cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռոզինա Անսելմի
Կենսագրություն
Անջելո Մուսկոյի մահից հետո 1937 թվականին դերասանուհին Միքելե Աբրուցցոյի, Թուրի Պանդոլֆինի և Ջովաննի Գրասսոյի հետ հիմնել է թատերախումբ, մասնակցել Իտալական հեռարձակման գործակալության ռադիոհաղորդումներին, այնուհետև՝ իտալական ռադիոյի և հեռուստատեսության հաղորդումներին։ Հեռուստատեսության հայտնվելուց հետո նկարվել է մի շարք հեռուստատեսային ծրագրերում և հեռուստատեսային կատակերգական ֆիլմերում։ 1952 թվականին դարձել է Կատանիայի Ստաբիլե թատրոնի (Teatro Stabile di Catania) հիմնադիրներից։
Մարտինա Շտոսսել
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Արգենտինացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Արգենտինացի պարուհիներ
Ռոզինա Անսելմի
Կենսագրություն
Ռոզինա Անսելմին ամուսնացել է դերասան Լինդորո Կոլոմբոյի հետ։ Խաղացել է մինչև ութսուն տարեկան։ Մահացել է Կատանիայում 1965 թվականի մայիսի 23-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Իտալացի կինոդերասանուհիներ
ՄՏԿ (այլ կիրառումներ)
ՄՏԿ կարող է նշանակել՝
Սխալների տեսություն
Սխալների տեսություն, մաթեմատիկական վիճակագրության բաժին, որն ուսումնասիրում է անհայտ մեծություններն իրենց մոտավոր արժեքներով որոշելու և չափումների ժամանակ առաջացած սխալները գնահատելու հարցերը։ Հիմնականում զբաղվում է պատահական սխալների ուսումնասիրությամբ, այնպիսի սխալների, որոնք առաջանում են չափումների յուրաքանչյուր արդյունքի վրա ազդող զանազան պատահական (չնախատեսվող) պատճառներից։ Դրանք հավանականությունների տեսությունում դիտարկվում են որպես պատահական մեծություններ։ Սխալների տեսությունյան հիմնական խնդիրներն են՝ պատահական սխալների բաշխման օրենքների որոնումը, չափվող մեծությունը չափումների արդյունքներով գնահատելու և այդպիսի գնահատականների սխալների սահմանները որոշելու հարցերը։
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական վիճակագրություն Կատեգորիա:Թվային մեթոդներ
Սանջակ (Մալաթիայի գավառ)
Սանջակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Նովոոստանկովո
Նովոոստանկովո (Новоостанково, Яңы Останков), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ցրտնոտի կամուրջ
Ցրտնոտի կամուրջ, միակամար կամուրջ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի Քարվաճառի ենթաշրջանում, Ցրտնոտ գյուղից 1,5 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ցրտնոտ և Խոլոզանց գյուղատեղիների միջև, Թարթառ գետի վրա ։
Պատմություն
Ցրտնոտի կամուրջի մասին պատմական տեղեկությունները բացակայում են։ Ցրտնոտ և Խոլոզանց գյուղերը հիշատակվում են Դադիվանքի վիմագրերում և 1763 թվականի կալվածացուցակում՝ վանքապատկան այլ գյուղերի հետ միասին ։ Քարվաճառի շրջանում քոչվոր ցեղերի՝ քրդերի հաստատումից հետո երկու գյուղերը ստանում են նոր անվանումներ, որոնք հների աղավաղված և թարգմանված ձևերն են՝ Սոյուղբուլաղ (Ցրտաղբյուր) և Խոլազեյ-Ալխասլը ։
Նկարագրություն
Կամուրջը միաթռիչք է, կառուցված է անմշակ քարերով՝ հատկապես գետաքարով և կրաշաղախով։ Կամուրջի անցուղու լայնությունը 2,05 մետր է, թռիչքը՝ 7,10 մետր։ Հիմք ընդունելով կամուրջի շինարարական առանձնահատկությունները և համեմատություն անելով այլ կամուրջների հետ՝ հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյանը կամուրջը թվագրում է մոտավորապես 13-16-րդ դարերով ։
Ներկա վիճակ
Կամուրջն Արցախյան պատերազմների ժամանակ չի տուժել, 44-օրյա պատերազմից հետո Քարվաճառի ադրբեջանական օկուպացումից հետո կանգուն է մնացել։ Կամուրջը 1980-ականների կեսերին սոյուղբուլաղցի ադրբեջանացած քրդերը «նորոգել են»՝ բետոնի շերտով ծածկելով անցուղու ամբողջ հատվածը և դրանով ավելացնելով թաղի ծանրությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի կամուրջներ Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի շենքեր և կառույցներ
Ծավալք (Շահբուզի շրջան)
Ծավալք (ներկայիս պաշտոնական անվանումը՝ Մարալիկ Mərəlik, տառադարձմամբ՝ «Մարալիք»), գյուղ Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շահբուզի շրջանում։
Պատմություն
Ներկայիս Ծավալք (Մարալիկ) գյուղի մոտ՝ Նախիջևան գետի ձախ ափին, Սաղուասոնք գետակը Նախիջևան գետին միախառնվելու տեղում, գտնվում էր միջնադարյան հայաբնակ գյուղ ։ Այդ հին գյուղի տարածքը ընդգրկել է 45-50 բնակելի և այլ շինություններ։ Գյուղատեղին ներկայումս վերածվել է ավերակի ։
18-րդ դարում գյուղը Տաթևի վանքին վճարել է 12 միավոր հարկ։
Աշխարհագրություն
Ծավալքը գտնվում է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության հյուսիս-արևելքում՝ Հայաստանի Հանրապետության միջպետական սահմանից մի քանի կմ հեռավորության վրա։
Կլիման մերձարևադարձային է` տաք ամառներով և մեղմ ձմեռներով։
Բնակչություն
Ըստ 2009 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ծավալքի բնակչությունը կազմում է 222 մարդ։ Բնակչությունը հիմնականում ադրբեջանցիներ են, որոնք դավանում են շիա իսլամ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շահբուզի շրջանի բնակավայրեր
(7813) Անդերսէրիկսոն
(7813) Անդերսէրիկսոն (Anderserikson), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից Կվիստաբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,60051 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,161 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,04 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1531,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,235026 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,52° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Թերեզա Վիլերս
Թերեզա Վիլերս (Theresa Anne Villiers, ), բրիտանացի քաղաքական գործիչ, շրջակա միջավայրի նախարար (2019 թվականից)։
Եղել է Դևիդ Քեմերոնի առաջին և երկրորդ կաբինետներում (2012-2016)։
Վաղ տարիներ և քաղաքական գործունեության սկիզբ
Թերեզա Վիլերսը ծնվել է 1968 թվականի մարտի 5-ին Լոնդոնում, սովորել է Բրիստոլի համալսարանում, Օքսֆորդի համալսարանի Հիսուսի քոլեջի քաղաքացիական իրավունքի բակալավրում։ Եղել է բարիստեր, Քինգս քոլեջում (Լոնդոն) դասավանդել է իրավունք ։ Պատկանում է Վիլերս հնագույն արիստոկրատական ազգանունին, որի պատմությունն ունեն մի քանի դքսուհիներ, պերեր և բարոնետներ ։
1999 և 2004 թվականներին Պահպանողական կուսակցությունից ընտրվել է Եվրոպական խորհրդարան, որում եղել է մինչև 2005 թվականի մայիսի 10-ը և մտել է Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության (քրիստոնյա դեմոկրատներ) խմբակցության մեջ ։
Խորհրդական և Հյուսիսային Իռլանդիայի գործերով նախարար
