cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վարդգես Դավթյան
Գործունեություն
1987-1991 թվականներին Վարդգես Դավթյանն աշխատել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի հոգեբուժության և բժշկական հոգեբանության ամբիոնում՝ որպես կրտսեր գիտաշխատող, ապա՝ պրոֆեսորի ասիստենտ։ Որպես «Բժշկական հոգեբանություն» դասընթացի դասընթացավար՝ հանդես է եկել բուժական և մանկաբուժական ֆակուլտետներում։
Բնիկ հայերեն բառեր
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բառագիտություն Կատեգորիա:Հայերենի բառապաշար
Վարդգես Դավթյան
Գործունեություն
1990-1992 թվականներին Դավթյանը եղել է «Նարեկ» բժշկական հանդեսի հիմնադիր-խմբագիրը։ 1990-1998 թվականներին եղել է Հայաստանի հոգեբույժների և նարկոլոգների ասոցիացիայի վարչության անդամ, «Առողջապահություն» և «Հոգին» հանդեսների խմբագրական խորհրդի անդամ։ 1992-2000 թվականներին որպես հոգեբույժ-հոգեթերապևտ աշխատել է Երևանի թիվ 8 բուժմիավորման պոլիկլինիկայում։ 1992-1993 թվականներին համատեղությամբ դասախոսել է Երևանի գործնական հոգեբանության և սոցիոլոգիայի «Ուրարտու» համալսարանում։ 1993-1998 թվականներին համատեղությամբ աշխատել է Հայաստանի Հանրապետության առաջին նախագահի աշխատակազմում՝ որպես առաջատար մասնագետ, զբաղվել է պետական քարոզչության հոգեբանական ասպեկտների վերլուծության խնդիրներով ։
1997-1998 թվականներին «Հայք» պաշտոնաթերթի գլխավոր խմբագիրն էր։ ԱՄՆ տեղափոխվելուց հետո Լոս Անջելեսի հեռուստաընկերություններում վարել է «Հոգեբույժը հրավիրում է զրույցի» և «Ցտեսություն, թախիծ» հաղորդաշարերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ հոգեբուժներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Տրոպեա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դոբրովոլիե (այլ կիրառումներ)
Դոբրովոլիե, կարող է վերաբերել՝
Իֆ (Կալվադոսի գավառ)
Իֆ (Ifs), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 10822 մարդ, բնակչության խտությունը` 1194.48 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.06 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 7296 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 5501-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 1795։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,4 %։ 5501 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 4829 անձ (2461 տղամարդ և 2368 կին)։ Գործազուրկ են եղել 672 անձ (334 տղամարդ և 338 կին)։ 1795 անաշխատունակներից 752-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 565-ը` թոշակառուներ, իսկ 478-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Իտեևո
Իտեևո (Итеево, Этәй), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 506 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Ամազոնի դաշտավայր
Ամազոնի դաշտավայր կամ Ամազոնիա (bacia do rio Amazonas, cuenca del Amazonas), երկրագնդի ամենամեծ դաշտավայրն է, ձևավորվել է պլատֆորմի հնագույն հիմքի իջած տեղամասում, որը հետագայում աստիճանաբար լցվել է գետաբերուկներով։ Այդ պատճառով էլ դաշտավայրի մակերևույթը հարթ է։ Արևմուտքում դաշտավայրը լայն է, դեպի արևելք աստիճանաբար նեղանում է և քնարի տեսք ստանում։ Զբաղեցնում է Հարավային Ամերիկայի մակերեսի շուրջ 5 միլիոն կմ²-ին։ Տարածվում է Անդերից մինչև Ատլանտյան օվկիանոս, Գվիանական և Բրազիլական սարահարթերի միջև և գրավում է Ամազոն գետի ջրհավաք ավազանը։ Ամազոնի դաշտավայրը գրեթե ամբողջովին գտնվում է հասարակածային կլիմայական գոտում և պատված է խոնավ հասարակածային անտառներով։ Դրանց մեծ մասը դեռևս կուսական է, մարդու ազդեցությունը քիչ է։
Այստեղ եղանակը միապաղաղ է՝ բոլոր օրերը նման են միմյանց։ Վաղ առավոտյան արևածագից հետո երկինքը սովորաբար պարզ է լինում, ջերմաստիճանը՝ +22° +23 °C։ Շոգն աստիճանաբար ուժեղանում է և ցերեկվա ժամը մոտ երկուսին հասնում + 33° +34 °C։ Այդ ժամերին սկսում են ամպեր կուտակվել և սկսվում է ուժեղ, բայց կարճատև տեղատարափ անձրև։ Հեղեղային անձրևը, սակայն կարճ է տևում։ Գիշերը հեղձուցիչ տոթ է լինում, անընդհատ լսվում է գազանների ոռնոցները։
Ամենուրեք տարածված են մրջյուններն ու տերմիտները, մոծակների խմբերը, համրուկ, գետակինճ, վտանգավոր են հովազները, թունավոր օձերն ու սարդերը, գետերում՝ պիրանիաների վտառները, շնաձկները և կոկորդիլոսները։
Բնակչությունը անտառներում շատ նոսր է։ Որոշ ցեղեր մինչև այսօր թափառական կյանք են վարում։ Դաշտավայրի արևմտյան մասում են գտնվում Կոլումբիա, Պերու, արևելյան մասում՝ Բրազիլիա պետությունները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամազոնի ավազան
Ճապոներեն Վիքիպեդիա
Ճապոներեն Վիքիպեդիա (ウィキペディア日本語版), Վիքիպեդիա բազմալեզու և ազատ հանրագիտարանի ճապոնալեզու տարբերակն է։
Վիճակագրություն
Այսօր՝ 1 2023 թվական, Վիքիպեդիայի ճապոներեն բաժինը ունի  NaN հոդվածs։ Գրանցված են  NaN մասնակիցs, նրանցից  կատարել են գոնե մեկ խմբագրում անցած 30 օրվա ընթացքում, իսկ  NaN մասնակիցs ունեն ադմինիստրատորի կարգավիճակ։ Ընդհանուր խմբագրումների թիվը հատում է -ը։
Անգլերեն
Ավետիս Զենյան
Ավետիս Նազարի Զենյան, խորհրդային և ռուսական կինոյի օպերատոր, լուսանկարիչ։
Կենսագրություն
Ավետիս Զենյանը ծնվել է 1935 թվականին, Բեյրութում, Հայոց ցեղասպանությունից փրկված բնիկ այնթապցիների ընտանիքում։ Հայրը՝ Նազար Զենյանը հետագայում զբաղվել ճարտարապետությամբ, անդամագրվել է կոմունիստական կուսակցությանը։ Ավետիսը եղել է երեք եղբայրներից կրտսերը, Հալեպում սովորել է ֆրանսիական դպրոցում և երգել եկեղեցում ։ 1946 թվականին մոր և եղբայրների հետ հայրենադարձվել է Խորհրդային Հայաստան, որտեղ ապրել են Տավուշի Այգեհովիտ գյուղում։
Ավետիսը Հայաստանում զբաղվել է առևտրով և լուսանկարչությամբ։ Բեյրութից հայրենադարձված մի լուսանկարիչ, որն Ավետիսից քսան տարով մեծ է եղել, շատ բան է սովորեցրել նրան։ Նրա խորհրդով Ավետիսը մեկնել է Մոսկվա և 1954 թվականին ընդունվել Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի օպերատորական բաժինը, ուսանել է Լյուդմիլա Գուրչենկոյի, Վասիլի Շուկշինի ընկերական շրջապատում։ Իր դիպլոմային աշխատանքը ցանկացել է նկարահանել սցենարիստ Արման Մանարյանի հետ՝ հայ հայրենադարձների մասին։ Նրանք Գառնիում նկարահանել են մի դրվագ Մարտիրոս Սարյանի և Իլյա Էրենբուրգի մասնակցությամբ։
