cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ադելաիդա Աքվիտանցի
Կյանք
Ադելաիդայի որդի Ռոբերտի դաստիարակ Գերբերտ Օրիլացին 990-ական թվականների վերջին հակամարտության մեջ մտավ Ռեյմսի արքեպիսկոպոս Առնուլֆի հետ ։ Գերբերտը ապաստան գտավ Թեոֆանուի որդու և Սրբազան Հռոմեական կայսրության նոր կայսեր Օտտոն III-ի հետ, իսկ Ադելաիդան փորձեց հետ կանչել վերջինիս Ռեյմս, բայց Գերբերտը դժկամությամբ դիմադրեց այս հրամանին՝ 997 թվականի գարնանը թվագրված նամակում պատճառաբանելով իր անձնական անվտանգության և Ֆրանսիական թագավորության կայունության շուրջ մտահոգությունները, եթե նա վերադառնա՝ Արնուլֆին մարտահրավեր նետելու արքեպիսկոպոսության համար ։
Երեխաներ
Ադելաիդան և Հուգոն ունեցել են երեք երեխա.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թագուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թագուհիներ և կայսրուհիներ
Ցամաքային կլիմա
Ցամաքային կլիմա, մթնոլորտի վրա ցամաքային խոշոր զանգվածների գերակշռող ազդեցության պայմաններում՝ մայրցամաքների ներքին մասերում ձևավորվող կլիմա։ Բարեխառն լայնություններում ցամաքային կլիման բնութագրվում է օդի ջերմաստիճանի օրական և տարեկան մեծ տատանումներով, արևադարձային լայնություններում՝ համեմատաբար ոչ մեծ տատանումներով ու ավելի շատ տեղումներով։ Ցամաքային կլիմայի պայմաններում եղանակն ավելի փոփոխական է, ամպամածությունն ու տեղումների քանակը՝ համեմատաբար փոքր։ Առավելագույն տեղումներ դիտվում են տարվա տաք կեսին։ Տարբերում են համեմատաբար չափավոր ցամաքային կլիմա (Արևմտյան Եվրոպայում) և խիստ ցամաքային կլիմա (Արլևելյան Սիբիրում)։ Ցամաքային կլիման թույլ ձևով արտահայտվում է նաև օվկիանոսների որոշ առափնյա շրջաններում, որտեղ տարվա ընթացքում գերակշռում են ցամաքային օդային զանգվածները։
Կատեգորիա:Կլիմա
Վուլվերհեմպտոն
Հղում
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:985 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Քարդիֆի համալսարան
Հիմնադրվել է 1883 թվականին որպես Հյուսիսային Ուելսի և Մոնմաուֆշայրի Համալսարան քոլեջ, 1893 թվականին դարձավ Ուելսի համալսարանի հիմնադիր քոլեջներից մեկը և 1999 թվականին դարձավ անկախ համալսարան՝ պարգևատրելով սեփական աստիճանները։ Այն երկրորդ ամենահին համալսարանն է Ուելսում։ Այն Russell Group-ի՝ Բրիտանիայի առաջատար հետազոտական համալսարանների անդամ է ։ Համալսարանը շարունակաբար ճանաչվել է որպես համալսարանական կրթության վրա հիմնված բարձր որակի հետազոտում ապահովվող համալսարան և աշխարհի լավագույն համալսարանների «QS World University Rankings» որակավորմամբ զբաղեցնում է 123-րդ տեղը, ինչպես նաև համալսարանն ունի ուսանողների բավարարվածության ամենաբարձր ցուցանիշը ըստ 2013 թվականի Ուելսի համալսարանների շրջանակներում Ուսանողների Ազգային Ուսումնասիրության ։
Ըստ 2014 թվականի Հետազոտությունների Գերազանցության Շրջանակների Քարդիֆի համալսարանի հետազոտությունը ամբողջ Միացյալ Թագավորություններում զբաղեցնում է 5-րդ տեղը ։ Համալսարանն ունի 21,495 տեղ բակալավրիատի ցուցակագրման և 30,180 ընդհանուր ցուցակագրման համար (ըստ HESA-ի 2013/14 տվյալների), որն էլ դարձնում է նրան Ուելսի ամենամեծ համալսարաններից մեկը։ Քարդիֆի համալսարանի ուսանողական միությունը աշխատում է աջակցել ուսանողական կառույցի շահերը համալսարանի շրջանակներում։ Համալսարանի սպորտային թիմը մրցում է Բրիտանական համալսարաններում և Քոլեջների սպորտային լիգայում (BUCS)։
Հիմնադրում
Հարավային Ուելսում քոլեջ հիմնադրելու մասին բանակցությունները սկսել էին վաղ 1879 թվականին, երբ մի խումբ ուելսացի և անգլիացի խորհրդարանի անդամներ ստիպեցին կառավարությանը մտածել Ուելսում միջանկյալ և բարձրագույն կրթության թերի դրույթի մասին և հաշվի առնել տեղի ջանքերին աջակցելու լավագույն միջոցները, որոնք այդպիսի պակասը կլրացնեն ։
1881 թվականին, Ուիլիամ Գլադստոնի կառավարությունը Ուելսի միջանկյալ և բարձրագույն կրթության բնույթի ու աստիճանի վերաբերյալ հետաքնություն կատարող գերատեսուչ հանձնաժողով նշանակեց։ Հանձնաժողովի ղեկավարն էր Լորդ Աբերդեիրը, իսկ անդամներն էին Վիսկաունթ Էմլին, Րեվերենթ Փրեբենդարի Հ․ Գ․ Ռոբինսոնը, Հենրի Ռիչարդը, Ջոն Ռայսը և Լյուիս Մորիսը ։ Աբերդեիրի զեկուցումը, ինչպես այն հայտնի է, վկայեց աղբյուրների լայն խումբ և ավելի քան 250 վկա և առաջարկեց և՛ հյուսիսային, և՛ հարավային Ուելսի համար քոլեջ։ Հարավայինը տեղակայված պետք է լիներ Գլեմորգանում, իսկ հյուսիսայինը պետք է լիներ հենց Ուելսի համալսարանական քոլեջը Աբերտսուայթում (այժմ՝ Աբերտսուայթի համալսարան)։ Հանձնաժողովը մեջբերեց Ուելսին հատուկ ազգային ինքնություն և այն, որ Ուելսում գտնվող շատ ուսանողներ չեն կարող թույլ տալ իրենց ճանապարհորդել Անգլիայի կամ Շոտլանդիայի համալսարաններ։ Ավելին, այն պաշտպանում է Ուելսին ազգային շքանշաններ շնորհող համալսարանին, բաղկացած մարզային քոլեջներից։ Առաջարկվեց նաև, որ քոլեջները չպետք է որևէ աղանդի հարեն և այդտեղ պետք է բացառեն աստվածաբանությունը ։
Այս երաշխավորագրի լույս տեսնելուց հետո «Cardiff Corporation»-ը փորձեց երաշխավորել քոլեջի Քարդիֆում տեղակայումը, և 1881 թվականի Դեկտեմբերի 12- ին կազմվեց Համալսարանական Քոլեջ Հանձնաժողովը, որպեսզի շտկի խնդիրը ։ Մրցակցությունն աճեց Սուոնսիի և Քարդիֆի միջև, թե որտեղ պետք է տեղակայվի քոլեջը, և 1883 թվականի մարտի 12-ին տևական իրավարարությունից հետո, որոշվեց տեղակայել Քարդիֆում։ Քարդիֆի դեպքը ամրապնդվեց Մոնմաուֆշայիրի՝ այդ ժամանակ Ուելսի ոչ իրավական բաղկացուցիչ մասի, շահերը հաշվի առնելու շեշտադրությամբ, քանի որ Քարդիֆի կողմից տրամադրված գումարի մեծ մասը ծառայում էր քոլեջին։ Քաղաքական բողոքի և անհատ նվիրատվությունների՝ մասնավորապես Լորդ Բյութի և Լորդ Ուինդսորի, միջոցով գումարն աճեց մինչև £37,000 : Լորդ Աբերդեիրը ապրիլին դարձավ քոլեջի առաջին տնօրեն ։ Քոլեջի հնարավոր տեղը ներառում էր նաև Քարդիֆ «Քարդիֆ Արմս Փարկ»-ը, «Կաֆեդրալ փողոց կամ Մորիա Տեռաս»-ը և «Ռոուֆ»-ը, մինչև կորոշվեր Հին թագավորական հիվանդանոցի շենքերը Նյուպոռտ ճանապարհի վրա կառուցել ։
