cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քառակուսային բանաձև
Ձևակերպումներ՝ այլընտրանքային պարամետրիզացիայի հիման վրա
Քառակուսային հավասարման ստանդարտ պարամերիզացիան հետևյալն է․ ax^2+bx+c=0։ Որոշ աղբյուրներ՝ հատկապես հին աղբյուրները, օգտագործում են հետևյալ այլընտրանքային ձևակերպումը․ , որտեղ b_1 = -b/2, կամ , որտեղ b_2 = b/2 :
Այլընտրանքային ձևակերպումների համապատասխան բանաձևերը փոքր֊ինչ տարբերվող տեսք ունեն, բայց բովանդակայնորեն համարժեք են ստանդարտին։
Բանաձևի ստացումը
Գիտական գրականության մեջ քառակուսային բանաձև ստանալու շատ մեթոդներ կան նկարագրված։ Ամենատարածվածը քառակուսու լրացման տեխնիկան է   ։ Այլընտրանքային մեթոդները երբեմն ավելի պարզ են, քան քառակուսին լրացնելը, և կարող են օգտակար լինել մաթեմատիկայի այլ ոլորտների հետ կապեր տեսնելուն։
Ստանդարտ մեթոդ
Բաժանեք քառակուսային հավասարումը a֊ով, ինչը հնարավոր է, քանի որ a \neq 0 երաշխավորված է սահմանմամբ․
Երկու կողմից հանեք ՝ ստանալով․
Քառակուսային հավասարումն այժմ այն տեսքով է, որով հնարավոր է լրացնել քառակուսին։ Իրականում, հավասարման երկու կողմերին պարզապես հաստատուն ավելացնելով՝ կարող ենք ձախ կողմում ամբողջական քառակուսի ստանալ․
որից ստանում ենք․
Համապատասխանաբար, աջ կողմում անդամները վերադասավորելով և ընդհանուր հայտարարի բերելով կարող ենք ստանալ․
Քառակուսին լրացված է։ Երկու կողմից քառակուսի արմատ հանելով ստանում ենք․
Արդեն նպատակահարմար է անհայտները հավաքել հավասարման մի կողմում, հայտնիների՝ մյուս կողմում, վերջնական բանաձևը ստանալու համար․
Երկրորդ մեթոդ
Վերջին մի քանի տասնամյակում հրատարակվաշ հանրահաշվական աշխատությունների մեծամասնությունը քառակուսին լրացնելու համար հետևյալ հաջորդականությունն է առաջարկում․
Քառակուսին լրացնելը երբեմն հնարավոր է իրականացնել ավելի պարզ ու կարճ հաջորդականությամբ․
Այսպիսով, քառակուսային բանաձևը կարող ենք ստանալ հետևյալ հաջորդականության արդյունքում․
Քառակուսային բանաձևի այս ստացման եղանակը բավականին հին է, և հայտնի էր Հնդկաստանում արդեն առնվազն 1025 թվականին ։ Ի հակադրությունտ ստանդարտ ստացման՝ այս այլընտրաքային մեթոդը մինչև վերջին քայլը խուսափում է կոտորակների ու քառակուսային ֆունկցիաների կիրառումից, և այդպիսով երրորդ քայլից հետո ընդհանուր հայտարարի բերման համար վերադասավորում չի պահանջում ։
Երրորդ մեթոդ
Առաջին՝ ստանդարտ մեթոդի նման, բաժանել հավասարման երկու կողմը a֊ով՝ քառակուսային փոփոխականի գործակիցը 1 դարձնելու համար․
Արտագրել հավասարումն ավելի սեղմ ու հեշտ ընթեռնելի ձևով․
որտեղ և ։ Լրացնել քառակուսին՝ առաջին երկու անդամին  գումարելով, իսկ երրորդից՝ հանելով․
Խմբավորել ձախ կողմը՝ քառակուսիների տարբերություն ստանալու համար․
Ֆակտորիզացնել այն․
կամ
Ներկայացնելով B֊ի ու C֊ի նախնական արժեքները՝ կստանաք օրիգինալ քառակուսային բանաձևը։
Փոխարինմամբ
Լուծման մեկ այլ տեխնիկա է փոխարինումը ։ Այս տեխնիկայով մենք փոխարինում ենք x = y+m քառակուսային հավասարման մեջ և ստանում հավասարումը։ Բացելով փակագծերն ու անհայտի աստիճաններն իրար հետ հավաքելով ստանում ենք․
Քանի որ ո՛չ y֊ի, ո՛չ m֊ի համար որևէ սահմանափակում նկարագրված չէր, մենք կարող ենք m֊ն այնպես ընտրել, որ միջին անդամն անհետանա։ Այսինքն՝ 2am + b = 0 կամ : Հավասարման երկու կողմից ազատ անդամը հանելով, ապա՝ a֊ով բաժանելով (նկատեք, որ, ըստ սահմանման a \neq 0), ստանում ենք․
Փոխարինելով m֊ի արժեքը․
Այժմ կարող ենք կրկին փոխարինել y֊ի արժեքը՝ x֊ով արտահայտված, օգտագործելով հավասարումը։ Արդյունքում կստանանք սովորական քառակուսային բանաձևը․
Հանրահաշվական նույնություններով
Հետևյալ մեթոդը պատմական տարբեր շրջաններում բազմաթիվ մաթեմատիկոսներ են օգտագործել․
դիցուք, r_1֊ը և r_2֊ը ստանդարտ քառակուսային հավասարման արմատներն են։ Բանաձևի ստացումը սկսվում է հետևյալ նույնությամբ․
Յուրաքանչյուր կողմից քառակուսի արմատ հանենք․
Քանի որ հավասարման քառակուսային անդամի գործակիցը՝ a֊ն, ըստ սահմանման \neq 0, կարող ենք ստանդարտ հավասարումը բաժանել a-ի վրա՝ նույն արմատներն ունեցող քառակուսային բազմանդամ ստանալու համար․
Այստեղից կարող ենք տեսնել, որ քառակուսային հավասարման արմատների գումարը պետք է հավասար լինի, իսկ արտադրյալը՝ ։ Այդպիսով, նույնությունը կարող ենք գրել հետևյալ տեսքով․
Այժմ,
Քանի որ, եթե օգտագործենք , կստանանք․
Իսկ եթե վերցնենք, կարող ենք հաշվել նաև հետևյալ բանաձևը․ ։
Արդյունքները ստանդարտ \pm նշանով միացորելով, ստանում ենք քառակուսային հավասարման լուծումները գտնելու հետևյալ բանաձևը․
Պատմությունը
Քառակուսային հավասարումներ լուծելու ամենավաղ հայտնաբերված եղանակը երկրաչափականն է։ Բաբելոնյան սեպագիր հուշատախտակներում խնդիրներ կան, որոնք կարելի է լուծել քառակուսային հավասարում ներկայացնելով ։ Եգիպտական Բեռլինի Պապիրուսը, որը ժամանակագրվում է Միջին Թագավորության (մ․թ․ա․ 2050 ֊ մ․թ․ա․ 1650 թվականներ) ժամանակաշրջան, երկու անդամով քառակուսային հավասարումների լուծման եղանակներ է պարունաում ։
