cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մարդու իրավունքները թվային ոլորտում
Երեխաների և դեռահասների իրավունքները ցանցում
Երեխաներն ու դեռահասներն առցանց տիրույթում հատուկ պաշտպանության և ուղղորդման անհրաժեշտություն ունեն։ Պետք է ջանքեր գործադրել՝ հարգելու, պաշտպանելու և իրացնելու թվային միջավայրում յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքները՝ քաջ գիտակցելով, որ առցանց տիրույթը երեխաների համար շատ որոգայթներ է պարունակում և կարող է խոցելի դարձնել նրա անձնական  անվտանգության համար։   Եթե հրապարակած բովանդակությունը վարկաբեկում է երեխայի արժանապատվությունը, անվտանգություն, անձնական տվյալների գաղտնիությունը կամ ապագայում կարող է վնասել նրան, երեխայի կամ ծնողների պարտադրանքով այն պետք է ջնջվի կարճ ժամանակահատվածում։ Երեխաներն ու դեռահասները պետք է պաշտպանված լինեն ֆիզիկական, հոգեբանական բռնությունից,  մասնավորապես՝ սեռական շահագործման վտանգից ։
2018թ․ թվականին Եվրոպական խորհուրդը հրատարակել է «Թվային միջավայրում երեխաների իրավունքները  պաշտպանելու, հարգելու և դրանք իրացնելու մասին ուղեցույց», որտեղ հանգամանորեն ներկայացվում են ցանցում երեխաների իրավունքներն ու դրանց պաշտպանության մեխանիզմները։
Կրթության և գրագիտության իրավունք
Մարդն ունի իրավունք՝ համացանցում կրթական աղբյուրների հասանելիություն ունենալու և գիտելիքներ հավաքելու։
Կիբերանվտանգություն
Կիբերանվտանգությունը համացանցի կիրառումը մարդու համար անվտանգ դարձնելուն միտված գործողությունների ամբողջություն է, որ օգնում է մարդուն, նրա անձնական տեղեկությունները պաշտպանել վիրտուալ վտանգներից, անվտանգ դարձնել նրա ներկայությունը առցանց տիրույթում<r     ։
Հաքերությունը, վիրուսները, և վիրտուալ այլ վտանգները համաշխարհային համացանցը նեղ անձնական, զգայուն տեղեկությունների համար ոչ անվտանգ  տարածք են դարձնում Կիբերտարածքը հարթակ է, որտեղ մարդիկ կարող են իրացնել ազատ լինելու իրենց իրավունքը, բայց կիբերտարածությունը չի կարող երաշխավորել մարդու ազատությունը։ Այսօր շուրջ 4,57  մլրդ համացանցային օգտատեր կա, ու մենք ապրում ենք այնպիսի ժամանակներում, երբ մեր տեղեկությունների հետքերն ինտերնետից վերջնականապես ջնջելը գրեթե անիրագործելի է, այնպես որ ամեն օրվա վրա ինտերնետային անվտագնությունն ավելի կենսական առաջնայնություն է դառնում  ։
Կիբեր-բուլլինգ
Օֆլայն կյանքում պատահող խտրականության դրսևորումները տեղափոխվում են նաև վիրտուալ կյանք։ Վարքագծի նման դրսևորումներից մեկն էլ կիբեր-բուլլինգն է։ Օրինակ, Ավստրալիայում յուրաքանչյուր տասը ուսանողից մեկը ենթարկվում է կիբեր-բուլլինգի ։ Այս երևույթը կարող է  հարաբերվել մարդու մի շարք հիմնարար իրավունքների հետ՝ ներառելով ֆիզիկական ու հոգեկան առողջության բարձրագույն չափանիշների իրավունքը, աշխատանքի իրավունքի ու արդար աշխատանքային պայմանների, խոսքի ազատության և առանց այլոց ազդեցության՝ կարծիքներ արտահայտելու ազատության, երեխաների կամ երիտասարդների՝ ժամանցի ու խաղի իրավունքները;     ։
Կիբեր-ռասիզմ
Կիբեր-ռասիզմը հիմնականում դրսևորվում է այն անձանց կողմից, ովքեր ռասիստական մեկնաբանություններ են թողնում համացանցում կամ անդամակցում են ռասիստական երանգներով խմբերի ու էջերի։  Ռասիստական նկրտումներով  խմբի ցայտուն օրինակ է «Aborigenal» մեմերի ֆեյսբուքյան խումբը, որտեղ  տեղադրվում են տարբեր ռասաների ու ազգությունների պատկանող մարդկանց լուսանկարներ, որոնք ուղեկցվում են ռասիստական նկարագրություններով։ Ֆեյսբուքն  այդ խումբը դասակարգել է իբրև «հակասական հումով» խումբ։ =։ = Կիբերտարածության կառավարում = Կիբերտարածությունում( նույնն է թե՝ առցանց տիրույթում), ինչպես գերմանացի քաղաքագետ Անյա Միհրն ասում է, ավելի շատ մարդ է բնակվում, քան աշխարհի որևէ այլ երկրում, բայց այն շարունակում է մնալ առանց որևէ կառավարության, օրենսդիր մարմնի, սահմանադրության ու օրենքների։ Առանց այս մեխանիզմների՝ բազմաթիվ բարդություններ են ծագում քաղաքացիների իրավունքները պաշտպանելիս։ Միջազգային կառավարական մարմինները, ինչպիսին, օրինակ, ՄԱԿ-ը, Ամերիկյան պետությունների կազմակերպությունը,, Աֆրիկյան միությունը, Եվրոպական միությունը, նպատակ ունեն սահմանել կիբերտարածքի օգտագործման միջազգային չափանիշներ, և համացանցը ղեկավարել միջազգային կառավարական օղակներով, բայց դեֆակտո ձախողում են։ Պատճառն այն է, որ տվյալ կառույցների լիազորությունները սահմանափակվում են իրենց կազմում եղած պետություններով և համացանցը համընդհանուր ղեկավարման հարթակ բերել անհնար է ։
Կիբերտարածությունը սահմաններ չունի, և այդ տիրույթը ղեկավարելու ուղիներն ու եղանակներն անորոշ են։ Արդյունքում կա իրականություն, որ ինտերնետում անպատժելի մնալու հավանականությունն ավելի մեծ է, քանի որ ավելի հեշտ է անցնել սահմանները, խախտել նորմերն ու անպատիժ մնալ; Հստակ չի «կարելի»-ի ու « չի կարելի»-ի սահմանը։ Եթե  երբևէ կառավարող մարմին գոյություն ունենար, հավանաբար այն բաղկացած կլիներ բազմաթիվ շահագրգիռ կողմներից,  ազգային ու միջազգային դերակատարներից, ինչպես օրինակ՝ տարբեր ընկերությունների, սոցիալական ցանցերի, հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ, այնպես էլ ուղղակի անհատներ ։
Իրավունքների պաշտպանությունը համացանցում
Մարդն ունի իր իրավունքների խախտման դեպքում արդյունավետ լուծումների իրավունք՝ ոչ անպայմանորեն միայն իրավական լուծում։ Դրանք կարող են ստացվել ինտերնետ-ծառայություններ մատուցողներից կամ մարդու իրավունքների պաշտպանության ազգային տարբեր կառույցներից։ Կախված խախտման բնույթից՝ կարող են ներառել, պատասխան, ուղղում, ներողություն, վերականգնում, փոխհատուցում ։
Ինտերնետային ծառայություններ, ինտերնետի հասանելիություն, առցանց բովանդակություն մատուցողները, պետք է ապահովեն հասանելի, պարզ տեղեկություններ մարդու՝ համացանցում հնարավորությունների և իրավունքների վերաբերյալ։ Իշխանությունները պարտավոր են պաշտպանել մարդուն հանցավոր գործունեությունից, որ կատարվում են համացանցային հարթակում կամ օգտագործելով համացանցը ։
Իրավունքներն ու պատրականությունները վիճարկելիս կամ եթե համացանցն օգտագործելով՝ որևէ հանցավոր արարք կատարելու մեջ մեղադրանք է առաջադրվել, մարդն ունի ողջամիտ ժամկետում անկախ դատաքննության և Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան դիմելու իրավունք, եթե  սպառվել են դատական համակարգի հայրենական օղակներում արդարության հասնելու հնարավորությունները ։
Համացանցը Հայաստանում
Հայաստանում առաջին կապուղին գործել սկսել է 1988-ին։ Այն միացած էր համաշխարհային համակարգչային ցանցերին և ուներ 2400 բիթ/վ թողունակություն։ Դե իսկ համացանցային բումը մեր երկրում էլ սկիզբ առավ 2000-երին, երբ ինտերնետը գնալով ավելի ու ավելի լայն զանգվածների հասանելի դարձավ ։