Հարավային Ուելսի և Մոնմաուֆշայիրի համալսարանական քոլեջը բացվեց 1883 թվականի հոկտեմբերի 24-ին առաջարկելով կենսաբանության, քիմիայի, անգլերենի, ֆրանսերենի, գերմաներենի, հունարենի, պատմության, լատիներենի, մաթեմանտիկայի և աստղագիտության, երգի, վալերենի, տրամաբանություն-փիլիսոփայության և ֆիզիկայի դասընթացներ։ Հաջորդ տարի համալսարանական քոլեջը ներառվեց «Թագավորական կանոնադրության» մեջ։ Այս կանոնադրությունն առաջինն էր Ուելսում, որ թույլ էր տալիս կնոջը ցուցակագրել և մասնավորապես արգելել մուտքի համար որևէ կրոնական թեսթերը ։ 27 տարեկանում Ջոն Վիրիամու Ջոնսը նշանակվեց համալսարանի առաջին տնօրեն։ Քանի որ Քարդիֆի համալսարանը անկախ չէր, այն չէր կարող իր սեփական աստիճանները շնորհել, ուստի այն պատրաստում էր իր ուսանողներին Լոնդոնի համալսարանի քննություններին կամ ապագայում Օքսֆորդում կամ Քեմբրիջում սովորելու համար ։
1888 թվականին Քարդիֆի համալսարանական քոլեջը և հարավային Ուելսի համալսարանական քոլեջը (այժմ՝ Բանգոռի համալսարան) առաջարկեցին Ուելսի համալսարանական քոլեջին (Աբերտսուայթում) համատեղ ուժերով ստանալ համալսարանական կանոնադրություն, ինչպես Վիկտորիա համալսարանը, հյուսիսային Անգլիայի նոր համալսարանների միությունը։ Կանոնադրությունը շնորհվեց Ուելսի նոր համալսարանին 1893 թվականին՝ թույլատրելով քոլեջներին, լինելով այս հաստատության անդամներ, շնորհել աստիճաններ։
1885 թվականին Աբերդեիրի սրահը բացվեց որպես առաջին նստավայր, թույլատրելով կանաց մուտքը համալսարան։ Այն տեղափոխվեց իր հին տեղը 1895 թվականին, բայց սրահ միայն տղամարդկանց համար։ 1904 թվականին միայն նշանակվեց առաջին կին դոցենտը՝ Միլիցենտ Մակենզին, Միացյալ Թագավորություններում։ 1910 թվականին նա նշանակվեց առաջին կին պրոֆեսորը Միացյալ Թագավորությունների լիարժեք կանոնադրություն ունեցող համալսարանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քարդիֆի համալսարան
Ռոզա Քենեդի
Ռոզա (Ռոուզ) Էլիզաբեթ Ֆիցջերալդ Քենեդի (Rose Elizabeth Fitzgerald Kennedy, ), ամերիկացի բարեգործ, Ջոզեֆ Պատրիկ Քենեդու Կրտսերի կինը (1888-1969), Քենեդիների ընտանիքի փաստացի մայրիշխան ։ Ինը երեխաների մայր է, այդ թվում՝ ԱՄՆ նախագահ Ջոն Քենեդու, ինպես նաև սենատորներ Ռոբերտ Քենեդու և Էդվարդ Մուր Քենեդու։
Կենսագրություն
Ռոզա Ֆիցջերալդ Քենեդին ծնվել է ԱՄՆ-ի Մասաչուսեթս նահանգի Բոստոն քաղաքում։ Եղել է Բոստոնի Ֆիցջերալդների դեմոկրատական կլանի նախկին ներկայացուցիչներ Ջոն Ֆիցջերալդի և նրա կնոջ՝ Մերի Ջոզեֆին Հենոնի ընտանիքի ավագ երեխան ։ Հայրը եղել է Բոստոնի անվանի քաղաքական գործիչ, երկու անգամ զբաղեցրել է քաղաքապետի պաշտոնը, հետագայում դարձել է ԱՄՆ Կոնգրեսի անդամ։
Ռոզան նախնական կրթությունը ստացել է Վալսի նիդեռլանդական վանական դպրոցում, որից հետո ուսումը շարունակել է Դորչեստերյան միջնակարգ դպրոցում, որն ավարտել է 1906 թվականին։ Այս ամենի հետ մեկտեղ նա նաև հաճախել է Նոր Անգլիայի կոնսերվատորիա, որտեղ սովորել է դաշնամուր նվագել ։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Նյու Յորքյան Մանհեթենվիլ քոլեջ։
Անձնական կյանք
Յոթ տարվա ընկերությունից հետո՝ 1914 թվականի հոկտեմբերի 8-ին, ամուսնացել է Ջոզեֆ Պատրիկ Քենեդու հետ։ Նրանք ունեցել են ինը երեխա։ 1969 թվականի նոյեմբերին՝ ամուսնու մահից հետո, Ռոզա Քենեդին դարձել է այրի։ Նա տեսել է իր ինը երեխաներից չորսի մահը։
Ամուսինը նրան և իր ընտանիքին ապահովված էր պահում, բայց անհավատարիմ էր ամուսնության մեջ։ Իր երրորդ երեխայով հղիության ութերորդ ամսում (Ռոզմարի Քենեդի) Ռոզան վերադարձել է ծնողների մոտ։ Իրավիճակը հորը ներկայացնելուց հետո վերջինս հիշեցրել է, որ ինքը կաթոլիկ է և չի ընդունում ամուսնալուծությունը, և որ նա կշարունակի ապրել իր կյանքի համար ընտրված ամուսնու հետ։ Ռոզան վերադարձել է և համառորեն դիմադրել ամուսնու բոլոր սիրային հարաբերություններին, որոնց թվում էր կինոաստղ Գլորիա Սվենսոնը։ Վերջինս մի անգամ այս առիթով ասել է. Ռոզան ուշադրություն չէր դարձնում ամուսնու սիրային հարաբերություններին, չնայած գիտեր դրանց մասին։ Նյարդայնությունը և սթրեսը, ստամոքսային ֆունկցիաների խանգարումը բուժելու համար նրան բուժում էին հանգստացնող միջոցներով ։
Կաթոլիկ վարդապետությանը խստորեն հետևելը Ռոզայի համար հաճախ էր դառնում երեխաների, հատկապես դուստր Քեթլինի հետ վեճի առիթ։ Ռոզան հրաժարվել է մասնակցել իր դստեր հարսանիքին, որը դարձել էր Դևոնշիրի 10-րդ դքսուհու ավագ որդու՝ Ուիլյամ Քավենիշի կինը, քանի որ նա պատկանում էր Անգլիկան եկեղեցուն։ Նրանք վերականգնել են նորմալ հարաբերությունները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մարկիզի մահից հետո։ Երբ նրա դուստրը՝ Քեթլին Քեյվենդիշը, որը հայտնի էր որպես Լեդի Հարթինգթոն, 1948 թվականին մահացավ ինքնաթիռի վթարի հետևանքով (որի ժամանակ մահացել է նաև նրա նոր փեսացու Պիտեր Ուենթվորթ-Ֆիցվիլյամը՝ 8-րդ կոմս Ֆիզվիլյամը), եկեղեցական արարողության և թաղման ժամանակ ներկա էր միայն նրա հայրը։
Ժառանգություն
1951 թվականին Հռոմի Պապ Պիոս 12-րդը Ռոզա Քենեդուն շնորհել է «կոմսուհու» տիտղոս` ի նշան նրա «օրինակելի մայրության և բազմաթիվ բարեգործական գործերի»։
Հայտնի լինելով իր բարեգործական գործունեությամբ՝ նա 90 տարեկան հասակում ղեկավարել է հատուկ Օլիմպիական խաղերի տարեցների շքերթը։ Նրա կյանքն ու ձեռքբերումները արտացոլվել են «Օսկար» մրցանակի արժանացած «Ռոզա Քենեդի։ Հիշելու կյանք» (Rose Kennedy: A Life to Remember) կարճամետրաժ վավերագրական ֆիլմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Բոստոն քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կանայք
Տյուզաղաճ
Տյուզաղաճ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ալայա (բնակավայր-նավահանգիստ)
Ալայա, բնակավայր-նավահանգիստ Թուրքիայում, Կարմանի նահանգի Ալայա գավառի կենտրոնը։ Նույնն է միջին դարերում Կիլիկիայի Հայկական Թագավորության Կոռիկոսի հետ ։
Մեղրիկ
Մեղրիկ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն մեղր բառից կամ Մեղրի տեղանունից ։
Ուտեյկա
Ուտեյկա (Утейка, Үтәй), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 104 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Թոմաս (Լանկաստերի 2-րդ կոմս)
Կյանք
Թոմասը Էդմունդ Կուզիկի և Բլանշե Արտուայի ավագ որդին է։ Էդմունդը Անգլիայի թագավոր Հենրի III-ի որդին է։
