cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալեքսանդրիա
Պատմություն
Անտիկ աշխարհում մեծ համբավ էր վայելում Ալեքսանդրիայի գրադարանը։ Ալեքսանդրիայով է կատարվում Եգիպտոսի արտաքին առևտրի փոխադրումների 80% (գլխավորապես՝ բամբակ, բամբակի սերմ և բրինձ)։ Ունի համալսարան (1942), Հունա–հռոմեական հնությունների թանգարան (1891)։ Ալեքսանդրիա հիմնադրել է Ալեքսանդր Մակեդոնացին (որի անունով էլ կոչվում է) մ, թ. ա. 332–331-ին՝ Ռակոտիս գյուղակի տեղում, ճարտարապետ Դեյնոկրատեսի հատակագծով։ Մ. թ. ա. 305–30-ին եղել է Պտղոմեոսների հունա–եգիպտական պետության մայրաքաղաքը։ Հելլենիստական աշխարհի, ապա Հռոմեական և Բյուզանդական կայսրությունների մշակութային և առևտրական գլխավոր կենտրոններից էր։ Հայտնի էին Ալեքսանդրիայի մուսեյոնը և Ալեքսանդրիայի գրադարանը։ I դ. Ալեքսանդրիա մեծությամբ աշխարհի երկրորդ քաղաքն էր (Հռոմից հետո)։ 641-ին Ա. անցավ արաբներին։ Թուրքերի նվաճումից հետո (1517) անկում ապրեց։ XIX դ. Ա–ի տնտեսական նշանակության բարձրացմանը մեծապես նպաստեց Սուեզի ջրանցքի բացումը (1869)։ Պահպանվել են այսպես կոչված Պոմպեոսի սյունը, մեծ գերեզմանատներ, կատակոմբներ։ Փարոս կղզու վրա եղել է Ալեքսանդրյան փարոսը։ Ժամանակակից Ա. բաժանվում է հին (խղճուկ տներ, նեղ փողոցներ) և նոր (ասֆալտապատ պողոտաներ, ժամանակակից ճարտարապետությամբ բազմահարկ շենքեր, հարմարավետ մենատներ, գեղեցիկ առափնյակ) մասերի։ Կան շատ մզկիթներ։ Ռաս–էտ–Թին (XIX դ. սկիզբ), Մունթազա (XX դ. սկիզբ) և Մուհամմեդ–Ալիի (XX դ.) պալատներն այժմ թանգարանների են վերածված։ Կենտրոնական հրապարակն է Ատ–Թահրիրը՝ ձիու վրա նստած Մուհամմեդ–Ալիի արձանով։ Ալեքսանդրիայում գործում են 5 թանգարան, Ազգային գրադարանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 331 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Մետաքսի ճանապարհի բնակավայրեր Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն
Գիսոնա
Գիսոնա (Guisona, Guissona, Guissona), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Լեյդա պրովինցիայի մաս կազմող Կատալոնիա ինքնավար մարզի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Սեգարա շրջանի կազմի մեջ։ Զբաղեցրած տարածքը կազմում է 18,1 կմ2։ Բնակչությունը կազմում է 6267 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Հազարմարդ
Հազարմարդ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն հազար և մարդ բառերից։ Նշանակում է «նա, ով հազար մարդ արժի»։ Հիշատակված է մեկ անգամ 15-րդ դարում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Կոնստանտին Գեդրոյց
Կոնստանտին Գեդրոյց (Константи́н Каэта́нович Гедро́йц ), ռուս խորհրդային հողագետ և ագրոքիմիկոս, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1929)։ 1927-ին ընտրվել է Հողագետների միջազգային ընկերության նախագահ։ Գիտական հետազոտությունները վերաբերում են հողերի կոլոիդային քիմիային։ Հայտնի է նրա հողերի դասակարգումն ըստ փոխանակային կատիոնների կազմի։
Բացահայտել է հողերի աղիության բնույթը, մշակել ուսմունք աղուտների և սոլոդների մասին։
1930 թվականին ղեկավարել է Մոսկվայի մերձակայքում գտնվող Դոլգոպրուդնի ագրոքիմիական լաբորատորիան ։
Ըստ որոշ աղբյուրների, 1932 թվականին ձերբակալվել է զանգվածային քաղաքական բռնաճնշումների ժամանակ, ինչի հետևաքով ստացել է առողջական լուրջ խնդիրներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային քիմիկոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային ագրոքիմիկոսներ
Ռոզովկա (գյուղ, Թելմանովսկի շրջան)
Ռոզովկա (Розівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոզովկա գյուղում բնակվում էր 324 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ֆլամինգո
Կարմրաթևիկներ կամ ֆլամինգոներ, կազմում են կարմրաթևիկանմանների կարգի թռչունների ընտանիքը։
Նկարագրություն
Մարմնի երկարությունը 125–145 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 140–165 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 3,4–4 կգ։ Թռիչքի ընթացքում նկատելի են անսովոր երկար վիզը, հետ տարածած ոտքերը։ Փետրածածկը բաց վարդագույն է, թևերը՝ մուգ վարդագույն ու սև հատվածներով։ Կտուցը վարդագույն է, ծայրը՝ սև, հաստ, ներքև կեռված։ Ոտքերը վարդագույն են, մատները՝ լողաթաղանթավոր։ Կեր է որոնում ծանծաղուտներում՝ ջրում ընկղմած կտուցը աջ ու ձախ տանելով։ Սնվում է միջատներով, խխունջներով, խեցգետնակերպերով ։
Տարածվածություն և բնակության վայրեր
Կարմրաթևիկները տարածված են Հարավարևմտյան Եվրոպայի, Ասիայի, Աֆրիկայի և Ամերիկայի բազմաթիվ երկրներում։ Հայտնի է 3, Հայաստանի Հանրապետությունում՝ 1 տեսակ՝ սովորական կարմրաթևիկը, որն աշնանային չվահյուր է։ Հայաստանում հանդիպում է գարնանային և աշնանային չուի ընթացքում՝ Սևանա լճի և Արարատյան դաշտի ձկնաբուծական տնտեսություններում։ 1933-ից Հայաստանում գրանցվել է կարմրաթևիկների չուի 17 դեպք (11-ը՝ Սևանի ավազանից, 6-ը՝ Արարատյան դաշտի ջրավազաններից)։ Հայաստանի տարածքում ապրիլ-հունիսին հայտնվում են մոլորված հասուն ու երիտասարդ անհատներ, իսկ առաջին հավաստի բնադրումը հաստատվել է 1994–95 թթ-ին, ապա՝ 2000–02 թթ-ին։ Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Ֆլամինգոնմաններ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Ֆեռնան Սիլվա Վալդես
Ֆեռնան Սիլվա Վալդես (Fernán Silva Valdés, ), ուրուգվայցի գրող, բանաստեղծ, երգահան, դրամատուրգ։ Ուրուգվայի գրականության ազգային ակադեմիայի անդամ։ Գրականության ազգային մրցանակի դափնեկիր։
