cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տալլինի ֆրանսիական դպրոց
Առաջին 15 տարի
Տալլինի ֆրանսիական դպրոցն առաջին տարին ուներ 81 ուսանողներ, սակայն ուսանողների թիվն ամեն տարի աճում էր` 1937 թվականին հասնելով 500-ի։ Այժմ ուսանողների թիվը հասել է 730-ի, որտեղ դասավանդում է 60 ուսուցիչ։ Այսօր Տալլինի ֆրանսիական դպրոցը գտնվում է Հարիդյուս 3 հասցեում, ավելի ցածր դասարանների աշակերտների համար նախատեսված շենքը գտնվում է Հարիդյուս 8 հասցեում։ Հիմնադրումից հետո Տալլինի ֆրանսիական դպորցը չի ունեցել իր սեփական շենքը և մի վայրից մյուսն է տեղափոխվել։ 1934 թվականի հոկտեմբերի մեկին Էստոնիայում Ֆրանսիայի դեսպանը հայտարարել է, որ Ֆրանսիայի Հանրապետությունը կօժանդակի դպրոցի նոր շենքի կառուցմանը` տրամադրելով 420.000 ֆրանկ (էստոնական 100.000 կրոն)։ Շուտով կառուցվում է դպրոցի նոր շենքը։
Հարիդյուս շենք
1930-ական թվականներին Էստոնիայի կառավարության մշակութային քաղաքականության առաջնահերթություններից է դառնում սատարել անգլիական ու ֆրանսիական մշակույթը (գերմանական ու ռուսական ազդեցությունը թուլացնելու նպատակով), այսպիսով այն որոշում է կայացնում սատարել Տալլինի ֆրանսիական դպրոցը։ 1935 թվականի ապրիլի 4-ին, երբ Էստոնիայի նախագահ Կոնստանտին Փաթսն այցելում է դպրոց, նա հայտարարում է, որ կառավարությունը դպրոցին կտրամատրի 100.000 կրոն ֆինանսական աջակցություն։ Դպրոցի շենքի կառուցման առաջին քարը դրվել է 1936 թվականին, դպորցի շենքի կառուցումն ավարտվել է 1937 թվականի սեպտեմբերի 20-ին։
Տալլինի համար 7 միջնակարգ դպրոց
Էստոնիայում խորհրդային կարգերի հաստատման հետ Տալլինի ֆրանսիական դպրոցը փակվում է` միավորվելով Յակոբ Վեսթոլմ քերականության դպրոցին ու ստեղծելով Տալլինի համար 7 միջնակարգ դպրոցը (այժմ` Տալլինի անգլիական քոլեջ)։
Վերածնունդ
1991 թվականին Էստոնիայի անկախության հռչակումից հետո դպրոցի շրջանավարտները շարժում են սկսում` Տալլինի ֆրանսիական դպրոցի վերաբացման համար։ Արդյուքնում դպորցը վերաբացվում է 1992 թվականին։ Դպրոցի վերաբացումից հետո այն գործում է մի քանի տարբեր հասցեներում, ի վերջո, 1996 թվականի օգոստոսի 31-ին այն հետ է ստանում դպրոցի պատմական շենքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի դպրոցներ Կատեգորիա:1921 հիմնադրումներ Կատեգորիա:1921 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Իգոր Բոնդարևսկի
Իգոր Բորիսովիչ Բոնդարևսկի (И́горь Бори́сович Бондаре́вский, ), ռուս բանաստեղծ, «Զաօզեռնայա շկոլա» բանաստեղծական խմբի հիմնադիրներից մեկը։
Մասնագիտությամբ հոգեբան է։ Համալսարանն ավարտելուց հետո քիմիական գործարանում աշխատել է որպես ինժեներ-սոցիոլոգ։ Եղել է «Զաօզեռնայա շկոլա» բանաստեղծական խմբի հիմնադիրներից (Գենադի Ժուկով, Վիտալի Կալաշնիկով, Իգոր Բոնդարևսկի, Վլադիմիր Երշով, Ալեքսանդր Բրունկո) ։ Զբաղվում է գեղարվեստական ստեղծագործությամբ, գրքերի ձևավորմամբ, նկարում է։
Բոնդարևսկին ունի արձակ՝ ֆանտաստիկ, սյուրռեալ-մեդիտատիվ պատմվածքներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս հոգեբաններ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Նիկոլսկոե (գյուղ, Տերբունսկի շրջան)
Նիկոլսկոե (Никольское), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Տերբունսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 188 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Տերբունսկի շրջանի բնակավայրեր
Ուազ (դեպարտամենտ)
Պատմական տեղեկություններ
Ուազ դեպարտամենտը Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ՝ 1790 թվականի մարտի 4-ին ստեղծված առաջին դեպարտամենտներից մեկն է։ Վաթերլոոյի ճակատամարտում կոալիցիայի հաղթանակից հետո բրիտանական զորքերն այս տարածքն օկուպացրած պահեցին 1815 թվականի հունիսից մինչև 1818 թվականի նոյեմբերը։ Զբաղեցնում է նախկին Պիկարդիա մարզի մի մասը և գտնվում է Փարիզից 75 կմ դեպի հյուսիս։ Բնակչությունը 816.1 հազար մարդ է։
Աշխարհագրական տվյալներ
Ուազը շրջապատված է Սոմ, Էնա, Սեն-է-Մարն, Վալ-դը-Ուազ, Էր և Ծովափնյա Սեն դեպարտամենտներով։
Տարածքը 5860 կմ² է, ունի 693 համայնք։
Օվեր սյուր Ուազ
Դեպարտամենտի տարածքում գտնվող Օվեր-սյուր-Ուազ քաղաքի անունը սերտորեն կապված է XIX իմպրեսիոնիստ այնպեսի նկարիչների անունների հետ, ինչպիսիք են Սեզանը, Պիսարոն, Վան Գոգը։ Վան Գոգը, իսկ ավելի ուշ՝ նաև նրա եղբայր Թեոն թաղվել են այստեղ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գավառներ Կատեգորիա:1790 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
(7294) 1992 LM
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,659166 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4198 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8985 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1583,86 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,227293 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,71° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Գրեգորի Լեոնարդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բրայան Դեյսոն
Բրայան Դեյսոն, Կոկա-Կոլա ընկերության նախկին գործադիր տնօրեն։ Ընկերությունը ղեկավարել է 1986-1991 թվականներին։ Դեյսոնն աշխատել է Կոկա-Կոլա ընկերությունում ավելի քան 35 տարի։ Նա միացել է ընկերությանը 1959 թվականին Վենեսուելայում և երկար տարիներ աշխատել է Հյուսիսային Ամերիկայում, Կարիբյան ավազանում և Մեքսիկայում։ 1978 թվականին Դեյսոնը դարձավ Միացյալ Նահանգների Կոկա-Կոլա ընկերության զովացուցիչ ըմպելիքների բաժնի նախագահ։ 1983 թվականին նա դարձավ Հյուսիսային Ամերիկայի ամբողջ Կոկա-Կոլա ընկերության նախագահը։ 1986 թվականին Դեյսոնը դարձավ Կոկա-Կոլա ձեռնարկատիրության գործադիր տնօրեն։ Նա եղել է Linley Capital ընկերության խորհրդատուն։ 1995 թվականի մայիսից սկսած Դեյսոնն աշխատել է որպես Audits & Surveys Worldwide Inc ընկերության տնօրեն։ 1993 թվականի դեկտեմբերից սկսած Դեյսոնը եղել է Chatham միջազգային կորպորացիայի նախագահ։ Ստացել է բակալավրի աստիճան՝ ավարտելով Բուենոս Այրեսի համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետը։ Այնուհետև հաճախել է Հարվարդի բիզնես դպրոց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Գեղարվեստի պալատ (Սան Ֆրանցիսկո)
