cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջոզեֆ Ռաքեր
Ջոզեֆ Թերելլ Ռաքեր (Joseph Terrell Rucker, ), ամերիկացի կինոօպերատոր, որը Օսկարի 3-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ Վիլլարդ Վան դեր Վիրի հետ արժանացել է Ամերիկյան կինոակադեմիայի («Օսկար») մրցանակին «Լավագույն օպերատորական աշխատանք» անվանակարգում «Բյորդի հետ Հարավային բևեռում» ։ Ֆիլմը պատմում է դեպի Հարավային բևեռ ծովակալ Ռիչարդ Բյորդի կատարած ճանապարհորդության մասին։ 40 տարի որպես օպերատոր աշխատել է Paramount News-ի և NBC-ի լուրերի բաժնում ։
Անտարկտիդայի Հայնես լեռնաշղթայի լեռնաճյուղերից մեկը Անտարկտիդայի անունների խորհրդակցական կոմիտեի կողմից անվանակոչվել է Ռաքերի անունով (Ռաքերի սանդղավանդ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոօպերատորներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Ընկած հրեշտակներ
Ընկած հրեշտակները Աստվածաշնչում
Ընկած հրեշտակների մասին Աստվածաշնչում ասվում է․ Փրկիչը սատանային անվանում է «սկզբից մարդասպան»՝ ի նկատի ունենալով այն պահը, երբ նա, օձի տեսք ընդունելով, գայթակղեց Ադամին և Եվային խախտել Աստծո պատվիրանը, որի պատճառով նրանք և նրանց սերունդները զրկվեցին անմահությունից (Ծննդոց 3։1-3։6)։
Այդ ժամանակից ի վեր, հնարավորություն ունենալով ազդել մարդկանց մտքերի, զգացմունքերի և գործողությունների վրա, սատանան և նրա հրեշտակները (դևերը) ձգտում են մարդկանց ավելի ու ավելի խորը գցել մեղքերի և արատների անդունդը, որտեղ և նրանք են կեղտոտվել․ «Ով մեղք է գործում, նա սատանայից է, որովհետև սկզբում նա է մեղանչել» (Հովհաննես առաքյալի առաջին թուղթ 3։8), «ամեն ոք, որը մեղանչում է, մեղքի ստրուկ է դառնում» (Հովհաննես առաքյալի առաջին թուղթ 8։34)։ Դրա համար նրանք հաճախ խաբուսիկ տեսք են ընդունում, այդ թվում՝ նաև լույսի հրեշտակների տեսք» (Պողոս առաքյալի երկրորդ նամակը Կորնթացիներին 11։14)։
Թալմուդյան հուդայականությունը մերժում է ըմբոստ կամ ընկած հրեշտակների հավատը ։ Թեպետ 9-րդ դարի «Պիրկե դե ռաբբի Էլիեզեր» գրքում նկարագրված է ընկնած հրեշտակի մասին երկու պատմություն, որոնցից մեկը վերաբերում է Եդեմի այգու հրեշտակին, որը գայթակղեց Եվային, իսկ մյուսը՝ Աստծո որդիներին, որոնք ապրում էին մարդկանց աղջիկների հետ (Ծննդոց 6։1-4) ։
«Ագելներ» եզրույթ
Չար հրեշտակներին նշելու համար եկեղեցական սլավոնական լեզվում ներմուծվել է «ագելներ» քերականորեն արհեստական եզրույթը ։ Հունարենից «հրեշտակ» բառը փոխառելիս պահպանվել է «γγ» (գամմա-գամմա) դիգրաֆը, որը կարդացվել է որպես «նգ», բառը տեղադրվել է ալիքային տողի տակ (~) - «titlo»՝ «ագլ» բառի կրճատ տարբերակում։ Տիտլոյի նշանը առանձնահատուկ հարգանք էր տալիս դրա տակ եղած գաղափարին։ Սակայն երբ տեքստում խոսքը գնում էր ընկած հրեշտակների մասին, այդ բառը գրվում էր առանց տիտլոյի` ամբողջական «ագգել», և, համապատասխանաբար, կարդացվում էր «ագգել»՝ «անգելի» փոխարեն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Աստվածաշունչ Կատեգորիա:Հրեշտակներ Կատեգորիա:Գիրք Ծննդոց Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ Կատեգորիա:Դևեր Կատեգորիա:Աստվածաբանություն Կատեգորիա:Կրոն Կատեգորիա:Կրոնական տերմինաբանություն
Յան-Յան
Յան-Յան (杨洋, փինյին՝ yáng yáng,), չինացի դերասան։ Մեծ ճանաչում է ձեռք բերել «Երազը Կարմիր պալատում» վեպի հիման վրա 2010 թվականին նկարահանված համանուն հեռուստասերիալում նկարահանվելուց հետո։ Այնուհետև դերակատարում է ունեցել 2015 թվականին նկարահանված «Կորուսյալ գերեզմանը», նույն թվականի «Փոթորիկ աղջիկը», 2018 թվականի «Մարտական տիեզերք» ֆիլմերում։
Յան-Յանը ծագումով Անհոյի Հեյֆեյ քաղաքից է, սակայն ծնվել և մեծացել է Շանհայում, սովորական ընտանիքում, ծնողները գրասենյակային աշխատողներ էին։ Նա ընտանիքում միակ երեխան էր։ Մանկության տարիներին Յան-Յանը հաճախել է ջութակի և բեյսբոլի դասընթացների։ 11 տարեկանից հանգստյան օրերին նա հաճախում էր Շանհայի Հուաջի արվեստի դպրոց, որտեղ նրա ուսուցիչներից մեկը նկատեց տղայի պարային տաղանդը։ Հետագայում Յան-Յանը հաճախ էր ներկայացնում դպրոցը մրցույթներում և ներկայացումներում, արժանանում մրցանակների և դրսևորում արտասովոր պարային տաղանդ ։
Կրթություն և կարիերա
Ուսումնառության տարիներին Յան-Յանը շատ էր լավ էր սովորում և իր աշխատանքի շնորհիվ միշտ եղել է լավագույնների շարքում։ Ակադեմիայի երկրորդ կուրսում նա դարձել է իր մասնագիտությամբ առաջինը և բազմիցս ներկայացրել է դպրոցը միջազգային և միջպետական պարային մրցույթներում։ Այդ տարիներին նրա երազանքը պարզապես գերազանց պարող լինելն էր ։ 2007 թվականին ռազմական պարարվեստի 4-րդ «Red Star Cup» պարային մրցույթում Յան-Յանը արժանացել է ժամանակակից պարերի առաջին մրցանակի ։ Բացի այդ, Յան-Յանը ռազմական ակադեմիայում միշտ հայտնի է եղել որպես գերազանցությամբ փայլող սան ։
2007 թվականին «Երազը Կարմիր պալատում» համանուն վեպի հիման վրա նկարահանված ֆիլմի ռեժիսեոր Լի Շաոհոնգը ռազմական ակադեմիայից խմբակային նկարահանումների համար ընտրեց դերասանների 15 թեկնածու, որոնցից վերջնական ընտրվեցին 6 ուսանող, այդ թվում նաև Յան-Յանը։ Նա պատրաստվում էր Նանծինի ավարտական քննություններին և պատրաստվում էր մասնակցել միջազգային պարային մրցույթների ։ Այդպիսով նա չմասնակցեց խմբակային նկարահանումներին։ Ամիսներ շարունակ մասնագիտական վերապատրաստումներից հետո ռեժիսոր Լի Շաոհոնը ընտրեց նրան՝ խաղալու Ծիա Բաոյույի դերը «Երազը կարմիր պալատում» ֆիլմում  ։
2010 թվականին «Երազը Կարմիր պալատում» զգացմունքային դրաման պաշտոնապես հեռարձակվեց հեռուստատեսությամբ և դարձավ հիթ։ Յան-Յանը մրցանակաբաշխություններից մեկում արժանացավ 4-րդ պատվավոր մրցանակի՝ Ծիա Բաոյույի դերը մարմնավորելու համար։
2011 թվականին CCTV հեռուստատեսությամբ հեռարձակվեց «Երիտասարդական մեղեդի» ֆիլմը, որը նկարահանվեց «Երիտասարդական մեղեդի» հեռուստասերիալի հիման վրա ։ Ֆիլմում նա մարմնավորեց Նին Հաոյին՝ քոլեջի մի ուսանողի, ով խիզախորեն գնում էր դեպի իր երազանքները և երգում թեմատիկ մի երգ։ Նույն թվականի հունիսին պաշտոնապես թողարկվեց «Կուսակցության հիմնում» ֆիլմը, որի եկամուտը գերազանցեց 300 միլիոնը ։ Յան-Յանը ֆիլմում մարմնավորեց գլխավոր դերակատարի՝ Յան Կայհուի եղբորը՝ Յան Կայջիին։ Ֆիլմը գրավեց տարբեր խավերի մարդկանց ուշադրությունը՝ առևտրականներից մինչև հայտնի աստղեր։ Յան-Յանի խաղը ֆիլմում ուշագրավ էր, հատկապես սգի տեսարաններից մեկում, որտեղ մահացավ Յանգ Կայհուի հայրը։ Յան-Յանն իր հույզերը շատ լավ էր ցուցադրում ։