«Հեռահաղորդակցության միջազգային միության» հրապարակած՝ հեռահաղորդակցության և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի համաշխարհային ցուցանիշների վերաբերյալ հաշվետվության համաձայն՝ 2007 թվականին համացանցից օգտվել է ՀՀ բնակչության 6 %-ը, 2010 թվականին՝ 36 %-ը, 2018-ի տվյալներով՝ մեր երկրում ինտերնետ-հասանելիությունը 98 % էր։ Այսօր լայնաշերտ ինտերնետ հասանելիության ծառայությունների բաժանորդների թիվը   ավելի քան 2.8  մլն է ։
Մարդու իրավունքները թվային ոլորտում․ Հայաստան
Մարդու իրավունքները համացանցից դուրս, թե առցանց․ Հայաստանի օրենսդրությունը նույն կերպ է դիտարկում 2 հարթակներում էլ։ Այսինքն՝ անհատների թվային իրավունքների ու ազատությունների առանձին դասակարգում Հայաստանում չկա։ Այս եզրույթը կիրառելիս՝ նկատի են առնվում մարդու հիմնարար իրավունքները վիրտուալ իրականությունում․ այսինքն՝ համացանցում ևս կիրառելի են այն բոլոր իրավունքները, որոնք օրենսադրորեն ամրագրված են մեր երկրում։ Հայաստանը միացել է մարդու իրավունքների ոլորտում մի շարք միջազգային դաշնագրերի։ Այսինքն՝ անդրազգային իրավական ակտերով ևս ստանձնել է պարտավորություններ, այդ թվում՝ այնպիսիք, որոնք երաշխավորում են թվային միջավայրում մարդու իրավունքներն ու ազատությունները ։
Լինելով ՄԱԿ-ի անդամ՝ Հայաստանը վավերացրել է «Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագիրը» ( 1993 թ. հունիսի 23-ին), որի 19-րդ հոդվածն ամրագրում է «տեղեկատվություն և գաղափարներ փնտրելու, ստանալու և հաղորդելու, կարծիքներ ունենալու»  ազատությունը՝ բոլոր միջոցներով և անկախ սահմաններից»:(«Ինտերնետի ազատությունը և առցանց տիրույթում մարդու իրավունքների պաշտպանությունը Հայաստանում» զեկույց, էջ 8)
Հայաստանը, լինելով «Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության» անդամ (1992 թ. հունվարից), պարտավորվել է հարգել Հելսինկյան Եզրափակիչ ակտում և այլ հռչակագրերում սահմանված չափորոշիչները ։
Մարդու բոլոր հիմնարար իրավունքները, որոնք, ինչպես արդեն նշել ենք, առցանց տիրույթում էլ են վավերական, ամրագրված են ՀՀ Սահմանադրության 2-րդ՝ «Մարդու և քաղաքացու հիմնարար իրավունքներն և ազատությունները» ներկայացնող գլխում։ Մարդն ունի սեփական կարծիքն ունենալու, ինչպես նաև առանց պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների միջամտության և անկախ պետական սահմաններից` տեղեկատվության որևէ  միջոցով տեղեկություններ ու գաղափարներ փնտրելու, ստանալու և տարածելու ազատություն( հոդված 42)  ։
Հայաստանի թիվ մեկ իրավական փաստաթուղթը նաև ամրագրում է մասնավոր և ընտանեկան կյանքի իրավունքը, պատվի ու բարի համբավի անձեռնմխելիությունը(31-րդ հոդվածը), հաղորդակցության ազատությունը և գաղտնիությունը(հոդված 32), անձնական տվյալների պաշտպանությունը(33-րդ հոդվածը) ։ 34-րդ հոդվածն էլ սահմանում է մարդու՝ իրեն վերաբերող տվյալների պաշտպանության իրավունքը։ Յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի ծանոթանալու պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններում իր մասին հավաքված տվյալներին և պահանջելու ոչ հավաստի տվյալների շտկում։ Անձնական տվյալների պաշտպանությամբ Հայաստանում զբաղվող լիազոր կառույց է   Արդարադատության նախարարությունում գործող Անձնական տվյալների պաշտպանության գործակալությունը։ Այն վերահսկում է անձնական տվյալների պաշտպանության ոլորտում օրենքի պահանջների կիրառումը, մշակում է տեղեկատվական ուղեցույցներ, կարգավորումներ, տրամադրում է իրավաբանական աջակցություն։
Հայաստանում համացանցի հասանելիության անխափանության երաշխիքը «Էլեկտրոնային հաղորդակցության մասին» օրենքն է, (2005թ)  որը սահմանում է ՀՀ-ում  վիրտուալ հաղորդակցության ոլորտի բոլոր եզրույթները, իրավասու մարմինների, կարգավորող մարմնի գործառույթները՝ նպատակ ունենալով ապահովել ցանցի հասանելիություն երկրի ողջ տարածքում,  անվտանգություն, ազատ ու բաց մրցակցություն, ոլորտի զարգացում, նոր տեխնոլոգիաների կիրառում, ինչպես նաև էլեկտրոնային հաղորդակցության շուկաների ազատականացման հետ կապված իր միջազգային հանձնառությունների կատարում ։ «Freedom House»-ն, իր «Freedon on the Net 2019» զեկույցը կազմելիս, ուսումնասիրություն է իրականացրել 60 երկրներում, այդ թվում` Հայաստանում ։ Ըստ ուսումնասիրությունների արդյունքի` վերջին մի քանի տարվա ընթացքում Հայաստանում ավելացել է համացանցի հասանելիությունը` կապի գնի նվազման և ցանցի ծածկույթի բարելավման շնորհիվ։ Սակայն բարձր տեխնոլոգիաներից օգտվելու գիտելիքների մակարդակը շարունակում է ցածր մնալ։ Համացանցը այս կազմակերպությունը մեր երկրում գնահատել է իբրև «ազատ» "
Խոսքի ու ազատ արտահայտման իրավունք
Խոսքի ու ազատ արտահայտման իրավունքը Հայաստանի օրենսդրության մեջ ամրագրված է Հայաստանի Սահմանադրության 42֊րդ հոդվածով, «»եղեկատվության ազատության մասին» օրենքով , «Զանգվածային լրատվության մասին» օրենքով։ ՀՀ օրենսդրությունը սահմանում է այն հիմնական իրավիճակները, երբ խոսքի ազատության սահմանափակումը կենսական է։ ՀՀ Սահմանադրության 43-րդ հոդվածով՝ խոսքի ազատութունը սահմանափակվում է, եթե  առկա է պետական անվտանգության, հասարակական կարգի պահպանման, հանցագործությունների կանխման, հանրության առողջության ու բարոյականության, այլոց սահմանադրական իրավունքների ոտնահարման խնդիր, ազգային անվտանգության կամ հասարակական կարգի պաշտպանությանն հետ կապված վտանգ ։
Ատելության խոսք
«Քաղաքական ու քաղաքացիական իրավունքների մասին միջազգային պակտ»-ի (International Covenant on Civil and Political Rights (ICCPR) ) 20-րդ հոդվածում ասվում է. «Ազգային, ռասայական կամ կրոնական ատելության ցանկացած դրսևորում, որը հրահրում է խտրականություն, թշնամանք կամ բռնություն, ելնելով մարդու էթնիկ պատկանելությունից, ռասայից, ազգությունից կամ սեռական կողմնորոշումից, պետք է արգելվի օրենքով»։ Կիբերտարածությունը շատ հաճախ ատելության խոսքի, բռնության սպառնալիքների համար հարմարավետ տարածք է ։
2020 թվականի մայիսին Հայաստանի Ազգային ժողովը քրեականացրեց բռնություն գործադրելու հրապարակային կոչերը, բռնությունը հրապարակայնորեն արդարացնելը կամ քարոզելը՝ փոփոխություններ կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Հոդված 226․2-ում ։ Արդյունքում՝ անձի կամ անձանց խմբի նկատմամբ սեռով, ռասայով, մաշկի գույնով, էթնիկական, կամ սոցիալական ծագումով, գենետիկական հատկանիշներով, լեզվով, կրոնով, աշխարհայացքով, քաղաքական կամ այլ հայացքներով, ազգային փոքրամասնությանը պատկանելությամբ, գույքային վիճակով, ծնունդով, հաշմանդամությամբ, տարիքով կամ անձնական կամ սոցիալական բնույթի այլ հանգամանքներով պայմանավորված՝ բռնություն գործադրելու հրապարակային կոչերը, նման բռնությունը հրապարակայնորեն արդարացնելը կամ քարոզելը պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկից հարյուրհիսնապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը 2 ամիս ժամկետով կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը 1 տարի ժամկետով ։
Անձնական տվյալների գաղտնիություն