Գեղարվեստի պալատ (Palace of Fine Arts), ճարտարապետական կառույց, մասամբ ծառայում է որպես թանգարան, գտնվում է Կալիֆոռնիայում (ԱՄՆ)՝ Սան Ֆրանցիսկոյի Մարինա շրջանում։
Գեղարվեստի պալատն ի սկզբանե ստեղծվել է որպես ժամանակավոր արվեստի թանգարան՝ 1915 թվականին անցկացվելիք Պանամա-Խաղաղօվկիանոսյան միջազգային ցուցահանդես ի համար։ Գեղարվեստի պալատը այն եզակի կառույցներից է, որը ցուցահանդեսի ժամանակներից ի վեր պահպանվել է իր սկզբնական տեղում ։ 1964 թվականին շենքը քանդվել և 1967 թվականին վերակառուցվել է առավել ամուր հումքով։
1969 թվականի հունվարից մինչև 2013 թվականը շենքը ծառայել է որպես հանգրվան «Էքսպլորատորիում» գիտության հետաքրքրաշարժ թանգարանի համար, որը հիմնադրել է Ֆրենկ Օպենհեյմերը։ 2004 թվականին սկսվել են շինության և հարակից այգու վերականգնողական աշխատանքները։ 2010 թվականին վերականգնողական աշխատանքները ավարտվել են։
Հիմնադրման պատմություն
Ցուցահանդեսի ավարտից հետո գրեթե բոլոր ցուցահանդեսային համալիրները, որոնք կառուցվել էին փայտից և տարատեսակ արհեստական քարից (staff - գիպսի և կտավանման գործվածքի խառնուրդ), քանդվել են, իսկ այդ վայրում սկվել է Մարինա բնակելի ավանի շինարարությունը։ Բացառություն էր միայն Գեղարվեստի պալատը, որի համար միջնորդություն էր ներկայացրել Ֆիբի Հերսթի հիմնած «Պալատի պահպանության լիգան» (Palace Preservation League)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թանգարաններ Կատեգորիա:1915 հիմնադրված թանգարաններ
Ծաղկաբերդ (համայնք, Քաշաթաղի շրջան)
Ծաղկաբերդ, համայնք Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանում ։ Ներկայում համայնքի ամբողջ տարածքը գտնվում է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո    և Արցախի Հանրապետության կողմից համարվում է օկուպացված ։
Աշխարհագրություն
Բերձոր շրջկենտրոնից հեռու է 32 կմ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 80 կմ ։
Վարչատարածքային բաժանում և համայնքային կյանք
Համաձայն Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ Ծաղկաբերդ համայնքն իր մեջ ներառում է Ծաղկաբերդ և Մարաթուկ գյուղերը ։
Համայնքում գործում էր գյուղապետարան, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց ։
Գործում էր ինքնահոս ջրամատակարարման համակարգ, որը սնվում էր 2 ակունքից։ Առկա էին նաև խմելու ջրի համար պիտանի անհատական շուրջ 40 ջրհորներ, ինչպես նաև սեզոնային բնական աղբյուր-առվակներ ։
2015 թվականի դրությամբ համայնքային ճանապարհները բնահողային էին, խճից և չմշակված այլ նյութերից ։
Համայնքը միացված էր հանրապետության տրանսպորտային կապին, մասնավորապես՝ Կովսական-Բերձոր-Կովսական երթուղով ։
Կրթություն
Ծաղկաբերդ համայնքում գործում էր միջնակարգ դպրոց, որտեղ 2015 թվականի դրությամբ սովորում էր 46 աշակերտ ։
Տնտեսություն
Համայնքի բնակչությունը հիմնականում զբաղվել է գյուղատնտեսությամբ՝ հողագործությամբ և անասնապահությամբ։ Համայնքի տարածքի 2868,0 հա-ը գյուղատնտեսական նշանակության են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջանի համայնքներ
Երոսկիպու
Երոսկիպու (Γεροσκήπου), քաղաք Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Բնակչությունը՝ 7 878 մարդ. այս ցուցանիշով երկրորդ տեղն է զբաղեցնում Պաֆոսի շրջանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի քաղաքներ
Գրիգորևկա (այլ կիրառումներ)
Գրիգորևկա, կարող է վերաբերել՝
Հագվիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Հագվի գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 19 հուշարձան (10 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձանների ցանկեր
Պրիվորոկի
Պրիվորոկի (Привороки), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Գլիբոկայայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Գլիբոկայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1418 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռուբեն Եսայան (այլ կիրառումներ)
Ռուբեն Եսայան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝
Էջանշան
Էջանշան, մետաքսե նեղ (0,5–1 սմ լայնության) ժապավեն, մեջդիր՝ գրքի հարկավոր էջը նշելու համար։ Կպցվում է գրքի բլոկի կռնակի վերին եզրիչին։ Երկարությունն ընտրվում է այնպես, որ նրա ազատ ծայրը, անցնելով էջերի արանքով, դուրս գա բլոկի ներքևի եզրից։
Պատմություն
15-16-րդ դարերում տարածվել են էջանշան-գրանցամատյանները ժապավենի տեսքով (կաշվից, մագաղաթից, գործվածքից), որը կցված է գրքի ընտրված թերթերի եզրին և որպես կանոն, դուրս է գալիս կողային կտրվածքից։
Էջանշանների օգտագործման ամենավաղ հիշատակումներից մեկը թվագրվում է 1584 թվականով, երբ թագավորական տպագրիչ Քրիստոֆեր Բարկերը Եղիսաբեթ I թագուհուն նվիրել է արծաթե էջանշան։
17-րդ դարում էջանշաններն սկսեցին մեկ կամ մի քանի ժապավեններ կցել գրքի բլոկին՝ որպես էջանշան օգտագործելու համար։ Այնուհետև տարածվել է էջանշանների մի տեսակ, որը բաղկացած էր մի քանի ժապավեններից, որոնք ամրացված էին ինչ-որ առարկայի, օրինակ՝ կոճակի կամ կծիկի վրա։ Այս էջանիշներն առավել հաճախ օգտագործվել են աղոթքների տեքստերն արագ գտնելու համար։
Առաջին զանգվածաբար արտադրված շարժական էջանիշները սկսել են հայտնվել 19-րդ դարի կեսերին. դրանք, որպես կանոն, պատրաստված էին մետաքսից։ Թողարկվել են էջանշաններ շնորհավորանքներով, ընկերներին և հարազատներին մաղթանքներով, երախտագիտության արտահայտությամբ, սիրո և կարեկցանքի խոսքերով, աղոթքների տեքստերով։ Միայն 19-րդ դարի վերջը լայն տարածում են գտել թղթե էջանշանները։
Էջանշանները լայնորեն օգտագործվում են դրանց վրա գովազդ տեղադրելու համար։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գրահրատարակչություն
Ալ-Փուլի ճակատամարտ
Ալ-Փուլի ճակատամարտ, ճակատամարտ սարակինոսների և Երուսաղեմի թագավորության միջև։ Սարակինոսների հրամանատարն էր Սալահ ալ-Դինը, իսկ Երուսաղեմի թագավորության հրամանատարը՝ Գի դը Լուզինյան։ Ճակատամարտը տեղի է ունեցել Ալ-Փուլիի (ներկայիս Աֆուլա) շրջանում՝ 1183 թվականի սեպտեմբեր ամսին։
Ճակատամարտում ուղղակիորեն նվազեցին կրակոցները, որի պատճառով հայտնի չէ հաղթողը։
Նախապատմություն
1182 թվականին Սալահ ալ-Դինը Էյլաթ և Գալիլեյա քաղաքներով ներխուժեց Երուսաղեմի թագավորություն։ Ամռանը նրան հաջողությամբ դիմադրում էր Երուսաղեմի թագավոր Բալդուին IV -ը՝ Բելվուար բերդի պատերազմաշրջանում, սակայն խաչակիրները զգալիորեն տուժեցին սարակինոսների հարձակումից։ 1183 թվականի սեպտեմբերին Բոր հիվանդությունից տառապած Բալդուին IV -ն էլ չէր կարողանում կառավարել երկիրը։ Գահապահ նշանակվեց արքակի քրոջ ամուսին՝ Գի դը Լուզինյանը։