Նրա ամուսնությունը Ալիս դը Լասիի հետ անհաջող էր։ Նրանք միասին երեխա չունեցան, չնայած Թոմասը արտամուսնական կապերից ունեցավ երկու որդի՝ Ջոն և Թոմաս անուններով ։ 1317 թվականին Ալիսը զրկվեց իր հորական Կանֆորդից և Դորսեթից Սուրեի կոմս Ջոն Վարենի ասպետ Ռիչարդ դը Մարտինի կողմից։ Այս միջադեպը բերեց բախման Սուրեի և Լանկեստերի միջև, և Լանկեստերը նվաճեց Սուրեի երկու ամրոց։ Դրանից հետո միջամտեց Էդուարդ թագավորը և երկու կոմսերը հաշտվեցին։
Թոմասը շարունակում էր պահել երկու հզոր կոմսություններ Լինքոլնը և Սելիսբերին։ Սա նախատեսված էր նրա ամուսնության պայմանագրով։ Իր աներոջ մահից հետո կոմսություններն անցնում էին նրան և ոչ նրա կնոջը։
Դառնալով չափահաս, նա դարձավ Լանկշիրի շերիֆ, սակայն մյուս տասը տարին անցկացրեց Էդուարդի I-ի հետ Շոլտանդիայի մարտերում՝ թողնելով ներքին գործերը իր օգնականներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պլանտագենետների հարստություն Կատեգորիա:14-րդ դարի անգլիացիներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված անգլիացիներ Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ
Ինջիրլի
Ինջիրլի, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Յոզղաթի գավառում ։
Պատմություն
Գյուղն ավերվել, իսկ բնակչությունը կոտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
1872-1873 թվականներին ուներ 70 տուն, իսկ 1915 թվականին՝ 400 տուն հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու հողագործությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ինջիրլին ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։
Կրթություն
Եկեղեցուն կից գործում էր Արամյան վարժարանը, որտեղ սովորում էին 40 տղա և 10 աղջիկ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կոզելշչինա (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Կոզելշչինա (Козельщина), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 18-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Կոզելշչինա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 4 434 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Ռոգաչով (գյուղ, Բարանովի շրջան)
Ռոգաչով (Рогачів), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1577 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռոգաչով գյուղում բնակվում էր 1 025 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 36,9 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 27,78 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1577 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պլակսի
Պլակսի (Plaksi), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 18 մարդ։
Տատիկը և երեք թագավորները
Տատիկը և երեք թագավորները, մանկական պատկերազարդ գիրք։ Հեղինակը Ռութ Ռոբինսն է, պատկերազարդել է Նիկոլաս Սիդյակովը, հրատարակվել է Փերնըսուս հրատարակչության կողմից 1960 թվականին։ Սիդյակովը շահել է ամենամյա մեդալ՝ որպես երեխաների համար նախատեսված  ամերիկյան պատկերազարդ գրքերի տարվա ամենակարկառուն ներկայացուցիչ ։
Փերնըսուսը փոքր հրատարակչություն էր Կալիֆոռնիայի Բերկլի քաղաքում, հիմնադրվել է 1957 թվականին գրող-պատկերազարդող Ռութ Ռոբինսնի ամուսնու՝ Հերման Շեյնի կողմից ։ Սիդյակովը նկարազարդել է ընկերության առաջին գրքերից մեկը։ Հաջորդ մի քանի տարիների ընթացքում հրատարակչությունը հրատարակել է առնվազն երեք պատկերազարդ գրքեր, որոնք ստեղծվել են Սիդյակովի և գրող Ռութ Ռոբինսի կողմից ։
Տատիկը և  երեք թագավորները  ռուսական ժողովրդական հեքիաթ է մի ծեր կնոջ մասին, ով  անվերջ  որոնում էր  մանուկ Քրիստոսին ։ Հեքիաթի վերջին տարբերակի նախաբանում հարց է ուղղվում. «Դուք բոլորդ էլ գիտեք Սանտա Կլաուսին, իսկ երբևէ լսե՞լ եք Տատիկի մասին»։
28 էջանոց գիրքը ընդգրկում է «Տատիկը» երգը, խոսքերի հեղինակ՝ Էդիթ Մ. Թոմաս, երաժշտությունը՝ Մերի Կլեմենտ Սենկսի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1960 գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Ահմադ Մահմուդ
Ահմադ Մահմուդ, պարսիկ արձակագիր։
Ստեղծագործությունը
Պատմվածքների առաջին ժողովածուն լույս է տեսել 1959 թվականին «Ընկեցիկը» խորագրով, որով էլ մուտք է գործել գրական աշխարհ։ Այնուհետև հրատարակել է «Ծովը դեռ հանդարտ է» (1960), «Փչություն», «Ուխտագնացը անձրնի տակ» (1968), «Օտարականներն ու տեղացի տղան» (1978), «Ծանոթ պատմությունը» և «Ուղևորից մինչն այտուց» (1991) պատմվածքների ժողովածուները։ Նրա բոլոր ստեղծագործությունները պատկերում են Իրանի հարավի կյանքը։ Մթնոլորտը, խոսակցական պարսկերենը, սովորություններն ու մարդկանց վարք ու բարքը, բոլորն էլ «հարավային» են։ Մահմուդը հիմնադիրն է համարվում Իրանի այսպես կոչված «հարավի» պատմվածքի։ Նա պարզ է գրում, ասելիքը շարադրում է կարճ ու հստակ նախադասություններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պարսիկ արձակագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Պարսիկ գրողներ
Ցեմենտատար
Ցեմենտատար, առանց տարայի ցեմենտ փոխադրող տրանսպորտային միջոց։ Ցեմենտատարները լինում են գրավիտացիոն, մեխանիկական, աերացիոնպնեմատիկ բեռնաթափումով, հորիզոնական և ուղղաձիգ զետեղարաններով։ Տարբերում են ավտոմոբիլային, երկաթուղային (վագոն-ցեմենտատարներ), գետային և ծովային (նավ-ցեմենտատարներ)։ ԽՍՀՄ–ում արտադրվող ավտոցեմենտատարների բեռնունակությունը 7, 12 և 24 տ. է, օգտակար տարողությունը՝ 6,8-21 մ3, ցեմենտի մատուցման (հորիզոնական) հեռավորությունը՝ մինչև 50 մ։
(9061) 1992 WC3
(9061) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի նոյեմբերի 18-ին Ացուշի Սուգիեի կողմից Դայնիկում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,271342 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,848 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6947 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1250,32 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,287926 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,72° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ացուշի Սուգիեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(1197) Ռոդեսիա