2005 թվականին և 2010 թվականին Լոնդոնի Չիփինգ Բարնեթի ընտրատարածքում Պահպանողական կուսակցությունից ընտրվել է Համայնքների պալատ։ 2005-2007 թվականներին՝ Գանձապետարանի ստվերային ավագ քարտուղար, 2007-2010 թվականներին՝ տրանսպորտի ստվերային նախարար։ 2010-2012 թվականներին Թերեզա Վիլերսը եղել է տրանսպորտի կրտսեր նախարար ։
2012 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Թերեզա Վիլերսը Դևիդ Քեմերոնի կոբինետում նշանակվել է Հյուսիսային Իռլանդիայի հարցերով նախարար ։
2014 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Հյուսիսային Իռլանդիայի հարցերով նախարարության բելֆաստյան կենտրոնակայանում՝ Stormont House-ում, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի կառավարությունների, ինչպես նաև հյուսիսիռլանդական հինգ կուսակցությունների ներկայացուցիչների միջև 26-ժամյա բանակցային մարաթոնից հետո ստորագրվել է այսպես կոչված «Սթորմոնտհաուսի համաձայնագիրը» (Stormont House Agreement), որը նպատակ ուներ հյուսիսիռլանդական խնդրի կարգավորման հետագա միջոցներ ձեռնարկել։ Պայմանագիրը նախատեսում էր բյուջետային բարեփոխումների իրականացում և սոցիալական ապահովության համակարգի բարեփոխումներ, ինչպես նաև 150 մլն ֆունտ ստեռլինգ (192 մլն եվրո) հատկացում հյուսիսիռլանդական հակամարտությունում զոհերին և ողջ մնացածներին աջակցելու համար (ժամանակակից անգլերենում այն կոչվում է պարզապես the Troubles - «Սմուտա»), 500 մլն ֆունտ՝ միջհամայնքային մերձեցման նախագծերի (մասնավորապես՝ համատեղ ուսուցման ծրագրերի) աջակցության համար և 700 մլն՝ բյուջետային ոլորտի բարեփոխման և չնախատեսված ծախսերը ծածկելու համար պահուստների ապահովման համար ։
2015 թվականի մարտի 24-ին Հյուսիս-Իռլանդական գործերի խորհրդարանական կոմիտեն (Northern Ireland affairs select committee) զեկույց է հրապարակել դատարանից թաքնվող Իռլանդիայի հանրապետական բանակի վեց զինյալների համաներման հարցի վերաբերյալ, որոնք մասնակցել են 1980-ական թվականների խոշոր ահաբեկչական գործողություններին (1983 թվականին Harrods bombings-ին և 1987 թվականին Remembrance Day bombing-ին), որը խորհրդարանականների մի մասն անօրինական է համարել։ Այս զեկույցում Հյուսիսային Իռլանդիայի հարցերով նախարար Թերեզա Վիլերսը լսումների ժամանակ կոմիտեին համաներման ենթակա զինյալների անունները չնշելու համար քննադատության է ենթարկվել ։
2015 թվականի մայիսի 7-ին տեղի են ունեցել հերթական խորհրդարանական ընտրությունները, որոնք Թերեզա Վիլերսին հաղթանակ են բերեցին նրա ավանդական Չիփինգ Բարնեթի օկրուգում՝ ձայների 48,6%-ի արդյունքով՝ մի քանի մրցակիցներից ուժեղագույն լեյբորիստուհի Ամի Թրևետանի (Amy Trevethan) 34,1%-ի դիմաց ։
2015 թվականի մայիսի 11-ին Դևիդ Քեմերոնը ընտրությունների արդյունքում ձևավորել է նոր կաբինետ, որտեղ Թերեզա Վիլերսը պահպանել է Հյուսիսային Իռլանդիայի հարցերով նախարարի պաշտոնը ։
2016 թվականի փետրվարի 21-ին ԵՄ-ին Մեծ Բրիտանիայի անդամակցության շուրջ հանրաքվեի նախապատրաստման ընթացքում հայտարարել էր, որ քվեարկելու Է Եվրամիությունից Մեծ Բրիտանիայի դուրս գալու օգտին, որպեսզի «վերադարձնի մեր երկրի նկատմամբ վերահսկողությունը, նախապատրաստի մեր օրենքները և վերահսկի մեր սահմանները»։ Այսպիսով, Վիլերսը դարձել Է Քեմերոնի կառավարության հինգ անդամներից մեկը, որոնք աջակցել են «Բրեքսիթին» (նրա դեմ հանդես են եկել 16 նախարարներ) ։
2016 թվականի հուլիսի 14-ին ձևավորվել է Թերեզա Մեյի առաջին կաբինետը, որտեղ Հյուսիսային Իռլանդիայի հարցերով նախարարի պորտֆելը բաժին է հասել Ջեյմս Բրոքենշիրին, իսկ Թերեզա Վիլերսը կառավարությունում ոչ մի պաշտոն չի ստացել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիստոլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի կին քաղաքական գործիչներ
Ցախաքլորաորս
Ցախաքլորաորս, ճուռակների ընտանիքին պատկանող թռչուն, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Տարածվածություն
Տարածված է Մեծ Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում, Դանիայում, Պորտուգալիայում, Հունաստանում և Սիրիայում։ Գրեթե ամբողջ հանրապետությունում հանդիպում է անտառային գոտում ։
Էկոլոգիա
Այս թռչունը գերադասում է խիտ բացատներով անտառները՝ որս կատարելով առավելապես անտառներում, որտեղ և բնադրում է ։
Պահպանություն
Քիչ տարածված, նստակյաց տեսակ է, որն ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում «Least Concern» կարգավիճակով և գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։ Նախնական գնահատման համաձայն՝ ներկայումս Հայաստանում բնության մեջ հանդիպում է մոտ 40-60 զույգ ։
Վտանգման հիմնական գործոններ են հանդիսանում մարդկանց կողմից ուղղակի հետապնդումը, գիշատիչ թռչունների մերձարևելյան շուկայի զարգացումը, ինչը բերում է որսագողությանը, վաճառքի կամ տնային պայմաններում թռչնին պահելու համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թռչուններ Կատեգորիա:Ճուռակիներ Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:Հազվագյուտ տեսակներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Կոտորած Գրեյսթիլում
Կոտորած Գրեյսթիլում (Greysteel massacre), զանգվածային սպանություն, որը տեղի է ունեցել 1993 թվականի հոկտեմբերի 30-ի երեկոյան, Հյուսիսային Իռլանդիայի Լոնդոնդերրի կոմսության Գրեյսթիլ բնակավայրում։ Օլսթերի պաշտպանության ասոցիացիայի երեք գրոհայիններ Հելոուինյան երեկույթի ժամանակ կրակ են բացել բարում։ Հրաձգության հետևանքով զոհվել է 8 քաղաքացի, վիրավորվել՝ 13-ը։
Օլսթերացիների խոսքով՝ հրաձգության դրդապատճառը Շենկիլ Ռոուդում պայթյունի համար վրեժխնդրությունն էր, որը տեղի էր ունեցել մեկ շաբաթ առաջ՝ հոկտեմբերի 23-ին։ Փաբը, որտեղ տեղի է ունեցել կոտորածը, պատկանում էր իռլանդացի կաթոլիկներին և իռլանդացի ազգայնականների ու հանրապետականների հանդիպումների վայրն էր։
Նախապատմություն
1993 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Բելֆաստում գտնվող Շենկիլ Ռոուդ ձկան խանութում ռումբի պայթյուն է տեղի ունեցել, որը հավաքում էին իռլանդական ժամանակավոր հանրապետական բանակի զինվորները։ Ռումբը վաղաժամ է պայթեցվել, ինչի հետևանքով զոհվել է 10 մարդ. ութ բողոքականներ՝ քաղաքացիական, Օլսթերի պաշտպանության ասոցիացիայի գրոհայիններ և ԻՀԲ-ի զինյալներից մեկը ։ ԻՀԲ-ի նպատակը Օլսթերի պաշտպանության ասոցիացիայի առաջնորդների խմբի, այդ թվում՝ բրիգադավար Ջոնի Ադերի վերացումն էր։ Երկու գրոհայիններ՝ Թոմաս Բեգլին և Շոն Քելլին, առաքիչների կերպարանքով փորձել են ռումբ բերել ծանրոցով, երբ այն պայթել է։ Բեգլին տեղում մահացել է, նրա հետ պայթյունը ևս 9 մարդու կյանք է խլել։
