cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կազանի որբը
Սյուժե
Նաստայն թերթում հրապարակում է մոր նամակը, որին արձագանքում են միանգամից երեք հոգի՝ թոշակի անցած կրկեսային աճպարարը, պաշտոնաթող օդաչու տիեզերագնացը և սեյների կոկը։ Նրանք բոլորը գալիս են իրենց ենթադրյալ դստեր տուն դեկտեմբերի 31-ին՝ Ամանորի նախօրեին։ Նրանցից յուրաքանչյուրը անկեղծորեն հավատում է, որ ինքն է Նաստյայի հայրը։ Նրանց միջև նույնիսկ բախում է տեղի ունենում։ Նաստյայի փեսացուն՝ Կոլյան, առաջարկում է հյուրերին ցույց տալ Գալինայի լուսանկարը։ Բայց Նաստյան, չցանկանալով վշտացնել իրեն համակրելի դարձած մարդկանց, խաբում է, թե Կոլյան լուսանկարը տարել է շրջկենտրոնում գտնվող ֆոտոատելիե։ Նրա ակնարկը չհասկանալով՝ Կոլյան իր Տ-150 տրակտորով ուևորվում է շրջկենտրոն, բայց ճանապարհին հասկանում է, թե ինչի մասին էր խոսքը, վերադառնում է հարբած՝ իր հետ բերելով արմատից պոկված մեծ եղևնի և ծերունիներին մեղադրում է շահադիտական մտադրություններ ունենալու մեջ։ Նեղացած Նաստյան Կոլյային ուղարկում է սթափվելու և եղևնին նորից իր տեղում տնկելու։
Հյուրերը պարզում են, որ իրենց պատմություններում բացարձակապես ամեն ինչ համընկնում է, բացի հանդիպման վայրից։ Նրանցից յուրաքանչյուրը 1969 թվականի ամռանը հանգստացել է Սև ծովի ափին գտնվող «Солнечный» հանգստյան տանը, որտեղ ծանոթացել է Գալյա անունով մի աղջկա հետ։ Սակայն նրանցից մեկը եղել է Յալթայում, մյուսը՝ Սոչիում, իսկ երրորդը՝ Գագրայում։ Չցանկանալով վիրավորել միմյանց՝ տղամարդիկ Նաստյայից գաղտնի պայմանավորվում են այլևս չվիճել, դադարեցնում են հայրության մասին վեճերը, և բոլորը միասին սկսում են պատրաստվել տոնին։ Աճպարար Պավելը զարդարում է տոնածառն ու տունը, տիեզերագնաց Պավելը վերանորոգում է հեռուստացույցը և երկաթե տարայից պատրաստում արբանյակային ալեհավաք, իսկ խոհարար Պավելը պատրաստում է ուտելիք տոնական սեղանի համար։
Սթափված Կոլյան, չնայած ուժեղ քամուն, կատարում է Նաստյայի հանձնարարություն և վերադառնում է հենց հեռուստացույցով ամանորյա ղողանջների հաղորդման ժամանակ։ Կոլյայի մարմինը շփում են օղով, որպեսզի նա չհիվանդանա։ Հինգով դիմավորում են Նոր տարին, տանգո են պարում, ժառանգական նշաններ են բացահայտում ձեռքի տակ եղած միջոցներով, իմանում են, որ Նաստյան հղի է, և երևակայական տիեզերանավով մեկնում են թռիչքի։ Գիշերը ծերունիները երազում տեսնում են, թե ինչպես են իրենք երեքով ձուկ որսում լճակի ափին՝ Կոլյայի տնկած եղևնու ներքո և հսկում իրենց թոռանը՝ Պավլիկին։ Առավոտյան ծերերն, այնուամենայնիվ, հերթով գտնում են ալբոմը և հասկանում, որ իրենցից յուրաքանչյուրը երիտասարդ տարիքում սիրահարված է եղել ուրիշ Գալյայի։ Առանց հրաժեշտ տալու՝ նրանք հեռանում են Նաստյայի տնից և նստում գնացք՝ պատահաբար հայտնվելով նույն կուպեում։
Բայց Նաստյա հասնում է նրանց հետևից և համոզում է մնալ, մինչև Կոլյան տրակտորով փակել էր ճանապարհը, քանի որ թեկուզ ոչ արյունակից, բայց նրանք արդեն դարձել էին հարազատ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամանորյա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Արթիկ
Արթիկ, քաղաք Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզում։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Արթիկ քաղաքի տարածքն ու շրջակայքը հարուստ են պատմամշակութային հուշարձաններով։ 2004 թվականի դրությամբ պետության կողմից պաշպանվող հուշարձանների ցանկում ընդգրկվել է Արթիկի թվով 40 անուն հուշարձան, որոնք ստացել են հանրապետական և տեղական նշանակության կարգավիճակ ։
Բնակչություն
Նախնիները 1829-1830 թվականներին ներգաղթել են Կարսից և Կարինից։
Արթիկի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Հարուստ է հրաբխային ծագում ունեցող շինանյութերով (տուֆ, պեմզա, բազալտ, խարամ), այդ իսկ նպատակով քաղաքում գործում են «Արթիկտուֆ» կոմբինատը, որը հիմնադրվել է 1927 թվականին և արդյունաբերական այլ ձեռնարկություններ։ Տնտեսության կարևոր ճյուղերից է նաև գյուղատնտեսությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արթիկ Կատեգորիա:1939 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:1939 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ղափուղայա
Ղափուղայա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Չարշամբայի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Էռեբրու
Էռեբրու (Örebro ․ |əːr|ə|ˈ|b|r|uː ,․ ), քաղաք Շվեդիայում՝ պատմական Ներկե մարզում։ Նույնանուն լենի/շրջանի և համայնքի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է Ներկե դաշտավայրում՝ Ելմարեն լճի արևմտյան ծայրակետի մերձակայքում, Սվարտեն գետի ափին։ Զբաղեցնում է 1․380,11 քառակուսի կիլոմետր տարածք ։ Բնակչության թվաքանակը 2020 թվականի տվյալներով եղել է 126 604 ․ այդ ցուցանիշով Շվեդիայի բնակավայրերի ցանկում զբաղեցնում է վեցերորդ տեղը։ Հիմնադրվել է 1200 թվականին, քաղաքի կարգավիճակ ստացել 1404 թվականին։
Երկրի տրանսպորտային և առևտրային խոշոր կենտրոններից է․ ունի օդանավակայան, երկաթուղային կայարան, մի շարք խոշոր հանրախանութներ։ Այստեղ է գտնվում Միջին Շվեդիայի ամենամեծ համալսարանը՝ առընթեր գործող ընդարձակ հիվանդանոցով։ Քաղաքը ճանաչված է նաև միջնադարյան ամրոցով ու Գուստավսվիկ ջրաշխարհով, որ ամենաընդարձակն է Սկանդինավյան երկրներում։
Ստուգաբանություն
Բնակավայրի վրա տարածվել է Սվարտեն գետի կամրջի անվանումը և նշանակում է գլաքարե կամուրջ (Öre- - գլաքար, bro - կամուրջ) ։
Կլիմա
