cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Որդի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տղամարդիկ Կատեգորիա:Ազգակցություն և սերում Կատեգորիա:Ընտանիք
Ես քեզ սիրում եմ, Ֆիլիպ Մորիս
«Ես քեզ սիրում եմ, Ֆիլիպ Մորիս» (I Love You Phillip Morris), ֆիլմ, որը նկարահանվել է հյուսթոնյան լրագրող Սթիվ Մաքվիկերի «Ես քեզ սիրում եմ, Ֆիլիպ Մորիս» գրքի հիման վրա։ Կյանքի, սիրո և բանտից փախուստների իրական պատմություն է (I Love You Phillip Morris: A True Story of Life, Love, and Prison Breaks), որը խաբեբա հոմոսեքսուալիստ Սթիվեն Ռասելի կենսագրությունն է։ Գլխավոր դերերում են Ջիմ Քերրին և Էվան ՄաքԳրեգորը։ Պրոդյուսերը Լյուկ Բեսոնն է։ Համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2009 թվականի հունվարի 18-ին։
Սյուժե
Տասը տարեկան հասակում Սթիվ Ռասելը իմանում է, որ նա խորթ երեխա է։ Այդ պահից նա որոշում է կայացնում գտնել իր հարազատ ընտանիքին։ Դրա համար նա դառնում է ոստիկան։ Սակայն հայտնվելով իր հայրական տան շեմին՝ նա չի ստանում գլխավոր հարցի պատասխանը. «Ինչու՞ հենց ես»։ Սթիվը այդ ժամանակ արդեն բավականին կայացած մարդ էր, ուներ ամեն ինչ՝ լավ աշխատանք, սիրող կին (Դեբբի) և երեխա։ Սակայն նա գաղտնի հոմոսեքսուալիստ էր։
Սթիվը ծանր ավտովթարի է ենթարկվում և հասկանում է, թե որքան կարճ է կյանքը։ Այդ չարաբաստիկ օրը նա որոշում է իր կյանքի երկրորդ կեսն անցկացնել, չսահմանափակելով իրեն հասարակական բարոյականության նորմերով, և այլևս չթաքցնել իր սեռական կողմնորոշումը։ Այնպես որ, նա բաժանվում է իր ընտանիքից, թողնում է իր ոստիկանական աշխատանքը, դադարում է եկեղեցում երգեհոն նվագել, տեղափոխվում է ծովեզրյա նահանգ` Ֆլորիդա, գտնում է մի գեղեցիկ զուգընկեր (Ջիմմի) և սկսում է ապրել երջանիկ։ Ֆինանսավորելու համար իր շռայլ ապրելակերպը, նա ընտրում է «հեշտ և արագ» ճանապարհ` դիմում է խարդախության ու գողության և, ի վերջո, ձերբակալվում է։
Ազատազրկման ընթացքում Սթիվը հանդիպում է իր իրական սիրուն։ Հասարակ բանտարկյալ Ֆիլիպ Մորիսը, ով բարի հոգով և կոտրված սրտով երիտասարդ է, դառնում է նրա ամենաթանկ և ամենամտերիմ ընկերը։
Բանտից դուրս գալուց հետո նա հասնում է իր ընկերոջ արագ ազատ արձակմանը։ Նա դիմում է հերթական խարդախությանը։ Սակայն ամեն բան լավ կլիներ, եթե չլիներ մարդկային նախանձը. խորամանկին մատնում են ոստիկանությանը։
Ֆիլիպ Մորիսը, իմանալով պատուհասի մասին, իր ընկերը դասում է դավաճանների շարքին և խզում է բոլոր հարաբերությունները նրա հետ։ Սթիվ Ռասելը որոշում է պայքարել հանուն սիրու։ Նրան հաջողվում է մի քանի անգամ փախչել բանտից, օգտագործելով տարբեր խորամանկություններ, սակայն նրան գտնում և հետ են վերադարձնում։ Վերջին անգամ նա փախնում է բանտից՝ ձևացնելով, թե մահացել է ՁԻԱՀ-ից։ Սթիվը որպես փաստաբան գալիս է ազատելու Ֆիլիպին։ Սթիվին կրկին փակում են ճաղերի հետևում, և այս անգամ՝ ցմահ։ Նրան գրեթե դուրս չեն թողնում մեկուսարանից, տալիս են միայն մեկ ժամ օրվա մեջ՝ ցնցուղ ընդունելու և վարժանքների համար, այն էլ՝ հսկողության տակ։ Ֆիլմի վերջում Մորիսին ազատ են արձակում, իսկ Սթիվը կրկին փախնում է բանտից։
Ցուցադրում
Ֆիլմը ցուցադրվել է հետևյալ փառատոններում.
2009 թվական 2010 թվական
Սաունդթրեք
Ֆիլմի օրիգինալ սաունդթրեքը դուրս է եկել 2010 թվականի հունվարի 25-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր Կատեգորիա:Լյուկ Բեսոնի ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Նոր Օռլեանում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ԼԳԲՏ ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:EuropaCorp ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆրանսիական քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Պայու դեժ
Պայու դեժ (Паю-деж), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Վերին Օնիգմա-Օնիգմա լիճ֊։ Գետի երկարությունը 18 կմ է, ավազանի տարածքը 99,9 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ստորին Վիգ գետի ակունքն է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Տոլյատի
Տոլյատի (Тольятти, մինչև 1964 թվականը՝ Ստավրոպոլ,, Խաչի քաղաք), քաղաք Ռուսաստանի Սամարայի մարզում, Ստավրոպոլսկի շրջանի վարչական կենտրոնն է, սակայն չի մտնում այդ շրջանի մեջ։ Մարզային նշանակություն ունեցող քաղաք։ Ձևավորում է Տոլյատի քաղաքային շրջանի մունիցիպալիտետը։ Մտնում է Սամարա-Տոլյատիի ագլոմերացիայի մեջ ։
Քաղաքը տեղակայված է Վոլգա գետի ձախակողմյան հատվածում՝ Ժիգուլի լեռան դիմաց։ 2017 թվականի մարդահամարի տվյալներով ունեցել է 710567 բնակիչ։ 2018 թվականի տվյալներով 707408 բնակիչ ։ Ռուսաստանի ամենամեծ քաղաքն է, որը չի համարվում Ռուսաստանի Դաշնության սուբյեկտ։
Հիմնվել է 1737 թվականին Վասիլի Տատիշչևի կողմից որպես Ստավրոպոլի քաղաք-ամրոց, ռուսական հողերը քոչվորներից պաշտպանելու, ինչպես նաև՝ մկրտված կալմիկներին քաղաք տեղափոխելու նպատակով։ 19֊րդ դարում և 20֊րդ դարի սկզբին Ռուսաստանում հայտնի է եղել որպես հանգստավայր և կումիսաբուժության առողջարան ։ 1953֊1955 թվականներին քաղաքը տեղափոխվել է ավելի բարձր վայր, քանի որ Կուիբիշևսկի ջրամբարի կառուցումից հետո քաղաքն անցել էր ջրի տակ։ 1964 թվականից քաղաքը կրում է իտալացի կոմունիստ Պալմիրո Տոլյատիի անունը։ 1970֊ական թվականներին գրանցվել է բնակչության կտրուկ աճ, որը կապված էր «ԱվտոՎԱԶ»֊ի կառուցման հետ։
Քաղաքը ավտոմոբիլային և քիմիական արդյունաբերության, ինչպես նաև՝ երկաթուղային, գետային ու ավտոմոբիլային տրանսպորտի խոշոր կենտրոն է (M5, E30, AH6 ավտոճանապարհները Վոլգան միացնում են Վոլգայի ՀԷԿ֊ին և քաղաքով ձգվելով 2 կմ)։ Ամենամոտ օդանավակայանը Կուրումոչն է։ Քաղաքը գետի երկայնքով ձգվել է մոտ 30 կմ և կազմված է 3 շրջանից. Ավտոզավոդսկի, Ցենտրալնի, Կոմսոմոլսկի։
Քաղաքում կա բարձրագույն կրթության 5 հաստատություն, որոնցից ամենահինը համարվում է Տոլյատիի պետական համալսարանը։ Գործում են մի քանի գիտահետազոտական ինստիտուտներ, թանգարաններ, թատրոններ, քաղաքային նվագախումբ, կոնսերվատորիա, ֆիլհարմոնիա։ Քաղաքի օրը նշվում է հունիսի առաջին կիրակի օրը։ Քաղաքում ամեն տարի տեղի է ունենում տանձի փառատոն, որին մասնակցում են հազարավոր մարդիկ։
Բնակչության թվով քաղաքը Ռուսաստանում զբաղեցնում է 19֊րդ հորիզոնականը։
Առաջարկ կա քաղաքը միացնել Ժիգուլյովսկին (հաշվի չառնելով վերջին շրջանում նրանց անկայուն հարաբերությունները), ինչպես նաև Սամարայի մարզի Ստավրոպոլսկի շրջանին  ։
Աշխարհագրական դիրք
Տոլյատին տեղակայված է Վոլգա գետի միջին հոսանքում, նրա ձախակողմյան ափից 70 կմ բարձրության վրա, Սամարայի ստորին հատվածում։ Քաղաքը գտնվում է տափաստանային տարածքում, Կուիբիշևսկի ջրամբարի ձախ ափին։ Կոորդինատներն են՝ հյուսիսային լայնության 53°28’ և արևելյան երկայնության 49°12’։ Քաղաքի սահմանների ընդհանուր երկարությունն ունի 149 կմ։
Քաղաքը հարավային կողմից սահմանակցում է Կուիբիշևսկի ջրամբարին։ Քաղաքի հյուսիսում և արևմուտքում տեղակայված են գյուղատնտեսական հողերը։ Արևելքում, ինչպես նաև՝ քաղաքի կենտրոնում, գտնվում են անտառները։ Վոլգայի հակառակ կողմում գտնվում են Ժիգուլյովսկ քաղաքն ու Ժիգուլյովսկի լեռները։
Քաղաքը տեղակայված է 3 ֆիզիկա֊աշխարհագրական շրջանների սահմանին։ Այնուամենայնիվ, բոլոր շրջանների մեծ մասը հայտնվում են Տոլյատի քաղաքի տարածքում։
Քաղաքային հատվածների տարածքը կազմում է 31479 հա։ Քաղաքի սահմանների մեջ են մտնում. Սելիտբայի տարածքները 5270 հա տարածքով (16,7 %), արդյունաբերական-կոմունալ և պահեստային տարածքները 5532 հա տարածքով (17,6 %), արտաքին տրանսպորտի տարածքները 1032 հա տարածքով (3,3 %), քաղաքային անտառները 8042 հա տարածքով (25,5 %), գյուղատնտեսական նշանակություն ունեցող հողերը 724 հա տարածքով (2,3 %).
