cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Իտալական ճարտարապետություն
Գոթական ճարտարապետություն
Գոթական ճարտարապետությունը ի հայտ է եկել Իտալիայում 12-րդ դարում։ Իտալական գոթիկաները միշտ պահպանել են յուրահատկություն, որով  տարբերվել են Ֆրանսիականից և եվրոպական այլ երկրներից։ Մասնավորապես, ֆրանսիական գոթական տաճարի ճարտարապետական լուծումների  տեխնիկական նորույթները երբեք չեն հայտնվել։  Իտալացի ճարտարապետները նախընտրել են պահպանել նախորդ դարերում ստեղծված շինարարական ավանդույթը։ Իտալիայում հազվադեպ է կարևոր եղել ուղղահայաց զարգացումը։ Գոթական ճարտարապետությունը ներթափանցել է Իտալիա ինչպես նաև եվրոպական այլ երկրներ։ Բենեդիկտինյան Քիստերիայի հրամանագիրը նոր ճարտարապետական ոճի գլխավոր կրողն էր։ Այն տարածվեց Բուրգունդիայի (այժմ, արևելյան Ֆրանսիա), Արևմտյան Եվրոպայի մնացած շրջաններում։ Գոթական ճարտարապետության ժամանակագրական զարգացումը Իտալիայում ներառել է․
Ռոկոկո և բարոկկո
Բարոկկոյի ոճով կառուցված ամենայուրօրինակ ճարտարապետական կառույցը Ստուպինիջի ամրոցն է՝ կառուցված 18-րդ դարում ։ Կառույցը նախագծվել է ճարտարապետ Ֆիլիպպո Յուվարի կողմից, որը կառուցել է նաև Սուպերգա բազիլիկը Հռոմում բարոկկոն դրսևորված է այնպիսի կառույցներում, ինչպիսիք են իսպանական սանդղավանդակը, Լաթերեանի բազիլիկայի ճակատամասը Նեապոլի թագավորությունում ճարտարապետ Լուիջի Վանվիտելլին Կազերտեում 1752 թվականին սկսել է թագավորական պալատի կառուցումը։ Այդ մեծ պալատական համալիրը կառուցվել է ուշ բարրոկոյի ոճով։ Պալատի հսկայական չափերը կրկնվում էր աղքատների համար Նեապոլում Ֆերնանդո Ֆուգայի կողմից նույն տարում կառուցված կացարանի շինարարության ժամանակ։
Նորդասական և 19-րդ դարի ճարտարապետություն
18-րդ դարի վերջին և 19-րդ դարի սկզբին Իտալիան կրում է նորդասականության (նեոկլասիցիզմ) ազդեցությունը։ Հռոմեական և հունական կլասիցիզմի ոճով կառուցվում են վիլաններ, պալատներ, այգիներ ։ 19-րդ դարի կեսին Իտալիայում նեոկլասիցիզմի ոճով կառուցվում է Վիկտոր Էմմանուել II-ի (1865) պատկերասրահը։ Այն Եվրոպայի առաջին առևտրի կենտրոններից էր, կառուցման համար օգտագործվել էր նաև երկաթ, ապակի, պողպատ։ Իտալական քաղաքներ Միլանը, Թուրինը, Հռոմը սկսում են վերակառուցվել կլասիցիզմի ոճով։ Իտալիայի միավորումից հետո (1870) երկրի ճարտարապետության մեջ գործածվում է տարբեր գեղարվեստական ոճերի խառը ձևեր։ 20-րդ դարի սկզբին այդ էկլեկտիկ ոճը փոխարինվում է մոդեռնիզմով՝ ստանալով «ազատություն» (либерти) անվանումը։ Այդ ոճի ներկայացուցիչներ դարձան ճարտարապետներ Էռնեստո Բազիլը (1857—1932), Ռայմոնդո դը Արոնկոն (1857-1932), Ջուզեպպե Սումմարուգան  (1867—1917)։
Ալեքսանդր Բլինկով
Ալեքսանդր Բլինկով (Александр Александрович Блинков, ), ռուս և խորհրդային գեղանկարիչ, գծանկարիչ, մանկավարժ, տրամապատկերի և համայնապատկերի հեղինակ, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ ։
Կենսագրություն
1939 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների` ցուցադրելով իր աշխատանքները Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների աշխատանքների հետ։ Եղել է Հայրենական մեծ պատերազմի և Լենինգրադի պաշտպանության մասնակից ։
1942 թվականին դարձել է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։ Նկարել է ժանրային և մարտական նկարներ, դիմանկարներ, բնանկարներ, անիմալիստիկա, մասնակցել է տրամապատկերների և համայնապատկերների ստեղծմանը։ «1940 թվականի մարտի 12-ի խորհրդային զորքերի կողմից Վիբորգի գրավումը» (1941 թվական), «Ձմեռային զորաբնակատեղերը», «Տիխվինի գրավումը» (երկուսն էլ՝ 1942 թվական), «Պարտիզանական արահետները» (1945 թվական), «Որս․ խլահավերը» (1958 թվական), «Կուրսկի աղեղը», «Ռազմածովային զորաշարժերը» (երկուսն էլ՝ 1960 թվական), «Իմ ընկերները․ երկրորդ պարտիզանը» (1969 թվական), «Պարտիզանական արահետները», «Ստալինգրադյան անցատեղին» (երկուսն էլ՝ 1980 թվական) և այլ նկարների հեղինակն է։ Ռուսաստանի ժամանակակից պատմության պետական կենտրոնական թանգարանի (Ռուդոլֆ Ֆրենցի հետ միասին) համար կատարել է «Պետրոգրադի պաշտպանությունը» համայնապատկերը, Լենինգրադի Հոկտեմբերյան Մեծ հեղափոխության թանգարանի (1957 թվական, Լ․ Ռուբինշտեյնի հետ միասին) և Լենինգրադի ռազմածովային կենտրոնական թանգարանի (1962 թվական) համար կատարել է «Ձմեռային պալատի գրոհը» և «Ստալինգրադի ճակատամարտը» տրամապատկերները և այլն։
Երկար տարիներ դասավանդել է Սանկտ Պետերբուրգի Շտիգլիցի անվան գեղարվեստաարդյունաբերական ակադեմիայում։
Մահացել է 1995 թվականի հունիսի 21-ին, Պետերբուրգում՝ 85 տարեկան հասակում։
Ալեքսանդր Բլինկովի ստեղծագործությունները պահվում են Ռուսական պետական թանգարանի, Ռուսաստանի, Ճապոնիայի, Ֆրանսիայի, Ուկրաինայի, Գերմանիայի և այլ երկրների թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ
Սոփեստաբանություն (այլ կիրառումներ)
Կատեգորիա:Փիլիսոփայություն
Դմիտրի Ռազումկով
Դմիտրի Ալեքսանդրովիչ Ռազումկով (Дмитро Олександрович Разумков, ), ուկրաինացի քաղաքական գործիչ, տնտեսագետ։ 2019 թվականի մայիսի 27-ից հանդիսանում է «Ժողովրդի ծառա կուսակցության» նախագահը։
2019 թվականի նախագահական ընտրությունների ժամանակ Վլադիմիր Զելենսկիի նախընտրական քարոզարշավի ղեկավարներից մեկը։ Գլխավորել է կուսակցության ցանկը 2019 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ։ Ընտրվել է Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի ժողովրդական պատգամավոր։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1983 թվականին հոկտեմբերի 8-ին Բերդիչևում ։ Սովորել է կիևյան № 38 լիցեյում, այնուհետև ավարտել է Տ. Գ. Շևչևնկոյի անվան Կիևի համալսարանի միջազգային տնտեսական հարաբերություններ ու Պետական ազգային հարկային ծառայության համալսարանի իրավագիտություն բաժինները ։
Արայի
Արայի, գյուղ Արագածոտնի մարզի Ապարանի տարածաշրջանում։
Դմիտրի Ռազումկով
Կենսագրություն
2006 թվականից աշխատում է քաղաքական խորհրդատվությունների, քաղաքական տեխնոլոգիայի ու ընտրությունների ոլորտներում։ Վասիլի Մոկանի ու Նելլի Յակովլևայի հետ ղեկավարել է «Ukrainian Politconsulting Group»-ը ։
2006—2010 թվականներին եղել է Ռեգիոնների կուսակցության անդամ։ Կուսակցությունից դուրս է եկել 2010 թվականի նախագահական ընտրություններում Վիկտոր Յանուկովիչի հաղթանակից հետո ։ Իր անդամակցությունը կուսակցության նա բացատրում է նրանով, որ դեմ էր նախագահ Վիկտոր Յուշչենկոյին ։
Արայի
Գյուղը նախկինում մտնում էր Երևանի նահանգի Էջմիածնի գավառի մեջ։
