cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լևոն Սայան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսահայ օպերային երգիչներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Հայաստան) Կատեգորիա:Ֆրանսահայ պրոդյուսերներ
Բաշկալա (Սպերի գավառ)
Աշխարհագրություն
Տարածքը բարձրադիր էր։ Գյուղի շրջակայքում տեղ-տեղ անտառներ կային։
Ալերգիաբանություն
Ալերգիաբանություն, բժշկագիտության բաժին, ուսումնասիրում է ալերգիական հիվանդությունների պատճառները, առաջացման մեխանիզմները, կլինիկական դրսևորումները և դրանց կանխարգելման ու բուժման մեթոդները։ Ալերգիաբանությունը սերտորեն կապված է իմունաբանության հետ, որովհետև ալերգիայի հիմքում ընկած են հիմնականում իմունային մեխանիզմները։ Որպես ինքնուրույն բաժին՝ ալերգիաբանությունն առանձնացել է 20-րդ դարի առաջին կեսին՝ կապված աշխարհում ալերգիական հիվանդություններով հիվանդացության աճով։
Բաշկալա (Սպերի գավառ)
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 90 տուն բնակիչ ։
Ալերգիաբանություն
ՀՀ-ում ալերգիաբանական հետազոտություններ են կատարվում Ալերգիաբանական և կլինիկական իմունաբանության հանրապետական կենտրոնում, Ազգային առողջապահության ինստիտուտի ալերգիաբանության ամբիոնում, «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի ալերգիաբանական բաժանմունքում և հանրապետական մանկական կլինիկական հիվանդանոցին կից մանկական ալերգիաբանական կենտրոնում։
Բաշկալա (Սպերի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հունվարի 27
Հունվարի 27, տարվա 27-րդ օրն է։
Պետական տոներ և հիշատակի օրեր
Կատեգորիա:Հունվարի 27 Կատեգորիա:Տարվա օրեր Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
Գյուլլուջա (լեռնանցք)
Գյուլլուջա, լեռնանցք Արցախի Հանրապետության Շուշիի շրջանում, Շուշի քաղաքից 25 կմ հարավ֊արևմուտք, Զիարեթ լեռան մոտ։ Գյուլլուջաի հարավ֊արևմուտք կողմում գտնվում է Փոփ֊աղաջ լեռնագագաթը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի լեռներ
Գեորգ Օհմ
Գեորգ Սայմոն Օհմ (Georg Simon Ohm, ), գերմանացի ֆիզիկոս։ Որպես ֆիզիկայի ուսուցիչ՝ Օհմը սկսել է ուսումնասիրություններ կատարել իր ժամանակներում իտալացի կոմս Ալեքսանդր Վոլտի կողմից հայտնագործված էլեկտրաքիմիական բջջի վերաբերյալ։ Իր իսկ ստեղծած սարքերով փորձեր կատարելով՝ Օհմը հայտնագործեց, որ կոնդենսատորի միջև պոտենցիալների տարբերությունը (լարումը) ուղիղ համեմատական է հոսանքի ուժին։ Սա Օհմի օրենքն է։
Կենսագրություն
Օհմը ծնվել է Էրլանգենում (Բավարիա), փականագործ Յոհան Վոլֆգանգ Օհմի և Մարիա Էլիզաբեթ Բեքի որդին է։ Ընտանիքը բողոքական էր։ Չնայած նրան, որ Օհմի ծնողները ֆորմալ կրթություն չուներին, հայրը ինքնակրթվել էր մինչև դպրոցի շրջանավարտի մակարդակ և գերազանց դասեր էր տալիս իր որդուն։ Օհմի քույրերից և եղբայրներից ոմանք մահացան փոքր հասակում, երեխաներից միայն երեքն էին կենդանի՝ Գեորգը, կրտսեր եղբայր Մարտինը, ով հետագայում դարձավ հայտնի մաթեմատիկոս, և քույրը՝ Էլիզաբեթ Բարբրան։ Մայրը մահացավ, երբ Գեորգը տասը տարեկան էր։
Մանուկ հասակից հայրը Գեորգին և Մարտինին մաթեմատիկա, ֆիզիկա, քիմիա և փիլիսոփայություն էր սովորեցնում։ Օհմը տասնմեկից տասնհինգ տարեկանում սովորել է Էրլանգենի վարժարանում, որտեղ նա միայն ամրապնդեց հոր տված գիտելիքները։ Այստեղ Գեորգին և Մարտինին նկատեց Էրլանգենի համալսարանի դասախոս Կառլ Քրիստիան վան Լանգսդորֆը և Գեորգն ընդունվեց այդ համալսարան։ Հայրը հասկացավ, որ համալսարանում Օհմը միայն ժամանակ էր անց կացնում, ուղարկեց նրան Շվեյցարիա։ Այստեղ 1806 թ. Օհմն սկսեց աշխատել որպես ուսուցիչ։
1809 թվականին Կառլ Քրիստիան վան Լանգսդորֆը թողեց աշխատանքը Էրլանգենի համալսարանում և տեղափոխվեց Հայդելբերգի համալսարան։ Օհմը ցանկացավ մեկնել Հայդելբերգ՝ ավելի խորությամբ մաթեմատիկա ուսումնասիրելու համար, սակայն Լանգսդորֆը խորհուրդ տվեց ինքնուրույն պարապել՝ կարդալ Էյլերի, Լապլասի աշխատությունները։ Օհմը նրա խորհուրդն ընդունեց, սակայն նաև թողեց աշխատանքը և սկսեց աշխատել որպես մասնավոր ուսուցիչ։ 2 տարի անց Օհմը վերադարձավ Էրլանգենի համալսարան։
Իր գրքի ձեռագիրն ավարտելուց հետո այն ուղարկեց Պրուսիայի թագավոր Վիլհելմ 3-րդին։ Արքան հավանելով Օհմի աշխատանքը՝ նրան առաջարկեց նոր աշխատանք։ Այս նոր դպրոցում նա պարտավոր էր դասավանդել ոչ միայն մաթեմատիկա, այլ նաև ֆիզիկա։ Վերջինիս լաբորատորիան հարուստ էր սարքավորումներով, և Օհմը սկսեց իր իսկ զարգացման համար փորձեր կատարել։ Փականագործի որդի լինելով՝ նա ծանոթ էր որոշ մեխանիկական սարքերի հետ։
Օհմի օրենքը
Օհմի օրենքն առաջին անգամ ներառվել է հենց «Գալվանական Սխեմայի Մաթեմատիկական Հետազոտումը» գրքում, որտեղ Օհմը ներկայացնում է իր ամբողջ տեսությունը էլեկտրականության մասին։ Այստեղ նա նկարագրել է կապը շղթայի տեղամասի լարման, հոսանքի ուժի և դիմադրության միջև։
Գիրքը սկսում է գրքի մնացած մասը հասկանալու համար անհրաժեշտ մաթեմատիկայի բացատրությամբ։ Չնայած նրան, որ այժմ Օհմի օրենքը ֆիզիկայի ֆունդամենտալ օրենքներից է, իր ժամանակներում այն շատ արձագանք չստացավ։ Ըստ Օհմի՝ կապ էր առաջանում «հարևան մասնիկների» (այս տերմինը հենց ինքն է օգտագործել) միջև։ Ավելի ճշգրիտ ուսումնասիրումը և Օհմի օրենքի ձևակերպումը արվել է Արչիբալդի կողմից։
Ուսումնասիրությունները և գործերը
Իր բազում աշխատություններից ամենակարևորը «Գալվանական Սխեմայի Մաթեմատիկական Հետազոտումը» (1827) գիրքն էր։ Այն մեծ ազդեցություն ունեցավ էլեկտրականության հետագա ուսումնասիրությունների ու զարգացումների վրա։ Օհմի օրենքը միացավ այս գիտության հասկացություններին. ինչպես նշվել է, ըստ այս օրենքի, կոնդենսատորի միջև պոտենցիալների տարբերությունը (լարումը) ուղիղ համեմատական է հոսանքի ուժին։ Օհմը իր աշխատանքների համար 1841 թ. ստացել է «Քոփլիի Մեդալ»։ 1845 թվականին դարձել է Բավարիայի հումանիտար գիտությունների ակադեմիայի լիիրավ անդամ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Արամ Նալբանդյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1908 թվականի հունվարի 1-ին Ղարաքիլիսայում (ներկայումս՝ Վանաձոր), ծառայողի ընտանիքում։ 1926 թվականին ավարտել է Կիրովականի միջնակարգ դպրոցը և ընդունվել Երևանի պետական համալսարանի մանկավարժական ֆակուլտետի ֆիզիկամաթեմատիկական բաժինը։ Այն ավարտելուց հետո աշխատել է համալսարանում որպես ֆիզիկայի ամբիոնի ասիստենտ։ Այնուհետև ընդունվել է ԽՍՀՄ ԳԱ քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին նա բեղմնավոր գիտական հետազոտություններ է կատարում պայթուցիկ նյութերի ստացման և նրանց հատկությունների ուսումնասիրման բնագավառում։ Արամ Նալբանդյանին 1943 թվականին շնորհվում է ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան, իսկ 1947 թվականին՝ պրոֆեսորի կոչում։ 1957 թվականին Արամ Նալբանդյանը գլխավորում է ԽՍՀՄ ԳԱ քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի ածխաջրածինների օքսիդացման լաբորատորիան Մոսկվայում, 1959 թվականին, շարունակելով ղեկավարել նշված լաբորատորիան, կազմակերպում է ՀԽՍՀ ԳԱ քիմիական ֆիզիկայի լաբորատորիան Երևանում։ 1960 թվականին նա ընտրվում է ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ, 1963 թվականին՝ ակադեմիկոս։ 1967 թվականին Արամ Նալբանդյանը տեղափոխվում է Երևան և նշանակվում Քիմիական ֆիզիկայի լաբորատորիայի տնօրեն։ Նույն թվականին նա ընտրվում է ՀԽՍՀ ԳԱ քիմիական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս-քարտուղար և ՀԽՍՀ ԳԱ նախագահության անդամ։ 1975 թվականին լաբորատորիան վերակազմվում է Քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի, որի անփոփոխ տնօրենը մինչև իր կյանքի վերջն Արամ Նալբանդյանն էր ։
Գիտական հոդվածներն ու մենագրությունները
Նա ավելի քան 400 գիտական հոդվածների հեղինակ է, որոնք հրատարակվել են ինչպես Միության տարբեր ամսագրերում, այնպես էլ արտասահմանում։ Նրա գրչին են պատկանում նաև 5 մենագրություններ։ Առաջին իսկ աշխատանքներից ի հայտ է գալիս Արամ Նալբանդյանի փորձարարական տաղանդը, նրա արտասովոր նպատակասլացութունը, երևույթի մեջ գլխավորը կռահելու կարողությունը, գիտության հանդեպ ունեցած մեծ սերը, բացառիկ պահանջկոտությունը սեփական անձի նկատմամբ։ Արամ Նալբանդյանի գիտական հետաքրքրությունները հիմնականում կապված էին ճյուղավորված շղթայական ռեակցիաների կինետիկայի և մեխանիզմի ուսումնասիրության հետ։ 1931-1950 թվականների ժամանակահատվածում Արամ Նալբանդյանի հետազոտությունները նվիրված են եղել ջրածնի օքսիդացման մեխանիզմի հանգամանալից վերլուծությանը։ Այդ հետազոտությունների արժեքը կայանում էր ոչ միայն փորձառական հարուստ փաստերի ստացման, այլ նաև նրանց մանրակրկիտ տեսական մշակման մեջ։ Աշխատանքն ամբողջությամբ դարձավ ճյուղավորված շղթաների տեսության փայլուն հաստատումը, որի հիմնադրույթներն առաջին անգամ ձևակերպել էր Ն. Սեմյոնովը 1930-ական թվականների սկզբներին։
Ուսումնասիրություններն ու ապացույցները
Ըստ ակադեմիկոս Վ. Կոնդրատևի, Արամ Նալբանդյանն առաջիններից մեկն էր, ով փորձնականորեն ապացուցեց, որ ճյուղավորված շղթայական ռեակցիաների բնորոշ հատկանիշը նրանց զգայունությունն է քիմիապես ակտիվ նյութերի չափազանց աննշան ավելացումների նկատմամբ։ Ածխածնի օքսիդի և ջրածնի այրման դեպքում այդպիսի ակտիվ հավելուրդներ են ջրածնի դոնոր հանդիսացող միացությունները։ Ջրածնի և ածխածնի օքսիդի բոցավառման սահմանի վրա նրանց ազդեցության փաստը օգտագործվեց որպես ածխաջրածինների ու նրանց ածանցյալների մոլեկուլների և ջրածնի ու թթվածնի ատոմների միջև ընթացող տարրական ռեակցիաների արագությունները որոշելու մեթոդ։ Այդ պարզ և նուրբ կինետիկական մեթոդը, որ առաջին անգամ առաջարկել էր Վ․ Վոյևոդսկին, հետագայում զարգացվեց Արամ Նալբանդյանի և նրա աշխատակիցների (Վ. Ազատյան և մյուսներ) կողմից։ 1960 թվականից սկսած այդ մեթոդով որոշվեցին թթվածնի ու ջրածնի ատոմների և մի ամբողջ շարք ածխաջրածինների, սպիրտների և այլ միացությունների միջև ընթացող տարրական ռեակցիաների արագությունների հաստատունները։ Հետազոտությունների այս շարքը ուղղակիորեն առնչվում է մոլեկուլների կառուցվածքի և ռեակցիոն ունակության միջև եղած կապի հարցերի հետ։ Այն մեծ նշանակություն ունի նաև վառելանյութային խառնուրդների տեսության և պրակտիկայի համար։ Արամ Նալբանդյանի վերջին աշխատությունը՝ «Մագնիսական ռեզոնանսը գազերում», գրված Յու. Գերշենզոնի և Վ. Ռոզենշտեյնի հետ համատեղ (1987 թվական), նվիրված է բարձր և գերբարձր լուծելիության սպեկտրոսկոպիայի և գազերում մագնիսական ռեզոնանսի (ԷՊՌ և ԼՄՌ) տեխնիկայի ֆիզիկական հիմունքների շարադրմանը։
Արամ Նալբանդյանը վերջնականապես հաստատել է շառաչող խառնուրդի բոցավառման ներքին սահմանի միանշանակ ֆունկցիոնալ կախումը ռեակցիոն անոթի մակերեսի ֆիզիկաքիմիական հատկություներից. այդ անոթի մակերեսի վրա է տեղի ունենում ակտիվ կենտրոնների ադսորբցիան, որը հանգեցնում է ռեակցիոն շղթաների խզմանը։ Ռեակցիոն անոթի բնույթից և մակերեսի մշակման եղանակից ներքին սահմանի վիճակի կախման մասին Արամ Նալբանդյանի հետազոտությունները ապացուցեցին շղթաների հետերոգեն ընդհատման գոյության փաստը։ Նա ապացուցեց նաև արծաթյա անոթում ցածր ջերմաստճանային բոցավառման առկայությունն ու որոշեց նրա ներքին սահմանը։ Այդ արդյունքն առանձնահատուկ հետաքրքրություն էր ներկայացնում, քանի որ արծաթյա անոթում բոցավառման բացակայությունը երկար ժամանակ եղել է ջրածնի այրման շղթայական տեսության արգելքներից մեկը։ Արամ Նալբանդյանին հաջողվեց փոքրացնել խառնուրդը ռեակցիոն անոթ ներմուծելու ժամանակը, հասցնելով այն 0,02 վրկ-ի, և դիտել բռնկումը ինչպես այդ անոթում, այնպես էլ այլ նյութերից պատրաստված ռեակտորներում։
Բացառիկ հետաքրքրություն է ներկայացնում պատի վրա շղթայի ակտիվ կենտրոնի մահվան հավանականության թվային արժեքների որոշումը Արամ Նալբանդյանի կողմից։ Ցույց է տրվել, որ ոչ մետաղյա պատից ակտիվ կենտրոնի անդրադարձման հավանականությունը բարձր ջերմաստիճանում խիստ մեծ է և կախված է մակերեսի վիճակից։ Այդ տեսակետից առանձնապես ակնառու են այն փորձերը, որոնք ցույց են տալիս ռեակցիոն խառնուրդը իներտ գազով նոսրացնելու ազդեցությունը բոցավառման սահմանի վրա։ Մակերեսի ակտիվ կենտրոնների անկման վերաբերյալ Արամ Նալբանդյանի ուսումնասիրությունների գեղեցիկ եզրափակումը հանդիսացավ ճյուղավորված շղթայական պրոցեսների ղեկավարման կարևորագույն հարցի լուծումը։ Արամ Նալբանդյանը իր աշխատանքներում չէր սահմանափակվում միայն ռեակցիան տանող ակտիվ կենտրոնների մահվան երևույթի մանրակրկիտ վերլուծությամբ։ Նույնքան հանգամանորեն նա ուսումնասիրության է ենթարկում առաջնային ակտիվ կենտրոնների բնույթի և դերի հարցը։ Թթվածնի, ջրածնի հավելուրդների ազդեցության ուսումնասիրությունը և հետազոտման ֆոտոքիմիական մեթոդների օգտագործումը նրան հնարավորություն տվեցին ղեկավարելով ռեակցիայի սկզբնային կենտրոնների կոնցենտրացիան, անցկացնել ջրածնի օքսիդացման ռեակցիայի մեխանիզմի բազմակողմանի կինետիկական վերլուծություն։ Ստացված մեծածավալ էքսպերիմենտալ և տեսական նյութերը Արամ Նալբանդյանը, Վ. Վոյեվոդսկու հետ համատեղ, 1949 թվին ամփոփեց «Ջրածնի օքսիդացման և այրման մեխանիզմը» մենագրության մեջ, որը 1952 թվականին արժանացավ Դ. Մենդելեևի անվան մրցանակի։ Աշխատանքների այս շարքն անգլիացի ականավոր գիտնականներ Լյուիսը և Էլբեն իրենց «Այրումը, բոցը և պայթյունները գազերում» նշանավոր մենագրության մեջ գնահատեցին որպես հիանալի աշխատանք։ Լայն ճանաչում են գտել Արամ Նալբանդյանի հետազոտություններն ածխաջրածինների օքսիդացման բարդ շղթայական ռեակցիաների կինետիկայի և մեխանիզմի բնագավառում։ Քիմիական այդ փոխարկումները, որոնք, ինչպես հայտնի է, ընթանում են վերասերված ճյուղավորման մեխանիզմով, խիստ կարևոր են արդյունաբերության համար։ Չնայած այս պրոբլեմի նկատմամբ գոյություն ունեցող մեծ հետաքրքրությանն ամբողջ աշխարհում, գիտնականներին երկար ժամանակ չէր հաջողվում որոշել նույնիսկ պարզագույն ածխաջրածինների օքսիդացման հաստատորոշ մեխանիզմը։ Պատճառն ամենից առաջ այն էր, որ ածխաջրածինների օքսիդացման ռեակցիայի հարուցման համար պահանջվում էին համեմատաբար բարձր ջերմաստիճաններ, որոնց դեպքում միջանկյալ նյութերի (ալդեհիդներ, գերօքսիդներ, սպիրտներ) մեծ մասը անկայուն է և ռադիկալների ու ատոմների հետ փոխազդեցության մեջ մտնելիս հեշտութամբ քիմիական փոխարկման է ենթարկվում։ Արամ Նալբանդյանն առաջին անգամ կիրառեց գազային վիճակում գտնվող պարզագույն ածխաջրածինների օքսիդացման ռեակցիաների ֆոտոքիմիական հարուցման մեթոդը։ Դա հնարավորություն տվեց օքսիդացման ջերմաստիճանն իջեցնել ընդհուպ մինչև սենյակայինը և այդպիսով ուսումնասիրել պրոցեսի մեխանիզմը, որը բարդացված չէ երկրորդային ռեակցիաներով։ Այժմ զգայունացված (սնդիկի գոլորշիներով, ամյակով և այլն) ֆոտոքիմիական հարուցման մեթոդը լայնորեն կիրառվում է ինչպես մեր երկրում, այնպես էլ արտասահմանուն։ Այս հետազոտությունները նպաստեցին գազային փուլում գտնվող ածխաջրածինների բարձրջերմաստիճանային օքսիդացման շատ օրինաչափությունների և յուրահատկությունների ըմբռնմանը։
Բնական գազի օքսիդացման մեխանիզմի ուսումնասիրությանը
Բնական գազի օքսիդացման մեխանիզմի ուսումնասիրությանը նվիրված Արամ Նալբանդյանի աշխատանքների շարքն ավարտվեց մեթանի ուղղակի օքսիդացման միջոցով ֆորմալդեհիդ ստանալու արդյունաբերական եղանակի առաջարկմամբ, որի համար նրա ղեկավարած հեղինակային կոլեկտիվը 1965 թվականին արժանացավ ԽՍՀՄ ԺՏՆՑ-ի Ոսկյա մեծ մեդալին և ԽՍՀՄ ԳԱ նախագահության մրցանակին։ 1959 թվականին լույս տեսավ «Ֆորմալդեհիդը ելանյութ է պլասմասսաների համար» գիտահանրամատչելի գիրքը, որն Արամ Նալբանդյանը գրել է իր աշակերտ, այժմ ակադեմիկոս Ն. Ենիկոլոպյանի համահեղինակությամբ։ Գրքում նկարագրված են ֆորմալդեհիդի ստացման մեթոդները, նրա հիմնական հատկություններն ու այլ նյութերի հետ նրա կարևորագույն ռեակցիաները, որոնք հանգեցնում են սինթետիկ խեժի և պլաստմասսաների առաջացմանը։
Արամ Նալբանդյանը հատուկ ուշադրություն էր դարձնում հետազոտությունների ֆիզիկական մեթոդների կիրառմանը՝ քիմիական բարդ պրոցեսների մեխանիզմի ուսումնասիրման և քիմիական ռեակցիաները վարող միջանկյալ ակտիվ մասնիկների նույնացման համար։ Էլեկտրոնային պարամագնիսային ռեզոնանսի (ԷՊՌ) մեթոդի լայն կիրառումը Արամ Նալբանդյանին և նրա աշխատակիցներին հնարավորություն տվեց թթվածնի հետ ջրածնի այրման նոսր բոցերում հայտնաբերելու թթվածնի ատոմների և հիդրոքսիլ ռադիկալների գերհավասարակշիռ կոնցենտրացիաներ։ Ածխածնի օքսիդի և թթվածնի խառնուրդի այրման նոսր բոցերում, ջրածնի տարբեր դոնորների առկայությամբ, հայտնաբերվել են ջրածնի, թթվածնի ատոմների և հիդրոքսիլ ռադիկալների մեծ կոնցետրացիաներ, գտնվել են նրանց կուտակման օրինաչափությունները՝ կախված ռեակցիոն համակարգի տարբեր պարամետրերից։
Ծծմբածխածնի, ածխածնի ծծմբօքսիդի, ծծմբաջրածնի, ծծմբի գոլորշիների նոսրացված բոցերում հայտնաբերվել են ազատ ատոմների և ռադիկալների մեծ կոնցենտրացիաներ։ Արամ Նալբանդյանը պարզաբանել է ջրածնի, ածխածնի օքսիդի և ծծմբածխածնի այրման մանրամասն մեխանիզմները։ Ուսումնասիրելու համար վերասերված-ճյուղավորված մեխանիզմով ընթացող ռեակցիաները, որոնցում ռադիկալների կոնցենտրացիաներն անհնար է չափել գազային փուլում ԷՊՌ մեթոդով (նրանց փոքրության և ռադիկալների բազմատոմ կառուցվածքի պատճառով), ՀԽՍՀ ԳԱ քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտում Արամ Նալբանդյանի ղեկավարությամբ և նրա անմիջական մասնակցությամբ մշակվել է ԷՊՌ սպեկտրոմետրի հետ զուգորդված նոր կինետիկական մեթոդ։ Նոր մեթոդը լայն կիրառություն ստացավ մեր երկրի և արտասահմանի տարբեր լաբորատորիաներում և թույլ տվեց առաջին անգամ ընդհուպ մոտենալ քիմիական ռեակցիաների տարրական ակտերի (շղթաների ծնման և խզման) ուսումնասիրությանը։ Այս մեթոդով որոշվել է շղթաների ծնման մեխանիզմը ջրածնի, ածխաջրածինների, ալդեհիդների, սպիրտների և այլ միացությունների, ինչպես նաև հալոիդ պարունակող մի շարք ածխաջրածինների օքսիդացման ռեակցիաներում։
Արամ Նալբանդյանի հետազոտությունների մի մեծ շարք նվիրված է վերասերված-ճյուղավորված շղթայական մեխանիզմով ընթացող օքսիդացման ռեակցիաների ընդարձակ դասի կինետիկային և մեխանիզմին։ Դրանց թվին է պատկանում C1-C3 սահմանային ածխաջրածինների, ինչպես նաև ալդեհիդների օքսիդացումը։ Վերջիններիս օքսիդացումը դիտվեց ինչպես ածխաջրածինների օքսիդացման մեխանիզմում նրանց՝ որպես ռեակցիայի միջանկյալ նյութերի դերի բացահայտման տեսանկյունով, այնպես էլ համապատասխան օրգանական թթուների և գերթթուների նպատակաուղղված սինթեզման պրոցեսի ստեղծման նպատակով։
Արամ Նալբանդյանի աշխատանքների արժեքն այն է, որ կինետիկական հետազոտությունները իրականացվել են ոչ միայն ռեակցիայի միջանկյալ և վերջնական նյութերի, այլ ազատ ռադիկալների մակարդակով։ Պարաֆինային ածխաջրածինների թերմիկ և ֆոտոքիմիական օքսիդացման գազաֆազային ռեակցիաներում նույնացվել են ազատ ռադիկալները (ալկիլ- և հիդրոգերօքսիդային, ալկոքսիլային և այլն), որը հաստատեց այդ ռեակցիաների շղթայական ռադիկալային բնույթը։ Հետազոտման տվյալները թույլ տվեցին նաև ազատ ռադիկալների մակարդակով բացատրել պարաֆինային ածխաջրածինների օքսիդացման փորձնականորեն դիտարկվող կինետիկական օրինաչափությունները։