Կենսագրություն
Մաթոս Ռոդրիգես Խերարդոյի հետ երաժշտության ասպարեզում ստեղծել են ուրուգվայական երաժշտություն, որը բաժանել են երկու թեմատիկ ժանրերի՝ Margarita punzó (1927) և Yo tuve una novia (1930)։ Այնուհետև Խուան դե Դիոս Ֆիլիբերտոյի համար գրել է տանգոյի հնչյունները։
Գրականության ասպարեզ է մուտք գործել 1913 թվականին Ánfora de Barro պոեզիայի հավաքածուով։ Եղել է Ուրուգվայի գրականության ազգային ակադեմիայի անդամ։ 1966 թվականին նրա երկերն ընդգրկվել են Ուրուգվայի դասական ստեղծագործությունների շարքում։ 1972 թվականին Վալդեսին շնորհվել է Գրականության ազգային մրցանակ ։
Թահմազյան
Թահմազյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Տիգրան Սարգսյան
Տիգրան Սուրենի Սարգսյան, հայ քաղաքական գործիչ, Եվրասիական տնտեսական բանկի կառավարման խորհրդի նախագահի տեղակալ։ Նախկինում Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի նախագահ, Հայաստանի վարչապետ ու Կենտրոնական բանկի նախագահ։
1998 - 2008 թվականներին զբաղեցրել է Հայաստանի կենտրոնական բանկի նախագահի պաշտոնը, որի ընթացքում պարտադիր է դարձրել միջազգային հաշվապահական հաշվետվության չափանիշների կիրառումը, հիմնադրել է վճարման միջբանկային համակարգը, ազգային վճարահաշվարկային համակարգը, ֆինանսական համակարգի մեգակառավարիչը, ավանդների հատուցման համակարգը։ Վարել է գնաճի նպատակադրման ռազմավարություն։ Իր ղեկավարման տարիներին մինչև 2000-ականների կեսը բազմաթիվ հետաքննությունների ու քրեական գործերի արդյունքում ֆինանսական համակարգից դուրս են մղվել մի շարք քրեական տարրեր ու դադարեցվել է գումարների անօրինական շարժը։
2008 - 2014 թվականներին Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի ու Հայաստանում քաղաքական խորը ճգնաժամի օրերին զբաղեցրել է Հայաստանի Հանրապետության վարչապետի պաշտոնը։ Վարել է հակաճգնաժամային քաղաքականություն տնտեսության իրական հատվածի աջակցման, ենթակառուցվածքների ստեղծման ու հասարակական ոլորտի աջակցության միջոցով։ Վարել է տնտեսության դիվերսիֆիկացիայի քաղաքականություն, ստեղծել է էլեկտրոնային կառավարություն, իրականացրել է մի շարք կարևոր բարելավումներ կառավարման համակարգում։ Գործարկել է պարտադիր ավտոապահովագրություն համակարգը։ Իր կառավարման օրերին վերացվել է հեռահաղորդակցության ու օդային հաղորդակցության ոլորտների մենաշնորհային իրավիճակը։ Վարել է եվրոպական կառույցների հետ ու զուգահեռաբար Եվրասիական տնտեսական միության հետ մերձեցման քաղաքականություն։
Համարվում է Հայաստանի բանկային համակարգի հիմնադիրների մեկը ։ Հանդիսացել է 1993 թվականին Հայկական դրամի հիմնադիրներից, ինչպես նաև 1995 թվականին Հայաստանի բանկերի միության հիմնադրիներից մեկը։
= Կենսագրությունը = Տիգրան Սագրսյանը ծնվել է 1960 թվականի հունվարի 29ին Հայկական ՍՍՀ Կիրովական քաղաքում։ Մանկության տարիներին ընտանիքը տեղափոխվել է Երևան, որտեղ 1967 - 1977 թվականներին Սարգսյանը ստացել է նախնական կրթություն՝ Ա. Պուշկինի անվան դպրոցում ։
Կրթություն
1977 թվականին Տիգրան Սարգսյանը ընդունվել է Երևանի տեխնիկական #14 ուսումնարան, որն ավարտել է 1978 թվականին։ Նույն թվականին նա ընդունվել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի Պլանավորման ու էկոնոմիկայի ֆակուլտետ։
1980 թվականին նա ընդունվել է Վոզնեսենսկու անվան Լենինգրադի ֆինանսատնտեսական ինստիտուտ, որը գերազանցությամբ ավարտել է 1983 թվականին։ Այդ տարիներին նրա համակուրսեցին է եղել ապագայում Գազպրոմի ղեկավար Ալեքսեյ Միլլերը ։ 1983 թվականից Սարգսյանը շարունակել է ուսումը նույն ինստիտուտի ասպիրանտուրայում՝ ավարտելով այն 1987 թվականին ու պաշտպանելով թեկնածուական թեզ «Տարածաշրջանային սոցիալ-տնտեսական զարգացման պլանավորումը Հայաստանի օրինակով" վերնագրով։
1994 թվականին սովորում է Վաշինգտոնի Իրավունքի միջազգային ինստիտուտում «Օրինաստեղծ գործունեություն» բաժանմունքում։ 1996-1997 թվականներին շարունակել է ուսումը Վաշինգտոնում՝ Համաշխարհային բանկի Տնտեսական զարգացման ինստիտուտում՝ «Բանկերի արդյունավետ կառավարում» բաժանմունքում ։
Գործունեության առաջին տարիներ
Գիտությունների թեկնածուի կոչում ստանալուց հետո Տիգրան Սարգսյանը վերադարձել է Հայաստան ու 1987 թվականին դարձել ավագ գիտաշխատող ու Հայաստանի Տնտեսության և պլանավորման գիտահետազոտական ինստիտուտի Միջազգային տնտեսական կապերի գիտահետազոտական խմբի ղեկավար։ Աշխատել է մինչև 1990 թվականը ։
1988 - 1993 թվականներին եղել է Երիտասարդ մասնագետների ու գիտնականների հանրապետական խորհրդի նախագահ։
1990 - 1991 աշխատել հանդիսացել է բանկային աշխատողների համար կազմակերպվող՝ տնտեսական բարեփոխումների թեմայով սեմինարների համակարգող։
Քաղաքական գործունեության սկիզբը
1991 թվականին Տիգրան Սարգսյանը եղել է Ազգային ժողովրդավարական միություն կուսակցության հիմնադիրներից մեկը։
1993 - 1995 թվականին նա ընտրվում է Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր որպես «Ազգային դեմոկրատներ» ֆրակցիայի անդամ, որի ղեկավարն էր Շավարշ Քոչարյանը։ Սարգսյանը ղեկավարել է Ազգային Ժողովի ֆինանսավարկային հարցերով հանձնաժողովը։ Այս պաշտոնում նա զգալի ներդրում է ունեցել ազգային արժույթի ստեղծման գործընթացում։
Հայկական դրամի ստեղծում
