cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջորջ Միտչել
Կենսագրություն
Միտչելն արագորեն առաջատար դեր է զբաղեցրել դեմոկրատ սենատորների շրջանում և 1989 թվականից մինչև 1995 թվականը Սենատում եղել Է դեմոկրատական մեծամասնության առաջնորդ, առաջ անցնելով հիմնական ֆավորիտներից՝ Դանիել Ինոուիից և Բեննետ Ջոնսթոնից (Bennett Johnston) ։ Միտչելի քաղաքական դիրքորոշման գնահատականները եղել են տարբեր. որոշ փորձագետներ այն անվանել են լիբերալ, մյուսները՝ ցենտրիստ ։ Ժողովրդավարական մեծամասնության առաջնորդի պաշտոնում Միտչելը ղեկավարել է բազմաթիվ բնապահպանական օրենքների ընդունումը, ինչպես նաև աշխատել առողջապահության հարցերի շուրջ, մասնակցել առողջապահության Քլինթոնի ծրագրի մշակմանը, որը հետագայում մերժվել է Սենատի կողմից, ինչպես նաև մանկական առողջապահության և հաշմանդամների պաշտպանության մասին ակտերին։ Միտչելը հանդես է եկել առևտրի համաշխարհային կազմակերպության ստեղծման և ԱՄՆ-ի ազատ առևտրի հյուսիսամերիկյան գոտի մտնելու օգտին  ։
1994 թվականին ԱՄՆ նախագահ Բիլ Քլինթոնը Միտչելին առաջարկել է դառնալ ԱՄՆ Գերագույն դատարանի անդամ, սակայն նա հրաժարվել է՝ ցանկանալով ավարտել մի շարք օրինագծերի աշխատանքներ։ Բացի այդ, նա որոշել է չմասնակցել Սենատի վերընտրություններին, որը տեղի է ունեցել նույն տարում, և 1995 թվականին հեռացել է այնտեղից ։ Հետագայում Միտչելը բացատրել է իր հեռանալու պատճառը. դեռևս 1982 թվականին նա որոշել է, որ չի ցանկանում Սենատում մնալ ավելի քան երկու ժամկետով ։ Սենատում՝ դեմոկրատների առաջնորդի պաշտոնում, Միտչելին փոխարինել է Թոմ Դեշլը ։ 1995 թվականին Միտչելը վերսկսել է իրավաբանական պրակտիկան և գլխավորել Verner, Liipfert, McPherson and Hand ֆիրման, որը լոբբինգ է արել ծխախոտի ընկերությունների շահերը, ինչի համար հետագայում քննադատության է ենթարկվել  ։ Սակայն Հյուսիսային Իռլանդիայում այդ պաշտոնում քաղաքական իրավիճակի բարդացման ֆոնին Միտչելը զբաղվել է Իռլանդիայի հանրապետական բանակի (IRA) և Միացյալ Թագավորության կառավարության ահաբեկչական թևերի միջև զինված հակամարտության լուծմամբ՝ կարողանալով հասնել կրակոցների դադարեցման մասին Բելֆաստյան համաձայնագրի կնքմանը։ 1998 թվականին՝ հակամարտության կարգավորման գործում ունեցած ավանդի համար, Միթչելն արժանացել է Բրիտանական կայսրության պատվավոր ասպետական շքանշանի    և առաջադրվել 2000 թվականի Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի  ։
2000 թվականից մինչև 2001 թվականը Միտչելը Մերձավոր Արևելքում եղել է ճգնաժամի լուծման միջազգային կոմիտեի նախագահը ։ Փորձագետները նշել են Միտչելի դերը Ալ-Ակսայի երկրորդ ապստամբության ավարտին. զինադադարի հասնելու համար նա կոչ է արել Իսրայելին հանել գոյություն ունեցող բնակավայրերը Հորդանան գետի արևմտյան ափից, իսկ արաբներին՝ դադարեցնել մարտական գործողությունները  ։
2006 թվականին Միտչելը բեյսբոլի գլխավոր լիգայի (MLB) կոմիսիոներ Բադ Սելիգի (Bud Selig) հրավերով գլխավորել է MLB-ի խաղացողների կողմից դոպինգի օգտագործման հետաքննության հանձնաժողովը։ Զեկույցը, որը 2007 թվականի դեկտեմբերին հրապարակվել է նրա հանձնաժողովի կողմից, ցույց է տվել, որ առնվազն 89 MLB-ի խաղացողներն օգտագործել են ստերոիդներ և այլ դոպինգային դեղամիջոցներ, այդ թվում՝ այնպիսի աստղեր, ինչպիսիք են Բարրի Բոնդսը և Ռոջեր Քլեմենսը։ Այս զեկույցից մեկ տարի անց՝ Միտչելի խոսքով, MLB-ում դոպինգի հետ կապված իրավիճակը զգալիորեն բարելավվել է  ։
2009 թվականի հունվարի 22-ին Միթչելը ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամայի կողմից նշանակվել է Մերձավոր Արևելքում ԱՄՆ հատուկ ներկայացուցիչ։ Այդ որոշումն ընդունվել է Գազայի հատվածում Համասի ռազմական ենթակառուցվածքի ոչնչացման համար՝ Իսրայելի կողմից ձեռնարկված «Թափվող արճիճ» լայնածավալ գործողության ֆոնին   ։ Վերլուծաբանները ողջունել են այդ նշանակումը՝ նշելով խաղաղապահ գործընթացներում Միտչելի փորձը  ։ Ավելի վաղ Միթչելը խաղաղարար գործունեության մասին արտահայտվել էր հետևյալ կերպ. «Կոնֆլիկտները բորբոքվում և ընթանում են մարդկանց կողմից, այդ պատճառով էլ մարդիկ ի զորու են վերջ դնել դրանց» ։
Մամուլը գրել է այն մասին, որ 2007 թվականին Միտչելի մոտ հայտնաբերվել է շագանակագեղձի քաղցկեղ ։
Միթչելը ԱՄՆ Սենատից հեռանալուց հետո զբաղեցրել է մի շարք կորպորատիվ պաշտոններ։ 1995 թվականին նա ընդգրկվել է The Walt Disney Company մեդիակոնգլոմերատի տնօրենների խորհրդում։ 2003 թվականից մինչև 2004 թվականը Միտչելը մասնակցել է ընկերության կառավարման մասին կորպորատիվ վեճին, և 2004 թվականի հունիսին՝ Մայքլ Այսների հրաժարականից հետո (Michael Eisner), կարողացել է գլխավորել նրա տնօրենների խորհուրդը և մինչև 2006 թվականի հուլիսը զբաղեցրել այդ պաշտոնը ։ 2003 թվականից մինչև 2009 թվականը Միտչելը եղել է DLA Piper իրավաբանական ընկերության տնօրենների խորհրդի անդամ ։ Նա նաև ընդգրկված է եղել FedEx, Xerox, Staples, Starwood Hotels and Resorts Worldwide ընկերությունների տնօրենների խորհրդում  , եղել Առողջապահության ազգային հանձնաժողովի նախագահ և գլխավորել ԱՄՆ Օլիմպիական կոմիտեի էթիկայի հանձնաժողովը ։
1999 թվականի մարտին Միթչելը պարգևատրվել է Ազատության նախագահական մեդալով և ԱՄՆ-ի բարձրագույն քաղաքացիական պարգևով ։ Նա նաև եղել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Խաղաղության մրցանակի դափնեկիր ։ Միտչելը դարձել է արտաքին քաղաքականության մի քանի աշխատությունների հեղինակ, այդ թվում՝ «Men of Zeal: A Candid Inside Story of the Iran-Contra Hearings» (լույս է տեսել 1988 թվականին), «Not for America Alone: The Triumph of Democracy and the Fall of Communism» (լույս է տեսել 1997 թվականին) և «Making Peace» (լույս է տեսել 1999 թվականին) ։
Միտչելը եղել է Բելֆաստի Թագավորական համալսարանի պատվավոր ղեկավար, ունեցել աշխարհի ավելի քան քառասուն համալսարանների պատվավոր աստիճաններ ։
Միտչելն ապրել է Նյու Յորքում, բացի այդ նա ունեցել է ամառանոց Ատլանտյան օվկիանոսի ափին՝ Մեն նահանգում ։ Միթչելը եղել է բեյսբոլի երկրպագու։ 2002 թվականից մտել է «Բոստոն Ռեդ Սոքս» թիմի տնօրենների խորհրդի կազմի մեջ, 1990-ական թվականներին նրան համարել են MLB-ի ղեկավարի պաշտոնի հավանական հավակնորդ    ։ Բացի այդ, մամուլը ավելի շուտ հիշատակել է Միտչելի՝ թենիսով և արշավներով հրապուրելու մասին  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Walt Disney Կատեգորիա:Ջորջթաունի համալսարանի շրջանավարտներ
Ցվետան Տոդորով
Ցվետան Տոդորով (Tzvetan Todorov, մարտի 1, 1939, Սոֆիա, Բուլղարիա - փետրվարի 7, 2017, Փարիզ, Ֆրանսիա), բուլղարացի-ֆրանսիացի փիլիսոփա, նշանագետ, գրականագիտության մեջ ստրուկտուրալիզմի տեսաբան։