Արամ Նալբանդյանի ուսումնասիրություններով հայտնագործվել է օրգանական գերօքսիդների գոլորշիների՝ պինդ մակերևույթի վրա ռադիկալային քայքայման և ռադիկալների գազային փուլ դուրս գալու հետևանքով շղթաների հետերոգեն ճյուղավորման երևույթը։ Ընդ որում, Արամ Նալբանդյանին հաջողվել է ոչ միայն ի հայտ բերել և հետազոտել հետերոգեն գործոնների կարևոր դերը օքսիդացման պրոցեսում, այլև օգտագործել գերօքսիդային միացությունների հետերոգեն տրոհումը որպես հարուցող մասնիկների աղբյուր՝ թթվածին պարունակող, բարձր սելեկտիվության արժեքավոր օրգանական միացությունների ստացման պրոցեսի իրականացման համար։
1960-1980 թվականների ընթացքում կատարած հետազոտությունների արդյունքները, որոնք կապված են ԷՊՌ-ի հետ զուգակցված՝ ռադիկալների սառեցման կինետիկական մեթոդի նկարագրման և օգտագործման հետ, ամփոփված են Արամ Նալբանդյանի և Ա. Մանթաշյանի 1975 թվականին լույս տեսած «Տարրական պրոցեսները դանդաղ գազային ռեակցիաներում» և Արամ Նալբանդյանի ու Ի. Վարդանյանի «Օրգանական միացությունների գազաֆազային օքսիդացման պրոբլեմի ժամանակակից վիճակը» (1986 թվական) մենագրությունների մեջ, որոնցից առաջինը արժանացել է 1977 թվականին գիտության և տեխնիկայի բնագավառում ՀԽՍՀ Պետական մրցանակի։ 1972 թվականից ՀԽՍՀ ԳԱ քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտում Արամ Նալբանդյանի և Ա. Մերժանովի նախաձեռնությամբ զարգանում է գիտական հետազոտությունների նոր՝ դժվարահալ միացությունների բարձրջերմաստիճանային ինքնատարածվող սինթեզի ուղղությունը։ Մշակվել են մի մեծ շարք դժվարահալ անօրգանական միացությունների ստացման արդյունաբերական տեխնոլոգիաներ, որոնք լայն կիրառություն են գտել և կգտնեն կարծր համաձուլվածքների արդյունաբերության մեջ, բարձր ջերմաստիճանային տեխնիկայում և ժողովրդական տնտեսության այլ բնագավառներում։ Այդ աշխատանքի հիման վրա 1979 թվականին Կիրովականի բարձր ջերմաստիճանային տաքացուցիչների գործարանում տնտեսական մեծ էֆեկտով ներդրվեց մոլիբդենի երկսիլիցիդի ստացման տեխնոլոգիան։
Գիտակցելով կատալիտիկ պրոցեսների կինետիկայի և մեխանիզմի բնագավառում հետազոտությունների կարևորությունը, Արամ Նալբանդյանը կյանքի վերջին տարիներին կազմակերպեց կինետկայի և կատալիզի լաբորատորիա։ Հետազոտությունների թեման ընդգրկեց գազային և հեղուկ փուլերի օրգանական միացությունների նպատակաուղղված փոխարկման նոր կատալիզատորների մշակումը և այդ պրոցեսների կինետիկայի և մեխանիզմի ուսումնասիրությունը։ Ազատ ռադիկալների մակարդակով կատալիտիկ ռեակցիաների ուսումնասիրությունը լաբորատորիայի համար դարձավ բնորոշ ուղղություն, որով նա հատուկ տեղ գրավեց ԽՍՀՄ գիտական կենտրոնների համանման լաբորատորիաների շարքում։
Արամ Նալբանդյանի մրցանակները
Արամ Նալբանդյանը ըստ արժանվույն էր ներկայացնում խորհրդային գիտությունը արտասահմանում՝ մասնակցելով և զեկուցումներով հանդես գալով բազմաթիվ միջազգային գիտաժողովներում՝ ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Անգլիայում, Ֆրանսիայում, ԳՖՀ-ում, ԳԴՀ-ում, Բուլղարիայում, Բելգիայում, Ճապոնիայում, Հունգարիայում, Ռումինիայում և այլուր, լայնորեն պրոպագանդելով ՀԽՍՀ ԳԱ և ԽՍՀՄ ԳԱ քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտների գիտական կոլեկտիվների նվաճումները։ Կանադայի 9 քաղաքներում նա դասախոսությունների մի ամբողջ շարք է կարդացել։ 1973 թվականին Արամ Նալբանդյանը հրավեր է ստանում Գյոթինգենի համալսարանում որպես Գաուս-պրոֆեսոր դասախոսություններ կարդալու համար։ 1979 թվականին Արամ Նալբանդյանը Նյու Յորքի ազգային ակադեմիայի անդամ էր։ Նա մեծ երախտիք ունի կադրերի պատրաստման գործում։ Մոսկվայում և Երևանում Արամ Նալբանդյանի ղեկավարությամբ թեկնածուական դիսերտացիա են պաշտպանել ավելի քան 50 հոգի, որոնցից շատերը այժմ արդեն դոկտորներ են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ Պետական կրկնակի մրցանակակիրներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Խորհրդային քիմիկոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ
Մազերադա սուլ Պիավե
Մազերադա սուլ Պիավե  ( Maserada sul Piave), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզի Տրևիզո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 7500 մարդ, խտությունը՝ 298 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 28 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 31052, հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0422։
Սեմյոնովկա (գյուղ, Կրամատորսկի քաղաքային խորհուրդ)
Սեմյոնովկա (Семенівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրամատորսկի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Սեմյոնովկա գյուղում բնակվում էր 384 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,11 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրամատորսկի քաղաքային խորհուրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ուլիս (ֆուտբոլային ակումբ)
«Ուլիս» ֆուտբոլային ակումբ, պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Երևան քաղաքից, որը հանդես է եկել Հայաստանի Բարձրագույն խմբում։ Ակումբը հիմնադրվել է 2000 թվականին։ 2016 թվականի փետրվարին Ուլիսը պաշտոնապես հայտնեց ֆինանսական խնդիրների պատճառով Հայաստանի Բարձրագույն խմբում ելույթները դադարեցնելու մասին։
Պատմություն
«Ուլիս» ֆուտբոլային ակումբը հիմնադրվել է 2000 թվականին, Երևան քաղաքում, «Դինամո-2000» անվան տակ։ 2004 թվականին այն վերանվանվեց «Դինամո-Զենիթ», իսկ 2006 թվականին «Ուլիս» ։
2016 թ. փետրվարի 3-ին ակումբը հանդես եկավ հայտարարությամբ, ըստ որի չի շարունակի իր ելույթները Հայաստանի առաջնության բարձրագույն խմբում։
Եվրագավաթների վիճակագրություն
Խ = Խաղ; Հ = Հաղթանակ; Ո = Ոչ-ոքի; Պ = Պարտություն; ԽԳ = Խփած Գնդակ; ԲԳ = Բաց Թողած Գնդակ; ԳՏ = Գնդակների Տարբերություն
Տանը անցկացրած խաղերի հաշիվները թավատառ են։
Հեռացել են
* Վարձավճարով
** Վերադարձել է վարձավճարից
*** Հեռացել է «ազատ գործակալի» կարգավիճակով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային ակումբներ այբբենական կարգով ՈՒ Կատեգորիա:Երևանի ֆուտբոլային ակումբներ
Ժովենել Մոիզ
Կենսագրություն
Ժովենել Մոիզը ծնվել է Հայիթիի Հյուսիսարևելյան դեպարտամենտի Տրու-դյու-Նոր քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Էթյեն Մոիզը, վաճառական և ագարակատեր էր, իսկ մայրը՝ Լուսիա Բրունոն՝ դերձակուհի։ 1974 թվականին ընտանիքը տեղափոխվեց Պորտ-օ-Պրենս, որտեղ նա կրթություն ստացավ ։
