cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ՄակՔինզի
Հիմնադրումը
1967թ. Բոուերի պաշտոնանկութկունից հետո ընկերության շահույթները նվազեցին։ Ի հայտ եկան նոր մրցակիցներ, ինչպիսիք էին Բոստոնի Խորհրդատվական Ընկերությունը (Boston Consulting Agency) և Bain & Company - ն, որոնք ՄակՔինզիի հետ մրցակցում էին՝ առաջարկելով հաճախորդներին հատուկ բրենդային ապրանքներ, օրինակ՝ Աճ - Բաժնետոմս մատրիցան, և վաճառելով իրենց արդյունաբերական փորձը։ 1971թ. ՄակՔինզին ստեղծեց Ընկերության Նպատակների և Նպատակակետերի հանձնաժողովը (the Commission on Firm Aims and Goals), որը բացահայտեց, որ ՄակՔինզին չափից շատ էր կենտրոնացել աշխարհագրական ընդլայնման վրա՝ համարյա ուշադրություն չդարձնելով հիմնարար արդյունաբերական գիտելիքներին։ Հանձնաժողովն առաջարկեց ՄակՔինզիին դանդաղեցնել իրենց ընդլայնումը և զարգացնել արդյունաբերական հարմարանքները։ 1976թ. Ռոն Դենիելը ընտրվեց որպես գործադիր տնօրեն, և կառավարեց մինչև 1988թ.։ Դենիելը և Ֆրեդ Գլաքը բարեփոխումներ անց կացրեցին։ Ձևավորվեցին 15 մասնագիտացված աշխատանքային խմբեր ՄակՔինզիի ներսում, որոնք կոչվում էին Մրցակցության Կենտրոններ (Centers of Competence), նաև ստեղծվեցին մասնագիտացման ոլորտներ, որոնք կոչվում էին Ռազմավարություն, Գործողություններ և Կազմակերպում (Strategy, Operations and Organization)։ Դենիելը նաև սկսեց ՄակՔինզիի գիտելիքների կառավարման նախագիծը 1987թ.։  Սա հանգեցրեց ՄակՔինզիի գործունեություններին հետևող ՏՏ սիստեմին, որը գործընթաց էր՝ հավաքելու համար գիտելիքները բոլոր մասնագիտացման ոլորտներից և միևնույն ժամանակ ռեսուրս էր՝ ներքին մասնագետերին ուղղորդելու համար։ 1988թ., Դենիելի պաշտոնավարման վերջում, ընկերությունը կրկին ծաղկում էր և սկսեց նոր գրասենյակներ բացել Հռոմում, Հելսինկիում, Սա Պաոլոյում և Մինեապոլիսում։
Ֆրեդ Գլաքը ծառայել է որպես ՄակՔինզիի գործադիր տնօրեն 1988 - ից 1994թթ.։ Ընկերության շահույթները կրկնապատկվեցին նրա պաշտոնավարման ընթացքում։ Նա բաժանեց ՄակՔինզին 72 "գործունեության կղզիների", որոնք դասակարգվում էին 7 սեկտորներով և 7 ֆունկցիոնալ ոլորտներով։ 1997 -ին ՄակՔինզին ութնապատիկ աճել էր՝ համեմատած 1977թ. իր կարգավիճակի հետ։ 1989թ. ընկերությունը փորձեց ՏՏ ոլորտում փեռքբերումներ կատարել՝ Ինֆորմացիոն Խորհրդատվական Կազմակերպության (Information Consulting Group) $10 միլլիոն արժողությամբ գնումով, սակայն աշխատանքային մշակութների բախումը ստիպեց Ինֆորմացիոն Խորհրդատվական Կազմակերպության 254 անդամներից 151-ին լքել ըկերությունը մինչև 1993թ.։
Հետագա Զարգացումը
Ռաջաթ Գուպտան ՄակՔինզիի առաջին ԱՄՆ-ում չծնված գործընկերն էր, ով դարձավ ընկերության գործադիր տնօրեն։ Նրա կառավարման ավարտին ՄակՔինզին իր աշխատակիցների թիվն ընդլայնել էր 2900-ից 7700, ինչպես նաև շատացրել էր իր գրասենյաների թիվը՝ 58-ից 84-ի։ Նա բացեց նոր միջազգային գրասենյակներ այնպիսի քաղաքներում, ինչպիսիք են Մոսկվան, Պեկինը և Բանգկոկը։ Շարունակելով իրեն նախորդած տնօրենների կողմից մշակված կառույցը՝ նա նաև ստեղծեց 16 արդյունաբերական խմբեր, որոնց նպատակն էր հասկանալ որոշակի շուկաները և դրանց հատկությունները, ինչպես նաև գործադիր տնօրենի համաչ սահմանեց եռաժամկետ պաշտոնավարման համակարգ։ ՄակՔինզիում ստեղծվեցին ոլորտներ՝ կապված արդյունաբերության և բիզնես - տեխնոլոգիաների հետ 1990-ականների երկրորդ կեսին։
ՄակՔիզնին 1990-ականներին ստեղծեց ՞արագացուցիչներ՞, որտեղ ընկերությունը իրականացնում էր բաժնետոմսային փոխհատուցում՝ օգնելու համացանցային ստարտապներին. այն իրականացրեց ավելի քան 1000 ինտերնետային - առևտրական նախագծեր 1998 - 2000թթ.։ 1997 - 2001թթ. բիզնեսներն ու սպառողները սկսեցին լայնորեն օգտագործել Ինտերնետային միջոցները. այս իրադարձությունները հայտնի են որպես Դոթ-Քոմ Բաբլ (անգլ.՝ Dot-com bubble)։ Այս ժամանակաշրջանում շատ ինտերնետային կազմակերպություններ, որոնց նաև անվանում են ԴոթՔոմներ, ձախողվեցին և սնանկացան։ Այս իրադարձությունների զարգացումը հանգեցրեց ՄակՔինզիի խորհրդատվական ծառայությունների կտրուկ նվազմանը. այն 64 տոկոսից նվազեց մինչև 52 տոկոս։ Չնայած ՄակՔինզին չէր ցանկանում կրճատումներ կատարել իր անձնակազմում տնտեսական իրավիճակի վատթարացումից հետո, շահույթի անկումը և բաժնետոմսերի գների անկումով պայմանավորված սեփական կապիտալի վրա հիմնված վճարումներից կորուստները, 2001թ. տնտեսական ճգնաժամի հետ միաժամանակ ստիպեցին ընկերությանը նվազեցնել իր ծառայության գները, կրճատել ծախսերը և աշխատակիցների թվաքանակը։
2001թ. ՄակՔինզին ձեռնարկեց մի շարք միջոցառումներ, որոնք ուղղված էին սոցիալական և հասարակական ոլորտի վրա։ Այն ընդունեց մի շարք հասարակական և շահույթ չհետապնդող հաճախորդների՝ Պրո Բոնո (լատ. Pro Bono, բառացի՝ հասարակության բարեկեցության համար) սկզբունքով, այսինքն՝ առանց վճարի։ 2002թ. հաշվարկով ՄակՔինզին $35.8 միլիոն էր ներդրել գիտելիքային մենեջմենթի մեջ, որը գերազանցում էր 1999թ. արդյունքները՝ շուրջ $8.3 միլիոն։ Նրա շահույթները կազմում էին 50, 20 և 30 տոկոս համապատասխանաբար ռազմավարական, օպերատիվ և տեխնոլոգիական խորհրդատվություններից։
2003թ. Իան Դեյվիսը, ով Լոնդոնի գրասենյակի տնօրենն էր, ընտրվեց որպես գործադիր տնօրեն։ Դեյվիսը խոստացավ վերադառնալ ընկերության հիմնական արժեքներին մի ժամանակաշրջանից հետո, երբ ընկերությունը արագորեն աճել էր, որը ՄակՔինզիի խորհրդատուները համարում էին շեղում ընկերության ժառանգություններից։ 2003թ. ընկերությունը նաև Շանհայում հիմնադրեց գրասենյակ՝ Ասիայի և Խաղաղ օվկիանոսյան տարածաշրջանի համար։ 2004թ. հաշվարկով ընկերության շահույթի ավելի քան 60 տոկոսը գալիս էր դրսից (ոչ ԱՄՆ-ից)։ 2008թ. ընկերությունը հիմնադրեց Սոցիալական Ոլորտի Գրասենյակը, որը բաժանվում է 3 մասի. Համաշխարհային Հասարակական Առողջապահություն, Տնտեսական Զարգացում և Հնարավորությունների Ստեղծում (EDHOC), Մարդասիրություն։ Իր Պրո-Բոնո ծառայությունների մեծ մասը նա իրականացնում է Սոցիալական Ոլորտի Գրասենյակի միջոցով, մինչդեռ 1997թ. ստեղծված Բիզնես-Տեխնոլոգիական Գրասենյակը մատակարարում է տեխնոլոգիական ռազմավարության խորհրդատվություն։
2009թ. հաշվարկով ընկերությունը կազմված էր 400 ղեկավարներից (ավագ գործընկերներից), որը մեծապես գերազանցում էր 1993թ. արդյունքները՝ 151 ղեկավար։ Դոմինիկ Բարտոնը ընտրվեց Գործադիր Տնօրեն, ով հետագայում վերընտրվեց 2012թ. և 2015թ.։
Գալլեոնի հետ կապված սկանդալը` ներքին ինֆորմացիան վաճառելու մասին
