cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ադրբեջանցիները Թուրքիայում
Ադրբեջանցիները Թուրքիայում (Türkiyə azərbaycanlıları), ադրբեջանցիներ, ովքեր բնակվում են ժամանակակից Թուրքիայի տարածքում։ Բնակչության մեծ մասը շիա մուսուլմաններ են։ Համայնքում կան նաև սուննի իսլամի հետևորդներ։ Խոսում են ադրբեջաներեն և թուրքերեն։ Թուրքիայում ադրբեջանցիների թիվը կազմում է մոտ 800 000, որոնցից 300 000-ը Ադրբեջանի քաղաքացիներ են ։ Արևմտյան Հայաստանում բնակվող ադրբեջանցիները կոչվում են աջամա (աջեմ) կամ թաթեր։ Ներկայումս Իգդիրի բնակչության մեծ մասը ադրբեջանցիներ են, իսկ Կարսում թվաքանակով երկրորդ էթնիկ ազգն են  ։
Բնակեցում
Հավանական է, որ կովկասյան թաթարները և իրանական ադրբեջանցիները ժամանակակից Թուրքիայի տարածքում, հատկապես Կարսում և նրա հարակից տարածքներում, առաջին անգամ հայտնվել են Սեֆյանների կառավարման ժամանակաշրջանում ։ Նրանց թվաքանակը աճել է 19-րդ դարի սկզբում, երբ Գյուլիստանի և Թուրքմենչայի պայմանագրերով, որը կնքվել է Ռուսական կայսրության և Պարսկաստանի միջև, Ռուսական կայսրության կազմն անցան Ղարաբաղի խանությունը (1813 թվականին), Նախիջևանի խանությունը (1828 թվականին) և Երևանի խանությունը (1828 թվականին)։ Ադրիանապոլսի պայմանագրով, քրիստոնյաները և մուսուլմանները կարող էին ընտրել, թե որտեղ էին ցանկանում բնակվել (Ռուսաստանում, թե Օսմանյան կայսրությունում)։ Արդյունքում, կովկասյան թաթարների մի մասը՝ Հյուսիսային Կովկասի մյուս ազգությունների հետ միասին, արտագաղթեցին Թուրքիա՝ բնակվելով Փոքր Ասիայի արևելյան հատվածում, հատկապես Էրզրումի Սենքայա և Աղրըի Թաշլըչայ շրջաններում  ։ Թուրքերենի էրզրումյան բարբառը ձևավորվել է ադրբեջաներենի ազդեցության տակ ։ Հնչութաբանական վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ ադրբեջաներենի ազդեցության տակ ձևավորվել են նաև թուրքերենի Էլազըղի (Խարբերդ) մարզի, ինչպես նաև Վանի մարզի Էրջիշ շրջանի բարբառները ։
1813 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի կովկասյան թաթարները հաստատվել են Աֆյոնքարահիսարի մարզի հարավային հատվածում՝ Ազիզիեում։ Չնայած, որ մարզում թաթարները ձուլվել են տեղի թուրքերին, որը հետագայում ազդել է նաև նրանց հավատքի և լեզվի վրա, նախկինի պես իրենց շարունակում են անվանել «քարաբաղլը» («ղարաբաղցիներ») և դիտարկվում են որպես առանձին էթնիկ խումբ ։ Նույն խմբի մեկ այլ ճյուղ հաստատվել է Իգդիրում։ Որոշ հետազոտողների կարծիքով, Աֆիոնի ղարաբաղլըների խումբը հաստատվել է Թուրքիայում 1578 թվականին։ Վերջիններս Օսմանյան կայսրության կազմում կռվում էին Սեֆյան Պարսկաստանի դեմ ։
Բացի այդ, 19-րդ դարի սկզբում Շիրվանի խանությունից սուննի իսլամ դավանող մի քանի ընտանիքներ, հիմնականում Աղսու քաղաքից, հաստատվել են Ամասիայում, որտեղ նրանց անվանել են «շիրվանլը» («շիրվանցիներ») ։ 1894 թվականին Շեյխ Հաջի Մահմուդ էֆենդին այստեղ կառուցել է բարոկկո ոճի եզակի մզկիթ ։ Այդ մզկիթը հայտնի է Շիրվանլը մզկիթ (շիրվանցիների մզկիթ) կամ Ազերիլեր մզկիթ (ազերիների մզկիթ) անունով ։ Այս ներգաղթյալների սերունդները ներկայումս բնակվում են Ամասիայի վեց գյուղերում, Սուլուովայի և Մերզիֆոնի շրջաններում և պահպանում են իրենց թաթարական (իբր ադրբեջանական) ինքնագիտակցությունը։ Շեքիից ներգաղթած կովկասյան թաթարների մեկ այլ խումբ էլ 1863 թվականին հաստատվել է Բուրսայում։
Ադրբեջանցիների ներգաղթի հաջորդ ալիքը դեպի Արևելյան Թուրքիա տեղի է ունեցել 1918- 1925 թվականներին, երբ շատ ադրբեջանցիներ արտագաղթեցին Հայաստանի առաջին հանրապետության հռչակումից հետո ։ 1941 թվականին 5000 ադրբեջանցիներ բնակվում էին Ախուրյան գետի թուրքական ափին գտնվող 60 գյուղերում ։ Նրանք համարվում էին այն գաղթականների սերունդները, ովքեր Թուրքիա էին ներգաղթել 1920-ական թվականներին, երբ կարմիր բանակի զորքերը խորհրդայնացրեցին Ադրբեջանի ժամանակակից տարածքը և ձևավորեցին ԱԽՍՀ-ն։ Թուրքիա են ներգաղթել նաև Ադրբեջանի Դեմոկրատական Հանրապետության տապալված կառավարության անդամները և նրանց ընտանիքների անդամները, ինչպես նաև ադրբեջանական արիստոկրատիայի և արդյունաբերական էլիտայի ներկայացուցիչները։ Նրանք հիմնականում հաստատվել են Ստամբուլում, Բուրսայում և Անկարայում և իրականացրել են հակախորհրդային քարոզչություն՝ 1925 և 1935 թվականներին թուրք-խորհրդային չհարձակման պայմանագրերի կնքման ժամանակ ։ Սա հանդիսացավ ադրբեջանցի քաղաքական որոշ գործիչների արտագաղթի պատճառ դեպի Գերմանիա և Լեհաստան՝ 1930-ական թվականների վերջին։
Ղարափափախները համարվում են ադրբեջանցիների ենթախումբ ։
Թուրքիայի ադրբեջանցիները լավ են հարմարվել նոր պայմաններին, հիմնականում թուրքերի և ադրբեջանցիների միջև առկա մշակութային և լեզվական կապերի շնորհիվ։ Այդուհանդերձ, էական տարբերություններ կան կրոնական ուղղությունների և ազգային ինքնագիտակցության միջև։ Այսպես, թուրքերը սուննի իսլամի հետևորդներ են, իսկ ադրբեջանցիները՝ շիա ։ 2011 թվականին ազգությամբ ադրբեջանցի ակտիվիստ Սինան Օհանը ընտրվել է Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի անդամ ։
Ճպուռն ու մրջյունը
Ճպուռն ու մրջյունը («Стрекоза и муравей»), Իվան Կռիլովի առակը՝ գրված 1808 թվականի մայիսից ոչ ուշ։ Առաջին անգամ տպագրվել է 1808 թվականին «Դրամատիկական բանբեր» ամսագրում, Կռիլովի ստեղծագործությունների ժողովածուներում ներառված է առակների երկրորդ գրքում։
Սյուժեի պատմություն
Հին ժամանակներից մեզ են հասել նմանատիպ սյուժեով Եզոպոսի երկու առակները։ Դրանցից առաջինում, որը վերնագրված է «Մրջյունն ու բզեզը», պատմվում է, թե ինչպես է բզեզն ամռանը խղճում մրջյունին, որն աշխատում էր նույնիսկ այն ժամանակ, երբ մյուս կենդանիները հանգստանում էին։ Բայց երբ գալիս է ձմեռը, բզեզն ստիպված է լինում մրջյունից կեր խնդրել, և այս անգամ նա է ստիպված լինում լսել մրջյունի խրատը. «Ա՛յ բզեզ, եթե այն ժամանակ ինձ կշտամբելու փոխարեն աշխատեիր, հիմա դու սովից չէիր սատակի» ։
Մյուս առակը, որ վերնագրված է «Մրջյունն ու ճպուռը», հանդիպում է եզոպոսյան ժողովածուի ավելի հին հրատարակված որոշ ձեռագրերում, այն ներառվել է փոքր հրատարակությունների, ինչպես նաև բյուզանդական դպրոցական ժողովածուների մեջ։ Նրանում ձմռանն օգնություն ստանալու նպատակով մրջյունին դիմում է ճպուռը։ Մրջյունի այն հարցին, թե ամռանը ճպուռն ինչով է զբաղվել և ինչու ձմռան համար կեր չի հավաքել, ճպուռը պատասխանում է, որ ամբողջ ամռանն ինքը երգել է և ուրախացրել անցորդներին։ Մրջյունը, բարձր ծիծաղելով, ճպուռին ասում է, որ ձմռանն էլ գնա պարելու։ Առակն ավարտվում է հետևյալ բարոյախոսությամբ. ամենակարևորը հոգ տանել անհրաժեշտ սննդի մասին, ոչ թե ժամանակ ծախսել զվարճանքի ու զբոսանքների վրա։ «Մրջյունն ու ճպուռը» առակի սյուժեում մրջյունի կողմից ճպուռին արված ծաղրական առաջարկությունը ձմռանն էլ պարելու վերաբերյալ դարձել է դասական՝ բազմիցս կրկնվելով հին ու նոր ժամանակների առակագիրների կողմից ։
«Հռոմուլոս» ժողովածուում հայտնի է Ֆեդրոսի «Մրջյունն ու ճպուռը» առակը, որի սյուժեն շատ քիչ է տարբերվում Եզոպոսի առակից և որը հաճախ տպագրվում է Եզոպոսի անունով ։ Սյուժեի՝ մեզ հասած առաջին բանաստեղծական մշակումը Բաբրիուսի «Մրջյունն ու ճպուռը» առակն է ։ Եզոպոսյան սյուժեի հետ նմանություններ ունի նաև հին ասորական «Մրջյունն ու ծղրիդը» հեքիաթը.
