cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վրաստանի ճարտարապետների միություն
Պատմություն
Վրաստանի ճարտարապետների միությունն ստեղծվել է 1931 թվականին։ 1936 թվականին տեղի է ունեցել առաջին համագումարը և միությունն ունեցել է 140 գրանցված անդամներ։ Մինչև 1990 թվականը եղել է Խորհրդային Միության Ճարտարապետների միության կազմում։ 1990 թվականի դեկտեմբերի 6-ից կոչվել է «Ճարտարապետների անկախ միություն», 1991 թվականին նոր կանոնադրությամբ՝ «Ճարտարապետների միություն»։
Ունի շուրջ 722 անդամներ 5 տարածաշրջանային մասնաճյուղերից՝ Աբխազիայի, Աջարիայի, Իմերեթի, Փոթիի։
1996 թվականից յուրաքանչյուր տարվա հոկտեմբերի առաջին շաբաթը նշվում է ճարտարապետների օրը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացական ճարտարապետություն
Թիթեռնիկը
Թիթեռնիկը (Hyldemoer), դանիացի հեքիաթագիր Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթը։ Գրվել է 1844 թվականին։
Սյուժե
Հեքիաթը պատմում է մի թիթեռնիկի մասին, որը ցանկանում էր ամուսնանալ ամենալավ ծաղկի հետ։ Սակայն նա չէր կարողանում կողմնորոշվել, այդ իսկ պատճառով գնում է և հարցնում դաշտային երիցուկին, որը գուշակություններ էր անում։ Բայց պատասխան չստանալով` հեռանում է նրանից։ Թիթեռնիկն ամեն ծաղկի մեջ մի թերություն տեսնում էր, վախենում էր, որ նրանք շատ շուտ կթոշնեն։ Արդեն աշուն էր, և թիթեռնիկը որոշում է ամուսնանալ անանուխի հետ, սակայն նրանից մերժում է ստանում ։ Շուտով եղանակները վատանում են և հենց այդ օրերին էլ նա ընկնում է մի տաք սենյակ։ Այնտեղ նրան տեսնում են և գնդասեղը մարմինը խրելով` ամրացնում մի արկղի մեջ ուրիշ հազվագյուտ թիթեռների շարքում։ Նա իրեն մխիթարում էր` ասելով, որ հիմա նա ծաղկի նման է, և որ սա էլ ամուսնության նման է։ Սակայն սենյակի ծաղիկները ասում էին, թե դա վատ մխիթարություն է։ Իսկ թիթեռնիկը չէր ցանկանում նրանց հավատալ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթներ Կատեգորիա:Գրքեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:1844 գրքեր
Մարիա Մակսակովա
Մակսակովա Մարիա Պետրովնա, ռուս խորհրդային երգչուհի (մեցցո-սոպրանո)։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի (1971)։
Կենսագրություն
1919 թվականից եղել է Աստրախանի օպերային թատրոնի, 1923-1953 թվականներին՝ Մեծ թատրոնի մեներգչուհի։ Միաժամանակ հանդես է եկել համերգներով (1935 թվականից՝ նաև արտասահմանում)։ Դերերգերից են՝ Կարմեն (Բիզեի «Կարմեն»), Մարինա Մնիշեկ, Մարֆա (Մուսորգսկու «Բորիս Գոդունով», «Խովանշչինա»)։ Մակսակովան Ալմաստի (Սպենդիարյանի «Ալմաստ») դերերգի առաջին կատարողն է (1930, Մոսկվա, Մեծ թատրոնի մասնաճյուղ)։ Արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակների (1946, 1949, 1951)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:Ռուս մեցցո-սոպրանոներ Կատեգորիա:Աստրախան քաղաքում ծնվածներ‎ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Խորհրդային մեցցո-սոպրանոներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Փոլա Փաթոն
Փոլա Մաքսին Փաթոն (անգլ. Paula Maxine Patton, ), ամերիկացի դերասանուհի, հայտնի է հետևյալ ֆիլմերից՝ «Դեժա վյու», «Հայելի», «Գանձ», «Առաքելությունն անիրագործելի է։ Ֆանտոմ պրոտակոլը», «Երկու բույն» և Հարոն Պոլուորչիհի դերով ՝«Վարկրաֆտ» ֆիլմից։
Կենսագրություն
Փոլա Մաքսին Փաթոնը ծնվել է 1975 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, Լոս Անջելեսում, Կալիֆորնիա, ԱՄՆ։ Մանուկ հասակում Փաթոնն իր ընտանիքի հետ ապրել է 20th Century Fox ստուդիային հարակից։ Նրա մայրը դպրոցում աշխատել է ուսուցչուհի, իսկ հայրը՝ իրավաբան: Ուսումնական տարիներին նա խաղացել է դպրոցական բեմադրություններում, այնուհետև Լոս Անջելեսի Hamilton Magnet Arts High School-ում։ Որոշ ժամանակ նա սովորել է Կալիֆոռնիայի համալսարանում (Բերկլի), այնուհետև ընդունվել Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանը։ Ստացած դիպլոմը հնարավորություն է ընձեռում նրան աշխատել Discovery Health Channel ալիքում, իբրև ռեժիսորի ասիստենտ։ 2005 թվականից սկսած Փաթոնը սկսում է նկարահանվել ֆիլմերում։
Բաուսկա
Բաուսկա (Бауск, Marienland), քաղաք Լատվիայում, վարչական կենտրոնը Բաուսկայի եզրին։ 2016 թվականի տվյալներով բնակվում է 9348 մարդ։ Տարածքի մակերեսը կազմում է 6.1 կմ²։ Գտնվում է Ռիգայից 66 կմ հեռավորության վրա, Մուսա և Մեմելե գետերի միախառնման վայրում, ձևավորելով Լիվերպուլը։ Մոտակա երթուղային կայարանը գտնվում է 26 կմ հեռավորության վրա գտնվող Իեցավա քաղաքում։ Քաղաքը պատմության մեջ հայտնի է Լիվոնսկյան պատերազմով (1558-1583 թթ.), Երեսնամյա պատերազմով (1618-1648 թթ.), Հյուսիսային պատերազմով (1700—1721 թթ.), 1711 թվականին ժանտախտ հիվանդությունով և 1812 թվականին Նապոլեոնի արշավանքով։
Պատմություն
Բաուսկան հիմնադրվել է 1443 թվականին Տեվտենսկի ասպետների կողմից, սակայն քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1511 թվականին։ Լրիվ իրավունքները ստացել է 1609 թվականին։ Բաուսկաի ամրոցը հիմնադրվել է 1456 թվականին։ 1625 թվականին ամրոցն առաջին անգամ վերցրել են շվեդները, իսկ 1705 թվականին ռուսները` Հյուսիսային պատերազմի ժամանակ։ 1705 թվականին ամրոցի ամրապնդումը ավերվել է և այդ ժամանակից ի վեր այն դարձել է անմարդաբնակ։ Սակայն վերջին տարիներին այն վերականգնվել է։ 1885 թվականին Բաուսկայում եղել է 6532 բնակիչ։ Այդ ժամանակ քաղաքում էր գտնվում ուղղափառ մատուռը, լյութերական եկեղեցին և երկու սինագոգները։ Նաև կար 1 կաշվե, 1 քարտաշային և 2 գինու գործարան։ Ամենամյա տոնավաճառը իրականացվել է հոկտեմբերի 12-ից մինչև 17-ը։
Տնտեսություն, արդյունաբերություն
Տեքստիլ գործարանի և պահածոների մասնաճյուղերն են`
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1609 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բոլիվար (պրովինցիա, Էկվադոր)
Բոլիվար (Provincia de Bolívar (Ecuador))՝ պրովինցիա Էկվադորում։ Մայրաքաղաքը Գուարանդան է։ Պրովինցիայի մեծ մասի կլիման զով է, սակայն ավելի ցածրադիր հովիտներում ցուրտ է, ինչպես տունդրայում։ Պրովինցիայի տարածքը կազմում է 3940 կմ․ քառ․ ։ Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 183641 մարդ։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնը Գուարանդան է։
Աշխարհագրություն
Բոլիվարը գտնվում է Անդեր լեռնաշղթայի արևմուտքում։ Պրովինցիայի մեծ մասում տիրում է բավականին ցուրտ կլիմա, իսկ հովիտներին բնորոշ է տաք արևադարձային կլիման։
Վարչական բաժանում