ՄակՔինզիի նախկին գլխավոր գործադիրները, Ռաջաթ Գուպտան և Անիլ Քումարը այն մարդկանց շարքում էին, որոնք ներգրավված էին կառավարական հետաքննության մեջ և մեղադրվում էին ներքին ինֆորմացիաները Գալլեոն Գրուպի հեջ ֆանդի սեփականատեր Ռաջ Ռաջարատնամին վաճառելու մեջ։ Չնայած ՄակՔինզին չդատվեց որևէ կեղծարարության մեջ, այս մեղադրանքները մեծապես հարվածեցին ընկերության հեղինակությանը, քանի որ նրա հիմնական այցեքարտը իր ազնվությունն ու հաճախորդի գաղտնիության ապահովումն էր։ Սկզբնական մեղադրանքներից հետո ՄակՔինզին այլևս չպահպանեց ոչ մի տեսակի հարաբերություններ այս երկու գործադիրների հետ, չնայած այս հարաբերությունների քանդումը հանգեցրեց զանազան վիճաբանությունների։
Ավագ գործընկեր Անիլ Քումարը, ով համարվում էր Գուպտայի հովանավորյալը, բազմաթիվ մեղադրանքներից հետո լքեց ընկերությունը 2009թ․, և 2010թ․ մեղավոր ճանաչվեց։ Մինչ նա և իր ընկերները ՄակՔինզիի խորհրդատվական ծառայությունները վաճառում էին Գալլեոն Գրուպին, Քումարը և Ռաջարատնամը եկան մի հայտարարի խորհրդատվական ծառայությունների շուրջ, որը մեծապես խախտում էր ՄակՔինզիի քաղաքականությունը ծառայության գաղտնիության վերաբերյալ։ 2012թ․ հունիսին Գուպտան մեղադրվեց դավադրության և անվտանգության կանոնները խախտելու չորս փորձերի մեջ, սակայն արդարացվեց դրանցից երկուսում։ Ռաջարատնամի հետ տեղի ունեցող գաղտնի ժողովների ընթացքում ներքին ինֆորմացիայի վաճառման հանցավոր կասկածների հիման վրա 2011թ․ հոկտեմբերին նա ձերբակալվեց ՀԴԲ–ի (FBI) կողմից։ Ամենաքիչը երկու անգամ Գուպտան օգտագործում էր ՄակՔինզիի հեռախոսը Ռաջարատնամին զանգելու համար, ինչպես նաև ուներ այլ արտոնություններ, ինչպես սեփական գրասենյակը, օգնականը, ինչպես նաև վեց միլիոն դոլլարի պաշտոնաթողության աշխատավարձ այդ տարի, որպես թոշակի անցած, բայց իր պատվավոր՝ ավագ գործընկերոջ դիրքում դեռ աշխատող անձ։
Այս սկանդալից հետո ՄակՔինզին հաստատեց նոր կանոններ և միջոցառումեր, օրինակ՝ ստուգեց այլ խորհրդատուների կապերը Գուպտայի հետ, հետագայում խորհրդատուների կողմից նման խաբեբայությունները կանխելու համար։
Կառուցվածքը
Սկզբնապես ՄակՔինզին ձևավորվել էր որպես ընկերակցություն, սակայն հետագայում, 1956թ․ այն իրավականորեն վերակառուցվեց մասնավոր ընկերության, որտեղ բաժնետոմսերը պատկանում էին բոլոր գործընկերներին։ Այն նմանակում է ընկերակցության կառուցվածքը, և աշխատակիցները կոչվում են "գործընկերներ"։ Ընկերությունն ունի սահուն հիերարխիա, և յուրաքանչյուր անդամ ունի մեկ մենթոր։ 1960թ․–ից ՄակՔինզիի գործադիր տնօրենը ընտրվում է ավագ կառավարիչների կողմից և իրավունք ունի պաշտոնավարելու մինչև երեք երեք–տարիանոց ժամկետներով, կամ մինչև 60 տարեկանին՝ պարտադիր թոշակառության տարիքի հասնելը։ Ընկերությունը նաև կառավարվում է մի շարք հանձնաժողովների կողմից, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր առանձին պատասխանատվության ոլորտը։
ՄակՔինզին ունի կենտրոնախույս կառավարման ձև․ տարբեր գրասենյակներ գործում են նմանատիպ ձևով, սակայն իրարից անկախ են։ Յուրաքանչյուր գրասենյակ պարտավոր է իր սեփական շահերը ստորադասել ամբողջ կազմակերպության շահերից․ այս սկզբունքը ՄակՔինզին անվանում է "մեկ ընկերության" սկզբունք։ Խորհրդատուները և հաճախ տարածվում են գրասենյակների միջև։ Պարտականությունները հաճախ բաժանվում են գրասենյակների միջև, և խորհրդատուները հաճախ փոխում են իրենց աշխատանքային գրասենյակը։ Բոլոր գրասենյակներից ստացված շահույթները միավորվում են և մեկ գրասենյակի շահույթը ֆինանսապես ուղղակիորեն չի ազդում դրա վրա։ Ընկերության բյուջետավորումը կենտրոացված է, սակայն անհատ խորհրդատուներին տրվում է ինքնավարության մեծ չափաբաժին։
ՄակՔինզիի խորհրդատուները կա՛մ արդյունաբերական մասնագետներ են, կա՛մ ֆունկցիոնալ մասնագետներ, կա՛մ ամեն ինչից ընդհանուր գաղափար ունեցող մարդիկ, որոնք գործում են մեկ հատուկ աշխարհագրական շրջանում։ Ընկերությունն ունի 23 Արդյունաբերական Վարպետություններ, որոնք ուղղված են անհատական արդյունաբերություններին, ինը Ֆունկցիոնալ Վարպետություննե, որոնք աշխատում են այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են ֆինանսները, մարքեթինգը կամ ռիսկերը, և հինգ Կարողությունների և Լուծումների ոլորտներ՝ կապված տեխնոլոգիական խորհրդատվության հետ։
Մշակույթը
Մարվին Բոուերը համարվում է 1937թ․ ՄակՔինզիի արժեհամակարգի և սկզբունքների հիմնադիր։ Նա ստեղծեց մի շարք կանոններ․ օրինակ, որ խորհրդատուները պետք է ընկերության շահույթները ստորադասեին հաճախորդի շահերից, չքննարկեին հաճախորդի հետ կապված թեմաները, ասեին միայն ճշմարտությունն անգամ այն դեպքում, երբ դա նշանակում էր մարտահրավեր նետել հաճախորդի կարծիքները, և կատարեին միայն այնպսիս աշխատանք, որը և՛ անհրաժեշտ էր, և՛ ՄակՔինզիի հնարավոչության սահմաններում։ Բոուերը ստեղծեց ընկերության՝ միայն գլխավոր գործադիր տնօրենների հետ աշխատելու սկզբունքը, որը հետագայում ընդլայնվեց մասնաճյուղերի և բաժանմունքների գլխավոր գործադիր տնօրենների։ Նա նաև ստեղծեց ընկերության ակն սկզբունքը, ըստ որի՝ ըկերությունը պետք է աշխատեր միայն այնպիսի հաճախորդների հետ, որոնք կհետևեին իր խորհուրդներին։
Բոուերը նաև ստեղծեց ընկերության լեզուն։ ՄակՔինզին իրեն անվանում է "Ընկերությունը", իսկ իր աշխատակիցներին՝ "անդամներ"։ Ըստ ՄակՔինզիի՝ իր խորհրդատուների աշխատանքային մոտիվացիան փողը չէ։ ՄակՔինզին փորձում է պահպանել "շատ ցածր հասարակական պատկերի պրոֆիլ"։ Ընկերության քաղաքականությունը դեմ է հաճախորդների հատուկ իրադրությունների քննարկմանը։ Ընկերությունն ասում է, որ այն չի գովազդվում, չնայած այն 1966թ․ TIME Magazine–ում  գովազդվում էր իբր իր աշխատակիցների շարքերը համալրելու նպատակներով։ Անդամները չեն "վաճառում" իրենց ծառայությունները։ ՄակՔինզիի խորհրդատուներից ակնկալվում է դառնալ համայնքի մի մաս և հաճախորդներ հավաքագրել եկեղեցիներից, բարեգործական ընկերություններից, հանձնաժողովներից և այլ համայնական ներգրավվածություններից։
1993թ․ ըստ Fortune Magazine–ում մի պրոֆիլային պատմության՝ ՄակՔինզին համարվում էր "ամբողջ աշխարհում ամենահանրաճանաչ, ամենագաղտնապահ, ամենաթանկարժեք, ամենահեղինակավոր, հետևողականորեն ամենահաջողակ, ամենանախանձվող, ամենավստահված, ամենաչսիրված խորհրդատվական ընկերությունը։" Ըստ BusinessWeek–ի՝  ընկերությունը "ծաղրվում է, անարգվում է կամ մեծարվում՝ ելնելով անհատի հեռանկարներից"։
