cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աուգուստո Պինոչետ
Զինվորական կարիերա
1948 թվականին Պինոչետն ընդունվել է երկրի զինվորական բարձրագույն ակադեմիա, որն ավարտել է երեք տարի անց։ Դրանից հետո ծառայությունը զորամասերում ` նպատակաուղղված սպայի համար, անցնում էր բանակային ուսումնական հաստատություններում դասավանդելով։ 1953 թվականին Պինոչետն հրատարակեց իր առաջին «Չիլիի, Արգենտինայի, Բոլիվիայի և Պերուի աշխարհագրությունը» գիրքը, պաշտպանեց դիպլոմային աշխատանք, ստացավ բակալավրի կոչում և ընդունվեց Չիլիի համալսարանի իրավունքի դպրոցը, որն այդպես էլ չավարտեց, քանի որ 1956 թվականին նրան ուղարկեցին Կիտո, Էկվադորում զինվորական ակադեմիա ստեղծելուն օժանդակելու համար։ 1959 թվականին Պինոչետը վերադարձավ Չիլի, որտեղ ղեկավարեց զորագունդ, իսկ հետո բրիգադա և դիվիզիա, զբաղվում էր շտաբային աշխատանքով և դասավանդում զինվորական ակադեմիայում։ Այդ ընթացքում հրատարակեց իր հերթական «Աշխարհաքաղաքականություն» և «Էսսե` չիլիական աշխարհաքաղաքականության ուսումնասիրման վերաբերյալ» գրքերը։
Հայտնի է վարկած, որ 1967 թվականին Պինոչետի հրամանատարության տակ գտնվող բանակային ստորաբաժանումը գնդակահարել է «Էլ-Սալվադոր» հանքի գործադուլավոր հանքագործների խաղաղ ցույցի մասնակիցներին։ Արդյունքում սպանվել էին ոչ միայն հանքագործներ, այլ նաև մի քանի երեխա և հղի կին։ Սակայն նշված հանգամանքը հաստատվում էր միայն խորհրդային աղբյուրներում, ոչ մի արտասահմանյան աղբյուր այդ մասին չի հիշատակում։ Այդ իսկ պատճառով նշված փաստը խիստ կասկածելի է։ Բացի այդ, 1964-1968 թվականներին Պինոչետը չի ղեկավարել ոչ մի շարային ստորաբաժանում, քանի որ զինվորական ակադեմիայի պետի տեղակալի պաշտոնում էր։
1973 թվականի օգոստոսին, զինվորականները, Պինոչետի գլխավորությամբ սադրանք կազմակերպեցին գեներալ Պրատսի դեմ։ Վերջինս պահպանելով իր հավատարմությունը Ժողովրդական միասնությանը և չկարողանալով տանել այդ ամենը, հրաժարվեց իր բոլոր պաշտոններից։ Ալյենդեն նրա փոխարեն նշանակեց Պինոչետին։ Կառլոս Պրատսը 1973 թվականի օգոստոսի 23-ին իր օրագրում նշում կատարեց. «Իմ կարիերան ավարտվեց։ Չչափազանցնելով իմ դերը, ես կարծում եմ, որ իմ հեռանալը պետական հեղաշրջման նախանվագն էր և մեծագույն դավաճանություն... Հիմա միայն մնացել է նշանակել հեղաշրջման օրը...»:
Սիրային տեսարան (նկար, Ջուլիո Ռոմանո)
«Սիրային տեսարան», վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ և ճարտարապետ Ջուլիո Ռոմանոյի նկարն Էրմիտաժի հավաքածուից։
Աուգուստո Պինոչետ
Զինվորական կարիերա
1973 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Չիլիում տեղի ունեցավ զինվորական հեղաշրջում, որի կազմակերպիչներից մեկը Պինոչետն էր։ Դա լավ մշակված զինվորական գործողություն էր, որի ընթացքում իրականացվեց հրետանու, օդուժի և հետևազորի համակարգված գրոհ։ Նախագահական պալատը ենթարկվեց հրթիռակոծման։ Զինվորական ստորաբաժանումները գրավեցին բոլոր պետական և կառավարական հաստատությունները։ Միջոցներ էին ձեռնարկվել խոչընդոտելու զինվորական ստորաբաժանումների կողմից Ժողովրդական միասնության կառավարությանը աջակցելու հնարավոր փորձերը։ Որոշ սպաներ, ովքեր հրաժարվել էին մասնակցել հեղաշրջմանը` գնդակահարվեցին։
Սիրային տեսարան (նկար, Ջուլիո Ռոմանո)
Նկարագրություն
Նկարում պատկերված են մահաճակալում գրկախառնված մերկ սիրահարներ, որոնց դռան ետևից ծածուկ հետևում է ծեր սպասուհին։ Մահճակալը զարդարված է երկու ոչ մեծ խորաքանդակներով՝ միանգամայն պոռնոգրաֆիկ բնույթի. ձախից պատկերված է սատիր, որը կենակցում էր այծի հետ, աջից՝ սատիր, որը կենակցում էր կնոջ հետ։
Աուգուստո Պինոչետ
Զինվորական կարիերա
Հեղաշրջման արդյունքում Ժողովրդական միասնության կառավարությունը, Սալվադոր Ալյենդեի գլխավորությամբ` տապալվեց։ Կազմավորվեց զինվորական խունտա, որի մեջ մտան Պինոչետը (բանակից), ծովակալ Խոսե Մերինոն (ռազմածովային նավատորմից), գեներալ Գուստավո Լի Գուսմանը (օդուժից) և գեներալ Սեսար Մենդոսան (կարաբիներներից)։
Սիրային տեսարան (նկար, Ջուլիո Ռոմանո)
Պատմություն
Աշխատանքը թվագրվում է 1524-1525 թվականներ, իսկ ստեղծման վայրն անհայտ է, քանի որ նկարիչը 1524 թվականին լքել է Հռոմը, իսկ հաջորդ տարի տեղափոխվել Մանտովա, որտեղ և աշխատել է մեծ պատվերների վրա։
Աուգուստո Պինոչետ
Նախագահություն
Հեղաշրջումից շատ չանցած, Պինոչետը հանդես եկավ հայտարարությամբ, ասելով, որ զինված ուժերը հավատարիմ են մնում իրենց մասնագիտական պարտքին` որը միայն հայրենասիրության զգացումն է։ Երկրում տիրող իրավիճակը և մարքսիստները ստիպեցին վերցնել իշխանությունն իրենց ձեռքը և երբ իրավիճակը հանդարտվի, իսկ տնտեսությունը դուրս բերվի թմբիրից, այդ ժամանակ բանակը կվերադառնա զորանոցներ։ Պինոչետը նույնիսկ ժամկետ նշանակեց այդ նպատակների իրագործման համար` 20 տարի, որից հետո Չիլին կվերադառնա դեմոկրատիային։
Սիրային տեսարան (նկար, Ջուլիո Ռոմանո)
Պատմություն
Կատուն, որը թաքնված է Ռոմանոյի սիրահարների մահճակալի տակ, պատկերված է նաև «Մադոննան կատվի հետ» նկարում (Իտալիայի Կապոդիմոնտե թանգարան), ստեղծված 1522-1523 թվականներին, այն ժամանակ, երբ նկարիչը դեռ գտնվում էր Հռոմում։
Նկարը գնել է Եկատերինա II-ը Լոնդոնում Տ. Ջենկինսից, Ֆ. Ռեյֆենշտենի միջնորդությամբ։ 1780 թվականի սեպտեմբերի 8-ին գրված նամակում, որը հասցեագրված էր Տ. Փիթին, Համիլթոնը գրում է, որ Ջենկինսը Ռուսաստանի կայսրուհուն շատ նկարներ է վաճառել. «Ջուլիո Ռոմանո, ենթադրում եմ, հավաքածուի լավագույնները» ։
Աուգուստո Պինոչետ
Նախագահություն
Մինչև 1974 թվականի դեկտեմբերը, Պինոչետը մնաց զինվորական խունտայի ղեկավարը, իսկ 1974 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1990 թվականի մարտ ամիսը, նա Չիլիի նախագահի պաշտոնում էր` միաժամանակ լինելով երկրի զինված ուժերի գերագույն գլխավոր հրամանատարը։ Ժամանակի ընթացքում նա կարողացավ իր ձեռքերում կենտրոնացնել ամբողջ իշխանությունը` հեռացնելով իր բոլոր մրցակիցներին։ Գեներալ Գուստավո Լի Գուսմանը անցավ թոշակի, ծովակալ Մերինոն փաստացի մնալով խունտայում, ժամանակի ընթացքում զրկվեց իշխանությունից։ Ներքին գործերի նախարար, գեներալ Օսկար Բոնիլյան` չպարզված հանգամանքներում զոհվեց ավիավթարից։
Սիրային տեսարան (նկար, Ջուլիո Ռոմանո)
Պատմություն
Սկզբում նկարն արվել է փայտի վրա, ապա 1834 թվականին Ա. Միտրոխինի կողմից տեղափոխվել է այն կտավի համար։ Քանի որ, նկարը մինչև 1920 -ական թվականների սկզբները չի ցուցադրվել, և անփույթ են եղել նրա պահպանման հարցում, այդ իսկ պատճառով այն բավականին վնասվածքներ ունի. երեք խոշոր պատռվածքներ կային կտավի վրա, որոնք հակառակ կողմից ամրացված էին կոշտ, պլաստիկ կպչուն ժապավենով։ Ջրաներկի շերտը նույնպես վնասված էր ինչպես Միտրոխինի աշխատանքից առաջ, այնպես էլ հետո ։
