cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էրենֆեստի պարադոքս
Պարադոքսի էությունը
Դիտարկենք շրջանագիծ (կամ գլան), որը պտտվում է իր առանցքի շուրջը։ Քանի որ շրջանագծի յուրաքանչյուր տարրի արագությունը ուղղված է շոշափողով, ապա շրջանագիծը կրում է լորենցյան կրճատում, այսինքն նրա չափերը արտաքին դիտորդի համար կարող է ավելի փոէր թվալ իր իրական չափերից։ Եթե շրջանագիծը ունի R շառավիղ, ապա արտաքին դիտորդի համար նրա երկարությունը հավասար է 2\pi R-ի։ Սակայն հաշվի առնելով լորենցյան կրճատումը, շրջանագծի սեփական երկարությունը կլինի ավելի մեծ՝, որտեղ \omega — շրջանային հաճախությունն է, c — լույսի արագությունը։ Այսպիսով, ի սկզբանե անշարժ պինդ շրջանագիծը պետք է պտույտից հետո պարադոքսալ կերպով կրճատի իր շառավիղը, որպեսզի պահպանի երկարությունը։ Էրենֆեստի դատողություններից ելնելով բացարձակ պինդ մարմինը կարող է առաջացնել պտտական շարժում, քանի որ շառավղի ուղղությամբ լորենցյան կրճատում չպետք է լինի։ Հետևաբար սկավառակը, գտնվելով հարթ հանգստի վիճակում, պտտման ժամանակ պետք է փոխի իր ձևը։
Պտույտը հարաբերականության տեսության մեջ
Էրենֆեստի դատողությունները ցույց տվեցին ի սկզբանե հանգիստ վիճակից բացարձակ պինդ մարմնի պտտման անհնարինությունը։ Այն, այնուամենայնիվ, չի բացառում հավասարաչափ պտտվող սկավառակի գոյությունը։ Սակայն նրանց տարածական երկրաչափությունը պետք է տարբեվի էվկլիդեսյան երկրաչափությունից։ Այսպիսի սկավառակի տարածաժամանակային նկարագրությունը հնարավոր է Բորնի կոորդինատի միջոցով, սակայն ժամանակի ընթացքը այնտեղ տարբերվում է գալիլեևյանից։ Ժամանակի արագությունը կախված կլինի կենտրոնից ունեցած հեռավորությունից, իսկ լույսի արագությունը պտույտի ուղղությունից առաջ և հետո Բորնի կոորդինատներում կլինեն տարբեր(տես․ նաև Սանյակի էֆեկտ)։ Սկավառակի հետ կապված օրթոգոնալ տարածաժամանակային կոորդինատների համակարգի կառուցումը կդառնա անհնար։ Այնուամենայնիվ, հնարավոր կդառնա կոռեկտորեն որոշել հեռավորությունըը ռրիմանովյան չափումներով պտտվող սկավառակի վրա։
Պտտվող սկավառակի երկրաչափություն
Բորնի կոորդինատներից օգտվելով մենք կարող ենք որոշել երկու շատ մոտ սկավառակի կետերով։ Նրանց կարելիի է ներկայացնել, օրինակ, այն մետաղի հարևան մոլեկուկներով կամ ատոմներով, որից պատրաստված է սկավառակը։ Լոկալ հեռավորությունը կարող է կառուցվել հենց այնպես, ինչպես ենթադրել էր Էրենֆեստը՝ շրջանագծերի երկայնքով սեփական երկարությունը ճշգրտորեն գերազանցում է լորենցյան օրենքով կարճացումը, իսկ շառավղի ուղղությամբ կհամարվի անփոփոխ, այսինքն հավասար շառավղերի տարբերությանը։ հաշվարկները ցույց են տալիս, որ պտտվող սկավառակը, չնայած ենթադրվում է հարթության վրա, պետք է (սեփական երկրաչափության իմաստով) հանդիսանում է բացասական մակերևույթով թեքություն։ Եթե դիտարկվող պտտվող մարմինը համարենք, որ ունի հաստություն, ապա նրա երկայնքով(այսինքն պտտման առանցքի ուղղությամբ), ինչպես և շառավղային ուղղությամբ, իրական և թվացյալ հեռավորությունների միջև տարբերություն չի նկատվում։ կոորդինատներով, այս կերպ, տարածության բոլոր երեք չափումների հաշվարկը կունենա այս տեսքը՝
ՀԸՏ և Էրենֆեստի պարադոքսը
«Պարադոքսի» լուծումը ժամանակակից ձևով ներգրավում է այնպիսի մաթեմատիկական ապարատ ինչպես կորագիծ և գեոդեզական կոորդինատները, որոնք բնութագրական են ՀԸՏ-նը։ Այնուամենայնիվ, չնայած ՀԸՏ հասկացությունը լիովին կիրառելի է այս դեպքի համար, պետք է հաշվի առնել, որ Էրենֆեստի պարադոքսը դիտարկվում է հարթ, ոչծռված Մինկովսկու տարածության մեջ։ Սկավառակի պտույտը գրավիտացիոն դաշտում իրենից կներկայացնի այլևս ուրիշ խնդիր։
Ֆիզիկական իմաստը
Պինդ մարմնի միչլուսային պտույտը պրակտիկայում հազիվ թե նկատվի, քանի որ կենտրոնախույս ուժը պետք է բերի(միայն սեփական ամրությամբ, ոչ մի ուժերով չպահվող սկավառակի) նյութի հարթության մեխանիկական լարվածությանը բազմապատկած c^2-ով, որին չի կարող դիմանալ ոչ մի նյութ։ Իսկ եթե կենտրոնախույս ուժը կոմպենսացնենք գրվիտացիոն դաշտով (ինչպես լինում է, օրինակ, պուլսարների մեջ), ապա մենք դուրս կգանք ՀՀՏ շրջանակներից, և մարմնի երկրաչափությունը, հավանաբար, կփոխվի այլ կերպով, և ոչ թե վերը նկարագրած ձևով։ Պտտվող սկավառակի ոլորմամբ չափավոր արագության հասնելը նրա ձևը փոխվում է ավելի արագ քան առաձգական դեֆորմացիան, քան թե ՀՀՏ էֆեկտներն են։ Էրենֆեստի ռեյլատիվիստական էֆեկտը միայն աննշանորեն ուժեղացնում է երկայնական (պտտման ուղղությամբ) սկավառակի նյութի ձգումը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պարադոքսներ Կատեգորիա:Ռելյատիվիստիկ պարադոքսներ
Մումին Կանոատ
Մումին Կանոատ (Мӯъмин Қаноат, Կանոատով Մումինշո, ), տաջիկ բանաստեղծ։ Տաջիկստանի ժողովրդական բանաստեղծ։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1961 թ.:)
Կենսագրություն
Մումին Կանոատը ծնվել է 1932 թվականի մայիսի 20-ին դեհկանի (գյուղացու) ընտանիքում, Կուրգովադ Կալայխումբյան շրջան Լեռնա-Բադախշանյան ինքնավար մարզում։ 1956 թվականին ավարտել է Տաջիկստանի պետական համալսարանի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետի տաջիկական բանասիրության բաժինը։ 1968 թվականին եղել է Տաջիկստանի գրողների միության նախագահի տեղակալ, 1976 թվականից՝ Գրողների միության նախագահության առաջին քարտուղար ։
Ստեղծագործություններ
Առաջին բանաստեղծական ժողովածուն՝ «Կայծեր»-ը, լույս է տեսել 1960 թվականին։ 1966 թվականին «Դնեպրյան ալիքներ» պոեմի համար արժանացել է Տաջիկստանի կոմերիտմիության մրցանակին, 1977 թվականին «Ստալինինգրադի ձայներ» և «Մոր պատկերը» պոեմների համար՝ ԽՍՀՄ Պետական մրցանակին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տաջիկ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Տաջիկստանի ժողովրդական բանաստեղծներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Աքսյուպոլիս
Աքսյուպոլիս (Αξιούπολη), փոքրիկ քաղաք Հունաստանում։ Գտնվում է ծովի մակերևույթից 39 մետր բարձրության վրա, Աքսյոս գետի (Վարդար) աջ ափին, Աթենքից 349 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք և Սալոնիկից 51 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Ներառված է Կենտրոնական Մակեդոնիա շրջանագիծի Կիլկիս շրջանագծային միավորի Պեոնիա համայնքի մեջ։ 2011 թվականի մարդահավաքի արդյունքներով բնակչությունը կազմում է 2897 բնակիչ։
Մինչև 1926 թվականի նոյեմբերի 1 կոչվել է Բոյեմիցա :
Աքսյուպոլիսի խմբակցություն
