cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դուրստել
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 360 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 55 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 255 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 191-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 64։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,9 %։ 191 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 186 անձ (100 տղամարդ և 86 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (4 տղամարդ և 1 կին)։ 64 անաշխատունակներից 19-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 30-ը` թոշակառուներ, իսկ 15-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բոլշիե Բորի
Բոլշիե Բորի (Большие Боры), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Ստարոռուսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1498 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Ստարոռուսկի շրջանի բնակավայրեր
Էյան (կանտոն)
Էյան (Ayen), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Լիմուզան շրջանում։ Կոռեզ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Բրիվ լա Գեյյարդ օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 8248 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1902 է։ Կանտոնում կա 11 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Պիեռ-Ժան Դավիդ
Պիեռ-Ժան Դավիդ (Pierre David, ), հայտնի է Դավիդ դը Անժե անունով կամ, նախահեղափոխական գրառմամբ Դավիդ Անժերցի (David d’Angers ) ։ Ֆրանսիացի քանդակագործ և մեդալակիր։ Ծնվել է 1788 թվականի մարտի 12- ին Անժե քաղաքում, մահացել 1856 թվականին Փարիզում։
Կենսագրություն
Եղել է Ռոլանդի աշակերտը (Philippe-Laurent Roland) քանդակագործության բնագավառում և Լ.Դավիդինը՝ նկարչության մեջ։ 1811 թվականին Փարիզի Արվեստի ակադեմիայից ստանալով հռոմեական մեծ պարգև` «Էպամինդոնդասի մահը» խորագրով աշխատության համար, նա գնաց Հռոմ և այնտեղ ավարտեց իր գեղարվեստական զարգացումը Կանովայի և Թորվալդենի ազդեցության տակ։ 1816 թվականին, Փարիզ վերադառնալուն պես, նա շուտով ձեռք բերեց գերազանց քանդակագործի հեղինակություն։
1828 թվականին ճանապարհորդել է Եվրոպայով, որը շարունակվել է մինչև 1834 թվականը։ Այցելել է Գերմանիայի տարբեր քաղաքներ և քանդակելով այդ ժամանակի հայտնի մարդկանց կիսանդրիները մեծ ճանաչում է ստացել նաև Ֆրանսիայի սահմաններից դուրս։
1852 թվականին իր հանրապետական համոզմունքների և 1848 թվականի հեղափոխությանը մասնակցելու պատճառով ստիպված է եղել արտագաղթել։ Մեկնել է Բրյուսել, եղել է Հունաստանում, բայց մի քանի տարի անց հնարավորություն է ստացել վերադառնալ Փարիզ, որտեղ մահացավ ժամանակից շուտ։ Թաղված է Պեր Լաշեզ քաղաքում, տարածք 39 ։
Օնորե դը Բալզակը քանդակագործին նվիրել է «Տուրի քահանան» վեպը, որը գրել է 1832 թվականին։
Ստեղծագործություններ
Դավիդ դը Անժեի տաղանդը ավելի հստակ երևում է դիմանկարներում։ Նրա բազմաթիվ արձանները, կիսանդրիներն ու հարթաքանդակ մեդալիոնները, որոնք  պատկերում են  տարբեր ոլորտների ականավոր դեմքերի, փոխանցում են ոչ միայն նրանց արտաքին առանձնահատկությունները, այլև նրանց բարոյական կերպարը, նրանց հոգևոր կյանքը, հատկապես նրանց բնորոշ արտահայտությունը ։ Հեղինակ է ավելի քան 500 բրոնզե դիմանկարային մեդալի (« Նապոլեոն», «Բերանժե», «Պագանինի», « Ժորժ Սանդ»)։ Մնացած գործերում, որոնք արված են տեխնիկապես ոչ պակաս վարպետորեն, նրան կարելի է նախատել ռեալիզմի չափազանց մեծ ձգտմամբ, ինչը երբեմն հասցնում էր պլաստիկայի հիմնական օրենքների անտեսման։ Առավել հաջողակներն են.
Գրականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Յունիոն (գարեջրագործարան)
«Յունիոն» գարեջրագործարան (Pivovarna Union), Սլովենիայի ամենամեծ գարեջրի գործարաններից մեկն է։ Այն ստեղծվել է 1864 թվականին Լյուբլյանայում և դարձել Heineken International-ի մի մաս 2015 թվականին։ 1987 թվականից այն ներառում է նաև գարեջրի թանգարան։
Պատմություն
Լյուբլյանայում գարեջրի պատրաստման առաջին հիշատակումը 1592 թվականին է տեղի ունեցել ։ Գարեջրի գործարանը հիմնադրվել է 1864 թվականին որպես փոքր ընտանեկան բիզնես Իվան և Փիթեր Կոսլերի՝ որպես Կոսլեր գարեջրի գործարան ։ Յունիոն բրենդի իրական ծագումը սկսվում է 1909 թվականին, երբ Կոսլեր եղբայրները, վաճառքի աճի և այն ժամանակվա Ավստրո-Հունգարական կայսրության շուկայական մեծ ներուժի շնորհիվ, Վիեննայի Վարկային և Առևտրի ինստիտուտի ներդրմամբ հիմնադրեցին «Pivovarna Union» համատեղ ձեռնարկությունը։ Այս բաժնետիրական ընկերությունը բաղկացած էր Կոսլեր եղբայրների գարեջրագործական գործարանների միավորումից Գրացի «Reininghaus AG» և «Puntigam» գարեջրի գործարանի հետ։
1910 թվականից 1926 թվականներին «Pivovarna Union»-ը ձեռք բերեց մի քանի փոքր սլովենական գարեջրի գործարաններ։ 1910 թվականին ձեռք է բերել «Auer and Perless» գարեջրի գործարանը Լյուբլյանայում, 1911 թվականին «Perless» գարեջրի գործարանը Կոչևյեում, 1912 թվականին «Smidt» գարեջրի գործարանը Շկոֆյա Լոկայում, 1916 թվականին «Mayr» գարեջրագործարանը Կրանում և Լեբրուեր թաղամասում։ «Mengeš» գարեջրատունը 1917 թվականին, 1918 թվականին «Frählich« գարեջրի գործարանը Վրխնիկայում, 1924-ին «Լաշկո» գարեջրագործարան և վերջապես, 1926-ին, «Thomas Gatz» գարեջրի գործարանը Մարիբորում։ Բոլոր գարեջրագործական գործարանները դադարեցին ինքնուրույն գարեջուր պատրաստել, ուստի «Pivovarna Union»-ը մնաց Դրավա Բանովինայի միակ գարեջրի գործարանը։ Հետագայում որոշ ապրանքանիշեր, ինչպես Pivovarna Lako-ն, ձեռք բերեցին կոմերցիոն անկախություն։ Յունիոնը 1925 թվականին արտադրել է ավելի քան 100 000 հեկտոլիտր գարեջուր։
Չնայած Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բռնկման պատճառով առաջացած դժվարություններին, 1945 թվականին գործարանն արտադրել է 45 000 հեկտոլիտր գարեջուր։ 1946 թվականին, երբ Սլովենիան Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Դաշնային Հանրապետության անբաժանելի մասն էր, գարեջրի գործարանը ազգայնացվեց։ 1963 թվականին գարեջրի արտադրությունն աճել է ավելի քան 220 000 հեկտոլիտրով և այսօր կազմում է մոտ մեկ միլիոն։
2005 թվականին «Լաշկո» գարեջրագործարանը ձեռք բերեց Յունիոնի բաժնետոմսերի մեծ մասը և հետագայում դարձավ Heineken International-ի մի մասը 2015 թվականին այն բանից հետո, երբ Heineken-ը ձեռք բերեց «Լաշկո» գարեջրագործարանի բաժնետոմսերի մեծ մասը ։
2021 թվականի հոկտեմբերին ընկերությունը հայտարարեց, որ իրենք գարեջրի պատրաստումը կտեղափոխեն Լաշկա մինչև հունվար կամ ամենաուշը 2022 թվականի փետրվար, քանի որ հովացման համակարգը 35 տարի անց այլևս պիտանի չէ շահագործման։ Փաթեթավորման և լոգիստիկ կենտրոնը կպահվի տեղում։ Ավելի ուշ գարեջրի գործարանի գլխավոր գրասենյակի տեղում կկառուցվի ավելի փոքր գարեջրի գործարան և ինովացիոն կենտրոն ։
Գարեջուր պատրաստելու թանգարան
