cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դերասան Ադամյանի մահը
Պատմություն
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Առաջին անգամ տպագրվել է Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորում (էջ 111-112)՝ թվագրված՝ «1891 թ․ հունիսի 7»։ Այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 73) ։
Արտատպվել է Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների  երկրորդ հատորից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ Կատեգորիա:1891 գրականությունում
Հայ Առաքելական եկեղեցու ժողովներ
Հայ Առաքելական եկեղեցու ժողովներ, Հայ Առաքելական Եկեղեցու կողմից գումարված եկեղեցական ժողովներ, որոնց ընթացքում կանոնակարգվել են Հայ եկեղեցու դավանությանը, ծիսակարգին ու գործունեության այլ ոլորտներին առնչվող հարցեր։
Տես նաև
Տիեզերական ժողովներ
Արտաքին հղումներ
Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ժողովների մասին՝ «Հայաստանի կրոնները» կայքում
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան Կատեգորիա:Ցանկեր:Կրոն
Պետրիկինո (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Պետրիկինո (Петрыкино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Գարդան
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 21121 մարդ, բնակչության խտությունը` 781.68 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 27.02 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 650 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 20 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 13341 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 9378-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 3963։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,3 %։ 9378 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 8325 անձ (4140 տղամարդ և 4185 կին)։ Գործազուրկ են եղել 1053 անձ (529 տղամարդ և 524 կին)։ 3963 անաշխատունակներից 1393-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1317-ը` թոշակառուներ, իսկ 1253-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ալիկ Հակոբյան
Ալիկ Հակոբյան, հայ հաղորդավար, մեկնաբան և լրագրող։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1979 թվականի փետրվարի 20-ին Կոտայքի մարզի Չարենցավան քաղաքում։ 1996 թվականին ավարտել է Չարենցավանի ավագ-դպրոց վարժարանը։ 2001 թվականին սովորել է Երևանի պետական լեզվաբանական համալսարանը։ 2001-2004 թվականներին սովորել է Երևանի մշակույթի պետական քոլեջի ռեժիսորական բաժնում։ 1995-1997 թվականներին աշախատել է Չարենցավանի հեռուստատեսությունում՝ որպես հաղորդավար, 1997-1998 թվականներին՝ «Նորք» հեռուստաընկերությունում՝ որպես «Լուրեր» լրատվական ծրագրի մեկնաբան, 1998-1999 թվականներին՝ «Նոյյան տապան» լրատվական գործակալությունում՝ որպես լուրերի հաղորդավար, 1999-2002 թվականներին՝ «Արմենիա» հեռուստաընկերության «Ժամը» լրատվական ծրագրի մեկնաբան, 2002-2003 թվականներին՝ «Կայմ» հեռուստաընկերության «Այլուր» տեղեկատվական ծրագրի սցենարի հեղինակ և հաղորդավար, զուգահեռաբար աշխատելով «Շանթ» հեռուստաընկերության «Հորիզոն» լրատվական ծրագրում՝ որպես լրագրող, 2003-2008 թվականներին՝ «Ար» հեռուստաընկերության «Ազդարար» լրատվական ծրագրի մեկնաբան։ 2008 թվականից զբաղեցնում է «ԱՐ» հեռուստաընկերության լրատվական ծառայության պետի պաշտոնը, վարում է «Ճանապարհ» թոք-շոուն և լրատվական ծառայության կիրակնօրյա «Ազդարարի հետագիծը» թողարկումը։ 2009-2010 թվականներին սովորել է Եվրախորհրդի քաղաքական դասընթացների երևանայն դպրոցում, և 2011 թվականին ավարտել է նույն դասընթացների մոսկովյան դպրոցը։ Դասավանդում է լրատվական ծրագրի հաղորդավարության հիմունքներ, ֆրանսերեն և անգլերեն  ։
Խրախուսվել է Հայաստանի վարչապետի հուշանվերով (2014)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Չարենցավան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1979 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 20 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ հեռուստամեկնաբաններ Կատեգորիա:ԵՊԼՀ շրջանավարտներ
Նեգին (գյուղ, Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջան)
Նեգին (Нігин), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նեգին գյուղում բնակվում էր 1 363 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 556,33 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1530 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հարթաշեն (Հադրութի շրջան)
Հարթաշեն, գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։ Այն տեղաբախշված է հանրապետության հարավարևելյան հատվածում։ Հադրութ շրջկենտրոնից գտնվում է 30 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 71 կմ հեռավորության վրա։
Աշխարհագրություն
Համայնքը հարթավայրային է, ունի 357,6 հա տարածք, որից 304,16 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 3,2 հա անտառային հողեր։
Բնակչություն
1974 թվականին ուներ 558 հայ և ադրբեջանցի բնակիչ։
2015 թվականի դրությամբ Հարթաշեն համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 91 մարդ, կա 31 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Համայնքի պատմամշակութային հուշարձանն է՝ գերեզմանոց (17-21-րդ դդ.)։
Հասարարակական կառույցներ
2000 թվականին գյուղն ուներ գրադարան և ակումբ ։
2015 թվականին համայնքում գործում են գյուղապետարան, բուժկետ, աշակերները հաճախում են Ուխտաձորի միջնակարգ դպրոցը (6 աշակերտ) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմի բռնազավթված տարածքներ
Բողազքյոյի արխիվ
Բողազքյոյի արխիվ, Խեթական պետության մայրաքաղաք Հատտուսայի տարածքում (այժմ Բողազքյոյ վայրը Թուրքիայում) գտած տեքստերի հավաքածու։ Պեղումների ժամանակ հնագետները գտել են մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակին վերաբերվող կավե տախտակների վրա կատարած ավելի քան 14 հազար սեպագիր արձանագրություն։ Այս արխիվը հնագույն պետական (թագավորական) արխիվներից է և հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել Խեթական թագավորության և նրա բնակչության մասին։
Բողազքյոյի արխիվը բացահայտվել է 1906 թվականին, երբ Գերմանական արևելյան հասարակությունը Հուգո Վինկլերի գլխավորությամբ հատուկ հնագիտական գիտարշավ է Բողազքյոյ ուղարկել ։ Պեղումների մասին նախնական տվյալները Վինկլերը հրապարակել է 1907 թվականին։ Մինչև այդ խեթագիտության տեսանկյունից ամենանշանակալին էր Ամարնա արխիվը, որի սեպագիր արձանագրությունների մեջ հայտնաբերվել է խաթի թագավորների նամակագրությունը ։
Լեզուներ
Հատտուսայի սեպագիր արձանագրությունները կազմված են հետևյալ ութ լեզուներով.
