cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մարդու աչք
Աչքի զարգացումը
4 շաբաթական սաղմի առաջային ուղեղի (diencephalon) նեյրոէկտոդերմի կողմնային հատվածները վերածվում են տեսողական բշտերի։ Յուրաքանչյուր բուշտ տեսողական ցողունով կապված է նախնական ուղեղի հետ։ Տեսողական բշտի ազդեցությամբ հարակից մակերեսային էկտոդերմը հաստանում է և վերածվում ոսպնյակային պլակոդի։ Իսկ մեզենքիմի կոնդենսացված մասը տեղակայվում է տեսողական բշտի և ոսպնյակային պլակոդի միջև։ Սնամեջ տեսողական բուշտը ներփքվելով ստանում է երկշերտ գավաթի տեսք։ Այս տեսողական գավաթի ներքին շերտը, որը պետք է վերածվի ցանցենու նյարդային մասի, ենթարկվում է պրոլիֆերացիայի և շերտավորման։ Արտաքին շերտը պահպանվում է որպես միաշերտ էպիթել և սկիզբ տալիս ցանցենու պիգմենտային էպիթելին։ Այս երկու շերտերի ոչ նորմալ սերտաճման հետևանքով կարող է առաջանալ ցանցենու շերտազատում։ Տեսողական գավաթի ներփքված մասում գտնվող մեզենքիմը սկիզբ է տալիս ապակենման մարմնին։ Տեսողական բշտի ստորին մակերեսին կա ճեղք, որը ներփակում է հիալոիդ անոթները և հետագայում տեսողական նյարդը ձևավորող նյարդաթելերը։ Հիալոիդ անոթների մոտակա մասերը վերածվում են ցանցենու անոթների, իսկ հեռակա մասերը մինչև ապաճելը սնուցում են ոսպնյակը։ Տեսողական գավաթի շուրջը գլխային մեզենքիմի կոնդենսացված մասը սկիզբ է տալիս միջին՝ անոթային շերտին (անոթաթաղանթ), և արտաքին՝ հենարանային շերտին (սկլերա)։ Սկլերան (խիտ շարակցկան հյուսվածք) զարգացող գլխուղեղի վրա շարունակվում է որպես կարծրենի (dura mater): Ոսպնյակային պլակոդը ներփքվելով վերածվում է ոսպնյակային բշտի, որը հետագայում առանձնանում է եղջերացող էպիթելից՝ վերածվելով երկուռուցիկ ոսպնյակի։ Եղջերաթաղանթի ներքին սուբստանցիան նույնպես սկիզբ է առնում է մեզենքիմից, բայց արտաքին էպիթելն առաջանում է էկտոդերմից։ Առաջային խցիկը ծագում է մեզենքիմի մեջ եղած տարածությունոից։ Թարթչավոր մարմինն ու ծիածանաթաղանթը նույնպես առաջանում են մեզենքիմից։ Աչքի արտաքին մկանները սկիզբ են առնում առաջակնային սոմիտներից։
Տեսողություն
Արտաքին աշխարհի մասին տեղեկատվության մոտավորապես 90 %-ն ընկալվում է տեսողությամբ։ Տեսողության շնորհիվ մարդը տարբերում է շրջապատի առարկաները, երևույթները, ընկալում սեփական մարմինը։ Տեսողությունն առաջնակարգ դեր ունի արտաքին աշխարհի իմացության մեջ։ Հազարավոր տարիների ընթացքում կուտակված փորձը սերունդներին է փոխանցված գրքերի, գրավոր խոսքի միջոցով։ Տեսողության մարդը սովորում է գրել և կարդալ։ Տեսողությունը հսկայական դեր ունի աշխատանքային գործունեության ընթացքում։ Մարդու աչքը կարող է տարբերակել 10 միլիոն գույն։
Մարդու աչք օպտիկակական, յուրատեսակ խցիկ է, որը կարելի է բաժանել լուսազգաց էկրանի (ցանցաթաղանթ) և լուսաբեկող միջավայրի (հատկապես եղջերաթաղանթը և ոսպնյակը)։ Պարզ տեսնելու համար աչք ընկնող ճառագայթների կիզակետը պետք է համընկնի ցանցաթաղանթի հետ։ Սակայն դա միակ պայմանը չէ։ Առարկայի մանրամասնությունները տարբերելու համար անհրաժեշտ է, որ դրա պատկերն ընկնի ցանցաթաղանթի՝ բբի ուղիղ դիմացը գտնվող շրջանում։ Դեղին բծի կենտրոնական հատվածն ամենալավ տեսողության տեղն է։ Դիտվող առարկան դեղին բծի կենտրոնին միացնող գիծը կոչվում է տեսողական գիծ կամ տեսողական առանցք, իսկ դիտվող առարկայի վրա 2 աչքի տեսողական գծերը միաժամանակ ուղղելու հատկությունը՝ համամիտություն։ Որքան մոտ է տեսողական օբյեկտը, այնքան մեծ է տեսողական գծերի համամիտության աստիճանը։
Ակոմոդացիա
Ոսպնյակը հատուկ կապանով միացած է թարթիչային մկանին, որը լայն օղակով տեղադրված է ծիածանաթաղանթի հետևում։ Այդ մկանի օգնությամբ ոսպնյակը փոխում է իր ձևը, դառնում ավելի կամ պակաս ուռուցիկ և համապատասխանաբար՝ ուժեղ կամ թույլ բեկում աչքի մեջ ընկնող ճառագայթները։ Ոսպնյակի այդ հատկությունն անվանում են աչքի հարմարում (ակոմոդացիա)։ Այն հնարավորություն է տալիս պարզորոշ տեսնել տարբեր հեռավորության վրա գտնվող առարկաները՝ ապահովելով դիտվող առարկայից եկող ճառագայթների կիզակետի համատեղումը ցանցաթաղանթի հետ։ Աչքի հարմարման հանգստի ժամանակ (այսինքն, երբ ոսպնյակն առավելագույն չափով տափակած է) աչքի բեկող հատկությունն անվանում են բեկունակություն (ռեֆրակցիա)։
Հեռատես աչքը օժտված է համեմատաբար թույլ բեկունակությամբ։ Դրա ժամանակ հեռու գտնվող առարկաներից եկող ճառագայթները կիզակետվում են ցանցաթաղանթի հետևում։
Կարճատես աչքում հեռու գտնվող առարկաներից եկող ճառագայթները կիզակետվում են ցանցաթաղանթի առջևում։ Կարճատես աչքը լավ է տեսնում միայն մոտ գտնվող առարկաները։ Հեռատեսության կամ կարճատեսության աստիճանի մասին դատում են աչքին դրված տեսապակիների օպտիկական ուժով, այդ տեսապակիները բեկունակության հանգստի պայմաններում այնպես են փոխում աչքն ընկնող զուգահեռ ճառագայթների ուղղությունը, որ դրանք կիզակետվում են ցանցաթաղանթի վրա։
Պատկերի ձևավորում
Բնական տեսողություն ունեցող մարդկանց ակնագնդում բեկված ճառագայթներն ընկնում են ցանցաթաղանթի վրա և այնտեղ առաջացնում առարկայի փոքրացված և շրջված պատկերը։
Լույսի ազդեցությամբ ընկալիչներում առաջանում են ֆոտոքիմիական փոփոխություններ, որոնք նպաստում են նյարդային ազդակների առաջացմանը։ Վերջիններս տեսողական նյարդով հաղորդվում են մեծ կիսագնդերի կեղևի տեսողական գոտի, ուր տեղի է ունենում գրգիռների վերջնական տարբերակումը՝ առարկաների ձևը, գույնը, մեծությունը, շարժման ուղղությունը, տեղադրվածությունը տարածության մեջ և այլն։ Ժամանակի յուրաքանչյուր պահին ակնաբյուրեղը փոխելով իր կորությունը հարմարվում է մոտ կամ հեռու գտնվող առարկաները տեսնելուն։ Մոտ առարկաները տեսնելիս ակնաբյուրեղի կորությունը մեծանում է, և ճառագայթները մեծ չափով են բեկվում։ Հեռու առարկաները դիտելիս ակնաբյուրեղը տափակում է, և ճառագայթները նրա միջով համեմատաբար քիչ են բեկվում։
Օպտիկական ուժ
Տեսապակու օպտիկ, ուժը որոշվում է դիօպտրներով։ Տարբերում են թույլ (մինչև 3 դիօպտր), միջին (4-6 դիօպտր) և բարձր (6 դիօպտր) աստիճանի հեռատեսություն և կարճատեսություն։ 2 աչքի բեկունակությունը ոչ միշտ է միատեսակ լինում (օրինակ՝ 1 աչքի հեռատեսություն, մյուսի՝ կարճատեսություն կամ 2 Uում դրանց տարբեր աստիճանների զուգակցում)։ Այդպիսի վիճակն անվանում են զույգ աչքերի անհավասար բեկունակություն։