Գարեջրի գործարանում էքսկուրսիաներ են կազմակերպվում՝ հայտնի գարեջրի բրենդին նվիրված փոքրիկ թանգարանով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սլովենիայի թանգարաններ Կատեգորիա:1987 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Գարեջրի թանգարաններ
Հեռագրական կապ
Հեռագրական կապ, էլեկտրական ազդանշաններով տառաթվային հաղորդագրությունների հաղորդումը հեռավորության վրա և դրանց գրանցումն ընդունման կետում։ Հեռագրական կապի կարևոր առանձնահատկությունը փաստաթղթայնությունն է. հաղորդումը հասցեատիրոջն է հանձնվում տպագիր, երբեմն՝ ձեռագիր տեքստով։ Այդ հանգամանքը, ինչպես նաև հեռագրերի հաղորդման արագությունը պայմանավորեցին հեռագրական կապի զարգացումը հատկապես կառավարման ոլորտում, գործնական և առևտրական կապի ասպարեզում։ Բացի հեռագրերի հաղորդումից, հեռագրական կապ օգտագործվում է նաև փաստաթղթային խոսակցությունների, թվային տեղեկությունների, ռադիոհեռուստատեսային նորությունների, պատկերների հաղորդման համար։ Հեռագրական կապի հնագույն տեսակը՝ էլեկտրական կապը, երևան է եկել դեռևս XIX դ. 30-ական թթ.: Մինչ այդ, սկսած վաղեմի ժամանակներից, ինֆորմացիայի հաղորդման համար փոստային կապի հետ մեկտեղ օգտվել են նաև լուսային և ձայնային ազդանշանման միջոցներից։ Ռուսաստանում հեռագրության հիմքը դրել է Պ. Լ. Շիլլինգը, որը 1832-ին ստեղծել է էլեկտրական կապի սարքավորումների առաջին համալիրը։ Նաև հաջող էր Մորզեի ստեղծած հեռագրակապը։ Մորզեի առաջին սարքերը օգտագործվել են 1844-ին Վաշինգտոնի և Բալթիմորի միջև հեռագրակապ իրականացնելու նպատակով։ Սակայն այս սարքը ուներ թերություններ. տառերի փոխարեն կետեր էր տպագրում, ինչը մորզեի այբուբենը չիմացողները չէին կարող օգտվել։
Հեռագրական կապի հետագա կատարելագործումը կապված է եղել արդյունաբերության զարգացման և երկաթուղային ցանցի ընդլայնման հետ։ Հետազոտությունները գլխավորապես տարվել են գծերի օգտագործման արդյունավետությունը բարձրացնելու ուղղությամբ, որովհետև հեռագրական կապի զարգացման ծախսերը կատարվում են հիմնականում հեռագրային նոր գծերի կառուցման համար։ Դեռևս 1869-ին ռուս գյուտարար Գ. Ի. Մորոզովը մշակել է կապի գծերի հաճախային խտացման սարքավորում։ Բազմահաճախային, բազմանցուղային կապի սարքերի օգտագործման շնորհիվ հնարավորություն ստեղծվեց միևնույն զույգ լարով իրականացնելու հեռագրերի, տվյալների, պատկերների 44 միաժամանակյա հաղորդում։ Հեռագրական գծերի օգտագործման արդյունավետությունն աճում է նաև ծակատիչի օգնությամբ հեռագրերի հաղորդման արագության բարձրացման միջոցով։
XX դ. 50–60-ական թթ. իբրև հեռագրական կապի միջոց օգտագործվել են հեռուստակոդային կապը և արբանյակները։ Ըստ հաղորդվող ինֆորմացիայի նշանակության և բնույթի տարբերում են հեռագրական կապի հետևյալ տեսակները, ընդհանուր օգտագործման կապ, բաժանորդային հեռագրություն, գերատեսչական հեռագրական կապ, լուսահեռագրային կապ (տես Ֆաքսիմիլային կապ)։ Ընդհանուր օգտագործման հեռագրական կապը ծառայում է հեռագրերի, դրամական փոխանցումների, հեռախոսային ծանուցումների հաղորդման համար։ Բաժանորդային հեռագրության օգնությամբ բաժանորդը կարող է վարել փաստաթղթային խոսակցություն կամ միակողմանի հաղորդում՝ օգտվելով հենց իր մոտ տեղադրված հեռագրական ապարատից։ Գերատեսչական հեռագրական կապը կազմակերպվում է ժողովրդական տնտեսության տարբեր բնագավառներում, որտեղ պահանջվում է մեծ քանակությամբ փաստագրական տեղեկությունների հաղորդում, ընդունում։ Լուսահեռագրային կապը ծառայում է որոշակի տարածության վրա անշարժ պատկերների, ձեռագրերի, գծագրերի հաղորդման համար։ Հայաստանում կենտրոնական թերթերի էջերը «Ռադուգա» արբանյակի օգնությամբ ստանալու համար օգտագործվում է «Օրբիտա–2» կայանը։ Ըստ հաղորդման կազմակերպման եղանակի տարբերում են միակողմանի (սիմպլեքս) և երկկողմանի (դուպլեք) հեռագրական կապ։ Միակողմանի կապի դեպքում երկու հեռագրակայանների (բաժանորդների) միջև հաղորդումը տարվում է հաջորդաբար, իսկ երկկողմանի կապի դեպքում՝ միաժամանակ։
Կատեգորիա:Հեռագրակապ
Սուն Աքսելսոն
Մինյոն (Սուն) Վալհեյդ Ակսելսսոն-Պիպեր (Sun Axelsson, Mignon Sun Walheide Axelsson Piper,   ), շվեդ  բանաստեղծուհի, թարգմանչուհի և քննադատ։
Կամերատա Կոռնելո
Կամերատա Կոռնելո (Camerata Cornello), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում Է Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Սուն Աքսելսոն
Կենսագրություն
Սունը քաղաքային այգեպան Կարլ Էդվինի և Մինյոն Աքսելսսոնի ընտանիքում ամենակրտսեր դուստրն էր։ Ավարտելով Ստոկհոլմի համալսարանը (գրականության պատմություն մասնագիտությամբ)՝ նա դասավանդել է Ստոկհոլմի դպրոցներում և որպես լրագրող աշխատել BLM և Ord & Bild հրատարակչություններում, ինչպես նաև Expressen, Aftonbladet և Stockholms Tidningen ցերեկային և երեկոյան թերթերում։ Նա հրապարակել է քննադատական հոդվածներ Paletten և Chaplin հրատարակչություններում։
Կամերատա Կոռնելո
Բնակչությունը կազմում է 646 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 54 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 24010, իսկ հեռախոսային կոդը՝ 0345։
Սուն Աքսելսոն
Կենսագրություն
Աքսելսոնը բավականին ժամանակ անցկացրեց Հունաստանում և Լատինական Ամերիկայում։ 1960-ականներին աշխատել է Սանտյագոյի համալսարանում։ Նա մտերիմ հարաբերությունների մեջ էր Նիկանոր Պարրայի հետ, ընկերացել էր գրողներ Պաբլո Ներուդայի, Խորխե Թեյլերի, Էնրիկե Լինի, Խորխե Էդվարդսի և Վիոլետա Պարրայի հետ։ 1998 թվականին Սուն Աքսելսոնը Չիլիի կառավարությունից ստացավ Գաբրիելա Միստրալի անվան մրցանակ` չիլիական մշակույթին մատուցած ծառայությունների համար։ Գրողն իր տպավորությունները ներկայացրել է «Կրակի բնօրրան» և «Քարերը բերանում» աշխատություններում, ընդ որում վերջին գիրքը տպագրվել է Յան Ուլոֆ Հեդլունդ կեղծանունով։ Աքսելսոնը ականատես է եղել 1973 թվականին Չիլիում տեղի ունեցած հեղաշրջման դեպքերին և այդ ժամանակաշրջանի իրադարձությունները նկարագրել է «Ահաբեկչություն Չիլիում» ժողովածուում։
Կամերատա Կոռնելո
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Սուն Աքսելսոն
Կենսագրություն
Հրապարակելով բանաստեղծությունների և արձակ ստեղծագործությունների ժողովածուներ, ինչպես նաև իսպանացի գրողներից կատարելով մի քանի թարգմանություններ, 1978 թվականին Աքսսելսոնը հանդես եկավ «Կյանքի երազներ» ինքնակենսագրական վեպով։ Սա եռերգության առաջին մասն էր, հաջորդ մասերը դարձան «Մեղրային գայլերը» և «Տարվա գիշերային ժամանակը» վեպերը։
Կամերատա Կոռնելո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սուն Աքսելսոն
Կենսագրություն
Գրողը շվեդերեն է թարգմանել իսպաներեն, ֆրանսերեն, անգլերեն և հունարեն լեզուներով այնպիսի հեղինակների ստեղծագործություններ, ինչպիսիք են Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկան, Խորխե Լուիս Բորխեսը, Հարոլդ Փինթերը, Յաննիս Ռիցոսը, Օկտավիո Պասը, Խորխե Թեյլերը, Թերեզա Կալդերոնը, Թոմաս Հարիսը, Սերխիո Բադիլյա Կաստիլոն, Խուան Քեմերոնը, Սերխիո Ինֆանտեն և Կառլոս Հեյվիցը։
