cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վյաչեսլավ Ադամչիկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելառուս արձակագիրներ Կատեգորիա:Բելառուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բելառուս դրամատուրգներ Կատեգորիա:Բելառուսի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Բելառուս խմբագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ Կատեգորիա:Բելառուս լրագրողներ
Հրաչյա Ներսիսյան (այլ կիրառումներ)
Հրաչյա Ներսիսյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Ալ-Քարամայի շրջան
Ալ-Քարամայի շրջան (ناحية الكرامة), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիսում՝ Ալ-Ռակկայի մարզում։ Հանդիսանում է Ալ-Ռակկայի գավառի չորս շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն Ալ-Քարամա քաղաքն է։ 2004 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 74,429 մարդ ։ Քաղաքն ու շրջակա ավանները կազմում են 1,828.80 քառ.կմ տարածք։
Աբադին
Աբադին (Abadín), մունիցիպալիտետ (քաղաքային կամ գյուղական տեղական ինքնավարության մարմին բուրժուական երկրներում) Իսպանիայում, մտնում է Գալիսիա ինքնավար համայնքի Լուգո գավառի կազմի մեջ։ Համայնքը գտնվում է Տերրա-Չա շրջանի կազմում։ Զբաղեցնում է 196,1 կմ² տարածք։ 2010 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 2858 մարդ։ Համայնքի հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Լուգո քաղաքից 47 կմ է։
Գտնվում է մի քանի գետերի հատման վայրում և շրջապատված է լեռներով։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ավրեյ
Ավրեյ (Avreuil), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Պֆրայմդ
Պֆրայմդ (Pfreimd), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Շվանդորֆ շրջանում։
Ավրեյ
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 160 մարդ, բնակչության խտությունը` 15.49 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.33 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 155 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 105 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 29 կմ հարավ։
Պֆրայմդ
Ենթարկվում է Վերին Պֆալցի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 5447 մարդ ։ Զբաղեցնում է՝ 51,43 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 3 76 153։
Ավրեյ
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 96 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 74-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 22։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,1 %։ 74 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 66 անձ (38 տղամարդ և 28 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (4 տղամարդ և 4 կին)։ 22 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 7-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ժառանգական անգիոայտուց
Ժառանգական անգիոայտուց (ԺԱԱ, անգլ.` HAE)․ ծանր աստիճանի այտուցների պարբերաբար կրկնվող գրոհներ առաջացնող խանգարում է ։ Այտուցները առավել հաճախ հանդիպում են ձեռքերի, ոտքերի, դեմքի, ստամոքսաղիքային համակարգի և շնչուղիների շրջանում ։ Քորի առաջացումը սովորաբար բնորոշ չէ ։ Ստամոքսաղիքային համակարգի ախտահարման դեպքում կարող են առաջանալ նաև որովայնային ցավ և փսխում ։ Շնչուղիների այտուցը կարող է բերել դրանց օբստրուկցիայի ։ Կանխարգելիչ բուժման բացակայության դեպքում գրոհները սովորաբար զարգանում են մի քանի շաբաթը մեկ և տևում են մի քանի օր ։
Ավրեյ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ժառանգական անգիոայտուց
Գոյություն ունեն հիվանդության 3 հիմնական տեսակներ ։ Տիպ I–ը և II–ը պայմանավորված են C1–ը      (կոմպլեմենտի համակարգի կոմպլեքս) արգելակող սպիտակուցի սինթեզի համար պատասխանատու  SERPING1 ( սեր ինային պ րոտեազների ին հիբիտորներ)  գենի մուտացիայով, իսկ տիպ III–ը հաճախ զարգանում է մակարդման XII գործոնի գենի մուտացիայի հետևանքով ։ Այս ամենի արդյունքում ավելանում է բրադիկինինի քանակությունը, ինչն իր հերթին բերում է այտուցների զարգացման ։ Հիվանդությունը կարող է ժառանգվել ծնողներից աուտոսոմ դոմինանտ ձևով կամ ի հայտ գալ նոր առաջացած մուտացիայի հետևանքով ։ Գրոհների տրիգերներ կարող են հանդիսանալ աննշան վնասվածքը կամ սթրեսը, սակայն հաճախ դրանք զարգանում են առանց նախորդող ակնհայտ իրադարձությունների ։ Տիպ I–ի և  II–ի ախտորոշումը հիմնված է C4–ի (կոմպլեմենտի համակարգի կոմպոնենտ) և C1–ի ինհիբիտորի (արգելակիչի) մակարդակների որոշման վրա ։
Այս խանգարումը դիտվում է 50,000 մարդկանցից մոտավորապես 1–ի մոտ ։ Հիվանդությունը սովորաբար առաջին անգամ նկատվում է մանկության ընթացքում ։ Տիպ I–ը և II–ը հանդիպում են կանանց և տղամարդկանց մոտ հավասարապես ։ Տիպ III–ը ավելի հաճախ հանդիպում է կանանց մոտ ։ Եթե պրոցեսում ընդգրկվում են նաև շնչուղիները, բուժման բացակայության դեպքում մահացությունը կազմում է մոտ 25% ։ Բուժման դեպքում, արդյունքներն ընդհանուր առմամբ լավն են ։ Հիվանդությունն առաջին անգամ նկարագրվել է 1888 թվականին Վիլյամ Օսլերի կողմից ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Ախտանիշները սովորաբար ի հայտ են գալիս սեռահասունության շրջանում, թեև կարող են առաջանալ ավելի վաղ։ Այս անհատները ունենում են պարբերաբար կրկնվող այտուցներ վերջույթներում, սեռական օրգանների, դեմքի, շրթունքների, կոկորդի շրջանում կամ ստամոքսաղիքային տրակտում։ Որոշ հիվանդներ նկարագրում են տհաճ զգացողություններ ախտահարված շրջանում, սակայն ցավից կամ քորից չեն գանգատվում, բացառությամբ նրանց, որոնց մոտ այտուցներ են առաջանում որովայնի շրջանում (ստամոքսաղիքային համակարգի օրգաններում) և հաճախ են ունենում սուր որովայնային ցավեր։ Հիվանդների մի մասը ունենում են ինտենսիվ ցավեր, նկարագրելով դրանք որպես ոսկրերից դեպի դուրս ճառագայթվող, որոնք ուղեկցվում են ինտենսիվ քորով և այդ տեղամասի տաքությամբ, անկախ ախտահարման շրջանից։
Կոկորդի շրջանում այտուցների առաջացման դեպքերը կարող են բերել շնչուղիների օբստրուկցիայի հետևանքով շնչառության դժվարացման։ Սա դարձել է ժԱԱ–ով տառապողների շրջանում բազմաթիվ մահերի պատճառ։ Ստամոքսաղիքային տրակտի (ՍԱՏ) այտուցների հետևանքով զարգացող ախտանիշներն են ուժգին փսխումները, սուր որովայնանային ցավը, դեհիդրատացիան և հյուծվածությունը։ Դեհիդրատացիան ՍԱՏ–ի ախտահարման դեպքում զարգացող բարդություններից մեկն է։ Այն պայմանավորված է  մարսողական խողովակի խցանման հետևանքով զարգացող ինտենսիվ փսխումներով և կախված գրոհի տևողությունից, կարող է լինել մահացու։