Կլիման տարին տարվա վրա տարբերվում է․ օրինակ՝ 2010 թվականի դեկտեմբերը բավականին ցուրտ էր, օդի օրական միջին ջերմաստիճանը՝ -9 C, մինչդեռ 2006 թվականի դեկտեմբերին օդի միջին ջերմաստիճանը եղել է 4.3 C ։ Ըստ կատարված գրանցումների՝ ամենատաք ամիսը եղել է 2018 թվականի հուլիսը՝ 21.8 C միջին ջերմաստիճանով, ամենացուրտը՝ 1987 թվականի հունվարը՝ -12.8 C միջին ջերմաստիճանով  ։ Ընդ որում՝ ձմռան ամիսները հաճախ անցնում են առանց ձնածածկույթի, ինչը բացառիկ է 59-րդ զուգահեռականից հյուսիս ընկած տարածքի համար։ Ամենաբարձր ջերմաստիճանը գրանցվել է 1975 թվականի օգոստոսի 7-ին՝ 36 C, որը չափազանց բարձր է հյուսիսային լայնության համար։ 21-րդ դարում ամենաբարձր ջերմաստիճանը գրանցվել է 2018 թվականի օգոստոսի 8-ին՝ 33.9 C ։ Ամենացածր ջերմաստիճանը գրանցվել է 1966 թվականի փետրվարին՝ -30 C ։ Ըստ Շվեդիայի օդերևութաբանական և ջրագրական ինստիտուտի վիճակագրական տվյալների՝ 2010-ական թվականներին գրանցվել են մի քանի ամիսների՝ մարտի, մայիսի, հուլիսի, հոկտեմբերի ռեկորդային բարձր և դեկտեմբերի ռեկորդային ցածր ջերմաստիճաններ ։ Խոնավությունը բարձր է տարվա մեծ մասի ընթացքում, համեմատաբար ցածր՝ ամռան ամիսներին։ Չնայած դրան՝ ամառն ամենատեղումնառատն է , որը հետևանք է մայրցամաքային տաք ու սառը հոսանքների բախումների։ 2010 թվականին ձմեռային արևադարձի ընթացքում արձանագրվել է 13.1 C միջին ջերմաստիճան, որը չափազանց բարձր է ներցամաքային տարածքների համար արևի ցածր դիրքի շրջանում ։
Տեսարժան վայրեր
Էռեբրուի հին քաղաքամասում՝ Wadköping-ում, որ ձգվում է Սվարտեն (Սև հոսք) գետի ափերի երկայնքով, պահպանվել են 18-րդ և 19-րդ դարերի փայտաշեն կառույցներ, որոնցից մի քանիսում գործում են թանգարաններ, պատկերասրահներ։
Մշակույթ
Էռեբրուում Բաց արվեստ խորագրով 2008, 2009, 2011 և 2013 թվականներին կազմակերպվել են գեղարվեստական ցուցահանդեսներ։ 2013 թվականին ցուցադրվել են շվեդ և արտասահմանյան 90 արվեստագետների աշխատանքներ ։ 2015 թվականի ամռանը կայացել է Բաց արվեստի հինգերորդ ցուցահանդեսը ։
Էռեբրուի համալսարանը Շվեդիայի ամենաերիտասարդ բարձրագույն ուսումնական հաստատություններից է, բացվել է 1999 թվականին, högskola-ի՝ համալսարանական քոլեջի հիմքի վրա։ Ներկայումս ունի շուրջ 16․000 ուսանող, 1․100 աշխատող։ Իր վարկանիշով տեղ է զբաղեցնում աշխարհի լավագույն բուհերի ցանկում՝ 351–400 միջակայքում, իսկ աշխարհի լավագույն երիտասարդ բուհերի հարյուրյակում 2018 թվականին գրավել է 62-րդ տեղը ։
Գուստավսվիկ ջրաշխարհը, որ ամենաընդարձակն է հյուսիսային երկրներում, ընկած է քաղաքի կենտրոնից ընդամենը մեկ կիլոմետր հեռավորության վրա, տարեկան ունենում է 700․000-ից ավելի այցելու, զբոսաշրջային և ժամանցային ամենասիրված վայրերից է Շվեդիայում․ ժողովրդականության տեսակետից զիջում է միայն Լիզեբերգին, Գրյոնա Լունդին և Սկանսենին։ Ամռանը բազմաթիվ այցելուներ է ունենում նաև Կառլսլունդ դաստակերտը։
Քույր քաղաքներ
Էռեբրուի քույր քաղաքներն են ՝
Ռոսիսկայա Բուդա
Ռոսիսկայա Բուդա (Російська Буда), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոսիսկայա Բուդա գյուղում բնակվում էր 43 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,447 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 96,2 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սամպատ Պալ Դևի
Սամպատ Փալ (Sampat Pal Devi, ), հնդիկ հասարակական ակտիվիստ է Հյուսիսային Հնդկաստանի Ուտար Պրադեշ նահանգի Բունդելխանդ շրջանից ։ Նա, որը Ուտար Պրադեշում գտնվող «Գուլաբի ավազակախմբի» սոցիալական կազմակերպության հիմնադիրն է, որն աշխատում է կանանց բարեկեցության և հզորացման համար ։ Նա Colors TV- ի «Մեծ Բոս 6» ռեալիթի շոուի մասնակից է եղել ։
Նախապատմություն
Սամպատ Պալը «Գուլաբի ավազակախումբը» հիմնադրել է կանանց իրավունքների պաշտպանության գործին առաջ մղելու համար ։ Այն վերածվել է կազմակերպված կանանց շարժման, որի անդամները մոտավորապես 270,000 հոգի են, որոնք տարածված էին Ուտար Պրադեշի մի քանի շրջաններում։ Կանայք հագնում են վարդագույն (գուլաբի) սարիներ և զինվում են բամբուկե փայտերով, որոնք օգտագործում են ամեն անգամ, երբ հանդիպում են բռնի դիմադրության ։
Պալը նկարագրել է իր վաղ կյանքը ինքնակենսագրականում, որը գրել է ֆրանսիացի լրագրող Անն Բերտոյի համագործակցությամբ ։ Ըստ BBC-ի զեկույցի՝ Բանդա թաղամասը «խիստ կաստային, ֆեոդալիստական և տղամարդկանց գերակշռող հասարակություն է։ Օժիտի պահանջները և ընտանեկան և սեռական բռնությունները սովորական են։ Տեղացիներն ասում են, որ զարմանալի չէ, որ աղքատության, խտրականության և շովինիզմի այս մթնոլորտում գոյացել է կանանց զգոն խումբ» ։
2014 թվականի մարտի 2-ին Փալը ազատվեցլ է Գուլաբի խմբավորման ղեկավարի պաշտոնից՝ ֆինանսական անճշտությունների մեղադրանքների և իր անձնական շահերը խմբի շահերից առաջ դասելու պատճառով ։
Վաչե Հովեյան
Վաչե Հովիկի Հովեյան, հայ ալտահար, արվեստագիտության թեկնածու (2007)։ Հայ կոմպոզիտոր Վարդ Մանուկյանի որդին։
Կենսագրություն
Վաչե Հովեյանը ծնվել է 1982 թվականի մարտի 31-ին Երևանում։ Սովորել է Նյու Յորքի «Մաննես» բարձրագույն երաժշտական քոլեջում (1999–2001)։ 2002 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան։ 2004 թվականին վերահիմնադրել է Ա. Խաչատրյանի անվան լարային քառյակը (նաև ալտահարը և գեղարվեստական ղեկավարը)։ 2006 թվականին սկսել է դասավանդել ԵՊԿ-ում (դոցենտ՝ 2007 թվականից)։ 2013-1915 թվականներին եղել է ՀՀ մշակույթի նախարարի խորհրդական, 2015-2018 թվականներին՝ Կամերային երաժշտության կենտրոնի տնօրեն։ Դասեր է առել Ք. Քաշքաշյանից, Ն. Մադոյանից, Պ. Ցուկերմանից, Մ. Թրիից և Յ. Բաշմետից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ալտահարներ
Սվետլանա Լյապինա
Սվետլանա Լյապինա (Светлана Евгеньевна Ляпина, ), խորհրդային գեղասահորդուհի, հանդես է եկել պարեր սառույցի վրա ձևում։ Միջազգային կարգի ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ, աշխարհի պատանեկան առաջնության կրկնակի մեդալակիր, 1989 թվականի Գեղասահքի ԽՍՀՄ գավաթի հաղթող (Գեորգի Սուրի հետ)։ Սպորտային կարիերայի ավարտից հետո աշխատում է որպես մարզիչ՝ պարեր սառույցի վրա մարզաձևում։
Սպորտային կարիերա
Սվետլանա Լյապինա/Գեորգի Սուր զույգը մարզվում էր Սվետլանա Ալեքսեևայի և Տատյանա Տարասովայի ղեկավարությամբ։ 1982 և 1983 թվականներին զույգը «Олимпийские надежды» համամիութենական տուրում զբաղեցրել է մրցանակային տեղեր, իսկ 1983 թվականին ԽՍՀՄ պատանեկան առաջնությանը չորրորդն էին ։ Հաջորդ երկու տարիներին հաջողությամբ մասնակցել են աշխարհի պատանեկան առաջնությանը, 1983 թվականին Սապորոյում զբաղեցրել են երրորդ հորիզոնականը, իսկ 1984 թվականին Կոլորադո Սպրինգսում՝ չորրորդ հորիզոնականը։ 1986 և 1988 թվականներին ԽՍՀՄ առաջնություններում մրցանակային պատվանդանի հարթակին զույգին կանգնել չհաջողվեց. երկու անգամ բարձրացան միայն միչև հինգերորդ հորիզոնական։ Այդ ժամանակահատվածում զույգի լավագույն արդյունքները 1986 թվականին Nebelhorn Trophy-ում, 1987 թվականին՝ NHK Trophy-ում և 1988 թվականին Skate America-ում երկրորդ հորիզոնականներն էին։ Մրցանակային պատվանդանի ամենաբարձր հարթակին զույգին հաջողվեց բարձրանալ 1989 թվականի ԽՍՀՄ գավաթի առաջնությանը ։
