cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պոմպեյ
Արվարձանային թերմեր
Գտնվում էին Ծովային դարպասներից 100 մետր հեռավորության վրա արհեստական սանդղավանդի վրա։ Իրենց դիրքի պատճառով հայտնաբերվել և թալանվել են դեռևս հնագույն ժամանակներում։ Դրանց հետաքրքիր առանձնահատկությունն են համարվում ծովի վրա նայող մեծ պատուհանները։ Լողավազանները զարդարված են որմնանկարներով՝ ջրվեժների և լեռնային քարանձավների պատկերներով, ինչպես նաև խճանկարներով։ Սակայն թերմերը իրենց հայտնիությունը ձեռք են բերել չորրորդ ոճի 16 էրոտիկ որմնանկարների շնորհիվ, որոնք հայտնաբերվել են 1990-ական թվականներին ապոդիտերիումում։ Դրանց առկայությունը վարկած էր առաջացրել, որ շինության երկրորդ հարկում գործում էր լուպանարիումը՝ հասարակաց տունը, ինչը, սակայն, հերքվում է հնագետների և բազմաթիվ պատմաբանների կողմից, որոնք ուսումնասիրում են թերմերը։
Լուպանար
Լուպանարը, այնուամենայնիվ, գոյություն ուներ քաղաքում։ Այն հայտնաբերվել է 1862 թվականին, այդ պահից սկսած մի քանի անգամ վերակառուցվել է։ Վերջին վերակառուցումը ավարտվել է 2006 թվականին, նախավերջինը՝ 1949 թվականին։ Այդ երկուհարկանի շինությունը ամեն հարկում ունի հինգ ննջարան։ Նախասենյակում պատերը ծածկված են էրոտիկ բնույթի որմնանկարներով։ Առաջին հարկի ննջարաններում անկողինները քարից են (ծածկված ներքնակներով), իսկ պատերի վրա պատկերված է գրաֆիտի ։
Լուպանարից բացի քաղաքում գոյություն ունեին մարմնավաճառության համար նախատեսված առնվազն 25 առանձին սենյակ, որոնք առավել հաճախ գտնվում էին գինու խանութների վերևում։ Այդպիսի ծառայությունների արժեքը Պոմպեյում կազմում էր 2-8 ասս։ Աշխատակազմը հիմնականում բաղկացած էր հույն կամ արևելյան ծագում ունեցող ստրկուհիներից։
Սննդով ապահովում
Պոմպեյում հայտնաբերվել է 34 հացի փուռ, որոնք ամբողջությամբ բավարարում էին քաղաքացիների կարիքները և իրենց արտադրանքը արտահանում էին հարևան բնակավայրեր։ Առավել հայտնի են Պոպիդիյ Պրիսկի և Ստաբի փողոցում գտնվող հացի փռերը։ Ստաբի փռում պահպանվել են 5 ձեռքի աղացներ։ Երկու տիպի աղորիքներ՝ մեկը անշարժ կոնանման (meta), մյուսը՝ ավազի ժամացույցի տեսքով առանց հատակի և կտուրի (catillus)։ Փողրակի վերևի անցքի մեջ հացահատիկ էր լցվում, և այն շարժման մեջ էր դրվում ստրուկների կամ եզերի օգնությամբ։ Աղորիքները պատրաստվում էին հրաբխային ապարներից։
Պոմպեյում արտադրվում էր նաև «գարում» ձկան սոուսը, որը մեծ քանակությամբ արտահանվում էր այլ քաղաքներ։ Հայտնաբերվել է այդ սոուսը պատրաստող մի ամբողջ արտադրամաս, որտեղ պահպանվել են ամֆորաներ արտադրանքի փոխադրման համար։ Սոուսի պատրաստման տեխնոլոգիան այսպիսին էր՝ փշերից ազատված և մանրացված ձուկը մի քանի շաբաթ պահում էին աղի (ծովի) ջրում։ Հաճախ ջրի մեջ ավելացնում էին կանաչի, համեմունքներ, գինի։ Դրանով համեմում էին բազմաթիվ կերակրատեսակներ։
Պոմպեյում լավ զարգացած էր թերմոպոլների համակարգը (ընդհանուր առմամբ հաշվվում է 89 այդպիսի կառույց), որոնք մարդկանց մատակարարում էին տաք կերակուրներով և թույլ էին տալիս հրաժարվել տանը կերակուր պատրաստելուց (Պոմպեյում շատերը տանը խոհանոց չունեին)։
Արհեստներ
Քաղաքում կարևորագույն արհեստներից մեկը բրդյա կտորների արտադրությունն էր։ Հայտնաբերվել է բրդի մշակման 13 արտադրամաս, 7 մանածագործական և ջուլհակային, 9 ներկարարական գործամաս։ Արտադրության կարևորագույն փուլը բրդի լմումն էր, որը Հին Հռոմում իրականացվում էր ֆուլլոնների կողմից (fullones)։ Տեխնոլոգիաների առանձնահատկությունները թույլ էին տալիս նրանց զբաղվել նաև քաղաքացիների հագուստի լվացմամբ։
Ավելի լայնորեն հայտնի է Պոմպեյի Ստեֆանիա մահուդալմարանը՝ արհեստանոցի ձևափոխված բնակելի տունը։ Ֆուլլոնները բուրդը լմում և լվանում էին կենդանիների քրտինքից և կեղտից ձվաձև կիսատակառներում, որոնցից Ստեֆանիան ուներ 3 հատ։ Այնտեղ նաև իրականացվում էր կեղտոտ հագուստի լվացումը։ Որպես մաքրող հեղուկ օգտագործվում էր սոդան կամ 1-2 շաբաթ պահած մեզը, որով լուծում էին հագուստի ճարպերը։ Մեզի հավաքման համար տարողությունը, օրինակ, գտնվում էր Եվմախիայի շենքում։ Քցելով բուրդը կամ շատ կեղտոտ կտորը կիսատակառի մեջ, ֆուլլոնը ոտքերով տրորում էր դրանք (saltus fullonicus` ֆուլլոնների պարը, այսպես է անվանել այդ գործընթացը Լուցիուս Աննեուս Սենեկան)։
Այնուհետև բուրդը և կտորը պետք է մանրակրկիտ լվացվեր մեծ տարաների մեջ, որոնցից Ստեֆանիան նույնպես ուներ 3 հատ։ Համեմատաբար մաքուր և բարակ շորերը իր մահուդալմարանում լվանում էին նախկին իմպլյուվիումում։ Բացի այդ, մահուդալմարանում կանգնած էին տարաներ հագուստի սպիտակեցման և ներկման համար։ Այստեղ նաև արդուկում էին հագուստը, իսկ տունիկաների համար գոյություն ուներ նաև հատուկ մամլիչ։
Այլ մահուդալմարանում (ընդհանուր առմամբ դրանք Պոմպեյում 18 էին), որը գտնվում էր Մերկուրիի փողոցում, հայտնաբերվել են որմնանկարներ, որոնք լույս են սփռել ֆուլլոնների ամբողջ տեխնոլոգիական գործընթացի վրա ։
Բնակելի տներ
Հին հռոմեական արվեստի ստեղծագործությունների բնօրինակների մեծամասնությունը (որմնանկարներ, խճանկարներ) ներկայացված են Նեապոլի ազգային հնագիտական թանգարանում, իսկ տներում գտնվում են կրկնօրինակները։
Ողբերգական բանաստեղծի տուն
Համարվում է մ.թ.ա. 2-րդ դարի հռոմեական տիպիկ տուն և հայտնի է իր խճանկարային հատակներով և որմնանկարներով, որտեղ պատկերված են տեսարաններ հունական դիցաբանությունից։ Գտնվում է Ֆորումի թերմերի առջև։ Իր անվանումը ստացել է հատակի խճանկարի վրա պատկերված ողբերգական բեմադրությունից։ Տան մուտքի մոտ առկա է շան պատկերով խճանկար և «Cave Canem» գրառում («Զգուշացեք շնից»)։ Մուտքի տարբեր կողմերից գտնվում էին առևտրային տարածքներ։
Ատրիումի պատերը զարդարված էին Զևսի և Հերայի պատկերներով, Իլիականի դրվագներով ։ Որմնանկարները տեղափոխվել են Նեապոլի հնագիտական թանգարան։
Վիրաբույժի տուն
Պոմպեյի հնագույն բնակելի տներից մեկն է, որը կառուցվել է մ.թ.ա. 4-3-րդ դարերում։ Իր անվանումը ստացել է նրա համար, որ այնտեղ հայտնաբերվել են բազմաթիվ վիրաբուժական գործիքներ։ Շենքի ճակատային մասը կառուցված է կրաքարային բլոկերից, իսկ ներքին պատերը կառուցված են opus africanum ոճով (իրար վրա շարված ուղղահայաց և հորիզոնական բլոկերից, որոնց միջև պատը շարում էին ավելի մանր քարերով կամ աղյուսով)։ Պահպանվել են առաջին և չորրորդ ոճի որմնանկարներ։
Ֆավնուսի տուն
