cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գեղարվեստական ոճ
Համագործածական բառեր
Համագործածական բառերը գրական լեզվի բառապաշարի ամենածավալուն շերտն են կազմում և գործառական բոլոր ոճերում էլ ամենից հաճախ կիրառելին են։ Այս բառերը հազվադեպ են նպաստում խոսքի ոճավորմանը։ Կիրառական տարբեր ոճերում այս բառերը ոճական առումով համեմատաբար չեզոք են։ Համագործածական բառերը նոր իմաստ ու նրբերանգ հաղորդելու միջոցով գեղարվեստական խոսք կռելու արվեստը բնորոշ է բոլոր առաջնակարգ գրողներին։
Բարբառային և ժողովրդախոսակցական բառեր
Գրական լեզվի զարգացման համար բառապաշարային ու քերականական ձևերի հարուստ գանձարան են բարբառները։ Բարբառային և ժողովրդախոսակցական բառերից չօգտվելու դեպքում գրական լեզուն կարող է վերածվել կաղապարված ու անկենդան գրքային լեզվի և որոշ ժամանակ անց բավականաչափ կհեռանա կենդանի խոսքից։ Սակայն բարբառային բառերից, առավել ևս քերականական ձևերից օգտվելը մեծ հմտություն է պահանջում։ Երբեք չի կարելի չարաշահել ո՛չ խոսակցական, ո՛չ բարբառային տարրերի գործածությունը։ Հակառակ դեպքում գեղարվեստական խոսքը կկորցնի իր համակարգային ամբողջականությունը, կդառնա բարբառախառն և հանրության համար դժվարընկալելի ։
Հնաբանություններ
Ինչպես բարբառային բառերի, այնպես էլ հնաբանությունների գործածությունը գեղարվեստական խոսքում ինքնանպատակ չպետք է լինի։ Հնաբանություններին՝ քնած բառերին, դիմելու համար ևս գրողից մեծ ճաշակ և վարպետություն է պահանջվում։ Պատմական թեմաներով գրված ստեղծագործություններում դարաշրջանի շունչն ու կոլորիտը վերարտադրելու համար նպատակային է երբեմն գործածել նաև հնաբանություններ։ Ընդ որում, հնաբանություններից պատմաբառերը՝ ժամանակի ընթացքում գործածությունից դուրս եկած իրերի, առարկաների, պաշտոնների անվանումները պատմականությանը նպաստում են ավելի շատ ճանաչողական առումով, քան ոճական, որովհետև դրանք ոչ թե գեղարվեստական պատկեր են կերտում, այլ մասնակցում են պատմական միջավայրի նկարագրությանը։
Նորակազմություններ
Գեղարվեստական երկերի հեղինակների կողմից նորակազմությունների ստեղծումը բացառապես սուբեկտիվ երևույթ է՝ միտված խոսքի նրբերանգային կողմերն ընդլայնելուն։ Այս բնագավառում ստեղծված նորակազմությունների գերակշիռ մասը մնում է տվյալ ստեղծագործության էջերում՝ որպես դիպվածային նորաբանություն, և միայն փոքր թվով բառեր, ժամանակի ընթացքում ուրիշների կողմից ևս գործածվելով, անցնում են գրական լեզվին։ Սակայն հենց գեղարվեստական խոսքում հանդիպող նորակազմություններն են,որ, անցնելով գրական լեզվին, թարմացնում ու նոր նրբերանգներով են հարստացնում այն։ Նորակազմությունների գլխավոր առանձնահատկությունը բառիմաստային տարողությունն է, գրողի ասելիքն առավել հակիրճ, բայց խորիմաստ արտահայտելը։
Քերականական հատկանիշները
Ոճական արժեք ունեցող քերականական իրողությունների մեծ մասը պայմանավորված է ձևաբանական զուգաձևությունների և շարահյուսական կառույցների հոմանիշային տարբեր կիրառություններով։
Գոյական
Գոյականի ոճական ինքնատիպ կիրառությունների բազում օրինակներ կան հայ գրականության մեջ։ Գոյականի ոճական արժեքը մեծ է հատկապես մակդիրային կիրառությունների ժամանակ։ Տարբեր հոլովներով, նաև կապերի հետ դրված գոյականական մակդիրները անկրկնելի նրբերանգներ են հաղորդում բանաստեղծական խոսքին։ Գոյականը ոճական ինքնատիպ հումք է դառնում, երբ հոգնակի չունեցող բառը գործածվում է հոգնակի թվով։
Ածական
Բոլոր լեզուներում էլ գեղարվեստական խոսքի ոճավորման մեջ իր լայն հնարավորություններով առանձնանում է ածական խոսքի մասը։ Եթե ածականը, բացի մակդիրից, ուրիշ ոչ մի դեր չունենար, արդեն կլիներ ոճականորեն ամենակիրառելի խոսքի մասը։ Խեսքն առաջին հերթին վերաբերվում է որակական ածականներին, որոնք իրենց համեմատության աստիճաններով ու շարահյուսական բազմաբնույթ կիրառություններով կարող են զարդարել ցանկացած գրական երկ։ Ածականները հաջողությամբ կազմում են խոսքային հոմանիշներ և հականիշներ։ Որակական ածականները գործածվում են նաև փոխանվանաբար և ստանում գոյականին բնորոշ հատկանիշներ։
Թվական
Թվականները որոշ չափով ոճական արժեք են ստանում դարձվածքներում, ժողովրդական ստեղծագործություններում և դրանց մշակումներում, որտեղ հաջողությամբ մասնակցում են չափազանցություն պարունակող դրվագների կառուցմանը։ Թվականները կարող են գործածվել որպես խորհրդանիշ պատմական կարևորության տարեթվերի մասին պատմող ստեղծագործություններում։
Ազնոյան
Ազնոյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Գեղարվեստական ոճ
Մակբայ
Թեպետ մյուս չթեքվեղ խոսքի մասերի պես մակբայը ևս ոճական առումով այնքան էլ ակտիվ չէ, այնուամենայնիվ արվեստագետներից շատերին էլ հաջողվել է վարպետորեն օգտվել նաև այս խոսքի մասի ոճական հնարավորությունից։ Մակբայը կարող է բավականին ակտիվ դեր ունենալ փոխաբերությունների, համեմատությունների և այլ արտահայտչամիջոցների ստեղծման գործում։
Բայ
Բայը ևս ոճական մեծ արժեք է ձեռք բերում, երբ գործածվում է փոխաբերաբար՝ նպաստելով պատկերավորման տարբեր միջոցների ձևավորմանը։ Խոսքի ոճավորման հաջողված ձևերից են այս դերբայների՝ ածականի հետ հոմանիշային և հականիշային զույգեր կազմելը և փոխանվանաբար գործածելիս գոյականին բնորոշ ոճական գործառույթները։
Շարահյուսական կառույցներ
Շարահյուսական կառույցները գեղարվեստական ստեղծագործությունների ոճավորման գործում առանձնակի դեր ունեն։ Այստեղ կարող են էական դեր կատարել նախադասությունների և բառակապակցությունների շրջուն շարադասությունը, միակազմ, անդեմ նախադասությունների, ճարտասանական դարձույթների, ընդհատված խոսքի և այլ լեզվական միջոցների գործածությունը։ Շարահյուսական ոճավորման նրբերանգները հատկապես տեսանելի են ոչ պատմողական բնույթի նախադասություններով կառույցներում։
Գիծ B (Հռոմ)
Գիծ B (Linea B)՝ Հռոմի մետրոպոլիտենի գծերից մեկը։ Քաղաքը հատում է հյուսիս-արևելքից դեպի հարավ-արևմուտք և ներառում է 22 կայարան։ Վերջին կայարաններն են՝ «Ռեբիբբիա»-ն և «Լաուրենտինա»-ն։ Նշանակվում է կապույտով։ Դեպի Գիծ A գնացքափոխումը «Տերմինի» կայարանի վրա է։
Գեղարվեստական ոճ
Գրականություն
Աշոտ Տեր֊Մինասյան,Հայոց լեզու և խոսքի մշակույթ, գիրք բ, ԵՊՀ հրատարակչություն 2015,էջ 210֊234
Գիծ B (Հռոմ)
Նկարագրություն
Գիծը սկսում է աշխատանքն առավոտվա 05:30-ից և ավարտում է 23:30-ին։ 2008 թվականի հունվարի 18-ից ուրբաթի լույս շաբաթվա գիշերը գիծն աշխատում է մինչև 1:30։ Օրվա ընթացքում B գծի վրա տեղի են ունենում 377 փոխադրում։ Տարեկան գծից օգտվում են 109,5 մլն մարդ։
Պատմություն
Չնայած իր անվանը, գիծը Հռոմում առաջինն է։ Այն հատում է քաղաքը հյուսիս-արևելքից դեպի հարավ-արևմուտք և ներառում է 22 կայարան։ Վերջիններն են «Ռեբիբբիա»-ն, «Լաուրենտինա»-ն և «Յոնիո»-ն։
Գծի նախագծումը սկսվել էր 30-ականներին, երբ ֆաշիստական կառավարությունը հնար էր փնտրում Տերմինի կայարանը և քաղաքի հարավում նոր շրջանը կապել, որտեղ նախագծվում էր համաշխարհային ցուցահանդեսի համար համալիրի շինարարություն, որը պետք է անցկացվեր քաղաքում 1942 թվականին, բայց տեղի չունեցավ Իտալիայի Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին միանալու պատճառով։ Աշխատանքները դադարեցվել էին, բայց «Տերմինի» և «Պիրամիդե» կայարանների միջև թունելների մեծ մասը ավարտված էր և օգտագործվում էր որպես ռումբերից պաշտպանվելու վայր։
