cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կենսաբանական պատերազմ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Երբ Միացյալ Նահանգները մտավ պատերազմի մեջ, դաշնակիցների ռեսուրսները միավորվեցին բրիտանացիների խնդրանքով։ Այնուհետև ԱՄՆ-ն 1942 թվականին Մերիլենդ նահանգի Ֆորտ Դետրիկ քաղաքում հիմնեց մեծ հետազոտական ծրագիր և արդյունաբերական համալիր՝ Ջորջ Վ. Մերքի ղեկավարությամբ ։ Այդ ժամանակաշրջանում մշակված կենսաբանական և քիմիական զենքերը փորձարկվել են Յուտայի Դագուեյի փորձարարական հրապարակում։ Շուտով ստեղծվեցին սիբիրյան խոցի սպորների, բրուցելոզի և բոտուլիզմի թունավոր նյութերի զանգվածային արտադրություն, թեև պատերազմն ավարտվեց նախքան այդ զենքերի գործառնական կիրառումը ։ Պատերազմի ընթացքում այդ ժամանակաշրջանի ամենահայտնի ծրագիրը վարում էր Կայսերական ճապոնական բանակի 731 գաղտնի ստորաբաժանումը, որը գտնվում էր Մանջուրիայի Պինգֆան քաղաքում ՝ գեներալ-լեյտենանտ Շիրո Իշիի հրամանատարության ներքո։ Կենսաբանական պատերազմի այս հետազոտական ​​ստորաբաժանումը հաճախ մահաբեր փորձեր էր կատարում բանտարկյալների վրա և արտադրում կենսաբանական զենք մարտական ​​օգտագործման համար ։ Թեև ճապոնական ջանքերը զուրկ էին ամերիկյան կամ բրիտանական ծրագրերի տեխնոլոգիական բարդությունից, այն անհամեմատ գերազանցում էր դրանց իր համատարած կիրառմամբ և անխտիր դաժանությամբ։ Կենսաբանական զենքեր օգտագործվել են չինացի զինվորների և քաղաքացիական անձանց դեմ մի քանի ռազմական արշավներում ։ 1940 թվականին ճապոնական բանակի ռազմաօդային ուժերը ռմբակոծեցին Նինգբոն կերամիկական ռումբերով, որոնք լցված էին ժանտախտ կրող լուերով ։ Այս գործողություններից շատերն անարդյունավետ էին անարդյունավետ առաքման համակարգերի պատճառով, չնայած մինչև 400.000 մարդ կարող էր մահանալ ։ 1942 թվականին Չժեցզյան-Ցզյանսի արշավի ժամանակ մոտ 10000 ճապոնացի զինվորներից մահացան մոտ 1700-ը, ովքեր վարակվեցին, երբ իրենց իսկ կենսաբանական զենքերի հարձակումը ետ շպրտվեց սեփական ուժերի վրա ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջին ամիսներին Ճապոնիան ծրագրում էր որպես կենսաբանական զենք օգտագործել ժանտախտը ԱՄՆ-ի խաղաղ բնակիչների դեմ Սան Դիեգոյում, Կալիֆորնիա՝ «Cherry Blossom at Night» գործողության ժամանակ։ Պլանը պետք է սկսվեր 1945 թվականի սեպտեմբերի 22-ին, սակայն այն չիրականացավ 1945 թվականի օգոստոսի 15-ին Ճապոնիայի հանձնվելու պատճառով   ։
Սառը պատերազմ
1969 թվականին ԱՄՆ նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնը որոշեց միակողմանիորեն դադարեցնել ԱՄՆ-ի հարձակողական կենսաբանական զենքի ծրագիրը՝ թույլ տալով միայն գիտական հետազոտություններ պաշտպանական միջոցների համար ։ Այս որոշումը մեծացրեց կենսաբանական պատերազմի արգելման շուրջ բանակցությունների թափը, որը տեղի ունեցավ 1969-1972 թվականներին Ժնևում ՄԱԿ-ի Զինաթափման կոմիտեի համաժողովում ։ Այս բանակցությունների արդյունքում ստեղծվեց Կենսաբանական զենքի մասին կոնվենցիան, որը բացվեց ստորագրման համար 1972թ. ապրիլի 10-ին և ուժի մեջ մտավ 1975թ. մարտի 26-ին 22 պետությունների կողմից վավերացնելուց հետո ։
Կարո Նիկոդեմ
Կարո Նիկոդեմ (Nikodem Caro, ), գերմանացի քիմիկոս և ձեռնարկատեր, քիմիայի դոկտոր, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան թղթակից անդամ (1925)  ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Լեհաստանում և Վերին Սիլեզիայում բնակվող հայտնի հրեական ընտանիքում։ 1888 թվականին դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Բեռլինի տեխնիկական համալսարանի քիմիական ֆակուլտետը։ 1891 թվականից Բեռլին-Շառլոտենբուրգի տեխնիկական ուսումնարանի քիմիկոս էր ։
Կենսաբանական պատերազմ
Սառը պատերազմ
Չնայած այն հանգամանքին, որ Խորհրդային Միությունը եղել է Կենսաբանական զենքի մասին կոնվենցիայի է մասնակից և ավանդապահ, նա շարունակել և ընդլայնել է իր զանգվածային հարձակողական կենսաբանական զենքի ծրագիրը «Բիոպրեպարատ» ենթադրյալ քաղաքացիական հաստատության ղեկավարությամբ ։ Խորհրդային Միությունը միջազգային ուշադրությանն արժանացավ 1979 թվականին Սվերդլովսկում սիբիրախտի արտահոսքից հետո, որը խլեց 65-ից 100 մարդու կյանք ։
Միջազգային իրավունք
Կենսաբանական պատերազմի միջազգային սահմանափակումները սկսվել են 1925 թվականի Ժնևի կոնվենցիայից, որն արգելում է կենսաբանական և քիմիական զենքի օգտագործումը, բայց ոչ տիրելը կամ զարգացնելը ։ Ժնևի կոնվենցիայի վավերացումից հետո մի քանի երկրներ վերապահումներ արեցին դրա կիրառելիության և վրեժխնդրության կիրառման վերաբերյալ ։ Այս վերապահումների պատճառով այն գործնականում եղել է միայն «առանց առաջին օգտագործման» համաձայնագիր ։
Կենսաբանական զենքի մասին 1972 թվականի կոնվենցիան լրացնում է Ժնևի կոնվենցիան՝ արգելելով կենսաբանական զենքի մշակումը, արտադրությունը, ձեռքբերումը, փոխանցումը, պահեստավորումը և օգտագործումը ։ Ուժի մեջ մտնելով 1975 թվականի մարտի 26-ին, Կենսաբանական զենքի մասին կոնվենցիան զինաթափման առաջին բազմակողմ պայմանագիրն էր, որն արգելում էր զանգվածային ոչնչացման զենքերի մի ամբողջ կատեգորիայի արտադրությունը ։ 2021 թվականի մարտի դրությամբ պայմանագրի մասնակից է դարձել 183 պետություն ։ Ենթադրվում է, որ կոնվենցիան  կենսաբանական զենքի դեմ ընդունել է խիստ գլոբալ նորմ, որն արտացոլված է պայմանագրի նախաբանում՝ նշելով, որ կենսաբանական զենքի օգտագործումը «զզվելի կլինի մարդկության խղճի համար» ։ Կենսաբանական զենքի մասին կոնվենցիայի արդյունավետությունը սահմանափակվել է անբավարար ինստիտուցիոնալ աջակցության և համապատասխանության վերանայման որևէ պաշտոնական ստուգման ռեժիմի բացակայության պատճառով ։
1985 թվականին ստեղծվեց Ավստրալիայի խումբը՝ 43 երկրներից բաղկացած արտահանման վերահսկման բազմակողմ ռեժիմ, որի նպատակն էր կանխել քիմիական և կենսաբանական զենքի տարածումը ։
Կարո Նիկոդեմ
Կենսագրություն
Գործընթացը, որը նա մշակել է Ադոլֆ Ֆրանկի հետ կարբիդներից ցիանիդային միացությունների արտադրության համար, արտոնագրվել է 1895 թվականի մարտի 31-ին։ Տնտեսական շահագործման և ցիանիդի հետագա հետախուզման նպատակով Կարոն Ադոլֆ Ֆրանկի հետ հիմնել է «Cyanidgesellschaft mbH» ընկերությունը։
Կենսաբանական պատերազմ
Միջազգային իրավունք
2004 թվականին ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդն ընդունեց 1540 բանաձևը, որը պարտավորեցնում է ՄԱԿ-ի բոլոր անդամ պետություններին մշակել և կիրառել համապատասխան իրավական և կարգավորող միջոցներ քիմիական, կենսաբանական, ճառագայթային և միջուկային զենքերի և դրանց առաքման միջոցների տարածման դեմ, մասնավորապես՝ կանխելու զանգվածային ոչնչացման զենքերի տարածումը ոչ պետական ​​դերակատարների շրջանում ։