1996 թվականին ամուսնացել է Մարտին Մարի Էթյեն Ջոզեֆի հետ, ով Ժովենելի դպրոցական տարիների ընկերուհին էր, և նրանք երեք երեխա ունեցան։ Այդ նույն տարում նա լքեց մայրաքաղաքը և բնակություն հաստատեց Պոր-դե-Պեում, որտեղ հիմնեց իր առաջին ընկերությունը՝ «JOMAR Auto Parts»-ը։ Նա նաև գյուղատնտեսական գործունեությամբ էր զբաղվում՝ հանդիսանալով Հյուսիսարևելյան դեպարտամենտի բանանի պլանտացիայի սեփականատերը։ 2001 թվականին նա լծվեց մի նոր գործի՝ ջրային տնտեսության բնագավառում՝ Հայիթիի Հյուսիսարևելյան և Հյուսիսարևմտյան դեպարտամենտներում կառուցելով հիդրոէլեկտրակայաններ և ջրատար ցանցեր ։
2004 թվականին եղել է Հյուսիսարևելյան դեպարտամենտի Առևտրի և արդյունաբերական պալատի (CCINO) անդամ, իսկ շուտով նաև պալատի ղեկավար ու Հայիթիի Առևտրի և արդյունաբերական պալատի (CCIH) գլխավոր քարտուղար։ 2008 թվականին հիմնել է Compagnie Haïtienne d’Energie S.A. (COMPHENER S. A.) էներգետիկ ընկերությունը, որն զբաղվում էր Հայիթիի Հյուսիսարևելյան դեպարտամենոի 10 մունիցիպալիտետներին արևային և քամու էներգիայի մատակարարմամբ։ 2012 թվականին հիմնել է «Agritrans» ընկերությունը, որը գործում էր գյուղատնտեսական բնագավառում՝ հենց դրանով նպաստելով Հայիթիում առաջին ազատ գյուղատնտեսական գոտու ստեղծմանը։
2015 թվականին Հայիթիի նախագահ Միշել Մարտեյին սեփական կուսակցությունից՝ Թեդ Կալեից (PHTK), որպես 2015 թվականի նախագահական ընտրությունների թեկնածու՝ նշանակեց Ժովենել Մոիզին, քանի որ Մարտեյին չէր կարող դնել իր իսկ թեկնածությունը։ Ընտրությունների առաջին փուլում՝ 2015 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, Ժովենել Մոիզն զբաղեցրեց առաջին տեղը՝ ձայների 32,8 % արդյունքով՝ հաղթելով իր գլխավոր մրցակցին՝ Ժյուդա Սոլեստենին, ով հավաքել էր 25,2 % ձայն։ Ընտրությունների հաղթողը պետք է որոշվեր ընտրությունների երկրորդ փուլում, որն իսկզբանե նախատեսված էր անցկացնել 2015 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։ Սակայն Մոիզի հակառակորդը չընդունեց ընտրության արդյունքները՝ իշխանություններին մեղադրելով ընտրակեղծարարության մեջ։ Այդպիսի իրավիճակում Հայիթիի նախագահ Մարտեյին 2015 թվականի դեկտեմբերին հատուկ հանձնաժողով կազմեց՝ ընտրական օրենսդրության իրավախախտումների դեպքերի հետաքննության համար։ 2016 թվականի հունվարի սկզբին հանձնաժողովը հաստատեց քվեարկության ընթացքում տեղի ունեցած իրավախախտումները և որոշեց անցկացնել կրկնակի քվեարկություն ։
2016 թվականի նոյեմբերին՝ կրկնակի ընտրությունների ժամանակ, Մոիզը հաղթեց առաջին փուլում՝ ստանալով ձայների 55,7 %-ը՝ առաջ անցնելով Ժյուդ Սոլեստենից, ով ստացել էր ձայների ընդամենը 19,5 %-ը ։ Ժովենել Մոիզն իր պաշտոնն ստանձնեց 2017 թվականի փետրվարի 7-ին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայիթիի նախագահներ Կատեգորիա:Պետության սպանված ղեկավարներ Կատեգորիա:Սպանված քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հրաձգային զենքից մահացածներ
Նյուարկ (Դելավեր)
Նյուարկ (Newark), քաղաք, որը գտնվում է ԱՄՆ-ի Դելավեր նահանգի Նյու Քասլ շրջանում` ՈՒիլմինգտոն քաղաքից 19 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Նյուարկում տեղակայված է Կամպուս քաղաքի Դելավեր համալսարանի հիմնական մասնաշենքը։
Աշխարհագրություն
Նյուարկը գտնվում է Դելավերի հյուսիս-արևմուտքում, նրա արևմտյան սահմանը սերտորեն հարում է Մերիլենդ նահանգին, Փենսիլվանիա նահանգը գտնվում է քաղաքից մոտ 4 կիլոմետր հյուսիս-արևմուտքում։ Նյուարկը գտնվում է Չեսապիկսկի և Դելավերի միջև, այս և մյուս քաղաքներից բաժանվում է 12-14 կիլոմետր հեռավորությունով։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 23կմ2, բաց ջրային տարածքներ գրեթե չկան։
Պատմություն
Նյուարկը հիմնադրվել է շոտլանդա-իռլանդական և Ուելսի բնակիչների կողմից, 1964 թվականին։ Քաղաքի կարգավիճակ նշանակվել է 1758 թվականին։
1777 թվականի սեպտեմբերի 3-ին անկախության պատերազմ սկսվեց Հյուսիսային Ամերիկայում Կուչես կամրջի մոտ, հենց այստեղ առաջին անգամ ծավալվեց ԱՄՆ դրոշը՝ 13 աստղերով։
1798 թվականին կառուցվեց քաղաքի առաջին խոշոր արդյունաբերական ձեռնարկությունը՝ թղթի արտադրության ֆաբրիկան, որը կոչվում էր «Կյորտիս»։ դա ԱՄՆ-ում թղթի ամենահին ֆաբրիկան էր, որը փակվեց միայն 1997 թվականին ։ 1812 թվականին կառուցվել է առաջին մեթոդիստական եկեղեցին, որից դեպի քաղաք տանող երկաթուղին կառուցվել է 1837 թվականին։
Կրթություն
1743 թվականին Նյու Լոնդոնում (Փենսիլվանիա հաստիք) բացվեց գրագիտության դպրոց, 1765 թվականին այն տեղափոխվեց Նյուարկ, և շուտով վերանվանվեց Նյուարկի ակադեմիա․ առաջին շրջանավարտներից էին քաղաքական գործիչներ Ջորջ Ռիտը, Թոմաս Մակկինը և Ջեյմս Սմիթը ։
1833 թվականին քաղաքում բացվեց առաջին քոլեջը, հաջորդ տարի այն միավորվեց գոյություն ունեցող ակադեմիայի հետ, նորաստեղծ ուսումնական հաստատությունը կոչվեց Դելավերի քոլեջ։ 1859 թվականին ուսումնական հաստատությունը փակվեց, 1870 թվականին այն կրկին իր դռներն է բացում և 1921 թվականին դարձավ Դելավերի համալսարան ։
Թուրնբերի ամրոց
Թուրնբերի ամրոց, հատվածային ավերակ Կիրկոսվալդ գյուղի ծայրին, Մեյբոլի մոտ, Շոտլանդիայի Այրշայր կոմսությունում ։ Գտնվելով ծխական համայնքի տարածքի մեջ մտնող ցածրադիր թերակղզու ծայրամասում, այն հանդիսացել է Քարրիքի կոմսի նստավայրը։ Հարևանությամբ գտնվում է Թունբերիի գոլֆի  մարզադաշտը։
Նյուարկ (Դելավեր)
Կրթություն
1893 թվականին բացվեց Նյուարկի առաջին բարձրագույն դպրոցը, իսկ 1914 թվականին՝ կանանց քոլեջը ։
Թուրնբերի ամրոց
Պատմություն
Թուրնբերի ամրոցի ծագումը վերգրվում է հնագույն ժամանակներին։ Որևէ վավերական գրառում չկա, թե երբ և ում կողմից է այն կառուցվել, սակայն այն սկզբնապես եղել է  Գելովեյ լորդերի ամրոցը, հետո 13-րդ դարասկզբին անցել է Քարրիքի կոմսերի տիրապետության տակ ։ 13-րդ դարի վերջին ամրոցը պատկանում էր Քարրիքի այրիացած կոմսուհի Մարջորիին։ Ըստ միջնադարյան լեգենդի, Մարջորին իրեն այցելած ասպետ Ռոբերտ դե Բրյուսին այնքան է գերի պահել, որ նա համաձայնվել է ամուսնանալ իր հետ։  1271 թվականին նրանց ամուսնությունից հետո և՛ ամրոցը, և՛ կոմսությունը փոխանցվել են Ռոբերտին։ Նրանց առաջին որդին, նույնպես Ռոբերտ անունով, հետագայում դարձել է Շոտլանդիայի թագավոր Ռոբերտ Բրյուսը։ Թեև հայտնի չէ, արդյոք Թուրնբերիում է ծնվել նա թե ոչ, այն փաստը, որ նա մանկությունն անց է կացրել ամրոցում, կասկած չի հարուցում ։
Նյուարկ (Դելավեր)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:1694 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ Կատեգորիա:Դելավերի քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Թուրնբերի ամրոց
Պատմություն
