cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էտիեն Լուի Բուլլե
Երկրաչափական ոճ
Առավել վառ Բյուլեն իրեն դրսևորել է որպես Կամուրջների և ճանապարհների ազգային դպրոցի (École Nationale des Ponts et Chaussées) դասախոս և տեսաբան 1778 թվականից մինչև 1788 թվականը՝ ստեղծելով իր յուրահատուկ վերացական երկրաչափական ոճը, որի համար ոգեշնչման աղբյուր են ծառայել դասական ձևերը։ նրա աշխատանքի հատկանշական առանձնահատկությունն էր ավելորդ դեկորատիվ տարրերի մերժումը, երկրաչափական ձևերի մասշտաբների զգալի աճը և տարրերի կրկնությունը, ինչպիսիք են սյուների անհամար շարքերը։ Բուլեն կողմնակից էր այն գաղափարին, որ ճարտարապետությունը պետք է արտահայտի իր նպատակը։ Այս ուսմունքը նրա քննադատներն անվանել են architecture parlante («խոսող ճարտարապետություն»), այն XIX դարի երկրորդ կեսին Բոզ-ար ճարտարապետական դպրոցի անբաժանելի մասն էր։ Նրա ոճի ամենավառ օրինակն է կենոտաֆի նախագիծը անգլիացի գիտնական Իսահակ Նյուտոնի համար, 150 մետր բարձրության գնդի տեսքով, որը մխրճվել է վերևում նոճիներով կլոր հիմքի մեջ։ Թեև նախագիծը չի իրականացվել, էսքիզը պահպանվել է փորագրության մեջ և ունեցել է լայն տարածում մասնագիտական շրջանակներում։
Ժառանգություն
Բուլեի գաղափարները զգալի ազդեցություն են ունեցել ժամանակակիցների վրա, հատկապես այլ նշանավոր ճարտարապետների ուսուցման գործում նրա դերի շնորհիվ, ինչպիսիք էին Ֆրանսուա Շալգրենը, Ալեքսանդր Բրոնյարը, Ժան-Նիկոլա Լուի Դյուրանը։ Նրա որոշ աշխատանքներ լույս են տեսել միայն 20-րդ դարում։ Նրա Architecture, essai sur l’art («Ճարտարապետություն, ակնարկ արվեստի մասին») գիրքը, որը պաշտպանում է զգայական նեոկլասիցիզմի գաղափարները, հրատարակվել է միայն 1953 թվականին։ Հրատարակությունը պարունակում էր նրա աշխատանքները՝ ստեղծված 1778 թվականից մինչև 1788 թվականը, հիմնականում հասարակական շենքերի նախագծեր, որոնք լիովին ոչ պրակտիկ են մեծ չափի պատճառով։
Վիթխարի նախագծերի հանդեպ Բուլլեի սիրո պատճառով նրան հաճախ բնութագրել են որպես մեգալոմանյակ և վիզիոներ միաժամանակ։ Նրա սիրած հնարքը՝ հակադրությունը (նախագծի հակադիր տարրերի համատեղում) և լույսի ու ստվերի օգտագործումը եղել են խիստ նորարարական և շարունակում են ազդեցություն ունենալ ճարտարապետների վրա մինչև այսօր։ Բուլլեն վերաբացահայտվել է 20-րդ դարում. ճարտարապետների թվում, որոնց վրա նա ազդեցություն է ունեցել, եղել է Ալդո Ռոսսին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
United Fantasies: Exit Ahead
United Fantasies։ Exit Ahead - Գոռ Մխիթարյանի յոթերորդ ալբոմն է։ Ձայնագրվել է Լոս Անջելեսում, և թողարկվել 2008 թվականի ապրիլի 22-ին Gor Music լեյբլի կողմից։ Տևողությունը- 48ր48վ։ Բոլոր երգերի հեղինակն է Գոռ Մխիթարյանը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Գոռ Մխիթարյանի ալբոմներ Կատեգորիա:2008 ալբոմներ
Շավարշ
Շավարշ, մ.թ. 2-րդ դարի Հայաստանի քրիստոնյաների հոգևոր առաջնորդ, Արտազ գավառի եպիսկոպոս (149-169)։ Նրա անունը բերվում է հայ կաթողիկոսների միջնադարյան անվանացանկերում։ Եպիսկոպոսական գահի վրա հաջորդել է Շահենին։ «Եպիսկոպոս Աղվանից, որ շուրջ 20 տարի կառավարել է Արտազի հոտը» ։ Շավարշի կյանքի և գործունեության մասին այլ բան հայտնի չէ։
Կրովնոե (գյուղ, Սումիի շրջան)
Կրովնոե (Кровне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1689 թվականին։
Շավարշ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հոգևոր գործիչներ
Զելենովսկի (խուտոր, Ֆրոլովսկի շրջան)
Զելենովսկի (Зеленовский), խուտոր Ռուսաստանի, Վոլգոգրադի մարզի Ֆրոլովսկի շրջանի կազմում։
Կրովնոե (գյուղ, Սումիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կրովնոե գյուղում բնակվում էր 970 մարդ։
Զելենովսկի (խուտոր, Ֆրոլովսկի շրջան)
Բնակչությունը վերջին հայտնի գրանցված տվյալներով կազմում էր 40 մարդ։
Կրովնոե (գյուղ, Սումիի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1689 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վոնգ Ֆեյ Հուն
Վոնգ Ֆեյ Հուն (黃飛鴻, ), Ցինների հարստության մայրամուտի մարտարվեստների հայտնի վարպետ։ Նա ստեղծել է կունգ ֆույի հունգար ոճը։ Երբեմն նրան սխալմամբ ներառում են «Տաս կանտոնական առյուծների» ցանկում։
Վերպետին նվիրված բազմաթիվ ֆիլմեր և սերիալներ կան։ Ջեքի Չանը նրան մարմնավորում է «Հարբած վարպետը» և «Հարբած վարպետը 2» ֆիլմերում, իսկ Ջեթ Լին` «Մի անգամ Չինաստանում» և «Երկաթե աքլորն ընդդեմ օձասանդրի» ֆիլմերում։ Նրան նվիրված ամենալավ ֆիլմը համարվում է ռեժիսոր Չժան Սին Յանի «Բռունք Շաոլինից» ֆիլմը, որտեղ բավականին լավ կերպով է ներկայացված վարպետի բնավորության գծերը։ Վոնգ Ֆեյ Հունին նվիրված մյուս ֆիլմերից են «Երկաթե կապիկը»։ Վարպետը հայտնվել է նաև «Աշխարհի շուրջն 80 օրում» կատակերգությունում, որտեղ նրան մարմնավորել է Սամո Հունգը։
Պետինո (գյուղ, Խոխոլսկի շրջան)
Պետինո (Петино), գյուղ Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Խոխոլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 961 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Խոխոլսկի շրջանի բնակավայրեր
Զենոբ Գլակ
Զենոբ Գլակ նաև Զենոբ Գլակ Ասորի, Զենոբ Ասորի, 4-րդ դարի ասորի եկեղեցական գործիչ և պատմիչ, Տարոնի եպիսկոպոս, Մշո Սուրբ Կարապետի վանքի վանահայր, Գրիգոր Լուսավորչի աշակերտներից։ Գրել է «Պատմութիւն Տարօնոյ» պատմության առաջին մասը։
Տարոնի Պատմություն
Զենոբ Գլակը գրել է «Պատմութիւն Տարօնոյ» աշխատությունը, որը Գրիգոր Լուսավորչի մասին պատմություն է, գրված 4-րդ դարում, Գրիգոր Լուսավորչի հանձնարարությամբ, ասորերեն կամ հունարեն ։ Ըստ քննական բանասիրության համարվում է 7-րդ դարում գրված կեղծ պատմություն ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հոգևորականներ Կատեգորիա:Ասորի հոգևորականներ Կատեգորիա:Պատմիչներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԵՊՀ ԻՄ հոդվածներ 2023 բարելավում
Քրիստին Հալվորսեն
Քրիստին Հալվորսեն (Kristin Halvorsen, ), նորվեգացի սոցիալիստ քաղաքական գործիչ, Նորվեգիայի ֆինանսների նախարարը 2005 թվականի հոկտեմբերի 17-ից մինչև 2009 թվականի հոկտեմբերի 20-ը։ Եղել է գիտության և կրթության նախարարը Ենս Սթոլթենբերգի երկրորդ կաբինետում 2009 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 2013 թվականի հոկտեմբերի 16-ը։ Սովորել է մանկավարժություն և քրեաբանություն։ 1985 թվականին դարձել է Սոցիալիստական ձախ կուսակցության անդամ, իսկ 1997 թվականին՝ Էրիկ Սոլհեյմի հեռանալուց հետո, ընտրվել է առաջնորդ։ Նա ունեցել է համաձայնության աննախադեպ մակարդակ կուսակցության ներսում։ 1989 թվականից Նորվեգական պառլամենտի անդամ է։
2005 թվականի սեպտեմբերին ձախ սոցիալիստները, Աշխատավորական կուսակցության և Կենտրոնի կուսակցության հետ կոալիցիա կազմելով, հաղթել են պառլամենտական ընտրություններում։ Դրա արդյունքում ձևավորված կոալիցիոն կառավարությունը դարձավ առաջինը, որի կաբինետ անցավ Սոցիալիստական ձախ կուսակցությունը։ 2005 թվականին ձախ սոցիալիստները հավաքել էին ձայների 8.8%-ը, իսկ 2009 թվականին ավելի քիչ՝ 6.2%։ Բազմաթիվ ձախ կուսակցականներ պնդում էին, որ նա հրաժարական տա։ Նրան 2012 թվականի մարտի 11-ին փոխարինել է Աուդուն Լիսբակենը։ Հալվորսենը դարձել է Նորվեգիայի ֆինանսների 78-րդ և առաջին կին նախարարը։ 2006 թվականի հունվարին նա աջակցել է Պաղեստինում ստեղծված իրավիճակի համար սոցիալիստական ձախ կուսակցության կազմակերպավ բոյկոտին՝ ընդդեմ իսրայելական ապրանքների ։ Նա նաև դարձել է նորվեգական առաջին կուսակցական առաջնորդը, որը համացանցում վարել է սեփական բլոգը ։
Կենսագրություն
Հալվորսենը Նորվեգիայում առաջին կուսակցական ղեկավարն է, որ բլոգ է վարում։
Քրիսինն ամուսնացած է Կարլո Հալվորսենի հետ, որը Նորվեգիայի հեռարձակող ընկերության խմբագիրն է ։
Մանկապարտեզների վերաբերյալ խոստում
2005 թվականի նախընտրական խմբում Հալվորսենը հայտարարել է, որ ինքը կլքի քաղաքականությունը, եթե կառավարությունը չկարողանա ապահովել բոլոր քաղաքացիների երեխաներին մանկապարտեզով մինչև 2007 թվականը և վկայեց, որ «դա այնքան կարևոր է ինձ համար, որ դուք կարող եք ազատվել ինձնից, եթե ես չիրականացնեմ այն». ։ Թեպետ նա պնդում էր դա նաև ընտրություններից երկու ամիս անց, 2006 թվականի հոկտեմբերին պարզապես հրաժարվեց իր խոստումից՝ հայտարարելով, որ «ես ասել եմ, որ մենք կունենանք ամբողջական ընդգրկում 2007 թվականին։ Բայց ոչ ոք չի ազատվի ինձնից, եթե լրիվ ընդգրկումը բացակայի մեկ կամ երկու ինքնավար քաղաքային շրջաններում» ։ 2007 թվականի վերջին քաղաքային շրջանների 90 տոկոսը կարող էին մանկապարտեզ առաջարկել բոլոր դիմողներին, ընդ որում ոչ լրիվ ընդգրկում ունեն Նորվեգիայում մոտ 43 քաղաքային շրջան ։
Աղքատության լուծում «գրչի միջոցով»
Նույն նախընտրական խմբում նա հայտարարել է, որ Նորվեգիայի աղքատությունը կարող է ոչնչացնել «գրչի մի հարվածով»։ Ընտրված կառավարության անդամ և ֆինանսների նախարար դառնալուց հետո քառամյա պաշտոնավարության վերջում նա չի հասել դրան, քանի որ անտուններ թիվը փաստացի աճել էր։ 2009 թվականի նախընտրական խմբի մեջ հեռուստատեսային ծրագրին մասնակցելու ընթացքում նա նաև հրաժարվել է ներողություն խնդրել Նորվեգիայի կարիքավորներից իր ձախողման համար ։
Իսրայելական բոյկոտ
2006 թվականի հունվարի 5-ին Հալվորսենը բանավեճերի տեղիք է տել՝ մասնակցելով իսրայելական ապրանքների դեմ բոյկոտին՝ որպես պաղեստինցիների հանդեպ համերաշխության նշան ։ Կառավարությունը և կոալիցիայի տարբեր կուսակցություններ չեն խրախուսել դա, և Հալվորսենն ավելի ուշ ներողություն է խնդրել, քանի որ միջազգային հարցերը չեն համապատասխանում իր պաշտոնական կարգավիճակին ։
2009 թվականին հունվարին Հալվորսենը մասնակցել է հակաիսրայելական բողոքների, որոնք առիթ են հանդիսացել խռովությունների ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի նախարարներ Կատեգորիա:Կուսակցությունների առաջնորդներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Կին նախարարներ Կատեգորիա:Ֆինանսների նախարարներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի կին քաղաքական գործիչներ
Լադոգայի կայարան (Սանկտ Պետերբուրգ)
Լադոգայի կայարան (Ладожский вокзал), Դոլգորուկովի ամառանոց (Дача Долгорукова) կայարանի ուղևորական տերմինալ, Սանկտ Պետերբուրգի 5 գործող կայարաններից ամենաժամանակակիցը և միակ տրանզիտային կայարանը։ Գտնվում է Զանևսկի 73 (Կրասնոգվարդեյսկի շրջան) հասցեում։
Պատմություն
Միջանցիկ կայարան կառուցելու գաղափարը ծնվեց 1960-ական թվականներին։ Նոր կայարանի շինարարության նախապատրաստական աշխատանքները Լենինգրադում սկսվեցին 1980-ական թվականների վերջում, սակայն շուտով սկսված տնտեսական ճգնաժամի պատճառով նախագիծը ժամանակավորապես դադարեցվեց։
Ճարտարապետություն
Կայարանային համալիրը կազմված է արվարձանային և միջքաղաքային գնացքների կայարաններից։ Արվարձանային գնացքների կայարանը տեղակայված է ստորգետնյա հատվածում, միջքաղաքայինը՝ վերին հատվածում։ Լադոգայի կայարանի վերին հատվածի հիմնական տարածքը զբաղեցնում է Սվետովոյ սրահը։ Այնտեղ են տեղակայված ուղևորների համար անհրաժեշտ բոլոր ծառայությունները։ Համալիրը միացված է «Լադոգա» մետրոյի կայարանի վերերկրյա նախասրահի հետ։
Միջքաղաքային գնացքներ
Լադոգայի կայարանը հիմնականում սպասարկում է հյուսիսային և արևելյան ուղղությունները։
2013 թվականի տվյալներով այնտեղից մեկնում են հետևյալ գնացքները՝
2003-2006 թվականներին կայարանից մեկնել են Ռեպին և Սիբելիուս գնացքները, սակայն հետո դրանք վերադարձվել են Ֆինլանդական կայարան։ Յուրաքանչյուր ժամ Լադոգայի կայարանի ծառայություններից օգտվում է մոտ 400 մարդ ։
Արվարձանային գնացքներ
Արվարձանային գնացքները հասնում են մինչև Վոլխով, Մգա, Նևդուբստրոյ, Սվիր, Կիրիշի և Բուդոգոշչ, ինչպես նաև իրականացվում է արագացված երթուղի դեպի Բաբաևո։
Հեռանկարներ
Կային էլեկտրական գնացքների միջանցիկ շարժման կազմակերպման նախագծեր, որը քաղաքին կտար ևս մեկ տրանսպորտային օղակ, սակայն, ոչ մի գործնական քայլ այդ ուղղությամբ ոչ քաղաքային իշխանությունները, ոչ էլ երկաթգիծը չձեռնարկեցին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կայարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի կայարաններ
Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարան
Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարան սահմանադրական վերահսկողության դատական մարմին, որը սահմանադրական դատավարության միջոցով ինքնուրույն ու անկախ իրականացնում է դատական իշխանությունը։
Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանի լիազորությունները, կազմավորման և գործունեության կարգը սահմանվում են Սահմանադրությամբ և Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային Սահմանադրական դատարանի մասին սահմանադրական օրենքով։ Ռուսաստանի Դաշնության սահմանադրական դատարանը բաղկացած է 19 դատավորներից, որը նշանակվում է Դաշնության խորհրդի կողմից Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի ներկայացմամբ։
Պատմություն
1992-1993 թվականներին Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանը ակտիվորեն մասնակցել է սահմանադրական ճգնաժամի կարգավորմանը։ Նախագահ Վալերի Զորկինը 1992 թվականի դեկտեմբերին մասնակցել է Գերագույն Խորհրդի և նախագահ Բորիս Ելցինի միջև տեղի ունեցող բանակցություններին, որն այդ ժամանակ ավարտվեց Ելցինի և Ռուսլան Խասբուլատովի միջև համաձայնագրի ստորագրմամբ, որի համաձայն նախատեսվում էր հետաձգել ուժի մեջ մտցնել սահմանադրական փոփոխությունները, որոնք սահմանափակում էին նախագահի լիազորությունները, մինչև 1993 թվականի ապրիլի հանրաքվեի անցկացումը
1993 թվականի մարտի 23-ին Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանը նախագահ Ելցինի հեռուստաուղերձը ուղղված ժողովրդին մարտի 20-ին ճանաչեց հակասահմանադրական, որը հիմք դարձավ նախագահի պաշտոնից հեռանալու հարցի քննության համար։
1993 թվականի հոկտեմբերի 3-4-ի իրադարձություններից հետո Բորիս Ելցինը դադարեցրել է Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանի գործունեությունը, իսկ 1994 թվականին ընդունվել է նոր օրենք Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանի մասին, դատարանը կորցրեց գործերը սեփական նախաձեռնությամբ  քննելու իրավունքը և գնահատելու այս կամ այն պաշտոնատար անձանց գործողությունների սահմանադրականությունը, ինչպես նաև կուսակցությունների սահմանադրականությունը։
Այդ ընթացքում Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանը ընդունել է ավելի քան 200 որոշում։ Դիտարկված գործերի մեծ մասը անդրադարձել է սահմանադրականության  օրենքների ստուգմանը։ Ավելի քան 30 անգամ հակասահմանադրական էին համարվում ՌՍՖՍՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի առանձին դրույթները։
Կառուցվածք
Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանի ղեկավարը հանդիսանում է նախագահը։ Դաշնային սահմանադրական օրենքի 21.07.1994 №1-ԴՍՕ Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրական դատարանի մասին 23-րդ հոդվածին համապատասխան (խմբ․ 25.12.2012)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դատարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք
Հաղպատ (այլ կիրառումներ)
Հաղպատ անվանումը կարող է վերաբերել.
(4489) 1988 AK
(4489) , աստերոիդ Յուպիտերի տրոյացիներից։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հունվարի 15-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,244339 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 4,9224 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,5663 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4386,67 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,082067 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,2° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներ
Ղևոնդիոս
Ղևոնդիոս - մ.թ. 2-րդ դարի Հայաստանի քրիստոնյաների հոգևոր առաջնորդ, Արտազ գավառի եպիսկոպոս (169/170-186/187 թթ)։ Նրա անունը բերվում է հայ կաթողիկոսների միջնադարյան անվանացանկերում։ Եպիսկոպոսական գահի վրա հաջորդել է Շավարշին։ Հաղորդվում է, որ նա «Նահատակվել է Շավարշանում Հռոմի Ավրելիոս կայսեր և Հայոց Վաղարշ թագավորի ժամանակ» ։ Ղևոնդիոսի կյանքի և գործունեության մասին այլ բան հայտնի չէ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հոգևոր գործիչներ
Իրխա
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Էլ Սեմիլիերո
Էլ Սեմիլիերո (El Semillero), բնակավայր Ուրուգվայի հարավարևելյան մասում, Կոլոնյա դեպարտամենտում։
Բնակչություն
Բնակչությունը ըստ 2011 թվականի տվյալների կազմում է՝ 600 մարդ ։
Աղբյուր։ Instituto Nacional de Estadística de Uruguay ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայի բնակավայրեր
Նոր բառգիրք հայկազյան լեզվի
«Նոր բառգիրք հայկազյան լեզվի» («Նոր բառգիրք հայկազեան լեզուի», «Նոր հայկազեան բառարան»), Մխիթարյան միաբաններ Գաբրիել Ավետիքյանի, Խաչատուր Սյուրմելյանի և Մկրտիչ Ավգերյանի կազմած երկհատոր բառարանը։
Պատմություն
Բառարանի կազմման աշխատանքները տևել են շուրջ 50 տարի։ Լույս է տեսել 1836-1837 թվականներին Վենետիկում՝ Սբ Ղազարի տպարանում, վերահրատարակվել է 1979-1981 թվականներին Երևանում (նմանահանություն) ։
Կոչվում է նաև «Երից Վարդապետաց Բառարան» ։
Բովանդակություն
Բառարանը կազմված է գրաբարի համաբարբառ-քարտարանի հիման վրա, որն ընդգրկում է 5-17-րդ դարերի գրաբար ձեռագիր ու տպագիր մատենագրական բոլոր հուշարձանները։ Բառապաշարի և բառիմաստների ընդգրկման ծավալով ու լիակատարությամբ գրաբարի հազվագյուտ բառարան-գանձարան է։
Գլխաբառից հետո տրված են տվյալ բառի հնչյունական տարբերակները, քերականական նշումները, ապա՝ հունարեն և լատիներեն համանշանակները։ Փոխառյալ բառերի դեպքում ներկայացված են օտար աղբյուրը, բառի ստուգաբանությունը, ապա տրված են բառիմաստի կամ իմաստների բացատրությունները, վերջում ժամանակագրական կարգով հայ մատենագրությունից բերված են համապատասխան վկայություններ՝ բառի յուրաքանչյուր իմաստը կամ իմաստային նրբերանգը, ոճական կիրառությունները, գործածության սահմաններն ու ոլորտները հաստատելու համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բառարաններ
Դաֆի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի երգչուհիներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Հայկ Ասատրյան
Հայկ Կիրակոսի Ասատրյան, հայ հասարակական-քաղաքական գործիչ, խմբագիր, փիլիսոփա։ Հայկական ցեղային շարժման գլխավոր գործիչներից մեկն է, Նժդեհի գլխավոր՝ գուցե և միակ խորհրդատուն;
Կրթություն
Սկզբնական կրթություն է ստացել ծննդավայրում, որն ավարտելուց հետո համալրել է ՀՅԴ Աշակերտական միության շարքերը։ Այնուհետև իր ուսումը շարունակել է Երևանի թեմական դպրոցում։ Հայկ Ասատրյանը՝ որպես պատգամավոր Աշակերտական կազմակերպությունից, մասնակցել է ՀՅԴ 9-րդ Ընդհանուր ժողովին։ 1918-1919 թվականներին նրա ջանքերով Երևանում լույս է տեսնում ՀՅԴ Աշակերտական միության օրգան «Շանթ» թերթը ։
Գործունեություն
Մասնակցել է 1921 թվականի փետրվարյան ապստամբությանը, ապա ձերբակալումից ազատվելու համար հաստատվել է Թավրիզում, այստեղ է եկել նաև Նժդեհը և միասին գնացել են Եվրոպա։ Ավարտել է Բեռլինի բարձրագույն քաղաքական դպրոցը և Պրահայի համալսարանի փիլիսոփայության բաժինը՝ փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի կոչումով (1930)։
Այնուհետև Հ. Ասատրյանը մեկնել է Բուլղարիա, որտեղ ապրել է Գ. Նժդեհի հետ։ Ապա որպես ուսուցիչ՝ աշխատել է Սոֆիայի Գևորգ-Մեսրոպ ճեմարանում։ 1932 թվականին Հ. Ասատրյանի խմբագրությամբ լույս է տեսել «Խռովք» գիտական ամսագիրը։ 1933 թվականին Սոֆիայում հրատարակել է «Ցեղանենգ շեյթան»-ը և «Մտածումներ հայկական ճգնաժամի, Հայ հեղափոխության և Մայիս 28-ի մասին» գրքույկները։
Հայկ Ասատրյանը զբաղվել է կուսակցական գործունեությամբ, եղել է ՀՅԴ Բալկանների կենտկոմի անդամ՝ քարտուղար, ունեցել է տարաձայնություններ գործընկերների հետ, որի հետեւանքով հեռացվել է կուսակցությունից (1935 թվական)։ Ասատրյանը ՀՅԴ-ից հեռացվել է ավելի շուտ քան Նժդեհը։
Եղել է Գարեգին Նժդեհի հիմնադրած Ցեղակրոնության գաղափարակիցը։ Խմբագրել է պարբերականներ, հատկապես նշանավոր «Ռազմիկ» կիսաշաբաթաթերթը, Նժդեհի հետ միասին (1937-1944 թվականներին)։ Համատեղ հիմնադրել և քարոզել են Տարոնական շարժում կամ Տարոնականություն հայրենասիրական գաղափարական հոսանքը, տպագրել «Ցեղ և հայրենիք» ամսագիրը։
Գործուն մասնակցություն է ունեցել ֆաշիստական այն քարոզչության ժխտման գործում, որի համաձայն իբրև թե հայերը ոչ թե հնդեվրոպական (արիական), այլ սեմական ծագում ունեն, և որը կարող էր սպառնալիք դառնալ հայերի ջարդի համար, ինչպես այդ տեղի ունեցավ հրեաների հետ։ Հայկ Ասատրյանը հանդես է եկել «Հայաստան-Արիական նախադիրք Առաջավոր Ասիայում» գրքով, որի առաջին մասը լույս է տեսել 1943 թվականին Սոֆիայում, Նժդեհի առաջաբանով, իսկ երկրորդ մասը մնացել է անտիպ։ 1944 թվականին Բուլղարիայում ձերբակալվել է «Սմերշի» կողմից, դատապարտվել է տասը տարվա ազատազրկման և մինչև 1955 թվականը տառապել խորհրդային բանտերում ։
Մահացել է 1956 թվականի նոյեմբերի 13- ին Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում։
Տեսանյութեր Հայկ Ասատրյանի մասին
Ժամանակի վկան/Հայկ Ասատրյան
ԱՌԱՋԻՆ ԱՅՐԵՐ - Հայկ Ասատրյան
Էրագ
Էրագ (Eyragues), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում ։
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 4178 մարդ, բնակչության խտությունը` 201.06 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20.78 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 2609 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1888-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 721։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,4 %։ 1888 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 1676 անձ (869 տղամարդ և 807 կին)։ Գործազուրկ են եղել 212 անձ (96 տղամարդ և 116 կին)։ 721 անաշխատունակներից 233-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 256-ը` թոշակառուներ, իսկ 232-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ստացիուս
Պուբլիուս Պապինիուս Ստացիուս, լատինական բանաստեղծ, ապրել է Դոմիցիանոսի օրոք, «Թեբեական» և (անավարտ) «Աքիլլեսական» պոեմների և «Սիլվե» ժողովածուի հեղինակ։
Նրա մասին հիմնական տվյալները հայտնի են պոետի բանաստեղծություններից։ Ծնվել է Նեապոլում, հայրը՝ քերական էր, 68-69 թվականների քաղաքացիական պատերազմի մասին պոեմի հեղինակը ։ Ծննդյան թիվը՝ մոտ 40 թվականն է կամ 40-50 թվականները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հռոմեացի բանաստեղծներ
Կլոդ Օտան-Լարա
Կլոդ Օտան-Լարա (Claude Autant-Lara, ), ֆրանսիացի կինոռեժիսոր։
Կինոյում հանդես էր եկել 1919 թվականից։ Համր կինոյի շրջանում ստեղծել էր «Կրակ» (1925, ըստ Զ․ Լոնդոնի) ֆիլմը, որը առաջին լայնէկրան կինոժապավեններից է։ Միջազգային ճանաչման է հասել նրա «Մարմին առած սատանան» (1947, ըստ Ռ․ Ռադիգեի վեպի)՝ նվիրված երիտասարդության և պատերազմի պրոբլեմներին։ Երիտասարդության թեման էին շոշափում նաև «Կանաչող հացահատիկ» (1954, ըստ Դ․ Կոլետի վեպի) քնարական, «Բարի աստվածն՝ առանց խոստովանանքի» (1953), «Սան Ֆրանցիսկոյի ռեգատաները» (1960) կինոնկարները։ Այլ ֆիլմերից էին՝ «Կարմիր հյուրանոցը» (1951), «Փարիզի վրայով» (1956) նշանավոր կինոժապավենը, «Քաղցր կարտոֆիլ» (1969)։ Օտան Լարաի լավագույն էկրանավորումներից էին՝ «Կարմիրն ու սևը» (1954, ըստ Ստենդալի), «Խաղամոլը» (1959, ըստ Դոստոևսկու) և այլն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ
Ալիսա Տեգներ
Ալիսա Շառլոտա Տեգներ (Alice Charlotta Tegnér, ), շվեդ կոմպոզիտոր, մանկավարժ և երգեհոնահար։ Եղել է շվեդական մանկական երգերի գլխավոր հեղինակը 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի առաջին կեսին ։
Կենսագրություն
Ալիսա Շառլոտան ծնվել է ծովային կապիտան Էդուարդ Սանդստրյոմի (Sandström) և նրա կնոջ՝ Սոֆյայի ընտանիքում։ Նա եղել է ընտանիքի երկրորդ զավակը և ունեցել է ավագ քույր՝ Նաննան և երկու կրտսեր եղբայր՝ Էդուարդն ու Յունը։ Քույրերը բազմիցս ճանապարհորդել են Բալթիկ ծովում իրենց հոր «Ֆալկո» նավով։ Հայրը սիրել է երաժշտություն և ունեցել դաշամուր իր նավախցում։ Այնտեղ էլ Ալիսան գրել է իր առաջին մեղեդիները։ Նա ունեցել է բացարձակ երաժշտական լսողություն և դեռ մանկության տարիներին սկսել է սովորել ստեղնաշարային գործքիներ նվագել կարլսհամյան երգեհոնահարների, նախ՝ Կարլ Ֆրեդրիկ Ուլլմանի, ապա նրա հաջորդած Թեոդոր Վիլհելմ Սյոդերբերգի մոտ։ Սանդստրյոմները բավական միջոցներ չեն ունեցել Ալիսայի երաժշտական կրթության համար, այդ պատճառով էլ նա դարձել է ուսուցչուհի՝ ավարտելով Ստոկհոլմի ուսուցչական բարձրագույն սեմինարիան։
Յակոբ Տեգներն աշխատել է շրջանային դատարանում, իսկ հետագայում դարձել է Գերագույն դատարանի քարտուղար Ստոկհոլմում։ Նա զբաղեցրել է նաև Շվեդ հրատարակիչների ընկերության քարտուղարի և Svenska Bokhandelstidningen թերթի խմբագրի պաշտոնները։
1891 թվականին Տեգներները հաստատվել են Յուրսհոլմում, որտեղ Ալիսան դարձել է այդ արիստոկրատական ամառանոցային գյուղի երաժշտական կյանքի կենտրոնական կերպարներից մեկը։ Տեգներների տանը երգել են Ալիսայի մանկական երգերը, որոնք նրանց երեխաների ընկերների շնորհիվ տարածվել են ամբողջ Յուրսհոլմում, ապա և ամբողջ մայրաքաղաքում։ 1892 թվականին հրատարակիչ Ֆրեդրիկ Սկուգլունդը լույս է ընծայել Ալիսա Տեգների երգերի առաջին ժողովածուն՝ «Երգիր մեզ հետ, մայրի՛կ» (Sjung med oss, Mamma!)։ 1892-1934 թվականներին լույս են տեսել երգերի ինը ժողովածուներ։
Հեղինակի վաթսունամյա հոբելյանի առթիվ մամուլում հրատարակվել են նրա ստեղծագործական գործունեությանը նվիրված հոդվածներ։ Այդ ժամանակ Տեգներներն ապրում էին Տուլինգեշյոն լճի մոտ՝ Ստոկհոլմից հարավ-արևմուտք ։
Ալիսա Տեգները դասավանդել է Յուրսհոլմի միջնակարգ դպրոցում։ 1898 թվականից եղել է կանտոր Յուրսհոլմի մատուռում, որտեղ որպես պաստոր ծառայել է Նաթանիել Բեսկովը։
Տեգներների ընտանիքը բազմիցս ամառային արձակուրդներն անցկացրել է Հարավային մարգագետին (Södra Äng) կոչվող վայրում, որը գտնվում է Ուրմարյուդում՝ Սմոլանդի փոքր գյուղում։ Այնտեղ Ալիսայի ցանկությամբ 1897 թվականին կառուցվել է «Սուլա» (Villa Sola) ամառանոցը ։
Արվեստ
Ալիսա Տեգները համարվում է 20-րդ դարի առաջին կեսի շվեդական մանկական երգերի ականավոր հեղինակ։ Նա առաջիններից մեկն է եղել, որ նման ստեղծագործություններում առաջնությունը տվել է հենց երեխայի ընկալմանը, ինչպես դա արել է Աստրիդ Լինդգրենն իր մանկական գրքերում։ Ալիսա Տեգների և այլ հեղինակների ստեղծագործություններ լույս են տեսել «Երգիր մեզ հետ, մայրիկ» գրքում։
Մանկական երգերից բացի Ալիսա Տեգները գրել է ռոմանսներ, երգչախմբային ստեղծագործություններ, մասնավորապես՝ կանտատներ, ստեղծագործություններ դաշնամուրի և թավջութակի համար և ջութակային սոնատներ։ Նա չի ցանկացել մնալ միայն մանկական կոմպոզիտոր։ Ոգեշնչվել է շվեդալան երաժշտական բանահյուսությունից և կոմպոզիտորներ Ֆելիքս Մենդելսոնի և Ռոբերտ Շումանի ստեղծագործություններից։
Ալիսա Տեգների հիմնադրամ
1940 թվականին Ալիսա Տեգներն իր 75-ամյակի առթիվ գումար է հատկացրել Շվեդիայի տարրական դպրոցի ուսուցիչների միությանը, որը դարձել է Ալիսա Տեգների հիմնադրամի հիմքը։ Նա նյութապես աջակցել է Շվեդիայի դպրոցների տարրական դասարաններում վոկալի կրթության զարգացմանը։ «Երգենք» (Nu ska vi sjunga) երգարանը մշակվել է Ալիսա Տեգների նախաձեռնությամբ և մասամբ ֆինանսավորվել նրա հիմնադրամի հաշվին ։ Այդ գիրքը, որը նկարազարդել է Էլզա Բեսկովը, լույս է տեսել 1943 թվականին։
Լինդա դի Շամունի
Լինդա դի Շամունի (Linda di Chamounix), իտալացի կոմպոզիտոր Գաետանո Դոնիցետտիի օպերա (melodramma semiserio) երեք գործողությամբ։ Իտալերեն լիբրետտոն Գաետանո Ռոսսիինն է։ Առաջնախաղը կայացել է 1842 թվականի մայիսի 19-ին Վիեննայի Kärntnertortheater թատրոնում։ Օպերան պատկանում է կոմպոզիտորի լավագույն ստեղծագործությունների թվին և այսօր էլ հաճախ բեմադրվում է։ Գլխավոր դերերգի կատարմամբ աչքի են ընկել սոպրանոներ Մարգարիտա Կարոսիոն, Անտոնիետա Ստելլան, Մարիելա Դևիան, Էդիտա Գրուբերովան և այլք։
Կատեգորիա:1842 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Պետյալ
Պետյալ (Петъя́л, Пӧтйа́л), գյուղ Ռուսաստանի Մարի Էլ հանրապետության Վոլժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 797 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մարի Էլ հանրապետության Վոլժսկի շրջանի բնակավայրեր
Զբորով
Զբորով (Зборів), քաղաք Ուկրաինայի Տերնոպոլի մարզի Զբորովի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Վերխոստավ։ Հիմնադրվել է 1166 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զբորով քաղաքում բնակվում էր 7 339 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1223,17 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1166 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Երևանի պետական համալսարան
Երևանի պետական համալսարան (հակիրճ՝ ԵՊՀ), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Հայաստանում։
Պատմություն
1919 թվականի մայիսի 16-ին Հայաստանի նախարարների խորհուրդը ընդունել է Երևանում համալսարան հիմնելու վերաբերյալ որոշում։
1920 թվականի հունվարի 31-ին Ալեքսանդրապոլի (այժմ՝ Գյումրի) առևտրային դպրոցի շենքում մեծ շուքով կատարվել է Հայաստանի համալսարանի բացման հանդիսավոր արարողությունը, որին մասնակցել են ինչպես հանրապետության ղեկավարները, այնպես էլ՝ բազմաթիվ հյուրեր արտասահմանից։ Համալսարանում դասերի մեկնարկը տրվել է նշանավոր հայագետ Ստեփան Մալխասյանցի՝ 1920 թվականի փետրվարի 1-ին կարդացած դասախոսությամբ։ Համալսարանի հիմնադիրներից էր նաև Սիրական Տիգրանյանը։
Առաջին ուսումնական տարում համալսարանն ունեցել է մեկ՝ պատմալեզվաբանական ֆակուլտետ, 262 ուսանող և 32 դասախոս։ Համալսարանի առաջին ռեկտոր Յուրի Ղամբարյանի ջանքերի շնորհիվ հիմնադրման առաջին իսկ տարում համալսարանում դասախոսելու են հրավիրվել արտասահմանյան բուհեր ավարտած, մանկավարժական ու գիտական աշխատանքի փորձ ունեցող այնպիսի անվանի մասնագետներ, ինչպիսիք էին Հակոբ Մանանդյանը, Մանուկ Աբեղյանը, Աշխարհբեկ Քալանթարը, Ստեփան Մալխասյանցը և ուրիշներ։ Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո, ՀԽՍՀ առաջին լուսժողկոմ Աշոտ Հովհաննիսյանի «Երևանի համալսարանի վերակազմության մասին» հրամանով, 1920 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Հայաստանի համալսարանը վերանվանվել է Երևանի ժողովրդական համալսարան։ Երևանում վերաբացված կրթօջախի ռեկտոր է ընտրվել հայագետ, պրոֆեսոր Հակոբ Մանանդյանը ։ 1920-ական թվականներին համալսարանը գործել է Աստաֆյան (այժմ՝ Աբովյան) փողոցում գտնվող ուսուցչական սեմինարիայի՝ սև տուֆով կառուցված երկհարկանի շենքի առաջին հարկում։ Ժողովրդական համալսարանում գործել է ընդամենը երկու ֆակուլտետ՝ հասարակագիտական և բնագիտական։ Իսկ արդեն 1921 թվականի հոկտեմբերից համալսարանն ունեցել է հինգ ֆակուլտետ՝ բնագիտական, արևելագիտական, տեխնիկական, մանկավարժական և խորհրդային շինարարության։ Այնուհետև բնագիտական ֆակուլտետը վերաձևավորվել է գյուղատնտեսականի, իսկ 1922 թվականի մարտին բացվել է բժշկական ֆակուլտետը։
Կառավարության 1923 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման համաձայն՝ ժողհամալսարանը վերանվանվել է «Պետական համալսարան»։ Ըստ այդմ՝ բարձրացվել է «մայր» բուհի կարգավիճակն ու պատասխանատվությունը, ինչպես նաև խստացվել են կրթօջախին ներկայացված պահանջները։ Համալսարանի ղեկավարությունը հատուկ ընտրությամբ աշխատանքի է հրավիրել արտասահմանյան բուհեր ավարտած և մի քանի օտար լեզուների տիրապետող, մանկավարժական հարուստ փորձ ունեցող գիտնականների։
1933-1934 ուսումնական տարում համալսարանում գործում են տնտեսագիտական, բնապատմական, պատմալեզվագրական, ֆիզիկամաթեմատիկական և մանկավարժական ֆակուլտետներ։
1934 թվականին մանկավարժական ֆակուլտետն առանձնացվել է և նրա հիմքի վրա կազմավորվել է մանկավարժական ինստիտուտը (այժմ՝ Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարան)։ Նույն ուստարում բնագիտական ֆակուլտետը բաժանվել է երկու՝ կենսաբանական և քիմիական ֆակուլտետների։
Այսպիսով, 1935-1936 ուստարվանից համալսարանում ձևավորվել և սկսել են գործել ութ ֆակուլտետներ՝ պատմության, բանասիրական, իրավաբանական, երկրաբանա-աշխարհագրական, քիմիական, ֆիզիկամաթեմատիկական, կենսաբանական։ 1945 թվականին բացվել և մինչև 1953 թվականը գործել է նաև միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը։ 1957 թվականին Պետական համալսարանին որպես առանձին ֆակուլտետ միացվել է Ռուսաց և օտար լեզուների ինստիտուտը, որը 1961 թվականին կրկին առանձնացել է։ 1959 թվականին ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետից անջատվել և ինքնուրույն միավոր է դարձել ֆիզիկայի ֆակուլտետը, որից էլ 1975 թվականին առանձնանցել է Ռադիոֆիզիկայի ֆակուլտետը։ Հատկապես 1960-1990-ական թվականները համալսարանի համար դարձել են աննախադեպ զարգացման տարիներ. կազմավորվել են նոր ֆակուլտետներ, ստեղծվել են գիտական նոր լաբորատորիաներ, հիմնվել է հայագիտական կենտրոն։ Զգալիորեն աշխուժացել է հրատարակչական գործը. ուսումնական դասագրքերից ու ձեռնարկներից բացի, հրատարակվել են նաև դասախոսների գիտական աշխատություններ, գիտական ամսագրեր, բազմաբնույթ ժողովածուներ և այլն։
1994 թվականին հիմնադրվել է ԵՊՀ Իջևանի մասնաճյուղը։ Մասնաճյուղն ունի 4 ֆակուլտետ, որտեղ սովորում են շուրջ 1400 ուսանողներ։
1995-1996 ուսումնական տարին Երևանի պետական համալսարանի համար նշանավորվել է նոր ուսումնական գործընթացի սկզբնավորմամբ։ Հանրապետությունում միջազգային չափանիշներին համապատասխան նոր և որակյալ կրթակարգ ունենալու նպատակով ԵՊՀ-ն, ինչպես նաև հայաստանյան մի շարք բուհեր, անցան երկաստիճան կրթական համակարգի։ 1990-ականների կեսերից մինչ օրս հետևողական աշխատանք է տարվում բակալավրի և մագիստրոսի կրթական ծրագրերի չափորոշիչների, ուսումնական գործընթացի բարելավման հետ կապված չափանիշների և կանոնակարգերի մշակման ու ներդրման ուղղությամբ։ Ուսումնառության գործընթացն առավել ճկուն դարձնելու համար մշակվել և կիրառվում է գիտելիքների գնահատման կանոնակարգ, որը նախատեսում է մասնագիտական առարկաներից ընթացիկ քննությունների հանձնում։
ՀՀ կառավարության՝ 2014 թվականի նոյեմբերի 27-ի որոշմամբ փոփոխվեց Երևանի պետական համալսարանի կազմակերպաիրավական կարգավիճակը՝ պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունից դառնալով հիմնադրամ ։
Համալսարանում գործում է նաև կրթական երրորդ աստիճանը, որի ծրագրով իրագործվում է հետդիպլոմային պատրաստություն՝ ասպիրանտական եռամյա կրթություն։ Ուսումնառությունն ավարտվում է ասպիրանտի կողմից ատենախոսության պաշտպանությամբ և գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի շնորհմամբ։ Համալսարանում գործում են ատենախոսության պաշտպանության մասնագիտական 11 խորհուրդներ։ Մինչ օրս ԵՊՀ-ն տվել է 100 հազարից ավելի շրջանավարտ։ Համալսարանում այսօր գործող 19 ֆակուլտետներում մասնագիտանում են շուրջ 20 հազար ուսանողներ։ Բուհի ավելի քան 1600 պրոֆեսորադասախոսական կազմից շուրջ 215-ը պրոֆեսորներ են, 546-ը՝ դոցենտներ, 424-ը՝ ասիստենտներ, 489-ը՝ դասախոսներ։ Համալսարանում գիտամանկավարժական աշխատանք են կատարում ՀՀ ԳԱԱ 39 ակադեմիկոսներ և 25 թղթակից անդամներ։ Բարձր որակավորում ունեցող գիտնականների շնորհիվ բուհում իրականացվում են ժամանակակից գիտության տարբեր ոլորտներին առնչվող հիմնարար և կիրառական կարևորագույն հետազոտություններ։ Ինչ վերաբերում է ուսումնագիտական աշխատանքներին, ապա դրանք կազմակերպվում են ավելի քան 100 ամբիոններում, որոնք համալրված են նորագույն տեխնիկայով և սարքավորումներով։
Հիմներգ
ԵՊՀ հիմներգը ստեղծվել է 2004 թ. մայիսին։ ԵՊՀ հիմներգի հեղինակներն են՝ կոմպոզիտոր Ռոբերտ Ամիրխանյանը և բանաստեղծ Հովիկ Հովեյանը։
Դրոշ
ԵՊՀ դրոշը կապույտ է, եզրերը ոսկեգույն ծոփքերով են, կենտրոնում ԵՊՀ ոսկեգույն զինանշանն է։ Դրոշի լայնության և երկարության չափերի հարաբերությունը 1։2 է։
Ամբիոններ
Պատմության ֆակուլտետ
Հայ բանասիրության ֆակուլտետ
Քիմիայի ֆակուլտետ
Տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետ
Մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետ
Կենսաբանության ֆակուլտետ
Իրավագիտության ֆակուլտետ
Ռուս բանասիրության ֆակուլտետ
Արևելագիտության ֆակուլտետ
Ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետ
Փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետ
Ինֆորմատիկայի և կիրառական մաթեմատիկայի ֆակուլտետ
Սոցիոլոգիայի ֆակուլտետ
Եվրոպական լեզուների և հաղորդակցության ֆակուլտետ
Միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետ
Աստվածաբանության ֆակուլտետ
Մանկավարժության և կրթության զարգացման կենտրոն
Ուսանողական գիտական ընկերություն
Երևանի պետական համալսարանի ուսանողական գիտական ընկերությունը (ՈՒԳԸ) ԵՊՀ ուսանողներին և ասպիրանտներին միավորող կառույց է։ Նրա նպատակն է նպաստել ուսանողության գիտական, ստեղծագործական և հոգևոր զարգացմանը։ Այդ նպատակով ՈՒԳԸ-ն կազմակերպում է գիտաժողովներ, սեմինարներ ու դասախոսություններ, հրատարակում երիտասարդ գիտնականների և ուսանողների գիտական հոդվածները։
ՈՒԳԸ աշխատանքները կանոնակարգվում են ԵՊՀ կանոնադրության պահանջներին համապատասխան։ ԵՊՀ ՈՒԳԸ աշխատանքների հիմնարար փաստաթուղթը ՈՒԳԸ կանոնադրությունն է, որը հաստատվել է ԵՊՀ գիտական խորհրդի կողմից 2001 թվականին։ Ընթացիկ աշխատանքները կանոնակարգող փաստաթուղթը ՈՒԳԸ աշխատակարգն է, որի՝ ներկայումս գործող տարբերակը հաստատվել է 2013 թվականին։
Պատմություն
Դեռևս 1920-1930-ական թվականներին ԵՊՀ տարբեր ամբիոններում սկսել են ակտիվ գործունեություն ծավալել ամբիոնային ուսանողական գիտական խմբակներ։ 1947 թվականի սեպտեմբերին հրավիրվել է այդ խմբակների անդամների ընդհանուր ժողով, և որոշվել է ստեղծել համահամալսարանական ՈՒԳԸ։ ԵՊՀ ՈՒԳԸ առաջին նախագահն է դարձել ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի ռուսական բաժնի ուսանող, այժմ փիլ. գիտ. դոկտոր, պրոֆ. Յակով Խաչիկյանը։ ՈՒԳԸ ղեկավար մարմինը կոչվել է կենտրոնական խորհուրդ։ Յուրաքանչյուր ուսումնական տարում կազմակերպվել են մի քանի գիտաժողովներ, գիտահետազոտական աշխատանքներ են տարվել մշտապես գործող խմբակներում և ուսանողական լաբորատորիաներում, հրատարակվել են գիտական հոդվածներ։ 1970-ական թվականներին յուրաքանչյուր ուսումնական տարվա կտրվածքով ՈՒԳԸ անդամների թիվը կազմել է առնվազն 800-1000, գիտական զեկուցումների թիվը՝ առնվազն 600-700, և եղել է ՈՒԳԸ ծրագրերի զգալի ֆինանսավորում։
2011 թ. դեկտեմբերից ԵՊՀ ՈՒԳԸ նախագահն է հայոց պատմության ամբիոնի ասպիրանտ Միքայել Մալխասյանը։ Ներկայումս յուրաքանչյուր ուսումնական տարում կազմակերպվում է շուրջ 50 միջազգային, հանրապետական, համահամալսարանական և ֆակուլտետային գիտաժողով, որոնց ընթացքում ներկայացվում է մինչև 1000 գիտական զեկուցում։ 2011 թ. դեկտեմբերից մինչև 2013 թ. դեկտեմբերը ԵՊՀ 19 ֆակուլտետներում և Իջևանի մասնաճյուղում ՈՒԳԸ շրջանակներում կազմակերպվել է ավելի քան 1000 միջոցառում, հրատարակվել է ՀՀ Բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի պահանջներին համապատասխանող գիտական հոդվածների 12 և թեզիսների 3 ժողովածու, 4 մենագրություն, ավելի քան 500 գիտական հոդված, շուրջ 100 թեզիս։ ՈՒԳԸ կառուցվածքային ստորաբաժանումներին անդամակցում է շուրջ 400 ուսանող և ասպիրանտ։
2019-ից ԵՊՀ ՈՒԳԸ նախագահ է տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետի ասպիրանտ Մերի Փանոսյանը։
ԵՊՀ ՈՒԳԸ 67-ամյա պատմության ընթացքում ՈՒԳԸ անդամ է եղել ավելի քան 6500 ուսանող և ասպիրանտ, իսկ եթե հաշվի առնենք, որ ԵՊՀ ուսանողական գիտական առաջին խմբակը ստեղծվել է 1922 թ., ապա ՈՒԳԸ բովով անցած համալսարանականների թիվը շատ ավելի մեծ է։ ՈՒԳԸ նախկին անդամներից և ղեկավար կազմի ներկայացուցիչներից շատերը ներկայումս ԵՊՀ ֆակուլտետների դեկաններ և դասախոսներ են։
ՈՒԳԸ գիտական խորհուրդ
ԵՊՀ ՈՒԳԸ ղեկավար մարմինը ՈՒԳԸ գիտական խորհուրդն է, որի ի պաշտոնե անդամներն են ԵՊՀ ՈՒԳԸ նախագահը, նախագահի տեղակալը, քարտուղարը և ֆակուլտետային ՈՒԳԸ-ների նախագահները։ ՈՒԳԸ գիտական խորհրդի նախագահը ՈՒԳԸ նախագահն է, ով ընտրվում է ԵՊՀ գիտական խորհրդի կողմից։ Ներկայումս ՈՒԳԸ նախագահը Տնտեսագիտության և կառավարման ֆակուլտետի ասպիրանտ Մերի Փանոսյանն է։ Նախագահի տեղակալը և քարտուղարը նշանակվում են ԵՊՀ ռեկտորատի կողմից՝ ՈՒԳԸ նախագահի ներկայացմամբ։ Քարտուղար՝ Պատմության ֆակուլտետի հայցորդ Սիրանուշ Բաղումյան։
Աշխատակազմ
ԵՊՀ ՈՒԳԸ կառուցվածքային օղակ է հանդիսանում ՈՒԳԸ աշխատակազմը, որի հիմնական գործառույթն է հանդիսանում ՈՒԳԸ համահամալսարանական ընթացիկ աշխատանքների և միջոցառումների կազմակերպումը։ Աշխատակազմի անդամ կարող է դառնալ յուրաքանչյուր ուսանող՝ սկսած 1-ին կուրսից։ Աշխատակազմի ղեկավարը նշանակվում է ՈՒԳԸ նախագահի կողմից։
ՈՒԳԸ կառուցվածքային ստորաբաժանումներ են նաև հանձնաժողովները։ Այժմ գործում է ՈՒԳԸ մշտական երեք հանձնաժողով՝ ընդհանուր հարցերի, արտաքին կապերի և տեղեկատվական։ Հանձնաժողովների անդամ կարող է դառնալ համապատասխան գործառույթներով հետաքրքրված յուրաքանչյուր ուսանող՝ սկսած 1-ին կուրսից։
Ընդհանուր հարցերի հանձնաժողով
ԵՊՀ ՈՒԳԸ ընդհանուր հարցերի հանձնաժողովն ստեղծվել է ՈՒԳԸ Գիտական խորհրդի 2009 թ. մարտի 6-ի նիստի որոշմամբ։                                                                           Ընդհանուր հարցերի հանձնաժողովը պատասխանատու է ՈՒԳԸ ընթացիկ աշխատանքների կազմակերպման համար և անհրաժեշտության դեպքում աջակցում է ֆակուլտետային ՈՒԳԸ աշխատանքների կազմակերպմանն ու իրականացմանը։ Նպատակահարմարությունից ելնելով՝ կատարում ՈՒԳԸ գործունեությանն առնչվող այլ գործառույթներ։ Ընդհանուր հարցերի հանձնաժողովի ղեկավարը 2022 թ.-ից ԵՊՀ փիլիսոփայության և հոգեբանության ֆակուլտետի մագիստրանտ Ծաղիկ Միքայելյանն է, ով ՈՒԳԸ անդամ է 2018թ-ից։ Հանձնաժողովի անդամ կարող է դառնալ համապատասխան գործառույթներով հետաքրքրված յուրաքանչյուր ուսանող՝ սկսած 1-ին կուրսից։ Բացի սեփական նախաձեռնությամբ անդամագրված ուսանողներից՝ կազմը կարող է համալրվել նաև ֆակուլտետային ՈՒԳԸ-ներից անդամներ ներգրավելու միջոցով։ ԵՊՀ յուրաքանչյուր ֆակուլտետ ՈՒԳԸ ընդհանուր հարցերով հանձնաժողովում այսօր ունի առնվազն 1 անդամ։
Տեղեկատվական հանձանժողով
ԵՊՀ ՈՒԳԸ տեղեկատվական հանձնաժողովն ստեղծվել է ՈՒԳԸ Գիտական խորհրդի 2009 թ. մարտի 6-ի նիստի որոշմամբ։ Նպատակ ունենալով Մայր բուհի ուսանողների, մագիստրանտների, ասպիրանտների և բոլոր երիտասարդ հետազոտողների համար ավելի ճանաչելի դարձնել ՈՒԳԸ աշխատանքները՝ այն պատասխանատու է ՈՒԳԸ գործունեության լուսաբանման, միջոցառումների մասին հայտարարությունների և տեղեկատվական հաղորդագրությունների ստեղծման ու տարածման համար։ Նրա գործառույթների մեջ է մտնում նաև ՈՒԳԸ պաշտոնական կայքում մշտապես տեղեկատվական և գիտաօժանդակ նյութերի թարմացումներ կատարելը։
Տեղեկատվական հանձնաժողովի ղեկավարը 2021 թ.ից ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի մագիստրանտ Միլենա Մկրտչյանն է։
Հանձնաժողովների անդամ կարող է դառնալ համապատասխան գործառույթներով հետաքրքրված յուրաքանչյուր ուսանող՝ սկսած 1-ին կուրսից։ Բացի սեփական նախաձեռնությամբ անդամագրված ուսանողներից՝ կազմը կարող է համալրվել նաև ֆակուլտետային ՈՒԳԸ-ներից անդամներ ներգրավելու միջոցով։ ԵՊՀ յուրաքանչյուր ֆակուլտետ ՈՒԳԸ տեղեկատվական հանձնաժողովում այսօր ունի առնվազն 1 անդամ։
Վերջին տարիներին ՈՒԳԸ տեղեկատվական հանձնաժողովը ոչ միայն Մայր բուհի ՈՒԳԸ-ի գործունեությունն է ակտիվորեն լուսաբանել, այլև կազմակերպել է հանձնաժողովի գործառույթներին սերտորեն առնչվող մի քանի միջոցառումներ՝ ինտելեկտուալ խաղեր, ուսանողական ասուլիսներ, լրագրողական վարպետության դասեր և այլն։
Արտաքին կապերի հանձանժողով
ԵՊՀ ՈՒԳԸ արտաքին կապերի հանձնաժողովը ստեղծվել է ՈՒԳԸ Գիտական խորհրդի 2009 թ. մարտի 6-ի նիստի որոշմամբ։ Նպատակ ունենալով կապեր հաստատել ոչ միայն հայաստանյան, այլև արտասահմանյան համալսարանների հետ, դյուրացնել նրանց հետ համագործակցությունը Մայր բուհի ուսանողների, մագիստրանտների, ասպիրանտների և բոլոր երիտասարդ հետազոտողների համար՝ այն պատասխանատու է ՈՒԳԸ գործունեության և անցկացվելիք միջոցառումների մասին այլ բուհերի ուսանողական կառույցներին տեղեկացնելու և ներգրավելու համար։ Հանձնաժողովում աշխատանքային բաժանումն իրականացվում է տարածաշրջանային խմբերի տեսքով. յուրաքանչյուր անդամ պատասխանատու է տեղեկություններ հավաքել իրեն հանձնարարված տարածաշրջանի համալսարանների ուսանողական կառույցների վերաբերյալ և կապ հաստատել նրանց հետ՝ հետագա համագործակցության ակնկալիքով։
Արտաքին կապերի հանձնաժողովի ղեկավարը 2021թ․-ից ԵՊՀ միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի ասպիրանտ Վարդան Լաբլաջյանը։
Հանձնաժողովների անդամ կարող է դառնալ համապատասխան գործառույթներով հետաքրքրված յուրաքանչյուր ուսանող՝ սկսած 1-ին կուրսից։ Բացի սեփական նախաձեռնությամբ անդամագրված ուսանողներից՝ կազմը կարող է համալրվել նաև ֆակուլտետային ՈՒԳԸ-ներից անդամներ ներգրավելու միջոցով։
Ֆակուլտետային ՈՒԳԸ-ներ
ԵՊՀ ՈՒԳԸ կառուցվածքային սկզբնական օղակները, ըստ ՈՒԳԸ կանոնադրության, ֆակուլտետների ՈՒԳԸ-ներն են։ Ֆակուլտետային ՈՒԳԸ անդամ կարող են դառնալ բակալավրիատի՝ առկա ուսուցմամբ առնվազն 2-րդ կուրսի ուսանողները, ինչպես նաև մագիստրանտները և ասպիրանտները, որոնք ՈՒԳԸ կազմում ընդգրկվում են համապատասխան ամբիոնի վարիչի երաշխավորագրով։ Երաշխավորության համար կարող է դիմել ուսանողը ինքը, իսկ ամբիոնի վարիչը կարող է ՈՒԳԸ անդամ ներկայացնել նաև իր հայեցողությամբ։ ՈՒԳԸ օրինակելի անդամը պետք է ունենա բարձր առաջադիմություն, գիտահետազոտական աշխատանքի և կազմակերպչական հմտություններ, վայելի համակուրսեցիների և պրոֆեսորադասախոսական կազմի համակրանքը։ Ֆակուլտետային ՈՒԳԸ անդամներն իրենց կազմից ընտրում են ֆակուլտետի ՈՒԳԸ նախագահ և քարտուղար, որոնք այնուհետև պետք է հաստատվեն ֆակուլտետի գիտական խորհրդի կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երևանի պետական համալսարան Կատեգորիա:1919 հիմնադրումներ Երևանում Կատեգորիա:1919 հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Կենտրոն-Լուարի հովիտ
Կենտրոն - Լուարի հովիտ ( Centre-Val de Loire, Center-Val-de-Loire), Ֆրանսիայի ներկայիս 18  վարչական տարածաշրջաններից մեկը։ Ընկած է երկրի կենտրոնական մասի հյուսիսում։ Վարչական կենտրոնը Օռլեանն է, ամենամեծ քաղաքը՝ Տուրը ։ Բնակչությունը՝ 2 577 435 մարդ (այդ ցուցանիշով 12-րդ տեղն է գրավում Ֆրանսիայի երկրամասերի մեջ)։ Ունի 6 դեպարտամենտ՝ Շեր, Էր և Լուար, Էնդր, Էնդր և Լուար, Լուար և Շեր և Լուար ։
Աշխարհագրություն
Տարածքը 39151 քառակուսի կիլոմետր է. այդ ցուցանիշով 4-րդ տեղն է զբաղեցնում Ֆրանսիայի երկրամասերի մեջ։ Նրա տարածքով են հոսում Շեր, Լուար, Լուարա և Լուարե գետերը։
Կենտրոն երկրամասում ընդգրկված են Ֆրանսիայի երեք նախկին պատմական շրջաններ՝ Տուրենը, Բերրին և Անժուի մարզի մի մասը։
Պատմություն
Երկրամասը նախկինում կոչվել է պարզապես Կենտրոն։ Նվազ տեղեկատվական և անարտահայտիչ Կենտրոն անվանումը Ֆրանսիայում դժգոհություն է առաջացրել շատերի մոտ, ոչ միայն այն պատճառով, որ չէր արտացոլում տարածաշրջանի աշխարհագրական և պատմական առանձնահատկությունները, այլ նաև այն պատճառով, որ տարածաշրջանը իրապես չի գտնվում երկրի կենտրոնում։ 2015 թվականի հունվարի 17-ին՝ Ֆրանսիայի տարածաշրջանների վարչատարածքային բարեփոխումների նախաշեմին, երկրամասը պաշտոնապես վերանվանվեց «Կենտրոն- Լուարի հովիտ » ( Centre-Val de Loire ), անվանում, որը զուգորդվում է Լուարի հանրահայտ դղյակների, Լուարի գինիների և այլնի հետ։.
Կենտրոնը բազմաթիվ հայտնի մարդկանց ծննդավայրն է։ Նրանց թվում են Բալզակը, Դեկարտը, Ռաբլեն, Ռոնսարը, Ժորժ Սանդը, Շառլ Պեգին, Պրուստը, Ժյուլ Ռոմենը, Անատոլ Ֆրանսը, Մորիս Ժենևուան, Մաքս Ժակոբը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի երկրամասեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Ֆրանսիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատմական տարածքներ Կատեգորիա:2016 հիմնադրումներ
Աստերոիդների ցանկ (173601-173700)
Աստերոիդների ցանկ (173501-173600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (173701-173800)
|}
Ռեննիկ Դիանա
Ռեննիկ Դիանա (Диана Ренник, ), էստոն գեղասահորդուհի, ով հանդես է գալիս զուգասահքում։ Ալեքսեյ Սաքսի հետ նրանք չորս անգամ հաղթել են Էստոնիայի ազգային առաջնությունում։ Թուրինում անցկացված Ձմեռային օլիմպիական խաղեր 2006-ում նրանք զբաղեցրին 17-րդ տեղը։
Կենսագրություն
Ծնվել է Սվերդլովսկում` գեղասահքի մարզիչներ Արդո և Յուլյա Ռեննիկների ընտանիքում։ Սահել սկսել է 2,5 տարեկանից։ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո հայրը` Արդո Ռեննիկը մեկնել է Ֆինլանդիա` եղբոր մոտ, իսկ երեք տարի հետո նրանց մոտ է մեկնել Դիանան` մոր հետ։ Նոր վայրում ծնողները շարունակում էին իրենց մարզչական աշխատանքները` մարզելով ֆին և էստոնացի մարզիկների, այդ թվում` նաև իրենց դստերը, ով սկսեց մրցաշարերում ներկայացնել Էստոնիան ։
2001 թվականին Դիանայի պարազույգն է դառնում Ալեքսեյ Սաքսը, ով նախկինում հանդես էր գալիս մենասահքով։ Նրանք հանդես են եկել աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններում, որտեղ էլ տասնյակում զբաղեցրին երկրորդ տեղը։ 2006 թվականին Ռեննիկը և Սաքսը ձմեռային օլիմպիական խաղերում ներկայացրին Էստոնիան (առաջինն էին 1936 թվականի էստոնցիների ելույթից հետո), որտեղ էլ զբաղեցրին տասնյոթերորդ տեղը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնացի օլիմպիական գեղասահորդներ Կատեգորիա:Էստոնացի գեղասահորդներ
Զելենչուկսկայա
Զելենչուկսկայա (Зеленчукская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետության Զելենչուկսկայայի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 449 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կարաչայ-Չերքեզիայի Զելենչուկսկայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1859 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կուդրինցի (գյուղ, Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջան)
Կուդրինցի (Кудринці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կուդրինցի գյուղում բնակվում էր 335 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,99 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 338,38 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հերբերտ Մարկուզե
Հերբերտ Մարկուզե (Herbert Marcuse, ), գերմանա-ամերիկացի սոցիոլոգ, ֆրանկ-ֆուրայան դպրոցի հիմնադիրներից։ 1934 թվականից բնակվել է ԱՄՆ- ում։