Բովանդակություն
Բողազքյոյի արխիվը հրապարակվում է սկսած 1965 թվականից Studien zu den Bogazkoy-Texten ակադեմիական նախագծի շրջանակներում։ Այն բովանդակում է թագավորական տարեգրություններ, հրամաններ, պայմանագրեր, թագավորների ցանկեր, դիվանագիտական նամակագրություն, ընծայագրեր, օրենսգրքեր, դատական արձանագրություններ, դիցաբանական և կրոնական տեքստեր, աստղագուշակական նախագուշակումներ, շումերա-աքքադա-խեթերեն բառարաններ, աշխատություններ ձիաբուծության մասին և այլն։
Վերծանված տեքստերը հիմնականում վերաբերվում են նոր խեթական ժամանակաշրջանին (մ.թ.ա. 14-13-րդ դարեր), սակայն երբեմն ավելի հին տարբերակներ են հանդիպվում (մ.թ.ա. 17-16-րդ դարեր)։
Նշանակություն
Բողազքյոյի արխիվի բացահայտումը հայտնաբերված սեպագիր արձանագրությունների այն ժամանակ դեռ անհայտ լեզվի վերծանման համակարգված աշխատանքի սկիզբ է դրել, որը հաջողությամբ ավարտվել է 1915 թվականին Բեդրժիխ Գրոզնիի բացահայտումով, ով ապացուցել է հետագայոսմ խեթերեն կոչված այդ լեզվի հնդեվրոպական բնույթը ։
Գադոնի
Գադոնի (Gadoni), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Նուորո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 990 մարդ (2008 թ.), բնակչության խտությունը՝ 23 մարդ/կմ², զբաղեցրած տարածքը՝ 44 կմ²։
Փոստային ինդեքս՝ 8030, հեռախոսային կոդ՝ 0784 ։
Բնակչության հովանավոր սուրբ համարվում է Սուրբ Մարիամը։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Chubu Electric Power
Chubu Electric Power, ճապոնական էլեկտրոնային ընկերություն։ Ընկերությունը 2011 թվականին Fortune Global 500 մրցույթում գրավել է 355-րդ տեղը ։
Պատմություն
Ընկերությունը հիմնադրվել է 1951 թվականի մայիսի 1-ին։
(4497) Տագուչի
(4497) Տագուչի (Taguchi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հունվարի 4-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Chubu Electric Power
Ընկերությունը այսօր
Ընկերությունը բացի Ճապոնիայից ներդրումներ ունի նաև ԱՄՆ-ում, Մեքսիկայում, Թայլանդում և մի շարք այլ երկրներում։
(4497) Տագուչի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,426398 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7737 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0791 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1380,52 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,260772 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,76° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կին Էնդատեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Chubu Electric Power
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էլեկտրոնային ընկերություններ Կատեգորիա:Ճապոնական ընկերություններ
Զելյոնի (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Զելյոնի (Зелёный), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Շեշուվիս
Շեշուվիս (Šešuvis), գետ Լիտվայում։ Յուրա գետի գլխավոր վտակներից է ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Լիտվայի գետեր
Պետրիկինո (գյուղ, Դորոգոբուժսկի շրջան)
Պետրիկինո (Петрыкино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 22 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի բնակավայրեր
Երգչի վրեժը
«Երգչի վրեժը», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1891 թվականին ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1891 թվականի փետրվարի 22-ին։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1891 թվականին լույս տեսած « Մուրճ » ամսագրի №10-ում (էջ 1180), այնուհետև՝ Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորում (էջ 116), թվագրված՝ «1891 թ․ փետրվարի 22»։ Ապա  Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 61)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ Կատեգորիա:1891 գրականությունում
Կրոմ
Կրոմ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Հուգո Յունկերս
Հուգո Յունկերս (Hugo Junkers, ), գերմանացի ավիակոնստրուկտոր և արդյունաբերող։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի ավիակոնստրուկտորներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի գյուտարարներ
Ապաստանի իրավունք
Ապաստանի իրավունք (right of asylum, droit d'asile), պետության իրավունքը՝ թույլատրել իր տարածքում անվտանգ բնակվելու օտարերկրացուն կամ քաղաքացիություն չունեցող անձին, որին իր ապրած երկրի իշխանությունները հետապնդել են քաղաքական, գիտական և կրոնական հայացքների ու գործունեության համար։ Ապաստանի իրավունքը հռչակվել է 1793 թվականի հունիսի 24-ին՝ յակոբինյան սահմանադրությամբ։ «Փախստականների եւ ապաստանի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միգրացիոն իրավունք Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք
Անրի Բեքերել
Անտուան Անրի Բեքերել (Antoine Henri Becquerel, ), ֆրանսիացի ֆիզիկոս։
Կենսագրություն
Անտուան Անրի Բեքերելը հայտնագործել է ռադիոակտիվության երևույթը։ Բեքերելը 1874 թվականին ավարտել է Փարիզի Պոլիտեխնիկական դպրոցը, իսկ 1876 թվականին դասավանդել է նույն դպրոցում։ 1892 թվականին դարձել է Փարիզի բնագիտապատմական թանգարանի, 1895 թվականին՝ Պոլիտեխնիկական դպրոցի պրոֆեսոր, 1908 թվականին ընտրվել է Փարիզի գիտությունների ակադեմիայի նախագահ։ Անրի Բեքերելն զբաղվել է օպտիկայի, էլեկտրականության, մագնիսականության, լուսաքիմիայի, էլեկտրաքիմիայի և օդերևութաբանության զանազան հարցերի ուսումնասիրությամբ։ 1896 թվականին հետազոտելով լուսարձակող տարբեր նյութերի ազդեցությունը լուսանկարչական թղթի վրա, հայտնագործել է ռադիոակտիվության երևույթը, որի համար 1903 թվականին արժանացել է Նոբելյան Մրցանակի։ Ուսումնասիրել է նաև ռադիոակտիվ ճառագայթման ֆիզիոլոգիական ազդեցությունը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Փորձարարական ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քիմիկոսներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
