cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էդվարդյան դարաշրջան
Լիբերալ բարեփոխումները
1906-1911 թվականներին Լիբերալները ընդունեցին կարևոր օրենսդրություն, ուղղված քաղաքականության և հասարակության բարեփոխմանը, ինչպիսիք են աշխատանքային ժամերը, ազգային ապահովագրությունը կարգավորելը և բարեկեցիկ պետություն ստեղծելը, ինչպես նաև սահմանափակել Լորդերի պալատի լիազորությունները։ Կանանց ընտրական իրավունքը լիբերալների օրակարգում չէր։ [ Շատ խոշոր բարեփոխումներ են իրականացվել, ինչի վկայությունն է 1909 թվականին Առևտրի խորհուրդների ակտը, որը որոշակի մասնագիտություններով սահմանում է քրտինքի կամ քաղցրավենիքի պատմություն, հատկապես ցածր աշխատավարձ, աշխատողներ, կին աշխատողների առկայություն կամ հմտությունների պակաս։ Սկզբում այն կիրառվում էր չորս ոլորտներում `շղթաների արտադրություն, պատրաստի արտադրատեսակների հագեցում, թղթե տուփերի արտադրություն, լանջերի առևտուր և մեքենաների արտադրության ավարտ։ Այն հետագայում տարածվեց ածուխի հանքարդյունահանման, այնուհետև` 1918 թվականին Առևտրի խորհրդի խորհրդի ակտին համապատասխան, այլ արդյունաբերական ճյուղերում։ Դեյվիդ Լլոյդի ղեկավարությամբ Ջորջ Լիբերալսը ավելացրեց նվազագույն աշխատավարձը գյուղատնտեսական աշխատողների համար։
1906 թվականին ընտրված լիբերալ պատգամավորների գրեթե կեսը աջակցում էր «Նոր Լիբերալիզմին», որը պաշտպանում էր կառավարության գործողությունները` մարդկանց կյանքը բարելավելու նպատակով ։
Արտաքին հարաբերություններ
Գերմանիայի կանցլեր Օտտո Ֆոն Բիսմարկը եվրոպական դիվանագիտությանը գերակշռում էր 1872-1890 թվականներին, որոշելով օգտագործել խաղաղության հավասարակշռությունը` պահպանելու խաղաղությունը։ Չկա պատերազմ։ Գերմանական Անտանտի ձևավորման շնորհիվ Գերմանիան սկսեց զգալ շրջապատված. Ֆրանսիան պատկանում էր արևմուտքին, որի հետ մրցակցությունը առաջացավ Ֆրանսիայի պրուսական պատերազմից հետո խաղաղության սերնդից հետո, Ռուսաստանը նստեց Արևելք, որի արագ արդյունաբերականացումը աշխարհի առաջատար առաջնորդներին անհանգստացնում էր։ Մայրցամաքը և ծովում, բրիտանական առաջնությունը սպառնում է միասնական Գերմանիայի ջանքերին`զարգացնելով նավահանգիստները և պահպանելով նոր համաշխարհային կայսրությունը։
Մինչև 1914 թվականի օգոստոսին սկսած վերջին մի քանի շաբաթների ընթացքում գրեթե ոչ ոք չհասկացավ առաջիկա համաշխարհային պատերազմը։ Գեներալների ակնկալիքն այն էր, որ արդյունաբերական նվաճումների շնորհիվ ցանկացած հետագա պատերազմը կարող է արագ հաղթանակ առաջացնել այն կողմի համար, որը ավելի լավ պատրաստված էր, ավելի լավ զինված և արագորեն տեղափոխվող։ Ոչ ոք չհասկացավ, որ վերջին տասնամյակների նորարարությունները, պայթուցիկները, երկարատև հրետանու և գնդացիրները, եղել են պաշտպանական զենքեր, որոնք գրեթե երաշխավորեցին գրոհային զանգվածային հարձակումները՝ մեծ կորուստներով ։
Գերմանիայի հետ ռազմածովային ռազմավարություն
1805 թվականից հետո, Բրիտանական արքայական նավատորմի տիրակալությունը հարցականի տակ չէր դրված։ 1890-ականներին Գերմանիան որոշեց համեմատվել դրա հետ։ Մեծ ծովակալ Ալֆրեդ ֆոն Թիրփիցը (1849-1930 թվականներ) գերմանական ռազմածովային քաղաքականության ղեկավարում էր 1897 թվականից մինչև 1916 թվականը։ Մինչև 1871 թվականը Գերմանական կայսրության ձևավորումը, Պրուսիան չունի իրական նավատորմ, ինչպես նաև այլ գերմանական պետություններ ։
Թրիփիթցը փոքր, համեստ նավատորմ է դարձել համաշխարհային կարգի ուժի մեջ, որը կարող է սպառնալ Միացյալ Թագավորության ռազմածովային նավատորմի վրա։ Բրիտանացիները արձագանքեցին հեղափոխության նոր տեխնոլոգիաներին։ Այս ամենը արծարծեց հնաոճ իրերը, և համադրելով ածուխային կայանների և հեռագրային մալուխների գլոբալ ցանցի հետ, թույլ տվեց, որ Բրիտանիան մնա ռազմածովային գործերում։ Բացի հզոր ռազմածովային ուժի պահպանման վճռականությունից, բրիտանացիները չունեին ռազմական ռազմավարություն կամ խոշոր պատերազմի պլաններ ։
Տնտեսություն
Էդվարդյան դարաշրջանը խաղաղության և բարգավաճման ժամանակ է։ Իր ընթացքում ոչ մի զգալի անկում և բարգավաճում տեղի չունեցավ։ Չնայած բրիտանական տնտեսության աճի տեմպը, գործարանի արտադրանքը և ՀՆԱ-ն (մեկ շնչի հաշվով ոչ թե ՀՆԱ-ն), այնպես էլ ԱՄՆ և Գերմանիա, երկիրը շարունակում էր մնալ առևտրի, ֆինանսների և նավաշինության համաշխարհային առաջատարը, ինչպես նաև արդյունաբերական արտադրության և հանքարդյունաբերության մեջ կայուն դիրք զբաղեցրեց ։ Արդյունաբերության աճը դանդաղեցրեց, և էլիտաները ավելի մեծ զվարճանում էին, քան թե աշխատում ։
Այնուամենայնիվ, կարևոր ձեռքբերումները պետք է կարևորվեն։ Լոնդոնը համաշխարհային ֆինանսական կենտրոն էր, ավելի հզոր և համապարփակ, քան Նյու Յորքը, Փարիզը կամ Բեռլինը։ Բրիտանիան հսկայական օտարերկրյա մայրաքաղաքներ ունի իր պաշտոնական կայսրությունում, և Լատինական Ամերիկայում և այլ տարածքներում։ Իր տնօրինության տակ եղել են ԱՄՆ-ի խոշորագույն շահաբաժինները, հատկապես երկաթուղային արդյունաբերությունում։ Այս բոլոր հարստությունները կենսական նշանակություն ունեցան համաշխարհային պատերազմի վաղ շրջանում անխափան մատակարարման ապահովման գործում ։ Infant mortality fell faster in England and Wales than in Scotland. Clive Lee argues that one factor was the continued overcrowding in Scotland's housing.
Բնակչության կենսամակարդակը, հատկապես քաղաքային բնակչության շրջանում, աճեց։ Աշխատանքային դասերը սկսեցին քաղաքականապես բողոքարկել իշխանության դեմ ավելի լավ պայմանների համար, սակայն տնտեսական հարցերում արդյունաբերության մակարդակը չբարձրացավ մինչև 1908 թվականը ։
Սոցիալական փոփոխություններ
Մահացությունը կայունորեն նվազել է քաղաքային Անգլիայում և Ուելսում, 1870-1917 թվականներին։ Վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ տնային տնտեսությունների եկամուտների աճը և քաղաքի հարկային եկամուտների աճը նպաստել են մահացության նվազեցմանը։ Նոր գումարն ավելացրել է սննդի արժեքը, ինչպես նաև առողջության խթանման համար ապրանքների և ծառայությունների լայն տեսականի, բժշկական օգնություն։
Ֆիզիկական միջավայրի հիմնական բարելավումը բնակարանային ֆոնդի որակը ավելի արագ էր աճում, քան բնակչությունը։ Նրա որակը ավելի ու ավելի կարգավորվում էր կենտրոնական և տեղական իշխանությունների կողմից ։ Անգլիայում և Ուելսում մանկական մահացությունը նվազեց ավելի արագ, քան Շոտլանդիայում։ Դրա գործոններից մեկը Շոտլանդիայում շարունակվող գերբնակեցումն էր ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում մանկական մահացությունը կտրուկ նվազել է ամբողջ երկրում։ Դա բացատրվում է զինվորական անձնակազմի համար լիարժեք աշխատավարձով և ավելի բարձր աշխատավարձով ։
Կանանց կարգավիճակի բարձրացում
Տնային տնտեսուհիների համար կարի մեքենաները հնարավորություն են տալիս հագուստ պատրաստել և հեշտացնում են իրենց հագուստները կարել։ Ընդհանուր առմամբ, Բարբարա Բիրմանը պնդում է, որ «Տանը կարելը աջակցում էր որպես կարևոր օգնություն կանանց, ովքեր համաձայնել էին ավելի լայն սոցիալական փոփոխությունների» ։ Միջին կարգի գրագիտության բարելավումը տվել է կանանց ավելի շատ տեղեկատվություն և գաղափարներ։ Բազմաթիվ նոր ամսագրեր իր լույս տեսան և օգնեցին սահմանել կանացիության նոր չափանիշներ ։
Գրամեքենան, հեռախոսը և նոր գրանցման համակարգերի գյուտերը ապահովում են միջին աշխատավարձ ունեցող կանանց ավելի շատ աշխատատեղեր։
Տեղի ունեցավ դպրոցական համակարգի արագ ընդլայնում և նոր բուժքույր մասնագիտության առաջացում։ Կրթությունը և կարգավիճակը հանգեցրել են սպորտի արագ զարգացող աշխարհում կանանց դերի պահանջարկին ։
Կանայք շատ ակտիվ էին եկեղեցական գործերում, ներառյալ երկրպագությունը, կիրակնօրյա դպրոցը, դրամահավաքը, ծնողական խնամքը, սոցիալական աշխատանքը և միջազգային միսիոներական աշխատանքը։ Նրանք զբաղեցնում էին տարբեր պաշտոններ, բացառությամբ ղեկավար պաշտոններ ։
Կանանց ընտրական իրավունքը
Քանի որ միջին կարգի կանայք բարելավեցին իրենց կարգավիճակը, նրանք ավելի ու ավելի բարձրացրին քաղաքական ձայնի պահանջները ։ Բոլոր կուսակցությունները զգալի աջակցություն ունեցան կանանց ընտրական իրավունքի համար, սակայն Լիբերալ կուսակցությունը 1906-ից հետո վերահսկեց այն և մի քանի ղեկավարներ, հատկապես Հ․ Ասկիտը արգելափակեց այն ։
Կային բազմաթիվ կազմակերպություններ, որոնք իրենց աշխատանքը հանգիստ կատարեցին։ 1897 թվականից հետո նրանք ավելի շատ կապված էին Կանանց քվեարկող միությունների ազգային միության կողմից, որը ղեկավարում էր Millicent Fawcett-ը։ Սակայն ճակատային հրապարակայնությունը գրավեց Կանանց սոցիալ-քաղաքական միությունը 1903 թ.-ին հիմնադրվել է երեք կազմակերպություններ՝ Էմիլի Պանկհյուրստ (1858-1928 թվականներ) և նրա դուստրերը Քրիստաբել Պանկհյուրստը (1880-1958 թվականներ) և Սիլվիա Պանկհյուրստը (1882-1960 թվականներ) ։ Այն մասնագիտացված է բարձր տեսանելի գովազդային արշավներում, ինչպիսիք են մեծ շքերթները։ Սա հանգեցրեց ընտրական իրավունքի շարժման բոլոր չափորոշիչների ակտիվացմանը։
Թեև խորհրդարանում ընտրական օրենսդրության աջակցությունը մեծ էր, իշխող Լիբերալ կուսակցությունը հրաժարվեց թույլ տալ այս հարցի քվեարկությունը։ Արդյունքը քարոզչության աճն էր։ Կանանց քվեարկող միությունների ազգային միությունը, ի տարբերություն իր դաշնակիցների, սկսեց բռնության քարոզարշավ `քարոզելու այս խնդիրը նույնիսկ նույնիսկ սեփական նպատակների համար ։
Ծնունդի վերահսկում
Թեև աբորտն անօրինական էր, այնուամենայնիվ, ծնելության հսկողության ամենատարածված ձևն էր ։ Այն ոչ միայն  հղիության դադարեցման միջոց էր, այլև աղքատության և գործազրկության կանխարգելման միջոց։ Հակաբեղմնավորիչները տեղափոխողները կարող էին  օրինական կերպով պատժվել։ Հակաբեղմնավորիչները ժամանակի ընթացքում ավելի թանկ դարձան ։
Ի տարբերություն հակաբեղմնավորիչների, աբորտը որևէ նախնական պլանավորման կարիք չուներ և ավելի թանկ էր։ Իրավաբանական նկատառումներից զերծ մնալուց բացի, շատ բժիշկներ աբորտին չհամաձայնեցին, քանի որ այն դիտարկեցին որպես անբարո ընթացակարգ, որը կարող է վտանգի ենթարկել կնոջ կյանքը։ Քանի որ աբորտը ապօրինի էր, և բժիշկները հրաժարվել են իրականացնել ընթացակարգը, տեղական կանայք հանդես են գալիս որպես աբորտիստներ ։ Because abortion was illegal and physicians refused to perform the procedure, local women acted as abortionists, often using crochet hooks or similar instruments.
Դարաշրջանի ֆեմինիստները կենտրոնացած էին կանանց համար աշխատատեղերի ստեղծման և աշխատանքի տեղավորման վրա `մի կողմ թողնելով հակաբեղմնավորիչների և աբորտների վիճահարույց հարցերը, որոնք հաճախ արտահայտվում էին խտրականություն և կապվում էր մարմնավաճառության հետ։ Եկեղեցին դատապարտեց աբորտը որպես անբարոյականություն։ Շատերը աբորտը համարում են եսասիրություն, որը թույլ է տալիս կնոջը խուսափել անհատական պատասխանատվությունից` նպաստելով բարոյական արժեքների անկմանը։ Աբորտը հաճախ էր լուծում էր այն կանանց համար, ովքեր արդեն երեխաներ ունեին և ավելի շատ չէին ուզում։ Հետևաբար սա ազդեց, որ բնակչությունը կտրուկ նվազի ։ Abortion was often a solution for women who already had children and did not want more. Consequently, the size of families decreased drastically.
Աղքատություն
1834 թվականին ընդունվեց օրենք, թե ով կարող է ստանալ դրամական օգնություն։ Էդվարդյան հասարակությունում տղամարդիկ հարստության աղբյուր էին։ Օրենքը սահմանափակում էր գործազուրկ տղամարդկանց, սակայն կանայք ունեին առավելություններ։ Աղքատության օրենքի ընդունումից հետո կանայք և երեխաները օգնության մեծ մասը ստացան։
Եթե տղամարդը ֆիզիկապես հաշմանդամ էր, ապա նրա կինը նույնպես հաշմանդամ էր համարվում օրենքով։ Այդ ժամանակ միայնակ մայրերը հասարակության ամենաաղքատ հատվածն էին, քանի որ շատ քիչ էր հավանականությունը որ նրանք աշխատանք կգտնեն։ Շատ կանայք սնուցում էին և սահմանափակվում էին առողջապահական ծառայությունների մատչելիությունից։
Ծառաներ
Բրիտանիայում շատերը ծառայողներ ունեին։ Ծառաները ստանում էին սնունդ, հագուստ, փոքր աշխատավարձ։ Էդվարդյան դարաշրջանում ծառաների աշախատանքում տեղի ունեցավ այն փոփոխություն, որ երիտասարդները չէին ցանկանում աշխատեկ որպես ծառա և աշատողների թիվը կտրուկ նվազեց։
Նորաձևություն
«Թեյի հագուստը» Էդվարդյան դարաշրջանի նորաձևության ստեղծագործություններից մեկն էր, երբ կանայք դադարել էին կոստյումներ կրել։ Ավելի շատ երեկոներ և թեյային երեկույթներ անցկացվեցին, ուստի ստեղծվեց «թեյի հագուստ» միտումը։ Թեյի հագուստը կրում էր ընդունման համար։ Հյուսվածքների ընտրությունը, որպես կանոն, շիֆոնից պատրաստված քաղցր նուրբ երանգներ էին, փետուր և շղարշ։ Ցանցը «պարտադիր էր» Էդվարդյան զգեստապահարանում։ Այն ներկայացնում է կանացիություն և հարստություն։ Թեյի հագուստի հատումները համեմատաբար ազատ են, քան երեկոյան զգեստը։ Ներքևի հատվածը բավականին քնքուշ է, սովորաբար զարդարված ժանյակով։
Կանայք հաճախ հանգնում էին թեյի հագուստը, առանց կորսետի, կեսօրից հետո գրավիչ ինտրիգի մթնոլորտ ստեղծելու համար։ Երկար մանկական ձեռնոցներ, հարթ նրբաբլիթ գլխարկ և կախովի հովանոցներ միշտ եղել են կանանց նորաձևության աքսեսուարների ընտրությունը։
Էդվարդյան դարաշրջանում լայնորեն օգտագործված հովանոցները անջրանցիկ չեն, դրանք պատրաստված են կտավից։ Այն նախատեսված չէ ոչ ֆունկցիոնալության, այլ որպես նորաձևության ձևավորում։ Ժամանակի ընթացքում դեկորատիվ զարդերը ավելի ծանրացան, այսինքն `գլխարկներ, թևիկներ։ Էդվարդյան դարաշրջանի վերջում գլխարկը մեծանում էր չափերով, ավելի շատ նախշերով, ինչպիսիք են փետուրները և վերևում մեկ կամ մի քանի շերտեր։
Էդվարդյանները մշակել են հագուստի ձևավորման նոր ոճեր։ Վիկտորիանական դարաշրջանը կապված է մեծ, ծանր, մուգ թավշյա զգեստների հետ, սակայն Էդվարդյան դարաշրջանը նախընտրեց առավել ակտիվ և ավելի թեթև զգեստ, որը նախատեսված էր ավելի ակտիվ կենսակերպի համար։
1901 թվականին շրջազգեստները հյուսված էին հյուսվածքից և ժապավենից։ 1880 թվականին ներկայացված պատվերով պատրաստված բաճկոնները ավելի տարածված դարձան, իսկ 1900-ական թվականներին կոստյումներ ստացվեցին։ 1904 թվականին շրջազգեստները դարձան ավելի լիարժեք և պակաս տգեղ։ 1901 թվականին՝ ամուր կիսաշրջազգեստ։ Մոտ 1913 թվականին կանանց զգեստները ձեռք բերեցին ավելի ցածր և երբեմն V-պարանոց, ի տարբերություն նախորդ սերնդի բարձր մանյակներին։ Սա սկանդալ է համարվում և վրդովմունք առաջացրեց ամբողջ Եվրոպայում հոգևորականների շրջանում։
Լրագրություն
Դարաշրջանի շրջանում համաժողովրդական լրագրությունը աճել է, այն ուղղված ցածր դասի անդամներին և ձգտում է նվազեցնել քաղաքական և միջազգային նորությունների կարևորությունը, որոնք շարունակում են մնալ մի շարք հեղինակավոր ցածր շրջանառվող թերթերի ուշադրության կենտրոնում։ Նրանք պատկանում էին ընտանիքին և ղեկավարվում էին նրանց կողմից և հիմնականում շահագրգռված էին ոչ թե շահույթով, այլ ազգային էլիտայի ազդեցությամբ լուրջ թեմաներով լուրերի և խմբագրության նկատմամբ վերահսկողության համար։ Նոր մեդիան, մյուս կողմից, հասել է ավելի լայն լսարան `շնորհիվ սպորտի, հանցագործության, սենսացիայի և հայտնի մարդկանց մասին բամբասանքի։ Հիմնական ելույթների և բարդ միջազգային իրադարձությունների վերաբերյալ մանրամասն հաշվետվություններ չեն տպագրվել։ «Daily Mail»-ը և «Daily Mirror»-ը օգտագործել են  ամերիկյան «Yellow Journalism» մոդելը։ Լորդ Բեվերբրուկն ասել է, որ նա «ամենամեծ գործիչն է, որ երբևէ քայլում էր Ֆլետի փողոցում» ։
Արվեստ
Էդվարդյան դարաշրջանը համապատասխանում է ֆրանսիական Բելլին Էփոքին։ Չնայած իր կարճատև հերոսությանը, այդ ժամանակահատվածը բնութագրվում է յուրահատուկ ճարտարապետական ոճով, նորաձևությամբ և ապրելակերպով։ 1910 թվականի նոյեմբերին Ռոջեր Ֆրին կազմակերպեց ցուցահանդես։ Այս ցուցահանդեսը առաջինն էր, որ Գոգենի, Մանեթին, Մատիսին և Վան Գոգին Անգլիայում առաջին անգամ ցուցադրվեց և իրենց արվեստը բերեց հանրությանը։ Սրան հետևեց 1912 թվականին, երկրորդ հետիմպրեսիոնիզմի ցուցահանդեսին ։
Գրականություն
Գեղարվեստական գրքում հայտնվեցին Ջ.Մ. Բարրի, Առնոլդ Բեննետ, Գ.Կ. Չերտթոն, Ջոզեֆ Կոնրադ, Է.Մ. Ֆորստրեր, Ջոն Գալսորթու, Քենեթ Գրաամ, Մ. Ռ. Ջեյմս, Ռուդիարդ Կիպլինգ, Ջեյմս Ջոյս, Ա.Ա. Միլն, Դ. Լ. Լորենս, Էդիթ Նեսբիթ, Բեատրիկ Փոթեր, Սակի, Ջորջ Բերնար Շոու, Հ.Գ. Ուելս և Պ.Գ. Ուոդեհաուս անուններները։ Սա մի ժամանակաշրջան է, երբ մեծ քանակությամբ վեպեր և կարճ պատմություններ լույս տեսան, և նշանակալից տարբերություն է առաջանում «բարձրաձայն» գրականության և հայտնի բանաստեղծության միջև։ Գրական քննադատության ամենահայտնի գործերից մեկը Ա.Կ. Բրագլիի Շեքսպիրյան ողբերգությունն էր (1904 թվական) ։
Երաժշտություն
Կատարվեցին կենդանի կատարումներ, ինչպես սիրողական, այնպես էլ պրոֆեսիոնալ։ Հենրի Վուդը, Էդվարդ Էլգարը, Գուստավ Հոլստը, Առնոլդ Բախը, Ջորջ Բիթերվորտը, Ռալֆ Վոֆան Ուիլյամսը և Թոմաս Բեքամը բոլոր դարձան հայտնի։ Նոր տեխնոլոգիաները հնչում էին ֆոնոգրաֆների վրա, կատարում էին կենդանի կատարումներ `մշտապես հասանելի լինելու համար ։
Թատրոն
Կինոն շատ պարզ էր, և հանդիսատեսը նախընտրեց կենդանի ներկայացումները։ Ազդեցիկ կատարողներ էին արվեստագետ Արթուր Տիտլի և կոմիկ Little Ticհ։
Ամենահաջողակ դրամատուրգը եղել է Վ. Սոմերսեթ Մոեմը։ 1908 թվականին նա Լոնդոնում միաժամանակ աշխատող չորս խաղ ուներ, և Փանչը հրատարակեց Շեքսպիրի մասին մուլտֆիլմը, երբ նայում էր գովազդային վահանակներին։ Մոեմի պիեսները, ինչպես իր վեպերը, սովորաբար ունենում էին ավանդական դավադրության կառուցվածքը, բայց տասնամյակը նաև տեսնում էր այսպես կոչված "Նոր դրամայի" համակարգը, որը ղեկավարում է Հենրի Իրվինգը, պարոն Ալեքսանդր Ջորջը ։
Ճարտարապետություն
Հայտնի ճարտարապետները ներառում էին Էդվին Լյութենսը, Չարլզ Ռենի Մակինտոշը և Ջիլս Գիլբերտ Սքոթը։ Չնայած Եվրոպայում Art Nouveau-ի հանրաճանաչությանը, Բարոկկայի ճարտարապետության Էդվարդյան ոճը լայնորեն ստացել է հասարակական կառույցների համար և 17-րդ և 18-րդ դարերի սկզբին Քրիստոֆեր Ուորենի կողմից ոգեշնչված նախագծերի վերածնունդը։ Վիկտորիանական էկլեկտիկ ոճերի ճաշակի փոփոխությունը համապատասխանում էր ժամանակաշրջանի պատմական վերափոխություններին, առավելապես զգալիորեն վաղ 18-րդ և 19-րդ դարերի վաղ շրջանի վաղ նեոկլասիկական ոճերի ։
1908 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերի «Սպիտակ քաղաք» մարզադաշտը Մեծ Բրիտանիայում առաջին օլիմպիական մարզադաշտն էր։ Ֆրանկո-բրիտանական ցուցահանդեսի վայրում կառուցված, նրա ունակությունը 68 հազար մարդ է բացել Էդվարդ Էդվարդ VII-ի կողմից, 1908 թվականի ապրիլի 27-ին։ Դա աշխարհում իր տեսակի խոշորագույն շինարարությունն էր, և այն նախագծված էր զարմանալի և բարձրացնել Էդվարդ Լոնդոնի բնութագրիչի լայնածավալ պատկերի սերը ։
Ֆիլմ
Կինեմատոգրաֆիստներ Միթչելն ու Քենոնը 1900-1907 թվականներից Բրիտանիային և Իռլանդիային ներկայացրել են բազմաթիվ տեսարաններ, սպորտային, շքերթներ, զբոսայգիներ, քաղաքային փողոցներ, նավագնացություն և այլն։ Նրանց ֆիլմերը պահպանվել են շատ լավ որակով ` վերականգնվել են բնօրինակներից  ։
Գիտություն և տեխնոլոգիա
Ժամանակը ցույց է տվել շատ նորարարություններ։ Էռնեստ Ռյերֆերֆորդը հրապարակեց իր հետազոտությունը ռադիոակտիվության վերաբերյալ։ Առաջին անլար ազդանշաններ են ուղարկվել ։
Դարերի վերջում Լուի Բերյոտը անցավ օդով։ աշխարհի ամենախոշոր նավը, Titanic»- ը կառուցվեց։ Մեքենաները սովորական էին. և Հարավային բևեռին առաջին անգամ հասել էին Ռոլանդ Ամունդսենի թիմը, ապա Ռոբերտ Ֆալկոն Սքոթի թիմը։
Սպորտ
Անգլիական հասարակության ամենաբարձր դասերը ժամանակի ընթացքում նախընտրում էին թենիսը և զբոսանքը, աշխատող դասը ֆուտբոլային էր։ Արդեն գոյություն ունեն որոշ ժամանակակից թիմեր, ինչպիսիք են «Aston Villa» և «Մանչեսթեր Յունայթեդ»։ 1908 թվականին Լոնդոնում անցկացվեցին ամառային օլիմպիական խաղերը։ Սպորտը լայն տարածում ստացավ լայն տարածում։ Հատկապես մեծ էր հետաքրքրությունը ֆուտբոլի նկատմամբ ։
Ֆուտբոլ
«Ասթոն Վիլլան» պահպանեց իր դիրքերը որպես դարաշրջանի նախընտրական ֆուտբոլային թիմ` հաղթելով Անգլիայի գավաթը չորրորդ անգամ 1904-1905 թվականներ Եւ նրանց վեցերորդ լիգան` 1909-1910 թվականներ։ Սանդերսթոնը 1901-1902 թվականներ Հասել է իր չորրորդ լիգայի կոչման։ Դարաշրջանը նաև տեսավ «Լիվերպուլ» (1900-1901, 1905-1906 թվականներ), «Նյուքասլ Յունայթեդ» (1904-1905, 1906-1907, 1908-1909 թվականներ) և «Մանչեսթեր Յունայթեդ» (1907-1908 թվականներ), հաղթելով առաջին լիգայի կոչումները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության ժամանակակից պատմություն
Գետամիջո վանք
Գետամիջո վանք, (հայտնի նաև՝ Ծարա վանք), 1301 թվականին կառուցված հայ առաքելական վանք Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանի Ծար գյուղում, որը գտնվել է Տրտու և Ծար գետերի միջև` հրվանդանաձև երկարած լեռնաճյուղի ավարտին ։ Եղել է Ծար գյուղի չորս վանքերից մեկը։
1950-ականներին ադրբեջանցիներն հիմնահատակ ավերել են վանքը՝ քանդված քարերով կառուցելով Չրաղ գյուղի դպրոցի շենքը։ Ներկայումս դպրոցի շենքի պատերի մեջ երևում են Գետամիջո վանքի ճարտարապետական բեկորներն ու երեսապատի սրբատաշ արձանագիր քարերը։ Ադրբեջանական դպրոցի մուտքի երկու կողմերում զետեղված են առյուծների պատկերաքանդակները, որոնք ի սկզբանե համանման դիրքում եղել են Գետամիջո վանքի մուտքին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Շոշի դղյակ
Նախկինում Ֆրանսիայի կառավարության սեփականությունը համարված դղյակը 1979 թվականի իրանական հեղափոխությունից հետո փոխանցվել է իսլամական հանրապետությանը և ներկայումս ծառայում է որպես թանգարան։ Նրա հանրահայտ ցուցանմուշներից է Համմուրաբիի օրենքների սեպագիր արձանագրությունները պարունակող կավե տախտակը, որը ցուցադրվել է նաև Փարիզի Լուվր թանգարանում։
Իրանա-իրաքյան պատերազմի ժամանակ դղյակը զգալիորեն վնասվել էր, բայց հետագայում ամբողջությամբ նորոգվել, վերակառուցվել է Իրանի կառավարության ջանքերով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թանգարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իրանի թանգարաններ Կատեգորիա:Իրանի պատմություն Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Վալենտինա Սեներե
Վալենտինա Սեներե (Valentina Zenere, ), արգենտինացի դերասանուհի, երգչուհի, մոդել։ Առավել հայնտի է «Ես Լունան եմ» և «Էլիտա» հեռուստասերիալներում կատարած դերերով։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1997 թվականի հունվարի 15-ին Արգենտինայի Բուենոս Այրես քաղաքում։ Վաղ հասակից սիրել է երգել և դերասանությամբ զբաղվել հանրության առաջ։
Կարիերա
Հեռուստատեսային առաջնաելույթը կայացել է 2007 թվականին։ Նկարահանվել է «Բարբի» տիկնիկների համար նախատեսված գովազդում։ Առաջին դերը ստացել է 2010 թվականին՝ հանդես գալով ռեժիսոր Քրիս Մորենի «Համարյա հրեշտակներ» հեռուստասերիալի չորրորդ եթերաշրջանում։ 2011 թվականին առաջարկ է ստացել նկարահանվելու «Յուրահատուկ» հեռուստասերիալում՝ կատարելով Ջեսիկա Սերվանտեսի դերը։ 2011 թվականին պայմանագիր է կնքել Multitalent մոդելային գործակալության հետ և դարձել Sweet Victorian և Tutta La Frutta ապրանքանիշերի դեմքը։ 2013 թվականին Քրիս Մորենան նրան առաջարկել է դերակատարում ունենալ «Դաշնակիցներ» հեռուստասերիալում։ Գլխավոր դերակատարում է ունեցել Մայքլ Ռոնդայի «La Diva de la Escuela» երաժշտական տեսահոլովակում ։ 2015 թվականին Վալենտինան ստացել է գլխավոր չարագործ Ամբար Սմիթի դերը «Ես Լունան եմ» հեռուստասերիալում, այդ դերը նա կրկնում է նաև հեռուստասերիալի շարունակությունը հանդիսացող «Խուակաս» հեռուստասերիալում ։ 2020 թվականին նկարահանվել է Հեռախոսային օպերատորներ» հեռուստասերիալի վերջին եթերաշրջանում, իսկ 2022 թվականին դերակատրում է ունեեցել «Էլիտա» հեռուստասերիալի 5-րդ և 6-րդ եթերաշրջաններում։ Ստացել է Լաս Էնսինասի նոր աշակաերտուհի Իսադորայի դերը ։ 2022 թվականին թողարկվել է նրա առաջին սինգլը՝ «Cero Coma»:
Անձնական կյանք
2009 թվականից հանդիպում է Մարկոս դե Պիետրիի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինացի մոդելներ Կատեգորիա:Արգենտինացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Արգենտինացի երգչուհիներ
Շախմատային տախտակի ստվերի պատրանք
Շախմատային տախտակի ստվերի պատրանք (որոշ աղբյուրներում` Ադելսոնի ստվերի պատրանք ), գույնի ընկալման հետ կապված տեսողական խաբկանք, որ հրապարակել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի պրոֆեսոր Էդվարդ Ադելսոնը 1995 թվականին ։ 1-ին համարով նկարում պատկերված է շախմատային տախտակ, որի վրա գլան է դրված և որի ստվերն ընկնում է տախտակի վրա։ Առաջին հայացքից թվում է, թե A և B վանդակները տարբեր գույների են։ Սակայն իրականում սև-սպիտակ վանդակները ուղղակի մոխրագույնի տարբեր երանգներ են։ «Սպիտակ» վանդակները ստվերի տակ փաստացիորեն մոխրագույնի հենց նույն երանգն են, ինչ «սև» վանդակները։
Խաբկանքն աշխատում է շախմատի մյուս տախտակների համատեքստում։ A և B նշանակված տախտակները մոխրագույնի նույն երանգով են ներկված, սակայն շրջապատող տախտակների համատեքստում լիովին տարբեր են երևում։
Ապացույցներ
Այն, որ երկու վանդակներն էլ նույն գույնն ունեն, կարելի է հետևյալ եղանակներով.
Ինքը Ադելսոնը հետևյալ կերպ է բացատրում այս խաբկանքը.
Տեսողական համակարգը ծառայում է առարկաների գույնի ընկալմանը մեզ շրջապատող աշխարհում։ Այս դեպքում պետք է նկատել վանդակների մոխրագույն երանգը։ Միայն մակերևույթից եկող լույսի քանակի (լուսավորության) որոշումը բավական չէ. ցրված ստվերի պատճառով մակերևույթը ավելի բաց կերևա, քանի որ սպիտակ մակերևույթը ստվերի տակ ավելի քիչ լույս է արտացոլում, քան սև մակերևույթը լրիվ լուսավորության ժամանակ։ Տեսողական համակարգը մի քանի եղանակ է օգտագործում մոխրագույնի երանգն ընկալելու համար ստվերների տեղակայման միջոցով։
Երկրորդն այն է, որ ստվերները մասնակիորեն լղոզված ծայրեր ունեն, մինչդեռ ներկված վանդակների սահմանները հստակ են։ Տեսողական համակարգը սովորաբար արհամարհում է լուսավորության մակարդակի աստիճանաբար տեղի ունեցող փոփոխությունները, այդպիսով կարող է որոշել մակերևույթի գույնը` չնայած ստվերին։ Պատկերում ստվերը ստվերի տեսք ունի, քանի որ այն հստակ չէ, իսկ առարկան ինքը, որից ստվեր է ընկնում, տեսանելի է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տեսողական պատրանքներ
Սառնակունքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Սառնակունք գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 7 հուշարձան (4 միավոր)։
Սալախլը
Սալախլը, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում, իսկ ապա գյուղ Ադրբեջանական ՍՍՀ-ի Խանլարի շրջանում ։
Բնակչություն
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 676, իսկ 1908-ին՝ 1430 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Օզգե Գյուրել
Օզգե Գյուրել (Özge Gürel, լրիվ անվանումը՝ Օզգե Ջան Գյուրել (Özge Can Gürel), ), թուրք դերասանուհի և երգչուհի ։ Առավել հայտնի է դարձել Օյքյու Աջարի դերով, որը նա մարմնավորել է Բալի սեզոն հեռուստասերիալում։
Սկզբնական շրջանում Օզգեն սովորել է տնտեսագիտական համալսարանում և չի ունեցել դերասանական կրթություն։ 2010 թվականին նրան հրավիրել են նկարահանվելու «Որտեղ է իմ դուստրը» հեռուստասերիալում։ Դրանից հետո Օզգեն դերասանական կրթություն է ստացել։ Նկարահանվել է նաև «Հոյակապ Դար» հեռուստասերիալում։ 2014 թվականին Օզգեն նկարահանվել է «Մակընթացություն» հեռուստասերիալում, որտեղ նրա խաղընկերներն են եղել Չաղաթայ Ուլուսոյը և Սերենա Սարըքայան։
Դերասանուհին մեծ ճանաչում է ձեռք բերել «Բալի սեզոն» հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորել է Օյքյուի դերը։ Նրա խաղընկերը հեռուստասերիալում եղել է Սերքան Չայօղլուն։ Հեռուստասերիալը ցուցադրվել է աշխարհի 61 երկրներում։ 2017 թվականին Օզգե Գյուրելը նկարահանվել է «Աստղերը իմ վկաներն են» հեռուստասերիալում, որտեղ նրա խաղընկերը եղել է Բերք Ջանքաթը։ Հեռուստասերիալը չորրորդ սերիայից հետո փակվել է՝ ցածր վարկանիշի պատճառով։ Ներկայումս նկարահանվում է Լիալուսին հեռուստասերիալում, որտեղ նրա խաղընկերն է Ջան Յամանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրք դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի թուրք դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված անձինք Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասանուհիներ Կատեգորիա:Չերքեզական ծագմամբ թուրքեր Կատեգորիա:Թուրք կին մոդելներ Կատեգորիա:Թուրք երգչուհիներ
Նորվեգիայի խորհրդարանական ընտրություններ 2013
Խորհրդարանական ընտրություններ Նորվեգիայում, որը տեղի է ունեցել 2013 թվականի սեպտեմբերի 9-ին ։ Ընտրությունների միջոցով ընտրվել են Ստորտինգի 169 պատգամավոր։ Խորհրդարանական մեծամասնության համար անհրաժեշտ է ունենալ առնվազն խորհրդարանի 85 մանդատ։
Խորհրդարանի պատգամավորների ընդհանուր տեղերը 169 է, սակայն սահմանադրության մեջ որոշակի փոփոխություններ կատարելուց հետո մի քանի կոմունաներ կկորցնեն պատգամավոր ունենալու ներկա իրավունքը, իսկ մի քանիսն էլ՝ կստանան նման իրավունք։ Հեդմարկ, Սոգն օգ Ֆյուրանե, Նուր Տրյոնդելագ, Նուրլան և Թրոմս կոմսությունները յուրաքանչյուրը մեկ մանդատ կորցրեցին։ Միևնույն ժամանակ Ակերսհուս, Հորդլանդ և Ռուգլան կոմսությունները մեկ մանդատով ավելացրել են իրենց տեղերը խորհրդարանում։ Մայրաքաղաք Օսլոն ստացավ երկու լրացուցիչ մանդատ։
Նախընտրական քարոզարշավ և արդյունքներ
Այս ընտրությունները ներկա վարչապետ Ենս Սթոլթենբերգի համար չորրորդն էր, ով պարտություն էր կրել 2001 թվականի ընտրություններում, բայց այնուհետև հաղթելով 2005 և 2009 թվականներին։ Այն նաև երրորդ ընտրություններն էր 2005 թվականին ձևավորված և Աշխատավորական, Ձախ սոցիալիստական և Կենտրոնամետ կուսակցություններից կազմված «կարմրականաչավուն կոալիցիայի» համար։
Ընտրությունները ավարտվեցին ոչ սոցիալիստական ընդդիմության հաղթանակով, ովքեր 169 պատգամավորական մանդատից ստացան 96 տեղ։ Քվեարկության ամենաբարձր ցուցանիշը արձանագրվեց պահպանողականների մոտ, ինչը հաջորդ վարչապետ դարձրեց կուսակցության առաջնորդ Էռնա Սուլբերգին։ Նախկինում իշխող Աշխատավորական կուսակցությունը մնաց խորհրդարանի ամենախոշոր կուսակցությունը, սակայն չընդգրկվեց Նորվեգիայի կառավարության աշխատանքներում։ Ազատ պահպանողականները, չնայած որ փոքր-ինչ զիջեցին իրենց դիրքերը դադարելով լինել խորհրդարանի երկրորդ ուժը, այնուամենայնիվ ոչ սոցիալիստական կառավարության մաս կազմելու համար բանակցություններ սկսեցին։
Հասարակական կարծիքի հարցումներ
Ընտրությունների նախաշեմին տարբեր կազմակերպություններ իրականացնում են հասարակական կարծիքի հարցումներ։ Ստորև ներկայացվում է հասարակական հարցումների արդյունքները ըստ ամիսների սկսած 2012 թվականի հունվարից։
Ընտրությունների արդյունքներ
2013 թվականի սեպտեմբերի 9-ին տեղի ունեցած Նորվեգիայի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի ընտրություններ
Լյուբով Եգորովա
Լյուբով Իվանովնա Եգորովա (Любовь Ивановна Егорова, ծնվ.՝ 5 մայիսի, 1966, Սևերսկ, Տոմսկի մարզ, ՌՍՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուս դահուկորդ, Օլիմպիական խաղերի վեցակի չեմպիոն, աշխարհի եռակի չեմպիոն, Աշխարհի գավաթակիր (1993), ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1991), Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ, Ռուսաստանի Դաշնության հերոս (1994, «սպորտում ունեցած աչքի ընկնող ձեռքբերումների, արիության ու հերոսության համար, որ դրսևորել է XVII Ձմեռային օլիմպիական խաղերում 1994 թվականին»)։
Լիդիա Սկոբլիկովայի ու Մարիտ Բյորգենի հետ Լյոբով Եգորովան Ձմեռային օլիմպիական խաղերում ամենաշատ ոսկե մեդալներ նվաճած կանանց թվում է (նրանցից յուրաքանչյուրն արժանացել է 6 մեդալի)։
Կենսագրություն
Լյուբով Եգորովան ծնվել է 1966 թվականի մայիսի 5-ին Տոմսկի մարզի Սևերսկ քաղաքում։ 1983 թվականին նա ավարտել է միջնակարգ դպրոցն ու ընդունվել Տոմսկի պետական մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկական դաստիարակության ֆակուլտետ։ 1988 թվականին Լյուբով Եգորովան տեղափոխվել է Լենինգրադ։
Լյուբով Եգորովան առաջին անգամ աշխարհի չեմպիոն է դարձել 1991 թվականին, իսկ օլիմպիական չեմպիոն՝ 1992 թվականին։
Լյուբով Եգորովան ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։ Բնակվում է Սանկտ Պետերբուրգում, որպես մարզական աշխատանքների գծով պրոռեկտոր աշխատում է Սանկտ Պետերբուրգի Պ. Լեսգաֆտի անվան ֆիզիկական կուլտուրայի, սպորտի ու առողջության ազգային պետական համալսարանում։ Մանկավարժական գիտությունների թեկնածու է, դահուկային սպորտի տեսության ու մեթոդիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր։
2007 թվականից Լյուբով Եգորովան մասնակցում է քաղաքական պայքարին։ 2007 թվականի մարտի 11-ին Սանկտ Պետերբուրգում անցկացվող Օրենսդիր ժողովի ընտրությունների ժամանակ ընդգրկվել է Ռուսաստանի Դաշնության կոմունիստական կուսակցության ցուցակը գլխավորող երեք թեկնածուների շարքում։
2007 թվականի մարտից Սանկտ Պետերբուրգի Օրենսդիր ժողովի պատգամավոր է, Օրենսդիր ժողովի ներկայացուցիչն է Սանկտ Պետերբուրգի պատվավոր քաղաքացիների հետ կապի հարցերով, Օրենսդիր ժողովի կրթության, մշակույթի ու գիտության հարցերով հանձնաժողովի անդամ։
Որակազրկում
1997 թվականի փետրվարի 26-ին Լյուբով Եգորովան որոկազրկվել է բրոմանտան տեսակի խթանիչ օգտագործելու պատճառով։ Դրանից հինգ օր առաջ նա Տրոնհեյմում հաղթել էր աշխարհի առաջնության 5 կիլոմետրանոց մրցատարածությունում, սակայն դոպինգային սկանդալի պատճառով ոսկե մեդալը փոխանցվել է Ելենա Բյալբեին, որ եզրագծին էր հասել երկրորդը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դահուկորդներ Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ‎ Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության հերոսներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի պետական մանկավարժական համալսարանի շրջանավարտներ
Բերձորի մարդասիրական միջանցքի բացում
Բերձորի ազատագրում (Բերձորի մարդասիրական միջանցքի բացում, Լաչինի մարդասիրական միջանցքի բացում, Լաչինի ազատագրում), Արցախյան ազատամարտի ընթացքում հայկական ուժերի (Հայաստանի զինված ուժեր և Արցախի պաշտպանության բանակ) իրականացրած ռազմական գործողություն ընդդեմ Ադրբեջանի զինված ուժերի, որը տեղի է ունեցել 1992 թվականի մայիսի 17-18-ին և որի նպատակն էր Հայաստանի Հանրապետության և Արցախի Հանրապետության միջև ցամաքային կապի ապահովումը, արևմուտքում Հայաստանի Հանրապետության, իսկ արևելքում Արցախի Հանրապետության բնակավայրերի ռմբակոծումը դադարեցնելը ։
Գործողության նախապատրաստություն
Ստեփանակերտի հարավարևմտյան մատույցներում հակառակորդի առաջխաղացումը կասեցնելուց և Շուշիի ազատագրումից հետո ԻՊՈՒ և կամավորական ջոկատները ձեռնարկել են օպերատիվ-ռազմական և կենսական կարևորության Շուշի-Լաչին-Զաբուխ ճանապարհի բացման ռազմական գործողությունը։
Մարդասիրական միջանցքի բացում
Մայիսի 17-ին հայկական ուժերը վերահսկողության տակ են առել Բերդաձորի ենթաշրջանի Ծաղկաձոր, Կանաչ թալա, Մեծշեն, Հին շեն, Եղցահող գյուղերը։ Մայիսի 18-ին ԻՊՈՒ կազմավորումները և կամավորական ջոկատները մտել են Բերձոր (Լաչին), ապա դուրս եկել Հայաստանի պետական սահման՝ Գորիսի ուղղությամբ բացելով Արցախը Հայաստանին կապող «Մարդասիրական միջանցքը։
Մայիսի 18-ի վաղ առավոտյան հայկական ուժերը մտնում են Բերձոր քաղաք, որն այդ ժամանակ կոչվում էր Լաչին, իրենց վերահսկողության ներքո վերցնում բնակավայրի ամբողջ տարածքը։ Դրանից հետո հայկական ուժերի վերահսկողության ներքո է անցնում Գորիս-Ստեփանակերտ ավտոճանապարհն ամբողջ երկայնքով։ Նույն օրը ցամաքային կապը Հայաստանի Հանրապետության հետ կազմակերպվում է Աղավնո գետի վրա կառուցված ժամանակավոր կամրջով, քանի որ հիմնական կամուրջը պայթեցվել էր ադրբեջանական ստորաբաժանումների կողմից։ Արդեն մայիսի 19-ին կամուրջը վերականգնվում է ։
1992 թվականի հոկտեմբերի մարտեր
Միջանցքի բացումից հետո կորցրած ռազմավարական նախաձեռնությունը վերականգնելու նպատակով Ադրբեջանի ԶՈՒ հրամանատարությունը հոկտեմբերին ծրագրել է խոշոր հարձակում միջանցքի հարավային և հյուսիսային հատվածներում։ Հակառակորդի դեմ հարավային ռազմաճակատի գծում հակահարձակման են անցել Հադրութի սահմանները պաշտպանող հայկական ստորաբաժանումները։ Թեժ մարտերի ընթացքում հայկական ուժերին հաջողվել է հյուծել թշնամուն, ապա անցնելով հակահարձակման, իրար հետևից գրավել կարևոր դիրքեր և թշնամուն ստիպել նահանջել Ղուբաթլուի շրջանի խորքը, և հարավային ուղղությամբ ԻՊՈՒ ձեռնարկած ռազմական գործողություններն ավարտվել են հաջողությամբ։ Դրանից հետո հակառակորդն ակտիվ մարտական գործողություններ է սկսել միջանցքի հյուսիսում՝ Ղոչազ լեռան ուղղությամբ։ Հայ ազատամարտիկները հաջողությամբ հետ մղելով հակառակորդի բոլոր գրոհները և զարգացնելով իրենց առաջխաղացումն ազատագրել են Խրմանլար գյուղը, ապա վնասազերծել Մազմազակ գյուղում տեղակայված ռազմական հենակետերը։ Հայկական ուժերի կողմից ձեռնարկած վճռական մարտական գործողությունների շնորհիվ փաստորեն ապահովվել է Ստեփանակարետ-Լաչին-Գորիս երթևեկությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի ռազմական գործողություններ Կատեգորիա:Ճակատամարտեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բերձոր
Ժասմենի դիմաքանդակ
Նկարագրություն
Արա Սարգսյանը ստեղծել է մի շարք հայտնի գործիչների քանդակներ, որոնց թվում են Ժասմենի,Դավիթ Մալյանի, Ավետ Ավետիսյանի դիմաքանդակները։ Աշխատանքներից յուրաքանչյուրն ունի տարբեր խառնվածք, տարբեր կառուցվածք, ստեղծված է տարբեր ձևերով, և դիտողի համար դժվար է առանձնացնել որևէ մեկը։ Ժասմենի դիմաքանդակն ունի մեկ տարբերակիչ առանձնահատկություն․ այն դիտելով կարելի է կռահել, որ պատկերվածը դերասանուհի է ։
Սովորաբար արվեստը չի կոնկրետացվում այն աստիճանի, որ դիմաքանդակում ակնհայտ երևա պատկերված անձի մասնագիտությունը։ Եվ որպես կանոն՝ կոնկրետությունը սահմանվում է մասնագիտական պարագաների և որոշ մանրուքների կիրառմամբ, այլ ոչ թե դեմքի օգնությամբ։ Ժասմենի դիմաքանդակում այդ մանրուքները բացակայում են, սակայն քանդակագործը կոնկրետությունը հասցրել է այն աստիճանի, որ եթե անգամ դիտողին Ժասմեն անունը ոչինչ չասի, միևնույն է, նա կկռահի, որ պատկերվածը դերասանուհի է։ Թեև այդպիսի կոնկրետությունը որոշ չափով կարող է աղքատացնել ներկայացվող կերպարը, սակայն դա հնարավորություն է տալիս այն ճիշտ ըմբռնել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արա Սարգսյանի դիմաքանդակներ
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության եզրափակիչ 2014
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության եզրափակիչ 2014 ֊ 2014թ․ աշխարհի առաջնության եզրափակիչ հանդիպումն է, որն անցկացվել է 2014թ․ հուլիսի 13-ին Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքի Մարականա մարզադաշտում։ Միմյանց դեմ մրցում էին Գերմանիայի և Արգենտինայի ազգային հավաքականները։
Հանդիպումն ավարտվեց 1։0 հաշվով։ լրացուցիչ ժամանակում Գերմանիայի ազգային հավաքականը կարողացավ հաշվի մեջ առաջ անցնել։
Հանդիպմանը ներկա էին նաև ՌԴ նախագահ Վ․ Պուտինը, Գերմանիայի կանցլեր Ա․ Մերկելը ։
Հանդիպումների պատմություն
Այս եզրափակչից առաջ վերջին հանդիպումը թիմերի միջև կայացել է 2012թ․ օգոստոսի 15֊ին Մայնի Ֆրանկֆուրտում, որն ավարտվել է արգենտինացիների 3։1 հաշվով տարած հաղթանակով ։
Խաղ
Խաղի կանոնակարգ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2014
Թամարա Մելնիկովա
Թամարա Միխայլովնա Մելնիկովա  (Тамара Михайловна Мельникова, ), ռուս թանգարանային աշխատող, մանկավարժ, գրականագետ։ ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր աշխատող, ՌԴ Պետական մրցանակի դափնեկիր (2014)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1940 թվականի նոյեմբերի 15-ին Յարմոլինցիում (Խմելնիցկու մարզ, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ)։
1962 թվականին ավարտել է Պենզայի Վ. Գ. Բելինսկու անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետը։ 1962 թվականից աշխատել է Պենզայի շրջանի Կոլիշլեյսկի շրջանի Կրուտցովյան ութամյա դպրոցում որպես ռուսաց լեզվի ուսուցիչ։ 1968 թվականից աշխատել է Մ. Յ. Լերմոնտովի տուն-թանգարանում՝ որպես ավագ գիտաշխատող, իսկ կարճ ժամանակ անց դարձել է գլխավոր պահառու, այնուհետև՝ գիտական աշխատանքի գծով փոխտնօրեն։
Լերմոնտովյան «Տարխանի» արգելոց-թանգարանի ղեկավար
1978 թվականից Լերմոնտովի «Տարխանի» պետական արգելոց-թանգարանի տնօրենն է։
Վարել է ֆոնդերի կոմպլեկտավորում (շուրջ 6 հազար միավոր), Լերմոնտովի գերեզմանի վրայի մատուռի (1978-1994), Մարիա Եգիպտացու և Միխայիլ Արխիստրատիգի (1983-1985) եկեղեցիների, տուն-թանգարանի (1990-1997) վերականգնումը և այլն։ Մասնակցել է Նարովչատում Ա. Ի. Կուպրինի թանգարանի կազմակերպմանը, Վ. Գ. Բելինսկու թանգարանի ցուցադրության ստեղծմանը, Ա. Ն. Ռադիշչևի թանգարանի վերականգնմանը։
1998-2000 թվականներին նրա ղեկավարությամբ իրականացվել է ազնվականի տան հիմնանորոգում՝ վերականգնելով նրա ներքին ճարտարապետությունը։
Հեղինակ է մարզային և ռուսական մամուլում թանգարանագիտության, լերմոնտովագիտության, երկրաբանության խնդիրների վերաբերյալ հրապարակումների, ֆոնդագրացուցակի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ Կատեգորիա:Ռուս գրականագետներ Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Միխայիլ Լերմոնտովի անվան գրական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ գրականության և արվեստի բնագավառում
Սալախլը Մյուս
Սալախլը Մյուս, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Նովա Օլենիվկա
Նովա Օլենիվկա (Нова Оленівка), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։
Սալախլը Մյուս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Նովա Օլենիվկա
2001 թվականի տվյալներով Նովա Օլենիվկա ավանում բնակվում էր 99 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
(1019) Ստրակեա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,911452 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7753 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,0476 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 965,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,372957 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 26,97° անկյուն։
Ստրակեա աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Հունգարիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1924 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու ներքին մասի աստերոիդներ
Ձելկովա բոխիատերև
Տարածվածություն
Տարածված է Կովկասում, Իրանում, Թուրքիայում։ Հայաստանում հանդիպում է միայն Զանգեզուրում, աննշան քանակությամբ, բոխակարնային անտառներում, ծովի մակերևույթից 900 մ բարձրության վրա։ Պահանջկոտ բույս է։ Գերադասում է խոր, սննդանյութերով հարուստ, չափավոր խոնավ անտառային սևահողերը։ Ստվերատար է. խիստ զգայուն է ուշ գարնանային և վաղ աշնանային ցրտահարությունների նկատմամբ։ Պահանջկոտ է ոչ միայն հողի, այլ նաև օդի խոնավության նկատմամբ։ Բազմանում է սերմերով, կտրոնավորմամբ և պատվաստի միջոցով։
Կիրառություն
Պիտանի է ծառուղիների, խմբերի, մասսիվների համար, և որպես սոլիտեր։ Քանի որ առատ արմատային մացառներ է տալիս, հաջողությամբ կարելի է օգտագործել հակաէրոզիոն հողապաշտպան տնկարկներում։ Չափազանց արժեքավոր ծառատեսակ է, որը գրանցված է Հայաստանի «Կարմիր գրքում» և ենթակա է պահպանության ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թեղազգիներ Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ
Ջուբրան Խալիլ Ջուբրանի կիսանդրի (Երևան)
Տվյալներ
Կիսանդրին կառուցված է Արցախի վարդագույն մարմարից, բարձրությունը 3 մետր է։
Պատմություն
Լիբանանցի գրող, փիլիսոփա, նկարիչ, բանաստեղծ Ջուբրան Խալիլ Ջուբրանի կիսանդրու բացման արարողությունը կայացել է 2005 թվականի նոյեմբերի 22-ին։ Մասնակցել են Հայաստանում ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Իտալիայի, Ռուսաստանի և Սիրիայի դեսպանները, մտավորականներ, պաշտոնատար անձինք, հյուրեր։ Սպիտակ սավանն իջեցնելու պատիվը տրվել է քանդակի հեղինակ քանդակագործ Լևոն Թոքմաջյանին և Հայաստանում Լիբանանի դեսպան Ժեբրայել Ժաարային։ Ելույթ են ունեցել Երևանի քաղաքապետի տեղակալ Կամո Արեյանը, Հայաստանի գրողների միության նախագահ Լևոն Անանյանը, ՀՀ մշակույթի և երիտասարդության հարցերի նախարար Հովիկ Հովեյանը։ Ժեբրայել Ժաարան հատուկ շնորհակալություն է հայտնել ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Վարդան Օսկանյանին, քաղաքապետարանին, քանդակագործին և հայ ժողովրդին, որոնք բարձր են գնահատել հայ և լիբանանյան ժողովուրդների բարեկամությունն ու իրենց հարգանքն են տածել Ժուբրան Խալիլ Ժուբրանի հիշատակին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Լևոն Թոքմաջյանի քանդակներ
Ալան Փարքեր
Ալան Փարքեր (անգլերեն՝ Alan Parker, ամբողջ անունը` սըր Ալան Ուիլյամ Փարքեր (sir Alan William Parker), ), բրիտանացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր, բրիտանական ռեժիսորական գիլդիայի նախագահ, կինոյի գործերով բրիտանական կոմիտեի հիմնադիր։ 2002 թվականին պարգևատրվել է Բրիտանական կայսրության շքանշանով։
Կենսագրություն
Ալան Փարքերը ծնվել է Լոնդոնի Իսլինգտոն թաղամասում` բանվորական ընտանիքում։ Սովորել է «Տիկին Էլիս Օուենի դպրոց»-ում։ 18 տարեկանում լքել է դպրոցը և աշխատանքի անցել գովազդային գործակալությունում։ Այնուհետև տեղափոխվել է հեռուստատեսություն, որտեղ նույնպես զբաղված էր գովազդային աշխատանքներով։ Այդ տարիներին նա նկարահանել է մի քանի կարճամետրաժ կինոնկարներ։
Առաջին լիամետրաժ ֆիլմը «Բագսի Մելոուն» (1976թ.) կինոնկարն էր, որը 1930-ական թվականների գանգստերական Չիկագոյի ծաղրանմանակումն էր և հատկանշական էր նրանով, որ բոլոր դերերը կատարում էին երեխաներ, այդ թվում գանգստերների և նրանց ընկերուհիների դերերը, իսկ սպանությունները կատարվում էին ավտոմատ-ինքնաձիգներով, որոնք տորթի կրեմ էին կրակում։ Այդ կինոնկարի գլխավոր դերերից մեկը կատարում էր պատանի Ջուդի Ֆոսթերը։
Ալան Փարքերի հաջորդ` «Կեսգիշերային ճեպընթաց» (1978թ.) դրամատիկ կինոնկարը հիմնված էր իրական փաստերի վրա և պատմում էր իրականում գոյություն ունեցող Ուիլյամ (Բիլլի) Հեյսի` թուրքական բանտում կրած տառապանքների մասին։ Ֆիլմի սցենարի հեղինակը Օլիվեր Սթոունն էր, իսկ գլխավոր դերը կատարել էր Բրեդ Դևիսը։ Կինոնկարը մեծ աղմուկ բարձրացրեց և Ալան Փարքերին մղեց դեպի անգլո-ամերիկյան ռեժիսուրայի առաջին շարքերը։
Հետագայում Ալան Փարքերը ինքն իրեն դրսևորեց որպես պրոֆեսիոնալ ռեժիսոր` նկարահանելով տարբեր ժանրերի կինոնկարներ։ 1984 թվականին նկարահանած «Թռչնակը» կինոնկարում նա պատմում էր վիետնամական պատերազմի վետերանի մասին, ով հետտրավմատիկ ցնցման արդյունքում ինքն իրեն թռչուն էր պատկերացնում։ Կինոնկարը Կաննի կինոփառատոնում արժանացել է հատուկ մեծ մրցանակի։
Ալան Փարքերը մահացել է 76 տարեկանում, 2020 թվականի հուլիսի 31-ին՝ երկարատև հիվանդությունից ։
Անձնական կյանքը
Ալան Փարքերը ամուսնացել է երկու անգամ և ունի չորս երեխա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Անգլիացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Բրիտանացի պրոդյուսերներ
Արամ Ավետիսյան (ազատամարտիկ)
Արամ Գուրգենի Ավետիսյան (սեպտեմբերի 13, 1960, Մաճկալաշեն, Մարտունու շրջան - հունվարի 14, 1994, Մաճկալաշեն), հայ ազատամարտիկ։
Կենսագրություն
1978-1980 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ 1983 թվականին ավարտել է ՀՀ Աբովյան քաղաքի գյուղատնտեսական տեխնիկումը։ 1989-1994 թվականներին կամավորական ջոկատի, Մարտունու ՊՇ ստորաբաժանումների կազմերում մասնակցել է Մարտունու, Խոջավենդի, Սալաքաթինի, Հադրութի ինքնապաշտպանական ու ազատագրական մարտերին։
Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Մաճկալաշենում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 13 ծնունդներ Կատեգորիա:1960 ծնունդներ Կատեգորիա:Մաճկալաշեն գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Հունվարի 14 մահեր Կատեգորիա:1994 մահեր Կատեգորիա:Մաճկալաշեն գյուղում մահացածներ Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Սյունիքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Սյունիք գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (2 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Կեղծ ամուսնություն
Կեղծ ամուսնություն, ամուսնության իրավաբանական գրանցում է առանց ընտանիք կազմելու մտադրությունների, բայց այլ նպատակներով, օրինակ՝ քաղաքացիության ստացում, արտոնություններ պետական կամ համայնքային ծառայություններից։ Կեղծավորված ամուսնությունը կարող է կայանալ երկու դեմքերի կողմից անշահախնդրորեն կամ ամուսիններից մեկից ստանալ նյութական կամ այլ օգուտ։
Ռուսաստան
Ռուսաստանում կեղծ ամուսնությունը անիմաստ է համարվում Քաղաքացիական օրենսգրքի 170-րդ և Ռուսաստանի Դաշնության Ընտանեկան օրենսգրքի 27-րդ հոդվածների համաձայն, և դրանց համաձայն կարող են հետևանքներ ունենալ կեղծ ամուսնությունում, ըստ դատարանի, այդ թվում քաղաքացիական կացության ակտերում ամուսնության վերաբերյալ գրանցումը չեղյալ հայտարարելը՝ կեղծ ամուսնության գրանցման պահից սկսած (ի տարբերություն ամուսնալուծության կարգի)։ Եթե դեմքերը, ովքեր կնքել են կեղծ ամուսնություն, մինչ ամուսնալուծությունը դատարանի կողմից ստեղծել են ընտանիք, այն չի կարող կեղծ համարվել ամուսնության կողմից (3 հոդված 29-րդ կետ ՌԴ) ։
Բելառուս
2010 թվականի հուլիսից Քաղաքացիության և արտագաղթի դեպարտամենտը, օրենսդրությունը պաշտոնապես թողնելով նույնը, ակտիվացրեց կեղծ ամուսնությունները։ Այդ պատճառով կեղծ ամուսնությունների իմաստը անհետացավ. կես տարվա ընթացքում գաղտնիքը այսպես թե այնպես կբացահայտվի և փաստացիորեն կհաստատվի։ Մինսկում և այլ տարածքներում նկատելիորեն նվազել է ամուսնությունների կնքումը օտարերկրացիների հետ ։