cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մինսկյան գարուն
Նախապատմություն
Նախագահ Ալեքսանդր Գրիգորևիչ Լուկաշենկոյի և ընդդիմության միջև դիմակայությունը սկսվել է դեռևս 1995 թվականին՝ առաջին բելառուսական հանրաքվեի ժամանակ, որի անցկացումը համաձայն Սահմանադրության և հանրաքվեների մասին օրենքի՝ անօրինական էր։ Այդ ժամանակ Լուկաշենկոն սկսել է ճնշում գործադրել Գերագույն խորհրդի վրա, որն օգնել է հասնել հանրաքվեի անցկացման խորհրդի համաձայնությանը ։ Ընդդիմության առաջնորդները փորձել են հացադուլ կազմակերպել Կառավարության տանը, սակայն նրանց ծեծելով դուրս են հանել Ոստիկանության հատուկ նշանակության ջոկատի մարտիկները ։ Հանրաքվեի արդյունքում փոխվել է պետական խորհրդանիշը, ռուսերենը ստացել է պետական կարգավիճակ, նախագահն իրավունք է ստացել լուծարել խորհրդարանը։
Նախագահի և ընդդիմության դիմակայությունը նկատվել է 1995 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ։ Այն ժամանակ նախագահական մամուլը ընդդիմությանն ամեն կերպ մեղադրում էր ընտրությունների բնականոն անցկացմանը խոչընդոտելու մեջ։ Իր հերթին ընդդիմությունը պնդում էր, որ իր դեմ ապօրինի մեթոդներ են օգտագործվում ընդդիմադիր կուսակցության գործունեությունը կաթվածահար անելու և խորհրդարան մտնելու համար հնարավորինս մեծ թվով նախագահի կողմնակից դրածոներ մտցնելու նպատակով։
Բելառուսի և Ռուսաստանի առաջին ինտեգրացիոն համաձայնագրերի ստորագրման նախօրեին ընդդիմությունը բողոքի ակցիաներ է կազմակերպել «Մինսկյան գարուն» անվանումով։ Բողոքի ցույցերի պատճառն այն էր, որ համաձայնագրերի պայմանները մինչև վերջին պահը հայտնի չէին ոչ Գերագույն խորհրդի պատգամավորներին, ոչ Բելառուսի քաղաքացիներին։ Այդ պատճառով ընդդիմության առաջնորդները հայտարարել են, որ այդ համաձայնագրերը կարող են հանգեցնել նրան, որ Բելառուսը կկորցնի իր անկախությունը և սկսել են բողոքի ակցիաներ անցկացնել։
Մարտի 24
Առաջին ակցիան տեղի է ունեցել մարտի 24-ին։ Մարտի 24-ի հանրահավաքի կազմակերպիչը Բելառուսի ազգային կուսակցությունն էր, որը գլխավորել է անձամբ Վասիլ Բուլկովը։ Այն ժամանակ ցուցարարները հավաքվել էին Անկախության հրապարակում և գնացել դեպի Ֆրանցիսկյան Սկորինայի (այժմ՝ Անկախության) պողոտա։ Նրանք փակել են ոստիկանության պատնեշը, սակայն ցուցարարները ճեղքել են ճանապարհը և երթ կազմակերպել Սկորինայի պողոտայով ։ Տարբեր տվյալներով՝ դրան մասնակցել է 20-30 հազար մարդ, որոնք տարբեր կարգախոսներ են վանկարկել։ Հանրահավաքի ժամանակ պատգամավոր Սերգեյ Անտոնչիկի առաջարկով մասնակիցները գումար են հավաքել «դեպի Մոսկվա Լուկաշենկոյի տոմսի համար»։ Այնուհետև ցուցարարները գնացել են ՊԱԿ շենքի մոտ։ Այնտեղ ավարտվել է հանրահավաքը, և մարդիկ սկսել են ցրվել։ Այդ ժամանակ նրանց վրա հարձակվել են ոստիկանության հատուկ ստորաբաժանումները։ Ժամը 17-ի սահմաններում Սկորինայի պողոտայում՝ ԿԳԲ շենքի մոտ, հատուկ ջոկատայինները իսկական ծեծկռտուք են իրականացրել։ Անկախ Բելառուսի պատմության մեջ առաջին անգամ հատուկ ջոկատայինները մահակներով ծեծել են ցուցարարներին և ոտքերով հարվածներ հասցրել մոտ 30 մարդու ։ Մեծ թվով վիրավորներ են եղել ։
Ապրիլ-մայիս
Ապրիլի 2-ին Ելցինը և Լուկաշենկոն Բելառուսի և Ռուսաստանի համայնքի մասին պայմանագիր են ստորագրել։ Մինսկում տեղի է ունեցել նոր երթ՝ մինչև 30 հազար մարդ։ «Սվաբոդա» թերթը գրել է, որ հավաքվածների երեք քառորդը 16-25 տարեկան երիտասարդներ են եղել ։
Ապրիլի 26-ին «Չեռնոբիլի շլահ»-ը դարձել է ամենազանգվածային և դաժան ակցիան։ Նախօրեին մայրաքաղաքում լուրեր էին տարածվել, որ բողոքի ակցիաները ճնշելու նպատակով Մինսկը կարող են բերվել ռուսական հատուկ ջոկատայիններ։ Դա թեժացնում էր ընդդիմության վճռականությունը։
Ապրիլի 26-ին երթ է տեղի ունեցել Սկորինայի (այժմ՝ անկախության) պողոտայով։ Մասնակիցների թվաքանակի գնահատականները տարբերվում են 30-ից մինչև 60 հազար մարդ։ Հանրահավաքում ելույթ էր ունենում Զենոն Պոզնյակը։ Իշխանությունները թույլ չեն տվել հանրահավաքը և բողոքի ճնշման նպատակով օգտագործել են հատուկ ջոկատայիններին, բանակային հատուկ ստորաբաժանումներին և ռուսական Ոստիկանության հատուկ նշանակության ջոկատին։ Սակայն ցուցարարները ուժեղ դիմադրություն են ցույց տվել։ Նրանք շրջել են ոստիկանության մեքենաները, բախման մեջ մտել իրավապահ մարմինների աշխատակիցների հետ։ Հիվանդանոցներում հայտնվել են Ոստիկանության հատուկ նշանակության ջոկատի 30-ից ավելի աշխատակիցներ։ Ակցիայից հետո հարյուրավոր մարդիկ են ձերբակալվել։ Մի քանի ուկրաինացի ազգայնականներ դատապարտվել են քրեական հոդվածներով և բելառուսական բանտից դուրս են եկել 1996-1997 թվականների վերջին ։
Խաջալմախի
Խաջալմախի (Хаджалмахи), գյուղ Ռուսաստանի Դաղստան Հանրապետության Լևաշինսկի շրջանում։
Մինսկյան գարուն
Ապրիլ-մայիս
Մայիսի 1-ին Նիկոլայ Ստատկևիչը հանրահավաք էր կազմակերպել, որը դաժանորեն ցրվել է Ոստիկանության հատուկ նշանակության ջոկատի կողմից ։
Խաջալմախի
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5687 մարդ։
Մինսկյան գարուն
Մարտի 23
1997 թվականի մարտի 23-ին Բելառուսի ազգային կուսակցությունը Մինսկում անցկացրել է չարտոնված երթ Սկորինայի պողոտայում, ապա հանրահավաք՝ Յակուբ Կոլասի հրապարակում։ Ոստիկանության հետ բախումները սկսվել են այն պատճառով, որ ոստիկանները փորձել են ձերբակալել մի քանի ակտիվիստների։ Այդ ժամանակ ցուցարարները սկսել են քարեր նետել իրավապահ մարմինների աշխատակիցների վրա։ Արդյունքում կոտրվել են ոստիկանական ավտոբուսների և ծառայողական մեքենաների պատուհանները, մեկ ոստիկան վիրավորվել է։ Ի պատասխան ոստիկանությունը ցրել է հանրահավաքը՝ կիրառելով ռետինե մահակներ և արցունքաբեր գազ։ Բողոքի ակցիային մասնակցել է 10 հազար մարդ ։
Ապրիլի 1
1997 թվականի ապրիլի 1-ին Մինսկում, Բելառուսի և Ռուսաստանի միության ստեղծման մասին համաձայնագրի ստորագրման սպասումով, ընդդիմության ներկայացուցիչները դուրս եկան քաղաքի փողոցներ։ Ոստիկանությունը արգելափակել է երկաթուղային կայարանի շրջանում բողոքի ակցիայի մասնակիցներին ։
Ապրիլի 2