NBA լավագույն պաշտպանողական խաղացող
Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի լավագույն պաշտպանողական խաղացող (National Basketball Association's Defensive Player of the Year Award), տիտղոս, որն ամեն տարի, ըստ NBA պարբերական մրցաշրջանի արդյունքների, շնորհվում է լավագույն պաշտպանին։ Շնորհվում է 1983 թվականից։ Հաղթողը որոշվում է 125 սպորտային լրագրողների քվեարկությամբ, որոնցից յուրաքանչյուրը անվանում է լավագույն երեք խաղացողներին։ Երեքից առաջինը վաստակում է 5 միավոր, երկրորդը՝ 3 միավոր իսկ երրորդը՝ 1 միավոր։ Այն խաղացողը, որը հավաքում է առավելագույն միավոր ճանաչվում է հաղթող ։
Այդ մրցանակի շնորհման ամբողջ պատմության ընթացքում տիտղոսին արժանացել են 18 խաղացողներ։ Ամենից շատը այդ տիտղոսն ստացել են Դիկեմբե Մուտոմբոն և Բեն Ուոլեսը (4), Դուայթ Հովարդը՝ 3 անգամ, իսկ Սիդնի Մոնկրիֆը, Մարք Իտոնը, Դենիս Ռոդմանը, Հակիմ Օլաջուվոնը, Ալոնզո Մոուրնինգը և Քավայ Լեոնարդն արժանացել են տիտղոսին երկու անգամ։ Տվյալ մրցանակի ամենաերիտասարդ դափնեկիրը դարձել է Դուայթ Հովարդը ։ Մայքլ Ջորդանը , Դևիդ Ռոբիսոնը , Հակիմ Օլաջուվոնը և Քևին Գառնեթը արժանացել են նաև NBA ամենթանկ խաղացող մրցանակին, իսկ Ջորդանը և Օլաջուվոնը NBA լավագույն պաշտպանողկան խաղացողի և NBA ամենթանկ խաղացողի մրցանակները գրավել են մեկ մրցաշրջանը ընթացքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա
Նոեմի Պորտելա
Կենսագրություն
Նոեմի Պորտելան ծնվել է 1926 թվականի փետրվարի 1-ին Բուենոս Այրեսում ։ 1941 թվականին 15 տարեկան հասակում Նոեմին մասնակցել է Հարավային Ամերիկայի առաջնությանը իր հայրենի քաղաքում՝ Բուենոս Այրեսում։ Միաժամանակ մասնակցելով երկու դիսցիպլինաներում՝ ցատկ բարձրություն (1,45 մ արդյունքով) և ցատկ երկարություն (4,96 մ), նա նվաճել է իր առաջին երկու բրոնզե պարգևները։ Բայց արդեն երկրորդ մեկնարկը այդ նույն մրցաշարում 4×400 էստաֆետի արդյունքները նրան բերեցին մայրցամաքի առաջնության առաջին ոսկե պարգևը։ Պորտելայի համար առավել հաջող եղավ Հարավային Ամերիկայի հաջորդ մրցաշարը Սանտյագոում, Չիլի. 100 մ վազքից, 4×100 էստաֆետից և երկարության ցատկերից հետո նա երեք անգամ բարձրացավ պատվո պատվանդանի վերին աստիճանին՝ այս արդյունքներին ավելացնելով բարձրության ցատկերի արդյունքներով ստացած բրոնզը։ Հարավային Ամերիկայի 1945 թվականի Մոնտեվիդեոի առաջնության ժամանակ Նոեմին նվաճեց երեք ոսկի. 80 մ վազք արգելքներով (11,7 վրկ), ցատկ երկարություն (5,44 մ) և կանանց էստաֆետ 4×100 (50,2 վրկ), երկու անգամ գրավեց երկրորդ տեղը. 100 մ վազքում (12,5 վրկ), ինչպես նաև ցատկ բարձրություն (1,50 մ)։ 1947 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոի մայրցամաքային հաջորդ առաջնությունում Պորտելան բոլոր մասնակիցներից ամենահաջողը ելույթ ունեցավ. 4 ոսկե մեդալ՝ 100 մ տարածություն (11,5 վրկ), ցատկ երկարություն (5,40 մ) և էստաֆետ 4×100 (49,9 վրկ)։ Բարձրության ցատկերով մարզուհին 1,55 մ արդյունքով նվաճում է արծաթե մեդալ։ Այսպիսով, ելույթ ունենալով Հարավային Ամերիկայի չորս առաջնություններում, Նոեմին ընդհանուր հաշվով նվաճեց 11 ոսկի, 3 արծաթ և 5 բրոնզե մեդալ։
Լոնդոնի ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ (1948) բարձրության ցատկերով արժանաcav արծաթե մեդալի՝ մինչև 2008 թվականն ընդհուպ մնալով օլիմպիական մեդալ նվաճած Արգենտինայի միակ ներկայացուցիչը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի թեթևատլետներ Կատեգորիա:Մարզուհիներ ըստ մարզաձևի և ազգության Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Պանթեիզմ
Պանթեիզմ կամ համաստվածություն, փիլիսոփայական ուսմունք, որը «աստծուն» նույնացնում է տիեզերքի հետ, համարում է, որ բնությունը, տիեզերքը և աստվածը նույնն են, մեկը մյուսին համարժեք են։
Պանթեիզմի մեջ արտահայտված է այն հայեցակարգը, որ Աստված ավելի լավ հասկացվում է Տիեզերքի հետ միավորմամբ։ Պանթեիստները չեն հավատում անձնավորված Աստծուն կամ Արարիչ Աստծուն։ Չնայած պանթեիզմի մեջ առկա տարբեր ուղղություններին՝ պանթեիզմի կենտրոնական գաղափարները նույնն են՝ Տիեզերքը համապարփակ միասնություն և բնության սրբություն։ Պանթեիզմը մերժում է անտրոպոցենտրիզմը՝ ընդունելով ամբողջ բնության ֆունդամենտալ միասնությունը և բնության նկատմամբ հարգալից վերաբերմունքի անհրաժեշտությունը։
Պատմություն
Տերմինը ստեղծել է անգլիացի մաթեմատիկ և փիլիսոփա Ջոզեֆ Ռաֆսոնը (1697) իր լատիներեն «De Spatio Reali» աշխատությունում, անգլերենում «pantheist» տերմինը կիրառել է իռլանդացի փիլիսոփա Ջոն Թոլանդը իր «Սոֆինիզմը իրական պանթեիստի նկարագրում» («Socinianism Truly Stated, by a pantheist», 1705): Նա իր տեսակետները բացատրել է Լայբնիցին ուղղված նամակում(1710), որում հղում է կատարում «նրանց պանթեիստական գաղափարներին, ովքեր չեն հավատում այլ հավերժ գոյության բացի Տիեզերքից» ։ Սակայն նախկինում համաշխարհային պատմության մեջ շատ գրողներ, փիլիսոփայական դպրոցներ և կրոնական ուղություններ հայտնել են նույնանման տեսակետներ։
Նրանց թվում են Հերակլիտը և Անաքսիմանդրոսը, ինչպես նաև Քսենոֆոնը։ Վ․Դիլտեյի կարծիքով, պանթեիստական մոնիզմի առավել տարածված ձևերից Հին Հունաստանում եղել է ստոիցիզմը՝ սկսած Զենոն Կիտիոնացիից ավարտված ուշ ստոիցիզմի զարգացմամբ փիլիսոփա և կայսր Մարկոս Ավրելիոսով ։ Մինչքրիստոնեական Հռոմեական կայսրությունում ստոիցիզմը դարձել էր գլխավոր փիլիսոփայական դպրոցներից մեկը։ Հին Չինաստանում Լեո-ցզի և Չժուան-ցզի նախնական դաոսիզմը նույնպես պանթեիստական են։ Նմանատիպ պանթեիստական գաղափարներ հանդիպում են ինդիուզմի մեջ։
Բենեդիկտ Սպինոզա(1665)
Արևմուտքում IV և XV դարերի միջև ընկած ժամանակահատվածում, պանթեիզմը անկում էր ապրել և դիտարկվում էր որպես հերետիկոսություն։ Վերածննդի ժամանակշրջանի պանտեիզմին մոտ հայտնի քրիստոնեական աստվածաբանների թվում են Հովհան Սկոտ Էրիուգենաը, Մայստեր Էքհարթ, Նիկոլայ Կուզանսկին։ Առաջին պանթեիստական աշխարհայացքի առաջին բացահայտ արտահայտությունը հանդիպում ենք Ջորդանո Բրունոի մոտ։  Բենեդիկտ Սպինոզաի «Էթիկա» աշխատությունը՝ ավարտված 1675 թվականին, դարձավ գլխավոր աղբյուրը, որի միջոցով պանթեիզմը տարածում գտավ Եվրոպայում(չնայած Սպինոզան ինքը չէր օգտագործում «պանթեիզմ» եզրույթը, նրան համարում են պանթեիզմի առավել կառկառուն ներկայացուցիչ) ։