Դմիտրի Ռազումկով
Կենսագրություն
2010—2014 թվականներին ՀԼԿԵՄ կազմակերպությունում աշխատել է Սերգեյ Տիգիպկոյի հետ, Դնեպրում իր հոր վերջին աշխատավայրի ծանոթի հետ ։
2019 թվականի նախագահական քարոզարշավի ժամանակ եղել է նախագահի թեկնածու Վլադիմիր Զելենսկիի շտաբի պետ։ Վստահեցնում էր, որ աշխատել է կամավորական հիմունքներով ու Զելենսկիի հաղթանակից հետո պայմանավորվածություն չի ունեցել ստանալ պետական պաշտոն կամ այլ արտոնություններ ։
Արայի
Աշխարհագրական դիրքը
Գյուղը գտնվում է Ապարանից 10 կիլոմետր հարավ-արևմուտք, Քասաղ գետի միջին հոսանքի շրջանում, գետի աջ կողմում, Արագած սարի ստորոտին։ Արայի գյուղը հյուսիս-արևելքից սահման ունի Վարդենուտ գյուղի հետ (այստեղ գյուղերը գրեթե միաձուլվել են), արևելքից՝ Վարդենուտի դաշտահատվածի հետ, հարավում սահմանակից է Ափնագյուղի դաշտահատվածին և մոտ 300 մետր Ապարան-Երևան ավտոմայրուղուն չհասած շուրջ 5 կիլոմետր ձգվում է արևմուտք և նախկին Նիգատուն գյուղի մոտ ավարտվելով՝ գյուղին զուգահեռ բարձրանում է հյուսիս՝ Ամրայի աղբյուր - Բեգոյի ձոր - Սալով աղբյուր - Բարսեղի լճակ (Ամառանոցի ճահճուտ) - Ամառանոցի մարգագետին ուղղությամբ, հասնում է Արագած սարի լավային շերտին և դեպի արևելք կիսաշրջան գծելով իջնում դեպի Վարդենուտ գյուղի հարավային ծայրամասը, որտեղ Արայի ու Վարդենուտ գյուղերը միաձուլվել են։ Արայիի վարչական տարածքը կազմում է 1019,4 հեկտար, որից բնակավայրն ունի 120 հեկտար տարածք։ Արայի գյուղի բարձրությունը ծովի մակերևույթից կազմում է 1830 մետր։ Գյուղը կանաչապատ է։ Գյուղամիջյան ճանապարհների եզրերին, բանջարանոցների եզրային մասերում, գյուղամիջյան առվի ափերին խիտ շարքերով առկա են բարդու և տեղական ուռենու ծառեր։ Գյուղի կանաչապատման սկիզբը դրվել է 1890-1900-ական թվականներին։ Այդ ժամանակներում են տնկվել Մհերի, Ասոյի, գլխավոր (գլավնի) Դավթի, Բեգոյի, Եփրեմի, Մարտիրոսի հայտնի անտառապուրակները։ Այս փոքրիկ անտառապուրակների մի մասը 1930-ական թվականներին ամբողջովին հատվել է Ապարան գյուղի շինարարություններն իրականացնելու համար։ Դրանց որոշ հատվածներ այսօր էլ պահպանվել ու կրում են իրենց հին տերերի անունները։ 1950-ական թվականների սկզբին բանջարանոցներում տնկվել են խնձորի առաջին ծառերը։ 1960-ական թվականներին գյուղի բոլոր բնակիչների հողամասերում արդեն բերք էին տալիս խնձորի, տանձի, սալորի, բալի մի քանի տեսակներ։ Այսօր Արայի գյուղում բարձր բերք է ապահովում ընկուզենին, ազնվամորին, որոշ բանջարանոցներում պտղաբերում են խաղողը, ծիրանը, դեղձը, պնդուկը։ Հաշվարկների համաձայն ամառվա ընթացքում վաճառվում է մոտ 5 տոննա ազնվամորի, 5 տոննա խնձոր, 7 տոննա տանձ, մեկական տոննա կեռաս, ընկույզ, բալ։ Տարեկան վաճառվում է մոտ 50 տոննա կարտոֆիլ, 2 տոննա կաղամբ, 1 տոննա մեղր։ Որոշ անհատներ սկսել են խնձորի և տանձի օղու, բալի գինու արտադրություն։ Գյուղի տները քարաշեն են, հիմնականում՝ երկհարկանի։ Կլիման առողջարար է, խմելու ջուրը՝ սառնորակ։ Գյուղը երկու մասի բաժանելով՝ նրա միջով հոսում է Գեղարոտ գետը։
Դմիտրի Ռազումկով
Կենսագրություն
2019 թվականի մայիսի 22-ին «Ժողովրդի ծառա» կուսակցության նախագահ Իվան Բականովի Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության պետի տեղակալ, ՈՒԱԾ-ի կաշառակերության դեմ պայքարի ու կազմակերպված հանցագործությունների դեմ պայքարի պետ նշանակվելուց հետո, Դմիտրի Ռազումկովը դարձավ կուսակցության առաջնորդը ։ 2019 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ գլխավորել է «Ժողովրդի ծառայի» ընտրական ցուցակը ։
2019 թվականի հուլիսի 21-ին խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում ընտրվել է Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի պատգամավոր։ Համարվում է որպես Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի նախագահի գլխավոր թեկնածու ։
Փաստեր
Հանրային սկզբունքորեն խոսում է ռուսերեն լեզվով․ Մինչև մեր մոտ կա ռուսական ագրեսիա, մինչև մեր մոտ կա ռուսական պետության ցանկությունը պաշտպանել ռուսալեզու բնակչությանը, ապա եթերների ժամանակ ես բացառապես օգտագործելու եմ ռուսերեն լեզուն։ Որովհետև ես կարծում եմ, որ պետք չէ գալ տանկերով, գնդացիներով, ավտոմատներով ու «կանաչ մարդկանցով» ու պաշտպանել մեզ որպես ռուսալեզու բնակչություն:
Ընտանիք
Դմիտրի Ռազումկովը` Ուկրաինայի նախկին նախագահ Լեոնիդ Կուչմայի նախկին օգնականն` Ալեքսանդր Ռազումկովի ավագ որդին է։ Դմիտրիի ծնվելու ժամանակ իր հայրը Դնեպրոպետրովսկում աշխատել է ՀԼԿԵՄ-ի մարզային կառույցում ու ԿԿ ՀԼԿԵՄ-ի գաղափարական բաժնում ։
Արայի
Բնակչություն
1828-1830 թվականներին գյուղում հաստատվել է Մանազկերտից ներգաղթած 29 ընտանիք։ Արայի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Դյուրյո
Դյուրյո (Dyrøy), կոմունա Նորվեգիայի Թրոմս ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Բրյուստադբոթն բնակավայրն է։ Պաշտոնական լեզուն համարվում է բուկմոլը։ Զբաղեցնում է 288.6 կմ² տարածք ։
Դմիտրի Ռազումկով
Ընտանիք
Դմիտրիի մայրը` դերասանուհի դերասանուհի Նատալյա Կուդրայան, Ուկրաինայի ժողովրդական արտիստ է ։
Հոր կողմից ունի հարազատ եղբայր` Գլեբը, որը ծնվել է «Զերկալա նեդելիի» գլխավոր խմբագիր Յուլիա Մոստովոյի հետ արտամուսնական կապից։
Արայի
Հայտնի Արայեցիներ
Գյուղում ծնված կամ գյուղի վերաբնակիչների հարկի տակ ծնված արայեցիները բավականին լուրջ մոտեցում են ունեցել և ունեն կրթության հանդեպ։ Շատերն են բարձրագույն ու մասնագիտական կրթություն ստացել Հայաստանի ու արտերկրի ուսումնական հաստատություններում։ Արայեցու զավակ են իրավաբանական գիտությունների թեկնածու Մնացական Սարգսյանը, բժշկական գիտությունների թեկնածու Արմեն Սողոյանը, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու Մանուել Մարգարյանը, գիտության թեկնածու Լյուդմիլա Կարապետյանը։ Գյուղում է ծնվել փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու Վահագն Աբրահամյանը։ Արայիից սերած ամենաբարձր պաշտոնյան Հայաստանի գլխավոր դատախազի տեղակալ, Հայաստանի արդարադատության երկրորդ դասի պետական խորհրդական (գեներալ-լեյտենանտ) Մնացական Սարգսյանն է։ Գյուղում են ծնվել բանասացներ Բարսեղ Սահակյանը, Երվանդ Հունանյանը, Հայկական 89-րդ Թամանյան դիվիզիայի առաջին կոմիսար, գնդապետ Ազիզ Կիրակոսյանը, ճարտարապետ-քանդակագործ Միշա Մարգարյանը։ Խորհրդային բանակում փոխգնդապետի կոչման է արժանացել Գրիգոր Հովհաննիսյանը։ Հայաստանի ոստիկանության գնդապետի կոչման է արժանացել Էդուարդ Մանուկյանը, փոխգնդապետի կոչման՝ Շողիկ Ասոյանը, Վիրաբ Սիրեկանյանը, Հայաստանի արդարադատության 1-ին դասի խորհրդականի կոչման (գնդապետ)՝ Արամ Կարապետյանը, 2-րդ դասի խորհրդականի կոչման (փոխգնդապետ)՝ Աշոտ Մանուկյանը։