Կարո Նիկոդեմ
Կենսագրություն
1933 թվականին նացիստների իշխանության գալուց հետո Կարոն լքել է Գերմանիան և Շվեյցարիայի տարածքով գաղթել Իտալիա։ ՄԱհացել է 1935 թվականին Հռոմում։ Թաղված է Ցյուրիխում։
Կենսաբանական պատերազմ
Կենսատեռորիզմ
Clustered, Regularly Interspaced, Short Palindromic Repeat (CRISPR-Cas9) կոչվող տեխնիկան այժմ այնքան էժան է և լայնորեն հասանելի, որ գիտնականները վախենում են, որ սիրողականները կսկսեն փորձարկել դրանց հետ։ Այս տեխնիկայում ԴՆԹ-ի հաջորդականությունը կտրվում է և փոխարինվում նոր հաջորդականությամբ, օրինակ. մեկը, որը կոդավորում է որոշակի սպիտակուց՝ օրգանիզմի հատկությունները փոփոխելու մտադրությամբ։ Մտահոգություններ են ի հայտ եկել ինքդ ինքդ կենսաբանության գիտահետազոտական կազմակերպությունների հետ կապված՝ կապված նրանց հետ կապված ռիսկի հետ, որ սրիկա սիրողական DIY հետազոտողը կարող է փորձել ստեղծել վտանգավոր կենսազենք՝ օգտագործելով գենոմի խմբագրման տեխնոլոգիան ։
Կարո Նիկոդեմ
Գիտական գործունեություն
Հիմնական հետազոտությունները եղել են կալցիումի կարբիդի և ացետիլենի ստացման բնագավառում, որոնց արտադրությունը մեծ նշանակություն ուներ գերմանական քիմիական արդյունաբերության համար։
Կենսաբանական պատերազմ
Կենսատեռորիզմ
2002 թվականին, երբ CNN-ն անցավ Ալ-Քաիդայի (AQ-ի) փորձարկումները չմշակված թույների վերաբերյալ, նրանք պարզեցին, որ Ալ-Քաիդան սկսել էր ռիցինով և ցիանիդով հարձակումներ պլանավորել ահաբեկչական բջիջների անփույթ միավորման օգնությամբ ։ Գործընկերները ներթափանցել էին բազմաթիվ երկրներ՝ Թուրքիա, Իտալիա, Իսպանիա, Ֆրանսիա և այլն։
Կարո Նիկոդեմ
Գիտական գործունեություն
Նա առաջարկել է կալցիումի կարբիդի փորձարկման մեթոդ (Կարոյի մեթոդ), որը 1890-ական թվականներին դարձել է Գերմանական ստանդարտի պաշտոնական տեխնոլոգիական գործընթաց։ Պրոֆեսոր Ադոլֆ Ֆրանկի հետ համագործակցելով 1895 թվականին մշակել է ազոտը կալցիումի կարբիդի հետ հակազդման միջոցով կալցիումի ցիանամիդ ստանալու համար ազոտի ամրագրման մեթոդ, և առաջարկել վառարաններ ցիանամիդի արտադրության համար (Ֆրանկ-Կարո վառարաններ), ինչպես նաև փորձեր տորֆից գազի հիդրատացման և գազիֆիկացման վերաբերյալ։
Կենսաբանական պատերազմ
Կենսատեռորիզմ
2015 թվականին կենսաահաբեկչության սպառնալիքի դեմ պայքարելու համար Բլու Ռիբոն հետազոտական խումբը հրապարակեց Կենսաանվտանգության ազգային ծրագիր ։ Բացի այդ, Դաշնային գործակալների ընտրության ծրագրի տարեկան զեկույցում նկարագրվել է ընտրված կենսաբանական գործակալների 233 պոտենցիալ ազդեցություններ ԱՄՆ-ում առաջնային կենսաանվտանգության խոչընդոտներից դուրս ։
Կարո Նիկոդեմ
Գիտական գործունեություն
Մեծ թվով արտոնագրերի հեղինակ է։ Հեղինակել է նաև մի շարք տպագիր աշխատություններ, այդ թվում՝ «Ացետիլենի ձեռնարկ» (1904)։
Հայտնի է ամոնիակի կատալիտիկ օքսիդացման, տորֆի գազաֆիկացման վերաբերյալ իր աշխատություններով։ Մշակել է ցիանամիդային ազոտի ֆիքսման մեթոդը։
Կենսաբանական պատերազմ
Միջատաբանություն
Միջատաբանական պատերազմը կենսաբանական պատերազմի տեսակ է, որն օգտագործում է միջատներ՝ թշնամու վրա հարձակվելու համար։ Հայեցակարգը գոյություն է ունեցել դարեր շարունակ, և հետազոտություններն ու զարգացումները շարունակվել են մինչև ժամանակակից դարաշրջան։
Միջատաբանական պատերազմն օգտագործվել է Ճապոնիայի կողմից մարտերում, և մի քանի այլ երկրներ մշակել և մեղադրել են միջատաբանական պատերազմի ծրագիր օգտագործելու մեջ։ Այն կարող է օգտագործել միջատներ ուղղակի հարձակման ժամանակ կամ որպես վեկտորներ՝ կենսաբանական նյութ փոխանցելու համար, ինչպիսին է ժանտախտը։
Կարո Նիկոդեմ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուդիկ Ղարիբյանի հիշատակին նվիրված հոդվածներ Կատեգորիա:Գերմանացի գյուտարարներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի քիմիկոսներ Կատեգորիա:Գերմանացի գործարարներ Կատեգորիա:Գերմանացի ձեռնարկատերեր
Կենսաբանական պատերազմ
Միջատաբանություն
Ըստ էության, Միջատաբանական պատերազմի երեք տեսակ կա. միջատների վարակումը պաթոգենով և այնուհետև միջատների ցրումը թիրախային տարածքներում ։ Միջատները հանդես են գալիս որպես վեկտոր՝ վարակելով ցանկացած մարդու կամ կենդանու, որին նրանք կարող են կծել։
Այս պատերազմի մյուս տեսակը միջատների անմիջական հարձակումն է մշակաբույսերի դեմ. միջատը կարող է վարակված չլինել որևէ պաթոգենով, բայց փոխարենը վտանգ է ներկայացնում գյուղատնտեսության համար։ Վերջին տեսակը օգտագործում է չվարակված միջատներ, ինչպիսիք են մեղուները կամ կրետները, ուղղակիորեն հարձակվելու թշնամու վրա ։
Գենետիկա
Տեսականորեն, կենսատեխնոլոգիայի նոր մոտեցումները, ինչպիսին է սինթետիկ կենսաբանությունը, կարող են օգտագործվել ապագայում կենսաբանական պատերազմի նոր տեսակների մշակման համար   ։ Այն
Սինթետիկ կենսաբանության մեջ կենսաանվտանգության հետ կապված մտահոգությունների մեծ մասը կենտրոնացած է ԴՆԹ-ի սինթեզի դերի և լաբորատորիայում մահացու վիրուսների (օրինակ՝ 1918թ. իսպանական գրիպ, պոլիոմիելիտի) գենետիկ նյութի առաջացման ռիսկի վրա  ։ Վերջերս CRISPR/Cas համակարգը դարձել է գեների խմբագրման խոստումնալից տեխնիկա։ Այն ընդունվել է Վաշինգտոն փոստ ի կողմից որպես «ամենակարևոր նորամուծություն սինթետիկ կենսաբանության մեջ վերջին մոտ 30 տարվա ընթացքում»։ Օգտագործման հեշտության և մատչելիության շնորհիվ այն առաջացրել է մի շարք էթիկական մտահոգություններ, հատկապես դրա օգտագործման հետ կապված բիոհեքինգի մեջ  ։
Զորքի դեմ անկիրառելի
Մարդկանց դեմ որպես զենք օգտագործելու համար կենսաբանական նյութի իդեալական բնութագրերն են բարձր վարակչությունը, բարձր վիրուսակցությունը, պատվաստանյութերի բացակայությունը և արդյունավետ փոխանցման համակարգը։ Զինված գործակալի կայունությունը նույնպես կարևոր հատկանիշ է, հատկապես ռազմական կիրառման համար, և հաճախ հաշվի է առնվում դրա ստեղծման հեշտությունը։ Այն նաև բնութագրվում է գործակալի տարածման նկատմամբ վերահսկելիությամբ։
Հիմնական դժվարությունը կենսաբանական նյութի արտադրության մեջ չէ, քանի որ զենքի մեջ օգտագործվող շատ կենսաբանական նյութեր կարող են պատրաստվել համեմատաբար արագ, էժան և հեշտ։ Ավելի շատ մարտահրավեր ստեղծում են սպառազինությունը, պահեստավորումը և արդյունավետ փոխադրամիջոցով խոցելի թիրախին փոխանցում։
