cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քի (Երզնկայի գավառ)
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը բանջարանաբոստանային կուլտուրաների և տարատեսակ պտուղների մշակությունն էր, որից աչքի էր ընկնում ծիրանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(3573) Հոլմբերգ
(3573) Հոլմբերգ (Holmberg), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի օգոստոսի 16-ին Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,238597 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0894 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3878 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1223,38 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294266 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,76° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գաբրիելյան
Գաբրիելյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Եբրայերեն հիմքով ազգանուններ
Բու Սիդրա (շրջան)
Բու Սիդրա (بوسدرة, արտասանվում է նաև Աբու Սիդրա), Քաթարի շրջան։ Գտնվում է Ալ Ռայան ինքնավար շրջանում  ։
Ենթակառուցվածք
Աշղալը (Հասարակական աշխատանքների խորհուրդը) 2013 թվականի նոյեմբերին 2.6 միլիարդ ռիյալ է ներդրել, որ կառուցի կրոնական համալիր։ Կառուցելու էր Մահա ալ Խալեջ ընկերությունը։ Որպես ծրագրի մի մաս՝ կառուցվում են 200 հավատացյալների համար մզկիթ, իմամի տունը և լվացման համար նախատեսված բլոկը ։
Կրթություն
Հետևյալ դպրոցները գտնվում են Բու Սիդրայում.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՕՊԵԿ անդամ երկրներ Կատեգորիա:Արաբախոս երկրներ
Աստերոիդների ցանկ (151401-151500)
Աստերոիդների ցանկ (151301-151400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (151501-151600)
Տարոնի գարունը
«Տարոնի գարունը», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1890 թվականին ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1890 թվականին։
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 20-ում պահվում է մեկ ինքնագիր, որի վերնագրի տակ փակագծերի մեջ գրված է «Հատված»։ Ինքնագրում 3-րդ և 4-րդ քառատողերի տեղերը փոխված են ։
Այս բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորում (էջ 72-73), այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 56)։
Արտատպվել է Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Վոլնոե (գյուղ, Կոնոտոպի շրջան)
Վոլնոե (Вільне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վոլնոե գյուղում բնակվում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դավիդ Ֆրիդրիխ Շտրաուս
Դավիդ Ֆրիդրիխ (David Friedrich Strauß, ), գերմանացի աստվածաբան, երիտհեգելական փիլիսոփա։
Հռչակվել է «Հիսուսի կյանքը՝ քննադատորեն վերաշակված» գրքով, որտեղ ժխտել է ավետարանների հավաստիությունը և Հիսուս Քրիստոսին համարել պատմական անձ։ Այդ գրքի երկրորդ հրատարակությունում (1864) ու «Հին և նոր հավատ» (1872) երկում Լ․ Ֆոյերբախի նման փորձել է ստեղծել նոր պանթեիստական կրոն, ինչպես նաև հավակնել հաղթահարել մատերիալիզմի և իդեալիզմի «միակողմանիությունը»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի աստվածաբաններ Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Թյուբինհեմի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ
Գաուսին
Գաուսին (Gaucín), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 98 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1845 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 126 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մալագա պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Մարլեն Խաչատրյան
Մարլեն Նարիբեյի Խաչատրյան, հայ խորհրդային ֆիզիկոս, ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1970), պրոֆեսոր (1972)։
1952 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը։ 1953 թվականից աշխատել է Դուբնայի միջուկային հետազոտությունների միացյալ ինստիտում։ Աշխատանքները վերաբերում են բարձր էներգիայի փորձարարական ֆիզիկայի բնագավառին։ Առաջինն է չափել պրոտոնների, նեյտրոնների, միջուկների հետ նեյտրոնների (1—10 Գէվ էներգիայի) փոխազդեցության կտրվածքները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ
Կապույտ սիրտ արշավ
«Կապույտ սիրտ արշավ» (Blue Heart Campaign), թրաֆիքինգի դեմ պայքարի միջազգային ծրագիր, որը մեկնարկել է ՄԱԿ-ի թմրանյութերի և հանցավորության դեմ պայքարի գրասենյակի կողմից (UNODC) ։ Գրասենյակն ստեղծվել է 1997 թվականին ու աջակցել երկրներին ՄԱԿ-ի՝ թմրամիջոցների մասինն երեք արձանագրությունների իրագործման հարցում։ 2000 թվականին Միավորված ազգերի կազմակերպության գլխավոր ասամբլեայի կողմից մարդկանց, հատկապես կանանց և երեխաների թրաֆիքինգը կանխելու, կանխարգելելու և պատժելու մասին արձանագրությունն ընդունելուց հետո UNODC-ը դարձել է այդ արձանագրության «պահապանը» և ստանձնել մարդկանց թրաֆիքինգի դեմ պայքարի գործառույթները ։ «Կապույտ սիրտ արշավը» մեկնարկել է 2009 թվականի մարտին UNODC- ի գործադիր տնօրեն Անտոնիո Մարիա Կոստայի կողմից, Վիեննայում կայացած Համաշխարհային կանանց համաժողովում իր ելույթի ժամանակ։ Արշավի խորհրդանիշը կապույտ սիրտ է ։ «Կապույտ սիրտ արշավն» օգտագործում է իր կայքը, ինչպես նաև Ֆեյսբուքը, Թվիթերը, Յություբն ու Ֆլիքրը հասարակությանն իրենց նպատակների, խնդիրների ու նորությունների մասին տեղեկացնելու համար։
Արձանագրություն մարդկանց վաճառքը կանխելու, կանխելու և պատժելու մասին
2003 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ուժի մեջ մտած մարդկանց, հատկապես կանանց և երեխաների թրաֆիքինգը կանխելու, կանխարգելելու և պատժելու ՄԱԿ-ի արձանագրությունը նշում է, որ թեև կան անձանց շահագործման դեմ պայքարի կանոններ և միջոցառումներ, գոյություն չունի մարդկանց առևտրի բոլոր ասպեկտների դեմ պայքարելու ունիվերսալ գործիք ։ Արձանագրությունը ներառում է օրենսդրական դրույթներ և պաշտպանության, կանխարգելման և համագործակցության միջոցառումներ ։ Մինչ օրս ավելի քան 147 երկիր վավերացրել և ստորագրել է արձանագրությունը, սակայն համաձայն UNODC-ի՝ «շատ քիչ հանցագործներ են պատասխանատվության ենթարկվում, իսկ զոհերի մեծ մասը երբեք չի բացահայտվում կամ օգություն ստանում» ։