Թուրնբերի ամրոցը կապվում է երկու կարևոր պատմական իրադարձության հետ, որոնք երկուսն էլ ուղղակի կապ ունեն Ռոբերտ Բրյուսի հետ։ 1286 թվականի սեպտեմբերի 20-ին մի քանի շոտլանդական բարոններ, որոնք պաշտպանում էին Բրյուսի թեկնածությունը որպես գահի ժառանգորդ, գաղտնի հանդիպել են Թուրնբերի ամրոցում։ Այդ ժամանակ Ռոբերտը դեռ 12 տարեկան էր ։ Երկրորդ դեպքը 1307 թվականին Ռոբերտի կողմից արված փորձն էր՝ հետ բերել ամրոցն անգլիացիներց, որոնք այդ ժամանակ տիրում էին դրան։ Փորձը մասամբ է հաջողվել, թեև վերջին հաշվով այն հանգեցրել է անգլիացի զինվորների դուրս մղմանը։ Ամրոցը հետ պահանջելու նրա այս փորձը սկիզբ է դրել մի երկար պայքարի, որն ավարտվել է Բանոքբըրնում Ռոբերտի վերջնական հաղթանակով ։ Հենց Ռոբերտ Բրյուսն է հրամայել քանդել ամրոցը 1310 թվականին, որպեսզի կանխի ևս մեկ անգամ այն անգլիացիների ձեռքն ընկնելը։ Ամրոցը համարյա ավերվել է․ մնացորդները, որ այսօր կանգուն են, սկզբնական ամրոցի մասն են, քանի որ ամրոցը նորից չի կառուցվել ։
Նկարագրություն
Հին կառույցից քիչ բան է մնացել այսօր։ Երեք կողմից այն շրջապատված է ծովով, իսկ ցամաքային կողմը զբաղեցնում է գոլֆի մարզադաշտը։ Ամրոցի ավերակը դարերով ենթարկվել է եղանակային ու  ծովային քայքայման, անվնաս թողնելով միայն նրա ցածրադիր կամարներն ու մառանները։ Կան նաև բարձրացվող կամրջի հետքեր, ինչպես նաև հին պորտկուլիս, որը հավանաբար ծառայել է որպես դարպաս։  Հաշվի առնելով ժայռի չափը, որը գտնվում է տարածքում, ամրոցը եղել է մեծ չափերի ու հզորության բերդ։ Կան նաև քարանձավներ, որոնք ուղղված են դեպի ծովը և կարող են ծառայած լինել որպես նավահանգիստ։ 1873 թվականին ամրոցի տարածքի մի հատվածում կառուցվել է փարոս, որն այսօր կանգուն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամրոցներ
Թխինալա (Գորիի շրջան)
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
(325) Հայդելբերգա
(325) Հայդելբերգա (Heidelberga), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1892 թվականի մարտի 4-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,210446 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6958 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7251 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Հայդելբերգա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,721 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2101,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,171339 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,56° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է M դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս M Կատեգորիա:1892 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Սեդա Ազնավուր
Սեդա Ազնավուր (Seda (Patricia) Aznavour, ), ֆրանսահայ երգչուհի և դերասանուհի։
Շառլ Ազնավուրի ավագ դուստրը։
Կենսագրություն
Սովորել է Փարիզի հայ կուսանաց քոլեջում, երաժշտական դպրոցներում։ 1960-ականներից սկսել է երաժշտական կարիերան, տեղափոխվել է ԱՄՆ, համերգներ է տվել Վիլյամ Սարոյանի դստեր՝ Լյուսիի հետ։ 1988 թ. թողարկել է հայկական ավանդական երգերի ալբոմ։ Հոր հետ հայերեն կատարել է Սայաթ-Նովայի «Աշխարհումս» երգը։
(8760) Կրեքս
(8760) Կրեքս (Crex), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի մարտի 25-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Սեդա Ազնավուր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ երգչուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսահայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկահայ երգչուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ հայկական սերմամբ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգչուհիներ
(8760) Կրեքս
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,090519 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9125 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2685 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1984,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181408 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,67° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1971 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
ՌեԱնիմանիա
Պատմություն
Հայկական միջազգային անիմացիոն կինոփառատոնը ստեղծվել է Երևանում՝ 2009 թվականին, սակայն դրա գաղափարը ծնվել էր պաշտոնական բացումից դեռ երեք տարի առաջ։
«ReAnimania» փառատոնի հիմնական առաքելությունը կայանում էր անիմացիոն արվեստը զարգացնելու և նոր սերնդի միջազգային մակարդակի նկարիչ-անիմատորներ դաստիարակելու մեջ։ Նպատակ կար ստեղծելու մի հարթակ, որտեղ հնարավոր կլիներ ցուցադրել հայ անիմատորների աշխատանքները և ամբողջ աշխարհի լավագույն անիմացիոն ֆիլմերը։ Փառատոնի ընթացքում իրականացվում են ցուցադրություններ, սեմինարներ, վարպետական դասընթացեր և քննարկումներ։ Հետագայում պլանավորվում է բացել անիմացիային նվիրված թանգարան։ Մրցույթին ներկայացված ֆիլմերը ցուցադրվում են ոչ միայն Երևանում, այլ նաև Դիլիջան քաղաքում։ ՌեԱնիմանիան համագործակցում է «Անսի» միջազգային անիմացիոն կինոփառատոնի, Շտուտգարտի կինոփառատոնի, «Aardman Studio»-ի, Գալուստ Գյուլբենկյան հիմնադրամի և «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի հետ ։
Խլեբնայա հրապարակ (Սամարա)
Խլեբնայա հրապարակ (Хлебная площадь), Սամարա քաղաքի հնագույն հրապարակ, որը գտնվում է Սամարյան շրջանում, Ստեպան Ռազինի և Կրուպսկայա փողոցների միջև, Վոլգա և Սամարա գետերի միջև ընկած ցամաքալեզվակում։  Այդտեղից է սկսվում Կույբիշևի փողոցը։
Ստուգաբանություն
Քաղաքի հիմնադրման ժամանակվանից` 1586 թվականից, այս վայրում բարձրանում էին Սամարյան ամրոցի աշտարակները։ Քաղաքի չորսհարյուրամյակի պատվին կառուցվում է ամրոցի աշտարակների նման փայտաշեն կառույց։ Խլեբնայա հրապարակն իր անվանումը ստացել է այստեղ գործող հացահատիկի բեռնաթափման նավամատույցի, հացի բորսայի, հացի գործարանի և ալրաղացի պատվին։ Այս հրապարակում և երբեմն էլ «Ռևել» պանդոկում կնքվում էին հացահատիկի առք ու վաճառքի գործարքներ։
Հրապարակի այլ անվանումներ` Առևտրի, Շեպետիլնայա, Կազանսկայա, Պշենիչնայա ։
Պատմություն
