cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Չուխուր-Քիլիսե
Չուխուր-Քիլիսե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Ադեմար Բառե դը Սեն-Վենան
Ադեմար ժան Կլոդ Բառե դը Սեն-Վենան (Adhémar Jean Claude Barré de Saint-Venant, ), մեխանիկայի բնագավառի ֆրանսիացի գիտնական։ Փարիզի Գիտությունների Ակադեմիայի անդամ (1868)։ 1816 թ. ավարտել է Փարիզի պոլիտեխնիկական դպրոցը։ Հիմնական աշխատությունները վերաբերում են առաձգականության տեսությանը, նյութերի դիմադրությանը, հիդրավլիկային և հիդրոդինամիկային։ Սահմանել է առաձգականության տեսության խնդիրների լուծման այսպես կոչված կիսահակադարձ մեթոդը, ձևակերպել է սահմանային պայմանների սեղմման սկզբունքը և կառուցել պրիզմայաձև ձողերի ոլորման և ծռման ընդհանուր տեսությունը (1855)։ Հետազոտել է առաձգական ձողերի փոխհարվածները։ Հիմք է դրել իդեալական պլաստիկ մարմնի պլաստիկության տեսությանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարագետներ
Արտեմիսի տաճարը Եփեսոսում
Արտեմիսի տաճար հունական աստվածուհի, Արտեմիսին (բնության, լուսնի և որսի աստվածուհի) նվիրված տաճար Փոքր Ասիայի Եփեսոս քաղաքում։ Սկսվել է կառուցվել մ.թ.ա. 550 թվականին։ Հին աշխարհի յոթ հրաշալիքներից մեկն է։
Տաճարի կառուցումը տևել է հարյուր տարի և ավարտվել է մ.թ.ա. 450 թվականին։ Ինչպես հաղորդում է հույն պատմիչ Ստրաբոնը, տաճարը նախագծել է հույն ճարտարապետ Քերսիֆրոնը, ով հասցրել է կառուցել պատը և սյունաշարը։ Նրա մահից հետո նրա գործը շարունակել են այնպիսի հայտնի ճարտապետներ, ինչպիսիք էին Մետագենեսը, Վիտրուվիոսը։ Տաճարի կառուցումը ավարտել են ճարտարապետներ Պայոնիոսն ու Դեմետրիոսը։ Արտեմիսի տաճարի երկարությունը 115 մետր էր, լայնությունը՝ 55 մետր։ Տանիքը հենվում էր 127 սյուների վրա, որոնք դասավորված էին 8 շարքով, իսկ սյուների բարձրությունը 18 մետր էր։ Ենթադրվում է, որ այն եղել է հունական առաջին տաճարը։ Տաճարը փառաբանված է իր հոյակապ զարդաքանդակներով, թանկարժեք իրերի առատությամբ։ Պատմիչները վկայում են, որ տաճարը շքեղ զարդարված է եղել, սակայն բուն զարդարանքի նկարագրությունը չի պահպանվել։ Հայտնի է,որ քանդակները ստեղծել են հույն հռչակավոր քանդակագործներ՝ Հունաստանի տարբեր վայրերից, իսկ Արտեմիս աստվածուհու արձանը կերտվել է ոսկուց և փղոսկրից։ Արտեմիսի տաճարը դարձել է Եփեսոս քաղաքի ամենանշանավոր վայրը։ Տաճարը միաժամանակ եղել է նաև Եփեսոսի ֆինանսական ու գործարար կենտրոնը։ Այն ղեկավարում էին մի խումբ քրմեր, որոնք ենթակա չէին Եփեսոս քաղաքի իշխանություններին։
Համաձայն պահպանված ավանդության, երբ ծնվել է նշանավոր զորավար Ալեքսանդր Մակեդոնացին՝ Մ.թ.ա. 356 հուլիսի 26-ին թվականին Արտեմիսի տաճարն այրվել է։ Ավանդության համաձայն՝ Եփեսոսի բնակիչ ոմն Հերոստրատես, ցանկանալով հավերժացնել իր անունը, հրդեհեց այն։ Նրա հանցագործությունը այնքան զայրացրեց հույներին, որ նրանք որոշեցին տաճարի հրդեհի մասին պատմելիս չհիշատակել նրա անունը։ Սակայն Հերոստրատեսի անունն այնուամենայնիվ մտավ պատմության մեջ «Հերոստրատեսի փառք» դարձվածքով։
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Կրոնը Հին Հունաստանում Կատեգորիա:Թուրքիայի հին հունական հնավայրեր Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Թուրքիայում Կատեգորիա:Փոքր Ասիա Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Յուհան Ավգուստ Ստրինդբերգ
Յուհան Ավգուստ Ստրինդբերգ (Johan August Strindberg, ), շվեդ դրամատուրգ, արձակագիր, բանաստեղծ, էսսեիստ և նկարիչ։
Ճանաչվել է «Մեստեր Ուլուֆ» (1872 թվականին) պատմական դրամայով։ Ժան-Ժակ Ռուսոյի, Կլոդ Անրի Սեն-Սիմոնի, Շ․ Ֆուրիեի գաղափարներն են արտահայտված «Ուտոպիան իրականության մեջ» (1885) նովելների ժողովածուում։ 1880-ական թվականների վերջերի ստեղծագործություններում նկատելի է նատուրալիզմի և իմպրեսիոնիզմի ուժեղ ազդեցությունը, թեև Ստրանդբերգը նրանց գեղագիտությունն ամբողջապես չի ընդունել։
«Նատուրալիստական» պիեսներն են «Հայրը» (1887), «Ֆրյոկեն Յուլիա» (1888 թվականին), «Ընկերներ» (1888), «Վարկատուներ» (1889) և այլ սոցիալ-հոգեբանական դրամաներ։ 1888 թվականին Ստրինդբերգը դիմել է Ֆրիդրիխ Նիցշեի ուսմունքին («Խենթի խոստովանությունը», 1888 թվական, վեպ, «Չանդալա», 1889 թվական, վիպակ, «Խութակղզիների վրա», 1890 թվական, վեպ)։ «Դժոխք» (1897) և «Լեգենդներ» (1898) ինքնակենսագրական գրքերին հատուկ են միստիցիզմի տարրեր։ 19-րդ դարի վերջին 20-րդ դարի սկզբին ստեղծել է «քնարական» կամ «կամերային» դրամաներ՝ «Ճանապարհ դեպի Դամասկոս» (1898-1904 թվականներ, եռերգություն), «Մահվան պարը» (1901), «Տեսիլքների խաղը» (1902), «Ուրվականների սոնատը» (1907)։ Ստրինդբերգի ստեղծագործության մեջ կարևոր տեղ են գրավում պատմական դրամաները՝ «Գուստավ Վազա» (1899), «Էրիկ XIV» (1899), «Էնգելբրեկտ» (1901), «Կարլ XII» (1901), «Քրիստինա» (1903)։
Ստրինդբերգի «1900-ական թվականին» արձակը համակված է հասարակական իդեալների որոնումներով («Միայնակը», 1903 թվական, «Գոթական սենյակներ», 1904 թվական, «Մեր դրոշներ», 1905 թվական)։ Նրա հրապարակախոսությունը («Բաց նամակներ Ինտիմ թատրոնին», 1909 թվական, եռահատոր «Կապույտ գիրք», 1907-1908 թվականներ, «Ճառեր՝ ուղղված շվեդական ազգին», 1910 թվական) վերաբերում է ժամանակի իրադարձություններին։
Ստրենդբերգի ստեղծագործությունները նկատելի ազդեցություն են գործել եվրոպական դրամատուրգիայի վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ Կատեգորիա:Ուփսալայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Շվեդ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Շվեդ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Շվեդ լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Շվեդ սցենարիստներ Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ Կատեգորիա:Շվեդ արձակագիրներ Կատեգորիա:Շվեդ նկարիչներ
Օսովո (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)
Օսովո (Осово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 38 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Սլիվինո (գյուղ, Նիկոլաևի շրջան)
Սլիվինո (Сливине), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նիկոլաևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սլիվինո գյուղում բնակվում էր 922 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նիկոլաևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լուսարձակ (թերթ, Սպիտակ)