17-րդ դարում Ֆրանսիայում Եզոպոսի սյուժեն Ժան դը Լաֆոնտենն օգտագործել է «Ճպուռն ու մրջյունը» (La Cigale et la Fourmi) առակի համար, որը բացում է նրա առակների առաջին գիրքը։ Ֆրանսերենում և՛ «la cigale», և՛ «la fourmi» բառերն իգական սեռի են, այդ պատճառով առակի երկու հերոսներն էլ ընթերցողների կողմից ընկալվում են որպես իգական սեռի ներկայացուցիչներ։ Ֆրանսիացի հեղինակի առակի մյուս առանձնահատկությունն այն է, որ սովից մահացող ճպուռը մրջյունին խոստանում է պարտքը վերադարձնել տոկոսներով։ Բայց պարոն Մրջյունը պարտք տալ չէր սիրում, ինչը Լեֆոնտեն համարում է նրա թերությունը ։
Եզոպոսի առակների ռուսերեն արձակ թարգմանությունները հայտնի են 17-րդ դարից ։ 18-րդ դարում Ռուսաստանում հրատարակվել են մի շարք հեղինակների կողմից բանաստեղծական արձակ թարգմանված Լաֆոնտենի առակները։ Մրջյունից բացի, գրեթե բոլորի հերոսը մրջյունն էր։ Սա մասամբ պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ 18-րդ դարի և 19-րդ դարի սկզբի խոսակցական ռուսերենում «ճպուռ» (стрекоза) բառը ծառայում էր որպես տարբեր միջատների ընդհանրական անուն. այդպես էին անվանում և՛ ճպուռին, և՛ ծղրիդին, իսկ մասամբ «ճպուռ» բառը (стрекоза) համահունչ էր «ճռռալ» (стрекотать) բառին. 18-րդ դարի ռուսական գրականության մեջ ավանդույթ էր ձևավորվել ճպուռին պատկերել որպես ճռռան, «երգող» միջատ ։ Այդ շարքում առաջինը Ալեքսանդր Սումարոկովի «Ճպուռը» առակն էր, որում նշանակալի տեղ է զբաղեցնում ճպուռներին բաժին հասած աղքատության նկարագրությունը։
Իվան Խեմնիցերի «Ճպուռը» առակի առանձնահատկությունը նրա երջանիկ ավարտն է. մանկավարժական նկատառումներով մրջյունն սկզբում ճպուռին վռնդում է, բայց հետո կարեկցում և նրան օգնում է հացով։ 1973 թվականի փետրվարին «Զով երեկոներ» ալմանախում տպագրված անհայտ հեղինակի «Մրջյունն ու ճպուռը» առակը փաստացի Խեմնիցերի առակի վերաշարադրանքն է։ Սյուժեն օգտագործել են նաև Յու. Ա. Նելեդինսկի-Մելեցկին («Ճպուռը» առակ) և Վ. Ա. Օզերովը («Ճպուռը» առակ), որոնց առակներում ակնհայտ երևում է մրջյունի կշտամբանքը՝ արտացոլելով ազնվականության բացասական վերաբերմունքը բուրժուազիայի նկատմամբ ։
1961 թվականին ռեժիսոր Նիկոլայ Ֆեոդորովն առակի հիման վրա ստեղծել է համանուն մուլտֆիլմը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իվան Կռիլովի առակներ
Ռոբերտ Ֆերգյուսոն
Ռոբերտ Ֆերգյուսոն (Robert Fergusson, ), շոտլանդացի քնարերգու բանաստեղծ։ Նրա վերապրած բանաստեղծություններից շատերը տպագրվել են 1771 թվականից Ուոլտեր Ռուդիմանի շաբաթական ամսագրում։
Կենսագրություն
Ռոբերտ Ֆերգյուսոն ծնվել է Կեպ-էնդ-Կլոուզում։ Նրա ծնողները ծնունդով Աբերդինշիրից են եղել, իրենց ողջ մնացած երեխաներից երրորդն է եղել։ Ֆերգյուսոնը իր պաշտոնական կրթությունը ստացել է քաղաքի ավագ դպրոցում, ապա՝ Դանդիի ավագ դպրոցում։ 1765 թվականի սեպտեմբերին նա ընդունվել է Սենտ-Էնդրյուսի համալսարան ։ Ռոբերտին հռետորաբանություն է դասավանդել տրամաբանության պրոֆեսոր Ռոբերտ Ուոտսոնը, որի դասախոսությունները վերաբերվել են անգլիական գրականությանը։ Բանաստեղծին հաջողվել է լավ մաթեմատիկա սովորել Ուիլյամ Ուիլկի շնորհիվ։ Թողնելով բժշկական և աստվածաբանական ֆակուլտետները՝ նա աշխատել է որպես գրագիր իրավաբանական գրասենյակում ։
Ստեղծագործություն
Ֆերգյուսոնի ստեղծագործություններն առաջին անգամ տպագրվել են 1773 թվականի սկզբին։ Չնայած կարճատև կյանքին, նրա գործունեությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել Ռոբերտ Բըրնսի վրա ։ Նրա բանաստեղծությունները գրվել են շոտլանդական բարբառով, որոնք տվել են աշխույժ, հումորով լի, Էդինբուրգի քաղաքային կյանքի էսքիզները։ Դրանց մոտ են դրվել նաև կենդանիների մասին նրա ջերմ բանաստեղծությունները, ինչպես նաև գյուղացու կյանքի ներդաշնակ պատկերումը The Farmer's Ingle : Ֆերգյուսոնի պոեզիան նրա հայտնի կրտսեր հայրենակից Ռոբերտ Բըրնսի իմիտացիայի առարկան է եղել։ Ֆերգյուսոնի կյանքը կարճ է տևել։ Այն եղել է խորհրդավոր իրադարձություններով ու շրջադարձերով լի, որը հիմք է ծառայել հետագա սերունդների գրականագետների համար դասակարգել նրան որպես 18-րդ դարի անիծված բանաստեղծ։
Մահ
Ֆերգյուսոնի առողջությունը վատթարացել է հարբեցողության պատճառով և նա մահացել է հոգեբուժարանում տեղի ունեցած դժբախտ պատահարից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Շոտլանդացիներ Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն Կատեգորիա:18-րդ դարի գրականություն Կատեգորիա:Բրիտանացիներ
Ռուդա (այլ կիրառումներ)
Ռուդա, կարող է վերաբերել՝
Կարինե Սարգսյան (էքսպերտ)
Կարինե Վոլոդյայի Սարգսյան, հայ-ավստրիացի բժիշկ, գենետիկ, գիտության կառավարման փորձագետ, ԵՊԲՀ պատվավոր պրոֆեսոր, ' նախագահ, WHO և ' փորձագետ , Սիդերս Սինայ բժշկական կենտրոնի (Լոս Անջելես) Քաղցկեղի օնկոբանկի գիտական տնօրեն  ։
Հիմնադրել է աշխարհի խոշորագույն և Եվրոպայում ամենամեծ (25 միլիոն բիոնմուշ) կլինիկական բիոբանկերից մեկը` Ավստրիայի Գրացի Բժշկական համալսարանի Միջազգային Բիոբանկը, որի գործադիր տնօրեն և կրթության կառավարման տնօրեն է (2007-2019). Գրացի Բժշկական համալսարանի «Բիոբանկինգում և բժշկության մեջ մարդակենտրոն արհեստական ինտելեկտ և մեքենայական ուսուցում» մագիստրոսական ծրագրի գիտական տնօրեն և դասախոս, գիտահետազոտական, կրթական ծրագրերի, կենսանմուշների ուսումնասիրման ծրագրերի գլխավոր պատասխանատու ։
Նաև ապագայի վրա արհեստական բանականության ազդեցության կանխատեսման առաջամարտիկ է, որին անդրադառնում է ամենատարբեր հարթակներում։ Դրան է նվիրված 2023 թվականին լույս տեսած գիրքը` «Ապագա բանականություն. Աշխարհը 2050 թվականին...» :
Նա իր նախաձեռնողականությամբ 2016 թվականից դարձել է Բոլոնիայի չափանիշներին համապատասխան Բիոբանկինգի մագիստրոսական ծրագրի առաջին դասախոսը ։