Դյուրյո
Դյուրյոյի զինանշանը
Դյուրյո կոմունայի զինանշանը իրենից ներկայացնում է կապույտ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է սպիտակ գույնի գայլ ։
Դմիտրի Ռազումկով
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա ։
Արայի
Հայտնի Արայեցիներ
Ցոլակ Գևորգյանն արժանացել է ՀԽՍՀ վաստակավոր իռիգատորի, Սեդա Սերոբյանը՝ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցչի, Հեղինե Կիրակոսյանը՝ ՀԼԿԵՄ դափնեկրի, Գեղեցիկ Սերոբյանը՝ «Հերոսուհի մայր» պատվավոր կոչման։ Արվեստի ասպարեզում աչքի են ընկել և համընդհանուր ճանաչման արժանացել քանդակագործ քույր ու եղբայր Հերիքնազ և Հրաչյա Գալստյանները։ Նրանց աշխատանքները ցուցադրվել ու ցուցադրվում են տարբեր երկրների ցուցասրահներում։ Պարային և թատերական արվեստի բնագավառում լուրջ քայլեր է անում «Միհր» պարային պլաստիկայի թատրոնի հիմնադիր Ցոլակ Գալստյանը։
Դյուրյո
Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Դյուրյո կոմունայում բնակվում է 1232 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում նվազում է գրանցել ։
Դմիտրի Ռազումկով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի ռեգիոնների կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:«Ժողովրդի ծառա» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի IX գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ
Արայի
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, բանջարաբուծությամբ,պտղաբուծությամբ և հացահատիկի մշակությամբ։
Դյուրյո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թրոմս ֆյուլքեի կոմունաներ
Արայի
Պատմամշակութային կառույցներ
Արայիում է գտնվում 1885 թվականի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, իսկ 1,3 կմ հարավ-արևմուտք՝ 17-18 դարերի «Թուխ Մանուկ» մատուռը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գյուղեր
Խաչում (անձնանուն)
Խաչում, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն խաչում՝ «խաչելություն» բառից։ Հիշատակվել է 1506, 1507 , 1551 թվականներին և անթվական մի արձանագրության մեջ, որը գտնվում է Հերհերի եկեղեցու արևմտյան դռան ճակատին ։ Խեչում ձևով հիշատակված է 1657 և 1735 թվականներին։ Այս ձևից է առաջացել Խեչումյան ազգանունը (Կովկաս) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Գաբիչե Մարե
Գաբիչե Մարե (Gabicce Mare), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 5901 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 1 216,70 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 5 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61011։ Հեռախոսային կոդ՝ 0541։
Կոմունայի հովանավորներն են Սուրբ Աստվածածինը և Հռոմի Սուրբ Էրմետը։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 28-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության գրաֆիկը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
(161) Աթոր
(161) Աթոր (Athor), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1876 թվականի ապրիլի 19-ին Ջեյմս Վոթսոնի կողմից Դետրոյտում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,379514 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0531 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7059 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Աթոր աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,0594 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1340,7 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268517 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,05° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է M դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս M Կատեգորիա:1876 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ջեյմս Վոթսոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Օմետոֆոբիա
Օմետոֆոբիա (Ommetaphobia), իռացիոնալ վախ աչքերից ։ Ֆոբիան կարող է կապված լինել տրավմատոֆոբիայի՝ վնասվածք ստանալու վախի հետ ։
Տրիգերներ
Օմետոֆոբիա ունեցող ոչ բոլոր անձանց համար են տրիգերներ հանդիսանում միևնույն օբյեկտները կամ իրավիճակները։ Օրինակ՝ որոշ օմետոֆոբների դեպքում աչքերին դիպչելը կարող է դառնալ տրիգեր, իսկ այլ անձանց հետ տեսողական կոնտակտը՝ ոչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆոբիաներ
Էլեկտրոնագրաֆիա
Էլեկտրոնագրաֆիա, (էլեկտրոն և … գրաֆիա), նյութերի կառուցվածքի հետազոտման մեթոդ, որի հիմքում ընկած է էլեկտրոնների դիֆրակցիայի երևույթը։ Վերջինս պայմանավորված է էլեկտրոնների ալիքային հատկություններով։ Երբ էլեկտրական դաշտում արագացված էլեկտրոնների փունջն ընկնում է նյութի վրա և ցրվում տարբեր ատոմներից, դիֆրակցիոն պատկեր է առաջանում։ Եթե նմուշը բաղկացած է միմյանց նկատմամբ կանոնավոր դասավորված խոշոր բյուրեղներից, ապա էլեկտրոնագրաֆով ստացվող պատկերի՝ էլեկտրոնագրամի վրա երևան են գալիս ցանցի ձևով բաշխված լուսավոր բծեր, իսկ եթե բյուրեղները մանր են և անկանոն դասավորություն ունեն, ապա էլեկտրոնագրամի վրա ստացվում են համակենտրոն օղակներ։ Հայտնի են նաև այլ տիպի էլեկտրոնագրամներ։ Դիֆրակցիա առաջացնող էլեկտրոնների ալիքի երկարությունը կախված է արագացնող էլեկտրական դաշտի պոտենցիալների տարբերությունից. Ս=100 կվ պոտենցիալների տարբերության դեպքում : Նյութի մեջ այսպիսի էլեկտրոնների թափանցման խորությունը 1000A կարգի մեծություն է, ուստի էլեկտրոնագրաֆիան բարակ թաղանթների և նյութի մակերևութային շերտերի կառուցվածքի հետազոտման անփոխարինելի մեթոդ է։ Էլեկտրոնագրամների ուսումնասիրության, այսինքն՝ տարբեր անդրադարձումների միջե եղած հեռավորությունների, բծերի, գծերի կամ օղակների լայնությունների և սևացման աստիճանի չափման միջոցով հնարավոր է պարզել նմուշի պատկանելությունը բյուրեղային այս կամ այն ընտանիքին (սինգոնիա), որոշել տարրական բջջի պարամետրերը, նմուշում պարունակվող տարբեր բյուրեղների փոխդասավորությունը ևն։ Այս տվյալների հիման վրա պատկերացում է կազմվում նմուշի ներքին կառուցվածքի մասին։ Բյուրեղներում ծանր տարրերի ատոմների առկայության դեպքում թեթև տարրերի ատոմների դիրքը որոշելու համար է. շատ ավելի հարմար է, քան ռենտգենոգրաֆիկ մեթոդը, քանի որ էլեկտրոնները ցրվում են միջուկներից և էլեկտրոնային թաղանթների ստեղծած էլեկտրաստատիկ պոտենցիալներից, իսկ ռենտգենյան ճառագայթները՝ ատոմների էլեկտրոնային թաղանթներից։ Էլեկտրոնագրաֆիան լայնորեն կիրառվում է մետաղների և դրանց օքսիդացման պրոցեսների, օքսիդների, համաձուլվածքների, որոշ հանքատեսակների (օրինակ՝ կավային) կառուցվածքի, նյութերում առաձգական և ոչ առաձգական դեֆորմացիաների պատճառով առաջացած լարումների ուսումնասիրման համար։ Էլեկտրոնագրաֆիան նաև գազերում և գոլորշիներում մոլեկուլների կառուցվածքի հետազոտման արդյունավետ մեթոդ է։ Միկրոէլեկտրոնիկայի զարգացման հետ ներկայումս մեծացել է էլեկտրոնագրաֆիաի դերն ու նշանակությունը մետաղական, կիսահաղորդչային և ամորֆ թաղանթների կառուցվածքի ուսումնասիրման գործում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Էլեկտրաֆիզիոլոգիա Կատեգորիա:Նեյրոֆիզիոլոգիա
