cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նեյտրինո
Հատկություններ
Նեյտրինոյի տարբեր տեսակների կարող են փոխակերպվել մեկը մյուսի։ Դրանք այսպես կոչված նեյտրինային տատանումներն են, որոնց օգտին վկայում են արեգակնային նեյտրինոյի դիտումները և մթնոլորտային նեյտրինոյի անկյունային անիզոտրոպիան, ինչպես նաև դարասկզբին կատարված փորձերը ռեակտորների և արագացուցիչային նեյտրինոյի հետ։ Բացի այդ, նեյտրինային օսցիլյացիայի գոյությունը ուղղակիորեն հաստատվել է փորձերով, որոնցում անմիջականորեն գրանցվեցին բոլոր երեք տիպի արեգակնային նեյտրինոներ և ցույց տրվեց, որ նրանց լրիվ հոսքը համաձայնեցվում է ստանդարտ արեգակնային մոդելի հետ։ Այս քանակությունը համաձայնեցվում է տեսության հետ, որը կանխատեսում է էլեկտրոնային նեյտրինոյին անցումը այլ սերնդի նեյտրինոյի ինչպես վակուումում («նեյտրինային օսցիլյացիաներ»), այնպես էլ արեգակնային նյութում (Միխեեվ-Սմիռնով-Բոլխենշտեյնի երևույթը)։
Փորձերում ուլտրառելյատիվիստական մասնիկների ծնունդով ցույց է տրվում, որ նեյտրինոն ունի բացասական պարույրություն, իսկ հականեյտրինոն՝ դրական ։
Գոյություն ունեն տեսական նախադրյալներ, որոնք կանխատեսում են չորրորդ տիպի՝ ստերիլ նեյտրինոյի գոյությունը։ Դրանց գոյության միարժեք փորձարարական ապացույցը, սակայն, դեռ չկա նախագծերում ։
Հայտնի չէ՝ արդյոք նեյտրինոն ինքն իր հակամասնիկն է թե՞ ոչ ։
Վեիկե-Ռակե (գյուղ, Ռաննու շրջան)
Վեիկե-Ռակե (Väike-Rakke), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Ռաննու շրջանում։
Նեյտրինո
Հայտնաբերման պատմությունը
ХХ դարի 20-30-ական թթ. միջուկային ֆիզիկայի հիմնական խնդիրներից մեկը բետա-տրոհման խնդիրն էր.
β
Վեիկե-Ռակե (գյուղ, Ռաննու շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Ռաննու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Նեյտրինո
Հայտնաբերման պատմությունը
-տրոհման ժամանակ առաջացած էլեկտրոնների սպեկտրը, որը չափել էր անգլիացի ֆիզիկոս Ջեյմս Չեդվիկը դեռ 1914 թ., անընդհատ էր, այսինքն՝ ատոմի միջուկից դուրս են թռչում ամենատարբեր էներգիաներով էլեկտրոններ։
Մյուս կողմից, քվանտային մեխանիկայի զարգացումը 1920-ական թթ. հանգեցրեց ատոմի միջուկում էներգիական մակարդակների դիսկրետության հասկացողությանը. Այս առաջարկն արեց ավստրիացի ֆիզիկոս Լիզա Մեյտները 1922 թ.։ Այսինքն, միջուկի տրոհման ժամանակ դուրս թռչող մասնիկների սպեկտրը պետք է լինի դիսկրետ և ցույց տա այն էներգիական մակարդակների տարբերություն հանդիսացող էներգիաները, որոնց միջև տրոհման ընթացքում տեղի է ունենում անցումը։ Այսպիսին է, օրինակ, ալֆա-մասնիկների սպեկտրը ալֆա-տրոհման ժամանակ։
Այսպիսով, β-տրոհման էլեկտրոնների սպեկտրի անընդհատությունը կասկածի տակ էր դնում էներգիայի պահպանման օրենքը։ Հարցն այնքան սուր էր, որ 1931 թ. Հռոմի կոնֆերանսում դանիացի հանրահայտ ֆիզիկոս Նիլս Բորը եյույթ ունեցավ էներգիան չպահպանվելու գաղափարի շուրջ։ Սակայն կար նաև այլ բացատրություն. «կորած» էներգիան իր հետ է տանում որևէ անհայտ և աննկատելի մասնիկ։
Նյութի հետ ծայրաստիճան թույլ փոխազդող մասնիկի գոյության հիպոթեզը 1930 թ. դեկտեմբերի 4-ին առաջ քաշեց Վոլֆգանգ Պաուլին, այն էլ ոչ թե հոդվածում, այլ Տյուբինգենում ընթացող կոնֆերանսի մասնակիցներին հղված ոչ պաշտոնական նամակում։ Պաուլին ենթադրում էր, որ ատոմի միջուկում գոյություն ունի ½ սպինով չեզոք մասնիկ, որի զանգվածը պետք է համեմատելի լինի էլեկտրոնի զանգվածի հետ և ավելին չլինի պրոտոնի զանգվածի 0.01 մասից։ «Այդ դեպքում հասկանալի կդառնա
-սպեկտրի անընդհատությունը, եթե ենթադրենք, որ
-տրոհման ժամանակ էլեկտրոնների հետ ճառագայթվում են նաև «նեյտրոններ» այնպես, որ դրանց էներգիաների գումարը հաստատուն է մնում»,- ասվում է նամակում։ «Ես հասկանում եմ, որ նման ելքը առաջին հայացքից կարող է անհավանական թվալ... Սակայն, չխիզախելով, չենք շահի. վիճակի լրջությունը՝ կապված աընդհատ
սպեկտրի հետ, լավ ցույց տվեց իմ հարգելի նախորդ պրն. Դեբայը, ով ինձ վերջերս Բրյուսելում հայտարարեց. «Օ... այդ մասին ավելի լավ է չմտածել՝ ինչպես նոր հարկերի»»։ 1933 թ. Բրյուսելում Սոլվեեվյան կոնֆերանսում Պաուլին ելույթ ունեցավ
-տրոհման մեխանիզմի մասին՝ առաջ քաշելով ½. սպինով չեզոք մասնիկի մասնակցության վարկածը։ Ըստ էության, դա նեյտրինոյի մասին առաջին պաշտոնական հրապարակումն էր։
Հականեյտրինո
Հականեյտրինոն նեյտրինոյի հակամասնիկն է։ Չեզոք մասնիկ է, առաջանում է բետա-տրոհման միջուկային ռեակցիաներում։ Բետա մասնիկների ճառագայթման ընթացքում նեյտրոնը տրոհվում է պրոտոնի, էլեկտրոնի և հականեյտրինոյի։ Հականեյտրինոն 1/2 սպինով լեպտոն է։ Բոլոր հականեյտրինոներն ունեն աջ (դրական) պարույրություն (այսինքն՝ երկու հնարավոր սպինային վիճակներից միայն մեկն է միշտ դիտվում), մինչդեռ նեյտրինոների պարույրությունը ձախ (բացասական) է։ Ինչպես նեյտրինոն, նյութի հետ փոխազդում է միայն գրավիտացիոն և թույլ ուժերով, դրանով խիստ դժվարացնելով փորձնական հայտնաբերումը։ Նեյտրինային ճառագայթման փորձերը ցույց են տվել, որ հականեյտրինոն զանգված ունի, որը, ըստ բետա-տրոհման փորձերի արդյունքների, շատ փոքր է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քվանտային մեխանիկա Կատեգորիա:Ֆերմիոններ Կատեգորիա:Տարրական մասնիկներ Կատեգորիա:Ֆիզիկայի չլուծված խնդիրներ
Իսլանդական շուն
Իսլանդական շուն կամ իսլանդական հովվաշուն (Íslenskur fjárhundur), հովվաշան տեսակ, որը նախատեսված է Իսլանդիայի արոտավայրերի և կենդանիների պաշտպանության, ինչպես նաև կորած ոչխարների որոնման համար ։ Ունի արտաքին նմանություն ֆիննական շպիցի և նորվեգական բուխունդի հետ։ Հայրենիքում հայտնի է որպես ուղեկից ։
Ցեղատեսակի պատմություն
Իսլանդական շունն ազգային ցեղատեսակ է, և նրա նախնիները Սկանդինավյան թերակղզի են բերվել առաջին վիկինգների հետ 874-ից մինչև 930 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Տարիներ շարունակ այլ ցեղատեսակների ներկայացուցիչները շատ սահմանափակ քանակությամբ են հայտնվել երկրում, իսկ 1901 թվականից դրանց ներմուծումը լիովին արգելված է եղել, ինչը թույլ է տվել իսլանդական հովվաշներին պահպանվել գրեթե անփոփոխ վիճակում սկսած IX դարից, հատկապես հեռավոր դժվարամատչելի շրջաններում։ Երկար ժամանակ շունն ադապտացվել է կլիմային, տեղի բնակչության կենսամակարդակին և իր գոյատևման համար ծանր բազմադարյա պայքարին ։
