cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տորաջներ
Տորաջներ, Սուլավեսի կղզու (Ինդոնեզիա) կենտրոնական մասի արմատական բնակչությունը կազմող ազգակից ժողովուրդների ու ցեղերի (սադանգներ, պալու, պոսո, կորո և այլն) հավաքական անվանումը։ Թիվը՝ 1,1 միլիոն (2006 )։ Խոսում են ինդոնեզական լեզուներով։ Զբաղվում են հիմնականում հողագործությամբ, բուծում գոմեշներ։ Առավելապես պահպանում են ցեղային ավանդական պաշտամունքները, 19-րդ դարի վերջից տարածվում են նաև քրիստոնեությունն ու իսլամը։
Իրեսե (Բաիա)
Իրեսե  (Irecê), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահանգի Բաիա մարզում։ Մտնում է Իրեսե գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 62 197 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 313,695 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 198,3 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1933 թվականի մայիսի 31-ին։
Աշխարհագրություն
Կլիման կիսաանապատային է։
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Ատրներսեհ (Աբխազիայի արքա)
Ատրներսեհ Շավլիանի (ადარნასე შავლიანი) Աբխազիայի թագավոր 880-888 թվականներին ։ Հաջորդել է հորը՝ Հովհաննես բռնապետին։ 888 թվականին գահընկեց է արվել Դեմետրե II-ի որդի Բագրատ I-ի կողմից (888-899) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աբխազիայի արքաներ Կատեգորիա:9-րդ դարի անձինք Կատեգորիա:Աբխազական ազնվականություն
Իտաբելա (Բաիա)
Իտաբելա  (Itabela), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բաիա նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Պորտու Սեգուրուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 29 318 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 853,267 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 34,4 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Լևոն Վարդան
Լևոն Վարդան (Լևոն Մովսեսի Բեդիրյան),, գրող, պատմաբան։
Ռոսարիո Կաստելյանոս
Կենսագրություն
Ռոսարիո Կաստելյանոսը ծնվել է Մեխիկոյում, մեծացել է Չիապաս նահանգի Կոմիտան քաղաքի մոտ գտնվող ընտանեկան ռանչոյում։ Եղել է ինտրովերտ անձնավորություն։
Լևոն Վարդան
Կենսագրություն
Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի Հալեպ քոլեջում։ Ավարտել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի պատմության բաժանմունքը (1962)։ 1952 թվականից դասավանդել է Լիբանանի տարբեր դպրոցներում ու բուհերում։ Միաժամանակ աշխատակցել է սփյուռքահայ պարբերական մամուլին։ Հայոց ցեղասպանությանն են նվիրված «Հայկական Տասնհինգը և հայերու լքեալ գոյքերը» (1970), «Ժամանակագրութիւն հայկական Տասնհինգի, 1915—1923» (1975), «Թող թուրքը խօսի» (1975) աշխատությունները։ Գրել է նաև գեղարվեստական ու գրականագիտական գործեր։ Լևոն Վարդանի գեղարվեստական ստեղծագործություններից հրատարակված են՝ «Գիրք Մենուասի» (1959), «Փիւնիկեան ափերուն վրայ» (1960), «Ինքներգութիւն» (1968), «Ի խորոց սրտի» (1982), «Հին հին բաներ» (1997) և «Մարդեր ճամբու մայթերէն» (1999), «Կրկին հեծութիւն» (1996) և «Վարուժնագիր» (2001) բանաստեղծական եւ արձակ գործերը։ Գրականագիտական երկերի շարքին են դասվում «Ֆրանսահայ արձակը» (1968) և «Մուշեղ Իշխան արձակագիրը» (1986) աշխատությունները։
Ռոսարիո Կաստելյանոս
Կենսագրություն
Ընտանիքի ճակատագիրը փոխվել է, երբ նախագահ Կարդենաս ի դել Ռիոն ընդունել է հողային ռեֆորմը և գյուղացիական ազատագրության քաղաքականությունը, որից հետո ընտանիքը զրկվել է հողատարածքներից։ Տասնհինգ տարեկան հասակում Կաստելյանոսը և նրա ծնողները տեղափոխվել են Մեխիկո, որտեղ 1948 թվականին ծնողները մահացել են, և Ռոսարիոն ինքն է հոգացել իր մասին։
Լևոն Վարդան
Ընտանիք
1967 թ. ամուսնացել է Վեհանուշ Միլիտոնյանի հետ։ Ունեցել են մեկ որդի՝ Վարուժան ։
Ռոսարիո Կաստելյանոս
Կենսագրություն
Չնայած նրան, որ Ռոսարիոն եղել է ինտրովերտ անձնավորություն, նա միացել է Մեքսիկայի և Կենտրոնական Ամերիկայի մի խումբ մտավորականների, և սկսել է գրել։ Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանում ուսանել է փիլիսոփայություն և գրականություն, հետագայում դասավանդել է նույն համալսարանում, այնուհետև միացել է Բնիկ ժողովուրդների զարգացման ազգային հանձնաժողովին, գրել է տիկնիկային ներկայացման սցենարներ, որոնք բեմադրվել են աղքատ շրջաններում՝ խթանելու գրագիտությունը։ Ճակատագրի հեգնանքով, ինստիտուտն ստեղծվել է նախագահ Կարդենասի կողմից, ով Ռոսարիոյի ծնողներից խլել էր նրանց հողերը։ Եղել է «Excélsior» մեքսիկական օրաթերթի սյունակագիր։ Բացի գրական աշխատանքներից, Կաստելյանոսն զբաղեցրել է նաև կառավարական պաշտոններ։ Մեքսիկայի գրականության ճանաչման գործում ունեցած ավանդի համար 1971 թվականին նշանակվել է Մեքսիկայի դեսպան Իսրայելում։
Մահացել է 1974 թվականի օգոստոսի 7-ին Թել Ավիվում, էլեկտրական վթարի դժբախտ պատահարից։ Շատերը կարծում են, որ դա ինքնասպանություն է եղել։
Լևոն Վարդան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ
Ռոսարիո Կաստելյանոս
Հիշատակ
Մեխիկոյի Կուախիկալպա դե Մորելոս շրջանի զբոսայգիներից մեկն անվանվել է Ռոսարիո Կաստելյանոսի պատվին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի գրողներ Կատեգորիա:Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Կին դեսպաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆեմինիստ գրողներ Կատեգորիա:Վիպասաններ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի սցենարիստներ
Հույն-պարսկական պատերազմներ
Հունական պատերազմը տևել է Ք.ա. 500-499թթ.