Օլսթերցիները պատասխանել են անհապաղ՝ նույն օրը սկսելով կաթոլիկների դեմ ահաբեկչությունը. ամեն ինչ սկսվել է այն բանից հետո, երբ երեկոյան առաքիչ վարորդին խաբեությամբ տարել են Վերնոն Քյորթ (Բելֆաստ) և սպանել նրան (հոկտեմբերի 25-ին վերքերի հետևանքով նա մահացել է) ։ Հոկտեմբերի 26-ին Քենեդի Ուեյում օլսթերցիները սպանել են երկու կաթոլիկների և վիրավորել հինգին ։
Նախագծում
Londonderry Sentinel թերթի հայտարարության համաձայն՝ Գրեյսթիլի ահաբեկչությունը մանրակրկիտ ծրագրված է եղել։ Կազմակերպիչներն էին Բիլլի «Ար-Էս» Մակֆարլենդը, Օլսթերի Հյուսիս-Անտրիմյան և Լոնդոնդրյան բրիգադի հրամանատարը և Բրայան Մաքնիլը ։ Հրաձգության համար պատասխանատու են նշանակվել Սթիվեն Իրվինը, Ջեֆրի Դինին և Տորրենս Նայթը, Հյուսիս-Անտրիմյան և Լոնդոնդրիական բրիգադի գրոհայինները ։ Քրեական գործի փաստաթղթերի համաձայն՝ հոկտեմբերի 27-ին Դերիում, Օլսթեր դեմոկրատական կուսակցությանը պատկանող Բոնդս Փլեյսի տանը, բոլոր երեք հրաձիգներին հրահանգել են իրենց առաքելության վերաբերյալ ։
Հարձակումից առաջ երեքն էլ ուղևորվել են «Ռայզինգ Սան» փաբ, որպեսզի ծանոթանան նրա այցելուներին և ընտրեն լավագույն դիրքերը հրաձգության համար։ Թորենս Նայթը Բոնդս Փլեյսի տունը դարձրել է փաբի դիտակետ և Իրվինին ու Դինիին հրամայել է սկսել փորձել հրաձգությունը։ Իրվինը պետք է, ըստ ծրագրի, մուտք գործեր առաջինը Sa vz. 58-ով և սկսեր կրակել մինչև փամփուշտատուփը դատարկվելը։ Մինչ Իրվինը կվերալիցքավորվեր, Դինին պետք է կրակ բացեր Beretta տրամաչափի ատրճանակից 9 մմ տրամաչափով, որից հետո Իրվինը պետք է դատարկեր երկրորդ փափմուշտատուփը, իսկ Դինին շարունակեր կրակել։ Նայթը պատրաստվում էր ծածկել առջևի դուռը և հրացանից կրակեր անցանկալի անձանց ։
Հարձակման համար ընտրվել է երկու ավտոմեքենա։ Կրակողները պատրաստվում էին փաբին մոտենալ Opel Kadett-ով, ընդ որում՝ Մակնիլը պետք է առջևից վարեր հետախույզ-մեքենան։ Կրակոցներից հետո երեքն էլ պատրաստվում էին ուղևորվել Էգլինգթոն «Օպել»-ով, հանդիպել այնտեղ Մաքնիլին և այրել «Օպել»-ը՝ հետքերը կոծկելու համար ։
Կոտորած
Հաջորդ օրը «Օլսթերի ազատության մարտիկները» հայտարարել են, որ իրենք պատասխանատվություն են կրում պայթյունների համար (իրականում դա Օլսթերի պաշտպանության ասոցիացիայի անունը թաքցնելու համար էր) ։ Իրենց հայտարարության մեջ ահաբեկիչներն ասել են, որ իրենց «Գրեյսթիլյան Ռեյդը» դարձել է «ազգայնականների ընտրազանգվածի նկատմամբ սպառնալիքների շարունակությունը, որոնք պետք է վճարեն անցած շաբաթ ինը բողոքականների գազանաբար սպանության համար» ։ Արևմտյան Բելֆաստյան բրիգադի անդամը խոստովանել է, որ կազմակերպությունը, սակայն, սխալվել է ամսաթվով և ժամանակով. այդ ժամերին բարում չի եղել ԻՀԲ-ի ղեկավարներից որևէ մեկը։ Ի դեպ, նրա խոսքով, օլսթերյան գրոհայինները կատարել են իրենց խնդիրը ։
Ի տարբերություն Հյուսիսային Իռլանդիայի շատ փաբերի, որոնք փակվել են ահաբեկչական գործողություններից հետո, «Ռայզինգ Սան»-ը դեռևս աշխատում է Գրեյսթիլում։ Սակայն շենքի արտաքին մասում տեղադրված է հուշատախտակ՝ գրությամբ․ «Թող նրանց զոհաբերությունը դառնա խաղաղության մեր ճանապարհը» (May their sacrifice be our path to peace)։
Դատավարություններ ահաբեկիչների նկատմամբ
1995 թվականին Իրվինը, Դինը և Նայթը դատապարտել են ահաբեկչության համար, ընդ որում Նայթը դատապարտվել է նաև 1993 թվականին Քասլրոքում տեղի ունեցած կոտորածի համար։ 2000 թվականին նրանց պայմանական վաղաժամկետ ազատել են Բելֆաստի համաձայնագրի պայմաններով ։ Իրվինը, սակայն, չի դադարեցրել իր հանցավոր գործունեությունը, անմիջապես մտել է նեոնացիստական ռազմականացված Combat 18 խմբավորում , որի հետ ինչ-որ կերպ կապված է եղել նաև Նայթը ։ 2005 թվականին Իրվինին 4 տարվա ազատազրկման են դատապարտել տղամարդու վրա դանակով հարձակվելու համար, սակայն գլխավոր դժբախտությունը դա չէր. Իրվինը ձախողել էր փորձաշրջանի ժամկետը և փաստացի ցմահ ազատազրկման էր դատապարտվել (հաշվարկներով, նա պետք է 8 այդպիսի ցմահ բանտարկություն կրեր) ։ 2006 թվականին նա դադարեցրել է դատարանի որոշման դեմ բողոքարկելու փորձերը, սակայն 2013 թվականի սեպտեմբերին նրան ազատ են արձակել այն բանից հետո, երբ միջնորդություն է ներկայացվել գործի վերանայման մասին ։
Լուրեր են պտտվել, որ Նայթը գումար է ստացել Թագավորական ոստիկանությունից՝ Օլսթերից կամ MI5-ից, սակայն այդ մեղադրանքները նա հերքում է ։ 2007 թվականի հոկտեմբերին Հյուսիսային Իռլանդիայի ոստիկանության պետը հետաքննությունից հետո եզրակացրել էր, որ ոստիկանությունը չէր կարող կանխել Գրեյսթիլի վրա հարձակումը, և խուզարկուները ապացույցներ չէին գտել, որ Նայթին ինչ-որ մեկը կարող էր թաքցնել բանտից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զանգվածային սպանություն
Սքանչելի լեռան ջրանկար
Սքանչելի լեռան ջրանկար (Splendid Mountain Watercolours) կամ Սքանչելի լեռան էսքիզների ալբոմ (Splendid Mountain Sketchbook), Ջոն Սինգեր Սարջենթի ստեղծած էսքիզների և ջրաներկերի հավաքածու, որը նկարիչը ստեղծել է տասնչորս տարեկան հասակում՝ 1870 թվականին Շվեյցարիայի Բեռնյան Ալպեր կատարած էքսկուրսիայի ընթացքում։ Էսքիզների գրքի 60 էջերում զետեղված են 14 ջրաներկ և 47 ածուխանկարներ կամ գրաֆիտներ, որոնք ներկայացնում են լեռները, լանդշաֆտները և մարդկանց, որոնց հետ հանդիպել է իր ընտանիքի հետ ճանապարհորդելիս ։
Ջոն Սինգեր Սարջենթը էսքիզների ալբոմի վրա սկսել է աշխատել 1870 թվականի հունիսի վերջում հոր հետ երեքշաբաթյա ճանապարհորդության ընթացքում, որից հետո ամռան մնացած մասն ամբողջ ընտանիքի հետ անցկացրել է ալպիական բարձրլեռնային Մյուրեն գյուղում, որտեղ շարունակել է համալրել էսքիզների գիրքը։ Ոճական առումով լանդշաֆտները արտացոլում են 19-րդ դարի արվեստի ձեռնարկներում տարածված տեխնիկաները, մասնավորապես Ջոն Ռասկինի Elements of drawing, երիտասարդ նկարիչ, որը չունենալով ֆորմալ գեղարվեստական կրթություն, մշակել է ավելի բարդ տեխնիկա՝ ներկայացնելով ձյունը, սառցադաշտերը, սառույցը և մառախուղը։
1950 թվականին նրա քույրը՝ Ֆրենսիս Օրմոնդը, աշխատանքը հանձնել է Մետրոպոլիտեն արվեստի թանգարանին։ 1988 թվականից աշխատանքն անցել է պահպանման ներքո։
Ուղևորություն
1870 թվականի ամռանը ՖիցՈւիլյամ Սարջենթը և նրա կինը՝ Մերին (ծննդյան անունը՝ Մերի Նյուբոլդ Սինջեր), ամառային շոգից խուսափելու համար թողեցին Ֆլորենցիայի իրենց տունը և երեք երեխաների՝ Ջոնի, Էմիլիի և չորսամսական Վիոլետի հետ հաստատվեցին Շվեյցարիայում ։ Ընտանիքի ամենաերիտասարդ անդամը պաշտոնապես մկրտվեց մայիսին Լագո Մաջորեում, որտեղ նրանք կանգ էին առել մեկ շաբաթով։ Իտալիայում անսովոր շոգ գարնանից հետո Բեռնի բարձրավանդակում զով եղանակի փնտրտուքներում ընտանիքը հունիսի 3-ին անցել է Սեն Գոթարդի լեռնանցքով՝ հասնելով Ֆլյուելեն կոմունա, Ֆիրվալդշտետ լճի ափեր ։
Նրանց երթուղին նկարագրվում է ՖիցՈւիլյամի նամակում.