Արշավ
1183 թվականի օգոստոսի 24-ին Սալահ ալ-Դինը վերադարձավ Դամասկոս, ցանկանալով գրավել Հալեպը և Միջագետքի մի քանի քաղաքներ։ Նույն թվականի սեպտեմբերին նա սկսեց ավելի լայնածավալ արշավ դեպի Երուսաղեմի թագավորություն։ Հորդանան գետի մոտ գտնվող Բայսան քաղաքը հիմնովին կողոպտեց Սալահ ալ-Դինը։ Շարժվելով դեպի Հեզրայելի հովտի արևմուտքով, Սալահ ալ-Դինը իր բանակը տեղակայեց Ալ-Փուլիի գյուղի ջրհորներից մետ 8 կմ արևմուտք։ Այդ ժամանակ մուսուլմանների (սարակինոսներ) առաջնորդը հրամայեց իր ուղարկեց խմբեր մերձակայքը թալաներլու համար։ Կողոպտիչները ոչնչացրեցին Ջենին և Ափրաբալա գյուղերը, հարձակվեցին Թաբոր լեռան վրա գտնվող վանքի վրա և ոչնչացրեցին Քերակ կայազորը՝ փորձելով միանալ խաչակիրների բանակին։
Ճակատամարտ
Մուսուլման պատմիչները նշում են, որ մամլուքները Սալահ ալ-Դինի, Ջորդուկ ան-Նուրիի և Ջավիլի գլխավորությամբ բախվել են խաչակիրների անսպասելի հարձակմանը, բայց նրանք կարողացան ամրապնդվելի լեռների ստորոտում և ստիպել խաչակիրներին նահանջել։
Անհնար լինելով կանգնեցնել թշնամուն կամ հրահրել նրանց ճակատամարտ բացելու, Սալահ ալ-Դինը ուղարկեց իր զորքին Հորդանան գետի ստորոտները։ Ֆրանկյան բանակը ոչնչացրեց ջրհորների մոտ գտնվող ճամբարը (սարակինոսների նախկին ճամբարը), և մնացին անշարժ ութ օր՝ հրաժարվելով պայքարել։ Սարակինոսները փորձում էին արհեստականորեն առաջ բերել ֆրանկներին։ Բարեբախտաբար խաչակիրները գտել են զգալի թվով ձուկ Այն-Թուբանունեում, որը թույլ տվեց նրանց շրջանցելու սովամահը ։
Այնուհետև Սալահ ալ-Դինը տեղափոխվեց Թաբոր լեռան շրջակայքում, հույս ունենալով, որ ֆրանկները կհետևեն իրեն։ Փոխարենը Գի դը Լուզինյանը նահանջեց դեպի Ալ-Փուլի։ Շարժմանը ընթացքում սարակինոսները կրկին հարձակվեցին խաչակիրների դեմ, բայց նրանք չկարողացան կանգնեցնել շարժումը։ Սալահ ալ-Դինը ևս որոշեց կանգնեցնել շարժումը։ Դրանից հետո Գի դե Լուզինիան վերադարձավ Սեֆորիայի հիմնական բազա։
Հետևանքներ
Գի դը Լուզինյանը հաթողությամբ խզեց Սալահ ալ-Դինի ներխուժումը, պահպանելով իր ողջախոհ բանակը։ Սակայն 1182 թվականի սարակինոսների արշավները մեծ վնաս հասցրին գյուղերին և գյուղերի մշակաբույսերին։ Գահաահը խստորեն քննադատեց անվճռականությունը, սակայն մի քանի բարոններ, ինչպիսին էր Ռայմոնդ III-ը, աջակցում էին զգուշավոր ռազմավարություն։ Նրանք նշեցին, որ Սալահ ալ-Դինի բանակը տեղակայված էր կոշտ տարածքում, որը ֆրանկների հեծելազորի համար հարմար տեղ չէր լինի։ Ճակատամարտից մի որոշ ժամանակ անց Գի դը Լուզինյանը կորցրեց իր գահապահի պաշտոնը։ Երբ Գի դե Լուզինիանը առաջին անգամվա խաչակիրների բանակի հրամանատարն էր, նրան հիշեցրեցին այն բանի մասին, թե որքան լուրջ էր ենթարկվել քննադատության խուսափելով 1183 թվականի ճակատամարտից ։ Արդյունքում նա գնաց անմտածված քայլերի, որոնք հանգեցրին ամբողջական աղետի 1187 թվականի Հաթթինի ճակատամարտում։
Տես նաև
Կատեգորիա:1183
Գրիգորևո (այլ կիրառումներ)
Գրիգորևո, կարող է վերաբերել՝
Ռոշդի Զեմ
Ռոշդի Զեմ (ֆր.՝ Roschdy Zem, սեպտեմբերի 27, 1965, Ժինվիլե, Օ դե Սեն, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի դերասան և ռեժիսոր։
Կենսագրություն
Ռոշդի Զեմը ծնվել է 1965 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Ֆրանսիայի Օ դե Սեն դեպարտամենտի Ժինվիլե քաղաքում, Մարոկկոյից գաղթածների ընտանիքում։ Փոքր հասակում զբաղվել է առևտրով (ջինսեր է վաճառել)։ Իր ամառային հանգիստները անցկացնում էր բելգիական Մեհելեն քաղաքում, որտեղ էլ սովորել է ֆլամանդերեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ
Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում
Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում ամենատարածված դասակարգման համակարգերից մեկը, որը մշակվել է 1900 թվականին ռուս-գերմանացի կլիմատոլոգ Վլադիմիր Պետրովիչ Կյոպպենի կողմից։ 1918 և 1936 թվականներին դասակարման համակարգում Կյոպպենը չնչին փոթոխություններ է կատարել ։ Կյոպպենի դասակարման հիմքում ընկած է թե բնական պայմաններում ինչպիսի բույսեր կարող են աճել։ Հիմքում դրված է ջրաջերմային ռեժիմի առանձնահատկությունները։ Առանձնացնում են կլիմայի 5 զոնա. Զոնաների միջև սահմանները անց են կացվում ամենացուրտ և ամենատաք ամիսների իզոթերմով, ինչպես նաև հիմք ընդունելով տարեկան միջին ջերմաստիճանները և տեղումների տարեկան միջին քանակությունը։ А, С և D զոնաների միջև առանձնացվում են չոր ձմեռային (w), չոր ամառային (s) և հավասապես խոնավ (f)կլիմաներ։ Հիմք ընդունելով տեղումների քանակը և ջերմատիճանը չորային կլիմայական զոնաներում առանձնացնում են կլիմայի  երկու տիպ` անապատային (BW) և տափաստանային (BS), իսկ բորեալ զոնայում` տեւնդրային (ЕТ) և սառցային (EF): Այս դեպքում առանձնացվում են 11 հիմնական տիպեր։ Հետագա դասակարգման համար օգտագործում են 23 լրացուցիչ բնութագրիչներ և համապատասխան ինդեքներ (а, b, c, d և այլն), որոնք հիմնված են ջրաջերմային ռեժիմի վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կլիմա
Աստերոիդների ցանկ (54701-54800)
Աստերոիդների ցանկ (54601-54700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (54801-54900)
Գրիգորևսկոե (այլ կիրառումներ)
Գրիգորևսկոե, կարող է վերաբերել՝
Հայդարլիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Հայդարլի գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 1 հուշարձան (1 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձանների ցանկեր
Աչելիո
Աչելիո (Acceglio), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 167 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 1 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 146 կմ²։ Փոստային ինդեկս՝ 12021։ Հեռախոսային կոդ՝ 0171։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Լոեչես
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Նիկոլսկոե (գյուղ, Ալեուտյան շրջան)
Նիկոլսկոե (Никольское), գյուղ Ռուսաստանի Կամչատկայի երկրամասի Ալեուտսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1826 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կամչատկայի երկրամասի Ալեուտսկի շրջանի բնակավայրեր
Գրիգորովո (այլ կիրառումներ)
Գրիգորովո, կարող է վերաբերել՝