Անկախ այն փաստից, որ նա ներկայացնում էր ընդդիմադիր կուսակցություն՝ Տիգրան Սարգսյանը զբաղեցրել է Հայաստանի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի ֆինանսավարկային ու բյուջետային հարցերով հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնը։
Կենտրոնական բանկի նախագահ Իսահակ Իսահակյանի ու ֆինանսների նախարար Լևոն Բարխուդարյանի հետ համատեղ նա նշանակվել է դրամական շրջանառության կանոնակարգմամբ զբաղվող պետական հանձնաժողովի համանախագահ, որը ստեղծվել է 1993 թվականի հոկտեմբերի 13-ին ։ Հանձնաժողովը ընդունում է 20-ից ավելի կարևոր որոշումներ, որի արդյունքում 1993 թվականի նոյմեբերի 22-ին հնարավոր է դարձել Հայկական դրամի ստեղծումը։ Տպագրված թղթադրամները ունեին 10, 25, 50, 100, 200, 500 դրամ նոմինալ արժեք ։
Գործունեություն 1995 թվականից հետո
1995 թվականի հուլիսի 27-ին հիմնադրվել է Հայաստանի բանկերի ասոցիացիան, որի առաջին նախագահը դարձավ Տիգրան Սարգսյանը ։ Նա զբաղեցրել է այդ պաշտոնը մինչև Կենտրոնական Բանկի նախագահի պաշտոնը ստանձնելը։ 1995 թվականին նաև դարձել է Անցումային հասարակության հետազոտության ինստիտուտի տնօրեն, որը նա զբաղեցրել է մինչև 2008 թվականը։
2005-ից 2007 թվականները նա հանդիսացել է Միջպետական բանկի խորհրդի նախագահ։
Կենտրոնական բանկ նախագահ (1998 - 2008)
1998 թվականի մարտի 3-ին Տիգրան Սարգսյանը նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության Կենտրոնական բանկ նախագահ։ 2005 թվականին երկրորդ անգամ նշանակվել է նույն պաշտոնին ։ 1998 - 2008 թվականներին նրա ստորագրությունը նշված է եղել Հայկական դրամի վրա ։
Հաշվապահական հաշվետվության միջազգային չափանիշներ (1998)
1998 թվականին Տիգրան Սարգսյանի նախաձեռնությամբ Հայաստանում պարտադիր են դարձվել հաշվապահական հաշվետվությունների միջազգայն չափանիշները։ Մինչ այդ հայաստանում կիրառվում էր խորհրդային ձևաչափը, որը չէր համապատասխանում ժամանակակից պահանջներին։ Այդ համակարգը գործում է Հայաստանում առ այսօր։
Միջբանկային էլեկտրոնային դրամաշրջանառության համակարգի ստեղծում (1999)
1999 թվականին Հայաստանում ստեղծվել է CBA.net միջբանկային էլեկտրոնային դրամաշրջանառության համակարգը, որը հանդիսանում է RTGS Payment System համակարգի մաս։ Այն թույլ է տվել ավտոմատացնել գումարների շրջանառությունը Հայաստանի բանկերի միջև։ Մինչ այդ դրամի շրջանառությունը իրականացվում էր թղթային շրջանառության միջոցով։ Այս համակարգը գործում է Հայաստանում առ այսօր։
Ազգային վճարման համակարգի ստեղծում (2001)
2000 թվականի մարտին Կենտրոնական Բանկի ու 10 առևտրային բանկերի կողմից հիմնադրվել է «Արմենիան Քարդ» ՓԲԸ-ը Հայաստանի բանկային ոլորտում նոր վճարահաշվարկային համակարգի ներդրման և զարգացման նպատակով։ 2001 թվականին համակարգը ներդրվել է ու գործում է մինչ այսօր ։ Համակարգը սկսել է սպասարկել ԱրՔա, MasterCard, VISA, American Express ու Diners Club քարտեր՝ մեկ միասնական պրոցեսինգային կենտրոնի ու միասնական տեխնոլոգիական լուծումների միջոցով ։
Բանկային ոլորտի ապաքրեականացում (2002 - 2004)
Տիգրան Սարգսյանի ղեկավարության տակ նախաձեռնել է Հայաստանի բանկային համակարգի մաքրում անբարեխիղճ բիզնեսից ու քրեական տարրերից։ 2002 թվականին ընդունվել են Հայաստանի Հանրապետության Կենտրոնական բանկի մասին ու Բանկային գործունեության մասին օրենքների փոփոխությունները։ Ստանալով ավելի շատ իրավասություն ու նորմատիվ բազայի օգնությամբ հնարավոր եղավ բանկերում ու վարկային կազմակերպություններում հանցավոր միջոցներով ստացվող գումարների հոսքերը վերահսկումը։ Արդյունքում կասեցվել է մի շարք անբարեխիղճ բանկերի ու կազմակերպությունների գործունեությունը, որոնց թվում էին «Կրեդիտ Երևան», «Միավորված Բանկ», «Land Bank», «Կրեդիտ Սերվիս», «Թրասթ», ԱգրոԲանկ, «Շիրակ Ինվեստ» և այլն։ Գումարների վերահսկման արդյունքում հնարավոր եղավ բոլոր ավանդատուների գումարների փոխհատուցումը կազմակերպությունների միջոցով ։ 2004 թվականին ավարտվեց բանկային ոլորտի առողջացման գործընթացը, ինչը բերեց բանկերի կապիտալիզացիայի աճի տեմպերի ավելացման.
Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ (2008 - 2014)
2008 թվականի ապրիլի 9-ին Տիգրան Սարգսյանը նշանակվել է Հայաստանի վարչապետ եւ փոխարինել այս պաշտոնում Սերժ Սարգսյանին, ով ընտրվել էր նախագահ նույն թվականին։ Ապրիլի 22-ին կառավարության առաջին կազմը սկսել է իր գործունեությունը։ Կառավարության կազմի մեջ է մտել 18 նախարարություն։ Տարածքային կառավարման նախարարը համատեղում էր փոխվարչապետի պաշտոնը։ Կառավարության կազմի մեջ էին մտել ՀՀԿ, ԲՀԿ, Դաշնակցություն ու ՕԵԿ կուսակցությունների ներկայացուցիչներ։
Նշանակումից երկու ամիս անց սկսվեց Ռուս-վրացական պատերազմը, որը հանդիսացավ լուրջ հարված Թուրքիայի ու Ադրբեջանի կողմից շրջափակման մեջ գտնվող Հայաստանի տնտեսության համար, որտեղ ապրանքների 70 տոկոսը ներկրվել է Վրաստանից ։
ՀՀ—ԵՄ հարաբերություններ
2008 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Եվրամիության հետ աշխատանքի արդյունքում Հայաստանը ընդգրկվել է Արտոնությունների ընդհանուր համակարգից օգտվող երկրների ցանկի մեջ, ինչի արդյունքում Հայաստանը ստացել է Եվրամիության հետ արտոնյալ պայմաններով առևտուր իրականացնելու հնարավորություն։ Շուրջ 6000 ապրանքների մաքսային դրույքաչափերը նվազեցվել կամ հանվել են ։