Մեկ օր անց իրադարձությունները Մինսկում այնքան էլ խաղաղ չէին։ Համաձայնագրի ստորագրման օրը, որն ընդդիմությունն անվանել է անշլյուս, միանգամից մի քանի հանրահավաքներ են տեղի ունեցել։ Իշխանամետ և ընդդիմադիր կոմունիստները Գորկու այգում հավաքել են իրենց հազարավոր կողմնակիցներին, իսկ միացյալ ընդդիմության ամենազանգվածային ակցիան տեղի է ունեցել օպերային թատրոնի մոտ։ Դրա ավարտից հետո ցուցարարները շարժվել են դեպի Ռուսաստանի դեսպանատուն։ Այդ պահին արյունալի բախումներ են սկսվել ոստիկանության աշխատակիցների հետ։ ՆՏՎ-ի նույն թղթակիցները Մինսկի իրադարձությունների մասին սյուժեում նկարագրել են Մինսկի ոստիկանության հատուկ նշանակության ջոկատի գործողությունները, որպես առանձնակի դաժան։ Լրագրողների խոսքով՝ ոստիկանները մահակներով ծեծել են բոլոր նրանց, ովքեր ընկել են ձեռքի տակ՝ չխնայելով կանանց։ Այդ երեկո դաժան ծեծի էին ենթարկվել մամուլի մի քանի ներկայացուցիչներ։ Այդ թվում Իրինա Հալիպը իր հոր հետ միասին ։
Ապրիլի 26
Ապրիլի 26-ին Մինսկում տեղի է ունեցել «չեռնոբիլյան ճանապարհ» ակցիան, որին մասնակցել է մոտ 25 հազար մարդ։
Շարասյունը գլխավորում էին երկու քահանաներ՝ սրբապատկերով, ինչպես նաև տխրության զանգով։ Բացի սպիտակ-կարմիր-սպիտակ դրոշներից, ներկայացվել են Եվրամիության խորհրդանիշները, սև ցուցապաստառները, որոնք թվարկում են աղետից առավել տուժած վայրերը, ինչպես նաև արհմիութենական կազմակերպությունների դրոշները։ Շարասյան շարժման սկզբում ակցիային անձամբ հետևում էր Միխայիլ Մյասնիկովիչը, որն այն ժամանակ նախագահի աշխատակազմի ղեկավարն էր։ Հենց ցուցարարները սկսել են մոտենալ նրան, նա Սպիտակ «Վոլվոյով» փախուստի է դիմել։ Հաղթանակի հրապարակի մոտ նկատվել է ներկայիս գլխավոր գաղափարախոսներից մեկը՝ Վսեվոլոդ Յանչևսկին, որը 1997 թվականին գլխավորել է «Ուղղակի գործողություն» շարժումը։ Նրա հասցեին մի քանի վիրավորական արտահայտություններից հետո նա նույնպես դիմել է փախուստի։ Ցուցարարները գնացել են սպորտի պալատ։ Այնտեղ ավարտվել է հանրահավաքը։ Ոստիկանությունը ձերբակալել է ութ մարդու ։
Արդյունքներ
Բելառուսական հասարակության բողոքները ազդել են այն բանի վրա, որ պայմանագրի վերջին տարբերակը ճշգրտվել է՝ պահպանելով Բելառուսի ինքնիշխանության նշանները ։
Սելցո (այլ կիրառումներ)
Սելցո, կարող է վերաբերել՝
Արապադայի
Արապադայի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Զանգ
Զանգ, հարվածային ազդանշանային երաժշտական գործիք։ Ունի ներքևից կարված սնամեջ տանձի ձև․ ներսում կախված է լեզուն։ Ձուլվում է բրոնզից։ Զանգի որոշակի բարձրությամբ ձայնը արտաբերվում է կա՛մ ճոճելով (հարվածում են լեզվակին), կա՛մ լեզվակի թափահարումով (հարվածում են զանգին)։ Հնուց ծառայել է բնակչությունը ժողովելու, տագնապ ազդարարելու, զորք հավաքելու (ահազանգ) և այլնի համար։ Զանգահարությունը X դարից հայ եկեղեցական ծիսակատարությունների անբաժան մասն է։ Կառուցվել են հատուկ զանգակատներ։ Եվրոպայում զանգեր ձուլել են IV-VI դարերում․։ Ամենամեծ զանգերից է «ցար-զանգ»-ը Царь-колокол Մոսկվայի Կրեմլում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարվածային երաժշտական գործիքներ Կատեգորիա:Զանգեր Կատեգորիա:Չինական հայտնագործություններ
Օտրանտոյի նեղուց
Օտրանտոյի նեղուցը (Ngushtica e Otrantos; Canale d'Otranto; Otrantska Vrata) Ադրիատիկ ծովը կապում է Հոնիական ծովի հետ և բաժանում Իտալիան Ալբանիայից: Դրա լայնությունը Պունտա Պալասկայում (Սալենտոյից արևելք), 72 կմ-ից քիչ է (45 մղոն; 39 ծովային մղոն) : Նեղուցը անվանվել է իտալական Օտրանտո քաղաքի անունով:
Պատմություն
Վաղ ժամանակներից Օտրանտոյի նեղուցը կարևոր ռազմավարական նշանակություն ուներ: Հռոմեացիներն այն օգտագործում էին իրենց զորքերը դեպի արևելք տեղափոխելու համար: Լեգեոնները, որոնք շարժվում էին դեպի Բրունդիզիում (այժմ՝ Բրինդիզի), ունեցան միայն մեկօրյա ծովային ճանապարհորդություն դեպի ժամանակակից Ալբանիայի տարածք, այնուհետև կարող էին շարժվել դեպի արևելք՝ անցնելով Էգնատիա ճանապարհով:
Համաշխարհային առաջին պատերազմ
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում նեղուցը ռազմավարական նշանակություն ուներ: Իտալիայի, Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի դաշնակից նավատորմերը, շրջափակելով նեղուցը, հիմնականում թեթև ուժերով և թեթև զինված ձկնորսական նավերով (այս ձկնորսները հայտնի էին որպես «դրիֆտերներ»` մարդիկ, որոնք անընդհատ տեղից տեղ են գնում և չունեն հաստատուն աշխատանք և կացարան), խանգարում էին ավստրո-հունգարական նավատորմի ազատ մուտքին Միջերկրական ծով: Արգելափակումը հայտնի էր որպես «Օտրանտոյի արգելք»:
Այնուամենայնիվ, պատնեշը անարդյունավետ էր Ադրիատիկի դեմ գործող գերմանական U-նավերի դեմ, որոնք դաշնակից պետություններին պատուհաս էին լինելու Միջերկրական ծովի պատերազմում :
Երկաթե վարագույրից հետո
1992-ին Ալբանիան և Իտալիան կնքեցին պայմանագիր, նրանց միջև սահմանը հստակեցվում էր:
Ալբանիայում 1997-ին տեղի ունեցած խռովությունների, Օտրանտոյի և Կարաբուրունի ողբերգության պատճառով, տնտեսական վատ պայմանների հետևանքով, գրեթե 100 մարդ, փորձելով ապօրինի հատել նեղուցը, մահացավ:
2006 թվականին Ալբանիայի կառավարությունը հանցագործությունը զսպելու համար Ալբանիայի բոլոր լճերում, գետերում և ծովերում շարժիչային ուժով շարժվող առագաստանավերի համար մորատորիում (հարկերի վճարման հետաձգում) սահմանեց : Բացառություն էին կազմում միայն պետական, օտարերկրյա սեփականության իրավունք ունեցող, ձկնորսական և ռեակտիվ նավերը: 2010 թվականին մորատորիումը երկարաձգվեց ևս 3 տարով՝ մինչ 2013 թվականը:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոնիական ծով Կատեգորիա:Իտալիայի նեղուցներ Կատեգորիա:Ադրիատիկ ծով
Լաուրե
Լաուրեանո Սանաբրիա Ռուիզ (Laureano Sanabria Ruiz, ), ավելի հայտնի է որպես Լաուրե (Laure), իսպանացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Հանդես է գալիս իսպանական «Դեպորտիվո Լա Կորունյա»-ի կազմում։
Ակումբային կարիերա
Լաուրեն սկսել է իր ֆուտբոլային կարիերան իսպանական «Ռեալ Մադրիդի» ակադեմիայում։
2006 թվականին Լաուրեն պայմանագիր է կնքել Իսպանիայի 3-րդ դիվիզիոնում հանդես եկող «Լեգանեսի» հետ։ Թիմի կազմում անցկացրել է 1 մրցաշրջան։
2007 թվականի ամռանը Լաուրեն տեղափոխվել է «Դեպորտիվո Լա Կորունյա»։ Թիմի կազմւմ իր նորամուտը լաուրեն նշել է 2008 թվականի հունվարի 13-ին՝ «Վիլյառեալի» դեմ խաղում։ Հանդիպումն ավարտվել է 4-3 հաշվով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դեպորտիվո Լա Կորունյայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լեգանեսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ալկորկոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Սեն Գրատիան (Իլ դը Ֆրանս )