Լեոնիդ Կրասին
Լեոնիդ Բորիսի Կրասին, ռուս բոլշևիկ հեղափոխական, խորհրդային քաղաքական գործիչ, Կոմունիստական կուսակցության անդամ (1890)։
Սովորել է Պետերբուրգի և Խարկովի տեխնոլոգիական ինստիտուտներում։ Եղել է Բրուսնևի խմբի անդամ։ Բազմիցս ձերբակալվել և աքսորվել է։ 1900-1904 թվականներին աշխատել է Բաքվում, ուր շարունակել է քարոզչական գործունեությունը։ Վ.Զ.Կեցխովելու հետ ստեղծել է «Նինա» անլեգալ տպարանը։ ՌԽԴԲԿ II (1903) համագումարից հետո հարել է բոլշևիկներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ Կատեգորիա:1870 ծնունդներ Կատեգորիա:1926 մահեր Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Խորհրդային կուսակցական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Ռուս ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ռուս գործարարներ Կատեգորիա:Խորհրդային հուշագիրներ
Գազիփուր
Գազիփուր, կոչվում է նաև Ջոյդեբփուր (গাজীপুর), քաղաք Բանգլադեշի կենտրոնական մասում՝ երկրի մայրաքաղաք Դաքայից մոտավորապես 25 կիլոմետր դեպի հյուսիս։ Նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Տեքստիլ արդյունաբերության կենտրոն։
Ժողովրդագրություն
Գազիփուրի համայնքի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները. 2013 թվականին Գազիփուրի, Թոնգիի և շրջակա գյուղական վեց խոշոր համայնքների միավորման արդյունքում ստեղծվել է վարչական մի նոր միավոր՝ «Գազիփուրի քաղաքային ընկերակցություն» (Gazipur City Corporation) անվանումով, շուրջ 330 քառակուսի կիլոմետր ընդհանուր տարածքով, մոտավորապես չորս միլիոն բնակչությամբ (2020 թվականի տվյալներով)։ Բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակն անցնում է մեկ միլիոնից։ Բնակչության խտությունը կազմում է 24.000 մարդ/կմ2։ Ընդ որում՝արական սեռի բնակիչները կազմում են ընդհանուր թվի 52.52%-ը, իգական սեռինը՝ 47.48%-ը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բանգլադեշի քաղաքներ Կատեգորիա:Բանգլադեշի բնակավայրեր Կատեգորիա:Միլիոնանոց քաղաքներ
Կոլեկտիվիզմ
Կոլեկտիվիզմ անհատների շրջանում համախմբվածության շեշտադրմամբ և ես-ի նկատմամբ խմբի գերակայությամբ բնութագրվող արժեհամակարգի բնորոշ գիծ, սկզբունք։ Բացահայտում է առանձին անհատի ու հասարակության, անձնավորության ու կոլեկտիվի փոխհարաբերությունները։ Հակադրվում է անհատապաշտությանը։
Կոլեկտիվի դրսևորումներն առկա են եղել նախնադարյան հասարակությունում։ Կոլեկտիվի սկզբունքից բխող հիմնական պահանջն կարող են համարվել՝ ընկերական փոխօգնությունը, հասարակության հանդեպ պարտքի գիտակցումն ու կատարումը, հասարակական շահերի գիտակցական համակցումը անհատականին, կոլեկտիվի ու նրա որոշումների նկատմամբ հարգանքը։ Ենթադրում է, որ ամեն ոք պատասխանատու է ոչ միայն իր կյանքի և արարքների, այլև կոլեկտիվի, հետևապես և ողջ հասարակության ճակատագրի համար։
Կատեգորիա:Բարոյագիտություն Կատեգորիա:Քաղաքական տեսություններ
Նիկոլսկոե (գյուղ, Կոստրոմսկոյ շրջան)
Նիկոլսկոե (Никольское), գյուղ Ռուսաստանի Կոստրոմայի մարզի Կոստրոմսկոյ շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կոստրոմայի մարզի Կոստրոմսկոյ շրջանի բնակավայրեր
Նովոանդրեևկա (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Նովոանդրեևկա (Новоандріївка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1928 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովոանդրեևկա գյուղում բնակվում էր 123 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1928 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ժամատուն գյուղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Ժամատուն գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 3 հուշարձան (1 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձանների ցանկեր
Գրիդինո (այլ կիրառումներ)
Գրիդինո, կարող է վերաբերել՝
Բալնեոթերապիա
Բալնեոթերապիա, ջերմուկաբուժություն (balneum՝ լոգանք), բնական և արհեստականորեն պատրաստված հանքային ջրերի օգտագործումը բուժիչ և կանխարգելիչ նպատակներով։ Հանքային ջրերն առավել հաճախ նշանակում են ըմպելու և արտաքին օգտագործման (ընդհանուր լոգանքների, լողանալու), ինչպես նաև բերանը ողողելու, ինհալացիայի, ստամոքսի և աղիքների լվացման, խոռոչների լորձաթաղանթների ողողումների համար։
Հանքային ջրերում աղերի, ածխաթթվի, ծծմբաջրածնի, ազոտի, արագ քայքայվող ռադիոակտիվ նյութերի (ռադոն) առկայությամբ է պայմանավորված դրանց բուժական ազդեցությունը։ Նշանակություն ունեն նաև ջերմաստիճանային, մեխանիկական և այլ գործոնները։
Նշանակություն
Բալնեոթերապիա օրգանիզմի պաշտպանա–վրականգնողական ուժերի ավելացման, հարմարվողական հնարավորությունների մարզման արդյունավետ միջոց է, իսկ հիվանդությունների առաջացման դեպքում այն նպաստում է ֆունկցիոնալ խանգարումների վերացմանը կամ նվազմանը։ Հանքային ջրերով լոգանքներն 1-ին հերթին ազդում են սիրտանոթային և նյարդային համակարգերի վրա, նպաստում սրտի և անոթների մարզմանը, նյարդային գործունեության հավասարակշռությանը, նյութափոխանակության բնականոնացմանը, ներզատական գեղձերի գործունեությանը։ Ընդհանուր և տեղային հանքային լոգանքներն օգտագործում են սրտի և արյան անոթների, հենաշարժողական ապարատի (հոդեր, կապաններ, մկաններ), նյարդային համակարգի, գինեկոլոգիական և այլ հիվանդությունների ժամանակ։ Հանքային ջրերով ողողումները և ինհալացիան նշանակում են քթաըմպանի և վերին շնչուղիների, ոռոգումները՝ գինեկոլոգիական, լվացումները և հոգնաները՝ ստամոքսաղիքային հիվանդությունների ժամանակ։
Ազդեցություն
Ներընդունած հանքային ջուրն անմիջականորեն ազդում է բերանի խոռոչի, ստամոքսի և, հատկապես, 12-մատնյա աղիի լորձաթաղանթների ընկալիչների վրա, ռեֆլեքսային ճանապարհով բնականոնացնում ստամոքսի հյութազատական ֆունկցիան և նպաստում ավելորդ լորձի հեռացմանը։ Հանքային ջրերի ըմպումը խթանում է նաև լեղագոյացումն ու արտազատումը, ազդում ընդհանուր նյութափոխանակության վրա։
Կիրառություն
Գործնական բժշկության մեջ, գլխավորապես արտաառողջավայրային պայմաններում, լայնորեն կիրառում են շշալցրած խմելու հանքային ջրերը, ինչպես նաև լոգանքների համար՝ ածխաթթվային, ծծմբաջրածնային, ռադոնային, ազոտային արհեստական և այլ հանքային ջրեր։
Բալնեոթերապիական առողջավայրերում օգտագործում են բնական ածխաթթվային, ծծմբաջրածնային, ռադոնային, ազոտասիլիցիումային տաք, սոդային (նատրիումքլորիդային), յոդաբրոմային, ծովի և այլ ջրեր, ինչպես նաև աղի լճերի և լիմանների բնաղաջուրը։