Հարուստ տունն, որը զբաղեցնում էր չորս փողոցների միջև ընկած տարածությունը (40x110 մ)՝ 3000 մ² մակերեսով, Պոմպեյի ամենաշքեղ տունն էր։ Ենթադրաբար, կառուցվել է քաղաքը զավթողի զարմիկի՝ Պուբլիուս Սուլլայի համար։
Դեպի տուն տանող գլխավոր մուտքի մոտ առկա էր խճանկարային գրություն «HAVE» (բարև), այնտեղից կարելի էր անցնել էտրուսկական (տոսկանական) ատրիում, որը մինչ օրս պահպանել է իմպլյուվիումը (ոչ շատ խորը ջրավազան անձրևաջրերի հավաքման համար) գույնզգույն մարմարից պատրաստված երկրաչափական դրվագազարդումներով և պարող Ֆավնուսի արձանիկով, որտեղից էլ ծագել է տան անվանումը։ Երկրորդ մուտքը տեղակայված էր արևելքում և տանում էր դեպի երկրորդ՝ տետրաստիլ (4 սյունների կողմից պահվող առաստաղով) ատրիումը, որն, ենթադրաբար, նախատեսված էր հյուրերի համար։
Պերիստիլները նույնպես երկուսն էին՝ փոքր և մեծ։ Փոքր պերիստիլից դեպի արևելք գտնվում էին կենցաղային տարածքները՝ խորդանոցը, խոհանոցը և ոչ մեծ մասնավոր բաղնիքները։ Մեծ պերիստիլից պահեստային ելքը տանում էր դեպի փողոց։ Պերիստիլների միջև գտնվում էին տրիկլինիումը և հյուրասենյակը՝ հայտնի խճանկարներով, որտեղ պատկերված է Ալեքսանդր Մակեդոնացու մարտը Դարեհ III-ի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իտալիայում Կատեգորիա:Իտալիայի ազգային թանգարաններ
Լոռի բերդ
Լոռի Բերդ, միջնադարյան անառիկ ամրոց ներկայիս Լոռու մարզում՝ Ստեփանավանից 4,5 կմ հեռավորության վրա։ Գտնվում է Ձորագետ և Ուռուտ կիրճերի հատման մասում։ Ընդգրկված է Լոռի Բերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Պատմություն
Լոռի կամ Լոռե բերդը գտնվում է Ստեփանավանից մոտ 5 կմ հյուսիս-արևելք՝ Ձորագետի ձախ ափին։ Հիմնադրել է Դավիթ Անհողինը հավանաբար՝ 1005 - 1020 թթ.։
1065-ին Սամշվիլդե քաղաքը վրաց Բագրատ Դ թագավորին զիջելուց հետո Կյուրիկե Բ-ն (1049 - 1089) Լոռին դարձրեց Կյուրիկյան թագավորության մայրաքաղաք։ Գտնվելով հյուսիսային առևտրական ճանապարհի վրա՝ Լոռին եղել է առևտրաարհեստագործական խոշոր կենտրոն միջնադարյան Հայաստանում. առևտրական ճանապարհներով կապված էր Անիի, Դվինի, Դմանիսի, Տփղիսի և ուրիշ քաղաքների հետ։ XI - XIII դդ. ունեցել է շուրջ 10 հզ. բնակիչ։ Քաղաքի առաջին պարսպի մեջ պարփակված տարածությունը (մոտ 9 հա) միջնաբերդի դեր է կատարել։
1105 թվականին Լոռին կարճ ժամանակով գրավեցին սելջուկները, 1118 թվականին՝ վրացական զորքերը, այն իր շրջակա հողերով դարձավ վրաց Օրբելիների կալվածքը։ 1185 թվականին անցավ Սարգիս Զաքարյանին, իսկ նրա մահից հետո՝ որդիներին՝ Իվանե և Զաքարե Զաքարյաններին։ 1236 թվականի հունիսին մոնղոլական բանակը Չաղատա Նուինի գլխավորությամբ գրավեց և հիմնահատակ ավերեց քաղաքը, կողոպտեց Շահնշահ Զաքարյանի գանձերը, ավերեց Դավիթ Անհողինի կնոջը վերագրվող մատուռ-դամբարանը։ 1430-ին Լոռիին տիրում էին հայ Օրբելյանները։ 1562 - 1734 թթ. Լոռին՝ որպես ռազմական կարևոր ամրոց, անցել է մե՛րթ թուրքերին, մե՛րթ պարսիկներին, երբեմն՝ վրացիներին։ XVIII դ. վերջին Lոռին կորցրեց բերդի նշանակությունը, դարձավ սովորական ամրոց, ուր բնակություն հաստատեցին տարբեր վայրերից տեղահանված գաղթականներ, և հենց միջնաբերդում առաջացավ համանուն գյուղը, որը 1926 - 1930 թթ. ամայացավ (այժմ Լոռիից մոտ 2 կմ հեռավորության վրա տարածված է Լոռի բերդ գյուղը)։
Լոռի բերդը ընդգրկում է 35 հա տարածություն, փռված է ընդարձակ, հրվանդանանման, ծովի մակարդակից 1490 մ բարձր սարահարթի վրա, Ձորագետի և դրա վտակ Ուռուտի միջև, որոնց խորը կիրճերը երեք կողմից անմատչելի են դարձրել ամրոցը։ Միջնաբերդի համեմատաբար դյուրամատույց կողմից՝ հյուսիս-արևմուտքից, ձգվել է 214 մ երկարությամբ, իրար հաջորդող կլոր և քառանկյունի աշտարակներով պարիսպ, որի հյուսիսարևմտյան անկյունում է գտնվում բերդի միակ մուտքը։ Պարսպի լայնությունը տեղ-տեղ հասել է 20 մ, բարձրությունը՝ 20-25 մ։ Պարսպի երկարությամբ փորվել է ջրի խանդակ։ Միջնաբերդի պարսպից մոտ 500 մ հյուսիս-արևմուտք ձգվել է քաղաքի պարիսպը, որը համարյա չի պահպանվել։ Բացի բնական արգելքներից, միջնաբերդի կիրճերում կառուցվել են նաև արհեստական պատնեշներ։ Սկզբում Կյուրիկյանները, ապա՝ Զաքարյաններն ու նրանց հաջորդները Լոռիում կառուցել են պալատներ, եկեղեցիներ, բաղնիքներ, արվարձանները քաղաքից բաժանող կիրճերում՝ կամուրջներ, կանգնեցրել խաչքարեր։ Կառուցվել է նաև գետնուղի, որը ոլորապտույտ ճանապարհով հասել է մինչև Ուռուտ գետն ու ավարտվել աշտարականման կառույցով։ Գաղտնուղու նախնական մոտավոր չափերը՝ լայնությունը 120-130 սմ է եղել, իսկ պահպանված պատերի բարձրությունը տատանվում է 80 սմ-ից մինչև մեկ մետր։ Այն տեղերում, որտեղ ժայռը բացակայել է, շինարարները սալաքարերով արհեստական պատեր են շարել:Գաղտնուղին օգտագործել են արտաքին աշխարհի հետ կապ պահպանելու և անհրաժեշտության դեպքում խմելու ջուր ձեռք բերելու համար։
Լոռիում 1966-ից հնագիտական ուսումնասիրություններ է կատարում Երևանի պետական համալսարանի արշավախումբը։ Պեղվել են XI - XIII դդ. 2 բաղնիք. մեկը բաղկացած է հանդերձարանից, 3 լողասրահներից, հնոցից և սառը ջրի ամբարից, մյուսը՝ հանդերձարանից, լողասրահից և ջեռուցարանից։ Բաղնիքների լողասրահները և հանդերձարաններն ունեն կրկնակի հատակ, որոնց միջից անցնող հնոցի ծուխն ու գոլորշին տաքացրել են վերին հատակը, պատերը ներսից պատված են ջնարակած աղյուսի բազմագույն սալիկներով։ Բացվել են նաև երկհարկանի պալատական կառույց (պահպանված է միայն առաջին հարկը), 2 ջրավազան (շատրվաններով), որոնք ներսից պատվել են բազմագույն ջնարակապատ սալիկներով։ Ավազաններում ջրի մակարդակը կարգավորվել է համապատասխան խողովակով, որով ավելացած ջուրը հասել է Ձորագետի կիրճը։ Պեղված է Դավիթ Անհողինի կնոջը վերագրվող մատուռ-դամբարանը, որը ներսում ունեցել է 4 զույգ որմնասյուների վրա հենվող 4 խաչաձևվող կամարներ, որոնց հատման տեղից սկսվել է գմբեթը։ Գմբեթի շաղախի մեջ, ծածկի լիցքը թեթևացնելու նպատակով, դրվել են կավանոթներ։ Բնակելի թաղամասում բացված տներից առանձնապես ուշագրավ է մեկը, որի պատերի որմնանկարներն, ի տարբերություն ժամանակամերձ ուրիշ հուշարձանների, աշխարհիկ բնույթի են։ Հնավայրում պահպանվել է ուղղանկյուն հատակագծով մի կառույց, որի ներքին տարածությունը բաժանված է 6 մասերի՝ ծածկված գնդաձև առագաստների վրա հենվող երկթեք, ընդհանուր կտուրի տակ առնված գմբեթներով։ Հարավային պատի մեջ դրված միհրաբի քարն ապացույց է, որ այն եղել է մուսուլմանական մզկիթ (XIV - XV դդ.)։ Լոռիի համար շինաքար է ծառայել տեղական բազալտը։ Քաղաքին կավե խողովակներով խմելու ջուր է մատակարարվել 5 կմ հեռավորության վրա գտնվող աղբյուրներից, իսկ տեխնիկական ջուր՝ խողովակաշարի վրայով հոսող բաց առվով։
