cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օքսիտոցին
Վախ և անհանգստություն
Օքսիտոցինը հայտնի է հասարակական վարքագծի ձևավորման մեջ իր ունեցած դերով, մասնավորապես դեր ունի վստահության և փոխադարձ կապվածության ձևավորման հարցում։ Երբեմն օքսիտոցինն անվանում են «սիրո հորմոն» ։ Իրականում օքսիտոցինն ավելի լուրջ դերակատարում ունի, քան հասարակական վարքի ձևավորումը։ Կա կարծիք այն մասին, որ օքսիտոցինը փոխում է վախի և անհանգստության աստիճանը, այսինքն ուղղակի կերպով չի ազդում վախի կամ անհագստության ձևավորման վրա ։ Գոյություն ունեն երկու դոմինանտող տեսություններ, առաջինը պնդում է, որ օքսիտոցինը բարձրացնում է փախուստի կամ պայքարի դրսևորումները որոշակի իրավիճակներում, իսկ երկրորդը պնդում է, որ օքսիտոցինը սոցիալական խթաններին տալիս է արտահայտված պատասխան՝ սևեռելով մարդու կամ կենդանու ուշադրությունը տվյալ իրավիճակի վրա ։
Հայտնի է, որ ներքթային ներմուծված օքսիտոցինը նվազեցնում է վախը՝ հավանաբար ազդելով նշաձև մարմնի վրա, որը պատասխանատու է վտանգի դեպքում վախի առաջացման ռեակցիայի համար ։ Եվ, իսկապես, կրծողների վրա կատարված հետազոտությունները հաստատել են վերը նշվածը ։ Որոշ հետազոտողներ պնդում են, որ օքսիտոցինը խթանող ազդեցություն ունի բոլոր զգացմունքների վրա, քանզի ներքթային ներմուծումներից հետո դիտվել է նաև նախանձի և չարակամության աճ ։ Այն անհատները, ովքեր ներքթային ճանապարհով ստանում են օքսիտոցին, նրանց դեմքին զզվանքի արտահայտություն ավելի շուտ է հանդիպում, քան նրանց ովքեր չեն ստացել ։ Դեմքի նման արտահայտությունը էվոլյուցիոն առումով կապվում է ինքնապաշտպանման գաղափարի հետ։ Այս ձևով օքսիտոցինը բարձրացնում է այն ազդակների ինտենսիվությունը, որոնք պատասխանատու են սեփական անձը վնասումներից պաշտպանելու համար։ Մեկ այլ հետազոտությունում, այն անհատներին, ում տվել են օքսիտոցին, նրանց մոտ վախի դրսևորումների ընկալումն ավելի բարձր է եղել, քան այն անհատների մոտ, ովքեր ստացել են պլացեբո ։ Օքսիտոցինը փոխում է վախի հանդեպ անհատի ռեակցիան, միևնույն ժամանակ ամրապնդելով այդ հիշողությունները։ Գենետիկորեն ձևափոխված մկների մոտ, շնորհիվ օքսիտոցինային ընկալիչների հավելյալ քանակների առկայության, առաջնակի սթրեսորի ազդեցության հանդեպ դիտվում է արտահայտված վախի պատասխան։ Օքսիտոցինը ուժեղացնում է բացասական հիշողությունները և սթրեսորի կրկնակի ներգործության դեպքում, դիտվում է գերարտահայտված պատասխան ։
Տրամադրություն և դեպրեսիա
Օքսիտոցինը թողնում է հակադեպրեսանտային ազդեցություն փորձարարակաան կենդանիների մոտ, և վերջինիս պակասը հնարավոր է դեր է խաղում մարդկանց մոտ դեպրեսիայի զարգացման պաթոգենեզում ։ Օքսիտոցինի հակադեպրեսանտային ազդեցությունը չի արգելակվում օքսիտոցինային ընկալիչների ընտրողական ներհակորդներով, ինչը թույլ է տալիս ենթադրել, որ այս ազդեցությունը միջնորդավորված չէ օքսիտոցինային ընկալիչներով ։ Ի տարբերություն վերը նշվածի, ոչ-պեպտիդային օքսիտոցինային ընկալիչների ընտրողական ագոնիստ WAY-267,464-ը չի թողնում հակադեպրեսանտային ազդեցություն՝ առնետներին սթրեսի ենթարկող փորձերում ։ Կարբետոցինը՝ օքսիտոցինի ամենամոտ անալոգը, առաջացնում է հակադեպրեսանտային ազդեցություն կենդանիների մոտ ։ Այսպիսով, հակադեպրեսանտային ազդեցությունը միջնորդավորված է այլ ընկալիչներով, հնարավոր է վազոպրեսինային V1A ընկալիչներով, որոնց ինչպես հայտնի է օքսիտոցինը կապվում է որպես համակորդ, բայց թույլ ։
Հայտնաբերվել է, որ սիլդենաֆիլը ուժեղացնում է օքսիտոցինի ձերբազատումը մակուղեղից ։ Այս դեղը կենդանիների մոտ ցուցաբերում է օքսիտոցին կախյալ հակադեպրեսանտային ազդեցություն և հնարավոր է, որ այն ապագայում մարդկանց մոտ կօգտագործվի որպես հակադեպրեսանտ ։
Սեռական տարբերություններ
Ցույց է տրված, որ օքսիտոցինը տարբեր կերպ է ազդում կանանց և տղամարդկանց մոտ։ Կանանց օքսիտոցին ներմուծելիս, նրանք ավելի արագ են արձագանքում հասարակական նշանակության խթաններին, քան տղամարդիկ ։ Բացի դրանից կանանց մոտ դիտվում է նշաձև մարմնի նկատելի ակտիվացում ի պատասխան վտանգավոր իրավիճակների, իսկ տղամարդկանց մոտ չի դիտվում նշաձև մարմնի ակտիվացում։ Այս ֆենոմենը կարող է հորմոնալ բացատրություն ունենալ, կանանց մոտ, մասնավորապես, էստրոգենների բարձր մակարդակը վտանգավոր իրավիճակներում նպաստում է իրավիճակը ճիշտ վերահսկմանը։ Ցույց է տրված, որ էստրոգենները նպաստում են ենթատեսաթմբից օքսիտոցինի ձերբազատմանը և վերջինիս կապմանը նշաձև մարմնի ընկալիչների հետ ։
Նաև ցույց է տրված, որ մկների մոտ տեստոստերոնը անուղղակի կերպով ընկճում է օքսիտոցինի ակտիվությունը ։ Ենթադրվում է, որ սա ունի էվոլյուցիոն նշանակություն։ Օքսիտոցինի ընկճման պայմաններում, այնպիսի գործողություններ, ինչպիսիք են հետապնդումները և գրոհները կլինեն դժվար, քանզի օքսիտոցինն ապահովում է ապրումակցման բարձր աստիճան ։
Քիմիա
Օքսիտոցինը 9 ամինաթթուներից կազմված պեպտիդ է (նոնապեպտիդ) է, ամինաթթուների հաջորդականությունը հետևյալն է ցիստեին - թիրոզին - իզոլեյցին - գլուտամին - ասպարագին - ցիստեին - պրոլին - լեյցին - գլիցին - NH2 (Cys – Tyr – Ile – Gln – Asn – Cys – Pro – Leu – Gly – NH2 կամ CYIQNCPLG-NH2),պեպտիդի C-ծայրը վերածվում է ամիդի,իսկ ցիստեինի երկու մոլեկուլները միանում են դիսուլֆիդային կամրջակով ։ Օքսիտոցինի մոլեկուլային զանգվածը 1007 Դալտոն է և նրա մեկ միջազգային միավորը (ՄՄ) համարժեք է 1.68 μg մաքուր պետիդի ։
Այն ժամանակ, երբ լիովին բացահայտվեց օքսիտոցինի կառուցվածքը պլացենտար կաթնասունների մոտ, օքսիտոցինի կառուցվածքում ի հայտ եկան կառուցվածքային տարբերություններ պրիմատներին պատկանող սովորական խաղկանների և տամարինների մոտ։ Գենոմային սեկվենացման արդյունքում հայտնաբերվել է եզակի մուտացիա՝ թիմինի փոխարինում ցիտոզինով, որի արդյունքում 8-րդ դիրքի պրոլինը փոխարինվում է լեյցինով ։ Երկու այլ լաբորատորիաներ հաստատեցին Pro8-OT-ի իրական լինելը, և ի լրումն նշվածի առաջարկեցին օքսիտոցինի կառուցվածքային տարբերակներ պրիմատների այլ տաքսոնների մոտ։ Վարգաս-Պինիլլան և այլք,նոր աշխարհի պրիմատների մոտ սեկվենացրեցին օքսիտոցինի գեների այլ տարբերակներ Ala8-OT, Thr8-OT և Val3/Pro8-OT ։ Ռենը և այլք կռնչակապիկների մոտ նույնականացրեցին Phe2-OT տարբերակը ։