2009 թվականին Տիգրան Սարգսյանի կառավարությունը դիմել է Եվրամիության Թվինինգ ծրագրին անդամակցելու նպատակով, որը հաստատվել է և 2012 թվականից մտել է ուժի մեջ։ Այն թույլ է տվել ԵՄ օրենսդրության և ԵՄ ուղեցույցների հիման վրա արդիականացնել ու կիրառել բազմաթիվ նորարարություններ Հայաստանի մի շարք թվային համակարգերում՝ ներառյալ վիճակագրական ծառայությունը՝ տվյալների գրագետ հավաքագրման, վերլուծության և ներկայացման համար։ Ծրագրի շրջանակներում ՀՀ վիճակագրական ծառայության գործունեությունը համապատասխանեցվել է ԵՄ  կանոնակարգին՝ հաշվի առնելով հայկական բիզնեսի ժողովրդագրությունը և ազգային կարիքները ։ 2013 թվականի նոյեմբերին ամփոփվել է Թվինիգ ծրագրի շրջանակներում իրականացված «Շուկայի վերահսկողության պետական տեսչության ներդաշնակեցում միջազգային/ԵՄ ստանդարտների հետ և ինստիտուցիոնալ կարողությունների զարգացում» ծրագիրը, որով թափանցիկացվել են գնումների ու վերահսկողության գործընթացները, օրենսդրությունը համապատասխանեցվել է եվրոպական չափորոշիչներին ։
Իրականացված ծրագրեր
2008-2013 թվականներին ՀՀ կառավարությունը իրականացրել է մի շարք ծրագրեր՝ այդ թվում․
2012 թվականի հունիսի 2-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով վերանշանակվել է ՀՀ վարչապետի պաշտոնում ։ 2013 թվականի ապրիլի 19-ին Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով վերանշանակվել է ՀՀ վարչապետի պաշտոնում ։
2014 թվականի ապրիլի 3-ին ՀՀԿ գործադիր մարմնի նիստում Տիգրան Սարգսյանը ներկայացրել է հրաժարականի դիմում, որը ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը ընդունում է ։ 2014 թ. ապրիլի 3-ից 13-ը ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատարն էր։
ԱՄՆ-ում Հայաստանի դեսպան (2014 - 2016)
2014 թ. հունիսի 26-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան ՝ մինչ այդ սառեցնելով ՀՀԿ-ին իր անդամակցությունը։ Հուլիսի 15-ին նա ԱՄՆ-ում հանձնել է հավատարմագրերը ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամային ու ստանձնել դեսպանի պաշտոնը ։
2016 թ. հունվարի 12-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով ազատվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպանի պաշտոնից ։
ԵԱՏՄ կոլեգիայի նախագահ (2016 - 2020)
2015 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Եվրասիական տնտեսական միության բարձրագույն խորհրդի որոշմամբ 2016 թվականի փետրվարի 1-ից նշանակվել է Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կոլեգիայի նախագահ՝ չորս տարի ժամկետով։
2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ին ավարտելով իր գոծունեությունը որպես ԵԱՏՄ կոլեգիայի նախագահ Տիգրան Սարգսյանը պարգևատրվել է Բարեկամության հուշամեդալով ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի կողմից, ով իր ելույթում նշել է Սարգսյանի մեծ ներդրումը ԵԱՏՄ երկրների միջև համագործակցության, ինչպես նաև նպաստել է Հայաստանի ու Ռուստաստնի բարեկամական հարաբերությունների ամրապնդման գործում ։
Հետագա գործունեություն (2020 - առ այսօր)
2020 թվականի մարտի 17-ին դարձել է Եվրասիական զարգացման բանկի Կառավարման խորհրդի նախագահի տեղակալ ։
Գիտական գործունեություն
1983 թվականից Սարգսյանը սովորել է Վոզնեսենսկու անվան Լենինգրադի ֆինանսատնտեսական ինստիտուտի ասպիրանտուրայում՝ ավարտելով այն 1987 թվականին ու պաշտպանելով թեկնածուական ատենախոսություն «Տարածաշրջանային սոցիալ-տնտեսական զարգացման պլանավորումը Հայաստանի օրինակով» վերնագրով։
2005 թվականի դեկտեմբերի 2-ին նրան շնորհվել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում։
2011 թվականին ընտրվել է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի խորհրդի նախագահ։
Ավելի քան 20 գիտական հոդվածների հեղինակ է ։
Օֆշորային սկանդալ
2013 թ. մայիսի 29-ին «Հետք» հետաքննող լրագրողներ» կայքում հայտնվեց տեղեկություն «WLISPERA HOLDINGS LIMITED» անունով կազմակերպության մասին, որը գրանցված է Կիպրոսում եւ որի բաժնետոմսերը բաշխված էին երեք անձանց անվանումների միջև՝ Աշոտ Սուքիասյան, Տիգրան Սարգսյան ու Սամվել Կճոյան, որոնցից վերջին երկուսը, ըստ թերթի եզրահանգումների, այդ օրերին գործող ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանն էր ու Արարատյան Հայրապետական Թեմի առաջնորդ Նավասարդ Կճոյանը (աշխարհիկ անունը՝ Սամվել Կճոյան)։ Ընկերության բաժնետոմսմերից 334-ը պատկանում էին Սուքիասյանին, իսկ Տիգրան Սարգսյան ու Սամվել Կճոյան անունով անձանց պատկանում էին 333-ական բաժնետոմս։ Նշված ընկերությանը Սուքիասյանի կողմից փոխանցվել է 350 հազար դոլար՝ Ամերիաբանկից ստացած 10 միլիոն 700 հազար ԱՄՆ դոլար վարկից։ Աշոտ Սուքիասյանը նշված վարկը ստացել էր Հայաստանում ադամանդագործության զարգացման ծրագիր իրականացնելու համար ։
Տիգրան Սարգսյանը հայտարարել է, որ ինքը կապ չունի Կիպրոսում գրանցված ընկերության հետ և դիմել է ՀՀ գլխավոր դատախազություն՝ պարզելու, թե ով և ինչպես է գրանցել ընկերությունը ։ Նավասարդ Կճոյանը նույնպես հայտարարել է, որ ինքը կապ չունի օֆշորում գրանցված այդ ընկերության հետ ։ Ոստիկանությունը Աշոտ Սուքիասյանի նկատմամբ հայտարարել է հետախուզում ։ Հունիսի 18-ին Աշոտ Սուքիասյանը ՀՀ գլխավոր դատախազի անունով իր նամակում հայտարարեց, որ որպես «WLISPERA HOLDINGS LIMITED» ընկերության հիմնադիր բաժնեմասեր է գրել Տիգրան Սարգսյանի և Նավասարդ Կճոյանի անուններով՝ «առանց նրանց գիտության և առանց նրանց համաձայնության»՝ դա անելով նրա համար, որպեսզի իր բիզնեսը զերծ պահի «տարբեր ոտնձգություններից» ։
