cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գարեգին Թումանյան
Կենսագրություն
Գարեգին Թումանյանը ծնվել է 1899 թվականին, Դսեղում։ 1920 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը, 1928 թվականին՝ Թիֆլիսի պետական պոլիտեխնիկական ինստիտուտը՝ Ինժեներ-հիդրոտեխնիկի որակավորմամբ։ Ուսման հետ զուգահեռ զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ։ 1927 թվականից աշխատել է Ձորագետի ՀԷԿ-ում, որպես տեխնիկ, այնուհետև՝ նախագծային բաժնի պետ։ ՁորաՀԷԿ-ի շինարարության ավարտից հետո նշանակվել է աշխատանքի Քանաքեռ ՀԷԿ-ի շինարարությունում, որտեղ առաջին օրերից մինչև շինարարության հանձնումը ղեկավարել է կարևորագույն հանգույցների շինարարությունը։
Գարեգին Թումանյանի ղեկավարմամբ է կառուցվել նաև Մանկական Երկաթուղին Երևանի կենտրոնի հետ կապող թունելը։ Երկար տարիներ ղեկավարել է ՀայԳլխԷներգո-ի (Армглавэнерго) կապիտալ շինարարության բաժինը։ 1948-1959 թվականներին կառավարել է Քաջարանշին տրեստը։ Աշխատանքը լքել է ծանր հիվանդության պատճառով։
Քաջարանի Լեռնային կոմբինատի շինարարության ժամանակ Թումանյանի նախաձեռնությամբ աշխատանքների իրագործման ծրագրերի կատարելագործման նպատակով զգալի փոփոխություններ են իրականացվել։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ շինարարներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր շինարարներ Կատեգորիա:Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Վրաստանի տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ Կատեգորիա:Հայ հիդրոտեխնիկներ
Տասներկու ուղեկիցներ
Սյուժե
Վթարի պատճառով կովկասյան լեռնաշղթայի անմատչելի սառցադաշտի վրա վայրէջք կատարած ինքնաթիռի ուղևորների փրկության համար դժվար պայքար է մղվում ։
Ֆիլմը նկարահանվել է Ն. Շունդիկի սյուժեով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1961 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Էրազմ Քարամյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Ավագ
Ավագ Ծաղկող, հայ միջնադարյան մանրանկարիչ, կիլիկյան դպրոցի ներկայացուցիչ։ Ստեղծագործել է Սիսում, Գլաձորում, Սուլթանիայում, Մարաղայում, Փայտակարանում, Կիլիկիայում։
13-14-րդ դդ. Արևելյան Հայաստանում կազմակերպված բարձր տիպի դպրոցները, կից նկարչական արվեստանոցներով անջնջելի հետք թողեցին հայոց մշակույթի պատմության մեջ։ Այդպիսի դպրոցներից մեկում էլ՝ Գլաձորի համալսարանում, խոշոր մանկավարժ ու գիտնական Եսայի Նչեցու մոտ իր կրթությունը ստացավ Ավագ Ծաղկողը։ Նա եղել է նաև դպիր, աշխատել է ոչ միայն Գլաձորում, այլ նաև Կիլիկիայում և Պարսկաստանում։ Հայտնի է որ Սարգիս Պիծակի հետ միասին նկարազարդել է 1336 թվականի ավետարանը։
Ավագի գեղանկարչական ժառանգությունից մեզ հասել է յոթ ձեռագիր։ Այդ ձեռագրերի մանրանկարչությունը բացահայտում է ավանդույթներով, նոր ճաշակի արտահայտմամբ, ինչպես նաև ինքնուրույն պրպտումներով հարուստ մի արվեստ։ Դասականի զգացողությունը Ավագի մոտ երևան է գալիս մերթ առանձին կերպարների մեկնաբանման, մերթ յուրօրինակ հավասարակշռություն հաղորդելու, մերթ էլ ներդաշնակ գունային ընդհանրացումների հասնելու ձգտման մեջ։ Բայց Ավագի արվեստի մեծ նվաճումը տարբեր դիտակետերից, տարբեր դիրքերում ու հարթություններում մարմնի պատկերումն է։ Սա է այն կարևոր նորույթը, որ բերեց հայ արվեստ ռոսլինյան գիծը շարունակող ու ամբողջացնող այս տաղանդավոր վարպետը։ Նորարարությունների մեջ նա համարձակ է ու համառ, նոր արվեստի թե՛ ներքին բովանդակությունը, թե՛ ոճական հիմքերն այնքան դինամիկ են, որ զուգահեռներ են առաջացնում ժամանակի հզոր գեղարվեստական ուղղություններից մեկի՝ պալեոլոգյան արվեստի հետ։
Պատկերազարդման գործունեությամբ և կատարման վարպետությամբ աչքի է ընկնում 1337 թվականի ավետարանը։ Այս ձեռագիրը նա ընդօրինակել և նկարազարդել է պարսկաստանի Սուլթանիա քաղաքում։ Ձեռագիրը հարուստ է թեմատիկ նկարներով։ Ձեռագրում կան այնպիսիները, որոնք քիչ են հանդիպում։ Օրինակ՝ «Բարի Սամարացին», «Պիղատոսը լվանում է ձեռքերը», «Հուդայի մահը»։ Գունագեղ ու շքեղ են նրա նկարազարդված խորանները ու անվանաթերթերը։ Ավագի արվեստում համատեղվում են Գլաձորի և Կիլիկիայի մանրանկարչության առանձին տարրեր։
Իր ամբողջության մեջ Ավագի արվեստը խոշոր նշանակություն ունի ողջ հայ մանրանկարչության պատմության համար։ Այն վկայում է հայ մշակույթի ասպարեզում 13-րդ դարի վերջից սկսած ու 14-րդ դարում իր բարձրակետին հասած տեղաշարժերի ու քրիստոնյա աշխարհի արվեստների հետ նրանց համահունչ լինելուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ
Ուրֆայի նահանգ
Ուրֆա, նահանգ Հայոց Միջագետքում, իսկ ապա վիլայեթ Կիլիկիաում։ Վարչական կենտրոնը Ուռհա քաղաքն է։
Իր տարածքի հիմնական մասով համապատասխանում է նախկին Եդեսիայի գավառին։
Աշխարհագրություն
Նահանգի տարածքում կային նաև անապատներ։
Տնտեսություն
Ուրֆան հնում հայտնի էր իր փայտանյութերով։ Նահանգն ուներ արգավանդ հողեր։ Հայտնի էր բամբակով և պտուղներով։ Զարգացած էր անասնապահությունը։ Հայտնի էր իր ընտիր նժույգներով։
Վարչական բաժանում
XIX դարի սկզբին ուներ 7 գավառ.