Պրովինցիան բաժանված է 7 կանտոնների։ Հետևյալ աղյուսակում ներկայացված է 2001 թվականի բնակչության մարդահամարի տվյալները, նրա տարածքը (քառ. կմ), կանտոնի վարչական կենտրոնը կամ մայրաքաղաքը ։
Ժողովրդագրություն
Էթնիկ խմբերի տվյալներն ըստ Էկվադորի 2010 թվականի մարդահամարի։
Քաղաքականություն
Էկվադորի 2013 թվականի ընդհանուր ընտրությունների արդյունքները Բոլիվար պրովինցիայում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էկվադորի նահանգներ
Արեգ Դաբաղյան
Արեգ Վաղարշակի Դաբաղյան (Арег Вагаршакович Дабагян,մայիսի 28, 1920, Թիֆլիս-սեպտեմբերի 26, 2005, Խարկով), կիբեռնետիկայի և մեքենաների դինամիկայի, կիրառական տատանումների տեսության բնագավառների հայազգի խորհրդային և ուկրաինական գիտնական, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ավտոմատ կարգավորման ու վերահսկման Ռուսաստանի կոմիտեի անդամ, տեխնոլոգիական կիբեռնետիկայի Ուկրաինայի և միջազգային ակադեմիաների անդամ, Ազգային տեխնիկական համալսարան «Խարկովի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի» պատվավոր անդամ ։
Կենսագրություն
Արեգ Դաբաղյանը հայտնի բոլշևիկ, քաղաքացիական պատերազմի մասնակից, կուսակցության առաջնորդ Վաղարշակ Դաբաղյանի (1899-1938) որդին է։ Արեգը միջնակարգ դպրոցն ավարտել է ոսկե մեդալով։ 1936 թվականին առանց քննություններ հանձնելու ընդունվում է Մոսկվայի ավիացիոն ինստիտուտը։ Ավիացիոն ինստիտուտում ուսանելու տարիներին միաժամանակ ներկա էր լինում բժշկական ինստիտուտի և Մոսկվայի պետական համալսարանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետի լեկցիաներին։ 1938 թվականին, հոր ձերբակալումից հետո Արեգին որպես «ժողովրդի թշնամու» որդի հեռացնում են և ինստիտուտից և կոմերիտական շարքերից։ Ծանր պայմանների պատճառով Արեգի մոտ սկսվեց թեթև տուբերկուլոզ և մի քանի ամիս նա պառկեց հիվանդանոցում։ 1938 թվականին «Պրավդա» թերթում հրատարակվեց ընկեր «Ստալինի նամակը ընկեր Իվանովին», որտեղ ասվում էր, որ «որդին հոր համար պատասխանատու չէ» ։ Նա խնդրանքով դիմել է ավիացիոն ինստիտուտ, որ իրեն վերականգնեն, սակայն մերժում է ստացել։ Ուսումը շարունակելու համար նրան առաջարկել են մայրաքաղաքից դուրս մի քանի բուհեր, և նա ընտրեց Խարկովի մեխանիկամեքենաշինական ինստիտուտը։ 1939 թվականի սեպտեմբերից Դաբաղյանը Ավտոմոբիլների և տրակտորների ֆակուլտետի «Մեքենաների դինամիկա և ամրություն» մասնագիտության ուսանող էր։
Հայրենական Մեծ պատերազմը սկսվելուց հետո Դաբաղյանը իր համակուրսեցիների հետ միասին դիմում են ներկայացրել զինկոմիսարիատ, խնդրել, որ իրենց էլ ուղարկեն ռազմաճակատ։ Դաբաղյանին սովորելու նպատակով ուղարկում են Մոսկվայի Զրահատանկային զորքերի ռազմական ակադեմիա։ Կարճ ժամանակ անց, 1941 թվականի սեպտեմբերին լավ սովորող կուրսանտներին տեղափոխեցին Կիևի բարձրագույն տանկային ուսումնարան, նրանց թվում էր նաև Արեգը։ 1944 թվականի փետրվարին նա նշանակվում է զրահատանկային ակադեմիայի դասախոս։
1945 թվականին Դաբաղյանին տեղափոխում են Վլադիվոստոկի պետական ծովային համալսարանի էլեկտրոտեխնիկական ամբիոն։ Ամբինը նոր էր ձևավորվում, դասախոսներ դեռ չկային։ Արեգ Դաբաղյանին նշանակեցին ղեկավարի պաշտոնակատար և նրա առջև խնդիր դրվեց՝ վերազինել համալսարանը և պաշտպանել գիտական թեզ։
1947 թվականին Խարկովի մեխանիկամեքենաշինական ինստիտուտում Դաբաղյանը պաշտպանել է թեկնածուական թեզ։ 1962 թվականին ստացել է տեխնիկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ 1964-1977 թվականներին Խարկովի մանկավարժական ինստիտուտում եղել է «Շարժման ավտոմատ կառավարման» ամբիոնի վարիչ, 1977-1990 թվականներին՝ «Կառավարման ավտոմատացված համակարգերի» ամբիոնի վարիչ։ Դաբաղյանը ղեկավարել է ամբիոնը մինչև 1990 թվականը, սակայն դասախոսություններ է կարդացել մինչև 1998 թվականը։ 1998 թվականին ծանր հիվանդության արդյունքում նա կորցրել է ոտքերը։ Դրանից հետո, մինչև իր կյանքի վերջին օրերը նա զբաղվել է գիտական աշխատանքներով։
Հեղինակ է 12 մենագրության, բազմաթիվ գիտական հոդվածների։
Լավագույն աշխատությունները
сетей :
Արթուր Պողոսյան (պետական գործիչ)
Արթուր Հմայակի Պողոսյան, ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ մշակույթի նախարարի տեղակալ (2009-2018 թվականներ)։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ պետական գործիչներ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:«Եվրասիա» միջազգային համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Մակուի դաշտ
Մակուի դաշտ, գտնվում է Հայկական լեռնաշխարհում, Միջին-Արաքսյան գոգավորությունում, Արաքս գետի աջ ափն։ Կազմում է Նախիջևանի հարթավայրի արևմտյան շարունակությունը։ Բարձրությունը 800-1100 Մ է։ Բաժանվում է լավային դաշտի, ալյուվիալ և նախալեռնային փոքրաթեք հարթությունների։ Լավային դաշտը կազմված է Փոքր Մասիսից սկիզբ առնող բազալտային, անդեզիտա-բազալտային լավային հոսքից և զբաղեցնում է Մակուի դաշտի հյուսիսային մասը, ալյուվիալ հարթությունը՝ կենտրոնական մասը, որը դեպի արևելյան լայնանում է և ձուլվում Նախիջևանի դաշտին։ Նախալեռնային թեք հարթությունը կազմված է նեոգենի գիպսաբեր ու աղաբեր շերտախմբերից և ենթարկվել է էրոզիոն խիստ մասնատման։ Այն դեպի հարավային աստիճանաբար բարձրանում է և ձուլվում Շավարշավանի լեռնաշղթային։ Կլիման չոր ցամաքային է՝ շոգ ամառով և չափավոր ցուրտ ձմեռով։ Մակերևութային հոսքը սակավ է, միակ խոշոր գետը Մակուն է։ Կան հանքային աղբյուրներ։ Տարածված են գորշ հողերը։ Պատահում են նաև ալկալի և աղուտային հողեր։ Բուսականությունը կիսաանապատային է։ Զարգացած է այգեգործությունը։
Ահաբեկչություն Լոնդոնում (2005)
Ահաբեկչություն Լոնդոնում 2005 թվականին (2005 London bombings), իսլամի կողմնակիցների կողմից կատարված մի շարք ահաբեկչական գործողություններ։ Որպես իրադարձությունների շղթայի բաղկացուցիչ մաս, որը հայտնի է որպես Ահաբեկչության դեմ պատերազմ ։
Ահաբեկչությունների առաջին շարք
2005 թվականի հուլիսի 7-ին Լոնդոնում պիկ ժամին 4 համակարգված պայթյուն է տեղի ունեցել, որոնք իրականացրել են իսլամիստ մահապարտ ահաբեկիչները։ Առավոտյան ժամը 8:50-ին, 50 վայրկյան ընդմիջումով, սինխրոն պայթեցվել են Լոնդոնի մետրոպոլիտենի երեք գնացքները։ Գրեթե մեկ ժամ անց՝ ժամը 9:47-ին, Տեվիստոկ-սքվերում ավտոբուսում չորրորդ պայթյունն է տեղի ունեցել։
Մահացել է 56 մարդ, վիրավորվել է մոտ 700-ը։ Զոհվել են նաև 4 ինքնասպանության ահաբեկիչներ՝ Հաբիբ Օնֆը, Մոհամեդ Սիդիկ Խանը, Ջերմեն Լինդսին և Շեխզադ Թանները։ Մեծ արձագանք է գտել հասարակության մեջ այն փաստը, որ մահապարտները Միացյալ Թագավորության քաղաքացիներ են եղել։ Ավելին, նրանք բոլորը, բացի Լինդսիից, ծնվել և մեծացել են Մեծ Բրիտանիայում, սովորել են բրիտանական դպրոցներում ։