Զենյանը մասնակցել է Երվանդ Մանարյանի դիպլոմային աշխատանքի՝ «Տժվժիկի» կարճամետրաժ ֆիլմի նկարահանմանը, սակայն նրա անունը ենթագրերում բացակայում է։
Մադան (Շիրվանի գավառ)
Մադան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շիրվանի գավառակում ։ Գտնվում էր Խիզան գետի աջակողմյան վտակ Մադենսուի ձախ ափին։ Բնակավայրից արևմուտք գտնվում էր Ծիննադաղ լեռը։
Ավետիս Զենյան
Կենսագրություն
Հետագայում մեկնել Մոսկվա, որտեղ Մարկ Հովսեփյանի հետ նկարահանել է տեսարաններ Մոսկվայից, այն Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի դիպլոմային աշխատանքների մրցույթում արժանացել է առաջին մրցանակի, ինչից հետո Զենյանին աշխատանքի են հրավիրել «Մոսֆիլմ» կինոստուդիա։ Որպես բեմադրող օպերատոր մասնակցել է Սերգեյ Բոնդարչուկի «Պատերազմ և խաղաղություն» ֆիլմի նկարանահանման աշխատանքներին ։ Նա եղել է միակ օպերատորը, որն աշխատել է ֆիլմի բոլոր չորս մասերի վրա։
Որպես օպերատոր Զենյանն աշխատել է Ալեքսանդր Միտտայի «Վառվիր, վառվիր, աստղ իմ», «Սա Հաղթանակի օրն է», «Խոպան», «Հեղափոխությամբ ծնվածը», «Ընկեր Սիբիր» ու այլ ֆիլմերում։ Եղել է օպերատոր Դավլաթնազար Խուդոնազարովի խորհրդականը «Ասք Ռոստամի մասին» ֆիլմում։ 1986 թվականին ուղղաթիռից նկարահանել Չեռնոբիլը  աղետից անմիջապես հետո, աշխատել խորհրդային դասական կինոնկարների («Ուրախ տղաներ», «Չապաև», «Ալեքսանդր Նևսկի», «Իվան Ահեղ») վերականգնման վրա։
Մադան (Շիրվանի գավառ)
Պատմություն
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Պապլինցի
Պապլինցի (Паплинці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանում։
Մադան (Շիրվանի գավառ)
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 30 տուն հայ բնակիչ։
Պապլինցի
2001 թվականի տվյալներով Պապլինցի գյուղում բնակվում էր 927 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4695 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 197,44 մարդ/կմ²։
Ավետիս Զենյան
Կենսագրություն
Մահացել է 2021 թվականի փետրվարին, Մոսկվա քաղաքում ։
Պապլինցի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1350 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ավետիս Զենյան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոօպերատորներ Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Լիբանանցիներ հայկական սերմամբ
Մադան (Շիրվանի գավառ)
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Զավիյա
Զավիյա (الزاوية կամ Էզ Զավիյա, անվանման այլ տարբերակներ՝ Հերաթ էզ Զևիյա Ալ Հերահ, Էլ-Հերա , Հարաֆ Էզ Զևիյա ), քաղաք Լիբիայի հյուսիսարևմտյան մասում, Միջերկրական ծովի ափին, մերձակա խոշոր բնակավայրից՝ մայրաքաղաք Տրիպոլիից մոտավորապես 40 կիլոմետր դեպի արևելք։ Նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ 2011 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 83 519 (այդ ցուցանիշով երկրում զբաղեցնում է յոթերորդ տեղը)։ 2005 թվականին քաղաքի բնակիչների թիվը եղել է 186 հազար։
2011 թվականի փետրվար-մարտ ամիսներին՝ քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ, Զավիյան մարտերի թատերաբեմ է դարձել մի կողմից՝ Մուամմար Քադաֆիին, մյուս կողմից՝ Լիբիայի ժամանակավոր կառավարությանն աջակցող ուժերի միջև, երկու անգամ ձեռքից ձեռք է անցել և այդ մարտերի ընթացքում զգալիորեն վնասվել է ։
Կլիմա
Զավիյային բնորոշ է շոգ, կիսաչորային կլիման (Köppen climate classification-ի դասակարգմամբ՝ BSh)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիբիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Լիբիայի բնակավայրեր
Դիազոտացում
Դիազոտացում, դիազոմիացությունների ստացման ռեակցիա։ Դիազոտացումը տեղի է ունենում թթվային միջավայրում, ցածր ջերմաստիճանում (0-5 °C)՝ առաջնային ամինների վրա ազոտային թթվով (HNO_2) կամ նրա ածանցյալներով ազդելիս։ Արոմատիկ ամինների դիազոտացումից ստացվում են դիազոնիումի աղեր։ Ռեակցիան հայտնաբերել է գերմանացի քիմիկոս Պ․ Գրիսը, 1858 թվականին։ Դիազոտացման միջոցով ստացվում են բազմաթիվ օրգանական նյութեր, հատկապես ազոներկանյութեր։
Կատեգորիա:Օրգանական ռեակցիաներ
Իլդեֆոնս Լիմա
Իլդեֆոնս Լիմա Սոլա (Ildefons Lima Solà, ), անդորրացի ֆուտբոլիստ, Անդորրայի հավաքականի և «Սանտա-Կոլոնայի» պաշտպան։ Իր հավաքականի պատմության լավագույն ռմբարկուն է։
Ակումբային կարիերա
Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 1997 թվականին «Անդորրա» ակումբում։ Իսկ հետո միացել է «Էսպանյոլ Բ»-ին։ Իսկ հետո ուժերը փորձել է հունական «Իոնիկոսեին», իսկ հետո մեքսիկական «Պաչուկեյին», բայց երկու ակումբներում էլ Լիամային չհաջողվեց ամրապնդել դիրքերը։ 2002 թվականին տեղափոխվել է «Լաս Պալմաս», որտեղ խաղաց մեկ տարի, անցկացրեց 25 խաղ և խփեց 2 գոլ։ Հետո խաղացել է «Պոլիդեպորտիվոյում», և «Ռայո Վալեկանոյում»։
2005 թվականի ամռանը պայմանագիր է կնքել իտալական «Տրիեստինա» ակումբի հետ։ Ակումբը հանդես էր գալիս Սերիա Բ-ում։ Երկու հիմնական կենտրոնական պաշտպանների հեռանալուց հետո դարձավ ակումբի առաջատարներից և ամենասիրվածներից մեկը ։ Ակումբում խաղացել է գրեթե 4 տարի. խաղացել է 87 խաղ և խփել 1 գոլ։ 2009 թվականի ամռանը տեղափոխվել է շեյցարական «Բելլինցոնու»։ Շվեյցարական Սուպերլիգայում նորամուտը նշել է 2009 թվականի օգոստոսի 1-ին «Արաուի» դեմ տնային խաղում (4:1) ։
Կարիերան հավաքականում
Անդորրայի ազգային հավաքականի կազմում նորամուտը նշել է 1997 թվականի հունիսի 22-ին Էստոնիայի դեմ արտագնա խաղում (4:1)։ Այդ խաղում Լիման գոլ է խփել։ Չնայած նրան, որ Լիման խաղում է պաշտպանությունում, նա համարվում է Անդորրայի հավաքականի լավագույն ռմբարկուն ։ 90 խաղում խփել է 9 գոլ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անդորրացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անդորրայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Նովելդա
Նովելդա (Novelda), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Ալիկանտե պրովինցիայի մեջ՝ Վալենսիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վինալոպո Միթխա շրջանի կազմում։ Զբաղեցնում է 75,7կմ² մակերես։ Բնակչությունը՝ 27104 մարդ (2010)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 24 կմ հեռավորության վրա։