Աշխատանքները վերսկսվեցին 1948 թվականին, նախկին ցուցահանդեսային համալիրի վերակառուցման (որպես բնակելի թաղամաս) հետ։ Պաշտոնական բացումը տեղի ունեցավ 1955 թվականի փետրվարի 9-ին։
1990 թվականին գիծը երկարացվել էր «Տերմինի»-ից մինչև «Ռեբիբբիա» կայարանը։
2012 թվականին քաղաքի հյուսիս-արևելքում բացվել էր B գծից ճյուղավորություն «Բոլոնիա» կայարանից մինչև «Կոնկա դ’Օրո»։ Ներկա պահին գիծն երկարացված է մինչև «Յոնիո» կայարանը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Իտալիայի մետրոպոլիտեններ Կատեգորիա:Մետրոպոլիտենի գծեր
Հովիկ Սայադյան
Հովիկ Յախշիբեկի Սայադյան, աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Հայկական աշխարհագրական ընկերության գիտքարտուղար, Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի, Երևանի պետական համալսարանի և Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի դասախոս ։
Ազրյան
Ազրյան, հայկական ազգանուն ։
Հովիկ Սայադյան
Կրթություն
1994 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետի «Աշխարհագրություն» մասնագիտության մագիստրատուրան։ 1994-1997 թվականներին սովորել է ԵՊՀ ֆիզիկական աշխարհագրության ամբիոնի ասպիրանտուրայում։
Ազրյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Հովիկ Սայադյան
Աշխատանքային գործունեություն
1995-1997 թվականներին աշխատել է ՀՀ հիդրոօդերևութաբանության վարչության հիդրոլոգիայի և ջրային ռեսուրսների կենտրոնում որպես առաջին կարգի մասնագետ։ 1996-1998 թվականներին աշխատել է ՀՀ հիդրոօդերևութաբանության օպերատիվ կենտրոնի ջրային կանխատեսումների բաժնում որպես առաջատար մասնագետ և ապա բաժնի վարիչ։ 1997-1998 թվականներին Հիդրոօդերևութաբանական և կենսաաշխարհագրական առարկաներ է դասավանդել Երևանի պետական համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետում։ 1998-2000 թվականներին եղել է ՀՀ Հիդրոօդերևութաբանության վարչության հիդրոլոգիայի և ջրային ռեսուրսների կենտրոնի պետի տեղակալ։ 2001 թվականից ՀԳԱ արտաքին կապերի բաժնի վարիչն է, ՀԳԱ-ի ագրոէկոլոգիայի ամբիոնի դասախոս։ 2005 թվականի փետրվարին նշանակվել է Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիայի արտաքին կապերի դեպարտամենտի պետ։
Գիտական գործունեություն
1997 թվականին ստացել է աշխարհագրական գիտությունների թեկնածուի (Ֆիզիկական աշխարհագրություն), 2005 թվականին՝ աշխարհագրական գիտությունների դոկտորի (Գեոէկոլոգիա) գիտական աստիճանները։ 2012 թվականից դոցենտ է Հայաստանի պետական ագրարային համալսարանում ։
Պարգևներ
2005 թվականին պարգևատրվել է Հայաստանի պետական ագրարային համալսարանի շնորհակալագրով, 2008 թվականին «Ամերիկյան կենսագրական ինստիտուտի» կողմից Հովիկ Սայադյանն արժանացել է «Տարվա մարդ գիտության մեջ» կոչման, 2010 թվականին պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի շնորհակալագրով։
Գիտական հրապարակումներ
Հեղինակ է հիսուներկու գիտական հոդվածների, ինը մեթոդական ցուցումների, մեկ դասագրքի, դասախոսությունների երկու ժողովածուի, մեկ մենագրության։ Տիրապետում է հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ աշխարհագրագետներ Կատեգորիա:Աշխարհագրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Ազոյան
Ազոյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Սարատով)
Սարատովի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, հայկական եկեղեցային համալիր Ռուսաստանի Դաշնության Սարատով քաղաքում։ 2007 թ.-ին սկսված Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու կառուցումը իրականացվում է Սարատովի օդանավակայանի տարածքում ։
Այս համալիրը հայկական համայնքը կառուցում է տասնմեկերորդ տարին։ Համայնքը ընդգրկում է Սբ.Աստվածամոր եկեղեցին, կիրակնորյա դպրոց, թանգարան, գրադարան, բացմապրոֆիլային սպորտային ակումբ և «Կռունք» հայկական համայնքի մշակութային կենտրոն 1500 ք.մ. ընդհանուր տարածքով։ Համալիրը կառուցվում է արտակարգ գեղեցիկ մի վայրում, որը կոչվում է «Սոկոլովայա գորա» (ռուս.«Բազեի սար») ։
Համալիրի շինությունները կառուցված են մոնոլիտ բետոնից և երեսապատված հանրահայտ հայկական տուֆից, որը ունի նարնջակարմիր գույնի է։ Քարտաշ և նկարիչների վարպետները, որոնց թվում են Լևոն Զաքարյանը, Էդգար Պետրոսյանը, Լիանա Պետրոսյանը, Հովհաննես Դարբինյանը և Զավեն Գևորգյանը, սկսել են գմբեթի գեղանկարչության աշխատանքը, իսկ քարտաշները վերջացնում են ներքին զարդերը ։ Եկեղեցու տակ, որը ունի 33 մ բարձրություն, 408 ք.մ. տարածք և մինչև 400 մարդ տարողունակություն, տեղակայվելու է թանգարանը ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Տալովսկի շրջան
Տալովսկի շրջան (Таловский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վորոնեժի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Տալովայա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1910 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 43152 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 22,59 մարդ/կմ²։
Love Never Felt So Good
Love Never Felt So Good, ամերիկացի երաժիշտ Մայքլ Ջեքսոնի երգը նրա երկրորդ հետմահու ստուդիական Xscape ալբոմիցից։ Թողարկվել է 2014 թվականի մայիսի 2-ին որպես ալբոմի առաջին սինգլ։ Ձայնասկավառակի դելյուքս տարբերակում ներառված է որպես Ջասթին Թիմբերլեյքի հետ դուետ։ Առաջին դեմո տարբերակը ձայնագրվել է 1983 թվականին, պրոդյուսերների խմբի կողմից ռեմաստերինգը անցկացվել է 2013-14 թվականներին։ Երգի հեղինակներն են Մայքլ Ջեքսոնը և Փոլ Անքան։
Ամերիկյան Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում «Love Never Felt So Good»-ը հասել է 9-րդ հորիզոնական, և այդպիսով Մայքլ Ջեքսոնը դարձել է պատմության մեջ առաջին կատարողը, որը 1971 թվականից հինգ տասնամյակ անընդմեջ ընդգրկվել է ցուցակի տասնյակում ։ 2016 թվականին Մեծ Բրիտանիայում սինգլը պլատինե հավաստագիր է ստացել ։
Պատմություն
2014 թվականի ապրիլի 30-ին հայտարարվել է, որ «Love Never Felt So Good»-ն մայիսի 1-ին որպես Xscape ալբոմի առաջին սինգլ առաջին անգամ կներկայացվի iHeart Radio Music Awards-ի մրցանակաբաշխության ժամանակ։ Պրեմիերայի համար պատրաստվել է խորեոգրաֆիական հարգանքի տուրք ամերիկացի երգիչ Աշերի մասնակցությամբ ։ Ջասթին Թիմբերլեյքի հետ դուետը թվային բեռնման համար iTunes-ում հասանելի է դարձել 2014 թվականի մայիսի 2-ին ։ Սինգլի թողարկումը ռադիոկայաններում կայացել է մայիսի 6-ին ։ Մայիսի 10-ին հոլանդացի դիջեյ և պրոդյուսեր Ֆեդդե լե Գրանդը տեղեքացրել է իր ռեմիքսի մասին, որի պրեմիերան անցկացրել է Դենի Հովարդը BBC Radio 1-ի Dance Anthems շոուի ժամանակ։ Ռեմիքսը թողարկվել է 2014 թվականի մայիսի 19-ին ։
Երգը ստացել է երաժշտական հրատարակությունների և քննադատների բարյացակամ արձագանքները։ Rolling Stone հրատարակության լրագրողները ընդհանուր առմամբ դրական են գնահատել երգը, սակայն նշել են, որ այն նույն մակարդակի վրա չէ, ինչ Ջեքսոնի լավագույն աշխատանքները ։ Լոս Անջելես Թայմսի գրախոսները «Love Never Felt So Good»-ը դիսկո-սոուլի ոսկե նմուշ են անվանել և գրել, որ «իր լողացող ստեղնաշարով և շողշողացող հարվածային գործիքներով» երգը հեշտությամբ կարող էր հայտնվել Մայքլ Ջեքսոնի «Off The Wall» կամ «Thriller» ալբոմներում.