Սեն Գրատիան (Saint-Gratien), համայնք Ֆրանսիայի Իլ դը Ֆրանս երկրամասի Վալ դ՛Ուազ դեպարտամենտում։ Ընկած է Փարիզից մոտավորապես 15 կիլոմետր դեպի հյուսիս, դեպարտամենտի դե ֆակտո վարչական կենտրոնից՝ Սերժիից 18 կիլոմետր դեպի հարավ-արևելք ։ 2006 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 21 436 :
Անվանումը
Բնակավայրի անվանումը պատմական փաստաթղթերում հիշատակվել է հետևյալ ձևերով. Sanctus Gratianus, Sanctus Gracianus՝ 1186 թվականին ։
Բնակավայրինտրվել է 4-րդ դարում նահատակված մի երիտասարդ հովվի անունը. եկեղեցին 628 թվականին սրբադասել է նրան, նրա պատվին մատուռ է կառուցվել, մասունքներն ամփոփվել են քաղաքի եկեղեցու խորանի ներքո։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով համայնքի աշխատունակ տարիքի 13 639 մարդկանցից (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ էին 10 153-ը (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 74,4 տոկոս՝ 1999 թվականի 72,0 %-ի դիմաց։ Տնտեսապես ոչ ակտիվ 3486 անձանցից 1406-ը սովորողներ էին, 1032-ը՝ թոշակառուներ, 1048-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով ։
2010 թվականին համայնքում հաշվվում էր 8296 հարկատու տնային տնտեսություն։ Յուրաքանչյուր բնակչի հաշվով տարեկան միջին եկամուտը կազմել է 21 002 եվրո ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները (Cassini и INSEE ):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Խաջիկո
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 518 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Սոչիի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Ինտերմեցցո
Ինտերմեցցո (intermezzo от intermedius, փոքր երգիծախաղի ներկայացում, որը նվագում են արարների կամ օպերա-սերիաների միջև, ոչ այնքան մեծ ինքնուրույն գործիքային պիես (դասական փոքրիկ ստեղծագործություն), կամ գործիքային ցիկլի մաս ։
Ինտերմեցցոն օպերայի մեջ
Օպերայի մեջ ինտերմեցցոն փոքր «ընդմիջարկված» օպերա է կամ հակադրական տեսարան՝ օպերայի գործողության կեսում կամ դրա միջև։ Կատարվում է հիմնականում նախորդող և հաջորդող տեսարանների միջև ընդհատումը նշելու կամ բեմի դեկորացիան փոխելու համար՝ պաուզան լրացնելու ։ Օպերայի մեջ ինտերմեցցոն կարող է լինել ինչպես ուղղակի գործիքային, այնպես էլ վոկալ- գործիքային, խմբերգային։
Բեմադրված տեսարաններով օպերաները գալիս են վերածննդի և վաղ բարոկական ինտերմեդիաներից, որոնք երբեմն անվանվում են ինտերմեցցո։ 17-րդ դարի երկրորդ կեսին կոմիկ հերոսների մասնակցությամբ՝ բուֆֆոնային տեսարանները, որոնք հաճախ տեղավորվում էին արարների վերջում, սկսեցին հավակնել գործողության կազմության գլխավոր տեղի համար։
17-18-րդ դարերի բարեփոխումների ավարտին կատակերգական տեսարանները հանվեցին վենետիկյան օպերաների կազմից, իսկ ինտերմեցցոն սկսեց ձևավորվել որպես ինքնուրույն ժանր՝ ինքնուրույն սյուժետով։ Մի օպերա-սերիայից՝ մյուս օպերա-սերիայի դեպի ինտերմեցցո անցում են կատարել նույն լիբրետտոյով, հաճախ միևնույն երաժշտությամբ։ Այդպիսի ինտերմեցցոները հիմնականում կազմված էին մեկ կամ երկու «դա կապո» արիայից, ռեչետատիվներից և դուետներից։
Գործիքային ինտերմեցցո
19-րդ դարում «ինտերմեցցո» տերմինով սկսեցին անվանել նաև գործիքային ցիկլի մի մասը, կամ փոքր ինքնուրույն գործիքային պիեսան։
Գործիքային երաժշտության մեջ ինտերմեցցոն կարող է տրիոյի դեր կատարել՝ երեք մասանի տեսքով կամ սոնատային ցիկլում՝ միջին մասի։ Ինտերմեցցոն այդ իմաստով օգտագերծել է Ֆելիքս Մենդելսոնը՝ երկրորդ դաշնամուրային կվարտետի երրորդ մասի համար (f-Moll (1823)։ Դաշնամուրային ինտերմեցցոներ ունեն Ռոբերտ Շումանը և Յոհաննես Բրամսը, ինչպես նաև ռուս այլ երաժիշտներ․ Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակով,Ալեքսանդր Գլազունով,Ալեքսանդր Գրեչանինով, Սերգեյ Սլոմինսկին և այլք։
Ինտերմեցցոյի հիմնադիրը, որպես ինքնուրույն գործիքային պիեսա, Ռոբերտ Շումանն |Ռոբերտ Շումանն է։
Երկու տարատեսակները նշվում են սույն երաժիշտների ստեղծագործություններում․ Մոդեստ Մուսորգսկի, Անատոլի Լյադով, Անտոն Արենսկի, Վասիլի Կալիննիկով և այլք։
Ռոմանովո (գյուղ, Լեբեդյանսկի շրջան)
Ռոմանովո (Романово), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լեբեդյանսկի շրջանի կազմում։
Ինտերմեցցո
Գրականություն
Կատեգորիա:Իտալերեն օպերային տերմիններ Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ Կատեգորիա:Օպերայի ժանրեր
Ռոմանովո (գյուղ, Լեբեդյանսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լեբեդյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Հայերը Փարիզում
Հայերը (հիմնականում վաճառականներ) Փարիզում բնակություն են հաստատել 15-րդ դարից։ 1672 թվականին Պասկալ (Հարություն) անունով մի հայ Սեն Ժերմեն թաղամասում բացել Է Ֆրանսիայում առաջին սրճարանը։ Մինչև 18-րդ դարի վերջը Փարիզում հայերը փոքրաթիվ ու չկազմակերպված մի համայնք էին։ 1798 թվականին Փարիզում հիմնադրված Արևելյան կենդանի լեզուների դպրոցում կազմակերպվել է հայագիտական ամբիոն, որի առաջին վարիչը մինչև 1827 թվական Հակոբ-Շահան Ջրպետյանն էր։ 1846 թվականից Սերում սկսել Է գործել Սամուել Մուրատ վարժարանը, նույն թվականից (մինչև 1862)՝ Արամյան տպարանը, որտեղ տպագրվել Է Միքայել Նալբանդյանի «Երկրագործությունը որպես ուղիղ ճանապարհ» աշխատությունը։ 1840-ական թվականներից Փարիզ է ձգտել ուսումնատենչ հայ երիտասարդությունը (հիմնականում հետևել են բժշկությանը՝ 1843–1914 թվականներին ավարտել է 122 հայ երիտասարդ)։ Բացվում է ՀԲԸՄ վարչական կենտրոնը։ 1926 թվականին կազմակերպվել է Հայ արվեստագետների «Անի» խմբակցությունը (որի անդամներից էին նկարիչներ Շ. Ադամյանը, Հ. Ալխազյանը, Վ. Մախոխյանը, Էդգար Շահինը, քանդակագործ Հ. Գյուրջյանը)։ Փարիզը դառնում է հայ մշակույթի կենտրոններից։ Երկար տարիներ Փարիզում են ապրել և ստեղծագործել Ա. Չոպանյանը, Ավ. Իսահակյանը, Շիրվանզադեն, Երվանդ Քոչարը, Ս. Խաչատուրյանը։ 1926–1928 թվականներին Փարիզում էր Մարտիրոս Սարյանը, որի ստեղծագործությունների առաջին ցուցահանդեսը բացվեց 1926 թվականին (երկրորդը՝ 1980 թվականին, նրա ծննդյան 100-ամյակի կապակցությամբ)։ Իրենց նպաստն էին բերում հայ մշակույթին (և ոչ միայն հայ) պրոֆեսոր Հ. Սվաճյանը, պրոֆեսոր Շ. Տետեյանը, աշխարհագրագետ և քարտեզագետ Զ. Խանզատյանը, պատմաբան Ն. Ադոնցը, գրողներ Զ. Եսայանը, Շահան Շահնուրը, Վ. Շուշանյանը, Վ. Մալնզյանը, Զ. Որբունին, Բ. Թոփալյանը, քանդակագործ Դ. Կամսարականը, նկարիչ Լ. Թյությունջյանը, դերասաններ Ա. Շահխաթունին, Մ. Մաքսուտյանը և ուրիշներ։
