cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռումտիկին
1915-ին ուներ 750 տուն հայ բնակիչ։ Հիմնականում զբաղվում էին գյուղատնտեսությամբ և արհեստներով։ Ունեին եռախորան եկեղեցի (Ս․ Աստվածածին)՝ կից վարժարանով (Պարթևյան)։ Գյուղում և շրջակայքում պահպանված պատմական հուշարձաններից նշանավոր էին Հալիս գետի հյուսիսային ափին գտնվող ժայռակոփ բնակարանները, ստորերկրյա անձավ–բնակավայրը, կիկլոպյան հսկա քարերով կառուցված «Դևի տուն» կոչվող աշտարակը։ Գերմանացի հնագետները 1913–14-ին պեղել են Ռումտիկինի մերձակա բրգաձև դամբարանները։ Ռումտիկինի հայտնի սրբավայրն էր Լուսաղբյուրը, որի սպիտակ մարմարյա ավազանում (10 մ х 5 մ) է ըստ ավանդության, մկրտվել է Գրիգոր Լուսավորիչը։ Ռումտիկինի հայ բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել և կոտորվել են 1915-ին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Փրկվածները 1918-ին վերադարձել են գյուղ, 1920-ին՝ ստիպված հեռացել։ Մի մասը ներգաղթել է Սովետական Հայաստան։ Հայկական ՍՍՀ–ում և արտասահմանում ապրող ռումտիկինցիների նախաձեռնությամբ, ի հիշատակ զոհված համագյուղացիների, Երևանի Սովետաշեն (այժմ Նուբարաշեն) թաղամաս տանող ճանապարհին 1975-ին կառուցվել է «Լուսաղբյուր» հուշարձանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կայսերիի մարզ
Այնըբրըղը
Այնըբրըղը, վայր Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի նահանգի Հազրոյի գավառում։ Այստեղ է գտնվում Թովմասի վանքը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայրեր
Բենգալյան կատու
Բենգալյան կատուն ընտանի կատվի (Felis silvestris catus) և հովազակատվի (Prionailurus bengalensis) միջցեղային խառնածինն է։
Բենգալյան ցեղատեսակի ստեղծման պատմությունը
Բենգալյան ցեղատեսակի պատմությունը սկսվում է ԱՄՆ-ում 1961 թվականին։ Ցեղատեսակի հեղինակն է Ջին Միլլը (այն ժամանակ՝ Ջին Սագդեն)։ 1961 թվականին Ջին Միլլը գիտական գործուղում է կատարում հարավ-արեւելյան Ասիա, Բանգկոկ։ Այդ տարածաշրջանի բնությունը ընձառյուծային կատուների բնական բնակատեղին է։ Այդ ժամանակ տվյալ տեսակի կատուները որսագողության պատճառով գտնվում էին ոչնչացման եզրին։ Նրանց սպանում էին թանկարժեք մորթու համար, իսկ կատվի ձագերին վաճառում էին զբոսաշրջիկներին որպես կենդանի հուշանվերներ։ Տեսնելով փոքրիկ ձագերին առևտրականի զամբյուղում, Ջինը չկարողացավ մնալ անտարբեր։ Նա գնեց ասիական ընձառյուծային կատվի ձագին և տարավ իր հետ Ամերիկա, ձագին Մալայզիա մականուն տալով։
Չնայած, որ Մալայզիան մեծացել էր տան պայմաններում, նա ուներ վայրի կենդանու բնավորություն։ Բայց կտղուցի ժամանակ Մալայզիան բարեհաճություն ցուցաբերեց ընտանի սեւ կատվի նկատմամբ, որն ապրում էր Ջինի մոտ։ Այդպիսի խաչասերման արդյունքում, ի զարմանս բոլորի, 1963 թվականին ծնվեց կենսունակ առողջ խառնածին Կին-Կին մականունով էգ կատվիկ՝ մորից ժառանգած բծավոր գույնով։ Այդ պահին Ջին Սագդեն որոշեց սկսել նոր ցեղատեսակ ստեղծելու աշխատանքները։ Այդ ցեղատեսակը պիտի ունենար վայրի ընձառյուծային կատվի տեսք, բայց միառժամանակ տան կատվի բնավորություն։ Երբ Կին-Կինը մեծացավ, քանի որ չկային այլ հավակնորդներ, նրան զուգավորեցին հենց այն տան սև կատվի հետ։ Դրանով աշխատանքները դադարեցին, քանի որ Ջինի առաջին ամուսինը մահացավ, Մալայզիան հանձնվեց կենդանաբանական այգի, իսկ Կին-Կինը մահացավ թոքաբորբից։
15 տարի անց (արդեն Ջիմի Միլլը) իմացավ ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիայի համալսարանի լաբորատորիայում անցկացվող վայրի և ընտանի կատուների իմունիտետի համեմատական հետազոտության մասին։ Դրա արդյունքում հայտնաբերվեց, որ որոշ վայրի կատուները իմունիտետ ունեն սպիտակարյունության դեմ։ Մնացել էր պարզել, բնածին է, թե ձեռքբերովի է այդ իմունիտետը։ Դրա համար գիտնականներն ընձառյուծային և տարբեր ցեղատեսակների ընտանի կատուների միջեւ կատարեցին միջցեղային խաչասերմումներ։ Ջին Միլլը խնդրեց գիտախմբի ղեկավար Ուիլարդ Սենտերվոլից փոխանցել իրեն խառնածինների առաջին սերնդի մի քանի էգ կատու։ Եվ նա համաձայնվեց։ Դրա արդյունքում Ջինն իր տան ետին բակում բնակեց 9 էգ կատու՝ առաջին սերնդից։ Հենց այս պահից սկսվեցին բենգալյան կատվի ստեղծման լուրջ աշխատանքները։ Առաջին սերնդի խառնածին էգերի ձեւավորման գործընթածում նրանց զուգավորել էին տարբեր ցեղատեսակների ընտանի կատուների հետ, որոնց թվում էին բիրմայական կատուն և եգիպտական մաուն։ 1982 թվականին Ջինը պատահական հանդիպեց և գնեց մի վայրի կատու, որն ուներ բծավոր, ոսկե նարնջագույն գույն։ Նա հանդիպեց այդ կատվիկին Նյու Դելիի կենդանաբանական այգիներից մեկում։ Կատվին տուն բերելով, անվանեց նրան Դելի և գրանցեց CFA-ում որպես փորձառական մաու։
Մեծանալով, Դելին դարձավ Ջինի էգ կատուների փեսացուն։ Դելիից ծնված բոլոր ձագերը ունեին մորթի հիանալի փայլ, որն արմատացավ բենգալյան ցեղատեսակի մեջ։ Ջինը շարունակում էր ցեղատեսակի ստեղծումը։ Մոտ 20 տարի անցավ մինչեւ ինքը իրականացրեց իր մտահղացումը։ Ջին Միլլը ստեղծեց մի բարի էակ վայրի մորթիով։
Այսօրվա դրությամբ բենգալյան ցեղատեսակը ճանաչվել է գրեթե բոլոր կատվագիտական կազմակերպությունների կողմից։
Բնավորությունը
Բենգալյան կատուները միավորում է վայրի և ընտանի կենդանու խառնվածքը։ Ունեն լավ զարգացած որսորդական բնազդ։
Ցեղատեսակի ստանդարտը WCF համակարգում
Մարմինը. միջինից մինչև խոշոր, մկանուտ, ձիգ, ամրակազմ, միջին երկարության և մկանուտ վերջավորություններով։ Թաթերը մեծ են, կլորաձև։ Պոչը հաստ, միջին երկարության, կլորաձև ծայրով։
Գլուխը. թանձր գանգ, որը երկարությամբ մի փոքր ավելի մեծ է, քան լայնությամբ, կլորավուն ուրվագծով և վիթխարի ու լայն մռութով։ Պարանոցը երկար է և ուժեղ։
Կզակը. ուժեղ։
Ականջները. փոքրից մինչև միջին չափերի, մի փոքր առաջ թեքված, կլորավուն ծայրով, երբեմն վայրի բծով։
Մորթին. կարճ, խիտ, փայլուն և մետաքսանման։
Խնամում
Բենգալները կոկ մորթի ունեցող կարճամազ կատուներ են (շատ հազվադեպ է, որ դառնում են ալերգիայի պատճառը)։ Սանրելու և լողանալու կարիք չունեն (բացառելով մազափոխման ժամանակը)։ Պարտադիր է կանոնավորապես կտրել ճանկերը։ Նույնպես պարտադիր է ճանկերի սրիչի առկայությունը։
Անտվերպեն
Անտվերպեն (Antwerpen, Anvers), քաղաք և համայնք Բելգիայում՝ Ֆլանդրիայի Անտվերպեն մարզի վարչական կենտրոնը։ Գտնվում է Շելդա գետի և Ալբերտա ջրանցքի վրա։ Անտվերպենի բնակչությունը կազմում է :
Պատմություն
Առաջին անգամ հիշատակվում է 7-րդ դարում։ Ծովային, օդային ուղիների և երկաթուղային միջազգային հանգույց է։ 14-18-րդ դարերում Անտվերպենը եղել է Արևմտյան Եվրոպայի ֆինանսական-առևտրային գլխավոր կենտրոններից։
Աշխարհագրություն
Անտվերպենը Շելդայով բաժանված է երկու մասերի, որոնք իրար միացած են գետի տակ կառուցված թունելներով։
Ճարտարապետություն