Սպորտ
Քաղաքում գտնվում է Նովելդա նույնանուն ֆուտբոլային ակումբը։
Կապ
03660, Novelda, Իսպանիա Միջազգային՝ +34 965 60 26 90 Միջազգային՝ +34 965 60 59 00
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալիկանտե պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Բաղնիք (այլ կիրառումներ)
Բաղնիք, կարող է վերաբերել՝
Պուժմես-Տուկլյա
Պուժմես-Տուկլյա (Пужмесь-Тукля), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի բնակավայրեր
Գլիկոլներ
Գլիկոլներ, դիոլներ, երկատոմ սպիրտներ, երկու սպիրտային խումբ պարունակող ալիֆատիկ շարքի միացություևներ։ Կախված հիդրօքսիլ խմբերի գտնվելու տեղից, լինում են՝ 1,2-գլիկոլներ (HOCH2-CH2OH), 1,3-գլիկոլներ (НОСН2СН2СН2ОН2) և այլն։ 1,1-գրամ, որոնց մոլեկուլում 20Н խումբը միացած է մեկ ածխածնի ատոմին, սովորաբար անկայուն են և հեշտությամբ կորցնելով մեկ մոլեկուլ ջուր՝ առաջացնում են ալդեհիդներ կամ կետոններ։ Գլիկոլների ստորին ներկայացուցիչները մածուցիկ, անգույն, քաղցր համով հեղուկներ են, լավ լուծվում են ջրում և սպիրտում, բարձրերը՝ պինդ նյութեր են, լավ լուծվում ևն սպիրտում և եթերում, վատ՝ ջրում։ Քիմիական հատկություններով գլիկոլներ նման են միատոմ սպիրտներին։ Գլիկոլների դեհիդրատացման ժամանակ, կախված մոլեկուլում ОН խմբերի դիրքից և դեհիդրատացման պայմաններից, առաջանում են կարբոնիլմիացություններ կամ ցիկլավոր եթերներ։ Օրինակ, Էթիլենգլիկոլից կարելի է ստանալ քացախալդեհիդ կամ դիօքսան։ Գլիկոլների ստացման ընդհանուր եղանակներից են՝ դիհալոգենածանցյալների (1-րդ) կամ քլորհիդրիդների (2-րդ) հիդրոէթիլենգլլիզը, օքսիդների (3-րդ) հիդրատացումը, օլեֆինների օքսիդացումը (4-րդ) և այլն․ գործնական կիրառություն ունեն 1,2-գլիկոլներ և նրանց ածանցյալները։
Կատեգորիա:Սպիրտներ
(20266) Դանիելչոյ
(20266) Դանիելչոյ , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Պինա
Ֆիլմի մասին
Պինա Բաուշին նվիրված այս եռաչափ ֆիլմը նրա «Վուփերթալ» պարային թատրոնի մասնակցությամբ ներկայացնում է 2009-ի ամռանը վախճանված գերմանացի մեծ պարուսույցի արբեցնող ու անզուգական արվեստը։ Լեգենդար պարախմբին բեմի վրա նոր չափման մեջ բացահայտելու ուղևորություն առաջարկելով հանդիսատեսին՝ հեղինակներն ուղեկցում են պարողներին թատրոնից դուրս՝ քաղաք և Վուփերթալի շրջակա արդյունաբերական միջավայր, որն ավելի քան 35 տարի եղել է Պինա Բաուշի ստեղծագործական կյանքի օրրանն ու կենտրոնը։ Վիմ Վենդերսն առաջին անգամ Պինա Բաուշի բեմադրությունը՝ ««Մյուլեր» սրճարանը», տեսել է 1985-ին և միանգամից շանթահարվել։ Նրանց առաջին հանդիպումը շուտով վերաճել է երկարատև բարեկամության, որը, ի վերջո, հանգել է ընդհանուր կինոնախագծի մտահղացման։
(20266) Դանիելչոյ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Պինա
Նկարահանող և դերասանական անձնակազմ
Ամբողջ դերասանական և նկարահանող անձնակազմի մասին անգլերեն լեզվով կարող եք իմանալ այստեղ
Տեխնիկական և այլ տվյալներ
Այլ երկրներում այն կայացել է
Հղումներ
Կատեգորիա:Վիմ Վենդերսի ֆիլմեր Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Աքրամ Այլիսլի
Աքրամ Նաջաֆ օղլու Նաիբով (Əkrəm Nəcəf oğlu Naibov) կամ ծածկանունով՝ Աքրամ Այլիսլի (Əkrəm Əylisli, ), ադրբեջանցի գրող, արձակագիր, դրամատուրգ, սցենարիստ և թարգմանիչ։ Նախկինում՝ Ադրբեջանի ժողովրդական գրող, Ադրբեջանի գրողների միության անդամ և խորհրդարանի երրորդ գումարման պատգամավոր ։
2014 թվականի մարտին ամբողջ աշխարհի տարբեր հասարակական գործիչներ հանդես են եկել Այլիսլիին Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի թեկնածու առաջադրելու պաշտոնական խնդրանքով ։
Աքրամ Այլիսլիի « Քարակերտ երազներ » գիրքը ճանաչվել է «Արմենպրես» լրատվական գործակալության «Երևանյան բեսթսելեր» հատուկ նախագծի  2014 թվականի «Տարվա արտասահմանյան բեսթսելեր»  ։
2021 թվականի դրությամբ Աքրամ Այլիսլին գտնվում է Բաքվում, փաստացի տնային կալաքի տակ։
Կենսագրություն
Այլիսլին ծնվել է Այլիս գյուղում (այժմ՝ Աշաղը Այլիս), 1937 թվականին Խորհրդային Ադրբեջանի մաս կազմող Նախիջևանի Օրդուբադի շրջանում՝ Հայաստանի և Իրանի սահմանների մոտ ։ Նրա մայրը՝ Լեյա Ալի Կիզին, գյուղի հեքիաթասացն է եղել։ Հայրը մահացել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում, երբ Աքրամը հինգ տարեկան էր։
Աքրամ Այլիսլիի ստեղծագործական պատմությունը համընկել է Խորհրդային Միության ավելի ազատ ժամանակաշրջաններից մեկին՝ Նիկիտա Խրուշչովի ղեկավարությամբ ապաստալինացման և «ձնհալի տարիներին»։ Այլիսլին իր ասպիրանտական կրթությունն ստացել է Մոսկվայի Ա․ Մ․ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտում՝Սովետական գրողների ստեղծագործական էլիտար դպրոցում։
Գրական գործունեությունը սկսել է բանաստեղծություններով։ Նրա առաջին՝ «Քեսեմը և նրա բահը» (Qeşem ve onun Kürekeni) բանաստեղծությունը տպագրվել է «Azerbaycan» ամսագրում։ Խորհրդային տարիներին Այլիսլին բանաստեղծ էր, թարգմանիչ և դրամատուրգ։ Մի շարք պատմվածքների ու վիպակների հեղինակ է․ «Ծառեր առանց ստվերի», «Վեց արևի փայլ», «Գունավոր զգեստների սեզոնը», «Սպիտակ ձորը», «Պատնեշը», «Ժողովուրդներ և ծառեր» և այլն։ Այլիսլիի աշխատանքների մեծ մասը կապված է իր հայրենի գյուղի հետ։ Այլիսլիի պատմություններն ու վեպերը, որոնք այդքան նուրբ և լի են գյուղացիական կյանքի նկատմամբ սիրով, մեծ ժողովրդականություն են վայելել Ադրբեջանում և Խորհրդային Միությունում։ Նրա «Ժողովուրդներ և ծառեր» վեպը թարգմանվել է ավելի քան երեսուն լեզուներով և հրատարակվել Արևելյան Եվրոպայի երկրների խորհրդային սահմաններից դուրս ։ Հայեցակարգային առումով և անձնապես Այլիսլին մոտ է եղել ռուսական «Գյուղական արձակ» (Деревенская проза) շարժմանը։
1968-1970 թվականներից նա դարձել է «Գենչլիք» (Gençlik) հրատարակչության գլխավոր խմբագիր, իսկ հետո եղել է Mozalan երգիծական ամսագրի ղեկավար։ 1974-1978 թվականներին ծառայել է Ադրբեջանի ԽՍՀ կինեմատոգրաֆիայի պետական կոմիտեում։
