cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ցուկեմեն
Նկարագրություն
Ապուրը թաթախման համար ծառայում է սոուսի տեսքով և հիմնականում ունենում է ավելի ուժեղ և կծու համ, քան սովորական արգանակը՝ ռամենի համար : Որպես սոուս կարելի է մատուցել դասի ապուրը, որը պատրաստում են արգանակից, որի անունը նույնպես դասի է: Կան ռեստորաններ, որոնք ավելացնում են եռացրած ջուր արգանակը ճաշի վերջում նոսրացնելու և եռման աստիճանը թուլացնելու համար, այդ կերպ ապուրը դառնում է էլ ավելի համեղ:
Պատմություն
Ցուկեմենը հայտնագործվել է 1961 թվականին Կադզուո Յամագիսիի կողմից, ով Տոկիոյում ունեցել է հայտնի ռեստորան, որի անունը «Տաիսյոկեն» է: Սկզբում, Յամագիսին ուտեստը ավելացնում էր իր «ծովամթերքներով հատուկ սոբան» ռեստորանի մենյուի մեջ, որը նման էր «արիշտայով մականիյա սառը ապուրին»: Այդ ժամանակ, ցուկեմենի արժեքը 40 իեն էր, և այն շատ արագ հայտնի դարձավ Տաիսյոկեն ռեստորաններում: 2015 թվականին Տաիսյոկենի ցանցը ամբողջ Ճապոնիայի տարածքում ուներ ավելի քան 100 հաստատություն :
2000-ական թվականներին, ցուկեմենն այնքան հայտնի էր Տոկիոյում և Ճապոնիայում, որ մի քանի ռեստորաններ մատուցում են միայն այդ ուտեստը:
Ցուկեմենը ճանաչում գտավ նաև ԱՄՆ-ում և այլ երկրներում: 2013 թվականին, ցուկեմենը հայտնի դարձավ Լոս Անջելեսի մի քանի ռեստորաններում, որոնք միայն մատուցում էին ռամեն, սակայն երկրի մյուս մասերում, ինչպես, օրինակ Չիկագոյում, ուտեստը ունի ավելի քիչ հայտնիություն և հազվադեպ է առաջարկվում ռեստորաններում  :
3G
3G կամ երրորդ սերնդի ցանց - բջջային հեռահաղորդակցության տեխնոլոգիաների խումբ, որն ի տարբերություն երկրորդ սերնդի ցանցի՝ (GSM) թույլ է տալիս լայնաշերտ համացանցի հնարավորություն։ Իրականացվում է UMTS/HSPA կամ նրա մրցակից CDMA2000 տեխնոլոգիաների միջոցով։ Սերնդին պատկանող տվյալների փոխանցման առավելագույն արագության նվազագույն շեմ է ընդունված 200 Կբ/վ, տեխնոլոգիայից կախված փոխանցման արագությունը կարող է հասնել համապատասխանաբար 3.6, 7.2 և 14.4Մբ/վ, առավելագույն տեսական արագությունն է 56Մբ/վ։ Այս ցանցը մի շարք առավելություններ է տալիս բանացանցի կառուցման տեսանկյունից։
Հայաստանում այն տրամադրում են բոլոր բջջային օպերատորները՝ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ը, Team Telecom Armenian-ն և բոլորը UMTS/HSPA տեխնոլոգիայի միջոցով։
ՎիվաՍել-ՄՏՍ
3G ծառայութունը մատուցում է 17/03/2009 թվականից, հանդիսանում է ոլորտի առաջատարը։ 3G կապը տրամադրում է իրական 700-1300(առավելագույնը 2100) կբիթ/վ արագությամբ, ծածկույթը հասանելի է բոլոր մարզերում, բացակայութան դեպքում կապը տրամադրվում է GPRS ցանցի միջոցով։
Օրանժ Արմենիա
Մուտք է գործել 3G+ կատարելագործված տարբերակով, սակայն ծառայությունը փաստացի տրամադրել է մեկ շաբաթ անց, զգալի իջեցրել է ծառայության սակագները բարձրացրել որակական պահանջները, ինչին մի քանի օրվա ընթացքում արձագանքել է ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ը՝ առաջարկելով քիչ ավելի էժան համարժեք փաթեթներ, ԱրմենՏելն արձագանքեց միայն մեկ ամիս անց ՝ առաջարկելով զեղչեր միայն ADSL ծառայության 1 տարվա պայմանագրի կնքման դեպքում Հայտարարում է հանրապետության տարածքի 65% ծածկույթի մասին։
Տես նաև
Հայաստանի ինտերնետ պրովայդերների ցուցակ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բջջային հեռահաղորդակցության ստանդարտներ Կատեգորիա:Ճապոնական հայտնագործություններ
Ադելաիդենո
Ադելաիդենո (Аделаидено), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Բիբերախ (շրջան)
Բիբերախ  (Landkreis Biberach), շրջան Գերմանիայում։ Շրջկենտրոնն է Բիբերախ Ռիսի վրա քաղաքը։ Զբաղեցնում է 1.409,82 կմ2։ Բնակչությունը՝ 188 712 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 134 մարդ/կմ2։
Շրջանի պաշտոնական կոդը՝ 08 4 26։ Շրջանում 45 համայնք կա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի շրջաններ
Տաաբռի
Տաաբռի (Taabri), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Տառտու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Տառտու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Աղսաֆ
Աղսաֆ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում ։
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 8 տուն քուրդ և 5 տուն հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աբազովկա (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
Աբազովկա (Абазівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Աբազովկա գյուղում բնակվում էր 1 679 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Միշլանկա
Միշլանկա (Мышланка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Նովոսիբիրսկի շրջանում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սուզուն գետի աջ ափին՝ 106 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, Բարնաուլ քաղաքից մինչև Նավարասիսկի հէկը։ Գետի գետային ավազանը Չումիշ գետն է՝ մինչև Տոմի։ Ինչպես նաև գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Քիրաչ Մուղանլո
Քիրաչ Մուղանլո (ქირაჩ-მუღანლო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 280 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մառնեուլից հեռու է 40 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1102 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մառնեուլի շրջան
Նիկոլաևսկայա (Ռոստովի մարզ)
Նիկոլաևսկայա (Николаевская), գյուղ (ստանիցա) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանում։ Նիկոլաևվսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։ 2002 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 3619 մարդ։ Հիմնվել է 1836 թ.։ Առաջին անգամ հիշատակվում է 1672 թ.։
Բուռնազել (Ավերոնի գավառ)
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 490 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 120 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 26 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ալիքային դիմադրություն
Ալիքային դիմադրություն էլեկտրական գծերում գործող լարման և տվյալ կտրվածքով անցնող հոսանքի հարաբերությունը էլեկտրամագնիսական վազող ալիքների տարածման ժամանակ։
Էլեկտրադինամիկայում
Հաճախ ալիքային դիմադրությունն անվանում են բնութագրական դիմադրություն։ Բաշխված պարամետրերով գծերի համար ալիքային դիմադրությունն կարտահայտվի
բանաձևով, որտեղ.
