cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ճառագայթալողակ ձկներ
Պերկեսակերպեր
Հայտնի է 650 տեսակ, տարածված են քաղցրահամ և ծովային ջրերում։ Կենտ և զույգ լողակները, հատկապես մեջքային առաջին լողակը, ունեն սուր, ծակող ճառագայթներ, այդ պատճառով էլ սրանց անվանում են նաև փշալողակավորներ։ Սովորաբար մեջքային լողակները երկուսն են, որոշ տեսակների մոտ որովայնային լողակները փոխարկվել են ծծիչների։ Խիստ բազմազան են, մարմնի երկարությունը տատանվում է 1-2սմ մինչև 5մ, իսկ կշիռը՝ 10-30գր մինչև 900կգ։ Թեփուկները կտենոիդ են, հազվադեպ՝ ցիկլոիդ։ Ունեն բազմազան, հաճախ հովանավորող գունավորում, իսկ որոշ տեսակներ էլ ընդունակ են փոխելու մարմնի գույնը։ Պերկեսակերպերի ներկայացուցիչներից է սովորական պերկեսը, շիղաձուկը, սևծովյան և միջերկրածովային-ատլանտյան ստավրիդիաները, ակումբրիամակրելը, պելամիդները։
Թռչող ձկներ կամ Սարգանակերպեր
Հայտնի է շուրջ 150տեսակ, որոնք տարածված են տաք ծովերում։ Երկարությունը 15-50սմ, ունեն երկարաձգված կրծքային և փորային լողակներ, մեծ լողափամփուշտ։ Վտառային ձկներ են, հետապնդման ժամանակ ցատկում են ջրից և սավառնելով ջրի վրայով՝ թռչում են մոտ 150-200մ։ Ոնեն արդյունագործական նշանակություն, սրանց որսում են էլեկտրական հազարավոր լամպերի օգնությամբ։ Ներկայացուցիչներից են սովորական երկարլողակը, սարգանը, սայրան։
Ձողաձկանմաններ
Հայտնի է շուրջ 700 տեսակ, մարմնի երկարությունը տատանվում է 10-30սմ մինչև 1-1.5մ սահմաններում։ Ունեն փակ լողափամփուշտ, տարածված են հիմնականում սառը ծովերում, քչերը՝ քաղցրահամ ջրերում։ Կարգն ընդգրկում է մեկ՝ ձողաձկների ընտանիք, որի ներկայացուցիրներից է Ատլանտյան, Արկտիկական ձողաձուկը, նավագան, պիկշան, սայդան, սայկան, մինտայը, շերեփաձուկը։ Վերը նշված տեսակներն ունեն արդյունագործական նշանակություն։
Տափակաձկնակերպեր
Հայտնի է 500 տեսակ, վարում են հատակային կյանք։ Երկարությունը՝ 6-8սմ մինչև 5մ, կշիռը՝ մինչև 300կգ։ Այս ձկների մարմինը տափակացած է կողքային ուղղությամբ, աչքերը տեղադրված են մարմնի մի կողմի վրա, ինչը կապված է գանգի անհավասար աճի հետ։ Մարմնի վերին կողմը մուգ է, գունավորված, իսկ ներքինը՝ սպիտակ։ Սրանք կարողանում են փոխել մարմնի վերին կողմի գույնը և դառնում են միջավայրի գույնին։ Դնում են մի քանի միլիոն ձկնկիթ, որոնք պարունակում են ճարպային կաթիլներ։ Դրա շնորհիվ բարձրանում են ջրի վերին շերտերը։ Թրթուրը կիսաթափանցիկ է, ունի համաչափ կառուցվածք, իսկ որոշ ժամանակ զարգանալուց հետո մարմինը տափակում է կողքային ուղղությամբ։ Ներկայացուցիչներից են՝ սովորական պալտուսը, դեղնալողակ տափակաձուկը, գետային, ծովային տափակաձկները, ծովային լեզուն, կալկանը։
Փշաձկանմաններ կամ Որովայնափշաձկներ
Հայտնի է շուրջ 200 տեսակ։ Մանր, մինչև 20-30սմ երկարությամբ, ծովերի և քաղցրահամ ջրերի բնակիչներ են։ Մեջքային լողակի առջևի մասում կան մի շարք ամուր և սուր փշեր։ Մեկական սուր փշեր կան նաև յուրաքանչյուր փորային լողակում։ Ներկայացուցիչներից են՝ ծովային երկարադունչ փշաձուկը, իննասեղնավոր, փոքր փշաձուկը, փոքր հարավային փշաձուկը, եռասեղ փշաձուկը։ Վեջինս ունի տնտեսական նշանակություն։
Փնջախռիկավորներ կամ ասեղանմաններ
Մանր ծովային ձկներ են, որոնք կոչվում են ծովային ասեղներ և ծովային ձիուկներ։ Առաջին խումբը ներկայացված է 150 տեսկով, մարմնի երկարությունը՝ 60սմ, երկրորդը՝ 30, երկարությունը՝ 20սմ։ Այս ձկների խռիկները փոխարկվել են փոքր փնջերի և միացել մնացուկային խռիկային աղեղներին։ Փորային լողակներ չունեն, մարմինը ծածկված է ոսկրային թիթեղներով։ Գլուխն ունի երկար խողովակաձև դունչ, բերանը փոքր է, անատամ։ Արուների փորի վրա կա պարկ՝ ձագասուն, որտեղ զարգանում են բեղմնավորված ձվաբջիջները։ Տեսակներից են՝ հյուսիսային օձաձև ասեղը, ծովային երկարադունչ ասեղը, սևծովյան փքաայտ ասեղաձուկը, ծովային ձիուկը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճառագայթալողակ ձկներ
Կապոդիմոնտե աստղադիտարան
Կապոդիմոնտեի աստղադիտարան (Osservatorio astronomico di Capodimonte, կոդը` "044"), աստղադիտարան է Իտալիայում, հիմնվել է 1812 թ. Նեապոլում։ Մտնում է Ազգային աստղաֆիզիկական ինստիտուտի կազմի մեջ։
Արտաքին հղումներ
Փոքր մոլորակների կենտրոնում հրատարակումներ՝
NASA ADS տվյալների բազայում հրատարակումներ՝
1870 թվականից հետո կատարված գիսաստղերի և մոլորակների արբանյակների դիտարկումները՝
Մաճախլիսպիրի
Մաճախլիսպիրի (მაჭახლისპირი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Խելվաչաուրի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 240 մետր բարձրության վրա։ Բաթումից 23 կմ հեռավորության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 175 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խելվաչաուրի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Խորոշև (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Խորոշև գյուղում բնակվում էր 731 մարդ։
Զաչեպիլովսկի գյուղական խորհուրդ (Նովոսանժարսկի շրջան)
Զաչեպիլովսկի գյուղական խորհուրդ  (Зачепилівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովոսանժարսկի շրջանում ։
Խորոշև (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Զաչեպիլովսկի գյուղական խորհուրդ (Նովոսանժարսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Զաչեպիլովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 906 մարդ։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն 1957-1958
Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն 1957-1958, Հունաստանի 22-րդ ֆուտբոլի առաջնությունը։ Մրցաշարի չեմպիոն է դարձել «Օլիմպիակոսը»։ Մրցաշարին մասնակցել է 12 թիմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն
Բերիչ