Հույն մաթեմատիկոս Էվկլիդեսը (մ․թ․ա․ 300) իր Սկզբունքներ երկի երկրորդ գրքում քառակուսային հավասարումներ լուծեու երկրաչափական եղանակներ է նկարագրել ։ Քառակուսային հավասարման կանոնները հանդիպում են նաև չինական Ինը Գլուխ Մաթեմատիկական Արվեստի մասին աշխատությունում (մ․թ․ա․ 200) ։ Իր Թվաբանություն աշխատությունում հույն մաթեմատիկոս Դիոֆանտը (մոտ․ 250 թվական) քառակուսային հավասարումներ է լուծում հանրահաշվականին ավելի մոտ եղանակով, քան Էվկլիդեսի նկարագրած երկրաչափական հանրահաշիվն էր ։ Դիոֆանտի եղանակը հավասարման միայն մի լուծումն է գտնում, նույնիսկ այն դեպքում, երբ երկու արմատներն էլ դրական են ։
Հնդիկ մաթեատիկոս Բրահմագուպտան (597–668 թվականներ) հստակ նկարագրել է քառակուսային բանաձևն իր Բրահմայի ուսմունքի կատարելագործում գրքում, որը հրատարակվել է 628 թվականին, սակայն նկարագրել է այն բառերով՝ առանց նշաններ օգտագործելու ։ Բրահմագուպտայի՝ քառակուսային հավասարում լուծելու առաջարկած եղանակը հետևյալն էր․ «բացարձակ թվի (քառակուսու գործակցի) քառապատիկի արտադրյալին գումարե՛ք միջին անդամի (գործակցի) քառակուսին; նույնի քառակուսի արմատը, հանած միջին անդամը (միջին անդամի գործակիցը), բաժանած քառակուսու (գործակցի) կրկնապատիկով, (և կստանաք) արժեքը» ։ Ինչը համարժեք է  բանաձևին։
9֊րդ դարի պարսիկ մաթեմատիկոս Մուհամեդ իբն Մուսա Խորեզմին հանրահաշվորեն քառակուսային հավարումներ է լուծել ։ Բոլոր հնարավոր դեպքերը հաշվի առնող առաջին բանաձևը հայտնաբերել է Սիմոն Սթևինը 1594 թվականին ։ 1637 թվականին Ռենե Դեկարտը հրատարակել է Երկրաչափությունը, որտեղ ներկայացրել է մեր՝ այսօր օգտագործվող քառակուսային բանաձևի կիրառման հատուկ դեպքերը ։
Երկրաչափական կիրառում
Պարաբոլը ցանկացած կոր է, որի x, y - կոորդինատները սահմանվում են երկրորդ աստիճանի բազմանդամով․, որտեղ p-ն ներկայացնում է երկրորդ աստիճանի բազմանդամը, իսկ a_0, a_1 և a_2 \neq 0 գործակից հաստատուններ են, որոնց ինդեքսները համընկնում են իրենց համապատասխան անհայտի աստիճանին։ Երկրաչափական մեկնաբանությամբ, քառակուսային բանաձևը սահմանում է այն կետերը, որտեղ պարաբոլը կհատի x֊երի առանցքը։ Ավելին․ եթե քառակուսային հավասարումը դիտարկվի երկու անդամով․
Համաչափության առանցքը կհամընկնի ուղղի հետ։ Մյուս անդամը՝, ներկայացնում է արմատների հեռավորությունը համաչափության առանցքից։ Արմատներից մեկը «դրական»՝ դեպի աջ, հեռավորություն ունի, մյուսը՝ «բացասական», դեպի ձախ։
Եթե արմատների հեռավորությունը համաչափության առանցքից հասնում է զրոյի, համաչափության առանցքի արժեքը հավասար կլինի արմատի արժեքին՝ այն x արժեքին, որում ֆունկցիայի արժեքը հավասար է զրոյի։ Այսինքն՝ քառակուսային հավասարումը միայն մի լուծում ունի։ Հանրահաշվորեն սա նշանակում է, որ, այսինքն․ ։ Նկատեք, որ հավասարման ձախ հատվածը պարզապես դիսկրիմինանտն է։
Դիսկրիմինանտի արժեքը ցույց է տալիս, թե պարաբոլը քանի զրո կունենա։ Երեք հնարավոր դեպք կա․ դիսկրիմինանտը կարող է լինել դրական, ինչի դեպքում հեռավորությունը նույնպես դրական կլինի, և պարաբոլը երկու զրո կունենա, հավասարումն էլ, համապատասխանաբար՝ երկու իրական լուծում։ Սակայն, երբ դիսկրիմինանտը բացասական է, հեռավորությունը կեղծ է՝ կոմպլեք արմատ i թվի որևէ իրական բազմատիկ, ինչը նշանակում է, որ պարաբոլի զրոները կոմպլեքս թվեր են։
Քառակուսային հավասարման կոմպլեքս արմատները կոմպլեքս զույգեր են, որոնց իրական մասի արժեքը հավասար է համաչափության առանցքի արժեքին։ Նման պարաբոլը որևէ իրական x արժեքի համար x-երի առանցքը չի հատի։
Տարածական անալիզ
Եթե a, b և c հաստատուններն անմիավոր չեն, x-ի միավորը պետք է հավասար լինի մեծության միավորին, քանի որ հավասարման ax^2 և bx անդամները պետք է նույն միավորն ունենան։ Ավելին՝ նույն տրամաբանությամբ c հաստատունի միավորը պետք է համընկնի  մեծության միավորին, ինչը կարող ենք հաստատել առանց հավասարումը լուծելու։ Այս փաստը հնարավորություն է տալիս քառակուսային հավասարումը լուծելուց առաջ ստուգել, արդյո՞ք ֆիզիկական մեծություններ արտահայտող հավասարումը ճիշտ է սահմանված, թե՞՝ ոչ։
Կույր բանկիրը
«Կույր բանկիրը» Շերլոկ հեռուստասերիալի երկրորդ սերիան է, որի հեռարձակումը BBC One-ով և BBC HD-ով տեղի է ունեցել 2010 թվականի օգոստոսի 1-ին։ Այս սերիան գրված է Ստեֆեն Թոմփսոնի կողմից։
Շերլոկը Արթուր Կոնան Դոյլի Շերլոկ Հոլմսի պատմությունների փոփոխված և վերամշակված տարբերակն է, որի դեպքերը տեղի են ունենում ներկայիս ժամանակաշրջանում։ «Կույր բանկիրը» սերիայում կրկին հանդես են գալիս Շերլոկը (Բենեդիկտ Քամբերբեչ) և դոկտոր Վաթսոնը (Մարտին Ֆրիմեն)։
«Կույր բանկիրը» սերիան գրավել է BBC One-ի և BBC HD-ի 8.07 միլիոն հեռուստադիտողների։ Շատ քննադատություններ չկային, չնայած որ որոշ հեռուստադիտողները կարծում էին, որ այս սերիան ստորադրյալ է առաջին սերիայի համեմատ։
Սյուժե
Ազգային հնությունների թանգարանում չինական խեցեղենի մասնագետ Սու Լին Յաոն տեսնում է ինչ-որ սարսափելի բան և անհայտանում է։ Այդ ժամանակ Շերլոկը տանում է Ջոնին բարձրակարգ միջազգային ֆինանսների տուն։ Այնտեղ Սեբաստիան Վայլկսը՝ Շերլոկի ուսանողական հին ծանոթը, օգնություն է խնդրում։ Փոքրիկ ընդմիջման ընթացքում Շերլոկը գտնում է ինչ-որ անհասկանալի նշանների հավաքածու բանկիրի դիմանկարի վրա։ Շերլոկը գիտակցում է, որ դա հաղորդագրություն էր ուղղված մի մարդու, ում անունն էր Էդվարդ Վան Քուն, ով աշխատանքի չէր եկել։ Շերլոկը ներխուժում է Վան Քունի կողպված բնակարան և գտնում է վերջինիս դիակը։ Ոստիկանությունը դետեկտիվ տեսուչ Դիմոքի գլխավորությամբ այդ դեպքը համարում է ինքնասպանություն, իսկ Շերլոկը համարում է այն սպանություն։ Շուտով լրագրող Բրայն Լուկիսը նույնպես սպանվում է իր կողպված բնակարանում։ Շերլոկը և Ջոնը հետաքննություն են անցկացնում և գրադարանում, որտեղ Լուկիսը եղել էր մինչ իր մահը, նրանք գտնում են այդ նույն խորհրդավոր նշանները։
