cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վացլավ Հավել
Այլախոհական գործունեություն
1975 թվականին շրջանառվեց նրա «Բաց նամակը Գուստավ Հուսակին»։ Նա «Խարտիա 77»-ի հեղինակներից մեկն էր։ 1977 թվականի հոկտեմբերին «արտերկրում հանրապետության շահերի դեմ ոտնձգության փորձի» մեղադրանքով նրան դատապարտեցին 14 ամսվա ազատազրկման, բայց մի քանի ամիս անց նրան մեղադրանք առաջադրվեց «ծառայողական պարտականությունները կատարող քաղաքացիական ծառայողի վրա հարձակման համար» և ձերբակալվեց։ Մինչև 1978 թվականի մարտը նա բանտում էր, այնուհետև գործը կարճվեց։
Ազատ արձակվելով՝ նա դարձավ Անարդար հալածյալների պաշտպանության կոմիտեի կազմակերպիչներից մեկը։ 1979 թվականի մայիսի 29-ին նա կրկին ձերբակալվեց՝ գոյություն ունեցող համակարգը տապալելու փորձ կատարելու մեղադրանքով։ 1979 թվականի հոկտեմբերին մի խումբ այլախոհների դատավարության ընթացքում նրան դատապարտեցին 4,5 տարվա ազատազրկման։ 1983 թվականի փետրվարին պատիժը փոխվեց տնային կալանքով՝ առողջական խնդիրների պատճառով։ 1984 թվականին նա գրում է «Քաղաքականությունը և խիղճը» էսսեն, որտեղ նա խոսում է «քաղաքականություն առանց քաղաքականության» մասին` «Ես հանդես եմ գալիս «հակաքաղաքական քաղաքականության» օգտին, այսինքն՝ քաղաքականություն, որի տակ հասկացվում էր ոչ թե իշխանության և մանիպուլյացիայի տեխնոլոգիա, ոչ թե որպես մարդ արարածների կառավարման կիբերնետիկ համակարգ մարդ արարածների կառավարման և ոչ թե որպես պրագմատիկի վարպետություն, այլ որպես իմաստալից կյանք որոնելու և դրան հասնելու ուղիներներից մեկը, պաշտպանելով այդպիսի կյանքը և ծառայելով դրան։ Ես հանդես եմ գալիս քաղաքականության օգտին՝ որպես գործնական բարոյականություն, որպես ծառայություն ճշմարտությանը, ինչպես, ըստ էության, մարդկային չափանիշներով, հոգ տանել մեր եղբայրների մասին։ Այո, մեր աշխարհում այս մոտեցումը ծայրաստիճան անիրագործելի է և դժվար կիրառելի առօրյա կյանքում։ Բայց ես ավելի լավ այլընտրանք չեմ տեսնում»։
Թավշյա հեղափոխություն
1989 թվականին նա կրկին ձերբակալվեց, այդ մասին Իրժի Պրոխազկան հիշում է.
1989 թվականի աշնանը Պրահայի ուսանողների ելույթներով սկսվեց «Թավշյա հեղափոխությունը»։ Հավելը «Քաղաքացիական ֆորումի» ստեղծման նախաձեռնողներից մեկն էր, որը դարձավ Չեխիայի հիմնական ընդդիմադիր ուժը։ Հավելի ժողովրդականությունը որպես քաղաքական գործիչ արագորեն աճեց։ 1989 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Չեխոսլովակիայի խորհրդարանն ընդունեց ինքնահամալրման մասին սահմանադրական օրենք, համաձայն որի 23 կոմունիստների թափուր տեղերը պառլամենտում փոխարինվեցին նոր պատգամավորներով առանց համաժողովրդական ընտրությունների, խորհրդարանի որոշմամբ ։
Չեխոսլովակիայի նախագահ
1989 թվականին Չեխոսլովակիայի Կոմունիստական կուսակցության իշխանական լիազորությունները կորցնելուց հետո, իսկ Գուստավ Հուսակը խոստացավ հրաժարական տալ և սկսվեց նախագահի թեկնածուների առաջադրումը։ Նրանից բացի, Քաղաքացիական ֆորումում ներկայացվեց նաև Ալեքսանդր Դուբչեկի թեկնածությունը։ Դեկտեմբերի 8-ին Քաղաքացիական ֆորումի ղեկավարությունը որոշեց աջակցել նրան (ընդլայնված ճգնաժամային շտաբի 43 անդամներից 37-ը քվեարկել էին նրա օգտին)։ Նրան խոստացել էին Դաշնային ժողովի ապագա նախագահի պաշտոնը։
Քաղաքացիական ֆորումից նրա թեկնածությունը հանրությանը ներկայացվեց 1989 թվականի դեկտեմբերի 10-ին։ Դրանից հետո Քաղաքացիական ֆորումը սկսեց լայն ընտրարշավ՝ «Հավել - դեպի Գրադ» կարգախոսով։ Ակտիվ աջակցություն ցուցաբերեց նաև նոր վարչապետ Մարիան Չալֆան, ով, չնայած ՉԿԿ-ին իր պաշտոնական անդամակցությանը, գաղտնի բանակցություններ էր վարում  Հավելի հետ և քաղաքական դաշինքի մեջ մտավ նրա հետ։ 1989 թվականի դեկտեմբերի 16-ին նախընտրական ելույթով հանդես եկավ Չեխոսլովակիայի հեռուստատեսությամբ։ Հեռուստադիտողներին ուղղված կոչում նա բառացիորեն ասաց հետևյալը.
Նախագահի առաջին ժամկետը տևեց վեց ամիս՝ մինչև առաջին ազատ ընտրությունները։ Վերելք ապրեցին նրա իշխանական լիազորությունները և հեղինակությունը, իսկ Չեխոսլովակիայի Կոմունիստական կուսակցությունը անկում էր ապրում, և նոր քաղաքական իրավիճակ դեռ չէր ծագել։ Նրա առանձին որոշումներ հակասական գնահատականների արժանացան, օրինակ՝ արտահերթ լայնամասշտաբ համաներումը։ 1990 թվականի սկզբին շատ հանցագործներ ազատվեցին բանտերից՝ անմիջապես շարունակելով իրենց հանցավոր գործունեությունը։ Հավելը այդ ընթացքում իր հիմնական նպատակը համարեց ոչ թե կոմունիստական ռեժիմի դեմ պայքարը, այլ ազատ ընտրությունների նախապատրաստումն ու անցկացումը և ժողովրդավարական հասարակության հիմնական սկզբունքների ձևավորումը։ Այդ շրջանի խոստումները շատ ինքնավստահ և խորհրդանշական էին թվում՝ առանց գիտակցելու իրավիճակի լրջությունը ։
Նրանք իրենց ներդրումն ունեցան նոր կուսակցական համակարգի ձևավորման գործում և կարողացան զանգվածային աջակցություն ստանալ։ Միաժամանակ Չեխիայի և Սլովակիայի միջև լարվածությունն աճում էր, այն թեժանում էր երկու հանրապետությունների ներկայացուցիչների տարբեր քաղաքական կողմնորոշումների և ֆեդերացիայի ոչ ճկուն սահմանադրության պատճառով, որը դադարել էր գործել խորհրդարաններում կոմունիստական բռնապետության ավարտից հետո։ Հավելը միանշանակ հանդես էր գալիս երկու հանրապետությունների դաշնության պահպանման օգտին։
1990 թվականի ընտրարշավը հայտարարվեց կրճատված, բայց Չեխիայում 1992 թվականին անցկացվող լիարժեք ընտրություններում հաղթեց Վացլավ Կլաուսի գլխավորած աջակողմյան Քաղաքացիական ժողովրդավարական կուսակցությունը, իսկ Սլովակիայում՝ Ժողովրդավարական Սլովակիայի ազգային շարժումը՝ Վլադիմիր Մեչյարի ղեկավարությամբ։ Նրան մոտ կանգնած կուսակցություններից Քաղաքացիական շարժումը, ընտրություններում պարտություն կրեց։ Միասնական պետության փլուզումը չկանխվեց անգամ Չեխոսլովակիայի դաշնային ժողովի՝ միության օգտին քվեարկելու միջոցով (Մ. Զեմանի խնդրանքով) այդ որոշումը անտեսվեց երկու խորհրդարանների կողմից։ Վացլավ Հավելը հրաժարական տվեց նախագահությունից 1992 թվականի հուլիսի 20-ին իր մանդատի ավարտից երեք ամիս առաջ վստահ չլինելով, որ  Դաշնային ժողովի կողմից հաջորդ ժամկետում կընտրվի, ինչպես նաև այն պատճառով, որ նա կանխորոշեց Չեխոսլովակիայի անխուսափելի ավարտը։
Չնայած ներքին քաղաքականության ձախողմանը, նախագահության ընթացքում նա կարողացավ Չեխոսլովակիային վերադարձնել միջազգային քաղաքականություն և ցուցադրել արևմտյան կողմնորոշումը։ Արտաքին քաղաքականության հաջողությունը ցուցադրում էին այդ ժամանակաշրջանի պետական այցերը, 1989 թվականին Չեխոսլովակիա այցելեցին Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս IIը և ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշը։ Կարևոր հանգամանք էր ԽՍՀՄ ազդեցության ոլորտից դուրս գալը, որը խորհրդանշվեց խորհրդային զորքերի դուրսբերմամբ և խորհրդային դաշինքի քաղաքական կառույցների, մասնավորապես Վարշավայի պայմանագրի կազմակերպության և ՍԵՏՀ-ի գործունեության դադարեցմամբ։ Նրա ղեկավարած երկիրը աշխատել է արևմտյան կազմակերպություններին անդամակցելու, ինչպես նաև Կենտրոնական Եվրոպայի երկրների միջև նոր հիմքերի վրա հարաբերությունների հաստատման ուղղությամբ, հատկապես Վիշեգրադյան խմբի շրջանակներում։
Հավելի նախագահության հետ են կապվում նաև Չեխոսլովակիայում առաջին տնտեսական բարեփոխումները։
Չեխիայի նախագահ
1993 թվականի փետրվարի 2-ին Հավելը դարձավ անկախ Չեխիայի առաջին նախագահը։ 1998 թվականին նա վերընտրվեց երկրորդ նախագահական ժամկետում։
1999 թվականին Le Monde թերթը հրապարակեց Հավելի խոսքերն ի աջակցություն ՆԱՏՕ-ի ուժերի Հարավսլավիա ներխուժման.