Տեսողության խանգարումներ
Տեսողության տարածված խանգարումներ են կարճատեսությունը և հեռատեսությունը, որոնք լինում են բնածին և ձեռքբերովի։ Բնածին կարճատես մարդկանց ակնագունդը երկարացած է, և աչքից հեռու գտնվող առարկաների պատկերներն առաջանում են ոչ թե ցանցաթաղանթի վրա, այլ նրա առջևի մասում։ Ձեռքբերովի կարճատեսությունը զարգանում է ակնաբյուրեղի ուռուցիկության մեծացման հետևանքով։ Այն կարող է առաջանալ ոչ ճիշտ նյութափոխանակության, աչքի հիգիենայի կանոնները չպահպանելու դեպքում։ Կարճատես մարդկանց հեռու գտնվող առարկաների ուրվագծերն աղոտ են թվում։ Երկգոգավոր ոսպնյակներով ակնոցները փոքրացնում են լույսի ճառագայթների բեկումը, և առարկայի պատկերը տեղափոխվում է ցանցաթաղանթի վրա։
Բնածին հեռատեսության դեպքում ակնագունդը կարճացած է, որի պատճառով մոտ գտնվող առարկաների հստակ պատկերներն առաջանում են ցանցաթաղանթի հետևում։ Ձեռքբերովի հեռատեսությունը զարգանում է ակնաբյուրեղի ուռուցիկության փոքրացման հետևանքով։ Երկուռուցիկ ոսպնյակներով ակնոցները մեծացնում են ճառագայթների բեկումը և օգնում են մոտ գտնվող առարկաների պատկերը ցանցաթաղանթի վրա առաջանալուն։
Տեսողության վրա վնասակար ներգործություն ունեն A վիտամինի պակասը, ոգելից խմիչքները, թմրանյութերը, ծխելը, հատկապես պատանեկան հասակում։ Ծխախոտի նիկոտինը և մյուս թույներն առաջացնում են տեսողական նյարդի վնասվածք։
Աչքի հիվանդություններ
Կարող է լինել աչքի կամ դրա մասերի թերզարգացում, որը ժառանգական բնույթի է կամ առաջանում է պտղի վրա տարբեր վնասակար գործոնների, առավել հաճախ հղիության ժամանակ մոր կրած հիվանդության ազդեցությունից։ Աչքի արտաքին մասերը մատչելի են մանրէների, ինչպես նաև ֆիզիկական ու քիմիական գործոնների ազդեցությանը, որից կարող են ախտահարվել կոպեզրերը (կոպաբորբ), լորձաթաղանթը (շաղկապենաբորբ), եղջերաթաղանթը (եղջերենաբորբ)։ Հարկավոր է հաշվի առնել, որ բակտերիաներից և վիրուսներից առաջացած շաղկապենաբորբը հաճախ վարակիչ է։ Երբեմն բորբոքումը տարածվում է դեմքի՝ աչքին հարակից հատվածների վրա։ Հազվադեպ ախտահարվում են ակնագնդի պատյանները (անոթաթաղանթաբորբ, ծիածանաթաղանթի և թարթիչային մարմնի բորբոքում, ցանցաթաղանթաբորբ)։ Տարիքային փոփոխությունները և ընդհանուր հիվանդությունները երբեմն առաջացնում են ոսպնյակի մթագնում։ Աչքում հեղուկի շրջանառության բնականոն գործընթացի խանգարման դեպքում կարոդ է բարձրանալ ներակնային ճնշումը և գլաուկոմայի պատճառ դառնալ։ Հաճախ աչքի ախտահարումը պայմանավորված է ներքին օրգանների հիվանդություններով և դրսևորվում է որպես վերջիններիս ախտանշան։ Աչքի փոփոխություններ կարող Են նկատվել նաև կենտրոնական և ծայրամասային նյարդային, սիրտանոթային համակարգերի հիվանդությունների, թունավորումների, նյութափոխանակության խանգարումների, ներզատիչ գեղձերի ախտահարումների, աչքի հարակից մասերի (դեմքի և գլխի մաշկածածկույթների և ոսկրերի, քթի հավելյալ ծոցերի) հիվանդագին գործընթացների դեպքերում։
Պատճառ
Աչքի վնասվածքներից հնարավոր են ծանր հետևանքներ՝ տեսողության կտրուկ նվազում և նույնիսկ կուրություն։ Աչքի թեթև վնասվածքները ժամանակին բուժելիս անհետևանք անցնում են, հակառակ դեպքում կարող են բարդանալ։
Հաճախ աչք կարող են ընկնել փոշի, ավազ, ածուխի, մետաղի մասնիկներ, հրաթեփի և հղկաքարի փոշի։ Դրանք ընկնում են կոպի տակ կամ թափանցում եղջերաթաղանթի, ծիածանաթաղանթի մեջ, երբեմն՝ նույնիսկ աչքի խորքը և վնասում հյուսվածքները։ Հաճախ փոշին պարունակում է հիվանդածին մանրէներ, որոնք կարող են առաջացնել բորբոքումներ։
Սալջարդ
Լուրջ հետևանքներով լի է աչքի՝ բութ առարկաներով առաջացած սալջարդը։ Այդպիսի դեպքերում աչքի արտաքին թաղանթը հաճախ մնում է ամբողջական, բայց ավելի նուրբ ներքին գոյացությունները կարող են խիստ տուժել։ Ուժեղ հարվածից վնասվում է նաև աչքի արտաքին թաղանթը։
Այրվածքներ
Բոցը, գոլորշին, հալած մետաղի, տաք յուղի կամ ջրի ցայտերը կարող են առաջացնել աչքի և կոպերի ծանր այրվածքներ։ Շատ լուրջ հետևանքներ ունեն թթուներից, հիմքերից, անիլինային ներկերից, անուշադրի սպիրտից, կրից և այլ նյութերից առաջացած քիմիական այրվածքները։ Աչքի այրվածքներ կարող են առաջանալ անդրամանուշակագույն ճառագայթներից (էլեկտրազոդման, կինոնկարահանման ժամանակ), ինչպես նաև պարզ արևոտ օրերին՝ լայնատարած ձյունածածկույթների դեպքում։ Այդ ճառագայթների ազդեցությունից 6-8 ժ անց առաջանում են շաղկապենու կարմրություն, արցունքահոսություն, լուսավախություն, ցավ, երբեմն՝ եղջերաթաղանթի մակերեսային բորբոքում։ Նշված երևույթները սովորաբար մի քանի օրում ինքնուրույն վերանում են։ Հատկապես վտանգավոր են մետաղի, քարի, փայտի, ապակու մեծ ուժով թռչող բեկորներից առաջացած վնասվածքները։
Առաջին օգնություն
Աչք օտար մարմիններ ընկնելիս հարկավոր է մաքուր վիրակապ դնել և տուժածին անմիջապես տեղափոխել բուժհիմնարկ։ Երբեք չի կարելի ինքնուրույն հանել աչքի մեջ ընկած օտար մարմինը, այն կարող է ծանր վնասվածքի պատճառ դառնալ։ Քիմիական այրվածքների ժամանակ հարկավոր է նախ աչքերը փակ լվանալ դեմքը, ապա աչքերը՝ առատ ջրով (5-10 ր, առանց ձեռքով դիպչելու)։ Անիլինային ներկերով այրվածքների ժամանակ աչքերըհարկավոր է լվանալ մուգ թեյով, որը պարունակում է ներկանյութի ազդեցությունը թուլացնող տանին նյութը։ Լվացվելուց հետո, վնասված աչքին առանց վիրակապ դնելու, տուժածին անմիջապես հարկավոր է տեղափոխել բուժհիմնարկ։
Կանխարգելում
Վնասվածքներն առավել հաճախ առաջանում են արտադրությունում։ Դրանց կանխարգելման հիմնական միջոցառումը տեխնիկական անվտանգության կանոնները խստորեն պահպանելն է, արտադրամասում արդյունավետ օդափոխությունը, որը նվազեցնում է փոշոտվածությունը և աչք օտար մարմիններ ընկնելու հավանականությունը, գործիքների հետ ճիշտ վարվելը, աշխատատեղում կարգ ու կանոնի և մաքրության պահպանումը, հաստոցները հատուկ պաշտպան, սարքերով ապահովելը։ Դարբնոցային, փականագործական, քարտաշային աշխատանքների, քիմիական սարքերի սպասարկման, ձուլվածքների հատման, հաստոցային միջամտությունների, մետաղների գլոցման, զոդման, մեքենաների վերանորոգման և այլ դեպքերում հարկավոր է օգտագործել անհատական պաշտպանության միջոցներ։ Անհատական պաշտպանության միջոց են ակնոցը (օրինակ՝ ակնոց-լուսազտիչ), դիմակները, սաղավարտը, լուսազտիչներով վահանակները՝ զոդողների համար։
