cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Յուսեֆինա Դելանդ
Կենսագրություն
Դելանդն ուսուցչի աշխատանքից բացի ակտիվորեն զբաղվել է հասարակական գործունեությամբ` դառնալով շվեդ առաջին ֆեմինիստուհիներից մեկն այն պատմական ժամանակաշրջանում, երբ երկրում գոյություն չուներ կանանց իրավունքների համար կազմակերպված պայքար։ 1852 թվականին սկսել է հանրային քննարկում առ այն, որ պետությունը թոշակ չի հատկացնում կին ուսուցիչներին և դաստիարակներին, որոնք հաճախ են հայտնվում աղքատության շեմին։ 1855 թվականին նրա ջանքերի շնորհիվ ստեղծվել է պետական Svenska lärarinnors pensionsförening ֆոնդը։ Սակայն նրա առաջնային պահանջը, որը վերաբերում էր ֆոնդի` կանանց կողմից հիմնադրված լինելուն, ինչպես նաև` նրա «ագրեսիվ» պահվածքը ծաղրվել ու մերժվել է զանգվածային լրատվամիջոցների կողմից, և բանավեճը երկար ժամանակ հիշվել է նրա «Ոչ մի տղամարդ, ոչ մի տղամարդ» խոսքերով ։ Յուսեֆինան ժամանակակիցների կողմից բնութագրվել է որպես «կրքոտ ու գրավիչ կին, որի տղամարդկային պահվածքը զազրելի տպավորություն կթողներ ներկաների վրա, եթե միայն այն չմեղմվեր նրա մազերի ոսկե փայլով ու նրա աչքերի վառ խաղով» ։
1859 թվականին Դելանդը հեռացել է Շվեդիայից` մեկնելով Ֆրանսիա։ Կենսաթոշակային ֆոնդի նախագահի պաշտոնում նրան փոխարինել է հասարակական գործիչ Սոֆյա Ահլբոմը։
Նույն տարի Օգոստ Սաֆսթրյումի Mamsell Garibaldi eller Inga herrar, inga herrar! (Մամսել Գարիբալդին կամ Ոչ մի տղամարդ, ոչ մի տղամարդ) պիեսը ցուցադրվել է Ստոկհոլմի Հումլեգարդ թատրոնում, որը ծաղրանկարում էր Յուսեֆինա Դելանդին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ Կատեգորիա:Շվեդ ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Շվեդ մանկավարժներ
(3144) Բրոշ
(3144) Բրոշ (Brosche), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1931 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,224437 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7573 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6915 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1211,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,29708 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,51° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1931 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Քշիշտոֆ Զանուսի
Քշիշտոֆ Պիոս Զանուսի (Krzysztof Pius Zanussi, ), լեհ ռեժիսոր։ Նաև հաջողությամբ հանդես է գալիս որպես թատրոնի և օպերայի ռեժիսոր, գրող, կինոսցենարիստ, զբաղվում է մանկավարժական գործունեությամբ։
Գործունեություն
Ուսում է առել Վարշավայի համալսարանում՝ ֆիզիկա, և Կրակովի Յագելոնյան համալսարանում՝ փիլիսոփայություն։
1958 թ.-ից նկարահանել է սիրողական ֆիլմեր, որոնք տարբեր մրցանակների են արժանացել։ 1966 թ-ին ավարտել է Լոձի կինոդպրոցը՝ ռեժիսորի մասնագիտությամբ։ Դիպլոմային աշխատանքը՝ «Գավառաբնակի մահը» (1966), նրան բերեց լայն ճանաչում և Վենետիկի ու Մանհայմի կինոփառատոների մրցանակները։
Բազմաթիվ վավերագրական և հեռուստատեսային ֆիլմերի հեղինակ է։ 1969 թ-ին իր առաջին լիամետրաժ՝ «Բյուրեղի կառուցվածքը» ֆիլմից հետո գրավել է իր կայուն տեղը լեհական կինոյում։ Զանուսիի արվեստը խիստ ռացիոնալ է և սառը. այդ արտահայտչամիջոցներով նա ուսումնասիրում է լեհական մտավորականության կենցաղն ու բարքերը, բարձրացնում բարդ գոյաբանական խնդիրներ։
1970-ականների սկզբից Զանուսին եղել է լեհական կինոյի ամենաաշխույժ ռեժիսորներից մեկը, ով տարեկան մեկ-երկու ֆիլմ է նկարահանել։ Կինոարվեստի տեսանկյունից հատկապես ուշագրավ են «Ընտանեկան կյանք» (1971), «Հրավառություն» (1972), «Եռամսյակային հաշվեկշիռ» (1974), «Խաքի գույներ» (1976), «Պարույր» (1978), «Հաստատուն գործոն» (1980), «Հրամայական» (1982), «Խաղաղ տարվա արևը» (1984), «Տիրապետություն» (1989), «Քառատրոփ արշավ» (1995) կինոնկարները։
Վենետիկի, Կաննի և մի շարք այլ կինոփառատոների դափնեկիր է։
Բազմիցս (2005, 2010, 2013) այցելել է Հայաստան, վարպետության դասեր է անցկացրել «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնի շրջանակներում։ 2005 թ. նույն կինոփառատոնի շրջանակներում արժանացել է «Փարաջանովյան թալերի»՝ համաշխարհային կինոյում ունեցած մեծ վաստակի և ներդրման համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կինոգործիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռեժիսորներ Կատեգորիա:Լեհ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ոսկե ծիրան Կատեգորիա:1939 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 17 ծնունդներ Կատեգորիա:Կրակովի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լեհ սցենարիստներ
Դուռնագյոլ (Բայազետի գավառ)
Դուռնագյոլ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մակսիմովկա (գյուղ, Ստերլիտամակսկի շրջան)
Մակսիմովկա (Максимовка, Максимовка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 341 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի բնակավայրեր
Լենկա Ռոտման
Լենկե Ռոտման (Lenke Rothman, ), հունգարական ծագմամբ շվեդ նկարչուհի և գրող։
Կենսագրություն
Լենկե Ռոտմանը ծնվել է 1929 թվականի Կիշկունֆելեդհազայում, Հունգարիա։ Նրա հայրը զբաղվում էր անձրևանոցների արտադրությամբ, իսկ մայրը կանացի վարսահարդար էր։ Լենկեն ընտանիքի ութ երեխաներից ավագն էր։ 1944 թվականին Լենկեն, մայրը, եղբայրներն ու քույրերը հայտնվեցին Օսվենցիմի համակենտրոնացման ճամբարում (նրա հորը նույնիսկ ավելի վաղ էին տեղափոխել այսպես կոչված «աշխատանքային գումարտակ»)։ Նրանք բոլորը մահացել են գազախցիկներում, բացառությամբ՝ Լենկեի ու նրա եղբայրներից մեկի։ Որոշ ժամանակ անց Լենկեին ուղարկեցին ֆաբրիկայում աշխատելու, իսկ 1945 թվականին նա հայտնվեց Բերգեն-Բելզենում, որտեղ էլ հիվանդացավ տուբերկուլյոզով։
1945 թվականին Լենկե Ռոտմանին տեղափոխել են Շվեդիա, որտեղ նա վեց տարի բուժվել է հիվանդանոցներում և առողջարաններում։ Նրա եղբայր` Ալեքսանդրը, որը ողջ է մնացել Բուխենվալդում, 1947 թվականին նույնպես մեկնել է Շվեդիա։ Աստիճանական վերականգնման ժամանակահատվածում Լենկեն սկսել է զբաղվել նկարչությամբ և գեղանկարչությամբ։ 1951 թվականին նա դարձել է Ստոկհոլմյան նկարիչների տանը կայացած օտարերկրյա նկարիչների ցուցահանդեսի (Utländska konstnärer i Sverige) ամենաերիտասարդ մասնակիցը։ Նույն թվականին Լենկե Ռոտմանը սկսել է սովորել Արվեստի և արհեստների դպրոցում (Konstfackskolan), որտեղ ծանոթացել է գրողներ Նելլի Զաքսին և Սիվար Առներին։