Հին ալրաղացի շենքը 2012 թվականից համարվում է մշակութային ժառանգության օբյեկտ № 6300329000: 19-րդ դարի երկրորդ կեսին Խլեբնայա հրապարակը դարձավ Պովոլժիեի գլխավոր հացի շուկան։ 1898 թվականին  ճարտարապետ Ալեքսանդր Շչերբաչովի նախագծով կառուցվեց հացի բորսայի շենքը։ Երկհարկանի բորսայի շենքի ճարտարապետական լուծումն իրականացվել է նեոկլասիցիզմի ոճով, որն արտահայտում է այդ տարիների պաշտոնական հասարակական կարծիքը։ 1916 թվականին ինժեներ Պետրովի նախագծով կառուցվեց Եվրոպայում խոշորագույն ալրաղացը։ 19-րդ դարում հրապարակում  կառուցվեց հրդեհադիտանոց ։
Հրապարակի ներկայիս վիճակ
Պատմական Խլեբնայա բորսայի և հին ալրաղացի շենքերը ճանաչվել են մշակութային ժառանգության օբյեկտ։ Հրապարակի որոշ մասը զբաղեցնում է պուրակը ։
Խլեբնայա հրապարակի շրջանում կատարված հնագիտական պեղումների ընթացքում հայտնաբերվել են փայտե ամրոցի մնացորդներ, որոնք ենթադրաբար վերաբերվում են 18-րդ դարի սկզբին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սամարայի հրապարակներ
Հունվարի 29
Հունվարի 29, տարվա 29-րդ օրն է։
Բռնցքամարտի համաշխարհային ասոցիացիա
1921 թվականին ԱՄՆ-ում ստեղծվել է Բռնցքամարտի ազգային ասոցիացիան (National Boxing Association): Արդեն 1962 թվականի օգոստոսի 23-ին այն պաշտոնապես վերանվանվել է Բռնցքամարտի համաշխարհային ասոցիացիա :
Վարկանիշային աղյուսակ
Բռնցքամարտի համաշխարհային ասոցիացիայի վարկանիշային աղյուսակը ներառում է աշխարհի ուժեղագույն բռնցքամարտիկների՝ տասնյոթ քաշային կարգերում։ Թարմացումները հրապարակվում են կազմակերպության պաշտոնական կայքում ։
Ռեկորդ
Տիտղոսի ամենաերկար պաշտպանության ռեկորդը պատկանում է նվազագույն քաշային կարգում Թայլանդի երկու բռնցքամարտիկների։ Առաջինը Չանա Պորպաոինն է(53-4-5)։ Նա անց է կացրել 8 տիտղոսային պաշտպանություն՝ 1993-ից 1995 թվականներին։ Երկրորդը Նոկաուտ Սի Պի Ֆրեշմարտնն է ( 21- 0-0)։ Ունեցել է տիտղոսի պաշտպանության 8 մարտեր՝ 2016-2020 թվականներին։
Աշխարհի գործող չեմպիոններ
2021 թվականի ապրիլի 24-ի տվյալներով WBA վարկածով աշխարհի գործող չեմպիոնները։
Անոնե Վենետո
Անոնե Վենետո (Annone Veneto), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վենետիկ գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 3733 մարդ։ Խտությունը կազմում է 149 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 25 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 30020։ Հեռախոսային կոդ՝ 00422։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Սան Վիտալեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գորգացեի (գետակ)
Գորգացեի, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, ձախից միանում է Մաճիխել գետակին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մաճիխել գետի վտակներ
Բելմոն Լյուտեզյո
Բելմոն Լյուտեզյո (Belmont-Luthézieu), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Ռոն Ալպեր մարզում՝ Էն գավառում՝ Շամպան ան Վալմորե շրջանում։
Համայնքի INSEE կոդը 01042։
Աշխարհագրական դիրք
Համայնքը գտնվում է ծովի մակարդակից 450 մետր բարձրության վրա, Բելլե քաղաքից 14 կիլոմետր դեպի հյուսիս, Յուրա լեռներում՝ Սերան գետի հովտում։
Համայնքին են պատկանում նաև մի քանի գյուղեր։
Պատմություն
Գյուղը բնակեցված է դեռ հին ժամանակներից։ Միջին դարերում Բելմոն Լյուտեզյոն պատկանում էր Սավոյների կոմսությանը, իսկ Լիոնի 1601 թվականի պայմանագրով անցավ Ֆրանսիային։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը, 2010 թվականի տվյալներով, կազմում է 514 մարդ։
Տնտեսություն և արդյունաբերություն
Բնակչությունը զբաղվում է հիմնականում գյուղատնտեսությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Բրեթ Թոմաս
Բրեթ Մեթյու Փոլ Թոմաս (Brett Matthew Paul Thomas, ), ամերիկացի սերիական մարդասպան։ Թոմասը հանցակից Մարկ Տիչի հետ 1977 թվականի հունվարին Կալիֆոռնիա նահանգի Օրինջ շրջանում չորս դաժան սպանություններից բաղկացած շարք է կատարել՝ տարբեր դրդապատճառներով։ Օրինջ շրջանի իշխանությունները Բրեթ Թոմասին ճանաչել են շրջանի տարածքում գործող ամենադաժան սերիական մարդասպաններից մեկը։ Թոմասի գործով բացառիկությունը տալիս է այն փաստը, որ մի շարք սպանություններ կատարելու ժամանակ նա և նրա հանցակից Մարկ Տիչը համապատասխանաբար 18 և 17 տարեկան էին ։
Սպանությունների շարք
1977 թվականի հունվարի 21-ին 18-ամյա Բրեթ Թոմասը որոշել է կողոպտել 20-ամյա Լորա Սթոութոնի բնակարանը։ Թոմասի հանցակիցը նրա մտերիմ ընկերն է և հարևանը՝ 17-ամյա Մարկ Տիտը, որի հետ Թոմասը բազմիցս կողոպուտներ և գողություն է կատարել։ Կողոպուտի ժամանակ Սթոութոնը վերադարձել է տուն և բռնել երկու կողոպտիչներին։ Թոմասը և Տիչը բռնել են աղջկան, նրան նստեցրել իրենց ավտոմեքենայի բեռնախցիկում և տարել Օրինջ շրջանի անապատային տարածք, որտեղ գիշերը բռնաբարել են նրան և վկաներից ազատվելու նպատակով գնդակահարել 22-մմ տրամաչափի հրացանից։ Այդ սպանությունը կատարել է Մարկ Տիչը։
1977 թվականի հունվարի 24-ին Թոմասը և Տիչը ներխուժել են Գարդեն Գրովի շրջանում գտնվող կաթնամթերքի խանութ՝ կողոպուտի նպատակով։ Կողոպուտի ընթացքում Թոմասը գնդակահարել է խանութի տիրոջը՝ 35-ամյա Էֆրաիմ Քրիստիանին։ Սպանելով վկային՝ հանցագործները հափշտակել են նրա իրերն ու թանկարժեք իրերը, սակայն չեն կարողացել բացել գումարով լի դրամարկղը։ 1977 թվականի հունվարի 29-ի վաղ առավոտյան Բրեթ Թոմասը ծրագրել է բիլիարդի ակումբի և լվացքատան կողոպուտը։ Հանցագործները հետևել են, թե ինչպես է երկու հաստատությունները փակել դրանց սեփականատեր Օբրի Դունկանը։ Այդ գիշեր նրանք հետևել են Օբրի Դունկանին դեպի նրա տունը, որտեղ տան շեմին հարձակում են գործել նրա վրա։ Հարձակման ընթացքում Թոմասը Դունկանին սպանել է 22 մմ տրամաչափի հրացանից, իսկ Մարկ Տիչը խուզարկել է դիակը՝ հափշտակելով բանալիները։ Կրակոցների ընթացքում հանցագործների գործողությունները գրավել են ուշադրությունը, որի հետևանքն Է դարձել Դունկանի կնոջ և նրա դուստրերից մեկի՝ 18-ամյա Դենիզ Դունկանի տան շեմին հայտնվելը, որոնց նույնպես Բրեթ Թոմասը գնդակահարել է։ Դենիզ Դունկանը հրազենային երեք վնասվածք է ստացել և շուտով մահացել։
Սպանություններից հետո Թոմասը և Մարկ Տիչը վերադարձել են բիլիարդի ակումբ և ներխուժել են նրա տարածք։ Որոշ արժեքավոր իրեր վերցնելով՝ հանցագործները, ինչպես կաթնամթերքի խանութի կողոպուտի դեպքում, չէին կարողացել բացել դրամարկղը և հասույթը վերցրել են այն բանից հետո, երբ մեքենա է կանգ է առել այդ հաստատության մոտ, որտեղից դուրս էր եկել անհայտ անձը, որն իր արտաքին տեսքով ստիպել է ավազակներին հեռանալ կողոպուտի վայրից։ Հաջորդ օրերին Բրեթ Թոմասը Տիչի հետ ևս մի քանի հաջող կողոպուտ ու գողություն է կատարել ։
