cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Առաձգական վերադարձի տեսություն
Տեսություն
1906 թվականի Սան Ֆրանցիսկոյի մեծ երկրաշարժից հետո երկրաֆիզիկոս Հարի Ֆիլդինգ Ռիդը ուսումնասիրեց գետնի մակերեսի տեղաշարժը Սան Անդրեասի խզվածքի երկայնքով երկրաշարժից 50 տարի առաջ ։ Նա այդ ընթացքում 3,2 մ ծռվելու ապացույցներ է գտել ։ Նա եզրակացրեց, որ երկրաշարժը պետք է լիներ խզվածքի երկու կողմերում գտնվող ժայռերում կուտակված լարվածության էներգիայի առաձգական ետադարձի արդյունքում։ Հետագա չափումները, օգտագործելով գլոբալ տեղորշման համակարգը, մեծապես հաստատում են Ռեյդի տեսությունը՝ որպես սեյսմիկ շարժման հիմք։
Բացատրություն
Ակտիվ, բայց կողպված խզվածքի երկու կողմերը կամաց-կամաց շարժվում են տարբեր ուղղություններով, որտեղ առաձգական լարվածության էներգիան կուտակվում է դրանց հարող ցանկացած ժայռային զանգվածում։ Այսպիսով, եթե ճանապարհը կառուցված է ուղիղ խզվածքի վրայով, ինչպես նկարի վահանակի ժամանակ 1-ում, այն ուղղահայաց է խզվածքի հետքին E կետում, որտեղ խզումը կողպված է։ Խզվածքի ընդհանուր շարժումը (մեծ սլաքներ) հանգեցնում է նրան, որ կողպված խզվածքի վրայի ժայռերի մոտ առաջանում է առաձգական դեֆորմացիա, ինչպես ժամանակ 2-ում։ Այս դեֆորմացիան կարող է առաջանալ տարեկան մի քանի սանտիմետր արագությամբ։ Երբ կուտակված լարումը բավականաչափ մեծ է ժայռերի ուժը հաղթահարելու համար, արդյունքը հանկարծակի ճեղքվածք է կամ հնարավորինս վերադառնում սկզբնական ձևին, ցնցում, որը զգացվում է մակերեսի վրա որպես երկրաշարժ։ Այս հանկարծակի շարժումը հանգեցնում է ճանապարհի մակերեսի տեղաշարժի, ինչպես ցույց է տրված Ժամանակ 3-ում։ Պահպանված էներգիան թողարկվում է մասամբ ջերմության, մասամբ ժայռի փոփոխության և մասամբ սեյսմիկ ալիքի տեսքով։
Արտաքին կապեր
Կատեգորիա:Սեյսմոլոգիա Կատեգորիա:Սալերի տեկտոնիկա Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Գրեմլիններ
«Գրեմլիններ» (Gremlins), 1984 թվականին նկարահանված սարսափ կատակերգություն ֆիլմ։
Ռեժիսոր Ջո Դանթեն նկարահանել է ֆիլմը Քրիս Քոլամբոսի սցենարով, իսկ որպես ֆիլմի պրոդյուսեր հանդես է եկել Սթիվեն Սփիլբերգը։
Ֆիլմը շատ մեծ հաջողություն է ունեցել կինովարձույթում և արժանացել կինոքննդատների հավանությանը։ 1990 թվականին նկարահանվել է նաև ֆիլմի շարունակությունը՝ «Գրեմլիններ 2. Նոր խմբաքանակ» անվանումով։
Սյուժե
Ֆիլմի հերոս Բիկկի Պելցերը ապրում է ամերիկյան մի փոքրիկ քաղաքում սովորական կյանքով։ Նա սովորում է, աշխատում է բանկում, ունի շուն, սիրահարված է իր գեղեցկուհի գործընկերուհուն՝ Քեյթին։
Բայց ամեն ինչ փոխվում է այն ժամանակվանից, երբ նրա հայրը՝ գյուտարար Ռենդելլ Պելցերը Ծննդյան տոներին նրան նվիրում է մի փոքրիկ զավեշտալի կենդանի՝ մոգվայ, որը նա գնում է չինական թաղամասերի խանութներից մեկում։ Վաճառողը նրանց պատվիրում 3 կարևոր բան. նրանց ներկայությամբ չմիացնել պայծառ լույս, թույլ չտալ որ նրա վրա ջուր կաթա և ամենակարևորը՝ չկերակրել նրան կեսգիշերից հետո։ Պելցերը կենդանուն անվանում է Գիզմո։
Սակայն մի անգամ Բիլլին պատահաբար թրջում է Գիզմոյին և նա սկսում է ինքնաբազմանալ՝ և ծնվում են ուրիշ փոքրիկ կենդանիներ, որոնք սակայն շատ չար են լինում։ Մի անգամ նրանք փչացնում են ժամացույցը և Բիլլին կերակրում է Գիզմոյին կեսգիշերից հետո և այդ ժամանակ Գիզմոյի վրա առաջնում են բլթակներ, որոնցից ծնվում են ավելի չար կենդանիներ՝ Գրեմլիններ։
Բիլլին սկսում է Գիզմոյի հետ պայքարել Գրեմլինների դեմ, որոնք համախմբվելով փորձում են վերացնել քաղաքը և սպանել նրա բոլոր բնակիչներին ...
Դերերում
ֆիլմում երկրորդական դերերով հանդես են եկել նաև ֆիլմի ստեղծագործական կազմի անձինք և այլ հայտնի կինոդեմքեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:1984 ֆիլմեր Կատեգորիա:Սթիվեն Սփիլբերգի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր հրեշների մասին Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Amblin Entertainment ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ կատակերգություն ֆիլմեր
Ադրբեջանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոն
Ադրբեջանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնը (ադր.՝Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrı) օպերայի և բալետի թատրոն է Բաքվում՝ Ադրբեջանի մայրաքաղում։ 1959 թվականից թատրոնը համարվում է ակադեմիական։
Պատմություն
Թատրոնը հիմնադրվել է 1920 թ մայիսին Ադրբեջանի ՍՍՀ կառավարության հրամանագրով Բաքվում, որպես Միացյալ (ադրբեջանական, հայկական և ռուսական) թատրոնի ադրբեջանական օպերային խումբ։ Թատրոնը տեղակայվել է 1910-1911 թթ. ճարտարապետներ Գաբրիել Տեր-Միքելյանի և Նիկոլայ Բաևի կառուցած շինությունում։ 1910 թ Մայիլով եղբայրները որոշեցին Բաքվում իրենց սեփական հողակտորի վրա կառուցել ավելի մեծ, ժամանակակից ձևով հագեցած նոր թատրոնի շենք։ Կրտսեր եղբայրը՝ Իլյա Մայիլովը, մասնագիտությամբ բժիշկ էր, ավագը՝ Դանիել Մայիլովը՝ գործարար, առևտրային և արտադրական վարկերի հանձնաժողովի անդամ։ Հանդիսասրահը տեղավորում էր 1281 մարդ։ Թատրոնում բեմադրվում էին օպերային, բալետի, դրամատիկական ներկայացումներ ինչպես ադրբեջաներեն, այնպես էլ ռուսերեն լեզվով։ Բեմադրվել են նաև օպերետաներ ։
Առաջին տարիներին թատրոնում բեմադրվել են Ուզեիր Հաջիբեկովի «Լեյլի և Մեջնուն» և Մուսլիմ Մագոմաև ավագի «Շահ Իսմայիլ», Զուլֆուգար Հաջիբեկովի «Աշուղ Ղարիբը», «Սատանա», Պյոտր Չայկովսկու «Մազեպա» և «Եվգենի Օնեգին», Ալեքսանդր Բորոդինի «Իշխան Իգոր», Ջուզեպպե Վերդիի «Աիդա», Շառլ Գունոյի «Ֆաուստ», Ժորժ Բիզեի «Կարմեն», Ջակոմո Պուչինիի «Տոսկա» օպերաները, Պյոտր Չայկովսկու «Կարապի լիճը», Ադոլֆ Ադանի «Ժիզել», Լեո Դելիբի «Կոպելիա» բալետները։
1924-ին անջատվելով՝ միավորվել է ռուսական օպերային խմբի հետ։ Հիմնադիր կազմում էին ադրբեջանական երաժշտական թատրոնի լավագույն ուժերը։
1924-1925 թթ խաղաշրջանում թատրոնի բալետային և օպերային թատերախմբերը առանձնացվեցին։ Այնտեղ հավագրվեցին ադրբեջանական երաժշտական թատրոնի լավագույն վարպետները, այդ թվում. Բյուլ-բյուլը, Սարաբսկին, Հաջիբաբաբեկովը, Բաղիրովը, Թերեգուլովը, Մամեդովը, Հաջիվան, Մուխթարովան, Ռզաևան
1924-1929 թթ խաղաշրջանում բեմադրվել են Ուզեիր Հաջիբեկովի «Լեյլի և Մեջնուն», «Արշին մալ ալան» և Մուսլիմ Մագոմաև ավագի «Շահ Իսմայիլ», Զուլֆուգար Հաջիբեկովի «Աշուղ Ղարիբը» օպերաները։
1930 թ թատրոնը կոչվել է Միրզա Ֆաթալի Ախունդովի (Ախունդզադե) անունով ։
1938 թ թատրոնին շնորհվել է Լենինյան մրցանակ ։
1940 թ բեմադրվել է առաջին ադրբեջանական բալետը՝ Աֆրասիյաբ Բադալբեյլիի «Աղախնական աշտարակ» («Девичья башня») բալետը ։
Թատրոնում բեմադրված ներկայացումները բազմիցս արժանացել են Ստալինյան մրցանակի՝
Թատերախումբ
1960 թ թատերախմբում ընդգրկված էին երգիչներ՝ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ՝ Բյուլբյուլը, Ռաշիդ Բեյբուտովը, Շովկետ Մամեդովան, դիրիժոր Նիյազի Զուլֆուգար օղլի Տագիզադե-Հաջիբեկովը։ Թատրոնի գլխավոր ռեժիսորն էր Ադրբեջանական ՍՍՀ-ի ժողովրդական արտիստ Մ․ Մամեդովը ։
Անցած տարիների ակնառու բեմադրությունները
Օպերաներ
Հղումներ
Կատեգորիա:Թատրոններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ակադեմիական թատրոններ Կատեգորիա:Ադրբեջանի թատրոններ Կատեգորիա:Օպերայի և բալետի թատրոններ Կատեգորիա:Մոդեռն թատրոններ Կատեգորիա:1911 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Լիպոպոլիսախարիդ
Լիպոպոլիսախարիդ (LPS, lipopolysaccharide), մակրոմոլեկուլ՝ բաղկացած պոլիսախարիդից, որը կովալենտորեն կապված է լիպիդին՝ գրամ բացասական բակտերիաների արտաքին թաղանթի հիմնական բաղադրիչն է։
Կառուցվածք
Լիպոլիսախարիդների կառուցվածքը ներառում է 3 կովալենտորեն կապված բաղադրիչներ.