2013 թ. հուլիսի 1-ին Կիպրոսի դատախազ Պետրոս Կլերիդեսը «Ազատություն» ռադիոկայանի հետ զրույցում նշել է, որ իր երկրում անհնար է օֆշորային ընկերության բաժնետեր գրանցել առանց տվյալ անձի թույլտվության ։ Սակայն Երկիր Մեդիա լրատվականը գրում է 2013 թվականին Կիպրոսում գրանցված մեկ այլ՝ «Մկների ժողով լիմիթեդ» ընկերության մասին, որի գրանցման ընթացքում օգտագործվել են կեղծ անձանց անուններ ու բնակության հասցեներ, ինչը փաստորեն հակասում է Կլերիդիսի խոսքերին ։
2017 թվականին Աշոտ Սուքիասյանը դատապարտվել է 16 տարի ազատազրկման, կալանավորվել, սակայն 2020 թվականին վերաքննիչ դատարանի կողմից արդարացվել ։ Աշոտ Սուքիասյանը, ներկայացնելով մանրամասներ, պատմել է, որ նա զգալի գումարներ է ծախսել Փայլակ Հայրապետյանի՝ կալանքի տակ դրված գույքը կալանքից հանելու համար, ինչից հետո միասին դիմել են Ամերիաբանկին, ստացել վարկ։ Վարկի հաստատումից հետո Հայրապետյանը պնդել է, որ գումարը փոխանցվի իր անձնական հաշվին, ու որ գրավի տակ դրված գույքը իրեն այլևս պետք չէ։ Սուքիասյանը չի համաձայնվել, ստեղծել է օֆշորում մի կազմակերպություն, որին էլ փոխանցել է գումարը։ Սուքիասյանը պնդել է, որ Հայրապետյանը պատվիրել է սպանել իրեն։ Կիպրոսում կազմակերպությունը գրանցելիս իր փաստաբանի առաջարկով նշել է Հայաստանում ազդեցիկ անձնանց անուններ, որպեսզի մեծ գումարներ փոխանցելիս կասկածներ չառաջանան ։
«Չստացված ավանտուրիստի» մեղադրանքներն ընդդեմ Սարգսյանի
2016 թվականից սկսած Սլովակիայում գրանցված EU-ASIA Business Finance Centre ընկերության ղեկավար Աշոտ Գրիգորյանը մի շարք հանրային հայտարարություններ է արել՝ մեղադրելով Տիգրան Սարգսյանին Նաիրիտ գործարանը «300 մլն դոլարի չափով թալանելու մեջ» ։ Նա պնդել է, որ պատրաստ է խոշոր ներդրումներ ապահովել գործարանը վերագործարկելու նպատակով, սակայն հանդիպում է պետության կողմից խոչընդոտների։
Հայտարարություններին հետևել է Տիգրան Սարգսյանի դատական հայցը նշված Աշոտ Գրիգորյանի ու մի շարք լրատվականների դեմ՝ տարածած զրպարտությունը հերքելու պահանջով ։
2018 թվականի օգոստոսին Աշոտ Գրիգորյանը ստորագրել է հուշագիր այդ օրերին ՀՀ Տնտեսական զարգացման և էկոնոմիկայի նախարար Արծվիկ Մինասյանի հետ՝ սպասվելիք ներդրումներին ընդառաջ։
2018 թվականի հոկտեմբերին 24news.am լրատվականը հրապարակել է հետաքննության արդյունքները, որտեղ բացահայտվում է, որ Աշոտ Գրիգորյանին պատկանող մի շարք ընկերություններ, որոնց թվում նաև նշված EU-ASIA Business Finance Centre ընկերությունը, վերջին տարիներին չեն ունեցել որևէ շրջանառություն, գրանցված են ոչ իրական հասցեներով։ Ինքը՝ Գրիգորյանը ունի պարտք Սլովակիայի պետությանը մոտ 50 հազար եվրո ու իր հաշիվները գտնվում են կալանքի տակ ։ Բացահայտվել է, որ նա ներկայանում է որպես գիտությունների դոկտոր ու ԵՊՀ դասախոս, սակայն ԵՊՀ-ում հերքել են այդ անունով դասախոս ունենալու փաստը։ Հերքվել է նաև նրա՝ դոկտոր լինելու պնդումը։ Բացահայտվել է, որ Գրիգորյանը Սլովակիայում իր մեքենայի վրա օգտագործել է դիվանագիտական անձանց կողմից կիրառվող նշան՝ չհանդիսանալով այդպիսին ։ Ի պատասխան հետաքննության, Աշոտ Գրիգորյանը դատական հայց է ներկայացրել լրատվականի, ՀՀ ԱԳՆ ու Չեխիայում ու Սլովակիայում դեսպան Տիգրան Սեյրանյանի դեմ։
2019 թվականի ապրիլի 15-ին փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանի գրասենյակի ղեկավար Վարագ Սիսեռյանը, ով մինչ այդ վարել է բանակցություններ Աշոտ Գրիգորյանի հետ, հայտարարել է, որ վերջինս «չստացված ավանտյուրիստ է», ու ներկայացրել վերջինիս իրականացրած մեքենայությունները ու խոստացված ներդրումների անհնարինության հիմքերը ։
2019 թվականի մայիսի 14-ին երկու տարի անց Առաջին ատյանի դատարանը բավարարել է Տիգրան Սարգսյանի հայցը ու պարտավորեցրել Աշոտ Գրիգորյանին հերքել հրապարակային զրպարտությունները, ինչպես նաև հօգուտ Սարգսյանի բռնագանձել է 1 մլն դրամ։ Որոշմամբ դատարանը նաև պարտավորեցրել է նաև մի քանի լրատվական կայքերի հերքել Գրիգորյանի՝ իրենց մոտ տեղակայված կեղծ հայտարարությունները ։
Տիգրան Սարգսյանը նաև երկրորդ հայցն էր ներկայացրել ընդդեմ Աշոտ Գրիգորյանի։ Դատարանը 22.02.2022 թվականին կայացրել է վճիռ, որով պարտավորեցրել է Գրիգորյանին հերքել «Նաիրիտ» գործարանի հետ կապված իր հայտարարությունները, ինչպես նաև գտել է, որ Աշոտ Գրիգորյանի հայտնած տեղեկությունները՝ Տիգրան Սարգսյանի օֆշորային ընկերությունների վրա գումարներ տեղավորելու, փողերի լվացմամբ զբաղվելու մասին չեն համապատասխանում իրականությանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպանի դիվանագիտական աստիճան ունեցող անձինք Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ Կատեգորիա:Հայ բանկիրներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ
Տանյա (ֆիլմ)
«Տանյա» («Таня»), 1974 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ​​հեռուստաֆիլմ, ոչւ նկարահանել է ռեժիսոր Անատոլի Էֆրոսը Ալեքսեյ Արբուզովի համանուն պիեսի հիման վրա։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 1974 թվականի նոյեմբերի 14-ին ԿՀ առաջին ծրագրով ։
Սյուժե
Տանյան տաղանդավոր ինժեներ Գերման Բալաշովի կինն է։ Ամուսնուն գյուտարարական գործերում օգնելու համար նա հրաժարվել է բժշկական դպրոցից, կորցրել ընկերներին։ Պատահաբար նա պարզում է, որ իր ամուսինը տարվել է մեկ այլ կնոջով՝ իր գործընկերոջով։ Չնայած ամուսնու հանդեպ ունեցած սիրուն՝ նա լքում է նրան՝ չբացատրելով հեռանալու պատճառները։ Տանյան ստիպված է լինում բազում փորձությունների միջով անցնել։ Մահանում է նրա երեխան՝ Գերմանի որդին, աշխատանքում ամեն ինչ չէ, որ հարթ է ընթանում։ Բայց նա ուժ է գտնում և մնում է որպես բժիշկ աշխատելու Սիբիրի ծանր պայմաններում։
