cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հայաստանի զինված ուժերի պատմություն
Հայկական ազգային զինված ուժերը համահայկական պետականության բացակայության ժամանակաշրջանում
Հայ ժողովուրդը Արևմտյան Հայաստանում, նրա մասը կազմող Կիլիկիայում ստեղծել է ինքնապաշտպանական ջոկատներ, պաշտպանվևլ թուրք և քուրդ բեկերից։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ռուսական, եվրոպական և ամերիկյան բանակներում կռվել է ավելի քան 300 հազար հայ զինվոր ու սպա։ Ռուսաստանում, որի բանակում հայերն ունեին գրեթե 260 հազար զինվոր ու սպա, բացի դրանից հայերը կազմակերպել են ազգային կամավորական զորագնդեր (տե՛ս Կամավորական շարժում 1914–1918թթ.), որոնք ինքնուրույն զորամասեր էին և հիմք դարձան 1918-ին վերստեղծված հայկական պետականության՝ Հայաստանի առաջին հանրապետության բանակի համար։
Հայաստանի առաջին հանրապետության բանակը, 1918-1920
Հայաստանի առաջին հանրապետության բանակն ուներ իր ռազմական կանոնագիրքը՝ կազմված ռուսականի սկզբունքներով ։ Գրեթե անընդմեջ կռիվների պայմաններում, չնայած հրամկազմի ջանքերին, ռազմական ուսուցման պակասի և բարոյալքման, Խորհրդային Ռուսաստանի ու քեմալական Թուրքիայի վարած քայքայիչ քաղաքականության պատճառով, այն չդարձավ մարտունակ զինված ուժ։ Այնուամենայնիվ, հենց հայկական բանակն էր, ինչի հաղթական կռիվների շնորհիվ (Սարդարապատր, Բաշ-Ապարանի և Ղարաքիլիսայի ճակատամարտեր) հնարավոր եղավ դարերի ընդմիջումից հետո վերականգնել հայոց պետականությունը;
Հայկական լեգեոն (Արևելյան Լեգեոն)
1916-ի աշնանը ֆրանսիական բանակի կազմում հայ կամավորներից (ինչպես նաև արաբներից) կազմակերպվեց առանձին զորամաս՝ Արևելյան Լեգեոն, որը մասնակցեց Պաղեստինի, Սիրիայի և Լիբանանի ազատագրման մարտերին, ապա Կիլիկիայում կռվեց քեմալական զորքերի դեմ ։
Հայկական Կարմիր բանակ
Հայաստանում սովետական կարգերի հաստատումից հետո, 1920-ի դեկտեմբերի 5-ին, Հեղկոմի առաջին հրամանով վերակազմվեց Առաջին հանրապետության բանակը և ստեղծվեց հայկական կարմիր բանակ։ Այն հիմնականում կազմված էր հայ աշխատավորներից։ Հաստատվեցին բանակի քաղաքական վարչություն, ռազմական կամ զինվորական կոմիսարներ, ստեղծվեց Հայկական սովետական սոցիալիստական հանրապետության ռազմական գործերի ժողովրդական կոմիսարիատ (1922-ից՝ զինվորական կոմիսարիատ)։ Ազգային հրամանատարական կադրեր պատրաստելու համար ստեղծվեց հայկական Դիվիզիային կից հրամանատարական դպրոց ։
Հայկական ազգային զորամասերը Սովետական բանակում
1922 թվականին Խորհրդային Հայաստանը միացավ ԽՍՀՄ-ին։ Ընդ որում՝ հայկական հանրապետությունը նախապես միավորվեց անդրկովկասյան հարևան հանրապետությունների հետ՝ կազմելով Անդրկովկասի Սովետական ֆեդերատիվ հանրապետությունը։ Արդյունքում Հայաստանը զրկվեց իր անկախության վերջին մնացորդներից, այդ թվում՝ սեփական, թեկուզ և Կարմիր բանակ ունենալու իրավունքից։ Հայկական ազգային զորամասերը տարրալուծվեցին խորհրդային բանակի մեջ։
Հետագայում Խորհրդային Միության զինված ուժերի կազմում գործում էր 76-րդ լեռնահրաձգային՝ փաստորեն հայկական ազգային դիվիզիան ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելով և հատկապես նացիստական Գերմանիայի՝ ԽՍՀՄ-ի վրա հարձակվելով ստալինյան ռեժիմը ստիպված եղավ տարբեր հանրապետություններում վերականգնել նրանց ազգային զորամասերը։
Բաղիշ Հովսեփյան
Բաղիշ Արշակի Հովսեփյան, հայ արձակագիր։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1957 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1942 թվականից։
Հայաստանի զինված ուժերի պատմություն
Հայկական զինված ուժերը 1991 թվականից հետո
Հայաստանի զինված ուժերը կազմավորվել են բավականին բարդ ժամանակաշրջանում, երբ աշխարհաքաղաքական դաշտում Խորհրդային Միությունը ապրում էր իր գոյության վերջին ամիսները՝ փլուզման շրջանը, իսկ տարածաշրջանում սկսվել էր միջէթնիկական, տարածքային պատերազմ հայերի և ադրբեջանցիների միջև։
Բաղիշ Հովսեփյան
Կենսագրություն
Բաղիշ Հովսեփյանը ծնվել է Հայաստանի Մարտունու շրջանի (Գեղարքունիքի մարզ) Ներքին Ալուչալու (այժմ՝ Արծվանիստ) գյուղում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո 1938-1940 թվականներին ուսուցչություն է արել հայրենի գյուղում, 1940-1943 թվականներին ծառայել խորհրդային բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ Վերադառնալուց հետո որոշ ժամանակ աշխատել է Մարտունու շրջանային թերթում։ 1950 թվականին ավարտել է ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետը։ 1950 թվականից պատասխանատու աշխատանք է կատարել Հայաստանի Գրողների միությունում և «Գրական թերթի» ու «Սովետական գրականություն» ամսագրի խմբագրություններում, վարել է ՀԳՄ Սևանի ավազանի բաժանմունքի պատասխանատու քարտուղարի պաշտոնը ։
Հայաստանի զինված ուժերի պատմություն
Հայկական զինված ուժերը 1991 թվականից հետո
1991 թվականին սեպտեմբերի 21-ի համաժողովրդական հանրաքվեով Հայաստանը հռչակեց իր անկախությունը։ Դրան նախորդել էր հայկական զինված ուժերի փաստացի ստեղծումը՝ 1988-1991 թվականներին։
Բաղիշ Հովսեփյան
Կենսագրություն
Հովսեփյանի հոգեբանական-ռեալիստական բնույթի գործերում արտացոլվել են ծննդավայրը, պատերազմն (որի մասնակիցն էր) ու հետպատերազմյան տարիները («Սևան», 1958, պատմվածքներ, «Սերմնացանները չվերադարձան», 1962, վեպ, «Դու հասկացա՞ր ինձ», 1971, վեպ)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Հայաստանի զինված ուժերի պատմություն
Հայկական զինված ուժերը 1991 թվականից հետո
1990 թ․-ի սեպտեմբերին կազմավորվեց Երևանի հատուկ գունդը, իսկ Արարատում, Գորիսում, Վարդենիսում, Իջևանում, Մեղրիում ձևավորվեցին հինգ վաշտեր։ 1991-ից հետո այդ գործընթացն ստացավ պաշտոնական բնույթ։ 1991 թ.-ին Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշմամբ ստեղծվեց Նախարարների խորհրդին առընթեր Պաշտպանության պետական կոմիտե։
Զինված ուժերի կազմավորումն ու զարգացումը տեղի է ունեցել հետևյալ ժամանակային փուլերով՝
ՀՀ պաշտպանության նախարարությունն ստեղծվել է 1992 թվականի հունվարի 28-ին՝ նշանավորելով հայոց ազգային բանակաշինության նոր փուլ, որը շարունակվում է մինչև օրս։ ՀՀ Զինապարտության մասին օրենքի համաձայն՝ զինված ուժերը համալրում են 18 տարին լրացրած երիտասարդների զինակոչի, ինչպես նաև պայմանագրային ծառայության միջոցով, իսկ ժամկետային ծառայությունը սահմանված է 2 տարի ։
ՀՀ ԶՈւ-ն կազմված են ցամաքային զորքերից, ռազմաօդային ուժերից, hակաօդային պաշտպանության զորքերից և սահմանապահ զորքերից ։ ՀՀ ԶՈւ-ի Գերագույն գլխավոր հրամանատարը ՀՀ նախագահն է, ԶՈՒ-ն գլխավորում է պաշտպանության նախարարը ։ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության անվտանգությունը պաշտպանում է ԼՂՀ Պաշտպանական բանակը ։
Լրացուցիչ գրականություն
Меликишвили Г․ А․, Наири–Урарту, Тбилиси, 1954։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Զինված ուժեր Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի զինված ուժեր Կատեգորիա:Հին Արևելքի զինված ուժեր Կատեգորիա:Հին Աշխարհի զինված ուժեր Կատեգորիա:Միջնադարյան զինված ուժեր Կատեգորիա:Նոր ժամանակների զինված ուժեր Կատեգորիա:Նորագույն ժամանակների զինված ուժեր Կատեգորիա:Արդի ժամանակաշրջանի զինված ուժեր Կատեգորիա:Զինված ուժերի պատմություն Կատեգորիա:Հայաստանի զինված ուժերի պատմություն Կատեգորիա:Հայաստանի ռազմական պատմություն Կատեգորիա:Ռազմական պատմություն Կատեգորիա:Ռազմական գիտություն Կատեգորիա:Ռազմագիտություն
Օյ Մադմաս
Օյ Մադմաս (Ой-Мадмас), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզ ում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մադմա գետի ձախ ափին՝ 12 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Սիվրիհիսարի բարբառ
Սիվրիհիսարի բարբառ, հայերենի բարբառ։ Ըստ ձևաբանական դասակարգման պատկանում է «կը» ճյուղին, ըստ բազմահատկանիշ վիճակագրական դասակարգման՝ արևմտյան խմբակցության Փոքր Ասիայի կամ արևմտյան բարբառախմբին։ Խոսվել Է Անատոլիա վիլայեթի Միվրիհիսար քաղաքում։ Ունի երկաստիճան ձայնեղազուրկ (պ-փ, կ-ք, տ-թ) բաղաձայնական համակարգ, սակայն առկա է խլացած ձայնեղների և գրաբարյան խուլերի նվազագույն հակադրությունը (կիր «գիր» և «կիր», տուն «դու» և «տուն»), քմային բաղաձայններն են կյ, քյ, լյ, գյ (միայն փոխառություններում)։ Ձայնավոր հնչյուններն են՝ ա, ա, Է, ը, ի, ու, ու, օ, օ։ Գրաբարի այ երկբարբառը սովորաբար սիվրիհիսարի բարբառում մնում է անփոփոխ՝ ախպայ< եղբայր, մայ< մայր, կայլէլ< քայլել (կա նաև էքի< այգի, ատ< այդ փոփոխությունները) ։ Եա >է (անկեալ >էնկէլ, կորնակ >կօրէկ), իւ> ու (շնութիւն >շունություն), ոյ> >ու (ընկոյզ> ունկուզ)։ Նկատվում է ր> շ անցում (հարսանիք >հաշնիք, երեք> շէք)։ Միավանկ և բազմավանկ բառերի հոգնակին կազմվում է միայն մեկ՝ էր մասնիկով (հաց-հացէր, կիրակի- կիրակիէր), հավաքական գոյականներինը՝ էնք մասնիկով (Տօնիկէնք)։ Բոլոր գոյականները ենթարկվում են եզակիում՝ ի, հոգնակիում՝ ու հոլովման (ճուր-ճուրի, ախպայ-ախպայի, ծուկ-ծուկի՛ օր-օրի, հաշնություն-հաշնությունի, ճուրէրու, ծուկէրու և այլն)։ Հազվադեպ, ժամանակ ցույց տվող գոյականները ենթարկվում են վա հոլովման։ Հավաքական գոյականների հոլովիչն է ց (Տօնիկէնք- Տօնիկէնց)։ Ներգոյական հոլով չունի։ Թեքված ձևերում ու և ի ձանավորները չեն հնչյունափոխվում (ճուր-ճուրի, կատու-կատուի, կիրք-կիրքի)։ Ածականների գերադրականը կազմվում է պինտ, էվլի և դահա (փոխառյալ) բառերի օգնությամբ (էվլի, պինտ առվակ-ավելի գեղեցիկ, դահա խէրճ-ավելի խեղճ)։ Կան նաև նկարագրական ձևեր՝ լէռ-կապուտ, ծնըկ-աէղին, կաս-կայմուր ևն։ Սիվրիհիսարի բարբառի թվականներից են մէյ ( = մեկ), երկու ( ք), ըրէք ( րէք, շէք) , չօրսու, իսսու, վածծուն, եայրու և այլն։ Փոխառյալ են յէթմիշ (70), սէբսէն (80), տօխսան (90) թվականները։ Առավել հնչյունափոխված են ցուցական դերանունները՝ նախը «այնտեղ», տախը «այդտեղ», «այստեղ», վըաօխ «որտեղ» և այլն։ Բայն ունի անորոշ (ալ, էլ, ուլ), կատարելի (էլլ, ալլ, ուլլ), հարակատար (ած, ացած) դերբայները։ Շարունակական ներկան արտահայտվում է էր, կար մասնիկներով և կէնամ բայով՝ կէթամ էր ( կամ կար, կէնամ) ախպայիս տունու= հենց հիմա գնում եմ եղբորս տուն։ Երբեմն էլ մասնիկը կարող է կրկնվել։ Տարածված է ներկայի և վաղակատարի իմաստով հարակատարի գործածությունը։ Արգելականը կազմվում է մ|| մու|| մէ նախադաս մասնիկներով։ Բառապաշարում կան գրաբարյան բազմաթիվ բառեր։
Կատեգորիա:Կը ճյուղի բարբառներ
Լունկա (գյուղ, Խուստի շրջան)
Լունկա (Лунка), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լունկա գյուղում բնակվում էր 762 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մ.թ.ա. 865
Դեպքեր
Ասորեստանի արքա Սալմանասար III-ը գրավում է Կար Կալմանասարը։
Մայր Երկիր (պատմվածք)
«Մայր Երկիր» (Mother Earth), Ամերիկացի գրող Այզեկ Ազիմովի գիտաֆանտաստիկ վիպակ, որը գրվել է 1948 թվականի սեպտեմբերի 1-ից մինչև հոկտեմբերի 10-ը և տպագրվել է ֆանտաստիկ գրականության Astounding Science Fiction ամսագրի 1949 թվականի մայիսի համարում ։ Այն վերահրատարակվել է Ազիմովի 1972 թվականի «Վաղ Ազիմովը» (The Early Asimov) պատմվածքների ժողովածուում ։
Ազիմովի տիեզերքի համատեքստում
Պատմվածքում անհատական ռոբոտներ չկան, բայց պոզիտրոնային ռոբոտների թեման պատմվածքի հիմքում առկա է։ Ավրորա մոլորակի գլխավորած հիսուն արտաքին աշխարհներով՝ Սփեյսերով այս պատմությունը ասես լրացնում է ռոբոտների մասին Ազիմովի վաղ պատմությունների և «Պողպատե քարանձավները» վեպի միջև եղած բացը։ Ինքն՝ Ազիմովն, այդ մասին ոչ միանշանակ տեսակետ է ունեցել։"«Մայր Երկիր» պատմվածքում ինձ ամենաշատը հետաքրքրում է այն, որ այն կարծես թե հստակ կանխորոշում էր «Պողպատե քարանձավները» և «Մերկ արևը» վեպերը, որոնք ես պետք է գրեի 1950-ականներին»։"«Գալակտիկական կայսրություն» տերմինը հայտնվում է վեպի վերջում։ Սա կարող է ցույց տալ Galactic Empire շարքի հնարավոր կապը։ Կայսրության առաջին վեպը՝ «Խիճը երկնքում» (Pebble in the Sky), գրվել է 1947 թվականին՝ «Մայր Երկիր» պատմվածքից մեկ տարի առաջ։"Մայր Երկիրն ի վերջո կծննդաբերի ոչ միայն մի Ցամաքային, այլ մի Գալակտիկական կայսրություն։"
Ժամանակներ
Պատմության հիմնական թեման այն է, որով Սփեյսների բնակիչնեը փակել են իրենց նոսր բնակեցված աշխարհները Երկրի մարդաշատ բնակիչների համար։ Սա աբստրակցիա չէր Իսահակ Ազիմովի համար, ով ծնվել էր Ռուսաստանի Պետրովիչի գյուղում։ Նա երեք տարեկան էր (1923), երբ նրա ծնողները կարողացան գաղթել Միացյալ Նահանգներ՝ ռուս և արևելաեվրոպական հրեաների ներգաղթի վրա խիստ սահմանափակումներ դնելուց անմիջապես առաջ։ Նա չմոռացավ կապը և, փաստորեն, իդիշերենին տիրապետում էր նույնքան վարժ ինչպես անգլերենին։
Սյուժե
Երկիրը առճակատման մեջ է իր գաղութների՝ «Արտաքին աշխարհների» հետ։ Տիեզերական աշխարհները Երկրին պարտադրում են անհավասար փոխանակում իր գյուղատնտեսական արտադրանքի և իրենց առաջադեմ մեքենաների միջև՝ միաժամանակ արգելելով արտագաղթը, քանի որ սփեյսերները վախենում են ժողովրդագրական աղետից։ Այս փակուղուց հնարավոր երկու ելք կա՝ առաջադրված պահանջներն ընդունել կամ պատերազմել, որոնք երկուսն էլ անբարենպաստ են Երկրի համար։
Պատմողը հետադարձ հայացք նետելով տեսնում է, որ խնդիրը սկսվել է մեկուկես դար առաջ, երբ Ավրորա մոլորակը թույլտվություն ստացավ «պոզիտրոնային ռոբոտներ կիրառել իրենց համայնքային կյանքում»։ Ոչ մի ամսաթիվ չի նշվում, բայց պատմությունը սկսելուց հիսուն տարի առաջ Արտաքին աշխարհները ներգաղթի քվոտա էին սահմանել Երկիր (Terre) մոլորակից արտագաղթող քաղաքացիների դեմ, իսկ Երկիրը տառապում է գերբնակեցումից և սննդի պակասից՝ ծնելիության դեմ պայքարի ներդրման և արտադրության մեջ պոզիտրոնային ռոբոտների օգտագործման անկարողության պատճառով։ Սփեյսերներն իրականում փակել են այլ մոլորակների գաղութացման համար բարձր տեխնոլոգիաների հասանելիությունը երկրաբնակների համար, քանի որ նրանք կարծում են, որ մարդկանց բոլոր լավագույն հատկանիշներն այժմ միայն իրենցն են։ Իսկ երկրացիները ոչ թե ուզում են գաղութացնել, այլ գաղթել դեպի սփեյսերների բարձր զարգացած աշխարհներ։ Այդպիսով, ուժերի հարաբերակցությունը փոխվել է։ Պատերազմի հավանականությունն աճել է։
«Ավրորա» մոլորակում նույնպես մտահոգված են. լուրեր են պտտվում, որ Երկիրը ստեղծել է անհայտ զենք, որը կոչվում է «Խաղաղօվկիանոսյան նախագիծ» (Pacific Project.)։ Ավրորայի բնակիչները սպառնալիքը չեզոքացնելու համար օգտագործում են ավտորիտար և ռասիստական մեթոդներ՝ ճնշելու լրագրող Իոն Մարենուին և նրան աջակցողներին, ովքեր ցանկանում են օգնել Երկրին։ Այնուհետև նրանք հավաք են հրավիրում Արտաքին աշխարհներից մեկ ուրիշի՝ Հեսպերուսի վրա, որպեսզի միավորեն իրենց ուժերը Երկրի դեմ։
Որոշակի մրցակցություն կա նաև երկու այլ մոլորակների՝ Ռեայի և Թետիսի միջև։ «Բոլոր երեք մոլորակները նույնական ռասիստական էին, միանման էքսկլյուզիվիստական։ Նրանց հայացքները Երկրի վերաբերյալ նման էին և լիովին համատեղելի… Բայց Ավրորան արտաքին աշխարհներից ամենահինն էր, ամենազարգացածը, ամենաուժեղը ռազմական առումով… Ռեան և Թետիսը ծառայում էին որպես կենտրոն նրանց համար, ովքեր դեմ էին «Ավրորա»-յի ղեկավարությանը»։
Բայց Երկիրն անսպասելիորեն սպառնալից հաղորդագրություն է հղում Ավրորայի գլխավորած հավաքի մասնակից բոլոր աշխարհներին, որի հետևանքով բոլորը միավորվում են Երկրի դեմ։ Սկսվում է «Եռշաբաթյա պատերազմ», և Երկիրն արագորեն պարտվում է։ Արտաքին աշխարհները՝ Երկրի վրա բարկացած, էմբարգո են հայտարարում Երկրին. խզում են բոլոր տեսակի հաղորդակցությունը երկրաբնակների հետ, դադարեցնում են առևտուրը Երկրի հետ, որը հիմնականում գյուղատնտեսական էր։ Երկրաբնակներին արգելում են լքել Արեգակնային համակարգի սահմանները։
Վերջապես, կոսմոնիտների հետ բարեկամության քաղաքականությունը քարոզող լրագրողին առաջարկվում է Երկրի նախագահի պաշտոնը, որը բացահայտում է «Խաղաղօվկիանոսյան նախագծի» մանրամասները։ Դա Երկրի զարգացման հեռանկարային երեք նախագծերից մեկն է՝ հոգեբանականը (ի թիվս ֆիզիկականի, կենսաբանականի), ըստ որի պատերազմը ծրագրված էր պարտության ակնկալիքով։ Մարդկանց համար ողջ տիեզերքը գաղութացնելու միակ հեռանկարը կոսմոնիտների քաղաքակրթության անկումը խաղաղ կերպով արագացնելն էր՝ Երկրի գյուղատնտեսական աջակցությունից կտրելով, քանի որ կոսմոնիտներն, իրենց ռասայական քաղաքականության պատճառով, չէին ցանկանում հարմարվել գաղութացված մոլորակների կյանքին։
Նախագիծը մասամբ երկրաբնակներին ստիպելու է կատարել անհրաժեշտ բարեփոխումներ, ներառյալ ռոբոտների օգտագործումը, հիդրոպոնիկ գյուղատնտեսությունը և բնակչության վերահսկողությունը։ Բայց Արտաքին աշխարհները նույնպես կթուլանան և կպառակտվեն, քանի որ նրանց աշխարհները կենսաբանորեն հարմարված չեն մարդու երկարատև բնակության համար։
«Խաղաղօվկիանոսյան նախագիծը» կանխատեսում էր հակամարտության մի քանի հետևանքներ Երկրի համար. Քաղաքակրթությունների անկումից հետո մարդիկ կհաստատվեն տիեզերքում՝ առանց Երկրի աջակցության հույսի և կստեղծեն Երկրորդ Գալակտիկական կայսրությունը՝ ավելի կայուն, քան նախորդը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1949 գրքեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կարճ պատմվածքներ Կատեգորիա:Այզեկ Ազիմով Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրականություն Կատեգորիա:Հակաուտոպիական վեպեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտական ֆանտաստիկա
Բինտ աշ-Շատի
Աիշա Աբդ Ար Ռահման (عائشة عبد الرحمن), հայտնի է նաև Բինթ աշ Շաթի կեղծանունով (بِنْت ٱلشّاطِئ, Bint al-Shaṭiʾ՝ «Ափի աղջիկ», ), եգիպտացի գրող, գրականագետ և գրականության ուսուցչուհի։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1913 թվականի նոյեմբերի 18-ին Դամիետա քաղաքում՝ եգիպտական Դումյաթ մուհաֆազում ։ Նրա հայրը դասավանդել է Դումյաթի կրոնական ինստիտուտում։ Երբ նա տասը տարեկան էր, մայրը, չնայած անգրագետ էր, բայց նրան դպրոց է ցուցակագրել, մինչ հայրը ճամփորդում էր։ Չնայած հայրը դեմ է եղել, բայց մայրը հետագայում Աիշային ուղարկել է Էլ Մանսուրա քաղաք՝ կրթություն ստանալու համար։ Ավելի ուշ Աիշան Կահիրեի համալսարանում սովորել է արաբերեն․ այստեղ 1939 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան, իսկ 1941 թվականին՝ մագիստրոսի աստիճան։
1942 թվականին Աիշան սկսել է աշխատել Եգիպտոսի կրթության նախարարությունում որպես արաբական գրականության դասավանդման տեսուչ։ 1950 թվականին դոկտորական դիսերտացիան գերազանց ավարտելուց հետո նշանակվել է Այն Շամս համալսարանի կանանց համալսարանական քոլեջի արաբական գրականության դասախոս ։ Եղել է «Ալ-Ադաբ» գրական ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ։ 60 տարի աշխատել է «Ալ-Ահրամ» թերթի խմբագրությունում։ 1950-1960-ական թվականներին եղել է ազգային-ազատագրական շարժման ակտիվ մասնակից։
1950 և 1952 թվականներին միջնադարյան բանաստեղծ և փիլիսոփա Աբու ալ-Ալա ալ-Մաարրիի վերաբերյալ Բինթ աշ Շաթիի կատարած ուսումնասիրությունները մրցանակների են արժանացել Կահիրեի արաբական լեզվի ակադեմիայ կողմից։ Եվս մեկ ականավոր ներկայացուցիչ, որին Աիշա Աբդ Ար Ռահմանը հաճախ ուսումնասիրել է իր գիտական աշխատություններում, և–րդ դարի սկզբի արաբ բանաստեղծ Ալ-Հանսն է։ Նրա մենագրություններից մեկը նվիրված է նաև Մավերանահրի միջնադարյան գիտնականներին։
Ամուսնացած էր Կահիրեի համալսարանի իր նախկին պրոֆեսոր Շեյխ Ամին էլ-Հուլիի հետ։ Մահացել Է Կահիրեում սրտամկանի ինֆարկտի՝ կաթվածից հետո ։ Իր ամբողջ հարուստ գրադարանը նվիրել է հետազոտական նպատակների համար։ 1985 թվականին Կահիրեում նրա պատվին արձան է կանգնեցվել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 18 ծնունդներ Կատեգորիա:1913 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 1 մահեր Կատեգորիա:1998 մահեր Կատեգորիա:Կահիրե քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Եգիպտացի գրողներ Կատեգորիա:Եգիպտացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Կահիրեի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Իսլամական ֆեմինիզմի հետևորդներ Կատեգորիա:Եգիպտացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ
Մելիքսեթ Մելքոնյան
Մելիքսեթ Գևորգի Մելքոնյան, հայ գրականագետ, հրապարակախոս, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1975 թվականից։
Կենսագրություն
Մելիքսեթ Մելքոնյանը ծնվել է 1932 թվականի դեկտեմբերի 16-ին, Լենինականում։ 1955 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ժուռնալիստիկայի բաժինը։ 1955-1957 թվականներին աշխատել է Ալավերդու «Պղնձի ֆրոնտում», իսկ 1958-1961 թվականներին՝ Լենինականի «Բանվոր» թերթերի խմբագրություններում։ 1961-1966 թվականներին դասախոս, ապա հրահանգիչ էր ՀԿԿ Լենինականի քաղաքային կոմիտեում։ 1966-1969 թվականներին եղել է «Լենինականյան կյանք» ռադիոհաղորդումների խմբագրության պատասխանատու խմբագիր, իսկ 1969-1972 թվականներին ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդի Հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների պետական կոմիտեում աշխատել է որպես խմբագիր։ 1972 թվականին «Մկրտիչ Արմենի կյանքը և ստեղծագործությունը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1973-1980 թվականներից աշխատել է ՀԿԿ Կենտկոմի կուսակցության պատմության ինստիտուտ-ԽՄԿԿ Կենտկոմին առընթեր մարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղում՝ որպես ավագ գիտաշխատող։ 1980 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ՝ որպես սոցիալիստական ազգերի զարգացման և մերձեցման խորհրդի գիտական քարտուղար։ Արժանացել է ԽՍՀՄ «Գիտելիք» ընկերության համամիութենական դիպլոմի (1980)՝ հռետորական արվեստին նվիրված աշխատությունների համար ։ ԽՄԿԿ անդամ 1955 թվականից։
Մելիքսեթ Մելքոնյանը մահացել է 1994 թվականին։ Թաղված է Երևանում՝ Նուբարաշենի գերեզմանատան պանթեոնում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Գրինկի (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Գրինկի գյուղում բնակվում էր 760 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,79 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 158,66 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մ.թ.ա. 864
Դեպքեր
Աթենքում Ֆերեկլեսը շարունակում է իր հորը՝ դառնալով արքա։
Մահեր
Աթենքի արքա՝ Դիոգնետուսի մահը։
Նովոպուչկակովո
Նովոպուչկակովո (Новопучкаково, Яңы Боҫҡах), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 121 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Ապենցել Աուսերռոդեն
Ապենցել Աուսերռոդեն (Appenzell Ausserrhoden, Appenzell Rhodes-Extérieures, բառացի թարգմանած՝ նշանակում է Արտաքին Ռոդեր), գերմանախոս կիսականտոն Շվեյցարիայի հյուսիս-արևելքում։ Վարչական կենտրոնը Հերիզաու քաղաքն է, որտեղ գտնվում են կանտոնի կառավարության ու խորհրդարանի նստավայրերը (դատական իշխանության կենտրոնական ղեկավար մարմինների նստավայրը Տրոգեն քաղաքում է)։ 2012 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 53 438։
Այս կիսականտոնի տարածքում առաջին բնակավայրերը հիմնադրվել է 7-8-րդ դարերում, Գլատ գետի ափերին։ Բնակիչների վրա մեծ է եղել Սբ. Գալլ վանքի աբբայության ազդեցությունը։ Պատմական փաստաթղթերում Հերիզաուն առաջին անգամ հիշատակվել է 907, իսկ Ապենցել կանտոնը՝ (Appenzell: abbatis cella) 1071 թվականին։
2017 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կիսականտոնն ունեցել է 55.178 բնակիչ, որոնցից 6,959-ը կամ 13,22 տոկոսը օտարերկրացիներ էին ։ Ինչ վերաբերում է դավանանքին, բնակչության մեծամասնությունը (շուրջ 51 տոկոսը) բողոքականներ են, 31 տոկոսը՝ կաթոլիկներ ։
Վարչական բաժանում
Կիսականտոնի կազմի մեջ ընդգրկված են հետևյալ համայնքները. • 2
<!--
Аппенцелль — Аусерроден в «ЭСБЕ»
В конце XIX - начале XX века «Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона» так описывал этот кантон на своих страницах: «Аппенцель, кантон (Abbatis cella) — ''13-й кантон Швейцарского союза; окружен со всех сторон кан. С.-Галлен, занимает площадь в 419,6 кв. км и с 1597 г. распадается на два полукантона: католический А. (Инерроден — 159 кв. км) и реформатский А. (Аусерроден — 260,6 кв. км). Это местечко лежит на сев. и сев.-зап. покатостях хребта Сентис, высшие пункты которого, Сентис (2504 м) и Альтман (2435 м), находятся на южной границе кантона, где они сливаются с Альпами и достигают линии вечных снегов. Отсюда берет начало р. Зиттер и её приток Урнэш, впадающие в р. Тур; реки же сев. части кантона текут прямо в Рейн и Боденское озеро. Южная часть кантона Аппенцель носит характер верхних и средних Альп, в северной же и северо-западной части, где горы напоминают более холмы, общий вид страны менее суров. Из общего пространства 14 % приходится на лес, 81 % на поля, сады, луга, пастбища и 5 % — бесплодны. Вся страна перерезана прекрасными почтовыми дорогами, ведущими к железнодорожным линиям: Винтертур-С.-Галлен-Роршахской, Роршах — Сарганс — Хур и к Тоггенбургской жел. дорогам. Собственных железных дорог в Аппенпеле две: узкоколейная Винкельн-Герисау-Урнэшская (15 км) и горная Роршах-Гейденская (7 км). 1 дек. 1880 г. всех жителей германского происхождения было в кантоне 64799 ч., из них 12841 католиков (Инерроден) и 51958 протестантов (Ауссерроден). Последние составляют самый населенный край в Европе: на один квадратный километр приходится 199 ч. жит. Протестантский полукантон очень деятельный и зажиточный; главным образом жители занимаются вышивками, шелковыми и бумагопрядильными изделиями (в особенности кисеи); в каждом доме имеются ткацкий станок и хорошие вышивальщицы; большинство вышивок сбывается с.-галленским купцам. Земледелие и скотоводство менее развиты. В католическом полукантоне население ленивее, главный их промысел — скотоводство; лето они проводят на Альпах, зимой занимаются деревянными изделиями, а также вышивками; в общем они гораздо беднее. Население всего кантона отличается своею живостью и слывет за самое веселое в Швейцарии. Национальный костюм у протестантов совсем изменился, у католиков же сохранился; в нем преобладают пестрые цвета, преимущественно красный с золотыми и серебряными пряжками и цепочками. Аппенцеллеры очень любят физические упражнения, качанье, бросанье больших камней, причем все они прекрасные стрелки. Вообще они сохранили характер древнегерманского швейцарца. Городов здесь нет, население делится на общины. Протестанты занимают 13 общин до Зиттера и 7 за ним; лучшие местечки — Герисау, Троген (местопребывание ауссерроден. кантон. правления), Тейфен, Спейхер, Урнэш, Гундвиль, где поочередно с Трогеном собирается народное собрание, и курорты Гайс и Гейден; у католиков всего 6 общин, между прочим главное местечко Аппенцель и курорты Гонтен и Вейсбад.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Շվեյցարիայի կանտոններ
Մարկ Շեփարդ
Մարկ Անդրեաս Շեփարդ (անգլ.` Mark Andreas Sheppard, ), անգլիացի դերասան և երաժիշտ, իռլանդական և գերմանական ծագումով։ Ավելի հայտնի է «Հաջողության զինվորները» սերիալի Կրիստոֆեր Եթսի, «Գերբնականը» հեռուստասերիալում Քրոուլիի և շատ ժամանակակից և հայտնի հեռուստասերիալների հիմնականում բացասական դերերով։
Կենսագրություն
Մարկ Շեփարդը ծնվել է 1964 թվականի մայիսի 30-ին Լոնդոնում։ Նրա հայրը հայտնի դերասան Ուիլյամ Մորգան Շեփարդն է ։
Անձնական կյանքը
Մարկն ամուսնացել է 2004 թվականի մարտի 6-ին Ջեսիկա Մարկի հետ։ Նրանք ունեն երկու երեխա՝Մաքսիմիլլան և Ուիլյամ։ Ապրում են Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում։
Գարեգին Հովսեփյան (գրականագետ)
Կենսագրություն
Գարեգին Հովսեփյանը ծնվել է 1914 թվականի մայիսի 1-ին, Իջևանի շրջանի Սևքար գյուղում։ Սկզբնական կրթությունն ստացել է Սևքարում, հետո սովորել է Դիլիջանում և Ստեփանավանում։ 1932 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-արդյունաբերական տեխնիկումը, 1937 թվականին ավարտել է ԵՊՀ պատմագրական ֆակուլտետը։ 1938-1941 թվականներին սովորել է համալսարանի ասպիրանտուրայում։ 1938-1942 թվականներին աշխատել է «Ավանգարդ», «Սովետական Հայաստան» թերթերի խմբագրություններում, 1942 թվականներին, մի քանի ամսով, եղել է «Գրական թերթ»-ի խմբագրի պաշտոնակատար։ 1942-1943 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1943-1944 թվականներին աշխատել է «Սովետական Հայաստան» թերթում որպես կուսակցական և ռազմաճակատային բաժնի վարիչ, 1944-1966 թվականներին՝ Հայպետհրատում (որպես գեղարվեստական գրականության խմբագրության վարիչ)։ 1962 թվականին «Հովհաննես Հովհաննիսյան. կյանքը և գործը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1966 թվականից ավագ գիտաշխատող է ՀԽՍՀ ԳԱ պատմության ինստիտուտի հայ պարբերական մամուլի պատմության բաժնում։ 1975 թվականին «Չարենցի պոեզիան» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների դոկտորի աստիճան ։ ԽՄԿԿ անդամ 1941 թվականից։
Մարկ Շեփարդ
Երաժիշտ
15 տարեկանից դարձել է պրոֆեսիոնալ երաժիշտ։ Եղել է «Television Personalities» խմբի անդամ և հայտնի անգլիացի երաժիշտ Ռոբին Հիչքոքի հետ (անգլ. Robyn Hitchcock) մասնակցել է համերգների։ Այնուհետև թմբկահարի կարգավիճակով մասնակցել է « Light a Big Fire» խմբի երաժշտական ալբոմի ձայնագրմանը։ Բայց երաժշտական կարիերան անցնում է երկրորդ պլան, երբ Շեփարդը մեկնում է ԱՄՆ։
Գարեգին Հովսեփյան (գրականագետ)
Կենսագրություն
Աշխատությունները վերաբերում են հայ դասական և արդի գրականությանը («Ստեփան Զորյանի ստեղծագործությունը», 1951, «Հովհաննես Հովհաննիսյան․ կյանքը և գործը», 1957, «Նար-Դոս», 1961, «Չարենցի պոեզիան», 1969 և այլն) ։
Մարկ Շեփարդ
Դերասան
Նրա առաջին քայլը դեպի դերասանական կարիերա եղել է 1992 թվականի «Մետաքսե թելեր» ֆիլմում մի էպիզոդիկ դերում նկարահանվելը։ Դրանից միայն մեկ տարի անց Շեփարդն արդեն նկարահանվում է «Տիրոջ համար» (գլխավոր դերում Դանիել Դեյ-Լյուիս) ֆիլմում։ Դրանից հետո նա սկսում է հայտնվել հայտնի հեռուստասերիալներ «Գաղտնի տվյալները», «Հաջողության զինվորները» (Կրիստոֆեր «Սի-Ջեյ» Եթս՝գլխավոր դերերից մեկը), «Սողացողները», «Չինացի քաղաքայինը», «Աստղային ճանապարհ», «Անտեսանելի մարդր», «Կախարդանք», «Լուսատտիկ», «Որսորդներ դևերի հետևից», «24 ժամ» և այլն։ Վերջին հիշարժան դերերից մեկը դեմոն Քրոուլին է «Գերբնականը» գերժամանակակից հեռուստասերիալում։ Իսկ 2011 թվականի մարտին նկարահանվել է «Դոկտոր Ո՞վ» հայտնի հեռուստասերիալի 2 մաս, որտեղ իր հոր հետ տանում է նույն դերը, տարբեր տարիքային ժամանակներում։
Գարեգին Հովսեփյան (գրականագետ)
Կենսագրություն
Մահացել է 1993 թվականի օգոստոսի 3-ին Երևանում։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Մարկ Շեփարդ
Ռեժիսոր, պրոդյուսեր, սցենարիստ
1997 թվականին ստանձնում է «Ամերիկյան վամպիր» կոմեդիայի ռեժիսորի առաջին տեղակալի պաշտոնը։ 2001 թվականին դառնում է «Սենյակ համար 101» ֆիլմի ռեժիսոր, պրոդյուսեր և սցենարիստ, որտեղ գլխավոր դերը ստանձնել էր իր հայրը։ Մոտ ապագայում սպասվում է «Խորհրդավոր կղզին» ֆիլմի բեմելը, որի գլխավոր դերը (կապիտան Նեմո) և ռեժիսուրան ստանձնել է Մարկ Շեփարդը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:1964 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 30 ծնունդներ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի երաժիշտներ
Լև Բերգ
Լև Սեմյոնովիչ Բերգ (Лев Семёнович Берг ),, խորհրդային աշխարհագրագետ, կենսաբան։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1946 թ.), ՌՍՖՍՀ գիտական վաստակավոր գործիչ (1934 թվականից)։ 1898 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը։ 1940–1950 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ աշխարհագրական ընկերության պրեզիդենտը։ Մշակել է լանդշաֆտների տեսությունը։ Ուսումնասիրել է Միջին Ասիայի, Ղազախստանի, Արևմտա–Սիբիրական հարթավայրի լճերը, Արալյան ծովը։ Ունի հետազոտություններ նաև կլիմայագիտության, հնէաշխարհագրության, աշխարհագրության պատմության, գեոմորֆոլոգիայի վերաբերյալ։ 1909 թվականին ուսումնասիրել է Սևանա լճի մակարդակի տատանումները։
Ալամինոս
Ալամինոս (Αλαμινός), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության հարավում՝ Լառնակայի շրջանում։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի՝ գյուղի բնակչությունը կազմում է 345 մարդ։ 1960-ական թվականներին՝ մինչև թուրքերի Կիպրոս ներխուժելը, գյուղը ուներ 564 բնակիչ։
Լև Բերգ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային աշխարհագրագետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային կենսաբաններ Կատեգորիա:Խորհրդային կենդանաբաններ Կատեգորիա:Հրեա գիտնականներ
Ալամինոս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր Կատեգորիա:Լառնակայի շրջանի բնակավայրեր
Եղիա Մեծ Վարդապետ
Եղիա մեծ վարդապետ (ծնվելու և մահանալու թվականները անհայտ են), վանահայր Հավուց Թառի։ 12-13-րդ դարերի ամենանշանավոր վարդապետներից ու երաժիշտ արվեստագետներից մեկը։ Ժամանակակից է Խաչատուր Տարոնացուն։ Մասնակցել է Զաքարե սպասալարի գումարած եկեղեցական ժողովին (Լոռիում, 13-րդ դարում առաջին տասնամյակում)։ Բարձրացրել է վանական կյանքին կապված պաշտոներգության կատարողական մակարդակը, բարեկարգել ու կանոնավորել միայնակ (սոլո) և խմբական երգեցողությունը՝ ըստ խազավոր ընտիր մատյանների։ Վախճանվել է Հավուց Թառում, ուր և թաղվել է։
Կատեգորիա:Հոգևորականներ
Կորած հավատարմագիրը
«Կորած հավատարմագիր» («Пропавшая грамота»), 1945 թվականի խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ։ «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի առաջին լիամետրաժ ֆիլմն ու Բրումբերգ քույրերի՝ նշանակալի հաջողություն ունեցած առաջին աշխատանքը ։ Նկարահանվել է Նիկոլայ Գոգոլի համանուն վիպակի հիման վրա՝ նրա «Կախարդված վայր» («Заколдованное место») և «Սորոչինյան տոնավաճառ» («Сорочинская ярмарка») վիպակների օգտագործմամբ ։ Կադրից դուրս տեքստը կարդում է Վասիլի Կաչալովը։
Սյուժե
Օգոստոսյան մի տոթ օր հետմանական հավատարմագրով մայրաքաղաք՝ թագուհու մոտ են ուղարկում կազակին։ Ճանապարհին նա ծանոթանում է խրախճանասեր զապորոժցու հետ։ Հանգստանալու ժամանակ նոր ընկերը պատմում է, որ հոգին վաճառել է սատանային ու սպասում է հատուցմանը։ Գիշերը կազակը չի քնում և սպասում է տեսնելու, թե ինչ պետք է կատարվի։ Մթնելուց հետո երթադադարի վայր է գալիս սատանան, տանում ձիուն և նրա հետ էլ թագավորական հավատարմագիրը։ Կազակն ստիպված է լինում որոնել այն անմաքուր ուժերով լի անտառում։ Առավոտյան կազակը հրաժեշտ է տալիս իր ծանոթին և արդեն առանց դադարի գնում Պետերբուրգ։
Մուլտֆիլմի մասին
Ֆիլմի հեղինակներին հաջողվել է փոխանցել ուկրաինական յուրօրինակ ազգային կոլորիտն ու ստեղծել կախարդական, հեքիաթային միջավայրը, որ հատուկ է գրողի ստեղծագործությանը ։ Մենք խիզախում ենք ստեղծելու լիամետրաժ ֆիլմ։ Դրա համար որպես հեղինակ մենք ընտրել ենք Գոգոլին։ Իհարկե, դա շատ պատասխանատու գործ էր, բայց հենց կենցաղային ու ֆանտաստիկականի, հումորի ու պոեզիայի գոգոլյան միավորման մեջ մենք զգացինք այն գծերը, որ մոտ են մեր արվեստին։
Զապորոժցու և Կազակի պարի առավել ստույգ բեմադրման համար աշխատանքին մասնակցելու է հրավիրվել Բորիս Մոիսեևը։ Ցույց տալով պարաքայլը՝ նա ասել է. Նայեք ու նկարեք։ Եվ երևակայեք։ Ձեր արվեստը կարող է ստիպել կատարել ենդանի պարողի համար սնհասանելի ցատկեր, զարմանալի շարժումներ անել։ Նկարված հերոսներին հասանելի է մարդկանց համար աներևակայելի տեմպ։
Վերաթողարկում
1990-ական թվականների կեսերին Studio PRO Video և «Союз» ստուդիան մուլտֆիլմը թողարկել են տեսաերիզներով։ 2000-ական թվականներին մուլտֆիլմը թողարկվել է DVD-ով «Союз» ստուդիայի կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1945 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Վալենտինա և Զինաիդա Բրումբերգների մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր
Ծնողական պարտականությունների չկատարում
Ծնողական պարտականությունների չկատարում (Child neglect), երեխաների հետ շփման դաժան ձևերից մեկը, երեխայի սննդի, հագուստի, կացարանի, դաստիարակության, բժշկական օգնության, ծնողների կամ պարտավորված այլ անձանց կողմից երեխայի խնամքի և հիմնական կարիքների պատշաճ ապահովման բացակայությունը, որի արդյունքում վտանգի տակ են հայտնվում երեխայի առողջությունը, անվտանգությունը և բարեկեցությունը։ Դրսևորվում է ուշադրության պակասի և երեխայի հիմնական կարիքների բավարարման պակասի մեջ՝ ներառյալ պատշաճ խնամքի, բժշկական սպասարկման, սննդի, հագուստի, բնակարանի, ինչպես նաև ֆիզիկական, հուզական, սոցիալական, կրթական և անվտանգության կարիքների իրականացումը։
Ծնողական պարտականությունները չկատարելու պատճառները կարող են առաջանալ ծնողների խնդիրների պատճառով, ներառյալ՝ դաստիարակելու ցանկության բացակայություն, ծնելիության և իրազեկման հմտությունների բացակայություն, մշակութային նախապաշարմունքներ, հոգեկան խանգարումներ, ալկոհոլի և հոգեներգործուն նյութերի չարաշահում, ընտանեկան բռնություն, գործազրկություն, չնախատեսված հղիություն և աղքատություն։ Ծնողական պարտականությունների չկատարման կամ խնամքի բացակայության նշաններից են երեխայի մշտական բացակայությունները դպրոցից, թափառաշրջությունը, երեխայի կողմից գումարի կամ սննդի գողությունը, կեղտոտ մաշկը կամ հագուստը, սեզոնային հագուստի բացակայությունը ։ Երեխաների հանդեպ անուշադիր վերաբերմունքի տիպիկ օրինակ է նրանց առանց հսկողության թողնելը, ինչը հաճախ հանգեցնում է դժբախտ պատահարների, թունավորումների և կյանքի ու առողջության համար վտանգավոր այլ հետևանքների։ Ծնողական պարտականությունների չկատարումը երեխաների հետ շփման դաժան ձևերից է, իսկ երիտասարդ մայրերի երեխաներն այդ առումով ենթարկվում են զգալի ռիսկի։
Կարիքները լիովին բավարարելու համար ծնողական ուշադրության բացակայությունը տարբերվում է օբյեկտիվ պատճառներից՝ ելնելով երեխայի կարիքները բավարարելու անկարողությունից (աղքատություն, հոգեկան հիվանդություն, անտեղյակություն) և առանց դրանց։ Աղքատությունը և ռեսուրսների պակասը հաճախ հանդիսանում են այնպիսի գործոններ, որոնք կարող են խանգարել ծնողներին լիարժեք բավարարել իրենց երեխաների կարիքները։ Այս երևույթի սոցիալական գնահատման մեջ պետք է տեսնել ծնողների և խնամակալների ընտանեկան պայմանները և հնարավորությունները՝ նախքան նման վարքագիծը որպես ծնողական պարտականությունների չկատարում նշելը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բռնություն Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ Կատեգորիա:Մանկան հոգեբանություն
Արգիճի
Արգիճի դաշտ
Գտնվում է Մարտունի Գետափ ճանապարհի 30 կմ հատվածում դեպի արեվմուտք 2 կմ խորությամբ
Կոգնիտիվ դիսոնանս
Կոգնիտիվ դիսոնանս (cognitiо «իմացություն» և  «աններդաշնակություն», «անկարգություն», «ներդաշնակության բացակայություն»), անձի հոգեկան անհարմարավետության վիճակ, որն առաջանում է գիտակցության մեջ կոնֆլիկտային պատկերացումների` մտքերի, համոզմունքների, արժեքների կամ հուզական արձագանքների բախման արդյունքում։
Կոգնիտիվ դիսոնանսի տեսություն
Կոգնիտիվ դիսոնանսի տեսությունը և հասկացությունն առաջ է քաշել ամերիկացի հոգեբան Լեոն Ֆեստինգերը 1957 թվականին ։ Տեսությունը բացատրում է այն կոնֆլիկտային իրավիճակները, որոնք առաջանում են «անձի իմացական կառուցվածքում» ։ Տեսության նպատակն է ուսումնասիրել և մեկնաբանել կոգնիտիվ դիսոնանսի վիճակը` որպես անձի պատասխան որոշակի իրավիճակների, մարդկանց կամ ամբողջ հասարակության գործողությունների։
Տեսության հիմնական դրույթներ
Ֆեստինգերը ձևակերպել է իր տեսության երկու հիմնական վարկած.
Դիսոնանսի առաջացում
Դիսոնանսը կարող է առաջանալ տարբեր պատճառներով.
Այդպիսի վարքագծի արդյունքում տեղի է ունենում անձի որոշակի դիրքորոշումների (որոնց վրա իրավիճակն այս կամ այն կերպ ներգործում է) փոփոխություն։ Դա արդարացվում է այն հանգամանքով, որ անձի համար կենսականորեն կարևոր է պահպանել իր ունեցած գիտելիքների համաձայնեցվածությունը ։
Այդ է պատճառը, որ մարդիկ պատրաստ են արդարացնել իրենց մոլորությունները. որևէ սխալ քայլ կամ հանցանք գործած մարդը հակված է իրեն արդարացնել` իր դիրքորոշումները փոխելով այնպես, ասես կատարվածն իրականում այդքան էլ սարսափելի չէ։ Այդ կերպ նա «կարգավորում է» իր մտածողությունը, որպեսզի նվազեցնի իր ներքին կոնֆլիկտը ։
Դիսոնանսի աստիճան
Այսպես, դիսոնանսը նվազագույն կլինի այն դեպքում, երբ անձը, օրինակ, փողոցում գումար տա մի աղքատ մարդու, ով (ինչպես երևում է), այդքան շատ չունի ողորմության կարիք։ Եվ, ընդհակառակը, դիսոնանսն ուժգին կլինի, եթե անձը պետք է հանձնի շատ կարևոր քննություն, սակայն չի փորձում նախապատրաստվել դրան ։
Կոգնիտիվ դիսոնանսի ուժգնությունը կարելի է չափել Ֆուրիեի հոլոգրամաների հիման վրա ։
Դիսոնանսի թուլացում
Անկախ դիսոնանսի ուժգնությունից` դրա գոյությունն իսկ անձին դրդում է ամբողջովին ազատվել դրանից, իսկ եթե տարբեր պատճառներից ելնելով առայժմ հնարավոր չէ դա անել, ապա գոնե պետք է թուլացնել այն։ Դա կարելի է անել տարբեր միջոցներով.
Օրինակ` եթե անձը մոլի ծխող է և տարբեր աղբյուրներից իմանում է, որ ծխելը վնասակար է առողջությանը, ապա ստացված տեղեկատվության համապատասխան կարող է փոխել իր վարքագիծը. թողնել ծխելը, քանի որ համոզվում է, որ այն վնասում է առողջությանը, կարող է ժխտել ծխելու` վնասակար լինելու հանգամանքը և գտնել տեղեկատվություն այն մասին, որ որոշ դեպքերում ծխելը կարող է նույնիսկ օգտակար լինել` այդ կերպ նվազեցնելով բացասական ինֆորմացիայի կարևորությունը։ Երրորդ տարբերակում նա կարող է խուսափել բոլոր այն տեղեկություններից, որոնցում շեշտվում են ծխելու վտանգները։ Արդյունքում նրա գիտելիքների և արարքների միջև առկա դիսոնանսը կնվազի ։
Դիսոնանսի կանխարգելում և չեզոքացում
Որոշ դեպքերում անձը կարող է կանխարգելել դիսոնանսի և որպես հետևանք` ներքին անհարմարավետության զգացումի առաջացումը` խուսափելով իր խնդրի հետ կապված ցանկացած նոր տեղեկատվությունից, որը կարող է հակասել արդեն եղածին ։
Եթե դիսոնանսն արդեն առաջացել է, ապա անձը կարող է նվազեցնել դրա ուժգնությունը կոգնիտիվ կառույցի մեջ արդեն առկա բացասական տարրերի փոխարեն մեկ կամ մի քանի կոգնիտիվ տարր ավելացնելու միջոցով ։ Այդ դեպքում նա կփնտրի այնպիսի տեղեկատվություն, որը կխրախուսի իր ընտրությունը (կհաստատի կայացրած որոշումը) և վերջին հաշվով կթուլացնի կամ կվերացնի դիսոնասի վիճակը։ Սակայն այսպիսի վարքագիծը կարող է ունենալ բացասական հետևանքներ, հանգեցնել անձի կողմից իրականության աղճատված և ոչ օբյեկտիվ ընկալմանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոգեբանություն Կատեգորիա:Հոգեկան վիճակներ Կատեգորիա:Հոգեբանական երևույթներ Կատեգորիա:Դավադրության տեսություն
Ճիչ (ֆիլմ, 1996)
«Ճիչ» (Scream), ամերիկացի ռեժիսոր Ուես Քրեյվենի հայտնի սլեշեր ֆիլմը, որը սկիզբ դրեց համանուն ֆիլմերի շարքին ։ Այն կենտրոնացած է Սիդնի Փրեսքոթի (Նիվ Քեմփբել) կերպարի վրա, ում բոլոր ֆիլմերի ընթացքում հետապնդում են դիմակով տարբեր մարդասպաններ։ Կինոնկարում պարզ ներկայացվում են բռնություններ, որի պատճառով այն մեծ աղմուկ հանեց մի քանի երկրներում։ Միացյալ Նահանգներում ֆիլմը հավաքեց 103 046 663 դոլար, իսկ մյուս երկրներն իրար հետ միասին՝ 70 միլիոն դոլար։ Լոս Անջելեսյան շնորհանդեսը տեղի է ունեցել 1996 թվականի դեկտեմբերի 18-ին, իսկ նույն ամսվա 20-ից սկսեցին լայնամասշտաբ ցուցադրություններն ԱՄՆ-ի մյուս քաղաքներում ։
Սյուժե
Վուդսբորոյի ավագ դպրոցի աշակերտուհի Քեյսի Բեյքերն (Դրյու Բերիմոր) ուշ երեկոյան, տանը միայնակ սպասում է իր ընկեր Սթիվ Օրֆին (Քեվին Պատրիկ Ուոլս)։ Նա մի տարօրինակ զանգ է ստանում անծանոթից, ով նրան հարցնում է, թե «Ո՞րն է իր ամենասիրելի սարսափ ֆիլմը»։ Իրադրությունը միանգամից դուրս է գալիս հսկողությունից, քանի որ անծանոթն իր զրույցի մեջ Քեյսիի հանդեպ մտցնում է անառողջ սադիզմ և սպառնում նրան։ Այնուհետև Քեյսին բացահայտում է, որ Սթիվը գերի է ընկել անծանոթի մոտ, ով սպառնում է սպանել նրան, եթե Քեյսին ճիշտ չպատասխանի սարսափ ֆիլմերին վերաբերող բոլոր հարցերին։ «Ուրբաթ 13» ֆիլմի մարդասպաններից նա նշում է միայն Ջեյսոն Վուրհիզի անունը, սակայն չի նշում նրա մորը՝ Պամելա Վուրհիզին։ Դրանից հետո սպանվում է Սթիվը, ինչից հետո դիմակով մարդասպանը հարձակվում է Քեյսիի վրա և դանակով սպանում նրան։ Քեյսիի ծնողները, վերադառնալով տուն, իրենց աղջկա դին գտնում են կտրատված և ծառից կախված։
Սկսվում է հետաքննություն, ինչի արդյունքում Վուդսբորո են ժամանում բազմաթիվ լրագրողներ։ Վուդսբորոյի մեկ այլ աշակերտուհի Սիդնի Փրեսքոթը (Նիվ Քեմփբել) փորձում է հաշտվել իր սգի հետ․ մոտենում է նրա մոր՝ Մորինի (Լինն Մաքրի) մահվան մեկ ամյակը, ում բռնաբարել և սպանել է Քոթթոն Ուիրին (Լև Շրայբեր)։ Քեյսիի սպանության հաջորդ օրը՝ ուշ երերկոյան անծանոթի կողմից սպառնողական զանգ է ստանում նաև Սիդնին, որից հետո ենթարկվում է հարձակման։ Աղջկան հաջողվում է փակվել իր սենյակում, ինչից հետո պատուհանից ներս է մտնում նրա ընկեր Բիլլի Լումիսը (Սքիթ Ուլրիչ), որպեսզի օգնի նրան։ Հենց այդ պահին նրա մոտից ընկնում է բջջային հեռախոսը, ինչի պատճառով Սիդնին կարծում է, որ հենց ինքն է հարձակվողը։ Բիլլիին ձերբակալում են, իսկ աներես լրագրող Գեյլ Ուեզերսը (Քորթնի Կոքս), զրուցելով Սիդնիի հետ, խոսում է նրա մոր մահվան դեպքից՝ անզգուշաբար հարվածելով նրա ցավոտ տեղին։ Բանը նրանում է, որ Քոթթոն Ուիրին մեղադրված էր միայն Սիդնիի ցուցմունքների հիման վրա։ Այդ գիշեր, երբ Սիդնին գտել էր Մորինի դիակը, նա տեսել էր, թե ինչպես է տանից փախչում բաճկոնով մի մարդ, որը նման է Քոթթոնի բաճկոնին։ Մանրախնդիր Գեյլն ասում է, որ մարդասպանը կարող է և Քոթթոնը չլինել, ինչը սկսում է անհանգստացնել Սիդնիին։ Սիդնին այդ գիշերն անցկացնում է իր ընկերուհի Թաթում Ռայլիի (Ռոուզ ՄաքԳոուեն) տանը, որտեղ կրկին զանգ է ստանում անծանոթից։ Նա ասում է, որ «խեղճ Բիլլին իզուր հայտնվեց ճաղերի ետևում», և խորհուրդ է տալիս Սիդնիին նույնը մտածել Քոթթոնի մասին։
Բիլլիին բաց են թողնում, որովհետև նրա բջջայինի ստուգումից հետո պարզվում է, որ նա չի զանգել Սիդնիին։ Սակայն բացահայտվում է, որ Սիդնիին զանգեր էր գալիս նրա հոր հեռախոսից, ով հենց այդ դեպքերի ժամանակ քաղաքում չէր, և ոչ ոք չէր կարողանում կապ հաստատել նրա հետ։ Իրադարձություններն այնպես են զարգանում, որ Վուդսբորոյի կառավարությունը ստիպված է լինում որոշ ժամանակով փակել ավագ դպրոցը և քաղաքում հայտարարել պարետային ժամ։ Այն բանից հետո, երբ աշակերտները լքում են դպրոցը, մարդասպանը սպանում է տնօրեն Հիմբրիին (Հենրի Ուինքլեր)։ Սթյու Մեյխերը (Մեթյու Լիլարդ) դասերի կրճատվելու կապակցությամբ որոշում է իր տանը երեկույթ կազմակերպել։ Սիդնին այնտեղ է գալիս Թաթումի և Ռենդի Միքսի (Ջեյմի Քենեդի) ուղեկցությամբ։ Այնտեղ է գալիս նաև չհրավիրված Գեյլը, ում կարծիքով մարդասպանը հաստատ նրանց հարված կհասցնի։ Երեկույթին հետևում են շերիֆի օգնականը և Թաթում Դյուիի եղբայրը (Դևիդ Արքեթ)։ Շուտով Թաթումը սպանվում է, երբ մարդասպանն ավտոտնակի դռների միջոցով ջարդում է նրա վիզը։ Միանգամից դրանից հետո հայտնվում է Բիլլին, ով առանձնանում է Սիդնիի հետ, որպեսզի վերջնական բաժանվեն, որից հետո նրանք սիրով են զբաղվում։ Պարզվում է, որ գտնվել է տնօրեն Հիմբրիի դին, որից հետո հավաքվածների մեծ մասը լքում է երեկույթը, և տանը մնում են միայն Սթյուն, Սիդնին, Բիլլին և Ռենդին։ Գեյլը և Դյուին զբոսնում են տան շրջակայքում, իսկ Գեյլի օպերատոր Քեննի Ջոնսը (Ուիլիամ Էրլ Բրաուն) տանը հետևում է իր մեքենայից։
Երբ Բիլլին և Սիդնին հագնվում են, անսպասելիորեն հայտնվում է մարդասպանը և սպանում Բիլլիին։ Սիդնիին հաջողվում է տանից դուրս գալ ձեղնահարկի պատուհանից։ Այդ ընթացքում Գեյլը և Դյուին գտնում են Սիդնի Նիլին՝ իր մեքենայի մոտ և կարծում, որ նա է մարդասպանը։ Գեյլը որոշում է գնալ իրենց մեքենայի մոտ, սակայն ճանապարհին հանդիպում է Սիդնիին։ Դյուին ուսումնասիրում է տունը և ենթարկվում մարդասպանի հարձակմանը, որի պատճառով ուշագնաց է լինում։ Սիդնին վերադառնում է տուն, որտեղից վերցնում է Դյուիի ատրճանակը, իսկ հետո հանդիպում է Սթյուին և Ռենդիին, ովքեր մեկը մյուսին սկսում են մեղադրել մարդասպան լինելու մեջ։ Սիդնին երկուսից էլ փախչում է, որտեղ գտնում է կենդանի Բիլլիին։ Նա նրան է տալիս ատրճանակը, և վերջինս, Ռենդիին ավելի մոտ թողնելով, կրակում է նրա վրա, ինչից հետո ցույց է տալիս, որ նրա վերքերը մահացու չէին և նա Սթյուիի հետ մարդասպաններն են։ Սիդնիին քարշ տալով մինչև խոհանոց՝ նրանք պատմում են իրենց դրդապատճառները։ Սիդնիի մայրը՝ Մորինը, իրականում թեթև վարքի տեր կին էր, ով ստիպեց Բիլլի Հենքի հորը հեռանալ ընտանիքից։ Նա սիրային կապեր ուներ նաև Քոթթոն Ուիրիի հետ։ Պարզվում է, որ Նիլ Փրեսքոթն այս ողջ ընթացքում տղաների մոտ գերի էր։
Այժմ նրանք կխաղան մի ներկայացում, որի ժամանակ կսպանեն Սիդնիին և Նիլին, այնպես սարքելով, որ ոստիկանները կարծեն, թե մարդասպանները հենց իրենք էին, իսկ Սթյուն և Բիլլին՝ ընդամենը ողջ մնացած զոհեր։ Այդ ժամանակ գործերին է խառնվում Գեյլը, ով ողջ էր մնացել ավտոպատահարից հետո։ Ամենաթեժ պահին Սիդնին սպանում է Սթյուին՝ նրա գլխին գցելով հեռուստացույցը։ Այնուհետև բացահայտվում է, որ Ռենդին նույնպես ողջ է, սակայն այդ ժամանակ նրանց վրա է հարձակվում Բիլլին։ Սիդնին վերջ է դնում այդ ամենին՝ կրակելով նրա գլխին։ Վերջնական կադրերում տան վրա արև է բարձրանում և մուտքի դիմաց Գեյլը վարում է իր հերթական ռեպորտաժը։
Սցենար
Սկզբում Քևին Ուիլիամսոնը սցենարը գրել էր «Սարսափելի ֆիլմ» անվանումով ֆիլմի համար, որը մի քանի տարի անց դարձավ կինո-պարոդիա «Շատ սարսափելի կինո»-ի պաշտոնական անվանումը, որի սյուժետային շղթան հիմնականում վերցված է «Ճիչ»-ից ։ Ֆիլմի ստեղծմանը ոգեշնչիչ դեր է կատարել 1994 թվականի մարտի 9-ին դրվագային նորությունների բաժին «Turning Point»-ը, որը պատմում էր սերիական մարդասպան Դեննի Ռոլլինգի մասին, ով ընդհանուր հաշվով սպանել էր 8 մարդ ։ Նա այնպես էր սպանում, որ ընդգծեր դրա արյունարբությունը։ Ինչպես նաև դիակները գլխատում էր և շարում իրար վրա։ Եվս մեկ ոգեշնչող աղբյուր է հանդիսացել հենց Ուիլիամսոնի կյանքից մի դեպք, երբ նա մի անգամ իր տանը բացահայտեց բաց պատուհան։ Առաջին սևագրի էջերի քանակն ընդամենը 18 էր, քանի որ նրան ոգևորել էր միայն ֆիլմի սկիզբը։ Դրանից հետո նա մի կողմ դրեց սևագիրը և կենտրոնացավ «Սպանել տիկին Թինգլին» ֆիլմի սցենարի վրա, որը 1995 թվականին գնվեց անհայտ կինոընկերության կողմից, սակայն չիրագործվեց։ Կրելով ֆինանսական դժվարություններ՝ Ուլիամսոնն առանձնացավ Փալմ-Սփրինգսում և սկսեց զարգացնել «Սարսափելի ֆիլմի» սցենարը մինչև լիարժեք ֆիլմի, այն ցանկությամբ, որ այն վաճառվի որքան հնարավոր է շուտ։ Երեք օրվա ընթացքում նա գրեց ամբողջ սցենարը, ինչպես նաև հինգ էջանոց սևագրեր «Սարսափելի ֆիլմ 2» և «Սարսափելի ֆիլմ 3»-ի համար, որպես հնարավոր սիկվելներ։ Ըստ նրա՝ այդ բանով նա մեծ տպավորություն կթողներ պրոդյուսերների վրա ։ Ուիլիամսոնի խոսքերով՝ նա որոշեց գրել հենց թրիլեր ֆիլմի սցենար այն պատճառով, որ լինի իր մանկության սարսափներին փոխարինողներ, ինչպիսին էր Հելոուինը, որի հաջողությունը, Ուիլիամսոնի կարծիքով, ոչ ոք չէր կրկնել ։