«Լուսարձակ», հասարակական-քաղաքական, տնտեսական, մշակութային, վերլուծական տասնօրյա թերթ։
Պատմություն
Լույս է տեսնում 1939 թվականից Սպիտակում (1939–1992 թվականներին՝ «Ստախանովական կոլտնտեսական», «Սպիտակի կոլտնտեսական», «Փարոս», «Լուսարձակ», «Սպիտակ», մինչև 1990 թվականը՝ Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության Սպիտակի շրջկոմի աշխատավորների պատգամավորների շրջանային և քաղաքային խորհուրդների պաշտոնաթերթ)։ Խմբագիրներ՝ Սուրեն Սերոբյան, Լևոն Կանցյան, Վարշամ Դանիելյան, Արիստակես Պապոյան, Ջիվանշիր Մաթևոսյան, Սերժան Հովսեփյան, Աղվան Կարապետյան, Ալբերտ Կյուրեղյան, Ֆահրադ Ափուջանյան (1992 թվականից)։
Լուսաբանում է շրջանի տնտեսությունների, արդյունաբերական ձեռնարկությունների աշխատանքները, կրթամշակութային, մարզային առօրյան, տպագրում է շրջանային լուրեր, ընթերցողների գրական փորձեր, անդրադառնում է նաև ՀՀ-ում և աշխարհում տեղի ունեցող հասարակական-քաղաքական կարևոր իրադարձություններին։
Կուասո ալ Մոնտե
Կուասո ալ Մոնտե (Cuasso al Monte), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 3065 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 192 մարդ/կմ²։ Տարածքը 16 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 21050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0332։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կռունկ կոմիտե
«Կռունկ» կոմիտե, հասարակական-քաղաքական կազմակերպություն Լեռնային Ղարաբաղում, որը Հայաստանի ԽՍՀ-ում գործող «Ղարաբաղ» կոմիտեի հետ զուգահեռ կազմակերպել է արցախահայության ազատագրական պայքարը՝ նպատակ ունենալով ԼՂԻՄ-ը դուրս բերել Ադրբեջանական ԽՍՀ կազմից ու վերամիավորել Հայկական ԽՍՀ-ին։
Պատմությունը
1988 թվականի փետրվարի 13-ի ցույցի ժամանակ չստանալով ԼՂԻՄ մարզկոմի առաջին քարտուղար Բորիս Կևորկովի համաձայնությունը միանալու հանրահավաքին ու տալ կոնկրետ պատասխաններ՝ Արկադի Մանուչարովը առաջարկեց, որ ժողովրդի կողմից առաջադրվեն ակտիվիստներ, ովքեր կկառավարեն ցույցերն ու շարժումը։ Բազմության կողմից մի քանի ցանկ կազմվեց, որտեղից կրկնվող անունները հեռացնելով ստեղծվեց 66 հոգուց բաղկացած ցուցակ։ Ըստ Համլետ Գրիգորյանի հուշերի՝ կազմկոմիտեի կազմ ընտրվեցին 11-ը ․
Ըստ Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ հանրագիտարանի՝ կազմկոմիտեի անդամ ընտրվեց 13 մարդ՝
Անվանումը
Քանդակագործ Արմեն Հակոբյանի առաջարկությամբ կոչվել է «Կռունկ», որը բացի խորհրդանշական թռչունի անունից նաև հապավում էր՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հեղափոխական Կառավարման Կոմիտե (Комитет революционного управления Нагорного Карабаха)։
Կառուցվածքը
Ծրագիրն ու կանոնադրությունը մշակել են Գեորգի Պետրոսյանն ու Ռոբերտ Քոչարյանը ։
Հանձնաժողովներ
Հանրահավաքների կազմակերպման բաժին․
Կարգախոսների ստեղծման բաժին․
Ֆինանսների բաժին․
Նկարահանումների, տեսաժապավենների, լուսանկարների պահպանման բաժին․
Միգրացիայի և էմիգրացիայի բաժին․
Քաղաքական հարցերի բաժին․
Հասարակական կապի պահպանման բաժին․
Քարտուղարություն․
Գործունեությունը
1988 թվականի մարտի 1-ին Ա. Մանուչարովի և Ռ. Քոչարյանի կոչով դադարեցվել է գործադուլը, մարտի 6-ին Սումգայիթի ցեղասպանության զոհերի հիշատակին և հանրահավաք է կազմակերպվել Ստեփանակերտի հուշահամալիարմ։ Մարտի 8-ին Ռ. Քոչարյանի զլխավորությամբ 7 հոգուց բաղկացած պատվիրակությունը Մոսկվայում հանդիպել է Եգոր Լիգաչովի և Անատոլի Պրիմակովի հետ. ներկայացրել սումգայիթյան ցեղասպանության շարժառիթները և կազմակերպիչներին։ «Կռունկ» կոմիտեի կազմակերպած ցույցի մասնակիցների ճնշմամբ մարտի 17-ին կայացել է կուսակցության մարզկոմի պլենումը, որոշում է ընդունվել՝ խնդրել ԽՄԿԿ ԿԿ-ին դրականորեն լուծել ԼՂԻՄ-ը ՀԽՍՀ-ին վերամիավորելու հարցը։
Խորհրդի անկումը
1988 թվականի մարտի 24-ին Ադրբեջանական Գերագույն խորհրդի որոշմամբ Կռունկ կոմիտեն համարվում էին օրենքից դուրս, իսկ նրա անդամների դեմ սկսվում են հետապնդումներ։ Կոմիտեն անցել է ընդհատակ, 1988 թվականի հուլիսի 29-ին տրոհվել է, ստեղծվել են տնօրենների խորհուրդը և «Միացում» շարժումը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախ Կատեգորիա:Հասարակական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Քաղաքական կազմակերպություններ
Du riechst so gut
Du riechst so gut («Դու բուրում ես այնքա՜ն լավ»), գերմանական Ռամշթայն խմբի երգն է իրենց առաջին Herzeleid ալբոմից։ Խմբի թվով առաջին սինգլն է, թողարկվել է 1995 թվականի օգոստոսի 24-ին Motor Music լեյբլի կողմից։ Այս սինգլը վերաթողարկվել է 1998 թվականին Du riechst so gut '98 անվանմամբ և նոր տեսահոլովակով։
Du riechst so gut '98
Du riechst so gut '98 («Դու բուրում ես այնքա՜ն լավ '98»), գերմանական Ռամշթայն խմբի վեցերորդ սինգլն է։ 1995 թվականին թողարկված սինգլի վերաթողարկումն է։ Սկավառակը թողարկվել է 1998 թվականի ապրիլի 17-ին, խմբի երկրորդ՝ Sehnsucht ալբոմի թողարկումից մի քանի ամիս անց։ Երգի համար նկարահանվել է նաև նոր տեսահոլովակ։
Կատեգորիա:1995 սինգլներ Կատեգորիա:1998 սինգլներ Կատեգորիա:Ռամշտայնի երգեր
(7087) Լևոտսկի
(7087) Լեվոտսկի (Lewotsky), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,956261 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7585 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,154 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 999,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,360217 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 19,55° անկյուն։
Լեվոտսկի աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։
Արտաքին հղումներ
Լեվոտսկի Լեվոտսկի Լեվոտսկի Լեվոտսկի
Եմազլու
Եմազլու, գյուղ Հայկական ԽՍՀի Ղափանի շրջանում, Ղափան շրջկենտրոնից 15 կմ արևելք, Ագարակ գյուղից 2 կմ հեռավորության վրա, սարավանդին։
Նույն անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։
Պատմություն
1940 թվականին գյուղը ապաբնակեցվել է։ Բնակիչները տեղափոխվել են Խալաջ և այլ գյուղեր։
Բնակչություն
Բնակիչները ադրբեջանցիներ էին։
Եմազլուի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Եվբեա
Եվբեա (կամ Էվբեա, Εΰβοια, Էվիա, Εύβοια ), կղզի Եգեյան ծովում, Բալկանյան թերակղզու արևելյան ափի մոտ, որին միացած է կամուրջով։ Պատկանում է Հունաստանին։ Տարածությունը 3908 կմ2 է։ Բարձրությունը մինչև 1743 մ է, բնակչությունը՝ 198 130 (2011)։ Գլխավոր քաղաքը Քաղկիսն է։
Անվանում
Անվանումը կազմված է հին հունարեն Էուս «լավ» և բոուս «եզ, ցուլ» բառերից․ հավանաբար ցանկացել են նշել այնտեղի անասունների արժեքավորությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ Կատեգորիա:Եգեյան ծովի կղզիներ Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն
Օգյուստեն Ֆրենել
Օգյուստեն Ֆրենել (Augustin-Jean Fresnel, ), ֆրանսիացի ականավոր ֆիզիկոս։ Ֆրենելը ալիքային օպտիկայի հիմքը դրեց։ Հյույգենսի սկզբունքը լրացնելով երկրորդային ալիքների ինտերֆերենցի գաղափարով՝ նա ստեղծեց դիֆրակցիայի քանակական տեսությունը։ Այդ սկզունքի հիման վրա Ֆրենելը բացատրեց երկրաչափական օպտիկայի օրենքները, մասնավորապես, լույսի ուղղագիծ տարածման բնույթը համասեռ միջավայրում։ Նա ստեղծեց դիֆրակցիոն պատկերի մոտավոր հաշվարկման մեթոդ, որը հիմնված է ալիքային մակերեևույթը գոտիների բաժանելու վրա։ Լուսային ալիքների լայնական լինելն առաջին անգամ ապացուցել է Ֆրենելը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Վարգաշի
Վարգաշի (Варгаши), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կուրգանի մարզի Վարգաշինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10154 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1743 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կուրգանի մարզի Վարգաշինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1894 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալեքսանդրիայի փարոս
Ալեքսանդրիայի փարոս (Φάρος της Αλεξάνδρειας), մ.թ.ա. III դարում կառուցված անտիկ աշխարհի ամենամեծ փարոսը, աշխարհի յոթ հրաշալիքներից մեկը, որից ծագում է հայերենում «փարոս» բառը։ Գտնվել է Նեղոս գետի գետաբերանում Փարոս կղզում (Ալեքսանդ քաղաքի մոտ)։ Կառույցը իրենից ներկայացնում էր եռահարկ աշտարակ։ Բարձրությունը 120 մ։ Նրա գագաթի քարե կլոր սյունասրահում վառվում էր խարույկը՝ ճանապարհ ցույց տալով նավերին։ Այն համարվում էր նաև դիտակետ, քանի որ նրանում տեղադրված հայելիների համակարգը թույլ էր տալիս աշտարակի բարձունքից հետևել ծովին և հայտնաբերել թշնամու նավերը և կուրացնել թշնամիներին։ Այն կործանվեց մ.թ. 796 թվականին երկրաշարժից։
Հետագայում Եգիպտոս եկած արաբները փորձում էին վերականգնել այն։ XV դարում փարոսի բարձրությունը կազմում էր 30 մ, իսկ XV դարում սուլթան Քայթ-բեյը դրա տեղը կանգնեցրեց ամրոց, որը մինչև այժմ էլ կանգուն է։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է մ.թ.ա 332 թվականին Ալեքսանդր Մակեդոնացու կողմից։ Այս քաղաքի ստեղծումը եղավ նրա ամենամեծ գործը, որ նա հասցրեց անել իր հաղթարշավի ընթացքում՝ Եգիպտոսում հայտնվելու շրջանում։ Քաղաքը չափազանց հարմար դիրք ուներ՝ Միջերկրական ծովի ափին, խիստ հարմար նավահանգստի տեղ ուներ։ Մակեդոնացին չէր էլ կարող պատկերացնել, որ քաղաք-նավահանգիստը կարող էր դառնալ հելլենիստական մշակույթի կենտրոն։ Մակեդոնացին քաղաքի կառավարումը հանձնեց Պտղոմեոսին, ում հետ ուսում էր ստացել Արիստոտելի մոտ։
Կատեգորիա:Եգիպտոսի շենքեր և կառույցներ
Կամի
Կամի (神), ոգիներ կամ ֆենոմեն, որը պաշտվում է սինտոիզմում։ Նրանք բնության մասնիկներ են, կենդանիներ, աշխարհաստեղծ ուժեր, ինչպես նաև՝ մահացածների հոգիներ։ Որոշ կամիներ համարվում են ամբողջ տոհմերի նախնիներ, իսկ որոշ պատրիարքներ կարող են իրենք կամի դառնալ, եթե կյանքի ընթացքում արտահայտեն այն առաքինություններն ու արժեքները, որոնք կրում են կամիները։ Ավանդականորեն, խոշոր և խարիզմատիկ գործիչներն, ինչպես կայսրը, կարող էին դառնալ կամի ։
Սինտոիզմում կամիները առանձին չեն բնությունից, այլ բնությանն են ու արտահայտում են դրա լավ ու վատ, բարի կամ չար հատկանիշները։ Նրանք մուսուբիի (結び) ՝ տիեզերքի միավորիչ ուժի մարմնավորումն են և արտահայտում են այն, ինչին մարդկությունը պիտի ձգտի։
Աշուրբանիպալի գրադարան
Աշուրբանիպալի գրադարան, հին աշխարհից պահպանված խոշորագույն գրադարանը, հայտնի բոլոր գրադարաններից հնագույնը։ Ձևավորվել է 25 տարվա ընթացքում Ասորեստանի Նինվե մայրաքաղաքում Աշուրբանիպալ արքայի հրամանով (մ.թ.ա. 7-րդ դար)։ Ծառայել է նաև որպես պետական արխիվ։ Արքայի մահից հետո ֆոնդերը ցրվել են տարբեր պալատներով։ Գրադարանը հայտնաբերվել է պատմական Նինվեի տարածքում` ներկայիս Իրաքի Մոսուլ քաղաքից ոչ հեռու ։ Հնագետների կողմից հայտնաբերված գրադարանը կազմված է 25.000 կավե սեպագիր աղյուսներից։ Գրադարանի հայտնաբերումը 19-րդ դարում մեծ նշանակություն է ունեցել Միջագետքի մշակույթն ուսումնասիրելու և սեպագրերը բացահայտելու հարցում։
Հին պարսկական և հայկական աղբյուրները վկայում են, որ Ալեքսանդր Մակեդոնացին, ոգեշնչվելով Աշուրբանիպալի գրադարանով, որոշել է հիմնադրել սեփական գրադարանը։ Նա մահացել է` առանց իրականացնելու իր մտադրությունը, սակայն նրա բարեկամ և հետևորդ Պտղոմեոս Լագոսը, փորձելով իրականություն դարձնել Ալեքսանդրի մտահղացումը, հետագայում հիմնում է Ալեքսանդրիայի գրադարանը ։
Ֆոնդեր
Աշուրբանիպալ արքան նախատեսել էր ստեղծել գրադարան, որը կամփոփեր մարդկության կուտակած ողջ գիտելիքը։ Նրան հատկապես հետաքրքրում էին այն տեղեկությունները, որոնք կապված էին պետությունը ղեկավարելու, աստվածների հետ մշտական կապը պահպանելու, աստղագուշակության հետ։ Դրա հետ կապված` ֆոնդերի մեծ մասը կազմում են հմայության, անեծքի, գերբնական ու կրոնական ծիսակատարությունների, դիցաբանական զրույցների տեքստեր։ Տվյալների հիմնական մասը վերցված է շումերական և բաբելոնյան տեքստերից։
Գրադարանն աչքի է ընկնում բժշկական բովանդակությամբ տեքստերի մեծ քանակով (ընդ որում` շեշտված էր հրաշագործություններով բուժվելու սկզբունքը), սակայն Բաբելոնի մաթեմատիկական հարուստ փորձը զարմանալիորեն անտեսվել է ։ Այստեղ շատ վկայություններ կան գրական-էպիկական պատմությունների, մասնավորապես Գիլգամեշի և բաբելոնա-աքքադական Էնումա Էլիշ էպոսի։ Շատ են աղոթքներ, երգեր, ինչպես նաև իրավական փաստաթղթեր, աստղագիտական, պատմական ու քաղաքական բնույթի տեղեկություններ պարունակող սալիկները։ Այս եղանակով են մեզ հասել Համմուրապիի օրենքները։
Ստեղծման պատմություն