ՄակՔինզիի մշակույթը հաճախ համեմատվում է կրոնի հետ իր ազդեցության, հավատարմության և անդամների աշխատանքային մեծ եռանդի պատճառով։ Fortune Magazine–ում ասվում է, որ գործընկերներն իրար հետ խոսում են "անձնական մտերմության և հիացմունքի զգացողությամբ"։ Համաձայն The News Observer–ում  մի հոդվածի՝ ՄակՔինզիի ներքին մշակույթը "համալսարանական էր և անգթորեն մրցակցային", և այն բնութագրվում էր որպես "գոռոզ"։ Ըստ Wall Street Journal–ի՝  ՄակՔինզին "էլիտար է, հավատարիմ և գաղտնապահ"։ Համաձայն  Reuters–ի՝ ընկերությունն ունի մշակույթ, որը կենտրոնացած է "կանոններով խաղալու" վրա։ Համաձայն BusinessWeek–ի՝  որոշ խորհրդատուներ կարծում են, որ ընկերությունը աճելու ընթացքում հեռացել է իր սկզբնական արժեհամակարգից։ Ըստ The Guardian–ի՝  ՄակՔինզիում "ժամերը երկար են, սպասումները՝ մեծ և ձախողումները՝ անընդունելի"։
Ազդեցությունը
ՄակՔինզիի շատ սաներ դառնում են խոշոր կազմակերպությունների գլխավոր գործադիր տնօրեններ կամ զբաղեցնում են կարևոր կառավարական պաշոտններ։ Այդպիսով՝ նրանք ՄակՔինզիի արժեքներով և մշակույթով ազդում են ուրիշ կազմակերպությունների վրա։ ՄակՔինզիի սաները նշանակվել են այնպիսի կազմակերպությունների գլխավոր գործադիր տնօրեններ կամ բարձրակարգ գործադիրներ, ինչպիսիք են Google–ը, American Express–ը, IBM–ը, Westinghouse Electric–ը, Sears–ը, AT&T–ն, PepsiCo–ը, և Enron–ը։ ՄակՔինզիի սաները պաշտոններ են զբաղեցրել Tony Blair–ի գրասենյակում։ Citicorp–ը and Merrill Lynch–ը նույնպես աշխատանքի են վերցրել շատ ՄակՔինզիի սաների։ 2008թ․ դրությամբ ՄակՔինզիի սաները գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոններ էին զբաղեցնում 16 կազմակերպություններում, որոնք ունեին ավելի քան 2 միլիարդ ԱՄՆ դոլլարի շահույթ։ ՄակՔինզին USA Today–ի կողմից ճանաչվել է որպես ամենահավանական կազմակերպություն, որտեղ աշխատելով հնարավոր է դառնել խոշոր կազմակերպության ապագա գլխավոր գործադիր տնօրեն, ամեն 690 աշխատողից 1 աշխատող հավանականությամբ։ ՄակՔինզիի խորհրդատվական գործունեությունը նաև ազդեցիկ է եղել կառավարությունների և կազմակերպությունների կառավարման նորմերի ստեղծման հարցում։ Ընկերությունը շատ տարիներ ազդեցիկ դեր է ունեցել Բրիտանական Կառավարության Առողջապահական բաժնում, և մեծապես ներգրավված էր 2012թ․ Առողջության և Հասարակական Խնամքի մասին Ակտի (Health and Social Care Act 2012)  քննարկումներում։ Ժելեզկո Օլեգ Վիկտորովիչ-միջազգային մակարդակի ներդրող   ։
Մելիք-Ադամյան փողոց (Երևան)
Մելիք-Ադամյան փողոց, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։
Տվյալներ
Սկսվում է Տիգրան Մեծի պողոտայից և ավարտվում Փավստոս Բուզանդի փողոցով։ Փողոցը կրում է բժիշկ Արտաշես Ալեքսանդրի Մելիք-Ադամյանի անունը։
Հատող փողոցներ
Հատող փողոցներ չկան։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ
Շնորհման հիմնավորումը
Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստի կոչումը շնորհվում է ռուսական արտիստներին, բալետմաստերներին, դիրիժորներին, կոմպոզիտորներին, դրամատուրգներին, ռեժիսորներին, խմբավարներին, դերասաններին, երգիչներին, երաժիշտներին և այլոց, ովքեր ստեղծել են բարձրակարգ գեղարվեստական կերպարներ, երաժշտական ստեղծագործություններ, համերգային և կրկեսային ծրագրեր, թատերական և կինեմատոգրաֆիական դերեր և ովքեր մեծագույն ներդրում ունեն ռուսական գեղարվեստական մշակույթի զարգացման և պահպանման, երիտասարդ սերնդի արտիստների ձևավորման գործում, հասարակության լայն շրջանակների և պրոֆեսիոնալ խմբակցությունների կողմից ստացել են մեծ ճանաչում։
Որպես օրենք, պատվավոր կոչումը շնորհվում է «Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ» կամ «Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչ» պատվավոր կոչումները շնորհելուց հետո` ոչ շուտ, քան 10 տարի անց։ Այն շնորհվում է Ռուսաստանի նախագահի հրամանագրով` տարին մեկ անգամ, «Մշակույթի աշխատակցի օրվան» (մարտի 25) նվիրված տոնակատարությանը նախորդող օրերին։
Պատմությունը
ԽՍՀՄ փլուզումից հետո, Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության անվանումը Ռուսաստանի Դաշնության փոխարինվելուց հետո, «ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ» պատվավոր կոչումն անվանափոխվեց «Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ» կոչումով։ 1995 թվականից փոխվել է նաև կրծքանշանի նախկին տեսքը։ Պատվավոր կոչումը սահմանվել է ՌԴ նախագահի 1995 թվականի դեկտեմբերի 30-ի № 1341 հրամանագրով ։
Ներկայիս տեսքով, պատվավոր կոչման կարգավիճակը հաստատվել է ՌԴ նախագահի 2010 թվականի սեպտեմբերի 7-ի № 1099 հրամանագրով ։
Կրծքանշանը
Կրծքանշանն ունի ՌԴ պատվավոր կոչումների համար նախատեսված մեկ միասնական ձև և պատրաստվում է արծաթից։ Այն ունի դափնու և կաղնու ճյուղերից կազմված պսակի տեսք, որի ներքևում ճյուղերը կապված են ժապավենով։ Պսակի վերևի հատվածում պատկերված է Ռուսաստանի Դաշնության զինանշանը։ Կենտրոնական հատվածում պատկերված զարդատախտակի վրա ռուսերեն լեզվով գրված է պատվավոր կոչման անվանումը։
2010 թվականի սեպտեմբերի 7-ից հետո շնորհվող կրծքանշանները ոսկեզօծված են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պարգևներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ
Հրեական մշակույթ
Հրեական մշակույթ, հրեաների միջազգային մշակույթը՝ Աստվածաշնչի ժամանակագրությունից սկսած։ Ավանդաբար բաժանվում է կրոնական և աշխարհիկ շրջանների, որոնց միջև կա որոշակի համադրություն։ Պետք է նկատել, որ հուդայականությունը մանրամասնորեն կարգավորում էր հավատացյալների կյանքը ։ Լուսավորություն վերապրած Արևմուտքի մշակութային տարբերությունների պատճառով հրեականը, ի թիվս այլ մշակույթների, նաև այլ երևույթներ է պարունակում, որոնք չեն կարող վստահորեն վերաբերել միայն կրոնական կամ աշխարհիկ ավանդույթներին ։
Թատրոն
Հրեական թատրոնը իրականացվում էր իդիշերենով ։
Երաժշտություն
Հրեաները նշանակալի ներդրում են ունեցել այլ երկրների երաժշտության զարգացման գործում։ Կան նաև բուն հրեական երաժշտական երևույթներ։ Իսրայելի երաժշտությունը, Իսրայելի ժողովրդական երաժշտությունը, կլեզմերները, սեֆարդների և լադինո երաժշտությունը, Միզրահի երաժշտությունը։
Պար
Հրեական պարերը իրենց զարգացումը գտել են Արևելյան Եվրոպայում։ Պարը կլեզմերի երաժշտական ուղեկցությամբ հարսանեկան արարողությունների պարտադիր մասն էր կազմում ։ Կրոնը պարերի դեպքում որոշակի սահմանափակումներ էր դնում։
Հումոր
Հումորը գոյություն ուներ Տորայում և միդրաշներում, սակայն նրա արդի վիճակը սկիզբ է առնում Եվրոպայից։ Հրեաները ծիծաղում էին իրենց վրա և անեկդոտներ էին գրում՝ ստեղծելով հարուստ բանավոր ավանդույթ։ ԱՄՆ-ում հրեական հումորը հետագա զարգացում է ստացել վերջին հարյուր տարում։ Ամերիկյան կոմիկների զգալի մասը հրեաներ են։