2012 թվականի սեպտեմբերին սկսվեց «Պատերազմը արցունքներին չի հավատում» ռազմական թեմայով հեռուստասերալը, որում նա մարմնավորեց Փոքր Կարմիր բանակի Տու Չանյուի դերը ։ Հոկտեմբերին հեռարձակվեց «3+7» ֆիլմաշարը։ Այստեղ Յան-Յանը նկարահանվեց «Տերակոտեյի մարտիկները» բաժնում՝ մարմնավորելով հարուստ գործարար Հը Տյանզեի միակ որդուն։
2014 թվականի ապրիլի 29-ին Յան-Յանը նախաձեռնեց դադարեցնել յոթնամյա համագործակցությունը չինական հայտնի բրոքերային ընկերություններից մեկի հետ, քանի որ այն չկարողացավ Յան-Յանին տրամադրել կարիերայի ողջամիտ պլան՝ համաձայն կնքված պայմանագրի ։
2013 թվականին թողարկվեց «Գաղտնի գործակալը» դետեկտիվ մարտաֆիլմը, որտեղ Յան-Յանն առաջին անգամ հանդես եկավ մարտակարվեստի ժանրում՝ մարմնավորելով հայրենասեր Ջեյմս Վուին ։ Նույն թվականին հեռարձակվեց «Չորս հայտնի դեռահասներ» մարտական սերիալը, որում Յան-Յանը հանդես եկավ գլխավոր դերում։ Այստեղ նա մարմնավորում էր Յուշու Լինֆենի որդուն՝ արտասովոր մարտիկի, ով ընկել էր սիրո թակարդը ։  Նրա աչքի ընկնող արտաքինն արժանացավ հանդիսատեսի համակրանքին։ Այս ժամանակաշրջանում նա ձեռք բերեց իր երկրպագուների մեծ մասին ։ Յան-Յանի դերասանական կարիերան հասավ գագաթնակետին։ Բացի այդ, քանի որ դերասանի պայմանագրային գործակալը՝ Ցզյա Շիկան, հրաժարական տվեց տվյալ ընկերության փոխնախագահի պաշտոնից, Յան-Յանը միացավ մեկ այլ գործակալության՝ կրկին Ցզյա Շիկայի գլխավորությամբ։ Հուլիսի 7-ին տեղի ունեցավ «Վայրի աղջիկը» երիտասարդական սերիալի պրեմիերան, որի գլխավոր դերակատարը հենց Յան-Յանն էր։ Սեպտեմբերի 9-ին Յան-Յանը թողարկեց իր առաջին՝ «Մտքի խաղաղություն» սինգլը։
2016 թվականին Յան-Յանը «Ազգային դրամատիկական փառատոնում» արժանացավ պատվավոր երկու մրցանակի՝ «Ամենաազդեցիկ դերասան» և «Տարվա ամենադիտելի դերասան»։ 2016 թվականին հունվարի 8-ին չինական փոստի կողմից թողարկված Յան-Յանի բացառիկ հուշանվերների հավաքածուն թողարկվեց ողջ երկրում, և Յան-Յանը դարձավ առաջին հայտնի դեմքը, ով հայտնվեց պատվերով նամականիշերի վրա ։ Նա նաև առաջին չինացի դերասանն է, ով պաշտոնապես հրավիրվել է ֆրանսիական Դիորի նորաձևության ընկերության կողմից։ Նա մասնակցել է 2016 թվականի Փարիզի նորաձևության շաբաթվա Dior Homme 2016 ձմեռային շարքի թողարկման ցուցադրությանը ։ Փետրվարի 7-ին նա առաջին անգամ հայտնվեց CCTV-ի գարնանային փառատոնի գալայի բեմում, երգեց «Հայր և որդի» երգը երգիչ Թոնգ Թիեքսինի հետ և արժանացավ Գարնանային փառատոնի գալայի պատվավոր մրցանակի։ Ապրիլի 21-ին Յան-Յանը դարձավ 2016-ի Ռիոյի Օլիմպիական խաղերի ջահակիրը, իսկ ապրիլի 22-ին նա հաջողությամբ ավարտեց ջահի փոխանցումավազքը Հունաստանի Ռիո-Անտիրրիո կամրջի վրա։ Մայիսի 11-ին հաստատվեց, որ նա կհայտնվի «Անցնելով քո աշխարհով» ֆիլմում, որի ռեժիսորն է Չժան Իբայը ։ Հունիսի 11-ին նա ներկա գտնվեց Շանհայի միջազգային կինոփառատոնի բացման արարողությանը «Երեք կյանք, երեք աշխարհ» ֆիլմի ռեժիսորի հետ ։
2017 թվականի Փետրվարի 19-ին Շանհայի Մադամ Տյուսոյի թանգարանում տեղադրվեց Յան-Յանի մոմե արձանը ։ Մայիսի 4-ին դերասանը ներկա գտնվեց «Ծաղիկներ մայիսին» երիտասարդական փառատոնին և որպես նշանավոր երիտասարդների ներկայացուցիչ հարգանքի տուրք մատուցեց ներկա ականավոր դեմքերին ու կոչ արեց երիտասարդներին քրտնաջան աշխատել իրենց երազանքներին հասնելու համար ։ Օգոստոսի 3-ին էկրան բարձրացավ «Երեք կյանք, երեք աշխարհ» ֆիլմը, որի գլխավոր դերակատարը Յան-Յանն էր ։ Նա ֆիլմում մարմնավորեց Յեհուային՝ Ծյուջոնյան արքայազնին ։ Նոյեմբերի 22-ին նա արժանացավ երկու պարգևների՝ «Տարվա դերասան» և «Տարվա արտիստ»՝ դառնալով մրցանակաբաշխության ամենամեծ մրցանակակիրը ։ Դեկտեմբերի 31-ին Յան-Յանը «Հունան» արբանյակային հեռուստաընկերության կողմից հրավիրվել է մասնակցելու 2017-2018 ամանորյա համերգին և կատարել «Որպես օրինակ» և «սիրո ուժը»  սինգլները ։
2019 թվականի ապրիլի 19-ին պաշտոնապես մեկնարկեց «Պատերազմի փառք» ռազմական հեռուստասերիալը, որտեղ Յան-Յանն իր դերակատարումն ուներ։ Նա մարմնավորում էր Յան Պոյեին՝ «զինվորների թագավորին»։ Յան-Յանն ուներ ակնառու հմտություններ, բայց համահունչ չէր կոլեկտիվին ։ Հուլիսի 24-ին Tencent Video-ով հեռարձակվեց «Լրիվ դրույքով վարպետ» սպորտային-երիտասարդական  դրաման, որտեղ Յան-Յանը մարմնավորում էր վարպետ Յե Սիուին։ Սեպտեմբերի 28-ին պաշտոնապես մեկնարկեց «1970, ես եմ գլխավոր դերում» մարտաֆիլմը։ Դեկտեմբերի 14-ին նա նաև ընդգրկվել է տարվա ազդեցիկ դեմքերի ցանկում՝ որպես տարվա արտիստ ։ Դեկտեմբերի 26-ին «Պատերազմի փառքը» ֆիլմը պաշտոնապես ավարտվեց 274 օր նկարահանումներից հետո։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դերասաններ Կատեգորիա:Չինացի դերասաններ
Լի Չարլի
Չարլզ «Չարլի» Լի (Charles S. «Charlie» Lee, ), կորեական ծագմամբ ամերիկացի դերասան։ Ճանաչում ու համբավ է ձեռք բերել «Դեքստեր» հեռուստասերիալում Վինս Մասուկայի դերը տպավորիչ կերպով կատարելու համար  ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Հարավային Կորեայի Չհոնջու քաղաքում։ Պատանեկան տարիքից տարվել է կինոյով։ Ավարտել է Սիեթլ քաղաքում գործող արվեստների Քորնիշ քոլեջի դերասանական բաժինը՝ ստանալով բակալավրի աստիճան ։ Այնուհետև ավարտել է Յեյլի համալսարանի դրամայի դպրոցը՝ գեղարվեստի մագիստրոսի աստիճանով ։ Այնուհետև Լին ութ տարի անց է կացրել Նյու Յորքում՝ դերակատարումներով հանդես գալով զանազան թատրոններում, հեռուստատեսությունում, կինոյում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ Կատեգորիա:1971 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 30 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոռեժիսորներ
Մումբայ
Մումբայ (, Mumbai(մինչև 1995 թվականը՝ Բոմբեյ), քաղաք և նավահանգիստ Հնդկաստանի արևմուտքում, Արաբական ծովի ափին։ Մահարաշտրա նահանգի վարչական կենտրոնը
