cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մեծ Նյուրյուգ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Գոլովչինցի (գյուղ, Լետիչևի շրջան)
Գոլովչինցի (Головчинці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գոլովչինցի գյուղում բնակվում էր 876 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1591 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 550,6 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մայեր
Մայեր, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Աքչեաբադի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Պամոզովո
Պամոզովո (Памозово), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Մոտազդեցություն
Մոտազդեցություն, պատկերացում, ըստ որի՝ միմյանցից հեռու գտնվող մարմինների փոխազդեցությունն իրագործվում է միջանկյալ օղակների (կամ միջավայրի) օգնությամբ, որոնք վերջավոր արագությամբ հաղորդում են փոխազդեցությունը կետից կետ։ Մինչև 19-րդ դարի 60-ից 80-ական թվականներին ֆիզիկայում գոյություն է ունեցել պատկերացում հեռազդեցության մասին, ըստ որի՝ մարմինների փոխազդեցությունը դատարկության միջով ակնթարթորեն հաղորդվում է որքան ասես մեծ հեռավորության վրա։ Էլեկտրամագնիսական դաշտի հայտնագործումը ցույց տվեց, որ հեռազդեցության մասին պատկերացումը սխալ է։
Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Կոնկիստա դ'Ուեստի
Կոնկիստա դ'Ուեստի (Conquista D'Oeste), համայնք Բրազիլիայի Կենտրոնաարևմտյան տարածաշրջանում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Մատու Գրոսու նահանգի հյուսիսային մարզում։ Մտնում է Ալտա Ֆլորեստայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2947 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 698,008 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 1,1 մարդ/կմ2։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր
Լոգան շրջան (Կենտուկի)
Լոգան շրջան (Logan County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.440 կմ² է, բնակչությունը՝ 26.835 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ռասելվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1792 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
Զաիդ Ալի
Զաիդ Ալի, ավելի հայտնի է իր յություբյան ZaidAliT մականունով, կանադա-պակիստանցի յություբյան անձ և Օնտարիոյի հայտնի սոցիալական անձ, ով ավելի հայտնի է իր հոլովակներով ։
Կարիերա
Դեսիի մշակույթը Ալիի հոլովակների հիմնական թեման է։ Նա մեծ ճանաչում է ձեռք բերել Ֆեյսբուքում և Յություբում։ Նա նաև նկարահանում է վլոգներ և դրանք տեղադրում իր ZaidAliTV Vlogs ալիքում։ 2016 թվականի հունվարին նրա ալիքը արդեն ուներ 420,000 բաժանորդ և 47 միլիոն դիտում, իսկ նրա ֆեյսբուքյան էջը ունի 1 միլիոնից ավելի հավանում։ 2015 թվականի հունվարին նրան առաջարկեցին խաղալ հոլիվուդյան ֆիլմում, որտեղ կար համբույրի տեսարան, բայց նա մերժեց առաջարկը, քանի որ նա իրեն չէր պատկերացնում այդպիսի տեսարաններում ։ 2015 թվականի մարտին նա ներբեռնեց «Bollywood dialogue in real life» անունով հոլովակ, որն իր թվիթերյան էջում մեջբերել է հնդիկ դերասանուհի Սոնակշի Սինհա ։
Պակիստան
2015 թվականի մարտին Զաիդը շրջագայությունով այցելեց Պակիստան ։ Նա՝ որպես հյուր, մասնակցել է մի քանի հեռուստահաղորդումների ։
Կիմ (գյուղ, Սերեդինա-Բուդայի շրջան)
Կիմ (Кім), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում։
Զաիդ Ալի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կանադացի հայտնի անձինք
Կիմ (գյուղ, Սերեդինա-Բուդայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կիմ գյուղում բնակվում էր 24 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ագրակ Վերին
Ագրակ Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։
Պատմություն
Գյուղը հայկական թաղը թուրքերի կողմից ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Հայ բնակիչների մեծ մասը զոհվել են։ Փրկվածները ապաստանել են զանազան երկրներում։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 80 տուն բնակիչ հայ և 50 տուն թուրք բնակիչներ։
Տնտեսություն
Բնակիչները հիմնականում զբաղվում էին անասնապահությամբ և երկրագործությամբ, մասամբ նաև այգեգործությամբ։
Պատմամշակությաին կառույցներ
Ագրակ Վերինն ուներ հայկական քարաշեն եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր հայկական դպրոց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լախամուլա
Լախամուլա (ლახამულა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 82 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Զալեսե (գյուղ, Պրիօնեժսկի շրջան)
Զալեսե (Залесье, Mecäntaga, Metsäntaka), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի բնակավայրեր
Էբնաթ
Էբնաթ (Ebnath), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։ Մտնում է Տիրշենրոյտ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1327 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 11.03 կմ2։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 3 77 115։ Կոմունան կազմված է 7 գյուղական շրջաններից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Սան Բասանո
Սան Բասանո (San Bassano ), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1999 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), խտությունը՝ 154 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 26020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0374։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ընտանիքի միջազգային օր
Ընտանիքի միջազգային օր (International Day of Families| Journée internationale des familles|اليوم الدولي للأسر|Día Internacional de las Familias|国际家庭日), 1994 թվականից ի վեր նշվում է ամեն տարի մայիսի 15-ին ։ Հռչակվել է ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի կողմից՝ 1993 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ընդունված № A/REC/47/237 «Ընտանիքի միջազգային տարի» բանաձևի համաձայն։ Այդ օրվա՝ բազմաթիվ պետությունների կողմից պաշտոնապես հաստատումը նպատակ ունի ուշադրություն դարձնելու ընտանիքի առջև ծառացած մի շարք խնդիրներին։
Ժողովածու (1572)
Ժողովածու (1572), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1572 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1706 թվականին/թվականներին Բարսեղ գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15,7×10,7 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 292 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմակազմ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 289ա ։