Լիպիդ A-ն դիսախարիդ է` անսովոր հիդրոքսիմիրիստական ճարպաթթվի մի քանի միացված շղթաներով։ Բակտերիալ բջիջի ոչնչացումից հետո լիպիդ A- ն արտանետվում է արյան մեջ և կարող է առաջացնել ծանր թունավոր ազդեցություն, այդ թվում սեպտիկ ցնցում։ Կենտրոնական օլիգոսախարիդը բաղկացած է անսովոր շաքարներից։ Այն ծառայում է որպես մոլեկուլային կամուրջ և միացնում լիպիդ A- ն O անտիգենին։ Դա էնդոտոքսին է և արյան մեջ թողնելիս, ինչպես նաև լիպիդ A-ն, կարող է առաջացնել թունավորում, մինչև իսկ սեպտիկ ցնցում, չնայած ավելի փոքր չափով, քան լիպիդ A-ն։
Գործառույթ
Լիպոպոլիսաքարիդը (LPS, էնդոտոքսին) բոլոր գրամ-բացասական միկրոօրգանիզմների բջջաթաղանթի արտաքին մասի ջերմակայուն բաղադրիչն է։ Այն ապահովում է մանրէների բջիջի կառուցվածքային ամբողջականությունը և պաշտպանում թաղանթը շրջակա միջավայրի ագրեսիվ ազդեցություններից։  Լիպոլիսախարիդի բացասական լիցքը մեծացնում է մանրէների ընդհանուր բացասական լիցքը և կայունացնում դրա թաղանթը։  Շատ հակաբիոտիկներ գործում են  լիպոլիսախարիդին վնասելու համար։
Էնդոտոքսին
Էնդոտոքսին տերմինը գիտականի իմաստաբանության մեջ մտել է 1892 թվականին։ Սա էր գրամ-բացասական մանրէների լիպոպոլիսախարիդի լիզատի ջերմակայուն բաղադրիչի անվանումը։ Էնդոտոքսին և լիպոպոլիսախարիդ տերմինները հաճախ օգտագործվել են որպես հոմանիշներ ։
Էնդոտոքսինները կարող են փոխազդել մակրոօրգանիզմի տարբեր բջիջների հետ և, կախված դոզայից, պատճառել դրանց վնասը կամ խթանել ֆիզիոլոգիապես ակտիվ նյութերի սինթեզը։ Էնդոտոքսինի գործողության վտանգավոր հետևանքներն են Դիսեմինացված ներանոթային մակարդման համախտանիշով (ԴՆՄ) և էնդոտոքսինային ցնցումներով։ Նախկինում հավատացել են, որ սովորաբար աղիքից պորտալարային երակ մտնող բոլոր էնդոտոքսինները վերացվում են լյարդի ֆիքսված մակրոֆագների համակարգով։ Ներկայումս էնդոտոքսինները հայտնաբերվել են գործնականում առողջ մարդկանց համակարգային շրջանառության մեջ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մանրէաբանություն Կատեգորիա:Լիպիդներ Կատեգորիա:Կենսաքիմիա Կատեգորիա:Մոլեկուլներ Կատեգորիա:Բջջաբանություն Կատեգորիա:Բազմաշաքարներ Կատեգորիա:Իմունաբանություն Կատեգորիա:Բակտերիաներ Կատեգորիա:Տոքսիններ Կատեգորիա:Օրգանական միացություններ Կատեգորիա:Կենսամոլեկուլներ Կատեգորիա:Ածխաջրեր Կատեգորիա:Գաստրոէնտերոլոգիա Կատեգորիա:Մարսողական համակարգ
Ուղտափուշ պարսկական
Ուղտափուշ պարսկական, հավամրգազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։
Նկարագրություն
30-80 սմ բարձրությամբ ակոսավոր ցողուններով, կարճ ճյուղերով, փշոտ մոխրագույն կիսաթուփ է։ Հողի մեջ խորը թափանցող արմատները երկար են։ Մերկ ցողունի վրա, ուղիղ անկյան տակ աճում են 2-3 մանուշակագույն կամ կարմրավուն, հնգանդամ ծաղիկներ առաջացնող 2-6 սմ երկարությամբ ամուր, սրածայր ընձյուղները։ Նշտարաձև կամ երկարավուն, տերևները պտղաբերության ժամանակ բութ գագաթով են և չեն թափվում։ Երիկամաձև սերմերով, մերկ, թեքված, համիրչանման պտուղը չբացվող ունդ է ։
Տարածվածություն
Աճում է ստորին լեռնային գոտու չոր լանջերին, կիսաանապատներում, կավային կամ քարքարոտ հարթավայրերում։ Հանդիպում է Վայոց ձորի, Արմավիրի, Արարատի մարզերում ։
Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են սապոնիններ, ալկալոիդներ, դաբաղանյութեր, կումարիններ և C վիտամին պարունակող ուղտափուշի կանաչ զանգվածն ու արմատները։ Ուղտափշի պատրաստուկներն ունեն մանրէասպան ազդեցություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Հավամրգազգիներ Կատեգորիա:Կիսաթփեր
Թոքային հիպերտենզիա
Թոքային հիպերտենզիա (ԹՀ), թոքային զարկերակներում բարձրացած արյան ճնշմամբ ընթացող իրավիճակ է ։ Ախտանիշներն են`շնչառության կարճացում, սինկոպե, հոգնածություն, կրծքավանդակի ցավ, ոտքերի այտուցվածություն և արագ սրտխփոց ։ Հիվանդությունը կարող է դժվարացնել ֆիզիկական ակտիվութան իրականացումը ։ Սկիզբը հիմնականում աստիճանական է ։
Պատճառը հիմնականում անհայտ է ։ Ռիսկի գործոններն ընդգրկում են ընտանիքի բժշկական պատմությունը, թոքերում արյան մակարդուկների նախորդումը, ՄԻԱՎ\ՁԻԱՀ-ը, մանգաղաբջջային հիվանդությունը, կոկաինի օգտագործումը, ԹՔՕՀ-ը, քնի ապնոէն, բարձրադիր վայրերում բնակվելը և միտրալ փականի (երկփեղկ փական) հետ կապված խնդիրները ։ Պաթոգենեզի հիմքում ընկած մեխանիզմները ներառում են նաև թոքային զարկերակների բորբոքումը ։ Ախտորոշումն առաջին հերթին ներառում է այլ հնարավոր պատճառների հետ տարբերակիչ ախտորոշումը ։
Հստակ մշակված բուժումմ չկա ։ Այն կախված է հիվանդության տեսակից ։ Կարող են օգտագործվել օժանդակող մեթոդներ, ինչպես օրինակ թթվածնային բուժում, միզամուղներ և հակամակարդիչներ ։ Այս հիվանդության համար հիմնականում օգտագործվեղ դեղամիջոցներն են` էպոպրոստենոլ, տրեպրոստինիլ, իլոպրոստ, բոսենտան, ամբրիսենտան, մակիտենտան և սիլդենաֆիլ ։ Որոշ դեպքերում ընտրության մեթոդ է հանդիսանում թոքի փոխպատվաստումը ։
Չնայած հիվանդության հանդիպման ճշգրիտ հաճախականությունը հայտնի չէ, ԱՄՆ-ում յուրաքանչյուր տարի գնահատվում են մոտ 1,000 նոր դեպքեր :Կանանց մոտ հանդիպման հաճախականությունը ավելի բարձր է, քան տղամարդկանց մոտ ։ Հիվանդության սկիզբը սովորաբար դիտվում է 20-ից 60 տարիքային խմբում ։ Դա առաջին անգամ հրապարակվել է Էրնսթ վոն Ռոմբերգի կողմից, 1891 թվականին ։
Ախտանշաններ
Թոքային հիպերտենզիայի ախտանշանները ներառում են ստորև թվարկվածները,
Ավելի քիչ տարածված ախտանշաններից են ոչ պրոդուկտիվ (չոր) հազը և ֆիզիկական ակտիվությամբ մակածված սրտխառնոցն ու փսխումը ։ Թոքային հիպերտենզիայի որոշ ենթատիպերի դեպքում, ինչպես օրինակ ժառանգական զարկերակային հիպերտենզիան, Էյզենմենգերի համախտանիշը և քրոնիկ թրոմբոէմբոլիկ թոքային հիպերտենզիան, կարող է լինել արյունային հազ ։ Թոքային երակային հիպերտենզիան սովորաբար դրսևորվում է պառկած կամ քնած ժամանակ առաջացող շնչառության կարճացմամբ (օրթոպնոէ կամ պարոքսիզմալ նոկտուրնալ հևոց), իսկ թոքային զարկերակային հիպերտենզիայի (ԹԶՀ) դեպքում այն սովորաբար չի առաջանում ։