Շվեդական ռադիոյում 1979, 1985, 1986 և 1993 թվականներին Սուն Աքսելսոնը հանդիսանում էր հանրահայտ «Ամառ» ծրագրի (Sommar) հաղորդավարը։ Նա աշխատել է նաև շվեդական հեռուստատեսությունում, որի համար, ի թիվս այլ բաների, ստեղծել է վավերագրական ֆիլմեր գրողներ Արթուր Նիլս Լունդքվիստի և Պաբլո Ներուդայի մասին։
Գրողը ստացել է գրականության բնագավառի մի շարք  մրցանակներ։ Մասնակցել է պոեզիայի բազմաթիվ փառատոների՝ մասնավորապես Հռոմում, Լահտիում, Ստրուգայում (Հարավսլավիա) և Կանադայի քաղաքներում։
Սունը մահացել է 2011 թվականի հունվարի 14-ին, երկարատև ծանր հիվանդության հետևանքով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Շվեդ կին գրողներ Կատեգորիա:Շվեդ թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Ստոկհոլմի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Շվեդ գրաքննադատներ Կատեգորիա:Շվեդ կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Շվեդ սցենարիստներ Կատեգորիա:Շվեդ լրագրողներ
Վերխնյայա Սագարևկա (գյուղ, Բուրինի շրջան)
Վերխնյայա Սագարևկա (Верхня Сагарівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վերխնյայա Սագարևկա գյուղում բնակվում էր 375 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ինի Քիրխդորֆ (Բավարիա)
Յուլբախ  (Kirchdorf on the Inn), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Ռոտալ Ին շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5.272մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010 թվական) ։ Զբաղեցնում է 31,68 կմ² մակերես տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 77 128։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կամֆորա (այլ կիրառումներ)
Կամֆորա կարող է վերաբերել՝
Ելուբայ Աբիլով
Ելուբայ Աբիլով (Әбілов Елубай Жақайұлы ), թուրքմեն և ղազախ քաղաքական գործիչ, Մանգիստաուսկայա շրջանի Ժանաօզեն քաղաքի ղեկավար։
Անձնական կյանք
Ազգությամբ ղազախ է։ Հայրը` Աբիլով Ժակայը, պետական ֆերմայի հովիվ էր։ Մայրը` թոշակառու Աբիլովա Շարշագանը, նույնպես եղել է պետական ֆերմայի հովիվ։ Կինը Աբիլովա Այգուլ Տուրմանգանբետովնան է։ Որդիներն են Աբիլով Բեկբոլատը (1991) և Ժակաև Ժանբոլատը (1996)։
Պահեստազորի ավագ կապիտան է։ Խոսում է ղազախերեն և ռուսերեն։ Հոբբին շախմատ խաղալն է։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1962 թվականի օգոստոսի 19-ին, Թուրքմենբաշիում։
1985 թվականին ավարտել է Թուրքմենստանի գյուղատնտեսական համալսարանի այգեգործության և խաղողագործության ֆակուլտետը` ստանալով գյուղատնտես գիտնականի որակավորում։
1986-1988 թվականներին եղել է Թուրքմենբաշիի ագրոարդյունաբերական համալիրի աշխատողների արհմիության շրջկոմի հրահանգիչ։
1988 թվականից՝ Թուրքմենական ԽՍՀ Ձանգա գյուղի Թուրքմենբաշիի մարզային գործադիր կոմիտեի ավագ հրահանգիչ։
2001 թվականից եղել է Թուրքմենբաշիի էտրապի հյաքիմլիկի գործերի ղեկավար։ 2002 թվականից՝ հյաքիմի տեղակալ։
2002 թվականից՝ Մանգիստաուսկայա շրջանի Մանգիստաու գյուղի աքիմի տեղակալ։
2003 թվականից՝ Մանգիստաու գյուղի աքիմ։
2007 թվականից՝ Մանգիստաուսկայա շրջանի Մունեյլի շրջանի աքիմի տեղակալ։
2010 թվականի ապրիլից ` Մանգիստաուսկայա շրջանի Մունեյլի շրջանի աքիմ ։
2015 թվականի հուլիսից` Մանգիստաուսկայա շրջանի Ժանաօզեն քաղաքի աքիմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքմեն պետական գործիչներ
Մալայա Պերա
Մալայա Պերա (Малая Пера, Ичӧт Пера), գյուղ Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Սոսնոգորսկի մունիցիպալ շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 887 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Սոսնոգորսկի մունիցիպալ շրջանի բնակավայրեր
Կամֆորա (դեղանյութ)
Կամֆորա, դեղանյութ, որը խթանում է արյան շրջանառությունը և շնչառությունը, ուժեղացնում սրտամկան նյութափոխանակության գործընթացները։ Սրտի թուլության, կոլապսի, վարակիչ հիվանդությունների, քնաբեր և թմրեցուցիչ դեղանյութերով թունավորումների դեպքում շնչառությունը գրգռելու համար կամֆորա յուղի ձևով ներարկում են մաշկի տակ կամ խմում ժելատինի պատիճներով։ Բրոմկամֆորան (փոշի, հաբ) նշանակում են կենտրոնական նյարդային համակարգի գրգռվածության, նևրասթենիայի և սրտի նևրոզների դեպքում։ Արտաքին գործածության պատրաստուկները՝ կամֆորայի յուղը, քսուքն ու սպիրտը, գործածում են բորբոքային գործընթացների ու ռևմատիզմի դեպքում, «Դենտա» կաթիլները (ատամի կաթիլներ)՝ որպես ցավերը հանգստացնող, մասամբ՝ հականեխիչ միջոց։
Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ այբբենական կարգով
Միրզո Թուրսունզադե
Միրզո Թուրսունզադե կամ Թորսունզոդա (Мирзо Турсунзода, ), տաջիկ խորհրդային գրող և հասարակական գործիչ, Տաջիկստանի ժողովրդական բանաստեղծ (1961), Տաջիկստանի ԳԱ ակադեմիկոս (1951), Տաջիկստանի գրողների միության վարչության նախագահ (1946–77), ԽՍՀՄ գրողների միության քարտուղար (1959– 1977):
Եղել է խաղաղության համաշխարհային խորհրդի նախագահության անդամ։
Հայտնի է դարձել «Ստեղծարարներին» (1934) բանաստեղծությամբ, «Դատավճիռ» (1935) պիեսով, «Երկրի արևը» (1936), «Աշուն և գարուն» (1937) պոեմներով։ 1940–50-ական թվականներին գրել է «Մոսկվացի հարսնացուն» (1945) պոեմը, «Հնդկական բալլադ» (1947–48, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1948) և «Ես ազատ Արևելքից եմ» (1950) բանաստեղծական շարքերը։ «Հասան արբաքեշ» (1954) և «Ասիայի ձայնը» (1956) պոեմների համար արժանացել է լենինյան մրցանակի (1960)։ Պարգևատրվել է Լենինի 4 շքանշանով։
Մեդիսոնի շրջան (Արկանզաս)
Մեդիսոն (Madison County), ԱՄՆ Արկանզաս նահանգի շրջաններից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.168 կմ² է, բնակչությունը՝ 15.717 մարդ (2007 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հանտսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1836 թ.։
Արտաքին հղում
Կատեգորիա:Արկանզասի շրջաններ
(2981) Շագալ
(2981) Շագալ (Chagall), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 2-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,168039 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,647 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6891 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2059,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174791 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,86° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բոլշիե Բորնիցի
Բոլշիե Բորնիցի (Большие Борницы), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1676 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սամվել Սաղաթելյան
Սամվել Սաղաթելյան (Սամա Սագա, Սեմ Սագա, ), միջդիսցիպլինար արվեստագետ, անկախ համադրող, ճարտարապետ, նկարիչ։
Կենսագրություն