XIX դարի ընթացքում Եվրոպայում պանթեիզմը դիտարկվում էր որպես ապագայի կրոն։ Այն իր վրա սևեռեց այնպիսի մտածողների ուշադրությւոնը ինչպիսիք են Ուիլյամ Վորդսվորթը և Սամուել Քոլրիջը Անգլիայում, Ֆրիդրիխ Շլայերմախերը, Շելինգը, Հեգելը Գերմանիայում, Ուոլթ Ուիթմենը և Ռալֆ Էմերսոնը ԱՄՆ-ում, Լև Տոլստոյը Ռուսաստանում։ Հետագայում պանթեիստական նկրտումներ հանդես են գալիս ամենուրեք, որ փիլիսոփայությունը սկսում է մոտենալ աստվածաբանությանը։ Պանթեիստական գաղափարների տարածման վտանգով պայմանավորված՝ 1864 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Պիոս IX Պապը «Syllabus Errorum» աշխատությունում պանթեիզմը անվանեց «մեր ժամանակի կարևորագույն մոլորություն» ։
Փիլիսոփայական պանթեիզմի պատմական նշանակությունը կայանում է աշխարհի միասնության գաղափարի զարգացման և երևույթների փոխկապակցվածության մեջ։
Պանթեիզմի տեսակները
Գոյություն ունեն պանթեիզմի բազմաթիվ ձևեր և դրանց դասակարգման մեխանիզմներ։ Պանթեիզմի բոլոր ձևերում արտահայտված է Տիեզերքի կամ Գլոբալացման պաշտամունքը, ուշադրությունը կենտրոնացվում է բնության վրա՝ որպես հոգևոր և  բարոյական կենտրոն։ Պանթեիզմի ձևերը կարելի է դիտարկել և դասակարգել կախված դետերմինիզմի աստիճանից։ Ամերիկացի փիլիսոփա Չարլզ Հարդշորնը օգտագործել է դասական պանթեիզմ տերմինը Սպինոզայի ստոիկական փիլիսոփայության նկարագրման համար ։
Առանձնացվում է պանթեիզմի 3 հիմնական ուղղություններ․
Գրականություն
Կատեգորիա:Պանթեիզմ
Բիրգիտ Նիլսոն
Բիրգիտ Նիլսոն (Märta Birgit Nilsson, ), նշանավոր շվեդ դրամատիկ սոպրանո։ Թեև Նիլսոնի երգացանկը հագեցած է օպերային և վոկալ կատարումներով, նա առավել հայտնի է Ռիչարդ Վագների և Ռիխարդ Շտրաուսի օպերաների կատարումներով ։ Նիլսոնն աչքի էր ընկնում ուժգին ձայնով, բարձր տոներում՝ հստակ ու վեհաշուք ձայնով։
Ակնարկ
Նիլսոնն ուժեղ տպավորություններ է թողել իր բազմաթիվ դերերգերով, որոնք նրանք հայտնի են դարձրել որպես «Նիլսոնի ռեպերտուար»։ Երգել է Ռիխարդ Շտրաուսի օպերաները, հատուկ կատարմամբ հանդես է եկել Պուչինիի «Տուրանդոտ» օպերայում, սակայն նրա կարիերայի գագաթնակետը Վագների երաժշտությունն էր։ Մի անգամ նա ասել է, որ Իզոլդան նրան հայտնի է դարձրել, իսկ «Տուրանդոտը»՝ հարուստ ։ Վագների երաժշտության նրա օլիմպիական հրահանգը կարելի էր համեմատել Կիրսթեն Ֆլագսթադի հետ, որը մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ Վագների երգացանկը կատարում էր Մետրոպոլիտեն օպերայում։
Վաղ կյանք
Բիրգիտ Նիլսոնի ծննդյան անունը Մյարթա Բիրգիտ Սվենսոն է։ Ծնվել է Սկոնե նահանգի Västra Karup ֆերմայում (Մալմյո քաղաքից 100 կմ հյուսիս), Նիլս Սվենսոնի և Յուստինա Սվենսոնի (ծննդյան անունը՝ Պաուլսոն)։ Երեք տարեկանում ստացել է նվեր խաղալիք դաշնամուր, որը մայրն էր գնել նրա համար։ Մի անգամ հարցազրույցներից մեկի ժամանակ նա ասաց, որ ինքը կարողանում էր երգել նախքան քայլելը, նա հավելեց. «Ես նույնիսկ երազում էի իմ երազներում»։ Նրա վոկալ տաղանդն առաջին անգամ նկատել են, երբ նա երգում էր եկեղեցական երգչախմբում։ Երգչախմբի ղեկավարը նրան խորհուրդ տվեց ձայնային դասեր ստանալ։
Օստրոպ բնակավայրում վեց ամիս սովորել է Ռագնար Բլեննոուի մոտ՝ պատրաստվելով հանդես գալ Ստոկհոլմի թագավորական երաժշտական ակադեմիայում, որտեղ նա առաջին անգամ առանձնացավ 47 երգիչների խմբից և արժանացավ Քրիստինա Նիլսոնի կրթաթոշակին։ Ակադեմիայում նրան դասավանդել են Յոզեֆ Հիսլոպը և Առնե Սանեգարդը։ Այնուամենայնիվ, նա իրեն համարում է ինքնակրթված. «Լավագույն ուսուցիչը բեմն է», - ասել է նա 1981 թվականին տված հարցազրույցի ժամանակ։ «Դու դուրս ես գալիս բեմ և պետք է սովորես պլանավորել։ Իր ուսուցումն ու հաջողությունը նա վերագրում էր հայրենի տաղանդին։ «Իմ ձայնային առաջին ուսուցիչը [Հիսլոպը] համարյա սպանեց ինձ ... , երկրորդը գրեթե նույնքան վատն էր» ։
Վաղ կարիերա
1946 թվականին Նիլսոնն իր առաջին ելույթն ունեցավ արեց Ստոկհոլմի թագավորական օպերայում, ընդամենը երեք օրվա ծանուցումով՝ Կարլ Մարիա ֆոն Վեբերի «Ազատ հրաձիգը» օպերայում փոխարինելով հիվանդ Ագաթային։ Դիրիժոր Լեո Բլեքն այնքան էլ բարյացակամ չէր նրա հանդեպ, ինչպես ինքն է գրել ինքնակենսագրականում, ներկայացումից հետո նույնիսկ մտածում էր ինքնասպանության մասին։ 1947 թվականին ազգային ուշադրության արժանացավ Վերդիի Մակբեթ օպերայով՝ Ֆրից Բուշի դիրիժորությամբ ։ Դրան հաջորդեցին կատարումներ Շտրաուսից ու Վերդիից մինչև Վագներ, Պուչինի և Չայկովսկի։ Ստոկհոլմում նա ստեղծեց քնարադրամատիկական դերերի կայուն երգացանկ, ներառյալ՝ Դոննա Աննա, Աիդա, Լիզա, Տոսկա, Վեներա, Սիգլինդե, Սենտա և Մարշալին, իր սիրած դերերից մեկը՝ բոլորը շվեդերեն։ 1949 թվականին Հյորդիս Շիմբերգի և Էլիզաբեթ Սյոդերստրոմի հետ նա հանդես է եկել Ariadne auf Naxos օպերայում։
Միջազգային գործունեություն
Ֆրից Բուշի ենթակայության ներքո Նիլսոնի կարիերայում առաջընթաց արձանագրվեց։ Ֆրից Բուշը կարևոր դերակատարություն ունեցավ Շվեդիայի սահմաններից դուրս Նիլսոնի առաջին կարևորագույն ներգրավվածության ապահովման համար։ Շրջադարձային էր 1953 թվականին Վիեննայի պետական օպերայում նրա դեբյուտը, որտեղ Նիլսոնը դարձավ սովորական կատարող ավելի քան 25 տարի։ Դրան հաջորդեց 1954 թվականի Բայրոյթի ֆառատոնը, այնուհետև Բավարիայի պետական օպերայում, 1954 թվականի Մյունխենի փառատոնում՝ Նիբելունգի մատանին։ Ավելի ուշ մինչև 1969 թվականը նա վերադարձավ Սիգլինդի, Բրյոննհիլդի և Իզոլդայի դերերգերով։