Օրինակ, Բացիլի սպորը համարվում է արդյունավետ միջոց մի քանի պատճառներով։ Նախ, այն արտադրում է կայուն սպորներ, որոնք իդեալական են աերոզոլները ցրելու համար։ Երկրորդ, ենթադրվում է, որ այս միկրոօրգանիզմը չի փոխանցվում մարդուց մարդուն և այդպիսով հազվադեպ է երկրորդական վարակների պատճառ դառնում։ Թոքային սիբիրախտով վարակը սկսվում է գրիպի նման սովորական ախտանիշներով և 3-7 օրվա ընթացքում անցնում է մահացու հեմոռագիկ մեդաստինիտի, չբուժված հիվանդների մոտ 90% կամ ավել մահացության մակարդակով ։ Զորքը և քաղաքացիական անձինք կարող են պաշտպանվել համապատասխան հակաբիոտիկներով։
Որպես օրինախախտներ օգտագործելու համար ճանաչված գործակալները ներառում են բակտերիաներ, ինչպիսիք են բացիլի սպորը, բրուցելոզ, բուրխոլդերիա, քլամիդոֆիլա, կոքսիելա բուրնետի, ֆրանցիսելա տուլարենսիս, որոշ ռախիտ հիվանդություններ, ինչպիսիք են շիգելլա զոնեն, խոլերայի վիբրիոն և ժանտախտի բակտերիան։ Շատ վիրուսային գործակալներ ուսումնասիրվել և/կամ զենք են ստացել, այդ թվում՝ որոշ Բունյամվերա վիրուսը (հատկապես Ռիֆթ Վելի տենդի վիրուս), Էբոլա վիրուսը, Ֆլավի վիրուսը-ից շատերը (հատկապես ճապոնական էնցեֆալիտի վիրուս), մաչուպո վիրուսը, կորոնավիրուսները, մարբուրգ վիրուսը, բնական ջրծաղիկը և դեղին տենդը։ Ուսումնասիրված սնկային գործակալները ներառում են Կոկցիդիոդես իմիտիսը ։
Զենքի համար պատրաստված տոքսինները ներառում են ռիցին, ստաֆիլոկոկային էնտերոտոքսին B, բոտուլինային տոքսին, սաքսիտոքսին և բազմաթիվ միկոտոքսիններ։ Այս տոքսինները և դրանք արտադրող օրգանիզմները երբեմն կոչվում են ընտրովի նյութեր։ Միացյալ Նահանգներում դրանց տիրապետումը, օգտագործումը և փոխանցումը կարգավորվում է Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնների կողմից՝ գործակալի ընտրության ծրագրի կողմից։
ԱՄՆ-ի կենսաբանական զենքի նախկին ծրագրում հակահետևակային բիոագենտները դասակարգվում էին որպես մահաբեր կամ անգործունակ։
Հակաբուսաբուծական/հակաբուսական/հակաձկնորսական
Միացյալ Նահանգները Սառը պատերազմի ժամանակ մշակեցին մշակաբույսերի վերահսկման միջոցներ, որոնք օգտագործում էին բույսերի հիվանդություններ (բիոհերբիցիդներ կամ միկոերբիցիդներ) թշնամու գյուղատնտեսությունը ոչնչացնելու համար։ Կենսաբանական զենքի թիրախ է նաև ձկնորսությունը և ջրային բուսականությունը։ Համարվում էր, որ ռազմավարական մասշտաբով թշնամու գյուղատնտեսության ոչնչացումը կարող է կանխել խորհրդային-չինական ագրեսիան ընդհանուր պատերազմի ընթացքում։ Հիվանդությունները, ինչպիսիք են ցորենի և բրնձի  սնկային հիվանդությունը, օգտագործվել են որպես զենք աերոզոլային տարաներում և կասետային ռումբերում, որոնք պետք է հասցվեն գյուղատնտեսական շրջանների թշնամու ջրբաժաններին՝ էպիֆիտոցիա (բույսերի համաճարակներ) սկսելու համար։
Մյուս կողմից, որոշ աղբյուրներ հայտնում են, որ այդ գործակալները պահվել են, բայց երբեք չեն օգտագործվել որպես զենք ։ Երբ Միացյալ Նահանգները հրաժարվեց իր հարձակողական կենսաբանական պատերազմի ծրագրից 1969 և 1970 թվականներին, նրա կենսաբանական զինանոցի ճնշող մեծամասնությունը կազմված էր այս բույսերի հիվանդություններից ։ Էնտերոտոքսինները և միկոտոքսինները Նիքսոնի հրամանով չեն ծածկվել։
Չնայած թունաքիմիկատները քիմիական նյութեր են, դրանք հաճախ զուգակցվում են կենսաբանական զենքի և քիմիական զենքի հետ, քանի որ դրանք կարող են գործել նույն կերպ, ինչ բիոտոքսինները կամ կենսակարգավորիչներ։ Բանակի կենսաբանական լաբորատորիան փորձարկեց յուրաքանչյուր գործակալի, իսկ բանակի տեխնիկական ուղեկցման ստորաբաժանումը պատասխանատու էր բոլոր քիմիական, կենսաբանական, ճառագայթային (միջուկային) նյութերի տեղափոխման համար։
Կենսաբանական պատերազմը կարող է նաև հատուկ թիրախավորվել բույսերի վրա՝ մշակաբույսերը կամ բուսականության սաղարթները ոչնչացնելու նպատակով։ Միացյալ Նահանգները և Մեծ Բրիտանիան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հայտնաբերեցին բույսերի աճի կարգավորիչներ (այսինքն՝ թունաքիմիկատներ), որոնք այնուհետև օգտագործվեցին Բրիտանիայի կողմից Մալայական արտակարգ իրավիճակի ժամանակ հակաապստամբական գործողություններում։ Մալայզիայում կիրառությունից ոգեշնչված՝ Վիետնամի պատերազմի ժամանակ ԱՄՆ-ի ռազմական ջանքերը ներառում էին տարբեր թունաքիմիկատների զանգվածային բաշխում, որոնք հայտնի են որպես Օրինջ Ագենտ՝ ոչնչացնելու գյուղատնտեսական հողերը և տերևազատելու Վիետկոնգների կողմից որպես ապաստարան օգտագործվող անտառները ։ Շրի Լանկան թամիլական ապստամբների դեմ Էլամի պատերազմի ժամանակ օգտագործել է ռազմական մաքրող միջոցներ ։
Հակաանասնաբուծական
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ գերմանացի դիվերսանտները սիբիրախտով և գեղձերով վարակեցին հեծելազորային ձիերին ԱՄՆ-ում և Ֆրանսիայում, ոչխարներին Ռումինիայում և անասուններին Արգենտինայում, որոնք նախատեսված էին Անտանտի ուժերի համար ։ Այս գերմանացի դիվերսանտներից մեկը Անտոն Դիլգերն էր։ Գերմանիան ինքը նույնպես զոհ դարձավ նմանատիպ հարձակումների. Գերմանիա մեկնող ձիերը վարակվեցին Բուրխոլդերիայով Շվեյցարիայի ֆրանսիացի օպերատորների կողմից ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ ի ժամանակ ԱՄՆ-ն և Կանադան գաղտնի ուսումնասիրել են եղևնի վնասատուների՝ տավարի շատ մահացու հիվանդությունների օգտագործումը որպես կենսազենք ։
1980-ական թվականներին Խորհրդային Գյուղատնտեսության նախարարությունը հաջողությամբ մշակեց կովերի դեմ ՖՄԴ-ի և եղջերու վնասատուների, խոզերի համար աֆրիկյան ժանտախտի և հավերին սպանելու պսիտակոզի տարբերակները։ Այս գործակալները պատրաստ էին դրանք ցողել հարյուրավոր մղոն հեռավորության վրա ինքնաթիռներին ամրացված տանկերից։ Գաղտնի ծրագիրը ստացել է «Էկոլոգիա» ծածկանունը ։
Կանխարգելիչ քայլեր
2010 թվականին Ժնևում Մանրէաբանական (կենսաբանական) և թունավոր զենքերի մշակման, արտադրության և պահեստավորման և դրանց ոչնչացման արգելքի մասին կոնվենցիայի մասնակից պետությունների հանդիպմանը, սանիտարահամաճարակային հետախուզությունն առաջարկվեց որպես ապացուցված միջոց։ Ինֆեկցիաների և մակաբուծական գործակալների մոնիտորինգի ուժեղացում Առողջապահության միջազգային կանոնակարգի գործնական կիրառման համար (2005 թ.): Նպատակն էր կանխել և նվազագույնի հասցնել վտանգավոր վարակիչ հիվանդությունների բնական բռնկումների հետևանքները, ինչպես նաև BTWC անդամ երկրների դեմ կենսաբանական զենքի ենթադրյալ օգտագործման սպառնալիքը։ Շատ երկրներ պահանջում են, որ իրենց ակտիվ զինվորական անձնակազմը պատվաստվի որոշ հիվանդությունների դեմ, որոնք կարող են օգտագործվել որպես կենսաբանական զենք, ինչպիսին է սիբիրախտը ։