Բերիչ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(4087) Պարտ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,176589 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9214 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4317 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1172,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,30693 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,43° անկյուն։
Դուդինո (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)
Դուդինո (Дудино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մելնիկի-Ռեչիցկիե
Մելնիկի-Ռեչիցկիե (Мельники-Річицькі), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանում։
Էնդրյու Ջեքսոն
Էնդրյու Ջեքսոն (Andrew Jackson, ), ԱՄՆ 7-րդ նախագահը։ ԱՄՆ առաջին նախագահն է, որը թեկնածու է առաջադրվել Դեմոկրատական կուսակցության կողմից, համարվում է դրա հիմնադիրներից մեկը ։
Մելնիկի-Ռեչիցկիե
2001 թվականի տվյալներով Մելնիկի-Ռեչիցկիե գյուղում բնակվում էր 803 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1058 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 758,98 մարդ/կմ²։
Էնդրյու Ջեքսոն
Վաղ տարիներ
Էնդրյու Ջեքսոնը ծնվել է 1767 թվականին մարտի 15-ին գաղութաբնակների ընտանիքում, որոնք ունեին շոտլանդական և իռլանդական արմատներ։ Էնդրյու և Էլիզաբեթ Հաթչինսոն Ջեքսոնը ԱՄՆ էին գաղթել Իռլանդիայից իրենց որդի Էնդրյուի ծնունդից երկու տարի առաջ ։ Վերաբնակիչների ընդհանուր հոսքին հետևելով՝ Փենսիլվանիայից շարժվեցին դեպի Կարոլինա, բնակվում էին Վոքսհոու վայրում, որը Չառլսթոնից 160 մղոն հյուսիս-արևմուտք էր գտնվում ։ Այդտեղ նրանք ազգականներով զբաղեցնում են մոտ 200 ակր հող։ Էնդրյու Ջեքսոն հայրը երկու տարի ջանում էր ֆերմա ստեղծել, սակայն 1767 թվականին անսպասելի մահանում է, իսկ երկու ամիս անց՝ մարտին, Էլիզաբեթը որդի է ունենում՝ անվանակոչելով ամուսնու պատվին։ Ավագ եղբայրները՝ Հյուն (ծնվել է 1763 թվականին) և Ռոբերտը (ծնվել է 1764 թվականին) ծնվել էին դեռևս Իռլանդիայում և տեղափոխվել էին ԱՄՆ ծնողների հետ։
12 տարեկան Էնդրյու կրտսերը մոր հետ ապրում էր ազգականների ընտանիքում՝ անհարմար զգալով իր կարգավիճակից։ Նրա մայրը ձգտում էր որդուն կրոնավոր տեսնել, և Էնդրյուն, թվում էր՝ առիթ էր տալիս նման հույսերի, միևնույն ժամանակ հարազատներին անհանգստացնում էր նրա բնավորության մեջ ի հայտ եկած սանձարձակ գիծը։ Էնդրյուն արագ «վայրագ, կամակոր և անհանգիստ դեռահասի» անուն է նվաճում։ Տեղական ուսուցիչը նրան սովորեցնում է գրել, կարդալ, հաշվել և նույնիսկ ցանկանում է Էնդրյուի մեջ հետաքրքրություն սերմանել «մեռած լեզուների»՝ լատիներենի և հունարենի հանդեպ (Ջեքսոնը հետագայում երբեմն կիրառում էր որոշ լատիներեն քրեստոմատիական արտահայտություններ)։ Վաղ տարիքից Էնդրյուն անտարբեր էր գրքերի նկատմամբ։ Ամբողջ կյանքում նա գրել է սխալներով, սակայն նրա ոճը շատ արտահայտիչ էր, յուրահատուկ և ինքնօրինակ։
Իրավական և քաղաքական գործունեություն
Մոր մահից հետո Ջեքսոնը որոշ ժամանակ մնում է ազգականների տանը՝ առաջացնելով հակակրանք իր կենսակերպի հանդեպ։ Նա արագ ծախսում է Իռլանդիայից ստացած ժառանգությունը, փորձում է ուսուցչություն անել։ Դրանով նա կարճ ժամանակ է զբաղվում, իսկ 1784 թվականի դեկտեմբերին, հավաքելով իր փոքր միջոցները, Ջեքսոնն ուղևորվում է 75 մղոն հեռու՝ Սելիսբերի (Հյուսիսային Կարոլինա)՝ ուսանելու իրավունք։ Նա երիտասարդ էր և նախաձեռնող, ընդունվում է փաստաբան Ս. Մաքեյի գրասենյակ, երկու տարի ջանասիրաբար թղթեր էր արտագրում, հանձնարարություններ էր կատարում, հավաքում էր սենյակը, չէր խուսափում ոչ մի աշխատանքից՝ հանուն փաստաբանություն մուտք գործելու։ Երեկոյան ժամերին նա տրվում էր զվարճանքների և հաճույքների, և քաղաքի բնակիչները հետագայում հիշում էին նրան որպես «ամենաաղմկոտ և ազարտային խաղերի ամենաակտիվ մասնակից, որպես ամենաանհանգիստ մարդ, որը երբևէ ապրել է Սելիսբերիում»։ Ակներև է, որ տեղի պարի դպրոցում է Ջեքսոնը սկզբնապես ձեռք բերում նրբակիրթ շարժուձև, որը հետագայում բոլորը նկատում են նրա մեջ։ Նա ուշադրություն էր գրավում նաև արտաքնապես՝ ուղղաձիգ, բարձրահասակ՝ 186 սմ, երկար ու նիհար դեմքով, խիտ շիկակարմիր մազերով և խոր կապույտ աչքերով։
1787 թվականի սեպտեմբերին, հաջող հանձնելով քննությունները, Ջեքսոնը ցածր ատյանի դատարանում աշխատելու իրավունք է ստանում։ 20-ամյա երիտասարդը փաստաբանական գործեր քիչ ուներ։ Նրան օգնում է պատահականությունը։ Հյուսիսային Կարոլինայի Բարձրագույն դատարանի անդամ ընտրվում է Ս. Մաքեյի դպրոցի Ջեքսոնի համակուրսեցի Ջ. Մաքներին, որ 1788 թվականի սկզբին առաջարկում է նահանգի արևմտյան շրջաններից մեկի դատախազի պաշտոնը։ Ջ. Մաքներին, Է. Ջեքսոնը և ևս երիտասարդ ու եռանդուն փաստաբաններ հույսերով լի ուղևորվում են Նեշվիլ։ Նեշվիլը 80-ականների վերջին իրենցի ներկայացում էր հեռավոր, ճանապարհներից մեկուսացած անկլավ, որն ուներ դատարան, մի քանի կրպակ և պանդոկ, օղեգործարան, մի քանի տասնյակ հասարակ տներ։ Ջեքսոնն անմիջապես մխրճվեց անհաշիվ գործերի մեջ՝ հիմնականում պարտապանների, պայմանագրերի կնքմամբ և հողատարածքների իրավունքների ճշտմամբ։
Իր բուռն երիտասարդական արկածներից հետո Ջեքսոնը Հարավային Կարոլինայում դարձավ փաստաբան։ 1788 թվականին Ջեքսոնը նշանակվեց Թենեսիի տարածքի դատախազ։ Երբ այն ներառվեց նահանգների մեջ, Ջեքսոնը մասնակցեց նոր նահանգի հիմնական օրենքների կազմմանը (1796), հետո դարձավ նրա ներկայացուցիչը ԱՄՆ Կոնգրեսում։ Հրաժարվելով հասարակական կյանքից՝ նա տնտեսվարում էր իր ֆերմայում, երբ Անգլիային պատերազմ հայտարարելուց հետո 1812 թվականին Թենեսի նահանգը նրան վստահեց աշխարհազորի գլխավորումը գեներալ-մայորի կոչմամբ։ 2500 մարդու գլուխ կանգնելով՝ Ջեքսոնը Միսիսպիով ներքև իջավ, ջարդեց հնդկացիներին, որոնք իսպանացիներից աջակցություն ստանալով՝ ավերում էին երկիրը, և քշեց նրանց Ֆլորիդա։ Երբ անգլիացիներն սկսում են սպառնալ Նոր Օռլեանը, Ջեքսոնը Կոնգրեսից ստացավ զինվորներին ղեկավարելու իրավունք և հաղթեց թշնամուն (1815 թվականի հունվարի 8-ին)։ 1821 թվականին Ջեքսոնը դարձավ իսպանացիների զիջած Ֆլորիդայի նահանգապետ։