Թոքային հիպերտենզիային բնորոշ նշաններից են սրտի երկրորդ տոնի թոքային բաղադրիչի ակցենտավորումը, աջ փորոքային երրորդ տոնը, հարկրծոսկրային լարումը, որը վկայում է աջ փորոքի գերաճի մասին։ Աջակողմյան սրտային անբավարարության հետևանքով առաջացած համակարգային կանգային երևույթների նշաններն են լծային երակների լայնացումը, ասցիտը (հեղուկ որովայնի խոռոչում) և հեպատոյուգուլյար ռեֆլյուքսը ։ Կարող են հայտնաբերվել նաև տրիկուսպիդալ (եռփեղկ) փականի անբավարարություն և հետհոսք`թոքային զարկերակի փականի վրա:Եթե դրանք կան, մնում են հաստատուն թոքային հիպերտենզիայի առկայության դեպքում  ։
Պատճառները
Թոքային հիպերտենզիան ախտաֆիզիոլոգիական իրավիճակ է`բազմաթիվ հնարավոր պատճառներով։ Այս հիվանդությունը հաճախ ուղեկցվում է ծանր սրտային կամ թոքային հիվանդություններով ։ 1973 թվականին Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպության հրավիրած ժողովում քննարկվել էր թոքային հիպերտենզիայի դասակարգումը`ըստ առաջացնող պատճառների, և որոշվեց հետևյալ դասակարգումը. առաջնային ԹՀ (թոքային զարկերակների հիվանդություններից առաջացած) և երկրորդային ԹՀ (այլ`ոչ անոթային պատճառներից առաջացած)։ Առաջնային ԹՀ-ն բաժանվեց <<զարկերակային հանգուցային (ցանցային)>>, <<երակային-օկլյուզիվ (խցանող)>> և <<թրոմբոէմբոլիկ>> ենթատեսակների ։ 1998 թվականին, Էվիան-լես-Բեյնսում կայացած երկրորդ կոնֆերանսը նվիրված էր երկրորդային ԹՀ-ի պատճառների ուսումնասիրմանը ։ Հետագայում երրորդ, չորրորդ և հինգերորդ (2013) Համաշխարհային սիմպոզիումները շարունակաբար զբաղվել են ԹՀ-ի դասակարգմամբ։ Դասակարգումները թարմացվում էին ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմների բացահայտման և ուսումնասիրման հետ մեկտեղ։
2015 թվականին, ԱՀԿ-ի ուղեցույցները թարմացվել են Եվրոպական Սրտաբանների Միության (ESC) և Եվրոպական Ռեսպիրատոր Միության (ERS) կողմից ։ Ուղեցույցները հաստատվել են Սրտի և Թոքի Փոխպատվաստման Միջազգային Միության կողմից և տրամադրվել են ընթացակարգեր` ԹՀ-ն հասկանալու և բուժելու համար ։
Դասակարգում
ԱՀԿ դասակարգման համաձայն` կան ԹՀ-ի 5 խմբեր, որտեղ I խումբը (թոքային զարկերակային հիպերտենզիա) հետագայում բաժանվել է I' և I '' ենթատիպերի ։ Ամենավերջին ԱՀԿ դասակարգումը (ESC\ERS ուղեցույցներին ադապտացված) կարող է հետևյալ ընդհանրացված տեսքն ունենալ.
ԱՀԿ I Խումբ - Թոքային զարկերակային հիպերտենզիա (ԹԶՀ)
ԱՀԿ I' Խումբ - Թոքային երակա-օկլյուզիվ հիվանդություն (ԹԵՕՀ), Թոքային մազանոթային համենագիոմատոզ (ԹՄՀ)
ԱՀԿ I '' Խումբ - Նորածինների պերսիստող (համառ) թոքային հիպերտենզիա
ԱՀԿ II Խումբ  - Ձախ սրտի հիվանդություններից առաջացած երկրորդային թոքային հիպերտենզիա
ԱՀԿ III Խումբ - Թոքերի հիվանդություններից, քրոնիկ հիպօքսիայից առաջացած
ԱՀԿ IV Խումբ - Քրոնիկ զարկերակային խցանում
ԱՀԿ V Խումբ - Թոքային հիպերտենզիա`չպարզված կամ բազմապատճառային մեխանիզմներով
Ժառանգականություն
Որոշ կարևոր գեների մուտացիաներ կապված են թոքային հիպերտենզիայի առաջացման հետ ։ Դրանք են. ոսկրային մորֆոգենետիկ սպիտակուցի ընկալչի երկրորդ տիպը (BMPR2) և էուկարիոտիկ տրանսլացիան խթանող երկրորդ գործոնի ալֆա կինազ 4 գենը (EIF2AK4):
Ախտածագում
Թոքային զարկերակային հիպերտենզիայի (ԱՀԿ I խումբ) պաթոգենեզը ներառում է թոքային արյան շրջանառության համակարգի անոթների նեղացում։ Սա դժվարեցնում է սրտի պոմպային աշխատանքը`դեպի թոքեր այուն մղելը, ինչպես դժվար է ջրի հոսքը ուղղել դեպի նեղ խողովակ։ Ժամանակի ընթացքում արյան անոթները ֆիբրոզի (շարակցական հյուսվածքի առաջացում) արդյունքում դառնում են ավելի հաստ և կարծր։ Այս մեխանիզմում ընդգրկված գործընթացներից են անոթների սպազմը, թրոմբոզը և անոթային վերակառուցումը․ բորբոքման, մետաբոլիզմի խանգարման և որոշ աճի գործոնների չկարգավորված արտադրության արդյունքում անոթների պատում դիտվում են բջջային հավելյար պրոլիֆերացիա, ֆիբրոզ և ապոպտոզի՝ ծրագրավորված բջջային մահվան ընկճում ։ Ժամանակի ընթացքում անոթների վերակառուցման հետևանքով դրանք դառնում են ավելի հաստ ու կարծր։ Այս պրոցեսը հետագայում հանգեցնում է թոքերի անոթներում ճնշման բարձրացմանը և արդյունքում արյան հոսքի խանգարմանը։ Սովորաբար թոքային հիպերտենզիայի այլ ձևերի դեպքում, այս փոփոխությունների արդյունքում, բարձրանում է սրտի աջ հատվածի ծանրաբեռնվածությունը ։ Նորմայում աջ փորոքը՝ ձախ փորոքի համամատ, ավելի ցածր սիստոլիկ ճնշում ունի։ Ուստի, աջ փորոքը չի կարող զարգացնել բավական բարձր ճնշում`չնայած դրա հիպերտրոֆիան և սրտային մկանների բարձրացած կրճատումը (կոնտրակցիա) սկզբնական շրջանում օգնում են պահպանել հարվածային ծավալը։ Աստիճանաբար այս փոխհատուցող մեխանիզմները դառնում են անբավարար, աջ փորոքը այլևս չի հասցնում ստանալ անհրաժեշտ քանակով թթվածին, և ձևավորվում է աջ փորոքային անբավարարություն ։ Քանի որ թոքերում արյան հոսքը իջնում է, սրտի ձախ հատվածը ստանում է ավելի քիչ ծավալով արյուն։ Այս արյունն էլ պարունակում է ավելի քիչ քանակով թթվածին։ Աստիճանաբար ձախ սրտի համար ավելի դժվար է դառնում բոլոր հյուսվածքներին անհրաժեշտ քանակով թթվածնի մատակարարումը` հատկապես ֆիզիկական ակտիվության ժամանակ ։ ԱՀԿ I" խմբի ախտածագման հիմքում հիմնականում ընկած է հետ-մազանոթային երակային արյունատար անոթների ախտահարումը ։ Այս և ԹԶՀ-ի խմբերի միջև կան նման կարևոր բնութագրեր, սակայն առկա են նաև մի շարք տարբերություններ, օրինակ` կանխատեսման և բուժման նկատմամբ առաջացած պատասխանների միջև։ Նորածինների համառ թոքային հիպերտենզիան առաջանում է այն դեպքում, երբ նորածին երեխայի արյան շրջանաությունը չի ադապտացվում արգանդից դուրս։ Այն բնութագրվում է թոքերում բարձր համառ արյան հոսքի, աջից ձախ սրտային շունտի և հիպօքսեմիայի առկայությամբ ։
Ձախ սրտի հիվանդություններից առաջացած թոքային հիպերտենզիայի (ԱՀԿ II խումբ) ախտածագումը լիովին տարբերվում է նրանով, որ թոքային արյան անոթները կրճատված կամ վնասված չեն լինում։ Փոխարենը, ձախ սրտի անբավարարությունը հանգեցնում է թոքերում արյան կանգի և թոքային համակարգում հետադարձ ճնշման բարձրացման։ Սա հանգեցնում է թոքային այտուցի և պլևրալ հեղուկի կուտակման ։ Թոքային արյան անոթների ախտահարման բացակայության դեպքում, բարձրացած հետադարձ ճնշումը սահմանվում է որպես <<իզոլացված հետմազանոթային թոքային հիպերտենզիա>> (հին տերմիններով հայտնի որպես <<պասիվ կամ համամասնական թոքային հիպերտենզիա>> կամ <<թոքային երակային հիպերտենզիա>>): Այնուամենայնիվ, որոշ պացիենտների մոտ բարձրացած ճնշումը դրդող ազդեցություն է ունենում անոթային բաղադրիչի վրա, որը հետագայում բերում է աջ փորոքային ծանրաբեռնվածության։ Սա հայտնի է որպես հետմազանոթային թոքային հիպերտենզիա նախամազանոթային բաղադրիչով կամ համակցված հետմազանոթային և նախամազանոթային թոքային հիպերտենզիա (նախկին տերմինը`ռեակտիվ կամ դասակարգումից դուրս թոքային հիպերտենզիա) ։