Հիվանդությունների վերահսկում
Կարևոր է նշել, որ դասական և ժամանակակից կենսաբանական զենքի պաթոգենների մեծ մասը կարելի է ձեռք բերել բնական վարակված բույսից կամ կենդանուց ։
Հայտնի կենսաբանական զենքի ամենամեծ վթարի ժամանակ՝ սիբիրախտի բռնկումը Խորհրդային Միության Սվերդլովսկում (այժմ՝ Եկատերինբուրգ) 1979 թվականին, ոչխարները հիվանդացան սիբիրախտով մինչև 200 կիլոմետր հեռավորության վրա՝ մարմնի հարավարևելյան մասում գտնվող ռազմական օբյեկտից օրգանիզմի ազատման կետից։ քաղաքը դեռ փակ է այցելուների համար (տես Սվերդլովսկի սիբիրախտի արտահոսք) ։
Այսպիսով, կլինիկական բժիշկներին և անասնաբույժներին ներգրավող ամուր հսկողության համակարգը կարող է հայտնաբերել կենսազենքի հարձակումը համաճարակի վաղ շրջանում՝ թույլ տալով կանխարգելել հիվանդությունը ենթարկված, բայց դեռևս ոչ հիվանդ մարդկանց (և/կամ կենդանիների) ճնշող մեծամասնության մոտ ։
Օրինակ, սիբիրյան խոցի դեպքում, հավանական է, որ ոմանք (ովքեր թույլ իմունային համակարգ ունեն կամ ստացել են մեծ չափաբաժիններ՝ արտազատմանը մոտ լինելու պատճառով) նոպայից հետո 24-36 ժամվա ընթացքում կունենան դասական ախտանիշներ (ներառյալ կրծքավանդակի գրեթե եզակի ռենտգեն հայտնաբերումը, որը հաճախ ճանաչվում է առողջապահության ոլորտի պաշտոնյաների կողմից, եթե նրանք ժամանակին հաշվետվություններ ստանան) ։ Մարդկանց ինկուբացիոն շրջանը գնահատվում է մոտ 11,8 օրից մինչև 12,1 օր։ Այս առաջարկվող ժամանակաշրջանը առաջին մոդելն է, որն անկախորեն համահունչ է մարդու ամենամեծ հայտնի բռնկման տվյալներին։
Այս կանխատեսումները ճշգրտում են վաղաժամ դեպքերի բաշխման նախկին գնահատականները ազատ արձակումից հետո և հաստատում են սիբիրախտի ցածր չափաբաժինների ենթարկված անհատների համար կանխարգելիչ հակաբիոտիկների բուժման առաջարկվող 60-օրյա կուրսը ։ Այս տվյալները տեղական առողջապահական մարմիններին իրական ժամանակում տրամադրելով՝ սիբիրախտի համաճարակի մոդելների մեծ մասը ցույց է տալիս, որ վարակված բնակչության ավելի քան 80%-ը կարող է բուժվել հակաբիոտիկներով՝ նախքան ախտանիշների զարգացումը, և այդպիսով խուսափել հիվանդությունից չափավոր բարձր մահացությունից ։
Ընդհանուր համաճարակաբանական նախազգուշացումներ
Հերթականությունն ըստ կարևորության
Կենսաբանական զենքի նույնականացում
Կենսաանվտանգության նպատակն է միավորել ազգային և ներքին անվտանգության, բժշկության, հանրային առողջության, հետախուզության, դիվանագիտության և իրավապահ մարմինների շարունակական ջանքերը։ Առողջապահության մատակարարները և հանրային առողջապահության ոլորտի աշխատողները պաշտպանության առաջին գծերից են։ Որոշ երկրներում մասնավոր, տեղական և մարզային (նահանգային) հնարավորությունները լրացվում և համակարգվում են դաշնային ակտիվների հետ՝ կենսաբանական զենքի հարձակումներից բազմաշերտ պաշտպանություն ապահովելու համար։ Պարսից ծոցի առաջին պատերազմի ժամանակ Միավորված ազգերի կազմակերպությունը գործի դրեց կենսաբանական և քիմիական արձագանքման խումբ՝ Թասք Ֆորս Սկորպիո, որպեսզի արձագանքի քաղաքացիական բնակչության դեմ զանգվածային ոչնչացման զենքի ցանկացած հնարավոր կիրառմանը:Գյուղատնտեսության, սննդի և ջրի պաշտպանության ավանդական մոտեցումը. հիվանդության բնական կամ ոչ միտումնավոր ներդրման վրա կենտրոնանալը ընդլայնվում է կենսաբանական զենքի ներկայիս և սպասվող ապագա սպառնալիքներին դիմակայելու նպատակաուղղված ջանքերով, որոնք կարող են լինել կանխամտածված, բազմակի և կրկնվող։
Կենսաբանական նյութերի և կենսաահաբեկչության աճող սպառնալիքը հանգեցրել է հատուկ դաշտային գործիքների ստեղծմանը, որոնք տեղում վերլուծում են և կատարում հայտնաբերված կասկածելի նյութերի նույնականացում։ Նման տեխնոլոգիաներից մեկը, որը մշակվել է Լոուրենս Լիվերմորի ազգային լաբորատորիայի հետազոտողների կողմից, օգտագործում է «սենդվիչ իմունովերլուծություն», որի ժամանակ ֆլյուորեսցենտային ներկով պիտակավորված հակամարմինները, որոնք ուղղված են հատուկ պաթոգեններին, կցվում են արծաթի և ոսկու նանոլարերին ։
Նիդեռլանդներում TNO-ն մշակել է բիոաէրոզոլային մասնիկների ճանաչման սարքավորում (BiosparQ): Այս համակարգը կներառվի Նիդեռլանդներում կենսաբանական զենքի հարձակումներին արձագանքելու ազգային պլանում ։
Իսրայելի Բեն Գուրիոնի համալսարանի հետազոտողները մշակում են մեկ այլ սարք, որը կոչվում է ԲիոՓեն, ըստ էության, «լաբորատորիա գրչի մեջ», որը կարող է հայտնաբերել հայտնի կենսաբանական նյութերը մինչև 20 րոպեի ընթացքում՝ օգտագործելով ELISA-ի հարմարեցումը (նմանատիպ լայնորեն կիրառվող իմունոլոգիական տեխնիկա, որն այս դեպքում ներառում է օպտիկամանրաթելային սարքեր) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բիոէթիկա Կատեգորիա:Ռազմական գործողություններ ըստ տեսակի Կատեգորիա:Կենսաբանական զենք Կատեգորիա:Պատերազմներ ըստ տեսակի Կատեգորիա:Զենք Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԲՊՀ հոդվածներ 2023
Ռուսկայա Շվեյցարիյա
Ռուսկայա Շվեյցարիյա (Русская Швейцария, Урыҫ Швейцарияһы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչություն
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 228 մարդ։
Ազգային կազմ
2002 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակավայրում գերակշռում են ռուսները (51%)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալեքսեևկա (գյուղ, Կիրովոգրադի շրջան)
Ալեքսեևկա (Олексіївка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կիրովոգրադի շրջանում։
Վահե Հովհաննիսյան (քաղաքական գործիչ, պատմաբան)
Վահե Սահակի Հովհաննիսյան, հայ քաղաքական գործիչ, պատմաբան, «Իմ քայլը» կուսակցության անդամ, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր ։
Ալեքսեևկա (գյուղ, Կիրովոգրադի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսեևկա գյուղում բնակվում էր 425 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կիրովոգրադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վահե Հովհաննիսյան (քաղաքական գործիչ, պատմաբան)
Կենսագրություն
Վահե Հովհաննիսյանը ծնվել է 1984 թվականին նոյեմբերի 19-ին Կոտայքի մարզի Արգել գյուղում։ 2005 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը՝ պատմաբան մասնագիտությամբ։ 2009 թվականին ավարտել է ՀՀ ԳԱԱ Միջազգային գիտակրթական կենտրոնի  պատմության և միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի պատմություն բաժնի մագիստրատուրան։ 2011 թվականին ավարտել է ՀՀ ԳԱԱ Միջազգային գիտակրթական կենտրոնի տնտեսագիտություն և կառավարում ֆակուլտետի ֆինանսներ բաժնի մագիստրատուրան։ 2018 թվականին Քաղաքական դասընթացների երևանյան դպրոցի (ՔԴԵԴ) դասընթացը։ 2005-2007 թվականներին ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։
Աշխատանքային գործունեություն
2010-2012 թվականներին եղել է Աբովյանի պետական ճարտարագիտական քոլեջի պատմության դասախոս։ 2012 թվականին աշխատել է «ՖԻՆՔԱ ՈւՎԿ» ՍՊԸ վարկային մասնագետ։ 2012-2017 թվականներին աշխատել է «ՎՏԲ Հայաստան» բանկի ՓՄՁ վարկավորման գծով մենեջեր։ 2017-2019 թվականներին՝ «ՄՈԳՈ ՈւՎԿ» ՍՊԸ մասնաճյուղի կառավարիչ։
2017 թվականին ընտրվել է Արգել համայնքի ավագանու անդամ։ 2013 թվականից` Առաքելություն կուսակցության հիմնադիր անդամ, քաղխորհրդի անդամ։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Արգել գյուղում ծնվածներ
Խոլմատի
Խոլմատի (Холматы), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Հերոսուհի մայր (կոչում)
«Հերոսուհի մայր» (Звание «Мать-героиня»), բարձրագույն կոչում, որը շնորհվում է բազմազավակ մայրերին և ԽՍՀՄ նույնանուն շքանշանի անվանումն է։ Կոչումը և շքանշանը սահմանվել են ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի 1944 թվականի հուլիսի 8-ի հրամանագրով։ «Հերոսուհի մայր կոչման կանոնակարգի» համաձայն այն շնորհվում է համանուն շքանշանի հետ միասին այն մայրերին, որոնք ծնել և դաստիարակել են 10 և ավելի երեխաներ, եթե վերջին երեխան դարձել է մինչև մեկ տարեկան և այդ մոր մնացած երեխաները կենդանի են։
«Հերոսուհի մայր» շքանշանի հետ միաժամանակ գոյություն ունեն նաև «Մայրության մեդալ» և «Մայրական փառք» շքանշանը։
Շքանշանի նկարագիր
Շքանշանի չափը արծաթե աստղի հակադիր ծայրերի միջև կազմում է 28 մմ։ Շքանշանի բարձրությունը շերտաձողիկի հետ միասին կազմում է 46 մմ։ 1975 թվականի սեպտեմբերի 18-ի դրությամբ ոսկու պարունակությունը շքանշանում կազմում է 4,5±0,4402 գ, արծաթինը՝ 11,525±0,974 գ։ Ոսկու հարգը կազմում է 950։ Շքանշանի ընդհանուր քաշը կազմում է 17,5573±1,75 գ։
Շքանշանը օղակի միջոցով միացած է կարմիր գույնի էմալապատ թիթեղիկի հետ։ Թիթեղիկի վրա դրոշմված է «Հերոսուհի մայր»։ Թիթեղիկի եզրերը և դրոշմվածքը ոսկեջրած են։ Թիթեղիկի հակառակ կողմում կա գնդասեղ շքանշանը հագուստին ամրացնելու համար։
«Հերոսուհի մայր» կոչման կանոնակարգ
«Հերոսուհի մայր» կոչումը համարվում է այս կարգի ամենաբարձր պարգևը, որը շնորհվում է տաս և ավելի երեխա ծնած և դաստիարակած մայրերին։ «Հերոսուհի մայր» կոչումը շնորհվում է այն դեպքում, երբ վերջին երեխան դարձել է մեկ տարեկան և այդ մոր մնացած երեխաները կենդանի են։ «Հերոսուհի մայր» կոչումը շնորհելիս հաշվի են առնվում նաև այն երեխաները, որոնք «Հերոսուհի մայր» կոչում ստացած մայրերին շնորհվում է նաև «Հերոսուհի մայր» շքանշան և ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության պատվոգիր։ «Հերոսուհի մայր» շքանշանը ամրացվում է կրծքի ձախ մասում, եթե պարգևատրվողը ունի այլ մեդալներ և շքանշաններ, ապա դրանց վերևի մասում։
Շքանշանի պատմություն
«Հերոսուհի մայր» կոչումը համարվում է Խորհրդային Միության ամենաբարձր կարգի պարգևը, որը սահմանվում է երեխաների ծննդյան և դաստիարակության գործում կանանց վաստակի գնահատման համար։ Հայրենական պատմության մեջ առաջին անգամ ներդրվեց հատուկ պարգև կանանց համար «Հերոսուհի մայր» շքանշան։
Հատկանշական է, որ այս շքանշանը սահմանվեց Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին, որը միլոնավոր մարդկանց կյանք խլեց։ Ռազմաճակատում զոհվածների մեծ մասը երիտասարդ և միջին տարիքի տղամարդիկ էին։ Երկրի բնակչությունը զգալիորեն նվազեց։ «Հերոսուհի մայր» կոչման և նույնանուն շքանշանի հիմնումը հատուկ ընդգծեցին, թե այդ պահին երկիրը որքան խիստ էր զգում երիտասարդության և կոմունիզմ կառուցող նոր սերնդի կարիքը։ Շքանշանի նախագծի հեղինակն էր նկարիչ Ի. Ա. Գանֆը։
«Հերոսուհի մայր» պատվավոր կոչման առաջին շնորհումը իրականացվել է ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության 1944 թվական հոկտեմբերի 27-ի հրամանագրով։  Այս հրամանագրով «Հերոսուհի մայր» կոչման արժանացած տասնչորս կանանցից № 1 «Հերոսուհի մայր» շքանշանը և ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության պատվոգիրը շնորհվեց Մոսկվայի մարզի Մամոնտովկա ավանի բնակչուհի Ալեքսախինա Աննա Սավելևնային, ով դաստիարակել էր 12 երեխա։ Պարգևը նրան շնորհվել է 1944 թվական նոյեմբերի 1-ին Կրեմլում։
1995 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ «Հերոսուհի մայր» շքանշանով են պարգևատրվել մոտավորապես 431 հազար կին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ պատվավոր կոչումներ Կատեգորիա:Մրցանակներ, որոնք շնորհվում են միայն կանանց
Ֆուադ Աբդուռահմանով
Ֆուադ Հասան-օղլի Աբդուռահմանով (Fuad Həsən oğlu Əbdürəhmanov, ), ադրբեջանցի խորհրդային քանդակագործ, Ադրբեջանական ՍՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1955), ՍՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ (1949), ՍՄԿԿ անդամ 1962 թվականից։ Ծնվել Է ապրիլի 28 (մայիսի 11)-ին, Նուխիում։ Աբդուռահմանովի գործերից են Ֆիզուլիի արձանը (1941, Բաքու), Նիզամիի հուշարձանները Կիրովաբադում (1946, ՍՍՀՄ պետական մրցանակ՝ 1947) և Բաքվում (1949), «Հովիվ» (1950, Տրետյակովյան պատկերասրահ, ՍՍՀՄ պետ. մրցանակ՝ 1951), «Ազատագրում» (1960, Բաքու) արձանները։ Մահացել է հունիսի 15-ին, Բաքվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի քանդակագործներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քանդակագործներ
Ռանբիր Կապուր
Ռանբիր Կապուր (Ranbir Kapoor, ), հնդիկ դերասան և պրոդյուսեր։
2015 թվականին Ռանբիրը Forbes ամսագրի համաձայն ընդգրկվեց աշխարհի ամենաբարձր վարձատրվող դերասանների ցուցակում՝ վաստակելով 15 միլիոն ԱՄՆ դոլար։
Կենսագրություն
Ռանբիրը ծնվել է 1982 թվականի սեպտեմբերի 28-ին՝ Հնդկաստանի Մումբայ քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Ռիշի Կապուրը, ռեժիսոր է, դերասան և պրոդյուսեր, իսկ նրա մայրը՝ Նիտու Կապուրը (իրական ազգանունը Սինգհ)՝ նույնպես դերասանուհի է։ Ռանբիրը դերասան Ռաջ Կապուրի թոռն է։ Նրա հարազատ քույրը՝ Ռիդդիման (ծնվել է 1980) դիզայներ է։ Դերասանուհիներ Կարիսմա Կապուրը և Կարինա Կապուրը նրա զարմուհիներն են։