Շելդային է հարում քաղաքի հին մասը, որտեղ բարձր արվեստով առանձնանում են՝ գոթական Սուրբ Աստվածամոր տաճարը (1352-1616), Սթեն դղյակը (վերակառուցվել է 1520-1521), ուշ գոթական Սինթ Յակոբսկերկ եկեղեցին (1491-1507), «Մսագործների տունը» (1501-1503) և այլ տներ։
Գրոնտե-մարկտ հրապարակում են ֆլամանդական վերածննդի հուշարձաններ՝ ռատուշան (1561-1535, ճարտարապետ՝ Կ․ Ֆլորիս) և 16-րդ դարի գիլդիական տները․ բարոկկոյի ոճով են կառուցված Սինթ-Կարոլուս-Բորոմեսուկերկ եկեղեցին (1614-1621, ճարտարապետ՝ Պ․ Խյոյսենս), արքայական պալատը (1743-1745, ճարտարապետ՝ Յա․ Պ․ Բաուրսխեյդտ)։
20-րդ դարում կառուցվել են «Տորենգեբաու» բարձրահարկ շենքը (1930-1931), օդանավակայանը (1931, ճարտարապետ՝ Ս․ Յասինսկի), Քիլ բնակելի կոմպլեքսները (1950-1955, ճարտարապետ՝ Ռ․ Բրամ, Վ․ Մարմանս, Ռ․ Մաս), Լյուխտալը (1955, ճարտարապետ՝ Հ․ վան Քյոյկ) և այլն։ Թանգարաններից են արվեստների արքայական թանգարանը (հիմն․՝ 1810), տպագրիչներ Կ․ Պլանտենի և Բ․ Մորետուսի տունը, Պ․ Պ․ Ռուբենսի տունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի նավահանգստային քաղաքներ
Գեորգիոս Պապանդրեու Կրտսեր
Գեորգիս Պապանդրեու (Γεώργιος Παπανδρέου (νεότερος), ), հույն պետական և քաղաքական գործիչ, 2009-2011 թվականներին եղել է Հունաստանի վարչապետ։ 2006 թվականից (վերընտրվել է 2012 թվականին) Սոցիալիստական ինտերնացիոնալի նախագահը։
Նրա հայրն ու պապը նույնպես եղել են Հունաստանի վարչապետ։
Վաղ կյանք
Ծնվել է Մինեսոտայի Սեյնթ Փոլ քաղաքում, Անդրեաս Պապանդրեուի ընտանիքում, որն այդ ժամանակ դասավանդում էր տեղական համալսարանում։ Նրա մայրը՝ Մարգարեթ Պապանդրեուն (ի ծնե Չանտ) ծագումով ամերիկացի է։ Գեորգիոս Պապանդրեուն ուսանել է Ամհերսթի քոլեջում (որտեղ նրա հանրակացարանի հարևանը եղել է Ադոնիս Սամարասը), Ստոկհոլմի համալսարանում, Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցում և Հարվարդի համալսարանում։ Հունաստանում ռազմական բռնապետության ռեժիմի անկումից հետո Պապանդրեուի ընտանիքը վերադարձել է հայրենիք, որտեղ Անդրեաս Պապանդրեուն արագ դարձել է ամենաազդեցիկ քաղաքական գործիչներից մեկը։
Քաղաքական կարիերա
Գեորգիոս Պապանդրեուն միացել է Համահունական սոցիալիստական շարժում կուսակցությանը, որը գլխավորում էր նրա հայրը։ 1984 թվականին առաջին անգամ ընտրվել է կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի անդամ։ 1981 թվականից Գեորգիոս Պապանդրեուն մշտապես ընտրվել է Հունաստանի խորհրդարանի անդամ։ Բազմիցս եղել է կառավարությունում՝ հոր ղեկավարությամբ։ 1985 թվականին եղել է Մշակույթի նախարարության պետական քարտուղարի տեղակալ։ 1988-1989 և 1994-1996 թվականներին եղել է կրթության և կրոնական հարցերի նախարար։ 1993-1994 թվականներին՝ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ։
Հոր մահից հետո կարիերան շարունակել է կառավարությունում և Համահունական սոցիալիստական շարժում կուսակցությունում։ 1996-1999 թվականներին Կոնստանտինոս Սիմիտիսի առաջին կաբինետում զբաղեցրել է արտաքին գործերի նախարարի տեղակալի պաշտոնը։ 1999 թվականին ստացել է արտաքին գործերի նախարարի և միաժամանակ Սուրբ Աթոն լեռան մարզպետի պորտֆելը։ Այդ պաշտոններում մնացել է մինչև 2004 թվականը՝ սոցիալիստական կառավարության հրաժարականը։ 2004 թվականին նա զբաղեցրել է նաև Աթենքում 2004 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղերի անցկացման համակարգման լիազոր նախարարի պաշտոնը։
2004 թվականին Գեորգիոս Պապանդրեուն ընտրվել Է Համերկրային սոցիալիստական շարժում կուսակցության նախագահ։ Նրա ղեկավարությամբ երկու անգամ անընդմեջ կուսակցությունը պարտություն է կրել՝ 2004 և 2007 թվականների համընդհանուր ընտրություններում։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 4-ի արտահերթ ընտրությունների արդյունքներով կուսակցությունը վստահ հաղթանակ տարավ և իրավունք ստացավ ձևավորել միակուսակցական կառավարություն։
Հունաստանի վարչապետ
2009 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Գեորգիոս Պապանդրեուն ստանձնել է երկրի նոր վարչապետի պաշտոնը։ Երդումն ընդունել է Հունաստանի ուղղափառ եկեղեցու առաջնորդ, արքեպիսկոպոս Հիերոնիմոս 2-րդը՝ Հունաստանի նախագահ Կարոլոս Պապուլիասի ներկայությամբ ։
Նույն օրը հրապարակվել է նոր կառավարության կազմը, որտեղ Գեորգիոս Պապանդրեուն թողել է արտաքին գործերի նախարարի և Սուրբ Աթոն լեռան նահանգապետի պաշտոնը ։
2011 թվականի նոյեմբերի 11-ին պաշտոնապես հայտարարել է կառավարության ղեկավարի պաշտոնից իր հրաժարականի մասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Ստոկհոլմի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հունաստանի վարչապետներ Կատեգորիա:Հույն դիվանագետներ
Միքայել Զոլյան
Միքայել Սուրենի Զոլյան, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավոր, «Իմ քայլը» դաշինք ։ Քաղաքագետ, հասարակագետ, հրապարակախոս, պատմական գիտությունների թեկնածու, դասախոս։
Սուրեն Զոլյանի որդին է։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1980 թվականի հունիսի 19-ին Երևանում։ 2000 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության բաժինը։ 2001 թվականին ստացել է մագիստրոսի աստիճան՝ ավարտելով Բուդապեշտի Կենտրոնական եվրոպական համալսարանի ազգայնականության ուսումնասիրությունների բաժինը։ 2002 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության բաժնի մագիստրատուրան։ 2005 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ասպիրանտուրան՝ պատմության բաժինը։ Պատմական գիտությունների թեկնածու է։ 2002 թվականից դասավանդել է Երևանի Վալերի Բրյուսովի անվան պետական լեզվահասարակագիտական համալսարանում, 2009 թվականին ստացել է դոցենտի գիտական կոչում։ 2002-2004 թվականներին դասախոսել է Հայ-ռուսական (Սլավոնական) համալսարանի միջազգային հարաբերությունների և քաղաքագիտության ֆակուլտետում։ 2007-2010 թվականներին եղել է Բրյուսովի անվան համալսարանի քաղաքացիական հասարակության և ժողովրդավարության հետազոտությունների կենտրոնի տնօրեն։ 2015-2017 թվականներին աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ Փիլիսոփայության, սոցիոլոգիայի և իրավունքի ինստիտուտում՝ որպես ավագ գիտաշխատող։
Քաղաքական գործունեություն
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի համամասնական ցուցակով։ Որպես քաղաքական վերլուծաբան՝ հեղինակ է հայաստանյան և միջազգային գիտական ամսագրերում և մամուլում տպագրված բազմաթիվ վերլուծությունների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքագետներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հասարակագետներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Քաշմիրի