Օրիուելա
Քաղաքի հովանավորն է համարվում Փրկիչ Հիսուսը Նազարեթից և Մոնսերատի Սուրբ Կույս Մարիամը։ 2011 թվականի օգոստոսի 21-ին մեկնարկեց Վուելտա հեծանվավազքի բազմօրյա մրցաշարի երկրորդ փուլը։
Վացլավ Հավել
Չեխիայի նախագահ
Ավելի ուշ նա հերքեց. «Իհարկե, ես ոչ միայն չեմ հորինել «մարդասիրական ռմբակոծություն» սարսափելի տերմինը, այլև երբեք չեմ օգտագործել և չէի կարող օգտագործել, քանի որ համարձակվում եմ ասել, որ ես ճաշակ ունեմ» ։
Օրիուելա
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Ալիկանտե պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Վացլավ Հավել
2011 թվական
2011 թվականին Եվրոպայում մի շարք հայտնի քաղաքական և հասարակական գործիչների, այդ թվում Վացլավ Հավելի ճնշման ներքո, չեղարկվեց ամենամյա «Կվադրիգա» մրցանակի շնորհումը Ռուսաստանի Դաշնության վարչապետ Վլադիմիր Պուտինին ։ Ինքը` Հավելը, այս մրցանակը ստացել էր 2009 թվականին։
Մահից առաջ նա արտահայտեց իր տեսակետը այն մասին, թե ինչ է կատարվում Ռուսաստանում 2011 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Պետդումայի ընտրություններից հետո։ Նրա տեքստը, որը տպագրվել է «Նովայա Գազետա»-ի էջերում, ռուսաստանյան մամուլում Վացլավ Հավելի վերջին հրատարակությունն էր կենդանության օրոք։
Մահ
Կյանքի 75 տարիների ընթացքում Վացլավ Հավելը ենթարկվել է բազմաթիվ բարդ վիրահատությունների. նա տառապել է շնչուղիների բորբոքումից և ապրել բժիշկների և կնոջ` թատրոնի և կինոյի դերասանուհի Դագմար Վեշկրնովա-Գավլովայի հսկողության ներքո ։ Մահվանից քիչ առաջ նա կարողացավ իրականացնել իր վաղեմի երազանքը` նկարահանելով գեղարվեստական ֆիլմ։ 2011 թվականի ամռանը Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնի ծրագրում ներկայացվեց նրա ռեժիսորական դեբյուտը` «Խնամք» ֆիլմը։ Ինքը` ռեժիսորը, ծանր հիվանդության պատճառով, չէր կարողացել ներկայանալ ցուցադրությանը։ Նա իր կյանքի վերջին ամիսներն անց է կացրել Տրուտնովի մոտակայքում գտնվող Գրադեչկայի իր տանը, որտեղ մահացել է 2011 թվականի դեկտեմբերի 18-ին ։ Նրա մահից հետո երկրում հայտարարվեց եռօրյա սուգ։
Նրա մահվան լուրը հաստատեց երկրի նախկին նախագահի մամուլի քարտուղար Սաբինա Տանցևովան ։
Ուեսլի Մորաես
Բրյուգգե
2016 թվականի հունվարի 25-ին Ուեսլին 3.5 տարվա պայմանագիր կնքեց Բրյուգգեի հետ ։ Իր դեբյուտը Բելգիայի առաջնությունում նշեց փետրվարի 19-ին՝ փոխարինման մտնելով Վեստերլոյի դեմ խաղում և այս խաղում դառնալով գոլի հեղինակ ։ Հուլիսի 23-ին նա մասնակցեց Բելգիայի սուպերգավաթի Ստանդարտ Լյեժի դեմ հանդիպմանը ՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 2-1 հաշվով և նվաճել գավաթը ։ Չեմպիոնների Լիգայի խմբային փուլում Ուեսլին առաջին անգամ խաղադաշտ դուրս եկավ սեպտեմբերի 27-ին՝ Կոպենհագենի դեմ խաղում ։ Հոկտեմբերի 23-ին բրազիլացին հեռացվեց խաղադաշտից Անդերլեխտի դեմ խաղում՝ կարմիր քարտ ստանալով հանդիպման 72-րդ րոպեին ։ 2017 թվականի ապրիլի 8-ին նա գոլ խփեց Շառլերուայի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 1-1 հաշվով ։ 2016-17 մրցաշրջանում Ուեսլին անցկացրեց 32 հանդիպում՝ դառնալով 6 գոլի և 2 գոլային փոխանցման հեղինակ ։
Վացլավ Հավել
Մահ
Հրաժեշտը տեղի ունեցավ դեկտեմբերի 23-ին, Պրահայի ամրոցի Սուրբ Վիտուսի տաճարում և ավարտվեց Պրահայի Ստրաշնիցկի դիակիզարանի մեծ դահլիճում։ Չեխիայի նախկին նախագահի աճյունը թաղված է Պրահայի Վինոգրադյան գերեզմանատանը գտնվող Հավելների ընտանեկան գերեզմանում ։
Ի տարբերություն մյուս պետությունների ղեկավարների, ոչ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը, ոչ վարչապետ Վլադիմիր Պուտինը անձամբ չեն ցավակցել չեխական կողմին։ Ռուսաստանի իշխանությունները սահմանափակվել էին Չեխիայում Ռուսաստանի Դաշնության դեսպանատան կողմից ուղարկված պաշտոնական նամակով ։ Ռունետում սկսվեց քաղաքացիական նախաձեռնություն՝ ցավակցություն հայտնելու Չեխիայի բնակիչներին, ինչպես նաև հանգուցյալի ընտանիքին ցավակցություն հայտնելու համար։
Ուեսլի Մորաես
Բրյուգգե
2017 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Ուեսլին գոլ խփեց Շառլերուայի դեմ խաղում՝ օգնելով իր Բրյուգգեին հաղթել 2-1 հաշվով ։ Հոկտեմբերի 15-ին նա գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Օստենդեի դեմ խաղում՝ 3-2 հաշվով հաղթանակ պարգևելով իր թիմին ։ 2018 թվականի ապրիլի 19-ին Ուեսլին դուբլ ձևակերպեց Շառլերուայի դեմ խաղում  ։ Ապրիլի 27-ին բրազիլացին գոլ խփեց Գենկի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 1-1 հաշվով ։ 2017-18 մրցաշրջանում Ուեսլին անցկացրեց 44 հանդիպում բոլոր մրցաշարերում՝ դառնալով 13 գոլի ու 2 գոլային փոխանցման հեղինակ և ճանաչվելով Բելգիայի առաջնության լավագույն երիտասարդ ֆուտբոլիստ ։ Այս մրցաշրջանում Բրյուգգեն հաղթեց Բելգիայի առաջնությունը ։
Վացլավ Հավել
Գաղափարներ
Իր ելույթներում և հրապարակումներում Վացլավ Հավելը հաճախ օգտագործում էր «Աբսուրդիստան» բառը ` հեգնական անուն մի երկրի համար, որտեղ անհեթեթ բաները դարձել են նորմա, հատկապես քաղաքականության և կառավարման ոլորտում։ Սկզբում տերմինը տարածվեց այլախոհների շրջանում, ովքեր դրանով վկայակոչում էին Արևելյան Եվրոպայի սոցիալիստական երկրները։ Վերջերս տերմինի օգտագործումը տարածվեց Մերձավոր Արևելքում և հետխորհրդային երկրներում։
Ուեսլի Մորաես
Բրյուգգե
2018 թվականի հուլիսի 22-ին Ուեսլին գոլ խփեց Բելգիայի սուպերգավաթի Ստանդարտ Լյեժի դեմ խաղում ՝ օգնելով Բրյուգգեին հաղթել 2-1 հաշվով և նվաճել գավաթը ։ Հուլիսի 29-ին նա դուբլի հեղինակ դարձավ Էյպենի դեմ խաղում ։ Օգոստոսի 5-ին Ուեսլին հեռացվեց խաղադաշտից Մուսկրոն Պերյուվելզի դեմ խաղում՝ կարմիր քարտ ստանալով հանդիպման 11-րդ րոպեին ։ Սեպտեմբերի 23-ին բրազիլացին հեթ-տրիկ ձևակերպեց Գենտի դեմ խաղում  ։ Իր առաջին գոլը Չեմպիոնների Լիգայում խփեց հոկտեմբերի 24-ին՝ խմբային փուլի Մոնակոյի դեմ խաղում  ։ 2019 թվականի ապրիլի 4-ին Ուեսլին գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Անդերլեխտի դեմ խաղում ։ Ապրիլի 28-ին բրազիլացին խփեց Անդերլեխտի դեմ հանդիպման միակ գնդակը՝ 1-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով իր թիմին  ։ Բրյուգգեի կազմում Ուեսլին անցկացրեց 130 հանդիպում՝ դառնալով 38 գոլի և 14 գոլային փոխանցման հեղինակ  ։
Աստոն Վիլլա