Հակիրճ տեղեկատվություն
Մումբայը Հնդկաստանի ամենաբազմամարդ քաղաքն է. Մումբայի մունիցիպալ կորպորացիա անվանումը կրող բնակավայրի կազմի մեջ ընդգրկված են Մահարաշտրա նահանգի երկու վարչական միավոր՝ բուն Մումբայը (157 կմ², 3 145 966 բնակիչ՝ 2011 թվականին) և, այսպես կոչված՝ մերձքաղաքային Մումբայը (446 կմ², 9 332 481 բնակիչ՝ 2011 թվականին), ընդհանուր առմամբ՝ 603 կմ², 12 478 447 բնակիչ՝ 2011 թվականին ։ Արբանյակ քաղաքների հետ միասին՝ Մումբայը կազմում է աշխարհում իր մեծությամբ ութերորդ քաղաքային ագլոմերացիան 21,3 միլիոն մարդ բնակչությամբ   ։
Գտնվում է ծովի մակերևույթից 10 մետր բարձրության վրա։ Բնակչության խտությունը կազմում է 21 665 մարդ մեկ քառակուսի կիլոմետրի վրա (այս ցուցանիշով աշխարհում զբաղեցնում է երկրորդ տեղը՝ զիջելով միայն Ֆիլիպինների մայրաքաղաք Մանիլային), բնակչության մոտավորապես կեսը մարաթհիներ են, քառորդ մասը՝ գուջարաթցիներ։ Քաղաքն զբաղեցնում է Բոմբեյ կղզին՝ ամբողջությամբ և Սոլսեթ կղզու հարավային մասը. դրանք միմյանց հետ կապված են կամուրջներով ու պատվարներով ։
Մումբայը միջազգային հաղորդակցության ուղիների խոշորագույն հանգույց է։ Ունի բնական խոր նավահանգիստ, որն ամենախոշորն է Հնդկաստանի արևմուտքում։ Քաղաքի ուղևորատար տերմինալով է անցնում Հնդկաստանի ողջ ուղևորահոսքի գրեթե հիսուն տոկոսը։ Այն նաև երկրի տնտեսական ու մշակութային կարևորագույն կենտրոններից մեկն է, համարվում է հսկայական հակադրությունների քաղաք, որտեղ ճոխություն ու շքեղությունը հարևանություն են անում ծայրահեղ աղքատության՝ հյուսիսային հատվածում ծվարած հետնախորշերի հետ, որոնք զանազան վարակիչ հիվանդությունների հարուցիչների որջեր են ։
Այդուհանդերձ, Հնդկաստանի մյուս քաղաքների համեմատ Մումբայն ավելի բարձր կենսամակարդակով քաղաք է, աչքի է ընկնում գործարար մեծ ակտիվությամբ։ Աշխատանքի տեղավորվելու լայն հնարավորություններն այստեղ են գրավում հարյուրավոր ու հազարավոր բանվորների ինչպես բուն իսկ Հնդկաստանից, այնպես էլ Հարավային Ասիայի երկրներից ։
Անվանումը
Անվանումն առաջացել է Մումբա աստվածուհու անունից, այն աստվածուհու, որին պաշտում էին տեղի ձկնորսները։
Կլիման
Մումբայի դիրքը մեղմացնում է նրա կլիման և դարձնում ավելի տանելի, քան նույն լայնության այլ քաղաքների կլիման։ Մումբայի համար ամենալավ ժամանակը հոկտեմբերից փետրվարն է, երբ այնքան էլ խիստ շոգ չի լինում։ Դրանից հետո օդը գնալով տաքանում է և հունիսի սկզբներին սկսվում է մուսսոնային անձրևների շրջանը, որը տևում է մինչև սեպտեմբերի վերջը։
Պատմություն
Հայտնի է 16-րդ դարից։ Անցյալում (1661-ից) եղել է բրիտանական գլխավոր ֆակտորիան ու հենակետը Արևմտյան Հնդկաստանում։
Հայերը Մումբայում
Բոմբեյ քաղաքում հայերը հաստատվել են 18-19-րդ դդ.: Վաճառաշահ քաղաք դարձնելու նպատակով անգլիացիներն այստեղ են հրավիրել սուրաթահայերին՝ նրանց տրամադրելով հողամաս և վարկ՝ տներ կառուցելու համար։ Հայերը զբաղվել են հիմնականում առևտրով, կենտրոնացած են եղել Հայկական թաղամասում։ 1796-ին կառուցվել է Սուրբ Պետրոս առաքյալ եկեղեցին (կանգուն է ցայսօր)։ Բոմբեյում գործունեություն է ծավալել հայ խոշոր վաճառական Խոջա Մինասը (ունեցել է սեփական օվկիանոսային նավեր)։ 18-րդ դարի կեսին Բոմբեյում գործել է հայ առևտրական կազմակերպություն, որն ապրանքափոխանակություն է իրականացրել եվրոպական և ասիական շատ երկրների հետ։ 1815-ին հիմնվել է «Օճանասփյուռ ժողով» մշակութային ընկերությունը։ Լույս են տեսել «Ծաղկաստան» (1822, վիմատիպ), «Բումայու հայոց լրաթուղթ» (1844) պարբերականները։ Պահպանվել են Բոմբեյում գրված մի շարք հայերեն ձեռագրեր ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ասիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:1507 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆազլոլլա Զահեդի
Ֆազլոլլա Զահեդի, իրանցի պետական և քաղաքական գործիչ, կորպուսի գեներալ, մեծ հողատեր։
Կենսագրություն
Ռազմական դպրոցն ավարտելուց հետո նա ծառայել է Պարսկական կազակական դիվիզիայում։ 1925-1926 թվականներին Ռաշթում բրիգադ է ղեկավարել։ 1927-1935 թվականներին Ֆ. Զահեդին դարձել է ժանդարմերիայի պետ։ 1941 թվականին դարձել է Սպահանի դիվիզիայի հրամանատար։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին գերմանացի գործակալների հետ համագործակցության համար 1943 թվականին նա ձերբակալվել է բրիտանացիների կողմից և ուղարկվել է Պաղեստին` 3 տարի ժամկետով։
1947-1949 թվականներին ապրել է Ֆրանսիայում։
1949 թվականինին եղել է Իրանի ոստիկանապետ։ 1951 թվականին եղել է ներքին գործերի նախարար, իսկ 1953 թվականի ապրիլին՝ արտաքին գործերի նախարար։
Նա 1953 թվականի օգոստոսի հեղաշրջման առաջնորդներից էր, երբ տապալվել է Մոսադեղի կառավարությունը։ 1953-1955 թվականներին եղել է Իրանի վարչապետ, այնուհետև դարձել է Իրանի մշտական ներկայացուցիչը ՄԱԿ-ի եվրոպական բաժնում։
Գեներալ Զահեդի որդին` Արդեշիր Զահեդին, եղել է ականավոր պետական ​​գործիչ, արտաքին գործերի նախարար և դեսպան ԱՄՆ-ում՝ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի իշխանության օրոք։
Գրականություն
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իրանցի ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Իրանի պետական գործիչներ
Ժան Կաբյու
Կարիերա
Արվեստ սկսել է ուսումնասիրել «École Estienne»-ում։ Առաջին անգամ իր գործերը հրապարակվեցին 1954 թվականին տեղական թերթում։ Ալժիրում կռվելու տարիներին, նկարազարդումներ է կատարել Paris Match թերթի համար ։ Ծառայության ավարտից հետո դարձել է «Hara-Kiri» ամսագրի հիմնադիրներից մեկը։ 1980-ական թվականներին համագործակցել է «Récré A2» մանկական հեռուստաընկերության հետ, զուգահեռ իր աշխատանքը համատեղելով Շառլե Էբդոյում ու Le Canard enchaîné-ում։
2006-ից մինչև 2007 թվականները Օտել դե Վիլում անցկացրել է «Կաբյուն և Փարիզը» ծաղրանկարային ցուցահանդեսը ։ Ինչպես նաև նրա մասին ֆիլմ է նկարահանվել «France 5» հեռուստաալիքի համար՝ «Կաբյու, քաղաքականապես ոչ կոռեկտ» ։
Սպանվել է 2015 թվականի հունվարի 7-ին Փարիզի Շառլե Էբդո թերթի շտաբ-բնակարանում հրաձգության հետևանքով ։