(1197) Ռոդեսիա (Rhodesia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1931 թվականի հունիսի 9-ին Սիրիլ Ջեքսոնի կողմից Յոհանեսբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,889661 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2218 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5575 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1794,19 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,200647 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,98° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1931 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սիրիլ Ջեքսոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սարիբեկ Մանուկյան
Կենսագրություն
Սարիբեկ Մանուկյանը ծնվել է 1917 թվականի փետրվարի 10-ին, Երևանում։ 1937 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1941 թվականին մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ Կռվի ժամանակ կորցրել է աջ աչքը։ 1945 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Սովորել է Բաքվի հետևակային զինվորական դպրոցում և ստացել լեյտենանտի կոչում։ 1949 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում։ 1951 թվականին «Գեղամ Սարյան» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1972 թվականին «Հակոբ Հակոբյան» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ Հրատարակել է «Գեղամ Սարյան» (1954), «Ժողովուրդների բարեկամության արտացոլումը սովետահայ գրականության մեջ» (1956), «Վահան Թոթովենց» (1959), «Պերճ Պռոյան» (1964), «Լևոն Բաշալյան» (1969), «Հակոբ Հակոբյան» (1975) աշխատությունները։ Մասնակցել է «Հայ նոր գրականության պատմության» (հ. 1-5, 1962-1979, ՀԽՍՀ պետական մրցանակ, 1980) ստեղծման գործին ։ ԽՄԿԿ անդամ 1955 թվականից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Օլդբոյ (ֆիլմ, 2003)
«Օլդբոյ» (올드보이), հարավկորեական հոգեբանական թրիլեր, ռեժիսոր և սցենարիստ Պակ Չան Ուկի «վրեժի եռերգության» երկրորդ մասը։ Եռերգության առաջին մասը «Վրիժառուհու կարեկցանքն» է (2002), իսկ վերջինը՝ «Վրիժառուի կարեկցանքը» (2005)։ Ֆիլմի սցենարի հիմքում ընկած է ճապոնացի հեղինակներ Գարոն Ցուտիայի և Նոբուակի Մինեգիսի համանուն մանգան։ Ֆիլմն էկրան է բարձրացել 2003 թվականի նոյեմբերի 21-ին։ 3 միլիոն դոլար բյուջե ունենալով՝ ֆիլմի շահույթը ընդհանուր հաշվարկով կազմել է 14 980 005 դոլար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կորեերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Հարավկորեական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Հարավկորեական դետեկտիվ ֆիլմեր Կատեգորիա:Հարավկորեական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:2003 ֆիլմեր‎ Կատեգորիա:Պակ Չան Ուկի ֆիլմեր Կատեգորիա:Հարավկորեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Ինքնասպանության մասին ֆիլմեր
Ստոյան Յանկուլով
Ստոյան Յանկուլով (Стоян Янкулов, ), բուլղարացի թմբկահար։
2007 թվականին «Water» երգով, Ելիցա Թոդորովայի հետ ներկայացրել է Բուլղարիան Եվրատեսիլ 2007 երգի մրցույթում։ Երգի միջազգային այդ մրցույթի կիսաեզրափակիչ փուլում բուլղարացի երաժիշտների զույգը գրավել է 6-րդ, եզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 5-րդ հորիզոնականը (մինչև 2016 թվականը դա համարվել է Բուլղարիայի լավագույն ցուցանիշը Եվրատեսիլում )։
2013 թվականին Ելիցա Թոդորվայի հետ կրկին ներկայացրել է Բուլղարիան Եվրատեսիլում, այս անգամ՝ «Само шампиони» երգով և զբաղեցրել կիսաեզրափակչի 12-րդ հորիզոնականը՝ զրկվեով եզրափակիչ փուլում հանդես գալու հնարավորությունից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1966 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:Բուլղարացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Սոֆիա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի մասնակիցներ
Իսանլը
Իսանլը, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոնուսի գավառակում ։
Պատմություն
Բնակչությունը զանգվածաբար կոտրովեց կամ բռնությամբ տեղահանվեց 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
1915 թվականի նախօրյակին ուներ 300 տուն՝ 2400 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Իսանլըն ուներ հայկական եկեղեցի։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում գործում էր հայկական վարժարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պերճ Հակոբյան
Պերճ Նավասարդի Հակոբյան, հայ գյուղատնտես։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1966), պրոֆեսոր (1967), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1974)։
Կենսագրություն
Պերճ Հակոբյանը ծնվել է 1905 թվականին Արևմտյան Հայաստանի Սուրմալուի գավառի Էվջիլար գյուղում։ 1934 թվականին ավարտել է Հայաստանի գյուղատնտեսության ինստիտուտը։ 1969-1974 թվականներին եղել է նույն ինստիտուտի ընդհանուր երկրագործության ամբիոնի վարիչ։ Աշխատանքները վերաբերում են հողի մշակության, ցանքաշրջանառության, ինչպես նաև ՀԽՍՀ լեռնային շրջանների (Սևանի ավազան) երկրագործության համակարգերի ուսումնասիրությանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Տերե-Պախչա
Տերե-Պախչա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռուդնյա (գյուղ, Բարանովի շրջան)
Ռուդնյա (Рудня), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1765 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռուդնյա գյուղում բնակվում էր 78 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,7 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 21,08 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1765 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Յունաթան Վեսթերբերգ
Յունաթան Վեսթերբերգ (Jonathan Westerberg, ), շվեդ շախմատիստ, 	գրոսմայստեր (2021)։
2016 թվականին Շվեդիայի ազգային հավաքականի կազմում նա մասնակցել է շախմատի 42-րդ օլիմպիադային, իսկ 2016 թվականին՝ Եվրոպայի 20-րդ թիմային առաջնությանը։ 2021 թվականի հունվարին ստացել է գրոսմայստերի կոչում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով
Կոմինտերն (գյուղ, Կոզելշչինայի շրջան)
Կոմինտերն (Комінтерн), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոմինտերն գյուղում բնակվում էր 50 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պլեսսի
Պլեսսի (Plessi), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Այնրըդաղ