Դաջված վարդ (ֆիլմ)
«Դաջված վարդ» (The Rose Tattoo), ռեժիսոր Դենիել Մաննի ամերիկյան մելոդրաման, որը նկարահանվել է դրամատուրգ Թենեսի Ուիլյամսի համանուն պիեսի մոտիվներով։ Պրեմիերան կայացել է 1955 թվականի դեկտեմբերի 12-ին։ Ֆիլմն արժանացել է մի շարք հեղինակավոր կինոմրցանակների :
Սյուժե
Լուիզիանա նահանգի իտալական համայնքում ապրում է մի հասարակ կին՝ Սերաֆինա Դելլա Ռոզան։ Նա ինքնամոռաց սիրում է ամուսնուն՝ Ռոսարիոյին, որը բեռնատարի վարորդ է և գիշերները ապօրինի բեռնափոխադրումներ է իրականացնում։ Ոստիկանության իրականացրած գործողության ժամանակ Ռոսարիոն, որը մաքսանենգ ապրանք էր տեղափոխում, սպանվում է։ Ծանր վշտի և հուսահատության պատճառով Սերաֆինան կորցնում է երկրորդ՝ դեռ չծնված երեխային։ Ռոսարիոյի մարմինը դիակիզում են, և կինը տուն է տանում աճյունասափորը։ Անցնում են տարիներ։ Սերաֆինայի դուստր Ռոզան արդեն 18 տարեկան է։ Նա սիրահարվում է ծովային Ջեք Հանթերին և նրան ծանոթացնում է մայրիկի հետ։ Սերաֆինան քամահրանքով է ընդունում Ռոզայի սիրելի տղամարդուն՝ նրան մեղադրելով անազնիվ մտադրություններ ունենալու մեջ։ Ջեքը չի կարևորում իր հասցեին հնչած մեղադրանքները։ Այդ ժամանակ Սերաֆինան ծանոթանում է «գեղջուկ հիմարիկ» մականունով վարորդի՝ Ալվարոյի հետ։ Ալվարոյի կրծքին վարդի պատկերով դաջվածք կար, ճիշտ այնպիսին, ինչպիսին կար Սերաֆինայի հանգուցյալ ամուսնու կրծքին։ Սերաֆինան իմանում է, որ Ալվարոն ժամանակին սիրահարված է եղել տեղի գեղեցկուհիներից մեկին՝ Էստելային, որին գաղտնի սիրահետել է նաև Ռոսարիոն։ Զայրացած Սերաֆինան վերադառնում է տուն և ջարդում է աճյունասափորը։
Ուրֆայի նահանգ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դաջված վարդ (ֆիլմ)
Սյուժե
Սերաֆինան սկսում է հանդիպել Ալվարոյի հետ։ Նրան գիշերն անցկացնում են միասին։ Առավոտյան Ալվարոն սեր է խոստովանում նրան։ Գալիս է Ռոզան փեսացուի հետ՝ ամուսնության առիթով մայրիկի օրհնությունը ստանալու։ Երջանիկ կինը բոլորին հրավիրում է իր տուն։
Ստեղծման պատմություն
Թենեսի Ուիլյամսի «Դաջված վարդ» պիեսն ի սկզբանե գրվել է իտալացի դերասանուհի Աննա Մանյանիի համար, ում նկատմամբ հեղինակն անտարբեր չէր։ Սակայն Մանյանին հրաժարվել է մասնակցել է Բրոդվեյի թատերական ներկայացմանը՝ պատճառաբանելով, որ անգլերեն վատ է խոսում։ Սակայն ֆիլմի էկրանավորման ժամանակ դերասանուհին (դերուսույցների աջակցությամբ) արդեն տիրապետում էր անգլերենին և նույնիսկ կարողանում է հնչյունավորել իր դերը։ Ֆիլմի պրեմիերայից հետո կինոքննադատները միահամուռ կերպով մատնանշել են «իտալական մոգական շեշտադրությունը», որը միայն զարդարում էր Մանյանիի հերոսուհուն։ «Դաջված վարդ» ֆիլմի շնորհիվ Աննա Մանյանին դարձել է առաջին արտասահմանյան դերասանուհին, որն արժանացել էԿինոարվեստի և գիտության ակադեմիայի մրցանակին։ Պիեսի կինոտարբերակի մշակման հեղինակը Հել Կանտերն է։ Հագուստի մոդելավորման հեղինակը Էդիտ Հեդն է՝ Հոլիվուդի ողջ պատմության մեջ իր տիտղոսներով ամենահայտնի կանանցից մեկը (իր կարիերայի ընթացքում արժանացել է ութ Օսկարի)։ Ֆիլմի նկարիչը Հել Պերեյրան է։
Քելենի
Քելենի (Celaenae, Κελοαναί), մեծ ծաղկող առևտրային քաղաք Հարավային Փռյուգիայում, որը գտնվում է Պիսիդիայի հետ սահմանի մոտ, դեպի արևելք մեծ առևտրային ճանապարհին, Փռյուգիայի հին մայրաքաղաքը և Մեծ Փռյուգիայի սատրապություն պարսիկների տիրապետության օրոք, Մանդերեսի ակունքներում, միջնաբերդի (ակրոպոլիս)  կտրուկ գագաթին, ամրացված լինելով պալատով՝ ակրոպոլիսի և Կյուրոս Կրտսեր զբոսայգու տակ ։ Այգին լի էր վայրի կենդանիներով, որոնց Քիրը ձիով էր որսացել ։ Քելենիիում գտնվու էին Մեանդրիայի և Մարսիայի ակունքները, (Marsyas, Μαρσύας), Մեանդրայի վտակը։ Այստեղ տեղի են ունեցել սիլեն Մարսիայի մասին հայտնի առասպելի գործողությունները։ Ըստ ֆրիգյան լեգենդի՝ Ապոլլոնը առանձնացրեց իր մաշկը Մարսիայից՝ նրան պարտության մատնելով երաժշտական մրցույթում , և կախեց նրան Քելենիում քարանձավում, որտեղից էլ սկիզբ են առնում գետի ակունքները, այդ պատճառով էլ կոչվում են Մարսիան ։ Այժմ ավերակները թուրքական Դինար քաղաքի մոտ են՝ Աֆյոնքարահիսարի մարզում։
Ըստ Հերոդոտոսի՝ պարսիկները Քսերքսես Առաջինի առաջնորդությամբ անցել են Գալիս գետը և Քելենի են ժամանել Հունաստան արշավի նախապատրաստման ընթացքում (մ. թ. ա. 480-479 թվականներ)։ Քելենիում Պիֆին, որն իր ժամանակի ամենահարուստ մարդկանցից մեկն է, շքեղ ընդունելություն է կազմակերպել նրանց համար ։
Ըստ ավանդության՝ մ. թ. ա. 480 թ. կրած պարտությունից հետո վերադառնալով Քսերքսեսը կառուցեց ամրացված պալատ և միջնաբերդ Քելենը ։
Քիր կրտսեր Պիսիդիան արշավը նախապատրաստելու պատրվակով մ. թ. ա. 401 թվականի գարնանը Կոլոսներից ժամանել է Քելենի։ Քիրը Քելենիում մնաց 30 օր։ Նրան է միացել այստեղ լակեդեմոնցի աքսորյալ Կլեարխը։ Այստեղ Քիրը զորքի ստուգատես է արել։ Այստեղից նա անցել է Պելտաիա քաղաք ։
