cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աստոր Պիացոլա
Կենսագրություն
Աստոր Պիացցոլլան ծնվել է 1921 թվականի մարտի 11-ին Արգենտինայում, Մար-դել-Պլատա քաղաքում, իտալացի փախստականների ընտանիքում։ Մանկության տարիներին ապրել է Նյու Յորքում, որտեղ էլ 1930 թվականին սկսել է սովորել ակորդեոն նվագել։ 1932 թվականին գրել է իր առաջին La catinga տանգոն։ Դաշնամուր նվագել սովորել է Սերգեյ Ռախմանինովի աշակերտ՝ Բելլա Վիլդայի մոտ։ 1934 թվականին հանդիպել է Կառլոս Գարդելին, որը Աստորին հրավիրել էր նվագել իր հետ՝ հերթական շրջագայության ընթացքում։ Նաև Կառլոս Գարդելի հրավերով Պիացցոլլան նկարահանվել է «Օրը, երբ դու կսիրես ինձ» (El día que me quieras) ֆիլմում 1935 թվականին։ 1937 թվականին վերադարձել է Արգենտինա։ Նվագել է գիշերային ակումբներում։ 1943 թվականին նա ամուսնացել է Դեդե Վոլֆի հետ։ Նրանք ունեն երկու զավակ՝ Դիանան և Դանիելը։ 1946 թվականին ստեղծել է իր առաջին նվագախումբը։ 1950 թվականին սկսել է գրել դասական երաժշտություն ակկորդեոնի համար։ 1963 թվականին «Երեք սիմֆոնիկ շարժումներ» ստեղծագործության համար արժանացել է Հիրշ երաժշտական մրցանակին։ Համագործակցել է Խորխե Լուիս Բորխեսի հետ։ 1965 թվականին լույս է տեսել «Տանգո» սկավառակը։ Պիացցոլլան իր կյանքի վերջին տասը տարիների ընթացքում ստեղծել է 300 տանգո, 50 ֆիլմերի համար երաժշտություն, ինչպես նաև երաժշտություն թատերական բեմադրությունների և բալետների համար։ Մահացել է 1992 թվականի հուլիսի 4-ին Բուենոս Այրեսում։
Լիշչե (գյուղ, Լուցկի շրջան)
Լիշչե (Лище), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանում։
Դելֆտի տեսարան (նկար)
«Դելֆտի տեսարան» (Gezicht op Delft), բարոկկո դարաշրջանի հոլանդացի հռչակավոր գեղանկարիչ, հոլանդական գեղանկարչության ոսկե դարաշրջանի ներկայացուցիչ Յան Վերմեերի նկարներից։ Կտավը հեղինակը վրձնել է 1660 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 96,5 × 115,7 սմ։ Նկարում պատկերված է հոլանդական Դելֆտ քաղաքի մի տեսարան։ Այսօր «Դելֆտի տեսարան» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Մաուրիցհեյսում (Հաագա, Նիդերլանդներ)։
Լիշչե (գյուղ, Լուցկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Լիշչե գյուղում բնակվում էր 1 733 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4541 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 381,63 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դելֆտի տեսարան (նկար)
Պատմություն և նկարագիր
Յան Վերմեերը կտավը վրձնել է 1660 թվականին։ «Դելֆտի տեսարան» ստեղծագործությունը բաժանվում է չորս հորիզոնական շերտերի։ Դրանք են. Այս բոլոր շերտերի համար Յան Վերմեերը օգտագործել է հատուկ տեխնիկա։ Օրինակ, ջրին փայլ փոխանցելու նպատակով նա կիրառել է պուանտիլիզմի տեխնիկան։ Իսկ քարերը նկարելու համար օգտագործել է ներկերի անհամաչափ գնդիկներ։
Յան Վերմեերը «Դելֆտի տեսարան» ստեղծագործության մեջ պատկերել է նիդերլանդական Դելֆտ քաղաքը հարավ-արևելքից՝ Սխի գետի ջրանցքից։ Գործողության ժամանակը առավոտյան է՝ արեգակը արևելքում է, իսկ Սխիդամյան դարպասների վրայի ժամացույցը ցույց է տալիս ժամը 7-ը։ Նկարում հեղինակը վրձնել է թվով տասնհինգ մարդկանց։
Առավել ներդաշնակ կոմպոզիցիա նկարելու համար Վերմեերը Դելֆտի տեսարանում որոշակի փոփոխություններ է կատարել։ Շենքերն իրականում առավել բարձր ու նեղ են։ Ահյակից աջ ուղղությամբ պատկերված են՝ «Թութակ» գարեջրագործարանը, Կետելյան դարպասները, Սխիդամյան դարպասները Նոր եկեղեցու աշտարակը, Ռոտերդամյան դարպասները։ Այսօրվա դրությամբ այդ շինություններից ոչ մեկը չեն պահպանվել, որոնք նկարել է Յան Վերմեերը, նույնիսկ երկու եկեղեցիները վերափոխվել են, իսկ Նոր եկեղեցու ծայրաձողը փոփարինվել է 1872 թվականին պատուհասած հրդեհից հետո։ Միայն նույնն է մնացել նավահանգստի ձևը։
Մարսել Պրուստը, ով 1902 թվականի հոկտեմբերի 18-ին տեսել է «Դելֆտի տեսարան» ստեղծագործությունը Հաագայի Մաուրիցհեյսի թանգարանում, իր ընկեր, գեղարվեստի քննադատ Ժ. Լ. Վոդուայեին 1921 թվականի մայիսի 2-ին գրված նամակում արտահայտվել է.
1696 թվականին «Դելֆտի տեսարան» ստեղծագործությունը, որը վեդուտայի տիպիկ օրինակ է, վաճառվում է 200 գուլդենով։ 1822 թվականին Մաուրիցհեյս թանգարանն այն գնում է 2900 գուլդենով։ Ցայսօր էլ կտավը պահպանվում և ցուցադրվում է այդ թանգարանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1660 նկարներ Կատեգորիա:Յան Վերմեերի նկարներ Կատեգորիա:Մաուրիցհեյս պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ Կատեգորիա:Բնանկարներ
Գորբունկի
Գորբունկի (Горбунки), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Լոմոնոսովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7478 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1792 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Լոմոնոսովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գենետիկ հիվանդություններ
Գենետիկ հիվանդություններ, առաջանում են գենոմում առկա մեկ կամ ավելի խանգարումների հետևանքով։ Հիվանդության առաջացման պատճառ է հանդիսանում մուտացիան մեկ գենում (մոնոգենային), բազմաթիվ գեներում (պոլիգենային) կամ քրոմոսոմային անկանոնությունները։ Չնայած պոլիգենային խանգարումներն առավել հաճախ են հանդիպում, այս տերմինը հիմնականում օգտագործվում է եզակի գենետիկական պատճառ (գենում կամ քրոմոսոմում) ունեցող խանգարումների քննարկման ժամանակ ։ Գենետիկ հիվանդությունների հանգեցնող մուտացիաները, կարող են առաջանալ սպոնտան (ինքնաբուխ) նախքան էմբրիոնային զարգացումը (de novo (նոր առաջացած)) մուտացիաներ, կամ կարող են ժառանգվել՝ երկու ծնողներից (աուտոսոմ ռեցեսիվ հիվանդությունների դեպքում), հիվանդ ծնողից (աուտոսոմ դոմինանտ հիվանդությունների դեպքում)։ Որոշ հիվանդություններ կապված են X -քրոմոսոմում առկա մուտացիաների հետ և ժառանգվում են X -քրոմոսոմի հետ շղթայակցված։ Հազվադեպ, հիվանդության հիմքում ընկած մուտացիան կարող է լինել Y -քրոմոսոմի հետ շղթայակցված, կամ ունենալ միտոքոնդրիալ ժառանգում (միտոքոնդրիալ ԴՆԹ) ։ Ներկայումս հայտնի են ավելի քան 6000 գենետիկ հիվանդություններ, որոնք պարբերաբար ավելանում են բժշկական գրականությունում նկարագրվող նորանոր հիվանդություններով ։ Մոնոգենային խանգարումների հանդիպման հաճախականությունը 1։50 է, իսկ քրոմոսոմային խանգարումներինը 1։263 ։ Մարդկության 65%-ն ունի առողջության հետ կապված որոշակի խնդիրներ, որոնց պատճառը բնածին գենետիկ մուտացիաներն են ։ Գենետիկ հիվանդությունների մեծ հաճախականության պատճառով, նույնիսկ 1։21 հաճախականություն ունեցող հիվանդությունները կարող են դասակարգվել, որպես հազվադեպ հանդիպող (սովորաբար հազվադեպ հանդիպող են համարվում 1-ը 2000-ից և ավելի քիչ հանդիպող հիվանդությունները)։ Որոշ գենետիկ հիվանդություններ ինքնին չափազանց հազվադեպ են հանդիպում ։