1950-ական թվականներին անգլիացի Մարկ Ուոթսոնը, որը բազմիցս այցելել է Իսլանդիա, հետագա բուծման համար Կալիֆոռնիա է տարել շների մի քանի լավագույն նմուշներ, որը իսլանդացիների մոտ անհանգստություն է առաջացրել, ինչից հետո նրանք սկսել են իսլանդական հովվաշան նպատակաուղղված ընտրասերումը՝ խնամքով ընտրված առանձնյակների օգտագործմամբ ։
Իսլանդական շան պահպանման նպատակով 1969 թվականին հիմնվել է Շնաբուծության ազգային ակումբ, իսկ ցեղատեսակը հայտարարվել է Իսլանդիայի մշակութային ժառանգության մաս ։
2018 թվականի հունվարի 30-ի դրությամբ միջազգային կազմակերպության ռեեստրում, որը հիմնադրվել է 1996 թվականին և զբաղվում է իսլանդական հովվաշների բուծմամբ (Icelandic Sheepdog International Cooperation), գրանցվել է 15 949 շուն աշխարհի 12 երկրներում, որոնց գրեթե կեսը ծնվել է 2000 թվականից հետո։ Դրանց ամենամեծ թիվը գրանցվել է Դանիայում (4035), Իսլանդիայում (3052) և Շվեդիայում (2333) ։
Ցեղատեսակը նախկինի պես մեծաթիվ չէ, սակայն անհետացման վտանգի ենթակա չի համարվում ;
Արտաքին տեսք
Դունչը մի փոքր ավելի կարճ է, քան գանգի մասը, քթի թիկնակը ուղիղ է։ Այտոսկրերը արտահայտված չեն։ Ճակատից մինչև դունչ հատվածը հստակ նշված է, բայց ոչ շատ կտրուկ և ոչ խորը։ Քիթը սև է, որոշ շագանակագույն և մաշկագույն գունավորում ունեցող շների մոտ այն մուգ շագանակագույն է։ Կծվածքը մկրատանման է։ Աչքերը միջին չափի են և նուշանման, սովորաբար մուգ շագանակագույն։ Ականջներ եռանկյունաձեև են, բարձրացրած, միջին չափի, բավականին շարժական, ծայրերը փոքր-ինչ կլորացված են. զգայուն կերպով արձագանքում են շրջապատող հնչյուններին, ցույց են տալիս շան տրամադրությունը ։
Պարանոցը մկանոտ է։ Իրանը ուղղանկյուն է և հավաք։ Կրծքավանդակի խորությունը հավասար է դիմային վերջույթներից մինչև արմունկների երկարությանը, կողոսկրերը բավականին կոր են, որովայնը՝ փոքր-ինչ ձգված։ Պոչը բարձր տնկված է և շրջանաձև ոլորված, հպվում է մեջքին ։ Վերջույթները ուզիղ են, զուգահեռ և ուժեղ, ինչպես նաև ճիշտ անկյուններում հոդակապավոր։ Ձվաձև թաթերը, ամփոփված, հավաքված են գնդաձև, խիտ առաձգական բարձերով։ Առջևի թաթերի օգնող մատերը կարող են կրկնակի լինել։ Հետևի թաթերի վրա ցանկալի են լավ զարգացած կրկնակի օգտակար մատները ։
Մազածածկույթը կրկնակի է, հաստ, բավականին կոպիտ, լավ պաշտպանում է շանը վատ եղանակներից։ Լինում է երկու տեսակ՝ կարճ և երկար։ Կարճ մազերով շների մազածածկույթը հաստ է՝ միջին երկարությամբ և փափուկ աղվամազերով։ Առավել կարճ են մազերը առջևի վերջույթների ու դնչի վրա, գլխի վերին մասում և ականջներում։ Առավել երկար են՝ պարանոցի, կրծքավանդակի և հետևի վերջույթների ետևի կողմում։ Պոչի բրդի երկարությունը հավասար է բրդի ընդհանուր երկարությանը։ Երկար մազածածկույթով շները ունեն ավելի խիտ և փափուկ աղվամազեր, որոնք առավել կարճ են դնչի վրա, գլխի վերին մասում, ականջների առջևի կողմում և վերջույթների առջևի մասում, առավել երկար՝  ականջների հետևի կողմում, պարանոցի, կրծքավանդակի, առջևի և հետևի վերջույթների վրա։ Պոչի մազածածկույթը շատ հաստ է, և նրա երկարությունը համամասնական է մազածածկույթի ընդհանուր երկարությանը ։
Գունավորումը շիկակարմիր է (ունի տարբեր երանգներ՝ մաշկագույնից մինչև կարմրավուն շագանակագույն), շոկոլադե դարչնագույն, մոխրագույն և սև։ Գերակշռող գույնը միշտ ուղեկցվում է սպիտակ նշագծերով, որոնք հաճախ գտնվում են գանգի կամ դնչի վրա, կրծքավանդակի և պոչի ծայրի վրա, ինչպես նաև ձևավորում են սպիտակ օձիք և տարբեր երկարության սպիտակ «գուլպաներ»։ Իրանի ներքևի մասում՝ կոկորդից մինչև պոչը, մազածածկույթը առավել բաց երանգներ ունի։ Կարմիր և մոխրագույն շները կարող են ունենալ սև «դիմակ», մազածածկույթի սև եզրեր և հազվադեպ՝ սև մազիկներ։ Սև (իրականում եռագույն) շների մոտ առկա են սպիտակ նշագծեր և ավանդական կարմրագույն բծեր այտերին, աչքերի և ոտքերի վրա ։
Խառնվածք
Դիմացկուն, ոչ ագրեսիվ, մարդամոտ, խելացի, հետաքրքիր, ուրախ, զգոն և արագաշարժ հովվաշներ են՝ թույլ զարգացած որսորդական բնազդով։ Իր գործառույթների ժամանակ օգտագործում է ձայնը, ինչը չափազանց օգտակար է դառնում լեռնային արոտավայրերում անասունների և մոլորված ոչխարների որոնման ժամանակ։ Լավ հարաբերություններ ունեն փոքր երեխաների հետ՝ հանդես գալով դայակի դերում ։
Կարող է լինել լավ պահակ, որն իր հնչեղ տագնապալի հաչոցով կտեղեկացնի անծանոթի մոտենալու մասին և կգործի որպես կենդանի ցանկապատ իր ընտանիքին պատկանող տարածքի շուրջ։ Իսլանդական հովվաշունը միշտ ձգտում է պաշտպանել ընտանի կենդանիների ձագերին, մասնավորապես գիշատիչ թռչունների հարձակումից, ուստի նա միշտ հետևում է և հաչում է այն ամենի վրա, ինչ մոտենում է վերևից․ դա նրան բնորոշ առանձնահատկությունն է ։
Առողջություն, սնունդ և խնամք
Իսլանդական շունը պատկանում է առողջ ցեղատեսակների թվին, հազվադեպ կարող են նկատվել ծնկոսկրերի հոդախախտում, ազդրերի և արմնկահոդերի հոդախախտումներ ։ Կյանքի միջին տևողությունը կազմում է 12-ից մինչև 14 տարի ։
Այս շները պահանջում են ընդարձակ տարածք, ուստի իսլանդական հովվաշներին քաղաքային բնակարաններում գրեթե չեն պահում։ Բավարարվում են փոքր քանակությամբ սննդով և շատ են սիրում ձուկ։ Երկար զբոսանքի հետ մեկտեղ անհրաժեշտ են Ֆիզիկական վարժություններ։ Խնամքի մեջ են մտնում սանրով կամ խոզանակով մազածածկույթի շաբաթական սանրելը և հաճախակի լողացնելը։ Բացի այդ, պետք է պարբերաբար կտրել ճանկերը՝ ընդարձակումից, ճեղքումներից և ճաքճքելուց խուսափելու համար։ Պետք է նաև մաքրել շան ատամները և ստուգել ականջներում կեղտի առկայությունը, որը կարող է հանգեցնել վարակի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Շան ցեղատեսակներ
(2188) Օրլյոնոկ
(2188) Օրլյոնոկ (Orlenok), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,899891 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6374 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1624 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1803,73 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,199587 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,66° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1976 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մետաքսյա գործվածքների արդյունաբերություն
Մետաքսյա գործվածքների արդյունաբերություն, տեքստիլ արդյունաբերության ճյուղ, որը զուտ մետաքսյա, բնական ու սինթետիկ, ինչպես նաև խառը մանրաթելերից գործվածքներ է արտադրում։ Մետաքսագործության հայրենիքը համարվում է Չինաստանը։