Այլիսլին հիմնականում հարել է ձախ հայացքներին։ Խորհրդային Միությունում տպագրված նրա աշխատանքները չեն համապատասխանել սոցիալիստական ռեալիզմին, ինչպես այդ ժամանակ Ադրբեջանի ԽՍՀ որոշ գրողներինը, և նա որոշ ժամանակ բացասաբար է արտահայտվել մինչև 1990-ական թվականների Խորհրդային Միության ժամանակաշրջանի մասին։ ANS TV հեռուստաալիքով հեռարձակված իր վերջին հարցազրույցներից մեկում նա հայտարարել է, որ կարծում է, որ Մարքսը հանճար էր, և աշխարհը վաղ թե ուշ կհանգի նրա գաղափարներին ։
«Քարակերտ երազներ» ռեքվիեմ-վիպակ
2012 թվականի վերջին և 2013 թվականի սկզբին Այլիսլին հետապնդումների է ենթարկվել, երբ «Քարակերտ երազներ» վեպը լույս է տեսել ռուսալեզու «Դրուժբա նարոդով» (Дружба народов - Ժողովուրդների բարեկամություն) ամսագրում։ Վեպում միահյուսված են Բաքվում՝ ոչ վաղ անցյալի տեսարաններն ու իր հայրենի գյուղում հայկական ջարդերի մասին տարեց մարդկանց պատմությունները։ Բնօրինակը գրվել է 2006 թվականին, ադրբեջաներեն, բայց հեղինակը հետաձգել էր հրատարակությունը, քանի որ ռուսերեն թարգմանությունից դժգոհ էր, ինչը հետագայում կատարել է ինքը։ Դրանից հետո ադրբեջաներեն լեզվով բնօրինակ գիրքն այլևս երբեք չի տպագրվել։
2013 թվականի փետրվարի 7-ին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հրամանագրով Աքրամ Այլիսլին զրկվել է «Ադրբեջանի ժողովրդական գրող» կոչումից և իր իսկ հրամանով նշանակած պետական կենսաթոշակից։ Ըստ Իլհամ Ալիևի, գրողն իր «Քարակերտ երազներ» գրքում վիրավորել է իր համաքաղաքացիներին «ադրբեջանցի գրողին ոչ պատշաճ ձևով», և «աղավաղել է ադրբեջանի պատմությանը առնչվող իրողությունը» ։
2020 թվականի դեկտեմբերին Այլիսլին տարիներ անց առաջին անգամ հանդես է եկել հանրության առջև և '''«Այրված գրքեր. Աքրամ Այլիսլին, գրականությունը և մարդու իրավունքները ներկայիս Ադրբեջանում»''' առցանց միջոցառման ընթացքում պատասխանել է համաշխարհային հանրության կողմից իրեն ուղղված հարցերին։ Միջոցառումը հովանավորում էին Կոլումբիայի համալսարանի Հարիման ինստիտուտը, Մարդու իրավունքների ուսումնասիրությունների ինստիտուտը և ամերիկյան PEN ակումբը։ Իր գրած վեպերի մասին խոսելիս առավել կարևորելով «Քարակերտ երազներ» վեպը, Այլիսլին ասել է․
Սյուժե
Վեպը պատմում է ադրբեջանցի դերասան Սադայ Սադըխլիի և Խորհրդային Միության վերջին գոյության տարիներին Սումգայիթի և Բաքվի ջարդերի ժամանակ հայ հարևաններին պաշտպանելու նրա ջանքերի մասին ։ Վեպը սկսվում է այն բանից հետո, երբ դաժան ծեծի ենթարկված Սադըխլին տեղափոխվում է հիվանդանոց. իր հայ հարևանին պաշտպանելիս նա բռնության էր ենթարկվել նաև Բաքվի փողոցներում գտնվող երազների (Հայաստանից եկած ադրբեջանցի փախստականների) կողմից, որոնք նույնպես կարծել են, որ նա հայ է։
Սադըխլին թեև սկզբում սկսում է վերականգնվել, բայց ի վերջո նրա մարմինը չդիմանալով ինչպես ֆիզիկական վնասվածքներին, այնպես էլ նյարդային ճնշմանը, մահանում է։
Գլխավոր հերոսներ
Վեպի գլխավոր հերոսները հիմնականում չորսն են․ Դերասան Սադայ Սադըխլին, նրա ընկերը՝ Նունավրիշ Կարաբահլին, նույնպես դերասան, Սադըխլիի աները՝ հոգեբուժության պրոֆեսոր, դոկտոր Աբբասալիևը և դոկտոր Ֆարիդ Ֆարզանեհը՝ այն հիվանդանոցի վիրաբույժը, որտեղ Սադըխլին տեղափոխվել էր իր վրա հարձակումից անմիջապես հետո։
Մեղադրանք
Ադրբեջանում շատերը նեղսրտել էին, որ Այլիսլին հայերի նկատմամբ ցավակից տեսանկյուն էր ներկայացրել․ 1990-ականների սկզբին սկսված Լեռնային Ղարաբաղի տարածաշրջանը վերահսկելու համար հայերի հետ մղած վեցամյա հակամարտությունը տանուլ էին տվել։ Վեպը առաջացրել է դժգոհություն, քանի որ պատկերում է միայն ադրբեջանական դաժանությունը հայերի նկատմամբ հակամարտության ընթացքում, միևնույն ժամանակ երբեք չնշելով ադրբեջանցիների նկատմամբ հայերի իրականացրած գործողությունները, ինչպես, օրինակ, Խոջալուի արյունահեղությունը ։
Վեպում կան որոշ այլ վիճահարույց կողմեր։ 1988 թվականի մարտի սկզբին Սումգայիթյան ջարդերից անմիջապես հետո Սադըղլին ցանկանում է «գնալ Էջմիածին, որպեսզի հայ կաթողիկոսի օրհնությամբ քրիստոնեություն ընդունի, ընդմիշտ մնա [այնտեղ] որպես վանական, որը աղաչում է Աստծուն ներել մահմեդականներին բոլոր չարիքների համար, որը նրանք գործեցին հայերի դեմ»։ Վեպի այս դրվագը, հավանաբար, խորը հիասթափեցնող կլինի ադրբեջանցի շատ ընթերցողների համար՝ հաշվի առնելով 1980-ականների վերջին իրադարձություններում Հայոց կաթողիկոսի երկիմաստ դերը։ Վազգեն I- ը հանդես չի եկել Հայաստանի ադրբեջանական բնակչությանը պաշտպանելու կամ նրանց արտաքսումը կանխելու համար, այդպիսով Ադրբեջանում դարձել էր ժողովրդականություն չվայելող գործիչ, իսկ նրա անունը՝ ստորացուցիչ ։
Այլիսլին, հավանաբար, կասկածի տակ է դնում մեկ այլ զգայուն տաբու, դա թլպատման նշանակությունն է՝ խիտան կոչվող արարողության ժամանակ, որը սուրբ է յուրաքանչյուր մահմեդականի համար։ Բժիշկ Ֆարզանին, որն ամուսնացած է մի ռուս կնոջ հետ, ցանկանում է թլպատել իրենց որդուն։ Բայց նրա կինը հարցնում է Ֆարզանիին՝ արդյո՞ք մարգարեն Աստծուց իմաստուն է։ Ի վերջո, նրանց որդին թլփատությունը տեսնում է որպես մարմնի վրա բռնության ակտ, և այս արձագանքը, ի վերջո, քանդում է Ֆարզանիի ընտանիքը։ Թլփատության պես սրբազան հասկացության այսպիսի հակասական կերպարը, հավանաբար, սաստիկ կբորբոքեր ադրբեջանցի շատ ընթերցողներին ։
Հետապնդում
«Քարե երազները» լույս տեսնելուց անմիջապես հետո վաստակավոր գրողը դարձավ պետության թշնամին։ Զանգվածային լրատվամիջոցները սկսեցին ահաբեկչության լայնածավալ արշավ։
Բաքվում, Գյանջայում և գրողի հայրենի գյուղում հավաքույթներ էին կազմակերպվում, որտեղ մարդիկ «Մահ Աքրամ Այլիսլիին», «Դավաճան», «Ինչու՞ եք վաճառվել հայերին», «Աքրամը հայ է» կարգախոսներ վանկարկելով հրկիզում էին նրա գրքերը և դիմանկարները ։ Լեռնային Ղարաբաղի փախստական ադրբեջանցիների երիտասարդական կազմակերպությունը հայտարարեց, որ իրենք և այլ ՀԿ-ները, որոնք զբաղվում են վետերանների, փախստականների և տեղահանվածների գործերով, պատրաստվում են Այլիսլիի դեմ դատական գործընթաց սկսել ։
2013 թվականի փետրվարի 7-ին Ադրբեջանի նախագահ Ալիևը ստորագրել է նախագահի հրամանագիր, որով Այլիսլին զրկվել է «Ժողովրդական գրող» կոչումից և այդ կապակցությամբ հատկացված անձնական կենսաթոշակի իրավունքից ։