Աուգուստո Պինոչետ
Նախագահություն
1974 թվականին ընդունվեց օրենք «Կառավարական խունտայի իրավաբանական կարգավիճակի մասին», ըստ որի գեներալ Պինոչետը հռչակվեց գերագույն իշխանության կրող։ Նրան ընձեռվեց իրավասությունների լայն շրջանակ` այդ թվում զինվորական դրություն մտցնելու միայնակ որոշում կայացնելու իրավունք, ընդունել կամ փոխել ցանկացած օրենք, նշանակել և հանել դատավորներին։ Նրա իշխանությունը չէր սահմանափակվում խորհրդարանի և ոչ էլ որևէ քաղաքական կուսակցության կողմից։
Սիրային տեսարան (նկար, Ջուլիո Ռոմանո)
Անվան ստուգաբանություն
Սյուժեի տարբեր մեկնաբանությունների պատճառով նկարը տարբեր անուններ է ունեցել նախքան ներկայիս անվանումը «Սիրային տեսարան»։
1773 թվականին Էրմիտաժի կատալոգում նկարը հիշատակվում է «Շքեղ տեսարան» անվամբ, Է. Կ. Լիպգարտն անվանել է այն «Սյուժե Բոկաչոյից», XIX դարի առաջին կեսերին նկարի վերականգնման ժամանակ այն կոչել են «Մարս և Վեներա» , Էրմիտաժի կատալոգում, 1958 թվականին՝ «Ալեքսանդր և Դոքսանա», իսկ Նևերովը մեկնաբանել է այն «Զևս և Ալքիմենա» անվամբ ։ Խարտը համարել է, որ նկարում պատկերված է սպասուհի, որը զգուշացնում է անհավատարիմ կնոջը՝ ամուսնու վերադարձի մասին ։ Տորնտոն մեկ այլ վարկած է ներկայացրել, ըստ որի նկարում պատկերված է կուրտիզանուհի, որն ընդունել է իր հաճախորդին ։
Աուգուստո Պինոչետ
Նախագահություն
Իր իշխանության առաջին իսկ օրերին, զինվորական խունտան հայտարարեց «ներքին պատերազմական դրություն»։ Ըստ գեներալ Պինոչետի, իրենց թշնամիներից առավել վտանգավորն ու գլխավորը հանդիսանում է Կոմունիստական կուսակցությունը և իրենք պարտավոր են վերացնել այն հիմա, քանի դեռ այն չի տարածվել երկրով մեկ։ Եթե դա իրենց չհաջողվի, ապա ուշ թե շուտ այն կվերացնի իրենց։
Սիրային տեսարան (նկար, Ջուլիո Ռոմանո)
Անվան ստուգաբանություն
Լայն հասարակության առաջ նկարը «Սիրային տեսարան» անվանումով առաջին անգամ ցուցադրվել է 1920 թվականին, Ռուսաստանի ամենամեծ և աշխարհի նշանակալի թանգարաններից մեկի՝ Էրմիտաժի բացման ժամանակ։ Ցուցահանդեսի կատալոգում նշվել է. Ջուլիո Ռոմանոյին «Սիրային տեսարան» -ը այն նկարն է, որն ի վկայություն իտալացի գեղանկարիչ Ջորջո Վազարիի, եղել է արքայազն Վեսպասիան Գոնզագի սեփականությունը ։
Աուգուստո Պինոչետ
Նախագահություն
Քաղաքացիական դատարաններին փոխարինեցին զինվորականները, ստեղծվեցին կտտանքների համար նախատեսված գաղտնի կենտրոններ, մի քանի համակենտրոնացման ճամբարներ` քաղբանտարկյալների համար։ «Մահվան քարավան» գործողության ընթացքում, «Սանտյագո» ստադիոնում իրականացվեցին առավել վտանգավոր հակառակորդների մահապատիժներ։ 1974 թվականին ստեղծվեց Ազգային միասնական հետախուզությունը, որի առջև խնդիր էր դրված ապահովել ազգային անվտանգությունը և ընդդիմադիրների ֆիզիկական ոչնչացումը։ Նոր գաղտնի ծառայության` «Կոնդոր» գործողության թիրախ էին դարձել նաև զինվորական կառավարության հակառակորդները, որոնք արտագաղթել էին երկրից։ Առաջին զոհը գեներալ Կառլոս Պրատսն էր, ով ապրում էր Արգենտինայում։ 1974 թվականի սեպտեմբերի 30-ին, նա իր կնոջ հետ միասին, Բուենոս-Այրեսի կենտրոնում զոհվեց` իր ավտոմեքենայի պայթյունից։ Այնուհետև իսկական որս սկսվեց նախկին պաշտպանության նախարար Օռլանդո Լետելյերի նկատմամբ, ով քննադատում էր զինվորական ռեժիմը արտասահմանից։ Նա 1976 թվականին հայտարարվեց «ազգի թշնամի», զրկվեց Չիլիի քաղաքացիությունից և 10 օր անց սպանվեց Վաշինգտոնում։
Սիրային տեսարան (նկար, Ջուլիո Ռոմանո)
Անվան ստուգաբանություն
Ներկայումս նկարը ցուցադրվում է Մեծ (Հին) Էրմիտաժի 216 սրահում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էրմիտաժի նկարներ Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Աուգուստո Պինոչետ
Նախագահություն
Էկոնոմիկայի ասպարեզում Պինոչետն ընտրեց առավել կոպիտ և արմատական փոփոխության ճանապարհ։ Ըստ նրա` «Չիլին ոչ թե պրոլետարների, այլ սեփականատերերի երկիր է»։ 1978 թվականին Պինոչետն անցկացրեց հանրաքվե` իր նկատմամբ վստահության վերաբերյալ և ստացավ 75% ձայն իր օգտին։ Մեկնաբանները դա անվանեցին Պինոչետի խոշորագույն քաղաքական հաղթանակը, ում պրոպագանդան խելամտորեն օգտագործեց չիլիացիների հակաամերիկանիզմը, նրանց նվիրվածությունը այնպիսի արժեքների նկատմամբ, ինչպիսիք էին ազգային արժանապատվությունն ու անկախությունը։
1980 թվականին կայացավ հանրաքվե` Սահմանադրության նախագծի վերաբերյալ։ Կողմ էին քվեարկել ձայների 67%-ը, իսկ դեմ` 30%-ը։ 1981 թվականից Սահմանադրությունն ուժի մեջ մտավ, սակայն դրա հիմնական հոդվածների իրականացումը (ընտրությունների, խորհրդարանի և կուսակցությունների վերաբերյալ), հետաձգվեց ութ տարով։ Պինոչետն առանց ընտրությունների հռչակվեց «ութ տարով սահմանադրական նախագահ` հետագա ութ տարիների ընթացքում վերընտրվելու իրավունքով»։
1986 թվականի սեպտեմբերի 7-ին, «Մանուել Ռոդրիգեսի անվան հայրենասիրական ճակատ» կազմակերպության կողմից մահափորձ իրականացվեց Պինոչետի նկատմամբ։ Դրա մասնակիցները իրենց պատրաստվածության դասընթացներն անցել էին Մոսկվայում ` Չիլիի կոմունիստական կուսակցության ղեկավարների անվտանգությունն ապահովելու ծրագրի շրջանակներում։ Մահափորձը մատնվեց անհաջողության։ Թողնելով մոտոցիկլիստներին առաջ, նրանք բեռնատարով փակեցին նախագահի լիմուզինի ճանապարհը և կրակ բացեցին։ Սակայն զենքերը խափանված էին։ Սկզբում նռնականետը չկրակեց, սակայն երկրորդ փորձից հետո նռնակը կոտրեց ավտոմեքենայի ապակին, բայց չպայթեց։ Այդ հարձակման ընթացքում զոհվեց գեներալի հինգ թիկնապահ։ Հետագայում Պինոչետն ասել էր, որ Աստված է փրկել իրեն, որպեսզի նա կարողանա կրկին շարունակել պայքարը հանուն հայրենիքի։
1988 թվականի հոկտեմբերի 5-ին նշանակվեց միջանկյալ հանրաքվե, որը նախատեսված էր 1980 թվականի սահմանադրությամբ։ Հանրաքվե անցկացնելու վերաբերյալ հայտարարությունից հետո, խունտայի ղեկավարը ապագա ընտրողներին վստահեցնում էր, որ բոլոր քաղաքական ուժերը, այդ թվում և ընդդիմադիր, իրավունք կստանան հսկողության տակ առնել ընտրությունների ընթացքը։ Իշխանությունները վերացրին հատուկ դրությունը, թույլ տվեցին երկիր վերադառնալ նախկին սենատորներին և պատգամավորներին, ձախ հայացքների տեր որոշ կուսակցությունների և արհմիությունների ղեկավարներին` որոնց հայտարարել էին «պետական հանցագործներ»։ Նույնիսկ թույլ տվեցին Չիլի վերադառնալու Սալվադոր Ալյենդեի այրուն` Օրտենսիա Բուսսիին։