Օքսիտոցինի կենսաակտիվ ձևը որոշում են RIA և/կամ HPLC տեխնիկաների կիրառմամբ, այն հայտնի է որպես օկտապեպտիդ՝ օքսիտոցին դիսուլֆիդ (օքսիդացված ձև), բայց գոյություն ունի նաև օքսիտոցինի վերականգնված ձևը՝ ոչ ցիկլիկ նոնապեպտիդ-դիթիոլ ։ Ենթադրվում է, որ օքսիտոցինը կարող է լինել ազատ ռադիկալներին էլէկտրոն տրամադրող և կարող է վերաօքսիդացվել դեհիդրոասկորբատ/ասկորբատ օքսիդավերականգնող զույգի միջոցով ։
Օքսիտոցինն իր կառուցվածքով շատ նման է վազոպրեսինին։ Երկուսն էլ նոնապեպտիդներ են՝ եզակի դիսուլֆիդային կամրջակով, տարբերությունը միայն երկու ամինաթթուների փոփոխության մեջ է՝ Cys – Tyr – Phe – Gln – Asn – Cys – Pro – Arg – Gly – NH2 ։ Օքսիտոցինն ու վազոպրեսինը առանձնացվեցին և նրանց ընդհանուր սինթեզը նկարագրվեց 1954 թվականին, այս աշխատանքի համար Վինսենտ դյու Վինյոն 1955 թվականին ստացավ նոբելյան մրցանակ քիմիայի բնագավառում ։
Օքսիտոցինն ու վազոպրեսինը միակ են մինչ օրս, որ անջատվել են մակուղեղի հետին բլթից։ Սակայն օքսիտոցին սինթեզող նեյրոններում, բացի օքսիտոցինից սինթեզվում են նաև կորտիկոտրոպ-ռիլիզինգ հորմոն և դինորֆին, որոնք տեղային ազդման են։ Օքսիտոցին և վազոպրեսին արտադրող հսկաբջջային նեյրոսեկրետոր բջիջները տեղակայված են իրար հարևանությամբ։ Այս նեյրոնները կարող են ծնել գործողության պոտենցիալ ։
Պատմություն
Արգանդը կծկող հատկությամբ օժտված նյութը, որն ավելի ուշ անվանվեց օքսիտոցին, հայտնաբերվել է 1906 թվականին բրիտանացի դեղագետ Հենրի Հոլլետ Դեյլի կողմից, իսկ կաթնարտադրությունը խթանող ազդեցությունը հայտնաբերվել է Օտտի և Սկոտի կողմից 1910 թվականին , իսկ 1911 թվականին՝ Շաֆֆերի և Մակենզիի կողմից ։ 1920 թվականին օքսիտոցինն ու վազոպրեսինը առանձնացվեցին մակուղեղից և ստացան ներկայիս անվանումները։ Օքսիտոցին բառը ծագում է օքսիտոցիկ տերմինից, որը հունարենից (ὀξύς, oxys և οκετός, toketos) արգմանաբար նշանակում է արագ ծնունդ։
Օքսիտոցինը դարձավ առաջին պոլիպեպտիդը, որը սեկվենացվեց և սինթեզվեց ։ 1955 թվականին դյու Վինյոն ստացավ նոբելյան մրցանակն իր աշխատանքների համար ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կրծքով կերակրում Կատեգորիա:Նեյրոպեպտիդներ Կատեգորիա:Նեյրոտրանսմիտեր Կատեգորիա:Օրգազմ Կատեգորիա:Կնոջ ներզատական համակարգ
Թորդան
Թորդան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չարսանջակի գավառակում ։ Գտնվում էր Բալու քաղաքից 22 կմ հյուսիս-արևմուտք, Արածանիի աջ վտակ Փերի գետի աջ կողմում, լեռնալանջի վրա։
Բնակչություն
1871-1872 թվականներին ուներ 9 տուն հայ և 12 տուն թուրք, իսկ XIX դարի վերջերին՝ 44 տուն հայ բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Թորդանն ուներ Ս. Կիրակոս անունով եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դերգաչի (այլ կիրառումներ)
Դերգաչի, կարող է վերաբերել՝
Քալաշյանի երկարաբեղիկ
Քալաշյանի երկարաբեղիկ, երկարաբեղիկների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
Նեղ, դեպի հետ փոքր-ինչ նեղացող մարմնով, 10,5 մմ երկարությամբ ոչ խոշոր չափի բզեզ է։ Մարմինը պատված է մազիկների խիտ ծածկույթով, առաջնամեջքի վրա՝ դարչնագույն և երեք բաց գունավորված զոլերով, վերնաթևերի վրա` անհավասարաչափ կեղտոտ սպիտակ ։
Տարածվածություն
Հայաստանի էնդեմիկ միջատ է։ Տարածված է Արայի լեռան հարավային լանջերում՝ Եղվարդ ավանից դեպի հյուսիս-արևելք (Կոտայքի մարզ) ։
Էկոլոգիա
Ապրում է ծովի մակարդակից 2200 մ բարձրությունների վրա՝ լեռնատափաստանների հարավային լանջերում։
Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն։ Գտնվել են մայիսի վերջին ։
Պահպանություն
Ծայրահեղ սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։
Թվաքանակը և դրա փոփոխության միտումներն անհայտ են։
Սպառնացող վտանգ է համարվում անասունների չկարգավորված արածեցումը։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվաում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ Կատեգորիա:Միջատներ Կատեգորիա:Էնդեմիկ կենդանիներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
ՋՋԷՌ
ՋՋԷՌ կամ Ջրաջրային էներգետիկական ռեակտոր (ռուսերեն՝ ВВЭР կամ Водо-водяной энергетический реактор), ճնշմամբ ջրային ռեակտորի տեսակ, որը սկզբում նախագծվել է Խորհրդային Միությունում, և ապա Ռուսաստանում, «Գիդրոպրես» ընկերության կողմից ։ Էլեկտրական արտադրանքի հզորությունը 440 ՄՎէ-ից մինչ 1200 ՄՎէ է։ Բուլղարիան, Իրանը, Հայաստանը, Հնդկաստանը, Հունգարիան, Չեխիան, Չինաստանը, Ռուսաստանը, Սլովակիան և Ֆինլանդիան օգտվում են ՋՋԷՌ էլեկտրակայաններից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջուկային ռեակտորներ Կատեգորիա:Խորհրդային նորարարություններ Կատեգորիա:Ճնշմամբ ջրային ռեակտորներ Կատեգորիա:Խորհրդային հայտնագործություններ
Բուլանովկա (այլ կիրառումներ)
Բուլանովկա, կարող է վերաբերել՝
Օնկոհոգեբանություն
Օնկոհոգեբանություն, միջդիսցիպլինար հետազոտությունների և  հոգեբանական պրակտիկայի ոլորտ, որը առնչվում է հոգեբանության, սոցիոլոգիայի, ուռուցքաբանության հետ :
Այն ստեղծվել և զարգանում է որպես ուռուցքաբանության ենթաբաժին: Հոգեուռուցքաբանությունը դուրս է գալիս քաղցկեղի ֆիզիոլոգիական բուժման սահմաններից և ներառում է հիվանդի կյանքի ոճը, ուռուցքային հիվանդությունների հոգեբանական և սոցիոլոգիական ասպեկտները: Այն ուսումնասիրում է ուռուցքային հիվանդության ազդեցությունը հիվանդի հոգեբանական առողջության վրա, այնպես էլ՝ հոգեբանական և սոցիալական գործոնների ազդեցությունը (այսինքն՝ հիվանդի ընտանք-բժշկական անձնակազմ փոխազդեցություններ) կանցերոգենեզի և դրա ընթացքի վրա: Բացի այդ այն ուսումնասիրում է Կոգնիտիվ խանգարումները, որ առաջանում են քիմիոթերապիայի և լուսային թերապիայի հետևանքով, ինչպես նաև պլացեբո և նոցեբո ազդեցությունները:
Օնկոհոգեբանության կարևոր բաժին է նաև Պալիատիվ օգնությունը: Այն համեմատաբար նոր բաղադրիչ է ժամանակակից առողջապահական համակարգում:
Սահմանում
Օնկոհոգեբանության առաջին սահմանումը պատկանում է Ջ. Հոլլանդին, ըստ որի՝ այն ուսումնասիրում է՝
Բանաձև
Բանաձև, որևէ կանոնի, առնչության, օրենքի ճշգրիտ, ընդհանուր սահմանումը, որը որոշակի պայմաններում վերաբերում է բոլոր մասնավոր դեպքերին, լայն առումով` ամփոփ ձևով արտահայտած յուրաքանչյուր բնորոշում։ 2. Մաթեմատիկայում թվանշանների, տառերի և մաթեմատիկական նշանների զուգակցությամբ արտահայտվող որևէ առաջադրություն (պնդում), օրինակ՝ ևն։
Օնկոհոգեբանություն
Սահմանում
Մեկ այլ մասնագետ՝ Ա. Ի. Բաբիկը, օնկոհոգեբանությունը սահմանում է հետևյալ կերպ՝
Բանաձև
3. Քիմիայում ընդունված նշանների (սիմվոլների) միջոցով քիմիական միացության կրճատ նշանակումը (տես Քիմիական բանաձևեր)։
Օնկոհոգեբանություն
Օնկոհոգեբանության զարգացման պատմություն
2-րդ դարում հռոմեացի բժիշկ Գալեն Կլավդիոսը ուշադրություն դարձրեց այն փաստի վրա, որ կենսուրախ կանայք ավելի հազվադեպ են հիվանդանում քաղցկեղով, քան այն կանայք, որ մշտապես գտնվում են ճնշված վիճակում: Առաջին անգամ նա օգտագործեց «cancer» բառը՝ կրծքագեղձի բարձիթողի չարորակ ուռուցքը նմանեցնելով խեցգետնի: Նրան է վերագրվում նաև հունարեն ὄνκος- ուռուցք, այտուց բառի կիրառումը, որից հետագայում առաջացավ oncologia (onco-ուռուցք) տերմինը: Գալենից հետո շատ այլ բժիշկներ կապեցին քաղցկեղի առաջացումը կենսակարևոր իրավիճակների, անհաջողությունների, դժբախտությունների հետ:
Հետագայում հայտնի հոգեբան Կարլ Գուստավ Յունգն առաջ քաշեց այն միտքը, որ շատ դեպքերում քաղցկեղի պատճառ կարող են հանդիսանալ հոգեբանական գործոնները: Հուզական վիճակների և քաղցկեղի միջև կապը ցույց տվող լավագույն հետազոտություններից մեկը նկարագրվեց Էլիդա Էվանսի գրքում: Նա Կ. Յունգի մտքերի շարունակողն ու զարգացնողն էր: Հիմնվելով 100 ուռուցքային հիվանդ մարդկանց հետազոտությունների վրա, Էվանսը կատարում է եզրակացություն, որ հիվանդության սկսվելուց առաջ հիվանդներից շատերը սպառում են իրենց համար կարևոր հուզական կապերը:  Նա կարծում էր, որ հիվանդները հակված են կապել իրենց  ինչ-որ օբյեկտի կամ դերի հետ և չեն զարգացնում սեփական անհատականությունը: Երբ այդ օբյեկտին կամ դերին սկսում է վտանգ սպառնալ կամ այն ուղղակի անհետանում է, ապա այդ մարդիկ կարծես միայնակ են մնում իրենք իրենց հետ և բացի դա նրանց մոտ բացակայում են այնպիսի հմտությունները, որ կօգնեին նրանց հաղթահարել նման իրավիճակները: Նա գրում էր, որ այս պրոցեսին ավելի հակված են էքստրավերտները, քանի որ նրանց լիբիդոն դուրս է գալիս արտաքին աշխարհ և կապում է նրանց արտաքին աշխարհի օբյեկտներին կամ այլ կերպ ասած առաջանում է որոշակի կախվածություն: Բացի այդ Էվանսը ենթադրում էր, որ քաղցկեղը կյանքում մեծ քանակությամբ չլուծված խնդիրների նշան է : Ըստ Յունգի Էվանսին այս գրքում հաջողվեց բացահայտել քաղցկեղի հետ կապված շատ գաղտնիքներ, այդ թվում նաև այս հիվանդության ընթացքի անկանխատեսելիությունը:
Բանաձև
Կատեգորիա:Բազմիմաստության փարատման էջեր
Օնկոհոգեբանություն
Օնկոհոգեբանության զարգացման պատմություն
Ջեյմս Պեդջեթը գրում էր, թե որքան հաճախ ենք մենք հանդիպում այն իրավիճակներին, երբ գերլարված վիճակին, հուսախաբությանը և հիաստափությանը հաջորդում է ուռուցքի զարգացումը: Ըստ նրա՝ այլևս չպետք է կասկածել, որ քաղցկեղի զարգացման կարևորագույն գործոններին կարելի է ավելացնել հոգեբանական գործոնը :
Կանցերոգենեզի հոգեբանական գործոններ
Կանցերոգենեզի հոգեբանական գործոնների ոլորտում ուսումնասիրություններ է կատարել Լեշենը: Իր հետազոտությունները նա կատարում էր տարբեր հոգեբանական թեստերի միջոցով, որոնց թվում էր նաև Ռորշախի թեստը: Նա նաև կիրառեց հարցազրույցի մեթոդը՝ յուրաքանչյուր հիվանդի հետ 2-8 ժամ տևողությամբ: Հարցազրույց անցկացվում էր նաև հիվանդների մոտ հարազատների հետ: Լեշենը իր հետազոտության առաջին տարիներին օգտագործում էր միայն այս 2 մեթոդիկաները: Իսկ հետագայում դրանք վերածվեցին ինտենսիվ անհատական հոգեթերապիայի:  Նա հինգ հարյուր հիվանդների կյանքի վերլուծության արդյունքնում առանձնացրեց  5 հիմնական իրավիճակ՝
Չնայած նրան, որ Լեշենի վարկածը շատ համոզիչ էր իր այցելուների հուզական վիճակի մասին, նրա ոչ բոլոր ստացված արդյունքներն էին հաստատվում այլ հետազոտողների կողմից: Նմանատիպ օրինակները և հետազոտությունները բազմաթիվ են: Կարելի է առանձնացնել հոգեբանական այդ նախորդող պրոցեսի զարգացման հինգ փուլ ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օնկոհոգեբանություն Կատեգորիա:Ուռուցքաբանություն
Բուլատ (այլ կիրառումներ)
Բուլատ, կարող է վերաբերել՝
Մեցկյուլա (գյուղ, Լիհուլա շրջան)
Մեցկյուլա (Metsküla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Լիհուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 51 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Լիհուլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
ԴՆԹ լիգազ
ԴՆԹ լիգազ (ՖՀ 6.5.1.1), ֆերմենտ, լիգազ, որը կատալիզում է ԴՆԹ-ի շղթաների միացումը՝ ֆոսֆոդիէսթերային կապերի առաջացմամբ ։
Առաջին անգամ ԴՆԹ լիգազ ստացվել և նկարագրվել է 1967 թվականին ։
Մեխանիզմ
ԴՆԹ լիգազի ազդման մեխանիզմն իր մեջ է ներառում երկու ֆոսֆոդիէսթերային կապերի առաջացումը նուկլեոտիդներից մեկի 3' հիդրօքսիլի և մյուսի 5' ֆոսֆատի միջև։ ԱԵՖ-ն անհրածեշտ է հետևյալ երեք պրոցեսներում
E. coli ԴՆԹ լիգազ
E. coli ԴՆԹ լիգազը կոդավորվում է lig գենով։ Շատ պրոկարիոտների մոտ ԴՆԹ լիգազը ստանում է էներգիա NAD-ից ։
T4 ԴՆԹ լիգազ
Բակտերիոֆագ T4-ից ստացված ԴՆԹ լիգազը հաճախ օգտագործվում է կենսաբանական լաբորատորիաներում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՖՀ 6.5.1 Կատեգորիա:Կենսատեխնոլոգիա Կատեգորիա:Մոլեկուլային կենսաբանություն Կատեգորիա:Ֆերմենտներ
Օստրովսկոե (գյուղ, Ջանկոյի շրջան)
Օստրովսկոե (Островське, Tarhan Sunaq), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Տարխան-Սունակ։
Տամյանովո
Տամյանովո (Тамьяново, Тамъян), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի կազմում։
Բուլղար (այլ կիրառումներ)
Բուլղար, կարող է վերաբերել՝
