Հաղորդակցային_գործընթաց
Արդյունավետ հաղորդակցության սկզբունքներ
Թվում է  շատ  պարզ է  ասել  այն, ինչ    մտածում  ես։  Բայց  շատ  հաճախ,  երբ  ցանկանում  ենք  մեր  խոսքը  փոխանցել  զրուցակցին,  ապա  այն  կարող  է  կորուստներ  կրել  վերարտադրելիս,  չնայած  մեր  լավագույն  մտադրություններին։   Մենք  մի  բան  ենք  ասում,  զրուցակիցը  մեկ  այլ  բան  է  հասկանում  արդյունքում  առաջանում  է  անհամաձայնություն,  ինչն  էլ  իր  հերթին  ստեղծում  է  կոնֆլիկտ։   Բարեբախտաբար,  կան  մի  շարք  մեթոդներ,  ուղղություններ,  որոնք  օգնում  են  ավելի  արդյունավետ  հաղորդակցվել։  Երբ  հաղորդակցվում  ենք  կողակցի,  երեխայի,  տնօրենի  կամ  կոլեգաների  հետ,  կարող  ենք  բարելավվել  հաղորդակցային  հմտությունները,  որոնք  հնարավորություն  կընձեռեն  կառուցել  վստակության  և  հարգանքի  մթնոլորտ,  թույլ  կտան  զգալ  լսված  ու  հասկացված։ Հաղորդակցությունն ավելին  է  քան  միայն  տեղեկատվության  փոխանակումը։   Դա  զգացմունքների  ու  մտադրությունների  ընկալումն   է,  որը  ընկած  է  հաքղորդակցությունների  հիմքում։  Արդյունավետ  հաղորդակցումը  նաև  երկկողմանի  ճանապարհ  է։  Դա  միայն  այն  չէ,  թե  ինչպես  պետք  է  փոխանցվի  հաղորդագրությունը,  ինչպես  պետք  է  ստացվի  և  հասկացվի  մեկ  ուրիշի  կողմից,  այնպես  ինչպես  մենք  ենք  մտադրված,  այլ  նաև  լսել  և  հասկանալ  խոսքի  ամբողջ  մտադրությունը,  ինչ,  որ  ասվում  է   և  դիմացինին  ևս  դարձնել  լսված  և  հասկացված։  Հաղորդակցությունը  ավելին  է,  քան  պարզապես  բառերը,  որոնք օգտագործվում  են։  Արդյունավետ  հաղորդակցությունը  միավորում  է  հմտությունների  մի  շարք՝  ներառյալ  ոչ  խոսքային  վերբալ  հաղորդակցությունը,  լսելու  կարողությունը,  կառավարել  պահի  լարվածությունը,  ունենալ  ունակություն  պաշտպանված  հաղորդակցման  համար  և  ընդունակություն  ճանաչել  ու  հասկանալ  քո  սեփական  զգացմունքները  և  այն  մարդու,  ու  հետ  շփվում  ես։ Արդյունավետ հաղորդակցությունը  այն  սոսինձն  է,  որ  օգնում  է  խորացնել  քո շփումները  մյուսների  հետ,  բարելավվել  թիմային  աշխատանքը,որոշումների  ընդունումը  և  խնդրի  լուծումը։  Այն  հնարավորություն  է  տալիս  նույնիսկ  շփվել  բացասական  իրավիճակներում՝  պահպանելով  հարգանիքի  ու  վստահության  մթնոլորտը ։ Քանի որ  արդյունավետ  հաղորդակցությունը   հանդիսանում  է  հմտություն,  ավելի  արդյունավետ  է,  երբ  այն  ինքնաբուխ  է,  բնական,  քան  ձևական  ու  կեղծ։   Ելույթը  ընթերցելիս  ավելի  հաճախ  չի   ունենում  այն  ազդեցություն  մարդկանց  վրա,  քան  այն  դեպքում  երբ  ներկայացվում  է  բանավոր։   Անշուշտ,  ժամանակ  և  ջանքեր  են  պահանջվում  այս  հմտությունները  զարգացնելու  և  արդյունավետ  հաղորդակցվող  դառնալու  համար։  Ինչքան  շատ  ջանք  ու  եռանդ,  վարպետություն  ներդրվի,  այնքան  ավելի  բնական  ու  ինքնաբուխ  կդառնան  հաղորդակցային  հմտությունները։ Միջանձնային արդյունավետ  հաղորդակցության  խոչընդոտներ  կարող  են  հանդիսանալ. 