Օգոստոսի 30-ին խունտայի անդամները միաձայն նախագահի միակ թեկնածու հայտարարեցին Աուգուստո Պինոչետին։ Վերջինիս մնում էր միայն տալ իր համաձայնությունը։ Դա Չիլիում վրդովմունքի և զայրույթի պայթյուն առաջացրեց։ Կարաբիներների հետ ընդհարման հետևանքով զոհվեց 3 մարդ, 25 հոգի վիրավորվեցին, 1150 ցուցարար ձերբակալվեց։ Երկրի ընդդիմադիր ուժերը հանրաքվեի անցկացման պահին միասնացան և գործում էին կազմակերպված ու վճռական։ Ավարտական ցույցի ժամանակ հավաքվել էր միլիոնից ավելի մարդ։ Դա Չիլիի պատմության մեջ ամենազանգվածային ցույցն էր։ Երբ հասարակական կարծիքների հարցումները սկսեցին կանխագուշակել ընդդիմության հաղթանակը, Պինոչետն սկսեց անհանգստության նշաններ ցուցաբերել։ Որպեսզի գրավի ընտրողներին, նա խոստացավ թոշակների ու աշխատավարձերի բարձրացում, առաջին անհրաժեշտության ապրանքների (հաց, կաթ, շաքար) գների իջեցում, նշանակեց 100%-ոց դոտացիա ջրամատակարարման և կոյուղիների ջրահեռացման համար, խոստացավ գյուղացիներին բաժանել այն հողերը, որոնք դեռևս պատկանում էին պետությանը։
Հանրաքվեի արդյունքներով 55% ընտրողները իրենց ձայները տվել էին ոչ բռնապետի օգտին։ Պինոչետին ևս ութ տարի նախագահելու հնարավորություն էին տվել 43% ընտրողներ։ Սակայն դա բավարար չէր Պինոչետին։ Չընդունել ընտրաձայների մեծամասնությունը ընդդիմության օգտին, այս անգամ նա չէր կարող։ Երկու շաբաթ անց, իր պաշտոնից հեռացվեց Պինոչետի մտերիմ ընկեր և գաղափարակից Սերխիո Ֆերնանդեսը, ով մեղադրվեց ընտրություններում պարտություն կրելու համար։ Նրա հետ հեռացվեցին ևս ութ նախարարներ։ Հեռուստատեսությամբ և ռադիոյով Պինոչետը հայտարարեց, որ ընտրությունների արդյունքները նա գնահատում է որպես «չիլիացիներ սխալ», սակայն հարգում է ընտրողների որոշումը և ընդունում ընտրությունների արդյունքները։
1990 թվականի մարտի 11-ին իշխանության եկավ դեմոկրատական կառավարությունը` Պատրիսիո Էյլվինի գլխավորությամբ։ Պինոչետը հեռացավ նախագահի պաշտոնից, սակայն մնաց որպես ցամաքային զորքերի գերագույն հրամանատար և պահպանեց իր ազդեցությունը երկրի քաղաքական կյանքում։ Նրա հեղինակությունը աստիճանաբար սկսեց ընկնել։ 1992 թվականին, հասարակական կարծիքի հարցումները ցույց տվեցին, որ Պինոչետին իրենց ձայնն են տալիս ընդամենը 20% հարցվածները, իսկ 70% ձայները Էյլվինի օգտին էին։ Պինոչետը խնդիրներ ուներ նաև արտասահմանում։ 1991 թվականին, երբ նա գտնվում էր Մեծ Բրիտանիայում, պաշտոնական ոչ մի ներկայացուցիչ նրան չընդունեց։ Չիլիի նոր նախագահը բազմիցս հայտարարել էր, որ զինվորական դիկտատուրան իր կառավարությանը թողել էր ոչ այնքան էլ լավ վիճակում գտնվող էկոնոմիկա` բյուջեի բարձր դեֆիցիտ, գնաճ, գործազրկություն, ազգաբնակչության կյանքի ցածր մակարդակ։
1994 թվականին նախագահի պաշտոնում ընտրվեց քրիստոնեական դեմոկրատ Էդուարդո Ֆրեյ Ռուիս-Տագլեն` վարկածներից մեկի համաձայն, ժամանակին Պինոչետի հրամանով թունավորված Էդուարդո Ֆրեյ Մոնտալվայի որդին։ 1998 թվականին ցամաքային զորքերի գերագույն հրամանատարի պաշտոնից Պինոչետն անցավ թոշակի, սակայն համաձայն սահմանադրության, նա մնաց որպես ցմահ սենատոր։
Անձնական կյանք
1943 թվականին Պինոչետն ամուսնացել էր 20-ամյա Լյուսի Հիրիարտ Ռոդրիգեսի հետ։ Նրանք ունեին հինգ երեխա` երեք դուստր և երկու որդի։ Ավագ դուստրը` Լյուսիա Պինոչետը, քաղաքական գործիչ էր և զինվորական խունտայի գաղափարախոսներից մեկը։
Քրեական հետապնդումներ
1998 թվականի հոկտեմբերին լոնդոնյան դատարանը բավարարեց Պինոչետի փաստաբանների խնդրանքը` գրավի դիմաց նրան ազատ արձակելու վերաբերյալ։ Դրա հետ միասին, դատարանը սահմանեց մի շարք սահմանափակումներ, որոնց համաձայն Չիլիի նախկին ղեկավարը պետք է մնա Լոնդոնի հիվանդանոցներից մեկում` ոստիկանության մշտական հսկողության ներքո։
1999 թվականի մարտի 24-ին Լորդերի պալատը կայացրեց վերջնական վճիռ, որի համաձայն Պինոչետը պետք է պատասխանատվություն չկրի մինչև 1988 թվականը կատարած հանցագործությունների համար, սակայն զրկվում է 1988 թվականից հետո կատարած հանցագործությունների համար պատասխանատվության չենթարկվելու պաշտպանվածությունից։ Այս որոշումը թույլ էր տալիս բացառել 27 մեղադրանք, որոնց հիման վրա Իսպանիան փորձում էր Պինոչետին հասնելու։
2000 թվականի մարտին Պինոչետի 16-ամսյա տնային կալանքն ավարտվեց, որի համաձայն նա մեկնեց Չիլի և տեղավորվեց Սանտյագոյի զինվորական հոսպիտալում։ Նույն թվականի օգոստոսին Չիլիի գերագույն դատարանը Պինոչետին զրկեց սենատորական անձեռնմխելիությունից, որից հետո հարուցվեց դատական հետապնդում ` ավելի քան 100 դրվագներով, մարդկանց սպանությունների, առևանգումների և կտտանքների ենթարկելու համար։ Սակայն 2001 թվականին դատարանը Պինոչետին ճանաչեց որպես ծերունական թուլամտությամբ տառապողի, որը նրան ազատեց քրեական պատասխանատվություն կրելուց։
2004 թվականին Չիլիի գերագույն դատարանը Պինոչետին զրկեց դատական հետապնդումների անձեռնմխելիությունից և նույն թվականին երկրի վերաքննիչ դատարանը որոշում կայացրեց բռնապետի գործով գործընթացը վերսկսելու։ Նա մեղադրվում էր ցամաքային ուժերի նախկին հրամանատար, գեներալ Կառլոս Պրատսի սպանությանը մասնակցելու համար։ 2005 թվականին ընդդեմ Պինոչետի մեղադրանք առաջադրվեց 1977 թվականին ձախ հեղափոխական շարժման անդամների սպանության համար։ Նույն 2005 թվականին Պինոչետին մեղադրանք առաջադրվեց «Կոլոմբո» գործողության շրջանակներում քաղաքական հակառակորդների ոչնչացման համար։ Նա մեղադրվեց նաև կաշառակերության, մարդկանց առևանգելու, կտտանքների ենթարկելու և սպանելու համար, թմրավաճառությամբ, զենքի առևտրով զբաղվելու և հարկերից խուսափելու համար։
Մահ
2006 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Պինոչետը ինֆարկտ տարավ։ Դեկտեմբերի 10-ին մահացավ Սանտյագոյի հոսպիտալում։ Նրա մարմինը ենթարկվել է դիակիզման, պետական հուղարկավորություն և սուգ չի հայտարարվել։ Նրա մահից հետո Չիլիի հասարակությունը բաժանվել էր երկու մասի։ Դեկտեմբերի 11-ին Սանտյագոյում տեղի ունեցավ բազմամարդ հավաք, որտեղ ելույթներ էին ունենում ընդդեմ Պինոչետի, իսկ մյուս կողմից, քաղաքի մյուս մասերում տեղի էին ունենում ոչ պակաս բազմամարդ սգո հավաքներ` Պինոչետի կողմնակիցների կողմից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չիլիի նախագահներ Կատեգորիա:Չիլիացի հակակոմունիստներ Կատեգորիա:Քաղաքական կաշառակերություն Կատեգորիա:Չիլիի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ռազմական գործիչներ
Funcom
Funcom, նորվեգական ընկերություն, որը զբաղվում է համակարգչային խաղերի մշակմամբ։ Ընկերությունը հիմնադրվել է 1993 թվականին, ու այդ պահից սկսած թողարկել է ավելի քան 25 խաղ տարբեր պլատֆորմների համար, որոնցից հայտնի են MMORPG Age of Conan: Hyborian Adventures և Anarchy Online, ինչպես նաև The Longest Journey խաղաշարը։ Ընկերությունը ունի մասնաճյուղեր ԱՄՆ, Չինաստանում և Կանադայում։
Պատմություն
2017 թվականի օգոստոսին ընկերությունը ներկայացրեց նոր լոգոտիպը ։