Գծում կորուստ չլինելու դեպքում (R=0) ալիքային դիմադրությունն իրական է և կախված է գծի չափերից, երկրաչափական ձևից (նաև էլեկտրոդների նյութից ու դիէլեկտրիկից)։ Եթե գիծը բեռնավորված է ալիքային դիմադրությունյանը հավասար դիմադրությամբ, ապա նրանում անդրադարձող ալիքները բացակայում են։ Նման գիծը կոչվում է համաձայնեցված։
Հարթ ալիքի ալիքային դիմադրությունն որոշվում է էլեկտրական (E) և մագնիսական (H) դաշտերի լարվածությունների հարաբերությամբ՝
որն էլ իր հերթին հավասար է՝
Ձայնագիտությունում
Ձայնագիտության մեջ, վազող հարթ ալիքի ստեղծած ճևշման կամ մեխանիկակաև լարման (P) և միջավայրի մասնիկների շարժման արագության (V) հարաբերաթյունը՝
որտեղ \rho-ն միջավայրի խտությունն է, C-ն՝ ձայնի արագությունը։
Գազադինամիկայում
Գազադինամիկայում լրացուցիչ աերոդինամիկ դիմադրություն, որն առաջանում է, երբ գազում շարժվող մարմնի արագությունը մեծ է լինում ձայնի արագությունից։ Շարժվող մարմնի առաջացրած հարվածային ալիքները մեծացնում են մարմնի շարժման դիմադրությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ակուստիկա Կատեգորիա:Հիդրոդինամիկա Կատեգորիա:Էլեկտրադինամիկա
Ցարևկա (գյուղ, Կորոստիշևի շրջան)
Ցարևկա (Царівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստիշևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1861 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ցարևկա գյուղում բնակվում էր 206 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,183 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1125,68 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստիշևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1861 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նովայա Ժիզն (Կոնստանտինովսկի շրջան)
Նովայա Ժիզն (НоваяЖизнь), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանում։ Մտնում է Գապկինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
(1795) Վոլտեր
(1795) Վոլտեր (Woltjer), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,792448 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2685 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3164 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1704,42 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211216 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,53° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(9681) Շերվուդռոլանդ
(9681) Շերվուդռոլանդ (Sherwoodrowland), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Աստերոիդների ցանկ (283401-283500)
Աստերոիդների ցանկ (283301-283400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (283501-283600)
(9681) Շերվուդռոլանդ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,081539 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9421 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,221 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1975,83 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,182202 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,07° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռոթվայլ (շրջան)
Շրջանի պաշտոնական կոդը` 08 3 25։ Շրջանում 21 համայնք կա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի շրջաններ
Աստերոիդների ցանկ (109901-110000)
Աստերոիդների ցանկ (109801-109900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (110001-110100)
Կիզիլ-Յար (գյուղ, Երմեկեևսկի շրջան)
Կիզիլ-Յար (Кызыл-Яр, Ҡыҙылъяр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 78 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Վահան Դաքեսյան
Վահան Տիգրանի Դաքեսյան, հայ բանաստեղծ, արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1957 թ.-ից։ ԽՄԿԿ անդամ 1957 թվականից։ Կրել է ''Մրջյուն, Վ. Սիհուն, Ս. Հրայր'' կեղծանունները։
Կենսագրություն
Ծնվել է Կիլիկիայի Ադանա քաղաքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի Աբգարյան երկրորդական վարժարանում։ 1921 թ. արտագաղթել է Հունաստան, որտեղ հետևել է հայոց լեզվի և գրականության դասընթացներին։ 1936-1937 թթ. եղել է «Նաիրի» ամսագրի (Աթենք) խմբագիրը, 1937-1939 թթ.՝ «Վերածնունդ» թերթի (Աթենք) պատասխանատու քարտուղարը, 1944 թ.՝ «Երևան» երկօրյա թերթի (Աթենք), իսկ 1945-1946 թթ.՝ «Նոր կյանք» օրաթերթի (Աթենք) խմբագիրը։ Մասնակցել է «Երևան» առաջադիմական ու «Կայծ» երիտասարդական և հունահայ ժողովրդական միությունների ստեղծմանը։
1946 թ. ներգաղթել է Հայաստան։ 1946-1971 թթ. աշխատել է «Հայաստան» հրատարակչությունում որպես ավագ խմբագիր և գեղարվեստական գրականության խմբագրության վարիչի տեղակալ։ Մահացել է Երևանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Հունաստանից Հայաստան արտագաղթածներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Տաադիկվեռե
Տաադիկվեռե (Taadikvere), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Իմավեռե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 66 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Իմավեռե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Աղսին (Նորդուզի գավառ)
Աղսին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Նորդուզի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Bad Bitch
