cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հարվի Կուրցման
Ի–Սի և «Խենթուկը» (1949-1956)
1950 թվականին Ի-Սի Կոմիքս հրատարակչությունը սկսեց նրան կանոնավոր պատվերներ տալ։ Նույն գարնանը Ի-Սի Կոմիքսը սկսվեց հրատարակել Կուրցմանի հեղինակությամբ սարսափ, ֆանտաստիկ և գիտաֆանտաստիկ ծաղրանկարների Նյու Թրենդ շարքը։ Նրա եկամուտը նախորդ տարվա համեմատ կրկնապատկվեց։ 1950 թվականի վերջին նա սկսեց գրել և խմբագրել արկածային Պայքար սերիան, որը նա առաջարկեց որպես գիրք տպագրել՝ Ռոյ Քրեյնի հանրաճանաչ Նավապետ իզիի ոճով։ Սակայն Քրեյնի իդեալիստական կոմիքսների փոխարեն դրանք ռեալիստական էին, նման ռեալիստական պատմվածքներ ամերիկյան կոմիքսը դեռ չէր տեսել։ 1951 թվականի կեսերից նա սկսեց Առաջնագծի պայքար պատերազմական թեման։ Նկարազարդումները ոչ միայն անցած պատերազմի մասին էին, այլ հռոմեական և նապոլեոնական արշավանքների։ Կուրցմանը մերժեց պատերազմի իդեալականացումը, որը տարածվել էր ԱՄՆ-ում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։ Նա օրեր ու շաբաթներ էր անցկացնում Նյու Յորքի հանրային գրադարանում՝ փնտրելով իր շոշափած թեմաների իրական մանրամասները։ Նրա ուսումնասիրությունները ներառում էր հարցազրույցներ և նամակագրություն ամերիկյան զինվորների։ Իրականությունը հասկանալու համար նա փրկարար ինքնաթիռ էր նստում, և իր օգնական Ջերի ԴեՖուչիոյին ուղարկում էր սուզանավով զբոսնելու՝ դրա ձայնային էֆեկտները նկարագրելու համար։ ԴեՖուչոյի առաջին զեկույցը սուզանավից տաս բառանոց հեռագիր էր Կուրցմանին, որում ասված էր «Շատ քաջեր քնած են այս խորը ջրերում»։ Նա կարեկցանքով էր դիտում հակամարտության երկու կողմերին՝ անկախ ազգային պատկանելության, ձգտում էր պատմել պատերազմում օբյեկտիվորեն տեսածը՝ առանց պատերազմական պաթոսի։ Պատկերում էր դրա անիմաստությունը, թեև պատմությունները բացահայտորեն հակապատերազմական բնույթ չունեին։
Կուրցմանին Գեյնսը արարելու մեծ ազատություն էր տվել, բայց դնում էր նաև իր սահմանափակումները։ Նա պնդում էր, որ իր ամսագրի նկարիչները չշեղվեն դրա ֆորմատից։ Արվեստագետները, ընդհանուր առմամբ, հարգում էին Կուրցմանի ցանկությունները՝ տեղ տալով իր տաղանդին, բայց ոմանք, ինչպիսիք Բերնի Կրիգշտեյնը և Դեն Բարրին, իրենց կաշկանդված էին զգում :
Ի-Սի Կոմիքսի աշխատողներին վճարում էին ելնելով քանակից։ Կուրցմանը չափազանց շատ էներգիա էր դնում աշխատանքի մեջ, աշխատում էր որակի վրա, իր նկարների քանակը հաճախ ավելի քիչ էր, քան մյուս նկարիչները, և Կուրցմանը իր ջանքերի համեմատ իրեն ֆինանսապես թերագնահատված էր զգում։ Ֆինանսական հարցը իր համար էական էր, քանի որ նա ընտանիք ուներ և բնակարանային վարկ էր վերցրել։ Նրա նաև դուր չէր գալիս այդ ամսագրի սարսափազդու բովանդակությունը, որոնք սակայն ավելի լավ էին վաճառվում, քան իր իսկ գործերը։ Նա կարծում էր, որ այս սարսափազդու պատմությունները երեխաների վրա նույն ազդեցությունն են գործում, ինչ որ պատերազմական ազգայնականությունը, որի դեմ նա պայքարում էր։ Հիշելով 1940-ականների Կուրցմանի հումորային գործերը, Գեյնսը առաջարկեց նրան հումորային ամսագրի համար նկարել՝ գումար վաստակելու համար : Դա նաև պակաս ժամանակ և ջանք կխլեր։ Խենթուկի դեբյուտը 1952 թվականի օգոստոսին էր, և Կուրցմանը առաջին քսաներեք համարների սցենարի հեղինակն էր։ Խենթուկի պատմությունները վերծանում էին այն կեղծիքը, որ Կուրցմանը տեսնում էր երկիծական կոմիքսներում, որ հաճախ տեղ էին գտնում համալսարանական թերթերում։ Դրանց փոխարեն Կուրցման ռեալիստորեն էր նկարում, նրան էին հետևում իր նկարիչ-ընկերները՝ Ուիլ Էլդերը, Ջեք Դևիսը և Ուոլի Վուդը։
Խենթուկը ակնթարթային հաջողություն չունեցավ, բայց իր չորրորդ համարը գտավ իրընթերցողին՝ արագ սպառվելով։ Համարում ներկայացված էր Սուպերդուպերմանը՝ Սուպերմենի և Կապիտան Մարվելի պարոդիան։ Վերջիններիս հեղինակները Կուրցմանին մեղադրեցին հեղինակային իրավունքի խախտման մեղադրանքով։ Իրավաբանը նրանց խորհուրդ տվեց հրաժարվել այ հերոսից, սակայն Կուրցմանը հայտնաբերեց նախադեպ, որի համաձայն իր Խենթուկը հեղինակային իրավունք չի խախտում։ Սակայն իրավաբանն անցավ իր հակառակորդի կողմը։ Մեկ երրորդ փաստաբան խորհուրդ տվեց անտեսել սպառնալիքը և շարունակել պարոդիաները հրապարակել։ Իրականում մեղադրանք պաշտոնապես չներկայացվեց, և հետագա համարներում Կուրցմանը նկարում էր այդ կերպարը պաստառներում և այլուր։
Կոնկրետ թեմաների և կերպարների պարոդիան հաճախ սկսվեց կիրառվել Խենթուկի կողմից։ Սկսած 1954թվականին ապրիլից ամիսը երկու անգամ լույս ընծայվող Խենթուկը մեկ անգամ էր հրապարակվում, քանի որ կորեական պատերազմից հետո Առաջնագծի պայքար սերիան չէր սպառվում և հետագայում չեղարկվեց։ Շուտով Խենթուկին սկսեցին նմանակել բազմաթիվ այլ հրատարակչություններ։ Կուրցմանը ամբողջությամբ տրվում էր Խելագարի աշխատանքներին՝ դրա վրա այնքան ջանք գործադրելով, որքան իր պատերազմական գրքերում։ Սա տապալեց երրորդ գիրք ստեղծելու իր պլանը։
1950-ականների սկզբին Կուրցմանը դարձավ Դեն Բարրիի Ֆլեշ Գորդոն ամենօրյա ամսագրի հեղինակներից մեկը։ 1954թվականին Կուրցմանը երազում էր հեղինակել Դիքենսի Սուրբ Ծննդյան Երգի 100 էջանոց ադապտացիան, որը կկոչվեր հերոսներից մեկի՝ Մարլիի ուրվականը անունով ։ Նա այս նախագիծը առաջարկեց մի շարք հրատարակիչներին և արդեն ներկայացրել էր յոթ ավարտուն էջ։ Սակայն սա դրական արձագանքի չարժանացավ։
1940-ականներից ի վեր հանցագործության և սարսափ թեմայով կոմիքսները ծանր քննադատության էին արժանանում, քանի որ որոշ կարծիքներով անչափահաս հանցագործների աճ էին խթանում: Պայքարը շարունակվում էր նաև պաշտոնական միջոցառումների միջոցով, ինչի հետևանքով այս ծաղրանկարների հրատարակումները սահմանափակվեցին։ Դրանց փոխարեն բացվեց «Նոր ուղղություն» սերիան, բայց Խենթուկի սերիան էլ մնաց։ Մտածում էին ան ավելի ճոխ ֆորմատով տպագրելու մասին։ Սակայն շուտով Կուրցմանը աշխատանքի առաջարկ ստացավ Փաջընթ ամսագրից։ Հենց Փաջընթը տպագրեց «Կոմիկսները խենթացան» սերիան։ Սակայն իր նախորդ խմբագիրը բարելավեց իր պայմանները և ընդառաջեց Կուրցմանի պահանջներին՝ իրեն ամսագրում պահելու համար։ «Խենթուկ» (1955 թվական, հուլիս) ամսագրի ձևաչափի քսանչորսերրորդ համարը սպասվածից ավելի մեծ հաջողություն էր վայելում և պետք էր վերահրատարակվեր, ինչը անսովոր երևույթ էր ամսագրերի հրատարակման մեջ։ Նոր շնորհանդեսը հավակնոտ էր և ներառում էր մանրակրկիտ մատուցված գովազդային պարոդիաներ և տեքստային հատվածներ հումորիստների կողմից, ինչպիսիք են Էռնի Կովաչը, Սթեն Ֆրեբերգը և Սթիվ Ալենը։ Հենց այդ ժամանակ էր, որ Կուրցմանը ներկայացրեց «Խենթուկի» բացատամատներով թալիսմանը և նրա կարգախոսը՝ «Ե՞ս եմ անհանգստանում», որին Ֆելդշտեյնը հետագայում անվանեց Ալֆրեդ Է. Նեյման։