Քաշմիրի կամ Քոշուր (քաշմ.` كٲشُر, कॉशुर, 𑆑𑆳𑆯𑆶𑆫𑇀), Ջամու և Քաշմիր նահանգի պաշտոնական լեզուներից մեկը, պատկանում է հնդեվրոպական լեզուների ընտանիքին ։ Քաշմիրի լեզվով խոսում են մոտավորապես 7,1 մլն. մարդ ինչպես Հնդկաստանում, այնպես էլ Պակիստանում ։
Քաշմիրի այբուբեն
Հինդուիզմ դավանող քաշմիրի կրողները նախկինում օգտվում էին շարադայի գրերից, որը սկիզբ է առնում բրահմայի հին հնդկերեն գրերից։ Մինչև վերջերս քաշմիրին խոսակցական լեզու էր։ Գրավոր խոսքում կիրառվում են արաբերեն և դևանագարի այբուբենները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդեվրոպական լեզուներ Կատեգորիա:Հնդկաստանի լեզուներ Կատեգորիա:Քաշմիր Կատեգորիա:Հնդարիական լեզուներ Կատեգորիա:Հնդկաստանի պաշտոնական լեզուներ Կատեգորիա:Հին լեզուներ Կատեգորիա:Հնդկաստանի մշակույթ
Far Cry 5
Խաղի ընթացք
Համաձայն ավանդույթին խաղը իրենից ներկայացնում հրաձգություն է առաջին դեմքից action-adventure ժանրում և ունի բաց աշխարհ, որում խաղացողը կարող է ազատ ճամփորդել։ Տարբերությունը կայանում է նրանում, որ այստեղ գոյություն ունի հերոսի ձևավորում, որի շնորհիվ կարելի է ըստ ճաշակի ձևավորել գլխավոր հերոսի տեսքը (մազերի ու մաշկի գույնը, սեռը) ։ Հասանելի են բազմաթիվ գադջեթներ և զենքեր թշնամիների դեմ պայքարելու համար։ Հերոսի արսենալում կա՝ հրացաններ, ատրճանակ, դիպուկահարի հրաձիգ, ականանետ, նետ, դանակ, նռնակ, մոլոտովի կոկտեյլ, բահ և այլն ։ Հերոսը կարող է օգտվել բազմաթիվ փոխադրամիջոցներից, օրինակ՝ ուղղաթիռ, մեքենա, նավ և այլն։ Խաղում գոյություն ունի հավաքագրման համակարգ, որի շնորհիվ կարելի է հավաքագրելլ տեղաբնակներին և նրանց հետ մեկ տեղ պայքարել թշնամինների դեմ, սակայն մինչ դա պետք է հարգանք և հեղինակություն ձեռք բերել ապագա համախոհների շրջանում։ Խաղում շնորհիվ Far Cry Primal-ում հայտնի համակարգի, կարելի է ընտելացնել վայրի կենդանիների։ Ընտելացված կենդանիները նույնպես կարող են օգնել հերոսին կռվի ժամանակ։ Խաղում գոյություն ունի ձկնորսության մեխանիզմ ։ Խաղը կարելի է խաղալ միայնակ կամ օնլայն բազմամարդ խաղային ռեժիմով ։ Ինչպես նաև կա քարտեզի խմբագրման ֆունկցիա ։
Սյուժե
Խաղի դեպքերը տեղի են ունենում հորինած Խոուպ շրջանում, որն էլ գտնովում է Մոնտանա նահանգում, որտեղ ապրում է Իոսիֆ Սիդ անունով կեղծ մարգարեն։ Նա իրեն համարում էր ընտրյալ, ով պետք է պաշտպանի մարդկությանը «անխուսափելի փլուզումից», այսպիսով նա տեղծում է խումբ «Էդեմի դարպասներ» անունով։ Իր խոսքերով, այս կազմակերպությունը գոյություն ուներ հասարակության փրկության համար, փաստորեն Սիդը ցեղական առաջնորդ էր, իսկ «Էդեմի դարպասները»՝ կրոնական աղանդ։ Նրա օրոք այս աղանդը ծավալում էր, և հարկադրող, և վախեցնող գործունեություն այդ շրջանում, դրանով իսկ թույլ չտալով բնակչությանը դիմել օգնության։ Երբ «Էդեմի դարպասներ»ի առաջնորդ՝ Իոսիֆ Սիդի ձեռբակալման ժամանակ իրավապահ մարմնի շատ աշխատողները գերի են ընկնում, հերոսը զինված կոնֆլիկտ է ունենում աղանդի անդամների և տեղի բնակչության հետ ։
Խաղի ընթացքում, խաղացողը գտնելով նոր ընկերների ազատում է Դատչա կղզին, իսկ հետո շրջանի բոլոր մասերը, սպանելով Իոսիֆի ընտանիքի անդամներին։ Այս ամենից հետո նա առաջարկ է ստանում Հորից, ով հերոսին հրավիրում է իր կղզի, որից հետո հերոսը կանգնում է ընտրության առաջ։
Մշակում
Խաղը մշակել է Ubisoft Montreal ստուդիան, Ubisoft Toronto, Ubisoft Kiev, Ubisoft Shanghai և Ubisoft Reflections-ի հետ միասին ։ Խաղում օգտագործվել է Dunia Engine խաղային շարժիչը, սրա փոփոխված տարբերակը CryEngine օգտագործվել է Far Cry խաղաշարքի այլ խաղերի համար ։ Իրական շրջակա միջավայր ստանալու համար, ծրագրավորողների խումբը մեկնել է Մոնտանա նահանգ և երկու շաբաթ շարունակ ուսումնասիրել և տեղեկություններ է գտել շրջակա միջավայրի և բնակչության մասին, ովքեր չէին ցանկանում, որ կողմնակի անձիք խառնվեն իրենց կյանքին։ Անտագոնիստների կազմը լայնացավ քանի-որ ծրագրավորողները չէին ցանկանում, որ խաղում լինի միայն մեկ գլխավոր չարագործ ։
2016 թվականին Far Cry Primal խաղի թողարկումից հետո, Ubisoft-ը հայտարարեց, որ հաջորդ Far Cry-ի ստեղծումը կպահանջի ավելի շատ ժամանակ և այն չի թողարկվի 2017 թվականին ։ 2017 թվականի մայիսի 26-ին Ubisoft-ը տարածեց մի քանի թիզերներ և պաստառներ խաղի պաշտոնական թողարկումից առաջ ։ Որպես խաղի թողարկման ամսաթիվ նշվել էր 2018 թվականի փետրվարի 27-ը Microsoft Windows-ի, PlayStation 4-ի և Xbox One-ի համար։ Շնորհիվ Sony Interactive Entertainment և Ubisoft-ի միջև կնքված մարքեթինգային պայմանի, PlayStation 4-ի օգտատերերը խաղի սկզբում անվճար ստանում էին երեսվածքները։
Խաղի առաջին հավելումը՝ «Խավարի ժամանակ», որը պատմում էր Վիետնամի պատերազմի մասին, թողարկվեց 2018 թվականի հուլիսի 5-ին։ Վեմդելլ Ռեդլերը պետք է փրկեր իր գերեվարված ընկերներին, վերացնելով Վիետնամի ազգային բանակի զինվորներին և վերադառնա տուն։ Ավելացվել է երկու ռեժիմ ՝ «Կռիվ» և «Գոյատևում», որտեղ հասանելի են տարբեր տեսակի զինամթերքներ և որոշ դեպքերում նաև սահմանափակված են։
Երկրորդ հավելումը ՝ «Մարիս գերի» թողարկվեց 2018 թվականի հուլիսի 17-ին։ Նիկ Ռայը և Հյորկը հայտնվում են Կարմիր մոլորակում և սկսում պայքարել այլմոլորակայինների դեմ ։
Սցենար
Սյուժեի վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել անջատողականությունը։ Սցենարիստ Դէն Հէյի խոսքերով, երբ նա երիտասարդ էրմ հաճախ իրեն անվտանգ չէր զգում, դա կապված էր սառը պատերազմի հետ, ահաբեկչական հարձակումնների և ֆինանսական խնդիրների հետ։ Հէյը սցենար գրելը սկսել է 2014 թվականից։ Սցենարին օրիգինալություն հաղորդելու համար նա հերոսներին տվել է տարբեր աշխարհահայացքներ դեպքերի հետ կապված ։
Երաժշտություն
Ձայնային ռեժիսոր Թոնի Գրոնիկի խոսքերով, խումբը աշխատել է ձայնային ուղեկցության վրա հաշվի առնելով «Էդեմի դարպասներ» պատմությունը։ Երաժշտության ոճը փոխվում է, երբ գլխավոր հերոսը հայտնվում է տարբեր աղանդավորների կողմից ղեկավարվող տարածքներ։ Ինչպես նաև փոխադրամիջոցներում օգտագործվում է հատուկ լիցենզավորված երաժշտություն, որը կարող է փոփոխվել կախված այն շրջանից թե որտեղ է գտնվում մեքենան։ Խաղում կարելի է լսել հետևյալ երգերը «Build a Castle» («Կտեսնենք ամրոցը»), «Help Me Faith» («Օգնիր ինձ հավատալ»), «Keep Your Rifle By Your Side» («Պահիր քո հրացանը»), «Let The Water Wash Away Your Sins» («Թող ջուը լվանա ձեր մեղքերը»), «Now He’s Our Father» («Հիմա նա մեր հայրն է»), «Oh John» («Օ, Ջոն»), «Oh the Bliss» («О, Բլաժ»), «Set Those Sinners Free» («Ազատեք մեղսավորներին»), «The World Is Gonna End Tonight» («Այսօր կգա աշխարհի վերջը»), «We Will Rise Again» («Մենք նորից կաճենք»)։
Իակով Սիդը, ով Իոսիֆի մեծ եղբայրն էր, օգտագործում էր «Only you» երգի տարբերակը, որպեսզի հիպնոզի ենթարկի գերի ընկածներին։