ԱՀԿ IV խմբում ԹՀ-ի առաջացման պատճառը թոքային արյան անոթներում անլուծելի մակարդուկի առկայությունն է։ Այս մակարդուկները հանգեցնում են թոքային արյան շրջանառությունում բարձրացած ճնշման, որը խթանում է անոթների պատերի կառուցվածքային փոփոխությունները`վերակառուցումը։ Այս մեխանիզմը առկա է նաև այլ ծանր ընթացքով ԹՀ-երի դեպքում։ Անոթային օկլյուզիայի և վերակառուցման համակցումը բարձրացնում է արյան հոսքի ռեզիստենտականությունը :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թոքաբանություն
I Am ((G)I-DLE-ի ալբոմ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2018 ալբոմներ
Պրիյուտ (ավան, Կոնստանտինովսկի շրջան)
Պրիյուտ (Приют), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Պրիյուտ ավանում բնակվում էր 42 մարդ։
The Summer Tic EP
The Summer Tic EP, ամերիկակակն Paramore խմբի մինի ալբոմն է, որը թողարկվել է 2006 թվականին։
Ալբոմում
The Summer Tic EP ձայնագրվել է 2006 թվականին։ EP անվանումը գալիս է "Stuck on You" երգի մեկ տողից, երգի հեղինակը Failure֊ն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2006 ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Ջավադաբադ
Ջավադաբադ, քաղաք է Իրանում՝ Թեհրանի նահանգում։ Տեղակայված է Վարամին վարչական շրջանում։ Ըստ 2006 թվականի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 4718 մարդ՝ 1103 ընտանիքներից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ Կատեգորիա:Թեհրանի նահանգի քաղաքներ
Բել սար
Բել֊սար, լեռ Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Վանա լճից արևելք, Հայոց ձորում։ Ըստ ավանդության Բել֊սարը կապված է Բելի անվան հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Բիթլիսի նահանգ
(8646) 1988 TB1
(8646) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,430004 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0654 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7946 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1383,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,260192 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,97° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բալլա-Կայա
Բալլա-Կայա, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Իքշկիլեի շրջան
Իքշկիլեի շրջան (Ikšķiles novads), վարչատարածքային միավոր Լատվիայի կենտրոնական մասում, գտնվում է պատմական Վիձեմե մարզում։ Շրջանը բաղկացած է Տինուժիյի շրջանից և Իքշկիլե քաղաքից, որը համարվում է շրջանի կենտրոնը։
Բալլա-Կայա
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 339 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Լոս Լագոս (տարածաշրջան)
Լոս Լագոս (Región de Los Lagos), տարածաշրջան Չիլիում, երկրի առաջին մակարդակի վարչական միավորներից մեկը։ Վարչական կենտրոնն է Պուերտո Մոնտ քաղաքը։ Տարածաշրջանը ղեկավարում է նախագահի կողմից նշանակված ինտենդանտը։
Իքշկիլեի շրջան
Սահմանակից է Սալասպիլսի, Ռոպաժիի, Օգրեի, Կեգումսի, Կեկավայի շրջաններին։
2010 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 8764 մարդ ։ Տարածքի մակերեսը կազմում է 132.1 կմ² ։
Լոս Լագոս (տարածաշրջան)
Աշխարհագրությունը և բնակչություն
Չիլիի Ազգային վիճակագրական ծառայության 2002 թվականին կատարված մարդահամարի տվյալներով տարածաշրջանում բնակվում է 716 739 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 14,75 մարդ/կմ²։
Իքշկիլեի շրջան
Տարածաշրջանը կազմավորվել է 2009 թվականի հուլիսի 1-ին Լատվիայի Օգրեյի շրջանի վարչական բարեփոխումների ավարտից հետո։
Ազգային կազմ
2011 թվականի Լատվիայի մարդահամարի տվյալներով բնակչության ազգային կազմը բաշխվել է հետևյալն կերպ՝
Լոս Լագոս (տարածաշրջան)
Վարչական բաժանում
Լոս Լագոսը ներառում է 4 նահանգ և 30 համայնք։
Իքշկիլեի շրջան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատվիայի շրջաններ Կատեգորիա:Լատվիայի բնակչություն Կատեգորիա:Լատվիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ Լատվիայում
Լոս Լագոս (տարածաշրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չիլիի Լոս Լագոս տարածաշրջան
Պասանան ի Բելտալ
Պասանան ի Բելտալ (Pasanant, Passanant i Belltall, Passanant i Belltall), մունիցիպալիտետ Իսպանիաում, գտնվում է Տարագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կոնկա դե Բարբերա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 27,33 կմ2։ Բնակչությունը՝ 164 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Գուապորեի գավառ
Գուապորեի գավառ (Microrregião de Guaporé), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Ռիու Գրանդու դու Սուլ նահանգ ի մեջ։ Մտնում է Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի հյուսիսարևելյան մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 121 597 մարդ, ըստ 2005 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 3637,724 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 33,4 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի գավառներ
Արմատային գարեջուր
Արմատային գարեջուր կամ ռութբիր (Root beer), սարսապարիլլա, գազավորված ըմպելիք, սովորաբար պատրաստվում է սասաֆրասի ծառի կեղևից։ Տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայում, արտադրվում է երկու տեսակով՝ ալկոհոլային և ոչ ալկոհոլային։
Ռութբերի ոչ ալկոհոլային տարբերակը պատրաստվում է հյութաքամվածքներից կամ օշարակներից՝ գազավորված ջրի հավելումով, և այնքան սիրված չէ, որքան մյուս զովացուցիչ ըմպելիքները, ինչպես, օրինակ, կոկա-կոլան, բայց զբաղեցնում է ԱՄՆ-ի շուկայի 3 %-ը ։
Ալկոհոլային տարբերակը պատրաստում են հյութաքամվածքի և շաքարի խառնուրդի՝ խմորիչի միջոցով խմորման եղանակով։ Սովորաբար խմորումից հետո ստացվում է 0,5% ալկոհոլ պարունակող ըմպելիք (համեմատության համար՝ գարեջրի տեսակների մեծ մասը պարունակում է 3 և ավելի % ալկոհոլ, իսկ կվասը՝ 1-2) :