1. Լարվածություն և  զգացմունքների  անկառավարելիություն։  Երբ  կա  լարվածություն  կամ  զգացմունքների  անկառավարելիություն,  ճնշում,  ապա  հասկացվածությունը  այլ  մարդկանց  կողմից  սխալ  կլինի։  Տվյալ  դեպքում  ուղարկվում  են  մերժումներ  կամ  անկանոն  ոչ  վերբալ  նշաններ,  առաջանում  է  անառողջ  վարքային  դրսևորումներ։  Մի  պահ  հանգստացեք,  նախքան  խոսակցության  շարունակությունը։ 2. Ուշադրության բացակայություն։  Ցրված  անձնավորությունը  չի  կարող  հաղորդակցվել։  Հաղորդակցության  ընթացքում  երազելը,  փաստաթղթերի  ստուգումը,  մտածելը  այլ  բաների  մասին,  թուլ  չեն  տա  ըմբռնել  շատ  կարևոր  ոչ  վերբալ  ազդակներ։  Անհրաժեշտ  է  լինել  կենտրոնացած  վայրկյան  առ  վայրկյան  այդ  ողջ  ընթացքում։ 3. Ոչ համարժեք  մարմնի  լեզու։  Ոչ  վերբալ  հաղորդակցությունը  պետք  է  ուժեղացնի  ասելիքը  այլ  ոչ  թե  հակասի  դրան։  Երբ  փոխանցվում  է  մի  բան,  իսկ  շարժումներով  այլ  բան  է  ցույց  տրվում,  ապա  զրուցակիցը  ամենայն  հավանականությամբ  կզգա,  որ  դուք  ազնիվ  չեք։  Օրինակ,  կարող  եք  ասել՝ այո,  մինչդեռ  գլուխը  շարժել  բացասաբար։ 4. Բացասական մարմնի  լեզու։  Երբ  չես  հասկանում  կամ  համաձայն  չես  ասելիքի  հետ,  ապա  կարող ես  կիրառել  բացասական  մարմնի  լեզու,  կտրուկ  մերժել  զրուցակցի  ասելիքը,  օրինակ,  խաչել  արմունկները,  խուսափել  աչքերի  կոնտակտից  կամ  թփթփացնել  ոտքերը։  Պարտադիր  չէ  համաձայնել  կամ  հավանել  ասելիքը,  կարևոր  խուսափել  դիմացինին  բացասական  ազդանշաններ  ուղարկելուց։ Արդյունավետ հաղորդակցման  համար  շատ  կարևոր  է    դառնալ  ուշադիր,  կլանված  լսող։  Մարդիկ  հաճախ  կենտրոնանում  են  իրենց  ասելիքի  վրա,  բայց  արդյունավետ  հաղորդակցման  համար  պետք  է  քիչ  խոսել  և  շատ  լսել։  Լսել  լավ,    նշանակում  է  ոչ  միան  պարզապես  հասկանալ  բառերը  կամ  տեղեկատվությունը,  այլ  նաև  ընկալել  այն  էմոցիաները,  որը  փոխանցում  է  զրուցակիցը ։ Շատ մեծ  տարբերություն  կա  կլանված  լսելու  և  պարզապես  լսելու  միջև։ լսելու պարագայում հասկանում  ես  դիմացինի  ձայնային  ինտոնացիայի  նրբությունները, որը պատմում  է, թե ինչ է զգում տվյալ անձը և այն զգացողությունները, որ  նա  ցանկանում  է  փոխանցել։ Կենտրոնացված լսելու պարագայում ոչ միայն բացահայտվում են զրուցակցի հոգեվիճակն ու տրամադրությունները, այլև նա դառնում է լսված և հասկացված, ինչն էլ իր հերթին օգնում է կառուցել ավելի ուժեղ, ավելի խորը կապ միմյանց  միջև։ Այս կերպ հաղորդակցվելով՝ նվազեցվում  է  նաև  լարվածությունը, սթրեսը, ստեղծվում է ֆիզիկական և էմոցիոնալ հանգստություն։ Երբ զրուցակիցը հուզված է ու լարված, ապա ուշադիր լսելով և հանգիստ վարքագծով շփվելով՝  նա ևս կդառնա հանգիստ, լսված և հասկացված։ Եթե հաղորդակցման ընթացքում զրուցակցի նպատակն է դիմացինի հետ հասկացված ու լսված լինելն  է, ապա ուշադիր լսելը հաճախ  ինքնաբերաբար և  բնական է ստացվում։ Եթե այդպիսի նպատակ չկա, ապա անհրաժեշտ է հետևել ներքոնշյալ քայլերին։ Ինչքան շատ այս դրույթները  կիրառվեն, այնքան  բավարարված  և դրական  հարաբերություններ  կձևավորվեն  մարդկանց միջև։ Ամբողջապես կենտրոնանալ զրուցակցի վրա։ Ուշադրություն դարձնել մարմնի լեզվի, ձայնի տոնի և այլ ոչ խոսքային ազդակների վրա։ Ձայնի տոնը փոխանցում է էմոցիաները, ուստի, երբ մտածում ենք այլ բաների մասին, ստուգում փաստաթղթերը կամ մեխանիկորեն նկարում, ապա բաց են թողնվում ոչ խոսքային այնպիսի  ազդակներ, ինչպիսիք են զգացմունքային արտահայտություն, կարևոր ժեստեր, որոնք ընկած  են  խոսակցի բառերում։ Եթե զրուցակիցը խոսում է ցրված, ապա հնարավոր է վերականգնել խոսակցությունը որոշակի  հարցադրումների  միջոցով, որոնք վերաբերում են տվյալ թեմային։ Եթե որոշ զրուցակիցների հետ դժվար է կենտրոնացված շփում իրականացնել, ապա անհրաժեշտ է մտքում կրկնել նրա բառերը, ինչը ուժեղացնում է հաղորդագրությունը և պահում կենտրոնացված։