Վաճառք
2019 թվականի տվյալներով Far Cry 5-ը դարձել է PS4-ի և Xbox One-ի համար ամենահաջողված ռելիզը Ubisoft-ի կողմից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր Կատեգորիա:Xbox One տեսախաղեր Կատեգորիա:PlayStation 4 տեսախաղեր Կատեգորիա:Համակարգչային խաղերի սերիաներ Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
(276) Ադելաիդա
(276) Ադելաիդա (Adelheid), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1888 թվականի ապրիլի 17-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Վիեննայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,120321 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9009 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3398 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ադելաիդա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 2,0112 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2013,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178815 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,63° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1888 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Անկուվա քաղաք
Ալիշահթի, ճանապարհային կայան Փոքր Հայքում, Յոզղաթ-Կեսարիա ճանապարհի վրա։ Խեթական թագավորների ձմեռանոց քաղաքն էր։ Գտնվում էր Հաթթուսասից արևելք. այն տեղադրվում է ժամանակակից Բաքիրբողազ և Խաջիկ բնակավայրերի շրջանում։ Նիկողայոս Ադոնցը Ալիշահթի վրա է տեղադրել խեթական Անկուվա քաղաքը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճանապարհային կայաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խեթական քաղաքներ
Մանոն
Մանոն (Manon), ֆրանսիացի երգահան Ժյուլ Մասնեի օպերա հինգ գործողությամբ։ Ֆրանսերեն լիբրետտոն Անրի Մելիակի և Ֆիլիպ Ժիլի ըստ ֆրանսիացի գրող աբբա Պրևոյի «Ասպետ դը Գրիյոյի և Մանոն Լեսկոյի պատմությունը» վիպակի (1731)։ Օպերայի առաջնախաղը կայացել է Փարիզի «Օպերա-կոմիկ» թատրոնում 1884 թ. հունվարի 19-ին։
«Մանոնը» Մասսնեի ամենաճանաչված օպերան է։ Այն իր ստեղծման օրվանից մեծ տեղ է զբաղեցնում համաշխարհայիմ թատրոնների խաղացանկում։
Գործող անձինք
Մանոն Լեսկո –                                 սոպրանո Լեսկո (Մանոնի եղբայրը) –               բարիտոն Կոմս դը Գրիյո –                               բաս Շեվալյե դը Գրիյո (կոմսի որդին) – տենոր Գիյո Մորֆոնտեյն –                          բաս Պարոն դը Բրետինյի –                        բարիտոն Պուսետ –                                    սոպրանո Ժավոտ –                                     մեցցո-սոպրանո Ռոզետ –                                      մեցցո-սոպրանո Հյուրանոցի տերը -                           բարիտոն
Գործողություն 1-ին. Ամյեն հյուրանոցի բակ
Հյուրանոց են գալիս մեծահարուստ դը Բրետինյին և նրա ավագ ընկեր Գիյո Մորֆոնտեյնը։ Նրանք ցանկանում են ճաշել դերասանուհիներ Պուսետի, Ժավոտի և Ռոզետի հետ։ Այցելուները պայմանավորվում են հյուրանոցի տիրոջ հետ, որ ճաշը տրվի բարձր մակարդակով։ Հյուրանոցի տերը նրանց հրավիրում է ներս։ Գալիս է Լեսկոն, նա սպասում է Առասից եկող կառքին, որով գալու է իր քույրը։ Կառքի ժամանելուն պես Լեսկոն արագ ամբոխի միջից գտնում է զարմուհուն՝ Մանոնին։ Մանոնը մի փոքր վախեցած է. սա նրա առաջին ինքնուրույն ճանապարհորդությունն է, նա գնացել է տանից, որպեսզի ծնողների պահանջով ընդունվի մենաստան (Արիա Je suis toujours tout étourdie («Ինձ մոտ միշտ գլխապտույտ է»))։ Լեսկոն գնում է որպեսզի վերցնի քրոջ ճամպրուկները։ Հյուրանոցից դուրս է գալիս Գիյոն։ Նա ապշում է Մանոնի գեղեցկությունից և անմեղությունից։ Գիյոն առաջարկում է Մանոնին մենաստան գնալու փոխարեն իր հետ գնալ Փարիզ։ Նրա համոզումները ընդհատվում են դեy Բրետինյիի և դերասանուհիների հայտնվելով, որոնք նկատում են Գիյոին։ Լեսկոն վերադառնում է։ Նա փորձում է սովորեցնել Մանոնին, թե ինչպես պետք է իրեն դրսևորի ազնվական ծագում ունեցող աղջիկը, որպեսզի վայր չգցի իր պատիվը (Լեսկոյի արիան Regardez-moi bien dans les yeux («Նայիր իմ աչքերին»))։ Ինքը անձամբ առանձնապես հետաքրքրված չէ այդ բարքերով և Մանոնին դարձյալ թողնում է միայնակ, որպեսզի գնա ընկերների հետ խաղաթուղթ խաղալու։ Մանոնի հանգստությունն ու անմեղությունը խառնվում են Գիյոի առաջարկից և մնալով մենակ նա սկսում է երազել, թե ինչպիսին կլիներ նրա կյանքը, եթե նա չգնար մենաստան (Արիա Voyons, Manon («Տե'ս, Մանոն»))։ Հյուրանոցի մոտ է հայտնվում մի երիտասարդ։ Դա շեվալյե դը Գրիյոն է, որը ուսումն ավարտելուց հետո վերադառնում է տուն՝ հոր մոտ։ Երիտասարդների անսպասելի հանդիպումը նրանց մոտ հանգեցնում է առաջին հայացքից սիրո ծննդի։ Մանոնը հրաժարվում է մենաստան գնալուց, իսկ դը Գրիյոն՝ հոր մոտ գնալու մտքից։ Նրանք որոշում են միասին գնալ Փարիզ (Դուետ «Nous vivrons à Paris» «Մենք կապրենք Փարիզում»)։ Զբաղեցնելով Գիյոի պատվիրած կառքը` սիրահար զույգը փախչում է։ Հյուրանոցից դուրս են գալիս Լեսկոն, Գիյոն, դը Բրետինյին և դերասանուհիները։ Գիյոն սկսում է փնտրել Մանոնին և իր պատվիրած կառքը։ Չգտնելով՝ նա գլխի է ընկնում, թե ինչ է կատարվել, և ինքն իրեն երդվում է վրեժխնդիր լինել անհնազանդ Մանոնից։
Գործողություն 2-րդ. Դը Գրիյոյի Փարիզյան բնակարանը
Առավոտ։ Դը Գրիյոն սեղանի մոտ նստած նամակ է գրում հորը։ Մանոնը արթնանում է։ Դը Գրիյոն ասում է նրան, որ նամակում խնդրում է հորը ներել նրան և տալ իր համաձայնությունը ամուսնության համար։ Ծառան հայտնում է, որ մոտենում են երկու զինվորական։ Ներս է մտնում Լեսկոն մյուս զինվորականի ուղեկցությամբ։ Նա մեղադրում է դը Գրիյոյին իր անմեղ զարմուհուն գայթակղելու համար։ Դը Գրիյոն հայտնում է Լեսկոին իր զգացմունքների անկեղծության մասին և որպես ապացույց նրան է ցույց տալիս հորը ուղղված նամակը։ Մյուս զինվորականը մոտենում է Մանոնին և Մանոնը տեսնում է, որ դա հանդերձավորված դը Բրետինյին է։ Մինչ Լեսկոն և դը Գրիյոն զրուցում են, դը Բրիտինյին Մանոնին խոստովանում է, որ Լեսկոյի վրդովմունքը ընդամենը խաղ է, և նրանք պայմանավորվել են, որ ավելի լավ կլինի, որ Մանոնը տեղափոխվի դը Բրետինյիի մոտ։ Նամանավանդ, որ դը Գրիյոյի հայրը իմացել է որդու գտնվելու վայրը, ինչը նշանակում է, որ  նրան շուտով կձերբակալեն և բռնի կերպով կտանեն հայրական տուն։ Այդ դեպքում Մանոնը կմնա դրսում և կդառնա անօթևան։ Դը Բրետինյին նրան առաջարկում է շատ լուրջ մտածել այս հարցի շուրջ։ Հյուրերը գնում են։ Դուրս է գալիս նաև դը Գրիյոն՝ նամակը ուղարկելու համար։ Մնալով մենակ Մանոնը տարակուսանքի մեջ է ընկնում, բայց ի վերջո որոշում է թողնել դը Գրիյոյին և գնալ դը Բրետինյիի մոտ (Արիա Adieu, notre petite table («Ցտեսություն, մեր փոքրիկ սեղան»))։ Դը Գրիյոն վերադառնում է։ Նա սկսում է երազել այն մասին, թե ինչ երջանիկ կապրեն նրանք միասին, եթե հայրը տա իր համաձայնությունը (Արիա En fermant les yeux («Փակելով աչքերը»))։ Բայց երազանքներին վիճակված չէ կատարվել։ Մուտքում աղմուկ է։ Դե Գրիյոն դուրս է գալիս տեսնելու համար, թե ինչ է կատարվում։ Դրանք կոմս դը Գրիյոյի մարդիկ են, որոնք առևանգում են դը Գրիյոյին և տանում հայրական տուն։
