cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բժշկական ձեռնոցներ
Պատմություն
Հունգարացի վիրաբույժ Ի․ Ֆ․ Զեմելվայսը առաջին անգամ 1847 թվականին ենթադրել է, որ հետվիրահատական վերքերի վարակներն առաջանում են բակտերիաների արդյունքում, որոնք ներթափանցում են վերքերի մեջ՝ չախտահանված վիրաբուժական գործիքներից և վիրաբույժի ձեռքերից։ Նա պրակտիկայում առաջինն է սկսել կիրառել հականեխիչ մեթոդներ, ենթադրել է, որ վարակները հիվանդանոց են բերում բժիշկները՝ ինֆեկցիոն և պապաթոլոգոանատոմիական բաժանամունքներից և պարտադրել է հիվանդանոցի գինեկոլոգիական բաժանմունքի աշխատակիցներին, մինչև բուն աշխատանքին անցնելը, ձեռքերը վարակազերծել քլորի լուծույթով, ինչի շնորհիվ կանանց և նորածինների մոտ մահացության տոկոսը նվազել է 18-ից 2,5 տոկոս։
Առաջին անգամ բժշկական ձեռնոցներ կիրառել են Ջոնս Հոպկինսի հոսպիտալում։
Առաջին անգամ միանգամյա օգտագործման բժշկական ձեռնոցներ պատրաստվել են 1964 թվականին՝ «Ansell» ընկերության կողմից, որը հիմնադրվել է 1905 թվականին՝ Մելբուռնում՝ Էրիկ Անսելոյի կողմից ։
Նկարագրություն
Բժշկական ձեռնոցներն ավանդաբար պատրաստվում են եգիպտացորենի օսլայի փոշով պատված կաթնահյութից (լատեքս), որը հեշտացնում է դրա կրումը ։ Եգիպտացորենի օսլային փոխարինել է տալկի փոշին, քանի որ  եգիպտացերենի օսլան կարող էր վիրահատության ժամանակ փոխանցեր վարակ, այդ պատճառով էլ վիրահատությունների և այլ զգայուն պրոցեդուրաների ժամանակ ձեռնոցներն օգտագործվել են առանց որևէ փոշու։
Գոյություն ունի ձեռնոցների երկու հիմնական տեսակ․ ստուգման կամ ախտորոշման և վիրահատական։ Վիրահատական ձեռնոցներն առավել ճշգրիտ չափսեր են ունենում (չափսերը սովորաբար լինում են 5,5-ից մինչև 9) և պատրաստվում են բարձր որոկավորմամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բժշկական սարքավորումներ Կատեգորիա:Առաջին օգնություն Կատեգորիա:Բժշկական խորհրդանիշներ
Արթուր Անդրյան
Արթուր Անդրյան (16 մայիսի, 1957, Ստեփանակերտ - 21 հոկտեմբերի, 1996, Մսմնա, Մարտունու շրջան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Ղարաբաղի ուստա Ղամբար
Ղարաբաղի ուստա Ղամբար, հայ նկարիչ։
Տվյալներ
Ստեղծագործել է հիմնականում դեկորատիվ գեղանկարչության բնագավառում, զգալի աշխատանքներ է կատարել նաև Նուխիի Շեքի խաների պալատում։ Նրա ձևավորումներում գերակշռում են բուսական զարդամոտիվները, պաննոների գունային շքեղությունը շեշտված է սլացիկ նոճիների ցայտուն կանաչով։ Որմնանկարներում երբեմն տեղադրել է պարսկական արվեստի ստեղծագործություններին բնորոշ փասիանի կամ սիրամարգի նրբագեղ պատկերներ։
Ղարաբաղի ուստա Ղամբարն իր աշակերտների հետ շարունակել է դեկորատիվ գեղանկարչության՝ Հովնաթանյանների ավագ սերնդի ստեղծած ավանդույթները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1830-ականների ծնունդներ Կատեգորիա:1905 մահեր Կատեգորիա:Շուշի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Շուշի քաղաքում մահացածներ
Էննի Բարնարդ
Լեդի Էննի Բարնարդ (Lady Anne Barnard, ծնդյան անունը` Լինդսեյ, ), շոտլանդացի ճանապարհորդ գրող, նկարիչ և բարձր խավի ազդեցիկ կին, «Auld Robin Gray» բալլադի հեղինակը։ Հարավային Աֆրիկայի Քեյփթաունում անցկացրած հինգ տարիները զգալի ազդեցություն են ունեցել ժամանակի մշակութային և հասարակական կյանքի վրա ։
Կենսագրություն
Էննին ծնվել է Ֆայֆում, Բալկարես առանձնատանը։ Էննի Լինդսեյի (ծննդյան անունը` Դալրիմփլ) և Բալկարեսի 5-րդ կոմս Ջեյմս Լինդսեյի իններորդ երեխան և առաջին դուստրն է։ 1793 թվականին տեղափոխվել է Լոնդոն, որտեղ հանդիպել և ամուսնացել է Լիմերիկի եպիսկոպոս Թոմաս Բարնարդի որդու` Էնդրյու Բարնարդի հետ, ով նրանից տասներկու տարով երիտասարդ էր։ Հետագայում Հենրի Դունդասի միջոցով Էնի ամուսինը նշանակվել է Բարեհուսո հրվանդանի, որն այն ժամանակ գտնվում էր բրիտանական ռազմական օկուպացիայի տակ, գաղութային քարտուղար։ Բարնարդները Բարեհուսո հրվանդան են ժամանել 1797 թվականի մարտին, Լեդի Էննի Քեյփում մնացել է մինչև 1802 թվականի հունվար ։
Մելվիլին, ով այն ժամանակ պատերազմական և գաղութային քարտուղար էր, գրած Էննիի նամակները, ճամփորդական օրագրերը տեղեկատվական կարևոր աղբյուր են դարձել ժամանակի մարդկանց, իրադարձությունների և հասարակական կյանքի մասին։ Նա նաև մարդկանց հիշողության մեջ մնացել է որպես աշխարհիկ կին, որը հայտնի է որպես Բարեհուսո հրվանդանի ամրոցի տիրուհի։
Ուշագրավ նամակների, ամսագրերի և նկարների շարքը Էննին հրապարակել է 1901 թվականին, Հարավային Աֆրիկան մեկ դար առաջ խորագրով։ 1806 թվականին, երբ Բրիտանիան կրկին նվաճեց Քեյփը, Բարնարդը վերանշանակվեց գաղութային քարտուղար, սակայն Էննին նախընտրեց մնալ Լոնդոնում։ 1807 թվականին Բարնարդը մահացավ Քեյփում, իսկ էննին կյանքի մնացած մասն ապրեց Լոնդոնում, որտեղ մահացավ 1825 թվականի մայիսի 18-ին ։
Էննին նաև ուսյալ նկարիչ էր, ստեղծել է յուղանկարներ, գծանկարներ։
Ուիլյամ Լիվեսը 1812 թվականին բացահայտել է, որ Auld Robin Gray-ը 1772 թվականին գրել է Էննի Բարնարդը, երաժշտությունը գրել է Լիվեսը։ Այն անանուն կերպով տպագրվել է 1783 թվականին, իսկ Լեդի Էննը միայն ճանաչել է իր հեղինակությունը մահից երկու տարի առաջ Վալտեր Սքոթին (1823 թ.) գրված նամակով, որը հետագայում խմբագրել է այն Bannatyne ակումբի համար ։
Լեդի Էննին Քեյփթաունում հիշատակվում է մի քանի ձևով։ Բարեհուսո հրվանդանի ամրոցի պալատը հայտնի է որպես «Լեդի Էննի Բարնարդի պարասրահ»։ Քեյփթաունի Նյուլենդս արվարձանի ճանապարհներից մեկը, որտեղ ապրել են Բարնարդները, անվանվել է «Լեդի Էննի պողոտա», իսկ նրա քանդակը ցուցադրվում է Քլերմոնթի արվարձանում գտնվող քաղաքացիական կենտրոնի նախասրահում։ Բարնարդների տունը, խաղողի այգին պահպանվել են որպես հյուրանոցի մաս։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Շոտլանդացի կին գրողներ Կատեգորիա:Շոտլանդացի նկարիչներ Կատեգորիա:Շոտլանդացի գրողներ
Լուի-Էռնեստ Բառիա
Կենսագրություն