Ընտանիք
Հանդիսանում էր ֆրանսիացի երգչուհի ու երգահան Մանո Սոլոյի հայրը (Ապրիլի 24 1963 — Հունվարի 10 2010)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շառլե Էբդո խմբագրության հարձակման զոհեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայում ահաբեկչությունների զոհեր Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ծաղրանկարիչներ
Ալֆա-1-հակատրիպսինի դեֆիցիտ
Ալֆա-1-հակատրիպսինի դեֆիցիտ (Ա1ՀԴ), ժառանգական խանգարում, որը կարող է հանգեցնել թոքերի կամ լյարդի հիվանդության ։ Թոքերի ախտահարումը հիմնականում սկսվում է 20-50 տարեկանից ու դրսևորվում է սուլող շնչառությամբ, հևոցով, շունչը չհերիքելու զգացումով և թոքային վարակների նկատմամբ բարձր հակումով ։ Բարդույթներից կարող են լինել թոքերի խրոնիկ օբստրուկտիվ հիվանդությունները, լյարդի ցիռոզը, նորածնային դեղնուկը և պաննիկուլիտը ։
Ալֆա-1-հակատրիպսինի դեֆիցիտը SERPINA1 գենի մուտացիայի արդյունք է, ինչի հետևանքով ալֆա-1 հակատրիպսինը չի սինթեզվում բավարար քանակով։ Ռիսկի գործոններից են ծխելը և շրջակա միջավայրի վնասակար գործոնները ։ Հիմքում ընկած է նեյտրոֆիլային էլաստազի ձերբազատումը և լյարդում ոչ նորմալ Ա1ՀՏ սպիտակուցի առաջացումը ։ Ժառանգվում է կոդոմինանտության սկզբունքով, այսինքն, եթե կա մեկ արատավոր ալել, հիվանդությունը ավելի թեթև է ընթանում, քան եթե ախտահարված լինեն երկու ալելները ։ Հավանական ախտորոշումը դրվում է ախտանիշների հիման վրա և հաստատվում է արյան հետազոտմամբ և գենետիկ թեստավորմամբ ։
Թոքերի հիվանդությունների բուժումը ներառում է բրոնխալայնիչներ, ինհալյացիոն ստերոիդներ և վարակի առկայության դեպքում նաև հակաբիոտիկներ ։ Ծանր դեպքերում խորհուրդ է տրվում ալֆա-1 հակատրիպսին սպիտակուցի ներերակային ներարկումները կամ թոքերի փոխպատվաստումը ։ Շատ կարևոր է նաև ծխելը դադարեցնելը ։ Հեմոֆիլիայի, պնևմոկոկի և հեպատիտի դեմ պատվաստումը ևս խորհուրդ է տրվում իրականցնել ։ Կյանքի սպասվելիք միջին տևողությունը ծխողների մոտ 50 տարի է, իսկ չծխողների մոտ գրեթե հավասար է պոպուլյացիայի միջին ցուցանիշին ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Ալֆա-1 հակատրիպսինի դեֆիցիտի դեպքում դիտվող ախտանշաններից են հևոցը, սուլող շնչառությունը և խզզոցները։ Կլինիկաան պատկերում կարող են դիտվել նաև կրկնվող շնչառական վարակներ և ասթմա, որոնք կայուն են ավանդական բուժման հանդեպ։ Ալֆա-1 հակատրիպսինի դեֆիցիտ ունեցող անձանց մոտ էմֆիզեման զարգանում է 30-40 տարեկանում, անգամ եթե ծխող չեն, իսկ ծխելու դեպքում էլ ավելի շուտ կզարգանա ։ Ալֆա-1-հակատրիպսինի դեֆիցիտը առաջացնում է լյարդի ֆունկցիայի խանգարում և կարող է հանգեցնել ցիռոզի ու լյարդային անբավարարության 15% դեպքերում։ Այս խնդրով ծնված նորածինների մոտ նորածնային դեղնուկը ավելի երկար է տևում։ Նորածինների լյարդի փոխպատվաստման ամենահաճախ հանդիպող ցուցումն է։
Կապակցված վիճակներ
Ալֆա-1-հակատրիպսինի դեֆիցիտը կապված է մի շարք այլ ախտաբանական վիճակների հետ․
Ժառանգականություն
Ալֆա-1 հակատրիպսինը կոդավորվում է SERPINA1 (սերինային պեպտիդազի արգելակիչ) գենով, որը տեղակայված է 14q32 հատվածում։ Հայտնի են SERPINA1 գենի ավելի քան 75 մուտացիաներ, մեծ մասը արտահայտված կլինիկական դրսևորումներով ։ Ամենահայտնի ծանր կլինիկա առաջացնող մուտացիան մեկ զույգ ազոտային հիմքերի փոխարինումն է, որի արդյունքում գլուտամատը դառնում է լիզին, կամ մեկ այլ դեպքում գլուտամատը դառնում է վալին։ Նկարագրված են նաև այլ հազվադեպ հանդիպող տարբերակներ(տես OMIM)։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Ծխախոտի օգտագործումը հատկապես վնասակար է ալֆա-1 հակատրիպսինի դեֆիցիտ ունեցող մարդկանց համար ։ Բացի նրանից, որ ծխախոտը հարուցում և ակտիվացնում է շնչուղիների բորբոքումը, այն նաև անմիջականորեն ինակտիվանցում է ալֆա-1 հակատրիպսինին, օքսիդացնելով մեթիոնինի ածանցյալները, վերջինս նվազեցնում է Ա1ՀՏ-ի ակտիվությունը մոտ 2000 անգամ։
Ախտորոշում
Ա1ՀՏ դեֆիցիտը մնում է չախտորոշված շատ հիվանդների մոտ։ Այդ հիվանդներին հիմնականում ախտորոշած են լինում թոքերի քրոնիկ օբստրուկտիվ հիվանդություն անհայտ էթիոլոգիայի։ Եվ համարվում է որ ԹԽՕՀ ախտորոշում ունեցողների մոտ 1 %-ը իրականում ունի Ալֆա-1 հակատրիպսինի դեֆիցիտ, հենց այս պատճառով էլ խորհուրդ է տրվում բոլոր ԹԽՕՀ, անդարձելի բաղադրիչի գերակշռմամբ ասթմա, անհայտ լյարդի հիվանդություն և նեկռոզացնող պանիկուլիտ ունեցող բոլոր անձանց մանրամասն հետազոտել։ Առաջնային կատարվում է շիճուկում Ա1ՀՏ-ի մակարդակի որոշում, եթե նվազած է, անհրաժեշտ է այս սպիտակուցի ֆենոտիպավորում և գենոտիպավորում՝ ախտորոշումը հաստատելու համար ։ Ալֆա-1 հիմնադրամը հնարավորություն է տալիս այս թեստը անցկացնել անանուն և անվճար ։
Քանի որ էլէկտրոֆորեզի միջոցով դժվար է տարբերակել Ա1ՀՏ-ը և այլ ալֆա-1 դիրքի մինոր սպիտակուցներից, օգտվում են ավելի սպեցիֆիկ մեթոդներից՝ նեֆելոմետրիկ և իմունտուրբիդոմետրիկ։ Բայց սկրինինգային նպատակով էլեկտրաֆորեզի կիրառումը համարվում է նպատակահարմար։ Ալֆա-1 հակատրիպսինի դեֆիցիտը հետազոտվում է նաև իզոէլեկտրիկ ֆոկուսավորման եղանակով(ԻԷՖ) 4,5-5,5 pH-ի պայմաններում, որտեղ հել միջավայրում սպիտակուցը շարժվում է կախված իր իզոէլեկտրիկ կետից։ Նորմալ Ա1ՀՏ անվանենք M տառով, քանի որ այն գաղթում է դեպի կենտրոն այդ հել միջավայրում։ Մյուս աբնորմալ տարբերակների ժամանակ Ա1ՀՏ-ին տալիս ենք A-L կամ N-Z տառանշանները, կախված նրանից, թե սպիտակուցը շարժվում է M-ից պրոքսիմալ, թե դիստալ։ Շեղվող տարբերակների առկայությունը իզոէլեկտրիկ ֆոկուսավորման եղանակով հետազոտելիս խոսում է ալֆա-1 հակատրիպսինի դեֆիցիտի մասին։ Քանի որ հայտնաբերվող մուտացիաները գերազանցում են այբուբենում տառերի քանակին, ավելացվել են նաև այլ ենթանշաններ, ինչպես դա արվել է Պիտսբուրգյան մուտացիան բնութագրելու համար։ Ինչպես հայտնի է յուրաքանչյուն անհատ ունի Ա1ՀՏ սպիտակուցը կոդավորող գեն՝ երկու հոմոլոգ քրոմոսոմներում։ Հետերոզիգոտները կարող են ունենալ Ա1ՀՏ սպիտակուցի երկու տարբերակ և հետևաբար իզոէլեկտրիկ ֆոկուսավորման ժամանակ երկու տարբեր սպիտակուցները կշարժվեն տարբեր ուղղությամբ, իսկ եթե հետերոզիգոտի մոտ տեղի է ունեցել զրոյական մուտացիա՝ մեկ գենը դադարել է այդ սպիտակուցը կոդավորել, իսկ մյուս ալելը շարունակում է, ապա կունենանք մեկ սպիտակուց, որը կշարժվի մեկ ուղղությամբ։ Ախտորոշման մեջ արդյունքները նկարագրելիս կարող է գրված լինել օրինակ PiMM, որտեղ Pi-ն նշանակում է պրոտեազի ինհիբիտոր(սպիտակուց քայքայող ֆերմենտի արգելակիչ), իսկ MM-ը սպիտակուցային շղթաների շարժման նկարագիրն է հել միջավայրում, ինչպես նկարագրվեց վերը նշվածում։