Խոհանոց
Հրեական խոհանոցը միավորում է բազմաթիվ մշակույթների սննդակարգը, որոնց միջավայրում ապրել են հրեաները, ներառյալ միջին եվրոպական, միջերկրածովյան, իսպանական, գերմանական և արևելաեվրոպական ճաշատեսակների պատրաստման ավանդույթները։ Հրեական շատ ուտեստներ, օրինակ, հումուսը, այլ մշակութային արդյունք են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսրայել Կատեգորիա:Իսրայելի ազգեր
Պրինցիպալմարկտ
Պրինցիպալմարկտ (Prinzipalmarkt), պատմական փողոց Մյունստեր քաղաքում։ Փողոցի անունը թարգմանվում է «գլխավոր փողոց»։ Փողոցին յուրահատուկ տեսք է հաղորդում երկու կողմերով ձգվող կամարաշարը։
2006 թվականին գերմանական երկրորդ հեռուստաալիքի անցկացրած հարցումների ժամանակ Պրինցիպալմարկտը Գերմանիայի ճարտարապետական տեսարժան վայրերի մեջ զբաղեցրել է չորրորդ տեղը։ Փողոցը հաճախ անվանում են Մյունստերի հյուրանոց gute Stube:
Պատմություն
Պրինցիպալմարկտը «շուկայի փողոց» անունով հայտնի է եղել դեռևս 12-րդ դարում։ 13-րդ դարի վերջին և 14-րդ դարի սկզբին փողոցը սկսում է ստանալ ժամանակակից տեսքը, որում առանձնանում է հին քաղաքապետարանի (ռատուշա) շենքը։ Մոտ 1500 թվականին փողոցը ստանում է այն տեսքը, ինչ ունի այսօր։ Ներկա անվանումը փողոցն ստացել է 17-րդ դարում։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում դաշնակիցների ավիառմբահարման հետևանքով փողոցի շինությունները գրեթե ոչնչացվել են։ Օրինակ՝ 1944 թվականի հոկտեմբերի 28-ին մի քանի ռումբեր են ընկել քաղաքապետարանի հին շենքին (ռատուշա), որի արդյունքում շենքն այրվել է, իսկ գոթական ոճով ճակտոնը` քանդվել։
1947 թվականից սսվում է փողոցի վերականգնումը։ Այն կատարվել է խնամքով. ճարտարապետները փորձել են առավելագույնս ճիշտ վերականգնել փողոցի նախապատերազմյան տեսքը` խուսափելով ժամանակակից նյութերի և տեխնոլոգիաների կիրառումից։ 1954 թվականի նոյեմբերի 25-ին Պրինցիպալմարկտից հանվել են տրամվայի գծերը։ 1958 թվականին վերականգնման աշխատանքները գրեթե ավարտվել են։
Պրինցիպալմարկտի առանձնահատկությունները
Պրինցիպալմարկտի արտաքին տեսքը բնորոշվում է շենքերի ինքնատիպ ճակտոններով, որոնք կամարի տեսք ունեն և ձգվում են փողոցի երկու կողմերով։ Նրանց առանձնահատկությունն այն է, որ ամբողջ փողոցում չկան լիարժեք նման երկու ճակատային մաս, սակայն բոլորը միավորված են ընդհանուր մեկ ոճով։ Պրինցիպալմարկտի ամենահայտնի շենքերն են Մյունստերի հին քաղաքապետարանը, Սուրբ Լամբերտի եկեղեցին, քաղաքապետարանի աշտարակը։
Միջին դարերում շենքերի ցածրադիր հարկերը ծառայել են որպես առևտրական կետեր։ Այդ նշանակությունն ունեցել են մինչև 2005 թվականը, երբ ամբողջ առևտուրը տեղափոխվեց Münster Arkaden առևտրի կենտրոն։ Սակայն մտահոգություն ունենալով, որ առևտրի արգելքը կհանգեցնի քաղաքի պատմական կենտրոնի խամրելուն (այդպես եղավ, օրինակ, Օբերհաուզենի հետ), որոշվեց, այնուամենայնիվ, բացել որոշ խանութներ ու սրճարաններ։
Պրինցիպալմարկտը տեղի պետական մայրուղիների հաշվարկման զրոյական կետն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի փողոցներ
Աժակ
Աժակ (Ajac), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 193 մարդ, բնակչության խտությունը` 36.48 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.29 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 123 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 86-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 37։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,9 %։ 86 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 73 անձ (38 տղամարդ և 35 կին)։ Գործազուրկ են եղել 13 անձ (2 տղամարդ և 11 կին)։ 37 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 23-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Նատրիումի մետաարսենիտ
Ֆիզիկական հատկությունները
Նատիրումի մետաարսենիտը ունի անգույն բյուրեղներ, որոնցում AsO2— անիոնը առաջացնում է անվերջ շղթաներ։
Լավ լուծվում է սառը ջրում՝ ենթարկվելով հիդրոլիզի։
Գրականություն
Կատեգորիա:Արսենիտներ Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ
Isabel Garcia (հագուստ)
Isabel Garcia (հագուստ)՝ նորաձև հագուստի միջազգային ապրանքանիշ, որը ձևավորվել է 2009 թվականին։
Ապրանքանիշի գլխադասային գրասենյակը, գլխավոր ստեղծագործական և արտադրական կենտրոնները գտնվում են Իտալիայի Բոլոնյա քաղաքում։ Ապրանքանիշը ունի երկու ցուցադրությունների սրահ Եվրոպայում և սեփական ինտերնետ խանութ։ 2015 թվականի մարտի դրությամբ գործակալությունում աշխատում են 200 աշխատակիցներ ։
Isabel Garcia բրենդը ներկայացված է երեք հիմնական ուղղություններով՝ Gold Label, Isabel Garcia и Red Isabel, դրանցից յուրաքանչյուրում բացի հագուստից կան նաև աքսեսուարներ ։
Gold Label հավաքածուն առաջնաելույթ է ունեցել 2014 թվականի սեպտեմբերին, Լոնդոնում՝ նորաձևության շաբաթվա ընթացքում։ Այն կայացել է լոնդոնյան Freemasons’ Hall-ում և լուսաբանվել է բրիտանական Vogue հրատարակության և Fashion TV-ի կողմից  ։
Գարուն-ամառ հավաքածու 2015
2015 թվականի փետրվարին Isabel Garcia ներկայացրեց իր նոր գարուն - ամառ հավաքածուն, որտեղ գլխավոր մոտիվը թիթեռներն էին։ Թեթև, մետաքսյա և կիսաթափանցիկ կտորները համապատասխանում են դիզայներների մտահղացումներին ։ Հայտնի դերասանուհիներ, մոդելներ հագուստներ են ընտրում Isabel Garcia-ից, ինչպես հատուկ միջոցառումների, այնպես էլ հանգստի համար ։
Բրենդ
Գործակալությունը առաջնորդվում է «Պոդյումից անմիջապես զգեստապահարան» սկզբունքով ։ Isabel Garcia- մոդելները կողմնորոշված են 20-45 տարեկան կանանց վրա։ Հավաքածուները լրացվում են 2 շաբաթը մեկ անգամ։ Օնլայն խանութում նոր մոդելները հայտնվում են ամեն օր։
Isabel Garcia-ի գլխավոր տնօրենը Եվրոպայում Վանդա դել Սասոն է (Իտալիա)։
Խանութներ
2017 թվականի մարտի դրությամբ Isabel Garcia-ն ունի 28 խանութներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորաձևություն
Ադոլֆ Մանթաշյան
Ադոլֆ Հայրապետի Մանթաշյան, հայ քիմիկոս, քիմիական գիտությունների դոկտոր (1974 թ.), պրոֆեսոր (1976 թ.), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1994 թ., թղթակից անդամ՝ 1990 թվականից) ։ ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2003 թ.)։
Գործունեություն