«Թրամփը», «Համբուկը» և «Ջունգլիների գիրքը» (1957-1959)
Հեֆները աշխատանքի է ընդունել Կուրցմանին 1956 թվականի ապրիլից։ Նրբագեղ և գունավոր Թրամփի կերպարը հայտնվեց կրպակների վրա 1957 թվականի հունվարին։ Թրամփի վրա աշխատող ծաղրանկարիչներից էին «Խենթուկի» վրա աշխատողները՝ Էլդերը, Վուդը, Դևիսը և Ջաֆին, ինչպես նաև Ռաս Հիթը և նորեկներ Իրվինգ Գեյսը, Առնոլդ Ռոթը և Ռ.Օ. Բլեչմանը։ Գրողներ Մել Բրուքսը, Ռոջեր Փրայսը, Դուդլս Ուիվերը և Մաքս Շուլմանը։ Հիսուն ցենտանոց «Խենթուկի» ավելի շքեղ ու ավելի ռիսկային տարբերակն էր ու լավ էր վաճառվում։ Ցավոք, Հեֆները սկսեց ֆինանսական խնդիրներ ունենալ, իսկ երկրորդ թողարկումից հետո դադարեց հրատարակել Թրամփին։ Ամսագիրը շուկայում հաջողակ էր, բայց ծախսերը 100,000 դոլարի էին հասնում, ինչի մասին Հեֆները կատակում էր. «Ես Հարվի Կուրցմանին անսահմանափակ բյուջե տրամադրեցի, և բայց նա դրանից էլ ավել ծախսեց»։
Հեֆները անձամբ է փոխանցել Կուրցմանին համագործակցության դադարեցման մասին լուրը; Վերջինս հիվանդանոցում էր, որտեղ ծնվում էր նրա երրորդ երեխան՝ Էլիզաբեթը։ Ադելը պատմել է, որ դա միակ դեպքն է, երբ տեսել է իր ամուսնուն լաց լինելիս։ Ավելի ուշ Կուրցմանը ասաց, որ Թրամփն ամենից «կատարյալն էր իր աշխատած հումորային ամսագրերից»։
Հետո Թրամփի վրա աշխատած նկարիչները մտածում էին «Փլեյբոյի» գրասենյակներում տիրող իրավիճակի մասին։ Շուտով նրանք որոշեցին հիմնել իրենց հրատարակչությունը «Համբուկ» անվան տակ։ Հրատարակությունը ֆինանսավորվել և ղեկավարվել է այն ստեղծած արվեստագետների կողմից, չնայած խմբից ոչ ոք բիզնեսի փորձ չուներ։ Միայն նկարիչ Ջեք Դևիսը դարձավ բաժնետեր և միակ աշխատավարձով աշխատողը, չնայած նրան, որ հրաժարվեց ֆինանսական աջակցություն ցուցաբերել նախագծին։ Մյուսները տարիներ անց կատակում էին, որ Դևիսը միակն էր, ով փող էր աշխատում «Համբուկում»։ Կուրցմանի գլխավորած եռանդուն, միմյանց կես խոսքից հասկացող խումբը ձեռնամուխ եղավ համալսարանական հումորային ոճով ամսագրի լույս ընծայմանը միտված ընթերցողի լայն շրջանակին։ Հասարակության քննադատությունը Մեդի և Թրամփի հիմնական թեման էր, իսկ «Համբուկի» հիմքում էր ավելի արդիական և քաղաքական երգիծանք, հիմնականում՝ Կուրցմանից բացի այլ գրողների կողմից։ Հեֆները խմբին տրամադրեց ցանկալի գրասենյակային տարածք էժան գնով՝ մեղքի պատճառով Թրամփին այդքան արագ չեղարկելու համար։
«Համբուկը» անմիջապես դժվարության հանդիպեց իր փոքր ձևաչափի պատճառով՝ հաճախորդները իրեն հազիվ էին նշմարում կրպակներում։ Այն նաև դժվար էր վաճառվում։ Իր վերջին երկու համարների համար «Համբուկը» տպագրվել է ամսագրի ստանդարտ չափերով, և գինը տասնհինգ ցենտից բարձրացվել է քսանհինգի։ Վերջին րոպեին էջերի քանակը երեսուներկուսից էջից հասավ քառասունութի՝ վերատպելով նյութեր «Թրամփից»։ Այս վերջին թողարկումը ներառում էր Կուրցմանի ինքնաքննադատություն պարունակող ուղերձը, որն ամփոփում էր նկարիչների կարիերան և ազդարարում «Համբուկի» վերջը։ Խումբը բաժանվելուց հետո ընտրեց կարիերայի տարբեր ուղիներ։
«Համբուկի» փակվելուց հետո Կուրցմանը մի քանի տարի անցկացրեց որպես անկախ նկարիչ «Փլեյբոյ», «Մեդիսոն Ավենյու», «Փեջանտ» և այլ ամսագրերում։ Էլիոթ Կապլինի հետ նա ստեղծեց «Քերմիտ ճգնավորը» կոմիքսը, որը վատ ընդունվեց, նաև այլ աշխատանքներ։ 1958թվականին Կուրցմանը առաջարկեց նկարել արևմտյան հեռուստահաղորդումների  ծաղրանկարների սերիա։ Դա մերժվեց՝ հիասթափեցնելով Կուրցմանին։
1959թվականին «Բալանթայն գրքերը» փնտրտուքի մեջ էր՝ մեծ շուկայում «Խենթուկի» գրքի հաջողակ տպումից հետո, երբ Գեյնսը այն տվեց մեկ այլ հրատարակչություն։ Բալանթայնը ավելի վաղ հրատարակել էր «Համբուկի դիջեստի» նույն ձևաչափով, թեև շուկայում իր գործերը լավ չէին : Կուրցմանը առաջարկեց տպել օրիգինալ նյութերով գիրք նույն ձևաչափով, որին Յան Բալանտինը որոշ վերապահումներով համաձայնեց՝ հարգելով Կուրցմանին։ Հարվի Կուրցմանի «Ջունգլիների գիրքը» առաջին օրիգինալ կոմիքսներով հաստափոր գիրքն էր Նահանգներում։ Հետո լույս ընծայվեց Կուրցմանի գրաֆիկական վեպը, ըստ նրա կենսագիր Դենիս Քիթչենի։ Մինչդեռ նրա «Խենթ պատմությունները» երեխաների համար էին, Կուրցմանը ստեղծեց «Ջունգլիների գիրք» մեծահասակների համար, ինչը ամերիկյան կոմիքսներին հատուկ չէր։ «Ջունգլիների գիրքը» վատ վաճառվեց, բայց իր փոքրաթիվ նվիրյալ երկրպագուների շրջանում այդ գիրքը շատ սիրված էր։ Եթե այն հաջողված լիներ, Կուրցմանը մտադիր էր շարունակել ավելի շատ գրքեր գրել նույն ոճով։
Հելփը և Փոքրիկ Էննի Ֆանի (1960-1965)
1960 թվականին «Էսքվայր» ամսագրում Կուրցմանը տպագրել է  «Մորեխն ու մրջյունը»։ Այդ սերիան  մորեխի և հակադիր աշխարհայացքներով աշխատասեր մրջյունի համեմատությունն էր, որում երկուսն էլ ի վերջո պարտվում են։ Կուրցմանի համար դա հազվագյուտ բան էր, քանի որ նա ստեղծեց գունավոր, ավելի շուտ սև ու սպիտակ գծապատկերով, որից հետո գույն ավելացվեց։ 1962 թվականին Կուրցմանը ևս մեկ անգամ առաջարկեց Մերլեի ուրվականին մի շարք հրատարակիչների, բայց մերժվեց։
1960 թվականին Հարվին համագործակցում էր հրատարակիչ Ջեյմս Ուորենի հետ՝ «Հելփը» համատեղ հրատարակելու գործում։ Վորրան պաբլիշինգը փակվում էր, մինչդեռ ամսագրի համասեփականատիրությունը Կուրցմանին թույլ տվեց իր ուզած աշխատաոճին հետևել, չնայած փոքր բյուջեի դրած սահմանափակումներին։ Ամսագիրը հաճախակի օգտագործում էր ֆումետտի լուսանկարչական կոմիքսները, որոնցում երբեմն խաղում էին հայտնի մարդիկ, ինչպիսիք են Վուդի Ալենը և նույնիսկ Մոնթի Փիթոն Ջոն Քլիզը։ Առաջին համարը լույս ընծայվեց 1960 թվականին օգոստոսին Գլորիա Սթայնեմի և Թերի Գիլիամի աշխատակցությամբ։ «Հելփ» ամսագիրը  մի շարք երիտասարդ ծաղրանկարիչների, ովքեր պետք է մեծ դեր խաղային ընդհատակյա կոմիքսների շարժման մեջ, այդ թվում՝ Ռոբերտ Քրամբը, Ջեյ Լինչը, Գիլբերտ Շելթոնը, Իսպանիա Ռոդրիգեսը և Սկիպ Ուիլյամսոնը ։
«Հելփի» ամենահայտնի պատմվածքում գլխավոր դերը կատարում է Կուրցմանի ստեղծած Գուդման Բիվերի կերպարը 1962 թվականի փետրվարի համարում։ Արչիի հերոսները խմում էին, խնջույքներ կազմակերպում քոլեջի աղջիկների հետ }}: Արչիի հրատարակիչները դատի տվեցին, վեճը հարթվեց դատարանից դուրս։ Այնուամենայնիվ, սերիան իրականում Հեֆների համար էր, և շուտով Կուրցմանը նորից սկսեց աշխատել Հեֆների համար։
