cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տեներիֆե
Նախագաղութային շրջան
Չնայած իսպանական նվաճումից անցել են բազում դարձր՝ այնուամենայնիվ կղզում մինչ օրս կան վայրեր, որոնք չնչին փոփոխություններով պահպանում են իրենց նախագաղութային պատմական անվանումները։
Իսպանական գաղութացում
1493 թվականի դեկտեմբերին իսպանացի կոնկիստադոր Ալոնսո դե Լուգոն Կաթոլիկ թագավորներից հաստատում ստացավ այն ամսին, որ նա իրավունք ունի նվաճել Տեներիֆե կղզին (այդ ժամանակ Կանարյան կղզիների մեծ մասն արդեն նվաճված էր)։ Դուրս գալով Գրան Կանարիայից՝ 1494 թվականի ապրիլին նվաճողը 2000 հետևակայիններով և 200 հեծյալներով ափ դուրս եկավ ժամանակակից Սանտա Կրուս դե Տեներիֆեի մոտ։ Ոչ մեծ ամրոցի կառուցումից հետո նա սկսեց շարժվել կղզու խորքը ։ Կղզու տարբեր թագավորությունների ղեկավարների («menceyes») միջև չկար միասնականություն կապված իսպանական ներխուժման հետ։ Նրանցից մի քանիսը կողմ էին խաղաղության պահպանմանը, մյուսները՝ պատերազմ սկսելուն։ Առաջինների թվում էին Անագայի, Գուիմարի, Աբոնայի և Ադեջի թագավորները, իսկ երկրորդում՝ Տեգեստի, Տակորոնտեի, Տաորոյի, Իկոդեի և Դաուտի թագավորները։ Նրանք կատաղի դիմադրություն էին ցույց տալիս զավթիչներին շուրջ երկու տարվա ընթացքում, որի ընթացքում էլ ընթանում էր կղզու նվաճման գործընթացը։ Չնայած ամենասկզբում իսպանական զորքերը Ասենտեխոյի մոտ տեղի ունեցած առաջին ճակատամարտում կրեցին ջախջախից պարտություն՝ կոնկիստադորների տեխնիկական առավելությունը իսպանացիներին տվեց զգալի առավելություն և նրանց հնարավորություն տվեց բնիկներին պատճառել մի շարք պարտություններ, այդ թվում՝ Ագուերեյի ճակատամարտում և Ասենտեխոյի երկրորդ ճակատամարտում։ 1496 թվականի սեպտեմբերին իսպանացիների ունեցած տեխնիկական այդ առավելությունը բնիկներին ստիպեց դադարեցնել որևէ տեսակ դիմադրությունը։
Տեներիֆեյի նվաճումից հետո բազմաթիվ բնիկներ՝ հատկապես պատերազմի կողմնակիցները ստրկության մատնվեցին։ Կոնկիստադորների բերած նոր հիվանդությունները, մասնավորապես՝ հարբուխը և ծաղիկը, որոնց նկատմամբ գուանչիները չունեին իմունիտետ, էլ ավելի թուլարեցին նրանց։ Այս ամենը հետագա 100 տարվա ընթացքում հնարավորություն տվեց հզորացող Իսպանական կայսրության տարբեր տարածքներից (Պորտուգալիա, Ֆլանդրիա, Իտալիա և Գերմանիա) եկած միգրանտներով իրականացնել մասսայական գաղութացում։
Տեներիֆեյի անտառների տարածքը բնակչության աճին զուգհեռ աստիճանաբար կրճատվեց։ Անտառների կրճատման գործընթացին խթանում էր նաև գյուղատնտեսական հողերի ստեղծումը, որոնք անհրաժեշտ էին բնակչությանը սննդամթերքով ապահովելու և ապրանքներ արտահանելու համար։ Սկզբում սկսած 1520-ական թվականներից հողատարածքներն օգտագործվում էին շաքարեղեգն աճեցնելու համար, իսկ հետագայում նաև այլ մշակաբույսեր, ինչպիսիք է խաղողը և բանանը ։
Ռազմական պատմություն
Իսպանական գերիշխանության հաստատումով կղզու ռազմական պատմությունը չի ավարտվում։ 16-ից 19-րդ դարերի ընթացքում շարունակվող գաղութատիրական պատերազմի ժամանակ կղզին բազմիցս ենթարկվել է ոչ միայն ծովահենների, այլև նաև ուրիշ գերտերությունների բանակների, հատկապես Անգլիայի ռազմական նավատորմի հարձակումներին։ Հարձակվողների շարքում եղել են այնպիսի անհատներ, ինչպիսիք են ադմիրալ Ռոբերտ Բլեյկը, Ուոլտեր Ռելին, ադմիրալ Ջոն Հոկինսը և կապիտան Վուդս Ռոջերսը ։ Սակայն առավել հիշարժան է 1797 թվականին անգլիացի ադմիրալ Հորացիո Նելսոնի հարձակումը ։
1797 թվականի հուլիսի 25-ի գիշերը անգլիացիները սկսեցին Սանտա Կրուս նավահանգստի վճռական գրոհը։ Այդ հարձակումն առաջնորդում էր անձամբ Նելսոնը, բայց ափ դուրս գալու ամենասկզբում հրացանի գնդակը դիպչում է ադմիրալի արմունկին, ինչի հետևանքով նա զրկվում է ձեռքից և անմիջապես տեղափոխվում նավ ։ Կայազորի ղեկավար Անտոնիո Գուտերեսի կողմից կազմակերպված կատաղի ինքնապաշտպանության շնորհիվ իսպանացիները հետ մղեցին անգլիացիների գրոհը՝ վերցնելով մեծ քանակությամբ գերիներ։ Անգլիացիները ստիպված էին կապիտուլացիայի ենթարկվել Գուտերեսի պայմաններով։ Նա համաձայնվեց բաց թողնել գերիներին դեպի նավեր Նելսոնի կողմից ստանալով Կանարյան կղզիների վրա այլևս չհարձակվելու խոստում։
Արտագաղթ դեպի Ամերիկա
Տեներիֆեն, ինչպես և Կանաչյան մյուս կղզիները, սերտ հարաբերություններ էր պահպանում Լատինական Ամերիկայի երկրների հետ։ Նոր աշխարհի գաղութացման սկզբնականի փուլից բազմաթիվ արշավախմբեր մինչև Ամերիկա հասնելը կանգ էին առնում Տեներիֆեյում, որոնց լավ կյանքի հույսով երբեմն միանում էին տեղացիները։ Հարկ է նշել, որ բնակիչներից բացի կղզուց տեղափոխել են նաև բույսերի ու կենդանիների որոշ տեսակներ ։
Տնտեսական դժվարությունների պատճառով, որը պայմանավորված էր հումքի անբավարարության և Եվրոպայից հեռու լինելու հանգամանքով, դեպի Ամերիկա, հատկապես Վենեսուելա և Կուբա արտագաղթը շարունակվեց նաև 19-րդ դարի ընթացքում և 20-րդ դարի սկզբները։ Սակայն, Կանարյան կղզիների տնտեսության պաշտպանության քաղաքականության վարման տասնամյակի, ինչպես նաև զբոսաշրջության արդյունաբերության զարգացման շնորհիվ հնարավոր եղավ փոխել իրադրությունը։ Ներկայում վերջին հինգ դարերին կղզուց հեռացածների ժառանգները ձգտում են վերադառնալ այնտեղ ։
Նոր պատմություն
19-րդ դարից սկսած կղզին նախկինի պես հանդիսանում էր Ատլանտյան օվկիանոսով անցնող ուղինեերի սկզբնական կետ ոչ միայն առևտրային նավերի ու տեղափոխվող բնակչության, այլ նաև ճանապարհորդների համար։ Այդպիսիններից էին անգլիացի բնագետ Չարլզ Դարվինը իր շուրջերկրյա ճանապարհորդության ժամանակ (1831-ից 1836 թվականի հոկտեմբեր), Ռուսական առաջին շուրջերկրյա ճանապարհորդության անդամները (1803—1806) և այլն։
НԲայց առաջին մարդը, ով ընդգծեցկղզու առանձնահատուկ գեղեցկությունն իր հրապարակումներում, եղել է գերմանացի բնագետ Ալեքսանդր Հումբոլդտը, ով դեպի Ամերիկա իր ճանապարհորդության ընթացքում 1799 թվականին ժամանեց կղզի, իրականացրեց Տեյդե հրաբխի վերելք։ Սակայն զբոսաշրջիկների մեեծ հոսքը սկսեց այցելել Տեներիֆե միայն 1890 թվականից սկսած։ Նրանք հատկապես այցելում էին հյուսիսային քաղաքները, ինչպիսին է Պուերտո դե լա Կրուսը։ 1955 թվականի հոկտեմբեերի 13-ին նախարարների հրահանգով այդ տարածքը դարձավ Տեներիֆեյի առաջին հանգստավայրը ։
1833-ից մինչև 1927 թվականը Սանտա Կրուս դե Տեներիֆեն հանդիսանում էր Կանարյան կղզիների միակ մայրաքաղաքը։ 1927 թվականին մայրաքաղաքի կարգավիճակ շնորհվեց ևս մեկ քաղաքի՝ Լաս Պալմաս դե Գրան Կանարիային։