2019 թվականի հունիսի 13-ին Ուեսլին ակումբի համար այդ պահին ռեկորդային 22 միլիոն ֆունտ ստերլինգի դիմաց տեղափոխվեց Աստոն Վիլլա   ։ Իր դեբյուտը Պրեմիեր Լիգայում նշեց օգոստոսի 10-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Տոտենհեմ Հոտսպուրի դեմ խաղում  ։ Իր առաջին գոլը խփեց օգոստոսի 23-ին՝ Էվերթոնի դեմ խաղում ։ Սեպտեմբերի 22-ին Ուեսլին գոլ խփեց Արսենալի դեմ խաղում, սակայն Աստոն Վիլլան պարտվեց 3-2 հաշվով  ։ Հոկտեմբերի 5-ին բրազիլացին 2 գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Նորվիչ Սիթիի դեմ խաղում  ։ 2020 թվականի հունվարի 1-ին Ուեսլին գոլ խփեց Բարնլիի դեմ խաղում, ապա ստացավ ծնկի ծանր վնասվածք՝ բաց թողելով մրցաշրջանի շարունակությունը   ։
Վացլավ Հավել
Վացլավ Հավելի մրցանակներ
2012 թվականի ապրիլին Մարդու իրավունքների հիմնադրամը սահմանել է Վացլավ Հավելի մրցանակ «Ստեղծագործական բողոքի համար» ։ 2013 թվականի մարտին Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովը, Պրահայի Վացլավ Հավելի գրադարանը և չեխական «Խարտիա 77» հիմնադրամը սահմանել են Վացլավ Հավելի միջազգային մրցանակ` «Քաղաքացիական արիության և մարդու իրավունքների ոլորտում ակնառու նվաճումների համար», որը շնորհվում է ամեն տարի` հոկտեմբերին։ Մրցանակաբաշխությունը տեղի է ունենում Ստրասբուրգում, որին հաջորդում է Պրահայում դափնեկրի մեծարման արարողությունը ։
Ուեսլի Մորաես
Միջազգային կարիերա
Բրազիլիայի ազգային հավաքական Ուեսլին առաջին անգամ հրավիրվեց 2019 թվականի նոյեմբերի 9-ին՝ փոխարինելով վնասվածք ստացած Դավիթ Ներեսին Արգենտինայի և Հարավային Կորեայի դեմ խաղերի համար  ։ Իր դեբյուտը ազգային հավաքականում նշեց նոյեմբերի 15-ին՝ փոխարինելով Կազեմիրոյին Արգենտինայի դեմ ընկերական խաղում  ։
Վացլավ Հավել
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեխիա Կատեգորիա:Չեխիայի պատմություն Կատեգորիա:Չեխեր Կատեգորիա:Չեխ գրողներ Կատեգորիա:Չեխիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Չեխիայի ղեկավարներ Կատեգորիա:Չեխիայի նախագահներ Կատեգորիա:Լեզվի և պոեզիայի գերմանական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Թատերագիրներ Կատեգորիա:Չեխ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Չեխ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Չեխ կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Չեխ հակակոմունիստներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի ասպետներ
Ուեսլի Մորաես
Ակումբային վիճակագրություն
2020 թվականի հունվարի 3-ի դրությամբ
Միջազգային վիճակագրություն
2020 թվականի հունվարի 3-ի դրությամբ
Ակումբային
Տրենչին
Բրյուգգե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տրենչինի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրյուգգեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Աստոն Վիլլայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Աստերոիդների ցանկ (86101-86200)
Աստերոիդների ցանկ (86001-86100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (86201-86300)
Ագրոհոլդինգ Հայաստան
«Ագրոհոլդինգ Հայաստան», սահմանափակ պատասխանատվության ընկերություն, կաթի, մսի, բրդի արտադրության և գյուղատնտեսական տեխնիկայի վաճառքի ընկերություն։
Հիմնադրում
Կատեգորիա:Կազմակերպություններ
Էլմոր Սմիթ
Վաղ տարիներ
Էլմոր Սմիթը ծնվել է 1949 թվականի մայիսի 9-ին Ջորջիա նահանգի Մեյկոն քաղաքում։ Սովորել է Բալարդ Հադսոնի միջնակարգ դպրոցում, որտեղ հանդես է եկել տեղի բասկետբոլային ակումբի կազմում։ 1971 թվականին ավարտել է Կենտուկի նահանգի համալսարանը, որտեղ երեք տարվա ընթացքում հանդես է եկել տեղի «Կենտուկի Սթեյթ Թորոբրեդս» բասկետբոլային ակումբի կազմում։
Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է կենտրոնականի դիրքում։ 1971 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Բուֆֆալո Բրեյվզ» ակումբի կողմից՝ 3-րդ համարի ներքո։ Հետագայում հանդես է եկել «Լոս Անջելես Լեյքերս», «Միլոուքի Բաքս» և «Կլիվլենդ Կավալիերս» ակումբների կազմերում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 8 մրցաշրջան։ Ընդգրվկել է NBA սկսնակների առաջին հավաքականի կազմում (1972)։ Մեկ անգամ դարձել է NBA պարբերական առաջնության բլոկշոտերի առաջնորդ (1974)։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 562 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 7541 միավոր (13,4 մ/խ), կատարել 5962 անդրադարձ, 808 փոխանցում, 325 խլում և 1183 բլոկշոտ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Բուֆֆալո Բրեյվզի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Լոս Անջելես Լեյքերսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Միլուոքի Բաքսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Կլիվլենդ Կավալիերսի բասկետբոլիստներ
Սռնի
Սռնի, սովորաբար երկարավուն գլանի ձև ունեցող դետալ, որը հենարան է ծառայում իր հետ կամ իր շուրջը պտտվող մեքենայի տարբեր դետալների կամ մեխանիզմների համար և ի տարբերություն լիսեռի չի փոխանցում պտտող մոմենտը։ Չպտտվող սռնին հենվում է անշարժ հենարանների վրա, իսկ պտտվողը տեղադրվում է առանցքակալներում։
Կատեգորիա:Ավտոմեքենաների մասեր և մեխանիզմներ
Դոլմաբահչե պալատ
Պատմություն
Դոլմաբահչե պալատի կառուցումը սկսվել է կայսրության 31-րդ սուլթան Աբդուլ Մեջիդ 1-ի ժամանակ և կառուցվել է 1843-1856 թվականներին։ Նախկինում սուլթանը և իր ընտանիքը ապրել են Թոփքափը պալատում, բայց եթե համեմատենք եվրոպական միապետների հետ միջնադարում Թոփքափը պալատում բացակայում էր ժամանակակից ոճը, շքեղությունը և հարմարավետությունը։ Այդ իսկ պատճառով Աբդուլ Մեջիդը որոշեց կառուցել մի նոր և ժամանակակից պալատ Բեշիքթաշի նախկին Սահիլ պալատի մոտ:Շինարարական աշխատանքների համար պատասխանատվություն էր կրում Հաջի Սայիդ Աղան։ Իսկ ճարտարապետական աշխատանքները իրականցնում էիր Կարապետ Բալյանը, նրա տղան՝ Նիկողայոս Բալյանը և Իվանիս Քալֆան։ Շինարարության արժեքը կազմել է 5 միլիոն ոսկե լիրա կամ 35 տոննա ոսկի, որը համարժեք է այսօրվա 1,5$ բիլիոնին(2013) ։ 1856 թվականից պալատը եղել է վեց սուլթանների բնակավայրը, այն բնակեցվել է մինչև 1924 թվականի խալիֆայության անկումը։ Վերջին արքան, որ բնակվել է այստեղ եղել է Խալիֆ Աբդուլ Մեջիդ Էֆենդին։ 1924 թվականի մարտի 3-ին երկրում մի օրենք ընդունվեց, ըստ որի պալատը դարձավ Թուրքիայի հանրապետության ազգային ժառանգությունը։ Թուրքիայի հանրապետության հիմնադիր և առաջին նախագահ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը ամռան ընթացքում պալատը օգտագործում էր որպես նախագահական նստավայր և իր որոշ գործեր պլանավորում էր այստեղ։ Աթաթուրքը իր կյանքի վերջին օրերը անցկացրել է այս պալատում, որտեղ էլ մահացել է 1938 թվականի նոյեմբերի 10-ին։