Սովորել է Bombay Scottish դպրոցում։ Ռանբիրն իր հարցազրույցներից շատերում ասել է, որ ինքը երբեք չի հետաքրքրվել ուսմամբ և միշտ էլ վերջիններից մեկն է եղել սովորողների շարքում ։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նա որոշ ժամանակ ապրել է Նյու Յորքում, որտեղ սովորել է դերասանական վարպետություն՝ Լի Ստրասբերգի ինստիտուտում։ Ռանբիրը փորձառություն է ձեռք բերել տեսողական արվեստների դպրոցում որպես ռեժիսոր։ Վերադառնալով Հնդկաստան՝ նա հանդիպել է ռեժիսոր Սանջայ Լիլա Բխանսալիին, որին նա օգնեց «Բաջիրաո և Մաստանի» և «Խավար» ֆիլմերի նկարահանումների ժամանակ՝ հանդես գալով որպես ռեժիսորի գլխավոր օգնական։ Նկարագրելով Բխանսալիի հետ ունեցած իր փորձը, Ռանբիրն ասել է. «Ինձ ծեծել են, վիրավորել, ստիպել են հատակը մաքրել, կարգավորել լուսավորությունը և այլն առավոտյան 7-ից մինչև գիշերվա 4-ը, բայց ես ամեն օր սովորում էի» ։
Կարիերա
3 տարի օգնական աշխատելուց հետո, Ռանբիրը իր առաջին գլխավոր դերը ստացել է Բխանսալիի «Սիրահարվածը» ֆիլմում՝ դերասանուհի Սոնամ Կապուրի հետ, ով նույնպես աշխատում էր ռեժիսորի մոտ։ Ֆիլմը հիմնված է Ֆ. Դոստոևսկու «Սպիտակ գիշերներ» աշխատության վրա։ Rediff.com-ին տված հարցազրույցում Ռանբիրը պատմեց, որ նրա կերպարը՝ Ռաջը, հարգանքի տուրք է իր պապին, դերասան Ռաջ Կապուրին։ «Սիրահարվածը» առաջին հնդկական ֆիլմն էր, որը արտադրվել է հոլիվուդյան ընկերության կողմից (Sony Pictures Entertainment) և առաջին հնդկական ֆիլմերից մեկը, որը թողարկվել է Blu-Ray-ում։ Չնայած ֆիլմին շրջապատող բոլոր հուզումներին, նա չկարողացավ հասնել հաջողության՝ Շահ Ռուկխ Խանի հետ բախման պատճառով՝ «Երբ մի կյանքը քիչ է» ֆիլմի գլխավոր դերի համար։ Սակայն Ռանբիրի տաղանդն աննկատ չմնաց։ Շատ քննադատներ առանձնացնում էին նրա դերասանական խաղը։ Նա ստացել է «Լավագույն դեբյուտ» մրցանակը Filmfare Awards-ում։
2008 թվականին թողարկվեց ռեժիսոր Սիդհարդ Անանդի ֆիլմը իր մասնակցությամբ, որտեղ նա նկարահանվել է Դիպիկա Պադուկոնեի, Բիպաշա Բասուի և Մինիսա Լամբայի հետ։ Ռանբիրը խաղացել է կնամոլ Ռաջ Շարմայի դերը, ով իր կյանքի տարբեր փուլերում ռոմանտիկ հարաբերություններ է ունեցել 3 կանանց հետ։ Այս ֆիլմը նույնպես խլացուցիչ հաջողություն չէր, սակայն դա ձախողում էլ չէր։ «Զգուշացեք, գեղեցկուհիներ» ֆիլմի կարգավիճակը տոմսարկղում «միջինից բարձր» է։
2009 թվականին Ռանբիրը միանգամից թողարկում է 3 ֆիլմ։ Dharma կազմակերպության ռեժիսոր {{iw|Այան Մուկհերջի|}Այան Մուկհերջիի||Ayan Mukerji} ֆիլմում նա խաղացել է Սիդհարթ «Սիդ» Մեհրայի դերը, որը մի հարուստ, երես առած երիտասարդ էր, որի կյանքը փոխվում է մի լրագրողի հետ հանդիպելուց հետո, որի դերը խաղում : Ինքը` Ռանբիրն առաջարկել է ֆիլմի վերնագիրը այն բանից հետո, երբ Այան Մուկհերջին պատմել է անանուն ֆիլմի սցենարը։ Քննադատները վստահ չէին հաջողության մեջ, քանի որ պատմությունը երիտասարդ տղայի և չափահաս կնոջ հարաբերությունների մասին է, ինչը այն ժամանակ ընդունելի չէր հնդկական կինոյի համար։ Սակայն, այնուամենայնիվ, ֆիլմը առևտրային հաջողություն էր և շատ բարձր գնահատվեց քննադատների կողմից։
Ռանբիրի հաջորդ ֆիլմը՝ ռեժիսոր Ռաջակումար Սանթոշի «Տարօրինակ սիրո զարմանալի պատմությունը» ֆարսային կատակերգությունը, որտեղ նա խաղացել է դերասանուհի Կատրինա Կաիֆի հետ՝ դարձել է 2009 թվականի ամենաբարձր կասսային բոլիվուդյան ֆիլմերից մեկը ։ Ռանբիրի վերջին թողարկումը 2009 թվականին Շիմիթ Ամինի «Ռոկետ Սինգհ. Տարվա վաճառող» ֆիլմն է, որը YRF-ի կողմից վատ մարքեթինգի պատճառով ձախողվեց և YRF-ը որոշեց ոչ պատշաճ կերպով գովազդել նախագիծը՝ հաշվի առնելով Ռանբիրի նախորդ երկու նախագծերի հաջողության հետևանքները։ Ինքը՝ Ռանբիրն, ավելի ուշ, իր հարցազրույցներում խոստովանեց, որ «Ռոկետ Սիգհ»-ի ձախողումը համարում է իր կարիերայի ամենամեծ հիասթափությունը ։ «Արթնացի՛ր, Սիդ» և «Տարօրինակ սիրո զարմանալի պատմությունը» ֆիլմերի համար Ռանբիրն արժանացավ Filmfare Award մրցանակին՝ քննադատների որոշմամբ, ինչպես նաև հանրության կողմից առաջադրվեց «Լավագույն դերասան»։
Պրակաշ Ջահի «Քաղաքականություն» քաղաքական դրաման Ռանբիրի 2010 թվականի առաջին թողարկումն էր։ Ֆիլմում նկարահանվել են նաև Կատրինա Կաիֆը, Նանա Պատեկարը, Աջայ Դևգանը, Արջուն Ռամպալը, Մանոջ Բաջպային և Սառա Թոմփսոնը։ Ֆիլմը նկարահանվել է հնդկական «Մահաբհարաթա» էպոսի և Մարիո Պյուզոյի «Կնքահայրը» վեպի հիշատակումներով։ Ռանբիրի հերոսը Սամարն է (որի նախատիպերն են Արջունան և Մայքլ Կոռլեոնեն), որ քաղաքական գործիչների հնդկական դինաստիայի երիտասարդ ժառանգորդ է, ով իր հոր սպանությունից հետո իր ցանկության հակառակ ներգրավվում է քաղաքական դիմակայության մեջ։ Ռանբիրը Սամարի դերը անվանել է «առաջին լուրջ դերը իր կարիերայում»։ Չնայած իր բարձր բյուջեին՝ ֆիլմին հաջողվեց հասնել խլացուցիչ հաջողության և հասնել All Time Blockbuster-ի կարգավիճակին։ Այս ֆիլմի համար Ռանբիրն արժանացել է Filmfare Award մրցանակին լավագույն տղամարդու դերի համար։ Այդ տարի ավելի ուշ թողարկվեց Սիդհարդ Անանդի «Անծանոթները» ռոմանտիկ կատակերգությունը, որտեղ Պրիանկա Չոպրան դարձավ նրա գործընկերը։ Ֆիլմը պատմում է երկու երիտասարդների պատմություն, ովքեր որոշում են ինքնասպանություն գործել Նոր տարվա ժամանակ։ «Անծանոթները» չարժանացավ առևտրային հաջողության և չգնահատվեց քննադատների կողմից։
2011 թվականին լույս է տեսնում Իմթիազ Ալիի դրամա ֆիլմի թողարկումը, որը պատկերում է փոքր նահանգի սկսնակ երաժիշտի ճանապարհը մինչև միջազգային ճանաչման։ Այս նախագծի համար Ռանբիրը ջանասիրաբար էր պատրաստվում։ Նա մի որոշ ժամանակ ապրում էր Պրիտամ Պուրում գտնվող ընտանիքի հետ՝ դերասանական իր կերպարի մեջ մտնելու համար ։ Նա նաև սովորել է կիթառ նվագել Ա. Ռ. Ռահմանի (ֆիլմի կոմպոզիտորի) ստուդիայում ։ Ֆիլմը հսկայական հաջողություն ունեցավ և ամրապնդեց Ռանբիրի կարգավիճակը հնդկական կինոյում որպես գեր աստղ։ Նա շահել է «Լավագույն դերասան» մրցանակը քննադատների և Filmfare մրցանակը հասարակական կարծիքի կողմից, ինչպես նաև հաղթել է այն մրցանակաբաշխություններին, ինչպիսիք են Apsara-ն, IIFA-ը և Screen Awards-ը։
2012 թվականին Ռանբիրն ուներ միայն մեկ թողարկում՝ Անուրագ Բասուի «Բարֆի» ֆիլմը։ Ֆիլմի դեպքերը կատարվում են 1970-ականներին, այն պատմում է խուլ և համր Մերֆիի (Բարֆի) մասին, որը նախ սիրահարվում է մի աղջկա, որն արդեն ամուսնացած է լինում մեկ այլ անձի հետ (Իլեանա Դե Քրուզ), այնուհետև աուտիզմ կնոջ վրա (Պրիանկա Չոպրա)։ Դերի մեջ մտնելու համար Ռանբիրը դիտել է Չարլի Չապլինի, Ռոբերտո Բենինյիի և Ռաջ Կապուրի աշխատանքները։ Ֆիլմը գնահատվեց քննադատների կողմից և զարմանալի հաջողություն ունեցավ աշխարհում։ Ֆիլմը ուղարկվել է «Օսկար»՝ Հնդկաստանը ներկայացնելու համար, բայց չի անցել շորթ-լիսթ։ Այն նաև ուցադրվել է Մարաքեշում և Պուսանում անցկացվող փառատոներում։ Ռանբիրը քննադատների և հասարակության կողմից ստացել է «Լավագույն դերասան» մրցանակը Filmfare Awards-ի, IIFA-ի և Apsara Awards-ի մրցանակաբաշխության ժամանակ։
Ռանբիրի հաջորդ ֆիլմը՝ 2013 թվականին թողարկված Dharma կազմակերպության ռեժիսոր Այան Մուկհերջիի «Խենթ երիտասարդություն» ռոմանտիկ կատակերգությունը, դարձավ հնդկական կինոյի պատմության ամենաբարձր կասսային ֆիլմերից մեկը  ։ Ֆիլմում նկարահանվել են նաև Ադիտյա Ռոյ Կապուրը, Կալկի Կյոկլենը և Դիպիկա Պադուկոնեն։ Ռանբրիը և Դիպիկան միասին նկարահանվեցին 5 տարի անց իրենց բաժանումից հետո, ինչը լավ գովազդ էր ֆիլմի համար։ Նույն 2013 թվականին թողարկվեց ռեժիսոր Աբինավ Քաշյապի «Անինքնասերը» ֆիլմը, որում նա խաղաց իր ծնողների և դեբյուտանտ Պալավի Շարդայի հետ, որը ձախողվեց կինովաճառքում ։ Այս ֆիլմը նույնպես չգնահատվեց քննադատների կողմից։
Մեկ տարվա դադարից հետո 2015 թվականին լույս տեսավ «Ռոյ» ֆիլմը, որը, սակայն, չկարողացավ հաջողության հասնել ոչ կասսայում, ոչ էլ քննադատների մոտ։ Այնուհետև լույս տեսավ երկար սպասված դրաման` ռեժիսոր Անուրագ Քաշյապի «Ռմբային թավիշ», հիմնվելով Գայանա Պրակաշի նույնանուն պատմական վեպի պատմության վրա, որում Ռանբիրը խաղում էր փողոցային մարտիկ Ջոնի Բալրաջի դերը, ով երազում է դառնալ «մեծ մարդ»։ Ֆիլմը ունենալով հսկայական 120 կրորի բյուջե (մոտավորապես 19 միլիոն դոլար), ձաղողվեց կինովաճառքում՝ չկարողանալով վերականգնել ծախսված միջոցների նույնիսկ կեսը ։ Նույն թվականին կայացավ Իմտիազ Ալիի և Դիպիկա Պադուկոնեի «Ներկայացումը» ֆիլմի պրեմիերան։ Կապուրի հերոսը՝ Վեդ Սահնին, ցանկանում էր կարիերա ստեղծել արվեստում, սակայն հոր պնդմամբ համաձայնվեց ինժեների միապաղաղ կյանքի հետ։ Ֆիլմը ստացավ խառը ակնարկներ ինչպես քննադատներից, այնպես էլ ունկնդիրներից, բայց Ռանբիրի դերասանությունը արժանացավ գովասանքի։ Հաջորդ տարի լույս տեսավ Կարան Ջոհարի «Սրտային գործեր»  ֆիլմը` Անուշկա Շարմայի և Այշվարիա Ռայ-Բաչչանի հետ, ինչը առևտրային հաջողություն էր և պարզվեց, որ տարվա ամենաբարձր կասսային ֆիլմերից մեկն է։ 2017 թվականին թողարկված մի քանի ձգձգումներից հետո «Դետեկտիվ Ջագգան» Կատրինա Կաիֆի հետ, որտեղ Ռանբիրը հանդես էր գալիս ոչ միայն որպես դերասան, այլ նաև որպես պրոդյուսեր, ձախողվեց կինովաճառքում, չնայած քննադատների դրական գնահատականներին։
2018 թվականին նրա մասնակցությամբ լույս է տեսել Սանջայ Դատի մասին ռեժիսոր Ռաջկումար Հիրանիի «Սանջու» ինքնակենսագրական ֆիլմը։ Կարճ ժամանակում ֆիլմը ստացավ սուպերհիթի կարգավիճակ, և տարեվերջին դերասանին բերեց երրորդ Filmfare Award մրցանակը ։
Այժմ Ռանբիրը Ալիյա Բհաթի հետ միասին, նկարահանվում է Այանա Մուկհերջիի Brahmastra ֆիլմում, որը պատմում է սուպեր ունակություններ ունեցող մարդու մասին։
Անձնական կյանքը
Ռանբիրը խոստովանեց, որ ինքը չի հավատում «սիրո վարդագույն պատրանքին», քանի որ ծնողների դժվար ամուսնությունը նրան ցույց տվեց, թե ինչպիսի հարաբերություններ կարող են լինել տղամարդու և կնոջ միջև ։
«Սիրահարվածը» ֆիլմի նկարահանումներից առաջ և ընթացքում Ռանբիրը հարաբերություններ է ունեցել դերասանուհի Սոնամ Կապուրի հետ։ 2008 թվականին նա սկսեց հանդիպել «Զգուշացեք, գեղեցկուհիներ են» ֆիլմի զուգընկերոջ՝ Դիպիկա Պադուկոնեի հետ։ Հարաբերությունները հնդկական լրատվամիջոցների ուշադրության կենտրոնում էին, և Ռանբիրը և Դիպիկան անգամ բացառիկ հարցազրույց էին տալիս People ամսագրին` իրենց սիրավեպի մասին։ 2009 թվականի հոկտեմբերին զույգը բաժանվեց։ Ռանբիրը պնդում էր, որ բաժանումը փոխադարձ է եղել։ Երկար ժամանակ հնդկական լրատվամիջոցներում լուրեր էին շրջանառվում, որ բաժանման պատճառը Ռանբիրի դավաճանությունն է։ Դիպիկայի հետ հարաբերությունների հետ կապված սկանդալից և կեղծիքներից հետո, Ռանբիրը որոշեց այլևս չքննարկել լրատվամիջոցների հետ իր անձնական կյանքը։ Այսօր, չնայած անցյալին, դերասանները լավ հարաբերություններ ունեն և շարունակում են աշխատել միմյանց հետ։ 2010 թվականից նա հանդիպում է դերասանուհի Կատրինա Կաիֆի հետ, ում հետ նա ծանոթացել է «Տարօրինակ սիրո զարմանալի պատմությունը» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։ Դերասանները սկզբում հերքեցին իրենց հարաբերությունները՝ լրատվամիջոցներին հայտնելով, որ նրանք պարզապես ընկերներ են։ 2013 թվականին Stardust ամսագիրը հրապարակեց պապարացիների լուսանկարներ, որտեղ պատկերված են Ռանբիրը և Կաիֆը Իվիսայի լողափում հանգստանալիս։ Չնայած, որ Ռանբիրը երբեք պաշտոնապես չի հաստատել այդ հարաբերությունները, նա Կատրինային անվանում է «յուրահատուկ մարդ իր կյանքում», սակայն 2015 թվականին նա խոստովանեց, որ արդեն մի քանի տարի է, ինչ լուրջ հարաբերությունների մեջ է։ 2015 թվականի փետրվարից մինչև 2016 թվականի հունվարը Ռանբիրն ու Կատրինան միասին էին ապրում Մումբայիի Քարթեր ռոուդի Silversands բնակարանում։ Հունվարին լրատվամիջոցները հայտարարեցին զույգի բաժանման մասին ։
Սոնամ Կապուրի հարսանիքի ժամանակ Ռանբիրին նկատել են Ալիա Բհաթի հետ ։
Ռանբիրը սիրում է ֆուտբոլ և հանդիսանում է «Բարսելոնա»-յի մեծ երկրպագու։ 2015 թվականից ունի իր սեփական ֆուտբոլային ակումբը` Mumbai City FC, որը խաղում է Հնդկական ֆուտբոլի լիգայում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 25 ծնունդներ Կատեգորիա:1982 ծնունդներ Կատեգորիա:Մումբայ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Հնդիկ դերասաններ Կատեգորիա:Հնդիկ պրոդյուսերներ
Վարձակալում
