cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սան Ժուան Բատիշտա դե Աժուդա
Պատմություն
Ամրոցը կառուցվել է 1680 թվականին թագավոր Պեդրու Երկրորդի հրամանով՝ ստրկավաճառության անվտանգությունն ապահովելու համար։ Առևտրի կետը կառուցել է Սան Տոմեի և Պրինսիպի նահանգապետ Ջակինտու դե Ֆիգեյրեդո ի Աբրեուն՝ Վիդա գյուղի տեղում։ 18-րդ դարի սկզբին լքված ամրոցը վերակառուցվել է 1721-1730 թվականներին։ Ֆինանսավորումը ստացվել է Սալվադոր տեղափոխվող աֆրիկացի ստրուկների հարկից։
1722 թվականի հունվարին ամրոցը փորձել է գրավել անգլիացի ծովահեն Բարտոլոմյու Ռոբերտսը, որը գերևարել է նավահանգստում կանգնած բոլոր՝ 11 նավերը։
Ածխածին
Անվան ծագում
19-րդ դարի սկզբին ռուսերեն քիմիական գրականությունում, երբեմն օգտագործվում էր «ածխածնային» տերմինը (Շերեր՝ 1807; Սևերգին՝ 1815), 1824 թվականից Սոլովյով առաջարկեց «ածխածին» անվանումը։ Ածխածնի միացությունները ունեն carbō - կարբոն անվանումը։
Սան Ժուան Բատիշտա դե Աժուդա
Պատմություն
1805-1844 թվականներին ֆակտորիայի տնօրենը եղել է ստրուկների առևտրով զբաղվող հայտնի Ֆրանսիշկու Ֆելիքս դե Սոուզան, որը 1845-1849 թվականներին զբաղեցրել է նահանգապետի պաշտոնը։ Բրազիլիայի անկախացումից հետո Սոուզան առաջարկել է կայսր Պեդրու Առաջինին Աժուդուն վերցնել իր տիրապետության տակ, բայց մտահղացումը չի իրականացել։
Ածխածին
Ֆիզիկական հատկություներ
Ածխածինը չի լուծվում օրգանական և անօրգանական լուծիչներում, լուծվում է մետաղներում (երկաթ, կոբալտ և այլն)։ 1 մթնոլորտ ճնշման տակ (օդի բացակայությամբ) սուբլիմվում է մոտ 3500 °C ջերմաստիճանում։ Հալվում է 3800±200 °C-ում 125 հազար մթնոլորտ ճնշման տակ (հաշված է տեսականորեն)։
Սան Ժուան Բատիշտա դե Աժուդա
Պատմություն
1861 թվականին պորտուգալացիները լքել են ամրոցը և այն մինչև 1893 թվականը ամրոցը ծառայել է որպես կաթոլիկ առաքելություն։ 1960 թվականի օգոստոսի 1-ին Դահոմեան անկախություն է ձեռք բերել և հռչակվել է Բենինի հանրապետությունը։ 1961 թվականին ամրոցը ծառայել է երկրի անկախությունը նշելու համար։ Մեկնելուց առաջ զավթիչները այրել են շինությունները։ 1964 թվականի նոյեմբերի 13-ի հրամանագրով ամրոցը ճանաչվել է պատմական հուշարձան։ Վերակառուցվել է Ֆրանսիայի և ԱՄՆ-ի ֆինանսական օգնությամբ։ Ամրոցում գործում է թանգարան, որն իր դռները բացել է 1967 թվականի սեպտեմբերի 6-ին  ։
Ածխածին
Ֆիզիկական հատկություներ
Ածխածինը ոչ մետաղ է, քիմիապես ակտիվ է միայն բարձր ջերմաստիճաններում, ընդ որում «ամորֆ» ածխածինը, գրաֆիտ, ալմաստ շարքում ածխածնի քիմիական ակտիվությունը փոքրանում է։ Լավ վերականգնիչ է։ Միացություններում քառարժեք է, երբեմն նաև երկարժեք, հազվադեպ՝ եռարժեք։ Խիտ հիմքերը և թթուներն անգամ տաքացնելիս չեն ազդում ածխածնիի վրա։
Սան Ժուան Բատիշտա դե Աժուդա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի նախկին գաղութներ Կատեգորիա:Բենինի պատմություն Կատեգորիա:Պորտուգալիայի պատմություն Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բենինի պատմական հուշարձաններ
Ածխածին
Իզոտոպներ
Իզոտոպների բնական խառնուրդում շատ չնչին քանակությամբ միշտ առկա է լինում 14C ռադիոակտիվ նուկլիդը (b- ճառագայթ, կիսատրոհման պարբերությունը՝ T½ = 5,6.103 տարի)։ Այն անընդհատ առաջանում է մթնոլորտի ստորին շերտերում՝ ազոտի 14N իզոտոպի նեյտրոնների տիեզերական ճառագայթման շնորհիվ։
Ալոտրոպ ձևափոխություններ
Ածխածինը ունի ալոտրոպային երեք ձևափոխություն (ալմաստ, գրաֆիտ և լոնսդեյլիտ), որոնց հատկությունների տարբերությունները պայմանավորված են նրանց բյուրեղական տարբեր կառուցվածքներով։ Այսպես կոչված, «ամորֆ» ածխածինը նույնպես պինդ նյութ է և ունի գրաֆիտի չկարգավորված բյուրեղական կառուցվածք (մուր, կոքս, փայտածուխ)։ Փայտածուխը և կոքսը մաքուր ածխածին չեն և պարունակում են համապատասխանաբար 6 և 5% խառնուրդներ (չհաշված մոխիրը)։ Համեմատաբար մաքուր «ամորֆ» ածխածին է մուրը, որը, սակայն, պարունակում է աբսորբված ցնդող խառնուրդներ։
Քիմիական հատկություններ
Լավ վերականգնիչ է։ Միացություններում քառարժեք է, երբեմն նաև երկարժեք, հազվադեպ՝ եռարժեք։ Խիտ հիմքերը և թթուներն անգամ տաքացնելիս չեն ազդում ածխածնի վրա։ Տաք և խիտ ծծմբական թթուն դանդաղ օքսիդացնում է «ամորֆ» ածխածին, ազոտական թթուն՝ նաև գրաֆիտը, քրոմական խառնուրդը՝ նաև ալմաստը։ 800 °C–ից բարձր տաքացրած ածխածինը փոխազդեցության մեջ է մտնում ջրային գոլորշիների հետ.
սխեմայով։ Կատալիզատորների առկայությամբ տաքացնելիս ածխածինը միանում է ջրածնի հետ։
Ածխածնի և ջրածնի միացությունները՝ ածխաջրածինները, բազմաթիվ են և կազմում են օրգանական քիմիայի հիմքը։
Ածխածինը այրվում է օդում՝ առաջացնելով ածխածնի օքսիդներ՝ CO և CO2։ Միանում է հալոգենների հետ՝ առաջացնելով միացությունների շարք, որոնք ածխաջրածինների հալոգենածանցյալներն են։
Ֆտորը գրաֆիտի հետ միանում է 900 °C–ում, քլորը՝ էլեկտրական աղեղում։ Ծծմբի հետ ածխածինը միանում է 700-1000 °C-ում, ազոտի հետ՝ էլեկտրական կայծի ազդեցությամբ՝ առաջացնելով համապատասխանաբար ծծմբածխածին և ցիան։
Հայտնի են նաև ածխածնի խառը միացությունները նշված տարրերի հետ՝ COS, CSCl2, (CNO)2, (CNS)2, HCN, HSCN և այլն։ Մետաղների մեծ մասն ածխածնի հետ առաջացնում է կարբիդներ։ Տաքացնելիս ածխածինը վերականգնում է մետաղները օքսիդներից՝ անջատելով մետաղը (Zn, Cd, Fe, Pb, Sb ևն) կամ նրա կարբիդը (CaC2, Fe3C, WC, TaC և այլն)։ Այս հատկությունն օգտագործվում է երկաթ և մի շարք այլ մետաղներ ստանալու համար.
Բնության մեջ
Ածխածինը զբաղեցնում է երկրակեղևի զանգվածի 0.48 %-ը։ Կուտակվում է կենսոլորտում. կենդանական նյութերում պարունակվում է 18 % ածխածին, բնափայտում՝ 50 %, տորֆում՝ 62 %, բնական այրվող գազերում՝ 75 %, այրվող թերթաքարերում՝ 78 %, քարածխում և գորշ ածխում՝ 80 %, նավթում՝ 85 %, անտրացիտում (լավատեսակ քարածուխ)՝ 96 %։
Երկրակեղևի ածխածնի նշանակալի մասը կենտրոնացված է կրաքարերում և դոլոմիտներում։ +4 օքսիդացման աստիճանի ածխածինը մտնում է կարբոնատային ապարների և հանքանյութերի (կավիճ, կիր, մարմար, դոլոմիտներ) բաղադրության մեջ։ Ածխաթթու գազը՝ CO2, մթնոլորտի հիմնական բաղադրիչներից է (զանգվածի 0.046 %-ը)։ Ածխաթթու գազը լուծված վիճակում միշտ առկա է գետերի, լճերի և ծովերի ջրում։ Աստղերի, մոլորակների և երկնաքարերի մթնոլորտում հայտնաբերված են ածխածին պարունակող նյութեր։
Ստացում
Հնում ածուխը ստանում էին բնափայտի թերի այրման միջոցով։ 19-րդ դարում մետաղագործության մեջ փայտածուխը փոխարինեցին քարածուխով (կոքսով)։ Ներկայումս արդյունաբերության մեջ ածուխ ստանում են բնական գազի՝ մեթանի (CH4) կրեկինգով (նավթաթորմամբ).