Ընտանիքի միջազգային օր
Յուրաքանչյուր տարի ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեան Ընտանիքի միջազգային օրվա հետ հետ կապված ուղերձներ է ուղարկում՝ դրանով իսկ որոշելով այդ տարվա թեման։ Օրինակ՝ 2005 թվականի ուղերձի մեջ նշվում է ընտանիքի կարևորագույն դերի և ՄԻԱՎ-վարակակիրներին սատարելու, երեխաների մասին հոգ տանելու անհրաժեշտության և հիվանդ ծնողներին խնամելու մասին։
Ժողովածու (1572)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ընտանիքի միջազգային օր
Օրվա թեմաներ
Յուրաքանչյուր տարի Ընտանիքի միջազգային օրվա համար հատուկ թեմա է ընտրվում.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ընտանիք Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր
Էռնստ Լյուդվիգ Կիրխներ
Էռնստ Լյուդվիգ Կիրխներ (Ernst Ludwig Kirchner, ), գերմանացի նկարիչ, գրաֆիկ, քանդակագործ, էքսպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչ։
Կենսագրություն
Էռնստ Լյուդվիգ Կիրխները ծնվել է 1880 թվականի մայիսի 6-ին Աշաֆենբուրգում, ինժեներ-քիմիկոս Էռնստ Կիրխների ընտանիքում։ 1901 թվականին ավարտել է Խեմնիցի գիմնազիան և ընդունվել Դրեզդենի Բարձրագույն տեխնիկական դպրոցի` ճարտարապետության ֆակուլտետ։ Այստեղ նա ծանոթացել է Ֆրից Բլեյլի հետ, ով կիսում էր գեղանկարչության հանդեպ ունեցած իր հետաքրքրությունները։ 1903-1904 թվականներին Կիրխները սովորել է Մյունխենի տեխնիկական համալսարանում, ինչպես նաև մասնավոր դասերի է հաճախել Ֆոն Դեբշիցի ու Օբրիստայի` կիրառական ու ազատ արվեստի կենտրոնում, որտեղ ստացել է ճարտարապետի վկայական։
1905 թվականին Դրեզդենի Բարձրագույն տեխնիկական դպրոցի չորս ուսանողներ` Էռնստ Լյուդվիգ Կիրխները, Ֆրից Բլեյլը, Էրիխ Հեկելը և Կառլ Շմիդտ-Ռոտլուֆը, հիմնում են «Կամուրջ» (Die Brücke) միությունը, որով էլ սկզբնավորվում է գերմանական էքսպրեսիոնիզմը։ Հունիսի 7-ը համարվում է միավորման հիմնադրման օրը։ Անվանումն առաջարկել է Հեկելը, իսկ խմբի գաղափարախոսը եղել է Կիրխները։ Նա ձևակերպել է ստեղծագործական միության դրույթները, որի գեղագիտության հիմնական սկզբունքը դարձել է մատերիալիզմի, ռեալիզմի, իմպրեսիոնիզմի և մոդեռն ոճի ժխտումը։
1906 թվականին Կիրխները գրել է ընկերության ծրագիրը։ 1907 թվականի ամռանը գերմանացի նկարիչ Մաքս Պեխշտայնի հետ մեկնել է Գոպելն, որտեղ շատ նկարել է։ 1908 թվականին աշխատել է Ֆեմարն կղզում։ 1909-1911 թվականներին նկարելու է մեկնել Մորիցբուրգի ջրավազաններ։ 1906 թվականի վերջերին հայտնվում են Կիրխների վրձնին պատկանող առաջին դիմանկարները, որոնցում պատկերված էր նրա կյանքի ընկերուհին` Դոդոն (Դորիս Գրոսե)։ Այս շրջանում նա իր համար նոր թեմա է բացահայտում` վարիետեն ու կրկեսը, որը մշակում է հետագա տարիներին։
1910-1911 թվականներին մտնում է նկարիչների «Նոր սեցեսիոն» միության մեջ։ 1911 թվականին մենել է Բեռլին, որտեղ ծանոթացել է Էռնա Շիլինգի հետ. վերջինս դարձել է Կիրխների քաղաքացիական կինը։ Նույն ժամանակ Մաքս Պեխշտայնի հետ հիմնադրել է «Գեղանկարչության ժամանակակից ուսուցման» ինստիտուտը։ Նրա գեղանկարչության մեջ ի հայտ են գալիս նոր թեմաներ` մեծ քաղաքի կյանքը, նրա փողոցները և ճարտարապետությունը, մարդկային տեսակները, որոնք բնորոշ են մայրաքաղաքին։
1913 թվականին Կիրխների ներկայացրած «Կամուրջ գեղարվեստական միության քրոնիկան» հանգեցնում է խմբի փլուզմանը. Կիրխների ընկերների կարծիքով նա ոչ տեղին ամեն անգամ շեշտում էր իր դերը Կամուրջի ստեղծման գործում։ Արդյունքում նկարիչների մեջ տարաձայնություններ են առաջանում, որոնց հետևանքով Կիրխները լքում է միությունը։
1914 թվականին Կիրխները մասնակցում է Քյոլնի գեղարվեստական ցուցահանդեսին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո նա կամավոր մեկնում է ռազմաճակատ, սակայն արդեն երկու ամիս անց նրան ժամանակավորապես հեռացնում են ծառայությունից և բուժման համար տեղավորում հոգեբուժարանում։ Պատերազմը նկարչին թվում է «արյունոտ պարահանդես», և նա փորձում է խուճապը հաղթահարել ալկոհոլի ու թմրանյութերի միջոցով։ 1915 թվականին նա բանակից զորացրվում է թոքերի հիվանդության պատճառով և ուղևորվում Քյոնինգշտայնի առողջարան։ 1917 թվականին ապրելու և բուժման նպատակով հաստատվում է Շվեյցարիայում և ապրում Դավոսի մոտ գտնվող Շտաֆելալպում։ Մինչև 1918 թվականի հոկտեմբերը բուժում է ստանում Կրոյցլինգենի առողջարանում։ 1918 թվականից հաստատվել է Դավոսի մերձակայքում գտնվող Ֆրանունկիրխե բնակավայրում` էքսպրեսիոնիստական ոճով նկարելով ալպյան բնապատկերներ։
1919-1920 թվականները Կիրխների համար բարենպաստ շրջան էր. նրա առողջությունը բարելավվում է, նա շատ է աշխատում, Գերմանիայում և Շվեյցարիայում կազմակերպվում են նրա աշխատանքների ցուցահանդեսներ։ 1922 թվականը դառնում է Լիզա Գույերի հետ համատեղ աշխատելու շրջանի սկիզբը։
1923 թվականին Կիրխները մեծ ցուցահանդես է կազմակերպում Բազելում։ Այդ ժամանակ նա աշխատում է բանաստեղծ Գեորգ Հայմի բանաստեղծական ժողովածուի նկարազարդումների շուրջ։ 1925-1926 թվականներին մեծ ճանապարհորդություն է կատարել Գերմանիայում։ 1929 թվականին Կիրխենը այցելել է Էսսեն, Բեռլին, Մայնի Ֆրանկֆուրտ։
1937 թվականին նկարչի գործերը նացիստների կողմից դասվում են դեգեներատիվ արվեստի շարքին։ Նրա 639 աշխատանքներ հեռացվում են գերմանական թանգարաններից, մի մասը` ոչնչացվում։ Կիրխների 25 նկար ցուցադրվել է դեգեներատիվ արվեստի ցուցադրական հանդեսին, ինչը Հիտլերն անձամբ համարել է «ազգի վիրավորանք»։
1938 թվականին Կիրխները շարունակել է աշխատել, սակայն նրա ֆիզիկական ու հոգևոր առողջությունը զգալիորեն վատացել է։ 1938 թվականի հունիսի 15-ին հիվանդությունից տանջված և թմրանյութերի նկատմամբ հակում ունեցող նկարիչը ինքնասպանություն է գործել։ Նրա քաղաքացիական կինը` Էռնա Շիլինգը, իրավունք է ստացել մինչև իր մահը կրելու Կիրխների ազգանունը։
Ստեղծագործություն
Էռնստ Լյուդվիգ Կիրխները գեղանկարչության պատմության մեջ մտել է որպես 20-րդ դարի սկզբի գեղարվեստական կյանքի` էքսպրեսիոնիզմի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա նկարներն աչքի են ընկնում վառ գունապնակով, անկյունային ուրվագծերով, դրամատիկական ուժեղ լարվածությամբ։ Գերմանացի արվեստագետ Նորբերտ Վոլֆի կարծիքով «հուզական լարվածությամբ Կիրխների աշխխատանքները գերազանցում են 20-րդ դարի մնացած նկարիչների գործերին»։