Կուրցմանը զրուցեց Հեֆների հետ 1960 թվականի մարտին՝ մտքում ունենալով «Փլեյբոյի» համար Գուդմեն Բիվերի կերպարով ծաղրանկար ստեղծեր։ «Փլեյբոյը» շատ ծաղրանկարներ էր հրապարակում, բայց իր կոմիքսները նորույթ էին ամսագրի համար։ Գաղափարների քննարկումից հետո Կուրցմանի առաջարկն ընդունվեց այն պայմանով, որ Գուդմեն Բիվերը վերածվեր կրքոտ կնոջ։ Այսպես լույս ընծայվեց Փոքրիկ Աննի Ֆանին «Փլեյբոյի» առաջին կոմիքս-սերիաները և առաջին բազմաէջանոց կոմիքսը ամերիկյան գլյանցե ամսագրում։ Կուրցմանը հիմնականում աշխատում էր Ուիլ Էլդերի հետ, ով պատասխանատու էր գունային նկարազարդման համար։ Փոքրիկ Էննի Ֆաննին սկսեց հայտնվել «Փլեյբոյում» 1962 թվականին։
Կուրցմանը և Ուորենը տարակարծիք էին Կուրցմանի «Հելփի» խմբագրական որոշ հարցերի շուրջ, և Կուրցմանը դժգոհ էր հրատարակչությունից։ «Հելփի» վաճառքը նվազում էր, և ամսագրի վերջին անգամ թողարկվեց քսանվեցերորդ անգամ 1965 թվականին սեպտեմբերին։ Դա թույլ տվեց Կուրցմանին և Էլդերին ամբողջապես կենտրոնանալ Փոքրիկ Էննի Ֆանիի վրա։ Հեֆները պահանջկոտ խմբագիր էր և երբեմն քսան էջանոց քննադատություններ էր ներկայացնում Կուրցմանին։
Հետագա գործունեություն (1965-1993)
Սկսած 1960 թվականներից Կուրցմանը մասնակցել է մի շարք կինոնախագծերի։ Նա համահեղինակել է Ջեք Դևիսի միջնորդությամբ ստացած «Խենթ հրեշների խնջույք» մուլտֆիլմը։ Վերջինս զբաղվում էր մուլտֆիլմի կերպարների ձևավորումով Ռանկին/ Բասսի ընկերության համար։ 1969 թվականին Կուրցմանը գրել, համահեղինակել և նախագծել է մի քանի կարճ մուլտֆիլմներ Սեզամ փողոցի համար։ Նա հատկապես հպարտանում էր Ֆիլ Քիմելմանի կողմից նկարած Նավ մուլտով, որտեղ պրոթեզավորված ոտքով նավապետ Հալ Սմիթը հրամայում է ավելի ու ավելի շատ բեռնել նավակը՝ ի վերջո խորասուզելով այն։ 1972 թվականին նա հայտնվեց Սքրիփտո գրիչների հեռուստատեսային գովազդում։
Կուրցմանը 1970 թվականներին մերժեց մի շարք լավ վարձատրվող պատվերներ։ 1972 թվականի սկզբին Սթեն Լին առաջարկեց Կուրցմանին Մարվել Կոմիքսում գլխավոր նկարչի պաշտոնը և «Խենթուկի» ոճի ամսագիր ստեղծել։ Կուրցմանը մերժեց այս հնարավորությունները, քանի որ նա իրեն անպատրաստ էր զգում վերադառնալ կոմիքսների արդյունաբերությանը՝ «Կրթական կոմիքսներից» երկար բացակայելուց հետո։ 1973 թվականին Մարվելը թողարկեց Գրեյզի մագազինը առանց նրա։ Հենց այս ժամանակաշրջանում Մայքլ Ք. Գրոսը խնդրեց նրան ներդրում անել Ազգային Լամպունում։ Ամսագրի աշխատակիցները հարգում էին Կուրցմանին և 1971թվականին հրապարակեցին «Խենթուկի» ծաղրանկարը՝ «Քաղաքացի Գեյնսի», այն քննադատում էր Գեյնսի թողարկած «Խենթուկին» և Կուրցմանի նկատմամբ իր վերաբերմունքը։ Կուրցմանը մերժեց առաջարկը, քանի որ նրա համար անհասկանալի է երիտասարդ ծաղրանկարիչների մոտեցումը : 1973 թվականին նա մերժեց նաև Ռենե Գոսկինիի առաջարկը՝ հանդես գալու որպես նահանգների ներկայացուցիչ ֆրանսիական «Պիլոտ» կոմիքսների ամսագրի համար։
1973 թվականին Նյու Յորքի Վիզուալ արվեստների ինստիտուտը խնդրեց Կուրցմանին և Ուիլ Էյզներին ծաղրանկարչություն դասավանդել։ Կուրցմանը դասավանդման փորձ չուներ, և նա սարսափում այդ մտքից, սակայն Էյզները համոզեց նրան համաձանել առաջարկին։ Այզների դասը կոչվում էր «Հաջորդական արվեստ», իսկ Կուրցմանինը` «Երգիծական ծաղրանկարչություն»՝ կենտրոնացած միանկար ու ստորագրություն պարունակող ծաղրանկարների վրա։ Կուրցմանը նրբանկատ էր իր աշակերտների նկատմամբ ու վայելում էր նրանց սերն ու հարգանքը։ Հաճախ նա հրավիրում էր պրոֆեսիոնալ ծաղրանկարիչների դասախոսելու։ Երբ դպրոցը հրաժարվեց հրապարակել իր աշակերտների աշխատանքները, Կուրցմանը դրանք հրատարակեց ՔարԹունսում գովազդի միջոցով, որը տասնհինգ տարվա կյանք ունեցավ }}։
1970 թվականների վերջից Կուրցմանի մեծ համբավ ձեռք բերեց։ Նրա ջատագովները՝ Քրամբը, Շպիգելմանը և Գիլիամը նրան գովք էին երգում։ Իր համբավն տարածվում էր կոմիքսների երկրպագուների միջոցով։ Կոլեկցիոներ Գլեն Բրեյը 1976 թվականին հրատարակեց «Պատկերազարդ Հարվի Կուրցմանի գրեքրի ժողովածուն» : Նա հետևորդներ ուներ նաև Եվրոպայում. 1970 թվականի հոկտեմբերին նրա աշխատանքն առաջին անգամ հայտնվեց ֆրանսիական «Չարլի Մենսուէլ» ամսագրում։ 1973թվականին Եվրոպական կոմիքսների ակադեմիան նրան շնորհեց 1972 թվականին նվաճումների համար տրվող մրցանակը։ 1970 և 1980 թվականների վերահրատարակման նախագծերի շրջանակում 1976 թվականին Քիթչըն Սինկ Պրեսի կողմից հրատարակվեց «Կուրցման Կոմիքսը»։ Իր վերջին տարիներին Կուրցմանը շարունակեց աշխատել հավաքածուների և տարբեր այլ նախագծերի վրա, ներառյալ բնագրաբնույթ անթոլոգիայի երկու հատորները՝ Նաթսի լույս ընծայումը։ Գրքի ձևավորումը Բայրոն Փրեյսի կողմից էր, հրատարակումը՝ Բանթամ Բուկսի, 1985 թվականին ։ Նա վերահսկում էր իր «Ջունգլիների գիրքը» (1988), «Հե՛յ, նայիր» (1992), Գուդման Բիվեր (1984) շքեղ տպված աշխատանքների վերահրատարակությունները Ռաս Քոքրանի կողմից։ Կուրցմանը երկար հարցազրույցներ տվեց Կոմիքս և Սքվա Տրոնթ ամսագրերին։ Իսկ 1988 թվականին Կոմիքսների արդյունաբերությունը իր անունով սահմանեց Հարվի մրցանակը։ 1980 թվականներին Կուրցմանը հաճախակի ճառով էր հանդես գալիս իր երկրպագուների առջև։
Կուրցմանը հաշտվել էր Գեյնսի հետ 1980 թվականների կեսին և իրեն տվեց որոշ ստեղծագործություններ, այդ թվում Էլդերի «Խենթուկը արվեստի մեջ» գիրքը։ Իսկ 1988 թվականին առողջության և «Փլեյբոյի» խմբագիր Միշել Ուրիի հետ հարաբերությունների վատթարացման հետևանքով, Կուրցմանը ավարտեց Փոքրիկ Էննի Ֆանիի վրա աշխատանքը։ Հարվի Կուրցմանի «Տարօրինակ արկածների» նախագիծը 1990 թվականի ծաղրանկարիչների մի մեծ խումբ հավաքեց՝ նկարազարդելու Կուրցմանի պատմությունները, թեև այս գիրքի հաջողություն չունեցավ, իսկ «Ուժեղ Պայքարը» նոր կյանք չստացավ։ Նա վաղուց ծրագրել էր գրել կոմիքսների պատմության ակնարկ, բայց առաջնահերթ էին ստացել այլ աշխատանքները։ Իր կյանքի վերջում նա համաձայնվեց համագործակցել կոմիքսների պատմաբան Մայքլ Բարրիերի հետ։ Հարվի Կուրցմանի Վիզուալ Կոմիքսների պատմություն հրատարակվեց 1991 թվականին, թեև այն ավելի կարճ էր, քան Կուրցմանն էր նախատեսել։
Անձնական կյանք
Կուրցմանն ուներ 168 սմ (5 ոտնաչափ 6 դյույմ) հասակ և նիհար կազմվածք, բնավորությամբ համեստ էր։ Հումորիստ Ռոջեր Փրայսը նրան նմանեցրել է «որսորդական շան, որ չափազանց քաղաքավարի է բարձրաձայնելու, թե ինչ-որ մեկը նստել է իր պոչին»։ Ռոլֆ Մալքոլմը նրան նկարագրել է որպես մի մարդ, ով քիչ է ժպտում և դանդաղ է խոսում։ Ալ Ջաֆին ասաց, որնա այն մարդկանցից էր, որին  «հեշտ չէր շատ մոտ լինելը»։