Նկարչի առաջին անհատական ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել 1960 թվականին, Ստոկհոլմում։ Նույն թվականին ճամփորդության է մեկնել Նիդեռլանդներ և Դանիա։ Այդ ժամանակահատվածում նա հաճախ գրել և նկարել է բույսեր ու ջրիմուռներ՝ բույսերի պատահական միահյուսման մեջ գտնելով իմաստալից պատկերներ և դեմքեր։ Նկարչուհին հաճախ է ճանապարհորդել, այդ թվում՝ Հարավսլավիա, Իտալիա և Ավստրիա, որտեղ այցելել է իր հոր գերեզմանին։ 1960-1970-ական թվականներին նա բազմիցս մասնակցել է Շվեդիայի տարբեր քաղաքներում կազմակերպվող ցուցահանդեսների և դարձել Արվեստների թագավորական ակադեմիայի անդամ։
Լենկե Ռոտմանի ստեղծագործական գործունեությունը բացառիկ բազմաբնույթ էր` նկարչությունից և գեղանկարչությունից բացի, զբաղվել է քանդակագործությամբ, հրատարակել է հինգ գիրք, կատարել գրքերի նկարազարդումներ և ստեղծել թատերական դեկորացիաներ, մասնակցել է հեռուստատեսային ծրագրերի և այլնի։ Նրա ստեղծագործությունները գտնվում են Շվեդիայի ազգային թանգարանում, Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Գյոթեբորգի գեղարվեստի թանգարանում, ինչպես նաև Շվեդիայի և արտերկրի մասնավոր հավաքածուներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Շվեդ պատկերազարդողներ Կատեգորիա:Շվեդ կին գրողներ Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ Կատեգորիա:Շվեդ քանդակագործներ
Բորիսովա Գրիվա
Բորիսովա Գրիվա (Борисова Грива), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1032 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1896 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գատկա (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
Գատկա (Гатка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում։
1984 թվականի տվյալներով Գատկա գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լիտվինովո (գյուղ, Զոլոչևի շրջան)
Լիտվինովո (Литвинове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1742 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լիտվինովո գյուղում բնակվում էր 314 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,531 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 591,34 մարդ/կմ²։
Ծերունին և ծովը (ֆիլմ)
«Ծերունին և ծովը» (The Old Man and the Sea), ռեժիսոր Ջոն Սթերջեսի կինոֆիլմը (1958), Էռնեստ Հեմինգուեյի համանուն վեպի էկրանավորումը։ Գլխավոր դերը կատարել է Սփենսեր Թրեյսին։
Սյուժե
Ծերունին (Սփենսեր Թրեյսին) արդեն 84 օր անընդմեջ ամեն առավոտ դուրս է գալիս ծով, բայց վերադառնում է ձեռնունայն։ Նախկինում նրան օգնում էր մի տղա (Ֆելիպե Պասոս), բայց վերջինիս հայրն ստիպում է գնալ ավելի հաջողակ ձկնորսի մոտ։ Այնուամենայնիվ, ծերունին շարունակում է հավատալ, որ անհաջողությունների շղթան մի օր կավարտվի։ Ի վերջո, 85-րդ օրը նա սովորականից շատ ավելի հեռու է լողում, և շուտով նրա խայծին ընկնում է հսկայական ձուկ։
Ստեղծում
Ֆիլմի ռեժիսորական աշխատանքներին մասնակցել են Հենրի Քինգը և Ֆրեդ Ցինեմանը, որոնք չեն նշվել լուսագրերում։
Ծերունու կողմից բռնված ձուկը գծավոր մարլին է 3,4 մետր երկարությամբ։ Ֆիլմում առկա են իրական, ոչ բեմադրված տեսարաններ, որոնցից են այդ ձկան՝ ջրից դուրս նետվելու տեսարանները։
Արձագանքներ
Ֆիլմը ոչ միանշանակ է ընդունվել կինոքննադատների և մամուլի կողմից։ Խորհրդային նշանավոր ռեժիսոր Միխայիլ Ռոմն իր «Կինոն արվեստների համակարգում» գրքում գրել է. "«...Թեև հեղինակն ինքը գովաբանել է «Ծերունին և ծովը» բեմադրությունը, ինձ թվում է, որ ֆիլմը ոչ միայն ավելի վատն է պատմվածքից, այն պարզապես շատ վատ կինեմատոգրաֆիա է։ Չի փրկում նույնիսկ այնպիսի հմայիչ և խելացի դերասան, ինչպիսին է Սփենսեր Թրեյսին ։"
Ֆիկոցիան
Ֆիկոցիաններ կամ Ֆիկոցիանիններ (հուն. φύχος - ջրիմուռ և χναυός - կարմիր), ֆիկոբիլինների խմբի կապույտ պիգմենտներ (ֆիկոցիանին և ալլոֆիկոցիանին), պարունակվում են կապտականաչ և կարմիր ջրիմուռներում։
Ծերունին և ծովը (ֆիլմ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էռնեստ Հեմինգուեյի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:1958 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Լավագույն երաժշտության համար Օսկարի մրցանակակիր ֆիլմեր
Ֆիկոցիան
Ֆիկոցիանին С-ն սովորաբար լինում է ցիանոբակտերիաների մետ, որոնք ապրում են տաք աղբյուրներում, քանի որ այն պահպանում է մինչև 70°С հաստատունություն, ունենում է համապատասխան սպեկտրոսկոպիկ բնութագրեր 20°С և 70 °C ջերմաստիճաններում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ֆոտոսինթեզ
Զվարթնոց պատմամշակութային արգելոց-թանգարան
«Զվարթնոց» պատմամշակութային արգելոց-թանգարան գտնվում է Էջմիածին քաղաքի Զվարթնոց թաղամասում, Զվարթնոց տաճարի շրջակայքում, Երևան-Էջմիածին մայրուղու ձախ մասում։ Զբաղեցնում է 14,1 հա տարածք ։
Ուրոնես դե Կաստրոպոնսե
Ուրոնես դե Կաստրոպոնսե (Urones de Castroponce)՝ մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 18,61 կմ2։ Բնակչությունը՝123 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 77 կմ հեռավորության վրա։
Զվարթնոց պատմամշակութային արգելոց-թանգարան
Պատմություն
ՀԽՍՀ Լուսժողկոմատի 1923 թվականի մարտի 20-ի №1138 հրամանով ստեղծվել է Զվարթնոց հնագիտական վայրի և տարածքի վարչություն, որի ղեկավար է նշանակվել հայ բանահավաք-բանասեր, հնագետ Խաչիկ վարդապետ Դադյանը։ 1924 թվականի ապրիլի 17-ի ՀԽՍՀ Լուսժողկոմատի №141 հրամանով Զվարթնոց հնագիտական վայրն ընդգրկվել է Հայաստանի հնությունների պահպանման կոմիտեի կազմում։
1936-1937 թվականներին ճարտարապետ Նիկողայոս Բունիաթյանի նախագծով և հնագետ Կարո Ղաֆադարյանի ղեկավարությամբ Զվարթնոց տաճարի հարավային կողմում կառուցվել է Զվարթնոց թանգարանային շենքը, որի բացումը կատարվել է 1937 թվականի նոյեմբերիր 7-ին։
Ուրոնես դե Կաստրոպոնսե
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Զվարթնոց պատմամշակութային արգելոց-թանգարան
Պատմություն