Կիրխներն իր ստեղծագործական ճանապարհը սկսել է Վան Գոգի ու Անրի Մատիսի ազդեցությամբ։ Նա շատ փորձարկումներ է արել և' վանգոգյան վրձնահարվածներով, և' մատիսյան գույներով` դրանով հանդերձ սովորելով պահպանել էքսպրեսիայի ու գիտակցության հսկողության հավասարակշռությունը։ Բացի այդ` Կիրխները հետաքրքրություն է դրսևորել Աֆրիկայի ու Օվկիանիայի ժողովուրդների արվեստի նկատմամբ` նրանցից փոխառելով պրիմիտիվ արվեստի որոշ տարրեր։
1905 թվականի ամռանը Կիրխների արվեստում բեկումնային պահ է ի հայտ գալիս. հենց այդ ժամանակ նա և իր ընկերները դառնում են նոր շարժման հիմնադիրները։ Նրանց կողմից հիմնադրված «Կամուրջ» միության ծրագիրը կոչ էր անում արվեստի առաջադեմ մարդկանց միավորվելու ու գեղարվեստական հեղափոխական սկզբունքները կյանքի կոչելու։ Սակայն երիտասարդ էքսպրեսիոնիստները, որոնք պայքարում էին դարն ապրած արվեստի դեմ, ամբողջովին չէին ժխտում անցյալի ժառանգությունը։ Նրանք բարձր էին գնահատում Դյուրերի, Լուկաս Կրանախ Ավագի, Մաթիաս Գրունեվալդի, պոստիմպրեսիոնիզմի, ֆովիզմի գործերը։
Աստիճանաբար ձևավորվում է Կիրխների սեփական ոճը։ Նա հրաժարվում է պատրանքային տարածությունից և ձգտում առարկաների հարթության, նրանց ոչ սովորական ձևափոխումների։ Նրա կոմպոզիցիաները լցվում են կտրուկ գունային հակասություններով. նա ձգտում է ոճավորման և տեսողական միջոցների նվազեցման։ Նկարը նրա կարծիքով ոչ թե որոշակի առարկաների պատկերումն է, այլ ինքնուրույն էակ` գծերից ու գույներից կերտված, որը նման է իր բնորդներին այնքան, ինչքան անհրաժեշտ է պատկերի բանալին պահելու համար։
Կիրխների արվեստի հիմնական ժանրերից մեկը քաղաքային բնապատկերն է։ Դրանք տագնապալի են և հագեցած են պատուհասվող աղետի կանխազգացմամբ։ Լայն տարածում ունի «Պոտսդամի հրապարակը Բեռլինում» նկարը (1914), որը նկարված է սառը սև-կանաչ տոներով և պատկերում է բեռլինյան թեթևաբարո վարքի տեր կանանց։ Կանացի ուրվագծերի երկարացված համաչափությունները հատվում են մայթերի սուր եռանկյուններին ու պատերին. հետին պլանում կարմիր գծերով առանձնանում են Պոտսդամի կայարանի պատերը։ Խիստ, գորտեսկային ոճն արտացոլում է մեգապոլիսի ներքին էությունը։ Բնապատկերները Կիրխների ստեղծագործությունում հեռու են իդեալիստական պատկերացումներից. դրանցում զգացվում է որոշակի անորոշություն, տագնապ, ժամանակների ընդհատվող կապի զգացողություն։ Տարիների հետ Կիրխներն ավելի քիչ է անդրադարձել կերպարների. նրա ոճը ձգտում էր աբստրակցինիզմի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ինքնասպաններ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ինքնասպան նկարիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրաֆիկներ Կատեգորիա:Գերմանացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Գերմանացի լուսանկարիչներ
Լայոն շրջան (Կենտուկի)
Լայոն շրջան (Lyon County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 559 կմ² է, բնակչությունը՝ 8.314 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Էդիվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1854 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
Արիստոտելի անիվ
«Արիստոտելի անիվ», Արիստոտելի (մ.թ.ա. 4-րդ դար) աշխատությունը համարվող «Մեխանիկա» գրքում նկարագրված ֆիզիկական պարադոքս։ Դիտարկենք իրար միացված, մեկը մյուսի մեջ, ընդհանուր կենտրոնով երկու անիվներ (տես նկարը)։ Երբ արտաքին անիվը շարժվում է հարթության վրա առանց սահքի, նրա ճանապարհը հավասար է իր շրջանագծի երկարությանը։ Այսպիսով ներքին անիվի ճանապարհը ճիշտ նույնքան է, ինչից կարելի է սխալ եզրակացություն անել, որ նրան շրջանագծերը (իսկ, հետևաբար, նաև տրամագծերը) հավասար են։
Այս պարադոքսը քննարկել են շատ ականավոր ֆիզիկոսներ և մաթեմատիկոսներ, այդ թվում Գալիլեյը, Դեկարտը և Ֆերման։ Առաջին ճիշտ վերլուծությունը 1715 թվականին տվել է Ժան-Ժակ Դորտու դե Մերանը։ Սխալը կայանում էր այն ենթադրության մեջ, որ ներքին անիվը արտաքինի նման պտտվում է առանց սահքի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական պարադոքսներ Կատեգորիա:Արիստոտել Կատեգորիա:Շրջանագծեր Կատեգորիա:Անիվներ
Ագրան
Ագրան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Բերկրիի գավառակում` Վանա լճի հյուսիսարևելյան ափից 18 կմ հեռավորության վրա։ Գտնվում էր հարթավայրում։
Գյուղն ամայացել է XIX դարի վերջերին կամ էլ XX դարի առաջին քառորդում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պայ
Պայ (Пай, Pajusuo), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 528 մարդ։
Հիմնակմախքային եկեղեցի
Հիմնակմախքային եկեղեցի կամ Ստավկիրկա (նյունորսք՝ stavkyrkje), եկեղեցիների ամենատարածված տեսակն է Սկանդինավիայում։
Պատմություն
XI դարում Բրիտանական կղզիներից արևմտյան Նորվեգիա և Գերմանիայից արևելյան Նորվեգիա սկսվում է տարածվել քրիստոնեությունը։ Հավանական է որ, փայտե ճարտարապետության նոր տեսակը, ինչպես նոր կրոնը, տեղի թագավորները ոգևորված օժանդակում էին ։ Քրիստոնեական քարոզիչները բերել էին այստեղ եվրոպական վարպետների կարողությունները։ Եթե որոշ ժամանակ առաջ սկանդինավցիները կառուցում էին միայն դրաքարներ, ապա այդ ժամանակներից իրենք սկսեցին կառուցել նաև կայմային եկեղեցիներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հիմնակմախքային եկեղեցիներ
Մանկանա
Մանկանա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Աքչեաբադի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
(4348) Պոլիդամես
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,242494 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 4,7239 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,7611 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4384,35 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,08211 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,96° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներ
Սեսիլ Ջոն Ռոդս
Սեսիլ Ջոն Ռոդս (Rhodes), անգլիական գաղութային գործիչ։
19-րդ դարի 1980-1990-ական թվականների սահմանագծին Սեսիլ Ջոն Ռոդսը ոգեշնչել և կազմակերպել է անգլիական գաղութարարների նվաճումները Հարավային և Կենտրոնական Աֆրիկայում, զավթած հսկայական տարածքների մի մասը կազմելով գաղութ (1895)՝ նրա անունով կոչվել է Ռոդեզիա։ Ռոդսը եղել է ալմաստ և ոսկի արդյունահանող հարավաֆրիկյան մի շարք կոմպանիաների հիմնադիրներից և համատերերից։ 1890-1896-ին Կապի գաղութի պրեմիեր մինիստրն էր։ 1899-1902 թվականների անգլո-բուրական պատերազմի նախաձեռնողներից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Բախումներ Թալիբանի և Իրանի միջև (2023)