Քաղաքի բոլոր 3 վարչական շրջանները ձգվում են Վոլգա գետի երկայնքով՝ 40 կմ հեռավորության վրա։ Ցենտրալնի և Կոմսոմոլսկի շրջանների միջև հեռավորությունը կազմում է 5֊ից 7 կմ, Ցենտրալնի և Ավտոզավոդսկի շրջաններինը՝ մոտ 3 կմ։ Քաղաքի շրջանները իրարից սահմանազատվում են անտառային տարածքներով։ Քաղաքի շրջանների տարածքները քիչ են տարբերվում իրարից ։
Ժամային գոտի
Տոլյատին գտնվում է UTC+2 ժամային գոտում։ Բավականին երկար ժամանակ ինչպես Տոլյատին, այնպես էլ ամբողջ Սամարայի մարզը մտնում էին Սամարայի ժամային գոտու մեջ, բացառությամբ խորհրդային ժամանակների (1990֊1991 թվականներին) ։
2010 թվականի մարտի 28֊ին Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի նախաձեռնությամբ անցում է տեղի ունեցել ռուսական ժամային գոտու, բայց 2014 թվականի հոկտեմբերի 26֊ին կրկին անցել են Սամարսկի ժամային գոտուն։ Տոլատի և Մոսկվայի ժամերի տարբերությունը կրկին կազմում է 1 ժամ։
Կլիմա
Տոլյատիում կլիման ցամաքային է, շոգ ամառներով ու ցուրտ ձմեռներով։ Այնուամենայնիվ, այն բավականին մեղմանում է Կուիբիշևսկի ջրամբարի մոտ (Կոմսոմոլսկի և ավտոզավոդսկի շրջաններ, Ցենտրալնի շրջան)։ Կլիմայի վրա բավականին ազդում են քաղաքի նախագծման առանձնահատկությունները. այն կազմված է առանձնացված տարածքներից և անտառային հատվածներից։
Հունվարին միջին ջերմաստիճանը կազմում է −10,6 °C, հուլիսին՝ +20,9 °C։ Բացարձակ առավելագույն ջերմաստիճանը գրանցվել է 2010 թվականի օգոստոսի 10֊ին՝ հասնելով +40,5 °C։ Նախկին ռեկորդը եղել է +39 °C (հուլիս, 1984 թվական)։ Ամենացածր ջերմաստիճանը եղել է −43,4 °C (հունվարի 1, 1979 թվական) ։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը կազմում է +5,1 °C ։ Քաղաքի և նրա հարակից շրջանների ջերմաստիճանների տարբերությունը կազմում է 1,2 °C ամռանը և 4,5 °C ձմռանը։
Արևային ժամերի քանակը տարեկան կազմում է 2113 ժամ կամ 285 օր։
Քաղաքի ջրամբարների սառցակալումը տեղի է ունենում նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսներին։
Սառույցի հալման ժամանակն ապրիլի սկիզբն է։ Սառցակալումը տևում է մոտ 143 օր։ Ձնածածկույթի միջին բարձրությունը 33 սմ է։ Ռեկորդային է եղել 1975-1976 թվականների ձմեռը, երբ ձնածածկույթի բարձրությունը հասել է 88 սմ-ի ։ Հնարավոր ցրտահարություններ կարող են լինել մայիս ամսվա կեսերին։
Տարեկան տեղումների միջին քանակը կազմում է 492 մմ, որի մեկ երրորդը տեղի է ունենում տարվա ցուրտ եղանակներին։ Այս ամենը թույլ է տալիս քաղաքն ընդգրկել ռիսկային երկրագործության գոտում ։ Քաղաքում մթնոլորտի աղտոտման պատճառով մառախուղը կրկնակի է մերձակայքի համեմատ։ Օդի խոնավությունը Տոլյատիում կազմում է 80-85 % ձմռանը և 55-70 % ամռանը։
Քաղաքի քամիների փունջը բնութագրվում է հետևյալ կերպ. տարվա ցուրտ ժամանակ գերակշռում են հարավային և հյուսիս֊արևմտյան ուղղությունից եկող քամիները, իսկ ամռանը՝ արևելքից և հյուսիս֊արևելքից ։ Տարեկան քամիների միջին արագությունը կազմում է մոտ 3,9 մ/վ։ Ամսական քամիների միջին արագությունը տատանվում է 3,2-3,5 մ/վ֊ից (հունիսից օգոստոս) մինչև 4,6 մ/վ (հոկտեմբեր)։ Քամիների տարեկան կրկնողությունը միջինում կազմում է 13%։
Ռելիեֆ
Համաձայն տեկտոնական սխեմայի՝ Տոլյատին կառուցվածքային֊տեկտոնական բնույթով գտնվում է Ստավրոպոլյան դեպրեսիայի մեջ։
Հատկացված տարածքների թիվն ու տարիքը մնում են վիճահարույց։ I և II սուբլիմացված տարածքները անցել են ջրի տակ` հայտնվելով Կուիբիշևսկի ջրամբարի տակ։ Երրորդ սուբլիմացված տարածքը ռելիեֆում թույլ է արտահայտված։ Նրան պայմանականորեն նշում են Կոմսոմոլսկի հարավային շրջանում։ Քաղաքը հիմնականում տեղակայված է չորրորդ և հինգերորդ մակերևույթների վրա։ Շրջանում ջրամբարի ափամերձ շրջանը ծածկված է ծովերով։ Հինգերորդ մակերևույթը Վոլգայի երկայնքով ձգվում է մինչև 30 կմ լայնությամբ։ Այն հիմնականում բաղկացած է ավազի նստվածքներից։
Տոլյատիի տարածքում կան շինարարական ավազի և աղյուսի փոքր հանքավայրեր, որոնցից շատերը մշակվել են։
Հիդրոերկրաբանություն
Քաղաքի հիդրոերկրաբանական հարաբերությունները բնութագրվում է ջրամբարի առկայությամբ։ Ստորերկրյա ջրերի խորությունը Ավտոզավոդսկի շրջանում կազմում է 15-35 մ, Ցենտրալնիում՝ մոտ 40 մ, իսկ Կոմսոմոլսկիում՝ 10֊20մ։ Քաղաքի քարտեզում՝ Ցենտրալնի շրջանից հարավ֊արևելք, գտնվում է մի փոքր լիճ, որտեղ թափվում են գրունտային ջրեր ։
Վերերկրայա ջրային ռեսուրսները ազդեցություն են թողնում Կուիբիշևսկի և Սարատովսկի ջրամբարների վրա։ Կոմսոմոլսկի շրջանի հարավ֊արևմտյան հատվածում գտնվում է Վասիլևսկի լիճը։
Երկրաշարժագիտություն
Երկար ժամանակ կարծում էին, որ Պովոլոժիեն որպես Արևելաեվրոպական հարթավայրի մաս զերծ չի մնում սեյսմիկ տատանումներից։ Քանի որ, այն բանից հետո, թե ինչպես էին ապրում Սամարայի բնակիչները, Տոլյատին և մի շարք այլ քաղաքներ մի քանի անգամ զգացել են տատանումները, անցկացվել է հետազոտոիւյունների շարք։
Թվում էր, թե Վոլգայի ձախ ափը Տոլյատիի շրջանում, ամեն տարի իջնում է 4 մմ֊ով, իսկ աջ ափը՝ բարձրանում 2 մմ֊ով։ Սա կապված է նրանով, որ Սամարսկի շրջանի տարածքով Վոլգայի հունով անցնում է Ժիգուլյովսկի ճեղքը։
Բարձրացած ջերմաստիճանն ու գազային ամպերը հետզհետե պակասում են ձմռան շրջանում։ Երկրաշարժագիտական իրավիճակի վրա իր ազդեցությունն ունի մի շարք տեխնոգեն գործոններ, դրանք են՝
Հետազոտությունների արդյունքում հաստատվել է, որ տարածքում 1895, 1914, 2000 թվականներին արձանագրված ստորգետնյա ցնցումները ոչ թե եղել են տեղական սեյսմիկ ակտիվության պատճառով, այլ համարվել են Ասիայի և Կովկասի ուժեղ երկրաշարժերի արձագանքը։ Սեյսմիկ տվյալների մասին նոր տեղեկություններ չկան։ Կարճաժամկետ դիտարկումների արդյունքը աննշան է, բայց բավականին կանոնավոր (1993֊1996 թվականներին տեղի ունեցավ 43 երկրաշարժ, որոնք 3 բալանոց էին) ։ Տոլյատիի մոտակայքում սեյսմիկ հետազոտությունները անցկացվեցին Երկրաբանության ինստիտուտի աշխատակիցների կողմից 2001֊2008 թվականներին։ Հետազոտությունների ժամանակ նրանք արձանագրեցին մոտ 100 տեղային երկրաշարժ թեթև ուժգնությամբ։ Սակայն 2008 թվականին այդ ցուցանիշը հասնում էր 41֊ի ։