Փարիզի հայերը երախտապարտ և հավատարիմ են եղել իրենց հյուրընկալած երկրի ու ժողովրդի նկատմամբ։ Նրանք ակտիվորեն մասնակցեցին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ֆաշիզմի դեմ մարտնչող ֆրանսիական Դիմադրության շարժմանը։ Բանաստեղծ կոմունիստ Միսաք Մանուշյանը գլխավորեց ինտերնացիոնալ պարտիզանական ջոկատներ և գնդակահարվեց ֆաշիստների կողմից։ 1942–1945 թվականներին հակաֆաշիստ, գործունեություն ծավալեց հայ հայրենասերների Հայ ազգային ճակատ կազմակերպությունը։
Ետպատերազմյան տարիներին ստեղծվեցին ֆրանսահայ երիտասարդական միությունը (ԺԱՖ, 1946 թվականին), ֆրանսահայ մշակութային միությունը (1949 թվականին), շարունակում են լույս տեսնել պարբերականներ, իրենց գործունեությունն են աշխուժացնում հասարակական, մշակութային և այլ կազմակերպությունները։ Ստվարանում է Փարիզահայ համայնքը (ի հաշիվ Մերձավոր Արևելքի երկրներից գաղթածների)։ 1985 թվականին Փարիզում՝ իր շրջակա քաղաքներով (Ալֆորվիլ, Բանյո, Կլամար, Շավիլ, Իսի լը Մուլինո, Բուա Կոլոմբ, Անիեո, Աոնովիլ, Վերսալ և այլն) հաշվվում էր շուրջ 80 հազար հայ։
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ հասարակություն փ Կատեգորիա:Փարիզ
Մեծ Շամյա
Մեծ Շամյա (Большая Шамья), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Հյուսիսային Միլվա գետի աջ ափին՝ 174 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 27 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կեռնեռի
Կեռնեռի (Kärneri), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պյոիդե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 71 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պյոիդե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Յուով
Յուով, հնագույն սինագոգ Աֆղանստանի Հերաթ քաղաքում։ Ներկայումս (2016) հնախարխուլ վիճակում է, ուր ոչ ոք չի այցելում, քանի որ քաղաքում հրեական համայնք այլևս չկա (ամբողջ Աֆղանստանի հրեական համայնքը 1 մարդ է)։ Սինագոգը տեղակայված է «հրեական թաղամասում» (Mahalla-yi Musahiya։
Պատմություն
Ըստ հետազոտողների՝ սինագոգը կառուցվել է 1393 թվականին ։ Մի ժամանակ այն 4 քաղաքային սինագոգներից մեկն էր ։
Նկարագրություն
Շենքի մի մասն օգտագործվում է որպես կացարան, այդ թվում՝ Հերաթի պատմական հուշարձանների բաժնի աշխատակցի կողմից։ 2009 թվականի տվյալներով շենքում տեղակայված է նաև մանկապարտեզ։ 1998 թվականին Աննեթ Իթիգը հարցում կատարեց և պարզեց, որ աղոթատեղիում և կանացի սրահում դեռևս պահպանվում են որոշ զարդարանքներ՝ պարսկական ոճի բուսական զարդակներ։ Թոռայի տապանը բարձրացվել է գետնի մակարդակից բարձր, դեպի որն աստիճաններ են տանում։ Բիման պահպանված է, իսկ սինագոգի պատերին եբրայերեն 3 արձանագրություն կա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սինագոգներ
(5463) Դանվելչեր
(5463) Դանվելչեր (Danwelcher), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,247124 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9324 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5618 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1230,38 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292593 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,81° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կոխանովկա (գյուղ, Զնամենկայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կոխանովկա գյուղում բնակվում էր 190 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,596 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 318,79 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Զնամենկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բանավոր խոսք
Բանավոր խոսք, առաջանում է հնչյուններ արտաբերելով՝ ի տարբերություն գրավոր խոսքի։ Շատ լեզուներ առկա են միայն գրավոր տարբերակով և խոսակցական ձև չունեն։ Բանավոր խոսքը կամ հնչող խոսքը առաջանում է ձայնային ուղով, ի հակադրություն կինետիկ լեզվի, որն արտահայտվում է դիմախաղով և ժեստերով։ «Բանավոր խոսք» տերմինը երբեմն օգտագործվում է բնորոշելու միայն ձայնային լեզուն, հատկապես լեզվաբանների կողմից, ովքեր այս տերմինի տակ ընդգրկում են վերևում նշված բոլոր երեք հոմանիշները՝ բացառությամբ կինետիկ լեզվի։ Որոշ լեզվաբաններ կինետիկ լեզվին վերաբերում են որպես «բանավոր խոսք»-ի, հատկապես ժեստերի գրավոր արձանագրությունների հետ հակադրելիս   ։
Բանավոր խոսքում իմաստը հիմնականում որոշվում է համատեքստի մեջ այն դիտարկելու ժամանակ։ Սա հակադրվում է գրավոր խոսքին, որտեղ իմաստը ուղակիորեն արտահայտվում է տեքստում։ Բանավոր խոսքում թեորեմի իրավացիությունը որոշվում է փորձից բխող առողջ բանականությամբ, իսկ գրավոր խոսքում հիմնական կենտրոնացումը դրված է տրամաբանական և կոհերենտ փաստարկի վրա։ ։ Նույն կերպ, բանավոր լեզուն փորձում է հաղորդել սուբյեկտիվ տեղեկություն, այդ թվում հասցեագրողի և հասցեատիրոջ միջև հարաբերությունը, մինչդեռ գրավոր խոսքը փորձում է փոխանցել օբյեկտիվ տեղեկություն ։
Գրավոր և բանավոր խոսքի փոխհարաբերությունը բարդ է։ Լեզվաբանության մեջ, համաձայն ներկայիս տեսակետի, բանավոր խոսքը մարդուն ի ծնե տրված ունակություն է, մինչդեռ գրավոր խոսքը՝ մշակութային հայտնագործություն ։ Բայց և այնպես, որոշ լեզվաբաններ՝ այդ թվում և Պրահայի լեզվաբանական խմբակի ներկայացուցիչներ պնդում են, որ գրավոր խոսքը և բանավոր խոսքը ունեն հստակ հատկանիշներ, որոնք իրենց հերթին վիճելի են դարձնում այն տեսակետը, ըստ որի՝ գրավոր խոսքը իր գոյությամբ  կախված է բանավոր խոսքից ։
Թե՛ ձայնային, թե՛ ժեստերի լեզուները կազմված են բառերից։ Ձայնային լեզուներում բառերը կազմված են սահամանափակ թվով ձայնավորներից, բաղաձայններից և հաճախ հնչերանգից։ Ժեստերի լեզուներում բառերը կազմված են սահմանափակ թվով պատկերներից, ուղղություններից, ձեռքերի շարժումներից և հաճախ դեմքի արտահայտություններից. երկու դեպքերում էլ կառուցողական հատվածները կոչվում են հնչյուններ։ Ձայնային և ժեստերի լեզուներում բառերը քերականորեն ներկառուցված են արտահայտությունների, նախադասությունների և խոսույթի ավելի մեծ միավորների մեջ։