Հույն-պարսկական պատերազմներ (մ.թ.ա. 499-449 թվականներ, ընդմիջումներով), ռազմական հակամարտություններ Աքեմենյան Պարսկաստանի և հունական քաղաք-պետությունների միջև, որոնք պայքարում էին իրենց անկախության համար։ Հույն-պարսկական պատերազմները երբեմն անվանում են Պարսկական պատերազմներ, և այդ անվանումը սովորաբար վերաբերվում է պարսիկների՝ Բալկանյան թերակղզի արշավների ժամանակներին մ.թ.ա. 490 և մ.թ.ա. 480-479 թթ. ։
Հույն-պարսկական պատերազմների արդյունքում հաստատվել է Աքեմենյան կայսրության տարածքային ընդլայնումը, հին հունական քաղաքակրթությունը մտել է բարգավաճման և սեփական բարձրագույն ձեռքբերումների գոտի։
Պարսիկները նպատակ դրեցին գրավելու Էգեյան ծովի կղզիները
Պատերազմի նախադրյալները և մասնակիցների նպատակները
Պարսկաստանը ձգտում էր զավթել Հունաստանը, ձեռք բերել նոր տիրույթներ և դրանով ամրապնդել իր իշխանությունը դեռևս Կյուրոս II Մեծի գրաված փոքրասիական հունական պոլիսների վրա, տիրել Էգեյան ծովը և վերահսկել արևելամիջերկրածովյաև առևտրական ճանապարհները։ Պատերազմի առիթը Աթենքի և Էրիտրեայի օգնությունն էր մ.թ.ա. 500 թ. պարսից տիրապետության դեմ ապստամբած փոքրասիական հունական պոլիսներիև։ Մ.թ.ա. 493 թ. պարսկական բանակը ճնշեց ապստամբությունը, իսկ մ.թ.ա. 492 թ. Դարեհ I արքայի փեսա Մարդոնիոսի գլխավորությամբ անցավ Հելլեսպոնտոսը՝ Հունաստան ներխուժելու համար։ Սակայն պարսկական նավատորմի մեծ մասը փոթորկից կործանվեց, և Մարդոնիոսը ստիպված էր ընդհատել արշավանքը և հետ վերադառալ՝ գրավելով միայն Թրակիան։ Ավարտվեց պարսիկների առաջին արշավանքը Հունաստան։
Կասա Լոմա
Կասա Լոմա (Casa Loma, Բարձունքի տուն), նեոգոթիկա ոճի տուն և այգիներ Կանադայի Օնտարիո նահանգի Տորոնտո քաղաքի կենտրոնում, որն այժմ դարձել է թանգարան և տեսարժան վայր։ Այն կառուցվել է որպես ֆինանսիստ Հենրի Պելլատի բնակարան։ Կասա Լոման կառուցվել է 1911-1914 թվականներին։ Կառույցի ճարտարապետն է եղել Էդվարդ Ջեյմս Լեննոքսը, ով նախագծել է նաև քաղաքային մի շարք հուշարձաններ։ Կասա Լոման գտնվում է ծովի մակարդակից 140 մետր բարձրության վրա ։
Տորոնտոյում իր յուրօրինակ ճարտարապետական բնույթի շնորհիվ Կասա Լոման դարձել է ֆիլմերի և հեռուստատեսության համար հայտնի նկարահանման վայր։ Այն նաև հարսանյաց արարողությունների հայտնի վայր է ։ Պատմական վայրը կարելի է վարձակալել կեսօրից հետո, երբ թանգարանը փակվում է հանրության համար։
Հույն-պարսկական պատերազմներ
Մարաթոնի ճակատամարտ
Թվում է, թե Միլտիադեսը պետք է ժամանակ շահեր և սպասեր, քանզի հակառակորդը խմելու ջրի խնդիր ուներ։ Սակայն նա որոշեց նախա­հար­ձակ լինել։ Պատճառն այն էր, որ պարսկական բանակում էր գտնվում նախկին աթենական տիրան Հիպիասը, որն ապաստանել էր նրանց արքունիքում և այժմ պարսկական բանակի խորհրդատուն էր։ Վերջինս կողմնակիցներ ուներ Աթենքում, որոնք պատրաստվում էին խռովություն կազմակերպել քաղաքում։ Պարսիկները չդիմանալով հույների կատաղի հարձակմանը՝ նստեցին իրենց նավերը և փախուստի դիմեցին ։  Նշանավոր հույն պատմիչ Հերոդոտոսը վկայում է, որ Մարաթոնի ճակատամարտում պարսիկները տվել են շուրջ 6400 զոհ, իսկ հույներից սպանվել է 192 մարդ ։
Որպեսզի Աթենքում հեղաշրջման փորձեր չկատարվեն, Ֆիդիպիդեսին ուղարկեցին Աթենք։ Վերջինս առանց դադարի անցավ 42 կմ տարածք և հասավ Աթենք` Արտեմիդա աստվածուհու տաճարի պատերի մոտ՝ հաղորդելով հաղթանակի լուրը։ Ասում են, որ տաճարի պատերի մոտ նա անշնչացած ընկավ, սակայն մեկ այլ տեղեկության համաձայն` նա ապրել է երկար։ Այստեղից էլ օլիմպիական խաղերի մեջ մտցվեց մարաթոնյան վազքը։ Այն սկսեցին կիրառել 1895թ-ից, երբ վերականգնվեցին օլիմպիական խաղերը։
Կասա Լոմա
Պատմություն
Երրորդ հարկի մեծ մասը մնացել էր անավարտ, և այսօր ծառայում է որպես Կանադայի թագուհու անձնական հրացանների հրաձգային թանգարան։ Պելլատը զորագնդին է միացել որպես հրաձիգ՝ հասնելով հրամանատարի աստիճանի։ Զորագնդին նվիրվածության համար ստացել է ասպետի կոչում։ Հետագայում Պելլատը ծառայել է որպես պատվավոր գնդապետ և պաշտոնաթող է եղել որպես գեներալ-մայոր։
Հույն-պարսկական պատերազմներ
Մարաթոնի ճակատամարտ
Բայց շուտով Միլտիադեսը տեղեկություն ստացավ, որ պարսիկները նպատակ ունեն Արտափերնեսի գլխավորությամբ շրջանցել Սալոնիական ծոցը, որպեսզի կարճ ճանապարհով  հարավից մուտք գործեն Աթենք։ Աթենացիներն արագորեն շարժվեցին նրանց Աթենք, և երբ պարսիկները մոտեցան Ատտիկայի հարավային ափերին, ապա տեսան, որ աթենական բանակը կազմ և պատրաստ սպասում է իրենց։ Արտափերնեսը հասկանալով, որ կորցրել է իր հնարավորությունը՝ դադարեցրեց արշավանքը և վերադարձավ Ասիա ։
Կասա Լոմա
Պատմություն
Պատերազմին հաջորդող դեպրեսիայի ժամանակ Տորոնտոյի քաղաքապետարանը բարձրացրեց Կասա Լոմայի հարկերը՝ տարեկան 600 դոլարից մինչև 1000 դոլար, իսկ Պելլատը ֆինանսական դժվարությունների պատճառով աճուրդով վաճառեց 1,5 միլիոն դոլարի արվեստի գործեր և 250000 դոլարի կահավորանքներ։ Նա ամրոցում կյանքը վայելեց տասը տարուց էլ քիչ՝ այնտեղից հեռանալով 1923 թվականին։
Հույն-պարսկական պատերազմներ
Ճակատամարտի նշանակությունը
Մարաթոնի մոտ հույների տարած հաղթանակը բարոյական մեծ նշանակություն ունեցավ հույն-պարսկական պատերազմների ամբողջ ընթացքի համար։ Հույները հասկացան, որ պարսիկներին հնարավոր է հաղթել։ Այն նաև  ցույց տվեց հույների ծանրազեն հոպլիտների առավելությունները և հնարավորությունները, եթե դրա ուժը խելամտորեն է օգտագործվում ։ Պարսիկների համար իրենց բանակի պարտությունը խոշոր հետևանքներ չունեցավ՝ նրանց պետությունը գտնվում էր հզորության գագաթնակետին և ուներ հսկայական ներուժ։ Այդ անհաջող արշավանքից հետո Դարեհ I սկսեց հավաքել հսկայական բանակ՝ ամբողջ Հունաստանը նվաճելու համար։ Նրա ծրագիրը ձախողեց մ.թ.ա. 486 թվականին Եգիպտոսում բռնկված ապստամբությունը։ Այդ նույն տարում Դարեհը մահացավ։ Նրան հաջորդած երիտասարդ արքա Քսերքսեսը ճնշելով եգիպտական ապստամբությունը, շարունակեց պատրաստվել նոր արշավանքի՝ դեպի Հունաստան։
Կասա Լոմա
Պատմություն
1920-ական թվականների վերջին ներդրողները կարճ ժամանակահատվածում Կասա Լոման դարձրեցին շքեղ հյուրանոց։ Արգելքի ժամանակ այն դարձել է հարուստ ամերիկացիների համար գիշերային ակումբ։ Orange Blossoms-ը, որը հետագայում հայտնի է որպես Glen Gray և Կասա Լոմայի նվագախումբը ութ ամիս հանդես է եկել այստեղ՝ 1927-1928 թթ.:
Հույն-պարսկական պատերազմներ
Թերմոպիլեի և Սալամինի ճակատամարտ
Պարսից արքա Քսերքսես I իր հերթին պատրաստվում էր նոր արշավանքի։ Մ.թ.ա. 480 թ. պարսկական բանակը (որի կազմում կային հայկական ջոկատներ, Հերոդոտոս, VII, 73) Քսերքսեսի գլխավորությամբ, գրավելով Թեսալիաև, անցավ հույների պաշտպանած Թերմոպիե լեռնանցքով, ամայացրեց Բեովտիան, Ատաիկան և ավերեց Աթենքը։ Սակայն պարսկական նավատորմը Սալամինի ծովամարտում ծանր պարտություն կրեց։ Պարսկական զորքերը նահանջեցին Թեսալիա։ Մ.թ.ա. 479 թ. գարնանը պատերազմական գործողությունները վերսկսվեցին։ Հույները Պլատեայի մոտ (Բեովտիայում) ջախջախեցին պարսիկների ցամաքային ուժերը, իսկ Միկալե հրվանդանի մոտ (Հոնիայում)՝ նավատորմը։ Պարսիկները հարկադրված թողեցին Հունաստանի տարածքը, իսկ հույները ռազմական գործողությունները տեղափոխեցին Էգեյան ծով և Փոքր Ասիա։
Կասա Լոմա
Պատմություն
The city seized Casa Loma in 1933 թվականին 27303 դոլար չվճարված հարկերի դիմաց քաղաքապետարանը վերցրեց Կասա Լոման։ 1937 թվականին այն վարձակալությամբ տրվեց Kiwanis ակումբին, որն ամրոցը սկսեց օգտագործել որպես զբոսաշրջության վայր ։
Հույն-պարսկական պատերազմներ
Հունական պոլիսների վերամիավորման գործընթացը
Մ.թ.ա. 478 թ. Աթենքի և ազատագրված կղզիների ու Փոքրասիական հունական պոլիսների միջև կնքվեց հակապարսկական ռազմական միություն, որի կենտրոն հայտարարվեց Դելոս կղզին։ Այդ միությունը կոչվեց Դելոսյան կամ Աթենական առաջին ծովային միություն։ Մ.թ.ա. V դ. 70—60-ական թվականներին. հունական դաշնակցային զորքը աթենացի զորավար Սիմոնի գլխավորությամբ գրավեց Թրակիայի առափնյա մասերը, Էգեյան ծովի մի շարք կղզիներ և Բյուզանդիոնը, իսկ մ.թ.ա. 469 թ. պարսիկներին ծանր պարտության մատնեց Եվրիմեդոնտ գետի մոտ։ Մ.թ.ա. 449 թ., երբ հույները Կիպրոսի Սալամին քաղաքի մոտ խոշոր հաղթանակ տարան, պատերազմական գործողությունները դադարեցին։
Կասա Լոմա
Պատմություն
KCCL-ը ղեկավարել է Կասա Լոման 74 տարի՝ մինչև 2011 թվականը։ Պաշտոնավարումն առանց հակասության չէր, ինչպես Պելլատի հսկայածավալ Trelawny Howell-ը 2005 թվականին սկսեց բաց վարձակալման մրցույթի գործընթացը և կազմակերպությունը վիճարկեց Պելլատի հետ հարաբերությունը 2010 թվականին ։ 2006 թվականին խորհրդատվական հանձնաժողովը, որը ղեկավարում էր Ռոն Կանտերը, խորհուրդ տվեց քաղաքապետարանին ամրոցի ղեկավարությունը հանձնել նոր «Casa Loma Trust»-ին սակայն քաղաքապետի 2008 թվականի զեկույցը խորհուրդ էր տալիս երկարաձգել KCCL-ի հետ վարձակալությունը ևս 20 տարի ։
Հույն-պարսկական պատերազմներ
Պատերազմի ավարտը. Կալլիոսի հաշտության պայմանագիրը
Կալլիոսյան հաշտությամբ (հույն հավատարմատարի անունով) Պարսկաստանը զրկվում էր Էգեյան ծովի, Հելլեսպոնտոսի ու Բոսպորի իր տիրույթներից և ճանաչում էր փոքրասիական հունական պոլիսների անկախությունը։ Հույների հաղթանակը պայմանավորված էր պարսիկների համեմատությամբ նրանց հասարակական-տնտեսական զարգացման առավել բարձր աստիճանով և հունական ազատների աշխարհազորի գերազանցությամբ՝ տարբեր ժողովուրդներից ու ցեղերից հավաքագրված պարսկական զորքի նկատմամբ։ Բացի այդ հույները մղում էին ազատագրական, արդարացի պատերազմ, Պարսկաստանը՝ զավթողական։
Կասա Լոմա
Պատմություն
Միաժամանակ, 1997 թվականից մինչև 2012 թվական ամրոցում 15 տարի իրականացվեց 33 միլիոն դոլար արժողությամբ արտաքին վերանորոգում, որը հիմնականում ֆինանսավորվել էր քաղաքապետարանի կողմից, որը նաև ստեղծել էր նոր հոգաբարձուների խորհուրդ, այդ թվում KCCL-ի յոթ անդամներ և քաղաքապետարանի կողմից նշանակված 7 անդամներ ։ Քաղաքապետարանի նորացված կառավարման պայմանագիրը ներառում էր այն պայմանը, որ KCCL-ն կօգտագործի ամրոցի զուտ եկամուտները կօգնեն վճարելու բարենորոգումների համար, սակայն կազմակերպությունն այդ ֆոնդն օգտագործել է գործառնական թերությունները ծածկելու համար ։ 2011 թվականին քաղաքը ժամանակավորապես վերականգնել է Կասա Լոմայի կառավարումը և նոր օպերատորի որոնման համար դիմել մասնավոր հատվածին ։
Հույն-պարսկական պատերազմներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հույն-պարսկական պատերազմներ Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմություն
Կասա Լոմա
Կառուցվածք
Կասա Լոման ունի 5 ակր այգիներ։ Ստորգետնյա թունելը Կասա Լոման միացնում է Որսորդական տնակին և ախոռներին (ավտոտնակ, ծաղիկների մառան, ախոռներ, կառքերի սենյակ)։
Նոնիեռ
Նոնիեռ (Nonières), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 206 մարդ, բնակչության խտությունը` 22.06 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.34 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 470 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 100 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 24 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 133 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 90-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 43։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 67,7 %։ 90 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 82 անձ (49 տղամարդ և 33 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (3 տղամարդ և 5 կին)։ 43 անաշխատունակներից 12-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը` թոշակառուներ, իսկ 15-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Միստասինի (գետ)
Միստասինի (Mistassini River), գետ Կանադայի Քվեբեկ նահանգի կենտրոնում, հոսում է դեպի Քվեբեկի Սեն-Ժան լիճ։ Ունի 298 կմ երկարություն, ջրային մակերեսը կազմում է 21900 քառակուսի կիլոմետր ։ Ակունքը Eau Froide և De Vau Lakes լճերի միջև է, Միստասինի գետի չմշակված տարածքի հյուսիսային մասում՝ ընդարձակ Բե-Ջեյմս մունիցիպալիտետի արևելքում։
Չնայած անվանը, Միստասինի լիճը չի գտնվում Միստասինի գետի ջրահեռացման ավազանում, այլ՝ ակունքից մոտ 80 կմ արևմուտք։ Միստասինի գետը հեշտությամբ շփոթում են իր վտակի՝ Միստասիբի գետի հետ։
Գետի վերին հատվածը բնութագրվում է զառիթափերի, ջրվեժների և կասկադների հաջորդականությամբ։ Նավարկելի է միայն գետաբերանից մինչև Դոլբո-Միստասինի վերջին 25 կիլոմետրը։ Միստասինի գետի վտակներից են Պապիլիոն գետը, Rivière des Framboises (Ազնվամորու գետը), Rivière aux Rats (Առնետների գետը) և Միստասիբի գետը ։
Բրանկալեոնեի բանակը
«Բրանկալեոնեի բանակը» (L'armata Brancaleone), ռեժիսոր Մարիո Մոնիչելիի կինոֆիլմը, որը էկրաններին է հայտնվել 1966 թվականին։
Սյուժե
Հունգարացի ավազակների հրոսակախումբ հարձակվում է իտալական գյուղակի վրա, գողանում է, սպանում, բռնաբարում։ Երբ գողերը պատրաստվում են թաքնվել, հայտնվում է քաջարի գերմանացի ասպետ, որը մարտի է բռնվում նրանց հետ։ Նրան հաջողվում է հաղթել լուրջ վնասվածքների գնով, որից որոշում են օգտվել մի քանի տեղաբնիկներ. նրանք գտնում են ասպետին ու նրա մարմինը գցում գետը։ Գողացված իրերը նրանք պատրաստվում են հանձնել հրեա վաճառական Աբակուկուին։ Վերջինս հնոտիների միջից, որոնք մնացել էին ասպետից, հայտնաբերում է Ապուլիայում գտնվող Աուրոկաստրո քաղաքի իշխանության ու կառավարման հրամանգիր, ու առաջարկում է հետևյալ ծրագիրը. գտնել աղքատացած ասպետի, նրան հանձնել կառավարչի հրամանգիրն ու օգտվել բոլոր բարիքներից, որոնք տրամադրվում են կառավարչի ուղեկիցներին։ Համապատասխան թեկնածությունը գտնվում է հարևան ասպետական մրցաշարում՝ արտառոց ու անհույս աղքատ Բրանկալեոնեն Նորչայից։ Ասպետը համաձայնվում է, ու իր «բանակի» հետ միասին ճանապարհ է ընկնում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իսպանական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Իսպանական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Իտալական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆրանսիական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:1996 ֆիլմեր Կատեգորիա:Մարիո Մոնիչելիի ֆիլմեր Կատեգորիա:1966 կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալերեն ֆիլմեր
Կիլիջ-Արսլան I
Կիլիջ-Արսլան I (, Kılıç Arslan, ամբողջ անունը՝ Դաուդ Կիլիջ Արսլան իբն Սուլեյման-շահ) (? — 1107), Ռումի սելջուկ սուլթան Սուլեյման I-ի որդին։
Երկար տարիներ անցկացրել է Պարսկաստանում որպես պատանդ։ Այնտեղից փախչելուց հետո, տիրանում է հոր գահին և ընդլայնում իր տարածքները Բյուզանդական կայսրության հաշվին։ Երբ խաչակիրները սկսեցին Սուրբ Երկիր գնալ Ռումի սուլթանության տարածքով, Պետրոս Ճգնավորի և Վալտեր Գոլյակի ղեկավարած անկանոն զորքերին, Կիլիջ-Արսլանը կարողացավ գլխովին ջախջախել 1097 թվականին, սակայն Գոդֆրուա Բուլյոնցու ղեկավարած կանոնավոր զորքերի դեմ ոչինչ անել չկարողացավ։
Սուլթանը արժանապատվորեն պաշտպանեց Նիկիան, սակայն քրիստոնյաներին հաջողվեց գրավել քաղաքը, հետո խաչակիրները մեկը մյուսի հետևից՝ Դորիլեայում, Փսիդիայում և Լիկոնիայում պարտության մատնեցին սելջուկներին։ Կիլիջ-Արսլանին հաջողվեց Կապադովկիայում ջախջախել դանիացի խաչակիրներին Սվենոքի հրամանատարությամբ։ Իսկ Անտիոքի արյունալի ճակատամարտում սուլթանը մինչև վերջ տղամարդավայել դիմադրեց, սակայն արդյունքում պարտվեց։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խաչակրաց առաջին արշավանքի մուսուլմաններ Կատեգորիա:Իկոնիայի սուլթաններ Կատեգորիա:Թյուրք կառավարիչներ
Ահաբեկչություն Քաբուլում (2016)
2016 թվականի հուլիսի 23-ին Աֆղանստանի մայրաքաղաք Քաբուլում Դեխմազան հրապարակից ոչ հեռու տեղի ունեցավ կրկնակի ահաբեկչություն  ։ Զոհվեց ավելի քան 80 մարդ, մոտ 200 վիրավորվեցին  ։
Իրավիճակը
TUTAP (Թուրքմենիստան-Ուզբեկստան-Տաջիկստան-Աֆղանստան-Պակիստան), դա բազմամիլիոնանոց ծրագիր է, որին աջակցում են Ասիական զարգացման բանկը և Համաշխարհային բանկը, նախագծի գլխավոր նպատակն է՝ դարձնել էլեկտրաէներգիան հասանելի Աֆղանստանում մարդկանց մեծամասնության համար ։
Աֆղանական հազարեյցիները ի նշան TUTAP նախագծին դեմ զայրույթի 2016 թվականի մայիսի 6-ին կազմակերպեցին ցույց, անվանելով այն «լուսավորյալ»՝ (جنبش روشنایی)։ Ցույցից հետո կազմակերպված բանակցությունները ցուցարարների ու կառավարության միջև, արդյունքի չբերեցին, 2016 թվականի հուլիսի 23-ին որոշում ընդունվեց կազմակերպել բողոքի երկրորդ ակցիան։
Հուլիսի 23-ի ցույցին մասնակցում էին հազարավոր խաղաղ բնակիչներ, ցույցերը սկսվեցին տեղական ժամանակով առավոտյան 7-ին Քաբուլից արևմուտք և պետք է ավարտվեր Դեհմազանգ հրապարակում, որտեղ իշխանությունները խոչընդոտեցին ցույցին, որպեսզի կանգնեցնեին ցուցարարներին, ովքեր ցանկանում էին հասնել մինչև աֆղանական նախագահական դղյակ ։
Ահաբեկչությունները
Ահաբեկչությունը տեղի ունեցավ ցույցից անմիջապես հետո ։
Իսլամական պետությունը
Հենց այդ օրը ահաբեկչության պատասխանատվությունն իր վրա վերցրեց Իսլամական պետությունը   ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ Աֆղանստանում Կատեգորիա:2016 ահաբեկչություններ
Կատարինա Վիթ
Կատարինա Վիթ (Katarina Witt, ), արևելագերմանացի գեղասահորդուհի, մենասահքում կրկնակի օլիմպիական չեմպիոնուհի (1984, 1988), աշխարհի քառակի չեմպիոն (1984, 1985, 1987, 1988), Եվրոպայի վեցակի չեմպիոն (1983-1988 անընդմեջ), ԳԴՀ-ի ութակի չեմպիոն։
Կարիերան սպորտում
Հաճախ վատ էր հանդես գալիս պարտադիր ֆիգուրաներ կատարելիս, բայց տարբերվում էր բացարձակ հարմոնիկ կարճ և պարտադիր ծրագրերով։ Աշխարհի առաջնության պատմության մեջ առաջիններից էր, ով կատարել է եռակի ֆլիպ ցատկ (1981): 1984—1988 թթ. տիրապետում էր միայն երկու եռակի թռիչքների՝ տուլուպի և սալխի՝ բացառությամբ 1987 թ Աշխարհի առաջնության, որտեղ նրան հաջողվեց կատարվել նաև եռակի ռիտտբերգեր։
Ընդհանուր առմամբ, Կատարինա Վիթը նվաճել է 20 միջազգային և ազգային մրցանակներ, ինչը ռեկորդ է համարվում կանանց մենասահքում։
1988 թվականի նոյեմբերի 1-ին նրա պատվին Հյուսիսային Կորեայում կայանալիք օլիմպիական խաղերին նամականիշերի բլոկ թողարկեցին ։
Սպորտից հետո
1988 թվականին սիրողական կարիերան ավարտելուց հետո հանդես է եկել պրոֆեսիոնալ սառցե շոուներում։ 1989 թվականին Վիթը պայմանագրով սառույցի վրա սկսեց աշխատել ամերիկյան «Հոլիդեյը սառույցի վրա» թատերախմբի հետ։ 1992 թվականին նա դարձավ աշխարհի չեմպիոն պրոֆեսիոնալների միջև։ Պրոֆեսիոնալ դաշտում նրա զուգընկերներն էին Բրայան Բոյտանոն և Բրայան Օրսերը։ Մինչև պրոֆեսիոնալների օլիմպիադաներին մասնակցության թույլտվություն ստանալը նա 1994 թվականին մասնակցել է իր երրորդ ձմեռային օլիմպիական խաղերին, որտեղ էլ զբաղեցրել է 7-րդ հորիզոնականը ։
1996 թվականին թողարկվեց «Սառցե արքայադուստր» ֆիլմը (համատեղ՝ Գերմանիա-ԱՄՆ), որտեղ գլխավոր դերակատարուհին Կատարինան էր։ 1998 թվականին թողարկվեց «Ռոնին» ֆիլմը, որտեղ նա էպիզոդիկ դերում կատարում էր ռուս գեղասահորդուհի Նատաշա Կիրիլլովայի դերը։
Time ամսագիրը Վիթին անվանել է «սոցիալիզմի ամենագեղեցիկ դեմքը»։ 1998 թվականին 32-ամյա Կատարինան Playboy ամսագրի համար մասնակցել է էրոտիկ ֆոտոսեսիայի, ովքեր էլ գեղասահորդուհու համաձայնությանը ձգտում էին 10 տարի։ Դեկտեմբերյան համարում հրապարակվեցին մի շարք տպավորիչ լուսանկարներ, որտեղ ամբողջովին մերկ մարզուհին կեցվածք էր ընդունել տրոպիկական բնության ֆոնի վրա՝ ջրվեժի տակ։ Հրապարակված հարցազրույցում, որը տեղի էր ունենում միաժամանակ ֆոտոսեսիային, Վիթը բացատրեց, որ նա այդ քայլը կատարել իր ընկերոջ խնդրանքով, ով ցանկացել է տեսնել այդ լուսանկարները ամսագրում։ Կատարինայի մասնակցությամբ թողարկված ամսագիրը ընդգրկվեց Playboy ամսագրի գոյության տարիներին ամենաշատ վաճառված ամսագրերի հնգյակում։ Ստացված հոնորարի չափը Վիթը գաղտնի է պահում, այնուամենայնիվ, նշելով, որ դա «կարգին գումար» էր ։
2008 թվականին 42-ամյա Կատարինա Վիթը որոշեց վերջնականապես հրաժեշտ տալ սառույցին։ Փետրվարի 16-ից մարտի 4-ը Գերմանիայի ութ քաղաքներում տեղի ունեցան «Աստղի շոուն» հրաժեշտի ելույթները ։
2015 թվականի դրությամբ Վիթը պարբերաբար նկարահանվում է ֆիլմերում, մասնավորապես, նրան կարելի է տեսնել Թոմ Քրուզի հետ «Ջերի Մագուայր» ֆիլմում։ Կատարինան ծրագրեր է վարում գերմանական հեռուստատեսությամբ, հանդիսանում է «Աստղերը սառույցի վրա» շոուի գերմանական տարբերակի դատավոր ։
Անձնական կյանք
Կատարինա Վիթն ամուսնացած չէ, երեխաներ չունի։ Ապրում է Բեռլինում, որտեղ բնակարան ունի։ Ռուսական մամուլին տված հարցազրույցում Վիթը նշել է, որ իր կյանքում ունեցել է երջանիկ սեր և տղամարդկանց հետ լուրջ հարաբերություններ, սակայն հանուն ամուսնության նա չի կարող թույլ տալ իրեն զոհաբերել իր մասնագիտությունը և դադարել զբաղվել իր սիրած աշխատանքով։ Շատ է ճանապարհորդում ամբողջ աշխարհով։ Կատարինան լավ տիրապետում է անգլերենին և բավականաչափ էլ՝ ռուսերենին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գեղասահորդներ Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Բագրատ I (Աբխազիայի արքա)
Բագրատ I (ბაგრატ I) Աբխազիայի թագավոր 888-899 թվականներին։ Հաջորդել է Ատրներսեհ Շավլիանիին ։
Անոսիդների իշխանական տոհմի ներկայացուցիչներից Լևոն II-ը 786 թվականին դուրս է գալիս Բյուզանդիայի պրոտեկտորատից և իրեն թագավոր հռչակում։ Մեկ դար անց՝ 879 թվականին Հովհաննես բռնապետը զավթում է աբխազական գահը։
Բագրատը մեկնում է Բյուզանդիայի մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլիս և մի քանի տարի անցկացնում այնտեղ։ 888 թվականին նա գահընկեց է անում գահը զավթած Հովհաննես բռնապետի որդուն՝ Ատրներսեհին, և հաստատվում իր հոր՝ Դեմետրե II-ի գահին ։
Բագրատ Անոսիդը ամուսնացած էր Տայքի կյուրոպաղատ Գուարամ Բագրատիոնիի դստեր հետ։ Նրան հաջորդում է որդին՝ Կոստանդին III-ը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աբխազիայի արքաներ Կատեգորիա:9-րդ դարի անձինք Կատեգորիա:Աբխազական ազնվականություն
Ժպտացող մարդը
Ժպտացող մարդը (նաև «Ամենաերջանիկ օրն Օլլի Մյակիի կյանքում», «Լավագույն օրն Օլլի Մյակիի կյանքում», Hymyilevä mies), 2016 թվականի ֆինլանդական դրամատիկական ֆիլմ՝ նկարահանված ռեժիսոր Յուհո Կուոսմանենի կողմից։ Անգլալեզու վարձույթում ֆիլմը ներկայացվել է The Happiest Day in the Life of Olli Mäki վերնագրով ։
Սյուժե
Ֆիլմը նկարահանվել է իրական դեպքերի հիման վրա։ Գործողությունները ծավալվում են Ֆինլանդիայում 1960-ական թվականներին։ Սյուժեի հիմքում ընկած է սիրային պատմություն, որ ծավալվում է Հելսինկիում 1962 թվականին՝ բռցքամարտի աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսի համար անցկացվելիք մարտից առաջ։ Այդ մարտում ֆինն բռնցքամարտիկ Օլլի Մյակիին պարտության է մատնում նրա ամերիկացի հակառակորդը ։
Մրցանակներ և անվանակարգեր
2016 թվականի մայիսին ֆիլմն ստացել է գլխավոր մրցանակ Կաննի կինոփառատոնի «Հատուկ հայացք» ծրագրում, ինչպես նաև հավակնել է «Ոսկե տեսախցիկ» մրցանակի, որը շնորհվում է նորամուտային լավագույն լիամետրաժ ֆիլմի համար ։
2016 թվականի սեպտեմբերին կինոնկարն «Օսկարի» ֆիննական հանձնաժողովի կողմից առաջադրվել է ընդգրկվելու «Օսկար» մրցանակի թեկնածուների ցանկում «Օտարալեզու լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում, սակայն ամերիկյան կիոնակադեմիայի որոշմամբ այն չի ընդգրկվել «Օսկար» մրցանակի թեկնածուների վերջնական ցանկում ։
2016 թվականի նոյեմբերի 29-ին նկարահանող խումբն արժանացել է Ֆինլանդիայի պետական մրցանակի մշակույթի ոլորտում ։
2016 թվականի դեկտեմբերին ֆիլմին շնորհվել է Եվրոպական կինոակադեմիայի մրցանակ որպես լավագույն նորամուտային աշխատանք ։
2017 թվականի մարտին ֆիլմն արժանացել է Ֆինանդիայի կինեմատոգրաֆիական գլխավոր՝ Յուսի մրցանակի «Տարվա լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեդական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիննական պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիններեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիննական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների կենսագրական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Շվեդական ֆիլմեր
Բեզնե
Բեզնե (Bézenet), համայնք Ֆրանսիայում՝ Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Մոնմարո կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Մոնլյուսոնն է։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03027։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 962 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 587 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 382-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 205-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 65,1 %, 1999 թվականին եղել է՝ 59,0 %)։ 382 աշխատունակ բնակիչներից 337-ը աշխատում էին (194 տղամարդ և 143 կին), անաշխատանք էին 45-ը (17 տղամարդ և 28 կին)։ 205 անգործունակ մարդկանցից 24-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 76-ը թոշակառու, 105-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Իտաբերաբա
Իտաբերաբա  (IrecêItaberaba), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահանգի Բաիա մարզում։ Մտնում է Իտաբերաբա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 70 611 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 357,185 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 36,6 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1877 թվականի մարտի 26-ին։
Աշխարհագրություն
Կլիման կիսաանապատային է։
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Բեգ (կոմունա)
Բեգ (Bègues), համայնք Ֆրանսիայում՝ Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Գաննա կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Վիշին է։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03021։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 230 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 141 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 102-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 39-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 72,3 %, 1999 թվականին եղել է՝ 68,9 %)։ 102 աշխատունակ բնակիչներից 91-ը աշխատում էին (52 տղամարդ և 39 կին), անաշխատանք էին 11-ը (6 տղամարդ և 5 կին)։ 39 անգործունակ մարդկանցից 8-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 18-ը թոշակառու, 13-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վարի գեղ (Ակնի գավառ)
Վարի գեղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Ակնի գավառակում։ Գտնվում էր Մաշկերտ գյուղի մոտ, Խալաճյուղ բարձրադիր ժայռի վրա։
Աշխարհագրություն
Գյուղի շրջակայքով հոսում էին սառնորակ և զուլալ աղբյուրներ։ Գյուղը շրջապատված էր բարդիների, թթենիների և այլ ծառատեսակների փարթամ պուրակներով։
Պատմամշակութային կառույցներ
Վարի գեղն ուներ Ս. Սարգիս անունով եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վահե Հայկ
Վահե Հայկ (իրական անուն-ազգանուն՝ Վահե Մկրտչի Տինճյան, 1896, Խարբերդ, Արևմտյան Հայաստան - 1983, Ֆրեզնո, Կալիֆորնիա, ԱՄՆ), արևմտահայ գրող, խմբագիր, բանասեր և պատմաբան, Ռամկավար ազատական կուսակցության գործիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1896 թվականին Խարբերդում։ Տեղի ծխական դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել և ավարտել է Խարբերդի Եփրատ քոլեջը։ 1915 թվականին մեկնել է Կոստանդնուպոլիս։ Գրական ասպարեզում սկսել է հանդես գալ Առաջին աշխարհամարտից հետո։ 1922 թվականին, պոլսահայ մամուլում որոշ ժամանակ աշխատելուց հետո, մեկնել է Հունաստան, այնուհետև՝ Միացյալ Նահանգներ։ Մասնակցել է իրավաբանության, քաղաքատնտեսության և գրականության դասընթացների Բոստոնի համալսարանում։ Համալսարանն ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել ապահովագրական մի ընկերությունում։ Կյանքի հետագա տարիներին հաստատվում է Կալիֆորնիայում։ 1922-1925 թվականներին աշխատել է որպես «Նոր օր» պարբերականի գլխավոր խմբագիր ։ Աշխատակցել է սփյուռքահայ մամուլին, տպագրելով պատմվածքներ, նորավեպեր, որոնք հետագայում լույս է ընծայել «Հայրենի ծխան» ընդհանուր խորագիրը կրող հինգ ժողովածուներով (1930-1970)։ Ստեղծել է կորուսյալ հայրենիքի պատկերը, ցույց տվել օտար միջավայրի ուծացնող, ապաբարոյականացնող ազդեցությունը տարագիր հայերի հոգեբանության վրա, նրանց պայքարը ազգային նկարագրի պահպանման համար։ Պատրաստել է Վարդանանց պատերազմի 1500-ամյակին նվիրված հատոր («''Հազար հինգ հարիւր ամեակ Վարդանանց պատերազմին. 451-1951''», 1952, )։ 1972 թ. Բեյրութում տպագրել է «Լուսավոր դեմքեր մեր օրերուն վրա» ժողովածուն, որը պարունակում է դիմանկարներ հայ մի շարք գրողների ու արվեստագետների մասին։ Հայկի ամենածավալուն աշխատությունն է «Խարբերդ եւ անոր ոսկեղէն դաշտը. յուշամատեան պատմական, մշակութային եւ ազգագրական» (1959) հատորը, բաղկացած 1500 մեծադիր և պատկերազարդ էջերից, որտեղ տասնյակ մարդկանց աշխատակցությամբ ներկայացված է Խարբերդի և նրա շրջակա հայաբնակ գյուղերի պատմությունը, տեղագրությունը, ազգագրությունը, մտավոր կյանքը։ Գրել է նաև «Յուշարձան Եոզկատցիներու», «Պատմութիւն Ֆրեզնոյի հայ գաղութին», «Հայաստանի մանկական աշխարհը եւ անոր մանկական գրականութիւնը» (1974) և այլ գործեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Արևմտահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Արևմտահայ գրականագետներ
Ժերար Ուլիե
Ժերար Ուլիե (Gérard Paul Francis Houllier, ), ֆուտբոլի ֆրանսիացի մարզիչ։
Մարզել է այնպիսի թիմեր, ինչպիսիք են ՊՍԺ-ն, Լենսը և Լիվերպուլը, որի հետ նվաճել է Անգլիայի գավաթը, Անգլիայի Լիգայի գավաթը և ՈւԵՖԱ-ի գավաթը, որից հետո Լիոնին ուղղորդել է դեպի երկու չեմպիոնություն։ 2007-ի մայիսի 25-ին հրաժարական է տվել, իսկ սեպտեմբերի 2010-ին գլխավորել է Ասթոն Վիլլան։ 2011 թվականի հունիսին հոսպիտալացվել է սրտի խնդիրների պատճառով։ Եղել Ֆրանսիայի հավաքականի մարզիչը (1992-1993), 1998 թվականին եղել է Այմ Ջեքեթի օգնականը։ 2002 և 2006 թվականներին եղել է Ֆիֆայի կոմիտեի անդամ, 2010 թվականին Ֆրանսիայի Ֆուտբոլի Ֆեդերացիայի տեխնիկական տնօրենը։
2012-ի հուլիսից Ռեդ Բուլի գլոբալ ֆուտբոլային ակումբների ղեկավարն էր։ Ռեդ Բուլի ակումբներն են Ռեդ Բուլ Զալցբուրգը, Լայպցիգը, Նյու Յորք Ռեդ Բուլզը, Ռեդ Բուլ Բրազիլը և Ռեդ Բուլ Գանան։
Կարիերայի սկիզբը
Ուլիեն ընդունվել է Լիլի համալսարան անգլերենը բարելավվելու նպատակով, սակայն նրա հոր հիվանդությունը ստիպեց նրան հրաժարվել ուսումից և աշխատել որպես ուսուցիչ։1969-1970 թվականներին եղել է Լիվերպուլում, որպես ուսուցիչ։Այդ տարիներին առաջին անգամ այցելել է Լիվերպուլի խաին, որտեղ Լիվերպուլը 10-0 հաշվով խայտառակեց իռլանդական Դունդալկ ակումբին։Նա խաղացել է նաև Ալսոպ ֆուտբոլային ակումբում, բայց երբեք լավ խաղ չի ցուցադրել։1973-ին սկսվում է նրա մարզչական կարիերան Լե Տուքեթ ակումբում։
Լիվերպուլ
1998-ի հուլիսին Ուլիեն առաջարկ է ստանում գլխավորել Լիվերպուլը, Ռոյ Էվանսի հետ միասին։Նոյեմբերին Ռոյ Էվանսը հրաժարական է տալիս Տոտենհեմից կրած պարտության պատճառով։Շուտով Լիվերպուլին Չեմպիոնների լիգայից դուրս է թողնում Սելտան։Էվանսի հրաժարականն էլ ավելի է բարդացնում նրա գործը։Նա կազմում է հնգամյա պլան, թե ինչպես է պետք վերակառուցել թիմը։1999-ի ամռանը թիմից հեռանում են Փոլ Ինսը, Դեյվիդ Ջեյմսը, Ջեյսոն ՄքԷյթերը, Ռոբ Ջոունսը, Թոնի Վառներն ու Սթիվ Հարքնոսը, իսկ Սթիվ ՄքՄանամանը դառնում է ազատ գործակալ։Միևնույն ժամանակ Հուլիեն գնում է 8 ֆուտբոլիստների՝Սամի Հյուպիա, Դիտմար Համան, Ստեֆան Հենչոզ, Վլադիմիր Շմիչեր, Սանդեր Վեստերֆելդ, Տիտի Կամարա, Էրիկ Մեյեր և Ջիմմի Տռաորե։Լիվերպուլի մարզաբազան՝Մելվուդը, նույնպես բարեկարգվեց։
2000-ին Լիվերպուլը գնեց Մարկուս Բաբբելին, Նիքի Բարմբիին, Պեգույ Արփեքսադին, Գրեգորի Վայնալին, Էմիլ Հեսկիին, Գարի ՄաքԱլիստերին, Իգոր Բիշկանին և Քրիստիան Զիեգին։Թիմից հեռացան Դավիթ Թոմփսոնը, Ֆիլ Բաբը, Դոմենեկ Մատեոն, Սթիվ Սթոնթոնը, Բրեդ Ֆրիդելը և Սթիգ Ինգե Բյոռնեբյեն։Արդյունքը երևաց։2000/01 մրցաշրջանում Լիվերպուլը գավաթային թրեբլ արեց՝նվաճելով Անգլիայի գավաթը, Անգլիայի լիգայի գավաթը և Ուեֆայի գավաթը։Ամռանը Լիվերպուլը հաղթեց Անգլիայի սուպերգավաթը և Ուեֆայի Սուպեր գավաթը։
2001 թվականի հոկտեմբերին, Լիդսի հետ խաղից հետո Ուլիեն իրեն վատ զգաց։Նրան տեղափոխեցին հիվանդանոց սրտի խնդիրների պատճառով։Ֆիլ Թոմփսոնը փոխարինեց նրան և Լիվերպուլին հասցրեց Պրեմիերի Լիգայում իր համար ռեկորդային երկրորդ հորիզոնական։5 ամսից Հուլիեն վերադառնում է։
Ուլիեի վերջին երկու մրցաշրջաններում Լիվերպուլը հետընթաց է ապրում, չկարողանալով մուտք գործել Չեմպիոնների Լիգա։Նրան հեռացնում են 2004-ի մայիսին։Հուլիեին փոխարինում է Վալենսիայի մարզիչ, Իսպանիայի նորընծա չեմպիոն Ռաֆա Բենիտեսը։
Լիոն
2005-ի Մայիսի 29-ին Ուլիեն պայմանագիր է ստորագրում Լիոնի հետ։Նա շարունակում է Լիոնի ջախջախումների շարքը, սակայն Չեմպիոնների Լիգայում այդ ամենը չի լինում շարունակել։2005/06-ին Լիոնցիներին դուրս են թողնում Միլանցիները, իսկ 06/07-ին Ռոմայի ֆուտբոլիստները։Երկու մրցաշրջան Լիոնում անցկացնելուց հետո, Հուլիեն անցնում է հանգստի։