Հարսնացուն Ջերմուկից (ֆիլմ)
Մեր գյուղը կամ Հարսնացուն Ջերմուկից, 1997 թվականին «Պարադիզ» և «Շարկ» ընկերությունների նկարահանած հայկական ֆիլմ։
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է երկու երիտասարդների մասին, որոնց երջանկությանը խոչընդոտում են ծնողները ։
Դերերում
ինչպես նաև Նոր հայեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
Ձեռքը կրծքին դրած ասպետը
«Ձեռքը կրծքին դրած ասպետը» (El caballero de la mano en el pecho), ազգությամբ հույն իսպանացի նկարիչ Էլ Գրեկոյի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է մոտավորապես 1580 թվականին ։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 81,8 × 65,8 սմ ։
Այսօր «Ձեռքը կրծքին դրած ասպետը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Պրադո թանգարանում (Մադրիդ, Իսպանիա)։
Նկարագիր
Կտավում պատկերված ազնվականի դիրքը կարող է նշանակել կա՛մ երդմնակալություն, կա՛մ պայմանագրի կնքման ժամանակ ցուցաբերված վստահություն, կամ ազնվական ծագում, կա՛մ էլ, նույնիսկ, գաղտնի պայմանական ազդանշան։ Ոսկյա սուսերն ու մեդալիոնը նշանակում են, որ «Ձեռքը կրծքին դրած ասպետը» ստեղծագործությունում պատկերված այրն ունևոր է և բարձրաշխարհիկ։ Տղամարդու արտաքին տեսքը բնորոշ է Իսպանական ոսկեդարի ազնվականությանը։
«Ձեռքը կրծքին դրած ասպետը» կտավի ռեստավրացիայի ժամանակ պարզվեց, որ ի սկզբանե կտավի ֆոնը չի եղել սև, այլ՝ բաց մոխրագույն։ Սակայն ժամանակի ընթացքում կտավը մգացել է։ Նկարի հերոսի մուգ հագուստեղենի գունային երանգները վկայում են, որ հեղինակի վրա ազդել է Վենետիկի գեղարվեստի դպրոցը ։
Պատմություն
Արվեստագետ Ալեքս Բերգհարթն ու նկարիչ Ռոբերտ Շրայվը հակված են այն կարծիքին, որ կտավում նկարի հեղինակի՝ Էլ Գրեկոյի ինքնադիմանկարն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1580 նկարներ Կատեգորիա:Էլ Գրեկոյի նկարներ Կատեգորիա:Պրադո թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Դիմանկարներ Կատեգորիա:Իսպանիայի արվեստ
Կառլ II (այլ կիրառումներ)
Կառլ II անունով անձինք անունով Եվրոպայում թագավորել են՝
Իսկրա (Բուրգասի մարզ)
Իսկրա (Искра), գյուղ Բուլղարիայի Բուրգասի մարզում։ Վարչականորեն մտնում է Կարնոբատի համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի կենտրոն Կարնոբատ քաղաքից գտնվում է 9 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։ 2011 թվականի Բուլղարիայի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ գյուղում բնակվել է 399 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գյուղեր Կատեգորիա:Բուրգասի մարզի գյուղեր
Վալդիվիա (նահանգ)
Վալդիվիա (Provincia de Valdivia), նահանգ Չիլիի Լոս Ռիոս տարածաշրջանում։ Վարչական կենտրոնն է Վալդիվիա քաղաքը։ Նահանգը ղեկավարում է նախագահի կողմից նշանակված նահանգապետը։ Որպես նահանգ Վալդիվիան հանդիսանում է Չիլիի երկրորդ մակարդակի վարչական միավոր, որը իր հերթին բաժանվում է համայնքների (comunas)։ Ներառում է 8 համայնք.
Վալդիվիա
Կորալ
Լանկո
Լոս Լագոս
Մարիխուանա
Մաֆիլ
Պայլակո
Պանգուիպելի
Աշխարհագրությունը և բնակչություն
Չիլիի Ազգային վիճակագրական ծառայության 2002 թվականին կատարված մարդահամարի տվյալներով նահանգում բնակվում է 259 243 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 25,42 մարդ/կմ²։
Վալդիվիա նահանգի տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 10 197,2 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չիլիի Լոս Ռիոս տարածաշրջան Կատեգորիա:Չիլիի նահանգներ
Բեթղեհեմի մարդահամար
Նկարագրություն
Ինչպես սովորաբար, այս անգամ նույնպես Բրեյգելը Աստվածաշնչյան պատմությունները ներկայացնում է որպես իրադարձությունների մասնակից։ Նա հիշեցնում է Նիդերլանդների հարավում իսպանական ղեկավարության կողմից իրականացրած բռնաճնշումները։ Սակայն Բրեյգելը միանգամայն հնարավոր է, որ ներկայացնում է բյուրոկրատական մեթոդների ավելի ընդհանրական քննադատություն ։
Նկարագրվող իրադարձությունները հանդիպում են Ղուկասի Ավետարանում 2, 1-5․
Քաղաքը պատկերված է ձնառատ ձմռանը, իսկ նման եղանակ Բեթղեհեմում չի լինում։ Նկարիչը (և հանդիսատեսը) կարծես բնակավայրը դիտում են կա՛մ աշտարակից, կա՛մ ինչ-որ կառույցի ձեղնահարկի պատուհանից։ Ավարտվում է ձմեռային կարճ օրը, կարմիր արևը մայր է մտնում ծառի ճյուղերի ետևից։ Իրադարձությունների ամսվա վերաբերյալ անուղղակի հուշում կարող է լինել խոզ մորթող մարդը։ Նիդերլանդներում սովորաբար դա տեղի է ունենում դեկտեմբերին։ Խոզին պատրաստում են կրակի վրա խանձել, ինչի համար արդեն պատրաստել են ծղոտի խրձեր։ Այս խումբը բազմիցս հանդիպում է Բրեյգելի նկարներում։ Հենց սրանով էլ զբաղվում են «Որսորդները ձյան վրա» նկարի բնակիչները։
Իջևանատան դռների մոտ հավաքվել է մարդկանց հոծ բազմություն․ այնտեղ ցուցադրված են սեղանիկներ, և իշխում են չինովնիկները՝ շրջապատված հարկային գրքերով։ Եվ չնայած նկարը կոչվում է «մարդահամար», չինովնիկների գործողությունները ոչ այլ ինչ են, քան հարկահավաքություն։ Նկարի կենտրոնում տեղակայված է ոչ մեկի կողմից չնկատված զույգ․ տղայի ձեռքին ատաղձագործական գործիք կա, իսկ աղջիկը էշին է հեծած։ Միայն այս ատրիբուտների շնորհիվ կարելի է հասկանալ, որ քաղաք է ժամանել Սուրբ Ընտանիքը։
Նկարն իրենից ներկայացնում է փոքրիկ քաղաքի ձմեռային կյանքի իսկական հանրագիտարան։ Մարդիկ զբաղված են իրենց առօրյա գործերով՝ ցախանոցի շինարարությամբ, ցախ հավաքելով, երեխաները խանդավառությամբ խաղում են սառույցի վրա։ Ի թիվս բազմաթիվ դետալների, իջևանատան պատին կարելի է նկատել նույնիսկ Հաբսբուրգների զինանշանը։
Գրականություն
Կատեգորիա:1566 նկարներ
Մարգարետ Ֆերս
Մարգարետ Ֆերս (Margaret Furse, ), հագուստի նկարիչ, «Օսկար», BAFTA և «Էմմի» մրցանակների դափնեկիր։
Կենսագրություն