Տեսանյութ
Ջասթին Թիմբերլեյքի հետ դուետի երգի տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 2014 թվականի մայիսի 14-ին։ Ռեժիսորներն էին Ռիչ Լին և Թիմբերլեյքը ։ Բացի խորեոգրաֆիկ բեմադրությունից, տեսահոլովակը ներառում է Ջեքսոնի տեսահոլովակների հատվածների հետևյալ հաջորդականությունը ․
Դիրքեր չարթերում
Հունիսին սինգլը Adult R&B Songs չարթում զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը։ Մայքլ Ջեքսոնը նախկինում գլխավորել է այդ չարթը (թողարկված 1993 թվականի սեպտեմբերին) «You Are Not Alone» (5 շաբաթ № 1 1995-ում) և «Butterflies» (հինգ, 2002) սինգլներով։ Թիմբերլեյքի համար սա Adult R&B Songs չարթում իր առաջին № 1 հիթն է ։ Նախկինում նա եղել է թիվ 2-ը կրկին դուետով, բայց Բեյոնսեի հետ («Until the End of Time», 2008) :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2014 երգեր Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի երգեր Կատեգորիա:Ջասթին Թիմբերլեյքի երգեր
Նյամունդա
Նյամունդա (Nhamundá), համայնք Բրազիլիայում՝ Ամազոնաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Կենտրոնական նահանգի Ամազոնաս մարզում։ Մտնում է Տեֆե գավառի կազմի մեջ։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1956 թվականի հունվարի 31-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ամազոնաս նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1956 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ազրոյան
Ազրոյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Ազուլյան
Ազուլյան, հայկական ազգանուն ։
Դրումլին
Դրումլին (drumlins), սառցադաշտային բերուկներից կազմված բլուր, որը հիմքում ունի արմատական ապարներ։ Սովորաբար լինում են ձգված սառցադաշտերի շարժման ուղղությամբ, և երկար լանջը, որը հակադիր է սառցադաշտի շարժման ուղղությանը, մեղմաթեք, իսկ ներդաշնակող լանջը կտրուկ է և կարճ։
Ազուլյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Դրումլին
Ձևաբանություն
Դրումլինները լինում են տարբեր ձևերի և չափերի, ներառյալ սիմետրիկ և լայնակի ասիմետրիկ ձևերի ։ Դրումլինների երկարությունը հասնում է հարյուրավոր մետրերից մինչև 2-3 կմ, բարձրությունը՝ 5-45 մ, իսկ լայնությունը՝ 150-400 մ։
Ծագում
Դրումլինների ծագման վերաբերյալ գոյություն ունի այն կարծիքը, որ սառցադաշտի հատակում տեղի է ունեցել մորենների սառեցում, որի շնորհիվ նրանք պահպանվել են տեղում, աստիճանաբար մեծացել, իսկ նրանց վրայով անցնող սառցադաշտը սեղմելով մորենային կուտակումներին, նրանց մակերևույթը հարթեցրել է։ Հնարավոր են համարում նաև այն, որ դրումլինները կարող են գոյանալ սառցադաշտի եզրային մասերի ճեղքերում էկզարացիոն բերուկների լցման եղանակով, որոնք սառցե քողի հալվելուց հետո բացվել են։ Այդ ընթացքում էլ հենց նրանք ծածկվել են մորենային նստվածքներով։ Դրումլինները սառցադաշտային կուտակումային մյուս ձևերի նման բնորոշ են այն շրջաններին, որոնք ենթարկվել են չորրորդական սառցապատման ։
Եվրոպա
Դրումլինային ընդարձակ դաշտեր կան Անգլիայում, Շոտլանդիայում և Ուելսում, Շվեյցարիայում , Լեհաստանում, էստոնիայում, Լատվիայում, Շվեդիայում, Ալպերի հյուսիսային լանջերին՝ Կոնստանս լճի շուրջը, Գերմանիայում, Դանիայում, Ֆինլանդիայում և Գրենլանդիայում։ Դրումլինների լավ օրինակ է Իռլանդիայի Քլու Բեյի շրջանը, որտեղ դրումլինները երևում են ծովից բարձրացած կղզյակների տեսքով՝ «ձվով լի զամբյուղների» նման։ Այստեղ դրումլինները ձգվում են իրար զուգահեռ, երբեմն հարյուրավորներով և անգամ հազարավորներով կուտակված նույն շրջանում։ Այս շրջանները երբեմն հանգեցնում են բարդ ջրային համակարգերի ձևավորման։
Հյուսիսային Ամերիկա
Դրումլիններ տարածված են Նյու Յորք նահանգի Օնտարիո և Կայուգա լճերի միջև ընկած տարածքում, Քոնեքթիքութ գետի ներքին հովիտներում, արևելյան Մասաչուսեթսում, Նյու Հեմփշիրի Մոնադնոք շրջանում, Միչիգանի կենտրոնական և հարավային շրջաններում , Մինեսոտայում ։ Մեծ կամ փոքր խմբերով դրումլիններ կան Կանադայի գրեթե բոլոր պրովինսիաներում՝ ներառյալ հարավային Օնտարիոն, ինչպես նաև արևմտյան շրջանները՝ Դունդասի և Գելֆի շրջանները ), Կենտրոնական և արևելյան Օնտարիո,Դուրո Դամերի շրջանը, ծայր հյուսիսային և ծայր հարավային շրջանները՝ Ալբերտան, Ամունդսենի ծոցի շրջակայքը Նունավուտում և Ուեսթ Լորենսթաունը Նովա Սկոտիայում : Բոստոն Հարբորի մերձակա կղզիները նույնպես դրումլիններ են, որոնք կղզիներ են դարձել սառցադաշտերի հալվելուց հետո ծովի մակարդակի բարձրացման հետևանքով։
Ասիա
Դրումլիններ կան Ռուսաստանի Տիկսի շրջանում՝ Սախա-Յակուտիայի հանրապետությունում։
Հարավային Ամերիկա
Դրումլինային ընդարձակ դաշտեր կան Պատագոնիայում, օրինակ Պունտա Արենայում և Նավարինո և Գեյբլ կղզիներում՝ Բիգլ նեղուցում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռելիեֆի տեսակներ Կատեգորիա:Գեոմորֆոլոգիա Կատեգորիա:Սառցաբանություն
Տուսոն
Տուսոն (Tusson), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 293 մարդ, բնակչության խտությունը` 20.97 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 13.97 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 370 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 75 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 33 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 158 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 108-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 50։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,4 %։ 108 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 100 անձ (59 տղամարդ և 41 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (5 տղամարդ և 3 կին)։ 50 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 27-ը` թոշակառուներ, իսկ 18-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Տերնովկայի շրջան
Տերնովկայի շրջան (Терновский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վորոնեժի մարզում։
Ստեղծվել է 1930 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Տերնովկա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1391 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 23030 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 16,56 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վորոնեժի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Աթաբահյան
Աթաբահյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կոմոդո (ազգային պարկ)