Քելենիի միջնաբերդը անառիկ էր, մ. թ. ա. 333 թվականին նրա կայազորը բաղկացած էր հազարավոր կարիացիներից եւ հարյուրավոր հույներից, որոնք դրված էին Ֆրիգիայի սատրապի կողմից։ Ալեքսանդր Մակեդոնացին չի պաշարել նրան և հաշտություն է կնքել պաշտպանների հետ՝ նրանցից խոստանալով ամրոցը հանձնել 60 օրից, եթե Դարեհ Երրորդը օգնության չգա։ Ալեքսանդրը Քելենիի մոտ տասը օր է մնացել, Ֆրիգիայի սատրապ է նշանակել Անտիգոնին՝ Ֆիլիպի որդուն։ Անտիգոնից հետո հունական դաշնակիցների ստրատեգ է նշանակել Ամինտայի որդի Բալակրին։ Ալեքսանդրը մեկուկես հազար զորք է թողել Քելենին հսկելու համար։ Այնուհետև Ալեքսանդրը գնաց Գորդոնի մոտ ։ Նշանակված ժամկետը լրանալուց հետո պաշտպանները հանձնել են ամրոցը ։ Քելեnին եղել է Անտիգոնի սատրապիայի մայրաքաղաքը մինչև մ. թ. ա. 301 թվական ։ Պլուտարքոսը վկայում է, որ դիադոխ Էվմենը 320/319-ի ձմեռն անցկացրել է Քելենիում, իսկ Անտիգոնը՝ Ֆրիգիայում, իսկ ձմռանը Քելենիում տեղի է ունեցել Պերդիկայի նախկին հրամանատարների հանդիպումը (Ալկետների և ուրիշների) ։ Այնուհետև Էվմենը լքեց Քելենին և դարձավ ճամբար Կապադովկիայում ։
Հարավյին Քելենիում Սելևկյան պետության թագավորը (մ. թ. ա. 281-261) Անտիոք I Սոտերը կառուցել է Ապամեա (Apamea, Απάμεια)քաղաքը, որը անվանվել է Ապամայի մոր պատվին, հռոմեական տիրապետության տարիներին զգալի առևտրային քաղաք է։ Անտիոք Սոտերը Ապամեան բնակեցրել է Քելենիի բնակիչներով ։
Սեպտիմոս Սևերոսի (193-211), Մաքրինի (217-218) և Ֆիլիպոս Ա Արաբի (244-249) բրոնզաձույլ մետաղադրամներում պատկերված է Նոյը իր կնոջ հետ Նոյան տապանում, իսկ այստեղ կա նաև «Նոյ» գրությունը (Νώε) ։ Այտեղից էլ անունը «Կիբոտոս» (κιβωτός՝ տապան)  ։ Ըստ հրեական ավանդության՝ հավանաբար, տեղի է ունեցել Կիբոտ անվանումից, որը կրում էր Ապամեա քաղաքը, և որը բերված է «Սիվիլիան գրքերում», Արարատ լեռը, որի վրա կանգ է առել Նոյյան տապանը, գտնվել է Ֆրիգիայի Քելենի քաղաքի մոտ՝ Մարսի գետի ակունքի մոտ  ։
2008 թվականից իրականացվում են Քելենիի և Ապամեայի պեղումներ հնագիտական արշավախմբի կողմից՝ Ասկոլդ Իվանչիկի ղեկավարությամբ Լատիֆ Զումերերի (Մյունխենի համալսարան) և Ալեքսանդր ֆոն Կինլինոմի (Ցյուրիխի համալսարան) հետ միասին ։
Տիգրան Բարխանաջյան
Տիգրան Սերժիկի Բարխանաջյան, հայ գեղանկարիչ։ Հայաստանի նկարիչների միության անդամ։
Կենսագրություն
Տիգրան Բարխանաջյանը ծնվել է 1974 թվականին, Գյումրիում։ 1985-1990 թվականներին սովորել է Գյումրիի Մերկուրովի անվան արվեստի դպրոցում, 1991-1996 թվականներին՝ Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, 1996-2002 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայում։ 2003 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է ։
Աշխատանքները գտնվում են Հայաստանի, Ռուսաստանի, Լիբանանի, Ֆրանսիայի, ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիայի և Գերմանիայի մասնավոր հավաքածուներում։ 2004 թվականից Տիգրան Բարխանաջյանի աշխատանքները ցուցադրվում են Արամե պատկերասրահում։
Ստեղծագործություններ
Ստեղծում է բազմաֆիգուր կոմպոզիցիաներ։ Բարխանաջյանի կտավներն առանձնանում են գեղագիտական յուրօրինակ մտածողությամբ, գրոտեսկային շեշտվածությամբ և վառ, ժանսեմյան զգայաթրթիռ գույներով։ Նկարիչը իր հոգու մեղմությունն ու ներքին սերն է փոխանցում իր կտավներին, դրանց հերոսներին, նրանց միջոցով՝ նաև հանդիսատեսին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1974 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Իրավունքի աղբյուրներ
Իրավունքի աղբյուրը իրավական նորմերի արտահայտման ձևն է, որն ունի համընդհանուր բնույթ։ «Իրավունքի աղբյուր» տերմինը առաջացել է հռոմեական իրավունքում։ Հռոմեացի պատմաբան Տիտոս Լիվիոսը Տասներկու աղյուսակները անվանել է մասնավոր և հանրային իրավունքի աղբյուր ։ Այստեղ Տիտոս Լիվիոսը «աղբյուր» տերմինն օգտագործել է արմատ իմաստով, որից ծաղկել է հռոմեական իրավունքի ծառը, այսինքն` այն սկիզբը, որից սկսել է հռոմեական իրավունքի զարգացումը ։
Ներպետական իրավունք
Իրավունքի աղբյուրների տեսակները բազմազան են, կախված թե որ իրավական ընտանիքին է պատկանում տվյալ պետությունը։ Պատմականորեն իրավագիտությանը հայտնի բազմաթիվ իրավունքի աղբյուրների տեսակներից, այժմ առավել կարևոր և ավելի տարածված են իրավական սովորույթը, նորմատիվ-իրավական ակտը, պայմանագրերը, դատական նախադեպերը և այլն։ Մի շարք պետություններում իրավունքի աղբյուրների թվին է դասվում նաև կրոնական տեքստեր պարունակող գրքերը, օրինակ` Ղուրան, Տանախ և այլն։ Հռոմեական իրավունքի զարգացման ուշ շրջանում իրավունքի աղբյուր էր հանդիսանում նաև հռոմեական իրավաբանների գործունեությունը, Մագիստրների էդիկտները և այլն ։
Միջազգային իրավունք
Միջազգային իրավունքի աղբյուրները թվարկված են Արդարադատության Միջազգային դատարանի կանոնադրության մեջ, ըստ որի Դատարանը, որը պարտավոր է իրեն հանձնված վեճերը կարգավորել միջազգային իրավունքի հիման վրա, կիրառում է.