Օստրովսկոե (գյուղ, Ջանկոյի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Օստրովսկոե գյուղում բնակվում էր 125 մարդ։
Տամյանովո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Օստրովսկոե (գյուղ, Ջանկոյի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պիկի երկարաբեղիկ
Պիկի երկարաբեղիկ, երկարաբեղիկների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
Ձգված, ուռուցիկ և զուգահեռ կողքերով, սև գույնի մարմնով, 10-16 մմ երկարությամբ ոչ խոշոր չափի բզեզ է։ Ունի կարմիր ոտքեր և սևացած ծայրերով միջին ու հետին ազդրեր ։
Տարածվածություն
Տարածված է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում և Հայաստանում՝ Հացավան գյուղի շրջակայք (Կոտայքի մարզ), «Խորովի անտառ» պետական արգելոց և Վայք քաղաքի շրջակայք (Վայոց ձորի մարզ) ։
Էկոլոգիա
Ապրում են կիսաանապատներում և ֆրիգանաներում, թռչում են ցերեկը, մայիսի վերջից մինչև հունիսի կեսերը ։
Պահպանություն
Սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։
Հանդիպում է հազվադեպ և պատահական։
Վտանգ է հանդիսանում ԲՀՊՏ-ներից դուրս անասունների չկարգավորված արածեցման հետևանքով էկոհամակարգերի դեգրադացումը։
Պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ Կատեգորիա:Միջատներ Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Հնդկացորեն ցանովի
Հնդկացորեն ցանովի, հնդկացորեն կամ սովորական հնդկաձավար (լատ. Fagopýrum esculéntum) հնդկացորենի (Polygonaceae) ընտանիքի (Polygonaceae), հնդկացորենի (Fagopyrum) ցեղի բույսերի տեսակ է։ Հացահատիկային մշակաբույս է, որի սերմերն օգտագործվում են մարդու սննդի և մասամբ՝ անասնակերի համար ։
Չնայած անվանը, հնդկացորենը կապված չէ ցորենի հետ, քանի որ այն խոտաբույս չէ։ Փոխարենը, հնդկացորենը կապված է թրթնջուկի, և խավարծիլի հետ։ Հնդկացորենը կոչվում է կեղծ կեղև, քանի որ դրա սերմերի խոհարարական օգտագործումը նույնն է, ինչ հացահատիկը` բարդ ածխաջրերի բաղադրության պատճառով։
Պատմություն
Սովորական հնդկացորենը ընտելացվել և առաջին անգամ մշակվել է Հարավարևելյան Ասիայում, հավանաբար մ.թ.ա. մոտ 6000 թվականին, և որտեղից էլ հետագայում տարածվել է Կենտրոնական Ասիա և Տիբեթ, այնուհետև՝ Մերձավոր Արևելք և Եվրոպա։ Ընտելացումն ամենայն հավանականությամբ տեղի է ունեցել Չինաստանի արևմտյան Յունանի շրջանում։
Մինչ այժմ Չինաստանում հայտնաբերված ամենահին մնացորդները թվագրվում են մ.թ.ա. 2600 թվականովով, մինչդեռ Ճապոնիայում հայտնաբերված հնդկացորենի փոշին թվագրվում է մ.թ.ա. 4000 թվականից։ Այն հայտնի է որպես աշխարհի ամենաբարձր տարածքում ընտելացված մշակաբույս։ Մշակվում է Յուննանում՝ Տիբեթյան սարահարթի եզրին կամ հենց սարահարթի վրա։ Հնդկացորենը ամենավաղ մշակաբույսերից մեկն էր, որը եվրոպացիները ներմուծեցին Հյուսիսային Ամերիկա։ Աշխարհով մեկ տարածվելն ավարտվեց 2006 թվականին, երբ Կանադայում զարգացած սորտը լայնորեն տնկվեց Չինաստանում։ Հնդկաստանում հնդկացորենի ալյուրը հայտնի է որպես kuttu ka atta և մշակութային առումով կապված է Նավարատրի փառատոնի հետ ։
Կենսաբանական նկարագիր
Ծաղիկները երկսեռ՝ P5 A(5+3) G3 բանաձևով, դեղնականաչավուն, սպիտակ կամ բաց վարդագույն, 1.3-4 մմ երկարությամբ ։ Պտուղները եռանկյունաձև, փայլատ ընկույզներ են՝ 4,5-6,5 մմ երկարությամբ։
Բույսերի ծաղկաթափումից հետո նրանց վրա առաջանում են են փոքր եռանկյուն սերմեր, որոնք հասունանում են սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին։ Նրանք ունեն եռակողմ ձև, բաց կանաչ գույն և չափսեր՝ 5-ից 7 մմ երկարությամբ և 3-ից 6 մմ հաստությամբ։ Պտուղները հասունանում են շատ անհավասար։ Ստորինները հասունանալով հեշտությամբ կոտրվում և քանդվում են, մինչդեռ գագաթը դեռ ծածկված է ծաղիկներով։
Հնդկացորենը ուշ մշակովի բույս է։ Ռուսաստանում բերքահավաքը սկսվում է օգոստոսի վերջին սեպտեմբերի սկզբին։
Մշակություն
Հնդկացորենը կարճ սեզոնային մշակաբույս է, որը լավ է աճում ցածր պտղաբերության կամ թթվային հողերում, չափից ավելի պարարտանյութը, հատկապես ազոտը, նվազեցնում է բերքատվությունը, և հողը պետք է լավ ջրահեռացվի։ Տաք կլիմայական պայմաններում հնդկացորենը կարող է աճել միայն սեզոնի վերջում ցանելով, որպեսզի այն ծաղկի ավելի ցուրտ եղանակին։ Առէջների առկայությունը մեծապես մեծացնում է բերքատվությունը, իսկ հնդկացորենի ծաղկած նեկտարն արտադրում է մուգ գույնի մեղր։
Հնդկացորենի բույսն ունի ճյուղավորված արմատային համակարգ` առաջնային արմատով, որը խրվում է խոնավ հողում. : Այն աճում է 75-ից 125 սանտիմետր (30-ից 50 դյույմ)։ Հնդկացորենն ունի եռանկյուն սերմեր՝ առաջացած սովորաբար սպիտակ, վարդագույն կամ դեղին ծաղկաբույլեր ունեցող բույսերից։ Հնդկացորենն ազատորեն ճյուղավորվում է, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի լիարժեք հարմարվել միջավայրին, քան այլ հացահատիկային մշակաբույսերը։ Սերմերի կեղևը ամուր է ։
Հնդկացորենը աճեցվում է հատիկի համար, որի աճման ժամանակահատվածը կազմում է ընդամենը 10-12 շաբաթ, և այն կարող է աճեցվել բարձր լայնության կամ հյուսիսային տարածքներում։ Հնդկացորենը երբեմն օգտագործվում է որպես «կանաչ գոմաղբ», ինչպես նաև էրոզիայի դեմ պայքարի ու վայրի կենդանիների համար սնունդ։
Քիմիական բաղադրություն
Հնդկաձավարը պարունակում է շատ երկաթ, ինչպես նաև կալցիում, կալիում, ֆոսֆոր, յոդ, ցինկ, ֆտոր, մոլիբդեն, կոբալտ, ինչպես նաև B1, B2, B9 (ֆոլաթթու), PP, վիտամին E: Պարունակում է ռուտին, ֆագոպիրին, պրոկատեխին, գալլովան, քլորոգենիկ և կոֆեինաթթուներ. սերմերը` օսլա, սպիտակուց, շաքար][[Ճարպեր|], ճարպեր, օրգանական թթուներ՝ (մալեինաթթու, մենոնելաթթու, օքսալաթթու, խնձորաթթու և կիտրոնաթթու), ռիբոֆլավին, թիամին։
Լիզինի և մեթիոնինի պարունակությամբ հնդկացորենի սպիտակուցները գերազանցում են բոլոր հացահատիկային մշակաբույսերը. այն բնութագրվում է բարձր մարսողականությամբ`մինչև 78%։
Ածխաջրերը հնդկացորենի, ինչպես նաև այլ հացահատիկի մեջ (մարգարտյա գարի, կորեկ) կազմում են մոտ 60% ։ Ածխաջրերի ներծծումը օրգանիզմում կատարվում է շատ երկար, ինչի շնորհիվ հնդկացորեն ուտելուց հետո օրգանիզմը երկար ժամանակ կուշտ է մնում։ Երկար պահվելիս հնդկացորենը չի փտում, ինչպես մյուս հացահատիկները, և չի խոնավանում բարձր խոնավության պայմաններում։