Ազգային հավաքականի բարձր մրցակցության պատճառով գավաթը նվաճելուց հետո զույգը անցավ պրոֆեսիոնալ գեղասահքի ։ 1990 թվականին Ամերիկա կատարած իրենց ուղևորությունից հետո Սուրը մնաց ԱՄՆ-ում, իսկ Լյապինը վերադարձավ ԽՍՀՄ, և դրանից հետո զույգը բաժանվեց ։
Մարզչական կարիերա
1989 թվականին Լյապինան ավարտել է Ռուսաստանի ​​ֆիզիկական կուլտուրայի, սպորտի, երիտասարդության և զբոսաշրջության պետական ​​համալսարանը։ Հյուրախաղերի ժամանակ նա ծանոթացել է Ֆրանցիսկո Գուրեյրոյի հետ, ում հետ էլ ամուսնացել է։ Ընտանիքը տեղափոխվել է Ավստրալիա։ Այստեղ Լյապինան աշխատել է որպես մարզիչՙ Նրա ղեկավարությամբ Պորշա Ռիգբի/Ֆրենսիս Ռիգբի (անգլ.՝ Francis Rigby) 2000 և 2001 թվականներին երկու անգամ դարձել են ազգային չեմպիոններ ։ Իր իսկ օրինակով սպորտային պարեր սառույցի վրա մարզաձևով սկսել է զբաղվել որդին՝ Ջոնաթան Գուրեյրոն ։ Նա աշխարհի պատանեկան առաջնության հաղթող է, իսկ հետո մարզչական աշխատանքում օգնել է մորը ։ 2005 թվականին վերադարձել է Մոսկվա։ № 85 մանկապատանեկան մարզադպրոցի «Синяя птица» պարեր սառույցի վրա մարզաձևի Սվետլանա Ալեքսեևայի խմբում ստացել է մարզչի աշխատանք։ 2009 թվականից ստացել է ինքնուրույն աշխատանք՝ տեղափոխվելով «Մեդվեդկովո» թիվ 2 մարզադպրոց։
Սվետլանա Լյապինայի սաներից են Դարյա Մորոզովան և Միխայիլ Ժիրնովը, Յուլյա Դոլգիխը և Ալեքսանդր Պրաչանովը , Անաստասիա Վորոնկովան և Նիկիտա Տրուշկովը , Անաստասիա Օրտիկովան և Իգոր Սապոժնիկովը ու շատ ուրիշներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս գեղասահորդներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ
Զամոշե (գյուղ, Խիսլավիչսկի շրջան)
Զամոշե (Замошье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի բնակավայրեր
(4374) Տադամորի
(4374) Տադամորի (Tadamori), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի հունվարի 31-ին Կենձո Սուզուկիի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Տոյոտայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,222889 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8427 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,603 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1210,53 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,297391 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,85° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կենձո Սուզուկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Քամբերլենդ շրջան (Մեն)
Քամբերլենդ շրջան (Cumberland County), ԱՄՆ Մեն նահանգի 16 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3.152 կմ² է, բնակչությունը՝ 281.674 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փորտլենդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1761 թ.։
Հաստլիկն ու նիհարը (պատմվածք)
«Հաստլիկն ու նիհարը» (Толстый и тонкий), Անտոն Պավլովիչ Չեխովի հումորային պատմվածքը` գրված 1883 թվականին։ Առաջին անգամ հրապարակվել է 1883 թվականի հոկտեմբերի 1-ին Օսկոլկի հումորային ամսագրում։
Ստեղծման պատմություն
«Հաստլիկն ու նիհարը» պատմվածքի սյուժեն նախնական խմբագրմամբ հիմնված է եղել անեկդոտի վրա, իսկ գործող անձանց միջև հակամարտությունը պատահականորեն է առաջացել, «նիհար»-ի ակամա սխալ քայլի պատճառով ։
1886 թվականի խմբագրումը տեքստային առումով մոտ էր 1883 թվականի խմբագրմանը, որոշակի փոխությունները էականորեն փոխել են պատմության իմաստը։ Հեռացվել է ծառայողական ենթակայության շարժառիթը. «Նիհարը» այժմ սողում էր «հաստլիկի» դիմաց առանց որևէ գործնական պահանջի՝ «ըստ ռեֆլեքսի»։ Պատմվածքը ստացավ ավելի մեծ երգիծական կտրուկություն և ընդհանրություն ։
Սյուժե
Նիկոլաևսկայա երկաթուղային կայարանում հանդիպեցին երկու հին ընկերներ։ Նրանցից մեկը «հաստլիկ» էր, մյուսը՝ «նիհար»։ Նիհար ընկերը՝ Պորֆիրին, կնոջ՝ Լուիզայի և որդու՝ Նաֆանաիլի հետ նոր է դուրս եկել գնացքից։ Հաստլիկ ընկերը՝ Միշան, ճանաչելով նիհարին, անմիջապես ողջունեց նրան։ Ընկերները զրույցի բռնվեցին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:1883 պատմվածքներ Կատեգորիա:Պատմվածքներ Կատեգորիա:Անտոն Չեխով Կատեգորիա:19-րդ դարի գրականություն
Մեծ Սիմեժ
Մեծ Սիմեժ  (Большая Симеж), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Էրգա գետի ձախ ափին՝ 67 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Մեզեն գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Մեզեն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ադաթլու (գյուղ)
Ադաթլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում` գավառի արևելյան կողմում, Արաքսի աջակողմյան վտակ Կարասուի միջին հոսանքի շրջանում։
Գյուղի մոտ կան ընդարձակ ճահիճներ։
1906 թ.-ին ուներ 160 քուրդ բնակիչ։ Բնակչությունն զբաղվում էր անասնապահությամբ ։
Շավարշ Նարդունի
Շավարշ Նարդունի (Այվազյան, ), գրող, հրատարակիչ-խմբագիր։
Կենսագրություն
Նարդունին հանդես է եկել նաև Վահրամ Սևունի գրական կեղծանունով։
Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Հայկական էսքիզներ (վիպակ-էսսե)
«Հայկական էսքիզներ», Վարդգես Պետրոսյանի վիպակ-էսսեն, որը գրվել է 1965- 1978 թվականներին։
Վիպակ-էսսեի Ա և Բ մասերը 1973 թվականին լույս են տեսել «Դեղատուն Անի» գրքում, իսկ 1978 թվականին Մոսկվայում լույս է տեսել ռուսերեն թարգմանությունը՝ Ա, Բ և Գ մասերով։ Ամբողջական տեսքով «էսքիզները» հայերեն առաջին անգամ լույս են տեսնում 1980 թվականին` «Սովետական գրող» հրատարակչության կողմից։
«Հայկական էսքիզներ»-ի համար 1979 թվականին Վարդգես Պետրոսյանն արժանանում է ՀՍՍՀ Պետական մրցանակի։
Բովանդակություն
Հեղինակը վիպակ-էսսեն գրել է Սովետական Հայաստանի և սփյուռքահայության կյանքի ու պատմության իմաստավորման տեսանկյունից։ Ամբողջ ընթացքում ամփոփելով հիշողությունների կծիկը, Վարդգես Պետրոսյանը փորձել է ամբողջովին ներկայացնել Հայաստանը։