Հայկական լեռնաշխարհում շերամապահությամբ և մետաքսագործությամբ զբաղվել են հեռավոր ժամանակներից։ Ավատատիրական կալվածքներում և հատուկ «գործատներում» պատրաստվում էին մետաքսաթել, գործվածքներ և «Մետաքսի ճանապարհով» արտահանվում հարևան ու հեռավոր երկրներ։ Արևելյան Հայաստանը Ռուսաստանին անցնելուց հետո մուտք գործեց ռուսական մետաքսյա գործվածքը, որն աստիճանաբար դուրս մղեց տեղական տնայնագործական արտադրանքը։ Այնուամենայնիվ, բոժոժից մետաքսաթելերի ստացումն ու գործվածքների արտադրությունը պահպանվեց և 1860-ական թվականներին ստացավ մանուֆակտուրային բնույթ։ Դարավերջին Հայաստանում գործում էր տարեկան 350—400 փութ մետաքսաթել արտադրող 32, նաև տնայնագործական սեզոնային 7 արհեստանոց, որոնք հիմնականում կենտրոնացված էին Երևանի նահանգում ու Մեղրու շրջանում։ Ընդ որում, գործվածք թողարկելու համար մետաքսաթելի մոտ 70%-ը առաքվում էր Ռուսաստան։ 1921 թվականին մետաքսաթելի ու գործվածքների ձեռնարկություններն ազգայնացվեցին, այնուհետև վերացվեցին մետաքսաթելի մանր արհեստանոցները։ 1928 թվականին գործարկվեց Երևանի Մարտի 8-ի անվան մետաքսաթելի ֆաբրիկան, որին 1931 թվականին հանձնվեց Ղափանի մետաքսաթելի ֆաբրիկայի ամբողջ սարքավորումը։ 1940 թվականին արհեստագործական կոոպերացիայի Երևանի ու Շահումյանի մետաքսյա գործվածքների արտելները միավորվեցին և ընդգրկվեցին թեթև արդյունաբերության համակարգի մեջ։ 1953 թվականին դրանց բազայի վրա ստեղծվեց Երևանի մետաքսի կոմբինատը, որին միավորվեց նաև Մարտի 8-ի անվ․ մետաքսաթելի ֆաբրիկան (1958 թվականին)։ Մետաքսյա գործվածքների արդյունաբերության ձեռնարկությունների սարքավորումների նորացման, քիմ․ մանրաթելերի արտադրության զարգացման շնորհիվ աճել էր արտադրության ծավալը, ընդլայնվել թողարկվող գործվածքների տեսականին։ 1979 թվականին արտադրվել է 21, 7 միլիոն մ² մետաքսյա գործվածք։ Ճյուղի տեխնիկական զարգացման գիտահետազոտական ու կոնստրուկտորափորձարարական աշխատանքներով զբաղվում էր թեթև և տեքստիլ մեքենաշինության համամիութենական ԳՀԻ-ի Երևանի մասնաճյուղը։
Կատեգորիա:Արդյունաբերության ճյուղեր
Հարութ Մնացականյան
Հարութ Գառնիկի Մնացականյան (հուլիսի 27, 1992, Ավետարանոց, Արցախի Հանրապետություն), Արցախի Հանրապետության պետական գործիչ ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1992 թվականի հուլիսի 27–ին Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանի Ավետարանոց գյուղում ։
Կրթություն
2009-2017 թվականներին Հ․Մնացականյանը սովորել է Արցախի պետական համալսարանում «քաղաքագիտություն» մասնագիտությամբ ։
Քաղաքական գործունեություն
Հ․Մնացականյանը 2017 թվականի հունիսի 5-ին նշանակվել է Արցախի Հանրապետության նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի օգնականի պաշտոնում ։ 4 ամիս անց՝ սեպտեմբերի 26-ին, նշանակվել է Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի վարչակազմի ղեկավարի պաշտոնում ։ Լրագրողի հետ հարցազրույցում նա իր ղեկավարման շրջանի լավագույն ձեռքբերումներ է նշել շրջանում գետերի վրա հիդրոէլեկտրակայանների կառուցումն ու ջրերի գործարանի շինարարությունը ։
Ընտանիք
Հ․Մնացականյանը ամուսնացել է, ունի 1 զավակ ։
Պարգևներ
2016 թվականին Արցախի Հանրապետության նախագահի կողմից պարգևատրվել է «Մարտական ծառայություն» մեդալով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավետարանոց գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Արցախի քաղաքական գործիչներ
Բաբենսհամ
Բաբենսհամ (Babensham), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիայի վարչական կենտրոնին։ Մտնում է Ռոզենհայմ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2896 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010 թվական) ։ Զբաղեցնում է 54,33 կմ² մակերես տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 1 87 116։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Արթուր
Արթուր, կելտական ծագմամբ տղամարդու անուն։
Ստուգաբանություն
Արթուր անվան ծագման շուրջ տարաձայնություններն ու քննարկումները դեռևս շարունակվում են։ Որոշ հետազոտողներ գտնում են, որ այն փոխառվել է (չճանաչված ծագումնաբանությամբ, սակայն ամենայն հավանականությամբ` մեսսապական  կամ էտրուսկական   ) հռոմեական հեթանոսական Artōrius ազգանունից։
Որոշ գիտնականներ նշում են, որ լեգենդար Արթուր թագավորի անունը հենց Արթուր տարբերակով հայտնվել է Արթուրի մասին պատմող լատինական տեքստերում, և երբեք հանդես չի եկել Artōrius տարբերակով (չնայած դասական լատիներենի Artōrius-ը վուլգար լատիներեն բարբառներում դարձել է Arturius)։ Այնուամենայնիվ, սա չի կարող վերջնական պատկերացում տալ Արթուր անվան ծագման մասին, քանի որ բացառված չէ, որ Artōrius-ը կարող էր դառնալ Art(h)ur, որը փոխառվել է ուելսերենի բառապաշար։
Մեկ այլ հնարավոր տարբերակ է նաև այն, որ անունը ծագել է բրիտոնական *Arto-rīg-ios հայրանունից (որի արմատը`*arto-rīg- արջ-աստված, հայտնվել է հին իռլանդերեն Art-ri անվան մեջ) լատինաֆիկացրած Artŏrius (կարճ -ŏ- ով) անվան միջոցով, որը իր հերթին միացված է դասական լատիներեն Artōrius-ին, (երկար -ō-ով), ինչն էլ հետագայում բնականորեն կձևավորվեր նեո-բրիտոնիկ (ուելսերենի, կորնական ու բրետոնական լեզուների անմիջական նախախահայրը) *Arθṻr տարբերակը ։
Ուելսական պոեզիայում անունը միշտ արտասանվում էր որպես Արթուր, և հանգավորվում էր բացառապես -ur վերջավորությունն ունեցող բառերի հետ, և ոչ մի դեպքում -wr-ով ավարտվող բառերի հետ, ինչն էլ հաստատում է, որ երկրորդ տարրը չի կարող լինել [g]wr (մարդ)։
Գոյություն ունի նաև այլընտրանքային տարբերակ, որը, սակայն գիտնականների կողմից քիչ ընդունվեց   , ըստ որի՝ Արթուր անունը ծագում է լատիներեն Arcturus բառից (Boötes համաստեղության ամենավառ աստղը, ինչը գտնվում է Մեծ Արջի մոտ ), որը հունական Αρκτοῦρος-ի (Arktouros) լատինացված տարբերակն է (arktos-bear-արջ ) և (οὖρος - ouros - պաշտպան, պահապան )։ Դասական լատիներեն Arcturus-ը կարող է դառնալ Art(h)ur, եթե փոխառվում է ուելսական բառապաշար, իսկ դրա փայլը և դիրքը երկնքում մարդկանց ստիպում է այն համարել որպես «արջի պահապան» և Boötes-ի մյուս աստղերի առաջնորդ ։
Համանման անուն է նաև հին իռլանդերեն Artúr-ը, որն ուղղակիորեն ծագել է հին ուելսերենից կամ կումբրիկերեն Artur անունից ։ Պատմականորեն այս անվան ամենավաղ կրողներից է Այդանի (Áedán mac Gabráin) որդին կամ թոռը, որը մահացել է 609 թվականին ։
Հղումներ
Արթուր անունի նշանակությունը։ Артур Անունների ազատ հանրագիտարան