Հոտավետ միացություններ
Salicylic aldehyde (2-hydroxybenzaldehyde) նույնականացվել է որպես հնդկացորենի բույրի բնորոշ բաղադրիչ ։ 2,5-դիմեթիլ-4-հիդրօքսի -3 (2H) -ֆուրանոն, (E, E) -2,4-դեկադիենալ, ֆենիլացետալդեհիդ, 2-մեթոքսի-4-վինիլֆենոլ, (E) -2-ոչ նենալ, դեկանանալ և հեքսանալ նույնպես նպաստում է նրա բույրին ։ Նրանք բոլորն ունեն 50-ից ավելի հոտային ակտիվություն, սակայն մեկուսացված վիճակում այդ նյութերի բույրը չի արտահայտվում հնդկացորենի կողմից։
Սննդային արժեք
Չոր հնդկացորենի 100 գրամ չափաբաժնով, որը ապահովում է 1440 Կջ (343 կիլոկալորիա) սննդային էներգիա, իսկ եփած ժամանակ 380 կջ (92 կկալ)։ Հնդկացորենը սննդային հարուստ աղբյուր է (օրական արժեքի, DV- ի 20% կամ ավելի) դիետիկ մանրաթել, չորս B վիտամիններ և մի քանի սննդային հանքանյութեր, հատկապես բարձր պարունակությամբ (47 -ից 65% DV)՝ նիասինի, մագնեզիումի, մանգանի և ֆոսֆորի պարունակությամբ։ Հնդկացորենը պարունակում է 72% ածխաջրեր, 10% սննդային մանրաթելեր, 3% ճարպեր, 13% սպիտակուցներ և 10% ջուր։
Առանց գլյուտեն
Քանի որ հնդկացորենը չի պարունակում գլյուտեն, ապա այն կարող են օգտագործել այն մարդիկ ովքեր ունեն գլյուտենի հետ կապված խանգարումներ, օրինակ՝ ցելյակի (Coeliac disease) հիվանդություն, ոչ ցելիական զգայունություն կամ հերպեսի դերմատիտ (Dermatitis herpetiformis (DH)) : «Գլյուտեն» իրականում հավաքական տերմին է տարբեր սնձան սպիտակուցների համար, որոնք պարունակվում են հացահատիկային մեծամասնության մեջ։ Gliadin gliadin- ը հանգեցնում է աղիքների լորձաթաղանթը վնասելու անհանդուրժողականության։ Սա խանգարում է սննդանյութերի կլանմանը։
Անբարենպաստ հետևանքներ
Արձանագրվել են հնդկացորենի և հնդկացորեն պարունակող արտադրանքի նկատմամբ ծանր ալերգիկ ռեակցիաների դեպքեր։ Հնդկացորենը պարունակում է լյումինեսցենտ ֆոտոտոքսիկ ֆագոպիրիններ։ Սերմերը, ալյուրը և թեյերը, ընդհանուր առմամբ, անվտանգ են նորմալ քանակությամբ օգտագործելիս։ Սակայն ֆագոպիրիզմը կարող է ի հայտ գալ այն մարդկանց մոտ, ովքեր ալերգիկ են՝ հիմնված հնդկացորենի ծիլերի և հատկապես ծաղիկների կամ ֆագոպիրինով հարուստ հնդկացորենից պատրաստած կերակուրների կատմամբ։
Մարդկանց մոտ ֆագոպիրիզմի ախտանիշները կարող են ներառել մաշկի բորբոքում արևի լույսի ներքո գտնվող տարածքներում, ցրտի նկատմամբ զգայունություն և ձեռքերում քոր կամ թմրություն։
Մեղրատու բույս
Հնդկաձավարը Ռուսաստանի շատ շրջանների համար հիմնական արժեքավոր բույս է՝ թեթև ավազոտ կավային հողոում մշակվող։ Մեղվաբուծության կերային բազան և այնտեղ մեղրի արտադրությունը մեծապես կախված են հնդկացորենի ցանքի վիճակից։ Բարենպաստ տարիներին նորմալ խոնավությամբ տարածքներում 1 հա մշակաբույսերից ստացվում է մինչև 80 կգ մեղր (չորացած շրջաններում հնդկացորենից մեղրի հավաքումը չափազանց անկայուն է)։ Որպես խաչաձև փոշոտվող և հիմնականում միջատասեր բույս (փոշոտվում է միջատների կողմից), հնդկաձավարը պահանջում է առնվազն 2–2,5 մեղվաընտանիք մեկ հեկտարի վրա, ինչը նույնպես ապահովում է սերմերի արտադրության մինչև 70% -ը ։
Հնդկացորենի ծաղիկները արտադրում են շատ նեկտար և կանաչավուն դեղին ծաղկափոշի։ Առատ նեկտար բաց է թողնվում տաք և խոնավ եղանակին օրվա առաջին կեսին (տաք և չոր եղանակին մեղուները դադարում են նեկտար վերցնել)։ Հնդկացորենի մեղրը մուգ է, շագանակագույնից կարմրավուն երանգով, անուշաբույր, կծու համով ։ Հնդկացորենի մեղրն օգտագործվում է սակավարյունության, աթերոսկլերոզի, սրտանոթային, աղեստամոքսային տրակտի և մաշկի հիվանդությունների դեպքում։
Բուժական կիրառություն
Ծաղկավոր բույսերի գագաթները ծառայում են որպես հումք` ռուտին ստանալու համար, որն օգտագործվում է բժշկական պրակտիկայում այն հիվանդությունների բուժման համար, որոնք ուղեկցվում են արյան մազանոթների թափանցելիության և փխրունությամբ։ Ռուտինը և ֆագոպիրինը առատ են ծաղիկներում և հնդկացորենի վերին երիտասարդ տերևներում, որոնց թուրմն օգտագործվում է հեմոռագիկ դիաթեզի, հիպերտոնիայի, կարմրուկի, կարմիր տենդերի, աթերոսկլերոզի, ճառագայթային հիվանդության և առողջության այլ լուրջ խանգարումների դեպքում։ Հնդկացորենը օգտագործվում է վարիկոզի, հեմորոյի, ռևմատիկ հիվանդությունների, արթրիտի և որպես սկլերոզի կանխարգելման համար։
Լեցիտինի բարձր պարունակությունը որոշում է դրա օգտագործումը լյարդի, անոթային և նյարդային համակարգի հիվանդությունների դեպքում։ Կարողանում է բարձրացնել դոպամինի մակարդակը (նյարդոհորմոն, որն ազդում է շարժողական գործունեության և մոտիվացիայի վրա)։
Ժողովրդական բժշկության մեջ բույսի թուրմը խորհուրդ է տրվում օգտագործել մրսածության դեպքում, ինչպես նաև որպես խորխաբեր չոր հազի դեպքում։
Բժշկական նպատակներով օգտագործվում են ծաղիկներն ու տերևները, որոնք հավաքվում են հունիս-հուլիս ամիսներին, ինչպես նաև հնդկացորենի սերմեր՝ հասունանալիս։ Հին ձեռնարկներում հնդկացորենի շիլան խորհուրդ էր տրվում արյան մեծ կորստի, մրսածության դեպքում։ Հնդկացորենը հարուստ է ֆոլաթթվով, որը խթանում է արյունաստեղծումը, բարձրացնում է մարմնի դիմադրողականությունը իոնացնող ճառագայթման և շրջակա միջավայրի այլ անբարենպաստ գործոնների ազդեցության նկատմամբ։ Դրանում պարունակվող կալիումի և երկաթի զգալի քանակությունը կանխում է դրանց ռադիոակտիվ իզոտոպների յուրացումը։ Շաքարախտով հիվանդների համար այս հացահատիկը փոխարինում է կարտոֆիլի և հացի սպառմանը։
Հնդկացորենի ալյուրից պատրաստված քսուքները օգտագործվում են մաշկի հիվանդությունների դեպքում (էկզեմա)։ Թարմ տերևները կիրառվում են վերքերի և թարախակույտերի վրա։ Երեխաների համար որպես փոշի օգտագործվում են ալյուրը և փոշիացրած տերևները։
Հնդկացորենի մեղրն օգտագործվում է սակավարյունության, աթերոսկլերոզի, սրտանոթային, աղեստամոքսային տրակտի և մաշկի հիվանդությունների դեպքում։
Սննդային կիրառություն