«Անձնական տվյալների գաղտնիության մասին» օրենքը, որն ընդունվել է 2005թ, մայիս 18-ին, մեր երկրում անձնական տվյալների պաշտպանության գլխավոր երաշխիքն է ։ Այն ամրագրում է բոլոր օրինական հիմքները, որոնք թույլատրում են աշխատել մարդու անձնական տվյալների հետ, ինչպես նաև սահմանում է  անձնական տվյալների հանրամատչելի տեղեկատվության ռեժիմ՝ օրենքով նախատեսված դեպքերում և անձի համաձայնությամբ (հեռախոսային տեղեկատուներ, հասցեների գրքեր, կենսագրական տեղեկատուներ, մասնավոր հայտարարություններ, եկամուտների հայտարարագրում և այլն) (հոդված  11)։ Հանրամատչելի են համարվում անձի անունը, ազգանունը, ծննդյան տարին, ամիսը և ամսաթիվը, վայրը, մահվան վայրը, տարին, ամիսը և ամսաթիվը ։  Մարդու անձնական տվյալների մշակումը պետք է  կատարվի անձի համաձայնությամբ (հոդված 7), հետապնդի օրինական նպատակ (հոդված 5), տվյալները պետք է լինեն հավաստի, ամբողջական, ճշգրիտ (հոդված 6), պահպանվի գաղտնիությունը(հոդված 8) ։
Վերահսկում
Հայաստանի Սահմանադրության 33-րդ հոդվածն ասում է․ «Յուրաքանչյուր ոք ունի նամակագրության, հեռախոսային խոսակցությունների և հաղորդակցության այլ ձևերի ազատության և գաղտնիության իրավունք, որը կարող է սահմանափակվել միայն օրենքով՝ պետական անվտանգության, երկրի տնտեսական բարեկեցության, հանցագործությունների կանխման կամ բացահայտման, հասարակական կարգի, առողջության և բարոյականության կամ այլոց հիմնական իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության նպատակով միայն դատարանի որոշմամբ՝ բացառությամբ  այն դեպքերի, երբ դա անհրաժեշտ է ազգային անվտանգության համար և պայմանավորված է հաղորդակցվողների՝ օրենքով սահմանված առանձնահատուկ կարգավիճակով» ։
Կարիստուս
Կարիստուս (Κάρυστος, մերօրյա Կարիստոսի մերձակայքում), պոլիս հնագույն Եվբեա կղզում։ Տեղակայված էր կղզու հարավային ափին՝ Օխի լեռան ստորոտին։ Հոմերոսն այն հիշատակել է «Իլիական» վիպերգի նավերի կատալոգում, ինչպես նաև նշել, որ վերահսկվում է աբանտացիների կողմից ։ Հույն պատմիչ Թուկիդիդեսը գրել է, որ քաղաքը հիմնել է դրիոպ ցեղախումբը  ։ Քաղաքն անունն ստացել է Խիրոնի որդի Կարիստուսի անունից  :
Մարդու իրավունքները թվային ոլորտում
Վերահսկում
Գաղտնիության սահմանները տրվում են «Քրեական դատավարության օրենսգրքում», որտեղ հստակ ներկայացված են հեռախոսազանգերի, նամակագրության և հաղորդակցության այլ միջոցների միջամտության կամ գաղտնալսման օրինական հիմքերը, որոնցից դուրս վերահսկումը համարվում է հանցանք Մասնավոր հաղորդակցությունը վերահսկելու, հեռախոսային խոսակցությունները գաղտնալսելու իրավունք մեր երկրում ունի միայն Ազգային անվտանգությանծառայությունն ու Հայաստանի Ոստիկանությունը, այն էլ, միայն օրենքով սահմանված դեպքերում, դատարանի որոշման հիման վրա։ ։
Կարիստուս
Պարսկական պատերազմ
Մ.թ.ա. 490 թվականին պարսից զորքը ցամաք է իջել Կարիստուսում և արագորեն իրեն ենթարկել տեղաբնակներին ։ Սալամինի ճակատամարտից անմիջապես հետո աթենացիների նավատորմը Թեմիստոկլեսի գլխավորությամբ փող է շորթել քաղաքից ։
Մարդու իրավունքները թվային ոլորտում
Վերահսկում
Մարդն ունի իրավունք՝ վիրտուալ հարթակներում թաքցնելու իր ինքնությունը, գտնվելու վայրը։ Արգելվում է մարդու նկատմամբ հսկողությունն ու հետապնդումը՝ առանց լուրջ, օրինական հիմնավորման՝ բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի։ Նման անհրաժեշտության ցայտուն օրինակ է, կորոնավիրուսի համաճարակով պայմանավորված, Ազգային ժողովի՝  2020 թ․ մարտի 31-ի նիստում ընդունած կառավարության ներկայացրած «Արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի մասին» օրենքում լրացումներ կատարելու մասին և «Էլեկտրոնային հաղորդակցության մասին» օրենքում լրացում կատարելու մասին օրենքների նախագծերի փաթեթը, որով նախատեսվում է կորոնավիրուսով վարակված անձանց կոնտակտավորներին հնարավորինս շուտ գտնելու նպատակով ֆիքսել մարդկանց հեռախոսազանգերը ։
Կարիստուս
Պարսկական պատերազմ
Լիգան հպատակություն էր պարտադրում միասնական Հունաստան ստեղծելու համար, սակայն կայուն բանակ կամ հետագա ներխուժումը կանխելու համար ռազմական ուժ ստեղծելու փոխարեն աթենացիները Պերիկլեսի գլխավորությամբ սկսել են միջոցները վատնել Աթենքն ու Հունաստանը փառաբանելու վրա։ Ատտիկյան քաղաք-պետությունների այս սխալ պահվածքը մերժվել է Սպարտայի կողմից ու հանգեցրել Պելոպոննեսյան պատերազմին, որի ժամանակ ոչ միայն չի ապահովվել Հունաստանի անվտանգությունն արտաքին պարսկական հարձակումներից, այլև հող է ստեղծել լիգայի՝ ներսից կազմաքանդվելու համար։
Հետագա պատմություն
Կարիստացիները Հին Հունաստանը մակեդոնացիներից ազատագրելու պատերազմում կռվել են աթենացիների կողմից ։ Ֆիլիպ 5-րդ Մակեդոնացու դեմ պատերազմում անցել են հռոմեացիների կողմը ։
Կարիստուսը հիմնականում հայտնի է եղել իր մարմարով, որը Հռոմում մեծ պահանջարկ ուներ։ Հույն պատմիչ Ստրաբոնը քարհանքների տեղը նշել է Մարմարարիում քաղաքի մոտ, սակայն դրանց հետքերը հայտնաբերվել են Օխե լեռան վրա՝ ծովից երեք մղոն հեռավորությամբ։ Դա հռոմեացիների ցիպոլինյան մարմարն է․ կանաչ մարմար սպիտակ շերտերով ։ Կարիստուսում ասբեստ հանքանյութը նույնպես կարելի էր գտնել, որն այդպես էլ անվանվել է՝ «Կարիաստյան քար» ։
Քրիստոնեական եպիսկոպոսություն
Որպես եպիսկոպոսություն Կարիստուսն ի սկզբանե Կորնթոսի սուֆրագան էր, բայց 9-րդ դարում այն ​​միավորվել է Աթենքի հետ բյուզանդական կայսր Լևոն VI Իմաստասերի իշխանության օրոք (886-912)։ Կարիակուս անունով եպիսկոպոսությունը 458 թվականին Լևոն Թրակիացու կորնիթյան գավառի մաս է կազմել ։
Այլևս չլինելով եպիսկոպոսական նստավայր՝ այսօր Կարիստուսը Կաթոլիկ եկեղեցու կողմից համարվում է «մահացած թեմ» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աթենական ծովային միության անդամներ Կատեգորիա:Հին Հունաստան
Քերոլայն Չերրի
Քերոլայն Ջենիս Չերրի (Carolyn Janice Cherry, ), հայտնի ամերիկացի ֆանտաստ գրող։
Կենսագրություն
1964 թվականին ավարտել է Օկլաhոմայի համալսարանը, ստացել է բակալավրի աստիճան, որից հետո 12 տարի դասավանդել է լատիներեն և հնագույն պատմություններ` Օկլահոմայի հասարակական դպրոցում։ Առաջին հրատարակությունը` «Մտքեր կարդացողը» պատմվածքն է («Astounding Sciense Fiction», 1968 թվական)։ 1976 թվականից` պրոֆեսիոնալ գրող, առաջին գիրքը` «Իվրելի դարպասները» վեպ (1976 թվական)։ 1977 թվականին ստացել է Ջ. Քեմբելլի անվան մրցանակ` որպես ամենահեռանկարային երիտասարդ հեղինակ ։
Գրում է Ֆենտեզի, ինչպես նաև Գիտական ֆանտաստիկա։ Չերրիի գործերից ճնշող մեծամասնությունը «մաքուր» ԳՖ է։ Դա ապագայի պատմության հիանալի էպիկական կտավ է, մեր դարաշրջանի երրորդ և չորրորդ հազարամյակների միջև Երկրի և երկու հակադիր աստղային ուժերի՝ Միության և Ալիանսի պատմություն։ Արեգակնային համակարգից դուրս գտնվող հողերի վերաբնակեցումը և երկրային մշակույթի փոխազդեցությունը օտար մշակույթների հետ, որոնք առաջացնում են մի շարք խնդիրներ, որոնց Չերրին նկարագրում է զարմանալի հմտությամբ։ Նա տիրապետում էր այդ լեզվին։
Կարոլին Չերրինը «Հյուգո մրցանակ»-ի եռակի դափնեկիր է։ 77185 Cherryh աստղակերպը կոչվում է նրա պատվին։
Մատենագրություն
«Մորգեյն» շարք.
«Մրի զինվորներ» շարք.
Եռապատում «Քնի էլֆական քար».
Ռուսական Եռապատում (The Russian Stories, the Russian Series, the Russian Trilogy կամ the Rusalka Trilogy).
«Սոյուզ-Ալյանս» շարք.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Գիշերազգեստ
Գիշերազգեստ, տնային հագուստ, որը հիմնականում օգտագործվում է քնելու համար։ Տիպիկ գիշերազգեստ, որը բաղկացած է ազատ տաբատից և վերնաշապիկից, լայնորեն տարածված է տնային առօրյա կյանքում։ Ամենից հաճախ գիշերազգեստները հակառակ գույների զոլերով են լինում։
Ծագումնաբանություն
«Գիշերազգեստ» բառը ծագում է հինդի լեզվից։ Սկզբնապես այն ծագել է բառից, ինչը նշանակում է «ոտքերի հագուստ»։
Բառն ի սկզբանե նշանակում էր թեթև, ազատ տաբատ, որը ձգված է գոտկատեղի շուրջ։ Դրանք լայնորեն կրում էին Հարավային և Արևմտյան Ասիայում։
Պատմություն
Եվրոպայում գիշերազգեստը հայտնվել է 1870-ական թվականներին կամ ներմուծվել է Հնդկաստանից 1890-ականներին։
Համաձայն մեկ այլ վարկածի, որը տարածվել է ինտերնետի որոշ ռեսուրսներով, 17-րդ դարում ֆրանսիացի ճանապարհորդները գիշերազգեստ են բերել Գոայից, բայց նորույթը չի արմատավորվել, և դրա մասին միայն հիշատակվում է պորտուգալական աղբյուրներում, թեև այս վարկածը խիստ կասկածելի է։ Այնուամենայնիվ, 20-րդ դարի սկզբին գիշերազգեստը դարձել էր տղամարդկանց շրջանում շատ տարածված քնելու հագուստ, իսկ երկու համաշխարհային պատերազմներից հետո այն տղամարդկանց զգեստապահարանից դուրս մղեց նախկինում օգտագործվող գիշերային վերնաշապիկը։
1920-ական թվականներին Կոկո Շանելը կանացի զգեստապահարանում ավելացրեց գիշերազգեստը՝ ի թիվս տղամարդու զգեստապահարանի այլ իրերի՝ տաբատների, սվիտերների և այլ հագուստի։ Այնուամենայնիվ, կանացի գիշերազգեստը հանրաճանաչություն ձեռք բերեց 1934 թվականին նկարահանված «Դա տեղի է ունեցել մի անգամ գիշերը» ֆիլմի տեսարաններից մեկում հերոսուհի Կլոդետ Կոլբերի միջոցով։
1940-ականների վերջին և 1950-ականների սկզբին ԽՍՀՄ-ում գիշերազգեստը համարում էին ոչ միայն տնային հագուստ, այլև յուրատեսակ ամառային կոստյում։ Այն օգտագործվել է ամռան ամիսներին հարավային հանգստավայրերում, ինչպես երևում է ժամանակի մի շարք ֆիլմերում։
1950-ականների երկրորդ կեսից ի վեր գիշերազգեստը դադարել են օգտագործել որպես ամառային կոստյում։ Խորհրդային Միության տարիներին այն օգտագործվել է քաղաքային հիվանդանոցների բաժանմունքներում։
Այժմ գիշերազգեստները սովորաբար օգտագործվում են քնելու համար, չնայած կան տնային հագուստի տարբեր տեսակներ։ Երբեմն տրվում է մի շարք հիվանդանոցներում գտնվող հիվանդներին։ Ժամանակակից գիշերազգեստներից շատերը վերնաշապիկի փոխարեն ունեն մայկա կամ ֆուֆայկա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ներքնազգեստ Կատեգորիա:Հագուստ Կատեգորիա:Նորաձևության պատմություն Կատեգորիա:Քուն
Վիտալի Մաքսիմենկո
Վիտալի Մաքսիմենկո (Vitālijs Maksimenko, ), լատվիացի ֆուտբոլիստ, «Օմիա Արդիա» ակումբի և Լատվիայի հավաքականի պաշտպան։
Կարիերա
Վիտալի Մաքսիմենկոն Ռիգայի «Դաուգավա 90»-ի սան է, 2008 թվականին «Դաուգավայի» կազմում հաղթել է Լատվիայի առաջին լիգայում։ Միջմրցաշրջանում մասնակցել է դիտումների Մոսկվայի «Լոկոմոտիվում» և ԲԿՄԱ-ում ։
2009 թվականին Վիտալի Մաքսիմենկոն «Դաուգավայի» հետ կատարել է նորամուտը Լատվիայի բարձրագույն լիգայում, բայց նույն թվականի ամռանը վարձրավճարով տեղափոխվել է ԲԿՄԱ մինչև մրցաշրջանի ավարտը, որտեղ նա մրցաշրջանի մնացած մասի ընթացքում հանդես է եկել երկրորդ կազմում։
2010 թվականի սկզբին Վիտալի Մաքսիմենկոն սկսել է մարզվել Ռիգայի «Սկոնտո» ակումբի կազմում, իսկ մարտի 15-ին ակումբը պաշտոնապես պայմանագիր է կնքել նրա հետ ։
2012 թվականի վերջին Վիտալի Մաքսիմենկոն մեկնել է դիտումների անգլիական «Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոն» ակումբում, որտեղ լավ տպավորություն է թողել մարզիչների վրա ։ Չնայած Չեմպիոնշիպի և Պրեմիեր լիգայի այլ ակումբների հետաքրքրությանը ՝ 2013 թվականի հունվարի 4ին Վիտալի Մաքսիմենկոն պայմանագիր է կնքել «Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոն» ակումբի հետ 2,5 տարի ժամկետով ։
Կոտրված սիրտ
Կոտրված սիրտ (հայտնի է նաև որպես սրտի ցավ), մետաֆոր ինտենսիվ զգացմունքային և երբեմն ֆիզիկական սթրեսի կամ ցավի համար, որը մարդը զգում է մեծ և խորը կարոտի պատճառով։ Այս հայեցակարգը միջմշակութային, հաճախ մեջբերվում է ցանկալի կամ կորցրած սիրելիի մասին ։
Անհաջողված ռոմանտիկ սերը կարող է չափազանց ցավոտ լինել; կոտրված սրտից տառապող մարդիկ կարող են դեպրեսիայի , անհանգստության  և, ավելի ծայրահեղ դեպքերում, հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարման ենթարկվել  ։
Ֆիզիոլոգիա
Ենթադրվում է, որ կոտրված սրտի ծանր ցավը բնազդ գոյատևման մասն է։ «Սոցիալական կապվածության համակարգը» օգտագործում է «ցավի համակարգը», որպեսզի մարդկանց դրդի պահպանել իրենց սերտ սոցիալական հարաբերությունները, ցավ պատճառելով, երբ այդ հարաբերությունները կորցնում են ։ Քվինսլենդի համալսարանի հոգեբաններ Ջեֆ Մաքդոնալդը և Ուեյք Ֆորեսթի համալսարանից Մարկ Լիրին 2005 թվականին առաջարկել են ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ էմոցիոնալ ցավային ռեակցիաների էվոլյուցիա և պնդում են, որ նման արտահայտությունները «ավելին են, քան պարզապես մետաֆորներ» ։ Ենթադրվում է, որ այս հայեցակարգը բազմակողմանի է, և շատ մշակույթներ նույն բառերն օգտագործում են ինչպես ֆիզիկական ցավը, այնպես էլ հարաբերությունների կորստի հետ կապված զգացմունքները նկարագրելու համար ։
Անդիմադրելի վիշտ