Ահաբեկչական գործողությունը հանգեցրել է նրան, որ Լոնդոնում հասարակական տրանսպորտի համակարգը կաթվածահար է եղել մեկ օրով՝ մինչև հուլիսի 8-ը։ Բջջային կապը նույնպես չի աշխատել։
Հետևանքներ
Դա Մեծ Բրիտանիայի պատմության մեջ ամենամեծ ահաբեկչությունն է՝ 1988 թվականի դեկտեմբերին Լոքերբիի երկնքում ինքնաթիռի պայթյունի ժամանակներից ի վեր (ռումբ օդանավում, 270 զոհ) և զոհերի թվով ամենամեծ պայթյունը Լոնդոնում՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակներից ի վեր։ Բացի այդ, այդ իրադարձությունը երբեմն համարում են Արևմտյան Եվրոպայում մահապարտների իրականացրած առաջին ահաբեկչությունը։
Պայթյունները տեղի են ունեցել Մեծ Բրիտանիայում Մեծ ութնյակի գագաթնաժողովի առաջին օրը։ Բացի այդ, պայթյունների նախօրեին, 2005 թվականի հուլիսի 6-ին Լոնդոնը իրավունք ստացավ անցկացնել 2012 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերը։ Պայթյուններից ուղիղ չորս տարի առաջ Բրեդֆորդ քաղաքում տեղի են ունեցել անկարգություններ ռասայական հողի վրա։
Ահաբեկչությունների երկրորդ շարք
2005 թվականի հուլիսի 21-ին՝ ահաբեկչությունների առաջին շարքից 2 շաբաթ անց, Լոնդոնում ահաբեկչական գործողության փորձ է տեղի ունեցել, նաև մետրոյում և ավտոբուսում։ Ռումբերը գործողության մեջ են դրվել, պայթյունները գործել են, բայց չորս ռումբերից ոչ մեկը չի պայթեցրել, իսկ ահաբեկիչներից 5-րդը նետել է՝ այդպես էլ այն գործողության չբերելով։ Մահացածներ չեն եղել։ Կասկածյալ ահաբեկիչները փորձել են թաքնվել, սակայն բոլորն էլ ձերբակալվել և հանձնվել են արդարադատությանը։ Մյուս օրը՝ 2005 թվականի հուլիսի 22-ին, Լոնդոնի քաղաքային ոստիկանությունը մետրոյի «Սթոքուել» կայարանում սխալմամբ սպանվել է բրազիլացի քաղաքացի Ժան Շառլ դե Մենեզեսը, որն ընդունվել է ահաբեկիչներից մեկի տեղը։
Ալեքսանդր Նևսկու տաճար (Նովոսիբիրսկ)
Ալեքսանդր Նևսկու տաճար (Собор во имя Александра Невского) Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկ քաղաքում գտնվող Արևելյան Ուղղափառ եկեղեցի, որը կոչվում է Սուրբ Ալեքսանդր Նևսկու պատվին։
Ֆրեդրիկա Լյոֆ
Ֆրեդրիկա Լյոֆ (Fredrique Löwen, հայտնի է նաև Ֆրեդրիկա Լյովեն, (Fredrique Löwen), ), թատրոնի շվեդ դերասանուհի։ Նորաստեղծ թագավորական դրամատիկական թատրոնի առաջին կին աստղը ։
Կենսագրություն
Ֆրեդրիկա Լյոֆը ծնվել է Շվեդիայի Սոդերմանլանդ գավառի Տորսոկեր քաղաքում, Յոհան Գոթֆրիդ Լյոֆի և Կատարինա Շառլոտ Ստոլհամմարի (կամ Ստոլհանդի) ընտանիքում։ Նրա հայրը թագավորական արքունիքում ծառայում էր որպես բուժակ, իսկ մինչ այդ Լովիսա Մեյերֆելդտի սպասավորն էր։ Սկզբում նրան անվանում էին Լյով, բայց նա փոխեց իր ազգանունը` դարձնելով Լյոֆ ։
Ալեքսանդր Նևսկու տաճար (Նովոսիբիրսկ)
Այն բացվել և օծվել է 1899 թվականի դեկտեմբերի 29-ին, իսկ 1915 թվականին դարձել է տաճար։
Ֆրեդրիկա Լյոֆ
Կենսագրություն
Նրա ծննդյան օրը սովորաբար նշվում էր դեկտեմբերի 4-ին, բայց քանի որ մկրտվել է հոկտեմբերի 7-ին, ենթադրվում է, որ ծնվել էր հոկտեմբերին` իր մկրտությունից անմիջապես առաջ ։ Նա ազնվականներ Հեդվիգ Կատարինա Դելագարդիի, Հանս Հենրիկ ֆոն Լիևի և Հանս Ֆրեդրիկ Ռամելի սանուհին էր ։ Նրա ընտանիքը աղքատ էր, Ֆրեդրիկան ուներ յոթ քույր և մեկ եղբայր։
Ալեքսանդր Նևսկու տաճար (Նովոսիբիրսկ)
Մայր տաճարը հատուկ հուշարձան էր ցար Ալեքսանդր III-ի համար, ով նախաձեռնել էր անդրսիբիրյան երկաթուղու կառուցումը, որի արդյունքում ստեղծվել է Նովոնիկոլաևսկը (այժմ՝ Նովոսիբիրսկ) որպես նոր երկաթուղային կայարան։
Ֆրեդրիկա Լյոֆ
Վաղ կենսագրություն և կարիերա
Ֆրեդրիկա Լյոֆը և նրա քույրերը սկզբում հայտնի էին որպես «Լյովենյան  աղջիկներ» կազմելով «նրբագեղ ստոկհոլմյան թեթևաբարո կանանց միջավայրի» կամ էլիտար մարմնավաճառների դասի մի մասը ։ Նրա քույրերը՝ Շարլոտան և Լովիսան, ամուսնացել են բարոն Աքսել Ադամ Հիրթի հետ, իսկ հետագայում Լովիսան ամուսնացել է բարոն Վիկտոր ֆոն Շտեդինգի հետ։ Ֆրեդրիկա Լյոֆը իր առաջին ապօրինի երեխային ունեցել է 1779 թվականին, և դրանից մեկ տարի անց նա գրանցվել է որպես իր տանը դստեր՝ Յոհաննա Ֆրեդրիկայի հետ միայնակ բնակվող։ Հավանաբար, մոտավորապես 1780 թվականից ի վեր, Ֆրեդրիկա Լյոֆը ուսանող էր Ստոկհոլմի Բոլհուսեթ քաղաքում գտնվող Ֆրանսիական թատրոնում, որտեղ նրա ղեկավարն էր Ժակ-Մարի Բուտե դե Մոնվելը ։ Անն Մարիա Միլան Դեգիյոնը, հավանաբար, նույնպես եղել էր նրա դաստիարակը։ Ֆրեդրիկան, հավանաբար, ելույթ էր ունենում փոքրիկ երեկույթներում, ինչպես Շվեդիայի մյուս ուսանողները, ինչպիսիք են Լարս Հյորտսբերգը։ Այդ դարաշրջանի ֆրանսիացի դերասանների համար սովորական էր իրենց համար բեմական անուն վերցնելը։ Սա Շվեդիայում այնքան էլ տարածված չէր, բայց Ֆրեդրիկա Լյոֆը, ով կրթություն էր ստացել Ֆրանսիական թատրոնում, ընդունեց իր անվան ֆրանսերեն տարբերակը որպես բեմական անուն և իր ազգանունը փոխեց հոր նախնական ազգանունով՝ իրեն անվանելով «Ֆրեդրիկա Լյովեն»։ Այնուամենայնիվ, նրան սովորաբար անվանում էին Ֆրեդրիկա Լյոֆ և այս անվամբ էին  հաճախ  հիշատակում գրականության մեջ։
Ալեքսանդր Նևսկու տաճար (Նովոսիբիրսկ)
1937 թվականին տաճարը փակվում է խորհրդային իշխանությունների կողմից։
Ֆրեդրիկա Լյոֆ
Կարիերան Թագավորական դրամատիկական թատրոնում
1787 թվականին Ֆրեդրիկա Լյոֆը դեր ստացավ Բոլհուսեթի Ադոլֆ Ֆրեդրիկ Ռիստելի շվեդալեզու թատրոնում, և երբ հաջորդ տարի այն վերանվանվեց թագավորական դրամատիկական թատրոն, նա դարձավ դրա առաջին սերնդի դերասանական խմբի անդամ։
Ֆրեդրիկա Լյոֆը 1788 թվականի մայիսի 6-ին առաջին անգամ հանդես եկավ Ստոկհոլմի թագավորական դրամատիկական թատրոնում, շվեդա արքա Գուստավ III-ի «Սիրի Բրագա և Յոհան Գյուլլեստերն» պիեսում Սիրի Բրագայի դերում։ Նրա առաջին ելույթը հաջողություն ունեցավ։
Ալեքսանդր Նևսկու տաճար (Նովոսիբիրսկ)
1988 թվականին Կիևյան Ռուսիայի քրիստոնեության ընդունման 1000-ամյակի տարում սկսվում է շարժում՝ տաճարի վերականգնման համար։ 1989 թվականին այն վերաբացվում է։
Ֆրեդրիկա Լյոֆ
Կարիերան Թագավորական դրամատիկական թատրոնում