Քաղցկեղները նույնպես առաջանում են գենետիկ մուտացիաների հետևանքով, սակայն նրանք չեն համարվում գենետիկ հիվանդություններ, քանի որ դեպքերի մեծամասնությունում մուտացիան ժառանգական չէ (չնայած գոյություն ունեն նախատրամադրվածություններ, «քաղցկեղային ընտանիքներ», քաղցկեղային համախտանիշեր) ։
Մոնոգենային
Մեկ գենի ախտահարումով ուղեկցվող, կամ մոնոգենային հիվանդություններն արդյունք են մեկ մուտացված գենի։ Մուտացիայի ենթարկված գենը կարող է փոխանցվել սերնդեսերունդ մի քանի եղանակներով։ Գենոմային իմպրինտինգի և միածնողանի դիսոմիայի (uniparental disomy) եղանակները սակայն, կարող են խառնել ժառանգման օրինաչափությունները։ Դոմինանտ և ռեցեսիվ բաժանումը վերջնական և կարծրացած չէ, ի տարբերություն աուտոսոմ և X -շղթայակցված ձևերի (վերջիններս հստակարեն ցույց են տալիս թե ախտահարված գենը որ քրոմոսոմի վրա է գտնվում)։ Օրինակ գաճաճության ամենատարածված ձևը՝ ախոնդրոպլազիան, համարվում է աուտոսոմ դոմինանտ հիվանդություն, այսինքն ախտահարված 1 գենի առկայությունը բավարար է հիվանդության դրսևորման համար, իսկ ախտահարված 2 գենի առկայությունը հանգեցնում է չափազանց ծանր կմախքային ախտահարումների կամ մահվան։ Մանգաղաձև բջջային անեմիան համարվում է աուտոսոմ ռեցեսիվ հիվանդություն, բայց հիվանդության հետերոզիգոտ կրողները (նույն գենի տարբեր ալել կրողները համարվում են հետերոզիգոտներ) ստանում են կայունություն մալարիայի հանդեպ, երևույթ որը կարելի է նկարագրել նաև որպես դոմինանտ ժառանգում ։ Ընտանիքում, որտեղ ծնողներից մեկը կամ երկուսն էլ տառապում, կամ հանդիսանում են որևէ մոնոգենային ախտահարման կրող և պլանավորում են երեխա ունենալ, կարող են օգտվել արտամարմնային (in vitro) բեղմնավորման մեթոդից։ Արտամարմնային բեղմնավորման եղանակը թույլատրում է ստուգել էմբրիոնի մոտ գենետիկ ախտահարումների հնարավոր առկայությունը նախքան իմպլանտացիան ։ Նյութափոխանակության բնածին խանգարումների մեծամասնությունն առաջանում է մեկ գենի մուտացիայի հետևանքով։ Այսպիսի անձանցից շատերը չեն փոխանցում այդ գեները սերնդից սերունդ, որն էլ պատճառ է հանդիսանում նրա, որ հիվանդ գեներ կրողների թիվը ավելի քիչ է քան ցույց կտային պարզ մաթեմատիկական հաշվարկները ։
Աուտոսոմ դոմինանտ
Միայն մեկ ախտահարված գենի առկայությունը բավարար է աուտոսոմ դոմինանտ հիվանդությունների դրսևորման համար։ Ամեն հիվանդ սովորաբար ունի մեկ հիվանդ ծնող ։ Հիվանդության ժառանգման հավանականությունը 50 % Է։ Աուտոսոմ դոմինանտ հիվանդություններից որոշները բնորոշվում են ոչ լրիվ պենետրանտությամբ (դրսևորմամբ), այսինքն թեև ախտահարված մեկ գեն է հարկավոր հիվանդության ժառանգման համար, ոչ բոլոր հիվանդների մոտ է տվյալ հիվանդությունը զարգանում։ Օրինակների թվում են՝ Հանտինգտոնի հիվանդությունը, նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1-ը, նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 2-ը, Մարֆանի համախտանիշը, ժառանգական ոչ պոլիպոզ կոլոռեկտալ քաղցկեղը, ժառանգական էքսոստոզը (բարձր պենետրանտություն ունեցող աուտոսոմ դոմինանտ հիվանդություն), տուբերոզ սկլերոզը, Վոն Վիլեբրանդի հիվանդությունը, և սուր ընդմիջվող պորֆիրիան։ Երեխաների մոտ ծննդաբերության ընթացքում առաջացած ախտահարումները նույնպես կոչվում են բնածին։
Աուտոսոմ ռեցեսիվ
Աուտոսոմ ռեցեսիվ ժառանգում ունեցող հիվանդությունների դրսևորման համար պարտադիր է ախտահարված գենի 2 ալելների առկայությունը։ Հիվանդ անձանց ծնողները սովորաբար առողջ են, սակայն յուրաքանչյուրը կրում է մեկական ախտահարված գեն (հետերոզիգոտներ)։ Ծնողների մոտ հիվանդության ախտանիշներ սովորաբար չեն դրսևորվում ։ Այսպիսի ծնողներից, հիվանդ երեխա ծնվելու հավանականությունը կազմում է 25 %՝ ամեն հղիության համար։ Աուտոսոմ ռեցեսիվ ժառանգում ունեցող հիվանդությունների թվում են՝ ալբինիզմը, ացիլ-CoA դեհիդրոգենազի անբավարարությունը, ցիստիկ ֆիբրոզը, մանգաղաջջային անեմիան, Թեյ-Սաքսի հիվանդությունը, Նիման-Պիկի հիվանդությունը, իրանի մկանային ատրոֆիան և Ռոբերտսի համախտանիշը ։ Որոշ աուտոսոմ ռեցեսիվ հիվանդություններ բավական տարածված են, քանի որ առաջացած մուտացիան երբեմն ունի նաև պաշտպանական գործառույթներ (օրինակ տուբերկուլյոզի կամ մալարիա դեմ), այսպիսով դարերի ընթացքում պահպանվել և փոխանցվել է սերնդեսերունդ։ Այդպիսի հիվանդությունների թվում են՝ ցիստիկ ֆիբրոզը , մանգաղաբջջային անեմիան , ֆենիլկետոնուրիան և թալասեմիան ։
X -շղթայակցված դոմինանտ
X -շղթայակցված դոմինանտ խանգարումներն առաջանում են X քրոմոսոմի վրա գտնվող գեների մուտացիայի հետևանքով։ Սակավաթիվ հիվանդություններ ունեն այսպիսի ժառանգում, որոնցից է օրինակ՝ X -շղթայակցված հիպոֆոսֆատեմիկ ռախիտը։ Քանի որ մուտացիաները գտնվում են X քրոմոսոմի վրա, հիվանդությունները կարող են հանդիպել թե արական և թե իգական սեռերի մոտ՝ տղամարդկանց մոտ ավելի ծանր ընթացք ունենալով։ Որոշ X -շղթայակցված դոմինանտ հիվանդություններ, օրինակ՝ Ռետտի համախտանիշը, incontinentia pigmenti տիպ 2-ը և Այկարդիի համախտանիշը, արական սեռի մոտ բերում են մահվան, (ներարգանդային կյանքում, կամ ծնվելուց կարճ ժամանակ անց) այդ իսկ պատճառով այս հիվանդությունները դիտվում են գերազանցապես իգական սեռի մոտ ։ Բացառությունների թվում կարող են լինել այն դեպքերը, երբ արական սեռի անձինք ժառանգում են երկու X քրոմոսոմ, օրինակ՝ Կլայնֆելտերի համախտանիշի ժամանակ (47, XXY): Այս դեպքում հիվանդությունը, նմանատիպ դրսևորումներով դիտվում է նաև տղաների մոտ։ X -շղթայակցված դոմինանտ հիվանդությունների ժառանգման հավանականությունը տարբեր է սեռից կախված։ X -շղթայակցված դոմինանտ հիվանդություն ունեցող տղամարդու բոլոր տղաները կլինեն առողջ (քանի որ նրանք հորից ստանում են Y քրոմոսոմը), իսկ բոլոր աղջիկները կժառանգեն հիվանդությունը։ X -շղթայակցված դոմինանտ հիվանդություն ունեցող կանանց մոտ, հիվանդությունը սերունդներին փոխանցելու հավանականությունը 50 % Է ամեն հղիության համար։