Լոռիից գտնվել են աշխատանքի գործիքներ, զենքեր, զարդեր, կավե բազմապիսի անոթներ և ծխամորճեր, ապակե ջրամաններ, ճենապակյա, հախճապակյա, ոսկրե և քարե առարկաներ, դրամներ, որոնք հիմք են տալիս ենթադրելու, որ Լոռիում զարգացած են եղել արհեստների բազմաթիվ ճյուղեր։ Կան նաև այլ երկրներից (մասնավորապես՝ Վրաստանից, Պարսկաստանից, Միջին Ասիայից և Միջագետքից) ներմուծված առարկաներ ։
Մառտակառքի նկարագրությունը
Մառտակառքն իր զույգ ձիերով կանգնած է քառանկյունի, փոքր-ինչ գոգավոր, սնամեջ պատվանդանի վրա, որի կողային չորս պատերն ու հատակը եռանկյունաձև, իսկ վերին մակերեսը` երկարավուն բացվածքներ ունեն։ Պատվանդանի մեջ բրոնզե երկու գնդիկներ կան, որոնք ժամանակին զանգակների դեր են կատարել։ Պատվանդանն իր հերթին ամրացված է խարսխաձև վերջավորությամբզարդարուն ձողի վրա այնպես, որ կարող է պտտվել իր առանցքի շուրջը։ Մոդելի ընդհանուր բարձրությունը, ձողի հետ միասին 18 սմ է, իսկ մարտակառքի ընդհանուր երկարությունը 14 սմ է։ Սա թեթև, փոքրիկ թոփք ունի, որի վրա կանգնած են երկու մարտիկներ։ Թափքը կենտրոնական մասում, ներքևից բարձրանում է կոր առեղը, որի ծայրը ուղղահայացէ և ունի օղակ` սանձերի համար։ Ձիերի ուսամասերում, առեղի երկու կողմերից անջատվող լուծը հենվում է ուղղակի նրանց բաշերի վրա։ Լուծի ծայրերին նույնպիսի օղակներ են, ինչպես առեղի ծայրին, որտեղից սանձերը պիտի անցնեին։ Այս օղակները երկճյուղ են, հայերեն Ճ տառի ձևով և հիշեցնում են նույն դամբարանից հայտնաբերված Ճ-աձև քանդակներն ու Լճաշենի նմանօրինակ իրերը։ Ձիերը նեղիրան են, երկարագանգ, կիսաբաց բերաններով, ցցված եռանկյունաձև ականջներով, շատ բարձր, կանգուն, բաշերով, աչքերը արտահայտված են փասիկներով, պոչերը երկար։ Մարտիկները կանգնած են թափքի երկու կողմերում, իրանով հենված նրա եզրերին, նրանց ոտքերը`ներքևի մասում միանալով, կազմում են մեկական ձող։ Մարտիկներից մեկը կռացած է։ Նրանք ունեն երկար վիզ. դեպի առաջ կռացածը բարձրակատար սաղավարտով է, իսկ մյուսը` գլխաբաց է և ուղիղ կեցվածքով։ Ձիերից առաջ, պատվանդանի կենտրոնական մասից դուրս եկող բարձրադիր ձողի վրա կանգնած է սլացքի մեջ գտնվող արու առյուծի փոքրիկ քանդակ, երկար դնչով, փոքրիկպոչիկով և զույգ աղեղնաձև եղջյուրներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ Կատեգորիա:Ստեփանավանի շրջան Կատեգորիա:11-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ Կատեգորիա:10-րդ դարի հիմնադրումներ Հայաստանում
Սակուլինո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Սակուլինո (Сакулино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
(5632) Ինգելեհման
(5632) Ինգելեհման (Ingelehmann), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի ապրիլի 15-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուջին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նախագիծ Ա
«Նախագիծ Ա» (A計劃 («A» gai wak)), Ջեքի Չանի և Սամո Հունգի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ջեքի Չանը, Սամո Հունգը, Յուեն Բյաոն, Դիկ Վեյը, Մարսը, Վիննի Վոնգը, Պո Տայը, Վու Լոնգ Չունգը, Հոյ Սան Լին, Հոյ-Շան Կվանը։
Սյուժե
Հոնկոնգ, XX դարասկիզբ։ Չինական ծովը գտնվում է ծովահենների ձեռքում, որոնց գլխավորում է Լոն։ Պետությունն իր ամբողջ հույսը դրել է ծովահենների դեմ պայքարի համար լավ մշակված «Պրոեկտ Ա» նախագծի վրա։ Բայց Լոն կառավարությունից միշտ առաջ է անցնում։ Նա խորտակում է պետության նավերը, և նախագիծը հայտնվում է կործանման եզրին։ Այդ նախագիծն ի կատար ածումը հանձն են առնում ծովափի պահակախմբի «Վիշապ» մականվամբ մարտիկը և նրա ընկերները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր Կատեգորիա:1983 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ջեքի Չանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Սամո Հունգի ֆիլմեր Կատեգորիա:Մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆիլմեր ծովահենների մասին Կատեգորիա:Չինարեն ֆիլմեր
Վալտենհոֆեն
Վալտենհոֆեն  (Waltenhofen), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Վերին Ալգոյ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 11 8873 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 59.82 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 80 143։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Խվորոստյանկա (գյուղ, Դոբրինսկի շրջան)
Խվորոստյանկա (Хворостянка), գյուղ Ռուսաստանի, Լիպեցկի մարզի Դոբրինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրինսկի շրջանի բնակավայրեր
Լենս Բաս
Ջեյմս Լենս Բաս (James Lance Bass, ), ամերիկացի երգիչ և դերասան, հայտնի է որպես «’N Sync» փոփ խմբի մասնակիցներից մեկը։
Կենսագրություն
Երբ Բասը երեխա էր, նրա ծնողները Լորելից տեղափոխվել են Քլինթոն։ Լենսը ոչ թե ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, այլ սովորել է Նեբրասկա նահանգի համալսարանի ծրագրով` կրկնուսույցների հետ։ Երաժշտության հանդեպ սիրուց բացի Բասը հետաքրքրվել է բնական գիտություններով, իսկ վաղ մանկության տարիներին նա երազել է տիեզերագնաց դառնալ։ Խմբի փլուզումից կարճ ժամանակ առաջ Լենսն ընդունվել է տեղի քոլեջներից մեկի առաջին կուրսը, որտեղ նա ուսումնասիրել է շոու-բիզնեսի ոլորտում մենեջմենթի հիմունքները։
Գաղափար (թերթ, Թեհրան)
«Գաղափար», հասարակական-քաղաքական, գրական եռօրյա թերթ։ Լույս է տեսել 1925-1927 թվականին, Թեհրանում։ Արտոնատեր՝ Ա. Բեգյան, խմբագիր՝ Ա. Ղազաբյան։ Ձգտել է սփյուռքը կապել մայր հայրենիքին, ջատագովել է հայահավաքման գաղափարը՝ աջակցելով Խորհրդային Հայաստանի կառավարության միջոցառումներին։ Մեծ տեղ է հատկացրել Հայաստանի տնտեսական ու մշակութային կյանքին։ Տպագրել է գիաագրական և գեղարվեստական նյութեր, թարգմանություններ։ Պարբերականին կից 1926-1927 թվականներին լույս է տեսել «Նոր գաղափար» եռամսյա հավելվածը։
Լենս Բաս
Երաժշտական կարիերա
Բասերի ընտանիքը Լորելից տեղափոխվել է Քլինթոն, և Բասը իր երաժշտական կարիերան սկսել է դպրոցական երգչախմբում յոթերորդ դասարանում։ Մեկ տարի անց Լենսը միացել է Mississippi Show Stoppers խմբին, որը հովանավորվում էր Միսիսիպի նահանգի հողագործության և անտառաբուծության թանգարանի կողմից։ Նրանց հետ տեղի է ունեցել Լենսի առաջին ելույթը՝ նա բեմի վրա հայտնվել է Պուֆու փոքրիկ շան կոստյումով։