Լուի-Էռնեստ Բառիան ծնվել է 1841 թվականի ապրիլի 13-ին Փարիզում։ Նրա հայրը՝ Ֆելիքս Բառիան,եղել է նկարիչ-խեցեգործ, իսկ եղբայրը՝ Ֆելիքս-Ժոզեֆ Բառիան արդեն հայտնի նկարիչ էր։ Լուի Էռնեստը նույնպես սկսել է որպես բնանկարիչ, սովորել է Լեոն Կոնիեի մոտ, իսկ հետո զբաղվել է քանդակագործությամբ Պիեռ-Ժյուլ Կավալյեի ղեկավարությամբ։ 1858 թվականին ընդունվել է Փարիզի Արվեստի Բարձրագույն դպրոցը, որտեղ նրա ուսուցիչն է եղել Փրանսուա Ժոֆրուան։ 1865 թվականին Բարրիան շահում է Փրանսիական ակադեմիայի հռոմեական պարգև և ուղևորվում է դեպի Հռոմ։ Բարրիան մասնակցություն է ունեցել փարիզյան օպերայի ձևավորմանը։ Նրա գործերը հիմնականում եղել են մարմարից, իսկ իր ռոմանտիկ ճաշակի համար պարտական է Ժան-Բատիստ Կարպոյին։ Նրա աշակերտներն են եղել՝ Խոսեպ Կլարան, Չարլզ Դեսպիուն, Անրի Բուշարը և Վիկտոր Սեգոֆֆին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Կատալոնիայի ժեներալիտետ
Կատալոնիայի ժեներալիտետ (Generalitat de Catalunya), Կատալոնիայի ինքնավար համայնքի ինքնակառավարման բարձրագույն մարմին, որը ներառում է Կատալոնիայի խորհրդարանն ու կառավարությունը (Գործադիր խորհուրդ) և ղեկավարվում Ժեներալիտետի նախագահի կողմից, ով իրականացնում է Կատալոնիայի ղեկավարի գործառույթներ։
Պատմություն
Կատալոնիայի մեկ այլ միջնադարյան հաստատություն է համարվում «Diputació del General de Catalunya»-ն, որի «General» բառը նշանակում է կատալոնացիների համայնք։ Այստեղից էլ առաջացել է Կատալոնիայի ինքնակառավարման մարմնի անվանումը՝ Ժեներալիտետ։
1931 թվականի օրենսդիրների կարծիքով ժամանակակից կատալոնյան ինքնակառավարման ստեղծման համար հաստատությունն իրենից ներկայացնում է օրինական հիմք։ Իսպանիայի երկրորդ հանրապետության ժամանակ՝ 1932 թվականին Կատալոնիայի ժեներալիտետը վերականգնվեց Կատալոնիայի հարավային մասում և ստացավ Կատալոնիայի տարածաշրջանային կառավարության ժամանակակից քաղաքական ու ներկայացուցչական գործառույթ։
Կատալոնիայի ժեներալիտետի երկու նախագահների՝ Ֆրանցիսկ Մասիաի (1931-1933) և Լուիս Կոմպանիսի (1934-1939) օրոք Կատալոնիայի ինքնակառավարման հանրապետական մարմինները իրականացրեցին նշանակալի բարեփոխումներ՝ չնայած առկա տնտեսական լրջագույն ճգնաժամի, դրա սոցիալական հետևանքների ու այդ ժամանակաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունների։
1939 թվականին, երբ քաղաքացիական պատերազմն ավարտվեց հանրապետականների պարտությամբ, Կատալոնիայի ժեներալիտետը լուծարվեց։ Կատալոնիայի նախագահ Լուիս Կոմպանիսը ձերբակալվեց, ենթարկվեց կտտանքների ու ծաղրանքի, և «ռազմական ապստամբություն» կազմակերպելու մեղադրանքով 1940 թվականի հոկտեմբերին Բարսելոնայում գնդակահարվեց։
2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ին տեղի ունեցած Կատալոնիայի անկախության հանրաքվեյից հետո իսպանական կառավարությունը նույն թվականի հոկտեմբերի 27-ին լուծարեց Ժեներալիտետն ու Իսպանիայի սահմանադրության 155-րդ հոդվածի համաձայն Կատալոնիայի կառավարումը հանձնեց Մադրիդին։ Ինքնավար համայնքի անմիջական կառավարումը հանձնվեց Непосредственное управление автономным сообществом было возложено на Սորիա Սաենս դե Սանտամարիային ։ Ժեներալիտետի նոր նախագահ ընտրվեց միայն 2018 թվականի մայիսի 14-ին անցկացված Կատալոնիայի խորհրդարանի արտահերթ ընտրություններում։ Նոր ղեկավար դարձավ իրավաբան, անկախ Կատալոնիայի կողմնակից Կիմ Տորան։ Իսպանիայի կառավարության կողմից Կատալոնիայի ուղիղ կառավարումը պահպանվեց մինչև 2018 թվականի հուլիսի 2-ը՝ Տորայի երդմնակալության օրը  ։
Կառուցվածք
1979 թվականից Կատալոնիայի ժեներալիտետը հանդիսանում է ինքնավար համայնքի բարձրագույն կառավարման մարմինը, որը մտնում է սահմանադրական միապետության իսպանական պետական համակարգի մեջ և ներառում է Կատալոնիայի խորհրդարանն ու կառավարությունը (Գործադիր մարմին)։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Ժեներալիտետի կազմի մեջ մտնում է ոչ միայն կառավարությունը, այլ նաև խորհրդարանն ու Ժեներալիտետի նախագահը՝ այդ տերմինը կիրառվում է հիմնականում Կատալոնիայի գործադիր իշխանությունը մատնանշելու համար    ։
Նախագահներ
Կատալոնիայի ժեներալիտետի նախագահը հանդիսանում է Կատալոնիայի ինքնավար համայնքի ղեկավարը և ընտրվում է խորհրդարանի կողմից չորս տարի ժամկետով։ Ստորև ներկայացված են 1931 թվականից մինչև օրս Կատալոնիայի ժեներալիտետի բոլոր նախագահների անունները պարունակող ցուցակ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կատալոնիայի քաղաքականություն Կատեգորիա:Կատալոնիայի պատմություն Կատեգորիա:1192 հիմնադրումներ Կատալոնիայում
Աուրիպիգմենտ
Կատեգորիա:Արսենի սուլֆիդներ Կատեգորիա:Միներալներ Կատեգորիա:Գունանյութեր
Արագություն։ Ավտոբուս 657
Արագություն։ Ավտոբուս 657 (Heist), ռեժիսոր Սկոտ Մանի կրիմինալ թրիլլեր։ Նկարահանվել է Ստիվեն Սեֆերի և Մաքս Ադամսի գրած սցենարի հիման վրա ։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս դերասաններ Ռոբերտ Դե Նիրոն, Ջեֆրի Դին Մորգանը, Քեյթ Բոսվորտը, Դեյվ Բատիստը։ Սցենարի հիմքում ընկած է մի մարդու պատմություն, ով ստիպված է լինում թալանել կազինո և այդ գումարով փրկել դստեր կյանքը։
Սյուժե
Վոնն (Ջեֆրի Դին Մորգան) աշխատում է հայտնի կազինոներից մեկում։ Նրա դուստրը հիվանդ է և նրան գումար է անհրաժեշտ դստեր վիրահատության համար։ Գումարն ստանալու ակընկալիքով դիմում է իր գործատուին՝ Ֆրենկ Պոուպին (Ռոբերտ Դե Նիրո), ով մերժում է Վոնին։ Նա որոշում է թալանել կազինոն ։ Նրան են միանում նաև իր ծանոթները։ Կազինոն կողոպտելու ծրագրի ամեն կետը մանրամասն քննարկում են։ Դժվարությամբ կարողանում են դուրս գալ կազինոյից։
Հայտնվելով անելանելի վիճակում նրանք առևանգում են ավտոբուսը և պատանդ վերցնում ուղևորներին։ Հանցավոր եռյակին սկսում են հետապնդել մի կողմից ոստիկանությունը, մյուս կողմից՝ Ֆրենկի աշխատակիցները։
Գնահատականներ
Ֆիլմն արժանացել է բացասական գնահատականների  ։ Կինոքննադատներից մեկը՝ Ռոջեր Էբերտը 4-ից 1 է գնահատել ։ Metacritic կայքում հավաքել է 37 բալ 100 ։
Կրիշյանիս Վալդեմար
Կրիշյանիս Վալդեմար(ս) (Krišjānis Valdemārs, հայտնի է նաև որպես Քրիստիան Վալդեմար, Վոլդեմար, Խրիստիան Մարտինովիչ Վալդեմար, ), լատվիացի գրող, բանահյուսագետ, լուսավորական, Երիտասարդ լատվիացիների շարժման և լատվիական վերածննդի հոգևոր առաջնորդ։
Կենսագրություն
Կրիշյանիս Վալդեմարը ծնվել է 1825 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Վեցյունկուրի դաստակերտում։ Կրթություն է ստացել Սասմակայի (ներկայում՝ Վալդեմարպիլս), Պունիի ու Լուբեզարի դպրոցներում։
Դպրոցն ավարտելուց հետո աշխատանքի է ընդունվել Էդոլեում որպես գրագրի օգնական։ Այնտեղ կազմակերպել է Լատվիայի առաջին գրադարանը։