2019 թվականի հունվարի 8-ին հայտնի դարձավ, որ ընկերությունը գնել է պորտուգալական Zona Paradoxal ընկերության 50,1 տոկոսը, որի հետ համագործակցել են ավելի քան 2 տարի ։
2019 թվականի սեպտեմբերին Tencent Holdings ընկերությունը գնեց Funcom-ի ակցիաների 29 տոկոստ, դառանալով ամենամեծ բաժնետերը ։ 2020 թվականի հունվարին հայտարարվեց, որ չինացիների կողմից գնվեց ընկերության բաժնետոմսերի մեծ մասը, որը ընդհանուր առմամբ արժեցավ 148 միլլիոն դոլար ։
Առևտրային ներկայացուցչություն
Առևտրային ներկայացուցչություն (կրճատ առևտրաներկայացուցչություն), պետական մարմին, որն ապահովում է իր երկրի արտաքին տնտեսական գործունեությունը, պետական շահերը մեկ այլ երկրում։ Առևտրային ներկայացուցչությունը ստեղծվում է միջպետական համաձայնագրերով և պետության լիազոր ներկայացցուցչության մաս է կազմում (դեսպանատուն կամ առաքելությունը)  ։
Իրավական կարգավիճակ
Առևտրային ներկայացուցչությունը համարվում է լիազոր ներկայացուցչության մաս և օգտվում է դրա անձեռնմխելիությունից․ էքստերիալ շինությունները, զբաղված առևտրաներկայացուցչություն․ առևտրային ներկայացուցչությունը և դրա գլխավորողները մտնում են դիվանագիտական անձնակազմի մեջ։ ԽՍՀՄ-ում առևտրային ներկայացացչությունը որոշվում էր, Առևտրային ներկայացուցչյան կանոնադրությամբ և առևտրային գործակալությունների միջոցով։ Ռուսաստանի դաշնությունում առևտրային ներկայացուցչյան իրավական կարգավիճակը կանոնակարգվում է Դաշնային Օրենքի հիմունքների հիմնա վրա «Առևտրային գործունեության պետական կարգավորման մասին » օրենք № 164-ФЗ 2003 թվականի դեկտեմբերի 8։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միջազգային առևտուր Կատեգորիա:Դիվանագիտություն
Եղվարդի դաշտ
Եղվարդի դաշտ, Ուչթափալարի դաշտ, սարավանդ Հայաստանում, Քասաղ և Հրազդան գետերի միջև։ Փռված է Արայի լեռան հարավային ստորոտներին՝ հարավում հասնելով մինչև Երևանի գոգավորության եզրը։ Կազմված է Արայի լեռից ժայթքած լավաներից։ Բլրապատ է, թույլ ալիքավորված, կենտրոնում կա գոգավորություն։ Բարձրությունը 1000-1600 մ է ։ Կլիման ցամաքային է։ Օդի հունվարյան միջին ջերմությունը -5° է, հուլիսիսնը՝ 24°, տարեկան տեղումների քանակը՝ 400-500 մմ։ Գերակշռում են կարբոնատային գորշ հողերը։ Ոռոգվում է Արզնի-Շամիրամ ջրանցքի, Քասաղից վերցված ջրհան կայանների ջրերով ։ Այգեգործական, պտղաբուծական և հացահատիկային շրջան է։ Դարեր առաջ ոռոգվում էր չնչին չափով Արայի լեռան ստորոտով ձգվող ջրանցքով, որն ավերվել է 1604 թվականի Շահ-Աբասի արշավանքների ժամանակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սարավանդներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի սարավանդեր
Օպտիկական երևույթներ
Օպտիկական երևույթներ մթնոլորտում, մթնոլորտում արեգակնային ճառագայթների ցրման, բեկման, անդրադարձման և դիֆրակցիայի հետևանքով դիտվող երևույթներ։ Հայաստանում նկատվում են՝ Ունի երկնակամարում ձգվող բազմերանգ աղեղի տեսք, հայոց մեջ ծիածանը կոչվում է նաև ծիրանի գոտի, աստվածակամար։ Հորիզոնի մոտ գտնվելիս արեգակի և լուսնի սկավառակները թվում են սեղմված։ Օպտիկական երևույթներից են նաև արևածագը, աղջամուղջը, մթնշաղը, երկնակամարի գույնը և այլն։
Կատեգորիա:Օպտիկական երևույթներ
Ատայալերեն
Ատայալերեն (ատայալ, տայալ), Ատայալ ցեղի լեզու Թայվանում, պատկանում է տայվանական լեզուներին, Ավստրոնեզյան ընտանիքին։ Լեզվի երկու գլխավոր բարբառներն են սկյուլիկը (squliq) և ցուլին (c’uli’) (կամ ցոլե (c’ole’))
Գիր
Ատայալերենը գրելու համար օգտագործվում է լատիներենը։ Այբուբենում կա 24 նշան։
A B C E Ə G H I J K L M N Ŋ O P Q R S T U W Z ’
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թայվանական լեզուներ Կատեգորիա:Չինաստանի լեզուներ
Խաղաղության Նոբելյան կենտրոն
Կենտրոնը ներկայացնում է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի թեկնածուներին, նրանց աշխատանքները։ Այնտեղ ներկայացված են նաև Ալֆրեդ Նոբելի և Նոբելյան մրցանակաբաշխությունների պատմությունը։ Դա կատարվում է ինտերակտիվ տեխնոլոգիաների, մուլտիմեդիայի կիրառմամբ, ցուցահանդեսների, համերգների, բանավեճերի, համաժողովների, ներկայացումների, էքսկուրսիաների կազմակերպմամբ ։
Խաղաղության Նոբելյան կենտրոնը Նոբելյան մրցանակաբաշխության համակարգի մի մասն է, որ զարգանում է Նոբելյան հիմնադրամի միջոցներով։ Կենտրոնը բացվել է 2005 թվականին Նորվեգիայի թագավոր Հարալդ V-ի կողմից։ Կենտրոնի բացման արարողությանը ներկա են գտնվել Նորվեգիայի և Շվեդիայի թագավորական ընտանիքները, ինչպես նաև Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, քենիացի քաղաքական ակտիվիստ Վանգարի Մաթայը։ Նույն թվականից կենտրոնի առաջին տնօրենն է դարձել Բենտ Էրիքսենը, խորհրդի քարտուղարը` Ջեյր Լանդեսթադը։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալներով կենտրոն է այցելել ավելի քան 400.000 այցելու։
Կենտրոնը գտնվում է Օսլոյի Արևմտյան երկաթուղային կայարանի մոտ, որը կառուցվել է 1872 թվականին և շահագործվել մինչև 1989 թվականը։ Հարևանությամբ գտնվում է Օսլոյի քաղաքային խորհուրդը, որը ամեն տարվա դեկտեմբերի 10-ին` Ալֆրեդ Նոբելի մահվան օրը, զբաղեցնում է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի կենտրոնը ։
Խաղաղության Նոբելյան կենտրոնը ֆինանսավորվում է Նորվեգիայի մշակույթի նախարարության կողմից, ինչպես նաև հովանավորների և անդամավճարների միջոցով։ Ժամանակավոր ցուցահանդեսները ամբողջովին ֆինանսավորվում են ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օսլոյի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Օսլոյի թանգարաններ
Սպիտակաձյունիկը և Կարմրավարդը
Սպիտակաձյունիկը և Կարմրավարդը (Schneeweißchen und Rosenrot ), գերմանական հեքիաթ է, որի առավել հայտնի տարբերակը ներկայացվում է Գրիմ Եղբայրների մոտ, որպես պատմություն №161: Ավելի հին ու կարճ տարբերակը՝ «Անշնորհակալ թզուկը» գրել է Քերոլայն Շտալը (1776-1837-ական թվականներին)։ Այն ըստ էության, համարվում է ամենահին տարբերակը, քանի որ հայտնի չէ ավելի հին բանավոր տարբերակներ։ Պատմության բանավոր տարբերակները շատ սահմանափակ են իրենց բովանդակությամբ ։
Չպետք է շփոթել Գրիմ Եղբայրների «Սպիտակաձյունիկ» հեքիաթի հետ (Schneewittchen, այլ ոչ թե Schneeweißchen), որը հիմք է հանդիսացել «Ուոլթ Դիսնեյի» «Սպիտակաձյունիկը և Յոթ թզուկները» ֆիլմի համար։ Սա «Սպիտակաձյունիկ»-ի բոլորովին այլ տարբերակն է և մյուսի հետ ոչ մի ընդհանուր բան չունի, բացի անվան համընկնումը անգլերեն լեզվով և թզուկի հետ ունեցած հանդիպումով։
Սյուժե
Սպիտակաձյունիկը և Կարմրավարդը երկու փոքրիկ աղջիկներ են, ովքեր ապրում են իրենց մոր՝ աղքատ այրու հետ, անտառի փոքրիկ տնակում։ Սպիտակաձյունիկը հանգիստ և ամաչկոտ է և նախընտրում է իր ժամանակը անցկացնել տանը՝ զբաղվելով տնային աշխատանքով և ընթերցանությամբ։ Իսկ Կարմրավարդը՝ անկեղծ, աշխույժ և ուրախ աղջիկ է, ով նախընտրում է իր ժամանակը անցկացնել դրսում։ Նրանք երկուսն էլ փոքրիկ լավ աղջիկներ են, ովքեր սիրում են միմյանց և իրենց մայրիկին, իսկ մայրը իր հերթին շատ է սիրում իր դստրերին ։
Երբ գալիս է ամառը արջը ասում է, որ ինքը որոշ ժամանակով պետք է հեռանա, որպեսզի պահի իր գանձը չար թզուկից։ Ամռան մի օր, երբ աղջիկները քայլում են անտառի միջով նրանք հանդիպում են մի թզուկի, որի մորուքը խրված է ծառի մեջ։ Աղջիկները փրկեցին նրան, մորուքը կտրելով, բայց թզուկը անշնորհակալ է և բղավում է նրանց վրա՝ իր գեղեցիկ մորուքը կտրելու համար։ Աղջիկները մի քանի անգամ հանդիպում են թզուկին և կրկին փրկում են նրան վտանգից, սակայն թզուկը ամեն անգամ անշնորհակալ է գտնվում։
Այնուհետև մի օր կրկին հանդիպում են թզուկին։ Այս անգամ նա սարսափած է, քանի որ արջը մտադիր է սպանել նրան։ Թզուկը աղաչում է արջին, որ չսպանի իրեն, այլ դրա փոխարեն ուտի աղջիկներին։ Սակայն արջը ոչ մի ուշադրություն չի դարձնում և մի հարվածով սպանում է թզուկին։ Անմիջապես, արջը վերածվում է արքայազնի։ Թզուկը նախկինում կախարդել էր արքայազնին` գողանալով իր թանկարժեք քարերը և դարձնելով նրան արջ։ Անեծքը անհետանում է թզուկի մահվանից հետո։ Սպիտակաձյունիկը ամուսնանում է արքայազնի հետ, իսկ Կարմրավարդը ամուսնանում է արքայազնի եղբոր հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրիմ եղբայրների հեքիաթներ Կատեգորիա:Գերմաներեն գրականություն
Լառնակա միջազգային օդանավակայան
Լառնակա միջազգային օդանավակայան (Διεθνής Aερολιμένας Λάρνακας; Larnaka Uluslararası Havaalanı), միջազգային օդանավակայան Լառնակայի հարավարևմտյան մասում։ Լառնակայի միջազգային օդանավակայանը Կիպրոսի գլխավոր միջազգային դարպասն է և հանդիսանում է երկրի երկու ամենամեծ կոմերցիոն օդանավակայաններից մեկը, մյուսը՝ Պաֆոսի միջազգային օդանավակայանն է։
Օդանավակայանն ունի մեկ հիմնական ուղևորատար տերմինալ։ Մեկնումները կարգավորվում են վերևի հարթակում, ժամանումները՝ ներքևի։ Գործում է նաև երկրորդ «VIP տերմինալը», որը օգտագործվում է պետության ղեկավարների այցերի, մասնավոր ընկերությունների և բեռների համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի օդանավակայաններ Կատեգորիա:Լառնակայի շրջան
Բերտանգլ
Բերտանգլ (Bertangles), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 620 մարդ, բնակչության խտությունը` 72.35 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.57 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 125 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 8 կմ հյուսիս։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 415 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 270-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 145։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 65,1 %։ 270 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 254 անձ (127 տղամարդ և 127 կին)։ Գործազուրկ են եղել 16 անձ (11 տղամարդ և 5 կին)։ 145 անաշխատունակներից 43 եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 72-ը` թոշակառուներ, իսկ 30-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Պաղին (գետ)
Պաղին, Բերեզ, Գայլ, Գայլ Մյուս, Լեչեգ, Քղի, Փերի, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Արածանիի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակը։ Հոսում է Դերսիմի գավառով։ Վերին հոսանքը կոչվում է Նեչեգ, միջինը՝ Քղի, ստորինը՝ Փերի։ Գրականության մեջ օգտագործվում է նաև Լեչեգ-Քղի-Փերի ընղհանուր անունով։ Հնում կոչվում էր Պաղին։ Նրա տարբեր հոսանքների անունները (Լեչեգ, Քղի, Փերի) երբեմն վերագրվել են ամբողջ գետին ։ Վերին հոսանքը անվանվում է Էլմալի ։
Բերտանգլ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Պաղին (գետ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Արածանի գետի վտակներ
Կիտ Գրին
Կիտ Գորդոն Գրին, ամերիկացի երգիչ, կոմպոզիտոր, երգահան և պոետ, ում աշխատանքները կարելի է դասել «ժամանակակից քրիստոնեական երաժշտությանը»։ Ծնվել է Բրուքլինում, Նյու Յորքում, Շիպսհիդ շրջանում (Sheepshead Bay)։ Կիտ Գրինն ամբողջ աշխարհում հայտնի է որպես այնպիսի երաժիշտ, ով իրեն նվիրել է քրիստոնեական երաժշտությանը և նրա նպատակն էր, որ ուկնդրողները ընդգրկվեն քրիստոնեական քարոզներում։ Ամենահայտնի երգերը, որոնք գրվել են Գրինի և իր կնոջ կողմից, հետևյալն են՝ «Your Love Broke Through», «You Put This Love In My Heart», և «Asleep In The Light»: Նրանց մեծ ճանաչում են բերել նաև իրենց գրած հիմները՝ «O Lord, You’re Beautiful» և «There Is A Redeemer»:
Մահացել է իր երկու երեխաների հետ՝ էքսկուրսային թռիչքի ժամանակ, երբ ընկել է Cessna 414 երկշարժիչային ինքնաթիռը։
Մատենագրություն
(Բոլոր գրքերը հրապարակվել էն Կիտ Գրինի մահից հետո)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1953 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 28 մահեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում ծնվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
My Iron Lung
My Iron Lung, Radiohead ռոք խմբի 4-րդ մինի-ալբոմը։ «My Iron Lung» ալբոմը լույս է տեսել 1994 թվականին։ Այս ալբոմում կա ընդամենը 8 երգ։ Այս ալբոմի երգերը հետագայում միանալով, խմբի անդամները ստեղծում են իրենց 2-րդ՝ «The Bends» ալբոմը։ Այս մինի-ալբոմի ամենահայտնի երգերը՝ «My Iron Lung», «Creep» (Acoustic) և «Permanent Daylight» երգերն են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Վլադիմիր Կրուտով
Վլադիմիր Եվգենևիչ Կրուտով (Влади́мир Евге́ньевич Кру́тов, ), խորհրդային հոկեյիստ։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1981 թվական)։ Հարձակվող։
«Կարմիր դրոշի» կրկնակի շքանշանակիր Ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի ռազմական ինստիտուտի շրջանավարտ (1985 թվական)։
Մարզական կենսագրություն
Չմուշկների վրա կանգնել է 4 տարեկան հասակում։ Սկսել է խաղալ «Մետեոր» մարզադաշտում։ Առաջին մարզիչը եղել է Վլադիմիր Նիկոլաևիչ Գոլուբևը։ Այնուհետև զբողվել է ԲԿՄԱ-ի դպրոցում, որտեղ նրա մարզիչը Վալերի Պավլովիչ Ստելմախն է եղել։ Մանկության կուռքը եղել է Վալերի Խառլամովը։ Ավելին, Հրուտովը անձնապես ծանոթ է եղել Խառլամովի հետ և ընկերություն է արել նրա հետ ։
ԲԿՄԱ-ում նրամուտը նշել է 1977 թվականին՝ «Կռիլյա Սովետովի» դեմ խաղում։ Խաղալ սկսել է Ալեքսանդր Վոլչկովի և Վլադիմիր Պոպովի հետ եռյակում, այնուհետև Վլաչեսլավ Անիսինի և Իռեկ Գիմաևի հետ։ Մակարովի և Լարիոնովի հետ եռյակում, ձախ եզրին, սկզբնական շրջանում խաղում էր Նիկոլայ Դրոզդովը և միայն, քիչ ավելի ուշ, այդ դիրքում սկսում է խաղալ Վլադիմիր Կրուտովը։ Նա դառնում է 1979 և 1980 թվականների Աշխարհի երիտասարդական առաջնությունների լավագույն հարձակվող և ռմբարկու։ ԽՍՀՄ հավաքականում նորամուտը նշում է 1980 թվականի Լեյք Փլեսիդի Ձմեռային Օլիմպիական խաղերում։
XX դարի 80-ական թվականների սկզբին Վիկտոր Տիխոնովի կողմից կազմավորվում է հնգյակ, որը լեգենդար է դառնում ԽՍՀՄ հավաքականի և ԲԿՄԱ ակումբի կազմերում խաղերով՝ Սերգեյ Մակարով, Իգոր Լարիոնով, Վյաչեսլավ Ֆետիսով, Ալեքսեյ Կասատոնով և Վլադիմիր Կրուտով։ Խաղընկերների միջև փոխհարաբերությունները այնքան սերտ էին, որ նրանք ընկերություն էին անում նաև ընտանիքներով։
1992 թվականին «Ցյուրիխ» է ժամանում կանադացի մարզիչ, որը հրաժարվում է աշխատել Կրուտովի հետ։ Վլադիմիր Կրուտովը տեղափոխվում է Շվեդիա, որտեղ մինչև 1996 թվականը ելույթ էր ունենում ցածր լիգայի թիմերում։ Շվեդիայում Կրուտովը ստանձնում է «Էստերսունդ» ակումբի գլխավոր մարզչի պաշտոնը։
1996 թվականին վերադառնում է Ռուսաստանի Դաշնություն։ Աշխատում է որպես ԲԿՄԱ Պրոֆեսիոնալ Հոկեյի Ակումբի գլխավոր մարզդի օգնական (1996—2000 թվականներ), այնուհետև՝ գլխավոր մարզիչ (2001 թվական)։
2002 թվականից աշխատում է Բարձրագույն Սպորտային Վարպետության Պետական Դպրոցում որպես տնօրեն։
2010 թվականի մայիսի 23-ին ընդունվում է Տափօղակով հոկեյի միջազգային ֆեդերացիայի Փառքի Սրահ՝ «խաղացող» դասակարգում։
«ԽՍՀՄ հոկեյի լեգենդներ» թիմի կազմում մասնակցել է վետերանների մրցաշարերի ։
Վերջին տարիները բնակվում էր մերձմոսկովյան Խիմկի քաղաքում։
Մահացել է 2012 թվականի հունիսի 6-ին՝ Մոսկվայի № 20 Պետական Կլինիկական Հիվանդանոցի ռեանիմացիայի բաժանմունքում ։ Մահվան պատճառ է հանդիսանում լյարդի ցիռոզը ։
Թաղված է Խիմկի քաղաքում, Նովոլուժինսկի գերեզմանատանը ։ Պրիդնեստրովիեյի մայրաքաղաք Տիրասպոլում 2013 թվականին կանգնեցվել է Վլադիմիր Կրուտովի հուշարձանը՝ «Սառցե Պալատ»-ի մոտ, որտեղ տեղակայված է նրա անունով հոկեյի ակումբը։
Սան Մարինոն Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Սան Մարինոն Եվրատեսիլ երգի մրցույթին առաջին անգամ մասնակցել է 2008 թ.-ին, ներկայացնումեր Միոդիո խումբը «Complice» («Մեղսակից») երգով. Սան Մարինոն մասնակցաց Եվրատեսիլ 2008 թ.-ի առաջին կիսաեզրափակչում 19 երկրների շարքում զբաղեցրեց 19-րդ հորիզոնականը 5 միավորով։ Սան Մարինոն, 2008 թ.-ի դեբյուտից հետո, բաց թողեց Եվրատեսիլ 2009 և 2010 մրցույթները, սակայն վերադարձավ 2011, ներկայացրեց Սենիթը «Stand By» («Աջակցել») երգով, հավաքեց 34 միավոր և 19 երկրների շարքում զբաղեցրեց 16-րդ հորիզոնականը։
Մարտի 14-ին 2012 թ., Սան Մարինո ՌՀ հեռուստաալիքը հայտարարել է, որ Վալենտինա Մոնեթթան կներկայացնի Սան Մարինոն Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթում «Facebook Uh, Oh, Oh» («Ֆեյսբուք Uh, Oh, Oh») երգով. Սակայն մարտի 18-ին, 2012 թ., մի քանի օր երգի հայտարարվելուց հետո, Եվրոպական հեռարձակողների միությունը համարում էր, որ ըստ Եվրատեսիլի կանոններին երգը պարունակում է անհիմն առևտրային հաղորդագրություն Facebook, որի հետևանքով երգի բառերը փոփոխվեցին և երգը անվանեցին «The Social Network Song» («Սոցիալական ցանցերի երգը») ։ 2012 թվականի մայիսի 22-ին պարզ դարձավ, որ Սան Մարինոյին կրկին չհաջողվեց անցնել Եվրատեսիլի եզրափակիչ։ 2015 թ.-ին Սան Մարինոն կներկայացնեն Միկելե Պերնիոլան և Անիտա Սիմոնչինին։
Զարդովգյոլ
Զարդովգյոլ լիճ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռնաշղթայում, Սիսիանի շրջանի Բարձրավան գյուղից հարավ-արևմուտք։
Գրականություն
Թ. Խ. Հակոբյան, Ստ. Տ. Մելիք-Բախշյան, Հ. Խ. Բարսեղյան։ Երեւանի Համալսարանի Հրատարակչություն, Երևան, 1986։
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լճեր
Ֆոսֆին
Ֆոսֆին, անգույն, խիստ թունավոր, նեխած ձկան հոտով գազ։
Ֆիզիկական հատկություններ
Անգույն գազ է, ջրում վատ է լուծվում, ջրի հետ չի փոխազդում։ Ցածր ջերմաստիճաններում ֆոսֆինն առաջացնում է հիդրատ 8РН3·46Н2О։ Լուծվում է բենզոլում, դիէթիլեթերում, ծծմբածխածնում։ −133,8 °C-ում առաջացնում է բյուրեղներ, որոնք առաջացնում են սահմանակենտրոնային խորանարդաձև ցանց։ Ֆոսֆինի մոլեկուլը իրենից ներկայացնում է քառանիստ բուրգ։ Դիպոլ մոմենտը կազմում է 0,58 Դ, զգալիորեն քիչ, քան ամոնիակում։ Ֆոսֆինի մոլեկուլների միջև ջրածնական կապերը չեն երևում, այդ պատճառով էլ այն ունի ցածր հալման և եռման ջերմաստիճաններ։
Ստացում
Ֆոսֆին ստանում են. Սպիտակ ֆոսֆորի և տաք ալկալու փոխազդեցությունից։ Ջրի կամ թթվի և ֆոսֆիդի փոխազդեցությունից։ Քլորաջրածնի և սպիտակ ֆոսֆորի փոխազդեցությունից։ Ֆոսֆոնիումի յոդիդի քայքայումից։ Ֆոսֆորային թթվի քայքայումից։ Ֆոսֆորային թթվի վերականգնումից։
Քիմիական հատկություններ
Ֆոսֆինը խիստ տարբերվում է իր անալոգ ամոնիակից։ Նրա քիմիական ակտիվությունը ավելի մեծ է, քան ամոնիակինը։ Վատ է լուծվում ջրում։ Թթվածնի բացակայության դեպքում, տաքացնելիս ֆոսֆինը վեր է ածվում պարզ նյութերի։ Օդում ինքնաբոցավառվում է (դիֆոսֆինի գոլորշիների կամ 100 °C-ից բարձր ջերմաստիճանում) Ցուցաբերում է ուժեղ վերականգնիչ հատկություններ։ Ֆոսֆինը փոխազդելով ուժեղ պրոտոնի դոնորի հետ, կարող է առաջանալ ֆոսֆոնիումի աղեր, որոնք պարունակում են PH4+ իոն։ Ֆոսֆոնիումի աղերը, անգույն, բյուրեղային, չափազանց փխրուն, հեշտ հիդրոլիզվող նյութեր են։ Ֆոսֆոնիումի աղերը, ինչպես նաև ֆոսֆինը, ուժեղ վերականգնիչ հատկություններ ունեն։
Թունավորության մակարդակ
Ֆոսֆինը շատ թունավոր նյութ է, ազդում է նյարդային համակարգի վրա, խախտում է նյութափոխանակությունը օրգանիզմում։ Ֆոսֆինի հոտը զգացվում է 2-4 մգ/մ³ կոնցենտրիկ խառնուրդում, երկարատև ներշնչումը 10 մգ/մ³ կոնցենտրիկ խառնուրդի դեպքում կարող է առաջ բերել մահ։ Մարդու արյան մեջ ֆոսֆինի պարունակությունը ոչ ավելին է, քան 0,001 մգ/մ³
Ինքնաբռնկում
Ֆոսֆինը շփվելով օդի թթվածնի հետ կարող է ինքնաբռնկվել։ Կարող է առաջացնել «թափառող կրակ»։ «թափառող կրակներ» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆոսֆորի միացություններ
Եղանակ
Եղանակ է կոչվում ներքնոլորտի ստորին շերտերի ֆիզիկական վիճակը տվյալ վայրում և տվյալ պահին կամ ժամանակահատվածում (օր, ամիս և այլն)։
Յոհաննես Վալտեր
Յոհաննես Վալտեր (Johannes Walther), գերմանացի երկրաբան։
Եղանակ
Բնութագրվում է մթնոլորտային ճնշման, օդի ջերմաստիճանի, խոնավության, քամու, ամպամածության, տեղումների, տեսանելիության, մթնոլորտային երևույթների և օդերևութաբանական այլ տարրերի համակցությամբ։
Յոհաննես Վալտեր
Ավարտել է Ենայի համալսարանը (1882)։ Եղել է Ենայի (1890-1896) և Հալլեի (1896-1929) համալսարանների պրոֆեսոր։ Հիմնական աշխատությունները վերաբերում են լիթոլոգիային, հնէաէկոլոգիային, ֆացիաների մասին ուսմունքին, հնէաաշխարհագրությանը, կենսաբանությանը։ Վալտերը սահմանել է, որ շերտագոյացումը տեղի է ունենում ֆացիաների տեղաշարժման դեպքում (տեղաշարժումը ուղեկցվում է նստվածքի լիթոլոգիական կազմի փոփոխմամբ)։ Վալտերի մեծ ուշադրություն է նվիրում երկրաբանական հետազոտությունների մեթոդների մշակմանը, հատկապես ակտուալիզմի մեթոդին։ Վալտերի՝ ծովի կենսաբաությանը վերաբերող աշխատությունները հիմք են դարձել օվկիանոսագիտության և էկոլոգիայի զարգացման համար։ Նա ընտրվել է ԽՍՀՄ Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1930)։
Եղանակ
Պարբերական փոփոխություն
Եղանակի պարբերական փոփոխությունը պայմանավորված է արեգակի և իր առանցքի շուրջը երկրագնդի կատարած պտույտի կամ օդերևութաբանական տարրերի օրական կամ տարեկան ընթացքի ոչ պարբերական փոփոխությունների՝ ցիկլոնների, անտիցիկլոնների, մթնոլորտային ճակատների ներգործման, տարբեր ֆիզիկական հատկություններով օդային զանգվածների ներթափանցման, ժամանակավոր բնույթի մթնոլորտային երևույթների ազդեցություններով։ Եղանակի կտրուկ փոփոխությունը կարող է ներգործել մարդու և կենդանու վարքագծի վրա։
Եղանակային դիտումներ
Եղանակային դիտումները կատարվում են օդերևութաբանական կայաններում տեղադրված սարքերով։ Տեղեկություններ ստացվում են Երկրի արհեստական արբանյակներից և ծովերում ու օվկիանոսներում գտնվող նավերից։ Բոլոր ցուցանիշները համադրելով՝ եղանակը կանխատեսվում է և ամեն օր ռադիոյով, հեռուստատեսությամբ, օրաթերթերով հաղորդվում, նաև տեղադրվում Ինտերնետ ցանցում։
Կատեգորիա:Օդերևութաբանություն Կատեգորիա:Կլիմայագիտություն Կատեգորիա:Եղանակ
Էնդրիս
Էնդրիս, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Արածանիի ավազանում, Փերի գետի ձախակողմյան վտակը։ Հոսում է հյուսիսից հարավ և մայր գետին միանում է Քղի գետից 5 կմ. արևելք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Փերի գետի վտակներ
Արոսենի պարսկական
Արոսենի պարսկական, վարդազգիների ընտանիքի, արոսենի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Փոքր ծառ կամ թուփ է, 4-6 մ բարձրությամբ։ Բողբոջները թեթևակի աղվամազապատ են։ Տերևները կաշվեկերպ են, էլիպսաձև, երկարավուն կամ կլորա-էլիպսաձև, 5,5-8,5 սմ երկարությամբ ՝ և 3,5-8,5 սմ լայնությամբ, 4-6 բլթականի, տերևաթիթեղի գագաթնային մասում սեղանաբլթակավոր, վերևի կողմից մերկ, ներքևի կողմից պատված սպիտակ-թաղիքանման աղվամազով, սուր ատամնաեզր, 5-7 կողմնային ջղերով։ Ծաղկաբույլերը սակավածաղիկ են։ Ծաղկակիրը ծաղկման ժամանակ աղվամազապատ է, այնուհետև մերկանում է։ Պսակաթերթիկները սպիտակ են, հիմքում սեղմված։ Պտուղը գնդաձև է կամ երկարավուն, կապտակարմրավուն, ծաղկում է հունիսին, պտուղները հասունանում են սեպտեմբերին։
Տարածվածություն
Տարածված է Կովկասում, Միջին Ասիայում, Հյուսիսային Իրանում։ Հայաստանօ տարածքում հանդիպում է Արարատյան դաշտի նախալեռնային գոտում (Գեղարդ), Սևանի ավազանում, Վայքում, Զանգեզուրում և Մեղրիում, ամենուրեք միջին և վերին լեռնային գոտիներում, ծովի մակերևույթից 1300-2400 մ բարձրություններում, բաց, քարքարոտ լանջերում, գիհուտներում, թփուտներում, երբեմն՝ անտառներում։
Կիրառություն
Բարձր դեկորատիվ, դիմացկուն տեսակ է։ Էկոլոգիական տիպը XI: Մշակության հավանական շրջանները 1 -32 ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արոսենի
Անդամանի հինդի
Անդամանի հինդի (Andaman Creole Hindi, Andaman Hindi), Անդամանի ու Նիկոբարյան կղզիների առևտրական լեզուն։ Այդ շրջանում որպես հարազատ լեզու խոսում են հատկապես Պորտ-Բլեր քաղաքում և մոտակա ավելի քան 40 գյուղերում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի լեզուներ
Ենիկուշդաղ
Ենիկուշդաղ, լեռ Պոնտական համակարգում, Գարահիսար գյուղից մոտ 13 կմ հյուսիս, դեպի Սև Ծովի առափնյա շրջանը տանոող ճանապարհի վրա։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում։
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ
Բերտոկուր լե Դամ
Բերտոկուր լե Դամ (Berteaucourt-les-Dames), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 1184 մարդ, բնակչության խտությունը` 255.17 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.64 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 135 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 20 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 758 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 524-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 234։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,1 %։ 524 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 442 անձ (247 տղամարդ և 195 կին)։ Գործազուրկ են եղել 82 անձ (40 տղամարդ և 42 կին)։ 234 անաշխատունակներից 45 եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 81-ը` թոշակառուներ, իսկ 108-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ումբրիել (արբանյակ)
Ումբրիել, Ուրանի մեծ արբանյակներից, նշանակվում է նաև Uranus II։ Ուրանի արբանյակներից չափերով և զանգվածով երրորդն է։ Հայտնաբերվել է Ուիլիամ Լասսելի կողմից 1851 թվականին Արիելի հետ միաժամանակ և անվանվել Ալեքսանդր Փոփի Խոպոպի առևանգումը պիեսի կերպարի անունով։
Ումբրիելը հիմնականում կազմված է սառույցից, որում խառնված են մեծ քանակությամբ քարերի ապարներ։ Հնարավոր է՝ արբանյակն ունի քարե միջուկ, որը պատված է սառցե մանտիայով։ Մակերևույթը ամենամուգն է Ուրանի արբանյակների մեջ և, ինչպես երևում է, հիմնականում ձևավորվել է հարվածային ազդեցությունների արդյունքում։ Այնուամենայնիվ կիրճերի առկայությունը խոսում է էնդոգենիկ պրոցեսների մասին, որոնք հավանաբար տեղի են ունեցել արբանյակի ձևավորման վաղ շրջանում և որոշ չափով հարթեցրել են մակերևույթը։
Ումբրիելը ծածկված է բազմաթիվ հարվածային խառնարաններով, որոնց տրամագիծը հասնում է մինչև 210 կմ, այսպիսով՝ Օբերոնից հետո այն երկրորդն է Ուրանի արբանյակների շարքում խառնարանների քանակով։ Մակերևույթի ամենանշանակալի առանձնահատկությունը Վունդա խառնարանի հատակին գտնվող պայծառ նյութի օղակն է։ Ումբրիելը, ինչպես և Ուրանի բոլոր արբանյակները, հավանաբար առաջացել է մոլորակը շրջապատող ակկրեցիոն սկավառակից, որը գոյություն է ունեցել մոլորակի ձևավորումից անմիջապես հետո։ Ուրանի համակարգը մոտիկից ուսումնասիրվել է մինչ այժմ ընդամենը մեկ անգամ Վոյաջեր 2 ավտոմատ միջմոլորակային կայանից, որն անցել է մոլորակի մոտով 1986 թվականի հունվարին։ Այն կատարել է Ումբրիելի մի քանի լուսանկարներ, որոնք թույլ են տալիս քարտեզագրել արբանյակի մակերևույթի միայն մոտ 40%-ը։
Հայտնաբերում և անվանում