«Bad Bitch» (խմբագրված՝ «Bad B*tch»), ամերիկացի ռեփեր Ֆրենչ Մոնտանայի երգն է, որում իր մասնակցությունն ունի նաև ամերիկացի R&B երգիչ Ջերեմայը։ Այն որպես սինգլ թողարկվել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 15-ին։ Երգը գրվել է Ֆրենչ Մոնտանայի, Remo the Hitmaker-ի և Ջերեմայի կողմից։
Թողարկում
Երգի պրեմիերան կայացել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 14-ին, սակայն որպես սինգլ այն iTunes-ում թողարկվել է հաջորդ օրը՝ դեկտեմբերի 15-ին ։ Երգի պաշտոնական ռեմիքսը ներկայացվել է 2015 թվականի մարտի 31-ին։ Ռեմիքս տարբերակում բացի Ֆրենչ Մոնտանայից և Ջերեմայից, իրենց մասնակցությունն ունեն նաև ռեփերներ Ռիք Ռոսը և Fabolous-ը ։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Էյֆ Ռիվերան, ներկայացվել է 2015 թվականի փետրվարի 23-ին ։ Տեսահոլովակում նկարահանվել են նաև Թրևիս Սքոթը, Լիլ Դարկը և DJ Khaled-ը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2014 սինգլներ Կատեգորիա:Ֆրենչ Մոնտանայի երգեր Կատեգորիա:Ջերեմայի երգեր Կատեգորիա:2014 երգեր
Կուրիլովկա (գյուղ, Խմելնիկի շրջան)
Կուրիլովկա (Курилівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1616 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կուրիլովկա գյուղում բնակվում էր 797 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 241,52 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Խմելնիկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1616 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ադելկինո
Ադելկինո (Аделькино, Аделькин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 321 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Նովոսպասովկա (Միլլերովսկի շրջան)
Նովոսպասովկա (Новоспасовка), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանում։ Մտնում է Պերվոմայսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Միլլերովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Չիստյունկա (գետ)
Չիստյունկա, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չիստյունկա գետի ձախ ափով՝ 22 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 45 կմ է։
Սելիլո (ջրվեժ)
Սելիլո (Celilo Falls, հնդկացիական լեզվից թարգմանաբար նշանակում է «թափվող ջրի արձագանքներ»), ԱՄՆ-ի Օրեգոն և Վաշինգտոն նահանգների սահմանին գնտվող Կոլումբիա գետի նախկին ջրվեժ, որը ժամանակին Հյուսիսային Ամերիկայի ամենահզոր ջրթող կառուցվածքն էր։ 1957 թվականին այն հեղեղվեց Դալեսի ամբարտակի կարուցման արդյունքում։
Պատմություն
Սելիլո ջրվեժը հնդկացիական ցեղերի ձկնորսության մշտական վայրն էր։ «Սելիլո» անվանումը վերաբերվում է գետի վրա գտնվող կասկադների և ջրվեժների շարքին, որի բարձրությունը 6 մետր է և ունի 1768 մետր լայնություն, ինչպես նաև հնդկացիական բնակավայրի, որը մշտապես գոյություն է ունեցել այս վայրում վերջին 15000 տարվա ընթացքում և եղել է հյուսիս-ամերիկյան մայրցամաքի շարունակաբար բնակեցված ամենահին բնակավայրերից մեկը ։
Չիստյունկա (գետ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Ալտայ գետն է՝ մինչև Հիդրոխիլի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Սելիլո (ջրվեժ)
Պատմություն
Հենֆորդի համալիրում, ալյումինի, նավաշինության և միջուկային վառելիքի արդյունաբերությունները նույնպես նպաստեցին տարածաշրջանում էլեկտրաէներգիայի պահանջարկի արագ աճին։ Այսպիսով, 1943 թվականին Կոլումբիայի գետի էլեկտրաէներգիայի 96 %-ը օգտագործվել է ռազմական կարիքների համար։ Սելիլո ջրվեժի ջրհոսքի ծավալը բարենպաստ էր նոր ամբարտակ կառուցելու համար։
1957 թվականին Դալեսի 61 մետրանոց պատնեշի շինարարությունից հետո, հնդկացիների ձկնորսության կայանատեղին, ինչպես նաև ջրվեժը հեղեղման տակ են ընկել։
Աշխարագրություն
Ջրվեժը գտնվում էր Կոլումբիայի գետի ստորին հատվածում, ակունքից մոտ 300 կմ հեռավորության վրա Կասկադյան լեռներից դեպի արևելք։ Ուներ մի քանի անվանում՝ «Սելիլո», «Մեծ», «Կոլումբիա» և «Չութես»(Celilo Falls, Great Falls, Columbia Falls, The Chutes) ։ Սելիլո ջրվեժը բաղկացած էր երեք մասից՝ Հորսշու (Horseshoe Falls, բառացի նշանակում է նալ) կամ Տամոութեր (Tumwater Falls) ջրվեժից, Կալդեսակի (Cul-de-Sac, բառացի նշանակում է փակուղի) խորքային ջրապտույտից և հիմնական ջրանցքից։ Հյուսիսային Ամերիկայում ըստ ջրթող կառուցվածք ծավալի, որը ուներ ընդամենը 6 մետր բարձրություն, զբաղեցնում էր առաջին տեղը ջրի միջին տարեկան սպառումով՝ 5380մ³ (ընդ որում ջրառատության ցուցանիշը հասնում էր մինչև 11 300 մ³/վ, իսկ առավելագույն ֆիքսված արժեքը կազմել է 35100 մ³/վ) ։
Գրականություն
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ջրվեժներ Կատեգորիա:Վաշինգտոն նահանգի պատմություն
Տետրադեկան
Հատկություններ
Ջրում չի լուծվում։ Լավ է լուծվում էթանոլում և դիէթիլ եթերում։ Այս ածխաջրածնի մոլեկուլները օգտագործում են գերփոքր օպտիկական լազերներ ստանալու նպատակով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալկաններ
Մանդանիչի
Մանդանիչի  (Mandanici), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Մեսինա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 762 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 69 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98020։ Հեռախոսային կոդը՝ 0942։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Դոմինիկան։ Տոնը նշվում է հուլիսի 6-ին և օգոստոսի երկրորդ կիրակի օրը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Քուրթլարի