1924-1944 թվականներին արգելավայրը գործել է որպես «Զվարթնոցի» հնագիտական վայր, 1944-1986 թվականներին` «Զվարթնոց» հուշարձան թանգարան, 1986-1989 թվականներին` «Զվարթնոց» պատմաճարտարապետական թանգարան, 1990-2003 թվականներին` «Զվարթնոց» պատմաճարտարապետական արգելոց-թանգարան։
1957 թվականին ՀԽՍՀ կառավարության որոշմամբ հուշարձանի տարածքում վերականգնվել է 7-րդ դարի բնապատմական միջավայրը։
2003 թվականի հունիսից «Զվարթնոց» պատմամշակութային արգելոց-թանգարան մասնաճյուղ անվանմամբ ընդգրկվել է Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարության «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների և պատմական միջավայրի պահպանության ծառայություն» պետական ոչ առևտրային կազմակերպության կազմում։
Նախնական շրջանում թանգարանի ցուցադրությունը կատարվել է 80 քմ մակերես ունեցող տարածքում։ 1988 թվականին ճարտարագետ-շինարար Լիպարիտ Սադոյան նախագծով սկսվել է թանգարանային շենքի ընդարձակման աշխատանքները, որի տարածքը դարձել է մոտ 300 քմ։ 2003 թվականին թանգարանային շենքի հարդարման աշխատանքներն ավարտվել են։
Ցուցադրություն
Ցուցադրության համար թանգարանն ունի 3 սրահ և բաց ցուցադրություն, որտեղ կան մոտ 10 հազար միավոր նյութեր։ Դրանցից առավել ամբողջականները ներառվել են մշտական ցուցադրության մեջ։
Թանգարանի առաջին մշտական ցուցադրությունը տեղի է ունեցել 1937 թվականին՝ հնագետ Կարո Ղաֆադարյանի ղեկավարությամբ, երկրորդ մշտական ցուցադրությունը՝ 1981 թվականին՝ Վարդան Հարությունյանի գլխավորությամբ։
Թանգարանի ցուցադրությունում ներկայացվել են պեղումների ժամանակ Զվարթնոցի տարածքից հայնաբերված միջնադարյան կավե 2 կարաս՝ յուրաքանչյուրը մոտ 500 լիտր տարողությամբ, հայատառ գրառմամբ արևային բոլորակ ժամացույց, Ներսես Գ կաթողիկոսի թողած «Ներսեսն է կառուցել, հիշեցե՛ք» հունատառ արձանագրությունը, «Յոհան» մակագրությամբ շինարար վարպետի բարձրաքանդակը, ինչպես նաև տաճարի ավերակներից մնացած այլ քներիանդակ բեկորներ։ Ցուցադրությունում տեղ են գտել նաև տարբեր գույների խեցեղեն և զարդերի նմուշներ, մետաղյա գործիքներ, գամեր և խոփեր։
Թանգարանի բացօթյա ցուցադրությունում ներկայացված է Զվարթնոց տաճարի ավերակներ և մասնակի վերականգնած պատերի մնացորդներ, սյուների խարիսխներ, բներ, զամբյուղախոյակ և արծվախոյակ սյունաշարեր, կամարներ, բարավորների քիվեր, թաղակապ ծածկերի կրաշաղախե խոշոր զանգվածներ, մկրտության ավազան, ջրհոր, տաճարից պահպանված զարդաքանդակներ, տաճարի հարավ-արևմտյան մասում գտնվող կաթողիկոսական պալատը, վանականների խցերը, բաղնիքը, 4-5-րդ դարի բազիլիկ եկեղեցու մնացորդները և գինու հնձանը, ինչպես նաև պեղումների ժամանակ տաճարի տարածքից հայտնաբերված մ.թ.ա. 2-1-ին հազարամյակներով թվագրվող կլոր սալաքարը (չորս տարբեր փոսիկներով և առվակով), նախաքրիստոնեական շրջանի պաշտամունքային կոթողը, ինչպես նաև ուրարտական Ռուսա Բ արքայի (Ք. ա. 685-645թթ.) սեպագիր արձանագրությունը ջրանցք կառուցելու մասին, որը Հրազդան (Իլդարունի) գետի ջրերը հասցնում էր քաղաք ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի թանգարաններ Կատեգորիա:Վաղարշապատի թանգարաններ Կատեգորիա:Հնագիտական թանգարաններ Կատեգորիա:Հնագիտական նմուշներ
Զևան (Բայազետի գավառ)
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Անտիկ գրականություն
Անտիկ գրականություն (Antiquus-հին), հին հույների և հռոմեացիների գրականությունը, որը զարգացել է Միջերկրական ծովի ավազանում (Բալկանյան և Ապենինյան թերակղզիները իրենց հարակից կղզիներով և ափամերձ տարածքներով)։ Հունարեն և լատիներեն գրավոր հուշարձանները վերաբերում են մ․թ․ա․ 1-ին հազարամյակի սկզբից մինչև մ․թ․ 1-ին հազարամյակի կեսերն ընկած ժամանակաշրջանին։ Անտիկ գրականությունը բաղկացած է երկու ազգային գրականությունից՝ հին հունական և հին հռոմեական։ Պատմականորեն հունական գրականությունը նախորդել է հռոմեականին։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Միջերկրական ծովի ավազանում անտիկ մշակույթի հետ մեկտեղ զարգանում էին նաև մշակութային այլ ոլորտներ։ Անտիկ մշակույթը դարձավ արևմուտքի քաղաքակրթության և մշակույթի հիմքը։ Անտիկ մշակույթին զուգահեռ զարգանում էին նաև հնագույն այլ մշակույթներ, համապատասխանաբար նաև՝ գրականություն՝ հին չինական, հին հնդկական, հին իրանական։ Այդ ժամանակաշրջանում հին եգիպտական գրականությունը զարթոնք էր ապրում։ Անտիկ գրականությունը ներառում է եվրոպական գրականության հիմնական ժանրերի հին ձևերը, գիտության և գրականության հիմունքները։ Գեղագիտությունը անտիկ գրականության համար առանձնացնում էր գրականության երեք հիմնական սեռեր՝ էպոս (դյուցազներգություն), քնարերգություն և դրամա (Արիստոտել)։ Այս դասակարգումը պահպանել է իր հիմնական նշանակությունը մինչ օրս։
Առասպելաբանություն
Անտիկ, ինչպես նաև ցանկացած այլ գրականության առանձնահատկությունները կտրուկ տարբերվում են ժամանակակից մշակույթից։ Գրականության հնագույն տեսակները կապված էին առասպելների, կախարդությունների, կրոնական պաշտամունքային արարողությունների հետ։
Հասարակայնացումը
Հին գրականությանը բնորոշ է հասարակական ձևերի գոյությունը։ Այն զարթոնք է ապրել մինչգրքային դարաշրջանում։ Այդ պատճառով «գրանականություն» անվանումը երբեմն հանդես է գալիս պատմական որոշակի տարրերի համադրությամբ։ Հենց դրանով է պայմանավորված թատրոնի նվաճումները ևս գրականության մեջ ներառելու հանգամանքը։ Այս ժամանակաշրջանի վերջում միայն առաջանում է այսպես կոչված «գրքային» ժանրը՝ վեպը, որը նախատեսված էր անհատական ընթերցանության համար։ Միևնույն ժամանակ սահմանվում են գրքի ձևավորման ավանդույթները (սկզբում ոլորված, հետո տետրի տեսքով), որոնք ներառում էին նաև նկարազարդելու արվեստը։
Երաժշտականությունը
Անտիկ գրականությունը սերտորեն կապված էր երաժշտության հետ։ Հոմերոսի պոեմները, ինչպես նաև այլ պատմողական ստեղծագործություններ կատարվում էին երաժշտության ուղեկցությամբ և պարզ շարժումներով։ Ողբերգությունները և կատակերգությունները Աթենքի թատրոններում շքեղ օպերային ներկայացումների տպավորություն են ստեղծել։ Քնարական ստեղծագործությունները կատարվում էին հեղինակների կողմից, ովքեր միաժամանակ հանդես էին գալիս և որպես երգահաններ, և որպես երգիչներ։ Դժբախտաբար ողջ անտիկ երաժշտությունից մեզ են հասել միայն պատառիկներ։ Ուշ անտիկ երաժշտության մասին գաղափար կարելի է կազմել Գրիգորյան երաժշտության շնորհիվ։
