cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մարիա Չեչուլինա
Համալսարան
Չեչուլինային համալսարան ընդունվելու առիթով շնորհավորողների թվում էր շվեդ արքայադուստր Լովիսան ՝ թագավոր Կառլ XV-ի միակ դուստրը, որը դրանից մեկ տարի առաջ ամուսնացել էր դանիական միակ թագաժառանգ արքայազն Ֆրեդերիկ VIII-ի հետ և դարձել էր դանիական գահաժառանգ արքայադուստր (հետագայում՝ Դանիայի թագուհի)։ Մի անգամ մանուկ հասակում, երբ վեցամյա Մարիան մոր հետ ամռանը հանգստանում էր Շվեդիայում՝ Սկագերակ առափնյակի փոքրիկ Սթրյոմստադ առողջարանային քաղաքում, նրան որպես խաղընկեր հրավիրել է արքայադուստրը, որը գրեթե նրա հասակակիցն էր։ Դրանից հետո նրանք գրում էին մեկմեկու։ Բացի այդ Մարիան հյուրընկալվել էր Լովիսային Ստոկհոլմում։ Հենց արքայադստեր հետ այդ ծանոթությունից հետո էր Մարիան սկսել լատիներեն սովորել ։
Ուսման ընդհատում
Համալսարան ընդունվելուց մեկ տարի անց՝ 1871 թվականին, մահացել է Մարիայի հայրը՝ Ֆյոդոր Չեչուլինը։ Նրա մահից հետո նրա ընկերությունը կարճ ժամանակ անց սնանկացել է, Չեչուլինների ընտանիքում ծագել են ֆինանսական խնդիրներ։ Որոշ ժամանակ դիտարկվել է ընտանիքի՝ Բեռլին տեղափոխվելու տարբերակը, որտեղ կրտսեր դուստրերը կարող էին շարունակել սովորել գերմաներեն և զբաղվել երաժշտությամբ, սակայն դա չի իրականանում։ 1873 թվականի հոկտեմբերին Չեչուլինան հեռացել է համալսարանից։ Մարիան ընտանիքի ավագ դուստրն էր և նրա ուսերին էր ամբողջ ընտանիքի հոգսը։ Որպեսզի պահի մորը, տատին (հորական) և երեք կրտսեր քույրերին, Մարիան սկսել է աշխատել որպես գործավար։ 1889 թվականից նա զբաղեցրել է նավագնացական խոշոր Suomen Höyrylaiva Osakeyhtiö (այժմ՝ Silja Line) ընկերության հաշվապահ-գործավարի պաշտոնը՝ այդ թվում պատասխանատու լինելով օտարերկրացի պայմանադիր կողմերի հետ գրությունների համար, քանի որ կատարելապես խոսում էր վեց լեզուներով։ Բնութագրվել է որպես շատ պատասխանատու աշխատող, իր աշխատանքի համար «իսկական զարդարանք»։
Մահացել է 1917 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Հելսինկիում, 65 տարեկանում։
Հելսինկյան «Veckans Krönika» թերթում սեպտեմբերի վերջին հրատարակված մահախոսականում ասվում էր, որ եթե չլինեին չնախատեսված հանգամանքներ, Մարիա Չեչուլինան երբեք չէր դառնա գրասենյակային աշխատող, այլ կզբաղվեր գիտությամբ՝ փորձելով հագեցնել գիտության ծարավը։ Հելսինկյան Nutid թերթի հոկտեմբերյան համարում գրող Կոնստանցիա Ուլների «Ֆինլանդիայի առաջին ուսանողուհին» հոդվածում գրված էր, որ «մեր օրերում, երբ այդքան շատ կանայք են սովորում համալսարանում, դժվար է հասկանալ, որ եղել են ժամանակներ, երբ համալսարան ընդունվել թույլատրվել է միայն տղամարդկանց»,- և Չեչուլինան դարձել է առաջին կինը երկրում՝ ստանալով այդ իրավունքը։ Ուլները Չեչուլինային անվանել է ամբողջական անհատականություն, որը հաստատուն խիզախությամբ շարժվել է իր ընտրած ճանապարհով, և «հաճելի առաջնորդ», որին հետևել են այլ կանայք։
Ընտանիք
Մարիայի երեք կրտսեր քույրերից ամենահայտնին Ագնեսն էր (1859—1942), որը դարձել է պրոֆեսիոնալ ջութակահարուհի և համերգներով հանդես է եկել Եվրոպայում, իսկ ավելի ուշ Մեծ Բրիտանիայում զբաղեցրել է ջութակի պրոֆեսորի պաշտոնը։ Երկու մյուս քույրերը դարձել են ուսուցչուհիներ, Մելանյան (1867—1952)՝ օտար լեզուների, Եվգենյան (մահացել է 1942 թվականին)՝ երաժշտության։ Նրանց մայրը մահացել է խոր ծերության հասակում 1917 թվականի սկզբին։
Չեչուլինա չորս քույրերից ոչ մեկը երբեք չի ամուսնացել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հելսինկիի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆինն ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Ֆեմինիստներ
Վիլհելմ Բուշ
Վիլհելմ Բուշ (Буш, Вильгельм, ), գերմանացի բանաստեղծ, հումորիստ և նկարազարդող, Դյուսելդորֆի գեղարվեստական դպրոցի ներկայացուցիչ։
Կյանք և ստեղծագործություն
Ծնվել է խանութպանի ընտանիքում։ Սովորել է Դյուսելդորֆում, ինչպես նաև` Անտվերպենում և Մյունխենում։ Իր հայտնի երգիծական պատկերազարդ բանաստեղծությունների համար նա համարվում է կոմիքսի հիմնադիրներից մեկը։ Մանկական հայտնի «Մաքս և Մորից» և «Պլիխ և Պլյուխ» գրքերի հեղինակն է։
Հայտնի խորեոգրաֆ Ջորջ Բալանչինն այսպես է հիշում իր` նախահեղափոխական մանկության գրքերի մասին.
Բացի իր գրքերի համար նկարազարդումները, Բուշը հեղինակ է նաև հազարից ավելի յուղանկարների (հիմնականում` փոքր ձևաչափով)։ Հեղինակի կյանքի ընթացքում դրանք քիչ հայտնի էին և ցուցադրվել են միայն նրա մահից հետո։ Դրանց մեծ մասն էքսպրեսիոնիստական ոճով են։
Հայտնի այլ ստեղծագործություններ.