Քուրթլարի (ქურთლარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 330 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մառնեուլից հեռու է 20 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1413 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մառնեուլի շրջան
Ամֆոտերություն
Ամֆոտերություն (ἀμφότεροι-երկակի, փոխադարձ), որոշ միացությունների հատկությունն է ցուցաբերել և՛ հիմնային, և՛ թթվային հատկություններ։ Ամֆոտեր հասկացությունը, որպես երկակի հատկություն առաջին անգամ ձևավորվել է 1814 թ. Ժոզեֆ Լուի Գեյ-Լյուսակի և Լ. Տենարի կողմից։ Ա. Գրանչը թթվահիմնային փոխազդեցությունների մասին ընդհանուր քիմիական թեորիայի շրջանակներում (1917-1927 թթ) ամֆոտերությունը բնութագրել է իբրև որոշ միացությունների կողմից ցուցաբերելու ինչպես թթվային, այնպես էլ հիմնային հատկություններ՝ կախված միջավայրից և ռեագենտների բնույթից, որոնք մասնակցում են այդ միջավայրի ստեղծմանը, հատուկ ուշադրություն դարձնելով լուծիչի բնույթին ։ Թթվային հատկություն ցուցբերելով նյութը հանդիսանում է պրոտոնի դոնոր, իսկ հիմնային հատկություն ցուցաբերելով՝ ակցեպտոր։ Օրինակներ կարող են հանդիսանալ ալյումինը, ալյումինի օքսիդը, ալյումինի հիդրօքսիդը, մանգանը, մանգանի օքսիդը, հիդրօքսիդը, ցինկը, դրա օքսիդն ու հիդրօքսիդը և այլն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քիմիական հատկություններ
Հոհենլոե (շրջան)
Հոհենլոե  (Hohenlohekreis), շրջան է Գերմանիայում։ Շրջանի կենտրոնն է Կյունցելզաու քաղաքը։ Զբաղեցնում է 776,75 կմ2։ Բնակչությունը 110 010 մարդ է։ Բնակչության խտությունը 142 մարդ/կմ2։
Շրջանի պաշտոնական կոդը 08 1 26 է։ Շրջանում 16 համայնք կա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի շրջաններ
Արիստիդես Աթենացի
Արիստիդես Աթենացի, II դարի հույն քրիստոնյա հեղինակ։ Նրա «Ջատագովություն» երկը տվյալ ժանրին պատկանող մեզ հասած ամբողջական հնագույն ստեղծագործությունն է։ Գրվել է շուրջ 140 թ. և հասցեագրված է Ադրիանոս Անտոնինոս Պիոս կայսեր։ Արիստիդեսի «Ջատագովությունը» լայնորեն ընթերցվում էր II-VI դդ. ընթացքում։ Մինչև 19-րդ դարի վերջերը համարվում էր կորած։ 1878 թ. Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան հայրերը X դարի հայկական մի ձեռագրում հայտնաբերեցին և հրատարակեցին «Ջատագովության» հայերեն թարգմանության մի հատված։ 1889 թ, Սինայի Ս. Կատարինե վանքում գտնվեց երկի ամբողջական տեքստը՝ ասորերեն թարգմանությամբ։ Արիստիդեսը, ըստ աստծուն ըմբռնելու ձևի, մարդկանց բաժանում է հետևյալ խմբերի.
Հայկական ձեռագրերում Արիստիդեսի անունով կան մի ճառ և մի հատված։ Երկուսն էլ անվավեր են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քրիստոնյա ջատագովներ Կատեգորիա:2-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Եկեղեցու հայրեր
Օնիշպոլ
Օնիշպոլ (Онишпіль), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստիշևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օնիշպոլ գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,19 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 115,79 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստիշևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Օտնոժենսկի (Կոնստանտինովսկի շրջան)
Օտնոժենսկի (Отноженский), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանում։ Մտնում է Ստիչնովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի ավաններ
Կիզիլ-Յար (գյուղ, Յանաուլսկի շրջան)
Կիզիլ-Յար (Кызыл-Яр, Ҡыҙылъяр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 175 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի բնակավայրեր
Տաագեպեռա
Տաագեպեռա (Taagepera), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Հելմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 108 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Հելմե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Զոհասեղան (համաստեղություն)
Զոհասեղան (լատիներեն՝ Аrа), համաստեղություն երկնքի հարավային կիսագնդում։ Գտնվում է Անկյունակապ, Կարիճ, Հարավային թագ, Հեռադիտակ, Սիրամարգ, Դրախտային թռչուն, Հարավային Եռանկյունի համաստեղությունների միջև։ Ամենապայծառ աստղը երրորդ աստղային մեծության է։ Հարավային երկնքում, որը գտնվում է Կարիճ և Հարավային Եռանկյունի համաստեղությունների միջև։ Դա 2-րդ դարում Պտղոմեոսի նշած 48 համաստեղություններից մեկը, և ժամանակակից 88 համաստեղություններից մեկն է։
Կատեգորիա:Կատաստերիզմներ
Օկուտամա
Օկուտամա Օկուտամա (奥多摩町), քաղաք Ճապոնիայում։ Գտնվում է Նիսիտամա Տոկիոյի պրեկտուրայում։
Սիմվոլիկա
Քաղաքի ծառը համարվում է կրիպտոմերիա ծառը, ծաղիկը՝ ռոդոդենդռոն, թռչունը՝ Syrmaticus soemmerringii ։
Երեմ Ստեփանյան
Երեմ Ավանեսի Ստեփանյան, Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ, Համո Բեկնազարյանի անվան «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի տնօրեն ։
Կենսագրություն
Երեմ Ստեփանյանը ծնվել է 1927 թվականին։ Իր աշխատանքային գործունեությունը սկսել է 14 տարեկանում որպես կինոմեխանիկ և մինչև կյանքի վերջ աշխատել է կինոյի համակարգում։ Ավարտել է Սովետական Միության Կոմկուսի Կենտկոմին կից բարձրագույն կուսակցական դպրոցը ։
Ստեփանյանն աշխատել է Երևանի քաղսովետի կինոֆիկացիայի վարչության պետ, Հայաստանի Պետկինոյի կինոֆիկացիայի և կինոպրոկատի վարչության պետ, Համո Բեկնազարյանի անվան «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի տնօրեն ։ Եղել է Խորհրդային Միության կինեմատոգրաֆիստների և Ժուռնալիստների միությունների անդամ։