Ջոնը՝ ձգտելով ֆինանսական ապահովության, բժշկի աշխատանք է ձեռք բերում տեղական վիրահատարանում։ Ավելի ուշ Շերլոկը և Ջոնը երկու տղամարդկանց միջև ինչ-որ կապ են հայտնաբերում․ երկուսն էլ վերջերս էին վերադարձել Չինաստանից և երկուսն էլ այդ օրը մտել էին արևելյան հնարժեք իրերի խանութ, որի անունն էր «Հաջողակ կատու»։ Այնտեղ Հոլմսը հասկանում է, որ այդ նշանները հին չինական թվեր են։ Շերլոկը մտնում է Սու Լինի դատարկ բնակարան, որտեղ էլ հանդիպում է մի «ինքնակոչ»-ի։ Փոքրիկ կռիվ է սկսվում, բայց հարձակվողը փախուստի է դիմում։ Իսկ հետո թանգարանի արձաններից մեկի վրա Շերլոկը և Ջոնը հայտնաբերում են նույնանման նշաններ։ Գրաֆիտի նկարիչ «Ռազ»-ի օգնությամբ Շերլոկը և Ջոնը գտնում են ավելլի շատ նույնանման նշաններ գրաֆիտով պատված պատի վրա և փորձում են ապակոդավորել այդ հաղորդագրությունը։ Ետ վերադառնալով թանգարան՝ Շերլոկը անակնկալի է բերում Սու Լինին, ով թաքնվել էր։ Վերջինս բացատրում է, որ այդ նշանների կոդերը կապված են հանցագործական «Սև լոտուս թոնգ»-ի հետ։ Նախկինում այդ խմբի անդամ է եղել նաև Սու Լինը։ Դժբախտաբար, մինչ աղջիկը կարողանում է ամբողջապես ապակոդավորել հաղորդագրությունը, նրան սպանում է իր հարազատ եղբայրը, ով նույնպես այդ հանցագործ խմբի անդամ է։ Շերլոկը հասկանում է, որ Վան Կունը և Լուկիսը նույնպես այդ խմբի անդամներ են եղել և ընդգրկված են եղել Լոնդոնում մաքսանենգ հնարժեք իրերի վաճառքի գործերում։ Եվ նրանք սպանվել են, քանզի նրանցից մեկը ինչ-որ իր է գողացած եղել։
Շերլոկը շուտով հասկանում է, որ հաղորդագրությունը գրքային ձևաչափով է։ Շերլոկը և Ջոնը անցկացնում են գիշերը՝ հետազոտելով երկու զոհերի գրքերը և փորձելով գտնել որևէ լուծում։ Ջոնի առաջին աշխատանքային օրը այդքան էլ լավ չի անցնում, բայց Սառան դա փորձում է թաքցնել, իսկ Շերլոկն էլ չինական կրկեսի տոմսեր է գնում։ Մինչդեռ Ջոնն ու Սառան վայելում են դասական ակրոբատիկայի համարները, Շերլոկը շրջում է ետնաբեմում և հարձակման է ենթակվում։ Սակայն շուտով Սառայի և Ջոնի օգնությամբ նրանք երեքն էլ փախուստի են դիմում։ Մինչ Շերլոկը շարունակում է լուծում գտնել գրքային ձևաչափի համար, Ջոնին և Սառային առևանգում են։ Շերլոկը կարողանում է ապակոդավորել հաղորդագրությունը՝ օգտագործելով «A-Z լոնդոնյան փողոցների ատլասը», և փրկում է Ջոնին և Սառային։ Շանը՝ այդ հանցագործ խմբի գլխավորը, փախչում է՝ դիմելով մի անձի, ով հայտնի էր որպես «M»: Վերջինս օգնել էր այդ բանդային հիմնավորվել Լոնդոնում։ Այս սերիան ավարտվում է, երբ դիպուկահարը կրակում է Շանին, քանզի «M»-ը մտածել է, որ Շանը նրանց կարող է կրկին հուսախաբ անել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շերլոկ Հոլմս
Արշա
Արշա (არშა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Ղազբեգի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 440 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ղազբեգի շրջան
Ստարոե Պոդուբե
Ստարոե Պոդուբե (Старое Поддубье), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 35 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Լևոն Կուկուլյան
Լևոն Ստեփանի Կուկուլյան, հայ դերասան։ ՌԴ ժողովրդական արտիստ (2006)։
Կենսագրություն
Լևոն Կուկուլյանը ծնվել է Մոսկվայում։ 1956 թվականին ավարտել է Մոսկվայի գեղարվեստաթատերական ակադեմիան և աշխատել Ռուսաստանի զինված ուժերի կենտրոնական ակադեմիական թատրոնում՝ որպես դերասան։ Հյուրախաղերով եղել է ռուսական զորքերի գրեթե բոլոր զորամասերում ։
Ֆիլմեր
1967 թվականից նկարահանվել է ֆիլմերում։
Մոսկովիում
Մոսկովիում (Moscovium, Mc), նախկինում ստացել էր ժամանակավոր «ունունպենտիում» (Ununpentium, Uup) անվանումը, քիմիական տարր պարբերական համակարգի 115-րդ տարրն է։ Հայտնի ամենահաստատուն նուկլիդի (289Mc) հարաբերական ատոմային զանգվածը հավասար է 289-ի ։ Սինթեզված ռադիոակտիվ տարր, բնության մեջ չի հանդիպում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոսկովիում
Յադ Վաշեմ
Յադ Վաշեմ (יָד וַשֵׁם - հայերեն՝ «հիշողություն և անուն»), Իսրայելում Հոլոքոստի զոհերի հիշատակին կառուցված պաշտոնական հուշարձան։ Հիմնադրվել է 1953 թվականին՝ Երուսաղեմի Հիշողության լեռան արևմտյան լանջի՝ Հերցլ սարի վրա, ծովի մակարդակից 804 մետր բարձրության վրա ու կից է Երուսաղեմի անտառին։ Համալիրն ընդգրկում է 18 հեկտար տարածք, բաղկացած է Հոլոքոսթի պատմության թանգարանից, Երեխաների հուշարձանից ու Հիշողության պատից։ Այստեղ է գտնվում նաև Հոլոքոսթի ուսումնասիրությունների միջազգային դպրոց-ինստիտուտը։ Իսկ Աշխարհի արդարակյացների այգին յուրահատուկ հարգանքի տուրք է բոլոր այն մարդկանց, ովքեր Հոլոքոսթի ընթացքում հրեաների են փրկել։ Արևմտյան պատից հետո Յադ Վաշեմը, որի մուտքն ազատ է,համարվում է զբոսաշրջիկների կողմից այցելվող երկրորդ վայրն Իսրայելում։
Բառի ծագումնաբանություն
Յադ Վաշեմ անվանումը ծագում է Աստվաշնչից՝ Եսայիի մարգարեության գրքի 56-րդ գլխի 5-րդ հատվածից.