1824 թվականի ԱՄՆ նախագահական ընտրություններին Ջեքսոնն ստացավ և՛ ընտրողների, և՛ ընտիչների համեմատաբար շատ ձայներ, սակայն չստացավ բացարձակ մեծամասնություն։ Այդ իսկ պատճառով նախագահին (միակ նման դեպքը) ընտրեց Ներկայացուցիչների պալատը, իսկ այդ եղավ ոչ թե Ջեքսոնը, այլ Ջոն Քվինսի Ադամսը։
Նախագահություն
1828 թվականին Ադամսի ղեկավարման ժամկետի լրանալուց հետո Ջեքսոնը կրկին պայքարի մեջ մտավ ԱՄՆ նախագահ դառնալու համար և այս անգամ ընտրվեց։ Նրա կառավարման ժամանակը լիակատար հաղթանակ էր Դեմոկրատական կուսակցության համար, որի առաջնորդն էր Ջեքսոնը։
Ջեքսոնը հնդկացիների արտաբնակեցման թունդ կողմնակից էր և օգտագործում էր հարավային նահանգների սպիտակամորթ բնակչության աջակցությունը, որոնք հավակնում էին Հինգ քաղաքակիրթ ցեղերի հողերին։ 1830 թվականին Ջեքսոնը հնդկացիների արտաբնակեցման մասին օրենք հաստատեց, որով սահմանվում էր հնդկացիներով բնակեցված հողերի էթնիկական զտումը (թեպետ փաստացի հողերի բռնազավթումը սկսել էր շատ ավելի վաղ, բայց դա դեռևս օրենքի ուժ չուներ)։ Արդյունքում Հինգ քաղաքակիրթ ցեղերը վերաբնակեցվեցին այսպես Հնդկացիական տարածքում (այժմյան Օկլահոմա նահանգը), շատերը մահացան ճանապարհին, ինչպես նաև նոր տեղանքում այլ կլիմայական պայմանների և սնունդի աղբյուրների բացակայության պատճառով։
1832 թվականի ամռանը Հարավային Կարոլինայի իշխանությունները հայտարարեցին 1828 և 1832 թվականների մաքսային օրենքների 1833 թվականի գարնանից ուժը կորցնելու մասին, որը ԱՄՆ-ից անջատման սպառնալիք էր, եթե կենտրոնական իշխանությունը որոշեր ուժով պահպանել այդ օրենքների կիրառումը։ Հենց այդ ժամանակ երկրորդ անգամ նախագահ ընտրված Ջեքսոնն սկսեց զորքը պատրաստել, որպեսզի Հարավային Կարոլինային հարկադրի հնազանդվել։ Քաղաքացիական պատերազմը կանխվեց սակագնի իջեցմամբ։
Արտաքին քաղաքականության մեջ Ջեքսոնին հաջողվեց բարեկամական հարաբերություններ պահպանել Մեծ Բրիտանիայի հետ։
Քաղաքական էութամբ Ջեքսոնը լիբերտարիանիստ էր և սահմանափակ պետության կողմնակից։ Իր գործունեությամբ փորձում էր նվազեցնել պետության միջամտությունը տնտեսության և քաղաքականության մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ Կատեգորիա:Ռազմագերիներ Կատեգորիա:Անձինք մետաղադրամների վրա Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Ամերիկացի գեներալներ
Սանտա Լեոպոլդինա
Սանտա Լեոպոլդինա (Santa Leopoldina), համայնք Բրազիլիայում՝ Էսպիրիտու Սանտու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Էսպիրիտու Սանտու նահանգի կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Սանտա Թերեզայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 12 885 մարդ՝ 2015 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 718,1 կմ2 տարածք ։ Բնակչության խտությունը՝ 17,2 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1887 թվականի ապրիլի 17-ին
Այրք (քարանձավ)
Այրք, քարանձավ Հայաստանում, Երևանի Արաբկիր համայնքում, Հրազդան գետի ձախափնյակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քարանձավներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի քարանձավներ Կատեգորիա:Երևանի աշխարհագրություն
Ալծառի լեռնանցք
Ալծառի լեռնանցք, Ալաղաջ, լեռնանցք Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի և Ադրբեջանի սահմանագլխին, Միափորի լեռների հարավարևելյան ծայրամասում, Գետիկի հովտից դեպի Ձեգամի հովիտը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնանցքներ Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռնագրություն Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռնանցքներ Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Լունա 17
Լունա-17, կամ Ե-8 համար 203 (Луна 17), Սովետական Միության տիեզերքի հետազոտության ծրագրի շրջանակներում իրականացվող Լունա ծրագրի հերթական առաքելությունը, որով նախատեսվում էր Լուսնի մակերևույթին հասցնել ռոբոտացված ամենագնաց ։ Արձակվել է 1970 թվականի նոյեմբերի 10-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից, Պրոտոն-Կ կրող հրթիռով։ Առաքելության հաջող ավարտի արդյունքում Լուսնի մակերևույթ է իջեցվել Լունոխոդ-1 ռոբոտացված ամենագնացը, որը իր հերթին կատարել է Լուսնի հետազոտություններ ավելին քան 11 ամիս, և ճանապարհորդել Լուսնի մակերևույթով ավելին քան 10 կմ։
2010 թվականի մարտին Լունար ռեկոնասաս օրբիտեր սարքը լուսանկարեց Լունա 17-ի վայրէջքի վայրը, լուսանկարում երևում են իջեցվող սարքը և ամենագնացի հետքերը ։ 2010 թվականի ապրիլին, Ապաչի Փոյնթ աստղադիտարանի աստղագետների թիմը հայտարարեց, որ այս լուսանկարների օգնությամբ հայտնաբերել են մինչ այդ կորսված Լունոխոդ-1 ամենագնացը և հաջողությամբ ստացել են լազերային ճառագայթի անդրադարձը սարքից ։
Կայանի կառուցվածք
Կայանի վրա տեղադրված սարքավորումներով կատարվել է մերձլուսնային տարածության, Լուսնի գրավիտացիոն դաշտի, Լուսնի մակերևույթի կազմության քիմիական վերլուծության հետազոտություններ։ Կայանի վրա տեղադրված տեսախցիկներով նաև կատարվել են Լուսնի նկարահանումներ։
Թռիչք
«Լունա 17» կայանը արձակվեց 1970 թվականի նոյեմբերի 10-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից, Պրոտոն-Կ կրող հրթիռով։ Այն հաջողությամբ դուրս եկավ Երկրի ուղեծիր։ Կատարված ուղեծրի կարգաբերումից հետո կայանը շարունակեց թռիչքը դեպի Լուսին և առանց խնդիրների դուրս եկավ ուղեծիր նոյեմբերի 15-ին։ Երկու ուղեծրի կարգաբերումներից հետո նոյեմբերի 17-ին ժամը 03:46:50-ին կայանը վայրէջք կատարեց Լուսնի 38°17' հյուսիսային երկայնության և 35° արևմտյան լայնության կոորդինատներում, մոտ 2500 կմ Լունա 16-ի վայրէջքի կետից, Անձրևների ծովում։
Հետազոտություններ