1958 թվականին Միլանի Լա Սկալայում Նիլսոնը ստանձնեց Տուրանդոտի դերը, որը կարճ է, բայց անսովոր մեծ ձայն է պահանջում։ Նիլսոնի ամերիկյան դեբյուտը եղավ Սան Ֆրանցիսկոյի օպերային թատրոնում 1956 թվականին։ 1959 թվականին նա հասավ միջազգային աստղի Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն օպերայում Իսոլդեի դերակատարումից հետո, որը տեղ գտավ առաջին էջի նորությունների շարքում։ Նիլսոնը պատմում է, որ իր կյանքի միակ ամենամեծ իրադարձությունն այն էր, երբ նրան 1958 թվականին Լա Սկալայի 180-րդ մրցաշրջանի բացմանը  խնդրեցին կատարել Տուրանդոտի դերերգը։ Նիլսոնը հանդես է եկել աշխարհի շատ օպերաներում, այդ թվում Վիեննայի, Բեռլինի,  Կովենտ գարդեն արքունական թատրոնում, Տոկիոյի, Բուենոս Այրեսի, Չիկագոյի և Համբուրգի օպերային թատրոններում։  Սիդնեյի սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ Նիլսոնը երգել է 1973 թվականին բացված Սիդնեյի օպերային թատրոնի համերգասրահի բացման համերգին ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Շվեդ օպերային սոպրանոներ Կատեգորիա:Երաժշտության թագավորական ակադեմիայի պատվավոր անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների միջազգային դաշնագիր
Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների միջազգային դաշնագիր, Միավորված ազգերի կազմակերպության դաշնագիր, որը հիմնված է Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի վրա։ Ընդունվել է 1966 թվականի դեկտեմբերի 16-ին, ուժի մեջ է մտել 1976 թվականի մարտի 23-ին։ Պակտը միջազգային պայմանագիր է և պարտադիր ուժ ունի մասնակից 172 պետությունների համար՝ 2017 թվականի օգոստոսի դրությամբ ։ Բացի մասնակից պետություններից, դաշնագիրը ստորագրվել է ևս 7 երկրների կողմից ։
Պակտը պարտավորեցնում է կողմերին հարգել մարդկանց քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքները, ներառյալ կյանքի իրավունքը, կրոնի ազատությունը, խոսքի ազատությունը, հավաքների ազատությունը, ընտրական իրավունքները, պատշաճ իրավական ընթացակարգի իրավունքները, արդար դատաքննությունը և այլն ։ Դաշնագիրը վավերացվել է ԽՍՀՄ զինված ուժերի նախագահության 1973 թվականի սեպտեմբերի 18-ի հրամանագրով ։
Պակտի կատարման նկատմամբ հսկողությունն իրականացնում է ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների կոմիտեն՝ դիտարկելով մասնակից երկրների զեկույցները, հրապարակելով պակտի վերաբերյալ մեկնաբանություններ (ընդհանուր կարգի դիտողություններ) և դիտարկելով պակտի խախտման վերաբերյալ բողոքները առաջին կամընտիր արձանագրության մասնակից երկրների կողմից։
Պատմություն
Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրն առաջին անգամ հաստատել է մարդու քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական և մշակութային իրավունքների ցանկը։ Քանի որ այդ փաստաթուղթն ուներ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի բանաձևի ձև, այն ուներ խորհրդատվական բնույթ և չէր կարող ճանաչվել որպես իրավաբանորեն պարտադիր։ Հենց այդ պատճառով էլ Գլխավոր ասամբլեան մարդու իրավունքների հանձնաժողովին հանձնարարել է ՄԱԿ-ի Տնտեսական և սոցիալական խորհրդի միջոցով մշակել Մարդու իրավունքների մասին միասնական պակտը, որը կընդգրկի հիմնական իրավունքների և ազատությունների լայն ցանկը։
Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի հիման վրա ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների հանձնաժողովը մշակել է 1966 թվականին առաջարկված իրավաբանորեն պարտադիր փաստաթղթերը՝ քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագիրը և տնտեսական, սոցիալական և մշակութային իրավունքների մասին միջազգային դաշնագիրը, որոնք առավել ամբողջական են սահմանել մարդու հիմնական իրավունքների ցանկն ու բովանդակությունը։ Երկու փաստաթղթերն էլ ուժի մեջ են մտել 1976 թվականին՝ դրանց վավերացումից հետո, ինչպես նշված է, 35 երկրների կողմից։ Պակտերի բովանդակությունն ամրագրել է մասնակից պետությունների համար դրանց դրույթների պարտադիր լինելու տարբեր մակարդակ։
Այսօր պակտը ստորագրել և վավերացրել են աշխարհի (172) երկրների մեծամասնությունը (վերջիններիս թվում այն ուժի մեջ է մտել Ֆիջիում, Քաթարում, Մարշալյան կղզիների Հանրապետությունում, Սան Տոմե և Փրինսիպիում և Պաղեստինի պետությունում)։ 6 պետություններ ստորագրել են, բայց չեն վավերացրել պակտը՝ Չինաստանը, Կոմորյան կղզիների միությունը, Կուբան, Նաուրուն, Պալաուն, Սենթ Լյուսիան։ Պակտին չմիացած երկրների թվում են՝ Վատիկանը, Թայվանը, Մյանման, Մալայզիան, Բուտանը, Սինգապուրը, Բրունեյ Դարուսալամը, Սաուդյան Արաբիան, Օմանը, ԱՄԷ-ն, Հարավային Սուդանը, Օվկիանիայի մի շարք Կղզային պետություններ (Միկրոնեզիայի Ֆեդերատիվ Նահանգներ, Կիրիբատի, Տոնգա, Սոլոմոնյան կղզիներ, Տուվալու) և Կարիբյան ավազանը (Գրենադա, Սենտ Կիտս և Նևիս, Անտիգուա և Բարբուդա)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1966 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Պայմանագրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Հայաստանի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ադրբեջանի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ավստրիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Բելգիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ալբանիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համաձայնագրեր
Մոնաստիրիսկա
Մոնաստիրիսկա (Монастириська), քաղաք Ուկրաինայի Տերնոպոլի մարզի Մոնաստիրիսկայի շրջանում, շրջկենտրոն։ Հիմնադրվել է 1454 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Մոնաստիրիսկա քաղաքում բնակվում էր 6 277 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10,65 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1454 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տիեզերական ժողովներ
Տիեզերական ժողովներ, քրիստոնեական եկեղեցիների բարձրաստիճան հոգևորականության ընդհանրական ժողովներ, որոնց ընթացքում քննարկվում և որոշումներ են ընդունվում դավանաբանական և եկեղեցական կյանքի այլ բնագավառներին առնչվող տարբեր հարցերի վերաբերյալ։ Տիեզերական ժողովները նվիրված են եղել դավանության, հավատքի մաքրության և ուղղափառության պաշտպանության, աղանդավորների դեմ պայքարի խնդիրներին ։ Տիեզերական ժողովների որոշումները պարտադիր են կատարման դրանց հեղինակությունն ընդունող բոլոր եկեղեցիների համար։