1936 թվականի մարտին Տեներիֆեյում էէր գտնվում Իսպանիայի ապագա բռնապետ Ֆրանցիսկո Ֆրանկոն, ով այստեղ էր ուղարկվել հանրապետական կառավարության կողմից երկրի կենտրոնից հեռու լինելու համար, քանի որ իշխանությունները վախենում էին նրա ռազմաքաղաքական աճող ազդեցությունից։ Այնուամենայնիվ, նրան հաջողվեց զինվորականների շրջանում դավադրություն կազմակերպել, ինչը վերջին հաշվով հանգեցրեց քաղաքացիական պատերազմի սկսվելուն և Երկրորդ հանրապետության անկման։
Տեներիֆե կղզու հետ է նաև կապվածքաղաքացիական ավիացիայի պատմության խոշորագույն աղետներից մեկը՝ Լոս Ռոդեոս օդանավակայանի աղետը։ 1977 թվականի մարտի 27-ին Լոս Ռոդեոս օդանավակայանի երկնքում երկու Բոինգ 747-երի բախման հետևանքով զոհվեց 583 մարդ       ։
Հնագիտական պեղումներ
Տեներիֆե կղզում կան մի քանի հնագիտական հուշարձաններ, որոնք ստեղծվել են նախքան իսպանական նվաճումնեերը։ Հիմնականում դրանք ժայռապատկերներ են, որոնց կարելի է հանդիպել ամբողջ կղզու տարածքում առկա քարանձավներում։ Դրանք հատկապես շատ են Տեյդե հրաբխի հարավային լանջին։ Առավել նշանակալի են հանդիսանում Արոնա քաղաքի մոտակայքում գտնվող Լոս Կոմբադոս և Էլ Բարանկո վայրերի հնագիտական պեղումները ։ Հնագետների համար նաև իրենից մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում Աչիբինիկո քարանձավը, որը հանդիսանում է Կանարյան կղզիների առաջին քրիստոնեական սրբավայրը ։ Ընդ որում, հատկապե հետաքրքրական է այն, որ քարանձավը դարձել է քրիստոնեական սրբավայր նախքան իսպանական նվաճումները, երբ դեռ կղզում բնակվում էին միայն բնիկներ ։ Հնագիտական մեծ հետաքրքրություն ներկայացնող ևս մեկ վայր է հանդիսանում այն տարածքը, որի վրա եղել է Անագայի թագավորությունը։ Այդ տարածքը հանդիսանում է կղզու հնագիտական ամենահարուստ վայրը ։ Այդտեղ հայտնաբերվել են գուանչիների բազմաթիվ մումիաներ և մումիացված կենդանիներ, որոնցից է «Անագի քարը» ։ Կղզու հակառակ կողմում՝ Էլ Տանկա շրջանում հայտնաբերվել է գրություններով մեկ այլ քար, ոորը ստացել է «Պիեդրա Զանատա» («Piedra Zanata») անվանումը։ Քարի վրայի գրությունը թվագրվում է 5-ից 7-րդ դարերով և, հավանաբար, կապված է գուանչիների կախարդական կրոնական հավատալիքների հետ ։ Այն հայտնաբերվել է 1992 թվականին Մոնտանիա դե Լաս Ֆլորես քաղաքի մոտ և պահպանվում է Սանտա Կրուս դե Տեներիֆե քաղաքի Բնության և մարդու թանգարանում։
Զբոսաշրջիկների համար Տեներիֆեյում հնագիտական գլխավոր տեսարժան վայրը համարվում է Գուիմարի բուրգեր։ Մինչև մեր օրեր նախկինում գոյություն ունեցող իննը բուրգերից պահպանվել է ընդամենը վեցը։ Բուրգերը գտնվում եեն կղզու հարավ-արևելքում՝ Գումար քաղաքի հարևանությամբ։ Բոլորը պատրաստված են հրաբխային ծագում ունեցող ուղղանկյուն ձև ունեցող մշակված քարերից։ Վերին հարթակն ու յուրաքանչյուր աստիճան հաթեցված են, որոնց վրա լցված է մանրախիճ։ Յուրաքանչյուր բուրգի կառուցման սկզբում տարածքը մանրակրկիտ հարթեցվել է, իսկ բուրգի անկյունային քարերը՝ հղկվել։ Դրանց ծագումն ու նպատակն ամբողջությամբ պարզ չէ։ Վարկածներից մեկի համաձայն Գուիմարի բուրգերը իրենց ստեղծմամբ պարտական են գյուղացիներին, ովքեր հողագործական աշխատանքների ընթացքում դաշտում հայտնաբերված քարերն իրար վրա էին դնում։ Մեկ այլ վարկած է այն, որ բուրգերն ունեն հավատամքային իմաստ. բոլոր բուրգերն ունեն Արևն ուղղված աստղագիտական ուղղվածություն, իսկ ամենաբարձրի գագաթին ամառային արևադարձի օրը կարելի է դիտել Արեգակի երկու մայրամուտ։ Բացի այդ, Տեներիֆեի բուրգերը շատ նման են Պերուի և Մեքսիկայի բուրգերին, ինչպես նաև Մեսոպատամիայի աշտարակներին   ։
Հրաբուխների պատմական ճայթքումներ
Ներկա դրությամբ Տեներիֆեում հրաբուխային ակտիվությունը պահպանվում է բավականին ցածր մակարդակում և իրենից վտանգ չի ներկայացնում կղզու բնակչության և զբասաշրջիկների համար։ Այնուամենայնիվ, սկսած իսպանացիների կողմից 15-րդ դարում կղզու հայտնաբերումից հրաբուխների ժայթքումը հազվադեպ երևույթ չի եղել։ Հստակ հայտնի է, որ կղզում հինգ հրաբխային ժայթքումների մասին։ Առաջինը տեղի է ունեցել 1492 թվականին Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից կղզու բացահայտման օրը։ Նա իր ճանապարհորդական հոուշատետրում գրել էր. - «Երբ մենք անցնում էին Տեներիֆեյի մոտոով, տեսանք հրաբխի ժայթքում։ Ծուխն ու կրակը, որ վառվում էր ձախ կողմից, երկրի ներսից լսվող մռնչյուն, այս ամենը իմ խմբին սարսափահար էր արել»։ Ներկայում ենթադրվում է, որ նա տեսել է Մոնտանյա Ռեվենտադ հրաբխի ժայթքումը, որը տեղակայված է Պիկո դել Տեյդեյից 5-6 կիլոմետր արևմուտք ։ 1704-1705 թվականներին տեղի ունեցան կղզու տարբեր հատվածներում գտնվող միանգամից մի քանի հրաբուխների ժայթքումներ (d’Arafo, Fasnia և Siete Fuentes): Դրանից ընդամենը երկու տարի հետո 1706 թվականին, ակտիվացավ Մոնտանիա Նեգրա հրաբուխը։ Լավայի հոսքը ամբողջությամբ ոչնչացրեց Գարաչիկո քաղաքն ու նավահանգիստը, որը տեղակայված էր ափի մոտ՝ Մոնտանիա Նեգրայից մոտավորապես 8 կիլոմմետր հյուսիս։ Եվ չնայած մարդկային զոհերից հաջողվեց խուսափել՝ այդ ժայթքման տնտեսական ու սոցիալական հետևանքները զգացվում են մինչ օրս։ Նավահանգստի ոչնչացումը հանգեցրեց այն բանին, որ կղզու երբեմնի խոշորագույն նավահանգիստը դարձավ ոոչ մեծ ձկնորսական նավահանգիստ, իսկ բոլոր խոշոոր բեռնափոխադրումները տեղափոխվեցին Պուերտո դե լա Կրուս քաղաք։ 18-րդ դարի վերջին ժայթքումը տեղի ունեցավ 1798 թվականին Տեյդեի լեռների Պիկո Վեխոյի հարավային կողմում՝ Լաս Կանյադասում։ Վերջին ժայթքումը տեղի է ունեցել 1909 թվականին Սանտյագո դել Տեյդե շրջանում գտնվող Չինյերո հրաբխում։ Այն գտնվում է Տեյդե սարից մոտավորապես 10 կիլոմետր արևմուտք։ Այդ ժայթքումը ժամանակակից շրջանի վերջին ժայթքումն է եղել ։ Սակայն, չնայած իր երկրաբանական ակտիվությանը, բոլոր այդ ժայթքումներից ոչ ոք չի զոհվել ։
Կղզու երկրաբանություն
Տեներիֆեն իրենից ներկայացնում է հրաբխային ծագման երկրաբանական ակտիվ կղզի, որը ձևավորվել է իր պատմության մաբողջ ընթացքում իրար հաջորդող մի շարք հրաբխային ժայթքումների հետևանքով։
Կենտրոնական շրջաններ
Բացի Տեյդե գագաթից կղզու կենտրոնական լեռների հիմնական կառուցվածքի մեջ են մտնում նաև կալդերա Լաս Կանյադասը և ներսում գտնվող Պիկո Վեխո ստրատոհրաբուխը, որը հանդիսանում է կղզու երկրորդ ամենաբարձր կետը։ Այդ կալդերան, որի մակերեսը 130 կիլոմետր է, առաջացել է մի շարք երկրաբանական գործընթացների հետևանքով։ Կալդերայի ներսում վեր է խոյանում Պիկո Վեխո ստրատոհրաբուխը, որի շուրջ տարածված են բազմաթիվ ժայռաբեկորներ, ինչպիսին Գարսիայի ու Չիչադոյի ժայռերն են։ Մեծ ճանաչում ունեն նաև Լոս Ազուլեջոս (Los Azulejos) ժայռերը, որոնք հիդրոջերմային աղբյուրների գործունեության հետևանքով ստացել են կանաչավուն գույն ։