Լունոխոդ-1-ը նախատեսվում էր օգտագործել երեք լուսնային օր, սակայն այն աշխատեց 11 լուսնային օր (322 երկրային օր), և աշխատանքները դադարեցվեցին 1971 թվականի հոկտեմբերի 4-ին։ Արդյունքում ամենագնացը անցավ ընդհանուր առմամբ 10,54 կմ Լուսնի մակերևույթվ, կատարելով լուսանկարումներ և բազմաթիվ գիտափորձեր։ Ընդհանուր առմամբ ստացվել է ավելին քան 20000 հեռուստա-լուսանկարներ և 206 համայնապատկերներ։
Ամենագնացի աշխատանքների ընթացքում կատարվել են 25 գրունտի վերլուծություններ ռենտգեն ֆլուորեսցենտային սպեկտրոմետրով, և օգտագործեց տեղադրված հորատիչը գրունտի նմուշառության համար 500 տարբեր վայրերում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Լունա ծրագիր Կատեգորիա:1970 թվականին արձակված տիեզերանավեր
Լաոս
Լաոս, պաշտոնական անվանումը՝ Լաոսի Ժողովրդական Դեմոկրատական Հանրապետություն, պետություն Հարավ-Արևելյան Ասիայում, Հնդկաչին թերակղզում։ Սահմանակից է Չինաստանին, Վիետնամին, Կամբոջային, Մյանմային և Թաիլանդին։ Տարածությունը՝ 236,8 հզ. կմ2, բնակչությունը՝ 6,911,544 (2015)։ Մայրաքաղաքը՝ Վիենտյան։ Վարչականորեն բաժանվում է 16 նահանգի (քուեն)։
Անվանում
Կոչվել է Լաո ժողովրդի անունով։ Անվանումը տվել են պորտուգալացիները (անվանման վերջին «ս» տառը պորտուգալերենում ցույց է տալիս հոգնակի) ։
Պետական կարգ
Օրենսդրական բարձրագույն մարմինը Գերագույն ժողովրդական ժողովն է, գործադիր մարմինը՝ կառավարությունը։ Կառավարությունն իրականացնում է նաև հանրապետության և հեղափոխական իշխանության պաշտպանությունը։ Լաոսի մայրաքաղաքում և գավառային կենտրոններում գործում են ժողովրդական դատարաններ։
Աշխարհագրություն
Լաոսը առավելապես լեռնային երկիր է։ Հյուսիսում Տրաննին բարձրավանդակն է (Բիա լեռ, 2820 մ, Լաոսի ամենաբարձր կետը), արևելքում՝ Աննամի լեռները (մինչև 2711 մ), հարավում՝ Բոլովեն սարավանդը (մինչև 1572 մ)։
Կլիմա
Կլիման մերձհասարակածային, մուսսոնային է։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը՝ 15 °C-ից (հյուսիսում) 23 °C (հարավում), հուլիսինը՝ 28-30 °C: Տարեկան տեղումները հարթավայրերում 1500-1700 մմ են, լեռներում՝ մինչև 3000 մմ։
Ներքին ջրեր և հողեր
Խոշոր գետը Մեկոնգն է. հոսում է գլխավորապես Լաոսի արևմտյան սահմանի երկայնքով, որոշ տեղերում նավարկելի է։ Տիրապետում են լեռնային լատերիտային հողերը։ Տարածքի 2/3-ը ծածկված է մուսսոնային անտառներով (հիմնական ծառատեսակներն են՝ սաճ, հնդկեղեգ, ճանդան և այլն). 1000 մ-ից բարձր մագնոլիայի, դափնու մշտադալար լայնատերև անտառներ են, իսկ լեռների կատարային մասում՝ կաղնու և սոճու խառն անտառներ։
Բնակչություն
Լաոսում ապրում են մոտ 70 ազգություն ու ցեղ՝ լաո (54.6% ), քմու, Հմոյ, Թայ և այլն ։ Պաշտոնական լեզուն լաոսերենն է։ Բնակչության մեծ մասը կենտրոնացած է հովիտներում։ Տնտեսապես ակտիվ բնակչության մոտ 73.1%ը զբաղված է գյուղատնտեսության մեջ ։ խոշոր քաղաքներն են՝ Վիենտյանը, Սավաննաքեթը, Լուանգպրաբանգը, Պաքսեն, Թհաքեքը։ Մեծամասնության դավանանքը բուդդայականությունն է։
Տնտեսություն
Լաոսը հետամնաց ագրարային երկիր է։ Ազգային Համախառն Ներքին Արդյունքի 23,7%-ը բաժին է ընկնում գյուղատնտեսությանը ։ Պարենային գլխավոր կուլտուրան բրինձն է։ Աճեցնում են եգիպտացորեն, ծխախոտ, բամբակենի, սրճի ծառ, ափիոնի խաշխաշ։ Խոշոր եղջերավոր անասուններ բուծում են գլխավորապես որպես քաշող ուժ։ Զբաղվում են նաև խոզաբուծությամբ և թռչնաբուծությամբ։ Մթերում են արժեքավոր ծառատեսակների (ճանդան, սաճ և այլն) փայտանյութ։ Հավաքում են գումիլաք, բենզոային խեժ, հիլ, թմբուլ։ Գերակշռում է արհեստագործական-տնայնագործական արտադրությունը։ Փոքր քանակությամբ արդյունահանում են անագ, պղինձ, կապար, երկաթի և մանգանի հանքաքար, արծաթ, գունագեղ քարեր։ Կան մշակող արդյունաբերության մանր ձեռնարկություններ։ Զարգացած է արծաթե, փղոսկրե, ոսկյա, գունագեղ քարերից նրբակերտ իրերի գեղարվեստական արհեստագործությունը։ Երկաթուղի չկա։ Ավտոսայլային ճանապարհների երկարությունը 39.568 կմ է (2007), որի միայն 530 կմ է ասֆալտապատ ։ Օդանավակայան կա Վիենտյան, Լուանգպրաբանգ, Մավաննաքեթ քաղաքներում։ Լաոսի արտահանման և ներմուծման հարաբերությունը ½-ի է։ Լաոսը արտահանում է սուրճ, փայտ և անտառանյութ, անագի խտանյութ, հիլ, բենզոային խեժ, գումիլաք։ Ներմուծում է բրինձ, տեքստիլ ապրանքներ, նավթամթերքներ, տրանսպորտի միջոցներ։ Լաոսի դրամական միավորը կիպն է։
Կրթություն
Մինչև XX դ. սկիզբը Լաոսի լուսավորության կենտրոններն էին բուդդայական տաճարները, որտեղ հոգևորականները ուսումնասիրում էին կրոնական կանոնադրությունը և ստանում ընդհանուր, տարրական գիտելիքներ։ Լաոսում աշխարհիկ կրթությունը մտցվել է ֆրանսիական տիրապետությունից հետո։ 1951 թվականին օրենք է ընդունվել 6—12 տարեկան երեխաների անվճար, պարտադիր, տարրական կրթության մասին։ Գործում է ուսուցման 10-ամյա համակարգ. 4-ամյա տարրական, 3-ամյա ոչ լրիվ միջնակարգ և 3-ամյա լրիվ միջնակարգ դպրոցներ։ Ուսուցումը տարվում է լաոսերենով։ Միջնակարգ մասնագիտական կրթություն են տալիս Ազգային մանկավարժական կենտրոնը Վիենտյանում, Մանկավարժական ուսումնարանը Սամնիայում, Տեխնիկական քոլեջը Վիենտյանում, բժշկական ուսումնարանները, գյուղատնտեսական դպրոցները Վիենտյանում և Սամնիայում։ Վիենտյանում են գտնվում Թագավորական գիտական ընկերությունը, որի խնդիրն է աջակցել ազգային գրականության և լեզվի զարգացմանը, Ազգային գրադարանը՝ ոչ մեծ գրքային ֆոնդով (հիմնական գրապահոցները տաճարներն են)։
Ճարտարապետություն և կերպարվեստ
Արվեստի հնագույն նմուշներից են Սափորների Հովտի գրանիտե վիթխարի «անոթները» (մ. թ. սկիզբ)։ Մ. թ. I հազարամյակի կեսի և II-ի սկզբի հուշարձաններից են Մավանակհեթի մոտ գտնվող սրբավայրերը (Ինգ-Ռանգ և այլն)։ Պահպանվել են Լուանգպրաբանգի Միենգ-Թհոնգ (1561), Վիենտյանի Ֆրա-Կեո (1565, վերականգնվել է 1938), Սիսակետ (1820) և այլ վանական համալիրները («վատեր»)՝ կազմված «բոտ» տաճարներից (հատակագծում ուղղանկյուն, սյունազարդ նախասրահներով և բազմաշերտ, կղմինդրե երկլանջ տանիքներով կառույցներ), «թհաթ» սրբավայրերից և այլ շենքերից։ Միջնադարյան կերպարվեստի հուշարձաններից են Բուդդայի քարե, փայտե և բրոնզե արձանները։ Անկախության հաստատումից հետո կառույցներում օգտագործվում են ժամանակակից և ազգային ավանդական ձևեր։ Ժողովրդական բնակարանը մնում է ցցագերանների վրա կառուցված երկլանջ տանիքով, հիմնակմախքային տունը։ Զարգանում են հաստոցային գեղանկարչությունը, գրաֆիկան, քանդակագործությունը։ Վերածնվում են քանդակազարդման, դեկորատիվ գեղանկարչության, ոստայնանկության, մետաղի մշակման ավանդույթները։