Կիրառություն
Գրաֆիտ հիմնականում օգտագործվում է ցինկածխածնային մարտկոցներում, էլեկտրական շարժիչների խոզանակների արտադրությունում և ունեն նաև մի քանի այլ մասնագիտական կիրառություն։ Օգտագործվում է նաև աղացած վիճակում։ Նկարչական աշխատանքների ժամանակ տարբեր կարծրություն և որակ ունեցող գրաֆիտներն օգտագործվում են տարբեր երանգներ ստանալու համար։
Ալմաստը բացառիկ կարծրության շնորհիվ, օգտագործվում են լեռնային ապարներում խորը անցքեր հորատելիս։ Ալմաստով հանդերձված հորատիչի հատուկ թագագլխիկները 10 անգամ մեծացնում են հորատման արագությունը։ Ալմաստե կտրիչներն ու շաղափները լայնորեն կիրառվում են կարծր համաձուլվածքներ, մետաղներ, ապակիներ, պլաստմասսաներ մշակելու համար։ Ալմաստից պատրաստում են բարակ մետաղալարեր (օրինակ՝ վոլֆրամի և պողպատի) ստանալու թելքակորզաններ։
Բժշկական նպատակների համար ածուխը պատրաստում են կոկոսի կեղևի այրմամբ։ Իսկ լաբորատոր անհրաժեշտությունների համար չայրվող խառնուրդներից զերծ ածուխ ստանում են շաքարի թերի այրումից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ածխածնի միացություններ  Կատեգորիա:Ոչ մետաղներ
1953 թվականը գրականության մեջ
Ծնունդներ
Անհայտ ամսաթիվ.
Դամլամա Գյադիկ
Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ Կատեգորիա:Ջուղայի շրջան
Արեգ Թոթոլյան
Արեգ Թոթոլյան, ռուս բժշկական գիտնական, իմունոլոգ, զբաղվում է կլինիկական իմունոլոգիայի, իմունոախտորոշման և իմունոթերապիայի մի շարք հիվանդությունների հարցերով (ալերգիկ, աուտոիմուն, ուռուցքաբանական և վարակիչ)։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՌԳԱ ակադեմիկոս (2016), ՌԳԱ թղթակից անդամ (2011 թվականից), գիտնական Արտյոմ Թոթոլյանի որդին։
Սանկտ Պետերբուրգի Պաստերի անվան համաճարակաբանության և մանրէաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն (2016 թվականից) և նրա մոլեկուլային իմունոլոգիայի լաբորատորիայի ղեկավարը (2008 թվականից)։ Սանկտ Պետերբուրգի Ի․ Պավլովի անվան առաջին պետական բժշկական համալսարանի իմունոլոգիայի ամբիոնի վարիչ (2015 թվականից), որի շրջանավարտ է և որի պատերի ներսում աշխատում է ավելի քան քառորդ դար։ Սանկտ Պետերբուրգի կառավարության, առողջապահության կոմիտեի գլխավոր արտահաստիքային ալերգոլոգ-իմունոլոգ ։ Պարգևատրվել է Ռուսաստանի իմունոլոգների գիտական ընկերության ոսկե մեդալով (2013 թվական)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Լենինգրադի Ի․ Պավլովի անվան 1-ին բժշկական ինստիտուտը (այժմ՝ Սանկտ Պետերբուրգի Ի․ Պավլովի անվան առաջին պետական բժշկական համալսարան) (1981) մասնագիտությունը՝ բուժական գործ։ Միաժամանակ 1977 թվականից աշխատել է նույն վայրում՝ մինչև 2008 թվականը, սովորել է ասպիրանտուրայում, ղեկավարել կլինիկական իմունոլոգիայի լաբորատորիան (եղել է դրա կազմակերպիչը 1986 թվականին և ղեկավարը մինչև 2000 թվականը), եղել է Ռուսաստանի առողջապահության նախարարության մոլեկուլային բժշկության գիտամեթոդական կենտրոնի տնօրենը և հետբուհական ուսուցման մոլեկուլային բժշկության ամբիոնի վարիչը։
2008 թվականից մոլեկուլային իմունոլոգիայի լաբորատորիայի վարիչ, միաժամանակ գիտական աշխատանքների գծով փոխտնօրեն, 2015 թվականից Պաստերի անվան համաճարակաբանության և մանրէաբանության ԳԻ տնօրեն ։ Նաև դասավանդել է մայր բուհում, 2013 թվականից ղեկավարել է կլինիկական իմունոլոգիայի դասընթացը, 2015 թվականից ղեկավարում է իմունոլոգիայի ամբիոնը ։
Ռուսաստանի ալերգոլոգների և կլինիկական իմունոլոգների ասոցիացիայի տարածաշրջանային բաժանմունքի վարչության նախագահի տեղակալ, այս բաժանմունքի ստեղծման մասնակից, իմունոլոգների ռուսական գիտական միության և միկրոկենսաբանների, համաճարակաբանների և մակաբույծների Համառուսաստանյան գիտական ընկերության վարչությունների նախագահության անդամ, լաբորատոր ախտորոշման ռուսական գիտական ընկերության վարչության անդամ։
1993-1995 թվականներին վերապատրաստվել է Հռոմում՝ ինֆեկցիոն իմունոլոգիայի ոլորտում։ 1987 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ թոքաբանության և իմունոլոգիայի գծով, իսկ 1997 թվականին՝ իմունոլոգիայի դոկտորական ատենախոսություն (նվիրված է հիվանդությունների լաբորատոր իմունաբանական ախտորոշման մոտեցումների և մեթոդաբանության մշակմանը՝ հիմնարար իմունոլոգիայի, իմունաքիմիական և մոլեկուլային տեխնոլոգիաների ձեռքբերումների հիման վրա)։ Նրա ղեկավարությամբ պաշտպանվում են 26 թեկնածուական և մեկ դոկտորական ատենախոսություններ։
Ավելի քան 400 գիտական աշխատանքների և 13 արտոնագրերի հեղինակ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ իսկական անդամներ
Ծովային սիրամարգաշնիկ
Ծովային սիրամարգաշնիկ (Salaria pavo), ծովաշնիկների ընտանիքին պատկանող ճառագայթալողակ ձկնատեսակ՝ ոսկրաձուկ ։
Հայտնաբերվել է 1810 թվականին։ Ծովային սիրամարգաշնիկների առանձնյակն իր հերթին բաժանված է չորս տարբեր ենթատեսակների։
Տարածվածություն
Տարածված է Միջերկրական ծովում, Ատլանտյան օվկիանոսի արևելյան ափից՝ Ֆրանսիայի ափամերձ հատվածից մինչև Մարոկկո և Բոսֆոր։ Տեսակի ներկայացուցիչներն ապրում են Սուեզի ջրանցքում ևս։
Ծովային սիրամարգաշնիկները հայտնաբերվել են Ղրիմի, Կովկասի, Թուրքիայի, Բուլղարիայի և Ռումինիայի ափամերձ հատվածներում։ Հայտնի է ներցամաքային Օձերի կղզում տարածվածությամբ ։
Նկարագրություն
Արուների մարմնի գունավորումն ավելի վառ է արտահայտված, քան էգերի մոտ։ Ընդհանուր առմամբ մարմնի վերին հատվածը դեղնականաչավուն է։ Մարմնի վրա կան կապույտ ուղղահայաց գծեր։
Աչքերն ունեն սևավուն բծեր, որը շրջապատված է կապույտ եզրաշերտերով և նույնագույն օղակներով։ Ծովային սիրամարգաշնիկի սերտաճած կատարը դեղնավորում է՝ լայնակի մուգ կանաչ շերտագծերով։ Մեջքային և սրբանային լողաթևերն ունեն կանաչ գունավորում՝ դարչնավուն կամ բաց կապտավուն եզրանախշերով։
Լողաթևերն ունեն որոշ փշեր։ Մեջքի լողաթևը երկար է՝ կազմված ճկուն փշերից և փափուկ ճառագայթալողակներից։ Պոչային լողաթևն առանձնացված է ողնաշարից։ Սրբանային լողաթևը ամենաերկարն է։ Ծովային սիրամարգաշնիկի որովայնային լողաթևերը ծածկված են մաշկափշերով։ Այս ձկնատեսակի ատամների քանակը վերին ծնոտում տատանվում են 26-32 ատամ, իսկ ստորին ծնոտում՝ 19-24 ատամ։
Կողագիծը ձգվում է մարմնի երկու կողմերով։ Այն իրենից ներկայացնում է մաշկի միջով ձգվող ակոս, որից դեպի վեր են բարձրանում բազմաթիվ մանր մազանոթներ։ Ակոսում դասավորված են ռեցեպտորները։ Առջևի մասում ճյուղավորվում է։ Այն շատ կարևոր, ունիվերսալ զգայարան է, կարող է փոխարինել մյուս զգայարաններին։ Կողագծի օգնությամբ սիրամարգածնիկները զգում են ջրի ուղղությունը, ջերմաստիճանը, ճնշումը, թշնամու առկայությունը, քիմիական մոլեկուլներ, խորությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճառագայթալողակ ձկներ Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի ձկներ