Սամվել Սաղաթելյանը ծնվել է 1958 թվականին, Երևանում։ 1980 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ճարտարապետական բաժինը ։ Մինչև Խորհրդային Միության փլուզումն աշխատել է որպես ճարտարապետ։ Գեղանկարչությամբ զբաղվել է 1988 թվականից։ 1990-ական թվականներից ստեղծագործում և գործունեություն է ծավալում ժամանակակից արվեստի բնագավառում։ 90-ականների սկզբում ցուցադրվել է Նորարար փորձարարական արվեստի կենտրոնում (ՆՓԱԿ), որին հաջորդել է Վենետիկի 2001 թվականի Բիենալեն, որտեղ Սաղաթելյանը եղել է Հայկական տաղավարը ներկայացնող արվեստագետներից։ Ներկայացրել է «Սփռոց հայրենասիրության» ինստալյացիան, որը կազմված է երեք մասից (երեք սփռոց)՝ առաջինը նվիրված է «Մեծն կույսին և Հերոսներին», երկրորդը` «Զոհաբերված Սիրոն», երրորդը` «Ամուր ընտանիքին` մի ափսեին մինչ գերեզման»։
Սամվել Սաղաթելյանը խմբակային և անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Հայաստանում, Ռուսաստանում, Եվրոպայում, Լատինական Ամերիկայում և ԱՄՆ-ում։ 2002 թվականին Վերմոնտ նահանգի Արվեստի կենտրոնի և Նյու Յորքի Arts Link կազմակերպության հրավերով մեկնել է ԱՄՆ և ցուցադրվել VSC-ում (Վերմոնտի ստուդիո կենտրոն)։ Ակտիվ գործունեություն է ծավալել Լոս Անջելեսում՝ ցուցադրվելով տարբեր պատկերասրահներում, միաժամանակ աշխատել որպես Black Maria Gallery-ի համադրող։ Նախագծեր է իրականացրել HUSTLER, WILL I AM production, V Moda և այլ կազմակերպությունների հետ։
2012 թվականից ցուցադրվում և իրականացնում է սոցիալ-քաղաքական ուղվածությամբ նախագծեր, այդ թվում՝ 2014 թվականին Արմավիր քրեակատարողականում իրականացրած «Սահմանային իրականություն» ցուցահանդեսը (ներկայացվել են ՀՀ Արդարադատության նախարարության «Սևան», «Կոշ» և «Աբովյան» քրեակատարողական հիմնարկներում իրենց պատիժը կրող դատապարտյալների աշխատանքները ), 2015 թվականին՝ «ՀԱՅՓ Փոփ Ափ» (HAYP Pop UP) ցուցասրահի ներկայացմամբ Misty Fumes «Մուտքը սիգարետի խանութից», 2017 թվականին՝ Երևանի «Ժան Պոլ էքզիստենցիալ» սրճարանում «Սերը Կուտա» խորագրով ցուցահանդեսը (քաղաքական և անձնական բողոքի նշանների նոր շարք և նոր վիդեո ինստալյացիաներ)  , 2018 թվականի ապրիլի 1-ի՝ «Նախագահական լյուքսում» ցուցահանդեսը, 2019 թվականին՝ ԻՆԹՐԱ հոգեկան առողջության կենտրոնի հետ իրականացրած «Հակախարան» նախագիծը։
Սաղաթելյանի արվեստը քննադատում է իրականությունը և մարդկային պատմությունը` կանխամտածված խուսափելով կոնկրետ փաստերից. սեռական տարվածություն, տանջալից հիշողություններ, սոցիալական անարդարություն, սով, գաղափարական կուրություն, ցեղասպանություն, ռազմամոլություն, պճնամոլություն, ընտանեկան և ընկերական հարաբերություններում մեքենայություններ։ Սաղաթելյանի ինստալյացիաները և ֆոտո-նախագծերը, ինչպես «Սփռոց հայրենասիրությանը» մեկնաբանում են գոյատևման բնազդի հոգեկան և բարոյական սկզբունքները՝ արտահայտված ավանդական ընտանիքի ենթատեքստում։ Այս գաղափարը գեղարվեստական լուծում է ստանում անցած դարասկզբի էրոտիկ լուսանկարների, ընտանիքի կենցաղի մաս կազմող առարկաների ծավալային զուգադրությամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ արվեստագետներ Կատեգորիա:Հայ համադրողներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Գետիկ (գետակ, Գեղարքունիքի մարզ)
Գետիկ, գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Սևանա լճի ավազանում, Մասրիկ գետի ձախակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Արևելյան Սևանի լեռների Փոքր Ծարասար լեռան արևմտյան լանջերից և Վերին Շորժա գյուղից հյուսիս միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը 9 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Մասրիկ գետի վտակներ
Բերեստովոե (գյուղ, Դվուրեչենսկի շրջան)
Բերեստովոե (Берестове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դվուրեչենսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1900 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բերեստովոե գյուղում բնակվում էր 198 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,239 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 828,45 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դվուրեչենսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1900 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հավերժ բարեկամություն (արձան)
«Հավերժ բարեկամություն» հուշարձան, Մոսկվայի տեսարժան վայրերից մեկը։ Հիմնվել է 1983 թվականին՝ Տիշինայի հրապարակում։
Հուշարձանը նվիրված է ռուս-վրացական բարեկամությանը։ Հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1983 թվականին՝ Գեորգիևյան դաշնագրի ստորագրման 200-ամյակի տոնակատարության ժամանակ` Ռուսաստանի կայսրության հովանավորության և  բարձրագույն իշխանության մասին համաձայնագրի` Վրաստանի միակողմանի վրացական Քարթլի-Կախեթի թագավորություն  հետ` Ռուսաստանի անցում կատարելու համար ։ Կոմպոզիցիան  տեղադրվել է Տիշինայի  հրապարակում, որտեղ վրացական բնակավայր էր գտնվում ընդհուպ մինչև 19-րդ դարը ։
«Հավերժ բարեկամություն» հուշարձանը Զուրաբ Ծերեթելիի և  ճարտարապետներ Յու. Կոնովալովի և Անդրեյ Վոզնեսենսկի առաջին համատեղ աշխատանքն է Մոսկվայում ։
Հուշարձանը, բացի հիմնական անունից, ունի ոչ պաշտոնական անուններ ևս` «Լեզվի ծառ», «Շամփուր» կամ «Խորոված» (արտաքին նմանության պատճառով), ինչպես նաև «Վոզնեսենսկիի անդամ» մականունը՝ Վրաստանի  բնակիչների կողմից (վրացական բնակության Մոսկվայի անունը) շինարարությունից հետո։
Հետաքրքիր է, որ կոմպոզիցիան «զույգ» ուներ։ Երկրորդ մասը, որը կոչվում էր «Բարեկամության կապեր», տեղադրվել է Ռազմավիրական ճանապարհի 208 կիլոմետրի վրա։ Հուշարձանը ներկայացնում էր  երկու օղակ` Ռուսաստանի և Վրաստանի պատմությունները, որը միացված էր մետաղական հսկայական  ոսկեզօծ  կոճակով։ Ներսում էր մետաղյա գլանաձև ձեռագիր` Սբ. Գևորգյան գիտական շարադրանքի տեսքով։ Այսպիսի անսովոր կոմպոզիցիայի ձևը Զուրաբ Ծերեթելիին ոգեշնչել է Ալեքսանդր Սերգեևիչ Գրիբոյեդովի և Նինա Ալեքսանդրովնա Ճավճավաձեի սերը։ 1991 թվականին Վրաստանի առաջին նախագահ  Կոնստանտինովիչ Զվիադ Գամսախուրդիայի  հրամանով պայթեցվել է «Բարեկամության կապեր» հուշարձանը ։
Նկարագրություն
«Հավերժ բարեկամություն» 42 մետր հուշարձանը ռուսական և վրացական այբուբենի դժվար տարբերվող  տառերից բաղկացած սյուն է, որտեղ գրված են  «խաղաղություն», «աշխատանք», «միասնություն», «եղբայրություն»  բառերը ։ Սյունը  վերևում պսակված է խաղողի ողկույզի  ծաղկեպսակով՝  ցորենի հասկով հյուսած, որը շատ խորհրդանշական է, խաղողը խորհրդանշում է Վրաստանը, իսկ հացը՝ Ռուսաստանը ։
Հուշարձանը կանգնեցված էր հարթ պղնձյա պատվանդանի վրա, որոնցից մեկի վրա գրված է Սբ. Գևորգյան տեքստից, իսկ մնացածը` մեջբերում են Ռուսաստանի և Վրաստանի բարեկամությանը նվիրված բազմաթիվ հեղինակների ստեղծագործություններից` Ս. Ռուսթավելի, Ի. Ճավճավաձե, Ա. Ծերեթելի, Հ. Նիկոլաձե Ա. Պուշկին, Մ.Մ. Լերմոնտով, Ս.Ա. Եսենին, Բ.Լ. Պասեռնակ, Ք.Ս. Սիմոնով և ուրիշներ ։ Հատկանշական է, գրքերից մեկի տեքստում ուղղագրական սխալ է նկատվել ։
15 զարդատախտակ տեղադրվել է հուշարձանի բացումից մի քանի օր հետո, իսկ Բորիս Պաստեռնակի բառերով գլանակը  զոդվել է կառավարության մեքենաների ժամանելուց անմիջապես առաջ, քանի որ քանի որ ԿՓՇԿ կենտրոնական կոմիտեի քարտուղարներից մեկի կողմից Պաստեռնակի բանաստեղծությունները արգելված էին պղնձե թիթեղներով տեղադրվել ։ Բայց Ծերեթելին սրա վերաբերյալ այլ տեսակետ ունի.