Կուրցմանը և կինը՝ Ադելը, աղջկականն ազգանունը՝ Հասան, ամուսնացել են 1948թվականին սեպտեմբերին։ Նրանք ունեցան երեք դուստր և մեկ որդի. Մերեդիթը, ծնված 1950 թվականի հուլիսի 28-ին, Փիթերը, ծնված 1954 թվականի հունիսի 29-ին, Էլիզաբեթը, ծնված 1957 թվականի հունվարի 21-ին, և Կորնելիա «Նելլին», ծնված 1969 թվականի ապրիլի 15-ին։  1970 թվականին Մերեդիթը դարձավ «Դա ես չեմ, երեխա» առաջին կոմիքսների հեղինակներից մեկը, որը ամբողջությամբ ստեղծվել է կանանց կողմից ։ Կուրցմանի աշխատանքը թույլ էր տալիս, որ նա տանը մնա իր երեխաների հետ ցերեկը, և նրանք իր ուշադրություն կենտրոնում էին։ Քանի որ Փիթերը տառապում էր ցածր ֆունկցիոնալ աուտիզմով, Կուրցմանները որոշեցին իբրև կամավոր աշխատել հատուկ կարիքներով երեխաների հետ և 1986 թվականին սկսեցին ամենամյա բարեգործական ֆոնդհայթհաթման աճուրդը։ Նրանք վաճառում էին ծաղրանկարիչների աշխատանքները Ուեսթչեսթերի մտավոր խնդիրներ ունեցող երեխաների միությանը։ Ադելը այս միությունը ղեկավարում էր և շարունակեց ղեկավարել ամուսնու մահից հետո։
Ոճ և աշխատանքային մեթոդ
Ըստ Կուրցմանի՝ «Ծաղրանկարը բաղկացած է երկու տարրից՝ գրաֆիկայից և տեքստերից ...Ակնհայտ է, որ նկարը իբրև ապրանք հարկ է ունենա լավ տեքստ ու պարունակի բարձրակարգ արվեստ, և որքան ավելի սերտորեն են առնչվում միմյանց տեքստն ու արվեստը, այնքան բարձր է մեծ արվեստ ստեղծելու հնարավորությունը»։ Նրա ստեղծած պատմությունները ենթագրերը ներդաշնալ են երկխոսության հետ, ի տարբերություն, օրինակ, Ալ Ֆելդշտեյնի պատմվածքների, որոնցում տեքստն էր գերակշիռ։
Շատերը Կուրցմանի աշխատանքի մեթոդը հեղինակային էին անվանում։ Այս ձևով Կուրցմանը նպատակ ուներ ներդաշնակություն մտցնել տեքստի և գրաֆիկայի միջև։ Նա աստիճանաբար էր պատմությունները նկարում՝ սկսելով մեկ պարբերություն երկարությամբ նախաբանից։ Պատմվածքի սյուժեն ու ավարտը մտածելուց հետո՝ նա մանրապատկերներ ու էսքիզներ էր անում, դրանց կցելով ենթագրեր և երկխոսություն։ Նա բազմիցս վերանայում էր գործը հետագծային թղթի վրա՝ մի շերտի վրա մյուսը նկարելով, մինչև իր հերոսները ասում էին, «ինչ որ պետք է ասեին»։ Նա պատրաստում էր մակետը մեծ պաստառի վրա՝ նկարիչներին փոխանցելու համար։ Դրանց կցում էր լրացուցիչ լուսանկարներ և գծագրեր՝ նկարիչներին անձամբ ծանոթացնելով սյուժեին մինչ նրանց կողմից գործը սկսելը։ Ըստ Ջեք Դևիսի՝ «Գործի վրա աշխատելիս՝  Հարվին նստում էր կողքիդ և նա ... խաղում էր այն դերերով մինչև վերջ... Քեզ ապրեցնում էր այդ պատմությունը»։
Սովորաբար Փոքրիկ Էննի Ֆանիի վրա աշխատելիս՝ սյուժեին ծանոթանալով՝ Կուրցմանը ստվարաթղթի վրա մատիտով մակետ էր նկարում օգնական-նկարիչների համար՝ նշելով օգտագործվելիք գույները 22սմ×28սմ պաստառի վրա նկարելու համար։ Այնուհետև նա ավելի մեծ՝ 27սմ×38սմ, պաստառի վրա ավելի խոշոր մակետ էր վերադրում՝ գունավորելով, հոծացնելով կամ բացելով դրանց երանգները ստեղծագործելու ընթացքին։ Այնուհետև նա այն արտատպում էր մեկ այլ պաստառի վրա, եթե բավարարված չէր արդյունքներով։ Հետո պաստառը ավարտին էր հասցվում և գունազարդվում էր Էլդերի կողմից։
Կուրցմանի մակետները կայացել են ի շնորհիվ Ուիլ Էյսների «Հոգին» ստեղծագործությանը, որի վրա 1940-ականների նա Միլթ Քանիֆից սովորել է լուսաստվերի տեխնիկան։
Ժառանգություն
Կուրցմանը ուսուցանել է բազմաթիվ ծաղրանկարիչների, ինչպիսիք են Թերի Գիլիամը, Ռոբերտ Քրամբը և Գիլբերտ Շելթոնը։ Վիզուալ արվեստի ինստիտուտում նրա ուսանողներն էին Ջոն Հոլմստրոմը, Բաթոն Լաշը և Դրյու Ֆրիդմանը,: Կուրցմանը, և հատկապես նրա «Խենթուկը» առավել հաճախ էին ցիտվում ընդհատակյա կոմիքսների շարժման մեջ։ Կոմիքսների պատմաբան Մարկ Էստրենը Մադին նրան անվանել է «ընդհատակյա կոմիքսների նահապետ»։ 1958 թվականին Ռոբերտ Քրամբը և նրա ավագ եղբայր Չարլզը հրատարակեցին «Համբուկից» ոգեշնչված «Ֆու» սիրողական ամսագրի երեք համար։ Սա ֆինանսական հաջողություն չունեցավ, և Քրամբը կոմիքսներ էր թողարկում սեփական հաճույթի համար։ 1964 թվականին Կուրցմանը հրատարակեց իր աշխատությունը «Հելփ» ամսագրում։
1960-ականներից Կուրցմանի հումորը ազդել է ստենդափ կոմեդիայի, այդ թվում Հարրի Շիրերի «Շաբվա երեկոյան կյանքի» կատակերգական էսքիզի վրա։ «Հելփին» օժանդակած Թերի Գիլիամը՝ ստենդափ կոմեդի Մոնթի Փիսոնի կատարողներից, ասեց, որ Մոնթի Փիսոնը կրում է Կուրցմանի ազդեցությունը։ 1985 թվականին նկարահանված իր «Բրազիլիա» ֆիլմում Թերի Գիլիամը Յան Հոլմի կերպարին տվել է «Կուրցման» անունը։ Ընդհատակյա ծաղրանկարիչ Ռոբերտ Քրամբը պնդում էր, որ Կուրցմանի «Համբուկի» շապիկներից մեկը «փոխեց նրա կյանքը», իսկ «Խենթուկի» շապիկի նկարը «ընդմիշտ փոխեց նրա աշխարհայացքը»։ Կուրցմանի ազդեցության մասին Թայմի խմբագիր Ռիչարդ Քորլիսը հայտարարեց. «Այսօր գրեթե ողջ ամերիկյան երգիծանքը հետևում է Հարվի Կուրցմանի մտածած բանաձևին»։
Մինչ ոմանք, օրինակ՝ ՌՋ Հարվեյը այն համարում էին գլուխգործոց, մյուսները, օրինակ՝ Մայքլ Դուլին, կարծում էին, որ Փոքրիկ Էննի Ֆաննին «ավելի հայտնի է իր շքեղ ամսագրի որակով, քան իր հումորով»՝ կասկածի տակ դնելով Կուրցմանի տաղանդը։ Ընդհատակյա ծաղրանկարիչներից ոմանք կասկածի տակ էին դնում նրա բարոյական հատկանիները, ինչպես որ մեկի, որ քսանվեց տարի աշխատել է «Փլեյբոյեւմ»՝ իր խղճի հետ պայմանագիր կնքելով։ Շատ երկրպագուներ համարում են, որ «Հելփը» եղել է Կուրցմանի «կարապի երգն է»։
Քերբի մրցանակը վերացավ 1987թվականին՝ զիջելով Հարվիի և Էյսների անվանի մրցանակներին։ Կուրցմանի պատվին մրցանակը շնորհվում է Ֆանտագրաֆիկս բուկսի արհեստավարժ ծաղրանկարիչները։ Կուրցմանը ցուցադրվել է նաև 2005–2006թվականներին «Ամերիկյան կոմիքսների վարպետները» շրջիկ ցուցահանդեսում։
«Կոմիքս ամսագրի» և Ֆանտագրաֆիկսի խմբագիր Գարի Գրոթի համար Կուրցմանի ոճը «հասնում է ծաղրանկարչության ինչ-որ պլատոնական իդեալին։ Հարվին կոմպոզիցիայի, տոնի և վիզուալ ռիթմի վարպետ։ Նա նաև կարողացավ փոխանցել իսկական մարդկային արժեքները իմպրեսիոնիստական՝ հարթ և ճկուն տեխնիկայի միջոցով»։ Համաձայն կոմիքսների քննադատ և պատմաբան Ռ.Ս. Հարվիի՝ Կուրցմանը «Ուոլթ Դիսնեյից և կոմիքսագետ Դոն Մարկշտեյնից հետո թերևս  20-րդ դարի ամենաազդեցիկ ամերիկացի ծաղրանկարիչն է»։ Նրան համարում էր 20-րդ դարի անգլալեզու կոմիքսների ամենաազդեցիկ ծաղրանկարիչներից»։ «Կոմիքս ամսագիրը» Կուրցմանին շնորհել է հինգ սլոթ