Արևային այրվածքների կանխարգելման համար օգտագործում են հատուկ պաշտպանական ակնոց։
Աչքի թաղանթների պատռվածքների դեպքում չի կարելի լվանալ աչքերը և փորձել հեռացնել օտար մարմինը։ Այդ դեպքում աչքի վրա դնել մաքուր վիրակապ և տուժածին տեղափոխել հիվանդանոց։ Աչքերի մեջ քիմիական նյութեր (թթու,հիմք) ընկնելիս 15-20 րոպեի ընթացքում աչքերը լվանալ հոսող ջրով, ապա դիմել բժշկի։
Երեխաների աչքի վնասվածքների կանխարգելում
Դժբախտաբար, այդպիսի վնասվածքները լինում են հաճախ և կազմում են աչքի բոլոր վնասվածքների 1/3-1/4 մասը։ Երեխաների աչքի վնասվածքները հիմնականում առաջանում են վտանգավոր խաղերի ժամանակ (սուր, կտրող առարկաներով, հրապատիճներով, հրանոթային բռնկիչներով) և առավել վտանգավոր են։
Կրծքի երեխաները երկար եղունգներով կարող են վնասել իրենց աչքի եղջերաթաղանթը։ 2 տարեկանից սկսած՝ հարկավոր է երեխաներին սովորեցնել սուր առարկաների (դանակ, պատառաքաղ, մատիտ, որոշ խաղալիքներ) հետ վարվելու կանոնները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աչք Կատեգորիա:Մարդու անատոմիա Կատեգորիա:Զգայական օրգաններ
Դիանա Մարցինկևիչա
Դիանա Մարիցկևիչա  (Diāna Marcinkēviča, ), լատվիացի թենիսիստուհի, ITF կանանց 29 մրցաշարի հաղթող (չորսը՝ մենախաղով)։ Այժմ ապրում է Ռիգայում։
Կենսագրություն
Դիանա Մարիցկևիչան ծնվել է 1992 թվականի օգոստոսի 1-ին Ռիգայում, Լատվիա։ Նրա քույր Դենիզան նույնպես զբաղվում է թենիսով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատիշ թենիսիստներ
Լեբլեբիջիների խմբերգ
Լեբլեբիջիների խմբերգ (սկզնբնական անվանումը՝ Մենք Քյոռօղլու զավակներն ենք) Տիգրան Չուխաջյանի 1875 թվականին գրված «Լեբլեբիջին» հայտնի օպերետից խմբերգ է։ Առաջին անգամ կատարվել է օպերետի պրեմիերայի ժամանակ, որը տեղի է ունեցել 1875 թվականի նոյեմբերի 17-ին Կոստանդնուպոլսի «Français» թատրոնում ։
Թեմա
Օպերետի հերոս լեբլեբիջի՝ խարկած ոլոռ վաճառող Հոր-հոր աղան իր նման լեբլեբիջի ընկերների հետ «Լեբլեբիջիների երգը» երգը շուրթերին գրոհում են Խուրշիդ բեյի ապարանքը պահանջում են անհապաղ վերադարձնել Հոր-հոր աղայի դստերը՝ Ֆաթինեին։ Ընկերներին ոգևորելու և գրոհի տանելու համար, հիշեցնում է նրանց «հերոսական նախնիներին» ։
Պատմություն
Չուխաջյանը խմբերգը ստեղծել է օպերետի ողջ երաժշտությունը գրելուց հետո։ Նախնական անունը եղել է «Մենք Քյոռօղլու զավակներն ենք»։ Պաշտոնական գրաքննությունը շրջանցելու նպատակով երգը և ինչպես ողջ օպերետը առաջին անգամ բեմադրվել է թուրքերեն, թեև օպերետի առաջնախաղից առաջ արդեն հայերեն տեքստը կար ։ 1882 թվականին Մարտիրոս Մնակյանը երգի համար գրել է նոր հայերեն տեքստ, և խմբերգը տարածվել է որպես հայկական-ազատագրական օրհներգ ։
Կատարումներ
Խմբերգը հնչել է 1967 թվականին ռեժիսոր Արման Մանարյանի «Լեբլեբիջի» օպերետի հիման վրա նկարահանած, նոր՝ «Կարինե» անվանումով կինոնկարում ։
Բառեր
Հոր-հոր — Մենք քաջ տոհմի զավակներ ենք, չենք վախի, Մանր-մունր փորձանքներից չենք փախչի, Մենք դեռ փոքրուց միշտ սիրել ենք քաջություն, Ինչ Էլ որ լինի՝ չենք հանդուրժի պարտություն։
Խումբ — Մենք դեռ փոքրուց միշտ սիրել ենք քաջություն, Ինչ Էլ որ լինի՝ չենք հանդուրժի պարտություն։
Հոր-հոր — Ուրեմն՛ առա՚ջ, զարկենք թմբուկ հաղթական, Տանք թշնամուն մենք ծեծ ու ջարդ պատվական, Թող իմանան՝ մենք չենք դառնա խաղալիք, Այնպես պիտ ծեծենք, որ հիշեն հոր հարսանիք։
Խումբ — Թող իմանան, մենք չենք դառնա խաղալիք, Այնպես պիտ ծեծենք, որ հիշեն հոր հարսանիք։
Խումբ — Մենք Էլ նրա զավակներն ենք հարազատ, Էլ ուրիշ ժառանգ չկա, չկա մեզնից զատ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական երգեր
Տաշտամակ
Տաշտամակ (Таштамак, Таштамаҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 570 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Իլինկա (գյուղ, Սակիի շրջան)
Իլինկա (Іллінка, Kökey), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կոկեյ։
2001 թվականի տվյալներով Իլինկա գյուղում բնակվում էր 949 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Փասադենա)
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (անգլ․՝ St. Gregory Armenian Church), գործող Հայ Առաքելական եկեղեցի ԱՄՆ-ի Կալիֆոռնիա նահանգի Փասադենա քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1934 թվականին ։
Եկեղեցու առաջնորդ՝ Սարգիս Պետոյան։
Պատմություն
Փասադենայի հայ համայնքը ձևավորվել է նախքան ցեղասպանություն և բնակիչները չամուսնացած գաղթականներ էին, ովքեր ձգտում էին գումար վաստակել և վերադառնալ հայրենիք։ 1934 թվականին, հայ համայնքի ջանքերով, եկեղեցին բացում է իր դռները։ 1984 թվականին, եկեղեցու հովանավորության ներքո, բացվում է Փասադենայի Ալֆրեդ և Մարգրիտ Հովսեփյան վարժարանը, իսկ հոգեվորականները դարձել են վարժարանի աշակերտների համար հոգևոր առաջնորդներ։ Այժմ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին դարձել է Փասադենայի հայ բնակիչների և վարժարանում սովորող աշակերտների համար մի հավաքակետ, որտեղ բարեկամները և ընկերները կարող են միմյանց հանդիպել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ ճարտարապետություն Կատեգորիա:Փասադենա
Դվնիկ (այլ կիրառումներ)
Դվնիկ, կարող է վերաբերել՝
Սոսնովի Բոր (գյուղ, Կարաիդելսկի շրջան)
Սոսնովի Բոր (Сосновый Бор, Сосновый Бор), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 164 մարդ։
Էյր Ֆրանս
Էյր Ֆրանս, Ֆրանսիական ավիաընկերություն, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Փարիզում։ Ունի դուստր ընկերություն՝ Air France-KLM։ 2005 թվականի հունվարին ընկերությունը բաղկացած էր 71654 աշխատակցից։ Ավիաընկերությունը հիմնականում իրականացնում է տարածաշրջանային չվերթներ։ Ավիաընկերությունը դաշինք է կնքել SkyTeam֊ի հետ։ Ընկերության եվրոպական գործընկերներն են համարվում ԱլԻտալիան և Աերոֆլոտը։ Ավիաընկերությունը չվերթները իրականացնում է Շառլ դը Գոլ միջազգային օդանավակայանից։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1933 թվականի հոկտեմբերի 7֊ին։ Ավիաընկերությունը իրականացնում է չվերթներ 187 քաղաքներում։
Ավիաընկերության համաձայնագրերը