Տեղական եկեղեցական ժողովներ անցկացվել են քրիստոնեության սկզբնավորման առաջին դարերից սկսած։ Մ.թ. III դարում նահանգի եպիսկոպոսների ժողովները արդեն լայն տարածում են ստանում՝ ընկալվելով որպես եկեղեցուն առնչվող խնդիրների լուծման սովորական միջոց։ Տիեզերական ժողովներ գումարելը հնարավոր դարձավ այն բանից հետո, երբ Հռոմի կայսր Կոստանդիանոս Ա Մեծը 313 թվականի Միլանի հրովարտակով դադարեցրեց քրիստոնյաների հալածանքները և թույլատրեց քրիստոնեություն բացահայտ դավանումը։ Տիեզերական հռչակված և ճանաչված առաջին եկեղեցական ժողովը գումարվեց 325 թվականին Նիկիա քաղաքում՝ նույն կայսեր նախաձեռնությամբ։ Հետագայում էլ Տիեզերական ժողովները հաճախ գումարվում էին բյուզանդական կայսրերի հրավերով։
Տիեզերական ժողովների հատկանիշները
Ուսումնասիրողները առանձնացնում են Տիեզերական ժողովներին հատուկ ներքին և արտաքին հատկանիշներ
Տիեզերական ժողովների ներքին հատկանիշներն են՝
Տիեզերական ժողովն անսխալականությամբ է օժտված դավանանքի և խրատաբանության հետ կապված խնդիրների լուծման հարցում, քանի որ այն ճանաչվում է որպես Տիեզերական եկեղեցու մարմին, որն ուղղորդվում է Սուրբ Հոգու կողմից, իսկ նրա որոշումները ներշնչված են Սուրբ Հոգու կողմից։ Տիեզերական ժողովների նախատիպը Քրիստոսի առաքյալների մասնակցությամբ 51 թ. Երուսաղեմում տեղի ունեցած ժողովն է, որի որոշումները սկսվում են հետևյալ կերպ՝ «Հաճելի թվաց Սուրբ Հոգուն և մեզ» (Գործք 15.28)։
Դա նշանակում է, որ ժողովների որոշումները հայրերի կողմից սահմանվում էին և հաստատվում ոչ թե մեծամասնության սկզբունքով, այլ՝ Սուրբ Գրքի և Եկեղեցական Ավանդության հետ խիստ համաձայնեցմամբ՝ աստվածային նախախնամությամբ և Սուրբ Հոգու ներգործությամբ։
Եկեղեցու զարգացմանը և տարածմանը զուգընթաց ժողովները հրավիրվել են ամենատարբեր պատճառներով։ Ճնշող մեծամասնություն են կազմում այն դեպքերը, երբ ավելի մասնավոր հարցերի քննարկման համար չի պահանջվել ողջ Եկեղեցու գումարումը, և դրանք լուծվել են Տեղական եկեղեցիների հոգևոր հովիվների ուժերով։ Այդպիսի ժողովներն անվանվել են «Տեղական»։
Սակայն այն հարցերը, որոնք ունեցել են համաեկեղեցական քննարկման անհրաժեշտություն, ուսումնասիրվել են ողջ Եկեղեցու ներկայացուցիչների մասնակցությամբ։ Այս պայմաններում հրավիրված ժողովները, որոնցում ներկա են եղել ամբողջական Եկեղեցին, որը գործում է Աստծո օրենքներով և եկեղեցական կառավարման կանոններով, կրել են «Տիեզերական» տիտղոսը։ Ընդամենը այդպիսի յոթ ժողով է տեղի ունեցել։
Տիեզերական ժողովների տարբերությունները
Տիեզերական ժողովներին ներկա են գտնվել տեղական եկեղեցիների առաջնորդները կամ նրանց ներկայացուցիչները, ինչպես նաև եպիսկոպոսկությունը, ովքեր ներկայացրել են իրենց թեմերը։ Տիեզերական ժողովներում դավանաբանական և կանոնական որոշումները պարտադիր ընդունվել են ողջ Եկեղեցու համար։ Ժողովի՝ «Տիեզերական» կարգավիճակ ստանալու համար անհրաժեշտ է հաստատում, ժամանակացույցի ստուգում և նրա կանոնակարգերի ընդունում բոլոր տեղական Եկեղեցիների կողմից։ Եղել են դեպքեր, երբ կայսեր կամ իշխող եպիսկոպոսի ճնշման ներքո ժողովների մասնակիցները կայացրել են որոշումներ, որոնք հակառակ են եղել ավետարանական ճշմարտությանն ու եկեղեցական Ավանդությանը։ Ժամանակի ընթացքում այդ ժողովները եկեղեցու կողմից մերժվել են ։
Տիեզերական ժողովների ցանկը
Քրիստոնեական տարբեր եկեղեցիներ Տիեզերական են ճանաչում տարբեր թվով ժողովներ։ Հայ Առաքելական եկեղեցին՝ այլ Արևելեյան ուղղափառ եկեղեցիների հետ միասին, ընդունում է միայն երեք Տիեզերական ժողովների հեղինակությունը՝
Վերոնշյալ ժողովների ընթացքում ընդունած աստվածաբանական-քրիստոսաբանական սկզբունքները կազմում են Հայ եկեղեցու դավանաբանության հիմքը։
Ռուս ուղղափառ եկեղեցին և Հույն ուղղափառ եկեղեցին Տիեզերական են ճանաչում յոթ ժողովները, վերոնշյալ երեքին գումարելով հետևյալ չորսը՝
Կաթոլիկ եկեղեցին որպես Տիեզերական ժողովներ ընդունում է 21-ը, վերոնշյալ յոթին գումարելով հետևյալ 14-ը՝
Առաջին Տիեզերական ժողով
Այն կայացել է Կոստանդիանոս Մեծ կայսեր օրոք, 325 թվականին, Նիկիայում։
Ժողովի նպատակն էր Արիոսի հերետիկոսության հերքումը։ Արիոսը ալեքսանդրիացի հոգևորական էր, ով հայհոյում էր Աստծո Որդուն։ Արիոսը սովորեցնում էր, որ Որդին ստեղծված է, և եղել է ժամանակ, որ նա գոյություն չի ունեցել։ Հոր հետ Որդու համագոյությունը նա հիմնորեն ժխտում էր։
Ժողովը հռչակեց այն դոգման, որ Որդին Աստված է՝ համագոյակից Հորը։ Ժողովի ժամանակ ընդունվեցին նաև Հավատո Հանգանակի յոթ կետերը և 20 օրենքներ։
Երկրորդ Տիեզերական ժողով
Այն հրավիրվել է Թեոդոսիոս Մեծ կայսեր օրոք, Կոստանդնուպոլսում, 381 թվականին։
Ժողովի գումարման առիթը եպիսկոպոս Մակեդոնի հերետիկոսության տարածումն էր։ Այդ ուսմունքը մերժում էր Սուրբ Հոգու աստվածությունը։
Այս ժողովում Հավատո Հանգանակը ճշգրտվեց և համարլվեց այն հատվածով, որը պարունակում է Սուրբ Հոգու մասին ուղղափառ ուսմունքը։ Ժողովի հայրերի կողմից կազմեցին յոթ կանոններ, որոնցից մեկը արգելում էր Հավատո Հանգանաի մեջ ինչ-որ փոփոխություններ մտցնել։
Երրորդ Տիեզերական ժողով
Այն կայացել է Եփեսոսում, 431 թվականին, Թեոդոսիոս Կրտսեր կայսեր օրոք։
Ժողովը նպատակաուղղված էր Կոստանդնուպոլսի Պատրիարք Նեստորի հերետիկոսության հերքմանը։ Նեստորը Քրիստոսի մասին ասում էր, որ նա մարդ է, ով Աստծո Որդու հետ է միավորվել աստվածատուր կապով։ Փաստորեն նա պնդում էր, որ Քրիստոսն ունի երկու դեմք։ Բացի այդ նա Աստվածածնին անվանում էր Քրիստոսածին՝ մերժելով Նրա Աստվածամայր լինելը։
Քաղկեդոնի կամ «Չորրորդ Տիեզերական» ժողով
Այն տեղի է ունեցել Մարկիանոս կայսեր օրոք, Քաղկեդոնում, 451 թվականին։
Հայրերը այդ ժամանակ հավաքվել էին ընդդեմ Եվտիքես հերետիկոսի։ Նա պնդում էր, որ Որդու մարդեղության արդյունքում երկու բնությունները՝ աստվածայինն ու մարդկայինը, միավորվել են մի բնության մեջ՝ մարդկայինի ոչնչացմամբ։