2012թվականին Կուրցմանը հայց ներկայացվեց իր 1950-ականների աշխատանքի հեղինակային իրավունքները վերականգնելու համար։ Հայցը հիմնված էր 1976 թվականին հեղինակային իրավունքի մասին օրենսդրության փոփոխությունների վրա, որոնցում հեղինակային իրավունքների համար կարող էին դիմել անկախ արվեստագետներ՝ դրանք երկրորդ ժամկետով երկարաձգվելիս։ Համաձայն այս օրենքի՝ Ջերի Սիգելի ժառանգութան հեղինակային իրավունքը վերապահվեց Սուպերմեն և Դի-Սի Կոմիքս ամսագրերին։ Սակայն Կուրցմանի ամսագիրը չկարողացավ ձեռք բերել նրա գործերի նկատմամբ հեղինակային իրավունք, քանի որ Կուրցմանը աշխատում էր պամանագրային հիմունքներով։
Կոմիքսների կոլեկցիոներ Գլեն Բրեյը 1976 թվականին հրատարակեց «Պատկերազարդ Հարվի Կուրցմանի ինդեքսը»՝ Կուրցմանը բոլոր գործերի ամբողջական ուղեցույցը։ Հովարդ Զիմերմանը 1988 թվականին Զիմերմանի և Բայրոն Փրեյսի կողմից անցկացված Կուրցմանի հետ հարցազրույցների հիման վրա կարճ ինքնակենսագրական ստեղծեց Հարվի Կուրցման. Ծաղրանկարչի կյանքը վերտառութամբ ։ 2009 թվականին Դենիս Քիթչենը և Փոլ Բյուլը գրեցին Կուրցմանի կենսագրությունը՝ «Հարվի Կուրցմանի արվեստը. Կոմիքսների խելագար հանճարը» վերնագրով։ Բիլ Շելլին երեք տարի ծախսեց ուսումնասիրելու և գրելու մեկ այլ, ավելի երկար 2015 թվականին հրատարակված Հարվի Կուրցման. Մարդը, ով ստեղծեց խենթն և հեղափոխեց հումորն Ամերիկայում վերնագրով։
Ստավանգերի տաճար
Ստավանգերի տաճար (Stavanger domkirke), հնագույն տաճար Նորվեգիայում։ Ներկայումս պատկանում է Նորվեգիայի ավետարանչական-լյութերական եկեղեցուն։ Նվիրված է Սուրբ Սվիտինին և Սուրբ Երրորդությանը, գտնվում է Ստավանգեր քաղաքի կենտրոնում։
Պատմություն
Տաճարը կառուցվել է մոտ 1100 թվականին Սիգուրդ Կրեստոնոսեցի կողմից։ Առաջին եպիսկոպոսը Ռեյնալդն էր Վինչեսթերից։ Այն, թե ինչի համար փոքրիկ եկեղեցի ունեցող ձկնորսական այդ քաղաքն ընտրվեց որպես մայր տաճարի կառուցման վայր, ճշգրիտ հայտնի չէ։ Սակայն հետազոտությունների արդյունքում այդ վայրում հայտնաբերվել են 8-10-րդ դարերի գերեզմանատներ, ինչը վկայում է, որ այդտեղ եղել է ավելի հին եկեղեցի։ 1125 թվականին տաճարի շուրջը գտնվող բնակավայրը ճանաչվեց որպես քաղաք։ Այդ թվականն էլ հենց համարվում է Ստավանգերի հիմնադրման տարեթիվ։ Տաճարի սուրբ պաշտպանը` Սվիտինը, Վինչեսթերի առաջին եպիսկոպոսներից էր։ Նա համարվել է Վինչեսթերի մայր տաճարի սուրբը։ Սուրբ Սվիտինի մասունքները սրբորեն պահպանվում են տաճարում։
Կառուցվածք
Ստավանգերի տաճարը անգլո-նորմանական ոճի ռոմանական եռանավ բազիլիկ է։ Դրա մասին են վկայում խոշոր գավիթները, նավերի միջև շրջանաձև կամարաշարը, նեղ պատուհանները։ Ի սկզբանե տաճարն ուներ քառակուսաձև զանգակատուն` ներկառուցված արևմտյան ճակատին։
Վերակառուցում
1272 թվականին հրդեհի արդյունքում այրվեց գրեթե ամբողջ Ստավանգերը։ Էականորեն վնասվեց նաև տաճարը` կորցնելով արևմտյան աշտարակը, որից պահպանվեց միայն հիմնատակը։ Տաճարը վերականգնվեց եպիսկոպոս Արնեյի կողմից, ընդ որում, ռոմանական տաճարը ստացավ գոթիկ որոշակի տարրեր։ Տաճարի ամենավառ արտահայտված գոթիկ բաղադրիչը նրա արևելյան ճակատն է։ 400 տարվա ընթացքում տաճարը եղել է կաթոլիկ եպիսկոպոսի աթոռանիստը, իսկ ռեֆորմացիայից 150 տարի անց` նաև լյութերական եպիսկոպոսի նստավայրը։ 1682 թվականին եպիսկոպոսությունը տեղափոխվեց Քրիստիանսան, ինչը մեծապես անդրադարձավ Ստավանգերի զարգացման վրա։ Միայն 1925 թվականին` թեմի տարանջատումից հետո, տաճարը նորից դարձավ մայր տաճար։
1860-ական թվականների վերակառուցման ժամանակ տաճարի արտաքին տեսքը և ինտերիերը ենթարկվել են էական փոփոխությունների։ 20-րդ դարի կեսերին ջանքեր են գործադրվել` վերականգնելու կառույցի պատմական տեսքը։ Վերջին խոշորամասշտաբ վերականգնողական աշխատանքներն իրականացվել են 1999 թվականին։
Շրջակայք
Դարեր շարունակ հյուսիսից տաճարի հարևանությամբ գտնվում էր Սուրբ կույս Մարիամի տաճարը, որը, ըստ էության, կառուցվել է 1272 թվականի հրդեհից տաճարի վերականգնումից հետո և հասցրել է լինել ոչ միայն տաճար, այլև քաղաքապետարան, բանտ, հրշեջ պահպանության կառույցի մաս։ Այն քանդվել է 19-րդ դարի վերջին։ Տաճարից արևելք գտնվում է արհեստական լճակ։ Մինչև 19-րդ դարը այդտեղ գերեզմանատուն էր։ Տաճարից հարավ տեղեկայված է եպիսկոպոսի նստավայրը, որը հիմա զբաղեցրել է եկեղեցական դպրոցը։ Դպրոցի շրջանավարտներից են եղել 1921 թվականի Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Քրիստիան Լանգեն և գրող Ալեքսանդր Քիլանդը։
Հասցե
Domkirkeplassen, 4001 Stavanger: Այցելության համար տաճարը բաց է ամեն օր` բացի երկուշաբթիից և ուրբաթից, ժամը 11-16-ը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Նորվեգիայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Ռոմանական ճարտարապետություն
Ախրա
Ախրա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում։ Գտնվում էր Սեբաստիա քաղաքից հարավ ։
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մին և Բիլլ
Սյուժե
Մինը ափամերձ հյուրանոցի տիրուհին էր, որում բացի ձկնորսական նավի նավապետ Բիլլից, հոգ էր տանում երիտասարդ Նենսիի համար, որին անցյալում գտել էր տան շեմքին։ Մինը սիրում և անհանգստանում էր նրա համար, բայց գալիս է օրը, երբ ըստ օրենքի Նենսին արդեն չափահաս էր։ Խնամակալության մարմինները առաջարկում են, որ նա սկսի իր ինքնուրույն կյանքը։ Մինը, իմանալով այս առաջարկի մասին, և՛ ցանկանում է պաշտպանել Նենսիին, և՛ հասկանում, որ հյուրանոցում նրա ամբողջ կյանքը անցնել չի կարող։ Այդ պատասխանատու պահին դրությունն էլ ավելի է սրում Բելլը՝ Նենսիի կենսաբանական մայրը, որն այժմ ցանկանում է նրան հետ վերցնել իր մոտ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր Կատեգորիա:1930 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ
Չիզմոն դել Գրապա
Չիզմոն դել Գրապա (Cismon del Grappa), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վիչենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1058 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 31 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 34 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս 36020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0424։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
(856) Բաքլունդա