Գաղափար (թերթ, Թեհրան)
Կատեգորիա:Իրանի հայկական օրաթերթեր Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Լենս Բաս
Երաժշտական կարիերա
Ջասթին Թիմբերլեյքի և երեք այլ կատարողների հետ նա արագ ժողովրդականություն ձեռք բերած «'N Sync» փոփ խմբի մենակատարն էր։ Լենսը փոփ խմբում ամենահամեստն էր։ Նրա խոսքով՝ ինքն իրեն բեմին ավելի վստահ է զգում պարային շարժումներ անելիս։ Խմբում Լենսին անվանում էին «№ 2 սիրունիկ» կամ Լենստեն։
Հյուրախաղերի ժամանակ տարած սթրեսներից Լենսն ազատվում է տեսախաղերի միջոցով։
Չկայացած թռիչք դեպի տիեզերք
Լենսը պատրաստվում էր դառնալ երրորդ տիեզերական զբոսաշրջիկը և անցել էր մարզումների փուլն ու նույնիսկ համապատասխանում էր ֆիզիկական չափանիշներով։ Նախաթռիչքային պատրաստության կուրսից հետո նրանից պահանջվում էր միայն բավականին մեծ գումար վճարել` նավի վրա հայտնվելու համար, սակայն ֆինանսական խնդիրների պատճառով թռիչքը չ կայացել ։
Անձնական կյանք
Լենսը խոստովանել է իր միասեռական կողմնորոշումը հայտնի «People» ամսագրի շապիկին ։ Նույն հարցազրույցում 27-ամյա Բասը հրապարակավ հայտարարել է 32-ամյա Ռեյչեն Լեմկուլի հետ հարաբերությունների մասին։ Սակայն նույն տարում զույգը բաժանվել է ։
2014 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Բասն ամուսնացել է իր ընկերոջ՝ Մայքլ Տուրչինի հետ, որի հետ հանդիպել է մոտ 4 տարի։ Հարսանիքը կայացել է Լոս Անջելեսում ։
Գրադարան
Գրադարան, մշակութա-լուսավորական և գիտա-օժանդակ հիմնարկ՝ տպագիր արտադրանքի հասարակական օգտագործումը կազմակերպելու համար։ Գրադարանների դերն է տպագիր արտադրանքի հավաքումը, պահպանումը, գրքի պրոպագանդան, ընթերցողներին գիրք սպասարկելը, ինչպես նաև ինֆորմացիոն մատենագիտական աշխատանքը։ Ըստ նշանակության և գրքային ֆոնդերի կազմի ու աշխատանքի մեթոդի, գրադարանները բաժանվում են երկու հիմնական տեսակի, ա) մասսայական և բ) գիտակաև ու մասնագիտական։ Մասսայական գրադարանների թվին են պատկանում մշակույթի նախարարության կազմում գտնվող քաղաքային ու գյուղական, ինչպես և ձեռնարկությունների, ակումբների, մշակույթի տների գրադարանները։ Գիտական և մասնագիտական գրադարանները հիմնականում սպասարկում են գիտության, ժողտնտեսության և մշակույթի տարբեր ճյուղերի գիտնականներին ու մասնագետներին, ապահովում բարձրագույն և միջնակարգ ուսումնական հաստատությունների պահանջները, կատարում տեղեկատու-մասնագիտական և գրադարանագիտության վերաբերյալ գիտահետազոտական աշխատանք, մեթոդական-մասնագիտական օգնություն են ցույց տալիս մասսայական գրադարաններին, հրատարակում մատենագիտական և գրադարանագիտական գրականություն։ Գիտական գրադարանների թվին են դասվում հանրապետական, ակադեմիաների, համալսարանների, տարբեր ճյուղային մասնագիտացված ձեռնարկությունների, ԳՀԻ-ների, բուհերի գրադարանները։ Ըստ գրականության կազմի գրադարանները լինում են համընդհանուր, բազմաճյուղ և ճյուղային։ Ժամանակակից գիտատեխնիկական առաջընթացի պայմաններում գրադարանների աշխատանքը անընդհատ բարդանում է։ Տպագիր արտադրանքի վիթխարի աճը գրադարանների առաջ դրել է հսկայական թվով հրատարակությունների ընտրության, մշակման, արդյունավետ պահպանման և ընթերցողին արագ ու ճիշտ սպասարկելու պրոբլեմներ։ Գիտնականների ու մասնագետների թվի խիստ ավելացմամբ և ամբողջ բնակչության կրթության մակարդակի բարձրացմամբ մեծանում են ընթերցողների պահանջները գիտական գրականության և մատենագիտական տեղեկատվության նկատմամբ։
Լենս Բաս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Բասեր Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ-ն երաժշտության մեջ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պարողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հնչյունավորողներ
Գրադարան
Գրադարանը մշակութա-լուսավորական և գիտա-օժանդակ հիմնարկ է, որ նախատեսված է տպագիր արտադրանքի հասարակական օգտագործումը կազմակերպելու համար։ Գրադարանների դերն է տպագիր արտադրանքի հավաքումը, պահպանումը, գրքի պրոպագանդան, ընթերցողներին գիրք սպասարկելը, ինչպես նաև ինֆորմացիոն մատենագիտական աշխատանքը։ Ըստ նշանակության և գրքային ֆոնդերի կազմի ու աշխատանքի մեթոդի, գրադարանները բաժանվում են երկու հիմնական տեսակի՝
Մասսայական գրադարանների թվին են պատկանում մշակույթի նախարարության կազմում գտնվող քաղաքային ու գյուղական, ինչպես և ձեռնարկությունների, ակումբների, մշակույթի տների գրադանները։ Գիտական և մասնագիտական գրադարանները հիմնականում սպասարկում են գիտության, ժողտնտնսության և մշակույթի տարբեր ճյուղերի գիտևականներին ու մասնագետներին, ապահովում բարձրագույն և միջնակարգ ուսումնական հաստատությունների պահանջները, կատարում տեղեկատու-մասնագիտական ն գրադարանագիտության վերաբերյալ գիտահետազոտական աշխատանք, մեթոդական-մասնագիտական օգնություն են ցույց տալիս մասսայական գրադարաններին, հրատարակում մատենագիտական ն գրադարանագիտական գրականություն։ Գիտական գրադարանների թվին են դասվում հանրապետական, ակադեմիաների, համալսարանների, տարբեր ճյուղային մասնագիտացված ձեռնարկությունների, ԳՏԻ-ների, բուհերի գրադարանները։
Բերեժինկա (գյուղ, Նովգորոդկովսկի շրջան)
Բերեժինկա (Бережинка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովգորոդկովսկի շրջանում։
Գրադարան
Ըստ գրականության կազմի՝ գրադարանները լինում են համընդհանուր, բազմաճյուղ և ճյուղային։ Ժամանակակից գիտատեխնիկական առաջընթացի պայմաններում գրադարանների աշխատանքը անընդհատ բարդանում է։ Տպագիր արտադրանքի վիթխարի աճը գրադարանների առաջ դրել է հսկայական թվով հրատարակությունների ընտրության, մշակման, արդյունավետ պահպանման և ընթերցողին արագ ու ճիշտ սպասարկելու պրոբլեմներ։ Գիտնականների ու մասնագետների թվի խիստ ավելացմամբ և ամբողջ բնակչության կրթության մակարդակի բարձրացմամբ մեծանում են ընթերցողների պահանջները գիտական գրականության և մատենագիտական տեղեկատվության նկատմամբ։
Պատմություն
Գրադարանները՝ որպես գրավոր հուշարձանների հասարակական պահոցներ, առաջացել են հնագույն ժամանակներում։ Մ․ թ․ ա․ VII դարի կեսին Նինվեում, ասորական թագավոր Աշուրբանիպալի պալատին կից եղել է կավե աղյուսների մեծ հավաքածու։ Հին Եգիպտոսում տաճարներին կից եղել են գրադարաններ։ Հին Հունաստանում առաջին խոշոր գրադարանների հիմնումը վերագրվում է Արիստոտելին (մ․ թ․ ա․ IV դար)։