Ձյունե հեքիաթ
«Ձյունե հեքիաթ» («Снежная сказка»), խորհրդային ֆիլմ-հեքիաթ՝ նկարահանված 1959 թվականին Վիկտոր Վիտկովիչի ու Գրիգորի Յագդֆելդի «Հեքիաթ օրը ցերեկով» («Сказка среди белого дня») գրքի հիման վրա։ Էլդար Շենգելայա և Ալեքսեյ Սախարով ռեժիսորական դուետի երկրորդ ֆիլմն է «ժամանակակից հեքիաթի» ժանրում ։
Նախատեղվել է ֆիլմը ցուցադրել Կաննի մանկական ֆիլմերի փառատոնում, սակայն գրաքննությունը Լեոնովի կերպարում կասկածել է ակնարկ Նիկիտա Խրուշչովի վերաբերյալ, և Սերգեյ Միխալկովի գլխավորությամբ հանձնաժողովը որոշել է թույլ չտալ, որ ֆիլմը մասնակցի փառատոնին, և այն թողարկվել է ոչ մեծ տպաքանակով վարձույթային չորրորդ կատեգորիայով (5-10 պատճեն օրիգինալից), ինչը համարժեք էր ֆիլմը «դարակում թողնելուն»։
Սյուժե
Ամանորի նախօրեին Միտյան, որը սիրում էր երևակայության գիրկն ընկնել, դպրոցում կատակով ընկերներին պատմում է, որ իր մանկական խաղալիք ժամացույցը, որն ունի նկարված սլաքներ, կախարդական է ու կարող է կանգնեցնել աշխարհի բոլոր ժամացույցները, կանգնեցնել ժամանակը և նույնիսկ կենդանացնել ձնեմարդուն։ Նրան ոչ ոք չի հավատում։ Սակայն նրա բոլոր ֆանտազիաները հանկարծ իրականություն են դառնում. ձնեմարդը, որի սրտի փոխարեն Միտյան դրել էր ժամացույցը, վերածվում է գեղեցիկ աղջկա, և Միտյան նրան կոչում է Լյոլյա։
Աստերոիդների ցանկ (137801-137900)
Աստերոիդների ցանկ (137701-137800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (137901-138000)
|}
Եղեգնաձոր պանիր
Եղեգնաձոր, ազգային պանիր, որ ստանում են կովի կամ այծի կաթից։ Հասունանում և պահվում է հատուկ մշակված կավե կճուճների մեջ։ Պանիրը սպիտակ գույնի է, ունի փափուկ, փշրվող կազմություն։ Հասունանում է վեց ամսվա ընթացքում և աչքի է ընկնում արտահայտված կծվաաղային համով, իսկ բարձր լեռնային բարկահամ կանաչեղենի շնորհիվ ձեռք է բերում յուրահատուկ բուրմունք։ Վաճառվում է 0,75 և 0,3 կգ տարողությամբ կավե կճուճների մեջ, որոնք հերմետիկորեն փակվում են կարմիր պարաֆինի շերտով։
Օգտագործվում է որպես նախուտեստ և աղցաններ պատրաստելու համար։ Ախորժաբեր է։ Գեղեցիկ փաթեթավորման շնորհիվ կարող է ծառայել որպես յուրատեսակ հուշանվեր։
Ձյունե հեքիաթ
Սյուժե
Ապարդյուն կերպով փորձելով Միտյայից ու Լյոլյայից ստանալ ժամացույցը՝ Հին տարին երեխաներից վերցնում է տուփ, որում կային երեք աննշան իրեր՝ թղթադրամ, ածուխ և թղթի կտոր։ Այդ կախարդական իրերի օգնությամբ նա կենդանացնում է ևս երեք ձնեմարդերի, որոնք դառնում են իր օգնականները։ Վերջիններիս օգնությամբ Հին նոր տարին փորձում է Ամանորից տասը ժամ առաջ գտնել կախարդական ժամացույցը։
Եղեգնաձոր պանիր
Չոր նյութի մեջ պարունակվում է 50% յուղ, 45% ջուր, 3,5-5,0% աղ։
Ձյունե հեքիաթ
Տեխնիկական տվյալներ
Ֆիլմը գունավոր է, մետրաժը՝ 1888 մետր, բաղկացած է յոթ մասից ։
Եղեգնաձոր պանիր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական պանիրներ
Ձյունե հեքիաթ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամանորյա ֆիլմեր
Դեռահասային հղիություն
Դեռահասային հղիություն, հայտնի նաև պատանեկային հղիություն անվանմամբ, 20 տարեկանից ցածր դեռահաս կամ վաղ երիտասարդ կանանց հղիությունն է ։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը սահմանում է պատանեկությունը որպես 10ից 19 տարեկան ընկած ժամանակահատվածը ։ Կինը կարող է հղիանալ, երբ արդեն նրա մոտ սկսվել է ձվազատումը և համապատասխանաբար առաջին մենստրուալ ցիկլ ը՝ մենարխեն ։ Վերջինս սովորաբար լինում է 12-13 տարեկան հասակում ։
Հղի դեռահասները ունենում են հղիության հետ կապակցված նույն խնդիրները, ինչ ավելի ուշ տարիքի հղի կանայք։ Հավելյալ առանձնահատկություններ առաջանում են 15 տարեկանից ցածր աղջիկների մոտ, քանի որ նրանց օրգանիզմը ֆիզիկապես ավելի քիչ է պատրաստ ունենալ առողջ հղիություն և ծննդաբերություն ։ 15-19 տարեկան աղջիկների դեպքում խնդիրները, հիմանականում, կապված են ավելի շատ սոցիալ-տնտեսական գործոններին հետ, քան տարիքի կենսաբանական առանձնահատկությունների ։ Անհաս պտղի, վաղաժամ ծննդաբերության, սակավարյունության և պրեէկլամպսիայի առաջացման վտանգը այդքան էլ տարքի հետ կապված չեն, եթե դեռահասը արդեն 16 տարեկան է, քանի որ այդ տարիքից բարձր հղիությունների ժամանակ այս խնդիրները պրենատալ (նախածննդային) ճիշտ վերահսկողության ներքո առավել հազվադեպ են հանդիպվում ։
Դեռահասային հղիությունը կապված է սոցիալական խնդիրների հետ, ներառյալ կրթության ցածր մակարդակը և աղքատությունը ։ Զարգացած երկրներում դեռահասային հղիությունը լինում է հիմնականում արտաամուսնական և հաճախ կապված է լիոնում սոցիալական պիտակավորման հետ ։ Զարգացող երկրներում պատկերը մի փորքր այլ է, քանի որ այդ տարիքի հղիությունները հաճախ լինում են ամուսնացած կանաց շրջանում և գրեթե կեսի մոտ լինում է պլանավորված։ Այս դեպքում հղիությանը զուգահեռ հանդիպվում է նաև թերսնուցում և բժշկական ոչ բավարար սպասարկում՝ առաջացնելով առողջական տարբեր խնդիրներ։ Սեռական կրթության և հակաբեղմնավորիչներիչների հասանելիությունը կարող է զգալիորեն նվազեցնել դեռահասային անցանկալի հղիությունները ։
2015 թվականին 1000 կանանցից 47-ը երեխա են ունեցել մինչև 20 տարեկան հասակը ։ Ցուցանիշները առավել բարձր են Աֆրիկայում և ցածր են Ասիայում ։ Զարգացող եկրներում, ամեն օր, տարեկան շուրջ 2,5 միլիոն և 15-19 տարեկան 16 միլիոն կին երեխա են ունենում։ Եվս 3,9 միլիոնը կատարում է հղիության արհեստական ընդհատում։ Վերջինս առավել հաճախ նկատվում է գյուղերի շրջաններում, քան քաղաքների։ Ամբողջ աշխարհում, 15-19 տարեկան կանանց գլխավոր մահացության պատճառը հղիության տարբեր բարդություններն են ։
Սահմանում
Ինչպես արդեն նշվեց, ԱՀԿ-ն սահմանում է պատանեկությունը 10-19 տարեկան հասակը ։
Պատմություն