Կոմոդո ազգային պարկ (Taman Nasional Komodo), գտնվում է սահմանամերձ շրջանում՝ գտնվում է Ինդոնեզիայի Արևմտյան և Արևելյան Փոքր Զոնդի կղզիների մեջտեղում։
Այն ներառում է երեք խոշոր կղզիներ (Կոմոդո, Պադար և Ռինչա) և ավելի քան 26 փոքր կղզիներ, ինչպես նաև Սապե, Լինտախ, Սումբա նեղուցները, ընդհանուր մակերեսով 1733 կմ² (603 կմ²) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային պարկեր Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Ալան Բադոև
Ալան Կազբեկովիչ Բադոև (օսերեն՝ Бæдойты Хъазыбеджы фырт Алан , ), ուկրաինացի ռեժիսոր, կինոռեժիսոր, քլիփմեյքեր և պրոդյուսեր։ Հայտնի է դարձել իր նկարահանած տեսահոլովակներով, որոնցում հանդես են եկել ռուս արտիստները։ Ինչպես նաև համագործակցել է տարբեր արտիստների հետ։ Համաշխարհային հայտնություն է ձեռք բերել իր նկարահանած առաջին լիամետրած ֆիլմի շնորհիվ (ֆիլմը «Նարնջագույն սեր»-ն է)։ «Նարնջագույն սեր» ֆիլմի շնորհիվ Ալանը ստացել է «Киношок 2006» մրցանակը լավագույն ռեժիսոր անվանակարգում ։
Կենսագրություն
1988 թվականին ընդունվում է Կիևի համալսարան։ Ուսման տարիներին սկսում է նկարահանել վավերագրական ֆիլմեր, որոնք հետագայում ընդգրկվել են «Կյանք մաս 2-րդ» ցիկլում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Орел и решка» նախագիծ Կատեգորիա:Ուկրաինացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի հաղորդավարներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Երաժշտական պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ
Աննա Պետրոսյան
Աննա (Անելկա) Գրիգորի Պետրոսյան, հայ արձակագիր, դրամատուրգ, թարգմանչուհի, ռեժիսոր, դերասանուհի։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1975 թվականից։
Կենսագրություն
Եղել է Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի (1966-1985)։ Հրատարակվել են Պետրոսյանի «Որպես հացն հանապազօրյա» (1971), «Կումարի Մեծ Տիկնոջ պատմությունները» (1990), «Սերն աշխարհեն խռովել` կերթա» (2004), «Մոզ քաղաքի կործանումը»(2004) վեպերը, «Եկա, որ մնամ» (1986) պիեսների ժողովածուները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայաստանի թատերական գործիչների միության անդամներ
Աթագյուլյան
Աթագյուլյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կահիրեի ծիրանագույն վարդը
«Կահիրեի ծիրանագույն վարդը» (The Purple Rose of Cairo), ամերիկացի կինոռեժիսոր Վուդի Ալլենի կինոկատակերգությունը։ Արժանացել է «Ոսկե գլոբուս», BAFTA և Կաննի կինոփառատոնի ՖԻՊՐԵՍՍԻ մրցանակներին։
Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1930-ական թվականներին, ԱՄՆ-ում՝ մեծ ճգնաժամի ժամանակ։ Էժանագին նյույորքյան սրճարանի մատուցողուհի Սեսիլիան ամուսնացած է Մոնկի հետ, ում չի սիրում։ Նա տանջվում է իր ամուսնության անհուսությունից։ Փորձելով փախչել դառը իրականությունից, նա տրվում է կինեմատոգրաֆիային։ Մեկը մյուսի հետևից «Jewel»-ի հարևանությամբ գտնվող կինոթատրոնում նա նայում է իր սիրելի ֆիլմը՝ «Կահիրեի ծիրանագույն վարդը»։ Մի անգամ հրաշք է պատահում. նրա կուռք Թոմ Բաքսթերը՝ «Պարոն Կատարելությունը», դուրս է գալիս սև ու սպիտակ էկրանից, մտնում հանդիսատեսի դահլիճ, մոտենում Սեսիլիային և սիրո խոստովանություն անում։ Հորինված հերոսը բախվում է իրական աշխարհի հետ՝ իրական փողերի, փողոցի մարմնավաճառների, և վերջապես, Սեսիլիայի ամուսնուն։
Ֆիլմի ստեղծումն ու դերասանների ընտրությունը
Հիշելով ֆիլմի ստեղծման աշխատանքների մասին, Վուդի Ալլենն ասում է.
Ֆիլմը նկարահանվել է Նյու Յորքի ոչ մեծ քաղաքամերձում՝ Պյերմոնտ ավանում ։ Ֆիլմի ընդհանուր իրադարձությունը հիմնված էր Վուդի Ալլենի վաղ պատմություններից մեկի վրա, որում գրական ստեղծագործության երկրպագուն այնքան էր խորացել գրքի մեջ, որ որոշ ժամանակ անց հասկանում է, որ ինքն արդեն մտնում է վեպի մեջ ։ Վուդի Ալլենի կենսագիր Էրիկ Լաքսի կարծիքով ֆիլմում պարզ զգացվում է ինքնակենսագրական սկիզբը։ Ալլենի մանկությունն անցել է Բրուքլինում, որտեղ իրենց տան հարևանությամբ էր գտնվում «Քենթ» կինոթատրոնը։ Վերջինիս մասին ապագա ռեժիսորն արտահայտվում էր, որպես «իր մանկության ամենամեծ վայրը»։ Հիմնադիրը նրան հարգանքի տուրք է մատուցում և քանդելուց առաջ հնարավորություն է տալիս այդտեղ նկարահանել ֆիլմի տեսարաններից մեկը։
Իր որոշ ֆիլմերում, որտեղ Ալլենը չի խաղում գլխավոր դերը, նա օգտագործում է բնութագրական հնարք։ Կադրում դերասաններից մեկը դառնում է նրա մարմնավորումը։ «Կահիրեի ծիրանագույն վարդը» ֆիլմ, ում այդ հերոսը Սեսիլիան է. նա էլ, ինչպես բնութագրական է Վուդի Ալենի հերոսներին, հակված էր ռոմանտիզմին և հավատում էր լուսավոր ու երջանիկ ապագային ։ Գլխավոր դերում սկսեց նկարահանվել Մայքլ Քիթոնը։ Ալլենը նրա գործերին հարգանքով էր վերաբերվում, իսկ ինքը Քիթոնը համաձայնեց նկարահանվել չնչին հոնորարով՝ վարպետի հետ աշխատելու պատվի համար։ 10 օրերի նկարահանման աշխատանքներից հետո ռեժիսորը որոշեց, որ դերասանը իր ֆիլմին հարմար չէ, քանի որ չի համապատասխանում 1930-ականների հերոս-սիրեկանի կերպարին։ Բոքսթեր-Շեպարդ կրկնակի հերոսի բարդ դերում նրան փոխարինեց Ջեֆ Դենիելսը ։
Բացի Վուդի Ալլենի ֆիլմերում միշտ նկարահանվող Միա Ֆերուից և Դայան Քիթոնից, հրավիրվել էր նաև հայտնի դերասանների անսամբլ։ Քննադատները հատկապես բարձր գնահատեցին այն դերասանների խաղը, որոնք խաղում էին «ֆիլմ ֆիլմի ներսում»՝ 1950-1960-ականների հայտնի դերասաններ Ջոն Վուդի, Զոյա Քոլդուելի, Էդ Հերմանի ։ Առանձին կարելի է նշել նաև 1940-ականների MGM հայտնի դերասան Վան Ջոնսոնի փոքրիկ դերը ։
«Օրիոն» կինոընկերության ղեկավարը փորձում էր ազդել ռեժիսորի վրա, որպեսզի նա փոխի ֆիլմի վերջնամասը, և ֆիլմն այդքան տխուր չավարտվի։ Վուդի Ալենը, ում անվանում են «иконоборцем» ինքնաքննադատական մոտեցման ու նկարահանումների ընթացքի վերահսկման համար, մերժեց։ Ֆիլմի վերջնամասը մնաց այնպիսին, ինչպիսին ցանկացել էր ռեժիսորը ։
Քննադատությունն ու ընդունումը
«Կահիրեի ծիրանագույն վարդը» Ալլենը դասում էր իր սիրելի ֆիլմերի շարքին, նշելով, որ սա այն դեպքերից էր «երբ ամեն ինչ ստացվեց իր պատկերացրածին մոտ» ։ Քննադատների մեծամասնությունը դրական արտահայտվեցին ֆիլմի մասին և այն դասեցին վարպետի լավագույն ֆիլմերի շարքին։ New York Times-ի կինոտեսաբան Վինսենտ Քենբին ֆիլմն անվանեց «մաքուր հիացմունք» և «երջանկության 84 րոպե» ։ Դեյվ քերը ֆիլմին մոտեցավ առավել սառը՝ որպես նորեկի աշխատանքի, իսկ սցենարն անվանեց Ֆելինիի ոչ հմուտ կրկնօրինակում ։