Բերեժինկա (գյուղ, Նովգորոդկովսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բերեժինկա գյուղում բնակվում էր 125 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովգորոդկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գրադարան
Պատմություն
Անտիկ գրադարաններից առավել հայտնի են Ալեքսանդրիայի գրադարանը (մ․ թ․ ա․ I դարում, ունեցել է մինչև 700 հզ․ միավոր հատոր), Պերգամոնի գրադարանը (հիմնած մ․ թ․ ա․ III դարի, որը մ․ թ․ ա․ I դարի կեսին ունեցել է մոտ 200 հազար ձեռագիր մատյան)։ Հին Հռոմում մ․ թ․ ա.I դարից սովորույթ էր դարձել ստեղծել այսպես կոչված հանրային գրադարաններ՝ տաճարներին կից։ Վաղ միջնադարի Արևմտյան Եվրոպայում գրադարանները սովորաբար գտնվում էին խոշոր տաճարներին և վանքերին կից։ Վերածննդի դարաշրջանում (XV—XVI դարեր) մշակույթի ընդհանուր զարգացման և հատկապես տպագրությաև գյուտի կապակցությամբ գրադարանների թիվը մեծացավ, XVII —XVIII դարերում բազմաթիվ երկրներում բացվեցին գրադարաններ, որոնք հետագայում ստացան համազգային, մի քանիսը նաև՝ համաշխարհային նշանակություն (Բոդլեի գրադարանը Օքսֆորդում, 1602, թագավորական գրադարանը Բեռլինում, 1661, Բրիտանական թանգարանի գրադարանը Լոնդոնում, 1753)։ Խոշոր ազգային և համալսարանական գրադարանների առաջացման պրոցեսը շարունակվեց XIX դարում։ Ստեղծվեցին ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի գրադարանը Վաշինգտոնում (1800), Հունգարական ազգային թանգարանին կից Ֆերենց Սեչենի գրադարանը (1802), Բրյուսելի թագավորական գրադարանը (1837) և այլն։
Մասսայական գրադարանների կազմակերպումը սկսվել է XIX դարի 2-րդ կեսից։ Ներկայումս տպագիր տեղեկատվության պայմաններում խոշոր գիտական գրադարանները գրականության համալրման գործում ջանում են լայնորեն իրագործել միասնացումը և կոոպերացումը, կազմակերպում են գրքային ունեցվածքի համատեղ պահպանում, օգտագործում են համահավաք գրացուցակներ, ունենում են միջգրադարանային աբոնեմենտներ այլ գրադարաններից անհրաժեշտ հրատարակություններ ստանալու համար, կիրառում են էլեկտրոնային հաշվիչ մեքենաներ՝ գրացուցակներ կազմելու համար և այլն։ Աշխարհի խոշորագույն գրադարաններից են ԱՄՆ-ի Կոնգրեսիգրադարանը Վաշինգտոնում, Մ․ Օ․ Սալտիկով-Շչեդրինի անվան պետական հանրային գրադարանը Լենինգրադում, Բրիտանական թանգարանի գրադարանը Լոնդոնում։ Հարուստ ֆոնդեր ունեն սոցիալիստական երկրների, ինչպես և Ֆրանսիայի, Շվեդիայի, Ավստրիայի ազգային գրադարանները, Վատիկանի գրադարանը, ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Ճապոնիայի համալսարանական գրադարանները։
Հին Ռուսաստանում պատմությանը հայտնի առաջին գրադարանը հիմնվել է 1037 թվականին Յարոսլավ Իմաստունի կողմից Կիևում՝ Սոֆիայի տաճարին կից։ XI —XII դարերում գրադարաններ են բացվել վանքերում ու տաճարներում։ XVIII դարի սկզբին Ռուսաստանում սկսում են ստեղծվել գրադարաններ աշխարհիկ և գիտական գրականությաև ֆոնդերով։ 1714 թվականին Պետրոս I-ի կարգադրությամբ ստեղծվել է գրքերի խոշոր հավաքածու Պետերբուրգում, որը 1725 թվականին տրվել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիային և կազմել ակադեմիական գրադարանների միջուկը։ 1755 թվականին հիմնվել է Մոսկվայի համալսարանի գիտական գրադարանը, 1795 թվականին՝ Պետերբուրգի Հանրային գրադարանը (բացվել է 1814 թվականին, այժմ՝ Լենինգրադի Մ. Շչեդրինի անվան պետական հանրային գրադարան)։ 1862 թվականին բացվել է Ռումյանցևի թանգարանի գրադարանը Մոսկվայում։
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը և սոցիալիզմի կառուցումը արմատապես փոխեցին գրադարանների դերը երկրի կյանքում։ 1920 թվականի նոյեմբերի 3-ին Վ․ Ի․ Լենինը ստորագրեց «ՌՍՖՍՀ-ում գրադարանային գործի կենտրոնացման մասին» դեկրետը, որով նախատեսվում էր երկրում ստեղծել գրադարանների միասնական ցանց, նրանց պլանաչափ կերպով մատակարարել նոր գրականություն։ 1924 թվականին տեղի են ունեցել ՌՍՖՍՀ գրադարանային 1-ին համագումարը և ՌՍՖՍՀ գիտական գրադարանների 1-ին կոնֆերանսը։ 1920-ական թվականների վերջից սկսել է արագ զարգանալ տեխնիկական գրադարանների ցանցը, ստեղծվել են կոլտնտեսային, արհմիութենական գրադարաններ, ընդլայնվել են պետական հանրային և գիտական գրադարանները, 1920—1930-ական թվականներին միութենական հանրապետությունների մայրաքաղաքներում ստեղծվել են հանրապետական գրադարաններ։ Ետպատերազմյան տարիներին բնորոշ է գրադարանային ցանցի արագ աճը հատկապես գյուղերում։ 1974 թվականի վերջում սովետական գրադարաններից (դպրոցականներից բացի) օգտվել է ավելի քան 180 միլիոն ընթերցող։ Աճել են սովետական գրադարանների միջազգային կապերը․ 1959 թվականից նրանք ակտիվորեն մասնակցում են գրադարանային միությունների միջազգային ֆեդերացիայի աշխատանքներին, համագործակցում են նաև ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի գրադարանների և արխիվևերի հետ։ Առանձնապես սերտ կապ է հաստատված սոցիալիստական երկրների գրադարանների հետ։
Գրադարանները Հայաստանում
Հայաստանի գրադարանները բազմադարյան պատմություն ունեն։ Միջնադարյան աղբյուրներում նրանք կոչվել են գրատուն, գրանոց, արկեղք գրոց, գանձատուն, մատենադարան, դիվան, երբեմն էլ՝ նշխարանոց, նշխարախուց։ Եղել են վանքերին կից, երբեմն ունեցել են առանձին շինություն (Հաղպատ, Արգինա և այլն)։ Տարածված են եղել վանքերիև մոտակա քարայրային գրապահոցները, որտեղ տեղավորվում էր հաճախ մեծ քանակությամբ գրականություն։ Որոշ գրատներում գրադարակների դեր են կատարել որմնախորշերը։ X դարում հիմնված Սանահինի և Հաղպատի վանքերը XI դարում արդեն ճանաչված էին իրենց հարուստ գրադարաններով։
Հայ գրքի կարևոր կենտրոններից է եղել նաև Տաթևի վանքի (IX դար) գրադարանը։ Հայտնի են Արգինայի և Հռոմկլայի կաթողիկոսական (X դար) և Անիի արքայական (XI դ․) գրադարանները։ Հիշատակություններ կան Կարսի արքայական, Հոռոմոս վանքի գրադարանների մասին։ Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի հիմքը կազմող Էջմիածնի ձեռագրատունը հիմնվել է V դարում և ընդմիջումներով իր գոյությունը շարունակել ողջ միջնադարում։ Նշանավոր են եղել նաև Գետիկի վանքի, Գլաձորի, Գեղարդի, Հովհաննավանքի, Սաղմոսավանքի գրադարանները։ Գրադարաններ են եղել Արճեշի Մեծոփա վանքում, Արցախում, Կիլիկիայում (Սկևռա, Դրազարկ), Երզնկայում, Վասպուրականում (Վարագա և Նարեկա վանքեր) և այլն։ Հարուստ են եղել Կաֆայի (1366 թվականից), Նոր Ջուղայի (XVII դար), Լիմ անապատի, Ամրդոլու վանքի գրադարանները։ Մեզ են հասել Սաղմոսավանքի (կազմված XV դար) և Ամրդոլու վանքի (կազմված XVII դար) գրացուցակները։