X -շղթայակցված ռեցեսիվ
Այս հիվանդությունները նույնպես առաջանում են X -քրոմոսոմի վրա գտնվող գեներում առկա մուտացիայի հետևանքով։ Տղամարդիկ ավելի հաճախ են ախտահարվում քան կանայք, քանի որ նրանք ունեն միայն մեկ X-քրոմոսոմ։ Հիվանդության ժառանգման հավանականությունը կրկին տարբերվում է սեռից կախված։ Այսպես, հիվանդ հորից ծնված տղաները բացառապես առողջ են (քանի որ նրանք հորից ժառանգում են ոչ թե X այլ Y քրոմոսոմը), իսկ աղջիկները համարվում են տվյալ մուտացիայի կրող (դեպքերի ճնշող մեծամասնությունում նույնպես առողջ են, քանի որ ռեցեսիվ ժառանգման դեպքում, հիվանդության դրսևորման համար հարկավոր է երկու հիվանդ ալել)։ Կինը, որը համարվում է մուտացիայի կրող, դեպքերի 50% ում հիվանդությունը կարող է փոխանցել տղաներին, նույն այդքան էլ մուտացիայի կրող հանդիսացող աղջիկներ ունենալու հավանականությունն է։ X-շղթայակցված ռեցեսիվ ժառանգում ունեցող հիվանդությունների թվում են՝ Հեմոֆիլիա A-ն, Դյուշենի մկանային դիստրոֆիան, Լեսչ-Նիհանի համախտանիշը, ինչպես նաև բավական տարածված, բայց ոչ այդքան վտանգավոր՝ տղամարդկային տիպի ճաղատությունը և դալթոնիզմը (կարմիր-կանաչ կուրություն) ։ X -շղթայակցված ռեցեսիվ հիվանդությունները երբեմն դրսևորվում են նաև կանանց մոտ՝ կապված X քրոմոսոմների անհավասար ինակտիվացիայի հետ (օրինակ Տերների համախտանիշը)։
Y -շղթայակցված
Y -շղթայակցված խանգարումներն առաջանում են Y քրոմոսոմի վրա գտնվող մուտացիաների հետևանքով։ Այս խանգարումները եթե փոխանցվում, ապա միայն հորից՝ բոլոր որդիներին։ Ավելի պարզ, կանայք երբեք չեն ախտահարվում, որովհետև չունեն Y -քրոմոսոմ։ Y -շղթայակցված հիվանդությունները չափազանց հազվադեպ են, իսկ ամենահայտնի տեսակները հարուցում են անպտղություն։ Այդ իսկ պատճառող սերնդատվությունը միայն հնարավոր է բժշկական միջամտությամբ՝ բեղմնավորման բազմաթիվ մեթոդների կիրառումով։
Միտոքոնդրիալ ժառանգում
Ժառանգման այս տիպը, որը կոչվում է նաև մայրական ժառանգում, ամենահազվադեպն է և կապված է այն 13 գեների հետ, որոնք կոդավորված են միտոքոնդրիալ ԴՆԹ-ով։ Քանի որ, էմբրիոնը ստանում է միտոքոնդրիումներ միայն ձվաբջջից, ապա այս հիվանդությունները փոխանցվում են միայն մորից՝ բոլոր երեխաներին։ Օրինակների թվում է՝ Լեբերի ժառանգական տեսողական նեյրոպաթիան: Հարկավոր է ընդգծել նաև, որ միտոքոնդրիալ հիվանդությունների մեծամասնությունն (հատկապես նրանք, որոնց ախտանիշները դրսևորվում են վաղ հասակում) իրականում առաջանում է կորիզային որևէ գենի դեֆեկտի պատճառով՝ քանի որ միտոքոնդրիումների ձևավորումը հիմնականում պայմանավորված է ոչ-միտոքոնդրիալ ԴՆԹ-ով։ Այս հիվանդություններն հիմնականում ժառանգվում են աուտոսոմ ռեցեսիվ ձևով :
Բազմագործոնային հիվանդություններ
Գենետիկ խանգարումները կարող են լինել նաև բարդ, բազմագործոնային կամ պոլիգենային, որը նշանակում է հիվանդության զարգացման գործում՝ բազմաթիվ գեների, միջավայրի գործոնների և կենսակերպի համակցում։ Օրինակ, բազմագործոնային հիվանդությունների թվում են ընդգրկված՝ շաքարային դիաբետը և սիրտանոթային հիվանդությունները։ Չնայած այսպիսի հիվանդությունները հաճախակի «կուտակված» են ընտանիքներում, կամ մոտ ազգակիցների շրջանում, նրանք չունեն ժառանգման հստակ օրինաչափություն։ Այսպիսով չափազանց դժվար է որոշել անձի մոտ տվյալ հիվանդության զարգացման, կամ արդեն իսկ զարգացած հիվանդության փոխանցման ռիսկը։ Բազմագործոնային հիվանդությունները նաև դժվար է ուսումնասիրել, կամ բուժել, քանի որ այսպիսի հիվանդությունների զարգացման մեջ դեր ունեցող բազմաթիվ գործոններ դեռևս հայտնաբերված չեն։ Ներկայումս բազմաթիվ հետազոտություններ են կատարվում այդ պատճառական գործոնների (պատճառագիտություն) հայտնաբերման, և գենոտիպ - ֆենոտիպ ասոցիացաների պարզաբանման շուրջ։ Հետազոտման մեթոդներից մեկը ենթադրում է, սկզբից գենոտիպի ուսումնասիրում, այնուհետև տվյալ գենոտիպի համեմատում անձի մոտ առկա կլինիկական դրսևորումների հետ։ Ի հակառակ ավելի ավանդական՝ ֆենոտիպից դեպի գենոտիպ մոտեցման, այս եղանակը թույլ է տալիս հիվանդի մոտ հայտնաբերել պատճառական գործոններ, որոնք նախկինում եղել են աննկատ՝ կլինիկական հետերոգենության, պենետրանտության (գենետիկ հիվանդության դրսևորման հաճախականություն) և փոփոխական էքսպրեսիվության (դրսևորման ուժգնություն) պատճառով։ Պեդիգրիում (գենետիկ հիվանդությունների ուսումնասիրման համար կազմվող տոհմածառ), բազմագենային հիվանդություններին բնորոշ է ընտանիքի ներսում սերնդից սերունդ անցումը, սակայն այսպիսի ժառանգումը չունի հստակ օրինաչափություն, ինպես Մենդելյան ժառանգման դեպքում է դիտվում։ Ասվածը չի ենթադրում, որ տվյալ գեները չեն կարող ապագայում տեղորոշվել և ուսումնասիրվել։ Բազմագործոնային հիվանդություններից շատերի առաջացման մեջ, միջավայրային գործոնները բավական մեծ դեր ունեն (օրինակ՝ զարկերակային հիպերտենզիա)։
Բազմագործոնային հիվանդությունների թվում են ՝
= Քրոմոսոմային խանգարումներ = Քրոմոսոմային են այն խանգարումները, որոնք առաջանում են բացակայող, ավել, կամ ձևափոխված քրոմոսոմային ԴՆԹ -ի պատճառով։ Այն կարող է լինել քրոոսոմների թվի փոփոխության, կամ քրոմոսոմների կառուցվածքային ձևախախտման արդյունք։ Ամենահայտնի օրինակների թվում է Դաունի համախտանիշը, որտեղ դեպքերի մեծամասնությունում հիվանդներն ունեն մեկ հավելյալ 21 քրոմոսոմ ։ Դաունի համախտանիշով հիվանդների 3 % մոտ, հիվանդության պատճառը ոչ թե քրոմոսոմների ընդհանուր թվի ավելցուկն է այլ Ռոբերտսոնյան տրանսլոկացիան, ամենաբնորոշը t(14,21) -ը ։
Ախտորոշում
Գենետիկ ախտահարումների բազմազան են և յուրաքանչյուրի ախտորոշումը հիվանդությունների մեծաքանակ լինելու պատճառով կարող է չափազանց տարբեր լինել։ Հիվանդության ախտորոշման տարիքը, ախտորոշման մեթոդի ընտրությունը և հավաստիությունը հիվանդությունից կախված կարող են փոփոխվել։ Գենետիկ հիվանդությունների մեծամասնությունը ախտորոշվում է մանկական հասակում, բայց օրինակ՝ Հանտինգտոնի հիվանդությունը սովորաբար ախտորոշվում է արդեն հասուն տարիքում։ Գենետիկ հիվանդությունների ախտորոշումից զատ, չափազանց կարևոր է նաև նրանց ժառանգման հավանականության ստուգումը։ Այսպես, օրինակ՝ մանրակրկիտ ուսումնասիրված ընտանեկան անամնեզը կարող է հնարավորություն ընձեռնել կանխագուշակելու գենետիկ հիվանդության հնարավոր ժառանգումը, որը կարող է ստուգվել հետազոտման այլ մեթոդներով և օգնել ապագա ծնողներին պատրաստվել երեխայի հատուկ խնամքի, եթե այդպիսին պահանջվի, հղիության արհեստական ընդհատման, կամ մեռելածնության ։