Իրավունքի աղբյուրների աստիճանակարգումը(հիերարխիան) ՀՀ իրավական համակարգում
Իրավունքի աղբյուրների դասակարգումը վերաբերվում է նորմատիվ իրավական ակտերին, որոնք դասակարգվում են 2 խմբի` օրենքներ և ենթաօրենսդրական ակտեր։ Համաձայն «Նորմատիվ իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի օրենսդրական ակտ է հանդիսանում Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդի կամ Ազգային ժողովի ընդունած նորմատիվ իրավական ակտերը` Սահմանադրություն, սահմանադրական օրենքներ եւ օրենքներ։ Նույն օրենքի համաձայն ենթաօրենսդրական նորմատիվ իրավական ակտ է հանդիսանում Սահմանադրության եւ օրենքների հիման վրա եւ դրանց իրականացումն ապահովելու նպատակով օրենքով լիազորված լինելու դեպքում Սահմանադրությամբ նախատեսված մարմինների ընդունած նորմատիվ իրավական ակտերը ։ Այս դասակարգման հիմքում ընկած է ակտի իրավական ուժը։ Օրենքներն իրենց հերթին լինում են` սահմանադրական և ընթացիկ։ Սահմանադրական օրենքների մեջ ներառված են պետությունների սահմանադրությունները, սահմանադրության մեջ փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին օրենքները և այն օրենքները, որոնք նախատեսված են սահմանադրությամբ։ ՀՀ իրավական համակարգի առավել մեծ իրավաբանակ ուժ ունեցող օրենքը (գերագույն օրենք) հանդիսանում է ՀՀ Սահմանադրությունը։ Այն օրենքները, որոնք սահմանադրական չեն, հանդիսանում են ընթացիկ կամ հասարակ օրենքներ ։
ՀՀ իրավական համակարգում կարևոր դեր ունեն միջազգային պայմանագրերը, հռչակագրերը և այլ փաստաթղթերը։ Բոլոր օրենքները և ենթաօրենսդրական ակտերը պետք է համապատասխան են Միջազգային պայմանագրերին և ՀՀ Սահմանադրությանը, իսկ Միջազգային պայմանագրերը պետք է համապատասխան են ՀՀ Սահմանադրությանը։ Համաձայն «Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերի մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի առաջին մասի Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ, սույն օրենքով եւ միջազգային հանրային  իրավունքի նորմերով (այսուհետ՝ միջազգային իրավունք) սահմանված կարգով Հայաստանի Հանրապետության եւ միջազգային  իրավունքի սուբյեկտի, ինչպես նաեւ սույն օրենքի 6-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված կազմակերպության կամ միավորման միջեւ ստորագրված եւ սույն օրենքով սահմանված կարգով ուժի մեջ մտած եւ Հայաստանի Հանրապետության համար պարտադիր դարձած գրավոր համաձայնություն է, որը տվյալ միջազգային  պայմանագրով որոշված կարգավորման առարկայի առնչությամբ պայմանագրի կողմերի համար սահմանում է իրավունքներ եւ պարտականություններ, փոփոխում կամ դադարեցնում է դրանք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրավունքի աղբյուրներ
Բշտիկային խցիկ
Բշտիկային խցիկ՝ լիցքավորված տարրական մասնիկների (պրոտոններ, էլեկտրոններ, մեզոններ) հետքերը գրանցելու սարք։ Հիմնական մասը թափանցիկ հեղուկով (հեղուկ ջրածին, հելիում, ֆրեոն, քսենոն, պրոպան են) լցված անոթ է։ Գերտաքացման վիճակում գտնվող հեղուկում լիցքավորված իոնացնող մասնիկներն իրենց թռիչքի հետագծի երկայնքով ստեղծում են շոգեգոյացման կենտրոններ, որոնց առաջացրած բշտիկները հնարավոր է դիտել կամ նկարահանել։ Բշտիկային խցիկի հեղուկը տարրական մասնիկների համար ծառայում է որպես թիրախ և միջուկային բախումների կամ այլ փոխազդեցությունների դետեկտոր։ Գործնականում բոլոր բշտիկային խցիկները տեղադրվում են մագնիսական դաշտում, և մասնիկի իմպուլսը որոշվում է մասնիկի հետագծի կորության շառավղով։ Եթե մագնիսական դաշտը բացակայում է, ապա մասնիկի իմպուլսը որոշվում է կուլոնյան բազմապատիկ ցրմամբ։ Բշտիկային խցիկի առավելությունը Վիլսոնի խցիկից համասեռ և խիտ միջավայրում տարրական պրոցեսներն ուսումնասիրելու հնարավորությունն է։
Կիրառությունները
Բշտիկային խցիկները մեծ կիրառություն ունեն արագացուցիչներում։
Պատմություն
Առաջին Բշտիկային խցիկը նախագծել է Դ․ Ա․ Գլեզերը (1952 թ), ինչի համար ստացել է ֆիզիկայի նոբելյան մրցանակ ։ Բշտիկային խցիկների ստեղծման և կատարելագործման ուղղությամբ մեծ ավանդ ունեն նաև հայ գիտնականները (Արտեմ Ալիխանյան և ուրիշներ)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տարրական մասնիկների դետեկտորներ
Կլինիկական հոգեբանություն
Կլինիկական հոգեբանություն (հին տերմինաբանությամբ՝ բժշկական հոգեբանություն ), հոգեբանության ճյուղ է, որն ուսումնասիրում է հոգեբանական երևույթները՝ հիվանդությունների հետ կապի տեսանկյունից։ Կլինիկական հոգեբանության ոլորտը ներառում է հոգեկան առողջության ախտորոշում, հոգեբանաֆիզիոլոգիական խնդիրների հասկացման գիտական հետազոտությունների կազմակերպում և անցկացում, հոգեբանական շտկման (հոգեթերապիա) անցկացում և գնահատում։ Կլինիկական հոգեբանության հոգեթերապևտիկ մեթոդներն են՝ խորհրդատվություն, անհատական հոգեթերապիա, ընտանեկան հոգեթերապիա, ընտանեկան խորհրդատվություն և հոգեբանական խնդիրներ ունեցող մարդկանց աջակցելու տարբեր ձևեր՝ կապված ֆիզիկական առողջության խանգարման հետ։
Կլինիկական հոգեբանության առարկան
Կլինիկական հոգեբանությունը լայն հասկացություն է, ունի միջդիսցիպլինար բնույթ, մասնակցում է առողջապահության ոլորտի բարդ խնդիրների լուծմանը, բնակչության հանրային կրթությանը և սոցիալական օգնությանը։ Կլինիկական հոգեբանի աշխատանքն ուղղված է՝ հոգեբանական ռեսուրսների և մարդու ադապտացիոն կարողությունների բարձրացմանը, հոգեբանական զարգացման ներդաշնակությանը, առողջության պահպանմանը, հիվանդությունների կանխարգելմանն ու կառավարմանը ։
Կլինիկական հոգեբանության առարկան գիտական և գործնական կանոնադրության տեսանկյունից դա Կլինիկական հոգեբանությունը զբաղվում է ընդհանուր հոգեբանական խնդիրների հետազոտմամբ, ինչպես նաև նորմայի և պաթոլոիգիայի որոշմամբ, մարդու մեջ սոցիոլոգիական և բիոլոգիական հարաբերակցության որոշմամբ, գիտակցականի և անգիտակցականի դերի, նաև հոգեկանի զարգացման խնդիրների լուծմամբ։
Ծագումն ու զարգացումը
«Կլինիկական հոգեբանություն» տերմինն առաջին անգամ առաջարկել է Լայթներ Ուիթմերը 1907 թվականին, այն նեղ իմաստով սահմանելով որպես անհատի ուսումնասիրություն՝ հետազոտության կամ փարձարկման միջոցով, նպատակ ունենեալով մտցնել փոփոխություններ : Ըստ ժամանակակից Ամերիկյան հոգեբանական ասոցացիայի սահմանման. Կլինիկական հոգեբանությունը ինտեգրում է գիտությունը, թեորիան և պրակտիկան, որպեսզի հասկանա, կանխատեսի և մեղմի դեզադապտացիան, հաշմանդամությունը և անհարմարավետությունը, ինչպես նաև խթանի ադապտացիան, անձի զարգացումը։ Կլինիկական հոգեբանությունը կենտրոնանում է մարդու կյանքի ընթացքում ինտելեկտուալ, էմոցիոնալ, բիոլոգիական, հոգեբանական, սոցիալական և վարքագծային ասպեկտների վրա՝ տարբեր մշակույթների և բոլոր սոցիալ-տնտեսական մակարդակներում : Օգտագործելով Ուիթմերի մոտեցումը, ամերիկյան հոգեբանները ստեղծել են նոր կլինիկաներ, իսկ 1917 թվականին ի հայտ եկավ առաջին կլինիկական հոգեբանների կազմակերպությունը, որը կոչվեց՝ կլինիկական հոգեբանների Ամերիկյան ասոցացիա։ Կլինիկական հոգեբանության գերմանական դպրոցը կազմավորվել է XX դարի կեսին։ Հիմքում ընկած էին փորձարարական հոգեբանության ձեռքբերումները, որի սկիզբը դրվել էր 1890-ական թվականներին ։
Կլինիկական հոգեբանության բաժինները
Կլինիկական հոգեբանության բաժինները ներառում են.