Էկրանավորում
1984 թվականին նկարահանվել է «Պլյուխ և Պլիխ» տիկնիկային մուլտֆիլմը՝ ըստ Յուրի Կովալի սցենարի։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գերմանալեզու բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հաննովերի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Գերմանացի ինքնակենսագիրներ Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրաֆիկներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Պահպանման ժամկետ
Պահպանման ժամկետը այն ժամանակահատվածն է, որը ապրանք կարող է պահվել առանց օգտագործման, սպառման կամ վաճառքի պիտանի չլինելու համար ։ Այլ կերպ ասած, դա կարող է վերաբերել այն հարցին, թե արդյոք ապրանքը այլևս չպետք է լինի մնացորդային պահարանի վրա (օգտագործման համար ոչ պիտանի), կամ պարզապես այլևս չպետք է լինի սուպերմարկետի դարակաշարով (վաճառքի համար պիտանի, բայց դեռ օգտագործման համար ոչ պիտանի)։ Այն վերաբերում է կոսմետիկային, սննդին և խմիչքներին, բժշկական սարքերին, դեղամիջոցներին, պայթուցիկներին, դեղագործական դեղերին, քիմիական նյութերին, անվադողերին, մարտկոցներին և շատ այլ փչացող իրերին։ Որոշ շրջաններում, նախապես պարտադիր օգտագործումը պահանջվում է փաթեթավորված փչացող սննդամթերքի վրա թարմության ամսաթիվը։ Պիտանիության ժամկետի հասկացությունը իրավաբանորեն տարբեր է որոշ իրավասություններում ։
Ֆոն
Պիտանիության ժամկետը առաջարկվող առավելագույն ժամանակն է, որի ընթացքում արտադրանքը կամ թարմ (հավաքված) արտադրանքը կարող է պահվել, որի ընթացքում ապրանքների որոշակի մասի որոշակի որակը մնում է ընդունելի բաշխման, պահպանման, ցուցադրման ակնկալվող (կամ որոշակի) պայմաններում ։
Ըստ ԱՄՆ գյուղատնտեսության նախարարության,«պահածոյացված մթերքները անվտանգ են անորոշ ժամանակով, մինչև նրանք ենթարկվում են սառեցման ջերմաստիճանի կամ 90 °F (32,2° C) բարձր  ջերմաստիճանի»։ Եթե բանկաներին  նայում ենք լավ, նրանք անվտանգ են օգտագործման համար:Դեն պետք է նետել այն բանկաները, որոնք կեղտոտ, ժանգոտած կամ այտուցված են։ Բարձր թթվային պահածոները (լոլիկ, միրգ) իրենց լավագույն որակը կպահպանեն 12-18 ամսվա ընթացքում, ցածր թթվային պահածոները (միս, բանջարեղեն)` 2-5 տարվա ընթացքում ։
«Վաճառքը ըստ ամսաթվի»,-սա ավելի քիչ երկիմաստ տերմին է,որը հաճախ անվանում են «ժամկետը լրանալու ամսաթիվը»։ Շատ ապրանքներ ուտելի են  պիտանիության ժամկետը լրանալուց հետո ։ Ապրանքը, որի պիտանիության ժամկետը անցել  է, կարող է դեռևս անվտանգ լինել, բայց որակը այլև երաշխավորված չէ։ Սննդամթերքի խանութների մեծ մասում թափոնները նվազագույնի են հասցվում գույքագրման ռոտացիայի միջոցով, որը ներառում է սննդամթերքի տեղափոխումը պահեստից վաճառքի ամենավաղ ամսաթվից մինչև առևտրային գոտի, ապա առջևի դարակը, որպեսզի գնորդների մեծ մասը դրանք առաջինը վերցնեն և այդպիսով նրանք, ամենայն հավանականությամբ, կվաճառվեն միչև իրենց պիտանիության ժամկետը լրանալը։ Որոշ խանութներ կարող են տուգանվել հնացած ապրանքների վաճառքի համար, մեծ մասը, եթե ոչ բոլորը,պիտակավորում են  այնպիսի ապրանքներ, ինչը հանգեցնում է ֆինանսական կորուստների։
Պիտանիության ժամկետը կախված է կոնկրետ արտադրանքի տարրալուծման մեխանիզմից։ Նրանց մեծ մասին կարող է ազդել մի քանի գործոններ։ Լույսի ազդեցության, ջերմության, խոնավության, գազի փոխանցման, մեխանիկական լարման, և նման բաների աղտոտումը, ինչպիսիք են միկրոօրգանիզմները։ Արտադրանքի որակը հաճախ մաթեմատիկորեն մոդելավորվում է որոշակի պարամետրով (քիմիական բաղադրության կոնցենտրացիա, մանրէաբանական ինդեքս կամ խոնավության պարունակություն) ։
Դեղագործական դեղերի պիտանիության ժամկետը ցույց է տալիս այն ամսաթիվը, երբ արտադրողը երաշխավորում է դեղերի լիարժեք արդյունավետությունը և անվտանգությունը։ Շատ դեղեր շարունակում են մնալ արդյունավետ և անվտանգ է նույնիսկ ժամկետը լրանալուց հետո ։ ԱՄՆ-ի Պարենի և Դեղերի Ադմինիստրացիա-ի կողմից անցկացված ուսումնասիրությունը ներառում էր ավելի քան 100 դեղատոմսով և առանց դեղատոմսի դեղեր։ Հետազոտությունը ցույց է տվել, որ դրանց շուրջ 90 տոկոսն անվտանգ և արդյունավետ է եղել այնքան ժամանակ, քանի դեռ դրանց պիտանելիության ժամկետը չի լրացել 15 տարի։ Ջոել Դևիսը, ՖԴԱ-ի պիտանիության ժամկետների պահպանման բաժնի նախկին ղեկավարը, ասել է, որ մի քանի բացառություններով, մասնավորապես, նիտրոգլիցերինի, ինսուլինի և որոշ հեղուկ հակաբիոտիկների, շատ ժամկետանց դեղեր, ամենայն հավանականությամբ, արդյունավետ են ։
Դեղամիջոցի մշակման պիտանիության ժամկետը էապես չի ուսումնասիրվում, իսկ դեղարտադրողներն ունեն տնտեսական և ֆինանսական խթաններ ՝ ցույց տալու պահպանման ավելի կարճ ժամկետներ, որպեսզի սպառողները կարողանան հրաժարվել իրենց մթերքներից և գնել դրանք։ Գլխավոր բացառություններից է ԱՄՆ պաշտպանության նախարարության պիտանելիության ժամկետի երկարաձգման ծրագիրը, որը պատվիրել է ՖԴԱ-ի դեղերի արդյունավետության խոշոր հետազոտությունը ՝ սկսած 1980-ականների թվականների կեսերից։ Քննադատական դիտողություններից մեկն այն է, որ ԱՄՆ-ի Պարենն և Դեղերի Ադմինստրացիան հրաժարվել է թողարկել ուղեցույցներ, որոնք հիմնված են դեղերի նորմալ մարքեթինգային ՍԼԵՓ հետազոտությունների վրա, չնայած այն հանգամանքին, որ ՖԴՆ-ն իրականացրել է այս ուսումնասիրությունը։ ՍԼԵՓՆ, Պարենի և դեղորայքի որակի սանիտարական վերահսկողության վարչությունը հուշագիր են ստորագրել այն մասին, որ գիտական տվյալները չեն կարող փոխանցվել հանրությանը,, հանրային առողջապահության վարչություններին, այլ պետական հաստատություններին, դեղ արտադրողներ ։ Պետական և տեղական ծրագրերը չեն թույլատրվում մասնակցել ։ Տվյալները կիսելու անկարողությունը հանգեցրել է նրան, որ օտարերկրյա կառավարությունները հրաժարվել են ժամկետանց դեղերի նվիրատվություններից ։ Մեկ բացառություն է տեղի ունեցել 2010 թվականի խոզի գրիպի համաճարակի ժամանակ, երբ ՖԴԱ-ն թույլ է տվել, որ ժամկետը լրացել է ՍԼԵՓ տվյալների հիման վրա ։  ՍԼԵՓ-ի հետազոտողները պարզել են, որ Ցիպրոյի նման դեղամիջոցները արդյունավետ են մնում դրանց պիտանելիության ժամկետի ավարտից 9 տարի անց, և որպես միջոցների խնայողության միջոց, ԱՄՆ-ի զինվորականները կանոնավոր կերպով օգտագործում են ՍԼԵՓ-ի վրա փորձարկվող մթերքների լայն սպեկտր ՝ դրանց պաշտոնական պիտանելիության ժամկետից հետո ՝ դեղերի պատշաճ պահպանման պայմանով ։ Որոշ ընկերություններ օգտագործում են թթվածինը արգելող տոպրակներ, որոնք կօգնեն երկարացնել իրենց արտադրանքի պիտանիության ժամկետը, որտեղ առաջանում է թթվածին կորուստ։
Դոդ «պիտանիության ժամկետը պահպանման» ծրագիրը սահմանում է պիտանիության ժամկետը, երբ պահվում է որպես