Ֆիլմի ընդհանուր մթնոլորտը ստեղծող կարևոր տարրերից է տեսողական շարքը, որը օպերատոր Գորդոն Ուիլլիսի անթերի աշխատանքի արդյունքն էր։ Չնայած ֆիլմը պատմում էր 1930-ական թվականների մասին, այն դժվար է հնի ոճավորում անվանել։ Ֆիլմի ստեղծագործական թիմը հնարավորություն ուներ հատուկ էֆեկտներով հետաքրքրվելու, ինչը բավականին գնահատելի է այդ ժամանակաշրջանի համար, բայց նրանք այլ մոտեցում ընտրեցին ։ Պարադոքսալ տպավորություններ են ստեղծում մտացածին աշխարհի ու իրականության հակադրությունները։ Գունավոր, բայց դատարկ ու մռայլ քաղաքը, որում ապրում էր հերոսուհին, և սև-սպիտակ, բայց Սեսիլիայի միակ ուրախությունը դարձած ֆիլմը ։
Ֆիլմի սյուժեն բավականաչափ կանխատեսելի է, բայց ինտրիգը սյուժեի մեջ չէ ։ Ֆիլմի կուլմինացիան երեք գլխավոր հերոսների՝ Բաքսթերի, Շեպարդի ու Սեսիլիայի բախումն է ։ Այդ սյուրռեալիստական հակադրության մեջ է ֆիլմի հիմնական գաղափարը։ Փախուստն իրականությունից չի կարող փոխարինել երջանկությանը, կամ լինել շարունակական։ Ֆիլմի եզրափակիչ կադրերում հերոսուհին մոռանալով խորը հիասթափության մասին, հետևում է Ֆրեդ Ասթերի ու Ջինջեր Ռոջերսի պարին ։
Աթաբեկյանց
Աթաբեկյանց, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յանց վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Արևային վառարան
Արևային վառարան, արևի լույսի էներգիայով աշխատող հարմարանք կերակուր պատրաստելու նպատակով։ Վառարանում չի կիրառվում որևէ այլ վառելիք կամ էլեկտրաէներգիա։ Նման սկզբունքով աշխատող սարքերը չորային վայրերում երբեմն կիրառում են ջրի աղազրկման համար ։
Պատմություն
Արևային խոհանոցները կիրառվում են 20-րդ դարի սկզբներից։ Այսպես, 1920 -ական թվականներին արևային խոհանոց է գործել Մաունթ Վիլսոնի աստղադիտարանում ։
Կառուցվածք
Հասարակ արևային վառարանը հատուկ ձևով պտտած ստվարաթուղթ է` ծածկված նրբաթիթեղով ։ Նրբաթիթեղն անդրադարձնում է արևի լույսը` այն կենտրոնացնելով սովորական մետաղական սև կերակրաթասի վրա, որը փակված է ապակե կափարիչով և փաթաթված թափանցիկ պլաստիկե տոպրակով ջերմության կորուստը փոքրացնելու համար։ Գոյություն ունեն արևային վառարանների ավելի կատարելագործված տեսակներ` մետաղական արտացոլիչներով։
Financial Times ամսագրի կազմակերպած էկոլոգիապես էժան բիզնես-ծրագրերի «Կլիմայի փոփոխության մարտահրավեր» («Climate Change Challenge») մրցույթում նորվեգացի գյուտարար Յոն Բոմերի (Jon Bohmer) նախագծած «Կիոտո բոքս» (Kyoto box) արևային վառարանը` պատրաստված ստվարաթղթից, ստացել է առաջին մրցանակ և 75.000 դոլար դրամական պարգև գյուտը տարածելու համար ։
«Արևային վառարան» բառակապակցությունը կիրառվում է նաև հալման ու տարբեր նյութերի ջերմամշակման համար նախատեսված առավել բարդ կառուցվածք ունեցող հելիոսարքավորումները մատնանշելու համար։ Նման արևային վառարաններն առանձնանում են բարձր արժեքով և կիրառվում են այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է լինում ստեղծել հալման ու ջերմամշակման հատուկ ստերիլ պայմաններ, երբ կբացառվի որևէ այլ մասնիկի թափանցումը մշակվող նյութի մոտ։
Աշխարհում խոշորագույն նմանատիպ արևային վառարանը գործում է Ֆոն Ռոմյո Օդեյոյում (Ֆրանսիա)։ Նրա հայելու տրամագիծը 54 մ է, հզորությունը` 1 մՎտ։
Նախկին ԽՍՀՄ-ի տարածքում արևային ամենամեծ վառարանը գտնվել է Ուզբեկստանում` Պարկենտ քաղաքից 6 կմ հեռավորության վրա ։ «Արև» հելիոհամակարգը ստեղծվել է 1981 թվականին։ Նրա հայելու տրամագիծը 47 մ է, հզորությունը` 1.000 կՎտ ։
Կիրառում
ՄԱԿ-ի` փախստականների հարցով կոմիսարը փոխստականների Իրիդիմի ճամբարում խրախուսել է ստվարաթղթից ու նրբաթիթեղից պատրաստված արևային վառարանների կիրառումը սննդի պատրաստման նպատակով։ Ճամբարում ապաստանել էր 18.000 մարդ, ովքեր ստիպված լքել էին Սուդանի Դարֆուր նահանգը ։ Ճամբարի շրջանում չկային էներգակիրներ։ ՄԱԿ-ի ծրագրով փախստականներին բաժանվել է մոտ 15.000 արևային վառարան սնունդ պատրաստելու համար։
Օլխովատսկի շրջան (Վորոնեժի մարզ)
Օլխովատսկի շրջան (Ольховатский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վորոնեժի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Օլխովատկա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1045 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 24646 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 23,58 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վորոնեժի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Մորիս Ուիլկինս
Մորիս Ուիլկինս (Maurice Wilkins, ), անգլիացի կենսաֆիզիկոս, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1959)։
Աթալարյան
Աթալարյան, հայկական ազգանուն ։
Մորիս Ուիլկինս
Կենսագրություն
Ավարտել է Քեմբրիջի համալսարանը (փիլիսոփայության դոկտոր)։ 1946 թվականից աշխատում է Քինգսկոլեջում (Լոնդոն), 1962 թվականից՝ պրոֆեսոր, մոլեկուլային կենսաբանության բաժնի ղեկավար (1970 թվականից՝ կենսաֆիզիկայի պրոֆեսոր)։
Մաչետե
Մաչետե (machete), երկար (հաճախ 50 սմ-ից ավելի), սովորաբար բարակ (մինչև 3 մմ) և լայն դանակ։ Շեղբն ունի միակողմանի սրվածք, ուռուցիկ սայր, երբեմն սայրի կողմը թեքված ծայրով։
Աթալարյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Մորիս Ուիլկինս
Կենսագրություն
Զբաղվում է նաև նյարդային համակարգի կենսաֆիզիկայի հարցերով։ Նոբելյան մրցանակ (1962, Ֆ․ Քրիքի, Ջ․ Ուոթսոնի հետ միասին)։
Մաչետե
Կիրառում
Լատինական Ամերիկայում և այլ արևադարձային երկրներում մաչետեն կիրառվում է որպես գյուղատնտեսական գործիք շաքարեղեգի, բանանի և այլն հավաքման համար, ինչպես նաև որպես ունիվերսալ գործիք ջունգլիներում, մասնավորապես խիտ թփուտներում արահետ բացելու համար ։ Այս տարածաշրջանում շաքարեղեգի հատմամբ զբաղվով մարդկանց անվանում են մաչետերո (machetero) : Տարբեր երկրներում կան ավելի հաճախ օգտագործվող մաչետեի ձևեր և տարատեսակներ։
Մորիս Ուիլկինս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կենսաֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի բնագավառում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Անգլիացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի բժիշկներ Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Բիրմինգհեմի համալսարանի շրջանավարտներ
Մաչետե
Կիրառում
Մաչետեն կարող է օգտագործվել նաև որպես զենք, այն հաճախ օգտագործվել է քաղաքացիական պատերազմներում և զանգվածային անկարգությունների ժամանակ   ։ Մաչետեի որոշ տարատեսակներ համալրված են տարբեր երկրների բանակների սպառազինության մեջ ։ Մաչետեի բանակում կիրառության գագաթնակետն Երկրորդ համաշխարհային և Վիետնամի պատերազմն է։
Հերալդիկա
Մաչետեն պատկերված է Անգոլայի զինանշանի և դրոշի վրա։
Մաչետե դանակը մշակույթում և արվեստում