Կատեգորիա:Արական անձնանուններ Կատեգորիա:Ճամբարի ժամանակավոր
Ռուսավա (գյուղ, Յամպոլի շրջան)
Ռուսավա (Русава), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Յամպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1800 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռուսավա գյուղում բնակվում էր 1 212 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,49 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 347,28 մարդ/կմ²։
Ծաղկի լուսնի սպանողներ (ֆիլմ)
«Ծաղկի լուսնի սպանողներ» (Killers of the Flower Moon), Մարտին Սկորսեզեի սպասվելիք թրիլլեր-վեստերն, որը հիմնած է Դևիդ Գրանի «Ծաղկի լուսնի սպանողներ։ Նավթ։ Փողեր։ Արյուն» գրքի վրա։ Գլխավոր դերերում հանդես են եկել Ռոբերտ Դե Նիրոն և Լեոնարդո ԴիԿապրիոն ։ Այն դարձել է ռեժիսորի վեցերորդ համատեղ աշխատանքը ԴիԿապրիոյի հետ և տասերորդը՝ Դե Նիրոյի հետ (չհաշված «Լսումները» ֆիլմը)։
Ռուսավա (գյուղ, Յամպոլի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Յամպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1800 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ծաղկի լուսնի սպանողներ (ֆիլմ)
Սյուժե
Համաձայն հրապարակված սինոփսիսին՝ ֆիլմը պատմելու է ՀԴԲ-ի՝ հնդկական Օսեյջեյ բնակավայրում 1920-ական թվականներին տեղի ունեցած հետաքննության մասին, որտեղ բացահայտվել է նավթի հանքատեղ, ինչի արդյունքում հարստացել են տեղի բնակիչները և, ավելի ուշ, մահացել։ ՀԴԲ-ն այնտեղ գործակալներ է ուղարկում՝ սպանությունները բացահայտելու նպատակով ։
Դերերում
Ռոբերտ Դե Նիրո՝ Ուիլյամ Հեյլ Լեոնարդո Դիկապրիո՝ Էրնեստ Բերքհարթ
Նկարահանումներ
Ֆիլմի նկարահանումները պլանավորվել են սկսել 2020 թվականի մարտին, իսկ բյուջեն պետք է լիներ մոտ 200 միլիոն դոլար։ Նման հսկա բյուջեն Paramount Pictures կինոընկերությունը հրաժարվել է տրամադրել՝ վախենալով ձախողվել վարձույթում ։ Paramount-ը շատ դժգոհ է եղել Սկորսեզեի և ԴիԿապրիոյի սցենարական ուղղումներով։ Ի սկզբանե ԴիԿապրիոն պետք է կատարեր ՀԴԲ գործակալ Թոմ Ուայթի դերը, որը հետաքննում է գործը։ Սակայն, ավելի ուշ որոշվել է, որ նա կատարելու է Ուիլյամ Հեյլի (Ռոբերտ Դե Նիրո) եղբորորդու՝ Էրնեստ Բերքհարթի դերը։ Այդ, ինչպես նաև COVID-19 համավարակի պատճառով, նկարահանումները տեղափոխվել են 2021 թվականի փետրվար ։
Զարգացում
2020 թվականի ապրիլին Մարտին Սկորսեզեն բանակցություններ է սկսել Նեթֆլիքս, Apple TV+, Universal Pictures և Metro-Goldwyn-Mayer ընկերությունների հետ՝ կինոնկարի ֆինանսավորման և տեղայնացման համար ։ Ավելի ուշ հայտարարվել է, որ Apple TV+ հարթակը զբաղվելու է նախագծի ֆինանսավորմամբ, իսկ Paramount Pictures-ը՝ տեղայնացմամբ ։ Ֆիլմի ստեղծողները մտադիր են վարձել բազմաթիվ բնիկ ամերիկացիների, ներառյալ «արհեստավորների, խոհարարների, թարգմանիչների, տանտերերի, հողատերերի» և այլն, ինչպես նաև մտադիր են նկարահանել կինոնկարը Օկլահոմա նահանգի Օսեյջ շրջանի օսեյջ ցեղի պատմական վայրերում, որտեղ տեղի են ունենում գրքի գործողությունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարտին Սկորսեզեի ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2021 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1920-ականներին Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր
Ռադոստնոե (գյուղ, Չուդնևսկի շրջան)
Ռադոստնոե (Радісне), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռադոստնոե գյուղում բնակվում էր 124 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,368 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 336,96 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չուդնևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Օլեմ
Օլեմ (Olemps), համայնք Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 3165 մարդ, բնակչության խտությունը` 247.46 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.79 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 510 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 125 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 2 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 2001 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1504-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 497։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,2 %։ 1504 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 1452 անձ (764 տղամարդ և 688 կին)։ Գործազուրկ են եղել 52 անձ (25 տղամարդ և 27 կին)։ 497 անաշխատունակներից 163-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 241-ը` թոշակառուներ, իսկ 93-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Շվեդիայի պատմական թանգարան
Շվեդիայի պատմական թանգարան (Historiska museet, Statens historiska museum), թանգարան Ստոկհոլմում, որը ներառում է Շվեդիայի հնագիտական և մշակութային պատմությունը միջին քարի դարի ժամանակաշրջանից մինչև մեր օրեր։ Հիմնադրվել է 1866 թվականին, գործում է որպես պետական գործակալություն, որի իրավասության շրջանակներում է պահպանել Շվեդիայի պատմական նմուշները, ինչպես նաև այդ գիտելիքները հանրությանը հասանելի դարձնելը։
Թանգարանի կազմավորման համար հիմք են հանդիսացել 16-րդ դարից ի վեր Շվեդիայի միապետների կողմից հավաքված արվեստի և պատմական առարկաների հավաքածուները։ Այն ունի մի շարք մշտական ցուցահանդեսներ և ամեն տարի հյուրընկալում է հատուկ ցուցահանդեսներ` կապված ընթացիկ իրադարձությունների հետ։
Նշանակություն
Պատմության թանգարանը համարվում է կենտրոնական թանգարանային գործակալության մի մասը, որը կոչվում է Statens historiska museer (SHMM) («Ազգային պատմական թանգարաններ»)։ Այս գործակալության հովանու ներքո են գտնում նաև Թագավորական մետաղադրամների կաբինետը, Տումբա փեյթերմիլ թանգարանը և Շվեդիայի հնագիտական հանձնաժողովը (Arkeologiska uppdragsverksamheten or Arkeologerna) : Թանգարանը նաև Շվեդիայում այսպես կոչված «ansvarsmuseum» («պարտականությունների թանգարաններ») հնգյակից մեկն է։ Նրա իրավասությունների սահմանում է համակարգել թանգարանների միջև գործունեությունը, օժանդակել այլ թանգարաններին և կապեր հաստատել թանգարանների և շվեդական համայնքի միջև ։
Պատմություն