Ֆինանսավորում
«Կապույտ սիրտ արշավին» աջակցելու համար ՄԱԿ-ը գործարկել է «ՄԱԿ-ի կամավոր վստահության ֆոնդը» մարդկանց թրաֆիքինգի զոհերի համար։ Հիմնադրամն ստեղծվել է 2010 թվականի հուլիսին Գլխավոր ասամբլեայի կողմից մարդկանց թրաֆիքինգի դեմ պայքարի գործողությունների գլոբալ պլանի ընդունումից հետո։ Հիմնադրամը կօգնի նաև կառավարություններին, ինչպես նաև միջկառավարական և հասարակական կազմակերպություններին՝ պաշտպանել և աջակցել մարդկանց թրաֆիքինգի զոհերին, որպեսզի նրանք կարողանան վերականգնվել իրենց ֆիզիկական և հոգեբանական վնասվածքներից։ ՄԱԿ-ը «Կապույտ սիրտ արշավից» ստացված ներդրումների միջոցով էական աջակցություն և պաշտպանություն է տրամադրում մարդկանց թրաֆիքինգի զոհերին։
Զեկույց մարդկանց թրաֆիքինգի մասին
ԱՄՆ-ի համար մարդկանց շահագործման (TIP) մասին զեկույցը հանդիսանում է հիմնական դիվանագիտական գործիք՝ մարդկանց առևտրի ոլորտում օտարերկրյա կառավարություններին ներգրավելու համար ։ Այն աշխարհի հակամարդկային թրաֆիքինգի դեմ պետական ջանքերի ամենալայն ռեսուրսն է ու ներկայացնում է թարմացված, գլոբալ հայացք՝ ուղղված մարդկանց թրաֆիքինգի բնույթին ու շրջանակին ու դրան դիմակայելու և վերացնելու համար կառավարության գործողությունների լայն շրջանակ ։ ԱՄՆ կառավարությունն օգտագործում է TIP զեկույցն՝ օտարերկրյա կառավարություններին երկխոսություններում ներգրավելու համար, որպեսզի խթանվի թրաֆիքինգի դեմ պայքարի բարեփոխումները և թրաֆիքինգի դեմ պայքարը և ռեսուրսները նպատակաուղղվեն կանխարգելման, պաշտպանության և հետապնդման ծրագրերին ։ Միջազգային կազմակերպությունները, օտարերկրյա կառավարությունները և ոչ կառավարական կազմակերպությունները զեկույցն օգտագործում են որպես գործիք` ուսումնասիրելու համար, թե որտեղ են առավել անհրաժեշտ ռեսուրսները ։ Զեկույցի և ԱՄՆ կառավարության հակաթրաֆիքինգային քաղաքականության վերջնական նպատակներն են զոհերին ազատելը, թրաֆիքինգը կանխելը և թրաֆիքինգ իրականացնողներին պատասխանատվության ենթարկելը ։ Մարդկանց շահագործմն մասին զեկույցում Պետդեպարտամենտը յուրաքանչյուր երկրի դնում է երեք աստիճանից մեկի վրա` ելնելով նրանց կառավարությունների ջանքերից` «Թրաֆիքինգի զոհերի և բռնության պաշտպանության մասին» օրենքի 108-րդ բաժնում նշված «Թրաֆիքինգի վերացման նվազագույն չափանիշներին» համապատասխանելու համար (TVPA) ։ Չնայած 1 աստիճանն ամենաբարձր վարկանիշն է, դա չի նշանակում, որ տվյալ երկիրը չունի մարդկանց վաճառքի խնդիր, ընդհակառակը, 1 աստիճանի վարկանիշը ցույց է տալիս, որ կառավարությունն ընդունել է մարդկանց թրաֆիքինգի առկայությունը, ջանքեր է գործադրել խնդիրը լուծելու համար և համապատասխանում է TVPA- ի նվազագույն չափանիշներին ։ Ամեն տարի կառավարությունները պետք է ցուցադրեն զգալի առաջընթաց թրաֆիքինգի դեմ պայքարում՝ 1-ին դասակարգի վարկանիշը պահպանելու համար ։
Ներգրավում
Մեքսիկան աշխարհում առաջին երկիրն էր, որն արշավին միացել է դեռ 2010 թվականի ապրիլին ։ Իսպանիան հետևել է Մեքսիկայի օրինակին և միացել արշավին 2010 թվականի հունիսին՝ դառնալով միացած առաջին եվրոպական երկիրը ։ 2012 թվականի ապրիլին Պորտուգալիան միացել է արշավին աջակցող երկրների ցուցակին․ այն նախաձեռնել են խորհրդարանական հարցերի և հավասարության պետքարտուղար Թերեզա Մորաիսը, մարդկանց վաճառքի հարցերով Պորտուգալիայի ազգային զեկուցող Մանուել Ալբանոն և ՄԱԿ-ի Կազմակերպված հանցավորության բաժնի ղեկավար Պիեռ Լապակեն ։ «Կապույտ սիրտ արշավի» մասին տեղեկությունը տարածվել է ամբողջ աշխարհում, և շատ կազմակերպություններ են սկսել ներգրավվել։ Հարավային Ֆլորիդայի համալսարանի «Անհրաժեշտ բարելավումներ շրջակա միջավայրը վերափոխելու համար» անվամբ ուսանողական կազմակերպությունը 2012 թվականի փետրվարին մասնակցել է արշավին` աջակցելու համար թրաֆիքինգից ողջ մնացած երկու ուսանողներին ։ 2009 թվականի ապրիլին Միացյալ Թագավորության Մարդկանց վաճառքի կենտրոնը (UKHTC) և իր «Կապույտ կապերի արշավը» ռազմավարական գործընկերության մեջ են մտել UNODC-ի և «Կապույտ սրտի արշավ»-ի հետ` միմյանց արշավները խթանելու համար, նպատակ ունենալով հատուկ ներկայացնել նրանց լրացնող հարաբերությունների հստակ հանրային պատկերը` պարզաբանելով իրենց երկու շատ հստակ գործառույթները ։
Եվրոպայում հարկադիր կատարման ջանքերի ավելացում
2011 թվականին Եվրամիությունն ընդունել է 2011/36 / ԵՄ օրենսդրական նախաձեռնությունը` մարդկանց թրաֆիքինգը կանխելու և դրա դեմ պայքարի, ինչպես նաև դրա զոհերին պաշտպանելու մասին ։ Այն նպատակ ունի օրենսդրությունն ու պատժամիջոցներն ավելի արդյունավետ դարձնել՝ ապահովելով թրաֆիքինգի հաջող կանխարգելումն ու հետապնդումը, ինչպես նաև զոհերի ուժեղացված պաշտպանությունը և նրանց աջակցությունը ։ 2011 թվականի դեկտեմբերին Եվրահանձնաժողովը Միրիա Վասիլիադուին նշանակել է թրաֆիքինգի դեմ պայքարի համակարգող՝ ԵՄ ինստիտուտների և գործակալությունների, ինչպես նաև անդամ պետությունների և միջազգային դերակատարների հետ համակարգումը և համահունչությունը բարելավելու նպատակով ։ Համակարգողի նշանակումը նպատակ ունի նաև ապահովել ընդհանուր ռազմավարական և քաղաքական կողմնորոշում ։ Միավորելով կանխարգելումը, իրավապահ մարմիններին և զոհերի պաշտպանությունը՝ նա կապահովի, որ թրաֆիքինգի դեմ ԵՄ գործողությունները համարժեք օգտագործվեն և մոբիլիզացվեն ։ Եվրոպական ոստիկանության գրասենյակը (Եվրոպոլ) աջակցում է ԵՄ անդամ երկրներին` լուրջ և կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարում ։ Մարդկանց թրաֆիքինգը Եվրոպոլի պարտադրված հանցագործության ոլորտներից մեկն է ։ «Մարդկանց թրաֆիքինգ Եվրամիության երկրներում» 2011 թվականի զեկույցում Եվրոպոլը եզրակացնում է, որ «շատ անդամ պետությունների և ԵՄ կողմից ձեռնարկված դրական քայլերը Եվրոպայում թրաֆիքինգը կանխարգելելու և դրա դեմն առնելու համար ցույց են տվել, որ այս հանցագործության դեմ պայքարի պատասխան գործողությունների մակարդակը երբևէ ավելի բարձր չի եղել։ Որոշ երկրներում թրաֆիքինգով զբաղվողների