Պիկո Վեխոյից հարավ գտնվում են «Montaña de Guajara» ժայռերը, որոնք կալդերայի շուրջ ձևավորել են ամֆիթատրոն։ Դրանց բարձրությունը 2718 մետր է։ Այդ ժայռերի ստորոտում տեղակայված է պարփակված ավազան, որը առաջացել է քայքայված ժայռերից, որոնք հայտնի են «Llano de Ucanca»:
Տեյդե գագաթն ունի ծովի մակերևույթից 3718 մետր բարձրություն և ավելի քան 7500 մետրերկարություն օվկիանոսի մակերևույթից ներքև՝ ջրի մեջ։ Հանդիսանում է Իսպանիայի և Ատլանտյան օվկիանոսի ամենաբարձր գագաթը։ Այս հրաբուխը համարվում է Տեներիֆեի խորհրդանիշն ու հանդիսանում Կանարյան կղզեխմբի բնության հուշարձան։ Լեռան կենտրոնական դիրքը, հսկայական չափսերն ու ձյունածածկ տեսարանը լեռանը շնորհում անկրկնելի առանձնահատկությամբ  ։
1954 թվականից Տեյդե հրաբուխը և վերջինին հարակից տարածքները հայտարարվեցին նորաստեղծ համանուն ազգային պարկի տարածք, իսկ 2007 թվականի հունիսին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յի կողմից այն ճանաչվեց որպես համաշխարհային ժառանգություն ։ 2016 թվականին պարկն ունեցել է 4079823 այցելու՝ գրանցելով պատմական ռեկորդ ։ Տեյդեն ամենահայտնի բնական պարկն է ոչ միայն Տեներիֆեյում, այլև ամբողջ Կանարյան կղզեխմբում։
Հրաբխագիտության և երկրակևեղի ուսումնասիրության միջազգային ասոցիացիայի (IAVCEI) կողմից Տեյդեն ներառվել է տասնամյակի 16 հրաբուխների շարքում, որոնք կարիք ունեն առավել ընդգրկուն ուսումնասիրության կապված դրանց պատմության, խոշոր քայքայիչ ժայթքումների և խիտ բնակեցված շրջաններին իրենց մոտիկության հետ։
Լեռնազանգվածներ
Անագա լեռնազանգվածը տեղակայված է կղզու հյուսիս-արևելյան մասում։ Ունի ոլորապտույտ ռելիեֆ։ Լեռնազանգվածի ամենաբարձր կետը հանդիսանում է Կրուզ դե Տաբորնոն, որն ունի 1024 մետր բարձրություն։ Լեռնազանգվածի բարձունքը պատված է խիտ դայքերով, որոնք ունեն խաչաձև տեսք։ Իր ձևավորման պահից սկսած 5,7 միլիոն տարվա ընթացքում լեռնազանգվածի լեռնային ապարները ենթարկվել են էրոզիայի ազդեցության, ինչը դայքերի խիտ ցանցի առկայության պայմաններում հանգեցրեցլ է մակերևույթի վրա ֆոնոլիտե և տրախիտե ժայռերի հայտնվելուն։ Բացի այդ լեռնազանգվածը ծածկված է սրընթաց լանջեր ունեցող բազմաթիվ խորը ձորերով։ Անգա լեռնազանգվածի ափը հիմնականում իրենից ներկայացնում է ուղղաձիգ ժայռեր, այդ իսկ պատճառով այստեղ քիչ են լողափերը։ Սակայն առկա լողափերը գտնվում են ձորերի ծայրերին և պատված են սև ավազով   ։
Տենո լեռնազանգվածը գտնվում է կղզու հյուսիս-արևմտյան մասում։ Դրա ապարների տարիքը ավելի քան 7,4 միլիոն տարեկան են։ Ինչպես Անգա լեռնազանգվածը, այնպես էլ Տենոյի մակերևույթը կտրտված է բազմաթիվ ձորերով, ինչը հանդիսանում է էրոզիայի երկարատև ազդեցության հետևանք։ Լեռնային զանգվածի ամենաբարձր կետը հանդիսանում է Գալա լեռը, որը ծովի մակերևույթից բարձր է 1342 մետրով։ Հարավային հատվածում կարելի է տեսնել յուրահատուկ տեսարան կազմված Լոս Գիգանտոս ժայռերից, որոնք ունեն ուղղահայաց ողորկ պատեր։ Որոշ տեղեր պատերի բարձրությունը հասնում է մինչև 500 մետրի։ Այս ժայռերը ընդերքի խորքն են մտած ընդամենը 30 մետր խորությամբ։ Հազվադեպ կարելի է հանդիպել ափ դուրս եկող ձորակների, որոնց գետաբերանում ձևավորվել են ավազե և խճապատ լողափեր  ։
Ադեջե լեռնազանգվածը գտնվում է կղզու հարավային մասում։ Բարձրագույն կետը հանդիսանում է Ռոկե դել Կոնդե լեռը, որն ունի 1001 մետր բարձրություն։ Այս լեռնազանգվածն ոունի կղզու ամենահին ապարները, որոնց տարիքը ավելի քան 11 միլիոն տարի են։ Այդ է պատճառը, որ այն ամենից շատ է տուժել էրոզիայի ազդեցությունից, որոնք այդ ամբողջ ընթացքում ենթարկվել են օվկիանոսի ալիքների հետ շփման և կորցրել լեռնային հսկայական ապարներ։ Ներկա դրությամբ այն հիմնականում կորցրել է իր սկզբնական տեսքը։ Այստեղ է գտնվում այսպես կոչված «Դժոխքի ձորը»։ Այն իրենից ներկայացնում է փոքր ճեղքվածքք, ոորը ոչ միայն գրավում է զբոսաշրջիկների ուշադրությունը, այլ նաև մեծ հետաքրքրություն է առաջացնում երկրամակերևույթի գիտությամբ զբաղվողների ու բուսաբանների համար ։
Լեռնաշղթաներ
Տեներիֆե կղզում կան երեք հիմնական լեռնաշղթաներ, որոնք տեղակայված են կղզու երեք առանցքներում։ Դրանցից ամենախոշորը «Cordillera Dorsal»-ն է, որը սկսվում է 750 մետր բարձրություն ունեցող Լա Էսպերանսա սարից և ձգվում է գրեթե ամբողջ կղզիով մինչև դե Լաս Կանյադաս կալդերա, որի ամենաբարձր կետը 2350 մետր բարձրություն ունեցող Իսանյա գագաթն է։ Այդ կառուցվածքն առաջացել է կղզու առանցքի երկարությամբ ձգվող ճեղքերից բազալտե ժայթքումների հետևանքով ։
Աբեկեի լեռնաշղթան իրենից ներկայացնում է հրաբուխների շղթա, որը ձգվում է կղզու մյուս առանցքով։ Այդ հրաբուխների շղթան միանում է Տենո կենտրոնական լեռնազանգվածի Տեյդե պիկո Վիեխո գագաթին։ Այստեղ է գտնվում Չինյերո հրաբուխը, որի վերջին ժայթքումը տեղի է ունեցել 1909 թվականին ։
Դե Ադեջե լեռնաշղթան («հարավային լեռնաշղթա») անցնում էէ կղզու երրորդ առանցքով և հանդիսանում է էրոզիայի ազդեցության հետևանքով ամենաքայքայված լեռնազանգվածը։ Լեռնաշղթայի երկայնքով կարելի է հանդիպել հրաբխային կոների ու քարերի մնացորդներ, որոնք ցրված են կղզու հարավային հատվածում ։
Կղզու «պոչիկում» է գտնվում ոչ մեծ Անագա լեռնաշղթան, որն անցնում է արևելքից դեպի արևմուտք՝ բաժանելով Սան Անդրեաս (հարավում) և Տագանան (հյուսիսում) դաշտավայրերը։
Հովիտներ և ձորակներ
Տեներիֆեն նաև ունի ոչ մեծ քանակությամբ ձորակներ, որոնք հանդիսանում են կղզու բնապատկերի բնութագրիչ տարերից։ Դրանց ստեղծման պատճառը մակերևույթի վրայով հոսող անձրևաջրերից առաջացող էրոզիոն գործընթացներն են։ Դրանցից ամենախոշորներն են Ռուիսի, Ֆասնիայի, Գուիմարի, Ինֆերնոյի և Էրկեսի ձորակները, որոնք բոլորը հռչակվել են Կանարյան կղզիների հատուկ պահպանվող գոտիներ  ։
Առափնյա գոտի
Տեներիֆե կղզու ափերը հիմնականում ժայռածածկ են, հատկապես հյուսիսային մասում։ Այնուամենայնիվ, կղզին ունի շուրջ 67,14 կիլոմետր գերազանց ավազապատ լողափեր, որոնցից է Էլ Մեդանոն։ Այն զիջում է միայն հարևան Ֆուերտեվենտուրա կղզուն ։ Կղզու հյուսիսային հատվածում գերակշռում են խիճածածկ լողափերն ու սև ավազով պատված լողափերը։ Կղզու հարավային և հարավ-արևմտյան հատվածում լողափերը ծածկված են առավել փոքր և առավել բաց գույնի ավազով, որը քամին բերում է Աֆրիկայից ։ Զբոսաշրջության զարգացմանը զուգահեռ իշխանությունները զբաղվել են հանգստավայրերի լողափերի բարեկարգմամբ և որոնցից շատերի համար հատուկ բերվել է սպիտակ գույնի ավազ։ Այդպիսով, այստեղ կարելի է տեսնել ինչպես սովորական սպիտակագույն, այնպես էլ յուրահատուկ սև լողափեր ։