Վիպակ-էսսեն սկսվում է Վահան Տերյանի «Օ՜, հայրենիք, դառն ու անուշ» խոսքերով։ Հեղինակն ասում է, որ Հայաստանը պատահաբար են Հայաստան կոչել, որովհետև այն Քարաստան է։ Հաճախ է հանդիպում իր և իր ընկեր Ռուբենի խոսակցությունները։ Ռուբենին ներկայացնում է որպես շատախոս և կատակասեր մարդ։
Հայաստանը Վարդգես Պետրոսյանը ներկայացնում է նաև սփյուռքահայության ապրումների միջոցով։ Ներկայացնում է տարբեր հայերի հետ իր ունեցած հանդիպումներից պատմություններ, մեջբերումներ անում նրանց խոսքերից, ինչպես, օրինակ, հիշում է 1963 թվականին Բեյրութում ապրող Վահան Պասկալյանին և մեջբերում նրա հետևյա խոսքերը. «Հյուրանոցում անցավ կյանքս, որովհետև օտար երկիրը միշտ էլ հյուրանոց է` լավ կամ վատ, ի՞նչ նշանակություն ունի։ Իսկ ապրելու համար մարդուն տուն է հարկավոր, ես ուշ հասկացա»։ Անդրադառնում է գերեզմաններին, հատկապես Կոմիտասի գերեզմանին։ Գրում է, որ հաճախ է այցելում Կոմիտասի գերեզմանին և պատմում նրան հայերից, չի պատմում այն հայի մասին, ով լքում է իր տունը, այլ այն հայի, ով 50 տարի անց այցելում է իր ծննդավայր՝ Վան։
Ինքը՝ Վարդգես Պետրոսյանը գիրքը նկարագրում է այսպես. «Այս գիրքը` ապրած-չապրած ժամանակներին վերադառնալու մոտենալու-հեռանալու ճիգերից գոյացած խճանկար է, անընդհատ մի ճանապարհ՝ վերելքներով ու վայրէջքներով... Դնե՞լ վերջակետ այս գրքին... Չգիտեմ»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վարդգես Պետրոսյանի ստեղծագործություներ Կատեգորիա:1980 գրքեր Կատեգորիա:Վիպակներ
Կաստիլյեխա դե Գուսման
Կաստիլյեխա դե Գուսման (Castilleja de Guzmán), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Սևիլյա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 2 կմ2։ Բնակչությունը՝ 2846 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 7 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սևիլյա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
(4375) Կիյոմորի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,292826 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0518 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5339 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1268,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,283888 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,86° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ցունեո Նիջիմայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պաուստովո
Պաուստովո (Паустово), գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Վյազնիկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1140 մարդ։
Կամո Բալասանյան
Կամո Բալասանյան, (սեպտեմբերի 16, 1965, գյուղ Սպիտակաշեն, Մարտունու շրջան, ԼՂԻՄ, ԱԽՍՀ, ԽՍՀՄ) - հոկտեմբերի 7, 1994, Մարտունի), ազատամարտիկ, հրամանատար։ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն Պաշտպանության բանակի կապիտան (1993)։ 1984-1987 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված Ուժերում։ 1988-1994 թվականներին Սպիտակաշենի կամավորական ջոկատի (հարմանատար), Պաշտպանության Բանակի ստորաբաժանումների (գումարտակի հրամանատար) կազմելում մասնակցել է Մարտունիի շրջանի գյուղերի ինքնապաշտպանական և Մարտակերտի, Ֆիզուլիի, Աղդամի և այլ շրջանների ազատագրական մարտերին։ Հետմահու պարգևատրվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Սպիտակաշենում։
Կատեգորիա:1965 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 16 ծնունդներ Կատեգորիա:1994 մահեր Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 7 մահեր Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Ռուդնյա (գյուղ, Լետիչևի շրջան)
Ռուդնյա (Рудня), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռուդնյա գյուղում բնակվում էր 344 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1646 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 208,99 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Օրանի (գյուղ, Վլադիմիր-Վոլինի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Օրանի գյուղում բնակվում էր 23 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,365 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 63,01 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1545 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հան Բո Ռիմ
Հան Բո Ռիմ (ի ծնե՝ Կիմ Բո Ռիմ, ), հարավկորեացի դերասանուհի   ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասանուհիներ
Ղոշդերե
Ղոշդերե, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Չարշամբայի գավառակում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Անդրեյ Կոտլյարևսկի
Անդրեյ Անտոնովիչ Կոտլյարևսկի, ռուս ջութակահար, ալտահար, մանկավարժ։ Հայկական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1939)։
Կենսագրություն
Անդրեյ Կոտլյարևսկին ծնվել է 1880 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Խարկովում (Ուկրաինա)։ Ավարտել է Խարկովի երաժշտական ուսումնարանը (1890-ական թվականներ)։ 1890-1922 թվականներին նվագել է Ռուսաստանի, Ուկրաինայի, Ֆինլանդիայի սիմֆոնիկ նվագախմբերում։
Ստեղծել է ուսանողական քառյակներ. երկացանկում՝ Յ. Հայդնի, Ֆ. Շուբերտի, Ա. Պ. Բորոդինի, Վ. Ա. Մոցարտի և ուրիշների կվարտետներից։ Սաներից են Ս. Խաչատրյանը, Է. Ղազարյանը, Գ. Ադամյանը, Հ. Վարդանյանը, Ս. Զաքարյանը, Հ. Թալալանը, Ռ. Ստեփանյանը, Հ. Բոգդանյանը և ուրիշներ։
Անդրեյ Կոտլյարևսկին ահացել է 1954 թվականին Յալթայում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուս ջութակահարներ
Արմեն Տեր-Մեսրոպյան
Արմեն Գրիգորի Տեր-Մեսրոպյան, հայ լուսանկարիչ, ֆոտոթղթակից, ֆոտոլրագրող։
Կենսագրություն