Ուրանի Ումբրիել և նրանից մի քիչ փոքր Արիել արբանյակները հայտնաբերվել են Ուիլիամ Լասսելի կողմից միևնույն օրը՝ 1851 թվականի հոկտեմբերի 24-ին ։ Սակայն Ուիլիամ Հերշելը, ով 1787 թվականին հայտնաբերել էր Ուրանի երկու ամենամեծ արբանյակները՝ Տիտանիան և Օբերոնը, նշել էր, որ դիտարկել է ևս չորս արբանյակներ մոլորակի շուրջ, այս դիտարկումը, սակայն, այդպես էլ չի հաստատվել, և այժմ այն համարվում է շինծու ։
Ուրանի բոլոր արբանյակներն անվանվել են Վիլյամ Շեքսպիրի և Ալեքսանդր Փոփի ստեղծագործությունների կերպարների անուններով։ 1852 թվականի դրությամբ Ուրանի բոլոր չորս հայտնի արբանյակների անվանումներն առաջարկվել են Ջոն Հերշելի կողմից Լասսելի խնդրանքով ։ Ումբրիելն անվանվել է Ալեքսանդր Փոփի «Խոպոպի առևանգումը» պիեսում գործող «թուխ մելամաղձոտ ոգու» անունով, որը ծագում է լատիներեն «umbra» բառից, որը նշանակում է «ստվեր»։
Արբանյակը նշանակվում է նաև Uranus II պայմանական անվանումով ։
Ուղեծիր
Ուրանի հինգ խոշոր արբանյակների մեջ Ումբրիելը պտտվում է մոլորակից հեռավորությամբ երրորդ ուղեծրով, մոտավորապես 266 000 կմ հեռավորության վրա (հինգ մեծ արբանյակներն են՝ Միրանդա, Արիել, Ումբրիել, Տիտանիա և Օբերոն։)։ Արբանյակի ուղեծիրն ունի փոքր էքսցենտրիսիտետ և չափազանց փոքր թեքում Ուրանի հասարակածի նկատմամբ ։ Ումբրիելի ուղեծրային պարբերությունը կազմում է մոտ 4,1 Երկրային օր, որը համընկնում է նրա պտույտի պարբերության հետ։ Սա նշանակում է, որ արբանյակի միայն մի կողմն է մշտապես ուղղված դեպի մոլորակը. այս երևույթը հայտնի է որպես մակընթացային փական ։ Ումբրիելի ուղեծիրը ամբողջությամբ ընկնում է Ուրանի մագնիսոլորտի ներսում ։ Արբանյակի հետին կիսագունդը (այն կիսագունդը, որն ընկած է ուղեծրով շարժման ուղղության հակառակ կողմում) ընկնում է մոլորակի պտույտի հետ պտտվող մագնիտոսֆերայի պլազմայի ազդեցության տակ ։ Այս ռմբակոծությունը կարող է հանգեցնել արբանյակի հետին կիսագնդի մակերևույթի մգացմանը, ինչը դիտարկվում է Ուրանի բոլոր արբայնակների մոտ, բացի Օբերոնից ։ Ումբրիելը նույնպես որսում է մագնիտոսֆերայի լիցքավորված մասնիկներ, ինչի արդյունքում արբանյակի ուղեծրի շրջակայքում լիցքավորված մասնիկների պակաս է առաջանում, որը և գրանցել էր Վոյաջեր-2 ԱՄԿ-ն 1986 թվականին ։
Ումբրիելը, ինչպես և Ուրանը, պտտվում է Արեգակի շուրջ հորիզոնական վիճակում, այսինքն՝ ժամանակ առ ժամանակ ուղիղ դեպի Արեգակն են ուղղված նրա մեկ հյուսիսային, մեկ հարավային կիսագնդերը։ Սա նշանակում է, որ արբանյակն ունի արտակարգ երկար սեզոնային շրջաններ, Ումբրիելի բևեռները գտնվում են մշտական գիշերվա կամ մշտական ցերեկվա վիճակում, որը փոխվում է Ուրանի ամեն տարին մեկ անգամ (42 Երկրային տարի), ընդ որում Արեգակը գտնվում է զենիթին մոտ ամեն արևադարձի ժամանակ ։ Վոյաջեր-2 ԱՄԿ-ի անցման ժամանակը համընկնում էր հարավային կիսագնդի 1986 թվականի ամառային արևադարձի հետ, այդ ժամանակ համարյա ամբողջ հյուսիսային կիսագունդը լուսավորված չէր։ Ամեն 42 տարին մեկ անգամ՝ Ուրանի գիշերահավասարի դեպքում, երբ նրա հասարակածային հարթությունը հատվում է Երկրինի հետ, Երկրից հնարավոր է դառնում դիտարկել Ուրանի արբանյակների փոխադարձ ծածկումներ։ Մի քանի այսպիսի երևույթներ դիտարկվել են 2007-2008 թվականներին, որոնցից էին Տիտանիայի երկու ծածկումները Ումբրիելի կողմից 2007 թվականի օգոստոսի 15-ին և 2008 թվականի դեկտեմբերի 8-ին, ինչպես նաև Արիելի ծածկումը Ումբրիելի կողմից 2007 թվականի օգոստոսի 19-ին ։
Ներկա պահին Ումբրիելը չի ներգրավված որևիցե ուղեծրային ռեզոնանսի մեջ Ուրանի այլ արբանյակի հետ։ Նախկինում, հավանաբար, այն եղել է 1:3 ռեզոնանսի մեջ Միրանդայի հետ մասամբ, որի պատճառով էլ առաջացել է Միրանդայի ուղեծրի էքսցենտրիսիտետի աճը, որի արդյունք է եղել Միրանդայի ընդերքի տաքացումը և երկրաբանական ակտիվությունը, մինչդեռ Ումբրիելի վրա այս ռեզոնանսը ավելի քիչ ազդեցություն կարող էր ունենալ ։ Ուրանի արբանյակների համար միջին շարժման ռեզոնանսներից դուրս գալը ավելի հեշտ է, քան Յուպիտերի կամ Սատուրնի արբանյակների համար. սա պայմանավորված է Ուրանի ավելի փոքր սեղմվածությամբ ։ Միրանդայի այս ռեզոնանսից դուրս գալուց հետո (այս գործընթացի արդյունքում հավանաբար ստացվել է նրա անսովոր մեծ ուղեծրի թեքումը) նրա էքսցենտրիսիտետը կարող էր նվազել, որը և հանգեցրել է արբանյակի ընդերքի սառեցմանը ։
Կազմություն և ներքին կառուցվածք
Ումբրիելը Ուրանի արբանյակներից երրորդն է մեծությամբ և չորրորդը զանգվածով (դիտարկումների սխալի պատճառով դեռևս հայտնի չէ, թե որ արբանյակի զանգվածն է ավելի մեծ՝ Արիելինը, թե Ումբրիելինը )։ Ումբրիելի խտությունը կազմում է 1,39 գ/սմ³, ինչը ցույց է տալիս, որ այն հիմնականում կազմված է սառույցից, որի մեջ ներառված են ավելի խիտ ոչ սառցե մասնիկներ (զանգվածի մոտ 40%-ը) ։ Վերջինները կարող են կազմված լինել քարերից, ածխաջրածիններից և ծանր օրգանական միացություններից, որոնց անվանում են թոլիններ ։ Ջրային սառույցի առկայությունը ապացուցվել է սպեկտրոգրաֆիկ հետազոտությունների արդյունքում, որոնք ցույց են տվել բյուրեղացած ջրային սառույցի առկայությունը արբանյակի մակերևույթին ։ Ջրային սառույցի կլանման սպեկտրը ավելի հզոր է Ումբրիելի առջևի կիսագնդում, քան հետինում ։ Այս ասիմետրիկության պատճառը առայժմ անհայտ է, սակայն այն կարող է կապված լինել Ուրանի մագնիսոլորտի լիցքավորված մասնիկների կողմից ռմբակոծության հետ, որը ավելի ուժեղ է հետին կիսագնդում (պլազմայի պտտման պատճառով) ։ Լիցքավորված մասնիկները, հարվածում են սառույցին և ցնդեցնում այն, արդյունքում սառույցում որպես գազային հիդրատներ փակված մեթանը ցնդում է՝ թողնելով ավելի մուգ ածխածնով հարուստ մնացորդները մակերևույթին ։
Ջրից բացի առկա մյուս միակ միացությունը, որը հաստատվել է Ումբրիելի մակերևույթի վրա ինֆրակարմիր սպեկտրոգրաֆիայի միջոցով, ածխածնի երկօքսիդն է (CO2), որը հիմնականում տեղաբաշխված է արբանյակի հետին կիսագնդում ։ Ածխածնի երկօքսիդի ծագումը արբանյակի վրա ամբողջությամբ պարզ չէ։ Այն կարող էր առաջանալ տեղում կարբոնատներից կամ այլ օրգանական միացություններից մագնիտոսֆերայի լիցքավորված մասնիկների ռմբակոծության ազդեցության տակ կամ արեգակնային ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման ազդեցության հետևանքով։ Այս վարկածը կարող է բացատրել այս նյութի ոչ սիմետրիկ բաշխումը արբանյակի մակերևույթին, քանի որ հետին կիսագունդը ենթարկվում է ավելի ինտենսիվ ռմբակոծության մագնիտոսֆերայի մասնիկների կողմից, քան առջևինը։ Ածխածնի երկօքսիդի մեկ այլ հնարավոր աղբյուր կարող են լինել նաև նախկինում Ումբրիելի ջրային սառույցի մեջ պարփակված CO2 գազի արտանետումները։ Ընդերքից CO2 արտանետումը կարող է կապված լինել արբանյակի նախկինում երկրաբանական ակտիվության հետ ։