Լավայի խողովակներ
Կղզու բազմաբնույթ երկրաբանական առանձնահատկությունների շարքում բավականին մեծ քանակությամբ հանդիպում են լավայի խողովակներ, որոնք իրենցից ներկայացնում են գետնուղիներ (թունելներ), որոնցով հրաբխի ժայթքման ժամանակ հոսել է լավան։ Վերին շերտով հոսոք լավան արագ է չորանում, իսկ գետնի տակով հոսող լավայի խողովակները չորանում են ու մնում որպես գետնուղիներ, որոնցով շարունակում է հոսել լավան։ Երբ ժայթքումը դադարել է, լավայի մակարդակը գետնուղիներում իջել է, արդյունքում հողի մեջ մնացել են այդպիսի գետնուղիներ։ Կղզում հայտնաբերված բազմաթիվ լավայի խողովակներից հատկապես առանձնանում է Քամու քարանձավը, որը գտնվում է Իկոդ դե լոս Վինոս քաղաքից ոչ շատ հեռու։ Այն համարվում է Եվրոպայի ամենախոշոր լավային խողովակը և աշխարհի ամենամեծերից մեկը  ։
Տնտեսություն
Տեներիֆեն Կանարյան կղզիներում ունի ՀՆԱ-ի ամենաբարձր ցուցանիշըref> : Տեներիֆեի կաբիլդոյի 2008 թվականի դրությամբ եղել է 906 միլիոն եվրո ։ Կղզու տնտեսությունը կարելի է պայմանականորեն բաժանել հինգ հիմնական ոլորտների։ Քանի որ Տեներիֆեի տնտեսությունը հիմնված է զբոսաշրջության վրա, ծառայությունների ոլորտն այստեղ զարգացել է առավելագույնս, որի բաժինը կազմում է տնտեսական ամբողջ հնարավորությունների 78,08 %: Այնուամենայնիվ, տնտեսության մնացած ճյուղերը պակաս կարևոր չեն։ Հումքային ոլորտը, չնայած իր չափազանց համեստ ցուցանիշների (ընդհանուր ապրանքաշրջանառության 1,98 %-ը), ծայրահեղ անհրաժեշտ է կղզու կայուն զարգացման համար։ Կարևորությամբ երկրորդ ոլորտն է էներգետիկ արդյունաբերությունը, որը կազմում է 2,85 %-ը։ Այստեղ առավել մեծ ուշադրություն է դարձվում վերականգնվող էներգիայի աղբյուրներին։ Նոր տեխնոլոգիաների զարգացումը էլ ավելի մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում ներդրողների համար հատկապես տնտեսության արդյունաբերական ոլորտի նկատմամբ, որի չափաբաժինը 5,80 % է։ Հարկ է նշել, որ կղզու արդյունաբերությունը վերջին ժամանակներում աճ է արձանագրում։ Տնտեսության շինարարական ոլորտն (11,29 %) ունի ռազմավարական բնույթ, քանի որ հանդիսանում է վերը նշված ոլորտներից ամենակայունը և տալիս է զարգացման բազմաթիվ հնարավորություններ ։ Կղզում նաև տեղակայված է Կանարյան կղզիների ընդհանրական տնտեսության կորպուսի շտաբակայանը, որը հանդիսանում է Կանարյան կղզեխմբի ամենահին ֆինանսական կազմակերպությունը և ունի ավելի քան 1600 աշխատող ։
Զբոսաշրջություն
Ամենից շատ զբոսաշրջիկներ են այցելում Անգլիայից (2017 թվականի տվյալներով շուրջ 1 միլիոն մարդ)։ Զբոսաշրջային հոսքի երկրորդ ցուցանիշն ապահովում է Գերմանիան։
Գյուղատնտեսություն և ձկնորսություն
Բացի տնտեսական նշված ոլորտներից, Կանարյան կղզիներին որոշակի եկամուտ է տալիս բանանի, գյուղատնտեսական արտահանման այլ տեսակների աճեցումն ու նոր ծառայությունների տեսակները; Երկար տարիներ գյուղատնտեսությունը հանդիսացել է կղզու տնտեսության հիմնական ոլորտը։ Գինին, որը ստացվում էր կղզու ոչ ոռոգովի լանջերին, մինչև 1853 թվականը եղել է հիմնական արտադրանքը։ Այդ տարում խաղողի վազերի մեծ մասը վնասվեց խաղողի որդնալվիճից (ֆիլոքսերա), և խաղողագործները սկսեցին աճեցնել շերամ (մետաքս ստանալու որդ)։ Ժամանակի ընթացքում շերամի արտադրությունը նվազեց (այն տեղը զիջեց սինթետիկ ներկերին), և 19-րդ դարի վերջում փոխարինվեց բանանի, լոլիկի, կարտոֆիլի և այլ տեսակի մրգերի ու բանջարեղենի տեսակների աճեցմամն։ Բանանը, որը հանդիսանում է Կանարյան կղզիների հիմնական արտադրանքը, որը իսպանական շուկաներում պաշտպանված է արտասահմանյան միջամտությունից։ Լոլիկներն արտադրվում են նոյեմբերից մինչև ապրիլ և հիմնականում արտահանման համար:Բույսերի ու ծաղիկների աճեցումը հանդիսանում է Տեներիֆեյի տնտեսության նոր ճյուղ։ Հացահատիկային մշակաբույսերը հիմնականում ներկրվում են։
Տրանսպորտ
Տեներիֆեում առկա է ավտոմոբիլային ճանապարհների երկու ցանց (ներառյալ երկու մայրուղիներ) և երկու միջազգային օդանավակայաններ՝ հյուսիսում գտնվող Լոս Ռոդեոսը (TFN) և Հարավային Ռեյնա Սոֆիա (TFS), որը կրում է Իսպանիայի թագուհի Սոֆիայի անունը (բացվել է 1978 թվականին)։
Կղզում հասարակական տրանսպորտը սպսարկվում է ավտոբուսային ընդարձակ ցանցով, որը սպասարկվում է TITSA ընկերության կողմից։ Ավտոբուսային պարկը համալրված է նորագույն ավտոբուսներով, որոնք համալրված են ջերմաստիճանի կարգավորիչով (օդորակիչ) և հեռուստացույցներով։ Գործում է նաև տրամվայի գիծ, որը իրար է միացնում Սանտա Կրուզ և Լա Լագունյա բնակավայրերը։ Պլանավորված է կառուցել ոչ մեծ երկաթգիծ, որը մայրաքաղաքը կկապեր կղզու հարավային մասի հետ։ Հաստատված նախագծով նախատեսված է երկաթուղային գիծը կառուցել երկկողմանի։ Նախագիծը հավանության է արժանացել տեղական կառավարության կողմից և սպասում է կենտրոնական իշխանությունների հաստատմանը ։
Տեսարժան վայրեր
Բացի հայտնի վայրերից, կղզում կան նաև բազմաթիվ քիչ հայտնի տեսարժան վայրեր։ Դրանցից են բնական ջրային լողավազանները, հյուսիսային մասում գտնվող սև լողափերը, Անագի քայլարշավային երթուղիները, Տենո պարկը, բազմաթիվ քարանձավներ ու լավայի խողովակներ և այլն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանարյան կղզիներ Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իսպանիայի կղզիներ Կատեգորիա:Գուանչիներ Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի կղզիներ
(8309) 1996 NL1
(8309) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հուլիսի 14-ին NEAT ծրագրի կողմից Հալեկալայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,27775 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0939 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4616 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1255,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,286711 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,21° անկյուն։
Լիովին մութ, առանց աստղերի
«Լիովին մութ, առանց աստղերի» (Full Dark, No Stars), ամերիկացի գրող Սթիվեն Քինգի չորս պատմվածքների ժողովածու, որը հրատարակվել է ԱՄՆ-ում 2010 թվականի նոյեմբերի 9-ին։ Գիրքը 2010 թվականի փետրվարի 16-ին տեղադրվել է հեղինակի պաշտոնական էջում ։ Շարքը 2010 թվականին հաղթել է Bram Stoker Award մրցանակը և 2011 թվականին դարձել «Բրիտանական ֆենտեզի» պարգևի թեկնածու՝ որպես լավագույն շարք։ Բացի այդ «1922 թվականը» թեկնածու է դարձել «Բրիտանական ֆենտեզի» պարգևում՝ որպես լավագույն նովել։