Արմեն Տեր-Մեսրոպյանը ծնվել է 1959 թվականի մայիսի 20-ին, Երևանում, ՀԽՍՀ վաստակավոր երկրաբան Գրիգոր Տեր-Մեսրոպյանի ընտանիքում։ Հայրը սիրում էր լուսանկարել և երեխաներին (Թադևոս, Գայանե և Արմեն) է փոխանցել այդ սերը։ Պատանի տարիքում Արմենը երազել է դերասան դառնալ, սակայն հոր նվերները՝ հետպատերազմյան շրջանի ֆոտոխցիկը և Աշոտ Առաքելյանի «Ֆոտոնկարչություն» գիրքը, փոխեցին Արմենի կյանքը։ 1978 թվականին Արմենը ստացել է հագուստի մոդելավորողի որակավորում և աշխատանքի է անցել Արզնիի «Հայճենապակի» միավորման գործարանում։ 1979 թվականին լուսանկարիչ Գագիկ Հարությունյանի հրավերով որպես լուսանկարիչ աշխատանքի է անցել Արտասահմանյան երկրների հետ մշակութային կապերի հայկական ընկերությունում։ Նույն տարում առաջին անգամ Etude Sovetik (Ֆրանսիա) ամսագրում հրատարակվում են աշխատանքներից։ 1981 թվականին «Կոմսոմոլեց» թերթում աշխատել է որպես ֆոտոլրագրող, երեք ամիս անց տեղափոխվել է «Կոմունիստ» թերթ։ 1983 թվականին Արմեն Տեր-Մեսրոպյանին հրավիրել են որպես ֆոտոլրագրող աշխատելու «Նորություններ» լրատվական գործակալության հայաստանյան մասնաճյուղում։ 1986 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա և շարունակել աշխատել «Նորություններ» լրատվական գործակալությունում։ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո (1991 թ.) ընտրել է ազատ ֆոտոլրագրողի ուղին և սկսել աշխատել արտասահմանյան պարբերականների, հիմնականում` ամսագրերի հետ՝ «Famiglia Cristiana» и «Jesus» (Իտալիա), «Focus» և«Wirtschafts Woche» (Գերմանիա) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ
Անտենային ցանցեր
Անտենային ցանցեր, անտենաների ամենատարածված դասերից մեկը, որի տարրերը կարող են լինել ինչպես թույլ ուղղված ճառագայթիչներ, այնպես էլ սուր ուղղված անտենաներ։ Անտենային ցանցերի կիրառությունը պայմանավորված է հետևյալ պատճառներով․ N տարրերից բաղկացած ցանցը թույլ է տալիս մեծացնել ուղղվածության գործողության գործակիցը, մոտավորապես N անգամ՝ միայնակ ճառագայթիչի նկատմամբ։ Նավիգացիայում, ռադիոլոկացիայում և այլ ռադիոհամակարգերում անտենային ցանցերի շնորհիվ է հնարավոր նեղացնել ճառագայթը աղբյուրի անկյունային կոորդինատների որոշման համար։ Ցանցերի կարևոր առավելություններից է անտենային ճառագայթով տարածության արագ տեսածրումը։
Դասակարգումը
Անտենային ցանցերը կարելի է դասակարգել հետևյալ հատկանիշներով՝ չափսով, ճառագայթիչների երկրաչափական տեղադրմամբ, դրանց գրգռման եղանակով, ցանցով հոսանքների ամպլիտուդա-փուլային բաշխվածությամբ։ Ճառագայթիչների տեղադրման երկրաչափությունից կախված՝ լինում են․ գծային, հարթ, օղակաձև, ուռուցիկ և տարածական անտենային ցանցեր։ Ճառագայթիչների տեղադրումը ցանցում կարող է լինել ինչպես համահեռ (էքվիդիստանտ), որոնցում հեռավորությունը ճառագայթիչների միջև հաստատուն է, և ոչ էքվիդիստանտ, որտեղ հեռավորությունը փոխվում է որոշակի օրենքով կամ պատահական ձևով։ Ըստ գրգռման ձևի տարբերվում են հաջորդաբար և զուգահեռ սնուցման ցանցեր։ Հնարավոր է նաև տարածական գրգռման եղանակը, որը անվանում են նաև օպտիկական։
Մեծ անտենային ցանցերում կիրառում են ճառագայթիչների հաջորդաբար-զուգահեռ սնուցման համակցումներ, հատկապես երբ անտենային ցանցերը բաժանվում են փոքր չափսերի ենթացանցերի։ Հաջորդաբար սնուցման դեպքում ցանցի տարրերը գրգռվում են հաջորդաբար (մեկը մյուսի ետևից), իսկ զուգահեռի դեպքում անկախ են։
Զուգահեռ սնուցման մասնակի դեպք է ցանցի սնուցման "եղևնի" տիպի սխեման։ Տարածական գրգռման դեպքւմ ցանցի տարրերը գրգռվում են առաջնային ճառագայթիրի ընկնող ալիքից։ Անտենային ցանցի սնուցման տրակտում (ֆիդերում) հնարավոր է ազդանշանի տարածական-ժամանակային մշակում։ Ցանցում փուլային բաշխվածության փոփոխությունը սնուցման տրակտում փուլաշրջիչների համակարգի օգնությամբ թույլ է տալիս կառավարել ՈՒԴ-ի մաքսիմումը։ Այդպիսի ցանցերը կոչվում են փուլավորված անտենային ցանցեր (ՓԱՑ)։ Եթե փուլավորված անտենային ցանցի յուրաքանչյուր ճառագայթիչին կամ ճառագայթիրների խմբին միացվում է հզորության ուժեղարար, գեներատոր կամ հաճախականության փոխակերպիչ, այդպիսի ցանցերը կոչվում են ակտիվ փուլավորված անտենային ցանցեր (ԱՓԱՑ)։
Ընդունիչ անտենային ցանցերը ամպլիտուդափուլային բաշխվածության ինքնակառավարումով, կախված ծանգարումային պայմանից կոչվում են ադապտիվ։ Ընդունիչ անտենային ցանցերը, որոնցում ազդանշանը մշակվում է կոհերենտ օպտիկայի մեթոդով, կոչվում է ռադիոօպտիկական։ Ընդունիչ անտենային ցանցերը, որոնցում ամբողջ մշակումը կատարվում է թվայնորեն, կորվում են ՈՒԴ-ի ձևավորման թվային սխեմայով անտենային ցանցեր։
Անտենային ցանցերը, որոնք ձևավորում են մեկ ճառագայոթղ բացվածքից մի քանի անկախ ճառագայթներ և ունեն համապատասխան թվով ելքեր, կոչվում են բազմաճառագայթային։
Տարբերում են հավասարաչափ, էքսպոնենցիալ և ցանցի կենտրոնի նկատմամբ սիմետրիկ ընկնող ամպլիտուդային բաշխվածությամբ ցանցեր՝ կախված գրգռող հոսանքների ամպլիտուդների հարաբերությունից։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Անտենաներ
Ռեյմոնդ Լինդեման
Ռեյմոնդ Լինդեման (Raymond Lindeman, ), ամերիկացի բնապահպան, էկոհամակարգերի կենսաէներգետիկայի դասական աշխատանքների հեղինակ։
Կենսագրություն
Մահացել է 1942 թվականի հունիսի 29-ին լյարդի հիվանդությունից ։
Գիտական գործունեություն
Հետազոտել է էկոհամակարգերի տրոֆիկ-դինամիկ առանձնահատկությունները ։ Կենսաբանական արդյունավետության հայեցակարգի հեղինակն է, որի հիման վրա ձևակերպել է էկոլոգիական բուրգի տրոֆիկ մակարդակների միջև էկոհամակարգում էներգիայի փոխակերպման էմպիրիկ օրինաչափությունը, որը հայտնի է որպես 10%-ի կանոն ։ Ներկայացրել է էկոհամակարգերի էներգետիկ հաշվեկշռի հաշվարկման հիմնական մեթոդները ։ Այդ ներկայացումները նա շարադրել է հոդվածում, որը 1941 թվականի աշնանը ուղարկվել է «Ecology» ամսագրի խմբագրություն, սակայն ի սկզբանե մերժվել է գրախոսներ Չենսի Ջուդեյի և Փոլ Ուելշի կողմից՝ որպես չափազանց տեսական։ 1941 թվականի դեկտեմբերին Ջորջ Հաթչինսոնի խնդրանքով հոդվածը վերանայվել է ամսագրում։ Որպես գրախոսներ հանդես եկել Վիկտոր Շելֆորդը և Ուարդ Օլլին, որոնք դրական արձագանք են տվել։ Հոդվածը հրապարակվել է 1942 թվականի հոկտեմբերին՝ Լինդեմանի մահից հետո։ Այս հրապարակումը դարձել է դասական և հայտնվել է 20-րդ դարի լավագույն ամսագրային հոդվածների երրորդ հորիզոնականում անգլերեն լեզվով, որն ամենամեծ ազդեցությունն է ունեցել կենսաբանների պատրաստման վրա ։
Հրապարակումներ
Գիտական ​​ամսագրերում 6 հրապարակման հեղինակ է․