Գործողություն 3-րդ. Տեսարան 1-ին. Փարիզի Կուր-Լա-Ռեն զբոսայգի
Տոնախմբություն։ Ամբոխի կենտրոնում երեք դերասանուհիներն են՝ Պուսետը, Ժավոտը և Ռոզետը։ Հայտնվում է Լեսկոն։ Նա փառաբանում է անհոգ կյանքի ուրախությունները (արիա «Pourquoi bon l'économie?» («Ինչո՞վ է լավ տնտեսելը»))։ Հայտնվում է Գիյոն։ Նախ նա զվարճանում է դերասանուհիների հետ, այնուհետև մոտենում է դը Բրետինյիին։ Փորձում է գայթակղել Մանոնին, սակայն դը Բրետինյին հանգիստ է, քանի որ գիտի, որ Մանոնին դուր է գալիս իր կարգավիճակը։ Մարդիկ մեծ հիացմունքով են դիմավորում Մանոնին։ Դը Բրետինյիի ձեռքերում նա դարձել է հարստության, գեղեցկության և հզորության խորհրդանիշ (Մանոնի երգը «Je marche sur tous les chemins» («Ես քայլում եմ բոլոր ճանապարհներով»))։ Մանոնը փառաբանում է սիրո և երիտասարդության երջանկությունը (գավոտ «Obéissons quand leur voix appelle» («Ենթարկվել, երբ նրանց ձայնը կանչում է»))։ Անսպասելիորեն դը Բրետինյիին է մոտենում նրա ծանոթներից մեկը։ Խոսակցությունից Մանոնը կռահում է, որ դա կոմս դը Գրիյոն է։ Նա պատմում է, որ որդին որոշել է դառնալ հոգևորական Սան-Սյուլպիսում։ Մանոնի մեջ նոր ուժով են բռնկվում զգացմունքները դը Գրիյոյի նկատմամբ։ Նա խնդրում է Լեսկոին իրեն ուղեկցել Սան-Սյուլպիս։
Գործողություն 4-րդ. «Տրանսիլվանիա» հյուրանոցի խաղատուն
Խաղը թեժ ընթացքի մեջ է։ Խաղացողների շարքում են Լեսկոն և Գիյոն։ Խաղին հետևում են երեք դերասանուհիները, պատրաստ սպասելով հաղթողին։ Հայտնվում են դը Գրիյոն և Մանոնը։ Թողնելով հոգևորականի կյանքը և վերադառնալով Մանոնի հետ Փարիզ՝ դը Գրիյոն արթնացրել է հոր զայրույթը` այլևս զրկվելով հոր օգնությունից։ Դը Գրիյոն շատ լավ հասկանում է, որ չնայած որ Մանոնը նրան շատ է սիրում, այնուամենայնիվ չի պատրաստվում ապրել աղքատության մեջ և եթե նրան բախտը չժպտա Մանոնը կլքի նրան (արիա «Manon! Manon! Sphinx étonnant» («Մանո՛ն, Մանո՛ն, զարմանալի սֆինքս»))։ Դերասանուհիների հետ զրույցում Մանոնը հաստատում է սա։ Դը Գրիյոն նստում է խաղաթղթերով խաղալու։ Նրա հակառակորդը Գիյոն է։ Դը Գրիյոն երեք անգամ հաղթում է Գիյոին՝ հավաքելով հասկայական գումար։ Գիյոն մեղադրում է դը Գրիյոյին խարդախության մեջ։ Բոլորը տագնապած են։ Լեսկոն պաշտպանում է դը Գրիյոյին։ Գիյոն գնում է։ Դը Գրիյոն շամպայն է հյուրասիրում բոլոր ներկաներին։ Անսպասելի ներս են խուժում ոստիկանները Գիյոյի ուղեկցությամբ։ Նա մատնանշում է դը Գրիյոյին, իբրև խարդախ, և Մանոնին՝ իբրև նրա օգնական։ Վերջապես կլուծվի վրեժը, որը հասունացել էր դեռ Ամիենում։ Գիյոյի հետ է նաև կոմս դը Գրիյոն, որը որդուն խոստանում է ազատ արձակել ոստիկանությունից, եթե վերջինս համաձայնվի թողնել Մանոնին։ Դը Գրիյոն հրաժարվում է։ Նրան և Մանոնին տանում են ոստիկանություն։
Գործողություն 5-րդ. Գավրյան ճանապարհի բանտ
Կոմսի շնորհիվ բանտից ազատված շեվալյե դը Գրիյոն Լեսկոյի հետ սպասում է դեպի Գավր ուղևորվող կալանավորների խմբին, որոնց մեջ պետք է լինի նաև Մանոնը։ Դատարանը վճռել է նրան աքսորել գաղութ՝ որպես թեթևաբարո կին։ Սակայն դը Գրիյոն որոշում է ամեն գնով ազատել նրան այնտեղից։ Մոտենում են կալանավորներին ուղեկցող զինվորականները։ Լեսկոն և դը Գրիյոն բանակցության մեջ են մտնում սերժանտի հետ։ Մեծ գումարի դիմաց նրանց հաջողվում է կազմակերպել տեսակցություն Մանոնի հետ։ Մանոնը կարող է մինչև լուսաբաց մնալ բանտում։ Մանոնին ուղեկցում են տեսակցության վայր։ Նա անճանաչելի է դարձել, հիվանդ է, մազերը կտրված են, բանտի համազգեստով է։ Բայց դը Գրիյոյի համար դա ոչինչ չի նշանակում, նա դեռ նախկինի պես սիրում է Մանոնին։ Դը Գրիյոն առաջարկում է Մանոնին փախչել միասին, սակայն Մանոնը ուժասպառ է եղել։ Նրանք ընկնում են իրենց անցյալին վերաբերող հիշողությունների գիրկը, հիշում են այն սերը, երջանկությունը, որը չէին գնահատել։ Մանոնի մոտ հայտնվում է փրկության հույս, նախկին երջանկության վերածնունդի հույս։ Երջանկանում է, փախչելու ժամանակն է։ Բայց արդեն ուշ է։ Հիվանդությունը կոտրում է Մանոնին։ «Այսպիսինն էր Մանոն Լեսկոյի կյանքը» խոսքերը շուրթերին նա մահանում է դը Գրիյոյի ձեռքերի մեջ։
Կատեգորիա:Մասնեի օպերաներ Կատեգորիա:1884 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Ֆրանսերեն օպերաներ
Մեծ ձկնկուլ
Արտաքին տեսք
Մարմնի երկարությունը՝ 80-100 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 130-160 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 1,8-3 կգ։ Գլուխը հիմնականում սպիտակ է, ազդրերին կան սպիտակ, ցայտուն ձվաձև բծեր։ Մարմնի փետրածածկը սև է, մեջքը՝ կանաչ մետաղ, փայլով։ Աշնանը կանաչ փայլը, գլխի, ազդրերի սպիտակ բծերը բացակայում են։ Երիտասարդը վերևից սև-դարչնագույն է, ներքևից՝ աղոտ սպիտակ։ Հաճախ թևերը տարածած նստում է քարերին, ծառերին՝ թաց փետուրները չորացնելու համար։
Տարածվածություն
1985-1995 թվականներին Հայաստանի տարածքի 22 կետից յուրաքանչյուրում չուի ընթացքում գրանցվել են մինչև 980, բնադրման շրջանում՝ 1-10 թափառող անհատներ։ Տարածված է Եվրոպայում, Ռուսաստանում, Հարավային և Միջին Ասիայում, Հարավային Կովկասում, Աֆրիկայում, Հնդկաստանում, Չինաստանում, Հարավարևելյան Ասիայում, Ավստրալիայում։ Սևանա լճի ավազանում վարում էր նստակյաց կենսակերպ։ Մինչև 1950-ական թվականները ոչնչացվել է որպես ձկնային տնտեսության վնասատու։ Ներկայումս հազվադեպ հանդիպում է Սևանա և Արփի լճերում՝ չուի ժամանակ և ամռանը։ Ձմռանը, ոչ ամեն տարի՝ Սևանա լճում, Ախուրյանի ջրամբարում և Արարատյան հարթավայրի չսառցակալող ջրամբարներում։
Բնադրում
Բույնը գաղութային է՝ եղեգնուտում։ Դնում է 66 մմ տրամագծով, բաց կանաչ երկնագույն 3-4 ձու։ Բնադրում են գաղութներով, այլ ջրաճահճային թռչունների հետ։ Բույնը տեղադրված է աղուտային, կոնաձև, եղեգից, ջրաճահճային բուսուտներում։ Բազմանում են հունիս-հուլիսին։ Թխսումը՝ 28-30 օր։ Զագերը զարգանում են դանդաղ, սկսում են թռչել 2,5 ամիս հետո։ Չուի շրջանում կարելի է հանդիպել 5-30 առանձնյակներից խմբերի, իսկ ձմռանը, Սևանա լճում՝ առանձին անհատների, Ախուրյանի և Արարատյան հարթավայրի չսառցակալող ջրամբարներում՝ 20-40 առանձնյակների։ 1930-ական թվականներին Գիլլի լճում հաճախ կազմակերպված մեծ ձկնկուլի ձվերի ու ձագերի ոչնչացման միջոցառումների և հետագայում լճի չորացման հետևանքով բնադրագաղութներն իսպառ վերացել են։
