cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բոբ Դոուլ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ և բուժում
Դոուլն իր ծառայության ընթացքում պարգևատրվել է երեք անգամ․ երկու անգամ «Ծիրանագույն սիրտ» մեդալը ստացել է վիրավորվելու համար, իսկ «ԱՄՆ Բրոնզե աստղը» նա ստացել է վիրավոր և ընկած ռադիստին օգնելու համար։
Քաղաքական կարիերա
1950 թվականի ընտրություններին Դոուլը երկու տարի ժամկետով ընտրվել է Կանզաս նահանգի ներկայացուցիչների պալատի անդամ։ Ուոշբըրնի համալսարանի իրավաբանական դպրոցն ավարտելուց հետո, Դոուլն ընդունվել է փաստաբանական գրասենյակ, 1952 թվականին աշխատել է իր հայրենի քաղաքում։ Նույն թվականին նա դարձել է մարզային դատախազ՝ այս պաշտոնում մնալով 8 տարի։ 1960 թվականին Դոուլը 6-րդ շրջանի կողմից ընտրվել է ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի անդամ, որն ընդգրկում է Կանզաս նահանգի կենտրոնական հատվածը։ 1962 թվականին նրա շրջանը միացվել է 3-րդ շրջանին՝ նահանգի հարավային հատվածը։ Միավորված շրջանը ստացել է առաջին ընտրական շրջան անվանումը և իր մեծության պատճառով (կազմված 60 շրջաններից) անվանվել է «Առաջին մեծ»։ Նույն թվականին Դոուլը վերընտրվել է։ Հետագայում նա երկու անգամ առանց դժվարության նորից է վերընտրվել։
Ծառայությունը Սենատում
1968 թվականի ընտրություններին Դոուլը հաղթել է հանրապետական կուսակցության անդամ, Կանզասի նահանգապետ Ուիլյամ Ավերիին և Սենատ մտնելուց հետո փոխարինել է սենատոր Ֆրենկ Կարլսոնին, որը պաշտոնաթող է եղել։ Դոուլը վերընտրվել է 1974, 1980, 1986 և 1992 թվականներին։ Սենատում վերընտրվելու ընթացքում նա միայն մեկ անգամ է (1974 թվականին) բախվել ուժեղ մրցակցի՝ կոնգրեսմեն Բիլլ Ռոյի հետ, որը մեծ հեղինակություն էր վայելում Ուոթերգեյթյան սկանդալից հետո։ Դոուլը հաղթել է միայն հազար ձայնի առավելությամբ, հնարավոր է դա պայմանավորված է եղել մի նկարով, որտեղ Ռոյը սատարում էր աբորտը։ Սենատում Դոուլը եղել է հանրապետական կուսակցության Ազգային կոմիտեի նախագահը (1971-1973), գյուղատնտեսության կոմիտեում ավագ սենատոր–հանրապետական (1975-1978) և ֆինանսների կոմիտեում ավագ սենատոր-հանրապետական (1979-1980)։
1980 թվականի ընտրությունների արդյունքով հանրապետականները սենատում վերահսկողությունն իրենց ձեռքն են վերցրել։ Դոուլը դարձել է ֆինանսների կոմիտեի նախագահը (1981-1985)։ 1985 թվականից Թենեսիի սենատոր Հովարդ Բեյկերի պաշտոնաթողությունից հետո և մինչ իր պաշտոնաթողությունը (1996) Դոուլը Սենատում գլխավորել է հանրապետականներին, նա եղել է մեծամասնության (1985-1987) և փոքրամասնության (1995-1996) առաջնորդը։ Պահպանողական Ուիլյամ Կրիստոլի խորհրդին հետևելով՝ Դոուլը հաստատապես մերժել է Բիլ Քլինթոնի առողջապահության բարեփոխումների պլանը՝ հայտնելով․ «Առողջապահության մեջ ճգնաժամ չկա»։
Քվեարկության արդյունքների համաձայն Դոուլը ներկայացել է որպես կենտրոնամետ և բոլորի կողմից ընկալվել է որպես հանրապետականներից մեկը, որը տեղ էր զբաղեցնում Կանզասի կենտրոնամետ և հանրապետական կուսակցության պահպանողական աջ թևի միջև։ 1960-ականների սկզբին Սենատում ծառայության ընթացքում կենտրոնամետների հետ նա պաշտպանել է քաղաքացիական իրավունքների մասին գլխավոր օրենքները։ Երբ նախագահ Լինդոն Ջոնսոնը առաջ է քաշել պետության բարօրության գաղափարը, Դոուլը դեմ է քվեարկել աղքատության դեմ պայքարի մի շարք ծրագրերի՝ ներառյալ բնակարանային օժանդակության ու առողջության պաշտպանության ծրագրին, այդպիսով միանալով պահպանողականներին, չնայած 1969 թվականին Սենատում նրա առաջին ելույթում կոչ էր արվում հաշմանդամներին տրամադրել դաշնային օգնություն։ Ավելի ուշ նա միավորվել է լիբերալ սենատոր Ջորջ ՄակԳովերնի հետ՝ առաջարկելով դաշնային մի շարք արտադրանքների համար իջեցնել պահանջները։ Դրանով նա ցանկացել է աջակցել Կանզասի ֆերմերներին։
Դոուլը հանդես էր գալիս որպես «ճուռակ» (խիստ ուղղության կողմնակից) Վիետնամական պատերազմի և հանցավորության հարցերում, որի շնորհիվ շահել էր աջակողմյան թևի համակրանքը։ Երբ նախագահ Նիքսոնը Դոուլի թեկնածությունն առաջադրել է հանրապետական կուսակցության Ազգային կոմիտեի նախագահ, սենատորների կեսը (մասնավորապես կենտրոնամետները) ընդդիմացել են, քանի որ նրանք կարծում էին, որ Դոուլը պահպանողականներին ավելի մեծ տեղ էր հատկացնելու։ Նրանք սխալ էին, քանի որ այդ պաշտոնում Դոուլը պաշտպանել է հանրապետական կուսակցության բոլոր ֆրակցիաներին ։
1996 թվականի հունիսի 11–ին Դոուլը պաշտոնաթող է եղել, որպեսզի մասնակցի 1996 թվականի նախագահական ընտրարշավին։
Նախագահական ընտրարշավ
1975 թվականի նոյեմբերի 3–ին փոխնախագահի պաշտոնը զբաղեցրած Նելսոն Ռոկֆելերը հայտնել է, որ իր փոխնախագահությունը դիտարկում է որպես ժամանակավոր և չի պատրաստվում 1976 թվականին կայանալիք ընտրություններին առաջադրվել նախագահ Ջերալդ Ֆորդի հետ, որը ցանկանում էր վերընտրվել երկրորդ ժամկետով։ Փոխնախագահի պաշտոնում ընտրվել է Դոուլը։ Փոխնախագահի երկխոսությունների ժամանակ Դոուլը հայտնել է․ «Վերջին օրերին ես հաշվել եմ, որ եթե հաշվենք այս հարյուրամյակում դեմոկրատների կողմից սանձազերծված կռիվների ընթացքում վիրավոր և մահացած ամերիկացիներին, ապա նրանց թիվը կկազմի 1,6 միլիոն, այդ թիվը կբավականացնի Դեթրոյթի նման քաղաքը վերաբնակեցնելու համար» ։ Այդ հայտարարությունը հակառակ արդյունք է ունեցել։ 2004 թվականին Դոուլը հայտնել է, որ ափսոսում է իր բառերի համար։ Արդյունքում նախագահ Ֆորդը ընտրություններում պարտվել է դեմոկրատ Ջիմի Քարթերին, փոխնախագահ է դարձել Ուոլտեր Մոնդեյլը։ 1980 թվականին Դոուլը հանրապետականների կողմից առաջադրվել է որպես նախագահի թեկնածու։ Չնայած 1976 թվականի նախագահական ընտրարշավին ունեցած հաջողություններին, Դոուլը համարվում էր քիչ հավանական թեկնածու՝ զիջելով Ռոնալդ Ռեյգանին և Բուշ ավագին։ Նյու Հեմփշիրի նախնական ընտրություններին Դոուլը ստացել է միայն 597 ձայն (որը կազմել է 1 %-ից քիչ) և արագ հանել է իր թեկնածությունը։
1987 թվականի նոյեմբերի 9–ին գտնվելով հարազատ Ռասել քաղաքում, նա հայտնել է 1988 թվականի ընտրություններին իր թեկնածության մասին՝ հանրապետական կուսակցությունից։ Միջոցառման ժամանակ նա հանել է սիգարի տուփ, որի մեջ հանգանակություններ են դրվել պատերազմից ստացած վերքերի բուժման ծախսերի համար։ Հավաքված գումարը կազմել է 100 հազար դոլար։
Նախնական ընտրություններում Դոուլը հաղթել է Այովա, Մինեսոտա, Վայոմինգ և իր հարազատ Կանզաս նահանգներում։ Այովայի ընտրությունների ժամանակ նրա հակառակորդները եղել են փոխնախագահ Բուշ կրտսերը և ավետարանական թեմաներով հեռուստատեսային մեկնաբան Պատա Ռոբերտսոն։ Սակայն հաջորդ շաբաթ Դոուլը պարտվել է Բուշին Նյու Հեմփշիրի ընտրություններում։ Այս պարտությունը Դոուլի համար առանձնապես ծանր էր, ձայների տարբերությունն էական էր, չնայած իրենց հայացքներով թեկնածուները գրեթե չեն տարբերվել։