Գրադարանը հիմնադրվել է ասորական տիրակալ Աշուրբանիպալի հրամանով, ով աչքի է ընկել գիտելիքի նկատմամբ ունեցած իր հետաքրքրություններով ։ Արքային նախորդած տիրակալները ունեցել են արքայական ոչ մեծ գրադարաններ, սակայն նրանցի ոչ մեկը չի ունեցել տեղեկություն հավաքելու այնպիսի ձգտում, ինչպես Աշուրբանիպալը։ Նա բազմաթիվ հավաքորդներ է ուղարկել երկրի տարբեր անկյուններ, որպեսզի նրանք պատրաստեն արդեն եղած տեքստերի կրկնօրինակները։ Բացի դրանից` արքան բոլոր խոշոր տաճարներից պատվիրել է տեքստերի կրկնօրինակները, որոնք հետո ուղարկվել են Նինվե։ Արշավանքների ընթացքում Աշուրբանիպալին հաջողվել է ձեռք բերել սեպագիր արձանագրություններ, ինչը նա ևս բերել է Նինվե` հարստացնելով իր գրադարանը։
Գրադարանի կազմակերպություն
Աշուրբանիպալի գրադարանավարները տեղեկագրության հավաքման, կրկնօրինակման, մեկնաբանման, դասակարգման հսկայական աշխատանք են կատարել, ինչի մասին վկայում են բազմաթիվ մեկնաբանությունները։ Աշուրբանիպալն ինքը մեծ կարևորություն էր տալիս գրադարանի կանոնակարգմանը։ Ամեն սալիկի վրա գրված է եղել նրա անունը, հիշատակարանում նշվել է բնօրինակի անվանումը։ Գրադարանում եղել են գրքերի հետ վարվելու վարքականոնի հարյուրավոր պահանջներ, ինչը թույլ է տվել ուղղել տեքստերը կամ ստեղծել կրկնօրինակները այն տեքստերի, որոնք գրված են եղել մոմանյութերով։ Ի տարբերություն սեպագրերի, որոնք հրդեհի դեպքում ամրանում էին` մոմանյութերով աղյուսները երկար կյանք չունեին. դրանք չեն պահպանվել, ինչպես որ չեն պահպանվել մագաղաթե և պապիրուսե թղթագլանները։ Դատելով հին գրացուցակներից` մեր օրեր չի հասել Աշուրբանիպալի գրադարանային ֆոնդերի 10 %-ն անգամ ։
Նշանակություն
Սեպագիր տեքստերի հսկայական քանակությունը, որ հասել է մեր օրեր, բացառապես Աշուրբանիպալի` գրավոր խոսքի հանդեպ ունեցած մեծ սիրո արդյունք է։ Շատ դեպքերում միայն պահպանվել են Միջագետքի գրավոր հուշարձանների կրկնօրինակները։ Ներկայացված շատ տեքստեր ունեն հազարամյակների պատմություն, չնայած սալիկներն այնքան էլ հին չեն. նորմալ պայմաններում դրանք հազիվ 200 տարի էին դիմանում։
Աշուրբանիպալը պարծենում էր այն հանգամանքով, որ նա ասորական միակ միապետն է եղել, որ իմացել է կարդալ և գրել։ Գտնված սալիկներից մեկի վրա կարդում ենք.
Հետագա պատմություն
Աշուրբանիպալից հետո նրա մայրաքաղաքը հայտնվում է բաբելոնցիների հարձակման տակ։ Գրադարանը չի թալանվել, ինչպես սովորաբար լինում է նման դեպքերում, այլ հայտնվել է այն շինությունների ավերակների տակ, որոնց մեջ պահպանվում էին։
1849 թվականին գրադարանի մեծ մասը, որը պահպանվում էր Եփրատի հյուսիսարևմտյան մասում գտնվող պալատում, հայտնաբերել է հնագետ Օստին Հենրի Լայարդը։ Երեք տարի անց Լայարդի օգնականը` բրիտանացի դիվանագետ և ճանապարհորդ Օրմուզ Ռասամը, պալատի հակառակ կողմում հայտնաբերում է գրադարանի երկրորդ մասը։ Երկու մասերն էլ պահպանության են փոխանցվում Բրիտանական թանգարանին։ Գրադարանի հայտնաբերումը թույլ տվեց գիտնականներին պատկերացում կազմել ասորական մշակույթի մասին։ Մինչ այդ Ասորեստանի մասին հայտնի էր միայն Հերոդոտոսի և հույն այլ պատմիչների գործերից, որոնք իրենց հերթին վկայակոչել են պարսկական աղբյուրներ։ Գիտական շրջանակներում ցնցող տպավորություն թողեց այն հանգամանքը, որ «Գիլգամեշ» էպոսում համաշխարհային ջրհեղեղի պատմությունը գրեթե համընկնում էր Աստվածաշնչում ներկայացվող տարբերակին։
Սալիկները հայտնաբերելու պահին մեծ ուշադրություն չի հատկացվել դրանց գտնվելու վայրերին։ Բրիտանական թանգարանում գտածոյի երկու մասերն էլ նույն սրահում են տեղավորել այնպես, որ արդեն չի կարելի ճշտել, թե որ սալիկը պալատի որ մասում է հայտնաբերվել։ Գիտնականները աշխատում են դրանք դասակարգել, ցուցակագրել և վերծանել տեքստերը։ Բրիտանական թանգարանը իրաքցի գիտնականների հետ աշխատում են Իրաքում գրադարան-թանգարան հիմնելու ուղղությամբ, որտեղ պետք է ներկայացվեն գիրք-սալիկների կրկնօրինակները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անհետացած գրադարաններ Կատեգորիա:Հին Միջագետքի մշակույթ Կատեգորիա:Բրիտանական թանգարան
Սալուսոլա
Սալուսոլա (Salussola), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Բիելլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է՝ 2083 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 52 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 39 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 13060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0161։
Սալուսոլան սահմանակից է Կարիզիո, Կավալա, Սերոնե, Դորձանո, Մասացա, Ռոպոլո, Վերրոնե, Վիլլանովա Բիելեզե մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Սան Պիետրո Լևիտան։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Լուլյետա Լեշանակու
Լուլյետա Լեշանակու (Luljeta Lleshanaku, ), ալբանացի բանաստեղծուհի։
Կենսագրություն
Մեծացել է Էնվեր Խոջայի ստալինյան ռեժիմի պայմաններում, սկսել է հրատարակվել դրա անկումից հետո։ Ավարտել է Տիրանայի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Եղել է Երիտասարդական ձայն (Zëri i rinisë) շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիրը։ Համագործակցել եմ Drita գրական թերթի հետ։
Լեշանակուն ապրում է Տիրանայում ։
Ստեղծագործություն
Սկսած 1990 թվականից` նա հրատարակել է բանաստեղծությունների ժողովածուներ, որոնք թարգմանվել են մի քանի լեզուներով։
Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում գրական փառատոնների ակտիվ մասնակից է, նրա բանաստեղծությունները հրապարակվում են աշխարհի տարբեր երկրների գրական ամսագրերում։ 1999 թվականին մասնակցել է Այովայի համալսարանի միջազգային գրական ծրագրին։ Թարգմանում է ամերիկյան պոեզիա։ Նրա բանաստեղծությունները առանձին գրքերով լույս են տեսել ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում, Գերմանիայում, Լեհաստանում, դրանք թարգմանվել են նաև ֆրանսերեն և իտալերեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալբանացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ալբանացի կին գրողներ
Բեն Չիֆլի
Ջոզեֆ Բենեդիկտ Չիֆլի (Joseph Benedict Chifley; 1885 թվական սեպտեմբեր 22 - 1951 թվական հուլիսի 13), ավստրալիացի քաղաքական գործիչ և Ավստրալիայի աշխատավորական կուսակցության անդամ, Ավստրալիայի 16-րդ վարչապետ, եղել է Ավստրալիայի ամենաազդեցիկ վարչապետներից մեկը։
Իր կառավարման նվաճումներից է եղել ներգաղթի մասին օրենքը, 1949 թվականին ընդունված ավստրալիական քաղաքացիությունը, գործազուրկների սոցիալական պաշտպանության համակարգի ընդգրկումը, Համագործակցության զբաղվածության ծառայությունների հաստատության ստեղծումը, մեծամասշտաբ բնակելի շենքերի շինարարության նախագծումը, համալսարանական խորհրդի հիմնադրումը և Ավստրալիայի ազգային համալսարանի ստեղծումը՝ բոլորին հասանելի բարձրագույն կրթության համակարգ ստեղծելու նպատակով, անվճար բժշկության ընդլայնումը և դեղորայքի համար նախատեսված ֆինանսական օժանդակության նախագծի ընդունումը, TAA ազգային ավիաուղիների ստեղծումը, Սնոու հիդրոէլեկտրական համալիրի շինարարությունը, Ավստրալիական անվտանգության և հետախուզական ծառայության ստեղծումը (Australian Security Intelligence Organisation, ASIO): Իր լիազորության ժամանակ տեղի են ունեցել մի քանի հաջողված հանրաքվեներ Ավստրալիայի սահմանադրության փոփոխման նպատակով  ։
Վաղ տարիներ (1885—1917 թվականներ)
Ծնվել է Նոր Հարավային Ուելս նահանգի Բատերստ քաղաքում, կաթոլիկ իռլանդական արմատներ ունեցող դարբնի ընտանիքում։ Նա չորս եղբայրներից մեկն է եղել և 5 տարեկանից մինչև 14 տարեկան մեծամասամբ ապրել է պապիկի տանը, ով կորցրել է իր ողջ խնայողությունը 1892 թվականին բանկի փլուզման ժամանակ, որի պատճառով փոքր տարիքից սկսած Չիֆլին ամբողջ կյանքում հակակրանք է ունեցել մասնավոր բանկերի նկատմամբ։ Նա սովորել է Բատերսի Հռոմի կաթոլիկ դպրոցում, իսկ 15 տարեկանում անցել է աշխատանքի Նոր Հարավային Ուելսի երկաթուղիներում։
Բան Չիֆլին դարձել վարորդ։ Նա ավստրալիական երկաթգծերի արհմիության հիմնադիրներից մեկն էր, ինչպես նաև Աշխատավորական կուսակցության ակտիվ անդամ։ 1914 թվականին նա ամուսնացել է Էլիզաբեթ Մակկենզիի հետ։ Վերջինս պրեսբիտերական էր, և որպեսզի Չիֆլին ամուսնանար նրա հետ պետք է ընդմիշտ հրաժարվեր կաթոլիկությունից։ 1917 թվականին նա դարձել է երկարատև գործադուլի առաջնորդ, որի պատճառով էլ հեռացվել է աշխատանքից։ 1920 թվականին նա վերընդունվել է աշխատանքի Նոր Հարավային Ուելսի աշխատավորական ղեկավարության օրոք, Ջեք Լանգի գլխավորությամբ։ Նա ներկայացրել է իր արհմիությունը արդյունաբերական դատարանում և ինքնուրույն ուսումնասիրել աշխատանքի իրավունքը։
Քաղաքական գործունեության սկիզբ (1928-1944 թվականներ)
1928 թվականին՝ երկրորդ փորձից հետո, Չիֆլին ընտրվել է Ներկայացուցիչների պալատի անդամ՝ Մակուերի ընտրատարածքի կողմից։ Նա Ջեյմս Սկալինի ղեկավարության տնտեսական քաղաքականության կողմակիցներից էր և 1931 թվականին նշանակվել է պաշտպանության նախարար։ 1931 թվականի դաշնային ընտրությունների ժամանակ Սկալինի ղեկավարությունը պարտություն է կրել, որի արդյունքում նա կորցրել է իր պաշտոնը։ Մեծ ճգնաժամի տարիներին նա գոյատևում էր իր կնոջ խնայողությունների և Բատերսի տեղի թերթի՝ National Advocate-ի բաժնեմասի միջոցով։
1935 թվականին Ջոսեֆ Լայոնսի ղեկավարութունը նրան նշանակել է Թագավորական բանկային խորհրդի անդամ՝ աշխատելով մի գործով, որում նա հետագայում դարձել է փորձագետ։ Այդ պաշտոնում նա պատրաստել է հաշվետվություն, որն առաջարկում էր ազգայնացնել մասնավոր բանկերը։
Այնուհետև Չիֆլին 1940 թվականին վերընտրվել է Ներկայացուցիչների պալատ և հաջորդ տարի դարձել է ֆինանսների նախարար՝ Ջոն Քերթինի աշխատավորական ղեկավարությունում։ Չնայած նրան, որ Քերթինի փոխարինողը Ֆրենկ Ֆորդն էր, նախարար է նշանակվել Չիֆլին՝ Քերթինի միակ հույսը։ Նա էր ղեկավարում ներքին քաղաքականության մեծ մասը, մինչ Քերթինը զբաղված էր ռազմական գործերով։ Նա իրականություն է դարձրել ղեկավարության նշանակալի մեծ չափերով ծախսերի աճի և պատերազմի արդյունքում առաջացած հարկման նկատմամբ հսկողությունը և ներկայացրել է տնտեսական կարգավորման ռեժիմ, որը բացասաբար է ազդել նրա հեղինակության վրա բիզնեսի և մամուլի բնագավառում։
Վարչապետ (1945-1949 թվականներ)
1945 թվականի հուլիսին՝ Քերթինի մահից հետո, շատ կարճ ժամանակահատվածով վարչապետ է դարձել Ֆորդը, բայց Չիֆլին հաղթել է նրան կուսակցության ղեկավարի ընտրություններում և փոխարինել նրար 6 օր անց։ Նոր էր ավարտվել պատերազմը, վերականգնվել էր բնականոն քաղաքական կյանքը, երբ 1946 թվականին ընտրությունների ժամանակ Չիֆլին հանդիպել է Ռոբերտ Մենզիսին՝ իր նոր Աշխատավորական կուսակցության հետ, որում նա համոզիչ հաղթանակ է կրել։ Հետպատերազմյան տարիներին Չիֆլին պահպանել է տնտեսության կառավարման ռազմական ռեժիմը, այդ թվում նաև բենզինի կտրոնները։ Մի կողմից նա գնում էր դրան, որպեսզի օգներ Մեծ Բրիտանիային իր հետպատերազմյան դժվարություններում։ Դրան օգնում էր այն, որ Չիֆլին գլխավորում էր Հետպատերազմյան վերակռուցման վարչությունը՝ որպես վարչապետ։
Զգալով իր իշխանության ուժը` Չիֆլին որոշեl 1, որ եկել է ժամանակը, որպեսզի իրականացվի դեմոկրատական սոցիալիզմի աշխատավորական սկզբունքները։ 1947 թվականին նա հայտարարել է ղեկավարության բանկերը ազգայնացնելու մտադրությունների մասին։ Դա հրահրել է մեծամասշտաբ հակադարձություն մամուլում, և աշխատավորականները կորցրել են իրենց՝ միջին դասից ստացվող օժանդակությունը։ Արդյունքում Ավստրալիայի Գերագույն դատարանը Չիֆլիի օրինագիծը համարել է հակասահմանադրական։
1949 թվականի ձմռանը տեղի է ունեցել ածխահանողների մեծամասշտաբ գործադուլ՝ առաջացած գործազրկության և աշխատանքային ծանր պայմանների արդյունքում։ Չիֆլին այս գործադուլը գնահատել է՝ իբրև Ավստրալիայի կոմունիստական կուսակցության՝ աշխատավորականներին որպես բանվորական կուսակցություն փոխարինելու փորձ և օգտագործել է բանակը գործադուլը ճնշելու համար։ Չնայած այդ ամենին, Մենզիսը օգտագործել է սառը պատերազմի աճող հիստերիան, որպեսզի աշխատավորականներին ներկայացնի որպես կապիտուլյանտներ կոմունիստների առջև։
Այս իրադարձությունները, ինչպես նաև այն զգացողությունը, որ Չիֆլին և աշխատավորական կուսակցությունը ավելի մեծամիտ էին իրենց իշխանության մեջ, 1949 թվականին բերեցին ազատական կուսակցության հաղթանակին։ Չիֆլին պարտություն է կրել 48 տեղերի տարբերությամբ, որը համարվում է ամենադժվար պարտությունը Ավստրալիայի ողջ պատմության մեջ պետական մակարդակով կառավարող ղեկավարության համար։ Չիֆլին 64 տարեկանում ձեռք է բերել առողջական խնդիրներ (ինչպես Քերթին, նա նույնպես ծխող էր), բայց նա հրաժարվել է հանձնվել։ Աշխատավորականները պահպանել էին հսկողությունը Սենատի նկատմամբ, և Չիֆլին օգտվել է այդ հնարավորությունից, որպեսզի յուրաքանչյուր նախաձեռնության ժամանակ անհարմարություն պատճառի Մենզիսի կառավարությանը։ Մենզիսը պատասխանել է Ավսրալիայի կոմունիստական կուսակցությունը արգելող օրենքով։ Նա սպասում էր, որ Չիֆլին կարգելափակի այդ օրինագիծը և կներկայացնի իրեն պատրվակ՝ միաժամանակ խորհրդարանի վերին և ստորին պալատների լուծարման և նոր ընտրությունների համար։ Հավանաբար Մենզիսը հույս ուներ կրկնել իր հաջող քարոզարշավը՝ «փափկություն կոմունիզմի դեմ», որպեսզի ձեռք բերեր ավելի շատ ձայներ երկու պալատներում էլ։ Սակայն Չիֆլին թույլատրել է այդ օրենքը (այն ի վերջո մերժվել է Գերագույն դատարանի կողմից)։
Մի քանի շաբաթ անց Չիֆլին մահացել է սրտի կաթվածից Կանբերրայի Կուրաջոնգ քաղաքի հյուրանոցային համարում (նա բնակվում էր այնտեղ այն պահից, երբ դարձել է վարչապետ՝ հրաժարվելով տեղափոխվել Լոջի պաշտոնական նստավայր)։ Մենզիսը ստացել է Չիֆլիի մահվան մասին լուրը Կանբերրայի Ալբերտ թագավորական սրահում կայանալիք պաշտոնական արարողության ժամանակ, որը նվիրված էր Ավստալական միության ստեղծման 50-ամյակին։ Սովորաբար անկոտրում, «Անխիղճ Մինգը» (այդպես էին նրան անվանում չարամիտները) հայտնվել է դժվար իրավիճակում, նա պատվիրել է դադարեցնել հանդիսությունը՝ ի պատիվ իր նախորդողին և մրցակցին, ում (ողջ քաղաքական պայքարի նախորդ տասնամյակի ընթացքում) նա չի դադարել հարգել անձամբ։
«Չիֆլիի լեգենդը»
Ինչպես և Քերթին, Չիֆլին նույնպես դարձել է ախշատավորական շարժման կուռք, բայց «Չիֆլիի լեգենդը» հիմքը այլ է։ Քերթին հիմնականում հիշվում է ամերիկա-ավստրալիական դաշինքի ստեղծմամբ և պատերազմի ընթացքում իր ղեկավարմամբ։ Ձախակողմյանները Չիֆլիին հիշում են որպես միակ աշխատավորական վարչապետ, ով փորձում էր իրականություն դարձնել սոցիալիստական մտքերը։
Իր մահից ավելի քան 30 տարի անց Չիֆլի անունը դեռ խանդավառություն էր առաջացնում։ 1987 թվականին Նոր Հարավային Ուելսի աշխատավորական կառավարությունը որոշել է Սիդնեյի արևմտյան արվարձանում կառուցվող համալսարանն անվանել Չիֆլիի համալսարան։ Երբ 1989 թվականին նոր ազատական կառավարությունը վերանվանել է Սիդնեյի արևմտյան համալսարան, դա առաջացրել է մեծ աղմուկ։ 1997-ի բանավեճերով, աշխատավորականների կառավարությունը կրկին վերցնելուց հետո, Չիֆլիի համալսարանը վերանվանելու որոշումը արտացոլել է Արևմտյան Սիդնեյում կարևոր հաստատություն անվանելու ցանկությունը, և այս գաղափարը ի վերջո արժանացել է Բոբ Քարի աջակցությանը, ով հետագայում դարձել է Նոր Հարավային Ուելսի վարչապետը։
Վայրեր և հաստատություններ են անվանվել Չիֆլիի պատվին։ Իր պատվին անվանվել է Ավստարլական ազգային համալսարանի գրադարանը, ավստրալիական հյուրանոցների ցանցը, Սիդնեյի կենտրոնում գտնվող շենքը և հրապարակը և երկու արվարձաններ Կանբերրայում և Սիդնեյում։ Մի քանի պետական ​​բարձրագույն դպրոցներ անվանվում են Չիֆլիի քոլեջ, որոնք գտնվում են Սիդնեյի արևմտյան մասում, ինչպես նաև մի քանի ուսանողական հանրակացարաններ Բատերստում, որոնք անվանվեցին Չիֆլի Հիլզ 2007 թվականին։ Նրա բարեփոխումներից շատերը շարունակում են գործել։
Երկար տարիներ շարունակ Չիֆլին իր կնոջ հետ միասին ապրել է առանձին, իր մահվան պահին իր կողքին է եղել իր օգնական Ֆիլիս Դոնելը։ Երկար տարիների կասկածները, որ նրանք եղել են սիրեկաններ, հաստատվել են 2001 թվականին հրատարակված Դեվիդ Դեյայի կենսագրությունում։
Շատենդրանաթ Բոզե
Շատենդրանաթ Բոզե (Satyendra Nath Bose) կամ Շատենդրանաթ Բոշու (সত্যেন্দ্র নাথ বসু, ), հնդիկ ֆիզիկոս, մաթեմատիկական ֆիզիկայի մասնագետ։ Քվանտային մեխանիկայի վերաբերյալ նրա ամենահայտնի աշխատանքը (1920-ական թվականներ) հիմք է ստեղծել Բոզե-Այնշտայնի վիճակագրության և Բոզե-Այնշտայնի կոնդենսատի տեսության մշակման համար։ Նրա պատվին անվանել են բոզոնը՝ Բոզե-Այնշտայնի վիճակագրությանը ենթարկվող մասնիկների դասը ։
Կենսագրություն
1915 թվականին ավարտել է Կալկաթայի համալսարանը։ 1924-1925 թվականներին Փարիզում աշխատել է Մարի Կյուրիի մոտ։ 1926-1945 թվականներին Դաքքայում պրոֆեսոր էր, իսկ արդեն 1945-1956 թվականներին Կալկաթայի պրոֆեսոր։
Հնդկաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի հիմնադիրներից մեկն է (1935 թ.) : 1958 թվականից Լոնդոնյան թագավորության ընկերության անդամ։ Հնդկաստանի ազգային պրոֆեսոր (1958-1974 թթ.)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հնդիկ ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հնդիկ մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Կալկաթայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքական գործիչներ
Բաղչեջիկ (Քոզանի գավառ)
Բաղչեջիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգի Քոզանի գավառակում։ Գտնվում էր Ծամնդավ (Զարմանդի) և Սառան գետերի միջև, Ադանա քաղաքից 3-4 կմ հարավ֊արևմուտք, Չոշ լեռան մոտ։
Անվան ստուգաբանություն
Թուրքերը Գյավուրքյոյ են կոչել գյուղի հայաբնակ լինելու պատճառով։
Աշխարհագրություն
Շրջափակված է եղևնու և կաղնու անտառներով։
Բնակչություն
XIX դարում ուներ 40-50 տուն հայ բնակիչ։
Պատմություն
Պատմական անունը Չոշ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Օձնի
Օձնի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում : Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 12 կմ հյուսիս-արևմուտք, Արևմտյան Եփրատ գետի աջափնյա արգավանդ հարթավայրում:
Պատմություն
Գյուղը VII դարում հիմնադրվել է Հովհաննես Օձնեցի կաթողիկոսի օրոք (717-728):
1895 թվականի հայկական կոտորածների ժամանակ թուրքերն ավերել են Ս. Երրորդություն եկեղեցին: 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ գյուղը հիմնահատակ ավերվել է: Հայ բնակչությունը մասսամբ կոտորվել է տեղում, իսկ ողջ մնացածները բռնությամբ տեղահանվել են։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Բնակչություն
1872-1873 թվականներին ուներ 98 տուն՝ 870 հայ և 60 տուն թուրք, 1909 թվականին՝ 190 տուն հայ և 35 տուն թուրք բնակիչ:
Պատմամշակութային կառույցներ
Օձնին ուներ Ս. Երրորդություն անունով եկեղեցի: Եկեղեցում պահպանվում էր մի խաչքար, որն ըստ ավանդության կանգնեցրել էր Թադևոս առաքյալը:
Գյուղի մոտ է գտնվում Ս. Հովհաննես վանքը:
Կրթություն
Եկեղեցուն կից 1860-ական թվականներին գործում էր երկսեռ վարժարան, որն ուներ 80-100 աշակերտ:
Գրչություն
Միջնադարում եղել է գյուղաքաղաք և հանդիսացել է գրչության կենտրոն :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վորոնա (ավան, Բորզնայի շրջան)
Վորոնա (Ворона), ավան Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Վորոնա ավանում բնակվում էր 10 մարդ։
Օսովո-1
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 25 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կարինթիայի հանրաքվե
Կարինթիայի հանրաքվեն (Kärntner Volksabstimmung, Koroški plebiscit) անց է կացվել 1920 թվականի հոկտեմբերի 10-ին գլխավորապես այն շրջաններում, որտեղ մեծ մասամբ բնակեցված էին սլավոններ։ Այն վերջնականապես ձևավորեց Ավստրիայի Հանրապետության և նոր ձևավորված Հարավսլավիայի թագավորության միջև սահմանները Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո։
Ծագում
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ բազմազգ ազգությամբ Ավստրո-Հունգարիայի և այն կառավարող Հաբսբուրգների տիրույթներում նոր պետություններ առաջացան։ Դրանց թվում եղել է միջազգայնորեն չճանաչված Սլովենացիների, խորվաթների և սերբերի պետությունը, որը ձևավորվել էր 1917 թվականի ընթացքում Կորֆյան դեկլարացիայով, որին միաձուլվեց Սերբիայի թագավորությունը, որպեսզի 1918 թվականի դեկտեմբերի 1-ին ձևավորվի նոր Հարավային սլավոնների՝ սլովենացիների, խորվաթների և սերբերի թագավորությունը։
Նոր պետությունների միջև սահմանների որոշումը բավական բարդ և դժվար էր, և ոչ միշտ էր խաղաղ ընթանում։ Իտալիայի թագավորության հյուսիս-արևելյան սահմանները «Ջուլիան Մարտի» երկարությամբ որոշվել էին 1915 թվականի Լոնդոնյան պայմանագրով, իսկ դեմարկացիան Հարավսլավիայի և Գերմանական Ավստրիայի միջև բավական բարդ էր և բազում վիճելի հարցեր էին ծագում։ Ինքնորոշման սկզբունքը, որի վրա պնդում էր ԱՄՆ նախագահ Վուդրո Վիլսոնը, ընդունվեց սլովենացիների և ավստրիացիների կողմից և այն պետք է իրականացվեր Հաբսբուրգների կայսրության Կարինթիայի, Շտիրիայի և Կրայնայի տարածքներում։ Աճող լարվածությունը հանգեցրեց զենքով բախումների, որոնցի էին Մարբուրգի Արյունոտ կիրակին Ստորին Շտիրիայում և ռազմական խմբերի շարունակվող բախումները Կարինթիայի հարավ-արևելքում։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտի վերջին խնդիրը դարձավ «Կարինթիայի հարցը», քանի որ 1918 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Սլովենիայի Ազգային ժողովի կողմից տարածքային հավակնությունները արագորեն աճում էին։ 1918 թվականի հոկտեմբերի 25-ին այս հավակնությունները մերժվեցին Կարինիթիայի լանդտագի կողմից, որը հայտարարեց, որ Կարինիթիան մտնում է Գերմանական Ավստրիայի կազմի մեջ։ Նոյեմբերի 5-ին հարավսլավոնական զորքերը Կարավանկե լեռնաշղթայի վրայով անցան սահմանը և մտան կարինիթիայի սլովենների բնակավայրեր և հասան մինչև Դրավա գետը։ Լանդտագի անդամները փախան Կլագենֆուրտից դեպի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Շպիթթալ-ան-դեր-Դրաու քաղաք, իսկ նոյեմբերի 11-ին պահանջեցին պաշտոնական ինքնորոշում, որի դեպքում տարածաշրջանում պետք է անցկացվեր հանրաքվե։
Հարավսլավոնական զորքերի կողմից Կարինթիայի հարավ-արևելյան տարածքների օկուպացումը սրեց հակամարտությունը։ Կարինթիայի ժամանակավոր կառավարությունը նահանգապետ Արտուր Լեմիշի գլխավորությամբ որոշեց զինված պայքար մղել, որպեսզի պահպանի Կարինթիայի հարավային սահմանները Կարավանկեի հատվածում։ Առնոլդթտնի և Ֆերլախի շրջակայքում գործող զինված խմբերի ծանր պայքարը տագնապահարեց Անտանտի երկրներին։ Անտանտի երկրների միջնորդությամբ զինադադար հաստատվեց, որից հետո Ամերիկյան զորքերը լեյտենանտ Շերման Մայլսի գլխավորությամբ սկսեցին ուսումնասիրել վիճահարույց շրջանը և 1919 թվականի հունվարին ու փետրվարին կատարեցին կարևոր առաջարկություն, ըստ որի պետք է պահպանվեին Կարավանկենի սահմանները հանրաքվե անցկացնելու ճանապարհով։ Հարավսլավիայի ներկայացուցչիները կոչ էին անում, որպեսզի սահմանը անցնի Դրավայով, սակայն ամերիկյան պատվիրակները կողմ էին, որպեսզի պահպանվի Կլագենֆուրթյան ավազանը և համոզեցին նաև բրիտանացի և ֆրանսիացի պատվիրակներին։ Մինչև մայիսի 7-ը Կարինթիայի բոլոր օկուպացված տարածքները ազատագրվեցին։ 1919 թվականի մայիսի 28-ին հարավսլավոնական ուժերը գեներալ Ռուդոլֆ Մայսթերի գլխավորությամբ կրկին փորձ կատարեցին ներխուժել շրջան, սակայն ստիպված էին ետ նահանջել Անտանտի երկրների պահանջով։
Հանրաքվե
1919 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Ավստրիական Հանրապետության հետ կնքված Սեն Ժերմենի պայմանագիրով պետք է որոշվեր ավստրո-հարավսլավոնական սահմանները։ Պայմանագրով սահմանվում էր, որ Կարինթիայի որոշ փոքր շրջաններ, ինչպիսիք են Մեժայի հովիտը (Mießtal), Դրավոգրադ (Unterdrauburg) քաղաքը և Եզերսկո (Seeland) համայնքային շրջանը պետք է ընդգրկվեին նոր սերբերի, խորվաթների և սլովենացիների թագավորության կազմի մեջ, իսկ Կարինթիայի հարավ-արևելյան առավել լայն տարածքների ճակատագիրը պետք է որոշվեր հանրաքվեի միջոցով։
Նախքան հանրաքվեն երկու կողմերն էլ քարոզարշավ էին վարում։ Ավստրիական կողմը ընգծում էր շրջանների միասնական պահպանության տնտեսական առավելությունները։ Ավստրիացիները խոստանում էին, որ Ավստրիայում սլավոներենը և ազգային ինքնությունը հավասար կհամարվեն գերմաներենին։ Նրանք նաև ներկայացնում էին Սերբերի, խորվաթների և սլովենացիների թագավորությունը որպես քաոսային թագավորություն։ Հարավսլավոնական քարոզչության մեջ ընդգծվում էր սլավոնների ազգային առանձնահատկությունները։ Սկզբից նրանք հակագերմանական քարոզչություն սկսեցին վարել, և միայն տնտեսական հարցերին անդրադարձան վերջին շաբաթներին, նախքան հանրաքվեն։ Քարոզարշավի մասնակիցները չօգտագործեցին նոր ավստրիական հանրապետության տնտեսական անկայունությունը և նրա դիրքրեը միջազգային հանրությունում։
Չնայած Սեն Ժերմենի պայմանագրով նախատեսվում էր «А» գոտում հանրաքվեն անցկացնել վեց ամսվա ընթացքում, բայց դրանք տեղի ունեցան միայն 1920 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։ Բացի հանրաքվեի անցկացման օրի փոփոխությունից Սեն Ժերմենի մնացած այլ դրույթներ անտեսվեցին կամ փոփոխվեցին։ Հանձնաժողով ընդունվեց ավստրիացի ներկայացուցիչ, իսկ հանրաքվեի հանձնաժողովը փոխեց կանոնները, թույլ չտալով 1920 թվականի հունիսի 8-ին հարավսլավոնական զինվորականներին վերահսկել A և B գոտիների միջև սահմանը։ Դրա փոխարեն հարավսլավոնական բանակը պետք է դուրս գար  «A» գոտուց հանրաքվեի հանձնաժողովի որոշմամբ 1920 թվականի սեպտեմբերի 18-ին։ Հավանաբար փոփոխություններ կատարվեցին հանրաքվեի մասնակիցների ընտարցուցակի մեջ և «B» գոտու ընտրողները հնարավորություն ունեին քվերակել «A» գոտում, աջակցելով ավստրիական կողմին։
Արդյունքներ
Հոկտեմբերի 10-ին տեղի ունեցած հանրաքվեի արդյունքներով 22,025 մարդ (ընտրողների 59.1%) կողմ էր Ավստրիային միանալուն, իսկ 15,279 (40.9%) էլ Հարավսլավիային։
Այն բանից հետո, երբ ավստրիական կողմը ստացավ ձայների մեծամասնությունը «A» գոտում, «B» գոտում, որը մեծ մասամբ բնակեցված էր գերմանացիներով հանրաքվե չանցկացվեց։ Կարինթիայի շրջանը անցավ Ավստրիայի վարչական կազմի մեջ 1920 թվականի նոյեմբերի 18-ին, իսկ դարձավ սուվերեն Ավստրիայի Հանրապետության ամբողջական մասը նոյեմբերի 22-ին։
Հանրաքվեով վերջնականապես որոշվեց Ավստրիայի և Հարավսլավիայի միջև սահմանները։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո էլ սահմանը մնում էր անփոփոխ, չնայած պատերազմի ավարտին կարճ ժամանակով հարավսլավոնական պարտիզանական ուժերը գրավեցին շրջանի կենտրոն Կլանգենֆուրթը։ Հարավսլավիայի փլուզումից հետո այն դարձել է Ավստրիայի և Սլովենիայի սահման։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քաղաքական աշխարհագրություն Կատեգորիա:1920 Եվրոպայում
Գեորգի Կետոև
Գեորգի Վաժաևիչ Կետոև (օսեթ.՝ Четиты Важайы фырт Георги, ), ռուս ըմբշամարտիկ, ազատ ոճի ըմբշամարտի 84 կգ քաշային կարգում Պեկինի Օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիր ։ Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ։ 2016 թվականի ապրիլից համարվում է Հայաստանի քաղաքացի, Մոնղոլիայի լիցենզիոն մրցաշարի հաղթող, Ռիո-դե-Ժանեյրոյի 2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերին ներկայացնելու է Հայաստանը։
Կենսագրություն
Կետոևը ծնվել է 1985 թվականի նոյեմբերի 19-ին, Թբիլիսիում։ Ըմբշամարտով սկսել է զբաղվել 11 տարեկանից։ Գեորգիի առաջին մարզիչը Մարիկ Տեդեևն է։ Ռուսաստանի ազատ ոճի ըմբշամարտի հավաքականում հանդես է գալիս 2004 թվականից ։ 2006 թվականի ըմբշամարտի աշխարհի գավաթի հաղթող, 2007 թվականի աշխարհի առաջնության հաղթող, 2007 թվականին Իվան Յարիգինի Գրան-պրիի հաղթող, 2009 թվականի Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր , 2011 թվականի ըմբշամարտի աշխարհի գավաթի հաղթող ։
2007 թվականին Գեորգի Կետոևը դարձել է FILA «Ոսկե ըմբշամարտիկ» պաշտոնական մրցանակի հաղթող։ Այդ մրցանակը պատմության մեջ տրվել է երկու անգամ։ 1986 թվականին այն տրվել է Արսեն Ֆաձաևին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության մեդալակիրներ Կատեգորիա:Ըմբշամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ
Բրդաձոր
Բրդաձոր (Բերդաձոր, վրաց.` ბურდაძორი - Բուրդաձորի), հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում, վարչական կենտրոն Մառնեուլ քաղաքից 45 կմ հեռավորության և ծովի մակարդակից 760 մ բարձրության վրա։
Բնակչությունը
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 58 բնակիչ, հիմնականում հայեր, որից 25 տղամարդ և 33 կին, իսկ 2014 թվականին, գյուղում ապրում էր 38 մարդ, որից 19 տղամարդ և 19 կին։
Գյուղում պահպանվել է 5-6-րդ դարերին վերագրվող քարե կոթողը, որի վրա առկա են զարդապատկերներ և խաչ։
Նկարագրություն
Բրդաձոր (Բերդաձոր) գյուղը մասնագիտական գրականության մեջ հայտնի է իր նշանավոր սյունանման քառակող կոթողով (V դ․), որ տեղադրված է եղել գյուղի գերեզմանոցի միանավ եկեղեցու մնացորդների արևմտյան մասում։ Կոթողը հենվում է միակտոր քարից խորանարդաձև պատվանդանի վրա։ Այն պատած է բարձրարվեստ քանդակներով։ Երեք երեսներից յուրաքանչյուրը ողջ բարձրությամբ ունի քանդակային միևնույն մոտիվը․ առաջինում՝ հասկանման զարդաձևեր, երկրորդում՝ խաղողի որդագալար՝ ողկույզի և տերևի փոխ առ փոխ շարքով և երրորդում ՝ իրար կից երկու շարքում զուգորդված են արմավենու տերևներ հիշեցնող ալիքաձև ոլորազարդի և ընձյուղագալարի մոտիվները։ Չորրորդ երեսը, ինչպես Օձունի կոթողում, բաժանված է առանձին քառակուսիների, որոնց քանդակները միմյանցից տարբեր են։ Պատկերված են երկրաչափական և բուսական զարդամոտիվներ, կենդանական և մարդկային ֆիգուրներ, հավասարաթև խաչեր։ Պատվանդանի վերին մասը ողջ պարագծով պատած է ուղղահայաց գծերի շարքով, որից ցած առաջին երեսին պատկերված են ոլորազարդեր (հավերժության նշաններ), երկրորդում՝ շրջանաձև պատկերներ, երրորդում՝ պալատաձև զարդերի շարք և չորրորդում՝ շրջանագծի մեջ առնված հավասարաթև խաչ։ Բրդաձորի կոթողն իր պատկերագրությամբ ընդհանրության մեջ է Կողբի, Օձունի, Խոժոռնիի նույնատիպ հուշարձանների հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի հայաբնակ գյուղեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Յադրանկա Ստոյակովիչ
Կենսագրություն
Յադրանկա Ստոյակովիչը ծնվել է Սարաևոյում, դպրոցի ուսուցիչների ընտանիքում։ Կյանքի վաղ տարիներն անց է կացրել Նովի Գրադ քաղաքից ոչ հեռու գտնվող փոքրիկ գյուղում, որտեղ դասավանդում էին նրա ծնողները։ Վերջիններս շուտով բաժանվում են, և Յադրանկան մոր հետ տեղափոխվում է Սարաևո։ Ավելի ուշ նրանք տեղափոխվել են Դուբրովնիկ, Գրադաց, Վարեշ, որտեղ նրա մայրն աշխատել է որպես տարրական դպրոցի ուսուցչուհի։ Դրանից հետո նրանք ապրել են Սարաևոյի մոտակայքում գտնվող մի քանի գյուղերում, որտեղ Ստոյակովիչն անց է կացրել իր մանկության մեծ մասը ։ 16 տարեկանում Ստոյակովիչը միացել է իր քեռի Վուկաշին Ռադուլովիչի ջազ խմբին ու դրա հետ համերգներ է ունեցել ինչպես իր հայրենիքում, այնպես էլ` արտասահմանում (հիմնականում` Գերմանիայում)։ 1981 թվականին նա բեք վոկալ է կատարել Իսմեթ Դերվոզի հետ երգիչ Վայթայի հետ, ով ներկայացնում էր Հարավսլավիան 1981 թվակակի Եվրատեսիլ երգի մրցույթին Իռլանդիայում։ 1984 թվականի Սարաևոյում անցկացվող Ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ կատարել է խաղերի պաշտոնական երգը։ 1988-2011 թվականներին ապրել է Ճապոնիայում։ 2009 թվականին համերգի ժամանակ նրա հետ դժբախտ դեպք է պատահել. համերգի ժամանակ նա բեմում առկա լարերի վրա սայթաքել է ու ընկել։ Նրա մոտ ախտորոշվել է ամետրոֆիկ սկլերոզ, ինչպես նաև` շարժական նեյրոնի հիվանդություն ։ Վերականգնողական կարճ շրջանից հետո Ստոյակովիչը վերադարձել է Բոսնիա։ Չնայած հիվանդությանը` նա շարունակել է երաժշտություն գրել։ 2011 թվականին Ճապոնիա վերադառնալուց հետո Ստոյակովիչը իրականացրել է ավելի շուտ ծրագրված մի քանի համերգներ։ Ապրել է Բանյա Լուկայում, աշխատել է որպես Սերբիական հեռուստառադիոընկերության երաժշտական ծրագրերի խմբագիր ։ Վերջին տարիներն անց է կացրել Բանյա Լուկայի ծերանոցում, որտեղ նրա առողջական վիճակը շարունակաբար վատացել է ։ Մահացել է 2016 թվականի մայիսի 3-ին և թաղվել է մայիսի 9-ին Բանյա Լուկայի արվարձան Վրաբնեում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սարաևոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սերբ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Սերբ երգիչներ Կատեգորիա:Սերբ երաժիշտներ