Պահպանություն
Հազվագյուտ տեսակ է, որն ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում և գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Չուի շրջանում կարելի է հանդիպել 5-30 առանձնյակներից խմբերի, իսկ ձմռանը, Սևանա լճում` առանձին անհատների, Ախուրյանի և Արարատյան հարթավայրի չսառցակալող ջրամբարներում` 20-40 առանձնյակների։
Վտանգման հիմնական գործոն է հանդիսանում մարդու կողմից Սևանա լճի ավազանում բնադրավայրերի ոչնչացումը։
Պահպանվում է «Սևան» և «Արփի լիճ» ազգային պարկերում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թռչուններ Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ Կատեգորիա:Քորդավորներ
Ալվանիկալա (լեռ)
Ալվանիկալա, Ալվանիկալա, լեռ Թուրքիայի Էրզրումի նահանգում, Արսիանի լեռնաշղթայի հյուսիսային հատվածում, Օլթի քաղաքից մոտ 48 կմ հյուսիս, Ճորոխի ստորին հոսանքից աջ։ Բարձրությունը 2768 մ է։ Լանջերը անտառապատ են
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի լեռներ
Զեմո Սնեկվի
Զեմո Սնեկվի (ზემო სნეკვი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1280 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 20 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
(8721) AMOS
(8721) AMOS, աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հունվարի 14-ին AMOS աստղադիտարանի կողմից Հալեկալայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,884587 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,7784 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,9907 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2796,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,128732 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,45° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:AMOS աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Աղմեզար (լեռնաճյուղ)
Աղմեզար, լեռնաճյուղ Անտիպոնտական լեռներում։ Կազմում է վերջիններիս ծայր արևմտյան հատվածը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ
Տամպոն
Վաճառված տամպոնների մեծ մասը պատրաստված է ռայոնից կամ ռայոնի և բամբակի խառնուրդից, ինչպես նաև սինթետիկ մանրաթելերից ։ Որոշ տամպոններ պատրաստվում են օրգանական բամբակից։ Տամպոնները կարող են ունենալ կլանման տարբեր չափեր։ Ապրանքանիշերը ներառում են (բայց չեն սահմանափակվում) Kotex, Playtex, Tampax ( Always ), OB, Cora, Lola, Sustain, Seventh Generation, Solimo և Rael Tampons :
Որոշ երկրներում տամպոնները դասվում են բժշկական սարքերի թվին։ ԱՄՆ-ում Սննդամթերքի և դեղորայքի գործակալության (FDA) կողմից դրանք համարվում են 2-րդ կարգի բժշկական սարքեր ։ Դրանք երբեմն օգտագործվում են վիրահատություններում հեմոստազի համար։
Դիզայն և փաթեթավորում
Տարբերություններ գոյություն ունեն օգտագործման ժամանակ տամպոնների ընդլայնման ձևում։ Տեղադրիչով տամպոնները սովորաբար ընդլայնվում են առանցքային (երկարության ավելացում), իսկ առանց տեղադրիչի տամպոնները՝ արմատականորեն (տրամագծի աճ) ։ Հեռացման համար տամպոններից շատերն ունեն լար կամ թել։ Վաճառված տամպոնների գերակշիռ մասը պատրաստված է ռայոնից կամ ռայոնի և բամբակի խառնուրդից։ Օրգանական բամբակյա տամպոնները պատրաստվում են միայն 100% բամբակից ։ Տամպոնները կարող են լինել նաև հոտավետ և առանց հոտի ։
ԱՄՆ-ում
Տամպոնները ունեն կլանման տարբեր վարկանիշներ։ Դրանք տարբերվում են յուրաքանչյուր ապրանքի բամբակի քանակով և չափվում են՝ ելնելով այն հեղուկի քանակից, որը նրանք ունակ են կլանել ։ ԱՄՆ սննդի և դեղերի վարչության (FDA) կողմից պահանջվող ներծծման նորմերը ներկայացված են ստորև.
Փորձարկում
Թեստային սարքավորումների մի կտոր, որը կոչվում է Syngyna (կարճ տերմին սինթետիկ հեշտոցի համար), սովորաբար օգտագործվում է կլանման ստուգման համար։ Մեքենան օգտագործում է պահպանակ, որի մեջ տեղադրվում է տամպոնը, իսկ սինթետիկ դաշտանային հեղուկը լցվում է փորձանոցի մեջ ։
Թեստավորման ցնցման համախտանիշի (TSS) ճգնաժամից հետո ֆեմինիստ բժշկական մասնագետների կողմից մշակվել է փորձարկման նոր ձև, որը որպես փորձանմուշ օգտագործեց արյունը, այլ ոչ թե արդյունաբերական ստանդարտ կապույտ աղը ։
Ծախսեր
Սովորական սպառողը կարող է իր կյանքի ընթացքում օգտագործել մոտավորապես 11,400 տամպոն (եթե օգտագործում է միայն տամպոններ) ։ Ընդհանրապես, մեկ տուփ տամպոնի արժեքը կարող է տատանվել $6-ից $10, և յուրաքանչյուր տուփում առկա է 12-ից 40 տամպոն։ Այսպիսով, սպառողները տարեկան կարող են օգտագործել մոտ 9 տուփ, ինչը հանգեցնում է տարեկան $54-ից $ 90 ընդհանուր արժեքի (մեկ տամպոնի արժեքը՝ մոտ 0,20- 0,40 դոլար) ։
Թունավոր շոկի համախտանիշ
Դաշտանային թունավոր շոկային սինդրոմի (mTSS) հանդիսանում է կյանքին վտանգ սպառնացող հիվանդություն, որը պայմանավորված է սուպերանտիգեն արտադրող Staphylococcus aureus վարակով։ Սուպերանտիգեն թույնը, որը պարունակվում է S. aureus ինֆեկցիաների մեջ, TSS Toxin-1 կամ TSST -1 է։ Նման միջադեպի հաճախականությունը տատանվում է 0,03-ից 0,50 դեպքի դեպքում 100,000 մարդու համար, ընդհանուր մահացությունը՝ մոտ 8% ։ mTSS-ի նշաններն ու ախտանշանները ներառում են ջերմություն (38,9-ից մեծ կամ հավասար °C), ցան, մաշկի կլեպում, հիպոտնիա ( սիստոլիկ արյան ճնշում 90 mmHg-ից պակաս) և օրգան-համակարգերի ներգրավում առնվազն երեք համակարգերով, ինչպիսիք են ստամոքս-աղիքային բարդությունները (փսխում), կենտրոնական նյարդային համակարգի (CNS) ազդեցությունները (ապակողմնորոշում), և մալագիա ։
Թունավոր շոկի համախտանիշը իր անունը ստացել է բժիշկ Ջեյմս Ք. Թոդի կողմից 1978 թվականին ։ Դոկտոր Ֆիլիպ Մ. Տիերնո կրտսերը, NYU Langone բժշկական կենտրոնի կլինիկական միկրոբիոլոգիայի և իմունոլոգիայի տնօրենը, 1980-ականների սկզբին օգնեց պարզել, որ տամպոնները կարող են հանգեցնել թունավոր ցնցման համախտանիշի (TSS): Տիերնոյի կարծիքով պատճառը 1978 թ.-ին ռայոնե, ավելի բարձր կլանողունակություն ունեցող տամպոններն էին, ինչպես նաև արտադրողների այն խորհուրդը, թե տամպոնները կարելի է կրել գիշերվա ընթացքում։ Այնուամենայնիվ, ավելի ուշ մետա վերլուծության արդյունքում պարզվեց, որ տամպոնների նյութական կազմը անմիջականորեն կապված չէ թունավոր ցնցման համախտանիշի դեպքերի հետ, մինչդեռ դաշտանային հեղուկի կլանման թթվածնի և ածխաթթու գազի պարունակությունն ավելի ուժեղ է կապված ։
TSS- ի զարգացման համար ռիկսային գործոններ կարող են լինել ծննդաբերությունը, տամպոնի օգտագործումը, ստաֆիլոկոկի վարակը, վերջերս կատարված վիրահատությունը և մարմնի ներսում գտնվող օտար օբյեկտները ։
FDA- ն առաջարկում է հետևյալ ուղեցույցները տամպոններ օգտագործելիս TSS- ի առաջացման ռիսկը նվազեցնելու համար.