1840-ական թվականներին որպես ուսուցիչ աշխատել է Սասմակայում քաղաքում, որը 1926 թվականին վերանվանվել է նրա պատվին։ Դրանից հետո Ելգավայում սովորել է գիմնազիայում, ապա ընդունվել է Դորպատի համալսարան, որտեղ սովորել է տնտեսագիտություն։ Համասլարանում սովորելու տարիներին կազմակերպել է խմբակ, որի նպատակն էր նպաստել լատիշերենի ու լատվիական մշակույթի ազատ զարգացմանը։ Հետագայում այդ խմբակը վերաճեց Երիտասարդ լատվիացիների շարժման։ 1862 թվականից մինչ 1865 թվականը շարժման մյուս մասնակիցների, այդ թվում՝ Կրիշյանիս Բարոնի հետ հրատարակել է լատիշերեն «Պետերբուրգաս ավիզես» («Պետերբուրգյան լրագիր») թերթը։ Կոչ է արել զարգացնել լատիշերենով կրթությունը, հավաքել ու մշակել բանահյուսական ստեղծագործությունները։ 1848 թվականին կազմակերպել է Լատվիայում առաջին երգչախմբերից մեկը։ 1872-1879 թվականներին հրատարակել է ռուսերեն-գերմաներեն-լատիշերեն բառարան։
Համալսարանն ավարտելուց հետո ընդունվել է պետական ծառայության ֆինանսների նախարարությունում, մշակել է Ռուսաստանում նավագնացության զարգացման նախագիծ, հիմնադրել է (սկսած 1864 թվականից) 11 ծովագնացության ուսումնարաններ, որոնցից տասը գտնվում էին ժամանակակից Լատվիայի տարածքում, տասնմեկերորդը՝ Պալանգայում։
1873 թվականին Կրիշյանիս Վալդեմարի առաջարկությամբ ստեղծվում է Ռուսաստանում առաջին ծովային ընկերությունը։
Կրիշյանիս Վալդեմարը մահացել է 1891 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Ռիգայի Գերմանական մեծ գերեզմանատանը։
Լոզովայա (Այդարի վտակ)
Լոզովայա (Лозовая), գետ Ռուսաստանում, հոսում Բելորեցկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Այդառ գետի աջ ափին 227 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 28 կմ է։
Կրիշյանիս Վալդեմար
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատիշ գրողներ Կատեգորիա:Լատիշ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության քաղաքական գործիչներ
Լոզովայա (Այդարի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Մորիս Բավո
Մորիս Բավո (Maurice Bavaud, ), շվեյցարացի քաղաքացի, ով 1938 թվականին անհաջող մահափորձ կատարեց Ադոլֆ Հիտլերի դեմ և գիլիոտինով մահապատժի դատապարտվեց։
Կենսագրություն
Բավոն ծնվել է Նևշատել քաղաքում՝ Շվեյցարիայում։ Նա կաթոլիկ էր։ Աստվածաբանություն է ուսումնասիրել։ Հակակոմունիստական «Compagnie du Mystère» խմբի անդամ էր։ Խմբի լիդեր Գերբոեի ազդեցությամբ հոգեպես անհավասարակշիռ Մորիս Բավոն հանգեց այն եզրակացության, որ անհրաժեշտ է սպանել Ադոլֆ Հիտլերին։
Անհաջող մահափորձ
Նա 1938 թվականի նոյեմբերի 9-ին գնում է ավտոմատ ատրճանակ և մեկնում Բեռլին։ Սակայն այդ ժամանակ ֆյուրերը գտնվում էր իր նստավայրում՝ Բերխտեսգադենում։ Այդ իմանալով Մորիսը ուղևորվում է Մյունխեն, որպեսզի նոյեմբերի 9-ին գնդակահարի Հիտլերին ամենամյա ելույթի ժամանակ, որի ժամանակ վերջինս ճառելու էր Գարեջրային հեղաշրջման տարելիցի կապակցությամբ։ Բավոն ներկայանում է լրագրողներին և ձեռք է բերում հրավիրատոմս հյուրերի տրիբունայում, որի տեղը 8-ից 10 մետր հեռավորության վրա էր գտնվում այն երթուղուց, որով անցնելու էր Ադոլֆ Հիտլերը։ Բայց, անհայտ պատճառներով Հիտլերը փոխում է ավանդույթն ու ուղղություն վերցնում դեպի գարեջրային սրահը՝ հայտնվելով տրիբունայից 30 մետր հեռավորության վրա։ Այդ պատճառով Բավոն չի կարողանում անվրեպ կրակել։ Ի դեպ, հենց նույն այդ օրը, պատահականորեն տեղի է ունենում հրեական ջարդերն ու Բյուրեղապակյա գիշերը։
Բավոն փորձեց կրկին գտնել Հիտլերին Բերխտեսգադենում և հանդիպել նրա հետ, սակայն անհաջողության մատնվեց։ Այդ ընթացքում Մորիսը ծախսեց իր ողջ գումարն ու փորձեց Փարիզ մեկնել առանց տոմսի։ Գնացքում նրան բռնեցին և հայտնաբերեցին ատրճանակն ու կեղծ նամակը, որով ցանկանում էր անձամբ հանդիպել Ադոլդ Հիտլերի հետ ։ Հարցաքննությունից հետո, որն ուղեկցվում էր գեստապոյի կողմից խոշտանգումներով ու կտտանքներով՝ Մորիսը խոստովանեց, որ մահափորձը ինքն է կազմակերպել։ Բավոյին դատում էր Ազգային դատական պալատը։ Հընթացս դատավարության Մորիսն հայտնեց, որ Հիտլերը վտանգ է ներկայացնում Շվեյցարիայի, կաթոլիկության և ամբողջ մարդկության համար։ Շվեյցարիան, որը վարում էր չեզոքության քաղաքականություն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ և հետո, փորձ չկատարեց խառնվել դատավարության ընթացքին և չպաշտպանեց Մորիսին ու էքստրադիցիայի համար չդիմեց Գերմանիային։ Շվեյցարիայի դեսպան Հանս Ֆրյոլիխերը Բավոյի արարքը որակեց որպես «գործողություն, որն արժանի է խոստովանության», և ոչ մի անգամ չայցելեց նրան բանտում ։ 1939 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Մորիս Բավոյի համար դատարանը որպես պատիժ մահապատիժ նշանակեց։
1941 թվականի մայիսի 14-ին քսանհինգամյա Մորիսին Պլյոտցենզեեի բանտում գլխատեցին գիլիոտինի միջոցով։
Հետմահու
1950-ական թվականներին շվեյցարական դատարանում Բավոյի գործը վերանայվել է։ Ճիշտ է, Մորիսը հետմահու ամբողջությամբ ռեաբիլիտացիայի չենթարկվեց, բայց նշվեց, որ նրան միայն պետք էր ազատազրկել։ Գերմանիայի կառավարությունը Բավոյի ընտանիքին փոխհատուեց 40.000 շվեյցարական մարկ։ 2008 թվականի նոյեմբերին Շվեյցարիայի գործող նախագահ Պասկալ Կուպշենը խոստովանեց, որ Շվեյցարիան պարտավոր էր խառնվել և պաշտպանել Բավոյի դատավարության ժամանակ ։ Ըստ նախագահի խոսքերի «Բավոն արժանի է մեր խոստովանությանը... Նա կանխատեսեց, թե ինչպիսի դժբախտություններ կարող էր բերել Հիտլերն ամբողջ աշխարհին»։
Փառնակ Շիշիկյան
Փառնակ Շիշիկյան, հայ գործիչ, արդարակյաց, որը Հայոց ցեղասպանությունից հետո սիրիական անապատի արաբական ընտանիքներում գտել և իրենց հայ ինքնությանն է վերադարձրել մոտ 500 հայ որբերի ։
Կենսագրություն