Կենդանական և բուսական աշխարհ
Անտառային տարածքները 2005 թվականին կազմում էին 8042 հա տարածք, այդ թվում՝ տոլյատինյան հատվածը՝ 5472 հա, ֆյոդորովսկի հատվածը՝ 843 հա, ստավրոպոլյանը՝ 1705,3 հա։ Այդ տարածքները կազմում են քաղաքի ամբողջ մակերեսի 25 տոկոսը։ Տոլյատիի և քաղաքին մոտ տարածքների անտառային շրջանները տեղակայված են խորը փխրուն հողերի վրա և պատկանում են անտառների տեսակների առաջին հողապահպան և ջրապահպան արժեքը ունեցող խմբերին։
Կանաչ տարածությունների տարածքը կազմում է մոտ 3000 հա։ Եվ չնայած դրանց կառուցապատմանը, առանձնահատուկ ուշադրություն դարձվում է քաղաքի կանաչապատմանը․ ստեղծվել է հատուկ կառուցապատման կազմակերպություն, որը պետք է հետևի յուրաքանչյուր ծառի ու թփի պահպանմանը ։ Բնակելի տարածքներում գտնվող կանաչ տարածությունները կազմում են ընդամենը 755 հա տարածք։ Ամենահին տնկիներն արդեն ունեն փոխարինման կարիք ։
Քաղաքը շրջապատող Ստավրոպոլյան շրջանում հայտնաբերվել են աղվեսներ, նապաստակներ, վարազներ, որմզդեղններ, եղջերուներ, մոտ 10 տեսակի թռչուններ, ձկներ ու միջատներ ։ Ժիգուլյովի լեռներում աճում են էնդեմիկ բուսատեսակներ ։
Երկրաբանական առանձնահատկության պատճառով ձևավորվել են անսովոր բնական խմբեր, իրենց մեջ ներառելով ոչ միայն անտառատափաստանները, այլև տայգային, տափաստանային, ինչպես նաև՝ ասիական բույսերի ու կենդանիների տեսակներ։ Այդ ամենի պահպանման համար ստեղծվել են ազգային պարկեր։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1737 թվականին Վասիլի Տատիշևի կողմից որպես քաղաք-ամրոց Ստավրոպոլ, որպեսզի ռուսներին պաշտպանի քոչվորներից։ 1917 թվականի հունիսի 20֊ին կայսրուհի Աննա Իոանովնան պարգևատրել է իշխանուհին Աննա Տայշինային։ Այս ամսաթվից հաշվվում է քաղաքի պատմությունը ։
19֊րդ դարասկզբին և 20֊րդ դարի վերջին քաղաքի բնակչությունը գրեթե չի փոփոխվել,․քաղաքում ապրել է մոտ 6000 բնակիչ։ Այդ ժամանակվանից Ստավրոպոլը համարվում է միջին մեծության քաղաք։ Ստավրոպոլի վարչաշրջանի հարևանությամբ ապրել է մոտ 250 հազար մարդ։ Գործել է հիվանդանոց, 6 կրթական հաստատություն, 2 հյուրանոց, 6 գործարան, 1 ջրաղաց և մեկ հողմաղաց ։ 1924 թվականի տնտեսական ճգնաժամի պատճառով Ստավրոպոլը վերափոխվեց գյուղական բնակավայրի։ Միայն 1946 թվականին Ստավրոպոլը վերականգնեց քաղաքի իր կարգավիճակը։
1950 թվականի օգոստոսի 21֊ին հրապարակվում է ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդի կանոնակարգը Վոլգա գետի հիդրոէլեկտրակայանի կառուցման վերաբերյալ։ Ժիգուլյովսկի ՀԷԿ-ի կառուցման ժամանակ Ստավրոպոլը հայտնվում է Կուիբիշևսկի ջրամբարի տակ և 1953֊1955 թվականներին գրեթե ամբողջովին տեղափոխվում է նոր վայր ։
Այդ ամենից հետո սկսվում է քաղաքի արագընթաց աճը․ հին քաղաքից 10 կմ արևելք կառուցվում է Կոմսոմոլսկ աշխատանքային բնակավայրը, իսկ 4 կմ դրանից ներքև կառուցվլ է Շլյուզովոյ գյուղը։ 2 գյուղերն էլ ավելի ուշ մտնում են նոր Ստավրոպոլի կազմի մեջ։ 1957 թվականին ավարտվում է Վոլժսկի ՀԷԿ֊ի կառուցումը, կառուցվում է «Վոլգոցեմաշ» գործարանը, էլեկտրոնիկ գործարանը, քիմիական ձեռնարկությունը, Սինթետիկ կաուչուկի, «ԿուիբիշևԱզոտ» և «ԿուիբիշևՖոսֆոր» գործարանները ։
1964 թվականի օգոստոսի 28֊ին ՌԽՖՍՀ Գերագույն Խորհրդի նախագահությունը որոշում է, «Ստավրոպոլ քաղաքը վերանվանել Տոլյատի»՝ ի պատիվ Իտալիայի Կոմունիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղարի՝ Պալմիրո Տոլյատիի ։
1996 թվականին անցկացվեց համաքաղաքային հանրաքվե քաղաքի հին անունը վերականգնելու հարցով։ Այն համարվեց անվավեր, քանի որ քվեարկողների 70 տոկոսից ավելին դեմ էին այդ որոշմանը։ Բացի այդ՝ փողոցների անունների վերանվանում գրեթե տեղի չունեցավ։ Այնուամենայնիվ, քաղաքի և փողոցների վերանվանման հարցը բարձրացվում էր տարբեր հասարակական կազմակերպությունների կողմից ։ Չնայած դրան, այսօր բնակիչների միայն 4 տոկոսն է կարծում, որ քաղաքի անունը փոխելը կարևոր է ։
Ստավրոպոլը Վոլգայի վրա
Հաճախ տեղի են ունենում վիճաբանություններ, որ քաղաքը մինչև իր անվանափոխությունը կոչվել է «Ստավրոպոլը Վոլգայի վրա»։ Այնուամենայնիվ, այդ կարծիքը սխալ է։ 1777 թվականին Հարավային Կովկասում հիմնվել է ևս մի քաղաք, որը կրում էր Կովկասյան Ստավրոպոլ անունը։ Բայց այդ քաղաքի անվանումը երբեք չդարձավ պաշտոնական։ Հանդիպում է նաև անվան ևս մի տարբերակ՝ Ստավրոպոլ Վոլժսկի  ։
Բնակչություն
2018 թվականի հունվարի 1֊ի տվյալներով քաղաքը բնակչության թվով գրավում էր 19֊րդ տեղը Ռուսաստանի Դաշնության 1113 քաղաքների մեջ։ Քաղաքի Ավտոզավոդսկի շրջանը, որն ամենխոշորն է Պովոլոժիե շրջանում, ունի ամենաշատ բնակչությունը։
Երկար ժամանակ քաղաքի բնաչությունը չէր հատում 10 հազար բնակչի սահմանը։ Այդպես Ստավրոպոլի բնաչությունը 20֊րդ դարի սկզբին կազմում էր 5974 բնակիչ։ 1920 թվականին քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 10332 բնակիչ, որից 5689֊ը կանայք էին, իսկ 4643֊ը՝ տղամարդիկ։ 1897 թվականի համեմատությամբ՝ բնակչության աճը կազմել է 7301 տոկոս։ Այնուամենայնիվ, Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմը և 1921֊1922 թվականների Պովոլոժիեի սովը հանգեցրին նրան, որ բնակչության թվաքանակը 1920֊ականներին ոչ միայն չավելացավ, այլև նվազեց։ 3 տարվա ընթացքում՝ 1920֊1923 թվականներին, Ստավրոպոլի բնակչությունը նվազեց 4500 բնակչով։ 2018 թվականի հունվարի 1֊ի տվյալներով բնաչությունը հասավ 707407֊ի, որից 45.8 տոկոսը կազմում էին տղամարդիկ, իսկ 54․2 տոկոսը՝ կանայք։ Ապրելու միջին տարիքը Ստավրոպոլում կազմում է 39.6 տարի։
Գաղթ
Քաղաքը սկզբում եղել է մկրտված կալմիկների տեղափոխման կենտրոն։ Այդ ժամանակվանից բնակչության աճը միշտ վերադարձել է նախկինին մեխանիկական աճի պատճառով։ Այդպես 1959 թվականին աճը հավասարվում է 20.2 տոկոսի, իսկ մեխանիկականը՝ 89.9 տոկոսի։ 1970 թվականին համապատասխանաբար՝ 16.4 տոկոսի և 117.4 տոկոսի, 1999 թվականին՝ -1,4 տոկոս, բայց մեխանիկականի հաշվին 5.4 տոկոս ։