Պատմության թանգարանի և Շվեդիայի ազգային թանգարանի ստեղծման համար հիմք է հանդիսացել Գուստավ I Վազայի Գրիպսհոլմ ամրոցի 16-րդ դարի գեղարվեստական հավաքածուն։ Հավաքածուն ընդլայնվել է Շվեդական կայսրություն օրոք ձեռքբերումների, նվերների և պատերազմի ավարների միջոցով։ Հավաքածուի մի մասը կորել է Երեք թագավորական պալատում բռնկված հրդեհի ժամանակ։ 18-րդ դարի վերջում դեսպանները, թագավորական ընտանիքի անդամները արվեստի նմուշներ և հնաոճ իրեր են գնել և հավաքվել Ստոկհոլմի թագավորական պալատում։ 1792 թվականին՝ Գուստաֆ III արքայի մահից հետո, հավաքածուները հանձնվեցին Շվեդիայի կառավարությանը։ Նույն թվականին պալատում բացվեց Թագավորական թանգարանը (Kongl. Museum), որն աշխարհում առաջին հանրային թանգարաններից մեկն էր ։ 1846-1847 թվականներին թանգարանը պալատից տեղափոխվեց Սկեպպսբրոնի Ռիդստերպոլպի տուն, որտեղ տեղակայված է եղել մինչև 1865 թվականը և տեղափոխումը Շվեդիայի ազգային թանգարան ։ Շվեդ հնագետ Ստիգ Վելդերը պնդում է, որ Պատմության թանգարանը փաստորեն հիմնադրվել է Ռիդստոլտոլպի պալատում 1847 թվականին ։
1929 թվականին Շվեդիայի կառավարությունն առաջարկեց, որ թանգարանին կարող են հատկացվել Krubban հատվածում գտնվող նախկին ռազմական զորանոցներն ու ախոռները։ 1930 թվականին անցկացվեց ճարտարապետական մրցույթ ։ Ոչ մի հաղթող չհայտարարվեց, փոխարենը ճարտարապետներ Բենգ Ռոմարը և Ջորջ Շերմանը և ինժեներ Գոստա Նիլսոնը ճարտարապետական տարրեր առաջարկեցին, ինչը դարձավ տարածքի վերափոխման մեկնարկային կետը։ Նրանք մշակեցին նոր թանգարանի դիզայնը Քուրմանի հետ միասին ։
Արտաքին հարդարանքներ
1935–1940 թվականների ընթացքում Ռոմարի և Շերմանի նախագծած հիմնական մասնաշենքն արտացոլում է դարաշրջանի ժամանակակից ոճը և պատմական համատեքստը ոչ միայն համատեքստի պահանջներով, այլև թանգարանից հարավ գտնվող Ֆրեդրիկ Բլոմի նախագծով կառուցված 19-րդ դարի զորանոցներով և ախոռներով ։ Բարաքները նեոդասական ոճով են, իսկ կրկնվող ճակատամասերը մինչև 19-րդ դար Ստոկհոլմի գլխավոր նավահանգստի մաս հանդիսացող Ladugårdslandsviken-ի ազդեցությունն են կրում ։
Թանգարանը բաղկացած է չորս երկհարկ և երեք հարկանի բլոկի նման շինություններից, որոնք շրջապատում են ներքին բակը, ինչը նրան տալիս է ամրոցի տեսք։ Ճակատամասը խոժոռ է և զարդարված է Բրոր Մարկլունդի ստեղծած քանդակներով (ավելացվել են 1959 թվականին), բարձրաքանդակների հեղինակը նկարիչ Ռոբերտ Նիլսոնն է։ Բակի լողավազանի մոտ տեղադրված է Կառլ Ֆրիսենդահլի Näcken (ջրային ոգի) քանդակը ։
Բրոնզե դռներ
Թանգարանի զարդարանքների մեծ մասն ընտրվել է մրցույթների միջոցով ։ 1938 թվականին Մարկլունդը շահեց թանգարանի հիմնական մուտքը ստեղծելու մրցույթը։ «Պատմության դարպասներ» (Historiens Portar) կոչվող դռները կառուցելու համար նրանից պահանջվեց տասներեք տարի։ Դռների կառուցումն ավարտվել և բացվել են 1952 թվականին։ Դռները ֆինանսավորել է բարերար Եվա Բոննիերի հիմնադրամը ։
Դռներն ունեն 4,5 մետր բարձրություն յուրաքանչյուրը կշռում է մոտ 1 տ, պատրաստված են բրոնզից, նախ ստեղծվել են Հերման Բերգման ձուլարանում, այնուհետև դրանք ձուլել է Մարկլունդը ։
Ներքին հարդարանքներ
Թանգարանի ինտերիերը ընդարձակ է` ինչպես մշտական, այնպես էլ հատուկ ցուցահանդեսների համար։ Մշտական ցուցադրությունները ներկայացվում են ժամանակագրական կարգով ներքին բակի առջևի սենյակներում, նախաքրիստոնեական հավաքածուները՝ ներքնահարկում, իսկ 800-ից ավելի հավաքածուները՝ վերևի հատվածում։ Դահլիճները անընդհատ թարմացվում են` նոր տեխնոլոգիաների հարմարեցմամբ և նոր ցուցադրություններով։ Մուտքի սրահը հիմնանորոգվել է 1994 թվականին` միջնադարյան ասպետի դահլիճի տպավորություն թողնելու համար։ Հատակը քարից է, իսկ առաստաղի տակ գտնվող ճառագայթները պատրաստված են բետոնից ։
Ոսկե սենյակ
Կենտրոնական բակի ներքևի հատվածում է գտնվում 700 մ 2 տարածքով բետոնե կամարաշարը, որը հայտնի է որպես «Ոսկե սենյակ», որտեղ ցուցադրվում են մեծ թվով ոսկե և արծաթե առարկաներ ։ Այն կառուցվել է 1994 թվականին և վճարվել է Կնուտ և Ալիս Վալենբերգ հիմնադրամի նվիրատվությամբ։ Սենյակը նախագծել է ճարտարապետ Լեյֆ Բլոմբերգը։ Սենյակի հատակը և սյուները պատրաստված են կրաքարից և դիաբազից, իսկ դեկորը պատրաստված է կռած երկաթից։ Այն մուտքի սրահից հասանելի է ստորգետնյա անցումով ։
Սենյակում կան շուրջ 3000 առարկաներ, որոնք պատրաստված են ընդհանուր 52 կգ ոսկուց և ավելի քան 200 կգ արծաթից ։
Հավաքածուներ
Երբ Քուրմանը նախապես նախագծեց, թե ինչպես պետք է ցուցադրվեն հավաքածուները, նա օգտվեց ժամանակակից ցուցահանդեսների, արդյունաբերական տոնավաճառների և խանութների գաղափարներից, այն է այցելուներին հրապուրել և կրթել, մի բան, որը թերահավատորեն ընդունվեց և գիտնականները համարեցին, որ թանգարանը հիմնականում համարվում է գիտական հաստատություն ։ Այն Շվեդիայի ամենամեծ թանգարաններից մեկն է, որն ունի ավելի քան 10 միլիոն արտեֆակտ ՝ գրանցված շուրջ 34000 ինվենտար համարների ներքո, և համարվում է Եվրոպայի ամենամեծ հնություններ ունեցող հավաքածուներից մեկը։ Ցուցադրվում են մոտ 6200 նմուշներ։ 2011 թվականին թանգարանի 480000 օբյեկտների վերաբերյալ տեղեկատվությունը հասանելի էր առցանց տվյալների բազայում։ Այս նմուշներից 65000-ը գծագրեր կամ լուսանկարներ են։ Տվյալների բազան պարունակում էր նաև տեղեկություններ Շվեդիայի 55900 վայրերի մասին, որտեղ կատարվել են հնագիտական ուսումնասիրություններ և գտնվել են մոտավորապես 267300 ոսկոր գտածոներ (ընդհանուր քաշը՝ շուրջ 111 տոննա)։ Տվյալների բազան անընդհատ ընդլայնվում և թարմացվում է ։
Վիկինգների հավաքածուն ներառում է մոտ 800-1050 առարկաներ, այդ թվում՝ զենքեր, Mästermyr-ի սնդուկը, Վիկինգների դարաշրջանի առևտրի կենտրոն Բիրկայից (ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն) հնագիտական գտածոները, դարաշրջանի կրոնական իրեր, ճամփորդություններից տուն բերված օտարերկրյա առարկաներ և այլն, ինչպես նաև այդ ժամանակահատվածում ամենօրյա կյանքի հետ կապված տարբեր գտածոներ ։
«Ոսկե սենյակի» հավաքածուի ամենատարածված առարկաներից են մոտ 350–500 թվականին թվագրվող մանյակները՝ պատրաստված են հին հռոմեական մետաղադրամներից ։ Սենյակում կան նաև վիկինգների արծաթյա զարդեր, միջնադարյան ոսկեջրված մասունքներ, մետաղադրամներ, արարողակարգային թրեր, պատերազմի ավար։ Ըստ օրենքի՝ թանկարժեք մետաղներից պատրաստված օբյեկտների մեծ մասը, որոնք թվագրվում են 17-րդ դարին և որոնց տարիքը 100-ից բարձր է, չունենալով սեփականատեր հանձնվում են կառավարությանը և ուղարկվում պատմության թանգարան։ Օրենքը դեռ ուժի մեջ է ։