FDA- ն նաև խորհուրդ է տալիս TSS ունեցողներին և ունեցածներին չօգտագործել տամպոններ և փոխարենը օգտագործել կանացի հիգիենայի այլ միջոցներ՝ դաշտանային հոսքը վերահսկելու համար ։ Կանանց հիգիենայի այլ ապրանքները ներառում են միջադիրներ, դաշտանային բաժակներ, դաշտանային դիսկեր և բազմակի օգտագործման ներքնազգեստ ։
Տամպոնի պատճառով առաջացած TSS- ի դեպքերը շատ հազվադեպ են Միացյալ Թագավորությունում  և Միացյալ Նահանգներում  ։ Tierno- ի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ ամբողջությամբ բամբակյա տամպոններն ավելի քիչ հավանական է, որ կստեղծեն TSS- ի զարգացմանը նպաստող պայմաններ, քան ռայոնային տամպոնները ։ Ուսումնասիրությունն իրականացվել է 20 ապրանքանիշի տամպոնների ուղղակի համեմատության միջոցով, ներառյալ սովորական բամբակյա/ռայոնային տամպոններ և 100% օրգանական բամբակյա տամպոններ ։ Այս նախնական պնդումից հետո կատարված մի շարք ուսումնասիրությունների արդյունքում ցույց է տրվել, որ բոլոր տամպոնները (անկախ կազմից) TSS- ի վրա իրենց ազդեցությամբ նման են, և որ ռայոնով պատրաստված տամպոնները TSS- ի առաջացման ավելի մեծ հաճախականություն չունեն ։ Փոխարենը, տամպոնները պետք է ընտրվեն՝ հիմնվելով նվազագույն կլանող աստիճանի վրա, որը անհրաժեշտ է անհատի համապատասխան հոսքը կլանելու համար ։
Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ տամպոն օգտագործողների մոտ առկա է սնդիկի ոչ զգալիորեն բարձր մակարդակ ի տարբերություն տամպոն չօգտագործողների։ Ոչ մի ապացույց չկա, որ կապ կա տամպոնի օգտագործման և բորբոքումների բիոմարկետների միջև ։
Սպիտակեցված ապրանքներ
Համաձայն կանանց բնապահպանական ցանցի հետազոտության՝ փայտի խառնուրդից պատրաստված դաշտանային արտադրանքի վերաբերյալ ."Դաշտանային միջադիրների հիմնական բաղադրիչը փայտանյութն է, որը կյանքը սկսում է որպես շագանակագույն գույնի արտադրանք։ Այն սպիտակեցնելու համար կարող են օգտագործվել «մաքրման» տարբեր ձևեր։ Դիօքսինի չափելի մակարդակները հայտնաբերվել են թղթե պղպեղագործական գործարանների մոտ, որտեղ քլորն օգտագործվել է փայտանյութը սպիտակեցնելու համար։ Դիօքսինը ամենակայուն և թունավոր քիմիական նյութերից մեկն է և կարող է առաջացնել վերարտադրողական խանգարումներ, իմունային համակարգի վնասում և քաղցկեղ (26)։ Անվտանգ մակարդակներ չկան, դրանք կուտակվում են մեր ճարպային հյուսվածքում և մեր միջավայրում։"
Վարակների մեծացման ռիսկը
Ըստ Արյան և ոսկրածուծի փոխպատվաստման ամերիկյան ընկերության (ASBMT), տամպոնները կարող են պատճառ լինել վարակի ավելացման ռիսկի, որը առաջացնում է արգանդի վզիկի և հեշտոցի հյուսվածքի մեջ էրոզիաներ,ինչի արդյունքում մաշկը կարող է ավելի հակված լինել վարակների։
Կլինիկական օգտագործումը
Ներկայումս տամպոններն օգտագործվում են և փորձարկվում են հեշտոցի նորմալ միկրոբիոտան վերականգնելու և (կամ) պահպանելու համար՝ բակտերիալ վագինոզը բուժելու նպատակով ։ Դրանցից մի քանիսը մատչելի են հասարակության համար, բայց առկա են նաև հերքումներ ։ Այս պրոբիոտիկ տամպոնների օգտագործման արդյունավետությունը չի հաստատվել։
Տամպոններ օգտագործվում են նաև ատամները հանելու ժամանակ` արյունահոսությունը նվազեցնելու նպատակով ։
Ներկայումս տամպոնները ուսումնասիրվում են որպես էնդոմետրիումի քաղցկեղը հայտնաբերելու հնարավոր միջոց ։ Էնդոմետրիայի քաղցկեղը ներկայումս չունի քաղցկեղի զննման արդյունավետ մեթոդներ, եթե անհատի մոտ ախտանիշներ չկան ։ Տամպոնները ոչ միայն կլանում են դաշտանային արյունը, այլև հեշտոցային հեղուկները։ Տամպոններում ներծծված հեշտոցային հեղուկները պարունակում են նաև քաղցկեղային ԴՆԹ և, հնարավոր է, պարունակեն նախաքաղցկեղային նյութեր, ինչը թույլ կտա ավելի վաղ հայտնաբերել էնդոմետրիումի քաղցկեղը ։ Ներկայումս կատարվում են կլինիկական փորձարկումներ՝ գնահատելու տամպոնների օգտագործումը որպես էնդոմետրիումի քաղցկեղի վաղ հայտնաբերման մեթոդ։
Բնապահպանություն և թափոններ
Օգտագործված տամպոնների համապատասխան հեռացումը դեռ շատ երկրներում բացակայում է։ Քանի որ որոշ երկրներում բացակայում է դաշտանային կառավարման պրակտիկան, կանանց մեծամասնությունը իրենց միջադիրները կամ այլ դաշտանային արտադրանքները դնում են տնային թափոնների կամ աղբամանների մեջ, որոնք, ի վերջո, դառնում են չվերամշակվող թափոնների մի մաս ։
Դաշտանային թափոնների կառավարման հիմքում ընկած խնդիրն այն է, թե ինչպես է երկիրը դասակարգում դաշտանային թափոնները։ Այս թափոնները կարող են համարվել որպես ընդհանուր կենցաղային թափոններ, կենցաղային վտանգավոր թափոններ (այս դեպքում կպահանջվի տարանջատել սովորական կենցաղային թափոններից), կենսաբժշկական թափոններ՝ պարունակվող արյան պարունակության պատճառով, կամ պլաստմասե թափոններ` հաշվի առնելով դրանց կազմում պարունակվող պլաստիկը (որոշ դեպերում միայն տամպոնի կամ բարձիկների արտաքին պատյանը) ։
Տամպոնների էկոլոգիապես մաքուր այլընտրանքներն են դաշտանային բաժակները, բազմակի օգտագործման սանիտարական կտորի միջադիրները, բազմակի օգտագործման տամպոնները և բազմակի օգտագործման ներծծող ներքնազգեստը :
Պատմություն
Հազարավոր տարիներ կանայք օգտագործում են տամպոններ դաշտանային շրջանում։ Նենսի Ֆրիդմանն իր « Everything You Must Know About Tampons» (1981) գրքում գրում է ."Պատմության ընթացքում տամպոն օգտագործելու վկայություններ կան բազմաթիվ մշակույթներում։ Ամենահին տպագիր բժշկական փաստաթուղթը՝ Պապիրուս Էբերսը, վերաբերում է եգիպտացի կանանց կողմից մ.թ.ա. 15-րդ դարում փափուկ պապիրուսային տամպոնների օգտագործմանը։ Հռոմեացի կանայք օգտագործում էին բրդյա տամպոններ։ Հին Ճապոնիայում կանայք տամպոն էին պատրաստում թղթից, պահում էին դրանք վիրակապով և փոխում էին դրանք օրական 10-ից 12 անգամ։ Ավանդական հավայացի կանայք օգտագործում էին fern-ի մորթու մասը, որը կոչվում էր hapu'u, խոտերը, մամուռները և այլ բույսեր մինչ օրս օգտագործվում են Ասիայի որոշ կանանց կողմից։"1945 թ.-ին Tampax- ը ներկայացրեց մի շարք ուսումնասիրություններ` տամպոնների անվտանգությունն ապացուցելու համար։ Rock Reproductive Clinic-ի՝ 1965 թ.-ին կատարված ուսումնասիրության մեջ նշվում է, որ տամպոնների օգտագործումը «չունի ֆիզիոլոգիական կամ կլինիկական անցանկալի կողմնակի բարդություններ» ։