Աքսյուպոլիսի համայնքային խմբակցության մեջ է գտնվում Պիյի գյուղը։ 2011 թվականի մարդահավաքի արդյունքներով բնակչությունը կազմում է 3049 բնակիչ։ Հրապարակը 70,435 քառակուսի կիլոմետր է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Անդիմիլոս
Անդիմիլոս կամ Անտիմիլոս  (հուն՝. Αντίμηλος ή Ερημόμηλος), Հունաստանին պատկանող ոչ մեծ, ժայռոտ, ամնարդաբնակ կղզի Էգեյան ծովում։
Առանձնահատկությունները
Անդիմիլոսը գտնվում է Հունաստանի հարավարևելյան մասում, մայրաքաղաք Աթենքից 140 կիլոմետր դեպի հարավ։ Մտնում է Կիկլադներ (տարածված է նաև Ցիկլադներ անվանաձևը) կղզեխմբի մեջ, ընկած է այդ կղզեխմբի խոշոր կղզիներից մեկից՝ Միլոսից դեպի արևմուտք։ Վարչականորեն ընդգրկված է «Հարավային Էգեյան կղզիներ» պերիֆերիայի Միլոսի դիմի (համայնքի) կազմում։ Ունի 8,8 քառակուսի կիլոմետր մակերես։ Հյուսիսից հարավ ձգվում է 4,3 կիլոմետր, արևելքից արևմուտք՝ 3,3 կիլոմետր։ Ամենաբարձր կետը ծովի մակերևույթից ունի 652 մետր բարձրություն։ Նախապատմական ժամանակներում Անդիմիլոսում ակտիվորեն գործող հրաբուխ է եղել։ Ներկայումս կղզին գտնվում է ակտիվ սեյսմիկ գոտում։
Անդիմիլոսի կլիման մեղմ է, տարեկան միջին ջերմաստիճանը՝ 18 °C: Ամենատաք ամիսը օգոստոսն է (ամսական միջին ջերմաստիճանը՝ 26 °C), ամենասառը ամիսը՝ հունվարը (միջինը՝ 10 °C): Տեղումների տարեկան միջին քանակությունը կազմում է 743 միլիմետր։ Ամենախոնավ ամիսը դեկտեմբերն է (տեղումների ամսական միջին քանակությունը՝ 240 միլիմետր), ամենաչորը՝ հուլիսը (տեղումների ամսական միջին քանակությունը՝ 1 միլիմետր)։ Կղզին զուրկ է ծառերից, անպտուղ է և անջուր։ Աղքատիկ բուսականությունը կազմում են թփուտները, որոշ տարածքներ զբաղեցնող խոտածածկույթը։ Կենդանական աշխարհի ներկայացուցիչներից տարածված են բեզոարյան այծերը, ոչ թունավոր, քառագոտի շահմար օձերը, մերձափնյա ջրերում՝ ճերմակափոր ծովաշունը։
Անդիմիլոսում բնակավայրերի հետքեր չեն հայտնաբերվել, բայց հանդիպել են ջուր հավաքելու նպատակով քարից պատրաստված տարողություններ, ինչը վկայում է, որ նախապատմական ժամանակներում կղզին բնակեցված է եղել։ Ներկայումս կղզին ներառված է «Նատուրա-2000» ցանցի մեջ ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ
Ամբատո (դեպարտամենտ)
Ամբատո (Departamento de Ambato), դեպարտամենտ Արգենտինայում, Կատամարկա պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 1797 կմ2։ Ըստ վիճակագրության Ազգային ինստիտուտի և Արգենտինայի բնակչության 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ դեպարտամենտի բնակչությունը կազմում է 4463 մարդ՝ 2001 թվականի 4525-ի փոխարեն, որը կազմում է 1,4% անկում ։ Բնակչության խտությունը՝ 2,48 մարդ/կմ2։ Վարչական կենտրոնը Լա Պուերտան է։
Աշխարհագրություն
Դեպարտամենտը գտնվում է Կատամարկա պրովինցիայի արևելքում։ Սահմանակից է՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինայի դեպարտամենտներ
Ծովխաթուն
Ծովխաթուն, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն Ծով անունից և խաթուն՝ «տիկին» բառից ։ Հիշատակվել է մեկ անգամ անթվական մի հիշատակարանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Պյոտր Դմիտրիև
Պյոտր Դմիտրիև (Пётр Гаврилович Дмитриев, ), գեներալ-մայոր, Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից։
Կենսագրություն
Պյոտր Դմիտրիևը ծնվել է 1860 թվականի փետրվարի 28-ին։ Կրթություն է ստացել Սանկտ-Պետերբուրգի 2-րդ պրոգիմնազիայում և Ռազմական տեղագրագիտության ուսումնարանում, որն ավարտելուց հետո 1880 թվականին գործուղվել է տեղագիրների Կորպուս։ Նիկոլաևյան ինժեներական ակադեմիայի գիտական դասընթացներն ավարտելուց հետո Դմիտրիևը ստացել է կապիտանի աստիճան և ծառայության անցել ինժեներական զորքերում։ 1898 թվականին ստացել է փոխգնդապետի, 1904 թվականի հունիսի 22-ին` գնդապետի կոչում, 1901 թվականին նշանակվել է սակրավորների 5-րդ բրիգադի շտաբի պետ, 1904 թվականին` սակրավորների 19-րդ գումարտակի հրամանատար։ 1910 թվականի հունիսի 5-ին Դմիտրիևը նշանակվել է 22-րդ սակրավորական գումարտակի հրամանատար, որի գլխավորությամբ էլ դիմավորել է Առաջին համաշխարհային պատերազմը։ Գերազանց ծառայության համար 1915 թվականի դեկտեմբերի 6-ին նրան շնորհվել է գեներալ-մայորի կոչում։ 1916 թվականի հուլիսի 10-ին նա նույն կոչումով զբաղեցրել է նույն պաշտոնը և նույն թվականի սեպտեմբերի 8-ին պարգևատրվել սուրբ Ստանիսլավի առաջին աստիճանի սրերով շքանշանով։ Նրա կյանքի հետագա հանգամանքները բացահայտված չեն  ։
Պարգևներ
Այլ պարգևների հետ մեկտեղ Դմիտրիևը ստացել է հետևյալ շքանշանները`
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:20-րդ դարի մահեր Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Գեներալ-մայորներ
Ստեփան Մամիկոնյան
Ստեփան Մամիկոնյան, հայ հրապարակախոս, խմբագիր, մշակութային գործիչ։
Կենսագրություն
Սովորել է նախ Լազարյան ճեմարանում, ապա՝ Մոսկվայի համալսարանում։ Աշխատել է որպես իրավաբան։ Եռանդուն մասնակցություն է ունեցել Մոսկվայի հայ համայնքի մշակութային կյանքին։ 1905 թվականին հրատարակել է կադետական ուղղության «Չաս» («Час») և «Պարուս» («Парус») թերթերը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին եղել է Մոսկվայում կազմակերպված հայկական կոմիտեի նախագահը։ Այդ կոմիտեի առաջարկությամբ և օժանդակությամբ Վ. Բրյուսովը հրատարակել է «Հայաստանի պոեզիան...» («Поэзия Армении», 1916) ժողովածուն։
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի (1918-1920) 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ Կատեգորիա:Լազարյան ճեմարանի սաներ
Սերգեյ Սկրիպալ
2018 թվականի մարտի 4-ին Սոլսբերի քաղաքում Սկրիպալը և նրա դուստրը՝ Յուլիան, ենթադրաբար դարձել են կանխամտածված թունավորման զոհ, այդ թույնը ունի նյարդա–կաթվածային ազդեցություն ։ Ըստ բրիտանական կառավարության, թունավորմանը մեղսակից է Ռուսաստանը, սակայն Ռուսաստանի ղեկավարությունը բոլոր մեղադրանքները հերքել է։ Թունավորումը առաջացրել է միջազգային մեծ սկանդալ, որի արդյունքում ավելի քան 30 երկիր և կազմակերպություններ արտաքսել են ռուս դիվանագետներին։
Կենսագրություն