երկարատև բանտարկություններն այժմ սովորական են, բարձրացվել են իրավապահ մարմինների և դատական համակարգի իրազեկության մակարդակները, առաջնահերթ է համարվել զոհերի պաշտպանությունն ու աջակցությունը, իսկ գործողությունների ազգային ծրագրերը տալիս են անդամ պետության ռազմավարության և մտադրության հստակ օրինակներ։ Աշխատանքի շահագործման հետաքննությունն այժմ ամուր տեղ է գտել շատ երկրների օրակարգում և կրկին մատնանշում է երկրների պատրաստակամությունը` ճանաչել ու պայքարել թրաֆիքինգի նոր ձևերի դեմ։ Այնուամենայնիվ, հիմնվելով ներկայիս հաշվետվությունների, հետախուզական տվյալների, միտումների և օրինաչափությունների վրա, դժվար թե Եվրոպայում տեղի ունենա մարդկանց թրաֆիքինգի մակարդակի անհապաղ նվազում։ Այս հանցագործությունը կշարունակի մեծ ազդեցություն ունենալ ԵՄ վրա» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջազգային քրեական իրավունք Կատեգորիա:Հանցագործություն
Զամանա
«Զամանա» («Ժամանակ»), Դաղստանում լույս տեսնող հասարակական-քաղաքական թերթ դարգինյան գրական լեզվով։ Թերթը լուսաբանում է Դաղստանում տեղի ունեցող հասարակական-քաղաքական իրադարձությունները, ինչպես նաև հրապարակում է դարգիների պատմության և մշակույթի վերաբերյալ նյութեր։ Տպաքանակը կազմում է մոտավորապես 4000 օրինակ ։ Համարվում է դարգիներեն լեզվով ամենատարածված թերթը։
Պատմություն
1920 թվականի ապրիլին Դաղստանի Ժողովրդական կրթության և մամուլի կոմիսարիատը հաստատել է Դաղստանում հրատարակվող թերթերի ցանկը։ Դարգինալեզու թերթի գլխավոր խմբագիր է նշանակվել քսանհինգ տարեկան Մահոմեդ Հասանովը, որը ծնունդով Վերին Մահարգայից է եղել ։
Թերթի առաջին համարը լույս է տեսել 1921 թվականի օգոստոսի 9-ին՝ «Дагъистанна мухтарият» («Ինքնավար Դաղստան») անվանումով ։ Սկզբում տպաքանակը կազմել է 300 օրինակ, բայց մեկ ամսում հասել է 500-ի։ «Дагъистанна мухтарият»-ը լույս է տեսել ցուդահարի և դարգիներեն լեզուներով։ 1922 թվականին Հասանովը դարձել է Լևաշինսկի օկրուգային գործկոմի նախագահ և, Գազիմահոմեդ Յուսուպովի առաջարկությամբ, հրաժարական է տվել գլխավոր խմբագրի պաշտոնից։ Մինչև 1925 թվականը թերթը ղեկավարել է շրջկոմի քարտուղար Մագոմեդ Դալգաթը ։
1925 թվականին թերթի «Шура Дагъистан» անվանումը փոխվել է՝ դառնալով «Дарккван»։ Մինչև 1925 թվականը թերթը տպագրվել է արաբական տառերով, իսկ ռոմանիզացիայի սկզբից հետո անցել է լատինական այբուբենի։ 1925-1927 թվականներին թերթը կոչվել է «Դարգան»։ Մահոմեդ Դալգաթը թերթում աշխատելու համար հավաքագրել է Նասրուլլա Դաուդովին և Խիզրի Սուլեյմանովին։ Շուտով Սուլեյմանովն ինքն է դարձել գլխավոր խմբագիր։ Նրա օրոք թերթը փոխել է անվանումը` կոչվելով «Колхозла байрахъ» և «Дагъистанна правда» ։
Հետագա տարիներին գլխավոր խմբագիրներ են եղել Իբրահիմ Բագոմաևը, Մահոմեդ Մահոմեդովը, գրող Ախմեդխան Աբու-Բաքարը, բանասեր Աբդուլլա Վագիդովը և ուրիշներ ։ Աբու-Բաքարի օրոք թերթում հայտնվել է «Ծիածան» գրական էջը, որտեղ տպագրվել են պատմվածքներ ու բանաստեղծություններ։ 1993-2012 թվականներին թերթը ղեկավարել է Գազիմահոմեդ Յուսուպովը ։
2021 թվականի դրությամբ թերթը կոչվում է «Զամանա» («Ժամանակ») ։ 2012 թվականից նրա գլխավոր խմբագիրն է Դաղստանի Հանրապետության ԶԼՄ-ների ասոցիացիայի նախագահ, ՌԴ Հանրային պալատին կից ԶԼՄ-ների տարածաշրջանային համակարգող խորհրդի անդամ Արսեն Յուսուպովը։ 2021 թվականին «Զամանան» առաջին տեղն է զբաղեցրել «Մամուլի ոսկե հիմնադրամ-2021» համառուսաստանյան մրցույթում ։
2021 թվականին թերթը նշել է իր հարյուրամյակը։ «Մշակույթ։ ՌԴ» պորտալի էջում Դաղստանի Հանրապետության հասակակից թերթը ճանաչվել է «ազգային մամուլի առաջատարներից մեկը» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դաղստանի թերթեր Կատեգորիա:1921 հիմնադրված հրատարակություններ
Կոպեր
Կոպեր (` կոպ), մաշկի բարակ շերտ, որը ծածկում և պաշտպանում է աչքերը։ Վերին կոպի բարձրացնող մկանի կծկումը բացում է աչքը։ Այս գործընթացը կարող է տեղի ունենալ կամային և ոչ կամային ճանապարհով։ Մարդու կոպի լուսանքով ձգվում են թարթիչները, որոնք մեծացնում են աչքերի պաշտպանությունը՝ պաշտպանելով փոշուց, օտարածին մասնիկներից և արտազատուկներից։ Կոպերը օգնում են աչքի ամբողջ մակերեսով տարածել արցունքը և այլ արտազատուկները, սրանով աչքի մակերեսը պահելով միշտ խոնավ, որն անհրաժեշտ է աչքի նորմալ ֆունկցիայի համար։ Բացի այդ աչքերը թարթելը աչքը պաշտպանում է օտար մարմիններից։
Շատ մշակույթներում ընդունված է փակել մահացածի կոպերը։
Շերտեր
Կոպերը կազմված են մի քանի շերտերից, որոնք են` մաշկ, ենթամաշկային հյուսվածք, աչքի շրջանաձև մկան, ակնակապիճային միջնորմ և կոպային շաղկապենի (մակերեսից դեպի ներքև դասավորությամբ)։ Կոպերի ներսում կան մեյբոմյան գեղձեր, որոնք արտազատում են արցունքի լիպիդային բաղադրիչները։
Մաշկ
Մաշկը նման է այլ հատվածների մաշկին, միայն մի տարբերությամբ, որ ավելի բարակ է և ավելի շատ պիգմենտային բջիջներ ունի։ Մահացածների մոտ պիգմենտը կարող է գունազրկվել և առաջացնել կոպերի գունաթափություն։ Կոպերի մաշկն ունի քրտնագեղձեր և մազեր։ Մազերից նրանք, որոնք կոպերի մակերեսին են փոխակերպվում են թարթիչների ։ Կոպերի մաշկը օրգանիզմում ամենամեծ կոնցետրացիայով ճարպագեղձեր պարունակող հատվածն է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աչք Կատեգորիա:Մարդու անատոմիա
Կունևսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Կունևսկի գյուղական խորհուրդ  (Куньєвська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Կունևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 953 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 83.26 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 11.45 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Տուսկանիա
Տուսկանիա (Tuscania), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո մարզի Վիտերբո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է՝ 7857 մարդ (ըստ 2004 թվականի), բնակչության խտությունը՝ 37,1 մարդ/կմ2։ Տարածքը կազմում է 208,03 կմ2։ Փոստային ինդեքսը՝ 01017, հեռախոսային կոդը՝ 0761։