Մարգարետ Ուոթսը ծնվել է 1911 թվականին Punch ամսագրի նկարազարդող Արթուր Ուոթսի ու նրա կնոջ՝ Ֆիլլիս Գորդոնի ընտանիքում ։ 1940-ական թվականների վերջին ամուսնացել է բեմադրող նկարիչ Ռոջեր Քեմբլ Ֆերսի հետ և սկսել է աշխատել թատրոնում որպես հագուստի նկարիչ։ Լոուրենս Օլիվիեի հետ ծանոթությունը նրան հնարավորություն է տվել կարիերա սկսել կինոմատոգրաֆիայի բնագավառում ։
Ռոջեր Ֆերսի հետ ամուսնալուծությունից հետո Մարգարետ Ֆերսն ամուսնացել է Սթիվեն Ուոթսի հետ ։ Մարգարետ Ֆերսը մահացել է 1974 թվականի հուլիսի 8-ին կրծքագեղձի քաղցկեղից։
Մարգարետ Ֆերսի դիմանկարը, որ ստեղծել է նրա առաջին ամուսինը՝ Ռոջեր Քեմբլ Ֆերսը, ընդգրկվել է Լոնդոնի Դիմանկարների ազգային պատկերասրահի մշտական ցուցադրությունում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ
Սոցիալ-դեմոկրատներ-ինտերնացիոնալիստներ
Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատներ-ինտերնացիոնալիստների բանվորական կուսակցություն (Российская социалистическая рабочая партия интернационалистов), ձախ մենշևիկյան քաղաքական կուսակցություն Ռուսաստանում, որ հիմնադրվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին (1914—1918)։ Միավորել է նախապատերազմյան ռուս սոցիալ-դեմոկրատների։
1917 թվականի փետրվարյան հեղափոխությունից հետո իրենց «ֆրակցիաներից դուրս սոցիալ-դեմոկրատներ» անվանվող սոցիալ-դեմոկրատներ-ինտերնացիոնալիստները, համախմբվելով «Նովայա ժիզն» («Новая жизнь») թերթի շուրջը, ձգտում էին բոլշևիկներին հաշտեցնել մենշևիկների հետ՝ նրանց մեկ կուսակցության ներքո միավորելի ճանապարհով։ Կուսակցության անդամները չնայած քննադատաբար էին վերաբերվում բոլշևիկյան մարտավարությանը, այնուամենայնիվ շարունակում էին սատարել խորհրդային կառավարությանը
Խորհրդային պատմագրությունը կուսակցությանը պիտակում էր որպես «ծայրահեղ ձախական մանր բուրժուազիայի ներկայացուցիչ», պնդելով, որ կուսակցությունը հակասական դիրքորոշում ուներ սոցիալիստական կառավարություն կազմավորելու հարցում և միաժամանակ մերժում էր զինված ապստամբության գաղափարը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ պատմություն Կատեգորիա:Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություններ
Բադնոց (լեռ)
Բադնոց, հրաբխային լեռ Թուրքիայում, Մանազկերտի դաշտում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Մուշի մարզ
Նոր Ադրբեջան
Նոր Ադրբեջան կուսակցությունը (Yeni Azərbaycan Partiyası) Ադրբեջանի իշխող կուսակցությունն է։ Հիմնվել է Դեկտեմբերի 18 1992 թ. Հեյդար Ալիևի կողմից, ով ղեկավարել է այն մինչև իր պաշտոնոթողումը և մահը (2003 թ.)։ Կուսակցության ներկա ղեկավարը Ալիևի զավակն է՝ Իլհամ Ալիևը։ 2005 թ. նոյեմբերի 6-ի խորհրդարանական ընտրություններում, Նոր Ադրբեջան կուսակցությունը շահել է 62 աթոռ 125-ից։ 2008 թ. հոկտեմբերի 15ի նախագահական ընտրություններում, Նոր Ադրբեջանի թեկնածու Իլհամ Ալիևն ստացել է ընդհանուր քվեների 87%-ը։ Այս ընտրությունը քննադատվել է ԵԱՀԿ-ի կողմից միջազգային չափանշներին չհամապատասխանելու համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի կուսակցություններ Կատեգորիա:1992 հիմնադրումներ Ադրբեջանում Կատեգորիա:1992 հիմնադրված կուսակցություններ
Վերին Վոյ Վոժ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
(8615) 1979 MB2
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,542004 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,833 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,251 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1480,34 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,243187 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,76° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աբբիսա
Աբբիսա, հնագույն երկրամաս Արևմտյան Տիգրիսի վերին հոսանքում։ Հավանաբար գտնվում էր այժմյան Արղանայի շրջանում։
Հիշատակված է ասուրական թագավորների սեպագիր արձանագրություններում։ Թիգլաթպալասար I-ը կցել էր Նաիրիին։ Նիկողայոս Ադոնցը ենթադրաբար նույնացնում է այժմյան Արղանայի շրջանի Ֆիս (Փիս) բնակավայրի հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնագույն երկրամասեր
(162) Լաուրենտիա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,018683 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4807 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5567 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Լաուրենտիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,5003 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1915,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187922 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,1° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1876 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պրոսպեր Անրիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սպեսարտին
Սպեսարտին (Spessartine), (ԴՖՀ Շպեսարտ (Spessart) սարահարթի անվամբ), նռնաքարերի խմբի միներալ, մանգան պարունակող ալյումանռնաքար՝ Mn3Al2(Si04)3, սովորական են Fe2+, Mg2+, Ca2+, ինչպես նաե Y3+ իզոմորֆ խառնուրդները։
Առաջացման վայրեր
Բարձր որակի սպեսարտին հանդիպում է Շրի-Լանկայում, Բրազիլիայում, ԱՄՆ-ում Նորվեգիայում, Շվեցարիայում, Մեքսիկայում, Իտալիայում, Մադագասկար կղզում։Բրազիլիայու Մադագասկարում և Ռուսաստանում հայտնաբերվել են մոտ 100 կարատանոց մաքուր սպեսարտինի կտորներ։
Պռակտիկ նշանակություն
Ունեն կոլեկցիոն նշանակություն։ Սմիթսոնյան համալսարանում գտնվում են 109 և 58,8 կարատանոց սպեսարտիններ Բռազիլիայից և 40,1 կարատանոց ԱՄՆ-ից։ Ամերիկայի բնական պատմության թանգարանում գտնվում է 96 կարատանոց սպեսարտին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միներալներ Կատեգորիա:Ալյումինի միներալներ
Ալափարսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Կոտայքի մարզի Ալափարս պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ. հաստատվել է ՀՀ կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 37 հուշարձան (13 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Ռանկո (նահանգ)
Ռանկո (Provincia de Ranco), նահանգ Չիլիի Լոս Ռիոս տարածաշրջանում։ Վարչական կենտրոնն է Լա Յունիոն քաղաքը։ Նահանգը ղեկավարում է նախագահի կողմից նշանակված նահանգապետը։ Որպես նահանգ Ռանկոն հանդիսանում է Չիլիի երկրորդ մակարդակի վարչական միավոր, որը իր հերթին բաժանվում է համայնքների (comunas)։ Ներառում է 4 համայնք.