Հիշողություն
Հաթչինսոնը Լինդեմանին անվանել է «ամենաստեղծագործ և շռայլ մտածողներից մեկը, որը երբևէ իրեն նվիրել է բնապահպանական գիտությանը»։ Լիմնոլոգիայի և օվկիանոսագիտության մասին գիտությունների ասոցիացիան Ռեյմոնդ Լինդեմանի ամենամյա մրցանակը շնորհել է գիտական աշխատանքների հեղինակներին մինչև 35 տարեկան։ 2008 թվականին «Սիդար Քրիք էկոհամակարգ» գիտական պահուստում բացվել է Ռեյմոնդ Լինդեմանի հետազոտական կենտրոնը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բնապահպաններ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանների շրջանավարտներ
Աստերիքսն ու Օբելիքսը։ Առաքելությունը՝ Կլեոպատրա
«Աստերիքսն ու Օբելիքսը։ Առաքելությունը՝ Կլեոպատրա» (Astérix & Obélix: Mission Cléopâtre), ռեժիսոր Ալեն Շաբաի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ժերար Դեպարդիեն, Քրիստեան Կլավյեն, Ժամել Դեբբուզը, Մոնիկա Բելուչին, Ալեն Շաբան, Կլոդ Ռիշը, Ժերար Դարմոնը, Էդուարդ Բաերը, Դեդոնեն, Մուս Դիուֆը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2002 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ալեն Շաբայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Իտալական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր
Ֆրանկլին շրջան (Մեն)
Ֆրանկլին շրջան (Franklin County), ԱՄՆ Մեն նահանգի 16 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 4.517 կմ² է, բնակչությունը՝ 30.768 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆարմինգտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1838 թ.։
Կատեգորիա:Մենի շրջաններ
Զմմառի ձեռագրեր
Զմմառի ձեռագրեր, Զմմառի վանքում գտնվող ձեռագրերի հավաքածու, հարուստ է հայ միջնադարյան գրական-ձեռագրական մշակույթը ներկայացնող արժեքավոր ձեռագրերով, այդ թվում գիտական և ուսումնական տարբեր ասպարեզների վերաբերող եզակի միավորներով։ Այս կարևոր ձեռագրերի ցուցակը գրվել է երկու հատորով։
Զմմառի վանքը հայ հոգևոր-մշակութային կյանքում բացառիկ տեղ է գրավումՙ իբրև հայկական ձեռագրերի կարևորագույն հավաքածու ունեցող կենտրոններից մեկը։ Այդ հանգամանքով Զմմառի վանքը իր մնայուն տեղն է ապահովել Հայաստանից դուրս գտնվող մեր մյուս նշանավոր կենտրոնների՝Երուսաղեմի Սրբոց Հակոբյանց, Վենետիկի ու Վիեննայի Մխիթարյան վանքերի շարքին։ Դա է վկայում Զմմառի վանքում գտնվող ձեռագրերի հավաքածուն, որի կազմում կան տասնյակ Շարակնոցներ՝ խազագրված և զարդանկար, Բժշկարաններ, որոնք կրում են Կիլիկյան Հայաստանի բժշկագիտական դպրոցի դրոշմը, հայ ինքնուրույն և թարգմանական գրականության հուշարձաններ։ Կան նաև ասորական, արաբական լատինական ձեռագրեր։ Մեծ արժեք ունեն եկեղեցական հայրերի դավանաբանական խնդիրների վերաբերյալ երկասիրություններն ու մեկնողական գրականության հնագույն և լավագույն օրինակները։
Երկրորդ հատոր
Երկրորդ հատորի նախաբանում նշված է, որ Անտոնյան միաբանությունը 1700 թ-ի սկզբին հաստատվել է Լիբանանում հետո տեղափոխվել է նախ Հռոմ և ապա Կոստանդնուպոլիս, Օրթաքեո իր հետ տանելով հայ ձեռագրերի հավաքածուն, որը հետզհետե ճոխանում էր միաբանների ջանքերով։ Երբ միաբանությունը՝ դարի առաջին քարորդին, դադարում է գոյություն ունենալուց ձեռագրերը հանձնվում են Զմմառի վանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո հավաքածույի 295 ձեռագրեր Կոստանդնուպոլսից Զմմառ փոխադրելուց առաջ Հովսեփ վարդապետ Սարուխանյանը դրանց համար ցանկ է կազմում, շատ կարճ տեղեկություններով։ Անտոնյան միաբանության Հ. Բարսեղ Չոտոյանի նամակից (20 նոյեմբերի 1897 թ.) իմանում ենք, որ Գրիգորիս Վ. Գալեմքեարյանն է թելադրել այդ հավաքածույի գիտական ցուցակագրությունը, որը սկսվել է բայց չի շարունակվել։ Եվ երբ Հ. Ներսես Ակինյանը 1939-1946 թթ.-ին՝ ընդհարումներով՝ Լիբանանում էր գտնվում, վերջապես հաջողվում է նրան կազմել այդ հավաքածույի հին թիվը 1-230 ձեռագրերի հորինվածքային ցուցակագրությունը։ Մնացած ցուցակագրության համար Համազասպ Ոսկյանը 1967-ին Գյուլբենկյան հիմնարկության օժանդակությամբ մեկնում է Լիբանան ցուցակագրելու այդ 65 ձեռագրերը և ուղղումներով ու հավելումներով լրացվում է Հ. Ն. Ակինյանի ցուցակը։ Նա իր բազմազբաղության պատճառով ժամանակ չէր ունենում վերախմբավորելու իր աշխատությունը, իսկ Համազասպ Ոսկյանը մտադիր էր ցուցակի ամբողջ բնագիրը մեքենագրելով՝ վերամշակել, սակայն հիվանդության և կանխահաս մահը խափանեցին իր այդ ծրագիրը։ Ուրեմն ներկայիս ցուցակը կրում է 2 հատուկ գրչադրոշմը մինչև թիվ 617 (հին թիվ 230) Հ. Ն. Ակինյանի և թիվ 618-682 (231-295) Համազասպ Ոսկյանի գրչադրոշմը։ Ինչպես վերը նշեցինք ցուցակը լույս է տեսնում իբրև Բ հատոր Մ. Քեշիշյանի «Ցուցակ հայերեն ձեռագրաց  Զմմառի  վանքի  մատենադարանի ձեռագիրներուն», Վիենն 1964: Այս պատճառով էլ հավաքածույի ձեռագրերի նոր թվարկումը սկսվում է 423-ով, իբրև շարունակություն Ա հատորի վերջին 422 թ. և ավարտվում է մինչև 682 ձեռագրի համարով։ Ցուցակի մեջ մտած չեն Անտոնյան հավաքածույի ձեռագրերից 37-ը։ Սրանցից ոմանք ըստ երևույթին Զմմառ չեն հասել որոշներն էլ այս կամ այն պատճառով անմատչելի են եղել 2 ցուցակագրող հայրերին:Այս դուրս մնացած ձեռագրերի ցանկը տրված է Բ հատորի հավելվածի մեջ, այնպես` ինչպես նկարագրել են ցուցակագրող հայրերը։ Գրքի վերջում նշված է նաև տեղանուների և անձնանուների ցանկը, որոնք կազմված են շատ համառոտ և նշանակված են միայն հեղինակների պատմական և ձեռագրերի հետ աղերս ունեցող ( գրիչ, տեր) անունները։ Բ. հատորը բաղկացած է 322 էջից։ Մատենադարանը ձեռնամուխ է եղել այդ աշխատանքին և արդեն հայտնի են գրանցված 2054 ձեռագիր, որոնք խոսուն վկաներն են մեր անցյալի, պատմության և մեր դարավոր մշակութային ժառանգության մասին։ Այժմ Զմմառի վանքում պահվում են Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմություն» նորահայտ ձեռագրի օրինակը, որի մեջ կա նաև Թովմահ Մեծոփեցու «Պատմության» մի օրինակ, փոքրածավալ երկու անտիպ ժամանակագրություն և արժեքավոր այլ բնագրեր։ Կա 17-րդ դարի ստվարածավալ մի «Հայսմավուրք», կան նաև տարբեր վայրերում գրված արժեքավոր ավետարաներ և այլ բնույթի լավ ձեռագրեր։ Հիմնական մասը 18-19-րդ դարերի ընթացքում Զմմառի միաբաների գրած ձեռագրերն են. աստվածաբանական, դավանաբանական, ծիսական ինքնուրույն և թարգմանական գործեր, դասագրքեր, քերականական և բառարանային երկեր։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայկական ձեռագրեր Կատեգորիա:Լիբանանահայ մշակույթ Կատեգորիա:Լիբանանահայ գիտություն