Քաղաքի հովանավոր սուրբը համարվում է Սանտի Սեքոնդիանոն, Վարիանո Մարկելիանոն, որոնց տոնը ամեն տարի նշվում է օգոստոսի 8-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պետրոլինա դի Գոյաս
Պետրոլինա դի Գոյաս (Petrolina de Goiás), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Անապոլիսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 10 115 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 540,451 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 18.7 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր
Տիպ (կենսաբանություն)
Կենսաբանական դասակարգման մեջ, տիպը դա՝ Բուսաբանության մեջ ավանդաբար օգտագործվում է բաժին տերմինը, չնայած որ 1993 թ.-ի Միջազգային Բուսաբանական Կոնգրեսը հաստատել և ընդունել է տիպ ձևը ։
Կենդանիների թագավորությունը ներառում է 35 տիպ, իսկ բույսերի թագավորությունը 12 տիպ։
Օրինակներ՝ Միջատների դասը պատկանում է հոդվածոտանիների տիպին։
Միաշաքիլավորների դասը պատկանում է ծածկասերմերի տիպին։
Թե տիպերից որն է պատկանում այս կամ այն թագավորությանը որոշվում է տաքսոնոմիստի (կարգաբանի) կողմից։ Շատ հաճախ այդ դասակարգման գործընթացում որևէ միանշանակ կարծիք չի լինում։ Հաճախ օգտագործվում են նաև ածանցավոր ձևեր՝ կենդանաբանության մեջ՝ բուսաբանության մեջ՝
Տիպերի (բաժինների) անվանումներ
Ինչպես բոլոր կարգաբանական աստիճանները, այնպես էլ տիպը ունոմինալ է, այսինքն արտահայտվում է մեկ բառով։ Բուսաբանության և սնկաբանության մեջ օգտագործվում է տիպերի և ենթատիպերի ստանդարտիզացված վերջավորություններ՝
Գրականություն
Կատեգորիա:Կենսաբանական կարգաբանություն Կատեգորիա:Սիստեմատիկա
Հոռեկավանի մելիքական ապարանքներ
Հոռեկավանի մելիքական ապարանքներ, մելիքական ապարանքներ, որոնք գտնվել են Մարտակերտի շրջանի Թալիշ (Հոռեկավան) գյուղի մոտակայքում։
Աշխարհագրական դիրք
Երկու ապարանքի ավերակները գտնվում են Մարտակերտի շրջանի Թալիշ գյուղից արևմուտք, հանդիպակաց բլրալանջի վրա, որոնցից հարավայինի բարձրադիր մասում է գտնվում նշանավոր Հոռեկա կամ Գլեխո վանքը։ Երբեմնի մելիքանիստ բնակավայրի կենտրոնական մասում իրարից մոտ 30 մ հեռավորությամբ կառուցված ապարանքների արանքով ճանապարհը Թալիշից լեռնային անտառների միջով տանում է դեպի մելիքության մյուս նստավայր Գյուլիստան գյուղն ու ամրոցը։ Հռեկավանում է խաչմերուկվում նաև Գանձակից Արցախի խորքերը տանող հին ճանապարհը։
Պատմություն
Առաջին ապարանքը կառուցված է Հոռեկա վանքի դիմաց, արևելահայաց բլրալանջի ստորին դարավանդահարթակի վրա։ Ապարանքի շինարարական արձանագրությունը փորագրված է եղել հյուսիսային եզրի պարսպակից սենյակի ճակատային քարի վրա և պահպանվել է մինչև 20-րդ դարի սկզբները։ Արձանագրությունը շատ հակիրճ է.
1723-1726 թվականների բազմաթիվ փաստաթղթերում Մելիք-Թամրազը (բնագրում նաև «Թամրազ ուզբաշի»), որպես Գյուլիստանի մելիք և արցախյան սղնախների հայ ռազմական նշանավոր հրամանատար, հանդես է եկել ազգային-ազատագրական պայքարի երևելի դեմքերի Եսայի կաթողիկոսի, Մելիք-Եգանի, Աբրահամ Սպարապետի, Ավան յուզբաշու և ուրիշների հետ։
Ճարտարապետություն
Ապարանքի շինարարական արձանագրության բովանդակությունը հետևյալն է՝ 1727 թվականին Գյուլիստանի նշանավոր մելիքը ամրոցակերպ ապարանք է կառուցում հնամենի ու նվիրական Հոռեկա վանքի հարևանությամբ և ընծայում նույն սրբավայրի վանահորն ու իր զինակցին՝ որպես երկրամասին սպառնացող վերահաս վտանգին դիմագրավելու ամրոց ու հենակետ։ Իսկ վտանգն առավել քան մեծ էր 1724 թվականին կնքված ռուս-թուրքական պայմանագրից հետո, որով ճանաչվում էր Թուրքիայի իշխանությունը Արևելյան Հայաստանի, այդ թվում նաև Արցախի նկատմամբ։ Ապարանքի կենտրոնում կա ուխտատեղի, որը պահպանվել է։ Ուխտատեղիի առկայությունը մելիքական ապարանքի կազմում եզակի երևույթ է համանման հուշարձանների մեջ ։
Ապարանքի ավերակները վկայում են, որ այն հատակագծում ուղղանկյուն կազմող պարիսպներով և դրանց անկյունները սնամեջ-բոլորաձև բուրգերով ամրացված համակառույց է եղել՝ պարսպապատերին հպված և դեպի ներքին բակ գնացող սենյակներով։ Ինչպես և նախորդ ուսումնասիրողների ժամանակ, այժմ ևս պահպանվել է ապարանքի արևմտյան կեսը (արտաքուստ՝ 22,1 x 37,8 մ) այդ կողմի պարիսպներով ու երկու բուրգով, ինչպես նաև հյուսիսարևմտյան անկյունամասի շինությամբ։ Վերջինս բաղկացած է լայնական պատով պարսպակից երեք միաչափ ու թաղածածկ բաժանմունքներից (ներքուստ՝ 3,6 x 6,2 մ), որոնցից կենտրոնինը երեսբաց նախասրահ է, իսկ եզրայինները՝ այստեղից բացվող մուտքերով սենյակներ։ Դրանք օջախ-բուխարի ունեն՝ զույգ կամարակապ պահարանախորշերով, իսկ բակահայաց ճակատում մեկական դեպի ներս լայնացող նեղլիկ պատուհան։ Նախասրահի աջակողմյան սենյակը (որի բարավորին եղել է շինարարական արձանագրությունը) հատակից փոքր-ինչ բարձր ու փոքրիկ բացվածքով կապված է նաև անկյունային բուրգի հետ, որն, իր հերթին, երկու հրակնատ-դիտանցքով ուղղված է դեպի հյուսիս-արևելք՝ հարթավայրից բնակավայր բերող ճանապարհի կողմը։ Բուրգը, ըստ երևույթին, հետագա տարիների վերակառուցման կամ հավելման արդյունք է, քանի որ դրա և սենյակի պատերը կառուցվածքային կապ չունեն։
Նախասրահն ու սենյակները ապարանքի կառուցապատման հիմնական մասն են կազմել (ինչի մասին է վկայում նաև շինարարական արձանագրության առկայությունն այստեղ) և պահպանվել համեմատաբար ամբողջական տեսքով։ Ինչպես մեկ դար առաջ, փլված նախասրահի և դրա ձախակողմյան սենյակի ճակատամասն ու թաղածածկի մի մասը, իսկ մուտքերի որմնախորշերի եզրաշարվածքի կանոնավոր քարերը քանդվել ու օգտագործվել են հետագայում։
Ապարանքի արևելյան` չպահպանված մասը, որն, անկասկած, բրգավոր պարիսպներով եզրափակել է բակը, գտնվելով դարավանդահարթակի ամենաստորին մասում, ամենայն հավանականությամբ կառուցապատված չի եղել, ինչպես դրա համար ավելի նպաստավոր մյուս կողմերը։ Կարելի է եզրակացնել, որ ապարանքը հիմնականում պաշտպանական նշանակություն է ունեցել՝ որպես ամրացված հենակետ ու զորակայան-սղնախ հսկելով մելիքության արևելյան՝ տափաստանամերձ սահմանները, միաժամանակ վտանգի ժամանակ ապահով ապաստան դառնալով գյուղի և շրջակայքի բնակչության համար։