Կլինիկական հոգեբանություն և հոգեբուժություն
Չնայած նրան, որ կլինիկական հոգեբանները և հոգեբույժները կիսում են ընդհանուր հիմանրար խնդիրը՝ հոգեկան խանգարումների բուժում, դրանց նախապատրաստում, հայացքներն ու մեթոդները, հաճախ, բավականին տարբեր են։ Թերևս ամենակարևոր տարբերությունն այն է, որ հոգեբույժները բժիշկներ են, ովքեր անցել են առնվազն 6 տարվա բժշկական ուսուցում, նաև ունեն մի քանի տարվա (ինտերնատուրա/օրդինատուրա) մասնագիտացում։ Դրա հետևանքն այն է, որ հոգեբույժները, ինչպես կանոն, հոգեբանական խնդիրների գնահատման համար օգտագործում են բժշկական մոդելը (այսինքն՝ այցելուներին նրանք դիտարկում են որպես հիվանդություններով տառապող հիվանդի), և նրանց բուժումը հաճախ իրականացվում է հոգեմետ դեղորայքով, որպես՝ բուժական արդյունքի հասնելու գլխավոր մեթոդ (չնայած, շատ հոգեբույժներ հոգեթերապիան օգտագործում են իրենց գործունեության ընթացքում)։ Նրանց բժշկական պատրաստվածությունը թույլ է տալիս լիարժեք օգտագործել ժամանակակից կլինիկայի բժշկական հնարավորությունները։ Կլինիկական հոգեբաննները, որպես կանոն, դեղորայքներ չեն նշանակում։ Նրանք, հաճախ, աշխատում են հոգեբույժների հետ համագործակցելով, որպեսզի ապահովեն իրենց թերապևտիկ կարիքները։
Կլինիկական հոգեբանության մեթոդները
Կլինիկական հոգեբանության մեջ օգտագործվում են տարբեր մեթոդներ, որոնք թույլ են տալիս օբյեկտիվացնել, տարբերակել և որակավորել նորմաներն ու պաթոլոգիաները։ Մեթոդի ընտրությունը կախված է՝ հոգեբանի առջև դրված խնդրից, հիվանդի հոգեկան վիճակից, կրթական մակարդակից, հոգեբանական խանգարման բարդության աստիճանից։ Առանձնացվում են հետևյալ մեթոդները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Ուրֆայի գավառ
Ուրֆա, գավառ Կիլիկիայում` Հալեպի նահանգում։ Վարչական կենտրոնը Ուռհա քաղաքն է։
Նախկինում մտնում էր Հայոց Միջագետքի մեջ և կոչվում էր Եդեսիայի գավառ։
Աշխարհագրություն
1913 թ.-ին ուներ 32 600 բնակիչ։
Վարչական բաժանում
XIX դարի վերջին ուներ 5 գավառակներ ։
I Got You
I Got You, ամերիկացի երգչուհի Բիբի Ռեքսայի ձայնագրած երգն է։ 2016 թվականի հոկտեմբերի 28–ին երգը թողարկվեց որպես երգչուհի երկրորդ մինի ալբոմ All Your Fault: Pt. 1 լիդ–սինգլ ։ Երգի պրոդյուսերներ հանդես եկան Captain Cuts թիմի անդամները։
Կոմպոզիցիա
Երգը գրված է լա մինորում և րոպեում 98 բիթ տեմբրում ։
Տեսահոլովակ
Ռեքսան նկարահանել էր տեսահոլովակ երգի համար, որը սակայն չընդունվեց գրաֆիկական պատկերներ ունենալու պատճառով։ Երգչուհին ռադիո հարցազրույցում ասել է․ «Այն իրականում շատ սեքսուալ էր և ես ստիպված էի դրանից ազատվել», ապա նա շարունակեց ասելով, որ նա ունի «երիտասարդ հետևորդներ։ Ես սիրում եմ լինել կրքոտ, որովհետև ես արդեն կին եմ, բայց ես միևնույն է ցանկանում եմ լավ օրինակ ծառայել» ։ Հետագայում Ռեքսան նկարահանեց տեսահոլովակը մեկ այլ տարբերակով՝ անապատում ։ Ռեժիսոր հանդիսացավ Դեյվ Մեյերսը։ Հոլովակը թողարկվեց 2017 թվականի հունվարի 6–ին Բիբիի ՅուԹյուբյան հաշվում և նույն թվականի հոկտեմբերյան հաշիվներով ունի ավելին քան 205 միլիոն դիտում  ։ Billboard ամսագիրը տեսահոլովակում Բիբիի կրած զգեստները համեմատել է Քայլի Ջենների հետ ։
Կենդանի կատարումներ
Ռեքսան երգն առաջին անգամ կատարեց 2016 թվականի նոյեմբերի 6–ին՝ MTV եվրոպական երաժշտական մրցանակաբաշխության ժամանակ ։ 2017 թվականի հունվարի 13–ին կատարեց «I Got You»–ն և իր նախկին սինգլ «In the Name of Love»–ը Good Morning America շոուում ։ 2017 թվականի հունվարի 16–ին Ռեքսան կատարեց սինգլը The Tonight Show Starring Jimmy Fallon, փետրվարի 16–ին՝ Late Night with Seth Meyers, փետրվարի 17–ին՝ Live with Kelly և փետրվարի 22–ին՝ Destiny's Child խմբի Say My Name երգի հետ համատեղ ՝ The Late Late Show with James Corden հեռուստաշոուների ժամանակ  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բիբի Ռեքսայի երգեր Կատեգորիա:2016 սինգլներ
Ալ կարմիր գույներով էտյուդը
«Ալ կարմիր գույներով էտյուդը», հայերեն թարգմանությամբ՝ «Ուշացած վրեժխնդրությունը», ռուսերեն այլ տարածված թարգմանությամբ՝ «Կարմիրով սպիտակի վրա» (A Study in Scarlet) Արթուր Կոնան Դոյլի դետեկտիվ ժանրի վեպ, որը տպագրվել է 1887 թվականին։ Հենց այս ստեղծագործության մեջ առաջին անգամ հայտնվում է Շերլոկ Հոլմսը։ Առաջին հրատարակչությունը ամսագրում նկարազարդել է Դեվիդ Հենրի Դոյլը, իսկ երկրորդը՝ Ջորջ Հաչինսոնը։ 27-ամյա Արթուր Կոնան Դոյլը գրել է վեպն ընդամենը 3 շաբաթում։ Մի շարք մերժումներից հետո, վեպն առաջին անգամ տպագրում է Ward and Lock հրատարակչությունը Beeton’s Christmas Annual ամսագրում 1887 թվականին։ Հեղինակը ստանում է 25 ֆունտ ստերլինգ՝ վեպի բոլոր հեղինակային իրավունքների համար (ինքը՝ Դոյլը պնդում էր ռոյալիթիին)։ Արդեն հաջորդ՝ 1888 թվականին նույն տպագրությունը հրատարակում է վեպը՝ որպես առանձնին գիրք, իսկ ևս մի տարուց լույս է տեսնում ստեղծագործության երկրորդ հրատարակչությունը։
Մաս I «Դոկտոր Ջոն Հ. Վաթսոնի՝ ռազմաբժշկական ծառայության պաշտոնաթող սպայի, հուշերից»
Դատարկ տանը դիակ է հայտնաբերվել։ Այդ մարդը՝ ոմն Ենոհ Դրեբբերը, ամերիկացի է։ Խուզարկու-խորհրդատու Շերլոկ Հոլմսը իր «պաշտոնակից-ոստիկանների»՝ Լեսթրեյդի ու Գրեգսոնի խնդրանքով հեշտությամբ որոշում է խեղճի մահվան պատճառը՝ թունավորում։ Մահացածի գրպաններում գտնում են մի հեռագիր՝ «Ջ. Հ.-ն Եվրոպայում է», հանցագործության վայրում գտնվել է նշանի մատանի, իսկ պատի վրա՝ մարմնի կողքին, արյունով թողած է RACHE հաղորդագրությունը («Վրեժ»)։
Լեսթրեյդը շուտով դուրս է գալիս մահացածի քարտուղարի՝ Սթենջերսոնի, հետքին ու այցելում նրան, որի ժամանակ պարզվում է, որ նա սպանված է՝ դանակահարված է հյուրանոցի իր համարում։ Համարում նաև գտնում են երկու հաբ։ Փորձը, որն անցկացնում է Հոլմսը, ցույց է տալիս, որ հաբերից մեկն անվնաս է, մյուսը՝ թունավոր, այս ձևով մարդասպանն ուզում էր իրեն ու մահացածին հավասար հնարավորություն տալ։
Հոլմսը թերթում հայտարարություն է թողում մատանու կորստի մասին (իր օգնական՝ Ջոն Վաթսոնի անունով), հույս ունենալով գտնել հանցագործին, բայց խուզարկուին հեշտությամբ խաբում է մարդասպանի հանցակիցը, ով հագնում է մի պառավի զգեստ։ Հետևելու ընթացքում Հոլմսը ձեռքից բաց է թողում հանցագործին։ Արդյունքում իր կողմից վարձած փողոցային տղաների օգնությամբ նա իմանում է, որ մարդասպանը կառապան է աշխատում, ու տնից տեղափոխվելու պատրվակով նրան կանչում իր տան մոտ։ Իրերը տուն տանելու խնդրանքով նա հրավիրում է ոչինչ չկասկածող մարդասպանին իր մոտ, որտեղ այդ պահին գտնվում էին Հոլմսի երկու ընկերները (Լեսթրեյդն ու Գրեգորին), ովքեր հետաքննում էին այդ գործը, Դոկտոր Վաթսոնն ու ինքը՝ Հոլմսը։ Երբ կառապանը կռանում է Հոլմսի ճամպրուկը վերցնելու, վերջինս նրան ձերբակալում է ու արձագանքում ներկաների՝ Լեսթրեյդի, Գրեգորիի ու Վաթսոնի, առջև. «Պարոններ, թույլ տվեք ձեզ ներկայացնել միստըր Ջեֆերսոն Հոուփին՝ Ենոհ Դրեբբերի ու Ջոզեֆ Ստենջերսոնի մարդասպանին»։ Մարդասպանը փորձում է հեռանալ պատուհանից, բայց երեք հայտնի խուզարկուները նրան կապկպում են։
Մաս II Սրբերի երկիրը
Պատմությունը տեղափոխվում է անցյալ 30 տարով։ 22 հոգուց կազմված խումբը ճամփորդում է Վայրի Արևմուտքով՝ իրենց բախտը փնտրելու։ Արդյունքում կենդանի են մնում միայն երկուսը՝ ոմն Ջոն Ֆերյեն ու որբացած աղջնակ Լյուսին, ում Ֆերյեն այժմ իր դուստրն է համարում։ Մորմոնների սայլախումբը գտնում է Ֆերյեին ու աղջկան անապատում։ Ճամփորդները հոգնել էին երկար դեգերումներից առանց ջրի ու սննդի ու արդեն հուսահատվել էին ելք գտնել իրենց անելանելի իրավիճակից։ Մորմոնները խոստանում են իրենց համայնք վերցնել թշվառներին, եթե նրանք ընդունեն մորմոնների հավատքը։ Ֆերյեն համաձայնում է։ Շուտով խումբը հասնում է Յուտա, որտեղ էլ կառուցում է իր սեփական քաղաքը։ Ֆերյեն դառնում է հայտնի ու հարուստ մարդ, միայնակ է մեծացնում աղջկան, մնալով ամուրի, ինչի համար հաճախ բազմակին հայրենակիցների նախատինքն է լսում։
Օրերից մի օր Լյուսիին փրկում է մի երիտասարդ՝ Ջեֆերսոն Հոուփը, որ բարեպաշտ քրիստոնյա էր ու Ֆերյեի հին ծանոթի որդին։ Նա մնում է Ֆերյեի տանը։ Հոուփը զբաղվում է լեռներում արծաթ հայթայթելով ու այն Սոլթ-Լեյք-Սիթիում վաճառելով, որ գումար աշխատի իր իսկ բացահայտած հանքատեղերի մշակման համար։ Շուտով Հոուփը Լյուսիին ասում է, որ պետք է երկու ամսով հեռանա, բայց դրանից առաջ առաջարկում է ամուսնանալ իր հետ։ Աղջիկը համաձայնում է, նրա հայրը նույնպես շատ ուրախ է այդ որոշման համար, քանի որ երբեք որոշում չէր կայացնի աղջկան ամուսնացնել մորմոնի հետ։ Ջոն Ֆերյեն համարում է բազմակնությունը ամոթալի։ Երբ Հոուփը հեռանում է, Ֆերյեի մոտ է գալիս մորմոնների խմբի ավագը՝ Բրիգհեմ Յանգը։ Նա պարտադրում է Ֆերյեին աղջկան ամուսնացնել կամ Դրեբերի որդու, կամ Սփենջերսոնի որդու հետ։ Զրուցելով աղջկա հետ՝ Ֆերյեն որոշում է սպասել Հոուփի վերադարձին ու երեքով փախչել ցեղից։ Բայց հաջորդ օրը Սթենջերսոնն ու Դրեբերի որդին գալիս են խնամախոսվելու, Ֆերյեն էլ կոպտորեն դուրս է անում երկուսին էլ, ինչը ցեղի ավանդույթներով համարվում է մահացու հանցագործություն։ Շուտով Ֆերյեն Յանգից մի գրություն է ստանում. «Մեղքը քավելու համար քեզ տրվում է քսանինը օր, իսկ հետո...»