ԺԱԱ–ով որոշ հիվանդների շրջանում լինում են այտուցների «թափառող» գրոհներ։ Այս գրոհները կենտրոնանում են վերջույթների շուրջ։ Օրինակ՝ եթե այտուցվում է հիվանդի ձեռքը, այն անցնում է «այտուցվածության նորմալ ցիկլ» մինչև այտուցը վերջույթի մյուս հատվածներին (տվյալ դեպքում դաստակից նախաբազուկ) փոխանցելը կամ այն հակառակ ձեռքը տեղափոխելը։ Նման հիվանդների մոտ գրոհները տևում են ավելի երկար, իսկ դրանց տրիգերներն ավելի դժվար է որոշել։
Ախտածագում
Քանի որ ԺԱԱ–ն աուտոսոմ դոմինանտ հիանդություն է, չկան հիվանդության փոխանցման սեռական տարբերություններ, և երկու սեռերն էլ ունեն մուտացված գենը ծնողներից ժառանգելու հավասար հավանականություն։ Օրինակ, հայրը ունի ԺԱԱ–ի զարգացման համար պատասխանատու մուտացիայի ենթարկված գեն և ունի հիվանդությունը, իսկ մայրը ունի C1 ինհիբիտորի գենի երկու նորմալ տարբերակներ և չունի հիվանդությունը։ Նրանց դեպքում առկա է հիվանդության փոխանցման հետևյալ հավանականությունը՝ նրանց սերունդների կեսը կժառանգի հիվանդությունը, իսկ մյուս կեսը կլինի առողջ ։ Այս օրինակում ԺԱԱ ունեցող հայրը ունի մուտացիա C1–ինհիբիտորի երկու գեներից մեկում։ Նրա յուրաքանչյուր երեխան, անկախ սեռից, կունենա մուտացված  C1–ինհիբիտորի գենը նրանից ժառանգելու 50% հավանականություն։ ԺԱԱ–ն բնորոշվում է որպես դոմինանտ հիվանդություն, քանի որ կրողի մոտ հիվանդություն առաջացնելու համար բավական է C1–ինհիբիտորի երկու գեներից միայն մեկում մուտացիայի առկայությունը  ։
ԺԱԱ–ի տարածվածությունը հարաբերականորեն ցածր է – 10,000–50,000 մարդկանցից 1–ի մոտ։ ԺԱԱ–ով մարդկանց մեծամասնությունը ստանում են C1–ինհիբիտորի մուտացիան իրենց ծնողներից մեկից։ ԺԱԱ–ով ծնողը ունի այս խանգարումը իր ցանկացած սեռի երեխային փոխանցելու 50% հավանականություն։ ԺԱԱ–ով հիվանդները, որոնք չունեն հիվանդության ընտանեկան դեպքերի պատմություն, կարող են կրել ԺԱԱ–ի գենը պայմանավորված սպերմատոզոիդներում և ձվաբջիջներում տեղի ունեցող սպոնտան մուտացիաներով։ ԺԱԱ–ի ընտանեկան պատմություն չունեցող հիվանդների հետազոտությունները հայտնաբերել են մուտացված C1–ինհիբիտորի հարաբերականորեն ցածր մակարդակներ և անգիոայտուցի դրվագների առկայություն, իսկ նոր հայտնաբերված հիվանդների 25%–ը ունեցել են C1–ինհիբիտորի գենի փոփոխություններ, որոնք չեն ցուցաբերել ժառանգման հատկություններ։
Ախտորոշում
ԺԱԱ–ի ճանաչումը հաճախ դժվար է հիվանդության դրսևորումների լայն փոփոխականության պատճառով։ Հիվանդության ընթացքը բազմազան է և անկանխատեսելի հիվանդների ամբողջ կյանքի ընթացքում։ Այս հիվանդությունն իր դրսևորումներով նման է անգիոայտուցի այլ ձևերին, որոնք առաջանում են ալերգիայի կամ այլ բժշկական վիճակների հետևանքով, սակայն ԺԱԱ–ն նշանակալիորեն տարբերվում է նրանցից իր առաջացման պատճառներով և բուժման եղանակով։ Երբ ԺԱԱ–ն սխալմամբ ախտորոշվում է որպես ալերգիա, այն ամենից հաճախ բուժվում է ստերոիդներով և էպինեֆրինով, իսկ այս դեղերը սովորաբար ոչ էֆեկտիվ են ԺԱԱ–ի գրոհները բուժելու համար։ Ախտորոշման այլ սխալները դարձել են ՍԱՏ–ի այտուցներով հիվանդների մոտ ոչ անհրաժեշտ ախտորոշիչ վիրահատությունների պատճառ, իսկ որոշ այլ հիվանդներ նշում են, որ իրենց որովայնային ցավը սխալմամբ ախտորոշվել էր որպես պսիխոսոմատիկ։
ԺԱԱ–ն կարող է կասկածվել, եթե հիվանդը ներկայանում է՝
Արյան հետազոտությունը, որը կատարվում է հիվանդության գրոհի ժամանակ, կարող է օգտագործվել ախտորոշման նպատակով։ Որոշվում են շիճուկային C4–ի, C1–ինհիբիտորի անտիգենային սպիտակուցի և եթե հնարավոր է C1–ինհիբիտորի ֆունկցիոնալ մակարդակները։ C1–ինհիբիտորի մակարդակի որոշումը կարող է մեծ դեր ունենալ ԺԱԱ–ի ախտորոշման մեջ։ C4–ը կոմպլեմենտի համակարգի կոմպոնենտ է։
Տեսակներ
Գոյություն ունեն C1–ի ինհիբիտորի անբավարարության երեք տեսակներ ։
Տիպ I ԺԱԱ–ն առաջին հերթին պայմանավորված է արյան սպիտակուցների (C1 էսթերազի ինհիբիտորներ) անբավարարությամբ, որոնք նորմայում ճնշում են կեմպլեմենտի համակարգի ակտիվությունը։ Արդյունքում այս համակարգի գերակտիվացումը բերում է բորբոքային անաֆիլատոքսինների արտադրության, որոնք ազդում են անոթային համակարգի և օրգանիզմի հյուսվածքների միջև հեղուկի հոսքի վրա։ Այս սպիտակուցների անբավարարությունը պատասխանատու է դեպքերի 80–85%–ի համար։
Տիպ II ԺԱԱ–ն այս խանգարման ավելի հազվադեպ հանդիպող ձևն է և դիտվում է 15–20% դեպքերում։ Այս տիպի ժամանակ, արտադրվում են ատիպիկ C1–ինհիբիտոր պրոտեիններ, որոնք ունեն կոմպլեմենտի համակարգի ակտիվացումը ճնշելու ավելի ցածր ունակություն։ Ինչպես և տիպ I–ի դեպքում, սա հանգեցնում է կոմպլեմենտի համակարգի գերակտիվացմանը։
Ասիսի գավառ
Ասիսի  (Microrregião de Assis) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սան Պաուլու նահանգի մեջ։ Մտնում է Բաուրու մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 265 736 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 7141,738 կմ²։ Բնակչության խտությունը 37,2  մարդ/կմ²։
Ժառանգական անգիոայտուց
Տեսակներ
Տիպ III ԺԱԱ–ն շատ հազվադեպ է և միայն վերջերս է նկարագրվել։ Ի տարբերություն I և II տիպերի, այս ձևը կապված չէ C1–ինհիբիտորի անբավարարության հետ։ Այս ձևը ախտահարում է գլխավորապես կանանց և կարծես թե կապված է էստրոգենների, ինչպես նաև հորմոն փոխարինող թերապիայի (օր․՝ օրալ հակաբեղմնավորիչներ) հետ։ Դրա պաթոգենեզը վերագրվում է կինինոգենազ ֆերմենտի բարձրացած ակտիվությանը, որը բերում է բրադիկինինի մակարդակի բարձրացմանը։ Տիպ III ԺԱԱ–ով այլ հիվանդներ ունեն F12 գենի մուտացիաներ, որը կոդավորում է արյան մակարդմանը մասնակցող սպիտակուց (մակարդման XII գործոն) ։ ԺԱԱ–ի ընտանեկան պատմությամբ 4 գերմանական ընտանիքների գենետիկ հետազոտությունների արդյունքում պարզվել է, որ այս տիպը առաջանում է 5–րդ քրոմոսոմում գտնվող գենով (5q.35.2-q35.3) ։
Ասիսի գավառ
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Սան Պաուլու նահանգի գավառներ
Ժառանգական անգիոայտուց
Կանխարգելում
Անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտի (ԱՓՖ) ինհիբիտորներով բուժումը այս հիվանդության դեպքում հակացուցված է, քանի որ այս դեղերը կարող են բերել բրադիկինինի կուտակման, որը կարող է հրահրել հիվանդության էպիզոդները ։
Երկարաժամկետ