Մաչետեն լայնորեն ներկայացված է կինեմատոգրաֆիայում։ Այն հաճախ հանդես է գալիս «սլեշեր» ոճի սարսափ կինոնկարներում, ինչպիսին է «Ուրբաթ 13» և «Ջեյսոն X» կինոնկարները, ինչպես նաև մարտաֆիլմերում և արկածային կինոնկարներում, ինչպիսին է «Կոմանդո» կինոնկարը, որտեղ Առնոլդ Շվարցենեգերի հերոսը մաչետե դանակով կտրում է հակառակորդի ձեռքը։ Դանակը հանդես է գալիս նաև Ռոբերտ Ռոդրիգեսի «Մաչետեն սպանում է» սիկվելում ։
Մաչետե դանակի արտադրողներ
Մաչետե արտադրող զինագործական ընկերություններից առավել հայտնիներն են.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սառը զենքեր Կատեգորիա:Դանակներ Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ Կատեգորիա:Շեղբավոր զենք
Բերխինգ
Ենթարկվում է Վերին Պֆալց օկրուգին։ Գտնվում է Նոյմարկտ Վերին Պֆալցի շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 8523 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Տարածքը 131,18 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 3 73 112։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կիլիան Մբապպե
Կիլիան Մբապպե (Kylian Mbappé, դեկտեմբերի 20,1998 Բոնդի, Ֆրանսիա), ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Պարի Սեն-Ժերմենի և Ֆրանսիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է հարձակվողի դիրքում։ Ճանաչվել է աշխարհի լավագույն երիտասարդ խաղացողներից մեկը։ Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018-ի հաղթող։ Աշխարհի առաջնություն 2022-ի փոխչեմպիոն և լավագույն ռմբարկու (8 գոլ)։
Կենսագրություն
Կիլիան Մբապպեն ծնվել է 1998 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Բոնդիում։ Նրա հայրը` Վիլֆրիդը, ծնունդով Կամերունից է։ Նա աշխատում էր «Բոնդի» ֆուտբոլային ակումբի դպրոցում որպես մարզիչ ։ Մայրը` Ֆայզանը՝ Ալժիրի ներգաղթյալ, եղել է պրոֆեսիոնալ հանդբոլիստ։ Մբապպեն ունի երկու եղբայր` Ժիրես Կեմբո-Էկոկոն, ով նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է և Էթան Մբապպեն, ով 2021 թվականին պայմանագիր է կնքել և հանդես է գալիս ՊՍԺ-ի մանկապատանեկան կազմում ։
Շնորհիվ իր հոր՝ կարողացավ ընդունվել երկրի լավագույն ֆուտբոլային ակադեմիաներից մեկը` «Կլերֆոնտեն»։ Հայրը ստիպված է եղել ամեն անգամ կտրել մեծ հեռավորությամբ ճանապարհ, որպեսզի որդին կարողանա մարզվել ակադեմիայում։
Ակումբային կարիերա
Սկսեց զբաղվել ֆուտբոլով «Կլերֆոնտեն»-ի ակադեմիայում։ 2013 թվականին անցավ «Մոնակո»-ի համակարգ, իսկ 2015 թվականին սկսեց իր մեկնարկը մեծահասակների ֆուտբոլում։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 2-ին՝ Ֆրանսիայի առաջնության «Կան» ֆուտբոլային թիմի դեմ խաղում նա 88-րդ րոպեին փոխարինեց Ֆաբիո Կոենտրաոին ։
Այդ Ժամանակ նա 17 տարեկան էր։ Խաղից հետո Մբապպեն սկսեց պարբերաբար ներգրավվել Մոնակոյի խաղերին։ Դեկտեմբերի 10-ին մեկնարկեց եվրոգավաթներում` ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի «Տոտենհեմ» ակումբի հետ խաղում, և աչքի ընկավ գոլային փոխանցումով ։ Իր առաջին մրցաշրջանում Կիլիանը 14 խաղ է անցկացրել, դարձել մեկ գոլի և երկու գոլային փոխանցման հեղինակ, նա միանգամից շրջանցել է Թիեր Անրիին՝ դառնալով մրցաշրջանի պատմության մեջ ամենաերիտասարդ դեբյուտանտը և ամենաերիտասարդ խաղացողը։
2016 թվականի մարտի 3-ին « Մոնակո»-ի փոխնախագահը անձնական ինքնաթիռ է ուղարկել Մբապպեի ընտանիքին, որպեսզի խաղացողի մայրը, հայրը և եղբայրը Փարիզից Մոնակո տեղափոխվեն։
2016/2017 մրցաշրջանում Մբապպեն դրսևորեց իր լավագույն որակները, ինչը թույլ թվեց « Մոնակո »-ին 17 տարի անց կրկին դառնալ Ֆրանսիայի առաջնության հաղթող։
2016/17 մրցաշրջանի արդյունքում Մբապպեն ճանաչվել է Լիգա 1-ի լավագույն երիտասարդ ֆուտբոլիստ, որի մասին նա արտահայտվել է հետևյալ կերպ. «Այս մրցաշրջանի ժամանակ ես դարձա բացահայտում, հաջորդ մրցաշրջանում ցանկանում եմ հաստատել այդ մակարդակը։ Ոմանք կարծում են, որ ես զարգանում եմ իմ տարիքից արագ, սակայն իրականում ես սովորական 18-ամյա պատանի եմ, ում մարզումների է բերում իր մայրը կամ ակումբային վարորդը» ։
Նման հաջողված մրցաշրջանից հետո առաջատար եվրոպական ակումբները քննարկում էին Մբապպեի ձեռքբերման հնարավորությունը։ Խաղացողի համար հիմնականում պայքարում էին Ռեալ Մադրիդը, Բարսելոնան, Լոնդոնի Արսենալը և ֆրանսիական Պարի Սեն-Ժերմենը ։ Եվ մինչ մամուլը գրում էր, որ ֆուտբոլիստը ընտրել է Մադրիդի Ռեալը, Կիլիանը կրկին խորհրդակցում է հոր հետ և որոշում, որ առայժմ  շատ վաղ է նրան հեռանալ Ֆրանսիայից։
Կարիերան հավաքականում
Մբապպեն սկսեց իր մեկնարկը Ֆրանսիայի ազգային հավաքականի կազմում 2017 թվականի մարտի 25-ին՝ ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 2018 որակավորման փուլ (ՈւԵՖԱ)ի Լյուքսեմբուրգի հավաքականի դեմ խաղում։18 տարեկան և 95 օրական հասակում նա դարձավ Ֆրանսիայի հավաքականի պատմության ամենաերիտասարդ խաղացողը Մարիան Վիսնեսկիից հետո ։
2017 թվականի օգոստոսի 31-ին ՉԼ 2018-ում Ֆրանսիայի հավաքականը Նիդերլանդների դեմ խաղում դուրս գալով խաղադաշտ 76-րդ րոպեին՝ խփեց իր առաջին գոլը հավաքականի կազմում։
2018 թվականի Աշխարհի գավաթ
2018 թվականի մայիսի 17-ին Մբապպեն ընդգրկվեց Ֆրանսիայի հավաքականի կազմում Աշխարհի 2018 թվականի առաջնության համար։
Հունիսի 21-ին Մբապպեն խփեց իր առաջին գոլը Աշխարհի առաջնությունում `Պերուի դեմ խաղում։ Նա դարձավ ֆրանսիացի ամենաերիտասարդ խաղացողը, ով երբևէ գոլ է խփել աշխարհի առաջնություններում։ 2018 թվականի հունիսի 30-ին ՉԼ-ի   1/8 եզրափակչում Արգենտինայի հավաքականի դեմ խաղում, 64 և 68-րդ րոպեներին դարձավ գոլերի հեղինակ։ Այդ խաղում Ֆրանսիան հաղթեց Արգենտինային 4:3 հաշվով։ Մբապպեն ճանաչվեց խաղի լավագույն ֆուտբոլիստ։
2018 թ. Աշխարհի գավաթի եզրափակիչ խաղում Կիլիանը 65-րդ րոպեին խփեց իր առաջին գոլը Խորվաթիայի դարպասին։ Կիլիանը Պելեից հետո դարձավ առաջին երիտասարդ խաղացողը, ով գոլի հեղինակ դարձավ աշխարհի գավաթի եզրափակիչ խաղում ։  Նրա թիմը 4:2 հաշվով հաղթեց և դարձավ աշխարհի չեմպիոն։
Աշխարհի գավաթի խաղարկության ավարտին, որի ընթացքում նա չորս գոլի հեղինակ դարձավ ՖԻՖԱ-ի կողմից ճանաչվեց մրցաշարի «Լավագույն երիտասարդ խաղացող» ։ 19 տարեկան 207 օրական հասակում նա դարձավ պատմության մեջ երրորդ ամենաերիտասարդ աշխարհի չեմպիոնը՝ 1958 թվականին բրազիլացի Պելեից (17 տարի, 8 ամիս և 6 օր) և 1982 թվականին իտալացի Բերգոմինից (18 տարի, 6 ամիս և 17 օր) հետո։ Այս Աշխարհի գավաթում նա հասցրեց կատարել 32 դրիբլինգ, ինչը ռեկորդ է ֆրանսիացի խաղացողի համար ։ Նա նաև անձնապես կրկնօրինակվում է Պելեի կողմից, ով 2018 թ.-ի հուլիսի 15-ին թվիթերով գրում է.
«Եթե Մբապպեն շարունակի կրկնել իմ ռեկորդները, ես հնարավոր է ստիպված լինեմ մաքրել իմ խաղակոշիկների փոշին։»
Եվրո 2020 և Աշխարհի գավաթ 2022
2018 թվականի հոկտեմբերի 11-ին՝ Իսլանդիայի դեմ խաղում (2-2), նա խփեց իր տասներորդ գոլը, և դարձավ Ֆրանսիայի հավաքականի առաջին խաղացողը, ով տասը գոլի սահմանն անցավ ֆրանսիայի հավաքականի կազմում մինչև քսան տարին լրանալը։ Եվրո-2020-ի ընտրական խաղերում նա աչքի ընկավ երկու խաղում՝ դառնալով երկու գոլի հեղինակ։ Նրա մյուս գոլը Մոլդովայի ընտրանու դեմ էր որտեղ նա 87-րդ րոպեին դարձավ գոլի հեղինակ։
Ֆրանսիայի հավաքականը այդ խաղում հաղթեց 4-1 հաշվով:Եվ Վերջապես, «Ստադ դե Ֆրանս» մարզադաշտում 78 -րդ րոպեին գրավեց Իսլանդիայի ընտրանու դարպասը, արդյունքում խաղը ավարտվեց 4-0 հաշվով։ Սա նրա տասներկուերրորդ գոլն էր երեսուն խաղերում։ Ընդհանուր առմամբ նա առաջինն ֆուտբոլիստն է, ով նման արդյունքի է հասել 20 տարեկան հասակում Ֆրանսիայի հավաքականին կազմում։
2020 թվականի սեպտեմբերի 5-ին, ինը ամիս Covid-19-ով պայմանավորված դադարից հետո, Ֆրանսիայի հավաքականը 1:0 հաշվով առավելության հասավ Շվեդիայի նկատմամբ «Ազգերի լիգա»-ի 2020-21-ի շրջանակներում։ Հանդիպման միակ գոլը Մբապպեն խփեց 41-րդ րոպեին։
Սեպտեմբերի 7-ին Covid-19-ի թեստը նրա մոտ դրական եղավ ինչի պատճառով նա ստիպված էր բաց թողնել Խորվաթիայի դեմ հանդիպումը։ Աշխարհի 2022 թվականի առաջնության որակավորման առաջին երեք խաղերում՝ D խմբում, 2021 թվականի մարտին Ուկրաինայի հետ խաղում (ոչ-ոքի 1-1), Ղազախստանի (2-0) և Բոսնիա և Հերցեգովինայի (հաղթանակ 1-0) դեմ խաղում, նա հիասթափեցնող ելույթներ ունեցավ։
Եվրո-2020-ում Մբապպեն Ֆրանսիայի հավաքականի ամենավտանգավոր հարձակվողն էր, ով հաճախ խաղում էր Պոլ Պոգբայի երկար փոխանցումներով և իր դերը ունեցավ մրցաշարի ընթացքում ֆրանսիացիների խփած յոթ գոլերին։ 2021 թվականի հունիսի 28-ին, Եվրո-2020-ի 16-րդ տուրում, երբ Ֆրանսիան մրցում էր Շվեյցարիայի հետ, և երկու թիմերը ոչ ոքիից (3-3) հետո չկարողացան պարզել հաղթողին հետխաղյա 11 մետրանոց հարվածաշարում Կիլիան Մբապպեին նշանակված էր իրացնելու ֆրանսիացիների 5-րդ 11 մետրանոցը։ Շվեյցարիայի կողմից հինգ և ֆրանսիայի կողմից չորս հաջող 11 մետրանոցներից հետո շվեյցարացի դարպասապահ Յան Զոմմերը կանգնեցրեց Մբապպեի հարվածը՝ Շվեյցարիային որակավորելով քառորդ եզրափակչին և միևնույն ժամանակ հեռացնելով Ֆրանսիայի հավաքականին մրցաշրջանից։
Չնայած Եվրոյի այս խոշոր ձախողմանը, ֆրանսիացիները արագ վերականգնվեցին՝ հաղթելով Ազգերի լիգայի երկրորդ խաղարկության եզրափակիչ քառյակում։ Բելգիայի դեմ կիսաեզրափակչում Կիլիան Մբապպեն անցկացրեց իր հիսուներորդ հանդուպումը հավաքականի կազմում և դարձավ ամենաերիտասարդ ֆրանսիացի ֆուտբոլիստը, ով 22 տարեկան 291 օրական հասակում հատել է այդ ցուցանիշը ։ Մինչ «կապույտները» զիջում էին 2-0 հաշվով առաջին խաղակեսից հետո, նրա գոլային փախանցման շնորհիվ Կարիմ Բենզեման կրճատում է հաշիվը,այնուհետև Անտուան Գրիզմանի նկատմամբ խախտման համար նշանակվում է 11 մետրանոց։ Բենզեման գնդակը տալիս է Մբապպեին, որպեսզի հարվածի, և Մբապպեի հաջող իրացրած հարվածից հետո հաշիվը հավասարվեց 2-2։ Խաղի ավարտին Ֆրանսիան հաղթեց 3-2 հաշվով։ Հոկտեմբերի 10-ին Իսպանիայի դեմ եզրափակչում 80-րդ րոպեին, երբ երկու թիմերը ունեին հավասար 1-1 հաշիվը, Կիլիան Մբապպեն խփում է հաղթական գոլը՝ 2-1:
2021 թվականի նոյեմբերի 13-ին Կիլիան Մբապպեն ֆրանսիայի հավաքականի հետ 8-0 հաղթանակ տոնեց Ղազախստանի հավաքականի նկատմամբ և դարձավ պոկերի հեղինակ հարված ձևակերպելով խաղի 6, 12, 32 և 87-րդ րոպեներին։ Այս խաղը «կապույտներին» որակավորում է 2022 թվականին Կատարում կայանալիք աշխարհի գավաթի խաղարկությունը։ Երեք օր անց Ֆինլանդիայում D խմբի վերջին խաղում, որտեղ Ֆրանսիան հաղթեց 2:0 հաշվով, նա գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ։ Ֆրանսիացին առաջին գոլի համար գոլային փոխանցում կատարեց Կարիմ Բենզեմային, այնուհետև 76-րդ րոպեին կարողացավ գրավել Լուկաշ Հրադեցկիի դարպասը։ Սա դրաձավ Մպաբեի 24-րդ գոլը 53 խաղերում։ 2022 թվականի մարտին Հարավային Աֆրիկայի դեմ ընկերական խաղի ժամանակ նա երկու գոլ խփեց 23 և 76-րդ րոպեներին օգնելով Ֆրանսիայի հավաքականին հաղթել 5-0 հաշվով։
Աշխարհի առաջնություն 2022 թվական
2022 թվականի նոյեմբերի 9-ին Դիդիե Դեշամը ընտրեց նրան խաղալու 2022 թվականին Կատարում կայանալիք Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությանը։ Հավաքականում նրան հաջորդում են հարձակման գծում Բենզեման, Կոմանը, Դեմբելեն, Ժիրուն, Գրիզմանը և նրա նախկին ակումբակից Նկունկուն։ 2022 թ. Նոյեմբերի 22-ին Ավստրալիայի դեմ հաղթանակած առաջին խաղում (4-1) 68-րդ րոպեին Մբապպեն գլխի հարվածով խփեց երրորդ գոլը, իսկ 71-րդ րոպեին դարձավ գոլային փոխանցման հեղինակ։
Նոյեմբերի 26-ին Դանիայի հետ խաղում 61-րդ և 86-րդ րոպեին նրա ձևակերպած դուբլի շնորհիվ Ֆրանիսան հաղթեց Դանիային։
2006 թվականից հետո առաջին անգամ աշխարհի գործող չեմպիոնը Մունդիալում հաղթահարեց խմբային փուլի արգելքը։ ԱԱ-2006-ում դա հաջողվել էր Բրազիլիայի հավաքականին, որը հասել էր մինչև քառորդ եզրափակիչ ու պարտվել ֆրանսիացիներին։ Աշխարհի նախորդ 3 չեմպիոններ Իտալիան (2006թ.) Իսպանիան (2010թ.) և Գերմանիայի (2014թ.) հաջորդ Մունդիալներում պայքարից դուրս էին մնացել խմբային փուլից հետո։
Լեհաստանի դեմ 1/8-րդ տուրում նա գոլային փոխանցում կատարեց Օլիվյե Ժիրուին և երկու գոլ խփեց (74,90+1)՝ իր ընդհանուր թիվը հասցնելով աշխարհի առաջնությունում 9 գոլի, իսկ ազգային հավաքականում՝ 33 գոլի։
Արգենտինայի դեմ եզրափակչում (3-3, 4-2՝ 11-մետրանոցներով) Մբապպեն պատմական հեթ-տրիկի (80, 81, 118) հեղինակ դարձավ՝ դառնալով պատմության մեջ երկրորդ խաղացողը, ով նման ելույթ է ունենում եզրափակչում Ջեֆրի Հարսթից հետո՝ 1966 թվականին։ Մրցաշարում 8 գոլ խփելով (որոնցից երկուսը 11 մետրանոցից), նա դարձավ մրցաշարի լավագույն ռմբարկու՝ առաջ անցնելով Լիոնել Մեսսիից (7 գոլ) և միացավ Պելեին՝ խփելով 12 գոլ աշխարհի առաջնության երկու մրցաշարերում (2018, 2022) և արժանացավ մրցաշարի լավագույն ռմբարկուի անհատական «Ոսկե խաղակոշիկ» մրցանակին։
Եվրո 2024
2023 թվականի մարտին Ուգո Լյորիսի միջազգային կարիերան ավարտելուց հետո Դիդյե Դեշամը Մբապեին նշանակեց Ֆրանսիայի հավաքականի ավագ ։ Եվրո 2024-ի ընտրական փուլի ժամանակ՝ մարտի 24-ին, ավագի կարգավիճակով իր առաջին խաղում Կիլիան Մբապեն երկու գոլ խփեց և գոլային փոխանցում կատարեց Անտուան ​​Գրիզմանին Հոլանդիայի դեմ խաղում(4-0 հաղթանակ)։ Այս դուբլը շնորհիվ նա ինտեգրվեց Ֆրանսիայի հավաքականի լավագույն ռմբարկուների «թոփ-5»-ին՝ 38 գոլով՝ շրջանցելով Կարիմ Բենզեմային(37)։ Հունիսի 16-ին նա 11 մետրանոցից գրավեց Ջիբրալթարի դարպասը ընդմիջումից անմիջապես առաջ (3-0 հաղթանակ), իսկ հունիսի 19-ին նա 11 մետրանոցից գրավեց նաև Հունաստանի դարպասը (1-0 հաղթանակ)։
Ֆուտբոլից դուրս
2018 թվականին Կիլիան Մբապպեն հայտնվեց հեղինակավոր Time ամսագրի շապիկին՝ որպես «Հաջորդ սերնդի առաջնորդներ» խորագրի հերթական հերոս։ Time-ին տված հարցազրույցում Մբապպեն խոսել է այն դժվարությունների մասին, որը նա ունեցել է որպես դեռահաս՝ միայն կենտրոնանալով իր ֆուտբոլային հմտությունների զարգացման վրա և շատ ժամանակ չի ունեցել ընկերների հետ շփվելու համար։ Բայց, չնայած «նորմալ» կյանքի բացթողմանը, Մբապպեն հայտարարում է, որ «նա այժմ ապրում է այն կյանքով, որի մասին միշտ երազել է»։
2021 թվականի հունիսի 25-ին Կիլիանի կրտսեր եղբայրը՝ Էթանը իր առաջին պայմանագիր է կնքել «Պարի Սեն Ժերմենի» հետ մինչև 2024 թվական։
Համագործակցություն
Մբապպենը գովազդային պայմանագիր է կնքել Nike-ի հետ՝ ներկայացնելով նրանց սպորտային հագուստը։ 2017 թվականին Nike-ի հետ անհատական կոշիկներ արտադրեց Nike Hypervenom 3-ի համար։ 2018-ին նա ներկայացրեց Nike Mercurial Superfly VI կոշիկները՝ ոգեշնչված R9 Mercurial կոշիկներով, որոնք օգտագործվում էին բրազիլացի նախկին հարձակվող Ռոնալդուի կողմից։ Խոսելով իր հովանավորներից նա նշել է, որ մտադիր չէ բազմաթիվ գովազդային պայմանագրեր կնքելու տարբեր ընկերությունների հետ։
2018 թվականին պայմանագիր է կնքել շվեյցարական Hublot ժամագործական ընկերության հետ՝ դառնալով HUBLOT-ի համաշխարհային դեսպան։ Այժմ Մբապպեն համագործակցում է Nike-ի և Hublot-ի հետ։
Բարեգործություն
Ֆրանսիայի հավաքականի անդամ դառնալուց հետո (2017 թվականի մարտ) Մբապպեն իր բոլոր միջազգային բոնուսները նվիրաբերել է ասոցիացիաներին։ 2017 թվականի հունիսից նա դարձավ Premiers de cordée ասոցիացիայի հովանավորը, որն առաջարկում է սպորտային նախաձեռնություններ հոսպիտալացված երեխաներին։ Նա նաև Abbe-Pierre հովանավորն է, որի նպատակն է անապահով խավերի բնակարանաշինությունը, ինչպես նաև Tutti Passeurs d'Arts միությանը, որը նպատակ ունի բավարար ֆինանսական միջոցներ չունեցող երեխաներին երաժշտական և մշակութային կրթությանը ծանոթացնել։
2018 թվականի փետրվարի 22-ին Մբապպեին միացան Աֆրիկայի երկու լավագույն հարձակվողները՝ « Միլանի » նախկին հարձակվող և Լիբերիայի ներկայիս նախագահ Ջորջ Վեան և « Չելսի »-ի և Կոտ դ'Իվուար ի նախկին հարձակվող Դիդյե Դրոգբա ն՝ Փարիզի Ելիսեյան պալատում հանդիպելով Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոն ի և ՖԻՖԱ-ի նախագահ Ջանի Ինֆանտինո յի հետ։ Որտեղ քննարկեցին Աֆրիկայում սպորտի զարգացման ծրագրերը։
Մբապպեն հայտարարել է, որ աֆրիկյան սպորտի զարգացումն իր համար կարևոր է նաև այն պատճառով քանի որ նա և իր ծնողները ունեն աֆրիկյան ծագման։
2019 թվականի հունվարի 28-ին Մբապպեն 34,000 ԱՄՆ դոլար (մոտ 26,000 ֆունտ) նվիրաբերեց քրաուդֆանդինգ ի արշավին՝ ֆինանսավորելու ֆուտբոլիստ Էմիլիանո Սալային գտնելու մասնավոր որոնողական առաքելությունը, ում թեթև ինքնաթիռը մեկ շաբաթ առաջ անհետացել էր Լա Մանշ ի վրայով։ Ավելի ուշ՝ 2019 թվականի փետրվարի 10-ին, Մբապպեն ևս 27,000 ֆունտ ստերլինգ նվիրաբերեց GoFundMe արշավին, որը ստեղծվել էր ինքնաթիռի դեռևս անհետ կորած օդաչու Դեյվիդ Իբբոտսոնի որոնումները ֆինանսավորելու համար։
Ակումբային
Մոնակո
«Պարի Սեն-Ժերմեն»
ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգա
Փոխչեմպիոն՝ 2020
Ֆրանսիայի ֆուտբոլի առաջնություն կամ Լիգա 1
Չեմպիոն՝ 2018, 2019, 2020, 2022, 2023
Աթալյան
Աթալյան, հայկական ազգանուն ։
Կիլիան Մբապպե
Ակումբային
Փոխչեմպիոն՝ 2021
Ֆուտբոլի Ֆրանսիայի գավաթ
Չեմպիոն՝ 2018, 2020, 2021
Ֆինալիստ՝ 2019