Պրենատալ (նախածննդաբերական) ախտորոշում
Ուլտրաձայնային հետազոտությունը դեպքերի մեծամասնությունում թույլատրում է հայտնաբերել պտղի մոտ առկա կառուցվածքային արատները։ Ինվազիվ հետազոտման մեթոդներից, օրինակ՝ ամնիոցենտեզը, օգտագործում են հարպտղային ջրերից նմուշ ստանալու և նրանցում հետաքրքրող նյութերի քանակը չափելու համար ։ Օրինակ Դաունի համախտանիշի ժամանակ ամնիոտիկ հեղուկում ցածր է α -ֆետոպրոտեինի և էստրիոլի, իսկ բարձր է β - ԽԳ-ի (խորիոնոային գոնադոտրոպին) մակարդակը ։
Կանխատեսում
Չնայած բուժման արդյունավետ մեթոդների բացակայությանը, ոչ բոլոր գենետիկ հիվանդություններն են հանգեցնում մահվան։ Բազմաթիվ գենետիկ հիվանդություններ ազդում են մարդու զարգացման փուլերի վրա, օրինակ՝ Դաունի համախտանիշը, մինչդեռ մյուսների մոտ դիտվում են մաքուր ֆիզիկական ախտանշաններ, օրինակ՝ մկանային դիստրոֆիան։ Որոշ հիվանդություններ, օրինակ՝ Հանտինգտոնի հիվանդությունը, չեն դրսևորվում մինչ հասուն տարիք։ Գենետիկ հիվանդությունների ակտիվ ախտանշանաբանության փուլում, շատ հիվանդներ հիմնվում են հիվանդության զարգացման առաջընթացի կանխման, կյանքի որակի պահպանման վրա։ Այս ամենին հասնելու համար, կարող են օգնել ֆիզիոթերապիան, ցավի կառավարումը, կամ այլընտրանքային բժշկական թերապիան։
Բուժում
Գենետիկ հիվանդությունների բուժումը հզոր մարտահրավեր է մարդկության համար։ Ներկայումս շուրջ 1,800-ից ավել գենային թերապիայի կլինիկական փորձեր են կատարվել, կատարվում, կամ համաձայնեցված աշխարհով մեկ ։ Չնայած այդ ամենին, բուժական շատ եղանակներ ուղղված են միայն կյանքի որակի բարելավմանը։ Գենային թերապիան իրենից ներկայացնում է բուժման եղանակ, որի ժամանակ հիվանդի մոտ առկա հիվանդ գեների գործառույթները փոխվում, լրացվում, կամ ճնշվում են՝ դրսից ստացված առողջ գեներով։ Տրամաբանական է, որ այսպիսի միջամտությունը պետք է վերացնի ախտահարված գենի թողած ազդեցությունները, կամ գոնե դանդաղեցնի հիվանդության հարաճումը։ Սակայն գենային թերապիայի ամենամեծ և դեռևս չհաղթահարված խնդիրն այն է, թե ինչպես տվյալ գեները ճշտորեն հասցնել հիվանդությամբ ախտահարված օրգան, հյուսվածք, կամ համապատասխան մուտացված բջիջ։ ԵՎ իսկապես, նույնիսկ պատկերացնելն է բարդ, թե ինչպես կարող ենք ներմուծել գեն մոտ 3 տրիլիոն բջջի ախտահարված բջջի։ Այս հարցը մշտապես եղել է գենետիկ հիվանդությունների և նրանց բուժման միջև, երբևէ եղած ամենագլխավոր արգելքը ։
Համաճարակաբանություն
Մոնոգենային հիվանդությունների հանդիպման հաճախականությունը մոտավորապես 1:50 է, իսկ քրոմոսոմային խանգարումներինը 1:263 ։ Մարդկության մոտ 65 % -ն ունի այս կամ այն առողջական խնդիր, կապված բնածին գենետիկ մուտացիաների հետ ։ Գենետիկ հիվանդությունների մեծ հաճախականության պատճառով, նույնիսկ 1։21 հաճախականություն ունեցող հիվանդությունները կարող են դասակարգվել, որպես հազվադեպ հանդիպող (սովորաբար հազվադեպ հանդիպող են համարվում 1-ը 2000-ից և ավելի քիչ հանդիպող հիվանդությունները)։ Որոշ գենետիկ հիվանդություններ ինքնին չափազանց հազվադեպ են հանդիպում ։  Ներկայումս հայտնի են ավելի քան 6000 գենետիկ հիվանդություններ, որոնք պարբերաբար ավելանում են բժշկական գրականությունում նկարագրվող նորանոր հիվանդություններով ։
Պատմություն
Գենետիկական հիմք ունեցող ամենահին հիվանդությունը հայտնաբերվել է մարդանմաններից Paranthropus robustus (կամ Australopithecus robustus) -ին պատկանող գտածոների ուսումնասիրություններում, որոնցից ամեն երրորդն ուներ անկատար ամելոգենեզ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գենետիկա Կատեգորիա:Ժառանգական հիվանդություններ Կատեգորիա:Ժառանգականություն Կատեգորիա:Գենետիկ հիվանդություններ և խանգարումներ
(3576) գալինա
(3576) գալինա (Galina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի փետրվարի 26-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,395349 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0779 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7128 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1354,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,265859 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,11° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ճարպոտ ժողովուրդ
Ճարպոտ ժողովուրդ (ճարպով լցված կամ գեր քաղաքացիներ popolo grasso ) Իտալիայի միջնադարյան քաղաքների մեծահարուստ հասարակություն։ Տերմինը օգտագործվում է XIII-XV դարերում ` կոմունալ շարժման ժամանակ։ «Ճարպոտ ժողովուրդը» սովորաբար դեմ է «նիհար ժողովրդին»  (popolo minuto ) ։
Տերմինի պատմական համատեքստը և ծագումը
XII դարում Ֆլորենցիայում տեղի են ունենում գործընթացներ, որոնք ոչնչացնում են ֆեոդալական հարաբերությունները։  Մի կողմից առևտրի և արհեստների  զարգացումը բերում է նրան, որ դրամական միջոցները  կենտրոնացված են արհեստավորների և առևտրականների մոտ, և ոչ թե ֆեոդալական ազնվականների։ Մյուս կողմից, հին քաղաքական հարաբերություններըն այլևս չեն համապատասխանում  նորերին, և XII  դարի սկզբին Ֆլորենցիայում ՝   քաղաքային կոմունայի հիման վրա, ձևավորվեց ժողովրդավարությունը։ Առևտրի և քաղաքական բարեփոխումների զարգացման շնորհիվ, 13-րդ դարի կեսերին Ֆլորենցիան դարձավ միջնադարյան Եվրոպայի առաջատար քաղաքներից մեկը, միակ եվրոպական քաղաքը, որը ստեղծեց իր սեփական մետաղադրամները։ Դե- ֆակտո Ֆլորենցիան անկախություն է ձեռք բերում և դառնում է Ֆլորենցիայի հանրապետություն։ XIII դարի երկրորդ կեսին  գվելֆեր և գիբելինների  միջև հետագա պայքարը հանգեցրեց ժողովրդավարության ոչնչացմանը։ 1260 թվականի սեպտեմբերին՝  տանելով նշանակալից հաղթանակ  ընդդեմ Մոնտեպերտիիի, կառավարության ղեկը վերցնում են գիբելինները։ Նրանց թագավորությանը  զուգահեռ, Ֆլորենցիայում վերականգնվեց կայսեր իշխանությունը և տևեց վեց տարի ՝ մինչև 1266 թվականը։  1266 թվականին Ֆլորենցիայից գիբելինների վտարումը խանգարեց ամբողջությամբ վերականգնել ժողովրդավարությունը։ Իշխանությունը Ֆլորենցիայում դարձավ օլիգարխիկ և անցավ արհեստանոցների ղեկավարներին։ Նրանք ընտրվեցին կոնսուլի կողմից, բայց միայն «ավագ արհեստանոցներն» էին  (Arti maggiori), որ կարողացան 13-րդ դարի կեսերին ստեղծել ամենարդյունավետ քաղաքական ուժը։ Ֆլորենցիայի այն քաղաքացիները, որոնք ընդգրկված էին «ավագ արհեստանոցներում»՝ ավելի ազդեցիկ էին և ապահովված, ովքեր էլ հենց ստացան «Ճարպոտ ժողովուրդ» տիտղոսը։ Իսկ Ֆլորենցիայի աղքատ բնակիչները կոչվեցին  « բարակ ժողովուրդ»։ Ֆլորենցիայի այս սիստեմը տարածվեց Իտալիայի մյուս քաղաքներում և դարձավ գերիշխող։ «Ճարպոտ մարդիկ» տերմինն օգտագործվեց  նաև Ֆլորենցիայի սահմաններից դուրս։ Այս կառավարման ձևն օգտագործվեց մինչև 15-րդ դարը, երբ Ֆլորենցիայի իշխանությունը արդեն պատկանում էր Մեդիչների ընտանիքին։