Երաժշտություն
Չնայած հնդկական և չինական ուժեղ ազդեցությանը, Լաոսի երաժշտությունը պահպանել է XII դ. սկզբնավորված ժողովրդական ավանդույթների ինքնատիպությունը։ Տարածված են միայնակ և խմբական երգեցողությունը, թափառական երգիչների իմպրովիզացիոն բնույթի բալլադները և քնարական զուգերգերը։ Երաժշտական գործիքներից են՝ խենը (կազմված է մի քանի բամբուկե փոքր խողովակներից), ֆլեյտան, երկլարանի ջութակը, թմբուկները, գոնգը, քսիլոֆոնը, կոնվոնը (կազմված է 16 փոքր գոնգերից)։ Այս գործիքները միասին կազմում են Լաոսի փոքր նվագախումբը, որտեղ մուտք են գործել նաև եվրոպական ջութակը և ակորդեոնը։ Լաոսի Ազգային նվագախմբում հիմնական դերը կատարում են գոնգերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լաոս Կատեգորիա:Դեպի ծով ելք չունեցող երկրներ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Ֆրանսախոս երկրներ Կատեգորիա:1949 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության անդամ երկրներ Կատեգորիա:Հանրապետություններ
Ռախել Կոհեն-Կագան
Ռախել Կոհեն-Կագան (רחל כהן-כגן, ծննդյամբ` Ռախիլ Յակովլևնա Լյուբարսկայա, ), իսրայելցի քաղաքական գործիչ և սիոնիստական շարժման ակտիվիստ, Իսրայելի անկախության հռչակագիրը ստորագրած երկու կանանցից մեկը։
Կենսագրություն
Ռախիլ Յակովլևնա Լյուբարսկայան ծնվել է Օդեսայում, քաղաքում հայտնի փաստաբան Յակով (Յանկել Իոսիֆովիչ) Լյուբարսկու և Միրիամ (Մարիա Մոիսեևնա) Բերնշտեյնի ընտանիքում, որոնք բնակվում էին Պուշկինսկայա փողոցի վրա գտնվող Շլյայնայի տանը    ։ Ավարտել է գիմնազիան, սովորել է Օդեսայի կանանց Բարձրագույն դասընթացներում, այնուհետև Սանկտ Պետերբուրգում մասնագիտացել է մաթեմատիկայի բնագավառում։ 1913 թվականին  ամուսնանում է բժիշկ Նոա Մոիսեևիչ Կագանի հետ (ծնված Ռիգայում, 1885—?), Բրեսլավսկու համալսարանի շրջանավարտ, որը հաջորդ տարի քրոջ և մոր հետ մեկնում է Պաղեստին։  Ռախիլը մնում է Օդեսայում մինչև 1919 թվականը։ 1919 թվականին «Ռուսլան» նավով գալիս է Հայֆա։ Նա դառնում է Կանանց միջազգային սիոնիստական կազմակերպության (WIZO)  առաջնորդներից մեկը Էրեց-Իսրայելում, 1938 թվականին ընտրվում է Կանանց միջազգային սիոնիստական կազմակերպության ղեկավար։
1932 թվականին նշանակվում է Հայֆայի քաղաքապետարանի սոցիալական աջակցության կոմիտեի նախագահ և այդ պաշտոնում աշխատում մինչև 1946 թվականը։ 1946 թվականին  նշանակվում է Հրեական ազգային խորհրդի  սոցիալական  բաժնի պետ։ Նա հանդիսանում է Մոէցետ Հա-Ամի անդամ Կանանց միջազգային սիոնիստական կազմակերպությունից, 1948 թվականին ստորագրել է Իսրայելի անկախության հռչակագիրը, դառնալով` ստորագրողների մեջ երկրորդ կինը (հռչակագիրը ստորագրել է նաև Գոլդա Մեիրը)։
Ամուսնու քույրը` իսրայելցի մանկաբույժ, առողջապահության կազմակերպիչ Հելենա Մոիսեևնա Կագանը (1889, Տաշքենդ — 1978, Երուսաղեմ), Իսրայելի մրցանակի դափնեկիր է (1975), հունգարացի և իսրայելցի ջութակահար Էմիլ Հաուզերի կինը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսրայելի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Քնեսեթի պատգամավորներ Կատեգորիա:Հրեական ազգային խորհրդի անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Անկախության ակտիվիստներ
Նեկրասովկա (գյուղ, Գաֆուրիյսկի շրջան)
Նեկրասովկա (Некрасовка, Некрасовка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 62 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի բնակավայրեր
Լատվիա
Լատվիա (լատիշերեն՝ Latvija), պաշտոնապես Լատվիայի Հանրապետություն (Latvijas Republika), պետություն Հյուսիսային Եվրոպայում։ Մայրաքաղաքն է Ռիգան։ Լատվիան բալթյան երկրներից մեկն է՝ Էստոնիայի և Լիտվայի հետ, որոնք համատասխանաբար սահմանակցում են հյուսիսից և հարավից։ Արևելքից Լատվիան սահմանակցում է Ռուսաստանին և Բելառուսին։ Երկիրը բաժանված է 4 մասերի՝ Կուրզեմե, Վիձեմե, Զեմգալե և Լատգալիա։
Լատվիացիները խոսում են լատիշերեն, որն ունի մի փոքր նմանություններ լիտվերենի հետ։ Լատվիայի ներկայիս նախագահն է Ռայմոնդս Վեյոնիսը։
Անվանում
Անվանումը ստացել է լատիշ ժողովրդի (latviesti) ինքնանվանումից, որն առաջացել է հին լատիշական լատգալներ (latgali) ցեղի անունից ։
Պատմություն
Լատվիայի տարածքը բնակեցվել է հազարավոր տարիներ առաջ՝ բալթիկ ցեղերի կողմից։ Այդ ցեղերը գլխավորապես զբաղվում էին ձկնորսութամբ, որսորդութամբ և առևտրով։
Գերմանացի խաչակիրները և առևտրականները գալիս են Լատվիա 12-րդ դարի վերջին։ Դա պատճառ է հանդիսանում լատվիացիների համար կորցնելու իրենց ինքնավարությունը, և մոտ 800 տարի լատվիացիները ստիպված են լինում պայքարել իրենց երկիր ներխուժող գերմանացիների, դանիացիների, շվեդների, լեհերի ու ռուսների դեմ։ Լատվիան ի վերջո դառնում է անկախ 1918 թվականին։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ սովետական կարմիր բանակը հարձակվում է Լատվիայի վրա և բավականին բարձր թվով լատվիացիների աքսորում Սիբիր և այլ տեղեր՝ հեռու իրենց հայրենիքից։ Հետո երկիր է մտնում Նացիստական Գերմանիան և զանգվածային սպանդի ենթարկում Լատվիայում բնակվող հրեաներին։ Այնուհետև կրկին սովետական բանակը մտնում է Լատվիա և ամբողջովին օկուպացնում երկիրը։ Լատվիան վերջապես ձեռք է բերում անկախությունը 1991 թվականին՝ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո։
Արտաքին քաղաքականություն