Ադրբեջանի նախագահի աշխատակազմի հասարակական-քաղաքական վարչության պետ Ալի Հասանովը դատապարտել է Այլիսլիին՝ որպես ազգային ոգի կամ մարդկության զգացում չունեցող, պատերազմի ընթացքում զոհվածների հիշատակը չհարգող և որ իրեն ներկայացնում է իբրև մարդկային արժեքների պաշտպան։ Նա ավելացրել է, որ Այլիսլին հայ երիտասարդներին է ներկայացուցիչ է, ովքեր սպանել են հազարավոր ադրբեջանցիներ, վերահսկողություն են հաստատել ադրբեջանական հողերի վրա և իրականացրել սպանդ Խոջալուում, և որ նա ադրբեջանցիներին ներկայացնում է որպես մարդասպաններ և թույլ անհատականություններ։ Նա նաև ավելացրել է, որ որպես ադրբեջանցի՝ իրենք «պետք է հասարակության ատելությունն արտահայտեն այդ մարդկանց նկատմամբ» ։
Ազգային ժողովի խորհրդարանականներն արտահերթ նստաշրջանի ընթացքում պահանջում էին Այլիսլիին զրկել բոլոր պետական պարգևներից, ինչպես նաև նրա Ադրբեջանի քաղաքացիությունից և պնդում էին, որ նա տեղափոխվի Հայաստան։ Խորհրդարանականները մեկնաբանությամ՝ վեպը «վիրավորեց ոչ միայն ադրբեջանցիներին, այլև ամբողջ թուրք ազգին», քանի որ հիշատակում է Օսմանյան կայսրության հայերի նկատմամբ պատմական հետապնդումների մասին։ Նրանք առաջարկել են, որ Այլիսլին ԴՆԹ հետազոտություն անցնի՝ պարզելու համար, արդյոք նա գենետիկորեն էթնիկ հայ է։ Ազգային ժողովի նախագահներ Օքտայ Ասադովը հայտարարել է. «Այլիսլիին սատարող յուրաքանչյուր մարդու արյան մեջ կասկածելի բան կա ։
Կրթության նախարարությունը հանեց նրա աշխատանքները դպրոցական ծրագրից ։ Այլիսլիի պիեսները արգելվեցին թատրոններում ։ Շատ ադրբեջանցի գրողներ, արվեստագետներ և ակադեմիկոսներ հրաժարվեցին նրանից  ։  Ադրբեջանի գրողների միությունը ժողով գումարեց և Այլիսլիին հեռացրեց իր անդամությունից ։
Այլիսիլիի կինն ու որդին աշխատանքից հեռացվեցին ։
Կովկասի մահմեդական վարչության նախագահ շեյխ Ալլահշուքյուր Փաշազադեն նրան անվանել է հավատուրաց ։
Իշխանամետ «Մուասիր Մուսավաթ» («Ժամանակակից հավասարություն») կուսակցության առաջնորդ Հաֆիզ Հաջիևը հայտարարել է, որ իր կուսակցությունը 13 հազար դոլար կվճարի նրան, ով Այլիսլիի ականջը կկտրի ։ Ադրբեջանի կառավարության նկատմամբ օտարերկրյա դեսպանությունների և ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի կողմից ուժեղ ճնշումից հետո ՆԳՆ-ն ստիպեց Մուասիր Մուսավաթին չեղարկել պարգևը ։
Հեղինակի արձագան
Պատասխանելով իր կողմնակալ լինելու մեջ մեղադրող քննադատներին՝ գրողն ասել է. «Եթե ես կասկածեի, որ խայտառակել եմ իմ ժողովրդին, դա ինձ կկոտրեր։ Բայց նրանք կարծում են, որ երբ ես ասում եմ երկու լավ խոսք հայի մասին, ապա պետք է ասեմ երեք լավ խոսք ադրբեջանցու մասին։ Բայց իմ գործը չէ, այդ հիմար հավասարակշռությունը պահելը։ Իմ պատմության մեջ ես պատկերում եմ հերոսին և իրականության նրա ընկալումը։ Նրա միտքը շատ փխրուն է, նա խելագարության եզրին է» ։
Այլիսլին իր հարցազրույցներից մեկում իրեն պաշտպանել է՝ մեկնաբանելով, որ «Հայերն ինձ համար թշնամիներ չեն ... Ինչպե՞ս կարող էին նրանք լինել։ Ես 21-րդ դարում ապրող գրող եմ։ Լեռնային Ղարաբաղի հարցի լուծումը ձգձգվում է, և թշնամությունն աճում է։ Ես ուզում եմ նպաստել խաղաղ լուծմանը» ։
Աջակցություն
Փետրվարի 3-ին մի խումբ անկախ մտավորականներ մի խումբ փոքրիկ ցույց կազմակերպեցին Միրզա Ալաքբար Սաբիրի հուշարձանի մոտ՝ Աքրամ Այլիսլիին սատարելու համար։ Ի պաշտպանություն Այլիսլիի, ելույթ ունեցան նաև մի շարք ադրբեջանցի գրողներ և մտավորականներ, այդ թվում՝ հայտնի գրող և սցենարիստ Ռուստամ Իբրահիմբեկովը։ Ադրբեջանցի առաջատար իրավապաշտպան Լեյլա Յունուսը պնդում է, որ « Ռամիլ Սաֆարովի պատմությունից հետո միայն Այլիսլին է պաշտպանում մեր ազգի պատիվն ու արժանապատվությունը» ։ Այլիսլիին սատարել է նաև Ռագըփ Զարաքոլուն՝ թուրք իրավապաշտպան առաջատար ակտիվիստ և հրատարակիչ, որը հայտնի է նրանով, որ երկար ժամանակ բախվել է իրավական հետապնդումների՝ Հայոց ցեղասպանության մասին գրքեր տպագրելու համար ։
Human Rights Watch, Helsinki Citizens' Assembly և ԶԼՄ-ների պաշտպանության ինստիտուտը հանդես եկան ի պաշտպանություն Այլիսլիի։ HRW - ն իր մտահոգությունն է հայտնել Այլիսլիի ֆիզիկական անվտանգության վերաբերյալ և կոչ է արել Ադրբեջանի «կառավարությանը վերջ տալ ահաբեկման թշնամական արշավին»։ «Ադրբեջանի կառավարությունը ծաղրում է խոսքի ազատության վերաբերյալ իր միջազգային պարտավորությունները», - նկատել է HRW- ի Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի տնօրեն Հյու Ուիլյամսոնը ։
Հայաստանի գրողների միության նախագահ Լևոն Անանյանը փետրվարի 8-ին պաշտոնապես պատասխանել է հակասություններին՝ ասելով. «Փառք մեր ադրբեջանցի գործընկերոջը. Նա այն քաջ մարդն է, ով ճանապարհ է հարթում, ապաշխարության տանող ճանապարհ»։ Անանյանը հավելել է, որ «Ոչ միայն հայերը, այլև ռուսները, բոլոր մարդիկ, ովքեր մտահոգ են երկրի ապագայով ... պետք է կիսեն այս քաջությունը» ։
Այիլիսլիին իրենց աջակցությունն են հայտնել նաև PEN միջազգային կազմակերպության Ռուսաստանի կենտրոնը և մի շարք ռուս հայտնի գրողներ, ինչպիսիք են Բորիս Ակունինը, Անդրեյ Բիտովը, Երոֆեևը, Կալեդինը և Անինսկին ։
2014 թվականի փետրվարին աշխարհի տարբեր հասարակական գործիչներ հանդես են եկել Այլիսլիին Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի առաջադրելու պաշտոնական պահանջով՝ «Ադրբեջանական և հայ ժողովրդին հաշտեցնելու իր ջանքերում ցուցաբերած քաջության համար»։ Առաջադրողների թվում էին հասարակական գիտությունների պրոֆեսորներ և համալսարանների նախագահներ, ինչպիսիք են Քրեյգ Կալհունը և Իմանուել Վալերշթայնը ԱՄՆ-ից և Թեոդոր Շանինը Մեծ Բրիտանիայից։ Նրանք նշել են, որ Աքրամ Այլիսլին, հավանաբար, առաջին թյուրք հեղինակն է, ով գրել է Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ ապաշխարության գիրք։
«Այլիսլին առաջինն էր, որ արտահայտեց այդ ցավը գրական ստեղծագործության մեջ, որը շատ անձնական է, խորը և դժվարությամբ հաղթահարած։ Պարոն Այլիսլիի գործողությունները կարևոր են ոչ միայն հայերի և ադրբեջանցիների, այլ նաև նախկին Խորհրդային Միության ողջ տարածքում բնակցողների համար, ովքեր կուրացել են էթնիկական ատելությունից։
Նրա օրինակն իրականում դուրս է տեղանքից, էթնիկ պատկանելությունից կամ քաղաքական համոզմունքներից։ Նրա միայնակ դիմադրությունը, անհնազանդությունը, բոլորը հանուն ճշմարտության զոհաբերելու պատրաստակամությունը ոջեշնչում է յուրաքանչյուրիս համար։<...> Պարոն Այլիսլին այն հազվագյուտ մարդկանցից է, ինչպիսիք են Մարտին Լյութեր Քինգը և Անդրեյ Սախարովը, որոնց անձնական խիզախությունն ու բարոյական ազդակը կարող են փոխել ազգի ճակատագիրը և քանդել ազգերը բաժանող պատերը»  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի գրողներ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Ութերզեն
Ութերզեն (գերմաներեն՝ Uetersen), քաղաք Գերմանիայում՝ Շլեզվիգ-Հոլշտայն երկրամասի Պինեբերգ շրջանում, Էլբայի վտակ Պինաու գետակի ափին, մերձակա խոշորագույն բնակավայրից՝ Համբուրգ քաղաքից մոտավորապես 30 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք։ 2013 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է մոտավորապես 17 700 , 2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով՝ 18 567: Զբաղեցնում է 11,43 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 01 0 56 049:
Ութերզենում է գտնվում Հյուսիսային Գերմանիայում հնագույնը և ամենաընդարձակը համարվող վարդաստանը, որը հիմնադրվել է 1929 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Հյուսիսային Ռասյա
Հյուսիսային Ռասյա (Северная Расья), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մադժա գետի աջ ափին՝ 36 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 13 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Բուլղարական խխունջ
Բուլղարական խխունջ, օրկուլիդների ընտանիքին պատկանող փափկամարմին կենդանի։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Հալլիկու
Հալլիկու (Halliku), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Սաառե շրջանում։
Բուլղարական խխունջ
Նկարագրություն
6,5-8,0 մմ բարձրությամբ, 3,0-3,2 մմ լայնությամբ, ելանցքի վերին հատվածում՝ մեկ ատամով, վերին կարճ կոնաձև հատվածով, բավականին ուռուցիկ խեցին գլանաձև է և ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ պտտելիս հայտնաբերվում է նաև կոնաձև թմբիկ ։
Հալլիկու
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 48 մարդ։
Պասեչնայա (գյուղ, Ստարոսինյավսկի շրջան)
Պասեչնայա (Пасічна), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանում։
Բուլղարական խխունջ
Տարածվածություն
Տարածված է Իսպանիայում, Բուլղարիայում, Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունում։ Հայաստանում հայտնի է միայն մեռած առանձնյակներ, որոնք Մարսիկ գետի արտանետումներից հավաքվել են Սևանա լճի մոտ, որտեղ հավանաբար բերվել են ջրի հոսքով մոտակա լանջերից ։
Պուլանկոլ
Պուլանկոլ (Пуланколь, Пулан коль), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ասկիզսկի շրջանի կազմում։
Պասեչնայա (գյուղ, Ստարոսինյավսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Պասեչնայա գյուղում բնակվում էր 1 091 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3013 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 362,1 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1759 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բուլղարական խխունջ
Էկոլոգիա
Ապրում է տափաստանամարգագետիններում, ալպյան կամ ենթալպյան գոտիներում։ Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն։
Պուլանկոլ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ասկիզսկի շրջանի բնակավայրեր
Բուլղարական խխունջ
Պահպանություն
Ծայրահեղ սահմանափակ արեալով, հազվագյուտ, հավանաբար, ռելիկտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով ներկայումս գնահատվում է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ։ Թվաքանակի և դրա փոփոխության միտումները հայտնի չեն։ Վտանգման հիմնական գործոնները բացահայտված չեն։ Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կենդանիներ Կատեգորիա:Պիզիդիիդներ Կատեգորիա:Փափկամարմիններ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Մազորան
Մազորան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շիրվանի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Երվանդ Օտյանի երկերի մատենագրություն
Երվանդ Օտյանի ստեղծագործությունների ցանկում ընդգրկված են՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երվանդ Օտյան
Իսպաներեն Վիքիպեդիա
Իսպաներեն Վիքիպեդիան (Wikipedia en español) Վիքիպեդիայի իսպաներեն լեզվով բաժինն է։
Ինչպես և բոլոր Վիքիմեդիա-նախագծերը, Իսպաներեն Վիքիպեդիայի բովանդակությունը գտնվում է ազատ արտոնագրի ներքո և յուրաքանչյուր ոք կարող է օգտագործել, խմբագրել ու տարածել այդ բովանդակությունը, քանի դեռ հետագա տարբերակները տարածվում են նույն սկզբունքներով և նշվում են հեղինակները։
Կատեգորիա:Իսպաներեն Կատեգորիա:Վիքիպեդիան ըստ լեզուների Իսպաներեն
Դոզորնոե (այլ կիրառումներ)
Դոզորնոե, կարող է վերաբերել՝
Աննա Պոպլուել
Աննա Պոպլուել (Anna Katherine Popplewell, ), անգլիացի դերասանուհի, ով խաղացել է Սյուզեն Սյուզան Փևենսիի դերը «Նարնիայի ժամանակագրություններ։ Առյուծը, կախարդը և զգեստապահարանը», «Նարնիայի ժամանակագրություններ։ Արքայազն Կասպիանը» և «Նարնիայի ժամանակագրություններ։ Լուսաբացի նվաճողը» ֆիլմերում։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1988 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Լոնդոնում։
Վեց տարեկանից Աննան սովորել է Լոնդոնի դրամատիկ արվեստների դպրոցում և ակտիվ աշխատել է բեմում, հետո սկսել է նկարահանվել գովազդներում։ Որպես դերասանուհի՝ Աննա առաջին անգամ նկարահանվել է «Ֆրանսիացու ծովախորշը» ֆիլմում 10 տարեկանում։ 2000 թվականին մասնակցել է Հերմիոնա Գրեյնջերի դերի համար դերասանուհու ընտրության լսումներին, սակայն դերը հասել է Էմմա Ուոթսոնին։
2013 թվականին Պոպլուելը ստացել է թագուհի Մարիայի ընկերուհու՝ Լոլայի դերը «Թագավորությունը» հեռուստասերիալում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 16 ծնունդներ Կատեգորիա:1988 ծնունդներ Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի մոդելներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Երևան)
Պատմություն