Փառնակ Շիշիկյանը ծնվել է Կիլիկիայի Զեյթուն քաղաքում։ Դառնալով ցեղասպանության զոհ՝ 14-ամյա Փառնակը Դեր Զորի ճամփին կորցնում է մորը, օրեր անցկացնում նրա դիակի կողքին, մինչև որ նրան փրկում է շամմառ ցեղի մի քոչվոր արաբ։ Փառնակը սովորում է մի քանի լեզու, ներառյալ արաբերեն (արաբները նրան կոչում էին Էհմեդ էլ Ճեզզա) և սկսում է անապատում փնտրել ու հաշվառել արաբացած հայ երեխաների։ Հետագայում հայ որբերի ցուցակները հանձնում է որբեր որոնող Հալեպի հանձնաժողովին ու օգնում հայությանը վերադարձնել հարյուրավոր որբերի։ Նա յուրաքանչյուր հայի դիմաց արաբներին որպես փրկագին վճարում էր «կաթի փողը»՝ հինգ կարմիր ոսկի։ Սիրիայի կառավարությունը երկու գյուղ է հատկացնում հայերին անապատում, որոնցից մեկում էլ՝ Թել էլ Պրաք գյուղում բնակություն է հաստատում նա իր՝ հայությանը վերադարձած կնոջ հետ։ Նա արաբացած հայերի բերեց իրենց գյուղը, նրանց հայկական անուններ տվեց, կազմակերպեց նրանց ամուսնությունները։ Նրանց հետ կազմակերպեց հայերի ոսկորների հավաքումը Դեր Զորից, Ռաքքայից, Եփրատ ու Խաբուր գետերի շրջակայքից և Շեդդեդիեի քարանձավից, որտեղ ողջակիզել էին հայերին։ 1947-ի հայրենադարձությանը Շիշիկյանը կնոջ ու երեխաների հետ բնակություն հաստատեց Էջմիածնի մերձակայքում գտնվող Հովտաշատ գյուղում, որտեղ աշխատեց որպես հողագործ, անվճար բժշկեց հայրենակիցներին ։ Հայաստանում նրանք ևս հինգ երեխա ունեցան։ Հովտաշատի գերեզմանոցում կանգնած է Փառնակի մահարձանը՝ արաբական տարազով։ Այդ գյուղում 1956-ին Փառնակի կառուցած տունն այժմ թանգարանային արժեք է, որտեղ ցուցադրվում են նրա հագուստներն ու լուսանկարները ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ Կատեգորիա:Հայ գրիչներ
Անդրեաս առաքյալ եկեղեցի (Կրասնի Սուլին)
Անդրեաս առաքյալ եկեղեցի (Церковь Андрея Первозванного), եկեղեցի Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Կառուցվել է 1888 թվականին, քանդվել՝ 1966 թվականին։
Տաճարի հասցեն՝ Ռուսաստան, Ռոստովի մարզ, Կրասնի Սուլինի շրջան, ք. Կրասնի Սուլին, Կրոնշտադտի փողոց, 5։
Պատմություն
1870-ական թվականներին Սուլինովսկի գյուղի մոտ կառուցվել է գործարան, որի շնորհիվ գյուղի բնակչությունն արագ ավելացել է։ Հավատացյալներին հոգևոր սնունդ տալու համար բնակավայրում անհրաժեշտ էր կառուցել ուղղափառ տաճար։
Անդրեաս առաքյալ եկեղեցին կառուցվել է 1872 թվականին Անդրեյ Սուլինի ծոռան՝ Վերա Անդրեևնա Յուդինայի միջոցներով, որը Սուլինների տոհմական տունը զոհաբերել էր Սուլինովսկու գյուղացիական համայնքին՝ այնտեղ սուրբ Անդրեաս առաքյալի անվան եկեղեցի կառուցելու համար։ Այդ միջոցներով Սուլինում կառուցվեց քարե եկեղեցին։ 1882 թվականին եկեղեցուն ավելացվեց զանգակատուն։ Նոր եկեղեցին ուներ քարե պատեր, փայտե գմբեթ և լապտեր, երկաթյա խաչերով եռագմբեթ երկաթյա տանիք։ Եկեղեցու շուրջը քարե ցանկապատ էր։ Պատկերակալին ու արքայական դռներին պատկերված էին Փրկիչը, Աստվածամայրը և այլ սրբեր։
Եկեղեցին ունեցել է երեք կողմնասեղան։ Գլխավորը նվիրված էր սուրբ Անդրեաս առաքյալին, հարավայինը, որը կառուցվել է 1898 թվականին, հանուն սուրբ Պանտելեիմոնի է, իսկ հյուսիսայինը, որը նույնպես կառուցվել է 1898 թվականին, հանուն Սուրբ Աստվածածնի գովաբանության։
1910 թվականին տաճարը վերանորոգվել է, նրա շուրջը կառուցվել է քարե հիմքով երկաթյա ցանկապատ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1888 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի եկեղեցիներ Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի տեսարժանություններ
Ռայխստագ
Կատեգորիա:Գերմանիայի պատմություն Կատեգորիա:Գերմանիայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Բեռլին Կատեգորիա:Խորհրդարանների շենքեր Կատեգորիա:Նեոռենեսանս ճարտարապետություն
Տափաստան (այլ կիրառռումներ)
Տափաստան բառը կարող է վերաբերել հետևյալին.
Հավերժական Հայաստան (հուշարձան, Օտտավա)
«Հավերժական Հայաստան» կամ «Անմահ Հայաստան», քանդակ Կանադայի Օտտավա քաղաքում՝ Կանադայում ՀՀ դեսպանատան շենքի առջև։
Պատմություն
Հուշարձանը տեղադրվել է ՀՀ անկախության 11-րդ տարելիցին՝ 2002 թվականի սեպտեմբերի 11-ին։ Հուշարձանի նյութը տուֆ է, բերվել է Հայաստանից, չափերը՝ 300 x 170 x 150 սմ ։
Հեղինակներ
Քանդակագործներ` Լևոն Թոքմաջյան, Հայկ Թոքմաջյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադայի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայկ Թոքմաջյանի քանդակներ Կատեգորիա:Լևոն Թոքմաջյանի քանդակներ
Թանգարանային կրթության կենտրոն
Թանգարանային կրթության կենտրոն
Պատմություն
2014 թ․ հոկտեմբերի 2-ին ԴԻ-ՎԻ-ՎԻ Ինթերնեյշնալ (Գերմանիայի ժողովրդական բարձրագույն դպրոցների միության միջազգային համագործակցության ինստիտուտ), Թանգարանների աշխատողների և բարեկամների ասոցիացիայի և Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանի միջև կնքվել է հուշագիր՝ թանգարանների կրթական ծրագրերի զարգացման կենտրոն հիմնելու մասին։ Թանգարանային կրթության կենտրոնի հանդիսավոր բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 2014 թ․դեկտեմբերի 5-ին Երևանում։ Կենտրոնի նպատակներն են՝
Թանգարանային կրթության կենտրոնի գործունեության առանցքում կարևոր են վարպետաց դասերի, կրթական ծրագրերի շնորհանդեսների, մասնագիտական քննարկումների և դասախոսությունների կազմակերպումը թանգարանների աշխատողների, հանրակրթական դպրոցների ուսուցիչների, ինչպես նաև պետական և մասնավոր հատվածի շահագրգիռ ներկայացուցիչների շրջանում ։
Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնություն 1925/1926
1925/1926 մրցաշրջանի Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնությունը երեսունութերորդն էր։ Հարյուր տոկոսանոց արդյունքով միանձնյա հաղթող դարձավ յի հավաքականը, որը բաց չթողեց և ոչ մի գնդակ։
Մրցաշարային աղյուսակ
Հաղթանակի համար շնորհվում էր 2 միավոր, ոչ-ոքիի համար՝ 1։
Ռմբարկուներ
<div style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; -o-column-count: 3; -ms-column-count: 3; column-count: 3;">
1 գոլ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Միացյալ Թագավորության տնային առաջնություն Կատեգորիա:1925 ֆուտբոլում Կատեգորիա:1926 ֆուտբոլում
Արծվիկ Անդրյան
Արծվիկ Անդրյան (6 նոյեմբերի, 1964, Նորագյուղ, Ասկերանի շրջան - 24 սեպտեմբերի, 1992, Նորագյուղ), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Կենսագրություն
Արծվիկ Անդրյանը ծնվել է 1964 թ. նոյեմբերի 6-ին Ասկերանի շրջանի Նորագյուղ գյուղում։ Ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ Այնուհետև հեռակա կարգով ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտն ու ստացել ինժեների մասնագիտություն։ Ծառայել է Խորհրդային բանակում, Լենինգրադում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է Ասկերանի գույքագրման բյուրոյում։ Կամավորագրվել է ինքնապաշտպանական ջոկատում։ Զոհվել է 1992 թ. սեպտեմբերի 24-ին Նորագյուղում։ Հետմահու արժանացել է «Արիության համար» մեդալի։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Նորագյուղի գերեզմանատանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 6 ծնունդներ Կատեգորիա:1964 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 24 մահեր Կատեգորիա:1992 մահեր