Ֆինանսական Վարձակալությունը (անգլերեն՝ leasing, լիզինգ'') իրենից ներկայացնում է գույքի ձեռքբերում և վարձակալման պայմանագրով նախատեսված որոշակի վճարի դիմաց, որոշակի պայմաններով և ժամկետով վերջինիս փոխանցում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց՝ լիզինգը ստացողի կողմից գույքի գնման իրավունքով։ Վարձակալումը տեսականորեն համարվում է վարկին շատ մոտ ներդրման ձև, քանի որ համապատասխանում է ժամկետայնության, վերադարձելիության և հատուցման սկզբունքներին, սակայն իրավաբանական լիզինգը վարկի տրամադրում չի կարող համարվել։ Կարելի է համարել, որ լիզինգը ապահովված գործարք է, քանի որ վարձատուին թույլ է տալիս փոքրացնել ակտիվային գործառնությունների ռիսկը, պայմանագրի ընթացքում նա շարունակում է մնալ լիզինգի առարկայի սեփականատերը և վարձակալի կողմից պարտավորությունները չկատարելու դեպքում կարող է այն իրացնել։ Ներդրումների ֆինանսավորման այս ձևը գրավիչ է նաև վարձակալի համար, քանի որ այն թույլ է տալիս ազատվել լիզինգի առարկայի միանվագ գնման անհրաժեշտությունից, խուսափել հիմնական միջոցների բարոյական մաշվածության արագացման հետ կապված կորուստներից։ Ֆինանսական վարձակալության (լիզինգի) պայմանագրով վարձատուն պայմանավորվում է վարձակալի նշված գույքը սեփականության իրավունքով ձեռք բերել վարձակալի կողմից որոշված վաճառողից և վճարի դիմաց հանձնել վարձակալի ժամանակավոր տիրապետմանը։ Այս դեպքում վարձատուն պատասխանատվություն չի կրում վարձակալության առարկայի և վաճառողի ընտրության համար։ Ֆինանսական վարձակալության առարկա կարող է լինել ցանկացած չսպառվող գույք, ինչպես նաև պայմանագրով կարող է նախատեսվել, որ վարձակալության ժամկետը լրանալուց հետո կամ մինչև դրա լրանալը վարձակալած գույքն անցնում է վարձակալի սեփականությանը՝ նրա կողմից պայմանագրով պայմանավորված ամբողջ գումարը վճարելու պայմանով։
Ֆինանսական Վարձակալության պատմություն
Լիզինգային կազմակերպությունները առաջացել են 1950-ական թվականներին և մինչ օրս բավականին մեծ տարածում ունեն զարգացած երկրներում։ Հենց ինքը՝ լիզինգը, առաջացել է անգլերեն «lease» բառից, որն էլ հենց նշանակում է վարձակալություն։ Վարձակալական հարաբերությունները մարդկանց մեջ ծագել են դեռևս մ.թ.ա. երկրորդ հազարամյակում՝ հին շումերական պետությունում։ Վարձակալության առարկա են հանդիսացել ոչ միայն գյուղատնտեսական մշակման գործիքները, այլև փյունիկեցիների մոտ վարձով են տրվել նաև նավեր իրենց համապատասխան անձնակազմերի հետ միասին։ Միջնադարում բավական տարածված է եղել զրահների և սաղավարտների վարձակալությունը, իսկ ժամանակակից լիզինգի պատմությունը սկսում է «լիզինգի հայր» Զոլի Ֆրենկից (1940-ականներ)։ Նա ավտոմեքենա վաճառող էր Չիկագոյում և որոշել էր վարձակալությամբ տրամադրել ոչ թե մեկ մեքենա, այլ իր ունեցած ողջ ավտոմոբիլային պարկը։ Դրանից մի քանի տասնամյակ հետո ֆինասական վարձակալությունը չափազանց տարածված էր ամբողջ աշխարհում, իսկ զարգացած երկրներում այն կազմում էր տնտեսության մեջ իրական ներդրումների 30-40%-ը։
Տեսակներ
Լիզինգը լինում է երկու տեսակ. Կան նաև լիզինգային գործառնությունների ձևեր.
Վարձակալումը Հայաստանում
Հայաստանի Հանրապետությունում լիզինգի տարածմանը ներկայումս զգալիորեն խոչընդոտում է վերջինիս ավելացված արժեքի հարկով հարկումը։ Հայաստանում լիզինգային գործառնությունները թույլ են զարգացած։ Դրա հիմնական պատճառներից մեկը արտադրության միջոցների զարգացած և կազմակերպված շուկայի բացակայությունն է։
Լիզինգի առավելությունները
Արտասահմանյան գրականության մեջ պնդում են, որ լիզինգի էությունը՝ վարձակալման տարրերի և բանկային վարկի զուգակցումն է։ Առաջին հայացքից թվում է, որ լիզինգը տնտեսական տեսակետից նման է այն վարկին, որը տրվում է սարքավորում գնելու համար։ Եթե լիզինգը դիտարկենք որպես ունեցվածքի հանձնում՝ ժամկետայնության, վերադարձելիության և վճարելիության պայմաններում ժամանակավոր օգտագործման համար, ապա այն կարելի է համարել որպես հիմնական միջոցների գծով ապրանքային վարկ։ Սակայն միջին և փոքր արագ զարգացող ձեռնարկությունների համար լիզինգն ավելի գրավիչ է և էժան, քան ավանդական բանկային վարկը։
Լիզինգային կոմպոնիա
Լիզինգային կոմպոնիան՝ դա մասնագիտացված հիմնարկություն է, որն իր սարքավորումները վարձակալության է տրամադրում արտադրական ձեռնարկություններին, իսկ երբեմն էլ՝ ֆիզիկական անձանց։ Նրա գլխավոր խնդիրն է համարվում՝ ձեռք բերել համապատասխան տեխնիկա և այն վարձակալության տալ նախապես համաձայնեցված ժամանակաշրջանի համար և որոշակի վճարով։ Վարձակալման ժամկետի ավարտից հետո ֆիրման վարձակալված նյութական արժեքները վերադարձնում է լիզինգային կոմպոնիային կամ երկարացնում է պայմանագրի ժամկետը կամ մնացորդային արժեքով գնում է այն։
Լիզինգային կոմպոնիան ձեռք բերելով նյութական արժեքներ, միաժամանակ լիզինգ ստացողի հետ պայմանագիր է կնքում վարձակալման ժամկետների, վարձավճարի չափի, դրա վճարման ժամկետների, օբյեկտի ապահովագրական պայմանների, վարձակալման ժամկետը լրանալուց հետո ունեցվածքին տնօրինելու հնարավոր տարբերակների վերաբերյալ և այլն։ Կախված վարձակալման ժամկետից լիզինգը կարող է տրամադրվել՝ մի քանի օրով, մի քանի ամսով, մի քանի տարով։ Ըստ միջազգային պրակտիկայի լիզինգի ժամկետները կախված են սարքավորումների ամորտիզացիայի ժամանակաշրջանից։ Սովորաբար լիզինգի ժամկետը փոքր է այդ ժամանակաշրջանից։
Գրականություն
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
(5538) Լյուչեվու
(5538) Լյուչեվու (Luichewoo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1964 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից Նանկինում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,289525 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9076 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6715 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1265,37 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,284502 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,23° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1964 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կեեդիկա
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Օռու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Էթիլենգլիկոլ
Էթիլենգլիկոլ կամ էթանդիոլ, HO—CH2—CH2—OH, երկատոմ սպիրտ, բազմատոմ սպիրտերի պարզագույն ներկայացուցիչ։
Նկարագրություն
Անգույն, անհոտ, մածուցիկ հեղուկ է, հալման ջերմաստիճանը՝ 12,3 °C, եռմանը՝ 197,6 °C: Նյութի խտությունը կազմում է 1113 կգ/մ խորանարդ։ Լուծվում է ջրում և շատ օրգանական լուծիչներում, եթերում քիչ է լուծվում։ Էթիլենգլիկոլը ունի գլիկոլներին բնորոշ բոլոր հատկությունները։ Ծծմբական թթվի հետ թորելիս առաջացնում է դիօքսան, մեկ մոլեկուլ ջուր պոկելիս՝ քացախալդեհիդ և այլն։ Էթիլենգլիկոլը ստացվում է 1,2 դիքլորէթանի հիդրոլիզից, էթիլենօքսիդի և ջրի փոխազդեցությունից (արտադրական եղանակ) և այլն։
Էթիլենգլիկոլի խառնուրդը ջրի հետ օգտագործվում է որպես հակասառեցուցիչ միջոց (հայրենական արդյունաբերությունը թողարկում է 40 և 65 մակնիշի էթիլենգլիկոլային հակասառեցուցիչներ, համապատասխանաբար –40 °C և –65 °C սառեցման ջերմաստիճաններով)։
Էթիլենգլիկոլը լայնորեն կիրառվում է նաև պլաստմասսաների, արհեստական մանրաթելերի և այլ նյութերի արտադրության մեջ։