Այլ ախտորոշիչ մեթոդներից են ELISA-ն(ֆերմենտասոցացված իմունսորբենտ անալիզ) և ռադիալ իմունոդիֆուզիան։ Ալֆա-1 հակատրիպսինի մակարդակը արյան մեջ կախված է գենոտիպից։ Որոշ մուտանտ ձևեր բնականոն չֆոլդավորվելով ենթարկվում են քայքայման պրոտեոսոմներում մինչդեռ մյուս մասը հակում ունի դեպի պոլիմերացումը և կուտակվում է էնդոպլազմատիկ ցանցում։ Արյան շիճուկում ավելի հայտնի տեսակների մակարդակները նշված են ստորև։
Ալֆա-1 հակատրիպսին սպիտակուց
Այն անձինք, որենք ունեն ալֆա-1-հակատրիպսինի դեֆիցիտ ստանում են ալֆա-1 հակատրիպսին սպիտակուցը, որը անջատվել է մարդու արյան պլազմայից։ Այս բուժումը համարվում է, որ կարող է կանգնեցնել հիվանդության հետագա վնասող ազդեցությունը թոքերի վրա։ Ա1ՀՏ սպիտակուցով փոխարինիչ բուժման արդյունավետությունը ապացուցող երկարաժամկետ հետազոտությունների տվյալներ դեռ չկան ։ Այժմ ընդունված է այն մոտեցումը, որ Ա1ՀՏ սպիտակուցով բուժումը պետք է սկսել միայն էմֆիզեմայի ախտանիշների ի հայտ գալուց հետո ։
2015 թվականի տվյալներով միայն չորս դեղագործական կազմակերպություններ ԱՄՆ-ում, Կանադայում և որոշ եվրոպական երկներում արտադրում են Ա1ՀՏ՝ աուգմենտացիոն թերապիայի նպատակով։ Աուգմենտացիոն թերապիան, որպես օրենք իրականցվում է Ա1ՀՏ-ի ներերակային ներմուծմամբ։ Գիտնականները փորձում են գտնել բերանացի ներմուծման տարբերակներ։ Տարբեր դեղագործական ընկերությունների արտադրանքը ապացուցված է, որ ունի միանման արդյունավետություն։ Աուգմենտացիոն թերապիան իմաստ չունի կիրառել լյարդի ախտահարման դեպքում։ Եթե արդեն կա լյարդի հիվանդություն՝ բուժումը կազմակերպվում է ախտանշանային։ Ծանր դեպքերում կարող է անհրաժեշտ լինել լյարդի փոխպատվաստում։
Համաճարակաբանություն
Ալֆա-1 հակատրիպսինի դեֆիցիտի ամենաբարձր ռիսկի խմբում են Եվրոպայի հյուսիսում և Պիրենեյան թերակղզում ապրող մարդիկ, վերջիններիս 4%-ը հանդիսանում են PiZ ալելի կրող։ Յուրաքանչյուր 625-ից մեկը կամ 2000-ից մեկը հոմոզիգոտ են։
Մեկ այլ հետազոտություն հայտնաբերել է հիվանդության 1:1550 հանդիպման հաճախականություն, իսկ գենի հանդիպման հաճախականությունը պոպուլյացիայում 0.026 է։ Ալֆա-1 հակատրիպսինի դեֆիցիտի PiZZ գենոտիպի ամենաշատ դեպքեր նկարագրվել են Եվրոպայի հյուսիսային և արևմտյան հատվածներում, որտեղ գենի հանդիպման միջին ցուցանիշը 0.0140 է ։
Պատմական ակնարկ
Ալֆա-1-հակատրիպսինի դեֆիցիտը հայտնաբերվել է 1963 թվականին Կարլ-Բերտիլ Լաուրելի(1919-2001) կողմից Շվեդիայում՝ Լունդի համալսարանում ։ Լաուրելը իր օգնական Սթեն Էրիքսոնի հետ նկատեց, որ 1500 նմուշների էլեկտրաֆորեզի ժամանակ 5 նմուշում բացակայում է ալֆա-1 հակատրիպսին սպիտակուցը, իսկ այդ հինգից երեքի մոտ զարգացել է թոքերի էմֆիզեմա վաղ տարիքումում։
Լյարդի հիվանդության հետ կապը հայտնաբերվել է 6 տարի ավելի ուշ, երբ Հարվի Շարփը նկարագրեց ալֆա-1 հակատրիպսինի դեֆիցիտը լյարդային հիվանդության կոնտեքստում ։
Հետազոտություններ
Ռեկոմբինանտ ալֆա-1 հակատրիպսինի տեսակներն են հետազոտվում։ Այլ փորձարարական բուժումների նպատակն է լյարդում պոլիմերների առաջացման կանխարգելումը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լյարդի հիվանդություններ Կատեգորիա:Հեպատոլոգիա Կատեգորիա:Թոքաբանություն Կատեգորիա:Թոքերի հիվանդություններ
Ռիբերա դ'Օնդարա
Ռիբերա դ'Օնդարա (Ribera d'Ondara), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ժիռոնիա պրովինցիայի մեջ, որը հանդիսանում է Կատալոնիա ինքնավար մարզի մի մաս։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ Էմպորդա համայնքում։ Բնակչությունը կազմում է 476 մարդ (2006 թվականի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 54,5 քառ. կմ տարածք։
Կոդոնե
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ումմ ալ-Կուվեյն
Ումմ ալ-Կուվեյն (أم القيوين, «ուժերի աղբյուր»), քաղաք Միացյալ Արաբական Էմիրություններում, Ումմ ալ-Կուվեյնի Էմիրության ադմինիստրատիվ կենտրոնը։
Բնակչությունը՝ 38 հազ. մարդ (2003)։ Բնակչության քանակով 8-րդ քաղաքը ՄԱԷ-ում։
Հին ժամանակներից համարվում է ձնկորսական արդյունաբերության կենտրոնը երկրում։
Քաղաքը գտնվում է Պարսից ծոցում գտնվող թերակղզու վրա։ Քաղաքի կենտրոնական հատվածը գտնվում է ծոցի ափին։ Այստեղ գտնվում են ադմինիստրատիվ շենքեր, բանկեր և շատ տարբեր կազմակերպություններ։
Քաղաքը հայտնի է Ծովային հետազոտման կենտրոնով, որի շենքը կառուցված է կորալյան քարերով։ Քաղաքում կա 19-րդ դարի մզկիթ։ Զբոսաշրջիկների առավել շատ հետաքրքրություն առաջացնող վայրերից է համարվում «Դրիմլենդ» ակվապարկը, որտեղ կան բազմաթիվ ատրակցիոններ։ Պատմական և ճարտարապետական հուշարձաններից հայտնի են հին քաղաքային պատը և քաղաքի գլխավոր դարպասները։
Հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄԷ-ի քաղաքներ
Սոս Սարգսյանի հուշարձան (Ստեփանավան)
Սոս Սարգսյանի հուշարձան, գտնվում է Լոռու մարզի Ստեփանավան քաղաքում։
Պատմություն
Հռչակավոր և սիրված դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Սոս Սարգսյանի հուշարձանը տեղադրվել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, Ստեփանավանի Սոս Սարգսյանի անունը կրող փողոցին հարող այգում ։
Հուշարձանի բացմանը ներկա են եղել ՀՀ վարչապետ Հովիկ Աբրահամյանը, Սոս Սարգսյանի այրին, Գուգարաց թեմի հոգևոր առաջնորդ Սեպուհ Չուլջյանը, Լոռու մարզպետ Արթուր Նալբանդյանը, Ստեփանավանի քաղաքապետ Միքայել Ղարաքեշիշյանը, կինոքննադատ Դավիթ Մուրադյանը, մեծ թվով մտավորականներ, հայ մեծ վարպետի երկրպագուներ։ Արձանի ստեղծման գործում քաղաքապետ Միքայել Ղարաքեշիշյանին աջակցել է նաև ծնունդով ստեփանավանցի, ռուսաստանաբնակ Արտավազդ Բարխուդարյանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:Դավիթ Մինասյանի քանդակներ Կատեգորիա:Ստեփանավանի շենքեր և կառույցներ