Ինտերլակենից նրանք ճանապարհ ընկան մինչև Լաուտերբրունեն և Ալպերի բարձրլեռնային Մյուրեն գյուղ ։ Իր «ժամանակագրական պատկերագրերով օրագիրը» Սարջենթը սկսել է նկարել հունիսի 30-ին ՝ նշելով ամսաթվերը և այն վայրերը, որոնց այցելել է ։
Ընտանիքը Մյուրենում մնացել է մեկ ամիս ։ ՖիցՈւիլյամը մորն ուղարկած բացիկում նկարագրել է իրենց շվեյցարական տնակը.
Մեկ ամիս անց ընտանիքը լքեց Մյուրենը, անցավ Գրինդելվալդ, դեպի Պիլատուս, այնուհետև իջավ Լյուցեռն։ Հոկտեմբերին նրանք վերադարձան Ֆլորենցիա։ Այդ ամիս ՖիցՎիլյամը նամակ գրեց Ամերիկայում գտնվող մորը. «Ջոնը, կարծես, նկարիչ դառնալու մեծ ցանկություն ունի... և դա եզրակացրել ենք՝ հաշվի առնելով նրա ուսումնասիրությունները» ։
Էսքիզների ալբոմ
Էսքիզների գիրքը պարունակում է 47 գծանկարներ, էսքիզներ, որոնք նկարված են էջերի վրա, որոնցից մի քանիսը հապճեպ ստեղծված էսքիզներ են։ Տասնչորս էջերը ջրաներկ աշխատանքներ են՝ լանդշաֆտներ կամ դիմանկարներ՝ սոսնձված գրքում ։ Մնացած 33 էջերից 6-ը արված են նկարչական ածուխով, 13-ը՝ սև գրաֆիտով, որոնց մեծ մասը ստեղծվել են ուղևորության ընթացքում և լրացուցիչ էսքիզները ստեղծվել են մատիտով և փայտածուխով, երբ ընտանիքն ամռան վերջին վերադարձել է Ֆլորենցիա ։
Թեև Սարջենթը, կարծես թե, ուղևորությունից առաջ որևէ պաշտոնական ուսուցում չի ստացել, արվեստի պատմաբան Մարջորի Շելլին գրում է. «չնայած Սարջենթը նկարիչ է առանց կրթության, նրա վիրտուոզ պտուղներն ակնհայտ են» և «գծանկարներն ակնարկում են նրա հասունի ոճը» ։
Ոճ
Գրքում պատկերված էսքիզներն ու լանդշաֆտները արտացոլում են ժողովրդական ժամանակակից գեղարվեստական միտումները` շեշտը դնելով ռոմանտիկ թեմաների և տեխնիկայի վրա, ինչպիսիք են ալպյան բնանկարների պատկերումը ժամանակակից նյութերի, ջրաներկի օգտագործմամբ ։ Ոճական առումով ջրանկարներն արտացոլում են 1857 թվականին Ջոն Ռասկինի հանրաճանաչ մեթոդները՝ Elements of Drawing, ինչպիսիք են` լանդշաֆտների մշակում, ներկերի օգտագործում, սակայն Սարգենթի վրձնահարվածներում առկա է իր ոճը՝ հին, ավանդական և քիչ հանրաճանաչ թաց ջրային տեխնիկա ։
Ռասկինը դեմ էր բնության իդեալականացմանը, նա խորհուրդ էր տալիս «ճշգրտորեն պատկերել այն, ինչ նկատում եք» ։ Նա ոգեշնչված արվեստագետներին խորհուրդ տվեց փնտրել «հասարակ ու սովորական վայր», ինչպիսին է «շատ սիրված շվեյցարական Ալպերը» ։ Համաձայն Ռասկինի ժամանակակից արվեստի տեսությունների՝ Սարջենթի բնապատկերները նրա տեսածի իրական պատկերներն են։ Տեղացիները հեշտությամբ նույնացվում են, և Սարջենթը ուշադրություն է դարձնում լեռնային տեղագրությանը։ Ըստ արվեստի պատմաբան Շելլիի՝ էսքիզների գրքույկի էջերը «ուշադրություն են գրավում գույնով և լեռների ձևով, ձյան սփռվածությամբ, ջրվեժներով ու ձողերով, ամպերի ծանրությամբ ու ստվերներով» ։
Ջրանկարներ
Ուիլյամ Թըրներն օգտագործել է ավելի քիչ տեխնիկա, իսկ Ռասկինը հակադրում էր այդ տեխնիկային և դեմ էր սպունգերի կիրառմանը ։ Էսքիզների գրքույկում նկարահանված մի շարք նկարներ ստեղծվել են հյուսվածքային թղթի վրա, իսկ Սարջենթը կիրառել է տարբեր հյուսվածքներ։ Օրինակ "Frau von Allmen and a companion" գործում կան թղթի հատվածներ, որոնք մնացել են անգույն, որպեսզի շեշտը դնեն շալեի ինտերիերի առարկաների վրա։ "Jungfrau" նկարված է կապույտ թղթի վրա, լեռը պատկերված է ցինկի օքսիդի սպիտակով, թեև ձյունը պատկերելու համար նկարիչը դիմել է ավելի հին և ավանդական կապարի սպիտակի կիրառմանը, օրինակ՝ "Mt. Pilatus" :
Այլ նյութեր
Նկարչական ածուխով և գրաֆիտով ստեղծված էսքիզներն ունեն տարբեր առանձնահատկություններ՝ ելնելով օգտագործված նյութից։ Կոշտ գրաֆիտով պատրաստված էսքիզներն ունեն սուր գծեր. մինչդեռ սև ածուխով արվածները ցույց են տալիս թույլ գծեր, ինչպես օրինակ` լեռնային ջրվեժի ուրվագծում ։ Շելլին կարծում է, որ ածուխով արված գծանկարները հավաքածուի մեջ լավագույնն են՝ «գեղարվեստորեն ավելի հասուն են» ։ Դրանք պահպանում են նրա հասուն ոճը՝ ցուցաբերելով համարձակություն, «գծերի արագ կրկնություն և վերամշակում», որոնք համատեղում են հեռանկարը զարգացնելու և զգայական մթնոլորտ ստեղծելու համար ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ջոն Սինգեր Սարջենտի նկարներ Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ
Ջոյս Մուջուրու
Ջոյս Տեուրայի Րոպա Մուջուրու (Joice Teurai Ropa Mujuru, ), ի ծնե Ռունաիդա Մուգարի (Runaida Mugari), զիմբաբվեացի քաղաքական գործիչ, երկար ժամանակ շարունակ եղել է Ռոբերտ Մուգաբեի զինակիցը։ Հանդիսանում է քաղաքացիական պատերազմի մասնակից, ZANU կուսակցության ղեկավար, Սոլոմոն Մուջուրուի կինը։ 1980-ական թվականներից տարբեր պաշտոններ է զբաղեցրել կառավարությունում, 2004-ից 2014 թվականներին եղել է Զիմբաբվեի առաջին փոխնախագահը։ Հեռացվել է պաշտոնից և կուսակցությունից՝ հականախագահական դավադրության մեղադրանքով։
Քաղաքացիական պատերազմի պարտիզանուհին
Ծնվել է Մաունտ-Դարվին քաղաքում՝ Արևմտյան Ռոդեզիայի հյուսիս-արևելքում։ Ըստ ազգության շոնա է։ 18 տարեկան հասակում՝ չավարտելով միջնակարգ դպրոցը, միացավ անկախության և մեծամասնության կառավարման համար մղվող զինված պայքարին։ Կրել է պարտիզանական Teurai Ropa մականունը, որը թարգմանաբար շոնա լեզվից նշանակում է «Արյուն թափող»։ Այդ ժամանակ էլ իր իսկական անուն՝ Ռունաիդան փոխել է և դարձել՝ Ջոյս։ 1977 թվականին ամուսնացավ Սոլոմոն Մուջուրուի հետ, որը հանդիսանում էր ZANU կուսակցության ZANLA ռազմական թևի գլխավոր հրամանատարի տեղակալ։
Կառավարության անդամ․ մեղադրանքներ և սանկցիաներ
Զիմբաբվեի անկախության հռչակումից հետո 1980 թվականի ապրիլի 18-ից մինչև 2014 թվականի դեկտեմբերի 9 Ջոյս Մուջուրուն զբաղեցրել է պետական բարձրաստիճան պաշտոններ։ 25 տարեկան հասակում ստացել է առաջին պաշտոնը և դարձել ամենաերիտասարդ նախարարը։ Կառավարության անդամ լինելով, ավարտել է միջնակարգ կրթությունը ։
Որպես գյուղատնտեսության նախարար 2000-ականների սկզբին Ջոյս Մուջուրուն ներգրավված է եղել ագարակների գրավման ընկերության մեջ, որոնք պատկանում էին սպիտակ տերերին ։ Մուջուրուի մասնակցությունը զավթումների մեջ դարձել է լայն հասարակական նվաճում։ 2001 թվականից Ջոյս Մուջուրուն ընդգրկված է ամերիկյան սանկցիոն ցանկի մեջ։ Բացի այդ Մուջուրուն ընդգրկված է ամերիկյան սանկցիոն ցանկի մեջ ։