Փյունիկյան արմավենի: Եգիպտոս
«Փյունիկյան արմավենի։ Եգիպտոս», հայ մեծ նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի 1911 թվականին ստեղծած կտավը, որը գտնվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում ։
Պատմություն
Մարտիարոս Սարյանը 1911 թվականին էտյուդների և հիշողությունների հիման վրա ստեղծել է եգիպտական նկարաշարը, որի կտավները, այդ թվում նաև «Փյունիկյան արմավենին» 1910-ական թվականներին Մոսկվայում ներկայացվեցին որպես զարմանահրաշ ասք Արևելքի մասին։
Նկարագրություն
«Փյունիկյան արմավենի» կտավն ունի գեղարվեստական հարուստ նկարագիր՝ տարբեր երանգների առատություն, ձևերի անսովոր և անկաշկանդ հարաբերություն, գեղարվեստն իբրև նշանային համակարգ դիտելու օրինակ է։ Կտավը լի է արևելյան շնչով։ «Փյունիկյան արմավենի» կտավը Եգիպտոսի մասին է։
Սարյանի պատկերած արմավենին նման չէ այն իրական արմավենուն։ Այն երկինքը ծածկող գլխավոր առարկան է և այդ ֆոնի վրա հնչում է մոնումենտալ։ Սարյանը կտավում ամեն ինչ ենթարկել է արմավենու ուրվագծին և կտավի ձգված ուղղանկյանը։ Կտավի աջ անկյունում պատկերված է ուղտի գլուխ, որը լարում է առաջացնում դիտողի տեսադաշտում, սակայն ստեղծագործության հավասարակշռությունը չի խախտում, կտավը լի է ներդաշնակ տաք գույներով, որի կապույտը դիտողի երևակայությունը տանում է դեպի երկնքի գաղափարը, դեպի հին եգիպտոսի առասպելները։
Չափազանց պարզ կառուցվածք ունեցող սարյանական կտավը ժամանակի ու տարածության մեջ շարունակում է մնալ խորհրդավոր ու առեղծվածային ։
Գևորգ Բուրջալյան
Գևորգ Սարգսի Բուրջալյան (նաև՝ Գեորգի Բուջալով, ), հայ դերասան։
Եղել է ռեժիսոր, դերասան Արշակ Բուրջալյանի եղբայրը։
Կենսագրություն
Գևորգ Բուրջալյանը ծնվել է 1869 թվականին, Աստրախանում։ Սովորել է բարձրագույն տեխնիկական ուսումնարանում, 1898 թվականից մասնակցել է արվեստի և գրականության կյանքին։ Հետագայում Ստանիսլավսկու թատերախմբի հետ տեղափոխվել է Մոսկվայի Գեղարվեստական թատրոն, որտեղ խաղացել է 38 դեր։ 1921 թվականին եղել է թատրոնի 4-րդ ստուդիայի ղեկավարը։ Մեծ ներդրում է ունեցել թատրոնի պատմության հավաքագրման և թանգարանի ստեղծման գործում։ Եղել է մի շարք ներկայացումների երկրորդ ռեժիսորը ։
Խաղացել է բնութագրային էպիզոդիկ դերեր, աչքի ընկել կատարման վիրտուոզ վարպետությամբ։ Լավագույն դերերից են՝ Վասիլի Շույսկի (Ա․ Տոլստոյի «Ֆեոդոր Իոանովիչ արքան»), Պաստոր Կոլլին (Հաուպտմանի «Միայնակ մարդիկ»), Պապ (Իբսենի «Պեր Գյունտ»)։ Մասնակցել է Մոսկվայում հայկական սիրողական ներկայացումներին, իսկ 1909–1910 թվականներին, Օվի Սևումյանի հետ, կազմակերպել է հայկական թատերախումբ, բեմադրել Սունդուկյանի և Շիրվանզադեի պիեսները։ Կոնստանտին Ստանիսլավսկին բարձր է գնահատել իր անմիջական օգնական Բուրջալյանին, իսկ Վլադիմիր Նեմիրովիչ-Դանչենկոն նրան անվանել է Մոսկվաի Գեղարվեստական թատրոնի դրոշակակիր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Լավարդ Մոժե լ'Oրտուա
Լավարդ Մոժե լ'Oրտուա (Lawarde-Mauger-l'Hortoy), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 153 մարդ, բնակչության խտությունը` 16.42 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.32 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 95 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 22 կմ հարավ։
Գետամեջ (Քաշաթաղի շրջան)
Գետամեջ, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հարավարևմտյան հատվածում։ Բերձոր շրջկետնտրոնից գտնվում է 65 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 100 կմ հեռավորության վրա։
Աշխարհագրություն
Համայնքը հարթավայրային է, ունի 1409,0 հա տարածք, որից 1070,2 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 196,2 հա անտառային հողեր։ Գետամեջ համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Հագարի գետը։
Համայնքի տարածքում խմելու ջրի համար առկա են թվով 25 գործող անհատական ջրհորներ։
Պատմություն
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ ։
Բնակչություն
2015 թվականին Գետամեջ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում էր 106 մարդ, կար 24 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում էին 35 աշակերտներ, «Բերձորի երաժշտական դպրոց» ՊՈԱԿ-ի Գետամեջի մասնաճյուղը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի համայնքներ
Գետափ (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)
Գետափ, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հարավարևմտյան հատվածում։ Բերձոր շրջկետնտրոնից գտնվում է 46 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 96 կմ հեռավորության վրա։
Աշխարհագրություն
Համայնքը հարթավայրային է, ունի 1566,0 հա տարածք, որից 992,8 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 527,9 հա անտառային հողեր։ Գետափ համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Հագարի գետը։
Համայնքի տարածքում խմելու ջրի համար առկա են թվով 6 գործող անհատական ջրհորներ։
Պատմություն
Ազատագրվել է 1993 թվականի հոկտեմբերին, բնակեցվել է 1998 թվականին՝ Ադրբեջանից բռնագաղթած հայ փախստականներով։
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ ։
Բնակչություն
2015 թվականին Գետափ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 124 մարդ, կա 34 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, Սարատակի միջնակարգ դպրոցի Գետափի մասնաճյուղը, որտեղ սովորում 1iն 5 աշակերտներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի համայնքներ
Վասալ
Վասալ, ֆեոդալ միջնադարյան Արևմտյան Եվրոպայում, որը որպես ֆեոդ(ավատ) հող էր ստանում մի այլ ֆեոդալից (սենյորից)՝ պարտավորվելով նրա համար կատարել զինծառայություն(40 օր տարվա մեջ), մասնակցել ֆեոդալական կուրիային(խորհրդին)։ Սենյորը պարտավոր էր պաշտպանել իր վասալին և նրա ունեցվածքը։ Սկզբում ցմահ տրվող հողերը(բենեֆիցիում) աստիճանաբար դարձել են պայմանական տիրույթներ(ավատ, ֆեոդ, լեն)։ Արևմտյան Եվրոպայում թագավորները և խոշոր ֆեոդալները զինվորական ծառայության դիմաց տալիս էին հող, կայք կամ եկամտի այլ աղբյուր։
Կատեգորիա:Ավատատիրություն Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմություն
Աքերին