Բանաստեղծական ոճը
Որաշակի կապը հմայության հետ կապված է այն չափազանց տարածված բանաստեղծական ձևով, որը բառացիորեն թագավորում էր ողջ անտիկ գրականությունը։ Հունաստանում նույնիսկ զորավարները և օրենսդիրները կարողանում էին ժողովրդին դիմել չափածո խոսքով։ Անտիկ գրականությանը հանգավորումը ծանոթ չէր։ Հնագույն գրականության վերջում միայն ի հայտ է գալիս է «վեպը», որպես արձակ ժանր։
Ավանդապաշտություն
Ավանդապաշտությունը անտիկ գրականության մեջ պայմանավորված էր հասարակության դանդաղ առաջընթացով։ Անտիկ գրականության նոր դարաշրջանում ստեղծվեցին բոլոր անտիկ ժանրերը, դա մ․թ․ա․ 4-5-րդ դարերի սոցիալ-տնտեսական վերելքի ժամանակաշրջանում էր։ Ուրիշ դարաշրջաններում փոփոխություններ չեն նկատվում։
Գրականության համակարգը անփոփոխ էր, և հետագա սերնդի պոետները փորձում էին նմանվել նախորդներին։ Յուրաքանչյուր ժանր ուներ իր սկզբնավորողը․ Հոմերոս-էպոս, Արխիլոքոս-յամբ, Պինադրոս-քնարական ժանր,Էսքիլես, Սոֆոկլես, Եվրիպիդես-ողբերգություն։ Նոր ստեղծագործության համար կատարելության չափանիշ էին համարվում այս հեղինակների ստեղծագործությունները։
Ժանրերը
Ավանադապաշտությունից բխում էր ժանրերի հստակությունը և խիստ համակարգվածությունը։ Ժանրերը հստակ էին և կայուն։ Երբ հեղինակը որոշում էր ստեղծագործել, նա ի սկզբանե գիտեր, թե ինչ ժանրի է այն պատկանելու։ Ժանրերը բաժանվում էին հնագույն և համեմատաբար նոր տեսակների (էպոս և ողբերգություն-իդիլիա և սատիրա)։ Եթե ժանրը բավականաչափ փոփոխված էր, ապա առանձնացվում էին դրա հնագույն, միջին և նոր տեսակները։ Այդպես անտիկ դարաշրջանում գոյություն ունեին կատակերգության երեք փուլեր։ Ժանրերը լինում էին բարձր և համեմատաբար ցածր ոճերի։ Բարձր ոճի էին պատկանում էպոսը և ողբերգությունը։ Վիրգիլիոսի անցած ստեղծագործական ուղին դրա վառ վկայությունն է։ Այն սկսվում է իդիլիայով և հասնում մինչև հերոսական էպոսի ժանր։ Յուրաքանչյուր ժանր ուներ իր ավանդական թեմատիկան և տեղագրություն։
Ոճային առանձնահատկությունները
Ոճային առանձնահատկությունները պայմանավորված էին ժանրային առանձնահատկություններով։ Ցածր ժանրերին բնորոշ էր ցածր, առօրյա-խոսակցական ոճը, բարձր ժանրերին՝ վերամբարձ ոճը։ Բարձր ոճը ձևավորվել է հռետորական ոճի մշակմամբ։ Ընտրվում էին հատուկ բառեր, բառակապակցություններ, փոխաբերություններ, համեմատություններ և պատկերավորման այլ արտահայտչամիջոցներ։ Բառերի ընտրության ժամանակ խորհուրդ էր տրվում խուսափել այն բառերից, որոնք չեն օգտագործվել նախորդ նմուշների բարձր ժանրերում։ Բառերը վերադասավորելու համար խորհուրդ էր տրվում այնպես անել, որ պահպանվի ռիթմիկ հնչեղությունը։
Գաղափարական առանձնահատկությունները
Անտիկ գրականությունը սերտորեն կապված էր պետական, հասարակական կարգերի հետ։ Հունական և հռոմեական գրականությունները սերտ կապ ունեին փիլիսոփայության, քաղաքականության, կրոնի, բարոյականության, դատական համակարգի հետ, առանց որոնց կլասիցիզմի դարաշրջանի գրականությունը կկորցներ իր իմաստը։ Կլասիցիզմի ծաղկման դարաշրջանում գրականությունը հեռու էր զվարճալի լինելուց։ Ժամանակակից քրիստոնեական եկեղեցին ժառանգել է անտիկ դարաշրջանի թատրոնի որոշ առանձնահատկություններ, ինչպես նաև կրոնական արարողություններ, որոնց մասնակցում էին համայնքի բոլոր անդամները։ Դրանք ուղեկցվում էին երաժշտությամբ, տպավորիչ տեսարաններով և նպատակ ունեին մաքրելու մարդու հոգեկան և բարոյական աշխարհը։
Մարդասիրությունը (հումանիզմ)
Անտիկ գրականությունը ձևավորում էր բարոյական արժեքներ, ինչը հանդիսանում է ողջ եվրոպական մշակույթի հիմքը։ Այդպիսի արժեքներից էին ակտիվ, կյանքին սիրահարված, գործունյա, գիտելիքի ծարավ ունեցող և ստեղծագործող իդեալ-կերպարների ստեղծումը, ովքեր կարող էին ինքնուրույն որոշումներ կայացնել և պատասխանատու լինել դրանց համար։ Անտիկ գրականությունը կյանքի գերագույն նպատակը համարում էր երջանկության վերելքը։
Երկրային գեղեցկության վերելքը
Հույները մշակել են գեղեցկության դերի հայեցակարգը, ըստ որի այն հավերժական, կենդանի և կատարյալ Կոսմոսն է։ Համաձայն Տիեզերքի նյութական բնույթի՝ նրանք գեղեցկությունը ևս ընկալում էին բնության, մարդկային մարմնի՝ արտաքինի, պլաստիկ շարժումների, ֆիզիկական շարժումների մեջ։ Գեղեցկությունը ընկալում էին բառերի և երաժշտության, քանդակագործության, արհեստների և արվեստների մեջ։ Նրանք բացահայտել են բանական մարդու գեղեցկությունը, որը ընկալվում էր որպես ֆիզիկական և հոգեկան ներդաշնակության կատարելություն։
Փիլիսոփայություն
Հույները ստեղծեցին եվրոպական փիլիսոփայության հիմնական գաղափարները։ Փիլիսոփայությունը ընկալում էին որպես ճանապարհ, որով հասնում են հոգեկան և ֆիզիկական կատարելության։ Հռոմեացիները մշակեցին պետության իդեալը․ այն շատ մոտ է ժամանակակից պետության օրենքներին։ Հույները և հռոմեացիները բացահայտեցին և փորձարկեցին քաղաքական կյանքի, դեմոկրատիայի, հանրապետության սկզբունքները, կերտեցին ազատ և անկախ, ինքնուրույն քաղաքացու կերպարը։ Վերածննդի դարաշրջանում անտիկ մշակույթը քրիստոնեական բարոյախոսության հետ միասին դարձավ նոր եվրոպական մշակույթի հիմնաքարը։ Հնագույն մշակույթը միշտ եղել է եվրոպական մշակույթի հիմքը՝ ձեռք բերելով նոր նշանակություն և իմաստ։
Արխաիզմ
Արխաիզմի կամ նախագրային ժամանակաշրջանը իր փառքի գագաթին է հասնում Հոմերոսի (մ․թ․ա․ 8-7 դարեր) «Իլիական», «Ոդիսական» պոեմների շնորհիվ։
Դասականություն
Դասական արվեստի սկզբնական ժամանակաշրջանը բնութագրվում է քնարական բանաստեղծության ծաղկմամբ (Ֆեոգնիդ, Արխիլոքոս, Սոլոն, Անակրեոնտ, Ալկման, Փինադրոս, Վակխիլիդ )։ Կենտրոնը համարվում էր Հունաստանը։
Բարձր դասականությունը ներկայացնում էին ողբերգության (Էսքիլես, Սոֆոկլես, Եվրիպիդես) և կատակերգության ժանրերը (Արիստոֆան), ինչպես նաև ոչ գեղարվեստական արձակը (պատմագրություն-Հերոդոտոս, ֆուկիդիդ, Քսենոֆոն, փիլիսոփայություն-Հերակլիտ, Դեմոկրիտ, Սոկրատես, Պլատոն, Արիստոտել, ճարտասանություն- Դեմոսֆեն, Լիսի, Իսոկրատ)։ Կենտրոնը Աթենքն էր, ինչ կապված էր քաղաքի վերելքի հետ, որը հույն-պարսկական պատերազմի հաղթանակի արդյունքն էր։
Ուշ դասականությունը բնորոշվում է փիլիսոփայական ստեղծագործություններով, թատրոնը կորցնում է իր նշանակությունը Աթենքի պարտությունից հետո։