Ներգրավվել է նաև Publishers Weekly-ի վարկածով 2010 թվականի լավագույն բեստելլեր շարքում ։
Պատմվածքներ
Շարքում զետեղված պատմվածքներն են ՝
1922 թվական
«Ես կարծում եմ, որ յուրաքանչյուր մարդու մեջ կա մեկ այլ անձ՝ անծանոթ...», - գրում է Վիլֆրեդ Լիլանդ Ջեյմսը իր անկեղծության առաջին էջերում, որոնցից էլ կազմված է պատմվածքը։ Ջեյմսի միջի այդ անծանոթն արթնանում է, երբ Արլետտը՝ նրա կինը, առաջարկում է իրեն վաճառել ընտանեկան հողամասը և տեղափոխվել Օմահա, ինչը հանգեցնում է խելագարության և սպանությունների շղթայի։
Հսկա վարորդը
Տեսսը՝ դետեկտիվ վեպերի գրողը, մի անծանոթի է հանդիպում Մասաչուսետսի գյուղական ճանապարհին, երբ նա փարձում էր գրքի խմբակում ելույթ ունենալուց հետո կարճ ճանապարհով վերադառնալ։ Նրան բռնաբարելուց և մահվան մատնելուց հետո Տեսսը սկսում է իր վրեժ պլանավորել, որը նրան երես առ երես կկանգնեցի մեկ այլ անծանոթի հետ, ով իր ներսում է ապրում։
Շահավետ պայմաններով
Սատանայի հետ պայմանագիրը ոչ միայն փրկում է Դեյվ Ստրիտերին մահացու քաղցկեղից, այլև հարուստ փոխհատուցում է տալիս ցմահ վիրավորանքի համար։
Երջանիկ ամուսնություն
Մինչդեռ Դարսի Էնդերսոնի ամուսինը, ում հետ նա ամուսնացել էր ավելի քան քսան տարի առաջ, գտնվում է հերթական գործուղման մեջ, Դարսին ավտոտնակում մարտկոցներն է որոնում։ Նա միամիտ նկատում է աշխատասեղանի տակի արկղը, որի պարունակությունը նրան ծանոթացնում է ամուսնու մեջ ապրող անծանոթի հետ։
Հրատարակումը
Բացի Scribner հրատարակչության սովորական պինդ կազմով գրքի հրատարակումից, որը լույս տեսավ նոյեմբերի 9-ին, Cemetery Dance անկախ հրատարակչությունը ժողովածուն հրատարակում է 2010 թվականի դեկտեմբերին պինդ կազմի երեք տարբեր տեսակներով։ Բոլոր երեքն էլ պարունակում էին նկարիչներ Գլեննա Չադբորնի (Glenn Chadbourne), Ջիլլ Բաումենի (Jill Bauman), Ալան Կլարկի (Alan M. Clark) և Վինսենտ Չոնգի (Vincent Chong) գունավոր և սև-սպիտակ նկարազարդումները։ Շապիկի երեսնամասը և ետնամասը նկարազարդել է Տոմիսլավ Տիկուլինը (Tomislav Tikulin): Այս տեսակներից առաջինն արժեր 75$ և լույս էր տեսել 1750 տպաքանակով, երկրորդն արժեր 350$ և տպաքանակը կազմում էր 750 օրինակ, այն ստորագրված էր Սթիվեն Քինգի կողմից։ Երրորդ տեսակի արժեքն էր 1500$, լույս է տեսել 52 օրինակով, համարակալված է, ստորագրված Քինգի և բոլոր նկարիչների կողմից, պատրաստված էր ավելի թանկարժեք նյութերից։ Բոլոր երեքն էլ տեղադրված էին տարբեր որակի երեք պատյաններում ։
Գրքի փափուկ կազմով հրատարակումը իրականցվել է 2011 թվականի մայիսի 24-ին և պարունակում է «Մրսածը» ("Under the Weather") լրացուցիչ պատմվածքը ։
Քննադատություն
Վաշինգտոն Փոստն, անդրադառնալով գրքին, ժաղավածուն անվանել է «հաճելի մռայլ» և «անհանգստացնող ու դյութիչ» ։ Ամազոնը 2010 թվականին 100 լավագույն գրքերի շարքում ժողովածուն արժանացրել է 25-րդ հորիզոնականին ։
Փաստեր
Նովելների վերնագրերը և կոնսպեկտը հայտարարվել են 2010 թվականի ապրիլի 2-ին հեղինակի կայքում ։ Սա Քինգի երրորդ ժողովածուն է «Տարբեր սեզոններ» (1982 թվական) և «Four past Midnight» (1990 թվականը) պատմվածաշարերից հետո։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նովելներ Կատեգորիա:Սթիվեն Քինգի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:2010 գրքեր
Պայծառ Երկաթ
Պայծառ Երկաթ (Պայծառ Հակոբի Անանյան, ), հայ դերասանուհի։
Առենե
Առենե, երկրամաս։ Հիշատակում է Լինչը, կարծելով, որ պետք է նույնացնել հնագույն Արզանինայի հետ ։
Պայծառ Երկաթ
Ծնվել է Կոստանդնուպոլիսում։ Կրթությունն ստացել է Կում Կափու թաղամասի ազգային վարժարանում։ 1906 թ. ամուսնու հետ մեկնել է Ադափազար, որտեղ օսմանյան սահմանադրության հռչակումից հետո եռանդուն մասնակցություն է ունեցել կրթական-թատերական կյանքին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո վերադարձել է Պոլիս, ապա՝ 1923 թվականին մեկնել է Եգիպտոս, ունեցել թատերական նկատելի գործունեություն։ Մասնակցել է Սիրանույշի կյանքի վերջին տարիներին տված ներկայացումներին։ 1948 թ. ներգաղթել է Հայաստան։ Գրել է իր հիշողությունները, որոնք լույս են տեսել Երևանում 1956 թ., «Մտերիմ խոհեր» վերնագրով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եգիպտահայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Եգիպտոսից Հայաստան ներգաղթածներ
Կազատիզմա
Կազատիզմա (Casatisma), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 847 մարդ (2004 թվական)։ Խտությունը կազմում է 155 մարդ/կմ²։ Տարածքը 5 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 27040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0383։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վեզյու
Վեզյու (Везъю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը գտնվում է Վիշերա գետի ձախ ափին՝ 98 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 37 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Աստերոիդների ցանկ (75501-75600)
Աստերոիդների ցանկ (75401-75500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (75601-75700)
Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ — երկրներ, մասնակցելով Առաջին համաշխարհային պատերազմին։
Անտանտը
Բուն Անտանտի երկրները եղել են ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին Անտանտի կողմն անցան ավելի քան քսան երկիր, իսկ «Անտանտ» տերմինը սկսեց կիրառվել հակագերմանական կուալիցիայի անդամներին մատնանշելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Սանդրա Շմիրլեր
Սանդրա Շմիրլեր (Sandra Marie Schmirler, 1990-1995 թվականներին՝ Սանդրա Պիտերսոն, ), կանադացի կյոռլինգիստուհի, օլիմպիական չեմպիոն և աշխարհի չեմպիոն։
Եղել է Կանադայի կանանց ազգային հավաքականի սքիպը 1998 թվականի Օլիմպիական խաղերի ժամանակ ։ Եղել է առաջին սքիպը, որ Օլիմպիական խաղերում նվաճել է ոսկե մեդալ ։ Օլիմպիական խաղերին նախորդող տարիներին երեք անգամ հաղթել է աշխարհի առաջնություններում ։
1999 թվականին Շմիրլերն ամբողջ թիմի հետ միասին ընդգրկվել է Կանադական կյոռլինգի փառքի սրահում ։ 2000 թվականին ընդունվել է Կանադայի սպորտային փառքի սրահ (Canadian Sports Hall of Fame) (նրանք եղել են առաջին կին կյոռլինգիստուհիները, որոնք ընդգրկվել են փառքի այդ սրահում)։ 2009 թվականին ընդգրկվել է Կյոռլինգի համաշխարհային ֆեդերացիայի Կյոռլինգի միջազգային փառքի սրահում (հետմահու) ։