Քաղաքում բավականին շատ գյուղացիներ են ապրում։ Այսպես, Սամարսկի մարզից Տոլյատի տեղափոխված գյուղացիների քանակը կազմում է 26 տոկոս, իսկ այլ տարիներին գաղթողների կեսը եղել են գյուղաբնակներ (1972 թվականին 57 %)։ Այնուամենայնիվ, նրանց գալուց հետո կառուցվող գործարաններում կարիք զգացվեց ավելի շատ քանակությամբ մասնագիտացած կադրերի, որոնք պետք է գային խոշոր քաղաքներից։ Այս երևույթը շատերին ստիպեց բնակչությանը բաժանել 2 տարբեր խմբերի, որոնք միմյանցից խիստ տարբերվում էին ։
Յուրաքանչյուր հինգերորդ քաղաքացին «Տոլյատի» բառն ասոցացնում է գործարանի հետ, իսկ հենց քաղաքը՝ գործարանի հավելյալ մաս։ Այս երևույթը փորձագետները բացատրում են բնակչության անբավարար արմատավորմամբ և քաղաքային կյանքի հետ կապի բացակայությամբ ։
Ժամանակակից Տոլյատիի բնակչության մեծ մասը կապված է «ԱվտոՎԱԶ» ընկերության հետ։ Աճող ճգնաժամը ռուսական մեքենաշինության մեջ 2000֊2010 թվականներին և մասշտաբային կրճատումները ընկերությունում հանգեցրին նրան, որ քաղաքում վատթարացավ սոցիալ֊տնտեսական վիճակը ։ 2014֊2015 թվականների ընթացքում գործազուրկների թիվը աճեց 3 անգամ, 2015 թվականին քաղաքից գաղթեց 7.2 հազար բնակիչ և բնակչության 31 տոկոսը ցանկություն հայտեց հեռանալ քաղաքից ։
Գործազրկություն
2010 թվականի ապրիլի սկզբի տվյալներով՝ զբաղվածների քաղաքային կենտրոնում պաշտոնապես գրանցված են եղել 20000 գործազուրկ։ Այդ ցուցանիշով Տոլյատին տարածաշրջանում զբաղեցնում էր 2֊րդ հորիզոնականը։
Տնտեսության իրական հնարավորությունները բնակչության զբաղվածության ապահովմամբ բավականին սահմանափակ են։ Եթե 2008 թվականի վերջին մեկ մշտական տեղի հավակնում էր 1.5 գործազուրկ քաղաքացիներ, ապա 2009 թվականի վերջի դրությամբ մեկ տեղի ծանրաբեռնվածությունը մեծացավ՝ հասնելով 11,8 մարդու ։
Վերջին տարիներին գործազուրկների ամենացածր ցուցանիշը գրանցվել է 2007 թվականի ապրիլին, երբ այդ ցուցանիշը կազմում էր 0.56 տոկոս կամ 2.6 հազար մարդ։ 2007 թվականի առաջին կիսամյակի տվյալների համաձայն՝ Սամարայի տարածաշրջանում ամսական միջին աշխատավարձը միջին ու խոշոր կազմակերպություններում կազմում էր 13.165.3 ռուբլի, որը համարվում է ամենաբարձր ցուցանիշը տարածաշրջանում ։
Ազգային կազմ
1897 թվականի մադահամարի տվյալներով քաղաքում ապրում էին տարբեր ազգերի ներկայացուցիչներ, որոնցից էին՝ ռուսները՝ 5667 մարդ (94,86 %), թաթարները՝ 107 (1,79 %), մորդովյանները՝ 97 մարդ (1,62 %), ուկրաինացիները՝ 37 (0,7 %), հրեաները՝ 24, չուվաշները՝ 12, գերմանացիները՝ 12, լեհերը՝ 7, բասկերը՝ 1, այլ ազգեր՝ 5 մարդ։
1920 թվականին ազգային կազմն այլ էր․ ռուսներ՝ 9897 մարդ (95,79 %), լեհեր՝ 118 մարդ (1,14 %), թաթարներ՝ 97 մարդ (0,94 %), հրեաներ՝ 54 մարդ (0,52 %)։ Բացի այդ՝ քաղաքում ապրում են ուկրաինացիներ, բելառուսներ, լատիշներ, էստոնացիներ, գերմանացիներ և այլ ազգերի ներկայացուցիչներ։ Քաղաքում ապրում էր 4 ֆինն, 5 կորեացի և նույնիսկ 1 շվեդ։
2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքում ապրում էր 104 ազգի ներկայացուցիչ ․ Այլ ազգեր՝ 11 745 մարդ։ Օտարազգիների ընդհանուր թիվը քաղաքում կազմում է 693123 մարդ (100,00 %)։ Քաղաքի բնակիչներից 26 509֊ի ազգության մասին տեղեկություն պահպանված չէ։ Նրանցից 5209֊ը հրաժարվել են պատասխանել հարցմանը։ Տոլյատի քաղաքային շրջանի ընդհանուր բնակչությունը կազմում է 719 632 մարդ։
Վարչական կառույց
Քաղաքը վարչական առումով բաժանված է 3 շրջանի ․
Քաղաքի շրջանները ղեկավարվում են վարչական կենտրոնի կողմից ընտրված մարդիկ։
2006 թվականի հուլիսին Տոլյատի քաղաքի կազմ մտան մի շարք բնակավայրեր․ Պովոլսժսկի և Ֆյոդորովկա, Նովոմատյուշկինո գյուղ ։ 2009 թվականի գարնանը այդ բնակավայրերը ստացան միկրոշրջանի կարգավիճակ շրջանների կազմում ։
Տեղական ինքնակառավարման մարմիններ
Տեղական ինքնակառավարման մարմինները ձևավորվել են քաղաքի կանոնակարգի հիման վրա 1996 թվականին ։
Քաղաքային ՏԻՄ֊ի ներկայացուցչական մարմինը Տոլյատիի քաղաքային դուման է։ Դուման կազմված է 35 պատգամավորներից։ Պատգամավորների աշխատանքը ղեկավարվում է քաղաքայի դումայի նախագահի կողմից ։
Քաղաքն ունի սեփական պաշտոնական դրոշն ու զինանշանը։ Քաղաքի օրհներգը դեռևս չի ընդունվել։
Վարչական պատկանելիություն
1737 թվականին քաղաքի շինարարության ընթացքում Ստավրոպոլն անցավ Ստավրոպոլի պրովինցիայի կազմ, որը պատկանում էր Կովկասի նահանգին։ 1744 թվականին Օրենբուրսկի նահանգի ձևավորումից հետո, քաղաքը Ստավրոպոլի պրովինցիայի կազմից անցավ նրա տիրապետության տակ։ 1773 թվականին Սամարան տեղափոխվեց Ստավրոպոլի պրովինցիա բնակավայրի կարգավիճակով։ Այս կարգավիճակը քաղաքը պահպանեց մինչև 1780 թվական, երբ ստեղծվեց Սիբիրի փոխարքայությունը, որի մեջ մտավ Ստավրոպոլի վարչական շրջանը։
1851 թվականի հունվարի 1֊ին Ստավրոպոլի վարչական շրջանը մտավ նորաստեղծ Սամարայի նահանգի կազմ։ 1924 թվականի հունվար 1֊ին ԽՍՀՄ֊ի որոշմամբ՝ տնտեսական ճգնաժամի և բնակչության թվաքանակի անկման հետ կապված քաղաք Ստավրոպոլը վերափոխվեց գյուղի հենց նույն անվանումով։ Իսկ վարչական շրջանը վերացվեց։
1928 թվականին ստեղծվեց Ստավրոպոլի շրջանը։ 1946 թվականին Ստավրոպոլը դարձավ քաղաք Կուիբիշևսկի տարածաշրջանի շրջաններից մեկի ենթակայության տակ, իսկ 1951 թվականի ապրիլի 18֊ին՝ տարածաշրջանի ենթակայության տակ։
1964 թվականի օգոստոսի 28֊ին ՌԽՍՖ֊ի Գերագույն խորհրդի որոշմամբ քաղաքը անվանափոխվեց Իտալիայի կոմունիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղար Պալմիրո Տոլյատիի անունով։
1991 թվականին Կուիբիշևսկի տարածաշրջանը անվանափոխվեց՝ կոչվելով Սամրայի տարածաշրջան" 2006 թվականի հունվարի 1֊ին, մունիցիպալիտետային ռեֆորմից հետո, Տոլյատին ստացավ Քաղաքային օկրուգի կարգավիճակ։
Սամարայի տարածաշրջանի Ստավրոպոլի շրջանի վարչական կենտրոնը գտնվում է քաղաք Տոլյատիում, սակայն քաղաքն ինքը այդ շրջանի կազմի մեջ չի մտնում։
Սամարայի տարածաշրջանի վարչատարածքային բաժանման շրջանակներում այն համարվում է տարածաշրջանի նշանակություն ունեցող քաղաք ։
Տնտեսություն
Ժամանակակից Տոլյատին արդյունաբերական և տնտեսական խոշոր կենտրոն է, որը կարևոր տնտեսական դեր է խաղում ոչ միայն շրջանի, այլև երկրի համար։ Մինչև ճգնաժամը՝ 1990֊ական թվականներին, Տոլյատին պետական բյուջեին կատարվող եկամուտները հասցրել է 1%-ի։ Սակայն վերջին տարիներին ամբողջ Տոլյատիի ֆեդերատիվ բյուջեն նվազեց մինչև 0,2 % ։ Ամբողջ քաղաքը բյուջեն տրածաշրջանում կազմում էր 48 %։