Դրանով պետք է բացատրել նաև, որ կառույցը զուրկ է որևէ հարդարանքից և 1,05-1,2 մ հաստությամբ պատերում նույնիսկ բացվածքների ու խորշերի եզրաշարվածքը կոպտատաշ է՝ համանման հուշարձանների մեծ մասի համեմատ։ Պետք է նշել սակայն, որ դարաշրջանի քաղաքական իրադրության հետ մեկտեղ այս հարցում պակաս կարևոր չի եղել նաև ապարանքատեր մելիքի տնտեսական կարողությունն ու հզորությունը, ինչի լավագույն ապացույց-վկաներից մեկը այդտեղ գտնվող մյուս մելիքական ապարանքն է։
Պատմություն
Երկրորդ ապարանքը կառուցված է առաջինի դիմաց՝ Հոռեկավանքի բլրի հյուսիսահայաց լանջի ստորին մասում, ետնամասով հպված լանջին։ Ապարանքի կառուցման ստույգ թվականը հայտնի չէ։ Ուսումնասիրողներն այն ավանդաբար վերագրում են Գյուլիստանի Մելիք-Բեգլարյաններին և առնչում է 18-րդ դարի սկզբի իրադարձություններին և Մելիք Թամրազի անվան հետ։
Միաժամանակ երբեմն շփոթվել-նույնացվել են երկու հուշարձանները, իսկ առաջինի շինարարական արձանագրությունը վերագրվել է երկրորդին ։ Եվ դա այն պատճառով, որ վերջինս իր չափերով, ճարտարապետական ձևերով ու պահպանվածությամբ առավել ակնառու է, իսկ նախորդից հայտնի են թվակիր արձանագրությունն ու դարասկզբի պատմական անցուդարձերում գործող Մելիք-Թամրազի անունը։
Ուստի ապարանքի թվագրումը նոր հիմնավորման կարիք ունի՝ ըստ երկրամասի պատմության վավերական ընթացքի և հարևան մելիքություններում նմանատիպ խոշոր ապարանքների կառուցման ժամանակագրական պատկերի։
Այս տեսակետից դիտարկելով խնդիրը, պարզ է դառնում, որ մելիքական ապարանքների շինարարության ամենածաղկուն շրջանը 18-րդ դարի երկրորդ կեսն է՝ Շուշվա խաների ահագնացող և արցախյան մելիքությունների համառ գոյապայքարի նոր շրջանը։ Այդ ժամանակահատվածում են կառուցվել Մոխրաթաղի (1771 թվական), Գյուլիստանի (1772 թվական), Ավետարանոցի (1786 թվական), Գյուլաթաղի (1799 թվական) և Տեղի (1783 թվական) ապարանքները։ Այդ ընթացքում Թալիշ-Գյուլիստան «երկրում» իշխում էր Մելիք-Հովսեփը՝ Արցախի ամենահզոր ու ազդեցիկ ռազմաքաղաքական գործիչներից մեկը 18-րդ դարի երկրորդ կեսում։ Եվ բնական է ենթադրել, որ Մելիք-Հովսեփը ևս իր ժամանակի մյուս նշանավոր մելիքների օրինակով կառուցել-ունեցել է իր համբավին ու կարողությանը համապատասխան այնպիսի ապարանք, որպիսին կարող էր լինել նրա հիմնական նստավայր Հոռեկավանում պահպանված այդ ապարանքը։
Այդ ժամանակահատվածի առաջին տասնամյակը համընկնում է Շուշի բերդում Փանահ խանի հաստատման, Վարանդայի Մելիք-Շահնազարի օգնությամբ Խամսայի մելիքությունների պառակտման և այդ ընթացքում մշտատև հալածանքների ու պատերազմների դժվարին տարիների հետ, ուստի ապարանքի կառուցման ամենահավանական տարիները պետք է համարել 1767-1780 թվականները, երբ Գանձակի խանությունում անցկացրած կարճատև տարագրությունից հետո Մելիք-Հովսեփն ու Ջրաբերդի Մելիք-Ադամն իրենց հպատակների հետ 1767 թվականին վերադարձել են հայրենիք և ամրացել իրենց տոհմական նստավայրերում, զբաղվել ավերված երկրի բարեշինական աշխատանքներով ու շարունակել անհաշտ պայքարը Շուշվա նոր բռնակալ Իբրահիմ խանի դեմ, ինչպես նաև Արցախի ազատագրության խնդրով բանակցել են Ռուսաց արքունիքի հետ։ Պատահական չէ, որ հենց այս տարիներին է կառուցվել մասնավորապես Մելիք-Ադամի նմանակերպ-ապարանքը Մոխրաթաղում (1771 թվական)։ Իսկ Մելիք-Հովսեփի ապարանքը, ինչպես նկատել են ուսումնասիրողները (Մ. Բարխուդարյանց, Րաֆֆի, Ե. Լալայան) և ինչպես այսօր էլ կարելի է տեսնել, իրոք մի ամրոցակերպ համակառույց է՝ իշխանական դղյակ, որն առաջին հերթին ապահով էր վտանգի պահերին՝ մելիքական ընտանիքի և մելիքավանի բնակչության համար։
Ճարտարապետություն
Ապարանքի ուղղանկյուն-պարսպապատ ամբողջությունն ունի թույլ արտահայտված արևելք-արևմուրք ձգվածություն (արտաքուստ 32,0 x 40,5 մ) և բաղկացած է ողջ հարավային- լանջակից կողմը զբաղեցնող սենյակների հիմնական խմբից ու երկայնական ներքին բակի (12.0 x 38,5 մ) հյուսիսային կողմի միաշար, պարսպակից սենյակներից։ Լանջի թեքության պատճառով սենյակների հարավային խումբը փոքր-ինչ բարձր է հյուսիսայինից, որոնց միջև պարսպապատի միջին մասում ապարանքի դարպասն է, նույն պարսպի հյուսիսային եզրում բոլորաձև սնամեջ բուրգը, իսկ արևելյան կողմի պարիսպը՝ երկրորդ դարպասով ու բուրգով, չի պահպանվել։
Համակառույցի հարավային թևը բաղկացած է մի շարքով դասավորված չորս դահլիճից. բակի կողմից դրանց ճակատի երկարությամբ ձգված սրահից և սրահի ու սենյակների լայնությունը բռնող, կրկնակի շարքով կառուցված չորս այլ սենյակից։ Դահլիճներից միջին երկուսը միաչափ ու միանման՝ քառակուսի հատակագծով (ներքուստ' 7,0 x 7,0 մ) գլխատներ են, որոնք մուտքերով կապված են սրահի, եզրային դահլիճների և միմյանց հետ։ Գլխատները ծածկված են եղել կիսագնդաձև, քարակերտ, երդիկավոր գմբեթաթաղերով. գմբեթատակ քառակուսուց 2,7 մ բացվածքով անկյունային տրոմպների միջոցով անցում է կատարված ութանկյան։ Զույգ երդիկավոր գմբեթները կանգուն են եղել մինչև 20-րդ դարի սկզբները, պահպանվել են ստորին 2-5 քարաշարքերը։ Գլխատների ներքին հորինվածքում աչքի են ընկնում երկայնական պատերի խորը, լայնաթռիչք կամարախորշերը, որոնք մուտքերի ու տրոմպների կամարների հետ ճոխություն են հաղորդում ընդհանուր առմամբ խուլ պատերին, միաժամանակ, իրենց ռիթմիկ կանոնավորությամբ ընդարձակություն ու հանդիսավորություն ստեղծում։
Գլխատներին երկու կողմից կից թաղածածկ դահլիճները ևս միաչափ և միանման են (ներքուստ' 4,4 x 7,0 մ). մեկական առանցքային ու դրանից վեր նեղ պատուհան ունեն սրահից, որոնց հանդիպակաց լայնական պատերի կենտրոնում օջախ-բուխարիներն են՝ երկու կողմի կամարակապ պահարանախորշերով, որպիսիք ռիթմիկ շարքով կան և երկայնական պատերում։ Դահլիճները հիմնականում կանգուն են։ Մասամբ փլվել են արևմտյանի ծածկը։
Գլխատբերի ու դահլիճների նախամուտք-կամարասրահն ունեցել է քառակուսի հիմքով (0,95 x 0,95 մ) յոթ մույթերի վրա հենվող թաղածածկ՝ միջանկյալ թաղակիր կամարով։ Կամարասրահը 20-րդ դարասկզբին ամբողջովին կանգուն է եղել, իսկ այժմ պահպանվել են մույթերի, թաղի և կամարների մնացորդներն ու դրանց տապալված զանգվածները։ Սրահի երկայնական պատի երկու կամարակապ խորշն ու արևմտյան կողմի բուխարին վկայում են, որ այն բակի կողմից հանդիսավոր ու կամարազարդ նախամուտք լինելուց բացի նաև հյուսիսահայաց ու հովաշունչ պատշգամբ է եղել ամառային բնակության համար։