Կանանց անատոմիայի ուսումնասիրության ընթացքում գերմանացի գինեկոլոգ Ջուդիթ Էսեր-Միտտագը մշակեց թվային ոճի առանց տեղադրիչի տամպոն։ 1940-ականների վերջին բժիշկ Կառլ Հանը, Հայնց Միթագի հետ միասին, աշխատում էր այս տամպոնի զանգվածային արտադրության վրա։ Դոկտոր Հանն իր ընկերությունը վաճառեց Johnson & Johnson- ին 1974 թվականին ։
1990-ականների վերջին պարզվեց, որ տամպոն արտադրողները ռայոնի սպիտակեցման գործընթացներում օգտագործում էին հայտնի քաղցկեղածին դիօքսին։ Դրանից հետո խոշոր տամպոնային ապրանքանիշերը սկսեցին դիօքսին արտադրող քլորի գազի սպիտակեցման մեթոդներից անցնել տարրական «առանց քլորի» կամ «ամբողջովին առանց քլորի» սպիտակեցման գործընթացների ։
Միացյալ Նահանգներում 1997 թ.-ին Կոնգրես ներկայացվեց Տամպոնի անվտանգության և հետազոտության մասին օրենքը` որպես տամպոն արտադրողների և սպառողների միջև թափանցիկություն ստեղծելու փորձ։ Օրինագիծը նախատեսում է հետազոտություն անցկացնել կամ աջակցել տեսնելու համար, թե որքանով են կանացի հիգիենայի միջոցների հավելանյութերը որևէ ռիսկեր առաջացնում կանանց առողջության կամ այն կանանց երեխաների համար, ովքեր օգտագործում են այդ ապրանքները հղիությունների ընթացքում կամ դրանցից առաջ ։ Օրինագիծը դեռևս չի ընդունվել, շարունակաբար վերանայվում է, վերջերս՝ 2019 թ.-ին, որպես այն ներկայացվեց որպես «Ռոբին Դանիելսոն» Կանանց հիգիենայի արտադրանքի անվտանգության մասին օրենք ։ Արտադրողներից պահանջվում են նաև տվյալներ կանացի հիգիենայի միջոցներում դիօքսինների, սինթետիկ մանրաթելերի, քլորի և այլ բաղադրիչների առկայության վերաբերյալ (ներառյալ աղտոտիչները և նյութերը, որոնք օգտագործվում են որպես բուրավետիչներ, գունանյութեր, ներկանյութեր և կոնսերվանտներ)։
Տամպոնի հարկ
Մեծ Բրիտանիայում տամպոնները ենթակա են ավելացված արժեքի հարկի (ԱԱՀ) 5% իջեցված դրույքաչափով, ի տարբերություն երկրում վաճառվող ապրանքների ճնշող մեծամասնության 20% ստանդարտ դրույքի։ ԵՄ համապատասխան օրենսդրությունը վերջնականապես փոխվեց 2016-ին ։ 2016-ի մարտին խորհրդարանը ստեղծեց օրենսդրություն` տամպոնային ԱԱՀ-ն վերացնելու համար։ Ակնկալվում էր, որ այն ուժի մեջ կմտնի մինչ 2018-ի ապրիլ, բայց դա չարվեց։ 2018-ի հոկտեմբերի 3-ին Եվրախորհրդարանը հաստատեց ԵՄ ԱԱՀ նոր կանոնները, որոնք թույլ կտան Մեծ Բրիտանիային դադարեցնել սանիտարական արտադրանքի հարկումը։
Կանադայում դաշնային կառավարությունը 2015 թվականի հուլիսի 1-ի դրությամբ տամպոններից և կանացի հիգիենայի այլ միջոցներից հանել է ապրանքների և ծառայությունների հարկը (GST) և հարմոնացված վաճառքի հարկը (HST):
ԱՄՆ-ում դաշտանային արտադրանքի հասանելիությունը, ինչպիսիք են միջադիրներն ու տամպոնները, և այդ ապրանքների վրա ավելացված հարկերը, նույնպես վիճահարույց թեմաներ են եղել, հատկապես, երբ խոսքը վերաբերում է ցածր եկամուտ ունեցող կանանց։ Նման հարկերից ազատելու մասին օրենքները խիստ տարբեր են նահանգներում ։ Քաղաքացիական ազատությունների ամերիկյան միությունը (ACLU) հրապարակել է զեկույց՝ քննարկելով այս օրենքները և թվարկելով տարբեր ուղեցույցներ, որոնք վերաբերում են այնպիսի հաստատություններին դաշտանային ապրանքներ տրամադրելուն, ինչպիսիք են դպրոցները, ապաստարանները և բանտերը։
Ստուգաբանություն
Պատմականորեն «տամպոն» բառը առաջացել է միջնադարյան ֆրանսիական «տամպիոն» բառից, ինչը նշանակում է կտորով փակել անցքը, դրոշմակնիք, խրոց, խցան ։
Կուսություն
Տամպոնի օգտագործումը կարող է ձգել կամ պատռել այն մարդկանց կուսաթաղանթը, ովքեր երբեք սեռական հարաբերություն չեն ունեցել ։ Որոշ մշակույթներ կուսաթաղանթի պահպանումը համարում են կուսության ենթադրյալ վկայություն, ինչի պատճառով այդ մշակույթը կրող երիտասարդ կանայք հնարավոր է հրաժարվեն տամպոններ կրելուց։ Եթե կուսաթաղանթի բացվածքը, որի միջով դուրս է գալիս դաշտանային արյունը, չափազանց նեղ է, տամպոնից օգտվելը կարող է առաջացնել անհարմարություն, նաև՝ կուսաթաղանթի մի փոքր վնասում։
Հայտնի մշակույթում
Սթիվեն Քինգի «Քերրի» վեպում հերոսը բռնության է ենթարկվում դաշտանի պատճառով, և իր հասակակիցները տամպոններ ու միջադիրներ են շպրտում նրա վրա։
1985 թ.-ին ստեղծվեց Tampon Applicator Creative Klubs International (TACKI), ն, որպեսզի կանացի հիգիենայի անտեսված, ոչ կենսաքայքայվող, պլաստիկ միջոցները վերաօգտագործվեն։ TACKI- ի նախագահ Ջեյ Քրիթչլին ստեղծեց իր ընկերությունը, որպեսզի զարգացնի ժողովրդական արվեստի համաշխարհային շարժումը և տնակային արդյունաբերություն, բարձրացնի կոյուղաջրերի համակարգերից լողափերում լվացված օբյեկտների մասին իրազեկվածությունը, ստեղծի թափված պլաստիկ տամպոնների տեղադրիչներից աշխարհի ամենամեծ հավաքածուն և օրենսդրական գործողությունների միջոցով արգելի դրանց արտադրությունն ու վաճառքը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դաշտանային ցիկլ Կատեգորիա:Անձնական հիգիենայի պարագաներ
Լադինյակ
Լադինյակ (Ladinhac), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 483 մարդ, բնակչության խտությունը` 18.08 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 26.72 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 269 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 214-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 55։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,6 %։ 214 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 196 անձ (116 տղամարդ և 80 կին)։ Գործազուրկ են եղել 18 անձ (6 տղամարդ և 12 կին)։ 55 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 33-ը` թոշակառուներ, իսկ 13-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Հայրուկ
Հայրուկ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն հայր բառից՝ -ուկ փաղաքշական մասնիկով։ Հիշատակվել է մեկ անգամ՝ 12-րդ դարում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