Աշխարհագրությունը և բնակչություն
Չիլիի Ազգային վիճակագրական ծառայության 2002 թվականին կատարված մարդահամարի տվյալներով նահանգում բնակվում է 97 153 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 11,8 մարդ/կմ²։
Ռանկո նահանգի տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 8 232,3 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չիլիի Լոս Ռիոս տարածաշրջան Կատեգորիա:Չիլիի նահանգներ
Ֆոնտենուա (Էնայի գավառ)
Ֆոնտենուա (Fontenoy), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վիկ սյուր Էն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Սուասոն:
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02326:
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 494 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Անհրաժեշտ սպանություն
«Անհրաժեշտ սպանություն» (Essential Killing), ռեժիսոր Եժի Սկոլիմովսկու ֆիլմը՝ նկարահանված 2010 թվականին։ Ֆիլմը Լեհաստանի, Նորվեգիայի, Իռլանդիայի ու Հունգարիայի համատեղ արտադրություն է։ Սցենարը գրել է Եժի Սկոլիմովսկին Եվա Պյասկովսկայայի հետ համատեղ։
Ֆիլմը հասարակությանը ներկայացվել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 6-ին՝ Վենետիկի 67-րդ կինոփառատոնի ընթացքում։
Կարգախոսն է՝ «Run to live… kill to survive» («Վազի՛ր, որ ապրես․․․ Սպանի՛ր, որ կենդանի մնաս»)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր Կատեգորիա:Լեհական ֆիլմեր Կատեգորիա:Նորվեգական ֆիլմեր Կատեգորիա:Իռլանդական ֆիլմեր Կատեգորիա:Հունգարական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Լեհերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Արաբերեն ֆիլմեր
Լամերմուրյան հարսնացուն
«Լամերմուրյան հարսնացուն» (The Bride of Lammermoor), Վալտեր Սքոթի պատմական վեպը, հրատարակվել է 1819 թվականին։ «Լեգենդ Մոնտրոզի մասին» վեպի հետ միասին մտնում է «Պանդոկապանի պատմությունները» շարքի երրորդ մասի մեջ։ Վեպերը հրապարակվել են միասին, «Լամեմուրյան հարսնացուն» ընդգրկել է առաջին երկու և երրորդ հատորի կեսը, իսկ «Լեգենդ Մոնտրոզի մասին» վեպը՝ երրորդ հատորի մնացած մասը և չորրորչ հատորը ։ Սյուժեի հիման վրա իտալացի երգահան Դոնիցետին գրել է «Լյուչիա դի Լամեմուր» օպերան։
Գործողությունները կատարվում են Շոտլանդիայում, թագուհի Աննայի (1702—1714 թվականներ) կառավարման ժամանակաշրջանում։ Սյուժեն, որը պատմում է ողբերգական սիրո պատմություն «Ռոմեո և Ջուլիետ» ոճով, շոտլանդական ազնվականության երկպառակչական կռիվների ֆոնի վրա, հիմնված է իրական դեպքերի վրա։ Դեռևս մանուկ ժամանակ Վաքտեր Սքոթը լսել էր ընտանեկան ողբերգության մասին, որի մասին պատմությունը նրա տատիկի սիրելին էր ։ Լյուսի Էշտոնի նախատիպն է հանդտսանում Ջանեթ Դալրիմպլը (Janet Dalrymple), հանրահայտ իրավաբան Ջայմս Դալրիմպլի դուստրը։ Նրա ընտանիքը համակրում էր կովենանտերներին, իսկ Ջանեթը գաղտնի նշանադրվում է ռոյալիստ լորդ Ռուտերֆորդի հետ։ Նա ստիպված է լինում խոստովանել այդ և խզել նշանադրությունը, երբ ծնողները ներկայացնում են ուրիշին, որը նրանց կարծիքով հարմար փեսացու էր նրա համար։ Հարսանիքի գիշերը Ջանեթը, խելագարության մոլուցքի ժամանակ, ծանր վիրավորում է տղամարդուն, որին հավանություն էին տվել նրա ծնողները և ինքը մահանում է երկու շաբաթ անց, այդպես էլ ուշքի չգալով ։
Բովանդակություն
Վեպը կազմված է երեսունհինգ գլուխներից ։
Նախապատմություն
Այս վեպի ստեղծման մասին պատմությունը ծավալուն տեղ է զբաղեցնում Սքոթի կենսագիր Ջ. Գ. Լոկհարտի «Վալտեր Սքոթի կյանքը» (Life of Sir Walter Scott, 1837—1838 թվականներ) գրքում։ Լոկհարտը գրում է, որ Սքոթը տառապում էր որովայնի տանջալից ջղաձգումներից և ամբողջ վեպը թելադրվել է նրա կողմից՝ անկողնուց։ Այն հրապարակվում է մինչ հեղինակի ամբողջական ապաքինումը և, ըստ Լոկհարտի խոսքերի, Սքոթը չափազանց հիվանդ էր, որպեսզի զբաղվեր խմբագրմամբ, իսկ ապաքինումից հետո, իբր թե ի վիճակի չէր հիշել ոչ մի դրվագ կամ գործող անձ «Լամեմուրյան հարսնացու»-ից։ Այնուամենայնիվ, Սքոթի ձեռագրով է գրված պահպանված ձեռագրերի մեծամասնությունը, որոնցում նույնպես առկա են հեղինակային ուղղումները ։ Վեպը ավարտին է հասցվում 1819 թվականի ապրիլի կեսերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վեպեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:1819 վեպեր Կատեգորիա:Պատմական վեպեր Կատեգորիա:Վալտեր Սքոթի վեպեր
Ամոթ (վեպ, Ռուշդի)
«Ամոթ» (Shame), Սալման Ռուշդիի երրորդ վեպը, որը հրատարակվել է 1983 թվականին։ Այս գիրքը գրվել է երկրների «արհեստական» (ուրիշների կողմից) բաժանման, նրանց բնակիչների մեղսակցության և հետգաղութատիրության խնդիրներին մոտենալու ցանկությունից ելնելով, ինչպես օրինակ՝ Պակիստանը ստեղծվել է մահմեդականներին հնդիկներից բաժանելով, երբ Անգլիան հրաժարվել է Հնդկաստանի վերահսկողությունից։
Վեպը գրված է մոգական ռեալիզմի ոճով։ Դրանում պատկերված է Իսկանդեր Հարապպայի (նախատիպը Զուլֆիկար Ալի Բհուտտոն է) և գեներալ Ռըզա Հայդերի (նախատիպը գեներալ Մուհամմադ Զիա-ուլ-Հաքն է) կյանքը, նրանց փոխհարաբերությունները։ Վեպի գլխավոր թեման այն է, որ «ամոթ» առաջացնելը բերում է բռնության։ «Ամոթ» և «անամոթություն» հասկացությունները ուսումնասիրվում են բոլոր կերպարների միջոցով, հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած է Սուֆիա Զինոբիայի և Օմար Խայամի վրա։
Դիպաշար
Վեպի իրադարձությունների կատարման վայրը «Ք.» քաղաքն է, որն իրականում Պակիստանի Կվետտա քաղաքի փոփոխված ձևն է։ Ք.-ում երեք քույրերից (Չհուննի, Մուննի և Բուննի) մեկը ծնունդ է տալիս Օմար Խայամ Շաքիլին, բայց նրանք հանդես են գալիս որպես ընդհանուր մայրեր՝ երբեք չբացահայտելով, թե իրենցից ով է Օմարին մայրը։ Բացի այդ, Օմարը երբեք չի իմանում, թե ով է իր հայրը։ Մեծանալով Օմարն իր մայրերի և սպասավորների հետ ապրում է փակված տանը՝ չառնչվելով դրսի աշխարհի հետ։ Որպես ծննդյան նվեր՝ Օմար Խայամ Շաքիլի «մայրերը» թույլ են տալիս գնալ քաղաք։ Նա ընդունվում է դպրոց, իսկ նրա մասնավոր ուսուցիչ Էդուարդու Ռոդրիգեշը համոզում է բժիշկ դառնալ։ Ժամանակի ընթացքում նա կապ է հաստատում և՛ Իսկանդեր Հարապպայի, և՛ գեներալ Ռըզա Հայդերի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր Կատեգորիա:Սալման Ռուշդիի վեպեր Կատեգորիա:1983 վեպեր Կատեգորիա:Հետգաղութատիրական գրականություն Կատեգորիա:Մոգական ռեալիստական վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Ազորդեն