Երեմ Ստեփանայնը հեղինակ է ավելի քան 400 հոդվածների և հրապարակումների Համամիութենական և Հանրապետական մամուլում, հեղինակ է էկրանավորված վավերագրական ֆիլմերի՝ «Ճանապարհորդություն դեպի Արզրում», «Էկրանին նվիրված կյանք», «Պատմական համագումարին» ։
Երեմ Ստեփանյանն ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Մոսկվայում միջազգային կինոփառատոնների կազմակերպմանն ու անցկացմանը, մասնակցել է Սան Ֆրանցիսկոյի (1967), Կաննի (1969), Օբերհաուզենի (1972) միջազգային կինոփառատոներին, Իտալիայում կայացած «Կինոյի և հեռուստատեսության հիմնախնդիրները» համաժողովին (1981)։ Եղել է Բռնոյի կինոֆորումի ժյուրիի նախագահ (1972)։ Երեմ Ստեփանյանը ընտրվել է Երևանի քաղսովետի և պատգամավորների շրջանային խորհուրդների պատգամավոր, Կոմկուսի շրջանային կոմիտեների անդամ։
Պարգևատրվել է «Պատվո Նշան» շքանշանով, ԽՍՀՄ մեդալներով, Հայաստանի Գերագույն խորհրդի նախագահության պատվոգրերով  ։ 1967 թվականին արժանացել է «Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ» պատվավոր կոչման ։
Երեմ Ստեփանայնը մահացել է 1986 թվականին 58 տարեկան հասակում ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կինոարտադրողներ ըստ ազգության Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայ կինոգետներ
Անդրեևկա (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
Անդրեևկա (Андріївка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անդրեևկա գյուղում բնակվում էր 163 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պուերտո Կառենյո
Պուերտո Կառենյո (իսպ. Puerto Carreño), Կոլումբիայի արևելքում գտնվող ինքնավար քաղաք, Վիչադայի վարչական կենտրոնը:
Պատմություն
Ժամանակակից քաղաքավայրում եվրոպացի քրիստոնեական ժողովուրդների առաջին բնակեցումը 1666 թվականին հիմնված էր Հիսուսի միաբանության վանական Ալոնսո դե Նեյրոնի կողմից։ 1991 թվականի հուլիսի 5-ին քաղաքը հռչակվել է որպես Վիչադայի վարչական կենտրոն:
Աշխարհագրական դիրքը
Քաղաքը տեղակայված է դեպարտամենտի հյուսիսարևելյան մասում, Օրինոկո գետի ձախ ափին, Մետա գետի միախառնման մոտ, Բոգոտա մայրաքաղաքից մոտավորապես 740 կիլոմետր հյուսիս-արևելք հեռավորության վրա: Ծովի մակարդակից բացարձակ բարձրությունը 36 մետր է :
Քաղաքապետարանի հրապարակի մակերեսը կազմում է 12410 կմ² :
Բնակչություն
Ըստ Կոլումբիայի ազգային վարչության վիճակագրության 2012 թվականի մարդահամարի տվյալների` բնակչության ընդհանուր թիվը կազմում էր 15 012 մարդ: Քաղաքի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների : 2005 թվականի տվյալների համաձայն տղամարդիկ կազմել են քաղաքի բնակչության 50,5%-ը, կանայք կազմել են 49,5%: Ռասայական հարաբերությամբ քաղաքի բնակչության սպիտակները և մետիսներ կազմել են 70,7%; հնդկացիները՝ 23,8%; սևամորթները՝ 5,5% : Բնակչության գրագիտության մակարդակը 15 տարեկանից մեծերի մոտ կազմում է 85,8%:
Տնտեսություն և տրանսպորտ
Քաղաքի տնտեսության հիմնական մասը կազմում է գյուղատնտեսությունը, օգտակար հանածոները, ինչպես նաև ձկնորսությունը: Քաղաքային և տեղական ձեռնարկությունների ընդհանուր թվի 52,5%-ը կազմում են առևտրային ձեռնարկությունները, 43,9%-ը` սպասարկման ոլորտի ձեռնարկությունները, արդյունաբերական ձեռնարկությունները կազմում են 3,1%-ը, տնտեսության այլ ոլորտի ձեռնարկությունները կազմում են 0,5%: Դեպի արևմուտք մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվում է օդանավակայանը  (ICAO: SKPC, IATA: PCR):
(1796) Ռիգա
(1796) Ռիգա (Riga), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1966 թվականի մայիսի 16-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,362033 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,1697 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5544 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2251,65 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,159883 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,59° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է F դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս F Կատեգորիա:1966 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Կույգան (գետ)
Կույգան (Куйган), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կայաշկան գետի աջ ափով՝ 2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ադերբիևկա
Ադերբիևկա (Адербиевка), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Գելենջիկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1374 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Գելենջիկի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1864 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(9682) Գրեյվսանդե
(9682) Գրեյվսանդե (Gravesande), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,155533 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1078 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,2032 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1155,93 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,311438 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,77° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ղաչաղան
Ղաչաղան (ყაჩაღანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 340 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մառնեուլից հեռու է 25 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2487 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մառնեուլի շրջան