Բալնեոթերապիա նշանակում է բժիշկը, անցկացվում է նրա հսկողությամբ, հաճախ զուգակցվում ցեխաբուժության, կլիմայաբուժության, դիետաթերապիայի և բուժման այլ մեթոդների հետ։ Այն լայնորեն կիրառում են նաև մի շարք հիվանդություններից և վնասվածքներից հետո՝ բժշկական վերականգնման նպատակներով։
Բալնեոթերապիան Հայաստանում
ՀՀ-ում բուժիչ հանքային ջրերի ուսումնասիրություններն սկսվել են 1921 թվականից։
Կուրորտաբանության և ֆիզիակական բժշկության ԳՀԻ-ում (հիմնադրվել է 1930-ին) ուսումնասիրվել են Արզնու, Ջերմուկի, Հանքավանի, Արարատի, Վանաձորի, Դիլիջանի բնական բուժիչ հանքային ջրերը, տրվել է ստորերկրյա հանքային ջրերի դասակարգումը, կազմվել են այդ ջրերի հանքավայրերի քարտեզներ, մշակվել են հանքային ջրերի ներքին և արտաքին օգտագործման տեսական հիմքերը, մի շարք հիվանդությունների բուժման նպատակով՝ ընդհանուր և տեղային օգտագործման (լոգանքներ, ինհալացիաներ, ողողումներ) տարբերակված մեթոդներ։ Դասակարգվել են նաև շշալցման համար պիտանի խմելու հանքային ջրերը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Այլընտրանքային բժշկություն Կատեգորիա:Լոգանք
Սարկոֆագ Սաքարայից
Սարկոֆագ Սաքարայից (Sarcófago de Taremetchenbastet), փայտե սարկոֆագ, որը ստեղծվել է եգիպտական XXVI դինաստիայի օրոք։
Գտնվում է Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանում 15159 համարի ներքո ։
Պատմություն
Սարկոֆագը հայտնաբերվել է Սաքարայում, Նեղոսի արևմուտքում գտնվող Մեմֆիս քաղաքի նեկրոպոլից, Կահիրեից 30 կմ, Գիզայից՝ 17 կմ հեռավորության վրա։
Սարկոֆագը նախատեսված է եղել տղամարդու համար, սակայն օգտագործվել է Տարեմեչենբաստետի համար, ով եղել է Պհերդիսի դուստրը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ Կատեգորիա:Սարկոֆագներ Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի դինաստիաներ Կատեգորիա:Հին Եգիպտոս
Ժորժ Բոշամ
Ժորժ Դելմետիա Բոշամ (George Delmetia Beauchamp, ), ամերիկացի երաժիշտ և գործարար, էլեկտրակիթառի գյուտարարը։
Էջատիտղոս
Էջատիտղոս, էջախորագիր, տեղեկատու տվյալներով (հեղինակի անուն-ազգանուն, ստեղծագործության վերնագիր և այլն) տող՝ էջի տեքստի վերևում (երբեմն՝ կողքին կամ ներքևում)։
Ժորժ Բոշամ
Կենսագրություն
Ծնվել է Տեխասի Քոլմեն շրջանում։ Գործունեությունը սկսել է 1920-ական թվականներին որպես երաժիշտ, նվագել է ջութակ և լէպ-սթիլ կիթառ, որից հետո ավարտել է էլեկտրատեխնիկայի դասընթացները և զբաղվել էլեկտրականության օգնությամբ տողերի տատանումների ուժեղացման փորձերով ։ Բացի այդ, Բոշամը Դոպերի եղբայրների հետ զբաղվել է ռեզոնատորի կիթառի մշակմամբ ։ 1929 թվականին Բոշամը ստացել է մեկ կոն ունեցող ռեզոնատորային կիթառի դիզայնի արտոնագիր։
Էջատիտղոս
Էջատիտղոսները լինում են անփոփոխ (կրկնվում են գրքի բոլոր էջերում) և փոփոխվող (փոխվում են գլուխը, հոդվածը և այլն փոխվելուն համընթաց)։
Ժորժ Բոշամ
Կենսագրություն
1931 թվականին սկսվել է բակելիտի պատյանով հավայական էլեկտրակիթառների արտադրությունը, որից հետո թողարկվել է իսպանական կիթառը (Էլեկտրո, մոդել B): Հետագայում էլեկտրաֆիկացվել են մյուս գործիքները՝ ջութակ ը, կոնտրաբաս ը, և նույնիսկ Հարպո Մակսի համար արֆան։
Էջատիտղոս
Էջատիտղոսը՝ որպես էջկապի տարր, ի հայտ է եկել դեռևս XVI դարում։ Ժամանակակից հրատարակություններում հաճախ հրաժարվում են էջատիտղոսից՝ թղթի խնայողության և գրքի ինքնարժեքի նվազեցման նկատառումերով, կամ էջատիտղոսները դրվում են էջերեսի նվազագույն կորուստի եղանակով։ Էջատիտղոսը հիմնական տեքստից առանձնացվում է էջագծով և, որպես կանոն, չի դրվում էջքով սկսվող, ամբողջությամբ պատկերազարդված և տեղեկատվական այլ տվյալներ պարունակող էջերում։ Էջատիտղոսը կարևոր է հանրագիտարանային և բառարանային հրատարակություններում, որոնք էջկապվում են հիմականում սյուներով։ Նրանց մեջ էջատիտղոսը (սյունատիտղոս) դրվում է բացվածքի ձախ ու աջ սյուների գլխավերևներում՝ ձախում՝ էջի առաջին, աջում՝ էջի վերջին բառ-տերմինը։
Կատեգորիա:Տպագրություն
Ժորժ Բոշամ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Էլեկտրակիթառներ Կատեգորիա:Գյուտարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ
Գամպուրյան
Գամպուրյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
(75) Էվրիդիկե
(75) Էվրիդիկե (Eurydike), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1862 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Քրիստիան Պետերսի կողմից Քլինտոնում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս M Կատեգորիա:1862 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Քրիստիան Պետերսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սուլևր ան Բոկաժ
Բնակավայրը ստեղծվել է 2016 թվականի հունվարին` Բոլիե, Լը Բենի Բոկաժ, Բյուր լե Մոն, Կամպո, Կարվիլ, Էտուվի, Լա Ֆերիեռ Արան, Լա Գրավրի, Մալուե, Մոնտամի, Մոն Բերտրան, Մոնշովե, Լը Ռեկյուլե, Սեն Դենի Մեզոնսել, Սենտ Մարի Լոմոն, Սեն Մարտեն դը Բեզաս, Սեն Մարտեն Դոն, Սենտ Ուան դե Բեզաս, Սեն Պիեռ Տարանտեն և Լը Տուրներ համայնքների միավորման արդյունքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:2016 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գրիդնևո (այլ կիրառումներ)
Գրիդնևո, կարող է վերաբերել՝
Ջուել Լոյդ
Ջուել Լոյդ (Jewell Loyd, ), ամերիկացի բասկետբոլիստուհի, որը Կանանց բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում հանդես է եկել «Սիեթլ Շտորմ» ակումբում, որը նրան ընտրել է 2015 թվականի NBA-ի դրաֆտում ընդհանուր առաջին համարի ներքո։ Խաղում է խաղարկող պաշտպանի դիրքում։ Նախքան ԿԲԱԱ տեղափոխվելը հանդես է եկել Նոթր Դամի համալսարանի ուսանողական թիմի օգտին։ 2020 թվականի Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն։
Կենսագրություն
Ջուել Լոյդը չորս տարի հանդես է եկել Նայլզ Ուեսթի ավագ դպրոցի (Սկոկի, Իլինոյս) բասկետբոլային թիմի մեկնարկային կազմում, որտեղ նա մեկ խաղում վաստակել է 24,8 միավոր և կատարել 11,9 անդրադարձ։ Այդ տարիների ընթացքում նա ընդհանուր առմամբ հավաքել է 3077 միավոր և օգնել է իր թիմին տանել 93 հաղթանակ՝ կրելով ընդամենը 31 պարտություն։