Հավեսի
Հավեսի (իսկական անունը՝ Թադևոս Հովհաննիսյան, ), հայ աշուղ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1831 թվականին Գյումրիում։ Ալեքսանդրապոլում աշակերտել է Մալուլին և Ղեյրաթին։ Աշուղական արվեստը կատարելագործել է Կ. Պոլսում, Իզմիրում։ Երկար ժամանակ ապրել է Էրզրումում, ապա վերադարձել է հայրենիք։ Գրել է շուրջ 200 հայերեն երգեր՝ ըստ բանասեր Ա. Մխիթարյանի, որն էլ դրանցից հավաքել է մի փունջ և Հավեսիի կենսագրականով հրատարակել «Սոխակ Հայաստանի» երգարանում (հ. 4)։
Հավեսիի մահվան թվականն անհայտ է։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ աշուղներ
Ադամն ու Եվան (փորագրություն, Դյուրեր)
Ստեղծման պատմություն
1504 թվականին Ալբրեխտ Դյուրերը ստեղծեց այս թեմայով իր առաջին աշխատանքը՝ փորագրություն պղնձի վրա։ Այդ տարիներին նկարիչը մեծապես հետաքրքրված էր մարդկային մարմնի չափերի ուսումնասիրությամբ, ինչի մասին վկայում են նրա տարբեր աշխատանքները։ Այս փորագրանկարում նկարիչն առաջին անգամ փորձել է կյանքի կոչել գեղեցկության դասական իդեալը՝ ձգտելով գտնել տղամարդու և կնոջ մարմնի իդեալական համամասնությունները։
1507 թվականին նկարեց համանուն նկարը, որն ի սկզբանե նախատեսված էր խորանի համար (խորանն այդպես էլ չավարտվեց)։
Բովանդակություն
Փորագրության սյուժեն դրախտում Ադամի ու Եվայի մասին աստվածաշնչյան դասական պատկերացումն է։ Ենթադրվում է, որ Ադամի ու Եվայի կերպարների համար նախահիմք են հանդիսացել Ապոլոն Բելվեդերսկու և Վեներա Մեդիցեսկայայի անտիկ արձանների նկարները։ Այդ արձանները մի քանի տարի առաջ հայտնաբերվել էին Հռոմի պեղումների ժամանակ։ Կերպարները գտնվում են խիտ, ստվերածածկ անտառում, որը լի է խորհրդանշական իմաստնրով։ Այսօր դրանք բավականին դժվարությամբ են վերլուծվում, սակայն այն ժամանակ մարդասեր գիտնականի համար ավելի հասկանալի էին։ Օրինակ՝ դրախտում ապրող զույգի հետ կային նաև նապաստակներ, կատուներ, ցուլ և որմզդեղն, որոնք խորհրդանշում են հումորալ տեսության մարդկային չորս խառնվածքները։ Քարայծը խորհրդանշում է աստծո աչքը, որը տեսնում է վերևից, և թութակը։
Ի տարբերություն իր մյուս փորագրանկարների՝ այստեղ Դյուրերը գրել է իր ամբողջական անունը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ալբրեխտ Դյուրերի նկարներ Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Զամոշե (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Զամոշե (Замошье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Նոթրը վուա
«Նոթրը վուա» («Notre Voix» - «Մեր ձայնը»), ազգային, մշակութային կիսամսյա հանդես։ Ֆրանսիայի հայ երիտասարդաց միության պաշտոնաթերթ ։
Պատմություն
Լույս է տեսել 1951-1998 թվականներին Փարիզում՝ ֆրանսերեն։ Խմբագիրներն են եղել Գ. Հեքիմյանը, Հ. Համբարյանը, Ռուբեն Մելիքը։
Տպագրել է «Վահագն» (հայերեն) ամսական պատկերազարդ հավելվածը։
Վարզահան վանք
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական գոյություն չունեցող վանքեր և եկեղեցիներ (Թուրքիա) Կատեգորիա:12-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Թուրքիայի ավերված շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հայ առաքելական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ավերված եկեղեցիներ
Վիլա Գուարդիա
Վիլա Գուարդիա (Villa Guardia), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 6879 մարդ, խտությունը՝ 842,59 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² տարածք 7,7։ Հեռախոսային կոդն 22079 Է, իսկ փոստային ինդեքսը 031։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Համաշխարհային պանդեմիայի ազդեցությունն էկոհամակարգի կարգավիճակի բարելավման կամ վատթարացման վրա
COVID-19 համաճարակի արդյունքում ամբողջ աշխարհում առաջացած խանգարումը հանգեցրել է շրջակա միջավայրի և կլիմայի բազմաթիվ ազդեցությունների։ Նախատեսված ճանապարհորդությունների զգալի անկումը բազմաթիվ շրջաններում հանգեցրել է օդի աղտոտման նվազեցմանը։ Չինաստանում արգելափակումները և այլ ձեռնարկումները հանգեցրել են ածխածնի արտանետումների 25 տոկոսի նվազմանը և ազոտի օքսիդների արտանետումների 50 տոկոսի կրճատմանը, ինչը Երկրային համակարգերն ուսումնասիրող գիտնականներից մեկի գնահատմամբ, հնարավոր է, որ փրկել է առնվազն 77,000 կյանք երկու ամսվա կտրվածքով։ Շրջակա միջավայրի վրա այլ դրական ազդեցությունների շարքում ներառվում են կառավարման համակարգով վերահսկվող ներդրումները` կայուն էներգետիկ անցում կատարելու և շրջակա միջավայրի պաշտպանությանն ուղղված այլ նպատակների համար, ինչպիսիք են Եվրամիության յոթնամյա 1 տրիլիոն եվրո բյուջեի առաջարկը և 750 միլիարդ եվրո վերականգնման պլանը` «Հաջորդ սերունդ ԵՄ» -ը, որն ուղղված է վերապահելու ԵՄ ծախսերի 25% -ը՝ կլիմային բարենպաստ ծախսերի համար։
Այնուամենայնիվ, համաճարակի բռնկումը նաև նպաստել է անօրինական գործողությունների կանխարգելմանը, ինչպիսիք են Ամազոնի անձրևային անտառի անտառահատումը և Աֆրիկայում որսագողությունը, խոչընդոտել է բնապահպանական դիվանագիտության ջանքերը և առաջադրել է տնտեսական այնպիսի հետևանքներ, որոնք որոշ կանխատեսումներով կդանդաղեցնեն վերականգնվող էներգիայի ստացման համար նպատակաուղղված տեխնոլոգիաներ ձեռք բերելու ներդրումները։
Նախապատմություն
Մինչև 2020 թվականը, արդյունաբերականացման դարաշրջանի սկզբից արտադրված ջերմոցային գազերի քանակի ավելացումը Երկրի վրա գլոբալ միջին ջերմաստիճանի բարձրացում առաջացրեց, որի հետևանքներն ներառում են՝ սառցադաշտերի հալումը և ծովի մակարդակի բարձրացումը  ։ Տարբեր ձևերով մարդկային գործունեությունն առաջացրեց շրջակա միջավայրի վատթարացում, մարդածին ազդեցություն։
<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[  <span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2020)">մեջբերում է պետք  ] COVID-19- ի համաճարակից առաջ, վարակի տարածման դեպքում առողջապահության մարմիններին սպասվելիք առաջադրվող միջոցների ցանկում ներառվում էին կարանտինը և սոցիալական հեռավորությունը ։