Մարիաննա Էրենստրյոմը նրան համեմատեց Մադեմուազել Ժորժի հետ և Ֆրեդրիկան հայտնի դարձավ իր «գերազանց ձայնային տվյալներով, ինչպես նաև գեղեցիկ հունական դեմքով, բարեկազմ կազմվածքով և իր խաղի բնական ջերմությամբ հմայում  էր հանդիսատեսին առանց ճիգ գործադրելու» ։ Նրա խաղաոճը նկարագրվում էր որպես  «ազնվազարմ», որն աչքի էր ընկնում  իր զգայունությամբ և անկեղծությամբ, իսկ ձայնը՝ հստակությամբ և նրբությամբ։ Նա գովասանքի էր արժանանում իր դերասանական արտահագուստի համար, որի մասին արձագանքները կարելի է գտնել այդ ժամանակի աղբյուրներում։ Այդ ժամանակահատվածում ընդունված էր, որը դերասանն ինքն էր նախագծում և ֆինանսավորում իր հագուստների պատրաստումը։ Ֆրեդրիկան բարձր գնահատականի էր արժանացել տարբեր քննադատների կողմից իր էլեգանտության և լավագույն ոճի համար։
Ֆրեդրիկա Լյոֆը դարձավ թատրոնի առաջին դերասանուհի 1788 թվականին և զգալի հաջողություններ ունեցավ ռենգենտության ժամանակաշրջանում՝ 1792-1796 թվականներին։ Նա բարձր պաշտոն էր զբաղեցնում թատրոնում և համարվում էր «Թագավորական թատրոնի առաջին դասի դերասան» ։ Նա արքայական թատրոնում աշխատավարձից բացի ստանում էր նաև 600 կրոն նպաստ՝ Թագավորական օպերայից։
Ֆրեդրիկա Լյոֆը նաև դերասանների խորհրդի ընտրովի անդամ էր ։ Թագավորական դրամատիկական թատրոնը վերահսկվում էր քվեարկության միջոցով խորհրդի նիստերում յուրաքանչյուր 14-րդ օրվա ընթացքում Շվեդիայի ազատ արվեստների թագավորական ակադեմիայի հսկողությամբ ընտրված ութ դերասանների խորհրդի կողմից և 1788 թվականից մինչև 1803 թվականներին գտնվում էր «Թագավորական օպերայի» կողմից նշանակված պաշտոնյայի հսկողության ներքո։ Դա դերասաններին դարձնում էր թագավորական արքունիքի հաստիքային աշխատողներ և պարտավորեցնում, որ նրանք հանդես գան նրա համար, երբ նրանց կանչեն։ Ի տարբերություն Թագավորական օպերայի և Ֆրանսիական թատրոնի աշխատակիցների, Թագավորական դրամատիկական թատրոնի դերասանները չէին պահվում թագավորական արքունիքի հաշվին, այլ վարձատրվում էին թատրոնի եկամուտներից։
Ալեքսանդր Նևսկու տաճար (Նովոսիբիրսկ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի տաճարներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ Կատեգորիա:Նովոսիբիրսկի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:19-րդ դարի ճարտարապետություն
Ֆրեդրիկա Լյոֆ
Կարիերան Թագավորական դրամատիկական թատրոնում
Ֆրեդրիկա Լյոֆը կարդալ չգիտեր և ստիպված էր իր դերը սովորել՝ ստիպելով ուրիշներին կարդալ սցենարը ։ Գուստավ Մորից Արմֆելտը, որպես Շվեդիայի ազատ արվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ, որը վերահսկում էր թատրոնի գործունեությունը, 1788 թվականին խնդրել էր թագավորին, որ Սիրի Բրագեի դերը, մեկ ուրիշը խաղա, ինչպես նաև առաջարկել էր դերասանուհի Գերտրուդե Էլիզաբեթ Ֆորսելիուսին՝ Ֆրեդրիկա Լյոֆի փոխարեն։ Որպես պաշտոնական պատճառ նշվել էր նրա առողջական խնդիրները, ինչպես նաև ավելացրել էր, որ գրող Կարլ Գուստավ աֆ Լեոպոլդը ստիպված էր եղել երեք ժամ անցկացնել նրա հետ` իր դերը սովորեցնելու համար, կարդալ չկարողանալու պատճառով։
Դերեր
Նրա դերերի շարքում առանձնանում էր Վոլտերի «Սեմիրամիդայում» խաղացած գլխավոր դերը, որտեղ նա վայելում էր իր «հոյակապ» դերը, վերնագրի դերերը Ժան Ռասինի «Աթալիայում» և Գուստավ III- ի «Նկարիչ Քրիստինա» ֆիլմում (1790), տիկին Ֆերվալի դերը «Den förtroliga aftonmåltiden»-ում և Սուսաննայի դերը Պիեռ Բոմարշեի «Ֆիգարոյի ամուսնությունը» պիեսում (1799) ։ Ֆրեդրիկա Լյոֆը բազմաթիվ դերեր է խաղացել Օգոստուս ֆոն Կոտցեբուի, Ժան Ռասինի, Վոլտերի և Ֆավարի պիեսներում։
1791 թվականի հունիսի 30-ին նա Ավգուստա ֆոն Կոցեբուի «Անծանոթը կամ դժգոհության և անհանգստության աշխարհում» (Den okände eller världsförakt och gernger) պիեսում խաղացել է Ամալիայի դերը, ինչը նրան մեծ հաջողություն է բերել։ Ասում էին, որ նա այդ դերը խաղում  էր «անսահման զգայունությամբ», որ ստիպում էր «բոլորին արտասվել», նույնիսկ ֆրանսիական թատրոնի դերասանուհիներին, ովքեր չէին հասկանում շվեդերեն։
Մինչ Մարիա Ֆրանկը և Սոֆիա Ֆրոդելիուսը խաղում էին ողբերգություններ և կատակերգություններ, իսկ Էբբա Մորմանը խաղում էր «դիվական» կանանց դերեր, ինչպիսիք են կախարդներն ու մարդասպանները, Ֆրեդրիկա Լյոֆը խաղում էր ռոմանտիկ սիրահարների և հերոսուհիների դերեր։ Նա հեռացավ բեմից 1808-1809 թատերաշրջանի ավարտին։
Անձնական կյանք
Ֆրեդրիկա Լյոֆն ապրում էր Ստոկհոլմի Գուստավ Ադոլֆ հրապարակում գտնվող շքեղ կեցավայրում, որտեղ նա հյուրընկալում էր մշակութային բարձր հասարակության այնպիսի ներկայացուցիչների, ինչպիսիք են Կարլ Միքայել Բելլմանը, Տոբիաս Սերգելը և Լուի Ադրիեն Մարլիեն, ինչպես նաև նրանց գործընկերները։ Նա ուներ իրեն սպասարկող անձնակազմ, որը նրան հասցնում էր թատրոն և կատարում մյուս հանձնարարությունները։
Ֆրեդրիկա Լյոֆի անձնական կյանքի մասին շատ էին չարախոսում։ Նրա սիրահարների թվում էին քանդակագործ Յուհան Տոբիաս Սերգելը, ինչպես նաև բանաստեղծ և լրագրող Յուհան Հենրիկ Չելգրենը։ Ֆրեդրիկա Լյոֆը ուներ թեթևաբարո կնոջ համբավ, բայց նրան դուր չէր գալիս, որ իրեն համեմատում էին նման համբավ ունեցող դերասանուհիների հետ։ Այսպես, մի անգամ սկանդալ տեղի ունեցավ, երբ նա հայտնաբերեց, որ օպերայում իրեն հատկացված օթյակը զբաղեցրել էր դերասանուհի Լուիզա Գյոցը, որը նույնպես համարվում էր թեթևաբարո կին։
Ֆրեդրիկա Լյոֆը երբեք ամուսնացած չէր եղել, բայց ուներ երեք երեխա՝ երկու դուստր և մեկ որդի։ Նրա դուստրը` Ժանետ Ֆրեդրիկա Ֆրեդիսենը (1779-1854), ամուսնացել է օպերային երգիչ Կարլ Մագնուս Կրելիուսի հետ, իսկ Ֆրեդրիկա Թերեզա Ֆրեդիսենը (1780-1864), ամուսնացած էր մայոր Անդերս Անդերսոնի (1767-1818) և գերինտերդանտ Յոնաս Պետեր Ռունդլյոֆի (1787-1861) հետ։ Նրա որդին՝ Յոհան Դեվիդսոնը, 1802 թվականին նավաստի դարձավ։ Չնայած Շվեդիայի արքայազն Ֆրեդրիկ Ադոլֆը համարվում էր իր դստեր հայրը, բայց երբեք չէր հաստատվել, որ Ֆրեդրիկա Լյոֆը և Ֆրեդերիկ Ադոլֆը որևէ հարաբերությունների մեջ են եղել, միայն արքայազնը և նրա քույր Էֆրոսինը հարաբերություններ ունեին։ Էֆրոսին Լյոֆը 1795 թվականին` Սոֆի Հագմանից հետո, դարձավ արքայազնի պաշտոնական սիրեկանը։
Իր մահվան պահին Ֆրեդրիկա Լյոֆը բնակվում էր իր բարեկամ Սերբիի կալվածքում, որը գտնվում էր Սոդերմանլանդի Թորսոկերում։ Ըստ Սերգելի՝ մահվան պահին նա գտնվել է խելագարված վիճակում ։ Ըստ նրա գործընկերոջ՝ Յոհան Ֆրեդրիկ Վիքստրյոմի, նա «մահացել է ուղեղի խանգարումից մոտ 50 տարեկան հասակում»։
Ֆրեդրիկա Լյոֆի մի քանի դիմանկարներ պահվում են Շվեդիայի ազգային թանգարանում, որոնց զգալի մասը նկարել է Սերգելը` հիմնականում նրա բեմական ներկայացումների վերջին տարիներին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Թատրոնի շվեդ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Շվեդ երգչուհիներ