Հելլենիզմ
Այս պատմամշակութային դարաշրջան կապված է Ալեքսանդր Մակեդոնացու գործունեության հետ։ Հունական գրականության մեջ տեղի է ունենում ժանրերի, թեմաների թարմացումներ, առաջ է գալիս արձակ վեպի ժանրը։
Հռոմի դարաշրջան
Գրականության զարգացման այս ժամանակաշրջանը համընկնում է երիտասարդ Հռոմի դարաշրջանի հետ։ Այն բաժանվում է․
Քերոլին Բեթ Սուֆրին
Քերոլին Բեթ Սուֆրին, ամերիկացի բժշկական մարդաբան (անթրոպոլոգ) և մանկաբարձ-գինեկոլոգ։ Նա Ջոն Հոփկինսի համալսարանի գինեկոլոգիայի և մանկաբարձության ամբիոնի ասիստենտ է։
Անտիկ գրականություն
Անցում միջնադար
Այս ժամանակաշրջանում տեղի է ունենում դանդաղ անցում միջնադար։ 1-ին դարում ստեղծված Կտակարանը մեծ հեղաշրջում է առաջացնում համաշխարհային գրականության և մշակույթի պատմության մեջ։ Հետագա դարերում լատիներենը կիրառվում է միայն եկեղեցական արարողությունների ժամանակ։ Արևմտյան Հռոմեական կայսրության տարածքներում լատիներենի հիման վրա ձևավորվում են նոր լեզուներ, այսպես կոչված՝ ռոմանական՝ իտալերեն, ֆրանսերեն, իսպաներեն, ռումիներեն և այլն։ Համեմատաբար քիչ ազդեցություն է գերմաներենի և անգլերենի վրա, որոնք ևս լատինատառ էին։ Այս տարածքների վրա գերիշխում էր հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցին։
Քերոլին Բեթ Սուֆրին
Վաղ տարիներ և կրթություն
Սուֆրինը ծնվել է կենսաքիմիկ և հետազոտող Ջենիս Ռ. Սուֆրինի և ուրոլոգ Ջերալդ Սուֆրինի ընտանիքում ։ Նրա մորական տատիկն ու պապիկը, մի քանի մորաքույրներն ու հորեղբայրները նույնպես բժիշկներ են ։ Քերոլինը ստացել է «նախաբուժական գործ» մասնագիտութունն Ամրեստթ քոլեջում։ Իր վրա ազդեցություն է թողել Դեբոր Գևերցի «սեռի անթրոպոլոգիա» կուրսը, ինչի շնորհիվ որոշել է ուսումնասիրել մարդաբանությունը և բժշկությունը։ Քերոլին Սուֆրինը գերազանցությամբ է ավարտել Ամրեստթ քոլեջի անթրոպոլոգիայի և քիմիայի բաժնի բակալավրիատը 1997 թվականին ։ Նա արժանացել է Թոմաս Ջ․ Ուոթսոնի անվան վերապատրաստմանը «ավստրալիացի աբորիգենների շրջանում քաղաքական ակտիվություն և առողջապահություն» թեմայով։ Սուֆրինը գրել է իր Ուոթսոնյան ծրագիրը Հարվարդի համալսարանի մշակութային մարդաբանության մագիստրոսի կրթություն ստանալու երկու վերջին տարվա ընթացքում ։ 2003 թվականին արժանացել է նաև Ջոնս Հոփկինսի համալսարանի դոկտորի գիտական աստիճան։ Սուֆրինը 2007 թվականին եղել է նաև Պիտսբուրգի համալսարանի բժշկական կենտրոնի մանկաբարձության և գինեկոլոգիայի ռեզիդենտ։ Իսկ 2010 թվականին վերապատրաստվել է UCSF բժշկական դպրոցում։ 2014 թվականին Քերոլինը ստացել է բժշկական մարդաբանության դոկտորի գիտական աստիճաններ Կալիֆորնիայի, Սան Ֆրանցիսկոյի և Բերկլիի համալսարաններում  ։ Վինսան Ադամսն է եղել իրգիտական ղեկավարը  ։
Աշխատանք և կարիերա
Սուֆրինը եղել է մանկաբարձության, գինեկոլոգիայի և վերարտադրողական գիտությունների ամբիոնի դոցենտ UCSF-ում (Սան Ֆրանցիսկոյի կալիֆորնյան համալսարան) և աշխատել է որպես մանկաբարձ-գինեկոլոգ Սան Ֆրանցիսկոյի կալանավայրի պոլիկլինիկայում ։ 2014 թվականին միացել է Ջոն Հոփկինսի համալսարանի ֆակուլտետին որպես գինեկոլոգիայի և մանկաբարձության ամբիոնի դոցենտ։ Քերոլին Սուֆրինը զբաղեցնում է համատեղ պաշտոններ Բլումբերգի հանրային առողջապահության և Բժշկական դպրոցներում, ինչպես նաև առողջության, վարքի և հասարակության բաժնում ։ Նա նաև ընտանիքի պլանավորման կազմակերպության տնօրենի տեղակալն է ։ 2017 թվականին հրապարակել է «Կալանավայրի հսկողություն․ ճաղերի հետևում կանանց պաշտպանության համակարգի որոնում» գիրքը։ Այդ գրքում նկարագրված են ռեպրոդուկտիվ առողջությունը, առողջապահությունը և ազատության զանգվածային զրկումը ։
Անտիկ գրականություն
Անտիկ գրականությունը և Ռուսաստանը
Սլավոնական երկրները մեծ մասամբ գտնվում էին բյուզանդական մշակույթի ազդեցության ներքո։ Նրանցից ընդօրինակեցին ուղղափառությունը և հունական այբուբենի նմանողությամբ՝ տառերի գրությունը։ Բյուզանդիայի և երիտասարդ բարբարոս պետությունների հակամարտությունը անցնում է միջնադար՝ ընդգծելով հյուսային և հարավային տարածքների հետագա պատմամշակութային զարգացումների անկրկնելիությունը։
Քերոլին Բեթ Սուֆրին
Հետազոտական գործունեություն
Սուֆրինը ձեռք է բերել փորձ բանտարկված կանանց հետ աշխատանքներում և ուղղիչ բժշկության ոլորտում։ Զբաղվում է ռեպրոդուկտիվ առողջության, բանտային բուժօգնության հարցերով, քաղաքականությամբ և իրավունքների պաշտպանությամբ ։ Սուֆրինը գլխավորում է Ջոն Հոփկինսի նախաձեռնած՝ «Բանտարկյալների ռեպրոդուկտիվ առողջության հետազոտում և պահպանում» ծրագիրը։ 2019 թվականի մարտին հրապարակվել է բանտերում հղիության վիճակագրության հետազոտությունը (PIPS): Հետազոտության ուսումնասիրության մեջ էր իգական սեռի բանտարկյալների վերաբերյալ դաշնային բյուրոյի 2016-2018 թվականների հաշվետվությունը։ Սա առաջին համակարգային հետազոտությունն էր բանտերում հղիությունների հաճախականության և դրանց ելքերի վերաբերյալ։ Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել էին հանրային առողջապահության Ամերիկյան ամսագրում ։
Անձնական կյանք
Սուֆրինը և Ջեյքոբ Հարոլդն ամուսնացել են 2012 թվականի ապրիլին Կալիֆորնիայի Սանտա Ռոզա քաղաքում գտնվող Annadel Estate Winery-ում ։
Անտիկ գրականություն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրականության պատմություն Կատեգորիա:Անտիկ գրականություն
Սերգեյ Դանիելյան (դերասան)
Սերգեյ Դանիելյան, հայ դերասան, հաղորդավար։ Հիմնականում հանդես է գալիս հումորային ժանրում ։ Զբաղվում է քաղաքական երգիծանքով, «Քաղաքացիական ակտիվ քայլ» (ՔԱՔ) կուսակցության համահիմնադիրը ։
Կենսագրություն
Սերգեյ Դանիելյանը ծնվել է 1964 թվականի նոյեմբերի 8-ին Երևան քաղաքում։ Սովորել է Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի պատմագիտական բաժնում։ Այնուհետև ուսումը շարունակել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետում։ 1982-1985 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում ։
Գործունեություն
1994 թվականից որպես դերասան աշխատել է Կ. Ստանիսլավսկու անվան ռուսական պետական դրամատիկական թատրոնում, ապա Փոսի թատրոնում։ 1995 թվականից աշխատել է Երևանի «Գոյ» թատրոն-լաբորատորիայում՝ նախ որպես բեմի բանվոր, ապա դերասան։ Նույն թվականից աշխատել է «Ար» հեռուստաընկերությունում՝ որպես հաղորդավար, հումորիստ։ 1998 թվականին ռեժիսոր Միքայել Վաթինյանի հետ հիմնել է «ԻՕ» էքսպերիմենտալ մնջախաղի թատրոնը, որտեղ հեղինակել է մի շարք ներկայացումներ։ 2005 թվականից աշխատում է Երևանի պետական կամերային երաժշտական թատրոնում՝ որպես դերասան ։