Գիտական աշխատանքները նվիրված են շղթայական ռեակցիաների, մասնավորապես ածխաջրածինների օքսիդացման մեխանիզմներին, լուսաքիմիական և լազերաքիմիական շարժընթացներին։ Մանթաշյանը մշակել է (Արամ Նալբանդյանի հետ) ռադիկալների սառեցման կինետիկական եղանակ։ Ածխաջրածինների գազաֆազային օքսիդացման շարժընթացներում հայտնաբերել է գլխավոր ակտիվ կենտրոնները՝ ալկալիական պերօքսիդային և ալկօքսի ռադիկալները։ Ածխաջրածինների օքսիդացման և սառը բոցերի նրա հետազոտությունները կարևոր են այլասերված շղթայական ռեակցիաների տեսության զարգացման համար։ Առաջարկել է ածխաջրածինների օքսիդացման նոր մեխանիզմ, ըստ որի՝ կարևոր դեր են խաղում ոչ գծային ռեակցիաները և օքսիդացման գլխավոր արգասիքներն առաջանում են ալկօքսի ռադիկալներից։ Առաջարկել է հետազոտությունների նոր ուղղություն՝ կարծրաֆազ անօրգանական նյութերի փոխարկումը գազաֆազ շղթայական ռեակցիաներով, որը կարևոր է հանքային հումքի վերամշակման համար ։
Պարգևներ
Արժանացել է (Արամ Նալբանդյանի հետ) ՀՀ պետական մրցանակի (1976 թ.)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային քիմիկոսներ
Կրոնը Ռումինիայում
Կրոնը Ռումինիայում, Ռումինիայում ամենատարածված կրոնական ուղղությունը ուղղափառությունն է, ըստ 2002 թվականի համազգային մարդահամարի տվյալների՝ իրեն ուղղափառ է համարում երկրի բնակչության 86,7 %-ը։ Ռումինացի ուղղափառների ճնշող մեծամասնությունը պատկանում է Ռումինական ուղղափառ եկեղեցուն։ Մնացած քրիստոնեական դավանանքները բավականին քիչ հետևորդներ ունեն, լատինաբան կաթոլիկները կազմում են բնակչության 4,7 %-ը, հունակաթոլիկները՝ 0,9 %, բողոքականները՝ 6,5 %։ Մոտ 67 հազար մարդ, հիմնականում ազգությամբ թուրք, ապրելով Դոբրուդջա շրջանում, իրենց ներկայացնում են որպես մուսուլմաններ։ Մարդահամարի տվյալներով 6 179 իրեն համարել է հուդայականության հետևորդ, 23 105 մարդ հայտարարել է աթեիստական (ոչ կրոնական) աշխարհայացքի մասին։
Պատմություն
Ռումինական ուղղափառ եկեղեցին հայտարարել է իր ինքնուրույնության մասին 1865 թվականին (Ռումինական պետության ձևավորումից 3 տարի անց), սակայն Կոստանդնուպոլսի տիեզերական պատրիարքությունը ճանաչեց Ռումինական եկեղեցու ինքավարությունը միայն 20 տարի անց՝ 1885 թվականին։ 1919 թվականին տեղի ունեցավ Վեհաժողով, որը միավորում էր Ռումինիայի, Տրանսիլվանիայի և Բուկովինայի եպիսոկոպոսությունները։ Ռումինիայի Սահմանադրությամբ 1923 թվականին Ռումինական ուղղափառ եկեղեցին հռչակվեց երկրի ազգային կրոն։
1948 թվականին Ռումինիան անցավ կոմունիստական վարչակազմի։ Ի տարբերություն շատ այլ կոմունիստական երկրների՝ Ռումինիայում Ուղղափառ եկեղեցին լուրջ հալածանքների կամ սահմանափակումների չենթարկվեց, թեպետ ողջ եկեղեցական կյանքը խիստ վերահսկվում էր կառավարությունից։ 1948-1977 թվականներին Եկեղեցին գլխավորում էր Պատրիարք Հուստինիանոսը։
1986 թվականից Եկեղեցին գլխավորող Պատրիարք Թեոքտիստը կոմունիստական վարչակազմի անկումից հետո 1990 թվականի հունվարին հրաժարական տվեց, սակայն վերականգնվեց Սինոդի կողմից նույն տարվա ապրիլին։ 2007 թվականից Եկեղեցին գլխավորում է Պատրիարք Դանիելը։
Թվակազմ և կառուցվածք
2002 թվականի մարդահամարի տվյալներով իրենց ուղղափառ են անվանել 18 817 975 մարդ (86,7 %) ։ Ինչ վերաբերում է պաշտամունքի վայրեր այցելության հաճախականությանը, ապա 2007 թվականի հարցման տվյալներով բնակչության 7 %-ը եկեղեցի է գնում ամեն շաբաթ կամ ավելի հաճախ, 31 %-ը՝ ամսվա մեջ մի քանի անգամ, 20 %-ը՝ ամիսը մոտ մեկ անգամ, 33 %-ը՝ տարին 1-2 անգամ, 7 %-ը չի այցելում եկեղեցի ։
Ռումինական ուղղափառ եկեղեցին բաժանվում է 6 թեմերի, որոնց կենտրոններն են Բուխարեստը, Կրայովան, Տիմիշոարան, Կլուժ-Նապոկան, Սիբիուն և Յասին։ 1992 թվականին Մոլդովայի տարածքում վերստեղծվել է Բեսարաբիայի թեմը, որպես թեմի իրավահաջորդ, որը գոյություն ուներ Բեսարաբիայում մինչ 1940 թվականին ԽՍՀՄ-ին միանալը։ Յուրաքանչյուր թեմ կազմված է մի քանի արքեպիսոկոպոսություններից և եպիսոկոպոսություններից։ Մի շարք եպիսոկոպոսություններ արտասահմանում են՝ սփյուռքի համար։ Եկեղեցուն պատկանում են 296 վանք և 97 մենաստան։ Իշխանության բարձրագույն մարմինը Սուրբ Սինոդն է՝ կազմված Պատրիարքից և եկեղեցու բոլոր եպիսոկոպոսններից։
Կաթոլիկություն
Երկրի բնակչության թվակազմով երկրորդ կրոնական խումբը կաթոլիկությունն է։ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալներով երկրում ապրում է հռոմեակաթոլիկ դավանանք ունեցող 1 028 401 մարդ (4,7 %)։ Մարդահամարի տվյալներով 191 556 մարդ (0,9 %) պատկանում է հունակաթոլիկներին ։
Հռոմեակաթոլիկները հիմնականում կենտրոնացած են երկրի արևմուտքում՝ Տրանսիլվանիայում։ Ըստ Ռումինիայի մշակույթի և կրոնի նախարարություն 1992 թվականի տվյալների՝ լատինաբան կաթոլիկները կազմում են 1,2 մլն, որոնցից 770 000-ը կազմում են ազգությամբ հունգարները, 360 000-ը՝ ռումինացիները և 70 000-ը՝ գերմանացիներ ։
Ռումինական հունակաթոլիկները կազմում եմ Ռումինական հունակաթոլիկ եկեղեցին, որը 2005 թվականից կրում է Գերագույն արքեպիսոկոպոսության կարգավիճակը։ Հունակաթոլիկների թվաքանակի տվյալները տարբեր են և քննարկման տեղիք են տալիս։ Եթե վատիկանյան Annuario Pontificio-ի համաձայն 2007 թվականին հաշվվում էին 776 000 ծխական, ապա ըստ Ռումինիայի մարդահամարի տվյալների՝ հունակաթոլիկ էին 191 556 մարդ ։ Catholic-hierarchy տեղեկատուն թիվը հասցնում է մինչև 758 000 մարդու ։ Եկեղեցու ծխականների մեծ մասը կենտրոնացած է երկրի հյուսիսարևմտյան շրջաններում ։
Ռումինիայում կա 12 կաթոլիկ եպիսոկոպոսություն, 6-ը՝ լատինաբան, 5-ը՝ հունակաթոլիկ և 1-ը՝ Հայ Կաթողիկե։
Բողոքականություն
2002 թվականի մարդահամարի տվյալներով ռումինացի բողոքականների գումարային թիվը կազմում է 1 425 044 մարդ (բնակչության 6,5 %)։ Բողոքական ամենախոշոր ուղղություններն են՝ Ռումինիայի բարենորոգչական եկեղեցի (կալվինականություն)՝ 698 550 (3,2 %), հիսունականներ՝ 330 486 (1,5 %), բապտիստներ՝ 129 937 (0,6 %), ադվենտիստներ՝ 97 041 (0,4 %)։
Կալվինական եկեղեցու ծխականների մեծ մասը ազգությամբ հունգարներ են, ապրում են Տրանսիլվանիայում, Հունգարիայի արևելյան մասում, Ռումինիայի սահմանի մոտ կալվինականությունը համարվում է ամենատարածված կրոնը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրոնը Ռումինիայում
Սոֆյա Շեպտիցկայա
Սոֆյա Լյուդվիկա Ցեցիլա Կոնստանցիա Շեպտիցկայա (Zofia Ludwika Cecyla Konstancja Szeptycka, ), կոմսուհի, լեհ բանաստեղծուհի, նկարչուհի։ Ուկրաինական-հունական կաթոլիկ եկեղեցու առաջնորդ (1900-1944) միտրոպոլիտ Անդրեյ Շեպտիցկու և ՈւՀԿԵ ծայրագույն վարդապետ, Կաթոլիկ եկեղեցու երանելի Կլիմենտ Շեպտիցկու մայրը։