2017 թվականի նոյեմբերից նաև Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի բժշկական գենետիկայի ամբիոնի այցելու պրոֆեսոր է ։
Կենսագրություն
Ասպիրանտական կրթությունը ստացել է Երևանի պետական համալսարանի Պրակտիկ հոգեբանության ամբիոնում` միաժամանակ Առողջապահության կառավարում ուսանելով Երևանի համալսարանում (2002 -2004)։
2004 թվականին Բժշկական գիտությունների հետդոկտորական վերապատրաստում է անցել Մոսկվայի համալսարանում, որը համարժեք է ասպիրանտուրային և հաբիլիտացիային։ Որից հետո վերադարձել է Երևան և 2004 -2005 թվականներին աշխատել է Երևանի Առողջապահության ինստիտուտում որպես Գաստրոէնտերոլոգիայի, լյարդաբանության, դիետոլոգիայի և նյութափոխանակության հիվանդությունների ամբիոնի վարիչ։
Մանկաբույժ աշխատելու տարիներին սկսել է մանկական հիվանդություններից մեկի լայնամասշտաբ հետազոտական աշխատանք կատարել։ Այդ գաղափարով շահել է դրամաշնորհ և հրավիրվել Ավստրիայի Գրացի բժշկական համալսարան։ 2005 թվականի հունվարին Կարինե Սարգսյանը տեղափոխվել է Ավստրիա։ Այնտեղ նա աշխատել է Համալսարանի մանկաբուժության բաժնում։ Գրացի բժշկական համալսարանում ստացել է բժշկական և կլինիկական դիետոլոգ մասնագետի որակավորում, ապա՝ բժշկական գիտությունների դոկտորի կոչում։
Այստեղ նա հղացել է տարբեր մասնագիտացված բիոբանկերը համախմբելու գաղափարը։ Նա սկզբում ստեղծել է բաժին, որից հետո գիտահետազոտական ենթակառուցվածք և 2007 թվականից ստանձնել է Գրացի Բիոբանկի տնօրենի պաշտոնը, որն այդուհետ բաց է բոլոր համալսարանական ասպիրանտների համար։
Հայաստանում
Մինչ Ավստրիա մեկնելը Կարինե Սարգսյանն աշխատել և իրականացրել է բազում ծրագրեր Հայաստանի առողջապահության նախարարության և առողջապահության ոլորտի մի շարք այլ կազմակերպությունների հետ։ Որպես մասնագետ աշխատել է նաև Արաբկիր բժշկական կենտրոնի Երեխաների և դեռահասների առողջության ինստիտուտի բժշկական և կլինիկական դիետոլոգիա, մետաբոլիկ խանգարումներ բաժնում։ Նաև 2004 -2005 թվականներին նա համագործակցել է Ցյուրիխի գլխավոր հիվանդանոցի Փորոքային օժանդակման սարքավորումների ասոցիաիցիայի ( AKH Zurich - VAD Association) և Երևանի Առողջապահության ինստիտուտի Բժշկական և կլինիկական դիետոլոգիական գիտությունների ոլորտում։
Ավստրիայում
2005 -2007 թվականներին եղել է Գրացի Բժշկական համալսարանի մանկաբուժության և մեծահասակների բժշկության ամբիոնի գիտաշխատող` Գաստրոէնտերոլոգիայի և լյարդաբանության աշխատանքային խմբում։ 2006 - 2007 թվականներին եղել է Գրացի Բժշկական համալսարանի բժշկության և քիմիայի լաբորատոր ախտորոշման գիտաշխատող. զբաղվել է Շտիրիայում անչափահասների գիրության ուսումնասիրությամբ։
Պրոֆեսոր և գիտության կառավարման փորձագետ
2007 թվականից Գրացի Բժշկական համալսարանի Biobank Graz (բիոտվյալների բազայի) գործադիր տնօրենն է։ Իսկ 2009-2011 թվականներին ստանձնել է Competence Centre K BioPersMed Անհատականացված բժշկության բիոմարկերների իրավասությունների K կենտրոնի գիտական տնօրենի պաշտոնը։ 2016 թվականից Գրացի Բիոբանկինգի մագիստրոսական ծրագրի գիտական փոխտնօրեն և դասախոս (պրոֆ.) է ։
2017 թվականի նոյեմբերից Գրացի համալսարանի Biobank Graz-ի գործադիր տնօրեն Կարինե Սարգսյանը դարձել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանի բժշկական գենետիկայի ամբիոնի այցելու պրոֆեսոր ։
Կարինե Սարգսյանը Գրացի Կարլ-Ֆրանցի համալսարանի (Շտիրիա) Միջմշակութային հաղորդակցության և միգրացիայի կառավարման գծով գիտական փոխտնօրեն և դասախոս է` պրոֆեսոր։ Նա հիմնադրել և ղեկավարում է Sargsyan&Hartl OG էլիտար ակադեմիան, որտեղ դասախոսում է Առողջապահության ոլորտում կառավարում, Փոփոխությունների կառավարում, Նորարարությունների կառավարում դիսցիպլինները։
2023 թվականի մայիսին նշանակվել է Սիդերս Սինայի բժշկական կենտրոնի (Լոս Անջելես) Քաղցկեղի օնկոբանկի գիտական ղեկավար ։
Բեկումնային բիոբանկային նախագծեր
Կարինե Սարգսյանը, նախքան Սեդարս-Սինայ բժշկական կենտրոնի OncoBiobank Քաղցկեղի կենտրոնի հաշվարկային բժշկության և պաթոլոգիայի բաժիններում, բիոբանկային և տվյալների բանկավորման ժամանակակից գործունեության զարգացման պատասխանատուի աշխատանքին անցնելը, ղեկավարել է բազմաթիվ բեկումնային բիոբանկային նախագծեր։ Եղել է մի քանի դրամաշնորհների PI և Co-PI, այդ թվում՝
(Ներդրում #1): Ինչը հանգեցրել է ' ' Համաեվրոպական հետազոտական ենթակառուցվածքի ստեղծմանը, որը 2016 թվականին «Կյանքի մասին գիտությունների միջազգային մրցանակաբաշպությանը» ճանաչվել է «Առողջապահության հետազոտությունների եվրոպական լավագույն կազմակերպություն» ։
Կարինե Սարգսյանը հիմնադրել է`
Կարինե Սարգսյանը վերահսկել է ԵՄ «Horizon 2020»-ի երկու լայնածավալ դրամաշնորհային ծրագրեր, որոնք կենտրոնացած են ուռուցքաբանական բիոբանկում կրթության և գիտելիքի փոխանցման վրա, ինչպես նաև քաղցկեղի հետազոտության կազմակերպման և կառավարման վրա՝ համագործակցելով ավելի քան 33 տարբեր ոլորտների գործընկերների հետ։ Դրանք են`
(Ներդրում #3): Դյուրացրել է որակի ապահովումը և ներդաշնակեցումը համաշխարհային Բիոբանկում և հեղինակել է Բիոբանկերի ISO ստանդարտների նորմերը (ISO 20387) : Նախաձեռնել է տվյալների ներդաշնակեցում ազգերի միջև` ներդնելով արհեստական ինտելեկտի և մեքենայական լեզվի (AI և ML) նոր մեթոդներ, որոնք օգտագործվում են բիոբանկային տվյալների մեջ, հատկապես քաղցկեղի դեպքում, ինչի արդյունքում դարձել է «Մարդակենտրոն արհեստական ինտելեկտ և մեքենայական ուսուցում բժշկության մեջ» համալսարանական դասընթացի համահեղինակ ։
Անդամակցություն և գիտական խորհրդատու