2000 թվականին նրա մահվանից հետո հիմնադրվել է Սանդրա Շմիրլերի հիմնադրամը (Sandra Schmirler Foundation)՝ ճգնաժամային իրավիճակներում նորածինների խնամքի հիմնադրամ ։ Նրա պատվին կոչվել է Կանադայի կանանց առաջնությունում  ամենաարժեքավոր խաղացողին տրվող մրցանակը (Sandra Schmirler Most Valuable Player Award) ։
Խմբեր
''ՍԱ — Սասկաչևան նահանգիկանանց կյոռլինգի առաջնություն ԿԱ — Կանադայի կյոռլինգի կանանց առաջնություն (Scotties Tournament of Hearts), ԿԿՕԸ — խմբի նախաօլիմպիական ընտրություն, որը պետք է մասնակցեր Օլիմպիական խաղերին որպես Կանադայի կյոռլինգի կանանց հավաքական, ՁՕԽ — Ձմեռային օլիմպիական խաղեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Կանադացի օլիմպիական մարզիկներ
Դանայոս
Դանայոս (Δαναός), հին հունական առասպելական հերոս, Արգոսի թագավոր ու Դանայուհիների հայրը։ Անտիկ հեղինակները Դանայոսի անվան հետ են կապում նավաշինության զարգացումը, Հունաստանում այբուբենի և ատլետիկական մրցումների ի հայտ գալը։
Ծագում
Դանայոսը եղել է եգիպտական Բելոս թագավորի և գետերի աստված Նեղոսի դուստր Անխինոայի որդին։ Հորական կողմից նա եղել է Զևսի ու Իոյի որդու՝ Էպափոսի թոռը՝ այդպիսով ծագած լինելով Արգոսի առաջին թագավորներից։ Դանայոսը լույս աշխարհ է եկել իր երկվորյակ եղբոր՝ Եգիպտոսի հետ մասին։ Նրա հորեղբայրը եղել է Ագենորը, հորեղբորորդին՝ Յոթնադուռ Թեբեի հիմնադիր Կադմոսը, հորեղբոր դուստրը՝ Եվրոպան։
Գոյություն ունի այլ տարբերակ (ենթադրաբար ավելի հին), ըստ որի՝ Դանայոսն ու Եգիպտոսը եղել են Իոյի որդիները և ոչ թե թոռները։
Կենսագրություն
Դանայոսը դարձել է Լիբիայի թագավոր, իսկ Եգիպտոսը կառավարել է Արաբիան։ Բելոսի մահվանից հետո եղբայրների միջև խռովություն է սկիզբ առել։ Եգիպտոսը եղբորն առաջարկել է ի նշան հաշտության իր հիսուն որդիներին ամուսնացնել Դանայոսի հիսուն դուստրերի հետ, սակայն Դանայոսը գուշակությունից իմացել էր, որ սպանվելու է իր փեսայի ձեռքով (ըստ այլ տարբերակի՝ զարմիկի կողմից)։ Այդ ժամանակ նա Աթենասի խորհրդով կառուցում է 50 թիերով նավ երկու ցռուկներով և փախչում իր դուստրերի հետ։ Ըստ «Վատիկանի առաջին առասբելաբանի»՝ նավը կոչվել է «Արգո», բայց այդ անունը հավանաբար փոխառված է արգոնավորդների մասին պատմությունից։
Ճանապարհին Դանայոսը կանգ է առել Հռոդոսում, որտեղ համաճարակից մահացել են նրա երեք դուստրերը։ Ի հիշատակի իր մահացած դուստրերի՝ Դանայոսը հիմնադրել է երեք քաղաք (Լինդոս, Իալիսոս, Կամիրոս)։ Կառուցելով սրբավայր Աթենասի համար և կանգնեցնելով նրա արձանը՝ Դանայոսը շարունակել է իր ճանապարհը դեպի Արգոլիս և ափ իջել այն վայրում, ոը այդ ժամանակից ի վեր կոչվում է Ապոբատմի («Ափհանում»)։ Տեղի բնակիչներին Դանայոսը հայտարարել է, որ աստվածներն իրեն ընտրել են Արգոսի թագավոր։ Այդ ժամանակ քաղաքում իշխող Գելանորը ծիծաղել է նրա վրա։ Քաղաքի բնակիչները, այնուամենայնիվ, հավաքվել են քննարկելու այդ հարցը, բայց որոշումը հետաձգել են առավոտյան։ Գիշերը բլուրներից քաղաքի պարիսպների մոտ է իջել գայլը և սպանել ցլին, որ գլխավորում էր քաղաքի նախիրը։ Քաղաքի բնակիչները դա ընդունել են որպես նշան աստվածներից այն մասին, որ եկվորը բռնի ուժով կգրավի իշխանությունը, եթե իրենք չընդունեն նրան, և Գելանորին համոզել են հրաժարվել իշխանությունից։ Դրանից հետո Դանայոսը դարձել է Արգոսի թագավոր։
Համոզված լինելով, որ գայլի կերպարով իրեն օգնել է Ապոլլոնը, Դանայոսը կառուցել է Ապոլլոնի տաճարը. Պավսանիասի ժամանակներում այդ տաճարում դեռևս կանգուն է եղել Դանայոսի գահը։ Նոր թագավորը կառուցել է նաև Աթենասի տաճարը և քաղաքի միջնաբերդը, նախկինում ջուր չունեցող Արգոսի բնակիչներին սովորեցրել ջրհորներ փորել, իր դուստրերին ուղարկել է ջրի աղբյուրներ որոնելու։ Առասպելի տարբերակներից մեկի համաձայն՝ Դանայուհի Ամիմոնեն այդ որոնումների ժամանակ դարձել է Պոսեյդոնի սիրուհին, և նա, եռաժանիով խփելով ժայռին, ճանապարհ բացել առվի համար, որը դարձել է Լեռնա գետի ակունքը։ Դանայոսը դարձել է այնպիսի հզոր թագավոր, որ բոլոր պելասգներն այդ ժամանակից ի վեր իրենց կոչել են դանայցիներ։
Մինչ այդ Արգոս են ժամանել Եգիպտոսի հիսուն որդիները, որոնք հորեղբորից պահանջել են կազմակերպել իրենց հարսանիքը Դանայուհիների հետ, սակայն իրականում ցանկացել են դավադրությամբ սպանել Դանայոսին ու նրա դուստրերին հարսանիքի գիշերը։ Մերժում ստանալուց հետո նրանք շրջապատել են Արգոսը, և պաշարյալներն ի վերջո ստիպված են եղել հանձնվել, քանի որ քաղաքի ջրհորներում ջուր չի եղել։ Դանայոսը կազմել է զույգեր. մեծ մասամբ նա ուղղակի վիճակ է գցել, իսկ երբեմն էլ հաշվի է առել իր դստեր ու նրա ապագա ամուսնու անունների նմանութունը կամ նրանց մայրերի սոցիալական կարգավիճակների հավասարությունը։ Սակայն Դանայոսը հավատացել նրանց բարեկամական վերաբերմունքին և որոշել է հաշվեհարդար տեսնել զարմիկների հետ։ Հարսանիքի ժամանակ նա իր դուստրերին է բաժանել դաշույններ ու սուր գնդասեղներ, որոնք նրանք թաքցրել են իրենց մազերի մեջ։ Կեսգիշերին, երբ զույգերը գնացել են իրենց սենյակները, Դանայուհիներն սպանել են իրենց ամուսիններին։ Եգիպտոսի որդիների գլուխները թաղվել են Լեռնայի ափին, իսկ մարմինները՝ Արգոսի պարիսպների մոտ։
Դանայուհիներից մեկը՝ Հիպերմնեստրան, չի անսացել հորն ու չի սպանել իր ամուսնուն՝ Լինկեսին։ Դանայոսը ցանակացել է մահապատժի ենթարկել նրան, սակայն Ագրոսի դատավորները արդարացրել են աղջկան։ Դրանից հետո մյուս Դանայուհիները մաքրագործման ծես են անցել Լեռնայի լճի ջրերում, և հայրը որոշել է նույն օրը նորից ամուսնացնել նրանց։ Այդ նպատակով նա կազմակերպել է վազքի մրցում, որի հաղթողները պետք է ընտրեին իրենց հարսնացուին ըստ վերջնագծին հասնելու հերթականության։ Մրցմանը մասնակցել են քչերը, քանի որ քչերն էին ցանկանում կնության առնել մարդասպանի։ Հաջորդ օրը, երբ պարզվել է, որ ամուսնացած Դանայուհիները չեն սպանել իրենց ամուսիններին, հավաքվել են նրանց հետ ամուսնանալ ցանկացող նոր թեկնածուներ, և Դանայոսը կազմակերպել է երկրորդ մրցումն ու ամուսնացրել իր բոլոր դուստրերին։ Ըստ Հիգինոսի՝ դա եղել է առաջին հարսանիքը, որի ընթացքում երգեր են երգվել։
Հետագայում Դանայոսն սպանվել է իր զարմիկի ու փեսայի՝ Լինկեսի կողմից։ Նրան թաղել են Արգոսի շուկայի հրապարակի կենտրոնում։
Նշանակություն