Այնրըդաղ, լեռնագագաթ Զանգեզուրի լեռնաշղթայում, Ագրիճի ակունքների մոտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ
Քվեդա Մեսխեթ
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 100 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ծղալտուբոից հեռու է 35 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1074 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ծղալտուբոյի շրջան
Ադենյան վարժարան
Ադենյան վարժարան, հիմնադրվել է Այնթապում, որբախնամ Ադենական ընկերության (հիմնադրվել է 1874) կողմից։ Սկզբից որբանոց էր 15 որբերով։ 1885 թվականին վերածվել է որբանոց–դպրոցի, 1886 թվականին՝ վարժարանի, 1911 թվականին՝ երկրորդական վարժարանի։ Ուներ ծաղկոց, նախակրթարան, կրթարան և կիրակնօրյա լսարան։ 1914 թվականին աշակերտների թիվը 288 Էր։ 1915 թվականին փակվել Է, վերաբացվել 1919 թվականին, անկանոն գործել մինչև 1922 թվականը և ընդմիշտ փակվել։
Դասավանդվող առարկաներ
Ադենյան վարժարան առաջնորդվել է Կոստանդնուպոլսի ուսումնական խորհրդի կրթական ծրագրերով, դասավանդվել են՝ Դասավանդվել են
Ադենյան վարժարանում տեսուչներ են եղել Հակոբ Պեքյարյանը (1885–1895), Ներսես Պաղտոյանը, Սմբատ Տեմիրճյանը, Ղազարոս Ղպլիկյանը, Հակոբ Զեյթունցյսւնը։ Վարժարանի շրջանավարտներից շատերը հետագայում դարձան բժիշկներ, ճարտարագետներ, ազգային գործիչներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի կրթօջախներ Կատեգորիա:Նոր շրջանի հայկական դպրոցներ
Ուտեյմուլինո
Ուտեյմուլինո (Утеймуллино, Үтәймулла), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 380 մարդ։
Հուլիանոս Հալիկառնասցի
Հուլիանոս Հալիկառնացի (V - VI դարեր, մահացել է 518 թ. հետո ), եկեղեցական գործիչ և աստվածաբան, Հալիկառնասոս քաղաքի եպիսկոպոս։ Հուլիանոսը եղել է Քրիստոսի մեկ բնության աստվածաբանական բանաձևի ջերմեռանդ պաշտպաններից մեկը։ Մոտավորապես 510 թվականին մեկնել է Կոստանդնուպոլիս, որտեղ պայքարել է Քաղկեդոնի ժողովի քրիստոսաբանական բանաձևը չեղյալ հայտարարելու համար։ Քաղկետդոնադավան բյուզանդական կայսր Հուստինոս Ա գահ բարձրանալուց հետո Հուլիանոսը զրկվել է եպիսկոպոսական աթոռից։ Դրանից հետո նա մեկնել է Եգիպտոս` ապաստան գտնելով Ալեքսանդրիա քաղաքի վանքերից մեկում։ Ալեքսանդրիայում Հուլիանոսը աստվածաբանական վեճի մեջ է մտնում մեկ այլ «միաբնիկ» աստվածաբան Սևերոս Անտիոքացու հետ այն հարցի շուրջ, թե «ապականացու» թե «անապական» (մականացու, թե ոչ մահկանացու) էր Հիսուս Քրիստոսի մարմինը։ Հուլիանոսը պնդում էր, թե Քրիստոսը ոչ թե հարկադրաբար, այլ իր կամքով էր ենթարկվել մարդկային բնական կրքրերին (քաղց, ծարավ, հոգնածություն, քուն, քրտինք, արտասուք և այլն)։ Դրան հակառակ Սևերոսը գտնում էր, թե փրկագործության համար անհրաժեշտ է, որ «Աստծո Որդին» ապականացու մարմին ունենար։ Այս վեճը պատճառ դարձավ Քրիստոսի մեջ մեկ բնություն դավանողների միջև պառակտման։
Հուլիանոսի ուսմունքը հայտնի է հուլիանականություն կամ աֆթարդոկետականություն անունով, իսկ այդ ուսմունքի կողմնակիցները մասնագիտական գրականության մեջ հիշատակվում են որպես հուլիանականներ կամ հուլիանոսականներ։
Հայ եկեղեցին և հուլիանականությունը
Հայ առաքելական եկեղեցին` որպես Հիսուս Քրիստոսի մեջ մեկ բնություն դավանող, իր դավանանքի մեջ որդեգրել է անապականության վարդապետության որոշ տարրեր, թեև 726 թ. Մանազկերտի ժողովի որոշումներով բանադրել է և՛ Սևերոսին և՛ Հուլիանոս Հալիկառնացուն։ Այսպես, Հայոց եկեղեցին դավանում է, որ Հիսուս Քրիստոսը կրել է բոլոր մարդկային տկարությունները, ազատորեն անցել մարդկային կրքերի միջով` դատապարտելով դրանց մեջ «մեղքի թթխմորը» և ազատագրելով մարդկությանը մեղքի դատապարտվածությունից։ Հետևաբար «տնօրինական» գործեր են ոչ միայն Ավետարաններում ներկայացված Հիսուս Քրիստոսի հրաշքները՝ ջրի վրայով քայլելը, մեռելներին հարություն տալը, հացի բազմացումը և այլն, բայց նաև տկարությունները՝ ծարավը, հոգնությունը, արտասվելը։ Ըստ Հայոց եկեղեցու դավանության Քրիստոսը կրեց բոլոր մարդկային կրքերը կամավորապես կամ անապականաբար, ոչ «ի հարկէ» (հարկադրաբար) կամ բնության բռնադատվածությամբ։ «Բանն Աստված» ոչ թե առավ Ադամի նախաստեղծ բնությունը, այլ՝ մարդու ապականացու բնությունը՝ ապականակիր մարմինը և մեղանչական հոգին ու միտքը և, միավորելով իրեն, զատեց մեղքը հոգուց և ապականությունը՝ մարմնից։ Ուստի «Տերունական» մարմինն անապական է՝ սակայն ոչ թե ըստ բնության, այլ ըստ «անճառ» միավորության։ Նույնպես էլ՝ Քրիստոսի մարմինն ըստ բնության չարչարելի է և մահկանացու, սակայն ըստ «միավորության տնօրինության»` անչարչարելի և անմահ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան աստվածաբաններ Կատեգորիա:Հայոց եկեղեցու դավանաբանություն
Ադրենալին
Ադրենալին (էպինեֆրին, β,3,4-տրիհիդրօքսի-N-մեթիլֆենիլալանին), հորմոն, նեյրոմիջնորդանյութ և դեղամիջոց ։ Հիմնականում արտադրվում է մակերիկամների միջուկային գոտու քրոմաֆինային բջիջների կողմից և դոֆամինի ու նորադրենալինի հետ միասին համարվում է սիմպաթոադրենալային համակարգի հորմոն, որոնք, արտադրվելով սիմպատիկ նյարդային վերջույթներում, ծառայում են որպես նյարդային ազդակի փոխանցման միջնորդանյութեր ։ Բացի մակերիկամների միջուկից, ադրենալինն առաջանում է նաև օրգանիզմի այլ հատվածներում առկա քրոմաֆինային բջիջներում։
Մակերիկամների միջուկային մասում արտադրվող հիմնական կատեխոլամինը ադրենալինն է (շուրջ 80 %-ը), իսկ արտամիջուկային բջիջներում՝ նորադրենալինը։ Արտասահմանյան գրականությունում ադրենալինն ու նորադրենալինն ավելի հաճախ անվանվում են համապատասխանաբար՝ էպինեֆրին և նորէպինեֆրին։ Ադրենալինը միաժամանակ հորմոն է և միջնորդանյութ։ Սակայն այն հիմնականում հանդես է գալիս որպես հորմոն ։
Ադրենալինը սիմպաթոադրենալային մյուս հորմոնների հետ մասնակցում է օրգանիզմի ուժերի մոբիլիզացմանը կրիտիկական իրավիճակներում, սթրեսի կամ «խփիր կամ փախիր» բնույթի ռեակցիաների ժամանակ ։
Սինթեզ
Սինթեզվում է թիրոզին ամինաթթվից։ Կոչվում է կատեխոլամին, քանի որ կառուցվածքում պարունակում է կատեխոլի (պիրոկատեխինի) միջուկ։ Կատեխոլամինների սինթեզն ընթանում է հետևյալ փուլերով՝ թիրոզին - դիօքսիֆենիլալանին (ԴՕՖԱ) - դոֆամին - նորադրենալին - ադրենալին։ Մակերիկամների միջուկում և սիմպաթիկ նյարդային վերջույթներում արտադրվող ադրենալինն ու նորադրենալինը վատ են թափանցում արյուն-ուղեղային պատնեշով։ Սակայն հսկայական քանակով կատեխոլամիններ արտադրվում են նաև ուղեղում, որոնք համակարգային արյան հուն չեն անցնում վերը նշված պատճառով ։