Դեռահասային հղիությունը՝ սովորաբար 16-19 տարեկանում բեղմնավորված, նախորդ դարերում եղել է առավել տարածված և 20-րդ դարում սովորական երևույթ է եղել զարգացած երկրներում ։ Նորվեգիացի կանանց շրջանում, ովքեր ծնվել են 1950 թվականի սկզբներին, 1970 թվականին արդեն նրանց քարորդ մասը դարձել են դեռահաս հղիներ։ Դրանից հետո վիճակագրությունը զգալի փոփոխություն է կրել և այժմ դեռահաս հղիների քանակը բավականին նվազել է ։
Ազդեցություն
Միացյալ ազգերի ազգաբնակչության ֆոնդի տվյալների համաձայն՝ Այդ տարիքի հղիության ժամանակ բարձրանում է բարդությունների զարգացման վտանգը, ինչպես նաև լինում է թերսնուցում, քանի որ այդ կանանց զգալի մասը, ինչպես նշվեց, ունեն ոչ բավարար սոցիալ-տնտեսական պայմաններ։ Մայրական մահացության ռիսկը բարձրանում է մինչև 15 տարեկան հասակի հղիների դեպքում, քան եթե հղիությունը լինի 20 տարեկանում։ Վաղ տարիքում հղիանալը նաև ազդում է այդ աղջիկների կրթության և սոցիալապես ապահովվածության վրա, քանի որ հղիանալուց հետո շատերը ստիպված են լինում թողնել կրթությունը, ինչը բացասաբար է ազդում նրանց տնտեսական հեռանկարի վրա ։
Որոշ հետազոտություններ ուսումնասիրել են դեռահաս մայրերի և իրենց երեխաների սոցիալ-տնտեսական, բժշկական և հոգեբանական հետևանքները։ Այն դեպքերում, երբ դեռահասը ունի աջակցություն ընտաիքի կամ այլ մարդկանց կողմից, ավելի հավանական է, որ կշարունակի ուսումը և հետագայում ավելի բարձր վարձատրություն ունեցող աշխատանք կունենա ։
Այս խնդրի լուծման համար անհրաժեշտ է բազմակողմանի մոտեցում։ Օրինակ, պետք չէ փորձել փոխել աղջիկների վարքը, այլ պետք է կենտրոնանալ արմատային պատճառների, օրինակ՝ աղքատության, սեռային անհավասարության և հասարակական ճնշումների վրա։ Այս մոտեցումը պետք է ներառի՝
ԱՄՆ-ում ավագ դպրոցի աշակերտների մեկ երորրդը հայտնել են, որ ունեն սեռական կյանք։ 2011-2013 թվականների համաձայն 79% կանայք օգատգործում են հակաբեղմնավորիչ միջոցներ ։
Դեռահաս
Դեռահաս տարիքում հղիանալը ունենում է մեծ ազդեցություն հատկապես կրթության վրա, քանի որ աղջիները չեն շարունակում իրենց ուսումը ։ Ըստ վիճակագրական տվյալների, դեռահաս հղի աղջիկները կամ դեռահաս մայրերը 7 անգամ ավելի հաճախ են ինքնասպանություն գործում, քան մնացած դեռահասները ։
Դեռահասային հղիության կանխարգելման ազգային կենտրոնը հայտնում է, որ ամեն 4րդ դեռահաս-մայրը կրկինի հղիանում է առաջին հղիությունից հետո 2 տարվա ընթացքում ։ Ինչպես նշվեց, հղիանալուց հետո շատերը ստիպված դադարեցնում են ուսումը, և հետագայում ստանում են օժանդակ օգնություն պետության կողմից ։ Նաև շատերը չեն ունենում ինտելեկտուալ կամ էմոցիոնալ զարգացվածության այն մակարդակը, որը անհրաժեշտ է լինում ծնողավարության համար։ Որոշ դեպքերում առաջին ամսիների ընթացքում դեռահասը չի հայտնում հղիության մասին, և այդպիսով դուրս է մնում բժշկական հսկողությունից և նախածննդային պատրաստությունից, ինչը կարող է հանգեցնել հղիի և երեխայի համար վտանգավոր բարդությունների ։ Գործոնները, ըստ որոնց կարելի է հասականալ, թե արդյոք կարճ ժամանակ անց դեռահասի մոտ կրկին հղիություն կլինի թե ոչ, ներառում են կրթվածության մակարդակը և ընտանեկան կարգավիճակը։ Ռիսկը նվազում է կրթվածության բարձրացման հետ և մեծանում է, եթե դեռահասը ամուսնանում է կամ արդեն ամուսնացած է ։
Մոնտեմայոր դե Պիլիլյա
Մոնտեմայոր դե Պիլիլյա  (Montemayor de Pililla) բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալյադոլիդ պրովինցիայում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կաստալիա և Լեոն շրջանում։ Տարածքը կազմում է 15.34 կմ2։ Բնակչությունը՝ 41 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 58 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքի հովանավոր սուրբն է Սուրբ Մարիա Մագդալենան։
Դեռահասային հղիություն
Երեխա
Դեռահաս մայրերի երեխաները առավել հակված են սոցիալ-հոգեբանական զարգացման խանգարումներ ի ։ Այդ մայրերի երեխաները հաճախ ծնվում են անհաս, ինչը ևս նախատրամադրում է ինտելեկտուալ, լեզվական և սոցիալ- էմոցիոնալ հապաղմանը։ Այն երեխաները, ովքեր ունեցել են դեռահաս մայրեր հակված են զարգացման և վարքային խանգարումների ։ Հետազոտությունները ցույց են տվել նաև, որ դեռահաս մայրերը ավելի քիչ են քնքշություն ցուցաբերում իրենց երեխաների նկատմամբ, իսկ այն մայրերը, ովքեր ունեն որոշակի աջակցության ծնողավարման շրջանակներում նման խնդիր չեն ունենում, և ավելի քիչ են հակված ագրեսիայի իրենց երեխաների նկատմամբ ։
Նաև դեռահաս մայրերի երեխաները դպրոցում ցուցաբերում են ավելի ցածր առաջադիմություն և ստանում են ավելի ցածր գնահատականներ։ Դեռահաս մայրերի աղջիկները, իրենց հերթին, մեծ հավանականությամբ դառնում են դեռահաս մայրեր։ Իսկ տղաները 3 անգամ ավելի հաճախ են հայտնվում կալանավայրերում ։
Մոնտեմայոր դե Պիլիլյա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Դեռահասային հղիություն
Բժշկություն
Մայրական և նախածննդային խնամքը առավել մեծ ուշադրության է արժանի դեռակաս հղիների և մայրերի շրջանում ։ Ամբողջ աշխարհում նկատվում է հստակ կորելյացիա տարիքի, վաղաժամ ծննդաբերության և երեխայի անհասության վիճակագրության մեջ ։
Հետազոտությունները պարզել են, որ դեռահաս հղիները առավել հազվադեպ են դիմում նախածննդային օգնության մինչև երորրդ եռամսյակը, հաճախ նույնիսկ այդ ժամանակ չեն դիում և դուրս են մնում հսկողությունից ։ Իրենց երեխաները ավելի հաճախ են ունենում առողջական խնդիրեր և հաճախ են հոսպիտալացվում։ ԱՄՆ-ում լատոինոամերիկյան ծագում ունեցող դեռահաս հղիները ավելի դժվար են ստանում բուժ օգնություն՝ կապված առողջապահական ապահովագրման խնդիրների հետ ։ Ստանալով նախածննդային բժշկական օգնություն, այդ հղիների երեխաները ունենում են ավելի քիչ խնդիրներ ։