Այլ տեղեկություններ
ԳԴՀ-ում համանուն կինոնկարի ադապտացիան թողարկվել է չորս տարի շուտ՝ 1970 թվականին։ Գլխավոր դերում նկարահանվել է Ռենատա Բլումը։ Կա նաև 1969 թվականի պիեսի ավելի վաղ ստեղծված հարավսլավական հարմարեցում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:1974 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Որոտանի ջրանցք
Որոտանի ջրանցք, ջրանցք Հայաստանի Սյունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Տաթևի ջրէկի ճնշման ավազանից։ Սնվում է Տաթևի ջրէկի գլխամասային՝ Շամբի ջրամբարից։ Շահագործման է հանձնվել 1974 թվականին։ Մայր ջրանցքի երկարությունը 27,7 կմ է, որից 3,3 կմ անցնում է թունելով, 8,5 կմ՝ երկշար մետաղական խողովակաշարով, ջրթողունակությունը 4,3 մ³/վ է։ Ջրանցքի վրա կառուցված են 110 ջրատեխնիկական կառույցներ։ Ոռոգում է մարզի 640 հա հողատարածք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի ջրանցքներ Կատեգորիա:Գորիսի շրջան
Պալա (Չիդվիյայի վտակ)
Պալա (Пала≥), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չիդվիյա գետի աջ ափին։ Գետի երկարությունը 56 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Թահմիզյան
Թահմիզյան, հայկական ազգանուն ։
Լեբեսյու
Լեբեսյու (Lebesby), կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ֆինմարք ֆյուլքեյում (մարզում)։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Հյոլեֆորդ քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն համարվում է Բուկմոլը։ Զբաղեցնում է 3458.26 կմ² տարածք ։
Լեբեսյուի զինանշանը
Լեբեսյու կոմունայի զինանշանը իրենից ներկայացնում է դեղին գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է ատամնավոր պարիսպ երկու աշտարակներով ։
Բնակչություն
Համաձայն 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Լեբեսյու կոմունայում բնակվում է 1304 մարդ։ Վերջին 60 տարում բնակչության թվաքանակի նվազում է գրանցվել ։
Տնտեսություն
Լեբեսյու կոմունանյի տնտեսության հիմնական ճյուղն է ձկնաարդյունաբերությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆինմարք ֆյուլքեյի կոմունաներ
Լիզ Սարյան
Լիզ Սարյան (Liz Sarian, արևմտահայերեն Լիզ Սարեան), ֆրանսահայ նշանավոր երգչուհի
Կենսագրություն
Լիզ Սարյանը ծնվել է հայոց Մեծ եղեռնից փրկվածների ընտանիքում ։ Երգել սկսել է դեռ մանուկ հասակից՝ փորձելով ընդօրինակել հայկական երգեր երգող մորը ։ Սարյանի ձայնագրած երգերից մի քանիսը, ներառյալ "On s'aime"-ը, բեսթսելեր են դարձել Արևմտյան Եվրոպայում։ Հիշատակման արժանի է նաև 1967 թվականին Կաննում նրա մասնակցությունը MIDEM (Marché International du Disque et de l'Edition Musicale)-ին ։
Երևանում Լիզ Սարյանի առաջին համերգը տեղի է ունեցել 1984 թվականին, մարզահամերգային համալիրում ։ Ջերմ արձագանք են գտել նաև Աիդա Կառվարենցի և Սեդա Ազնավուրի հետ համատեղ նրա տված համերգները։ 2009 թվականին նրանք Երևանի օպերային թատրոնում, ապա նաև Գյումրիում ու Ստեփանակերտում հանդես են եկել «Քեզ համար, Հայաստա՛ն» համերգային ծրագրով՝ նվիրված Շառլ Ազնավուրի ծննդյան 85-ամյակին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ երգչուհիներ
Սառույցի արքայադուստրը (ֆիլմ)
«Սառույցի արքայադուստրը» (Ice Princess), Թիմ Ֆայվելլի կատակերգական ֆիլմը։
Սյուժե
Թինա Հերվուդը գեղասահքի չեմպիոն է եղել, բայց նրա աստղը վաղուց խամրել էր։ Այժմ նա իր դստեր՝ Ջենի մարզիչն է, ում հետ հույսեր է փայփայում, որ վերջինիս կհաջողվի կյանքի կոչել իր այն սպորտային համարձակ երազանքները, որոնք ինքը չէր կարողացել իրագործել։
Բայց շուտով պարզ է դառնում, որ գեղասահորդի նշանակալի տվյալներ ունի ոչ թե Ջենը, այլ նրա սաներից մեկ ուրիշը՝ դպրոցական գերազանցիկ, սուսիկ-փուսիկ Քեյսի Կարլայլը։ Արդյոք Թինան կկարողանա դեմ դուրս գալ մայրական բնազդին և սկսել դեպի փառքի պատվանդան առաջ տանել իրեն օտար այդ աղջկան...
Եվ Քեյսին արդյոք խիզախ կլինի այնքան, որ դեմ գնա մոր կամքին՝ ընդունվելու Հարվարդի համալսարան և պայքարելու «Սառույցի արքայադուստր» թագի համար։
Նկարահանող խումբ և արտադրություն
Ռեժիսոր՝
Օպերատոր՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:2005 ֆիլմեր Կատեգորիա:Տորոնտոյում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Դիսնեյյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սպորտային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր դեռահասների համար Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր
Թաղիադյան
Թաղիադյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արաբերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Անդրե Շենիե (օպերա)
«Անդրե Շենիե» (Andrea Chénier), իտալացի կոմպոզիտոր Ումբերտո Ջորդանոյի օպերա։ Պատկանում է վերիզմի առավել նշանավոր ստեղծագործությունների թիվին։ Իտալերեն լիբրետտոն` Լուիջի Իլիկայի` հիմնված ֆրանսիացի բանաստեղծ Անդրե Շենիեի կյանքի և Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ մահապատժի ենթարկվելու հետ կապված իրադարձությունների վրա։
«Անդրե Շենիեն»Ջորդանոյի չորրորդ օպերան է, նրան համաշխարհային ճանաչում է բերել։ Առ այսօր մնում է կոմպոզիտորի առավել հայտնի և պոպուլյար ստեղծագործությունը։.