2007 թվականին քաղաքի առևտրային հավասարակշռության մնացորդը կազմում էր 1771.2 միլիոն դոլլար ։
RBC.ru պորտալի գնահատմամբ Տոլյատին Ռուսաստանի ամենագրավիչ բիզնես քաղաքների շարքում բարձր հորիզոնական է գրավում (2009 թվականին եղել է 11֊րդ հորիզոնականում, 2008 թվականին՝ 12֊րդ տեղում, իսկ 2007 թվականին՝ 6֊րդ) ։ 2009֊ական թվականների տնտեսական ճգնաժամը լուրջ խաթարեց Տոլյատիի գրավչությունը որպես բիզնես քաղաք մի քանի տարի։Forbes ամսագրի վարկանշային սանդղակում քաղաքը 2008 թվականին զբաղեցրել է 5֊րդ հորիզոնականը, իսկ 2009 թվականին՝ 5֊րդ հորիզոնականը ։ 2010 թվականին Տոլյատին չանցավ նույնիսկ լավագույն 30֊ի մեջ ։ Սակայն 2013 թվականից իրավիճակը վերականգնվեց, և Տոլյատին կրկին զբաղեցրեց վեցերորդ հորիզոնականը ամենագլխավոր տեղերից ։
2000֊ական թվականների սկզբին քաղաքում գործում էին տոլյատյան կոշիկի և տրիկոտաժի գործարան, «Տոլյատինսկի» և «Կոմսոմոլսկի» մսի կոմբինատներ, ձկան կոմբինատ, рыбокомбинат, գարեջրի գործարան, Օղու գործարան։ Մինչև 2016 թվականը գործում էին տեղական բանկեր․ «ՖԻԱ Բանկ» և «ԷԼ Բանկ», կաթնամթերքի գործարան, «АвтоВАЗагрегат»։
Տարածաշրջանային մեքենաշինության ճգնաժամը, ԱվտոՎԱԶ ընկերությունում կատարվոց ռեֆորմները, ընդհանուր ճգնաժամը տնտեսական ճգնաժամի հանգեցրեց 2010֊ական թվականների կեսերին ։ 2015 թվականին արդյունաբերական գործարանների ինդեքսը կազմում էր 91 տոկոս, իսկ 2016 թվականի առաջին կեսին՝ 83.1 տոկկոս ։
Ռուսաստանի Ֆեդերացիայի կառավարության պատվերով քաղաքը ներառվեց սոցիալ֊տնտեսական առումով անապահով վիճակում գտնվող մոնոքաղաքների ցանկում ։
Արդյունաբերություն
Քաղաքում գտնվում են ավտոմոբիլային գործարաններ «GM-ԱվտոՎԱԶ»ը, «ՎազԻնտերՍերվիս»ը, Շամպայնի և գինու գործարանը, հացաբուլկեղենի գործարանը, քարի և երկաթաբետոնի գործարանը, և մի շարք այլ գործարաններ ։
Արդյունաբերության մեջ կազմակերպվել է Տոլյատի յուրահատուկ տնտեսական տարածք, որի տարածքում գտնվում են «Nobel Automotive»ը, «CIE Automotive»ը։
Էներգետիկա
Էլեկտրական և ջերմային էներգիաների աղբյուրները Տոլյատիում համարվում են 2 ՋԷԿ֊երը․՝Տոլյատինսկի ՋԷԿը և Վոլժսկի մեքենաների գործարանի ՋԷԿը, որոնք էներգիա են մատակարարում բոլոր արդյունաբերական ձեռնարկություններին և նրա բնակչությանը։ 2 ՋԷԿ֊երը մտնում են Վոլժսկի տարածքային ընկերության կազմի մեջ։ Տեղակայված լինելով Ժիգուլյովսկի ՀԷԿ֊ի հարևանությամբ և մտնելով «РусГидро»ի կազմի մեջ՝ այն համարվում է Ռուսաստանի էլեկտրաէներգիայի գեներացնող ընկերություն։
Քիմիական արդյունաբերություն
Տոլյատիում լավ է զարգացած քիմիական արդյունաբերությունը․ աշխարհի ամենախոշոր արտադրող ամիակը, հանքային պարարտանյութերի գործարանը, սինթետիկ կաուչուկի գործարանը։ «ՏոլյատիԱզոտ» ձեռնարկությունը կառուցվել է խորհրդային տարիներին ամերիկացի միլիարդատեր Արմանդ Խամերի մասնակցությամբ, ԽՍՀՄ֊ի հավանությամբ ։
Փոքր բիզնես
2008 թվականին Տոլյատիում հաշվվում էր մոտ 12.6 հազար անհատ ձեռնարկատեր, որոնց մեծ մասը (70 %) տալիս են մասնագիտական խորհուրդներ։ Նաև հաշվվում է 8.4 հազար փոքր բիզնեսի ձեռնարկատեր, որոնց ընդհանուր կազմակերպությունները կազմում են 32,4 %։
Միջինում 1000 բնակչին բաժին է ընկնում 12 փոքր ձեռնարկություն։ Նրանցից աշխատավորների քանակը կազմում է 54.1 հազար մարդ։ Միջինում 1 փոքր ձեռնարկությունը տալիս է 6 աշխատանքի վայր։ 2007 թվականի առաջին կիսամյակում փոքր ձեռնարկությունների առաքված իրերը կազմում էին ամբողջ քաղաքի տարածքի 9,6 %֊ը ։
Ֆինանսների և ծառայությունների շրջանակ
2007 թվականի առաջին կիսամյակում մանրածախ առևտրի շրջանառության արդյունքը կազմեց 126 911 միլիոն ռուբլի։ Բնակչությանը մատուցվող ծառայությունների եկամուտը կազմել է 19 797 միլիոն ռուբլի ։
Առևտուր
Քաղաքում գործում են ֆեդերատիվ առևտրական կապեր, որոնցից են՝ «Պերեկրյոստոկ»ը, «Պիտյորոչկա»ն, «Մագնիտ»ը, «Էլդորադո»ն, «Էքսպպերտ»ը, DOMОն, «Սպորտմաստեր»ը։ Բացվել են հիպերմարկետներ Metro AG֊ը, «Լենտա»ն, «Օ’ՔԵՅ»ը, Castorama֊ն, Media Markt֊ը, «Ашан֊ը», Leroy Merlin֊ը։ Քաղաքի առևտրի կենտրոնը «Русь на Волге»ն է, որը բացվել է դեռևս 1983 թվականին։ Ունի 111 հազար м² տարածք։ Կառուցվել են սեփական առևտրի կենտրոններ «Вега»ն, «Աէրոհոլ»ը և «Մադագասկար»ը։
Բանկեր
Տոլյատիում են գտնվում ֆեդերատիվ բանկերի գրասենյակները․ Սբերբանկը, ՎՏԲ բանկը, Ռոսելխոզբանկը, Ալֆա բանկը, Ուրալսիբը, BSGV բանկը, Նովիմբանկը, Բինբանկը, «Ռուսական կապիտալ»ը, Ավանգարդ բանկը և տեղական ձեռնարկություններ։
Ապահովագրական ընկերություններ
Ապահովագրական ընկերությունները ակտիվորեն մասնակցում են Տոլյատիի տնտեսական կյանքին։ Քաղաքում հայտնի դաշնային ընկերություններից են. ՎՍԿ, ՌԵՍՕ, Ռենեսանս, Ռոսգոստրախ, Ալֆա և տարածաշրջանային Աստրո Վոլգա և ՕՍԿ ընկերությունները։
Տրանսպորտ
Քաղաք Տոլյատին համարվում է երկաթուղային, ավտոմոբիլային, ջրային ու օդային խոշոր հանգույց։ Համարվելով երկրորդը Սամարսկի տարածաշրջանում, այն ունի զարգացման մեծ հնարավորություններ շնորհիվ իր ազատ տարածությունների, ինչպես նաև՝ տրանսպորտային կառուցվածքի զարգացմամբ։
Արտաքին տրանսպորտային կապերը իրականացվում են Ցենտրալնի և Ավտոզավոդսկի շրջանում գտնվող ավտոմեքենաների ընկերությունների կողմից։
Քաղաքային տրանսպորտ
Տոլյատին համարվում է Ռուսաստանի այն ամենամեծ քաղաքը, որտեղ չկան և երբեք չեն եղել տրամվայներ։
Վերջին տարիներին քաղաքում ամեն տարի պակասում է ուղևորափոխադրումների քանակը. 2007 թվականին տեղափոխվել է 112,1 միլիոն մարդ, որը կազմում է 2006 թվականի 94,6 տոկոսը ։ Կա ցանկություն մունիցիպալիտետային ավտոբուսների փոխարեն ավելացնել այլընտրանքայինների քանակը. 2005 թվականի սկզբին դադարել են գործել ավելի քան 25 ավտոբուսներ և 15 տրոլեյբուսներ ։ Մնացած ավտոբուսներից շատերը փոխել են փոխադրումների ուղղությունը։
Ավելի վատ վիճակում գտնվում է արվարձանների տրանսպորտը։ 2007 թվականի առաջին կեսին տեղափոխվել է ընդամենը 16,1 հազար մարդ, ինչը 10 անգամ ավելի քիչ է, քան 2006 թվականին։