Շատ դեռահաս հղիներ թերսնուցվում են՝ պայմանավորված տարիքային առանձնահատկությունների հետ, փորձելով հետևել որոշակի սննդակարգերի՝ նիհարելու նպատակով, կամ, օրինակ, օգատագործում են մեծ քանակությամբ անառողջ սնունդ ։ Անբավարար սնուցումը առավել ցայտուն է զարգացող երկրներում, ամեն օր պատճառ հանդիսանալով 70,000 դեռահաս հղիների մահվան համար ։ Երտասարդ մայրերը և իրենց երեխաները առավել հաճախ են հիվանդանում ՄԻԱՎ վարակով։ Ըստ ԱՀԿ-ի տվյալների, 15-19 տարեկան հղիի համար ծննդաբերության ժամանակ մահանալը 2 անգամ ավելի հավանական է, քանի 20-24 տարեկան հղիների շրջանում ։ Իսկ մայրական մահացության հավանականությունը բարձրանում է 5 անգամ, եթե հղին 10-14 տարեկան է։ Մայրական բարձր մահացության մեջ մեծ դեր է խաղում նաև հղիության արհեստական ընդհատումները, հատկապես Աֆրիկական շատ երկրներում ։
Ռիսկը ավելի մեծ է մինչև տարեկան հղիների համար, պայմանավորված դեռևս չձևավորված կոնքոսկրի հետ, որը ծննդաբերության ժամանակ հանգեցնում է տարբեր բարդությունների։ Զարգացած երկրներում այս հղիներին ծննդալուծում են հիմանականում կեսարյան հատման եղանակով։ Իսկ զարգացող երկրներում այս հղիների մոտ կարող է զարգանալ էկլամպսիա, պտղի մոտ կոտրվածքներ, ինչպես նաև մայրական կամ նորածնային մահացություն ։
Ծախսեր
Մոտավորապես մեկ երորրդ դեռահաս մայրերը ստանում են որոշակի օգնությանւոն պետությունից, ինչը կարող է նպաստել, որպեսզի նրանք դիմեն օգնության համար ։ Շատ դեռահասներ չեն շարունակում իրենց ուսումը հղիությունից հետո, ինչը նվազեցնում է նրանց բարեկեցիկ ապագայի հեռանկարի հնարավորությունը ։ Հետազոտություն կա, ըստ որի 1988 թվականին ծննդաբերած դեռահասների 50% եղել են աղքատ ։ Իսկ մեկ այլ հետազոտություն պարզել է, որն Բրիտանիայում դեռահաս մայրերի միայն 11%-ն է ստացել աշխատավարձ, մինչդեռ մնացածը եղել են գործազուրկ ։
Մշակույթ
Դեռահասային հղիության ցուցանիշը առավել բարձր է այն հասարակություններում, որտեղ ավանդորեն աղջիկները ավելի շուտ պետք է ամուսնանան և երեխա ունենալը խրախուսվում է շրջապատի կողմից ։ Օրինակ, Աֆրիկայի որոշ երկրներում՝ Սահարայից հարավ, վաղ տարիքում հղիությունը դիտվում է, որպես օրհնություն, քանի որ դա վկայում է կնոջ պտղաբերության մասին ։ Շատ դեռահասների չի տրվում վարքային դրսևորման համապատասխան ինֆորմացիան, օրինակ, թե ինչպես պետք է իրենք իրենց դրսևորեն, երբ իրենց հարկադրում են սեռական հարաբերություն ունենալ, այն պարագայում, երբ նրանք դեռ պատրաստ չեն։ Դեռահաս հղիների մեծամասնությունը չի տիրապետում սեռական կյանքի հիմնական փաստերին ։
Վաղ տարիքում երեխա ունենալու ևս մեկ պատճառ է տնտեսական օգուտը, այն դեպքում, երբ վաղ տարիքից երեխաներին օգտագործում են որպես աշխատանքային ռեսուրս։ Այս հանգամանքը նաև շատ դեպքերում հիմք է հանդիսանում բազմազավակ ծնողների ի հայտ գալու համար ։
Այն երկրներում, որտեղ վաղ տարիքի ամուսնությունները առավել հազվադեպ հանդիպվող երևույթ են, օրինակ՝ շատ զարգացած երկրներում, պատանեկային հղիության պատճառը հանդիսանում է հիմնականում վաղ տարիքում սեռական ակտ ունենալը առանց հակաբեղմնավորիչ միջոցառումների, կամ հակաբեղմնավորիչների սխալ կիրառումը ։ Այդ երկրներում նման դեպքերի գերակշռող մասի մոտ հղիությունը եղել է չպլանավորված ։ Արևմտյան շատ երկրներ ներմուծել են սեռական կրթությունը տարբեր նախագծերի շրջանակներում, նպատակ ունենալով նվազեցնել պատանեկային հղիությունը և սեռավարակների տարածումը։ Դեռահասների հղիության ցուցանիշ ունեցող երկրներում հասարակության կողմից ընդունվում է դեռահասների կյանքում սեքսի առկայությունը, և դրան ի պատասխան կատարվում են համապատասխան միջոցառումներ, զինելով դեռահասներին գիտելիքներով ։
Ընտանիքի անդամներ
Պատանեկային հղիությունը կարող է ազդել հղիի փոքր քրոջ կամ եղբոր վրա ։ Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ դեռահաս հղիների փոքր քույրերը ավելի մեծ հաճախականությամբ են դրսևորում անուրջ վերաբերմունք կրթությանը և հակված են ընդօրինակելու սեռական կյաքով ապրելու, երեխա և ընտանիք ունենաու մեծ քրոջ օրինակին։ Պարզ է դարձել նաև, որ փորքր եղբայրները եղել են հադուրժող իրավիճակի հանդեպ, սակայն հաճախ հակված են եղել որոշակի ռիսկային վարքի ։ Եթե փոքր քույրը ակտիվ մասնակցություն է ունենում դեռահաս մայրիկի երեխայի խնամքի գործում, ապա մեծ է հավանականությունը, որ նա ևս շուտ կհղիանա։ Նորվեգական մի հետազոտություն, կատարված 2011 թվականին հայտնում է, որ դեռահաս հղի մեծ քույր ունեցած աղջիկների մոտ հավանականությունը, որ իրենք ևս կդառնան դեռահաս հղի աճում է 1։5-ից մինչև 2։5։ Ծղները այս իրավիճակին դառնում են առավել հանդուրժող ժամանակի ընթացքում ։
Սեռականություն
Երկրների մեծամասնությունում տղաների գերակշռող մասը ունենում է առաջին սեռական ակտը մինչև 20 տարեկանը ։ Արևմտյան զարգացած երկրներում տղաները ունենում են առաջին սեռական ակտը ավելի վաղ, քան չզարգացած կամ պահպանողական արժեքներ կրող երկրներում ։
Հոգեխթանիչ դեղերը և ալկոհոլը կարող են մեծացնել սեռական ակտիվությունը։ Սակայն դժվար է ապացուցել արդյոք սեռական ակտիվության բարձրացումը կապված է հենց այդ նյութերի օգտագործման հետ, թե դրանից անկախ նմանօրինակ միջողներ օգտագործեղ անձիք առավել ակտիվ սեռական կյանք ունեն։ Որևէ պատճառ-հետևանքային կապ չի հայտնաբերվել։ Առավել հիմնավոր են ալկոհոլի, կանաբիսի, էքստազիի և որոշ այլ ամֆետամինների կապը դեռահասային հղիության հետ։ Իսկ առավել պակաս կապ նկատվում է օփիոդների կապը՝ օրինակ հերոին, մորֆի և օքսիկոդոն, քանի որ դրանք նպաստում են լիբիդոյի նվազմանը ։
Վաղաժամ սեռակահասունություն
Այն աղջիները, ում մոտ լինում է վաղաժամ սեռահասունություն հակված են առավել վաղ տարիքում սեռական կյանք ունենալ, հետևաբար նաև առավել հաճախ են դեռահասային հղիության դեպքերը այս աղջիկների շրջանում ։
Հակաբեղմնավորիչների բացակայություն