Բաղադրությունը
Բաղադրիչների մեծ քանակի և դրանց համադրությունների շնորհիվ արմատային գարեջուրը կարող է պարունակել շատ տարբեր համային տեսակներ։ Սասաֆրաս ծառի արմատաների կեղևը պատմականորեն ապահովել է արմատային գարեջրի հիմնական համը, և որոշ մարդիկ այս ըմպելիքի համը համադրում են ջրից տարբեր ըմպելիքի հետ։ Այս կեղևը խմիչքին մի փոքր կարմրավուն երանգ է հաղորդում։
Սասաֆրասի կեղևը 1960 թվականին արգելվեց FDA- ի կողմից՝ դրա մեջ պարունակվող սաֆրոլ նյութի քաղցկեղածին հատկությունների պատճառով։ Ռութբիրն այժմ արտադրվում է առանց սաֆրոլի, և ոմանք դրա համը համարում են ավելի աղքատիկ ։ Օգտագործվում է նաև ակացիա։
ԱՄՆ-ում կան ռութբիրի հարյուրավոր ապրանքատեսակներ, որոնք արտադրվում են յուրաքանչյուր նահանգում, և դրանց պատրաստման եղանակները ոչ մի դեպքում չեն միօրինակացվում։ Հիմնական բաղադրիչը՝ սասաֆրասը, կարող է համակցվել այնպիսի այլ բաղադրիչների հետ, ինչպիսիք են վանիլը, բալի կեդղևը, քաղցրարմատը, սասսապարիլի արմատը, մշկընկույզը, անիսոնը, մեղրախոտը, դարչինը և մեխակը։
Արմատային գարեջրի ապրանքանիշերից մեկը՝ Barq's-ը, պարունակում է կոֆեին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ըմպելիքներ Կատեգորիա:Ալկոհոլային խմիչքներ
Լոս Ռիոս (տարածաշրջան)
Լոս Ռիոս (Región de Los Ríos), տարածաշրջան Չիլիում, երկրի առաջին մակարդակի վարչական միավորներից մեկը։ Վարչական կենտրոնն է Վալդիվիա քաղաքը։ Տարածաշրջանը ղեկավարում է նախագահի կողմից նշանակված ինտենդանտը։
Վարչական բաժանում
Լոս Ռիոսը ներառում է 2 նահանգ և 12 համայնք։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չիլիի Լոս Ռիոս տարածաշրջան
Բրիջիտ Յորք
Բրիջիտ Յորք (Bridget of York), նաև՝ Բրիջիտ Պլանտագենետ (Bridget Plantagenet, )՝ անգլիական արքայադուստր Յորքերի տնից։
Անգլիայի թագավոր Էդուարդ IV-ի և Էլիզաբեթ Վուդվիլի կրտսեր դուստրը։ Կյանքի մեծ մասը միանձնուհի է եղել Կենտի Դարթֆորդի վանքում։
Նրա հոր մահից և Ռիչարդ III-ի կողմից գահի բռնազավթումից հետո Բրիջիտը, ով այդ պահին երեք տարեկան էլ չկար, ի թիվս Էլիզաբեթ Վուդվիլի և Էդուարդ IV-ի այլ երեխաների, հայտարարվել են անօրինական։ Աղջկա մայրը, վախենալով երեխաների կյանքի համար, նրանց տեղափոխել է Վեստմինստերյան աբբայություն, որտեղ հանգուցյալ թագավորի ընտանիքը ապաստան է ստացել և մոտ մեկ տարի անցկացրել։ Եղբոր ընտանիքին չվնասելու թագավորի խոստումից հետո արքայադստեր ավագ քույրերը տեղափոխվել են պալատ, իսկ Բրիջիտը ևս մեկ քրոջ՝ Քեթրինի հետ, ենթադրաբար, մնացել է ապրելու մոր հետ։
Երբ Ռիչարդ III-ը մահացավ, իսկ գահին հայտնվեց Հենրի VII Թյուդորը, Էդուարդ IV-ի երեխաներին բաստարդ հռչակած ակտը չեղյալ հայտարարվեց։ Հենրի VII-ը ամուսնացավ Բրիջիտի քույրերից ավագի՝ Էլիզաբեթի հետ։ Բրիջիտը դիտարկվել է որպես շոտլանդական արքայազնի հնարավոր հարսնացու, սակայն, ի վերջո, որոշվել է արքայադստերը վանք ուղարկել, ինչին ինքն էլ է հակված եղել։ Բրիջիտը բնակություն է հաստատել Կենտի Դարթֆորդի վանքում, որտեղից միայն մեկ անգամ է հեռացել՝ մոր հուղարկավորությանը մասնակցելու համար։ Դառնալով միանձնուհի՝ նա կապ է պահպանել թագուհի-քրոջ հետ, ով վճարել է նրա փոքր ծախսերը։ Բրիջիտը մահացել է և թաղվել Դարթֆորդի վանքում, որը Ռեֆորմացիայից հետո վերածվել է թագավորական նստավայրի։
Ծագում
Բրիջիտը ծնվել է 1480 թվականի նոյեմբերի 10-ին Էլթեմյան պալատում և Անգլիայի թագավոր Էդուարդ IV-ի ու Էլիզաբեթ Վուդվիլի տասը երեխաներից կրտսեր դուստրն ու ամենակրտսեր երեխան էր։ Բրիջիտն ունեցել է վեց ավագ քույր, որոնցից հասուն տարիքի հասել են միայն չորսը՝ Էլիզաբեթը, Սեսիլիան, Աննան և Քեթրինը, Մարիան 14 տարեկանում, 1482 թվականին, մահացել է ինչ-որ հիվանդությունից, իսկ Մարգարետը մահացել է օրորոցում՝ Բրիջիտի ծնվելուց գրեթե ութ տարի առաջ։ Բրիջիտն ուներ նաև հինգ ավագ եղբայրներ՝ երեքը հարազատ և երկու համամայր ավագները՝ մոր և Գրոուբիից Ջոն Գրեյի հետ ամուսնությունից՝ Թոմասը և Ռիչարդը։ Բրիջիտի եղբայրներից կրտսերը՝ Ջորջը, մահացել է մոտ երկու տարեկան հասակում, իսկ մյուս երկու եղբայրները՝ Էդուարդը և Ռիչարդը, 1483 թվականին անհետացել են Թաուերից՝ իրենց հորեղբայր Ռիչարդ III-ի կառավարման ժամանակ։ Բրիջիտի հորական պապը Ռիչարդ Պլանտագենետն էր՝ Յորքի 3-րդ դուքսը՝ արական գծով Էդուարդ III թագավորի ծոռը և թագավորության ռեգենտը 1454-1455 թվականներին՝ Հենրի VI թագավորի հիվանդության ժամանակ։ Ռիչարդը հայտարարեց Յորքերի տան իրավունքը Անգլիայի թագին, և դրանով իսկ սկսվեց Վարդերի պատերազմը։ Արքայադստեր հորական տատիկը եղել է Սեսիլիա Նևիլը՝ Էդուարդ III թագավորի և նրա սիրուհու, ապա՝ երրորդ կնոջ՝ Եկատերինա Սուինֆորդի երրորդ որդու՝ Ջոն Գոնտի՝ իգական գծով թոռնուհին։ Մոր կողմից Աննայի պապը Ռիչարդ Վուդվիլն էր, Ռիվերսի 1-ին կոմսը, որը ծնվել էր ազնվական, բայց աղքատ և ոչ հայտնի ընտանիքում, մոր կողմից արքայադստեր տատիկը եղել է Ժակետա Լյուքսեմբուրգցին՝ թագուհի Մարգարիտա Անժուացու ֆրեյլինը․ նա պատկանում էր Լյուքսեմբուրգների հայտնի ֆրանսիական տոհմին։
Բրիջիթը ծնվել է Սուրբ Մարտինի օրվա նախօրեին և հաջորդ օրը մկրտվել է  կողմից․ արարողության կնքամայրերը եղել են նրա հորական տատիկ Սեսիլիա Նևիլը, ավագ քույրը՝ Էլիզաբեթ Յորքը, իսկ քավորը՝ Վինչեսթերի եպիսկոպոս Ուիլիամ Ուեյնֆլիտը։ Մկրտության արարողության ժամանակ նորածին արքայադստերը պահել է Մարգարետ Բոֆորթը՝ Անգլիայի ապագա թագավոր և Բրիջիտի փեսա Հենրի VII Թյուդոր ի մայրը։ Արքայադստեր կոնֆիրմացիայի ժամանակ որպես կնքամայր հանդես է եկել նրա մորաքույրը՝ լեդի Մալտրևերսը՝ Մարգարետ Վուդվիլը ։ Աղջիկը, ենթադրաբար, անվանակոչվել է Սուրբ Բրիջիթ Շվեդացու պատվին։ Արքայադստեր անունը անսովոր էր անգլիական թագավորական ընտանիքի համար, և աղջիկը դարձավ դրա առաջին կրողը. հավանաբար, Բրիջիտի անունը ընտրվել է նրա հորական տատիկի՝ Սեսիլիա Նևիլի կողմից, ով հետաքրքրված էր Բրիգիտների միաբանությամբ, որի հիմնադիրը Սուրբ Բրիջիթն էր։
Վաղ տարիներ