Երուսաղեմա ձոր
Երուսաղեմա ձոր, ձոր, ուխտատեղի Մեծ Հայքի Վասպուրական աշխարհի Տոսպ գավառում, Վարագավանքի արևմտյան կողմում, զառիվեր ու անտառապատ կողերով ձորակ է, որտեղ պահպանվել էր մի կիսավեր մատուռ։ Ավանդության ասելով այստեղ 18 տարի ճգնել է Գրիգոր Լուսավորիչը և մի օր երազում նույն ձորում տեսել է մի քար նման Երուսաղեմին։ Իբր այդ պատճառով էլ ձորը կոչվել է Երուսաղեմա ձոր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ձորեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի ձորեր
Մուգ աշտարակը III։ Ամայի երկրները
Սյուժե
Գիրքը սկսում է «Ծառի գծանկարը» վեպում ներկայացվող դեպքերից յոթ շաբաթ անց։ Այդ ընթացքում Սյուզաննան ամուսնանում է Էդդի Դինի հետ։ Ռոլանդ Դիսկլեյնը և իր կա-տետը հեռանում են Արևմտյան ծովից և խորանում Արտաքին աշխարհի անտառներում։ Անտառում Էդդիի վրա հարձակվում է Շարդիկ անունով արջ, սակայն միացյալ ուժերով կա-տետին հաջողվում է ոչնչացնել նրան։ Արջին ուսումնասիրելով՝ ընկերները հասկանոմ են, որ դա հնագույն կիբօրգ է՝ ստեղծված Պոզիտրինիկների հյուսիսային կենտրոնի կողմից։
Արջը հանդիսանում էր Շող գլխավոր մուտքի պահապանը, որն իրենից ներկայանցնում էր էներեգետիկ գոյացություն, որը սնուցում է Մութ Աշտարակը։ Կա-տետը մեկնում է Շողի երկայնքով։ Այդ ժամանակ Ռոնալդը դժվարությամբ պյաքարում էր հասունացող խելագարություն դեմ։ Մտնելով երրորդ դուռ՝ նա Ջեյկին փրկում է մահից, այսպիսով փոխելով իրադարձությունների ելքը և ուղեղում առաջացնելով երկու փոխբացառող դեպքերի խառնաշփոթ։ Ռոնալդն իր կա-տետին պատմում է Ջեյկի և իր խելագարության մասին։ Պատմելուց հետո նա խարույկի մեջ է գցում ծնոտը, որը գտել էր Ուոլտերի մահից հետո։ Խարույկում ծնոտը սկսում է փոխել իր կերպարանքը՝ սկբում վերածվելով բանալու, իսկ այնուհետև՝ վարդի։
Այդ ժամանակ Ջեյկը, մնալով իր աշխարհում և ժամանակում, նույնպես փորձում է պահպանել ողջամտությունը։ Իր գիտակցության մի մասը կարծում է, թե մահացել է, իսկ երկրորդը՝ թե ողջ է։ Երեք շաբաթ անց այն բանից հետո, ինչ նա մահացավ ավտոմեքենայի անիվների տակ, Ջեյկին հաջողվեց պայքարել խելագարության դեմ, բայց օրեցօր նրա վիճակն ավելի ու ավելի էր վատանում։ Նրա վիճակը վատթարանում է բարձրակարգ «Պայպեր» դպրոցում, որտեղ նա սովորում էր, քննությունների շաբաթվա սկսման հետ զուգընթաց։ Ջեյկի մոտ սկսում են հիշողության կորուստներ նկատվել, ինչից հետո նա ընդհանրապես չէր հիշում, թե ինչով էր զբաղված։ Այսպիսի դեպքերից մեկի ժամանակ նա գրեց «Ինչպես եմ ես հասկանում ճշմարտությունը» շարադրությունը։ Իր աշխատանքը դպրոցում կարդալով՝ նա վախեցավ, որ այդպիսի մտքերի համար նրան խելագար կհամարեն (այնտեղ կային, օրինակ, «Բլեյկը ցավ է» և «Հրաձիգը միակ ճշմարտությունն է» տողերը)։
Աննպատակ փողոցներում զբոսնելով՝ նա այցելում է «Մանհեթենի ուղեղի ռեստորան» գրախանութը, որի սեփականատերն էր Կելվին Թաուերը։ Խանութում նա գնում է «Չարլի Չու-Չու» գիրքը, իսկ տերը նրան նվիրում է հանելուկների գիրք։ Երկրորդ ավենյուն և 42-րդ փողոցն անցնելիս նա հայտնաբերում է մի ամայի վայր, որտեղ վարդ էր աճում։ Այդ վարդն, ինչպես հասկացավ Ջեյկը, շատ զորեղ է և միայն առաջին հայացքից է սովարական ծաղիկ թվում։ Վարդի մոտակայքում տղան բանալի է գտնում։ Վարդի բացված կոկոնի մեջ նա տեսնում է բոլոր աշխարհների արևները և տեսածից ուշաթափվում։ Ուշքի գալով՝ նա տուն է վերադառնում։ Այնտեղ Ջեյկը վիճում է ծնողների հետ, ովքեր անհանգստացած էին իր դասարանից հեռանալու պատճառով, սակայն ավելի ուշ նրանք հաշտվում են։ Ուսուցչուհին, Ջեյկի շարադրությունը կարդալով, որոշում է այն գնահատել որպես սովորական աշխատանք, այլ ոչ թե խելագարության և խուլիգանության ապացույց։ Քնից առաջ նա կարդում է գնված «Չարլի Չու-Չու» գիրքը։ Բանալին, որը նա գտել էր ամայի վայրում, ստիպում է հետ նահանջել նրա խելագարությունը։
Լուդ քաղաքը
Լուդ քաղաք, որտեղ գալիս է Ռոնալդի կա-տետը՝ գնալով Շողի ճանապարհով։ Ըստ թարգմանության՝ կան այս քաղաքի տարբեր անվանումներ։
Բլեյն Մոնո
Բլեյն Մոնո, գերձայնային արագությամբ օժտված գնացք է, որի արհեստական բանականությունը վնասվել էր։ Այդ գնացքը մարդկանց պատկերացմամբ խելագարի էր վերածվել։ Գլխավոր հերոսների բարձրանում են գնացքը, ակտիվանցնում նրա կենտրոնական համակարգիչը և վերածվում պատանդների։ Բազմամայա «քնից» հետո խելագար գնացքը մեկնում է վերջին ճանապարհի՝ չցանկանալով կանգ առնել վերջին կայանում։ Պատանդներին առաջարկվել էր պատասխանել հանելուկներին և սեփական հարցերը տալ։ Միայն ճիշտ պատասխաններն ու դժվար հարցերը կարող էին փրկել նրանց կյանքը։
Էկրանավորում
Սթիվեն Քինգն ու Նիկոլայ Արքելը հաստատել են, որ 2017 թվականի «Մութ աշտարակը» ֆիլմը համանուն շարքի շարունակությունն է ։ Ֆիլմը պետք է դուրս գար 2017 թվականի օգոստոսի 4-ին 3D և 2D ձևաչափերով Columbia Pictures-ի կողմից ։ Ֆիլմը սկսել է ադապտացնել առաջին պատմվածքը, «Մուգ աշտարակը։ Հրաձիգը» և «Ամայի երկրները»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սթիվեն Քինգի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Սթիվեն Քինգի վեպեր Կատեգորիա:1991 գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կենսածառ արևելյան
Կենսածառ արևելյան (լատ.՝ Biota orientalis Endl), նոճազգիների ընտանիքի, կենսածառ ցեղի բույս։
Նկարագրություն
15 - 18 մ բարձրությամբ մշտադալար ծառ է, որն ունի ձվաձև կամ բրգաձև սաղարթ։ Փշատերևները մուգ կանաչ են, մինչև 1,0 մմ երկարությամբ, ռոմբա-ձվաձև։ Կոները մսալի են, սերտաճած թեփուկներով․ մինչև հասունանալը կապտականաչ են, հասունանալիս՝ կարմրադարչնագույն։ Դրանք ունեն կեռիկներ։ Ծառը դանդաղ է աճում, որի շնորհիվ խուզելուց հետո երկար ժամանակ պահպանում է տրված ձևը։ Ստվերատար է և ջերմասեր։ Լավ է դիմանում ինչպես օդային, այնպես էլ հողային երաշտին։ Ձողի նկատմամբ պահանջկոտ չէ, սակայն լավ է աճում թեթև, կրային միացություններով հարուստ, ջրաթափանց հողերում։ Հայրենիքը Հյուսիսային [[Չինաստան]]ի լեռներն են։ Բազմանում է սերմերով և կտրոններով։ Կան այս ծառի բազմաթիվ դեկորատիվ ձևեր, որոնք ավելի դանդաղ են աճում, քան հիմնական տեսակը։
Տարածվածություն