Երեսբաց սրահն իր դահլիճներով ու կից ընդարձակ բակով օգտագործվել է հանդիսավոր ընդունելությունների, տոնախմբությունների և ծիսակատարությունների ժամանակ։ Ըստ Րաֆֆու՝ «սրահի երկու կողմերի գեղեցիկ սենյակները երկու հարկանի են եղել։ Վերին հարկը քանդված է»։ Ապարանքի նկարագրությունից երևում է, որ պաշտպանական խնդիրն ունեցել է առաջնային նշանակություն։
Ապարանքի պատերը կառուցված են սպիտակ որձաքարի կոպտատաշ շարվածքով, գմբեթների ու թաղերի վերին մասերում շարվածքը մաքուր տաշած քարից է։ Այդպիսին է նաև տրոմպների կամարների և որոշ խորշերի եզրաշարվածքը, հնարավոր է նույն քարից են եղել նաև սյունասրահի կամարները։
Ապարանքը Արցախի և Սյունիքի մելիքական ապարանքների հորինվածքային-տիպաբանական, ճարտարապետական-կերպարային և շինարարական-կառուցվածքային առանձնահատկությունների վերհանման գործում եզակի դեր ունի։
Հոռեկավանի ապարանքները մելիքական տան բնորոշ օրինակներ են, որոնք խոսում են դարաշրջանի անհանգիստ ու տագնապալից քաղաքական իրադարձությունների մասին։
Մոլոդի (գյուղ, Չեխովսկի շրջան)
Մոլոդի (Молоди), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Չեխովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 860 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Չեխովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ուկրաինկա (գյուղ, Կրասնոգրադի շրջան)
Ուկրաինկա (Українка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1921 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ուկրաինկա գյուղում բնակվում էր 207 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,955 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 216,75 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1921 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սուրբ Երրորդություն հայկական եկեղեցի
Սուրբ Երրորդություն հայկական եկեղեցի (Beyoğlu Üç Horan Ermeni Kilisesi), 19-րդ դարի հայ կաթոլիկ եկեղեցի, որը գտնվում է Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքում։
Տեղադիրք
Թուրքիայի Ստամբուլի Բեյօղլու թաղամասում գտնվող Սուրբ Երրորդություն եկեղեցին արևմուտքում սահմանակից է Սահնե սոկակին (նախկինում՝ Տիյատրո սոկակ), հյուսիսում՝ ՆՆևիզադե սոկակին (նախկինում՝ Էրմենի քիլիսեսի սոկակ), հյուսիսում՝ Սոլակզադե սոկակին (նախկինում՝ Սոլ սոկակ), արևելքում և հարավում գտնվող Իսթիքլալ պողոտայի շենքերին և Թոքաթլյան հյուրանոցներին ։
Օբերսուլցբակ
Օբերսուլցբակ (Obersoultzbach), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 427 մարդ, բնակչության խտությունը` 82.75 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.16 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 37 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Սուրբ Երրորդություն հայկական եկեղեցի
Պատմություն
Եկեղեցու շենքը ի սկզբանե 16-րդ դարի սկզբին եվրոպացիները փայտից կառուցել են Կոստանդնուպոլսի Գալաթա բլրի վրա, որն օգտագործել է Բոյօղլուի դիվանագիտական ներկայացուցչությունների սպասավորները։ Օսմանյան սուլթանի կնիքը կրող ձեռագիր փաստաթղթի համաձայն՝ փայտե եկեղեցին և դրա անշարժ գույքը 1515 թվականին հայ համայնքը գնել է հույներից։ Եկեղեցին անվանվել է «Սուրբ Երրորդություն» (Թուրքերեն՝ «Üç Horan»): Գալաթայի եկեղեցին տասը տարի ծառայել է համայնքին, մինչև այն փակվեցին քահանաները և հոգաբարձուները։ Մի քանի հրդեհներ հանգեցրել են նրան, որ 16-րդ և 19-րդ դարերի միջև ոչ մի տեղեկություն չի պահպանվել։ Գալաթայի եկեղեցում պահպանված փաստաթղթի համաձայն՝ Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու անշարժ գույքն ընդլայնվել է համայնքի հայտնի մարդկանց միջոցով հարևան հողերի գնման հաշվին, որը նախաձեռնել է հոգաբարձու Գրիգոր Ամիրա Գևորգյան-Չերազյանը։ Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու տեղում կառուցվել է «Սուրբ Էջմիածին» մանկական դպրոցը։ Սուլթան Մահմուդ II-ի (1808–1839 թթ.) օրոք շենքը վերածվել է եկեղեցու։ Փայտե եկեղեցին, որը 1807-ի Հոգեգալստյան ժամանակ օծվել է «Սուրբ Երրորդություն» անունով, այրվել է 1810 թվականին ։
Օբերսուլցբակ
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Սուրբ Երրորդություն հայկական եկեղեցի
Պատմություն
Եկեղեցական արարողությունը շարունակվեց ժամանակավոր խորանով։ Ավերված շենքը քանդվել է կայսերական հրամանով 1836 թվականին։ Ներկայիս եկեղեցին կառուցվել է հայ համայնքի ֆինանսական աջակցությամբ։ Այն նախագծել և կառուցել են Գարաբեթ Բալյանը, Համամջիբաշի Մինաս Աղան և Հովհաննես Սերվերյանը։ Շենքն ուներ քահանաների, հոգևորականների և հոգաբարձուների համար նախատեսված շինություններ։ Եկեղեցին բացվել է 1838 թվականի հունիսի 18-ին։
Օբերսուլցբակ
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Սուրբ Երրորդություն հայկական եկեղեցի
Պատմություն
1838 թվականից եկեղեցին ղեկավարում էին անկախ հոգաբարձուների խորհուրդը և հոգևորականությունը։ 1845 թվականի դեկտեմբերի 16-ի կայսերական հրամանագրով եկեղեցու շենքը վերականգնվել է։ 1846 թվականին եկեղեցու բակում կառուցվել է Նարեկյան վարժարան անունով միացյալ դպրոցի շենքը և մի քանի այլ շինություններ։ Լրացուցիչ շինությունները վերականգնվել են 1867 թվականին։ Սակայն դրանք ոչնչացվել են 1870 թվականին Բեյօղլուի հրդեհի ժամանակ։ Հնի տեղում կառուցվել է եռահարկ քարե շենք։ Եկեղեցու սեփականության մասին փաստաթուղթը գրանցվել է 1889 թվականի նոյեմբերի 14-ին։ Եկեղեցու շենքը վերականգնվել է 1890 թվականի փետրվարի 13-ի կայսերական հրամանագրով։ Վերջին վերականգնումը տեղի է ունեցել 1989 թվականին։ Բակի հյուսիս-արևելյան անկյունում գտնվող սեղանատունը 1897 թվականին վերածվել է բուժարանի ։
Օբերսուլցբակ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 280 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 226-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 54։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,7 %։ 226 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 210 անձ (118 տղամարդ և 92 կին)։ Գործազուրկ են եղել 16 անձ (7 տղամարդ և 9 կին)։ 54 անաշխատունակներից 21-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 17-ը` թոշակառուներ, իսկ 16-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Սուրբ Երրորդություն հայկական եկեղեցի