Ստեղծագործություններ
Սոֆյա Շեպտիցկայան եղել է տաղանդավոր նկարչուհի, որի մասին վկայում են հոր, մոր, եղբոր նրա ստեղծած մեծ կտավներն ու ինքնանկարը, որոնք, որպես ցուցանմուշներ տեղադրված են նրա գրքերում։ Նա մեծ զգացողությամբ էր զբաղվում կրոնական գեղանկարչությամբ, նրա կողմից ստեղծված կտավները զարդարում էին Լվովի, Կրակովի, Ժոլկվայի և այլ վայրերի լեհական կաթոլիկ եկեղեցիները։ Բերնարդինսկու լեհական տաճարի (Լվով) համար նկարում է Դուկլայի սուրբ Յանի դիմանկարը, որտեղ էլ թաղված է սրբազանը։
Սոֆյա Շեպտիցկայան ընտանեկան օրագրի համար գրված մի շարք պատմվածքների և ակնարկների հեղինակ է։ 1900-1903 թվականներին հրատարակել է «Անցած տարիների հիշողություններ» գիրքը։ 1904 թվականին` նրա մահից հետո, «Gazeta Narodowa» և կրակովյան «Przegląd Polski» թերթերն առաջին անգամ տպագրեցին Շեպտիցկայայի առանձին պատմվածքներ։ Նա հիշողություններ է գրել Անդրեյ Շեպտիցկու պատանեկան տարիների վերաբերյալ։ Սոֆյա Շեպտիցկայայի «Նամակներ»-ի հավաքածուի երկհատորյակը տպագրվել է Կրակովում 1906-1907 թվականներին  ։
Մահացել է 1904 թվականի ապրիլի 17-ին։ Թաղված է Պրիլբիչիի ընտանեկան կալվածքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեհ գրողներ Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Լեհ նկարչուհիներ
Ուհան
Ուհան կամ Ուխան, քաղաք Չինաստանում։ Հուբեյ նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Կազմավորվել է 1953 թվականին, Հանկոու, Հանյան և Ուչան քաղաքների միավորումից։ Բնակչությունը՝ ։
Ուհանը հանդիսանում է Չինաստանում 2019 թվականին ի հայտ եկած նոր կորոնավիրուսային վարակի էպիկենտրոն։
Ավտոմոբիլային արդյունաբերություն
Ուհանըը արտադրում է մեքենաների 10% -ը չինական շուկայի համար, գումարած զգալի քանակի բաղադրիչներ ամբողջ աշխարհի համար։ Ուհան քաղաքի ամենահայտնի ապրանքանիշը Չինաստանի ամենահին մեքենաների արտադրողներից մեկն է ՝ Dong Feng Motors, DFM։
Ուհանի ՀՆԱ-ն 2005-ին կազմել է 223,8 միլիարդ յուան, իսկ մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ-ն `26 հազար յուան ​​(3245 ԱՄՆ դոլար)։ Ուհանը վերջերս ներգրավեց շուրջ 50 ֆրանսիական ներդրումային ընկերություններ, որոնք իրենց ներդրումն ունեցան Չինաստանում բոլոր ֆրանսիական ներդրումների մեկ երրորդից ավելին։
Քաղաքը շինարարական վերելք է ապրում։ Ամենաբարձր շենքը Minsheng Bank- ի 68 հարկանի շենքն է, և կառուցվում է 125 հարկանի Wuhan Greenland Center երկնաքերը, որը կլինի Չինաստանի հինգ ամենաբարձրահասակներից մեկը։
Լեզու
Ուհանի բնիկ ժողովուրդը խոսում է հյուսիսային չինարենի հարավ-արևմտյան բարբառով։
Կրթություն
Ուհանն ունի 8 ազգային և 14 պետական ​​քոլեջներ և համալսարաններ։
Ուհանի մետրոն
2004-ի սեպտեմբերին Ուհանը դարձավ չինական վեցերորդ քաղաքը, որը կառուցեց մետրո (Պեկինից, Տյանցզինից, Շանհայից, Գուանչժոուից և Շենժենից հետո)։ Գծի առաջին 10,2 կմ-ը (10 կայարան) գտնվում են մակերեսի վրա։  Երկու գնացքների միջեւ նվազագույն ընդմիջումը 90 վայրկյան է։  2010-ին առաջին գիծը տարածվեց 25 կայարանների վրա։
2012-ին 21 կայարանով երկրորդ գիծը բացվեց։
3-րդ գիծը բացվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 28-ին (24 կայարան 28 կմ հատվածում)։
2013-ի դեկտեմբերի 28-ին բացվեց 4-րդ գիծը `միացնելով Հանյանգ և Վուչանգ շրջանները (28 կայարան 33,2 կմ հատվածում)։
2016 թվականի դեկտեմբերի 28-ին U6 գիծը բացվեց Յանցզի գետի տակ գտնվող թունելի միջով ՝ միացնելով քաղաքի արեւելյան կողմում գտնվող Հանկու և Վուչանգ շրջանները (27 կայարան, գծի երկարությունը 36,1 կմ)։
7-րդ տողը բացվեց 2018-ի հոկտեմբերի 1-ին ՝ Չինաստանի ազգային օրը։
11-րդ տողը բացվեց 2018 թվականի հոկտեմբերի 1-ին ՝ Չինաստանի կրթության օրը։
Yanglo Line- ը բացվեց 2017 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։ Այն կապում է Houhu Boulevard- ը արևելյան արվարձանում գտնվող Jintai կայարանի հետ։
Օդանավակայան
Wuhan Tianhe օդանավակայանը 14 միլիոն ուղևոր է տեղափոխել 2012 թվականին (14-րդը Չինաստանի օդանավակայաններից) ։
2014-ի հուլիսի 30-ից China Southern- ը կանոնավոր չվերթներ է իրականացնում Մոսկվա - Ուհան - Գուանչժոու (ճանապարհի ժամանակը 8 ժամ)։
Երկաթուղային կայարաններ
Մինչ վերջերս Ուհանը սպասարկում էին երկաթուղային երկու մեծ կայարաններ ՝ Ուչանգում և Հանկուում։ Առաջին կամրջի կառուցումից առաջ գնացքները հեռանում էին Ուչանգից դեպի հարավ և Հանկուից դեպի հյուսիս, բայց այժմ երկու կայարաններն էլ սպասարկում են բոլոր ուղղությունները։
2009-ի դեկտեմբերին բացվեց նոր երկաթուղային կայարան ՝ 11 հարթակներով։ Այն տեղակայված է Յանցցի աջ (Ուչանգ) կողմում ՝ պատմական քաղաքի կենտրոնից մի քանի կիլոմետր հյուսիս-արևելք։  Կայանը բացվեց միաժամանակ Wuhan-Guangzhou արագընթաց արագընթաց գնացքի գործարկմանը։  2012-ին բացվեց Ուհանից Պեկին արագընթաց մայրուղին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ
Երեքին պետք է վերացնել
Երեքին պետք է վերացնել, ֆրանսիացի ռեժիսոր Ժաք Դարեի կողմից նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ։ Ժան Պատրիկ Մանշետի «Արևմտյան ափի նորեկը» վեպի էկրանավորումն է։ Ֆիլմը նկարահանվել է 1980 թվականին։ Գլխավոր դերակատարն է Ալեն Դելոնը։
Սյուժե
Պրոֆեսիոնալ խաղաքարտ խաղացող Միշել Ժերֆոն (Ալեն Դելոն) ճանապարհին գտնում է մի վիրավորի։ Մտածելով, որ վերջինս ճանապարհային վթարի է ենթարկվել, տեղափոխում է հիվանդանոց։ Հիվանդանոցում վիրավորը մահանում է. նա երկու փամփուշտով վիրավորվել էր փորից։ Իրականում այդ մարդը և նրա երկու գործընկերները զոհ էին դարձել զենքի անօրինական վաճառքով զբաղվողների հետ վեճի ժամանակ։ Ժերֆոն ինքն է թիրախ դառնում, քանզի զենքի վաճառքով զբաղվողների առաջնորդը՝ Էմերիշը, մտածում էր, թե մահանալուց առաջ որևէ լուր է հայտնել նրան։ Սկզբից երկու անհայտ մարդիկ փորձում են ջրախեղդ անել Ժերֆոնին, երբ վերջինս լողում էր ծովում։ Հետո դրան հետևեց կեղծ հեռախոսազանգ բարում։ Այդ ամենը լուրջ մտահոգություն է առաջացնում Միշելի մոտ։ Նա օգնության նպատակով դիմում է իր ծանոթին՝ ոստիկանության ավագ տեսուչին, որին արագորեն հեռացնում են ասպարեզից՝ սպանելով նրան։ Ժերֆոնը սկսում է հետևել մարդասպաններին և վերացնում է նրանցից մեկին բենզալցակայանում։ Իսկ ինքը՝ թեթև այրվածքներով, թաքնվում է ընկերուհու բնակարանում։ Բայց հետո, նույնիսկ Էմերիշի մահվանից հետո, նրան շարունակում են հետևել։ Միշել Ժերֆոն Փարիզի բազմամարդ փողոցներից մեկում սպանվում է...