Մեկ այլ տեսանելի արդյունք է այն, որ մեծացել է ալտերնատիվ տրանսպորտով կատարված ուղևորափոխադրումները (2006 թվականի 27,6 տոկոսից 2007 թվականին հասել է 29,2 տոկոսի)։
Մունիցիպալիտետային տրանսպորտի տոմսի արժեքը 2016 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով կազմում է 25 ռուբլի։ Երթուղային տաքսիների տոմսը շրջանի տարածքում կազմում է 25 ռուբլի, իսկ շրջանների միջև՝ 27 ռուբլի։
Ավտոմոբիլային տրանսպորտ
Տոլյատին ունի զարգացած ճանապարհային համակարգ։ Քաղաքի տարածքում ավտոմոբիլային ճանապարհների ընդհանուր երկարությունը կազմում է 1498 կմ, իսկ տարածքը կազմում է 14 345,589 հազար մ²։ Այնուամենայնիվ, գործող ավտոճանապարհները սպառել են իրենց արտադրողականությունը և ի վիճակի չեն վերականգնվելու ։
Քաղաքի ճանապարհները վիճակը ծանրանում է նրանց որակի պատճառով. Վարչության պետի գնահատմամբ՝ ճանապարհների 70 տոկոսին անհրաժեշտ է վերանորոգում։ Նրա գնահատմամբ վթարների 20 տոկոսի պատճառը ճանապարհների թերի վերանորոգվածությունն է ։
Խոշոր ավտոճանապարհներ
Քաղաքի հարավարևելյան հատվածով անցնում է M5 դաշնային ավտոճանապարհը, որը պահպանում է կապ Ցենտրալնի շրջանի եվրոպական երկրների հատվածի և արևելյան շրջանների միջև։
Հյուսիս-արևելքից քաղաք են գալիս տարածաշրջանային նշանակություն ունեցող ավտոճանապարհներ. Տոլյատի-Դիմիտովգրադ, Տոլյատի-Ստավրոպոլսկի շրջան։ Քաղաք են մտնում նաև տարածքային նշանակություն ունեցող ավտոճանապարհներ, որոնք Տոլյատին կապում են Ստավրոպոլսկի շրջանի հյուսիսային և արևմտյան տարածքներին։
Տոլյատիից Սամարա ընկած ճանապարհը կազմում է 88 կմ, դեպի Մոսկվա՝ 985 կմ, իսկ դեպի Սանկտ Պետերբուրգ՝ 1702 կմ։
Երկաթուղային տրանսպորտ
Տոլյատիով է անցնում էլեկտրաֆիկացված երկկողմանի երկաթուղային ճանապարհ, որը հիմնականում մտնում է Սամարսկի երկաթուղային հանգույցի մեջ։ Երկաթուղագիծը ապահովվում է մարդկանց և ապրանքի տեղափոխումը՝ կապելով Սամարա, Սիզրան, Ժիգուլյովսկ քաղաքները։ Այն նաև համարվում է Կինել-Զվեզդա-Սիզրան ուղղության շրջանցիկ ճանապարհը։
Կենտրոնական ճանապարհի մոտ կա միայն մեկ երկաթուղային կայարան և երկու բեռնատար կայաններ.՝ Խիմզավոդսկին և Խիմիչեսկայան։ Երկաթուղային տրանսպորտի քաղաքով անցնելու նման ուղին էլ պատճառ է հանդիսացել, որպեսզի մարդիկ քիչ օգտվեն դրանից։
Տոլյատիից գնում է միայն 2 մարդատար գնացք.՝ № 065/066 Տոլյատի - Մոսկվա և № 667/668 Սարատով - Տոլյատի, որոշ կայարաններ (Ադլեր, Սանկտ Պետերբուրգ) ուղարկվում են առանձին վագոններ։ Տրանզիտ գնացքները ամռանն անցնում են «Ժիգուլյովսկի ծով» կայարանով։ Անցնում են նաև մի քանի միջքաղաքային էլեկտրական գնացքներ, որոնք հասնում են մինչև Սամարա և Օտվագի կայարան։
Փոխադրումների հիմնական տեսակը բեռնափոխադրումներն են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:1737 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շուտով գարուն կգա
Շուտով գարուն կգա (მალე გაზაფხული მოვა), 1967 թվականին Վրացֆիլմմ կինոստուդիայում նկարահանված գեղարվեստական ֆիլմ, մելոդրամա։
Սյուժե
Գյուղացի ծեր ամուսիններ Մինագո Իրեմաձեն ու նրա կինը ապրում են միայնակ։ Ավագ որդին ամուսնացել է և բնակություն հաստատել քաղաքում, կրտսերը սովորում է համալսարանում։ Մինագոն որոշում է որդիներին համոզել՝ վերադառնալ հայրենի տուն։ Այդ նպատակով էլ նա այցելում է իր որդիներին, պատմում, թե որքան դժվար է լքված ծնողների համար ապրել գյուղում, որը գրեթե դատարկվել է։ Որդիները ցավակցում են հորը, հասկանում են նրա մտահոգությունները, սակայն ոչինչ փոխել չեն կարող։ Նրանց կյանքը կապված է քաղաքի հետ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր Կատեգորիա:1967 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր
Սուր պանկրեատիտ
Սուր պանկրեատիտ, ենթաստամոքսային գեղձի հանկարծակի բորբոքումն է։ Պատճառներն են լեղաքարային հիվանդությունը, ալկոհոլի մեծ քանակի օգտագործումը, պարբերական հիվանդությունը, վնասվածքները, շատ ավելի քիչ դեպքերում՝ խոզուկը։ Կարող է ախտադարձվել կամ փոխարկվել քրոնիկ պանկրեատիտի։
Թեթև աստիճանի դեպքերը հիմնականում բուժվում են պահպանողական եղանակով․ հոսպիտալացում, ցավի կառավարում, սննդանյութերի և հեղուկների ներերակային ներարկում։ Ծանր աստիճանի դեպքերում հիվանդին անհրաժեշտ է հոսպիտալացնել ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքում և շտկել հիվանդության բարդությունները։ Այնուամենայնիվ, նույնիսկ օպտիմալ ղեկավարման դեպքում, բարդությունները մեծամասամբ հանգեցնում են մահվան։
Հազվադեպ հանդիպող
Այս ախտանշանները հանդիպում են հատկապես ծանր դեպքերում․
Բարդություններ
Տեղային բարդություններից են պանկրեատիկ պսևդոցիստը (ամենահաճախադեպն է, հանդիպում է 25% դեպքերում, 4–6 շաբաթ անց) և ֆլեգմոնայի/աբսցեսի առաջացումը, փայծաղային զարկերակի պսևդոանևրիզմաները, փայծաղային զարկերակի և երակի էռոզիաներից առաջացող արյունահոսությունները, փայծաղային, վերին միջընդերային, պորտալ երակների թրոմբոզը, տասներկումատնյաաղիքային, ընդհանուր լեղածորանի անանցանելիությունը, քրոնիկ պանկրեատիտի պրոգրեսիան, պանկրեատիկ ասցիտը, թոքամզի խոռոչում հեղուկի կուտակումը, պանկրեատիկ նեկրոզը ։
Համակարգային բարդություններն են ՍՇԴՀ–ն, բազմաօրգանային դիսֆունկցիայի համախտանիշը, ԴՆՄ–ն, հիպերգլիկեմիան, հիպոկալցեմիան, ինսուլին կախյալ շաքարային դիաբետը (առաջանում է ենթաստամոքսային գեղձի ինսուլին արտադրող բետա բջիջների վնասման հետևանքով), մալաբսորբցիան՝ գեղձի արտազատիչ ֆունկցիայի խանգարման հետևանքով։
Ախտածագում