Նախասովետական Հայաստանում աչքի էին ընկնում Երևանի արական և Հռիփսիմյան իգական գիմնազիաների, Երևանի թեմական հոգևոր դպրոցի գրադարանները։ 1902 թվականին Երևանում բացվել է հասարակական գրադարան-ընթերցարան, հետագայում ստեղծվել են մասնավոր գրադարաններ, որոնցից կարևոր էր Ավետիսյանի գրադարան-ընթերցարանը։ 1913 թվականին Հայաստանում կար 13 գրադարան՝ 9 հազար կտոր գրքով։ Հայաստանում սովետական կարգերի հաստատումից հետո բուռն զարգացում է ապրում գրադարանային գործը, քաղաքներում և գավառներում կազմավորվում են նոր գրադարաններ, խրճիթ-ընթերցարաններ։ 1921 թվականին հիմնվեց Հայկական ԽՍՀ Ալ․ Մյասնիկյանի անվան Հանրապետական գրադարանը Երևանում (պաշտոնական բացումը՝ 1922 թվականին)։ 1921 թվականին կազմակերպվեց համալսարանի գրադարանը՝ Երևանի նախկին ուսուցչական սեմինարիայի ֆոնդերի հիման վրա։ 1925 թվականին Հայաստանում կար 500 գրադարան։ 1923 թվականից գործում է Խնկո Ապոր անվան հանրապետական մանկական գրադարանը, որը կոորդինացնում է բոլոր մանկական գրադարանների աշխատանքները։ 1935 թվականին հիմնվեց Երևանի քաղաքային գրադարանը։ Հայկական ԽՍՀ ԳԱ կենտրոնական գրադարանը հիմնադրվել է 1935 թվականին։ 1946 թվականին Հայաստանում կար 1125 գրադարան՝ 909 հազար գրքային ֆոնդով, այդ թվում քաղաքային վայրերում՝ 124, գյուղական վայրերում՝ 784 գրադարան։ Ստեղծվեց մասսայական, հանրապետական, գիտական, տեխնիկական, մանկական, արհմիութենական, դպրոցական գրադարանների հարուստ ցանց՝ միլիոնավոր գրքերի ֆոնդերով։ 1975 թվականին ՀԽՍՀ-ում կար բոլոր տեսակի մոտ 3300 գրադարան (47600000 միավոր ֆոնդով), այդ թվում մասսայական՝ 1305, դպրոցական՝ 1442, տեխնիկական՝ 539։ Սփյուռքում գործում են հարյուրավոր հայկական գրադարաններ, որոնցից նշանավոր են Երուսաղեմի ձեռագրատունը, Վենետիկի և Վիեննայի Մխիթարյան մատենադարանները, Փարիզի Նուսարյան մատենադարանը և ուրիշներ։
Գրադարանային շենքեր
Գրավոր հուշարձանների պահոցներն առաջացել են հին անցյալում։ Հին Արևելքի երկրներում կավե աղյուսիկները, Հին Եգիպտոսում և Հին Հունաստանում պապիրուսի փաթեթները պահպանվել են խորշավոր դարակաշարերով հատուկ շինություններում (Ալեքսանդրիայի գրադարան)։ Սովորական գրքերի համար գրապահոցները երևան են եկել XII—XIII դարերում Եվրոպայում, վանքերին և պալատներին կից, իսկ XIV—XV դարերում՝ որպես առանձին գրադարանային շինություններ։ Գրքերը պահվում էին սկզբում գրակալներում, այնուհետև պատերի երկայնքով դրված դարակներում։ Հետագայում առաջացան ընդարձակ ընթերցասրահներ, հաճախ կլոր, բազմահարկ գրապահոցներով (Բրիտանական թանգարանի գրադարանը Լոնդոնում, 1854—57 թվականներ)։ Գրադարանային ֆոնդերի հետագա ընդլայնումը հանգեցրեց հատուկ տիպի աշտարակային գրապահոցների ստեղծմանը։
Միջնադարյան Հայաստանում գրադարանների (մատենադարանների) հատուկ շենքեր կառուցվել են X դարում, հիմնականում խոշոր մշակութային կենտրոններ հանդիսացող վանքերում, որոնք իրենց ուրույն ճարտարապետությամբ տարբերվել են վանքերի աշխարհիկ մյուս շենքերից։ Առավել հայտնի են Սանահինի, Հաղպատի, Նոր Գետիկի, Հոռոմոսի, Սաղմոսավանքի գրադարանները (XI —XIII դարեր)։ Ընդհանուր է նրանց հորինվածքը․ խաչվող թաղերով, բրգաձև ծածկով, քառակուսի հատակագիծ ունեցող շենք, որի պատերում կան տարբեր չափերի և ձևի խորշեր՝ ձեռագրերը պահելու համար։ Գրադարանային շինարարությունը Հայաստանում մեծ թափ ստացավ սովետական իշխանության տարիներին, երբ կառուցվեցին նոր պայմաններին ու պահանջներին համապատասխանող շենքեր՝ ընթերցասրահներով և գրապահոցներով։ Իրենց ճարտարապետությամբ ուշագրավ և արժեքավոր են հատկապես Երևանի հանրային գրադարանի (1939, ճարտ․ Ա․ Թամանյան, 1-ին մասնաշենքը՝ 1971, ճարտ․ Գ․ Թամանյան, Ա․ Նավասարդյան) և Մատենադարանի (1957, ճարտ․ Մ․ Գրիգորյան) շենքերը։ Ժամանակակից գրադարանների շենքերն աչքի են ընկնում առավելագույն պարզությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրադարանավարություն
Կիումա
Կիումա (Kiuma), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Պիլվա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 84 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Պիլվա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Im Wartesaal Zum Großen Glück
Կատեգորիա:Գերմանիայի երգերը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1956 երգի մրցույթի երգեր
Մավրիտանիայի դրոշ
Մավրիտանիայի դրոշը Մավրիտանիայի Հանրապետության պետական խորհրդանիշերից է։ Այն սահմանված է Մավրիտանիայի Սահմանադրությամբ և դրոշի մասին օրենքով։ Կազմված է կանաչ և դեղին գույներից ՝ լայնքի և երկայնքի 2։3 հարաբերակցությամբ։ Ընդունվել է 1959 թվականին։
Կատեգորիա:Մավրիտանիայի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ Կատեգորիա:1959 դրոշներ
Ձյուդոյի միջազգային ֆեդերացիա
Ձյուդոյի միջազգային ֆեդերացիա (International Judo Federation, IJF) կազմավորվել է 1951 թվականի հուլիսին ։
Ի սկզբանե, IJF-ն ընդգրկում էր Եվրոպայի և Արգենտինայի ձյուդոյի ազգային ֆեդերացիաները ։ Հաջորդ տասը տարիների ընթացքում չորս մայրցամաքների ազգային կազմակերպությունները միացան Ձյուդոյի միջազգային ֆեդերացիային։
IJF-ի կենտրոնական գրասենյակը գտնվում է Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտում։
IJF-ն սահմանում է ձյուդոյի մրցումների կանոնները և անցկացնում է մայրցամաքային և աշխարհի առաջնություններ։
2010 թվականի հունիսի դրությամբ IJF-ում կա ձյուդոյի 198 ազգային ֆեդերացիա ։
Խազ (Արճեշի գավառ)
Խազ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում ։ Գտնվում էր Արճեշ քաղաքից 35 կմ հյուսիս-արևմուտք, սարավանդում։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 40 տուն բնակիչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հունաստանի արքա
Հունաստանի արքա (Βασιλεύς τῶν Ἑλλήνων, հելլեննների» «արքա), Հունաստանի պետության գլուխ կանգնած միապետերի տիտղոս մինչև Հունաստանի առաջին հանրապետության լուծարումը և Հունաստանի թագավորության ստեղծումը։
Հունաստանի թագավորությունը գտնվել է Վիտելսբախների իշխանության ներքո 1832-1862 թվականներին և Գլյուքսբուրգների իշխանության ներքո 1862-1924 թվականներին, երբ ժամանակավորապես չեղյալ է հայտարարվել Հունաստանի երկրորդ հանրապետության ժամանակ եւ 1935-1973 թվականներին փոխարինվել է Հունաստանի հանրապետության։