Արտադրության ամսաթվից սկսած ընդհանուր ժամանակահատվածը, բուժիչ ամսաթիվը (ռետինե արտադրանք), հավաքման ամսաթիվը կամ փաթեթավորման ամսաթիվը (միայն նվազագույն ապրուստի համար), և դադարեցվում է այն ամսաթվի դրությամբ, երբ ապրանքը պետք է օգտագործվի (պիտանիության ժամկետը) կամ ստուգվի, փորձարկվի, վերականգնվի կամ օգտահանվի, կամ ստուգումից / լաբորատոր փորձարկումից/վերականգնումից հետո, որ ապրանքը կարող է մնալ մեծածախ (ներառյալ արտադրությունը), մանրածախ պահպանման համակցված համակարգերում ու դեռևս պիտանի լինել վերջնական օգտագործողի թողարկման կամ օգտագործման համար։ Պիտանիության ժամկետը չպետք է շփոթել ծառայության ժամկետի հետ (սահմանվում է որպես ընդհանուր տերմին, որն օգտագործվում է շահագործման ընթացքում արտադրատեսակի կամ սարքավորումների կյանքի միջին կամ ստանդարտ տևողության քանակական գնահատման համար)։ Երբ պիտանիության ժամկետը լրացած արտադրատեսակը բաց է թողնվում և համապատասխանեցվում առաքելության պահանջներին, սահմանվում է նախատեսված կիրառման մեջ կամ պարզապես մնում է պահպանման մեջ, տեղադրվում է նախապես ծախսված բունկերներում կամ պահվում է պահեստում որպես պահեստ, պիտանիության ժամկետի կառավարումը դադարեցվում է և սկսվում է ծառայության ժամկետը ։
Քսենիա Սերբինա
Քսենիա Սերբինա (Ксе́ния Никола́евна Сербина́, ), ռուս և խորհրդային պատմաբան, աղբյուրագետ, հնագետ և երկրագետ։ Պատմական գիտությունների դոկտոր։
Պահպանման ժամկետ
Ջերմաստիճանի վերահսկում
Գրեթե բոլոր քիմիական ռեակցիաները կարող են տեղի ունենալ նորմալ ջերմաստիճաններում (թեև տարբեր ռեակցիաներ տեղի են ունենում տարբեր արագությամբ)։ Այնուամենայնիվ, ռեակցիաների մեծ մասը արագանում է բարձր ջերմաստիճաններում, և սննդամթերքի և դեղագործական դեղերի քայքայումը բացառություն չէ։ Նույնը վերաբերում է նաև շատ քիմիական պայթուցիկ։ Նիտրոգլիցերինը շատ վատ համբավ ունի։ Այսպիսով, հին պայթուցիկ նյութերը ավելի վտանգավոր են այսինքն, կարող են առաջանալ՝ «պայթյունի շատ փոքր վրդովմունքներով», քան վերջերս պատրաստված պայթուցիկ։ Ռետինե արտադրատեսակները նույնպես քանդվում են, քանի որ վուլկանիզացիայի հետևանքով առաջացած ծծմբային կապերը վերադառնում են.այդ պատճառով հին ռետինե ժապավենները  և այլ ռետինե արտադրատեսակները փափկացնում են և դառնում խրթխրթան, և տարիքի հետ կորցնում են իրենց էլաստիկությունը։
Քսենիա Սերբինա
Կենսագրություն
Քսենիա Սերբինան մահացել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 9-ին, Լենինգրադում՝ 86 տարեկան հասակում, հուղարկավորված է Սանկտ Պետերբուրգի Բոլշեոխտինյան գերեզմանատանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Խորհրդային հնագետներ Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Տամարա Կրասովիցկայա
Տամարա Կրասովիցկայա (Тама́ра Юсу́фовна Красови́цкая, ), խորհրդային և ռուս պատմաբան, ռուսական մշակույթի պատմության, ազգամիջյան հարաբերությունների, ԽՍՀՄ կրթության պատմության մասնագետ։ Պատմական գիտությունների դոկտոր, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ռուսական պատմության ինստիտուտի հայրենական մշակույթի ուսումնասիրության կենտրոնի գլխավոր գիտաշխատող ։ Ռուսաստանի պետական հումանիտար համալսարանի պատմա-արխիվային ինստիտուտի նորագույն շրջանի պատմության ամբիոնի պրոֆեսոր (մինչև 2018 թվականը) ։ 200-ից ավելի գիտական աշխատանքների, շուրջ 50 ուսումնամեթոդական աշխատանքների հեղինակ է։
Պահպանման ժամկետ
Ջերմաստիճանի վերահսկում
Սովորաբար մեջբերվող էմպիրիկ կանոնը կայանում է նրանում, որ քիմիական ռեակցիաները կրկնապատկում են իրենց արագությունը 10 °C(18 °F) ջերմաստիճանի յուրաքանչյուր բարձրացման դեպքում, քանի որ ակտիվացման էներգետիկ խոչընդոտները ավելի հեշտ են հաղթահարվում ավելի բարձր ջերմաստիճաններում։ Սակայն, ինչպես շատ էմպիրիկ կանոններում, կան բազմաթիվ նախազգուշացումներ և բացառություններ։ Այս կանոնը աշխատում է ռեակցիաների ակտիվացման էներգիայի արժեքների շուրջ 50 կջ/մոլում, նրանցից շատերը կարևոր են, սովորական ջերմաստիճաններում մենք հանդիպում։ Այն հաճախ կիրառվում է պիտանիության ժամկետի գնահատման ժամանակ, երբեմն սխալ է։ Գոյություն ունի լայն տարածված կարծիք, օրինակ, արդյունաբերության մեջ, որ «եռակի ժամանակ» կարող է մոդելավորվել գործնականում` 15 °C(27 °F) ջերմաստիճանի բարձրացման միջոցով, օրինակ, մեկ ամսվա ընթացքում արտադրանքի պահպանումը 35 °C(95 °F) ջերմաստիճանում, երեք ամիս է՝ 20 °C(68 °F) ջերմաստիճանում։ Դա մաթեմատիկորեն սխալ է (եթե կանոնը ճշգրիտ լիներ, ապա ջերմաստիճանի պահանջվող բարձրացումը կկազմեր մոտ 15,8 °C(28,4 °F), և ամեն դեպքում, այս կանոնը միայն մոտավոր մոտեցում է և միշտ չէ, որ կարող է հաշվի առնվել։
Նույնը որոշ չափով ճիշտ է քիմիական ռեակցիաների վերաբերյալ։ Դրանք սովորաբար կատալիզացվում են ֆերմենտների կողմից, որոնք փոխում են ռեակցիայի արագությունը, բայց առանց կատալիտիկ գործողության որևէ փոփոխության, էմպիրիկ կանոնը դեռևս կիրառելի է։ Բակտերիաների և սնկերի դեպքում սննդի և վերարտադրության համար անհրաժեշտ ռեակցիաները արագանում են ավելի բարձր ջերմաստիճաններում, մինչև սպիտակուցները և  այլ միացությունները իրենց բջիջներում սկսում են քայքայվել։ Ահա թե ինչու բարձր ջերմաստիճանները սպանում են բակտերիաները և  այլ միկրոօրգանիզմներին՝ «հյուսվածքի» ոչնչացման ռեակցիաները հասնում են այնպիսի արագությունների, որ դրանք չեն կարող փոխհատուցվել, և բջիջը մահանում է։ Մյուս կողմից «բարձր» ջերմաստիճանները, որոնք չեն համապատասխանում դրան, հանգեցնում են աճի  վերարտադրության ավելացմանը։ Եթե օրգանիզմը վնասակար է, ապա հնարավոր է վտանգավոր մակարդակի։
Տամարա Կրասովիցկայա
Կենսագրություն
1964 թվականից մինչև 1969 թվականը սովորել է Ռուսաստանի պետական հումանիտար համալսարանի պատմա-արխիվային ինստիտուտում։
Պահպանման ժամկետ
Ջերմաստիճանի վերահսկում
Ճիշտ այնպես, ինչպես ջերմաստիճանի բարձրացումը արագացնում է ռեակցիաները, ջերմաստիճանի նվազումը նվազեցնում է դրանք։ Հետևաբար, որպեսզի պայթուցիկը կայուն լինի ավելի երկար ժամանակ, դրանք կարող են սառեցվել։ Դա է պատճառը, որ պիտանիության ժամկետի պահպանումը սովորաբար ընդլայնվում է ջերմաստիճանի վերահսկման միջոցով (սառեցում, մեկուսացված տրանսպորտային կոնտեյներներ, վերահսկվող սառը շղթա  և այլն)։ Քանի որ նման ապրանքների պահպանումը ժամանակավոր բնույթ է կրում և պիտանիության ժամկետը կախված է շրջակա միջավայրի վերահսկվող ջերմաստիճանից, դրանք նաև կոչվում են բեռներ, նույնիսկ այն ժամանակ, երբ գտնվում են հատուկ պահոցում՝ ընդգծելու ջերմաստիճանային և ժամանակավոր զգայունության մատրիցին։
Տամարա Կրասովիցկայա
Կենսագրություն
1976 թվականին Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի անվան Մոսկվայի պետական մանկավարժական համալսարանում «Ազգային փոքրամասնությունների լուսավորության կառավարման պետական մարմինները, 1917-1922 թթ.» թեմայով պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը՝ Հայրենական պատմություն մասնագիտությամբ։ Գիտական ղեկավարը եղել է Լյուդմիլա Մարկովնա Զակը։