Աքերին, պերկեսանմանների ընտանիքի ձուկ։ Մարմնի երկարությունը 10–20 սմ (երբեմն՝ 30 սմ), քաշը 20–50 գ, դունչը՝ բութ։ Մեջքը և կողքերը դեղնականաչավուն են։ Կուրծքը և փորը զուրկ են թեփուկներից։ Տարածված է Եվրոպայում, Հյուսիսային Ասիայում։ Ապրում է մեծ մասամբ լճերում, գետերում, երբեմն աղի ջրերում։ Ձվադրում է ապրիլ–հունիս ամիսներին, ավազոտ, քարքարոտ տիղմում։ Սնվում է մանր ձկներով, միջատներով, որդերով, ձկնկիթով։
Կատեգորիա:Պերկեսանմաններ
Լեալվիլե
Լեալվիլե (Léalvillers), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 170 մարդ, բնակչության խտությունը` 76.23 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.23 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 135 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 24 կմ հյուսիս-արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 109 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 85-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 24։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,0 %։ 85 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 80 անձ (43 տղամարդ և 37 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (2 տղամարդ և 3 կին)։ 24 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Գրական-գեղարվեստական կերպար
Գեղարվեստական արտացոլման գլխավոր առարկան
«Գեղարվեստական արտացոլման գլխավոր առարկան հասարակական մարդն է, որի ճակատագրի, զգացմունքների ու գործողությունների պատկերման միջոցով գրողը մարմնավորում է որոշակի դարաշրջանի և սոցիալական միջավայրի բնորոշ գծերը։ Ահա թե ինչու կերպարների, մարդկային կյանքի պատկերների ստեղծումը գրականության հիմնական և անփոխարինելի խնդիրն է» ։ Մարդը գեղարվեստական ստեղծագործությունում տարբեր ձևերով է ի հայտ գալիս, մի դեպքում կերպարը պատմող-հեղինակն է, մյուս դեպքում՝ քնարական հերոսը և այլն։ Գեղարվեստական պատկերները ծառայում են մի նպատակի՝ կերպարակերտմանը, իսկ ամեն կերպարի հիմքում մարդն է։ Գործող անձ՝ «Persona» բառը վերցված է ֆրանսերենից և ունի լատինական ծագում։ Այսպես էին հին հռոմեացիները անվանում դիմակը, որ օգտագործում էր դերասանը թատերական ներկայացման ժամանակ, իսկ հետագայում գրականության մեջ ստացել է երես, դեմք իմաստը։
Կերպարի տեսակները
Կերպարները կամ ընթերցողի երևակայության արդյունքն են լինում. Գուլիվեր, լիլիպուտներ, կամ իրապես գոյություն ունեցած մարդկանց վերարտադրումներ. պատմական անձինք, գրողին ծանոթ մարդիկ, հաճախ հենց ինքը՝ գրողը, կամ էլ գրականության պատմությանը արդեն հայտնի կերպարների ձևափոխված, նորովի իմաստավորված վերարտադրություններ կարող են լինել. Դոն Ժուան, Ֆաուստ։ Անհատական կերպարների կողքին մեծ դեր են կատարում նաև հավաքական կերպարները. ժողովուրդ, ամբոխ, բանակ ։ Կերպավորման հարցում մեծ է գործողության դերը։ Լևոն-Զավեն Սյուրմելյանը գրում է. «Երբ կերպարներն իրենց բացահայտում են զարգացող գործողության միջոցով, նրանք հեղինակային լուսաբանում բոլորովին չեն պահանջում, կամ քիչ են պահանջում, քանի որ սյուժեն ինքն է բացահայտում կերպարը։ Ընթերցողին թույլ է տրվում նրանց մասին սեփական կարծիք կազմել` դատելով այն բանից, թե նրանք ինչ են անում, ասում, մտածում և զգում, կամ ուրիշներն ինչ են անում, ասում կամ մտածում նրանց մասին» ։ Պատկերի շատ տեսակներ կան՝ բնության տեսարաններն ու առարկայական աշխարհի նկարագրությունները, սիմվոլիկ, այլաբանական նկարագրությունները և այլն, սակայն դրանք բոլորը ծառայում են մի կարևոր նպատակի՝ մարդու բացահայտմանը և դրա համար էլ պատկեր-կերպարը պատկերի հիմնական տեսակն է համարվում։
Bootstrap Studio
Ծրագիրը նախատեսված է կայքերի ստեղծման և նախատիպերի կառուցման համար ։ Այն օգտագործում է հայտնի Electron շրջանակը և իրենից ներկայացնում է կրոսս-պլատֆորմային ծրագիր։
Պատմություն
Bootstrap Studio-ն թողարկվել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Product Hunt կայքում, որտեղ այն հայտնվել է «Օրվա ծրագիր» կատեգորիայում ։ Ծրագրի 2․0 տարբերակը թողարկվել է 2016 թվականի հունվարի 22-ին և իր մեջ պարունակում էր JavaScript խմբագիր և ունի CSS-ի կատարելագործված աջակցում ։ 4․0 տարբերակը թողարկվել է 2017 թվականի նոյեմբերի 1-ին։ Այս թողարկման մեջ հասանելի դարձավ Bootstrap 4-ի աջակցումը, նոր ֆիլտրեր, բաղադրիչներ և այլն ։ 2019 թվականի օգոստոսի 22-ին Bootstrap Studio-ում հասանելի դարձավ GitHub Student Pack-ը ։
Արտաքին հղղումներ
Կատեգորիա:Վինդոուզի ծրագրային ապահովում
Ինես Արիմադաս
Ինես Արիմադաս (Inés Arrimadas García, ), իսպանացի և կատալոնացի քաղաքական գործիչ, Կատալոնիայի խորհրդարանի ընդդիմության առաջնորդ (2015 թվականից)։
Կենսագրություն
Ծնողները՝ Ռուֆիոնո Արիմանդասը (ծնվել է 1937 թվականին) և Ինես Գարսիա Լոպեսը Սալմորալի (Սալամանկայի պրովինցիա) բնիկներ են։ Ինես Արիմադասը ծնվել է Կադիսում ։ Նա հինգ երեխաներից ամենափոքրն է։ Հայրը 1979-1983 թվականներին Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի ռեժիմի անկումից հետո դարձավ առաջատար Իսանիայի ժողովրդավարական կենտրոնի միությունում։
Ինեսն ավարտել է կաթոլիկ դպրոց (Nuestra Señora del Pilar) Խերես դե լա Ֆրոնտերայում։ Դպրոցում հետաքրքրվում էր կատալոնական մշակույթով (անգամ դասընկերուհու օգնությամբ սովորել է կատալոներեն) և երազում էր դառնալ հնագետ։ Ընդունվել է Պաբլո դե Օլավիդեի համալսարան, որտեղ սովորել է իրավագիտություն, պետական կառավարում և բիզնեսի կառավարում ։ Սովորել է նաև Նիսի IPAG բիզնես-դպրոցում, որտեղ ընդգրկվել է Erasmus ծրագրի մեջ ։
24 տարեկան հասակում MAT ընկերությունում կես տարի աշխատել է որպես նավթաքիմիական արդյունաբերության բաժնի պետ ։ 2008 թվականին տեղափոխվել է Բարսելոնա։ Տեղափոխվելով Բարսելոնա` 6 տարի աշխատել է D'Aleph ընկերությունում որպես խորհրդատու գործողությունների և ռազմավարության վերաբերյալ։
Քաղաքական գործունեություն
2010 թվականին ընկերոջ հետ հայտնվում է Ռոմեա թատրոն՝ «Քաղաքացիական» կուսակցության միջոցառմանը, հետաքրքրվում է դրա քաղաքական ուժով և հաջորդ տարի դառնում է մամուլի քարտուղար։