(856) Բաքլունդա (Backlunda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1916 թվականի ապրիլի 3-ին Սերգեյ Բելյավսկու կողմից Սիմեիզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,434615 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1432 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7261 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Բաքլունդա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,1947 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1387,53 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,259453 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,32° անկյուն։
Ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնություն 2020
Ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնություն 2020, անցկացվել է 2020 թվականի փետրվարի 10-ից 16-ը Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։
Հղումներ
Կատեգորիա:2020 ըմբշամարտում Կատեգորիա:Ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնություններ Կատեգորիա:2020 փետրվարի իրադարձություններ
Ախրահլի
Ախրահլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բալուի գավառակում։ Գտնվում էր Արածանի գետի ձախ կողմում` լեռնոտ ափին, Բալու քաղաքից արևելք ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բրիտանական թագավորական ընտանիք
Բրիտանական թագավորական ընտանիք (British Royal Family), Անգլիայի միապետի ընդհանուր հավաքական ընտանիքը։ Ներկայումս իշխում է Վինդզորյան արքայատոհմը, որը հիմնադրվել է 1917 թվականին Լոնդոնում Գեորգ V-ի կողմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վինձորներ Կատեգորիա:Բրիտանական թագավորական ընտանիք Կատեգորիա:Ազգերի համագործակցություն
Արավուսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Արավուս գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 12 հուշարձան (5 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Ագրոլիզինգ
«Ագրոլիզինգ», լիզինգային վարկային կազմակերպություն, ստեղծվել է 1999 թվականին՝ ԱՄՆ-ի գյուղդեպարտամենտի Մարկետինգի աջակցության ծրագրի շրջանակներում։
Պատմություն
2003 թվականին ստացել է ՀՀ-ում լիզինգային և վարկային գործունեության լիցենզիա։ Նպատակը վարկավորման և ֆինանսային վարձակալության միջոցով ՀՀ-ում գյուղատնտեսության և սննդի արդյունաբերության ոլորտում փոքր ու միջին բիզնեսի խթանումն է։ Իրականացրել է լիզինգային և վարկային ծրագրեր, տրամադրել է սարքավորումների ընտրության, տեղադրման, թողարկման ու շահագործման խորհրդատվական ծառայություններ։ Տրամադրում է սարքավորումներ և վարկեր՝ նորաստեղծ արտադրության կազմակերպման, ինչպես նաև գործող արտադրության ընդլայնման, գյուղատնտեսության զարգացման համար:
Միսիսոգա
Միսիսոգա (Mississauga /ˌmɪ.sɪˈsɔːɡə/ ), քաղաք Կանադա յի Օնտարիո նահանգում։ Բնակչությունը՝ ։ Մեծությամբ վեցերորդ քաղաքն է Կանադայում։ Գտնվում է Փիլ շրջանում՝ Մեծ Տորոնտո յի կազմում։
Անվանում
Անունը անգլերեն է փոխառնվել ֆրանսերեն Mississague բառից ։ Միսիսոգի տեղանունն առաջացել է բնիկ հնդկացիների միսիսոգների էթնոնիմից։ Misi-zaagiing նշանակում է «Նրանք, ովքեր ապրում են Մեծ գետի ափին» ։ Գետն անվանում էին Misswezahging՝ «Բազում գետաբերաններով գետը» ։ Խոսակցական լեզվում քաղաքի անունը Սոգա (Sauga /ˈsɒ.ɡə/) է ։
Բնակչություն
2001-2006 թվականներին բնակչության թվաքանակն աճել է 9,1 %-ով։ 713,4 հազար մարդկանցից (2011 թվականի մարդահամար) եվրոպական ծագում ունեին 45,8 %-ը, (իտալական՝ 46 հազար, լեհական՝ 44 հազար, պորտուգալական՝ 35 հազար)։ Բազմաթիվ գաղթականներ էին եկել Ասիայից. 311 հազար՝ 43,9 % (հնդկաստանցիներ՝ 107 հազար, չինացիներ՝ 60,7 հազար, ֆիլիպինցիներ՝ 42,5 հազար, պակիստանցիներ՝ 27 հազար, արաբներ՝ 25 հազար)։
Նկարագրություն
2006 թվականին կազմակերպվեց միջազգային ճարտարապետա-ծրագրավորական մրցույթ՝ 50-հարկանի Absolute World համատիրություն-աշտարակների կառուցման համար, որոնք, կառուցվելով 2010-2012 թվականներին, դարձան քաղաքի խորհրդանիշները։ 1978 թվականից քաղաքը պետությունից գումար չի վերցնում։ Քաղաքում կա 7 հիմնական խճուղի, որոնք կապում են Կանադայի և ԱՄՆ-ի կարևոր օբյեկտները, որոնց թվում է Փիրսոնի միջազգային օդանավակայանը (Toronto Pearson International Airport): Միսիսոգը հայտնի է նաև որպես Կանադայի ամենախոշոր կորպորատիվ և ֆինանսական կենտրոններից մեկը՝ մի շարք միջազգային կազմակերպությունների մասնաճուղային գրասենյակերով (Մայքրոսոֆթ, ՊեպսիԿո, Ջեներալ էլեկտրիկ, Walmart, այդ թվում նաև Fortune 500 ցուցակի այլ կազմակերպություններ)։
Աշխարհարգրություն
Միսիոնգը զբաղեցնում է 288,42կմ2 տարածք և 13 կմ2 Օնտարիո լճի ափին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կանադայի քաղաքներ Կատեգորիա:1968 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նիկոլայ Տրուսևիչ
Նիկոլայ Ալեքսանդրովիչ Տրուսևիչ (Николай Александрович Трусевич, ), խորհրդային ֆուտբոլիստ, դարպասապահ, հանդես է եկել Օդեսայի «Պիշչևիկ» և «Դինամո», ավելի ուշ՝ Կիևի «Դինամո» ակումբներում։
Մասնակցել է օկուպացված Կիևում 1942 թվականին (հունիսի 7-ից մինչև օգոստոսի 16-ը) անցկացված խաղերին Կիևի «Դինամո» և «Լոկոմոտիվ» ակումբների խաղացողներից հավաքված «Ստարտ» թիմի կազմում։
Կենսագրություն
ԽՍՀՄ առաջնություններում Նիկոլայ Տրուսևիչը մասնակցել է 65 հանդիպման, 1941 թվականին՝ 8 խաղի։ Երկու անգամ դարձել է ԽՍՀՄ առաջնության մրցանակակիր (1936 թվականի գարուն, 1937)։ 1936 թվականին մասնակցել է Թուրքիայի ակումբների հավաքականի դեմ հետ հաղթական խաղին, 1935 թվականին՝ Ուկրաինայի հավաքականի հաղթական խաղին ընդդեմ «Ռեդ Սթարի» (Փարիզ, Ֆրանսիա), 1937 թվականին՝ Բասկոնիայի հավաքականի դեմ խաղին։ 1935 թվականին «Ուկրաինայի տարվա ֆուտբոլիստ» հարցման արդյունքներով զբաղեցրել է երրորդ տեղը։
Նիկոլայ Տրուսևիչը գնդակահարվել է 1943 թվականի փետրվարի 24-ին Սիրեցի համակենտրոնացման ճամբարում «Դինամոյի» այլ ֆուտբոլիստների՝ Իվան Կուզմենկոյի և Ալեքսեյ Կլիմենկոյի հետ ։
Ընդգրկվել է 20-րդ դարի Օդեսայի լավագույն ֆուտբոլիստների թվում։
Ի հիշատակ Նիկոլայ Տրուսևիչի՝ 1966 թվականից ամեն տարի անցկացվում է Օդեսայի մարզային գավաթի խաղարկությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Դինամո Կիևի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:«Խիզախության համար» մեդալով պարգևատրվածներ (ԽՍՀՄ)
Պորոնինյան խորհրդակցություն (1913)
ՌՍԴԲԿ Կենտկոմի կուսակցական աշխատողների Պորոնինյան խորհրդակցություն (Поронинское совещание), կայացել է Պորոնինոյում (Զակոպանեի մոտ)` 1913 թվականի սեպտեմբերի 23 (հոկտեմբերի 6) - հոկտեմբերի 1 (14)-ին։