Հունաստանի պատմության մեջ միայն առաջին թագավորը՝ Օտտո I է, ըստ էության, կրել Հունաստանի թագավոր տիտղոսը (Βασιλεύς τῆς Ἑλλάδος): Նրա հետնորդ, Գեորգ I -ը կարգվել է որպես հելլենների թագավոր (Βασιλεύς τῶν Ἑλλήνων), ինչպես նրան հաջորդող բոլոր ժամանակակից միապետերը։
Հունական երկրորդ հանրապետությունը կարճ ժամանակ է գոյատևել՝ 1924-1935 թվականներին։ Վերականգնված միապետությունը լուծարվել է 1973 թվականի հանրաքվեից հետո, որը իրականացվել է իշխող ռազմական ռեժիմի հովանու ներքո։ Նրա եզրակացությունը հաստատվել է 1974 թվականին տեղի ունեցած երկրորդ հանրաքվեով, ժողովրդավարական կառավարման վերականգնումից հետո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միապետների ցանկեր Կատեգորիա:Հունաստանի թագավորներ
Սակուլինսկայա (գյուղ, Կրսնոբորսկի շրջան)
Սակուլինսկայա (Сакулинская), գյուղ Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Կրսնոբորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 174 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Կրսնոբորսկի շրջանի բնակավայրեր
Պսկովի Հանրապետություն
Պսկով, տարբեր ժամանակահատվածներում հայտնի որպես՝ Պսկովի իշխանապետություն (Псковское княжество) կամ Պսկովի հանրապետություն (Псковская Республика), պետական կազմավորում միջնադարյան Ռուսիայում 13-րդ դարի 2-րդ կեսից 16-րդ դարի սկզբին։
Նովգորոդյան բոյարները դադարել են Պսկով ուղարկել իրենց կառավարիչներին, և Պսկովը Նովգորոդից կախյալ է մնացել միայն եկեղեցու առումով։
Պսկովի հանրապետությունում տարածված է եղել երկրագործությունը, ձկնորսությունը, զարգացած էին արհեստները (դարբնությունը, շինարարական գործը, ոսկերչությունը), առևտուրը (հատկապես՝ Նովգորոդի և մյուս ռուսական, մերձբալթիկյան ու արևմտաեվրոպական քաղաքների հետ)։
Եղել է խոշոր առևտրաարհեստավորական կենտրոն։ Պսկովի հանրապետությունում (ի տարբերություն Նովգորոդի հանրապետության) չկային խոշոր ավատատերեր։ Պսկովյան հանրապետությունում ձևավորված սոցիալական հարաբերություններն արտացոլվել են Պսկովյան դատաստանագրքում։ Պետությունը ղեկավարում էր Վեչեն, որին ենթակա էին իշխանները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն Կատեգորիա:Պատմական սլավոնական երկրներ
Խվորոստյանկա (գյուղ, Խվորոստյանսկի շրջան)
Խվորոստյանկա (Хворостянка), գյուղ Ռուսաստանի, Սամարայի մարզի Խվորոստյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4937 մարդ։
Կիվա (գյուղ, Վիհուլա շրջան)
Կիվա (Kiva), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիհուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 15 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիհուլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բեն-Հուր. Քրիստոսի պատմությունը
Վեպը պատմում է հորինված մի հերոսի՝ Երուսաղեմի իշխան Բեն-Հուրի փորձությունների մասին։ Նրան կեղծավորաբար մատնում է հռոմեացի տրիբուն Մեսսալան, ում ինքը համարել էր իր լավագույն ընկերը։ Բեն-Հուրը անհիմն կերպով մեղադրվում է հռոմեացի կառավարչի իբր թե նախապատրաստվող մահափորձի մեջ, դատապարտվում ստրկացման։ Նա դառնում է մարտակառք վարող, քրիստոնեություն է ընդունում։ Երկար ու ձիգ տարիներ տևած տառապանքներից հետո վերջապես բախտը ժպտում է Բեն-Հուրին. նա վերադառնում է հայրենիք, վրեժ լուծում կեղծավոր ընկերոջից։ Այս պատմությանը զուգահեռ՝ վեպում ծավալվում է Հիսուս Քրիստոսի պատմությունը, ով հենց այդ նույն տարածաշրջանից էր և ապրել է այդ նույն ժամանակաշրջանում։ Պատմավեպն արծարծում է մատնության, դատապարտման, ապաշխարանքի թեմաներ՝ վրեժխնդրության դիպաշարով (սյուժեով), որն ի վերջո հանգեցնում է սիրո, ներողամտության ու վշտակցության մասին տպավորիչ պատումի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վեպեր Կատեգորիա:19-րդ դարի վեպեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպեր Կատեգորիա:Պատմավեպեր
Անգեռնի
Անգեռնի (Anguerny), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2013 թվականի դրությամբ կազմում է 754 մարդ, բնակչության խտությունը` 264.56 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.85 կմ² տարածք։
2017 թվականի հունվարից Կոլոմբի սյուր Տան համայնքի հետ միասին հանդիսանում է Կոլոմբի Անգերնի համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 210 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 11 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 537 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 385-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 152։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,7 %։ 385 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 356 անձ (177 տղամարդ և 179 կին)։ Գործազուրկ են եղել 29 անձ (13 տղամարդ և 16 կին)։ 152 անաշխատունակներից 71-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 62-ը` թոշակառուներ, իսկ 19-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ֆերուհխան Քրթիկյան
Ֆերուհխան Բարունակ Միքայելի Քրթիկյան (Քռթիկյան), Բարունակ բեյ Ֆերուհխան , հասարակական, քաղաքական, մշակութային-կրթական գործիչ, բժիշկ-գնդապետ, հրապարակախոս։
Գործունեություն
1847 թվականին որպես բժիշկ-ուղեկցորդ հատուկ ծառայության է մեկնել Թուրքիայի տիրապետության տակ գտնվող փոքրասիական կուսակալությունները, հայաբնակ գավառները։ Տասնամյա շրջագայության ընթացքում Քրթիկյանը զբաղվել է բժշկությամբ, պատվաստումներով, իր նոթերն ու տպավորություններն ամփոփել «Ճանապարհորդություն ի Բաբելոն ընդ Հայաստան» աշխատությունում (հրատարակվել է 1876 թվականին, Արմաշում)։ 1849 թվականին, ավարտելով Կոստանդնուպոլսի ռազմա-բժշկական ուսումնարանը, աշխատել է Հեյդար փաշայի զինվորական հիվանդանոցում։ 1850-1860-ական թվականներին Կոստանդնուպոլսում զբաղվել է մանկավարժական և բժշկական աշխատանքով։ 1856 թվականին նա կայսերական բժշկական, 1858-1859 թվականներին՝ Հասարակաց կրթական ժողովների, 1860 թվականին՝ արքունի զինվորական բժշկական ժողովի, մալարիայի, խոլերայի դեմ պայքարող բժշկական հանձնաժողովի անդամ էր։ Ակտիվորեն մասնակցել է Ազգային սահմանադրության աշխատանքներին, ղեկավարել դրանք, ընտրվել Ազգային ընդհանուր ժողովի, Սահմանադրական առաջին ուս․խորհրդի ատենապետ։ Քրթիկյանը հեղինակ է բժշկամանկավարժական բազմաթիվ հոդվածների, տեղեկագրերի, նաև թարգմանությունների (ֆրանսերենից)։ Կազմել է գրիպի, խոլերայի, տուբերկուլոզի վերաբերյալ տեղեկագրեր։
Գրականություն