Թանգարանն ունի շվեդական եկեղեցական արվեստի ընդարձակ հավաքածու՝ փայտե քանդակները, խորաններ և խաչելություններ ։
Միջնադարյան տեքստիլ գործերը պահվում են տեքստիլ պալատում։ Նմուշները հիմնականում տեքստիլներ են, որոնք եկեղեցիներում օգտագործել են քահանաներն ու եպիսկոպոսները։ Ամենահին և նշանավոր նմուշը 13-րդ դարի Սկոգ եկեղեցու Skog գոբելենն է։ Այն գտնվել է 1912 թվականին՝ փաթաթված հարսի թագով ։ Մյուս գոբելեն աշխատանքը Grödinge է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի թանգարաններ Կատեգորիա:Շվեդիայի ազգային թանգարաններ Կատեգորիա:Շվեդիայի մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:1866 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:1866 հիմնադրումներ Շվեդիայում
Արբ
Արբ (Il-Kunsill Lokali tal-Għarb, Għarb), գյուղ Մալթայի Հանրապետությունում՝ Գոցո կղզու արևմտյան մասում։ 2014 թվականի մարտ ամսվա տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 1.539 : Բնակավայրը հիմնադրվել է 1679 թվականին։ Անվանումը, արաբերենից թարգմանած՝ նշանակում է «Արևմտյան»։ Պահպանվել են 1699—1729 թվականներին կառուցված շինություններ, որոնք աչքի են ընկնում նրբագեղ ճակտոններով (դրանք կարելի է համեմատել Հռոմի Սուրբ Ագնեսա Ֆրանչեսկո Բառոմինի եկեղեցու ճակտոնի հետ):Գյուղի գեղատեսիլ հրապարակում, որը հաճախ է պատկերևվում փոստային բացիկներին, գտնվում է ժողովրդական ստեղծագործության թանգարան՝ հարուստ ու շքեղ հավաքածուով։ Արբից որ շատ հեռու՝ Կույս Մարիամ Տա Պինու սրբավայրում պահվում է Աստվածածնի սրբապատկերը, որը հրաշագործի համարում ունի։
Քույր քաղաքներ
Արբը բարեկամական սերտ հարաբերություններ ունի հետևյալ քաղաքների հետ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մալթայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Երեմիա Տեր-Սարգսենց
Երեմիա Տեր-Սարգսենց (Տևկանց), Երեմիա եպիսկոպոս, հայ հոգևորական, հասարակական-քաղաքական գործիչ, բանասեր։
Արիստակես և Սեդրակ Տեր-Սարգսենցների եղբայրը։
Կենսագրություն
Սկզբնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, այնուհետև ավարտել Վարազի ժառանգավորաց վարժարանը։ Լիմ կղզում կարգվել է վարդապետ, եղել Վարագա վանքի վանահայրը, հաջորդաբար՝ Վանի, Բիթլիսի, Մուշի, Չմշակածագի, Արաբկիրի և Խարբերդի հայոց հոգևոր առաջնորդը, Կոստանդուպոլսի պատրիարքական փոխանորդը, ազգային ժողովի և գավառային քննիչ հանձնախմբի անդամ։ Զեյթունի 1862 թվականի ապստամբության ժամանակ հյուրընկալել է ապստամբների պատվիրակներին, եղել զեյթունցիների օգտին հանգանակություն կազմակերպող ընկերության նախագահը, մասնակցել Զեյթունի հայերի նկատմամբ թուրքական կառավարության հաշվեհարդարը կանխելու խնդրանքով Ֆրանսիայի կայսր Նապոլեոն 3-րդ-ին ուղղված գրության կազմմանը։ Տեր Սարգսենցը զբաղվել է նաև գրական գործունեությամբ։ «Հայրենասիրություն Հայոց» (1872) գրքում կոչ է արել ուսումնասիրել հարազատ Ժողովրդի պատմությունն ու մշակույթը, խրախուսել ազգապահպանության ոգին, դատապարտել պանդխտությունը։ Տեր-Սարգսենցը բազմիցս ճանապարհորդել է Արևմտյան Հայաստանում, թողել արժեքավոր նոթեր, որոնցում աշխարհագրական և ազգագրական ուշագրավ տվյալներ կան Վասպուրականի, Մուշի, Բիթլիսի, Բայազետի, Բասենի, Կարսի, էրզրումի և այլ վայրերի վերաբերյալ, նկարագրված է թուրք, բռնապետության լծի տակ հեծող հայ ժողովրդի ծանր վիճակը։ Հեղինակի ստվարածավալ ձեռագրերը Արևմտյան Հայաստանի 19-րդ դարի 30-80-ական թվականներին պատմության ուսումնասիրության կարևոր աղբյուր են։ Դրանք պահպանվում են Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում և մի շարք արխիվներում։
Երկեր
Կատեգորիա:Հայ եպիսկոպոսներ Կատեգորիա:Հայ հոգևոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական-քաղաքական գործիչներ
Կոնոկովո (Կրասնոդարի երկրամաս)
Կոնոկովո (Коноково), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Ուսպենսկոեի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Ուսպենսկոեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1901 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ամստերդամ
Ամստերդամ (Amsterdam ), Նիդերլանդների մայրաքաղաքն ու խոշորագույն քաղաքը։ Թագավորության մայրաքաղաքն է 1814 թվականից։ Տեղակայված է Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում, Ամստել և Էյ գետերի գետաբերանում։ Ամստերդամը Նորդզե ջրանցքով միանում է Հյուսիսային ծովին։
Վարչականորեն մտնում է Ամստերդամ համայնքի մեջ։
2012 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ՝ Ամստերդամ համայնքի բնակչության թիվը կազմել է 801 847 մարդ, արվարձանների (քաղաքային շրջան) հետ միասին՝ 2,3 միլիոն բնակիչ։ Ամստերդամը Ռանստադ ագլոմերացիայի մասն է, որը Եվրոպայում մեծությամբ 6-րդն է։
Քաղաքի անվանումը ծագում է երկու բառից՝ «Ամստել», գետի անունը և «դամ» ― «դամբա»։ 12-րդ դարում սա մի փոքրիկ ձկնորսական գյուղ էր, սակայն Նիդերլանդների Ոսկեդարյան ժամանակաշրջանում Ամստերդամը դարձավ աշխարհի կարևորագույն նավահանգիստներից և խոշորագույն առևտրային կենտրոններից մեկը։
Քաղաքը զանազան մշակույթների կենտրոնացման վայր է․ 2009 թվականի ապրիլին այստեղ էին ապրում շուրջ 177 ազգությունների ներկայացուցիչներ։
Ամստերդամը Նիդերլանդների նաև ֆինանսական և մշակութային մայրաքաղաքն է։ Այստեղ են գտնվում 500 համաշխարհային խոշորագույն ընկերություններից 7-ի շտաբակայանը, օրինակ՝ Philips և ING Groep։ Քաղաքի կենտրոնում է տեղակայված աշխարհի ամենահին ֆոնդային բորսան։
Ամստերդամում է Գրինփիսի գլխավոր գրասենյակը։
Ամստերդամի տեսարժան վայրերը՝ Ռեյկմյուզեումը, Վինսենթ վան Գոգի և Քաղաքային թանգարանները, Էրմիտաժը, Կարմիր լապտերների թաղամասը ամեն տարի գրավում են մոտավորապես 4.2 միլիոն զբոսաշրջիկների։
Պատմություն
Առաջին անգամ հիշատակվել է 1275 թվականին։ Անվանումն առաջացել է Ամստել գետի անունից և հոլանդերեն damm՝ «ամբարտակ» բառից, այսինքն՝ «Ամստելի ամբարտակ» ։
Հիմնադրում
Ամստերդամը քաղաքի իրավունքներ է ստացել 1300 կամ 1306 թ. : 14-րդ դարից սկսած, Ամստերդամը բարգավաճում էր, հիմնականում՝ Հանզայի լիգայի հետ առևտրի շնորհիվ։ 1345 թ. Կալվերստրաատի Երանելի հաղորդությունը քաղաքը դարձրեց ուխտատեղի մինչև բողոքական հավատի ընդունումը։ Մինչև օրս պահպավող «լուռ երթը» վկայում է ուխտավորության հարուստ պատմության մասին ։
Ապստամբությունը իսպանացիների դեմ