Տարածված է ամենուրեք․ դժվար է պատկերացնել մի բնակավայր, որտեղ կենսածառ աճելիս չլինի։ Երևանում հանդիպում են մոտ 70 տարեկան ծառեր, որոնք 30-35 տարեկան հասակում նախկին «Սարդարի այգուց» տեղափոխվել և տնկվել են Շահումյանի անվան բուլվարում։ 1965 թվականին այդ ծառերի բարձրությունը անցնում էր 10-12 մ-ից, բնի բարձրությունը կազմում էր 2,2-3,0, տրամագիծը 25-30 սմ, սաղարթի լայնությունը՝ 4,0X4,5 մ։ Ըստ բարձրության տարեկան աճը կազմում էր հազիվ 6-10 սմ։ Այդ բույսերը ոչնչացվեցին բուլվարի վերակառուցման ընթացքում։
Երևանի կանաչ գոտում և բուսաբանական այգում արևելյան կենսածաոը առատ ինքնացան է տալիս։ Ձմռան ընթացքում սաղարթը գորշանում է։ Պտղաբերում է ամեն տարի՝ չափազանց առատորեն։ Լավ է աճում նույնիսկ թույլ աղակալած և խիստ քարքարոտ հողերի վրա։ Վնասատուներով և հիվանդություններով չի վարակվում։ Ընձյուղների աճը սկսվում է ապրիլի սկզբին։ Ծաղկում է ապրիլի կեսերին։ Կոները հասունանում են հոկտեմբերին։ Որոշ տարիներին ծաղկում է երկրորդ անգամ՝ մայիսն։
Կիրովականում 22 տարեկանում այն հասնում է 4,2-4,5 մ բարձրության, 8,0-8,5 սմ բնի տրամագծով, 2,3X2,5 մ սաղարթի լայնությամբ։ Չի ցրտահարում, ամեն տարի առատ պտղաբերում է։
Գյուլագարակի «Սոճուտում» նույնպես լավ է աճում, սակայն ավելի թույլ է պտղաբերում, քան Երևանում։
Սևանում ձմեռում է ձյան ծածկոցի տակ։ Երբ ձյունածածկոցը բարակ է, իսկ ձմեռը խիստ զգալիորեն ցրտահարվում է, չի պտղաբերում։ Աճը այստեղ խիստ դանդաղ է։
Կիրառություն
Կարելի է լայնորեն օգտագործել հակաէրոզիոն անտառկուլտուրաներում, նախալեռնային, կիսաանապատային, ներքին և միջին լեռնային անտառային գոտիներում։ Էկոլոգիական խումբը X: Մշակության հավանական շրջանները՝ 2-3, Յա, 7 - 10, 12, 17-32 :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նոճազգիներ Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Տանձենի ուսսուրական
Տանձենի ուսսուրական, վարդազգիների ընտանիքի տանձենիների ցեղի բույս։
Տարածվածություն
Բնական պայմաններում տարածված է Հեռավոր Արևելքում, Ուսսուրի գետի ավազանում, Մանջուրիայում և Կորեայում։ Հայաստանի պայմաններում հաջողությամբ է կլիմայավարժվել և էկոլոգիական ճնշվածության նշաններ հանդես չի բերում, Երևանում կան խոշոր, մինչև 10 - 12 մ բարձրության, պտղաբերող ծառեր ։
Նատալյա Նաում
Նատալիա Միխայլովնա Նաում (Наталія Михайлівна Наум, ), խորհրդային և ուկրաինական թատրոնի և կինոյի դերասանուհի։ Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1974), Ուկրաինայի Ալեքսանդրա Դովժենկոյի անվան պետական մրցանակի դափնեկիր (1999)։
Կենսագրություն
Նատալյա Նաումն ծնվել է 1933 թվականի հունվարի 14-ին Ստարի Միզուն գյուղում։ Նա եղել է փայտահատի ընտանիքի 13-րդ երեխան։ 9 տարեկանում նա որբացել է, հայրն ու մայրը զոհվել են պատերազմի ժամանակ։ Նատալիային հանձնել են մանկատուն, այնուհետև սովորել է գիշերօթիկ դպրոցում։ Յոթամյա դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է արհեստագործական ուսումնարան։ Այնուհետև աշխատանքի է անցել կարի ֆաբրիկայում։ Այդ ժամանակ հաճախել է թատերական խմբակ, իսկ 1950 թվականին նրան ուղարկել են Չեռնովցիի Օլգա Կոբիլյանսկայայի անվան երաժշտական դրամատիկական թատրոն՝ վարագույրներ կարելու։ Այստեղ դերասանուհի Ռաիսովայի շնորհիվ, ով նկատել է գեղեցիկ աղջկան, նրա դեբյուտը կայացել է Մադամ Բատերֆլայ պիեսում։ Հաջող դեբյուտից հետո նրան հրավիրել են Չեռնովցի թատրոնի օժանդակ կազմ, որտեղ նա աշխատել է մինչև 1953 թվականը։
20 տարեկանում նա առաջին անգամ հայտնվել է կինոյում՝ «Երկիր» ֆիլմում, որի ռեժիսոր Ամվրոսի Բուչման հետագայում նրան խորհուրդ է տվել ընդունվել Կիևի Ի. Կ. Կարպենկո-Կարիի անվան թատերական արվեստի ինստիտուտ։ 1958 թվականին Նաումն ավարտել է ԿԹԿԱՀ-ը (Միխայիլ Վերխացկու արվեստանոց) և դարձել է Կիևի Ալեքսանդր Դովժենկոյի անվան կինոստուդիայի դերասանուհի։
Ֆիլմերում, հիմնականում, խաղացել է մայրերի դերեր։ Հայտնի է Կատերինա Զվոնարիխայի դերով «Սև նշանով սպիտակ թռչուն» ֆիլմում։ «Կնոջ հեքիաթը» ֆիլմում Նատալկա Նեչայի դերը խաղալուց հետո Նաումին շնորհվել է Ուկրաինական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչում։
1984 թվականին մահացել է Նատալյայի ամուսինը՝ Վլադիմիր Դենիսենկոն։ Դա ծանր հարված է եղել դերասանուհու համար, որից հետո նա գործնականում լուրջ դերեր չի խաղացել։
Նատալյա Նաումը ապրել է Կիևի կենտրոնում՝ Գրուշևսկու փողոցում։ 2004 թվականի մարտի 6-ին կենտրոնական ջեռուցման խողովակի պայթելու պատճառով, Նաումը ստիպված է  եղել երկու օր ապրել առաստաղից թափվող ջրի և խոնավության պայմաններում։ Դրա պատճառով Նատալյայի թոռնուհին քիչ է մնացել մահանար։ Բնակարանային շահագործման  գրասենյակը չի շտապել վերացնել վթարը, այնուհետև թոռնուհին հիվանդացել է ասթմատիկ բրոնխիտով։ Այդ ամենից Նատալյայի մոտ առաջացրել է սրտի լարվածություն և մարտի 22-ին նա մահացել է հիվանդանոցում։ Թաղված է Բայկովոյի գերեզմանատանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Կինոդերասանուհիներ
Մոլդովայի գիտությունների ակադեմիա
Մոլդովայի գիտությունների ակադեմիա (Academia de Ştiinţe a Moldovei), բարձրագույն գիտական հաստատություն Մոլդովայում, երկրի հասարակական և բնական գիտությունների բնագավառի առաջատար կենտրոն։ Հիմնադրվել է 1961 թվականին ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի Մոլդովայի բազայի հիման վրա։ Գտնվում է Քիշնևում։
Պատմություն
Դեռևս 1946 թվականի հունիսին ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի նախագահությունը որոշել է Քիշնևում հիմնել ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի Մոլդովայի հետազոտական բազա, որի տնօրենն է դարձել ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս Վյաչեսլավ Վոլգինը։ 1949 թվականի հոկտեմբերին հետազոտությունների բազան վերածվել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի Մոլդովայի գիտությունների ակադեմիայի մասնաճյուղի։ Ակադեմիան հանդիսավոր բացվել է 1961 թվականի օգոստոսի 2-ին։
Խորհրդային ժամանակաշրջանում ակադեմիան հրատարակել է «Նորություններ» (մոլդովերեն, ռուսերեն 1962 թվականից), ամսագրի «Նյութերի էլեկտրոնային մշակում» (1965), «Մոլդովերեն լեզու և գրականություն» (մոլդովերեն, 1958) ամսագրերը, հրապարակման համար պատրաստել է Մոլդովական Խորհրդային հանրագիտարանը։
2005 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ Գիտությունների ակադեմիան ունեցել է 2107 աշխատակիցներ, որոնցից 952-ը հետազոտողներ են, 540-ը՝ դոկտորներ։ 2009 թվականից բացվել է Մոլդովայի ԳԱԱ ինստիտուտը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոլդովայի համալսարաններ Կատեգորիա:Գիտությունների ակադեմիաներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ
Սիգեր (կոմունա)
Սիգեր (Siguer), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Վիկդեսո կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Ֆուա շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09295։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 86 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 52 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 33-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 19-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 63,5 %, 1999 թվականին եղել է՝ 62,3 %)։ 33 աշխատունակ բնակիչներից 30-ը աշխատում էին (20 տղամարդ և 10 կին), անաշխատանք էին 3-ը (1 տղամարդ և 2 կին)։ 19 անգործունակ մարդկանցից 3-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 8-ը թոշակառու, 8-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Աղահասկիկ մերձկասպյան
Աղահասկիկ մերձկասպյան, թելուկազգիների ընտանիքի, աղահասկիկ ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Թուփ կամ փոքր ծառ է՝ մինչև 3,5 մ բարձրությամբ, ուժեղ ճյուղավորված սաղարթով, որը թվում է անտերև։ Երիտասարդ ընձյուղները հատվածավոր են, կապտավուն (ձմռանը գրեթե սև), մսալի, գլանաձև, խորդուբորդ, քանի որ ծածկված են մանր փշիկներով, հազվադեպ հարթ։ Տերևները շատ մանր են, սուր-եռանկյունաձև, թեփուկանման, որոնք միմյանց հետ սերտաճելով, ցողունի շուրջը առաջացնում են նրանից մի փոքր հեռացած գոտի։ Ծաղկաբույլը հասկանման է։ Ծաղիկները երեքական գտնվում են թեփուկանման տերևների ծոցերում, երկսեռ են, 3 անդամանի, 1 առէջանի, սերմնարանը ունի 2 սպի։
Տարածվածություն
Տարածված է Կովկասում, մերձալպյան շրջանում, Միջին Ասիայում, Չինաստանում։ Հայաստանի տարածքում հանդիպում է Արարատյան դաշտում (Երասխահուն), որտեղ հիմնականում աճում է ալկալի, խիստ աղակալած հողերում։
Կիրառություն
Օգտագործվում է որպես վառելիք։ Ձմռանը դրանով սնվում են անասունները։ Աչքի է ընկնում դեկորատիվ բարձր հատկանիշներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թելուկազգիներ
Արթուր Վարդանյան (Հայաց Վահան կազմակերպության ղեկավար)
Արթուր Վալերիկի Վարդանյան, Հայոց Վահան հասարակական կազմակերպության ղեկավար ։
Կենսագրություն
Արթուր Վարդանյանը արմատներով Հայաստանի Լոռու մարզից է, նախնիները հաստատվել են Ծաղկաբերում Ցեղասպանությունից հետո, գաղթելով Մուշից։ Ծաղկաբեր համայնքի ղեկավար Արծրուն Սանթրոսյանի տեղեկությամբ, Արթուր Վարդանյանի հայրը՝ Վալերիկ Վարդանյանը, ծնվել է Լոռու Մարզի Ծաղկաբեր գյուղում, սակայն շուտ տեղափոխվել այլ բնակավայրեր, որտեղից էլ՝ Երևան։ Համաձայն Ծաղկաբեր համայնքի ղեկավար Արծրուն Սանթրոսյանի, Արթուր Վարդանյանը իր ընտանիքի հետ բնակվում էր Իսպանիայում ։
Հայաստանում զինված հեղաշրման փորձ կատարելու մեղադրանք
ՀՀ ԱԱԾ-ի կողմից տրամադրված տեղեկության համաձայն, ՀՀ ԱԱԾ մարմինների կողմից իրականացված օպերատիվ քննչական աշխատանքների արդյունքում բացահայտվել է կազմակերպված «հանցավոր խմբակցություն, որը նպատակ է հետապնդել ՀՀ տարածքում կազմակերպել մի շարք ծանր հանցագործություններ» ։
Համաձայն մեղադրական եզրակացության, « ՀՀ քաղաքացի, Երևանի նախկին բնակիչ, արտասահմանում բնակվող» Արթուր Վարդանյանը, ժամանելով Հայաստան, ստեղծել և ղեկավարել է զինված խումբ։ Նախնական համաձայնությամբ, կազմակերպված խմբի կողմից ապօրինաբար ձեռք է բերվել մեծ քանակությամբ զենք և ռազմամթերք, որը թաքցվել է Երևան քաղաքի Նորք թաղամասում՝ այդ նպատակով վարձակալած առանձնատանը ։
2015 թվականի նոյեմբերի 25-ին ՀՀ ԱԱԾ-ն ՀՀ ոստիկանության հետ համատեղ խուզարկությունների ընթացքում հայտնաբերվել են տարբեր տեսակի ինքնաձիգեր, ատրճանակներ, նռնականետեր (այդ թվում «մուխա» տեսակի), նռնակներ, պայթուցիկ նյութեր և պայթուցիկ սարքեր, կապի միջոցներ, փամփուշտներ, փամփշտակալներ, ռազմական հանդերձանք՝ այդ թվում զրահաբաճկոններ։ Խուզարկության պահին առանձնատանը, Արթուր Վարդանյանի գլխավորությամբ, հավաքված են եղել խմբակցության 9 անդամները, որոնք ձերբակալվել են։ ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում հարուցվել է քրեական գործ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 223-րդ (Հանցավոր համագործակցություն ստեղծելը կամ հանցավոր համագործակցությանը մասնակցելը) հոդվածի 1-ի և 2-րդ մասերով և 235–րդ (Ապօրինի կերպով զենք, ռազմամթերք, պայթուցիկ նյութեր կամ պայթուցիկ սարքեր ձեռք բերելը, իրացնելը, պահելը, փոխադրելը կամ կրելը) հոդվածի 3-րդ մասով, կատարվում է նախաքննություն ։
Ընտանիք
Արթուր Վարդանյանի հայրը՝ Վալերիկ Վարդանյանն է, ով 1992 թվականին Արցախյան հերոսամարտին մասնակցել է «Սպիտակ»-ի ջոկատում, ապա ընդգրկվել Ստեփանակերտի հետախուզական խմբում ։ 22 անգամ անցել է թշնամու թիկունք և վերադարձել՝ կատարելով հրամանը։ Մահացել է 1994 թվականին ։
Համաձայն Ծաղկաբեր համայնքի ղեկավար Արծրուն Սանթրոսյանի հայտնած տեղեկությունների՝ Արթուր Վարդանյանը ունի նաև մեկ քույր, մեկ եղբայր։ Եղբայրը և մայրը բնակվում են Իսպանիայում ։
Իվան Կնունյանց
Իվան Լյուդվիգի Կնունյանց, հայ քիմիկոս, քիմիական գիտությունների դոկտոր (1939 թ.), պրոֆեսոր (1939 թ.), ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1953), թղթակից անդամ (1946), Լենինյան (1972) և երեք Ստալինյան (1943, 1948, 1950) մրցանակների դափնեկիր, Գեներալ-մայոր (1949), «Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս» (1966), ստացել է Լենինի (1966), Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Կարմիր դրոշի, Աշխատանքային Կարմիր դրոշի, Կարմիր աստղ շքանշաններ։
Կենսագրություն
1928 թ. ավարտել է Մոսկվայի Բաումանի անվան բարձրագույն տեխնիկական ուսումնարանը, աշակերտել է Ալեքսեյ Չիչիբաբինին։ 1932 թվականից դասախոսական աշխատանքի է անցել Կ. Ե. Վորոշիլովի անվան քիմիական պաշտպանության զինվորական ակադեմիայում, իսկ 1938 թվականից արդեն ամբիոնի վարիչ էր։ Միաժամանակ ղեկավարում էր ԽՍՀՄ ԳԱ էլեմենտա-օրգանական միացությունների ինստիտուտի լաբորատորիան։ Դմիտրի Մենդելեևի անվան համամիութենական քիմիական ընկերության ամսագրի և Սովետական մեծ հանրագիտարանի «Քիմիա» բաժնի խմբագրության գլխավոր խմբագիրն էր։
1938-1954 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի օրգանական քիմիայի ինստիտուտում։ 1939 թ. Կնունյանցը պաշտպանում է քիմիական գիտությունների դոկտորի գիտական թեզը։ 1954 թվականից մինչև կյանքի վերջը՝ 1990 թ., ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի տարր-օրգանական միացությունների լաբորատորիայի վարիչն էր։ 1953 թ. ընտրվել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ։
Նորվեգական թագավորական խեցգետին
Նորվեգական թագավորական խեցգետին, խեցգետնակերպերի ենթատիպի բարձրակարգ խեցգետինների դասին պատկանող հոդվածոտանի ։
Իվան Կնունյանց
Գիտական ձեռքբերումները
1949 թ. Իվան Կնունյանցը ստացել է գեներալ-մայորի՝ զինվորական, 1966 թվականին՝ սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչումներ։ Կնունյանցի մասնագիտական հետաքրքրությունները ներառել են օրգանական քիմիա, քիմիական արդյունաբերության տարաբնույթ խնդիրներ, քիմիական ռեակցիաների մեխանիզմներ, դեղանյութեր, սինթետիկ մանրաթելեր, ներկանյութեր, սպիտակուցի քիմիա, ժառանգականության քիմիական հիմունքներ։ Կնունյանցի ջանքերով իրականացվել է B1 վիտամինի ստացման ելանյութերից մեկի արտադրության եղանակը։ Իվան Կնունյանցը ֆտորօրգանական միացությունների քիմիայի հիմնադիրն է ԽՍՀՄ-ում, հայկական և արտասահմանյան մի շարք գիտական ընկերությունների անդամ, ԽՍՀՄ Պետական (1943, 1948, 1950) մրցանակների դափնեկիր։ Հեղինակ է շուրջ 300 գիտական ծանրակշիռ ուսումնասիրությունների։ Անգլերենով լույս տեսած «Ֆտորի քիմիա» ամսագրի գիտական խմբագիրն էր 1972 թ.։ Հիմնադրել է Դ. Ի. Մենդելեևի անվան համամիութենական քիմիական ընկերությունը։ Հետազոտությունների բնագավառը՝ ֆտոր-, ծծմբաօրգանական և հետերոցիկլիկ միացություններ։ Մշակել է նոր մոնոմերների, ջերմակայուն պոլիմերների և դեղագործական պրեպարատների արդյունաբերական սինթեզի եղանակներ։ Համարվում է ֆտորօրգանիկների գիտական դպրոցի հիմնադիրը։
Նորվեգական թագավորական խեցգետին
Տարածված է Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսային ափամերձ հատվածներում` Կանադայից մինչև Հյուսիսային Եվրոպա։
Իվան Կնունյանց
Հետաքրքրությունները
Իվան Կնունյանցը զբաղվել է նկարչությամբ, ինչպես նաև՝ XVI-XIX դարերում ստեղծագործած դասական նկարիչների գործերի վերականգնման աշխատանքներով։ 1963 թ., Լենինգրադի մերձակա անտառներից մեկում շրջագայելիս հյուրընկալվել է անտառապահի տնակում։ Անտառապահը թեյամանը դրել է խունացած, փոքր-ինչ անսովոր տեսքով տախտակ-դրոցի վրա, ինչը չի վրիպել քիմիկոսի աչքից։ Անսալով Կնունյանցի խնդրանքին, անտառապահն այդ «անպետք» տախտակը նվիրել է նրան։ Մի քանի ամիս անց Կնունյանցն իր իսկ պատրաստած լուծիչների խառնուրդով մաքրել է տախտակի մակերեսը Երբեմնի խունացած, առաջին հայացքից սովորական փայտի մի կտոր հիշեցնող այդ տախտակը XVII դարում ստեղծագործած հոլանդացի նկարիչ Իորիս Վան Սոնի գլուխգործոց նատյուրմորտն է։ Իվան Կնունյանցի երկարատև և հետևողական աշխատանքի շնորհիվ՝ վերականգնվեցին 16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ Սանտի Դիտիտոյի «Տիրամայրը մանկան հետ», Ջովաննի Ֆրանչեսկո Գվերչինոյի (1591-1666) «Ծերուկը և պատանին», ֆրանսիացի նկարիչ Պիեռ Պոլ Պրյուդոնի (1758-1823) «Աղջկա փոքրիկ դիմանկար» նկարները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ Կատեգորիա:Ռուս քիմիկոսներ Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:Գեներալ-մայորներ Կատեգորիա:Հայ գյուտարարներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային քիմիկոսներ Կատեգորիա:Հայ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Նորվեգական թագավորական խեցգետին
Տարածվածություն
Խեցգետինը տարածված է նաև Կանադայում՝ Նյուֆաունդլենդից հարավ ընկած տարածքներում։ Ապրում են մինչև 800 մետր խորություններում։
Նկարագրություն
Նորվեգական խեցգետինը միջին չափի հոդվածոտանի է։ Մարմնի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 13-14 սմ։
Խեցգետնի մարմինն ունի շագանակագույն գունավորում։ Հազվադեպ լինում է նաև վառ նարնջագույն։ Մարմինն արտաքինից պատված է խոշոր փշերով, որոնք պաշտպանում են կենդանուն արտաքին միջավայրի վնասակար ազդեցությունից։
Նորվեգական թագավորական խեցգետինն արդյունագործածական ոչ մի նշանակություն չունի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խեցգետնակերպներ
Նատրիումի մոնոֆտորֆոսֆատ
Նատրիումի մոնոֆտորֆոսֆատ, անօրգանական միացություն է, նատրիումի աղի և մոնոֆտորֆոսֆատ թթվի Na3PO3S բանաձևով անգույն թթվի, որը լուծվում է ջրում առաջացնելով բյուրեղահիդրատներ։
Ֆիզիկական բաղադրություն
Կազմում է բյուրեղահիդրատի կազմված՝ Na3PO3S•n H2O, որտեղ n = 5 և 12։
Բյուրեղահիդրատի կազմված Na3PO3S•12H2O — անգույն բյուրեղներ, որոնք լողում են ջրի մակերևույթին 60°С ջերմաստիճանում, հեշտ տարածվող են օդում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծծումբի միացություններ Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ Կատեգորիա:Ֆոսֆատներ
Միրնոե (քաղաքատիպ ավան, Զապորոժիեի մարզ)
Միրնոե (Мирне), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Զապորոժիեի մարզի Մելիտոպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1951 թվականին։
2011 թվականի տվյալներով Միրնոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 3 103 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,02 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3044,03 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1951 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գելա Չարկվիանի
Գելա Կանդիդի Չարկվիանի (გელა ჩარკვიანი, ), խորհրդային և վրացի դիվանագետ, հեռուստահաղորդավար և մանկավարժ։ Անկախ Վրաստանում զբաղեցրել է մի շարք պետական պաշտոններ։
Վաղ տարիներ
Գելա Չարկվիանին ծնվել է 1939 թվականի մարտի 1-ին Թբիլիսիում, Կանդիդ Չարկվիանիի և Թամարա Ջաոշվիլու ընտանիքում ։ Նրա հայրն այն ժամանակ զբաղեցրել է Վրաստանի Կոմկուսի Կենտկոմի առաջին քարտուղարի պաշտոնը, իսկ մայրն աշխատել է որպես ակնաբույժ։ Կանդիդ Չարկվիանին հատուկ ուշադրություն է դարձրել իր երեխաների մտահորիզոնին և գիտելիքների հանդեպ տենչին ու հետևել է նրանց կրթությանը ։ Դպրոցում Գելան եղել է Զվիադ Գամսախուրդիայի, Գուրամ Դոչանաշվիլու և Մերաբ Կոստավայի համադասարանցին ։ Չնայած համադասարանցիների այլախոհական տրամադրություններին, Չարկվիանին իրեն ընդդիմադիր չէր համարում, բայց հետաքրքրված էր արևմտյան մշակույթի մատչելի օրինակներով։ Մանուկ հասակում դիտած «Արևային հովտի սերենադը» ֆիլմը՝ Գլեն Միլլերի երաժշտությամբ, նա հետագայում համարել է փափուկ ուժի դրսևորում, որը նրա մեջ համակրանք է առաջացրել արևմտյան աշխարհի հանդեպ ։
Դպրոցն ավարտելուց հետո Գելա Չարկվիանին ճարտարապետություն է սովորել Վրաստանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ Ռոք երաժշտության հետ նրա առաջին փորձերը կապված են հենց այդ ժամանակաշրջանի հետ։ Նա ավարտել է դասընթացը և ստացել Թբիլիսիի օտար լեզուների պետական մանկավարժական ինստիտուտի դիպլոմ, 1970 թվականին ինստիտուտն ավարտելուց հետո մեկ տարի վերապատրաստվել է Միչիգանի համալսարան (Էնն Արբոր, ԱՄՆ) ։ Նրա կարծիքով՝ ԱՄՆ-ում անցած վերապատրաստումը, որը համընկել է 1960-ական թվականների հակամշակույթի ծաղկման ժամանակաշրջանի հետ, մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա հասարակական-քաղաքական հայացքների վրա։ Խորհրդային ավանդույթի համար խորթ բանավեճերի ազատությունը, արգելված թեմաների բացակայությունը, ինչպես նաև անձնական ծանոթությունը հաճախ բևեռային հակադիր հոսանքների ներկայացուցիչների, այդ թվում՝ Բեթի Ֆրիդանի և Հերբերտ Մարկուզեի հետ, ձևավորել են Գելա Չարկվիանիի դիրքորոշումը որպես ազատական դեմոկրատի ։
Կարիերա
Վերապատրաստման ավարտից հետո Չարկվիանին հրավիրվել է աշխատանքի Օտար լեզուների ինստիտուտում որպես անգլերենի դասախոս և այդ պաշտոնում աշխատել է մինչև 1995 թվականը ։ Որպես լրացում լեզվի դասընթացին, նա գրել է «Գավառագիտության» ծրագիրը և դասախոսել է՝ մշակելով նմանատիպ դասընթաց, որը շարադրում էր արևմտյան երկրների հասարակական և տնտեսական կյանքի հիմնական սոցիոլոգիական հայեցակարգերը, որոնք անհայտ էին խորհրդային ժողովրդին։ «Գավառագիտություն» դասընթացը կարդացվում էր տեղեկատվական չեզոք հունով, ինքը՝ Գելա Չարկվիանին, իրեն այլախոհ չէր համարում և իր խնդիրը տեսնում էր բացառապես որպես կրթական։ Դասընթացը հանրաճանաչ էր, և նրա դասախոսություններին ներկա էին ուսանողներ Թբիլիսիի այլ բուհերից ։ Համալսարանում դասավանդելուց բացի, նա իր տանը զբաղվում էր անգլերենի մասնավոր դասավանդմամբ, նրա աշակերտներից էր դպրոցական Միխեիլ Սաակաշվիլին ։
Անկախ Վրաստանում
1992-2003 թվականներին Գելա Չարկվիանին աշխատել է որպես Վրաստանի երկրորդ նախագահ Էդուարդ Շևարդնաձեի արտաքին քաղաքական գլխավոր խորհրդական և մասնակցել է պետության ղեկավարի բոլոր առանցքային բանակցություններին։ 1992 թվականի սկզբին Պետական խորհրդի և անձամբ Շևարդնաձեի՝ որպես Վրաստանի նոր գերագույն իշխանության փաստացի միջազգային լեգիտիմացման ժամանակ, որը տեղի ունեցավ օտարերկրյա պետությունների ղեկավարների այցերի միջոցով, Չարկվիանին կատարում էր նաև Վրաստանի ղեկավարի թարգմանչի գործառույթներ ։ 1995 թվականից նա զբաղեցրել է Վրաստանի պետական գրասենյակի միջազգային կապերի ծառայության ղեկավարի պաշտոնը ։
2003 թվականին Վարդերի հեղափոխության հետևանքով Շևարդնաձեի հրաժարականից հետո Չարկվիանին շարունակեց իր աշխատանքը որպես արտաքին քաղաքականության խորհրդական և միջազգային հարաբերությունների ծառայության ղեկավար նախագահի պաշտոնակատար Նինո Բուրջանաձեի օրոք։ Գելա Չարկվիանին հրաժարական տվեց 2004 թվականի հունվարի 2-ին՝ Միխեիլ Սաակաշվիլուն իշխանության բերած ընտրություններից երկու օր առաջ ։
Թեև իշխանության եկած Միխեիլ Սաակաշվիլին նրան անմիջապես աշխատանք առաջարկեց նոր կառավարությունում, սակայն ինքը՝ Գելա Չարկվիանին, նման արագ փոփոխությունը համարեց էթիկայից դուրս և մեկուկես տարի մնաց առանց պաշտոնի ։ 2005 թվականին Չարկվիանին ընդունեց Սաակաշվիլու առաջարկը և նշանակվեց Վրաստանի երրորդ նախագահի մամուլի խոսնակ ՝ այդ պաշտոնում մասնակցելով մի շարք արտաքին քաղաքական հարցերի լուծմանը ։
2006 թվականին Չարկվիանիների ընտանիքում տեղի ունեցավ ողբերգություն. 45 տարեկանում հանկարծամահ եղավ նրանց որդին՝ վրացի հայտնի բանաստեղծ և ռոք երաժիշտ Իրակլին։ Նախագահ Միխեիլ Սաակաշվիլին Գելա Չարկվիանիին առաջարկեց Մեծ Բրիտանիայում և Իռլանդիայում Վրաստանի դեսպանի պաշտոնը, որը համապատասխանում էր Չարկվիանիի մասնագիտական որակներին և կարող էր օգնել նրան ու կնոջը հաղթահարելու կատարվածը։ Չարկվիանին ընդունեց առաջարկը, կնոջ հետ տեղափոխվեց Լոնդոն և երեք տարի աշխատեց այդ պաշտոնում։ Դեսպանի պաշտոնը թողնելուց հետո նա ևս երկու տարի աշխատեց Լոնդոնում՝ որպես Ծովագնացության միջազգային կազմակերպությունումում Վրաստանի մշտական ներկայացուցիչ և վերջնականապես հրաժարվեց դիվանագիտական աշխատանքից 2011 թվականին ։
Հրաժարականից հետո
Թոշակի անցնելուց հետո Գելա Չարկվիանին զբաղվել է ստեղծագործական գործունեությամբ՝ հրատարակել է գրքեր և թողարկել իր հեղինակած երաժշտությունը ։ Նրա խմբագրությամբ լույս է տեսել «Ստալինի հետ հարաբերությունների դրվագներ» գիրքը, որը կազմվել է նրա հոր՝ Կանդիդ Չարկվիանիի գրավոր հուշերի հիման վրա։ Նա նաև գրել է իր քաղաքական հուշերը՝ «Ծանոթ քիմեռների շուրջպարը», որը թարգմանվել է անգլերեն «Eleven Years by Shevy’s Side (Տասնմեկ տարի Շևայի կողքին)» վերնագրով և պատմում է Չարկվիանիի՝ որպես նախագահ Էդուարդ Շևարդնաձեի խորհրդականի աշխատանքի մասին ։
Գելա Չարկիվանին մահացել է 2021 թվականի նոյեմբերի 9-ին Թբիլիսիում։ Թաղվել է Սաբուրթալոյի գերեզմանատանը կնոջ՝ Նանայի և որդու՝ Իրակլիի կողքին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացի գրողներ Կատեգորիա:Միչիգանի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Վրացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Վրացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Վրացի հաղորդավարներ Կատեգորիա:21-րդ դարի վրացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Սաութ Լեյք Թահո
Սաութ Լեյք Թահո (South Lake Tahoe), Էլ Դորադո շրջանի ամենաբնակեցված քաղաքը (Կալիֆոռնիա նահանգ, ԱՄՆ)։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը հարավ-արևմուտքից հյուսիս-արևելք 8 կիլոմետր ձգվում է Թահո լճի հարավային ափով և 50 կմ՝ մայրուղու երկայնքով ։ Սաութ Լեյք Թահոն հյուսիս-արևելքում հասնում է Նևադա նահանգի սահմանին, որից հետո այն դառնում է Ստեյտլայն բնակավայրը։
Քաղաքի տարածքը 43 կմ² է, որից 17 կմ²-ին (38.8%) բաց ջրային տարածքներ են։ Քաղաքի կենտրոնը ծովի մակարդակից ունի 1901 մ բարձրություն։ Բնակչությունը (2019) կազմում է 22 197 մարդ, իսկ խտությունը՝ 854 մարդ/կմ² ։
Կլիմա
Քաղաքում գրանցված օդի առավելագույն ջերմաստիճանը +37°С է, նվազագույնը՝ -34°С: Միջին հաշվով, տարեկան քաղաքի վրա տեղում է 418 մմ անձրև․ ամենաթաց ամիսը դեկտեմբերն է (97 մմ), իսկ ամենաչորը՝ սեպտեմբերը (4,3 մմ)։ Տարեկան 73,6 օր տեղումներ են, որոնց մեծ մասը դեկտեմբերին է (12,1 օր), ամենաքիչը՝ սեպտեմբերին (1,4 օր) ։
Պատմություն
1965 թվականի նոյեմբերի 30-ին Էլ Թահո, Բիջու, Բիջու Պուրակ, Ստեյտլայն, Թահո Վալի և Թալակ Վիլաջ բնակավայրերը «քաղաքի» կարգավիճակով միավորվել են Սաութ Լեյք Թահո անվամբ մեկ բնակավայրի մեջ՝ մոտ 10 000 բնակչությամբ։ 1967 թվականին քաղաքում բացվել է փոստային բաժանմունք։
1987 թվականի մայիսին ոստիկանությունը գործողություն էր իրականացրել, որի ընթացքում շարժական տանը ձերբակալվել էր երկու դեռահաս աղջիկների առևանգած և նրանց ուղեկցող երկու տարեց կանանց սպանած տղամարդը ։ Մեղադրյալը դատապարտվել է մահապատժի ։
1991 թվականի հունիսին ավտոբուսի կանգառից իր տան մոտ առևանգվել էր 11-ամյա Ջեյսի Լի Դյուգարդը։ 18 տարի նա անազատության մեջ է ապրել իր «խնամատար ծնողների» հետ և երկու դուստր է ունեցել «խորթ հորից»։ Ազատ է արձակվել 2009 թվականին    ։
2007 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին քաղաքի մերձակայքում բռնկվել է հրդեհ, որը ընդգրկել է 13 կմ² տարածք։ Դրանից վնասը կազմել է մոտ 153 մլն դոլար։ Այրվել է 280 շինություն, իսկ այրվածքներ են ստացել 3 մարդ ։
1952 թվականից գործում է ավագ դպրոցը, իսկ 1975 թվականից՝ քոլեջը։ 2004 թվականին ֆինանսական պատճառներով փակվել են քաղաքի երկու տարրական դպրոցները, թեև դրանցից մեկը մեկ տարի անց բացվել է, բայց արդեն որպես «էկոլոգիական գիտությունների դպրոց»
1955 թվականից բացվել է լեռնադահուկային հանգստավայրը, որն ունի 97 վայրէջք և 30 վերելք։
1959 թվականից գործում է Թահո լճի օդանավակայանը ։
Ժողովրդագրություն
2010 թվականի մարդահամարի համաձայն՝ Սաութ Լեյք Թահո քաղաքում ապրում էր 21 403 մարդ։ Բնակիչների ռասայական կազմը հետևյալն է. Եղել է 4677 ընտանիք, 8918 տնային տնտեսություն, որոնց 27,1 %-ում ապրում են 18 տարեկանից փոքր երեխաներ, իսկ 7,3 %-ում՝ 65 տարեկանից բարձր թոշակառուներ։ Տնային տնտեսությունների 34,8 %-ը ամուսնացած են տարբեր սեռի զույգերի հետ, 11 %-ում ընտանիքի գլուխը կինն է՝ առանց ամուսնու, 6,7 %-ում տղամարդն է՝ առանց կնոջ, տնային տնտեսությունների 9,6 %-ը իրենցից ներկայացնում էին տարբեր սեռի զույգեր, որոնք պաշտոնապես ամուսնացած չեն, 0,8 %-ը նույն սեռի զույգեր են, 32,7 %-ը ապրում են միայնակ։ Միջին տնային տնտեսությունը կազմել է 2,36 մարդ, միջին ընտանիքը՝ 3,06 մարդ։ Բնակչության տարիքային կազմը․ Քաղաքացիների միջին տարիքը 35,6 է։ 100 կանանց բաժին է ընկնում 113,6 տղամարդ, 18 տարեկանից բարձր 100 կանանց բաժին է ընկնում համապատասխան տարիքի 115,7 տղամարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1965 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Ստեֆան Բերն
Կենսագրություն
Ավարտել է Փարիզում գտնվող Կարնո լիցեյը և Լիոնի բիզնես դպրոցը։ 1985-1987 թվականներին եղել է «Dynastie» ամսագրի գլխավոր խմբագրողը և համագործակցել է «Voici» ամսագրի հետ։ 1988 թվականին դարձել է «Jours de France» հրատարակության լրագրող։ 1999 թվականից եղել է «Le Figaro Madame»-ի «Իրադարձություններ» բաժնի գլխավոր խմբագրողի տեղակալ ու վարող ։
2006-2007 թվականներին France 2-ով վարել է L’Arène de France բանավեճը։ Այդ ալիքով 2007 թվականի ամռանը Բերնը վարել է «Un autre monde» տարբեր քաղաքակրթությունների մասին պրայմ թայմ ծրագիրը, իսկ մինչև 2007 թվականի օգոստոսի 31-ը՝ «Pourquoi les manchots n’ont-ils pas froid aux pieds?»-ը («Ինչու՞ պինգվինների մոտ չեն սառում ոտքերը»)։ 2007 թվականի սեպտեմբերից France 2-ով ամեն շաբաթվա կիրակի օրերին հայտնվել է «Vivement Dimanche» ծրագրում, իսկ երեքշաբթի օրերին՝ «Secrets d’histoire»-ում։ 2010 թվականին սկսել է եթեր դուրս գալ «Comment ça va bien !» ծրագիրը։
2015, 2016 և 2017 թվականներին եղել է «Եվրատեսիլ» մրցույթի համահաղորդավար։
2017 թվականի սեպտեմբերի վերջին նախագահ Մակրոնը Բերնին հանձնարարել է ֆրանսիական մշակույթի հուշարձանների վերստուգումն իրականացնել ամբողջ երկրում և գտնել դրանց ֆինանսավորման նոր աղբյուրներ («Le Parisien» թերթի տվյալներով՝ 44 հազար հուշարձանների քառորդ մասը շտապ միջոցներ են պահանջում փրկության համար)։ Նոյեմբերի 10-ի հարցազրույցում հնչեցրել է իր առաջին առաջարկները․ Մեծ Բրիտանիայի նման, որտեղ Վեստմինստերյան աբբայության տոմսն արժե 24 եվրո, տաճարների մուտքը դարձնել վճարովի, ինչպես նաև ստեղծել National Heritage բրիտանական ֆոնդի նմանօրինակը, որի 4 մլն անդամը տարեկան 150-200 եվրո է վճարում ։
Անձնական կյանք
2014 թվականին Բերնը հարցազրույցներից մեկում պատմել է ծնողների տված խիստ դաստիարակության (նա այն անվանել է «պրուսական») մասին ։ Նա չի թաքցնում իր համասեքսուալությունը և հայտարարել է ծնող դառնալու երազանքի բացակայության մասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
1985 թվականը գրականության մեջ
Տես նաև
Կատեգորիա:1985
Ռաֆինա
Ռաֆինա (Ραφήνα ), քաղաք Հունաստանում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 29 մետր բարձրության վրա, Էգեյան ծովի Պետալիա ծոցի ափին, Աթենքի միջազգային «Էլեֆտերիոս Վենիզելոս»օդանավակայանից 11 կմ դեպի հյուսիս-արևելք և Աթենքի կենտրոնից 25 կմ դեպի արևելք։ Ատտիկայի ծայրամասում Արևելյան Ատտիկա ծայրամասային միավորում գտնվող Ռաֆինա-Պիմերմիոն համայնքի վարչական կենտրոնն է։ 2011 թվականի մարդահամարի համաձայն՝ բնակչությունը կազմում է 12,168 մարդ ։
Ռաֆինա նավահանգիստն Ատտիկայի երկրորդ խոշորագույն ուղևորատար նավահանգիստն է և ազգային նշանակության 12 խոշոր նավահանգիստներից մեկը։ Նավահագիստը գտնվում է «Ռաֆինա նավահանգստի կառավարում» ընկերության ղեկավարության տակ և ծառայում է Կիկլադա կղզեխմբի կղզիների մարդատար, բեռնատար և զբոսաշրջային փոխադրումների համար, ինչպես նաև ապահովում է Եվբեայի հարավի հետ կապը ։
Քաղաքը հատում է Մարաթոնոս պողոտան, 83-րդ ազգային ճանապարհի մի մասը և 54-րդ ազգային ճանապարհը, 85-րդ ազգային ճանապարհը Ռաֆինան կապում է Լավրիոնի հետ։ Մինչև 1912 թվականը (ՖԵԿ 262Ա) քաղաքը կոչվում էր Արաֆինա :
Պատմություն
Մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակի երկրորդ կեսին Ռաֆինայում գոյություն ունեին քարե հիմքի վրա կախովի աղյուսներով բնակեցված շինություններ, որոնք վերաբերում են պրոտոքաղաքային մշակույթի վաղ բրոնզե դարաշրջանին, այսպես կոչված՝ վաղ էլադական ժամանակաշրջանին ։ Հին Աթենքի դևերից մեկը Արաֆենն էր, որը պատկանում էր Էգեիդա ֆիլեին։ Հալի Արաֆենիդեսը Ագրաֆենա դիմոսի նավահանգիստն է, որը գտնվում է Էրանսոս գետաբերանից հարավ և հայտնի է Արտեմիսյի պաշտամունքի խարանումով և Աթենքին ձկներ մատակարարելով ։ Լեգենդի համաձայն, պաշտամունքը հիմնվել է Օրեստի և Իֆիգենիայի կողմից, երբ նրանք Տավրիկայից վերադառնում են փայտե արձանի հետ, որը տեղադրվել է Հալի Արաֆենիդեսում ։ Ստրաբոնը հաղորդում է, որ Եվբեայի Կարիստայից (Կարիստոս) գոյություն է ունեցել ուղի դեպի՝ Հալա Արաֆենիդա ։
Ռաֆինայի համայնք
Համայնքը հիմնադրվել է 1928 թվականին (ՖԵԿ 86Ա) .: Այն ընդգրկում է Կալիտեխնուպոլիս գյուղը։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների բնակչությունը կազմում է 13 091 մարդ է ։ Տարածքը կազմում է 18,979 կմ² ։