Խաղացած դերեր
Սերգեյ Դանիելյանը խաղացել է դրամատիկական և մնջախաղային բազմաթիվ դերեր։ Նրա խաղացած ներկայացումներից են՝ Միշել դե Գերդերդորիդ «Ռնգեղջյուր», Վիլյամ Սարոյան «Օպերա-օպերա», Մոլիեր «Դոն Ժուան», Ժան Անույ «Նվագախումբ» և այլն։ Հանդես է եկել նաև մոնոներկայացումներում, այդ թվում՝ «Ճամպրուկ», «Սերյոժիկ», «Շարքային Դանիելյան», «Խանգարող հանգամանք» և այլն։
2006 թվականից համագործակցել է «Շանթ» հեռուստաընկերության հետ մի շարք նախագծերի շրջանակներում՝ «Իմ անունն է», «Պարահանդես», «Առավոտը Շանթում» (Անահիտ Կիրակոսյանի հետ), «Ջեմիկը», «Վերվարածները», «Անուղելիները» և այլն, նկարահանվել է նաև «Երևան ջան», «Հրաժեշտ», «Lovember», «Մայակ», «Իբրև սկիզբ», «В Россию за любовю», «Վճար», «Սկոչ և վիսկի» ֆիլմերում ։
Մրցանակներ
2004 թվականին «Իոցարտ» մոնոներկայացման համար Սերբիայի Մոնոներկայացումների և մնջախաղի փառատոնի ժամանակ արժանացել է Գրան Պրի մրցանակի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:1964 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Ագնես Լուսինյան
Ագնես Լուսինյան (նաև՝ Մարիա Լուսինյան, Marie (Agnès) de Lusignan, ), Կիլիկիայի թագավորության թագուհի (1303-1307)։
Կիլիկիայի արքա Լևոն Դ-ի կինը, Կիպրոսի թագավորության գահի խնամակալ Ամորի Բ Լուսինյանի դուստրը, Լուսինյանների արքայական հարստությունից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լուսինյաններ Կատեգորիա:Կիլիկիայի Հայոց թագուհիներ
Վառնա (լիճ)
Վառնա լիճ (Варненско езеро), ամենախոշոր և ամենախոր ծովախորշը (լիման) Բուլղարիայի սևծովյան ափում։ Գտնվում է Վառնա քաղաքի մերձակայքում, արհեստական նավարկելի ջրանցքներով միացած է Վառնայի ծոցին և Բելոսլավյան լճին ։
1950 թվականի մարտի 16-ին Վառնա լիճը, Ստալինի լեռնագագաթի (նախկինում Մուս-Ալլայի լեռնագագաթ) տարածքում գտնվող մի խումբ լեռնային լճերի հետ միասին, վերանվանվել է Ստալինյան լճեր (մինչև 1956 թվականը)։ 1972 թվականին լճից ոչ հեռու հայտնաբերվել է Վառնայի գերեզմանատունը ։
Առանձնահատկություններ
Լճի մակերեսը 17 կմ² է, խորությունը՝ 9,5-19 մետր։ Լճի ջերմաստիճանը և աղիության մակարդակը կախված են լիճ լցվող ծովային ջրից։ Գարնանը աղիությունը նվազում է, իսկ ամռանը և աշնանը՝ աճում։ Որոշ տեղերում ջրի մակերեսը տաքանում է մինչև +25 °C, մակերևույթի տարեկան միջին ջերմաստիճանը մոտ +14 °C է, իսկ ջրի հատակին ջերմաստիճանը ոչ ավելի է, քան +8 °C: Աղի ջրի գերակշռության հետ կապված լճում բնակվում են միայն ծովային ձկնատեսակներ .:
Աշխարհագրական դիրք
Վառնա լիճը ունի տեկտոնական ծագում, այն ձևավորվել է Պլեյստոցենի դարաշրջանում Պրովադիսկա գետաբերանից։ Արևմուտքից լիճն արհեստական ջրանցքով միացած է Բելոսլավյան լճին, որտեղ գտնվում է Վառնա նավահանգստի արևմտյան տերմինալը (Терминал Варна Запад)։ Արևելքում Սև ծովից այն առանձնացված է ավազոտ երկու կիլոմետրանոց ժապավենով, որն ընդարձակվում է տարեց տարի։ Հարավային ափը կտրուկ է և բարձր, իսկ հյուսիսայինը՝ հարթ։ Վառնա լճի հատակը ծածկված է տիղմի շերտով, որոշ տեղերում այն հասնում է 30 մետրի։ Հատակի ամենախորը տեղերը ծածկված են ծծմբաջրածնային ցեխով, որն օգտագործվում է ցեխաթերապիայի նպատակով։ Մինչև 20-րդ դարը լճի ջուրը ծով էր հոսում Վառնա գետով, բայց Վառնա նավահանգստի (терминал Варна Изток) արևելյան տերմինալի կառուցումից լճի չորացումից հետո 1906-1909 թվականներին լճից մինչև ծով փորվեց նավարկելի ջրանցք, ինչը հանգեցրեց լճում ջրի մակարդակի անկման և 1,4-1,5 մետր բարձրությամբ ծովային ջրերի ներխուժման, որի պատճառով ջուրը աղի դարձավ։ Ավելի ուշ՝ դեպի հարավ նոր նավարկելի ջրանցք փորվեց, 12 մետր խորությամբ ., իսկ 1976 թվականին ջրանցքների վրա գցվեց Ասպարուխով կամուրջը, որը միացնում էր լիճը Վառնայի ծոցին։
Գետեր, որոնք թափվում են Վառնա լիճ ..
Ռուբեն Ահարոնյան
Ռուբեն Միքայելի Ահարոնյան, հայ ջութակահար։ Հայկական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1980 թ.) ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1947 թվականի մայիսի 24-ին, Ռիգայում։ 1965 թվականին դարձել է Անդրկովկասյան 2-րդ մրցույթի (Թբիլիսի) հաղթող։ 1971 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան (Յուրի Յանկելևիչի դասարան), այնուհետև ասպիրանտուրան (Լեոնիդ Կոգանի դասարան)։ 1972 թվականին հաղթել է Մոնրեալի բավականին բարդ միջազգային մրցույթում, իսկ 1974 թվականին Յուջին Ֆոդորի և Ռուսուդան Գվասալիայի հետ երկրորդ մրցանակն է բաժանել Չայկովսկու անվան 5-րդ միջազգային մրցույթում (առաջին մրցանակ այս անգամ չի շնորհվել)։
1971 թվականից դասավանդել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում, պրոֆեսոր։ 1982 թվականից ղեկավարել է Հայաստանի պետական կամերային նվագախումբը։
1996 թվականին տեղափոխվել է Ռուսաստան և դարձել Բորոդինի անվան լարային քառյակի առաջին ջութակը։ 2001 թվականին քառյակի մյուս երաժիշտների հետ արժանացել է Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակի։
Մրցանակներ, կոչումներ
Անդրկովկասյան (Թբիլիսի, 1965 թ., 1-ին մրցանակ), Համամիութենական (Մոսկվա, 1965 թ., 2-րդ մրցանակ), միջազգային՝ Չայկովսկու անվան (Մոսկվա, 1966 թ., 6-րդ մրցանակ), Էնեսկուի անվան (Բուխարեստ, 1970 թ., 2-րդ մրցանակ) և Մոնրեալի (1972 թ., երկու 1-ին մրցանակ, որոնցից մեկը՝ կանադական ժամանակակից ստեղծագործության լավագույն կատարման համար) մրցույթների դափնեկիր է։
1980 թվականին արժանացել է Հայկական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչմանը, 1988 թվականին՝ ՀԽՍՀ պետական մրցանակի, 2001 թվականին` ՌԴ Պետական մրցանակի, 1996 թվականին՝ Մովսես Խորենացու մեդալի, 2012 թվականին՝ ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ Կատեգորիա:Խորհրդահայեր Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Սպիրիդոն Մելիքյան
Սպիրիդոն Ավետիսի Մելիքյան, հայ կոմպոզիտոր, խմբավար։
Կենսագրություն
Այդ տարիների մասին Սպիրիդոնի ընկերներից մեկը՝ մանկավարժ Սիմակ Սահակյանը հետևյալն է գրել.