Այն մարդիկ, ովքեր ունենում են հիվանդության էպիզոդներ առնվազն ամիսը մեկ անգամ կամ ունեն կոկորդի այտուցի զարգացման բարձր ռիսկ, պահանջում են երկարաժամկետ կանխարգելում։ Կան մի քանի III փուլի կլինիկական փորձարկումներ, որոնք վերաբերվում են ԺԱԱ–ի պրոֆիլակտիկային և բուժմանը։ Սա բերել է մի շարք դեղորայքների լիցենզավորմանը աշխարհի շատ երկրներում՝ բրադիկինինի ռեցեպտորների անտագոնիստներ (Իկատիբանտ) Եվրոպայում, կալիկրեինների ինհիբիտորներ  (Էկալանտիդ և Լանադելումաբ) Միացյալ Նահանգներում և ռեկոմբինանտ C1-ինհիբիտորով փոխարինող թերապիա (Կոնեստատ ալֆա)։ Տրանեքսամով բուժումը ցուցաբերել է համեմատաբար ցածր արդյունավետություն։ Դանազոլով կանխարգելումը շարունակում է մնալ ընտրության տարբերակ, բայց այլ թերապևտիկ միջոցները օգտագործվում են ավելի հաճախ՝ պայմանավորված Դանազոլի կողմնակի էֆեկտներով ։ Երկարաժամետ կանխարգելում պահանջող մարդանց համար տնային բուժումը, երբ մարդիկ ինքնուրույն ընդունում են իրենց դեղերը, համարվում է հիվանդներին նորմալ կյանքի որակ ապահովող անբաժանելի մաս։ 2018 թվականին, ԱՄՆ-ում FDA-ը ( անգլ.` Food and Drug Administration - սննդի և դեղորայքի վերահսկողություն) ընդունեց ներարկվող մոնոկլոնալ հակամարմին Լանադելումաբը, կանխարգելելու համար տիպ I և II ԺԱԱ-ի գրոհները 12 տարեկանն անց հիվանդների շրջանում։ Լանադելումաբը արգելակում է պլազմայի ֆերմենտ կալիկրեինը, որը ազատում է կինիններ բրադիկինինը և կալիդինը կինինոգենի նախորդներից և ԺԱԱ-ի տիպ          I և II-ով հիվանդների մոտ արտադրվում է ավելցուկով  ։
Վարում
Անհապաղ բուժման նպատակը ինչքան հնարավոր է արագ այտուցի առաջընթացի կասեցումն է, որը կարող է փրկել հիվանդի կյանքը, հատկապես եթե այտուցն շնչուղիներում է։ Գերմանիայում անհապաղ բուժումն իրականացվում է C1-ինհիբիտորի կոնցենտրատով, որը ստացվում է դոնորի արյունից և նշանակվում ներերակային եղանակով, այնումանենայնիվ, եվրոպական երկրների մեծ մասում, այն հասանելի է միայն այն հիվանդներին, ովքեր ընդգրկված են հատուկ ծրագրերում։ Անհետաձգելի վիճակներում, երբ C1-ինհիբիտորի կոնցենտրատը հասանելի չէ, թարմ սառեցված պլազման կարող է կիրառվել որպես այլընտրանք, քանի որ այն նույնպես պարունակում է C1-ինհիբիտոր։                                                        Այլ բուժման եղանակները խթանում են C1-ինհիբիտորի սինթեզը կամ նվազեցնում են դրա ծախսումը։ Մաքուր C1-ինհիբիտորը, որը ստացվում է առողջ մարդկանց արյունից, օգտագործվել է Եվրոպայում 1979 թվականից։ FDA-ի կողմից ընդունված  C1-ինհիբիտորով բուժման մի քանի տարբերակներ են հիմա հասանելի ԱՄՆ-ում և կան C1-ինհիբիտոր պարունակող երկու դեղորայք Կանադայում։ Բերիներտ Պ-ն (CSL Behring), որը պաստերիզացված է, ընդունվել է F.D.A.-ի կողմից 2009 թվականին, սուր գրոհների ժամանակ օգտագործելու համար։ Սինրայզը (ViroPharma), որը նանոֆիլտրացված է, ընդունվել է F.D.A.-ի կողմից 2008 թվականին գրոհների կանխարգելման համար։ Ռուկոնեստը (Pharming) ռեկոմբինանտ         C1-ինհիբիտոր է, ընդունված ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում, որը չունի մարդու արյան մեջ պարունակվող պաթոգեններով պայմանավորված ինֆեկցիոն հիվանդության փոխանցման ռիսկ ։                                                                                                                                                                                       Էկալանտիդը արգելակում է պլազմայի կալիկրեինը և ընդունվել է F.D.A.-ի կողմից (բայց ոչ Եվրոպայում) 2009 թվականին սուր գրոհների բուժման համար։ Իկատիբանտը արգելակում է բրադիկինինի B2 ընկալիչները և ընդունվել է Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում ։ ԺԱԱ-ի դեպքում ապագայում պետք է խուսափել այնպիսի սպեցիֆիկ տրիգերներից, որոնք նախկինում բերել են գրոհների առաջացման։ ԺԱԱ-ն չի պատասխանում հակահիստամինային դեղերով, կորտիկոստերոիդներով կամ էպինեֆրինով բուժմանը։
Կանխատեսում
Հիվանդների մոտ 25% -ը մահանում է կյանքի առաջին երկու տասնամյակում, հիմնականում բուժման բացակայության պատճառով ։
Համաճարակաբանություն
ԺԱԱ-ի համաճարակաբանությանը վերաբերող տվյալները սահմանափակ են։ ԱՄՆ-ում և Կանադայում ԺԱԱ-ն հանդիպում է 10,000–50,000 մարդկանցից 1–ի մոտ։ Մահացության ցուցանիշը գնահատվում է 15–33%, ինչը հիմնականում զարգանում է շնչուղիների այտուցի և ասֆիքսիայի պատճառով։ ԺԱԱ-ն բերում է անհետաձգելի բաժանմունք տարեկան 15,000–30,000 ացերի ։
Հիվանդների կազմակերպություններ
Աշխարհի մի շարք երկրներում գոյություն ունեն ԺԱԱ-ով հիվանդների և նրանց ընտանիքների համար ազգային ասոցիացիաներ։ Այս ազգային ասոցիացիաները ԺԱԱ-ի գլոբալ կազմակերպության` C1-ինհիբիտորի անբավարարությամբ հիվանդների միջազգային կազմակերպության (անգլ.` HAEi-International Patient Organization for C1-Inhibitor Deficiencies) անդամներ են։ Այն նվիրված է ամբողջ աշխարհում C1-ինհիբիտորի անբավարարության մասին իրազեկվածության բարձրացմանը։ Դա ոչ կոմերցիոն միջազգային կառույց է, հիմնված ԺԱԱ-ի մասնագետների և ԺԱԱ-ով հիվանդների ազգային ասոցիացիաների միջև համագործակցությունը, կոորդինացիան և ինֆորմացիայի կիսումը նպաստելու նպատակով, որպեսզի ապահովվի C1-ինհիբիտորի անբավարարության էֆեկտիվ ախտորոշման և վարման հնարավորությունը ամբողջ աշխարհում ։
Օգնության հիմնադրամը (անգլ.` The Assistance Fund Inc.) Ամերիկյան ոչ կոմերցիոն կազմակերպություն է, որը ցուցաբերում է ԺԱԱ-ի բուժման համար կիրառվող դեղերը գնելու համար գումարային օգնություն ապահովագրություն ունեցող Ամերիկայի ցանկացած քաղաքացու կամ ներգաղթյալի։
Հետազոտություններ
Ներկայումս կատարվում է մի շարք նոր, ակտիվ նյութերի կլինիկական փորձարկումներ, որոնք տարբեր կերպ մասնակցում են հիվանդության առաջացմանը։                                                                                                                                                                                                                      Pharming Group NV-ն  2010 թվականի հունիսի 24-ին հայտարարեց, որ դեղամիջոցների եվրոպական կազմակերպությունն (անգլ.` European Medicines Agency) ունի դրական կարծիք Կոնեստատ ալֆայի (վաճառքային անունը Ռուկոնեստ) վերաբերյալ, որը ռեկոմբինանտ C1-ինհիբիտոր է անգիոայտուցի սուր գրոհների բուժման համար ։                                                                                                                                             Էկալանտիդը կալիկրեինի պեպտիդային ինհիբիտոր է, որը ԺԱԱ-ի բուժման համար ստացել է հատուկ կարգավիճակ (անգլ.`orphan status ) և ցուցաբերել է դրական արդյունքներ  III փուլի հետազոտություններում ։
Իկատիբանտը (վաճառքային անունը Ֆիրազիր) բրադիկինինի ռեցեպտորների սելեկտիվ անտագոնիստ է, որը ընդունվել է Եվրոպայում և 2011 թվականի օգոստոսին FDA-ի կողմից ԱՄՆ-ում ։ Նախնական սահմանային արդյունքներից հետո այս դեղը ցուցաբերել է էֆեկտիվություն III փուլի հետազոտություններում ։ Սինրայզը ընդունվել է FDA-ի կողմից 2008 թվականի հոկտեմբերին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անհետաձգելի բժշկական վիճակներ Կատեգորիա:Ժառանգական հիվանդություններ
Լեհաստանի I կորպուս
Լեհաստանի I կորպուս (1-й Польский корпус) — Արևելքում Լեհական բանակի բարձրագույն տակտիկական միավորում։ Կորպուսի թվակազմը 1918 թվականի հունվարի 15-ին 29 հազար  մարդ էր, իսկ 1918 թվականի մայիսին՝ 23661.