Նյույորքյան NBC հեռուստատեսային ցանցի հաղորդավար Թոմ Բրոկայի վարած ուղիղ եթերով հարցազրույցի ժամանակ Դոուլը չի կարողացել զսպել իրեն։ Բրոկայը Բուշին այն հարցրել է, թե ինչ որ բան ունի հարցնելու իր մրցակցին, Բուշը պատասխանել է․ «Ոչ, ես նրան միայն բարօրություն եմ մաղթում և նոր հանդիպում՝ Հարավում»։ Դոուլը չէր սպասում, որ կտեսնի Բուշին և նույն հարցին պատասխանել է «Այո, ես ցանկանում եմ, որ նա դադարեցնի սուտ խոսելը իմ արդյունքների մասին»։ Նա դրանով պատասխանել է Բուշին, որը մեղադրում էր Դոուլին հարկային քաղաքականության մեջ երկակի դիրք զբաղեցնելու համար։ Դրանից հետո որոշ ԶԼՄ-ների ներկայացուցիչներ նրան ընկալել են որպես նեղացած մարդու՝ հղում անելով նրա կերպարին՝ «վարձու մարդասպան», որը ձևավորվել է 1976 թվականին հանրապետական կուսակցության կոմիտեի նախագահի պաշտոնում եղած ժամանակ։
Չնայած Հարավային Դակոտայում և Մինեսոտայում տարած հաղթանակին, հաջորդ շաբաթ Նյու Հեմփշիրի պարտությունից հետո Դոուլը կարողացավ վերականգնվել։ Շատերը նրան դիտարկում էին որպես միկրոմենեջեր, որը, լինելով սենատորի պաշտոնում, արդյունավետ չէր հետևում իր ընտրարշավի ընթացքին։ 1987 թվականի ձախողումից հետո նա իր ընտրարշավի համար մենեջերներ չի վարձել, այն դեպքում, երբ Բուշը ամբողջությամբ համալրել էր իր թիմը։ Չնայած Դոուլն իր թիմի համար հավաքել էր համարյա այնքան գումար, որքան Բուշը, սակայն նրա թիմի համար Այովա, Նյու Հեմփշիր, Մինեսոտա, Հարավային Դակոտա նահանգներում ավելի շատ գումար է պահանջվել՝ ի տարբերություն մրցակցի։ Չնայած սենատոր Ստրոմ Տերմոնդի և այլ հանրապետական սենատորների կողմից վճռական աջակցությանը, մարտի սկզբին Դոուլը նոր պարտություն է կրել Բուշից՝ Հարավային Դակոտա նահանգում։ Մի քանի օր անց Հարավի ամեն մի նահանգ «Սուպեր երեքշաբթի» ժամանակ քվեարկել է Բուշի օգտին։ Իլինոյս նահանգում Բուշի մյուս հզոր հաղթանակը ստիպել է Դոուլին՝ դադարեցնելու ընտրարշավը։ Դոուլը Բուշի օրոք եղել է փոխնախագահի թեկնածուներից առաջին տեղում, սակայն Բուշը քաղաքական հանրությանն անակնկալ է արել՝ ընտրելով Ինդիանայից սենատոր Դեն Քուեյլին։
1996 թվականի նախագահական ընտրարշավի ընթացքում Դոուլը հանրապետական թեկնածուների մեջ առաջնորդ է համարվել։ Սպասվում էր, որ նա կհաղթի Տեխասի առավել պահպանողական սենատոր Ֆիլ Գրամին և Փենսիլվանիայի սենատոր Առլեն Սպեկտերին։ Սակայն Նյու Հեմփշիրի նախնական ընտրությունների ժամանակ Դոուլը երկրորդ տեղն է զբաղեցրել թեկնածու Պատրիկ Բյուկենենից հետո։ Թենեսիի նախկին նահանգապետ Ալեքսանդր Լամարը երրորդն է եղել։ Ընտրություններին մասնակցել է նաև հրատարակիչ Սթիվ Ֆորբսը՝ հակագովազդ տարածելով։ Հարնապետական կուսակցությունից ընդհանուր առմամբ մասնակցել են ութ թեկնածու։ Նրա մրցակիցը՝ ԱՄՆ գործող նախագահ դեմոկրատ Բիլ Քլինթոնը նախնական ընտրությունների ժամանակ որևէ լուրջ խոչընդոտի չի հանդիպել։
73-ամյա Դոուլը որոշիչ հաղթանակ է տարել՝ դառնալով առաջին անգամ առաջադրված նախագահի ամենածեր թեկնածուն ։ Ընդունելության ելույթում Դոուլը հայտարարել է․ «Թույլ տվեք ինձ կամուրջ դառնալ դեպի այն Ամերիկան, որը միայն չիմացող մարդիկ կարող են անվանել առասպել։ Թույլ տվեք դառնալ կամուրջ, որը կտանի դեպի հանգստության, հավատի և գործունեության մեջ հաստատակամության  դարաշրջան» ։ Ի պատասխան դրան՝ դեմոկրատական կուսակցության թեկնածու և ԱՄՆ գործող նախագահ Բիլ Քլինթոնը հայտնել է․ «Մենք չպետք է կամուրջ կառուցենք դեպի անցյալ, մենք պետք է կամուրջ կառուցենք դեպի ապագա» ։ Դոուլը կրկին ֆինանսական խնդիրներ է ունեցել․ նախնական ընտրությունների ժամանակ նա ստիպված է եղել ծախսել ավելի շատ, քան պլանավորել էր, այն դեպքում, երբ 1996 թվականի ազգային ժողովրդական կոնվենցիան Սան–Դիեգոյում բախվել է դաշնային իշխանությունների կողմից նախընտրական արշավի ժամանակ միջոցների ծախսման սահմանափակման խնդրի հետ։ Նա հույս է ունեցել օգտագործել Սենատի գործընթացները կառավարելու իր բազմամյա փորձը, որպեսզի ուշադրություն հրավիրի իր՝ որպես առաջնորդի խոստումնալից դիրքի վրա՝ ի տարբերություն գործող նախագահի, սակայն սենատի դեմոկրատները նրան փակուղու առաջ են կանգնեցրել։
1996 թվականի հունիսի 11-ին նա թողել է Սենատում իր պաշտոնը և ամբողջությամբ կենտրոնացել ընտրարշավի վրա, հայտարարելով․ «Կամ Սպիտակ տունը կամ պաշտոնաթողություն»։ Փոխնախագահի պաշտոնում Դոուլն ընտրեց նախկին կոնգրեսական փաստաբան Ջեք Կեմպի ։
Իր ընտրարշավի ժամանակ Դոուլը խոստացել է եկամտահարկի 15 %–ի կրճատում։ Կուսակցական կոնվենցիայի հիման վրա նա հանրապետականների աջ և ձախ թևերի ներկայացուցիչների կողմից քննադատության է ենթարկվել։ Գլխավոր հարցերից մեկը դարձել է մարդկային կյանքի պաշտպանության մեջ փոփոխություն մտցնելը (Գերագույն դատարանի կողմից վերացվել է նահանգների կողմից ինքնուրույն աբորտներն արգելելու իրավունքը)։ Բիլ Քլինթոնը տեղադրել է Դոուլի վաղ կարիերայից պատմություն՝ նրան նկարագրելով որպես ներկայացուցիչներ պալատի երբեմնի ոչ հայտնի խոսնակ, Նյութ Գինգրիչի նմանակ։ Քլինթոնն ամերիկացիներին զգուշացրել է, որ Դոուլն աշխատելու է հանրապետական Կոնգրեսի հետ, որպեսզի կրճատի սոցիալական ծրագրերը, ինչպիսիք են Մեդիկերը և սոցիալական անվտանգությունը։ Նա Դոուլին տվել է «Դոուլ-Գինգրիչ» մականունը ։ Դոուլը հարձակման է ենթարկվել նաև Սպիտակ տնից՝ հարկերն իջեցնելու իր պլանի համար, նրան մեղադրել են, որ նա «բյուջեում անցք է բացում», որի դեֆիցիտը կրճատվել է կիսով չափ՝ Քլինթոնի պաշտոնավարման ընթացքում ։
Արդյունքում՝ 1996 թվականի ընտրություններում Դոուլը պարտվել է Քլինթոնին։ Քլինթոնը հավաքել է 379 ձայն, դա կազմել է 49,2 %՝ ընդդեմ Դոուլի 159 ձայնի, որը կազմել է 40,7 % ։
Այսպիսով Դոուլը դարձել է երկու կուսակցությունների պատմության մեջ միակ նախագահի և փոխնախագահի թեկնածուն, որն ընտրություններին չի հաղթել։
Գործունեությունը պաշտոնաթողությունից հետո
1997 թվականի սկզբում նախագահ Քլինթոնը Դոուլին շնորհել է Ազատության նախագահական մեդալ՝ նրա զինվորական և քաղաքական ծառայության համար։ 2003 թվականի հուլիսին (որը համընկել էր Դոուլի 80-ամյակի հետ) Կանզասի համալսարանում բացվել է Ռոբերտ Ջ․ Դոուլի անվան քաղաքական ինստիտուտ։
Դոուլը մի քանի գիրք է գրել․ դրանցից մեկում նա հավաքել է ԱՄՆ նախագահների հումորները։
2004 թվականի հունիսի 28-ին հաշմանդամ-ծառայողների պարգևատրման խորհրդի անդամները Բոբ Դոուլն անվանվել են «Համառության փայլուն աստղ»։ 2005 թվականի ապրիլի 12-ին նա թողարկել է իր ինքնակենսագրականը «Զինվորի պատմությունը․ հուշեր», որտեղ նկարագրել է իր մասնակցությունը կռիվներին և կյանքի համար պայքարը՝ զինվոր ժամանակ վերքեր ստանալուց հետո։