16-րդ դարում Հոլանդիայում իսպանացիների դեմ բարձրացավ մի ապստամբություն, որի գլխավոր պատճառը հարկերի բարձրացումը և իսպանական ինկվիզիցիայի կողմից բողոքականների հետապնդումներն էին։ Խռովությունները վերաճեցին «Ութսունամյա պատերազմի», որն, ի վերջո հասցրեց Հոլանդիայի անկախության ։ Հոլանդական ապստամբությունը ղեկավարող Վիլհելմ Լռակյացի ջանքերի շնորհիվ Հոլանդիայի Հանրապետությունը հայտնի դարձավ որպես կրոնական հանդուրժողականության երկիր։
Հրեաները Իբերական թերակղզուց, հուգենոտները Ֆրանսիայից, բարգավաճ վաճառականները և տպագրիչները Ֆլանդրիայից և տնտեսական զրկանքների ու կրոնական արգելքների պատճառով տեղահանվածները Իսպանիայի վերահսկողության տակ գտնվող Նիդերլանդների տարածքներից իրենց անվտանգությունը գտան Ամստերդամում։ Ֆլամանդական տպագրիչների ներհոսքը և քաղաքի մտավորականության հանդուրժողականությունը Ամստերդամը դարձրեցին Եվրոպայի ազատ մամուլի կենտրոն։
Տնտեսություն
Ամստերդամը Նիդերլանդների ֆինանսական մայրաքաղաքն է, բանկերի և կորպորացիաների քանակով Եվրոպայում խոշորագույններից է՝ Լոնդոնից, Փարիզից, Ֆրանկֆուրտից և Բարսելոնից հետո։ Ամստերդամում է գործում աշխարհի հնագույն ֆոնդային բորսան։ Ամստերդամը նաև ադամանդների մշակման և գործարքների խոշոր կենտրոն է։
Քաղաքում և նրա արվարձաններում գործում են էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերության և մեքենաշինության ձեռնարկություններ։ Զարգացած են ավիաշինությունը, նավաշինությունը, քիմիական, նավթամշակման և փայտավերամշակման արդյունաբերությունը։ Սննդամթերքի արտադրությունն զբաղվում է այնպիսի մթերքների վերամշակումով, որոնք են՝ սուրճը, կակաոն, ծխախոտը, կոկոսի յուղը, կարտոֆիլը, հացահատիկը և շաքարի ճակնդեղը։
Զբոսաշրջություն
Ամստերդամը տարեկան այլ երկրներից ընդունում է մի քանի միլիոն զբոսաշրջիկ (2009 թ.. դրությամբ՝ 4.63 միլիոն) ։
Ամստերդամի զբոսաշրջային կարգախոսն է I amsterdam-ը, որը նմանվում է անգլերեն I am Amsterdam արտահայտությանը, թարգմանաբար՝ «Ես Ամստերդամն եմ» կամ՝ «Ամստերդամը ես եմ»։
Դիրք
Ամստերդամը գտնվում է Նիդերլանդների արևմուտքում։ Ամստել գետը վերջանում է քաղաքի կենտրոնում և բաժանվում է մեծաթիվ ջրանցքների։ Ջրանցքները ձևավորվել են 17-րդ դարի սկզբում, երբ ներգաղթյալների հոսքը հասավ գագաթնակետին։ Այդ ժամանակ մշակվեց քաղաքի զարգացման համապարփակ նախագիծ, որով կառուցվեցին չորս կիսաշրջանաձև ջրանցքներ։ Նրանց ծայրերը հասնում են մինչև Էյ (հոլանդերեն՝ IJ) ծովածոցը։ Ջրանցքների կառուցման նպատակը ծովից պաշտպանվելն էր, որի մակարդակից Ամստերդամը գտնվում է երկու մետր ցածր ։
Քաղաքը շրջապատված է հարթավայրերով, հարավ-արևմուտքում տարածվում են տնկովի անտառներ։ Հյուսիսային ծովին միանում է երկար Հուսիսծովյան ջրանցքով։
Բնակչություն
Քաղաքի սահմանների ներսում Ամստերդամի բնակչությունը կազմում է 800 000 մարդ, որի կեսն ունի օտարերկրյա ծագում։ 16-17-րդ դարերում ներգաղթյալները հիմնականում հուգենոտներ, ֆլամանդացիներ և սեֆարդ հրեաներ և վեսֆալիացիներ էին։ Վերջիններս եկել էին հիմնականում տնտեսական կարիքների պատճառով։ Նրանց ներհոսքը շարունակվում էր նաև 18-19-րդ դարերում։ Մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմն սկսելը քաղաքի բնակչության 10%-ը կազմում էին հրեաները։
20-րդ դարում ներգաղթյալների առաջին զանգվածը եղավ 1940-ականներին՝ անկախություն ստացած Ինդոնեզիայից։ 1960-ականներն սկսվեց աշխատավոր ներգաղթյալների հոսքը Թուրքիայից, Մարոկկոյից, Իտալիայից և Իսպանիայից։ Սուրինամի անկախացումից հետո Ամստերդամ հասավ սուրինամցիների մի մեծ ալիք։
Այսօր, ոչ արևմտյան ծագումով բնակիչները կազմում են քաղաքի մոտավորապես մեկ երրորդը և երեխաների ավելի քան 50%-ը ։
Ամենախոշոր կրոնական խումբը քրիստոնյաներն են (2000 թ.՝ 17%), ովքեր բաժանվում են կաթոլիկների և բողոքականների։ Հաջորդ խոշոր կրոնն է իսլամը (2000 թ.՝ 14%), որոնց մեծ մասը սուննի ճյուղի ներկայացուցիչ են ։ Թեև "Leef en laat leven" («Ապրի՛ր և թույլ տո՛ւր, որ ապրեն») կարգախոսը միավորում է հոլանդացիներին և, նամանավանդ Ամստերդամի բաց և հանդուրժող հանրությանը, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո տեղի ունեցած տարբեր ռասաների, կրոնների և մշակույթների մեծաքանակ ներհոսքն ստեղծել է լարվածություն։
Իր 176 տարբեր ազգություններով Ամստերդամը ներկայումս աշխարհի քաղաքների շարքում ամենաբազմազան ազգությունների օթևանն է ։
Ճարտարապետություն
Ամստերդամն ունի հարուստ ճարտարապետական պատմություն։ Ամստերդամի ամենահին կառույցն է 1306 թվականին նվիրաբերված Oude Kerk-ը (Հին Եկեղեցին) ։ Հնագույն փայտե կառույցն է het Houten Huys-ը ։ Այն կառուցվել է շուրջ 1425 թ. և պահպանված միայն երկու շենքերից մեկն է։ Այն նաև Ամստերդամի գոթական ճարտարապետության նմուշ է։
16-րդ դարում փայտե շինությունները քանդվում և փոխարինվում էին աղյուսից կառուցվածներով։ Այս ժամանակաընթացքում կառուցվեցին Վերածննդի ոճով բազմաթիվ շենքեր։ Այդ ժամանակի շենքերը շատ հեշտությամբ ճանաչվում են աստիճանաձև ճակատներով, որը հոլանդական սովորական Վերածննդի ոճն է։ Ամստերդամն արագ զարգացրել է իրիսկ Վերածննդի ճարտարապետությունը։ Այս շենքերը կառուցվել են ճարտարապետ Հենդրիկ դե Կեյսերի սկզբունքներով ։ Հենդրիկ դե Կեյսերի նախագծած ապշեցնող շենքերից մեկն է Westerkerk-ը։ 17-րդ դարում բարոկկո ճարտարապետությունը դարձավ ընդունված և այն ևրոպայում հանդիպում էր ամենուրեք։ Սա մոտավորապես համընկավ Ամստերդամի «Ոսկեդարի» հետ։ Ամստերդամում այս ոճի առաջատար ճարտարապետներն էին Յակոբ վան Կամպենը, Փիլիպս Վինգբոոնսը և Դանիել Ստալպաերտը ։
Հին քաղաքի կենտրոնը 19-րդ դարից առաջ հանդիպող ճարտարապետական ամենատարբեր ոճերի կիզակետն է։ Դրանց հարևանությամբ կառուցված են 20-րդ դարի սկզբի շենքերը, այդ թվում նաև՝ այս ոճի մի քանի ապշեցնող օրինակ՝ քաղաքի կենտրոնում։ Քաղաքի կենտրոնի և նրա հարևանությամբ գտնվող պատմական շենքերի մեծ մասը ջրանցքների երկայնքով կառուցված հարուստ վաճառականների տներ են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրոպական քաղաքներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների քաղաքներ Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:Ամստերդամ Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի նավահանգստային քաղաքներ Կատեգորիա:1300 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Շախմատային օլիմպիադաներ հյուրընկալած քաղաքներ
Տարածական քիմիա