Հակաբեղմնավորիչների օգտագործումը կամ բեղմնականխումը, այն մեթոդներն ու միջոցներն են, որոնք ուղղված են անցանկալի հղիությունը կանխելուն ։ Բեղմնականխումը ուղղակի առնչություն ունի ծնելիության կարգավորման և ընտանիքի պլանավորման խնդիրների հետ ։ Բեղմնականխման մեթոդները կիրառվել են դեռ հին ժամանակներում, սակայն արդյունավետ և ապահով մեթոդներն ի հայտ են եկել 20-րդ դարում ։ Որոշ մշակույթներում բեղմնականխումը համարվում է անընդունելի՝ անբարոյականություն, կրոնական և քաղաքական առումով անարգանքի արժանի գործողություն ։
Բեղմնականխման առավել արդյունավետ մեթոդներից են՝ ամլացումը, բեղմնականխման ներարգանդային միջոցները, իմպլանտային բեղմնականխումը, այդ թվում՝ հորմոնային բեղմնականխիչ հաբերը։ Նվազ արդյունավետ մեթոդներ են համարվում բեղմնականխման պատնեշային մեթոդները՝ պահպանակները, արգանդի պարանոցակալը, բեղմնականխիչ սպունգերը, ինչպես նաև բեղմնականխման օրացուցային մեթոդները։ Իսկ առավել ցածր արդյունավետություն ունեցող մեթոդներից են՝ սերմնասպաններն ու ընդհատված սեռական հարաբերությունը։ Ամլացումից բացի, բեղմնականխման բոլոր մյուս մեթոդները դարձելի են՝ բեղմանվորման ունակությունը վերականգնվում է մեթոդի կիրառումը դադարեցնելուց հետո։ Մինչդեռ ամլացումը միշտ չէ, որ դարձելի է ։
Համակողմանի սեռական դաստիարակությունը և բեղմնականխման միջոցների հասանելիությունը զգալիորեն նվազեցնում են անցանկալի հղիության ցուցանիշը դեռահասների շրջանում ։ Թեպետ երիտասարդները կարող են օգտագործել բեղմնականխման բոլոր մեթոդներն, այնուամենայնիվ, երկարատև ազդեցության և դարձելի այնպիսի մեթոդները, ինչպիսիք են, օրինակ, ներարգանդային պարույրը և բեղմնականխիչ հաբերը, առավել արդյունավետ են դեռահասների շրջանում անցանկալի հղիության ցուցանիշը նվազեցնելու առումով ։
Մանկություն
Այն աղջիկները, ովքեր ենթարկվում են ընտանեկան բռնության առավել հակված են դառնալ դեռահաս հղի, իսկ եթե սա համակցված է նաև սոցիալապես անապովվածության հետ, ապա ռիսկը ավելի է մեծանում ։ 2004 թվականին կատարված հետազոտության համաձայն դեռահաս հղիությունների մեկ երորրդ մասը կարելի կլիներ կանխել, եթե կանխվեր ընտանեկան բռնությունը և դաժան վերաբերմունքը ։ Հայտնի է, որ ընտանեկան բռնությունը հանգեցնում է մեծ թվով առողջական և հոգեբանական խնդիրների աղջիկների մոտ ։ Իսկ այն դեպքում, երբ դեռահաս հղին չի ենթարկվել որևէ բռնության, հոգեբանական և ռեպրոդուկտիվ կարգավիճակը ավելի քիչ է տուժում ։
Նաև ապացուցվել է, որ այն աղջիկները, ում հայրերը լքել են ընտանիքը վաղ տարիքում, ավելի հավանական է որ կսկսեն սեռական կյանքը ավելի վաղ և կդառնան դեռահաս հղի ։ Իսկ այն աղջիկների դեպքում, երբ հայրը լքել է ավելի ուշ նման կապ չի դիտվում։ Հետազոտողները փորձել են կապել նման օրինաչափությունները այլ գործոնների հետ ևս, սակայն հստակ է, որ երբ հայրը լքում է վաղ տարքում ապա դեռահաս հղիության ռիսկը մեծանում է 5 անգամ։
Այն աղջիկները, ովքեր ենթարկվում են ընտանեկան բռնության առավել հակված են դառնալ դեռահաս հղի, իսկ եթե սա համակցված է նաև սոցիալապես անապովվածության հետ, ապա ռիսկը ավելի է մեծանում։ 2004 թվականին կատարված հետազոտության համաձայն դեռահաս հղիությունների մեկ երորրդ մասը կարելի կլիներ կանխել, եթե կանխվեր ընտանեկան բռնությունը և դաժան վերաբերմունքը։ Հայտնի է, որ ընտանեկան բռնությունը հանգեցնում է մեծ թվով առողջական և հոգեբանական խնդիրների աղջիկների մոտ։ Իսկ այն դեպքում, երբ դեռահաս հղին չի ենթարկվել որևէ բռնության, հոգեբանական և ռեպրոդուկտիվ կարգավիճակը ավելի քիչ է տուժում։
Նաև ապացուցվել է, որ այն աղջիկները, ում հայրերը լքել են ընտանիքը վաղ տարիքում, ավելի հավանական է որ կսկսեն սեռական կյանքը ավելի վաղ և կդառնան դեռահաս հղի։ Իսկ այն աղջիկների դեպքում, երբ հայրը լքել է ավելի ուշ նման կապ չի դիտվում։ Հետազոտողները փորձել են կապել նման օրինաչափությունները այ գործոնների հետ ևս, սակայն հստակ է, որ երբ հայրը լքում է վաղ տարքում ապա դեռահաս հղիության ռիսկը մեծանում է 5 անգամ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երիտասարդություն Կատեգորիա:Հղիություն Կատեգորիա:Վեճեր Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն
Մարկո Ձոպո
Մարկո Ձոպո (իտալ. Marco Zoppo, իրական անունը՝ Մարկ Ռուջերի (նկարիչը ստացել է «Լո Ձոպո» մականունը, այսինքն՝ «կաղ» իր ֆիզիկական արատի համար) ), իտալացի նկարիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Չենտոյում, որը տեղակայված է Ֆերարայի և Բոլոնիայի միջև։ Նկարչի մասին առաջին փաստագրական վկայությունը վերաբերում է 1452 թվականին՝ կապված Պիևե դի Չենտոյում 14-րդ դարի Տիրամոր և մանկան փայտե արձանի վերականգնման հետ։ 1454 թվականին սովորել է Պադովայում՝ Ֆրանչեսկո Սկվարչոնեի արվեստանոցում։ Ձոպոյի հետ է սովորել ապագայում հայտնի խորվաթ նկարիչ Ջորջիո Սկյավոնեն։ Վաղ շրջանի ստեղծագործություններն ստեղծվել են Սկվարչոնեի նմանակման միջոցով և արտացոլում են նաև Պադովայի այլ վարպետների, մասնավորապես` Դոնատելլոյի և Անդրեա Մանտենյայի (որոնք նույնպես եղել են Սկվարչոնեի աշակերտներից) ազդեցությունը։
1461-1462 թվականներին աշխատել է Բոլոնիայում և հավանաբար Ֆերարայում։ Այս շրջանի նրա աշխատանքների վրա ազդել է Պիեռո դելլա Ֆրանչեսկայի և Կոզիմո Տուրայի նկարչական ոճը։
Շուրջ 1466 թվականին նկարիչը տեղափոխվել է Վենետիկ։ Վենետիկյան շրջանի աշխատանքների վրա զգալի է Անդրեա դել Կաստանյոն և Բարտոլոմեո Վիվարինին, ինչպես նաև Բելլինի ընտանիքի նկարչական արվեստանոցի ազդեցությունը։ Ձոպոյի վերջին աշխատանքը ցույց է տալիս նրա ծանոթությունը Անտոնելլո դա Մեսինայի աշխատանքին, որը 1474-1476 թվականներին այցելել էր Վենետիկ։
Ձոպոն չի ստեղծել իր անհատական ​​ոճը։ Նրա ստեղծագործությունն իր բոլոր փուլերում եղել է իմիտացիոն, բայց առանձնացել է գեղարվեստական ​​բարձր որակով։
1471 թվականին Ձոպոն ստացել է Վենետիկի քաղաքացիություն։ Նա չի լքել այս քաղաքը մինչ իր մահը՝ 1478 թվականին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