2004 թվականին Դոուլը ստացել է ամերիկյան «Patriot» մրցանակ՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցելու և ԱՄՆ-ին ծառայություն մատուցելու համար։
Դոուլի անունը հիշվել է ինչպես ԱՄՆ-ում, այնպես էլ ամբողջ աշխարհում սովի դեմ պայքարում իր մասնակցության համար։ Նա սենատոր Ջորջ Մակգովերնի հետ ստեղծել է դպրոցական նախաճաշի շարժման միջազգային ծրագիր (Դոուլ-Մակգովերն մանկական և դպրոցական սննդի միջազգային ծրագիր՝ ուղղված մանկական սովի դեմ պայքարին և զարգացող երկրներում դպրոցականերին սնունդ ապահովելուն)։ Այս ծրագիրը մեծ հետաքրքրություն է առաջ բերել։ 2008 թվականին Դոուլն ու Մակգովերնը շահել են Համաշխարհային պարենային մրցանակ։
2004 թվականի սեպտեմբերի 18-ին նախկին սենատորը դասախոսություն է կարդացել՝ նվիրված Կանզասի համալսարանի Քլինթոնի հասարակական ծառայության դպրոցին (Clinton School of Public Service), որտեղ նա իր կյանքը նկարագրել է որպես հասարակությանը ծառայած կյանք և քննարկել է պաշտպանության հարցերում և ամենօրյա կյանքում հասարակական ծառայության, քաղաքացիական իրավունքի, տնտեսության արդիականությունը։
2007 թվականին նախագահ Ջորջ Բուշը Դոուլին և Դոննա Շալալին նշանակել է Ուոլտեր Ռիդի բանակային բժշկական կենտրոնի խնդիրների հետաքննության հանձնախմբի համանախագահներ ։
Անձնական կյանք
1948 թվականին Դոուլն ամուսնացել է Ֆիլիս Հոլդենի հետ, որը Միչիգանի Բեթլ–կրիկ հաշմանդամների հոսպիտալում աշխատել է որպես թերապևտ։ 1954 թվականին ամուսիններն աղջիկ են ունեցել՝ Ռոբին անունով։ 1972 թվականին Դոուլն ու Հոլդենն ամուսնալուծվել են։ Հետագայում՝ 1973 թվականին Հոլդենն ամուսնացել է Լյու Բյուզիկի հետ, այրիացել 1978 թվականին և երրորդ անգամ ամուսնացել է Բենջամին Մեյսի հետ, որի հետ նախկինում՝ դպրոցական տարիներին ունեցել է սիրավեպ։ Մահացել է 2008 թվականի ապրիլի 22-ին։
1975 թվականին Դոուլն ամուսնացել Էլիզաբեթ Դոուլի հետ (ծննդյամբ՝ Հենֆորդում)։ Էլիզաբեթը 2002-2008 թվականներին եղել է Հյուսիսային Կարոլինայի սենատոր։ 2008 թվականին նա սենատում իր տեղը զիջել է՝ պարտվելով դեմոկրատ Կեյ Խեյգանին։ 2000 թվականին նա փորձել է հանրապետական կուսակցությունից դառնալ նախագահի թեկնածու։
2001 թվականին Դոուլը որովայնային աորտայի անևրիզմի բուժման հաջող կուրս է անցել։ Նրան բուժել է հայտնի անոթային վիրաբուժության մասնագետ Քենեթ Ուրիելը։ Բժիշկ Ուրիելը հայտնել է, որ «Դոուլն իր հումորի զգացողությունը ողջ բուժման ընթացքում պահպանել է» ։
2004 թվականի դեկտեմբերին Դոուլը ենթարկվել է ազդրի անոթի փոխման վիրահատության։ Վիրաբուժական միջամտությունից մեկ ամիս անց նրա մոտ տեղի է ունեցել գլխուղեղի արյունազեղում։ Նա 40 օր բուժման կուրս է ստացել Ուոլթեր Ռիդի անվան ԱՄՆ ազգային ռազմական բժշկական կենտրոնում։
Դոուլը մշակույթում
Դոուլը հայտնի է իր մասին երրորդ դեմքով խոսելու սովորությամբ և գրիչով, որը նա բռնում է պարալիզված ձեռքով։ Օրինակ 1996 թվականին Նյու Հեմփշիրի նախնական ընտրություններին Դոուլը հայտնել է․ «Դուք պատրաստվում եք այստեղ տեսնել իսկական Բոբ Դոուլին»։ Այդ սովորությունները մշակույթում մի շարք նմանակումների տեղիք են տվել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Արիզոնայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ Կատեգորիա:Բրոնզե աստղի մեդալակիրներ (ԱՄՆ)
Բուռա
«Բուռա» կամ «Բուռկոզյոլ» (Бура), թղթախաղ։ Կարող է նկարագրվել որպես տրամաբանական խաղ։ Ամբողջ աշխարհում հանրաճանաչ է դարձել 20-րդ դարում։
Կատեգորիա:Թղթախաղ
Բելովար
Բելովար (խորվաթերեն՝ Beli Manastir), քաղաք է Խորվաթիայում։ Քաղաքի տարածքն է 191.9 քառակուսի կիլոմետր, բնակչությունը 28 398 մարդ։
Կատեգորիա:1756 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պետրովկա (գյուղ, Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջան)
Պետրովկա (Петрівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պետրովկա գյուղում բնակվում էր 315 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,986 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 319,47 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պուլա
Պուլա (իտալերեն և Istro-Romanian: Pola, սլովեներեն՝ Pulj), քաղաք Խորվաթիայում։ Գտնվում է Ադրիատիկ ծովի Իստրիա թերակղզու արևմտյան ափին։ Քաղաքի տարածքն է 62,080 քառակուսի կիլոմետր, ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 57․460 մարդ։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Պուլան Խորվաթական ամենամեծ քաղաքներից մեկն է։ Դա կապված է խոշոր քաղաքների ինչպես նաև Իտալիայի և Սլովենիայի հետ երկարամյա տրանսպորտի կանոնավոր ծառայության հետ։ Պուլայի ավտոմայրուղու երկայնքով անցնում է Ռովին, Պորեչ և Ումագ քաղաքները։ Ինչպես նաև Ռիեկայի և հետագայում Խորվաթիայի մյուս շրջաններով։
Քաղաքի մոտակայքում է գտնվում միջազգային օդանավակայանը։
Քաղաքի բնակչությունը բազմազգ է, նրանցից շատերը՝ խորվաթներն են։
Բնակչությունը զբաղվում է զբոսաշրջությամբ, ձկնորսությամբ, ձկնաբուծությամբ, գինեգործությամբ, նավաշինությամբ, ապակե իրերի արտադրությամբ և շինարարության ոլորտներում։ Shipyard Uljanik, արդյունաբերությունը ամենահին ձեռնարկություններից մեկն է։  Պուլայի հարավում կան հայտնի զբոսաշրջային վայրեր, իսկ քաղաքի մոտ, Բրիոնի կղզում գտնվում է ազգային պարկը։
Պատմություն
Պուլան հիմնադրվել է հին հույների կողմից, դառնալով Ադրիատիկի հյուսիսում առաջին հունական գաղութներից մեկը։ Քաղաքը ծաղկեց ՀԻՆ Հռոմի դարաշրջանում։ Հռոմեացիները գնահատում են քաղաքի կարևոր ռազմական դիրքը, ըստ հռոմեացիների՝ Պուլա քաղաքը ամենամեծ և ամենակարևոր քաղաքներից մեկն է, որը հայտնի է Pietas Iulia Pola անունով։ Հռոմեական ժամանակների շատ տեսարժան վայրեր, որոնք պահպանվել են մինչև մեր օրերը, պատկերում են քաղաքի, հզորությունը և կարևորությունը այս դարաշրջանում։ 478 թվականից անկման ապրեց Արևմտյան Հռոմեական կայսրությունը։ 1150 թվականին, քաղաքը սկսեց պատկանել Վենետիկի, Պուլայի և Իստրիայի, լանգոբարդներ, օստոգոթեր, ֆրանկներ, սլավոններ ցեղերին։ Վերջիններս 7-րդ դարում բնակություն են հաստատել Իստրիայում։