Պտուղը հատիկ է, որը նման է արևածաղկի սերմին, արտաքինից պատված կոշտ մաշկով։ Օսլա պարունակող էնդոսպերմը սպիտակ է և կազմում է հնդկացորենի ալյուրի մեծ մասը կամ ամբողջը։ Սերմնամաշկը կանաչ կամ մուգ գունավորմամբէ, որը մգեցնում է հնդկացորենի ալյուրը։ Մարմինը մուգ շագանակագույն կամ սև է, իսկ որոշները կարող են ներառվել հնդկացորենի ալյուրի մեջ ՝ որպես մուգ բծեր։ Հացահատիկը կարող է պատրաստվել պարզ կեղևահանման, ֆարինայի մեջ աղալու, ամբողջական հացահատիկի կամ սպիտակ ալյուրի միջոցով։ Հացահատիկը մասնագիտացված օգտագործման համար կարող է մասնատվել օսլայի, սերմի և սերմնամաշկի։
Հնդկացորենից ստացված արիշտան դարեր շարունակ կերել են Տիբեթում և հյուսիսային Չինաստանում, որտեղ աճող շրջանը շատ կարճ է ցորեն աճեցնելու համար։ Հնդկացորենի արիշտա պատրաստելիս խմորը տաք եռացող ջրի մեջ սեղմելու համար օգտագործվում է փայտե մամլիչ։ Տիբեթում և Շանսիում հայտնաբերված հին մամլիչները կիսում են նույն հիմնական նախագծման առանձնահատկությունները։ Հավանաբար ճապոնացիներն ու կորեացիները սովորել են նրանցից հնդկացորենի արիշտա պատրաստելը։
Հնդկացորենի արիշտա մեծ դեր է խաղում Ճապոնիայի (soba) և Կորեայի (naengmyeon, makguksu և memil guksu) խոհանոցներում։
Հնդկացորենի հացահատիկը սովորաբար օգտագործվում է Արևմտյան Ասիայում և Արևելյան Եվրոպայում։ Շիլան սովորական էր, և հաճախ համարվում է վերջնական գյուղացիական ուտեստ։ Այն պատրաստվում է բոված ձավարեղենից, որը եփում են արգանակով՝ բրնձի կամ բլղուրի նման հյուսվածքի։ Ճաշատեսակը Ամերիկա են տարել ուկրաինացի, ռուս և լեհ ներգաղթյալները, ովքեր այն անվանել են կաշա, և նրանք այն խառնել են մակարոնի հետ կամ օգտագործել որպես կաղամբի գլանափաթեթների (լցոնած կաղամբ), դանակների և բլինթզերի միջուկ։ Այս եղանակով պատրաստված հնդկաձավարը Ամերիկայում ամենից հաճախ կոչվում է կաշա։ 20 -րդ դարի ընթացքում ամբողջ աշխարհում հնդկաձավարի ամենատարածված ձևը եղել է հիմնականում Էստոնիայում, Լատվիայում, Ռուսաստանում, Ուկրաինայում, Բելառուսում և Լեհաստանում, որը բելառուսերեն, ուկրաիներեն և ռուսերեն լեզուներով կոչվում է grechka:
Հնդկացորենի բլիթները ուտում են մի քանի երկրներում։ Նրանք հայտնի են որպես Ռուսաստանում հնդկաձավարի բլինիա, Ֆրանսիայում՝ galettes bretonnes, Ակադիայում՝ հնարքներ, Նիդեռլանդներում ՝ poffertjes, Բելգիայի Վալոնիա շրջանում ՝ boutetes, Հնդկաստանում ՝ kuttu ki puri և Նեպալում ՝ kachhyamba: Նմանատիպ բլիթները սովորական ուտելիք էին ամերիկյան պիոներական օրերին [27]: Նրանք թեթև և փրփրուն են։ Հնդկացորենի ալյուրը նրբաբլիթներին տալիս է նուրբ սնկահամ։
Գարեջրի արտադրություն
Վերջին տարիներին հնդկացորենն օգտագործվում է գարեջրի արտադրության մեջ որպես գլուտեն չպարունակող այլ հացահատիկի փոխարինող միջոց։ Չնայած այն, որ դա իրական հացահատիկ չէ (լինելով կեղծ կեր), հնդկաձավարը կարող է օգտագործվել գարու նման, ինչպես նաև ածիկ արտադրելու նպատակով, որը կարող է հիմք հանդիսանալ գարեջրի արտադրության պյուրեի հիմքի վրա։ Այս դեպքում գարեջուրը պատրաստվում է առանց գլադիինի կամ հորդեյնի (միասին սնձան) և, հետևաբար, կարող է հարմար լինել ցելյակի կամ որոշ գլիկոպրոտեինների նկատմամբ զգայուն այլոց համար ։
Վիսկիի արտադրություն
Հնդկացորենի վիսկիի արտադրությունը համեմատելի է ածիկի վիսկիի արտադրության հետ, միայն թե գարի ամբողջ կամ մեծ մասը փոխարինվում է հնդկացորենով։ Հնդկացորենի ածիկը արտադրվում է հատիկները ջրում թրջելով, որպեսզի նրանք բողբոջեն։ Երբ ծիլերը հայտնվում են, հնդկացորենը չորանում է, գործընթաց, որի արդյունքում հնդկացորենի ֆերմենտները օսլան փոխակերպում են խմորվող շաքարների։ Ածիկը մանրացվում է ջրաղացի մեջ և խառնվում տաք ջրի հետ՝ քաղցր հեղուկ ստանալու համար։ Խմորիչը ավելացվում է՝ առաջացնելով շաքարների սպիրտային խմորում, որն այնուհետև թորվում է գոնե մեկ անգամ ՝ անգույն զանգված առաջացնելու համար։ Թրմվածքը լցվում է կաղնու տակառների մեջ` հասունանալու համար ։
Թեյի արտադրություն
Հնդկացորենից պատրաստված թեյը, որը հայտնի է որպես kuqiao-cha (苦荞 China) Չինաստանում, memil-cha (메밀 차) Կորեայում և soba-cha (そ ば 茶) Ճապոնիայում։ Այն պատրաստվում է բոված հնդկացորենից ունի մի շարք օգտակար հատկություններ։ Օգտագործվում է նաև որպես զովացնող ըմպելիք ։
Այլ գործածություն
Այնուամենայնիվ, չմշակված և չմաքրված կեղևով պատրաստած բարձերի առողջական հետևանքները չափելու համար բժշկական ուսումնասիրությունները եզրակացրեցին, որ նման բարձերն ու օգտագործման այլ ապրանքները պարունակում են պոտենցիալ ալերգենի ավելի բարձր մակարդակ, որը կարող է ասթմա առաջացնել զգայուն մարդկանց մոտ, քան նոր սինթետիկ նյութերով լցված բարձերը
Հնդկացորենի արտադրություն
Պատմականորեն, Ռուսական կայսրությունը հնդկաձավարի արտադրության համաշխարհային առաջատարն է։ Ռուսական կայսրության աճող տարածքները գնահատվում էին 2,600,000 հեկտար (6,5 միլիոն ակր), որին հաջորդում էին Ֆրանսիայի տարածքները 360,000 հեկտարներով (0,9 միլիոն հեկտար) ։ 1970 թվականին Խորհրդային Միությունը աճեցրեց մոտավորապես 1,800,000 հեկտար (4,5 միլիոն ակր) հնդկացորեն։ 2016 թվականի դրությամբ այն շարունակում է մնալ հիմնական հացահատիկը երկրում։
Աշխարհում հնդկաձավարի խոշորագույն արտադրողը Ռուսաստանը, 2016 թվականին այն արտադրել է աշխարհի բուսական արտադրանքի գրեթե կեսը (1,186 մլն տոննա ՝ 2,396 մլն տոննայից)։ 2018 -ին, ցանելով 800 հազար հեկտար և 8 հազար կմ², բերքատվությունը կազմում է 932 հազար տոննա։ Ռուսաստանում հնդկացորենի համախառն բերքը 2017 թվականին կազմում է 1,525 հազար տոննա, 2018 թվականին՝ 932 հազար տոննա, 2019 թվականին 786 հազար տոննա։ Գյուղատնտեսության նախարարությունը, ամփոփելով 2020 թվականի բերքահավաքի արդյունքները, հաղորդեց, որ հնդկացորենի բերքը կազմել է մոտ 1 միլիոն տոննա։