Կենսագրություն
Ցվետան Տոդորովը ծնվել է 1939 թվականի մարտի 1-ին Սոֆիայում ։ 23 տարեկանում ավարտելով Սոֆիայի համալսարանը՝ հեռանում է Բուլղարիայից։ 1963 թվականից ապրել է Ֆրանսիայում։ Կինը՝ գրող Նենսի Հյուսթոնն է, ում հետ 2 երեխա է ունեցել ։ Հայրենիքում Տոդորովի՝ ֆրանսերենից թարգմանված աշխատությունները սկսել են հրատարակվել 1984 թվականից։
Դասավանդել է Նյու Յորքի, Հարվարդի, Ելի համալսարաններում։
Հետազոտություններ
Շատ բան է արել ռուսական ֆորմալիզմի և Արևմուտքում Միխայիլ Բախտինի ստեղծագործություների քարոզման համար։ Մեծ ճանաչում ստացավ նրա ֆանտաստիկի տեսությունը։
1990-ական թվականներին աշխատել է հիմնակում որպես պատմաբան, հանդես է եկել որպես հրապարակախոս։ Նրա ուշադրությունն են գրավել պատմական բեկումնային պահերը (Ամերիկայի նվաճում, Հոլոքոսթ), դրանց մասին հավաքական հիշողության խնդիրները։
Մրցանակներ և պարգևներ
2008 թվականին ստացել է Աստուրիայի արքայազնի մրցանակ՝ «Սոցիալական գիտություններ» անվանակարգում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Բուլղարացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Բուլղարացի գրականագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրականագետներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երկրաբաններ Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաքննադատներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սոցիոլոգներ Կատեգորիա:Բուլղարացի երկրաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Հիմալիայի խումբ
Հիմալիայի խումբ, Յուպիտերի արբանյակների խումբ, որոնք պտտվում են մոտ ուղեծրերի վրա, և հնարավոր է, որ ունեն ընդհանուր ծագում։ Խումբն անվանվել է խմբի ամենամեծ մարմնի անունով։
Խմբի կազմը
Այս խմբի մեջ են մտնում Յուպիտերի հետևյալ արբանյակները՝
2000 թվականի վերջում հայտնաբերվեց ևս մեկ արբանյակ՝ S/2000 J 11, որը նույնպես կարելի է դասել այս խմբին։
Խմբի առանձնահատկությունները
Նշված արբանյակները միավորում են նրանց ուղեծրերի տվյալները՝ շարժման ուղությունը, ուղեծրի թեքումը, չափերը, էքսցենտրիտետը։
Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ Կատեգորիա:Յուպիտերի արբանյակներ
Կումա-Մանիչի իջվածք
Կումա-Մանիչի իջվածք, տեկտոնական իջվածք Արևելա-Եվրոպական հարթավայրի և Նախակովկասի միջև։ Լայնությունը 20-30 կմ է (կենտրոնական մասում՝ 1-2 կմ)։ Անթրոպոգենում եղել է նեղուց, միացրել Սև և Կասպից ծովերը։ Այժմ ծածկված է լճերով ու ջրամբարներով։ Կառուցված է Կումա-Մանիչի ջրանցքը։ Կումա-Մանիչի իջվածքով է անցնում Եվրոպայի և Ասիայի պայմանական սահմանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իջվածքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուսաստանի իջվածքներ
Արամազդ Կոնդակչյան
Արամազդ Իոսիֆի Կոնդակչյան (1908 - հունվարի 4, 1973), խորհրդային հայ ռեժիսոր, ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (մարտի 2, 1972)։
Կենսագրություն
Արամազդ Կոնդակչյանը ծնվել է 1908 թվականին։ 1931-1934 թվականներին աշխատել է Հայֆիլմ կինոստուդիայում։ 1937 թվականից Մոսգիտֆիլմի ռեժիսորն է եղել։ Նրա մի շարք ֆիլմեր միջազգային կինոփառատոների դափնեկիրներ են։ 1939 թվականից Համամիութենական Կոմունիստական կուսակցության անդամ է եղել ։
Դաշնություն
Դաշնությունը (նաև հայտնի որպես ֆեդերալ պետություն) քաղաքական միավոր է, որը բնութագրվում է ինքնակառավարվող պրովինցիաների, նահանգների կամ այլ տարածաշրջանների միությամբ, որոնք գտնվում են կենտրոնական (դաշնային) կառավարության վերահսկողության ներքո։ Դաշնությունում վարչական միավորների ինքնակառավարման կարգավիճակը, ինչպես նաև իշխանության բաժանումը նրանց և կենտրոնական կառավարության միջև ամեն երկրում ունի իր յուրահատկությունը և հիմնականում սահմանվում է սահմանադրորեն։ Այսպիսով դաշնությունը կառավարման ձև է, որտեղ իշխանությանը բաժանված է կենտրոնական կառավարության և որոշակի թվով դաշնային նահանգների միջև, որոնք ունեն որոշակի իրավունքներ և պարտականություններ ։
Դաշնության կառավարման մեխանիզմը կոչվում է դաշնային, որը ֆեդերալիզմի օրինակ է համարվում։ Դաշնությանը հակադրվող մեկա այլ համակարգ է համարվում ունիտար պետությունը։ Օրինակ Ֆրանսիան երկար դարեր ունիտար պետություն է։ Ավստրիան երկար տարիներ եղել է ունիտար պետություն, սակայն Ավստրո-Հունգարիայի փլուզումից հետո 1918 թվականի սահմանադրությամբ դարձավ դաշնություն։ Գերմանիան իր 16 մարզերով դաշնության վառ օրինակ է։
Ժամանակակից դաշնություններ
Եվրոպա
Ասիա
Ամերիկա
Ավստրալիա և Օվկիանիա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆեդերալություն Կատեգորիա:Գերկազմակերպություններ Կատեգորիա:Ֆեդերացիաներ
Քևդադըղ Երկրորդ
Քևդադըղ Երկրորդ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Բնակչություն
1886 թվականին գյուղն ունեցել է 57, 1907-ին՝ 78, իսկ 1908-ին՝ 96 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Դասական գրականություն
Դասական գրականությունը որոշակի դարաշրջանի համար օրինակելի համարվող ստեղծագործությունների խումբ է։
Ընդհանուր տեղեկություն
Գրականության մեջ դասականության հայեցակարգը ձևավորվել է Անտիկ աշխարհի վերջին երեք դարերում. այն նշանակել է գրողների որոշակի կատեգորիա, որոնք որոշ, երբեմն անհասկանալի չափանիշներից ելնելով (հնագույն լինելու ուժով կամ լուսավորյալ մարդկանց աչքում հեղինակության պատճառով) արժանացել են բառի ընկալման և գիտելիք ստանալու հետ կապված ամեն ինչում օրինակ և ուսուցիչ ծառայելու պատվին։ Առաջին դասական հեղինակը համարվում է Հոմերոսը (մ.թ.ա. 9-րդ դար - մ.թ.ա. 8-րդ դար)։ «Ոդիսականն» ու «Իլիականը» Հունաստանի զարգացման դասական շրջանում (Մ.թ.ա. 5-րդ դարում) համարվել են անգերազանցելի դրամատիկական գագաթնակետ («դրամա» հասկացությունը հին հույների համար գրեթե նույնական էր ընդհանուր առմամբ գրականություն գաղափարին) ։
5-8-րդ դարերում ձևավորվել է հեղինակների (auctores, բառացի՝ «երաշխավորներ, հանձնարարողներ») կանոնական ցուցակ, որոնք հեղինակություն (auctoritas) էին համարվում՝ ուսումնական գործընթացում փոխանցվող տեքստերի նորմերն ու տեսությունները որոշելու հարցում։ Այս կանոնական ցուցակը բացարձակապես անփոփոխ չի եղել. սակայն տարբեր դպրոցներում նվազագույնս է փոփոխվել և միջուկը մնացել է հաստատուն։ XIV դարին մոտ, ցանկը ընդլայնվելու միտում է նկատվել։ Օգոստոսյան դարաշրջանի բանաստեղծների և արձակագիրների հետ միասին այս ցուցակներում կան հետագա դարաշրջանի գրողներ, ինչպես նաև 4-րդ, 5-րդ, երբեմն 6-րդ և 8-րդ դարերի հեթանոսության և քրիստոնեության ներկայացուցիչներ։ Այս բոլոր « հեղինակները » ծառայել են կարծես անանձնական սեփականություն, դրանք անընդհատ մեջբերվել են, նրանց ընդօրինակել են, դարձրել են ասույթներ, կիրառվել են որպես գլոսսաներ:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրականություն Կատեգորիա:Գրական տերմինաբանություն Կատեգորիա:Գրքեր Կատեգորիա:Անտիկ գրականություն
Ֆորգոլան
Ֆորգոլան (Форголань), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վինոգրադովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ֆորգոլան գյուղում բնակվում էր 890 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3841 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,23 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վինոգրադովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Շուի (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)
Շուի (Шуи), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 41 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Իլիցա (փողոց)
Իլիցա (llica), կենտրոնական փողոց Խորվաթիայի մայրաքաղաք Զագրեբում։ Այս փողոցում կան բազմաթիվ առևտրի վայրեր, հանրային սննդի, մշակութային կենտրոններ։ Այդպես է համարվում նաև Զագրեբի բնակեցման և վարձակալության ամենաթանկ փողոցը։ Գտնվում է Զագրեբի Դաշտային քաղաքը (Donji Grad / Donji Grad)։ Սա մեկն է ամենաերկար Զագրեբի փողոցներից, 6,4 կմ երկարությամբ (ամենաերկար փողոցներից երրորդն է քաղաքում), այն անցնում է քաղաքի ամբողջ արևմտյան մասով, արևելքից արևմուտք ուղղությամբ, կենտրոնական հրապարակի՝ պան Йосипа Елачича միջով Crnomerec մինչև Բոլոնիայի զբոսայգին։
Կատեգորիա:Զագրեբի փողոցներ
Լիլյա Գիլդեևա
Կենսագրություն
Լիլյա Գիլդեևան ծնվել է թաթարական ընտանիքում։ Հայրը եղել է պետական ծառայող, մայրը՝ տարրական դասարանների ուսուցչուհի։ Ավարտել է Կազանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը (1993-1997)։ Կարիերան որպես հեռուստալրագրող Նաբերեժնիե Չելնիում 1997 թվականի հուլիսին սկսել է տեղական «Եթեր» հեռուստաալիքում՝ որպես լուրերի հաղորդավար ։ 1999 թվականի օգոստոսին տեղափոխվել է Կազան, աշխատել որպես թղթակից, պրոդյուսեր, խմբագիր, լուրերի հաղորդավար, «REN-TV» ալիքի տարածաշրջանային գործընկեր «Վարիանտ»-ում։ 2002 թվականից մինչև 2006 թվականն աշխատել է ТНВ հեռուստաընկերությունում (Թաթարստանի երկլեզու (ռուսերեն, թաթարերեն) արբանյակային ալիք), վարել է «Թաթարստանի նորություններ» լրատվական ծրագիրը, 8-ամսյա ընդմիջումից հետո աշխատել է «ԿամԱԶ» ավտոգործարանի մամուլի ծառայությունում։
2006 թվականի սեպտեմբերին նրան հրավիրել են НТВ ալիք, որտեղ աշխատել է մինչև 2022 թվականի փետրվարի 18-ը՝ «Այսօր» 19:00 հաղորդաշարի հաղորդավար։ Տարբեր ժամանակներում նրա հետ միասին աշխատել են Ալեքսեյ Պիվովարովը (2006-2013) , Իգոր Պոլետաևը (2013-2014) , Ալեքսանդր Յակովենկոն (2014-2015) , Միխայիլ Չեբոնենկոն (2015 թվականի մարտ-օգոստոս) , Վասիլի Մաքսիմենկոն (2015-2018) և Վլադիմիր Չերնիշևը (2018-2022)։
2007 թվականի հունիսից մինչև 2014 թվականի օգոստոսը վարել է նաև «Այսօր 22:45 (այնուհետև՝ 22:40, 23:00 և 23:15)» և «Այսօր. Արդյունքները» հաղորդաշարերը։ 2022 թվականի փետրվարին ազատվել է НТВ-ից, նախապես Ռուսաստանից մեկ այլ երկիր տեղափոխվելով, որը հայտնի է դարձել մարտի 15-ին ։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ամուսինը՝ Ռուստամը, աշխատել է որպես մոնտաժող հեռուստատեսությունում, այնուհետև ավտոսրահում։ Երկու երեխա ունի, որդին Դանիլը, ավարտել է դպրոցը  և դուստրը՝ Մայան (ծնվ.՝ 2009) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Կազանի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարուհիներ
Կապոշիի սարկոմա
Կապոշիի սարկոմա, քաղցկեղի տիպ, որը կարող է գոյացություններ առաջացնել մաշկում, լիմֆատիկ հանգույցներում կամ այլ օրգաններում ։ Մաշկային գոյացությունները սովորաբար մանուշակագույն են ։ Դրանք կարող են կա՛մ բացարձակապես սահմանափակ տեղամասում առաջանալ, կա՛մ տարածված լինել ։ Վիճակը կարող է վատանալ աստիճանաբար, կամ կտրուկ ։ Գոյացությունները կարող են լինել տափակ, կամ մաշկից բարձր ։ Մարդու հերպեսվիրուս 8-ը (HHV8) կարելի է հայտնաբերել բոլոր նրանց մաշկային գոյացություններում, ովքեր տառապում են Կապոշիի սարկոմայով ։ Ռիսկի գործոնները ներառում են վատ իմուն ֆունկցիան՝ կա՜մ որպես հիվանդության հետևանք, կա՜մ սպեցիֆիկ դեղորայքի օգտագործման պատճառով և քրոնիկ լիմֆեդեման ։
Նկարագրված են 4 ենթատիպեր․ դասական, էնդեմիկ, իմունաճնշիչ թերապիա-ասոցացված և համաճարակային ։ Դասական ԿՍ-ն հակված է ախտահարելու մեծահասակ տղամարդկանց, սովորաբար աճում է դանդաղ և ախտահարում է ոտքերը ։ Էնդեմիկ ԿՍ-ն առաջանում է երիտասարդ սեռահասուն տղամարդկանց շրջանում Աֆրիկայում և կարող է ավելի ագրեսիվ լինել ։ Իմունաճնշիչ թերապիա-ասոցացված ԿՍ-ն սովորաբար առաջանում է օրգանների փոխպատվաստման ենթարկված անձանց շրջանում և առավելապես ախտահարում է մաշկը ։ Համաճարակային ԿՍ-ն առաջանում է ՁԻԱՀ-ով տառապող անձանց շրջանում, ախտահարելով մարմնի բազմաթիվ մասեր ։ Ախտորոշումն իրականացվում է հյուսվածաբանական քննությամբ, իսկ հիվանդության փուլը կարող է պարզվել բժշկական վիզուալիզացիայի մեթոդներով  ։
Բուժումը ենթատիպի վրա է հիմնված, հաշվի է առնվում հիվանդության սահմանափակ լինելը կամ տարածվածությունը և հիվանդի իմուն վիճակը ։ Լոկալիզացված մաշկային ախտահարումները կարող են բուժվել վիրահատական ճանապարհով, անմիջապես գոյացության մեջ քիմիոպրեպարատի ներարկումով, կամ ճառագայթային թերապիայով ։ Տարածված ձևը կարող է բուժվել քիմիոթերապիայի կամ կենսաբանական թերապիայի միջոցով ։ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ով տառապողների շրջանում բարձրակտիվ հակառետրովիրուսային թերապիան կանխում է և հաճախ բուժում է ԿՍ-ն ։ Որոշ դեպքերում քեմոթերապիայի անհրաժեշտություն կարող է ծագել ։ Հիվանդության տարածված ձևի դեպքում հիվանդը կարող է մահանալ ։
2017-ի տվյալներով այս հիվանդությունը հաճախակի է հանդիպում ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ով տառապող և օրգանների փոխպատվաստում անցած անձանց շրջանում ։ ՁԻԱՀ-ով հիվանդների 35%-ից ավելին կարող է ախտահարվել ։ Այն առաջին անգամ նկարագրվել է Մորից Կապոշիի կողմից 1872-ին ։ Այն լայն շրջանակներում հայտնի է դարձել, որպես ՁԻԱՀ-հաստատող հիվանդություն 1980-ականներին ։ Այս քաղցկեղի հետ ասոցացված վիրուսը հայտնաբերվել է 1994-ին ։
Նշաններ և ախտանիշներ
ԿՍ գոյացությունները կարող են լինել հանգույցների կամ բծերի ձևով, որոնք կարող են լինել կարմիր, մանուշակագուն, շագանակագույն կամ սև, սակայն սովորաբար պապուլյար են։
Մաշկ
Հաճախակի ախտահարվող տեղամասերն ընդգրոկում են ստորին վերջույթները, մեջքը, դեմքը, բերանը և արտաքին սեռական օրգանները։ Գոյացությունները սովորաբար այնպիսին են, ինչպես նկարագրված է վերևում, սակայն կարող են հանդիպել նաև թիթեղանման (հաճախ ոտքերի ներբանների շրջանում) և կարող են նույնիսկ քայքայել մաշկը, առաջացնելով սնկանման ախտահարումներ։ Ասոցացված այտուցը կարող է լինել տեղային բորբոքման կամ լիմֆեդեմայի պատճառով (տեղային ավշային անոթների խցանում գոյացություններով)։ Մաշկային գոյացությունները կարող են այլանդակող լինել և հոգեսոցիալական պաթոլոգիայի պատճառ դառնալ։
Բերան
Բերանն ընդգրկված է մոտավորապես 30% դեպքերում, և 15% դեպքերում ՁԻԱՀ-ասոցացված ԿՍ-ի սկզբնավորման հատվածն է։ Բերանում ամենահաճախը ախտահարվում է կարծր քիմքը, որին հետևում են լնդերը ։ Բերանի գոյացությունները կարող են հեշտությամբ վնասվել ծամելու ընթացքում և արյունահոսել կամ դրանց կարող է երկրորդային ինֆեկցիա գումարվել, դրանք նույնիս կարող են խոչնդոտել ուտելուն կամ խոսելուն։
Աղեստամոքսային ուղի
Այս հատվածը կարող է ընդգրկվել փոխպատվաստում-ասոցացված կամ ՁԻԱՀ-ասոցացված ԿՍ-ի պարագայում, ինչը կարող է լինել մաշկի ընդգրկման բացակայության պարագայում ևս։ Աղեստամոքսային գոյացությունները կաորղ են անախտանիշ լինել կամ քաշի կորստի, ցավի, սրտխառնոցի/փսխման, փորլուծության, արյունահոսության (արյունային փսխում կամ աղիների գալարակծկանքներով դուրս բերում) մալաբսորբցիայի կամ աղիքային անացանելիության պատճառ դառնալ ։
Պատճառ
Կապոշիի սարկոմա-ասոցացված հերպեսվիրուսը, որը նաև կոչվում է HHV-8, առկա է Կապոշիի սարկոմայի գոյացություններում գրեթե 100% դեպքերում, անկախ նրանից այն դասական է, էնդեմիկ է, թե՞ յաթրոգեն ։ HHV-8-ը կոդավորում է օնկոգեններ, միկրո-ՌՆԹ-ներ և ցիրկուլյար ՌՆԹ-ներ, որոնք ապահովում են քաղցկեղային բջջի պրոլիֆերացիան և իմուն համակարգից փախուստը։
Փոխանցում
Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում HHV-8-ը փոխանցվում է թքի միջոցով։ Այսպիսով, համբույրը փոխանցման թեորետիկ ռիսկի գործոն է։ Փոխանցման ավելի մեծ ծավալները համասեռամոլ և բիսեքսուալ տղամարդկանց շրջանում պայմանավորված են <<խորը համբույրով>> HHV-8-ով վարակված զուգընկերների միջև ։ Մեկ այլ այլընտրանքային վարկած  նշանավորում է թքի օգտագործումը, որպես սեքսուալ լուբրիկանտ և դիտարկում այն, իբրև փոխանցման գլխավոր ճանապարհ։ Խելացի խորհուրդ է օգտվել կոմերցիոն լուբրիկանտներից, երբ դրա անհրաժեշտությունը կա և խուսափել խորը համբույրնեից HHV-8-ով (ԿՍԱՀ) վարակված զուգընկերների, կամ նրանց հետ, ում վարակված կամ չվարակված լինելը հայտնի չէ։
ԿՍԱՀ փոխանցման ճանապարհներից է օրգանների փոխպատվաստումը և արյան փոխներարկումը ։ Պրոցեդուրաներից առաջ այս վիրուսի առկայության ստուգումը հավանաբար զգալիորեն կնվազեցնի յաթրոգեն փոխանցան դեպքերը։
Դասակարգում
HHV-8-ը պատասխանատու է ԿՍ-ի բոլոր տարբերակների համար։ Սկսած այն պահից, երբ Մորից Կապոշին առաջին անգամ նկարագրեց այս քաղցկեղը, հիվանդությունը 5 տարբեր կլինիկական տարբերակներով նկարագրվեց, որոնք ունեն տարբեր ախտանշանաբանություն, համաճարակաբանություն և պրոգնոզներ ։ ԿՍԱՀ-ով ինֆեկցված հիվանդների հիվանդության բոլոր տարբերակները իրենցից միևնույն հիվանդության տարբեր դրսևորումնր են ներկայացնում, սակայն տարբերվում են իրենց կլինիկական ագրեսիվության աստիճանով, կանխատեսումով և բուժումով։
Ախտաբանություն
[[Image:Kaposi sarcoma high mag.jpg|thumb|Կապոշիի սարկոմայի [[միկրոնկար]], որտեղ երևում են բնորոշ իլիկային բջիջները, լավ անոթավորումը և հիալինի ներբջջային կուտակումները՝ ներկված է Հ/է-ով։ Չնայած անվանը, այս հիվանդությունը չի դիտարկվում որպես իրական սարկոմա, որը մեզենքիմալ հյուսվածքից է ծագում։ ԿՍ հիստոգենեզը մինչ այժմ էլ վիճարկելի է մնում ։ ԿՍ-ն կարող է ծագել, որպես լիմֆատիկ էնդոթելի քաղցկեղ և գոյացնել անոթային խողովակներ, որոնք լցված են կարմիր բջիջներով, տալով ուռուցքին իրեն բնորոշ կապտուկանման տեսքը։ ԿՍԱՀ սպիտակուցնեը միևնույն կերպով հայտնաբերվում են բոլոր ԿՍ քաղցկեղային բջիջներում։
ԿՍ-ի գոյացությունները պարունակում են ուռուցքային բջիջներ, բնորոշ երկարավուն տեսքով, որոնք կոչվում են իլիկային բջիջներ։ ԿՍ-ի ամենատիպիկ հատկանիշը իլիկային բջիջների առկայությունն է, որոնք արյան կարմիր բջիջներ պարունակող ճեղքեր են առաջացնում։ Միտոտիկ ակտիվությունը միջին է և պլեոմորֆիզմը (բազմաձևությունը) սովորաբար բացակայում է ։ Ուռուցքը լավ անոթավորված է, պարունակելով աննորմալ խիտ և տձև արյունատար անոթներ, որոնցից արյան կարմիր բջիջները շրջակա հյուսվածքներ արտահոսելով տալիս են ուռուցքին իրեն բնորոշ մուգ գունավորումը։ Ուռուցքի շուրջն առաջացող բորբոքումը տալիս առաջացնում է այտուց և ցավ։ Տարբեր չափերի հասնող PAS դրական հիալինային մարմնիկները հաճախ տեսանելի են ցիտոպլազմայում և ժամանակ առ ժամանակ արտաբջջային տարածությունում։
Կապոշիի սարկոմայի իլիկային բջիջները տարբերակում են էնդոթելային բջիջների, ավելի հավանական է լիմֆատիկ անոթների, քան արյունատար անոթների բնույթի են ։ Պոդոպլանինի հանդեպ շարունակական իմունոռեակտիվությունը ապահովում է գոյացության լիմֆատիկ բնույթը։
Ախտորոշում
Չնայած ԿՍ-ի կասկած կարող է առաջանալ գոյացությունների տեսքից և հիվանդի ռիսկի գործոններից ելնելով, վերջնական ախտորոշումը կարող է հաստատվել միայն բիոպսիայի և միկրոսկոպիկ հետազոտության տվյալներով։ ԿՍԱՀ-ի սպիտակուց LANA-ի առկայությունը ուռուցքային բջիջներում հատատում է ախտորոշումը։
Տարբերակիչ ախտորոշումն ընդգրկում է արտերիովենոզ մալֆորմացիաները, պիոգեն գրանուլոման և այլ անոթային պրոլիֆերացիաներ ևս կարող են շփոթվել ԿՍ-ի հետ ։
Բուժում
Կապոշիի սարկոման վերջնական չի բուժվում, սակայն կարող է ենթարկվել ռեմիսիայի երկար տարիներով։ Իմունոդեֆիցիտ/իմունոսուպրեսիա-ասոցացված ԿՍ-ի պարագայում իմուն համակարգի դիսֆունկցիայի պատճառական բուժումը կարող է դադարեցնել ԿՍ-ի հետագա զարգացումը։ ՁԻԱՀ-ասոցացված հիվանդների 40%-ի շրջանում Կապոշիի գոյացությունները կրճատվելու են բարձրակտիվ հակառետրովիրուսային թերապիայի (ԲՀԹ) հենց սկզբից։ Սակայն այս հիվանդների որոշ մասի շրջանում Կապոշիի սարկոման կարող է վերադառնալ ԲՀԹ-ից տարիներ անց, հատկապես եթե ՄԻԱՎ-ը ամբողջովին չի ճնշվել։
Մի քանի տեղամասային գոյացություններով անձիք կարող են բուժվել այնպիսի միջոցներով, ինչպիսիք են ճառագայթային թերապիան կամ կրիովիրաբուժությունը ։ Թույլ ապացույցներ կան, որ հակառետրովիրուսային թերապիայի համատեումը քիմիոթերապիայի հետ ավելի էֆեկտիվ է, քան այս թերապիաներից ինչ-որ մեկն առանձին վերցրած ։ Սահմանափակ ապացուցողական և կլինիկական տվյալներ կան նաև տեղային բետա-պաշարիչների (Թիմոլոլ) օգտագործման վերաբերյալ։ Ենթադրվում է, որ դրանք կարող են սկզբնավորել ուռուցքի հետզարգացումը դասական, ինչպես նաև ՄԻԱՎ-ասոցացված ԿՍ-ի դեպքում  ։ Ընդհանուր առմամբ վիրահատությունը խորհուրդ չի տրվում, քանի որ Կապոշի սարկոման կարող է տեղակայվել վերքի եզրերին։ Ընդհանուր առմամբ, առավել տարածված հիվանդությունը, կամ հիվանդությունը, որն ախտահարել է ներքին օրգանները,  կարող է բուժվել համակարգային թերապիյով, որն ընդգրկում է ինտերֆերլոն ալֆա, լիպոսոմալ անտրացիկլիններ (ինչպիսին է օրինակ Դոքսոռուբիցինը կամ Դաունոռուբիցինը), Թալիդոմիդ կամ Պակլիտաքսել  ։
Համաճարակաբանություն
ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ով տառապող հիավանդերի մահացության նվազման հետ միասին, որը պայմանավորված էր նոր բուժման մեթոդներով 1990-ականների, նվազեց նաև էպիդեմիկ ԿՍ-ի տարածվածությունն ու վտանգավորությունը։ Այնուամենայնիվ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ով ապրող հիվանդների քանակը շատանում է Միացյալ նահանգներում, և հնարավոր է, որ ՁԻԱՀ-ասոցացված ԿՍ-ով հիվանդացությունը կրկին կաճի այն անձանց շրջանում, ովքեր ՄԻԱՎ-ով ավելի երկար են ապրում։
Իրազեկվածություն
Ապացուցված է, որ համասեռամոլ տղամարդկանց միայն 6%-ն է տեղյակ, որ ԿՍ-ն առաջանում ոչ թե ՄԻԱՎ-ից, այլ մեկ այլ վիրուսից։ Այսպիսով, հասարակությունը ինտենսիվ ջանքեր չի գործադրում, ԿՍԱՀ ինֆեկցիան կանխելու ուղղությամբ։ Բացի այդ, օրգանների դոնորների համար նախատեսված ոչ մի համակարգային սքրինիգ գոյություն չունի։
ՁԻԱՀ-ով հիվանդների շրջանում Կապոշիի սարկոման դիտարկվում է, որպես օպորտունիստական ինֆեկցիա, հիվանդություն, որը ունակ է հաստատվել օրգանիզմում, իմուն համակարգի թուլացման պատճառով։ ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի տարածվածության հետ Աֆրիկայում, որտեղ ԿՍ-ն լայնորեն տարածված է, ԿՍ-ն դարձել է ամենահաճախ հիշատակվող քաղցկեղի տեսակը որոշ երկրներում։
Քանզի ԿՍ գոյացությունները տեսանելի բնույթ ունեն, արտաքին գոյացությունները, ժամանակ առ ժամանակ, որպես ՁԻԱՀ-ի ախտանշան են ծառայում։ Կապոշիի սարկոման լայն զանգվածներին հայտնի դարձավ Ֆիլադելֆիա ֆիլմից հետո, որտեղ գլխավոր հերոսը ազատվում է աշխատանքից այն բանից հետ, երբ գործատուները գլխի են ընկնում, որն նա ՄԻԱՎ դրական է, տեսանելի գոյացությունների պատճառով։ ԿՍ-ի գոյացությունների առաջացման պահին, խիստ հավանական է, որ իմուն համակարգը արդեն զգալիորեն թուլացել է։
Սուրբ Անդրեի վանք
Պատմություն
Սուրբ Անդրեի վանքի և կից գտնվող վարդապետական դպրոցի մասին հայ բանասիրության մեջ առաջին անգամ խոսել է Կիրակոս Գանձակեցին՝ Վարդան վարդապետի, եկեղեցական-հասարակական գործունեության կապակցությամբ։ Գանձակեցին պատմում էր Կիլիկիայի Հռոմկլա քաղաքում գահակալող հայոց Կոնստանդին Ա Բարձրաբերդցի կաթողիկոսի մասին, ում գլխավորությամբ գումարվեց եկեղեցական ժողով 1221-1267թթ. և կաթողիկոսի վստահելի անձը հանդիսացել է բեղմնավոր Վարդան վարդապետը։ Դա տեղի է ունեցել 1246 թվականին։ Երկրի հոգևոր և աշխարհիկ տերերը պարտավոր էին, ըստ սահմանված կարգի, փաստաթուղթը արտագրել տալ և իրենց համաձայնություն կաթողիկոսական օրինակի վրա վավերացնել ստորագրությամբ։ «Եւ առեալ զայս գիր,-այնուհետև վկայում է պատմիչը,- հավանութեան իմաստնոյ վարդապետին Վարդանայ, առաք է առ կաթողիկոսն Կոնստանդին ի Կլայն Հռոմայական, և ինքն եկեալ ի ձորն Կայանոյ ի միայնարանն իւր, զոր սուրբ Անդրէն կոչեին, հանդեպ անառիկ բերդին Կայանոյ, և անդ դադարեալ յուսուցանել զբազումս, որք աշակերտէին նման վարդապետական բանին»։ Ըստ պատմիչ Կիրակոս Գանձակեցու հաղորդման մեզ հայտնի է դառնում որ մինչև Կիլիկիա՝ կաթողիկոսի մոտ մեկնելը, հավանաբար մոնղոլների գլխավոր արշավանքից առաջ վարդապետական կոչում ստացած Վարդան Արևելցին իր մենարանը հիմնեց՝ սուրբ Անդրեի անվամբ, որը գտնվել է Կայան անառիկ բերդի հանդեպ և այնտեղ գործել է վարդապետական դպրոց։ Ճշգրիտ տեղեկություն չկա Մենաստանի տեղադրության մասին, տեղեկություն չկա նաև Իջևանի շրջանի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկում ։ Սուրբ Անդրեյի մասին «ՎանքՀայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան»-ում ասված է. «Վանք,որը գտնվում է Մեծ Հայքի Գուգարք աշխարհի Ձորափոր գավառում, Կայեն բերդի մոտ, Աթոռիկ գյուղից ոչ հեռու։ Կառուցված է որձաքարերով, առաստաղը՝ կոփածո քարերով։ Պատմիչ, աշխարհագիր Վարդան Արևելցին մինչև 1264 թվականը ապրել է վանքում և նրա գերեզմանը գտնվում է նույն վանքի բակում» ։ Մենարանի տեղը հեշտությամբ կարելի է ճշտել հենց Աթոռիկ գյուղի միջոցով։ Իսկ դրա մասին ասված է, որ գտնվում է Կայան բերդի դիմաց (ներկայիս՝ Տավուշի մարզիի Հաղարծին գյուղի հանդամասում) Անդրեի վանքի մոտ և այժմ լքված է։ Դա էլ անորոշ է, որովհետև Հաղարծին գյուղից դեպի հյուսիս-արևելք, Կայան բերդիի մոտակայքւմ կան բազմաթիվ գյուղատեղեր, որոնցից մի քանիսը՝ մատուռով, խաչքարերով և գերեզմանաքարերով, իսկ վանական համալիր հիշեցնողը չունի խաչարձանով գերեզման, որը վերագրել են Վարդան Արևելցուն։ Խնդրո առարկա դարձած տարածքը ուսումնասիրվել է 2000 թվականի ամռանը և հնավայրերից մեկն է ներկայանում որպես վանական համալիր։ Այն գտնվում է Կայան բերդի և ներկայումս Վերին Դանաղռան կոչվող սարամասի բացատում հնագույն ավերված բնակավայրի մոտ, երեք կողմից, խոր ձորերից վեր հառնող թերակղզու՝ Խաչի յալի սարի, կատաչին ու լանջերին։ Տեղավայրի բնական դժվար մատչելիությունը, բնակավայրից հեռու լինելն բացառիկ պայմաններ են ստեղծել ճգնակյացների եղբայրության համար։
Ճարտարապետություն
Մենաստանի համալիրը զգալի տարածք է զբաղեցնում։ Սուրբ Անդրեի ճգնարանի զույգ, զարդարանքից զուրկ մատուռները կառուցված են ամենաբարձր կետում՝ ժայռեղեն հիմքի վրա։ Արտաքուստ 530 սմX410 սմ չափերով մեծ մատուռի հարավային պատին կից է արտաքուստ 310 սմX190սմ չափերով երկրորդ մատուռը։ Փոքր սրահի դուռը բացվում է արևմուտքից, մեծինը՝ հարավից։ Ներսից, մեծ մատուռի արևելյան լուսամուտի երկու կողմերում, կան ոչ մեծ չափսի անվիմագիր խաչքարեր, իսկ դրանց ներքևում՝ աբսիդի պատից դեպի սրահ, միակտոր քարի սեղանաձև ելուստ՝ ճգնավորին անհրաժեշտ բացված մատյանները տեղադրելու համար։ Քարե գրակալն լույսը ցերեկն ընկել է արևելյան պատի լուսամուտից, որին օժանդակել է արևմտյան պատի լուսամուտից ներս թափանցող լույսի շողքը։
Շինությունները կերտված են կոփածո բազալտով, իսկ ներսից սվաղված են եղել կիրավազով։ Որպեսզի պատերը լինեն ամուր վարպետը որմերի մեջ տեղադրել է 100-290 սմ երկարությամբ քարե հեծաններ, և դրանք փրկել են ութ դար առաջ կառուցված շինությունը։ Ավերված է մեծ մատուռի արևելյան պատի վերնամասը։ Քայքայված է կտուրի ծածկը, որին աճել են ծառեր։ Մատուռի բակում կան տանիքից ընկած քարեր, նաև՝ անշուք գերեզմանաքարեր, իսկ խաչարձանով գերեզմանը չկա։ Մատուռներից ներքև՝ բլրի հյուսիսային, արևելյան և հարավային կողմերում, խիստ զառիկող լանջերը հատելու շնորհիվ, ստեղծվել են 4-6 մետր լայնությամբ դարավանդներ, որոնց վրա այժմ էլ կարդացվում են մենարանի բնակիչների շուրջ երեք տասնյակ կացարանների, Վարդան վարդապետի դպրոցի լսարանների և կենցաղային շինությունների հատակագծերի չափերը։ Վանական համալիրը ունեցել է բերդապարիսպ, իսկ բերդապարսպից դուրս դարավանդված, ներկայումս անտառածածկ հողակտորները վկայում են, որ եղբայրությունը զբաղվել է հացահատիկի մշակմամբ։ Զբաղվել են նաև անասնապահությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:13-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Հայաստանի սրբավայր-ուխտատեղիներ
Ավետարան (4923)
Ավետարան (4923), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4923 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1403 թվականին Դանիել և հայրը՝ Կարապետ քահանա գրիչների կողմից Աղթամարում։ Ծաղկողը՝ Զաքարա փիլիսոփա։ Ստացողը եղել է Մխիթար քահանան։ Կազմողը՝ Մկրտիչ եպիսկոպոս։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 27x18 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 264 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 13, ավետարանիչ 4, նկար ստացողի 1, խորան 10, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 11ա, 86բ, 132բ, 259բ, կազմողի՝ 133ա (1536 թ.), հետագայի՝ 262ա (1431 թ.), 262բ (15-րդ դար), 263ն (1566 թ.), 1ա, 264ա (1633 թ.) :
Ռաուլի օրենքներ
Ռաուլի Օրենքներ, լուծիչի հագեցած գոլորշիների ճնշման և լուծույթի եռման (սառման) ջերմաստիճանի կախումը լուծույթի կոնցենտրացիայից արտահայտող քանակական օրինաչափություններ։ Փորձառական եղանակով հայտնաբերել է Ֆ․ Ռաուլը։ Լուծիչի հագեցած գոլորշիների պարցիալ ճնշման հարաբերական փոքրացումը հավասար է լուծված նյութի մոլային բաժնին (х2)՝ օ —х2» որտեղ PJ ֊ը և Pi-ը լուծիչի գոլորշիների ճնշումներն են մաքուր լուծիչի 1լ լուծույթի վրա։ Լուծույթները, որոնք Ռաուլի օրենքներինին ենթարկվում են անկախ կոնցենտրացիայից և ջերմաստիճանից, կոչվում են իդեալա֊կան (կատարյալ)։ Իրական լուծույթների համար Ռաուլի օրենքներին կիրառելիս անհրաժեշտ է բաղադրիչների մոլային բաժինները փոխարինել նրանց ակտիվություններով իսկ գոլորշիների ճնշումը ցնդելիությամբ։ Մաքուր լուծիչի համեմատությամբ նոր լուծույթի եռման ջերմաստիճանի աճը (Atfcn․․) և պնդեցման ջերմաստիճանի փոքրացումը (Atuma․) ուղիղ համեմատական են լուծված նյութի մոլալ կոնցենտրացիային (ա)՝ Atb․․=Kt-m և Дtuum•=Itym։ Kt-ն և!Հկ ֊ն կոչվում են լուծիչի էբուլիոս-կոպիական և կրիոսկոպիական հաստատուններ։
Կատեգորիա:Ֆիզիկական քիմիա
SFDK (խումբ)
SFDK (Siempre Fuertes De Konciencia), իսպանական երաժշտական հիփ հոփ խումբ Իսպանիայի Սևիլյա քաղաքից։ Խմբի անդամներն են. MC Zatu (Saturnino Rey) և DJ Acción Sánchez (Óscar Sánchez)։
Պատմություն
Խումբը սեփական լեյբլը ունի՝ SFDK Records: 2005 թվականին SFDK-ն ստանում է Gold Album մրցանակը իրենց “2005” կոչվող ալբոմի համար։
Հագուստ
SFDK-ն պայմանագիր է կապել Flama Wear և Wrung Division Wear կազմակերպությունների հետ, բայց միշտ չէ որ խմբի անդամները ելույթ են ունենում այդ բրենդների հագուստով։
2008 թվականի սեպտեմբերին խումբը հագուստի սեփական գիծ է բացել, կոչելով այն "Brand Lealty"։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անդալուզիա Կատեգորիա:Իսպանական հիփ հոփ խմբեր Կատեգորիա:1993 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
(8128) Նիկոմաքուս
(8128) Նիկոմաքուս (Nicomachus), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1967 թվականի մայիսի 6-ին Կառլոս Սեսկոյի և Առնոլդ Կլեմոլայի կողմից Էլ Լիոնսիտոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,126015 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7793 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4727 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2018,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178327 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,13° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1967 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլոս Սեսկոյի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Առնոլդ Կլեմոլայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հարատև ազատություն գործողություն՝ Արևմտյան Սահարա
2004 թվական
Արևմտյան Սահարայում ռազմական արշավանքի համար 2004 թվականին ԱՄՆ-ի Կոնգրեսը ավելի քան 100 միլիոն դոլար տրամադրեց Ջորջ Բուշ կրտսերի վարչակարգին։ Առաջին ամերիկյան հատուկ ստորաբաժանումը Մավրիտանիա ժամանեց հունվարի 10-ին (այդ օրը համարվում է Արևմտյան Սահարայում «Հարատև ազատություն» ռազմական գործողության սկսման օրը)։ ԱՄՆ-ի փորձագետների առաջին նպատակն էր աֆրիկյան գործընկերներին ծանոթացնել զինյալների դեմ պայքարի մեթոդները ։
2006 թվական
Ալժիրի իսլամիստները հայտարարեցին Ալ-Քաիդային միանալու մասին, ինչի հետևանքով առաջացավ «Ալ-Քաիդան իսլամական Մաղրիբի երկրներում» կազմակերպությունը։
2007 թվական
Փետրվարի 26-ին համաձայնություն ձեռք բերվեց Ալժիրի իշխանությունների և զինված տուարեգների խմբերի հետ՝ Ալ-Քաիդայի ջոկատների դեմ միասնական դիմադրություն կազմակերպելու վերաբերյալ ։ Այդ ժամանակ Ալժիրում հանկարծակի աճեց ահաբեկչությունների քանակը, որի պատասխանատվությունն իր վրա վերցրեց Ալ-Քաիդան։ Ապրիլի 10-ին տեղի ունեցավ 2 պայթյուն՝ երկրի կառավարության շենքի և միջազգային օդանավակայանից ոչ հեռու գտնվող ոստիկանական բաժանմունքի մոտ։ Զոհվեց ավելի քան 30 մարդ, ևս 100-ը վիրավորվեցին ։ Սեպտեմբերի 6-ին Բաթնա քաղաքի մոտ մահապարտ-ահաբեկիչը բացահայտվեց և գործի դրեց պայթուցիկ սարքը, ինչի արդյունքում զոհվեց իրավապահ մարմինների 20 աշխատակից, ովքեր փորձում էին վնասազերծել ահաբեկչին։ Սեպտեմբերի 8-ին Դելլիս քաղաքում՝ առափնյա պահակախմբի զորանոցի տարածքում, պայթեց 800 կգ պայթուցիկով լեցուն բեռնատար՝ արդյունքում զոհվեց 37 մարդ ։ Դեկտեմբերի 11-ին Ալժիրի գերագույն դատարանի շենքում և ՄԱԿ-ի գործակալությանում 10 րոպե ընդմիջումով տեղի ունեցավ 2 պայթյուն, որը խլեց 76 մարդու կյանք (նրանցից 17-ը ՄԱԿ-ի աշխատակիցներ էին ): Դեկտեմբերի 24-ին ավազակային հարձակում իրականացվեց ֆրանսիացի զբոսաշրջիկների վրա, որի արդյունքում զոհվեց 4 մարդ, ևս 1-ը վիրավորվեցին։ Ալժիրի Հանրապետության իշխանություններն այդ հարձակման մեջ մեղադրեցին «Ալ-Քաիդան իսլամական Մաղրիբի երկրներում» կազմակերպությանը ։ 2007 թվականի երկրորդ կեսում տեղի է ունեցել առաջին և ներկայումս միակ տեխնիկայի կորուստը հակամարտող երկու կողմերի մոտ՝ 2007 թվականին Ալ-Քաիդայի ազդեցությունը տարածվեց Մալիի ապստամբական խմբերի վրա, որը հանգեցրեց զբոսաշրջային արդյունաբերության տապալմանը, ոչ կառավարական, մարդասիրական կազմակերպությունների փախուստին և անհնարին դարձրեց տարածաշրջան մուտք գործող ցանկացած արտաքին օգնության հնարավորությունը ։
2008 թվական
Փետրվարի 1-ին Մավրիտանիայի մայրաքաղաք Նուակշոտում զինված անձանց խումբը մոտեցավ Իսրայելի դեսպանատանը և այն ավտոմատներից գնդակոծելով, փախուստի դիմեց։ Զոհերի մասին հաղորդագրություն չի ստացվել, սակայն տվյալ հարձակումը մեծ հոգեբանական ազդեցություն ունեցավ՝ ցույց տալով, որ Մավրիտանիայի պաշտոնական իշխանություններն ի զորու չեն տիրապետել իրավիճակին նույնիսկ մայրաքաղաքում ։ 2008 թվականի ամառվա վերջին «Ալ-Քաիդան իսլամական Մաղրիբում» կազմակերպության առաջնորդ Աբու Մուսաբ Աբդուլ Վադուդը ջիհադի կոչ արեց Մաղրիբի բոլոր իսլամադավաններին ։
2009 թվական
Հունվարի 19-ին բրիտանական «The Sun» թերթը հաղորդեց, որ Սահարայում հայտնաբերվել է ժանտախտից ախտահարված զինյալներից մեկի դին ։ Այդ հաղորդագրությունը բուռն քննարկումների առիթ դարձավ ԶԼՄ-ներում, որոնցում, մասնավորապես նշվում էր, որ ժանտախտից զոհվել է ավելի քան 40 ահաբեկիչ, ինչպես նաև կար վարկած, որ մահացու հիվանդությունը առաջացել է ահաբեկիչների կողմից մշակված կենսաբանական զենքի հետևանքով ։
«Ալ-Քաիդայի» ալժիրցի զինյալները պայթեցրեցին ոստիկաններից ու ուսուցիչներից կազմված ավտոշարասյուն, որի հետևանքով սպանվեց 10 մարդ ։
2010 թվական
Հինգշաբթի՝ հուլիսի 22-ին, 20-30 ֆրանսիացի զինվորներ Մավրիտանիայի զինվորների հետ իրականացրեցին պատանդին փրկելու համար հատուկ գործողություն։ Նրանք ասպատակեցին Մալիում գտնվող ահաբեկիչների ճամբարներից մեկը։ Հատուկ գործողության ընթացքում ոչնչացվեց վեց զինյալ։ Այնուամենայնիվ, զինվորներին չհաջողվեց ապացույցներ գտնել առ այն, որ Ժերմանոն գտնվում է այդ բազայում ։ Մավրիտանիայի բանակի ասպատակությունը Մալիի հյուսիսային շրջաններում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պայքար ահաբեկչության դեմ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի զինված ուժերի ցամաքային գործողություններ սկսած 1991 թվականից
Դավիթ Քոչարյան
Դավիթ Յակովի Քոչարյան, խաղարկային ֆիլմերի ռեժիսոր, սցենարիստ։
Կենսագրություն
Դավիթ Քոչարյանը ծնվել է 1941 թվականին Լենինգրադ քաղաքում։ 1967 թվականին ավարտել է ՎԳԻԿ-ի ռեժիսուրայի ֆակուլտետը՝ Միխայիլ Ռոմի արվեստանոցը։ 2 լիամետրաժ, 1 կարճամետրաժ խաղարկային և մի շարք փաստագրական ֆիլմերի ռեժիսոր է։ Աշխատում և ապրում է Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ
Օխչի (Ղափանի շրջան)
Օխչի, գյուղ Հայկական ԽՍՀի Ղափանի շրջանում, շրջանի հարավ-արևմտյան մասում, Ողջի գետի վերին հոսանքի ձախ ափին։
Նույն անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։
Պատմություն
1939 թվականից հետո գյուղը մտել է Քաջարան քաղաքի շրջագծի մեջ։
Բնակչություն
Օխչիի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ռուդկա (գյուղ, Լոխովիցայի շրջան)
Ռուդկա (Рудка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1722 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռուդկա գյուղում բնակվում էր 64 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,317 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 201,89 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1722 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լաշա Դեկանոսիձե
Լաշա Դեկանոսիձե, վրացի ֆուտբոլիստ, Մերանի (Մարթվիլի) թիմի անկյունային պաշտպան և կիսապաշտպան։
Կենսագրություն
Լեշան Թբիլիսիի « Դինամո » ակումբի սան է։ Երիտասարդ տարիներին խաղացել է ցածր դիվիզիոնի թբիլիսական ակումբներում։ Ֆուտբոլիստը այդ տարիներին պատկանում էր «Դինամոյին»։
2008 թվականի սեպտեմբերին տեղափոխվել է Բորիսովի ԲԱՏԵ ակումբ ազատ գործակալի կարգավիճակով, ներառվել է ակումբի հայտացուցակում Չեմպիոնների Լիգայի խաղերին մասնակցելու համար  ։ Սակայն ԲԱՏԵ-ում խաղաց միայն մեկ խաղ՝ 2008 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Բելառուսի գավաթի խաղերից մեկում ։ 2008/09 մրցաշրջանի միջնամասում լքեց ակումբը ։
2010 թվականի ամռանը Դեկանոսիձեն վերադարձավ Բեռալուս Ժոդինոյի «Տորպեդո», բայց նորից չկարողացավ բավականաչափ խաղային փորձ հավաքել։ Նա ակումբի համար խաղացել է ընդամենը երկու խաղ 2010 թվականի հուլիսի 18-ին Բելառուսի գավաթի խաղերից մեկում խաղացել է «Սլոնիմայի» դեմ և հուլիսի 25-ին Մինսկի «Պարտիզանի» դեմ ։
2011 թվականին հայտնվել է «Վիպետցկի» տեսադաշտում ։ 2011—2012 թվականներին ֆուտբոլիստի ելույթների մասին լուր չկար։ 2013 թվականին Ֆինլանդիայի 3-րդ դիվիզիոնի հետնապահներից մեկի կազմում։
2014 թվականի սկզբին Դեկանոսիձեն վերադարձավ Վրաստան և միացավ В начале 2014 года Деканосидзе вернулся в Грузию и присоединился к клубу «Մերանիին (Մարթվիլի)», 2013/14 մրցաշրջանում անց է կացրել 7 խաղ, իսկ նրա թիմը դուրս է եկել Վրաստանի բարձր լիգայից։
Շուլգանովո
Շուլգանովո (Шулганово, Шулған), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տատիշլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 979 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տատիշլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Օգտակար գործողության գործակից
Օգտակար գործողության գործակից (ՕԳԳ)- համակարգի (սարքավորում, մեքենա) արդյունավետության բնութագրիչ իրեն փոխանցված կամ իր համար ծախսած էներգիայի նկատմամբ։ Որոշվում է արդյունավետ օգտագործած էներգիայի և հանարագումարային ծախսած էներգիայի հարաբերությամբ։ ՕԳԳ-ն հաճախ ներկայացնում է տոկոսային հարաբերակցությամբ։  Դրան համապատասխան՝ միմյանցից զանազանում են ծախսած աշխատանքը՝ Aծախս և օգտակար աշխատանքը՝ Aօգտ։ Օրինակ՝ եթե մեր նպատակն է m զանգված ունեցող բեռը բարձացնել h բարձրության վրա, ապա օգտակար աշխատանքը միայն այն աշխատանքն է, որը ծախսվում է բեռի վրա ազդրղ ծանրության ուժը հաղթահարելու համար։ Բեռը հավասարաչափ բարձացնելու դեպքում, երբ մեր կողմից կիրառված ուժը հավասար է բեռի ծանրության ուժին, այդ աշխատանքը կարելի է որոշել հետևյալ բանաձևով.
Aօգտ=Fծh=mgh
Իսկ եթե բեռը բարձացնելու համար մենք օգտագործում ենք ճախարակ, կռունկ կամ էլ մի այլ մեքենա, ապա բեռի ծանրությոան ուժից բացի հարկ է լինում հաղթահարել նաև մեքենայի մասերի ծանրության ուժը, ինչպես նաև այդ մեքենայում գործող շփման ուժը։ Օրինակ՝ շարժական ճախարակ օգտագործելու դեպքում մենք հակադրված ենք լրացուցիչ աշխատանք կատարել.
Այս ամենի պատճառով մեր կողմից ծախսած աշխատանքը միշտ գերազանցում է անհրաժեշտ օգտակար աշխատանքին՝
Aծախս>Aօգտ։
Օգտակար աշխատանքը միշտ այն ընդհանուր աշխատանքի մի որոշ մասն է, որը մարդը կատարում է մեխանիզմի միջոցով։ Այն ֆիզիկական մեծությունը, որը ցույց է տալիս, թե օգտակար աշխատանքը կատարված աշխատանքի որ մասն է կազմում, կոչվում է մեխանիզմի օգտակար գործողության գործակից։
Գրականություն
Կատեգորիա:Թերմոդինամիկա
Ճառընտիր (4880)
Ճառընտիր (4880), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4880 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Ստացողը եղել է Տեր Մարգար Գուլմենցը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 32X22 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 316 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կտավ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ ստացողի՝ 6ա, 10բ, 14ա, 18ա և այլուր, հետագայի՝ 238բ (1729 թվականին), 209բ (18-րդ դար) ։
Մոնտե Ուրանո
Մոնտե Ուրանո (Monte Urano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Ֆերմո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 8333 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 481 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 17կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 63015։ Հեռախոսային կոդ՝ 0734։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության գրաֆիկը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ժիգուլի (ավտոմեքենա)
«Ժիգուլի», Վոլգայի քաղաքի ավտոմեքենայի գործարանի ավտոմեքենաների մակնիշ։ Թողարկվում է սկսած 1970 թվականից։
Սույն ընտանիքի ավտոմեքենաների արտադրությունը ՌԴ-ում դադարեցվել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 17-ին։ Վերջին դասական մեքենան եղել է ՎԱԶ-21047 ունիվերսալը։ Ներկայումս ՎԱԶ-21074 մոդելի մեքենաների արտադրությունը շարունակվում է Եգիպտոսում՝ ԱվտոՎԱԶ-ի առաքած հավաքածուներից։
Նկարներ
Կատեգորիա:Ավտոմեքենաներ
Աբրանկա
Աբրանկա (Абранка), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վոլովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Աբրանկա գյուղում բնակվում էր 589 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1748 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 336,96 մարդ/կմ²։
Բեատրիքս Բեկ
Բեատրիքս Բեկ (Béatrix Beck, ), բելգիական արմատներով ֆրանսիացի գրող։
Աբրանկա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վոլովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1611 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բեատրիքս Բեկ
Կենսագրություն
Բեատրիքսը մեծացել է Ֆրանսիայում, որտեղ ստացել է իրավագիտության աստիճան։ Եղել է կոմունիստ։ 1936 թվականին նա ամուսնացել է քաղաքացիություն չունեցող հրեա ուսանող Նաում Սապիրոյի հետ։ Նրանք ունեցել են դուստր։ 1939 թվականի սեպտեմբերին Նաումը դարձել է ֆրանսիական բանակի զինվոր։ 1940 թվականին ամուսինը մահացել է համակենտրոնացման ճամբարում։ Պատերազմից հետո նա ապրել է աղքատության մեջ, փոխել է բազմաթիվ զբաղմունքներ։
1955 թվականի հունվարի 12-ին Բեատրիքսը ստացել է ֆրանսիայի քաղաքացիություն։
1966-1977 թվականներին դասավանդել է ԱՄՆ-ի և Կանադայի համալսարաններում։ Բեատրիքս Բեկի մահից հետո տպագրվել են նրա հուշերը Անդրե Ժիդի և նրա շրջապատում հանդիպած այլ հեղինակների (Ֆրանսուա Մորիակ, Կոլետ, Մալրո, Սարտր) մասին։
Դուստրը (1936-1999) և թոռնուհին նույնպես գրողներ են եղել։
Բեկի վեպերն ու պատմվածքները, այդ թվում՝ երիտասարդներին ուղղված, թարգմանվել են եվրոպական մի շարք լեզուներով։ Նա արժանացել է մի քանի հեղինակավոր մրցանակների՝ Գոնկուրյան մրցանակ (1989), Մնակոյի արքայազն Պիեռի գրական մրցանակ (1989), Ֆրանսիական ակադեմիայի գրական մեծ մրցանակ (1997) և այլն։ Նրա գրականությունում բացահայտվել են նրա ֆանտազիան և գրական վարպետությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գոնկուրյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կին գրողներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ
Աղդաշ (լեռնագագաթ, Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգ)
Աղդաշ, լեռնագագաթ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Խնձորատու լեռնաշղթայում։ Բարձրությունը 2021 մ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Օխտար Վերին
Օխտար Վերին, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Գտնվում է Օխտար գյուղից անմիջապես արևմուտք ։
Բնակչություն
1897 թվականին գյուղն ունեցել է 77 բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Լուչանո Սպինոզի
Լուչանո Սպինոզի (Luciano Spinosi, ), իտալացի նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ, ով հանդես է եկել իտալական մի շարք ակումբներում։ Իր մարզչական կարիերայի ընթացքում մարզել է այնպիսի ակումբներ, ինչպիսիք են Ռոման և Լիվորնոն, ինչպես նաև աշխատել է Լացիո ֆուտբոլային ակումբում, որպես տեխնիկական տնօրեն։
Կաբարետե
Կաբարետե (Cabarete), փոքր քաղաք Դոմինիկյան Հնարապետության Պուերտո Պլատա նահանգում, հայտնի է տուրիզմով և ծովափերով։ Այն գտնվում է Կամինո Սինկոյում Պուրտո Պլատա օդանավակայանից մոտ 11 մղոն (18 կմ) հեռու։