Արբատ ամրոց
Արբատ ամրոց (արաբերեն «ռաբատ»՝ «ռազմական կետ» բառից), կառուցվել է 17-րդ դարում օսմանյան բանակի կողմից, գտնվում է Արբատի ցամաքալեզվակի ամենահարավային մասում ։ Նրա նպատակն է եղել պաշտպանել ցամաքալեզվակը և Ղրիմը ներխուժումներից ։ Այն ընդմիջումներով օգտագործվել է մինչև 1853-1856 թվականների Ղրիմի պատերազմը։
Անվանում
Արբատ ամրոցի անունը գալիս է կամ արաբական «ռաբատ» -ից, որը նշանակում է «ռազմական կետ», կամ թյուրքական լեզվախմբի «ռաբադ» -ից, որը նշանակում է արվարձան և հանդիսանում է Արբատի ցամաքալեզվակի անվանման աղբյուրը ։
Օսմանյան ամրոց
1475 թվականին թուրքական ներխուժումը Ղրիմ սգո ազդանշան էր այնտեղ գտնվող ջենովական գաղութների համար, ինչը հանգեցրել է թերակղզու ջենովական ամրոցների ոչնչացմանը ։ Թուրքերը կառուցել կամ վերակառուցել են ամրոցներ թերակղզու ռազմավարական կարևոր բոլոր կետերում, նրանց հիմնական ամրոցներն էին Օր-Կապին (Or Qapu (Or)) Պերեկոպում, Արբատը, Ենի-Կալեն (Yeñi Qale) Կերչի նեղուցում, Եվպատորիան և Թեոդոսիան ։
Ամրոցը հավանաբար կառուցվել է 17-րդ դարի երկրորդ կեսին թուրքական բանակի կողմից և առաջին անգամ պատկերվել է 1651 թվականին՝ Յակոբ ֆոն Զանդղարտի (Jacob von Sandrart) կազմած քարտեզի վրա ։ Այս քարտեզը հիմնված էր ֆրանսիացի ռազմական ինժեներ և քարտեզագիր Գիյոմ Լե Վասեր դե Բոպլանի (Guillaume Le Vasseur de Beauplan)՝ 1651 թվականի «Ուկրաինայի նկարագրությունը» գրքի հեղինակ, հավաքած նյութերի վրա ։
Ամրոցն ունեցել է համեմատաբար առաջադեմ ռազմական ձևավորում, ութանկյուն ձև՝ 3 մետր հաստությամբ քարե պատերով և շրջապատված էր հողե պատնեշով ու պաշտպանական ամբարտակով։ Այն բաղկացած էր հինգ աշտարակներից և երկու դարպասներից։ Հրակնատների մի քանի շարքեր նայում էին դեպի արևելք, հյուսիս և արևմուտք ու նախատեսված են եղել տարբեր տեսակի հրետանու համար։ Մինչդեռ ամրոցը դժվար էր նվաճել պատշաճ պաշտպանության պատճառով, նրա հեռավոր դիրքը Թուրքիայից նշանակում էր, որ կայազորը հաճախ թերհամալրված էր, ինչը թույլ է տվել ռուսական զորքերին շրջանցել այն 1737 թվականին և գրոհել 1771 թվականին ։
Ռուսական կայսրություն
Այն բանից հետո, երբ 1783 թվականին Ղրիմը դարձել է Ռուսաստանի մաս, ամրոցը լքվել է, բայց հետագայում վերափոխվել և օգտագործվել է ռուսների կողմից 1853-1856 թվականների Ղրիմի պատերազմի ժամանակ՝ Ղրիմի ափերը պաշտպանելու համար ։ Պատերազմից հետո ամրոցը կրկին լքվել է և նրա պարիսպներն օգտագործվել են մոտակա Արբատ փոքրիկ գյուղի բնակիչների կողմից՝ որպես քարի աղբյուր ։
Խորհրդային Միություն
Արբատի ցամաքալեզվակում կրկին կատաղի մարտեր են տեղի ունեցել 1920 թվականին Խորհրդային Կարմիր բանակի և Սպիտակ շարժման, և 1941-1944 թվականներին գերմանական բանակի միջև՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ։
1968 թվականին այնտեղ նկարահանվել են խորհրդային հայտնի «Ծառայում էին երկու ընկեր» ֆիլմի որոշ տեսարաններ ։
Ուկրաինա
Google Earth-ի արբանյակային լուսանկարները ցույց են տալիս, որ ամրոցը զինված ուժերի կողմից օկուպացվել է 2014 թվականին՝ Ռուսաստանի Դաշնության կողմից Ղրիմի բռնակցումից հետո։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ղրիմի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի ամրոցներ Կատեգորիա:Ազովի ծով Կատեգորիա:Ռուսաստանի ռազմական պատմություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ամրոցներ
Նովոստրեպետնի (Կոնստանտինովսկի շրջան)
Նովոստրեպետնի (Новострепетный), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանում։ Մտնում է Ստիչնովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Հայաստանի Սահմանադրական դատարան
Հայաստանի Սահմանադրական դատարան - Սահմանադրական արդարադատության բարձրագույն մարմինն է, որն ապահովում է Սահմանադրության գերակայությունը։ Արդարադատություն իրականացնելիս Սահմանադրական դատարանն անկախ է և ենթարկվում է միայն Սահմանադրությանը։
Հայաստանի Սահմանադրական դատարանը հիմնադրվել է 1996 թ-ին և առաջին իսկ տարվանից անդամակցել Եվրախորհրդի «Ժողովրդավարություն՝ իրավունքի  միջոցով» եվրոպական հանձնաժողովին (Վենետիկի հանձնաժողով)։ ՍԴ-ն համակարգում է 1997 թ-ին հիմնադրված «Երիտասարդ ժողովրդավարության երկրների սահմանադրական դատարանների կոնֆերանս» միջազգային կազմակերպության աշխատանքները։ 2000թ-ին, երբ Հայաստանը դեռ Եվրախորհրդի անդամ չէր,  ՍԴ-ն ընտրվել է «Եվրոպական երկրների սահմանադրական դատարանների միջազգային կոնֆերանս» կազմակերպության լիիրավ անդամ։
Սահմանադրական դատարանում գործերի դատաքննությունն իրականացվում է Սահմանադրական դատարանի նիստերում։ Սահմանադրական դատարանի նիստը հրավիրում և նախագահում է Սահմանադրական դատարանի նախագահը։ Սահմանադրական դատարանում գործերի դատաքննությունն իրականացվում է ինչպես բանավոր, այնպես էլ գրավոր ընթացակարգով։ Մինչև դատաքննությունն սկսվելը Սահմանադրական դատարանի աշխատակարգային որոշմամբ կարող են միավորվել և դատարանի նույն նիստում քննվել միայն նույն հարցին վերաբերող գործերը:Սահմանադրական դատարանը գործով որոշում կամ եզրակացություն է ընդունում դատարանի դռնփակ խորհրդակցությունում, որին ներկա են լինում միայն Սահմանադրական դատարանի` տվյալ գործով դատաքննությանը մասնակցած դատավորները։ Սահմանադրական դատարանի որոշումները և եզրակացությունները վերջնական են։
Սահմանադրական դատարանի մասին նախկին օրենքով նախագահին նշանակում էր Ազգային ժողովը, Ազգային ժողովի նախագահի առաջարկությամբ սահմանադրական դատարանի կազմից։ 2015թ-ի փոփոխված օրենքով սահմանվում է՝ Սահմանադրական դատարանի կազմից նախագահ կարող է ընտրվել Սահմանադրական դատարանի դատավորների առաջադրած կամ ինքնաառաջադրված այն թեկնածուն, որն ստացել է Սահմանադրական դատարանի դատավորների ընդհանուր թվի ձայների երկու երրորդը, իսկ այն դեպքում, երբ առաջադրվել է մեկ թեկնածու, ապա նա ընտրվում է Սահմանադրական դատարանի դատավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ։
Սահմանադրական դատարանը կազմված է ինն անդամից։ Այս պահին սահմանադրական դատարանն ունի 8 դատավոր։ Դատարանի նախագահը դատավոր է և ունի հետևյալ լիազորությունները՝
1) գործով զեկուցողի հետ համատեղ նախապատրաստում է Սահմանադրական դատարանի նիստերը
3) հրավիրում և նախագահում է Սահմանադրական դատարանի նիստերը
4) Սահմանադրական դատարանում գործերի քննության կանոնների պահպանման վերաբերյալ դիտողություններ է անում, պահանջներ ներկայացնում դատավարության մասնակիցներին, հրավիրված անձանց, նիստի ներկաներին, որոնք պարտադիր են կատարման
5) ներկայացնում է Սահմանադրական դատարանն այլ մարմինների և կազմակերպությունների հետ փոխհարաբերություններում
6) իրականացնում է Սահմանադրական դատարանի աշխատակազմի ընդհանուր ղեկավարումը, հաստատում է աշխատակազմի կառուցվածքը և հաստիքացուցակը
Կազմ
Հայաստանի Սահմանադրական դատարանը կազմված է հետևյալ դատավորներից՝
Նախկին դատավորներ
Գագիկ Հարությունյան
Հենրիկ Դանիելյան
Կիմ Բալայան
Մանուկ Թոփուզյան
Հենրիկ Խաչատրյան Զինավոր Ղուկասյան
Ռաֆայել Պապայան
Վալերի Պողոսյան
Վլադիմիր Սահակյան
Միքայել Սևյան
Վոլոդյա Հովհաննիսյան
Ալվինա Գյուլումյան
Հրանտ Նազարյան
Ֆելիքս Թոխյան
Սահմանադրական դատարանի լիազորությունները
Սահմանադրական դատարանը Սահմանադրական դատարանի մասին օրենքով սահմանված կարգով՝
1) որոշում է օրենքների, Ազգային ժողովի որոշումների, Հանրապետության նախագահի հրամանագրերի և կարգադրությունների, Կառավարության և վարչապետի որոշումների, ենթաօրենսդրական նորմատիվ իրավական ակտերի համապատասխանությունը Սահմանադրությանը.
3) մինչև միջազգային պայմանագրի վավերացումը որոշում է դրանում ամրագրված պարտավորությունների համապատասխանությունը Սահմանադրությանը.
4) լուծում է սահմանադրական մարմինների միջև նրանց սահմանադրական լիազորությունների առնչությամբ առաջացող վեճերը.
5) լուծում է հանրաքվեի, Ազգային ժողովի և Հանրապետության նախագահի ընտրությունների արդյունքներով ընդունված որոշումների հետ կապված վեճերը.
6) որոշում է կայացնում պատգամավորի լիազորությունները դադարեցնելու հարցի վերաբերյալ.
7) եզրակացություն է տալիս Հանրապետության նախագահին պաշտոնանկ անելու հիմքերի առկայության մասին.
8) որոշում է կայացնում Հանրապետության նախագահի լիազորությունների կատարման անհնարինության մասին.
9) լուծում է Սահմանադրական դատարանի դատավորին կարգապահական պատասխանատվության ենթարկելու հարցը.
10) լուծում է Սահմանադրական դատարանի դատավորի լիազորությունները դադարեցնելու հարցը.
11) լուծում է իր լիազորությունների իրականացման կապակցությամբ Սահմանադրական դատարանի դատավորի նկատմամբ քրեական հետապնդում հարուցելու կամ նրան ազատությունից զրկելու վերաբերյալ համաձայնություն տալու հարցը.
12) օրենքով սահմանված դեպքերում որոշում է կայացնում կուսակցության գործունեությունը կասեցնելու կամ արգելելու վերաբերյալ։
Սահմանադրական դատարան կարող են դիմել
Սահմանադրական դատարան կարող են դիմել՝
Սահմանադրության 168-րդ հոդվածի 2-րդ կետով սահմանված դեպքերում Սահմանադրական դատարան դիմում է Ազգային ժողովը` Սահմանադրության փոփոխությանը, վերպետական միջազգային կազմակերպություններին անդամակցությանը կամ տարածքի փոփոխությանը վերաբերող հարցերով։ Քաղաքացիական նախաձեռնության կարգով հանրաքվեի դրվող օրենքի նախագծի հարցով Սահմանադրական դատարան է դիմում քաղաքացիական նախաձեռնության լիազոր ներկայացուցիչը։
Սահմանադրության 168-րդ հոդվածի 3-րդ կետով սահմանված դեպքում Սահմանադրական դատարան դիմում է Կառավարությունը։ Դատարաններն իրենց վարույթում գտնվող կոնկրետ գործով կիրառման ենթակա նորմատիվ իրավական ակտի սահմանադրականության հարցով դիմում են Սահմանադրական դատարան, եթե հիմնավոր կասկածներ ունեն դրա սահմանադրականության վերաբերյալ և գտնում են, որ տվյալ գործի լուծումը հնարավոր է միայն այդ նորմատիվ իրավական ակտի կիրառման միջոցով։
Սահմանադրության 168-րդ հոդվածի 6-րդ կետով սահմանված դեպքում Սահմանադրական դատարան դիմում է Ազգային ժողովի խորհուրդը։
Սահմանադրական դատարան դիմելու կարգի մանրամասները սահմանվում են Սահմանադրական դատարանի մասին օրենքով։
Սահմանադրական դատարանը գործը քննում է միայն համապատասխան դիմումի առկայության դեպքում։
Սահմանադրական դատարանն ընդունում է որոշումներ և եզրակացություններ։ Սահմանադրական դատարանի որոշումները և եզրակացությունները վերջնական են և ուժի մեջ են մտնում հրապարակման պահից։ Սահմանադրական դատարանն իր որոշմամբ կարող է սահմանել Սահմանադրությանը չհամապատասխանող նորմատիվ իրավական ակտի կամ դրա մի մասի իրավական ուժը կորցնելու ավելի ուշ ժամկետ։ Սահմանադրական դատարանը Սահմանադրության 168-րդ հոդվածով նախատեսված հարցերի վերաբերյալ, բացառությամբ 7-րդ կետով նախատեսված հարցի, ընդունում է որոշումներ, իսկ 168-րդ հոդվածի 7-րդ կետով նախատեսված հարցով՝ եզրակացություն։ Սահմանադրության 168-րդ հոդվածի 10-րդ և 12-րդ կետերով նախատեսված հարցերով որոշումները, ինչպես նաև եզրակացություններն ընդունվում են Սահմանադրական դատարանի դատավորների ընդհանուր թվի ձայների առնվազն երկու երրորդով, մյուս որոշումները՝ ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ։ Եթե Սահմանադրական դատարանի եզրակացությունը բացասական է, ապա հարցը դուրս է գալիս իրավասու մարմնի քննությունից։ Սահմանադրական դատարան դիմելը