1991 թվականի օգոստոսի 24-ին ՌԽՖՍՀ-ը ընդունեց Լատվիայի Հանրապետության անկախությունը, իսկ հոկտեմբերի 4-ին Լատվիան և Ռուսաստանը վերականգնեցին դիվանագիտական հարաբերությունները։ 1991 թվականի սեպտեմբերի 6-ին ԽՍՀՄ-ը ճանաչեց Լատվիայի անկախությունը։
Լատվիան հանդիսանում է ՄԱԿ-ի անդամ երկիր 1991 թվականի սեպտեմբերի 17-ից սկսած։ Այն նաև հանդիսանում է ԵՄ, ՆԱՏՕ, ԵԱՀԿ, ԱՄՀ, ԱՀԿ,, Եվրոպայի խորհրդի և Բալթիկ ծովի պետությունների խորհրդի անդամ։ 1921-1940 թվականներին եղել է Ազգերի Լիգայի անդամ։
Լատվիան հաստատել է դիվանագիտական հարաբերություններ 160 երկրների հետ և ունի դեսպանատներ 35 երկրում։ 37 պետություն ունի դեսպանատում Լատվիայի մայրաքաղաք Ռիգայում։
Հայաստանի և Լատվիայի միջև դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1992 թվականի օգոստոսի 22-ին։
2011 թվականի նոյեմբերի 24-ին Արմեն Ղասաբօղլյանը նշանակվել է Հայաստանում Լատվիայի պատվավոր հյուպատոս։ 2012 թվականի մարտի 23-ին Արա Այվազյանը նշանակվել է Լատվիայում Հայաստանի դեսպան (նստավայրը՝ ք. Վիլնյուս)։
2013 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Հայաստանում Լատվիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Էլիտա Գավելեն (նստավայրը՝ Թբիլիսի) իր հավատարմագրերն է հանձնել Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանին։
Լատվիան իր արտաքին քաղաքականության մեջ առավել կենտրոնացած է Եվրամիության և ՆԱՏՕ-ի վրա։ 2004 թվականի մարտի 29-ին այն անդամակցել է ՆԱՏՕ-ին, իսկ նույն տարվա մայիսի 1-ին դարձել է Եվրամիության անդամ։
2005 թվականի մայիսին և 2006 թվականի նոյեմբերին ՆԱՏՕ-ի վեհաժողովների շրջանակներում Լատվիա է այցելել ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Ու. Բուշը։
16 տարվա ընթացքում առաջին անգամ կայացել է Լատվիայի նախագահ Վալդիս Զատլերսի այցը Ռուսաստան 2010 թվականի դեկտեմբերի 19-22-ը։
Մարկո Պարոլո
Մարկո Պարոլո (Marco Parolo, ), իտալացի ֆուտբոլիստ, «Լացիո» ակումբի և Իտալիայի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։
Ակումբային կարեիրա
Մարկոն իր կարիերան սկսել է «Կոմո» ակումբի կազմում։ Իր դեբյուտից մեկ մրցաշրջան անց սնանկության պատճառով լքեց ակումբը։ Հաջորդ մրցաշրջաններում Պարոլոն խաղաց իտալական ցածր դիվիզիոնների այնպիսի թիմերում, ինչպիսիք էին՝ «Պիստոյեզեն», «Ֆոլինոն» և «Վերոնան»։ 2009 թվականին Մարկոն տեղափոխվեց Սերիա Բ-ի նորեկ «Չեզենա» ակումբի կազմ։ Նա դարձավ ակումբի անբաժանելի մաս, որը առաջնությունում զբաղեցրեց երկրորդ տեղը և նվաճեց Սերիա Ա-ի ուղեգիր։ 2010 թվականի օգոստոսի 28-ին, «Ռոմայի» դեմ խաղում նա դեբյուտեց Սերիա Ա-ում ։ «Չեզենայի» առաջատարը այնտեղ խաղաց մինչև 2012 թվականը, երբ ակումբը լքեց Սերիա Ա-ն։ Մարկոյի նոր ակումբը դարձավ «Պարման», որտեղ նույնպես լավ խաղաց։ 2012-2013 մրցաշրջանում նա առաջնությունում անցակցրեց 36 խաղ, իսկ երկուսը բաց թողեց վնասվածքի պատճառով։ 2013-2014 մրցաշրջանում նա նույն արդյունավետությամբ խաղաց ակումբում։
Միջազգային կարիերա
Մարկոյի դեբյուտը Իտալիայի ազգային հավաքականում կայացավ 2011 թվականի մարտի 29-ին՝ Ուկրաինայի դեմ խաղում ։ Նա հավաքականում հայտնվեց 2014 թվականի աշխարհի առաջնության ժամանակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Չեզենայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լացիոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պարմայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Ֆինանսական շուկաների արդյունավետությունը
Ֆինանսական շուկաների արդյունավետություն- գոյություն ունեն ֆինանսական շուկաների արդյունավետության մի քանի հայեցակարգեր։ Դրանցից ամենատարածվածը տեղեկատվության կամ գնային արդյունավետությունն է, որը չափում է, թե որքան արագ և ամբողջական կերպով է մի ակտիվի գինն արտահայտում ակտիվի արժեքի մասին հասանելի տեղեկատվությունը։ Այլ հայեցակարգերը վերաբերում են ֆունկցիոնալ/գործառնական արդյունավետությանը, ինչը հակադարձ համեմատական է այն ծախսերին, որոնք ներդրողներն իրականացնում են գործարքներ կատարելիս, ինչպես նաև բաշխման արդյունավետությանը, ինչը չափում է, թե ինչպես է շուկան վարկատուներից միջոցներն ուղղում վարկառուներին այնպես, որ միջոցներն օգտագործվեն հնարավորինս արդյունավետ կերպով։
Շուկայի արդյունավետության տեսակներ
Շուկայի արդյունավետության երեք հիմնական տեսակներն են՝ բաշխիչ, գործառնական և տեղեկատվական ։ Այնուամենայնիվ, գոյություն ունեն շուկայի արդյունավետության նաև այլ տեսակներ։
1. Տեղեկատվական արբիտրաժի արդյունավետություն
Ակտիվների գներն ամբողջապես արտացոլում են հասանելի տեղեկատվությունը (արդյունավետ շուկայի համար պահանջվող նվազագույն պահանջները, քանի որ արբիտրաժը ներառում է իրացվելի, ռիսկերից զերծ գործարքներ)։
Այն ենթադրում է ոչ ռիսկային գործարքներ, իսկ առևտրի համար ստացվող տեղեկատվությունն անվճար է։ Այդ է պատճառը, որ շահույթ ստանալու հնարավորությունները ամբողջապես չեն օգտագործվում, և, կարելի է ասել, արբիտրաժը շուկաների անարդյունավետ վիճակի արդյունքն է։
Նշվածն արտացոլում է արդյունավետության ոչ այնքան ուժեղ մոդելը։
2. Ֆունդամենտալ գնահատման արդյունավետություն
Ակտիվների գներն արտացոլում են ակտիվների պահման հետ կապված վճարների սպասվող հոսքերը (շահույթի վերաբերյալ կանխատեսումները ճիշտ են, դրանք գրավում են ներդրողներին)։
Ֆինանսական շուկաները բնութագրվում են կանխատեսելիությամբ և անհամաչափ ուղղություններով, որոնք ստիպում են գներին շեղվել իրենց ֆունդամենտալ գնահատականից (չկանխատեսվող)։
Նշվածն արտացոլում է տեղեկատվական արդյունավետության թույլ մոդելը։
3. Ապահովագրական լրիվ արդյունավետություն
Սա ապահովում է ապրանքների և ծառայությունների շարունակական մատակարարման գործընթացը անկանխատեսելի իրավիճակներում։
4. Ֆունկցիոնալ կամ գործառնական արդյունավետություն
Ֆինանսական շուկաներում առկա ապրանքներն ու ծառայությունները տրամադրվում են նվազագույն ծախսերով և ուղղակիորեն ձեռնտու են մասնակիցներին։