Տեղանք
Դոլմաբահչե պալատը ի սկզբանե եղել է Բոսֆորի նեղուցի վրա, որը կայսրության համար օգտագործվել է որպես նավահանգիստ։ Տարածքը վերականգնվել է 18-րդ դարի ընթացքում, որպեսզի դառնա կայսրական այգի։ Հենց այդտեղից է առաջացել Դոլմաբահչե (լցված այգի) անվանումը՝ «dolma» լցված և «bahçe» այգի բառերից։ 18-19-րդ դարերում այս տարածքում կառուցվել են ամառային փոքր պալատներ և փայտե պավիլիոններ։ Այս տարածքը 110,000 մ² երկարությամբ սահմանակից է Բոսֆորի արևելյան ափին ։
Դիզայն և նախագիծ
Դոլմաբահչեն Թուրքիայի ամենամեծ պալատն է։ Տարածքը կազմում է 45,000 մ² և բաղկացած է 285 սենյակներից, 46 սրահներից, 6 բաղնիքներից (hamam) և 68 պետքարաններից ։ Դիզայինը պարունակում է Բարոկկո, Ռոկոկո և Նեոկլասիցիզմի ոճերի էկլեկտիկ տարրեր, համակցված օսմանյան ճարտարապետական ավանդական ոճի հետ։ Պալատի նախագիծը և դեկորացիան արտացոլում է եվրոպական ոճի ազդեցությունը օսմանյան մշակույթի և արվեստի վրա՝ Թանզիմաթի ժամանակաշրջանում։ Պալատի էքստերիերը, հատկապես Բոսֆորի կողմից նայելիս, ունի եվրոպական երկթևանի կառուցվածք, որը բաժանվում է մի մեծ կորպուսով և երկու կողմից փոքր կորպուսներով։ Մեկ այլ կողմից պալատը ներառում է էլեմենտներ օսմանյան պալատականների կյանքից, նաև ներկայացնում է թուրքական ավանդական ընտանիքները։ Այն բաժանվում է հարավային թևի, որը ներառում է հասարակական ներկայացուցչության սենյակներ և  հյուսիսային թևի, որը համարվում է առանձին բնակավայր Սուլթանի և իր ընտանիքի համար։ Երկու տարածքները միմյանցից առանձնանում են տոնակատարությունների սրահով (Muayede Salonu), որի տարածքը 2,000 մ² է, իսկ բարձրությունը 36 մ է։ Այն բանից ի վեր, ինչ հարեմները մեկուսացվել են արտաքին աշխարհից, հիմնական մուտքը այցելուների համար գտնվում է հարավային կողմում։ Այդտեղ ներկայացուցչական սենյակները օգտագործվում են այցելուների և օտարերկրյա դեսպանների համար։ Հարեմի տարածքը ներառում է ութ միմյանց հետ կապված բնակարաններ՝ սուլթանի կանանց համար, իր սիրելիների, հարճերի և մայրիկի համար և դրանցից յուրաքանչյուրը ունի իր առանձին լոգասենյակը։
Մեդհալ (Հիմնական մուտք) սրահ
Դոլմաբահչե պալատի այցելությունը սկսվում է Մեդհալ սրահից։ Հյուրերը սպասում են այս սրահում մինչև արարողակարգի պաշտոնյան կուղեկցի նրանց։ Մտնելով Մեդհալ կտեսնեք երկու կողմում դրված սեղաններ, որոնք վերևում պահում են սուլթան Աբդուլ Մեջիդի մոնոգրամը։ Սենյակի մեջտեղում դրված է անգլիական մոմակալ, որը ունի վաթսուն թևեր։
Քարտուղարության սենյակ
Երկրորդ սենյակը Մեդհալ սրահի աջ կողմում Քաղաքային կառավարություն սրահն է, որը նաև կոչվում է Սալիկապատված սենյակ։ Պալատի ամենամեծ նկարը գտնվում է այս սրահում, այն նկարել է Ստեֆանո Ուսսին և այն սրահի ձախ կողմի պատին է, իսկ աջ պատի նկարի հեղինակը Էռնեստ Ռուդոլֆն է։
Աթաթուրքի սենյակ
Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը իր կյանքի վերջին օրերը անցկացրել է այս պալատում այդ ժամանակ նա առողջական խնդիրներ ուներ։ Նա մահացել է 1938 թվականի Նոյեմբերի 10-ին, առավոտյան ժամը 9:05-ին այն սենյակում, որը գտնվում է նախկին հարեմի տարածքում։ Նրա մահից հետո պալատի բոլոր ժամերը կանգնեցվել են 9:05-ի վրա։ Բայց հիմա միայն իր սենյակի ժամացույցն է, որ այդ ժամն է ցույց տալիս, իսկ պալատի մյուս ժամացույցները աշխատում են Թուրքիայի ժամանակով։
Կից կառույցներ
Պալատի շրջակայքում կան որոշ քանակությամբ կառույցներ։ Դոլմաբահչե պալատի մոտ է գտնվում Կարապետ Բալյանի կողմից նախագծված բարրոկո ոճի մզկիթը՝ կառուցված 1853—1855 թվականներին։ Այս մզկիթի կառուցումը հանձնարարվել է թագուհի մայր Բեզմի Ալեմ Վալիդե սուլթանի կողմից։ Ժամացույցի աշտարակը (Dolmabahçe Saat Kulesi) կառուցվել է Կայսրական դարպասի առաջ(Saltanat Kapisi) մզկիթի կողքին։ Աշտարակը կառուցվել է 1890-1895 թվականներին Աբդուլ Մեջիդ 2-րդի պատվերով, իսկ ճարտարապետը եղել է Սարգիս Բալյանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրք Կատեգորիա:Բոսֆոր Կատեգորիա:Բեշիքթաշ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության կառավարություն Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
Ֆրանսիսկո Խոսե Գարսիա Թորես
Ֆրանսիսկո Գարսիա Թորես (Francisco José García Torres, ), ավելի հայտնի է որպես Ֆրան Գարսիա (Fran García), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Ռայո Վալեկանո» ֆուտբոլային ակումբի պաշտպան։
Ակումբային կարիերա
Ֆրանը կարիերան սկսել է հայրենի քաղաքի «Բոլանոս» ակումբում։ 2013 թվականին տեղափոխվել է Մադրիդի «Ռեալ» ։ 2018/19 մրցաշրջանում պաշտպանը պատանեկան թիմից տեղափոխվել է «Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիա»։ 2018 թվականի սեպտեմբերի 9-ին իր առաջին խաղն է անցկացրել Սեգունդա B-ում՝ «Ադարվեի» հետ հանդիպման 65-րդ րոպեին փոխարինելով Խորխե դե Ֆրուտոսին ։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 6-ին Ֆրանը իր միակ խաղն է անցկացրել «Ռեալ»-ի մեծահասակների թիմում։ Ֆուտբոլի Իսպանիայի գավաթի 1/16 եզրափակիչի «Մելիլիա»-ի դեմ խաղում նա խաղի 46-րդ րոպեին փոխարինել է Դանիել Կարվախալին ։ «Կաստիլ»-ի կազմում պաշտպանը անցկացրել է 2 մրցաշրջան՝ ընդհանուր առմամբ խաղալով իսպանական երրորդ լիգայի 57 հանդիպումներում։
2020/21 մրցաշրջանում Ֆրանին վարձակալել է «Սեգունդա Դիվիզիոն»-ի «Ռայո Վալեկանո» ակումբը ։ Նա իր ներդրումն է ունեցել ակումբի վերադարձի գործում, օրինակ՝ մասնակցելով իսպանական երկրորդ դիվիզիոնի 39 խաղի։ Հաջորդ մրցաշրջանում «Ռայո Վալեկանոն» պաշտպանին վերագնել է «Ռեալ»-ից ։ Ֆրանը Իսպանիայի առաջնությունում իր նորամուտը նշել է 2021 թվականի օգոստոսի 15-ին «Սևիլյա»-ի հետ խաղում ։
Միջազգային կարիերա
2014-2018 թվականներին Ֆրանը Իսպանիան ներկայացնում էր պատանեկան մակարդակով։ Իսպանիայի Մ-17 հավաքականի կազմում նա մասնակցել է 2016 թվականի Եվրոպայի պատանեկան առաջնությանը, որն անցկացվել Է Ադրբեջանում :Ֆրանն այնտեղ անցկացրել է 5 հանդիպում, իսկ նրա թիմն ի վերջո անցել է մրցաշարի եզրափակիչ ։ Ընդհանուր առմամբ պաշտպանը մասնակցել է 22 խաղի և դարձել 4 գոլի հեղինակ պատանեկան հավաքականների կազմում։ 2020 թվականին Ֆրանը մեկ խաղ է անցկացրել Իսպանիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում;