Կատալոնիայի 2012 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում նա ընտրվում է որպես «Քաղաքացիական» կուսակցության շարքային երիտասարդ ակտիվիստ։ 2015 թվականին, երբ կուսակցությունն ու նրա առաջնորդները դուրս եկան համազգային հարթակ, 34-ամյա Ինեսը դառնում է կուսակցության առաջնորդը Կատալոնիայի խորհրդարանում։ Ղեկավարելով կուսակցությունը 2015 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում, նա ստացավ մոտ 17,9 տոկոս ձայն և մեծացրեց իր ներկայացուցչությունը՝ 9-ից հասցնելով 25-ի։ Եղել է նաև Ժեներալիտատ կուսակցության նախագահի թեկնածու։
2017 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում 2017 թվականի դեկտեմբերի 21-ին հայտարարում է իրենց հաղթանակի մասին, քանի որ կուսակցությունը շատ հայտնի էր. նրա կողմից էին ընտրողների 25 տոկոսը, ինչը անդամների համար ապահովում էր 37 տեղ ։
Անձնական կյանք
2016 թվականի հուլիսի 30-ին ամսունանում է իր քաղաքական հակառակորդ, Կատալոնիայի խորհրդարանի նախկին նախագահ Խավիեր Սիմայի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Փաստաբաններ Կատեգորիա:Իսպանիայի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Կատալոնիայի քաղաքական գործիչներ
Չունգջու
Չունգջու (Կորեերեն արտասանություն [tɕʰuŋ.dʑu]), քաղաք Հյուսիսային Չունգչոնգ նահանգում, Հարավային Կորեայում։ Նամսան լեռը գտնվում է քաղաքի ծայրամասում։ Քաղաքը հայտնի է հոկտեմբերին կայացած մարտարվեստի ամենամյա փառատոնով։ Նշենք նաև, որ այստեղ է մեծացել ՄԱԿ-ի 8-րգ գլխավոր քարտուղար Բան Կի Մունը։
Պատմություն
Կորեայում Հիդեյոշիի ներխուժումների ընթացքում, Չունգջուի ճակատամարտի վայրը եղել է Չունգջուն, որտեղ կորեական բանակի գլխավոր Շին Ռիպը պարտություն է կրել ճապոնացի Կոնիշի Յուկինագայի կողմից։ Այս պարտությունը հանգեցրեց նրան, որ թագավոր Սոնջոն, Հանսեոնգից(Սեուլ) փախավ՝ մինչև Փհենյան։
2013 թ. Աշխարհի առաջնություն
2013 թ.-ի Աշխարհի առաջնության եզրափակիչ փուլը տեղի ունեցավ օգոստոսի 25-ից սեպտեմբերի 1-ը Չունգջուի Տանգեում լճում ։
Արտադրանք
Չունգջուն հայտնի է խնձորի արտադրությամբ։ Դրա հիմնական պատճառներն են՝ ցերեկվա լույսի մեծ քանակը և բարձր ջերմաստիճանը։ Խնձորի աճը սկսվել է 300 տարի առաջ Չինաստանից, իսկ 1912 թ.-ին աղաքը սկսեց ծառեր տնկել։ Չունգչոնգում կատարված ծախսը ամենամեծն է ։
Կրթական համակարգը
Չունգջուում կա 2 համալսարան՝ Կոնկուկի համալսարանը և Չունգջուի համալսարանը։ Ինչպես նաև այս երկու համալսարաններից բացի, Չունգջուն ունի նաև առաջնային, միջնակար և ավագ դպրոցներ՝ գերազանց լսարանային հարմարություններով։
Կա մեկ միջազգային դպրոց՝ Չունգջուի չինկան ավագ դպրոց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի քաղաքներ
Աբասաբադ (բերդ)
Աբասաբադ, (նաև՝ Աբբասաբբանդ, Աբբաս Աբբատ, Աբբասապատ), բերդ ներկայիս ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Բաբեկի շրջանում, Նախիջևան քաղաքից 8-9 կմ հարավ-արևելք, Արաքսի բարձրադիր ձախ ափին, հին հայկական Աստապատ գյուղի տեղում, Երևան-Ջուլֆա երկաթուղու մոտ։
Պատմություն
Աբասաբադը կառուցել և իր անունով է կոչել Իրանի թագաժառանգ Աբբաս Միրզան 19-րդ դարի սկզբներին՝ եվրոպական մասնագետների օգնությամբ, Աստապատի հին հայկական ամրոցի տեղում, որն ավերել էր Շահ Աբաս I-ը։ Պարսպապատ էր և ամրացված էր աշտարակներով ու խրամով։ 1827 թվականի հուլիսի 7-ին գեներալ Իվան Պասկևիչի հրամանատարությամբ ռուսական զորքերը գրավում են Աստապատը, որից հետո ավերվում է և դադարում գոյություն ունենալ։ Բերդի գրավման ժամանակ գերի են վերցվում 3000 պարսիկ զինվոր ու հրամանատար, մեծ քանակությամբ ավար ։
Գիհուտ
Գիհուտ, գյուղ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում։ Ընդգրկված է Սուս համայնքի մեջ ։
Անուն
Բնակավայրի հայկական անունը Գիհուտ է ։ Գյուղի ադրբեջանական անունը Մոլլալար է։
Արցախյան պատերազմ (1991-1994)
Ազատագրվել է 1992 թվականի մայիսի 18-ին, բնակեցվել է 1996 թվականին՝ Ադրբեջանից բռնագաղթած հայ փախստականներով։
Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)
2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի համատեղ ստորագրված համաձայնագրով Քաշաթաղի շրջանի Սուս համայնքի Սուս, Ուրմիա, Գիհուտ բնակավայրերը հանձնվել են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողությանը, իսկ Ներքին Սուսը՝ Արցախի Հանրապետությունում տեղակայված Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի խաղաղապահ զորամիավորման վերահսկողությանը։
Բնակչություն
Բնակչությունը 2002 թվականի տվյալներով 40 մարդ է։ 2015 թվականին ուներ 46 մարդ, կար 12 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Գիհուտ գյուղի բնակչությունը զբաղվում են այգեգործությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմի բռնազավթված տարածքներ
Փուլային անցում
Փուլային անցում, փուլային փոխարկում, նյութի անցումը մի փուլից մյուսի՝ արտաքին պայմանների (ջերմաստիճանի, ճնշման, մագնիսական և Էլեկտրական դաշտերի և այլն) փոփոխման դեպքում։ Վիճակի դիագրամով համակարգի շարժման տեսանկյունից, նրա պարամետրերի փոփոխության դեպքում (ջերմաստիճան, ճնշում և այլն), փուլային անցումը տեղի է ունենում, երբ համակարգը հատում է երկու վիճակները բաժանող գիծը։ Քանի որ տարբեր ջերմադինամիկական վիճակները բնութագրվում են տարբեր վիճակի հավասարումներով, միշտ կարելի է գտնել մեծություն, որը թռիչքաձև փոխվում է փուլայն անցման ժամանակ։
Առավել հաճախ դիտարկվում է վիճակի անցումը ջերմաստիճանի փոփոխության դեպքում, սակայն հաստատուն ճնշման պայմաններում։ Այդ իսկ պատճառով օգտագործվում է վիճակի անցման «կետ» (այլ ոչ գիծ), հալման ջեմաստիճան և այլ արտահայտություններ։ Փուլային անցում կարող է տեղի ունենալ նաև ճնշման փոփոխության դեպքում, հաստատուն ջերմաստիճանի պայմաններում։
Պրիենե
Պրիենեն հատակագծված էր հիպոդամյան սկզբունքով։ Փողոցների ուղղությունը հյուսիսից հարավ էր և արևելքից արևմուտք։ Հյուսիսից հարավ ընկած փողոցները տեղանքի թեքության պատճառով աստիճանաձև էին (սրանում արտահայտվել է հիպոդամյան սկզբունքի բացասական կողմը, որով պարզ է դառնում, թե փողոցների աբստրակտ-երկրաչափական ցանցը ոչ բոլոր դեպքերում, հատկապես ուժեղ ռելիեֆի, նպատակահարմար է կիրառել քաղաքաշինության մեջ)։ Գլխավոր փողոցներն ունեին 7,5 մ, իսկ երկրորդականները՝ 4,5 մ լայնություն։
Փուլային անցում
Առաջին սեռի փուլային անցում