Ավետարան (4915)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Դավիթ Հարքացի
Դավիթ Հարքացի (մոտ 610-685 ), հայ փիլիսոփա և աստվածաբան։
Կյանք ու գործունեություն
Դավիթ Հարքացին ծնվել է VII դարի սկզբին Հարք նահանգի Գերետ գյուղում ։ Կյանքի վաղ տարիներից ոչինչ հայտնի չէ։ Կրթությունը ստացել է Կոստանդնուպոլիս քաղաքում, որտեղ սովորել է փիլիսոփայություն և աստվածաբանություն, ապա վերադարձել է Հայաստան ։ Նա գործունեություն է ծավալել 660-680 թվականների ընթացքում և հիմնականում ուղղությունը եղել է Հայ առաքելական եկեղեցու քարոզած քրիստոնեական գաղափարախոսության ամրապնդումը ։ Հայտնի է, որ հաճախ մասնակցել է աստվածաբանական վիճաբանությունների, որտեղ համամիտ է եղել Հուլիանոս Հալիկառնասցու հայացքներին և քննադատել է Սևերոս Անտիոքացուն։ Նա ղեկավարում էր հայ գրականության հունափիլիսոփայական դպրոցը, որտեղ հիմնական արդյունքը իր ընկերների և հետևորդների թարգմանած ու մեկնաբանած Փիլոն Ալեքսանդրացու ստեղծագործություններն էին ։ Վերջինիս ազդեցությունը զգացվում էր Հարքացու ստեղծագործական աշխատանքներում ։ Նա Աստծո գոյության տիեզերաբանական ապացույցի կողմնակիցն էր ։ Նա գրել է մի քանի փիլիսոփայական և աստվածաբանական աշխատություններ, սակայն, դրանցից պահպանվել են միայն հատվածներ։ Բացի հայերենից, ըստ երևույթին, ստեղծագործել է նաև հունարեն։ Նրա ամենակարևոր աշխատությունը համարվում է կրոնափիլիսոփայական «Հարցուածք» աշխատությունը։
Նրան հաճախ շփոթում են նույն անունով VI և VII դարերի այլ հեղինակների՝ Դավիթ Անհաղթի, Դավիթ Քերականի, Դավիթ Բագրևանդցու և Դավիթ Տարոնացու հետ  ։
Գրականություն
Դավիթ Հարքացուն վերագրում են նաև փիլիսոփայական՝ «Նկատումն Արիստոտէլի» աշխատանքը  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հայ աստվածաբաններ
Սկանդինավյան գաղութատիրություն
Սկանդինավյան գաղութատիրություն, տարածքների ընդարձակման, նոր տարածքներում հաստատման, քաղաքական քարտեզի վերաձևման, ինչպես նաև իմպերիալիստական պետությունների ստեղծման փորձերը Սկանդինավյան թերակղզու վրա գտնվող երկրների՝ Նորվեգիայի, Իսլանդիայի, Դանիայի և Շվեդիայի մասնակցությամբ։
Սկանդինավյան պետությունների կողմից դեռևս առաջին գաղութները ստեղծվել են 9-10-րդ դարում՝ Վիկինգների կողմից։ Այն շարունակվել է մինչև 20-րդ դարը՝ ներառելով Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմներից հետո տեղի ունեցած սոցիալ-քաղաքական փոփոխությունները։
Իսլանդիայի գաղութատիրություն
Ամերիկայի գաղութացման առաջին փորձերը կատարել են Սկանդինավյան թերակղզու բնակիչները՝ վիկինգները։ Վիկինգները զավթումների համար տարբեր պատճառներ ունեին՝ նոր հողերի փնտրում և վերաբնակեցում, ասպատակություններ, ծովահենություն, խոշոր ռազմական արշավանքներ, առևտուր։
Շվեդների, դանիացիների և նորվեգացիների մոտ համայնական-տոհմական կարգի քայքայումը ուղեկցվում էր վերնախավի հզորացմամբ, որի համար ավարը հարստանալու հիմնական միջոցն էր։ Համայնքի շատ ազատ անդամներ լքում էին խիտ բնակեցված ափամերձ շրջանները մշակելի հողերի պակասի պատճառով։ Նավաշինարարության զարգացումը հնարավորություն էր բացում վիկինգների առջև։ Նրանք նավարկում էին ոչ միայն Բալթիկ ծովում, այլև Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսային ջրերում և Միջերկրական ծովում։
Սկանդինավների առաջին այցելությունները հարավային տարածքներ խաղաղ էին՝ առևտրի նպատակներով։ Մոտավորապես 725 թվականին նրանք հասել են Դանիայի Ռիբե քաղաքը, որն այն ժամանակ ծովափնյա առևտրական կենտրոն էր։
Վիկինգների մեծ մասը հեթանոսներ էին։ 1000 թվականին՝ Քրիստափոր Կոլումբոսից ավելի շուրջ կես հազարամյակ առաջ, վիկինգների առաջնորդ Լեյֆ Էրիկսոնը հայտնաբերել է Հյուսիսային Ամերիկան և այնտեղ հիմնել մի շարք գաղութներ, որոնք ներկայումս Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Կանադայի մաս են կազմում։
Հյուսիսային Ամերիկայում հաստատվելն ու գաղութացնելը վիկինգները կատարել են ոչ դիտավորյալ։ Վիկինգները նաև առաջինն մարդիկ էին, ովքեր ոտք դրեցին Գրենլանդիա՝ աշխարհի ամենամեծ կղզի։ Գրենլանդիայի ափերի մոտ հետո խոշոր փոթորիկ է բռնկվում և Լեյֆ Էրիկսոնի արշավախումբը շարժվելով արևմուտք հայտնվում է նոր աշխարհամասում։
Այսպիսով՝ առաջին սկանդինավյան երկիրը, որը զբաղվել է գաղութատիրությամբ դա եղել է Իսլանդիան (Լեյֆ Էրիկսոնի հետնորդներն ավելի ուշ ստեղծում են ժամանակակից Իսլանդիա պետությունը)։ Սկանդինավյան առաջին գաղութները ստեղծվել են Գրենլանդիայում և Հյուսիսային Ամերիկայում, ինչպես նաև Մեծ Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում, Սիցիլիայում և այլուր։
Նորվեգիայի և Շվեդիայի գաղութատիրություն
Սկզբնական շրջանում Նորվեգիայի գաղութատիրություն հասկացությունը սափմանափակվում էր միայն Գրենլանդիայից մասնաբաժին ստանալու Նորվեգիայի փորձերով։ Վիկինգների հետ շատ նորվեգացիներ ևս առևտրական նավերով հաստատվել են Միջնադարյան Հյուսիսային Ամերիկայում։
9-15-րդ դարերում Նորվեգիայի թագավորության մեջ էին մտնում Հեբրիդյան կղզիները և Մենը, ինչպես նաև Օրկնեյան, Շետլանդյան կղզիները։ Գոյություն են ունեցել աքսորավայրեր Շոտլանդիայում, Իռլանդիայում, Իսլանդիայում և նույնիսկ Գրենլանդիայում։
1266 թվականին Նորվեգիայի գաղութ հանդիսացող Մեն կղզին վերջնականապես հանձնվեց Դանիային։ Նույն ճակատագրին ենթարկվեց նաև Օրկնեյան կղզինները։
Սակայն 1319 թվականից հետո Նորվեգական թագավորությունը կորցրել է իր անդրծովյան և գաղութային տարածքի մեծ մասը, հետզ հետե դառնալով Դանիայի և Շվեդիայի ունիայի ամենափոքր և իրավազուրկ անդամը։ Որպես արդյունք՝ Նորվեգական թագավորության պատմությունը միաձուլվեց այսօրվա Սկանդինավյան թերակղզու պետությունների պատմության հետ և կորցրեց իր պատմական նշանակությունը։
1380 թվականին երբեմնի նորվեգական տարածք հանդիսացող Ֆարերյան կղզիները դարձան Դանիայի գաղութը։ Նույն թվականին Դանիային միացվեց նաև Նորվեգիայի ենթակայության տակ գտնվող Իսլանդիան։