Դպրոցն ավարտելուց հետո Լոյդը ընդունվել է Նոտր Դամի համալսարան։ Համալսարանում իր վերջին մրցաշրջանում, երբ նա երկրորդ անգամ անընդմեջ օգնել է իր թիմին դուրս գալ NCAA-ի առաջնության եզրափակիչ, Լոյդը ESPN-ի վարկածով ճանաչվել է լավագույն ուսանող կին խաղացող։ Նոտր Դամում ելույթ ունենալու ընթացքում Ջուելը հավաքել է 1909 միավոր, ինչը 5-րդ լավագույն արդյունքն է ուսումնական հաստատության պատմության մեջ ։
2015-2016 թվականներին խաղացել է թուրքական «Գալաթասարայ», 2016-2017 թվականներին՝ չինական «Շանսի Ֆլեյմ», 2017-2018 թվականներին՝ կորեական «Լայֆ Վինուս» ակումբներում ։ 2018 թվականի օգոստոսին պայմանագիր է կնքել թուրքական «Botaş SK» ակումբի հետ ։ 2019 թվականին տեղափոխվել է իսպանական «Պերֆումերիաս Ավենիդա» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստուհիներ Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:Բասկետբոլիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի օլիմպիական չեմպիոններ
Կենսացենոզ
Կենսացենոզ (βίος - «կյանք» և - «ընդհանուր»), Ցենոզի հոմանիշն է՝ բույսերի, կենդանիների, միկրոօրգանիզմների պատմականորեն ձևավորված ամբողջությունն է, որոնք բնակվում են ցամաքի մասում կամ ջրամբարում (կենսատոպ) և բնութագրվում են որոշակի փոխհարաբերությամբ ինչպես իրար մեջ, այնպես էլ շրջակա միջավայրի աբիոտիկ բաղադրիչների հետ ։ Առաջին անգամ կենսացենոզ տերմինն առաջարկել է գերմանացի ջրակենսաբան Կ. Մյոբիուսը՝ 1877 թվականին ։
Հասկացություն կենսացենոզի մասին
Ըստ սահմանման՝ կենսացենոզը ըստ կազմության, տեսակների և առանձնյակների թվի՝ միջավայրի աբիոտիկ գործոնների միջին մակարդակին համապատասխանող կենդանի օրգանիզմների ամբողջությունն է, որում օրգանիզմները սերտորոն փոխկապակցված են և անընդհատ բազմացման շնորհիվ պահպանում են իրենց գոյությունը։ Բնության մեջ կենսացենոզները լինում են տարբեր մասշտաբների։ Կենսացենոզ է համարվում ծառի վրա ապրող մամուռների խումբը, քայքայվող կոճղը, մարգագետինը, լճակը, ճահիճը, անտառը և այլն։ Ջրի, սննդի, թթվածնի մուտքը կենդանի օրգանիզմներ ապահովում է շրջակա միջավայրից նյութերի և էներգիայի հոսք։ Ֆոտոսինթեզի շնորհիվ միայն կանաչ բույսերն ու որոշ բակտերիաներն են ընդունակ ուղղակիորեն յուրացնելու արեգակնային ճառագայթման էներգիան, այն կուտակելու օրգանական միացությունների քիմիական կապերում, որը հետագայում սննդային շղթաներով բաշխվում է կենսացենոզներում։ Ակվարիումը, ջերմոցը պատկանում են արհեստական կենսացենոզների թվին։ Բնության մեջ ոչ մեծ կենսացենոզները հանդիսանում են ավելի խոշորների բաղադրիչ մասերը։ Կենսացենոզները բաց համակարգեր են և աստիճանաբար փոխվում են, այդ պատճառով որոշել կենսացենոզի սահմաները հաճախ դժվար է լինում։ Կենսացենոզի կառուցվածքի մեջ են մտնում բույսերը, կենդանիները և մանրէները։ Կենսացենոզներում առանձին տեսակները, պոպուլյացիաները և տեսակների խմբերը, առանց համակեցությանը վնաս տալու, կարող են փոխարինվել ուրիշներով։ Կենսացենոզի սահմանները համապատասխանում են բիոտոպի, հետևաբար նաև էկոհամակարգի սահմաններին։ Կենսացենոզի և բիոտոպի ու դրանց բաղադրիչների միջև անընդհատ տեղի է ունենում էներգիայի և նյութերի հոսք։ Կենսացենոզը կյանքի կազմավորման ավելի բարձր մակարդակ է, քան նրա կառուցվածքային մաս հանդիսացող պոպուլյացիան։ Կենդանի օրգանիզմների բնական միավորումներն ունեն իրենց սեփական կազմավորման օրենքները, գործունեությունը և զարգացումը։ Կյանքի կազմակերպվածության վերօրգանիզմային մակարդակի կարևոր յուրահատկություններ են համարվում (Տիշլեր, 1971 թ.)՝
Կենսացենոզի տեսակային կազմը
Կենսացենոզի տեսակային կազմը նրա կազմության մեջ մտնող տեսակների ամբողջությունն է։ Կախված միջավայրի գործոններից՝ կենսացենոզը բնութագրվում է տեսակային բազմազանությամբ և տեսակների թվային հարաբերությամբ։ Գլխավոր սահմանափակող գործոններն են համարվում ջերմաստիճանը, խոնավությունը լույսը եւ այլն։ բարձրլեռնային էկոհամակարգերի կենսացենոզները բնութագրվում են աղքատ տեսակային կազմով և կազմված են բույսերի և կենդանիների տասնյակ և հարյուրավոր, իսկ արևադարձային անտառների, կորալյան խութերի (բուսախութերի), գետերի, հովիտների կենսացենոզները բնութագրվում են հարուստ տեսակային կազմով և ընդգրկում են հազարավոր տեսակներ։ Կենսաբազմազանության փոփոխության կարևոր օրինաչափություն է այն, որ արևադարձներից դեպի բարձր լայնություններ այն նվազում է։ Հասարակածին մոտ կենսացենոզները ունեն հարուստ տեսակային կազմ և բազմազան բուսական և կենդանական աշխարհ։ Այդ օրինաչափությունը վերաբերվում է նաև մյուս կենդանի օրգանիզմներին։ Տեսակային կազմի բազմազանությունը որոշվում է տեսակների հարաբերական կամ բացարձակ թվով և կախված է կենսացենոզի տարիքից։ Հասուն կենսացենոզները ունեն տեսակների բազմազանություն։ Եթե կենսացենոզում ինչ-որ տեսակ ունի թվային մեծ առավելություն, ապա այն կոչվում է դոմինանտ տեսակ։ Դոմինանտ տեսակ գոյությու ունի ցանկացած կենսացենոզում։ Օրինակ՝ եղևնու անտառում եղևնիները օգտագործում են արեգակնային էներգիայի մեծ մասը, ստեղծում են մեծ կենսազանգված, նվազեցնում են քամու շարժման արագությունը և կենսացենոզի մյուս բնակիչների համար ստեղծում բազմաթիվ անբարենպաստ պայմաններ։ Սակայն կան նաև այնպիսի դոմինանտ տեսակներ, առանց որոնց մյուս տեսակները գոյություն ունենալ չեն կարող։ Դրանք ստեղծում են միկրոմիջավայր ամբողջ կենսացենոզի համար։ Դոմինանտ տեսակի վերացման դեպքում մեծ վտանգ է սպառնում ամբողջ կենսացենոզին։ Դոմինանտ տեսակներ հիմնականում համարվում են բույսերը, հազվադեպ՝ կենդանիները։ Կենսացենոզներում կան նաև հազվադեպ հանդիպող երկրորդական տեսակներ։ Դրանց առկայությունը հանդիսանում է համակեցության կայուն զարգացման երաշխիք։ Սովորաբար հարուստ տեսակային կազմ ունեցող կենսացենոզներում բոլոր տեսակներն ունեն առանձնյակների փոքր թվաքանակ։ Գոյությու ունի այսպիսի օրինաչափություն, ըստ որի, ինչքան աղքատ է տեսակային կազմը, այնքան շատ են դոմինանտ տեսակները։ Նման պայմաններում հնարավոր է դոմինանտ տեսակների առանձնկյակների թվաքանակի թռիչքային աճ։
Կենսացենոզի տարածական կառուցվածքը