Արյան մեջ անցած ադրենալինի կիսատրոհման պարբերությունը 2 րոպե է։ Այն քայքայվում է մոնոամինոօքսիդազով և կատեխոլ-Օ-մեթիլտրանսֆերազով, իսկ քայքայման արգասիքները հեռացվում են մեզով։
Հայտնաբերում
Մակերիկամների արտամզվածքը առաջին անգամ ստացել է լեհ ֆիզիոլոգ Նապոլեոն Ցիբուլսկին 1985 թվականին։ Այդ արտամզվածքը, բացի ադրենալինից, պարունակում էր նաև այլ կատեխոլամիններ ։ Ճապոնացի քիմիկոս Ջոկիցի Թակամինեն և իր ասիստենտ Կեյզո Ուենկան իրարից անկախ հայտնաբերեցին ադրենալինը 1900 թվականին ։ 1901 թվականին Թակամինեն ոչխարների և ցլերի մակերիկամներից հաջողությամբ անջատեց հորմոնը։ Ադրենալինը առաջին անգամ 1904 թվականին սինթեզվել է Ֆրեդրիխ Շտոլցի և Հենրի Դրիսդալե Դակինի լաբորատորիաներում՝ անկախ իրարից ։
Ազդեցություն
Ադրենալինի ազդեցությունն իրագործվում է α- և β-ադրենընկալիչների միջոցով ու շատ դեպքերում համընկնում է սիմպաթիկ նյարդաթելերի դրդման ազդեցությունների հետ ։
Ադրենալինը նեղացնում է ներքին օրգանների և մաշկի արյունատար անոթները, իսկ սրտի և գլխուղեղի անոթներն՝ ընդհակառակը, լայնացնում է։ Ադրենալինը մեծացնում է սրտի կծկման հաճախությունը և բարձրացնում է սրտամկանում հաղորդականության արագությունը։ Ադրենալինը կարող է նաև անմիջականորեն ազդել թափառող նյարդի կենտրոնի վրա և դրդել այն։
Տերքուշ
Տերքուշ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում։
Ադրենալին
Ազդեցություն
Ադրենալինը բարձրացնում է մկանների աշխատունակությունը, քանի որ չափավոր քանակներով սրտային և կմախքային մկանների վրա թողնում է սնուցող ազդեցություն։ Չափավոր քանակներով ադրենալինի տևական ազդեցության դեպքում կմախքային մկաններն ու սրտամկանը չափերով մեծանում են։ Սա համարվում է տևական սթրեսի և ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության նկատմամբ օրգանիզմի հարմարվողական մեխանիզմներից մեկը։ Ադրենալինի բարձր չափաքանակների տևական ազդեցությունն առաջացնում է սպիտակուցների տրոհում և մկանային զանգվածի նվազում, որով էլ բացատրվում է դիսթրեսի դեպքում նկատվող օրգանիզմի հյուծումը։
Տերքուշ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ադրենալին
Ազդեցություն
Ադրենալինը բարձրացնում է կենտրոնական նյարդային համակարգի տարբեր ընկալիչների դրդունակությունը, առաջացնում է անհանգստություն և լարվածություն, հոգեկան ընդունակությունների ակտիվացում և կենտրոնացում, խթանում է կորտիկոլիբերինի սինթեզը և ակտիվացնում ենթատեսաթումբ-մակուղեղ-մակերիկամներ համակարգը, որի արդյունքում արյան մեջ ավելացած կորտիզոլն ուժեղացնում է ադրենալինի ազդեցությունը հյուսվածքների վրա և բարձրացնում օրգանիզմի դիմադրողականությունը սթրեսի նկատմամբ։ Ադրենալինը ունի նկատելի հակաալերգիկ և հակաբորբոքային ազդեցություն, քանի որ արգելակում է հիստամինի, սերոտոնինի, կինինների արտադրությունը, ինչպես նաև թուլացնում հյուսվածքների զգայունությունն այդ նյութերի նկատմամբ։ Ադրենալինը արյան մեջ բարձրացնում է թրոմբոցիտների քանակն ու ակտիվությունը և արագացնում արյան մակարդումը, որին նպաստում է նաև արյունատար անոթների նեղացումը։
Ազդեցությունն արյան ճնշման վրա
Ադրենալինի ազդեցությամբ տարբերում են արյան ճնշման փոփոխման չորս փուլ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հորմոններ Կատեգորիա:Կենսաքիմիա Կատեգորիա:Կատեխոլամիններ Կատեգորիա:Սթրեսային հորմոններ Կատեգորիա:Տագնապ
Վենտսպիլս
Վենտսպիլս (մինչև 1917 թվականը՝ Վինդավա, Windau), նավահանգստային քաղաք Լատվիայոււմ։ Գտնվում է Բալթիկ ծովի ափին՝ Վենտա գետի գետաբերանի մոտ, հյուսիսց Լիոպայի և հարավից Ռիգիի։ Բնակչությունն ըստ 2005 թվականի տվյալների կազմում է 44 հազար մարդ։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 13-րդ դարում, տևտոնների կողմից։ Դեռ միջին դարերից Վենտսպիլսը, որպես առևտրական կենտրոն, կարևոր դերակատարություն ուներ։ Լիվոնյան կարգերի և Կուրլյանդական կոմսության կառավարման ժամանակ Վենտսպիլսյան կամ Վինդավյան պալատը քաղաքի ֆոկտի նստավայրն էր։ Քաղաքի զարգացումը սկսվեց կուրլյանդական դուքս Յակոբի (1642-1681) կառավարման ժամանակաշրջանում։ Այդ ժամանակ Վենտա գետի վրա կառուցվել էր մեծ նավաշինարան։ Քաղաքի շրջակայքում սկսեցին կառուցել զենքերի արհեստանոցներ, սելիտրայի և աղյուսի մանուֆակտուրաներ, սկսեց զարգանալ Արևմտյան Եվրոպայի, մեծ մասամբ Հոլանդիայի հետ առևտրական կապերի հաստատումը։ Դքսական քաղաքականությունը հիմնվում էր չարչիության գաղափարների վրա՝ գյուղատնտեսության արտադրանքի արտահանման շահույթը (ինչպիսին հացահատիկը և վուշը) ծախսվում էր մանուֆակտուրաների և գործարանների կառուցման համար։ Կուրլյանդական նավերը Վինդավայից գնում էին Աֆրիկա և Ամերիկա։
Վենտսպիլսում է գտնվում Կապույտ դրոշի լողափը և մի քանի տուրիստական կենտրոններ՝ Լիվոնական դղյակը, 19- րդ դարի կեսերի լյուտերանական եկեղեցին և այլն։
Ազգային կազմը
Քաղաքի ազգային կազմի բնակչությունը 2011 թվականի տվյալներով ՝
Կլիմա
Վենտսպիլսում ծովային կլիմա է՝ մեղմ ձմեռ և հով ամառ։
Տրանսպորտ
Սկզբում երկաթոգծով կապված էր Ռիգա քաղաքի հետ։ Վենտսպիլսը նաև երկաթգիծ ուներ Լիեպայա քաղաքի հետ։
Ուղևորների կայարաններ
Բեռնատարային կայարաններ
Նավահանգիստ
Վենտսպիլսի նավահանգիստը հանդիսանում էր կարևոր հանգույց ռուսական նավթի և քարածխի Բալթիկ ծովով արտահանելու համար։ 2001 թվականի վերջում ՌԴ միջկառավարական հանձնաժողովի որոշմամբ նավթը և քարածուխը տեղափոխվեց Պրիմորսկ, որը հանդիսանում էր Բալթիկ ծովի խողովակաշար համակարգի վերջին կետը։
2011 թվականի աշնան տվյալներով Վենտսպիլսի նավահանգիստում աշխատել են երեք լաստանավային գծեր։
Իշխանությունը
Վենտսպիլսյան քաղաքային դումայի կազմում կա 13 պատգամավոր։ Քաղաքապետ Այվարս Լեմբերգսը, 1990 թվականից ղեկավարում է քաղաքային իշխանությունը։
ԶԼՄ
Քաղաքում լույս են տեսնում «Վենտաս Բալլս» (Վենտասի Ձայնը) և անվճար տրամադրվող «Վենտսպիլս Ավիզե» (Վենտսպիլյան թերթ) թերթերը։ Քաղաքացիները կարող են նաև դիտել վենտսպիլսյան հեռուստահաղորդումները։
Սպորտ