Կատեգորիա:1824 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:1869 մահեր Կատեգորիա:Հունիսի 15 մահեր Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ Կատեգորիա:Բժիշկներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ գնդապետներ
Դուբովկա (գյուղ, Նովգորոդկովսկի շրջան)
Դուբովկա (Дубівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովգորոդկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դուբովկա գյուղում բնակվում էր 227 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովգորոդկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնություն 1911/1912
1911/1912 մրցաշրջանի Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնությունը բրիտանական ազգային հավաքականների միջև անցկացված քսանիններորդ մրցաշարն էր։ Վստահ առավելությամբ հաղթողի կոչումը նվաճեցին յի և յի հավաքականները։ Մրցաշարային աղյուսակը եզրափակեցին բոլոր հանդիպումներում պարտություն կրած ուելսցիները։
Մրցաշարը մեկնարկեց - խաղով, որում անգլիացինրը ջախջապեցին մրցակցին 6-1 հաշվով, ինչը նրանց դարձրեց առաջնության ֆավորիտ։ Շոտլանդացիները հավասարվեցին անգլիացիներին ուելսցիների նկատմամբ նվազագույն հաշվով տարած հաղթանակի շնորհիվ։ Հաջորդ խաղում շոտլանդացիները և անգլիացիները հաղթեցին իրենց մրցակիցներին և 4-ական միավորով գլխավորեցին մրցաշարային աղյուսակը։
Մրցաշարի ելքը վճռվեց - խաղում, որում գրանցված ոչ-ոքին տիտղոսը կիսեց երկու հավաքականների միջև։ Երրորդ տեղում հայտնվեցին ուելսցիների նկատմամբ նվազագույն հաշվով հաղթանակ տարած իռլանդացիները։
Մրցաշարային աղյուսակ
Հաղթանակի համար շնորհվում էր 2 միավոր, ոչ-ոքիի համար՝ 1։
Ռմբարկուներ
<div style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; -o-column-count: 3; -ms-column-count: 3; column-count: 3;">
1 գոլ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Միացյալ Թագավորության տնային առաջնություն
Խվորոստյանսկոե
Խվորոստյանսկոե (Хворостянское, Хворостянка), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Խայբուլինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Խայբուլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մեքսիկայի երաժշտություն
Մեքսիկայի երաժշտություն (Mosica de México), մեքսիկական երաժշտությունը բազմազան է և տարբերակվում է ըստ երաժշտական ժանրերի և կատարողական ոճերի։ Երաժշտության վրա ազդել են տարբեր մշակույթներ. էական է Մեքսիկայի բնիկների և եվրոպացիների ազդեցությունը։
Պատմություն
Երաժշտությունը մեծ տեղ է գրավել Մեքսիկայի բնիկների, հատկապես հին ացտեկների կյանքում։ Մի շարք քաղաքներում գոյություն են ունեցել հատուկ դպրոցներ, ուր երաժշտություն են սովորեցրել։ Երգերը կապված են եղել ծեսերի, աշխատանքի հետ։
Երաժշտական գործիքներից էին բազմազան թմբուկները, զանգակները, քսիլոֆոնները, ծովային խեցիները։ Ժամանակակից Մեքսիկայի տարածքի մեծ մասում կենցաղավարում է հնդկացիական երաժշտությունը, որը կրել է իսպանական և կրեոլական երաժշտական մշակույթի ներգործությունը։
Կրեոլական ֆոլկլորի առավել տարածված երգ-պարային ձևերն են՝ երգայինները՝
Ավանդական ժողովրդական նվագարանը կիթառն է (տարբերակները՝ կիթառոնը և խարանիտան), մասսայական են ջութակն ու տավիղը։ 16-րդ դարի սկզբից զարգացել է պրոֆեսիոնալ երաժշտությունը։ 1523 թվականին վանական Պ․ դե Գանտեն Տեսկոկոյում հիմնել է երկրում առաջին երաժշտական դպրոցը, ուր հնդկացիներին սովորեցրել են եկեղեցական երաժշտություն։ 1527 թվականին երաժշտական դպրոց է բացվել Մեխիկոյում։ 19-րդ դարի սկզբից մայրաքաղաքում և խոշոր քաղաքներում բեմադրվել են իտալացի կոմպոզիտորների օպերաներ։ 1825 թվականին Մեխիկոյում կոմպոզիտոր և դիրիժոր Մ․ էլիսագան հիմնել է երկրում առաջին երաժշտական ակադեմիան, 1826 թվականին՝ սիմֆոնիկ նվագախումբ։ 1866 թվականին բացվել է կոնսերվատորիա (1877 թվականից՝ Ազգային կոնսերվատորիա)։
19-րդ դարի կեսից, առավելապես օպերայի ժանրում, ստեղծագործել են ազգային կոմպոզիտորներ Ս․ Պանիագուա ի Վասկեսը, Ա․ Օրաեգան, Մ․ Մորալեսը, որոնց ստեղծագործությունը կրում էր եվրոպական օպերային արվեստի ուժեղ ազդեցությունը։ Եվրոպական կողմնորոշում ունեին նաև 19-րդ դարի վերջի — 20-րդ դարի 1-ին կեսի կոմպոզիտորները՝ Ռ․ Կաստրոն, Ռ․ Տելիոն, Խ. Կարիլիոն, Խ․ Ռոլոնը։ Մ․ Պոնսեն մեքսիկացի կոմպոզիտորներից առաջինը դիմեց ազգային երաժշտական ֆոլկլորին։ Ազգային կոմպոզիտորական դպրոցի հիմնադիրներն են Ս․ Ռևուելտասը և Կ․ Չավեսը (XX դ․ 1-ին կես)։ Մեքսիկական երաժշտական մշակույթի զարգացման գործում նշանակալի ավանդ ունեն կոմպոզիտորներ Մ․ Բ․ Իփմենեսը, Պ․ Մոնկայոն, երաժշտագետներ Վ․ Գ․ Մենդոսան, Օ․ Մայեր Սեռան։ Երաժշտական առաջատար գործիչներից են (1973) կոմպոզիտորներ Լ․ Մանդին, Դ․ Այալան, Բ․ Դալինդոն, Ռ․ Ալֆտերը, դիրիժոր Լ․ էռերա դե լա Ֆուենտեն, ջութակահար Գ․ Շերինգը, դաշնակահարներ Կ․ Բարախասը և Մ․ Տ․ Կաստրիլիոնը, կիթառահար Ա․ Բրիբիեսկան, երգչուհի Խ. Արայան, ժողովրդական երգերի կատարող Է․ Կասանովասը։
Մեխիկոյում գործում են Ազգային սիմֆոնիկ նվագախումբը, համալսարանի սիմֆոնիկ նվագախումբը, Ազգային օպերան, համալսարանին առընթեր Բարձրագույն երաժշտական դպրոցը։ Սիմֆոնիկ նվագախմբեր կան մի շարք քաղաքներում։ Մեծ մասսայականություն են վայելում ժողովրդական երաժշտություն՝ կատարող բազմաթիվ վոկալ-գործիքային անսամբլներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի մշակույթ
Helena (երգ)
Helena, My Chemical Romance խմբի երրորդ երգը՝ Three Cheers for Sweet Revenge ալբոմից։
Կոմպոզիցիաների ցուցակ
Տարբերակ 1 (promotional CD)
Տարբերակ 2 (CD and 7" vinyl)
Տարբերակ 4 (digital download)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երգեր մահվան մասին
Սակսայ
Սակսայ (Саксай, Сәкрәй урман участкаһы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բայմակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բայմակսկի շրջանի բնակավայրեր
Կիվիյեռվե
Կիվիյեռվե (Kivijärve), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Յիգևա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 46 մարդ։
Ուղևորուհին
«Ուղևորուհին» («Пассажирка»), ռեժիսոր Ստանիսլավ Գովորուխինի ռուսական գեղարվեստական ֆիլմը, որը նկարահանվել է 2008 թվականին։ Ռուս գրող Կոնստանտին Ստանյուկովիչի համանուն պատմվածքի էկրանավորումն է։
Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2009 թվականի նոյեմբերի 5-ին։