Սահմանադրական դատարանը գործը քննում է միայն համապատասխան դիմումի առկայության դեպքում։ 1. Դիմումը Սահմանադրական դատարան է ներկայացվում գրավոր՝ իրավասու անձի կողմից ստորագրված։ Դիմումը ներկայացվում է թղթային կամ էլեկտրոնային եղանակով։
2. Դիմումում նշվում են՝
3. Սույն օրենքի 68-րդ, 75-րդ և 79-րդ հոդվածներում նշված գործերով պատգամավորների ընդհանուր թվի առնվազն մեկ հինգերորդի կողմից ներկայացվող դիմումները պետք է համապատասխանեն դիմումին ներկայացվող ընդհանուր պահանջներին, ինչպես նաև պարունակեն անհրաժեշտ քանակի ստորագրություններ։
Դիմումին կցվող նյութերը
2. Սույն օրենքի 69-րդ հոդվածում նշված գործերով դիմողը պարտավոր է Սահմանադրական դատարան ներկայացնել նաև՝
3. Դիմումն ընդունվելուց հետո դիմող կողմի նոր նյութերն ընդունվում են միայն Սահմանադրական դատարանի աշխատակարգային որոշմամբ։ Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրություն Այն Հայաստանի իրավական համակարգի հիմքն է՝ երկրի հիմնական օրենքը, որին պետք է համապատասխանեն մյուս բոլոր օրենքներն ու իրավական ակտերը։ Սահմանադրությունը նաև արժեքաբանական-գաղափարական փաստաթուղթ է, որը սահմանում է հասարակության կազմակերպման ամենահիմնական սկզբունքները, որոնց գործնական կիրառմանը և ամրապնդմանը պետք է ձգտի պետությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՀՀ դատական իշխանություն
Բուսակ (Ավերոնի գավառ)
Բուսակ (Boussac), համայնք Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 531 մարդ, բնակչության խտությունը` 29.63 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.92 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 510 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 110 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 19 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Պոչտովի (Կոնստանտինովսկի շրջան)
Պոչտովի (Почтовый), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանում։ Պոչտովսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Աման-Յուրտ
Աման-Յուրտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ասրաֆ
Ասրաֆ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում ։ Գտնվում էր Արճեշ քաղաքից 14-15 կմ արևմուտք, ծառազարդ և այգեվետ վայրում, Վանա լճի հյուսիսային կողմում, Արճեշ գետի հովտում, Սիփան լեռան ստորոտին։
Բնակչություն
1850-ական թվականներին ամբողջովին հայաբնակ էր և ուներ 48 տուն՝ 323 հայ բնակչով։ XX դարի սկզբին ուներ 30 տուն հայ բնակիչ։ Ոչ հավաստի տվյալներով 1931 թվականին Ասրաֆում ապրում էին բռնի մուսուլմանացված 32 հայ ընտանիք։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և այգեգործությամբ։ Ասրաֆը Արճեշի շրջանի նշանավոր գյուղերից էր, հատկապես հայտնի իր ընտիր գինիներով։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ասրաֆն ուներ Ս. Աստվածածին անունով հոյակապ եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր հայկական վարժարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տամպերե
Անվանում
Հայտնի է 1405 թվականից։ Ենթադրում են, որ անվանման հիմքում ընկած է ֆիններեն tammi ― «կաղնի» բառը։ Շվեդական տիրապետության շրջանում կոչվել է Տամմերֆորս (Tammerfors ― Fors «ջրվեժ»), որը քաղաքի պաշտոնական անվանումն է մինչև 1917 թվականը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեդիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1779 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի քաղաքներ
Սան Ժոզե դի Ռիբամար
Սան Ժոզե դի Ռիբամար (São José de Ribamar), համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Մեդիու Մեարին գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը [2006]] թվականի տվյալներով կազմում է 134 593 մարդ, 2020 թվականի տվյալներով՝ 179,028 ։ Գրավում է 386,282 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 348,4 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է սեպտեմբերի 24-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Տիպ 56
Տիպ 56, չինական ավտոմատ, Կալաշնիկովի ինքնաձիգի լիցենզավորված պատճենը։
Պատմություն
Տիպ 56 ինքնաձիգը Չինաստանի ժողովրդական-ազատագրական բանակի սպառազինության մեջ ընդգրկվել է 1956 թվականին համանուն կարաբինի հետ միասին, որը Սիմոնովի ինքնալիցքավորվող կարաբինի տարբերակ է։ Մինչև 1973 թվականն արտադրվել է 66 գործարանում, ապա թողարկումը շարունակել է Norinco ընկերությունը։ 1980-ական թվականների սկզբին սկսվել է ՉԺԱԲ-ի աստիճանական վերազինումը Տիպ 81 ինքնաձիգով, որը նույնպես Կալաշնիկովի ինքնաձիգի տարբերակն է։ Սակայն Norinco ընկերությունը շարունակել է Տիպ 56 ինքնաձիգի արտադրությունն արտահանման նպատակներով։
Նկարագրություն
Տիպ 56 ինքնաձիգն ընդհանուր առմամբ նման է Կալաշնիկովի ինքնաձիգին, բացառությամբ չհանվող ասեղնավոր եռակողմ սվինի, որը երթի ժամանակ ծալվում է ներքև-հետ։ Վաղ թողարկման ինքնաձիգների մոտ բացակայել է փողի ակոսների, գազախցիկի ու փակաղակային խմբի քրոմապատումը, ինչը նվազեցրել է տվյալ դետալների դիմացկունությունը։ Ընդհանուր առմամբ տվյալ զենքի արտադրության որակը, ինչպես չինական բոլոր զենքերի դեպքում, եղել է ոչ բարձր և զիջել է խորհրդային զենքերին։
Շահագործող երկրներ
• 2