Սերգեյ Սկրիպալը ծնվել է 1951 թվականի հունիսի 23-ին Կալինինգրադում (այլ տեղեկություններով՝ Կիևում )։ Մանկությունն անցկացրել է Օզերսկում (Կալինինգրադի մարզում Լեհաստանի սահմանից 8 կմ դեպի հյուսիս)։ Ըստ ԶԼՄ-ների, նրա հայրը՝ Վիկտոր Սկրիպալը, ղեկավարել է Օզերսկի մոտ գտնվող հրթիռային զորամասը, ավելի ուշ նա ղեկավարել է քաղաքացիական պաշտպանության շրջանային բաժանմունքը և դասավանդել է տեխնիկումում ։ Նրա մայրը՝ Ելենա Սկրիպալը, եղել է ԽՄԿԿ շրջանային կոմիտեի առաջին քարտուղարը, 1978-1979 թվականներին եղել է Օզերսկի աշխատավոր երիտասարդության երեկոյան միջնակարգ դպրոցի տնօրեն ։ Սերգեյը եղել է կոմսոմոլի կոմիտեի դպրոցի քարտուղարը, դեռ մանկուց նա սկսել է երազել հետախուզությունում ծառայության մասին։ 1968 թվականին ավարտել է Օզերսկի դպրոցը ։ Հետագայում Սկրիպալի ծնողները լքել են Օզերսկը։ Նախ տեղափոխվել են Կալինինգրադ, հետո՝ Մերձմոսկվա ։
1999 թվականին գնդապետի կոչումով անցել է պահեստային։
Մինչև 2001 թվականը աշխատել է Ռուսաստանի ԱԳՆ-ում, ապա Մոսկվայի մարզի տարածքային կառավարման նախարարությունում ։ Դասավանդել է Ռազմա-դիվանագիտական ակադեմիայում ։
2000-ականների սկզբներին Սկրիպալը եղել է «Յունիէքսպլ» ընկերության համասեփականատեր (10%), որը զբաղվում է տեղանքի ականազերծմամբ, իրականացնում է հատուկ պայթեցման աշխատանքներ և օգտահանում է հնացած զինամթերքները և ռազմական տեխնիկան ։ Ընկերությունը փակվել է 2016 թվականի օգոստոսին։
Քրեական հետապնդումը Ռուսաստանում
2004 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Ռուսաստանի ԱԴԾ-ը ձերբակալել է Սկրիպալին Մեծ Բրիտանիայի հետ հետախուզության համագործակցության մեղադրանքով։ Նախաքննության ընթացքում քրեական օրենսգրքի 275-րդ հոդվածով (Պետական դավաճանություն), պարզվել է, որ Սկրիպալը 1995 թվականին Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի գլխավոր հետախուզական վարչության զինվորական ծառայության ժամանակ հավաքագրել է ՄԻ-6 ինքնաթիռը։ Դա տեղի է ունեցել Իսպանիայի գործուղման ժամանակ, որտեղ Սկրիպալը աշխատել է որպես Ռուսաստանի դեսպանատան ռազմական կցորդ։
BBC-ի ռուսական ծառայությունը հարցազրույց է վերցրել հատուկ ծառայությունների պատմաբան և հետախուզական վարչության պաշտոնաթող գեներալ-մայոր անվանող Վալերի Մալևանիից, որի համաձայն, Սկրիպալի հավաքագրման համար օգտագործվել է, այսպես կոչված, «մեղրային ծուղակը», որը ըստ լրտեսների ժարգոնի, ենթադրում է ինտիմ կապը օբյեկտի հետ ։
Ավելի ուշ հայտնվեցին հրապարակումներ, որտեղ պնդվում է, որ այս գործակալը Գլխավոր հետախուզական վարչության գեներալ չէ և չի և կապ չունի հատուկ ծառայությունների հետ։ Ըստ Life տեղեկությունների, զինվորգրումը կապված էր փողերի հետ ։ Սկրիպալի հավաքագրման կազմակերպիչը եղել է բրիտանացի կադրային հետախույզ Պաբլո Միլլերը, որն աշխատում էր Անտոնիո Ալվարես դե Իդալգոն անվան տակ ։ Իսպանիայից վերադառնալուց հետո Սկրիպալը ղեկավարել է Գլխավոր հետախուզական վարչության կադրերի բաժինը և այս հանգամանքի հետ կապված լավ գիտեր ռուսական ռազմական հետախույզներին, որոնք քողարկված աշխատում էին տարբեր երկրներում։ Սկրիպալից բրիտանական ՄԻ-6 հետախուզությունը տեղեկություններ է ստացել մի քանի տասնյակ ռուսական գործակալների մասին, որոնք գործում են արտասահմանում ։ 1999 թվականի վերջում զինվորական ծառայությունից ազատվելուց հետո Սկրիպալը շարունակել է համագործակցել բրիտանական հետախուզության հետ, նրա ղեկավարների հետ հանդիպումների համար եղել է Իսպանիայում, Մալթայում և Մեծ Բրիտանիայում։
Ըստ The Times թերթի, նա հաճախ է այցելել Իսպանիա  վերապատրաստման դասընթացներ անցնելու համար և «MI6-ը նրա համար Մալագայի կողքին հանգստյան տուն է գնել թայմշերի կարգի, և պատասխանատու աշխատակիցը [բրիտանական հետախուզության] հանդիպումների համար շտապում էր այնտեղ յուրաքանչյուր երեք օրը մեկ, որոնք շարունակվում էին երեք-չորս ժամ։ Յուրաքանչյուր հանդիպումից հետո Սկրիպալը $5000–6000 կանխիկ վարձավճար էր տալիս, որոնք նա փոխանցում էր իր Իսպանիայի բանկային հաշվին ։
Ռուսաստանում Սկրիպալյովին հետևելով պարզվեց, որ կասկածյալը  շփվել է Մոսկվայում հավատարմագրված բրիտանացի դիվանագետների հետ, իսկ Մեծ Բրիտանիայում՝ ՄԻ-6 գաղտնի հետախուզական ծառայության գործակալների հետ։ Սկրիպալը բրիտանացիներին փոխանցել է ռուսական ռազմական օբյեկտների մասին գաղտնի տեղեկություններ, այդ թվում Պլեսեցկի և Արխանգելսկի մարզի ռազմական տիեզերակայնի մասին, ընդհանուր առմամբ շուրջ 20 հազար բոլորովին գաղտնի փաստաթղթեր։ Պետական գաղտնիք համարվող տեղեկությունները, որոնք Սկրիպալը փոխանցել է բրիտանացիներին զինվորական ծառայությունից ազատվելուց հետո, նա հավաքել էր նախկին ծառայակիցների միջոցով։ Գաղտնիացված տեղեկություններով հետաքրքրվելը նա բացատրում է նրանով, որ ցանկություն ունի ունենալ  ինսայդերական տեղեկատվություն հաջող բիզնես վարելու համար ։
Քննության տվյալներով, Սկրիպալը էական վնաս է պատճառել Ռուսաստանի պաշտպանունակությանը և անվտանգությանը։ Յուրաքանչյուր գաղտնի հանդիպման ընթացքում, ըստ ՌԴ ԱԴԾ տեղեկությունների բրիտանական հետախուզության ներկայացուցիչները տեղեկատվություն ստանալու համար Սկրիպալին արտարժույթով էին վճարում։ Նա նաև հաշիվ է ունեցել իսպանական բանկում, որտեղ նրան ամսական դրամական միջոցներ էին փոխանցում։ Սկրիպալը բրիտանական հետախուզության հետ 9 տարի համագործակցելու համար ստացել է ավելի քան 100 հազար դոլար ։ ԱԴԾ-ում կարծում են, որ վնասի ծավալով նրան կարելի է համեմատել սուպեր գործակալ Օլեգ Պենկովսկու հետ ։
Հետաքննության ընթացքում Սկրիպալը իրեն մեղավոր է ճանաչել։ Մանրամասն ցուցմունք է տվել իր գործունեության մասին, որը պատիժը նշանակելիս հաշվի է առնվել դատարանի կողմից որպես մեղմացուցիչ հանգամանք։ 2006 թվականի  օգոստոսի 9-ին Մոսկվայի մարզային ռազմական դատարանը կայացրել է մեղադրական դատավճիռ։ Սկրիպալը զրկված է եղել բոլոր կոչումների և պարգևներից և դատապարտվել է 13 տարվա ազատազրկման խիստ ռեժիմի գաղութում։ Ռուսաստանի քաղաքացիությունից Սկրիպալը զրկված չի եղել ։
Ներում
2010 թվականի հուլիսի 9-ին Ռուսաստանի նախագահը ներման հրամանագիր է ստորագրել Ռուսաստանի չորս քաղաքացիների համար, այդ թվում՝ Սկրիպալին ։ Ընդ որում, հաշվի է առնվել այն, որ դատապարտված բոլոր անձինք, արդեն պատիժ կրել են (Սկրիպալը ներման պահին գտնվում էր ազատազրկման վայրերում շուրջ հինգ ու կես տարի) ։ Ներումը շնորհվել է Ռուսաստանի չորս քաղաքացիների փոխանակմամ գործողության շրջանակներում, որոնք դատապարտված էին ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի օգտին լրտեսություն կատարելու համար և իրենց պատիժը կրում էին Ռուսաստանում, ինչպես նաև՝ տասը ռուսական հատուկ ծառայությունների գործակալներին (Ռուսաստանի քաղաքացիներ), որոնք ձերբակալվել էին 2010 թվականի հունիսի 9-ին ։
Կարակոլ (Անույի վտակ)