1483 թվականի ապրիլին, երբ Բրիջիտը երեք տարեկան էլ չկար, Էդուարդ IV-ը հանկարծ մահացավ։ Դրան հաջորդեց քաղաքական ճգնաժամը, որը կտրուկ փոխեց նախկին թագուհու և նրա երեխաների վիճակը։ Բրիջիտի ավագ եղբայրը՝ Էդուարդ V-ը, ով գահի ժառանգորդն էր, իր հորեղբոր՝ լորդ-պրոտեկտոր Ռիչարդ Գլոստերի կողմից Ուելսից մայրաքաղաք ճանապարհին առևանգվեց։ Միաժամանակ ձերբակալվեցին երիտասարդ թագավորին ուղեկցող Էնթոնի Վուդվիլը և Ռիչարդ Գրեյը՝ արքայադստեր քեռին և համամայր եղբայրը։ Թագավորը տեղափոխվեց Լոնդոնի Թաուեր, որտեղ ավելի ուշ նրան միացավ միակ հարազատ եղբայր Ռիչարդը, այրիացած թագուհին մյուս երեխաների հետ թաքնվեց Վեստմինստերյան աբբայությունում։ Ինչ վերաբերում է այն բանին, թե արդյո՞ք Բրիջիտը մոր հետ միասին եղել է ապաստանում, հակասական հաղորդագրություններ կան. Մերի Էն Էվերեթ-Գրինը գրում է արքայադստեր թույլ առողջության մասի վկայող հաշիվների առկայության մասին, իսկ դա նշանակում է, որ նրան կարող էին թողած լինել այրի թագուհու կողմից վստահված անձանցից որևէ մեկի մոտ։ Մյուս կողմից, բժիշկների վճարման հաշիվների մեծ մասը բաժին է ընկել իր եղբոր՝ Էդուարդ V-ի կարճ կառավարման շրջանին՝ նախքան հանգուցյալ թագավորի ընտանիքի՝ աբբայություն տեղափոխվելը։
1483 թվականի հունիսի 22-ին Էդուարդ IV-ի և Էլիզաբեթ Վուդվիլի ամուսնությունը ճանաչվեց անօրինական։ Հանգուցյալ թագավորի բոլոր երեխաները խորհրդարանական  ակտով հայտարարվեցին անօրինական և զրկվեցին գահի նկատմամբ իրավունքներից և բոլոր տիտղոսներից։ Մի քանի օր անց մահապատժի ենթարկվեցին արքայադստեր՝ ավելի վաղ առևանգված քեռին և համամայր եղբայրը՝ Էնթոնի Վուդվիլը և Ռիչարդ Գրեյը։ 1483 թվականի հուլիսի 6-ին Ռիչարդ Գլոստերը հայտարարվեց արքա, որից անմիջապես հետո դադարեցին որևէ տեղեկություն ստացվել Թաուերում փակված Բրիջիտի եղբայրների մասին։ 1483 թվականի Սուրբ Ծնունդին Հենրի Թյուդորը, որի մայրը Ռիչարդ III-ի դեմ դաշինք էր կապել Էլիզաբեթ Վուդվիլի հետ երդվեց, որ անգլիական գահին նստելուց անմիջապետ հետո կամուսնանա Բրիջիտի ավագ քրոջ՝ Էլիզաբեթի կամ Սեսիլիայի հետ (եթե Էլիզաբեթի հետ ամուսնությունը որևէ պատճառով հնարավոր չլինի)։ Սակայն Թյուդորի կուսակցության ապստամբությունը, որը գլխավորում էր Բեքինգհեմի դուքսը, Ռեննում Թյուդորի երդումից առաջ տապալվեց։
Բեքինգհեմի մահապատժից հետո Ռիչարդ III-ը բանակցություններ սկսեց եղբոր այրու հետ։ 1484 թվականի մարտի 1-ին թագավորը հրապարակավ երդվեց, որ Էդուարդ IV-ի դուստրերին վնաս չի հասցվի, և նրանց նեղություն չի պատճառվի։ Բացի այդ, Ռիչարդը խոստացավ, որ նրանք չեն բանտարկվի Թաուերում կամ որևէ այլ բանտում։ Նա նաև խոստացավ յուրաքանչյուրին, որպես օժիտ, տարեկան 200 մարկի եկամուտ բերող հողեր տրամադրել և նրանց ամուսնացնել «ի ծնե ջենտլմենների» հետ։ Նույն օրը հուշագիրը առաքվեց այրիացած թագուհուն՝ պարենի հետ միասին։ Արքայադուստրերը մեծ ուրախությամբ համաձայնեցին լքել իրենց մռայլ կացարանը և ապրել իրենց «ողորմած հորեղբոր խնամակալության տակ, ով պալատում առանձին սենյակներ էր նախատեսել նրանց հանգստի համար։ Թյուդորների ժամանակաշրջանի պատմաբան [en] գրել է, որ Ռիչարդ III-ը «իր եղբոր բոլոր դուստրերին ստիպել է հանդիսավոր կերպով գալ իր պալատ, ասես նորովի ընտանեվարի և զվարճանք սիրող՝ նրանք պետք է մոռանային ... նրա հասցրած վիրավորանքը և դրան նախորդող բռնարարքները»։ Ըստ տարածված վարկածի՝ Բրիջիտն ու քույրերը տեղափոխվել են թագավորական պալատ՝ Ռիչարդ III-ի պաշտպանության ներքո, սակայն կա ևս մեկ վարկած, ըստ որի Բրիջիտն ու նրա ավագ քույրը՝ Քեթրինը, ապաստանից դուրս գալուց հետո մնացել են ապրելու մոր հետ։ Այնուամենայնիվ, Բրիջիտին դուր էր գալիս աբբայությունում գտնվելը։
Երկու տարի անց՝ 1485 թվականի օգոստոսին, Ռիչարդ III-ը զոհվեց Բոսվորտի ճակատամարտում, և նվաճման իրավունքով նոր թագավոր դարձավ Հենրի VII Թյուդորը։ Այս միապետը չեղյալ հայտարարեց Titulus Regius ակտը, որը Էդուարդ IV-ի երեխաներին զրկել էր տիտղոսներից և գահի իրավունքներից. ակտը և դրա բոլոր պատճեները, ինչպես նաև՝ բոլոր փաստաթղթերը, որոնք կապված էին դրանց հետ, հանվեցին արխիվներից։ Բրիջիտի քույր Էլիզաբեթը, ըստ Ռեննի երդման, դարձավ Անգլիայի թագուհի։
Կյանքը վանքում
Հավանաբար, Բրիջիտի ծնվելուց անմիջապես հետո նրա ծնողները սկսել են դիտարկել դստերը վանք ուղարկելու հնարավորությունը, որտեղ նա իրեն կրոնական կյանք կնվիրեր։ Ռիչարդ III-ը նախատեսում էր զարմուհուն ամուսնացնել իր կողմնակիցներից մեկի հետ, երբ նա հասներ ամուսնական համաձայնության տարիքին։ Ավելի ուշ Հենրի VII-ը սկսեց ամուսնական ծրագրերի կառուցել կնոջ հարազատների համար, և ի սկզբանե Բրիջիտը դիտարկվեց որպես Շոտլանդիայի արքայազն Ջեյմսի (ապագա թագավոր Ջեյմս IV-ը) երկու հնարավոր հարսնացուներից մեկը. ընտրությունը կանգնեց նրա և նրա ավագ քրոջ՝ Աննայի միջև։ Երբ Բրիջիտը համառ ցանկություն հայտնեց՝ դառնալ միանձնուհի, որպես շոտլանդական արքայազնի հարսնացու ընտրվեց Աննան։ Արքայադստերը՝ վանք գնալու ցանկության մեջ աջակցել է Հենրի VII-ի մայր Մարգարետ Բոֆորթը, որը հայտնի էր իր կրոնականությամբ, ինչը, հավանաբար, ազդել է թագավորի վերջնական որոշման վրա։ Արքայադստեր՝ Դարթֆորդի պրիորատ հեռանալու ճշգրիտ ամսաթիվը հայտնի չէ, բայց դա տեղի է ունեցել 1486 թվականից հետո, երբ շոտլանդացի արքայազնի հարսնացու վերջնականապես ընտրվեց արքայադուստր Աննան, բայց՝ մինչև 1492 թվականը, երբ մահացավ Բրիջիտի մայրը։ 1492 թվականին արքայադուստրը, որը դեռ տասներկու տարեկան չկար, կարճ ժամանակով լքեց վանքը, որպեսզի ներկա լինի մոր հուղարկավորությանը։ Բրիջիտը, ի թիվս այլ սգացողների, մոր մարմինը ուղեկցել է Վինձոր, որտեղ ներկա է եղել պատարագին, որից հետո վերադարձել է Դարթֆորդ։
Դարթֆորդի վանքը, որպես վանական կյանքի կեցավայր, արքայադստեր համար պատահական չէր ընտրվել։ Մենաստանը հիմնադրվել էր Էդուարդ III-ի կողմից և զարգացել է նրա թոռան՝ Ռիչարդ II-ի օրոք։ Որոշ ժամանակ վանքը օգտագործվել է ողջ Անգլիայի ազնվականության ներկայացուցիչների կողմից ինչպես կրթության, այնպես էլ կրոնական կյանքի համար։ Մենաստանը մի քանի անգամ մի վանական միաբանությունից անցել է մյուսին՝ մե՛կ դոմինիկյաններին, մե՛կ՝ ավգուստինյաններին․ Բրիջիտի՝ Դարթֆորդի վանքում գտնվելու ժամանակ այն պատկանել Է Ավգուստինյան միաբանությանը։ Մենաստանը փակ է եղել, և բացի մոր հուղարկավորությունից, չկան այլ վկայություններ, որ արքայադուստրը լքած լինի վանքը։ Բրիջիտի ժամանակակիցների գրառումները նրա մասին չափազանց կարճ են և փոքրաթիվ։ Թոմաս Մորը գրել է՝ «Բրիջիտը ուներ նույն առաքինությունը, ինչ նա, ում անունը նա կրում էր՝ Դարթֆորդում դավանելով և հետևելով կրոնական կյանքի կանոններին»։