Տարածական քիմիա, ստերեոքիմիա, քիմիայի բաժին, որը հետազոտում է մոլեկուլների տարածական կառուցվածքը և այդ կառուցվածքի ազդեցությունը նյութի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների, ռեակցիաների ուղղության և արագության վրա։ Ուսումնասիրում է հիմնականում օրգանական նյութերը, կոմպլեքսային և ներկոմպլեքսային միացությունները։ Տարածական քիմիաի հիմնական հասկացություններն են ածխածնի ատոմի ասիմետրիկությունր, կոնֆիգուրացիան և կոնֆորմացիան։ Տարածական քիմիաի սկզբնավորումը խթանվեց լուծույթում օրգանական նյութերի օպտիկական ակտիվության հայտնաբերմամբ։ Լ․ Պաստյորը հայտնաբերեց գինեթթվի տարածական իզոմերները, մշակեց ռացեմատները օպտիկական իզոմերների բաժանելու եղանակ, նյութի օպտիկական ակտիվությունը բացատրեց մոլեկուլի ասիմետրիկությամբ (1848-1860 թվական)։
Կատեգորիա:Քիմիա
Նախապաշարմունք
Նախապաշարմունք
Կատեգորիա:Հավատք
Աշինսկի
Աշինսկի (Ашинский, Әшә), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Էդվին Լաչենս
Էդվին Լաչենս (Sir Edwin Landseer Lutyens, ), անգլիական նորդասական (նեոկլասիկ) ճարտարապետության խոշորագույն ներկայացուցիչներից։ 1938 թ-ից գլխավորել է Լոնդոնի թագավորական գեղարվեստական ակադեմիան։ Նա դեռևս 1890 թվականից հայտնի էր դարձել՝ նախագծելով նորդասական ոճի անգլիական մերձքաղաքային դաստակերտներ՝ այգիներով։ Նրա ճարտարապետական կարիերայի գագաթնակետն է համարվում Հնդկաստանի փոխարքայի (ներկայումս՝ Հնդկաստանի նախագահի) նստավայրի նախագծումն ու դրա իրականացումը Դելիում։
Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Լաչենսը փաստացի դարձել է Բրիտանական թագավորական ընտանիքի գլխավոր ճարտարապետը։ Ուսումնասիրողներից շատերը գտնում են, որ նա կարողացել է ճարտարապետական ավանդական ոճերը վառ երևակայությամբ ու վարպետորեն հարմարեցնել իր դարաշրջանի պահանջներին։ Նախագծել է բազմաթիվ պալատներ, հանրահայտ ձեռնարկությունների ու կազմակերպությունների գրասենյակային շենքեր, հուշակոթողներ, հանրային կառույցներ, տիպային բնակելիներ։ Գրող Քրիստոֆեր Հասսին նրա կենսագրությանը նվիրված գրքում ընդգծել է. "Լաչենսը դեռ իր կենդանության օրոք լայնորեն համբավվել է որպես անգլիացի մեծագույն ճարտարապետը՝ սկսած Քրիստոֆեր Ռենի ժամանակներից, շատերի կարծիքով՝ մինչև անգամ գերազանցել է նաև Ռենին։ Ճարտարապետության պատմաբան Գևին Սթամփը Լաչենսին բնորոշել է որպես 20-րդ դարի (և ցանկացած այլ դարի) բրիտանացի մեծագույն ճարտարապետի։
Լաչենսը էական դեր է կատարել Հնդկաստանի կառավարության ապագա նստավայրի՝ Նյու Դելի քաղաքի հատակագծի պատրաստման աշխատանքներում։ Ի ճանաչումն նրա ներդրած ավանդի՝ Նյու Դելին հաճախ անվանվում է Լաչենսի Դելի։ Համագործակցելով սըր Հերբերտ Բեյքերի հետ՝ նա նաև մի շարք կառույցներ է նախագծել Նյու Դելիում, այդ թվում՝ Հնդկաստանի դարպասը, փոխարքայի նստավայրն ու պալատը, որը ներկայումս հայտնի է Ռաշտրապատի Բհավան (Rashtrapati Bhavan) անվանումով։ Իր շատ աշխատանքներում Լաչենսը, ներշնչված հնդկական ավանդական ճարտարապետության կոթողներով, կիրառել է դրանց բնորոշ տարրեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ճարտարապետներ
Քոսոր
Քոսոր, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ներսիսյան դպրոց (Թիֆլիս)
Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոց (հայտնի նաև որպես Թիֆլիսի Ներսիսյան հայ առաքելական ճեմարան)՝ հայկական միջնակարգ դպրոցների մեջ ամենանշանավորն է և բացառիկ դեր է խաղացել հայ ժողովրդի կյանքում։ Ներսիսյան դպրոցը մեկ դարի ընթացքում տվել է շուրջ 2000 շրջանավարտ, որոնց մեջ մեծ թվով գրողներ, գիտնականներ, հասարակական-քաղաքական ու պետական գործիչներ, հայտնի մանկավարժներ և այլք։
Պատմություն
Դեռևս 1815 թվականից Թիֆլիսում Վանքի տաճարի տարածքում գործել է հայկական դպրոց՝ տեղի թեմի կողմից հովանավորվող, որտեղ սովորում էր շուրջ 20 աշակերտ։ 1824 թվականին այդ օրերին Վրաստանի հայոց թեմի առաջնորդ Ներսես Աշտարակեցու նախաձեռնությամբ ու ջանքերով հիմնադրվել է ապագայում Ներսիսյան անունը ստացած դպրոցը ՝ այն օրերին Վանքի փողոցում (այժմ Անտոնելի փողոց)։ 19-րդ դարում դպրոցը ունեցել է երկու շենք։ Ըստ Ալեքսանդր Երիցյանի՝ առաջին շենքը կառուցվել է Վանքի պարիսպների դիմացը՝ հյուսիսի-արևմտյան կողմում՝ հին գերեզմանոցի տեղում՝ հավանաբար Բոլշայա Վանքսկայա (այժմ՝ Ատոնելի փողոց) և Կուրնայա փողոցների հատման տեղում։ Երկրորդ շենքը Բառոնսկայա փողոցի վրա է եղել (այժմ Անտոն Փուրցելաձե փողոց)։ Շինության նախագծի հեղինակը եղել է պետերբուրգցի ճարտարապետ Լազարևը։ Ի սկզբանե բացի հոգևոր կրթությունից, ուսուցանում էին նաև աշխարհիկ գիտություններ։ Սակայն 1837 թվականին ցարական իշխանությունների պնդմամբ այն վերափոխվում է Վրաստանի հայոց թեմի արական հոգևոր ճեմարանի ։
1899-1900 ուսումնական տարվա սկզբին դպրոցում կար 601 աշակերտ, 6 հիմնական ու 3 նախապատրաստական դասարան։ Վերջիններիս մի մասը ունեին զուգընթաց բաժանմունքներ, որոնց հետ միասին դպրոցում գործում էր 15 դասարան։ Աշակերտների մոտ 65%-ը Թիֆլիսի նահանգից էին։ Մնացածը եկել էին Երևանից, Գանձակից, Քութայիսիից, Բաքվից, Կարսից, Հյուսիսային Կովկասից, Ղրիմից ու Բեսարաբիայից, Թուրքիայից ու Պարսկաստանից։ Դասերից հետո կազմակերպվել են գրական երեկոներ, աշակերտական ներկայացումներ` «Մեծապատիվ մուրացկաններ», «200,000՝ Մադոյի կտակը» և «Ճարահատյալ դերասան»։ Կրթսեր աշակերտները կազմակերպել են ներկայացում մոգական լապտերներով։ Դպրոցում աջակցել են չքավոր աշակերտների, ապահովել նրանց կրթաթոշակով, սնունդով, գրքերով, շորերով ու դեղերով։ Այդ տարի դպրոցին պատկանել մի շարք անշարժ գույք, կրպակներ ու հողակտորներ՝ ընդհանուր առմամբ մոտ 60,000 ռուբլի արժողությամբ ։1909 թվականին վանքի դիմացի լանջին՝ Սվանեթիս-ուբանի տարածքում Ալեքսանդր Մանթաշյանցը Մարիամ Թումանյանից գնել է մեծ հողակտոր, ու տեղում հիմնադրվել է դպրոցի նոր շենքը։ Ճարտարապետներն են եղել Պողոս Զուրաբյանը ու Միխայիլ Նեպրինցևը, իսկ նախագծի բյուջեն կազմել է 250 հազար ռուբլի ։ Շենքը բացվել է 1911 թվականին ու ստացել Խրամգեսսկայա փողոց 1 հասցե (այժմ՝ Պաատա Սաակաձե 1)։ Շենքում 2004 թվականին բացվել է Թբիլիսիի Կովկասյան համալսարանը։
1924 թվականի հունիսի 13-ին Թիֆլիսում մեծ շուքով նշվել է ճեմարանի 100-ամյակը, որին մասնակցել է այս օրերին ԽՍՀՄ Կրթության կոմիսար Անատոլի Լունոչարսկին։ Նույն տարի ճեմարանի գործունեությունը կասեցվել է ։
2005 թվականից դպրոցի նոր շենքը դարձել է Թբիլիսիի Կովկասյան Համալսարանի սեփականություն, որտեղ այն տեղափոխվել է 2017 թվականին՝ երկարամյա վերակառուցումից հետո ։