«Թալիբան»-ի և Իրանի միջև բախումներ, տեղի են ունեցել 2023 թվականի մայիսի 27-28-ը ։ Աֆղանստանում իշխող «Թալիբան» իսլամական շարժման զինված ուժերը մասնակցել են սահմանային հակամարտությանը իրանցի սահմանապահների հետ աֆղանա-իրանական սահմանին՝ Աֆղանստանի Նիմրուզ նահանգի և Իրանի Սիստան և Բելուջիստան նահանգի միջև ։ Դրան ի պատասխան՝ Իրանի բանակը հրետանային հարված է հասցրել թալիբների դիրքերին, ինչը, պաշտոնական տվյալներով, հանգեցրել է երեք մարդու մահվան, ոչ պաշտոնական տվյալներով՝ աֆղանական կողմից առնվազն 14-ի և իրանական կողմից՝ 2-ի՝ չհաշված վիրավորներին ։ Մի քանի բախումներից հետո երկու կողմերն էլ կարգավորել են իրավիճակը ։
Իրանի իրավունքները Գիլմենդի ջրի նկատմամբ
Գիլմենդ գետի ջրի շուրջ վեճերն առաջին անգամ ի հայտ եկան 1870-ական թվականներին, մի քանի տասնամյակ անց, նոր թափով բռնկվելով, այն բանից հետո, երբ գետը փոխեց հունը 1896 թվականին։ 1939 թվականին Իրանի և Աֆղանստանի թագավորները համաձայնության եկան ջրի իրավունքների բաժանման վերաբերյալ, որը ստորագրվեց, բայց երբեք չվավերացվեց։ Երկու երկրների վարչապետների միջև 1973 թվականի պայմանագրով հետևեց, որ Իրանը պետք է տարեկան 820 միլիոն խորանարդ մետր ջրի բաժին ստանար, բայց այն կրկին չվավերացվեց  ։ Մինչև 1979 թվականը, երբ Իրանում տեղի ունեցավ Իսլամական հեղափոխություն, Իսկ Աֆղանստանը գտնվում էր Խորհրդային Միության վերահսկողության տակ, Գիլմենդ գետի ջրի իրավունքների հարցը չափազանց սուր էր։ Աֆղանստանում Աշրաֆ Ղանիի օրոք երկիրը սկսեց ամբարտակներ կառուցել, ինչպիսիք են Սալմա ամբարտակը Գերիրուդ գետի վրայով և Քամալ Խան ամբարտակը Գիլմենդ նահանգում՝ ջուրը պահելու և հիդրոէեկտրակայանների արտադրությունը մեծացնելու համար:Աֆղանստանի պաշտոնյաները շարունակել են քննարկել Իրանի հետ ջրի բաժանման հարցը, քանի որ իշխանության են եկել թալիբները ։
2023 թվականի մայիսին Իրանի նախագահ Իբրահիմ Ռաիսին Գիլմենդ գետում ջրի իրավունք էր պահանջել ։ Բացի այդ, Իրանի ԱԳՆ-ն հայտարարել է, որ իր երկիրը չի ճանաչում թալիբներին և պնդում է, որ ստեղծվի «Աֆղանստանի ներառական կառավարություն» ։
Իրանի և «Թալիբանի» հարաբերությունները
Իրանի՝ հիմնականում շիա երկրի և «Թալիբան» շարժման միջև հարաբերությունները, որտեղ գերակշռում են սուննի ֆունդամենտալիստները, պատմականորեն խիստ անկայուն են եղել ։ 1996-2001 թվականներին Աֆղանստանում թալիբների կառավարման ժամանակ թալիբները մահապատժի են ենթարկել 10 իրանցի դիվանագետների և իրանցի լրագրողի Մազարի Շարիֆի հյուպատոսությունից։ Իրանի ռազմական մոբիլիզացիան թույլատրվել Է ՄԱԿ-ի միջնորդությամբ ։ 2001 թվականին Աֆղանստան ԱՄՆ ներխուժման ժամանակ Իրանը համագործակցում էր ԱՄՆ զորքերի հետ, իսկ իրանական հատուկ ջոկատայինները ճնշում գործադրելիս աջակցում էին Հյուսիսային դաշինքին ։
«Չարի առանցքի» ելույթից հետո Իրանը բարելավել է իր հարաբերությունները թալիբների հետ։ Աֆղանստանի պատերազմի ժամանակ ԱՄՆ - ը, Մեծ Բրիտանիան և Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետությունը Իրանին մեղադրել են թալիբներին ապաստան տրամադրելու և նյութական աջակցություն ցուցաբերելու մեջ  ։ 2010-ին «Քուդս» ուժերի իրանցի սպան, որին անվանել են «Թալիբանին զենքի մատակարարման առանցքային միջնորդ», գերեվարվել էր Աֆղանստանում ՆԱՏՕ-ի ուժերի կողմից ։ 2017 թվականին Աֆղանստանի Իսլամական Հանրապետությունը Իրանին մեղադրել էր թալիբներին երկրի արևմուտքում աֆղանական կառավարական ուժերի վրա հարձակվելու համար ուղղակի աջակցելու մեջ և հայտարարել, որ Իրանը փորձել է քանդել Հերաթ նահանգի ամբարտակը։ Իրանը հերքել է թալիբներին աջակցելու մեղադրանքները։
2021 թվականի ամռանը «Թալիբանը» Իրանի դիվանագիտական աջակցությամբ վերականգնել է իր իշխանությունն Աֆղանստանի նկատմամբ ՝ երկրից ԱՄՆ զորքերի դուրսբերումից հետո ։ 2021 թվականի նոյեմբերին Աֆղանստանի ազգային դիմադրության ճակատի առաջնորդ Ահմադ Մասուդը և դաշտային հրամանատար Հերաթ Իսմայիլ Խանը հանդիպել են Իրանում՝ աֆղանական ընդդիմությունն ուժեղացնելու փորձերի շրջանակներում ։ 2021 թվականի նոյեմբերին Աֆղանստանի ազգային դիմադրության ճակատի առաջնորդ Ահմադ Մասուդը և դաշտային հրամանատար Հերաթ Իսմայիլ Խանը հանդիպել են Իրանում՝ աֆղանական ընդդիմությունն ուժեղացնելու փորձերի շրջանակներում։
202 3 թվականի մայիսին Իրանի զինված ուժերի շտաբի պետի տեղակալ, բրիգադի գեներալ Բահրամ Հոսեյնի Մոթլակի գլխավորած պատվիրակությունը Քաբուլում հանդիպում է ունեցել Աֆղանստանի թալիբների կառավարությանն առընթեր իր աֆղան գործընկեր Հաջի Մալի-Խան Սադիկի հետ ։
Թեև ջուրն Իրանի և Աֆղանստանի միջև տարաձայնությունների մի քանի ոլորտներից մեկն է, նրանց միջև երկկողմ հարաբերությունները 2022 թվականից հաջողությամբ զարգանում են ։ Այնուամենայնիվ, «Թալիբանի» ոստիկանության նախկին մամուլի քարտուղար Մուբին Խանը ծաղրել Է Իրանի նախագահին, ինչը զայրացրել է իրանցիներին և հանգեցրել Բառային պատերազմի և միմյանց սպառնալիքների ։
Մարտական գործողությունների ընթացքը
2023 թվականի մայիսի 27-ին Իրանի և Աֆղանստանի սահմանին կրակոցներ են արձակվել, ինչի հետևանքով զոհվել և վիրավորվել են զինվորներ։ Իրանի ոստիկանության պետ Քասեմ Ռեզային «Թալիբանին» մեղադրել է Իրանի Սիստան և Բելուջիստան նահանգի և Աֆղանստանի Նիմրոզ նահանգի սահմանին կրակ բացելու մեջ։ Աֆղանստանի ներքին գործերի նախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Աբդուլ Նաֆի Թաքորը Իրանին մեղադրել է առաջինը կրակ բացելու մեջ։ Թաքերը հայտարարել է, որ փոխհրաձգության հետևանքով երկու մարդ Է զոհվել, մեկը՝ յուրաքանչյուր երկրից, իսկ մյուսները վիրավորվել են։ IRNA-ի տեղեկություններով՝ երկու իրանցի սահմանապահներ սպանվել են, իսկ 5-ը՝ տեղափոխվել, հայտնել են, որ զոհվել են երեք իրանցի սահմանապահներ։ IRNA-ն նաև տեղեկացրել է, որ Աֆղանստանի հետ Միլակ սահմանային անցումը, որը խոշոր առեւտրային երթուղի է, մինչև հետագա ծանուցումը փակվել է փոխհրաձգության պատճառով ։
Մայիսի 28-ի կեսգիշերին թալիբները հարձակվել են Իրանի սահմանային անցակետի վրա ։ Իրանական ԶԼՄ-ների հայտարարության համաձայն՝ կրակը սկսվել է Նիմրոզ նահանգի սահմանին ։ Ինչպես պնդում է «Թալիբան» ահաբեկչական կազմակերպությունը, ընդհանուր առմամբ ոչնչացվել է 18 սահմանային օբյեկտ ։ Բախումների ժամանակ իրանցի սահմանապահները հրետանի են կիրառել, սակայն հերքել են հրթիռների կիրառման մասին հայտարարությունները ։
Իրանի և Աֆղանստանի կառավարությունների հայտարարությունները
Երկու կողմերի պաշտոնական հայտարարություններն այն մասին, թե ինչպես են տեղի ունեցել բախումները, զգալիորեն տարբերվում էին, և յուրաքանչյուր կողմ մեղադրում էր մյուսին.