Պուլա քղաքը Վենետիկյան հանրապետության տիրապետության տակ էր գտնվում ավելի քան 600 տարի, մինչև 1797 թվականը ընկած ժամանակահատվածը։ 14-րդ, 15-րդ և 16-րդ դարերում քաղաքը հաճախակի հայտնվում էր պատերազմական շեմին։ Պատերազմների ընթացքում Հին Հռոմեկան հուշարձանները լիովին ոչնչացվել են։ 1813 թվականին Նապոլեոնի հետ պատերազմների ավարտից հետո Պուլան մտնումէ Ավստրիայի կազմի մեջ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, 1920 թվականի Ռապոլի պայմանագրի հիման վրա, ամբողջ թերակղու հետ Ինստրիան անցավ Իտալիային տիրապետության տակ, իսկ Դալմաթիայի կազմի մեջ էին մտնում՝ սերբերի, խորվաթների, սլովենիայի թագավորությունը, հետագայում նաև Հարավսլավիայի թագավորությունը։ 1943 թվականին, Իտալիայի կապիտուլյացիայից հետո, Պուլան զբաղեցնում էր գերմանական զորքերը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, 1947 թվականի փետրվարին քաղաքը դարձավ ՀՍՖՀ-ի  մի մասը, բնակչության մեծ մասը կազմում են իտալացիները։ 1991 թվականին Հարավսլավիայի բաժանման ժամանակ Պուլան դարձավ անկախ Խորվաթիայի մաս։
1875 թվականի հունվարի 28-ին Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերվել է Պոլանա աստերոիդ, իսկ 1871-1914 թվականներին Պուլայի աստղադիտարանում հայտնաբերվել է 29 աստերոիդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Խորվաթիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 177 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Խորվաթիայի իտալախոս տարածքային միավորներ
Գատինո
Գատինո (Gatineau), քաղաք Կանադայի Քվեբեկ նահանգում։ Գտնվում է Օտտավա գետի ափին, Օնտարիո նահանգում Կանադայի մայրաքաղաք Օտտավայի դիմաց։ Օտտավայի հետ ունեցած սերտ տնտեսական, մշակութային և տրանսպորտային կապերի պատճառով Օտտավայի և մի շարք այլ քաղաքների հետ մտնում է ազգային մայրաքաղաքային շրջանի մեջ։
Պատմություն
Ավանի Գատինո անվանումը ծագում է Գատինո գետից, որի անվան մասին իրենց հերթին բանավեճեր կան։
19-րդ դարի սկզբին ԱՄՆ-ից եկած Ֆիլեմոն Ռայթը Շոդյերյան ջրվեժների մոտ հիմնել է Ռայսթաուն բնակավայրը (հետագայում՝ Հալլ քաղաք), որտեղ դեռևս իր կենդանության օրոք հիմնվել են բազմաթիվ արհեստանոցներ և գործարաններ, բուռն զարգացում է ապրել անտառային արդյունաբերությունը։ Ռայսթաունն արագ ընդարձակվել է մինչև Գատինո գետի արևմտյան ափերը։ Ռիդո ջրանցքի կառուցումից քիչ ժամանակ անց Օտտավա գետի հակառակ ափին Ռայսթաունն իր ազդեցությամբ սկսել է զիջել հարևան Օտտավային, որտեղ էլ տեղափոխվել է աշխատուժի զգալի մասը, սակայն Ռայսթաունը (որը Հալլ էր վերանվանվել) և նրա շուրջը ձևավորված բնակավայրերը, այդ թվում և համանուն գետի արևելյան ափին գտնվող Գատինոն շարունակում էին կարևոր դեր խաղալ անտառային տնտեսության մեջ։ Մագտնատ Էզրա Բալտեր Էդդին, որը Հալլից էր, իր ժամանակին եղել է Կանադայի առավել ազդեցիկ արդյունաբերողներից մեկը։
1900 թվականին Հալլի հրդեհն ամբողջությամբ ոչնչացրել է հին Հալլը և զգալիորեն վնասել նաև հարևան Օտտավայի կենտրոնական հատվածը։
20-րդ դարասկզբին Բակինգհեմում տեղի են ունեցել աշխատավորների ցույցեր ընդդեմ ազդեցիկ արդյունաբերողների՝ Մակլարենների։ Մակլարենների լրտեսներն սպանել են արհմիութենական երկու առաջնորդների, սպանությունն անպատիժ է մնացել։
Քաղաքի ներկայիս սահմանները գործում են 2002 թվականից, երբ նորաստեղծ քաղաքն իր մեջ է ներառել մի քանի նախկին մունիցիպալիտետներ․
Բնակչություն
Ռասսաներ․ 92%-ը՝ սպիտակամորթներ, 5%-ը՝ սևամորթներ, 3%-ը՝ ասիացիներ։ Ի տարբերություն Քվեբեկի այլ շրջանների, քաղաքում ուժեղ է ոչ թե անջատողական, այլ պետականամետ տրամադրվածությունը։ Դա կապված է նրա հետ, որ Գատինոյի բնակիչներից շատերն աշխատում են հարևան Օտտավայում, որտեղ նույնպես կան ֆրանսալեզու անկլավներ (մասնավորապես՝ Վանե, Օրլեան)։
Կրթություն և գիտություն
Քաղաքում է գտնվում Օտտավայում Քվեբեկի համալսարանը (Քվեբեկի համալսարանի կամպուս), Մեխիկոյի ազգային ինքնավար համալսարանի մասնաճյուղը և անգլալեզու Հերիթիջ քոլեջը։
Մամուլ
Քաղաքում տպագրվում է ամենօրյա Le Droit թերթը, La Revue անվճար թերթը, ինչպես նաև` տպագրվում են թերթեր քաղաքի տարբեր մասերում։ Գատինոյի նորությունները հաճախ լուսաբանվում են նաև հարևան Օտտավա քաղաքի մամուլում (Ottawa Citizen, Ottawa Sun, Metro, 24h և այլն), որը նույնպես տարածվում է Գատինոյում։
Առևտուր
Գատինոյում կան մի քանի առևտրի կենտրոններ․
Բացի դրանից սրճարանների և փոքր խանութների մեծ մասը ձգվում են փողոցների երկայնքով (Լավալ, Պորտաժ, Սեն–Ժոզեֆ բուլվար)։ Խոշոր առևտրական զարկերակ է համարվում Գրեբե բուլվարը։
Կամուրջներ
Մի քանի կամուրջներ Գատինոն միացնում են Օտտավայի հյուսիսային հատվածին (Շամպլենի, Ուելսի Արքայազնի, Շոդերյան, Պորտաժ, Ալեքսանդրիայի, Կարտե Մակդոնալդի)։ Կամուրջների փոքր թիվը փոխլրացվում է քաղաքի արևելյան և արևմտյան մասերում մեծ քանակի լաստանավերի առկայությամբ։ Բացի դրանցից, կամուրջներ կան նաև Գատինո գետի վրա՝ մասնավորապես Մոնկալմ փողոցի կամուրջը, (պատրաստված Էյֆելյան աշտարակի կառուցվածքային տարրերով)։
Ճանապարհներ
Քաղաքում կառուցված են մեծ քանակությամբ տուրիստական արահետներ և հեծանվաճանապարհներ։ 2011 թվականին ստեղծվել է վարձակալվող BiXi հեծանիվներով կայանների ցանց, որն ընդգրկում էր Գատինոյի հարավն ու Օտտավայի հյուսիսը, սակայն բարձր հարկերի պատճառով այն չի հասցրել մեծ տարածում գտնել։
Գատինոյի խոշոր փողոցներ․
Ավտոմայրուղիներ
Քաղաքով են անցնում քվեբեկյան 5–րդ և 50–րդ ավտոմայրուղիները։
Ավտոբուսային տրանսպորտ
Քաղաքն սպասարկում է Société de transport de l'Outaouais/STO ավտոբոսային ցանցը, որի մի քանի երթուղիներ ավարտվում են հարևան Օտտավայի տարածքում։ Վարորդից ձեռք բերվող տրանզիտային տոմսը թույլ է տալիս տեղափոխվել Օտտավայի ավտոբուսներով (գործում է նաև հետադարձով)։
2014 թվականին քաղաք է ներմուծվել Rapibus արագընթաց ավտոբուսային տրանզիտների ցանցը, հարևան Օտտավայում գործող համանման տերմինալների ցանցի հետ։ Ի տարբերություն սովորական քաղաքային ավտոբուսների (սպիտակ գույնի), Rapibus արագընթաց երթուղային ավտոբուսները ներկված են մուգ կապույտ և կանաչ գույներով (Գատինոյի քաղաքային գույներով)։
Երկաթուղիներ
Սկզբում Գատինոյում ծաղկում էր երկաթուղային տրանսպորտը, որը սակայն 21–րդ դարի սկզբին ամբողջովին անկում է ապրել։ Ինչպես երկաթգծերի մեծ մասը, այնպես էլ 2 երկաթուղային կամուրջներ չեն օգտագործվում, սակայն քաղաքային իշխանությունը դրանց սարքահանման համար բավականին գումար չունի։ Երկաթուղու փոքր հատվածում ստեղծվել է տուրիստական ատրակցիոն՝ գնացք` քարշող ուժով շոգեքաշի հետ ։
Ավիացիա
Գատինոյում գործում է Օտտավա–Գատինո փոքր օդանավակայանը, որտեղից ինքնաթիռները թռչում են միայն Քվեբեկ քաղաք։ Հիմնադրման պահից ավիաընկերության օդանավակայանից չօգտվելու ցանկությունը կապված է այն բանի հետ, որ այնտեղ մինչ այժմ էլ բացակայում է երթակարգավորման աշտարակը։ Մարդատար ավիափոխադրումներն իրականացվում են Օտտավայում գտնվող Մակդոնալդա–Կարտե օդանավակայանի միջոցով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադայի քաղաքներ Կատեգորիա:Քվեբեկի քաղաքներ
Էմանուել Աղասի