Ցանկացած ֆինանսական շուկա պարունակում է նշված արդյունավետության տեսակների համակցությունը։
Տեղեկատվական արդյունավետության մակարդակներ
1970-ական թվականներին Եվգենի Ֆաման արդյունավետ ֆինանսական շուկան սահմանեց 《շուկա, որտեղ գները միշտ ամբողջապես արտացոլում են հասանելի տեղեկատվությունը ։
Ֆաման սահմանեց շուկայական արդյունավետության երեք մակարդակ.
1. Արդյունավետության թույլ մակարդակ
Արժեթղթերի գները ակնթարթորեն և ամբողջությամբ արտացոլում են նախորդ գների մասին տեղեկատվությունը։ Սա նշանակում է, որ գների ապագա տեղաշարժը հնարավոր չէ կանխատեսել՝ օգտագործելով անցյալ գները, այսինքն՝ բաժնետոմսերի գների նախկին տվյալները չեն կարող կիրառվել գների ապագա փոփոխությունները կանխատեսելու համար։
2. Արդյունավետության միջին մակարդակ
Ակտիվների գներն ամբողջապես արտացոլում են հանրության համար հասանելի տեղեկատվությունը։ Սա է պատճառը, որ միայն հավելյալ տեղեկատվության տիրապետող ներդրողները կարող են շուկայում առավելություն ունենալ։ Գների ցանկացած շեղում արագորեն հայտնաբերվում է և ճշգրտվում ֆոնդային բորսայի կողմից։
3. Արդյունավետության ուժեղ մակարդակ
Ակտիվների գները ամբողջապես արտացոլում են հանրությանը հայտնի և ներքին տեղեկատվությունը։ Ուստի ոչ ոք չի կարող շուկայում գների կանխատեսման համար ունենալ առավելություն, քանի դեռ չկան այնպիսի տվյալներ, որոնք լրացուցիչ արժեք կտրամադրեն։
Արդյունավետ շուկայի հիպոթեզները (EMH)
Ֆամայի կողմից ստեղծվել են նաև արդյունավետ շուկայի հիպոթեզները, ըստ որոնց ցանկացած պահի շուկայում ձևավորված գինը արդեն իսկ արտացոլում է ամբողջ տեղեկատվությունը, ինչպես նաև գնի արագ փոփոխության է ենթարկվում, որպեսզի արտացոլի նոր տեղեկատվությունը։
Հետևաբար շուկայի ոչ մի մասնակից չի կարող գերազանցել շուկան՝ կիրառելով նույն տեղեկատվությունը, որը արդեն իսկ հասանելի է բոլոր ներդրողներին, բացառությամբ 《բախտի բերման》 դեպքերի ։
Պատահական քայլի տեսություն
Մեկ այլ տեսություն՝ կապված է արդյունավետ շուկայի հիպոթեզների հետ, որը ստեղծվել է Լուիզ Բաչելերի կողմից, ներկայացնում է <<պատահական քայլի>> տեսությունը, ըստ որի ֆինանսական շուկաներում գները ձևավորվում են պատահական կերպով։
Ուստի շուկայում գների փոփոխության միտումների կամ օրինաչափությունների բացահայտումը չի կարող կիրառվել ֆինանսական գործիքների ապագա գները կանխատեսելու նպատակով։
Եզրակացություն
Ֆինանսական շուկայի արդյունավետությունը ֆինանսական աշխարհի կարևոր թեմաներից է։ Չնայած, ըստ ֆինանսիստների մեծամասնության, շուկաները ո՛չ արդյունավետ են բացարձակ առումով, և ո՛չ էլ ծայրաստիճան անարդյունավետ, այնուամենայնիվ շատերը համաձայն չեն, թե որտեղ են համաշխարհային շուկաներն ընկնում արդյունավետության գծում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ Կատեգորիա:Իրավունք և տնտեսագիտություն
Մ.թ.ա. 382
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 382
Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն 1958-1959
Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն 1958-1959, Հունաստանի 23-րդ ֆուտբոլի առաջնությունը։ Մրցաշարի չեմպիոն է դարձել «Օլիմպիակոսը»։ Մրցաշարին մասնակցել է 10 թիմ։
(4088) Բագեսեն
(4088) Բագեսեն (Baggesen), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի ապրիլի 3-ին Պոլ Յենսենի կողմից Բրորֆելդեում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,444339 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3011 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5876 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1395,86 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,257906 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,4° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պոլ Ենսենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զորրոյի դիմակը
Զորրոյի դիմակը (The Mask of Zorro), ռեժիսոր Մարտին Քեմփբելի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Անտոնիո Բանդերասը, Էնթոնի Հոփքինսը, Քեթրին Զետա-Ջոնսը, Ստյուարտ Ուիլսոնը, Ուիլյամ Մարկեսը, Թոնի Ամենդոլան, Վիկտոր Ռիվերսը, Լ. Կ. Ջոնսը, Պեդրո Արմենդարիս կրտ.-ն, Ժոակիմ դի Ալմեյդան։
Սյուժե
Ծերացած հերոսը, որն իր ամբողջ կյանքը նվիրել է հանուն արդարության պայքարին և կորցրել է իր կնոջն ու աղջկան, իր ողջ գիտելիքները և սև դիմակը տալիս է երիտասարդ ճարահատյալ մի մարտիկի, որն այդ օրվանից պետք է պայքարի բոլոր չարագործների դեմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 ֆիլմեր Կատեգորիա:Մարտին Քեմփբելի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեստերն ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Amblin Entertainment ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում
Մ.թ.ա. 381
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 381
Դուդինո (գյուղ, Վելիժսկի շրջան)
Դուդինո (Дудино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի բնակավայրեր
Կլյուսովսկի գյուղական խորհուրդ (Նովոսանժարսկի շրջան)
Կլյուսովսկի գյուղական խորհուրդ  (Клюсівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովոսանժարսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Կլյուսովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 570 մարդ։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Ռևյակինո (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)
Ռևյակինո (Ревякине), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռևյակինո գյուղում բնակվում էր 406 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մախվիլաուրի