Երեխաներն իրենց շրջապատում օգտագործվող լեզուն լսելով ընկալում են այն որպես իրենց առաջին լեզու. լինի դա ձայնային, թե ժեստերի։ Խուլ երեխաները լեզուն կարող են նույն կերպ ընկալել նշանների կամ ժեստերի լեզվի դեպքում, եթե նրանց շրջապատում կիրառվում է տեսողական հաղորդակցության համակարգը։ Ձայնային լեզուն դասավանդվում է նրանց նույն կերպ, ինչպես որ գրավոր լեզուն՝ լսելու կարողություն ունեցող երեխաներին ։ Ուսուցիչները հատուկ ուշադրություն են դարձնում բանավոր լեզվին այն երեխաների դեպքում, ովքեր դպրոցից դուրս օգտագործում են այլ լեզու։ Երեխայի համար հասարակական և կրթական տեսանկյունից կարևոր է համարվում մի քանի լեզու հասկանալու ունակությունը ։
Խաբարովսկ
Խաբարովսկ (Хабаровск), քաղաք Ռուսաստանում, Խաբարովսկի երկրամասի կենտրոնը։ Տրանսպորտային խոշոր հանգույց է, նավահանգիստ Ամուրի ափին։ Բնակչությունը 593 894 մարդ է (2013)։
Բանավոր խոսք
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեզու Կատեգորիա:Լեզուներ Կատեգորիա:Լեզվաբանություն Կատեգորիա:Բանավոր հաղորդակցություն
Խաբարովսկ
Անվանում
Հիմնադրվել է 1858 թվականին որպես ռազմական պահակակետ և ի հիշատակ ռուս երկրագնաց Երոֆեյ Պավելի Խաբարովի, ով 1649 թվականին հասել է Ամուր գետին, անվանվել Խաբարովկա։ 1893 թվականին վերանվանվել է Խաբարովսկ ։
Դիանան ուղեկցորդուհիների հետ (նկար)
«Դիանան ուղեկցորդուհիների հետ» (Diana en haar Nimfen), բարոկկո դարաշրջանի հոլանդացի հռչակավոր գեղանկարիչ, հոլանդական գեղանկարչության ոսկե դարաշրջանի ներկայացուցիչ Յան Վերմեերի նկարը։ Նկարը երբեմն անվանում են նաև «Դիանան և նիմփաները»։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1650 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 98,5 × 105 սմ։ Այսօր «Դիանան ուղեկցորդուհիների հետ» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Մաուրիցհեյսում (Հաագա, Նիդերլանդներ) ։
Ստեղծման պատմություն
«Դիանան ուղեկցորդուհիների հետ» կտավը վերաբերում է Յան Վերմեերի վաղ շրջանի ստեղծագործություններին։ Հայտնի է, որ 1653 թվականին նկարիչը դարձել է Սուրբ Ղուկասի գիլդիայի անդամ, որտեղ վեց տարի անընդմեջ շարունակել է կրթությունը ժամանակի լավագույն նկարիչների ղեկավարության ներքո։ Յան Վերմեերի արվեստի մի շարք հետազոտողներ հանգել են այն եզրակացության, որ «Դիանան ուղեկցորդուհիների հետ» ստեղծագործությունը կրում է Կարել Ֆաբրիցիուսի և Ռեմբրանդ վան Ռեյնի ազդեցությունը ։
Նկարագիր
Աստվածուհի Դիանայի և նրա ուղեկիցների առվակում լոգանքի տեսարանը բավականին շատ են նկարել հատկապես վերածննդի, բարոկկոյի, մաներիզմի ժամանակաշրջանի նկարիչները։ Բացառությոն չի կազմել նաև Յան Վերմեերը, ով նույնպես օգտնվել է այդ սյուժեից։
Սյուժեի հիմքում ընկած է Հին Հունաստանի դիցաբանության դրվագներից մեկը։ Համաձայն լեգենդի Ակտեոնը որսորդության ժամանակ, պատահաբար մոտենում է այն տեղին, որտեղ Արտեմիսը գետում լողանում էր իր հավերժահարսերի հետ։ Սրբազան վախով հեռանալու փոխարեն նա, հմայված, սկսում է հետևել նրանց, որը նախատեսված չէր մարդկային աչքերի համար ։ Նկատելով որսորդին, զայրացած աստվածուհին նրան վեր է ածում եղնիկի, որը ցանկանում է փախչել, սակայն նրան հասնում և պատառոտում են իր իսկ 50 որսորդական շները։ Այդ ամենը տեղի է ունենում Կիֆերոն լեռան լանջին։ Ակտոսնի և Արտեմիսի մասին առասպելի մեկ այլ առավել հայտնի մեկնաբանություն պարունակվում է Օվիդիուսի «Մետամորֆոզներ»-ում։ Համաձայն Օվիդիուսի, Ակտեոնկ նկատում է լողացող Արտեմիսին Գարգաֆյան հովտում, Պարթենիայի ակունքների մոտ և ցանկանում է տիրանալ նրան ։ Օվիդիուսը ըստ անունների թվարկում է Ակտեոնի 35 շներին, բայց ոչ բոլորիին ։ Ավելի ուշ Խիրոնը քանդակում է Ակտեոնի արձանը և դա մխիթարում է շներին ։ Պնդում էին նաև, որ Ակտեոնի շները, որոնք պատառոտել էին նրան, տեղակայվել են երկնոլորտում՝ որպես համաստեղություն, կամ Մեծ կամ Փոքր Շուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1650 նկարներ Կատեգորիա:Յան Վերմեերի նկարներ Կատեգորիա:Մաուրիցհեյս պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Դիցաբանություն Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ
Սեմենկի (այլ կիրառումներ)
Սեմենկի, կարող է վերաբերել՝
Երուսաղեմի հայկական թաղամաս
Երուսաղեմի հայկական թաղամաս (הרובע הארמני, حارة الأرمن), հնագույն էթնիկ-կրոնական շրջան, որտեղ բնակվում են գերազանցապես հայեր։ Այն Երուսաղեմի քրիստոնեական, մուսուլմանական և հրեական թաղամասերի հետ կազմում է աշխարհի երեք կրոնների կարևորագույն վայրերից մեկը՝ զբաղեցնելով Հին քաղաքի տարածքի մեկ վեցերորդը։ Այստեղ են գտնվում Հայ առաքելական եկեղեցու Երուսաղեմի պատրիարքարանը, Սուրբ Հակոբյանց, Սուրբ Մարկոս, Սուրբ Գևորգ եկեղեցիները, հայկական պատրիարքարանն ու գրադարանը, Սուրբ Թարգմանչաց դպրոցը, հայկական այգին ու գերեզմանատունը, հոսպիտալը, Դավթի աշտարակը, Սիոնի դարպասները և այլ պատմական ու կրոնական շինություններ։ Թաղամասի ներքին կյանքը կարգավորվում և ղեկավարվում է Հայ առաքելական եկեղեցու Երուսաղեմի պատրիարքարանի կողմից։
Հայկական թաղամասը գտնվում է Հին քաղաքի հարավարևմտյան հատվածում և զբաղեցնելով վերջինիս տարածքի մեկ վեցերորդը՝ համարվում է ամենափոքր և քիչ բնակեցված թաղամասը։ 2001 թվականի տվյալներով այստեղ ապրում էր 2500 հայ։
Ծագում
Առաջին հայ նորաբնակները հայտնվել են Երուսաղեմում, ենթադրաբար, արդեն 1-ին դարի վերջին, 4-րդ դարի սկզբին  ։ Հայաստանը Տրդատ Գ արքայի օրոք դարձել է քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն ընդունած առաջին երկիրը։ Ըստ վկայությունների՝ արդեն 4-րդ դարում` Երուսաղեմում քրիստոնեական սրբավայրերի հայտնաբերումից հետո, քաղաքում բնակություն են հաստատել մեծ թվով հայ վանականներ ։ Այդ դարում արդեն կառուցվել են հայկական եկեղեցիներ (կարծիք կա, որ Սուրբ Հակոբյանց վանքի կառուցումը սկսվել է 4-րդ դարում) Սիոն լեռան վրա՝ սիոնական խրճիթում ապրել է վանականների և ուխտավորների մի փոքր համայնք։ Այսպիսով, Երուսաղեմի հայկական սփյուռքը համարվում է գոյություն ունեցողներից ամենահներից ։ 5-րդ դարի կեսերին արդեն գործել է հայկական գրագրությունը ։ Վաճառականներից և արհեստավորներից բաղկացած աշխարհիկ համայնքը ձևավորվել է 6-րդ դարում Սիոն լեռան թաղամասում, որտեղ գոյություն է ունեցել հայկական փողոց (Ruda Armeniorum) ։
Բյուզանդական, արաբական և մամլուքական ժամանակաշրջաններ