Աֆղանստանի պաշտպանության նախարարության մամուլի քարտուղար ինայաթուլլա Խորեզմին հայտարարել է. «Ցավոք, այսօր հերթական անգամ Նիմրոզ նահանգի Կանգ շրջանի սահմանամերձ շրջաններում իրանցի զինվորների հրաձգություն է տեղի ունեցել, [և] հակամարտությունը... բռնկվել է»։
Իրանի իրավապահ մարմինների պետի տեղակալ Ղասեմ Ռեզային հայտարարել է. «չպահպանելով միջազգային օրենքները և բարիդրացիությունը՝ «Թալիբան» -ի ուժերը սկսել են կրակել Սասուլիի անցակետի վրա.․. վճռական պատասխան առաջացնելով»։
Գնահատականներ
Kayhan թերթը բախումների մեղքը բարդել Է ԱՄՆ-ի և նրա տարածաշրջանային դաշնակիցների վրա ։ ԻՀՊԿ օդատիեզերական ուժերի հրամանատար Ամիր Ալի Հաջիզադե հայտարարել է, որ Իրանի «թշնամիները» ցանկանում էին, որպեսզի թալիբների հետ սահմանային հակամարտությունը վերածվի լիարժեք պատերազմի։ Իր ելույթում նա հայտարարել է, որ ԱՄՆ-ն «տարբեր թակարդներ» է ստեղծել Իրանին պատերազմի մեջ ներքաշելու համար ։
Իրանական Տասնիմ լրատվական գործակալության հաղորդմամբ՝ բախումները սկսվել են այն ժամանակ, երբ թմրանյութերի զինված մաքսանենգների խումբը փորձել է հատել Իրանի սահմանը, և իրանական ուժերը կրակ են բացել նրանց ուղղությամբ։ Թալիբների տեղական ուժերը, չկասկածելով տեղի ունեցածի մասին, ենթադրել են, որ իրանական ուժերը հարձակվում են իրենց վրա, և բախում է տեղի ունեցել։ «Թալիբանի» ուժերն այնուհետև փորձել են հարձակվել սահմանամերձ գյուղերի վրա, ինչպես նաև նրանց հաջողվել է գրավել մի քանի անցակետ ։
Հետևանքներ
Մայիսի 28-ին Իրանը վերաբացեց Աֆղանստանի հետ սահմանը Աբրիշամ կամրջի վրա, որն ավելի վաղ փակվել էր բախումների պատճառով ։ Իրանի կառավարության աջակցությունը թալիբներին քննադատության է ենթարկվել իրանական ռեֆորմիստական լրատվամիջոցների և Ահմադ Մասուդի կողմից ։
Դրանից հետո Քաբուլում Իրանի դեսպանատունը և Աֆղանստանի պաշտոնատար անձինք կապ են հաստատել միջադեպի հետաքննության համար ։ Իրանցի գեներալ Կիյումարս Հեյդարին և Իրանի իրավապահ մարմինների պետի տեղակալ Ղասեմու Ռեզային նույնպես Զաբոլ քաղաքում թալիբների ներկայացուցիչների հետ համատեղ հանդիպում են ունեցել, որի ժամանակ քննարկել են, թե ինչպես ապագայում կանխել նման միջադեպերը ։ Կարճատև բախումից հետո Իրանի ներքին գործերի նախարար Ահմադ Վահիդին հայտարարել է, որ իրանա-աֆղանական սահմանին իրավիճակը նորմալ է և անցումները կրկին բաց են ։
Աֆղանստանի պաշտոնական ներկայացուցիչը կոչ է անում դիվանագիտական լուծում տալ վեճին։ Աֆղանստանի արտաքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ մտադիր չէ հակամարտության մեջ մտնել Իրանի հետ։ «Ներկայումս իրավիճակը վերահսկողության տակ է։ Սահմանին խնդիրները լուծված են» ։ «Թալիբան» շարժման անդամները նաեւ կոչ են արել լավ հարաբերություններ հաստատել հարևան երկրների, հատկապես Իրանի հետ ։
Գորբասով
Գորբասով (Горбасів), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
Ռուսով (գյուղ, Վլադիմիր-Վոլինի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ռուսով գյուղում բնակվում էր 130 մարդ։
Գորբասով
2001 թվականի տվյալներով Գորբասով գյուղում բնակվում էր 482 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1812 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 266 մարդ/կմ²։
Ռուսով (գյուղ, Վլադիմիր-Վոլինի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գորբասով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1494 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բիստրյանկա
Բիստրյանկա (Быстряна), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Շաբալինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Շույա գետի ձախ ափին՝ 9,7 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է, ավազանի տարածքը 77,6 կմ2։
Գետի ակունքը գտնվում է հյուսիսային Սենին գյուղում, Լենինսկոե գյուղից 28 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Գետը հոսում է արևմուտք, ապա հյուսիս-արևմուտք անմարդաբնակ անտառյին վայրում։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վետլուգա, գետի ենթաավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։ Գետի ավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Ժողովածու (1356)
Ժողովածու (1356), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1356 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1783 թվականին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22,7×16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 99 թերթից։ Գրված է երկսյուն, միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ նախագաղափար՝ (1723 թվական), գրչի՝ 30բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ագրուս
Ագրուս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շատախի գավառակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նազիկ Ամիրյան
Նազիկ Հովհաննեսի Ամիրյան, ազատամարտիկ, ՀՀ բանակի գնդապետ (1999)։ ՀՀ նետաձգության ֆեդերացիայի նախագահ (1999 թվականից)։ Մանվել Գրիգորյանի կինը։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի ժողտնտեսության ինստիտուտը (1988)։ 1988 - 1989 թվականներին՝ առևտրի աշխատողների Վարդաշենի վերապատրաստման ուսումնարանի մանկավարժ, 1999 - 2000 թվականներին՝ ՀՀ բնապահպանության նախարարության հանրապետական բնապահպանական պետական տեսչության պետ։
1990 - 1994 թվականներին Էջմիածնի կամավորական ջոկատի, ապա 5-րդ բրիգադի կազմերում, որպես բուժքույր, թիկունքի ծառայության պետ, մասնակցել է ԼՂՀ Հադրութի (Հախլլու, Էդիլլու, Աղբուլաղ, Խրմնջուղ, Բլութան), Մարտակերտի (Տոնաշեն, Մաղավուզ, Հակոբ Կամարի, Մեծշեն, Թալիշ), Ֆիզուլիի (Հորադիզ) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ 1990 թվականի նոյեմբերին Հադրութի շրջանում գերվել և ջոկատի մի խումբ ազատամարտիկների հետ տեղափոխվել է Շուշիի բանտ։ Դեկտեմբերին փրկագնով ազատվել է և ջոկատի կազմում շարունակել պայքարը։ Պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով, «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» հուշամեդալով, ՀՀ «Արիություն» մեդալով։
Կատեգորիա:Ռազմական գործիչ-կանայք Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ
Մակ-Քրակեն շրջան (Կենտուկի)
Մակ-Քրակեն շրջան (McCracken County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 650 կմ² է, բնակչությունը՝ 65.565 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փադուկա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1825 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