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դետեկտիվ ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ֆրանսիական քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր
Աննա Աբաշիձե
Աննա Աբաշիձե (ანნა აბაშიძე, 1730 - 1749, դեկտեմբերի 7), վրացի արքայադուստր Աբաշիձե ընտանիքից, Կախեթի թագուհին որպես Հերակլ II կին, ում հետ ամուսնացել է 1745 թվականին։ Վրաստանի վերջին թագավոր Գեորգի XII մայրը։
Կենսագրություն
Արքայադուստր Աննան ծնվել է 1730 թվականին Իմերեթի թագավորության ազնվական ընտանիքներից մեկում։ Հայրը եղել է արքայազն Զաալ Աբաշիձեն։ Ունեցել է երկու եղբայր՝ Յոհանը և Սիմոնը։ Վերջինս եղել է Մարնեուլի կառավարիչը (մոուրավի)։
1745 թվականին Աննան ամուսնացել է Հերակլ II հետ և դարձել նրա 2-րդ կինը։ Հերակլ II առաջին կինը եղել է կամ Կատևան Օրբելիանին, որից Հերակլ II բաժանվել է, կամ Կատևան Փխեիձեն, ով մահացել է վատ հիվանդությունից 1744 թվականին։ Աննայի և Հերակլի ամուսնությունը կազմակերպել է Հերակլ II մայրական մորաքույրը, արքայադուստր Անուկան, ով ամուսնացած է եղել Աբաշիձե ընտանիքի անդամներից մեկի հետ։ Հարսանիքը սկզբում նշել են Անուկայի Քվիշխեթի առանձնատանը, ապա Հերակլ II հայրական տանը՝ Թբիլիսիում։ Աննան մահացել է Թբիլիսիում, 19 տարեկան հասակում։ Թաղված է Մցխեթի Սվետիցխովելի տաճարում։ 1950 թվականին Հերակլ II ամուսնացել է 3-րդ անգամ Դարեջան Դադիանի հետ  ։
Հերակլը և Աննան ունեցել են 3 երեխա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաց թագուհիներ
Շիշլիի հայկական գերեզմանատուն
Շիշլիի գերեզմանատուն (Şişli Ermeni Mezarlığı), հայկական գերեզմանատուն Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքի Շիշլի թաղամասում։ Սկսել է գործել 1865 թվականից։ Կառավարվում է և պահպանվում Թուրքիայի հայկական համայնքի կողմից ։ Գերեզմանատունը 1930 թվականին ընդունված օրենքով փոխանցվել էր Ստամբուլի քաղաքապետարանին, սակայն 2015 թվականին սեփականության իրավունքը վերադարձվել է և 80 տարի ժամկետով պատկանում է Բեյօղլուի «Երեք խորան» հայկական եկեղեցու հիմնադրամին ։ Ունի մոտ 41,950 քմ մակերես, ունի մոտավորապես 700 միլիոն թուրքական լիրա արժեք ։
Պատմություն
1830 թվականին Օսմանյան կայսրության պաշտոնական հրովարտակով գերեզմանատան տարածքը տրամադրվել է Ստամբուլի հայերին: Հանրապետական Թուրքիայի առաջին տարիներին բռնազավթվել է և 1930 թվականին ընդունված կարգով փոխանցվել Ստամբուլի քաղաքապետարանին։
1936 թվականին Թուրքիան օրենք ընդունեց, որով բռնագրավում էր ազգային փոքրամասնություններին պատկանող եկեղեցապատկան գույքը ։ 2011 թվականի Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի որոշումից հետո, որոշվեց անօրինական վերցված գույքը հետզհետե վերադարձնել իրական տերերին։ 2011 թվականին «Երեք խորան» հայկական հիմնադրամը դիմել է Թուրքիայի հիմնադրամների վարչություն տարածքը վերադարձնելու խնդրանքով, որը դրական որոշում է կայացրել և 2015 թվականին սեփականության իրավունքը փոխանցվել է հիմնադրամին 80 տարի ժամկետով ։
Ճարտարապետություն
1893 թվականին Օսմանյան կայսրության հրամանագրով գերեզմանի մուտքի մոտ կառուցվել են Դիվանատան կամ պահապանների ու քահանաների համար կառույցներ։ Մաղաքիա Օրմանյան պատրիարքի ծրագրով և Միհրան Խալիֆայի օգնությամբ 1903 թվականին վերակառուցվեցին դարպասները։ Գերեզմանատանը կան շատ հուշարձաններ և դամբարաններ ։
Թաղված հայտնի անձինք
Գերեզմանատանն են թաղված՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ստամբուլի գերեզմանատներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:Շիշլի Կատեգորիա:Հայկական գերեզմանատներ
Թագավորը և ես
«Թագավորը և ես» (The King and I), 1999 թվականի լիամետրաժ մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է Մարգարեթ Լենդոնի «Աննան և Սիամի թագավորը» ֆիլմի և «Թագավորը և ես» մյուզիքլի հիման վրա։ Մուլտֆիլմում երեխաների համար հարմարեցվել է բրիտանուհի Աննա Լեոնուենսի պատմությունը, որը 1862-1869 թվականներին գտնվել է սիամյան Մոնգկուտ արքայի արքունիքում՝ որպես նրա բազմաթիվ երեխաների ուսուցչուհի։
Սյուժե
Աննա Լեոնուենսը իր Լյուիս անունով որդու հետ գտնվում է Սիամ տանող առագաստանավում, որ դառնա արքայի երեխաների ուսուցչուհին։ Թագավորի առաջին նախարար Կրալահոմը հանդիպում է նրան և ուղեկցում պալատ։ Կրալահոմը դավեր է նյութում, որ ինքը դառնա թագավոր։ Պալատում ընդունելության ժամանակ Բիրմայից նվեր են բերում գեղեցկուհի Տապտիմին։ Թագավորը Աննային ցույց է տալիս իր լաբորատորիան և տպարանը, այնուհետև գալիս են երեխաները, և Աննան հուզվում է։ Առաջին դասին Աննան երեխաներին ցույց է տալիս աշխարհի ժամանակակից քարտեզը, ապա նրանց պալատից դուրս է տանում զբոսնելու։ Դա բարկացնում է արքային, նա գնում է տաճար, որ աղոթի Բուդդային և հանգստություն ստանա, նրան պաշտպանում է ձեռնասուն Ռամա ընձառյուծը։ Ավագ արքայազնին դուր է գալիս նոր գեղեցկուհին և նրան նվիրում է սպիտակ փղի պատկերով արքայական հմայիլը։ Բրիտանայի դեսպանորդ սըր Էդվարդ Ռամսեյի գալստյանն սպասելով՝ Աննա առաջարկում է եվրոպական ոճով ցուցադրական խնջույք կազմակերպել, որ երևա Սիամի արքունիքի առաջադեմությունը։ Բոլորը նախապատրաստվում են, սակայն խնջույքի թեժ պահին Կրալահոմը կարգադրում է առաջ բերել Տապտիմին, և թագավորը ցասումով նրա պարանոցից պոկում է արքայական հմայիլը։ Արքայազնը և Տապտիմը Լյուիսի օգնությամբ սպիտակ ընտանի փղին նստած փախչում են ջունգլի և ընկնում թակարդը, որը սարքել էր Կրալահոմը։ Թագավորն իր լաբորատորիայում պատրաստած մոտորային օդապարիկով ուղևորվում է փրկելու որդուն։ Տեսնելով, որ որդին և աղջիկն ընկել են վարար գետը, նա իջնում է և փրկում նրանց։ Կրալահոմը, իր հավակնոտ ծրագրերի ձախողման պատճառով բարկանալով, հրավառության հրթիռներով կրակում է թագավորի օդապարիկին։ Օդապարիկն սկսում է այրվել, և բոլորն ստիպված են լինում ցատկել ջուրը։ Արքան հանձնարարում է Կրալահոմին մարքել փղագոմը։ Կազդուրվելուց հետո արքան Աննային է նվիրում նրան խոստացած տունը և հրավիրում է վալսի։
Դերերի հնչյունավորում
Ֆիլմի հնչյունավորել են հետևյալ դերասանները.