Երբ 637 թվականին բյուզանդացիները Երուսաղեմը զիջել են Արդար խալիֆայությանը, հայ եկեղեցին, ձգտելով վերականգնել կորցրածը, ճանաչել է քաղաքը նվաճած խալիֆա Օմար իբն ալ-Խատտաբի իշխանությունը և համաձայնել սուրբ քաղաք վերադառնալուց հետո վճարել շնչահարկ։ Մինչ այդ պահը Երուսաղեմում եղել է միայն մեկ քրիստոնյա եպիսկոպոս, 638 թվին հայերը հռչակել են իրենց արքեպիսկոպոս Աբրահամին ։
Խաչակիրների Երուսաղեմ գալով համայնքը սկսել է աճել՝ այդտեղ ձևավորելով էթնիկ թաղամաս։ 12-րդ դարի կեսերին Սուրբ Հակոբյանց վանքը վերջին անգամ ընդարձակվել է՝ իշխելով թաղամասին և դառնալով Երուսաղեմի հայ համայնքի կենտրոնը։ Տաճարի շուրջը աստիճանաբար ձևավորվել է թաղամասը։ 1311 թվականին` Մամլուքների օրոք, Սարգիս արքեպիսկոպոսը (1281-1313) ստանձնել է պատրիարքի տիտղոսը՝ համաձայն սուլթան Մուհամմադ ալ-Նասիրի հրամանագրի։ Եթե Ֆաթիմյան սուլթանների օրոք հայ քրիստոնյաները տուժել են մյուս համայնքների հետ հավասար, ապա Մամլուքների տիրապետության ժամանակաշրջանում (1250-1517) նրանք արտոնյալ դիրք են ձեռք բերել։ 1340-ական թվականներին հայերին թույլ են տվել նույնիսկ պատ կառուցել իրենց թաղամասի շուրջը։ Սա կարևոր նշան է, որ մամլուք տիրակալները թաղամասից վտանգ չեն զգացել, քանի որ պարիսպների ավերումը չափանիշ է եղել Մամլուքի իշխանությունների համար՝ որպես խաչակիրների վերադարձը կանխելու միջոց։ Մամլուքների կառավարությունը նաև արաբերենով հռչակագիր է փորագրել թաղամասի արևմտյան մուտքի մոտ, որտեղ գրված էր՝
Պաղեստինցի պատմաբան Մուջիր ալ-Դինը մանրամասն նկարագրել է նախաօսմանյան Երուսաղեմը 1495 թվականին։ Նա հիշատակում է Դիր էլ-Արման (Հայերի վանք), կամ Կանիսատ Մար Յակուբ (Սուրբ Հակոբյանց վանք), «գտնվում է Հայկական թաղամասի հարավային մասի մեջտեղում, ինչպես սահմանվել է 19-րդ դարում։ Հայկական թաղամասը (գալիք դարերի Հարեթ էլ-Արման) եզակի է եղել Երուսաղեմի թաղամասերի մեջ նրանով, որ համայնքը երկար տարիների ընթացքում զարգացել է հայկական վանքի շուրջը»։
Օսմանյան, Բրիտանական և Հորդանանյան ժամանակաշրջաններ
1538 թվականին Սուլեյման Մեծի հրամանով ավարտվել է Երուսաղեմի ներկայիս պարիսպների կառուցումը։ Այդ պարիսպները, հայերի կառուցած ներքին պարիսպների հետ միասին, կանխորոշել են թաղամասի ընդհանուր տեսքը։ 17-18-րդ դարերում Հայկական թաղամասն ընդարձակվելով հասել է ներկայիս սահմաններին։ 19-րդ դարում այն ձեռք է բերել իր ժամանակակից տեսքը։ 19-րդ դարում հայկական և քրիստոնեական թաղամասերի մեծ մասն ունեցել է «եվրոպական ոճի երկհարկանի տանիքներ»` ի տարբերություն մուսուլմանական և հրեական թաղամասերի նախընտրած գմբեթների։ 1833 թվականին հայերը քաղաքում տեղադրեցին առաջին տպագրական հաստոցը, իսկ 1857 թվականին բացեցին աստվածաբանական ճեմարան ։ 1855 թվականին հայկական թաղամասում հիմնադրվել է Երուսաղեմի առաջին լուսանկարչական արհեստանոցը ։ Տղաների (1840) և աղջիկների (1862) դպրոցները 1869 թվականին միավորվել են «Սրբոց Թարգմանչաց դպրոց» անունով , որը դարձել է Երուսաղեմի առաջին համատեղ ուսուցման դպրոցը ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Երուսաղեմը գրավվել է Բրիտանիայի կողմից։ Բրիտանական օկուպացիան տևել է մինչև 1948 թվականը։ Պաղեստինում հաջորդած երկու պատերազմներն անդառնալի վնաս են հասցրել համայնքին։
Իսրայելական ժամանակաշրջան
1967 թվականի Վեցօրյա պատերազմի ժամանակ թաղամասը գտնվել է ինտենսիվ ռմբակոծության գոտում, ինչը բազմաթիվ զոհերի և ավերածությունների պատճառ է դարձել։ Շատ դատարկ շենքեր բռնագրավվել են և հանձնվել հրեական թաղամասին։ Հայկական թաղամասի բնակիչների հիշողության մեջ Վեցօրյա պատերազմը մնացել է նաև հայկական վանքի ներսում երկու չպայթած ռումբերի հայտնաբերմամբ։
1967 թվականի պատերազմից հետո Երուսաղեմի Հին քաղաքն անցել է Իսրայելի վերահսկողության ներքո։ Իսրայելի կառավարությունը փոխհատուցում է տրամադրել հայկական թաղամասի բոլոր եկեղեցիների և սուրբ վայրերի վերանորոգման համար, որոնք վնասվել են մարտերի ընթացքում՝ անկախ նրանից, թե ում կողմից է վնասը հասցվել։
Ներկայում Երուսաղեմի հայ համայնքը մնում է միասնական և եռանդուն։ Այժմ այնտեղ հիմնականում ընդգրկված են ստեղծագործական մասնագիտությունների տեր մարդիկ՝ նկարիչներ, լուսանկարիչներ, արծաթագործության և խեցեգործության վարպետներ։ Երուսաղեմի հայկական դեկորատիվ կերամիկան հայտնի է ամբողջ աշխարհում։ Երուսաղեմի հրեական համալսարանի (Երուսաղեմի համալսարան) ուսանողների և ուսուցիչների թվում ներկայումս կա մոտ 150 հայ, մասամբ՝ Երուսաղեմի հայկական թաղամասի բնակիչներ։
Սայմոն Գոլդհիլը գրում է, որ Հայկական թաղամասը, «ի տարբերություն այլ թաղամասերի, ֆորմալ առումով կազմակերպված, խիստ պահպանողական և ներքուստ ուղղորդված համայնք է, որի հաստ պատերն ու փակ դռները խնամքով պահպանում են նրա ինքնամփոփությունը» ։ Հայկական թաղամասը «ամուր է, ոմանք կասեին «մեկուսացված», իսկ խառնամուսնությունները հազվադեպ են»։ Թաղամասի հոգևոր կենտրոնը մնում է Սուրբ Հակոբյանց վանքը, որը հայտնի է իր սրբավայրով, որը հարգվում է որպես Երուսաղեմի առաջին եպիսկոպոսի` Հակոբի գերեզման։ Պատրիարքությունը, որը թաղամասի փաստացի կառավարիչն է, «կատարում է մինի-սոցիալական պետության գործառույթ» ։ Պատրիարքարանին կից գործում է թանգարան և գրադարան՝ ավելի քան 30000 գրքով, որոշ ձեռագրեր թվագրվում են 13-րդ դարով։ Թաղամասը հայտնի է նաև հանրահայտ բարերար Գալուստ Գյուլբեկյանի գրադարանով, ով շատ բան է արել համայնքի համար 20-րդ դարի առաջին երրորդում։ Թաղամասում կան ազգային դպրոցներ, գործում են բազմաթիվ խանութներ։
Ժողովրդագրություն
1562-1563 թվականների փաստաթղթերում նշվում է ընդամենը 189 հայ, 1615-1616 թվականներին, ըստ մատենագիր Սիմեոն Լեհացու, Երուսաղեմում ապրել է մոտ 12 հայ ընտանիք ։ 1690 թվականի փաստաթղթերի համաձայն՝ օսմանցիները Երուսաղեմում հաշվել են 640 հայ՝ աճը կազմել է 239% ։ Այս կտրուկ աճը վերագրվում է հայերի և այլ քրիստոնյաների ուրբանիզացիային։ Այսպիսով, 1690 թվականին հայերը սկսեցին կազմել Երուսաղեմի քրիստոնյաների ընդհանուր թվի 22,9%-ը՝ դառնալով երկրորդ ամենամեծ քրիստոնեական համայնքը։
1883 թվականին 102 հայ ընտանիքները կազմում էին Հին քաղաքի երրորդ ամենամեծ քրիստոնեական համայնքը (8%)՝ հույն ուղղափառներից և լատին քրիստոնյաներից հետո։ Բացի այդ բնակիչներից` նույն թվականին Սուրբ Հակոբյանց վանքում ապրել են 46 հայ քահանաներ ու վանականներ և 55 սպասավորներ։ 1905 թվականի Հին քաղաքի օսմանյան մարդահամարի տվյալներով Հայկական թաղամասի բնակչությունը կազմել է 382 մարդ, որից մեկ երրորդից պակասը կազմել են հայերը (121 մարդ, կամ 31,7%)։ Հրեաները (127 մարդ) կազմել են 33,2%, քրիստոնյաները (94 մարդ)` 24,6% և մուսուլմանները (40 մարդ)՝ 10,5% ։ Հրեաները, որոնք փոքր-ինչ գերազանցել են հայերին, «ապրում էին նրա արևելյան մասում, որը XIX դարի երկրորդ կեսին դարձավ հրեական թաղամասի արևմտյան մասը»։
Վեցօրյա պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո ընտանիքների մեծ մասը լքեց քաղաքը։ Արևելյան Երուսաղեմի համար պաղեստինա-իսրայելական հակամարտության երկարաժամկետ քաղաքական լուծման բացակայության և «մենության զգացման» պատճառով Հին քաղաքում հայերի թիվը 1967-2006 թվականներին նվազել է գրեթե կիսով չափ՝ 1598 մարդուց հասնելով 790-ի։ Մինչդեռ մուսուլման բնակչությունը 16681-ից հասել է 27500-ի, իսկ հրեական բնակչությունը 0-ից հասել է 3089-ի։ Ըստ Երուսաղեմում Հայաստանի պատվավոր հյուպատոս Ցոլակ Մոմջյանի` 2009 թվականի դրությամբ հայկական թաղամասում ապրել է մոտ 600 հայ (ընդհանուր Երուսաղեմում ապրող 2000 հայերից) ։ 2011 թվականին գրված մի հոդվածում Հայկական թաղամասում հայերի թիվը ներկայացված է ընդամենը 500 մարդ ։ 1972 թվականի Իսրայելի մարդահամարի ժամանակ հայերի թվաքանակը Հին քաղաքում նվազել է, որոնց 89,2%-ը բնակվել է Հայկական թաղամասում։
Չնայած հայերի թվի կտրուկ նվազմանը` «նրանց եկեղեցական իշխանությունների ներկայությունը Երուսաղեմում պահպանվում է որոշակի թվով հոգևորականների և աշխարհականների քանակի մշտական ներկայության հաշվին»։ Հայկական թաղամասում ապրող հայերը հիմնականում բաժանվում են երեք կատեգորիայի։ Առաջինը բաղկացած է վանականներից և հոգևոր սպասավորներից (2002 թվականին՝ մոտ 50 հոգի), ովքեր ապրում են վանական համալիրում։ Աշխարհիկները բաժանվում են երկու խմբի՝ վանքի տարածքում ապրողներ և հայկական թաղամասում ապրողներ, որոնք վանքի պարիսպներից դուրս են ապրում։ Վանքի պարիսպների ներսում ապրում է աշխարհականների մոտ երկու երրորդը։ Հարևանների մեջ նրանք հայտնի են որպես վանքեցի («վանական»), 2002 թվականին նրանց թիվը հասել է 700-ի ։ Նրանք բնակվարձ չեն վճարում կամ խորհրդանշական գումարներ] են վճարում Պատրիարքարանին ։ Նրանք, ովքեր ապրում են վանքի պարիսպներից դուրս, կոչվում են քաղաքեցի ( «քաղաքային»)։ Նրանց ծագումնաբանությունը գալիս է դարերի խորքից։ Նրանք վճարում են միայն քաղաքային հարկեր ։
2013 թվականին ամբողջ Երուսաղեմում հայերի թիվը տատանվել է 1000 -ից մինչև 3000, որոնցից ոչ ավելի, քան 500 -ը ապրել են Հայկական թաղամասում։ Ոմանք ժամանակավորապես բնակվում էին թաղամասում՝ սովորելով սեմինարիայում կամ աշխատելով որպես եկեղեցու ֆունկցիոներներ։ Տարեցտարի Հայկական թաղամասն ավելի ու ավելի է փոխակերպվում բնակավայրից՝ հիմնականում աշխատանքի կամ ուսման վայրի։ Սա հատկապես վերաբերում է երիտասարդներին (բայց ոչ միայն)։ Շատ ընտանիքներ բնակարաններ են գնել Երուսաղեմի նոր հարմարավետ տարածքներում՝ ժամանակակից ենթակառուցվածքներով և հարմարավետ ավտոկայանատեղով։ Միայն Երուսաղեմի Պիսգատ-Զեև թաղամասում ապրում է ավելի քան 200 հայ, որտեղ տեղի մատնասներում (մշակութային կենտրոնում) գործում է հայ մշակույթի և լեզվի ուսումնասիրության բաժին։
Քաղաքի միավորման 48-րդ տարեդարձի (15.05.2015) կապակցությամբ Երուսաղեմի քաղաքապետարանի հրատարակած տոնական գրքույկի տվյալներով Երուսաղեմում ապրում է 5,5 հազար հայ։ Նրանց մեծ մասն ապրում է Հին քաղաքի պարիսպներից դուրս, իսկ նրանց մի զգալի մասն ապրում է 1990 թվականից հետո Իսրայել ներգաղթած հրեա-հայկական համատեղ ընտանիքներում։ Երուսաղեմի բազմաթիվ հայեր, հատկապես տոնական օրերին, ակտիվորեն այցելում են հայկական եկեղեցիներ և Հին քաղաքի հայկական թաղամասի Սուրբ Հակոբյանց վանք։
Քաղաքական կարգավիճակ
Թաղամասում ապրող հայերի մեծ մասն ունի Իսրայելի քաղաքացիություն (ինչպես Հին քաղաքի պարիսպներից դուրս ապրող Երուսաղեմի գրեթե բոլոր հայերը)։ Մի փոքր մասն ունի «Երուսաղեմի մշտական բնակիչների» կարգավիճակ, ինչը նրանց տալիս է նույն տնտեսական կարգավիճակն ու արտոնությունները, բայց թույլ չի տալիս քվեարկել Իսրայելի խորհրդարանի (Կնեսետ) ընտրություններում ։ Տարեցտարի նվազում է Իսրայելի քաղաքացիություն չունեցող հայերի թիվը։ Հայկական թաղամասի բնակիչներն ակտիվորեն մասնակցում են Կնեսետի (Իսրայելի խորհրդարան) ընտրություններին, 2015 թվականի մարտի 17-ի ընտրություններին քվեարկել էր թաղամասի 2 ընտրատեղամասերում բնակիչների ավելի քան 70%-ը (Իսրայելի միջինից բարձր)։ Նախկինում The Jerusalem Post-ը գրել է, որ իսրայելական բյուրոկրատիան «Երուսաղեմի հայերին համարում է պաղեստինցիներ, ինչը նշանակում է փաստաթղթերի ստացման անվերջ ձգձգումներ և դժվարություններ օդանավակայանում» ։ Ըստ Reuters-ի՝ Հայոց պատրիարքարանը, ըստ ամենայնի, «կիսում է հիմնականում մուսուլման պաղեստինցիների տեսակետը», սակայն իրականում երախտապարտ է Իսրայելի ոստիկանությանն ու բանակին՝ հայկական թաղամասի պաշտպանության և անվտանգության համար։ 1990-ական թվականներից ի վեր Հայկական թաղամասի բնակիչները կորցնում են տնտեսական կապերը արաբ բնակչության հետ և ավելի ու ավելի են ինտեգրվում իսրայելական հասարակությանը՝ ինչպես սոցիալական, այնպես էլ համատեղ բիզնեսի հարցերում։ Հայկական թաղամասի բնակիչների թվում հայտնվել են շինարարական կապալառուներ, ապահովագրական ընկերությունների սեփականատերեր, Իսրայելի տարբեր հատվածներում գտնվող հյուրանոցների ու ռեստորանների սեփականատերեր։ Սա հատկապես վերաբերում է երիտասարդներին, մասնավորապես՝ Երուսաղեմի Եբրայական համալսարանի (Երուսաղեմի համալսարան) և Ռուբինի անվան Երաժշտության ակադեմիայի զգալի թվով հայերի, ուսանողների և մանկավարժների։ Ավելի քան 10 հայեր Երուսաղեմի քաղաքապետարանում ղեկավար պաշտոններ են զբաղեցնում, այդ թվում՝ քաղաքի գլխավոր ինժեների տեղակալը։ Միևնույն ժամանակ, հայ հասարակության մի մասը մտահոգված է, որ «հրեական թաղամասը, որն ընդհանուր պատ ունի հայկական թաղամասի հետ, կավելանա այն պատճառով, որ Հին քաղաքում հրեաների թիվը շարունակում է աճել, մինչդեռ հայկական բնակչությունը նվազում է» ։ Ըստ The Economist-ի՝ «հայերի մեջ լուռ քաղաքական կոնսենսուսն այն է, որ Հին քաղաքը չպետք է լինի ոչ պաղեստինյան, ոչ իսրայելական, այլ ավելի շուտ միջազգային «տարածք», որը ղեկավարվում է բոլոր երեք կրոնների ներկայացուցիչների կողմից... և պաշտպանվում է ՄԱԿ-ի և այլ միջազգային կառույցների կողմից» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երուսաղեմ Կատեգորիա:Հայերը Երուսաղեմում Կատեգորիա:Երուսաղեմի թաղամասեր Կատեգորիա:Հայերը Պաղեստինում
