cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պումա
Կենսակերպ և սնունդ
Պումաները վարում են խիստ միայնակ կյանք (բացառություն են կազմում զուգավորման շրջանում 1-6 օրվա ընթացքում պումաների կազմած զույգերը, ինչպես նաև մայրը ձագերի հետ)։ Նրանց պոպուլյացիայի խտությունը կախված է որսամսի մատչելիությունից։ Էգ պումայի որսի տարածքը կազմում է 30-370 կմ² և հիմնականում գտնվում է արուի տարածքի պերիֆերիայի վրա։ Արուների տարածքները կազմում են 140-900 կմ² և երբեք չեն հատվում։ Հասուն արուներին միասին հազվադեպ կարելի է տեսնել, բացառություն են կազմում միայն երիտասարդ պումաները, որոնք նոր են լքել մորը։ Իր տարածքի մեջ պուման կատարում է եղանակային տեղափոխություններ՝ ձմեռը և ամառն անցկացնելով տարբեր հատվածներում։ Իրենց տարածքի սահմանները գծում են մեզով և կղանքով, ինչպես նաև ծառերի քերծվածքներով։
Պումաները որսի են անցնում հիմնականում գիշերը։ Նրանց կերաբաժինը հիմնականում կազմված է սմբակավորներից՝ սևապոչ, սպիտակապոչ, պամպաների եղջերուներից, ամերիկյան ազնիվ եղջերուներից, որմզդեղններից, հյուսիսային եղջերուներից, հաստայեղջյուրներից և ընտանի անասուններից։ Պուման կարող է սնվել նաև ամենատարբեր կենդանիներով՝ մկներից, սկյուռներից, պարկամկներից, ճագարներից, մշկառնետներից, համրուկներից, կապիկներից, կանադական կուղբերից, ջրարջերից, ժանտաքիսներից, զրահակիրներից մինչև կոյոտներ, կարմիր լուսաններ, ամերիկյան կոկորդիլոսներ և անգամ այլ պումաներ։ Նրանք նաև ուտում են թռչուններ, ձուկ և անգամ խխունջներ և միջատներ։ Վագրերի և ընձառյուծների նման պուման վայրի և ընտանի կենդանիների միջև տարբերություն չի դնում. հարմար առիթի դեպքում հարձակվում է ընտանի անասունների, շների, կատուների և թռչունների վրա։ Ընդ որում, նա հաճախ սպանում է ավելի շատ կենդանիների, քան կարող է ուտել։ Պումաները կարող են հարձակվել ամերիկյան սև արջերի վրա, ինչպես նաև կան հումորային պատմություններ՝ ինչպես են պումաները սպանում խոշոր արջերի և անգամ գրիզլիների  ։ Ալֆրեդ Բրեմը նկարագրում է պումային՝ որպես շատ խիզախ և համարձակ կենդանու ։
Որսի ժամանակ պուման անսպասելի է հարձակվում՝ գաղտագողի մոտենում է խոշոր որսին, ապա մոտ հեռավորությունից թռչում զոհի մեջքին և իր ծանրության շնորհիվ կոտրում նրա պարանոցը, կամ ինչպես մյուս կատուները, ատամները խրում է կոկորդի մեջ և սկսում խեղդել։ Մեկ տարվա ընթացքում պուման ուտում է 800-1400 կգ միս՝ գրեթե 40-60 սմբակավոր կենդանի։ Չկերած միսը նրանք թաքցնում են՝ տանելով հեռու, ծածկելով տերևներով, ձնով կամ խուշուրով։ Նրանք վերադառնում են թաքցրած որսի մոտ, երբեմն բազմիցս։ Պուման ընդունակ է մեծ հեռավորության վրա քարշ տալ որսի լեշը, որն իրենից հինգ-վեց անգամ ավելի ծանր է։ Հնդիկ ցեղերը, որոնք բնակվում են Կալիֆոռնիայի հարավում, օգտվում էին պումաների այս սովորույթից՝ նրանց հետևից հավաքելով կենդանիների լեշերը։
Պումաները թշնամիներ չունեն, բայց նրանց համար որոշակի վտանգ կարող են ներկայացնել մյուս գիշատիչները՝ յագուարները, գայլերի ոհմակները, գրիզլիները, իրական կոկորդիլոսները, սև կայմանները, սև արջերը և խոշոր միսիսիպյան ալիգատորները, որոնք համարվում են պումաների թշնամիներ։ Գրիզլիները և ամերիկյան սև արջերը հանդիսանում են ձրիակերներ՝ հափշտակելով պումաների որսի մի մասը ։
Հարձակումներ մարդկանց վրա
Ի տարբերություն մյուս խոշոր կատուների՝ պումաները հազվադեպ են հարձակվում մարդկանց վրա, նախընտրում են շրջանցնել։ 1890 թ-ից մինչև 2005 թվականն ԱՄՆ-ում և Կանադայում գրանցվել է մոտ 110 հարձակում, հիմնական մասը եղել է Վանկուվեր կղզում։ Տուժողները հիմնականում երեխաներ և չափահաս մարդիկ էին, և հարձակումները եղել են մթնշաղին կամ գիշերը։ Պումաների մոտ կարող է հեշտությամբ առաջանալ հարձակման ռեֆլեքս, եթե մարդն արագ է տեղաշարժվում և միայնակ է։
Բազմացում
Պումաները չունեն բազմացման հստակ ժամանակաշրջան, սակայն հյուսիսային մասերում սովորաբար տևում է դեկտեմբերից մինչև մարտ ամիսները։ Զուգավորումը, ինչպես մյուս կատուների մոտ, ուղեկցվում է կռիվներով և արուների բարձր ճիչերով; Արուն փորձում է բեղմնավորել իր տարածքում բնակվող բոլոր էգերին։ Էգերի մոտ էստրուսը տևում է շուրջ 9 օր։
Հիբրիդներ
Թեպետ պուման չի հանդիսանում այլ խոշոր կատուների մոտ ազգականը, ստացվել են պումաների և ընձառյուծների (պումապարդ, պումահովազ), պումաների և օցելոտների հիբրիդներ։ Հայտնի են նաև պումաների և յագուարներ հիբրիդը յագուպուման։
Պոպուլյացիայի կարգավիճակ և պաշտպանություն
Չնայած պումաները հանդիսանում են որսի օբյեկտ, և նրանց արեալը կրճատվում է շրջակա միջավայրի քայքայման արդյունքում, ենթատեսակի մեծամասնությունը բավականին մեծաթիվ է, քանի որ պումաները հեշտությամբ հարմարվում են տարբեր լանդշաֆտներում։ Այսպիսով, 20-րդ դարի սկզբին ԱՄՆ-ում գրեթե բնաջնջված պոպուլյացիայի թիվը հիմա հասնում է մոտ 33 000-ի և շարունակվում է տարածվել դեպի արևելք և հարավ։
Պումաների որսն արգելված կամ սահմանափակված է ամենուրեք, թեպետ նրանց շարունակում են ոչնչացնել անասնապահությանը և որսորդությանը հասցրած վնասների պատճառով։ Միակ ենթատեսակը, որը գրանցվել է կարմիր գրքում «կրիտիկական վիճակ» կարգավիճակով, ֆլորիդական Puma concolor coryi պուման է։
Ներկայումս որոշ մարդիկ պումաներին ընտելացնում են նաև որպես ընտանի կենդանիներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կատվազգիներ
Դիվաձիեբ (առվակ)
Դիվաձիեբ, առվակ Ճորոխի ավազանում. Իմերխևի գետի վտակը։ Հոսում է համանուն գետով և աջ կողմից միանում մայր գետին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Իմերխևի գետի վտակներ
Արմեն Համբարձումյան (ֆուտբոլիստ, 1994)
Արմեն Գարիկի Համբարձումյան, հայ ֆուտբոլիստ, «Արարատ-Արմենիա» ակումբի կիսապաշտպան։
Այրիսար (լեռ, Զանգեզուրի լեռնաշղթա)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ
Պերվոմայսկոե (գյուղ, Նովոազովսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Պերվոմայսկոե գյուղում բնակվում էր 177 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Նովոազովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ախալդա (գետակ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Ճորոխ գետի վտակներ
.sb
.sb, Սողոմոնի կղզիների վերին մակարդակի ազգային դոմենը։ Գրանցման հարցերը կարգավորում է Սողոմոնի կղզիների Ցանցային տեղեկատվություն կենտրոնը։
Երկրորդ մակարդակի դոմեններ
Անսահմանափակ համընդհանուր գրանցում՝
Սահմանափայ գրանցում՝
Արտաքին հղումներ
sb
Toppdomän
.sc
.sc Սեյշելյան Կղզիների վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։
Արտաքին հղումներ
sc
Դաշբիլաքան
Դաշբիլաքան, լեռ Վարդենիսի լեռնաշղթայում։ Մեծ Ալագյոլ լճից մոտ 6 կմ արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 3480 մ ։
.sd
.sd, Սուդանի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։
.sg
.sg, Սինգապուրի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։
.sd
Արտաքին հղումներ
sd
.sg
Արտաքին հղումներ
sg
Toppdomän
Լուի Մալ
Լուի Մալ (ֆրանս.` Louis Malle, ), ֆրանսիացի կինոռեժիսոր, օպերատոր, պրոդյուսեր և սցենարիստ։ Հաճախ հիշատակվում է, որպես ֆրանսիական կինեմատոգրաֆի «նոր ալիք» շարժման ներկայացուցիչ, սակայն նրա պատկանելիությունը այդ շարժմանը` վիճելի է։
.sd
Արտաքին հղումներ
Toppdomän
Լուի Մալ
Կենսագրությունը
Լուի Մալը ծնվել է Ֆրանսիայի Նոր դեպարտամենտի Թյումերի համայնքում, բավականին ապահովված ընտանիքում և հինգերորդն էր յոթ երեխաներից։ Սկզբնական շրջանում ուսումնասիրել է քաղաքագիտություն, իսկ հետո կինեմատոգրաֆիա։ Կինոյում իր առաջին քայլերը կատարել է Ժակ Իվ Կուստոյի մոտ, մասնակցել է «Կալիպսո» նավով Կուստոյի երկամյա արշավանքին, որի ընթացքում ձեռք է բերել կինեմատոգրաֆիական հմտություններ։ Դրա արդյունքն էր 1956 թվականին Կուստոյի հետ համատեղ նկարահանած «Լիակատար լռության աշխարհում» վավերագրական կինոնկարը։ Այդ ֆիլմն արժանացել է «Օսկար» և Կաննի կինոփառատոնի «Ոսկյա արմավենու ճյուղ» մրցանակներին։ Այդ ժամանակ Լուի Մալն ընդամենը 25 տարեկան էր։ Նույն թվականին նա նաև ռեժիսոր Ռոբեր Բրեսոնի օգնականն էր։
Որպես ռեժիսոր, Լուի Մալի առաջին ինքնուրույն ֆիլմը 1957 թվականին նկարահանված «Վերելակ դեպի կառափնարան» կինոնկարն էր։ Հաջորդ կինոնկարը 1958 թվականին նկարահանված «Սիրեկանները» ֆիլմն էր Ժաննա Մորոյի մասնակցությամբ։ Այդ կինոնկարը բանավեճերի ալիք բարձրացրեց` սեքսուալ համատեքստի պատճառով, որն այն ժամանակ դեռևս տաբու էր։ Լուի Մալի որոշ ֆիլմեր, հետագայում նույնպես շոշափում էին այնպիսի թեմաներ, որոնք համարվում էին արգելված։ Այդպիսի ֆիլմերից էին «Թափառող կրակ» (1963թ.) կինոնկարը, որի գլխավոր հերոսը հակված էր ինքնասպանություն գործելուն, «Աղմուկը սրտում» (1971թ.) կինոնկարը, որտեղ մոր և որդու միջև տեղի է ունենում սեռական կապ, իսկ «Լակոմբ Լյուսեն» (1974թ.) կինոնկարը պատմում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում ֆաշիստական Գերմանիայի հետ ֆրանսիացիների համագործակցության մասին։
1970-ական թվականներին Լուի Մալը զուգահեռաբար ապրում և աշխատում էր Ֆրանսիայում և ԱՄՆ-ում։ Նրա ֆիլմերում նկարահանվել են Բրիժիտ Բարդոն, Ժաննա Մորոն, Սյուզան Սարանդոնը, Մարչելլո Մաստրոյանին, Լեա Մասարին և այլք, նա համագործակցել է նաև գերմանացի ռեժիսոր Ֆոլկեր Շլյոնդորֆի հետ։ Լուի Մալը իր մի քանի ֆիլմերում հանդես է եկել նաև որպես պրոդյուսեր և օպերատոր։
Անձնական կյանքը
1965-1967 թվականներին Լուի Մալն ամուսնացած է եղել դերասանուհի Էնն-Մարի Դեշոդտի հետ։ Ունի որդի գերմանացի դերասանուհի Գիլա ֆոն Վայտերսհաուզենից և դուստր` կանադական դերասանուհի Ալեքսանդրա Ստյուարտից։ 1980 թվականից մինչև իր մահը, Լուի Մալն ամուսնացած է եղել ամերիկյան դերասանուհի Քենդիս Բերգենի հետ և ունի մեկ դուստր։
Լուի Մալը մահացել է 1995 թվականի նոյեմբերի 23-ին, Բևեռլի Հիլզում` լիմֆոմա հիվանդությունից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ
Դեյունդաղի
Դեյունդաղի Դեյունդաղը, Տեյունդաղը, Տեյունդաղի, լեռներ Հայկական լեռնաշխարհում, Անտիպոնտական լեռնահամակարգի հյուսիսարևելյան հատվածում։ Ձգվում են Թորթում լճի արևելյան ափին զուգահեռ՝ հյուսիս-արևելքից հարավ-արևմուտք։ Լանջերն անտառազուրկ են։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում ։
Իսրայել Օրու հուշարձան (Ջերմուկ)
Իսրայել Օրու հուշարձան, գտնվում է Վայոց ձորի մարզի Ջերմուկ քաղաքի մուտքի մոտ։ Նվիրված է հայ ազգային–ազատագրական շարժման գործիչ Իսրայել Օրու հիշատակին։ Հուշարձանը տեղադրվել է 2004 թվականին։ Ընդգրկված է Ջերմուկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Դեյունդաղի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ
Իսրայել Օրու հուշարձան (Ջերմուկ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի հուշարձաններ
Կուքսհաֆեն
Կուքսհաֆեն (Cuxhaven, Cuxhoben), քաղաք և նավահանգիստ, Ստորին Սաքսոնիա, Գերմանիա, էլբայի գետաբերանի մոտ։ Կա նավաշինություն, մեքենաշինություն, ձկան պահածոների արդյունաբերություն։ Երկրի ձկնորսական երկրորդ նավահանգիստն է։ Ունի ծովագնացության դպրոց։ Բնակչությունը կազմում է 50.055 մարդ (2011 թվականի, դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի նավահանգիստներ Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի նավահանգստային քաղաքներ
Ritual (երգ)
Նախապատմություն
2019 թվականի մայիսի 27-ին երգը պաշտոնապես հաստատվել է սոցիալական ցանցերում Բլուի և Օրայի կողմից ։ Այն միաժամանակ մատչելի է դարձել նախապես պահելու համար iTunes-ում և Spotify-ում ։ Մայիսի 28-ին Օրան հրապարակեց նկար՝ իր և երգի բառերի հետ ։
Արմե-Շուպրիա
Սուբրիա կամ Սուպրիա, պետություն Հայկական լեռնաշխարհում, որը հիշատակվում է հիմնականում Ասորեստանյան և ուրարտական աղբյուրներում սկսած մ.թ.ա. 13-րդ դարից։ Արմենի-Շուպրիան գտնվել է Հայաստանի հարավարևմտյան մասերում՝ Ծոփք և Աղձնիք նահանգներում։
Ritual (երգ)
Ֆորմատներ և թողարկումներ
Digital download - digital single
Անձնակազմ
Վերցված է Tidal-ից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2019 սինգլներ
Արմե-Շուպրիա
Պատմություն
Սակայն Արմե-Շուպրիա ցեղային միությունը կազմած ցեղերը մ. թ. ա. XII-XI դարերում իրենց զարգացման մակարդակով իրոկեզերից բարձր էին կանգնած։ Իրոկեզների միությունը արյունակից ցեղերի միություն էր և ուներ ընդհանուր լեզու, իսկ Արմե Շուպրիա միության մեջ մտնում էի ծագումով տարասեռ ցեղեր։ Դրանք էին մուշկերը, որոնց անվան տակ այդ շրջանում հասկացվում էին էթնիական կազմավորումներ, ինչպիսիք էին ասորեստանյան այլ արձանագրություններում հիշատակվող ուրումեացիները, այսինքն հայերի հնդեվրոպական նախնիները՝ արիմները, ինչպես նաև կասկեացիները կամ աբեշլացիները, որոնք պատկանում էին նախախեթական աբխազա-չերքեզական ցեղերին։ Հիշատակված մուշկերը, ուրումեացիներն ու կասկեացիները հանդիպեցին զանազան խուրրիական ցեղերի, որոնք կամ նրանց դաշնակիցները դարձան ընդդեմ ընդհանուր թշնամու՝ Ասորեստանի, կամ էլ ենթարկվեցին, դառնալով նրանց հարկատուները։ Այսպիսով, «Մուշկերի թագավորությունը» կամ Արմե-Շուպրիա ցեղային միությունը ոչ թե արյունակից, այլ ծագումով և լեզվով տարբեր ցեղերի միություն էր. դա տարածքային միություն էր։
Նամե գետի (Տիգրիսի վտակներից մեկը) մոտ տեղի ունեցած ճակատամարտում Թիգլաթպալասար Ա-ն ջախջախում է հակառակորդի միացյալ ուժերը։ Գերիների թվում էր լեռնականների «թագավորներից» մեկը՝ Կիլի-Թեշուբը (Կալի-Թեշուբի որդին)։ Դրանից հետո Թիգլաթպալասար Ա-ն պաշարում է խուրրիական Ուրախինաշ ամրոցը Տիգրիսի վերին հոսանքի շրջանում (Urabi- Ուռեկ, Արածանիի հյուսիսային ափին) և նրա թագավորը՝ Խաթուխիի որդի Շադի-Թեշուբը, գերի է հանձնվում։ Հաջորդ 1114 թվականին (մ. թ. ա.) Թիգլաթպալասար Ա-ն թափանցում է ավելի հեռավոր «շուբարիների (այսինքն՝ խուրրիների) երկիրը»՝ Ալզի և Պուրուլումզի, որոնք նույնպես հրաժարվել էին Ասորեստանին հարկ վճարել։ Այս արշավանքի ժամանակ խեթերի երկրի անհնազանդ մարդկանց, որոնք իրենց ուժով գրավել են Շուբարտուի բնակավայրերը, այսինքն՝ կասկեր-աբելշլացիներ և ուրումեացիների 4000-անոց մի զորաջոկատ ծառայության է անցնում ասորեստանցիների մոտ։ Թիգլաթպալասար Ա-ի ուշ շրջանի արձանագրության համաձայն, ինքը վերաբնակեցնում է սրանց, իսկ թե ո՞ւր, հայտնի չէ։ Վերադարձին Ասորեստանի թագավորը նորից ավերում է Կադմուխի երկիրը, Արածանիի և Եփրատի հովտի երկրները՝ Իշուվան (Իսուվա) և Դարիան, Ուրուատրի երկրները։
Ուրարտական տիրակալները բազմիցս արշավանքներ են կազմակերպել այս ցեղային միության դեմ Մենուան հարձակվելով գրավում է Արմե-Շուպրիայի տիրապետության տակ գտնվող Տարոնի դաշտը, այնուհետև ևս մի արշավանք է կազմակերպել Արգիշտի Ա-ը, ով մ.թ.ա. 773 թվականին նվաճում է այս երկիրը և ավերի ու թալանի մատնում։ Նա իր հետ Ուրարտու է տանում 24.813 գերի, տասնյակ հազարավոր խոշոր և մանր եղջերավոր անասուններ։
Մ.թ.ա. 10-րդ դարի երկրորդ կեսին արմենները ստեղծում են իրենց իշխանությունը և նրան միացնում շուպրի ցեղն ու նրա երկրամասը։ 10-րդ դարի վերջին Ասորեստանի թագավորը կազմակերպում է արշավանք Արմենի-Շուպրիայի վրա ու կողոպուտի ենթարկում այդ երկիրը։ Մ.թ.ա. 8-րդ դարում Արմենի-Շուպրիա արշավանքներ են կազմակերպում նաև Բիայնայի թագավորներ Մենուան և նրա որդի Արգիշտի Ա-ը։ Հույն պատմագիր Հերոդոտը հաղորդում է, որ արմենները մ.թ.ա. 6-րդ դարի վերջին և մ.թ.ա. 5-րդ դարի սկզբին բնակություն էին հաստատել Փոքր Հայքում, Ծոփքում, Տարոնում, մինչև Վանա լճի ափերը։ Իսկ նույն դարի վերջին, Հայաստանով անցած պատմագիր Քսենոֆոնի տեղեկությունների համաձայն, արմենները բնակություն էին հաստատել Արարատյան դաշտում, Շիրակում և Հայաստանի այլ գավառներում։
Բնակչություն և մշակույթ
Արմենները նստակյաց կյանք էին վարում. զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։ Նրանք գտնվում էին տոհմատիրությունից դասակարգային հասարակություն անցնելու շրջանում։ Ռազմիկ և ազատասեր ծողովուրդ էին։ Արմենները խոսում էին հայերենով և որպես ազգակից մոտ են եղել Հայասներին։
Այսպիսով արմենների լեզուն ժամանակի ընթացքում դառնում է ցեղային միության միակ լեզուն։ Մյուս, գերազանցապես խուրրիական, ցեղերի լեզուները աստիճանաբար վեր են ածվում հայոց լեզվի տերիտորիալ բարբառների, և հայոց լեզուն ավելի ու ավելի հարստանալով, տարածվում է Հայկական լեռնաշխարհի ներքին շրջաններում ապրող ցեղերի մեջ։ Ուրարտական պետության գոյացումից հետո այդ պրոցեսին մեծապես նպաստեց նվաճված երկրների բնակչության մասսայական վերաբնակեցումը պետության կենտրոնական շրջաններում, որ լայնորեն կիրառվում էր ուրարտացիների կողմից։
Այլ ցեղեր
Խեթական թագավորության կործանումից հետո (մ. թ. ա. 1200-1118 թվականներին) թրակա-փռյուգական ցեղերը, շարժվում են արևելք, դեպի Եփրատ և այնտեղից էլ՝ Հայկական լեռնաշխարհ։ Նրանց թվում ասսուրա-բաբելական աղբյուրները հիշատակում են փռյուգացի-իսիացիներին՝ մուշկեր անվան տակ, և արիմ-ուրումեացիներին։ Այս շարժման մեջ ներգրավված էին նաև նախախեթական աբխազա-ադըզեական ցեղերը, որոնք թափանցելով Հայասա-Ազիի ցեղերի միությունը, անցնում են այդ երկիրը, մասամբ տեղահանում են բնիկներին ու սրանց հետ միանում մուշկերին և ուրումեացիներին։ Մ. թ. ա. XII դարի ասսուրական արձանագրությունները մեծ տագնապով են խոսում մուշկերի ներշուժման մասին՝ Ասորեստանյան տերության հյուսիսարևմտյան շրջանները (մ. թ. ա. 1170-1165)։ Սրանք հենց այն մուշկերն էին, որ ներխուժեցին Հայկական լեռնաշխարհի և Հյուսիսային Միջագետքի սահմանները, դարձան նստակյաց հողագործներ և Ասորեստանի հարկատուներ։ Այստեղ ստեղծված թագավորությունը, որի կենտրոնը Խարբերդի դաշտում էր, ասորեստանցիները կոչում են «մուշկերի թագավորություն»։
Հայկական լեռնաշխարհի սահմանները ներխուժած այդ ցեղերը, զբաղեցրել էին Խարբերդի դաշտում և Արևմտյան Տիգրիսի ակունքների շրջանում (Հին հայկական Անգեղ-տուն գավառը) գտնվող Ալզիի և Պուրուլումզիի շրջանները։ Մուշկերն այստեղ ուրումեացիների և կասկեացի-աբելացիների հետ միասին կազմում են ցեղային միություն, որը գլխավորում էին հինգ առաջնորդ «թագավորներ»։ Իշուվա և Ալզի-Պուրուլումզիի շրջաններում ստեղծված ցեղային այս միությունը՝ «մուշկերի թագավորությունը», բավական հզոր միավորում էր ու Ասորեստանի դեմ կարողանում էր հանել 20000 զորք։ Ասորեստանյան նվաճողների դեմ ընդհանուր պայքարում մուշկերի թագավորության հետ միավորվել էին նաև Արևմտյան Տիգրիսի ավազանի տեղական խուրրիական Շուպրիա, Կադմուխի, Բարխի, Խարխի և այլ երկրներ։
Այսպիսով Ասորեստանյան պետության «բարբարոսական ծայրամասում» կազմավորվում է մի բավական ուժեղ ցեղային միություն, որի հետ ասորեստանյան նվաճողները պետք է լուրջ հաշվի նստեին։ Նրանք հաճախակի արշավանքներ են ձեռնարկում՝ հնազանդեցնելու ըմբոստ լեռնցիներին։
Երբ մ. թ. ա. XI դարից սկսած Ուրարտուն ընդարձակվելով հասավ նաև Շուպրիա երկիրն արդեն այնքան էր յուրացվել նոր ցեղերի՝ ուրումեացիների կողմից, որ Շուպրիայի փոխարեն ուրարտական արձանագրություններում օգտագործվում են Ուրմեուխի-Ուրմեունի կամ Արմե անունները։ Մարկվարտն իրավացիորեն նկատել էր, որ հենց այստեղ Arme էթնոնիմից, խուրրի-ուրարտական -ini վերջավորության հավելումով, որը մեդական լեզվի ազդեցությամբ դարձել էր -ina, ձևավորել Armina անունը, որից և ծագում է հայերի՝ հին պարսկական արձանագրություններում և հին հունական գրականության մեջ ընդունված համապատասխան անունը։ Այստեղից կարելի է եզրակացնել, որ տեղական խուրրիական բնակչությունը արմենները ձուլել էին իրենց և ժամանակի ընթացքում տարածվել են նրանց բնակեցրած ողջ տերիտորիայում, արևելյան կողմից ընդգրկելով Մշո դաշտը, որտեղով անցնում էր ուրարտական բնակչություն զբաղեցրած տերիտորիայի սահմանը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Վանի թագավորության երկրամասեր Կատեգորիա:Նախնադարյան Հայաստան Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմական պետություններ
Պիշչևիկ (գյուղ, Նովոազովսկի շրջան)
Պիշչևիկ (Пищевик), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Նովոազովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պիշչևիկ գյուղում բնակվում էր 41 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Նովոազովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
.si
.si Սլովենիայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։
Արտաքին հղումներ
si
Toppdomän
.sk
.sk Սլովակիայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։
Արտաքին հղումներ
sk
Toppdomän
Ֆոսոմբրոնե
Ֆոսոմբրոնե (Fossombrone), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 9827 մարդ (2008 թ.), բնակչության խտությունը՝ 92 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 107 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61034։ Հեռախոսային կոդ՝ 0721։
Բնակչության հովանավոր սուրբն է՝ Սանտ’ Ալդեբրանդոն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
.sl
.sl, Սիերա Լիոնեյի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։
Արտաքին հղումներ
sl
Toppdomän
Դովլաթ (ձմեռանոց)
Դովլաթ, ձմեռանոց նախկին Բաթումի մարզի Արդվինի օկրուգում, համանուն գետի մոտ, Ճորոխի Իմերխևի վտակի ավազանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ձմեռանոցներ Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր
Պիոներսկոե (գյուղ, Նովոազովսկի շրջան)
Պիոներսկոե (Піонерське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Նովոազովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պիոներսկոե գյուղում բնակվում էր 501 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Նովոազովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դմանիսի լեռնաշղթա
Դմանիսի լեռներ, լեռնաշղթան հիշատակվում է վրաց անանուն հեղինակի կողմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ
Մատեան ողբերգութեան (5159, Գրիգոր Նարեկացի)
Մատեան ողբերգութեան, Գրիգոր Նարեկացի (5159), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5159 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1750 թվականին Աստվածատուր և Պետրոս քահանա (միայն հիշատակարնի) գրիչների կողմից ենթադրաբար Վանում։ Ստացողը եղել է Կիրակոս Աքլորկեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20.5x14 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 175 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, արծաթյա 6 խաչով, մակադրությամբ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 1ա, 135ա, կնիք՝ 15ա (Պաղտասար) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Անարխա-ֆեմինիզմ
Անարխա-ֆեմինիզմը, հայտնի նաև որպես անարխիստական ֆեմինիզմ և անարխո-ֆեմինիզմ, համատեղում է անարխիզմը ֆեմինիզմի հետ։ Այն դիտարկում է հայրիշխանությունը որպես ոչ կամավոր բռնի հիերարխիա, որը պիտի փոխարինվի ապակենտրոնացված ազատ փոխգործակցությամբ։ Անարխա-ֆեմինիստները հավատում են, որ հայրիշխանության դեմ պայքարը դասային պայքարի և պետության դեմ անարխիստական պայքարի կարևոր բաղկացուցիչ մասն է։ Անարխա-ֆեմինիստական փիլիսոփայությունը տեսնում է անարխիստական պայքարը որպես ֆեմինիստական պայքարի կարևոր բաղկացուցիչ և հակառակը։ Լ․ Սյուզան Բրաունը պնդում է․ «Քանի որ անարխիզմը քաղաքական փիլիսոփայություն է, որը դեմ է ամեն տեսակ իշխանությանը, այն բնականորեն ֆեմինիստական է» ։
Չնայած տարածված կարծիքներին, որոնք ասոցացնում են այն ռադիկալ ֆեմինիզմի հետ, անարխա-ֆեմինիզմը անպայմանորեն ռազմատենչ չէ։ Այն բնութագրվում է որպես հակաավտորիտար, հակակապիտալիստական, բռնությանը դեմ փիլիսոփայություն, որի նպատակն է ստեղծել հավասարություն կանանց և տղամարդկանց միջև։ Անարխա-ֆեմինիզմ տերմինը ենթադրում է կանանց սոցիալական ազատություն և անկախություն՝ առանց այլ խմբերից կամ ճամբարներից կախվածություն ունենալու։
Ծագում
Միխայիլ Բակունինը ընդդիմախոսում էր պատրիարխիային և նրան, թե ինչպես է օրենքը «ենթարկում կանանց տղամարդու բացարձակ գերիշխանությանը»։ Նա պնդում էր, որ «հավասար իրավունքները պիտի պատկանեն կանանց և տղամարդկանց», որպեսզի կանայք կարողանային «դառնալ անկախ և ազատ կառուցելու կյանքի սեփական ուղին»։ Բակունինը կանխատեսում էր «ավտորիտար իրավական ընտանիքի» ավարտը և «կանանց լիարժեք սեռական ազատությունը» ։ Պրուդոնը, մյուս կողմից, դիտում էր ընտանիքը որպես հասարակության և բարոյականության հիմնական միավորը և հավատում էր, որ կանայք ունեն ընտանիքում իրենց ավանդական դերն իրականացնելու պարտականություն ։ 1860-ական թվականներից սկսած՝ անարխիզմի՝ կապիտալիզմի և պետության ռադիկալ քննադատությունը համադրվում էր հայրիշխանության քննադատության հետ։ Անարխա-ֆեմինիսնտերը, հետևաբար, սկսում են այն դրույթից, որ ժամանակակից հասարակությունը կառավարվում է տղամարդկանց կողմից։ Այնպիսի ավտորիտար արժեքներն ու վարքը, ինչպես գերիշխանությունը, շահագործումը, ագրեսիան, մրցակցությունը և այլն, անբաժանելի են հիերարխիկ քաղաքակրթություններից և դիտվում են որպես «առնական»։ Ի հակադրություն դրա՝ ոչ ավտորիտար վարքն ու արժեքները, ինչպես համագործակցությունը, փոխօգնությունը, կարեկցությունը և զգայունությունը դիտվում են որպես «կանացի» և չեն գնահատվում։ Հետևաբար, անարխա-ֆեմինիստները առաջ են քաշում ոչ ավտորիտար, անարխիստական հասարակության գաղափարը։ Նրանք հղվում են մի հասարակության կառուցմանը, որը հիմնված է փոխօգնության, համագործակցության վրա, այսինքն՝ «հասարակության կանացիացմանը» ։ Անարխա-ֆեմինիզմն առաջ եկավ 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հեղինակների և տեսաբանների աշխատություններում, ինչպիսիք են անարխիստ ֆեմինիստներ Էմմա Գոլդմանը, Վոլտերին դը Կլեյրը և Լյուսի Պարսոնսը ։ Իսպանական քաղաքացիական պատերազմում մի անարխա-ֆեմինիստական խումբ՝ Mujeres Libres-ը («ազատ կանայք»), որը կապված էր Իբերական անարխիստական դաշնության հետ, կազմակերպվեց պաշտպանելու համար թե՛ անարխիստական, թե՛ ֆեմինիստական գաղափարներ ։ Շտիրներիստ նիցշեական ֆեմինիստ Ֆրեդերիկա Մոնսենին առաջ էր բերում այն միտքը, որ «կանանց ազատագրումը կբերի սոցիալական հեղափոխության ավելի արագ իրագործմանը», և որ «սեքսիզմի դեմ հեղափոխությունը կգա ինտելեկտուալ և միլիտանտ «ապագա-կանանցից»»։ Համաձայն Մոնսենիի նիցշեական հղացքի՝ կանայք կարող էին «գիտակցել իրենց իսկ դերերը փոխելու կարիքը արվեստի և գրականության միջոցով» ։ Չինաստանում անարխո-ֆեմինիստ Հե Ժենը պնդում էր, որ առանց կանանց ազատագրման՝ հասարակությունը չի կարող ազատագրվել ։
Վիրջինիա Բոլթեն և La Voz de la Mujer
Արգենտինայում Վիրջինիա Բոլթենն էր, որ կազմակերպեց La Voz de la Mujer-ի («Կնոջ ձայնը») տպագրությունը, որը տպագրվել է ինը անգամ Ռոզարիոյում 1896 թվականի հունվարի 8-ից մինչև 1897 թվականի հունվարի 1-ը, և կարճատև կերպով վերականգնվել է 1901 թվականին։ Նմանատիպ թերթ նույն անվամբ հետագայում տպագրվել է նաև Մոնտեվիդեոյում, որից կարել է ենթադրել, որ Բոլթենը իր աքսորումից հետո այն վերահիմնել ու խմբագրել է ։ La Voz de la Mujer-ը ինքնաբնութագրվում էր որպես թերթ՝ նվիրված «կոմունիստական անարխիզմի զարգացմանը»։ Դրա կենտրոնական թեման կանանց ճնշման բազմաթիվ բնույթներն էին։ Խմբագրականում ասվում էր․ «Մենք հավատում ենք, որ ներկա հասարակության մեջ ոչինչ և ոչ ոք չունի ավելի խոցված վիճակ քան դժբախտ կանայք»։ Նրանք ասում էին, որ կանայք ճնշվում էին թե՛ բուրժուազիայի, թե՛ տղամարդկանց կողմից։ Նրանց տեսակետները տեսանելի են ամուսնության և տղամարդկանց իշխանության սուր քննադատության մեջ։ Թերթի հեղինակները, ինչպես անարխիստները ամենուր, զարգացրին գենդերի վրա կենտրոնացած ճնշման կոնցեպտ։ Նրանք տեսնում էին ամուսնությունը որպես բուրժուական ինստիտուտ, որը սահմանափակում էր կանանց ազատությունը՝ ներառյալ սեռական ազատությունը։ Ամուսնությունները, որոնց գնում են առանց սիրո, բեղունությունը, որը ապահովվում էր վախի, այլ ոչ ցանկության միջոցով, ատելի տղամարդկանց կողմից ղեկավարվելը հասկացվում էին որպես ամուսնական պայմանագրի քայքայիչ գործառույթի արտահայտություններ։ Անարխիստ ֆեմինիստները ընդվզում էին անհատի կամքի օտարման դեմ և փորձում պայքարել դրա դեմ, նախ ազատ սիրո, ապա՝ սոցիալական հեղափոխության միջոցով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ Կատեգորիա:Անարխիզմ Կատեգորիա:Քաղաքական շարժումներ Կատեգորիա:Քաղաքական գաղափարախոսություններ
Սեն Ժուստ (Կանտալի գավառ)
Սեն Ժուստ (Saint-Just), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 203 մարդ, բնակչության խտությունը` 11.90 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.06 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից Լուբարես, Ֆավրոլ և Սեն Մարկ համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Վալ դ'Արկոմի համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 450 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 100 կմ հարավ, Օրիյակ քաղաքից` 65 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 129 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 92-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 37։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,3 %։ 92 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 85 անձ (50 տղամարդ և 35 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (4 տղամարդ և 3 կին)։ 37 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 24-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Պյատիգորսկ
Պյատիգորսկ (Пятигорск), քաղաք Ռուսաստան Դաշնության հարավում, բնակչության թվով երկրորդ քաղաքը Ստավրոպոլի երկրամասում։ Եվս յոթ բնակավայրերի հետ կազմավորում է Պյատիգորսկի քաղաքային օկրուգը և հանդիսանում է մունիցիպալ կազմավորման վարչական կենտրոնը։
2010 թվականի հունվարի 19-ից հանդիսանում է Հյուսիսկովկասյան դաշնային շրջանի վարչական կենտրոնը (ՌԴ դաշնային շրջանների վարչական կենտրոններից միակն է, որը չի հանդիսանում է դաշնային սուբյեկտի վարչական կենտրոն)։
Քաղաքը գտնվում է Պոդկումոկ գետի վրա, Միներալնիե Վոդի քաղաքից 12 կմ, իսկ Կիսլովոդսկ քաղաքից՝ 45 կմ հեռավորության վրա։
Անվանում
1828 թվականին Ռուս ճարտարապետ Իզեֆ Կարլովիչը Բերնարդաձեն 1788-1840 թվականին  մշակել է ապագա քաղաքը, որը 1830 թվականին Փետրվարին ընդունվել է Ռուսաստանի կայսրության Նախարարների կոմիտեի կողմից։ Միևնույն ժամանակ, ռուսական ռազմական հրամանատար, գեներալ Գեորգի Արսենիևիչ Էմմանուելը տվել է ապագա թաղամասի անունը `Նովոգեորգիևսկ, Կոնստանտինոգորսկ, և, վերջապես, Պյատիգորսկ - Բեշավար լեռան անունով։
1830 թվականի Փետրվարի 18-ին Նախարարների կոմիտեն հավանություն է տվել ապագա թաղամասի և նրա անունը Պյատիգորսկի նախագծին, իսկ 1830 թվականի Մայիսի 14-ին ռուսական սենատի կառավարությունը հրամանագիր է ստորագրել։ Ուստի Ռուսաստանի քարտեզի վրա հայտնվեց այդ անունը, Պյատիգորսկ։
Աշխարհագրություն
Պյատիգորսկը գտնվում է Ստավրոպոլի հովտում Հյուսիսային Կովկասում, լայն տարածում է գտել Պոտկինքի գետի ափին, Մաշտուկի ստորոտում հարավ-արևմուտք և հարավային լանջերին, ծովի մակարդակից 500-600 մ բարձրության վրա։
Պյատիգորսկը հարուստ է Քաղցրահամ ջուր ունեցող շատ բնական լճերով։ Հայտնի Տամբուկանսկո և Լիսոգոս լճերը պարունակում են դառը աղի ջուր և արժեքավոր աղբյուրներ բուժիչ ցեխեր։ Այնուամենայնիվ, լեռնաշղթաների բարձրությունից կարելի է տեսնել, թե ինչպես է լճերի հայելիները փայլում։ Ամռանը այս լճերի ափերին շատ զբոսաշրջիկներ, ու տեղացիներ կան նրանք տոնախմբություններ են կատարում։
Ռելիեֆ
Քաղաքը տեղակայված է փոքր բարձրավանդակի վրա՝ ծովի մակարդակից 512 մ բարձրության վրա, Բեշթաու, Մաշուկ և երեք այլ Կովկասյան սարերի մոտ։ Հարավում լավ երևում է Էլբրուսի ձյունե լեռնագագաթը։
Կլիմա
Պյատիգորսկի կլիման խոնավ մայրցամաքային է։ Եղանակը գրեթե հաստատուն է, տեղի չեն ունենում եղանակի կտրուկ փոփոխություններ։ Ամռանը տաք է (հուլիսին՝ միջինում +21 °C), իսկ ձմռանը՝ բավական ցուրտ (հունվարին՝ միջինում −4 °C)։
Ժողովրդագրություն
Պյատիգորսկը խոշոր քաղաք է և բնակչությամբ Ստավրոպոլի երկրամասում իր տեղն է զիջում միայն Ստավրոպոլին։
2014 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ՝ Պյատիգորսկը Ռուսաստանի 1100 քաղաքների մեջ ըստ բնակչության գրավում է 119-րդ տեղը ։ Քաղաքի ընդհանուր մակերեսն է 97 կմ2, իսկ բնակչության խտությունը՝ 2398,1 մարդ/կմ2։ 2010 թվականին քաղաքում ապրում էին 63916 տղամարդիկ (44,85 %) և 78595 կանայք (55,15 %) ։
Ազգային կազմ
Ըստ 2010 թվականի տվյալների՝ քաղաքում ապրում էին հետևյալ ազգությունները (1 %-ից ցածրի դեպքում ազգությունը ընդգրկված է «Այլ»-ի մեջ) ։
Քույր քաղաքներ
Պյատիգորսկն ունի վեց քույր քաղաքներ։
Տնտեսություն
Պյատիգորսկի արդյունաբերությունը հիմնականում ուղղված է առողջարանային կարիքների սպասարկմանը։
Կան սննդի արդյունաբերության ձեռնարկներ `միս, կաթնամթերք, հացաթխման աշխատանքներ ։ Քաղաքի յուրօրինակ աշխարհագրական դիրքը հանքային ջրերի բազմաթիվ աղբյուրների մոտ կանխորոշեց հանքային ջրի շշալցման համար ձեռնարկությունների զարգացումը։
Լույսի արդյունաբերությունը ներկայացնում է բազմաթիվ փոքր խանութներ և փոքր գործարաններ հագուստի և բազմաշերտ արտադրանքի լայն տեսականիով։ Պյատիգորսկի արդյունաբերության մեջ հատուկ տեղ զբաղեցնում է կաշվի և մորթու վերամշակումը և վերին հագուստի կարի ձևավորումը։ "Մաշուկ" հագուստի գործարանը աշխատում է փետրվար ամսին։ Մինչև 2000-ական թվականներին քաղաքի թեթև արդյունաբերությունը ներկայացրեց այլ ձեռնարկություններ `կոշիկի և գորգերի գործարան։
Մշակվել են նաև մեքենաշինությունը և մետաղագործությունը։
Տրանսպորտ
Ֆրանսիական արտադրության առաջին ավտոբուսը սկսեց 1927 թվականին Ստավրոպոլից Պյատիգորսկ ուղևորներ տեղափոխել։ 1932 թվականին տեղի է ունեցել Գեորգիևսկի առաջին չվերթը ավտոբուսից, որը վերածվել է բեռնատարի։ Նախապատմական տարիներին փոքր ցածր էներգիայի ավտոբուսները ուղևորներին տեղափոխեցին, առողջարանային հանգստացողներին և առաջին քաղաքի երթուղին Վոկալ-Պրովալ։ Էքսկուրսիայի ուղևորությունների համար օգտագործվել են մի քանի շարքերով բաց ավտոմեքենաներ։ Իրենց օգնությամբ կարողեն հասնել օրինակ, Մաշուկ-ի գագաթը նեղ հողի ճանապարհին։ 1938 թվականին Պյատիգորսկում հայտնվեց առաջին տասը ուղևորատար տաքսիները։
Ավիատրանսպոտ
Մոտակա օդանավակայանը գտնվում է 20 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքից հասարակական տրանսպորտ չկա։
Երկաթուղային տրանսպորտ
Շնորհիվ այն բանի, որ քաղաքը մյուսների մեջ մտնում է սանիտարական գոտի, ուղևորների և շրջակա միջավայրի էլեկտրական գնացքների ամբողջ ճամփորդության ընթացքում ծայրամասային երկաթուղային ծառայությունը սպասարկում է ED9M գնացքների կողմից Հյուսիսային Կովկասի ուղևորատար շրջագայության կազմակերպությունը։ Գնացքները հագեցած են զուգարանակոնքի համար։ 2016 թվականի Հունիսին երկու գծի վրա հայտնվել են ED9E երկաթուղային երկաթուղիներ, որոնք ցածր շարժունակ քաղաքացիների համար նախատեսված ռադիոներով և օդորակման համակարգով։ Բոլոր պլատֆորմների հարթակները բարձր են, հագեցած անցակետերով, լուսավորությամբ և նստարաններով։
Տրամվայ
Քաղաքի ուղևորափոխադրումների առաջատարը տրամվայ է։ Նրա պատմությունը սկսվել է 1903 թվականի Մայիսին, երբ երկաթուղային կայարանում սկսվել է քաղաքում կառուցվող ավտոմեքենաների համար տրամվայի դեպարտադրությունը։ Տրամադրի տոմսը մինչև 2016 թվականի Դեկտեմբերի վերջը `17 ռուբլի, 2016 թվականի դեկտեմբերի վերջից` 19 ռուբլի, 2015 թվականից ի վեր արդեն տեղադրվել է «Էլեկտրոնային դրամապանակ» համակարգը, որը թույլ է տալիս վճարել հատուկ էլեկտրոնային քարտով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պյատիգորսկ Կատեգորիա:Ստավրոպոլի երկրամասի քաղաքային բնակավայրեր Կատեգորիա:Ստավրոպոլի երկրամասի Պյատիգորսկի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1780 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Վերանվանված քաղաքներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի առողջարաններ
Գրենլանդական կետ
Գրենլանդական կետ կամ բևեռային կետ (Balaena mysticetus) -  բեղավոր կետերի ենթակարգի ծովային կաթնասուն։ Գրենլանդական կետերի միակ տեսակը (Balaena):
Նկարագրություն
Գրենլանդական կետ, որն ապրում է Հյուսիսային կիսագնդի բևեռային շրջաններում։ Առավելագույն երկարությունը հասնում է մինչև 20 մ և նույնիսկ 22 մ էգ կետերի մոտ, 18 մ արուների մոտ։ Հասուն կենդանու զանգվածը 75-ից մինչև 100 տոննա է, նույնիսկ 150 տոննա ։ Բիսկոնտին և համահեղինակները (2021) եզրակացրեցին, որ գրենլանդական կետերի միջին չափի աճը պայմանավորված է մոտ 3 միլիոն տարի առաջ Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոս նրանց ներխուժմամբ ։ Սուզվում է մինչև 200 մ խորության վրա և կարող է ջրի տակ մնալ մինչև 40 րոպե։ Միջին արագությունը մոտ 20 կմ/ժ է։
Կյանքի տևողությունը
Բնության մեջ կյանքի միջին տևողությունը շուրջ 40 տարի է։ Այնուամենայնիվ, որոշները կարող են ապրել ավելի քան 200 տարի, ինչը ռեկորդ էր համարվում ողնաշարավոր կենդանիների շրջանում ։ Սա անուղղակի գնահատական ​​է, որը հաշվարկվել է կետի աչքի ոսպնյակում ասպարտիկ թթվի ռասեմիզացման աստիճանի չափումից, գնահատման արդյունքները կարող են լինել ոչ ճշգրիտ։ Նույն մեթոդի հիման վրա հայտնաբերվել է ևս երեք արու, որոնց տարիքը գերազանցում է 100 տարին։ Ավելին, այս չորս կետերի մոտ հայտնաբերվել են պաթոլոգիայի միայն մի քանի ակնհայտ նշան ։ Այնուամենայնիվ, այս ռեկորդը վիճարկում է գրենլանդական Somniosus microcephalus շնաձուկը, որը կարող է լինել 272-ից 512 տարեկան  ։ Բայց և այնպես, գրենլանդական կետը շարունակում է մնալ ամենաերկարակյաց կաթնասունի հավակնորդը։
Բնակավայր
Գրենլանդիայի կետը ապրում է Հյուսիսային կիսագնդի սառը ջրերում։ Այս կետերի «Հարավային» տեսակը հանդիպում է Օխոտի ծովում (54 աստիճան հյուսիսային լայնությունում)։ Սա բեղավոր կետերի միակ տեսակն է, որն իր ամբողջ կյանքն անցկացնում է բևեռային ջրերում (մնացած տեսակները ապրում են Հարավային բարեխառն ջրերում, իսկ հյուսիսային ջրերում լողում են միայն կերակրման համար)։ Գրենլանդական կետերի բնակության ծանր պայմանների պատճառով նրանց դիտարկումը դժվար է։ Գարնանը gրենլանդական կետերը գաղթում են հյուսիս, աշնանը նահանջելով սառույցից գնում են հարավ։ Չնայած բևեռային լայնությունների կախվածությանը, այս կետերը չեն սիրում հայտնվել սառույցի մեջ։ Այնուամենայնիվ, երբեմն նրանք ստիպված են լինում իրենց ճանապարհը հարթել հենց սառույցի մեջ՝ ճեղքելով սառցաբեկորները։ Հայտնի են դեպքեր, երբ բևեռային կետը կոտրել է 22 սմ հաստությամբ սառցաբեկորը։ Միգրացիայի ժամանակ գրենլանդական կետերը հաճախ շարվում են շրջված «V» տառի նման, ինչը նրանց համար հեշտացնում է որսը։ Գիտնականների վերջին ուսումնասիրություններից հետո հայտնվեց վարկած այն մասին, որ «գրենլանդական կետ» ընդհանուր անվան տակ կարող են լինել երկու տարբեր տեսակներ, որոնք ապրում են նույն ջրերում։ Այս տարբերակը հիմնված է այն փաստի վրա, որ տարբեր մարմինների կմախքի կառուցվածքը, մարմնի գույնը, բեղերի երկարությունը և գույնը տարբեր են։ Այնուամենայնիվ, այս տարբերակը դեռ պահանջում է մանրամասն ուսումնասիրություն և լրացուցիչ ուսումնասիրություն։
Օխոտի ծով
Օխոտի ծովում անհետացման վտանգի տակ գտնվող պոպուլյացիաների մասին բավականաչափ տեղեկություններ չկան, սակայն 2000-ական թվականներին կետերը պարբերաբար դիտվում են Շանտարյան կղզիների ափերին մոտ ։ Ռուս գիտնականների կարծիքով՝ կետերի ընդհանուր թիվը չի գերազանցում 400-ը ։ Պոպուլյացիայի այս խմբի գիտական ուսումնասիրությունները հազվադեպ էին մինչև 2009 թվականը, երբ Բելուխա կետերը ուսումնասիրող հետազոտողները նշում էին Գրենլանդական կետերի կոնցենտրացիան ուսումնասիրության տարածքում։ Ռուս գիտնականներն ու բնապահպանները համագործակցել են վայրի Բնության համաշխարհային հիմնադրամի հետ «Շանտարյան կղզիներ» Ազգային պարկի ստեղծման համար, որը ստեղծվել է Խաբարովսկի երկրամասում՝ Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության որոշմամբ ՝ Օխոտի ծովի եզակի էկոհամակարգերը պահպանելու համար ։
Սնունդ
Գրենլանդական կետերը սնվում են բեղավոր կետերի բոլոր ներկայացուցիչներին բնորոշ եղանակով։ Կետի բերանի յուրաքանչյուր կողմում բեղերի մոտ կախված են 325-360 թերթիկներ՝ մինչև 4,3 մետր երկարությամբ։  Կերակրման ժամանակ կետը բաց բերանով շարժվում է ջրի սյունի միջով։ Այս դեպքում պլանկտոնային խեցգետնակերպերը, որոնք նստել են բեղի շերտիկների վրա, քերվում են և կուլ են տալիս նրանց։  Գրենլանդական կետերի բեղերի բնորոշ առանձնահատկությունը նրա անսովոր նուրբ կառուցվածքն է, ինչը թույլ է տալիս կենդանուն զտել խեցգետնակերպերը, որոնք իրենց չափի պատճառով անհասանելի են այլ կետերի համար։
Բազմացում
Գրենլանդական կետերի զուգավորումը տեղի է ունենում գարնանը կամ վաղ ամռանը։ Հղիությունը տևում է մոտավորապես 13 ամիս և հաջորդ տարվա ապրիլ-հունիս ամիսներին ծնվում են նոր գրենլանդական կետեր։ Նորածին կետի երկարությունը մոտավորապես 4 մետր է։  Այս կետերի բնորոշ առանձնահատկությունն այն է, որ կենդանիների ջերմամեկուսացման համար անհրաժեշտ ամբողջովին ձևավորված ճարպային շերտով ձագերի ծնունդն է։ Կաթով կերակրվում են վեց ամիս, որից հետո ձագերն անցնում են բնական սննդակարգի։  Էգ կետը, որպես կանոն, ծննդաբերությունից երեք տարի անց կարող է ունենալ հաջորդ ձագին։
Պոպուլյացիայի կարգավիճակ
Գրենլանդական կետերի ժամանակակից պոպուլյացիան, որը գնահատվում է առնվազն 10 հազար կետ, հիմնականում կենտրոնացած է Չուկոտի, Բերինգի և Բոֆորտի ծովերում ։
Արմեն Մակարյան
Արմեն Վոլոդյայի Մակարյան (հոկտեմբերի 10, 1972, Չարենցավան - օգոստոսի 8, 1992, Արծվաշեն), հայազգի ազատամարտիկ։ 1992 թվականի հուիլիս-օգոստոս ամիսներին Վանաձորի մոտոհրաձգային գնդի կազմում մասնակցել է Արծվաշենի ինքնապաշտպանական մարտերին, որի ընթացքում Վ.Մակարյանը և 11 այլ ազատամարտիկներ, իրենց վրա վերցնելով հակառակորդի գրոհները, ապահովել են գյուղի 4500 բնակչի տարհանումն անվտանգ գոտի։ Ռազմագործողության ընթացքում բոլոր 12 ազատամարտիկները զոհվել են։
Արմեն Մակարյանը հետմահու պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Եռաբլուրում։
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:1972 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:1992 մահեր Կատեգորիա:Օգոստոսի 8 մահեր Կատեգորիա:Չարենցավան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Արծվաշեն գյուղում մահացածներ Կատեգորիա:Արծվաշենի ինքնապաշտպանության մասնակիցներ
.sm
.sm, Սան Մարինոյի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։
Արտաքին հղումներ
sm Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ
Toppdomän
(639) Լատոնա
(639) Լատոնա (Latona), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1907 թվականի հուլիսի 19-ին Կառլ Լոհներտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,016864 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7077 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,326 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1913,96 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188092 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,58° անկյուն։
Լատոնա աստերոիդը պատկանում է Էոսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 4400 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,99 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, որը համապատասխանում է Յուպիտերի հետ 7:3 ուղեծրային ռեզոնանսին, իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,03, որը համապատասխանում է 9:4 ռեզոնանսին։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Էոսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1907 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Լոհներտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սանտա Կրուս (պրովինցիա)
Սանտա Կրուս (Santa Cruz), պրովինցիա Արգենտինայի հարավային մասում՝ Չիլիի սահմանի արևմուտքում և Ատլանտյան օվկիանոսի արևելքում։
Աշխարհագրություն
Նահանգը ամբողջությյամբ գտնվում է Պատագոնիայի լեռնաշխարհում։ Կլիման ցուրտ է, միջին ամառային ջերմաստիճանը հասնում է 13 °C: Ձմեռները ցուրտ են և ջերմաստիճանը նույնիսկ կարող է հասնել -25 °C-ի։ Պրովինցիայի արևմտյան մասում շատ են լճերը, իսկ ամենախոշոր լիճը Բուենոս Այրեսն է՝ Չիլիի սահմանագծի մոտ։
Պատմություն
Նախակոլումբոսյան դարաշրջանում պրովինցիայի տեղաբնիկ ժողովուրդները հնդկացիներն էին։ Առաջին Եվրոպացիները, ովքեր ափ են իջել այստեղ դրանք իսպանական ծովագնացներն էին՝ Ֆեռնան Մագելանի գլխավորությամբ։
Վարչական բաժանում
Պրովինցիան վարչականորեն բաժանված է 7 դեպարտամենտների.
Կատեգորիա:Վարչական միավորներ ըստ երկրի
Աչար (ուտեստ)
Աչար, ինդոնեզական, մալայական և սինգապուրյան խոհանոցներին պատկանող ուտեստ։ Իրեից ներկայացնում է թթուների տարատեսակ․ մեկ կամ մի քամի տեսակի մանր կտրատված մարինացված բանջարեղեններ՝ շաքարավազի և համեմունքների ավելացմամբ։
Ամենից հաճախ ուտեստը պատրաստելու համար օգտագործվում են վարունգ, գազար, սոխը, կաղամբ, չիլի պղպեղ։ Բանջարեղենը կարելի է մարինացնել ինչպես հում, այնպես էլ սպիտակեցումից կամ տապակելուց հետո։
Աչարը կարող է ծառայել որպես խորտիկ կամ խավարտ, ինչպես նաև կարող է օգտագործվել որպես ձուկ, ծովամթերք կամ միս շոգեխաշելու սոուս։ Վերջին դեպքում պատրաստի շոգեխաշած ուտեստը սովորաբար անվանում են նաև «ախար»։
Ծագում և տարածում
Բանջարեղեններ մարինադեցնելու պրակտիկան, որը ոչ միայն նրանց լրացուցիչ համ է տալիս, այլև բավականին երկար պահպանման ժամանակ, հատկապես պահանջարկը հասարակածային կլիմայական պայմաններում, տարածվեց դեպի Մալայան կղզեխումբ և Մալակկա թերակղզի՝ հնդկական խոհանոցի ազդեցության տակ, որը ավանդաբար ուժեղ է Հարավարևելյան Ասիայում։ «Աչար» անունն ունի հնդկական-իրանական ծագում. Հնդկաստանի և Պակիստանի հյուսիսային շրջաններում սա թթուների տեղական սորտերի անունն է։ Բացի այդ, բանջարեղեններից շատերը, որոնք առավել հաճախ օգտագործվում են աչարի համար, մասնավորապես վարունգը և գազարը, տարբեր ժամանակներում փոխառվել են Մալայական կղզեխմբի և Մալակկա բնակիչների կողմից Հարավային Ասիայի ժողովուրդների հետ շփման ընթացքում ։ Որոշ հետազոտողներ կարծում են, որ Ինդոնեզիայում աչարի մասսայականացման լրացուցիչ գործոններից էր եվրոպական խոհարարական ավանդույթների ազդեցությունը. հոլանդացի գաղութարարների շրջանում թթուների օգտագործելը որպես խորտիկ լայն տարածում ուներ։
Աչարը հայտնի ուտեստ է Ինդոնեզիայի, Արևմտյան և Արևելյան Մալայզիայի շատ մասերում, ինչպես նաև Սինգապուրում և Բրունեյում։ Այն որոշակի տարածում ստացավ նաև այս երկրներից դուրս, մասնավորապես՝ Մալայզիային հարող Թաիլանդում, ինչպես նաև Նիդերլանդներում, որոնք գաղութային ժամանակներից ի վեր պահպանել են բավականին սերտ սոցիալ-մշակութային կապերը Ինդոնեզիայի հետ։
Պատրաստման ընթացք ու տարատեսակներ
Աչարի հիմքը կարող է լինել մեկ բաղադրիչային, այնուամենայնիվ, որպես կանոն, դա քիչ թե շատ միատարր խառնուրդ է երեք կամ չորս տարբեր տեսակի բանջարեղեններից։ Վարունգը, գազարը, բազուկը և սոխը ամենատարածված բաղադրիչներն են ամբողջ աշխարհում։ Նաև այդ նպատակով օգտագործվում են աղացած պղպեղ, լոլիկ, ուտելի չայոտ, հիկամա, ավելի հազվադեպ՝ կաղամբ, սխտոր, ամբարելլայի պտուղներ, կանաչ լոբի, երիտասարդ եգիպտացորեն, ինչպես նաև տարբեր տեսակի մաշեր և մրգեր, ինչպիսիք են արքայախնձորը և մանգոն ։
Բանջարեղենի և մրգերի տեսակների մեծ մասը կտրվում են փոքր կտորների՝ մասնատված կամ շերտավոր. պղպեղի փոքր պատիճները, ամբարելլայի պտուղները կամ սխտորի պճեղներն ամբողջությամբ օգտագործվում են։ Վարունգը կարելի է օգտագործել ինչպես կեղևազերծված, այնպես էլ առանց կեղևազերծելու, աղացած պղպեղը` և՛ կարմիր, և՛ կանաչ, ընդունված է կտրելուց առաջ սերմերը հեռացնել պարկուճից :Բանջարեղենը հաճախ մարինացվում են հում վիճակից. այս տեսակի ուտեստները սովորաբար անվանում են «թարմ աչար» (acar segar), բայց շատ բաղադրատոմսեր ներառում են նախապես սպիտակեցում կամ տապակում, ոմանք դրանք տապակում են մանրացված պապրիկայոով կամ մանրացված գետնանուշով։ Մարինադի հիմքը գրեթե միշտ քացախն է, որը ջրի մեջ զտված է այս կամ այն ​​համամասնությամբ։ Շատ դեպքերում դրան ավելացնում են շաքար կամ արմավենու շաքար, շատ հաճախ` աղ, լայմի կամ կիտրոնի հյութ և տարբեր համեմունքներ` կոճապղպեղ, ցիմբոպոգոն, գալանգալ, լումբանգ, մանրացված չիլի կամ սխտոր։ Երբեմն քրքումն օգտագործվում է նաև որպես հավելանյութ, որը բանջարեղենի խառնուրդին տալիս է ոչ միայն հավելյալ բուրավետիչ երանգ, այլև թեթև դեղին գույն, հետևաբար, աչարի այս տեսակը ավանդաբար անվանում են «դեղին աչար» ։
Մարինադը կարող է սառը վիճակում լինել, բայց այն հաճախ հասցվում է եռման, հատկապես եթե դրան ավելանում են զգալի քանակությամբ շաքար և համեմունքներ։ Մարինացման գործընթացի տևողությունը կարող է էապես տարբեր լինել. շատ դեպքերում ուտեստը պատրաստ է համարվում հեղուկը լցնելուց հետո մի քանի րոպեի ընթացքում, բայց երբեմն այդ ժամանակահատվածը հասնում է մեկ օրվա ։
Ավանդաբար, որոշ քաղաքներ և մարզեր մասնագիտանում են որոշակի տեսակի աչարի մեջ, որոնք ունեն որոշ առանձնահատկություններ հիմնական բաղադրիչների կամ մարինադի կազմության առումով։ Օրինակ, Ինդոնեզիայի Բանկա կղզու խոհարարական առանձնահատկությունը ամբարելայի պտուղներից աչարն է շատ քաղցր մարինադում, Թիմոր կղզու արևմտյան մասում՝ մեծ ծաղկուն սեսբանիայի ծաղիկներից մարինադ՝ ծովախեցգետնի մածուկով և ճավայական Պուրվոկերտո քաղաքում՝ վարունգից, լոլիկից և շալոտ սոխից առանց քացախի աչարը․ բանջարեղենը սպիտակեցված է քրքումի, սխտորի, սև և կարմիր պղպեղի խառնուրդով։
Մատուցում և օգտագործում
Այս ուտեստը շատ տարածված է տնային պատրաստման եղանակով և հաճախ մատուցվում է նաև հասարակական սննդի հաստատություններում։ Այն կարող է ծառայել որպես առանձին թեթև խորտիկ կամ որպես լրացուցիչ ուտեստ կամ հիմնական ուտեստների համեմունք։ Հատկապես հաճախ աչարն ուղեկցում է ինդոնեզական, մալայական և սինգապուրյան խոհանոցի այնպիսի ուտեստների, ինչպիսիք են նասի-գորենգը և սաթեն, ինչպես նաև մսից և ձկից տարբեր ուտեստները։ Նման դեպքերում թթու բանջարեղենի մի մասը սովորաբար դրվում է նույն ուտեստի վրա, ինչպես հիմնական կերակուրը, կամ, ավելի հազվադեպ, մատուցվում է առանձին փոքր ամանի մեջ` այլ համեմունքների հետ միասին ։
Բացի այդ, Ինդոնեզիայում և Մալայզիայում աչարը օգտագործվում է նաև որպես շոգեխաշելու սոուս։ Դրանում հատկապես եփում են ձուկն ու ծովամթերքը։ Նման դեպքերում պատրաստի ուտեստը սովորաբար անվանում են նաև «աչար», իսկ հիմնական արտադրանքի անվանումը սովորաբար ծառայում է որպես սահմանում՝ «ձկան աչար» (acar ikan), «ծովախեցգետնի աչար» (acar udang): Այս կերակրատեսակներից մի քանիսը ավանդաբար կապված են որոշակի տարածքի հետ. օրինակ՝ ծովախեցգետնի աչարը համարվում է Սումատրական Պալեմբանգ քաղաքի խոհարարական մասնագիտությունը, իսկ աչարի մեջ շոգեխաշած բադի ձվերը հատկապես տարածված են Կալիմանտանի Բանջարմասինում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ուտեստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բանջարեղենով ուտեստներ
.sn
.sn Սենեգալի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։
Արտաքին հղումներ
sn
Toppdomän
Սյուսակու Էնդո
Սյուսակու Էնդո, ճապոնացի գրող, «երրորդ նորերի» ներկայացուցիչ։ Ճապոնիայում քրիստոնեության բուն հնարավորության և բնութագրական առանձնահատկությունների ընկալումը գրողի ստեղծագործության կենտրոնական թեման է։ Հաճախ նրան անվանում են «Ճապոնական Գրեմ Գրին »: Հիմնական վեպերն են՝ «Լռություն», «Սամուրայ», «Սկանդալ», «Խորը գետ», «Մայրեր» և «Հիսուսի կյանքը» ակնարկները։ Ստեղծագործությունները թարգմանվել են աշխարհի բազմաթիվ լեզուներով, այդ թվում՝ ռուսերեն։