Շենիեի դերերգն ընդգրկված է բազմաթիվ հայտնի տենորների (Ֆրանչեսկո Տամանյո, Ջովաննի Մարտինելլի, Էնրիկո Կարուզո, Բենիամինո Ջիլյի, Ջակոմո Լաուրի-Վոլպի, Անտոնիո Կորտիսի, Ֆրանկո Կորելլի, Մարիո դել Մոնակո, Պլասիդո Դոմինգո, Լուչանո Պավարոտտի և ուրիշներ) երգացանկում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ջորդանոյի օպերաներ Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ Կատեգորիա:1896 օպերաներ
Իշխան (այլ կիրառումներ)
Իշխան, կարող է վերաբերել՝
Էնտեկավիր
Էնտեկավիրը բժշկական կիրառման համար թույլ է տրվել 2005 թվականին ։ Այն ԱՀԿ դեղերի ցանկում է որպես առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղերից մեկն է ։ ԱՄՆ-ում 2015 թվականի տվյալներով այն հասանելի չէ որպես ջեներիկ դեղամիջոց ։ ԱՄՆ-ում 2016 թվականի տվյալներով բուժումը արժեցել է 392$ մեկ ամսվա օգտագործման համար ։
Բժշկական կիրառություն
Էնտեկավիրը օգտագործում են քրոնիկ հեպատիտ B ինֆեկցիան բուժելու համար մեծահասակների, 2 տարեկան և ավելի մեծ երեխաների դեպքում, որոնց մոտ առկա է վիրուսների ակտիվ կրկնապատկում և ակտիվ ընթացք՝ լյարդի ֆերմենտների մակարդակի բարձրացումով ։ Այն նաև օգտագործվում է հեպատիտ B վարակը կանխարգելելու համար լյարդի փոխպատվաստումից հետո ։ Էնտեկավիրը ունի թույլ ակտիվություն ՁԻԱՀ-ի դեմ, բայց խորհուրդ չի տրվում օգտագործել, եթե չկա ՁԻԱՀ-ՀԲՎ ինֆեկցիա և չի օգտագործվում ՁԻԱՀ ճնշող դեղորայք, քանզի կարող է լինել կայունություն լամիվուդինի և էմտրիցիտաբինի դեմ ՁԻԱՀ-ի դեպքում ։
Էնտեկավիրի արդյունավետությունը հետազոտվել է բազմաթիվ ռանդոմիզացված, կրկնակի կույր, բազմակենտրոն հետազոտությունների ժամանակ։ Պերօրալ էնտեկավիրը հիմնականում արդյունավետ է և լավ է տարվում հիվանդի կողմից ։
Հղիություն և կաթնատվություն
ԱՄՆ-ում այս դեղի համար տրված է հղիության C կատեգորիան և ներկայումս չկան հղիների մոտ հստակ ուսումնասիրություններ ։
Կողմնակի ազդեցություններ
Էնտեկավիր ունեցող մարդկանց մոտ կողմնակի ազդեցությունները բացակայում են կամ շատ մեղմ են լինում ։ Ամենահաճախ դիտվող կողմնակի ազդեցություններից են գլխացավը, հոգնածությունը, գլխապտույտը և սրտխառնոցը ։ Քիչ հանդիպող կողմնակի ազդեցություններից են անքնությունը և ստամոքսաղիքային ախտանիշները, օրինակ՝ գրգռված ստամոքս, փորլուծություն, փսխում ։
Լուրջ կողմնակի ազդեցություններից են կաթնաթթվային ացիդոզը, լյարդային խնդիրները, լյարդի մեծացումը և լյարդի ճարպակալումը ։
Լաբորատոր ցուցանիշները կարող են ցույց տալ ալանինամինատրանսֆերազայի մակարդակի բարձրացում (ԱԼԱՏ), արյունամիզություն, գլյուկոզուրիա և լիպազայի մակարդակի բարձրացում ։ Խորհուրդ է տրվում լյարդային ֆունկցիայի և արյան ցուցանիշների պարբերաբար հետազոտում ։
Ազդեցության մեխանիզմ
Էնտեկավիրը նուկլեոզիդային անալոգ է, իսկ ավելի կոնկրետ դեօքսիգուանոզինի անալոգ է, որը պատկանում է կարբոցիկլից նուկլեոզիդներին և պաշարում է հետադարձ տրանսկրիպցիան, ԴՆԹ կրկնապատկումը և տրանսկրիպցիան վիրուսի ռեպլիկացիայի ժամանակ։ Այլ նուկլեոզիդային և նուկլեոտիդային անալեգներից են լամիվուդինը, տելբիվուդինը, ադեֆովիր դիպիվոքսիլը և տենոֆովիրը։
Էնտեկավիրը իջեցնում արյան մեջ ՀԲՎ քանակ՝ իջեցնելով դրա բացմացման և այլ բջիջներ ախտահարելու ունակությունը ։
Օգտագործում
Էնտեկավիրը կիրառվում է պերօրալ եղանակով որպես դեղահաբ կամ լուծույթ։ Դեղաչափը որոշվում է կախված մարդու քաշից ։ Լուծույթը խորհուրդ է տրվում երեխաների կիրառության համար, որոնք 2 տարեկանիծ մեծ են և կշռում են մինչև 30 kg։ Էնտեկավիրը օգտագործում են դատարկ ստամոքսի դեպքում, կամ ուտելուց 2 ժամ առաջ, հետո՝ սովորաբար ամեն օր նույն ժամին։ Այս չի օգտագործվում 2 տարեկանից փոքր երեխաների դեպքում։ Դեղաչափը պետք է վերահսկվի երիկամի ֆունկցիաների խանգարման դեպքում ։
Պատենտային տեղեկություն
Բրիստոլ-Մայերս Սքուիբը օրիգինալ պատենտավորողն է Բարակլուդի, որը էնտեկավիրի վաճառքային անունն է ԱՄՆ-ում և Կանադայում։ Բարակլուդի համար դեղի պատենտի ժամկետը մինչև 2015 թվականն էր ։ 2014 թվականի Օգոստոսի 26-ին Teva Pharmaceuticals USA ստացավ ԱՄՆ դեղերի և սննդի վերահսկողության թույլտվությունը Բարակլուդի 0.5 մգ և 1 մգ դեղահաբերի համար ։ Hetero Labs-ը ստացավ նման թույլտվություն 2015 թվականի Օգոստոսի 21-ին և Aurobindo Pharma-ն 2015 թվականի Օգոստոսի 26-ին ։
Չելյաբինսկ
Չելյաբինսկ (Челябинск), քաղաք Ռուսաստանում, Չելյաբինսկի մարզի կենտրոնը։ Գտնվում է Հարավjin Ուրալի արևելյան լանջին, Միաս գետի ափերին։ Արդյունաբերության գլխավոր ճյուղերն են գունավոր և սև մետալուրգիան (լրիվ ցիկլի մետալուրգիական, խողովակագլանման, ցինկի գործարաններ, էլեկտրամետալուրգիական կոմբինատ), մեքենաշինությունը (տրակտորներ, հաստոցներ, ճանապարհային մեքենաներ, ժամացույցներ և այլն)։ Զարգացած է նաև շինանյութերի արտադրությունը (մետաղակոնստրուկցիաների, խոշորպանելային տնաշինության, գիպսե իրերի, աղյուսի գործարաններ), թեթև և սննդի արդյունաբերությունը (մանվածքագործվածքային, կոշիկի, տրիկոտաժի ֆաբրիկաներ, կաշվի գործարան, մսի կոմբինատ, ալրաղաց գործարան, կաթի կոմբինատ և այլն)։
Հիմնադրվել է 1736 թվականին որպես ռուսական ամրոց բաշկիրական Սելյաբա (Չելյաբա) գյուղի տեղում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939—1945 թվականները) Չելյաբինսկ է էվակուացվել մոտ 60 արդյունաբերական ձեռնարկություն։
Արտաքին կապեր
Չելյաբինսկն ունի 6 օտարերկրյա և 3 ռուսական քույր-քաղաքներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:1736 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մուստաֆա Աբդուլհալիք Ռենդա
Մուստաֆա Աբդուլհալիք Ռենդա (թուրք.՝ Mustafa Abdülhalik Renda, ), ալբանական ծագումով թուրքական պետական և քաղաքական գործիչ։ Ի պաշտոնե իր գործունեությամբ նպաստել է Հայոց ցեղասպանության իրագործմանը։