«Վենտսպիլս» ֆուտբոլային ակումբ՝
«Վենտսպիլս» բասկետբոլային ակումբ
Դրամական միավոր՝ վենտ
2011 թվականի հոկտեմբերի 12-ին քաղաքապետի որոշմամբ Վենտսպիլսում արտադրվել է սեփական դրամական միավոր՝ վենտ ։ 100 վենտը համապատասխանում է 1 լատի ։ 2011 թվականի նոյեմբերի սկզբին արդեն 22 կետերում թույլատրվում էր վճարում կատարել վենտով(հիմնականում տուրիստական և սպորտային կենտրոններում)։ Վենտսպիսի վարչակազմը ցանկանում էր, որ վենտը տարածվի նաև այլ քաղաքներում ։
Զատլերսի Բարեփոխումներ Կուսակցությունը պնդում էր, որ վենտի կիրառումը հակասահմանադրական բնույթ ունի .։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Բալթիկ ծովի նավահանգստային քաղաքներ Կատեգորիա:1290 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մարիա Վիրապյան
Մարիա Վիրապյան Ամբրեմիոսի, Անդրկովկասում խորհրդային ռեժիմի հաստատման աջակից, կուսակցական աշխատող, մանկավարժ, ԽՄԿԿ անդամ (1917)։
Սերեդնյա (գյուղ, Բարանովի շրջան)
Սերեդնյա (Середня), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանում։
Մարիա Վիրապյան
Ծնվել է Շուշիում, բանվորի ընտանիքում։ Սովորել է տեղի կանանց պրոգիմնազիայում, 1929-1932 թթ.-ին՝ Յա․ Ս․ Սվերդլովի անվան համալսարանում։ Շուշիի երիտասարդական կազմակերպության ստեղծման (1917) մասնակիցներից է։ 1917-1920 թթ.-ին ընդհատակյա հեղափոխական աշխատանքներ է կատարել Անդրկովկասի մի շարք քաղաքներում, որի համար բազմիցս ձերբակալվել է։ 1919 թ.-ին Կովկասյան բյուրոյի հանձնարարությամբ Բաքվի կոմիտեն Վիրապյանին գործուղել է Ալեքսանդրապոլ (այժմ՝ Գյումրի), ուր ընտրվել է բոլշևիկների Ալեքսանդրապոլի կոմիտեի անդամ, մասնակցել Մայիսյան ապստամբության (1920) նախապատրաստմանն ու կազմակերպմանը։
Սերեդնյա (գյուղ, Բարանովի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Սերեդնյա գյուղում բնակվում էր 114 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9321 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12,23 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մարիա Վիրապյան
Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ Կատեգորիա:Շուշի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
XO (ձայնագրման լեյբլ)
XO (կամ XO Records) կանադական ձայնագրման լեյբլ, որը հիմնադրել են երգիչ The Weeknd-ը, նրա ստեղծագործական տնօրեն Լա Մար Թեյլորը և նրա մենեջեր Ամիր «Քեշ» Էսմայիլանը ։ Վասիմ «Սալ» Սլեյբին հանդիսանում է գլխավոր գործադիր տնօրեն ։ 2012 թվականից սկսած լեյբլը գործում է որպես Universal Music Group-ի հանրապետական ​​ռեկորդների դուստր ձեռնարկություն և շարունակում է իր գործունեությունը ներկա ժամանակներում նույնպես ։ Ստուդիան հովանավորում է The Weeknd, Belly, Nav և Black Atlass երգիչներին։ Լեյբլն ունեցել է նորամուտներ վեց նախագծերում այդ թվում նաև Billboard 200-ում. Beauty Behind The Madness, Starboy, My Dear Melancholy, Bad Habits,After Hours և Good Intentions, որոնցից երկուսն էլ հաջողության են հասել 2020-ի առաջին կեսին ։
Պատմություն
2012 թվականին Republic ​​Records-ի հետ խոշոր ձայնագրման պայմանագիր կնքելուց հետո, XO-ն ստանձնվեց նաև որպես Republic ​​Records-ի դուստր ձեռնարկություն։ Belly-ին գրանցվեց որպես լեյբլի առաջին երգիչ 2015 թվականին, իսկ Դերեկ Ուիզը գրանցվեց նույն տարում քիչ ավելի ուշ, իսկ Nav-ը գրանցվեց արդեն 2016 թվականին։ Դուստր ձեռնարկություն դասակարգվելուց հետո լեյբլը թողարկեց իրենց երգիչների յոթ նախագիծերը (բացառությամ The Weeknd-ի)։
2018 թվականի փետրվարի 8-ին Մոնրեալում ծնված երգիչ Black Atlass-ը թողարկեց իր նոր երգը՝ «My Life»-ը, որը XO Records-ի անվան տակ էր գրանցված ։ Նախկինում Black Atlass-ը հայտնվել էր The Weeknd-ի «Secrets» երգի ​​տեսահոլովակում և որոշ գովազդներում, որոնք ներառում էին Puma XO հավաքածուները ։
2018 թվականին XO միանում է 88Glam-ին և իրենց միքսթեյպի անկախ թողարկումից հետո բաժանվում է 2020 թվականին 88Glam departed from XO in 2020. :
Սկավառակագրություն
Լեյբլը պաշտոնապես թողարկվել է 11 ստուդիոկան ալբոմ, 2 EP: Ոչ պաշտոնապես թողարկվել է 11 միքսթեյպ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:The Weeknd Կատեգորիա:Ձայնագրման լեյբլներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ձայնագրման լեյբլներ
Սոս Մանուկյան
Սոս Մնացականի Մանուկյան, հայ խորհրդային ճարտարապետ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1961) ։
Կենսագրություն
1937 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1944-1985 թվականներին եղել է Հայարդնախագիծ ինստիտուտի ճարտարապետության արվեստանոցի ղեկավար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Իսլամլար
Իսլամլար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Արշակ Սադոյան
Արշակ Ավետիսի Սադոյան, ՀՀ քաղաքական գործիչ։ ՀՀ Ազգային ժողովի 1-3 գումարումների պատգամավոր։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1940 թվականի փետրվարի 22-ին Երևանում։ 1957-1960 թթ. սովորել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ 1965 թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ Մաթեմատիկոս։ 1968-1970 թթ. սովորել է Մոսկվայի պետական համալսարանի ասպիրանտուրայում։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու որդի և երկու թոռնուհի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:1940 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 22 ծնունդներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԱԺՄ անդամներ Կատեգորիա:ԱԺԴ անդամներ Կատեգորիա:ՀՀ Նախագահի թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայաստանի հանրային խորհրդի անդամներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Կոստովկա (գյուղ, Կոզելշչինայի շրջան)
Կոստովկա (Костівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինայի շրջանում։
(1198) Ատլանտիս
(1198) Ատլանտիս (Atlantis), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1931 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Կոստովկա (գյուղ, Կոզելշչինայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կոստովկա գյուղում բնակվում էր 111 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(1198) Ատլանտիս