Մահալ
Մահալ (արաբերեն մահալ-վայր, տեղ բառի հոգնակին է, համապատասխանում է գավառ բառին), XIV-XVIII դարերում վարչական միավոր Իրանում և նրան ենթակա երկրներում, այդ թվում՝ Արևելյան Հայաստանում։ Վարչական խոշոր միավորները՝ վիլայեթները, խանություններն ու բեգլերբեգությունները, բաժանված էին մահալների կամ նահիեների։ Մահալը կառավարել է բեկի տիտղոսով միրբոլուքը, որը համարվել է բեգլերբեգիի փոխանորդը (նաիբ)։ Այն մահալներում, որտեղ ժառանգաբար իշխել են տեղական ֆեոդալական տների ներկայացուցիչները, առանձին վարչակարգ էր հաստատված, որով միրբոլուքի կամ նաիբի ֆունկցիաները վերապահված էին տեղական ֆեոդալին կամ մելիքին (օրինակ՝ Արցախի Խաչեն, Գյուլիստան, Վարանդա, Ջրաբերդ, Դիզակ մահալների միրբոլուքները հայ մելիքներն էին)։ XVIIIդ. 30-ական թվականներին Նադիր շահի հրամանով Արցախի այդ մահալները միավորվեցին, ստեղծվեց «մահալե խամսե» («հինգ մահալներ», Խամսայի մելիքություններ) կոչվող հայկական ինքնավար երկրամասը ։
Վիլշետիֆ
Վիլշետիֆ (Villechétif), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 831 մարդ, բնակչության խտությունը` 67.89 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.24 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 75 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 6 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 595 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 440-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 155։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,9 %։ 440 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 415 անձ (211 տղամարդ և 204 կին)։ Գործազուրկ են եղել 25 անձ (14 տղամարդ և 11 կին)։ 155 անաշխատունակներից 45-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 89-ը` թոշակառուներ, իսկ 21-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Նատալյա Տոլստայա
Նատալյա Տոլստայա, ռուս բանաստեղծուհի, դասավանդել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի սկանդինավյան բանասիրության ամբիոնում։ Եղել է շվեդերենի դասախոս։
Կենսագրություն
Ալեքսեյ Նիկոլաևիչ Տոլստոյի, Միխայիլ Լոզինսկիի և Նատալյա Կրանդիևսկիի թոռնուհին է, Նիկիտա Տոլստոյի ու Լոզինսկայայի դուստրը։ Նատալյա Տոլստայան ծնվել է Ելաբուգայում՝ գրական ստեղծագործություններով հարուստ ընտանիքում։
1990֊ական թվականների սկզբին գրել է արձակ պատմություններ։ Նրա առաջին պատմվածքը գրվել և հրատարակվել է շվեդերենով։ 1990֊ական թվականների կեսերին ռուսերենով գրել է երեք արձակ գիրք՝ «Քույրեր», «Երկուսը» և «Մեկը»։
Նատալյան «Զվեզդա» ամսագրի կողմից արժանացել է Դովլաթովի մրցանակին։ 2004 թվականին Շվեդիայի և Ռուսաստանի միջև շփումների զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար պարգևատրվել է «Բևեռային աստղ» արքայական շքանշանով։
Մահացել է 2010 թվականի հունիսի 15֊ին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս բանասերներ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուս կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի լեզվաբանության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս լեզվաբաններ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Զգուշացեք, գայլաձուկը
Զգուշացեք, գայլաձուկը (Осторожно, щука!), խորհրդային ​​տիկնիկային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1968 թվականին ։ 1970 թվականին նկարահանվել է մուլտֆիլմի շարունակությունը` «Կուղբերը գնում են հետքերով» վերնագրով։
Նկարահանող խումբ
Նկարահանող խումբը ներկայացված է ըստ մուլտֆիլմի լուսագրերի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իվան Ուֆիմցևի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1968 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Միխայիլ Կամենեցկու մուլտֆիլմեր
Յան Բեդնարեկ
Յան Բեդնարեկ (Jan Kacper Bednarek, ), լեհ ֆուտբոլիստ, «Սաութհեմփթոն» ակումբի և Լեհաստանի հավաքականի պաշտպան։ 2018 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից։
Ազովի բերդ
Ազովի բերդ (ռուսերեն՝ Азовская крепость), ամրությունների համալիր Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզում՝ Ազով քաղաքի պատմական մասի կենտրոնում, Դոն գետի դելտայում, նրա ճյուղավորումներից մեկի ձախ ափին։ Պահպանվել է բերդապարիսպների, դիտաշտարակների ու դարպասների մի մասը ։
Յան Բեդնարեկ
Յանի մեծ եղբայրը՝ Փիլիպը, նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է։
Ազովի բերդ
Բերդը կառուցել են թուրքերը 1475 թվականին, Տանայիս քաղաքը Վենետիկյան հանրապետությունից գրավելուց հետո, օսմանյան կայսրության հյուսիսային սահմաններն ու Ազովի ծովի մատույցները պաշտպանելու նպատակով ։ 17-րդ դարում ոչ տևական մի ժամանակահատված՝ 1637-1642 թվականներին բերդը գտնվել է Դոնի ու զապորոժյան կազակների հսկողության ներքո, ապա կրկին ընկել թուրքերի ձեռքը։ 1695 և 1696 թվականներին ռուսաց Պետրոս Առաջին թագավորը ռազմական արշավանքներ է ձեռնարկել Ազովի վրա, որոնց արդյունքում բերդը, որին թուրքերն Ազակ էին անվանում, հանձնվել է ռուսներին։ 1686—1700 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմների արդյունքում 1700 թվականի հուլիսի 13-ին Կոստանդնուպոլսում կնքվել է խաղաղության պայմանագիր, որով սուլթանն ընդունել է Ռուսաստանի տիրապետությունը Ազովի տարածաշրջանի նկատմամբ ։
Յան Բեդնարեկ
Ակումբային կարիերա
Բեդնարեկը «Լեխ» ակումբի սան է։ 2013 թվականին՝ «Պյաստ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը Լեհաստանի առաջնությունում։ 2015 թվականին Բեդնարեկը օգնել է թիմին հաղթել առաջնությունում։ Նույն թվականի ամռանը Բեդնարեկը վարձավճարով տեղափոխվել է «Գուրնիկ» ակումբ։ Օգոստոսի 29-ին՝ «Պյաստ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը նոր թիմի կազմում ։ Վարձավճարի ավարտից հետո նա վերադարձել է «Լեխ» ակումբ։ 2016 թվականի օգոստոսի 12-ին՝ «Կրակովիա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա խփել է իր առաջին գոլը իր հարազատ թիմում ։
Ազովի բերդ
XVIII դարում բերդն ավերվել է։ Պահպանվել են միայն Ալեքսեևյան դարպասն ու պարսպի՝ դրան կից հատվածը, որն ունի 30 մետր լայնություն և 15 մետր բարձրություն ։
Յան Բեդնարեկ
Ակումբային կարիերա
2017 թվականի ամռանը Բեդնարեկը տեղափոխվել է անգլիական «Սաութհեմփթոն» ակումբ։ Ապրիլի 17-ին «Չելսի» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը անգլիական Պրեմիեր Լիգայում ։ Նույն խաղի ժամանակ Յանը խփել է իր առաջին գոլը նոր թիմի կազմում։
Միջազգային կարիերա
2017 թվականին Բեդնարեկը Լեհաստանի երիտասարդական հավաքականի կազմում մասնակցել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարում նա մասնակցել է Սլովակիայի, Շվեդիայի և Անգլիայի երիտասարդական հավաքականների դեմ խաղերին ։
Ձեռքբերումներ
Ակումբային
«Լեխ»
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեխվիա ՖԱ-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սաութհեմփթոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Լեհ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լեհաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լեհաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կոպրոլալիա
Կոպրոլալիա կամ կղկղախոսություն (coprolalia, - արտաթորանք, կղկղանք» +  «խոսք»), հիվանդագին, երբեմն առանց որևէ պատճառի անդիմադրելի իմպուլսիվ ձգողություն ցինիկ և անպարկեշտ, սեռական բնույթի հայհոյախոսության նկատմամբ։ Հատկապես խիստ բնորոշ է  Տուրետի սինդրոմի տիկային խանգարումներին (թեև չի պահանջվում ախտորոշման համար), ինչպես նաև նկատվում է այլ հիվանդությունների՝ շիզոֆրենիայի, պրոգրեսիվ կաթվածի դեպքերում և ավելի հազվադեպ՝ մանիակային վիճակներում։ Տուրետի սինդրոմով հիվանդների կոպրոլալիայի մասին տվյալները տարբեր են․ 10 % , 4-ից 60 % , 30-ից 50 % ։ Աղբյուրների մեծ մասը մատնանաշում է հիվանդների 30 % դեպքեր։
Հազվադեպ է կոպրոլալիա առաջանում ուղեղի օրգանական վնասվածքից՝ ինսուլտից կամ էնցեֆալիտից, ինչպես նաև նյարդաբանական հիվանդությունների , խորեանեյրոականտոցիտոզի (Chorea acanthocytosis) (Լևին - Քրիթչլի սինդրոմ) և Լեշ Նայհանի համախտանիշերի (Lesch–Nyhan syndrome - LNS) դեպքերում։ Այն հազվադեպ է նաև տիկերի բացակայությամբ ընթացող օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարման և խելագարության դեպքերում ։
Կոպրոլալիան կարող է նեյրոլեպտիկների երկարատև օգտագործման հազվադեպ առաջացող բարդության հետևանք լինել («հայհոյախոսության հոգեկան ախտանշան»), ընդ որում կոպրոլալիան զուգորդվում է աչքերի պարոքսիզմալ/ջղաձգային թարթումով, դեմքի ծամածռություններով և հոդաբաշխ խոսքի խանգարումներով ։
Եթե ​​հիվանդները նեղվում են կոպրոլալիայից և փորձում են ճնշել այն, ապա դա համարվում է կպչուն։ Կոպոլալիան առաջացնում է անհատի գործունեության անկում, ագրեսիվության և հույզերի վերահսկման անկարողություն ։
Կոպոլրալիային մոտ գտնվող հասկացություններից է կոպրոպրաքսիան (от κόπρος «կղկղանք, արտաթորանք» + «գործողություն»)՝ արգելված կամ անպարկեշտ ժեստեր անելու իմպուլսիվ ձգտումը, կոպրոգրաֆիան ՝ անպարկեշտ հայհոյախոսական խոսքեր գրելու մոլուցքը, իսկ կրոնական մարդկանց շրջանում ՝ բլասֆեմիան (մոլուցքային սրբապղծությունը, աստվածանարգությունը) ։
Ախտանշաններ
Կոպրոլալիան իր մեջ ներառում է բառեր և արտահայտություններ, որոնք մշակութային տաբու են կամ, ընդհանուր առմամբ, ընդհանրապես պիտանի չեն սոցիալական օգտագործման համար, երբ դրանք օգտագործվում են համատեքստից դուրս։ Այս տերմինը չի օգտագործվում համատեքստային հայհոյախոսությունը նկարագրելու համար։ Այն սովորաբար արտահայտվում է սոցիալական կամ հուզական ենթատեքստից դուրս և կարող է արտասանվել սովորականից ավելի բարձր ձայնով կամ այլ հնչերանգով կամ տոնի բարձրությամբ։ Դա կարող է լինել մեկ բառ կամ բարդ արտահայտություն։ Կոպրոլալիա ունեցող անձը կարող է այդ բառերը մտքում կրկնել, բարձրաձայն չարտասանել. այդ ենթաոկալիզացիաները կարող են շատ ճնշող լինել ։
Կոպրոլալիան Տուրետի սինդրոմի էպիզոդիկ բնութագիր է, չնայած այն չի պահանջվում Տուրետիի սինդրոմի ախտորոշման համար։ Տուրետի սինդրոմով մարդու համար կոմպուլսիվ հայհոյախոսությունը կարող է լինել անվերահսկելի և անցանկալի։ Հատկապես տհաճ կարող են լինել զայրույթի ոչ դիտավորյալ, ակամա պոռթկումները, ինչպիսիք են ռասայական կամ էթնիկական վիրավորական խոսքերը նրանց ներկայությամբ, ում համար առավել վիրավորական են այդպիսի արտահայտությունները։ Կոպոլոլիա ունեցող անձի կողմից արտասանված արտահայտություններն ամենևին էլ պարտադիր չէ, որ արտացոլեն այդ մարդու մտքերը կամ կարծիքները ։
Նկարագրվել են դեպքեր, երբ Տուրետի սինդրոմով խուլ հիվանդները վիճել են ժեստերի լեզվով, ինչը ցույց է տալիս, որ կոպրոլալիան բազմաթիվ կարճ և հանկարծակի հայհոյանքների միայն ձայնային ձևի արտահայտություն չէ ։
Վիճակագրություն
Միայն Տուրետի համախտանիշ ունեցող մարդկանց շուրջ 10% -ի մոտ է լինում կոպրոլալիա, բայց այն ավելի մեծ ուշադրություն է գրավում, քան ցանկացած այլ ախտանշան ։
Տուրետի համախտանիշի համաճարակաբանական ուսումնասիրությունները քիչ են․ ընտրանքի շեղումը կամ կողմնակալությունը (ascertainment bias) ազդում է կլինիկական ուսումնասիրությունների վրա։ Տուրետի հետ կապված մարդկանց ուսումնասիրությունները հաճախ «ստացվել են երրորդական՝ հիվանդներից ամենահիվանդի նմուշներից» ։ Բացի այդ, Տուրետով ախտորոշման չափանիշները փոխվել են 2000 թվականին, երբ DSM-IV-TR- ից (Հոգեկան խանգարումների ախտորոշիչ և վիճակագրական ձեռնարկ) հանվեց խանգարման չափանիշը բոլոր տիկային խանգարումների համար, որի արդյունքում աճեցին ավելի մեղմ դեպքերի ախտորոշումները։ Բացի այդ, շատ կլինիկական ուսումնասիրություններ կաղում են փոքրաթիվ ընտրանքի հետևանքով։ Այս գործոնները միասին տալիս են կոպրոլալիայի հնացած պատկերը, քանի որ ստացված են ավելի ծանր դեպքերից։
Տուրետի սինդրոմով 3.500 անձանց միջազգային տվյալների կլինիկական նմուշներից ստացված բազայում հայտնաբերվել է, որ ուղեկցող (կոմորբիդային) հիվանդություններ ունեցող Տուրետի հիվանդությամբ մարդկանց 14% -ը ունեցել է կոպրոլալիա, մինչդեռ չբարդացված («մաքուր») Տուրետով տառապողների միայն 6% -ն է ունեցել կոպրոլալիա։ Նույն ուսումնասիրությունը պարզել է, որ կոպրոլալիա ունենալու հավանականությունը գծայինորեն ավելանում է ուղեկից հիվանդությունների առկայության դեպքում. տիկերից բացի, չորս կամ հինգ այլ հիվանդություններով հիվանդների կոպրոլալիա ունենալու հավանականությունը չորսից վեց անգամ ավելի մեծ է, քան միայն Տուրետի սինդրոմ ունեցողներինը ։
Կառավարում
Որոշ հիվանդներ բուժվել են ձայնալարերի մոտ բոտուլոտոքսինի ներարկմամբ (botox): Սա չի կանխում խոսույթը, բայց արդյունքում առաջացած մասնակի պարալիզը օգնում է վերահսկել ձայնային բռնկումների բարձրությունը  ։ Բոտոքսի ներարկումները ենթադրվող ձայնային մեղմացումից բացի հանգեցնում են տիկերի ընդհանուր թեթևացմանը ։
Հասարակությունում և մշակույթում
Զվարճանքի բնագավառում Տուրետի համախտանիշով մարդկանց հաճախ պատկերում են, որպես սոցիալական խանգարումից տառապող, որոնց միակ խնդիրը կոպրոլալիան է, որը նպաստում է Tourette սինդրոմով տառապող մարդկանց սոցիալական ընկալումները, որոնց միակ տիպը պոպոլոլիան է, որից արժանանում են խարանի՝ սոցիալական ստիգմատիզացիայի և հասարակության սխալ ընկալման  ։ Տուրետի կոպրոլալիական ախտանիշները ռադիո և հեռուստատեսային թոք շոուների թեմա է ծառայում նաև ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համախտանիշներ Կատեգորիա:Հայհոյախոսություն Կատեգորիա:Նյարդաբանական խանգարումներ Կատեգորիա:Հոգեբանական ախտորոշում Կատեգորիա:Հոգեբանություն Կատեգորիա:Նյարդային համակարգի հիվանդություններ Կատեգորիա:Խոսք Կատեգորիա:Ախտանիշներ Կատեգորիա:Հոգեկան հիվանդություններ Կատեգորիա:Նյարդաբանություն Կատեգորիա:Բժշկական եզրեր Կատեգորիա:Հաղորդակցական խանգարումներ Կատեգորիա:Սեքսուալ դևիացիաներ Կատեգորիա:Զարգացման հոգեբանություն Կատեգորիա:Նյարդային համակարգի հիվանդությունների ախտանիշներ և նշաններ
Հեռուստակառավարում
Հեռուստակառավարում, կառավարում հեռավորությունից, իրագործվում է հեռուստամեխանիկայի միջոցներով, հեռուստամեխանիկայի բաժին, որն ընդգրկում է հեռավորությունից կառավարման հրահանգների հաղորդման մեթոդներն ու տեխնիկական միջոցները։ Խանգարումների պայմաններում հուսալի կառավարումն ապահովվում է հրահանգների կոդավորմամբ և մոդուլումով։ Հեռուստակառավարման համակարգը բաղկացած է կոդավորող սարքից, որն արտաքին կառավարման հրահանգները փոխակերպում է կոդավորված ազդանշանների, գծային կամ ռադիոկապ ապահովող սարքավորումից և վերծանիչից։ Նման համակարգերը տարբերվում են ըստ կապուղիների քանակի։ Հեռուստակառավարման համակարգերի մեծ մասում ընդունված է ազդանշանների հաղորդման երկաստիճան եղանակ, սկզբում հաղորդվում է օբյեկտի հասցեն, ապա կառավարման ինֆորմացիան՝ հասցեի համապատասխանության հավաստումից հետո։ Կառավարման ինֆորմացիան կարող է լինել անընդհատ և ընդհատ։ Անընդհատ ինֆորմացիայի համակարգերը կազմում են հեռուստակարգավորման համակարգեր։ Սովորաբար հեռուստակառավարումը ուղեկցվում է հրահանգների կատարման վերահսկումով՝ հեռուստաազղանշանման և հեռուստավերահսկման միջոցների օգնությամբ։ Ռադիոկապուղիներով իրագործվող հեռուստակառավարումը կոչվում է ռադիոկառավարում։
Կատեգորիա:Կապ
Մակուի իշխանություն
Մակուի հայկական իշխանություն, Արտազի հայկական իշխանություն, ստեղծվել է XIII դ. կեսին, Վասպուրականի Արտազ գավառում։ Իշխանանիստն էր Մակու քաղաքը։ Օգտվելով Կիլիկյան Հայաստանի և մոնղական պետության միջև կնքված դաշնագրով (1254) քրիստոնյաներին ընձեռած հնարավորություններից, Արտազի Սուրբ Թադեոսի վանքում նստող եպիսկոպոսների տոհմն իր ձեռքում կենտրոնացրել է նաև գավառի աշխարհիկ իշխանությունը։ Արտազի կիսանկախ իշխանության տերերը (պարոնտեր, եպիսկոպոս Զաքարիան, նրա եղբայր Պետրոսը) XIII դ. 2-րդ կեսին ամրացրել են Մակուի բերդը, կառուցել կամուրջներ, կարգի բերել ճանապարհները, հիմնել վանքեր (այդ թվում՝ Ծործորի Սուրբ Աստվածածին վանքը՝ Մակուից 20 կմ հարավային)։ Արտազի հայ ավատատերերը, քաղաքային բնակչության որոշ խավեր, հավատալով Եվրոպայից օգնություն ստանալու սին խոստումներին, ընդունել են կաթոլիկություն։ Մակուի հայկական իշխանության մշակութային կենտրոն Ծործորի վանքում Հովհաննես Ծործորեցի րաբունապետի ու նրա հետևորդների ջանքերով հիմք է դրվել հայ ունիթոռական գրականությանը, թարգմանվել են կաթոլիկ հեղինակների գործեր և այլն։ Օտար նվաճողների դեմ անհավասար կռիվներում Մակուի հայկական իշխանությունը թուլացել է։ XIV դ. վերջին այն հաջող դիմադրություն է ցույց տվել Լենկթեմուրին, սակայն Մակուի հայկական իշխանության տեր Նուր ադ Դին իշխանը ստիպված ընդունել է նրա գերիշխանությունը։ Մակուի հայկական իշխանությանը վերջ է տվել կարակոյանլու Իսքանդարը՝ 1426 թվականին։
Կատեգորիա:Վասպուրականի պատմություն Կատեգորիա:Հայկական իշխանություններ‎
Հակոբ Մաթիլյան
Հակոբ Աղասու Մաթիլյան, ՀՀ պետական և քաղաքական գործիչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1959 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 27 ծնունդներ Կատեգորիա:Արթիկ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Վահանաձև գեղձի քաղցկեղ
Վահանաձև գեղձի քաղցկեղը զարգանում է վահանաձև գեղձի բջիջներից ։ Այդ հիվանդության ժամանակ դիտվում է բջիջների պաթոլոգիկ անկառավարելի բազմացում և դրա հետևանքով նրանք ձեռք են բերում մետաստազավորվելու ունակություն ։ Ախտանիշներից կարող են լինել պարանոցի շրջանում այտուցվածություն կամ գնդիկի զգացում ։ Վահանաձև գեղձում քաղցկեղը կարող է առաջանալ նաև մարմնի այլ մասերից, և այդ պարագայում այն չի համարվում վահանաձև գեղձի քաղցկեղ ։
Ռիսկի գործոնները համարվում են երիտասարդ տարիքում ճառագայթման ենթարկվելը, վահանաձև գեղձի մեծացումը և ժառանգական նախատրամադրվածությունը ։ Տարբերում են վահանաձև գեղձի 4 հիմնական տեսակ՝ պապիլյար քաղցկեղ, ֆոլիկուլային քաղցկեղ, մեդուլյար քաղցկեղ, և անապլաստիկ քաղցկեղ ։
Ախտորոշումը հաճախ հիմնված է լինում գերձայնային հետազոտության և բարակասեղային պունկցիոն բիոպսիայի տվյալների վրա ։ 2017 թվականի տվյալներով, եթե մարդկանց մոտ չկան ախտանիշներ կամ արտահայտված ռիսկի գործոններ, նրանց սկրինինգը խորհուրդ չի տրվում ։
Բուժման տարբերակներն են վիրահատական միջամտությունը, ճառագայթային բուժումը, ընդ որում, նաև ռ ադիոիզոտոպային յոդով, քիմիոթերապիան, վահանաձև գեղձի հորմոններով բուժումը, թիրախային բուժումը և հիվանդների հսկողությունը ։ Վիրահատական միջամտությունը իրենից հանդիսանում է վահանաձև գեղձի լրիվ կամ մասնակի հեռացում ։ Միացյալ Նահանգներում հինգ տարվա ապրելիությունը կազմում է 98% ։
Ամբողջ աշխարհում այդ հիվանդությամբ տառապում է շուրջ 3.2 միլիոն մարդ ։ 2012 թվականին հայտնաբերվել է 298.000 նոր դեպք ։ Այդ հիվանդությունը ավելի հաճախ հանդիպում է 35-65 տարեկան մարդկանց մոտ ։ Կանանց մոտ հիվանդացությունը ավելի բարձր է, քան տղամարդկանց մոտ ։ Այդ հիվանդություն ավելի հաճախ հանդիպում է ասիացիների մոտ ։ Վերջին տասնյամյակներում հիվանդացությունը աճել է, որը պայմանավորված է ախտորոշման մեթոդների լավացման հետ ։ 2015 թվականին այդ հիվանդությունից մահացել են 31.000 մարդ :
Ախտանիշներ