Նա ունի բազմաթիվ ինստիտուցիոնալ պարտականություններ, ինչպիսիք են Ասիայի կոհորտային կոնսորցիում - Լյարդի քաղցկեղի միջազգային համաճարակաբանական կոնսորցիումի ( - ) խորհրդատու, Վիետնամում Ուռուցքաբանության հետազոտության, Կատարի Բիոբանկում կրթական գործունեության պատասխանատու խորհրդատու, Գերմանիայի տիեզերական գործակալության, BBMRI Լեհաստանի SEAB անդամ և շատ ավելին։
Նա անդամակցում է տարբեր գիտական ընկերությունների, ինչպիսիք են` Կենսաբանական և բնապահպանական պահեստների միջազգային միությունը, Համաճարակաբանության ավստրիական միությունը և Կենսապահպանման և կենսաբանկի եվրոպական, մերձավորարևելյան և աֆրիկյան միությունը ։ 2022 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2023 թվականի մայիսը եղել է -ի նախագահի ժամանակավոր պաշտոնակատարը ։
Մի շարք մասնագիտական համալսարանների խորհուրդների անդամ է, որպես կամավոր ակտիվ գործունեություն է ծավալում Գրացի հայկական համայնքում, ինչպես նաև մասնագիտական և ոչ մասնագիտական մի շարք կազմակերպություններում։
Բացի այդ, նա բարձր գնահատված մենթոր և կապող օղակ է Ամերիկյան Ավստրիական Հիմնադրամի այցելու բժիշկների համար (Գրացի գործնական փորձառության ծրագրի շրջանակներում ):
Այլ հարթակներ
Կարինե Սարգսյանն արհեստական բանականության ապագա ազդեցությունների և այդ ազդեցությունների ապագայի մասին անդրառառնում է իր դասախոսություններում, նաև TEDx հրապարակային ելույթներում, ինչպես նաև Դավոսի Համաշխարհային տնտեսական ֆորումներում ։ Ապագայագիտությանն է նվիրված նրա համահեղինակած գիրքը՝«Ապագա բանականություն. Աշխարհը 2050 թվականին...» :
Կարինե Սարգսյանը որպես TEDx-ի կազմակերպիչ և խոսնակ, հանդես է եկել MedUniGraz 2020 խոսքով` «Մի՛ հանձնվիր, եթե սիրում ես», որը ձայնագրվել է՝ 44-օրյա պատերազմի բռնկումից ընդամենը օրեր առաջ` 2020 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։ Կարինե Սարգսյանը բարձրաձայնում է այն մասին, թե ինչ է տեղի ունենում, երբ հրաժարվում ենք սիրած բաներից և ինչ ազդեցություն է թողնում պատերազմը մեր մոլորակի և կլիմայի վրա  ։
Ոլորտի դասախոս և առաջամարտիկ
Կարինե Սարգսյանը բիոբանկային ոլորտում որակի միջոցառումների և կարգավորման պահանջների մասին բարձրաձայնող առաջամարտիկներից է, ինչպես նաև բիոբանկային կրթության առաջամարտիկ է. Նա դասախոսում է աշխարհի 19 երկրների կրթական հաստատություններում, որոնցից են`
Պարգևներ և մրցանակներ
Կարինե Սարգսյանն արժանացել է մի շարք մցանակների, այդ թվում.
Բայց ամենակարևոր ձեռքբերումը համարում է ԵՊԲՀ Գենետիկայի ամբիոնի հետ միասին ԵՄ Twinning փորձի փոխանակման ծրագրով Քաղցկեղի հետազոտության հայկական հետազոտական ենթակառուցվածքի ( )`  Բիոբանկի ստեղծումը ։
Բիոբանկ Հայաստանում
Թվինինգի աջակցությամբ Հայաստանում Քաղցկեղի հետազոտման համար ենթակառուցվածք () է ստեղծվել` ելնելով քաղցկեղի շատ բարձր հաճախականության և մահացության մակարդակի տեսանկյունից:
Կարինե Սարգսյանը Հայաստանում Քաղցկեղի հետազոտման համար ենթակառուցվածքի ()` Բիոբանկի ստեղծման նախագծի պատասխանատուն է ։ Այն իրականացվում է 2020 թվականից, Երևանի Մխիթար Հերացու անվան բժշկական համալսարանի Գենետիկայի ամբիոնի և ոլորտում աշխարհի առաջատար կազմակերպությունների (Գրացի բժշկական համալսարան-Ավստրիա, Կառլիի համալսարան-Չեխիա և IARC- Քաղցկեղի ուսումասիրության միջազգային գործակալություն-Ֆրանսիա) հետ Թվինինգ համագործակցությամբ  ։  Նաև հեշտացվել է իրավասությունների տարածումը ինստիտուցիոնալ, ազգային և տարածաշրջանային մակարդակներում ։
Քաղցկեղի հետազոտության հայկական հետազոտական ենթակառուցվածքի () առկայությունը կմեծացնի Հայաստանում քաղցկեղի հետազոտության ոլորտում հետազոտական ենթակառուցվածքի կարողությունները՝ ինտեգրելու ամուր պաթոլոգիա և գենոմային ֆոն։
Անձնական կյանք և նախասիրություններ
Ազատ ժամանակ Կարինե Սարգսյանը սիրում է ընթերցել, նկարել, դաշնամուր նվագել, լողալ։ Կամավորական գործունեություն է ծավալում Գրացի հայկական համայնքում, ինչպես նաև մասնագիտական և ոչ մասնագիտական մի շարք կազմակերպություններում։
Մատենագրություն
2023 թվականին լույս տեսած գիրքը` «Ապագա բանականություն. Աշխարհը 2050 թվականին...» ապագայագիտության` ապագան հաշվարկելու կանխատեսման մոդելավորման մասին է, արհեստական բանականության առաջնորդության, գլոբալ մարտահրավերների լուծման ապագայի և բնության հետ ներդաշնակ ապրելակերպի ձևավորման մասին է ։
Կարինե Սարգսյանը 50-ից ավելի մասնագիտական հոդվածների, ինչպես նաև գրքերի հեղինակ և համահեղինակ է  ։
Ժողովածու (2160)
Ժողովածու (2160), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2160 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1733 թվականին Կարապետ աբեղա գրիչի կողմից Մարաշում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի16.7×11 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 250 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ, աստառը՝ սպիտակ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 25ա, 205բ և այլուր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Վահան Բիչախչյան (այլ կիրառումներ)
Վահան Բիչախչյան, անուն ազգանունը կարող է վերաբերել
Cryengine
CryEngine (քրայ-էնջին), գերժամանակակից և պրոֆեսիոնալ խաղային շարժիչ, որի միջոցով ստեղծվում են խաղեր, ֆիլմեր, ինտերակտիվ ներկայացումներ, բայց մեծ մասամբ օգտագործվում է խաղերի պատրաստման մեջ։ Այս շարժիչով են պատրաստվել այնպիսի Խաղեր, ինչպիսիք են Crysis, Warface, Sniper: Ghost Warrior 2, BattleCry:
Պատմություն
Շարժիչի 1-ին տարբերակը ստեղծվել է 2002 թվականին, որն անվանվել է cryengine 1, 2-րդ տարբերակը՝ 2009 թվականին, 3-րդը՝ 2012 թվականին, 4-րդը՝ 2014 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում
Մոտիկություն (ֆիլմ, 2004)
Մոտիկություն (Closer), Պատրիկ Մարբերի համանուն պիեսի հիման վրա նկարահանված հոգեբանական դրամա։ Նկարահանվել է 2004 թվականին, ռեժիսոր՝ Մայք Նիկոլս։
Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել ԱՄՆ-ում 2004 թվականի դեկտեմբերի 3-ին։ Այնուհետև այն այլ երկրների կինոթատրոնններում մեծ հաջողությունների է հասել։ Ֆիլմի բյուջեն կազմում է 27 մլն դոլար, իսկ շահույթը՝ 115 մլն դոլար ։
Սյուժե
Ֆիլմի առաջին կադրում Էլիս Այրեսն (Նատալի Պորտման) ու Դեն Վուլֆը (Ջուդ Լոու) փողոցում քայլելիս հանդիպում են միմյանց։ Էլիսը երիտասարդ մերկապարուհի է, ով հենց նոր է ԱՄՆ-ից ժամանել Լոնդոն։ Դենը անհաջողակ գրող-լրագրող է և մահախոսականներ է շարադրում թերթում։ Երբ Էլիսը ճանապարհն է անցնում, Դենի աչքի առաջ ընկնում է մեքենայի տակ։ Դենը հուզված մոտենում է Էլիսին և տանում հիվանդանոց, այնուհետև ուղեկցում է մինչև աշխատանքի վայր։ Ճանապարհին նրանք մի այգի են նկատում։ Այգում մի ցուցատախտակ կա, որի վրա գրված են հանուն ուրիշների մահացած մարդկանց անուններ։ Խմբագրատան մոտ Էլիսն ու Դենը բաժանվում են, բայց մինչ բաժանումը Դենը հասցնում է իմանալ աղջկա անունը։ Որոշ ժամանակ անց նրանք սիրեկաններ են դառնում։
Անցնում է մեկ տարի։ Այս ընթացքում Դենը հասցնում է գիրք գրել՝ հիմնականում Էլիսի իրական կյանքի վերաբերյալ, իսկ գրքի լույսընծայման առիթով անցկացվող ֆոտոսեսիայի ժամանակ սկսում է սիրահետել լուսանկարչուհուն՝ Աննային (Ջուլիա Ռոբերտս)։ Աննան չգիտի Դենի և Էլիսի կապի մասին և համբուրում է նրան։ Հայտնվում է Էլիսը։ Երբ Էլիսը ստուդիա է մտնում, Էլիսը Դենին խնդրում է միայնակ թողնել Աննայի հետ, որպեսզի Աննան լուսանկարի իրեն։ Հետո Էլիսը խոստովանում է, որ լսել է նրանց խոսակցությունը և նկարվում է արտասվելիս։ Դենը հայտնվում է անորոշության մեջ, որ Էլիսին հայտնի է իրենց համբուրվելու փաստը։ Նա շարունակում է սիրահետել Աննային, բայց վերջինս չի պատասխանում Դենին։
Մեկ տարի անց համացանցով Դենը ծանոթանում է Լարիի հետ (Քլայվ Օուեն), ով մասնագիտությամբ մաշկաբան է։ Դենը ներկայանում է որպես Աննա, ում դեռևս չի մոռացել, նկարագրում է Աննային և, իմանալով, որ Աննան քաղաքային աքվարիումում հաճախ է լինում, հանդիպում նշանակում Լարիի հետ հենց այդտեղ։ Լարին նույնիսկ չկասկածելով, գնում է հանդիպման և հանդիպում է իրական Աննային։ Աննա, համադրելով փաստերը, հասկանում է, որ այս ամենի հեղինակը Դենն է։ Շուտով Լարին և Աննա սիրահարվում են միմյանց։
Չորս ամիս անց տեղի է ունենում Աննայի ցուցահանդեսը։ Սա ֆիլմի միակ հատվածն է, որտեղ 4 հերոսները հավաքված են նույն տեղում։ Լարին հանդիպում է Էլիսին և ճանաչում ցուցահանդեսին ներկայացված նրա նկարը, որտեղ Էլիսն արտասվում է։ Աննայի հետ խոսակցության ընթացքում պարզ է դառնում, որ Էլիսը Դենի ընկերուհին է։ Այնուհետև Դենին հաջողվում է Աննային համոզել, որ նորից մտերմանան։ Ողջ տարվա ընթացքում նրանք հանդիպում են միմյանց և զույգերը փոխվում են, այնուամենայնիվ Աննան ամուսնանում է Լարիի հետ։ Վերջում նա խոստովանում է, որ Դենի հետ սիրավեպ է ունեցել․ Էլիսը լքում է Դենին, իսկ Լարին խզում է կապերը Աննայի հետ։ Դենն ու Աննան սկսում են համատեղ ապրել։ Էլիսը, խղճի խայթ զգալով, որ դավաճանում է իր զույգին, նորից վերադառնում է իր հին աշխատանքին։ Լարին մի օր Էլիսին հանդիպում է ակումբում և ճանաչում է։ Լարին հարցնում է նրա անունը, բայց Էլիսը կտրականապես ասում է, որ իր անունը Ջեյն Ջոնս է։ Էլիսը հրաժարվում է նրա հետ գիշեր անցկացնել։
Որոշ ժամանակ անց Լարին Աննային համոզում է վերջին անգամ հանդիպել։ Հանդիպման ժամանակ Աննան համաձայնվում է քնել նրա հետ մի պայմանով, որ այդուհետ Լարին իրեն մեկընդմիշտ հանգիստ թողնի։ Աննան այդ խոսակցության մասին Դենին է պատմում, վերջինս զայրանում է և նրանք բաժանվում են։ Աննան վերադառնում է Լարիի մոտ։ Հանդիպման ժամանակ Դենը պահանջում է, որ Աննային նա հանգիստ թողնի, իսկ Լարին նրան խորհուրդ է տալիս հետաքրքրվել Էլիսով և ասում է, թե որտեղ գտնի վերջինիս։ Բացի դա, զայրույթի պահին Լարին Դենին ասում է, որ քնել է նրա նախկին սիրուհու հետ։
Դենը փնտրում է Էլիսին և վերջինս նորից հետ է ընդունում Դենին։ Այն հարցին՝ Լարիի հետ մոտիկություն եղել է, թե՝ ոչ, Էլիսը բացասական պատասխան է տալիս։ Բայց, երբ Դենը, չհավատալով, նորից ու նորից է հարցնում, Էլիսն անսպասելիորեն ասում է, որ Դենին չի սիրում և իրականում քնել է Լարիի հետ։ Դենն ասում է, որ ներել է նրան, բայց Էլիսն ասում է, որ իրենց մեջ ամեն բան ավարտված է, խնդրում է Դենին հեռանալ։
Ֆիլմի ավարտին Էլիսը որոշում է վերադառնալ Նյու Յորք։ Այն կադրում, երբ Էլիսն անձնագիրն է հանձնում տվյալներն ստուգելու համար, կինոդիտողին հայտնի է դառնում վերջինիս իրական անունը՝ այն անունը, որով նա ներկայացել էր Լարիին։ Դենը, անցնելով այն նույն այգու կողքով, որտեղ ինքն ու Էլիսն էին եղել, ցուցանակներից մեկի վրա կարդում է Էլիս Այրես անունը և հասկանում, որ «Էլիսը» խաբել է իրեն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2004 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Պիեսների հիման վրա նկարահանված ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամուսնական դավաճանությունը ֆիլմերում
Ռուդենկա (այլ կիրառումներ)
Ռուդենկա, կարող է վերաբերել՝
Խայբատովո
Խայբատովո (Хайбатово, Хәйбәт), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 166 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի բնակավայրեր
Curl
Curl, ռեֆլեքսային օբյեկտ կողմնորոշված ծրագրավորման լեզու, որը ստեղծվել է ինտերակտիվ վեբ ծրագրեր գրելու համար։ Այն իր մեջ միավորում է ինչպես տեքստի նշագրման (ինչպես HTML-ում), սկրիպտների գրման (ինչպես JavaScript-ում) հնարավորությունները, այնպես էլ բավականին հզոր հաշվողական համակարգ (ինչպես Java, C# և C++ լեզուներում)։ Լեզուն հիմնականում օգտագործվում է ներկորպորատիվ խնդիրների լուծման համար, B2B և B2C ծրագրերով։