Այն փուլային անցումները, որոնց բնորոշ է տեսակարար թերոդինամիկական պոտենցիալի առաջին կարգի ածանցյալի թռիչքաձև փոփոխությունը, կոչվում են առաջին սեռի փուլային անցումներ։ Առաջին սեռի փուլային անցման ժամանակ կարող են թռիչքաձև փոխվել տեսակարար էնտրոպիան և խտությունը։ Ինչպես հայտնի է, տեսակարար թերմոդինամիկակն պոտենցիալի միջոցով տեսակարար էնտրոպիան և տեսակարար ծավալը որոշվում են հետևյալ կերպ՝ Այստեղից երևում է առաջին սեռի փուլային անցումներին բնորոշ է տեսակարար էնտրոպիայի կամ տեսակարար ծավալի թռիչքաձև փոփոխությունը, կամ երկուսինը միաժամանակ։ Տեսակարար էնտրոպիայի թռիչքաձև փոփոխությունը նշանակում է, որ փուլային անցումն ուղեկցվում է կամ ջերմաքանակի կլանմամբ, կամ անջատմամբ։ Առաջին սեռի փուլային անցման ժամանակ համակարգին հաղորդված տեսակարար ջերմաքանակը որոշվում է արտահայտությամբ, որտեղ s_1-ը և s_2-ը սկզբնական և վերջնական փուլերի տեսակարար էնտրոպիաներն են համապատասխանաբար։ Այս ջերմաքանակը կարելի մեկնաբանել որպես ջերմաքանակ, որն անհրաժեշտ է հաղորդել համակարգին՝ սկզբնական փուլից վերջնականին քվազիստացիոնար կերպով անցնելու համար։ q-ն կարող է լինել ինչպես դրական, այնպես էլ բացասական մեծություն։ Եթե q-ն դրական է, նշանակում է համակարգը մի փուլից մյուսին անցնելիս կլանում է ջերմաքանակ, իսկ q<0 նշանակում է, որ անցման ժամանակ համակարգը ջերմաքանակ է անջատում։ Առաջին սեռի փուլային անցումների օրինակներ են նյութի փոխակերպումները ագրեգատային վիճակների միջև՝ գոլորշիացումը և հեղուկացումը, հալումը և պնդացումը, որոշ կառուցվածքային անցումներ պինդ մարմիններում, փուլային անցումը մաքուր գերհաղորդիչներում արտաքին մագնիսական դաշտի ազդեցությամբ և այլն։ Առաջին սեռի փուլային անցմանը բնորոշ է մետաստաբիլ հավասարակշռության տիրույթի գոյությունը։ Օրինակ, հեղուկի տաքացնելով, այն կարելի է առանց փուլային անցման հասցնել եռման ջերմաստիճանից բարձր ջերմաստիճանների։ Մետաստաբիլ վիճակները կարող են տևել բավականաչափ երկար այն պատճառով, որ նոր փուլի առաջացումը սկսվում է սկզբնական փուլում նոր փուլի սաղմերի առաջացումից։ Եթե սաղմի չափերը գերազանցում են որոշակի կրիտիկական արժեք սկսվում է փուլային փոխակերպման պրոցեսը (օրինակ սկսվում է եռումը)։ Կրիտիկական և կրիտիկականից մեծ չափերի սաղմերի առաջացման հավանականությունը մեծանում է, եթե նյութում կան կողմնակի մարմիններ (օրինակ, փոշեհատիկներ կամ օդի պղպջակներ հեղուկում)։ Սակայն, կողմնակի մարմինների բացակայության դեպքում առաջացած փոքր սաղմերի համար մեծ է փոքր լինելու և անհետանալու հավանականությունը։ Մետաստաբիլ վիճակների հայտնի օրինակներ են գերտաքացած հեղուկը և գերհագեցած գոլորշին ։
Պրիենե
Պրիենեի հասարակական կենտրոնը՝ Ագորան, գտնվում էր երկու գլխավոր փողոցների հատման տեղում։ Այն իրենից ներկայացնում էր 75,6×46,3 մ չափի մի հրապարակ՝ շրջապատված սյունասրահներով։ Ագորան կազմավորվել էր Ք․ա․ 3-2-րդ դարերում։ Ագորայի շուրջ կառուցված էին ժողովրդական ժողովարանի՝ էկլեսիաստերիոնի, թատրոնի, գիմնասիոնի և այլ հասարակական շենքեր։ Նրանցից ոչ հեռու տեղավորված էին Զևսի սրբատեղին, և Աթենասի տաճարը։
Փուլային անցում
Երկրորդ սեռի փուլային անցում
Այն փուլային անցումները, որոնց բնորոշ է տեսակարար թերմոդինամիկական պոտենցիալի առաջին կարգի ածանցյալի անընդհատ փոփոխություն, սակայն թռիչքաձև փոխվում է երկրորդ կարգի ածանցյալը, կոչվում են երկրորդ սեռի փուլային անցումներ։ Քանի որ այս անցումների ժամանակ տեսակարար թերմոդինամիկական պոտենցիալի առաջին կարգի ածանցյալները անընդհատորեն են փոխվում, ապա տեղի չեն ունենում տեսակարար էնտրոպիայի և տեսակարար ծավալի փռիչքաձև փոփոխություններ, որն էլ նշանակում է, որ երկրորդ սեռի փուլային անցումները չեն ուղեկցվում ջերմաքանակի կլանմամբ կամ անջատմամբ, ինչպես նաև՝ խտության փոփոխություններով։ Տեսակարար թերմոդինամիկական պոտենցիալի երկրորդ կարգի ածանցյալներն են՝ Երկրորդ սեռի փուլային անցումներին բնորոշ է այս մեծությունների թռիչքաձև փոփոխությունը։ Առաջինն համեմատական է c_P ջերմունակության (հաստատուն ճնշման դեպքում տեսակարար ջերմունակություն), հետևաբար, եթե անցման ժամանակ թռիչքաձև փոխվի այս մեծությունը, ապա թռիչքաձև կփոխվի c_P ջերմունակությունը։ Երկրորդը համեմատական է ծավալային ընդարձակման ջերմաստիճանային գործակցին, իսկ երրորդը՝  իզոթերմիկական սեղմման գործակցին։ Երկրորդ սեոի փուլային անցման օրինակներ են ջերմաստիճանի փոփոխությամբ պայմանավորված մագնիսական մոմենտի առաջացումը՝ պարամագնիսական փուլից ֆեռոմագնիսականի անցնելիս, հակաֆեռոմագնիսական կարգավորումը, գերհաղորդականության առաջացումը մետաղներում և համաձուլվածքներում, ինքնակամ բևեռացման առաջացումը սեգնետոէլեկտրիկներում և այլն։
Լ․ Դ․ Լանդաուն (1937) առաջարկել է երկրորդ սեռի բոլոր փուլային անցումները մեկնաբանել որպես սիմետրիայի փոփոխման կետեր ․ անցման կետից բարձր վիճակներում համակարգի սիմետրիան ավելի բարձր է, քան այդ կետից ցածր։ Օրինակ, մագնիսական նյութերում մասնիկների տարրական մագնիսական մոմենտների (սպինների) ուղղություններն անցման կետից բարձր բաշխված են քաոսայնորեն, հետևաբար, միևնույն անկյունով նույն առանցքի շուրջը բոլոր սպինների պտույտի դեպքում համակարգի հատկությունները չեն փոխվում։ Անցման կետից ցածր սպիններն ունեն գերակշռող կողմնորոշում, և դրանց միաժամանակյա պտույտը փոխում է համակարգի մագնիսական մոմենտի ուղղությունը։
Պրիենե
Տարածք
Ք․ա․ չորրորդ դարում Պրիենեն նավահանգիստ էր՝ դեպի Միլետիուսը նայող երկու նավահանգիստներով և Մեյենդրի դելտայի մի քանի ճահիճներով։ Օվկիանոսի և Միկալեի արանքում գյուղատնտեսական ռեսուրսները սահմանափակ էին, չնայած Պրիենեի տարածքը մտնում էր Մեյենդրի հարթավայրի մեջ։ Միկալեն հյուսիսային մասով սահմանակից է եղել Եփեսոսին և Թեբեին։ Պրիենեն եղել փոքր քաղաք-պետություն, որտեղ ապրել է 6000 մարդ։ Բնակչության խտությունը մեկ հեկտարի վրա եղել է 166 մարդ ։ Շինությունները իրարից գտնվել են փոքր հեռավորության վրա։
Փուլային անցում
Երկրորդ սեռի փուլային անցում
Քանի որ երկրորդ սեռի փուլային անցման կետի մոտ փուլերը քիչ են տարբերվում միմյանցից, ապա հնարավոր է մի փուլի մեջ մյուսի մեծ սաղմերի առաջացում (ֆլուկտուացիաներ)։ Նույնը տեղի է ունենում նաև առաջին սեռի փուլային անցման ժամանակ՝ այսպես կոչված կրիտիկական կետի շրջակայքում։ Դա հանգեցնում է փուլային անցման ժամանակ մի շարք կրիտիկական երևույթների առաջացման, մագնիսական ընկալունակության (ֆեռոմագնիսական նյութերում) և դիէլեկտրիկ հաստատունի (սեգնետոէլեկտրիկներում) անվերջ աճի, էլեկտրամագնիսական ալիքների անոմալ ցրման, ջերմունակության անվերջ աճի։