Ասթոն Վիլլա
2010 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Ասթոն Վիլան հայտարարում է, որ Ուլիեն կլինի Վիլլայի նոր մարզիչը։Ասթոն Վիլային Անգլիայի Պրեմիեր Լիգայում տեղ ապահովելուց հետո, Հուլիեն հեռանում Վիլայից առողջական խնդիրների պատճառով։2011-ի ապրիլի 20-ին նրան տեղափոխում են հիվանդանոց, սրտի նոպայի պատճառով։ Այժմ Հուլիեն չի զբաղվում մարզչական գործունեությամբ ։
Մրցանակներ
Հուլիեն արժանացել է Պատվո լեգեոնի Շքանշանի ֆրանսիական ֆուտբոլին մատուցած իր ծառայությունների համար։Նաև արժանացել է OBE շքանշանին Վենգերի հետ միասին, անգլիական ֆուտբոլին մատուցած ծառայությունների համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի մարզիչներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Միխայիլ Գրոմով
Միխայիլ Լեոնիդովիչ Գրոմով, խորհրդային, ֆրանսիացի և ամերիկացի մաթեմատիկոս, ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր, Աբելի մրցանակի դափնեկիր։ Մեծ ներդրում է ունեցել մետրիկական երկրաչափության, Ռիմանյան երկրաչափության, խմբերի երկրաչափական տեսության զարգացման մեջ։
Մաթեմատիկայի շատ ոլորտներում մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա հիպերբոլական ֆունկցիաների տեսությունը, ինչպես նաև հոմոտոպիայի սկզբունքի (մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումներ)  հետ կապված աշխատությունները։
Կենսագրություն
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ մայրը ծառայել է թիվ 341 տեսակավորման և տարհանման հիվանդանոցի պաթալոգիական բաժանմունքի վարիչ և ընդունիչ-տեսակավորման դասակի հրամանատար 44-րդ հրաձգային դիվիզիայի 78-րդ առանձին բժշկական գումարտակի կազմում, մասնակցել է Լենինգրադի պաշտպանությանը, որդու ծննդյան տարում ծառայել է Վոլխովի ռազմաճակատամարտի առողջապահական գումարտակում ։ Հայրը, ով ծնունդով եղել է Տրորցկովսկից, ծառայել է որպես թիվ 3415 տարհանման հիվանդանոցի պաթալոգիական բաժանմունքի վարիչ, ապա թիվ 3412-ում , հեղինակել է գիտական աշխատություններ, այդ թվում՝  «Դատաբժշկական հյուսվածաբանության ձեռնարկ» (1958 թվական)։
Միխայիլ Գրոմովը Սովորել է Լենինգրադի 217-րդ դպրոցում։ 1965 թվականին ավարտել է Լենինգրադի համալսարանը։ 1969  թվականին պաշտպանել է դիսերտացիա՝ ստանալով ֆիզիկական և մաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուի աստիճան, իսկ 1973 թվականին՝ ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի դոկտորի աստիճան ։ Գիտական ղեկավարը եղել է Վլադիմիր Աբրամովիչ Ռոխլինը։ Նույն համալսարանում 1967 թվականից աշխատել է որպես ասիստենտ և դոցենտ, այնուհետև եղել է գիտաշխատող Լենինգրադի հիդրոօդերևութաբանական ինստիտուտում և  Ցելյուլոզա-թղթային  արդյունաբերության կենտրոնական գիտահետազատական ինստիտուտում ։
1974 թվականին ընտանիքի հետ Իսրայելի վիզայով հեռացել է Խորհրդային Միությունից և Իտալիայի տարածքով տեղափոխվել ԱՄՆ ։  Մինչև  1981 թվականը  եղել է  Նյու Յորք նահանգի Սթոնի Բրուկ համալսարանի պրոֆեսոր, ապա  1981-1982 թվականներին՝ Փարիզի VI համալսարանի պրոֆեսոր ։
1982 թվականից աշխատել է Ֆրանսիայի բարձրագույն հետազոտությունների ինստիտուտում, որտեղ զբաղեցրել մշտական պրոֆեսորի պաշտոն։ 1991-1996 թվականներին եղել է  Մերիլենդի համալսարանի պրոֆեսոր, 1996 թվականից՝ Նյու Յորքի համալսարանի պրոֆեսոր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրաչափագետներ Կատեգորիա:Պետրիշուլեի աշակերտները Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի մաթեմատիկամեխանիկական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Նյու Յորքի Սթոունի Բրուքի պետական համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Վոլֆի մրցանակի դափնեկիրներ (մաթեմատիկա) Կատեգորիա:Բալցանի մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Կիտոյի մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Եվրոպական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ Կատեգորիա:Ժնևի համալսարանի պատվավոր բժիշկներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Հունգարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ռուս մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ
Բագրատունիների տոհմածառ
Արշակունիների թագավորություն
Բագրատունիները ժառանգական նախարարություն են ստացել հայ Արշակունի թագավորներից 4-րդ դարում։ Նրանց էր վստահված արքունի գործակալություններից թագադիր ասպետությունը։ Բագրատունիների տիրույթներն են եղել Բարձր Հայք նահանգի Սպեր գավառը, որը հայտնի էր ոսկու մեծ պաշարներով, և Տայք նահանգը։
Որպես առաջին ներկայացուցիչ՝ հայտնի է Սմբատ Ա-ն, ով թագադիր ասպետ էր Տրդատ Գ Մեծի իշխանության տարիներին (287-330)։ Հայոց Վռամշապուհ արքայի կառավարման տարիներին հայտնի էր ասպետ Սմբատ Գ-ն, ով թագադրել է վերջին Արշակունի թագավոր Արտաշես (Արտաշիր) Արշակունուն (423-428)։
Պարսկա-Բյուզանդական տիրապետություն
Սմբատ Գ-ի սերունդները շարունակում են բարձր դիրք ունենալ նաև Հռոմեական կայսրության և Սասանյան Պարսկաստանի միջև բաժանված Հայաստանում։ Նրա ժառանգներից Տիրոցը մասնակցել է պատմության մեջ հայտնի է որպես մարզպան Վասակ Սյունու գաղափարակից, իսկ Սահակ Բ-ն, ավելի ուշ՝ Սմբատ Դ-ն, եղել են Հայաստանի մարզպաններ։ Բագրատունիների տոհմի նահապետները ավանդապար կրել են ասպետ պաշտոնը։
Հայաստանի երկրորդ բաժանումից հետո Բագրատունիների տիրույթները հայտնվել են բյուզանդացիների գերիշխանության տակ։ Նրանց դեմ ապստամբած իշխաններից հայտնի էր Սմբատ Բագրատունին։
Արաբական տիրապետություն
Մրցակցությունը ավարտվում է Բագրատունիների հաղթանակով, ովքեր վերականգնում են անկախ պետականությունը։ Հայոց իշխանի պաշտոնը վերաճում է իշխանաց իշխանի, ապա՝ հայոց թագավորի, որի առաքելությունը ստանձնում է Սմբատ Ը-ի ճյուղը՝ Աշոտ Բագրատունու գլխավորությամբ։ Սմբատի եղբոր՝ Բագրատի որդիները հաստատվում են Տարոնում և հիմնում անկախ իշխանություն։ Իսկ նրանց քույրը՝ Հռիփսիմեն, դառնում է Վասպուրականի առաջին գահերեց իշխանի` Համազասպ Բ-ի կինը։
Նախքան անկախացումը Բագրատունիների` Տայքի հիմնական ճյուղը առանձնացել էր որպես ինքնուրույն կյուրոպաղատություն։ Նրա ղեկավար Աշոտը հիմնադրում է վրաց Բագրատիոնիների արքայատոհմը, որը Վրաստանում իշխում է մեկ հազարամյակ՝ 9-19-րդ դարեր։
Տարոնի Բագրատունիների ճյուղ
Տարոնը իր տիրույթներին էր միացրել Աշոտ Մսակեր Բագրատունին։ Որպես Տարոնի իշխան՝ նա համարվում է Աշոտ Ա (804-826)։ Իր մահից հետո իշխանաց իշխան Բագրատ Բ-ն ժառանգում է Տարոնը, իսկ Սմբատ Ը-ն՝ Այրարատը։ Բագրատը իր տոհմում երկրորդն էր. Բագրատ Ա ասպետը տոհմի նահապետներից էր դեռ 4-րդ դարում։ Սակայն Տարոնի իշխանության սահմաններում միևնույն ժամանակ նա գահակալել է որպես Բագրատ Ա (826-851), քանի որ Տարոնում Բագրատ անունով իշխան չի եղել։ Նրա սերունդները որպես ինքնիշխան տիրակալներ իշխում են մինչև 966 թվականը։ Հետագայում տիրույթները անցնում են Բյուզանդական կայսրությանը։
