cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պանամայի ջրանցք
Ավելի ուշ շրջանի զարգացումներ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ջրանցքի և դրա շրջակայքի՝ Ջրանցքի գոտու նկատմամբ վերահսկողությունը դարձավ վիճաբանությունների պատճառ։ Լարվեցին ԱՄՆ-ի և Պանամայի միջև հարաբերությունները։ Որոշ պանամացիներ զգում էին, որ Ջրանցքի գոտին իրավամբ պատկանում է Պանամային. ուսանողական բողոքներին ի պատասխան ռազմական ներկայությունը այս տարածքներում մեծացավ ։ 1956 թվականին, երբ ԱՄՆ օգտագործում էր իր ողջ ֆինանսական և դիվանագիտական ներուժը ճնշում գործադրելու Ֆրանսիայի և Մեծ Բրիտանիայի վրա, որպեսզի հրաժարվեն Սուեզի ջրանցքի նկատմամբ վերահսկողություն հաստատելու իրենց փորձերից (ջրանցքը ազգայնացվել է Նասսերի վարչակարգի կողմից), Պանամային ջրանցքի վերահսկողության հանձնման պահանջները մեծ չափերի հասան։ Այս անհանգստությունները իրենց գագաթնակետին հասան Նահատակների օրը՝ 1964 թվականի հունվարի 9-ին, երբ սպանվեցին շուրջ 20 պանամացիներ և 3-5 ամերիկացի զինվորներ։
Մեկ տասնամյակ անց՝ 1974 թվականին խաղաղ կարգավորման բանակցությունները սկսվեցին, որոնք ավարտվեցին Տորրիխոս-Քարտերի պայմանագրերով։ 1977 թվականի սեպտեմբերի 7-ին պայմանագիրը ստորագրվեց ԱՄՆ նախագահ Ջիմի Քարտերի և Պանամայի դե ֆակտո առաջնորդ Օմար Տորրիխոսի միջև։ Սա պանամացիներին ջրանքի նկատմամբ վերահսկողություն էր տալիս այն պայմանով, որ նրանք երաշխավորելու էին ջրանցքի չեզոքությունը։ Այս պայմանագիրը 1999 թվականի դեկտեմբերի 31-ի երեկոյան պանամացիներին ջրանցքի նկատմամբ լիակատար վերահսկողություն շնորհեց։ Այս ջրանցքը համարվում է Պանամայի եկամտի հիմնական աղբյուրը  ։
Կառուցվածք
Ատլանտյան օվկիանոսը գտնվում է նեղուցից արևելք, իսկ Խաղաղ օվկիանոսը՝ արևմուտք, սակայն ջրանցքի անցման հիմնական ուղղությունը Ատլանյան օվկիանոսից դեպի Խաղաղ օվկիանոս հյուսիսից հարավ է, քանի որ նեղուցում՝ ջրանցքի զբաղեցրած տարածքում, առկա է անկանոնություն։
Կամուրջը կազմված է արհեստական լճերից, մի քանի արհեստական ջրային ուղիներից և երեք պատնեշներից։ Կա նաև մեկ արհեստական լիճ՝ Մադդենի լիճը, որը ջրանցքի համար ջրային պահեստ է համարվում։ Ատլանտյան օվկիանոսից Խաղաղ օվկիանոս ձգվող ջրանցքի կառուցվածքն այսպիսին է
Այսպիսով՝ ջրանցքի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 50 մղոն։
Գաթուն լիճ
1913 թվականին Չագրես գետի վրա ամբարտակ կառուցելուց հետո ձևավորվում է արհեստական լիճ՝ Գաթուն լիճը, որը Պանամայի ջրանցքի կարևորագույն մասն է կազմում։ Գետի մեծաքանակ ջուրը ապահովում է Պանամայի ջրանցքի պատնեշներով նավերի անցման գործընթացը։ Գաթուն լիճը մարդկության կողմից ստեղծված ամենամեծ լիճն է։ Լիճը շրջապատող արևադարձային անանցանելի անտառը եղել և մնում է Պանամայի ջրանցքի լավագույն պաշտպանությունը։ Այսօր այս տարածքները մարդկության ազդեցությանը չեն ենթարկվել ու մնացել են անվնաս։ Այս անտառներում կարելի է հանդիպել Կենտրոնական Ամերիկային բնորոշ կենդանատեսակների և բուսատեսակների։
Գաթուն լճի ամենամեծ կղզին Բարրո Կոլորադո կղզին է։ Կղզին ստեղծվել է լճի ձևավորման հետ միասին` գիտական ուսումնասիրությունների համար, որոնք ղեկավարվում են Սմիթսոնյան ինստիտուտի կողմից։ Արևադարձային շրջանների բուսատեսակների և կենդանատեսակների մասին բավականին շատ և կարևոր գիտական ու կենսաբանական բացահայտումներ են կատարվել այդ կղզում։ Գաթուն լիճը զբաղեցնում է արևադարձային էկոլոգիական գոտու և Ատլանտյան անտառային միջանցքի ընդարձակ մի մասի շուրջ 470 կմ² տարածք։ Լճի վրա էկոտուրիզմը դարձել է պանամացիների տնտեսության կարևոր մասը։
Գաթուն լիճը խմելու ջուր է ապահովում Պանամա քաղաքի և Կոլոն նավահանգստի համար։ Գաթուն լճի հարուստ կենդանատեսակների շնորհիվ բնակչության ևս մեկ կարևոր զբաղմունք է դարձել ձկնորսությունը։ Ցիխլիդ ձկնատեսակը պատահականորեն գտնվել է Գաթուն լճում 1967 թվականին տեղացի մի բիզնեսմենի կողմից, որից հետո այն բազմացվել և ժամանակի ընթացքում դարձել է լճի հիմնական ձկնատեսակը։ Տեղացիները այդ ձկանը կոչում են սարգենտո, սակայն այն պատկանում է ցիխլիդների տեսակին ու տարածված է Ամազոն, Ռիո Նեգրու, Օրինոկո գետերում։
Պատնեշի չափեր
Ջրանցքով անցնող նավերի չափերը պայմանավորված են Պատնեշի չափերով։ Այն պատճառով, որ այս ջրանցքը համաշխարհային առևտրում շատ կարևոր նշանակություն ունի, շատ նավեր կառուցվում են թույլատրված առավելագույն չափով։ Այս նավերը հայտնի են Պանամաքս անունով։ Պանամաքս բեռնատար նավերն ունեն 65-80 հազար տոննա տարողություն, սակայն նրա իրական տարողությունը շուրջ 52,500 հազար տոննա է ։ Ջրանցքն անցած ամենաերկար նավը Սան Խուան Պրոսպեկտոր նավթատար նավն է եղել, որն ունեցել է 296.57 մ երկարություն և 32.31 մ երկարությամբ նավահեծան ։
Սկզբնապես Գաթուն լճի պատնեշները նախագծվել էին 28.5 մ լայնությամբ։ 1908 թվականին ԱՄՆ նավատորմը պահանջեց ավելացնել լայնությունը՝ հասցնելով 36 մետրի, որպեսզի ամերիկյան ռազմանավերը կարողանան անցնել ջրանցքով։ Ի վերջո փոխզիջման շնորհիվ պատնեշների լայնությունը հասցվել է 33.53 մետրի։ Յուրաքանչյուր պատնեշ ունի 320 մետր երկարություն, պատերն հիմքի հատվածում ունեն 15 մետր հաստություն, իսկ վերին հատվածում՝ 3 մետր։
Պատնեշի երկաթյա դարպասներն ունեն 2 մետր հաստություն, 19.5 մետր լայնություն և 20 մետր բարձրություն ։ Պատնեշների հենց այս չափերով էլ պայմանավորված են Պանամաքս նավերի չափերը։
Վարձավճարներ
Բեռնատար նավերի վարձավճարները գնահատվում են համապատասխան նավի հզորության՝ 20 ֆուտին համարժեք միավորներով։ 2016 թվականի ապրիլի 1-ին վարձավճարները յուրաքանչյուր բեռնարկղի համար 74 ԱՄՆ դոլարից դարձել են յուրաքանչյուր 20 ֆուտին համարժեք միավորներով հզորության համար 60 դոլար գումարած յուրաքանչյուր բեռնարկղի համար 30 դոլար։ Մարդատար նավերի համար վարձավճարներն այլ կերպ են հաշվարկվում, այլ է նաև դատարկ (միայն բալաստով) երթևեկող բեռնատար նավերի համար վարձավճարի համար սահմանված չափը։ 2016 թվականի ապրիլի 1-ից բալաստի նորմայի համար վարձավճարը կազմում է 60 դոլար։