Ռադմիլա Շեկերինսկա
Ռադմիլա Շեկերինսկա (Радмила Шекеринска Јанковска, ), հյուսիսմակեդոնացի պետական գործիչ, 2004 թվականին Մակեդոնիայի Հանրապետության վարչապետ ։
Ալ կարմիր գույներով էտյուդը
Մաս II Սրբերի երկիրը
Հոուփը վերադառնում է հետ, որտեղ մորմոն Կուպերից իմանում է, որ Լյուսիին բռնի ուժով ամուսնացրել են Դրեբերի հետ։ Հարսանիքից մի ամիս անց Լյուսին մահանում է։ Թաղման ժամանակ վայրենի դարձած, պատառոտված Հոուփը անցնում է դագաղի մոտ ու աղջկա մատից հանում պսակի մատանին։ Նա հեռանում է լեռներ, դեգերում է, վայրի կյանք է վարում։ Որոշ ժամանակ անց Հոուփը վերադառնում է իր նախկին զբաղմունքին, բայց նրա համար, որ որոշակի գումար հավաքի ու վրեժ լուծի այն տականքներից, որոնք սպանեցին իր հարսնացուին ու նրա հորը։ Նևադայում նա իմանում է, որ մորմոնական համայնքի կրտսեր անդամները, այդ թվում Դրեբերի ու Սփենջերսոնի որդիները, ապստամբել են ու հրաժարվել մարմոնական կրոնից ու հեռացել են։ Տարիներով նա թափառում էր քաղաքներով։ Նա գիտեր, որ Դրեբերն ու Սթենջերսոնը լքել են Ամերիկան ու հաստատվել Եվրոպայում։ Նրանք եղել են Պետերբուրգում, Կոպենհագենում, շուտով թշվառ հերոսը գտնում է նրանց Լոնդոնում ու իրականացնում վրեժի ակտը։ Մինչև դատը կկայանար՝ Ջեֆերսոն Հոուփը մահանում է աորտայի անևրիզմայից (հիվանդության առկայությունը վկայել է Դոկտոր Ջոն Վաթսոնը Բեյքեր-Սթրիթ 221Բ-ում դեռ հանցագործի կալանավորման փորձի ժամանակ)։
Ռադմիլա Շեկերինսկա
Կենսագրություն
Ռադմիլա Շեկերինսկան ծնվել է 1972 թվականի հունիսի 10-ին Սկոպիեում։ 1995 թվականին Սկոպիեում ավարտել է Սուրբ Կյուրեղ և Մեթոդիոսի համալասարանի էլեկտրատեխնիկական ֆակուլտետը։ 1996 թվականին աշխատել է Բաց հասարակություն ինստիտուտի հասարակության հետ կապերի օգնական։ 1997 թվականից մինչև 2002 թվականը էլեկտրատեխնիկայի ամբիոնում օգնական է եղել ։
Ալ կարմիր գույներով էտյուդը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արթուր Կոնան Դոյլի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Շերլոկ Հոլմս Կատեգորիա:1887 վիպակներ Կատեգորիա:Էկրանավորված բրիտանական վեպեր
Ռադմիլա Շեկերինսկա
Կենսագրություն
2007 թվականին Միացյալ Նահանգների Թաֆթս համալսարանի «Ֆլեթչեր» իրավունքի և դիվանագիտության դպրոցում ավարտել է մագիստրատուրան ։
Տիրապետում է անգլերենին և ֆրանսերենին, էլեկտրատեխնիկայի հետ կապված մի շարք գիտանական աշխատանությունների հեղինակ ։
Քաղաքական կարիերա
1993 թվականին Շեկերինսկան մի քանի անգամ ընտրվել է Մակեդոնիայի սոցիալ-դեմոկրատական միության ղեկավար գրասենյակի անդամ։ 1995 թվականից համարվում է Մակեդոնիայի սոցիալ-դեմոկրատական միության պրեզիդիումի անդամ, իսկ 1999 թվականին ընտրվել է այդ կուսակցության արտաքին գործերի քարտուղարի տեղակալ ։ 1995 թվականից մինչև 1999 թվականն իրականացրել է Մակեդոնիայի սոցիալ-դեմոկրատական երիտասարդական միության նախագահի պարտականությունները։ 2006 թվականի նոյեմբերի 5-ին նա ընտրվել է կուսակցության նախագահ, սակայն 2008 թվականի գարնանն արտահերթ ընտրություններից հետո, որում կուսակցությունը պարտություն է կրել, նույն տարվա սեպտեմբերի 19-ին հրաժարական է տվել։ Կուսակցության ժամանակավոր նախագահ էր ընտրվել նրա տեղակալներից մեկը՝ Զորան Զաևը ։
1996 թվականից մինչև 1998 թվականը Շեկերինսկան համարվել է Սկոպիեի քաղաքական խորհրդի անդամ։ 1998 թվականին ընտրվել է Մակեդոնիայի Հանրապետության Ժողով։ 2002 թվականին կրկին ընտրվել է Ժողովի պատգամավոր և Բրանկո Ցրվենսկովսիի կառավարությունում միանգամից նշանակվել է Մակեդոնիայի Հանրապետության վարչապետի եվրոպական ինտեգրման և արտաքին օգնության համակարգման տեղակալ։
Ցրվենսկովսիի երկրի նախագահ ընտրվելուց հետո Ռադմիլա Շեկերինսկան 2004 թվականի մայիսից մինչև հունիսը իրականացրել է կառավարության առաջնորդի պարտանականությունները, մինչև վարչապետ Հարի Կոստովի նշանակումը։ Կոստովի հրաժարականից հետո Ռադմիլան որոշ ժամանակով կրկին իրականացրել է երկրի վարչապետի պարտականությունները։ Կոստովի և Բուչկովսկիի կառավարություններում մնացել է փոխվարչապետի պաշտոնում։
2009 թվականի հունիս - հուլիս ամիսներին Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության Ժողովրդավարական հաստատությունների և մարդու իրավունքների գրասենյակի Կիրգիզիայում նախագահական ընտրություններին հետևելու առաքելությունը ։
2017 թվականից հունիսի 1-ից համարվում է Հյուսիսային Մակեդոնիայի պաշտպանության նախարարը ։
Ընտանիք
Ռադմիլա Շեկերինսկան 2006 թվականից ամուսնացած է բիզնեսմեն Բոժիդար Յանկովսկի հետ, երեխաներ չունեն։
Երևանի քարտեզային հիշատակումներ
Երևանի քարտեզային հիշատակումներ, Երևան քաղաքի հիշատակումները աշխարհի հին քարտեզներում` սկսած 7-րդ դարից մինչև 18-րդ դարը։
Terua կամ Terva քաղաքի ծագումնաբանություն
Պտղոմեոսի «Աշխարհագրություն» աշխատության հիման վրա պատրաստված բոլոր քարտեզներում, նաև մեկ այլ՝ ոչ պտղոմեոսյան ցանկի հիման վրա պատրաստված Ֆիլիպ դե լա Ռուի քարտեզում հիշատակվում է Terva կամ Terua բնակավայրը, իսկ նրա հարևանությամբ նշված են Արտաշատը, Արմավիրը, Նաքսուանան (Նախիջևան) և այլ բնակավայրեր ։
Ֆրանսիացի ճանապարհորդ Ժան Շարդենը նույնացնում է Պտղոմեոսիի հիշատակած Terva-ն կամ Terua-ն Երևան քաղաքի հետ ։ Կա այն կարծիքը, որ Պտղոմեոսի հունարեն ձեռագիր օրինակներում շփոթմունք է առաջացել (անփույթ գրելու կամ չիմացության պատճառով), և հունարեն Ι տառն արտագրելիս նրա հորիզոնական վերին գիծը երկարացվել է ու արդյունքում ստացվել է T տառը։ Այս մասին անգլիացի ՈՒ. Աուզլեյը գրում է.
Այն բանում, որ Ιrvan-ը դարձել է Tervan, համոզված են մի շարք այլ մասնագետներ։ Հետագա հեղինակները և քարտեզագիրները հետևելով մեկը մյուսին Մեծ Հայքի կենտրոնում՝ Արարատյան դաշտում նշել են Terva կամ Terua բնակավայրը։ Աուզլեյը նշում է նաև, որ աշխարհագրական դիրքով զուգադիպությունը գրեթե անթերի է. Պտղոմեոսը Terva-ն նկարագրում է 78 – 0 երկարության և 41-50 լայնության վրա, իսկ Ժան Շարդենը նշում է 78-20 երկարությունն ու 41-50 լայնությունը ։
Աշխարհացույց
Հայ միջնադարյան աշխարհագրագիտական պատմության մեջ կարևոր տեղ ունի VII դարի գիտնական, տիեզերագետ ու մաթեմատիկոս Ա. Շիրակացու «Աշխարհացույցը»։ Հայ գիտնականների մանրամասն ուսումնասիրությունները և փաստերը վկայում են, որ «Աշխարհացույցը» գրվել է ամենաուշը մինչև 608-610 թթ։ «Աշխարհացույցում» Մեծ Հայքը ցույց է տրված 37-387 թթ սահմաններում ։ Հայտնի է, որ մ.թ.ա. 37 թ. Հռոմեական կայսրության ու Պարթևական թագավորության միջև կնքված դաշնագրով Մեծ Հայքից անջատվում ու Պարթևական թագավորությանն են կցվում Հայոց Միջագետքը` Ծավդեքը (Տուր Աբդին) և Արվաստանը` Մծբին քաղաքով (27600 քառ. կմ տարածք)։ «Աշխարհացույցի» հեղինակը ծանոթ է եղել Պտղոմեոսի «Աշխարհագրություն» աշխատությանը և, ի տարբերություն Պտղոմեոսի, շատ ավելի մանրամասն ու ճիշտ է նկարագրել հատկապես Մեծ Հայքը, Վիրքը, Կողքիսը, Աղվանքը և հարևան այլ երկրները։ Ավելի ճիշտ են դասավորվել Կասպից ծովի արևմտյան մասի երկրները ։