Զալեսե (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Զալեսե (Залесье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գլինիկե կամուրջ
Պատմություն
Առաջին փայտե կամուրջը Հաֆելի վրայով այս տեղում կառուցվել է 1660 թվականին, նպատակը Ստոլպեի շրջակայքի որսորդական տարածքներին հասնելն էր։ Այդ տարիներին Կասմուրջը Բեռլինից բավականին հեռու էր։ 1800-ական թվականների սկզբին մարդկանց հոսքն ավելացել էր և հին կամուրջը չէր բավարարում։ Ճարտարապետ Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկելը օգտագործելով աղյուս և փայտ կառուցում է բացովի կամուրջ, որը սկսում է գործել 1834 թվականին։ Կամուրջը տասը կամար ուներ, իսկ մեջտեղի փայտյա հատվածը բացովի էր։ 20-րդ դարի սկզբին այդ կամուրջը այլևս չէև բավարարում և 1904 թվականին պրուսական կառավարությունը նոր կամրջի նախագծի մրցույթ է հայտարում։ Դույսբուրգի Յոհան Կասպար Հարկորդ ընկերությունը առաջարկում է մետաղական կամրջի նախագիծը, որն էլ հաղթող է ճանաչվում։ Կամուրջը բացվում է 1907 թվականի նոյեմբերի 16-ին ։
Կամուրջը 1945 թվականին լուրջ վնասվել է ռումբի պայթյունից, և քաղաքական դրությունից ելնելով չի վերանորոգվել մինչև 1949 թվականը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի կամուրջներ Կատեգորիա:1907 կառույցներ Կատեգորիա:Ճանապարհային կամուրջներ
Լախանի
Լախանի (ლახანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 680 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մեստիայից հեռու է 60 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 4 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Էնն Սոֆի Ռևենթլոու
Էնն Սոֆի Ռևենթլոու (Anna Sophie, ), դանիացի թագավոր Ֆրեդերիկ 4-րդի երկրորդ կինը։
Դանիացի կանցլեր, կոմս Կոնրադ ֆոն Ռևենթլոուի և նրա երկրորդ կնոջ՝ Սոֆի Ամալի Հանի դուստրը։
Կյանք
1711 թվականին, դիմակահանդեսի ժամանակ ծանոթացել է թագավորի հետ, ով նրանից 22 տարով մեծ էր։ 1712 թվականի հունիսի 26-ին առևանգել է 19-ամյա Էնն Սոֆի ֆոն Ռևենթլոյին Կլաուսհոլմ ամրոցից և գաղտնի ամուսնացել նրա հետ Սկաններբորգում։ Նրան պարգևել է Շլեզվիգի դքսուհու տիտղոս։ 1721 թվականի ապրիլի 4-ին թագուհի Լուիզա Մակլենբուրգցու մահից մի քանի օր անց, Էնն Սոֆիի և Ֆրեդերիկ 4-րդի ամուսնությունը պաշտոնապես ճանաչվել է, իսկ նույն թվականի ապրիլի 16-ին  նա թագադրվել է։ Էնն Սոֆի Ռևենթլոուն դանիացի առաջին թագուհին է, ով ծագումով թագավորական ընտանիքից չէր։ Ամուսնությունը տարաձայնություն առաջացրեց դանիական թագավորական ընտանիքում. թագաժառանգ արքայազն՝ Կրիստիանը ատում էր խորթ մորը, արքայազն Կառլը և արքայադուստր Սոֆիա Գեդվիգը, Ֆրեդերիկ 4-րդի քույրն ու եղբայրը լքեցին Կոպենհագենը։ Էնն Սոֆիի ընտանիքը, քաղաքական նշանակալի ազդեցություն ուներ։ 1730 թվականին թագավորի մահից հետո, Էնն Սոֆին արտաքսվել է Կոպենհագենից և մահացել Կլաուսհոլմի կալվածքում։
Երեխաներ
Ֆրեդերիկի հետ ամուսնության ընթացքում Էնն Սոֆին ծնել է երեք երեխա, նրանք բոլորը մահացել են վաղ տարիքում։
Էռնեստ Առուշանով
Էռնեստ Կոնստանտինի Առուշանով, խորհրդային և մոլդովացի փորձարարական ֆիզիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1984), պրոֆեսոր (1987): Մոլդովայի գիտությունների ակադեմիայի լիիրավ անդամ (2000) : ԽՄԿԿ անդամ։
Կենսագրություն
Էռնեստ Առուշանյանը ծնվել է 1941 թվականի փետրվարի 4-ին, Բաքվում (Ադրբեջան)։ 1958 թվականին ավարտել է ավագ դպրոցը։ Ավարտելուց անմիջապես հետո մեկնել է Քիշնև, որտեղ ընդունվել է Քիշնևի պետական համալսարանի ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ֆակուլտետ, որն ավարտել է 1963 թվականին։ 1967-1986 թվականներին աշխատել է Մոլդովայի ԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի կիրառական ֆիզիկայի ինստիտուտի լաբորատորիայի վարիչ, գիտաշխատող՝ Սերգեյ Իվանովիչ Ռադաուցանի հսկողության ներքո։ 1984 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն ։ 1986-1988 թվականներին եղել է իր ստեղծած նեղ բաց նյութերի լաբորատորիայի վարիչ։ 1988 թվականին նշանակվել է Կիրառական ֆիզիկայի ինստիտուտի փոխտնօրեն։ 1989 թվականին Առուշանովին շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում, 1992 թվականին ընտրվել է Մոլդովայի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ ։
ԽՍՀՄ փլուզումից հետո Էռնեստ Առուշանովը մեծ ներդրում է ունեցել ինստիտուտի կարողությունների պահպանման գործում՝ ներգրավելով օտարերկրյա ներդրումներ` ընդհանուր առմամբ մոլդովական գիտության հետագա զարգացման և մասնավորապես ֆիզիկայի զարգացման համար։ 1993-1994 թվականներին Առուշանովը Գերմանիայի Կոնստանցի համալսարանում անցկացրել է սեմինարներ կիսահաղորդչային ֆիզիկայի վերաբերյալ, որին հաջորդել են Ֆրանսիա կատարած հրավերները, որտեղ Առուշանովին առաջարկվել են դասընթաց վարել 1995 և 1996 թվականներին` Թուլուզի Պոլ Սաբատյեր համալսարանում, 1997 թվականին թողել է փոխտնօրենի պաշտոնը և դարձել արևային բջիջների նյութերի և կառույցների լաբորատորիայի վարիչ։
2000 թվականին Մոլդովայի գիտությունների ակադեմիայի ասամբլեայի ընդհանուր ժողովում Էռնեստ Առուշանովն ընտրվել է նրա լիիրավ անդամ։ Առուշանովը նաև տարբեր ժամանակներում դասախոսել է Ավստրիայի, Անգլիայի, Հոլանդիայի, Իսպանիայի, Կանադայի, Լեհաստանի, Սինգապուրի և Շվեյցարիայի մասնագիտացված ինստիտուտներում և համալսարաններում։
Առուշանովի գիտական հետաքրքրությունները ծայրաստիճան բազմազան են, բայց, այնուամենայնիվ, նրա ստեղծագործությունների հիմքում ընկած է կիսահաղորդչային տարբեր միացություններում տրանսպորտային երևույթների տեսության վերաբերյալ աշխատանքը։ Աշխատանքները վերաբերում են կիսահաղորդիչների և դիէլեկտրիկների ֆիզիկային։ Մշակել է П3У3 և ПУ2 տիպի կիսահաղորդիչների միաբյուրեղների աճեցման մեթոդները, որոշել դրանց գոտիական կառուցվածքը, լիցքակիրների ցրման մեխանիզմները։ Առաջարկել և պատրաստել է ջերմառեզիստորներ, ջերմային հոսքի դետեկտորներ, ճառագայթման ենթակարմիր զտիչներ և ենթակարմիր ճառագայթման ընդունիչներ։
Բազմաթիվ գիտական աշխատանքների հեղինակ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոլդովացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Մոլդովայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային գյուտարարներ Կատեգորիա:Մոլդովացի գիտնականներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Իվեշամի ճակատամարտ