Անձնական կյանք
Ֆրանը Կոկեի զարմիկն է՝ իսպանացի հայտնի ֆուտբոլիստ, որը հանդես է գալիս «Ատետիկո»-ում և Իսպանիայի ազգային հավաքականում ։
Բուրիտի դու Տոկանտինս
Բուրիտի դու Տոկանտինս (Buriti do Tocantins), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևմտյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Բիկու դու Պապագայուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8 008 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 249,906 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 32,0 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր
Ջրառատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Կոտայքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Կոտայքի մարզի Ջրառատ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 58 հուշարձան (15 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Ապրիլի 29
Ապրիլի 29, տարվա 119-րդ (նահանջ տարիներին՝ 120-րդ) օրն է։
Սան Միկելե ալ Տալյամենտո
Սան Միկելե ալ Տալյամենտո  (San Michele al Tagliamento), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վենետիկ գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 11418 մարդ։ Խտությունը կազմում է 102 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 112 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 30028։ Հեռախոսային կոդ՝ 0431։
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Քերովբե Պատկանյան
Քերովբե Պատկանյան, հայ արևելագետ, լեզվաբան-հայագետ, գրող։
Լեզվաբանական հայացքները
Քերովբե Պատկանյանն այն կարծիքն է հայտնել, թե գրաբարն արդեն V դարում զարգացող լեզու չէր, «արվեստական էր»։ Հնում եղել են շատ բարբառներ, գրաբարը նախապես մի բարբառ էր, վերնախավի, արքունիքի լեզուն՝ գրական աստիճանի բարձրացած։ Սկզբում հարել է «հայերենը- իրանական բարբառ» տեսությանը։ Հայերենի ծագումն ու ցեղակցությունը որոշելու խնդրում կարևորում էր բարբառների համակողմանի ուսումնասիրությունը։ Ուշադրություն է հրավիրել հայ-փոքրասիական, հայ-թուրքական լեզվական ընդհանրությունների վրա։ Իր ուշ շրջանի ուսումնասիրություններում հարել է Հ. Հյուբշմանի տեսությանը։ Ունի պատմաբանասիրական բնույթի բազմաթիվ հետազոտություններ։
Արտաքին հղումներ
file:///C:/Users/Super%20Computer/Downloads/38211__.pdf
Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Հայ հայագետներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Հայ արևելագետներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԵՊՀ ԻՄ հոդվածներ 2023 բարելավում
Ասիֆ Ալի Զարդարի
Ասիֆ Ալի Զարդարի (آصف علی زرداری, ), Պակիստանի քաղաքական գործիչ, Պակիստանի 13-րդ նախագահ, միլիոնատեր ։
Ծնվել է Պակիստանի Սինդ քաղաքում հարուստի ընտանիքում։ Սովորել է Մեծ Բրիտանիայում։ 1987 թվականին ամուսնացել է Բենազիր Բհուտոյի հետ։ 1990 թվականին ձերբակալվում է կաշառակերության մեղադրանքով և անց է կացնում բանտախցում երկու տարի։ 1996 թվականին ձերբակալվում է, նրան են ներկայացնում մի շարք մեղադրանքներ այդ թվում նրան մեղադրում են կաշառք վերցնելու և մեկ տարի առաջ Բենազիր Բհուտոյի եղբոր մահվան մեջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պակիստանի քաղաքական գործիչներ
(390) Ալմա
(390) Ալմա (Alma), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1894 թվականի մարտի 24-ին Գիյոմ Բիգուրդանի կողմից Փարիզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,650729 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2996 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0019 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1576,33 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,228379 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,17° անկյուն։
Ալմա աստերոիդը պատկանում է Էվնոմիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 2,54 - 2,72 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 11,6°-14,8° ուղեծրի թեքում և 0,121-0,180 էքսցենտրիսիտետ։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է D դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս D Կատեգորիա:Էվնոմիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1894 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Գիյոմ Բիգուրդանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մեալե
Մեալե (Méallet), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 173 մարդ, բնակչության խտությունը` 8.04 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 21.52 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 400 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 80 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 37 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 105 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 75-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 30։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,4 %։ 75 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 69 անձ (37 տղամարդ և 32 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (4 տղամարդ և 2 կին)։ 30 անաշխատունակներից 1-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 18-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
(8819) Քրիսբոնդի
(8819) Քրիսբոնդի (Chrisbondi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,783156 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3149 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2514 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1695,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,212274 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,38° անկյուն։
Քրիսբոնդի աստերոիդը պատկանում է Գեֆյոնի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 766 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,74 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,82 ա. մ.-ի վրա։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Գեֆյոնի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Էլեն Գրիգորյան