Ժողովը վճիռ կայացրեց, որ Քրիստոսը միաժամանակ կատարյալ Աստված է և կատարյալ մարդ։ Մի դեմք, որն ներառում է երկու բնություն՝ միավորված անխառն, անխախտ, անբաժան և անխզելի կերպով։ Դրանից հետո ձևակերպվեցին երեսուն կանոններ։
Այս ժողովը Հայ Առաքելական Եկեղեցին չի դիտարկում տիեզերական, քանի որ նրա որոշումներին դեմ էին մի շարք պատրիարքությունների ներկայացուցիչներ հենց ժողովում։
Կոստանդնուպոլսի Երկրորդ կամ «Հինգերորդ Տիեզերական» ժողով
Այն կայացել է Կոստանդնուպոլսում, 553 թվականին, Հուստինիանոս I կայսեր օրոք։
Կոստանդնուպոլսի Երրորդ կամ «Վեցերորդ Տիեզերական» ժողով
Այն տեղի է ունեցել Կոստանդնուպոլիս քաղաքում, 680 թվականին, Կոստանդին Պոգոնատոս կայսեր օրոք։
Ժողովի առաջադրանքն էր միակամության հերքումը, որը համարվում էր հերետիկոսություն։ Հերետիկոսությունը դիտվում էր նրանում, որ Քրիստոսն ունի ոչ թե երկու կամք, այլ՝ մեկ կամք։ Հայոց Եկեղեցին, ինչպես նաև ոչ-քաղկեդոնական այլ արևելյան եկեղեցիներ, չի ընդունել այս Ժողովի որոշումները, քանի որ միշտ կանգնած է եղել այն տեսակետի վրա, որ Քրիստոս՝ ունենալով մեկ դեմք և մեկ բնություն, ունի նաև մեկ կամք։ Միևնույն ժամանակ միակամության հետևորդ էր նաև Հռոմի Պապ Գոնորեոսը։
Ժողովը հաստատեց այն ուսմունքը, որ Քրիստոս ունի երկու կամք՝ որպես Աստված և որպես մարդ։ Այդուհանդերձ նրա մարդկային բնության կամքը լիովին համաձայն է աստվածայինին։ Հայոց Եկեղեցու վերաբերմունքն այս հարցին Մանազկերտի 726 թ. Ժողովում այն է, որ թեև ըստ բնությունների կարելի է ընդունել երկու կամք, սակայն ըստ միավորության Քրիստոս մեկ կամք ունի, և ըստ միավորության երկու կամք համարելը դատապարտելի է։
Կոստանդնուպոլսում 11 տարի անց տեղի ունեցած ժողովը, որը անվանվել է Տրուլի ժողով, անվանում են Հինգ-Վեցերորդ Տիեզերական ժողով։ Այն ընդունել է հարյուր երկու կանոններ։
Արտաքինն հղումներ
Համլետ Դավթյան, ԵԿԵՂԵՑԱԿԱՆ ԺՈՂՈՎՆԵՐԻ ԹՎԱՑՅԱԼ ԻՆՔՆՈւՐՈւՅՆՈւԹՅԱՆ ՀԱՐՑԻ ՇՈւՐՋԸ
Տես նաև
Կատեգորիա:Տիեզերական ժողովներ Կատեգորիա:Քրիստոնեություն Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ
Կանյադա Ռոսալ
Կանյադա Ռոսալ (Cañada Rosal) բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիաում, գտնվում է Սևիլյա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Էսիխա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 25 կմ2։ Բնակչությունը՝ 3242 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 79 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սևիլյա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Դպրոցական դասադուլ հանուն կլիմայի
Դպրոցական դասադուլ հանուն կլիմայի (Skolstrejk för klimatet), կամ «Ուրբաթները հանուն ապագայի» (Fridays For Future, FFF), դպրոցականների և ուսանողների միջազգային հասարակական շարժում, որի մասնակիցները գլոբալ տաքացման դեմ պայքարի «արագ և վճռական գործողություններ» են պահանջում քաղաքական գործիչներից։
2018 թվականի օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին շվեդ աշակերտուհի Գրետա Թունբերգը միայնակ, «դպրոցական դասադուլ հանուն կլիմայի» պաստառով հանդերձ, դուրս է եկել Շվեդիայի խորհրդարանի շենքի դիմաց։ Որոշ ժամանակ անց նման անվանումով զարգացել է հասարակական շարժում, որը տեղի է ունեցել դպրոցականների և ուսանողների հանրահավաքներում, որոնք սովորաբար կայացել են ուրբաթ, և որոնց դպրոցականներն ու ուսանողները հաճախում են ուսման փոխարեն։
2019 թվականի մարտին և մայիսին «համընդհանուր դասադուլներում» հավաքվել են հարյուր հազարավոր դպրոցականներ աշխարհի ավելի քան հարյուր երկրներից, 2019 թվականի սեպտեմբերին «համընդհանուր շաբաթում»՝ 6-7 միլիոն մարդ։
Բաժնետոմսերի ժամանակագրություն
2018 թվականի օգոստոսի 20-ին ռեկորդային անտառային հրդեհներից հետո շվեդ աշակերտուհի Գրետա Թունբերգը որոշել է դպրոց չգնալ մինչև սեպտեմբերի 9-ի Շվեդիայի ընտրությունները։ Ամեն օր երկու շաբաթվա ընթացքում նա խորհրդարանի շենքի մոտ նստած էր «Skolstrejk för klimatet» («դպրոցական դասադուլ հանուն կլիմայի») պաստառով։ Նրա պահանջների թվում է եղել ջերմոցային գազերի արտանետումների նվազեցումը Շվեդիայում՝ Փարիզի համաձայնագրի շրջանակներում։
Սեպտեմբերի 7-ին նա հայտարարել է, որ կշարունակի դասադուլ անել ամեն ուրբաթ, քանի դեռ Շվեդիան չի հետևել Փարիզյան համաձայնագրին ։
2018 թվականի նոյեմբերին Ավստրալիայում ուրբաթօրյա դասադուլ են արել հազարավոր ուսանողներ։ 2018 թվականի դեկտեմբերին Կատովիցեում կլիմայի փոփոխության մասին ՄԱԿ-ի համաժողովի ժամանակ դասադուլներ են անցկացվել Ավստրալիայի, Ավստրիայի, Բելգիայի, Կանադայի, Հոլանդիայի, Գերմանիայի, Ֆինլանդիայի, Ճապոնիայի, Շվեյցարիայի, Անգլիայի և ԱՄՆ-ի 270 քաղաքներում ։
2019 թվականին դասադուլները շարունակվել են տարբեր երկրներում, այդ թվում՝ Նոր Զելանդիայում, Ուգանդայում և Կոլումբիայում ։ Գերմանիայում և Շվեյցարիայում բողոքի է դուրս եկել 45 000 ուսանող ։
Առաջին «գլոբալ դասադուլ»․ 2019 թվականի մարտի 15
2019 թվականի մարտի 15-ին տեղի ունեցավ առաջին կենտրոնացված կազմակերպված «գլոբալ դասադուլ հանուն կլիմայի»՝ շուրջ 2000 բողոքի ակցիաներ 123 երկրներում ։ Ցուցարարների ընդհանուր թիվը կազմել է ավելի քան 1,4 միլիոն մարդ ։
Աբհայյագիրի
Աբհայյագիրի, վանական կենտրոն և բուդդիստական դպրոց Տհերավադայում, կառուցված Անուրադհապուրում, այն ժամանակվա Ցեյլոնի մայրաքաղաքը, Բատտագամինի Աբհայա թագավորի օրոք (գահակալել է մ.թ.ա. 29-17 թթ.)։ Սկզբում այն միացվել է հարակից Մահավիհարային, սակայն շուտով վարդապետների և աշխարհիկ համայնքի անհամաձայնության արդյունքում առանձնացվել է։ Գադժաբախու I-ի (113-135 թթ.) օրոք ձեռք է բերել հարստություն և զորություն։ Վանական կենտրոնը ծաղկում է մինչև XIII դարը, երբ Անուրադհապուրը լքված չէր։ Հիմնական համայնքներից երկուսը գործել են XVI դարում։ Արձանագրություններից մեկի համաձայն, վանքը կառուցվել է մ. թ. ա. 89-77 թվականների միջակայքում, երբ երկիրը կառավարում էր Վալագամբա անունով թագավորը ։
Դպրոցական դասադուլ հանուն կլիմայի
Առաջին «գլոբալ դասադուլ»․ 2019 թվականի մարտի 15