1905-1908 թվականներին սովորել է Բեռլինի Ռիխարդ Շմիդտի մասնավոր կոնսերվատորիայում, որտեղ ուսումնասիրել է երաժշտության տեսություն, խմբավարություն, մշակել ձայնը։
1908-1909 թվականներին որպես երգեցողության ուսուցիչ-խմբավար աշխատել է Շուշիի թեմական դպրոցում, իսկ 1909-1921 թվականներին՝ Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում։ Հանդես է եկել հրապարակախոսական դասախոսություններով։
Գործունեություն
1921 թվականից աշխատել է Հայաստանի դպրոցներում, 1924-1933 թվականներին` Երևանի կոնսերվատորիայում` որպես տեսական առարկաների դասախոս, խմբավար։ Զբաղվել է երգերի հավաքմամբ ։
1930-1933 թվականներին նշանակվել է կոնսերվատորիայի ռեկտոր։
1925 թվականից եղել է ՀԽՍՀ Գիտությունների և արվեստի ինստիտուտի անդամ։ Ստեղծագործել է երաժշտական տարբեր ժանրերով, հայտնի է ժողովրդական երգերի ինքնատիպ մշակումներով։ Հեղինակել է երաժշտագիտական աշխատություններ, ինչպես նաև ժողովրդական երգերի հավաքածուներ։ Նրա «Ուրվագիծ հայ երաժշտության պատմության» (1935), «Շիրակի երգեր» (1914) և «Հայ ժողովրդական երգեր և պարեր» (1949-1952) աշխատություններն անգնահատելի դեր են ունեցել հայ երաժշտության տարածման գործում։ 1931 թվականին հրատարակել է Կոմիտասի «Ազգագրական ժողովածուն», որը հեղինակի հանձնարարությամբ արտագրել էր 1904 թվականին և որի բնագիրը համարվում էր կորած։
Խորհրդային տարիներին ՀԽՍՀ տարբեր շրջաններում Մելիքյանի կատարած ազգագրական գրառումները հրատարակվել են նրա մահից հետո՝ երկու հատորից բաղկացած «Հայ ժողովրդական երգեր և պարեր» ժողովածուում (1949 և 1952), Մ. Աղայանի խմբագրությամբ։ Այս ժողովածուն, որ պարունակում է 533 գրառում, լայն պատկերացում է տալիս 1920-ական թվականներին հայկական կենցաղում պահպանված գեղջկական երաժշտական ֆոլկլորի մասին։ Ժողովածուում ներկայացված են ժողովրդական երգարվեստի հիմնական ժանրերը՝ աշխատանքային, ծիսական, հարսանեկան, վիպական, սիրային-լիրիկական, օրորոցային և այլ բնույթի երգեր, բազմազան պարերգեր, գործիքային երաժշտության արժեքավոր նմուշներ (ծանր գյոնդի տարբեր տիպեր, քոչարիներ և այլն), աշուղական հին ու նոր եղանակներ։ Ժողովածուի նյութերի մեջ շատ ուշագրավ են սասունցիների հինավուրց և ինքնատիպ պարերգերն ու պարեղանակները։
Պարգևներ
1933 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործչի կոչմանը ։
Մահ
Մահացել է 1933 թվականին Երևանում։ Թաղված է Կոմիտասի անվան պանթեոնում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ Կատեգորիա:Հայ խմբավարներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանի սաներ Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կոմիտասի անվան պանթեոնում թաղվածներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ռեկտորներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ
Կորած աղջիկը (վեպ)
«Կորած աղջիկը» (Gone Girl), գրող Ջիլլիան Ֆլիննի թրիլեր վեպը, հրատարակվել է 2012 թվականի հունիսին։ Վեպը շատ արագ ընդգրկվել է «The New York Times» և «Publishers Weekly» պարբերականների բեսթսելլերների ցանկում (2012-2014) ։ Վեպը Նիք Դաննի մասին է, որը մեղադրվում է իր կնոջ անհետացման մեջ։
Մի քանի հարցազրույցում Ֆլիննը խոստովանել է, որ անհետացման մասին պատմությունը գրելիս ոգեշնչվել է Լաչի Պետերսոնի պատմությունից։ Գրողը գլխավոր հերոսներին է փոխանցել իր ապրումները՝ պայմանավորված «Entertainment Weekly» շաբաթաթերթում գրողի պաշտոնից հեռացմամբ։
Ֆլիննի սցենարը էկրանավորվել է 2014 թվականին ռեժիսոր Դեյվիդ Ֆինչերի կողմից։ Ֆիլմի գլխավոր դերակատարներն են Բեն Աֆլեքը և Ռոզամունդ Փայկը։
Բովանդակություն
Վեպի առաջին մասը պատմում է Նիք Դաննի և նրա կնոջ՝ Էմիի ընտանեկան կյանքի մասին՝ էմիի օրագրային գրառումների հիման վրա նաև մեջբերումներ անելով նրանց անցյալից։ Նրանց աշխարհայացքները տարբերվում են․ Նիքը օրագրում դաժան է, մռայլ, ծույլ, իսկ Նիքը Էմիին նկարագրում է որպես դժվար, ինքնամփոփ, համառ և իռացիոնալ պերֆեկցիոնիստ։
Կրճատումից հետո ամուսնական զույգը Նյու Յորքից տեղափոխվում է Նիքի հայրենի քաղաք՝ Միսսուրի նահանգ, որպեսզի խնամեն նրա հիվանդ մորը։ Էմիին դուր էր գալիս Նյու Յորքի կյանքը, և վիճում է ամուսնու հետ տեղափոխվելու համար։
Իրենց ամուսնության տարեդարձին Էմին անհետանում է, և Նիքը դառնում է գլխավոր կասկածյալը։ Նրա հուզական սառնությունը, լուրը Էմիի հղիության մասին ոստիկանության և հասարակության աչքերում Նիքին դարձնում են մարդասպան։
Վեպի երկրորդ մասում ընթերցողն իմանում է, որ գլխավոր հերոսները անվստահելի պատմողներն են, որոնք թաքցնում են մանրուքները։ Պարզվում է, որ Էմին փախել է՝ իր «մահով» վրեժ լուծելով անհավատարիմ ամուսնուց։ Ինչպես հղիությունը, այնպես էլ օրագրային գրառումները կեղծ էին և նպատակ ունեին զրպարտել Նիքին։ Երբ մոթելում Էմիին կողոպտում են, նա հուսահատված օգնություն է խնդրում իր նախկին ընկերոջից՝ Դեզի Քոլինգսից։ Նա Էմիին պահում է իր տանը, որը գտնվում էր կղզու ափին, բայց շուտով կապվում է Էմիի հետ և իրեն զգում ծուղակում։
Այդ ժամանակ կնոջ թողած առեղծվածային գրառումներից Նիքը հասկանում է, թե ինչ ծուղակ էր նախապատրաստվել իր համար։ Դրանք հասկանալի էին միայն իրենց երկուսին, ուստի Նիքը չէր կարող ապացուցել Էմիի խորամանկությունը։ Փաստաբանի օգնությամբ նա փորձում է փոխել հասարակության կարծիքը իր մասին։ Հանրաճանաչ թոք-շոուի ընթացքում Նիքը ներողություն է խնդրում դավաճանության համար և Էմիին խնդրում վերադառնալ։ Նիքը ձերբակալվում է։
Էմին դիտում է հեռուստահաղորդումը և հավատում, որ ամուսինն իսկապես ցանկանում է վերադարձնել իրեն։ Նա սպանում է Դեզիին և վերադառնում։ Բոլորի համար նա պատմություն էր պատրաստել, թե իբր Դեզին առևանգել էր իրեն և բռնությամբ պահում էր իր տանը։ Նիքը գիտեր, որ այդ ամենը սուտ է, բայց քանի որ չէր կարող ապացուցել, ստիպված էր վերադառնալ Էմիի հետ ամուսնական կյանքին, մինչև որ հասարակության ուշադրությունը իրենց պատմության նկատմամբ կնվազեր։
Նիքը ձայնագրում է սեփական հիշողությունները Էմիի հանցագործությունների և խաբեության մասին։ Որպեսզի ամեն ինչ չբացահայտվի, Էմին դիմում է արհեստական բեղմնավորման՝ օգտագործելով Նիքի սերմնահեղուկը։ Սպառնալով, որ Նիքին թույլ չի տա մոտենալ երեխային՝ նա ստիպում է ոչնչացնել այդ ձայնագրությունները։ Վերջինս հանուն երեխայի անում է դա ։
Ստեղծելու պատմություն և հրատարակում