«Ճարպոտ ժողովուրդ» տերմինի կառուցվածքը
«Ավագ արհեստանոցները», որոնք ղեկավարում էին ճարպոտ ժողովուրդը, թվով յոթն էին՝
1․«Կալիմալի» արհեստանոց, որն զբաղվում էր առևտրով
2․«Լանա» արհեստանոց, որն զբաղվում էր բրդյա գործվածքներով
3․«Կամբիո» արհեստանոց, որն զբաղվում էր մետաքսի արտադրությամբ,
Յուրաքանչյուր արհեստանոցից մեկական անձ կազմվեցին քաղաքային ղեկավարման համակարգը և գլխավոր կազմում էին «Կալիմալա»,« Լանա » «Կամբիո » արհեստանոցների ներկայացուցիչները, քանի որ նրանք ավելի մեծ ազդեցություն ունեին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքների պատմություն
Բագրատ Ղարիբջանյան (կուսակցական գործիչ)
Բագրատ Բեգլարի Ղարիբջանյան, հայ կուսակցական գործիչ։ ՌՍԴԲ(բ)Կ անդամ (1917)։
Կենսագրություն
Բագրատ Ղարիբջանյանը ծնվել է Սուրմալուի գավառի [Բահարլու (Սուրմալուի գավառ)|[Բահառլու]] գյուղում։ 1905 թվականին ավարտել է Իգդիրի քաղաքային ուսումնարանը։ Սուրմալու գավառի գյուղերում և Իգդիրում զբաղվել է ուսուցչությամբ։ Աշխատակցել է բոլշևիկյան մի շարք թերթերի։ 1917 թվականին եղել է ՌՍԴԲ(բ)Կ Ալեքսանդրապոլի կազմակերպության անդամ, 1917 թվականի դեկտեմբերից 1918 թվականի մայիս՝ նախագահ։ 1919 թվականի սկզբին ընտրվել է Ալեքսանդրապոլի ընդհատակյա բոլշևիկյան կազմակերպության քարտուղար։ Մասնակցել է 1920 թվականի մայիսյան ապստամբությանը։ Ապստամբության պարտությունից հետո ձերբակալվել է, դատապարտվել մահապատժի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Անտոն Քոչինյան
Անտոն Երվանդի Քոչինյան, հայ կուսակցական և պետական գործիչ։ Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության (ՀԿԿ) կենտկոմի առաջին քարտուղար 1966-1974 թվականներին։ ԽՄԿԿ անդամ 1938 թվականից։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի Կոմունիստական գյուղատնտեսական բարձրագույն դպրոցը (Երևան, 1935 թվական), ՀԱՄԿ(բ)Կ կենտկոմին կից կուսկազմակերպիչների բարձրագույն դպրոցը (Մոսկվա, 1946 թվական), ԽՄԿԿ կենտկոմին կից բարձրագույն կուսակցական դպրոցը (Մոսկվա, 1959 թվական)։
Քոչինյանը մեծ ներդրում ունի երկրի տնտեսական և մշակութային առաջընթացում։
Նրա պաշտոնավարության ժամանակ սկսեց կառուցվել Արփա-Սևան ջրատարը։ Երևանում մետրոպոլիտեն կառուցելու նախաձեռնությունը նույնպես պատկանում է Անտոն Քոչինյանին, որը հետո կյանքի կոչեց Կարեն Դեմիրճյանը։ Նրա պաշտոնավարման օրոք է կառուցվել Եղեռնի հուշարձանը։
Անտոն Քոչինյանի ծննդյան 100-ամյակի հոբելյանական միջոցառումների շրջանակում տեղադրվել են նրա կիսանդրիները Երևանում և Վահագնի գյուղում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ՀԿԿ կենտկոմի առաջին քարտուղարներ Կատեգորիա:Հայաստանի վարչապետներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 5-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 6-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 8-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 9-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 19-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 20-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 21-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 22-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:Կուսակցական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 25-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 24-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 23-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Ժողկոմխորհի նախագահներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Վիլա Պավան
Վիլա Պավան (Vila Pavão), համայնք Բրազիլիայում՝ Էսպիրիտու Սանտու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Էսպիրիտու Սանտու նահանգի հյուսիսարևմտյան մարզում։ Մտնում է Նովա Վենեսիայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 9.244 մարդ՝ 2020 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 432,741 կմ2 տարածք ։ Բնակչության խտությունը՝ 19,6 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1990 թվականի հուլիսի 1-ին
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էսպիրիտու Սանտու նահանգի բնակավայրեր
Կամարիկ Վերին
Կամարիկ Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
47-րդ գվարդիական դիվիզիայի փողոց (Կրասնի Սուլին)
47-րդ գվարդիական դիվիզիայի փողոց (Улица 47-й Гвардейской Дивизии), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Յուրկին Կուտ միկրոշրջանում։ Անվանվել է Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցած 47-րդ գվարդիական հրաձգային դիվիզիայի պատվին։ Սկիզբ է առնում Բալոչնայա, Պիոներսկայա, Կորոտկայա փողոցների հանգույցից և ավարտվում քաղաքի ծայրամասում՝ վերածվելով դեպի 60Н-176 մայրուղուն միացող ճանապարհի։ Երկարությունը 1000 մետր է։
Պեսչանկա (գյուղ, Կրասնոգրադի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Պեսչանկա գյուղում բնակվում էր 5 425 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12546 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 432,41 մարդ/կմ²։
47-րդ գվարդիական դիվիզիայի փողոց (Կրասնի Սուլին)
Նկարագրություն
Կրասնի Սուլին քաղաքի 47-րդ գվարդիական դիվիզիայի փողոցը գտնվում է Յուրկին Կուտ միկրոշրջանում։ Այն սկսվում է Բալոչնայա, Պիոներսկայա, Կորոտկայա փողոցների հանգույցից, հատում է Բոլշայա Սկելևայա, 2-րդ Նագոռնայա փողոցները, Կրիմսկի, 4-րդ Սկելևատսկի նրբանցքները և ավարտվում քաղաքի ծայրամասում՝ վերածվելով դեպի 60Н-176 մայրուղուն միացող ճանապարհի։ Փողոցի երկարությունը 1000 մետր է։
47-րդ գվարդիական դիվիզիայի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346350։
Փողոցն անվանվել է Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցած Կարմիր դրոշի և Բոգդան Խմելնիցկու շքանշանակիր 47-րդ գվարդիական հրաձգային դիվիզիայի պատվին։
Դիվիզիան կազմավորվել է 1942 թվականի հոկտեմբերի 20-ին։ Մասնակցել է Ստալինգրադի ճակատամարտին, ազատագրել է Ռոստովի, Դոնեցկի, Խարկովի և Վոլինի մարզերը, մասնակցել է Լեհաստանի ազատագրման մարտերին։ Մասնակցել է Բեռլինի գրավմանը ։
Հաջող մարտական ​​գործողությունների համար 47-րդ գվարդիական հրաձգային դիվիզիան պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի և Բոգդան Խմելնիցկու շքանշաններով։ Նրա մոտ 16 հազար զինվոր պարգևատրվել է շքանշաններով և մեդալներով։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին 16 զինծառայող արժանացել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչման համար, 31 զինծառայող դարձել է Փառքի շքանշանի լրիվ ասպետ ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի փողոցներ
Ինգրիդ Ալեքսանդրա (Նորվեգիայի արքայադուստր)
Նորին արքայական մեծություն, Նորվեգիայի արքայադուստր Ինգրիդ Ալեքսանդրա (Prinsesse Ingrid Alexandra, prinsesse av Norge, ), Նորվեգիայի թագաժառանգ Հակոնի և նրա կին Մետտե-Մարիտի ավագ դուստր, Նորվեգիայի թագավոր Հարալդ V-ի թոռնուհին։
Կենսագրություն
Արքայադուստր Ինգրիդը ծնվել է Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյի Ռիկշոսպիտալետե ծննդատանը։ Ծնվելուց հետո ստացել է Նորվեգիայի արքայադուստր տիտղոս։ Արքայադուստր Ինգրիդ Ալեքսանդրան իր հորից հետո հանդիսանում է Նորվեգիայի գահի երկրորդ ժառանգորդը։ Երբ հայրը՝ Հակոնը, ժառանգի գահը, Ինգրիդ Ալեքսանդրան կդառնա Նորվեգիայի գահաժառանգ։
Ինգրիդ Ալեքսանդրայի կնունքը տեղի է ունեցել 2004 թվականի ապրիլի 17-ին Օսլոյում։ Նրա կնքահայրն ու կնքամայրը եղել են հայրական կողմից պապը՝ թագավոր Հարալդ V-ը, Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ VI-ը, Դանիայի թագաժառանգ Ֆրեդերիկ, Շվեդիայի թագաժառանգ արքայադուստր Վիկտորիա, արքայադուստր Մարթա Լուիզան, Հարալդ V թագավորի ավագ դուստրը և Ինգրիդ Ալեքսանդրայի հորաքույրն ու մայրական կողմից տատիկը՝ Մարիտ Թեսեն։
2006 թվականի հունվարի 4-ին Ինգրիդ Ալեքսանդրան առաջին անգամ հաճախեց մանկապարտեզ, իսկ 2010 թվականի օգոստոսի 19-ին սկսեց սովորել Ասքերի Jansløkka barneskole անունով դպրոցում։
2016 թվականի փետրվարի 12-ին Ինգրիդ Ալեքսանդրան վառեց Օլիմպիական խաղերի կրակը Լիլեհամերում անցկացված Երիտասարդական ձմեռային II օլիմպիական խաղերի ժամանակ։
Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան (Մոսկվա)
Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան (Государственный музей изобразительных искусств имени А. С. Пушкина), արտասահմանյան արվեստի ստեղծագործությունների խոշորագույն թանգարաններից մեկը Ռուսաստանում։ Բացվել է 1912 թվականին։ Ձեռք են բերվել արվեստի հանրահայտ նմուշների պատճեններ ու կրկնօրինակներ, եգիպտագետ Վ. Գոլենիշչևի համաշխարհային հռչակ վայելող եգիպտական հուշարձանների հավաքածուն, արևմտաեվրոպական գեղանկարչության բնօրինակներ։
Պատմություն
1932 թ. թանգարանը անվանափոխվել է Կերպարվեստի թանգարանի։ 1937 թ. թանգարանին տրվել է Ալեքսանդր Պուշկինի անունը։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին թանգարանային ֆոնդի մեծ մասը տարվել է Նովոսիբիրսկ ու Սոլիկամսկ։ 1944 թ.-ից սկսվեց թանգարանի շենքի վերականգնման գործընթացը, որը տուժել էր պատերազմի ժամանակ ռմբակոծումներից, ու ցուցադրման տարբերակումը։ Ռմբակոծման արդյունքում կոտրված էին շենքի Վ. Շուխովի մետաղա-ապակյա վերածածկների ապակիները, ու 3 տարվա ընթացքում թանգարանը կանգնած էր բաց երկնքի տակ։ Արևմտյան ճակատի վերևի մասում մնացել էին գերմանական ռմբերի տեղերը։ Այս ժամանակահատվածում՝ 1944-1949 թթ. թանգարանի տնօրենն էր Ս. Մերկուրովը։ Վերջին ցուցադրումը տեղի ունեցավ 1946 թ.-ի հոկտեմբերի 3-ին։ 1949-1953 թթ. Թանգարանի ցուցադրական գործունեությունը կասեցվել է. թանգարանի տարածքը տրված էր «ԽՍՀՄ ժողովուրդներից ու արտասահմանյան երկրներից Իոսիֆ Ստալինի ստացած նվերների ցուցահանդես»-ին։ Ստալինի մահից հետո ԿԹ-ի գործուներությունը վերականգնվել ու ընդլայնվել է։ 1985 թ. արվեստագիտության դոկտոր Ի. Զիլբերշտեյնի ու ԿԹ-ի տնօրեն Ի. Անտոնովայի նախաձեռնությամբ ԿԹ-ի գիտական բաժնի իրավունքով հիմնվեց անձնական հավաքածուների թանգարան։ 1980 թ.-ից Սվյատոսլավ Ռիխտերի ու Ի. Անտոնովայի նախաձեռնությամբ թանգարանի սրահներում անցկացվում է երաժշտության ու գեղանկարչության ամենամյա «Դեկտեմբերյան Երեկոներ» տոնակատարությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պատկերասրահներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի թանգարաններ Կատեգորիա:1912 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:1912 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Հին Հունաստանի թանգարաններ Կատեգորիա:Մոսկվայի թանգարաններ Կատեգորիա:Մոսկվայի գեղարվեստական թանգարաններ
Բենաավիս
Բենաավիս (իսպ.` Benahavís), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կոստա դել Սոլ Օկսիդենտալ շրջանում։ Տարածքը կազմում է` 145 կմ2։ Բնակչությունը՝ 4932 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 78 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Չերվոնոոսկոլսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Չերվոնոոսկոլսկի գյուղական խորհուրդ  (Червонооскільська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնոոսկոլսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 3225 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 127.07 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 25.38 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Ռավիլ Նետֆուլլին
Ռավիլ Սյագիդովիչ Նետֆուլլին (Равиль Сягидович Нетфуллин, ),  ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։
Ակումբային
Ռավիլը ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել ութ տարեկան հասակում՝ «Տորպեդո-ԶԻԼ» դպրոցում։ Այն բանից հետո, երբ 2010 թվականի գարնանը ակումբը զրկվել է պրոֆեսիոնալ կարգավիճակից, ֆուտբոլիստը թիմի կազմում հանդես է եկել սիրողական լիգայում։ 2011 թվականի ձմռանը խաղացողը մասնակցել է Մոսկվայի ԲԿՄԱ ակումբի դիտումներին, որի հետ հետագայում կնքել է պայմանագիր ։ 2012 թվականի ամռանը անցել է նախամրցաշրջանային պատրաստություն «բանակայինների» առաջին թիմի հետ ։
2012 թվականի հուլիսի 28-ին՝ Պերմի «Ամկար» ակումբի դեմ խաղում, ԲԿՄԱ ակումբի կազմում կատարել է իր նորամուտը Ռուսաստանի Պրեմիեր լիգայում ։