Ազորդեն, լեռ Թուրքիայի արևելքում, Ճորոխի միջին հոսանքի ավազանում։ Ազարդենի լանջերին պահպանել են մի քանի բնակավայրերի ավերակներ։ Ըստ Ատրպետի հիշեցնում է Քաղդիայի Աղաղ քաղաքի անունը ։
Վիկտորիա (այլ կիրառումներ)
Վիկտորիա կամ Վիկտորյա անունը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները՝
Այլ
Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր
Կլիկաչ
Կլիկաչ (Кликач), գյուղ Բուլղարիայի Բուրգասի մարզում։ Վարչականորեն մտնում է Կարնոբատի համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի կենտրոն Կարնոբատ քաղաքից գտնվում է 9 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։ 2011 թվականի Բուլղարիայի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ գյուղում բնակվել է 767 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գյուղեր Կատեգորիա:Բուրգասի մարզի գյուղեր
Վիզենբուրգ (Մարկ)
Վիզենբուրգ (Wiesenburg/Mark), կոմունա Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի տարածքում։
Մտնում էոտսդամ Միթելմարկ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 4708 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 218,20 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 69 665։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 14 գյուղական համայնքի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ստարտեր (այլ կիրառումներ)
Ստարտեր (անգլ․ <starter, <ստարտ (անգլերեն)start> — սկսել, գործարկել), եզրը կարող է վերաբերել՝
1․ Շարժիչի գործարկման համակարգի հիմնական ագրեգատ, որը շարժիչի լիսեռին հաղորդում է գործարկման համար անհրաժեշտ պտտման հաճախականություն։ Ստարտերի հիմնական հանգույցներն են շարժիչը, ռեդուկտորը, հիմնական շարժիչի լիսեռի հեա կցորդման և ապակցորդման հարմարանքները, գործարկման հարմարանքը։
Ըստ աշխատանքի սկզբունքի ստարտերները լինում են
2․ Տարբերում են տուրբոստարտերներ, էլեկտրական, պնեմատիկ, հիդրավլիկական և բենզինային ստարտերներ։ Տորբո ստարտերներում որպես շարժիչ օգտագործում են օդով կամ գազերով պտտման մեջ դրվող տուրբինը։ Էլեկտրական Ս հաստատուն հոսանքի էլեկտրաշարժիչ է (մինչե 13000 պտ/ր պտտման հաճախականությամբ)։
3․ Պնեմատիկ և հիդրավլիկական ստարտերն իրենցից ներկայացնում է որպես շարժիչ օգտագործվող պոմպեր կամ կոմպրեսորներ։
4․ Լուսատեխնիկայում՝ լյումինեսցենտային լամպերը վառելու հարմարանք։
Գովազդի թանգարան
Գովազդի թանգարան (Musée de la Publicité), թանգարան, հիմնված Փարիզում 1978 թվականին ։ 1999 թվականից այն գտնվում է Ռիվոլի 107 հասցեում՝ Լուվրի հյուսիսային մասում։ Դեկորատիվ արվեստի թանգարանի բաժիններից մեկն է, որը ղեկավարում է «Les Arts Décoratifs» ոչ պետական կազմակերպությունը ։
Պատմություն
Առաջին պաստառները հայտնվել են 20-րդ դարի սկզբին Դեկորատիվ արվեստի թանգարանի հավաքածուում և պահվել նրա գրադարանում։ 1972 թվականին Ժենևիվ Պիկոնն առանձնացրել է պաստառների հավաքածուն։ 1978 թվականին նրա հիման վրա բացվել է «Պաստառների թանգարան» (Musée de l’Affiche)։ 1981 թվականին այն տեղափոխվել է Փարիզի 10-րդ շրջան՝ Ռուե դե Պարադիս, որից հետո անվանափոխվել է «Գովազդի թանգարան» ։
1999 թվականին թանգարանը վերակազմավորվել է․ այն տեղափոխվել է քաղաքի 1-ին շրջան՝ Լուվրի պալատի հյուսիսային մաս՝ դեպի Ռիվոլի փողոց (Մարսանի թևն ու տաղավարը վերակառուցվել են ճարտարապետ Ժան Նուելի կողմից՝ հատուկ դեկորատիվ արվեստի թանգարանի հավաքածուները պահելու համար)։ Այդ ժամանակվանից այն համարվում է թանգարանի գովազդային և գրաֆիկական դիզայնի բաժինը։
Հավաքածու
Թանգարանային ֆոնդերը ներառում են ավելի քան 100 հազար պաստառ, որի կեսը պատկանում է 18-րդ դարի առաջին կեսին, մյուս կեսը՝ 1950-ականներից սկսած, 30 հազար թերթի գովազդ, 20 հազար գովազդային ֆիլմ՝ սկսած 1930-ական թվականներից՝ որպես ֆրանսիական և արտասահմանյան, հեռուստատեսային և ռադիո գովազդի բազմաթիվ նմուշներ, ինչպես նաև գովազդային ոլորտի առաջացման և զարգացման փուլերն արտացոլող այլ առարկաներ և ցուցանմուշներ։
Հավաքածուի իրերը ցուցադրվում են բացառապես Դեկորատիվ արվեստի թանգարանի ժամանակավոր ցուցադրությունների ժամանակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:1978 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Փարիզի թանգարաններ
(8616) Ֆոգելկվիստ
(8616) Ֆոգելկվիստ (Fogelquist), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի մարտի 16-ին Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,331412 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9258 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,737 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1300,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27687 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,24° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նեոռոմանտիզմ
Նեոռոմանտիզմ, 19-20-րդ դարերի արվեստի ուղղություն, հոսանք, արտահայտվել է հատկապես գրականության մեջ, առաջացել է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին՝  որպես  ռեալիստական և նատուրալիստական հոսանքների արձագանք, շարունակություն:Կարելի է բնորոշել որպես 19-րդ դարի առաջին կեսին եվրոպական ռոմանտիզմի վերածնունդ։ Ընկալվում է նաև իբրև մոդեռնիզմի նախնական արտահայտություն կամ ուղղություն։
Նեոռոմանտիզմի գրականության մեջ իշխում են անսպասելիությունը, արկածներն ու վտանգը, բայց գործող կերպարները սովորական մարդիկ են։ Արարքների հերոսականությունը արտահայտվում է որպես կյանքը վառ ապրելու, սեփական անձի հանդեպ հարգանքը չկորցնելու ձգտում («Գանձերի կղզին»՝ Սթիվենսոն, «Նավապետ Թոկից փախածը»՝ Լուի Բուսենար)։
Նեոռոմանտիզմը կարճ ժամանակում դարձավ շատ արգասաբեր գրական հոսանք։ 20-րդ դարում էլ շարունակեցին գրել նեոռոմանտիզմի գրական հոսանքի սկզբունքներին հարազատ ստեղծագործություններ՝ «Կապիտան Բլադի ոդիսականը» (Սաբատինի) և «Կալկաթայի ժառանգորդը»( Շտիլմարկ)։
Նեոռոմանտիզմի պայծառ ներկայացուցիչներից են Ջոզեֆ Քոնրադը, Էթել Վոյնիչը, Ջեկ Լոնդոնը, Հենրի Հագարդը, Մայն Ռիդը, Ռաֆայել Սաբատինին, Ժյուլ Վեռնը, Արթուր Կոնան Դոյլը, Հենրիկ Իբսենը, Սելմա Լագերլյոֆը, Կնուտ Համսունը, Ռեդյարդ Քիփլինգը, Էյնո Լեյնոն, Ռոստան Էդմոնը,  Ռոբերտ  Սթիվենսոնը, Հերման Հեսսեն, Սալոմեա Ներիսը, Ռուսաստանում՝ Ալեքսանդր Կուպրինը, Նիկոլայ Գումիլյովը, Ալեքսանդր Գրինը, Վլադիմիր Նաբոկովը, Մաքսիմ Գորկու վաղ շրջանի գործերը։