Պատմություն
2018 թվականի հոկտեմբերին եկեղեցու հիմնադրամին է վերադարձվել եկեղեցու անշարժ գույքը, որն ավելի վաղ առգրավվել էր ։
Օբերսուլցբակ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Սուրբ Երրորդություն հայկական եկեղեցի
Ճարտարապետություն
Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու ճարտարապետությունն ու ձևավորումը, որն ունի արևմտյան ոճեր և գրեթե չունի հայկական ճարտարապետության հետքեր, ամբողջովին հիմնված է համաչափության և ներդաշնակության վրա։ Ճարտարապետ Բալյանը կիրառել է հին հունական և հին հռոմեական ճարտարապետության դասական ոճը՝ շենքի արտաքին տեսքը նախագծելով դորիական օրդերով, իսկ ինտերիերը՝ կորնթական օրդերով ։
Գորբովո (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սուրբ Երրորդություն հայկական եկեղեցի
Ճարտարապետություն
Եկեղեցու տեսքով մետաղյա դամբարանը, որը պատկանում է Ջուղայի Հակոբոս IV պատրիարքին (մահացել է 1680 թվականին), գտնվում է եկեղեցու հյուսիսում՝ ներքին բակում, որն ի սկզբանե գտնվում էր Փանգալթիի հայկական գերեզմանատանը, մինչև 1930-ականներին գերեզմանոցի քանդվելը։ Հարավում է գտնվում Կոստանդնուպոլսի պատրիարք Իգնատիոս I-ի սարկոֆագը (մահացել է 1869 թվականին) ։
Քառաթև երկաթե դուռը եկեղեցի է տանում արևմտյան կողմից։ Արևմտյան մուտքի գավիթը համաչափորեն բաժանված է կորնթյան գլխատառով երեք սրածայր սյուներով, որոնց վերևում պատկերասրահն է։
Եկեղեցու ներքին տարածքը, որը մասամբ շրջապատված է ավելի քան 130 սմ (51 դյույմ) հաստությամբ պատերով, կազմում է մոտ 342 մ2։ Եկեղեցու ներսում մթնշաղ է, չնայած ուղղանկյուն պատուհաններին, որոնք համաչափորեն դասավորված են հյուսիսային և հարավային կողմերում։
Գործունեություն
Ի պատիվ մարտի 31-ի միջադեպի ժամանակ զոհված մահմեդականների, «Օսմանյան սահմանադրության միության» և «Հայկական ակումբի» նախաձեռնությամբ 1908 թվականի հուլիսի 31-ին տեղի ունեցավ «Ազատություն» խորագրով արարողություն։
1926 թվականին Ներսես Խուդավերդյանի կողմից ստեղծվել է եկեղեցական երգչախումբ՝ բաղկացած 84 կին և տղամարդ երգիչներից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բեյօղլու Կատեգորիա:Ստամբուլի հայկական եկեղեցիներ
Քյոշինկեր Մեծ
Քյոշինկեր Մեծ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։ Գտնվում էր Անահտա Աթոռ լեռան հարավարևելյան ստորոտներում, Երզնկա քաղաքից 6 կմ հյուսիս-արևելք։
Աղքատիկ գյուղ էր։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին գյուղը թրքաբնակ էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վովչիկ (գյուղ, Կոնոտոպի շրջան)
Վովչիկ (Вовчик), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վովչիկ գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(3574) Ռուդու
(3574) Ռուդու (Rudaux), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,418711 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9731 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8643 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1373,96 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,262016 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,66° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գորայք
Գորայք (նախկին անվանումը՝ Բազարչայ), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Սիսիանի տարածաշրջանում, Սիսիան քաղաքից մոտ 27 կմ հյուսիս-արևմուտք, Որոտան գետի աջ կողմում` սարահարթին, ծովի մակերևույթից մոտ 2100 մ բարձրության վրա։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից ճանապարհով կազմում է մոտ 128 կմ։
Վահան Մինախորյան
Վահան Մինախորյան, հայ քաղաքական գործիչ։ Սոցիալ-հեղափոխական կուսակցության անդամ ։
Գորայք
Գյուղը 1877 թ. հիմնադրել են Բալուջա (ներկայումս` Այգեստան) գյուղից գաղթած մոլոկանները ։ Բազարչայ անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Սիսիանի շրջանի։ 1980-ական թթ. սկզբներին Սպանդարյանի ջրամբարի կառուցման պատճառով գյուղը տեղափոխվել է մոտ 3 կմ հյուսիս-արևմուտք և վերանվանվել Գորայք։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ, 2016 թվականից հանդիսանում է Գորայք համայնքի կենտրոնը։
Վահան Մինախորյան
Կենսագրություն
Վահան Մինախորյանը ծնվել է 1884 թվականին Գանձակ քաղաքում։ Սովորել է Մոսկվայի առևտրի դպրոցում, այնուհետև տեղափոխվել է Բաքու, որտեղ Հայ հեղափոխական դաշնակցության համար հիմնել է ընդհատակյա հրատարակչություն և կազմակերպել գործադուլներ։ Ռոստոմից հրաման ստանալով` մեկնել է Սամսուն, աշխատել տեղի հայկական դպրոցում։ Կարինում մասնակցել է ՀՅԴ 8-րդ համաժողովին։ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ Սամսունի հայ բնակչության հետ միասին տեղահանվել է և աքսորվել Օսմանյան կայսրության հարավային շրջաններ, սակայն կարողացել է փախչել, որի մասին հիշողությունների հիման վրա գրել է «Արհավիրքի օրեր» գիրքը։
Հետագայում միացել է Սոցիալ-հեղափոխական կուսակցությանը, 1918 թվականից եղել է Հայաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության Ազգային ժողովի անդամ։ 1919 թվականին սոցիալ-հեղափոխական կուսակցությունից Արշամ Խոնդկարյանի հետ հակադրվել են ՀՅԴ՝ Երևանի նահանգում մուսուլմանական ապստամբությունները զսպելու համար կանոնավոր բանակ օգտագործելու որոշմանը, սակայն հաջողության չեն հասել։
1920 թվականի նոյեմբերի 23-ին Սիմոն Վրացյանի կառավարության կազմում նշանակվել է Հանրային կրթության նախարար և պաշտոնը զբաղեցրել 1920 թվականի նոյեմբերի 23-ից մինչև դեկտեմբերի 2-ը ։ Մասնակցել է Ալեքսանդրապոլի հայ-թուրքական բանակցություններին, եղել է պատվիրակության անդամ ։
1921 թվականի փետրվարի 18-ից եղել է Փրկության կոմիտեի անդամ։ 1921 թվականին անցել է Պարսկաստան, այնուհետև՝ Պրահա, 1934 թվականին՝ Բելգրադ։
Գորայք
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ և հացահատիկի մշակությամբ։ Գյուղից մոտ 3 կմ հարավ-արևմուտք՝ գտնվում է «Ավերակ» գյուղատեղին։ Որոտանի վերին հոսանքի շրջանում կա 1850-1860 թվականների ջրանցք։
Վահան Մինախորյան
Կենսագրություն
Մահացել է Բելգրադում, 1946 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Գորայք
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Գորայքի մշտական բնակչությունը կազմել է 435, առկա բնակչությունը` 401 մարդ ։ Մինչև 1940-ական թթ. բնակիչները հիմնականում ռուսներ էին, իսկ այնուհետև` միայն հայեր ։ Գորայքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տեսարժան վայրեր
Գյուղի հարավային եզրին, Վայք-Սիսիան ավտոճանապարհի ձախ կողմում գտնվում է հուշաղբյուր։ Գյուղից արևմուտք գտնվում է «Զանգեզուրի դարպասներ» հուշարձանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր
Սուրբ Հակոբ եկեղեցի (Հալեպ)
Սուրբ Հակոբ եկեղեցի, փոքրիկ հայ առաքելական եկեղեցի, որը գտնվում է Սիրիայի Հալեպ քաղաքի հին ասորական թաղամասի Ալ-Իման փողոցում։ Այն բացվել է 1943 թվականին, իսկ ավելի ուշ՝ 1962 թվականին ընդլայնվել։
Ընդհանուր ակնարկ
Այս փոքրիկ եկեղեցու հողօրհնեքի արարողությունը տեղի է ունեցել 1934 թվականի հունիսի 3-ին՝ Բերիո հայոց թեմից արքեպիսկոպոս Արդավազդ Սուրմեյանի օրոք, շուրջ 750 քառակուսի մետր տարածք զբաղեցնող հողատարածքի վրա, որը նվիրաբերել էր Հալեպում Իտալիայի գլխավոր հյուպատոս Ջորջիո Մարկոպոլլին։ Սակայն շինարարական աշխատանքները սկսվեց միայն 1940 թվականին՝ փոքր շենքի կառուցմամբ։ Եկեղեցու օծումը տեղի է ունեցել 1943 թվականին՝ համայնքի առաջնորդների ներկայությամբ։ Եկեղեցին անվանակոչվել է ի պատիվ սուրբ Հակոբ Մծբնացու։
Եկեղեցու ներկայիս տեսքն ընդունվել է 1962 թվականին՝ լայնամասշտաբ ընդլայնման գործընթացից հետո։ Փոքր բակով շրջապատված եկեղեցին դեռևս առանց գմբեթի և զանգակատան է։
1988–89 թվականներին եկեղեցին հիմնովին վերանորոգվել է Բերիո հայոց թեմի կողմից ։
Թագավորման տասնհինգամյակ
«Թագավորման տասնհինգամյակ» (Пятнадцатая годовщина царствования), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1911 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է կնոջը՝ կայսրուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային ՝ ի նշանավորումն թագադրման տասնհինգամյակի։
Դիզայն
«Թագավորման տասնհինգամյակ» կայսերական ոսկերչական ձուն պատրաստված է ոսկուց։ Զարդարված է թափանցիկ կանաչ էմալով, անթափանց սպիտակ էմալով, շողշողուն էմալով, ադամանդներով, լեռնային բյուրեղապակիով, ինչպես նաև փղոսկրի վրա ջրաներկ նկարներով ՝ երեսապատված լեռնային բյուրեղապակու շերտով։ Ձուն բաժանված է տասնութ հատվածի՝ կազմված տասնվեց մանրանկարով, որոնց հեղինակը Վասիլի Զուևն է։ Յոթ ձվաձև մանրանկարները դիմանկարներ են, որոնք շրջանակված են ադամանդակուռ շրջանակով. պատկերված են կայսերական ընտանիքի անդամները ։ Մնացած ինը նկարներում պատկերված են Նիկոլայի II կայսեր կյանքի կարևորագույն պահերը։ Նիկոլայի և կնոջ դիմանկարներից ներքև՝ ադամանդե շրջանակի մեջ երկու հիշարժան տարեթվեր են նշված՝ «1894» ՝ գահակալման տարեթիվը և «1911»՝ ձվի ստեղծման տարեթիվը։ Ձվի գագաթին մեծ ադամանդ է տեղադրված, որի տակ կայսրուհու միացագիրն է ։
Մյուս մանրանկարներում պատկերված են կասեր համար հիշարժան պահերը.
Անակնկալ
«Թագավորման տասնհինգամյակ» կայսերական ոսկերչական ձուն անակնկալ չունի ։
Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը ձուն կնոջը՝ Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնային նվիրել 1911 թվականի Զատկի տոնին ։
1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ։ Թե ինչպես է այդտեղից ձուն հայտնվել Արևմուտքում՝ պատմությունը ցայսօր լռում է ։
1962 թվականին «Թագավորման տասնհինգամյակ» կայսերական ոսկերչական ձուն եղել է Ալեքսանդր Շաֆերի մասնավոր հավաքածուում։ 1966 թվականին «Թագավորման տասնհինգամյակ» կայսերական ոսկերչական ձուն հայտնվում է Ֆորբսի հավաքածուում, Նյու Յորքում ։ 2004 թվականին Նյու Յորքի Սոթբիս աճուրդի տունը ձուն վաճառում է Վիկտոր Վեկսելբերգին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն Կատեգորիա:Վեկսելբերգի հավաքածու Կատեգորիա:1911 աշխատություններ Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Ապիոս
Ապիոս (Apios), ընտանիքի  ենթաընտանիքին պատկանող ցեղ է։
Բնագիտական նկարագրությունը
Փաթաթվող բույս է։ Տերևները զուգահեռադիր չեն։ Ծաղիկները հավաքված են խիտ գագաթային և տերևանութային փնջերով, բաժակաթերթը զանգականման է, ոչ ճիշտ։ Պտուղը երկարավուն, աղեղնաձ, տափակ, բազմասերմ, երկբույն լոբի է ։
Դասակարգում
Ապիոս ցեղը ներառում է 8 տեսակներ ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թիթեռնածաղկավորներ
Շտեգաուրախ
Շտեգաուրախ  (Stegaurach), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Բամբերգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 6851 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 23,89 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 4 71 191։
Կոմունան բաժանված է 12 գյուղական համայնքի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ֆաննի Հուրն Բիրքելան
Ֆաննի Հուրն Բիրքելան, (Fanny Welle-Strand Horn Birkeland, )` նորվեգացի բիաթլոնիստ, 2016 թվականի կանանց էստաֆետի աշխարհի չեմպիոն, 2014 թվականի Օլիմպիական խաղերում կանանց էստաֆետի բրոնզե մեդալակիր։ Նաև ունի դահուկավազքի ելույթի փորձ։ Ավարտել է կարիերան 2017 թվականին։
Աշխարհի գավաթի խաղարկություններում անհատական արդյունքներ
մ — միավորը, տ — տեղը։
Աշխարհի գավաթի խաղարկություններում ելույթների վիճակագրություն
Անհատ․ — անհատական մրցավազք
Հետ․ — մրցավազք հետապնդում
Սպ․ — սպրինտ
Զանգ․ — զանգվածային մեկնարկ
Էստ․ — էստաֆետա
ԽԷ — խառը էստաֆետա
DNS — մարզիկը հայտավորված է եղել, բայց չի մասնակցել
DNF — մարզիկը մեկնարկել է, բայց չի հասել վերջնագծին
LAP — մարզիկը ետ է մնացել առաջատարներից, և դուրս հանվել ճանապարհից
DSQ — մարզիկը որակազրկվել է
— − տվյալ մրցավազքին մարզիկը չի մասնակցել
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի բիաթլոնիստուհիներ