2013 թվականի հուլիսի 15-ին վարձավճարով տեղափոխվել է Վորոնեժի «Ֆակել» ակումբ ։
2014 թվականի օգոստոսին տեղափոխվել է «Սոլյարիս» ակումբ։ Երկու տարվա ընթացքում լիգայում անցկացրել է 50 խաղ, որոնցում խփել է 8 գոլ, կատարել 8 գոլային փոխանցում և ստացել 7 դեղին քարտ։ 2016 թվականի ամռանը տեղափոխվել է Յարոսլավլի «Շիննիկ» ակումբ ։
2017 թվականի հունիսին մեկ տարվա պայմանագիր է կնքել Կուրսկի «Ավանգարդ» ակումբի հետ ։ 2017 թվականի հուլիսի 15-ին խփել է իր առաջին գոլը նոր թիմի կազմում՝ գրավելով «Տամբով» ակումբի դարպասը։
2018 թվականի ամռանը տեղափոխվել է «Խիմկի» ակումբ։
Հավաքականում
2011 թվականին հանդես է եկել Ռուսաստանի պատանեկան հավաքականում (մինչև 19 տարեկան), որի կազմում նորամուտը կատարել է հոկտեմբերի 6-ին՝ Բոսնիա և Հերցեգովինայի դեմ խաղում (0:2) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Խիմկիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Քարտեզների անալիզ և գնահատում
Քարտեզների անալիզը և գնահատումը - Ամեն մի աշխարհագետ պետք է կարողանա զբաղվել քարտեզով, տալ նրա գնահատականը, ընտրել այնպիսի քարտեզ, որը նպատակահարմար լինի իր ուսումնասիրությունների համար։ Աշխարհագետը պետք է քարտեզին վերաբերվի խիստ քննադատորեն։ Քարտեզի գնահատման ժամանակ առաջին հերթին պետք է հաշվի առնել, թե այն որքանով է համապատասխանում իր նշանակմանը։ Քարտեզի գնահատման ընթացքում պետք է մանրակրկիտ ուսումնասիրության ենթարկել քարտեզի ամեն մի տարր, ինչպես առանձին պատկերման ճշտության տեսակետից, նույնպես և միմյանց հետ պայմանավորվող փոխադարձ կապի ու ազդեցության պայմաններում, այս գործողությունը ընդունված է կոչել քարտեզի անալիզ։ Քարտեզների գնահատումը և անալիզը սովորաբար պետք է կատարվի մի միասնության մեջ։ Ընդհանուր աշխարհագրական քարտեզի անալիզի ընթացքում պետք է ուշադրություն դարձնել հետևյալ տարրերը ճիշտ և որակով պատկերելու վրա. Անալիզը պետք է կատարել ամբողջ քարտեզի համար. չի թույլատրվում անալիզի ենթարկել առանձին հատվածները և ստացած արդյունքներն ընդահանրացնել ամբողջ քարտեզի համար։ Անալիզի ժամանակ պետք է ուշադրություն դարձնել պայմանական նշանների ընտրության և կապակցման, քարտեզի բեռնավորվածության, ընթեռնելիության և լավ տեսանելիության վրա։ Անալիզի ընթացքում ուշադրության կենտրոնում պետք է լինեն այն նպատակները, որոնց համար ծառայում է քարտեզը։ Դրանք են՝ քարտեզը որպես նյութ ուրիշ քարտեզներ կազմելու համար, որպես հիմք մասնագիտական քարտեզներ կազմելու համար, միջոց դաշտային հետազոտական աշխատանքներ կատարելու և տեղում կողմնորոշվելու համար։ Քարտեզի անալիզին բավական օժանդակում են նույն տերիտորիայի այլ քարտեզի կամ ուրիշ տերիոտորիայի նման բնույթի քարտեզի հետ համեմատելը։
Անալիզի ընթացքում պետք է պազաբանել
Քարտեզի գաղափարական բովանդակության գնահատումը հնարավորություն է տալիս պարզաբանելու, թե տվյալ քարտեզը ինչ գաղափարական ազդեցություն կգործի օգտվող հասարակության վրա առանձնապես այն դեպքում, երբ քարտեզը նշանակված է ուսումնական նպատակների և գիտա-մասսայական զեկուցումների ու պրոպագանդայի ընթացքում ցուցադրելու համար։ Քարտեզի բովանդակաության և լիակատարության անալիզի և գնահատման ընթացքում պետք է վեր հանել, թե նրա բովանդակությունը որքան է համապատասխանում կազմման առաջադրված պահանջներին։ Այն կարող է վերաբերել ինչպես առանձին տարրերի լիակատար հաջող պատկերմանը, նույնպես և բեռնվածությանը և ընթեռնելիությանը։ Քարտեզը գնահատելիս պետք է ուշադրություն դարձնել նաև այն հանգամանքի վրա, թե երբ է կազմված տվյալ քարտեզը և որքանով են հնացել նրա վրա ցույց տրված տարրերը կամ երևույթները։ Քարտեզի արդիական լինելու վրա մեծ ազդեցություն է գործում տերիտորիայի աշխարհագրական լանդշաֆտի նշանակալի փոփոխությունը՝ մարդու գործուենությամբ կամ բնության ուժերի գործունեության միջոցով։ Այդ տեսակետից հնացած քարտեզները դառնում են կարևորագույն պատմական փաստաթղթեր։ Դրա համար լավագույն օրինակ կարող է ծառայել Երևանյան լճի տեղը պատկերող նախկին քարտեզը։ Քարտեզի մաթեմատիկական հիմքի և կոմպանովկայի գնահատման ժամանակ պետք է որոշել, թե որքանով են նրանք համապատասխանում քարտեզի նշանակմանը։ Այսպես, օրինակ՝ ծովային քարտեզների համար նպատակահարմար է հավասարաանկյուն ցանցերը, որոնք չեն կարող փոխարինվել ուրիշ պրոյեկցիաներով։ Նման օրինակներ կարելի է բերել նաև այլ տիպի նշանակման քարտեզների համար։ Քարտեզի երկրաչափական ճշտության գնահատումն այն է, թե տվյալ քարտեզի վրա գտնվող տարբեր տարրերի միջև եղած հեռավորությունը և փոխադարձ տեղադրումը որքանով է համապատասխանում իրականությանը և որքանով են նրանք միմյանց նկատմամբ տեղափոխված դիրքով պատկերված։ Քարտեզի ձևավորման և օժանդակ հագեցվածության տարրերի գնահատականով և անալիզի ընթացքում վեր են հանվում ձևավորման դրական կողմերը, առանձնապես գույների ճիշտ օգտագործման նպատակահարմարությունը, իսկ օժանդակ հագեցվածության տարրերի անալիզով գնահատվում են, թե նրանք որքանով են հնարավորություն ստեղծում քարտեզի բովանդակությունը ճիշտ հասկանալու և լրացուցիչ տեղեկություններ տալիս քարտեզից օգտվողին։
Կատեգորիա:Քարտեզագրություն
Անրի Սալա
Անրի Սալա (Anri Sala, ), ալբանացի նկարիչ, ապրում և ստեղծագործում է Բեռլինում։
Կենսագրություն
1992-1996 թվականներին սովորել է Տիրանայի արվեստի ազգային ակադեմիայի գեղանկարչության և քանդակի բաժնում, 1996-1998 թվականներին՝ Փարիզի դեկորատիվ արվեստի ազգային դպրոցում, 1998-2000 թվականներին՝ Tourcoing-ի ժամանակակից արվեստի ազգային ստուդիայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալբանացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ալբանացի արվեստագետներ
Տերնովկա (գյուղ, Կոնոտոպի շրջան)
Տերնովկա (Тернівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Տերնովկա գյուղում բնակվում էր 645 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:17-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Տիտանի հանքանյութեր
Տիտանի հանքանյութեր, տիտանի բնական միներալային առաջացումներ, որոնցից մետաղի կոռոզիան տնտեսապես շահավետ է։