Առաջին փոխնախագահ
2004 թվականի սեպտեմբերին ZANU կուսակցության կանանց կազմակերպությունը առաջադրել է Ջոյս Մուջուրուի թեկնածությունը առաջին փոխնախագահի պաշտոնի համար ։ Ռոբերտ Մուգաբեն ընդունեց այդ թեկնածությունը և 2004 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Մուջուրուն երդում տվեց։ Հետագայում փոխնախագահի պաշտոնում Մուջուրուին են հաջորդել՝ Ջոզեֆ Մսիկան, Ջոն Նկոմոն։
2008 թվականի ընտրություններին Ջոյս Մուջուրուն ընտրվել է Զիմբաբեի պառլամենտ ։ Առաջին փոխնախագահի հարաբերությունների պետության գլխի հետ տարբերվում էին, Մուջուրուն անվանում էր իրեն Մուգաբեի «դուստր» ։ Նրա դիքորոշումը մնաց նույնը, երբ 2007 թվականին Սոլոմոն Մուջուրուն մեղադրվեց դավադրության մեջ Մուգաբեի դեմ։ Ջոյս Մուջուրուն համարվում էր Մուգաբեի պոտենցիալ ժառանգորդը նախագահական պաշտոնի համար։
Պարտություն քաղաքական բանավեճում
Դրությունը կտրուկ փոխվեց Ջոյս Մուջուրուի և նախագահի ազդեցիկ կնոջ՝ Գրեյս Մուգաբեի միջև տեղի ունեցած կոնֆլիկտի պատճառով։ 2014 թվականի վերջում Մուջուրուն մեղադրվեց նախագահի դեմ դավադրության մեջ։ Ջոյսը հեռացվեց ZANU կազմակերպությունից և զրկվեց առաջին փոխնախագահի պաշտոնից։ Հաջորդ օրը այդ պաշտոնը զբաղեցրեց Էմերսոն Մնանգագվան։ 2005 թվականի ապրիլին Մուջուրուն հեռացվեց նաև կուսակցությունից ։
Մուջուրուն մեկնաբանել է իր հեռացումը, ասելով, որ դավադրության հետ կապված մեղադրանքները «ծիծաղելի են»։ Նա չի ձերբակալվել և այլ պատիժների չի ենթարկվել։ Նախկին փոխնախագահը նույնիսկ շարունակեց իր քաղաքական գործունեությունը, հայտնելով նոր ընդդիմադիր կուսակցության ստեղծման մասին։ Այս նախաձեռնությունը հավանության արժանացավ MDC ներկայացուցիչների կողմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Զիմբաբվեի փոխնախագահներ Կատեգորիա:Կին քաղաքական պաշտոնյաներ
Նովոորլովսկ
Նովոորլովսկ (Новоорловск), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Ագինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2989 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Ագինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռոդենգո
Ռոդենգո  (Rodengo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտե Ադիջո շրջանում՝ Բոլցանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1162 մարդ, բնակաչության խտությունը՝ 40 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 29 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 39037, հեռախոսային կոդ՝ 0472։
Ռոդենգոն սահմանակից է Կիենս, Լյուսեն, Մյուլբախ, Նաց-Շաբս, Սենտ Լորենցեն և Վինտլ համայնքներին։ Ռոդենգոում կան 7 մունիցիպալ ֆրակցիաներ՝ Վիլը՝ մունիցիպալիտետի ամենամեծ և ամենաշատ բնակեցված ֆրակցիան, Նաուդերս, Գիֆեն, Սենտ Պաուլս, Սփիսես, Ահներբերգ և Ֆրոլերբերգ՝ ամենաքիչ բնակիչներով մունիցիպալ ֆրակցիան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Լիսիչովո
Լիսիչովո (Лисичово), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Իրշավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լիսիչովո գյուղում բնակվում էր 3 187 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8929 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 356,93 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Իրշավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1383 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Անդրե Բրինկ
Անդրե Ֆիլիպպուս Բրինկ (André Philippus Brink; ), հարավաֆրիկացի գրող, Քեյփթաունյան համալսարանի անգլիական գրականության պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
1960-ական թվականներին Անդրե Բրինկը և Բրեյտեն Բրեյտենբախը վճռորոշ դեր էին խաղում աֆրիկացի գրողների գրական շարժման մեջ, որը հայտնի է որպես վաթսունականներ (Die Sestigers)։ Նրանք ձգտում էին օգտագործել աֆրիկաանս լեզուն ապարտհեյդ քաղաքականության դեմ հանդես գալու համար։ Նրանք նաև փորձում էին աֆրիկաանս լեզվի գրականության մեջ ներմուծել անգլիալեզու և ֆրանսալեզու գրականությունների ժամանակակից ուղղությունները։ Բրինկի ստեղծագործությունների առանձնահատկությունը համարվում է այն, որ նա իր ստեղծագործությունները գրել է երկու լեզվով՝ աֆրիկաանս և անգլերեն։
Նրա «Գիշերային գիտություն» (Kennis van die aand; 1973) վեպը դարձավ աֆրիկաանս լեզվով գրված առաջին գիրքը, որը ապարտհեյդի ժամանակ արգելվեց ՀԱՀ կառավարոության կողմից ։
Չնայած նրան, որ ավելի վաղ աշխատաքները առաջին հերթին ուղղված էին ՀԱՀ ապարտհեյդ քաղաքականության դեմ, Բրինկի վերջին աշխատանքները նվիրված էին ժամանակակից ժողովրդական Հարավային Աֆրիկայի խնդիրներին։
Բրինկի ստեղծագործություններից մի քանիսը թարգմանվել են ռուսերեն լեզվով։
Սարահաջի
Սարահաջի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Փոքրասիական մողես
Փոքրասիական մողես, իսկական մողեսների ընտանիքին պատկանող սողուն։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Տարածվածություն
Տարածված է Փոքր Ասիայում։ Հայաստանում հանդիպում է կենտրոնական և հյուսիսային Հայաստանում, միայն Սպիտակի շրջանի դժվարամատչելի և չմշակված տեղամասերում և Շիրակ մարզի Լանջիկ գյուղի շրջակայքում։ Հայտնաբերված է նաև Տավուշի ջրամբարի հյուսիսային ափերին ։
Էկոլոգիա
Բնակվում է քարքարոտ լեռնաքսերոֆիտային տափաստանում՝ երբեմն բարձրանալով լեռների չորասեր նոսր բուսածածկով կմախքային լանջերին։ Ձվադրում է երկու անգամ` հունիս-հուլիսի վերջերին և հուլիս-օգոստոսի սկզբներին։ Ձվակույտում կա 2–5 ձու։ Ձագերը դուրս են գալիս հուլիսի վերջին և սեպտեմբերին ։
Պահպանություն
Խիստ սակավաթիվ, անհետացող տեսակ է, որը ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։
1982 թվականին կատարված հաշվառումները ցույց են տվել, որ 1 հա տարածքում հանդիպում է 2-5 առանձնյակ։ Ներկայումս թվաքանակը խիստ կրճատվել է։