Էմանուել Աղասի, ամերիկանացված որպես Էմանուել «Մայք» Աղասի, նախկին բռնցքամարտիկ, 1948 և 1952 թվականներին Իրանը ներկայացրել է Ամառային օլիմպիական խաղերում։ Թենիսիստ Անդրե Աղասու հայրը։
Կենսագրություն
Էմանուլ Աղասին ծնվել է 1930 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Սալմաստում (Իրան), մեծացել՝ Թեհրանում, հայ քրիստոնեական ընտանիքում (որոշ աղբյուրներ նշում են, որ ունի հայ-ասորական կամ պարսկական արմատներ, բայց ինքնակենսագրականում այդ վարկածները չեն հաստատվել)։ Հայրը՝ հյուսն Դավիթ Աղասյանը ուկրաինահայ է, ծնվել է 1880 թվականին Կիևում, Հոկտեմբերյան հեղափոխությանը հաջորդող քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ արտագաղթել է Իրան, որտեղ խուսափելով թուրքական ջարդերից՝ փոխել է ազգանունը քիչ աչքի ընկնող ազգանունով՝ Աղասի , իսկ Մայքի մայրը՝ Նունիան, եղել է հայուհի Թուրքիայից ։ Չնայած Դավիթը քսան տարի մեծ էր կնոջից, նրանք ընտանիք են կազմել։ Ունենեցել են հինգ երեխա, Էմանուելը երրորդ երեխան էր։
(9978) 1994 AJ1
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,9894 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6966 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2822 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1887,88 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,19069 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,37° անկյուն։
Էմանուել Աղասի
Կենսագրություն
Սպորտում Էմանուելի առաջին հետաքրքրությունը եղել է ֆուտբոլը, սակայն հետագայում Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ. տեսնելով թե ինչպես են ամերիկյան քրիստոնեական եկեղեցու առաքելական ծառայությանը կից թենիսի մարզադաշտում խաղում ամերիկացի և բրիտանացի զինվորները տարվել է թենիսով և շատ սիրել այդ խաղը։ Նրանցից մեկը տղային է նվիրել իր առաջին ձեռնաթիակը, որը հետագայում իր հետ տարել է ԱՄՆ։
(9978) 1994 AJ1
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակաո Կոբայաշիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վիլյանուևա դե լաս Կրուսես
Վիլյանուևա դե լաս Կրուսես (իսպ.` Villanueva de las Cruces) բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Ուելվա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Անդևալո շրջանում։ Զբաղեցնում է 34 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը` 413 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 62 կմ հեռավորության վրա։
Էմանուել Աղասի
Կենսագրություն
Էմանուելը 16 տարեկան հասակում հետաքրքրվել է բռնցքամարտով, հաճախ մասնակցել է փողոցային կռիվների, որոնցից մեկի ժամանակ նրան նկատել է Թեհրանի կենտրոնում գտնվող Nerou Rastey մասնավոր ակումբի բռնցքամարտի մարզիչը։ Նա Էմանուելին հրավիրել է ակումբ, որը առաջին իսկ մարզումի ժամանակ հաղթել է բոլոր մրցակիցներին, իսկ երկու շաբաթ անց հաղթել է ակումբի կողմից հովանավորվող բռնցքամարտի մրցաշարում։
Մաքերտիչ «Մաք» Վահանեան
Մաքերտիչ «Մաք» Վահանեան, հայ հասարակական գործիչ, թարգմանիչ, ակադեմիկոս։
Կենսագրություն
Մաքերտիչ «Մաք» Վահանեանը ծնվել է 1929 թվականի մարտի 11-ին Իրանի հայաբնակ Չարմահալ գավառում, հայ գաղթականներ ՝ Ասատուր և Մարգարիտ Վահանեանների ընտանիքում։ Մաքերտիչի նախնիները, Բասենի կոտորածներից փրկվելով, գաղթել են Ղարաբաղ, ապա բնակություն հաստատել Իրանի հայաբնակ Չարմահալ գավառում։ Հետագայում նրանցից շատերը, 1946 թ.-ին իրենց կալվածքները թողնելով պարսիկներին, զանգվածաբար ներգաղթել են Սովետական Հայաստան։
3 տարեկան հասակում զրկվելով հորից՝ Մաքերտիչն ապրում է մոր խնամակալության տակ։
Մարգարիտ Վահանեանը ուժերի ներածին չափով բարեխղճորեն կազմակերպել է զավակի կրթությունը՝ ջանալով նրա մեջ տեսնել արժանավոր հայի։
Քաղաքից քաղաք գաղթելու պատճառով Մաքերտիչ Վահանեանը 1937- 1952 թթ. հաճախել է տարբեր կրթական հաստատություններ՝ Աբադան և Արաք քաղաքներում գործող հայկական նախակրթարաններ, Աբադան, Ահվազ, Թեհրանի Ալբորզ, Քուշեշ, Թամադեոն քաղաքների նախակրթարաններում և “British Council’s Oxford University branch” –ում ստացել լեզվաբանության մասնավոր դասեր։
Աշխատանքային գործունեություն
Մաքերտիչ «Մաք» Վահանեանը հայ ազգի երախտավորներից է, հարազատ ժողովրդին բնորոշ ճակատագրով, գաղթ ու հակասական զգացողություններ վերապրած հետաքրքիր անցյալով։ Օտարության մեջ ապրող, բայց հայրենիքին արյան կանչով կապված հասարակական գործիչն ու հայրենասեր մտավորականը, բնակություն հաստատելով Ավստրալիայի Սիդնեյ քաղաքում, շատերի նման իր հայապահպան գործունեությունն է ծավալում Սփյուռքում՝ Հայաստանից հեռու երիտասարդների շրջանում ապահովելով հայեցի դաստիարակման, արևելահայերենի ուսուցման և հայ մշակութային-հասարական կյանքին ավստալահայ երիտասարդության ներգրավման գործընթացը։ - Ավստրալիական ու իրանական պետական հիմնակներում, մասնավոր տնտեսական ընկերություններում պատվավոր պաշտոններ ստանձնած Վահանեանի միտքը մշտապես փոթորկվել է հայրենիքի ճակատագրով՝ ակտիվ հասարակական-քաղաքական գործունեություն ծավալող գործչին ստիպելով համախմբելու Թեհրանում և դեռևս 60-ականներին Սիդնեյ քաղաքում բնակվող փոքրաքանակ հայությանը։
Երեք տասնամյակ ՀՅԴ գաղափարներին ազնվորեն ծառայող քաղաքական–հասարակական գործիչն առաջինն էր, ով նախքան ՀՅԴ Ավստրալիայի մասնաճյուղի պաշտոնական գոյությունը 1966 թ. ապրիլին Սիդնեյի «Y.M.C.A.» դահլիճում պետական ու կրթական ոլորտի հյուրերի ներկայությամբ առաջինը խոսեց Մեծ Եղեռնի, Ապրիլի 24-ի մասին, իսկ The Hon. Attorney General Sir Ken McGow -ի պաշտոնական հրավերով դարձավ առաջին հայը, ով ներկա գտնվեց NSW նահանգի կառավարությունում՝ որպես հյուր և խորհրդատու։
Եվ չնայած իր բազմազան հասարակական ու բարեգործական բուռն գործունեության՝ Մաքերտիչ Վահանեանը խոստովանում է, որ հոգու խորքում շարունակում է մնալ հայրական հոգատարությունից զրկված, բայց մոր քնքշանքն ու անսահման սերը ստացած այն սրամիտ պատանին, ում հիշողություններում թարմ են պահպանվել Մարգարիտ մոր խրատներն ու հարազատ ժողովրդի՝ վաղվա օրվա հանդեպ մեծ երազանքները։
Դեռ մանկուց եռագույնը պաշտող Հայը այսօր ունի կարևոր խնդիր՝ սփյուռքահայ երիտասարդների շրջանում հայեցի դաստիարակություն սերմանելու, նրանց մեջ հայի տեսակը կերտելու առաքելությունը։ Սիրելի թոռների ու սփյուռքահայ երիտասարդների համար ամենավտանգավոր մոլորությունը անտարբերությունը համարելով՝ Մաք Վահանեանը մեկ կոչ ունի հայաճանաչ երիտասարդներին. «Յուրաքանչյուր ոք անելիք ունի հայության հանդեպ, այլապես … կորած ենք»։
Էմանուել Աղասի
Կենսագրություն