Բրիջիտն իր ողջ կյանքի ընթացքում կանոնավոր նամակագրություն է ունեցել թագուհի-քրոջ հետ, ով վճարել է քրոջ փոքր ծախսերը և 20 մարկի չափով՝ ապրուստավճարը, ինչպես նաև կեցության ծախսերը (վերջինս որբ էր, և Բրիջտը նրան վերցրել էր իր խնամակալության տակ)։ Լուրեր էին շրջանառվում, թե Ագնեսը արքայադստեր արտամուսնական դուստրն է։ Ժամանակ առ ժամանակ Բրիջիտը թագավորական քրոջից լրացուցիչ վճարումներ է ստացել. այսպես, 1502 թվականի հուլիսի 6-ին Էլիզաբեթը Դարտֆորդի աբբայությանն է ուղարկել 66 շիլլինգ 8 պեննի՝ Բրիջիտի ծախսերը հոգալու համար և նույնքան գումար՝ նաև քրոջը։ Բրիջիտի անունով թագուհու վերջին վճարումը կատարվել է Էլիզաբեթի մահվանից մի քանի ամիս առաջ՝ 1503 թվականին։ 1502 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Բրիջիտը Վինձորից՝ Էլիզաբեթից նամակ է ստացել, որում թագուհին հարց ու փորձ է արել քրոջ առողջության մասին և խնդրել աղոթել իր համար։ Հավանաբար, Բրիջիտը կապ է պահպանել նաև հորական տատի՝ Սեսիլիա Նևիլի հետ, ով 1495 թվականին կրտսեր թոռնուհուն երեք գիրք է կտակել՝ Ոսկե լեգենդ-ը ու սրբեր Եկատերինա Սիենացու և Հիլդա Ուիթբիից կենսագրությունները։
Բրիջիտը մահացել և թաղվել է Դարթֆորդի մենաստանում։ Մահվան պատճառը հայտնի չէ։ Հայտնի չէ նաև մահվան ճշգրիտ ամսաթիվը. տարբեր տվյալներով՝ դա տեղի է ունեցել մինչև 1513 թվականը կամ՝ մոտ 1517 թվականին ։ Առաջին ամսաթվի օգտին վկայում է այն փաստը, որ 1513 թվականին Էդուարդ IV-ի դուստրերի մասին Թոմաս Մորի գրառումներում ապրողների մեջ հիշատակված է միայն Քեթրինը, ով վախճանվել է տասնչորս տարի անց։ Անգլիայի Ռեֆորմացիայի ժամանակ Դարթֆորդի վանքը վերափոխվել է թագավորական նստավայրի, սակայն որպես այդպիսին չի օգտագործվել հետագա տասը տարիների ընթացքում։
Մշակույթում
Բրիջիտ Յորքը Ֆիլիպպա Գրեգորիի «Սպիտակ թագուհի» և «Սպիտակ արքայադուստր» վեպերի հերոսներից մեկն է։ « Սպիտակ արքայադուստր » հեռուստասերիալում Բրիջիտի դերը կատարել է Հեյդի Իլին ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիայի արքայադուստրեր
Ավո Խալաթյան
Ավետիք Հենրիկի Խալաթյան (առավել հայտնի է Ավո Խալաթյան անունով, սեպտեմբերի 23, 1981, Երևան), հայազգի դերասան, երգիչ։
Հայաստանի վաստակավոր արտիստ, երգչուհի Նունե Եսայանի ամուսինը։
Կենսագրություն
Ավո Խալաթյանը ծնվել է 1981 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Երևանում։ Մայրը դերասանուհի Փիրուզա Կոզակյանն է։ 1998 թվականին ավարտել է Նիկոլ Աղբալյանի անվան միջնակարգ և Հակոբ Կոջոյանի անվան արվեստի դպրոցները։ 1998-2002 թվականներին եղել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի դերասանական բաժնում՝ Մ․ Ռաֆայելյանի արհեստանոցում։ Որպես մյուզիքլի ժանրի դերասան՝ ուսանողական տարիներից խաղում է Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնում։
Աշխատել է նաև Երևանի Համազգային և Կամերային թատրոններում ու Նարեկ Դուրյանի թատերախմբի «Օպերացիա Նեմեսիս» բեմադրությունում կերտել է Սողոմոն Թեհլերյանի կերպարը։ Որպես երգիչ՝ մասնակցել է մշակութային բազմաթիվ միջոցառումների, ինչպես նաև հեռուստատեսային մեծամասշտաբ նախագծերի։ Տիգրան Չուխաճյանի «Կարինե» օպերայի համար 2015 թվականին արժանացել է Պողոսյան մրցանակին, իսկ 2016 թվականին արժանացել է Հայաստանի վաստակավոր արտիստի կոչման։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ երգիչներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 23 ծնունդներ Կատեգորիա:1981 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Պողոսյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր արտիստներ
(193) Ամբրոսիա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,600692 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8272 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3741 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1531,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,235002 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,01° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1879 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ժերոմ Կոջիայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(192) Նավսիկայա
(192) Նավսիկայա (Nausikaa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1879 թվականի փետրվարի 17-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Պուլայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,402139 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8098 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9944 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Նավսիկայա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,8129 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1359,86 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,264732 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,81° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:1879 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հենզելն ու Գրետելը (ֆիլմ, 1982)
Հենզելն ու Գրետելը (Hansel and Gretel), առաջին հեռուստաֆիլմն է, որը նկարահանել է Թիմ Բարթոնը Դիսնեյ ստուդիայում, Գրիմ եղբայրների համանուն հեքիաթի հիման վրա։ Այն նկարվել է ճապոնական Դիսնեյ հեռուստաալիքի համար։ Ֆիլմը ցուցադրվել է ընդամենը մեկ անգամ՝ Հելոուինի գիշերը այնքան ուշ ժամի, որ շատերը այդպես էլ չեն դիտել այն։ Երկար ժամանակ «Հենզելն ու Գրետելը» համարվում էր կորած ։
Բոլոր դերերը մարմնավորում են ճապոնացի դերասաններ։ Ֆիլմի բեքգրաունդը նույնպես պլանավորված էր ճապոնական կամ Ճապոնիայով հետաքրքրվող ամերիկական հանդիսատեսի համար։ Այսպես, օրինակ, էկրանի վրա հաճախ են հայտնվում խաղալիք-տրանսֆորմերներ, որոնց պատրաստմամբ զբաղվում է Հենզելի և Գրետելի հայրը։ Նրա ստեղծած խաղալիքներից մեկը՝ բադիկը, որը պատկանում էր հերոսներից մեկին, չար մոգության ազդեցության տակ վերածվում է ծրագրավորված ռոբոտի կամ նման մի բան։