Բիոտոպերի քայքայման հիմնական պատճառներն են բնական ապրելավայրերի տնտեսական յուրացումը և պոպուլյացիաների ոչնչացումը ընտանի կենդանիների արածեցմամբ և խոտհունձով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սողուններ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Օզերլագ
Լճային ուղղիչ-աշխատանքային ճամբար (Озёрный исправи́тельно-трудово́й ла́герь, Օզերլագ (Озерлаг), Հատուկ ճամբար № 7), հատուկ ճամբար քաղաքական բանտարկյալների համար, մտել է Գուլագի ճամբարների համակարգի մեջ ։
Պատմություն
Կազմակերպվել է 1948 թվականին, բաժանվել է ճամբարային կետերի, որ տեղակայվել են Տայշետի ու Բրատսկի միջև։ Օզերլագում միաժամանակ պահվել են 50 019 կալանավորներ (ըստ 1949 թվականի հունվարի 1-ի տվյալների ), որ աշխատել են Բայկալ-Ամուրի մայրուղու Բրատսկ-Տայշետ հատվածում և մինչև Ուստ Կուտ, ինչպես նաև փայտամթերման, փայտամշակման, սղոցանյութերի, փայտակոճերի ու հավաքովի փայտե տների արտադրության և մատակարարման ոլորտներում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բայկալ-Ամուրյան երկաթուղային մայրուղի
Ռոզբիշևկա (գյուղ, Գադյաչի շրջան)
Ռոզբիշևկա (Розбишівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1625 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռոզբիշևկա գյուղում բնակվում էր 1 352 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6,53 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 207,04 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1625 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Արբո (Գորիի շրջան)
Արբո (არბო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 920 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 29 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 293 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
(7814) 1986 CF2
(7814) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի փետրվարի 13-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,75076 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2861 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2155 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1666,39 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,216035 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 16,94° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Խոհարար անիվների վրա (ֆիլմ)
«Խոհարար անիվների վրա» (Chef), ռեժիսոր և սցենարիստ Ջոն Ֆավրո յի՝ 2014 թվականի կատակերգությունը։ Գլխավոր դերերում բացի նրանից խաղացել են Սոֆիա Վերգարան, Ջոն Լեգուիզամոն, Սքառլեթ Յոհանսոն ը, Դասթին Հոֆման ը, Օլիվեր Փլաթը, ինչպես նաև Ռոբերտ Դաունի կրտսեր ը։ Ֆիլմի պրեմիերան ԱՄՆ-ում տեղի է ունեցել 2014 թվականի մայիսի 9-ին, Ռուսաստանում՝ հունիսի 5-ին։
Սյուժե
Կարլ Կասպերը Լոս Անջելեսի ռեստորաններից մեկի շեֆ-խոհարարն է։ Չնայած նա փայլում է իր աշխատանքի մեջ, սակայն գործերն այնքան էլ լավ չեն ընթանում։ Կարլը փոխըմբռնում չի գտնում Ռիվայի ռեստորանի տիրոջ հետ, որը հավանություն չի տալիս իր շեֆի խոհարարական փորձարկումներին և պահանջում է հավատարիմ մնալ դասական բաղադրատոմսերին։ Հաստատություն է այցելում հեղինակավոր ռեստորանային քննադատ Ռամզի Միտչելին։ Կարլը ստանում է ջախջախիչ կարծիք։ Շեֆը ներքաշվում է համացանցում տիրող խառնաշփոթի մեջ, հետո հարձակվում է քննադատության վրա և ընտրողական հայհոյանքներ տեղում։ Միջադեպի տեսանյութը հայտնվում է սոցիալական ցանցերում ևYouTube-ում բազմաթիվ դիտումներ հավաքում, սակայն խոհարարներին դուրս են հանում աշխատանքից։ Ընտանեկան ճակատում Կարլը նույնպես խնդիրներ ուներ, ընտանիքը վաղուց փլուզվել էր։ Այնուամենայնիվ, նախկին կինը՝ Ինեսը, Կարլին հրավիրում է իր հետ մեկնել Մայամի և միաժամանակ փորձել վերականգնել հարաբերությունները 10-ամյա որդու՝ Պերսիի հետ։
Մայամիում Կարլը, Ինես Մարվինի նախկին ամուսնու սիրալիրության շնորհիվ դառնում է հին ֆուրգոնի սեփականատերը։ Որդու և ընկերոջ՝ Մարտինի օգնությամբ Կարլը վերականգնում է ժանգոտ մեքենան և վերածում «Խորտկարանի անիվների վրա»։ Նա որոշում է խաղադրույք կատարել կուբայական խոհանոցի վրա և որդուն խոհարարական վարպետություն է սովորեցնում։ Ձեռնարկությունը թափ է հավաքում, և եռյակը ճանապարհորդում է նահանգներով՝ հաջողությամբ վաճառելով կուբայական սենդվիչներ։ Կարլը զգում է, որ իր ոգեշնչումը վերադարձել է, քանի որ ճաշարանում ինքն է տերը և որոշողը, թե ինչ և ինչպես պետք է եփել։ Հաճախորդների շրջանում Կարլը անսպասելիորեն տեսնում է Ռամզի Միտչելին։ Քննադատը ամենաբարձր գնահատականն է տալիս նրա ճաշատեսակներին և առաջարկում դառնալ բիզնես գործընկեր։ Կես տարի անց Լոս Անջելեսի սեփական ռեստորանում Կարլը և Ինեսը կրկին ամուսնանում են։
Սաունդթրեք
Ֆիլմի սաունդթրեքը թողարկվել է 2014 թվականի մայիսի 6-ին Milan Records լեյբլի ներքո՝ ֆիլմի թողարկումից երեք օր առաջ ։
Կարծիքներ
Ֆիլմը հիմնականում դրական արձագանքներ է ստացել։ Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմն ունի 88% վարկանիշ՝ 151 գրախոսությունների հիման վրա ։
Մելվին Դուգլաս
Մելվին Դուգլաս (Melvyn Douglas, իրական անունը՝ Մելվին Էդուարդ Հասելբերգ, Melvyn Edouard Hesselberg, ), ամերիկացի կինոդերասան, «Օսկարի» երկակի դափնեկիր, «Ոսկե գլոբուսի» մրցանակակիր, ինչպես նաև Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում արժանացել է երկու աստղի՝ կինոարդյունաբերության զարգացման մեջ ներդրումների (6423) և հեռուստատեսության զարգացման մեջ ներդրումների (6601) համար։
Նրա հայրը դաշնակահար և կոմպոզիտոր Էդուարդ Գրիգորևիչ Հասելբերգն (1870—1935) էր՝ Անտոն Ռուբինշտեյնի աշակերտը, եղել է Ռիգայից (այդ ժամանակ Լիֆլյանդի նահանգ) գաղթած հրեա, մայրը՝ Լինա Պրիսսիլա (Լենա Պրիսցիլա) Շեկելդորֆը (1868—1961), բնիկ Թենեսիից էր, հետևազորի գեներալ Ջորջ Տալաֆերո Շեկելդորֆի (1837—1942) դուստրը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
Սոլյուտրեյան մշակույթ