Նեոռոմանտիզմին են հարում նաև 20-րդ դարի որոշ անվանի երաժիշտներ, օրինակ՝ Սերգեյ Ռախմանինովը, Նիկոլայ Մետները, Ռալֆ Վոան Ուիլյամսը և այլք։ Նեոռոմանտիկ են համարվում նաև Պաուլ Հինդեմիթի որոշակի ստեղծագործություններ։ 20-րդ դարավերջին նեոռոմատնիկներ համարվեցին նաև Վոլֆգանգ Ռիմը և Ջոն Ադամսը։
Նեոռոմանտիզմը հատուկ է նաև որոշ նկարիչներին, օրինակ Առնոլդ Բյոկլինին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրական ժանրեր Կատեգորիա:Գրական ուղղություններ Կատեգորիա:Արկածային վեպեր Կատեգորիա:Արկածային գրողներ Կատեգորիա:Արկածային ստեղծագործություն Կատեգորիա:Արվեստի ոճեր Կատեգորիա:Մոդեռնիզմի արվեստ Կատեգորիա:Գրականության պատմություն Կատեգորիա:Արվեստի պատմություն Կատեգորիա:Գրականություն Կատեգորիա:Մշակույթի պատմություն
Մանի Մատտեր
Հանս Պետեր «Մանի» Մատտեր (Hans Peter «Mani» Matter, ), շվեյցարացի երգիչ-բանաստեղծ և իրավաբան։
Կենսագրություն
Մանի Մատտերը ծնվել է իրավաբան Էրվին Մատտերի և Վիլհելմինա Մատտեր-դե Հաանի ընտանիքում։ Մայրը Նիդեռլանդներից է եղել և աշխատել է որպես քարտուղար։ Մանին եղել է ընտանիքի երկրորդ երեխան։ Ընտանիքում հիմնականում խոսել են ֆրանսերեն, թեև ֆրանսերենը մայրենի լեզու չի ընտանիքի անդամներից որևէ մեկի համար։ Մանի Մատտերը մկրտվել է Հանս Պիտեր անունով, մայրը նրան ֆրանսերենով Ժան է անվանել, քույրն այս անունը դարձրել է «Նանի», նրա սկաուտական խմբակի անդամները ապագա բանաստեղծին տվել են «Մանի» անունը, որով էլ նա մտել է պոեզիայի պատմության մեջ։ Մասնագիտական և առօրյա կյանքում Մանին իրեն անվանել է բացառապես Հանս Պետեր։
Մաննի Մատտերը սկսել է գրել 1944 թվականից, երբ գտնվել է սկաուտների շարքերում։ Հետագայում ընկերների հետ կազմակերպել է «Բեռնյան տրուբադուրներ» թատերախումբը («կաբարե»), որը հումորի երեկոներին ելույթ է ունեցել կատակերգություններով և հումորեսկներով։ 1953 թվականին Մանիի մայրը մահացել է, և նա ծանր է տարել այդ կորուստը։ Հոգեկան ապրումներն այնքան հզոր են եղել, որ զորակոչային հանձնաժողովը նրան համարել է ոչ պիտանի զինվորական ծառայության համար։ Դպրոցն ավարտելուց հետո, 1955 թվականին Մանի Մատտերն ընդունվել է է Բեռնի համալսարան, որտեղ մեկ կիսամյակ սովորել է գերմանագիտություն, այնուհետև տեղափոխվել իրավագիտության ֆակուլտետ։ 1963 թվականին Մանի Մատտերը ստացել է փաստաբանական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունք, 1965 թվականին պաշտպանել է դիպլոմային աշխատանքըը՝ «Die Legitimationder Gemeindezurstaatsrechtlichen Beschwerde» («Համայնքի իրավական լիազորությունները պետական իրավական գործընթացների շրջանակներում») թեմայով։ 1967-1968 թվականների ժամանակահատվածը «Մատտերը» անց է կացրել Քեմբրիջում (Մեծ Բրիտանիա), որտեղ պատրաստվել է պաշտպանել իր ատենախոսությունը՝ «Diepluralistische Staatstheorie» («Պետության բազմակարծական տեսություն») թեմայով։
1960 թվականին Մանի Մատտերը հանդիպել է իր ապագա կնոջը՝ Ջոյ Դոբելիին, Շվեյցարիայի հայտնի լեռնադահուկային հանգստավայրում՝ Գրինդելվալդում։ Նրա մայրը ծագումով անգլիացի է եղել։ Ջոյն աշխատել է որպես ավագ դպրոցի ուսուցչուհի։ 1963 թվականի մարտի 30-ին նրանք ամուսնացել են։ Ջոյ Դոբելին աշխատել է Բիլում՝ Բեռնից 30 կմ դեպի արևմուտք, ուստի սկզբում նրանք ապրել են Բեռնի և Բիելի միջև՝ Մյունխենբյուքս քաղաքում։ Մանի Մատտերն այդ ժամանակ զբաղեցրել է Բեռնի համալսարանի պետական իրավունքի պրոֆեսոր Ռ. Բոյմլինի ասիստենտի պաշտոնը։ 1964 թվականին ամուսինները տեղափոխվել են Բեռն, որտեղ նրանք ունեցել են երեք երեխաներ՝ դուստրերին՝ Սիբիլաին (1964), Մերեթին (1965) և որդուն Ուլին (1967)։ Ընտանիքը 1967-68 թվականների ժամանակահատվածը անցկացել է Քեմբրիջում, որտեղ Մանի Մատտերն աշխատել է իր ատենախոսության վրա։ 1970 թվականին Մատտերը սկսել է իր կարիերան որպես քաղաքային պաշտոնյա Բեռնում՝ որպես Բեռն քաղաքապետարանի իրավախորհրդատու։ Նույն թվականին հրավիրվել է Բեռնի համալսարան՝ պետական իրավունքի վերաբերյալ դասախոսություններ կարդալու։
Մանի Մատտերի քաղաքական գործունեությունն իր անմիջական առնչությունն է գտել նրա ստեղծագործության մեջ։ 1950-ականների վերջերին նա դարձել է 1956 թվականին ստեղծված «Երիտասարդ Բեռն» «այլընտրանքային» քաղաքական խմբավորման անդամ։ «Երիտասարդ բեռնցիները» մեղադրել են խոշոր քաղաքական կուսակցություններին պահպանողականության և թարմ գաղափարների բացակայության մեջ և ակտիվորեն մասնակցել են կանտոնային մակարդակով անցկացվող ընտրություններին։ Մանի Մատտերը երկու անգամ անհաջող առաջադրվել է որպես «Երիտասարդ  Բեռն»-ի թեկնածու՝ 1959 թվականին որպես քաղաքային խորհրդի անդամի թեկնածու, իսկ 1962 թվականին որպես Բեռնի կանտոնի խորհրդարանի պատգամավորի թեկնածու։ 1964-1967 թվականներին Մանի Մատտերը եղել է «Երիտասարդ  Բեռն» կազմակերպության նախագահ։
Ստեղծագործություն
Հեղինակային երգով (շանսոն) Մանի Մատտերը «վարակվել է» 13 տարեկանում, երբ պատահաբար ձեռքն է ընկել ֆրանսիացի հայտնի շանսոնիե Մորիս Շևալյեի ձայնասկավառակը։ Հետագայում նրա վրա մեծ ազդեցություն են թողել մեկ այլ ֆրանսիացու՝ Ժորժ Բրասենսի կիթառով կատարած երգերը, ում ձայնագրությունները հայտնվել են Շվեյցարիայում մոտավորապես 1952 թվականին։ 1953 թվականին Մանի Մատտերը գրել է իր առաջին բանաստեղծությունը «DrRägewurm» («Անձրևորդը»)՝ դրան հարմարեցնելով Ժորժ Բրասենսի մեղեդին։
Մանի Մատտերի երգերի ու բանաստեղծությունների առաջին ունկնդիրը եղել է նրա ընկերը՝ քահանա Կլաուս Շեդելինը։ Հենց նա է ներկայացրել Մատտերի երգերի ձայնագրությունները Բեռնի ռադիոժամանցային ծրագրերի խմբագրական խորհրդի տնօրեն Գվիդո Շմեցերին։ 1960 թվականի փետրվարի 28-ին Մանի Մատտերին առաջին անգամ հրավիրվել է մասնակցելու «Գեղադիտակ» ռադիոհաղորդմանը, որտեղ նա կատարել է չորս երգ։ Ընդհանուր առմամբ, 1958-1965 թվականներին Մատտերը ձայնագրել է չորս ձայնասկավառակ զվարճալի բնույթի երգերով, որոնք դարձել են սիրված Սուրբ Ծննդյան նվերներ։
Լայն հասարակության առջև Մանի Մատտերն իր առաջին համերգը տվել է 1965-66 թվականներին։ Դա տեղի է ունեցել «Բեռնյան տրուբադուրներ» թատերախմբի ներկայացման շրջանակներում Բեռնի հանրահայտ «Theater an Zytglogge»-ում (Զանգակատան մոտի թատրոն)։ Հենց Մանի Մատտերի մենակատարումների շնորհիվ է, որ «Բեռնյան տրուբադուրներ»-ը (Ռուդի Կրեբս, Մանի Մաթեր, Յակոբ Շտիկելբերգեր, Բերնհարդ Շտիրնեման) ճանաչվել և հայտնի են դարձել ողջ գերմանախոս Շվեյցարիայում։ Քեմբրիջյան ընդմիջումից հետո Մանի Մատտերը շարունակել է ելույթները, բայց այժմ ավելի կամերային կազմով (Յա. Շըիկելբերգերի և Ֆ. Վիդմերի հետ միասին), իսկ 1971 թվականից սկսած Մատտերը սկսել է իր մենակատարային կարիերան։