Կարևոր միներալներն են՝ իլմենիտը (43,7–52,8% TiO_2), ռուտիլը, անատազը և բրուկիտը (94,2–99,0%), լեյկոքսենը (56,3–96,4%), լոպարիտը (38,3–41,0%), տիտանիտը (33,7– 40,8%)։ Տիտանի հանքանյութերի հանքավայրերը լինում են՝ մագմատիկ, էքսոգեն և մետամորֆոգեն։ Մագմատիկ հանքավայրերը կապված են գերհիմքային, հիմքային, ալկալային ապարների հետ և պարունակում են 7– 32% TiO_2։ Խոշոր մագմատիկ հանքավայրեր հայտնի են Ռուսաստանում, Կանադայում, ԱՄՆ-ում։ Տիտանի հանքանյութերի էքսոգեն հանքավայրերի մեջ տարբերում են․ իլմենիտային և ռուտիլային՝ հողմահարման կեղևում (3–30% TiO_2), իլմենիտի էլյուվիալ–դելյուվիալ և ալյուվիալ ցրոններ (0,5-25% TiO_2), իլմենիտի, ռուտիլի առափնյա–ծովային ցրոններ (0,5–35% TiO_2)։ Տիտանի հանքանյութերի հիմնական արդունաբերական տիպն են։ Խոշոր ցրոններ կան Ռուսաստանում, Ավստրալիայում, Հնդկաստանում։ Տիտանի հանքանյութեր, բացի տիտանիցից, սովորաբար պարունակում են երկաթ, վանադիում, Zr, TR, սելեն։
Կատեգորիա:Հանքանյութեր Կատեգորիա:Տիտան (տարր)
Մոլոդյոժնի (գյուղ, Տոմսկի շրջան)
Մոլոդյոժնի (Молодёжный), գյուղ Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Տոմսկի շրջանի կազմում։
Գյուղի տարածքում կան 12 պանելային և աղյուսե բազմաբնակարան շենքեր, 500 հոգանոց միջնակարգ դպրոց, սպորտային համալիր, մանկապարտեզ, ակումբ, գրադարան, գազի կաթսայատուն։
Գյուղի համար քաղաքաստեղծ ձեռնարկությունը Տոմսկայա թռչնաֆաբրիկան է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Տոմսկի շրջանի բնակավայրեր
Պետրովկա (գյուղ, Կրասնոգրադի շրջան)
Պետրովկա (Петрівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1723 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պետրովկա գյուղում բնակվում էր 1 733 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7202 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 240,63 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1723 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Միսս Տիեզերք (գեղեցկության մրցույթ)
Միսս Տիեզերք (Miss Universe), ամենամյա միջազգային գեղեցկության մրցույթ ։ Աշխարհի ամենահեղինակավոր գեղեցկության մրցույթներից մեկն է, որն ընդգրկվել է «Մեծ քառյակում»՝ «Միսս Աշխարհ», «Միսս Միջազգային» և «Միսս Երկիր» մրցույթների հետ միասին ։
«Միսս Աշխարհ», «Միսս Միջազգային», «Միսս Գրանդ Ինտերնացիոնալ», «Miss Supranational»-ի հետ միասին «Համաշխարհային գեղեցկություն» էջի կողմից ներառվել է «Մեծ սաղավարտի» («Большой шлем») կազմում ։
Մրցույթն առաջին անգամ ցուցադրվել է ամերիկյան ազգային հեռուստատեսությամբ 1955 թվականին։ 1960 թվականին ցուցադրության վայրը Կալիֆորնիայից տեղափոխվել է Ֆլորիդա։ Մինչև 1971 թվականը մրցույթը տեղի էր ունենում ԱՄՆ-ում, իսկ 1972 թվականից՝ ամեն տարի նոր երկրում։
1950-1960-ական թվականներ
1951 թվականին «Միսս Ամերիկա» գեղեցկության մրցույթում հաղթելուց հետո Իոլանդա Բեթբեզեն հրաժարվեց ելույթ ունենալ մրցույթի գլխավոր հովանավոր «Pacific Mills» ընկերության կողմից արտադրված «Catalina» լողազգեստով։ Այդ պատճառով 1952 թվականին ընկերությունը հրաժարվեց «Միսս ԱՄՆ»-ին մասնակցելուց և կազմակերպեց «Միսս ԱՄՆ» այլընտրանքային ազգային մրցույթը, ինչպես նաև «Միսս Տիեզերք» միջազգային մրցույթը։
Հովանավորներ էին ամերիկյան «Pan Am» ավիաընկերությունը և «Universal Studios» կինոընկերությունը։ «Միսս Տիեզերք» գեղեցկության մրցույթն առաջին անգամ տեղի է ունեցել 1952 թվականի հունիսի 28-ին Կալիֆորնիայի նահանգի Լոնգ Բիչ քաղաքում։ Սկզբնական շրջանում այն նախատեսված էր լողափային նորաձևության խթանման համար․ մեկ ամիս շարունակ հավակնորդները գովազդում էին լողափային արտադրանք ։
Մրցույթը համակցաված էր «Միսս ԱՄՆ» ազգային տիտղոսին։ ԱՄՆ տարբեր նահանգներից ու քաղաքներից թեկնածուները պայքարում էին «Միսս ԱՄՆ» ազգային տիտղոսի համար, որը հնարավորություն էր տալիս մասնակցել «Միսս Տիեզերք» գեղեցկության մրցույթին։ Աշխարհի տարբեր մասերից մրցույթին մասնակցողները մի քանի օր՝ մինչև «Միսս ԱՄՆ» մրցույթի եզրափակիչ փուլը, ապրում էին մրցույթի ամերիկյան մասնակիցների հետ։
«Միսս Տիեզերք» գեղեցկության կոչմանն առաջին անգամ արժանացել է տասնյոթամյա Արմի Կուսելան Ֆինլանդիայից։ Նա թագադրվել է Ռոմանովների արքայատոհմի պսակադրության խույրով։ Մրցույթին մասնակցում էին աշխարհի 30 երկրների ներկայացուցիչներ։
Մինչև 1957 թվականը մրցույթի կանոնները չէին արգելում մասնակցել ամուսնացած և երեխաներ ունեցող կանանց։ 1952 թվականին հաղթող Արմի Կուսելան ամուսնացավ՝ լինելով մրցանակակիր, սակայն պաշտոնապես չզրկվեց իր տիտղոսից։ Միակ խիստ կանոնը տարիքն էր․ մասնակիցները չպետք է լինեին 17 տարեկանից փոքր և 24 տարեկանից մեծ։
10 տարի շարունակ եզրափակիչ արարողության հաղորդավարը եղել է «CBS» ընկերության հեռուստալրագրող, նորությունների հաղորդավար Ջոն Չարլզ Դելին։
1950-ականներին երկու հաղթող եղել է ԱՄՆ-ից, երեքը՝ Եվրոպայից, մեկը՝ Ասիայից, իսկ երկուսը՝ Հարավային Ամերիկայից։
«Միսս Տիեզերք» գեղեցկության մրցույթն առաջին անգամ հեռարձակվել է «CBS» հեռուստաալիքով 1955 թվականին։
1960 թվականին մրցույթը գնվեց «CBS» հեռուստաընկերության կողմից։ Նոր տերերը փոխեցին մրցույթի անցկացման վայրը, և 11 տարի շարունակ մրցույթն անցկացվեց Մայամի-Բիչում (Ֆլորիդա)։ Այդ ժամանակ էլ ստեղծվեց «Միսս Տիեզերք Կազմակերպությունը», որը միացնում է «Միսս ԱՄՆ» և «Միսս Տիեզերք» մրցույթները։ Մրցույթի տեղափոխումը բացասական գնահատվեց Լոնգ Բիչի իշխանությունների և նրա բնակիչների կողմից ֆինանսական կորուստների պատճառով։ Արդյունքում 1960 թվականին Լոնգ Բիչի քաղաքային խորհուրդը ստեղծեց նոր մրցույթ՝ «Գեղեցկության միջազգային համագումար», այնուհետև՝ «Միսս Միջազգային»։
1960-ականներին մրցույթի ձևաչափը ենթարկվեց փոփոխության. վերջնական փուլ անցնող մասնակիցների թվաքանակը կիսով չափ կրճատվեց, լավագույն հնգյակում հայտնվելու համար ժյուրին ընտրում էր 15 թեկնածուի։ Ներառվեցին «Միսս հանճար», «Միսս ֆոտոգենիկ» և «Ազգային լավագույն կոստյում» անվանակարգերը։
1966 թվականից եզրափակիչ արարողության հաղորդավարը ամերիկացի դերասան և լրագրող Բոբ Բարկերն էր։
1970-1980-ական թվականներ
1972 թվականին «Միսս Տիեզերք» գեղեցկության մրցույթն առաջին անգամ տեղի է ունեցել ԱՄՆ սահմաններից դուրս։ Հյուրընկալող երկիրը Պուերտո Ռիկո կղզի պետությունն էր։ 1972 թվականից մրցույթն ամեն տարի անցկացվում էր տարբեր երկրներում։
1974 թվականին Իսպանիայի ներկայացուցիչ, հաղթող Ամպարո Մունոսը զրկվեց թագից, քանի որ նախքան մեկամյա ժամկետի ավարտը նա խախտել էր պայմանագրի պայմանները՝ հրաժարվելով Ճապոնիա մեկնելուց։