Գաղտնապահության համար կոչվել է «օգոստոսյան», «ամառային»։ Ներկա էր 22 պատգամավոր, որից 17-ը՝ վճռական ձայնի իրավունքով։ Խորհրդակցությունն ընթացել է Վլադիմիր Լենինի ղեկավարությամբ և մեծ նշանակություն ունեցել Ռուսաստանում հեղափոխական շարժման նոր վերելքի համար։
Խորհրդակցությունը քննարկել է զեկուցումներ տեղերից, Պրագայի կոնֆերանսում ընտրված Կենտկոմի հաշվետվությունը, ագիտացիայի խնդրիների մասին ներկա մոմենտում, կազմակերպական հարց և կուսակցական համագումարի, գործադուլային շարժման, կուսակցական մամուլի, խորհրդային դումայի դումայական աշխատանքի, դումայական խորհրդային ֆրակցիայի, լեգալ ընկերություններում աշխատելու, ազգային հարցի, նարոդնիկների (էսէռների), առաջիկա միջազգային սոցիալիստական կոնգրեսի մասին հարցերը։
Գրականություն
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ
Տորֆ
Տորֆ (torf),այրվող օգտակար հանածո,ճահճային փտած բույսերից առաջացած ամուր զանգված, կիզահող (օգտագործվում է որպես վառելիք, պարարտանյութ և տեխնիկական զանազան նպատակների համար):Առաջացել է ճահճային բույսերի բնական չորացման և առատ խոնավության ու օդի դժվարեցված ներհոսքի պայմաններում ոչ լրիվ տրոհման պրոցեսում։ Տորֆի օրգանական նյութը բաղկացած է քայքայման տարբեր աստիճաններում գտնվող բուսական մնացորդներից։ Տարբերում են թույլ քայքայված, միջին քայքայվածության և խիստ քայքայված տորֆեր։ Ըստ առաջացման պայմանների և հատկությունների՝ տորֆերը բաժանվում են. Տ.-ն ունի բարդ քիմիական կազմություն, որը որոշվում է նրա ծագման պայմաններով, բուսական մնացորդների քիմիական կազմությամբ և քայքայման աստիճանով։ Տորֆի այրվող զանգվածի տարրային կազմն է. Տորֆը բարդ կիսադիսպերս բազմաբաղադրամաս համակարգ է, որին բնորոշ է բարձր խոնավությունը բնական տեղադրման վայրում, ծակոտկենությունը և սեղմվելիության բարձր գործակիցը։ Ս.-ի տեքստուրան միատարր է, երբեմն շերտավոր, ստրուկտուրան՝ սովորաբար թելավոր կամ պլաստիկ։ Գույնը դեղին է, կամ տատանվում է գորշից մինչև սև։ Թույլ քայքայված Տորֆը չոր վիճակում ունի փոքր խտություն, ջերմահազորդականության փոքր գործակից և գազակլանման մեծ ունակություն։
Բարձր դիսպերսայնության Տորֆը չորացնելիս առաջանում է մեխանիկական մեծ ամրություն ունեցող խիտ բեկորներ, որոնց ջերմատվությունը, 40% խոնավությամ դեպքում տատանվում է 2650-3120կկալ/կգ սահմաններում։
Տորֆի ոչ մեծ հանքավայրեր կան ՀՀ Լոռու,Տավուշի և Գեղարքունիքի մարզերում։
Տորֆաբուժություն
Ցեխաբուժության եղանակ։ Տորֆի օգտագործումը բուժիչ նպատակով։ Սովորաբար օգտագործում են սանհիգենային պահանջներին համապատասխանող Տորֆեր։ Առավել արդյունավետ է բուսական մնացորդների բարձր քայքայվածություն և 42-52C ջերմաստիճան ունեցող տորֆը, որն ունի օրգանական նյութերի բարձր պարունակություն, փոքր ջերմահաղորդականություն, մեծ ջերմունակություն։ Կիրառվում է հիմնականում ապլիկացիայի եղանակով։ Տ.-ը երբեմն զուգակցում են էլեկտրաբուժության հետ
Տորֆահանույթ
Տորֆի հանքավայրը մշակելու ժամանակ կատարվող արտադրական պրոցեսների ամբողջություն։ Տորֆի էքսկավատորային եղանակն ընդգրկում է հում տորֆի արդյունահանումը բացահանքից, տորֆազանգվածի մշակումը և ժապավենաձև փռումը չորացման դաշտում, ֆրեզերայինը՝ հանքակուտակի փխրունացումը,8-25 մմ խորության շերտով։ Հանքավայրի մակերևույթի նախապատրաստումը կատարվում է չորացման ցանցը կառուցելուց և հանքակուտակը նախապես չորացնելուց հետո։ Անկախ հանքակուտակի օգտագործման նպատակից, նրա մակերևույթից հեռացնում են ծառային, իսկ երբեմն էլ` մամռային բուսականությունը, հանքակուտակի մշակվոզ շերտը 25-40 սմ խորությամբ ազատում փայտի ներփակումներից կամ էլ դրանք մանրացնում 8-25 մմ տրամաչափ ֆրակցիաների։ Տորֆադաշտի մակերևույթը առուներով և ջրանցքներով բաժանում են որոշակի տեղամասերի, որը նպաստում է գրունտային ջրերի մակարդակի իջեցմանը և հանքակուտակի խոնավության նվազեցմանը մինչև 86-89%։ Տորֆի հանքավայրի մակերևույթի նախապատրաստման բոլոր գործողությունները մեքենայացված են։ Միջինացված կոնդիցիոն հատկություններով տորֆ ստանալու համար կիրառում են հանքակուտակը խառնող կամ ցամաքուրդային հարստացուցիչ մեքենաներ
Կատեգորիա:Վառելանյութեր Կատեգորիա:Հողագիտություն Կատեգորիա:Ջերմամեկուսիչ նյութեր Կատեգորիա:Նստվածքային ապարներ Կատեգորիա:Կաուստոբիոլիթներ
(857) Գլասենապիա
(857) Գլասենապիա (Glasenappia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1916 թվականի ապրիլի 6-ին Սերգեյ Բելյավսկու կողմից Սիմեիզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,189876 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9947 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,385 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Գլասենապիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,9876 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1183,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,304141 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,3° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս M Կատեգորիա:1916 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սերգեյ Բելյավսկու կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Առաջին այցելուն
«Առաջին այցելուն» («Первый посетитель»), 1965 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, Լեոնիդ Կվինիխիձեի առաջին ռեժիսորական աշխատանքը, որը նա նկարահանել է Դանիիլ Գրանինի սցենարով։
Ախրիս
Ախրիս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Օլթիի գավառում։ Գտնվում էր Օլթի քաղաքից 28-29 կմ արևելք՝ Օլթի գետի ավազանի փոքրիկ գետակի վրա։
Առաջին այցելուն
Սյուժե
Իրադարձությունները տեղի են ունենում Պետրոգրադում 1917 թվականի նոյեմբերի 6-7-ը։ Գյուղացի Վասիլի Շուբինը գալիս է մայրաքաղաք՝ արդարություն փնտրելու՝ բողոքելով տեղական իշխանությունների դեմ. նրանից անօրինական կերպով վերցրել են իր ձին, որով ինքը ապրուստի միջոցներ էր վաստակում։ Ժամանակավոր կառավարության համար նրա չնչին գործն ուշադրության չի արժանանում, և նա գնում է Սմոլնի՝ բոլշևիկների մոտ, որտեղ դառնում է ոչ միայն արագ ծավալվող իրադարձությունների ականատես, այլև դրանց մասնակից՝ Լենինի առաջին գյուղացի խնդրանքատարը։
Ախրիս
Աշխարհագրություն
Ախայի տարածքը անտառազուրկ էր։
Առաջին այցելուն
Սյուժե
Գյուղացի Վասիլի Շուբինի արկածները տեղի են ունենում Պետրոգրադում 1917 թվականի հեղափոխական իրադարձությունների ժամանակ։ Անմիջականության աստիճանի միամիտ ռուս տղամարդը հիշեցնում է խիզախ զինվոր Շվեյկին՝ պատճառ դառնալով հեղափոխական մրջնաբույնում տարատեսակ զավեշտալի իրավիճակների ի հայտ գալու։