Նախքան COVID-19 համաճարակը, հետազոտողները պնդում էին, որ տնտեսական ակտիվության կրճատումը կնպաստի գլոբալ տաքացման, ինչպես նաև օդի և ծովերի աղտոտման նվազեցմանը, ինչը թույլ կտա շրջակա միջավայրը աստիճանաբար վերականգնվել։ Միջավայրի վրա նմանատիպ ազդեցությունը հետազոտվել է 14-րդ դարի Եվրասիայի և 16-րդ դարի 17-րդ դարի Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայի
նախկին համաճարակներից հետո։
Հետազոտողները և պաշտոնատար անձինք կոչ են արել նաև կենսաբազմազանության պաշտպանության միջոցների ձեռնարկումը դարձնել COVID-19-ի վերականգնման ստրատեգիայի մաս  ։
Օդի որակ
Կորոնավիրուսի բռնկման հետևանքով առաջացած ճանապարհորդության և արդյունաբերության վրա ազդեցության արդյունքում շատ տարածաշրջաններում և, ընդհանրապես, ամբողջ Երկիր մոլորակում, նկատվել է  օդի աղտոտվածության անկում ։
Օդի աղտոտվածության կրճատումը կարող է նվազեցնել ինչպես կլիմայի փոփոխությունը, այնպես էլ COVID-19 ռիսկերը բայց դեռ պարզ չէ, թե օդի աղտոտվածության որ տեսակները (առկայության դեպքում) ընդհանուր վտանգ են հանդիսանում ինչպես կլիմայի փոփոխության, այնպես էլ COVID-19- ի համար։
Էներգետիկայի և մաքուր օդի ուսումնասիրության կենտրոնից հայտնում են, որ կորոնավիրուսի տարածումը կանխարգելող մեթոդներ, ինչպիսիք են կարանտինները և ճանապարհորդության արգելքները, հանգեցրել են Չինաստանում  ածխածնի արտանետումների 25 տոկոսի կրճատմանը
Արգելափակման առաջին ամսվա ընթացքում Չինաստանը արտադրեց մոտավորապես 200  միլիոնով պակաս մետր տոննա ածխածնի երկօքսիդ, քան 2019-ի նույն ժամանակահատվածը ՝ օդային երթևեկության, նավթի վերամշակման և ածուխի սպառման նվազման պատճառով։  Երկրային համակարգերն ուսումնասիրող գիտնականներից մեկի գնահատմամբ, այս կրճատումները, հնարավոր է, որ փրկել է առնվազն 77,000 կյանք։
Այնուամենայնիվ, Սառա Լադիսլավը Ռազմավարական և միջազգային հետազոտությունների կենտրոնից պնդում է, որ արտանետումների կրճատումը տնտեսական անկման պատճառով չպետք է համարվի որպես շահեկան ՝ պնդելով, որ Չինաստանի փորձերը վերադառնալու աճի նախկին տեմպերին ՝ առևտրային պատերազմների և էներգետիկ շուկայում մատակարարման շղթայի խափանումների ընթացքում ազդեցություն կունենան շրջակա միջավայրի վատթարացման վրա։
2020 թվականի հունվարի 1-ից մինչև մարտի 11-ը ընկած ժամանակահատվածում Եվրոպական տիեզերական գործակալությունը դիտարկեց, որ Իտալիայի հյուսիսում գտնվող Պա Վոլլի շրջանում ավտոմեքենաներից, էլեկտրակայաններից և գործարաններից ազոտային օքսիդի արտանետումների զգալի անկում, ինչը համընկնում է տարածաշրջանում արգելափակումների հետ։
NASA- ն և ESA- ն իրականացնում են մոնիտորինգ, թե ինչպես են ազոտի երկօքսիդի գազերը զգալիորեն նվազել COVID-19 համաճարակի սկզբնական չինական փուլի ընթացքում։ Վիրուսի տարածման արդյունքում տնտեսական ապաակտիվացումը նպաստեց աղտոտվածության մակարդակի կտրուկ նվազեցմանը, հատկապես Չինաստանում, ինչպիսին է Ուուհանը, 25-40% -ով ։ ՆԱՍԱ-ն օգտագործում է օզոնի մոնիտորինգի գործիք (OMI) ` օզոնի շերտը և աղտոտող նյութերը վերլուծելու և դիտելու համար, ինչպիսիք են NO 2-ը, աէրոզոլները և այլն։ Այս գործիքը NASA- ին օգնեց մշակել և մեկնաբանել ամբողջ աշխարհում շրջափակման հետևանքով եկող տվյալները ։
Հիմնվելով NASA- ի գիտնականների դիտարկումներին, NO 2- ի աղտոտվածության անկումը սկսվել է Չինաստանի Վուհան քաղաքում և դանդաղորեն տարածվել աշխարհի մնացած երկրներում։ Անկումը նույնպես շատ կտրուկ էր, քանի որ վիրուսը համընկավ տարվա այն ժամանակահատվածի հետ, երբ Չինաստանում անցկացվում էին լուսնային տարվա տոնակատարությունները։  Այս փառատոնի ընթացքում գործարանները և ձեռնարկությունները փակվել էին հունվարի վերջին շաբաթվա ընթացքում ՝ լուսնային տարվա փառատոնը նշելու համար ։ Չինաստանում NO 2- ի անկումը չի հասել առողջապահական մարմինների կողմից ընդունելի համարվող  օդի որակի ստանդարտին։ Օդի այլ աղտոտող նյութեր, ինչպիսիք են աերոզոլային արտանետումները, չփոփոխվեցին ։ Չինաստանի և ԱՄՆ-ի գիտնականների համատեղ հետազոտությունը գնահատել է, որ ազոտի օքսիդների (NOx = NO + NO 2 ) արտանետումները Արևելյան Չինաստանում հունվարի 23-ից (Վուհան փականագործություն) մինչև 2020 թվականի փետրվարի 9-ը նվազել են 50% -ով ՝ համեմատած 2020 թվականի հունվարի 1-ից 22-ն ընկած ժամանակահատվածի հետ։ Այնուհետև, արտանետումներն ավելացել են 26% -ով `փետրվարի 10-ից (աշխատանքային օրվա ընթացքում) մինչև 2020 թվականի մարտի 12-ը, ինչը ցույց է տալիս հնարավոր աճող սոցիալ-տնտեսական գործունեությունը այն բանից հետո, երբ մարզերի մեծ մասը թույլ է տվել վերաբացել ֆինանսական ձեռնարկությունները։ Դեռևս չի ուսումնասիրվում, թե որն է COVID-19 կառավարման միջոցները `առավել արդյունավետ վերահսկող վիրուսի տարածումը և նվազագույն սոցիալ-տնտեսական ազդեցությունը։
Վայրի բնություն
Համաճարակի արդյունքում ձկնորսության և ձկների գների պահանջարկը նվազել է, և ամբողջ աշխարհում ձկնորսական նավատորմերը հիմնականում գործազուրկ են։ Գերմանացի գիտնական Ռայներ Ֆրոեսը (Rainer Froese) հայտարարել է, որ ձկնաբուծությունը՝ ձկնատեսակների կենսազանգվածը, կավելանա ձկնորսության կտրուկ անկման պատճառով, ինչպես նաև կանխատեսել է, որ Եվրոպական ջրերում որոշ ծովախոտի նման ձկներ կարող են կրկնապատկել իրենց կենսազանգվածը։ 2020 թվականի ապրիլի դրությամբ ջրի որակի վերականգնման նշանները հիմնականում մնում են անիրատեսական։
Քանի որ մարդիկ մնում էին տանը ՝ արգելափակման և ճանապարհորդության սահմանափակումների պատճառով, որոշ կենդանիներ հայտնաբերվել են քաղաքներում։ Ծովային կրիաները  նկատվել են, երբ տեղի էր ունենում ձվածման գործընթացը իրենց նախկին լողափերում (ինչպիսին է Բենգալայի ծոցի  ափերը) ՝ մարդու միջամտության իջեցված մակարդակի և ակնհայտ նվազած աղտոտման պատճառով։ Միացյալ Նահանգներում մարտական բախումը տեղի է ունեցել այնպիսի կենդանիների հետ, ինչպիսիք են եղջերուները, հյուսիսային եղջերուները, եղնիկների ամենահսկա ցեղատեսակը, արջը, լեռան առյուծները մարտ և ապրիլ ամիսների ընթացքում ընկել են 58% -ով։