Արղ
Արղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում ։
Խասանովո (գյուղ, Աուրգազինսկի շրջան)
Խասանովո (Хасаново, Хәсән), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Արղ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Խասանովո (գյուղ, Աուրգազինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Արղ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Զիլյա Վալեևա
Զիլյա Ռախիմյանովնա Վալեևա (Зилә Вәлиева, ), Թաթարստանի Հանրապետության պետական գործիչ, Ռուսաստանի Դաշնության մշակութային գործիչ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու (2010) ։
1992-2012 թթ. եղել է Թաթարստանի քաղաքական կյանքի առանցքային գործիչներից մեկը և ամենաազդեցիկ կին քաղաքական գործիչը Թաթարստանում     ։
Կենսագրություն և գործունեություն
Զիլյա Վալեևան ծնվել է 1952 թվականին Ուֆայում։ Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանը։ 1970-1980 թթ. եղել է Ուֆայի «Լենինեց» հանրապետական երիտասարդական թերթի թղթակից, գրականության և արվեստի բաժնի վարիչ, 1980-1982 թթ.՝ «Վեչերնայա Կազան» թերթի թղթակից, 1982-1990 թթ.՝ «Սովետսկայա Թաթարիա» թերթի թղթակից, սոցիալական հարցերի բաժնի վարիչ, 1990-1992 թթ.՝  «Իզվեստիյա Թաթարստանա» թերթի քաղաքական բաժնի խմբագիր։ 1992-1995 թթ. եղել է Թաթարստանի Գերագույն Խորհրդի նախագահի առաջին տեղակալ, 1995-1999 թթ.՝ Թաթարստանի Պետխորհրդի նախագահի տեղակալ, 1999-2001 թթ.՝  Թաթարստանի մամուլի, հեռուստատեսության և ռադիոյի հեռարձակման և զանգվածային հաղորդակցության նախարար, 2001-2005 թթ.՝  Թաթարստանի փոխվարչապետ, 2005-2011 թթ.՝ Թաթարստանի փոխվարչապետ-մշակույթի նախարար, 2011 թվականի մարտից մինչև 2012 թվականի մայիս՝ Թաթարստանի փոխվարչապետ։
2012 թվականի մայիսի 17-ից զբաղեցնում է «Կազանի Կրեմլ» պետական պատմա-ճարտարապետական և գեղարվեստական արգելոց-թանգարանի տնօրենի պաշտոնը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային գործիչներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ Կատեգորիա:Ռուս կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածուներ
Ժամանակակից հնգամարտ
Ժամանակակից հնգամարտ, օլիմպիական խաղերի մարզաձև, որին մասնակցում են միայն տղամարդիկ։ Տարբեր մրցությունների մասնակցում են կանայք։ Հնգամարտիկները մրցում են բազմամարտի անհատական և թիմային առաջնություններում։ Թիմի կազմը ընդգրկված են երեք մարդ։ Մարզիկները մրցում են ձիասպորտից, կրոսավազքից, լողից, հրաձգությունից և սուսերամարտից։ Մրցումները տևում են 5 օր (օրական 1 մարզաձևից)։ Մրցակիցևերի տեղերը որոշվում են յուրաքանչյուր մարզաձևից ստացված միավորների գումարով։ Հնգամարտի աթլետիկական կրոսավազքի մրցատարածությունը հավասար է 4 կմ-ի (կանանց համար՝ 2 կմ), լողատարածությունը՝ հավասար է 300 մ, մարզիկներն այն անցնում են ազատ ոճի լողով։ Հրաձգությունը կատարվում է ատրճանակից (տարածությունը՝ 25 մետր), որի ժամանակ մարզիկները կատարում են 20 կրակոց (4x5-ական կրակոց), ձիասպորտի առաջնությունում հնգամարտիկները մրցում են արգելքների հաղթահարման մարզաձևում։ 600-800 մետրանոց մրցատարածությունում նրանք հաղթահարում են 110-120 սմ բարձրություն ունեցող մինչև 15 տարբեր արգելապատնեշներ։
Սուսերամարտի մրցումներում հաղթանակը շնորհվում է մրցակցին առաջին և միակ խոցումը հասցնելու համար։ Սուսերամարտի ժամանակ բոլոր մասնակիցները հանդիպում են միմյանց հետ։ Եթե 3 րոպեի ընթացքում ոչ ոք խոցում չի կատարում, երկուսին էլ գրանցվում է պարտություն։ Այս հինգ մարզաձևերի մրցության ընդհանուր հաշվարկով որոշվում է և՛ հաղթողը, և՛ հաղթող թիմը ։
Պատմություն
Հայաստանում ժամանակակից հնգամարտն արմատավորվել է խորհրդային շրջանում՝ 1950-ական թվականներին։ 1956 թվականին Հայաստանի հավաքականը մասնակցել է ԽՍՀՄ ժողովուրդների առաջին սպարտակիադային և արժանացել չեմպիոնի կոչման։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական մարզաձևեր Կատեգորիա:Հրաձգային մարզաձևեր
Էնկի Բիլալի
Էնկի Բիլալի (Enki Bilal), ծննդյան պահին Էնես Բիլալովիչ (Enes Bilalović; ), ֆրանսիացի կոմիքսների նկարիչ և կինոռեժիսոր։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1951 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Բելգրադում։ Հայրը բոսնիացի է, մայրը սլովենացի է։ 1960 թվականին միասին ընտանիքով տեղափոխվել են Փարիզ։
1965 թվականին ծանոթացել է Ռենե Գոսիննի հետ և, իր բաժանման խոսքերից հետո նա փորձել է իր ուժերը կոմիքսներ նկարելիս։ 1970-ականներին նա համագործակցել է Գոսինի «Պիլոտ» ամսագրի հետ, իսկ 1975 թվականից սկսել է աշխատել Պիեռ Քրիստինի հետ «սև հեքիաթների» շարքի վրա։
Ընդհանուր ստեղծագործությունների մասին
Նրա ամենահայտնի ֆանտաստիկ գրաֆիկական վեպերն են «Նիկոպոլի եռերգությունը» (1980-1992), «Գազանի քառաբանությունը» (1998-2007 թթ.) և «Անմահները. աշխարհների պատերազմը» (2004) գիտաֆանտաստիկ ավտոմատ էկրանավորումը։
Որպես կինոյի արտիստ Բիլալին աշխատել է Ալեն Ռենեի «Իմ ամերիկացի հորեղբայրը» (1980) և «Կյանքը սիրավեպ է» (1983), Ժան-Ժակ Աննոյի «Վարդի անունը» (1986) ֆիլմերում, համագործակցել է Անջելին Պրելյոկաեմի հետ իր աշխատանքում։ « Ռոմեո և Ջուլիետ » բալետը (1990, Պրոկոֆևի երաժշտության ներքո), Ժյուլ Վեռնի նկարազարդած գրքերը։
Էնկի Բիլալին Froid Équateur կոմիկսում առաջին անգամ ներկայացրել է նոր մարզաձևի՝ շախմատի բռնցքամարտի հայեցակարգը։ Հոլանդացի կատարող արտիստ Իփ Ռուբինգը, ոգեշնչված այս աշխատանքից, կյանքի է կոչել գաղափարը։
Բիլալիի վաղ ստեղծագործության վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Ժան Ժիրոն, ընդհուպ մինչև տեսողական ոճը գրեթե կրկնօրինակելու աստիճան։ Հիմնական ժանրը, որում հեղինակը ստեղծում է իր ստեղծագործությունները, գիտաֆանտաստիկ ժանրն է՝ դիստոպիայի և կիբերփանկի տարրերով։ Այնուամենայնիվ, կան նաև քաղաքական թրիլլերներ, հատկապես Քրիստենի, Պիեռի հետ համահեղինակներ։
Նրա հետագա և ամենահայտնի ստեղծագործություններում կարելի է դիմել Արևելյան բլոկի քաղաքական համատեքստին և ԽՍՀՄ փլուզմանը հաջորդած իրադարձություններին։
Էդրիեն Քոուլ
Էդրիեն Քոուլ, ավստրալիացի ռազմական օդաչու, եղել է Ավստրալիայի Թագավորական ռազմաօդային ուժերի ավագ հրամանատարներից, այնուհետև  զբաղեցրել է  ավստրալիական ավիացիայի փոխնախագահի պաշտոնը։