Ծանր կորուստ վերապրած մարդկանց մեծամասնության համար ճանապարհորդությունը վշտի միջով ի վերջո կավարտվի առանց սիրելիի կյանքին հարմարվելու ընդունելի մակարդակով ։ Քյուբլեր-Ռոսսի մոդելը պնդում է, որ սիրելիի կորստից հետո վշտի հինգ փուլ կա՝ ժխտում, զայրույթ, սակարկություն, դեպրեսիա և ընդունում ։ Եվ չնայած հայտնի է, որ սգավորները տառապում են դեպրեսիայի շրջանում և, վերջապես, վերակառուցման և վերականգնման սկզբնական շրջաններում, ժամանակակից վշտի մասնագետների մեծ մասը ընդունում է, որ վշտի փորձի տատանումները և շրջանառությունը զգալիորեն տարբերվում են մշակութային խմբերի ինտենսիվությամբ և տևողությամբ, անհատապես մարդուց, ինչպես նաև կախված են հարաբերության մեջ ներդրումների չափսից ։ Մտորումները կամ կպչուն մտքերը, որոնք շարունակական են, անվերահսկելի և անհանգստացնող, հաճախ նեղության բաղադրիչ են։ Կորցրած օբյեկտի որոնման Ջոն Բոուլբիի հայեցակարգը կապված է անհանգստության և աճող հիասթափության հետ, երբ սգավորը մնում է կորած, հաճախ մաղելով անցյալի հիշողությունները և, հնարավոր են կորցրած անհատի մռայլ այցերի անցողիկ զգացումները։ Երբ կորուստը ներառում է «լքված լինելը» կամ «անպատասխան սերը», ի լրումն վերը նշվածի, այս մտավոր որոնումը ուղեկցվում է ձախողման տանող գործոնների և կորցրած անձի հետ վերամիավորման հնարավորությունների մասին կպչուն մտքերով ։ Երբ խոսքը մերժման մասին է, կարող է ներգրավվել նաև ամոթը՝ ցավալի զգացմունք, որ այն ի սկզբանե անընդունելի է, միանգամյա, անարժան ։
Սգո ֆիզիկական հատկանիշները ներառում են ․
Կոտրված սրտի սինդրոմ
Շատ լեգենդներում և հորինված հեքիաթներում կերպարները մահանում են ավերիչ կորուստներից հետո; սակայն նույնիսկ իրականում մարդիկ մահանում են այն ամենից, ինչ թվում է կոտրված սրտով։ Տակոցուբոյի կարդիոմիոպաթիան կամ կոտրված սրտի համախտանիշը սովորաբար նկարագրվում է որպես ֆիզիկական ցավ կրծքավանդակի, սրտի կամ ստամոքսի շրջանում, որն առաջանում է զգացմունքային սթրեսի պատճառով, որը առաջանում է տրավմատիկ խզման կամ սիրելիի մահվան հետևանքով։
Մշակութային հղումներ
Այս զգացումն արտահայտված է շումերական առակների ժողովածուում ․ "Թող Ինանան յուղ թափի իմ սրտում, որը ցավում է։"
Կոտրված սրտի ցավի մասին աստվածաշնչյան հիշատակումները թվագրվում են մ.թ.ա. 1015 թվականով ․ "Վիրավորանքները կոտրեցին իմ սիրտը և թողեցին ինձ թույլ, ես կարեկցանք փնտրեցի, բայց դա չկար։ Ես ոչ մեկին չգտա, ով կարող էր մխիթարել ինձ"
- Սաղմոսարան 69:20
Ռուդաքին, որը համարվում էր պարսկական պոեզիայի առաջին մեծ հանճարը, իր ստեղծագործության մեջ օգտագործեց կոտրված սրտի կերպարը։ "Նայիր ամպին, ինչպես է այն լացում, ինչպես սգացող մարդ, Որոտը հառաչում է, ինչպես կոտրված սրտով սիրահարը։"
Շեքսպիրի «Անտոնիոս և Կլեոպատրա» պիեսում Էնոբարբի կերպարը մահանում է կոտրված սրտից ընկերոջ դավաճանությունից հետո։ Լեդի Մոնթեգյուն մահանում է կոտրված սրտից իր որդուն արտաքսելուց հետո «Ռոմեո և Ջուլիետ»-ում ։
Տպագրված
Կատեգորիա:Սեր Կատեգորիա:Սիրո փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Էմոցիաներ Կատեգորիա:Ցավազգացողություն Կատեգորիա:Փոխաբերություններ
Լոզովոյի համայնք
Վարչական կենտրոնը համարվում է Լոզովո գյուղը, որը նաև համայնքի խոշորագույն բնակավայրներից է։
Աշխարհագրություն
Լոզովոյի համայնքը տեղակայված է Բալկանյան թերակղզու վրա՝ Մակեդոնիայի Հանրապետության կենտրոնական հատվածում։ Զբաղեցնում է 166,32 կմ² տարածք։
Վարչական կենտրոնը Լոզովոն է։ Արևմուտքում սահմանակցում է Վելեսի, հյուսիս-արևելքում՝ Սվետի-Նիկոլեի, հարավ-արևելքում՝ Շտիպի, իսկ հարավում՝ Գրադսկոյի համայնքներին։
Լոզովոյից բացի վարչական միավորի կազմի մեջ մտնում են նաև 11 գյուղական բնակավայրեր։
Բնակչություն
Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 2858 մարդ։ Նույն թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության ազգային կազմը հետևյալն էր՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի համայնքներ
Մարկ Լե (երգիչ)
2013-2015: SM Rookies
2013 թվականի դեկտեմբերին Մարկը ներկայացվեց, որպես SM Rookies խմբի անդամ ։
2014 թվականին նա մյուս անդամների հետ մասնակցել է  EXO 90.2014 շոուին, որտեղ  նրանք կատարեցին 90-ականների երգեր  ։
2015 թվականին Մարկը մասնակցել է Disney Channel's The Mickey Mouse Club համերգին, ութ այլ SM Rookies մասնակիցների հետ. ։
2016- այժմ։ NCT, High School Rapper
2016 թվականի, ապրիլի 9-ին S.M. Entertainment-ը հաստատեց, որ Մարկը մյուս անդամների հետ միասին հանդես կգա NCT's-ի առաջին ենթախմբում՝ NCT U :
Հուլիսի 1-ին S.M.-ն հայտարարել է NCT's երկրորդ ենթախումբը՝ NCT 127,  Մարկի և մյուս վեց անդամների հետ ։
Օգոստոսի 18-ին S.M. Entertainment-ը հայտարարել է NCT's երրորդ ենթախումբը՝ NCT Dream, Մարկի և մյուս վեց անդամների հետ ։
2016 թվականի հոկտեմբերին Մարկը Հենրի Լաուի հետ հրապարակել է OST «I Want To EnterYour Heart» «Sweet Stranger and Me» դրամայի համար The show started in February and Mark reached the final and finished 7th. ։
Մայիսի 25-ին, հայտարարվեց, որ Մարկը կմիանա S.M. Entertainment և Mystic Entertainment-ի նոր երաժշտության  շոուին,  որ  նրանց  առաջին համատեղ  նախագիծն է։ Շոուն եթեր  է հեռարձակվելու հուլիսին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադացի երգիչներ
Լոզովո
Լոզովո (Лозово), գյուղ Մակեդոնիայի Հանրապետության կենտրոնական հատվածում։ Համարվում է համանուն համայնքի վարչական կենտրոնը։
Գյուղը գտնվում է Օվչե Պոլեի պատմաշխարհագրական շրջանում, Շտիպ քաղաքի հյուսիսում և Վելեսի արևելքում։
Պատմություն
19-րդ դարում բնակավայրը եղել է Օսմանյան կայսրության կազմում և հայտնի է եղել Ջումալի կամ Ջույմայլիա անվանումներով։ 1900 թվականին այստեղ ապրում էր 150 բնակիչ՝ ամբողջովին թուրքեր։
Բնակչություն
Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Լոզովոյի բնակչությունը կազմում է 896 մարդ ։
Ստորև ներկայացված է բնակչության էթնիկական կազմը․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի գյուղեր
Juul