Նախքան այս ստեղծագործությունը Ջիլլիան Ֆլիննը գրել է ևս երկու հայտնի ստեղծագործություն պատասխանատվություն կրելու անընդունակ մարդկանց մասին՝ «Սուր առարկաներ» և «Մութ վայրեր» ։
Ֆլիննը իր սեփական անձնային հատկանիշներից որոշները վերագրել է գլխավոր հերոսին՝ Նիք Դանին․ Ֆլիննը ևս, հերոսի նման, հանրաճանաչ գրող էր, նա նույնպես հեռացվել էր աշխատանքից երկար տարիներ աշխատելուց հետո, նա նույնպես նյարդային էր, ինչպես Նիքը ։
Ինքնակենսագրական ուրվագծում («I Was Not a Nice Little Girl…») Ֆլիննը հաստատում է, որ Էմի Դաննի կերպարը ստեղծելիս ոգեշնչվել է իր սեփական ներքին մենախոսությունից։ Այս էսսեում Ֆլիննը խոսում է սադիստական մանկության մասին և պնդում, որ կանայք չեն խոստովանում իրենց դաժանությունը՝ ի տարբերություն տղամարդկանց, որոնք սովորաբար օգտվում են իրենց մանկության տհաճ պատմություններից ։
Ֆլիննի համար ոգեշնչման աղբյուր են հանդիսացել տարբեր ստեղծագործություններ՝ Զոի Հելլերի «Սկանդալային օրագիր», Էդուարդ Օլբիի «Ո՞վ է վախենում Վիրջինիա Վուլֆից», Այրա Լևինի «Ռոզմարիի երեխան» ։ Ֆլիննը նաև տպավորվել է դետեկտիվ գրողների և ժամանակակից պրոզաիկների աշխատանքներից՝ Լաուրա Լիպման, Քարին Սլոթեր, Ջորջ Պելեկանոս, Դենիս Լիհեյն, Հարլան Քոբեն, Ջոյս Քերոլ Ուոթս, Մարգարետ Էդվուդ, Կորագեսսան Բոյլ, Լյու Արչեր, Ռոսս Մակդոնալդ ։
Էկրանավորում
Ամերիկացի դերասանուհի Ռիզ Ուիզերսփունը «20th Century Fox» կինոընկերության հետ միասին 1․5 միլիոն դոլարի դիմաց ձեռք է բերել ֆիլմը հարմարեցնելու իրավունք։ Գրքի հեղինակ Ջիլլիան Ֆլիննը անձամբ հանդես է եկել սցենարիստի դերում, իսկ Ուզերսփունը՝ պրոդյուսերի ։ 2013 թվականի մայիսին ռեժիսոր է դարձել Դեյվիդ Ֆինչերը, իսկ գլխավոր հերոսների կերպարները մարմնավորել են Բեն Աֆլեքը (Նիք) և Ռոզամունդ Փայկը (Էմի)։ «Regency Enterprises» և «Fox» ընկերությունները պայմանավորվածություն են ձեռք բերել ֆիլմի համատեղ ֆինանսավորման շուրջ ։ Ֆիլմը հայտնվել է մեծ Էկրանիններին 2014 թվականի հոկտեմբերի 3-ին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր Կատեգորիա:2012 գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն Կատեգորիա:2012 վեպեր
Մաատ
Մաատ (Ամաատ), հին եգիպտական աստվածուհի, որը անձնավորում է ճշմարտությունը, արդարությունը, ընդհանրական ներդաշնակությունը, աստվածային հաստատումը և էթիկական չափանիշները։ Մաատը պատկերվում էր որպես նստած կին, որի գլխին ամրացված էր ջայլամի փետուր, երբեմն նաև թևերով, ինչպես նաև կարող էր պատկերվել միայն իր ատրիբուտի՝ փետուրի կամ հարթ ավազոտ բլուրի միջոցով, որի վրա նա հաճախ նստում էր ։ Մաատ աստվածուհին իմաստության աստված Թոթի կինն էր, քանի որ Եգիպտոսի ժողովուրդը կարծում էր, որ ճշմարտությունը և իմաստությունը լավ զույգ են։
Մաատը՝ աշխարհի ստեղծումից առաջ
Տիեզերական մակարդակով Մաատը խորհրդանշում էր մեծ աստվածային կարգ և օրենք, որն Աստծո-արարչի կողմից շնորհվել է աշխարհի ստեղծման պահին, ըստ որի տարվա եղանակներն իրար հերթափոխում են, երկնքում տեղաշարժվում են աստղերը և մոլորակները, գոյություն ունեն և փոխներգործում են աստվածները և մարդիկ։
Մաատի մասին պատկերացումները համարվում են հին եգիպտացիների՝ տիեզերքի և էթիկական հիմքերի մասին իրենց աշխարհայացքի բոլոր պատկերացումների առանցքը։ Ավանդույթի համաձայն, ինչպես այլ աստվածները, թևավոր Մաատը նույնպես սկզբում ապրում էր մարդկանց հետ, որոնց մեղսալից էությունը ստիպեց նրան իր հոր՝ Ռա աստծո նման լքել մարդկանց։
Մաատի դերն եգիպտական դիցաբանության մեջ
Մաատի սկզբունքն ներառում է ինչպես տիեզերքի ճշտություն և օրինաչափություն, այնպես էլ հասարակության միասնություն, ինչպես նաև, ինչը առանձնահատուկ կարևոր է, արքայի և հասարակ մահկանացույի պատասխանատվությունն իրենց արարքների համար։ Երկրի վրա աստծո կողմից հաստատված արքան սատարում է Մաատին և ծեսերի, հաղթական պատերազմների և անձնական բարեպաշտության միջոցով ոչնչացնում է Իսեֆետը՝ կեղծիքը, քաոսը, ավերածությունները։ Տաճարում ամենօրյա ժամերգության ժամանակ եգիպտացիները դեմքին էին մոտիկացնում Մաատ աստվածուհու քանդակը։
Մաատի քանդակը մարմնավորում էր իր մեջ տեղական ներդաշնակության սկզբունքը, այդ կերպ արքան վերականգնում է տիեզերական ներդաշնակությունը։ Բացի այդ, աստվածուհին կապված էր նաև արտասանված բառի իրողության հետ։
Մաատի պատկերը
Չնայած, որ Մաատի պատկերները պահպանվել են գրեթե բոլոր եգիպտական տաճարներում, նրա պաշտամունքին նվիրված էր միայն մի քանի փոքր սրբատեղի, որոնցից մեկը գտնվում էր Կառնակում, Մոնտու սրբատեղից ոչ հեռու, իսկ մյուսը՝ Թեբեում, Նեղոս գետի արևմտյան ափին՝ Դեյր էլ Մեդինայում ։ Առավել հաճախ նա պատկերվում էր դեղին մաշկով, կարմիր կամ սպիտակ զգեստով, երբեմն թևերով։ Կեղծամի շուրջը կապված է կարմիր ժապավեն, իսկ մազերի մեջ խրված է ջայլամի սրբազան փետուրը ։ Այդ խորհրդանիշի իմաստը հայտնի չէ, չնայած Շու աստվածը, ով Մաատի եղբայրն է, նույնպես կրում էր այն ։
Մաատի պաշտամունք
Մաատի պաշտամունը վկայված է դեռևս Հին թագավորության ժամանակաշրջանից։ Նոր թագավորությունում աստվածուհուն երկրպագում էին որպես արևային աստվածություն։ Նույնիսկ Էխնաթոնը, որի կրոնական հեղափոխության հիմքերն ավելի ուշ համարվում էին Մաատի հակադրությունը, Թեբեում հայտնաբերված դամբարանում վաղ գրության մեջ նշված էր «ապրում էր համաձայն Մաատի»։ Մաատի սրբազան միջատը մեղուն է, որը նվիրված է աստվածուհուն և նրա արևային հորը։
Մաատի սկզբունքներ
42 բացասական խոստովանություն (պապիրուս Անի )
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դիցաբանական կերպարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հին եգիպտական աստվածուհիներ Կատեգորիա:Իմաստության և գիտությունների աստվածներ Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Եգիպտական աստվածներ Կատեգորիա:Արդարության և արդարադատության աստվածուհիներ
Պիացա Բրեմբանա
Բնակչությունը՝ 1207 մարդ։ Խտությունը կազմում է 185 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 7 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24014։ Հեռախոսային կոդ՝ 0345։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բորիսովկա (գյուղ, Աուրգազինսկի շրջան)
Բորիսովկա (Борисовка, Борисовка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մակսիմովկա (գյուղ, Ուլյանովսկի շրջան)
Մակսիմովկա (Максимовка), գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ուլյանովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ուլյանովսկի շրջանի բնակավայրեր