Կարակոլ  (Каракол), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Անույ գետի ձախ ափից 294 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 32 կմ։
Սերգեյ Սկրիպալ
Գործունեությունը Մեծ Բրիտանիայում
Ազատ արձակվելուց հետո Սկրիպալը ընտանիքի հետ հիմնավորվել է (կնոջ, որդու և դստեր հետ) Մեծ Բրիտանիայի հարավ-արևմուտքում, Սոլսբերի փոքրիկ քաղաքում, որտեղ նաև բնակվել է նրան հավաքագրած բրիտանական հետախուզության վետերան Միլլերը։ Սոլսբերիի տունը, որտեղ բնակություն է հաստատել Սկրիպալը, գնահատվել է 350 հազար ֆունտ, ճանապարհորդում էր նա անձնական BMW 320D մեքենայով ։ Մեծ Բրիտանիայում Սկրիպալը  ռազմական ակադեմիաների սովորողների համար կարդացել է դասախոսություններ ռուսական ռազմական հետախուզության ՄԻ-6-ի մասին, ինչպես նաև խորհրդատվություն է տվել ռազմա-հետախուզական հարցերի վերաբերյալ ։ Մասնավորապես, Սկրիպալը ուսուցողական նպատակներով օտարերկրյա հատուկ ծառայություններին պատմել է ռուսական հետախույզների օպերատիվ աշխատանքի մեթոդների մասին, նրանց արևմտյան երկրներ ներթափանցելու տարբերակների,  նրանց հավաքագրելու համար կիրառվող տեխնոլոգիաներ, ինչպես նաև այն մասին, թե ինչպես պետք է արդյունավետորեն հակազդել ռուսական հետախուզությանը ։ Բրիտանական The Telegraph թերթի լրագրող Ռոբերտ Մենդրիկը հաղորդում է, որ Սկրիպալը սերտ կապերի մեջ է եղել բրիտանացու հետ, որը աշխատում էր Orbis Business Intellegence հետաքննությունների  մասնավոր գործակալության բրիտանական MI-6 հետախուզության նախկին աշխատակցի հետ, որը պատրաստել և փոխանցել էր ամերիկյան իշխանություններին Տրամպի մասին ռուսական տեղեկություններ  ։
Կարակոլ (Անույի վտակ)
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Բելայա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Իրտիշա։
Սերգեյ Սկրիպալ
Գործունեությունը Մեծ Բրիտանիայում
Գերմանական Focus ամսագրի թղթակից Յոզեֆ Հուֆելշուլտը վկայակոչելով ՆԱՏՕ-ի Միացյալ հրամանատարության հակահետախուզության բարձրաստիճան աշխատակցին, պնդում է, որ մինչև 2017 թվականը Սկրիպալը աշխատել է չորս երկրների հետախուզության կազմում, որոնք մտնում էին դաշինքի կազմի մեջ։ 2012 թվականին նա MI6 աշխատակիցների հետ այցելել է Պրահա, որտեղ պետական անվտանգության չեխական մարմիններին հայտնել է Ռուսաստանում գոյության ունեցող ճյուղավորված հետախուզական ցանցերի մասին։ Ինչպես նաև 2016 թվականի ամռանը տեղեկացրել է Էստոնիայի հատուկ ծառայություններ ռուսական հետախույզների գոյության մասին, տրամադրելով այնքան հավաստի տեղեկություններ, որ հայտնաբերվել են երեք ռուս լրտեսներ, այդ թվում՝ էստոնիայի բանակի սպան և նրա հայրը՝ Պետրոս Վոլինը    ։
Թունավորում Սոլսբերիում
2018 թվականի մարտի 4-ին, կիրակի՝ ժամը 16:15-ին, Սկրիպալին իր 33-ամյա դստեր Յուլիայի հետ, որը եկել էր  Մոսկվայից այցելելու հորը, անգիտակից վիճակում, առանց տեսանելի մարմնական վնասվածքների գտնում են Սոլսբերի առևտրի կենտրոնի մոտ գտնվող նստարանի մոտ ։ Նրանց ծանր վիճակում շտապ տեղափոխել են քաղաքի հիվանդանոց՝ նյարդա-կաթվածային հազվադեպ նյութով թունավորված ։ Երկուսն էլ հայտնվել են վերակենդանացման բաժանմունքում կոմայի մեջ ։ Ընդամենը միջադեպի արդյունքում տուժել է 21 մարդ, այդ թվում հոսպիտալացվել է առաջին ժամանած վայր ոստիկան Նիկ Բեյլին ։
Կարակոլ (Անույի վտակ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Սերգեյ Սկրիպալ
Թունավորում Սոլսբերիում
Հակաահաբեկչական բաժնի ղեկավար Սքոթլանդ Յարդան հայտարարել է, որ թունավորում է եղել նյարդակաթվածային նյութի օգնությամբ, որը հետագայում բացահայտվել է որպես Նորեկ դասին պատկանող մարտական թունավոր նյութ։ Մեծ Բրիտանիայի իշխանությունները Սկրիպալի թունավորումը որակել են որպես մահափորձ ։
Ռուսական կողմը հայտնել է, որ չունի որևէ լրացուցիչ տեղեկություններ դեպքի մասին, և համաձայնություն է հայտնել համագործակցել հետաքննության հետ ։
Բրիտանացի պաշտոնյաները խիստ արձագանքեցին Սկրիպալի թունավորման միջադեպին, որը ռուս-բրիտանական հարաբերություններում հանգեցրել է էական լարվածության, երկու կողմից էլ հետ են կանչվել զգալի թվով դիվանագետներ ։
2018 թվականի մայիսի 18-ին Անգլիայի Առողջապահության ազգային ծառայությունը   տեղեկացրել է Սոլսբերի քաղաքային հոսպիտալից Սերգեյ Սկրիպալիին դուրս գրելու մասին ։
Ընտանիք
Կինը՝ Լյուդմիլա Սկրիպալը, (ծնվ․ 1952 թվական), մահացել է արգանդի քաղցկեղից  2012 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Մեծ Բրիտանիայում, 59 տարեկան հասակում ։
Որդին՝ Ալեքսանդրը (ծնվ․ 1974 թվական), մահացել է Սանկտ-Պետերբուրգում 43 տարեկան հասակում սուր լյարդային անբավարարությունից՝ 2017 թվականի հուլիսի 18-ին Ռուսաստան մեկնելու ընթացքում։ Սերգեյ Սկրիպալը կարողացավ կազմակերպել մարմնի փոխադրումը և թաղել որդուն Սոլսբերի գերեզմանատանը՝ մոր կողքին ։ Մնաց միայն նրա կինը՝ Նատալյան ։
Սերգեյ Սկրիպալի մայրը՝ Ելենա Սկրիպալը, Երկրորդ աշխարհամարտի վետերանի այրին, բնակվում է Յարոսլավլում, նա ավելի քան 90 տարեկան է։ Նաև Յարոսլավլում բնակվում է նրա զարմուհին Վիկտորիա Սկրիպալը, 1972 թվականին ծնված, գործազուրկ,  2018 թվականի սեպտեմբերի 9-ին նա Արդար Ռուսաստան կուսակցությունների ցուցակում առաջադրել էր իր թեկնածությունը Յարոսլավի մարզային դումայի ընտրությունների ժամանակ, սակայն չի ընտրվել ։ Նրա դուստրը դպրոց է հաճախում ։ Մյուս զարմուհին՝ Ելենա Սկրիպալը, բնակվում է Պրիմորիեի երկրամասում ։
2016 թվականին մահացել է Սերգեյի ավագ եղբայրը՝  օդադեսանտային զորքերի վետերան Վալերի Սկրիպալը։ Այսպիսով, հինգ տարվա ընթացքում Սկրիպալը կորցրել  իր ընտանիքի երեք անդամներին ։
Յուլյայի աղջիկը, ծնված 1985 թվականին,  2010 թվականից հոր հետ ապրել է Մեծ Բրիտանիայում, 2014 թվականին վերադարձել է Մոսկվա և մինչև 2016 թվականը աշխատել է PepsiCo Russia ։ Այլ տվյալներով՝ հոր  ձերբակալման պահին և  նրա փոխանակման ժամանակ Յուլիան աշխատել է  Nike ընկերության մոսկովյան ներկայացուցչությունում, 2016 թվականին նա վերադարձել է Ռուսաստան և տեղավորվել է աշխատանքի՝ Քեմբրիջի միջազգային դպրոցի մոսկովյան մասնաճյուղում, իսկ հետո, որպես Ավանտա Սոլյուշենս միջազգային ընկերության մոսկովյան սպառողների փոխգործակցության բաժանմունքի մասնագետ, որը ծառայություններ է մատուցում ընտրության անձնակազմին ։ 2018 թվականի մարտի 3-ին ժամանել է Մեծ Բրիտանիա, որպեսզի այցելի հորը։