«Աշխարհացույցի» հիման վրա Ս. Երեմյանը կազմել է Հայաստանի և հարևան երկրների քարտեզը։ Քարտեզը կազմելիս Ս. Երեմյանն օգտվել է նաև 387 թ. Հայաստանի առաջին բաժանումից մինչև 591 թ. Հայաստանի երկրորդ բաժանումը գրավոր աղբյուրներում (պայմանագրեր, հիշատակումներ) վկայված բնակավայրերի, գետերի, լճերի անվանումներից, ինչպես նաև «Աշխարհացույցից» առաջ ու նրան ժամանակակից պատմիչների, այդ թվում Եղիշեի, Խորենացու, Ագաթանգեղոսի, Բուզանդի, Սեբեոսի և այլ հեղինակների աշխատություններից ։
«Աշխարհացույցի» տեղեկությունների հիման վրա կազմված քարտեզում Terva կամ Terua անվամբ բնակավայր չկա, բայց կա Երևան անվամբ բնակավայր, որովհետև Հայաստանում այդ անունով բնակավայր չի եղել և «Աշխարհացույցի» հեղինակը` Շիրակացին, հավանաբար առաջիններից մեկն է եղել, որ հասկացել է հույն արտագրող գրիչների սխալը ։
15-17-րդ դարեր
1482 թ. Հռոմում իտալացի Բոնոնիի կողմից մագաղաթի վրա պատկերվեց Պտղոմեոսի «Աշխարհագրության» ատլասը։ Ատլասի պայմանական անվամբ «Քարտեզ 17-ում» ներկայացված են Պտղոմեոսի աշխատության մեջ նշված Մեծ Հայքի և Փոքր Հայքի բնակավայրերը։ Մեծ և Փոքր Հայքը նշված են միասին՝ մեկ էջի վրա, ինչը չի հանդիպում այլ քարտեզներում ։ Քարտեզում նշված են հայոց Տուշպա (Վան), Տիգրանակերտ, Արտաշատ, Արմավիր, Արտամետ, Նաքսուանա (Նախիջևան), Մելիտենա (Մալաթիա) և այլ բնակավայրեր, որոնց թվում նաև Terva բնակավայրը։
Մարտին Վալդսեմյուլլերը Պտղոմեոսի աշխատության հիման վրա պատրաստում և 1513 թ. Լոթարինգիայում հրատարակում է Tercia Asiae Tabula (Հայաստանը և այլ երկրներ) քարտեզը (ավելի ուշ հրատարակվել են նաև այլ տարածաշրջանների քարտեզներ)։ Քարտեզում Սև և Կասպից ծովերի միջև պատկերված են այդ տարածաշրջանի երկրները։ Մեծ Հայքը պատկերված է կենտրոնում։ Քարտեզում նշվել են մի շարք քաղաքներ ու բնակավայրեր, այդ թվում Terva բնակավայրը ։
157չ թ. տպագրվել է Ջ. Մերկատորի կողմից պատրաստված «Մեծ Հայքի, Իբերիայի, Կողքիսի և Ալբանիայի» քարտեզը։ Ինչպես նախորդ դեպքում, այստեղ էլ Հայաստանի շատ բնակավայրերի շարքում նշված է Terua բնակավայրը ։
Հաջորդ քարտեզը 1597-1598 թթ. Վենետիկում Ջ. Մաջինիի հրատարակած «Ասիայի III Աղիւսակ» քարտեզն է։ Կարևորագույն քաղաքների շարքում դարձյալ հիշատակվում է Terua բնակավայրը ։
1605 թ. հրատարակված ու 1698 թ. վերահրատարակված Հենդրիկ Հոնդիուսի կողմից կազմած «Մեծ Հայքի, Իբերիայի, Կողքիսի և Ալբանիայի քարտեզ»-ում, որն իրականում Ջ. Մերկատորի քարտեզի վերահրատարակությունն էր փոքր փոփոխություններով, Մեծ Հայքի բնակավայրերի շարքում նշված է Terua բնակավայրը ։
1653 թ. Ֆիլիպ դե լա Ռուի պատրաստած «Հայաստանի քարտեզում» ներկայացված են Հայաստանի չորս նահանգները` Մեծ Հայքը, Երկրորդ, Երրորդ և Չորրորդ Հայքերը։ Մեծ Հայքի կազմում կրկին նշված է Terua բնակավայրը ։
1658 թ. Պտղոմեոսի «Աշխարհագրության» հիման վրա ֆրանսիացի քարտեզագիր Նիկոլաս Սանսոնը պատրաստել ու տպագրել է ատլաս, որի մեջ ներկայացրել է նաև «Հայաստանի, Իբերիայի, Կողքիսի ու Ալբանիայի» քարտեզը։ Հայաստանի բնակավայրերի շարքում նշված է Terua բնակավայրը։ Այս քարտեզում կան մի շարք սխալներ, հատկապես անուններում ։
Աշխարհագրագետ Ֆիլիպ Դիվ Վալի կողմից 1676 թ. պատրաստված քարտեզում, որի համար հիմք են հանդիսացել արաբ պատմաբան և աշխարհագրագետ Իսմայիլ Աբուլֆեդայի (1273-1332 թթ) տեղեկությունները, Հայաստանի քաղաքների շարքում Երևանը նշված է Erivan անվամբ ։
Eiruan ձևով Երևանը նշված է Ալեն Մալլետի «Տիեզերքի բացատրությունը» հինգ հատորանոց գրքի երրորդ հատորի Ասիային նվիրված գրքի քարտեզում, որի ֆրանսերեն օրինակը տպագրվել է 1683 թ., իսկ գերմաներեն թարգմանությունը` 1719 թ.: Երևանը համարվում է Հայաստանի կարևոր քաղաքներից մեկը և նշված է Կարսի ու Էրզրումի հետ ։ Հետաքրքիր է, որ պատկերված է նաև տեսարան Երևանից, Արարատ սարով ու Նոյյան տապանով, իսկ սարից վեր, ամպերի վրա գրված է Erivan :
Անգլիացի Ռոբերտ Մորդենի պատրաստած «Սրբագրված աշխարհագրություն» ատլասը տպագրվել է 1680 թ., 1686 թ., 1688 թ. և 1770 թ.: 1688 թ. տպագրված քարտեզում պատկերված են Հայաստանը, Վրաստանը և հարևան երկրները։ Նշված բնակավայրերի շարքում Երևանը հիշատակվում է Ervan ձևով ։
Երևան անունը Irivan իրանական ձևով է օգտագործում ֆրանսիացի Ժան Շարդենը, ով 1664-1667 թթ. ճանապարհորդել է Արևելքում, եղել Հայաստանում, Իրանում, Թուրքիայում և այլ երկրներում։ 1686 թ. Լոնդոնում հրատարակվել է նրա «Ճանապարհորդություն դեպի Պարսկաստան և Արևելյան Հնդկաստան, Սև ծովի և Կողքիսի միջով» գիրքը, որտեղ Հայաստանին նվիրված մասում ներկայացված է նաև Երևանի հատակագիծը։ Քարտեզի վերևում, ինչպես Մալլետի քարտեզի դեպքում է, գրված է Irivan ,:
Եվրոպացի քարտեզագիր և փորագրիչ Յոհան Բապտիստ Հոմանի (1664-1724) հատակագիծ-քարտեզի վերին հատվածում գրված է՝ Erivan՝ Հայաստանի գլխավոր քաղաք ։
18-րդ դար
Մոտավորապես 1710 թ. Նիդերլանդների Լեյդեն քաղաքում տպագրված «Նոր և հետաքրքիր ատլաս»-ում Հայաստանի այլ քաղաքների շարքում նշված է Erivan-ը։ Քարտեզը պատրաստել է Վան դեր Աան ։
Հոլանդացի Հերման Մոլի կողմից Լոնդոնում 1729 թ. հրատարակված քարտեզում Երևանը ևս նշված է Erivan ձևով ։
Օսմանցի առաջին աշխարհագիր Քյաթիբ Չելեբիի (1609-1657) «Աշխարհացույց» աշխատության հիման վրա 1732-1735 թթ հրատարակված քարտեզում (օսմաներեն) Երևանը հիշատակվում է Revan անունով ։ Մ. Խորենացու «Հայոց պատմություն» և Ա. Շիրակացու «Աշխարհացույց» աշխատությունների համատեղ հրատարակությունների համար եղբայրներ Ուիստոնների կողմից 1736 թ. Լոնդոնում տպագրած Միջնադարյան Հայաստանի քարտեզում (լատիներեն, հայերեն) Երևանը հիշատակվում է Erivanum ձևով ։
Հետաքրքիր է ֆրանսիացի քարտեզագիր Ռ. Վուգոնդիի 1762 թ. հրատարակած «Միջնադարյան Աշխարհի քարտեզը», որտեղ հիշատակված քիչ բնակավայրերից նշվում է Երևանը՝ Erivan ձևով ։
Այսպիսով, հայոց Արարատ-Ուրարտու պետության թագավոր Արգիշտի Ա-ի արձանագրության մեջ Erebuni անունով հիշատակվելուց հետո Երևանն աշխարհի հնագույն քարտեզներում հանդես է գալիս Terva, Terua, Erivan, Eiruan, Erivan, Ervan, Irivan, Revan, Erivanum և այլ անուններով, իսկ հայ միջնադարյան մատենագրության մեջ հիշատակվում է Յերեւան («յերեւան»), Էրիւան, Արիւան, Էրւան, Իրվան և այլ ձևերով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի քարտեզներ
Էդի Սնայդեր
Էդվարդ Աբրահամ «Էդի Սնաիդեր» (Eddie Snyder, ), ամերիկացի կոմպոզիտոր և երգահան։ Սնայդերը Ֆրենկ Սինատրաի 1966 թվականին հիթ դարձած «Անծանոթները գիշերվա մեջ» երգի և երաժշտության համահեղինակն է ։