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,251225 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,4976 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0049 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1233,75 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291794 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,72° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1931 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Վասյուգանական հարթավայր
Նկարագիրը
Վասյուգանիեն հարթ կամ թեք ալիքավոր, բնական ցամաքուրդվող հարթավայր է՝ կտրտված Մեծ Ցուգան, Վասյուգան, Պարաբել և այլ գետերի հովիտներով։ Առավելագույն բարձրությունը 163 մետր է։ Կազմված է նեոգենի ավազակավային նստվածքներից, ջրբաժանային հատվածում՝ տորֆային գոյացումներից։ Գերակշռում են տորֆամամռածածկ ճահիճները։ Ցամաքուրդված լանջերին զարգացած են միջինտայգայական (եղևնու-եղևինու-մայրու, կաղամախու-կեչու), հարավտայգայական (եղևնու-մայրու-եղևինու) անտառային զանգվածները։ Կա նավթի ու գազի արդյունահանում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի աշխարհագրություն
(9062) Օնիշի
(9062) Օնիշի (Ohnishi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի նոյեմբերի 27-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ցուտոմու Սեկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ղոլամհոսեյն Սաեդի
Ղոլամհոսեյն Սաեդի, պարսիկ արձակագիր, դրամատուրգ, հոգեբույժ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1935 թվականին, Թավրիզում։ Բժշկություն է սովորել և որպես հոգեբույժ աշխատել Իրանի տարբեր վայրերում։ Սաեդին 1980 թվականին տեղափոխվել է արտասահման, հաստատվել Ֆրանսիայում, հոգեկան ծանր մղձավանջից հետո 1986 թվականին մահացել է սաստիկ անհուսության մեջ և թաղվել Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը։
Ստեղծագործությունը
Սկզբնական շրջանում հանդես է եկել Գոհար Մորադ ծածկանվամբ, տպագրվել «Սադաֆ», «Սոխան» ն «Արաշ» պարբերականներում։ Գրել է նաև թատերգություններ։ Իրանի ամենաբեղմնավոր գրողներից է և հայտնի է բազմաթիվ վեպերով, պատմվածքներով ու թատերգություններով։ Նրա վաղ շրջանի բոլոր գործերում առկա է Սադեղ Հեդայաթի անմիջական ազդեցությունը։ Նշանավոր երկերից են՝ «Դանդիլ», «Բայալի սգվորները» (վեպ, 1964, ԹեհրաՆ), «Օրորոցից մինչն գերեզման» (պատմվածքների ժողովածու, 1966, Թեհրան), «Փանթոմիմ» (պատմվածքների ժողովածու, Թեհրան), «Մենք չենք լսում» (երեք տարբեր թատերգություններ), «Փառաշուք երեկույթ» (որի բոլոր պատմվածքներն էլ կերպավորում են հանգստի կոչված փոքրիկ պաշտոնյաներին), «Աշխարհի ամենալավ հայրիկը», «Վառզիլի գավազանակիրները», «Անորոտ կայծակը կամ թնդանոթը» և այլն ։
Պենիաֆլորի ամրոց (Խաեն)
Պենիաֆլորի ամրոց (Խաեն), (Peñafiel, թարգմանաբար նշանակում է հավատարիմ ժայռ), ամրոց Իսպանիայի Վալյադոլիդ գավառի Պենիաֆլոր ավանում, Կաստիլիա-Լեոն ինքնավար մարզում։ Ամրոցն ունի 28 աշտարակ։ Ներկայիս տեսքը ստացել է 16-րդ դարում, սակայն շինարարությունը սկսվել էր դեռ 11-րդ դարում։
1917 թվականի հունիսի 1-ի հրամանով Իսպանիայի մշակույթի նախարարության կողմից Պենիաֆլորի ամրոցն ընդգրկվել է Իսպանիայի պատմական արժեք ունեցող հուշարձանների ցանկի մեջ՝ RI-51-0000148 գրանցման համարի տակ։
Պատմություն
Առաջին ամրացման աշխատանքները կատարվել են Լեոն Ռամիրոյի օրոք։ Պատմական աղբյուրներում ամրոցի վերաբերյալ առաջին հիշատակությունները թվագրվում են 943 թվականով։
983 թվականին ամրոցը գրավել էր վեզիր Ալմանզոր Կորդոբացին։ Սակայն 1008 թվականին այն ետ է գրավել Սանչո Գարսիան, որին օգնում էր կոմս Կաստիլիան։ Համաձայն լեգենդի` երբ կոմսը վերջապես մտնում է ամրոց, իր նիզակը մխրճում է այն ժայռի մեջ, որի վրա կառուցված է ամրոցը և ասում Desde hoy en adelante esta será la peña más fiel de Castilla (այսօրվանից և հավետ այն հավատարիմ կլինի Կաստիլային), իսկ ժայռը անվանեցին Բազեի ժայռ։ Այդպես ժայռը և ամրոցը ստացան իրենց անվանումները։
1112 թվականին Արագոնի արքա Ալֆոնսո I-ը պաշարված է եղել ամրոցում իր կնոջ՝ Ուրրակա Կաստիլիայի զորքերի կողմից, իսկ հետագայում Ալֆոնսո IV-ի կողմից։ Ամրոցի մեկ այլ հայտնի տերերից է եղել միջնադարյան բանաստեղծ Խուան Մանուելը։
Խուան 2-րդ Արագոնացին (Juan II de Aragón) իր պատանեկությունն է անցկացրել ամրոցում, որտեղ և ծնվել է իր առաջնեկ Կառլոսը։ Երբ Կարլոսը ապստամբություն բարձրացրեց թագի համար, ամրոցը գրավվեց և քանդվեց արքայական զորքի կողմից՝ 1451 թվականին։
1456 թվականի լքված ամրոցը Պեդրո Խիրոն արքայից խնդրում է նրա սիրելի Խուանա Պաչեկո փոքր եղբայրը։ Նա սկսեց զբաղվել ամրոցի վերականգնման և վերակառուցման հարցերով, որպես քաղաքից դուրս գտնովող իր սեփականություն և նստավայր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Յոզեֆինա Պրոյս
Յոզեֆինա Պրոյս (Josefine Preuß, ), դետեկտիվ, կատակերգական և դրամատիկական ժանրի գերմանացի դերասանուհի, հնչյունավորման դերասանուհի և հեռուստատեսության հաղորդավար։ Առավել հայտնի է «Թուրքերենը սկսնակների համար» ֆիլմում Լենա Շեյդեր և Քերսթին Գիրի «Թայմլես» եռերգության էկրանավորումում Լյուսի Մոնտրոուզ դերերով։
Կենսագրություն
Պրոյսը ծնվել է 1986 թվականի հունվարի 13-ին Զեհդենիկում (Բրանդենբուրգ, Բեռլինի մոտակայք)՝ ոստիկանի և պատմության ուսուցչուհու ընտանիքում, բայց իր մեծ քրոջ հետ մեծացել է Պոտսդամում։ Սովորել է Գերման ֆոն Հելմհոլցի անվան Պոտսդամի գիմնազիայում (գերմաներեն՝ Helmholtz-Gymnasium Potsdam) ։ Յոզեֆան մանկուկ հասակից ցուցադրել է իր դերասանական տաղանդները։ Հանս Օթոյի անվան թատրոնում (գերմաներեն՝ Hans Otto Theater) նա կատարել է մի քանի մանկական դերեր։ Ինչպես նաև պատանի հասակում մասնակցություն է ունեցել Պոտսդամսի թատերական «Տայֆուն» դպրոցական խմբակում ։ Յոզեֆան զարգացրել է իր բնավորության գծերը ոչ միայն ընդունելով իր խաղացած կերպարների բնավորության գծերը, այլև տարբեր խմբակներ հաճախելով։ 1993 թվականին դարձել է ռիթմիկ գիմնաստիկայի հաղթող «Բրանդերբուրգի պատանիների չեմպիոնատում»։ 1997 թվականից մինչև 2001 թվականները հաճախել է երգի, ավելի ուշ՝ բալետի և ժամանակակից պարերի։ Ինչպես նաև սովորել է ջութակ նվագել, զբաղվել է ակրոբատիկայով և ձիավազքով ։