Ախրիս
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 20 տուն՝ 150 բնակչով ։
Առաջին այցելուն
Ֆիլմի մասին
Ֆիլմի սցենարի համար հիմք է ծառայել Ա. Մ. Կոլոնտայի հուշագրություն ։ Նշվել է, որ սցենարում «խիստ վավերագրականությունը համադրվում է պոետական մտահղացման հետ» ։ Այդ սցենարից հատվածներ տպագրվել են սկսած 1962 թվականից, իսկ ամբողջությամբ այն հրատարակվել է 1964 թվականին «Զվեզդա» հանդեսում , իսկ 1967 թվականին Դանիիլ Գրանինն այն վերամշակել է «Գրություն Լենինից» («Записка от Ленина») պատմվածքում ։
Ֆիլմը նկարահանվել է որպես «թեթև կատակերգություն. ոչ խորը, էքսցենտրիկ», նշվում էր, որ «իրավիճակի բուն պարադոքսալությունը՝ կատարված հեղաշրջման հզորությունը և գործի չնչին լինելը, որով Լենինի մոտ եկավ առաջին այցելուն, ծնում է կատակերգական տարր» , ընդ որում՝ ռեժիսորը ֆիլմը լուծում է ոչ շաբլոն ձևով՝ դուրս գալով սխեմատիզմից «ֆիլմի ոճաբանության մեջ, պատմա-հեղափոխական թեմայի ռոմանտիկ մեկնաբանության մեջ, այլաբանության և սիմվոլիզմի մեջ, որոնք ծնվում են հեղափոխության կենցաղից» ։
Ախրիս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Առաջին այցելուն
Ֆիլմի մասին
Ֆաինա Ռանևսկայան այս ֆիլմում կատարել է իր նախավերջին դերը կինոյում։ Հրավիրվելով մասնակցել ֆիլմի նկարահանումներին՝ նա ինքն իր համար դեր է գրել՝ չորս փոքր դրվագ, որտեղ «հումորը, երգիծանքը հայտնվում են ողբերգության կողքին» ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:1965 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Նիկողայոս Արտավազդ
Նիկողայոս Արտավազդ, հայկական ծագմամբ բյուզանդացի մաթեմատիկոս   , Պալեոլոգիական Վերածննդի շրջանի խոշոր գիտական գործիչ ։
Ստեղծագործություն
Արտավազդի առաջին նամակը, որը գրվել է 1340 թվականին, դիմել է ոմն փաստաբան Գեորգ Խաչիկին, ով նույնպես հայ էր ։ Այն բացատրվում է այբբենական համակարգի հաշվարկման և մատների վրա հաշիվը մինչև 9999-ը ․ ձախ ձեռքը մի կողմ, որպես տասնյակ միավոր, իսկ աջը՝ հարյուրավոր և հազարավոր ։ Թվաբանական գործողությունները շարադրելիս Արտավազդը նկատում է, որ մեծ թվերի դեպքում լավ է օգտվել «հնդկական մեծ հաշվից»։ Շարադրության վերջում բերված են մեծ աղյուսակներ, որոնք մոտ են հին հունական մաթեմատիկոսների և Անանիա Շիրակացու աղյուսակներին   ։ Ընդհանուր առմամբ, Շիրակացու աշխատությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել Նիկոլայ Արտավազդի վրա ։ 1341 թվականին գրված երկրորդ նամակն ուղղված է հեղինակի ընկերոջը Թեոդոր Չաբուխին՝ Կլազոմենից ։ Ամենայն հավանականությամբ, Ֆեոդորը նույնպես հայ էր, քանի որ նրա «Չաբուխ» մականունը հայկական «Չավուշի» հելլենացված ձևն է , այստեղ հիմնականում դիտարկվել են կոտորածների գործողությունները, ինչպես նաև բերված է Հերոնի բանաձևի հիման վրա՝ քառակուսի արմատներ կորզելու մոտավոր եղանակը ։ Նիկոլայի գրչին են պատկանում նաև երկրաչափության մեկ աշխատանք և մի փոքր քերական տրակտատ, որը նա գրել է իր որդու՝ Պավել Արտավազդի համար ։ Նիկոլայ Արտավազդի ձեռագրերը պահվում են Փարիզի ազգային գրադարանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայերը Բյուզանդական կայսրությունում Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով
Ցանցի կիրառական ծրագիր
Ինֆորմատիկայում վեբ ծրագիրը (web-application) կիրառական ծրագիր է, որն իր արտաքին տեսքով նման է անընդհատ փոփոխվող վեբ կայքի։ Այդ արտաքին տեսքն անվանում ենք վեբի արտաքին տեսք։ Վեբ ծրագիր մուտք է գործվում վեբ զննարկիչի միջոցով, որը տարբեր հիպերտեքստային կապեր և էջերի պարունակություններ է բերում։ Էլեկտրոնային փոստը, կայքի պարունակության կառավարման համակարգը, վիկիները, բլոգերը վեբ ծրագրի ձևեր են։ Որոնման համակարգերը, էլեկտրոնային առևտրի ծրագրերը, օնլայն խաղերը, ֆորումների ծրագրերը նույնպես կարող են ընդգրկվել վեբ ծրագրերի ձևերի մեջ։ Ցանցային ապարատները, ինչպես օրինակ երթուղիչը, իրենց միկրոծրագրում հաճախ պարունակում են վեբի ծրագիր։
Պատմական ակնարկ
Համաշխարհային սարդոստայն հիպերտեքստային փաստաթղթային համակարգ է, որը ստեղծվել է 1993 թ.Միջուկային Հետազոտությունների Եվրոպական Կենտրոնի (CERN) կարիքները բավարարելու նպատակով. Առաջին վեբ զննարկիչը (NCSA Mosaic) ստեղծվել է Համակարգչային Կիրառությունների Ազգային Կենտրոնի (NCSA) կողմից։ Համաշխարհային սարդոստայնը օգտագործողներին թույլ է տալիս փաստաթղթեր և պատկերներ փոխանակել ավելի արագ, քան էլեկտրոնային փոստով, և ավելի հեշտ, քան ֆայլերի բաժանման միջոցով։ Հրատարակված փաստաթղթերի աճող թիվը անհրաժեշտ դարձրեց որոնման համակարգերի կիրառումը. օգտագործողը գրում է որևէ բանալի բառ, վեբ սերվերը իրականացնում է որոնումը, այնուհետև ներկայացնում է արդյունքը փաստաթղթի ձևով։ Որոնման համակարգերը գործի են դրվել վեբ սերվերի ընդլայնման հետևանքով։ 1995 թ.ին, ՀԿԱԿ-ը հրատարակում է արդյունաբերական նորմ CGI, որը մանրամասնում է, թե որոնք են վեբ սերվերի ընդլայնման ձևերը՝ նրան որևէ կիրառվող ծրագրի, օրինակ՝ որոնման համակարգի հետ կապելով։ Վեբ ծրագրերի տեխնոլոգիաները արագորեն զարգացան 1994-ից 2000 թթ.-ին, երբ այn օգտագործման համար նախատեսված վեբ սերվերի բազմաթիվ ծրագրեր, ինչպես նաև վեբ զննարկիչների բարելավումներ մեկը մյուսի ետևից դուրս եկան շուկա։ Առաջին վեբ ծրագրերը պրակտիկորեն հարմար չէին գնորդի համար։ Rich Internet Application հարուստ ինտերնետային ծրագիր է կոչվում վեբի մի ծրագիր, որը հարմար է գնորդին օգտագործման համար։ Առաջին անգամ այս տերմինը ծագել է Macromedia-ի հրատարակումներից մեկում՝ 2002 թ.-ին։
Կիրառություններ
Կայքի բովանդակության կառավարման համակարգ
Վեբ ծրագրերի տեխնոլոգիան բազմաթիվ կիրառությունների հնարավորություն է տալիս։ Վեբ ծրագրերի հայտնի տեսակներից են՝ որոնման համակարգերը, վեբ փոստը, փոստով վաճառքը և օնլայն խաղերը։ Որոնման համակարգը վեբի օգտագործման ձևերից է, որը որոնում է փաստաթղթեր։ Վեբ փոստը նախատեսված է էլ. փոստ ուղարկելու և ստանալու համար։ Բովանդակության կառավարման համակարգը (Content Management System- CMS) փաստաթղթերը ներկայացնում է այնպես, ինչպես վեբ կայքում, սակայն այս դեպքում փաստաթղթերը յուրաքանչյուր հարցման ժամանակ բացվում են հատուկ ծրագրի օգնությամբ։ Բովանդակության կառավարման համակարգի օգնությամբ հնարավոր է իրականացնել է փաստաթղթերի ձևավորման մշակումները։