Բրիտանիայի նորվեգական 15-րդ դարում բաժանվեցին Շոտլանդիայի և Անգլիայի միջև՝ տնտեսական նկատառումներով։ 17-րդ դարում Նորվեգական տիրությունը շվեդ-դանիական պատերազմներով պայմանավորված անցան Շվեդիային։ Նապոլեոնյան Ֆրանսիայի ջախջախման ժամանակ հաջորդ ունիական դաշնակցի փոփոխման հետևանքով ազատ մնացած տարածքները անցան Դանիային։
20-րդ դարում Նորվեգիան վերսկսեց իր գաղութատիրության քաղաքականությունը։ 1920 թվականին Շպիցբերգենի տրակտատով Սկանդինավների հյուսիսում գտնվող Շպիցբերգենի կղզեխումբն անցավ Նորվեգիային։
Այս ժամանակահատվածում նորվեգացի բևեռախույզները հասան մինչև Անտարկտիդա։ 1929 թվականին նորվեգացիները մուտք գործեցին Պետրոս I-ի կղզի և Անտարկտիդայի մի հատված, որը հռչակեցին Նորվեգիայի կախյալ տարածք։ Մինչ այդ՝ 1927 թվականին Նորվեգիայի տարածք էր հռչակվել Յան-Մայերը։ 1939 թվականին նորվեգացիներն իրենց գաղութ հռչակեցին անտարկտիկական մեկ այլ տարածք՝ Մոդ թագուհու երկիրը։ Նորվեգիայի անտարկտիկական ոչ մի տարածք միջազգայնորեն ճանաչված չէ, որպես թագավորության անդրծովյան տիրույթ կամ գաղութ։
1638 թվականին Դելավեր գետի հովտում ստեղծվում է Հյուսիսային Ամերիկայում շվեդների ամենանշանավոր գաղութը, որը կոչվում է Նոր Շվեդիա։ Այն գոյատևում է մինչև 1655 թվականը։
Շվեդական անդրծովյան գաղութներ էին նաև Սուրբ Բարդուղիմեոսի կղզին, Տոբագոն և այլն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գաղութատիրության պատմություն Կատեգորիա:Սկանդինավիայի պատմություն Կատեգորիա:Նորվեգիայի պատմություն Կատեգորիա:Իսլանդիայի պատմություն
Դայան Քենոն
Դայան Քենոն, ամերիկացի դերասանուհի, պրոդյուսեր, ռեժիսոր և սցենարիստ։
Կենսագրություն
Դայան Քենոնը ծնվել է Թաքոմա քաղաքում, ապահովագրական գործակալի և տնային տնտեսուհու ընտանիքում ։ Մայրը ծագումով հրեա էր, ով ԱՄՆ էր տեղափոխվել Ռուսաստանից։
Նրա դերասանական առաջնելույթը տեղի է ունեցել 1950-ականների վերջին՝ հեռուստատեսությունում, որտեղ նա աշխատել է հետագա տասը տարիների ընթացքում։ 1965 թվականին ամուսնացել է դերասան Քերի Գրանտի հետ, ով մեծ էր Դայանից 33 տարով։ 1966 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը՝ ապագա դերասանուհի Ջենիֆերը, իսկ երկու տարի անց զույգը բաժանվել է։
Քենոնը մեծ էկրաններին է հայտնվել 1969 թվականին, իր առաջին և հաջողակ դերի շնորհիվ՝ «Բոբ և Քերոլ, Թեդ և Էլիս» կատակերգական դրամայում Էլիսի կերպարի մարմնավորմամբ։ Այս դերի շնորհիվ դերասանուհին ստացել է « Օսկարի »՝ մեկ և « Ոսկե գլոբուսի »՝ երկու անվանակարգեր։ Երկու տարի անց Քենոնը կրկին առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուսի», «Նման լավ ընկերներ» ֆիլմում դերակատարման համար։ 1979 թվականին արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի, ինչպես նաև Կինոարվեստի և գիտության ակադեմիայի մրցանակի Ուորեն Բիթիի «Երկինքը կարող է սպասել» ֆիլմում դերակատարման համար։
Դերասանական գործունեությանը զուգահեռ Դայան Քենոնը հանդես է եկել իբրև ռեժիսոր՝ 1976 թվականին նկարահանելով «Համար առաջին» կարճամետրաժ ֆիլմը, որը ներկայացվել է «Օսկարի» լավագույն խաղային կարճամետրաժ ֆիլմ անվանակարգում ։
Դերասանուհու հետագա աշխատանքները կինոյում և հեռուստատեսությունում մեծ հաջողություն չունեին։ Նա խաղացել է քիչ ճանաչում ունեցող ֆիլմերում՝ «Մահացու թակարդ» (1982), «Գոլֆ ակումբ 2» (1988), «Վարունգ» (1993), «Այդ վայրի կատուն» (1997) և «Դեսպանորդ» (1998)։ 1990-ական թվականների վերջից Դայան Քենոնը նկարահանվել է բացառապես հեռուստատեսությունում՝ հանդես գալով «Էլլի Մակբիլ» և «Երեք քույր» հեռուստասերիալներում։
Դայան Քենոնի ներդրումը ամերիկյան կինոարտադրության մեջ նշանավորվել է Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում աստղի տեղադրմամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ
Սվետլանա Յագուպովա
Կենսագրություն
Ծնվել է 1942 թվականին հուլիսի 23-ին, Կրասնոդարում, որոշ ժամանակ անց նրա ընտանիքը տարհանվել է Հայաստան։ Ավարտել է Սիմֆերոպոլի մանկավարժական ինստիտուտը (1965 թվական)։ Նա աշխատել է որպես ուսուցիչ, իսկ ավեի ուշ` լրագրող։ Ուկրաինայի գրողների ազգային միության և Ղրիմի գրողների միության անդամ է ։
Good Life (երգ, OneRepublic)
«Good Life», ամերիկյան փոփ ռոք OneRepublic խմբի երկրորդ ստուդիական ալբոմի՝ «Waking Up»-ի (2009 թ.) սինգլ։ Սինգլը գրվել է խմբի անդամների կողմից. Ռայան Թեդեր, Բրենթ Կացլ և Էդի Ֆիշեր։ Պրոդյուսերն է Թեդերը։ Սինգլը թողարկվել է 2010 թվականի նոյեմբերի 19-ին ԱՄՆ-ում։ Սա ալբոմի երրորդ սինգլն է, իսկ ընդհանուր՝ 4-րդը։ Սինգլը հայտնի դարձավ ֆիլմերից և հեռուստատեսության սերիալներից։ Սինգլը US Billboard Hot 100-ում զբաղեցրել է 8-րդ հորիզոնականը և ստացել է multi-platinum հավաստագիրը, զբաղեցրել է երկրորդ հորիզոնականը Եվրոպայի, Ավստրալիայի և Նոր Զելանդիայի չարթերում։ Սինգլից 2014 թվականի հունվարին ԱՄՆ-ում վաճառվել է երեք միլիոն օրինակ ։ Քննադատների կողմից խոսքերը բավական դրական էին։ Սինգլի յուրահատկությունն այն է, որ խումբը այն գրել է բոլոր տեսակի մարդկանց համար։ Երգի գիծը փոխվեց հետևյալ տողերից հետո «Իմ ընկերները, ովքեր գտնվում են քաղաքում/նահանգում, նրանք չգիտեին, թե ես որտեղ եմ» («my friends in [city/state] they don't know, where I've been»)
Սինգլի տեսահոլովակ
Սինգլի տեսահոլովակը թողարկվել է 2011 թվականի փետրվարի 14-ին։ Տեսահոլովակի ընթացքում խմբի անդամների փորձն է դաշտում, որը ցուցադրվում է հին ֆիլմի տեսքով։
Բիոսկա
Բիոսկա (Biosca), Իսպանական մունիցիպալիտետ, գտնվում է Կատալոնիայի ինքնավար համայնքի Լեյդա (ռուսերեն՝ Льейда) մարզում։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Սեգարա համայնքի կազմի մեջ։ Զբաղեցրած տարածքը կազմում է 66.2 կմ2։ Բնակչությունը կազմում է 216 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Մաթեմատիկական սպասում
Մաթեմատիկական սպասում, պատահական մեծության կարևոր թվային բնութագրիչներից։ F(x) բաշխման ֆունկցիա ունեցող \xi պատահական մեծության մաթեմատիկական սպասում է կոչվում
ինտեգրալը, եթե այն բացարձակ զուգամետ է։ Դիսկրետ և անընդհատ պատահական մեծությունների մաթեմատիկական սպասումներն են համապատասխանաբար՝
որտեղ, x_k-երը \xi-ի հնարավոր արժեքներն են, P(x)-ը՝ \xi-ի հավանականության խտությունը։
Մաթեմատիկական սպասման հիմնական հատկություններն են.