Այսպիսով՝ Հոլոքոսթի հուշարձանը Յադ Վաշեմ անվանելով՝ հրեա զոհերի անուններն ընդմիշտ հիշելու նպատակով ազգային պահոց հիմնադրվեց։
Պատմություն
Նացիստական տիրապետության տակ գտնվող երկրներում Երկրորդ համաշխարհայինի ընթացքում հրեաների զանգվածային սպանությունները միտք հղացան հրեաների պատմական հայրենիքում հուշարձանի կառուցման մասին։ Առաջին անգամ Յադ Վաշեմի գաղափարն առաջարկվեց 1942 թվականի սեպտեմբերին՝ Հրեական ազգային ֆոնդի ղեկավարների ժողովի ընթացքում՝ Մորդեխայ Շենհավիի կողմից։ 1945 թվականի օգոստոսին այս ծրագիրը մանրամասն քննարկվեց Լոնդոնում կայացած Սիոնիստական ժողովի ընթացքում։ 1946 թվականի փետրվարին Յադ Վաշեմը գրասենյակ բացեց Երուսաղեմում ու մի մասնաճյուղ էլ՝ Թել Ավիվում։ 1947 թվականի հուլիսին Երուսաղեմի Հրեական համալսարանում կազմակերպվեց Հրեական ուսումնասիրությունների առաջին համաժողովը։ 1953 թվականին Քնեսեթը՝ Իսրայելի խորհրդարանը, միաձայն ընդունեց Յադ Վաշեմի մասին օրենքը՝ հիմնելով Նահատակների ու հերոսների հիշատակման ղեկավարությունը։ 1948 թվականին Սիոն սարի վրա հիմնադրված Հոլոքոսթի պալատը վերածննդի մասին սիմվոլիկ հաղորդագրություն էր աշխարհին։ Պալատի պատերի դասավորվածությունը խորհրդանշական կերպով հիշեցնում են Հոլոքոսթի ընթացքում կործանված 2000 հրեական համայնքների մասին։ Յադ Վաշեմի նոր՝ 100 միլիոն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ թանգարանի նախագծի հեղինակն է իսրայելա-կանադացի ճարտարապետ Մոշե Սաֆդին։ Նոր թանգարանը կառուցվեց 10 տարվա ընթացքում, իսկ 2008 թվականի նոյեմբերին ռաբբի Յիսրաել Մեյր Լաուն ղեկավար նշանակվեց։
Նպատակներ
Յադ Վաշեմը կրթական, հետազոտական, փաստագրական ու ոգեկոչման նպատակներ է հետապնդում։ Իսրայելում ու աշխարհով մեկ կազմակերպվում են մասնագիտական զարգացման դասընթացներ ուսուցիչների համար, տարբեր ցուցահանդեսներ, ձեռք են բերվում նոր լուսանկարներ, փաստաթղթեր ու անձնական կենցաղային օգտագործման իրեր։ Իսկ Վկայության էջերում ավելացվում են Հոլոքոսթի զոհերի մասին նոր տվյալներ։ Ամեն տարի գրեթե 10,000 իսրայելցի ու օտարազգի ուսուցիչներ Յադ Վաշեմում վերապատրաստման դասընթացներ են անցնում։ Գործում է բազմալեզու համանուն ուեբսայթ։ Յադ Վաշեմի քաղաքականությունը հետևյալն է.«Հոլոքոսթը չի կարող համեմատվել այլ իրադարձությունների հետ»։ 2009 թվականին մի դոցենտ ազատվեց աշխատանքից՝ հրեաների տառապանքն Իսրայելի Անկախության պատերազմի ընթացքում պաղեստինցիների կրած տառապանքների հետ համեմատելու պատճառով։ «Յադ Վաշեմի ուսումնասիրություններ» ամսագիրը կիսամյակը մեկ 1957 թվականից ի վեր անգլերեն ու եբրայերեն լեզուներով տպագրվող գիտական ամսագիր է Շոայի մասին։
Թանգարան
Յադ Վաշեմը հանրության առջև դռները բացեց 1957 թվականին։ Ցուցանմուշները ներկայացնում են Վարշավայի գետոյում հրեական դիմադրությունը, Սոբիբորի ու Տրեբլինկայի մահվան ճամբարների ապստամբություններն ու Իսրայել հասնելու համար կենդանի մնացածների պայքարը։ Յադ Վաշեմի նոր շինությունը բաղկացած է երկար միջանցքից ու ցուցադրման 10 սրահներից, որոնք վերաբերում են Հոլոքոսթի տարբեր ժամանակահատվածներին։ Թանգարանում ներկայացված են Հոլոքոսթի 90 զոհերի ու կենդանի մնացածների անձնական պատմությունները, ինչպես նաև 2500 անձնական իր։ Նոր թանգարանը պաշտոնապես բացվեց 2005 թվականի մարտի 15-ին։ Բացմանը ներկա էին 40 երկրների ղեկավար ու ՄԱԿ-ի նախկին Գլխավոր քարտուղար Քոֆի Անանը։
Պատվո պատ
Պատվո պատը հուշարձան է՝ նվիրված 6 միլիոն հրեաների հիշատակին, ովքեր Հոլոքոսթի զոհը դարձան։ Ունի երկու կոն.մեկն ունի 10 մետր բարձրություն, իսկ մյուսը փորված է ստորգետնյա ժայռի մեջ, որի հիմքը լցված է ջրով։ Վերին կոնի վրա փակցված են Հոլոքոսթի զոհերի 600 նկար ու հատվածներ Վկայության էջերից։ Հարթակը շրջապատված է շրջանաձև շտեմարանով, որն ունի 2.2 միլիոն դատարկ Վկայության էջեր։ 1950-ականներից սկսած՝ Յադ Վաշեմը ձեռք է բերել 110,000 տեսալսողական ու գրավոր վկայություններ Հոլոքոսթը վերապրածների մասին։
Արխիվ
Արխիվը Յադ Վաշեմի հնագույն վարչությունն է։ Մինչ ցուցահանդես կազմակերպելը՝ Յադ Վաշեմը իրեր է հավաքում։ Դրանցից լավագույնները պատմական լուսանկարներն են, ինչպես նաև վերապրածներից հավաքված Վկայության էջերը։ Վերջինս անձնական տեղեկատվության տվյալների բազա է հանդիսանում Հոլոքոսթի ընթացքում զոհվածների ու կենդանի մնացածների մասին։ Յադ Վաշեմն ազատորեն օգտվում է Բադ Արոլսենի Միջազգային հետախուզման ծառայության (անգլ.՝ International Tracing Service) և Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի տվյալների բազաներից։
Աշխարհի արդարակյաց
Յադ Վաշեմի նպատակներից մեկն էլ ազգությամբ ոչ հրեաների հանդեպ հարգանքն է, ովքեր ռիսկի են ենթարկել իրենց կյանքը, ազատությունն ու պաշտոնը՝ Հոլոքոսթից հրեաներին փրկելու համար։ Այս նպատակով, հատուկ անկախ հանձնաժողով հիմնադրվեց, որի անդամները պատմաբաններ, հանրային դեմքեր, իրավագետներ ու Հոլոքոսթը վերապրածներ են, իսկ նախագահը Բարձրագույն դատարանի պաշտոնաթող դատավոր է։ Վերջիններս հետազոտում ու գնահատում են յուրաքանչյուր դեպք՝ սահմանված չափանիշներին ու կարգավորումներին համապատասխան։ Արդարակյացները հարգանքի վկայական ու շքանշան են ստանում, իսկ իրենց անունները գրվում են Աշխարհի արդարակյացների այգու պատին։
Արվեստի թանգարան
Յադ Վաշեմում է գտնվում 1933-45 թվականներին Նացիստական շրջապատման ընթացքում աշխարհում հրեաների ու այլազգի զոհերի ստեղծած արվեստի գործերի ամենամեծ հավաքածուն։ Այժմ հավաքածուն ունի 10.000 նմուշ, որին տարեկան գրեթե 300 նմուշ է ավելանում, որոնք թանգարանին են նվիրաբերում վերապրածների ընտանիքները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստի թանգարաններ Կատեգորիա:Իսրայելի պատմություն Կատեգորիա:Իսրայելի թանգարաններ Կատեգորիա:Հակասեմականություն
Լեսնայա Պոլյանա (գյուղ, Բախմաչի շրջան)
Լեսնայա Պոլյանա (Лісова Поляна), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Լեսնայա Պոլյանա գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 95,74 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1650 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գամմա (տառ)
Գամման (հունարեն` γάμμα) հունական այբուբենի երրորդ տառն է։ Հունական այբուբենում թվային արժեքն է` 3։ Այդ տառից է առաջացել Կիրիլիցայի Г տառը։
Կիլիկիայի վանական համալիրների ցանկ
Ստորև ներկայացվում է Կիլիկիայի տարածքում գտնվող վանական համալիրների ցանկը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական եկեղեցիներ
Բոզլու Աղջաքենդ
Բնակչություն
1886 թվականին գյուղն ունեցել է 443, իսկ 1908-ին՝ 450 հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Տրոիցկայա Սլոբոդա (գյուղ, Պերեսլավսկի շրջան)
Տրոիցկայա Սլոբոդա (Троицкая слобода), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 210 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի բնակավայրեր
F. R. David