Անտիկ հեղինակները Դանայոսի անվան հետ են լապում մշակութային լուրջ առաջընթաց. այդ հերոսը Հունաստան է բերել այբուբենը, ներմուծել հարսանիքների ժամանակ երգելու անվանդույթը, դարձել ատլետիկական մրցումների հիմնադիրներից մեկը, լուծել ջրամատակարարման հարցը, կառուցել հիսուն թի ունեցող առաջին նավը։ Դանայոսի և իր դուստրերի մասին պատմությունն ընկած է եղել «Դանայուհիներ» չպահպանված էպիկական պոեմի հիմքում, որից նյութ են վերցրել դասական դարաշրջանի բանաստեղծներ ու դրամատուրգներ։ Նույն խորագրով ողբերգություններ են գրել Փերեկիդեսը, Էսքիլեսն ու Տիմեսիթեոսը, կատակերգություն՝ Արիստոփանեսը։ Դրանից բացի, Փերեկիդեսն ստեղծել է «Եգիպտացիներ» ողբերգությունը, իսկ Էսքիլեսն այդ սյուժեին նվիրել է եռագրություն, որի կազմում «Դանայուհիներից» բացի ներառել է «Եգիպտացիները», «Խնդրարկուներ» ողբերգությունը և «Ամիմոնե» սատիրական դրաման։ Պահպանվել է «Խնդրարկուներ» ողբերգության (շարքի առաջին մասը) տեքստը, որում ներկայացվում է Դանայոսի ու իր դուստրերի ժամանումը Արգոս։
Գոյություն ունի վարկած, թե Դանայոսը և Եգիպտոսը հնագույն թագավորական տիտղոսներ են։
Ընտանիք
Դանայոսի կանանց՝ նրա հիսուն դուստրերի մայրերի առավել ամբողջական ցանկը ներկայացրել է Սուտ Ապոլոդորը. դրանք են Եվրոպան, Էլեֆանդիտան, համադրիասներ Ատլանդիան ու Ֆեբան, «եթովպուհին», Մեմֆիդան, նայադ Պոլիկսոն, Պիերիան, Հերսան ու Կրինոն։ Փերեկիդեսը նշում է նաև Մելիային, իսկ Հիպոստրատոսը բոլոր Դանայուհիների մորը համարում է Եվրոպային։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն Կատեգորիա:Արգոսի թագավորներ Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով
Արսեն Գրիգորյան (երգիչ, 1982)
Արսեն Գրիգորյան, հայ դերասան, հաղորդավար, երգիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1982թ. հունվարի 20-ին, ՀՀ Վարդենիկ գյուղում։ Վաղ հասակից բնակվել Է|է Երևանում։ Ավարտել Է|է Երևանի Խ.Աբովյանի անվան թիվ 84 միջնակարգ դպրոցը։ 1995-97թթ. սովորել Է|է «Մետրո» թատրոնի մանկապատանեկան ստուդիայում։ 1997-2002թթ. աշխատել Է|է «Գոյ» թատրոնում։ 1998-2002թթ. սովորել Է|է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում։ 2002-11թթ. աշխատել Է|է «Հայաստան հանրային», «Նոր ալիք» և «Արարատ» հեռուստաընկերություններում, և «Սիգմա TV» ընկերությունում, որտեղ վարել Է|է բազմաթիվ հաղորդումներ՝ «Ազգային երաժշտական ալիք», «Երաժշտական փոստարկղ», «Մերկ ճշմարտություն», «Ռուբիկոն», «Թեժ տասնյակ» և այլն։ 2004թ-ից, որպես դերասան, աշխատում Է|է Էդգար Էլբակյանի անվան դրամայի և կոմեդիայի թատրոնում, 2009թ-ից` Երևանի պետական Կամերային թատրոնում։ Թողարկել Է|է 5 տեսահոլովակ։ Տարբեր երաժշտական մրցանակաբաշխությունների ժամանակ արժանացել Է|է բազմաթիվ մրցանակների` «Տարվա հիթ», «Տարվա տեսահոլովակ» և այլն։ Նկարահանվել Է|է մի շարք ֆիլմերում` «Մոխրաման», «Կյանքը մեկ օրում», «Կորցված և գտնված Հայաստանում», «Ալա Բալա Նիցա», «Արտիստը», «Դուռը բաց» և այլն։ 2011-16թթ. աշխատել Է|է «32 Production» ընկերության և «Արմենիա» հեռուստաընկերության «32 ատամ» հումորային նախագծում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ Կատեգորիա:Հայ երգիչներ Կատեգորիա:Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կարիմ Ռեկիկ
Կարիմ Ռեկիկ (հոլ․՝ Karim Rekik, ), հոլանդացի ֆուտբոլային պաշտպան՝ Թունիսի քաղաքացիությամբ, ով հանդես է գալիս «Օլիմպիկում»։ Նա նաև հանդես է գալիս Հոլանդիայի ազգային հավաքականում։
«Մանչեսթեր Սիթի»
2011 թվականին Կարիմը կնքել է իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը «Մանչեսթեր Սիթիի» հետ։ Նոր թիմի կազմում Կարիմը իր դեբյուտը նշել է «Dublin Super Cup 2011» մրցաշարում ։ Նա իր առաջին պաշտոնական հանդիպումը «Մանչեսթեր Սիթիի» կազմում անցկացրել է 2011 թվականի դեկտեմվերի սեպտեմբերի 21-ին Անգլիայի լիգայի գավաթի խաղարկության երրորդ շրջանում՝ «Ուեյն Բրիջի» դեմ խաղում, խաղադաշտ դուրս գալով խաղի ավարտից 12 րոպե առաջ։
«Պորտսմուտ»
2012 թվականը Կարիմը վարձավճարով տեղափոխվել է Անգլիայի երկրորդ դիվիզիոնում հանդես եկող «Պորտսմուտ» ։
«Բլեկբերն Ռովերս»
2013 թվականին ֆուտբոլիստը վարձավճարով տեղափոխվել է «Բլեկբերն Ռովերս» ։ Թիմի կազմում մասնակցել է 5 հանդիպման։
«ՊՍՎ»
2013 թվականի ամռանը Կարիմը վարձավճարով տեղափոխվել է հոլանդական «ՊՍՎ»։ Թիմի կազմում ֆուտբոլիստը անցկացրել է 2 մրցաշրջան՝ մասնակցելով 54 խաղի և դառնալով 2 գոլի հեղինակ։ Թիմի կազմում մեկ անգամ դարձել է Հոլանդիայի չեմպիոն։
«Օլիմպիկ»
2015 թվականի հունիսի 30-ին Կարիմը «Մանչեսթեր Սիթիից» տեղափոխվել է ֆրանսիական «Օլիմպիկ» և թիմի հետ կնքել է 4 տարվա պայմանագիր ։
Ազգային հավաքական
2014 թվականին Կարիմն առաջին անգամ հրավիրվել է Հոլանդիայի ազգային հավաքական ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օլիմպիկ Մարսելի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՊՍՎ Էյնդհովենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Նիր Բարկատ
Նիր Բարկատ (ניר ברקת, ), իսրայելցի գործարար և քաղաքական գործիչ, 2008 թվականից մինչև 2018 թվականը եղել է Երուսաղեմի քաղաքագլուխը։
Կենսագրություն
Ծնվել է Երուսաղեմում, Երուսաղեմի հրեական համալսարանի ֆիզիկոսի ընտանիքում։ Սովորել է հենց այդ համալսարանում և ստացել է համակարգչային գիտությունների մասնագետի որակավորում, ծառայել է իսրայելական բանակում և ստացել մայորի կոչում։ Ամուսնացել և ունեցել է 3 երեխա։ 1988 թվականին հիմնել է ընկերություն, որը մասնագիտացել է համակարգչային հակավիրուսային ծրագրերի ուղղությամբ։
2008 թվականի նոյեմբերի 11-ին հաղթել է Երուսաղեմի քաղաքապետի ընտրություններում` հավաքելով քվեարկողների 52%-ը։ Նրա մրցակից Մեիր Պորուշը հավաքել է 43% ձայն ։
2013 թվականին նա կրկին առաջադրվել է Երուսաղեմի քաղաքապետի պաշտոնում՝ Լեյբորիստական կուսակցության աջակցությամբ և, բացի այդ, աջակցություն է ստացել «Մերեց» կուսակցությունից, որի թեկնածուն էր նաև Պեպե Ալալուն, որը հետ է վերցրել իր թեկնածությունը, որպեսզի Բարկատից «չգողանա» ձայները ։ Բարկատը վերընտրվել է քաղաքապետի պաշտոնում՝ հավաքելով 52% ձայն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քնեսեթի 22-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Քնեսեթի 21-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Քնեսեթի 23-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Իսրայելի նախարարներ Կատեգորիա:Իսրայելի քաղաքական գործիչներ
Ռուս-լեհական հարաբերություններ
Ռուս-լեհական հարաբերություններ (Российско-польские отношения), դիվանագիտական հարաբերություններ են Ռուսաստանի Դաշնության և Լեհաստանի Հանրապետության միջև։