Սուր պանկրեատիտն առաջանում է ենթաստամոքսային գեղձի մարսողական ֆերմենտների ոչ նորմալ ակտիվության պատճառով։ Սրա օրինակ է ինակտիվ ֆերմենտների՝ զիմոգենների (պրոէնզիմ) ոչ ճիշտ ակտիվացումը։ Այս երևույթը ամենից հաճախ առկա է լինում տրիպսինոգենի մոտ։ Նորմայում տրիպսինոգենը բարակ աղու սկզբնամասում՝ տասներկումատնյա աղիքում փոխարկվում է իր ակտիվ ձևի՝ տրիպսինի, և մասնակցում սպիտակուցների մարսման գործընթացին։ Սուր պանկրեատիտի դեպքում տրիպսինոգենը փոխարկվում է տրիպսինի լիզոսոմալ ֆերմենտների (հիմնականում կատեպսինի) միջոցով։ Այնուհետև տրիպսինի ակտիվ ձևը խթանում է տրիպսինոգենի հավելյալ մոլեկուլների ակտիվացումը։ Այս մարսողական ֆերմենտների ակտիվացումն էլ հանգեցնում է բորբոքման, այտուցի, անոթների վնասման և նույնիսկ բջիջների մահվան։ Ենթաստամոքսային գեղձի բջիջների մահն իրականանում է երկու հիմնական մեխանիզմով․ նեկրոզ՝ չկանոնավորված և ապոպտոզ՝ համեմատաբար կարգավորված։ Այս երկու մեխանիզմների միջև բալանսը պահպանվում է կասպազների միջոցով, որոնք կարգավորում են ապոպտոզը և պանկրեատիտի ժամանակ ունեն հականեկրոտիկ հատկություն․ կանխում են տրիպսինոգենի ակտիվացումը, ԱԵՖ–ի սպառումը՝ արգելակելով պոլի–ԱԿՖ–ռիբոզ պոլիմերազը, արգելակում են ապոպտոզի ինհիբիտորներին։ Այնուամենայնիվ, եթե կասպազների քանակը ցածր է, օրինակ, էթանոլի մշտական օգտագործման հետևանքով, նեկրոզային մեխանիզմը կարող է գերակայել։
Ախտաֆիզիալոգիա
Սուր պանկրեատիտը լինում է թեթև և ծանր աստիճանի․ տեսակը կախված է, թե որ պատասխանն է գերակշռում բջջի վնասման դեպքում՝ բորբոքումը (թեթև), թե նեկրոզը (ծանր)։ Թեթև աստիճանի պանկերատիտի դեպքում ենթաստամոքսային գեղձը բորբոքված և այտուցված է, իսկ ծանրի դեպքում՝ մեռուկացված, հարակից օրգանները նույնպես կարող են վնասվել։
Վնասման առաջին շրջանում ենթաստամոքսային գեղձի բջիջները սինթեզում և արտազատում են բորբոքային միջնորդներ՝ ինտերլեյկին–1 և ՈՒՆԳ–ալֆա։ Սուր պանկրեատիտի հիմնական նշանը բորբոքային պատասխանի ձևավորումն է, նեյտրոֆիլների տեղայնացումը ենթաստամոքսային գեղձում։ Բորբոքային պատասխանը հանգեցնում է պանկրեատիտի երկրորդային դրսևորումների՝ մազանոթային թափանցելիության բարձրացման հետևանքով առաջացած հիպովոլեմիա, սուր շնչառական դիսթրես համախտանիշ, դիսեմինացված ներանոթային մակարդման համախտանիշ, երիկամային, սիրտանոթային անբավարարություն, ստամոքսաղիքային արյունահոսություն։
Հիստոպաթոլոգիա
Սուր պանկրեատիտը (սուր հեմոռագիկ պանկրեատիկ նեկրոզ) բնորոշվում է գեղձի պարենքիմայի սուր բորբոքմամբ և մեռուկով, պանկրեատիկ ճարպի կենտրոնական ֆերմենտային, նաև անոթային մեռուկով (արյունահոսություններ)։ Վերոնշյալ գործընթացները պանկրեատիկ ֆերմենտների ներգեղձային ակտիվացման պատճառ են։ Լիպազի ակտիվացումը հանգեցնում է գեղձի հենքի ճարպային հյուսվածքի, ինչպես նաև հարգեղձային հյուսվածքների մեռուկացմանը։ Նեկրոտիկ ճարպային բջիջները ստվերանման են, անկորիզ, վարդագույն, հատիկավոր ցիտոպլազմայով։ Հնարավոր է հայտնաբերել նաև կալցիումի պրեցիպիտատներ (հեմատոքսիլինոֆիլ)։ Անոթային պատերի վնասումը հանգեցնում է թրոմբոզների և արյունահոսությունների։ Բորբոքային ինֆիլտրատը հարուստ է նեյտրոֆիլներով։ Քանի որ ենթաստամոքսային գեղձը պատիճ չունի, բորբոքումը և մեռուկը կարող են տարածվել դեպի գեղձի հարևան հյուսվածքները։
Տարբերակիչ ախտորոշում
Տարբերակիչ ախտորոշումը ներառում է ․
Կենսաքիմիական
Հետազոտությունների եղանակի ընտրման համար կան երկու ուղեցույցներում նշվում է հետևյալը․
«Սովորաբար հարկավոր չէ որոշել և՛ ամիլազի, և՛ լիպազի քանակը։ Որոշ հիվանդությունների դեպքում (օրինակ մակրոամիլազեմիա, պարօտիտ, որոշ կարցինոմաներ), որոնք կապված չեն ենթաստամոսային գեղձի հետ, ամիլազի մակարդակը կարող է բարձրանալ և լինեն շփոթեցնող, այդ պատճառով նպատակահարմար է հաշվել շիճուկային լիպազի մակարդակը․ վերջինս ավելի զգայուն և սպեցիֆիկ է սուր պանկրեատիտին »։
«Թեև ամիլազն ավելի հասանելի է և հարմար է ախտորոշում կատարելու համար, լիպազն ավելի նախընտրելի է սուր պանկրեատիտի ախտորոշման համար »։
Այնուամենայնիվ, ոչ բոլոր հետազոտողներն են նախապատվությունը տալիս լիպազին In support of the superiority of the lipase:
Համակարգչային շերտագրություն
ՀՇ–ն համարվում է սուր պանկրեատիտի գնահատման առաջնային, տարածված մեթոդ և ցուցված է, եթե․
ՀՇ–ն, որպես ուշ գնահատման մեթոդ, կիրառվում է հետևյալ դեպքերում․
Որովայնի ՀՇ խորհուրդ չի տրվում կատարել առաջին ախտանշաններից 12 ժամ առաջ, քանի որ արդյունքները կարող են լինել նորմալ և կասկածելի ոչինչ չհայտնաբերվի։
ՀՇ հետազոտության արդյունքները դասակարգվում են հետևյալ կերպ․
Մագնիսառեզոնանսային շերտագրություն
ՄՌՇ–ի մյուս առավելությունը մագնիսառեզոնանսային խոլանգիոպանկրեատոգրաֆիայի (ՄՌԽՊ) կատարման հնարավորությունն է։ ՄՌԽՊ–ն ինֆորմատիվ է սուր պանկրեատիտի էթիոլոգիան, ինչպես նաև լեղային քարերի (խոլեդոխոլիթիաս, խոլելիթիաս), գեղձի անոմալիաների առկայությունը պարզելու համար ։ Կլինիկական հետազոտությունները վկայում են, որ ՄՌԽՊ–ն լեղային ծագման սուր պանկրեատիտի ախտորոշման նույնքան արդյունավետ մեթոդ է, որքան էնդոսկոպիկ ռետրոգրադ խոլանգիոպանկրեատոգրաֆիան, միաժամանակ քիչ ինվազիվ է և քիչ բարդություններ է առաջացնում ։
Ուլտրաձայնային հետազոտություն
Որովայնի ուլտրաձայնային հետազոտությամբ ենթաստամոքսային գեղձը գերձայնային և խոշորացած է ։
Բուժում
Սուր պանկրեատիտի բուժման առաջնային քայլերը ներառում են օրգանիզմի ռեհիդրատացիան, հեղուկի ցավի կառավարումը, արհեստական սնուցումը։
Ռեհիդրատացիա
Ակտիվ հիդրատացիայի համար պացիենտներին, որոնք չունեն սիրտանոթային, երիկամային անբավարարություն կամ այլ հիվանդություններ, ներարկվում է իզոտոնիկ կրիստալոիդ լուծույթ (օրինակ Ռինգերի լակտացված, ֆիզիոլոգիական լուծույթներ) ժամում 5–10 մլ/կգ դեղաչափով։ Ավելի մեծ քանակությամբ հեղուկ կորցրած հիվանդներին (այս դեպքում զարկերակային ճնշումն ընկնում է և առաջանում է տախիկարդիա) 30 րոպե ներերակային ներարկվում է 20 մլ/կգ հեղուկ, այնուհետև շարունակվում է 3 մլ/կգ/ժամ դեղաչափով 8–12 ժամ ։
Ներարկվող հեղուկի քանակը որոշվում է հաշվի առնելով կլինիկական հետազոտությունները, հեմատոկրիտի, արյան մեջ միզանյութի մակարդակները։
Սուր պանկրեատիտի սկզբնական շրջանում (առաջին 12–24 ժամերը) կատարվող ռեհիդրատացիան ճնշում է հիվանդությունը և նվազեցնում մահացությունը   ։
Ցավի կառավարում
Որովայնային ցավը սուր պանկրեատիտի գլխավոր ախտանիշն է և դրա համար անհրաժեշտ են անզգայացնողներ։