Հետագայում, Աղասու մարզիչն է դառնում 1932 թվականի Օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր Հանս Ցիգլարսկին, որը կազմում է մարզումների կանոնավոր ռեժիմ և Աղասին մի քանի ամիս անց թեթև քաշային կարգում հաղթում է Թեհրանի առաջնությունը, ապա Իրանի առաջնությունը և 17 տարեկանում ընդգրկվում է երկրի ազգային հավաքականում` Լոնդոնի օլիմպիական խաղերին մասնակցելու համար։
Մաքերտիչ «Մաք» Վահանեան
Աշխատանքային գործունեություն
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:1929 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 11 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ ակադեմիկոսներ
Էմանուել Աղասի
Կենսագրություն
Օլիմպիադայում, Աղասին առաջին իսկ մարտի ժամանակ պարտվում է իսպանացի հակառակորդին, որը թեթև քաշային կարգում զբաղեցնում է չորրորդ հորիզոնականը։ Չորս տարի անց մասնակցում է Հելսինկիի օլիմպիական խաղերին։ Պատմությունը կրկնվում է․ Աղասին պարտվում է առաջին մարտում՝ այս անգամ Հարավային Աֆրիկան ներկայացնող մարզիկին, որն այս օլիմպիական խաղերում նվաճում է բրոնզե մեդալ ։
Անդրեևկա (գյուղ, Կոլոմենսկի շրջան)
Անդրեևկա (Андреевка), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Էմանուել Աղասի
Կենսագրություն
1952 թվականին հետևելով իր եղբայր Սամուելին մեկնում է Չիկագո և իր անունը փոխում է՝ դարձնելով «Մայք Աղասի»։ Ռուզվելտի համալսարանն ավարտելուց առնվազն մեկ ամիս անց հանդիպում է Էլիզաբեթ Դեդլիին։ Երկու ամիս անց, 1959 թվականի օգոստոսի 19-ին նրանք ամուսնանում են ։ Աշխատանքի փնտրտուքներով նրանք հասնում են Լոս Անջելես, այնուհետև, երբ ընկերներն աշխատանք են առաջարկում Տրոպիկանա Լաս Վեգաս հյուրանոցում, ամուսիններն իրենց երկու տարեկան աղջկա՝ Ռիտայի և ութ տարեկան տղայի՝ Ֆիլիպի հետ 1962 թվականի հեկտեմբերին տեղափոխվում են Լաս Վեգաս, որտեղ Բեթին աշխատում է Նևադայի պետական վարչությունում, իսկ Էմանուելը՝ թենիսի մարզիչ Տրոպիկանա հյուրանոցում, իսկ ավելի ուշ MGM Գրանտ հյուրանոցում։ Այս աշխատանքում մնում է մինչև 21-րդ դարի սկիզբը։ 1967 թվականին ընտանիքը համալրվում է, ծնվում է նրանց աղջիկը՝ Թամարան, իսկ 1970 թվականին՝ Անդրեն։
Վիլյանուևա դե լաս Կրուսես
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Անդրեևկա (գյուղ, Կոլոմենսկի շրջան)
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 391 մարդ։
Էմանուել Աղասի
Կենսագրություն
Իր բոլոր երեխաների հետ դեռ մանուկ հասակից զբաղվում է թենիսով, հետագայում նրանց մարզում են պրոֆեսիոնալ թենիսիստներ։ Անդրե Աղասին դառնում է աշխարհի համար մեկ ռակետ։ 1984 թվականին, Ռիտան՝ խիստ տարաձայնություններ ունենալով հոր հետ, ամուսնանում է իր մարզչի՝ հայտնի պրոֆեսիոնալ թենիսիստ Սանչո Գոնսալեսի հետ, որը 32 տարով մեծ էր իրենից ։ 2001 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Մայքի ընտանիքը համալրվում է ևս մեկ հայտնի թենիսիստով՝ Լաս Վեգասում Անդրե Աղասին ամուսնանում է Շտեֆֆի Գրաֆի հետ։
Անդրեևկա (գյուղ, Կոլոմենսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի բնակավայրեր
Էմանուել Աղասի
Կենսագրություն
Մայք Աղասիի ինքնակենսագրությունը՝ The Agassi Story-ն լույս է տեսնում 2004 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ մարզիկներ Կատեգորիա:Իրանահայ մարզիկներ
Մլքե
Մլքե կամ Թամար, Վասպուրականի թագավորության առաջին թագուհին, Գագիկ Ա Արծրունու (908-943) կինը։ Մլքեն հայտնի է իր ավետարանով (862), որը պահվում է Մխիթարյան միաբանության մատենադարանում ։ Թագուհին 922 թվականին այն նվիրաբերել է Վարագավանքին։
Կենսագրություն
Մլքե Բագրատունին հայոց թագավոր Սմբատ Ա Նահատակի (890-914) եղբոր՝ Շապուհ սպարապետի դուստրն էր, Աշոտ Ա Մեծի (885-890) թոռը։ Ունեցել է մեկ եղբայր՝ Աշոտ սպարապետ, ով ապստամբություն է բարձրացրել Աշոտ Բ Երկաթ (914-928) թագավորի դեմ՝ գահին տիրանալու նպատակով, և մեկ քույր, ով ամուսնացել էր Վասպուրականի գահերեց իշխան Գագիկ Աբու-Մրվան Արծրունու հետ։
Գործունեություն
Մլքե թագուհու ժամանակ պալատում գտնվել է ավետարան, որը պատկերազարդվել էր դեռ 862 թվականին։ Որոշ պատմաբաններ այն կարծիքին են, որ այդ Ավետարանը, գրված մագաղաթի վրա, Գագիկ թագավորի պալատ է բերվել նրա առաջին կնոջ կողմից որպես օժիտ։ Ավետարանն ունի նկարազարդ խորաններ, դիմանկարներ։ Մլքե թագուհին այն խնամքով պահպանել և հանձնել է Վարագավանքի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցուն, ապահով պահպանության և եկեղեցական օգտագործման համար։ Ավետարանը անվանվում է «Մլքե թագուհու ավետարան»։ 1830 թվականին այն ձեռք է բերում Գրիգոր Ներսեսյանցը։ Նա ավետարանը որպես սուրբ գիրք հասցնում է Վենետիկ և նվիրաբերում Մխիթարյան միաբանությանը, որի մատենադարանում և հանգրվանում է մինչև օրս։ Կարծիք կա, որ ժամանակին Ավետարանը նկարազարդվել է Անի քաղաքում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վասպուրականի թագուհիներ Կատեգորիա:Բագրատունիներ Կատեգորիա:Արծրունիներ
Խադեր Ադնան
Խադեր Ադնան (ضر عدنان, ), Խադեր Ադնան Մոհամմադ Մուսա, պաղեստինցի քաղաքական ակտիվիստ և բանտարկյալ, որ մահացել է 87-օրյա հացադուլից հետո, որն սկսել էր ի նշան իր ձերբակալության։ Կյանքի ընթացքում մինչև տասներկու անգամ բանտարկվել է որպես նախնական կալանքի մի մաս՝ մի ընթացակարգով, որը թույլ է տալիս Իսրայելին կալանավորել մարդկանց 6 ամսով վերականգնվող ժամկետներով՝ առանց մեղադրանքի կամ դատավարության՝ հիմնված ենթադրյալ «ազգային անվտանգությանը վտանգող գործողությունների» վրա։
Ձերբակալություններ
Ադնանը Ալ-Ակսայի երկրորդ ապստամբություն ժամանակ 2000-2007 թվականներին եղել է Պաղեստինի Իսլամական Ջիհադի ներկայացուցիչը Հորդանան գետի Արևմտյան ափում   ։ Պաղեստինի իսլամական ջիհադը Իսրայելից բացի արևմտյան մի քանի երկրներում համարվում է ահաբեկչական կազմակերպություն ։ Թեև Ադնանը 1999 թվականից ի վեր մի քանի անգամ կալանավորվել է զինված կազմակերպությունում ենթադրյալ գործունեության կասկածանքով, բայց երբեք առնչություն չի ունեցել զինված միավորումների հետ և նրան երբեք մեղադրանք չի առաջադրվել այդ կապակցությամբ  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական անհնազանդություն Կատեգորիա:Պաղեստինցի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Իսրայելա-պաղեստինյան հակամարտություն Կատեգորիա:Ազատազրկման վայրերում մահացածներ Կատեգորիա:Պաղեստինցի հեղափոխականներ
Bismillah Airlines
Bismillah Airlines, Բանգլադեշի բեռնատար ավիաընկերություն, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Դաքքայում, հիմնականում աշխատում է միջազգային ուղղություններով՝ կանոնավոր և չարտերային թռիչքներ կատարելով դեպի հարավարևելյան Ասիայի օդանավակայաններ։
Գործառնական գործունեություն
Միջազգային ուղղություններ.
Ներքին ուղղություններ.
Երթուղային ցանց
2009 թվականին ավիաընկերության կանոնավոր փոխադրումների երթուղային ցանցն ընդգրկում էր հետևյալ քաղաքների օդանավակայանները.
Նիգյար Ջամալ
Նիգյար Այդին ղիզի Ջամալ (Nigar Camal, ), ադրբեջանցի երգչուհի, որը Էլդար Ղասիմովի հետ ներկայացրել է Ադրբեջանը Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթում՝ գրավելով առաջին հորիզոնականը։ 2001 թվականին ավարտել է Խազար համալսարանի տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետը։ Այժմ ապրում է Մեծ Բրիտանիայում։ Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր՝ Ժասմինը և Սաիդան։
Bismillah Airlines
Նավատորմ
2008 թվականի դեկտեմբերի վերջին Bismillah Airlines ավիաընկերության օդային նավատորմը կազմում էին հետևյալ ինքնաթիռները.
Նիգյար Ջամալ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգչուհիներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթ Կատեգորիա:Բաքու քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Բենկովաց
Բենկովաց (խորվաթերեն՝ Benkovac), քաղաք է Խորվաթիայում։ Քաղաքի տարածքն է 514 քառակուսի կիլոմետր, բնակչությունը 26 22 մարդ։
Կատեգորիա:Խորվաթիայի քաղաքներ
Հիվանդ Բաքոս
Հիվանդ Բաքոս  (Bacchino malato), Կարավաջոյի վաղ շրջանի (1573-1610) դիցաբանական թեմայով գլուխգործոցներից։ Նկարի անունը ծագել է ավելի ուշ, երբ կտավի վրա պատկերված հիվանդությունից ապաքինվող պատանու մեջ տեսան գինեգործ Բաքոս աստծուն։
Հռիփսիմյան օրիորդաց դպրոց (Բաքու)
Բաքվի հայկական Հռիփսիմյան օրիորդաց միջնակարգ դպրոց, Հայ աղջիկների համար բացված ամենահին դպրոցներից է։ Հիմնվել է 1869-ի հունիսի 14-ին, մի փաստաթղթի համաձայն 1870-ին։ Պահվել է Բաքվի մարդասիրական ընկերության հաշվին։
Հիվանդ Բաքոս
Նկարը Կարավաջոն նկարել է Հռոմում։ Հնարավորություն չունենալով բնորդին վճարելու՝ նկարիչը իր հայելային արտացոլանքը նկարեց ։ Սկզբնական շրջանում կտավը գտնվում էր Չեզարե դը Արպինոյի հավաքածուում. նրա մոտ Կարավաջոն որպես օգնական էր աշխատում։
Հարկերը չմուծելու պատճառով Չեզարե դը Արպինոյի ունեցվածքը բռնագրվվեց, այդ թվում՝ «Հիվանդ Բաքոսը»։ Նկարը հայտնվեց Հռոմի պապի ձեռքում, որը նա ամբողջ հավաքածուի հետ միասին նվիրեց Շիպիոնե Բորգեզեյին։
Այժմ գտնվում է Բորգեզե պատկերասրահում, Հռոմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1593 նկարներ Կատեգորիա:Կարավաջոյի նկարներ Կատեգորիա:Ինքնադիմանկարներ Կատեգորիա:Բորգեզե պատկերասրահի նկարներ
Հռիփսիմյան օրիորդաց դպրոց (Բաքու)
1872-ին ունեցել է նախապատրաստական և առաջին դասարաններ, որոնցում միասին սովորել են 36 հայ աղջիկներ։ Նախապատրաստականում անցել են հայոց լեզվի ընթերցանություն և վայելչագրություն, քրիստոնեական վարդապետություն, ռուսաց լեզվի ընթերցանություն և վայելչագրություն, թվաբանության առաջին մասը, ձեռագործություն և երգեցողություն։
1885-ին փակվել է։ Վերաբացվել է 1886-ի սեպտեմբերին՝ Բաքվի մարդասիրական ընկերության շենքում, մնալով երկդասյան իգական դպրոց։
1888-89 ուստարում ունեցել է 137 աշակերտուհի։ Ըստ սոցիալական դրության նրանք բաժանվել են այսպես. հոգևորականների աղջիկներ՝ 6, ազնվականների՝ 7, աստիճանավորների (ծառայողների)՝ 10, վաճառականների՝ 73, արհեստավորների՝ 50, երկրագործների՝ 3։ Թոշակ են վճարել 89, անվճար են սովորել 48 հոգի։ Փոխադրվել են հաջորդ դասարաններ՝ 87, մնացել են 43 հոգի։
1896-ի երկրորդ փակումից առաջ ունեցել է 250 աշակերտուհի։
Վերաբացվել է 1906-ին։ 1908-09 ուստարում եղել է իգական երկդասյան դպրոց, որտեղ սովորել են 368 հայ աղջիկներ։ 1911-12 ուստարում դարձել է յոթամյա դպրոց, սակայն աշակերտուհիների թիվը նվազել է, իջնելով 287-ի։ 1914-ին, աշակերտուհիների թիվը նկատելիորեն աճել է, հասնելով 399-ի (ուսուցիչներ՝ 14)։ 1917-ին գործել է որպես իգական միջնակարգ դպրոց։
Դպրոցն ունեցել է մանկավարժական ուղղություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բաքվի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Ցարական Ռուսաստանի տիրապետության ներքո գործած հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Հայկական օրիորդաց դպրոցներ Կատեգորիա:Նոր շրջանի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:1869 հիմնադրումներ Ռուսական կայսրությունում
Վեենլա
Վեենլա (Väänla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Տաեբլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Տաեբլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կոտրիկ
Կոտրիկ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Բանականության խաղեր (հեռուստասերիալ)
«Բանականության խաղեր» (Mind Games), ամերիկյան հեռուստասերիալ, որն ստեղծել է Քայլ Քիլլենը, իսկ գլխավոր դերերը կատարել են Սթիվ Զանը և Քրիստիան Սլեյթերը։ Սյուժեի կենտրոնում երկու եղբայրներ են, որոնք ղեկավարում են տարբեր մարդկանց հատուկ օգնություն տրամադրող արտասովոր կազմակերպություն ։ Սերիալը թողարկվել է ABC 2013-2014 թվականների եթերաշրջանում ։ Սկզբում հայտարարվել է, որ սերիալի պրեմիերան տեղի է ունենալու 2014 թվականի մարտի 11-ին, բայց «Կին մարդասպաններ» շոուի ձախողումից հետո տեղափոխվել է փետրվարի 25 ։ Սակայն «Բանականության խաղերը» սերիալը գրավել է ավելի քիչ հեռուստադիտողների, քան «Կին մարդասպանները» և ավելի վաղ փակված «Երջանիկ յոթնյակ» հեռուստասերիալները՝ դառնալով հեռուստաալիքի՝ ամենացածր վարկանիշն ունեցող դրաման ։ 2014 թվականի մարտի 27-ին ալիքը փակել է և սերիալը հանել եթերից հինգ դրվագներից հետո ։
Արտադրություն
2012 թվականի սեպտեմբերի սկզբին ABC-ն գնել է առաջին սերիայի սցենարը Քայլ Քիլենից և 20th Century Fox Television-ից, իսկ 2013 թվականի հունվարի 25-ին սկսվել են առաջին սերիայի նկարահանումները, իսկ Միգել Սապոչնիկը հրավիրվել է որպես սերիալի ռեժիսոր ։