Curl ծրագիրը չի պահանջում տեղեկատվության փոխանցման պահպանում, ոճավորում և վարքագիծ, ինչպես այն արված է HTML-ի, CSS-ի և JavaScript-ի համար, չնայած անհրաժեշտության դեպքում ծրագրավորման այդ ոճն ամբողջությամբ կարող է օգտագործվել Curl-ում։
Մի կողմից Curl լեզուն կարելի է օգտագործել որպես HTML լեզվի փոխարինող՝ ֆորմատավորված տեքստի ներկայացման համար, մյուս կողմից՝ նրա հնարավորությունները չեն զիջում կոմպիլացվող, հզոր տիպավորված օբյեկտ կողմնորոշված ծրագրավորման լեզուներին ։ Լեզուն մշակված է այնպես, որպեսզի Curl ծրագիրը կարողանա կոմպիլացնի սեփական կոդը կլիենտի մեքենայում JIT կոմպիլացիայի կիրառման միջոցով։ Դրա շնորհիվ ապահովում է բավականին մեծ արագություն։
Curl հավելվածները հնարավոր է դիտել վեբ դիտարկիչներում Curl RTE փլագիններով։ Այս պահին աջակցում է Microsoft Windows, Linux և Macintosh հարթակներում։ Curl-ը մի քանի տարի շարունակ ունի հավելվածների հետ անկախ աշխատելու հնարավորություն, այսինքն համակարգչի աշխատանքային սեղանին աշխատող վեբ-հավելվածը կախված չէ վեբ դիտարկչից, ինչպես այն արված է Silverlight 3 և Adobe AIR-ում։ Curl հավելվածները կարող են ստեղծվել նաև այն կերպ, որպեսզի դրանք հնարավոր լինի գործարկել ցանցից անջատված վիճակում։ Փաստացի Curl IDE-ն իրենից ներկայացնում է Curl-ով գրված ծրագիր։
Շարահյուսություն
Պարզ «HelloWorld» Curl հավելվածն ունի այս տեսքը․ Այս կոդը կաշխատի միայն եթե օգտագործողն ունի տեղադրված Curl առնվազն 5.0, 6.0 կամ 7.0 տարբերակներից մեկը։
Curl-ն ապահովում է մակրոսների աջակցություն և տեքստերի մշակում։
Տեքստային paragraph ընթացակարգի այլընտրանքային կիրառում կարող է լինել․
JavaScript + HTML + CSS գրադարանների համադրության վրա հիմնված RIA-ի հնարավորությունների մեծ մասը վաղուց կիրառվում է Curl-ում, այդ թվում այնպիսի հնարավորություններ, որոնք սովորաբար ասոցացվում են Prototype + Scriptaculous-ի հետ, ինչպես օրինակ էջանիշների հավաքածուն (accordion panes)։
Curl-ում կոդը մեկնաբանելու համար օգտագործվում է մի քանի տարբերակով օգտագործվող ուղղահայաց զույգ գծիկները։ Ահա պարզ օրինակ․
Տեղաբաշխում
Curl, Inc. շտաբ գրասենյակը տեղակայված է Մասաչուսեթս նահանգի Քեմբրիջ քաղաքում և հանդիսանում է Sumisho Computer Systems Corp.-ի դուստր ընկերությունը։ Կոմերցիոն Curl օգտատերերի մեծ մասը տեղաբաշխված է Ճապոնիայում և ասիական այլ երկրներում, սակայն Curl-ն ամբողջությամբ հասանելի է նաև Արևմուտքում։
Curl-ը ոչ կոմերցիոն օգտագործման համար անվճար է։ Առկա է նաև մասնագիտացված տարբերակը, որն օժտված է լրացուցիչ հնարավորություններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նշագրման լեզուներ
Read All About It
«Read All About It», բրիանացի ռեփեր Professor Green-ի երգը, որը կատարել է բրիտանացի արտիստ Էմելի Սանդեն։ Երգը թողարկվել է 2011 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Մեծ Բրիտանիայում, Proffesor Green-ի երկրորդ ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլի կարգավիճակում։ Սինգլը առաջին հորիզոնականն է զբաղեցրել Մեծ Բրիտանիայում, վաճառվել է սինգլի ավելի քան 153000 պատճեն։
Երգի այլ տարբերակները, ինչպիսիք են՝ Read All About It, Pt. II և Read All About It, Pt. III հրապարակվել են Professor Green-ի և Էմելի Սանդեի կողմից ։
Երգի կիսով չափ իտալական տարբերակը Read All About It (Tutto quello che devi sapere) անվանումով կատարել է երգիչ, երգահան Dolcenera-ն ։ Սինգլը թողարկվել է 2011 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Իտալիայում։
Տեսահոլովակը
Read All About It երգի տեահոլովակը Յութուբում պաշտոնապես հրապարակվել է 2011 թվականի սեպտեմբերի 15-ին, 3։54 տևողությամբ։
Տեսահոլովակը սկսվում է այն տեսարանով, որ հինգ տարեկան տղան զարմացած հայացքով նայում է, թե ինչպես է իր խորթ մայրը աշխատում և ինչպես է իր խորթ քույրը խաղում։
Այս տեսահոլովակը բացահայտում է հենց Professor Green-ի կյանքը։
Երգացանկ
iTunes EP
1. "Read All About It" (feat. Emeli Sandé) — 3։55
2. "Read All About It" (Instrumental Version) — 3։54
3. "Read All About It" (Cahill Remix) [feat. Emeli Sandé]) — 6։21
4. "Read All About It" (Nu։Tone Remix) [feat. Emeli Sandé] [Explicit]) — 5։11
Read All About It (Tutto quello che devi sapere) – սինգլ
1. "Read All About It (Tutto quello che devi sapere)" (feat. Dolcenera)	– 3։55
Շաբաթական չարթեր
{| |
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2011 սինգլներ Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Անհետ կորած անգերեզման զինվորների հուշարձան
Անհետ կորած անգերեզման զինվորների հուշարձան (Памятник без вести пропавшим солдатам без могил), Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայի տեսարժան վայրերից մեկը, որը 1995 թվականին տեղադրվել է Պոկլոննայա լեռան վրա Հաղթանակի զբոսայգում։
Հեղինակն է ուկրաինացի քանդակագործ Վալենտին Զնոբան (1929-2006)։
Պատմություն
Անհետ կորած անգերեզման զինվորների հուշարձանը հանդիսավորությամբ բացվել է 1995 թվականին Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի 50-ամյակի առթիվ։ Հորինվածքը տեղադրվել է Հաղթանակի զբոսայգում գտնվող տանկիստների ծառուղում արհեստական փոքր բլրի վրա՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցու գլխավոր մուտքի անմիջական հարևանությամբ։ Հուշարձանը նվեր է ուկրաինական ժողովրդից։
Քանդակի պատճենը տեղադրված է նաև Կիևում՝ Ազգային թանգարանից ոչ հեռու։ Հուշարձանի հիմքի մոտ միշտ կենդանի ծաղիկներ են ։
Այլոց թվում հուշարձանը նվիրված է նաև հետևյալ զինվորներին.