Սնայդերը ծնվել է 1919 թվականի փետրվարի 22-ին Նյու Յորքում ։ Նախքան Բրիլ Բիլդինգում որպես երգահան աշխատելը՝ Սնայդերը դաշնամուր է սովորել Ջուլիարդի դպրոցում ։
=Կենսագրություն= «Անծանոթները գիշերվա մեջ» երգի երաժշտությունը ի սկզբանե գրվել էր Խորվաթացի կոմպոզիտոր Իվո Ռոբիչի կողմից, սակայն երբ այն ձախողվեց հայտնիություն ձեռք բերել այն երգի փառատոնի ժամանակ, որի համար, որ գրվել էր, Ռոբիչը վաճառեց երգի հեղինակային իրավունքները գերմանական նվագախմբի գլխավոր կոմպոզիտոր Բերթ Քեմփֆերթին, ով օգտագործեց այն «Մարդը կարող է սպանվել» ֆիլմում։ Սնայդերը հետագայում համագործակցում էր ամերիկացի քնարերգու Չարլզ Սինգլթոնի հետ և պնդում էր, որ ինքը ևս մասնակցություն է ունեցել երաժշտության ստեղծման վերջնական փուլին։ Այժմ երգի հեղինակային իրավունքները պատկանում են չորսին էլ ։
Սինատրայի ձայնագրած «Անծանոթները գիշերվա մեջ» երգը կատարվել է մոտավորապես չորս միլիոն անգամ և Սնայդերը շահել է «Ոսկե Գլոբուս» 1966 թվականին ։
Սնայդերը գրել է նաև «իսպանական աչքեր» երգը Ալ. Մարտինոի համար 1965 թվականին, որը 1966 թվականին դարձավ հիթ Մեծ Բրիտանիայում ։
Երգի առաջին տարբերակը թողարկվել է Ջեք Ջոնսի կողմից 1966 թվականի ապրիլին, բայց ամենահայտնի տարբերակը թողարկվել է դրանից 3 օր հետո Ֆրենկ Սինատրայի կողմից։
=Ընտրյալ երգեր=
= Ծանոթագրություններ =
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ
Ուրֆայի գավառակ
Ուրֆա, գավառակ Կիլիկիայում` Հալեպի նահանգում` Ուրֆայի գավառում։ Վարչական կենտրոնը Ուռհա քաղաքն է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Բըրբանք)
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, խաչքար ԱՄՆ Բըրբանք քաղաքի Սուրբ Լեոն տաճարի բակում։
Պատմություն
Խաչքարը նվիրված է Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին, ստեղծվել է Գևորգյան ընտանիքի հովանավորությամբ, տեղադրվել է 2015 թվականի հունվարի 13-ին՝ Հայոց ցեղասպանության 100-ամյակի միջոցառումների ծրագրի շրջանակում ։ Խաչքարը սուրբ մյուռոնով օծել են ԱՄՆ Արևմտյան թեմի առաջնորդ Արքեպիսկոպոս Հովնան Տերտերյանը և Արքեպիսկոպոս Վաչե Հովսեփյանը։
Տվյալներ
Հուշարձանը բաղկացած է կոտրված խաչքարից, որից վեր է հառնում բրոնզե եզրը՝ «1915» մակագրությամբ և բրոնզե կռունկը՝ կտուցին զանգը։ Հուշարձանը տեղակայված է խաչանման գրանիտե հարթակի վրա։ Հուշարձանը խորհրդանշում է հայ ժողովրդի տառապանքներն ու հաստատակամությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Ջաֆար աս-Սադիկ
Ջաֆար աս-Սադիկ (جعفر الصادق, Ջա'ֆար աս-Սադիկ, ), շիաների 5-րդ իմամն է, որը հայտնի է շիական կրոնական դպրոցի՝ ջաֆարիականության հիմնադրմամբ։
Ջաֆար աս-Սադիկը՝ իմամ
Ալիի որդիներ Հասանին ու Հուսեյնին հաջորդում է իմամ ալ-Բաքիրը՝ շիաների 4-րդ իմամը։ Ալ-Բաքիրի մահից հետո նրա շիա կողմնակիցները բաժանվեցին մի քանի խմբերի, որոնց մեծամասնությունը որպես իմամ ճանաչում էր նրա ավագ որդի Աբու ‘Աբդալլահին, ով ավելի ուշ ստացավ «աս-Սադիկ» (ճշմարտացի) մականունը (այս անունը նրան հայրն էր շնորհել)։ Ջաֆար աս-Սադիկի օրոք իմամները նշանակալիորեն ընդլայնեցին իրենց ազդեցությունը և դարձան կրոնական հիմնական խմբավորումը։ Աս-Սադիկը աստիճանաբար ազդեցիկ դիրք գրավեց այն բուռն ժամանակահատվածում, երբ Աբբասյանները վերջապես կարողացան տապալել Օմայյաններին։
Քուֆայում աս-Սադիկի իմամության առաջին տարիները մթագնեցին Զայդ բն Ալիի՝ ալ-Բաքիրի խորթ եղբոր և աս-Սադիկի հորեղբոր ընդդիմական շարժման սկսելով։ Խավարիջների տեսակետերին համաձայն Զայդը անհրաժեշտ էր համարում արդար իմամի առկայությունը և համայնքի անդամների պարտականությունն էր համարում անարդար կառավարչին գահընկեց անելը։ Հայտնի են նրա տեսակետերն այն մասին, որ իմամը, ով վայելում է համայնքի համակրանքը, պետք է հրապարակայնորեն պաշտպանի իր համոզմունքները, իսկ անհրաժեշտության դեպքում ձեռքը զենք վերցնի։ Մի խոսքով, Զայդը նշանակություն չէր տալիս իմամության ժառանգության սկզբունքին և պասիվ քաղաքականությանը։
Դոկտրինայի տեսական առումով նա կողմնակից էր հաշտվողական տեսակետերին, որոնք արտացոլում էին վաղ քուֆացի շիաներիդ իրքը։ Աս-Սադիկի հորեղբայրը հայտարարում էր, որ, չնայած Ալին համարվում էր մարգաարեի ամենաարժանի (ալ-աֆդալ) ժառանգորդը, պետք է հավատարմություն պահպանել նաև նախորդ խալիֆներին, չնայած նրանք ավելի քիչ էին արժանի դրան (ալ-մաֆդուլ)։ Զայդն այս տեսակետի շնորհիվ, որ զայդիտները սկզբում մերժում էին, ավելի ուշ ձեռք բերեց ոչ շիա մուսուլմանների համակրանքը։ Զայդի մարտնչող քաղաքականության և պահպանողական ուսմունքի միասնությունը նրա շուրջ համախմբեց նաև բազմաթիվ շիաների։ Զայդի շարժումն ունեցավ անհաջող ելույթ Քուֆայում 122/740 թ.: Զայդիները հաջողություն ունեցան երկո ւպետությունների ստեղծման գործում, որոնցից մեկը Եմենում, մյուսը՝ Պարսկաստանի մերձկասպյան գավառներում, մի շրջանում, որ միջնադարում հայտնի էր Դայլամ անունով։
Աբբասյան խալիֆայության հաստատում
Միևնույն ժամանակ Աբբասյանները Օմայյանների դեմ մղված անհաջող ըմբոստություններից մեծ դաս քաղեցին։ Նրանք առանձնակի ուշադրություն դարձրեցին իրենց սեփական կրոնաքաղաքական դա’վայի կազմակերպչական ասպեկտին՝ ստեղծելով գաղտնի շտաբ-բնակարան Քուֆայում և միաժամանակ կենտրոնացնելով իրենց ուժերը Խորասանի հեռավոր գավառում։ Բազմաթիվ դա’իների տանում էին աբբասյան շարժումը, որն իրականացվում էր ահլ ալ-բայթի անունից, որն իր կողմն էր գրավում շիաներին և պարսիկ մավալիներին։ Մի քանի տասնամյակ շարունակ ակտիվ քաղաքականության արդյունքում Աբբասյանները 132/750 թվականին ժառանգեցին խալիֆայությունը՝ ստանձնելով իշխանությունը փաստացի կամ անվանապես մոտ 5 դար՝ ընդհուպ մինչև 656/1258 թվականը։
Սոֆյա Կոպպոլա
Սոֆիա Կառմինա Կոպպոլա (Sofia Carmina Coppola, ), ամերիկացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, դերասանուհի և կինոպրոդյուսեր՝ ով նկարահանել է հինգ լիամետրաժ ֆիլմ։
Ծնվել է Ֆրենսիս Ֆորդ և Էլեոնոր Ջեսսի Կոպպոլաների ընտանիքում :.
Ջաֆար աս-Սադիկ
Աբբասյան խալիֆայության հաստատում
Աբբասյանների ըմբոստությունը շրջադարձային եղավ իսլամի վաղ պատմության համար՝ տալով սոցիալ-քաղաքական և տնտեսական փոփոխություններ ստեղծված շարքերում, այդ թվում նաև հավասար մուսուլման արաբների և մավալիների իրավական դիրք։ Սակայն Աբբասյանների հաղթանակը ողբերգական եղավ շիաների պատրանքների համար, որ Ալիականներից մեկըկ ժառանգի խալիֆայությունը։ Շիաներն ավելի հուսալքվեցին, երբ գահ բարձրանալուց հետո Աբբասյանները սկսեցին հալածանքներն իրենց դեմ, ովքեր հանդիսանում էին իրենց կողմնակիցները, և շատ Ալիականների դեմ։ Այս շրջանում աբբասյան խալիֆը դարձավ սուննիական իսլամի հոգևոր ներկայացուցիչը՝ մեծապես աջակցելով իսլամի հաղորդություն սուննիակ անհասկացության զարգացմանը։