Երկարատև շինարարության պատճառը հանդիսացել է նյութական միջոցների անբավարարությունը. ըստ որմնասյուներին արված արձանագրությունների ֆինանսական աջակցություն են ցույց տվել բարերարներ երևանցի Ղևոնդ աղա Ղազարյանը, զանգակատան կառուցմանը՝ Գևորգ Տեր-Սահակյանցը, բազմաթիվ երևանցիներ ։ 1902 թվականին՝ կառուցումից երկու տարի անց եկեղեցու արևելյան մասում կառուցվել է զանգակատուն։
Իտիխատ (գյուղ, Բիժբուլյակսկի շրջան)
Իտիխատ (Иттихат, Иттихат), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Բիժբուլյակսկի շրջանի կազմում։
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Երևան)
Պատմություն
Կառուցվածքային տեսանկյունից եկեղեցին բնորոշ էր տվյալ ժամանակաշրջանի հայ ճարտարապետությանը։ Քաղաքի համաքաղաքային նշանակության փողոցներից մեկի՝ Ամիրյան փողոցի կառուցման համար անհրաժեշտություն էր առաջացել քանդել եկեղեցին, որը դադարել էր գործելուց. մինչև 1940-ական թվականները այն վերածվել էր «Անաստված» կոչված կինոթատրոնի։ Քանդելուց հետո 1951 թ. եկեղեցու տեղում կառուցվել է Եղիշե Չարենցի անվան (№67) դպրոցի շենքը ։ Հանրապետությունում առաջին դպրոցն էր, որ 1961 թվականին ստացավ անգլերենի խորացված ուսուցման թույլտվություն։
Ծանոթագրություններ
գ գ
Իտիխատ (գյուղ, Բիժբուլյակսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 322 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիժբուլյակսկի շրջանի բնակավայրեր
(4994) Կիսալա
(4994) Կիսալա (Kisala), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,909926 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3456 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4743 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1813,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,198555 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,71° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նաջիբաբադ
Նաջիբաբադ (, նաև ռոմանիզացվում է որպես Najībābād), գյուղ Իրանի հյուսիսարևմտյան շրջանում։ Մտնում է Քաթուր գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Իրանի վարչական բաժանման արդյունքում գյուղը գտնվում է Արևմտյան Ադրբեջանում, Իրան։ 2006 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով գյուղի բնակչությունը կազմել է 133 մարդ։ Սահմանակցում է Թուրքիային։ Ծովի մակերևույթից գտնվում է 2405 մետր բարձրության վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի գյուղեր Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան
Աստերոիդների ցանկ (185601-185700)
Աստերոիդների ցանկ (185501-185600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (185701-185800)
|} Աստերոիդների ցանկ (185501-185600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (185701-185800)
Կարբոներոս
Կարբոներոս (Carboneros), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Խաեն պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սիերա Մորենայում։ Տարածքը կազմում է 58 կմ2։ Բնակչությունը 670 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 60 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Խաեն պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
(20267) 1998 FU27
(20267) 1998 FU27, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Վիտորիա (այլ կիրառումներ)
Վիտորիա, կարող է վերաբերել՝
Վիտորիա (Իսպանիա)
Վիտորիա (Vitoria, Gasteiz), քաղաք Իսպանիայի թագավորության հյուսիսում, Բասկերի երկրի ինքնավար համայնքի Ալավա նահանգի վարչկենտրոնը։ Բիլբաոյից հետո Բասկերի երկրում մեծությամբ երկրորդ քաղաքն է։ Ներկայումս հաճախակի է օգտագործվում համատեղված Vitoria-Gasteiz անվանումը, որը ներառում է քաղաքի ավանդական իսպաներեն և բասկերեն անվանումները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Հալիմյաե
Հալիմյաե (Hallimäe), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Պետրովսկոե (գյուղ, Ստարոսինյավսկի շրջան)
Պետրովսկոե (Петрівське), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պետրովսկոե գյուղում բնակվում էր 43 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,27 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 159,26 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1927 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Օդորակիչ
Օդորակիչ կամ կոնդիցիոներ (լատ. conditio — պայման, վիճակ), օդի կոնդիցիոնման համակարգերում օդի մշակման և տեղափոխման ագրեգատ։ Տարբերում են ինքնավար (ներկառուցված սառնարանային մեքենաներով և էլեկտրական օդատաքացուցիչներով), ոչ ինքնավար (ցրտով և ջերմությամբ սնվում են արտաքին աղբյուրներից) և օդորակիչ-հասցնողներ (օդով սնվում են կենտրոնական օդորակիչից, իսկ ջերմությամբ՝ արտաքին աղբյուրից, օրինակ՝ ջերմային և սառնարանային կենտրոնական կայաններից)։ Ըստ հարմարադասման ինքնավար օդորակիչները լինում են՝ հորիզոնական, առանձին ագրեգատային և ուղղաձիգ, ոչ ինքնավարները՝ հորիզոնական և ուղղաձիգ, իսկ օդորակիչ-հասցնողները՝ օդափոխիչ և արտարկիչ։ [[Պատկեր:Heatpump.svg|thumb| 1 — կոնդենսատոր
2 — ջերմակառավարող սարք
3 — շոգեգոյացուցիչ
4 — կոմպրեսսոր]]
Պատմություն
Հետաքրքրական է, որ «Կոնդիցիոներ» բառն արտասանվել է դեռևս 1815 թվականին։ Անգլերենում «to condition» բառը նշանակում է «բերել լավ պայմանների կամ պայման, որի դեպքում կարելի է հասնել ցանկալի արդյունքի», այս դեպքում՝ մարդու համար խոնավության, ցրտի կամ տաքության կարգավորում։ Դեռևս 1815 թվականին ֆրանսիացի Ժանն Շաբանեսը ստացավ բրիտանական պատենտ, որը հնարավորություն էր տալիս կարգավորել խոնավությունը և տաքությունը բնակելի տներում։ Սակայն միայն 1902 թվականին ամերիկացի ինժեներ Ուիլիս Կարիերը (Willis Carrier) ստեղծեց առաջին օդորակիչը Նյու Յորքում գտնվող Բրուկլին տպագրատան համար։ Հատկանշական է, որ այն ոչ թե զով ջերմստիճան հաստատելու համար էր, այլ խոնավությունը կարգավորելու համար։ Վերջինս փչացնում էր կնիքի որակը։ Առաջին սենյակային օդորակիչը ստեղծվել է Ջեներալ էլեկտրիկ կազմակերպության կողմից 1929 թվականին։ 1958 թվականին ճապոնական Daikin կազմակերպությունը հեղափոխություն մտցրեց օդորակիչների արտադրության մեջ։ Նրանք ստեղծեցին առաջին տաքացուցիչ պոմպը, որը հնարավորություն տվեց օդորակիչներին ոչ միայն զովացնել, այլև տաքացնել սենյակը։ Իսկ ահա 1961 թվականին ճապոնական Տոշիբա ընկերությունը սկսեց օդորակիչների մասսայական արտադրություն, որոնք աշխատում էին սպլիտ համակարգով (split system)։
Կատեգորիա:Ջերմատեխնիկա
Պորտուգալերեն Վիքիպեդիա
Պորտուգալերեն Վիքիպեդիա (Wikipédia em português), Վիքիպեդիա բազմալեզու և ազատ հանրագիտարանի ճապոնալեզու տարբերակն է։
Ինչպես և բոլոր Վիքիմեդիա-նախագծերը, Ճապոներեն Վիքիպեդիայի բովանդակությունը գտնվում է ազատ արտոնագրի ներքո և յուրաքանչյուր ոք կարող է օգտագործել, խմբագրել ու տարածել այդ բովանդակությունը, քանի դեռ հետագա տարբերակները տարածվում են նույն սկզբունքներով և նշվում են հեղինակները։
Արտաքին հղումներ
Պորտուգալերեն
Պուլևո
Պուլևո (Пульево), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Իտկարա (գյուղ, Յաշկինսկի շրջան)
Իտկարա (Иткара), գյուղ Ռուսաստանի, Կեմերովոյի մարզի Յաշկինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կեմերովոյի մարզի Յաշկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Շեփոր (հանդես)
«Շեփոր», գրական-պատմագիտական պատկերազարդ հանդես։ Լույս է տեսել 1912—1913 թվականներին, Բուխարեստում։ Հայերեն առաջին պարբերականը Ռումինիայում։ Խմբագիր-հրատարակիչ՝ Լ․ Շահազիզյան։ Փորձել է նպասետել հայապահպանությանը, կրթական գործի կազմակերպմանը։ Ունեցել է գրականության, պատմության, ազգային, թարգմանական և տեղեկատու բաժիններ։ Հանդեսում տեղ են գտել Շահան Նաթալիի, Հ․ Իոսնլարյանի, Ա․ Տիրոյանի, Վահրամ Փափազյանի, Եղիա Տեմիրճիպաշյանի և այլոց գրական ստեղծագործությունները, Կարապետ Բասմաջյանի, Մկրտիչ Պոտուրյանի, Վահրամ Թորգոմյանի հայագիտական ուսումնասիրությունները։ Թարգմանաբար տպագրվել են ռումինացի գրողների գործերը, ինչպես նաև նմուշներ Ջորջ Բայրոնից, Ալեքսանդր Պուշկինից և այլն։
Կատեգորիա:Ռումինիայի հայկական հանդեսներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Գագլովո
Գագլովո (Гаглово), գյուղ Սերբիայի Հանրապետության հարավային հատվածում՝ Ռասինայի մարզի Բրուսի շրջանում։
Ըստ 2002 թվականին Սերբիայում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմում է 811 մարդ ։ Գյուղի ժամային գոտին՝ UTC+1, իսկ ամառը՝ UTC+2:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերբիայի գյուղեր Կատեգորիա:Բրուսի շրջանի բնակավայրեր
Հուլիոս Կեսարը Եգիպտոսում
Հուլիոս Կեսարը Եգիպտոսում հայտնի է նաև իր կրճատ անունով՝ Հուլիոս Կեսար (Giulio Cesare in Egitto), իտալացի երգահան Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդելի օպերա երեք գործողությամբ։ Գրվել է Թագավորական երաժշտական ակադեմիայի (Royal Academy of Music) պատվերով։ Իտալերեն լիբրետտոն Նիկոլա Ֆրանչեսկո Հաիմի։ Առաջնախաղը կայացել է 1724 թ. փետրվարի 20-ին Լոնդոնի King's Theatre բեմում՝ մեծ հաջողությամբ։ Գլխավոր դերերգերում հանդես են եկել ժամանակի նշանավոր կատարողներ Սենեզինոն (Հուլիոս Կեսար) և Ֆրանչեսկա Կուցոնին (Կլեոպատրա)։
Համարվում է Հենդելի օպերային ժանրում գրված լավագույն գործերից մեկը և այսօր էլ հաճախ բեմադրվում է օպերային թատրոններում, ինչպես նաև ձայնագրվում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1724 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
(20268) Ռակոլիեր
(20268) Ռակոլիեր, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Արևիս
Նախկինում Արավսա անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Սիսիանի շրջանի։ Արևիս է վերանվանվել 1968 թվականին։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ։
Անվանում
Գյուղն ունեցել է բազմաթիվ անուններ, սակայն ՀԽՍՀ 1968 թվականի հուլիսի 7-ի հրամանագրով վերջնականապես ստացել է Արևիս անունը։ Նախկին անվանումներն են եղել՝ Արավիս, Արավսա, Արավուս, Արաեսա, Շահարջիկ, Շենիրճիկ, Սափար-Ալի։
Պատմություն
Գյուղն հայտնի է եղել դեռևս միջնադարյան ժամանակաշրջանից և հայտնի է եղել որպես գրչական կենտրոն։ 1411 թվականին Գրիգոր Գրիչն այստեղ ավետարան է արտագրել։ Ըստ 1781 թվականի հարկացուցակի՝ Արևիս բնակիչները Տաթևի վանքին տարեկան վճարել են 1500 դահեկան պտղի հարկ։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Արևիսի մշտական բնակչությունը կազմել է 54, առկա բնակչությունը` 45 մարդ ։ Մինչև 1988-1989 թթ. ազգամիջյան բախումները գյուղը բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, այնուհետ` հայերով։ Արևիսի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ և հացահատիկի մշակությամբ։
Շրջակայքում կան մոլիբդենի և պղնձի հանքավայրեր։
Պատմամշակութային վայրեր
Գյուղից 3-4 կմ հարավ գտնվում են Թանահատի վանքի ավերակները, իսկ 4-5 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ ավերակ գյուղատեղի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր
Նմանաձև ճպուռ
Նմանաձև ճպուռ, գոմֆիդների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
50-55 մմ երկարությամբ, սևադեղնավուն հակադիր գունավորմամբ միջին չափի ճպուռ է, որի վերին շրթունքն ունի լավ արտահայտված սև գույնի եզրակ։ Կրծքի կողքերը սև գույնի լայն զոլերով են, իսկ փորիկի տերգիտները՝ կողքերին երկար, նեղ ելուստներ ունեցող սև բծերով ։
Տարածվածություն
Հայտնի է Առաջավոր Ասիայից, Կովկասի և Հարավային Թուրքմենիայի մի շարք մեկուսացած վայրերից։ Հայաստանում հայտնի է Տավուշի (Իջևան քաղաքի շրջակայք), Վայոց ձորի (Վայք քաղաք, Գետափ և Վերնաշեն գյուղեր) և Սյունիքի (Քարահունջ գյուղ) մարզերից ։
Էկոլոգիա
Նմանաձև ճպուռներն ապրում են մասամբ ստվերոտ և հաճախ սառը նախալեռնային գետերում, ինչպես կիսաանապատային, այնպես էլ անտառային գոտում, հանդիպում են գետերի ափերին, հաճախ նստում են քարերի վրա։ Թռչում են հունիս-հուլիս ամիսներին։ Ձվերը դնում են դանդաղ հոսող ջիր մեջ։ Զարգացումը տևում է 2-3 տարի ։
Պահպանություն
Հանդիպում է հազվադեպ, հայտնի են առանձին առանձնյակներ։ Թվաքանակի փոփոխության միտումները պարզված չեն։
Վտանգման հիմնական գործոններից է հիդրոշինարարությամբ և ջրի աղտոտամբ պայմանավորված գետերի հիդրոլոգիական ռեժիմի փոփոխությունը։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ Կատեգորիա:Միջատներ Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
Օրգոզոլո
Օրգոզոլո (Orgosolo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Նուորո գավառում։