Նկարագրություն
Անհետ կորած անգերեզման զինվորների հուշարձանը պատկերում է վիրավորված զինվորի, որի դեմքը թաքցված է, ինչը շատ խորհրդանշական է։ Հուշակոթողում չեն նկատվում նուրբ մանրամասներ, սակայն հստակ տեսանելի են զինվորական հանդերձանքի տարրեր։ Բրոնզե քանդակը տեղադրված է գրանիտե երկարավուն պատվանդանի վրա ։
Ռոնալդ Ռոս
Ռոնալդ Ռոս (Ronald Ross, ), հնդիկ բժիշկ և շոտլանդական ծագումնաբանության պարազիտոլոգ, 1902 թվականին բժշկության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։
Կենսագրություն
Ռոնալդ Ռոսը ծնվել է 1857 թվականի մայիսի 13-ին Ալմարում։ Երբ տղան դարձավ 8 տարեկան, նա գնում է Անգլիայում սովորելու։ Չնայած նրան, որ Ռոսն արվեստագետ երեխա էր, նա երազում էր դառնալ բանաստեղծ, արտիստ կամ երաժշտագետ, բազմաթիվ երգեր, բանաստեղծություններ, պատմվածքներ է հրապարակել։ Իսկ հայրը պնդում էր, որ երեխան զբաղվի բժշկությամբ ։
1874 թվականին Ռոսը ընդունվում է բժշկական քոլեջ ։ Ուսումն ավարտելուց հետո Ռոնալդը սկսում է աշխատել բրիտանական «Բժշկական օգնություն Հնդկաստանում» կազմակերպությունում։
Աշխատանքի առաջիկա մի քանի տարին նա մեծ ժամանակ էր զբաղեցնում մաթեմատիկայի ուսումնասիրությանը և համաշխարհային գրականությանը։ Ավելի ուշ մալարիայի տարածումը Հնդկաստանում Ռոսին դրդում են զբաղվել այս հիվանդության պատճառի ուսումնասիրությամբ։1888 թվականին նա մեկնում է Անգլիա, որտեղ անցնում է բակտերիալոգիայի կուրս ։ Վերադառնալով զբաղվում է մալարիա հիվանդություն ունեցողների արյան ուսումնասիրությամբ։
Ռոսը կասկածում էր այդ ժամանակներում առաջադրված վարկածի վրա, որ մալարիայով վարակվելը կարող է լինել օդակաթիլային ճանապարհով։ Նա մի քանի հոդված է գրել, որոնցում ցանկանում էր ապացուցել, որ մալարիան առաջանում է արյան մեջ աղիքային թույների կուտակման պատճառով։
1894 թվականին Ռոսը կրկին մեկնում է Անգլիա ։ Այնտեղ ճակատագիրը նրան հանդիպացնում է Պատրիկ Մենսոնի հետ ։ Մենսոնը հայտնում է Ռոսին իր առաջարկն այն մասին, որ մալարիան կարող է առաջանալ միջատների խայթոցի պատճառով, սակայն նա չէր կարողանում դա ապացուցել։ Վարկածն անմիջապես հետաքրքրեց Ռոսին։ Նա որոշում է ուսումնասիրել այն։ 1902 թվականին Ռոսը ստացել է Նոբելյան մրցանակ «մալարիայի աշխատանքի համար, որում նա ցույց է տվել, թե ինչպես է վարակն անցնում օրգանիզմ և միաժամանակ հիմք է դրել հետագա հաջող ուսումնասիրությունների համար այդ բնագավառում»։
Կարբոնարա դի Պո
Կարբոնարա դի Պո (Carbonara di Po), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Մանտուա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 1335 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 89 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 15 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 46020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0386։
Կոմունան ունի Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման եկեղեցի։
Ռոմադանովկա (գյուղ, Մելեուզովսկի շրջան)
Ռոմադանովկա (Ромадановка, Ромадановка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Ռոնալդ Ռոս
Կենսագրություն
Ռոնալդ Ռոսը մահացել է 1932 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Լոնդոնում ։
Ռոմադանովկա (գյուղ, Մելեուզովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 53 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կարբոնարա դի Պո
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սանտ Ագատա Ֆոսիլի
Սանտ Ագատա Ֆոսիլի  (Sant'Agata Fossili), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 433 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 54 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 8 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0131։
Կառիվեռավա
Կառիվեռավա (Karivärava), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Ռակվեռե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։
Ռուդկա (այլ կիրառումներ)
Ռուդկա, կարող է վերաբերել՝
Ժողովածու (79)
Ժողովածու (79), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 79 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1630 թվականին Սարգիս սարկավագ գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Սարգիսը (ենթադաբար գրիչը)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 12,5x9.3 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 379 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով և բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 91ա, 133ա, 371ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կուլեյշոր
Կուլեյշոր (Кулейшор), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում, Նենեցյան Ինքնավար Օկրուգում։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինա֊Պեչորյան ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Վյատկա գետն է, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է։ Գետի գետային ավազանը Պեչորա գետն է.