Կորպուսի պատմություն
Ավստրո-հունգարական Լեհական լեգիոնի հակակշիռ ստեղծելու գաղափարը ծնվեց 1914 թ. Ռուսական իմպերիայում։ 1915 թվականին այդ գաղափարի իրականացման արդյունքում Արևմտյան ճակատ էր ուղարկվել Առաջին Լեհական լեգիոնը և լեհական ուլանի երկու հեծելավաշտ:1916 թվականի սեպտեմբերին Ռուսական բանակի լեհական ծագումով սպաները և զինվորները ձևավորվել են Լեհական հրաձգային բրիգադ, որը 1917 թվականի հունվար-փետրվարին  վերածվեց Առաջին լեհական հրաձգային դիվիզիայի,ուլանի  հեծելավաշտերը միավորվեց Լեհական ուլանական դիվիզիայի, 1917 թվականի մայիսին՝ Լեհական ուլանական գնդի ։
Լեհական հրաձգային դիվիզիայի հիման վրա, Լեհական ժողովրդական կոմիտեի նախաձեռնությամբ 1917 թվականի հուլիսի 24-ին ստեղծվել է կորպուսը ։ Համալրված է ռուսական բանակի լեհական ծագումով զինվորներով,ծառայելով Северном և Արևմտյան ճակատում (Բելառուսիա,Полесье, Լիտվա, Լատվիա)։ Начпола առաջարկով գեներալ Լ. Գ. Կոռնիլովը 1917 թվականի օգոստոսի 6-ին կորպուսի հրամանատար նշանակեց  Յուզեֆ Դովբոր-Մուսնիցկուն։
Շտապողականության պայմաններում անցավ Կորպուսի կազմումը։ Լուրջ կորուստներ կրեց ռուսական բանակը:Բոլշևիկյան հեղափոխության նախօրյակին, թիկունքում եղել է լրիվ տարընթացություն։ Լեհական ձախ ուժերը անբարյացակամ վերաբերմունք արտահայտեցին Կորպուսի կազմավորմանը։ Կորպուսի կազմավորմանը եռանդով սկսեց գեներալ Յու. Դովբոր-Մուսնիցկին։ Առանձնապես ընտրողաբար վերաբերվեց նա սպաների ընտրությանը։ Լեհական հրաձգային դիվիզիան սկսեց հիմնական նոր կազմավորումներ։
Կորպուսը նախորոշված էր սկզբում ճակատ ուղարկելու համար, հենց որ ռազական պատրաստակամության հասնի:Բայց իրադրությունը ռազմաճակատում և հենց Ռուսաստանի ներսումբերեցին Կորպուսի խնդիրներ փոփոխություն:Կորպուսը ճակատ չի ուղարկվել և գեներալ Դովբոր- Մուսնիցկին ընդունեց որոշում,կանխատեսելով բոլշևիկների հետ հետագա ընդհարումները,զբաղվել ներռուսաստանյան բախումներում չմիջամտելու դիրքորոշմամբ։ Նա առաջարկեց բոլշևիկյան ղեկավարությանը ապախոշորացնել Կորպուսի ուժերը,որ կարողանա ծառայել հիմնականում բանակցությունների համար մինչև ճակատում իրադրության պարզելը։ Բայց այդ պայմանները բոլշևիկները չեն ընդունել, որը հանգեցրեց լեհերի և Կարմիր գվարդիայի ընդհարման։ 1918 թվականի փետրվարի սկզբին, այդ մարտում Կորպուսը մի քանի հաղթանակ տարավ, որոնցից ամենակարևորը 1918 թվականի հունվարի հունվարի 29-ի Բոբրույսկա բերդի գրավումն է,պաշարված՝ յոթ հազար բոլշևիկյան ջոկատներով։
1918 թվականի փետրվարի 19-ին լեհերը գրավեցին Լիտվական Մինսկը։ Մարտեր տեղի ունեցան նաև Տատարկի շրջանում, Օսիպովիչի տակ և մի շարք այլ տեղերում։ Բրեստի հաշտության պայմանագրի ստորագրումից հետո գերմանական իշխանությունը որոշեց կորպուսը ցրել։ Գեներալը փորձեց խուսանավել, հենվելով Լեհական Թագավորության Ռեգենտի խորհրդի հեղինակության վրա։ Չնայած Լեոպոլդ Լիս-Կուլոյի և Մելխիրոմ Բանկովիչի գաղտնի աջակցության, սկսվեց Կորպուսի լուծարումը։
Չեռո ալ Վոլտուռնո
Չեռո ալ Վոլտուռնո  (Cerro al Volturno), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մոլիզե մարզում՝ Իզերնիա գավառում։
Լեհաստանի I կորպուս
Կորպուսի պատմություն
Ռեգենտի խորհրդի սուվերենության ճանաչումից և Կորպուսի մասին կապիտուլացիայի գերմանացիների խնդրանքից  հետո, 1918 թվականի մայիսի 21-ին գերմանացիները Բոբրույսկա բերդում (որին այն ժամանակ հսկում էին) զինաթափեցին Կորպուսը։ Կորպուսի զորքի վերջին տրանսպորտը թողեց Բոբրույսկ 1918 թվականի հուլիսի 8-ին:Զինաթափումից հետո Կորպուսի զինվորների մեծամասնությունը ժամանեցին Վարշավա, որտեղ անկախության ձեռք բերմանը կարևոր դեր խաղացին, հետագայում մտան Լեհական Բանակի կազմում։ довборцы Մարտիկները1918 թվականի աշնանը մասնակցություն ունեցան լեհական բանակի կազմավորմանը, լինելով մի քանի գնդերի կադրային կազմում:Ռուսաստանում մնացած զինվորները մասնակցություն ունեցան II Լեհական կորպուսի կազմավորմանը։
Չեռո ալ Վոլտուռնո
Բնակչությունը կազմում է 1429 մարդ (2005 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 62 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 86072, հեռախոսային կոդ՝ +39 0865։
Լեհաստանի I կորպուս
Կորպուսի պատմություն
Բոբրույսկում զինվորական գերեզմանի փոխարեն գոյություն էր ունեցել մի մեծ դամբանաթումբ, որի տակ թաղված էին I Կորպուսի շուրջ երկու հազար զինվորներ։ Այժմ այդ դամբանաթումբից հետք չի մնացել։ Վարշաբայի Պովոզկիի զինվորական գերեզմանատանն է գտնվում փոքրացրած պատճեն, որտեղ  միջզինվորական քսանամյակին թաղված թին կամավոր довборцев.
Չեռո ալ Վոլտուռնո
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Լեհաստանի I կորպուս
Առաջին լեհական հրաձգային դիվիզիա
Դիվիզիայի հրամանատար՝ գեներալ Գուստավ Օստապովիչ
Կաթոլիկ քահանա՝ Թադեուշ Յախիմովսկի;
Բրիգադայի հրամանատար։
Երկրորդ լեհական հրաձգային դիվիզիա
Կազմավորվել է 1917 թվականի աշնանը Զուբչյովում:1917 թվականի դեկտեմբերին դիվիզիայի հաստիքակազմը եղել է մոտ 4500 ձիեր։ Փաստական կազմը համապատասխանում է 372, 13, 17, 3494, 863, около 530. Դիվիզիայի հրամանատար՝ գեներալ Յուզեֆ Շամոտա
Երրորդ լեհական հրաձգային դիվիզիա
Կազմավորվել է 1917 թվականի աշնանը Ելնում։ 1917 թվականի դեկտեմբերին դիվիզիայի հաստիքակազմը եղել է. մոտ 2350 ձիեր։ Փաստական կազմը համապատասխանում է 329, 10, 22, 2264, 1151, մոտ՝ 1590. Դիվիզիայի հրամանատար՝ գեներալ-մայոր Յոզեֆ Լեսնեվենսկի
Հետո՝ գեներալ-մայորՎացլավ Իվաշկեվիչ- Ռուդոշանսկի
Առաջին լեհական հեծելազորի դիվիզիա
Կազմավորվել է 1918 թվականի գարնանը Բոբրույսկի ամրոցում։
Դիվիզիայի հրամանատար՝գնդապետ Զիգմունտ Լեմպիցկի ;;
Շտաբի ղեկավար՝ Մարիան Պշեվոլոցկի ;
Գնդի հրամանատարներ։
Ձիաքարշ հրետազորի դիվիզիա՝ գնդապետ՝ Վլադիսլավ Օբուխ-Վոշատինսկի
Մաադանի շրջան
Մաադանի շրջան (ناحية معدان), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի հյուսիսում՝ Ալ-Ռակկայի մարզում։ Հանդիսանում է Ալ-Ռակկայի գավառի չորս շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն Մաադան քաղաքն է։ 2004 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 42,652 մարդ ։ Քաղաքն ու շրջակա ավանները կազմում են 1,828.80 քառ.կմ տարածք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Ալ-Ռակկայի գավառ
ՄԱԿ-ը և ցեղասպանության խնդիրը
Հայոց ցեղասպանությունը Միավորված Ազգերի Կազմակերպության (ՄԱԿ) փաստաթղթերում նշված է որպես միջազգային ոճրագործություն։ Բնորոշման հիմքում ընկած են Միջազգային զինվորական ատյանի հրովարտակի (1945 թվականի օգոստոսի 8) դրույթները, որոնք իրենց հաստատումն են գտել ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի 1946 թվականի դեկտեմբերի 11-ի և 1947 թվականի նոյեմբերի 27-ի բանաձևերում՝ որպես միջազգային իրավունքի ընդհանուր ճանաչում գտած սկզբունքներ։ 1946 թվականի դեկտեմբերի 11-ի բանաձևը հռչակում է, որ ցեղասպանությունը միջազգային իրավունքի նորմերով հանցագործություն է և դատապարտվում է ամբողջ մարդկության կողմից։ 1948 թվականի դեկտեմբերի 9-ին ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեան ընդունում է Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և դրա համար պատժի մասին կոնվենցիան, որտեղ տրված է ցեղասպանության ծավալուն սահմանումը, խոսվում է ցեղասպանության հրահրման կամ գործադրման համար մեղավորի՝ լինի դա պետություն, առանձին պաշտոնյա կամ անձ, պատասխանատվության մասին։
Պատմություն
1948 թվականի դեկտեմբերի 10-ին ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեան ընդունում է մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը (դեկլարացիա), որը մարդու իրավունքների առաջին հատուկ փաստաթուղթն էր։ Մարդու հիմնական իրավունքներին են վերաբերում, մասնավորապես, ապրելու, ազատության և անձի անձեռնմխելիության իրավունքը, պատվի, հեղինակության ու բնակարանի անձեռնմխելիությունը։ Դրա հիման վրա մասնակից պետությունների համար մշակվում են իրավականորեն պարտադիր Մարդու իրավունքների պակտեր, որոնք ընդունվում են 1966 թվականի դեկտեմբերի 16-ին։ քաղաքացիական ու քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային պակտը յուրաքանչյուր մարդու անկապտելի իրավունքն է համարում ապրելու իրավունքը և այն դրույթը, որ ոչ ոք չպետք է ստրուկ լինի կամ անզոր և ենթարկվի տանջանքների կամ դաժան, անմարդկային, կամ արժանապատվությունը ստորացնող վերաբերմունքի։ Պակտը հավաստում է, որ ազգային, ռասայական կամ կրոնական ատելության ամեն մի դրսևորում պետք է արգելվի օրենքով։
1968 թվականի փետրվարի 26-ին ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեան ընդունում է ռազմական հանցագործությունների և մարդկության դեմ ուղդված ոճրագործությունների նկատմամբ վաղեմության ժամկետը չկիրառելու մասին կոնվենցիան, որը մասնակիցներին պարտավորեցնում է ձեռնարկել ամեն մի օրենսդրական կամ այլ միջոցներ, որպեսզի ազգային օրենսդրությամբ սահմանված վաղեմության ժամկետը և այլ սահմանափակումները չկիրառվեն փաստաթղթում թվարկված հանցագործությունների համար հետապնդման և պատժի դեպքերում։ Կոնվենցիան մարդկության դեմ ուղղված ոճրագործությունների շարքն է դասում ցեղասպանությունը։
Ցեղասպանության՝ որպես մարդկության դեմ ուղղված ծանրագույն հանցանքի դատապարտումը առկա է նաև ՄԱԿ-ի այլ փաստաթղթերում, մասնավորապես՝ ռասայական խտրականության բոլոր ձևերի վերացման, ապարտեիդի դատապարտման և այլնի մասին մի շարք բանաձևերում ու կոնվենցիաներում։
ՄԱԿ-ը, մասնավորապես՝ Մարդու իրավունքների հանձնաժողովի Փոքրամասնությունների խտրականության կանխման ու պաշտպանության ենթահանձնաժողովը, բազմաթիվ անգամներ դիմել է 1915-1923 թվականների հայերի ցեղասպանության հարցի քննարկմանը։ Ենթահանձնաժողովը բաղկացած է Մարդու իրավունքների հանձնաժողովի նստաշրջաններում ընտրվող փորձագետներից։ Ենթահանձնաժողովի 20-րդ նստաշրջանը (հոկտեմբեր, 1967) որոշում ընդունեց իր ծրագրի մեջ մտցնել ցեղասպանության կանխման և դրա համար պատժի հարցը։ Այդ որոշումը վավերացվում է ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների հանձնաժողովի և Տնտեսական ու սոցիալական խորհրդի կողմից։ Ենթահանձնաժողովը իր 24-րդ նստաշրջանում (օգոստոս, 1971) Ռուանդայի ներկայացուցչին նշանակում է հատուկ զեկուցող և նրան հանձնարարում նախապատրաստել նախնական զեկուցում։ Զեկուցումը ներկայացվում է 1972 թվականի մայիսին և հիշատակություն չէր պարունակում հայերի կոտորածների մասին։ 1973 թվականի մարտին հատուկ զեկուցողը ներկայացնում է ավելի ընդարձակ տարբերակ, որի # 30-ում նշվում էր. «Անցնելով արդի դարաշրջանին, կարելի է նշել հայերի կոտորածներին վերաբերող լիակատար փաստագրության գոյությունը, որոնք նկարագրված են որպես «20-րդ դարի ցեղասպանության առաջին դեպք»։ Այդպիսով, հայերի ցեղասպանությունն առաջին անգամ հիշատակվում էր ՄԱԿ-ի պաշտոնական փաստաթղթում։ Ենթահանձնաժողովը զեկուցումը քննարկում է 1973 թվականի օգոստոսի 26-րդ նստաշրջանում, արժանանում բարձր գնահատականի և ընդունվում միաձայն։
Ընդունված արարողակարգի համաձայն, զեկուցումը քննարկվում է նաև Մարդու իրավունքների հանձնաժողովի (որի անդամները, ի տարբերություն Ենթահանձնաժողովի, իրենց կառավարությունների ներկայացուցիչներն են, բայց վետոյի իրավունք չունեն) 30-րդ նստաշրջանում, 1974 թվականի մարտին։ Թուրքիայի պատվիրակն առաջարկում է զեկուցագրից հանել # 30-ը՝ պատճառաբանելով, թե հայերի կոտորածների մասին հիշատակությունը «պատմական փաստերի խեղաթյուրում է», և որ զեկուցման մեջ հավասարության նշան է դրվում ցեղասպանության և «պատերազմի բնական հետևանքների» միջև։ Պատվիրակը պահանջում է հանել նաև # 28-ը և 29-ը, որոնք վերաբերում էին կրոնական ցեղասպանություններին։ Թուրքական պատվիրակի առաջարկությունը պաշտպանում են մի շարք երկրների, այդ թվամ՝ ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Իտալիայի, Ռումինիայի, Իրանի ներկայացուցիչները։ Զեկուցագիրը լրամշակման համար վերադարձվում է Ենթահանձնաժողովին։ Մարդու իրավունքների հանձնաժողովի քննարկման ժամանակ ԱՄՆ-ի պատվիրակի ընդունած դիրքորոշումը դժգոհություն է առաջ բերում ամերիկյան հասարակական շրջաններում, երկու կոնգրեսականներ Ենթահանձնաժողովին ներկայացնում են 1915 թվականի հայերի ցեղասպանության փաստը հաստատող մի շարք փաստաթղթեր։ Միաժամանակ # 30-ի դեմ առարկող ԱՄՆ-ի պատվիրակների առջև հաղորդումներով հանդես են գալիս ԱՄՆ-ի հայկական շրջանների ներկայացուցիչները, որոնք տրամադրում են լրացուցիչ փաստագրական նյութեր։ # 30-ի շուրջ բանավեճը շարունակվում է 1975 թվականի սեպտեմբերին, ժնևում։ Ավստրիայի, Դանիայի, Մեծ Բրիտանիայի, Մեքսիկայի, Նիգերիայի, ԽՍՀՄ-ի, Ֆրանսիայի և Հարավսլավիայի փորձագետները արտահայտվում են փաստաթղթում # 30-ի պահպանման օգտին։ Որոշում է ընդունվում երեք տարով, մինչև Ենթահանձնաժողովի 33-րդ նստաշրջանը (1978) սառեցնել հարցի քննարկումը։
1978 թվականի քննարկման ժամանակ զեկուցողն հայտարարում է, թե հայերի ցեղասպանության վկայություններ չի հայտնաբերել, և որ միակ ճանաչված դեպքը հրեաների ցեղասպանությունն է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Զեկուցողին են առարկում Ավստրիայի, Արգենտինայի, ԽՍՀՄ-ի, Հունաստանի և Ֆրանսիայի ներկայացուցիչները, հարցի քննարկումը հետաձգվում է։ Զեկուցումը կրկին Մարդու իրավունքների հանձնաժողովին է ներկայացվում 1979 թվականի մարտին, ժնևում։ Նրանում # 30-ը բացակայում էր, որն առաջ է բերում Ավստրիայի, Ավստրալիայի, ԱՄՆ-ի, Կիպրոսի և Ֆրանսիայի պատվիրակների վճռական առարկությունները։ Թուրքիայի պատվիրակը, որին պաշտպանում էր Պակիստանի ներկայացուցիչը, դիմելով ընթացակարգային կանոնակարգին, դեմ է արտահայտվում այլևս քննարկված կետերին վերադառնալուն։ Այդուհանդերձ, ձայների մեծամասնությամբ # 30-ը մտցվում է եզրափակիչ փաստաթղթի մեջ։
1985 թվականի օգոստոսին Փոքրամասնությունների խտրականության կանխման և պաշտպանության ենթահանձնաժողովը իր 38-րդ նստաշրջանում (ժնև) քննարկման համար ընդունում է ցեղասպանության մասին զեկուցագիրը, որի # 24-ը «հայերի 1915-16 թվականների օսմանյան կոտորածը» բնորոշում էր որպես ցեղասպանության օրինակ։ Զեկուցագրում հիշատակվում էր 20-րդ դարի ցեղասպանության 9 դեպք։ Հայերի ցեղասպանության մասին ասված էր, որ «անկախ իշխանությունների և վկաների արժանահավատ գնահատմամբ, հայ բնակչության կեսից ավելին, ըստ երևույթին, սպանվել կամ մահվան քարավաններ է ուղարկվել։ Դա հաստատվում է ԱՄՆ-ի, Գերմանիայի և Մեծ Բրիտանիայի արխիվային փաստաթղթերով, ինչպես նաև այն ժամանակ Օսմանյան կայսրությունում ներկայացված, այդ թվում նրա դաշնակից Գերմանիայի, դիվանագետների վկայություններով»։ # 24-ի օգտին քվեարկում են 14 երկրների փորձագետներ, դեմ՝ 1 (ԽՍՀՄ) և ձեռնպահ՝ 4 (Բանգլադեշ, Կուբա, Հորդանան և Մարոկկո)։
Ավելի ուշ Օսմանյան կայսրության հայերի ցեղասպանությունը դատապարտում են նաև միջազգային այլ կազմակերպություններ՝ Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդը (1983), ժողովուրդների մշտական ատյանը (1984) և այլն։
Torre Cepsa
Torre Cepsa (Torre Cepsa, վերանվանվել է 2014 թվականի հունիսին, նախկինում՝ Torre Bankia), երկնաքեր Իսպանիայի Մադրիդ քաղաքի Կուատրո Տոռես տարածքում։ 248․3 մետր բարձրությամբ և 45 հարկերով երկնաքերը Կուատրո Տոռես տարածքում չորս շենքերից երկրորդ ամենաբարձրն է՝ մեկ մետրով գերազանցելով Torre de Cristal-ին։ Աշտարակը երկրորդ ամենաբարձր կառույցն է Իսպանիայում և հինգերորդ ամենաբարձրը Եվրոպական Միությունում։
Նախագծված է Լորդ Ֆոստերի կողմից, սկզբում հայտնի էր որպես Տորրե Ռեպսոլ և պետք է ծառայեր որպես Repsol YPF նավթագազային ընկերության գլխավոր գրասենյակ։ Աշտարակի կառուցման ժամանակ Ռեպսոլը փոխեց իր որոշումն ու Caja Madrid-ի ֆինանսական կառույցը 2007 թվականի օգոստոսին գնեց այն 815 միլիոն եվրոյով ։
2016 թվականին այն 490 մլն եվրոյով ձեռք է բերել Ամանսիո Օրտեգան՝ Inditex-ի՝ համաշխարհային նորաձևության խմբի հիմնադիրն ու Zara-յի գլխավոր սեփականատերը։
Այն կառուցվել է Դրագադոս և Ֆոմենտո դե Կոնստրուցիոնես ի Կոնտրատաս ձեռնարկությունների կողմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մադրիդի շենքեր և կառույցներ
Ֆրոզոլոնե
Ֆրոզոլոնե  (Frosolone), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մոլիզե մարզում՝ Իզերնիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3272 մարդ (2005 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 66 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 50 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 86095, հեռախոսային կոդ՝ +39 0874։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ախթալայի անանուն եկեղեցի
Հիշատակություններ
Մուտքի ճակատակալ քարի վրա փորագրված է եղել եկեղեցու կառուցման վերաբերյալ շինարարական արձանագրություն.
Արձանագրությունն ավարտված չէ, ուստի եկեղեցու կառուցման ճիշտ ժամանակը պարզ չէ։ Արձանագրության մեջ հիշատակված տեր Հովհաննեսը Հաղպատի վանական համալիրի առաջնորդ Հովհաննես եպիսկոպոսն է` Զաքարեի և Իվանեի քրոջ որդին, որի առաջնորդության ժամանակը վերաբերում է 13-րդ դարի երկրորդ քարորդին։ Արձանագրության մեջ հիշատակված տեր Հովհաննեսը, իրոք, Զաքարե և Իվանե եղբայրների քրոջ որդի Հովհաննես եպիսկոպոսն է և ոչ թե մյուս Հովհաննես անունով առաջնորդները՝ դրանից առաջ և հետո, դա երևում է եկեղեցուն կից, վերջինիս կառուցումից հետո, 1245 թվականին կանգնեցրած խաչքարի արձանագրությունից, ուր Հաղպատի առաջնորդ է հիշվում տեր Համազասպը։ Եկեղեցին, ենթադրաբար, կառուցվել է 13-րդ դարի երկրորդ քառորդի ժամանակահատվածում։
Եկեղեցի
Եկեղեցու շենքը շատ փոքր է, համարյա մատուռի ձևով, հատակագիծը ուղիղ, քառանկյունի ձև ունի, ծածկը թաղակապ է։ Արևելյան կողմից ունի կիսակլոր փոքր աբսիդ՝ ցածրիկ բեմով։ Միակ մուտքը հարավային կողմից է՝ կիսակլոր ճակատակալ քարով և գեղազարդ պարակալով։ Արևելյան և արևմտյան պատերը արտաքուստ զարդարված են գլանաձև բներ ունեցող զույգ կիսասյուններով, որոնք ունեն խարիսխներ ու խոյակներ։ Այդ նույն պատերի մեջ բացվում են մեկական փոքր լուսամուտ։
Ամբողջ շենքը կառուցված է կապտագույն բազալտի սրբատաշ քարերով՝ կրաշաղախի միացությամբ, սալահատակված է, տանիքը պատած է սալաքարերով։ Շուրջը կան մի քանի գերեզմաններ՝ տափակ-հարթ երես ունեցող տապանաքարերով։
Խաչքար
Խաչքար-մահարձանը բաղկացած է պատվանդանից և կոթող-խաչքարից, որոնք կապտագույն բազալտի ամբողջական խոշոր քարերից են։ Պատվանդանի հատվածը քառակուսի ձև ունի, բարձրադիրն է, բոլոր կողմերից ողորկ ձևով մշակված։ Խաչքարը շատ մեծ է, բարձր ու շքեղ քանդակազարդված։
Այս խաչքարը գտնվում է եկեղեցու հարավային պատի կից։ Կանգնեցված է եկեղեցու կառուցումից հետո։ Խաչքարի հակառակ երեսի և հարավային կողի վրա փորագրված արձանագրության համաձայն մահարձանը կանգնեցրել է Հակոբ երեցը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական չգործող վանքեր և եկեղեցիներ (Հայաստան) Կատեգորիա:13-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:Լոռու մարզի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Գուգարաց թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Ցիմես
Ցիմես (צימעס), հրեական խոհանոցի աղանդեր։ Բաղադրության մեջ է մտնում՝ գազար, լոբու հատիկ և այլ տեսակի ցիմեսներ։ Ցիմեսը պարտադիր բաղադրիչն է հրեական Նոր տարվա, չնայած իր պարզությամբ, այն համարվում է նրբություն ու քնքշություն, դա է պատճառը, որ փոխաբերական իմաստով այս բառն օգտագործվում է այս իմաստովէ «այն ինչ մեզ պետք է», «լավագույն»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բանջարեղենով ուտեստներ Կատեգորիա:Հրեական խոհանոց
Սառա Լիդման
Սառա Ադելա Լիդման (Sara Adela Lidman, ), շվեդ գրող, լրագրող, դրամատուրգ և քննադատ։
Կենսագրություն
Սառա Լիդմանը ծնվել է Շվեդիայի հյուսիսում՝ Անդրեաս և Էննա Լիդմանների ընտանիքում, որոնք ունեին ևս երկու դուստր՝ Լիսբեթը և Տուրան։ Նախապատրաստական դասընթացներից հետո Սառան 1931 թվականին ընդունվել է ոչ լրիվ միջնակարգ դպրոց, որն ավարտել է 1936 թվականին։ 1937-1938 թվականներին լրացուցիչ սովորել է ավագ դպրոցում։ 1940-1942 թվականներին հեռակա կրթություն է ստացել Հերմուդյան թղթակցության ինստիտուտում։ 1942 թվականի մայիսի 29-ին հանձնել է ավարտական քննությունները։
1955-1963 թվականներին գրողը անդամակցել է «Իննի ընկերություն» գրական ակադեմիային` զբաղեցնելով 8-րդ աթոռը։ 1975 թվականից մինչև իր մահը նա բնակվում էր Միսենտրեսկի հայրենի տանը։
Ստեղծագործական ուղի
1953 թվականին Սառա Լիդմանը հրապարակեց իր առաջին վեպը «Խեժի հովիտ»-ը, որտեղ նա նկարագրել է Էքստրեսկ գյուղի առօրյան պոետական լեզվով ՝ հիմնվելով հյուսիս-շվեդական բարբառների և աստվածաշնչյան տեքստերի վրա ։ «Ճահճամոշի երկրամասը» (1955) վեպը Վեստերբոտտեն համայնքի աղքատ անտառաբույծների առօրյայի  լայն էպիկական նկարագրությունն է։ «Բողբոջներ անձրևի տակ» (1958) վեպը և նրա շարունակությունը «Մղամուճ  կրելը» (1960) նշանավորվում են հոգեբանական ռեալիզմով և խորհրդանշական նրբերանգներով։ 1960-ականներին բարոյական խնդիրները քաղաքական երանգ ստացան։ «Ես և իմ որդին» (1961) և «Հինգ ադամանդներով» վեպերը պատմում են ռասայական խտրականության մասին ։
Իր ռեպորտաժներով «Հանդիպումներ Հանոյում» (1966), «Հանքարան։ Ուդդ Ուրբումի նկարը (1968), «Երկրային և ստորգետնյա ընկերները» (1969) և «Թռչունները Նամդինում» (1972) Լիդմանը մասնակցեց այդ ժամանակաշրջանի հասարակական-քաղաքական խնդիրներին վերաբերող բանավեճերին՝ անցնելով ձախ սոցիալիստական թևի կողմը և զարգացնելով աղքատների և շահագործվողների հետ համերաշխության թեման:«Քո ծառան լսում է» վեպում (1977) գրողը վերադարձել է Ուեստերբոտտենում կյանքի մասին պատմող շարքին և նկարագրել է 1870-ականներին Հյուսիսային Շվեդիայի  գաղութացմանը։ Սա այսպես կոչված «Երկաթուղային էպոսի» առաջին ստեղծագործությունն էր, որը բաղկացած է հինգ մասից՝ «Զայրույթի զավակը» (1979, արժանացել է Հյուսիսային խորհրդի գրական մրցանակին), «Նաբոտի քարը» (1981), «Զարմանալի մարդը» (1983) և «Երկաթե թագը» (1985)։ Դրանցում ուժեղ և համոզիչ կերպով սինթեզված էին գավառական և բանաստեղծական արձակի յուրահատուկ բազմակողմանի միջոցները։
Այս ստեղծագործությունների գլխավոր հերոսը Դիդրիկ Մորտենսոնն է, գյուղացի, որը իր համառության և վճռականության շնորհիվ իշխանության է հասել  այդ տարածքում։ Երկաթուղով խանդավառված անձը համարում է, որ այն միջոց է հաղթահարելու  բնակավայրի մեկուսացումը մնացած աշխարհից։ Վերջում, նրան  մեղադրում են չարաշահման մեջ և ճակատագրի հեգնանքով, նրան բանտ են  տանում առաջին գնացքներից մեկով, որին նա այդքան անհամբեր սպասում էր։ Այս շարքում շատ բան է վերցված Սառա Լիդմանի տոհմի  պատմությունից։ Այս շարքից վերջինը լույս տեսավ «Անմեղության րոպեն» վեպը (1999)։
Սառա Լիդմանի անձնական արխիվը պահվում է Ումեո համալսարանի գրադարանի հետազոտական արխիվում։ Նրա բազմաթիվ պիեսները չհասցրեցին հրատարակվել և մինչ օրս գտնվում են ձեռագիր և մեքենագիր վիճակում։ Դրանց  որոշ մասը ժամանակին  հեռարձակվել  էին ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուփսալայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Շվեդ կին գրողներ Կատեգորիա:Շվեդ լրագրողներ Կատեգորիա:Շվեդ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Քննադատներ
Վաստոջիրարդի
Վաստոջիրարդի (Vastogirardi), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մոլիզե մարզում՝ Իզերնիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 798 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 13 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 60 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 86089, հեռախոսային կոդ՝ +39 0865։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հրաչյա Ներսիսյան (ֆիզիկոս)
Հրաչյա Բաղդասարի Ներսիսյան, հայ ֆիզիկոս-տեսաբան։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (2000)։
Կենսագրություն
1986 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1987 թվականից աշխատում է Ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտում, 2006 թվականից՝ առաջատար գիտաշխատող։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:1964 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Պողոսյան մրցանակի դափնեկիրներ
Սվարովսկի բյուրեղյա աշխարհներ
Սվարովսկի բյուրեղյա աշխարհներ (Swarovski Kristallwelten), բյուրեղապակու թանգարան, հիմնադրվել է 1995 թվականին նկարիչ Անդրե Հելլերի (André Heller) կողմից, «Սվարովսկի» ընկերության 100-ամյա հոբելյանի առթիվ։ Թանգարանը տեղակայված է Վատտենսում` Ինսբրուքից 15 կմ հեռավորության վրա Դանիել Սվարովսկու առաջին գործարանի տեղում և ընկերության ներկայիս շտաբ-բնակարանից ոչ հեռու։
Sci-Hub
Sci-Hub, կայք է, որը թույլատրում է ներբեռնել 70 միլիոնից ավելի գիտական հոդվածներ և այլ աշխատություններ ։ Առաջին հայտնի վեբ-կայքն է, որի միջոցով մեծ մասշտաբներով կարելի է անվճար ներբեռնել գիտական հոդվածների ամբողջական տարբերակները։
Սվարովսկի բյուրեղյա աշխարհներ
Անդրե Հելլերի հետ միասին թանգարանի ստեղծման աշխատանքներին մասնակցել են Բրայան Ինոն, Նիկի դե Սեն-Ֆալը և այլ նկարիչներ ու դիզայներներ։
Sci-Hub
Այն շրջանցում է հրատարակչի վճարումները` թույլ տալով ուսումնական հաստատության վստահված անձանց միջոցով անվճար մուտք գործել գիտական հոդվածների ամբողջական տարբերակներ։ Sci-Hub-ը գիտական ամսագրերը պահում է իր սեփական քեշի մեջ` հետագա հարցումներն արագացնելու համար։
Սվարովսկի բյուրեղյա աշխարհներ
Նկարագրություն
Թանգարանը մնացած թանգարաններից առանձնանում է իր տեսակով. այստեղ ներկայացված է ոչ թե բյուրեղապակու պատմությունը, այլ հենց բյուրեղապակին իր տարատեսակներով։ Անդրե Հելլերը նախագծել է մի ստորգետնյա աշխարհ, որը լի է փայլփլուն և գրավիչ գանձերով։ Թանգարանը հսկայական ինտերակտիվ տարածք է, որտեղ կարելի է ոչ միայն տեսնել, այլև լսել և զգալ։
Sci-Hub
Sci-Hub-ը հիմնադրվել է 2011 թ․-ին, Ղազախստանի ասպիրանտ Ալեքսանդրա Էլբակյանի կողմից` գիտելիքների տարածմանը նպաստելու նպատակով ՝ ի պատասխան վճարովի հետազոտական աշխատանքների բարձր արժեքների՝ մոտ 30 ԱՄՆ դոլար յուրաքանչյուր հոդվածի համար  ։
Սվարովսկի բյուրեղյա աշխարհներ
Նկարագրություն
Ի սկզբանե թանգարանը նախատեսված էր տարեկան 200-300 հազար այցելուի համար։ Սակայն ժամանակի ընթացքում այն հայտնի դարձավ ոչ միայն Ավստրիայում, այլև դրա սահմաններից դուրս։ Այսօր թանգարանը իր հայտնիությամբ երկրորդն է Ավստրիայում (Շյոնբրունի պալատից հետո)։ Տարեկան հաճախելիությունը կազմում է 700 հազար այցելու։
Թանգարանի համբավի մեծացմանը զուգընթաց այն մի քանի անգամ ընդարձակվել է։ Առաջին ընդարձակումը կատարվել է 2003 թվականին։ 2007 թվականին այն վերակառուցվեց ։ Հերթական վերակառուցման համար ներդրվել է 10 միլիոն եվրո։
Թանգարանն իրենից ներկայացնում է լաբիրինթոս` բաղկացած 13 սրահից, ռեստորանից, Սվարովսկիի ամենամեծ խանութից, կոլեկցիոներների համար նախատեսված VIP սրահից, հատուկ ցուցադրությունների սրահից, որոնք իրար են միացած միջանցքներով և աստիճաններով։
Հսկայի գլուխ
Թանգարանը տեղակայված է գետնի տակ։ Վերգետնյա հատվածը միայն մուտքն է, որը կառուցված է հսկայի գլխի տեսքով։ Նրա աչքերը լցված են կանաչ բյուրեղներով։ Բերանից մշտապես ջրվեժ է հոսում։ Աջ կողմում գտնվում է այգի ձեռքի տեսքով։
Դեպի ստորգետնյա թանգարան ճանապարհն անցնում է ապակե թունելով, որի պատերին փորագրված են Շեքսպիրի, Գարսիա Լորկայի, Գյոթեի մտքերը։ Այդ ստեղծագործություններում տողերից մեկը պարունակում է «բյուրեղ» կամ «բյուրեղապակի» բառը։
Ամենա-ամենա
Թանգարանում ցուցադրված են ամենափոքր և ամենամեծ Սվարովսկի բյուրեղները։ Ամենամեծ բյուրեղի տրամագիծը 40 սմ է, կշռում է 310 000 կարատ։ Ամենափոքր բյուրեղի տրամագիծը 0.8 մմ է ։ Դրանք գրանցվել են Գինեսի ռեկորդների գրքում։
Sci-Hub
Հաջորդող դատական գործընթացի արդյունքում 2015թ․-ի նոյեմբերին բնօրինակ sci-hub.org կայքն արգելափակվեց ։ Առաջին դոմենի կորստի արդյունքում, նախագիծն վերականգնեց իր աշխատանքը նույն ամսում ․io դոմենով, այնուհետև Sci-Hub-ը ցիկլային տեղափոխվել է մի շարք այլ դոմենների միջոցով, որոնցից մի քանիսն արգելափակվել են որոշ երկրներում։ Sci-Hub-ը հակասական գովասանքի է արժանացել գիտական և ակադեմիական համայնքների կողմից և դատապարտվել՝ մի շարք հրատարակիչների կողմից։
Պատմություն
Sci-Hub նախագիծն մեկնարկվել է 2011թ․ի սեպտեմբերի 5-ին ՝ Ղազախստանից ծրագրավորող և նեյրոտեխնոլոգիաների հետազոտող Ալեքսանդրա Էլբակյանի կողմից ։ Նրա նպատակն է նպաստել գիտելիքների տարածմանը` թույլ տալով, որ ավելի շատ մարդիկ ունենան վճարովի ծառայությունների հասանելիություն ։ Էլբակյանը պնդում է, որ ինքը չէր կարող կատարել հետազոտություն Ղազախստանի համալսարանում, եթե նա նմանապես կերպով «չգողանար» հոդվածներ փորձի փոխանակման ֆորումների միջոցով՝ հաշվի առնելով հարյուրավոր հոդվածների պահանջը՝ յուրաքանչյուրը 32 դոլար արժողությամբ ։ Ակտիվ զբաղվելուց և հարյուրավոր հոդվածներ ուղարկելուց հետո՝ նա սկսեց մշակել գործընթացի ավտոմատացման ուղիներ  ։
Համագործակցություններ
2013թ․-ին Sci-Hub-ը սկսեց համագործակցել Ռուսաստանում գտնվող ուսումնական գրքերի և փաստաթղթերի պահոց՝ Գիտական Ժառանգության (LibGen-ի) հետ ։ Մինչ 2014թ․-ի ավարտը Sci-Hub-ն հիմնվում էր LibGen-ի վրա․ որպես պահոց․ օգտատերերի կողմից հարցում ստացած փաստաթղթերը հարցում էին կատարվում LibGen-ից և առաքվում էին, եթե այնտեղ հասանելի էին, հակառակ դեպքում՝ ստացվում էին այլ միջոցներով, այնուհետև պահպանվում էին LibGen-ում։ Մշտական պահեստը թույլ էր տալիս ավելի շատ օգտվողների սպասարկել, քան պահեստավորված բովանդակությունը 6 ժամ հետո վերացնելու նախկին համակարգը ։
Հետագայում մեծ քանակությամբ, հիմնականում Չինաստանից, ներբեռնումների հարցումներից և կոշտ սկավառակի հետ կապված խնդիրների պատճառով LibGen-ի պահեստներից 40,000-ից ավելի հավաքած փաստաթղթերի կորստից հետո՝ Էլբակյանը թողարկեց զանգվածային ֆինանսավորման քարոզարշավ, որպեսզի LibGen ի տվյալների բազայում ունենա Sci-Hub-ի հոդվածների սեփական կրկնօրինակներ։ 2014թ․-ին մշակվել է կոդ, որը թույլ էր տալիս Sci-Hub-ին ինքնուրույն ներբեռնել գիտական հոդվածներ, և այդ տարվա վերջում ստեղծվեցին մի քանի հայելային վեբ կայքեր, որոնք, ներկայումս, Sci-Hub-ի միակ պահոցներն են և անկախ են LibGen-ից ։ 2015 թվականից ի վեր Sci-Hub-ն ունի սեփական պահեստարան։ Գրքերը չեն պահեստավորվում Sci-Hub-ի կողմից և հարցումները վերափոխանցվում են LibGen-ին ։
Հոդվածները կարող են  ստացվել Telegram հաղորդագրությունների ակնթարթային փոխանակման ծառայության միջոցով ։
Կայքը լայն տարածում ունի ինչպես զարգացած․ այնպես էլ զարգացող երկրներում, ինչպիսիք են ՝ ԱՄՆ-ն, Հնդկաստանը, Ինդոնեզիան, Պակիստանը, Իրանը, Ճապոնիան, Ռուսաստանը և Բրազիլիան ։ 2016թ․-ի սկզբին Էլբակյանի հրապարակած տվյալները ցույց են տալիս, որ զարգացած երկրներում ներբեռնումների քանակն ավելի մեծ է և հիմնականում հարցումները ստանում են ԱՄՆ-ից և Եվրոպական Միության երկրներից ։
Կայքի ստեղծման պատմություն
Կայքերի ավելի լայն ցանցի մի մասն ազատ մուտքի հնարավորություն է տալիս գիտական թերթերին, սակայն Sci-Hub-ը առաջինն է, ով կատարելագործել է վճարովի ծառայությունները շրջանցելու ուղին ։  Գիտական գրականության փոխանակման ավանդական միջոցները ենթադրում են հոդվածի հեղինակներին կամ դրա նկատմամբ իրավունքներ ունեցող մարդկանց (օրինակ՝  #ICanHazPDF-ը Թվիթթերում) ուղղված հարցման անհրաժեշտություն։