Քննադատություն
Տպագրված կարծիքների մեծամասնությունը եղել են բացասական։ Ինչպես նշել է Ջերի Բեկը իր «Անիմացիոն կինոյի ուղեցույցում», «առաջնաղբյուրի հիասքանչ նյութը փչացրել են վատ նկարահանված անիմացիոն ռիմեյքով» ։
«Washington Post»-ից Սթիվեն Հանթերը ֆիլմն անվանել է «սոսկալի, աբսուրդային, բոլորովին անպետք գործ», պիտանի միայն նրա համար, որ «ձանձրույթ առաջացնի երեխաների ու մեծահասակների մոտ»։ Քննադատի կարծիքով՝ միակ բանը, որ մուլտֆիլմում հիշեցնում է բնօրինակը, մյուզիքլից մի քանի երգերն են, բայց «դրանք էլ դրված են բացարձակ անհարմար դրվագներում»։ Հանթերի կարծիքով օրիգինալ սյուժեի փոխարեն հանդիսատեսն ստանում է ինչ-որ «վուլգար և տխմար» բան։ Քննադատության հեղինակը կշտամբում է ֆիլմի ստեղծողներին գրեթե անթաքույց ռասիզմով։ Հանթերի խոսքերով՝ մուլտֆիլմը «ապացուցում է բրիտանացիների ի ծնե գերազանցությունը անհուսալի ասիացիների հանդեպ»։ Տեխնիկական առումով ֆիլմն արժանացել է «պարզապես վատ անիմացիա» քննադատությանը։ Հերոսների դեմքերը կոպիտ և ոչ արտահայտիչ են, հերոսները պատկերված են «էժանագին» մարմնավորումներով։ Այնուամենայնիվ, պատկերի ամենաթույլ կողմը Հանթերը համարել է գունային լուծումները ։
Հետաքրքիր փաստեր
Ենթագրերում գրված է. «In memory of Cecilia M. Wheeler, Marie A. Miller. Special thanks to James R. Miller» («Սեսիլա Ուիլերի և Մարիա Միլլերի հիշատակին։ Հատուկ շնորհակալությյուն Ջեյմս Միլլերին»)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1999 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր փղերի մասին Կատեգորիա:Երաժշտական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Բրատիսլավայի քաղաքային թանգարան
Բրատիսլավայի քաղաքային թանգարան (Múzeum mesta Bratislavy), թանգարան Սլովակիայի մայրաքաղաք Բրատիսլավայում։ Հիմնադրվելէ 1868 թվականին։ Գտնվում է քաղաքի պատմական կենտրոնում՝ Հին քաղաքում՝ Ռատուշայի հին շենքի հարևանությամբ ։ Թանգարանի հասցեն է Սլովակիա 81518, Բրատիսլավա, Ռատուշայի փողոց 1։
Թանգարանի պատմություն
Թեմատիկ առաջին ցուցադրություններն ի հայտ են եկել 1920-1930-ական թվականներին Հին ռատուշայում, Ապպոնի պալատում և կոմպոզիտոր Յ․ Հումելի տանը։ Ընդարձակված ցուցադրություն է կազմակերպվել 1960-1970-ական թվականներին։ Ա․ Ֆլեյշմանի թանգարանը հիմնադրվել է 21-րդ դարի սկզբին։ 2005-2007 թվականներին վերածնվել է Խաղողագործոթյան թանգարանը և հիմնադրվել է Պատմական ինտերիերի թանգարանը։ 2011 թվականին վերանորոգումից հետո կրկին բացվել է Հին ռատուշան։
Թանգարանում են պահվում Բրատիսլավայի պատմությանը վերաբերող փաստաթղթեր՝ սկսած ամենավաղ շրջանից մինչև 20-րդ դարը։ Բրատիսլավայի քաղաքային թանգարանը Սլովակիայի՝ իր գործունեությունը չընդհատած ամենահին թանգարանն է ։
Թանգարանի կառուցվածք
Բրատիսլավայի քաղաքային թանգարանն իր մեջ է ներառում 11 մասնագիտացված թանգարաններ՝ մշտական ինը ցուցադրություններով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1868 հիմնադրումներ Եվրոպայում Կատեգորիա:Սլովակիայի թանգարաններ Կատեգորիա:1868 հիմնադրված թանգարաններ
Խոլոդնայա (գետ, թափվում է Խաղաղ օվկիանոս)
Խոլոդնայա (Холодная), գետ Կամչատկա թերակղզու հյուսիս-արևելյան մասում։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։ Հոսում է Ելիզովսկի շրջանում և Կամչատկայի երկրամասում ։ Թափվում է Խաղաղ օվկիանոս։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Անդրեյ Կիսկա
Կենսագրություն
Անդրեյ Կիսկան ավարտել է Սլովակիայի բարձրագույն տեխնիկական դպրոցը, ունի էլեկտրիկ-ինժեների մասնագիտություն։ 1990 թվականին Անդրեյ Կիսկան գաղթել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, որտեղ աշխատել է շինարարության ոլորտում և բենզալցակայանում ։ Երկու տարի անց վերադարձել է Սլովակիա և զբաղվել ձեռնարկատիրական գործունեությամբ։
Բարեգործական հիմնադրամ
Բիզնեսից հեռանալուց հետո նա հիմնադրել է բարեգործական հիմնադրամ, որը ապահովվում էր Սլովակիայում բնակվող հիվանդ երեխաների ընտանիքների ամսական ֆինանսական ծախսերը։ 2011 թվականից սկսած Այդ հիմնադրամն աշխատում է նաև Չեխիայում ։
Նախագահական ընտրություններ
2014 թվականի նախագահական ընտրություններին ընդառաջ Անդրեյ Կիսկան հայտարարեց իր թեկնածության առաջադրման մասին։ Սլովակիայի նախագահական ընտրությունները տեղի ունեցավ 2014 թվականի մարտի 15-ին։ Ընտրություններին առաջադրվեցին շուրջ 14 թեկնածուներ։ Ընտրությունների արդյունքում Անդրեյ Կիսկան ստացավ ձայների 24 %-ը և անցավ երկրորդ փուլ Ռոբերտ Ֆիկոյի հետ ։ Երկրորդ փուլում Անդրեյ Կիսկան հավաքեց ավելի քան 59,4 % ձայն՝ առաջ անցնելով Ռոբերտ Ֆիկոյից և դառնալով Սլովակիայի նախագահ ։
Ընտանիք
Անդրեյ Կիսկան ամուսնացած է Մարտինա Կիսկովայի հետ։ Նրանք ունեն 4 երեխաներ՝ երկու տղա (Անդրեյ Կիսկա, Վիկտոր Կիսկա) և երկու աղջիկ (Նատալիա Կիսկովա, Վերոնիկա Կիսկովա) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սլովակիայի նախագահներ Կատեգորիա:Սլովակիայի քաղաքական գործիչներ
Մեր երազանքի ճանապարհը
Մեր երազանքի ճանապարհը, 2017 թվականին «Sharm Holding»-ի և Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերության կողմից նկարահանված դրամա նվիրված Հայաստանի Հանրապետության անցած ճանապարհին ։ Ֆիլմը բացկացած է 7 մասերից, որոնցից յուրաքանչյուրը ունեն հատուկ պատմություն և ռեժիսոր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր Կատեգորիա:Դրամաներ Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Թուրքիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:2017 դրամա ֆիլմեր
Արաբական խալիֆայություն
Արաբական խալիֆայություն (الدولة العربية` արաբական պետություն‎), իսլամադավան աստվածապետություն միջնադարում (632-1258)։ Առաջացել է իսլամական նվաճումների արդյունքում՝ 7-րդ դարի առաջին կեսին։ Ղեկավարում էին իսլամի հիմնադիր Մուհամմադ մարգարեի (570-632) հաջորդները կամ փոխանորդները (خليفة՝ խալիֆ)։ 762 թվականին հիմնադրվում է մայրաքաղաք Բաղդադը, որի անունով պետությունը կոչվում էր նաև Բաղդադի խալիֆայություն։
Արաբական խալիֆայությունը ունեցել է երեք հիմնական շրջան՝ Բարեպաշտ խալիֆների պետություն (الخلافة الرشيدون՝ ալ-խիլաֆա ալ-ռաշիդուն, 632-661), Օմայյան խալիֆայություն (الدولة الأموية, ալ-դաուլա ալ-ումավիյյա, 661-750) և Աբբասյան խալիֆայություն (الدولة العباسية, ալ-դաուլա ալ-աբբասիյյա, 750-1258)։