Դաշնային գործակալության Ազդակ կոմբինատի դաշնային պետական հաստատության պետական ռեզերվների ղեկավար, 2014 թվականից՝ Ժամանակակից անվտանգության խնդիրների ինստիտուտ ՀԿ ՍՊԸ-ի ղեկավար, որը պահանջված էր Նորիլսկի նիկել լեռնամետալուրգիական ընկերության կողմից։ Ստեփանի հայրը՝ Վլադիմիրը նախկին վերականգնիչ է, որն աշխատել է Պոդոլսկում և վերականգնել բազմաթիվ տաճարներ։ Թունավորումից հետո Ստեփան Վիկեևը «անցել է ընդհատակ»։ Նրան ոչ ոք չի տեսել և նրա հետ կապը խզվել է, հեռախոսազանգերին և հաղորդագրություններին չէր պատասխանում ։
«Մոսկովսկի կոմսոմոլեց» թերթի տեղեկություններով ընտանիքում կոնֆլիկտ է եղել երկուսենյականոց բնակարանի վաճառքի հետ կապված, որի մակերեսը 58 քմ է, գտնվում է Գլխավոր հետախուզական վարչության գերատեսչական տան 16-րդ հարկում (Մոսկվայի Կռիլատսկի թաղամասի Աշնանային բուլվար փողոց, տուն 10, բնակարան 2), այն Սերգեյ Սկրիպալը ստացել է Գլխավոր հետախուզական վարչությունում գնդապետ կոչումով ծառայությելու ժամանակ։ 2016 թվականին Յուլյա Սկրիպալը իր սիրեցյալի պնդմամբ որոշել է փոխանակել ընտանեկան բնակարանը այլ՝ ավելի վատ պայմաններով տան հետ, ինչի դեմ էր Յուլիայի ավագ եղբայր Ալեքսանդրը, նրա կինը՝ Նատալյան և Յուլիայի հորեղբոր դուստրը՝ Վիկտորիան։
Բնակարանից ստացված գումարի մի մասով Յուլիայի ընկերը որոշել էր Ֆիլի Դավիդովկո թաղամասի առաջին հարկում գնել 47 քմ մակերեսով երկուսենյականոց բնակարան, իսկ մնացած գումարով պլանավորել էր ձեռք բերել Range Rover ավտոմեքենա։ Մեծ Բրիտանիայից վերադառնալուց հետո Յուլիան պատրաստվում էր ամուսնանալ։ 2018 թվականի փետրվարին մինչև վաճառքը այդ բնակարանը Յուլիան վերանորոգում է, վաճառքից  ստացված գումարը ամուսինները ցանկանում են խնայել և հետագայում գնել ավելի մեծ բնակարան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային հետախույզներ
Աբդերոս
Աբդերոս (Ἄβδηρος), հին հունական դիցաբանության մեջ Հերմեսի (կամ Պոսեյդոնի) որդին, Հերակլեսի սիրելի ընկերը ։ Հերակլեսը վերցրեց Դիոմեդեսի մարդակեր նժույգները և նրանց պահպանությունը հանձնեց սիրելի Աբդերոսին, որին, սակայն, ձիերը պատառոտեցին (Նժույգների պահպանությունը հանձնեց իր սիրելի Աբդերոսին )։ Նրա գերեզմանի վրա Հերակլեսը հիմնել է Ավդիրա քաղաքը։ Ինչպես Նարցիսը, Աբդերոսը իր գեղեցկությունը պահպանել է նույնիսկ մահից հետո ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Իսիդորո Մայքեզ
Իսիդորո Մայքեզ (Isidoro Máiquez, ), իսպանացի դերասան։
1791 թվականից ելույթ է ունեցել Մադրիդում։ 1799-1801 թվականներին Փարիզում աշակերտել է Ֆ. Ժ. Տալմային։ 1801 թվականից գլխավորել է «Կանիոս դել Պերալ», 1805-1818 թվականներին՝ «Պրինսիպե» (ընդհատումներով) թատրոնների թատերախմբերը։ Խաղացել է Լոպե դե Վեգայի «Լավագույն ալկալդը թագավորն է», Ալֆիերիի «Բրուտոս Ավագը», Ֆերնանդես դե Մորատինի «Նոր կոմեդիա կամ Սրճարան», «Ծերունին և աղջիկը», Կալդերոնի «Կյանքը երազ է», Շեքսպիրի «Օթելլո» և այլ պիեսներում։ Մայքեզը եղել է ազգային դերասանական դպրոցի ռեֆորմատորը, նրա արվեստը նախապատրաստել է իսպանական թատրոնի վերելքը ռոմանտիզմի դարաշրջանում և 19-րդ դարի 2-րդ կեսին։
Յոթնամյա պատերազմ
Յոթնամյա պատերազմ (1756-1763, մի կողմից Ավստրիայի, Ֆրանսիայի, Ռուսաստանի, Իսպանիայի, Սաքսոնիայի, Շվեդիայի, մյուս կողմից՝ Պրուսիայի, Մեծ Բրիտանիայի և Պորտուգալիայի միջև)։ Ծագել է գաղութների համար անգլո-ֆրանսիական պայքարի սրման և Ավստրիայի, Ֆրանսիայի ու Ռուսաստանի շահերին հակոտնյա Պրուսիայի զավթողական քաղաքականության հետևանքով։ Պատերազմն սկսվել է Պրուսիայի կողմից 1756 թվականի հոկտեմբերին Սաքսոնիայի զավթումով, ապա պրուսական զորքերը ջախջախել են ավստրիացիներին Պրահայի մոտ (1757 թվականի մայիս), բայց 1757 թվականի հունիսին պարտվել են Կոլինի մոտ, որից հետո ավստրիական զորքերը ներխուժել են Սիլեզիա, ֆրանսիացիները գրավել են Հանովերը, իսկ ռուսները ջախջախել են պրուսացիներին Գրոս-Եգերսդորֆում 1757 թվականի օգոստոսին։ 1757 թվականին Ֆրիդրիխ Н-ի բանակների հաղթանակները ֆրանսիացիները (Ռոսբախի մոտ նոյեմբերի 5-ին) և ավստրիացիների (Լեյտենի մոտ, դեկտեմբերի 5-ին) հանդեպ ոչինչ էին ռուսների (հրամանատարներ Պ․ Մալտիկով, Ա․ Ռումյանցև) ռազմական հաջողությունների համեմատ, որոնք գրավեցին Արևելյան Պրուսիան։ 1758 թվականի օգոստոսի 25-ին ռուսները Ցորնդորֆի մոտ դիմադրեցին Ֆրիդրիխ II-ի գերազանցող ուժերին, իսկ 1759 թվականի օգոստոսի 12-ին հաղթեցին Կուներսդորֆի մոտ, որից հետո Պրուսիան ընկավ ծանր կացության մեջ։
1760 թվականի հոկտեմբերի 8—9-ի գիշերը ռուսական զորքերը գրավեցին Բեռլինը (բայց չկարողացան պահել և նահանջեցին)։ Անգլիան գրեթե չէր մասնակցում Եվրոպայում մղվող ռազմական գործողություններին, որովհետև կռվում էր Ֆրանսիայի դեմ ծովում և գաղութներում։ 1757 թվականին, անգլիացիները, գրավելով ամբողջ Բենգալիան, ֆրանսիացիներին դուրս մղեցին Հնդկաստանից, իսկ Հյուսիսային Ամերիկայում գրավեցին Քվեբեկը, 1760 թվականին՝ Մոնրեալը և շուտով ամբողջ Կանադան։ 1760—1761 թվականներին ն պատերազմող կողմերը բազմիցս փորձեցին հակառակորդի հետ գաղտնի գործարքներով պատերազմն ավարտին հասցնել, որի հետևանքով սրվեցին հարաբերությունները դաշնակիցների միջև, հատկապես Ռուսաստանինը՝ Ավստրիայի ու Ֆրանսիայի հետ։ 1761 թվականին Ռուսաստանում գահ բարձրացած Պյոտր III, Ռուսաստանի շահերին հակառակ, դաշինք կնքեց Պրուսիայի հետ։ Նրան փոխարինած Եկատերինա II-ը չեղյալ համարեց այդ դաշինքը, բայց պատերազմը չվերսկսեց։ Ռազմական գործողությունները մի կողմից՝ Ավստրիայի ու Ֆրանսիայի, մյուս կողմից՝ Պրուսիայի միջև, դադարեցին 1762 թվականի աշնանը։
1763 թվականի փետրվարի 10-ին ստորագրվեց Փարիզի պայմանագիրը, որով Անգլիային անցան նախկին ֆրանսիական գաղութներ Կանադան ու Արևելյան Լուիզիանան (Հյուսիսային Ամերիկա) և մի քանի կղզիներ։ Իսպանիային անցած նախկին ֆրանսիական գաղութ Արևմտյան Լուիզիանայից Անգլիան ստացավ Ֆլորիդան։ Ավստրիայի, Պրուսիայի և Սաքսոնիայի միջև 1763 թվականի փետրվարի 15-ին ստորագրվեց այլ պայմանագիր, որով Պրուսիային անցավ Սիլեզիան։
Տես նաև
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատերազմներ Կատեգորիա:Պրուսիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Ավստրիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Իսպանիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Շվեդիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Գլոբալ հակամարտություններ Կատեգորիա:18-րդ դարի պատերազմներ Կատեգորիա:Յոթնամյա պատերազմ
Չարլզ Դերոու