Սյուժե
Հիմնած է հայտնի հեքիաթի վրա։ Քույր ու եղբայր մոլորվելով, հայտնվում են մարդակեր-կախարդի խրճիթում։ Խաղալիքները, որոնք պատրաստել էր երեխաների հայրը, կախարդը դարձնում է արյունարբու հրեշներ և փորձում է օգնել իր նոր տիրոջը, բռնել Հենզելին ու Գրետելին։ Միայն հույսը դեպի դրականը և կարատեի որոշ իմացությունները օգնում են փրկվել հերոսներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թիմ Բարթոնի ֆիլմեր Կատեգորիա:1982 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրիմ եղբայների ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ֆիլմեր վհուկների մասին Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր
(8647) Պոպուլուս
(8647) Պոպուլուս (Populus), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Էրիկ Էլստի կողմից Վերին Պրովանսում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,276948 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9014 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6525 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1254,95 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,286863 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,91° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
10 Years (ալբոմ)
10 Years, երաժիշտ Արման վան Բյուրենսի երգերի հավաքածուն, որը թողարկվել է 2006 թվականին։
DVD 2 (Armin Only 2006 ֊ Bonus)
Կատեգորիա:2006 ալբոմներ
Մալե
Մալե (މާލެ), Մալդիվների մայրաքաղաքն ու երկրի խոշորագույն քաղաքը։ Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ եղել է 150,000 մարդ ։ Տարածքը 6 քառ. կմ է։
Անվանում
Անվանումն առաջացել է महालय (Mahaalay), բառից, որը ծագել է սանսկրիտից։ Թարգմանվում է որպես «մեծ», «հսկա»։ Սովորաբար «Մահաալայ» անվանել են թագավորական պալատը․ այստեղից էլ անվանումն անցել է քաղաքին։
Պատմություն
Նախկինում քաղաքը շրջապատված էր պատով։ Միապետության վերացումից հետո՝ նախագահ Իբրագիմ Նասիրի կառավարման ժամանակ, թագավորական պալատը ավերվել է գեղատեսիլ ամրոցի և ամրոցապատի աշտարակի հետ միասին։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Մալե և Վիլինգիլե կղզիների վրա։ Այն ավանդաբար եղել է թագավորական կղզի, որտեղ գտնվում էր Մալդիվյան դինսատիաների պալատը։ Վերջին տարիներին կղզին ընդլայնվել է գրունտային տեղատվության հետևանքով։
Կլիմա
Մալեն գտնվում է ենթահասարակածային գոտում, որին բնորոշ է երկու եղանակների առկայություն՝ անձրևների և չոր սեզոններ։ Անձրևոտ սեզոնը տևում է մայիսից դեկտեմբեր, չորը՝ մնացած 4 ամիսներին։ Ջերմաստիճանը ամբողջ տարվա ընթացքում փոփոխվում է ընդամենը 1-2 °C աստիճանով՝ պահպանվելով 25-30 °C։
Բնակչություն
Քաղաքի կենտրոնական մասը տեղակայված է Մալե կղզու վրա, որը չափազանց բնակեցված է․ կառուցված մասն ընդգրկում է համարյա ամբողջ տարածքը։ Բնակչության մոտավորապես մեկ երրորդն ապրում է մայրաքաղաքում։ Բնակչության թվաքանակը 1987 թվականին 20 000 էր, իսկ 2006 թվականին՝ 104 403։
Վարչական բաժանում
Բաղկացած է 6 շրջանից, որոնցից 4-ը տեղակայված են Մալե, 5-րդը՝ Վիլինգիլե, իսկ 6-րդը արհեստական Հուլումալե կղզիների վրա։ Վիլինգիլի կղզում նախկինում գտնվում է բանտ, որն այժմ քաղաքի առողջարանային շրջանն է։
Բացի այդ, քաղաքը ներառում է նաև Մալե միջազգային օդանավակայանը, որը տեղակայված է Հուլհուլե կղզու վրա։
Էկոլոգիա
Մալեում բացակայում են քաղցրահամ լճակները, այդ իսկ պատճառով խմելու ջուր ստանում են ստորերկյա ջրերի աղազրկման միջոցով։ Առհոսող ջրերը առանց մաքրման լցվում են ուղիղ օվկիանոս։ Կոշտ թափոնները տեղափոխվում են հարևան կղզիներ, իսկ այնտեղ դրանցով լցնում են ծովալճակները։ Էլեկտրաէներգիա արտադրվում է դիզելային գեներատորների օգնությամբ։
Տրևինյանո Ռոմանո
Տրևինյանո Ռոմանո (Trevignano Romano), կոմունա Իտալիայի Լացիո մարզի Հռոմ գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 4541 մարդ (2004 թվական), խտությունը՝ 116 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 39 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 069, հեռախոսային կոդ — 06։
Նշված բնակավայրի հովանավոր է համարվում Սան Բերնարդինո դա Սիենան։ Քաղաքի տոնը նշվում է մայիսի 20-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Իշառվույտ դեղատու
Իշառվույտ դեղատու, բակլազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։
Նկարագրություն
Ճյուղավոր առանցքային արմատով, մեղրատու երկամյա խոտաբույս է։ 1 մ բարձրությամբ թավոտ ցողունը նույնպես ճյուղավոր է։ Երկար կոթուններով, հերթադիր տերևներն եռամասնյա են, իսկ սղոցաեզր, անհավասար ատամիկներով տերևիկները՝ կլորավուն կամ նշտարաձև։ Բազմածաղիկ երկար ողկույզներում հավաքված մանր ծաղիկները դեղին են։ Պսակը կազմված է հինգ անհավասար պսակաթերթերից։ Մեկ կամ երկու դեղին սերմերով պտուղները կնճռոտ ունդեր են ։
Տարածվածություն
Աճում է նախալեռնային և ստորին լեռնային գոտիների թփուտներում, ցանքսերում և առուների ափերին։ Հանդիպում է Տավուշի, Լոռու, Արմավիրի, Գեղարքունիքի, Շիրակի, Արագածոտնի, Սյունիքի, Վայոց ձորի մարզերում ։
Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են հաճելի հոտ և դառը աղահամ ունեցող ծաղկող ընձյուղների վերին մասը։ Իշառվույտի թուրմը օգտագործում են հազի, փքվածության և անքնության բուժման համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր Կատեգորիա:Խոտաբույսեր Կատեգորիա:Երկամյա բույսեր Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Բակլազգիներ Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ
Սավելի
Սավելի (Savelli), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կալաբրիա մարզի Կրոտոնե գավառում ։
Կոմունայի հովանավոր սրբերն են Պետրոսը և Պավելը. տոնակատարությունը նշում եմ հունիսի 29-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1638 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:1638 հիմնադրումներ Եվրոպայում
Բալլուկայա (Ելիզավետպոլի գավառ)
Բալլուկայա, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Բնակչություն
1906-1908 թվականներին գյուղն ունեցել է 87 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր