cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տարազ
Հայկական տարազ
Մեր թվարկությունից առաջ 6-5-րդ դարերում Աքեմենյան արքաների փորագրած բարձրաքանդակներում (Բագհաստանա, Պերսեպոլիս) հայերը պատկերված են իրենց բնորոշ տարազով։ Հերոդոտոսը, խոսելով Աքեմենյանների բանակում կռվող ազգային զորագնդերի հանդերձանքի մասին, հաղորդում է, որ հայերը (հավանաբար Փոքր Հայքի) տարազով նմանվել են դրացի փռյուգացիներին։ Ստրաբոնի տեղեկության համաձայն՝ մարերն ու հայերը հագել են խույր, ապարոշ, գդակ, թեզանիքավոր պարեգոտ ու վարտիք։ Արտաշեսյանների թագավորության ժամանակ (մեր թվարկությունից առաջ 2-րդ դար) հայերի տարազների վերաբերյալ մասնակի աղբյուր են դրամները։ Հետագա դարերում հայկական տարազները (հատկապես վերնախավերի միջավայրում) որոշ չափով կրել է պարսկական, հռոմեական և բյուզանդական տարազների ազդեցությունը։ Վաղ և զարգացած միջնադարում հայերի (հատկապես արքունիքի և իշխանական տների ներկայացուցիչների) կրած տարազների մասին կարևոր տեղեկություններ են պահպանվել հայ և օտար մի շարք պատմիչների երկերում, որմնանկարներում, քանդակներում, մանրանկարներում ևն։ Բագրատունիների թագավորության ժամանակ (9-11-րդ դարեր) հայ վերնախավերի շրջանակներում նկատելի է ինչպես արաբական, այնպես էլ բյուզանդական տարազների ազդեցությունը։ Կիլիկյան Հայաստանում Խաչակրաց արշավանքների ժամանակ (12-13-րդ դարերում) հայկական տարազը ենթարկվել է եվրոպական մի շարք երկրներում գործածվող տարազների ազդեցությանը։ Ուշ միջնադարում հայկական ավանդական տարազները մասամբ ենթարկվել է թուրքական, թաթարական, և քրդական նվաճողների տարազների ազդեցությանը, իսկ մի շարք նահանգներում ու գավառներում պահպանվել մինչև 19-րդ դարի վերջը և 20-րդ դարի սկիզբը։ Արևելյան Հայաստանի մի շարք շրջաններում (Սյունիք, Արցախ) պակաս խաթարմամբ պահպանվել են հայ կանանց ավանդական տարազները, իսկ տղամարդկանց միջավայրում գերիշխող է դարձել այսպես կոչված՝ «կովկասյանը»։ Ախալքալաքի ու Ախալցխայի հայերը, որոնք հիմնականում գաղթել են Կարինից, երկար ժամանակ պահպանել են Կարինի տարազը։ Օտար փոխառությունների դեպքում հայերը վերամշակել և ստեղծագործաբար են օգտագործել ներմուծվող այս կամ այն հագուստը կամ դրա առանձին տարրը, ստեղծել հագուստի նոր տարբերակ՝ հավատարիմ մնալով դարերով մշակված ազգային ավանդույթներին։ 19-րդ դարի վերջից հայկական տարազներն աստիճանաբար սկսել են տեղի տալ եվրոպական զգեստներին և դուրս մղվել առօրյա գործածությունից։
Սկիտկա
Սկիտկա (Скитка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1890 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սկիտկա գյուղում բնակվում էր 578 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,18 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 265,14 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1890 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կրասնոզորինսկի (Բոկովսկի շրջան)
Կրասնոզորինսկի (Краснозоринский), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանում։ Մտնում է Կրասնոզորինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կարայար (գյուղ, Ստերլիբաշևսկի շրջան)
Կարայար (Караяр, Ҡараяр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիբաշևսկի շրջանի կազմում։
Կրասնոզորինսկի (Բոկովսկի շրջան)
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կարայար (գյուղ, Ստերլիբաշևսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 48 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիբաշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Դրոտավերին
Դրոտավերին(1- (3,4-դիէթօքսիբենզիլիդեն) -6,7-դիէթօքսի-1,2,3,4-տետրահիդրոիզոխինոլին (հիդրոքլորիդի տեսքով)), սպազմոլիտիկ, միոտրոպ, անոթալայնիչ, հիպոտենզիկ ազդեցության դեղամիջոց է։
Ստեղծման պատմություն
Դրոտավերինը սինթեզվել է 1961 թվականին հունգարական «Խինոնին» դեղագործական ընկերության աշխատակիցների կողմից։ Այդ ժամանակ ընկերությունը երկար ժամանակ արտադրում էր սպազմոլիտիկ դեղամիջոց պապավերինը։ Պապավերինի հատկությունների և դրա արդյունաբերական արտադրության ուսումնասիրությունների ընթացքում հայտնաբերվեց նոր նյութ, որն արդյունավետության առումով մի քանի անգամ գերազանցում էր պապավերինին։ 1962 թվականին դեղամիջոցն արտոնագրվեց «Նո-Շպա» առևտրային անունով, որն արտացոլում է իր գործողության բնույթը` սպազմերի վերացում (no spasm): Իր արդյունավետության, հարաբերական անվնասության և ցածր գնի շնորհիվ դեղը արագորեն հայտնի դարձավ շուկայում։ Խորհրդային Միությունում «Նո-Շպա» դեղամիջոցը լայն տարածում է գտել 1970-ականներից։ Ավելի ուշ «Խինոնինը» դարձավ Sanofi-Synthelabo անդրազգային դեղագործական ընկերության մի մասը։ Ներկայումս «Նո-Շպա»-ն օգտագործվում է աշխարհի ավելի քան 50 երկրներում, առաջին հերթին Ռուսաստանում և հետխորհրդային տարածքում ։
Դեղաբանական հատկություններ
Միոտրոպ սպազմոլիտիկ։ Քիմիական կառուցվածքի և դեղաբանական հատկությունների առումով այն մոտ է պապավերինին, բայց ունի ավելի ուժեղ և երկարատև ազդեցություն։ Նվազեցնում է Ca2+-ի հոսքը հարթ մկանային բջիջներ (արգելափակում է ֆոսֆոդիէսթերազային, հանգեցնում է ներբջջային cAMP-ի կուտակմանը)։ Այն նվազեցնում է ներքին օրգանների հարթ մկանների լարվածությունը և աղիների գալարակծկումները, լայնացնում է արյունատար անոթները։ Չի ազդում վեգետատիվ նյարդային համակարգի վրա։ Հարթ մկանների վրա անմիջական ազդեցության առկայությունը թույլ է տալիս այն օգտագործել որպես սպազմոլիտիկ այն դեպքերում, երբ հակացուցված են M-քոլինարգելակիչների խմբի դեղերը (փակ անկյունային գլաուկոմա, շագանակագեղձի ադենոմա)։ Ներերակային ընդունման դեպքում ազդեցության սկիզբը 2-4 րոպե հետո է, առավելագույն ազդեցությունը զարգանում է 30 րոպե հետո։
Օգտագործման ցուցումներ
Կանխարգելում և բուժում. ներքին օրգանների հարթ մկանների սպազմ (երիկամային կոլիկա, լեղուղիների կոլիկա, աղիքային կոլիկա, լեղուղիների և լեղապարկի հիպերկինետիկ տիպի դիսկինեզիա, խոլեցիստիտ, հետխոլեցիստեկտոմիայի համախտանիշ); պիելիտ; սպաստիկ փորկապություն, սպաստիկ կոլիտ, պրոկտիտ; պիլորոսպազմ, գաստրոդուոդենիտ, ստամոքսի և 12 տասներկումատնյա աղիքի խոց (սուր փուլում, որպես համալիր թերապիայի մաս՝ սպաստիկ ցավային համախտանիշը թեթևացնելու համար)։ Էնդարտերիտ, ծայրամասային, ուղեղային և կորոնար զարկերակների սպազմ։ Ալգոդիսմենորեա, սպառնացող վիժում, սպառնացող վաղաժամ ծնունդ; ծննդաբերության ժամանակ արգանդի կոկորդի սպազմ, հետծննդյան կծկումներ։ Որոշ գործիքային հետազոտություններ կատարելիս (օրինակ՝ ՖԳԴՍ), խոլեցիստոգրաֆիա։
Հակացուցումներ
Գերզգայունություն, լյարդի և երիկամային ծանր անբավարարություն; CHF, AV շրջափակում II - III աստիճանի, կարդիոգեն շոկ, զարկերակային հիպոտենզիա։ Կորոնար զարկերակների ծանր աթերոսկլերոզ, փակ անկյունային գլաուկոմա, շագանակագեղձի հիպերպլազիա, լակտացիայի շրջան, հղիություն (I եռամսյակ)։
Կողմնակի ազդեցություն
Գլխապտույտ, ջերմության զգացում, քրտնարտադրության ավելացում, արյան ճնշման նվազում, մաշկի ալերգիկ ռեակցիաներ։ Ն/ե օգտագործման դեպքում` կոլապս, AV շրջափակում, առիթմիա, շնչառական կենտրոնի ընկճում։
Գերդոզավորում
Ախտանիշներ. մեծ չափաբաժինների դեպքում այն խաթարում է նախասիրտփորոքային հաղորդունակությունը, նվազեցնում է սրտի մկանների գրգռվածությունը, կարող է առաջացնել սրտի կանգ և շնչառական կենտրոնի կաթված։
Ունի անմիջական սրտատոքսիկ ազդեցություն։ Չի ներթափանցում կենտրոնական նյարդային համակարգ։
Գերմերսհայմ (շրջան)
Գերմերսհայմ  (Landkreis Germersheim), շրջան է Գերմանիայում։ Շրջանի կենտրոնն է Գերմերսհայմ քաղաքը։ Զբաղեցնում է 463,26 կմ2։ Բնակչությունը 125 231 մարդ է։ Բնակչության խտությունը 270 մարդ/կմ2։
Դրոտավերին
Հատուկ հրահանգներ
Ստամոքսի և տասներկումատնյա աղիքի խոցի բուժման ժամանակ օգտագործվում է այլ հակախոցային դեղամիջոցների հետ համատեղ։ Ներերակային կիրառման դեպքում հիվանդը պետք է լինի հորիզոնական դիրքում (կոլապսի վտանգ)։ Բուժման ընթացքում անհրաժեշտ է ձեռնպահ մնալ տրանսպորտային միջոցներ վարելուց և այլ պոտենցիալ վտանգավոր գործողություններից ներգրավվելուց, որոնք պահանջում են ուշադրության կենտրոնացում և հոգեմոմոտորական ռեակցիաների արագություն (պարենտերալ, հատկապես ներերակային ներարկումից հետո 1 ժամվա ընթացքում)։ Լնդերին քսելու դեպքում այն ​​ուժեղ թմրություն է առաջացնում, որն անհետանում է միջինը 30 րոպե հետո։
Գերմերսհայմ (շրջան)
Շրջանի պաշտոնական կոդը 07 3 34 է։ Շրջանում 31 համայնք կա ։
Դրոտավերին
Փոխազդեցություն
Դրոտավերինի միաժամանակյա օգտագործմամբ կարող է թուլանալ լևոդոպայի հակապարկինսոնյան ազդեցությունը։ Ուժեղացնում է պապավերինի, բենդազոլի և այլ սպազմոլիտիկ դեղամիջոցների (ներառյալ m-քոլինարգելակիչ միջոցների) ազդեցությունը, իջեցնում է արյան ճնշումը, որն առաջանում է տրիցիկլիկ հակադեպրեսանտների, քինիդինի և պրոկաինամիդից։ Ֆենոբարբիտալը մեծացնում է դրոտավերինի սպազմոլիտիկ գործողության ազդեցությունը։ Նվազեցնում է մորֆինի սպազմոլիտիկ ակտիվությունը։
Գերմերսհայմ (շրջան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի շրջաններ
Աստերոիդների ցանկ (107001-107100)
Աստերոիդների ցանկ (106901-107000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (107101-107200)
(9526) Բիլլմաքկինոն
(9526) Բիլլմաքկինոն (Billmckinnon), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 1-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հասարակաբանություն
Հասարակաբանություն, սովորաբար բարբառային ծագում ունեցող բառեր, արտահայտություններ, քերականական ձևեր և դարձվածքներ, որոնք հիմնակնում գրական լեզվի նորմաների տեսակետից այս կամ այն չափով խոցելի լինելով հանդերձ տարածված ու գործածական են առօրյա ընդհանուր լեզվում ։
Նկարագրություն
Հասարակաբանությունը բնորոշ է լեզվի քիչ կրթված կրողներին, այն ակնհայտորեն շեղվում է գրական լեզվի գոյություն ունեցող կանոններից։ «Հասարակաբանություն» տերմինի հեղինակը Դմիտրի Ուշակովն է. նա տերմինն օգտագործել է «անկիրթ կամ քիչ կրթված քաղաքային բնակչությունը նկարագրելու համար, որը չի տիրապետում գրական կանոններին»։ Երբեմն խոսակցական լեզվի բառերն օգտագործում են դիտմամբ, օրինակ՝ քաղաքական գործիչները կամ բարձրաստիճան պաշտոնյաները. նրանք այդ անում են ամբողջ լսարանի հետ ընդհանուր լեզու գտնելու համար։
Տարածքային բարբառներից հասարակաբանությունը տարբերվում է գործածման կոնկրետ սահմանների բացակայությամբ, իսկ գրական լեզվից (ներառյալ խոսակցական լեզուն)՝ օգտագործվող լեզվական միջոցների խառը բնույթով, ոչ նորմատիվությամբ։
Հասարակաբանությունն իրականանում է բանավոր խոսքում. ընդ որում՝ այն կարող է արտացոլվել գեղարվեստական գրականության մեջ և մարդկանց՝ հասարակաբանությունը կրողների մասնավոր նամակագրություններում։ Ընդհանուր առմամբ, հասարակաբանության գործածության ոլորտը բավականին նեղ է և սահմանափակվում է տնային և կենցաղային հաղորդակցմամբ։
Ժամանակակից հասարակաբանության մեջ առանձնացվում են երկու ժամանակային շերտեր՝ հին և ավանդական շերտը, որը պարզ ցույց է տալիս իր բարբառային ծագումը, և համեմատաբար նոր շերտը, որը հասարականության մեջ է եկել հիմնականում սոցիալական ժարգոններից։ Սրան համապատասխան՝ տարբերակում են երկու հասարակաբանություն՝ հասարակաբանություն 1 և հասարակաբանություն 2։
Հասարակաբանություն 1-ի կրողները ցածր կրթամշակութային մակարդակ ունեցող ծեր քաղաքացիներ են։ Իսկ հասարակաբանություն 2-ի կրողները ոչ բավարար կրթություն և ցածր կրթամշակութային մակարդակ ունեցող միջին կամ երիտասարդ սերնդի ներկայացուցիչներն են։ Տարիքային տարբերությունից բացի հասարակաբանության մեջ գործում է նաև սեռային տարբերությունը. հասարակաբանություն 1-ի կրողները հիմնականում ծեր կանայք են, իսկ հասարակաբանություն 2-ի կրողները՝ տղամարդիկ։ Լեզվաբանական մոտեցմամբ հասարակաբանության այս երկու շերտերի միջև տարբերությունները դրսևորվում են բոլոր մակարդակներում՝ հնչյունաբանությունից մինչև ձևաբանություն ։ «Ընդհանուր սլենգ» տերմինը կիրառվում է նաև հասարակաբանություն 2-րդը բնորոշելու համար ։
1980-ական թվականների վերջին և 1990-ական թվականների սկզբին, Վերակառուցման ժամանակ սոցիոլոգիայի ոլորտում լայն տարածում է ստացել «հասարակ մարդ» տերմինը, որը տրվում էր ցածր կրթական մակարդակ ունեցող և ոչ ինտելեկտուալ աշխատանքով զբաղվող մարդկանց։ Այս ռուսալեզու խումբը տարբերվում էր երեք հիմնական հատկանիշներով՝ գործունեության ոլորտով, արժեհամակարգով և նպատակներով։ Հատկանիշները որոշված են անհատի սոցիալական պատկանելության նշանակալիության կարգով։ Մարդու՝ «հասարակ մարդկանց» խմբին պատկանելը որոշելու գործում մեծ դեր է խաղում գործունեության ոլորտը։
Հասարակաբանության հիմնական գծերը հնչյունաբանական մակարդակում հետևյալն են՝
Գրականություն
Կատեգորիա:Բառագիտություն Կատեգորիա:Ոճաբանություն Կատեգորիա:Հնչյունաբանություն
Կրասնոկուտսկայա
Կրասնոկուտսկայա (Краснокутская), գյուղ (ստանիցա) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանում։ Կրասնոկուտսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բուֆարիկ
Բուֆարիկ (بوفاريك, Boufarik), կոմունա Ալժիրի հյուսիսում, Բլիդայի վիլայեթում, Բուֆարիկ շրջանում:
Աշխարհագրական դիրքը
Կոմունան գտնվում է վիլայեթի հյուսիսային մասում՝ ծովի մակարդակից 63 մետր բարձրության վրա ։ Կոմունան գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Ալժիրից մոտավորապես 26 կմ հարավ-արևմուտք և Բլիդա վիլայեթի վարչական կենտրոնից՝ 10 կմ հարավ-արևելք հեռավորության վրա։
Ժողովրդագրություն
2008 թվականին կոմունայի բնակչությունը կազմում էր 71 446 մարդ ։
Կոմունայի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների ․
Պատկերասրահ
<Gallery caption=> Boufarik 2.JPG Boufarik بوفاريك - panoramio (2).jpg Boufarik بوفاريك - panoramio (3).jpg Boufarik بوفاريك - panoramio (4).jpg Boufarik بوفاريك.jpg
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ալժիրի քաղաքներ
Ֆորենցա
Ֆորենցա (Forenza), կոմունա Իտալիայում, Բազիլիկատա մարզում՝ Պոտենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2544 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 22 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 115 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 85023։ Հեռախոսային կոդը՝ 0971։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բիլբաոյի մոտակայքում Բոինգ 727-ի աղետը
Բիլբաոյի մոտակայքում Բոինգ 727-ի աղետը, ավիացիոն աղետ, որը տեղի է ունեցել 1985 թվականի փետրվարի 19-ին Բիլբաոյի մոտակայքի գտնվող լեռներում՝ Iberia ավիաընկերության Բոինգ 727-256 ինքնաթիռի հետ, ինչի արդյունքում զոհվել է 148 մարդ։
Ինքնաթիռ
EC-DDU սերիական՝ 21777, գործարանային՝ 1487 համարով և Alhambra de Granada անունով Բոինգ 727-256-ը թողարկվել է 1979 թվականին և իր առաջին թռիչքն իրականացրել է մայիսի 18-ին։ Աղետի պահին օդանավն ուներ 13 408 թռիչքաժամանակ և 12 347 վայրէջք ։
Աղետ
Օդանավն իրականացնում էր Մադրիդից Բիլբաո IB610 չվերթը։ Ժամը 08:47-ին թռիչք կատարեց Մադրիդի օդանավակայանից և բարձրություն հավաքելուց հետո զբաղեցրեց 260 (7,9 կիլոմետր) հածանավային էշելոնը։ Օդանավում գտնվում էր անձնակազմի 7 անդամ և 141 ուղևոր, իսկ ժամանման ծրագրված ժամանակը կազմում էր 09:35-ը :
Ժամը 09:09-ին անձնակազմը թույլտվություն ստացավ իջնել մինչև 100 (3 կիլոմետր) էշելոն, իսկ ժամը 09:16-ին երկրորդ օդաչուն կապ հաստատեց Բիլբաոյի օդանավակայանի աշտարակի հետ։ Հաջորդիվ կարգավարը վայրէջքը շարունակելու թույլատվություն տվեց՝ «Իբերիյա 610, Դուք կարող եք շարունակել վայրէջքը Բիլբաոյում, վայրէջք կատարեք ըստ ILS-ի, 30 թռիչքուղի, քամին 100 աստիճան 3 հանգույց, օդանավակայանում ճնշումը՝ 1025, իջեք մինչև 70 [2133 մետր] բարձրություն։ Անձնակազմը կրկնեց փոխանցված տեղեկատվությունը, ինչից հետո կարգավորիչն առաջարկեց նրանց ուղիղ մոտեցում վայրէջքի։ Սակայն հրամանատարը հրաժարվեց՝ ընտրելով ստանդարտ մոտեցման սխեմա։ Ժամը 09:22-ին անձնակազմը զեկուցեց VOR Բիլնաոյի անցումը 7 000 ֆուտ բարձրության վրա՝ դրանով իսկ գուրս գալով վայրէջքի մոտեցման սկզբին, որից հետո ստացավ թույլատվություն իջնել մինչև 5000 ֆուտ (1524 մետր) բարձրություն։ Դա 610 չվերթի հետ վերջին ռադիո փոխանակումն էր ։
5000 բարձրություն ինքնաթիռը զբաղեցրեց ժամը 09:25-ին: Նվազագույն բարձրությունը տվյալ տարածաշրջանում կազմում է 4354 ֆուտ (1327 մետր), բայց անձնակազմը նախազգուշացման համակարգում բարձրության արժեքը սահմանեց 4300 ֆուտ (1310 մետր) մակարդակի վրա։ Սակայն, այդ բարձրությանը հասնելուց հետո ինքնաթիռը շարունակում էր իջնել։ Այդ ժամանակ երկինքը ամպամած էր, կար մառախուղ, իսկ տեսանելիությունը կազմում էր մոտավորապես 4 կմ։ Իջնելն իրականացվում էր ինքնաղեկասարքի հսկողության տակ։ Երբ ինքնաթիռն իջավ մինչև 4040 ֆուտ, համակարգը զգուշացրեց անվտանգ մակարդակից ցածր իջնելու մասին, սակայն անձնակազմը սխալ մեկնաբանեց այդ հաղորդագրությունները։ Ժամը 09:27-ին անվտանգ բարձրության տակ իջնելու պահից 57 վայրկյան հետո և օդանավակայանից 30 կիլոմետր հեռավորության վրա՝ թռչելով Օյզ (բարձրությունը 3356 ֆուտ կամ 1023 մետր) լեռան վրայով 54 մետր վայրէջքի փոխդասավորությամբ (ազատ արձակված թևերով և շասսիներով) Բոինգը 385 կմ/ժամ արագության տակ ինքնաթիռի ձախ թևով հարվածեց բարձունքում տեղակայված Euskal Telebista հեռուստաաշտարակին։ Հարվածից թևը պոկվեց և ընկավ հեռուստաաշտարակից 650 մետր հեռավորության վրա։ Կորցնելով կառավարումը՝ ինքնաթիռն անցավ անկառավարելի իջնելու ձախ կողաթեքման, որից հետո աշտարակից 950 մետր հեռավորության վրա  բախվեց լանջի վրայի անտառին և սլանալով նրա միջով կործանվեց։ Ինքնաթիռի բոլոր 148 անձինք զոհվեցին ։
Պատճառներ
Հանձնաժողովի կարծիքով՝ իջնելու ժամանակ օդաչուներն ավելորդ վստահություն են ցուցաբերել ինքնաղեկասարքի նկատմամբ, սակայն մեծ է հավանականությունը, որ նրանք այդ ժամանակ մոռացել էին միացնել «ALT SEL» կոճակը կամ պատահաբար անջատել էին, կամ էլ համակարգն անսարք էր։ Արդյունքում տվյալ բարձրություն հասնելուց հետո ինքնաղեկասարքը չի աջակցել դրան, ինչն էլ հանգեցրել է հետագա իջեցման, իսկ օդաչուները դա չեն վերահսկել։ Երկրի հետ վտանգավոր մոտեցման համակարգը ցույց տվեց "Pull Up" հաղորդագրությունը (անգլերենից թարգմանաբար՝ «Ձգի՛ր վերև»), հրամանատարը սխալմամբ այն մեկնաբանել է որպես "Shut up" (անգլերեն թարգմանությամբ՝ «Լռի՛ր»)։ Պարզվել է նաև, որ անձնակազմի մոտ առկա նավիգացիոն քարտեզներում նշված չի եղել լեռան վրա տեղադրված հեռուստաաշտարակը ։
Մունիրա Սոլհ
Մունիրա Սոլհ (منيرة صلح, ), Լիբանանում կանանց և հաշմանդամների իրավունքների պիոներ իրավապաշտպան։ Լիբանանում և Միջին Արևելքում առաջին կինն է, որը պայքարում էր Խորհրդարան մտնելու համար։ Պառլամենտում տեղ ունենալու համար նա պայքարել է 1960, 1964 և 1968 թվականներին ։ Նաև հումանիստ է և կատարել է տասնյակ կամավոր և բարեգործական աշխատանքներ։
1959 թվականին Մունիրա Սոլհը հաշմանդամների համար հիմնել է «Ալ Աման» ինստիտուտը, որն իր տեսակով առաջինն էր Լիբանանում և ամբողջ Արաբական աշխարհում ։ 1984 թվականին Լիբանանում հիմնում է «Մտավոր հիվանդություններ ունեցող երեխաների ծնողների ասոցացիան», որն առաջինն էր Լիբանանում։
Կյանք և գործունեություն
Մունիրա Սոլհը 1943 թվականի Լիբանանի անկախության համար կազմակերպված ցույցերի ժամանակ աչքի ընկնող կին առաջնորդներից մեկն էր։ Լինելով կանանց իրավունքերի իրավապաշտպան՝ առաջին մուսուլման կինը Լիբանանում և հավանաբար նաև ամբողջ Արաբական աշխարհում, որ պայքարում էր պառլամենտական ընտրություններում առաջադրվելու համար։ 1960 թվականին պայքարում էր Բեյրութի ընտրություններում հաղթելու համար ։ Ապա երկու անգամ՝ 1964 և 1968 թվականներին, թեկնածու է առաջադրվել Լիբանանի օրենսդրական ընտրություններում։ Երբեք չի հաղթել ընտրություններում ։
Լիբանանում և Արաբական աշխարհում լինելով համալսարան գնացած առաջին կանանցից մեկը՝ Մունիրան 1933 թվականին ավարտել է Կանանց համար նախատեսված կրտսեր ամերիկյան քոլեջը (ներկայումս՝ Լիբանանյան ամերիկյան համալսարանը)։ Ավարտելուց հետո մեկնել է Բաղդադ (Իրաք), որտեղ երկու տարի աշխատել է որպես ուսուցիչ՝ նպաստելով ազգային կրթական ծրագրերի բարելավմանը։ 1935 թվականին վերադարձել է Լիբանան, և չնայած հոր անհամաձայնությանը՝ ամուսնացել է իր առաջին հորեղբոր հետ։ Զույգը փախուստի է դիմել Պաղեստին, որտեղ մնացել է մի քանի ամիս։ Շուտով նա հորից նամակ է ստանում, որտեղ ասվում էր, որ նա ընդունել է իրենց ամուսնությունը, որից հետո նրանք հետ են վերադառնում ։
Այլ կին պիոներների հետ միասին Մոուիրա Սոլհը անդուլ աշխատել է կանանց և հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց համար նոր օրինագծերի ընդունման վրա։ 1951 թվականին նա դարձել է Լիբանանի կանանց խորհրդի անդամ ։ Նա նաև մարդասիրական և բարոգերծական աշխատանքներ է կատարել և ղեկավարել է 1956 թվականի Բեյրութի Մեծ հրդեհի զոհերին օգնության եկած կամավորների թիմին։
1958 թվականի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ քաղաքական նպատակներով սպանել են Մունիրայի ամուսնուն, որից հետո վերջինս հիմնում է Ալ Ամալը՝ Հաշմանդամների համար ստեղծված ինստիտուտը ։ Նա ոգեշնշվել էր իր որդուց և այլ հաշմանդամ երեխաներից։ 1968 թվականին դարձել է Rehabilitation International միջազգային կազմակերպության անդամ, որն զբաղվում է հաշմանդամների իրավունքներով։ Նույն տարում ընտրվել էր Լիբանանի կանանց խորհրդի փոխնախագահ և Կանանց միջազգային խորհրդի ցկյանս անդամ։ 1970 և 1972 թվականների ընթացքում մասնակցելով տարեկան երեք հանձնաժողովների, որոնք վերաբերում էին Հաշմանդամություն ունեցող անձանց զբաղվածությանը, առանձնահատուկ ուշադրություն է արժանացել ԱՄՆ նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնի կողմից (Վաշինգտոն)։ Կանանց և հաշմանդամություն ունեցող անձանց իրավունքները տարածելու և դրանք կյանքի կոչելու համար Մունիրա Սոլհն աշխարհի տարբեր միջազգային գիտաժողովներում ներկայացրել է Լիբանանը, այդ թվում Լիսաբոնում, Տոկիոյում, Սիդնեյում և Մեքսիկայում։ Մունիրա Սոլհը 2009 թվականին նշում էր Ալ Ամալի 50-րդ տարելիցը, որի ժամանակ ցուցադրվել էր հատուկ ֆիլմ ՝ իր ողջ կյանքի ձեռբերքումների և բարեգործական և մարդասիրական աջակցությունների մասին ։
Մունիրա Սոլհը մահացել է 2010 թվականի նոյեմբերի 27-ին՝ 99 տարեկան հասակում ։ Դուստրը և որդին՝ Սանան և Նասիբը, մոր մահից հետո շարունակել են Ալ Աման ինստիտուտի աշխատանքները (Բրումանա, Լիբանան) ։
Ընտանիք
Մունիրան սերում է մի ընտանիքից, որը Լիբանանին տվել է չորս վարչապետ՝ Ռիադ Սոլհը, Սամի Սոլհը, Թակիեդին Սոլհը և Ռեչիդ Սոլհը։ Սոլհերի ընտանիքի արմատները գալիս են Լիբանանի հարավում գտնվող Սիդոն հնագույն նավահանգստից։ Նրա հայրը՝ Աբդել Ռահիմ Սոլհը, սուննի մուսուլման է, իսկ մայրը՝ Մարոնիական կաթոլիկ եկեղեցու հետևորդ։ Մունիրան ունի հինգ երեխա․ Սամիր (ունեցել է հաշմանդամության խիստ բարձր աստիճան, մահացել է վաղ տարիքում), Նաջլա (վաղ տարիքում մահացել է հիվանդությունից), Սալիմ (մտավոր հաշմանդամություն, 1942 - 2002), Սանան և Նասիբը։ Ունի ինը թոռ ։
Կրթություն
Մունիրա Սոլհն 1929 թվականին ավարտել է Տրիպոլի ամերիկյան դպրոցը, որը գտնվում է Լիբանանի հյուսիսային մասում։ Ավելի ուշ գնացել է Կանանց համար նախատեսված կրտսեր ամերիկյան քոլեջը (ներկայումս՝ Լիբանանյան ամերիկյան համալսարանը), որն ավարտել է 1933 թվականին ։
1950 թվականին Լիբանանի Կարմիր խաչից ստացել է բուժքրոջ հավաստագրում։
1975 թվականին հաշմանդամությունն ու ռեաբիլիտացիա ուսումնասիրելու համար կրթությունը շարունակել է Սելլի Օք քոլեջներում (Բիրմինգհեմ, Միացյալ Թագավորություն)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների լիբանանցի ակտիվիստներ Կատեգորիա:Կանանց իրավունքներ Կատեգորիա:Պիոներներ Կատեգորիա:Լիբանանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լիբանանի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հաշմանդամների իրավունքների կին իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Բարաքլի
Բարաքլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սեպառա
Սեպառա (Separa), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Լոհուսուու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Լոհուսուու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Իվանիչկա Գեորգիևա
Իվանիչկա Պետրովա Գեորգիևա (Иваничка Петрова Георгиева, ), բուլղար պատմաբան, ազգաբան և ազգագրագետ, Սոֆիայի համալսարանի ուսուցիչ։ Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Իվանիչկա Գեորգիևան ծնվել է 1937 թվականի օգոստոսի 27-ին Սևլիևվոյում, Բուլղարիայի թագավորություն։ 1960 թվականին ավարտել է Սոֆիայի համալսարանի պատմական ֆակուլտետը՝ «Հնագիտություն» մասնագիտությամբ։ 1968 թվականին «Սլիվեն քաղաքի ժամանակակից աշխատավոր երիտասարդության ավանդական գծեր և կենցաղի ու մշակույթի հասարակագիտական տարրեր» (Традиционни черти и социологически елементи в бита и културата на съвременната работническа младеж в гр. Сливен) թեմայով պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիան։ 1984 թվականին «Բուլղարիայի ժողովրդական դիցաբանություն» (Българска народна митология) թեմայով պաշտպանել է դիսերտացիան, որի համար ստացել է պատմական գիտությունների դոկտորի աստիճանի կոչում։ 1960-1962 թվականներին աշխատել է Սոֆիայի հեղափոխական շարժման թանգարանում։ 1963-1966 թվականներին եղել է Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի Ազգագրական ինստիտուտի և թանգարանի ասպիրանը, իսկ 1968-1974 թվականներին՝ գիտական աշխատող։ 1974 թվականից աշխատում է Սոֆիայի համալսարանը, մինչև 1978 թվականը եղել է գլխավոր օգնական, 1978-1987 թվականներին՝ դոցենտ, իսկ 1987 թվականից՝ պրոֆեսոր։ 1990-2000 թվականներին եղել է պատմական ֆակուլտետի ազգաբանության ամբիոնի դեկան։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Սոֆիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բուլղարացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Բուլղարացի ազգագրագետներ Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ Կատեգորիա:Բուլղարացի բանահավաքներ Կատեգորիա:Բուլղարացի գիտնականներ
Նիկոլայ Վորվուլյով
Նիկոլայ Դմիտրևիչ Վորվուլյով, ռուս սովետական երգիչ (բարիտոն)։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1956 թ.)։
Մինսկում երգեցողության դասեր է առել Վ․ Ֆ․ Կաբինից։ Մասնակցել է կարմիր բանակային-ինքնագործունեությանը (1939 թվականից՝ Բելառուս, զինվորական օկրուգի երգի-պարի անսամբլի մեներգիչ)։ Օպերային բեմելը կայացել է 1946 թ., Բելառուս, օպերայի և բալետի թատրոնում, Էսկամիլիոյի դերերգով (Բիզեի «Կարմեն»)։ Միաժամանակ սովորել է Մինսկի կոնսերվատորիայի Ե․ Է․ Վիտինգի դասարանում (ավարտել է 1954 թվականին)։ 1957—1967 թթ.՝ Տ․ Գ․ Շեչենկոյի անվան Ուկրաինական օպերայի և բալետի թատրոնի (Կիև) մեներգիչ։ Դերերգերից են՝ Դև (Ռուբինշտեյնի «Դև»), Իշխան Իգոր (Բորոդինի «Իշխան իգոր»), Եվգենի Օնեգին (Չայկովսկու «Եվգենի Օնեգին»), Գրյազնոյ (Ռիմսկի-Կորսակովի «Թագավորի հարսնացուն»), Ապանաս (Տիկոցկու «Աղջիկը Պոլեսյայից»), Ռիգոլեաւոո, Ամոնասրո (Վերդիի «Ռիգոլեաւոո», «Աիդա»)։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել ԽՍՀՄ տարբեր քաղաքներում (այդ թվում Երևանում՝ 1957 թ., 1960 թ.) և արտասահմանում։ Պարգևատրվել է Լենինի 2 և 3 այլ շքանշաններով։
Կատեգորիա:Ռուս օպերային երգիչներ Կատեգորիա:Բարիտոններ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ
Արևմտյան Հայաստանի ադմինիստրացիա
Արևմտյան Հայաստանի ադմինիստրացիա (Администрация Западной Армении), հայկական ժամանակավոր կառավարություն 1915-1918 թթ.։ Ձևավորվեց Վանի ինքնապաշտպանվող հայերի կողմից 1915 թ.-ին։ Կառավարության գլուխ էր կանգնած Դաշնակցություն կուսակցության անդամ Արամ Մանուկյանը։ Ադմինիստրացիան ժամանակավորապես կոչվում էր Ազատ Վասպուրական։ 1918 թ.-ին հայերը ստիպված էին թողնել Վասպուրականը, որի հետևանքով ադմինիստրացիան դադարեց գոյություն ունենալուց։
Ադմինիստրացիան հենվում էր հայկական կամավորական ջոկատների վրա։ Կառավարության ամենահայտնի գործիչն էր Արամ Մանուկյանը կամ «Վանի Արամը»։
Կատեգորիա:Հայ ազատագրական շարժում Կատեգորիա:Հայկական հարց Կատեգորիա:Ռուսական կայսրություն Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:1918 կազմալուծված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության քաղաքականություն Կատեգորիա:Էրզրումի վիլայեթ Կատեգորիա:Բիթլիսի վիլայեթ Կատեգորիա:Վանի վիլայեթ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատմություն
Վեսյոլոե (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)
Վեսյոլոե (Веселе), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վեսյոլոե գյուղում բնակվում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կարայգանովո
Կարայգանովո (Карайганово, Карайган), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 317 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի բնակավայրեր
Կրասնի Օկտյաբր (Բոկովսկի շրջան)
Կրասնի Օկտյաբր (Красный Октябрь), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանում։ Մտնում է Վեխնեչիրսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բերեզնևոե
Բերեզնևոե (Березневе), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստենի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1921 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բերեզնևոե գյուղում բնակվում էր 227 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,509 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 445,97 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստենի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1921 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(9527) 1981 EH23
(9527) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 3-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Ռիպականդիդա
Ռիպականդիդա (Ripacandida), կոմունա Իտալիայում, Բազիլիկատա մարզում՝ Պոտենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1767 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 54 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 33 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 85020։ Հեռախոսային կոդը՝ 0972։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
(1669) Դագմար
(1669) Դագմար (Dagmar), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1934 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,135128 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7766 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4936 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2027,6 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,17755 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,94° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է G դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս G Կատեգորիա:1934 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վիլսեքլանդ
Վիլսեքլանդ (Villesèquelande), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 630 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 140 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 11 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Աստերոիդների ցանկ (279901-280000)
Աստերոիդների ցանկ (279801-279900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (280001-280100)
Լատիշև (Բոկովսկի շրջան)
Լատիշև (Латышев), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանում։ Մտնում է Կարգինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բոկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բեբրեքքյոյ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սնման խանգարում
Սնման խանգարում, հոգեկան խանգարում, որը բնորոշվում է սնման ոչ նորմալ սովորույթներով, որոնք բացասաբար են ազդում անհատի ֆիզիկական կամ  հոգեկան առողջության վրա ։ Նրանք ներառում են գերսնման խանգարումներ (շատակերություն), երբ մարդիկ ուտում են մեծ քանակությամբ սնունդ կարճ ժամանակահատվածում, նյարդային անորեքսիա, երբ մարդիկ շատ քիչ են ուտում և հետևաբար ունեն ցածր մարմնի զանգված, նյարդային բուլիմիա, երբ մարդիկ չափազանց շատ են ուտում և հետո փորձում ազատվել այդ սննդից, պիկա (համի խեղաթյուրում), երբ մարդիկ ուտում են ոչ սննդային նյութեր, ծամողական խանգարում, երբ մարդիկ վերածամում են սնունդը, սննդի ընդունման խուսափող/սահմանափակող խանգարում, երբ մարդիկ ունեն հետաքրքրության պակաս սննդի նկատմամբ, և կերակրման և սնման այլ տարբերակված խանգարումների խումբ ։  Սնման խանգարումներ ունեցող մարդկանց շրջանում տարածված են տագնապային խանգարումները, ընկճախտը և հոգեներգործուն նյութերի չարաշահումը ։ Այս խանգարումները չեն ներառում գիրությունը ։
Սնման խանգարումների պատճառները հստակ չեն ։ Դեր են խաղում ինչպես կենսաբանական, այնպես էլ շրջակա միջավայրի գործոնները ։ Ենթադրվում է, որ դրան նպաստում է նաև նիհարության (նիհար մարմնակազմվածքի) մշակութային իդեալականացումը (կատարելականացումը) ։ Սնման խանգարումներով ախտահարված է պարողների 12% ։ Անհատներն, ովքեր ունեցել են սեռական բռնության փորձառություն, ավելի հակված են սնման խանգարումների զարգացմանը ։ Որոշ խանգարումներ, ինչպես համի խեղաթյուրումը և ծամողական խանգարումը, ավելի հաճախ ի հայտ են գալիս մտավոր թերզարգացում ունեցող մարդկանց մոտ ։ Տվյալ ժամանակահատվածում կարող է ախտորոշվել միայն մեկ սնման խանգարում ։
Բուժումը կարող է արդյունավետ լինել մի շարք սնման խանգարումների համար ։ Սովորաբար սա ներառում է խորհրդատվություն, համապատասխան սննդակարգ, վարժանքների (մարզումների) բնականոն (նորմալ) քանակություն և սնունդն օրգանիզմից դուրս բերելու ջանքերի նվազեցում ։ Ավելի լուրջ դեպքերում կարող է լինել հոսպիտալացման կարիք ։ Դեղամիջոցները կարող են կիրառվել որոշ փոխկապակցված ախտանիշների վերացման համար ։ Անորեքսիա ունեցող մարդկանց 70% և բուլիմիա ունեցողների 50% կազդուրվում են հինգ տարվա ընթացքում ։ Գերսնման խանգարումներից ապաքինման պատկերը պակաս հստակ է և գնահատված է 20%-ից մինչև 60% ։ Ե՛վ անորեքսիան, և՛ բուլիմիան բարձրացնում են մահվան հավանականությունը ։
Զարգացած աշխարհում գերսնման խանգարումն ախտահարում է կանանց մոտավորապես 1․6% և տղամարդկանց 0․8% տվյալ տարվա ընթացքում ։ Անորեքսիան ախտահարում է երիտասարդ կանանց 0․4% և բուլիմիան՝ 1․3% տվյալ տարվա ընթացքում ։ Կյանքի որոշակի ժամանակահատվածում կանանց 4% ունենում է անորեքսիա, 2%՝ բուլիմիա, 2%՝ գերսնման խանգարումներ ։ Անորեքսիան և բուլիմիան մոտավորապես տասն անգամ ավելի հաճախ ի հայտ են գալիս կանանց մոտ, քան տղամարդկանց ։ Սովորաբար նրանք սկսվում են ուշ մանկության կամ վաղ չափահասության տարիքում ։ Այլ սնման խանգարումների հարաբերակցությունը հստակ չէ ։ Սնման խանգարումների տոկոսն ավելի ցածր է նվազ զարգացած երկրներում
Դասակարգում
Բուլիմիան խանգարում է, որը բնութագրվում է գերսնմամբ և ապա` սննդի դուրսբերմամբ, ինչպես նաև անհատի ինքնարժևորման (ինքնագնահատականի ձևավորման) մեջ մարմնի զանգվածի և ձևի չափազանց կարևորմամբ ։ Սննդի դուրսբերումը կարող է ներառել ինքնահարուցվող փսխում, գերմարզում և միզամուղների, հոգնաների, լուծողականների օգտագործում։ Անորեքսիան բնութագրվում է սննդի ծայրահեղ սահմանափակմամբ և մարմնի զանգվածի չափից շատ կորստով` զուգորդված գեր լինելու վախով ։ Մարմնի զանգվածի ծայրահեղ կորուստը հաճախ առաջացնում է դաշտանային շրջանի դադարեցում կանանց և աղջիկների շրջանում, ում մոտ դաշտանն արդեն սկսվել էր․ վիճակ, որը հայտնի է ամենոռեա անվանմամբ։ Թեպետ ժամանակին ամենոռեան անհրաժեշտ չափորոշիչ էր համարվում, այն այլևս պարտադիր չէ անորեքսիայի  չափորոշիչներին համապատասխանելու համար՝ շնորհիվ նրա բացառիկ բնույթի այն տուժողների մոտ, ովքեր տղամարդիկ են, հետդաշտանադադարային (պոստմենոպաուզալ) շրջանում են կամ չեն ունենում դաշտան այլ պատճառներով ։ ԱՎՁ-5 տարբերակում է անորեքսիայի երկու ենթատեսակ՝ սահմանափակող տեսակ և գերսնման/դուրսբերման տեսակ։ Նրանք, ովքեր տառապում են անորեքսիայի սահմանափակող տեսակից, սահմանափակում են սննդի ընդունումը և չեն ներգրավվում գերսնման մեջ, մինչդեռ գերսնման/դուրսբերման տեսակից տառապողները առնվազն երբեմն կորցնում են վերահսկումն իրենց ուտելու նկատմամբ և կարող են փոխհատուցել այս գերսնման դրվագները ։ Ամենանշանակալի տարբերությունը անորեքսիայի գերսնման/դուրսբերման տեսակի և բուլիմիայի միջև անհատի մարմնի զանգվածն է։ Նրանք, ովքեր ախտորոշված են անորեքսիայի գերսնման/դուրսբերման տեսակով, թերկշիռ են, մինչդեռ բուլիմիա ունեցողները կարող են ունենալ նորմայից դեպի գիրություն միջակայքում գտնվող մարմնի զանգված  ։
ՀՄԴ և ԱՎՁ
Այս սնման խանգարումները նշված են որպես հոգեկան խանգարումներ այնպիսի բժշկական ձեռնարկներում, ինչպես օրինակ ՀՄԴ-10 և/կամ ԱՎՁ-5։
Նշաններ և ախտանիշներ
Ախտանիշները և բարդությունները տատանվում են սնման խանգարման բնույթին և ծանրությանը համապատասխան[29]։
Սնման խանգարման ֆիզիկական ախտանիշներից են թուլությունը, հոգնածությունը, զգայունությունը ցրտի նկատմամբ, տղամարդկանց մոտ մորուքի աճի նվազումը, էրեկցիայի կրճատումը, լիբիդոյի իջեցումը, քաշի կորուստը և աճի խաթարումը ։ Ոչ բացատրված խռպոտությունը կարող է իր հիմքում գտնվող սնման խանգարման ախտանիշ լինել՝ որպես թթվային ռեֆլյուքսի կամ ստամոքսային թթվային զանգվածի` դեպի կոկորդակերակրափողային ուղի մուտքի հետևանք։ Հիվանդները, ովքեր ինքնահարուցում են փսխում, ինչպես օրինակ անորեքսիայի գերսնման-դուրսբերման տեսակով կամ բուլիմիայի դուրսբերման տեսակով տառապողները, ենթակա են թթվային ռեֆլյուքսի վտանգի։ Պոլիկիստոզ (բազմախոռոչային) ձվարանային համախտանիշը կանանց ախտահարող ամենատարածված խանգարումն է։ Թեպետ այն հաճախ կապված է գիրության հետ, սակայն կարող է ի հայտ գալ նաև բնականոն քաշ ունեցող անհատների մոտ։ Պոլիկիստոզ ձվարանային համախտանիշը կապված է գերսնման և բուլիմիկ վարքագծի հետ   ։ Այլ հնարավոր դրսևորումներ են չոր շրթունքները, այրվող լեզուն , հարականջային գեղձի այտուցը և քունքստործնոտային խանգարումները ։
Պրո-անա ենթամշակույթ
Պրո-անա-ն վերաբերում է անորեքսիա սնման խանգարման հետ կապված վարքագծի առաջխաղացմանը։ Առանձին կայքեր նպաստում են սնման խանգարումներին և կարող են շփման հնարավորություններ տրամադրել անհատներին սնման խանգարումները պահպանելու համար։ Այս կայքերի անդամները սովորաբար մտածում են, որ իրենց սնման խանգարումը քաոսային կյանքի միակ ոլորտն է, որն իրենք կարող են վերահսկել ։ Նրանք հաճախ ինտերակտիվ են և ունեն քննարկման հարթակներ, որտեղ անհատները կարող են բաժնեկցել իրենց մարտավարությամբ, մտքերով և փորձառությամբ, ինչպիսիք են սննդակարգը և մարզման ծրագրերը, որոնք օգնում են հասնել ծայրահեղ ցածր քաշերի ։ Սնման խանգարումները խթանող անձնական վեբ-բլոգերը ապաքինման և կազդուրման վրա կենտրոնացած բլոգերի հետ համեմատող հետազոտությունը բացահայտել է, որ առաջինները բնութագրվում են ցածր ճանաչողական գործընթացին բնորոշ լեզվով, գործածում են ավելի փակ գրելաոճ, պարունակում են նվազ զգայական արտահայտչականություն և ավելի քիչ հասարակական հղումներ, ինչպես նաև ավելի շատ են կենտրոնացած սննդային բովանդակության վրա, քան ապաքինման բլոգերը ։
Պատճառներ
Սնման խանգարումներ ունեցող շատ մարդիկ ունեն նաև մարմնի ձևախախտման խանգարում, որի ժամանակ վերափոխվում է անձի ինքնաընկալումը ։ Հետազոտությունները հայտնաբերել են, որ մարմնի ձևախախտման համախտանիշ ունեցող անհատների զգալի մասն ունի սնման խանգարման այս կամ այն տեսակը ևս, ըստ որում` նրանց15% տառապում է անորեքսիայով կամ բուլիմիայով ։ Մարմնի ձևախախտման համախտանիշի և անորեքսիայի միջև կապը բխում է այն փաստից, որ երկուսն էլ բնութագրվում են արտաքին տեսքի մասին արտահայտված մտահոգությամբ և մարմնակազմվածքի ընկալման խեղաթյուրմամբ ։ Կան նաև շատ այլ հավանական գործոններ, ինչպիսիք են շրջակա միջավայրի, հասարակական և միջանձնային գործոնները, որոնք կարող են խթանել հիվանդությունների զարգացումը և նպաստել վերջիններիս պահպանմանը ։ Սնման խանգարումների դեպքերի աճի մեջ հաճախ մեղադրվում են ԶԼՄ-ներն այն պատճառով, որ մոդելների և հայտնի մարդկանց իդեալականացված նիհար ֆիզիկական կերպարանքը դրդում է կամ անգամ ստիպում մարդկանց, որ իրենք էլ փորձեն հասնել նման արդյունքի։ ԶԼՄ-ները մեղադրվում են իրականության խեղաթյուրման մեջ այն իմաստով, որ նրանցում պատկերված մարդիկ կամ ի բնե նիհար են և հետևաբար նորմայի համար ներկայացուցչական չեն, կամ անբնական նիհար են՝ ստիպելով իրենց ունենալ իդեալական տեսք` ի հաշիվ սեփական մարմնի նկատմամբ չափազանց ճնշման կիրառման։ Թեպետ նախկին հետազոտությունները նկարագրում էին սնման խանգարումները առավելապես որպես հոգեբանական, շրջակա միջավայրի և հասարակական-մշակութային գործոնների հետ կապված խնդիրներ, հետագա ուսումնասիրությունները բացահայտեցին տվյալներ գենետիկական բաղադրիչի առկայության մասին
Գենետիկա
Բազմաթիվ հետազոտություններ ցույց են տալիս սնման խանգարումների նկատմամբ ժառանգական նախատրամադրվածության առկայությունը ։ Երկվորյակների ուսումնասիրությունները հայտնաբերել են գենետիկական փոփոխականության թեթև դեպքեր անորեքսիայի և բուլիմիայի տարբեր չափորոշիչները որպես ամբողջական խանգարման զարգացմանը նպաստող էնդոֆենոտիպեր դիտարկելիս ։ 1-ին քրոմոսոմի շրջանում հայտնաբերված է գենետիկական կապ անորեքսիա ունեցող անհատի ընտանիքի անդամների միջև ։ Անհատը, ով առաջին աստիճանի ազգակից է այնպիսի մարդու, որն ունեցել է կամ ունի սնման խանգարում, 7-12 անգամ ավելի մեծ հավանականությամբ կարող է ունենալ սնման խանգարում ։ Երկվորյակների հետազոտությունները ցույց են տալիս նաև, որ սնման խանգարումների զարգացման նկատմամբ ընկալունակությունը առնվազն որոշակիորեն կարող է ժառանգված լինել, և կան տվյալներ, որոնք ցույց են տալիս անորեքսիայի զարգացմանը հակված լինելու գենետիկական լոկուսի առկայությունը ։ Սնման խանգարումների դեպքերի 50% վերագրվում է գենետիկականությանը ։ Մյուս դեպքերը արտաքին պատճառների կամ զարգացման խնդիրների արդյունքներ են ։ Կան նաև այլ նյարդակենսաբանական գործոններ` կապված զգայական ռեակտիվության և իմպուլսիվության հետ, որոնք կարող են հանգեցնել գերսնման և դուրսբերման (սննդից ազատման) վարքագծի ։
Էպիգենետիկականական մեխանիզմները միջոցներ են, որոնցով շրջակա միջավայրի ազդեցությունները փոփոխում են գենի արտահայտումն (էքսպրեսիան) այնպիսի մեթոդներով, ինչպիսին օրինակ ԴՆԹ-մեթիլացումն է․ սրանք անկախ են և չեն ազդում ԴՆԹ հաջորդականության վրա։ Նրանք են, բայց կարող են ի հայտ գալ նաև կյանքի ընթացքում՝ լինելով դարձելի։ Դոպամինէրգիկ նյարդափոխանցման ապակարգավորումը էպիգենետիկականական մեխանիզմների շնորհիվ ներգրավված է զանազան սնման խանգարումների մեջ ։ Սնման խանգարումներում էպիգենետիկականական ուսումնասիրությունների համար հավակնող այլ գեները ներառում են լեպտինը, նախաօփիոմելանոկորտինը և ուղեղային ծագման նեյրոտրոֆիկ գործոնը ։
Հոգեբանական գործոններ
Սնման խանգարումները դասակարգված են որպես Առանցք I խանգարումներ Հոգեկան առողջության խանգարումների ախտորոշիչ և վիճակագրական ձեռնարկում, որը հրատարակված է Ամերիկյան հոգեբուժական ասոցիացիայի կողմից։ Կան բազմազան այլ հոգեբանական խնդիրներ, որոնք կարող են ազդել սնման խանգարումների վրա․ որոշները համապատասխանում են Առանցք I ախտորոշման կամ անձնային խանգարման չափորոշիչներին, որոնք համակարգվում են որպես Առանցք II և հետևաբար դիտարկվում են որպես ախտորոշված սնման խանգարմանն ուղեկցող խնդիրներ։ Առանցք II խանգարումները ենթաբաժանվում են 3 խմբերի՝ A, B և C։ Պատճառահետևանքային կապը անձնային և սնման խանգարումների միջև դեռևս լիովին հաստատված չէ ։ Որոշ մարդիկ ունեն նախորդող խանգարում, որը կարող է բարձրացնել խոցելիությունը սնման խանգարման զարգացման նկատմամբ  ։ Որոշ մարդկանց մոտ այն զարգանում է հետագայում ։ Սնման խանգարման ախտանիշների ծանրությունը և տեսակը ազդում են համակցման վրա ։ ԱՎՁ-IV չպետք է օգտագործվի ոչ մասնագետների կողմից ինքնախտորոշման համար, քանի որ անգամ մասնագետների կողմից կիրառվելիս առկա են լինում զգալի հակասություններ՝ կապված զանազան ախտորոշումներում (այդ թվում՝ սնման խանգարումներում) գործածվող ախտորոշիչ չափանիշների հետ։ Եղել են հակասություններ ԱՎՁ-ի տարբեր հրատարակությունների միջև՝ ներառյալ վերջին հրատարակությունը՝ ԱՎՁ-V, (2013 թվականի մայիս)     ։
Ճանաչողության-ուշադրության շեղման խնդիրներ
Ուշադրության շեղումները կարող են ազդել սնման խանգարումների վրա։ Իրականացվել են բազմաթիվ ուսումնասիրություններ այս վարկածը ստուգելու համար։
Անձնային գծեր
Մանկական տարիքում դիտվող որոշ անձնային գծեր կապված են սնման խանգարումների զարգացման հետ ։ Չափահասության տարիքում այս հատկանիշները կարող են ուժգնանալ՝ ի հաշիվ հոգեբանական և մշակութային ազդեցությունների, ինչպիսիք են դեռահասության հետ կապված հորմոնային փոփոխությունները, իրենցից ակնկալվող հասունության պահանջի հետ կապակցված սթրեսը և հասարակական-մշակութային ազդեցություններն ու ընկալվող սպասելիքները, հատկապես մարմնակազմվածքին առնչվող հարցերում։ Սնման խանգարումները փոխկապակցված են փխրուն և զգայուն ինքնաընկալման և մտածողության խանգարման հետ ։ շատ անձնային գծեր ունեն գենետիկական բաղադրիչ և բարձր ժառանգական փոխանցելիություն։ Որոշակի հատկանիշների քիչ հարմարողական մակարդակները կարող են ի հայտ գալ որպես արդյունք այնպիսի իրավիճակների, ինչպիսիք են գլխուղեղի անօքսիկ կամ տրավմատիկ վնասումը, նյարդադեգեներատիվ հիվանդությունները, ինչպիսին Պարկինսոնի հիվանդությունն է, նյարդաթունավորումը, օրինակ՝ կապարի ազդեցությունը, բակտերիալ վարակը, օրինակ՝ Լիմի հիվանդությունը կամ մակաբուծային վարակը, ինչպիսին է Toxoplasma gondii -ն, ինչպես նաև հորմոնային ազդեցությունները։ Հետազոտությունները շարունակվում են՝ կիրառելով արտապատկերման բազմազան եղանակներ, ինչպիսին է ֆունկցիոնալ մագնիսառեզոնանսային պատկերումը․ ցույց է տրվել, որ այս հատկանիշները սկիզբ են առնում գլխուղեղի տարբեր շրջաններում, օրինակ՝ նշաձև մարմին և նախաճակատային կեղև ։ Նախաճակատային կեղևի և կատարողական ֆունկցիոնալ համակարգի խանգարումները  ազդում են սնման վարքագծի վրա  ։
Երեխայի նկատմամբ վատ վերաբերմունք
Երեխայի նկատմամբ դաժան վերաբերմունքը, որը ներառում է ֆիզիկական, հոգեբանական և սեռական ոլորտները, ինչպես նաև անտեսումն ու արհամարհանքը մոտավորապես եռապատկում են սնման խանգարումների վտանգը ։ Սեռական բռնությունը գրեթե կրկնապատկում է բուլիմիայի ռիսկը, մինչդեռ անորեքսիայի հետ կապը պարզորոշ չէ ։
Հասարակական մեկուսացում
Հասարակական մեկուսացումը կորստաբեր ազդեցություն ունի անհատի ֆիզիկական և հուզական բարօրության վրա։ Նրանք, ովքեր մեկուսացած են հասարակությունից, ունեն մահացության ավելի բարձր ցուցանիշ՝ ի համեմատ հասարակական փոխհարաբերություններ հաստատած անձանց։ Ազդեցությունը մահացության վրա զգալիորեն ավելի բարձր է այն մարդկանց մոտ, ովքեր ունեն նախապես գոյություն ունեցող բժշկական կամ հոգեբուժական ախտաբանական վիճակներ․ այս դեպքում դիտվել են առավելապես սրտի պսակային (կորոնար) հիվանդության դեպքեր։ «Հասարակական մեկուսացման հետ կապված ռիսկն իր մեծությամբ համեմատելի է ծխելու և այլ կենսաբժշկական և հոգեհասարակական ռիսկի գործոնների հետ» (Բրումմետ և այլք)։
Հասարակական մեկուսացումը կարող է լինել սթրեսածին, ընկճող և տագնապահարույց։ Փորձելով բարելավել այս սթրեսային զգացողությունները՝ անձը կարող է տարվել հուզական (զգայական) շատակերությամբ, որի դեպքում սնունդը ծառայում է որպես հարմարավետության աղբյուր։ Հասարակական մեկուսացման միայնությունը և մշտական սթրեսային ազդակները դիտվում են նաև որպես գերսնման առաջացման գործոններ  ։
Ուոլլերը, Կեններլին և Օհանյանը (2007 թվական) վիճաբանում են այն հարցի շուրջը, որ և գերսնման/փսխման, և սահմանափակման խանգարումները հույզերը ճնշելու մարտավարություններ են, պարզապես օգտագործվում են տարբեր ժամանակահատվածներում։ Օրինակ, սահմանափակումը կիրառվում է որևէ հուզական ակտիվություն կանխելու համար, մինչդեռ գերսնում/փսխում դիտվում է, երբ հույզերն արդեն իսկ ակտիվացված են ։
Ծնողների ազդեցություն
Ծնողների ազդեցությունը երեխաների մոտ սնման խանգարումների զարգացման բնորոշ բաղադրիչ է։ Այս ազդեցությունը դրսևորվում և ձևավորվում է մի շարք գործոնների բազմազանությամբ, ինչպիսիք են ընտանեկան գենետիկական նախատրամադրվածությունը, սննդակարգի ընտրությունը՝ թելադրված մշակութային կամ ազգային նախապատվություններով, ծնողների մարմնակազմվածքը և սնման վարքագիծը, իրենց երեխաների սնման վարքագծում նրանց ներգրավվածության և ակնկալիքների աստիճանը, ինչպես նաև ծնող-երեխա միջանձնային հարաբերությունը։ Այս ամենը դեր է խաղում՝ ի լրումն ընդհանուր ընտանեկան հոգեհասարակական մթնոլորտին և կերակրման կայուն միջավայրի առկայությանը կամ բացակայությանը։ Հաստատված է, որ ոչ բարեխիղճ ծնողական վարքագիծը կարևոր դեր ունի սնման խանգարումների զարգացման հարցում։ Ինչ վերաբերում է ծնողական ազդեցության ավելի նուրբ կողմերին, ապա ցույց է տրված, որ սնման սովորույթները հաստատվում են վաղ մանկության շրջանում, և դեռևս երկու տարեկան հասակում երեխաներին պետք է թույլ տրվի ինքնուրույն որոշել, թե երբ են իրենք հագեցած։ Հայտնաբերված է հստակ կապ գիրության և ծնողական ճնշման միջև, որ երեխան ավելի շատ ուտի։
Ապացուցված է, որ սննդակարգին առնչվող հարկադրանքն անարդյունավետ է երեխայի սնման վարքագիծը վերահսկելու համար։ Հակառակը, հոգատարությունը, սերը և ուշադրությունը դրական են ազդում երեխայի քմահաճության վրա, և ավելի բազմազան սննդակարգն ընդունելի է դառնում նրանց համար  ։
Ադամսը և Քրեյնը (1980 թվական) ցույց են տվել, որ ծնողների վրա ազդում են կարծրատիպերը, որոնք որոշում են նրանց կողմից իրենց երեխայի մարմնի ընկալումը։ Այս բացասական կարծրատիպերն ազդում են նաև երեխայի կողմից իր մարմնի ընկալման և ինքնաբավության վրա ։ Հիլդա Բրուքը, ով առաջամարտիկ է սնման խանգարումների ուսումնասիրության ոլորտում, պնդում է, որ նյարդային անորեքսիան հաճախ ի հայտ է գալիս այն աղջիկների մոտ, որ գերազանց են սովորում, հնազանդ են և մշտապես փորձում են գոհացնել իրենց ծնողներին։ Նրանց ծնողները գերվերահսկման հակում ունեն և թերանում են իրենց երեխաների հույզերի արտահայտումը քաջալերելու հարցում՝ խոչընդոտելով իրենց դուստրերի կողմից սեփական զգացմունքներն ու ցանկություններն ընդունելուն։ Այսպիսի իշխող ընտանիքներում անգամ չափահաս կանայք  հնարավորություն չունեն անկախ լինել, թեպետ գիտակցում են դրա անհրաժեշտությունը, ինչը հաճախ հանգեցնում է ապստամբության և դիմադրության։ Սննդի ընդունման վերահսկումը կարող է օգնել նրանց՝ տալով կառավարելու և վերահսկելու զգացում ։
Հասակակիցների կողմից ճնշում
Էլեոնոր Մաքին և համահեղինակ Աննեթ լա Գրեկան (Մայամիի համալսարան) ուսումնասիրել են Ֆլորիդայի ավագ դպրոցի 236 դեռահաս աղջիկների։ «Դեռահաս աղջիկների մտահոգություններն իրենց քաշի, այլոց կողմից իրենց ընկալման և այն մասին, որ հասակակիցներն ակնկալում են իրենց նիհար տեսնել, նշանակալիորեն կապված են քաշը վերահսկող վարքագծի հետ», - ասում է Էլեոնար Մաքին (Երեխաների ազգային բժշկական կենտրոն Վաշինգտոնում), ով «Նրանք իրապես կարևոր են» հոդվածի հեղինակն է։
Հետազոտություններից մեկի համաձայն, 9 և 10 տարեկան աղջիկների 40% արդեն իսկ փորձում են քաշ կորցնել ։ Այսպիսի վարքագծի վրա իր ազդեցությունն է ունենում հասակակիցների պահվածքը․ հատուկ սննդակարգ պահպանող դեռահասների մեծամասնությունը նշում է, որ իրենց ընկերները ևս հետևում են հատուկ սննդակարգի։ Դեռահասների կողմից կատարվող ընտրությունները նշանակալիորեն կապված են այն ընկերների թվաքանակի հետ, ովքեր փորձում են նիհարել կամ իրենց են ստիպում հետևել սննդակարգի   ։