Ավիաընկերությունը պայմանագիր է կնքել հետևյալ ավիաընկերությունների հետ՝
SkyTeam֊ի հետ դաշինք կնքած ավիաընկերությունները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ընկերություններ Կատեգորիա:Ֆրանսիական ավիաընկերություններ Կատեգորիա:1933 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում Կատեգորիա:Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիայի անդամներ
Քատրոն շրջան (Նյու Մեքսիկո)
Քատրոն շրջան (Catron County), ԱՄՆ Նյու Մեքսիկո նահանգի 33 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 17.943 կմ² է, բնակչությունը՝ 3.543 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ռեզերվ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1921 թ.։
Կատեգորիա:Նյու Մեքսիկոյի շրջաններ
Սանտի Պրունատի
Սանտի Պրունատի (Santi Prunati, ), բարոկկոյի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ, ծնվել և ակտիվ գործունեություն է ծավալել հիմնականում Վերոնայում։
Կենսագրություն
Այնուհետև նա ճանապարհորդել է դեպի Վենետիկ, որպեսզի աշխատի Ջիովանի Կառլո Լոթի ստուդիայում։ Հետո նա ճանապարհորդել է դեպի Բոլոնիա, որպեսզի պատկերազարդի տարբեր եկեղեցիներում։ Նա նաև ճանապարհորդել է դեպի Թուրին, որպեսզի նկարի Մարկես դե Պիանեցայի պալատում։
Նա նաև նկարել է Բերգամոյում։ «Վերջին ընթրիքը», որն սկզբնապես նկարված է եղել Սուրբ Թովմա Առաքյալ եկեղեցու համար, հետագայում գտնվել է Վերոնայի թանգարանում։ Նա նկարել է «Սուրբ Ընտանիքը Սրբեր Աննայի, Երիտասարդ Հովհաննես Մկրտչի և Դոնոր դալ Պոցոյի հետ» աշխատանքը Վերոնայի Սան Լորենցո եկեղեցու աբսիդի համար։
Նրա որդին` Միքելանջելո Պրունատին, նույպես նկարիչ էր։ Նրա աշակերտներից էին Անտոնիո Մելան, Ֆելիչե Տորելին, Ջիովանի Բատիստա Ռուբինին, Ֆելիչե Կապալետին, Բարտոլոմեո Սինյորինին, Պաոլո Պանելին և նրա ամենահայտնի աշակերտը` Ջիամբետինո Չինյարոլին ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Ջեյմս Մյուրրեյ
Ջեյմս Մյուրեյ (James Murray, ), շոտլանդացի բառարանագետ և բանասեր։ 1879 թվականից մինչև իր մահը եղել է Օքսֆորդի անգլերեն բառարանի գլխավոր խմբագիրը ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Շոտլանդիայի Դենհոլմ գյուղում։ Ուսումնասեր պատանին տասնչորս տարեկան հասակում թողել է դպրոցը, քանի որ ծնողները ի վիճակի չէին վճարել ուսման վարձը։ Տասնյոթ տարեկանում դարձել է ուսուցիչ Հոյկ ավանի տարրական դպրոցում, այնուհետև աշխատել բանկում, հետագայում՝ կրկին ուսուցիչ Լոնդոնում։
Լինելով ինքնուս՝ հատկապես հետաքրքրված է եղել լեզուներով և ստուգաբանությամբ. ուսումնասիրել է եվրոպական գրեթե բոլոր լեզուները։ 1873 թվականին հրատարակել է «Շոտլանդիայի հարավային գավառների բարբառը» աշխատությունը։ 1879 թվականի մարտի 1-ին նշանակվել է Օքսֆորդի անգլերեն բառարանի գլխավոր խմբագիր։ Այդ բառարանի ստեղծման գործում կարևոր ավանդ է ներդրել նաև ամերիկացի զինվորական բժիշկ Ուիլյամ Չեսթեր Մայնորը, ում համար լեզվաբանությունը եղել է հոբբի։ Նա Ջեյմս Մյուրրեյին մեծ քանակությանմ անհրաժեշտ մեջբերումներ, քաղվածքներ է տրամադրել ։
Պատվավոր կոչումներ
Ջեյմս Մյուրրեյին պատվավոր դոկտորի կոչում է շնորհել ինը համալսարան, այդ թվում՝
Գրականության մեջ և կինոյում
Այդ գրքի հիման վրա ֆիլմ նկարահանելու իրավունքը 1998 թվականին գնել է Մել Գիբսոն-ի Icon Productions կինոընկերությունը ։ «Պրոֆեսորը և խենթը» («The Professor and the Madman») ֆիլմը նկարահանել է կինոռեժիսոր Ֆարհադ Սաֆինիան, ընդ որում՝ Մյուրրեյի դերը կատարել է Մել Գիբսոնը, Մայնորինը՝ Շոն Փենը ։ Կինոնկարը թողարկվել է 2019 թվականի մայիսին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի բառարանագիրներ Կատեգորիա:Շոտլանդացի բանասերներ Կատեգորիա:Շոտլանդացի ուսուցիչներ Կատեգորիա:Լեզվաբաններ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
26-րդ հարավային զուգահեռական
26-րդ հարավային զուգահեռականը հասարակածից 26° դեպի հարավ գտնվող լայնությունների շրջանագիծն է։
Սահմաններ
26-րդ հարավային զուգահեռականի հետ համընկնում է Հյուսիսային տարածքն ու Քուինսլենդն իրարից բաժանող սահմանը և Քուինսլենդն ու Հարավային Ավստրալիան իրարից բաժանող սահմանի մի մասի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարավային զուգահեռականներ
Մյոլլացի
Մյոլլացի (Möllatsi), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Տառտու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 96 մարդ։
Նասաու
Նասաու (Nassau; ), Բահամյան Կղզիների մայրաքաղաք, առևտրային և մշակութային կենտրոն, ինչպես նաև երկրի խոշորագույն քաղաքը։ Նասաուի բնակչությունը կազմում է 210 832 մարդ (2006 թվականի դրությամբ)։
Քաղաքի պատմություն
Փարիզյան հաշտության պայմանագրի համաձայն կղզիները անցել են Բրիտանիային, և գաղութը մնում էր բրիտանական մինչ 1973 թվականը։ XIX դարի սկզբին, Բրիտանիայում ստրկատիրության վերացումից հետո, սկսվել է սևամորթ բնակչության ներհոսքը։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Նասաույում տեղակայվել են ամերիկյան առափնյա պաշտպանական ուժերի նավերը և փոքր ռազմանավերը, որոնք պայքարում էին Կրիգսմարինե սուզանավերի դեմ։ 1968 թվականից Նասաույում գտնվել է վարչապետի նստավայրը, ով սկզբում ինքնավար տարածքի, իսկ 1973 թվականից՝ Բահամյան Կղզիներ անկախ պետության վարչապետ էր։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը տեղակայված է Նյու Պրովիդենս կղզում, Նասաուն ունի գեղեցիկ և աշխույժ նավահանգիստ, որտեղ զուգակցվում են հնաշխարհիկ և գաղութային ճարտարապետությունները։ Արևադարձային կլիման և Բահամյան Կղզիների բնական գեղեցկությունը Նասաուն դարձրել են զբոսաշրջիկների հայտնի հանգստավայրերից մեկը։
Կլիմա
Նասաու քաղաքի կլիման մերձհասարակածային է։ Մայիսից մինչև հոկտեմբեր խոնավ սեզոն է, և համեմատաբար չոր սեզոն (չնայած այդ ընթացքում նույնպես թափվում են որոշ քանակության տեղումներ), որը տևում է նոյեմբերից մինչև ապրիլ։ Խոնավ սեզոնին շատ շոգ է և տոթ, իսկ չոր սեզոնին այն ավելի բարեհարմար է, իսկ ջերմաստիճանը ավելի ցածր է։
Օդանավակայան
Լինդեն Պինդլինգի անվան միջազգային օդանավակայանը, որը համարվում է Բահամյան Կղզիների խոշորագույն օդանավակայանը, գտնվում է Նասաուից 16 կմ (9,9 մղոն) և ամեն օր օդային թռիչքներ է իրականացնում ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Մեծ Բրիտանիայի և Կարիբյան ավազանի երկրների խոշոր քաղաքներ ։
Նյու Պրովիդենս օդանավակայանը փակվել է 1999 թվականին, թռիչքուղին ապամոնտաժվել է և ներառվել կղզու հանգստավայրային գոտու մեջ։
Ջրային տրանսպորտ
Լաստանավերը ապահովում են Նասաուի փոխադրումները մոտակայքում գտնվող կղզիների վրա։ Քաղաքի հիմնական Prince George Wharf նավահանգիստը կրուիզային նավերի մուտքի տեղ է ծառայում։
Ճանապարհային ցանց
Հասարակական երթուղային ավտոբուսները և տաքսիներն ապահովում են Նասաուի տրանսպորտային փոխադրումները։ Ավտոմեքենաների վարձույթն գործում է քաղաքում և օդանավակայանում։ Երթևեկությունը ձախակողմյան է, ինչպես Մեծ Բրիտանիայում, սակայն բազմաթիվ ավտոմեքենաներ ներմուծվում են ԱՄՆ-ից ձախակողմյան ղեկով։ Նասաուի հիմնական ավտոճանապարհներն են՝
Քույր-քաղաքներ
Նասաուն ունի վեց քույր-քաղաքներ.
Արտաքին հղումներ
Նասաու Կատեգորիա:Բահամների քաղաքներ Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի երկրների մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:1695 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աբու ալ-Ասուադ ալ-Դուալի
Խալիֆ Ալի իբն Աբի Տալիբի (656-661) հրամանով գրել է արաբերենի քերականության առաջին դասագիրքը, որի համաձայն արաբերենում գոյություն ունեն երեք խոսքի մասեր՝ անուն (այդ թվում՝ գոյական, ածական, թվական, դերանուն, մակբայ), բայ և «մասնիկներ» (այդ թվում՝ կապ, շաղկապ, վերաբերական և ձայնարկություն)։ Խոսքի այսպիսի բաժանումը արաբական լեզվաբանական դպրոցներում շարունակվում է մինչ այժմ ։
Ալ-Դուալիի շնորհիվ ընթեռնելի է դառնում Ղուրանը և հիմք է դրվում արաբական գիտությանը։ Մինչ այդ արաբերենի տառերից շատերը չէին տարբերվում իրարից, բացի այդ՝ չէին դրվում նաև ձայնանիշերը։ Հետևաբար՝ տեքստին անծանոթ մարդը, ով առաջին անգամ էր բացում գիրքը, չէր կարող հասկանալ գրվածը։ Նման տառերը կետերի քանակով սկսեցին տարբերվել միմյանցից, դրվեցին չորս քանակի ձայնանիշեր՝ ա, ու, ի, զրոյական, ինչպես նաև՝ ձայնանիշների դասին վերագրվող այլ գրույթներ՝ սաստկացում (շադդա), անորոշ վերջավորություն (թանվին) և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քուֆա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Բասրա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Արաբ լեզվաբաններ Կատեգորիա:7-րդ դարի արաբներ Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներ
(6347) 1995 BM4
(6347) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի հունվարի 28-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,27072 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1322 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4092 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1249,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,288044 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,16° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Քրիստիան Ձակկարդո
Քրիստիան Ձակկարդո (Cristian Zaccardo, ), իտալացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան, Միլան ակումբի խաղացող։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1981 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Վիկտոր Լանգլուա
Վիկտոր Լանգլուա (Victor Langlois, ), ֆրանսիացի հայագետ։ Հեղինակ է հայ ժողովրդի պատմությանն ու հայ հին մատենագրությանը նվիրված մի մարք աշխատությունների, որոնցից շատերը այսօր էլ չեն կորցրել իրենց գիտական արժեքը։ Ֆրանսերեն է թարգմանել Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունը», ինչպես նաև Կորյունի, Եղիշեի, Ղազար Փարպեցու և Եզնիկ Կողբացու երկասիրությունները (հրատարակվել են 1869 թ.)։ Այս աշխատանքն իրականացվել է հայազգի եգիպտական պետական գործիչ և բարեգործ Նուպար փաշա Նուպարյանի հովանավորությամբ և Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության աջակցությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հայագետներ Կատեգորիա:Սուրբ Ղազար կղզու միաբանության շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արևելագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հնագետներ Կատեգորիա:Դրամագետներ Կատեգորիա:Հայագետներ
Աստերոիդների ցանկ (35001-35100)
Աստերոիդների ցանկ (34901-35000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (35101-35200)
Արեգի
Արեգի, գյուղ Մեծ Հայքի Տայք աշխարհի Խոտորջուր գավառում, իսկ ապա գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կիսկիմի գավառակում, Խոտորջրի գյուղախմբում։
Գյուղն ուներ գեղեցիկ դիրք, տները թաղված էին այգիների և բանջարանոցների մեջ։ Ամեն տուն ուներ իր մեղվանոցը։
Պատմություն
Արեգին բնաջնջվել է Մեծ եղեռնի տարիներին։
Բնակչություն
1915 թվականին ուներ 25 տուն՝ 125 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Արեգին ուներ փոքրիկ եկեղեցի։ Գյուղից 1.5 կմ հեռու գտնվում էր Ս. Հակոբ փայտաշեն մատուռը, որը 1885-1890 թվականներին վերաշինվել է քարով։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր վարժարան։ :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ճիպոտ (Սպերի գավառ)
Ճիպոտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում ։
Պատմություն
1897 թվականին թուրքերը սպանել են մի քանի տասնյակ հայերի։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ բնակչության մեծ մասը զոհվեց։
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 40 տուն հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործությունն ու արհեստներն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ճիպոտն ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր ծխական դպրոց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կոչ (Մեզենի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Վիրժեն դա լապա
Վիրժեն դա լապա (Virgem da Lapa), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի Հարավ-արևմտյան մասում։ Մտնում է Անդրելանդիյա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 13 485 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 871,888 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 15,5 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1948 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Մարիաննա Հարությունյան
Մարիաննա Հարությունի Հարությունյան, հայ դաշնակահարուհի, օպերային երգչուհի, մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1967)։
Կենսագրություն
1948 թվականին ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիայի դաշնամուրի բաժինը, 1953 թվականին՝ մեներգեցողության բաժինը։ 1948 թվականից եղել է Երևանի կոնսերվատորիայի կոնցերտմայստեր, 1952-1959 թվականներին՝ Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի մենակատար։ 1963 թվականից դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում, 1985 թվականից՝ պրոֆեսոր։
Կատարել է Արամ Խաչատրյանի դաշնամուրային կոնցերտը, Անուշի՝ Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ», Ռոզինայի՝ Ռոսսինիի «Սևիլյան սափրիչ» դերերգերը։
Մարիաննա Հարությունյանի սաններից են Մելանյա Աբովյանը, Անահիտ Ներսիսյանը, Արմեն Բուդաղյանը, Օլգա Գաբայանը, Լիլյա Օվչյանը, Ջուլիետ Գալստյանը, Սուրեն Շահիջանյանը, Նարինե Օջախյանը, Էլլադա Չախոյանը, Դավիթ Վարժապետյանը, Արաքս Մանսուրյանը, Հ. Սիմոնյանը։
Ելույթներ է ունեցել Զարուհի Դոլուխանյանի, Մակվալա Կասրաշվիլու (Ռուսաստան), Մանուկ Բարիկյանի (Անգլիա), Տիգրան Ժամկոչյանի (Իտալիա), Ժանետ Գույումջյանի (Եգիպտոս), Լիլի Չուգասզյանի (ԱՄՆ), Դավիթ Վարժապետյանի (Կանադա) հետ, ստեղծագործական կապերի մեջ է եղել Լուսինե Զաքարյանի, Մեդեա Աբրահամյանի, Ռուբեն Ահարոնյանի, Զոյա Պետրոսյանի, Գոհար Գալաչյանի, Օլգա Գաբայանի, Վահան Միրաքյանի հետ ։
Հյուրախաղերով շրջագայել է ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Արգենտինայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Ռուսաստանում, Եգիպտոսում, Իրաքում և այլ երկրներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Տաշտաու (գյուղ, Դյուտյուլինսկի շրջան)
Տաշտաու (Таштау, Таштау), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 182 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Իվանովկա (գյուղ, Սակիի շրջան)
Իվանովկա (Іванівка, Qamışlı), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կամիշլի։
2001 թվականի տվյալներով Իվանովկա գյուղում բնակվում էր 2 175 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ռենա Սառա Էքման
Վաղ կյանք
Սերենա Սառա Էքմանը ծնվել է Փենսիլվանիա նահանգի Շենլի քաղաքում, Էնդրյու Լ. Էքմանի և Էլիզաբեթ Ջեյն Սիվերս Էքմանի ընտանիքում։ Նրա ծնողները ֆերմեր էին ։ Մանկավարժություն է ուսանել Ինդիանայի պետական մանկավարժական քոլեջում, տնտային տնտեսություն (Home economics)՝ Դրեքսելի համալսարանում։ Մագիստրոսի կոչում է ստացել Կոլումբիայի համալսարանի մանկավարժական քոլեջից ։
Գործունեություն
Էքմանը եղել է հիվանդանոցային դիետոլոգ ։ Մինչև 1915 թվականը եղել է Մասաչուսեթսի ընդհանուր հիվանդանոցի և 1918 թվականին Կոլումբիայի համալսարանի դիետոլոգ ։ 1921 թվականին Էքմանը եղել է Միչիգանի հիվանդանոցի գլխավոր դիետոլոգը ։ 1923 թվականին Չիկագոյում համագործակցել է Մայքլ Ռիս հիվանդանոցի հետ ։ 1926-1942 թվականներին եղել է Փիթսբուրգի Մոնտեֆիոր հիվանդանոցի գլխավոր դիետոլոգը ։
Եղել է Ամերիկյան դիետայի ասոցիացիայի հիմանդիր, ինչպես նաև գործադիր խորհրդի անդամ ։ Ելույթներով հանդես է եկել Կանանց ակումբում, հանդես է եկել 1941 թվականին Փենսիլվանիայի դիետիկ ասոցիացիայի (հիմնադրվել է Էքմանի աջակցությամբ) և Մերիլենդի դիետիկ ասոցիացիայի ժողովներին  ։
Հեղինակել է The Starvation (Allen) Treatment of Diabetes (1916, Լյուիս Վեբ Հիլի հետ համատեղ) գիրքը, որտեղ ներկայացնում է Մասսաչուսեթսի ընդհանուր հիվանդանոցում շաքարախտով հիվանդների բուժման Ֆրեդերիկ Մեդիսոն Ալենի կիրառած դիետիկ պրոտոկոլը ։ Գրել է նաև սննդի թափոնների և գետնանուշի ալյուրի սպիտակուցի արժեքի վերաբերյալ ։
Հետագա կյանք
1941 թվականի մարտին տուժել է Փենսիլվանիայի Բադեն քաղաքում գնացքի վթարի հետևանքով ։ Մահացել է 1946 թվականին Փիթսբուրգի Մոնտեֆիոր հիվանդանոցում, 78 տարեկան հասակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դիետոլոգներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Մինդավեռե
Մինդավեռե (Mõndavere), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Կադռինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Կադռինա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Ուոթերթաուն)
Սուրբ Ստեփան եկեղեցի, (St. Stephen’s Armenian church), հայկական եկեղեցի ԱՄՆ Մասաչուսեթս նահանգի Ուոթերթաուն քաղաքում։
Պատմություն
Ուոթերթաունի Սուրբ Ստեփան հայկական եկեղեցու հիմնարկեքի արարողությունը տեղի է ունեցել 1956 թվականի հունիսի 6-ին արքեպիսկոպոս Նշան Փափազյանի, Մովսես Շիրիկյանի և Ներսես Շահինյանի օրհնությամբ։ Եկեղեցու բացման օծման արարողությունը կատարվել է 1957 թվականի հոկտեմբերի 20-ին, արքեպիսկոպոս (հետագայում՝ կաթողիկոս) Խորենի օրհնությամբ։ 1984 թվականին եկեղեցուն կից տեղի համայնքի երեխաների համար բացվել է համանուն տարրական դպրոցը։ Եկեղեցու բակում կա խաչքար
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Թվային օբյեկտի իդենտիֆիկատոր
Թվային օբյեկտի իդենտիֆիկատոր (digital object identifier, DOI), նշանակման ստանդարտ, որը օգտագործվում է նշելու համացանցում գտնվող օբյեկտը (սովորաբար, բայց ոչ պարտադրի էլեկտրոնային փաստաթուղթ կամ թվային օբյեկտ)։ Տեղեկությունները, որոնք պահվում են էլեկտրոնային փաստաթղթի DOI-ի մեջ, պարունակում են նրա գտնվելու վայրի ցուցիչը (օրինակ՝ հղումը), նրա անունը (անվանումը), օբյեկտի այլ ցուցիչներ (օրինակ, ԳՄՍՀ-ն գրքի էլեկտրոնային կրկնօրինակի համար) և օբյեկտի հետ նույնացվող մետա-տվյալների բազմությունը։
DOI-ն ունի որոշ ընդհանրություններ PURL ստանդարտի հետ՝ դա է օբյեկտի գտնվելու վայրի ցուցիչը և անունը (անվանումը)։
DOI-ն ընդունված է անգլալեզու գիտական ոլորտում տվյալների գիտնականների միջև փոխանակման համար։ Ըստ էության, DOI-ն ճանապարհ է դեպի փաստաթուղթ վիրտուալ տարածքում (որպես կանոն Ինտերնետում)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ինֆորմատիկա Կատեգորիա:Բացառիկ ցուցիչներ
Ժան Պիեռ Մահե
Ժան Պիեռ Մահե (Jean-Pierre Mahé, ), ֆրանսիացի հայագետ, հայ միջնադարյան հեղինակներին նվիրված բազմաթիվ ուսումնասիրությունների հեղինակ։ Ֆրանսերեն է թարգմանել Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունը»։ Թարգմանության հիմքում Վիկտոր Լանգլուայի կատարած աշխատանքն է՝ կերախմբագրված և կատարելագործված Մահեի կողմից։ Հայերեն է հրատարակվել Գրիգոր նարեկացուն նվիրված Մահեի աշխատությունը ։
2015 թ. ՀՀ Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Բարեկամության շքանշանով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հայագետներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արևելագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ
Սյուդադ դել Պլատա
Սյուդադ դել Պլատա (Ciudad del Plata), բնակավայր Ուրուգվայում, Սան Խոսե (դեպարտամենտ) Սան Խոսե դեպարտամենտում, նավահանգիստ Ուրուգվայ գետի վրա։
Բնակչություն
Աղբյուր՝ Instituto Nacional de Estadística de Uruguay ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայի բնակավայրեր Կատեգորիա:2006 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուրուգվայի քաղաքներ
Սոսնովի Բոր (քաղաք)
Սոսնովի Բոր (Сосновый Бор), քաղաք Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Սոսնովոբորսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 65788 մարդ։
Ռոբերտ Բիմոն
Ռոբերտ Բիմոն (անգլերեն` Robert «Bob» Beamon, ), ամերիկացի լեգենդար հեռացատկորդ։ Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն (1968), աշխարհի ռեկորդակիր (8 մ 90 սմ)։ Նրա ռեկորդը անգերազանցելի մնաց մինչև 1991-ը։ Համարվել է աշխարհի 1968 թվականի լավագույն մարզիկը ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հեռացատկորդներ Կատեգորիա:1946 ծնունդներ
Քիբոլա շրջան (Նյու Մեքսիկո)
Քիբոլա շրջան (Cibola County), ԱՄՆ Նյու Մեքսիկո նահանգի 33 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 11.759 կմ² է, բնակչությունը՝ 25.595 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Գրանտս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1981 թ.։
Կատեգորիա:Նյու Մեքսիկոյի շրջաններ
The Doors խմբի սկավառակագրություն
1965 թվականին Լոս Անջելեսում ձևավորված The Doors խումբը, որը կազմված էր Ջիմ Մորիսոնից, Ռեյ Մանզարեկից (ստեղներ), Ջիմ Դենսմորից (հարվածային գործիքներ) և Ռոբի Քրիգերից, դարձել է իր ժամանակի ամենահայտնի ռոք խմբերից մեկը։ Նրանց դեբյուտային ալբոմը` The Doors-ը (1967), ամերիկյան Billboard 200 հիթ-շքերթում գրավել է 2-րդ տեղը։ Այս ալբոմում է եղել խմբի ամենահաջողված սինգլը` Light My Fire ստեղծագործությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:The Doors Կատեգորիա:Սկավառակագրություններ
(6348) 1995 CH1
(6348) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի փետրվարի 3-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,450576 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1175 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7836 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1401,2 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,256922 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,93° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Իպիյունա
Իպիյունա (Ipuiúna), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 9190 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 298,893 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 33,0 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1953 թվականին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Ղազախստանի գնդակով հոկեյի ֆեդերացիա
Ղազախստանի Գնդակով հոկեյի Ֆեդերացիան (Qazaqstan Bendı Federatsııasy) գնդակով հոկեյ սպորտի ղեկավար մարմին է Ղազախստանում։ Այն հիմնադրվել է Նուր-Սուլթանում ։ Դրա նախագահը Օրալբի Ժակսիմբետովն է, իսկ փոխնախագահը՝ Վլադիմիր Պաշկովսկին ։
Գնդակով հոկեյ Ղազախստանում խաղացել են շատ տասնամյակներ, երբ երկիրը պատկանում էր Խորհրդային Միությանը։ Ալմաթիի Դինամո ղազախական ակումբը դարձավ Խորհրդային ազգային չեմպիոն 1977-ին և 1990-ին։ 1991-ին Խորհրդային Միության լուծարումից հետո, ղազախական ակումբը հիմնադրվեց 1993-ին և նույն տարում դարձավ Գնդակով հոկեյի Միջազգային Ֆեդերացիայի անդամ։ Ղազախստանի Գնդակով հոկեյի Ֆեդերացիան 2012-ին անցկացրեց Գնդակով հոկեյի Աշխարհի մրցաշարը և գովասանքի արժանացավ նախապատրաստության համար ։
2017-ի սեպտեմբերին «ҚБФ» գնեց երկրի միակ մասնագիտացված ակումբը՝ Աքժայկը ։
Ղազախստանի գնդակով հոկեյի ազգային հավաքականը 1995-ից մասնակցել է Աշխարհի առաջնությանը, 2015-ին վեց անգամ նվաճել է բրոնզե մեդալ։
Ֆեդերացիան հավաքականին ուղարկել է 2019-ի տղամարդկանց Ձմեռային Յունիվերսիադայի մրցախաղերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սպորտը Ղազախստանում
Մինիստե
Մինիստե (Mõniste), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մինիստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 213 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մինիստե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Վանաձորի պետական համալսարան
Վանաձորի Հովհաննես Թումանյանի անվան պետական համալսարան, բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Հայաստանի Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքում։
Պատմություն
Հայաստանի տարածաշրջանի կրթօջախները մանկավարժական կադրերով ապահովելու և միաժամանակ Հայաստանի մանկավարժների հեռակա ուսուցումը Կիրովականում կազմակերպելու նպատակով Հայաստանի խորհրդի 1969 թ. հուլիսի 9-ի թիվսԱԴվղ 455 որոշմամբ Կիրովական է փոխադրվում Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը և վերանվանվում «Կիրովականի պետական մանկավարժական ինստիտուտ»։ Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտից Կիրովական է տեղափոխվում հինգ ֆակուլտետ՝ Հայոց լեզվի և գրականության, Տարրական ուսուցման մեթոդիկայի, Ֆիզիկամաթեմատիկական, Կենսաբանության և Պատմության։ Նույն տարում բացվում է նաև առկա բաժին նշված մասնագիտություններով։ Կիրովական է տեղափոխվում 4711 ուսանող։
1982 թ. ինստիտուտում բարձրացվում է հեռանկարում բարձր տեխնոլոգիաների ներդրման՝ այդ ժամանակահատվածում Ինֆորմատիկա մասնագիտության շրջանակներում, որակյալ կադրերի պատրաստման խնդիրները։ 1982 թվականին ինստիտուտի ռեկտոր է դառնում հայ ականավոր մաթեմատիկոս Սերգեյ Մերգելյանը։ Նա ինստիտուտը ղեկավարել է մինչև 1986 թվականը։ Ներկայումս բուհում ներդրված է կրթության եռաստիճան համակարգ։ Բակալավրիատում և մագիստրատուրայում առաջին անգամ ընդունելություն է կատարվել 2008 թվականին, ասպիրանտուրայում՝ 2006 թվականին։ Առկա ուսուցման համակարգում բակալավրի հիմնական կրթական ծրագրով ուսումնական գործընթաց է կազմակերպվում 29 մասնագիտությունների, իսկ մագիստրոսի հիմնական կրթական ծրագրով՝ դեռևս 4 մասնագիտությունների ուղղությամբ։ Հեռակա ուսուցման համակարգում ներդրված է բակալավրի 25 հիմնական կրթական ծրագիր։
2007 թվականից ներդրվել է կրեդիտային համակարգ։
Տարածաշրջանի հանրակրթության բնագավառում աշխատողների շուրջ 70%-ը ՎՊՄԻ-ի շրջանավարտներ են։ Պրոֆեսորադասախոսական անձնակազմը վերջին երկու տասնամյակների ընթացքում համալրվել է գերազանցապես բուհի շրջանավարտներով. բուհում դասավանդում է 138 շրջանավարտ, որոնց մեջ մեծ թիվ են կազմում գիտությունների թեկնածուները, երկուսն ունեն դոկտորի գիտական աստիճան։ Վերջին երեք տարիներին ֆինանսական ներդրումներ են կատարվել ուսումնական բազայի հարստացման ուղղությամբ, ստեղծվել է գիտահետազոտական ժամանակակից լաբորատորիա բնագիտական ուղղության ավարտական աշխատանքների, մագիստրական թեզերի կատարման համար։ 2008 թ. բացվել է նաև Սերգեյ Մերգելյանի անվան համակարգչային լսարանը՝ հագեցված բարձրակարգ սարքավորումներով։
2014 թ. ապրիլի 30-ին Հայաստանի Կառավարության որոշմամբ բուհը վերակազմակերպվել է «Վանաձորի Հ. Թումանյանի անվան պետական համալսարան» ՊՈԱԿ-ի ։
Ֆակուլտետներ
Բուհում ուսումնական ամենամեծ ստորաբաժանումները ֆակուլտետներն են՝ Ուսումնագիտական գործընթացը կազմակերպվում է 22 մասնագիտական ամբիոնների միջոցով. թողարկող են 20 ամբիոն։
Ռեկտորներ
Վանաձորի պետական համալսարանի ռեկտորն է Ռուստամ Ռաֆիկի Սահակյանը։
Հրատարակություններ
ՎՊՄԻ հրատարակում է «Ապագա մանկավարժ» երկշաբաթաթերթը։ Պարբերականն իր հիմնադրման պահին եղել է ամսաթերթ, 2002 թվականից՝ ամսագիր, 2008 թվականի փետրվարից՝ երկշաբաթաթերթ։
Տպագրվում են ուսանողների հոդվածները, նրանց արձակ ու չափածո գործերը, կերպարվեստի բաժնի շնորհալի ուսանողների ստեղծագործությունները, ուսանողների կողմից կազմված լավագույն խաչբառերը։
Բացի ընթացիկ տեղեկատվությունից, երկշաբաթաթերթ ունի հիմնական խորագրեր՝ «Դասախոսի ամբիոն», որտեղ ՎՊՄԻ-ի դասախոսները հանդես են գալիս իրենց հոդվածներով, «Մատենագիտական տեղեկատու», որտեղ նշվում է, թե ՎՊՄԻ-ի գրադարանն ինչ նոր գրքերով է հարստացել, «Մեր շրջանավարտների հետքերով», «Մարզական էջ», «Ժողովրդական մանկավարժության գոհարներ»։
«Ապագա մանկավարժ» երկշաբաթաթերթի էջերում տեղ են գտնում նաև ամենամսյա գիտխորհրդի նիստերում քննարկվող հարցերը։
Արտաքին կապեր
Վանաձորի Հովհաննես Թումանյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտը ԽՍՀՄ տարիներին սերտորեն համագործակցել է երկրի բազմաթիվ բուհերի և գիտահետազոտական ինստիտուտների հետ։
Ֆրանսիայի Պրովանս մարզի Էքս Մարսել համալսարանի ակադեմիայի համալսարանական մանկավարժական ինստիտուտի հետ ստեղծված է համաձայնագիր, որը ներառում է ուսանողների, պրոֆեսորադասախոսական և վարչական կազմի փոխանակումներ, տարբեր բնույթի դասընթացների կազմակերպում երկու բուհերում։
Միջազգային կապերի շրջանականերում բուհի աշխատակիցները տարբեր տարիներում գործուղվել են ԱՄՆ (Պիթսբուրգի համալսարան, Պենսիլվանիա, Ֆենիքսի համալսարան, Արիզոնա), Ֆրանսիա (Էքս-Մարսելի ակադեմիայի համալսարանական մանկավարժական ինստիտուտ), Գերմանիա (Ֆրանկֆուրտի համալսարան), Մեծ Բրիտանիա (Լեստերի համալսարան), Չեխիայի Հանրապետություն (Պրահայի Կառլովի համալսարան, Բռնոյի Մասարիկի համալսարան, Բռնոյի Տեխնիկական համալսարան), Հունաստան (Արիստոտելի համալսարան, Սալոնիկ։
Բուհը սերտորեն համագործակցում է մի շարք միջազգային կազմակերպությունների հետ, որոնց շրջանակներում իրականացվում են ուսանողների ու դասախոսների փոխանակումներ, կազմակերպվում են ամառային դասընթացներ, կոնֆերանսներ ու սեմինարներ։ Այդ կազմակերպությունների շարքում են IREX, DAAD, OSI, TACIS, TEMPUS միջազգայնորեն հայտնի կազմակերպություններն ու հիմնադրամները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի համալսարաններ հ Կատեգորիա:1969 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:Վանաձորի պետական համալսարան
Ճիտկունս
Ճիտկունս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տոհմածառ
Տոհմածառ, երկու մասից բաղկացած ֆիլմ է, նկարահանվել է 1975 թ.-ին և արժանացել պետական մրցանակի։
Սյուժե
Ֆիլմը մի մեծ գերդաստանի նահապետներից մեկի՝ Արշակ պապի մասին է։ 1603 թվականին, երբ շահ Աբասի օրոք և նրա հրամանով հայերի մի մասին լցրել են Արաքս գետը, իսկ զգալի հատվածին գերեվարել են Իրան, հիմնականում Իսպահան (Նոր Ջուղա), Գրիգորյան գերդաստանից մի կերպ փրկվում է մի մանուկ Աղեքսանդր անունով, որի սերունդներից Արշակը վերադառնալով Հայաստան, հաստատվում է Արարատի շրջանի Ավշար գյուղում։ Երեք հարյուր տարում այս փոքրիկ մանուկից սկիզբ է առնում հսկայական մի գերդաստան, որի նահապետը դառնում է Արշակ պապը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1978 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Արա Վահունու ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր
Տաշտիմերովո
Տաշտիմերովո (Таштимерово, Таштимер), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աբզելիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 390 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աբզելիլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Լեսնովկա (գյուղ, Սակիի շրջան)
Լեսնովկա (Ліснівка, Lesnovka), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Նովոսյոլովկա, Գորոպաշնիկ։
2001 թվականի տվյալներով Լեսնովկա գյուղում բնակվում էր 2 209 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Քոլֆաքս շրջան (Նյու Մեքսիկո)
Կատեգորիա:Նյու Մեքսիկոյի շրջաններ