Օփիոիդներն ավտանգ են ցավի կառավարման համար և պացիենտին սովորաբար տրվում են ներերակային ։ Հիդրոմորֆոնը կամ ֆենտանիլը (ներերակային) կարող են տրվել ցավի նվազեցման համար։ Ֆենտանիլի կիրառությունը մեծ է, քանի որ ավելի անվտանգ է հատկապես երիկամային խնդիրների զուգակցման դեպքում։ Ինչպես մյուս օփիոիդները, ֆենտանիլը նույնպես կարող է ընկճել շնչառական կենտրոնը։ Նախընտրելի է կիրառել մեպերիդին մորֆինի փոխարեն, քանի որ ենթադրվում է, որ մորֆինը մեծացնում է Օդդիի սեղմանը ճնշումը։ Այնուամենայնիվ, ոչ մի հստակ փաստ չկա, որ մորֆինը խորացնում կամ առաջացնում է պանկրեատիտ կամ խոլեցիստիտ ։ Մեպերիդինը ունի կիսատրոհման կարճ պարբերություն, կրկնվող դեղաչափերը կարող են հանգեցնել մետաբոլիտի՝ նորմեպերիդինի կուտակման, որն առաջացնում է կողմնակի նյարդամկանային ազդեցություններ, հազվադեպ՝ գիտակցության կորուստ։
«Աղիքային հանգիստ»
Սուր պանկրեատիտի դեպքում շատ կարևոր է դադարեցնել հիվանդի՝ սննդի ընդունումը բերանով, անհրաժեշտ է հեղուկների ներերակային ներարկում և ցավի կառավարում։ Ենթաստամոքսային գեղձի ֆերմենտների արտազատումը խթանվում է ստամոքսում սննդի առկայության պայմաններում, հետևաբար բերանով սննդի ընդունման բացակայության դեպքում ենթաստամոքսային գեղձը «հանգստանում է»։ Պացիենտների մոտավորապես 20%–ի մոտ ցավը կարող է կրկնվել, իսկ կրկնվող ցավերի մոտ 75%–ն առաջանում են բերանով սնունդ ընդունումից 48 ժամվա ընթացքում։
Սննդանյութեր
Վերջերս սննդանյութերի՝ օրգանիզմ ներմուծման եղանակը փոխվել է ամբողջությամբ պարէնտերալ սնուցումից վաղ, հետպիլորիկ էնտերալ սնուցման․ վերջինիս դեպքում սնուցման խողովակը էնդոսկոպիկ կամ ռադիոգրաֆիկ եղանակով ներմուծվում է տասներկումատնյա աղիքի ստորին հորիզոնական հատված։ Էնտերալ սնուցման առավելությունն այն է, որ կանխվում է աղիների լորձաթաղանթի ապաճումը, և կողմնակի ազդեցությունները, որոնք առկա էին ամբողջությամբ պարէնտերալ սնուցման դեպքում (օրինակ՝ ֆունգեմիա), բացակայում են։
Նազոէնտերալ կերակրման խողովակի թերություններն են սինուսիտի առաջացման հավանականությունը։
Թթվածին
Եթե թթվածնի պարցիալ ճնշումը 70մմ սս ցածր է, պացիենտներին (մոտ 30%) հարկավոր է թթվածնամատակարարում։
Էնդոսկոպիկ ռետրոգրադ խոլանգիոպանկրեատոգրաֆիա
Եթե հայտնաբերվում են լեղաքարեր, 24–72 ժամվա ընթացքում կատարվող էնդոսկոպիկ ռետրոգրադ խոլանգիոպանկրեատոգրաֆիան, զուգորդված լեղաքարերի հեռացումով, նվազեցնում է մահացության ռիսկը ։ Վաղ ԷՌԽՊ–ի ցուցումներն են․
ԷՌԽՊ–ի ռիսկերն են պանկրեատիտի վիճակի վատթարացումը, արյունահոսությունը, վարակի հարուցումը։
Վիրահատություն
Վիրահատությունը ցուցված է (i) ինֆեկցված պանկրեատիկ նեկրոզի, (ii) ախտորոշման մեջ վստահ չլինելու, (iii) բարդությունների դեպքում։ Սուր պանկրեատիտից մահվան հիմնական պատճառը երկրորդային վարակն է։ Վարակն ախտորոշվում է՝ հիմնվելով երկու չափանիշների վրա․
Ինֆեկցված նեկրոզի դեպքում վիրահատական միջամտությունը ներառում է․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ Կատեգորիա:Բորբոքային հիվանդություններ
Էգլեթիերների ընտանիքը
Էգլեթիերների ընտանիքը (Les Eygletière), 1965-1967 թվականներին Անրի Թրուայայի գրած եռապատումն է, որտեղ ընդգրկված են «Էգլեթիերների ընտանիքը» («Les Eygletière») (1965), «Կորյունների սովը» («La Faim des lionceaux») (1966), «Կործանում» («La Malandre») (1967) վեպերը։ «Էգլեթիերների ընտանիքը» հայերեն հրատարակվել է 1980 թվականին Սոֆի Ավագյանի թարգմանությամբ ։ Ըստ գրաքննադատների համարվում է «ֆրանսիական գրականության ամենաընթերցվող գրքերից մեկը» ։
Էգլեթիերների ընտանիքը (վեպ)
Վեպի հիմքում մեկ ընտանիք է՝ ծնողները, երեք զավակները և հորաքույրը։ Երեխաները մեծանում են, կյանքը փորձություններ է դնում նրանց առաջ, առաջ քաշում սիրո, պարկեշտության, հարազատների հետ հարաբերությունների խնդիրներ ։
Կորյունների սովը
Եռապատման երկրորդ վեպն է։ Այստեղ կրկին Էգլեթիերների ընտանիքն է։ Ժամանակ է անցել և կյանքի որոշ փորձություններից հետո Ֆրանսուազան, Ժան Մարկը և Դանիելը հանդիպում են լուրջ խնդիրների։ Այժմ օգնել չեն կարող ոչ ընկերները, ոչ հարազատները, և հարկավոր է ինքնուրույն որոշումներ կայացնել ։
Անունները վեպում
Եռագրության հերոսները կրում են Էգլեթիեր ազգանունը, որ հնարավոր չէ գտնել որևէ անվանաբանական բառարանում ։ Ենթադրվում է, որ հերոսների ազգանունը հեղինակը ստեղծել է égal - հավասար և tier - երեք բառերից, ինչը անդրադառնում է ընտանիքի երեք երեխաներին ։
Հորաքույր Մադլենի (Madeleine Eygletière) անունը ծագում է Մարիա Մագդաղենացու անունից, ինչը պատահական չէ, քանի որ Մադլենը բարության, հավատի մարմնացումն է։ Նա է օգնում Ֆրանսուազային ծանր պահին, երբ աղջիկը կորցրել էր հավատը կյանքի հանդեպ։ .
Էկրանավորում
Վեպի հիման վրա, 1978 թվականին հեռուստատեսային էկրան է բարձրացել ռեժիսորներ Ռենե Լուկոյի և Լուի Ա Պասկալի նկարահանած, Ֆրանսիայի, Բելգիայի և Կանադայի համատեղ արտադրության, վեց սերիայով կինոնկարը։ Գլխավոր դերերում խաղացել են Բրունո Նետեն, Անտոնելլա Լուալդին, Ֆանի Կոտանսոնը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անրի Թրուայայի վեպեր Կատեգորիա:1965 վեպեր
Respect (երգ)
Respect (հարգանք), ռիթմ էնդ բլյուզ ժանրի երգ՝ գրված 1965 թվականին Օթիս Ռեդինգի կողմից և հրապարակված ԱՄՆ-ում՝ որպես սինգլ։ Երկու տարի անց, Արետա Ֆրանկլինի կատարմամբ, երգը դառնում է սուպերհիթ և այդ ժամանակից «սոուլի թագուհու» այցեքարտը։
Արետա Ֆրանկլինի ձայնագրությունը, որի պրոդյուսերը Ջերի Վեքսլերն էր, արժանացել է երկու «Գրեմի» մրցանակի և երկու շաբաթ շարունակ գլխավորել է Billboard Hot 100 հիթ շքերթը։ Երգը դարձավ Ֆրանկլինի առաջին միջազգային հիթը՝ հայտնվելով բրիտանական շքերթների առաջին տասնյակում։ Ժամանակի ընթացքում երգը դառնում է սեռերի հավասարության հիմնը և հնչում տասնյակ գեղարվեստական ֆիլմերում ։ Այն հաճախ են կատարում ֆեմինիստական միջոցառումնների ժամանակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիստական երգեր Կատեգորիա:1965 սինգլներ Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ
Տասներեք գաղութներ
Տասներեք գաղութներ
Անկախության դեկլարացիան կնքել են («աշխարհագրական» հերթականությամբ)`