cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Super Junior
Super Junior-Happy
Super Junior-Happy-Super Junior-ի չորրորդ պաշտոնական խումբն է, որը կազմված է վեց անդամներից, Իթհիկ, Կան Ին, Սոնգ Մին, Հե Սոնգ, Ըն Հյոկ, Սինգ Դոն:Ենթախումբը կատարում է բաբբլգամ փոփ ժանրի երգեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Super Junior Կատեգորիա:Քեյ փոփ երաժշտական խմբեր
SKOL Airline
Պատմություն
Ընկերությունը ունի ուղղաթիռ, որը գտնվում է Սուրգուտ քաղաքից 37 կմ հեռավորության վրա, Լանտոսկ ուղղությամբ, որն ունի սարքավորում կայանատեղի ցանկացած տեսակի ուղղաթիռի համար։
Ավիավթար
2016 թվականի հոկտեմբերի 21-ին ՄԻ-16 ուղղաթիռը վթարի է ենթարկվել Ստարի Ուրենգոյ գյուղի մոտ։ Ինքնաթիռում գտնվող 22 անձից 19-ը մահացել են, 3-ը հոսպիտալացվել.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսական ավիաընկերություններ Կատեգորիա:2000 Կատեգորիա:Ռուսաստանի ապրանքանիշեր
Մարիա Ուսպենսկայա
Մարիա Ալեքսեևնա Ուսպենսկայա (Maria Ouspenskaya, ), ռուս- ամերիկացի դերասանուհի և թատերական մանկավարժ։
Կենսագրություն
Մարիա Ուսպենսկայան ծնվել է Տուլայում՝ իրավաբանի ընտանիքում։ Վոկալի հմտություններ է ստացել Վարշավայում, որոշ ժամանակ հյուրախաղերով հանդես է եկել գավառներում։ 1917 թվականին նա ընդունվել է Մոսկվայի Գեղարվեստական թատրոն, որտեղ աշխատել է Կոնստանտին Ստանիսլավսկու ղեկավարությամբ։ Միևնույն ժամանակ առաջին քայլերն է արել կինոյում, հետագայում հանդես է եկել չորս համր ֆիլմերում։
1922 թվականին՝ թատրոնի ամերիկյան հյուրախաղերի ժամանակ, Մարիա Ուսպենսկայան որոշել է հիմնավորվել Նյու Յորքում, որտեղ էլ 1929 թվականին լեհ դերասան Ռիչարդ Բոլեսլավսկու հետ հիմնադրել է դրամատիկական մշակույթի դպրոց՝ այնտեղ ակտիվորեն պրոպագանդելով Ստանիսլավսկու մեթոդը ։ Դերասանուհին զբաղված էր Բրոդվեյ թատրոնի բեմադրություններում՝ խաղալով հիմնականում տարիքային դերեր։
Հոլիվուդում նրա դերերից են ծեր գնչուհին՝ «Գայլ մարդը» սարսափ ֆիլմում (1941 թվական), տիկին Կիրովան՝ «Վաթեռլոո կամուրջը» ֆիլմի վերափոխված տարբերակում, ինչպես նաև ոչ պակաս նշանակալի դերեր Ֆրանկենշտեյնի և Տարզանի մասին ֆիլմերում։ Ուսպենսկայան ներկայացվել է «Օսկար» մրցանակի իր առաջին ամերիկյան դերի համար «Դոդսվորթ» ֆիլմում (1936 թվական)՝ որպես երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի։ Երեք տարի անց դարձյալ առաջադրվել է «Սիրային պատմություն» մելոդրամայում իր խաղացած դերի համար։ Նկարահանման հրապարակում Մարիա Ուսպենսկայան միշտ եղել է իշխող և խստապահանջ, իսկ իր վերջին ֆիլմերի նկարահանումների ժամանակ պնդել է, որ տիտրերում ինքը ներկայացվի որպես տիկին Մարիա Ուսպենսկայա։
Մարիա Ուսպենսկայան մահացել է կաթվածից 1949 թվականի դեկտեմբերին՝ բավական լուրջ այրվածքներից հետո, որոնք ստացել էր իր տանը բռնկված հրդեհի ժամանակ, երբ նա քնել էր՝ ծխախոտը ձեռքին ։
Ծիլք
Ծիլք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մեծկերտի գավառակում ։ Գտնվում էր Մնձուր և Բոլոմերիկ գետերի միջև։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 20 տուն՝ 160 հայ և 140 տուն՝ 700 քուրդ բնակիչ ։
(6281) Ստրանդ
(6281) Ստրանդ (Strnad), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,588998 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1324 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0456 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1521,58 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,236596 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,63° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մեցակիվի
Մեցակիվի (Metsakivi), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Վառա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 111 մարդ։
Մանյակավալլո
Մանյակավալլո (Magnacavallo), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Մանտուա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 1785 մարդ։ Խտությունը կազմում է 64 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 28 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 46020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0386 ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մխիթար Անեցի
Մխիթար Անեցի, հայ պատմիչ, Անիի կաթողիկե եկեղեցու ավագերեց։ Գրել է «Մատեան աշխարհավէպ հանդիսարանաց» երկասիրությունը (Հառիճա վանքի Գրիգոր վարդապետի խնդրանքով)։ Պատմությունը հավանաբար կազմված էր երեք մասերից։ Առաջին մասում ընդգրկված էր եղել հայոց Պարույր թագավորից մինչև Բագրատունի Գագիկ Ա թագավորի գահակալությունն ընկած ժամանակաշրջանը, երկրորդում՝ 11-րդ դարի 60-ական թթ. և 12-րդ դարի պատմական անցքերը և երրորդում՝ խաչակրաց արշավանքների պատմությունը ։ «Մատեանից» մեզ է հասել միայն առաջին մասի սկզբի գլուխները (ԻԷ գլուխը ներառյալ)։ Գրել է նաև այլ աշխատություններ, որոնք ժամանակի ընթացքում կորել են։
Մխիթար Անեցու գրական ժառանգության մասին տեղեկություններ են հաղորդում Վարդան Արևելցին և Ստեփանոս Օրբելյանը։
Իվան Սերով
Իվան Ալեքսանդրովիչ Սերով (Ива́н Алекса́ндрович Серо́в, ), խորհրդային հատուկ ծառայողների գործիչ, 1954-1958 թվականներին առաջին ԽՍՀՄ ՊԱԿ-ի նախագահ, 1958-1963 թվականներին գլխավոր հետախուզական շտաբի պետ, զորքի հրամանատար (1955 թվականի օգոստոսի 8-ին, 1963 թվականի ապրիլի 12-ին իջեցրել են պաշտոնը մինչև  գեներալ-մայոր), Խորհրդային Միության հերոս (1945 թվականի մայիսի 29-ին, զրկվել է կոչումից 1963 թվականի մարտի 12-ին ):
Կենտրոնական կոմիտեի անդամ (25.02.1956 թ. - 17.10.1961 թ., 20.02.1941 թվականի թեկնածու ): ԽՍՀՄ Գերագույն խորհուրդ առաջին, երկրորդ, հինգերորդ գումարումների պատգամավոր։
Կենսագրություն
Ծնվել է Վոլոգոդսկոյե նահանգի Կադնիկովյան շրջանի Աֆինսկ գյուղում գեղջուկի ընտանիքում (այժմ դա Կադնիկով քաղաքի տարածքում է)։
Ավարտել է Կադնիկով գյուղի տարրական դպրոցը։ 1923 թվականին ավարտել է դպրոցի երկրորդ աստիճանը, 1925 թվականի օգոստոսին միացել է կոմերիտմիությանը։ Նույն թվականին նա եղել է գավառային գործադիր կոմիտեի անդամ և Կադնիկովյան շրջանի ընթերցասրահի ղեկավար, իսկ հետո՝ Կադնիկային գավառի Զամովշսկյան գյուղական բնակավայրի նախագահ։ 1925 թվականին առաջադրել է ԽՄԿԿ անդամի թեկնածությունը ։
1925 թվականին միացել է Կարմիր բանակին, 1925 թվականի օգոստոսից մինչև 1928 թվականի օգոստոսը՝ Լենինգրադի հետևակային դպրոցի կուրսանտ։ 1926 թվականին միացել է ԽՄԿԿ-ին։
1935 թվականի հունվարին ուղևորվել է սովորելու Ռազմա-ինժեներական ակադեմիայում, 1936 մայիսին տեղափոխվել է Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ակադեմիան, որն ավարտել է 1939 թվականի հունվարին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային հետախույզներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ՊԱԿ սպաներ
Ոստրեի սոուս
Պատմություն
Ընդունված է համարել, որ ուտեստի հեղինակը Նանշույայի (հարավ-չինական Գուանդուն գավառի Չժուհայ թաղամաս) թեյի կրպակի տեր Լի Կում Շենն էր, որը 1888 թվականին մի անգամ ոստրեներ էր պատրաստել, բայց չի հետևել շոգեխաշման ժամանակին, որից հետո զգալ է ուժեղ բույր ։ Պարզվել է, որ չափից շատ եփված ոստրեների ապուրը վերածվել է խիտ մուգ սոուսի, որն ունի զարմանալիորեն հաճելի համ։ Շուտով Լին սկսել է վաճառել նոր սոուս «Lee Kum Kee» անունով, որը հետագայում դարձել է խոշոր մթերային ընկերություն Հոնկոնգում՝ գլխամասային գրասենյակով։
Տարատեսակներ
«Իրական» բարձրորակ ոստրեների սոուսը պատրաստվում է ջրի մեջ եռացնելուց ստացված ոստրեի էքստրակտի կոնդենսատից և նման է թեթև արգանակի, որը հետագայում պետք է գոլորշիացվի մինչև իր ցանկալի խտությունը և գույնը ։ Նման բաղադրատոմսը ոչ մի հավելում չի նախատեսում (նույնիսկ աղի համի և բույրի բոլոր նրբությունները տալիս են հենց ոստրեները), և ստացվում է շատ թանկ։
Շատ ժամանակակից ոստրեների սոուսի տեսակներ խտացվում են եգիպտացորենի օսլայով և պարունակում են բուրավետիչներ, նաև կարամելի ներկանյութ ։
Բուսակերական ոստրեների սոուս
Բուսակերական ոստրեների սոուսը պատրաստվում է սնկերից (սովորաբար օգտագործվում են ականջասնկեր կամ շիիտակե), հիմնական արժեքի իջեցման համար օգտագործվում են բուրավետիչներ։
Ոստրեների սոուս առանց մոնոսոդիումի գլյուտամատի
Ներկայիս հասանելի ոստրեների սոուսի մեծամասնությունը պարունակում է մոնոսոդիումի գլյուտամատ։ Սակայն, վեջին տարիների ընթացքում առաջացել է սոուսի տեսակ, որը չի պարունակում գլյուտամատ։
Ուրիշ նշանակություններ
19-րդ դարի բրիտանական և ֆրանսիական խոհարարության մեջ «ոստրեների սոուս» նշանակում էր ոստրեների համով բեշամել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սոուսներ Կատեգորիա:Չինական խոհանոց Կատեգորիա:Վիետնամական խոհանոց Կատեգորիա:Ասիական խոհանոց Կատեգորիա:Ֆիլիպինների մշակույթ Կատեգորիա:Ասիա
Պրոզրաչնոե
Պրոզրաչնոե (Прозрачне, Terekli Abaş), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Տերեկլի-Աբաշ։
2001 թվականի տվյալներով Պրոզրաչնոե գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սոլնիշկովո
Սոլնիշկովո (Солнышково), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Չեխովսկի շրջանի կազմում։
Քեթի Կուրիկ
Քեթի Կուրիկ (Katie Couric, ), ամերիկացի հեռուստահաղորդավարուհի, լրագրող և պրոդյուսեր։ Պատմության մեջ եղել է առաջին կինը, ով միայնակ վարել է նորությունների երեկոյան թողարկումը՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների երեք հեռուստաալիքներից մեկում։ Տարիների ընթացքում նա վարել է «CBS Evening News», «60 Minutes» և «Today» հաղորդումները։ Ներկայումս  ստեղծել է իր սեփական շոուն Ամերիկյան հեռարձարկման ընկերությունում (ABC): «Փիբոդի պարգև» և «Ցերեկվա Էմմի մրցանակի» դափնեկիր է։
Սոլնիշկովո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Չեխովսկի շրջանի բնակավայրեր
Քեթի Կուրիկ
Անձնական կյանք
1989-1998 թվականներին Քեթին ամուսնացած է եղել իրավաբան Ջեմ Մոնախենի հետ։ Նա մահացել է 42 տարեկանում հաստ աղիքի քաղցկեղից՝ ամուսնության 9-րդ տարում։ Ամուսնական զույգն ունեցել է երկու աղջիկ՝ Էլինոր Տալի Մոնախեն (ծնված 23.07.1991 թվականին) և Քերոլայն Կուրիկ (ծնված 05.01.1996 թվականին)։
2014 թվականի հուլիսի 21-ին երկրորդ անգամ ամուսնացել է ֆինանսիստ Ջոն Մոլներայի հետ, ում հետ մինչև ամուսնությունը հանդիպել է երեք տարի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին լրագրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացիներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Գյունցախ
Գյորիսրիդ (Günzach), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Արևելյան Ալգոյ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1490 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 23,48 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 77 138։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Մոնա Զաքի
Մոնա Ալի Մոհամեդ Զակի (منى علي محمد زكي, ), եգիպտացի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Մոնա Զակին ծնվել է 1976 թվականի նոյեմբերի 18-ին։ Մինչև 13 տարեկանը ապրել է Քուվեյթում։ 16 տարեկան հասակում՝ տեսնելով ռեժիսոր Մոհամեդ Սոբհիի՝ նոր դերասաններ գտնելու մասին հայտարարությունը, նա հայտ է ներկայացրում՝ հույս ունենալով հանդիպել հայտնի եգիպտացի դերասանների և ռեժիսորների հետ։ Զակին ընտրվել է Սոբհիի կողմից և իր առաջին դերն է խաղացել նրա «Bel Araby El Faseeh» բեմադրությունում ։
Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Կահիրեի համալսարանի զանգվածային հաղորդակցության ֆակուլտետում։ Այդ ընթացքում նրան ծանոթացրել են ռեժիսոր Իսմայիլ Աբդել Հաֆեզի հետ, որը նրան ընտրել է «El A’elah» սերիալում դերի համար, որն էլ դարձել է հեռուստատեսությունում նրա առաջնայելույթը։
Դրանից հետո դերասանությունը Մոնայի համար դարձել է ավելին, քան ուղակի հոբբի․ նկարահանվել է մի շարք հայտնի հեռուստասերիալներում՝ «Khalti Safiya wel Deir», «Nisf Rabi' El Akhar», «Ahalina», «Ded El Tayyar» և «El Daw' El Sharid»։
Հեռուստատեսությունից հետո նա սկսել է նկարահանվել ֆիլմերում։ Այլ դերերից բացի, նա խաղացել Ջեհան Սադաթի դերը «Սադաթի օրերը» ֆիլմում (Եգիպտոսի նախագահ Անվար Սադաթ ի մասին)։ Երիտասարդ դերասանուհուն, ինչպես և ֆիլմի մյուս դերասաններին, պարգևը հանձնել է նախագահ Հոսնի Մուբարաքը ։ Շուտով դերասանուհին դարձել է շատ սիրված Եգիպտոսում։
Անձնական կյանք
Մոնան ամուսնացել է եգիպտացի դերասան Ահմեդ Հելմիի հետ։ Ունեն երեք երեխա՝ Լիլի (2003), Սելիմ (2014) և Յունիս (2016)։ Instagram-ի իր էջում ունի ավելի քան 5 000 000 բաժանորդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 18 ծնունդներ Կատեգորիա:1977 ծնունդներ Կատեգորիա:Կահիրե քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Կահիրեի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Եգիպտացի դերասանուհիներ
1991 թ. NBA դրաֆթ
'''1991 թ. NBA-ի դրաֆթը''' տեղի է ունեցել 1991 թվականի հունիսի 26-ին՝ Նյու Յորք քաղաքի «Ֆելթ ֆորում» թատրոնում։ Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) ակումբները, նախապես բաշխված վիճակահանությամբ տրված ընտրության իրավունքներով, ընտրեցին երիտասարդ սիրողական և պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստների՝ Միացյալ Նահանգներից և այլ երկրներից։
Առաջին ընտրության իրավունքը երկրորդ տարին անընդմեջ հասել էր «Շառլոթ Հորնեթս» ակումբին, որն ընտրեց Լարի Ջոնսոնին՝ Նևադայի համալսարանից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Կզլկալա
Կզլկալա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մեծկերտի գավառակում ։
Ռժանիցայի ճակատամարտ
Ռժանիցայի ճակատամարտ, ճակատամարտ Չեռնոգորիայի Ռժանիցա գետի մոտակայքում։ Չեռնոգորիայի թագավոր Նիկոլայ I-ը Չեռնոգորիայի իշխանությունը Օսմանյան կայսրությունից ինքնավար հռչակելուց հետո զորք հավաքեց և մտավ Օսմանյան տիրապետության տակ գտնվող Ալբանիա։ Նույն թվականին՝ 1878 թվականին, Բեռլինի կոնգրեսը վճռել էր Թուրքիայի կապիտուլացիան, որը առիթ հանդիսացավ չեռնոգորացիների անկախության պատերազմի մղման։
Օսմանյան կայսրությունը ստանալով Գերմանիայի և Ալբանիայի օգնությունը կարողացավ ճնշել Չեռնոգորիայի առաջխաղացումը և Չեռնոգորիան զրկվեց իր կիսանկախ վիճակից։
Ճակատամարտից հետո Չեռնոգորիայում սկսվեց քաղաքացիական պատերազմ, որը թուլացրեց երկիրը։ Չեռնոգորիան արողանալ անկախանալ Օսմանյան Թուրքիայից միայն 20-րդ դարում՝ 1910 թվականի օգոստոսի 28-ին։
Տալիցկի Չամլիկ
Տալիցկի Չամլիկ (Талицкий Чамлык), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրինսկի շրջանի կազմում։
Կրուասանվիլ
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 436 մարդ, բնակչության խտությունը` 98.87 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.41 կմ² տարածք։
2017 թվականի հունվարից Մեզիդոն Կանոն, Լեզ Օտիե Պապիոն, Կուպսարտ, Կրևեկեր ան Օժ, Գրանշան լը Շատո, Լեկոդ, Մանի լա Կամպան, Մանի լը Ֆրել, Լը Մենիլ Մոժե, Մոնտեյ, Պերսի ան Օժ, Սեն Ժյուլեն լը Ֆոկոն և Վիե Ֆյումե համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Մեզիդոն Վալե դ'Օժ համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 185 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 21 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 289 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 243-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 46։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 84,1 %։ 243 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 221 անձ (120 տղամարդ և 101 կին)։ Գործազուրկ են եղել 22 անձ (8 տղամարդ և 14 կին)։ 46 անաշխատունակներից 14-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 24-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կորչվոժ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Բռնատիրություն
Բռնատիրություն, կառավարման ավտորիտար համակարգ, որին բնորոշ է ոչ կուսակցական կամ թույլ կուսակցություն ունեցող մեկ առաջնորդը կամ առաջնորդների խումբը, փոքր զանգվածային մոբիլիզացիան և սահմանափակ քաղաքական բազմակարծությունը ։ Այլ սահմանումների համաձայն՝ «ժողովրդավարությունը կառավարման այն ռեժիմն է, որի ղեկավարները ընտրվել են վիճարկված ընտրությունների արդյունքում, հետևաբար, բռնատիրությունները ժողովրդավար չեն» ։ 19-րդ և 20-րդ դարերում բռնատիրությունը և սահմանադրական ժողովրդավարությունը դարձան աշխարհի երկու հիմնական կառավարման ձևերը, աստիճանաբար վերացնելով միապետությունները՝ ժամանակի ամենատարածված և ավանդական կառավարման ձևը։ Սովորաբար բռնատիրական ռեժիմի առաջնորդին անվանում են բռնապետ, չնայած որպես պաշտոնական անվանում առավել օգտագործվում է «լիդեր» հասկացությունը։ Բռնապետերին բնորոշ առանձնահատկություն է ուժեղ անձնավորություն լինելը՝ սովորաբար ճնշելով զանգվածների մտքի և խոսքի ազատությունը, որպեսզի պահպանի ամբողջական քաղաքական և սոցիալական կայունությունը։ Բռնատիրական և տոտալիտար հասարակությունները հիմնականում կիրառում են քաղաքական պրոպագանդա՝ կրճատելու համար այլընտրանքային կառավարման համակարգերի համակիրների ազդեցությունը ։
Ծագումնաբանություն
«Դիկտատոր» բառը ծագել է լատիներեն dictātor բառից, որն առաջացել է dictare բայից ։ Լատիներենում դիկտատոր անվանել են Հռոմեական կայսրությունում ժամանակավորապես բացարձակ իշխանություն ունեցող դատավորին։
Բռնատիրության տեսակներ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից անմիջապես հետո, առավել հանգիստ քաղաքական և սոցիալական մթնոլորտում, իրականացվել են մի շարք ուսումնասիրություններ կառավարման տարբեր ձևերի դասակարգման վերաբերյալ։ Դրանց շարքում պատմաբանների և քաղաքագետների կողմից ինտենսիվորեն քննարկվում էր նաև կառավարման դիկտատուրա ձևի հայեցակարգային ձեւակերպումը և սահմանումը։ Ի վերջո եզրակացվեց, որ բռնատիրությունը կառավարման այն ձևն է, որտեղ բացարձակ իշխանությունը կենտրոնացված է առաջնորդի, «փոքր հանցախմբի» կամ «պետական կազմակերպության» ձեռքերում, և այն նպատակ է հետապնդում վերացնել քաղաքական բազմակարծությունը և քաղաքացիական մոբիլիզացիան ։ Մյուս կողմից, ժողովրդավարությունը, որը հիմնականում համեմատվում է բռնատիրության հայեցակարգի հետ, սահմանվում է որպես իշխանության ձև, որտեղ գերիշխանությունը պատկանում է ժողովրդին և ղեկավարները ընտրվում են ընտրությունների միջոցով  ։
Կառավարման նոր ձևը, որը 20-րդ դարում սկիզբ դրեց նոր քաղաքական ժամանակաշրջանի և կապված է բռնապետական հայեցակարգի հետ, հայտնի է ամբողջատիրություն անվանմամբ։ Կառավարման այս ձևը բնութագրվում է մեկ քաղաքական կուսակցության առկայությամբ և հատկապես հզոր առաջնորդով, ով պարտադրում է իր անձնային և քաղաքական կարևորությունը։ Իշխանության պահպանմանը նպաստող երկու հիմնական ասպեկտներն են կառավարության և ոստիկանության միջև կայուն համագործակցությունը և բարձր զարգացած գաղափարախոսությունը։ Այստեղ կառավարությունը ունի ամբողջական վերահսկողություն զանգվածային հաղորդակցման միջոցների, սոցիալական և տնտեսական կազմակերպությունների նկատմամբ ։ Ըստ Հաննա Արենդտի՝ ամբողջատիրությունը բռնատիրության նոր և ծայրահեղ ձևն է՝ «ստեղծված մեկուսացված անձանց կողմից» ։ Նա նաև պնդում էր, որ գաղափարախոսությունը առաջատար դեր է խաղում սահմանելու համար, թե ամբողջ հասարակությունը ինչպես պետք է կազմակերպվի։ Համաձայն քաղաքագետ Խուան Լինցի՝ տարբերությունը բռնատիրական և ամբողջատիրական ռեժիմների միջև կայանում է նրանում, որ մինչդեռ բռնատիրականը փորձում է խեղդել քաղաքականությունը և քաղաքական մոբիլիզացիան, ամբողջատիրականը ձգտում է կառավարել դրանք ։
Այնուամենայնիվ, բռնատիրության ամենավերջին դասակարգման մեջ ամբողջատիրությունը չի ներկայացվում որպես բռնատիրության տեսակ։ Իր ուսումնասիրություններում Արենդտը կենտրոնանում էր նրա վրա, թե ինչպես են էլիտար առաջնորդ-էլիտար զանգված հարաբերությունները ազդում ավտորիտար քաղաքականության վրա։ Գեդեշի տիպաբանությունը բացահայտում է այն հիմնական ինստիտուտները, որոնք կառուցում են էլիտար բռնատիրական կառավարություններ (այսինքն՝ կուսակցություններ և զինված ուժեր)։ Ուսումնասիրությունը հիմնված է և անմիջականորեն կապված է այնպիսի գործոնների հետ, ինչպիսիք են դասակարգումների պարզությունը, միջազգայնորեն կիրառելիությունը, շեշտադրումը վերնախավերի և առաջնորդների վրա, ինչպես նաև քաղաքականության ձևավորման համար կարևորագույն ինստիտուտների (կուսակցությունների և զինվորականների) ընդգրկումը։ Համաձայն Բարբարա Գեդեշի` բռնատիրական կառավարությունը կարող է դասակարգվել հինգ տիպաբանության մեջ՝ Ռազմական բռնապետություն, Միակուսակցական բռնապետություն, Անհատական բռնապետություն, Միապետություն և Հիբրիդ բռնապետություն ։
Ռազմական բռնատիրություններ
Ռազմական բռնատիրությունները համակարգեր են, որտեղ մի խումբ սպաներ պահում են իշխանությունը, որոշում են՝ ով պետք է լինի երկրի առաջնորդը և ազդում են քաղաքականության վրա։ Վերնախավերը և առաջնորդը ռազմական բռնատիրության անդամ են։ Ռազմական ռեժիմներում վերնախավերը կոչվում են խունտայի անդամներ․ նրանք հիմնականում ավագ սպաներ են կամ այլ բարձրաստիճան սպաներ ։
Միակուսակցական բռնատիրություններ
Միակուսակցական բռնատիրությունները համակարգեր են, որտեղ մեկ կուսակցությունը գերիշխում է քաղաքականությունում։ Միակուսակցական բռնատիրություններում մեկ կուսակցությանն են պատկանում բոլոր քաղաքական պաշտոնները, և այն ունի լիարժեք վերահսկողություն երկրի վարած քաղաքականության նկատմամբ։ Այլ կուսակցություններ պաշտոնապես կարող են գոյություն ունենալ, մասնակցել ընտրություններին և անգամ ունենալ պաշտոններ օրենսդիր մարմիններում, այնուամենայնիվ, իրական քաղաքական ուժը գերիշխող կուսակցությունն է։ Միակուսակցական բռնատիրություններում կուսակցական վերնախավերը սովորաբար կուսակցական իշխող մարմնի անդամներ են և երբեմն կոչվում են կենտրոնական կոմիտե, քաղաքական բյուրո կամ քարտուղարություն։ Անհատների այս խմբերը վերահսկում են կուսակցական պաշտոնյաների ընտրության գործընթացը և «կազմակերպում են եկամուտների բաշխումը կողմնակիցների միջև և մոբիլիզացնում քաղաքացիներին՝ քվեարկելու և ցույց տալու համար կուսակցության առաջնորդների աջակցությունը» ։
Անհատական բռնատիրություններ
Անհատական բռնատիրությունները համակարգեր են, որտեղ ամբողջ իշխանությունը մեկ անհատի ձեռքերում է։ Անհատական բռնապետությունները տարբերվում են բռնատիրության մնացած ձևերից իրենց հիմնական քաղաքական դիրքերով և ավելի շատ կախված են անհատական բռնապետի հայեցողությունից։ Անհատական բռնապետերը կարող են լինել զինվորական կամ քաղաքական կուսակցության անդամ կամ առաջնորդ։ Այնուամենայնիվ, ոչ զինվորականները, ոչ էլ կուսակցությունը բռնապետից անկախ չեն գործում։ Անհատական բռնատիրություններում վերնախավը կազմում են դիկտատորի մոտ ընկերները կամ ընտանիքի անդամները։ Այս անհատները, սովորաբար, ընտրված են դիկտատորի կողմից՝ իրենց պաշտոններում ծառայելու համար ։
Միապետություններ
Միապետական բռնապետությունները համակարգեր են, որտեղ արքայական ծագում ունեցող անձը ժառանգում է երկրի ղեկավարի պաշտոնը՝ համաձայն ընդունված պրակտիկայի և սահմանադրության։ Կառավարման ձևը չի դիտվում որպես բռնապետական, եթե միապետի դերը հիմնականում արարողակարգային բնույթ ունի, իսկ բացարձակ միապետությունները, ինչպիսին է Սաուդյան Արաբիան, կարելի է համարել ժառանգական բռնապետություն։ Միապետություններում վերնախավը հիմնականում թագավորական ընտանիքի անդամներն են ։
Հիբրիդ բռնատիրություններ
Հիբրիդ բռնապետությունները միակուսակցական, ռազմական և անձնական բռնապետությունների որակների խառնուրդն են։ Երբ համակարգը ներառում է բռնապետության բոլոր երեք ձևերի բնութագրերը, դրանց անվանում են «եռակի սպառնալիքներ»։ Հիբրիդ բռնապետությունների ամենատարածված ձևերը անձնային-միակուսակցական և անձնային-ռազմական հիբրիդներն են ։
Բռնատիրությունների չափում
Քաղաքագիտության խնդիրներից մեկը բռնատիրական և ժողովրդավարական երկրների համակարգերի չափումն ու դասակարգումն է։ Freedom House-ը, Polity IV-ը և Democracy-Dictatorship Index-ը քաղաքագետների կողմից երեք ամենաօգտագործվող տվյալների շարքն են ։
Ընդհանրապես, գոյություն ունի երկու հետազոտական մոտեցում՝ մինիմալիստական մոտեցում, որը կենտրոնանում է այն բանի վրա, թե արդյոք երկրում տեղի են ունենում մրցակցային ընտրություններ, և սուբստանտիվ մոտեցում, որն ընդլայնում է ժողովրդավարության հայեցակարգը` ներառելու մարդու իրավունքները, մամուլի ազատությունը և օրենքի գերակայությունը։ Democracy-Dictatorship Index-ը մինիմալիստական մոտեցման օրինակ է, մինչդեռ Polity տվյալների շարքը առավել սուբստանտիվ   ։
Պատմություն
Երկու աշխարհամարտերի միջև ընկած ժամանակաշրջանում նկարագրվում են բռնատիրության 4 տիպ՝ կոնստիտուցիոնալ, կոմունիստական, հակահեղափոխական և ֆաշիստական։ Երկրորդ աշխարհամարտից սկսած բռնատիրության ավելի շատ տեսակներ հայտնվեցին, ներառյալ՝ Երրորդ աշխարհի բռնապետական երկրները, կրոնական բռնապետությունները և դինաստիական կամ ընտանիքի վրա հիմնված բռնապետություններ ։
Հռոմեական կայսրության դիկտատորներ
Հին Հռոմի հանրապետության տարիներին, Հռոմի դիկտատորը հստակ սահմանված լիազորություններով օժտված դատավոր էր՝ միջինում 6 ամիս ժամկետով ընտրված և սովորաբար հյուպատոսության հետ համատեղ։ Հռոմեացի դիկտատորները արտակարգ իրավիճակների ժամանակ բացարձակ իշխանություն ունեին։ Նրանց իշխանությունը սկզբում եղել էր ոչ կամայական, ոչ էլ հաշվարկված, օրենքի ենթարկված և հետընթաց հետապնդում պահանջող։ Մ.թ.ա. 2-րդ դարից սկսած այսպիսի դիկտատորներ չեն եղել, իսկ ավելի ուշ դիկտատորներ, ինչպիսիք են Սուլլան և հռոմեացի կայսրերը, իշխանությունը օգտագործում էին առավել անձնական նպատակներով և կամայական։
Լատինական Ամերիկայի 19-րդ դարի քաղաքական առաջնորդներ
Իսպանական գաղութատիրության փլուզումից հետո մի շարք ազատագրված երկրներում տարբեր դիկտատորներ իշխանության եկան։ Հաճախ ղեկավարելով առանձին բանակ՝ այս կոդիլոները կամ ինքնանշանակված քաղաքական-ռազմական առաջնորդները հարձակվում էին ազգային թույլ իշխանությունների վրա՝ իրենց ղեկավարության տակ վերցնելով առանձին մարզերի քաղաքական և տնտեսական գործունեությունը․ այդպիսի օրինակներ են Անտոնիո Լոպեզ դե Սանտա Աննան Մեքսիկայում և Խուան Մանուել Ռոսասը Արգենտինայում։ Այսպիսի դիկտատորները նաև հիշատակվում են որպես «պերսոնալիստներ»։
20-րդ դարի երկրորդ կեսին Հարավային Ամերիկայում ռազմական բռնապետության ալիքը մեծ ազդեցություն է թողելլատինաամերիկյան մշակույթի վրա։ Լատինամերիկյան գրականության մեջ դիկտատոր-նովելը, որը մարտահրավեր է նետում բռնատիրությանը և կոդիլիզմին, հայտնի ժանր է համարվում։ Կան նաև մեծ թվով ֆիլմեր, որոնք վերաբերում են Լատինական Ամերիկայի ռազմական բռնապետություններին։
Կոմունիզմ և Ֆաշիզմ 20-րդ դարի բռնատիրություններում
20-րդ դարի առաջին կեսին կոմունիստական և ֆաշիստական դիկտատուրաներ հայտնվեցին տեխնիկապես և գիտականորեն զարգացած մի շարք երկրներում, որոնք տարբերվում էին Լատինական Ամերիկայի դիկտատուրաներից և Աֆրիկայի ու Ասիայի հետգաղութային դիկտատուրաներից։ Ժամանակակից տոտալիտարիզմի ժամանակակից օրինակներ են․
Բռնատիրություններ Աֆրիկայում և Ասիայում Երկրորդ աշխարհամարտից հետո
Երկրորդ Աշխարհամարտից հետո Աֆրիկայի և Ասիայի մի շարք նահանգների ղեկավարներ իրենց դիկտատորներ հռչակեցին` հաճախ գաղութատիրական ուժերից ժառանգած սահմանադրության ձախողումից հետո։ Այս սահմանադրությունները հաճախ ձախողվում էին նրա պատճառով, որ չէին կարողանում աշխատել առանց միջին խավի կամ աշխատել ընդդեմ նախկինում գոյություն ունեցող ինքնավար կանոնների։ Որոշ ընտրված նախագահներ և վարչապետեր իշխանությունը իրենց ձեռքն էին վերցնում ճնշելով ընդդիմադիր ուժերին և ստեղծելով միակուսակցական համակարգ։ Չնայած իր ձևին այս բռնատիրությունները զգալի ազդեցություն ունեցան տնտեսական աճի և քաղաքական կառույցների որակի վրա ։
Հաճախ հիշատակվող շահագործվող բռնատիրություն է Մոբուտու Սեսե Սեկոյի ռեժիմը, ով ղեկավարել է Զաիրը 1965-ից 1997 թվականներին՝ հափշտակելով իր երկրից մոտ 5 միլիարդ դոլար ։
Ժողովրդավարացում
Ժողովրդավարացման համաշխարհային դինամիկան քաղաքագետների կողմից քննարկվող կարևոր հարց է ։ Ժողովրդավարացման երրորդ ալիքը մի շարք բռնատիրություններ վերածեց ժողովրդավարական երկրների ։ Հիմքերից մեկը, որը Բուշի ադմինիստրացիան պարբերաբար օգտագործում էր 2003թ. Իրաք ներխուժման պատրաստման ընթացքում, կայանում էր նրանում, որ Սադամ Հուսեյնի տեղահանումը և Իրաքում ժողովրդական կարգերի հաստատումը պետք է նպաստի Ժողավրդավարացման տարածմանը Մերձավոր Արևելքի մնացած երկրներում ։ Ինչևէ, համաձայն Հաֆինգթոն փոսթի`«45 երկրներ և տարածքներ, որտեղ քիչ են կամ բացակայում են ժողովրդավարական օրենքները, իրենցից ներկայացնում են մոտ 80 երկրների կեսը, որտեղ ներկայումս գտնվում են ԱՄՆ-ի ռազմակայանները։ Քաղաքագետ Կենտ Կոլդերի հետազոտությունները ապացուցում են այն, ինչը հայտնի է դարձել «բռնապետությունների հիպոթեզ» անվանմամբ». ԱՄՆ-ը հակված է աջակցելու բռնատիրական և այլ ոչ ժողովրդավարական համակարգերը այն երկրներում, որտեղ նա ունի ռազմական բազաներ ։
Բռնատիրության տեսություններ
Մանկուր Օլսոնը ենթադրում է, որ «բռնատիրության առաջացումը կարելի է կապել «թափառող բանդիտների» հետ, որոնք տեղափոխվում են մի վայրից մյուսը` տարբեր անհատներից հարստություն կողոպտելու նպատակով։ Այս հրոսակախմբերը խանգարում են ներդրումներին և արտադրությանը։ Օլսոնը հայտարարում է, որ այդ անհատների համայնքի համար առավել ձեռնտու կլիներ, եթե այդ բանդիտը դառնար «կայուն բանդիտ» և մենաշնորհեր գողությունը` հարկերի տեսքով։ Հաստատվելով և իրենց տարածքի ղեկավար հռչակելով` նրանք ի վիճակի կլինեն ավելի շատ շահույթ ստանալ հարկերի միջոցով, քան դա անում էին կողոպուտի միջոցով։  Պահպանելով կարգուկանոն և ապահովելով համայնքի անվտանգությունը` բանդիտները կստեղծեն խաղաղ միջավայր, որտեղ  նրանց ժողովուրդը կարող է առավելագույնի հասցնել իր ավելցուկը, ինչը նշանակում է ավելի մեծ հարկվող բազա։ Այդպիսով պոտենցիալ բռնապետը ավելի շատ խթան կունենա` ապահովելու անվտանգություն այն համայնքի համար, ումից նա հարկ է գանձում, և այդ հարկվող մարդիկ ավելի բարձր արտադրողականություն կունենան, քանի որ նրանք պաշտպանված կլինեն պոտենցիալ բանդիտներից։ Սա այն է, ինչն օգտագործում են բանդիտները, որպեսզի արդարացնեն իրենց վերափոխումը «թափառող բանդիտներից» «կայուն բանդիտների»» ։
Այլ գրականություն
Կատեգորիա:Պետական կառուցվածքներ Կատեգորիա:Քաղաքականություն Կատեգորիա:Օլիգարխիա Կատեգորիա:Պետական կարգեր Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների խախտում Կատեգորիա:Ավտորիտարիզմ Կատեգորիա:Քաղաքական համակարգեր
Նատրիումի հիդրոսուլֆատ
Նատրիումի հիդրոսուլֆատ, անօրգանական միացություն՝ NaHSO4 բանաձևով։ Առաջացնում է անգույն բյուրեղներ։ Առաջացնում է նաև բյուրեղահիդրատներ՝ NaHSO4•H2O բանաձևով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Եվգենի Սավարենսկի
Եվգենի Ֆեոդորովիչ Սավարենսկի (Евгений Фёдорович Саваренский, ), սովետական երկրաֆիզիկոս-սեյսմոլոգ, ՍՍՀՄ ԳԱ թղթ․ անդամ (1966)։ Ֆ․ Պ․ Սավարենսկու որդին։
Հավուկփախ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Սոլոգինո
Սոլոգինո (Сологино), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Լոտոշինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 15 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Լոտոշինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մեցակյուլա (գյուղ, Ռիդալա շրջան)
Մեցակյուլա (Metsaküla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Ռիդալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։
Միխայիլ Մելքումյան
Միխայիլ Արշակի Մելքումյան, հայ տնտեսագետ։ Տնտեսագիտության դոկտոր (1972), պրոֆեսոր (1981):
Կենսագրություն