Հնդկացորենի բերքի 70% -ը արտադրվում է Ալթայի երկրամասում, Օրյոլի շրջանում և Բաշկորտոստանում։ Ռուսաստանում հնդկացորենի բերքատվությունը կազմում է մոտ 8-10 ցենտներ մեկ հեկտարի դիմաց, ինչը գրեթե երկու անգամ ցածր է, քան, օրինակ՝ ցորենը։ Առավելագույն բերքատվությունը 30 ց / հա (3 տ / հա կամ 300 տ / կմ²) է ։ Այսպիսով, FAO-ի՝ (Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության) տվյալների բազան տրամադրում է վիճակագրություն Ռուսաստանի համար.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդկացորենազգիներ Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ Կատեգորիա:Աֆրիկայի բուսականություն Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բուսաբանություն Կատեգորիա:Կերաբույսեր Կատեգորիա:Դեղաբույսեր Կատեգորիա:Հացազգիներ Կատեգորիա:Բույսեր
Իլանլու
Իլանլու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Չարսանջակի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(6302) Տենգուկոգեն
(6302) Տենգուկոգեն (Tengukogen), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի փետրվարի 2-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,623912 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3485 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8993 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1552,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,231889 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,86° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ցուտոմու Սեկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մեցկյուլա (գյուղ, Մյառյամաա շրջան)
Մեցկյուլա (Metsküla), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Մյառյամաա շրջանում։
Բուխարա (այլ կիրառումներ)
Բուխարա, կարող է վերաբերել՝
Սոլովյովկա (գյուղ, Գրախովսկի շրջան)
Սոլովյովկա (Соловьёвка), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 40 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (34001-34100)
Աստերոիդների ցանկ (33901-34000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (34101-34200)
Մեձանա Ռաբատոնե
Մեձանա Ռաբատոնե (Mezzana Rabattone), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 507 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտությունը կազմում է 72 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 7 կմ2 տարածք։ Հեռախոսային կոդ՝ 0382։ Փոստային ինդեքս՝ 27030։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Օվոշչնոե (գյուղ, Ջանկոյի շրջան)
Օվոշչնոե (Овочеве, Tav Buzar), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Տավբուզար։
2001 թվականի տվյալներով Օվոշչնոե գյուղում բնակվում էր 812 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բուկով (այլ կիրառումներ)
Բուկով, կարող է վերաբերել՝
Բուղաթափա (այլ կիրառումներ)
Բուղաթափա, կարող է վերաբերել՝
Օրանիենբուրգ
Օբերկրեմեր (Oranienburg), կոմունա Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի հողատարածքում։
Գտնվում է Վերին Հաֆել շրջանի կազմում։ Ենթարկվում է Գրանզե ունդ Գեմայնդենի կառավարությանը։ Բնակչությունը կազմում է 41 810 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 162,23 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 65 256։
Կոմունան բաժանվում է 9 քաղաքային համայնքների։
Ադնան Շեչերովիչ
Ադնան Շեչերովիչ, բոսնիացի ֆուտբոլիստ, ով խաղում է որպես պաշտպանական ոճի կիսապաշտպան։
Ակումբային կարիերա
Շեչերովիչը նախկինում խաղացել է նիդերլանդական «Ռոդա Կարկադե», «ՆԵԿ», «Ֆորտունա Սիթհարդ» և «ՄՎՎ Մաստրիխտ» ակումբներում ։
2014-2015 մրցաշրջանում Շեչերովիչը խաղացել է «Սլոբոդա Թուզլա» և «Ավստրիա Լուսթենաու» ակումբներում ։ 2015 թվականին նա պայմանագիր է կնքել «Ռադնիկ Բիյելյինա» ակումբի հետ, որի հետ նա հաղթել է 2015-2016 թվականների Բոսնիայի գավաթը ։ Ռադնիկից հետո՝ 2016-ից 2017 թվականներին, նա խաղացել է «Զելջեզնիցար» ակումբում, այնուհետև 2017-ից 2018 թվականներին խաղացել է «Մլադոստ Դոբոջ» ակումբում և 2018 թվականին «Թուզլա Սիթի» ակումբում։
2018 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Շեչերովիչը երկուսուկես տարվա պայմանագիր է կնքել հունական «ԱԵԼ» ակումբի հետ։
Միջազգային կարիերա
Շեչերովիչը իր միջազգային նորամուտը Բոսնիա և Հերցեգովինայի կազմում նշել է 2018 թվականի փետրվարի 1-ին Մեքսիկայի հետ ընկերական խաղում 1-0 պարտությամբ։ 75-րդ րոպեին փոխարինման է դուրս եկել Էլվիս Սարիչի փոխարեն ։
Ակումբ
2022 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ․
Պարգևներ
Ռադնիկ Բիյելյինա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սարաևոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Տամյան-Տայմաս
Տամյան-Տայմաս (Тамьян-Таймас, Тамъян-Таймаҫ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 602 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կոռոստելյովի երկարաբեղիկ
Կոռոստելյովի երկարաբեղիկ, երկարաբեղիկների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
Նեղ, զուգահեռակող և սև մարմնով, 9-14,5 մմ երկարությամբ ոչ խոշոր բզեզ է։ Առաջնամեջքն ունի երեք դեղնավուն մազապատ զոլեր, իսկ խիտ մազիկներով պատված վերնաթևերը՝ մոխրավուն տեսք ։
Տարածվածություն
Տարածված է Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում և Հայաստանում՝ միայն «Խորովի անտառ» պետական արգելոցում ։
Էկոլոգիա
Ապրում է ծովի մակարդակից 1600-2000 մ բարձրությունների վրա, լեռնատափաստաններում և ֆրիգանաներում, հանդիպում՝ հունիսին և հուլիսի սկզբին Scorzonera pulchra բույսի ցողունների վրա, որտեղ էլ զարգանում է թրթուրը։ Զարգացումը ընթանում է մեկ տարի ։
Պահպանություն
Սահմանափակ արեալով տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։
Թվաքանակը չափավոր բարձր է, փոփոխության միտումները՝ անհայտ։
Վտանգման հիմնական գործոնները բացահայտված չեն։
Պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ Կատեգորիա:Միջատներ Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Մեցկյուլա (գյուղ, Ռաիկյուլա շրջան)
Մեցկյուլա (Metsküla), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Ռաիկյուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Ռաիկյուլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բուղդաթափա (այլ կիրառումներ)
Բուղդաթափա, կարող է վերաբերել՝