«Juul» (ջուլ), ամերիկական էլեկտրոնային ծխախոտի ապրանքանիշ, որը վաճառվում է նաև Կանադայում, Մեծ Բրիտանիայում, Իսրայելում, Ռուսաստանում և Ուկրաինայում ։ Ծխախոտը արտադրում է Juul Labs. ընկերությունը, որը համարվում է նիկոտինի առաքման համակարգերի համաշխարհային խոշորագույն արտադրողներից մեկը։ Juul-ը ԱՄՆ-ում էլեկտրոնային ծխախոտների ամենատարածված ապրանքանիշն է ։ Ընկերությունը մասամբ տնօրինում է ամերիկյան Ալտրիա գրուփ ծխախոտային հոլդինգը, որի մի մասն է կազմում նաև ծխախոտի արտադրանքի խոշոր արտադրող Philip Morris-ը ։ Շուկայական վերլուծաբանները նշել են, որ Juul-ի ապրանքներն արտաքին տեսքով տարբերվում են նրանով, որ հիշեցնում են համակարգչային USB կրիչներ ։
Պատմություն
2015 թվականին Juul էլեկտրոնային ծխախոտի առաջին մոդելը ստեղծել է Pax Labs ընկերությունը։ 2017 թվականին Pax Labs-ի կազմից առանձնացրել են Juul Labs-ը։ Հիմնադիրներն են նախկին ծխողներ Ադամ Բոուենը (Adam Bowen) և Ջեյմս Մոնզիսը (James Monsees) ։ Նրանք միասին ուսումնասիրել են Սթենֆորդի համալսարանական դիզայնն ու ավարտական կուրսում ստեղծել են Pax ընկերությունը, որտեղ մշակել են Ploom սարքը։
Սարքեր
Juul-ը էլեկտրոնային ծխախոտ է, որի համար հեղուկը արտադրվում է նիկոտինի աղով ։ 2015 թվականին ընկերությունը ստացել է ամերիկյան արտոնագիր է նիկոտինի աղեր ստանալու իր միջոցի համար ։ Նշվում է, որ այս տեխնոլոգիան թույլ է տալիս ստեղծել այնպիսի զգացողություններ, որոնք առավել մոտ են սովորական ծխախոտներին՝ համեմատած այլ էլեկտրոնային ծխախոտների հետ։ Յուրաքանչյուր քարթրիջ, որը կոչվում է Juul pod, պարունակում է նիկոտինի քանակություն, որը մոտավորապես համապատասխանում է 200 ծխախոտի գլանակի չափին։ ԱՄՆ-ում քարթրիջը պարունակում է 59 մգ/մլ, եվրամիությունում այդ թիվը կրճատվել է մինչև 20 մգ/մլ, ինչը զգալիորեն ավելի է, քան սովորական այլ արտադրողների մոտ։ 2018 թվականի օգոստոսին Juul-ը թողարկել է երկու համային քարթրիջներ (անանուխ և վիրջինիա ծխախոտ)՝ 35 մգ/մլ նիկոտինի պարունակությամբ։ Յուրաքանչյուր քարթրիջ պարունակում է բուսական ծագման պրոպիլենգլիկոլ, գլիցերին, համային տեսականի և նիկոտինի աղեր։ Juul սարքերը նման են համակարգչային USB կրիչների և լիցքավորվում են USB-ով։
Men’s Fitness ամսագրի գրախոս Բեն Ռեդինգը Juul սարքերը անվանել է «էլեկտրոնային ծխախոտների աշխարհում այֆոններ», բայց նաև նշել է, որ «դրանց պետք է ընտելանալ»  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ Կատեգորիա:Ծխախոտ Կատեգորիա:Ծխախոտային ապրանքանիշներ
Ֆիլիբելի Ահմեդ Հիլմի
Ֆիլիբելի Ահմեդ Հիլմի, օսմանյան քաղաղաքական գործիչ և գրող:
Կենսագրություն
Ծնվել է 1865 թվականին Պլովդիվում :
Ի ծնե անունը Ահմադ Հիլմի է: Հայտնի էր նաև Ֆիլիբելի (ծագումով Ֆիլիբեից, Օսմանյան անվանումը Պլովդիվ) և Շեհբենդերզադե (հյուպատոսի որդին) մականուններով: Ահմադ Հիլմիի հայրը՝ Սուլեյման բեյը, Պլովդիվում զբաղեցնում էր Օսմանյան հյուպատոսի պաշտոնը :
Սովորել է սկզբում մուֆթիի մոտ, ապա ավարտել միջնակարգ դպրոցը: 1877-78 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի սկսվելուց հետո Ահմադի ընտանիքը տեղափոխվել է Ադրիանապոլիս, ապա՝ Ստամբուլ։ Այնտեղ նա, հնարավոր է, ավարտել է Գալաթասարայի վարժարանը, սակայն պատմաբանների մի մասը մերժում է դա :
1888 թվականից աշխատել է փոստային բաժանմունքում։ Տեղափոխվել է Իզմիր, բայց աշխատանքը փոստային բաժանմունքում շարունակել է: Շուտով աշխատանքի բերումով ուղարկվեց Բեյրութ, այնտեղ ծանոթացավ «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցության անդամների հետ։ Թեև Բեյրութում նրա կյանքի և գործունեության մասին տեղեկություններ գրեթե չեն պահպանվել, սակայն հայտնի է, որ նա, ինչպես կոմիտեի շատ անդամներ, ստիպված է եղել փախչել Եգիպտոս։ Այնտեղ նա միացել է կոմիտեի տեղական բաժանմունքին, ինչպես նաև հրատարակել է «Çaylak» հումորային ամսագիրը :
1901 թվականին Օսմանյան կայսրություն վերադառնալուց հետո ձերբակալվել և ուղարկվել է Ֆեցցան անապատ: Այնտեղ նա միացավ տեղի սուֆիական կարգին։ Երիտթուրքական հեղափոխությունից հետո վերադարձել է Ստամբուլ, հրատարակել է մի շարք ամսագրեր, որոնցից ամենահայտնի իսլամիստական «İttihad-ı İslam» ամսագիրն է։ Այս ամսագրում հրապարակված հոդվածներում քննադատվում էր ազգայնականությունը: Ֆիլիբելի կարծիքով` Օսմանյան կայսրությունը տևական ժամանակ կարողացել է միավորել մահմեդականներին, քանի որ թուրքերին հատուկ չէ ազգայնականությունը: Նա գրել է.«Թուրքերի պատմական պարտքն է աշխատել մահմեդականների բարօրության համար։ Եթե թուրքերը դադարեն դա անել, թուրքական ինքնությունը կփլուզվի» :
Չնայած Ֆիլիբելին մոտ էր «Միություն և առաջադիմություն» կոմիտեին, այնուամենայնիվ, նա նրանց հետ տարակարծիք էր և քննադատում էր նրանց։ Կոմիտեի ներկայացուցիչների իշխանության գալուց հետո Ֆիլիբելի հրատարակած ամսագրերը բազմիցս արգելվել են, նա նույնիսկ աքսորվել է Կաստամոնու, սակայն 1911 թվականին նրան թույլ են տվել վերադառնալ Բուրսա :
Հետագայում գրել է մի շարք աշխատանքներ` ինչպես գեղարվեստական, այնպես էլ գրական, ինչպես նաև քաղաքական: Ի տարբերություն Ռեյնհարթ Դոզիի գրված «Իսլամի պատմության», գրել է իր աշխատանքը նույն անունով :
Մահացել է 1914 թվականին Բուրսայում` չպարզված հանգամանքներում։ Կա վարկած, որ նա սպանվել է «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցության անդամների կամ մասոնների կողմից։ Թաղված է Ստամբուլի Ֆաթիհ մզկիթում :
Ստեղծագործություն
Ֆիլիբելի ամենահայտնի աշխատանքը «Ֆանտազիայի խորքերը» ֆանտաստիկ պատմվածքն է (Amak-ı Hayal): Պատմվածքի կենտրոնում Ռաջի անունով պատանի է։ Նա լավ կրթություն է ստացել, բայց այդպես էլ չի գտել ճշմարտությունը: Ռաջին փորձում է գտնել նրան՝ ուսումնասիրելով տարբեր հավատալիքներ ու փիլիսոփայություններ, բայց հաջողության չի հասնում: Մի անգամ երիտասարդը հանդիպում է սուֆիական շեյխին, Վերջինս Ռաջիի համար սուրճ է պատրաստում և նվագում ֆլեյտա, այդ գործողությունները գլխավոր հերոսի մոտ ուժեղ տեսիլքներ են առաջացնում :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:19-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:Թուրք գրողներ Կատեգորիա:Միություն և առաջադիմություն կուսակցության քաղաքական գործիչներ
Աջիբեգովո
Աջիբեգովո (Аџибегово), գյուղ Մակեդոնիայի Հանրապետության կենտրոնական հատվածում։ Վարչականորեն մտնում է համանուն համայնքի կազմի մեջ։
Գյուղը գտնվում է Օվչե Պոլեի պատմաշխարհագրական շրջանում՝ Շտիպ քաղաքի հյուսիսում և Վելեսի արևելքում։
Աշխարհագրություն
Աջիբեգովոն գտնվում է Մակեդոնիայի Հանրապետության կենտրոնական հատվածում՝ Վելես քաղաքից 25 կմ հեռավորության վրա։ Գյուղը տեղակայված է ծովի մակարդակից մինչև 220 մետր բարձրության վրա։
Տեղանքին բնորոշ է մեղմ մայրցամաքային կլիման, որին բնորոշ են տաք և տեղումնառատ ամառները։ Կլիմայական այս պայմանները ձևավորվել են Եգեյան ծովի ազդեցությամբ։
Բնակչություն
Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Աջիբեգովոյի բնակչությունը կազմում է ընդամենը 5 մարդ ։
Բնակչության 100 %-ը մակեդոնացիներն են։ 20-րդ դարում գյուղը բնակեցված է եղել բացառապես թուրքերով։ Բնակչության շրջանում գերիշխող կրոնը ուղղափառ քրիստոնեությունն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի գյուղեր
Իլ-76-ի վթարը Լենինականի մոտ (1988)
Իլ-76 ինքնաթիռի վթարը Լենինականի մոտ, ավիավթար, որ տեղի է ունեցել 1988 թվականի դեկտեմբերի 11-ին` Լենինականից (Գյումրի) 15 կմ հեռավորության վրա և որի արդյունքում զոհվել էր 77 մարդ ։
Վթարը
Իլ-76 ինքնաթիռը պատկանում էր ԽՍՀՄ Պաշտպանության նախարարության ռազմա-օդային ուժերին և հաշվառված էր Լիտվայի Պանևեժիս քաղաքում տեղակայված ավիաբազայում։ 1988 թվականի դեկտեմբերի 11-ին, Սպիտակի երկրաշարժի հետևանքները վերացնելու և փրկարարական աշխատանքներ կատարելու նպատակով, նշված ինքնաթիռը Բաքվից պետք է Լենինական տեղափոխեր պահեստային զինծառայողների, որոնց մեջ կային տարբեր ազգերի ներկայացուցիչներ։ Անձնակազմը բաղկացած էր 9 հոգուց, ովքեր ազգությամբ ռուսներ էին։ Ուղևորները` թվով 69 հոգի էին, որոնց մեջ կային ռուսներ, թաթարներ, ադրբեջանցիներ, լեզգիներ, հրեա և հայ։
Լենինականի օդանավակայանին ինքնաթիռը մոտեցել էր գիշերը, եղանակային բարդ և հորիզոնական 5 կմ տեսանելիության պայմաններում։ Վայրէջքի պատրաստվելիս, մինչև պտույտի բարձրություն (1100 մ) ցածրանալը, ինքնաթիռը բախվել է սարին և կործանվել։ Վթարի պատճառով զոհվել էր 77 մարդ։ Փրկվել էր միայն մեկ մարդ` ազգությամբ ադրբեջանցի, ով քնած էր եղել ինքնաթիռում գտնվող ԿամԱԶ ավտոմեքենայի խցիկում։
Ավիավթարի պատճառը անձնակազմի կողմից բարձրաչափի սխալ կարգավորումն է եղել։ Չնայած կարգավարը անձնակազմին փոխանցել է օդակայանի ճնշումը` 634 մմ սնդիկի սյուն և երկրորդ օդաչուն այն գրի էր առել, այնուամենայնիվ հետագայում բարձրաչափերի վրա դրվել է 734 մմ սնդիկի սյուն, այսինքն 100 մմ-ով ավելի, ինչն էլ հանգեցրել է 1100 մետրով ցուցմունքի բարձրացման։ Անմիջականորեն, սարին բախվելու ժամանակ, բարձրաչափը ցույց է տվել` 1425 մետր։ Հիմնականում այդպիսի խախտման պատճառ կարող էր հանդիսանալ անձնակազմի գերհոգնածությունը, որը չէր հասցրել ինչպես հարկն է հանգստանալ, քանի որ նախորդ օրերին իրականացրել էր մեծ թվով չվերթներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գյումրի
Բեքթաշյան միաբանություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիա իսլամը Ալբանիայում Կատեգորիա:Իսլամը Ալբանիայում Կատեգորիա:Ալևիականություն Կատեգորիա:Դերվիշական շարժումներ Կատեգորիա:Շիա իսլամը Թուրքիայում Կատեգորիա:Ազատական և առաջադիմական շարժումներ իսլամում Կատեգորիա:Թուրքերեն բառեր և արտահայտություններ Կատեգորիա:13-րդ դարում հիմնադրված կրոնական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Իսլամը Բուլղարիայում Կատեգորիա:Բեքթաշյան միաբանություն Կատեգորիա:Բուլղարիայի կրոնական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Շիա սուֆիական միաբանություններ
Ժանտախտի բժիշկ
Ժանտախտի բժիշկ, (plague doctor, Pestarzt, physici epidemeie), միջնադարում և վերածննդի ժամանակ Եվրոպայում մասնագիտացված բժիշկ, որի հիմնական պարտականությունը բուբոնային ժանտախտ («սև մահ») բուժելն էր՝ հատկապես համաճարակի տարիներին։ Ժանտախտի բժիշկներին վճարել է քաղաքը, այդ պատճառով նրանք բուժել են և՛ հարուստներին, և՛ աղքատներին ։ 17-րդ դարից սկսած ժանտախտի բժիշկների տարբերիչ հատկանիշներն են դարձել հատուկ պաշտպանիչ արտահագուստը և կտուցով դիմակը։ Յուրահատուկ տեսքի և նրանց վերագրվող առեղծվածային հատկությունների պատճառով ժանտախտի բժիշկները նշանակալի ազդեցություն են թողել եվրոպական մշակույթի վրա՝ հատկապես համապատասխան կերպարի հայտնվելը վենետիկյան « Կոմեդիա դել արտե »-ում և բժշկի դիմակը հիշեցնող հայտնի վենետիկյան կտուցով դիմակը։
Պատմություն
«Սև մահվան» համաճարակը սկսելուն պես սկսվել են նաև բժիշկների կողմից վտանգավոր հիվանդությանը դիմակայելու փորձերը, բայց որոշ ժամանակ մասնագիտացված «ժանտախտի բժիշկներ» չեն եղել։ Համարվում է, որ հատուկ ժանտախտի բուժման համար բժիշկներ վարձելու նախադեպը ստեղծել է Հռոմի պապ Կղեմես VI -ը, որը 1348 թվականին մի քանի բժիշկ է հրավիրել «սև մահից» տուժած Ավինյոնի բնակիչներին բուժելու համար ։ Դրանից հետո Հռոմի պապի օրինակին սկսել են հետևել ժանտախտից տուժած խոշոր քաղաքների գահակալներն ու քաղաքային խորհուրդները։ Հաջորդ չորս դարերի ընթացքում ժանտախտի բժիշկները դարձել են եվրոպական կյանքի անբաժանելի մասը։
Շատ արագ, ժանտախտի բժիշկները հատուկ տեղ են գրավել այդ ժամանակաշրջանի հասարակության մեջ։ Համաճարակի տնտեսական վնասը ակնհայտ էր, ինչպես նաև ուղիղ սպառնալիք էր կյանքի համար, և ոչ միայն հասարակ բնակչության, այլև ունևոր դասի համար։ Բացի այդ, բժիշկներին, ըստ երևույթին, հաջողվել է հասնել որոշակի հաջողությունների, կամ գոնե առերևույթ այդպիսի կարծիք կար։ Ժանտախտի բժիշկները շուտով սկսել են գնահատվել որպես շատ արժեքավոր մասնագետներ, և շատ քաղաքներում ստացել են լրացուցիչ արտոնություններ, օրինակ՝ ժանտախտից մահացածներին դիահերձելու թույլտվություն, ինչը այդ ժամանակ արգելված էր։ Բացի այդ, ժանտախտի բժիշկները բարձր վարձատրություն են ստացել։ Հայտնի է, որ 1348 թվականին իտալական Օրվիետո քաղաքը վարձել է ժանտախտի բժիշկ Մատեո Անջելոյին՝ տարեկան 200 ֆլորին աշխատավարձով, ինչը 4 անգամ ավելի էր, քան սովորական բժշկի տարեկան վարձավճարը ։ 1645 թվականին Էդինբուրգի ժանտախտի բժիշկ Ջորջ Ռեյի ամսական աշխատավարձը կազմել է 110 շոտլանդական ֆունտ, մինչդեռ ի սկզբանե քաղաքային խորհուրդը պլանավորել էր նրան վարձել միայն 40 շոտլանդական ֆունտ ամսական վճարով ։ Ժանտախտի բժիշկների բարձր գնահատման ևս մեկ վառ օրինակ տեղի է ունեցել 1650 թվականին Իսպանիայում, երբ Բարսելոնայից երկու ժանտախտի բժիշկ Տորտոսա են մեկնել և ճանապարհին ավազակները նրանց գերի են վերցրել, իսկ Բարսելոնան ստիպված զգալի փրկագին է վճարել նրանց ազատելու համար ։