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Վիշնյովոե (գյուղ, Դոլինսկայայի շրջան)
Վիշնյովոե (Вишневе), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոլինսկայայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վիշնյովոե գյուղում բնակվում էր 114 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,452 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 252,21 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոլինսկայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Երկրաշարժ Իտալիայում (2017)
Երկրաշարժը Կենտրոնական Իտալիայում տեղի է ունեցել 2017 թվականի հունվարի 18-ին Աբրուցո, Լացիո, Մարկե և Ումբրիա շրջաններում։ Երկրաշարժի էպիկենտրոնը գտնվում է Լ'Աքվիլա քաղաքից 25 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ 9 կմ խորության վրա։
Իրադարձությունների ժամանակագրություն
Ցնցումները լուրջ ավերվածություններ չեն առաջացրել, այդուհանդերձ, երկրաշարժը կրկին անդրադարձավ Ամատրիչե քաղաքին, որն ավերվել էր 2016 թվականին օգոստոսյան երկրաշարժի արդյունքում, մասնավորապես՝ վերջնականապես ավերվեց միջնադարյան զանգակատունը ։ Ցնցումները զգացվել են Հռոմում, որտեղ տարհանվել են մի քանի դպրոց և մետրոպոլիտեն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունվարի 18 իրադարձություններ Կատեգորիա:2017 Իտալիայում Կատեգորիա:2017 երկրաշարժեր Կատեգորիա:Երկրաշարժեր Իտալիայում
Չանգ և Էնգ Բանկերներ
Չանգ և Էնգ Բանկերներ, (1811 մայիսի 11 — 1874 հունվարի 17), սիամյան երկվորյակներ, ծնված 1811 թ. Սիամում։ Նրանք ծնվել են կրծքավանդակի հատվածում ներաճած, և բժշկական տեխնոլոգիաները չեն կարողացել նրանց բաժանել։ 1829 թ. նրանք ընդունեցին բրիտանացի բիզնեսմեն Ռոբերտ Հանտերի` իր կրկեսում ելույթ ունենալու առաջարկը և ելույթներով հանդես եկան ամբողջ աշխարհում։ Հանտերի հետ պայմանագիրն ավարտելուց հետո, 1839 թ. եղբայրները տեղափոխվեցին ԱՄՆ, Հյուսիսային Կարոլինա, պայմանագիր կնքելով Ֆինեաս Բարնումի կրկեսի հետ։ ԱՄՆ-ում նրանք գնեցին ֆերմա, ստրուկներ և ընդունեցին «Բարկերներ» ազգանունը։ Նրանք անձամբ ծանոթ են եղել Մարկ Տվենի հետ։
Կատեգորիա:Մայիսի 11 ծնունդներ Կատեգորիա:1811 ծնունդներ Կատեգորիա:1874 մահեր Կատեգորիա:Հունվարի 17 մահեր
Գուիլ
Գուիլ կղզին (անգլերեն՝ Gweal, կելտերնեն՝ Gwithial) մտնում է Սիլլի կղզիների շարքում։ Նրան ամենամոտ գտնվող կղզին Բրայհերն է։ Կղզու փոքրության պատճառով այն անմարդաբնակ է։
Բերնի Թոփին
Բերնի Թոփին (Bernie Taupin, ամբողջական անունը՝ Bernard John Taupin (Բերնարդ Ջոն Թոփին), ), անգլիացի բանաստեղծ, երգերի տեքստերի հեղինակ, Էլթոն Ջոնի երգերի տեքստերի հիմնական հեղինակը։
Կենսագրություն և ստեղծագործական ուղի
1967 թվականին արձագանքել է NME ամսագրում տեղադրված հայտարարությանը, ինչի արդյունքում ընտրվել է երգչի հետ համագործակցելու համար։ Աշխատել է նրա հետ մինչև 1977 թվականը։ 1975 թվականին թողարկված «Captain Fantastic and the Brown Dirt Cowboy» ալբոմը նրանց երկուսի կողմից դիտարկվել է իբրև ինքնակենսագրական։ 1976 թվականին հրատարակել է «Նա, ով գրում է բառեր Էլթոն Ջոնի համար» ինքնակենսագրական գիրքը (The One Who Writes the Words for Elton John)։ 1977–1979 թվականներին Էլթոն Ջոնի և Բերնի Տոպինի համագործակցությունն ընդհատվել է, իսկ 1980 թվականին Տոպինը կրկին սկսել է ստեղծագործել Էլթոն Ջոնի համար, և 1982 թվականից համարվում է նրա հիմնական գործընկերն ու երգերի տեքստերի հեղինակը ։ 2007 թվականին այդ ստեղծագործական միության քառասնամյակը նշանավորվել է «The Captain & the Kid» ալբոմի թողարկմամբ։
Թոփինը երբեմն համագործակցում է նաև այլ կատարողների հետ։ Նրան է, օրինակ, պատկանում Էլիս Քուփերի «From the Inside» (1978) ալբոմի երգերի տեքստերի հիմնական մասը։
2005 թվականին Սապատավոր լեռ ֆիլմի համար գրված «A Love That Will Never Grow Old» երգը, որի երաժշրության հեղինակը կոմպոզիտոր Գուստավո Սանտաոլալյան էր, իսկ տեքստի հեղինակը՝ Բերնի Տոպինը, արժանացել է Ոսկե գլոբուս մրցանակի։
1980-ական թվականներին Տոպինն ամուսնացել է ամերիկացի դերասանուհի և մոդել Ռենե Ռուսսոյի քրոջ՝ Թոնիի հետ։ Քույրերը նկարահանվել են բեք վոկալիստուհիների դերում Տոպինի՝ «Citizen Jane» սինգլի համար նկարահանված տեսահոլովակում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երգերի հեղինակներ Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Անգլիացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
(5451) Պլատոն
(5451) Պլատոն (Plato), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,532033 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,171 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,893 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1471,64 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,244625 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,76° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Խայբուլինո (գյուղ, Բելորեցկի շրջան)
Խայբուլինո (Хайбуллино, Хәйбулла), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 37 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի բնակավայրեր
Ռուդկովկա (այլ կիրառումներ)
Ռուդկովկա, կարող է վերաբերել՝
Լոպ Յու (այլ կիրառումներ)
Լոպ Յու, կարող է վերաբերել՝
Ռուդնևո (այլ կիրառումներ)
Ռուդնևո, կարող է վերաբերել՝
Ալեսանդրո Աբատե
Ալեսանդրո Աբատե (Alessandro Abate, ), իտալացի նկարիչ, որը ստեղծում էր մոդեռն ոճի նկարներ, Իտալիայի տաճարներում հեղինակել է բազմաթիվ ֆրեսկոներ։
Կենսագրություն
Ալեսանդրո Աբատեն ծնվել է 1867 թ. նոյեմբերի 25-ին Կատանիա քաղաքում։ Սկզբնական նկարչական կրթություն ստացել է Սիցիլիայում գեղանկարիչ Անտոնիո Գանդոլֆոյի մոտ։
1893 թ. իր ուսուցիչ Ֆրանչեսկո դի Բարտոլոյի ցուցաբերած ֆինանսական օգնության շնորհիվ շարունակեց իր ուսումը Նեապոլում նկարիչ Վինչենցո Մարինելիի մոտ։ Կրթությունն ավարտել է Հռոմ քաղաքում։
Աբատեն հրաշալի կարողանում էր աշխատել ջրաներկերով, կարողանում էր ստեղծել նաև գեղանկարներ և դիմանկարներ։ Հեղինակը նվաճեց տիտղոս, որպես առաջատար սիցիլիական գեղանկարիչ մոդեռն ոճում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Բեմական անուն
Դերասանական կեղծանուն կամ բեմական անուն, կեղծանվան տեսակ, որն օգտագործում են տարբեր դերասաններ, երաժիշտներ, ծաղրածուներ։ Դերասաններն իրենց կեղծանուններ են վերագրում տարբեր պատճառներով, հաճախ այն պատճառով, որ իրենց իրական անունը ոչ միանշանակ լինելու և դժվար արտասանություն ունենալու պատճառով թվում է ոչ բավարար ճանաչելի և հիշվող։ Բացի դրանից, դերասանը կարող է փոխել անունը, որպեսզի խուսափի նույն անունը կամ կեղծանունն ունեցող դերասանի հետ շփոթվելուց։
Տես նաև
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կառյա
Կառյա (Karja), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լեիսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 187 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լեիսի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սամբոյի Ռուսաստանի առաջնություն 2020
Սամբոյի Ռուսաստանի առաջնություն 2020, անցկացվել է 2020 թվականի փետրվարի 27-ից մարտի 2-ը Չեբոքսարի քաղաքի «Չեբոքսարի-Արենա» մարզահամալիրում։
Հղումներ
Կատեգորիա:2020 սամբոյում Կատեգորիա:Սամբոյի Ռուսաստանի առաջնություններ
Նոր Ջուղայի հայկական տպագրություն
Նոր Ջուղայի հայկական տպագրություն, 1638 թվականին Խաչատուր Կեսարացու ջանքերով Նոր Ջուղայի Սուրբ Ամենափրկիչ վանքում հիմնադրվել է տպարան, որն առաջինն էր Իրանում և առհասարակ ողջ Միջին Արևելքում։ Ե՛վ տպատառերը, և՛ տպագրական մամուլը պատրաստվել են տեղում՝ հայտնի մեխանիկ Հակոբջան Ջուղայեցու կողմից ։
Պատմություն
Մինչև 1647 թվականը տպագրվել են Սաղմոսարան (1638), Խորհրդատետր (1641), «Հարանց վարք» (1641), Ժամագիրք (1642), Պարզատումար (1647), Աստվածաշունչ (1650, անավարտ), երեք դավանաբանական գրքեր՝ Աղեքսանդր Ջուղայեցու «Գիրք ատենական որ ասի վիճաբանական» (1687), «Գիրք ժողովածոյ ընդդէմ երկաբնակաց» (1683), Հովհաննես Ջուղայեցու «Գիրք համառօտ վասն իսկապէս և ճշմարիտ հաւատոյ» (1688), 1693 թվականին՝ «Կոնդակ», Մովսես Բջնեցու «Յաղագս կարգի կաթողիկոս ձեռնադրութեան» և այլն ։