Սոլա Սոբովալե
Սոլա Սոբովալե (Sola Sobowale, ), ժամանակակից նիգերիացի կինոդերասանուհի, սցենարիստ, կինոռեժիսոր, պրոդյուսեր ։ Նրա կարիերայում բեկումնային նշանակություն է ունեցել 2001 թվականին նիգերիական սիրված մի հեռուստասերիալում՝ Oh Father, Oh Daughter-ում տպավորիչ դերակատարմամբ հանդես գալը ։
Կենսագրություն
Իր դերասանական գործունեության սկզբնական շրջանում Սոբովալեն երկրորդական դերերի կատարմամբ հանդես է եկել անգլիալեզու «Գյուղական դպրոցի տնօրենը» (The Village Headmaster), «Հայելի՝ արևի դիմաց» (Mirror in the Sun) ֆիլմերում, ինչպես նաև՝ յարուբա ցեղի լեզվով հնչյունավորված Asewo To Re Mecca կինոնկարում ։ Այնուհետև որպես դերասանուհի նկարահանվել է Ադեբայո Սալամիի գլխավորած Awada Kerikeri Group ընկերության մի շարք ֆիլմերում ։ 2010 թվականին Սոբովալեն որպես սցենարիստ, ռեժիսոր ու պրոդյուսեր՝ հեղինակել է Ohun Oko Somida կինոնկարը, որտեղ գլխավոր հերոսին մարմնավորել է Ադեբայո Սալամին ։ Սոբովալեի հիշարժան աշխատանքներից են նաև նրա տպավորիչ դերակատարումները 2004 թվականին ռեժիսոր և սցենարիստ Նիջի Աքանիի նկարահանած «Վտանգավոր երկվորյակներ» (Dangerous Twins) և Թեյդ Օգիդանի Family on Fire ֆիլմերում  ։
Անձնական կյանք
Սոբովալեն ամուսնացած է, ունի չորս զավակ ։ Նա ընտրվել է Moukaընկերության բրենդի դեսպան Wellbeing ճյուղում ։
Սոլովյովկա (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)
Սոլովյովկա (Соловьёвка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Վլադիմիր Դեդուշկին
Վլադիմիր Դեդուշկին (Влади́мир Петро́вич Де́душкин, ), ռուսական դիվանագետ։
Կենսագրություն
1976 թվականին ավարտել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը 1989 թվականին՝ ԽՍՀՄ ԱԳՆ Դիվանագիտական ակադեմիա։ Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1976 թվականից։ Տիրապետում է արաբերեն, անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուներին։
Ամուսնացած է։ Ունի չափահաս դուստր։
Սպանության մասին լուրեր
2017 թվականի հունվարի 14-ին լրատվամիջոցները հայտնել էին Եմենում Ռուսաստանի դեսպանի սպանության մասին, սակայն Ռուսաստանի դեսպանատունը հերքել էր հաղորդագրությունները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Ջեսիկա Բյորս
Ջեսիկա Բյորս (Jessica Börhs, ), գերմանացի երգչուհի, դերասանուհի։
Կենսագրություն
Երգչուհու իր կարիերան սկսել է 1996 թվականին JessVaness երաժշտախմբում։ Լինելով Novaspace նախագծին մասնակցող եվրատրանս ոճի երգչուհի՝ թողարկել է լավագույն երգերի տասնյակում ընդգրկված մի շարք հիթեր, այդ թվում՝ "Time After Time", "Guardian Angel" և "Beds Are Burning" երգերը։ Այդ ծրագրին մասնակցելու ընթացքում թողարկել է նաև երաժշտական երկու ալբոմ՝  Supernova-ն և Cubes-ը։ Կինոյի ասպարեզում նրա հիշարժան աշխատանքը «Եվրաճամփորդություն» («EuroTrip», 2004 թ.) ֆիլմում գլխավոր հերոսի՝ Սքոթ Թոմասի ըկերուհու՝ Միկիի դերի տպավորիչ կատարումն է։ Ջեսիկան մի շարք երգեր է ձայնագրել նաև ելույթ ունենալով Caught in the Act և Tic Tac Toe երաժշտախմբերի հետ։ 2006–2007 թվականներին գերմանական հեռուստատեսության Schloss Einstein ծրագրում խաղացել է Նինա Վալդգրուբերի դերը։ Բացի այդ, RTL 2 հեռուստաաընկերությունում վարել է «Apres Ski Hit» երաժշտական ծրագիրը, իսկ 2010 թվականից՝ «Ընթրիք նշանավոր անձնավորության հետ» ծրագիրը, որը նույնպես մեծ ժողովրդականություն է  վայելում։
Անձնական կյանք
Ջեսիկան ապրում է Մյունխենում, Պոտսդամում; 2010 թվականի հուլիսին ամուսնացել է դերասան Մարկուս Գրյուսերի հետ ։ 2015 թվականի մարտ ամսին նրանք ամուսնալուծվել են ։
2015 թվականի սեպտեմբերին Ջեսիկան արու զավակի մայր է դարձել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Գերմանացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Գերմանացի կինոդերասանուհիներ
Բույա (այլ կիրառումներ)
Բույա, կարող է վերաբերել՝
Օտրադնոե (գյուղ, Ջանկոյի շրջան)
Օտրադնոե (Відрадне, Venera), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Վեներա։
2001 թվականի տվյալներով Օտրադնոե գյուղում բնակվում էր 94 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ջանկոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կոլոդովա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Մեցկյուլա (գյուղ, Լեիսի շրջան)
Մեցկյուլա (Metsküla), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լեիսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 105 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լեիսի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հայաստանի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչների ցանկ
Ստորև ներկայացված է Հայաստանի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչների ցանկը։ Ներկայացված են միայն այն անձինք, ում պատվավոր կոչումը շնորհվել է Հայաստանի Նախագահ Սերժ Սարգսյանի կողմից (2008 թ. ապրիլի 9-ից առ այսօր)։ Մինչ այդ կոչումը ստացածների ցանկը կտեղադրվի տվյալների ձեռքբերումից հետո։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ պատվավոր կոչումներ Կատեգորիա:Ցանկեր:Գիտություն Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան
Ուրի թագավորական խաղ
Ուրի խաղն իր անունը ստացավ այն պատճառով, որ այն առաջին անգամ հայտնաբերեց անգլիացի հնագետ Սըր Լեոնարդ Վուլլին՝ 1922-1934 թվականներին, Ուրի թագավորական գերեզմանատանը իր պեղումների ժամանակ։ Այդ ժամանակվանից խաղի պատճենները հայտնաբերվել են այլ հնագետների կողմից Միջին Արևելքում։ Քանի որ Ուրի խաղը խաղում էին մ․թ․ա․ 2-րդ դարում, նրա կանոնները պահպանվել են բաբելոնյան կավե սալիկներում՝ գրված գրագիր Իտտի-Մարդուկ-բալատուի կողմից։ Հիմնվելով այդ սալիկների և խաղատախտակի ձևի վրա՝ Բրիտանական թանգարանի համադրող Իրվինգ Ֆինկելը վերականգնեց հիմնական կանոնները, որոնցով կարող էին խաղալ։ Խաղի նպատակն է բոլոր խաղաքարերը հեռացնել խաղատախտակից հակառակորդից առաջ։ Ինչպես ժամանակակից նարդին, խաղը ներառում է և՛ ստրատեգիական, և՛ հաջողության տարրեր։