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 735 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խելվաչաուրի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Կալինովկա (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Կալինովկա (Калинівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կալինովկա գյուղում բնակվում էր 116 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,032 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3625 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1929 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բերսիջա
Բերսիջա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ժողովածու (1924)
Ժողովածու (1924), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1924 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1653 թվականին Ավետ և Աբրահամ գրիչների կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25 X 19,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 351 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորագրով։ Ունի կիսախորան, լոսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ երկաթագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ վանադակազարդ դեղին մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 139ա, 335բ, հետագայի՝ պահպանակ Ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Փարիզի աստղադիտարան
Փարիզյան աստղադիտարան (Observatoire de Paris), աստղադիտարան Փարիզում, Ֆրանսիա։ Հիմնական աստղադիտակի տրամագիծը կազմում է 38 սանտիմետր։ Հիմնվել է 1667 թ. Լյուդովիկոս XIV-ի հրամանով (նորացված շենքը հանդիսավոր բացվել է նրա կողմից 1682 մայիսի 1-ին), հանդիսանում է աշխարհում այսօր գործող աստղադիտարաններից ամենահինը։
Աստղադիտարանի խոշորագույն գործիքն է կրկնակի ֆոտոտեսային ռեֆրակտորը (տեսային ռեֆրակտորի օբյեկտիվի տրամագիծը 83 սմ է, աստղագրաֆինը՝ 63 սմ, երկուսի կիզակետային հեռավորությունն է 17 մետր)։ Գործիքը, որը ստացել է Grand Lunette անվանումը, տեղադրվել է աստղադիտարանի մասնաճյուղում Մյոդոնում 1895 թ.։
Այժմ դիտարկումներ են կատարվում Մյոդոն (կոդը` «005») և Նանսեյ մասնաճյուղերում, իսկ Փարիզում տեղադրված են երեք գործիքներ, որոնք գործարկվել են XIX դարում, այժմ օգտագործվում են այցելուների համար դիտարկումների կազմակերպման ժամանակ։
Տնօրենները
Աստղադիտարանի պաշտոնական ղեկավարի պաշտոնը, «աստղադիտարանի կառավարող տնօրեն», ներդրվել է Լյուդովիկոս XV թագավորի հրամանով (Թագավորական հրաման 1771 թ. նոյեմբերի 12-ի ), և փաստորեն պաշտոնապես առաջին մարդը, որ ստանձնել է այս պաշտոնը եղել է Ցեզար Ֆրանսուա Կասինին, այս հայտնի աստղագետների տոհմի երրորդ ներկայացուցիչը։ Նրանից առաջ փաստացի տնօրեններ են եղել նրա հայրն ու պապը, այդ պատճառով ցանկը սկսվում է նրանցից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Ֆրանսիայում Կատեգորիա:Գիտություն Ֆրանսիայում Կատեգորիա:Կրթություն Փարիզում
Սիրախաղ
Ֆլիրտ, սիրատածության մի տարատեսակ, որը ակնարկում է սեռական հարաբերությունների հնարավորության վրա, բայց չբարձրացնելով խոստումների մակարդակը։ Կարող է ենթադրել ինչպես արդեն գոյություն ունեցող հարաբերություններ, այդպես էլ ակնարկ լինել դրանց սկզբի համար։ Նույնպես ֆլիրտը կարող է օգտագործվել զրուցակցի այդպիսի հարաբերությունների պատրաստականության մասին իմանալու համար։
Ոչ բանավոր հաղորդակցման հետազոտող Դևիդ Գիվենսի կարծիքով, ֆլիրտը կայանում է հիմնականում ոչ բանավոր ազդանշաններից։ Ի շնորհիվ ոչ միարժեքության, մարմնի ազդանշանները թույլ են տալիս փոխանցել սեքսուալ հետաքրքրությունը առանց նվաստացման մերժման դեպքում։
Ֆլիրտը կարող է տարբերվել տարբեր մշակույթներում։ Օրինակ, միջանձնային հարաբերություններով մասնագետ Պաուլ Վացլավիկը կարծում է, որ սիրատածությունը և ամերիկյան, և բրիտանական մշակույթներում բաղկացած է 30 քայլերից՝ «առաջին տեսողական կոնտակտից մինչև սեքս», բայց նրանց հերթականությունը տարբեր է․ եթե ԱՄՆ-ում համբույրը միայն թեթև ֆլիրտի նշան է, բրիտանացիների համար դա ավելի մոտ կոնտակտի նշան է։
Բառի ծագում
«Ֆլիրտ» բառը ծագում է անգլերեն flirt բառից, ինչը նշանակում է «սիրատածություն, խնամք, կոկետություն, սիրային խաղ»։ Այդ բառը եկել է անգլերեն հին ֆրանսերենից և նշանակել է «ծաղիկ»։
Հատկանիշներ
Կիբերհոգեբան Մոնիկա Ուիթիի կարծիքով, ֆլիրտի ազդանշանները բաժանվում են ժեստերի, հայացքների, ինտոնացիաների, հպումների և մարդու արտաքին տեսքի ու հոտի։ Կանանց մոտ ժեստերը ներառում են մազերին հպումներ, որի ընթացքում երեսը ներքև է ուղղված, շրթունքների լիզելը, ժխիտը և ծիծաղը։ Ֆլիրտի ժամանակ մարդկանց մոտ հաճախ լինում է բիբերի լայնացում, իջեցված հայացք, կարճ հայացքների ուղղում դեպի զրուցակից և թարթումները։ Մարդիկ ավելի ակտիվ են դառնում, հաճախ ծիծաղում են, քիչ են լռում և հետաքրքրություն են դրսևորում իրար հանդեպ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Սեռական գրավչություն Կատեգորիա:Սիրո փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Սեքսուալություն Կատեգորիա:Մարդու սեռականություն Կատեգորիա:Սեր Կատեգորիա:Ոչ վերբալ հաղորդակցություն Կատեգորիա:Միջանձնային հարաբերություններ Կատեգորիա:Մարդկային վարք
Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն 1959-1960
Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն 1959-1960, Հունաստանի 24-րդ ֆուտբոլի առաջնությունը։ Մրցաշարի չեմպիոն է դարձել «Պանաթինաիկոսը»։ Մրցաշարին մասնակցել է 16 թիմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի ֆուտբոլի առաջնություն
Նեկրասովո (գյուղ, Յարոսլավսկի շրջան)
Նեկրասովո (Некрасово), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Յարոսլավսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 77 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Յարոսլավսկի շրջանի բնակավայրեր
Տադեուշ Կոստյուշկոյի հուշարձան (Վարշավա)
Տադեուշ Կոստյուշկոյի հուշարձան (Pomnik Tadeusza Kościuszki), լեհ քանդակագործ Անտոն Պոպելի կողմից 1910 թվականին ստեղծված հուշարձան, որը տեղադրվել է Լեհաստանի մայրաքաղաք Վարշավայում 2010 թվականին։