Իվեշամի ճակատամարտ (4 օգոստոսի 1265) Անգլիայում տեղի ունեցած Երկրորդ բարոնական պատերազմի երկու հիմնական ճակատամարտերից մեկը։ Այն նշանավորվեց Լեյքեստերի կոմս Սիմոն դը Մոնֆորի և ապստամբ բարոնների պարտությամբ ապագա թագավոր Էդուարդ I-ին ով գլխավորում էր իր հոր, թագավոր Հենրի III-ի զորքերը։ Այն տեղի ունեցավ 1265 թվականի օգոստոսի 4-ին Իվեշամ ավանում։
Լյուիսի ճակատամարտից հետո Մոնֆորը վերահսկողության տակ էր առել պատական իշխանությունը, սակայն որոշ բարոններ լքեցին նրա հետ դաշինքը և միացան արքայազն Էդուարդին։ Ստիպված լինելով ճակատամարտել Էվեշամում, նա դիմակայեց իր բանակից երկու անգամ ավել ուժերին։ Ճակատամարտը շուտով վերածվեց կոտորածի, Մոնֆորը նույնպես սպանվեց և նրա մարմինը մասնատվեց։ Չնայած թագավորական ուժերի հաղթանակին, ապստամբությունը շարունակվեց մինչև 1267 թվականը։
Նախապատմություն
Սիմոն դը Մոնֆորը իր ձեռքն էր առել պետական կառավարումը Լյուիսի ճակատամարտից հետո, մեկ տարի առաջ։ Նա իր մոտ էր պահում թագավորին և նրա երկու որդիներին ։ Այնուամենայնիվ նրա ազդեցությունը սկսեց նվազել արագորեն, քանի որ սկսեց կորցնել իր դաշնակիցներին։ Փետրվարին Դերբիի կոմս Ռոբեր դը Ֆերեսը ձերբակալվեց և բանտարկվեց Թաուերում ։ Մեկ այլ կարևոր դաշնակից Գլոքեստերի կոմս Ժիլբեր դը Կլարեն անցավ թագավորի կողմը նույն տարվա մայիսին ։ Գլոքեստերի օգնությամբ Էդուարդը ազատվեց Մոնֆորի գորությունից ։
Մոնֆորը դիմեց Ուելսի իշխան Լլիվելին ապ Գրուֆուդի օգնությանը` փոխարենը խոստանալով ճանաչել նրա տիտղոսը և ռազմական ձեռբերումները։ Սակայն այս դաշինքը բերեց նրան, որ Մոնֆորը կորցրեց հեղինակությունը իր հայրենիքում ։ Էդուարդը պաշարեց Գլոքեստեր քաղաքը, որն ընկավ հունիսի 29-ին ։ Մոնֆորը նպատակ դրեց միավորվել իր որդու` Սիմոն VI դը Մոնֆորի զորքին և պարտության մատնել թագավորական ուժերին, սակայն երիտասարդ Սիմոնը շարժվում էր շատ դանդաղ Լոնդոնի արևմուտքից։ Սիմոնը որոշեց պաշտպանել Կենիլվորթում, սակայն Էդուարդը մինչ այդ պարտության մատնեց Սիմոնի ուժերին, որոնցից շատերին քառատեց ամրոցի պատերի մոտ ։ Այստեղից արքայազնը շարժվեց հարավ և օգոստոսի 4-ին նվաճեց Կենիլվորթը և որպեսզի կտրի կրտսեր Մոնֆորի զորքի միավորումը մեծ Մոնֆորին, քանդեց միակ կամուրջը Ավոն գետի վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բարոնական պատերազմների ճակատամարտեր Կատեգորիա:13-րդ դարի ճակատամարտեր
Կոնֆրեզա
Կոնֆրեզա (Confresa), համայնք Բրազիլիայի Կենտրոնաարևմտյան տարածաշրջանում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Մատու Գրոսու նահանգի հյուսիսային մարզում։ Մտնում է Ալտա Ֆլորեստայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 29 916 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 5,819,73 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 5 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1993 թվականի դեկտեմբերի 20-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր
Պանգոդի (քաղաքատիպ ավան, Նադիմսկի շրջան)
Պանգոդի (Пангоды), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգի Նադիմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10818 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յամալ-Նենեցյան ինքնավար օկրուգի Նադիմսկի շրջանի բնակավայրեր
Իզոլա Դովարեզե
Իզոլա Դովարեզե (Isola Dovarese ), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 1241 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը 138 մարդ/կմ² է։ Զբաղեցնում է 9 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 26034, հեռախոսային կոդ՝ 0375:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Էկրանի պատկեր
Էկրանի պատկեր կամ Էկրանակադր (նաև սքրին, սքրինշոթ screenshot՝ «էկրանի պատկեր» բառից), սարքավորման միջոցով ստացված նկար, որը ցույց է տալիս մոնիտորի կամ մեկ այլ տեսողական ելքային սարքն այնպես, ինչպես տեսնում է օգտագործողը։ Սովորաբար էկրանի պատկերը ստացվում է օգտագործողի հրամանով՝ օպերացիոն համակարգի ներկառուցված գործառույթի միջոցով կամ հատուկ ծրագրով։ Երբեմն էկրանի պատկերը ստանում են արտաքին սարքի, օրինակ՝ տեսախցիկի օգնությամբ, կամ համակարգչից դեպի մոնիտոր գնացող վիդեո ազդանշանի միջոցով։
Windows
Microsoft Windows օպերացիոն համակարգում էկրանի պատկերը ստանալու ամենապարզ եղանակը ստեղնաշարի PrtScr ստեղնի օգտագործումն է կամ Alt և PrtScr ստեղների համակցումը։ Այդ դեպքում էկրանի պատկերը պատճենվում է օպերացիոն համակարգի փոխանցման բուֆերում և հետագայում կարող է տեղադրվել ու անհրաժեշտության դեպքում խմբագրվել ցանկացած գրաֆիկական խմբագրիչում, օրինակ, Microsoft Paint-ում, որը ներառված է Windows-ի ստանդարտ ծրագրերի հավաքակազմում։ Սկսած Windows Vista-ից՝ էկրանի պատկերը կարելի է ստեղծել նաև «Մկրատ» ծրագրով, որը նույնպես ներառված է համակարգի կազմում։
Էկրանի պատկերը ստեղծելու համար կան հատուկ ծրագրեր, որոնք կարող են օգտագործողին ներկայացնել լրացուցիչ հնարավորություններ, օրինակ, PrtScr ստեղնից տարբերվող ստեղնի օգտագործում, ստեղծված պատկերի ավտոմատ պահպանում ֆայլի տեսքով, էկրանի կամայական հատվածի լուսանկարում, սահմանված ընդմիջումերով միմյանց հաջորդող լուսանկարումներ և այլն։ Բացի այդ, որոշ համակարգչային խաղերի ընթացքում PrtScr ստեղնի կիրառմամբ կարելի է պահպանել էկրանի պատկերը։ Նաև կան ծրագրեր, որոնք ունակ են պահպանել շրջանակների թափանցելիությունը և ստվերը Windows Aero-ով առանձին պատուհանների լուսանկարման դեպքում։
Windows 8-ից սկսած՝ հնարավոր դարձավ նաև Win և PrtScr ստեղների համակցված կիրառումը։ Այդ դեպքում նկարը պահպանվում է գրադարանի «Նկարներ» հատուկ ենթաթղթապանակում։ Էկրանի պատկեր կարող է անել նաև Microsoft OneNote ծրագիրը։
2018 հոկտեմբերին Windows 10 թարմացմամբ ավելացվել է նոր ծրագիր՝ «Էկրանի հատվածի ուրվանկար», որը կոչված էր փոխարինելու հնացած «Մկրատ»-ին և հնարավորություն է տալիս սքրինշոթ անել ինչպես բացված ծրագրից, այնպես էլ Win + Shift + S ստեղների համակցմամբ էկրանի վերևում բացվող հատուկ վահանակից։
Լինուքս և Յունիքս
Այս օպերացիոն համակարգերում աշխատասեղանի պատկերի ստացման միջոցները կախված են օպերացիոն համակարգի բաշխումից և նույնիսկ կարող են բացակայել, սակայն դա հնարավոր է դարձնել «շրջանցելի»՝ օրինակ, կարդալով կադրային բուֆերի պարունակությունը.