Էլեն Գրիգորյան, հայ կին ծանրամարտիկ ։ Էլենը 2011 թվականի Եվրոպայի ծանրամարտի առաջնությունում պարգևատրվել է արծաթե մեդալով ։ Հետագայում որակազրկվել է և այլևս չի շարունակել զբաղվել ծանրամարտով։
Կարճամատ ճուռակ
Կարճամատ ճուռակ (տարբերակներ՝ չինական ճուռակ կամ չինական ճնճղաբազե ) ճուռակների ընտանիքի (Accipitridae) չվող գիշատիչ թռչուն։
Բնութագիր
Կարճամատ ճուռակի մարմնի ընդհանուր երկարությունը 30-36 սմ է, ընդ որում էգերը արուներից մեծ են։ Այն շատ նման է փոքրիկ ճնճղաբազեի արուին, բայց տարեց թռչունի մոտ մարմնի ստորին մասում գտնվող լայնակի օղակները գործնականում բացակայում է, մատները համեմատաբար կարճ են։ Տարեց թռչունները առանձնանում են թևերի հստակ տեսանելի սև վերջավորություններով։ Արու թռչունի մարմնի վերևի մասը մոխրագույն է, ներքևը՝ սպիտակ, աչքի ծիածանաթաղանթը կարմիր է։ Էգ թռչունի թևերի տակ շիկակարմիր կրծքավանդակն է, իսկ աչքերը դեղին են։ Երիտասարդ թռչունները ունենում են մոխրագույն գլուխ, մարմնի ստորին մասը շագանակագույն է և աչքերը դեղին են, ինչպես էգ թռչունների մոտ։ Մարմնի վերին մակերեսը շերտավոր է, իսկ ազդրի վրա առկա են լայնակի շերտեր։ Թևերի սև վերջավորությունները այնքան էլ նկատելի չեն ։
Տարածվածություն
Կարճամատ ճուռակի բնադրման արեալը տարածվում է Չինաստանի արևելյան մասում, որը ձգվում է արևմուտքից մինչև Սիչուան, իսկ հարավում մինչև Գուանսի, Գուանդուն և Թայվան։ Հյուսիսում, տարածման արեալի մեկուսացված մասը ընդգրկում է Չինաստանի սահմանամերձ շրջանները, Կորեական թերակղզին և Ռուսաստանի Պրիմորսկի շրջանի ծայր հարավը ։
Ձմռանը
Այս թռչունները ձմեռում են Ինդոնեզիայում և Ֆիլիպիններում, չվում են Հարավարևմտյան Ասիայի մեծ մասը։
Սնունդ
Կարճամատ ճուռակը հիմնականում սնվում է գորտերով, բայց կարող է նաև որսալ և բռնել մողեսներ։ Այն բնադրում է անտառներում, սովորաբար անտառեզրերին։ Այս թռչունների պոպուլյացիոն քանակը գնահատվում է 10,000-ից 100,000 տեսակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճուռակներ Կատեգորիա:Քիչ մտահոգող տեսակներ Կատեգորիա:Ասիայի թռչուններ
Ռաֆայել Ստամբոլցյան
Ռաֆայել Պարույրի Ստամբոլցյան, հայ խորհրդային բժիշկ, թերապևտ-սրտաբան, ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ (1973), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1967), պրոֆեսոր (1964), ակադեմիկոս (1994) , Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։
Կենսագրություն
1946 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը, 1952-1963 թվականներին աշխատել նույն ինստիտուտի հոսպիտալային թերապիայի ամբիոնում։ 1963-1972 թվականներին եղել է մանկաբուժական, սանիտարական և ստոմատոլոգիական ֆակուլտետների ներքին հիվանդությունների պրոպեդևտիկայի, 1972 թվականից բուժական ֆակուլտետի սուբօրդինատորների թերապիայի ամբիոնների վարիչ, 1966-1968 թվականներին՝ միաժամանակ ռեկտոր ։
Գիտական գործունեություն
Գիտական աշխատանքները վերաբերում են ներքին հիվանդությունների կլինիկայում բուժական քնի (առաջին անգամ կիրառել է խոցային հիվանդության ժամանակ և մշակել էլեկտրաքուն առաջացնող ինքնատիպ սարք), սրտաբանության հարցերի ուսումնասիրություններին։ Ստամբոլցյանը ՀԽՍՀ-ում առաջինն է լայնորեն ներդրել էլեկտրասրտագրությունը, առաջարկել է սրտամկանի պսակային անբավարարության և ինֆարկտի վաղ ախտորոշման ու բուժման, էլեկտրասրտագրի քանակական վերլուծության մակերեսաչափական (1965) մեթոդներ։ Քանակական փոփոխությունների վերլուծության տվյալների հիման վրա Ստամբոլցյանը տվել է սրտամկանի ինֆարկտի ժամանակ նոր օջախների առաջացման տեսությունը, ներդրել դինամիկ էլեկտրասրտագրության նոր մեթոդ, որի շնորհիվ հնարավոր է որոշել սրտամկանի ինֆարկտի ընթացքի առանձնահատկությունները և ժամանակին կարգավորել բուժական միջոցառումները։ 1968 թվականին Ստամբոլցյանի նախաձեռնությամբ, թերապիայի ամբիոնին կից, ստեղծվել է գիտահետազոտական լաբորատորիա, ուր մշակվում և ստեղծվում են սրտի գործունեությանը հետևող նոր սարքեր ու համակարգեր, որոնք նպաստում են սրտաբանության նոր ճյուղի՝ մոնիտորակոմպյուտերային դինամիկ էլեկտրասրտաբանության զարգացմանը։ Ստամբոլցյանի մշակած նորույթները ներդրվել են Երևանի հանրապետական կլինիկական հիվանդանոցում (1970) ։
Ռաֆայել Ստամբոլցյանն ավելի քան 150 գիտական աշխատությունների, այդ թվում՝ 7 մենագրությունների հեղինակ է ։
Անդամակցություն
Ստամբոլցյանը ԽՍՀՄ թերապևտների համամիութենական գիտական ընկերության վարչության անդամ էր, ՀԽՍՀ առողջապահության մինիստրության սրտաբանության պրոբլեմային հանձնաժողովի նախագահը ։
«Արարատ» միջազգային ակադեմիայի (Փարիզ) իսկական անդամ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ թերապևտներ Կատեգորիա:Հայ սրտաբաններ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Երևանի Ստեփան Շահումյանի անվան թիվ 1 դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Մխիթար Հերացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Հայկական ցատկող
Հայկական ցատկող (Montana armeniaca), ծղրիդների տեսակ, որը պատկանում է ենթաընտանիքի Montana ցեղին։ Տարածված է Հայաստանում, Իրանում  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոդվածոտանիներ Կատեգորիա:Ուղղաթևավորներ Կատեգորիա:Եվրասիայի միջատներ
Կարին (կայսր)
Մարկ Աուրելիուս Կարինը (Marcus Aurelius Carinus, ) ավելի շատ հայտնի է որպես Հռոմի կայսր «Կարին», ով կառավարել է 283-285 թվականներին։
Նշանակում Կեսարի կողմից
Ապագա կայսր Մարկ Ավրելիուս Կարինը ծնվել է 250 թվականին։ Նրա վաղ կենսագրության մասին ոչինչ հայտնի չէ։ 283 թվականին Կարինը իր հոր հետ ծառայում էր որպես սովորական հյուպատոս։ Տարվա սկզբին, պարսիկների նկատմամբ տարած հաղթանակից հետո, նա արժանացավ օգոստոսի կոչման։ Լուգդունում խաղաղությունը վերականգնելու պատվին ստեղծված մետաղադրամների վրա հայր և որդի պատկերված են միասին։ Ըստ երևույթին, Կարինը Կարի սիրելի ժառանգորդն էր, որովհետև, ինչպես երևում է, նա ավելի մեծ վարչական հմտություններ և ռազմական տաղանդ ուներ, քան կրտսեր եղբայրը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:III դարի հռոմեացի հյուպատոսներ Կատեգորիա:Ճակատամարտում զոհված միապետեր Կատեգորիա:Անձինք, որոնց ծննդյան ամսաթիվը հիշատակված չէ Կատեգորիա:III դարի Հռոմի կայսրեր
Լոզովատսկոե
Լոզովատսկոե (Лозуватське), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Լոզովատսկոե ավանում բնակվում էր 17 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Rock Aid Armenia
Rock Aid Armenia, բարեգործական երաժշտական ալբոմի և համերգի անվանում, որը կայացավ 1989 թվականի հուլիսի 8-ին Լոնդոնում ՝ հաջակցություն 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին տեղի ունեցած երկրաշարժի տուժածներին։
Պատմություն
Համերգին մասնակցեցին արտ ռոք, հարդ ռոք և հևի մետալ երաժշտական համույթներ, որոնք Լոնդոնի «Metropolis Studios»-ում ձայնագրվեցին բարեգործական նախագծի համար, որ հասույթը տրամադրվի Լենինականի աղետյալ բնակիչներին ։
Ի սկզբանե որոշված էր, որ համերգը կայանալու է Մոսկվայում և նվիրված է լինելու երկրաշարժին, սակայն այն չիրագործվեց, թեպետ հիշատակի ալբոմն արդեն ձայնագրված էր։ Նախագիծը ստեղծվել և կոորդինացվել է միջազգային բարերաներ Ջոն Դիի և Փոլ Լոուելի կողմից։ Հավածաքուն իր մեջ ներառում է ներքոհիշյալ երաժշտական խմբերի կատարումներից՝ Emerson, Lake & Palmer, Գերի Մուր, Black Sabbath, Asia, Mike & the Mechanics, Rush, Deep Purple, Bon Jovi, Iron Maiden, Led Zeppelin, Foreigner, Pink Floyd, Queen, Yes, Whitesnake և այլն։ «Rock Aid Armenia: The Earthquake Album» ալբոմը հրապարակվել է 1990 թվականին։ Նույն թվականին լույս տեսավ նաև վիդեոտարբերակը՝ «Rock Aid Armenia: The Earth Hour Video»:
Smoke on the Water
Հավաքածուի գլխավոր երգը դարձավ Deep Purple խմբի «Smoke on the Water» երգի ռեմեյքը։ Սինգլի այս տարբերակը բրիտանական Թոփ 40-ում հայտնվեց։
Ռեմեյքի ձայնագրումների մասնակցեցին՝ Բրայան Ադամսը, Ռիչի Բլեքմորը (Deep Purple, Rainbow), Բրյուս Դիքինսոնը (Iron Maiden), Քիթ Էմերսոնը, Յան Գիլանը (Deep Purple), Դեյվիդ Գիլմորը (Pink Floyd), Ջոն Փոլ Ջոնսը (Led Zeppelin), Թոնի Այոմին (Black Sabbath), Բրայան Մեյը (Queen), Ալեքս Լայֆսոնը (Rush), Ջոն Լորդը (Deep Purple), Ադրիան Սմիթը (Iron Maiden), Փոլ Ռոջերսը (Free, Bad Company), Քրիս Սքվայրը (Yes) և Ռոջեր Թեյլորը (Queen):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 ալբոմներ Կատեգորիա:Հարդ ռոք երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Դիփ Փարփլ Կատեգորիա:Հևի մետալ
Այծախոտ
Այծախոտ (Galega), այծամորուք, բակլազգիների (թիթեռնածաղկավորներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ, կերային բույս։
Տարածվածություն
Հայտնի է 4 (6) տեսակ Եվրոպայի հարավում և հարավ-արևելքում, Արևմուտքում, Ասիայում, ԽՍՀՄ-ի տարածքում՝ 2 տեսակ։ Արևելյանը (Gorientalis) տարածված է Կովկասի լեռնային, նախալեռնային և անտառային շրջաններում,Այսրկովկասում, հազվադեպ՝ Ղրիմում։ Փորձարկված է որպես մշակաբույս։ Կարելի է մշակել երեքնուկի  աճման շրջաններում՝ սևահողերում, ճմապոդզոլային, ողողվող ջրաբերուկային հողերում և թեթև ավազակավերում։ Ցանքում պահպանվում է 8-10 տարի։ Երկհար է, ցրտակայուն, վաղահաս, երաշտադիմացկուն։
ՀՀ Լոռու, Գեղարքունիքի, Տավուշի մարզերի ենթալպյան բարձրախոտերում և մարգագետիններում, գետափերին ու անտառի բացատներում աճում են դեղատու և արևել յան այծախոտերը։
Նկարագրություն
Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձրությունը՝ մինչև 150 սմ։ Տերևները խոշոր են, բարդ փետրաձև։ Ծաղկաբույլը ողկուզանման է, ծաղիկները՝ կապույտ կամ սպիտակ։ Պտուղը նեղ գլանաձև բազմասերմ ունդ է։ Դեղատու ալրակերը պարունակում է ալկալոիդ (գալեգին),C վիտամին, ինսուլինանման նյութ։ Օգտագործվում է ժողովրդական բժշկության մեջ՝ շաքարախտի և բրոնխային հեղձուկի դեպքերում։ Ցանում են վաղ գարնանը լայնաշար եղանակով, միջշարային տարածությունը՝ 45–60 սմ, առանձին ցանքի չափաքանակները՝ 25–30 կգ/հա, դաշտավլուկազգիների հետ խառնուրդի դեպքում՝ 18–20 կգ/հա, խորությունը՝ 1,5–3 սմ։ Կանաչ զանգվածի բերքատվությունը 2 հնձից 500 ց/հա է, 100 կգ-ը պարունակում է 20–28, սիլոսը՝ 20–22 կերային միավոր։ Սիլոսի և կանաչ զանգվածի 1 կերային միավոր պարունակում է համապատասխանաբար 160–190 և 115-158 գ մարսելի պրոտեին։
Այծախոտից պատրաստում են սիլոս, խոտալյուր, սպիտակուցավիտամին. մածուկ, որոնք ախորժալի կեր են բոլոր կենդանիների համար։ Որպես արոտավայր՝ պիտանի չէ։ Վաղ մեղրատու է։
Կատեգորիա:Բուսաբանություն Կատեգորիա:Բուսաբանությունը Հայաստանում
Նուրսուլթան Նազարբաև
Վաղ տարիներ
Նուրսուլթան Նազարբաևը ծնվել է 1940 թվականի հուլիսի 6-ին Ղազախական ԽՍՀ Չեմոլգան գյուղում Աբիշայի և Ալժանի ընտանիքում, ովքեր աշխատում էին գյուղատնտեսության բնագավառում։ Սերում է ավագ ժուզի շապրաշտների սերնդից ։ Նուրսուլթան Նազարբաևի հայրը՝ Աբիշը, ծնվել է 1903 թվականին Ալատաու լեռան ստորոտին գտնվող մի բնակավայրում Նազարբաև բեյի ընտանիքում։ Ազատ տիրապետում է ոչ միայն ղազախերենին, այլև ռուսերենին, կարաչայ-բալկարերենին։ Աբիշ Նազարբաևը մահացավ 1971 թվականին։ Նազարբաևի մայրը՝ Ալժանը, ծնվել է 1910 թվականին Կուրդայսկի շրջանի Կասիկ աուլում և մահացել 1977 թվականին ։
Քաղաքական կարիերա
Նուրսուլթան Նազարբաևը 1960 թվականին ավատել է Դնեպրոձերժինսկի № 22 պրոֆեսիոնալ տեխնիկական ուսումնարանը։ 1967 թվականին ավարտել է Կարագանդայի մետալուրգիական կոմբինատին կից Բարձրագույն տեխնիկական ուսումնական հաստատությունը։
Աշխատանքային կարիերան սկսել է 1960 թվականին, երբ աշխատանքի է ընդունվել Տեմիրտաու քաղաքի «Կազմետալուրգստրոյ» շինարարական տրեստ։ Այնուհետև աշխատել է որպես լցման մեքենաների թուջագործ, հնոցաբանվոր՝ Կարագանդայի մետալուրգիական գործարանում։
1965-1969 թվականներին կրկին աշխատել է Կարագանդայի մետալուրգիական գործարանում (1966 թվականից՝ կոմբինատում) որպես դիսպետչեր, գազաֆիկացնող, ավագ գազաֆիկացնող։ 1969-1973 թվականներին Կարագանդայի մարզի Տեմիրտաու քաղաքում աշխատել է որպես կուսակցական գործիչ։ 1973-1977 թվականներին եղել է Կարագանդայի մետալուրգիական կոմբինատի կուսկոմի քարտուղար, 1977-1979 թվականներին՝ Կարագանդայի կոմկուսի շրջկոմի քարտուղար, երկրորդ քարտուղար, 1979-1984 թվականներին՝ Ղազախստանի կոմկուսի կենտկոմի քարտուղար, 1984-1989 թվականներին՝ Ղազախական ԽՍՀ մինիստրների խորհրդի նախագահ, 1989-1991 թվականներին՝ Ղազախստանի կոմկուսի կենտկոմի առաջին քարտուղար։ 1990 թվականի հուլիսի 14-ից 1991 թվականի օգոստոսի 23-ը եղել է ԽՄԿԿ կենտկոմի քաղբյուրոյի անդամ։ 1981-1986 թվականներին եղել է ԽՄԿԿ կենտրոնական վերստուգիչ հանձնաժողովի անդամ, 1986-1991 թվականներին՝ ԽՄԿԿ կենտկոմի անդամ։ 1979-1989 թվականների ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի 10-11-րդ գումարման դեպուտատ՝ Հյուսիս-Ղազախական մարզից ։ 1989 թվականից 1992 թվականի հունվարը եղել է ԽՍՀՄ ժողովրդական դեպուտատ։ 1990 թվականի փետրվարից ապրիլ միաժամանակ եղել է նաև Ղազախական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահ։ 2019 թվականի մարտի 19-ին նա հրաժարական է տվել հեռուստատեսության ուղիղ եթերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ղազախստանի նախագահներ Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 11-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Պանթյուրքիստներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ղազախստանի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ղազախստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Քաղաքական ընտանիքներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 25-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 26-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Ագաթ (քիմիական պատրաստուկ)
«Ագաթ» (քիմիական պատրաստուկ), սնկասպան։ Ազդող նյութը՝ պենկոնազոլ։ Թողարկվում է 100 գ/լ խտությամբ էմուլսիայի ձևով։
Կիրառություն
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Երկար ճանապարհ դեպի տուն
«Երկար ճանապարհ դեպի տուն» (The Long Voyage Home), ռեժիսոր Ջոն Ֆորդի ֆիլմ-դրաման, որի պրեմիերան կայացել է 1940 թվականի նոյեմբերի 11-ին։ Սցենարը գրվել է Դադլի Նիկոլսի կողմից Յուջին Օ'Նիլի «Լուսինը Կարիբյան ծովի վրա», «Դեպի արևելք` Կարդիֆ», «Երկար ճանապարհ դեպի տուն» և «Զոնայում» (1914-1918) մեկ գործողությամբ պիեսների հիման վրա, միասնական ընդհանուր կերպարներով՝ «Գլենկերն» անգլիական մտացածին շոգենավի թիմով։ Չնայած Ֆորդի ամենահայտնի գործերից չէ ֆիլմը, այն, այնուամենայնիվ, մինչև հիմա լավ է ընդունվում։
Ֆիլմը ստացել է «Օսկար» մրցանակի 6 անվանակարգեր` լավագույն ֆիլմ, լավագույն ադապտացված սցենար (Դադլի Նիկոլս), լավագույն օպերատորական աշխատանք սև-սպիտակ ֆիլմում (Գրեգ Տոլանդ), լավագույն երաժշտություն (Ռիչարդ Հեյջմեն), լավագույն մոնտաժ (Շերման Թոդ), լավագույն հատուկ էֆեկտներ (Ռ. Թ. Լեյթոն, Ռեյ Բինջեր, Թոմաս Տ. Մոուլթոն)։
Սյուժե
Գործողությունները տեղի են ունենում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի առաջին օրերի ժամանակ ։ Վեստ Ինդիայի բարերում գիշերային գինարբուքից հետո «Գլենկերն» տրամպային բեռնատար շոգենավի թիմը վերադառնում է նավ և ուղղություն վերցնում դեպի Բալթիմոր, որտեղ նրանց սպասում է պայթուցիկի բեռը։ Սպասվում է երկար ճանապարհ դեպի տուն` Անգլիա` պայթուցիկներով բեռնված նավում, իսկ թիմում լարվածությունը մեծանում է…
Արտադրություն
Անկախ կինոպրոդյուսեր Ուոլթեր Վանգերը կինեմատոգրաֆիայի պատմության մեջ է մտել այս ֆիլմի ստեղծման ժամանակ, որի համար նա վարձել է ամերիկյան հայտնի ինը նկարիչների, որոնք որակի ապահովման համար պահանջել են երեք բան` թեմայի ընտրության ազատություն, արտադրական ստուդիաներ և ֆիլմերի դիտման սենյակ։ Այս առաջին փորձի արդյունքում 11 օրիգինալ նկարներ են ստացվել։ Հոլիվուդյան կինոարտադրության մեջ նման մասշտաբի և նպատակի ոչ մի այլ ձեռնարկություն նախկինում չի իրականացվել։
Ֆիլմը կինոթատրոններում կորցրել է 224 336 դոլար ։ Որոշ քննադատներ ենթադրել են, որ ֆիլմը դուր չի եկել հանրությանը, քանի որ այն չափազանց մռայլ էր և ռոմանտիկա չուներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1940 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ջոն Ֆորդի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր
Պուլիցերյան մրցանակ
Պուլիցերյան մրցանակ (Pulitzer Prize), ամերիկյան ամենահեղինակավոր մրցանակներից, տրվում է գրականության, լրագրության, երաժշտության և թատրոնի ասպարեզներում հասած հաջողության համար։
Պատմություն
1911 թվականին մահանում է հունգարական ծագումով ամերիկացի միլիոնատեր Ժոզեֆ Պուլիցերը (1847—1911)։ Ըստ նրա կտակի՝ այդ նպատակով թողնված 2 միլիոն դոլարով ստեղծվեց այս մրցանակի հիմնադրամը։
Մրցանակները հանձնում են 1917 թվականից, ամեն տարվա մայիսի առաջին երկուշաբթի օրը, Կոլումբիայի համալսարանի հոգաբարձուները Նյու Յորքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մրցանակներ Կատեգորիա:Գրական մրցանակներ Կատեգորիա:Երաժշտական մրցանակներ Կատեգորիա:Թատերական մրցանակներ
Մարիամ Պահլավունի
Մարիամ Պահլավունի, հայ իշխանուհի։
Գրիգոր Մագիստրոսի դուստրը, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Գրիգոր Բ Վկայասերի և Վասակ Պահլավունու քույրը։ Սերվում է Պահլավունիների իշխանական տոհմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պահլավունիներ Կատեգորիա:Հայ իշխանուհիներ
Մայիսի 3
Մայիսի 3, տարվա 123-րդ (նահանջ տարիներին՝ 124-րդ) օրն է։
(8820) Անժանդերսոն
(8820) Անժանդերսոն (Anjandersen), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի նոյեմբերի 14-ին Պոլ Յենսենի կողմից Բրորֆելդեում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,351011 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2181 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4839 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1316,68 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,273415 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,01° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պոլ Ենսենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գևորգ Գրիգորյանի (Ջիոտտո) արվեստանոց-թանգարան
Գևորգ Գրիգորյանի (Ջիոտտո) արվեստանոց-թանգարանը հիմնադրվել է 1977 թվականին Երևանում մի խումբ արվեստագետների և ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ Գևորգ Գրիգորյանի (Ջիոտտո, 1897-1976 թ.) այրու՝ Դիանա Ուկլեբայի նախաձեռնությամբ։ 1979 թվականից համարվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահի մասնաճյուղերից մեկը ։
Պատմություն
Արվեստանոց-թանգարանում ներկայացված են նկարչի ստեղծագործական ժառանգությունը, հուշաձեռագրային նյութեր, անձնական իրեր։ Գևորգ Գրիգորյանի գեղարվեստական մտածողությունը ձևավորվել է Թիֆլիսում։ Գևորգ Գրիգորյանը ստեղծել է հոգեբանական դիմանկարներ, զուսպ նատյուրմորտներ, տարաբնույթ հորինվածքներ։ Նկարել է մտերիմներին, բարեկամներին, մի ամբողջ շարք են կազմում տարբեր տարիներին վրձնած կնոջ՝ նկարչուհի և բանաստեղծուհի Դիանայի պատկերները, որոնք միմյանցից տարբերվում են գունային լուծումներով, կառուցվածքով, լի են քնքշանքով ու սիրով։