Կապված տեսակների պահանջմունքների և բնակության պայմանների համապատասխանության հետ՝ նրանք տարածության մեջ կարող են բաշխվել տարբեր կերպ։ Տարածության մեջ կենսացենոզը կազմող տեսակների այդպիսի բաշխումը կոչվում է կենսացենոզի տարածական կառուցվածք։ Այն լինում է ուղղահայաց և հորիզոնական։ Երկարատև զարգացման գործընթացում տեսակները, որոնք կազմում են համակեցություններ, այնպես են բաշխված, որ գործնականորեն իրար չեն խանգարում։ Այդպիսի բաշխումը կոչվում է յարուսակնություն (հարկայնություն)։ Այն ավելի հստակ արտահայտված է բուսական ցենոզներում։ Որպես կանոն՝ տարբեր կենսածին ձևեր զբաղեցնում են տարբեր յարուսներ։ Կենսացենոզների յարուսներն իրարից տարբերվում են բարձրությոմբ, օրգանիզմների կազմով, էկոլոգիայով և կենսացենոզների կյանքում օրգանիզմների ունեցած դերով։ Անտառներում սովորաբար առանձնացնում են 5-6 յարուսներ՝ Կենսացենոզներում կենդանիները ևս զբաղեցնում են որոշակի մակարդակներ։ Հողում ապրում են բազմաթիվ հողային որդեր, մանրէներ, հողափոր կենդանիներ և այլն։ Հողի մակերևույթին՝ տերևային թաղիքի տակ, բնակվում են բազմաթիվ բազմոտանիներ, գիշատիչ բզեզներ, մանր կաթնասուններ։ Թռչունները զբաղեցնում են տարբեր յարուսներ, իսկ խոշոր կաթնասունները ապրում են ներքևի յարուսում։ Յարուսականությունը լավ արտահայտված է նաև ջրային կենսացենոզներում։ Տարածության մեջ կենդանի օրգանիզմների առանձնյակները բաշխված են անհամաչափ։ Սովորաբար առանձնյակները կազմում են խմբեր։ Այս գործընթացը հանդիսանում է օրգանիզմների գոյության համար անհրաժեշտ հարմարողական գործոն։ Օրգանիզմների այդպիսի խմբերը որոշում են կենսացենոզի հորիզոնական կառուցվածքը։ Այդպիսի բաշխման օրինակներ են համարվում փղերի, զեբրների, այծքաղների հոտերը, արևադարձային տափաստաններում, թռչունների երամները, կորալների գաղութները ջրի հատակին և այլն։ Բուսական համակեցություններում հորիզոնական կառուցվածքի տարրական միավորներն են համարվում միկրոցենոզը և միկրոխմբավորումները։ Միկրոցենոզը համարվում է կենսացենոզի՝ իր չափերով ամենափոքր տարրական միավորը։ Համարյա ցանկացած համակեցություն իր մեջ նեռառում է միկրոհամակեցությունների կամ միկրոցենոզների համակարգեր։ Միկրոխմբավորումը նույն յարուսի սահմաններում մեկ կամ մի քանի տեսակների խտացումն է, ներյարուսային խճանկարային բիծն է։ Օրինակ՝ մամուռների կողմից զբաղեցված յարուսում կարելի է առանձնացնել մամուռների մի քանի բծեր՝ մեկ կամ մի քանի տեսակների դոմինանտությամբ։ Խճանկարային բիծը հնարավորություն է տալիս ավելի լրիվ օգտագործել միկրոբնակատեղերը։ Միկրոխմբավորումը հնարավորություն է տալիս ավել արդյունավետ և արագ օգտագործել սննդային պաշարները։ Այն առաջ է բերում կենսաբազմազանության բարձրացում, նպաստում է կենսացենոզի կայունությանը և կենսունակությանը։ {| style="border:1px solid #CCCCCC; background-color:transparent;" align="center" width="100%"
Կենսացենոզի էկոլոգիական կառուցվածքը
Կենսացենոզը ձևավորվում է համակեցության էկոլոգիական կառուցվածքը բնութագրող օրգանիզմների էկոլոգիական որոշակի խմբերից։ Տարբեր կենսացենոզներում նման էկոլոգիական խորշեր զբաղեցնող օրգանիզմների էկոլոգիական խմբերը կարող են ունենալ տարբեր տեսակային կազմ։ Օրինակ՝ գերխոնավ տարածքներում գերակշռում են խոնավասեր, իսկ չոր պայմաններում՝ չորադիմացկուն բույսերը։ Կենսացենոզի էկոլոգիական կառուցվածքի արտացոլում է նաև նման սնման եղանակ ունեցող և միևնույն տիպում միավորված օրգանիզմների խմբերի համապատասխանությունը։ Օրինակ անտառներում գերակշռում են օրգանական մնացորդներով սնվող, իսկ տափաստաններում և կիսաանապատներում՝ բուսակեր օրգանիզմները։ Օվկիանոսների խոր շերտերում կենդանիների սնման հիմնական տիպը գիշատչությունն է, իսկ վերին շերտերում գերակշռում է խառը սնման տիպը։ Կենսացենոզի էկոլոգիական կառուցվածքը նրա օրգանիզմների էկոլոգիական խմբերի կառուցվածքն է, որոնք համակեցության տարբեր էկոլոգիական խորշերում կատարում են որոշակի գործառույթներ։ Տեսակային և տարածական համալիրում էկոլոգիական խորշի յուրահատկություններով օժտված էկոլոգիական կառուցվածքը հանդիսանում է կենսացենոզի մակրոդիտակային բնութագիրը։ Մակրոդիտակային բնութագիրը հնարավորություն է տալիս որոշել այս կամ այն կենսացենոզի հատկությունները, տարածման և ժամանակի մեջ բացահայտել նրա կայունությունը, կանխագուշակել մարդածին գործոնի ազդեցության արդյունքում ծագող փոփոխությունների հետևանքները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էկոլոգիա
25 Miles to Kissimmee
25 Miles to Kissimmee, գերմանական Fool's Garden փոփ-ռոք խմբի հինգերորդ ստուդիական ալբոմը։ Թողարկվել է 2003 թվականին Polydor Records լեյբլով։ Վերնագրային երգը մի աղջկա մասին է, որը փորձում է գայթակղել իր ամուսնացած ուղևորին։ Առանց պատճառի աղջիկը նրան տանում է քաղաքից քսանհինգ մղոն հեռու (40կմ)։
Քննադատները բացասական գնահատական են տալիս ալբոմին այն պատճառով, որ 25 Miles to Kissimmee-ի երաժշտությունները տխուր են։ Ինչպես նաև նշում են, որ ալբոմը չունի որևէ գաղափար։ Սակայն, գերմանական laut.de պորտալի կարծիքով, ալբոմում, այնուամենայնիվ, կան լավ երգեր։ «Glory» և «Reason» բալլադները բնութագրվում են որպես «գեղեցիկ», «զգայուն» և «անկեղծ»։ Սրանք լսողի համար բացահայտում են նոր մի աշխարհ։ «Closer» և «Silence» երգերը արտահայտում են բաժանումի դժվարությունը, սերը դեպի հարազատները։ Իսկ «I Won't Kill Myself» երգը կոչ է անում մարդկանց սիրել կյանքը, երբեք այն վտանգի տակ չդնել, ինքնասպանություն չգործել. Առևտրային տեսակետից ալբոմը հաջողություններ չունեցավ, ինչը և հանդիսացավ խմբի ստեղծագործական ճգնաժամի պատճառ։ Արդյունքում խումբը լքում են Թոմաս Մանգոլդը, Ռոլանդ Ռյոլը և Ռալֆ Վոխելեն։ Բայց այդ նույն տարին խմբին միանում են Գաբրիել Հոլցը, Դիրկ Բլյումլեյնը և Կլաուս Մյուլերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Գայաճանյան
Գայաճանյան, հայկական ազգանուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
(7295) Բրոզովիչ
(7295) Բրոզովիչ (Brozovic), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի հունիսի 22-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,251809 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8945 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6091 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1234,23 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,29168 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,69° անկյուն։
Նիկոլսկոե (գյուղ, Կլինսկի շրջան)
Նիկոլսկոե (Никольское), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Պրոսեկա (գյուղ, Գլիբոկայայի շրջան)