Բուժման մեթոդներ
Հաշվի առնելով միջնադարի բժշկության զարգացման ընդհանուր մակարդակը, ժանտախտի բժիշկները գործնականում չունեին ժանտախտի բուժման որևէ արդյունավետ մեթոդ։ Իրականում, նրանց գործողությունը սահմանափակվել է են Ժանտախտի այտուցները կտրել-հեռացնելով կամ վառելով։ Որոշ բժիշկներ այտուցների վրա գորտեր կամ տզրուկներ են դրել՝ «նորմալ կյանքի հյութերը հավասարակշռելու համար», ինչպես նաև կիրառել են այդ ժամանակ մեծ տարածում գտած արյուն բաց թողնելը։ Իրավիճակը բարդ է եղել նաև նրանով, որ ժանտախտի բժիշկները չեն կարողացել շփվել լայն հասարակության հետ՝ իրենց գործունեության բնույթի և հիվանդության տարածման հնարավորության պատճառով , հաճախ իրենց էլ առանցնացրել են կարանտինում ։ Վերածննդի գալով իրավիճակը որոշ չափով բարելավվել է, ոչ այնքան բուժման արդյունավետ մեթոդներ են ի հայտ եկել, որքան մի շարք անօգուտ բուժման մեթոդներից են հրաժարվել։ Ֆրանսիացի գուշակ Միշել Նոստրադամուսը, որը նաև ժանտախտի բժիշկ էր, առաջարկել է ժանտախտից մահացածների մարմինները արագ թաղել, հիվանդներին ապահովելով մաքուր օդով, առատ ջրով և որակյալ սնունդով։ Առաջարկել է նաև օտագործել վարդի տերևների թուրմ։ Նոստրադամուսը կտրականապես դեմ է եղել արյան բացթողնման պրակտիկային ։
Հանդերձանք
Ժանտախտի բժիշկներից ոմանք հագել են պաշտպանիչ հանդերձանք։ Վերջնական տեսքով, ժանտախտի բժշկի զգեստները հայտնվել են միայն 1619 թվականին, երբ ֆրանսիացի բժիշկ Շարլ դե Լորմը (Charles de Lorme) ժանտախտով հիվանդների հետ շփվող բժիշկների համար առաջարկել է պաշտպանական հագուստի մի ամբողջ համալիր ։ Մինչ այս պահը գոյություն չի ունեցել մեկ պաշտպանիչ կոստյում, և ժանտախտի բժիշկները ամենատարբեր հագուստներ են կրել, ինչի մասին վկայում են պահպանված նկարները։
Շարլ դե Լորմի առաջարկած զգեստները պատրաստվել են թեթև հետևակայինի կաշվե զրահի օրինակով ։ Բացի բնորոշ «կտուց» դիմակից, այն ընդգրկել է պարանոցից մինչև կոճեր ձգվող երկար անձրևանոց, նեղ տաբատ, ձեռնոց, կոշիկներ և լայնեզր գլխարկ։ Զգեստի բոլոր տարրերը պատրաստված են եղել մոմած կաշվից կամ, վատագույն դեպքում, մոմապատ խիտ կտավից ։
Համարվել է, որ կտուցով դիմակը բժշկին նմանեցրել է եգիպտական հին աստվածության, ինչը վախեցրել է հիվանդությանը։ Բայց կտուցը ունեցել է նաև գործնական նշանակություն՝ այն բժիշկներին պաշտպանել էր «ախտահարույց հոտից»։ Կտուցը ժամանակակից շնչառական ռեսպիրատորների նախատիպն է եղել։ Կտուցը կամ դրա ծայրը լցված են եղել ուժեղ հոտ ունեցող բուժիչ բույսերով և խնկով, որոնք հեշտացրել են շնչառությունը և փրկել մշտական գարշահոտությունից։ Շնչառությունը հեշտացնելու համար կտուցի վրա երկու փոքր օդափոխման անցքեր են եղել։ Դիմակն ունեցել է ապակե ներդիրներ, որոնք պաշտպանել են աչքերը։ Կաշվից կամ մոմով ու յուղով ներծծված խիտ գործվածքից պատրաստված հագուստն ու երկար թիկնոցը անհրաժեշտ են եղել վարակվածների և դիակների մարմինների հետ ֆիզիկական շփումից խուսափելու համար ։
Շան կյանքը (ֆիլմ, 2017)
«Շան կյանքը» (A Dog’s Purpose), ռեժիսոր Լասսե Հալլստրյոմի ամերիկյան հումորա-դրամատիկական գեղարվեստական ֆիլմը։ Ստեղծվել է Կեմարոն Բրյուսի «Շան կյանքը և նպատակը» վեպի հիման վրա, որտեղ պատմվում է շան մասին, որը կարող է մահից հետո վերածնվել և ամեն վերափոխումից հետո ավելի լավ հասկանալ մարդուն և նրա խնդիրները։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2017 թվականի հունվարի 27-ին, իսկ Ռուսաստանում` 2017 թվականի մարտի 30-ին։
Սյուժե
Շները լինում են տարբեր ցեղի, տեսակի և չափի։ Նրանք մեր ամենահավատարիմ և նվիրված ընկերներն են, իսկ մենք նրանց լավ վարվելաձև ենք սովորեցնում։ Շները միշտ մեր մասին են մտածում, ճիշտ է` երբեմն էլ բեկոնի։ Նրանք բոլորը ամեն օր ուղեկցում և դիմավորում են մեզ մուտքի մոտ, համոզված լինելով, որ մինչ իրենք ունեն այնպիսի մեկը, ում կարող են լիզել և սիրել, նրանց կյանքը նպատակ ունի։
Մարքեթինգ
Ֆիլմի թրեյլերը համացանցում հայտնվել է 2016 թվականի օգոստոսի 26-ին
Սկանդալներ
2017 թվականի հունվարի 18-ին վեբ-կայք TMZ-ն ֆիլմից նկարահանման կադրեր է ցուցադրել, որտեղ գերմանական հովվաշանը, որի մականունը Հերակլ է, փորձել են իջեցնել հոսող ջրի մեջ, այն դեպքում, երբ շունը դիմադրել է ։ American Humane Association կազմակերպությունը հայտարարել է, որ կենդանիները նկարահանման ժամանակ չեն տուժել և այդ միջադեպը դեռևս քննվում է ։ PETA-ն կոչ է արել բոյկոտել ֆիլմը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Չիկագոյում Կատեգորիա:2017 դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր շների մասին Կատեգորիա:Amblin Entertainment ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1960-ականներին
Չարթ
Չարթ (Chart), որոշակի ժամանակահատվածում առավել տարածված մեդիա արտադրանքի (երաժշտություն, գրքեր, ֆիլմեր, խաղեր) հրապարակված ցանկ։ Որպես կանոն, չարթերի ցուցակները բաղկացած են ոչ ավելի, քան 10-20 կետից, որոնք տեղադրված են ցուցանիշների նվազման կարգով։ Չարթի պարամետրերը որոշվում են վաճառքի մասին տեղեկատվությամբ; գոյություն ունեն նաև ռադիոյով երաժշտական կոմպոզիցիաների կատարման չափանիշներ (երաժշտական չարթերում), տեսահոլովակների և կինովարձույթի վերաբերյալ տվյալներ (կինոարդյունաբերության մեջ)։ Ժամանակաշրջանը սովորաբար մեկ շաբաթ է, ավելի հազվադեպ՝ մեկ ամիս.