Մարդատար նավերը, որոնք 30 հազար տոննայից ավելի են, կոչվում են զբոսանավեր։ Պանամայի ջրանցքով անցնելու համար նախատեսված վարձավճարը հիմնվում է անկողնային տեղերի քանակի վրա, այսինքն՝ պայմանավորված է ուղևորների հնարավոր թվաքանակով։ 2016 թվականի ապրիլի 1-ից յուրաքանչյուր քնելու տեղի համար վարձը կազմում է 111 դոլար, եթե այն զբաղեցված չէ և 138 դոլար, եթե այն զբաղեցված է։ 2007 թվականից սկսած այս վճարը մեծապես ավելացել է ։ 30 հազար տոննայից պակաս կշռող մարդատար նավերի համար վճարի չափը նույնն է, ինչ բեռնատար նավերինը։
Նավերի այլ տեսակները յուրաքանչյուր տոննայի համար են վարձ վճարում, որտեղ մեկ տոննան իրականում ծավալով հավասար է 2.83 մ³: Առևտրային նավերի համար տոննաժի հաշվարկը շատ ավելի բարդ գործընթաց է։ 2016 թվականից յուրաքանչյուր տոննայի համար վարձը կազմում է 5.25 դոլար առաջին 10 հազար տոննայի դեպքում, հաջորդող 10 հազար տոննայի համար 5.14 դոլար, իսկ դրանից հետո 5.06 դոլար։
2016 թվականի ապրիլի 1-ին վճարների ավելի բարդ համակարգ է ներկայացվել։ Փոքր մինչև 583 տոննա կշռող նավերը բեռներ կամ ուղևորներ տեղափոխելիս, կամ բալաստի հետ միասին մինչև 735 տոննա կշռող նավերը, կամ էլ 1048 տոննա կշռող ամբողջությամբ լեցուն նավերի համար գանձվում է նվազագույն վարձավճար ըստ այս աղյուսակի՝
Կալիֆորնիայի Լոս Անջելեսից Նորգան Ադամսն առաջին մարդն էր, ով Պանամայի ջրանցքն անցնելու համար վարձ է վճարը։ Նրա Lasata նավը անցել է Պանամայի ջրանցքը 1914 թվականի օգոստոսի 14-ին։ Նավը ճանապարհորդություն էր կատարել Ջեքսոնվիլից՝ Ֆլորիդա՝ հատելով ջրանցքը և հասնելով Լոս Անջելես։
Երբևէ ամենաթանկ վարձը վճարած նավը Նորվեգական մարգարիտն է, որը անցել է 2010 թվականի ապրիլի 14-ին և վճարել 375.600 ԱՄՆ դոլար ։ Վարձի միջին չափաքանակը 54.000 ԱՄՆ դոլար է։ Տրանզիտի աճուրդի համակարգոց գանձված ամենաբարձր վարձը եղել է 220.300 ԱՄՆ դոլար 2006 թվականի օգոստոսի 24-ին, որը վճարել է Erikoussa պանամաքս նավը ` շրջանցելով Գաթունի լճի մոտ սպասարկման աշխատանքներին սպասող 90 նավերի հերթը և այսպիսով խուսափել յոթ օր ուշացումից։ Սովորական վճարը կլիներ 13.430 ԱՄՆ դոլար ։
Ամենքիչ վճարը եղել է 36 սենտ, որը վճարել է ամերիկացի Ռիչարդ Հալլիբարթոնը 1928 թվականին Պանամայի ջրանցքը լողալով անցնելու համար ։
Արդյունավետություն և սպասարկում
1977 թվականի Տարիխոս-Քարտեր պայմանագրի դեմ հանդես եկողները վախենում էին, որ Պանամայի ջրանցքի գոտուց ԱՄՆ-ի հեռանալուց հետո արդյունավետությունն ու սպասարկումը կարող է մեծապես տուժել։ Կատարելագործվելով ամերիկյան ադմինիստրացիայի պրակտիկայի շնորհիվ՝ ջրանցքի շահագործման գործընթացը աստիճանաբար զարգացել է պանամական վերահսկողության տակ ։ Ջրանցքը անցնելու միջին ժամանակը, այդ թվում նաև սպասելու ընթացքը, արդյունավետության կարևոր բաղադրիչներից է. 2000 թվականից սկսած այդ միջին ժամանակը կազմում է 20-30 ժամ։ Պատահարների քանակը ևս վերջին տասնամյակում չի փոփոխվել՝ տարեկան 14.000 տրանզիտներից 10-30 պատահար  ։ Պատահար է համարվում այն, որի դեպքում պաշտոնական հետաքննություն է կատարվում։
Ասիայից կատարվող ներմուծումների ծավալը գնալով աճում է. այն նախկինում բաժին էր հասնում ԱՄՆ Արևմտյան ափերի նավահանգիստներին, իսկ այժմ անցել է ամերիկյան արևելյան ափերին ։ 2003 թվականին օվկիանոսային փոխադրումները 11.725-ից 2007 թվականին հասել էր 13.233, իսկ 2009 թվականին նվազել էր՝ հասնելով 12.855: (Ջրանցքի ֆինանսական տարին տևում է սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին ): Այս թիվը կրկնապատկվել է՝ պայմանավորված նավերի չափերով և ջրանցքով անցնող Պանամաքս նավերի քանակով, այսպիսով՝ ընդհանուր տոննաժը 1999 թվականի ֆինանսական տարում գրանցված 227.9 միլիոն տոննայից 2007 թվականին հասել է ռեկորդային 312.9 միլիոն տաննայի, իսկ 2009 թվականին նվազել է մինչև 299.1 միլիոն ։ 2013, 2014 և 2015 ֆինանսական տարիների համար տոննաժը եղել է 320.6, 326.8 և 340.8 միլինո տոննա 13.660, 13.481 և 13.874 տրանզիտների համար ։ Պանամա ջրանցքի ղեկավարությունը կատարել է 1 միլիարդ դոլարի ներդրում ջրանցքը ընդարձակելու և արդիականացնելու համար՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել հզորությունը 20%-ով ։ Պանամա ջրանցքի ղեկավարությունը ներկայացրել է մի շարք բարելավումներ, որոնք իրականացվել են՝ Գալյարդի բացվածք ընդլայնվել է և ուղղվել՝ նվազեցնելով նավերի նկատմամբ սահմանափակումները, Գաթուն լճում նավարկելի ջրանցք խորացվել, նույնը կատարվել է նաև Ատլանտյան և Խաղաղ օվկիանոսների մուտքի հատվածում։ Փոփոխություններ են կատարվել նաև մուտքի մեխանիզացիայի մեջ, հատկապես պատնեշների դարպասների հատվածում։ Բարելավումներ են կատարվել երթևեկության կառավարման համակարգում՝ հնարավորություն ստեղծելով ավելի արդյունավետորեն վերահսկելու նավերի անցումը ջրանցքով ։
2010 թվականի դեկտեմբերին ջրանցքը փակվել է 17 ժամով ռեկորդային անձրևների պատճառով. սա 1989 թվականին ԱՄՆի կողմից Պանամայի գրավումից հետո առաջին փակումն էր ։ Անձրևների պատճառով քանդվել է նաև Հարյուրամյակի կամուրջ տանող ճանապարհը    ։
Հզորություն
Այսօր ջրանցքը ավելի շատ երթևեկություն է կարողանում կարգավորել, քան նախատեսված էր նրա հիմնադիրների կողմից։ 1934 թվականին հաշվարկվել է, որ ջրանցքի առավելագույն հզորությունը յուրաքանչյուր տարի կլինի մոտավորապես 80 միլիոն ։ Սակայն ինչպես վերևում էր նշված 2015 թվականին փոխադրումների ընդհանուր տոննաժը եղել է 340.8 միլիոն։
Հզորությունը լավացնելու համար մի շարք բարելավումներ են կատարվել։ Այս բարելավումների նպատակն է առավելագույնին հասցնել պատնեշների համակարգի օգտագործումը.
Այս բարելավումների շնորհիվ ջրանցքի հզորությունն ավելացվել է 300 միլիոնից (2008 թվական) հասցնելով 340 միլիոնի (2012 թվական)։
Մրցակցություն
Երկար տարիներ արտոնյալ կարգավիճակ ունենալով՝ ջրանցքն անընդհատ մրցակցության մեջ է եղել։ Երբ ջրանցքի վարձավճարները բարձրացան, որը պայմանավորված էր նավերի մեծ չափերով, որոշ քննադատներ առաջարկեցին, որ Սուեզի ջրանցքն այևս կարող է ավելի մատչելի չլինել Ասիայից ԱՄՆ-ի արևելյան ափեր հասնելու համար ։ Սակայն Պանամայի ջրանցքը շարունակում է ծառայել աշխարհի ավելի քան 144 առևտրային ուղիներին, իսկ ջրանցքի երթևեկության մեծագույն մասը գալիս է Ասիայից։
2013 թվականի հունիսի 15-ին Նիկարագուան Հոնգ Կոնգում գտնվող HKND խմբին 50 տարվա կոնցեսիա է շնորհել իր երկրի տարածքով անցնող ջրանցք կառուցելու համար ։
Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի սառույցների հալման պատճառով ոչ հեռու ապագայում հնարավոր է նաև Հյուսիսարևմտյան ճանապարհով և Արկտիկայի կամրջով առևտրային երթևեկություն ստեղծվի։ Այս տարբերակի շնորհիվ ճանապարհը կկրճատի 9300 կմ Ասիայից Եվրոպա գնալիս, որի պատճառով հնարավոր է նաև Պանամայի ջրանցքի նշանակությունն աստիճանաբար կնվազի։
Ջրային խնդիրներ
Գաթուն լիճը լցվում է անձրևաջրերով, և լիճը խոնավ ամիսներին ջուր է հավաքում։ Ջուրը թափվում է օվկիանոսի մեջ յուրաքանչյուր նավի անցման ժամանակ 101.000 մ³ չափով։ Երբ նավը սկզբում բարձրանում է Գաթուն լիճ, ապա իջնում, անցման արժողությունը կրկնակի բարձրանում է։ Սակայն այս նույն ջրային հոսանքը կարելի է օգտագործել մեկ այլ նավի համար, որը հակառակ ուղղությամբ է շարժվում։ Չոր սեզոններին, երբ քիչ անձրևային տեղումներ են լինում, Գաթուն լճում ևս ջրի պակաս է զգացվում։
Որպես ՄԱԿ-ի Գլոբալ Պայմանագրի ստորագրող կողմ և Կայուն զարգացման համաշխարհային գործարար խորհրդի անդամ, Պանամայի ջրանցքի ղեկավարությունը մշակել է էկոլոգիական և սոցիալական կայուն զարգացման ծրագիր, որը պաշտպանում է ջրանցքի ջրային և ցամաքային ռեսուրսները։ Ջրանցքի ընդլայնումը երաշխավորում է ջրային ռեսուրսների քանակը, քանի որ յուրաքանչյուր նոր պատնեշ ունի ջրամբար։ Ջրամբարները նվազեցնում են ջրի կորուստը և պահպանում են մաքուր ջրի պաշարները կրկին օգտագործելով ջրամբարի ջուրը։ Պատնեշի յուրաքանչյուր խորշ ունի երեք ջրամբար, որից յուրաքանչյուրը տրանզիտից օգտագործում է ջրի 60%։ Պատնեշների երկու համակարգի համար ընդհանուր առմամբ կա 9 ջրամբար, իսկ ամբողջ նախագծի համար 18 ջրամբար։
Խաղաղօվկիանոսյան հատվածում ծովի մակարդակը մոտ 20 սմ-ով բարձր է ատլանտյան հատվածից՝ շնորհիվ ջրի խտության և եղանակի ։
Պատնեշների երրորդ շարքի նախագիծ
Ջրանցքի նշանակությունը բավականին մեծ է՝ պայմանավորված ապրանքների տեղափոխման պահանաջարկի աճի հետ։ Այնուամենյանիվ աշխարհում տեղի ունեցող փոփոխությունները, մասնավորապես կապված նավերի արտաքին տեսքի և չափերի փոփոխության հետ, անհրաժեշտ են դարձնում նաև ջրանցքի փոփոխությունները, որպեսզի այն շարունակի պահպանել իր կարևոր տեղը շուկայում։ 2006 թվականին կանխատեսվել է, որ մինչև 2011 թվականը ջրանցքը շատ փոքր է լինելու բեռնափոխադրող նավերի համար, ուստի եթե հնարավոր չլինի ընդլայնել ջրանցքը, ապա դա կհանգեցնի շուկայում նրա նշանակության անկման։ Արդեն 2012 թվականին նավերի 50%-ը օգտագործում էր պատնեշների ամբողջ լայնությունը ։
Ջրանցքի ընդլայնման նախագիծը, որը նման էր լինելու 1939 թվականի Երրորդ պատնեշի նախագծին, երկար քննարկումներից հետո հաստատվեց Պանամայի կառավարության կողմից ։ Ծախսը կազմելու էր 5.25 միլիարդ ԱՄՆ դոլար, և այս ընդլայնումը հնարավորություն էր տալու ավելի շատ նավերի անցնել ջրանցքով, նույնիսկ արդեն բավականին մեծ չափերի հասնող պոստ-պանամաքս նավերին։ 2006 թվականի օգոստոսի 22-ին հանրաքվեով ջրանցքի ընդլայնման ծրագիրը հաստատվել է. կողմ է քվեարկել բնակչության 80%։ Ջրանցքի ընդլայնումը կատարվել է 2007-2016 թվականներին՝ չնայած նախագծի ավարտը նախատեսվում էր 2014 թվականին ։
Ըստ ընդլայնման նախագծի լինելու էին երկու նոր պատնեշների շարքեր, որոնք կառուցվելու էին հներին զուգահեռ. մեկը Գաթունի պատնեշներից արևելք, իսկ մյուսը՝ Միրաֆլորս պատնեշներից հարավ-արևմուտք։ Յուրաքանչյուր շարքը ծովի մակարդակից բարձրանում էր Գաթուն լճի մակարդակի; Նոր պատնեշների դարպասները ապահովության համար ունեին 427 մետր երկարություն, 55 մետր լայնություն և 18.3 մետր խորություն։ Սա հնարավորություն է տալիս նավերին անցնել ջրանցքը շուրջ 366 մետր երկարություն ունեցող նավահեծանը 49 մետր բարձրացրած։
Նոր պատնեշները ունեին նաև հավելյալ պարանոցներ, որը նախատեսված էր պատնեշին մոտենալու համար։ Սրանք ունեին 218 մետր լայնություն, որը հնարավորություն էր տալիս պոստ-պանամաքս նավերին անցնել առանց որևէ դժվարության։ Գալյարդի բացվածքի և Գաթուն լճի պարանոցների լայնությունը հասցվեց 280 մետրի։ Գաթուն լճի մակարդակը բարձրացվեց 27.1 մետրի նախկին 26.7 մետրի փոխարեն։
Պատնեշների յուրաքանչյուր շարք ունի 9 ջրամբար, որոնցից յուրաքանչյուրը ունի 70 մետր լայնություն, 430 մետր երկարություն և 5.50 մետր խորություն։ Այս ջրամբարները թույլ են տալիս ջրի 60%-ը կրկին օգտագործել, իսկ նոր պատնեշները օգտագործում են 7% ավելի քիչ ջուր տրանզիտի ընթացքում։ Գաթուն լճի խորացումը և նրա մակարդակի բարձրացումը հնարավորություն է տվել ավելի շատ ջուր պահեստել և խնայել։ Այս միջոցառումները հնարավորություն են տվել ընդլայնված ջրանցքը օգտագործել առանց նոր ջրամբարների կառուցման։ Այս փոփոխությունների հետ կապված վարձավճարները արդեն հաշշվելու են՝ հիմնվելով նավերի տոննաժի վրա, իսկ երբեմն էլ պայմանավորված այն բանով, թե որ պատնեշով է անցնում նավը։
2007 թվականի փետրվարին Popular Mechanics ամսագրում տեղ գտած հոդվածը ներկայացրել է ջրանցքի ընդլայնման նախագծերը՝ ուշադրություն դարձնելով հատկապես ինժեներական խնդիրներին ։ 2010 թվականի փետրվարին ևս նմանատիպ մի հոդված է տեղ գտել նույն ամսագրում ։
2007 թվականի սեպտեմբերի 3-ին հազարավոր պանամացիներ Պանամայում Պարայսո լեռան վրա կանգնած հետևել են, թե ինչպես է իրականացվում պայթեցումը և ինչպես է սկսվում Ընլայնման նախագիծը։ Նախագծի առաջին փուլը փորման աշխատանքներ էր՝ 218 մետր Գալյարդի բացվածքի և խաղաղօվկիանոսյան ափի միջև։ Հեռացվելու էր 47 միլիոն մ³ հող և քար ։ Մինչև 2012 թվականը երկաթբետոնային մոնոտլիտը ավարտին է հասցվում, դրանցից 46-ը կազմելու էւբ խաղաղօվկիանոսյան հատվածի պատնեշի պատերը ։ Մինչև 2012 թվականի հուլիս պարզ է դառնում, որ ջրանցքի ընդլայնման ծրագիրը նախատեսվածից հետ է ընկել 6 ամսով՝ հագեցնելով նրան, որ ընդլայնված ջրանցքը բացվեց 2015 թվականի ապրիլին՝ նախատեսված 2014 թվականի փոխարեն ։
2009 թվականի հուլիսին հայտարարվում է, որ բելգիական Ժան Դե Նուի հորատող կազմակերպությունը իսպանական Սաթիր Վայեերմոսո, իտալական Սալինի Իմպրեջիլո և պանամական Գրուպո Կուզո կազմակերպությունների հետ միասին 3.1 միլիարդ ԱՄՆ դոլար է ստացել 6 նոր պատնեշների կառուցման համար։ Բելգիական կազմակերպությունը հաջորդ տարիների ընթացքում ծախսեց 100 միլիոն ԱՄՆ դոլար փորման աշխատանքների վրա։ Այս պատնեշների դիզայնը Բելգիայում գտնվող Բերենդրեխտի պատնեշի նմանությամբ է արվածը, վերջինս աշխարհի ամենամեծ պատնեշն է՝ 68 մետր լայնություն, 500 մետր երկարություն։
2015 թվականի հունիսին ջրով լցրեցին նոր պատնեշները, սկզբում ատլանտյան հատվածում, ապա՝ խաղաղօվկիանոսյան։ 2016 թվականի ապրիլին տեղի ունեցավ ջրանցքի հանդիսավոր բացումը ։
Երթևեկության համար նոր պատնեշները բացվեցին 2016 թվականի հունիսի 26-ին, իսկ պատնեշների երեք շարքերն անցած առաջին նավը չինական ընկերությանը պատկանող Նոր պանամաքս նավն էր ։
Կոլումբիայի երկաթգիծ
Չինաստանը երկար ուսումնասիրություններից հետո առաջարկում է կառուցել 220 կմ երկարությամբ երկաթուղի Կոլումբիայի խաղաղօվկիանոսյան և կարիբյան ափերին  ։
Նիկարագուայի ջրանցք
2014 թվականի հուլիսի 7-ին Նիկարագուայի ջրանցքի զարգացման ծրագրի ներդրող կազմակերպության տնօրենը հայտնել է, որ Նիկարագուայի ջրանցքի առաջարկը հաստատվել է։ Նախատեսվում էր կառուցումը սկսել 2014 թվականին և ավարտին հասցնել 5 տարում, սակայն ընդհանուր առմամբ առաջընթացը շատ չէր՝ պայմանավորված բնապահպանական մի շարք խդնիրներով ։ Նիկարագուական կառավարությունը հաստատել է Նիկարագուայով անցնող 280 կմ երկարություն ունեցող ջրանցքի նախագիծը, իսկ կազմակերպությունը պատասխանատու է ջրանցքի կառուցման և շահագործման համար։ Նիկարագուայի կառավարությունը հուսով է, որ այս նախագիծը կզարգացնի երկրի տնտեսությունը, իսկ ընդդիմությունը անհանգստացած է բնապահպանական խնդիրներով։ Այս նախագծի պատճառով 30.000 տեղացիներ ստիպված կլինեն տեղափոխվել, սակայն ընդդիմությունը պնդում է, որ այդ թիվը կհասնի մի քանի հարյուր հազարի։ Նախագծի կողմնակիցները պնդում են, թե որոշակի բնապահպանական օգուտներ ևս կլինեն, սակայն քննադատներն էլ իրենց հերթին պնդում են, որ էկոհամակարգի մոտավորապես մեկ միլիոն տարածք կվերացվի, եթե նախագիծը իրականություն դառնա ։
Այլ նախագծեր
Որոշ կազմակերպություններ, կառավարություններ և անհատներ ուսումնասիրել են Գվատեմալայում, Կոստա Ռիկայում, Էլ Սալվադորում, Հոնդուրասում ջրի մեջ խորը մտնող նավահանգիստներ կառուցելու և երկաթուղու միջոցով ափերը միացնելով՝ «չոր ջրանցք» կառուցելու հնարավորությունը։ Այնուամենայնիվ, ծով-երկաթուղի-ծով նախագծերը ապագայում կարող են և իրականություն դառնալ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պանամայի ջրանցքներ Կատեգորիա:Պանամայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Առևտրային ճանապարհներ Կատեգորիա:Պանամայի տնտեսություն Կատեգորիա:Պանամա Կատեգորիա:1914 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Պանամայի պատմություն Կատեգորիա:Ջրանցքներ այբբենական կարգով
Կազալֆյումանեզե
Կազալֆյումանզե (Casalfiumanese), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Բոլոնյա գավառում ։
Բնակչությունը 3353 մարդ է (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 41 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 82 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 40020, հեռախոսային կոդ՝ 0542։
Քաղաքի հովանավորն է հանդիսանում Հռոմի պապ Գրեգորիո առաջինը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Դոնի Ժաբար (համայնք)
Դոնի Ժաբար համայնք (Општина Доњи Жабар), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորման հյուսիսարևելյան հատվածում։ Վարչական կենտրոնը համարվում է Դոնի Ժաբար գյուղը։
Բնակչություն
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 4043 մարդ ։
Բնակավայրեր
Համայնքի կազմի մեջ են մտնում 6 բնակավայրեր, որոնց թվում է Դոնի Ժաբար գյուղը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերբական Հանրապետության համայնքներ
Աուդլա
Աուդլա (Audla), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լաիմյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 39 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լաիմյալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Իսակովո (գյուղ, Լոինսկոե գյուղական բնակավայր)
Իսակովո (Исаково), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 17 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Ճորոխ (Բաբերդի գավառ)
Ճորոխ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում ։ Գտնվում էր Բաբերդ քաղաքից 21 կմ արևելք, Բալախոռ գետի ափին։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 42 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Տինտորետո (կոկտեյլ)
Տինտորետո, հայտնվել է XX դարի կեսին, թույլ ալկոհոլային կոկտեյլ, որը փրփրուն գինու և թարմ մռան հյութի խառնուրդ է։ Նման է «Բելինի», «Միմոզա», «Ռոսինի» կոկտեյլներին։
Պատմություն
Կոկտեյլը իր անունը ստացել է ի պատիվ մեծանուն իտալացի նկարիչ Յակոպո Տինտորետոյի։ Ենթադրվում է, որ կոկտեյլի հայրենիքը Ազոլո քաղաքն է, որը հեռու չէ Տրեվիզո քաղաքից։
Կոկտեյլի պատրաստում
Կատեգորիա:Կոկտեյլներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ալկոհոլային կոկտեյլներ
ԵՃՇՊՀ տեղեկագիր
Երևանի ճարտարապետության և շինարարության պետական համալսարանի տեղեկագիր, ընդգրկված է Հայաստանի բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի (ՀՀ ԲՈՀ) սահմանած դոկտորական և թեկնածուական ատենախոսությունների հիմնական արդյունքների և դրույթների հրատարակման համար ընդունելի պարբերական գիտական հրատարակությունների ցուցակում։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Խորհուրդ
Խորհուրդ ( - ծածուկ, թաքուն բան, ), Աստվածապաշտության մեջ խորհուրդները բազմազան են, սակայն դրանցից առանձնացվում են մի քանիսը՝ անվանելով «Սրբազան Խորհուրդներ» կամ «Եկեղեցու Խորհուրդներ»։ Ըստ քրիստոնեական վարդապետության՝ դրանք սրբազան արարողություններն են, որոնց ընթացքում որոշակի արտաքին, տեսանելի նշանի և գործողության միջոցով անտեսանելի կերպով տրվում են Սուրբ Հոգու շնորհները՝ մարդուն միավորելով Քրիստոսի և Եկեղեցու հետ՝ նրան օժտելով հոգևոր կարողություններով։ Սրբազան խորհուրդները պարտադիր պետք է վկայված լինեն Սուրբ Գրքով։
«Խորհուրդ» բառի ստուգաբանությունը
«Խորհուրդ» նշանակում է մեզնից ծածկված, անտեսանելի իրողություն։ Աստվածաշնչում մեծաքանակ են երևույթները, որոնք ներկայանում են որպես խորհուրդ, այսինքն բաներ, որ ըմբռնելի են միայն հավատի աչքերով։ Ուրեմն խորհուրդ ասելով հասկացվում է խորհրդավոր՝ աստվածային մի բան, որ տեսանելի կերպով չենք կարող ընկալել, այլ՝ հոգևոր աչքերով, այսինքն՝ հավատով ։ Սուրբ Խորհուրդները չեն կարող կոչվել «նշան» (լատ.՝ simbole), քանի որ, ինչպես բառն է ցույց տալիս, «նշանը» գաղափարի նշանն է կամ պատկերը, որով հեռավոր ու անտեսանելի բան կամ գաղափար է ներկայացվում, ինչի արդյունքում գաղափարի և նշանի մեջ իրական ու էական միություն չի լինում։ Իսկ Սուրբ Խորհուրդի մեջ նյութականի և տեսանելի արարողության հետ սերտորեն կապված են անզգալի և անտեսանելի շնորհները. դրանք իրարից առանձին չեն բաշխվում, այնպես որ Սուրբ Խորհուրդի տեսանելի նյութով ու արարողությամբ հավատացյալները ստանում են իրապես աստվածային փրկարար շնորհներ ու ներգործություն ։
Խորհուրդները Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցում
Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցում խորհուրդները թվով 7-ն են՝ համաձայն Սուրբ Հոգու 7 շնորհների (Առակ. 9։1) և 7 առաքինությունների թվին։ Խորհուրդներից միայն 2-ը՝ Մկրտությունը և Հաղորդությունն են հաստատված անմիջականորեն Հիսուս Քրիստոսի կողմից, մնացած հինգ խորհուրդները, ունենալով սուրբգրային հիմք, զարգացել, ձևավորվել և իրենց վերջնական տեսքն են ստացել ամենաուշը 12 դ.-ում ։ Ըստ այդմ Հայոց Եկեղեցու խորհուրդներն են՝
Հայոց Եկեղեցում խորհուրդներից 4-ը՝ Մկրտությունը, Դրոշմը, Ապաշխարությունը, և Հաղորդությունըպարտադիր են յուրաքանչյուր քրիստոնյայի համար, իսկ Պսակը, Ձեռնադրությունը և Վերջին Օծումը ՝ կամավոր։ Խսրհուրդներից 3-ը՝ Մկրտությունը, Դրոշմը, Ձեռնադրությունը, կատարվում են մեկ անգամ, մյուսները կրկնելի խորհուրդներ են ։
Առանց Եկեղեցու խորհուրդների անհնար է ապրել ճշմարիտ քրիստոնեական կյանքով, քանի որ դրանց շնորհիվ «իրապես յուրաքանչյուր ոք նախ Քրիստոսի և եկեղեցու իսկական և միակից անդամն է ճանաչվում ու զինքը խոստովանում, և երկրորդ՝ իրականապես թե՛ իբրև անհատ և թե՛ իբրև համայնքի մի անդամ մտնում է Քրիստոսի ամենամտերիմ և էական հաղորդակցության մեջ և այդ կենսական հաղորդակցության մեջ մնում, ամրանում և շնորհներ վայելում (Ա Կոր., Է 17)։...մեր Եկեղեցու արարողության գերագույն կատարելությունը իրականանում է ս. խորհրդի մեջ։ Ըստ այսմ՝ ս. խորհուրդների արարողական մասը մենք տեսնում ենք մեր աչքերով, միայն չենք տեսնում, թե ինչպե՞ս այդ տեսանելի արարողությունները Ս. Հոգու անտեսանելի շնորհաց միջոց են դառնում և մեզ վրա ներգործում։ Ուրեմն աստվածադիր ս. խորհուրդների մի առանձնահատկությունն այն է, որ Ս. Հոգու անտեսանելի և աննյութական շնորհներն ու պարգևները, ծածկվելով տեսանելի և նյութական տարրերի մեջ, ընդունվում են այդպես մեր արտաքին զգայարանքներով, որպեսզի ոչ միայն հավատքով, այլև զգայությամբ համոզված լինինք, որ ընդունում ենք աստվածային շնորհներ և Աստուծո հետ մտերմական հարաμերության մեջ մտնում ։
Խորհրդի կատարման պայմանները
Խորհուրդները կատարելու անհրաժեշտ պայմաններն են՝
Անհրաժեշտ պայմանների բացակայության դեպքում խորհուրդը կարող է ճանաչվել անվավեր։ Խորհրդին պետք է պատրաստվել ամենայն լրջությամբ, որպեսզի տրվող շնորհը դատապարտության պատճառ չդառնա, քանզի ովքեր նրան մասնակցում են ոչ հոգևոր նկատառումով կամ այն սոսկ արտաքին ծիսական նշան համարելով, ոչ միայն անհաղորդ են մնում Եկեղեցու Խորհրդի փրկարար ներգործությանը, այլև ենթակա են դառնում չարի հարձակումներին (հմմտ. Ա Կորնթ. 11։29-30)։
Խորհրդակատարը
Եկեղեցու բոլոր խորհուրդներն էլ իրականացվում են միայն հոգևորականների կողմից՝ այն ծիսակարգով, որը զետեղված է «Մաշտոց» ծիսամատյաններում։ Բացի Ձեռնադրության խորհրդից, մնացած 6 խորհուրդները կարող է կատարել քահանայական օծում ունեցող հոգևորականը։ Եպիսկոպոսը իրավունք ունի կատարել բոլոր 7 խորհուրդները։ Պատշաճ արարողությամբ կատարվող խորհուրդը տեղի է ունենում ստուգապես՝ անկախ հավատացյալի պատրաստվածության աստիճանից և հոգևորականի անձնական հատկանիշներից։ Խորհուրդի միջոցով շնորհը փոխանցողը ոչ թե խորհրդակատարն է, այլ՝ Աստված՝ Սուրբ Երրորդությունը։
Խորհուրդները այլ Եկեղեցիներում
Ավանդական բոլոր եկեղեցիները, այդ թվում և Կաթոլիկ ու Ուղղափառ (օրթոդոքս) եկեղեցիները համակարծիք են խորհուրդների 7-ը լինելու շուրջ, սակայն նրանք տարբերվում են Հայ Առաքելական եկեղեցուց ծիսական նրբություններով՝ չխախտելով Ընդհանրական Եկեղեցու կողմից հաստատված կարևոր ընդհանուր բանաձևերը։ «Քրիստոս, հաստատելով խորհուրդները, նրանց կատարման մանրամասները թողեց առաքեալներին։ Ամէն օրէնսդիր եւ իշխող ինքն է որոշում սկզբունքները և օրէնքները, գործադրութեան պայմանները թողնելով կարգուած պաշտօնեաներին։ Այստեղից էլ գալիս է տարբեր եկեղեցիներում միևնոյն խորհրդի կատարման թէ՛ ձևի թէ՛ նիւթի տարբերութիւնը։ Պօղոս Առաքեալը գրում էր կորնթացիներին. «և ուրիշ բաներ պիտի պատուիրեմ ձեզ՝ երμ գամ» (Ա Կորնթ., ԺԱ, 35)։ Եկեղեցու հայրերը այդ պատուէրների մէջ տեսել են խորհուրդների կատարման մանրամասները» ։ Անգլիկան եկեղեցին ևս ընդունում է այս յոթ խորհուրդները, բայց տարբերվում է իր մեկնաբանություններով։ Բողոքական եկեղեցիների մեծ մասը միայն երկու խորհուրդ է ընդունում (Մկրտությունը և Հաղորդությունը), մյուսները՝ երեք (նաև Ձեռնադրությունը) ։ Բողոքական եկեղեցու կողմից ընդունված խորհուրդներն էլ իրենց բովանդակությամբ տարբերվում են Ավանդական եկեղեցուց։ «Խորհուրդ» ասելով Բողոքականությունը ընկալում է միայն «նշան և հիշեցում, որոնց արժեքը կախված է անհատի հավատից»։ Մարտին Լյութերը դրանք դիտում էր որպես «հավատն արթնացնելու միջոց», իսկ Կալվինը՝ «Քրիստոսի խոսքերի վրա ընտրյալի մեջ վստահություն առաջացնող միջոց» ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Քրիստոնեություն Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Կատեգորիա:Քրիստոնեական ծիսակատարություններ
Պոնիզովե (գյուղ, Տյոմկինսկի շրջան)
Պոնիզովե (Понизовье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կիպրոսի Հանրապետության Ազգային գվարդիա
Կիպրոսի Հանրապետության զինված ուժեր Կիպրոսում և նրա սահմաններից դուրս հայտնի են Ազգային գվարդիա (Εθνική Φρουρά) անունով։ Դրանք միավորված զինված ուժեր են, որոնք իրենց կազմում ունեն ցամաքային զորքեր, ռազմածովային ուժեր և ռազմաօդային ուժեր։
Կիպրոսի Հանրապետության Ազգային գվարդիան համալրվում է համընդհանուր զինվորական ծառայության մասին օրենքի հիման վրա։ Զինվորական ծառայությունը պարտադիր է արական սեռի հույն կիպրացիների, Կիպրոսի Հանրապետության 18 տարին լրացած քաղաքացիների համար և տևում է 14 ամիս։
Զորացրումից հետո զինծառայողները ներառվում են պահեստազորի մեջ և զորակոչվում են կանոնավոր հավաքներին։
Զինված ուժերի կազմը
Ազգային գվարդիայի Գլխավոր շտաբ (Γενικό Επιτελείο Εθνικής Φρουράς)
Ռազմածովային բաղադրիչ
Ծովային հրամանատարություն (Διοίκηση Ναυτικού) (ΔΝ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիպրոսի Հանրապետության Ազգային գվարդիա Կատեգորիա:Կիպրոսի հակամարտություն Կատեգորիա:Ազգային գվարդիա Կատեգորիա:Զինված ուժեր
Զույգի առաջացում
Զույգի առաջացում ֆիզիկայում, մասնիկի և հակամասնիկի միաժամանակյա առաջացման պրոցեսը։ Նեղ իմաստով՝ էլեկտրոնի և պոզիտրոնի առաջացումը, երբ ֆոտոնը ընդհարվում է լիցքավորված մասնիկի, օրինակ, ատոմի միջուկի հետ։ Այդ դեպքում ֆոտոնի էներգիան առնվազն պետք է հավասար լինի էլեկտրոնի և պոզիտրոնի հանգստի զանգվածների գումարին (2mec2= 1,02 ՄէՎ, me-ն էլեկտրոնի զանգվածն է, c-ն՝ լույսի արագությունը)։ Զույգի առաջացման համար անհրաժեշտ նվազագույն էներգիան կոչվում է շեմային էներգիա։ Զույգի առաջացում հնարավոր է միայն լիցքավորված որևէ մասնիկի ուժային դաշտում, այլապես չի իրագործվի էներգիայի և շարժման քանակի պահպանման օրենքը։
Էլեկտրոն-պոզիտրոնային զույգերը սովորաբար առաջանում են ատոմի միջուկի կամ էլեկտրոնի կուլոնյան դաշտում, ընդ որում, այդ պրոցեսի հավանականությունը համեմատական է միջուկի լիցքի քառակուսուն և արագ աճում է ֆոտոնի էներգիայի աճին զուգընթաց։ Էլեկտրոն-պոզիտրոնային զույգեր առաջանում են ոչ միայն ֆոտոնի և լիցքավորված մասնիկի ընդհարումից, այլև ցանկացած երկու լիցքավորված մասնիկների (օրինակ, էլեկտրոնների) փոխազդեցության ժամանակ, եթե դրանք ունեն բավարար էներգիա։ Տարրական մասնիկների ընդհարման դեպքում որոշակի պայմաններում կարող են առաջանալ նաև ուրիշ զույգեր։ Օրինակ, էլեկտրոնի և պոզիտրոնի ընդհարման ժամանակ կարող են ծնվել μ-մեզոնների կամ π-մեզոնների զույգեր։ Զույգեր առաջանում են նաև ծանր մասնիկների տրոհումից։ Օրինակ, ρ-մեզոնը կարող է տրոհվել π-մեզոնների զույգի, φ-մեզոնը՝ К-մեզոնների զույգի։ Զույգի առաջացման երևույթով է պայմանավորված մեծ էներգիայի ֆոտոնների կլանումը նյութում, ինչպես նաև էլեկտրոն-ֆոտոնային հեղեղների գոյացումը տիեզերական ճառագայթներում։
Զույգի առաջացման և դրա հակառակ պրոցեսի՝ անիհիլացման հայտնագործումը ոչ միայն ֆիզիկական, այլև փիլիսոփայական կարևոր նշանակություն ունի, քանի որ հերքում է հավերժական և անփոփոխ նախատարրերի գոյությունը, ցույց է տալիս, որ որոշակի պայմաններում մատերիայի «տարրական» ձևերը կարող են փոխարկվել այլ ձևերի։
Տավացանո կոն Վիլավեսկո
Բնակչությունը կազմում է 4938 մարդ, խտությունը՝ 309 մարդ/կմ², տարածքը՝ 16 կմ², էլեկտրոնային փոստ` 26838, հեռախոսային կոդ` 0371։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ցվետոխա (գյուղ, Սլավուտայի շրջան)
Ցվետոխա (Цвітоха), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ցվետոխա գյուղում բնակվում էր 926 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,46 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 634,25 մարդ/կմ²։
Լուսը լուսին քո ժպիտն է իմ երեսին ճառագում
«Լուսը լուսին քո ժպիտն է իմ երեսին ճառագում», Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից, հեղինակն այն գրել է 1920 թվականին։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս քառյակը գրել է 1920 թվականին։ Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվում է երեք ինքնագիր։ Քառյակն առաջին անգամ տպագրվել է «Թամարից ալբոմ» վերնագրով՝ 1924 թվականին Երևանի Նորք հանդեսի 4-րդ գրքի 63-րդ էջում, այնուհետև Թումանյանի Երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 546֊րդ էջում։ Քառյակը տպագրվում է Գ ինքնագրից։ Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվում է այս քառյակի նախնական տարբերակը` գրված «Արևելքի եդեմներին իջավ պայծառ իրիկուն» քառյակի ինքնագրի հակառակ էջին, թվագրված՝ «Ն․23»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
Իսակովո (գյուղ, Խոլմ-Ժիրովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 18 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Դևիդ Քեմերոն
Դևիդ Ուիլյամ Դոնալդ Քեմերոն (David William Donald Cameron, ), բրիտանացի քաղաքական գործիչ, պահպանողական կուսակցության առաջնորդ, Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ 2010 թվականի մայիսի 11-ից (ղեկավարում է պահպանողականների և լիբերալ-դեմոկրատների կոալիցիոն կառավարությունը)։ Միացյալ Թագավորության վերջին 200 տարիների ամենաերիտասարդ և թվով 75-րդ վարչապետն է։
Ծնվել է 1966 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Լոնդոնում։ Ավարտել է Իթըն քոլեջը, ապա Օքսֆորդի համալսարանը՝ ուսումնասիրելով քաղաքագիտություն, փիլիսոփայություն և տնտեսագիտություն։ Աշխատել է Պահպանողական կուսակցության հետազոտական բաժնում՝ միաժամանակ զբաղվելով 1990-1997 թվականների Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Ջոն Մեյջորի ելույթների պատրաստմամբ և տնտեսական հարցերով։ 1993 թվականից աշխատել է ներքին գործերի նախարարությունում։ 1997 թվականին մասնակցել է Մեծ Բրիտանիայի պառլամենտական ընտրություններին՝ չհասնելով հաջողության։ 2001 թվականին ընտրվել է Համայնքների պալատի անդամ, 2005 թվականին՝ Պահպանողական կուսակցության առաջնորդ։ Ամուսնացած է, ունի չորս երեխա։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության վարչապետներ Կատեգորիա:1966 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 9 ծնունդներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական գործիչներ
Անտոնիու Ժուան
Անտոնիու Ժուան  (Antônio João), համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի հյուսիսարևելյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 7979 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 143,750 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 7,0 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1963 թվականին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1964 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սև պատերազմ
Սև պատերազմ (Black War), բախում բրիտանացի գաղութարարների և թասմանացիների միջև Վան-Դիմենի երկիրում (Թասմանիա) 19-րդ դարի առաջին կեսին, որի արդյունքում տեղաբնակները փաստացիորեն ոչնչացվեցին։
Պատմություն
Զինված բախումը սկսվեց 1804 թվականի մայիսին, երբ գաղութարարների զինված ջոկատը կրակ բացեց որսի ելած մի խումբ թասմանացիների վրա։ Գաղութարարության հետագա ուժգնացումը բերեց հարաբերությունների լարվածության եկվորների և տեղաբնակների միջև, որոնք գնալով ավելի էին զգում սննդի ու որսի տարածքների պակաս, քանի որ եկվորները դրանք օգտագործում էին գյուղատնտեսության համար։ Քանի որ թասմանացիները չէին կարող ուժով և զենքով պատասխանել «սպիտակ եկվորների» հալածանքներին ու սպանություններին, նրանք ընտրել էին առանձին անձանց և ոչ մեծ խմբերի վրա հարձակումների մարտավարությունը։ 1820-ական թվականների վերջին, բախումը ստացավ «Սև պատերազմ» անվանումը։ 1828 թվականի նոյեմբերին, գաղութարարներին պաշտոնապես թույլատրվեց սպանել թասմանացիներին, իսկ ևս որոշ ժամանակ անց՝ ամեն սպանվածի համար պարգևատրում նշանակվեց։
1830 թվականի աշնանը լեյտենանտ-նահանգապետ Ջորջ Արթուրի կողմից որոշում կայացվեց տեղաբնակներին մեկուսացնել Թասմանիա կղզու հարավարևելյան մասում։ Հատուկ դրա համար հրաման տրվեց բոլոր արական սեռի գաղութարարներին՝ ձևավորել կենդանի շղթա (շուրջ 2000 մարդ), որը շարժվելով հարավ՝ վեց շաբաթվա ընթացքում պետք է քշեր կղզեբնակներին դեպի Թասմանիայի հարավարևելյան մասի երկու փոքրիկ թերակղզիները (այդ շղթան ստացավ «Սև գիծ» անվանումը)։ Չնայած այդ «գործողությունն» ավարտվեց ամբողջական ձախողումով (բռնվեցին միայն մեկ ծերունի ու մեկ տղա)՝ սպիտակ գաղութարարների իշխանությունը մնաց անխախտ։
1831-1835 թվականների ընթացքում, ողջ մնացած թասմանացիների մեծ մասը (շուրջ 200 մարդ) տեղահանվեց դեպի Բասսովի նեղուցում գտնվող Ֆլինդերս կղզի։ Բնիկների մի մասը միախառնվեց եվրոպական գաղութարարների հետ՝ ազգամիջյան ամուսնությունների արդյունքում։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ցեղասպանություն Կատեգորիա:Ավստրալիա Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պատերազմներ
(4883) Կորոլիրինա
(4883) Կորոլիրինա (Korolirina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,738535 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0848 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3922 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1655,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,217484 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,86° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պոնյատի
Պոնյատի (Поняты), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Աուդռու
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 1492 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Աուդռու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղական ավաններ
Մազկակրակ
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 20 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Հանդես (տարեգիր)
Հանդես, հայկական գիտամեթոդական հանդես ։ Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի հրատարակչություն։ Լույս է տեսնում 2002 թվականից Երևանում (տարեկան 1-2 համար)։ Գլխավոր խմբագիրն է Լաուրա Մուրադյանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Բուգաևկա (այլ կիրառումներ)
Բուգաևկա, կարող է վերաբերել՝
Գծագրական երկրաչափություն
Գծագրական երկրաչափություն երկրաչափության բաժին, որը տարածության մեջ տրված երկրաչափական մարմիններն ուսումնասիրում է հարթության վրա, դրանց արտապատկերումների միջոցով։ Ուսումնասիրելով արտապատկերման զանազան մեթոդների երկրաչափական հիմունքները՝ սահմանում է այն օրենքները և կանոնները, որոնց միջոցով կարելի է ոչ միայն ցանկացած երկրաչափական մարմին արտապատկերել հարթության վրա, այլև գծագրի օգնությամբ վերականգնել այն և տալիս է տարածական խնդիրները հար–թության վրա գծագրի միջոցով լուծելու մեթոդներ։ Երկրաչափական մարմինը հարթության վրա արտապատկերելու մե–թոդը կոչվում է պրոյեկտման մեթոդ։ Կան տեխնիկայում կիրառվող պրոյեկտման տարբեր մեթոդներ։ Օրինակ, оրթոգոնալ կամ ուղղանկյուն պրոյեկտման միջոցով երեք փոխուղղահայաց հարթությունների վրա ստացված գծագրերը լայն կիրառություն ունեն մեքենաշինության մեջ, շինարարական և այլ նախագծային աշխատանքներում։ Աքսոնոմ և տրիկ պրոյեկցիաները, որոնք ստացվում են մեկ հարթության վրա զուգահեռ պրոյեկտման մեթոդով (երեք կոորդինատային առանցքներից ոչ մեկը չպետք է համընկնի պրոյեկտման ուղղությանը), կիրառում են այն դեպքում, երբ գծագիրը պետք է լինի մատչելի, պատկերավոր։ Կենտրոնական պրոյեկցիան կամ հեռաևկարը կիրառվում է ճարտարապետության, քաղաքաշինության, կամուրջների նախագծման բնագավառներում։ Թվանշանակիր պրոյեկցիաները կիրառվում են ճանապարհաշինության, քարտեզագրության, տոպոգրաֆիայի բնագավառներում և այլն։ Գծագրական երկրաչափուչյան հիմնադիրն է Մոնժը։
Կատեգորիա:Գծագրական երկրաչափություն Կատեգորիա:Գծագրություն Կատեգորիա:Մաթեմատիկայի ճյուղեր Կատեգորիա:Աֆինական երկրաչափություն
Chocodile
Chocodile(Chocodile), ամերիկական քաղցրավենիք, որը արտադրվում է ամերիկյան հացաբուլկեղենի փռերում։ Անվանումը եկել է ռուսերենից (шоколад) «շոկոլադ» և (крокодил)«կոկորդիլոս», ռուսերեն «шокодил»։
Պատմություն
Բոլոր ժամանակների թալիսման Chocodile եղել է Chauncey Chocodile, բայց վերջին տարիներին Hostess Brands հեռացրեցրն, նաև հեռացրեցին նրա փաթեթավորումը և կայքը։
1990-ական թվականներին Chocodile չի վաճառվել ԱՄՆ-ի արևելյան ափին։ Hostess Brandsունի մի քանի գործարաններ արևմտյան ափին, որտեղ պատրաստում և վաճառում են Chocodile։
Մշակույթի մեջ
Chocodile համարվում է գլխավոր հերոս Մոդես Մեդուզայի սիրած քաղցրավենիքը ։ Նաև Chocodile(ինչպես թարգմանված է մուլտֆիլմում) Ռոջեռի սիրած քաղցրավենիքը Ամերիկյան «հայրիկ» մուլտֆիլմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հրուշակեղեն
Իսակովո (գյուղ, Յարցևսկի շրջան)
Իսակովո (Исаково), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
Մանկավարժություն (հանդես)
Մանկավարժություն, գիտամեթոդական վերլուծական ամսագիր։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ Կատեգորիա:Հայկական մանկավարժական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Անդրոնովկա (գյուղ, Ստարոկոնստանտինովի շրջան)
Անդրոնովկա (Андронівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անդրոնովկա գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,242 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 194,21 մարդ/կմ²։
Պոնյատովկա (գյուղ, Շումյաչինսկի շրջան)
Պոնյատովկա (Понятовка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 233 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Պլուտոն (դիցաբանություն)
Պլուտոն (Πλούτων, Pluto), հին հունական և հռոմեական առասպելաբանությունում թագավորության և մահվան աստծո անուններից մեկը։ Մ.թ.ա. V դարից սկսած այս անվանն ավելացվել է նաև Հադես անունը։
Պլուտոնը Սատուրնի և Օպայի ավագ որդին է, Յուպիտերի, Նեպտունի, Սերեսի, Վեստայի և Յունոնայի եղբայրը, Պրոզերպինայի աստվածուհու քեռին և ամուսինը ։ Տիտաներին ու հսկաներին հաղթելուց հետո նրա եղբայրները բաժանում են տիեզերքը և Պլուտոնը ժառանգում է անդրշիրիմյան թագավորությունն ու իշխանությունը մահացածների ստվերների վրա։ Պլուտոնը համարվում էր «հյուրընկալ», բայց անբարեխիղճ աստված, որը պատրաստակամորեն ընդունում էր բոլորին իր բնակության վայրում, բայց ոչ մեկին չէր թողնում հետ վերադառնալ։ Մի շարք առասպելներ Պլուտոնի անունը կապում էին հարստության աստծու` Պլուտոսի անվան հետ։ Պլուտոնին նվիրված միայն մեկ հայտնի տաճար կա, որը գտնվում է Հելլադայում։ Պլուտոնին զոհաբերում էին խոշոր եղջերավոր անասուններ։ Նրան պատկերում էին գավազանը ձեռքին, երբեմն` եղջյուրով։
Ի պատիվ Պլուտոնի և Պրոզերպինայի, Հռոմում տոնում էին Տերենտինյան և Տևրիկյան խաղերը ։
Հին հունական առասպելաբանություն
Պլուտոնը կռվել է Հերակլեսի հետ, երբ նա գնացել է Եվրիսի համար դժոխային շան հետևից։ Հերակլեսը վիրավորել է Պլուտոնի ուսը, ով պետք է լքեր իր թագավորությունը և մեկներ Օլիմպոս՝ աստվածների բժշիկ Պեոնի մոտ, վերքը բուժելու համար։ Մի ուրիշ անգամ Պլուտոնը լքել է իր տարածքը Պերսեփոնեսին առևանգելու համար։ Պլուտոնը կախարդական գլխարկ ուներ, որը դարձնում էր նրան անտեսանելի։ Այն հագնում էին նաև Պերսևսը, Աթենասը և Հերմեսը։
Հին հռոմեական առասպելաբանություն
Հին հռոմեական դիցաբանության մեջ Պլուտոնը Սատուրնի և Օպայի (Քրոնոս և Ռեա) որդին է, Յուպիտերի, Յունոնայի, Նեպտունի, Սերեսի և Վեստայի եղբայրը։ Պլուտոնը որպես ժառանգություն է ստացել անդրշիրիմյան աշխարհը և նշանակվել ստորգետնյա հարստությունների աստված։ Նա մարդկանց մեջ ներշնչել է անդիմադրելի սարսափ, քանի որ նա հայտնվել է երկրի երեսին՝ միայն ընտրելու իր հաջորդ զոհին և նրան քաշելու իր մռայլ տունը։ Պլուտոնը ստուգել է, թե արդյոք երկրի վրա կան ճեղքեր, որոնց միջոցով արևի ճառագայթը կարող է ներթափանցել իր մութ թագավորությունը և ցրել այնտեղ տիրող մթությունը։ Նա ուներ կառք, որը տեղափոխվում էր չորս սև հենակներով։
Մի անգամ նա փախցնում է բույսերի գեղեցիկ աստվածուհի Պրոզերպինային, որին նա նստեցնում է Հադեսի գահի վրա և դարձնում իր թագուհին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հին հունական առասպելաբանություն Կատեգորիա:Հին հունական առասպելների հերոսներ Կատեգորիա:Հին հռոմեական մշակույթ Կատեգորիա:Հին հունական աստվածներ
Զոնդ (կայան)
Կատեգորիա:Տիեզերագնացություն
Օրենք և իրականություն
Օրենք և իրականություն, միջազգային իրավաբանական գիտական հանդես։
Աննա Նշանյան
Աննա Նշանյան (Աննա Իսահակի Փափազյան, ), հայ օպերային երգչուհի, սոպրանո։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1970)։
Օրենք և իրականություն
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Վերջին մոհիկանը
«Վերջին մոհիկանը» վեպի հիման վրա նկարահանվել են բազմաթիվ ֆիլմեր, որոնցից առավել հայտնի է 1992 թվականին Մայքլ Մաննի կողմից նկարահանվածը։
Սյուժե
Վեպի գործողությունները տեղի են ունենում բրիտանական գաղութում՝ Նյու-Յորքում, 1757 թվականի օգոստոսին՝ ֆրանս-հնդկական պատերազմի ժամանակ։ Վեպի մի մասը նվիրված է Ուիլյամ-Հենրիի նավատորմի վրա հարձակումից հետո տեղի ունեցած իրադարձություններին, երբ ֆրանսիացիների լուռ համաձայնության պայմաններում նրանց հնդկացի համախոհները կոտորեցին գերի հանձնված անգլիացի մի քանի հարյուր զինվորներին ու վերաբնակիչներին։ Որսորդը և հետախույզ Նատտի Բիմպոն իրենց ընկերներ-հնդկացիների հետ՝ Մոհիկան տոհմից-Չինգաչգուկից, և իր որդու Ունկասի հետ մասնակցում է 2 քույրերի փրկմանը՝ բրիտանական գեներալի աղջիկներին։ Գրքի վերջում Ունկասը մահանում է Կոռին օգնելու փորձի ժամանակ (քույրերից մեծին) և մենակ է թողնում իր հորը՝ Չինգաչգուկին՝ վերջին մոհիկանին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1826 վեպեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպեր Կատեգորիա:Արկածային վեպեր Կատեգորիա:Պատմական վեպեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր Կատեգորիա:Հեռուստաշոուների հիմք ծառայած վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Աննա Նշանյան
Կենսագրություն
1980 թվականից բնակվում և ստեղծագործում է ԱՄՆ-ում։
Գործունեություն
Համերգներով հանդես է եկել աշխարհի մի շարք հայտնի բեմերում։ Կատարել է Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի, Մասինիի, Ժորժ Բիզեի, Ջուզեպպե Վերդիի, Մոդեստ Մուսորգսկու ստեղծագործություններից։ Հյուրախաղերով եղել է Խորհրդային միության, Չեխոսլովակիայի, Ֆրանսիայի, Եգիպտոսի, Լիբանանի, Կանադայի, ԱՄՆ-ի, Ավստրալիայի, Սիրիայի մի շարք քաղաքներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:1931 ծնունդներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Հայ սոպրանոներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 12 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Եզերո (համայնք)
Եզերո համայնք (Општина Jeзеро), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորման կենտրոնական հատվածում։ Վարչական կենտրոնը համարվում է Եզերո քաղաքը։
Բնակչություն
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 1341 մարդ ։
Բնակավայրեր
Համայնքի կազմի մեջ են մտնում բնակավայրեր, որոնց թվում է Եզերո գյուղը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերբական Հանրապետության համայնքներ
Աուգլի
Աուգլի (Augli), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր