cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Շերիլ Սվուփս
Մասնագիտական ​​կարիերա
2005 թվականին հայտարարել է, որ լեսբուհի է՝ դառնալով կանանց բասկետբոլում քամինգ աութ կատարած առաջին կանանցից մեկը ։ 1995-99 թվականներին ամուսնացած է եղել դպրոցական ընկերոջ հետ, որից 1997 թվականին լույս աշխարհ է բերել որդուն՝ Ջորդան Էրիկ Ջեքսոնին։ Այժմ ապրում է մեկ այլ նախկին բասկետբոլիստուհի Ալիսա Սքոթի հետ և նրա հետ միասին դաստիարակում է որդուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամներ Կատեգորիա:2000 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:Ամերիկացի օլիմպիական չեմպիոններ
Մերի Մաքքարթի
Մերի Թերեզա Մաքքարթի (Mary Therese McCarthy, 21, ), ամերիկացի գրող, հրապարակախոս, քննադատ և սոցիալիստ։
Մերի Մաքքարթին համակրում էր կոմունիստներին, բայց մոսկովյան փորձարկումներից հետո նա համերաշխացավ Լյով Տրոցկիի հետ և դատապարտեց ստալինիզմը։ Դառնալով «Partizan Review» ամսագրի անդամ, նա արժանացավ տաղանդավոր քննադատի հեղինակության, նա նաև տպագրել է «The Nation», «The New Republic» և «Harper's Magazine and New York Review of Books» ամսագրերում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո նա քննադատեց և՛ մաքքարթիզմը, և՛ սովետական ​​համակարգը։ Վիետնամի պատերազմի ընթացքում նա մի քանի անգամ այցելել է Վիետնամ և քննադատել արևմտյան ԶԼՄ-ներում (Զանգվածային լրատվության միջոցներ) վիետնամական պարտիզանների բացասական պատկերացումը։
Նա ամուսնացել է չորս անգամ։ 1938 թվականից սկսած նրա ամուսինը հայտնի գրականագետ Էդմունդ Վիլսոնն էր, որին Մերի Մաքքարտին պարգևեց մեկ որդի՝ Ռեուել Վիլսոնին։ Նրա ամենամոտ ընկերուհիներից մեկը Հանա Արենդտ էր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունիսի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:1912 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 25 մահեր Կատեգորիա:1989 մահեր Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հրատարակիչներ Կատեգորիա:Գուգենհայմի կրթաթոշակառուներ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիալիստներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի քննադատներ
Քարագլուխ (Հադրութի շրջան)
Քարագլուխ, գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Բնակիչների մեծ մասը բնիկ են, նրանց միայն փոքր մասի նախնիները գաղթել են Ղարադաղից։ 1890-ական թվականների սկզբներին այստեղ կար 25 տուն, 203 բնակիչ, իսկ 1897 թվականին 40 տուն, 96 բնակիչ։ Արցախյան պատերազմի ժամանակ` 1991 թվականին գյուղը ավերվել է ադրբեջանցիների կողմից։ Քարագլուխը վերականգնվող գյուղ է և ունի շատ քիչ բնակչություն։ Շնորհիվ գյուղի բարերար Մաքսիմ Աթայանցի` Քարագլուխն ունի 2 եկեղեցի, որոնցից մեկը` Սուրբ Աստվածածինը, համարվում է 18-րդ դարի կառույց ։ 2012-ին սկիզբ է առել գյուղի վերևում նոր եկեղեցու կառուցումը, որը երկու տարի անց ավարտին է հասցվել ։
Արցախյան ազատամարտ
Քարագլուխ բնակավայրն Արցախյան ազատամարտի տարիներին հաճախակի եղել է պատերազմական գործողությունների թատերաբեմ։
1991 թվականի մայիսի 13-ի վաղ աոավոտյան ադրբեջանական օմոնականներն ու ԽՍՀՄ ՆԳՆ ներքին զորքերի ստորաբաժանումներն իրենց տրամադրության տակ գտնվող զրահամեքենաներով պաշարել են Հադրութի շրջանի մի շարք գյուղեր, այդ թվում՝ Քարագլուխը։ Անձնագրային ռեժիմի ստուգման պատրվակով խուզարկություններ են կատարել տներում, բռնացել և ծաղրուծանակի ենթարկել հայազգի բնակչությանը։ Անձնագրային ստուգումների ընթացքում կալանավորվել և ադրբեջանաբնակ Ջրական (Ջաբրայիլ) քաղաք են տարվել ավելի քան 50 մարդ ։
1991 թվականի մայիսի 15-ին Քարագլուխ գյուղից բռնի կերպով ադրբեջանաբնակ Ջրական (Ջաբրայիլ) են տեղափոխվել բրիգադավար Շ. Աթայանը, հանդապահներ Հ. Ստեփանյանն ու Յու. Գասպարյանը ։ Մայիսի 16-ին ադրբեջանական օմոնականները խորհրդային բանակի ու ներքին զորքերի զինծառայողների հետ կրկին ներխուժել են Քարագլուխ և հարակից հայկական գյուղերը։ Մեկ օրվա մեջ բնակավայրերն ամայացել են, իսկ հարակից ադրբեջանաբնակ գյուղերի բնակիչները սկսել են թալանել տները ։
1991 թվականի հունիսի 3-ին Ջաբրայիլի շրջանի Մազրա գյուղի կողմից ինքնաձիգներով զինված մի խումբ ադրբեջանցիներներխուժել են Քարագլուխ գյուղ և կրակ բացել բնակիչների ուղղությամբ։ Ադրբեջանցիները Քարագլուխը գնդակոծել են նաև ուղղաթիռից, ինչի հետևանքով հրդեհվել է Վանյա Սարգսյանի տունը։ Ձերբակալվել և Ջաբրայիլ են տեղափոխվել Քարագլուխի երիտասարդ բնակիչներ Վարուժան և Հովիկ Գասպարյանները, Հենրիկ Ստեփանյանը։ Վիրավոր վիճակում ձերբակալվել է նաև Վանյա Սարգսյանը ։
1991 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ ժամը 11։00-ի սահմաններում, Ջաբրայիլի շրջանի Մազրա գյուղից 150 ադրբեջանցիներից բաղկացած զինված մի խումբն ավտոմեքենաներով ներխուժել է Հադրութի շրջանի Քարագլուխ գյուղ և հրդեհել ամբողջ գյուղը։ Տեղում պահակություն անող 16 անձից 6-ն անհայտ կորել են, որոնցից 3-ը՝ Հադրութի շրջմիլիցիայի աշխատակիցներ՝ միլիցիայի կապիտան Վլադիկ Սահակյանը, լեյտենանտ Էրիկ Պողոսյանը և սերժանտ Հակոբ Պողոսյանը ։
Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)
2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո  ։
Աշխարհագրական տեղեկություններ
Գտնվում է Հադրութից 9 կմ հեռավորությամբ դեպի հարավ-արևմուտք։ Տեղադրված է Դիզափայտի արևելյան լանջին։ Դիրքը լեռնային է, կլիմայական պայմանները նպաստավոր են, օդը` մաքուր, ջուրը` զուլալ ։
Սոֆի Զելմանի
Սոֆի Զելմանի (Sophie Zelmani, իսկական անունը՝ Սոֆի Էդկվիստ, Sophie Edkvist, ), շվեդ երգչուհի և երգերի հեղինակ։
Կենսագրություն
Սոֆին ծնվել է 1972 թվականի փետրվարի 12-ին, Ստոկհոլմի արվարձանում։ Նրա հայրը ընտանիքի համար կիթառ է գնել, երբ աղջիկը տասնչորս տարեկան էր ։
Ստեղծագործություն
Սոֆի Զելմանին իր առաջին ալբոմը ձայնագրել է Sony-ում 1995 թվականին։ Ալբոմի պրոդյուսերը եղել է Լարս Հալափին ։ 1995 թվականին Սոֆին թողարկել է «Аlways You» սինգլը, որն անմիջապես ճանաչման է հասել ինչպես Շվեդիայում, այնպես էլ դրա սահմաններից դուրս։ Սինգլին հաջորդած ալբոմները կարելի է բնութագրել ինդի ռոք ոճին, որը Զելմանիին դասում է այնպիսի կատարողների շարքին, ինչպես Սթինա Նորդենսթամը և Աննա Տերնհեյմը։ 1996 թվականին Սոֆին նվաճել է Շվեդիայի Գրեմմի մրցանակը՝ որպես տարվա նորեկ
Սոֆի Զելմանիի ստեղծագործության բնութագրական գծերը կարելի է համարել երաժշտականությունը և տեքստերի հուզիչ անկեղծությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ երգչուհիներ Կատեգորիա:Շվեդ երաժիշտներ Կատեգորիա:Շվեդ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Կին կիթառահարներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Բիթ սերունդ
Բիթ սերունդ (The Beat Generation, երբեմն թարգմանվում է «Կոտրված սերունդ»), ամերիկացի բանաստեղծների և արձակագիրների խմբի անվանում։ Բիթ սերունդը 1940-ական թվականներից մեծ ազդեցություն է թողել ժամանակակիցների ենթագիտակցության վրա և, ի վերջո, ճանաչում է ձեռք բերել 1950-ական թվականների վերջում։ Ժամանակակից գրաքննադատները բիթ սերնդի ներկայացուցիչներին դիտարկում են իբրև գրող-էքզիստենցիալիստների, ռոմանտիկների, ապոլիտիկ մարդկանց և բոհեմի ներկայացուցիչների։ Առավել ճշգրիտ համարվում է նրանից մեկի կարծիքը այն մասին, որ բիթնիկները ամերիկյան արժեքների հեղափոխության սիմվոլը կամ կարգախոսն էին ։
«Բիթ սերունդ» տերմինը ծագել է 1948 թվականին և պատկանում է Ջեք Քերուակին, որը այդպիսով բնութագրել է Նոնկոմֆորտիզմ անունը կրող երիտասարդական շարժումը և Նյու Յորքի ընդհատակը, որոնք ձևավորվել էին այդ ժամանակ գործնականում արդեն անհետացող կորսյալ սերնդից։ Բիթ սերունդը սկսել է կազմավորվել է 1940-ական թվականների սկզբում Կոլումբիայի համալսարանի ուսանողական շրջանակներում, որտեղ Լյուսեն Կարրը ծանոթացնում է Ջեք Քերուակին, Ալեն Գինզբերգին և Ուիլիամ Բերրոուզին։ Նրանց էլ վիճակված էր դառնալ «կոտրվածների» գլխավոր ներկայացուցիչները։
Հոսանքի գլխավոր հեղինակներից են՝ Ջեք Քերուակը, Ալեն Գինզբերգը և Ուիլիամ Բերրոուզը, Լոուրենս Ֆերլինգեթթին, Գերի Սնայդերը, Մայքլ Մաքքլուրը, Դիանա դի Պրիման, Ֆիլիպ Ուեյլեն, Ֆիլիպ Լամանտիան, Լերոյ Ջոնսը, Բոբ Քաուֆմանը, Ռոբերտ Կրիլին, Ռոբերտ Դանքեն։ Բիթ սերնդից մնացած լավագույն ստեղծագործություններն են համարվում Ալեն Գինզբերգի «Ճիչ» պոեմը, Ջեք Քերուակի «Ճանապարհին» և Ուիլիամ Բերրոուզի «Մերկ նախաճաշ» վեպերը։ 1960-ականների վերջին՝ բիթ սերնդի մայրամուտին, ներկայացուցիչներից շատերը դարձան հիպիների շարժման ակտիվ անդամներ, իսկ մյուսները միացան տարբեր քաղաքական հոսանքներին ։
Տերմինի ծագումանաբանություն
Իր հրապարակախոսական հոդվածներից մեկում Քերուակը հիշում է, որ «կոտրված սերունդը» առաջին անգամ հիշատակվել է իր կողմից 1948 թվականին Ջոն Հոլմսի հետ ունեցած խոսակցության ժամանակ։ Գրողը այդպիսով բնութագրել էր սոցիալական մի շերտ, որը ձևավորվել էր «կորսված սերնդի» անհետացումից անմիջապես հետո ։ Մամուլում այս բառակապակցությունը առաջին անգամ հայտնվեց Հոլմսի «Քայլերթ» վեպում ։ Կա նաև կարծիք, որ տեմինի հեղինակը համարվում է Բոբ Քաուֆմանը ։
Ու. Լավլորը նշում է, որ ի տարբերություն «սերունդ» տերմինի, «բիթնիկ» տերմինը հայտնվեց միայն 1958 թվականին, երբ «San Francisco Chronicle» ամսագրի լրագրող Գերբ Կաենը ապրիլի երկուսի համարում «beat» բառին, որը ջազային երաժիշտների սլենգում նշանակում էր թշվառություն և հուսահատություն, ավելացրեց ռուսական «-նիկ» վերջավորությունը «Սպուտնիկ 1»-ի անվանումից։ Լևիսոնը այս փաստը կապում է այն բանի հետ, որ հրռիթի և բիթնիկների մեջ անալոգներ կարելի է տանել. երկուսն էլ փնտրում են ինչ-որ այլ բան այս աշխարհից դուրս ։ Գրող Փոլ Դիքսոնը մեջբերում է լրագրողին.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրական ուղղություններ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գրականություն Կատեգորիա:Մշակութային սերունդներ Կատեգորիա:20-րդ դարի գրականություն Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկյան գրականություն Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիզմ Կատեգորիա:Հիփիների շարժում Կատեգորիա:Ամերիկյան մշակույթ
Սիրիայի օրհներգ
Սիրիայի օրհներգ, «Խումատ ադ-Դիյար» («Հայրենիքի պահապաններ», حماة الديار), Սիրիայի ազգային օրհներգն է։ Տեքստի հեղինակը Խալիլ Մարդամ-բեյն է (1895—1959), կոմպոզիտորը` Մուհամադ Ֆլեյֆիլը (1899—1985) : Օրհներգը հաստատվել է 1936 թվականին, սակայն Սիրիայի և Եգիպտոսի միջև միացյալ պետության գոյատևման ընթացքում այն ժամանակավորապես չի օգտագործվել։ Միացյալ Արաբական Հանրապետության ազգային օրհներգը որոշված է եղել կազմել երկու երկրների օրհներգերից։ 1961 թվականին` Դաշնության փլուզումից հետո, Սիրիայի ազգային օրհներգն ամբողջությամբ վերականգնվել է ։
Տեքստ
Օրհներգը բնօրինակ լեզվով كلنا للوطن للعلى للعلم ملء عين الزّمن سيفنا والقلم سهلنا والجبل منبت للرجال قولنا والعمل في سبيل الكمال
كلنا للوطن للعلى للعلم كلّنا للوطن
شيخنا والفتى عند صوت الوطن أسد غاب متى ساورتنا الفتن شرقنا قلبه أبداً لبنان صانه ربه لمدى الأزمان
كلنا للوطن للعلى للعلم كلنا للوطن
بحره برّه درّة الشرقين رِفدُه برّهُ مالئ القطبين إسمه عزّه منذ كان الجدود مجدُهُ أرزُهُ رمزُهُ للخلود
كلّنا للوطن للعلى للعلم كلّنا للوطن
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր Կատեգորիա:Սիրիայի պետական խորհրդանիշեր
Ռուբեն Մարտիրոսյան
Ռուբեն Հովակիմի Մարտիրոսյան (ծննդյան թվականը՝ 1932 թվական, Աղահեցիկ, Գողթն գավառ), երգիծաբան ։
Կենսագրական տվյալներ
Ռուբեն Մարտիրոսյանը ծնվել է 1932 թվականին Գողթնի Աղահեցիկ գյուղում։ Հայ երգիծաբան է։ Գլխավոր հաշվապահ է աշխատել երևանյան մի շարք ձեռնարկություններում։ Իր երգիծական ստեղծագործությունները զետեղել է ժողովածուների մեջ։ Այդ ժողովածուներից են «Շատ կներեք» (1986 թվական), «Խոսքը մեր մեջ» (1990 թվական), «Դասից փախած» (1990 թվական),  «Առանց դիմակի» (1991-1992 թվականներ)․ վերջինս բաղկացած է 2 հատորից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երգիծաբաններ Կատեգորիա:1932 ծնունդներ Կատեգորիա:Աղահեցիկ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ ըստ ժանրի
Բերմուդների օրհներգ
Ողջույն Բերմուդներ (Hail to Bermuda) Բերմուդների ոչ պաշտոնական օրհներգը, խոսքերի և երաժշտության հեղինակը Բեթ Ջոնսն է ։ Պաշտոնական օրհներգը հանդիսանում է Միացյալ Թագավորության պետական օրհներգը («God save our gracious Queen (King)!» «Աստվա՛ծ, պահի՛ր թագուհուն / թագավորին»  («God save our gracious Queen (King)!)» ։
Ոչ պաշտոնական օրհներգի անգլերեն տեքստ
Hail to Bermuda, My island in the sun. Sing out in glory To the nation we've become. We've grown from heart to heart, And strength to strength, The privilege is mine To sing long live Bermuda, Because this island's mine! Hail to Bermuda, My homeland dear to me. This is my own land Built on faith And unity. We've grown from heart to heart And strength to strength, For Loyalty is Prime So sing long live Bermuda, Because this island's mine!
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր Կատեգորիա:Օրհներգեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Պանին հաղթող Ապոլլոնը
Պանին հաղթող Ապոլլոնը (Het oordeel van Midas), ֆլամանդացի նկարիչ Յակոբ Յորդանսի նկարն է, որը նա նկարել է 1637 թվականին, յուղաներկով, կտավի վրա ։
Յորդանսը մասնակցել է Մադրիդի մոտ Տորրե դե լա Պարադայի զարդարման հավաքական աշխատանքներին, որոնք կատարվել են 1636 թվականից մինչև 1681 թվականը։ «Պանին հաղթող Ապոլլոնը» Յորդանսի երկու նկարներից մեկն էր, որոնք ստեղծվել են այս աշխատանքների շրջանակներում, երկրորդը «Վերտումն ու Պոմոնը» կտավն էր ։
Նկարագրություն
Նկարի սյուժեն վերցված է Օվիդիուսի «Կերպարանափոխություններ» գրքից։ Այն պատկերում է սրինգի նվագի մրցություն Ապոլլոն աստծո և սատիր Մարսիոսի միջև։ Կտավը պատկերում է մրցույթին հաջորդած պահերը, երբ Ապոլլոնը կատաղի գոռում է դատավորներից մեկի՝ Միդասի վրա, քանի որ վերջինս նախընտրում է Մարսիոսի` սրինգ նվագելու ունակությունն իր արվեստից։ Մարսիոսը կտավում ներկայացված է մարդու ոտքերով, չնայած նրան, որ նա սատիր է.
Ազդեցություն
2014 թվականին Պրադո թանգարանը նկարն իր հավաքածուից 9 այլ աշխատանքների հետ տրամադրել է Կառլոս դե Ամբերեսի թանգարանին՝ մեկ տարի ժամկետով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Յակոբ Յորդանսի նկարներ Կատեգորիա:Պրադո թանգարանի նկարներ
Տոյա (լիճ)
Տոյա (洞爺湖), խառնարանային լիճ Ճապոնիայում, որը տեղակայված է Հոկայդո կղզու հարավարևմտյան մասի Շիկոցու Տոյա ազգային պարկի տարածքում ։
Նկարագրում
Լիճն ունի գրեթե կլոր ձև։ Չափերը՝ 9 կիլոմետր հյուսիսից հարավ և 11 կիլոմետր՝ արևմուտքից արևելք ։ Լճի մակերևույթի մակերեսը կազմում է 69,4 կմ² ։ Տեղակյաված է ծովի մակարդակից 84 մետր բարձրության վրա ։ Նրա միջին խորությունը 117 մետր է, իսկ առավելագույնը հասնում է 179 մետր ի։ Լճի ծավալը 8,19 կմ³ է ։ Ջրահավաք ավազանի մակերեսը կազմում է 101,6 կմ² ։ Տեղակայված է պլեյստոցենյան հրաբխային կալդերայում ։
Լճի մեջտեղում տեղակյաված է Նիկաձիմա խոշոր կղզին։ Տոյայի հարավարևելյան մասից սկիզբ է առնում է Սոբեցու առուն ՝ Օսարու գետի աջ վտակը ։ Լիճ են թափվում 50-ից մինչև 60 փոքրիկ առվակներ, խոշորագույնը Հորոբեցուն է, որը թափվում է հյուսիսից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի լճեր Կատեգորիա:Հոկայդո նահանգապետություն Կատեգորիա:Ստրատոհրաբուխներ Կատեգորիա:Խառնարանային լճեր Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով
Բահրեյնի օրհներգ
Բահրեյնի օրհներգ (بحريننا‎; «Մեր Բահրեյն»), Բահրեյնի ազգային օրհներգ։
Բնօրինակ տեքստ
بحريننا ملكنا
ميثاقها نهج الشريعة والعروبة والقيم
عاشت مملكة البحرين
بلد الكرام
مهد السلام
دستورها عالي المكانة والمقام
عاشت مملكة البحرين.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օրհներգեր Կատեգորիա:Օրհներգերի հեղինակներ Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Վելեսի համայնք
Աշխարհագրություն
Վելեսի համայնքը տեղակայված է Բալկանյան թերակղզու վրա՝ Մակեդոնիայի Հանրապետության կենտրոնական հատվածում։ Զբաղեցնում է 427,45 կմ² տարածք։
Վարչական կենտրոնը Վելեսն է։ Հյուսիս-արևմուտքում սահմանակցում է Պետրովեցի, հյուսիս-արևելքում՝ Սվետի-Նիկոլեի, արևելքում՝ Լոզովոյի, հարավ-արևելքում՝ Գրադսկոյի, հարավ-արևմուտքում՝ Չաշկայի, իսկ արևմուտքում՝ Զելենկիովոյի համայնքներին։
Խոշորագույն քաղաք Վելեսից բացի վարչական միավորի կազմի մեջ մտնում են նաև 29 գյուղական բնակավայրեր։
Բնակչություն
Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 55 108 մարդ։ Նույն թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության ազգային կազմը հետևյալն էր՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի համայնքներ
Պորտ Քեմփբել
Պորտ Քեմփբել (Port Campbell National Park), ազգային պարկ Ավստրալիայի Վիկտորիա նահանգի Արևմտյան շրջանում։
Նկարագրություն
Այգին գտնվում է նահանգի հարավային մասում, ձգվում է օվկիանոսի երկայնքով համեմատաբար նեղ շերտով, ունի 17,5 կմ² տարածք։ Պորտ Քեմփբելը սահմանակից է այլ բնապահպանական տարածքների՝ Գրեյթ Օտուեյի ազգային պարկին և «Կղզիների ծոց» ափամերձ պարկին ։ Այգով անցնում է Մեծ օվկիանոսային ճանապարհը։ Մոտակա բնակավայրերն են կենտրոնում գտնվող Պորտ Քեմփբելլը, արևմուտքում գտնվող Փիթերբորուն և արևելքում գտնվող Պրինսթաունը ։
Այգու բուսական աշխարհից կարելի է առանձնացնել արևային խոլորձը, սարդի խոլորձը, Leucopogon, Tetragonia implexicoma, Olearia axillaris, հոնը, թեյի ծառը ։
Այգու կենդանական աշխարհը հիմնականում ներկայացնում են թռչունները։ Ամենատարածված տեսակներն են մեղրակերները, եղնջաթռչնակները, սապսանները, հավալուսնը, բադերը, սև կարապները, ափին կարելի է տեսնել պինգվիններ, ալբատրոսներ։ Կաթնասունների շարքում կարելի է նշել փոքրիկ բանդիկուտը, փոքր պարկամուկ, եքիդնան ։
Կառավարող կազմակերպությունն է Վիկտորիա զբոսայգիները։
Պատմություն
Այգին հիմնադրվել է 1964 թվականի մայիսի 5-ին, այդ ժամանակ նրա տարածքը կազմում էր ընդամենը 7 կմ²։ Այգու նպատակն էր պահպանել ափի երկայնքով կրաքարային կազմավորումները։ 1981 թվականին այգու տարածքն ավելացվել է մինչև ներկայիս 17,5 կմ²։ 1998 թվականին այգի են այցելել մոտ երկու միլիոն զբոսաշրջիկներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի ազգային պարկեր Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Սվետլանա Տոմա
Սվետլանա Անդրեևնա Տոմա (Светла́на Андре́евна Тома́, իսկական ազգանունը՝ Ֆոմիչյովա (Фомичёва), 24 մայիսի, 1947   , Քիշնև, Մոլդովական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), կինոյի և թատրոնի մոլդովացի և ռուս դերասանուհի, երգչուհի։
Դերասանուհին նշում է, որ Տոմա եղել է իր մորական նախատատի ազգանունը, ով ունեցել է ֆրանսիական ծագում ։
Կենսագրություն
Սվետլանա Տոման ծնվել է 1947 թվականի մայիսի 24-ին Քիշնևում։ Հայրը՝ Անդրեյ Վասիլևիչ Ֆոմիչյովը (ծնունդով եղել է Լիպեցկի մարզի Դոբրինսկի շրջանի Սոմովկա գյուղից), եղել է Մոլդովական ԽՍՀ Բելցկի շրջանում գտնվող «Правда» կոլտնտեսության նախագահը  ։ Մայրը՝ Իդես Սաուլովնա Սուխայան (?—1987), 1930-ական թվականներին եղել է կոմունիստական ընդհատակի անդամ (կապավոր) Բեսարաբիայում. քույրերի՝ Բերտայի, Սառայի, Ռեվեկայի, Ադայի ու Աննայի հետ նա իրենց նկուղում պահել է արգելված գրականություն   ։ Սվետլանա Տոմայի ծնողները ծանոթացել են այն ժամանակ, երբ հայրը սովորում էր Քիշնևի գյուղատնտեսական ինստիտուտում, իսկ մայրն այնտեղ աշխատում էր որպես քարտուղար։
Սվետլանա Տոման ավարտել է Լենինգրադի թատրոնի, երաժշտության ու կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետը։ Ստացել է Քիշնևի Մուզիչեկուի անվան արվեստի ինստիտուտի դիպլոմ։ Նկարահանվել է ռեժիսոր Էմիլ Լոտյանուի մի շարք ֆիլմերում, որոնցից են՝ «Կարմիր բացատներ» (1965), «Լաուտարներ» (1972), «Թափառախումբը գնում է երկինք» (1976, կատարել է գնչուհի Ռադայի դերը), «Աննա Պավլովա» (1983)։
Եղել է Կոմունիստական կուսակցության անդամ 1978 թվականից ։
Սվետլանա Տոման նկարահանվել է Վլադիմիր Վենգերովի «Կենդանի դիակ» (1969), Յան Ֆրիդի «Բարեպաշտ Մարթան» (1982), Պավել Չուխրայի «Մարդիկ օվկիանոսում» (1979), Վլադիմիր Բասովի «Յոթ ճիչ օվկիանոսում» (1981), Վալերի Ախադովի «Գայուրովների ընտանեկան գործերը» (1974), Ռուսատամ Մեմա Իբրագիմբեգովի «Սոլո բարիտոնի համար նվագախմբի հետ» (1977) և այլ ֆիլմերում։
1990-ական թվականներին հանդես է եկել մեծ համերգային ծրագրով, ինչպես նաև շրջագայել է անտրեպրիզային ներկայացումով ։
Արտաիքն հղումներ
Կատեգորիա:Մոլդովացի դերասաններ Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Մոլդովացի կինոդերասանուհիներ
Ամերիկյան նախագահը
«Ամերիկյան նախագահը» (The American President), կինոֆիլմ, որը ստեղծվել է երկու ժանրերի՝ ռոմանտիկ կատակերգության և դրամայի համադրությամբ։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Ռոբ Ռայները։ Ցուցադրվում է ԱՄՆ-ի կինոթատրոններում 1995 թվականի նոյեմբերի 17-ից։
Ֆիլմն ընդգրկվել է Ամերիկյան կինոմշակույթի ինստիտուտի կողմից 2002 թվականին կազմված՝ «100 տարի...100 կրքեր» սիրային լավագույն պատմությունների ցուցակում (75-րդ տեղ)։
Հետաքրքիր փաստեր
«Ամերիկյան նախագահը»-ը քննադատների կողմից ստացել է դրական արձագանք և առաջադրվել է տարատեսակ մրցանակների, չնայած այդպես էլ որևէ հայտնի մրցանակ չի ստացել։ Կոմպոզիտոր Մարկ Շայմանն առաջադրվել է «Օսկարի»՝ «Երաժշտական կամ կատակերգական ֆիլմի լավագույն երաժշտություն» նոմինացիայում։ Ֆիլմը ստացել է «Ոսկե գլոբուս»-ի հինգ նոմինացիա կատակերգական կատեգորիաներում՝ լավագույն ռեժիսոր, լավագույն սցենարիստ, լավագույն դերասան և դերասանուհի, լավագույն կատակերգական կինոֆիլմ։ Միջազգային կինովարձույթում հավաքագրված գումարը կազմել է 108 մլն ԱՄՆ դոլար ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:1995 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Խասպեկ Խաչատուր
Խասպեկ Խաչատուր (ինչպես նաև` Խաչատուր Երեց, ), 17-րդ դարի հայ դպիր, բանաստեղծ և երաժիշտ   ։
Կյանք և գործունեություն
Ծնվել է 1610 թվականին, Թեոդոսիայում։ Կրթությունը ստացել է տեղի Հովհաննես քահանայի մոտ, գրերի արվեստ և ձեռագրերի նկարազարդում է սովորել Գալուստ սարկավագի մոտ (նրա արտագրած ձեռագրերից շատերը հասել են մինչև մեր օրեր)։ Ժամանակակիցները մեծ հարգանքով են խոսել նրա մասին` առանձնապես նշելով նրա երաժշտական ունակությունները։ Եղել է քահանա։ Մոտավորապես 20 տարի (1640-ական թվականներից մինչև 1660-ական թվականների սկիզբը) ապրել է Կարասուում (այժմ` Բելոգորսկ), որտեղ սրբագրական պոեմ է գրել տեղացի մուսուլմանների կողմից կախաղան հանված ոմն Սարգիսի մասին։ Խասպեկը Սարգսին ներկայացրել է որպես հետաքրքրասեր և կենսուրախ երիտասարդ, որը, չնայած մահից առաջ մեծ վախին, չի հրաժարվում իր հավատից իր կյանքը փրկելու համար ։ Հայ գրականության նախորդ սրբագրական ստեղծագործությունից տարբերվում է նրանով, որ հեղինակը մահվան մեջ նախ և առաջ տեսնում է աշխարհիկ ուրախությունների մերժում ։ 1668-1671 թվականներին եղել է Կոստանդնուպոլիսում, հետո վերադարձել է Թեոդոսիա, որտեղ և մահացել է 1686 թվականին։ Նույն թվականին իր հայրենակիցները` Հովհաննեսը և Սիմեոն Կաֆացին, նրան պանեգիրիկներ են նվիրել.
Բացի Սարգիսի նահատակության ստեղծագործությունը, Կարասուից պահպանվել են նաև Խասպեկի յոթ այլ ստեղծագործություններ, որոնցից չորսը նվիրված են Աստվածածնին (հատկապես կարևոր է «Գլուխ հանուրց ազգին կանանց երգը»), երեքում երգվում են սիրո և ուրախության մասին երգեր (լավագույնը նրանցից համարվում է «Տաղ ի վերայ վարդին և անուշահոտ ծաղկանց» երգը) ։ Սիրային բանաստեղծությունները գրված են խոսակցական հայերենով, աչքի են ընկնում հեղինակի պարզությամբ և միամտությամբ, ցույց են տալիս նրա հակվածությունը աշխարհիկ կյանքին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Ռեմդեսիվիր
Դեղամիջոցը ստեղծվել է ԱՄՆ բանակի վարակիչ հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտի և Gilead Sciences ընկերության համատեղ աշխատանքների շնորհիվ ։
2020 թվականի մարտի 20-ից որոշում է ընդունվել կիրառել ռեմդեսիվիրը COVID-19 վարակ ունեցող և ծայրահեղ ծանր վիճակում գտնվող հիվանդների համար ։ Նախնական տվյալներով դեղամիջոցը բավականին արդյունավետ է ։ Այս դեղամիջոցի իրավունքները պատկանում են Gilead Sciences ընկերությանը և գրանցված են նրա անունով ։
Էբոլա վիրուս
Ռեմդեսիվիրը փորձարկվել է 2013-2016 թվականներին՝ Էբոլայի համաճարակի ընթացքում։ Նախնական արդյուքնները խոստումնալից էին և դեղամիջոցը սկսվեց կիրառվել 2018 թվականին սկսված համաճարակի ընթացքում։ Փորձարկումները հաստատել են դեղամիջոցի անվտանգ լինելը, սակայն ԿԴՀ-ի բժիշկները հայտարարեցին, որ դեղամիջոցը պակաս արդյունավետ է հակամարմիններով բուժման հետ համեմատած    ։
Մեհմեթ Ջավիդ բեյ
Մեհմեթ Ջավիդ բեյ, օսմանցի տնտեսագետ, խմբագիր և քաղաքական գործիչ։ Անդամակցում էր «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցությանը, մասնակցում էր երիտթուրքերի շարժմանը։ Հանրապետության ստեղծումից հետո մահապատժի է ենթարկվել Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի դեմ մահափորձի մեղադրանքով։
Կենսագրություն
Մեհմեդ Ջավիդ բեյը ծնվել է Սալոնիկ քաղաքում, առևտրական Նաիմի և նրա կնոջ՝ Պակիզեի ընտանիքում, որն այդ ժամանակ Սալոնիկի Օսմանյան վիլայեթի կազմում էր։
Մեհմեդ Ջավիդ բեյը ուսումնասիրում էր տնտեսագիտությունը Կոստանդնուպոլսում։ Ավարտելուց հետո աշխատել է որպես բանկային ծառայող և ուսուցիչ ։
Ավելի ուշ աշխատել է որպես տնտեսագետ և խմբագիր։ Հայրենի քաղաք վերադառնալուց հետո նա միացավ «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցությանը։ 1908 թվականին երկրորդ Սահմանադրության ընդունումից հետո ընտրվել է պատգամավոր։ Մարտի 31-ին տեղի ունեցած միջադեպից հետո զբաղեցնում էր Ահմեդ Թևֆիք-փաշայի կառավարության ֆինանսների նախարարի պաշտոնը ։
1914-ին հրաժարական տվեց։ Հրաժարականից հետո բանակցություններ է վարել Գերմանիայի հետ։ 1917 թվականի փետրվարին վերադարձել է նախարարի պաշտոնին ։
Մեհմեդ Ջավիդ բեյը ամուսնացել է Ալիե Նազլայի հետ։ 1924 թվականին ծնվել է նրանց որդին՝ Օսման Շիարը։ 1934 թվականին ազգանունների մասին օրենքի ընդունումից հետո Օսման Շիարը վերցրեց Յալչին ազգանունը ։
Հետագայում Մեհմեդ Ջավիդ բեյը մեղադրվում էր Իզմիրում Աթաթուրքի դեմ մահափորձի մասնակցության մեջ։ Մեհմեդ Ջավիդ բեյը մեղավոր է ճանաչվել և 1926 թվականի օգոստոսի 26-ին կախաղան է բարձրացվել Անկարայում ։ Բացի դրանից, ևս 13 մարդ մեղավոր է ճանաչվել պետական դավաճանության մեջ և կախաղան բարձրացվել ։
1950 թվականին Մեհմեդ Ջավիդ բեյի աճյունը վերահուղարկավորվել է Ջեբեջի Ասրի գերեզմանատանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միություն և առաջադիմություն կուսակցության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ֆինանսների նախարարներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Թուրք տնտեսագետներ
Ռենդոլֆ Սքոթ
Անձնական կյանքը
Սքոթը ամուսնացել է երկու անգամ՝ դառնալով երկու երեխաների հայր երկրորդ կնոջից։ Բացի այդ, լուրեր են տարածվել նաև դերասանի համասեռամոլ լիենլու մասին, մասնավորապես` 1940-ական թվականներին Քերի Գրանտի հետ նրա ռոմանտիկ հարաբերությունների մասին ։
Ռենդոլֆ Սքոթը մահացել է 89 տարեկան հասակում Բևեռլի Հիլզում՝ սրտի հիվանդության պատճառով ։ Թաղված է Շառլոտի Էլմվուդ գերեզմանատանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Գեյլ Լևին
Գեյլ Լևին (Gail Levin, ), ամերիկացի արվեստագետ, կենսագիր, նկարիչ և արվեստի պատմության, ամերիկյան ուսումնասիրությունների, կանանց հետազոտությունների և հումանիտար գիտությունների վաստակավոր պրոֆեսոր Բարուխ քոլեջում և Նյու Յորքի Քաղաքային համալսարանում ։ Հանդիսանում է Էդվարդ Հոփերի ստեղծագործության հետազոտող, արթ ֆեմինիզմի , աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմի , մոդեռնիզմի վրա աշկենազի ժառանգության ազդեցության և ամերիկյան մոդեռնիզմի մասնագետ։ Լևինը եղել է Ամերիկյան արվեստի Ուիթնի թանգարանի Հոփեր հավաքածուի առաջին հսկիչը ։
Կենսագրություն
Լևինը ծնվել և մեծացել է Ջորջիա նահանգի Ատլանտա քաղաքում, որտեղ նա ավարտել է Նորթսայդի միջնակարգ դպրոցը։ Նա 1969 թվականին ստացել է Սիմոնս քոլեջի բակալավրի աստիճան, 1970 թվականին՝ կերպարվեստի մագիստրոսի աստիճան Թաֆթս համալսարանում, իսկ 1976 թվականին Ռատգերսի համալսարանում ստացել է արվեստի պատմության դոկտորի աստիճան։
Նկարչուհի
Որպես նկարչուհի՝ Լևինը մասնագիտացել է լուսանկարչության, լուսանկարների մոնտաժի և կոլաժների մեջ։ 2014 թվականի գարնանը նրա աշխատանքները ցուցադրվել են անհատական ցուցահանդեսի շրջանակներում, Նյու Յորքի պատկերասրահի կին նկարիչների ազգային ասոցիացիայում ։
Լևինը հրատարակել է նաև իր լուսանկարներով մի քանի գրքեր, այդ թվում՝ «Հոփերի վայրերը», որը փաստացի վայրերի լուսանկարների հավաքածու էր, որոնք ներկայացված էին Էդվարդ Հոփերի նկարներում։ 1985 թվականին Լևինի կազմակերպած նմանատիպ ցուցահանդեսի ժամանակ Վիվիեն Ռեյնորը «Նյու Յորք թայմսում» գրել է. «Հոփերի վայրերը» ցուցահանդես է, որը նվիրված է ինչպես ֆոնդապահ Գեյլ Լևինին, այնպես էլ նրա թեմային... Միսս Լևինը ստեղծել է լուսանկարչի ոչ մեծ հեղինակություն և հենց այդ կարողություններով է նա այժմ ուսումնասիրում իր թեման... Միսս Լևինի եզրակացությունները մշտապես ուսանելի են, քանի որ նա գալիս է հետևության, որ Հոփերի հակվածությունը դեպի երկարացված կառուցվածքներ եղել է սեփական էության արտացոլումը ։ Այս գրքում Լևինը նաև վերլուծել է Հոփերի կատարած փոփոխությունները նկարներում։ Նա 1970-ական թվականներին սկսել է հայեցակարգային արվեստի այդ նախագիծը և մի շարք լուսանկարիչներ ընդօրինակել են նրա նախագիծը։
Ֆոնդապահ
Ամերիկյան արվեստի Ուիթնի թանգարանում Լևինը եղել է արվեստի մի շարք նշանակալից ցուցահանդեսների հսկիչ, այդ թվում՝ «Էդվարդ Հոփեր։ Փորագրություններ և պատկերազարդումներ» (1979 թվական) և «Էդվարդ Հոփեր. արվեստ և նկարիչ» (1980 թվական), «Սինխրոնիզմ և ամերիկյան գունային աբստրակցիա, 1910-1925» (1978 թվական) և համագործակցելով Ռոբերտ Հոբսի հետ` «Աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմ. ձևավորման տարիներ» (1978 թվական)։
Գրող
Լևինը եղել է «Էդվարդ Հոփեր։ Պատճառների գրացուցակ»-ի հեղինակն է։ Նա հրատարակել է իր լուսանկարներով գրքեր, այդ թվում՝ «Հոփերի վայրերը» և «Մարսդեն Հարթլին Բավարիայում»։
Լևինը երեք կենսագրության հեղինակ է՝ «Էդվարդ Հոփեր. մտերիմ կենսագրություն», «Դառնալ Ջուդի Չիկագո. նկարչի կենսագրություն» և «Լի Կրասների կենսագրությունը» : Լևինը նաև գլխավորել է նկարիչ Թերեզա Բերնշտեյնի «վերածնունդը» (1890-2002 թվականներ)՝ հրատարակելով և խմբագրելով «Թերեզա Բերնշտեյն. դար արվեստում» էսսեներով մենագրությունը։ Աշխատանքը իրականացվել է նրա չորս շրջանավարտ ասպիրանտների և երկու այլ գիտնականների հետ համատեղ ։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Թաֆթս համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին լրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Գիտական գրողներ Կատեգորիա:Ֆուլբրայթի կրթաթոշակակիրներ Կատեգորիա:Ռատգերսի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Ջոզեֆին Հալ
Ջոզեֆին Հալ (Josephine Hull, ), ամերիկացի դերասանուհի, «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների դափնեկիր։
Կենսագրություն
Ջոզեֆին Շերվուդը ծնվել է 1877 թվականի հունվարի 3-ին Նյութոնվիլում, Մասաչուսեթս նահանգ։ Նա սովորել է Քեմբրիջի Ռեդքլիֆ քոլեջում, ինչպես նաև հաճախել է Բոստոնի երաժշտական կոնսերվատորիա։ 1905 թվականին նա դարձել է երաժշտական երգչախմբի մենակատար, իսկ 1910 թվականին ամուսնացել է դերասան Շելի Հալի հետ։ 1919 թվականին՝ ամուսնու մահից հետո, նա թողել է իր կարիերան և հանդես չի եկել մինչև 1923 թվականը։ Երբ կրկին վերադարձել է, արդեն Ջոզեֆին Հալ անունն էր կրում։
1920-ական թվականներին Ջոզեֆին Հալը Նյու Յորքի թատրոններում ակտիվ գործունեություն է ծավալել՝ հասնելով նշանակալի հաջողությունների «Քրեյգի կինը» (1926) և «Դեյզի Մեյմի» (1926) բեմադրություններում, որի դերը հատուկ գրված էր նրա համար։ 1930-ական թվականներին դերասանուհին Բրոդվեյում փայլել է «Մկնդեղ ու հին ժանյակներ» (1941) և «Հարվի» (1944) հիթերում։ Իր վերջին բրոդվեյական դերը եղել է Լաուրա Պետրիջը «Կադիլակ մաքուր ոսկուց» բեմադրությունում 1954-1955 թվականներին։
Մեծ էկրանին Ջոզեֆին Հալը հանդես է եկել 1929-1951 թվականներին ընդամենը հինգ ֆիլմում։ Նրա մասնակցությամբ «Մկնդեղ ու հին ժանյակներ» (1944) և «Հարվի» (1950) կինոնկարները առավել հայտնի են դարձել. վերջինիս մեջ դերը նրան բերել է «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակների՝ «երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում։
Այն բանից հետո, երբ Ջոզեֆին Հալը թողել է դերասանուհու կարիերան, տեղափոխել է Բրոնքս, Նյու Յորք, որտեղ անցկացրել է իր վերջին տարիները և մահացել է 1957 թվականի մարտի 12-ին 80 տարեկանում կաթվածից։
ԱՄՆ-ի օրհներգ
«Աստղազարդ դրոշ» (The Star-Spangled Banner), ԱՄՆ-ի պետական օրհներգը, այն բաղկացած է չորս տներից, սակայն այսօր դրանցից հայտնի համարվում է միայն առաջինը։
Պատմություն
Երկար ժամանակ համարվում էր, որ օրհներգը գրվել էր խնջույքի սեղանի շուրջ երգվող բրիտանական հայտնի երգի երաժշտության հիման վրա։ Սակայն 1980-ական թվականներին գիտնկաններ պարզեցին, որ երաժշտությունը հեղինակային էր։ Հեղինակը Ջոն Սմիտն էր, բրիտանացի երաժշտագետ, կոմպոզիտոր, երգեհոնահար և երգիչ, ով մոտավորպես 1780 թվականին գրել է «Անակրեոնական երգի» երաժշտությունը, որը լոնդոնյան երաժիշտներին համախմբող «Անակրեոնական հասարակություն» ակումբի օրհներգն էր։ Երգը պաշտոնապես օգտագործվել է ԱՄՆ ռազմածովային ուժերում (1889 թվականին), այնուհետև Սպիտակ տանը (1916 թվականին), իսկ 1931 թվականի մարտի 3-ին, ԱՄՆ Կոնգրեսի բանաձևով, այն հռչակվել է ազգային օրհներգ .: Մինչ այդ, ԱՄՆ-ը պաշտոնապես ընդունված օրհներգ չուներ և «Hail Columbia» կամ «My Country, 'Tis of Thee» երգերը ծառայում էին որպես օրհներգ։
Տեքստ
The Star-spangled Banner
O say, can you see, by the dawn’s early light, What so proudly we hailed at the twilight’s last gleaming? Whose broad stripes and bright stars, through the perilous fight, O’er the ramparts we watched, were so gallantly streaming? And the rockets’ red glare, the bombs bursting in air, Gave proof through the night that our flag was still there. O say does that star spangled banner yet wave O’er the land of the free, and the home of the brave?
On the shore dimly seen through the mists of the deep. Where the foe’s haughty host in dread silence reposes, What is that which the breeze, o’er the towering steep, As it fitfully blows, half conceals, half discloses? Now it catches the gleam of the morning’s first beam, In full glory reflected now shines in the stream: ‘Tis the Star-Spangled Banner! O long may it wave O’er the land of the free and the home of the brave.
And where is that band who so vauntingly swore That the havoc of war and the battle’s confusion A home and a country should leave us no more? Their blood has washed out their foul footsteps’ pollution. No refuge could save the hireling and slave From the terror of flight, or the gloom of the grave: And the Star-Spangled Banner, in triumph doth wave O’er the land of the free and the home of the brave.
O thus be it ever when freemen shall stand Between their loved homes and the war’s desolation! Blest with vict’ry and peace, may the Heaven-rescued land Praise the Power that hath made and preserved us a nation. Then conquer we must when our cause it is just And this be our motto: «In God is our Trust.» And the Star-Spangled Banner in triumph shall wave O’er the land of the free and the home of the brave!
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:Ամերիկյան երգեր
Վիլաերմոսա (Տաբասկո)
Վիլաերմոսա կամ Վիլա Էրմոսա (Villahermosa, բառացի թարգմանությունը` Գեղեցիկ ծառ), Տաբասկո նահանգի մայրաքաղաքը և Մեքսիկայի Սենտրո մունիցիպալիտետի վարչական կենտրոնը։ Վիլաերմոսայի բնակչությունն ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների կազմում է 353,577 մարդ։ Քաղաքը տեղակայված է Մեքսիկայի զբոսաշրջային երկու կենտրոններից` Մեխիկո քաղաքից 863 կմ և Կանկունից` 998 կմ հեռավորության վրա, և համարվում է նրանց միջև զբոսաշրջիկների կենտրոնական կանգառը։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Նահանգի ամբողջ քաղաքական ղեկավարությունը գտնվում է Վիլաերմոսայում։ Այն նաև կարևոր բիզնես կենտրոն է մեքսիկական նավթարդյունաբերության համար։ Քաղաքում գործում են խոշորագույն ազգային բանկերի մասնաճյուղերը։
2007 թվականի հոկտեմբերին Վիլաերմոսան տառապել է պատմության մեջ ամենածանր ջրհեղեղից։ Մի քանի հարյուր հազար մարդ տեղափոխվել են ջրհեղեղի տարածքից։
Աշխարհագրություն
Վիլաերմոսան գտնվում է Մեքսիկայի հարավ-արևելքում, Գրիխալվա և Կարիզալ գետերի միջև։ Քաղաքի միջին բարձրությունը ծովի մակարդակից 10 մետր է։ Քաղաքն ունի նաև մի քանի ծովախորշեր, որոնցից ամենամեծը և ամենակարևորը Պատրանքների ծովածոցն է (La Laguna de las Ilusiones):
Եղանակ
Տաբասկո նահանգի շատ հատվածների նման` Վիլաերմոսան ունի արևադարձային կլիմա։ Ամռանը և գարնանը ջերմաստիճանը կարող է հասնել 40 °C, խոնավությունը 30% է։ Կարճ ձմռան ընթացքում գերխոնավ կլիման գերակշռում է 28 °C միջին ջերմաստիճանի պայմաններում։ Գարնանը շատ բույսեր ծաղկում են, և քաղաքը վերափոխվում է։ Դրանց թվում կան վառելափայտ, գուայ փայտ, տաբեբուա և այլ արևադարձային բույսեր։
Օդային երթևեկություն
Կառլոս Ռովիրոս Պերեսի օդանավակայանը ժամանակակից միջազգային օդանավակայան է, որն ունի բազմաթիվ տերմինալներ։ Օդային ճանապարհորդությունն իրականացվում է մի շարք ազգային փոխադրողների, ինչպես նաև` Continental Airlines-ի կողմից, որն ուղիղ միջազգային թռիչք ունի Հյուսթոն։
Պատմություն
Քաղաքի հիմնադրվել է 1564 թվականի հունիսի 24-ին, իսպանացի Դիեգո դե Քվիադայի կողմից, Գրիխալվա գետի ափին, որը կոչվում է Վիլա Հերմոսա։ 1826-ին գյուղի կարգավիճակը բարձրացվել է քաղաքի` Սան Խուան Բաուտիստա դե լա Վիլլ Էրմոսա անվամբ։ 1840 թվականի նոյեմբերի 20-ին քաղաքը գրավվել է Տեխասի Հանրապետության ռազմական ուժերի կողմից՝ պահանջելով փրկագին $20,000 արծաթ։ Տաբասկոյի ճակատամարտի, մեքսիկա-ամերիկյան պատերազմի ժամանակ քաղաքը գրավվել է ԱՄՆ-ի ուժերի կողմից։ 1863 թվականին Մեքսիկայում ֆրանսիական միջամտության ժամանակ քաղաքը գրավել են ֆրանսիական զորքերը։ 1916 թվականին Տաբասկոյի նահանգապետ Ֆրանցիսկո Խոսե Մուգիկոն հրամայել է վերականգնել քաղաքի Վիլաերմոսա անունը։
Այսօր Վիլաերմոսան ժամանակակից քաղաք է Մեքսիկայի հարավ-արևելքում և Մեքսիկայի Սիթիի և Կանկունի միջև, ամենակարևոր բիզնես և առևտրային կետն է՝ Մերիդայից հետո ։
Տեսարժան վայրեր
Քաղաքում տեղակայված է Լա Վենտա թանգարան-արգելոցը, որն ունի փոքրիկ կենդանաբանական այգի և օլմեկների գտածոների ամենամեծ հավաքածուն։
Այլ նշանակալի տեսարժան վայրերից են.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:1564 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Մեքսիկա Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1596 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մարդու իրավունքները թվային ոլորտում
Մարդու իրավունքները թվային ոլորտում (digital rights), օրինական իրավունքներն են, որոնք  թույլ են տալիս անձին մուտք գործել, օգտագործել, ստեղծել և հրապարակել թվային տեղեկություններ կամ մուտք գործել համակարգիչ, այլ էլեկտրոնային սարքեր և հեռահաղորդակցման ցանցեր։ Այս հայեցակարգը մասնավորապես առնչվում է մարդու՝ ոչ վիրտուալ, իրական կյանքում գոյություն ունեցող իրավունքների պաշտպանությանը և իրացմանը  համաշխարհային համացանցում  ։
ՄԱԿ-ի մարդու իրավունքների խորհուրդը (The United Nations Human Rights Council (UNHRC)) հայտարարել է, որ ըստ «Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագրի» (ՔՔԻՄՄԴ) 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի, առցանց տիրույթում արտահայտվելու  և տեղեկատվության ազատությունը ներառում է տեղեկատվություն, գաղափարներ և կարծիքներ ստանալու և փոխանցելու ազատությունը ։
Կարևոր դրույթ է նաև ՔՔԻՄՄԴ 19-րդ հոդվածի 3-րդ կետը, որը սահմանում է, որ 19 հոդվածի 2-րդ կետով նախատեսված իրավունքի իրացումը կրում է հատուկ պարտականություններ և պարտավորություններ։ Հետևաբար, այն կարող է ենթարկվել որոշակի սահմանափակումների, բայց դրանք պետք է լինեն միայն օրենքով նախատեսված դեպքերում՝ այլոց իրավունքների կամ հեղինակության պաշտպանության համար, ազգային անվտանգության կամ հասարակական կարգի պահպանության, հասարակական առողջության և բարքերի պաշտպանությանն ուղղված։
Պատմական էքսկուրս․ համացանց՝ վիրտուալ-ռեալ իրականություն
1969թվականի հոկտեմբերի 29-ը համարվում է համաշխարհային համացանցի` ինտերնետի ծննդյան օրը։ Հենց այդ օրը փորձարկվեց Ռոբերտ Թեյլորի ու Լոուրենս Ռոբերթսի ստեղծած Արփանեթը, որն ապահովեց Սթենֆորդյան համալսարանի հետազոտությունների կենտրոնից համակարգչի հեռահար միացումը Լոս-Անջելեսի Կալիֆորնիայի համալսարանի համակարգչին, որ գտնվում էր 500 կիլոմետր հեռավորության վրա ։
1971թվականին Ռեյ Թոմլիսոնը հայտնագործեց էլեկտրոնային փոստի ծրագիրը ։
1974թվականին ստեղծվեց առաջին հասարակական ցանցը։ 1970-80-ականներին շատ խմբեր միացան ինտերնետին Ժամանակի ընթացքում օգտագործողները այս ցանցը սկսեցին անվանել ինտերնետ` անգլերեն` inter- միջև և net-ցանց, չնայած հանդիպում են թարգմանության նաև այլ տարբերակներ` անգլ. international network` միջազգային ցանց։ Փաստացիորեն, 2 տարբերակներն էլ արտացոլում են այս երևույթի բնույթն ու էությունը ։
1
Մարդու իրավունքները թվային ոլորտում
Թվային ոլորտում մարդու իրավունքները համեմատաբար նոր ձևավորվող, ոչ վաղ անցյալում` անհայտ իրավական կարգավորման հարցեր են։ Բայց անքննելի է մի պնդում․ իրական կյանքում  գոյություն ունեցող մարդու իրավունքները պետք է պաշտպանված լինեն նաև օնլայն, քանի որ անկախ հարթակից՝ օնլայն թե օֆլայն, մարդու իրավունքները ամենուր նույնական են։ ։
Եվրոպայի խորհուրդը 2014թվականին մշակել է «Ուղեցույց համացանցի օգտատերերի համար»։ Այս ձեռնարկն օգնում է ավելի հստակ հասկանալ՝ ինչ իրավունքներ ունեն մարդիկ վիրտուալ տարածքում, և ուղղորդել՝ ինչ կարող են անել, երբ իրենց իրավունքները խախտվում են։ Այն ներկայացնում է Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայում ամրագրված ազատություններն ու իրավունքները «ՈՒղեցույց համացանցի օգտատերերի համար» ձեռնարկը նպատակ ունի աջակցել մարդկանց, ում իրավունքները ոտնահարվում են վիրտուալ տիրությում,  օգնել կառավարություններին՝ իրենց քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանության գործում,  սկիզբ տալ ինտերնետում մարդկանց իրավունքների պաշտպանության ազգային քննարկումներին,  քաջալերել մասնավոր հատվածին՝  սոցիալապես պատասխանատու վարք դրսևորել՝ ցուցաբերելով պատասխանատվություն  իրենց աշխատակիցների իրավունքների պաշտպանության հարցերում ։
Համացանցի հասանելիության իրավունքը
Ինտերնետ-հասանելիությունը մարդու կամ կազմակերպությունների՝ համաշխարհային համացանցին միանալու հնարավորությունն է համակարգիչների, խելացի հեռախոսների կամ այլ սարքերի միջոցով։ Անդրազգային մակարդակով ինտերնետ-հասանելիությունն՝ իբրև մարդու իրավունք, դեռևս չի ճանաչվել, առանձին պետություններ, սակայն, ունեն ընդունած նմանատիպ օրենսդրական որոշումներ։
Նմանատիպ մի հարցում էլ 2012-ի օգոստոսին «Internet Society» –ն կազմակերպեց՝ ներգրավելով 10 000 օգտատերերի՝ 20 երկրից։
2016-ի ամռանը ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհուրդը «չպարտավորեցնող» բանաձևով հանդես եկավ, որտեղ դատապարտեց իշխանությունների կողմից տարբեր երկրներում ինտերնետ-հասանելիության սահմանափակման դեպքերը։ ։
Անձնական տվյալների գաղտնիություն
Անձնական տվյալների գաղտնիությունը մարդու հիմնարար իրավունքներից մեկն է, և սա աքսիոմա է նաև վիրտուալ իրականության համար։   Ինտերնետային գաղտնիությունը (Internet privacy) ներառում է մարդու՝ անձնական տվյալների գաղտնիության իրավունքը՝ համացանցի միջոցով երրորդ անձանց պատմելուց, տրամադրելուց, մշակելուց, ցանցով տարածելուց։
Համացանցում տեղեկատվական ամենաթողությունը երբեմն կարող է սպառնալ անձի անվտանգությանն ու անձնական տվյալներին գաղտնիությունը կիբերտարածքում։ Եթե չլինեն պատժամիջոցներ ենթադրող սահմանափակումներ, երրորդ անձինք՝ առանց վախի, տարբեր զարտուղի ճանապարհներով կարող են մուտք գործել մարդկանց անձնական տվյալները պարունակող շտեմարաններ ու առանց նրանց համաձայնությունը ստանալու՝ կիրառել այդ տվյալները տարբեր նպատակներով ։
Մարդու անձնական տվյալները պետք է մշակվեն միայն նրա համաձայնությամբ կամ օրենքով նախատեսված դեպքերում։ Մարդը պետք է տեղեկացված լինի՝ երբ, ում կողմից և ինչ նպատակով են իր անձնական տվյալները մշակվում կամ փոխանցվում այլ կողմերի։ Նա պետք է վերահսկողություն իրականացնի իր տվյալների նկատմամբ (ստուգել ճշգրտությունը, պահանջել ուղղում կամ ջնջել) ։
Խոսքի և տեղեկատվության ազատության իրավունք
«Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի» 19֊րդ հոդվածով ճանաչվում է խոսքի ազատության իրավունքը ։ Խոսքի ազատության իրավունքը ճանաչվում է նաև «Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագրի» 19֊րդ հոդվածում։ Վերջինս ամրագրում է, որ «յուրաքանչյուր ոք ունի հնարավորություն, առանց միջամտության, արտահայտելու սեփական կարծիքը» և «յուրաքանչյուր ոք ունի արտահայտման ազատություն․ այս իրավունքը ներառում է տեղեկատվություն փնտրելու, ստանալու և տարածելու իրավունքը՝ ձեռագիր կամ տպագիր եղանակով, արվեստի ստեղծագործության ձևով կամ ցանկացած այլ մեթոդով»։
Խոսքի և տեղեկատվության ազատության իրավունքն առցանց տիրույթում նույնական է օֆլայն հարթակների հետ, ուստի համացանցում ևս ենթակա է աներկբա իրացման։Մարդն ազատ է արտահայտել մտքերը, ստանալ տեղեկություններ ու տեսակետներ՝ ներառյալ այնպիսիք,  որոնք թվում են վիրավորական, ցնցող՝ միևնույն ժամանակ հարգելով ուրիշների հեղինակությունն և  գաղտնիության իրավունքը։ Իշխանությունները պարտավոր են հարգել և պաշտպանել այս իրավունքը
Խոսքի ազատութունը համացանցում սահմանափակվում է, եթե առկա է պետական անվտանգության, հասարակական կարգի պահպանման, հանցագործությունների կանխման, հանրության առողջության ու բարոյականության, այլոց սահմանադրական իրավունքների ոտնահարման հետօրինակ, ազգային անվտանգության կամ հասարակական կարգի պաշտպանությանն հետ կապված վտանգ։ Խոսքի ազատության սահմանափակումները գործում են նաև, երբ գործ ունենք զրպարտության, պոռնոգրաֆիային, անբարոյականության, բռնություն և պատերազմ քարոզող բովանդակության, հեղինակային իրավունքը խախտող տեքստերի, առևտրային գաղտնիքների, անձնական տվյալների ապօրինի օգտագործման, կեղծ ցուցմունք տալու դեպքերի հետ։
Այսօր՝ առավել քան երբևէ, մարդիկ սկսում են խորհել անձնական տվյալների գաղտնիության, խոսքի ազատության մասին, հետևաբար, կիսում են մտքեր, հնարքներ ու գաղափարներ՝ ինչպես պահպանել մասնավոր տեղեկությունների գաղտնիությունն ու ապահովել դրանց անվտանգությունը։ Համաձայն «Ցանցի ազատության ինդեքսի»՝, աշխարհի շատ երկրներում ինտերնետը ենթարկվում է գրաքննության։ Տարբեր երկրներում սա արվում է  տարբեր մեխանիզմներով, օրինակ՝ այսպես ասած՝ ինտերնետ ոստիկանության կիրառմամբ։ Խոսքի ազատության սահմանափակման ու գրաքննության բազմաթիվ այլ մեթոդներ էլ կան, իհարկե։
ԵՄ-ն ֆինանսապես աջակցել է բազմաթիվ զտիչ նախագծերի, ինչպես, օրինակ, «NetProtect I, II», «ICRAsafe»ref> և «PRINCIP» ծրագրերը։ Մասնագետներն ասում են, որ բացի  սահմանափակումների արտաքին մեխանիզմներից, ինտերնետի ազատության սահմանափակման մի լրջագույն գործիք էլ մարդկանց ինքնագրաքննությունն է, ասենք՝ պայմանավորված հանրային լայն զանգվածների կողմից չհասկացվելու կամ սխալ հասկացվելու, չընդունվելու, պախարակվելու  վախով կամ մասնավոր հաղորդագրությունների՝ այլոց կողմից հասկանալի դառնալու ու ընթերցվելու մտահոգությամբ։ Սա բերում է նրան, որ մարդիկ  վախենում են սոցիալական ցանցերում ազատ հաղորդակցվել, արտահայտել իրենց կարծիքը հանրային հնչեղության տարբեր թեմաների վերաբերյալ։ Նույն տրամաբանությամբ, մարդիկ խուսափում են  ինչ-որ թեմատիկ տեղեկություններ փնտրել որոնողական համակարգերում, քանի որ որոշակի հիմնաբառեր կարող են գրավել Ազգային անվտանգության ծառայությունների ուշադրությունը։ Արդյունքում՝ համացանցը դառնում է քաղաքական մանիպուլիացիաների հարմարավետ մի գործիք ։ Ազատ խոսքը ճնշելը, ազատ արտահայտվելու իրավունքի նկատմամբ բռնություն գործադրելը պարտադիր չէ միայն ֆիզիկական ուժի գործադրում ենթադրի։ Թվային հարթակներում գործ ունենք մարդուն հոգեբանորեն ընկճելու, սպառնալիքի, շանտաժի ենթարկելու, վախեցնելու  հետ ։