Ավելի հաճախ նշան է հանդիսանում գեղձում հանգույցի առաջացումը կամ պարանոցային լիմֆատիկ հանգույցների մեծացում։ Սակայն վահանաձև գեղձի հանգույցները հանդիպում են ավելի շատ մեծահասակների մոտ, և հազվադեպ (<10%) դեպքերում հանգույցները լինում են չարորակ ։ Երբեմն հիվանդության առաջին նշաններից է հանդիսանում լիմֆատիկ հանգույցի մեծացումը։ Ավելի ուշ նշաններից է պարանոցի առաջային հատվածում ցավի զգացում և և հետադարձ նյարդի ախտահարման հետևանքով ձայնի խռպոտություն։ Սովորաբար վահանաձև գեղձի քաղցկեղը դիտվում է այն մարդկանց մոտ, ովքեր ունեն գեղձի նորմալ ֆունկցիա, սակայն հիպերթիրեոզի և հիպոթիրեոզի ախտանշանները կարող են զուգակցվել ավելի խոշոր կամ մետաստատիկ լավ դիֆերենցված ուռուցքների հետ։ Վահանաձև գեղձի հանգուցավոր գոյացությունները հանդիսանում են մտահոգվելու հիմք մինչև 20 տարեկան մարդկանց համար։ Այս տարիքում ի համեմատ մեծահասակների բարորակ հանգույցների հավանակաությունը շատ ավելի քիչ է, և համապատասխանաբար հավանականությունը նրանց չարորակ լինելու ավելի բարձր է։
Պատճառներ
Համարվում է, որ վահանաձև գեղձի քաղցկեղի առաջացումը կապված է նախատրամադրող էկոլոգիկ և գենետիկ գործոնների հետ, սակայն բուն պատճառը մնում է անհայտ։
Էական դերը պատկանում է ինչպես բնական, այնպես էլ արհեստական աղբյուրներից դուրս եկող իոնիզացնող ճառագայթմանը, և դիտվում է վահանաձև գեղձի քաղցկեղի հիվանդացության աճ լիմֆոմայի բուժման համար ճառագայթային բուժում ստացած կամ Չերնոբիլի, Ֆուկուսիմայի, Կըշտըմի և Վինդսքայլի աղետների ժամանակ ռադիոիզոտոպային յոդ-131-ի ազդեցության ենթարկված անձանց մոտ ։ Թիրեոդիտը և վահանաձև գեղձև այլ հիվանդությունները նույնպես նախատրամադրող գործոններ են վահանաձև գեղձի քաղզկեղի զարգացման համար ։
Նախատրամադրող գենետիկ գործոններից են բազմաթիվ էնդոկրին նեոպլազիա տիպ 2, որը զգալի բարձրացնում է վահանաձև գեղձի քաղցկեղի, մանավանդ մեդուլյար քաղցկեղ հիվանդացության զարգացման հավանականությունը ։
Ախտորոշում
Ֆիզիկական զննման միջոցով հանգույցի հայտնաբերումից հետո, անմիջապես պետք է էնդոկրինոլոգի կամ թիրեոդոլոգի խորհրդատվություն։ Գերձայնային հետազոտությամբ գնահատում են հանգույցի առկայությունը և գեղձի ընդհանուր վիճակը, ինչպես նաև հանգույցի չափերը։ Թիրեոտրոպ հորմոնի և հակաթիրիոիդային հակամարմինների որոշումը կօգնեն որոշել, առկա է արդյոք վահանաձև գեղձի այնպիսի ֆունկցիոնալ հիվանդություն, ինչպիսին է օրինակ՝ Հաշիմոտոյի հիվանդություն, որը վահանաձև գեղձի բարորակ հանգուցավոր խպիպի հայտնի պատճառներից է ։ Արյան մեջ կալցիտոնինի մակարդակի որոշումը անհրաժեշտ է վահանաձև գեղձի մեդուլյար քաղցկեղի բացառման համար։ Սցինտիգրաֆիայի մեթոդը նույնպես օգտագործվում են ախտորոշման մեջ։
Վերջապես վահանաձև գեղձի կլինիկական գնահատականը ընթանում է բարակասեղային սապիրացիոն պունկցիոն բիոպսիայի միջոցով, որի տվյալները դասակարգվում են ըստ Bethesda համակարգի ։
Անախտանիշ ընթացքով անձանց մոտ վահանաձև գեղձի սկրինինգ խորհուրդ չի տրվում։
Դասակարգում
Վահանաձև գեղձի քաղցկեղը կարելի է դասակարգել ըստ հյուսվածաախտաբանական բնութագրերի ։
Վահանձև գեղձի ֆոլիկուլյար և պապիլյար քաղցկեղը դասվում են բարձր տարբերակված քաղցկեղի տեսակին ։ Այս տեսակների ժամանակ վաղ փուլերում արդյունքը 90 % դեպքերում բարենպաստ է, ինչը ավելի շատ է քան մեդուլյար և չդիֆերենցված ձևերի ժամանակ ։
Աստիճաններ
Քաղցկեղի աստիճան որոշելը դա քաղցկեղի արտահայտվածության չափի որոշումն է։ TNM դասակարգման համակարգը սովորաբար օգտագործվում է դրա համար, բացառությամբ գլխուղեղի քաղցկեղի։
Մետաստազներ
Վահանաձև գեղձի քաղցկեղի ցանկացած մետաստազը հնարավոր է հայտնաբերել ամբողջ մարմնի ռադիոիզոտոպային յոդ-131-ի սցինտիգրաֆիայի միջոցով ։
Քաղցկեղի տարածում
Վահանաձև գեղձի քաղցկեղը կարող է տարածվել ուղղակի, ավշային կամ արյունատար համակարգի միջոցով։ Ուղղակի տարածումը իրականացվում է շրջակա հյուսվածքների ինֆիլտրացիայով։ Ուռուցքը տարածվում է դեպի շնչափող, կերակրափող, ստորկորճային մկաններ, հետադարձ նյարդ, կարոտիսյան ծոց և այլն։ Այնուհետև ուռուցքը դառնում է ֆիքսված։ Անապլաստիկ քաղցկեղը տարածվում է հիմնականում ուղղակի տարածումով։ Իսկ պապիլյար քաղցկեղի ժամանակ առաջին հերթին ախտահարվում են ավշային հանգույցները։ Այդ դեպքում պարանոցային ավշահանգույցները դառնում են շոշափելի, նույնիսկ երբ որ բուն ուռուցքը դեռ չի շոշափվում։ Առավել հաճախ ախտահարվում են խորը պարանոցային, նախաշնչափողային, նախակոկորդային, հարշնչափողային ավշահանգույցները։ Սովորաբար ախտահարված աշվահանգույցը գտնվում է ուռուցքի տեղակայման նույն կողմում։ Վահանաձև գեղձի քաղցկեղի, հատկապես դրա անապլաստիկ և ֆոլիկուլյար ձևի ժամանակ հնարավոր է տարածումը նաև արյան միջոցով։ Ուռուցքային էմբոլիան առաջացնում է անոթի պատի ներաճում և ախտահարում է թոքերը, խողովակավոր ոսկրերի եզրերը, գանգը և ողնաշարը։ Պուլսացող մետաստազների առաջացումը հնարավոր է նրանց բարձրաված անոթավորման հետևանքով ։
Վիրահատական
Վահանագեղձի քաղցկեղի հիմնական բուժման մեթոդը վիրահատական միջամտությունն է ՝ պարանոցային մուտքով թիրեոդէկտոմիա ։ Գեղձը պահպանող վիրահատությունը կարելի է իրականացնել այն դեպքերում, երբ որ ուռուցքը ունի ցածր կենսաբանական ագրեսիվություն (օր. բարձր տարբերակված քաղցկեղ, ավշահանգույցներում չկա մետաստազավորման նշաններ, MIB-1 ցածր ցուցանիշներ, առկա չի այնպիսի գենետիկական փոփոխություններ, ինչպիսիք են BRAF, RET/PTC, p53 մուտացիաներ և այլն.), ինչպես նաև այն դեպքերում, երբ որ հիվանդի տարիքը <45 : Եթե բարակ ասեղային պունկցիոն բիոպսիայի տվյալներով հաստատված է կամ կասկածվում է բարձր տարբերակված վահանաձև գեղձի քաղցկեղ (պապիլյար քաղցկեղ), ցուցված է վիրահատություն, սպասողական մարտավարությունը ոչ մի ուղեցույցներով ցուցված չի ։ Այն նվազեցնում է գերդիագնոստիկան և մեծ տարիքի հիվանդների մոտ վահանաձև գեղձի գերբուժումը
Ռադիոյոդթերապիա
Ռադիոյոդ-131-ով ճառագայթումը օգտագործվում է պապիլյար կամ ֆոլիկուլյար քաղցկեղ ունեցող հիվանդների մոտ քաղցկեղի բուժման շրջանակներում, ինչպես նաև վահանաձև գեղձի վիրահատությունից հետո մնացորդային հյուսվածքը վերացնելու համար ։ Այդ մարտավարությունը արդյունավետ չէ Հուրտլե (Hurtle) քաղցկեղի մեծ մասի, մեդուլյար և անապլաստիկ քաղցկեղով հիվանդների համար ։
Արտաքին ճառագայթումը կարող է իրականացվել, եթե հիվանդը վիրահատությանը ենթակա չի, կամ երբ քաղցկեղը տալիս է ռեցիդիվ վիրահատությունից հետո, կամ էլ որպես ոսկրային մետաստազի բուժման միջոց ։
Սոռաֆենիբ և լենվատինիբ դեղամիջոցները կարող է կիրառվել վահանաձև գեղձի քաղցկեղի մետաստազավորման բուժման ժամանակ ։ Բազմաթիվ այլ  դեղամիջոցները գտնվում է կլինիկական փորձարկման II և III փուլերում ։