Միխայիլ Արշակի Մելքումյանը ծնվել է 1925 թվականի հունվարի 20-ին, Թիֆլիսում։ 1960 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1967-1979 թվականներին եղել է «Անի» համամիութենական գիտաարտադրական միավորման կառավարման ավտոմատացված համակարգերի բաժանմունքի պետ, 1981-1982 թվականներին՝ ճյուղային լաբորատորիայի վարիչ, 1979-1981 թվականներին՝ ՈւԽՍՀ Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզում նավթի և գազի ինստիտուտի կառավարման ամբիոնի վարիչ, «1982-1990 թվականներին՝ Կառավարման և կազմակերպման հիմնահարցերի (1988 թվականից՝ կիրառական ավտոմատացված համակարգերի) համամիութենական գիտահետազոտական ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղի փոխտնօրեն, 1986-1993 թվականներին, միաժամանակ՝ Հայաստանի միջճյուղային «Արդյունաբերություն» կառավարման համալիրի գլխավոր կոնստրուկտոր ։
Աշխատանքները վերաբերում են համակարգերի ընդհանուր տեսությանը, գիտական հիմունքների և կառավարման միօրինականացված ադապտիվ ավտոմատացված համակարգերին։ Առաջին անգամ մշակել և ներդրել է կառավարման ավտոմատացված «Արշալույս 2» (1971 թվականին՝ Մոսկվայի մարզի «Էքստրոն» գործարանում) և «Արշալույս 4» (1973 թվականին՝ Բելոռուսիայի Գոմելի «Մոդուլ» գործարանում) համակարգերը ։
Անհիմն բռնադատվել է 1942 թվականին, արդարացվել՝ 1956 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Հարավային Սուդանի անկախության հանրաքվե (2011)
[[Պատկեր:Political Regions of Sudan, July 2006.svg|մինի|Սուդանի տարածաշրջանները և վիճարկելի տարածքները՝
]]
Հարավային Սուդանի անկախության հանրաքվե, հանրաքվե Սուդանից Հարավային Սուդանի անկախության հարցով, որը տեղի է ունեցել 2011 թվականի հունվարի 9-ից մինչև 15-ը համաձայն 2005 թվականի Նայվաշյան պայմանագրի Սուդանի ազատագրման ազգային բանակի և Սուդանի կենտրոնական կառավարության միջև քաղաքացիական պատերազմի ավարտման մասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սուդան Կատեգորիա:Հարավային Սուդան Կատեգորիա:2011 հանրաքվեներ
Ունդ
Ունդ, տերմինը, որպես կանոն, նշանակում է ցանկացած հատիկաընդեղենային մշակաբույսերի պտուղները կամ սերմերը, ինչպես նաև ամբողջ ընտանիքի բույսերը։
Ունդը՝ որպես պտուղ
Բուսաբանության մեջ «ունդ» բառը վերաբերում է հատիկաընդեղենի ընտանիքի բույսերի պտուղներին , առօրյա կյանքում նման պտուղները սովորաբար կոչվում են «պատիճ», որը բուսաբանության մեջ սովորաբար կոչվում է պտղի այլ տեսակ։
Ունդը բաղկացած է երկու երկար բարակ փականներից, որոնք միացված են եզրերով և, ի տարբերություն պատյանների, չունեն ներքին երկայնական միջնորմ։ Ունդի ներսում պարունակում է փոքր քանակությամբ սերմեր, որոնք դասավորված են մեկ տողով։ Սերմերը սերմացուի կարճ ցողուններով ամրացվում են փորային կարի վրա։ Պտղի ձևը սովորաբար երկարավուն է՝ ուղիղ կամ կոր, բայց որոշ տեսակներ ոլորված են։ Հասած պատիճը սովորաբար չորանում ու բացվում է, միջից սերմերը թափվում են։ Այնուամենայնիվ, շատ բույսերում լոբին ընկնում է գետնին չբացված, իսկ գետնանուշի մեջ այն ամբողջությամբ փորում է հողը։ Ունդը զարգանում է միանդամ, չբաժանված բլթակների, միաբջիջ ձվարանից։ Թիթեռների ենթաընտանիքում (լոբազգիներ) ունդը բացվում է երկու կարի երկայնքով, Ցեզալպինեների ենթաընտանիքում՝ մեկ կար կամ չի բացվում, իսկ Միմոզային ենթաընտանիքում՝ բացվում կամ չի բացվում ։
Ունդը՝ որպես սերմ
Առօրյա կյանքում «ունդ» բառը վերաբերում է հատիկաընդեղենի ընտանիքի բույսերի սերմերին ։ Այն կլոր է, բայց ոչ գնդաձև։ Ամենատարածված կոր ձվաձև ձևը։ Սերմը ծածկված է բարակ կեղևով։ Այն պարունակում է շատ մեծ քանակությամբ սպիտակուց, բավականին շատ բուսական յուղ։ Շատ սերմեր օգտագործվում են սննդի համար։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բույսեր Կատեգորիա:Բուսակերական խոհանոց Կատեգորիա:Պտուղ Կատեգորիա:Բանջարեղեն Կատեգորիա:Սննդամթերք
Պրոստորնոե (գյուղ, Ջանկոյի շրջան)
Պրոստորնոե (Просторне, Yañı Şirin), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Շիբան։
2001 թվականի տվյալներով Պրոստորնոե գյուղում բնակվում էր 761 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Անդրեյ Չիկատիլո
Անդրեյ Ռոմանովիչ Չիկատիլո, խորհրդային սերիական մարդասպան, պեդոֆիլ, նեկրոսադիստ, նեկրոֆիլ և մարդակեր։ Մականուններն են «Կատաղած գազան», «Կարմիր պարտիզան», «Ռոստովյան փորաթափ» , «Կարմիր փորաթափ», «Մարդասպան անտառաշերտից», «Քաղաքացի իքս», «Սատանա», «Սովետական Ջեկ փորաթափ» ։
Առկա փաստերի համաձայն, 1978- 1990 թվականներին իրագործել է 53 ապացուցված սպանություններ՝ 7-16 տարեկան 21 պատանիների, 9-17 տարեկան 14 աղջիկների, 17-ից բարձր 18 աղջիկների և կանանց։ Հանցագործը խոստովանել է, որ կատարել է 56 սպանություններ, իսկ օպերատիվ տվյալների համաձայն, Չիկատիլոյի գործողությունների զոհ է դարձել 65 մարդ։ Չիկատիլոյի կատարած հանցագործությունների համար սխալմամբ գնդակահարվել է Ալեքսանդր Կրավչենկոն, ով նույնպես մարդասպան է եղել, սակայն ժամանակին չի գնդակահարվել՝ անչափահաս լինելու պատճառով։
Կենսագրություն մինչ 1978 թվականը
Անդրեյ Չիկատիլոն ծնվել է 1936 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Ուկրաինական ԽՍՀ-ի Խարկովի մարզի Յաբլոչնոե գյուղում։ Ներկայումս գյուղը գտնվում է Սումիի մարզում։ Կան տվյալներ, համաձայն որի Չիկատիլոն ծնվել է գլխուղեղի ջրակալման ախտանշանով։ Մինչ 12 տարեկանը տառապել է գիշերամիզությամբ, ինչի համար մշտապես ծեծվել է մոր կողմից ։ Չիկատիլոյի խոսքերով՝ նրա պապը եղել է միջակ կալվածատեր, ով կոլեկտիվացման ժամանակ կուլակաթափ է արվել։ Նրա հայրը եղել է պարտիզանական դասակի հրամանատար, ով գերի է ընկել։ Ամերիկացիների կողմից ազատվելուց հետո վերադարձել է ԽՍՀՄ, ենթարկվել ճնշումների՝ աքսորվելով Կոմի երկրամաս։
1943 թվականին ծնվում է Չիկատիլոյի քույրը։ 1944 թվականին Չիկատիլոն գնացել է առաջին դասարան։ Երբ 1946 թվականին ԽՍՀՄ-ում սով է սկսվել, նա դուրս չի եկել տնից՝ վախենալով, որ նրան կարող են բռնել և ուտել։ Մայրը նրան պատմել է, որ 1932-1933 թվականներին Ուկրաինական ԽՍՀ-ում տեղի ունեցած սովի ժամանակ նրա ավագ եղբորը` Ստեփանին, իբր թե, գողացել են և կերել : Կա վարկած նաև այն մասին, որ ավագ եղբորը կերել են նրա ծնողները՝ սովի ժամանակ։ Չիկատիլոյի կենսագիրները հաճախ նշում են, որ ավագ եղբոր հետ կապված պատմությունը շատ վիճարկելի է, քանի որ չկան վստահելի և բավարար աղբյուրներ՝ տեղեկատվությունը հաստատելու համար։ Այսպես, ամերիկացի դատական հոգեբան Քեթրին Ռամսլենդը կարծում էր, որ ուսումնասիրությունների արդյուքնում Ստեփանի ծնունդը կամ մահը վկայող որևէ փաստաթուղթ չի հայտնաբերվել: Ռուս լրագրողներ Միխայիլ Գուրևիչը և Օլգերտ Լիբկինը ուշադրություն են դարձնում այն հանգամանքի վրա, որ.
"Հետաքննիչները, այնուհետ նաև լրագրողները, լսելով, իբր թե կերված եղբոր մասին, սկսեցին ուսումնասիրել պատմությունը, սակայն որևէ արդյունքի չհասան։ Պահպանված փաստաթղթերում տեղեկություն չկա սրա մասին։ Համագյուղացիները նույնպես չեն խոսել այս փաստի մասին։ Ստեփանի մասին անգամ՝ ոչ ոք չի խոսել։ Պարզել, թե ընդհանրապես գոյություն է ունեցել Չիկատիլոյի ավագ եղբայրը, թե սրանով Չիկատիլոն փորձել է որոշակի առումով մեղմել իր հանցանքները, պարզել այլևս հնարավոր չէ։ Կարելի է ընդունել, որ Չիկատիլոն մասամբ է ստել։ Նրա ծնողները, ովքեր առավոտից երեկո անդադար աշխատել են, երեխաներին մշտապես թողել են տանը մենակ։ Նրանք կարող էին արգելել նրանց դուրս գալ հյուղակից, չհեռանալ բակից, թե չէ ինչ-որ մեկը կգողանար և կուտեր նրանց։ Վախեցնելու համար երեխաներին՝ Անդրեյի ծնողները կարող էին ստեղծել կերված ավագ եղբոր պատմությունը։ Մանկավարժության տեսանկյունից այս մեթոդը հիմարություն է, սակայն փորձը ցույց է տալիս, որ այն գործում է…"
Իր հերթին ռուս լրագրող և գրող Ալեքսանդր Մասալովը նշում է, որ սա Չիկատիլոյի մասին երկու առասպելներից մեկն է, քանի որ «դրա մասին որևէ հստակ տեղեկատվություն գոյություն չունի»։ Ըստ լրագրողի երկրորդ այն առասպելն է, համաձայն որի Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ գերմանացիները գնդակահարման են ուղարկել Յաբլոչնոյե գյուղի մի քանի բնակիչների։ Հետաքրքրությունից դրդված գյուղի երեխաները վազել են դիտելու երևույթը։ Նրանց թվում է եղել նաև 16-ամյա Անդրեյը։ Ոճրագործները, ավարտելով իրենց գործը, սկսել են կրակել երեխաների վրա, որոնք վախից սկսել էին անկանոն փախչել։ Փախչելու ժամանակ Չիկատիլոն ընկել է՝ վնասելով գլուխը։ Արդյունքում նրան անգիտակից վիճակում գտել են գերմանացիները և մտածելով, թե մեռած է, գցել են գնդակահարվածների մարմինների հետ։ Մի քանի ժամ անց Անդրեյը ուշքի է եկել, սակայն վախեցել է դուրս գալ դիակների փոսից՝ ամբողջ գիշերը անցկացնելով այնտեղ։ Տունը է վերադարձել միայն արշալույսին։ Իբր այս դեպքը խիստ բացասաբար է ազդել նրա հոգեկանի վրա։ Իր հերթին պատմաբան Ջոն Ֆիլիպ Ջենքինսը նշում է, որ «պատմությունը, որը հնարավոր չէ ճշտել, մոտիվացրել է Չիկատիլոյին ուտել իր զոհերից մի քանիսին»։
1954 թվականին Անդրեյը ավարտել է միջնակարգ դպրոցը և փորձել ընդունվել Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը, սակայն մրցույթի արդյունքում չի անցել։ Սակայն, ըստ Չիկատիլոյի, իրեն չեն ընդունել համալսարան հոր պատճառով, ով «հայրենիքի դավաճան» էր։
1955 թվականին Չիկատիլոն ավարտել է Ախտըրսկի կապի տեխնիկական ուսումնարանը։ Աշխատել է Նիժնի Տագիլի էլեկտրափոխանցման համակարգում։ Ուսումնարանից հետո հեռակա կարգով ընդունվել է Մոսկվայի հաղորդակցության ուղիների պետական համալսարան, որտեղ երկու տարի սովորելուց հետո՝ զորակոչվել է բանակ։
1957-1960 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ՊԱԿ-ի Միջին Ասիայի սահմանապահ զորքերում, այնուհետև ծառայել որպես կապավոր Բեռլինում։
Ծառայությունից հետո տեղափոխվել է Դոնի Ռոստովից ոչ այնքան հեռու գտնվող Ռոդիոնովո-Նեսվետայսկայա բնակավայր, որտեղ աշխատել է որպես ինժեներ՝ ավտոմատ հեռախոսային կայանում։ Նաև աշխատել է «Զնամյա» թերթում՝ որպես արտահաստիքային լրագրող։ Իր հոդվածներում անդրադարձել է նոր ուսումնական տարվա, մարդահամարի խնդիրներին, սպորտային առաջնություններին, համաքաղաքացիների աշխատանքային ձեռքբերումներին։ Ավելի ուշ գրել է հոդվածներ երիտասարդության բարոյականության և հայրենասիրական դաստիարակության թեմաներով «Զնամյա շախտյորա» թերթում։
1962 թվականին Չիկատիլոյի քույրը Տատյանան նրան ծանոթացրել է իր ընկերուհու Ֆաինա (Եվդոկիա) Օդնաչևայի հետ, ով 1963 թվականին ամուսնացել է Չիկատիլոյի հետ ։ Ամուսնությունից անմիջապես հետո, Չիկատիլոն հեռակա ուսումնական համակարգով ընդունվել է Ռոստովի պետական համալսարանի լեզվաբանական ֆակուլտետի «ռուսաց լեզու և գրականություն» բաժինը, որն ավարտել է 1970 թվականին։ 1965 թվականին ունեցել է դստերը՝ Լյուդմիլային, իսկ 1969 թվականի օգոստոսի 15-ին՝ որդուն՝ Յուրիին։ 1965 թվականի ապրիլին շրջանային կոմիտեն Չիկատիլոյին նշանակել է շրջխորհրդի ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի բաժնի ղեկավար ։ 1970 թվականին հեռակա ուսումնական համակարգով ավարտել է ԽՍՀՄ կոմկուսի Մարքսիզմ-Լենինիզմի համալսարանը։ 1970 թվականի օգոստոսի 15-ին որպես ուսմասվար աշխատանքի է անցել Նովոշախտինսկի N32 ինտերնատ դպրոցում, իսկ 1970 թվականի սեպտեմբերի 1-ից սկսել է դասավանդել ռուսաց լեզու և գրականություն։ Բացի այդ Չիկատիլոն որոշ ժամանակ զբաղեցրել է նաև տնօրենի պաշտոնը։ Իր աշակերտուհիներ Լյուբե Կոստինայի և Տոնե Գուլցեվայի նկատմամբ իրականացրած սեռական ոտնձգությունների պատճառով՝ հեռացվել է զբաղեցրած պաշտոնից՝ «իր սեփական դիմումի հիման վրա»։
1974 թվականին Չիկատիլոն սկսել է աշխատել Նովոշախտինսկի N39 նախադպրոցական ուսումնական հաստատությունում՝ որպես արտադրական ուսուցման վարպետ։ Նա ազատվեց իր զբաղեցրած պաշտոնից՝ հաստիքների կրճատման համար։
В 1978 թվականին ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվել է Շախտի, որտեղ սեպտեմբերից սկսել է աշխատել № 33 դաստիարակչական ՆՈՒՀ-ում։ Այստեղ Չիկատիլոն փորձել է ոտնձգություններ կատարել Վոլոդյա Շերբակովի նկատմամբ, որի համար աշակերտները նրան հաճախ անվանել են «օնանիստ» և «համասեռամոլ»։
Հոգեբույժ և հոգեվերլուծաբան Դմիտրի Վելտիշևը նշել է, որ.
"Չիկատիլոն ուսուցիչ աշխատելու տարիներին փոխել է իր սեռական կողմնորոշումը։ Ինքնասիրահարվածության (աուտոէրոտիզմ) հետ միասին, նա սեռական հաճույք է ստացել աղջիկների սանհանգույցներում գաղտնադիտելուց, աղջիկներին ձեռք տալուց, իսկ որոշ ժամանակ անց նույն հաճույքը նա զգացել է տղաներին դիպչելուց։ Նա նկատել է, որ իր սեռական գրգռվածությունը ավելի է ուժեղացել, երբ իր զուգընկերը ընդդիմացել կամ ճչոցներ է արձակել։ Սովորական սեռական հարաբերությունները նրան հաճույք չեն պատճառել։ Նկատվել է էրեկցիայի թուլացում, էյակուլյացիայի արագացում:Բացի այդ նկատվել է նաև սեռականության երկկողմանիություն՝ հետաքրքրություն, սեր և ատելություն, նվաստացման ձգտում, ցավի պատճառում, որն ուղեկցվել է սադիստական երանգներով։ Նրա սեռական գործողությունները աստիճանաբար ազատվել են մեղավորության զգացումից և մեղքից, աճել է էմոցիոնալ սառնությունը, անձի երկվությունը։ <…> Կյանքի հաջորդ շրջանը բնորոշվել է հետերոսեքսուալության աճմամբ, որն ուղեկցվել է ինքնասիրահարվածության սեռական հակումներով։ Այդպես, կարելի է խոսել շիզոիդ անձի ինքնասիրահարվածության կոնֆլիկտի մասին, համաձայն որի անձը սիրում է ինքն իրեն և ատելություն զգում շրջակա աշխարհի նկատմամբ, որը հոգեվերլուծաբանների կարծիքով, բերում է երկվության, երբ ձգտում է վերացնել այն, ինչ սիրում է։ Այն հանգեցնում է ագրեսիայի և ատելության։"
Առաջին սպանություն
1978 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Չիկատիլոն սպանել է իր առաջին զոհին՝ իննամյա Ելենա Զակոտնովային։ Սպանությունը տեղի է ունեցել Մեժեվոյ նրբանցքի N26 տանը, որը Չիկատիլոն ընտանիքից գաղտնի գնել էր 1500 ռուբլով։ Տունը նախատեսված էր անբարոյականների հետ սեռական հարաբերությունների համար։
Դեկտեմբերի 24 Շախտիին և ողջ Ռոստովի մարզը ցնցեց լուրը, որ Գրուշեվկա գետի վրա կառուցված կամրջի մոտից գտնվել է N11 դպրոցի երկրորդ դասարանի աշակերտուհի իննամյա Ելենա Զակոտնովայի դին։ Ինչպես ցույց տվեց փորձաքննությունը, անծանոթը աղջկա հետ զբաղվել էր հեշտոցային և անալ սեքսով՝ վնասելով նրա հեշտոցը և ուղիղ աղիքը։ Փորձաքննությունը ցույց տվեց նաև, որ որովայնի հատվածում կան դանակի երեք հարվածներ։ Այնուամենայնիվ, մահը վրա էր հասել շնչահեղձության արդյունքում։ Այսինքն նրան խեղդել էին։ Փորձագետը կարծում էր, որ Լենան սպանվել է անհետանալու օրը (ծնողները ոստիկանությունը են դիմել դեկտեմբերի 22-ին)՝ 18:00-ից ոչ շուտ։
Առանձնակի դաժանությամբ տեղի ունեցած սպանությունը, որն ուղեկցվել էր բռնաբարությամբ, անմիջապես պետք է բացահայտվեր։ Հետաքննության անցկացումը հանձնարարվեց տեղի ամենահմուտ հետաքննիչներից մեկին՝ արդարադատության ավագ հետաքննիչ Իժոգինին։ Իրականացվել է տեղաբնակների մանրակրկիտ ստուգում։
Աղջկա մարմինը և դպրոցական պայուսակը Չիկատիլոն նետել է Գրուշևկա գետը։ Դեկտեմբերի 24-ին մարմինը գտնվել է, և նույն օրն էլ ձերբակալվել է կասկածյալ Ալեքսանդր Կրավչենկոն, ով նախկինում տասնամյա աղջկա բռնաբարության և սպանության համար դատապարտված է եղել 10 տարվա ազատազրկման։ Կրավչենկոյի կինը հանգամանալի փաստեր ներկայացրեց ամուսնու վերաբերյալ, որի արդյունքում նա դեկտեմբերի 27-ին ազատ արձակվեց։ Սակայն 1979 թվականի հունվարի 23-ին Կրավչենկոն գողություն արեց հարևանի տնից։ Հաջորդ առավոտյան, ոստիկանությունը ձերբակալեց նրան, իսկ գողոնը հայտնաբերեց ձեղնահարկից։ Կրավչենկոյի բանտախուց բերեցին մի մարդասպանի և թմրամոլի, ով ծեծում էր նրան՝ ստիպելով ընդունել Զակոտնովայի սպանության մեղքը։ Կրավչենկոյի կնոջը հայտնեցին, որ նրա ամուսինը ձերբակալվել է սպանության մեղադրանքով, իսկ կնոջն էլ մեղադրեցին հանցակից լինելու համար։ Վախեցած կինը ստորագրեց բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը:
1979 թվականի փետրվարի 16-ին Կրավչենկոն խոստովանեց Զակոտնովայի սպանությունը։ Սկզբում նրան դատապարտեցին 15 տարվա ազատազրկման, բայց սպանված աղջկա ծնողները պնդեցին վերանայել գործը և մահապատժի դատապարտել։ Արդյունքում, Կրավչենկոյի գործը երեք անգամ ուղարկվեց հետաքննության, որի արդյունքում որոշվեց Ալեքսանդր Կրավչենկոյին մահապատժի դատապարտել։ 1983 թվականի հուլիսի 5-ին քսանիննամյա Կրավչենկոն գնդակահարվեց մի սպանության համար, որն իրականացրել էր Չիկատիլոն։ 1990 թվականին Կրավչենկոյի գնդակահարման դատավճիռը հետմահու չեղարկվեց։
Բացի այդ, սպանության մեջ կասկածվում էր ևս մեկ անձ։ 1979 թվականի հունվարի 8-ին Նովոչերկասկում հայտնվեց ոմն Անատոլի Գրիգորև։ Նա 50 տարեկան էր և ծնունդով Շախտիից։ Դեկտեմբերի 31-ին Գրիգորևը՝ տրամվայի պարկում, որտեղ նա աշխատում էր, խմած վիճակում պարծեցել է իր աշխատակիցների մոտ՝ նշելով, թե ինքն է սպանել «թերթերում գրված աղջկան»։ Բանվորները գիտեին, որ «միայն հարբած մարդկանց երևակայությունն է արթնանում», այդ իսկ պատճառով էլ ուշադրություն չդարձրեցին նրա խոսքերին։ Սակայն Գրիգորևը վստահ էր, որ իր ոչ սթափ վիճակում ասված խոսքերը դեռ կքննարկվեն հետագայում։ Գալով իր դստեր մոտ, ով բնակվում էր Նովոչերկասկում, Գրիգորև սկսեց խմել, ամենուր ասել, որ ինքը չի սպանել աղջնակին։ Սպասելով, որ իր աղջիկը գնա աշխատանքի, Գրիգորևը կախվել է տան զուգարանում:
Սերիական սպանությունների սկիզբ
Առաջին սպանությունից հետո Չիկատիլոն մոտ երեք տարի ոչ մեկին չի սպանել։ 1981 թվականի մարտին նա աշխատանքի է անցել Շախտիի «Ռոստովներուդ» արտադրական միությունում՝ որպես ավագ ինժեներ, որտեղ ժամանակ առ ժամանակ կատարել է նաև բաժնի վարիչի պարտականությունները։ 1981 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Չիկատիլոն խեղդամահ է արել 17-ամյա մարմնավաճառ Լարիսա Տկաչենկոյին՝ լցնելով նրա բերանը ցեխով։ Դին գտնվել է Դոն գետի ձախ ափին՝ «Նաիրի» սրճարանի մոտ։ Զոհի կրծքերին ատամների հետքեր են եղել, ինչպես նաև փայտի մնացորդներ, որը Չիկատիլոն մտցրել էր զոհի հեշտոցը և հետույքը։
Մեկ տարի անց, 1982 թվականի հունիսի 12-ին նա սպանել է տասներկուամյա Լյուբով Բիրյուկին։ Այսպես սկսվեց սպանությունների շարքը։ Ընդհանուր առմամբ, 1982 թվականին Չիկատիլոն սպանել է 9- 16 տարեկան 7 երեխաների։