'''Ֆ. Ռ. Դևիդ (F. R. David, ֆրանսերեն արտասանվում է «Էֆ Էղ Դավիդ», իսկական անունը՝ Էլի Ռոբեր Ֆիտուսսի''' (Elli Robert Fitoussi), ), ֆրանսիացի երգիչ թունիսական ծագմամբ, որը կատարում է երգեր անգլերենով։
Կենսագրություն
Նա 1960-ականների վերջին իր երաժշտական կարիերան սկսեց որպես տարբեր ֆրանսիական արտիստների բաս նվագակցող, որոնցից առաջինը եղավ իր քույրը։ Առաջին անգամ որպես վոկալիստ հանդես է եկել «Le Boots» խմբում, որը մինչ այդ ազատվել էր իր վոկալիստից։
1970-ականների սկզբներին երգել է ֆրանսիական «Les Variations» ռոք խմբում՝ փոխարինելով խմբի վոկալիստ Joe Loeb-ին։ Հայտնի է նաև «King Of Hearts» անունով նախագիծը, որին մասնակցում էին F.R. David-ը և «Les Variations» խմբի նախկին անդամներից Marc Tobaly-ը, Cockpit-ը, որի հետ թողարկվեց ալբոմ և 3 սինգլ։ Դուետով ձայնագրվեց Close, But No Guitar սկավառակը, որը թողարկվեց 1978 թվականին ԱՄՆ-ում, Capitol Records-ի ժամանակ։ Հետագայում F.R. David-ը մեներգչի կարիերա սկսեց։
1982 թվականին երաժիշտը թողարկեց իր ամենահայտնի երգերից մեկը՝ «Words»-ը, որը ընդհանուր տպաքանակով վաճառվեց 8 միլիոն օրինակով և UK Singles Chart-ում զբաղեցրեց 2-րդ հորիզոնականը (ապրիլի 30 - մայիսի 7, 1983) : Երգը մտավ երգչի դեբյուտային համանուն ալբոմի մեջ։ Նաև ալբոմում նրանից ներկայացվեցին այնպիսի հիթեր, ինչպիսիք են «Take Me Back», «Pick Up the Phone», «Music» և այլն։
F. R. David-ի հայտնության գագաթնակետը դարձավ 1980-ական թվականները, երբ նա թողարկեց ևս 2 հաջողակ ալբոմներ Long Distance Flight-ը (1984 1984) և Reflections-ը (1987): Դրանից հետո նա 20 տարի ալբոմ չթողարկեց, մինչև որ 2007 թվականին դուրս եկավ The Wheel սկավառակը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգիչներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Լոպատին (ավան, Բախմաչի շրջան)
Լոպատին (Лопатин), ավան Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Լոպատին ավանում բնակվում էր 23 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 328,57 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Ալիսսե
Ալիսսե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(6824) Մալորի
(6824) Մալորի (Mallory), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,119162 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,51 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7283 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2012,13 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178915 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աչխոտի
Աչխոտի (აჩხოტი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Ղազբեգի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1760 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ստեփանծմինդայից հեռու է 5 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 167 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ղազբեգի շրջան
Ռուվր (Կալվադոսի գավառ)
Ռուվր (Rouvres), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2009 թվականի դրությամբ կազմում է 221 մարդ, բնակչության խտությունը` 24.92 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.87 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 185 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 25 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 139 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 99-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 40։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,2 %։ 99 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 95 անձ (52 տղամարդ և 43 կին)։ Գործազուրկ են եղել 4 անձ (4 տղամարդ և 0 կին)։ 40 անաշխատունակներից 10-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 21-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
A Paris…
A Paris…, Ջեքի Տերասոնի ստուդիական ալբոմն է, որը թողարկվել է 2001 թվականին «Blue Note» ստուդիայում (Ֆրանսիա, Փարիզ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2001 ալբոմներ
Սուրբ Մարիամ Մագթաղինե եկեղեցի
Սուրբ Մարիամ Մագթաղինե եկեղեցի, (Saint Mary Magdalene Armenian Apostolic Church) Հայ առաքելական եկեղեցի Բելգիայի Բրյուսել քաղաքում։
Պատմություն
Բրյուսելի հայկական եկեղեցին կառուցվել է Հայկական եկեղեցիների հիմնադրամի հանգանակած գումարով։ Եկեղեցու ճարտարապետն է Հայկ Մարդիկյանը, ինժեները՝ Ժակ Կուպելյանը։ Եկեղեցին կառուցելու թույլտվությունը պաշտոնապես եղել է 1985 թվականին։ Եկեղեցին օծվել է 1990 թվականի մայիսի 6-ին՝ Ամենայն հայոց կաթողիկոս Վազգեն Առաջինի կողմից։ Բրյուսելի Սուրբ Մարիամ Մագթաղինե եկեղեցին Բելգիայում գործող միակ հայկական եկեղեցին է ։
Եկեղեցու հոգևոր Հովիվն է Տեր Զատիկ վարդապետ Ավետիքյանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելգիայի հայկական եկեղեցիներ մ
Ալեսանդրա Լոկատելլի
Կենսագրություն
Ավարտել է Միլանի Բիկոկկայի համալսարանը, որտեղ ուսումնասիրել է սոցիոլոգիա ։
1996-2017 թվականներին Կոմոյում ղեկավարել է «Anffas» ոչ առևտրային կազմակերպության հաստատությունների համակարգը, որը զբաղվում է հոգեկան հիվանդների խնամքով։ Բացի այդ, ղեկավարել է սոցիալական ոչ առևտրային կոոպերատիվ «Controvento» կազմակերպությունը, որը օգնություն է ցուցաբերում տարեցներին և հաշմանդամություն ունեցող անձանց ինչպես տանը, այնպես էլ բուժհաստատություններում։ 2012 թվականից մինչև 2017 թվականը եղել է Կոմոյի «Bonoli» հիմնադրամի տնօրենների խորհրդի անդամ, եղել է կամավոր Իտալիայում և արտասահմանում, այդ թվում՝ Նիգերիայում և Կոնգոյում ։
2018 թվականին ընտրվել է Իտալիայի պատգամավորների պալատ, 2018 թվականի հունիսի 21-ից եղել է 12-րդ հանձնաժողովում (սոցիալական հարցերով)։
2019 թվականի հուլիսի 10-ին նշանակվել է նախարար՝ Կոնտեի կառավարությունում առանց ընտանիքի և հաշմանդամություն ունեցող անձանց պորտֆելի։
2019 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Ջուզեպպե Կոնտեն ձևավորել է իր երկրորդ կառավարությունը, որտեղ հավասար հնարավորությունների և ընտանիքի հարցերով նախարար է դարձել Էլենա Բոնետին, իսկ Լոկատելլին ոչ մի նշանակում չի ստացել, և սեպտեմբերի 5-ին նոր առանձնասենյակ է երդում բերել ։
Ֆուտբոլային լիգայի գավաթ 2011-12
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային լիգայի գավաթ Կատեգորիա:2011 ֆուտբոլում Կատեգորիա:2012 ֆուտբոլում
Ստարոե Ռակոմո
Ստարոե Ռակոմո (Старое Ракомо), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 254 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի բնակավայրեր
Հայ տպագրիչների ցանկ
Հայ գրքի տպագրություն հիմնագիրները, նշանավոր հրատարակիչներն ու տպարանները
17-րդ դարի երկրորդ կեսից տպարանը գործել է ընդմիջումներով։ Բեղմնավոր գործունեությունը շարունակել է 1880-ից հետո։ 1666 թ. ստանձնել է Ամստերդամի հայկական տպարանի տնօրինությունը։ Նախ հրատարակել է «Այբբենարան և քրիստոնեական» հայոց լեզվի և կրոնի դասագիրքը, ապա սկսել է 1464 էջից բաղկացած հայերեն առաջին «Աստվածաշունչ» մատյանի հրատարակումը և ավարտել 1668-ին։ Այդ ժամանակահատվածում լույս է ընծայել ևս 12 անուն գիրք՝ «Նոր Կտակարան», Այգեկցի` «Աղվեսագիրք», Խորենացի` «Աշխարհագրություն» և այլն։ Աստվածաշնչից հետո նրա կարևոր հրատարակումներից է «Ձայնաքաղ շարական» խազագիր ձայնանիշերով հայերեն առաջին տպագիր գիրքը։ 1670-1671 թթ. Լիվոռնոյում (Իտալիա) հիմնել է տպարան և հրատարակել 2 անուն գիրք։ 1672-ին տպարանը տեղափոխել է Մարսել, սակայն հալածվելով կաթոլիկ եկեղեցու կողմից և չդիմանալով տառապանքներին, մահացել է 1674-ին։ Նրանից հետո տպարանը ընդմիջումներով գործել է մինչև 1683 թվականը։ Նրա տպարանը հրատարակել է հայ գրականությանը և մշակույթին վերաբերող բազմաթիվ արժեքավոր գրքեր, հայ նշանավոր հեղինակների ստեղծագործություններ՝ Առաքել Սյունեցու «Ադամագիրք», Գրիգոր Տաթևացու «Գիրք հարցմանց», «Դավիթ Անհաղթ» և այլն։
Կատեգորիա:Հայ տպագրիչներ տպագրիչներ
Ականջմտուկներ
Ականջմտնուկներ, մաշկաթևներ, միջատների կարգ։ Հայտնի է 1000, Հայաստանում՝ 26 տեսակ։ Ամենուրեք հանդիպում են ականջմտնուկ սովորականը (Forficula auricularia) և ականջմտնուկ բանջարանոցայինը (Forficula formis Kol)։
Արտաքին նկարագիր
Կերպարանափոխվում են ոչ լրիվ։ Մարմինը տափակ է, երկարությունը՝ 3,5–50 մմ փորը՝ աքցանաձև հավելումով։ Ունեն կարճ մաշկային վերնաթևեր, որոնց տակ երբեմն գտնվում են թաղանթաթևեր։ Բազմանում են տարեկան 1 անգամ՝ դնելով մինչև 80 ձու։ Վարում են գիշերային կյանք։ Խոնավասեր են, ամենակեր։ Տարածված են տաք երկրներում։ Որոշ տեսակներ վնասում են գյուղատնտեսական բույսերը։
Ստուգաբանություն
«Ականջմտուկ» անվանումը հիմնավորված չէ, քանի որ մարդկանց ականջ չեն մտնում և առողջությանը վնաս չեն պատճառում։
Կենսակերպ
Խոնավասեր և ջերմասեր են։ Գիշերն ակտիվ են, ցերեկը թաքնվում են քարերի, թափված տերևների ու ծառերի կիսապոկված կեղևների տակ։ Մարմինը երկարավուն է (մինչև 5 սմ), գլուխը՝ տափակ, սրտաձև, բերանը՝ ուղղված առաջ, բերանային մասերը կրծող են։ Կրծքի 2-րդ և 3-րդ հատվածները վերևում ծածկված են կարճ վերՆաթևերով, որոնք պաշտպանում են ներքին թևերը, փորը վերջանում է երկար, ամուր աքցանով, որն էգերի մոտ մկրատի բերանի նման է, արուների մոտ՝ մանգաղաձև։
Բազմացում
Բազմանում են ոչ լրիվ կերպարանափոխությամբ։ Ձվադրում են կույտերով՝ հողում։
Սննդառություն
Սնվում են բուսական, կենդանական մնացորդներով, որոշ տեսակներ վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միջատներ
Արևմտյան գրականություն
Արևմտյան գրականություն է համարվում Եվրոպական երկրների լեզուներով գրականությունը ներառյալ հնդեվրոպական ընտանիքի լեզուները, ինչպես նաև պատմական կամ աշխարհագրական այդ դասին առնչվող լեզուները՝ բասկերեն, հունգարերեն և այլն։ Արևմտյան գրականությունը արևմտյան քաղաքակրթության բաղկացուցիչ մասն է։
Արևմտյան գրականությունը ներառում է՝
Կատեգորիա:Գրականություն Կատեգորիա:Արևմտյան մշակույթ
Հայ ընտանիք
«Հայ ընտանիք», բարոյական, գիտակրթական, դպրոցական պատկերազարդ ամսագիր։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության հրատարակություն։
Պատմություն
Լույս է տեսել 1969-1985 թվականներին Վենետիկում. փոխարինել է «Մխիթարյան ընտանիք» (1947-1967, 1960-1962 թվականներին կոչվել է «Ընտանիք») ամսագրին։ Խմբագիրներ՝ Վահան Հովհաննիսյան, Հակոբ Չենթեյան, Մեսրոպ Ճանաշյան, Տաճատ Յարդմյան, Պողոս Լևոն Զեքիյան, Հարություն Պզտիկյան։
Լուսաբանել է սփյուռքահայ դպրոցների և Մխիթարյան վարժարանների առօրյան, տպագրել է սաների և հայ բանաստեղծների արձակ ու չափածո գործեր, ժողովրդական զրույցներ ու ավանդություններ, նյութեր՝ աշխարհի գիտական նորությունների մասին։
Փենզանս
Փենզանս (Penzance, Pennsans ), նավահանգստային քաղաք Անգլիայի Կոռնուոլ կոմսության Փենվիթ շրջանում։ Ունի քաղաքացիական ծխի կարգավիճակ ։ Կոռնուոլի ծայր արևմտյան քաղաքն է ։ Սկսած 1512 թվականից՝ թագավորական խարտիաներով տարբեր կարգավիճակներ է ստացել։ Քաղաքի կարգավիճակ ստացել է 1614 թվականի մայիսի 9-ին ։ Զբաղեցնում է 12,92 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2001 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 21.168 (ըստ այլ աղբյուրների՝  20 255 ), 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ 21.200. , (ըստ այլ աղբյուրնրի՝ 21 045 ): Բնակիչների մեծ մասը դավանանքով մեթոդիստներ են։
Փենզանսի նախկին գլխավոր փողոցի՝Chapel Street-ի վրա մի շարք նշանավոր կառույցներ կան, որոնց թվում են Եգիպտական տունը (Egyptian House), ծովակալ Բենբոուի հանրային տունը (Admiral Benbow public house, որը 1800-ական թվականներին եղել է մաքսանենգների որջ և, ենթադրաբար, հանդես է բերվել Ռոբերտ Լուիս Սթիվենսոնի «Գանձերի կղզին» վեպում "Admiral Benbow Inn" անվամբ), Union հյուրանոցը, Գևորգյան ժամանակների կառույց հանդիսացող թատրոնի շենքը, Branwell House-ը, որտեղ որոշ ժամանակ ապրել են նշանավոր Բրոնտե քույրերի մայրն ու մորաքույրը։
Անվանումը
Penzance—Pennsans-ը կոռնուոլցիների լեզվից թարգմանած՝ նշանակում է "սրբազան հրվանդան". այդ անվանումն սկզբնապես վերաբերել է Էնթոնի Մեծի մատուռին, որն ըստ ավադազրույցի՝ ավելի քան հազար տարի առաջ կանգնած է եղել Փենզանսի ներկայիս նավահանգստի ծայր արևմտյան մասում։
Աշխարհագրություն
Փենզանսն ընկած է Կոռնուոլի թերակղզու հարավարևմտյան ծայրակետի մոտ Մաունթս Բեյ (Mount's Bay) ծոցի արևմտյան ափին, Պլիմուտ քաղաքից մոտավորապես 125, Լոնդոնից՝ 415 կիլոմետր հեռավորության վրա :
Պատմություն
Քաղաքի ներկայիս տարածքում ու շրջակայքում մարդիկ բնակություն են հաստատել դեռևս բրոնզեդարյան ժամանակներում. դրա պահպանված վկայությունն է Հսկայի սկավառակ անվանումով հայտնի դոլմենը, որն ունի 13 մետր տրամագիծ։
Պատմական փաստաթղթերում Փենզանսն առաջին անգամ հիշատակվել է 1322 թվականին։ Ծովափնյա բնակավայրը միջին դարերում բազմիցս ենթարկվել է բերբեր ծովահենների ասպատակություններին, ինչպես նաև թշնամական նավատորմերի հարձակումներին ։ Չնայած դրան՝ բնակավայրի կշիռն անընդհատ աճել է. Հենրի IV-ը շնորհել է շուկա ունենալու իրավունք, Հենրի VIII-ը՝ նավահանգիստ ունենալու արտոնություն, Հակոբ I-ն էլ՝ բորոյի կարգավիճակ։
1812 թվականին Փենզանսում Գևորգ Չորրորդի հովանու ներքո հիմնվել է Կոռնուոլի թագավորական երկրաբանական ընկերությունը:։ 1852 թվականին շարք է մտել երկաթուղային կայարանը։
Ներկայումս Փենզասի տնտեսության հիմնական ճյուղը առողջարանային գործն է և զբոսաշրջությունը։ Քաղաքում հաճախ են կազմակերպվում ցուցահանդեսներ, երաժշտական ու թատերական փառատոներ։
Քույր քաղաքներ
Փենզանսի քույր քաղաքներն են ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի նավահանգիստներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության բնակավայրեր Կատեգորիա:Նավահանգստային քաղաքներ Կատեգորիա:Պատմական քաղաքներ Կատեգորիա:Անգլիայի առողջարաններ
Լիմանի (գյուղ, Ժովտնևի շրջան)
Լիմանի (Лимани), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1850 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լիմանի գյուղում բնակվում էր 2 154 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,005 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1850 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Քրիստոֆ Վիլլեմ
Քրիստոֆ Վիլլեմ (Christophe Willem, իրական անուն Քրիստոֆ Դյուրե, ), ֆրանսիացի երգիչ և 2006 թվականին դարձել է Nouvelle Star 4 եթերաշրջանի հաղթող (ֆրանսիական շոու, որը բացահայտում է երիտասարդ տաղանդներին)։
Վաղ տարիներ
Քրիստոֆը իր կյանքի մեծ մասը անցակցրել է մի փոքրիկ Վալ դ’Ուազ քաղաքում, որտեղ իր ծնողները աշխատում էին դպրոցում։ Փոքր տարիքում նա զբաղվել է թեթև ատլետիկայով և դաշնամուրի է գնացել։ Դեռահաս տարիքում նա երգել է «Երիտասարդ ձայն» եկեղեցական երգչախմբում։ Արդեն տասնչորս տարեկանում նա ինքն իր համար էր գրում տարբեր երգեր։
Nouvelle Star
Ի շնորհիվ իր ծնողների և ընկերների աջակցությանը, Քրիստոֆը որոշում է մասնակցել ֆրանսիական Nouvelle Star-ին, որտեղ հանրահայտ երգիչ, երգչուհիները բացահայտում են երիտասարդ տաղանդներին։ Կատարելով բրիտանական երգիչ՝ Des'ree-ի Strong Enough-ը նա քարացնում է ժյուրիին իր ձայնով։ Ստանալով «La Tortue» («Կրիա») մրցանակաը, ֆրանսիական ժյուրի Մարիանա Ջեյմսի կողմից, նա վաստակում է մեծ հեղինակություն և իհարկե հաղթում է այդ մրցույթում։
2007 թվականի ապրիլի 16-ին Քրիստոֆի անդրանիկ ալբոմը եղավ «Inventaire» ալբոմը։ Իսկ առաջին սինգլը թողարկվել է մարտին «Elu Produit De L’annee» անունով։ «Inventaire» ալբոմը գրավում է ֆրանսիական երաժշտական աղյուսակներում բարձր դիրքեր, և նա վաճառվում է մոտավորապես 363 հազար սկավառակների միջոցով։
Հարիսա
Հարիսա, հայկական ազգային կերակուր։
Ցորենի ձավարը և հավի, ոչխարի կամ տավարի միսը ջրով եփում են՝ փայտե թիակով հարելով մինչև մածուցիկ զանգված դառնալը։ Ուտելիս վրան լցնում են հալած յուղ (երբեմն՝ նաև համեմունք)։ Հնում համարվել է ծիսական և տոնական կերակուր։ Պատրաստել են հանդիսավոր օրերին (հարսանիք, ժողովրդական տոներ և այլն)։ Կճուճի մեջ թոնրում ողջ գիշեր եփելուց հետո կերել են մեծ մասամբ կիրակի առավոտյան։ Համարվում է Հայաստանի ազգային ճաշատեսակը։
Ավանդապատում
Երբ Գրիգոր Լուսավորիչը, Խոր վիրապից դուրս գալով, գալիս է Վաղարշապատ, վաթսուն օր շարունակ քարոզ է կարդում տեղի հեթանոս հայերին, որոնք հետաքրքրությամբ լսում են նրան։ Աղքատներին ճաշ տալու համար նա հրամայում է գյուղացիներին շատ յուղ ու ոչխար բերել։ Երբ բերում են յուղն ու ոչխարը, Լուսավորիչը մորթել է տալիս ոչխարները. մեծ-մեծ կաթսաներ են դնում կրակների վրա, միսը լցնում մեջը և կորկոտն (ձավարը) էլ վրան։ Այնուհետև նա հրամայում է հաստաբազուկ կտրիճներին՝ խառնել կաթսայում եղած միսը, ասելով՝ հարեք զսա։ Այդտեղից էլ կերակուրի անունը մնում է հարիսա։
Հարիսան Մուսալեռցիների համար պատմական անցյալ և խորհուրդ ունի։ Մուսա լեռան հերոսամարտի ընթացքում, պաշարված Մուսալեռցիները ցորեն ու այծի միս են ունեցել ու դրանով են սարքել ապուրը։ Հարիսան եղել է նրանց սննդի միակ աղբյուրը ու կենսական նշանակություն է ունեցել նրանց գոյատևման համար։
Տես նաև
Կատեգորիա:Հայկական ապուրներ
Ուկրաինայի ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախումբ
Նվագախմբի փորձերի հենքը և գլխավոր համերգային վայրը Կիևում տեղակայված Ուկրաինայի ռադիոյի ձայնագրման տունն է։
Պատմություն
Ուկրաինայի ռադիոկենտրոնի նորաստեղծ նվագախումբն առաջին անգամ ելույթ է ունեցել 1929 թվականի հոկտեմբերի 5-ին, որին հետևել է քննադատների գնահատանքը, և մինչ օրս այն համարվում է Ուկրաինայի մշակութային պատմության կարևոր պահը։ Ուկրաինայի նախկին մայրաքաղաք Խարկովի լավագույն երաժիշտները հրավիրվել են միանալու նվագախմբին, որը ղեկավարել է Յակիվ Ռոզենշտեյնը։ 45 երաժիշտներից բաղկացած նվագախումբը ռադիոթատրոնի մաս է կազմել։ Պյոտր Իլյիչ Չայկովսկու ստեղծագործություններով նրա առաջին սիմֆոնիկ շրջանը սկսվել է հոկտեմբերի 14-ին՝ բացվելուց անմիջապես հետո, իր 5-րդ սիմֆոնիկ և 3-րդ նվագախմբային սյուիտով։
Քաղաքական տեղաշարժերով և ներքին փոփոխություններով պայմանավորված նվագախումբը ի վերջո տեղափոխվել է Ուկրաինայի նոր մայրաքաղաք՝ Կիև և իր թիվը հասցրել 60 երաժիշտի։ Շուտով դառնալով կառավարության կողմից աջակցվող միակ սիմֆոնիկ նվագախումբը՝ նվիրված բացառապես սիմֆոնիկ երաժշտությանը, նվագախումբը շարունակել է հեռարձակումները, հանրային համերգները և ձայնագրությունները Ուկրաինայի և համաշխարհային երաժշտական լեյբլների համար։ Հատկապես նրա տեսանկարահանումները մեծ հաջողություն են ունեցել կոմերցիոն առումով, քանի որ համերգները համարվել են ազգային մշակութային կարևոր իրադարձություններ և համալրել են ուկրաինական ռադիոյի ֆոնդերը։
Նվագախմբերի ձեռքբերումները՝ պահպանելով հատկապես Ուկրաինայի և ընդհանրապես Արևելյան Եվրոպայի երաժշտական ավանդույթը, արտադրելով նվագախմբային ստեղծագործությունների ավելի քան 10000 ձայնագրություններ, արժանացել են Վաստակավոր կոլեկտիվի կոչման և ակադեմիական կարգավիճակի շնորհման՝ Ուկրաինայում երաժշտական արվեստի զարգացման գործում ունեցած հատուկ վաստակի համար ։
Տարիների ընթացքում նվագախումբը համագործակցել է աշխարհահռչակ դիրիժորների հետ, ինչպիսիք են Նիկոլայ Կոլեսսան, Նաթան Ռախլինը, Թեոդոր Կուչարը, Արամ Ղարաբեկյանը և մի քանի ուրիշներ, ինչպես նաև հյուրախաղերով հանդես է եկել ամբողջ Եվրոպայում և Ասիայում՝ ներառյալ Գերմանիա, Իտալիա, Ֆրանսիա, Իսպանիա, Լեհաստան, Հարավային Կորեա, Իրան և Ալժիր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի նվագախմբեր Կատեգորիա:1929 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
(6825) Իրվին
(6825) Իրվին (Irvine), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,167413 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1342 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,2006 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1165,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,308881 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,4° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Անորոշությունների սկզբունք
Քվանտային մեխանիկայի հիմնական սկզբունքներից մեկը՝ Հայզենբերգի անորոշությունների սկզբունքը սահմանում է ճշգրտության հիմնարար մի սահման, որից անդին մասնիկի ֆիզիկական հատկությունների որոշակի զույգ, ինչպիսին օրինակ կոորդինատը և իմպուլսն են, հնարավոր չէ իմանալ միաժամանակ։ Այլ կերպ ասած, որքան ավելի մեծ ճշգրտությամբ հնարավոր է իմանալ հատկություններից որևէ մեկը, այնքան սակավ ճշգրտությամբ է հնարավոր չափել, վերահսկել կամ իմանալ մյուս հատկությունը։
Իր Նոբելյան մրցանակաբաշխության բանախոսությունում Մաքս Բոռնը նշում է.
1927 թ. Հայզենբերգի հրապարակած անորոշությունների սկզբունքը դարձավ ավելի վաղ մշակված քվանտային տեսության առանցքային հայտնագործությունը։ Այն հաստատում է, որ հնարավոր չէ միաժամանակ չափել մասնիկի կամ համակարգի (եթե համակարգը բավականաչափ փոքր է քվանտամեխանիկական մոտեցում կիրառելու համար) ներկա կոորդինատը՝ առանց որոշելու մասնիկի (համակարգի) հետագա շարժումը։ Անորոշությունների սկզբունքը քվանտային համակարգերի հիմնարար հատկանիշն է և պայմանավորված չէ ներկայիս տեխնոլոգիաների չափիչ հզորությամբ կամ ճշտությամբ։ Սակայն հնարավոր է որոշել մասնիկների «միջին» իմպուլսը և կոորդինատը (թույլ չափումների օգնությամբ)։
Մասնավորաբար, ըստ անորոշությունների սկզբունքի՝ կոորդինատի և իմպուլսի անորոշությունների արտադրյալը միշտ մեծ կամ հավասար է «\hbar»-ի կեսին (Պլանկի հաստատունը, )։
Մաթեմատիկական տեսանկյունից կոորդինատի և իմպուլսի հարաբերության անորոշության ի հայտ գալու պատճառն այն է, որ համապատասխան ալիքային ֆունկցիաների բազիսները մեկը մյուսի Ֆուրիեի ձևափոխումներ են։ Ըստ քվանտային մեխանիկայի մաթեմատիկական ձևակերպման, ցանկացած ոչ կոմուտատիվ օպերատորներ ենթակա են նման անորոշության։
Կոորդինատի և իմպուլսի անորոշությունը
Անորոշությունների սկզբունքը ձևակերպել է Վերներ Հայզենբերգը Նիլս Բորի կոպենհագենյան ինստիտուտում, քվանտային մեխանիկայի մաթեմատիկական հիմունքները մշակելիս։
1925 թ. առաջնորդվելով Հենդրիկ Կրամերի աշխատանքներով, Հայզենբերգը մշակեց մատրիցային մեխանիկան, որը եկավ փոխարինելու հին քվանտային տեսությանը։ Դրա հիմնական դրույթն այն է, որ շարժման դասական հասկացությունը կիրառելի չէ քվանտային մակարդակում, և որ էլեկտրոններն ատոմում չեն շարժվում խստորեն որոշված ուղեծրերով, այլ նրանց շարժումը տարօրինակ ձևով «լղոզված» է, և ժամանակի Ֆուրիեի ձևափոխությունը ընդգրկում է միայն այն հաճախությունները, որոնք ի հայտ են գալիս քվանտային թռիչքներով։
Հայզենբերգի աշխատությունը թույլ չի տալիս խոսել դիտարկմանը չենթարկվող մեծությունների մասին, ինչպես, օրինակ, էլեկտրոնի ճշգրիտ դիրքը ուղեծրում ժամանակի որևէ պահին, այլ միայն թույլ է տալիս տեսականորեն խոսել շարժման Ֆուրիեի բաղադրիչների մասին։ Քանի որ դասական հաճախությունների համար Ֆուրիեի բաղադրիչներ չեն որոշվում, դրանք չեն կարող օգտագործվել ճշգրիտ հետագիծը նշելու համար, ուստի այս ձևակերպումը չի կարող պատասխանել որոշակի ճշգրտություն պահանջող հարցերի, օրինակ՝ որտեղ է գտնվում էլեկտրոնը կամ որքան է նրա արագությունը։
Կոորդինատի և իմպուլսի համար Հայզենբերգի անվերջ մատրիցների ամենաարտառոց հատկություններից մեկն այն է, որ դրանք չեն կոմուտացվում։ Հայզենբերգի կանոնիկ կոմուտացման առնչությունը`
1926 թ. մարտին Բորի ինստիտուտում աշխատելիս Հայզենբերգը ցույց տվեց, որ ոչ կոմուտատիվությունը արտահայտում է անորոշությունների սկզբունքը։ Այս եզրակացությունը տալիս է ոչ կոմուտատիվության մաքուր ֆիզիկական նկարագրությունը և ընկած է քվանտային մեխանիկայի կոպենհագենյան մեկնաբանության հիմքում։ Հայզենբերգը ցույց տվեց, որ կոմուտացման առնչությունները նկարագրում են անորոշությունը, կամ, Բորի խոսքերով ասած, կոմպլոմենտարությունը ։ Ցանկացած երկու ոչ կոմուտատիվ փոփոխականներ չեն կարող չափվել միաժամանակ. որքան մեծ ճշտությամբ հայտնի է դրանցից մեկը, այնքան պակաս ճշտությամբ հնարավոր կլինի իմանալ մյուսը։ Հայզենբերգը գրում է. "Պարզագույն ձևով դա կարելի է ներկայացնել այսպես. Մենք երբեք չենք կարող կատարյալ ճշգրտությամբ իմանալ փոքրագույն մասնիկների շարժումը նկարագրող այս երկու կարևոր գործոններից մեկը` կոորդինատը կամ արագությունը։ Անհնարին է ճշգրտորեն «միասին» որոշել մասնիկի դիրքը և ուղղությունն ու արագությունը «ժամանակի միևնույն պահին» ։"
Կոորդինատի և իմպուլսի կոմպլոմենտարությունը հասկանալու միջոցներից մեկը մասնիկ-ալիքային երկվությունն է։ Եթե հարթ ալիքով նկարագրվող մասնիկը անցնում է պատի վրա գտնվող նեղ ճեղքի միջով, ինչպես ջրի ալիքը` նեղ խողովակի միջով, այն ենթարկվում է դիֆրակցիայի, և ալիքներ են տարածվում տարբեր անկյուններով։ Որքան նեղ է ճեղքը, այնքան լայնորեն է դիֆրակցվում ալիքը և այնքան մեծ է իմպուլսի անորոշությունը։ Դիֆրակցիայի օրենքի համաձայն՝ անկյան տակ ալիքը կսփռվի \lambda/d մեծությամբ, որտեղ d-ն ճեղքի լայնությունն է, իսկ \lambda-ն՝ ալիքի երկարությունը։ Դը Բրոյլի առնչությունից կարելի է ցույց տալ, որ ճեղքի չափը և դիֆրակցված ալիքի իմպուլսը կապված են Հայզենբերգի կանոնով.
1927 թ. Հայզենբերգն իր «Քվանտային տեսական կինեմատիկայի և մեխանիկայի բովանդակության մասին» ("Über den anschaulichen Inhalt der quantentheoretischen Kinematik und Mechanik") հայտնի աշխատության մեջ այս արտահայտությունը սահմանում է որպես իմպուլսի անխուսափելի խախտման նվազագույն մեծություն, որը առաջ է գալիս կոորդինատի ցանկացած չափումից, սակայն չի տալիս Δx և Δp անորոշությունների ճշգրիտ սահմանումը։ Չիկագոյի դասախոսության ժամանակ նա այս սկզբունքն արդեն գրում է որպես.
Ներկայումս ընդունված տեսքով անհավասարությունը 1927 թ. առաջին անգամ գրել է Կեննարդը.
որտեղ, իսկ \sigma_x-ը և \sigma_p-ը կոորդինատի և իմպուլսի ստանդարտ շեղումներն են։ Ինքը՝ Հայզենբերգը, (2) առնչությունը ապացուցել է միայն գաուսյան վիճակների հատուկ դեպքի համար ։ Սակայն պետք է նշել, որ \sigma_x-ը և d\Delta x-ը միևնույն մեծությունները չեն։