2013 թվականի փետրվարին սկսել է գլխավոր դերերի քասթինգը։ Փետրվարի 20-ին հայտարարվել է, որ Սթիվ Զանկատարելու է գլխավոր դեր առաջին սերիայում ։ Մարտի սկզբին Մեգալին Էչիկանվոկեն և Սեդրիկ Սանդերսը ստացել են գլխավոր հերոսների՝ գործակալության աշխատակիցների կանոնավոր դերերը, իսկ մի քանի օր անց երիտասարդ դերասան Գրեգորի Մարսելն ստացել է ևս մեկ հիմնական դեր առաջին սերիայում ։ Մարտի 11-ին հայտարարվել է, որ Քրիստիան Սլեյթերը միացել է առաջին սերիային որպես երկու գլխավոր հերոսներից մեկը , իսկ մեկ շաբաթ անց Ուայն Էվերեթն ստացել է կնոջ գլխավոր դերը ։
2013 թվականի մայիսի 10-ին ABC-ն հեռարձակեց առաջին սերիան և պատվիրել սերիալի նկարահանումը 2013-2014 թվականների եթերաշրջանում հեռարձակելու համար՝ նախապես Influence աշխատանքային անվանումը դարձնելով Mind Games : 2013 օգոստոսի վերջին Ջեյմի Ռեյ Նյումանը միացել է սերիալին կանոնավոր դերով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Հոգեբանական մանիպուլյացիա
Վարդանակերտի ճակատամարտ
Վարդանակերտի ճակատամարտ, ռազմական բախում Արմինիա կուսակալության և Արաբական խալիֆայության միջև, որը տեղի է ունեցել 702 թվականի դեկտեմբերին Արարատ լեռան հյուսիսային ստորոտին։ Հայերը, ցանկանալով ապստամբություն բարձրացնել, դիմում են Բյուզանդիայի օգնությանը։ Սակայն ճանապարհին նրանց հետապնդում էր արաբական պատժիչ զորքը։ 702 թվականին հայերը բանակեցին Վարդանակերտ ավանում։ Ցուրտ ձմռան գիշեր էր, երբ հայերը հարձակվեցին արաբական զորքի վրա, որը ցրտից կորցրել էր իր մարտունակությունը։ Սարսափահար արաբական զորքը ցանկացավ սառցակալած Արաքս գետի վրայով փախուստի դիմել, բայց սառույցը կոտրվեց՝ խեղդելով արաբական զորքին։ Միայն 300 հոգի փրկվեցին՝ Սյունյաց Շուշանիկ իշխանուհու բարեհոգության շնորհիվ ։
Նախապատմություն
Թեոդորոս Ռշտունուն հաջորդել են Համազասպ և Գրիգոր Մամիկոնյանները, որոնց կառավարման տարիներին Հայաստանն ապրել է ինքնավար և խաղաղ ստեղծագործական կյանքով։ Հայոց իշխան Աշոտ Բագրատունին (իշխել է 685-689) զոհվել է արաբ-բյուզանդական նվաճողների դեմ մարտում։ Նրան հաջորդել են նախ Ներսեհ Կամսարականը (689-693), ապա՝ Սմբատ Բյուրատյան Բագրատունին (693-726)։ 695 թվականին ներխուժելով Հայաստան՝ արաբական զորքերը Սմբատ Բագրատունուն հարկադրել են ճանաչել խալիֆայության գերիշխանությունը։ 701 թվականին արաբները վերջնականապես նվաճել են Հայաստանը, Վիրքը և Աղվանքը՝ դրանցից կազմելով Արմինիա վարչամիավորը՝ արաբ ոստիկանի գլխավորությամբ։ Սա վարել է հայ նախարարներին պետական և քաղաքական կյանքից արտամղելու բռնի քաղաքականություն։ Հայ ազնվականները, չհամակերպվելով, համառ պայքարել են Հայաստանի ինքնիշխանության և իրենց ավանդական իրավունքների վերականգնման համար։
Նորաստեղծ Արմինիա կուսակալության առաջին ոստիկան Աբդուլլահը հարկային ճնշումներ և կրոնական հալածանքներ է սկսում, ինչպես նաև մեր նախարարական տոհմերը ոչնչացման ծրագիր մշակում։ Արաբ ոստիկանի այս նպատակաները հայտնի են դառնում հայերին, և սպարապետ Սմբատ Բագրատունին նախարարների ժողով է հրավիրավում, որը ընթացքում քննվում էին ոստիկանի նպատակաները կասեցնոլւ միջոցները։
Ճակատամարտ
Գետը հասցնում է անցնել 300 հոգի, որոնց սկսում է հետապնդել հայոց սպարապետ Սմբատի զորքի։ Արաբներն ապաստան են խնդրում Շուշան Կամսարականից, որը չի մերժում նրանց և խնդրում է հայերին չսպանել նրանց։ Շուշան Կամսարականը հրամայում է բուժել արաբական կողմի վիրավորների վնասվածքները և ուղարկում խալիֆա Աբդ ալ-Մալիքի մոտ։
Վարդանակերտի ճակատամարտում տարած հաղթանակից հետո հայերը շարունակում են հետապնդման գործողությունը։ Վարդանակերտում ձեռք բերված հաղթանակից հետո Սմբատ Բագրատունին անցնում է Տայք, այնուհետև Վանանդ, միանում Կամսարականների ուժերին և շարունակում պայքարն արաբ նվաճողների դեմ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ճակատամարտեր Հայաստանում Կատեգորիա:Արմինիա կուսակալության ճակատամարտեր
Կոլոդիևկա (գյուղ, Չեռվոնոարմեյսկի շրջան)
Կոլոդիևկա (Колодіївка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կոկշան (գյուղ, Գրախովսկի շրջան)
Կոկշան (Кокшан), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 119 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի բնակավայրեր
Շախմատային օլիմպիադա 1962
Շախմատային օլիմպիադա 1962, 15-րդ օլիմպիադան տեղի է ունեցել Վառնայում, սեպտեմբերի 15 մինչև հոկտեմբերի 10, 1962 թվականին, որտեղ մասնակցել են 37 երկիր։ Առաջին անգամ շախմատային եզրափակիչների պատմության մեջ С խմբում ընդգրկվեց Բուլղարիայի երկու հավաքական. կազմակերպիչ երկիրը մրցաշարում ներկայացնում է երկու հավաքական։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շախմատ
Բիոգրադ նա Մորու
Կատեգորիա:Խորվաթիայի քաղաքներ
Աստերոիդների ցանկ (290201-290300)
Աստերոիդների ցանկ (290101-290200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (290301-290400)
Տեքստալիթներ
Տեքստալիթներ ( - գործվածք և ․․․ լիթ), շերտավոր պլաստիկներ, բաղկացած են գործվածքի շերտերից և կապակցող պոլիմերից։
Ապակե տեքստալիթ
Ապակե տեքստալիթ պատրաստում են ապակե-մանրաթելային գործվածքով՝ խտությունը՝ 1600-1800 կգ/մ3, էլեկրամեկուսիչ է (P=1013-1014 օհմ սմ), օգտագործվում է որպես մեկուսիչ էլեկտրա- և ռադիոտեխնիկայում, որպես կառուցվածքային նյութ ավտոմեքենաների, վագոնների և այլ խոշոր ու բարդ սարքերի արդյունաբերության մեջ։
Օրգանական տեքստալիթ
Օրգանական տեքստալիթը պատրաստում են սինթետիկ մանրաթելի գործվածքով։ Խտությունը՝ 1150-1350 կգ/մ3։ Օգտագործվում է որպես կառուցվածքային և մեկուսիչ նյութ ինքնաթիռաշինության և մեքենաշինության մեջ։