Չարլզ Բրեյս Դերոու (Charles Brace Darrow, ), գյուտարար, «Մոնոպոլիա» խաղի ստեղծող և առաջին վաճառող։
Կենսագրություն
Ջեռուցման սարքավորման վաճառող և տեղադրող Չարլզ Դերոուն ապրում էր Փենսիլվանիա նահանգի Ջերմանթաուն քաղաքում, երբ 1929 թվականին` բորսայի փլուզումից հետո, սկսվել է Մեծ ճգնաժամը։ 1933 թվականին նա գյուտ է գրանցել, որի համար նախատիպ է ծառայել Էլիզաբեթ Մեգիի արտոնագրած տնտեսական՝ «Հողատերերի խաղը»(Landlores Games) ։ Խաղերը տարբերվում էին այն բանով, որ Դերոուն նախատիպից հեռացրել է Մեգիի բոլոր քաղաքական կատակները, որոնց պատճառով խաղը չէր ստացվում հրապարակվել, և նկարել է դաշտում կարմիր՝ Go սլաքը։
Գյուտն անհաջող ներկայացվել է «Փարկեր Բրազերս» (Parker Brothers) ընկերության ղեկավարությանը՝ որպես «Մոնոպոլիա» խաղի նախագիծ։ Ընկերության կողմից մերժում ստանալուց հետո Դերոուն կատարելագործել, անձամբ արտադրել և մերձակա Ֆիլադելֆիա քաղաքում վաճառել է «Մոնոպոլիա» խաղի առաջին մի քանի հազար կոմպլեկտները։ Խաղի առաջին թեստավորողները Դերոուի գործազուրկ ընկերներն ու նրա կինն էին։
Ըստ համակարգչային խաղերի ծրագրավորող Սիդ Մեյերի՝ «Civilization» խաղի ստեղծման ժամանակ օգտագործվել են Չարլզ Դերոուի էվրիստիկական մոտեցումը և «Մոնոպոլիա» խաղի հիմնական գաղափարները։
Դերոուն մահացել է 1967 թվականի օգոստոսի 28-ին Փենսիլվանիա նահանգի Բաքս շրջանում գտնվող իր տանը ։
Կախանոկ
Կախանոկ (Каханок), գետ Կամչատկա թերակղզու հյուսիսարևելյան մասում։ Սնվում է անձրևաջրերով։ Թափվում է Կարգանիկ գետ, գետաբերանից ձախ՝ 11 կմ հեռավորության վար։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ախոռիկ Մեծ
Ախոռիկ Մեծ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։ Գտնվում էր գավառի արևելյան մասում՝ թուրք-պարսկական սահմանի մոտ գտնվող Սարայի շրջանում։ Գյուղի մոտ էր գտնվում Ախոռիկ Փոքր գյուղը։
Անվան ստուգաբանություն
Անվանումը հավանաբար ծագում է ախոռ բառից։
Պատմություն
Ըստ ավանդության Ախոռիկն առաջ քաղաք է եղել և կործանվել է աղետից։ 1986 թվականի դրությամբ ավերակները պահպանվել էին։
Գյուղում ապրում էին քուրդ ցեղապետներ, որոնք 1914 թվականին դիմադրողական կռիվների ժամանակ հայերին կոտորածի են ենթարկել։
Ախոռիկը թուրքերի կողմից թալանվել և ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 71 տուն՝ 1000 բնակչով, որից 40 տունը հայեր էին, իսկ մնացածը եկվոր քրդեր։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, այգեգործություն և երկրագործությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կարակոլ (Նենյայի վտակ)
Կարակոլ  (Каракол), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Նենյայ գետի ձախ ափից 134 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 16 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Վերիեռ (Օբի գավառ)
Վերիեռ (Verrières), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1685 մարդ, բնակչության խտությունը` 166.50 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.12 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 150 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 85 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 10 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 1224 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 857-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 367։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,0 %։ 857 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 807 անձ (435 տղամարդ և 372 կին)։ Գործազուրկ են եղել 50 անձ (21 տղամարդ և 29 կին)։ 367 անաշխատունակներից 103-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 183-ը` թոշակառուներ, իսկ 81-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ծոցիկ
Ծոցիկ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն ծոց բառի փաղաքշական ձևից։ Մեկ անգամ հիշատակվել է 1638 թվականին ։ Այս անվանումից է առաջացել Ծոցիկյան ազգանունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Տարվա պատմությունը
Սյուժե
Հեքիաթն սկսվում է ձմռան խիստ ցրտի մասին նկարագրությամբ, երբ մարդիկ չէին կարողանում տեղաշարժվել բքի պատճառով։ Այդ օրերին նշվում էր Նոր տարին, ճնճղուկները, սակայն, դժգոհ էին, քանի որ ուտելու ոչինչ չէին գտնում սառնամանիքի պատճառով։ Ճնճղուկները մտածում էին, որ մարդիկ շփոթել են եղանակները և հավատում են իրենց հնարած օրացույցին և ոչ թե բնության երևույթներին։ Ճնճղուկները մտածում էին, որ գյուղում գարունը ավելի շուտ է գալիս և դրա համար որոշեցին գյուղ գնալ ։ Գյուղում նրանք տեսան մի ծեր գյուղացու, որը նստել էր բլուրների մեջ։ Ճնճղուկները չէին հասկանում, թե դա ով է, բայց նրանցից մեկն ասաց, որ դա Ձմեռն է։ Այնուհետև հեքիաթում նկարագրվոմ է տարվա յուրաքանչյուր եղանակը իր գեղեցկությամբ և դժվարություններով։ Գարնանը բնությունն արթնանում է, ծառերը կանաչում են և թռչունների համար կեր գտնելը հեշտանում է։ Ամռանը ամբողջ բնությունն սկսում է աճել ու փարթամանալ, իսկ աշնանը մարդիկ հավաքում են բնության տված պտուղները։ Աշնանը նորից հաջորդում է ձմեռը, և ճնճղուկները հասկանում են, որ տարվա բոլոր եղանակները գեղեցիկ են և անհրաժեշտ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1852 գրքեր Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթներ
Աբսիրտոս
Աբսիրտոս (Ἄψυρτος) հին հունական դիցաբանության մեջ Մեդեայի եղբայրը, Կոլխիդա երկրի արքան, որին, ըստ դիցաբանության, իր գեղեցկության պատճառով կոլխիդացիները անվանեցին Փաետոն (շողշողուն) ։ Երիտասարդ Աբսիրտոսը արգոնավտների հետ մեկնում է ճանապարհորդության։ Մեդեան սպանում է Ասբիրտոսին և նրա մարմինը բաժանում մանր կտորների, տարածում այն իր հոր հետևից ։ Սոֆոկլեսի Կոլխիդիացիներ ողբերգության մեջ Աբստիրոսին սպանում են Էետի պալատում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Մայմոնիդ
Մայմոնիդ (իսկականը՝ Մոշեբեն Մայմոն, ), հրեա փիլիսոփա։ Ծնվել է Իսպանիայում, 1165 թվականից բնակվել Եգիպտոսում, եղել պալատական բժիշկ։ Համադրելով հայտնությունը և հայեցողությունը, Աստվածաշնչի այլաբանական և Արիստոտելի ուսմունքի արաբ մտածողների մեկնաբանությունները՝ Մայմոնիդն իր ռացիոնալիզմով և հավատը հրաշքի տարրերից մաքրելու ձզտմամբ հակադրվել է կրոնական ուղղափառությանը, որի համար հալածվել է։ Մայմոնիդի «Տատանվողների դաստիարակ» (1190) երկը ազդել է ուշ սխոլաստիկայի (հատկապես Ալբերտ Մեծի և Թովմա Աքվինացու) վրա։
Կատեգորիա:Հրեա գրողներ Կատեգորիա:12-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Աստղագետներ Կատեգորիա:Հրեա փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հրեա բժիշկներ
Բարձր Քար
Բարձր Քար, հրվանդան Թուրքիայի Վանի մարզում, Վանա լճի Աղթամար կղզու ամենաբարձր կետն է (1912 մետր)։ Ողորկ լանջերով է և սև գույնի ։
Խոզայիններ
Խոզայինների ընտանիք, ներառում է 5 ցեղի 16 տեսակի խոզեր, որոնցից նշանավոր են վայրի խոզերը, եղջերախոզը կամ բաբիրուսը, գորտնուկախոզը, վրձնականջ խոզը կամ գետախոզը, անտառային մեծ խոզը և այլն։ Ընտանի խոզը համարվում է վայրի խոզի ենթատեսակ, որն ընտելացվել է ավելի քան 10 հազար տարի առաջ։ Վայրի խոզերը տարածված են Եվրասիայում և Աֆրիկայում, իսկ ընտանի խոզը հանդիպում է բոլոր մայրցամաքներում (բացի Անտարկտիդայից)։ Որոշ մայրցամաքներում հանդիպում են նաև ընտանի խոզի վայրենացված տեսակներ ։
Պեգասյան թռչնիկ
Պեգասյան թռչնիկ, կիսամսյա, ապա՝ տասնօրյա հասարակական հանդես։ Հրատարակվել է 1863-1866 թվականներին, Կոստանդնուպոլսում (այժմ՝ Ստամբուլ)։
Խմբագիր՝ Գ․ Ալյաթճյան։ Լուսաբանել է արևմտահայության առօրյան, մշակութային և ներազգային կյանքը, հայ մամուլի վիճակը, դպրոցական և դաստիարակության խնդիրները։ Պաշտպանել է առաջադիմական պարբերականների դիրքորոշումը ետսահմանադրական պայքարում։ Բացահայտել է հոգևոր դասի ստվերոտ կողմերը, տպագրել արևմտահայության սոցիալ-տնտեսական թշվառ վիճակը ներկայացնող նյութեր։
Ազգային վերածնության կարևոր պայման է համարել գիտության զարգացումը, «Բնագիտական հարցմանց պատասխաններ», «Գիտության և մտքի մշակության օգտակարությունը» հոդվածներով շեշտել երկրագործության զարգացման կարևորությունը։ Անդրադարձել է նաև կենցաղային հարցերի։ Թարգմանաբար զետեղել է արևմտաեվրոպական գրողների ստեղծագործություններ։ Նյութերի որոշ մասը հայատառ թուրքերեն են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական հանդեսներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակ
Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակ, ԲԳԿՀ (Рабоче-крестьянская Красная армия, РККА), ԶՈՒ կազմավորում հետագայում ՌԽՖՍՀ (1918 — 1922) և ԽՍՀՄ (1922—1946) ցամաքային զորքեր (1946 թվականից հետո Խորհրդային բանակ)։
ԲԳԿՀ ստեղծման օրը ընդունված է համարել 1918 թվականի փետրվարի 23-ը։ Հենց այդ օրը սկսվեց կամավորների զանգվածային անդամագրումը, հունվարի 15-ին ՌԽԴՍՀ Ժողկոմխորի ստորագրած` «Բանվորա-Գյուղացիական Կարմիր Բանակի մասին» դեկրետով ստեղծված ԲԳԿՀ շարքեր ։
Կարակոլ (Ուրսուլի վտակ)
Կարակոլ  (Каракол), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Ուրսուլ գետի աջ ափից 50 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 42 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Բյա և Կատուն, գետի գետային ավազանը Օբ, մինչև թափվելը Իրտիշ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ախոռիկ Փոքր
Ախոռիկ Փոքր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում։ Գտնվում էր գավառի արևելյան մասում՝ թուրք-պարսկական սահմանի մոտ գտնվող Սարայի շրջանում։ Գյուղի մոտ էր գտնվում Ախոռիկ Մեծ գյուղը։
Անվան ստուգաբանություն
Անվանումը հավանաբար ծագում է ախոռ բառից։
Պատմություն
Ախոռիկը թուրքերի կողմից թալանվել և ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
1850-ական թվականներին ուներ 15 տուն՝ 100 հայ բնակչով։ XX դարի սկզբին ուներ 10 տուն քուրդ և 3 տուն հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը այգեգործություն և երկրագործությունն էր։
Կրթություն
Գյուղում կար վարժարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դորիական օրդեր
Դորիական օրդեր, Անտիկ Հունաստանի դասական երեք օրդերներից մեկը։ Մյուս երկուսը հոնիականն ու  կորնթականն են։ Դորիական օրդերի նախօրինակները կարելի է տեսնել Կրետե-միկենյան և Հոմերոսյան ժամանակաշրջանների, ինչպես նաև Հին Եգիպտոսի ճարտարապետության մեջ։ Որպես առանձին օրդեր՝ այն կազմակերպվում է Արխայիկ շրջանի սկզբում։ Հետագայում, անընդհատ կատարելագործվելով, իր բարձրագույն արտահայտությունն է գտնում Պարթենոնի տաճարում։ Հունական դորիական օրդերին բնորոշ է ուժը, առնականությունը, մոնումենտալ հանդիսավորությունն ու դեկորի զսպվածությունը։
Հունաստան
Հին հունական տարբերակում Դորիականը  (սյուն ) կանգնած է անմիջապես հարթ տարածությունում («տաճար»), առանց հիմքի։ Սյուները բոլոր դասական օրդերներից ամենախոշորն են։ Սկզբնական շրջանում քարի կոնստրուկցիան դորիական օրդերում մեծ պաշարներով էր, ուստի նրա համաչափությունները ծանր էին (անտաբլեմենտի և արխիտրավի բարձրությունը, սյուների հաստությունը)։ Քարի բնույթի որպես շինանյութի ավելի ճիշտ ըմբռնումը հնարավորություն է տալիս 6-րդ դարում աստիճանաբար հղկել և կատարելագործել օրդերի ձևն ու համաչափությունը, ինչպես և ռիթմը, որը բաղկացած էր սյուների և միջսյունային տարածության հաջորդակցումից ։ Հնագույն շրջանում քիվերում և ֆրիզների վրա լայնորեն կիրառվում էին տերակոտային գունավոր զարդաքանդակներ։ Տիմպանոններում և մետոպեներում դրված քանդակախմբերը լրացնում և հարստացնում էին տաճարների գեղարվեստական կերպարը, նպաստում ճարտարապետական երկի գաղափարական բովանդակության բացահայտմանը ։
Տաճարներ
Վաղ ժամանակի օրդերների օրինակներ են մ․թ․ա․ 6-րդ դարի տաճարները Փեստումում՝ Հյուսիսային Իտալիայում, շրջանը կոչվում էր Մագնա Գրեսիա, որը հիմնվել էր հունական գաղութատերերի կողմից։ Համեմատած ավելի ուժ շրջանի տարբերակների հետ սյուներն ավելի մեծ են, ավելի ամուր։
Կառուցվածք
Զարգացած դորիական օրդերը խարիսխ չուներ։ Սյան բարակացումն սկսվում էր անմիջապես ստիլոբատեսից, բայց չէր կատարվում մինչև վերջ, այլ մեկ երրորդ մասում սյան բունը ավելի ուռուցիկ էր (էնտասիս)։ Սյան մակերևույթը մշակվում էր ուղղաձիգ ակոսներով, որոնք կանելյուրներ էին կոչվում։ Նրանց թիվը 16-20 էր լինում ։ Հունա-դորիական սյունը Ֆլեյտինգ (ճարտարապետությամբ էր արված և չուներ հիմք, դրված էր անմիջապես պատվանդանի վրա, որի վրա դրվում էր եկեղեցին կամ շինությունը ։ Սյան խոյակը (սյունագլուխ) բաղկացած էր կլոր բարձիկից՝ Էքինոսից և քառակուսի սալից՝ աբաքսից։ Բացի այդ, կանելյուրներն ավարտվում էին 1-4 օղակներով, որոնք կոչվում էին վզիկ կամ հիպոտրաքիլոն։ Սյունից դեպի էխին անցումը մեղմացնելու համար վերջինիս տակին նույնպես արվում էին օղակներ։
Արխիտրավը (հեծանը) սկզբում արվում էր մեկ, իսկ հետագայում՝ 2-3 քարից։ Արխիտրավը պսակվում էր մի գոտով, որի վրա ֆրիզում եղած յուրաքանչյուր տրիգլիֆոսի տակ կային կաթիլաձև ռեգուլներ։ Ֆրիզը բաղկացած էր տրիգլիֆոսներից և մետոպեներից, որոնց ծագումը Վիտրուվիոսը կապում էր փայտի կոնստրուկցիաների հետ։ Տրիգլիֆոսների դասավորությունը ֆրիզում համաձայնեցվում էր սյուների քայլի հետ, յուրաքանչյուր սյունի արանքում դրվում էր մեկական տրիգլիֆոս։ Բացառություն էր կազմում անկյունային տրիգլիֆոսը, որը գտնվում էր անկյունում՝ սյան առանցքի նկատմամբ մի քիչ շարժված։ Քիվի սալը գտնվում էր ֆրիզի վերևում։ Այն հենվում էր մոտուլների  (մոդուլյոնների) վրա, և նրանց քայլը համապատասխանում էր տրիգլիֆոսների քայլին։ Քիվի սալն ավարտվում էր ջրահավաք մասով՝ սեմայով։ Երկայնական ուղղությամբ սեմայի մեջ միմյանցից որոշ հեռավորությամբ թողնվում էին ջրհորդաններ՝ որոնք սովորաբար ձևավորում էին որպես առյուծների գլուխներ։ Երկթեք կտուրի եռանկյունաձև երկու ճակատային մասերի՝ ֆրոնտոնների անկյունները նույնպես զարդարվում էին ակրոտերիոն կոչվող զարդերով։ Ֆրոնտոնի միջին հարթությունը՝ տեմպանոնը, պատում էին բարձրաքանդակային հորինվածքով։
Գեղարվեստական արտահայտչականություն
Հունական -դորիական օրդերը գործածական և գեղարվեստական սկզբունքների միասնության դասական օրինակ է։ Այն կոնստրուկտիվ համակարգի գեղարվեստական մարմնավորում էր և ճարտարապետական հորինվածքում ակտիվ դեր ուներ։ Փոխարինվելով քարով՝ նրանք ավելի հղկվում էին, դառնում ավելի համաչափ և կատարելագործված։ Դրանով էր բացատրվում սյուների միմյանցից հեռու դասավորելը փայտե արխիտրավների դեպքում և մոտեցումը միմյանց քարի արխիտրավների դեպքում։ Սկզբնական շրջանում քարի կոնստրուկցիան դորիական օրդերում մեծ պաշարներով էր, ուստի նրա համաչափությունները ծանր էին (անտաբլեմենտի և արխիտրավի բարձրությունը, սյուների հաստությունը)։
Դորիական օրդերը կապվել է տղամարդկային արժանապատվության հետ, հոնիականը՝ իգական սեռի ներկայացուցիչների ։ Այն պատվերներից ամենաէժանն էր։Երբ երեք օրդերները գործածվում էին մեկը մյուսի վրա, դորիականը դրվում էր հոնիականի և կորնթականի մեջտեղում։ Որպես ամենաամուրը այն հաճախ գործածվում էր առաջին հարկում, մյուսները՝ նրա վերևում ։ Օրդերի գեղարվեստական արտահայչականությունն ընդգծվում էր նրա տարբեր մասերի պլաստիկական մշակման միջոցով։ Այդպիսի մշակումով առանձնանում էին նրա մասերը, հարստանում լուսաստվերով, ընգծվում կոնստրուկտիվ, ակտիվորեն աշխատող տարրերը։ Օրդերի տեկտոնիկական կառուցվածքի հայտնաբերմանն ու արտահայտմանը մեծապես նպաստում էր նաև պոլիխրոմիայի (բազմագունության ) կիրառությունը, այսինքն՝ օրդերի առանձին մասերի (բացի սյունից) ներկումը գույներով (գլխավորապես կարմիր ու կապույտ)։
Ժամանակակից
Մինչև հունական ճարտարապետության վերածնունդը Անգլիայում 18-րդ դարում հունական կամ հռոմեական դորիական օրդերը լայնորեն չէր օգտագործվում, չնայած որ տոսկանական տիպի շրջանաձև մայրաքաղաքները տարածված էին հատկապես քիչ ֆորմալ շինություններում։ Այն միաժամանակ օգտագործվում էր ռազմական համատեքստերում, օրինակ Չելսիի արքայական հիվանդանոցը (Royal Hospital Chelsea); Հռոմեական դորիական տեսակի առաջին փորագրված նկարազարդումները թվագրվում են 18-րդ դարի կեսով։ Դասականության նոր փուլը բերում է նոր մտահղացումներ։ Օրդերի տեսքը բնորոշվում է պարզությամբ, նպատակի լրջությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դորիական օրդեր Կատեգորիա:Հոնիական օրդեր Կատեգորիա:Կորնթական օրդեր Կատեգորիա:Հին աշխարհի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Հին Հունաստանի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Ճարտարապետական ​​տարրեր
Հովհան-Թովմաս Յոսեֆովիչ
Հովհան-Թովմաս Յոսեֆովիչ կամ Յան Տոմաշ Յուզեֆովիչ գրական անունը՝ Լեոպոլիտանուս, լեհահայ պատմագիր։ Ավարտել է Կրակովի համալսարանը։ 1685 թվականից՝ նույն համալսարանի պրոֆեսոր։ Գրել է «Դիտողություններ Լվովի արքեպիսկոպոսների կենսագրությունների մասին» լատիներեն պատմական երկը (բնագիրը ոչ լրիվ հրատարակվել է 1888 թվականին, լեհերեն թարգմանությունը՝ 1854 թվականին), որը փաստորեն Արևմտյան Ուկրաինայի 1614-1703 թվականների ժամանակագրությունն է։ Այն արժեքավոր աղբյուր է նաև Ուկրաինայի հայերի պատմության և Հռոմի հետ եկեղեցական բռնիության դեմ նրանց պայքարի ուսումնասիրության համար։ Յոսեֆովիչը հեղինակ է նաև մի օրագրության, որտեղ նկարագրված է 1704 թվականին Լվովի գրավումը շվեդական բանակի կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհահայ պատմաբաններ Կատեգորիա:1662 ծնունդներ Կատեգորիա:1728 մահեր Կատեգորիա:Կրակովի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լեհահայ գրողներ
Ռոզմարի Սաիդ Զահլան
Ռոզմարի Սաիդ Զահլան (روزماري سعيد زحلان, ), պաղեստինցի-ամերիկացի քրիստոնյա պատմաբան, գրող (Պարսից ծոցի երկրների թեմատիկայով)։ Բացի գրքերը, գրել է նաև Financial Times, Middle East Journal, International Journal of Middle East Studies ամսագրերի և Իսլամական հանրագիտարանի համար։
Կենսագրություն
Բրին Մար քոլեջն ավարտելուց հետո Ռոզմարին որոշ ժամանակ դասավանդում է Կահիրեում, այնուհետև մեկնում Բեյրութ, Բեյրութի ամերիկյան համալսարանում և Բեյրութի կանանց քոլեջում դասավանդում մշակույթի պատմություն և երաժշտություն։ Բեյրութից հետո մեկնում է Լոնդոն՝ Արևելագիտության և աֆրիկյան հետազոտությունների դպրոցից դոկտորական ձեռք բերելու («Կարմիր ծովի երթուղին դեպի Հնդկաստան և 18-րդ դարի պատմության պիոներ Ջորջ Բալդվին» թեմայով) ։
Ռոզմարին ամուսնացել է պաղեստինցի ֆիզիկոս և ակադեմիկոս Թոնի Զահլանի հետ։ Նրանք միասին սատարել են Գազայի գրադարանի ծրագրին՝ Պաղեստինին գրքեր մատակարարելու համար։ Սաիդ Զահլանը եղել է նաև Պաղեստինի Համերաշխության քարոզարշավի հովանավորը Բրիտանիայում։ Համաձայն The Times-ի՝ «իր ողջ կյանքի ընթացքում նա մշտապես մտահոգված էր Պաղեստինի և պաղեստինյան ժողովրդի տառապանքներով» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պաղեստինցի գրողներ Կատեգորիա:Պաղեստինցի պատմաբաններ Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Պաղեստինցի կին գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Արաբ պատմաբաններ
Կվիտկա Ցիսիկ
Կվիտկա Ցիսիկ (Квітка Цісик, նաև Քեյսի Ցիսիկ (Kacey Cisyk)՝ К.С. անվանատառերից, ), ուկրաինական ծագումով ամերիկացի երգչուհի։ Հայտնի է ուկրաինական ժողովրդական երգերի կատարմամբ։ Կատարել է կինոնկարների երգեր, ելույթ ունեցել հեռուստատեսությամբ՝ գովազդում, երգել է Գենտի (Բելգիա) օպերայում։