Սոլյուտրեյան մշակույթ, ուշ պալեոլիթյան հնագիտական մշակույթ Ֆրանսիայի և Հյուսիսային Իսպանիայի տարածքում։ Հաջորդել է Օրինյակյան և Պերիգորյան մշակույթներին, նախորդել Մադլենյան մշակույթին։ Ունի մ․թ․ա․ 18-15 հազար տարվա վաղեմություն։ 1860-ական թվականներին Սոլյուտրեյան մշակույթը առանձնացրել է Մորտիլիեն՝ Սոլյուտրե քարեդարյան կայանի (Ֆրանսիա) անունով։ Բնորոշվում է խնամքով պատրաստված, հղկված, դափնու կամ ուռենու տերևի ձևի, ինչպես նաև ակոսավոր կայծքարե շեղբերով։ Դրանց մի մասը ծառայել է իբրև նիզակների կամ տեգերի սայրեր, մյուսները՝ դանակներ ու դաշույններ։ Գտնվել են նաև կայծքարե քերիչներ, կտրիչներ, ծակիչներ, ոսկրե սայրեր, ասեղներ, մականներ, արվեստի առարկաներ ևն։ Կենտրոնական Եվրոպայի և ԽՍՀՄ եվրոպական մասի ուշ նեոլիթյան մի շարք կայանների նյութերի մեջ նմանության որոշ գծեր կան Սոլյուտրեյան մշակույթի հետ։
Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմություն Կատեգորիա:Պալեոլիթ Կատեգորիա:Եվրոպայի հնագիտական մշակույթներ
Մանուախ Դադաշև
Մանուախ Դադաշև (Дадашев, Манувах Мардахаевич, ), հրեա բանաստեղծ։
Կենսագրություն
Մանուախ Դադաշևը ծնվել է 1913 թվականին, Դերբենդ քաղաքում, աղքատ ընտանիքում։ Աշխատել է «Զախմեթքեշ» թերթում` սկզբում որպես փոստատար, այնուհետև որպես գրական աշխատող ։ Նույն թերթում նա տպագրել է իր առաջին բանաստեղծությունները։
Դադաշևի բանաստեղծությունները հրատարակվել են «Թաթ բանաստեղծների անթոլոգիա», «Թաթական ալմանախ» հավաքածուներում։ Հատկապես հայտնի է նրա «Դյու կոգոզ» («Երկու նամակ») պոեմը՝ նվիրված կանանց ազատագրմանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ
Լազարյան ճեմարան
Լազարյան ճեմարան, հայագիտական և արևելագիտկան ուսումնական ու գիտական խոշոր կենտրոն էր։
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1815 թվականին Մոսկվայում, մեծահարուստ Լազարյանների նախաձեռնությամբ և միջոցներով։ Սկզբում եղել է տարրական տիպի մասնավոր դպրոց և կոչվել է Հայկական Լազարյան (Ղազարյան) ուսումնարան։ Սովորել են միայն Լազարյան որդեգիրները։ 1820-ական թվականներին ուսումնական ծրագրով համապատասխանել է ռուսական գիմնազիաների մակարդակին։ Հանրակրթական առարկաների հետ դասավանդվել են ռուսերեն, հայերեն, լատիներեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, պարսկերեն, թուրքերեն, արաբերեն։ Ընդունվել են տարբեր ազգերի 10-14 տարեկան երեխաներ, հիմնականում հայեր և ռուսներ։ Դիմորդներ է պատրաստել համալսարան ընդունվելու համար, ինչպես նաև պաշտոնյաներ և հայկական դպրոցների ուսուցիչներ։
1827 թվականին վերանվանվել է Արևելյան լեզուների Լազարյան ինստիտուտ (հայկական աղբյուրներում ավանդաբար կոչվել է Լազարյան ճեմարան)՝ ենթարկվել է ժողովրդական կրթության նախարարությանը։ 1830-ական թվականներից ստացել է 2-րդ աստիճանի ուսումնական հաստատության իրավունք՝ 5-ամյա ուսուցմամբ։ 1841 թվականին ճեմարանին կից բացվել է հոգևոր բաժին՝ հայ եկեղեցու սպասավորներ Հոգևոր դպրոցների ուսուցիչներ պատրաստելու նպատակով։ 1848 թվականի կանոնադրությամբ Լազարյան ճեմարանը դասվել է պետական առաջին աստիճանի դպրոցների՝ լիցեյների կարգը, ութամյա ուսուցմամբ՝ գիմնազական ութ և լիցեյական երկու դասարաններով։ Վերջին երկու դասարաններում դասավանդվել են արևելյան լեզուներ։ Նոր կանոնադրությամբ ճեմարանն ընդունել է շեշտված արևելագիտական բնույթ։ Պատրաստվել են թարգմանիչներ, դիվանագիտության բնագավառի աշխատողներ, արևելյան լեզուների դասատուներ։ 1851 թվականին բացվել է նախապատրաստական բաժին, որտեղ երեխաները պատրաստվում էին ընդունվել ճեմարանի գիմնազիական բաժին։ Ուսումնական ծրագրի մեջ մտնող մեկ արևելյան լեզվից բացի, հայերը և Կովկասի այլ ազգությունների պատկանող սաները սովորել են նաև իրենց մայրենի լեզուն։ 1872 թվականի նոր կանոնադրությամբ Լազարյան ճեմարանը կազմվել է երկու ուսումնական հաստատություններից՝ դասական գիմնազիայից և եռամյա ուսուցմամբ մասնագիտական դասարաններից (արևելյան լեզուների ֆակուլտետ), որ ստեղծվել էին լիցեյական դասարանների հիման վրա։ Արևելյան լեզուների ֆակուլտետը իր ուսումնական մակարդակով համապատասխանել է բարձրագույն ուսումնական հաստատություններին։
Ճեմարանի հայկական դեմքը
Լազարյան ճեմարանը իր գոյության ընթացքում պահպանել է իր հայկական դիմագիծը՝ հայերեն դասավանդել են հայագիտական առարկաները, ուսուցչական-դասախոսական կազմի և սաների մեծ մասը եղել են հայեր, ղեկավարությունը (տնօրինություն և հոգաբարձություն) հիմնականում գտնվել է հայերի ձեռքում։ 1844 թվականին Լազարյան ճեմարանում սովորել է 105 սան, որից 73-ը՝ հայ, 30-ը՝ ռուս, 2-ը՝ այլազգի։ Ճեմարանը իրավամբ մեծարվել է «Մայր դպրանոց», «Սերմնացան հայոց դպրոցաց» անուններով։ Լազարյան ճեմարանի շնորհիվ հայ դպրոցները, հայ կրթական գործիչները հաղորդակցվել են ռուսական և Եվրոպական առաջավոր մտքին։ Ճեմարանի շուրջ համախմբված հայ մտավորականների՝ Մ. Նալբանդյանի, Ս. Նազարյանի նախաձեռնությամբ ու ջանքերով է դրվել Մոսկվայի հայ մամուլի հիմքը։ Ճեմարանը ուներ տպարան, որը լույս է ընծայել 13 լեզուներով գրականություն։ Ճեմարանի գրադարանի հավաքածուն (1913 թվականին՝ 40 հազար գիրք) հետագայում դարձել է Հայաստանի ազգային գրադարանի հիմնարար ֆոնդերից մեկը։ Լազարյան ճեմարանը ուներ նաև իր թատրոնը։
1919 թվականին, ՌՍՖՍՀ կառավարության դեկրետով, Արևելյան լեզուների Լազարյան ինստիտուտը վերածվել է Հայկական, այնուհետև՝ վերանվանվել է Արևելյան կենդանի լեզուների, ապա՝ Մոսկվայի արևելագիտության ինստիտուտի։ ՀԿԳԿ-ի (Համամիութենական կենտրոնական գործադիր կոմիտե) 1921 թվականի որոշմամբ՝ ճեմարանի շենքում ստեղծվել է Խորհրդային Հայաստանի մշակույթի տուն, և շենքը իր ողջ ունեցվածքով հանձնվել է հայ ժողովրդին։ Այսօր Մոսկվայի Հայկական նրբանցք կոչվող փողոցում գտնվող Լազարյան ճեմարանի շենքը Հայաստանի սեփականությունն է, և այնտեղ է գտնվում ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանատունը։
Ճեմարանի հետ կապված հայտնի մարդիկ
Տարբեր ժամանակներում դասավանդել են