Պահպանման ժամկետ
Ջերմաստիճանի վերահսկում
Ջերմաստիճանի տվյալների ձայնագրիչները և ժամանակի ջերմաստիճանի ցուցանիշները կարող են արձանագրել առաքման ջերմաստիճանի պատմությունը՝ օգնելու համար գնահատել մնացած պիտանիության ժամկետը ։ ԱՄՆ-ի գյուղատնտեսության նախարարության տվյալներով՝ «այն մթերքները, որոնք մշտապես սառեցվում են, անվտանգ են մինչև անվերջություն» :
Տամարա Կրասովիցկայա
Կենսագրություն
1993 թվականին Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ռուսական պատմության ինստիտուտում «Ազգային-մշակութային շինարարության պետական ղեկավարության խնդիրները ՌԽՍՖՀ-ում, 1917-1925 թթ.» թեմայով պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը՝ «Հայրենական պատմություն» մասնագիտությամբ ։
Պահպանման ժամկետ
Փաթեթավորում
Պասիվ փաթեթավորումը հաճախ օգնում է վերահսկել կամ երկարացնել պահպանման ժամկետը, արգելափակել փոխանցումը վնասակար նյութերի, ինչպիսիք են խոնավություն, թթվածինը : Ակտիվ փաթեթավորումը, մյուս կողմից, օգտագործում է նյութերի օգտագործումը, որոնք մաքրում, գրավում են կամ այլ կերպ անվնաս են դարձնում վնասակար նյութերը ։ Երբ խոնավության պարունակությունը կազմում է, ապրանքի դեգրադացիայի մեխանիզմը, խոնավության գոլորշիների թողունակության ցածր արագությամբ փաթեթավորումը օգնում է պահպանել խոնավությունը փաթեթավորման մեջ ընդունելի սահմաններում։ Երբ օքսիդացում է հիմնական խնդիրը, փաթեթավորման ցածր թթվածնի փոխանցման փոխարժեքով, թթվածնի կլանիչների օգտագործումը կարող է օգնել երկարացնել արտադրանքի պիտանիության ժամկետը։ Փաթեթում փոփոխված մթնոլորտի օգտագործումը կարող է երկարացնել որոշ ապրանքների պիտանելիության ժամկետը։
Տամարա Կրասովիցկայա
Կենսագրություն
1983 թվականից աշխատել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ռուսական պատմության ինստիտուտում՝ որպես Հայրենական մշակույթի ուսումնասիրման կենտրոնի կրտսեր, ավագ, առաջատար, գլխավոր գիտաշխատող։
Պահպանման ժամկետ
Օրվա վաճառքի, օգտագործման հետ կապված խնդիրներ
Բրիտանական ծրագրի (ՎՐԱՓ) համաձայն թափոնների և ռեսուրսների ոլորտում, արտադրված բոլոր սննդամթերքի 33% - ը վատնվում է սպառողի կողմից : Միևնույն ժամանակ, մեծ թվով մարդիկ ամեն տարի հիվանդանում են փչացած սննդի պատճառով։ ԱՀԿ-ի և ՑԴՑ-ի տվյալներով ՝ ամեն տարի ԱՄՆ-ում գրանցվում է սննդային ծագման 76 միլիոն հիվանդություն, ինչը հանգեցնում է 325 000 հոսպիտալացումների և   5000 մահվան ։
Տամարա Կրասովիցկայա
Կենսագրություն
1998 թվականից մինչև 2018 թվականը եղել է Ռուսաստանի պետական հումանիտար համալսարանի պատմա-արխիվային ինստիտուտի արխիվային գործի ֆակուլտետի նորագույն ժամանակի պատմության ամբիոնի պրոֆեսոր ։
Պահպանման ժամկետ
Օրվա վաճառքի, օգտագործման հետ կապված խնդիրներ
Մեծ Բրիտանիայի նախկին նախարար Հիլարի Բեննի խոսքով՝ «ամսաթվերի օգտագործումը վաճառքը հին տեխնոլոգիաներն են, որոնք հնացել են և  պետք է փոխարինվեն այլ լուծումներով կամ ամբողջությամբ օգտահանվեն» ։ Մեծ Բրիտանիայի շրջակա միջավայրի, սննդի և  գյուղական հարցերի նախարարությունը վերանայել է ղեկավարումը 2011թ.-ին:Ղեկավարությունը պատրաստվել է սննդամթերքի արդյունաբերության, սպառողների խմբերի, կարգավորող մարմինների և թափոնների և ռեսուրսների գործողությունների ծրագրի (ՎՐԱՓ) հետ խորհրդակցելիս։ Այն նպատակ ունի սուպերմարկետներում վաճառվող սննդամթերքի տարեկան ծավալը կրճատել 12 մլրդ ֆունտ ստեռլինգով ։
Տամարա Կրասովիցկայա
Կենսագրություն
Գիտական կոչումները` դոցենտ (1992), պրոֆեսոր (2002)։
Պահպանման ժամկետ
Խաղի կանոնները Կանադայում
Կանադայի սննդամթերքի վերահսկողության գործակալությունը սննդամթերքի մակնշման և գովազդի ուղեցույց է թողարկում, որտեղ սահմանվում է «արտադրանքի ծառայության ժամկետը» ։ Ղեկավարության պատրաստման իրավունքը բխում է սննդամթերքի և դեղերի մասին օրենքից։ Ուղեցույցում նշվում է, թե որ տարրերը պետք է ներառվեն, ինչպես նաև ամսաթվի ձևաչափը ։ Ամիսը, օրը և տարին պետք է ներառվեն, եթե անհրաժեշտ է, ապա պետք է լինի տարվա / ամսվա / օրվա ձևաչափով։ Սակայն ոչ մի պահանջ չկա, որ տարին քառանիշ լինի ։
Տամարա Կրասովիցկայա
Կենսագրություն
Եղել է «Նոր պատմական տեղեկագիր» ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ (2000-2017)։
Պահպանման ժամկետ
Խաղի կանոնները Հոնկոնգում
Հոնկոնգում փաթեթավորված սննդամթերքները, որոնք մանրէաբանական տեսանկյունից շատ շուտ փչացող են, հետևաբար, կարճ ժամանակահատվածում անմիջական վտանգ են ներկայացնում մարդու առողջության համար, պահանջվում է օգտագործել «Օգտագործում» պիտակը «Մինչև լավագույնը» պիտակի փոխարեն։ Օրինակ`  պաստերիզացված թարմ կաթը, ձվով  և խոզապուխտով  փաթեթավորված սենդվիչներ և այլն։ ամսաթվերը սովորաբար ներկայացվում են ԴԴ ՄՄ ՈՒՈՒ (կամ ՈՒՈՒՈՒՈՒ) ձևաչափով ։
Տամարա Կրասովիցկայա
Գիտական հետաքրքրությունների ոլորտ
Ռուսաստանի պատմություն, պատմագրություն, հնագիտություն, աղբյուրագիտություն, ռուսական մշակույթի պատմություն, Ռուսաստանի ժողովուրդների մշակույթի պատմություն, ազգամիջյան հարաբերությունների պատմություն, կրթության և մանկավարժության պատմություն, 20-րդ դարի ազգային-մշակութային քաղաքականություն, ԽՍՀՄ-ում ազգային էլիտաների ձևավորում։
Պահպանման ժամկետ
Կանոնակարգեր Եվրոպական Միությունում
ԵՄ-ում սննդամթերքի որակի ժամկետները կարգավորվում են «Սպառողներին սննդային տեղեկատվություն տրամադրելու մասին» կանոնակարգով։
Խաղի կանոնները Գերմանիայում
Գերմանիայում կարելի է տարբերություն դնել ՄինդեսթալթբարկեիթսդամիՄի միջև,  և Վերբրաչսդաթումի միջև, որն ավելի շատ համապատասխանում է ընդհանուր պիտանիության ժամկետին։ Այն ապրանքները, որոնք արագորեն փչանում են, ինչպիսիք են աղացած միսը, պետք է տրվեն Վերբրաչսդաթամ և արգելվեն վաճառքի ժամկետի ավարտից հետո։ Այլ ապրանքներ նշանակվում են   Մինդեսթալթբարկեիթսդամիում, որը սահմանվում է նշված ապրանքի առանձին արտադրողների կողմից և  չի արգելում ապրանքի վաճառքը սահմանված ամսաթվից հետո։  Պիտանիության ժամկետը լրացած ապրանքները կարող են վաճառվել, եթե վաճառողը բավարարված է, որ ապրանքը գտնվում է իդեալական վիճակում։  Ըստ այդմ, դրանից հետևում է, որ հաճախորդը չունի փոխհատուցման իրավունք, եթե նա պատահաբար ձեռք է բերում պիտանիության ժամկետը լրացած ապրանքը, պայմանով, որ ապրանքը դեռևս կարող է համարվել անթերի։ Ոչ ՄՀԴ-ն, ոչ Վերբրաչսդաթում-ը իրավական իրավունքներ չեն տալիս, եթե ապրանքը այլևս պիտանի չէ սպառման համար մինչև նշված ամսաթիվը, և արտադրողը կարող է ապացուցել իր պնդումների հավաստիությունը։
Խաղի կանոնները Մեծ Բրիտանիայում
Ըստ Շրջակա միջավայրի վարչության, սննդի և գյուղական հարցերի, ամսաթվերը պետք է լինի ձևաչափով օր / ամիս կամ օր / ամիս / տարի ։ Արտադրանքի անվտանգության և որակի ստուգման ժամկետի կանոնավոր ավարտի համար պետք է վարձվեն տեխնիկական մասնագետները։ Պիտանիության ժամկետի փորձարկումները պետք է իրականացվեն նույն բաղադրիչների, սարքավորումների, ընթացակարգերի և արտադրական պայմանների օգտագործմամբ, որոնք կօգտագործվեն փաստացի արտադրության մեջ ։
Կարգավորումը և պրակտիկան Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում
Ժամկետանց սննդամթերքի վաճառքը, որպես այդպիսին, թույլ է կարգավորվում ԱՄՆ-ում։ Որոշ պետություններ սահմանափակում կամ արգելում են պիտանիության ժամկետը լրացած ապրանքների վաճառքը, պահանջում են բոլոր շուտ փչացող ապրանքների կամ այս կամ այն ապրանքի պիտանիության ժամկետի լրանալը, իսկ մյուս պետությունները դա չեն անում ։ Այնուամենայնիվ, աղտոտված սննդամթերքի վաճառքը սովորաբար անօրինական է և կարող է հանգեցնել ապրանքի պատասխանատվության դատավարության, եթե սննդամթերքի սպառումը հանգեցնում է վնասվածքների ։
Կորցնելով թանկարժեք դատական գործընթացը, մեկ դեղատնային ցանց` ՑՎՍ ներդրել է մի համակարգ, որը ստիպում է իր ռեստրները ճանաչել ժամկետանց ապրանքները և կանխել դրանց վաճառքը ։
ԱՄՆ-ի ուղեցույցներ
Սննդամթերքի և դեղերի հսկողության վարչությունը, որը կարգավորում է փաթեթավորված մթերքները և դեղերը, պահանջում է միայն մանկական խառնուրդների և որոշ մանկական սննդամթերքի օգտագործման կամ պիտանիության ժամկետը, քանի որ բանաձևը պետք է պարունակի որոշակի քանակությամբ յուրաքանչյուրից, ինչպես նաև պետք է նկարագրված լինի պիտակի վրա ։ Եթե բանաձևը պահվում է չափազանց երկար, այն կարող է կորցնել իր սննդային արժեքը ։
Միացյալ Նահանգների գյուղատնտեսության նախարարությունը, որը կարգավորում է թարմ թռչունի միսը, պահանջում է միայն թռչնի փաթեթավորման ամսաթվերը ։ Այնուամենայնիվ, շատ արտադրողներ նաև կամավոր ավելացնում են վաճառքի կամ օգտագործման ամսաթվերը ։
ՊՆ պահպանման ժամկետի ծրագիրը գործում է ՊՆ 4140.1-Ռ կանոնակարգին համաձայն, ՊՆ նյութական ռեսուրսների կառավարման կանոնակարգին համապատասխան Ա) Պաշտպանության նախարարությունում (ՊՆ) և դաշնային մատակարարման համակարգում կան առարկաներ, որոնք պահանջում են հատուկ վերաբերմունք որոշակի վատթարացող հատկանիշների համար։ Այս տարրերը պետք է պատշաճ կերպով պահպանվեն, որպեսզի ապահովեն, որ հաճախորդին տրամադրվեն թարմ, օգտագործման համար պիտանի նյութ։ Այս ձեռնարկի նպատակն է տեղադրել ծրագիրը և պահպանման գործընթացը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով այն առարկաներին, որոնք ունեն մաշվածության այս հայտնի առանձնահատկությունները, դրանց ստուգումից / փորձարկումից հետո արտադրատեսակների / նյութերի պիտանելիության ժամկետը լրանալու ռիսկի նվազեցման համար։
Բ) Ապահովել քաղաքականություն և հիմնական ընթացակարգեր, որոնք կառավարվում են ինչպես չօգտագործվող, այնպես էլ սպառվող պահեստավորման օբյեկտների կառավարման համար, որոնք կարող են վտանգավոր նյութեր լինել կամ ոչ վտանգավոր նյութեր ու պահպանել դրանք դաշնային մատակարարման համակարգում։ Վտանգավոր նյութերի պիտանելիության ժամկետի կառավարումն իրականացվում է նույն ընթացակարգերին համապատասխան, ինչ պիտանելիության ժամկետը լրացած ցանկացած առարկաների նկատմամբ, բացառությամբ այն բանի, որ վտանգավոր նյութերը պետք է ստանան առաջնային վերամշակում՝ համեմատած ոչ վտանգավոր նյութերի հետ։ Վտանգավոր նյութերի ձեռքբերման, պահպանման, մշակման, փոխադրման  և հեռացման վերաբերյալ հարցերը և ուղեցույցները քննարկվում են սույն ուղեցույցի 3-րդ 5-րդ գլուխներում։ Արագ փչացող I դասի սննդամթերք, III դասի նավթի վառելիքը, V դասի զինամթերքը  և VIII-B դասի արյունը բացառվում են սույն ուղեցույցից  և շարունակում են կարգավորվել ըստ գոյություն ունեցող կանոնակարգերի։ Սույն ուղեցույցից հանված ապրանքները ՊՆ համապատասխան բաղադրիչով կարող են ներկայացվել ՊՆ պիտանիության ժամկետների խորհուրդ։ «Մատակարարման դասերի» սահմանումները կարելի է գտնել ՄՕ 4140.1-Ռ հավելվածում։
Գ) Այս ուղեցույցը հաստատում է աղտոտվածության կանխարգելման միջոցառումները ՄՕ 4715.4-ի վտանգավոր նյութերի նվազեցման հրահանգներում, ինչպես նաև վտանգավոր նյութերի վերահսկման և կառավարման փիլիսոփայության ստեղծումը, որը ներառում է վտանգավոր թափոնների հոսքը կրճատելու համար հրահանգներ։
Դ) Ա-ի հավելվածները լրացնում են Սույն ուղեցույցը և լրացուցիչ տեղեկատվություն են տրամադրում ՊՆ պիտանելիության ժամկետի կառավարման ծրագրին վերաբերող ։ L հավելվածը ծառայում է որպես սույն ուղեցույցի համառոտ ուղեցույց։
Թարմության ամսաթիվ
Թարմության ամսաթիվը ամերիկյան Բրեվերիեսում օգտագործվող ամսաթիվն է, որը ցույց է տալիս կամ շշալցված գարեջրի ամսաթիվը կամ այն ամսաթիվը, որը գարեջուրը պետք է սպառվի։
Գարեջուր շուտ փչացող է։ Դրա վրա կարող է ազդել լույսը, օդը կամ բակտերիաները։ Թեև գարեջուրը Միացյալ Նահանգներում իրավաբանորեն պարտավոր չէ ունենալ պիտանիության ժամկետ, թարմ ամսաթվերը ծառայում են մոտավորապես նույն նպատակին և օգտագործվում են որպես մարքեթինգային գործիք։
Թարմության հետ ծանոթության սկիզբը
Սան Ֆրանցիսկոյից Գլխավոր Բրեվինգ ընկերությունը իր «Մեծ հաջողակ» գարեջուրը վաճառում էր որպես «տարիքային թվագրված» դեռ 1935 թվականի վերջին ։ Նրանք դրել են ամսաթիվը կափարիչը յուրաքանչյուր գարեջրի կափարիչի տակ։ Դա արվել է ոչ թե համոզվելու համար, որ գարեջուրը թարմ է եղել, այլ համոզվելու համար, որ այն պատշաճ կերպով պահվել է։ Հաճախորդները վախենում էին ստանալ «կանաչ» գարեջուր։ Բոստոնի գարեջրի ընկերությունը՝ Սամուել Ադամսի արտադրողը, եղել է առաջին ժամանակակից գարեջրագործների թվում, որոնք սկսել են ավելացնել թարմ ամսաթվերը 1985 թվականին իրենց արտադրանքին։ Տասը տարվա ընթացքում նկատվել է գարեջրագործների թվի դանդաղ աճ, որոնք իրենց գարեջրի մեջ ավելացնում են թարմ ամսաթվերը։ Այս պրակտիկան արագ ձեռք է բերել ժողովրդականություն Անխոյզեր-Բուշ-ի ընկերությունից հետո ակտիվորեն վաճառել է «ծնված ամսաթվերը»՝ սկսած 1996 թվականից։ Շատ այլ   Բրեվերներ սկսել են ավելացնել թարմության ամսաթվերը իրենց արտադրանքի, բայց  ստանդարտ չկա, թե ինչ է նշանակում այս ամսաթիվը։ Որոշ ընկերությունների համար շշի կամ բանկի ամսաթիվը կլինի այն օրը, երբ գարեջուրը շշալցվել է, մյուսները ունեն  գարեջրի սպառման ամսաթիվը։
Առնչվող հասկացություն
Պիտանիության ժամկետի հասկացությունը վերաբերում է նաև այլ ապրանքներին, բացի սննդից  և դեղերից։ Բենզինն ունի պիտանելիության ժամկետ, թեև, ընդհանուր առմամբ, կարիք չկա ցուցադրել վաճառքի ամսաթիվը։ Այդ ժամկետի գերազանցումը կհանգեցնի վնասակար լաքերի ի հայտ գալուն և  այն նախատեսված է սարքավորումների աշխատելու համար։
Որոշ սոսինձներ ունեն նաև սահմանափակ պահեստային ժամանակ և  կդադարի աշխատել հուսալի և  օգտագործման համար պիտանի ձևով, եթե դրանց անվտանգ ելուստի կյանքը գերազանցել է։
Մի փոքր այլ է, երբ օգտագործվում է ժամանակավոր սահմանաչափ, օգտագործելով այնպիսի առարկաներ, ինչպիսիք են վաուչերները, նվերային վկայականները և  կանխավճարային հեռախոսային քարտերը։ Նրանք այլևս վավեր չեն։ Զանգի Շարժունակությունը և  նրա մայրական ընկերությունը 100 մլն դոլար արժողությամբ կոլեկտիվ հայցի մասին ծանուցումներ են ներկայացվել, որում ասվում էր, որ իր կանխավճարային անլար ծառայությունների ժամկետի լրանալու ժամկետներն անօրինական են ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փաթեթավորում
Սեյրան Աթեշ
Կենսագրություն
Ծնվել է Ստամբուլում՝ քրդի ընտանիքում։ Երբ վեց տարեկան էր, Սեյրանի ընտանիքը տեղափոխվել է Գերմանիա։ Նա իրավաբանություն է սովորել Բեռլինի ազատ համալսարանում։ 1997 թվականից զբաղվում է իրավաբանությամբ՝ մասնագիտանալով քրեական և ընտանեկան իրավունքի ոլորտում ։ Քաղաքացիական իրավունքի հայտնի ակտիվիստ Աթեշը հայտնի է մուսուլման կանանց և աղջիկների հավասարություն պահանջելու համար ։
Ազգային հանրային ռադիոյին 2008 թվականի հունվարին տված հարցազրույցում Աթեշը հայտարարել էր, որ ինքը պետք է թաքնվի իր դեմ ուղղված սպառնալիքների պատճառով։ Մի կոնկրետ միջադեպի ժամանակ նրա և նրա պաշտպանյալի վրա հարձակվել է մի տղամարդ (պաշտպանյալի ամուսինը) դատարանի շենքում՝ վկաների աչքի առաջ, որոնք նախընտրել են չմիջամտել ։
Աթեշը բացել է Իբն-Ռուշդ-Գյոթե մզկիթը 2017 թվականին։ Սա Գերմանիայի առաջին «ազատական մզկիթն» է, որտեղ տղամարդիկ և կանայք միասին աղոթում են, և կանայք կարող են ստանձնել իմամի դերը ։ Թուրքիայի կրոնական իշխանությունները և Եգիպտոսի Ալ-Աժար համալսարանում գործող խորհուրդը դատապարտեցին նախագիծը, և Աթեշը նորից սպառնալիքներ ստացավ :
2018 թվականին Սեյրան Աթեշը առաջադրվել է Սախարովի մրցանակին, որը շնորհվել է Եվրախորհրդարանի կողմից մարդու իրավունքների գործունեության համար։ Սակայն մրցանակը շնորհվել է Օլեգ Սենցովին։
Սլավչո Գեորգիևսկի
Սլավչո Գեորգիևսկի (Славчо Георгиевски, ), մակեդոնացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Խաղացել է Մակեդոնիայի հավաքականում։
Ակումբային կարիերա
Սլավչոն կարիերան սկսել է « Վարդար » ֆուտբոլային ակումբում, ապա խաղացել է « Մակեդոնիա », « Կլուժ », « Սլոգա Յուգոմագնատ », « Ցեմենտարնիցա » և բուլղարական « Վիխրեն Սանդանսկի » ֆուտբոլային ակումբներում։
2017 թվականի հունիսին պայմանագիր է կնքել Սոֆիայի «Սլավիա» ֆուտբոլային ակումբի հետ (գումարը կազմել է 50 հազար եվրո)։ 2008 թվականի ձմռանը ակումբը խաղացողին կես տարի ժամկետով վարձավճարով ուղարկել է չինական Սուպերլիգայի « Հանչժոու Գրինթաուն » ֆուտբոլային ակումբ։ 2008 թվականի հունիսին խաղացողը վերադարձել է «Սլավիա»։ 2009 թվականի փետրվարին նա նորից տեղափոխվել է Ասիա, այս անգամ՝ կորեական առաջնության Կ-Լիգայի « Ուլսան Հյոնդե » ֆուտբոլային ակումբ ։ Կորեական առաջնությունում իր նորամուտային գոլը խաղացողը խփել է « Սեուլ » ֆուտբոլային ակումբի դեմ խաղում ։
2010 թվականի հունվարին Գեորգիևսկին տեղափոխվել է Կիպրոսի «Էթնիկոս» ֆուտբոլային ակումբ, 2010 թվականի հունիսի 9-ին՝ Բաքվի « Նեֆտչի » ֆուտբոլային ակումբ։
Միջզագային կարիերա
2003-2004 թվականներին Մակեդոնիայի հավաքականի կազմում անցկացրել է վեց խաղ։ 2008 թվականի օգոստոսին ազգային հավաքականի մարզիչ Սրեչկո Կատանեցը խաղացողին հրավիրել է մասնակցելու Շոտլանդիայի հավաքականի դեմ ընտրական խաղին։ Գեորգիևսկին խաղադաշտում անցկացրել է 90 րոպե, իսկ Մակեդոնիայի հավաքականը հաղթել է 1։0 հաշվով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վարդարի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կլուժի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Ելենա Շվեյկովսկայա
Ելենա Շվեյկովսկայա (Еле́на Никола́евна Швейковская, ), խորհրդային և ռուս պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի սլավոնագիտության ինստիտուտի հնագիտության բաժանմունքի առաջատար գիտաշխատող։ Ռուսաստանի 17-18-րդ դարերի սոցիալ-տնտեսական պատմության, աղբյուրագիտության, պատմական ժողովրդագրության մասնագետ։ Միտրոպոլիտ Մակարիայի հիշատակի մրցանակի դափնեկիր (1999)։ Ռուսաստանի հումանիտար գիտական ֆոնդի մասնագիտական խորհրդի անդամ։ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ագրարային պատմության գիտական խորհրդի նախագահ, Արևելյան Եվրոպայի ագրարային պատմության սիմպոզիումի նախագահի տեղակալ։
Կենսագրություն
Ելենա Շվեյկովսկայան ծնվել է 1941 թվականի մայիսի 3-ին, Մոսկվայում՝ ծառայողների ընտանիքում։
1963 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական պատմա-արխիվային ինստիտուտը։
1963 թվականից մինչև 1965 թվականը եղել է «Բորոդինոյի ճակատամարտ» թանգարան-համայնապատկերի գիտաշխատող։
1971 թվականից մինչև 2001 թվականը եղել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ռուսական պատմության ինստիտուտի կրտսեր գիտաշխատող, ապա` ավագ գիտաշխատող, առաջատար գիտաշխատող։
1972 թվականին «Վոլոգդայի շրջանի գյուղացիների տնտեսությունը 17-18-րդ դարերի վերջին քառորդում» թեմայով պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը։
1980 թվականից մինչև 1991 թվականը եղել է «ԽՍՀՄ պատմություն» ամսագրի ֆեոդալիզմի բաժնի վարիչ։ «Հնագիտության տարեգրքի» խմբագրական խորհրդի անդամ։
1993 թվականին Ռուսաստանի պատմության ինստիտուտում պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը՝ «Պետությունը և Պոմորիայի հարկատու գյուղացիները 17-րդ դարում» թեմայով։
2001 թվականից աշխատում է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի սլավոնագիտության ինստիտուտում։
Հետազոտում է Հյուսիսային Ռուսաստանի տարբեր սոցիալական խմբերի, հատկապես` գյուղացիության պատմությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Լուիզա Աստոն
Լուիզա Աստոն (Louise Franziska Aston, ), գերմանացի գրող և քաղաքական գործիչ։ Կոչել են «գերմանական Ժորժ Սանդ»։ Նա հայտնի ֆեմինիստ էր, ժողովրդավարության, ազատ սիրո և սեքսուալության պաշտպան և հայտնի է դարձել տղամարդու հագուստի ցուցադրական կրմամբ։
Կենսագրություն
Լուիզա Աստոնը ծնվել է 1814 թվականի նոյեմբերի 26-ին Գրինենգեն քաղաքում։
1846 թվականին վտարվել է Բեռլինից՝ հեղափոխական գործիչների հետ շփվելու համար. նա բնակություն է հաստատել Շվեյցարիայում։
1848 թվականին Շլեզվիգում անցկացվող արշավի ընթացքում նա գնաց այնտեղ որպես բուժքույր, և այնուհետև սկսեց խմբագրել հեղափոխական «Der Freischärler» թեթրը Բեռլինում։ Այս թերթն արգելված էր, և ինքը՝ Լուիզա Աստոնը, վտարվեց Գերմանիայից։
1850 թվականին ամուսնացել է դոկտոր Էդվարդ Մեյերի հետ։ Երբ վերջինս Ղրիմի պատերազմի ընթացքում որպես բժիշկ գնաց ռուսական բանակ, Լուիզա Աստոնը նրա հետ գնաց Ռուսական կայսրություն և պատերազմից հետո նրա հետ հաստատվեց Խարկով քաղաքում, որտեղ նա բնակվում էր մինչև 1857 թվականը ։
Լուիզա Աստոնը մահացել է 1871 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Վանգեն քաղաքում։
Էռնեստ Շեփարդ
Էռնեստ Շեփարդ (Ernest Howard Shepard, ), անգլիացի նկարիչ և գրքերի պատկերազարդող։ Հայտնի է Քենեթ Գրեհեմի «Քամին ուռիների մեջ» և հատկապես` Ալան Միլնի «Վինի Թուխ» գրքերի նկարազարդումների համար։ Հատուկ շարքերում պատկերել է մարդակերպ կենդանիների։
Կյանք և ստեղծագործություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակից է, 1907 թվականից աշխատել է «Պանչ» ամսագրում՝ երգիծական կերպով լուսաբանելով պատերազմը (միևնույն ժամանակ արժանացել է Մարմական խաչ շքանշանի` պատերազմում իր քաջության համար)։ 1921 թվականից սկսել է աշխատել որպես հաստիքային ծաղրանկարիչ. «Պանչ» ամսագրում աշխատել է մինչև 1953 թվականը։
Միլնին Շեփարդին առաջարկել է «Պանչի» մեկ այլ հաստիքային նկարիչ՝ Է. Լուկասը (1868-1938)։ Սկզբում Միլնը թերահավատորեն էր վերաբերվում իրենց համագործակցության հեռանկարին և Շեփարդին խնդրում է նկարազարդել մանկական բանաստեղծությունների «Երբ մենք շատ երիտասարդ էինք» (When We Were Very Young) ժողովածուն։ Նկարները շատ հաջող համարելով՝ Միլնը պնդում է, որ Շեփարդը նկարազարդի «Վինի Թուխը»։ Արդյունքում Շեփարդը (ինչպես և ինքը՝ Միլնը, և նրա որդին՝ Քրիստոֆեր Ռոբինը) որոշակի հակակրանք ունեին Թուխի հանդեպ՝ համարելով, որ այս պատկերն անարժանորեն ստվերում է նրա մյուս բոլոր գործերը։
Շեփարդի համար որպես Թուխի մոդել ծառայել է ոչ թե Քրիստոֆեր Ռոբինի իրական Վինի Թուխը, այլ իր որդու` Փնթփնթան (Growler) անունով արջուկ (ի տարբերություն Վինիի, Փնթփնթանը չի պահպանվել. դրան ոչնչացրել է Շեփարդի շունը)։ 1969 թվականին, Շեփարդի կենդանության ժամանակ, Վիկտորիայի և Ալբերտի թանգարանում կազմակերպվել է «Թուխի» համար նրա նկարազարդումների 300 ուրվագնկարների ցուցահանդես։
Շեփարդը Թուխին նկարել է յուղաներկով։ Այս եզակի նկարը վաճառվել է 2000 թվականին 285 հազար դոլարով և այժմ ցուցադրվում է կանադական Վինիպեգ քաղաքում (Վիննի արջի հայրենիքում, որի պատվին Թուխն ստացել է իր անունը)։
Շեփարդը գրել է երկու ինքնակենսագրական գիրք. Drawn from Memory (1957) և Drawn From Life (1962): Նրա որդի Գրեմը մահացել է 1943 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ, երբ նրա նավը խորտակվել է գերմանական սուզանավի կողմից։ Նրա դուստրը՝ Մերին, նույնպես պատկերազարդող է դարձել և նկարազարդել է Պամելա Թրևերսի «Մերի Փոփինսը»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Բրիտանացի պատկերազարդողներ Կատեգորիա:Բրիտանացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի զինվորականներ
Վիլյանի
Վիլյանի (Viļāni), քաղաք Լատվիայի արևելքում, Վիլյանիի շրջանի և Վիլյանիի գավառակի վարչական կենտրոնը։ Գտնվում է Մալթա գետի ափին։ Գտնվում է Ռեզեկնե քաղաքից մոտ 29 կմ հեռավորության վրա ։
Խորհրդային տարիներին քաղաքը Ռեզեկնեի շրջանի Ռադոպոլի գյուղական խորհրդի կենտրոնն էր ։
Բնակչություն
2011 թվականի Լատվիայի մարդահամարի տվյալներով՝ քաղաքի 3420 բնակիչներից ռուսները կազմել են 49,75% (1596 մարդ), լատիշները՝ 46,66% (1497 մարդ), բելառուսները՝ 1,12% (36 մարդ), լեհերը՝ 1,03% (33 մարդ), ուկրաինացիները՝ 0,81% (26 մարդ) ։
Ավտոճանապարհներ
Վիլյանիի միջով անցնում է A 12 մայրուղին՝ Եկաբպիլս-Ռեզեկնե- Լուձա- Ռուսաստանի սահմանը (Տերեխովա), որը հանդիսանում է եվրոպական երթուղու մասը։
Միջքաղաքային ավտոբուսային սպասարկում
Հիմնական երթուղիներն են՝ Վիլյանի- Եկաբպիլս- Պլավինյաս- Ռիգա, Վիլյանի- Մադոնա- Պլյավինյաս- Ռիգա, Վիլյանի- Մադոնա- Ցեսիս, Վիլյանի- Ռեզեկնե- Լուձյա, Վիլյանի- Մալթա, Վիլյանի- Պրեյլի- Դաուգավպիլս։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1928 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Լատվիայի բնակավայրեր
Մարինա Բրիլիանտ
Մարինա Բրիլիանտ (Марина Давыдовна Бриллиант, ), խորհրդային և ռուս բժիշկ-արյունաբան, ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր` հեմատոլոգիայում ինտենսիվ թերապիայի զարգացման համար (1987)։
Կենսագրություն
Մարինա Բրիլիանտը ծնվել է 1934 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, Մոսկվայում։ Աշխատել է Առողջապահության նախարարության բիոֆիզիկայի ինստիտուտում։ Զբաղվել է սուր ճառագայթային հիվանդությունների բուժմամբ` Անդրեյ Վորոբյովի ղեկավարությամբ։ 1972 թվականին Խորհրդային Միությունում առաջինը սկսել է երեխաների սուր լիմֆոբլաստային լեյկոզի ծրագրային բուժումը, հիվանդների 50 %-ը բուժվել է։
Մասնակցել է Չեռնոբիլի աղետի հետևանքով տուժածների բուժման համար հաջողությամբ կիրառված կենսաբանական դոզիմետրիայի Առաջին համակարգի ստեղծմանը։
Կյանքի մեծ մասը Մարինա Բրիլիանտն աշխատել է Մոսկվայի բժիշկների կատարելագործման կենտրոնական ինստիտուտում՝ հասնելով ավագ գիտաշխատողի աստիճանի ։ Մարինա Բրիլիանտը մահացել է 1990 թվականի ապրիլի 21-ին, Մոսկվայում՝ 55 տարեկան հասակում։
Մրցանակներ
ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր հեմատոլոգիայում ինտենսիվ թերապիայի զարգացման համար։ «Աշխատանքային կարմիր դրոշի» շքանշան` Չեռնոբիլյան վթարի զոհերի բուժման համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս բժիշկներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Կին գիտնականներ Կատեգորիա:Խորհրդային բժիշկներ Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ Կատեգորիա:20-րդ դարի գիտնականներ
Էլիպսոիդ
400px|thumb| հավասարումով էլիպսոիդի օրինակներ, [[գնդային մակերևույթ (վերևից, a=b=c=4),
պտտման էլիպսոիդ (ներքևից ձախ, a=b=5, c=3),
եռանցքային էլիպսոիդ (ներքևից աջ, a=4.5, b=6, c=3)]] Էլիպսոիդ, եռաչափ տարածության մեջ մակերևույթ, որը ստացվում է երեք փոխուղղահայաց առանցքների երկայնքով գնդի դեֆորմացիայով։ Էլիպսոիդի կանոնական հավասարումը դեկարտյան կոորդինատներով, որոնք համապատասխանում են էլիպսոիդի դեֆորմացիայի առանցքներին.
A, b, c-ի մեծությունները կոչվում են էլիպսոիդի կիսաառանցքներ։ Էլիպսոիդն իրենից ներկայացնում է երկրորդ կարգի մակերեսների հնարավոր ձևերից մեկը։
Այն դեպքում, երբ կիսաառանցքների զույգն ունի նույն երկարությունը, էլիպսոիդը կարող է ստացվել էլիպսի իր առանցքներից մեկի շուրջ պտույտից։ Նման էլիպսոիդը անվանում են պտտման էլիպսոիդ։
Էլիպսոիդն Երկիր մակերևույթի ավելի վառ օրինակ է, քան՝ գունդը։
Էլիպսոիդի պարամետրական հավասարումն է.
որտեղ
Պտտման էլիպսոիդի մակերևույթի մակերեսն է.
Տարրական ֆունկցիաներով՝
Oblate, prolate համապատասխանաբար սեղմում և ձգում։
Էլիպսոիդ է կոչվում նաև էլիպսոիդի մակերևույթով սահմանափակված մարմինը։ Էլիպսոիդի ծավալն է.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մակերևույթներ Կատեգորիա:Երկրաչափական պատկերներ
Ելենա Երոֆեևա
Ելենա Երոֆեևա (Еле́на Валенти́новна Ерофе́ева, ), խորհրդային և ռուս լեզվաբան, հնչյունաբանության, սոցիոլեզվաբանության, ճանաչողական լեզվաբանության, ժամանակակից ռուսաց լեզվի, մաթեմատիկական մոդելավորման մասնագետ, Պերմի պետական համալսարանի տեսական և կիրառական լեզվաբանության ամբիոնի վարիչ (2012 թվականից), բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ Պերմի համալսարանում գլխավորում է «քաղաքային խոսքի սոցիալ-հոգեբանական ուսումնասիրություն» գիտական ուղղությունը ։
Կենսագրություն
Ելենա Երոֆեևան ծնվել է 1965 թվականի մայիսի 7-ին, Պերմում։ Լեզվաբան Տամարա Երոֆեևայի դուստրն է։ 1987 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի կառուցվածքային, կիրառական և մաթեմատիկական լեզվաբանության բաժինը։ Մասնագիտացել է հնչյունաբանության ոլորտում՝ պրոֆեսոր Ալլա Շտերնի ղեկավարությամբ։
1987 թվականից մինչև 1989 թվականն աշխատել է «Պարմա» գիտաարտադրական միավորումում՝ որպես ճարտարագետ։ 1989 թվականից մինչև 1995 թվականը եղել է Պերմի մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետի ռուսաց լեզվի և ընդհանուր լեզվաբանության ամբիոնի դասախոսի օգնական, 1995 թվականից մինչև 1996 թվականը՝ ավագ դասախոս։
1993 թվականին «Ձայնավորների հնչյունաբանական համակարգի հնչյունաբանական փոփոխականությունը (Սանկտ Պետերբուրգի և Պերմի վոկալիզմի համեմատական վերլուծություն)» թեմայով պաշտպանել է թեկնածուական, իսկ 2006 թվականին՝ «Իդիոմները՝ որպես հավանական կառույցներ. սոցիալ-հոգեբանական ասպեկտ» թեմայով դոկտորական ատենախոսությունը ։
1995 թվականից մինչև 1999 թվականը եղել է Պերմի համալսարանի ընդհանուր և սլավոնական լեզվաբանության ամբիոնի (2013-ից՝ տեսական և կիրառական լեզվաբանության ամբիոն) ավագ դասախոս, 1999 թվականից մինչև 2007 թվականը՝ դոցենտ, 2007 թվականից՝ պրոֆեսոր։
2012 թվականից ղեկավարում է Պերմի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի տեսական և կիրառական լեզվաբանության ամբիոնը։
Ընտրյալ գիտական աշխատանքներ
Ելենա Երոֆեևան ունի մոտ 220 գիտական աշխատանքներ, որոնցից՝
Ներքին Տանձիկ
Ներքին Տանձիկ, հայկական ավերված բնակավայր ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շարուրի շրջանում։ Եղել է միջին մեծության գյուղ ։
Տեղադրություն
Ներքին Տանձիկ գյուղը գտնվել է Արփա գետի ստորին հոսանքում՝ Ուլյա Նորաշեն գյուղից 5-6 կմ հեռու դեպի ձորն ի վեր։ Տեղակայված է եղել խոր ձորի մեջ ։
Պատմություն
Ներքին Տանձիկ բնակավայրն ունի բազմադարյա պատմություն։ Եղել է մ․թ․ա․ 2-րդից 1-ին հազարամյակներով թվագրվող Արբա և Սանդուզան հայտնի բերդերի միջև։ Հանդիսացել է Հին Հայաստանի Շարուրի հարթավայրից դեպի Սևանի ավազան բարձրացող կարևոր ճանապարհի վրա ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Լինելով կարևորագույն ճանապարհի վրա՝ գյուղն ունեցել է բերդ, ինչպես նաև այլ հուշարձաններ, որոնց հետքերը դեռևս խորհրդային ժամանակներում նկատելի էին բնակավայրի հարավարևելյան և հարավարևմտյան կողմի լեռնագագաթներին ։
Բնակչություն
Գյուղում ապրել են հայեր, ովքեր տեղահան են արվել 19-րդ դարի կեսերին ։
Յուտա Բուրգրաֆ
Յուտա Բուրգրաֆ, գերմանացի կաթոլիկ աստվածաբան, Նավարայի համալսարանի պրոֆեսոր ։
Կենսագրություն
Յուտա Բուրգրաֆը ծնվել է 1952 թվականի հուլիսի 11-ին Գերմանիայի հյուսիսում գտնվող Հիլդեսհայմ քաղաքում գտնվող կաթոլիկ ընտանիքում։ Նա երեք քույրերից երկրորդն է։ Նրա ծնողները բժիշկներ էին։
1960 թվականին մայրը մահացել է։ Հայրը ամուսնացել է մեկ այլ կին բժշկի հետ։ Երեք քույրերը լավ հարաբերություններ են ունեցել երկրորդ մոր հետ։ Ընտանիքը մի քանի անգամ փոխել է իրենց բնակության վայրը։ Հիլդեսհայմից հետո նրանք բնակություն հաստատեցին Ֆրանկֆուրտում, հետագայում Պադդորբանում և, վերջապես, Ռութի շրջանում գտնվող Բոտրոպում, որտեղ Յուտան ստացավ իր բակալավրի աստիճանը Ժամանակակից լեզուների պետական ինստիտուտում։
Ավելի ուշ նա սովորել է բժշկական մանկավարժություն։ Ուսումնական հաստատությունը ավարտելուց հետո նա ստացել է կրթական գործունեության որակավորում հաշմանդամություն ունեցող երեխաների կամ խոսքի խնդիրներ ունեցող երեխաների հատուկ դպրոցներում։
Յուտան դոկտորի աստիճան է ստացել 1979 թվականին Ռայնլանդիայի մանկավարժության համալսարանական դպրոցից (որը այդ ժամանակ չէր համատեղվում Քյոլնի համալսարանի հետ)։ Իր դիսերտացիայում՝ «Թերապևտիկ մանկավարժության ժամանակակից ծրագրի բաղկացուցիչ մասերը՝ Իլդեգարդ դե Բինչենի և Խուան Լուիս Վիվեսի աշխատություններում, որպես միջնադարի և վերածննդի ներկայացուցիչներ», Յուտան դիմել է թերապիայի մանկավարժական գործընթացի հիմունքներին։ Հինգ տարի անց նա ստացել է Նավարայի համալսարանից աստվածաբանության դոկտորի կոչման (1984)՝ ստանալով արտակարգ մրցանակ իր ատենախոսության համար։
Հոգեբանության դիսերտացիան պաշտպանելուց հետո Յուտան վերադառնում է Գերմանիա, որտեղ դառնում է կրթական ասոցիացիայի կառավարման մարմնի անդամ (1984-1994) Fördergemeinschaft für Schulen in freier Trägerschaft- ում՝ նվիրված դպրոցների զարգացմանը։
1989 թվականին տեղափոխվել է Նիդեռլանդների Կերկրադե քաղաք, որտեղ աշխատել է որպես ուսուցիչ՝ Ակադեմիական միջազգային ինստիտուտի մարդաբանության ամբիոնում (1989-96)։
1996 թվականից բնակություն է հաստատել Պամպլոնայում, որտեղ լինում է դոգմատիկ աստվածաբանության և էկումենիկ աստվածաբանության դոցենտ Նավարայի համալսարանի աստվածաբանության ֆակուլտետում (1996-1999)։ 1999 թվականից մինչև մահը եղել է Նավարայի համալսարանի աստվածաբանության ֆակուլտետի դոգմատիկ աստվածաբանության և էկումենիկ աստվածաբանության դոցենտ։ Այնտեղ նա հետազոտություններ է իրականացնում տարբեր աստվածաբանական բաժիններում՝ ստեղծագործության աստվածաբանություն, էկումենիկ աստվածաբանություն և ֆեմինիստական աստվածաբանություն։
Նրա հետազոտական գծերը կարելի է խմբավորել երկու բլոկի.
1. Կանանց թեմատիկայի աստվածաբանական հիմնավորումը։ Ֆեմինիզմը և ֆեմինիստական աստվածաբանությունը, կինը ընտանիքում, հասարակության մեջ և եկեղեցում, և, ի վերջո, Սուրբ Թերեզա Ավիլի և XVI դարի հոգևոր աստվածաբանությունը։
2. Համակարգված աստվածաբանության առանձնահատուկ հարցեր, որոնք բաղկացած են հինգ հարցից՝ աստվածաբանության բնույթ և եղանակ, ստեղծման և մարդաբանության աստվածաբանություն, էկումենիկ աստվածաբանություն, բարեգործների կոչումն ու առաքելությունը և Հանս Ուր ֆոն Բալթազարարի եկեղեցականություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի աստվածաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:2010 մահեր Կատեգորիա:Նոյեմբերի 5 մահեր Կատեգորիա:1952 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 11 ծնունդներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