2019 թվականի մարտի 1-ին դասադուլի գլոբալ համակարգող խմբից 150 մարդ, ներառյալ Գրետա Թունբերգը, բաց նամակ են գրել The Guardian-ին ․"Մենք՝ դեռահասներս, խորապես մտահոգված ենք մեր ապագայով։ Մենք մարդկության ապագան ենք առանց ձայնի իրավունքի։ Մենք այլևս չենք հաշտվի այդ անարդարության հետ։ Ի վերջո, մենք պետք է կարգավորել կլիմայական ճգնաժամին, որպես ճգնաժամ։ Սա մարդկության պատմության մեջ ամենամեծ սպառնալիքն է, և մենք չենք համակերպվի կառավարությունների անգործության հետ, որը վտանգում է մեր ողջ քաղաքակրթությունը։ Կլիմայի փոփոխությունն արդեն տեղի է ունենում։ Դրա պատճառով արդեն մարդիկ են զոհվում, մահանում են հիմա, բայց մենք կարող ենք և պետք է կանգնեցնենք այս ամենը։"Ռուսաստանում գործողություններ էին նախատեսվում Մոսկվայում, Նովոսիբիրսկում, Կիրովում և Յարոսլավլում, ինչպես նաև Իզևսկում, բայց բողոքի ակցիաներ տեղի են ունեցել միայն Մոսկվայում և Կիրովում ։ Ուկրաինայում ակցիաներ են անցկացվել Կիևում, Խարկովում, Դնեպրում, Նիկոլաևում, Զապորոժիեում և Տերնոպոլում ։
Աբհայյագիրի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շրի Լանկայի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Բուդդայական տաճարներ
Դպրոցական դասադուլ հանուն կլիմայի
Երկրորդ «գլոբալ դասադուլ»․ 2019 թվականի մայիսի 24
Երկրորդ նմանատիպ բողոքի ակցիաները սկսվել է Նոր Զելանդիայում և Ավստրալիայում ։ Հարյուր հազարավոր ուսանողներ աշխարհի ավելի քան 1600 քաղաքներում դասադուլ են արել 125 երկրներից ։
Կլիմայական դասադուլ Ահենում․ 2019 թվականի հունիսի 21
2019 թվականի հունիսի 21-ին 17 երկրների շուրջ 40 000 ուսանողներ դասադուլ են արել գերմանական Ահենում ։
Հունիսի 19-ին՝ դասադուլից քիչ առաջ, Ահեն քաղաքը հետևել է գերմանական մի քանի այլ քաղաքների օրինակին և հայտարարել է «կլիմայական ճգնաժամի» վիճակը ։ 2019 թվականի հունիսի 22-ին FFF-ի մոտ 20 000 ակտիվիստներ և այդ շարժումից բոլորը մասնակցել են Գերմանիայի արևմուտքում Հյուսիսային Ռեյն-Վեստֆալիայի Հյուսիսային Ռեյն-Վեստֆալիա երկրամասում գտնվող Գարցվայլերի ածխի քարհանքի վրա հարձակմանը, որի ընթացքում նրանք վիրավորել են կարիերայի պաշտպանության համար ժամանած 8 ոստիկանի, ինչպես նաև երկու օրով արգելափակել են այդ ածխի հանքի և ածխի էլեկտրակայանի միջև գնացքների երթևեկությունը, որն ապահովում է ամբողջ Հյուսիսային Ռեյն-Վեստֆալիան   ։ «Մենք քաղաքացիական անհնազանդությունը համարում ենք բողոքի օրինական ձև։ Դա անհրաժեշտ է մեր ապագան պաշտպանելու համար»  ։
«Գլոբալ շաբաթ»․ 2019 թվականի սեպտեմբերի 20-27
Սեպտեմբերի 20-ին և 27-ին տեղի է ունեցել երկու «գլոբալ դասադուլներ», որոնք միավորվել են միասնական դասադուլի շրջանակներում»։ Ակցիան նվիրված էր կլիմայի փոփոխության ոլորտում ՄԱԿ-ի՝ սեպտեմբերի 23-ին կայացած գագաթաժողովին ։
2019 թվականի սեպտեմբերի 20-ի ակցիային, կազմակերպիչների տվյալներով, մասնակցել է 156 երկրից շուրջ 4 միլիոն մարդ։ Առավել զանգվածային ակցիան (250 հազար մասնակից) տեղի է ունեցել Նյու Յորքում, որտեղ ելույթ է ունեցել շարժման առաջնորդ Գրետա Թունբերգը ։
GreenPeace-ի տվյալներով՝ սեպտեմբերի 27-ին ակցիային մասնակցել է 6,6 միլիոն մարդ ամբողջ աշխարհում  ։
Մոնրեալում հանրահավաքը, որին մասնակցել է Գրետա Թունբերգը, ամենամեծն է՝ 500 հազար մարդ։ Հանրահավաքն այդպիսով դարձել է Քվեբեկի պատմության մեջ խոշորագույն հանրահավաքը ։
Ռուսաստանում «դպրոցական դասադուլներ հանուն կլիմայի» են անցկացվել 30 բնակավայրերում, դրանց մասնակցել է շուրջ 650 մարդ ։
Գիտնականների գնահատական
Գիտնականների ճնշող մեծամասնությունը կարծում է, որ ջերմոցային էֆեկտը, որը տաքացնում է երկիրը, զգալիորեն ուժեղացված է ածխաթթու գազի և այլ ջերմոցային գազերի հսկայական ծավալների արտանետումներով, որոնք առաջացել են մարդու գործունեության հետևանքով ։
2019 թվականի հունվարի 31-ին ավելի քան 3400 գիտնականներ բաց նամակ են ստորագրել՝ ի պաշտպանություն Բելգիայում «դպրոցական դասադուլ հանուն կլիմայի»։ Նամակում ասում է. «կլիմայի մասին գիտության տրամադրած փաստերի հիման վրա քարոզարշավի մասնակիցները ճիշտ են։ Մենք գիտնականներս աջակցում ենք կլիմայի փոփոխության դեմ պայքարին» ։
2019 թվականի փետրվարի 13-ին Անգլիայում 224 ակադեմիկոսներ բաց նամակ են ստորագրել, որում «լիակատար աջակցություն են հայտնել ուսանողներին» ։
Մարտի 5-ին 700 գերմանացի գիտնականներ հանրագիր են ստորագրել՝ ի պաշտպանություն դասադուլների ։
Ավելի քան 12 հազար գիտնականներ Գերմանիայից, Ավստրիայից և Շվեյցարիայից ստորագրել են «երիտասարդ ցուցարարների մտավախություններն արդարացված են և պահպանվում են առավել առաջադեմ գիտական գիտելիքներով» հանրագիրը «գիտնականները հանուն ապագայի» կայքում ։ Հիմնվելով գիտական տվյալների վրա՝ գիտնականները հայտարարում են, որ կլիմայական ճգնաժամն իրապես գոյություն ունի, սակայն կլիմայի պաշտպանության ներկայիս միջոցառումները, ինչպես նաև կենսաբազմազանությունը, անտառները, ծովային ռեսուրսներն ու հողերն այնքան էլ բավարար չեն։ «Ուրբաթ հանուն ապագայի» շարժման շրջանակում սովորողների մոբիլիզացումը ցույց է տալիս, որ երիտասարդները հասկացել են իրավիճակի վտանգը։ Խնդրագրի ստորագրողներն ամբողջությամբ հավանություն են տալիս արագ և վճռական գործողությունների նրանց պահանջին։
Շվեյցարական Le Temps 262 օրաթերթի կայքում տեղադրված խնդրագրում շվեյցարացի, ֆրանսիացի և բելգիացի հետազոտողները դատապարտել են կլիմայի փոփոխության դեմ հանդիման պետական մարմինների անգործությունը և կոչ են արել մարտի 15-ին մասնակցել բողոքի ակցիաներին ։
2019 թվականի ապրիլին «երիտասարդ ցուցարարների մտավախություններն արդարացված են» վերնագրով նամակը հրապարակվել Է Science-ում և ստորագրվել է աշխարհի 3000 գիտնականների կողմից ։
2019 թվականի հունիսին Բրիտանիայում 1000 բուժաշխատողներ, ներառյալ պրոֆեսորներ և հասարակական գործիչներ, կոչ են արել լայն ոչ բռնի քաղաքացիական անհնազանդության՝ ի պատասխան կլիմայական ճգնաժամի կանխմանն ուղղված իշխանությունների «խիստ ոչ ադեկվատ» գործողությունների ։