Ճեմարանում սովորել են բանաստեղծներ Ռ.Պատկանյանը, Գևորգ Դոդոխյանը, Հ. Հովհաննիսյանը, Վ. Տերյանը, մանկավարժներ Գ. Աբովյանը, Ս. Մանդինյանը, Ա. Բահաթրյանը, նկարիչներ Վ. Սուրենյանցը, Ե. Թադևոսյանը, Հ. Պատկանյանը, թատերական գործիչներից Մամիկոն Գևորգյան, Ս. Տիգրանյանը, Ռ. Սիմոնովը, Է. Տեր-Գրիգորյանը, Գ. Պետրոսյանը, Գ. Չուբարը, հեղափոխական գործիչ Ա. Մյասնիկյանը, գիտնականներ ու գրականագետներ՝ Ցոլակ Խանզադյանը, Պողոս Մակինցյանը, Մ. Բարխուդարյանը, Կ. Մելիք-Օհանջանյանը։ Ճեմարանում են սովորել նաև ռուսական մշակույթի ներկայացուցիչներ Իվան Տուրգենևը, Կոնստանտին Ստանիսլավսկին, Ս. Գլինկան, Յու. Վեսելովսկին։
Լազարյան ճեմարանն այն հազվագյուտ ուսումնական հաստատություններից էր, որտեղ առանց ազգային ու դավանանքի խտրականության ուսանում էին հայեր, ռուսներ, վրացիներ և այլ ազգությունների ներկայացուցիչներ։ Դասավանդվել են հանրակրթական առարկաներ, լեզուներ (ռուսերեն, հայերեն, լատիներեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, պարսկերեն, արաբերեն և այլն)։ Պատրաստվել են դիմորդներ համալսարան ընդունվելու համար, ինչպես նաև պաշտոնյաներ և հայկական դպրոցների ուսուցիչներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Կառույցներ նամականիշների վրա Կատեգորիա:Նոր շրջանի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Ցարական Ռուսաստանի տիրապետության ներքո գործած հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Սփյուռքահայ համալսարաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի դպրոցներ
Կղմուխ Հեղինեի
Ձվախոտ Հեղինեի, հայկական տարանունները՝ ձվախոտ, վայրի արևածաղիկ, ախրիճանակ, արտի ծաղիկ, կղմուխ հալենա, ճանակ (արաբ.- ջանագ), Անտուզ (պարս.-անդուզա),Կղմուխ (արաբ.-քալմուհ), աստղածաղկազգիների (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի տեսակ, աճում է Եվրոպայում, Ասիայում և Աֆրիկայում ։
Դեղաբույսի նկարագրությունը
Աստղածաղկավորների կամ բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող, 100-250 սմ բարձրության բազմամյա խոտաբույս է՝ բնորոշ հաստ կոճղարմատով, հոտավետ, բարկահամ, մսալի արմատով։ Ունի հաստ, ուղղականգուն ցողուն, խոշոր, խորդուբորդ, թավշանման տերևներ։ Եզրային ծաղիկները երկար են՝ նեղ լեզվակով, միջինները՝ խողովակաձև, ոսկեդեղին։ Պտուղը լերկ, փուփուլավոր, քառանիստ սերմիկ Է։ Մեր հանրապետությունում նկարագրված է 13 տեսակ, որոնց գերակշռող մասն ունի բուժական նշանակություն։ Բույսն աճում է խոնավ մարգագետիններում, գետեզրերին, գետահովիտներում, նախալեռնային գոտուց մինչև մերձալպյան գոտին ներառյալ։ Ծաղկում է հուլիս–սեպտեմբեր, իսկ պտուղները հասունանում են օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին։ Բազմամում են սերմերով, իսկ մշակության մեջ՝ նաև արմատամասերով։ Պտղակալում է կանոնավոր, ձմեռում՝ լավ։
Անվան ծագում
Ցեղի հունարեն «ինուլա» անունը նշանակում է դատարկել, մաքրել. այն կապված է բույսի` շնչուղիների վրա ցուցաբերված ներգործության հետ և հաճախ է հանդիպում Պլինիուս, Ցելսիուսի և Դիոսկորիդի գործերում, իսկ «հելենիում» բառը ոմանք կապում են հունական հելիոս` արև հասկացության հետ (ծաղիկներն` արևի նմանվելու հետ կապված) ։
Քիմիական բաղադրությունը
Արմատը և կոճղարմատը պարունակում են մանուշակահոտ եթերայուղ (1-4%), սապոնիններ, խեժ, ձյութ, լորձային և դառը նյութեր, պիգմենտ, դեհիդրոալանտոլակտոն, ֆրիդելին, դամմարադիենիլացետատ, դամմարադիենոլ, ֆիտոմելան, ինուլին (մինչև 44%), պսևդոինուլին, անկայուն պոլիեններ, ստիգմաստերին, E վիտամին, կարոտին և այլն, տերևներում՝ C վիտամին։ Եթերայուղի հիմնական բաղադրիչ մասը ալանտոլակտոնն է։
Բուժական նշանակությունը
Բուժման նպատակով հիմնականում օգտագործում են դեղաբույսի արմատն ու կոճղարմատը, որոնք հանում են ուշ աշնանը, մաքրում հողից, լվանում սառը ջրով, վերածում 3-5 սմ կտորների, չորացնում ստվերում՝ միջանցուկ քամու տակ։ Պատրաստի հումքը պահում են թղթով փաթաթված, փակ տուփերի մեջ։ 100 կգ թարմ արմատից ստանում են 35 կգ չոր հումք։
Դեռևս Հին Հռոմում և Հունաստանում կղմուխը օգտագործվել է ոչ միայն դեղաբույս, այլ նաև որպես ուտելիք։ Որպես հազը հանգստացնող միջոց, կղմուխի մասին նշել է Հիպոկրատը։ Ավիցեննան դեղաբույսի հյութը մեղրով օգտագործել է որպես խուխամուղ հակաասթմատիկ միջոց։ Մ. Հերացին «ռասան» կամ «ըռասան» անվան տակ, բույսի արմատը և կոճղարմատն օգտագործել է որպես օրգանիզմը տոնուսավորող, մարսողությունը լավացնող, թոքաբորբը և այլ բորբոքական պրոցեսները բուժող միջոց։ Այլ դեղամիջոցների հետ խառնված, նա կղմուխն օգտագործել է լյարդի և փայծաղի ուռուցքների, այդ օրգանների խցանումների, ջրգողության և ստամոքսաելքի ուռուցքի ժամանակ։ Այստեղ ևս, ինչպես նախորդ դեպքերում, կղմուխի մասին հարուստ տվյալներ է բերում Ամիրդովլաթը։ «Ըռասան», «տիպախ», «զանճապիլ շամի» և այլ անուններով նա դեղաբույսն օգտագործել է ոսկրացավի, կոտրվածքների, գոտկացավի, միզակապության և դժվարամիզության, անդամալուծության, նևրալգիաների, միգրենի, թոքերի և լյարդի խցանումների, ճիճվակրության, հազի, բրոնխիալ ասթմայի, էկզեմայի, մաշկի քորի, տարբեր տեսակի ջերմերի, դաշտանային խանգարումների, փորացավի, ընկնավորության, արգանդի բորբոքումների ժամանակ։ Նշվում է, որ դեղաբույսն անմիջապես ուտելու, օծելու, եփուկի, գինու կամ քացախի հետ խառնված, լոգանքի և այլ ձևերով օգնում է կարճահարին, գազանահարին, դիվահարին և ընկնավորին։ Ուշագրավ է այն, որ տերևները տանը պահելիս կամ այրելիս՝ հոտը վանում է միջատներին, ոչնչացնում լվերին։ Հայկական հին բժշկարաններում նշվում է, որ դեղաբույսն օգնում է թութքին, քորին, զստացավին, միգրենին, քոսին։ Արմատափոշին մեղրի հետ շաղախված, ներքին ընդունման ձևով, մաքրում է ստամոքսը, բուժում սրտային և լյարդի մի շարք հիվանդություններ, փափկացնում է հազը, դուրս բերում խուխը, իջեցնում ջերմությունը ։ Առնոլդ Վիլլանովցու տվյալներով (14-րդ դար) բույսի հյութն օգնում է ճողվածքին, կանոնավորում դաշտանը, ցուցաբերում միզամուղ և վիժեցնող հատկություն։ Ռուֆը ուժեղ հազով ուղեկցվող շնչուղիների մի շարք հիվանդությունների ժամանակ առաջարկում է բույսի արմատն ընդունել մեղրով։ Որոշ երկրներում դեղաբույսն օգտագործվում է լնդերի ախտահարման, հին վերքերի բուժման, ստամոքսի թերսեկրետոր բնույթի բորբոքումների և ցավի ժամանակ։