Էկրանը նկարելու ծրագրերը բացակայում են այս օպերացիոն համակարգերի աշխատանքային սեղանին։ Օրինակ՝ «ԳՆՕՄ» միջավայրում օգտագործողին հնարավորություն է տրվում նկարել ամբողջ էկրանը Prtscr ստեղնով կամ Alt + Prtscr ստեղների համակցումով՝ ակտիվ պատուհանի համար։ Այս դեպքում օգտագործողը տեսնում է «gnome-screenshot» ծրագրի պատուհանը, որտեղ նրան առաջարկվում է ընտրել, թե որտեղ պետք է պահպանել նկարը։ Նաև կարելի է այդ պատուհանի նկարը մկնիկով քաշել, օրինակ, գրաֆիկական խմբագրիչի միջավայր կամ աշխատասեղան։ «KDE» միջավայրում PrtScr ստեղնի սեղմումով տեղի է ունենում նաև հատուկ ծրագրի՝ «Ksnapshot»-ի գործարկում, որը հնարավորություն է տալիս պահպանել նկարը, փոխանցել գրաֆիկական խմբագրիչ կամ այլ ծրագիր, ինչպես նաև ուղարկել նկարը որոշ հայտնի և մասնավոր լուսանկարների հոսթինգի հարթակներ։
Անդրոիդ
Սկսած 4.0 տարբերակից՝ պետք է միաժամանակ սեղմել և պահել Power և Vol- կոճակները։ HTC հեռախոսներում Sense 3.0 և ավելի բարձր տարբերակներում և որոշ Samsung-ներում կարելի է էկրանը նկարել՝ սեղմված պահելով Power կոճակը և սեղմելով Home ։
Համակարգի վերջին տարբերակների համար նախատեսված է «Google Now on Tap» ֆունկցիան ։
Սիմբիան ՕՀ
Nokia 6630 հեռախոսում նախատեսված է սքրինշոթի հնարավորություն, բայց կան նաև կողմնակի ծրագրեր այդ նպատակի համար։
Մեղրիկցոց գեղ
Մեղրիկցոց գեղ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Աքչեաբադի գավառում։
Էկրանի պատկեր
iOS
Սկսած iOS 2.0 տարբերակից՝ սքրինշոթ անելու համար պետք է միաժամանակ սեղմել «Home» և «Sleep/Wake» կոճակները, մինչև էկրանը թարթի։ Առանց «Home» կոճակի հեռախոսներում (iPhone X և ավելի նոր, iPad Pro (2018)) պետք է միաժամանակ սեղմել ձայնի բարձրացման և «Sleep/Wake» կոճակները։
Մեղրիկցոց գեղ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Էկրանի պատկեր
Bada
Սքրինշոթ անելու համար պետք է սեղմել և սեղմած պահել մենյուի կոճակը և հետո սեղմել արգելափակման կոճակին։ Նկարը ինքնաբերաբար պահպանվում է ներքին հիշողությունում («My files»-> «Images»)։
Մեղրիկցոց գեղ
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Էկրանի պատկեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համակարգչային գրաֆիկա Կատեգորիա:Լուսանկարչություն Կատեգորիա:Գրաֆիկական ծրագրային ապահովումներ
Ծմակահող
Ծմակահող, գյուղ Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանում` Վաճառ գետի աջ ափին՝ 850 մետր բարձրության վրա։ Գտնվում է հանրապետության հյուսիսային հատվածում, Մարտակերտ շրջկենտրոնից՝ 53 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 45 կմ հեռավորության վրա։
Աշխարհագրություն
Համայնքը լեռնային է, ունի 906,38 հա տարածք, որից 358,79 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 500,29 հա անտառային հողեր։ Ծմակահողի սահմանային գոտով հոսում է Խաչեն գետի վտակը։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 5 աղբյուրներ` «Գագոյի», «Կույսի», «Լևոնի», «Նովեն ծորի» և «Նայունց կալի»։
Արցախյան ազատամարտ
1988-ին Ծմակահողում կազմակերպվել են հանրահավաքներ, ցույցեր. կազմավորվել է կամավորական ջոկատ, որը 1992-ից Խաչենի գումարտակի 2-րդ վաշտի կազմում մասնակցել է Կիչան-Ղազանչի, Կոճողոտ-Զարդախաչ-Ալիաղալի-Մարտակերտ-Մաղավուզ-Հակոբ Կամարի և այլ ուղղությունների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Ծմակահողից հրամանատար է եղել Ա. Մանվելյանը։ Ծմակահողից զոհվել է 10 ազատամարտիկ ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Կան պատմամշակութային հուշարձաններ` կիսաքանդ Սբ. Ստեփանոս եկեղեցի (1229 թ.), գերեզմանոց (XII-XIII դդ.), Մամքան եկեղեցի (XIII դ.) հաշվառված է 83 հուշարձան։ Շրջակայքում գտնվում են Հարավա, Անկնունք եկեղեցիները, Վաճառ գյուղաքաղաքի ավերակաները։ Գյուղաքաղաքը որպես վաճառաշահ կենտրոն զարգացել է Հասան-Ջալալյանների օրոք (XIII դար)։
Բնակչություն
2015 թվականին Ծմակահողի բնակչության թվաքանակը կազմում է 261 մարդ, կա 70 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Համայնքային կյանք
2015 թվականի դրությամբ գործում են գյուղապետարան, բուժկետ, հիմնական դպրոց, որտեղ սովորում են 26 աշակերտներ ։
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ` անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի գյուղեր Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի բնակավայրեր