Ձերբակալություն
1977 թվականի փետրվարի 4-ին Սան Բերնարդինո շրջանի տարածքում Բրեթ Թոմասի և Մարկ Տիչի ավտոմեքենան կանգնեցվել է անձը հաստատող փաստաթղթի  ստուգման համար։ Զննությամբ պարզվել է, որ ավտոմեքենան հափշտակված է և գտնվում է հետախուզման մեջ։ Ավտոմեքենայի սրահում հայտնաբերվել է 22 մմ տրամաչափի հրացան, արժեք ներկայացնող իրեր, արյան հետքեր և  հանցագործություն բացահայտող այլ ապացույցներ։ Կասկածյալներին բերման են ենթարկել, տարել ոստիկանության Անահայմի բաժանմունք և հարցաքննել ։
Դատ
Հետաքննության ժամանակ Թոմասն ու Տիչը հավատարիմ են մնացել անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին և հրաժարվել են հաշտվել հետաքննության հետ։ Միայն այն բանից հետո, երբ դատաձգաբանական փորձաքննությունը հաստատել է այն փաստը, որ բոլոր զոհերն իսկապես սպանվել են կասկածյալին պատկանող զենքից, Բրեթ Թոմասը և Մարկ Տիչը 1977 թվականի օգոստոսին իրենց նկատմամբ մահապատիժը չեղյալ հայտարարելու դիմաց մեղքը ճանաչելու մասին համաձայնության են եկել։ Թոմասն իրեն մեղավոր է ճանաչել երեք սպանությունների, մարդու առևանգման և մի քանի կողոպուտների կատարման մեջ։ Նրա հանցակից Մարկ Տիչն իրեն մեղավոր է ճանաչել մեկ սպանության, մարդու առևանգման, ոստիկանության աշխատակցի կյանքի նկատմամբ ոտնձգության, մասնավոր սեփականության տարածք ներթափանցելու և կոտրելու մեջ։ Հանցագործների դատավարությունը սկսվել է 1977 թվականի աշնանը։
Հիմնվելով արդարադատության գործարքի վրա՝ 1977 թվականի հոկտեմբերի 17-ին երկու մարդասպանները դատապարտվել են ցմահ ազատազրկման՝ 7 տարվա ազատազրկման պայմանական վաղաժամկետ ազատման միջնորդություն ներկայացնելու իրավունքով ։
Կալանքի ընթացքում
Առաջին անգամ Բրեթ Թոմասին թույլ են տվել վաղաժամկետ պայմանական ազատման միջնորդություն ներկայացնել արդեն 1983 թվականի փետրվարին, սակայն նրան մերժել են։ Հետագա տարիներին Թոմասը միջնորդություններ է ներկայացրել ևս 14 անգամ, սակայն նրան մշտապես մերժել են ազատ արձակել զոհերի հարազատների բողոքի և դեվիանտ վարքի պատճառով ։ 1977-2015 թվականներին Թոմասը 56 անգամ պատասխանատվության է ենթարկվել կանոնների խախտման և բռնության հետ կապված հակաօրինական գործողություններ կատարելու համար։ Մոտ 20 տարի Բրեթ Թոմասը գտնվել է սուպրեմասիստների բանտային խմբավորման մեջ։ Վերջին անգամ Թոմասի հերթական պայմանական-վաղաժամկետ ազատման լսումները տեղի են ունեցել 2015 թվականի ապրիլին, սակայն նրան կրկին մերժել են և արգելել են միջնորդություններ ներկայացնել մինչև 2022 թվականը  ։
Նրա հանցակից Մարկ Ուեյն Տիչը 1983 թվականից սկսած 8 անգամ պայմանական վաղաժամկետ ազատման միջնորդություն է ներկայացրել, սակայն նրան նույնպես մերժել են զոհերի հարազատների բողոքի պատճառով։ Բանտում գտնվելու ընթացքու Մարկ Տիչն ավարտել է դպրոցը, ստացել միջնակարգ կրթության վկայականը, յուրացրել զոդողի մասնագիտությունը և բարձրագույն կրթություն ստացել Չեպմենի համալսարանում։ Բանտերում անցկացրած տարիների ընթացքում Տիչը դարձել է «Քրիստոսի եկեղեցու» ակտիվ հետևորդը և կողմնակիցը։ Նրա հերթական դատական լսումները պետք է տեղի ունենային 2014 թվականի մայիսին, սակայն Մարկ Տիչը մահացել է 2014 թվականի ապրիլի 22-ին՝ Սան Քվենտինի բանտում  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սերիական մարդասպաններ
Սամվել Բաղդասարյան (քանդակագործ)
Սամվել Սարգսի Բաղդասարյան, հայ արվեստագետ, քանդակագործ։
Կենսագրություն
1983 թվականից Գեղագիտության ազգային կենտրոնի խեցեգործության արվեստանոցի դեկավարն է, 1997 թվականից՝ Կերպարվեստի և դեկորատիվ կիրառական արվեստի ստուդիա-քոլեջի տնօրեն, 1999 թվականից դասավանդում է Հայկական բաց համալսարանում (կերպարվեստի ֆակուլտետի հիմնադիրներից, 2004 թվականից՝ դեկան) ։
Աշխատանքները գտնվում են Երևանի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Մոսկվայի Արևելքի թանգարանում, Սարդարապատի ազգային թանգարանում, Մոսկվայի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Չիկագոյի «Վիկի Հովհաննիսյան» ժամանակակից արվեստի պատկերասրահում, Երևանի «Ակադեմիա» պատկերասրահում և այլ անձնական հավաքածուներում ։
Ստեղծագործությունները
Ստեղծագործել է հիմնականում խեցեգործության բնագավառում։ Ստեղծել է գեղանկարներ, ձևավորել հեռուստատեսային և օպերային ներկայացումներ։ Գործերից են՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ արվեստագետներ
Բարբոնա
Բարբոնա (Barbona), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Պադովա գավառում ։
Բնակչության թվաքանակը կազմում է 743 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 87 կմ²։ Զբաղեցնում է 9 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս- 35040։ Հեռախոսային կոդ- 0425։
Բնակավայրի հովանավոր սուրբն է՝ Միքայել հրեշտակապետը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Իվրեթի
Իվրեթի (ივრეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 900 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 32 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Հավիկ (անձնանուն)
Հավիկ, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն հավիկ՝ «թռչնակ» բառից։ Հիշատակվել է մեկ անգամ՝ 13-րդ դարում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Ռուբեն Կուբելյան
Ռուբեն Կուբելյան, հայ օպերային երգիչ, տենոր։
Օպերային ներկայացումներ
Հանդես է եկել շուրջ 50 օպերային ներկայացումներում՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1933 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ երգիչներ Կատեգորիա:Տենորներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:2014 մահեր Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 28 մահեր Կատեգորիա:Հայ օպերային երգիչներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Բլագովեշչենսկ
Բլագովեշչենսկ (Благовещенск), քաղաք Ռուսաստանում։ Ամուրի մարզի վարչական կենտրոնն է։ Հանդիսանում է ՌԴ-ի միակ վարչական կենտրոնը, որը գտնվում է անմիջապես նրա սահմանգծին։
Ձորագյուղ փողոց
Ձորագյուղ փողոց, փողոց Երևանում, նախկին Ձորագյուղ թաղամասում։ Սկիզբ է առնում Պարոնյան փողոցից։ Փողոցն անցնում է Հրազդանի կիրճի երիզով։ Բնակելի թաղամասի արևելյան սահմանը Կենտրոն վարչական շրջանն է։ Փողոցը կրում է նախկինում այստեղ տեղակայված գյուղի անունը։
Բլագովեշչենսկ
Բնակչությամբ հինգերորդն է Ռուսաստանի Հեռավոր արևելքում ։