Դեռ վերջին իշխանի՝ Աշոտ Գ-ի օրոք, Տարոնի նախկին տերերը՝ Մամիկոնյանները, շարունակում էին պահել իրենց ազդեցիկ դիրքը։ Նրանք բարեկամական կապեր են հաստատում Բագրատունիների հետ, որի արդյունքում Աշոտ Գ-ին զուգահեռ Տարոնում իշխում են Բագրատ Բ-ն և Գրիգոր Բ-ն՝ կիսով չափ Մամիկոնյան։ Ավելի ուշ Տարոնի Բագրատունիների ճյուղը ձուլվում է Մամիկոնյաններին, և առաջանում են Թոռնիկյանների (Սասուն) ու Տարոնցիների (Մուշ) իշխանական տոհմերը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բագրատունիներ Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան Կատեգորիա:Բագրատիոնիներ Կատեգորիա:Ցանկեր:Վրաստան
Համազասպ Բաբաջանյանի հուշարձան (Երևան)
Համազասպ Բաբաջանյանի հուշարձան, Խորհրդային Միության զրահատանկային զորքերի գլխավոր մարշալ Համազասպ Բաբաջանյանին նվիրված հուշարձան Երևանում։ Գտնվում է Ավան վարչական շրջանի Բաբաջանյան փողոցին կից այգում։ Տեղադրվել է 2016 թվականի մայիսի 23-ին ։
Մալաթիայի գավառակ
Աշխարհագրություն
Մալաթիայի հողերը ողողվում են Թոխմա (Թուխմա կամ Մելաս) գետի և նրա վտակների, Դեյրիմեսիհ և Բունարբաշի գետերի և գետակների ջրերով։
Համազասպ Բաբաջանյանի հուշարձան (Երևան)
Պատմություն
Հուշարձանն ստեղծվել է Հայաստանի կառավարության 1999 թվականի օգոստոսի 31-ի «Հայաստանի Հանրապետությունում պետական և հասարակական նշանավոր գործիչներին նվիրված հուշարձանների իրականացման կարգը հաստատելու մասին» N 551 որոշմամբ հաստատված կարգի 2-րդ կետի համաձայն ։
Մալաթիայի գավառակ
Կլիմա
Կլիման բարեխառն է, իսկ ձմեռները՝ ցրտաշունչ։
Համազասպ Բաբաջանյանի հուշարձան (Երևան)
Պատմություն
Հուշարձանի բացման արարողությանը մասնակցել են Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը, Հայաստանի պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը, Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը, Հայրենական մեծ պատերազմի վետերաններ, Եվրոպայում ԱՄՆ ցամաքային ուժերի հրամանատար, գեներալ-գնդապետ Ֆրեդերիկ Բեն Հոջեսը, ԱՄՆ Կանզաս նահանգի ադյուտանտ-գեներալ, ազգային գվարդիայի նահանգի հրամանատար, գեներալ-մայոր Լի Տաֆֆանելլին և օտարերկրյա պետությունների ռազմական կցորդներ, Երևանի պատվավոր քաղաքացի, գրոսմայստեր Ռաֆայել Վահանյանը, Հայաստանի շախմատային ֆեդերացիայի փոխնախագահ Հովիկ Խալիկյանը, երևանաբնակ չարդախլեցիներ (խաչիսարցիներ), «Գարդման» հայրենակցական միության անդամներ։
Մալաթիայի գավառակ
Պատմություն
Ըստ թուրքական նվազեցված տվյալների 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ տարագրվել է 6627 հայ։
Համազասպ Բաբաջանյանի հուշարձան (Երևան)
Պատմություն
Համազասպ Բաբաջանյանին նվիրված հուշարձան կա նաև Տավուշի մարզի Զորական գյուղում ։
Մալաթիայի գավառակ
Բնակչություն
Գավառակում բնակվում էին մեծ թվով հայեր։ 1880-ական թվականներին հայերի թիվը հասնում էր 14 000, որից 7 224-ը բնակվում էին գյուղերում։
Համազասպ Բաբաջանյանի հուշարձան (Երևան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Համլետ Մատինյանի քանդակներ Կատեգորիա:2016 հիմնադրումներ Հայաստանում
Մալաթիայի գավառակ
Տնտեսություն
Գավառակը հայտնի էր իր համեղ պտուղներով՝ թութ, ծիրան, խնձոր, տանձ և սալոր։ Մշակում էին նաև հացահատիկ, խաղող, բանջարեղեն, ծխախոտ և բամբակ։
Օգտակար հանածոներ
Գավառակն ուներ հանքավայեր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Մալաթիան ուներ 20 եկեղեցի և 3 վանք։
Կրթություն
Գավառակն ուներ 9 դպրոց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Լիսեո
Լիսեո (Gran Teatro del Liceo, Gran Teatre del Liceu), օպերային թատրոն Բարսելոնայում, Իսպանիայի ամենակարևոր թատրոններից մեկը։ Բացվել է 1847 թվականին։
Պատմություն
Լիսեո թատրոնը Եվրոպայի այն քիչ թատրոններից է, որ կառուցվել են մասնավոր անձանց միջոցներով։ Թատրոնի ստեղծման հիմք է ծառայել Մոնտեսյոն ֆիլոդրամատիկ դպրոցը (Liceo Filodramático de Montesión), որ հիմնադրել էր իսպանական ռազմական գունդը` Մանուել Ժիբեր ի Սանսի գլխավորությամբ։ Ի սկզբանե կառույցը նախատեսված էր եղել ինչպես երաժշտական կրթություն ստանալու, այնպես էլ թատերական ներկայացումների համար։ 1845-1847 թվականներին կառուցվել է թատրոնի նոր շենքը, որի բացումը կատարվել է 1847 թվականի ապրիլի 4-ին։
1861 թվականին թատրոնը տուժել է հրդեհից, իսկ 1893 թվականին` ահաբեկչական գործողությունից, որ կազմակերպել էր անարխիստ Սանտյագո Սալվադորը։ Դրա հետևանքով ներկայացման ժամանակ ռումբի պայթյունից մահացել էր 20 մարդ։ Թատրոնը ծաղկման գագաթնակետին է հասել 1920-ական թվականներին, մասնավորապես երբ թատրոնում հանդես էր գալիս Սերգեյ Դյագիլևի անտերպրիզան։
Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ թատրոնը գոյատևել է քաղաքային խորհրդի նվիրատվություններով։ 1939 թվականին թատրոնը ազգայնացվել է` հռչակվելով «Կատալոնիայի ազգային թատրոն»։
1955 թվականին Լիսեո օպերային մեծ թատրոնն ընդունել է Վագների օպերային փառատոնը, որ սովորաբար անց էր կացվում Բայրոյթում։ 1994 թվականի հունվարի 31-ի հրդեհից հետո թատրոնը վերակառուցվել է և կրկին վերաբացվել 1999 թվականին։ Թատրոնի ներկայիս հանդիսասրահն ունի 360 մ² մակերես և հաշվարկված է 2292 հանդիսատեսի համար։ Այն մեծությամբ երկրորդ հանդիսասրահն է Եվրոպայում Լա Սկալայից հետո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1862 կառուցումն ավարտված թատրոններ Կատեգորիա:1847 կառուցումն ավարտված թատրոններ
Հրեշտակ քրոջ համար
«Հրեշտակ քրոջ համար» (My Sister’s Keeper), ամերիկուհի գրող Ջոդի Փիքոլթի վեպը, որը հրատարակվել է 2004 թվականին։ Ստեղծագործությունը պատմում է 13 տարեկան Աննայի մասին, որը դատի է տվել իր ծնողներին, որպեսզի ստանա բժշկական էմանսիպացիա ։
Ստեղծման պատմությունը
Առաջին անգամ վեպի գաղափարը Փիքոլթի մոտ հայտնվել է իր նախորդ՝ «Երկրորդ հայացք» ստեղծագործությունը գրելու ժամանակ։ Նա լսել էր մի ամուսնական զույգի մասին, որը որդի էր ունեցել, որպեսզի ծանր լեյկեմիայով տառապող իրենց դստերը եղբոր պորտալարային արյան բջիջների փոխներարկում կատարի։
Փիքոլթն իր պաշտոնական կայքում ասում է, որ գրել է վեպը այդ պատմության ազդեցության տակ։ Նրան տանջում էր այն հարցը, թե ինչ է զգում այն երեխան, որը ծնվել է իր ազգականին փրկելու համար։ Հաջորդ խնդիրը, որի մասին խոսվում է գրքում, բժշկական նպատակներով մարդու ցողունային բջիջների օգտագործման և ուսումնասիրման բարոյագիտական կողմն է։