P(x)-ը՝ \xi-ի հավանականության խտությունը։
եթե պատահական մեծություններն անկախ են։ Մաթեմատիկական սպասումը բնութագրում է պատահական մեծության արժեքների դասավորությունը։ Մաթեմատիկական սպասումի այդ հատկությունը ըստ էության բացատրվում է մեծ թվերի օրենքով։
Կատեգորիա:Հավանականությունների տեսություն Կատեգորիա:Միջին մեծություններ
Համերֆեսթ
Համերֆեստ (Hammerfest), կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ֆինմարք ֆյուլքեյում (մարզում)։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Համերֆեստ քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուների ընտրության ժամանակ 3 լեզուներից որևէ մեկը չի ընտրել, այսինքն՝ չեզոք է։ Զբաղեցնում է 848.59 կմ² տարածք ։
Համերֆեստ կոմունայի վարչական կենտրոնը համարվում է աշխարհի ամենահյուսիսային քաղաքը, որից քիչ հեռու գտնվում է Ստատօիլ ընկերության պատկանող Սնեվիտ խոշոր գազի հանքավայրը:Gamst, Thorbein (1984). Finnmark under Hakekorset - Festung Finnmark
Քաղաքին է նվիրված հայտնի ռուս գեղանկարիչ Կոնստանտին Կորովինի (1861—1939) «Համերֆեստ, Հյուսիսափայլ» կտավը, որը ստեղծվել է 1894—1895 թվականներին։ Այժմ կտավը ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում ։
Քույր քաղաքներ
= Պատկերասրահ ==
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆինմարք ֆյուլքեյի կոմունաներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի շրջաններ
Ալեքսանդրո-Շուլտինո
Ալեքսանդրո-Շուլտինո (Олександро-Шультине), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսանդրո-Շուլտինո գյուղում բնակվում էր 195 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1767 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Անադոլուհիսար
Անատոլիական ամրոց (Անադոլուհիսար) (Anadoluhisarı, Anadolu Hisarı), օսմանյան պալատ, որը գտնվում է Ստամբուլում` Բոսֆորի աջ ափին։ Անադոլուհիսարը համարվում է Ստամբուլի ամենահին թուրքական ճարտարապետական կառույցը։ Պալատից հյուսիս գտնվում է Սուլթան Մեհմեդ Ֆաթիհի կամուրջը։ Անադոլուհիսարի դիմաց` Բոսֆորի հակադիր ափին է գտնվում օսմանյան Ռումելիհիսար ամրոցը։ Անադոլուհիսարը զբաղեցնում է ավելի քան 7,000 մ² տարածք։
Պատմություն
Անադոլուհիսարը կառուցվել է Բոսֆորի ասիական ափին` Բայազիդ I սուլթանի հրամանով 1393 թվականին ։ Բայազիդը այն կառուցել էր տվել հին հունական աստված Ուրանոսի տաճարի տեղում։ Կառուցվել է Կոստանդնուպոլսի գրավումը ապահովելու նպատակով։ Պալատը կառուցվել է Բոսֆորի ամենանեղ մասում, որտեղ նեղուցի լայնությունը կազմում է 660 մետր։ Ավելի ուշ, 1452 թվականին Անադոլուհիսարի դիմաց Բոսֆորի հակադիր ափին կառուցվել է Ռումելիհիսար ամրոցը, ինչից հետո նեղուցը սկսեց ամբողջովին վերահսկվել Օսմանյան կայսրության կողմից։
Անատոլիական ամրոցը կիրառվել է որպես դիտակետ։ Նրա բարձրությունը կազմում է 25 մետր։ Ավելի ուշ ամրոցը վերանորոգվել է Մեհմեդ II սուլթանի կողմից։ Կոստանդնուպոլսի անկումից հետո Անադոլուհիսարը ծառայել է որպես բանտ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի թանգարաններ Կատեգորիա:Բոսֆոր Կատեգորիա:Թուրքիայի ամրոցներ Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Բուրատինո
Բուրատինո (burattino – փայտե տիկնիկ), Ալեքսեյ Տոլստոյի «Ոսկե բանալի կամ Բուրատինոյի արկածները» հեքիաթի և համանուն մուլտֆիլմերի գլխավոր հերոսը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բուրատինո Կատեգորիա:Մանկական գրականության կերպարներ
Հովսեփյան
Հովսեփյան՝ հայկական ազգանուն է, ստեղծվել է Հովսեփ անունով։ Հանդիպում է նաև ազգանվան Օսիպյան տարբերակը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Պեզճյան մայր վարժարան
Պեզճյան մայր վարժարան, մինչև 1830 թվականը՝ Գումգափուի մայր վարժարան, միջնակարգ (երկրորդական) դպրոց, հիմնել է Հովհաննես Կոլոտ Բաղիշեցի պատրիարքը 1715 թվականին՝ Կ. Պոլսի Սկյուտար թաղամասում։ Մինչև 1741 թվականը կոչվել է Ընծայարան։ Նպատակն էր պատրաստել եկեղեցու սպասավորներ, ուսուցիչներ։ Ունեցել է բարձրագույնի ծրագիր, կրոնին ու հայագիտական առարկաներին զուգընթաց դասավանդվել են «Յոթ ազատ արվեստներ», հունարեն, լատիներեն։ Վարժարանում թարգմանվել է գիտական, փիլիսոփայական, աստվածաբանական գրականություն։ Աստվածաբանական առարկաներից բացի, աշակերտները սովորել են հայոց լեզու, հայ ժողովրդի պատմություն, բանահյուսություն, ճարտասանություն, օտար լեզուներ, բնական գիտություններ։ Ուսանելու էին գափս Հայաստանի տարբեր վայրերից։ Շրջանավարտներից շատերը դարձել են կրոնական ու հասարակական նշանավոր գործիչներ (Հակոբ Բ Նալյան պատրիարք, Սահակ Ահագին Կեգեցի՝ ոչ պաշտոնական Ամենայն հայոց կաթողիկոսը 1756-1759 թվականներին, Սամուել Երզնկացի և ուրիշներ)։ 1741 թվականին Հակոբ Բ Նալյան պատրիարքը դպրոցը փոխադրել է Գումգափու՝ պատրիարքարանին կից և վերանվանել Մայր դպրատուն։ Հրավիրվել են նոր դասատուներ, լրացվել ու հաստատվել է վարժարանի կանոնադրությունը (արգելվել են ֆիզիկական պատիժները, սահմանվել աշակերտների և ուսուցիչների իրավունքներն ու պարտականությունները)։ Վարժարանի գրադարանը հարստացվել է հին ձեռագրերով ու մասնագիտական գրականությամբ։
1790 թվականին Միրիճանյան ամիրան Մայր դպրատանը հիմնադրել է տպարան։ 1826 թվականի հրդեհի հետևանքով այրվել են Ստամբուլի պատրիարքարանը, եկեղեցին ու Մայր դպրատունը։ Շենքերը վերակառուցելու արտոնություն է ստացել Պեզճյան Հարություն ամիրան։ 1830 թվականին, շինարարությունն ավարտելուց հետո, վարժարանը վերանվանվել է Պեզճյան մայր վարժարան։ Վերջինս պահպանել և շարունակել է Գումգափուի մայր վարժարանի ավանդույթները։ Ունեցել է 3 բաժին՝ աղքատ երեխաների դպրատուն, դպրության վարժոց, երաժշտանոց։ Վարժարանին կից բացվել է նաև ընծայարան՝ հոգևորականներ պատրաստելու համար։ Վարժարանը մեծ դեր է կատարել տարբեր մասնագիտությունների գծով ուսուցչական կադրեր պատրաստելու գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվել հայ և եվրոպական ձայնագրության ուսուցմանը։ 1840 թվականին վարժարանին կից բացվել է Լուսավորչական աղջկաց դպրոցը։ 1846 թվականին ստեղծվել է Ընթերցասիրաց ընկերությունը՝ կազմված Պեզճյան մայր վարժարանի շրջանավարտներից։ Վարժարանի ուսուցիչների (Հ. Ոսկան, Մ. Աղաթոն, Կ. Ութուճյան և ուրիշներ) ջանքերով ստեղծվել է մատենադարան (շուրջ 1000 ձեռագիր ու մատյան)։ 1858-1859 թվականի տարեշրջանում վարժարանն ունեցել է 264 աշակերտ, 20-րդ դարի սկզբին դարձել է երկսեռ։ Ներկայումս (2003) գործում է միջնակարգ դպրոցի ծրագրով, դասավանդվում են հայոց լեզու և կրոն, մնացած բոլոր առարկաների ուսուցումը թուրքերեն է։ Տարբեր ժամանակներում վարժարանում դասավանդել են Ղ. Աբրահամյանը, Գասպար դպիրը, Հ. Թոդյանը, Մ Չերազը, Հ. Հինդլյանը և ուրիշներ։
Կատեգորիա:Նոր շրջանի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Նորագույն շրջանի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական դպրոցներ
KFC
«Քեյ Էֆ Սի» (KFC, լրիվ անվանում՝ «Kentucky Fried Chicken» [թարգ.՝ Կենտուկյան տապակած հավ]), արագ սննդի ամերիկյան անդրազգային ցանց։ Մասնագիտացված է տապակած հավամսով ուտեստների, սենդվիչների, բուրգերների և այլ ճաշատեսակների մատուցման մեջ։ Գրանցած վաճառքի ծավալներով համարվում է երկրորդ խոշորագույն ռեստորանային ցանցն աշխարհում՝ զիջելով արագ սննդի արդյունաբերության առաջատար «ՄաքԴոնալդսին»։ 2013 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ ցանցն ունի 18 875 սննդի կետեր աշխարհի 118 երկրում։ «Pizza Hut» և «Taco Bell» ցանցերի հետ համատեղ հանդիսանում է «Yum! Brands» ռեստորանային ընկերության ստորաբաժանումը։