ԽՍՀՄ-Լեհաստան
Դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1921 թվականի ապրիլին։ Խորհրդային կառավարության և Լեհաստանի միջև կնքվել է չհարձակման պայմանագիր (1932)։ 1939 թվականի սեպտեմբերին ընդհատված դիվանագիտական հարաբերությունները վերականգնվել են 1941 թվականի հուլիսին, լեհական վտարանդի կառավարության հետ ստորագրվել է ռազմական համաձայնագիր (օգոստոս) և բարեկամության ու փոխօգնության դեկլարացիա (դեկտեմբեր)։ 1943 թվականի ապրիլին ԽՍՀՄ-ը խզեց հարաբերությունները Լեհաստանի հետ և 1944 թվականի մայիսին ճանաչեց հակաֆաշիստական ազգային ճակատի մարմին Կրայովա ռադա նարոդովան, իսկ հուլիսին՝ նրա ստեղծած ազգային ազատագրական լեհական կոմիտեն (ավելի ուշ՝ ժամանակավոր կառավարություն) և հաստատեց դիվանագիտական հարաբերություններ (1945 թվականի հունվար)։ Կնքվեց (1945 թվականի ապրիլ) «բարեկամության, փոխօգնության և ետպատերազմյան համագործակցության» պայմանագիր 20 տարով։ Ստորագրվեցին համաձայնագրեր սահմանային հարցերի կարգավորման՝ բնակչության փոխանակման մասին, պայմանագիր խորհրդա-լեհական պետական սահմանի վերաբերյալ 1945։ Այնուհետև կնքվեցին գիտատեխնիկական համագործակցության 1947 և 1950, Լեհաստանին արդյունաբերական սարքավորումներ տրամադրելու, ցորեն մատակարարելու 1948 մասին համաձայնագրեր։ 1949 թվականին ԽՍՀՄ, ԼԺՀ և սոցիալիստական ճամբարի մյուս երկրները ստեղծեցին Տնտեսական փոխօգնության խորհուրդը, ավելի ուշ ստորագրեցին Վարշավայի պայմանագիրը։ Ստորագրվեցին նաև ատոմային էներգիան լեհական ժողովրդական տնտեսության կարիքների համար օգտագործելու 1955, մշակութային համագործակցության 1956, ուսանողների Փոխանակման 1957, նավթի, գազի և պղնձի 1959, մետալուրգիական 1960 և այլ ճյուղերի արդյունաբերական զարգացման գործում Լեհաստանին տեխնիկական աջակցություն ցուցաբերելու, ռադիոհաղորդումների և հեռուստատեսության ասպարեզում համագործակցության 1965 և այլ համաձայնագրեր։ 1965 թվականի «բարեկամության, համագործակցության և փոխօգնության» նոր 20-ամյա պայմանագիրը հաստատեց կողմերի ենթադրյալ հավատարմությունը 1945 թվականի պայմանագրի նպատակներին ու սկզբունքներին։ Ստորագրվեցին համաձայնագրեր արդյունաբերական, գիտատեխնիկական համագործակցության 1966—70, գազամուղի կառուցման ասպարեզում համագործակցության 1973 վերաբերյալ։ 1975—82 թվականին կնքվեցին առևտրային, տնտեսական, գիտատեխնիկական համագործակցության համաձայնագրեր, երկու երկրների միջև արտադրության մասնագիտացման և կոոպերացման երկարաժամկետ ծրագիր և մի շարք այլ համաձայնագրեր։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արտաքին հարաբերություններ
(8310) Սիլոս
(8310) Սիլոս (Seelos), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի օգոստոսի 9-ին NEAT ծրագրի կողմից Հալեկալայում ։
Կատերինովկա (ավան, Ամվրոսիևսկի շրջան)
Կատերինովկա (Катеринівка), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կատերինովկա ավանում բնակվում էր 73 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Վալադա Ագորդինա
Վալադա Ագորդինա (Vallada Agordina), կոմունա Իտալիայում։ Տեղակայված է Վենետո մարզում, Բելունո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 556 մարդ (2007), բնակչության խտություն՝ 43 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 32020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0437։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հուշարձան՝ նվիրված Այնթուրայի որբանոցում մահացած հայ երեխաներին (Լիբանան)
Հուշարձան՝ նվիրված Այնթուրայի որբանոցում մահացած հայ երեխաներին, հուշարձան Լիբանանի Այնթուրա քաղաքում, Սուրբ Ժոզեֆ քոլեջի տարածքում։
Պատմություն
Հուշարձանը բաղկացած է խաչքարից և բրոնզե արձանից և կառուցվել է այն վայրում, որտեղ թաղել են 300 հայ մանկահասակ երեխաների մասունքները, որոնց պահել են թուրքական որբանոցներում՝ 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության ժամանակ մուսուլման դարձնելու նպատակով։ Մասունքները հայտնաբերվել են 1993 թվականին  ։
Խաչքարի գլխին դրված է Կիլիկիայի Լևոն 5-րդ թագավորի թագը և պատկերված է Կիլիկիայի թագավորության զինանշանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիբանանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Լունդի համալսարան
Հիմնադրվել է 1666 թվականին և համարվում է Շվեդիայի երկրորդ հնագույն համալսարանը:
Այն համախմբում է յոթ բաժանմունք ՝ լրացուցիչ ճամբարային համալիրներ Մալմյո և Հելսինգբորգ քաղաքներում, ընդհանուր առմամբ ավելի քան 24.500 ուսանող հիսուն ծրագրով և 800 տարբեր դասընթացներով։
Պատմություն
Քաղաքը կրթության երկար ավանդույթ ունի և եղել է եկեղեցական կենտրոն, ինչպես նաև Դանիայի արքեպիսկոպոսի նստավայր։ Մայր տաճարի դպրոցը ՝ Կատեդրալսկոլանը, հիմնադրվել է 1085-ին ՝ հոգևորականություն պատրաստելու համար և մինչ օրս մնում է Սկանդինավիայի ամենահին դպրոցներից մեկը։
1658-ին Ռոսքիլեի հաշտության պայմանագրից հետո` Սկոն նահանգը ընկավ Շվեդիայի տիրապետության տակ, որը 1666-ին արագորեն հիմնեց Լունդի համալսարանը՝ որպես «շվեդացման» միջոց։ Այն դարձավ շվեդական հոնորարի կողմից հիմնադրված հինգերորդ համալսարանը, 1477 թ.-ին Ուպսալայի, 1632-ին ՝ Ակադեմիա Գուստավիանան (այժմ ՝ Էստոնիայում), 1640-ին ՝ Աբոյի ակադեմիան (այժմ ՝ Ֆինլանդիայում), իսկ Գրեյֆսվալդի 1648-ին (այժմ ՝ Գերմանիայում) համալսարաններից հետո։
1716 թվականին Շվեդիայի թագավոր Կառլ XII- ը Լունդ քաղաքը դարձրեց իր մշտական ​​բնակության վայրը ՝ չցանկանալով վերադառնալ Ստոկհոլմ։ Նա քաղաքում մնաց երկու տարի։ Այդ  երկու տարիներին քաղաքն ու համալսարանը եղան ժամանակավոր ուշադրության կենտրոնում։
Ֆակուլտետներ
Մալմյոյում կան նաև այլ բաժիններ, մասնավորապես ՝ Մալմոյի երաժշտական ​​ակադեմիան ։
Արտաքին հղումներ
https://www.lunduniversity.lu.se/about-lund-university/about-lund-university/university-world-rankings
Կատեգորիա:Շվեդիայի համալսարաններ
Իքս մարդիկ։ Առաջին դաս
«Իքս մարդիկ։ Առաջին դաս», ֆանտաստիկ էքշն, որը նկարահանել է ռեժիսոր Մեթյու Վոնը։ Ֆիլմը հանդիսանում է Իքս մարդիկ եռագրության նոր սկիզբը։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել մայիսի 25-ին 2011 թվականին։
Սյուժե
Հերթական Իքս մադիկ ֆիլմում պատմում է, թե ինչպես են ծանոթացել Պրոֆեսոր Իքսը և Մագնիտոն, մուտանտ-երեխաներ դպրոցի հիմնադրումը և վերջապես ինչ է տեղի ունեցել երկու նախկին ընկերների միջև, ովքեր հետագայում թշնամիներ են դարձել։