Պրոսեկա (Просіка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Գլիբոկայայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պրոսեկա գյուղում բնակվում էր 683 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Գլիբոկայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արցախի Հանրապետության կրթություն և գիտություն
Կրթություն և գիտություն
Արցախի դպրոցները
Արցախում հայալեզու առաջին դպրոցը (5-րդ դ.) Ամարասի վանքում հիմնել է Մեսրոպ Մաշտոցը։ Հետագայում դպրոցներ են բացվել Հոռեկա (13-րդ դ.), Երից մանկանց (17-րդ դ.) և այլ վանքերին կից։ Միջնադարում երկրամաս ներխուժած սելջուկ թուրքերի և այլ զավթիչների ասպատակությունների հետևանքով խաթարվել է մշակութային կյանքը, ավերվել դպրոցների մեծ մասը։ Այդուհանդերձ, արցախահայությունը կարողացել է դիմակայել ու պահպանել ազգային մշակույթը և ինքնությունը։
Կրթությունը միանալուց հետո
1805 թ.-ին Ռուսաստանին միանալուց հետո երկրամասում նպաստավոր պայմաններ են ստեղծվել տնտեսության, մշակույթի և կրթության զարգացման համար։ Վանքերին կից և առանձին բնակավայրերում բացվել են տարբեր տիպի դպրոցներ։ 1827 թ.-ին Շուշիում հիմնվել են Բազել քաղաքի Ավետարան, ընկերության միսիոներական (130 աշակերտ), 1830 թ.-ին՝ գավառ, պետական (127 աշակերտ), 1832 թ.-ին՝ թեմական (գործել է մինչև 1920 թ.-ը) դպրոցները։
1830-ական թթ-ի վերջին Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում գործել են 25 հայկական ծխական և մասնավոր դպրոցներ։ 1857-1858 թթ.-ին ծխական կրթական հաստատություններ են հիմնվել Ամարասի և Գանձասարի, 1861 թ.-ին՝ Գտիչ և Երից մանկանց վանքերում։ 1860-1870-ական թթ-ին Արցախի թեմում գործել են 30 ծխական դպրոցներ։ Այդ տարիներին Շուշիում բացվել են միջնակարգ և ռուսական 7-ամյա արական դպրոցները, ռուսական 7-ամյա օրիորդաց պրոգիմնազիան, Մարիամ-Ղուկասյան հայոց օրիորդաց միջնակարգ դպրոցը (1864-1920 թթ., մինչև 1913 թ.-ը՝ Մարիամյան), ռուսական ռեալիսատկան ուսումնարանը (1881-1920 թթ.)։
Մանկավարժները
Արցախի դպրոցներում աշխատել և դպրոցի կայացմանը նպաստել են հայտնի մանկավարժներ Մեսրոպ Թաղիադյանը, Պետրոս Շանշյանը, Պողոս վրդ. Ղարաբաղցին, Հովսեփ վրդ. Արցախեցին, Պերճ Պռոշյանը, Ղազարոս Աղայանը, Խորեն Ստեփանեն, Մանուկ Աբեղյանը, Լեոն, Հրաչյա Աճառյանը և ուրիշներ։
1914-1915 ուսումնական տարում ԼՂ-ում գործել է 49 դպրոց (4010 աշակերտ, 79 ուսուցիչ)։
Կրթությունը խորհրդային իշխանության օրոք
ԼՂ-ում կրթական գործն արմատապես փոխվել է խորհրդային իշխանություն հաստատվելուց հետո, 1923-1924 ուսումնական տարում գործել է 72 դպրոց (4375 աշակերտ, 140 ուսուցիչ)։ Նույն ուսումնական տարում Շուշիում բացվել են նաև մանկավարժական ուսումնարան ու բանֆակ, Ստեփանակերտում՝ գյուղատնտեսական, Հադրութում՝ մանկավարժ, տեխնիկում։ Սակայն դրանք գործել են ընդամենը մի քանի տարի։ 1939-1953 թթ.-ին նախ՝ Շուշիում, ապա՝ Ստեփանակերտում գործել են երկամյա ուսուցչական ինստիտուտներ, որոնք ապահովել են մարզի ուսուցչական կադրերի պատրաստումը։
1970 թ.-ից ԼՂԻՄ-ում իրավիճակը կտրուկ փոխվել է. դպրոցական ծրագրերից հանվել է «Հայ ժողովրդի պատմություն» առարկան, փոխարենը մտցվել է «Ադրբեջանի պատմությունը», մինչև 1987 թ.-ն ընկած ժամանակահատվածում փակվել են 21 հայկական դպրոցներ, իսկ աշակերտների թիվը նվազել է 8 հազարով։
Անկախության հռչակման տարում հանրապետությունում եղել են 214 դպրոց (36 հազար աշակերտ)՝ ներառյալ Շահումյանի շրջանի 19 դպրոցը, և 1 բուհ՝ Ստեփանակերտի մանկավարժական ինստիտուտը, գործել են բժշկական, երաժշտական, մշակույթի, մանկավարժական ուսումնարաններ և գյուղատնտեսական տեխնիկում, սովորողների ընդհանուր թիվը՝ 2,4 հազար (1987)։
Կրթական համակարգը լուրջ վնաս է կրել պատերազմի տարիներին, ամբողջությամբ այրվել կամ ավերվել են 49 դպրոց, 29 նախադպրոց, հիմնարկ և 50 գրադարան։ Պատերազմում զոհվել է 59 ուսուցիչ։
Կրթությունը անկախացումից հետո
Արցախում կրթությունը նոր վերելք է ապրել անկախացումից հետո։ Հետպատերազմյան տարիներին պետբյուջեի (կրթության ոլորտին հատկացվող գումարները 2004 թ.-ին կազմել են Մարտունիի շրջանի Գիշի գյուղի նորակառույց դպրոցը ՀՆԱ-ի 5,25 %-ը, 2006 թ.-ին՝ 7,4 %-ը), Հայ կրթական հիմնարկություն, «Առաքելություն մանկություն» սփյուռքահայ կազմակերպությունների, «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի և առանձին բարերարների միջոցներով վերականգնվել կամ կառուցվել են 150-ից ավելի դպրոց, շենքեր (6-ը՝ Ստեփանակերտում, 18-ը՝ Ասկերանի, 18-ը՝ Մարտակերտի, 19-ը՝ Մարտունիի, 16-ը՝ Հադրութի, 4-ը՝ Շուշիի, 13-ը՝ Շահումյանի, 50-ը՝ Քաշաթադի շրջանում)։
Կրթական իրավիճակը 2006 թ-ից հետո
2006-2007 ուսումնական տարվանից Արցախի դպրոցներն անցել են 12-ամյա եռաստիճան միջնակարգ կրթության։ 2010-2011 ուսումնական տարում Արցախում գործել են 236 հանրակրթական (20,8 հազար աշակերտ, 4525 ուսուցիչ), 7 արվեստի, 6 երաժշտական, 6 մարզական, 5 գեղարվեստի դպրոցներ, 4 միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատություններ, 2 վարժարան, ինչպես նաև ոչ պետական «Էրուդիտ» ռուսական դպրոցը, Շուշիի Դանիել Ղազարյանի անվան Երաժշտական մասնագիտացված հանրակրթական գիշերօթիկ դպրոցը, Երևանի Արտաշես Շահինյանի անվան ֆիզմաթ դպրոցի Ստեփանակերտի մասնաճյուղը, Արցախի պետական համալսարանի վարժարանը և Արցախի Հանրապետության ՊՆ ռազմամարզական վարժարանը։ Արցախում գործում են 1 պետական, 2 ոչ պետական, Ամերիկայի հայ ավետարան, ընկերակցության՝ 7, ՀՕՄ-ի՝ 10 նախադպրոցական հաստատություններ։
Կատեգորիա:Արցախի կրթություն Կատեգորիա:Արցախի գիտություն Կատեգորիա:Արցախի դպրոցներ Կատեգորիա:Արցախի մանկավարժներ
Էջեր գրականության և արվեստի
«Էջեր գրականության և արվեստի» («Էջեր գրականութեան եւ արուեստի»), պարբերագիրք։ Լիբանանահայ գրական շրջանակի հրատարակություն։
Պատմություն
Լույս է տեսել 1965-1972 թվականներին (անկանոն պարբերականությամբ) Բեյրութում։ Խմբագիրներ՝ Գառնիկ Ադդարյան, Արմեն Դարյան, Պետրոս Մինասյան, Գեղամ Սևան։ Հաջորդել է «Ժողովածու գրականութեան եւ արուեստի» (1950-1954, խմբագիր՝ Պ. Մինասյան), «Մշակոյթ» (1954-1955, խմբագիր՝ Գ. Ադդարյան), «Գիրք գրականութեան եւ արուեստի» (1955-1956, 1959, խմբագիրներ՝ Գ. Ադդարյան, Գ. Սևան), «Յառաջ գրական» (1961-1964, խմբագիրներ՝ Գասպար Տերտերյան, Ա. Դարյան, Պ. Մինասյան) պարբերագրքերին։
Պարբերականը տպագրել է գրական-գեղարվեստական ստեղծագործություններ, գրախոսություններ, տեսական հոդվածներ արվեստի ու գրականության վերաբերյալ։