Կենսագրություն
Մուստաֆա Աբդուլհալիք Ռենդան ծնվել է Օսմանյան կայսրության Յանինա քաղաքում (այժմ՝ Հունաստան)՝ ծագումով ալբանական ընտանիքում ։ 1902-1918 թվականներին պաշտոնավարել է Օսմանյան կայսրության մի շարք նահանգներում և քաղաքներում՝ զբաղեցնելով նաև նահանգապետի պաշտոն։ Եղել է էկոնոմիկայի փոխնախարար, աշխատել է Ներքին գործերի նախարարությունում։ Նշանակվել է Կոնիայի նահանգապետ, իսկ հետո նաև Զմյուռնիայի նահանգապետ։ 1923-1935 և 1946-1948 թվականներին զբաղեցրել է ֆինանսների և պաշտպանության նախարարների պաշտոնները։
1934 թվականին, «Ազգանունների մասին» օրենքի ընդունումից հետո, ըստ որի Թուրքիայի քաղաքացիները պետք է ազգանուն կրեին, նա վերցրել է Ռենդա ազգանունը։ 1935-1946 թվականներին եղել է Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի նախագահը։ Աթաթուրքի մահից հետո, 1938 թվականի նոյեմբերին, մեկ օրով կատարել է Թուրքիայի նախագահի պարտականությունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան ռազմական հանցագործներ Կատեգորիա:Թուրք պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչներ Կատեգորիա:Թուրքիայի Ժողովրդահանրապետական կուսակցության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պետական ծառայողներ Կատեգորիա:Մալթայի աքսորականներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ալբանացիներ Կատեգորիա:Թուրքիայի նախարարներ Կատեգորիա:Թուրքիայի պաշտպանության նախարարներ Կատեգորիա:Թուրքիայի մեջլիսի խոսնակներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ալբանական ծագմամբ թուրքեր Կատեգորիա:Թուրք ազգայնականներ
BAR 01
Բոլիդ BAR 01 (BAR 01), մրցարշավային ավտոմեքենա է։ Ստեղծված է Ֆորմուլա 1 դասի աշխարհի չեմպիոնատների մրցավազքերին մասնակցելու համար։ Նախագծվել և ստեղծվել է 1999 թվականի մրցարշավին մասնակցելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆորմուլա 1
Ֆառերա
Ֆառերա (Farrera) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Լեյդա նահանգի մեջ, Կատալոնիայի ինքնավար համայնքում։ Վարչատարածքային միավորը գտնվում է Կալյարս Սոբիռա շրջանում։ Զբաղեցնում է 63,52 կմ² տարածք։ Բնակչությունը՝ 133 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Գեղեցկուհին հրեշի համար (ֆիլմ)
«Գեղեցկուհին հրեշի համար» (Mary Shelley), 2017 ամերիկյան դրամատիկական ֆիլմ նկարահանված 2017 թվականին։ Ռեժիսոր՝ Հաիֆա ալ-Մանսուր։ Սերիալը թողարկվել է 2017 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Տորոնտոի կինոփառատոնում ։ Ռուսաստանում ֆիլմը թողարկվել է 2018 թվականի մայիսի 10-ին։
Սյուժե
1814 թվականին Մերի ՇեԼլին ապրում էր իր հոր Վիլյամ Գոդվինի հետ, նրա մայրը՝ Մերի Ուոլստոնքրաֆը մահացել էր ծննդաբերությունից անմիջապես հետո։ Շոտլանդիա կատարած ուղևորության ժամանակ նա ծանոթանում և սիրահարվում է բանաստեղծ Պերսի Բիշ Շելլիի հետ, ով այդ ժամանակ արդեն ամուսնացած էր։ Միասին նրանք մեկնում են Բլումսբերի, նրանց հետ մեկնում է նաև Պերսի Բիշի Շելլիի քույրը՝ Քլեր Կլերմոնտը։ Ճաշի ժամանակ Շելլին սիրախաղում է Քլերի հետ, իսկ նրա ընկերներից մեկը Մերիի։ Երբ Մերին արտահայտում է իր դժգոհությունը, Շելլին պատասխանում է, որ կողմ է ազատ հարաբերություններին և դեմ չի լինի,եթե Մերին ունենա այլ սիրեցյալներ ցանկանալով այդպիսի ազատություն նաև իր համար։ Ավելի ուշ նրանք այցելում են գալվանիզմի ցույցին, որտեղ ցույց էին տալին թե ինչպես են էլեկտրականության միջոցով շարժի բերում սատկած գորտի մկանները։ Այնտեղ նրանք հանդիպում են Լորդ Բայրոնին, ով մեծ տպավորություն է թողնում Քլերի վրա։ Որոշ ժամանակ անց գալիս են Շելլիի պարտքատերերը և նրանք ստիպված են լինում փախնել։ Մերին երեխա է ունենում, սակայն վատ պայմանների հետևանքով նա մահանում է։ Շուտով Քլերը հասկանում է, որ հղիացել է Բայրոնից և որ նա հրավիրել է նրանց Ժնևում գտնվող իր առանձնատուն։ Երբ նրանք ժամանում են Բայրոնը նրան հասկացնում է,որ հրավերք չի եղել, բայց թույլ է տալիս նրանց մնալ։ Վատ եղանակների հետևանքով նրանք ստիպված են լինում անցկացնել ժամանակը տանը։ Մի երեկո Բայրոնը առաջարկում է բոլորին գրել ուրվականների մասին պատմություն։ Այդ իրադարձությունը տպավորություն է թողնում Մերիի վրա և երազում նա տեսնում է գալվանիզմի փորձեր։ Շելլին ստանում է լուր, որ նրա կինը վերջերս խեղդվել է։ Նրանց այցի ընթացքում Բայրոնը արհամարհում էր Քլերին։ Երբ նա բացատրեց նրան, որ նա իրավունք չունի այդպես վարվել իր հետ, Բայրոնը պատասխանում է, որ նրանց միջև եղել է միայն պատահական կապ և որ նա իրեն չի հետաքրքրում։ Այնուամենայնիվ նա ասում է, որ ֆինանսապես կօգնի Քլերին երեխայի համար։ Երբ նրանք վերադառնում են Անգլիա, Մերին սկսում է գրել վեպ Ֆրանկենշտեյնի մասին։ Հրատարակիչները չեն ցանկանում տպել գիրքը Մերիի անունով, բայց նրանից հետո, երբ Շելլին իր անվան տակ առաջաբան է ավելացնում վեպը ընդունվում է։ Գիրքը հաջողված է լինում և սկզբում բոլորը կարծում են, որ հեղինակը Շելլին է, սակայն ավելի ուշ Շելլին բացահայտ հայտնում է, թե ով է իրական հեղինակիը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ջորջ Բայրոն Կատեգորիա:Իռլանդական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Իռլանդական ռոմանտիկ ֆիլմեր
Ինքնանկար (Սարյան, էսքիզ)
«Ինքնադիմանկար», հայ մեծ նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի 1909 թվականին ստեղծած ինքնադիմանկարի էսքիզն է։ Էսքիզը գտնվում է Սարյանի տուն-թանգարանում, իսկ ինքնանկարի բնօրինակը գտնվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում  ։
Նկարագրություն
Սա Սարյանի առաջին գեղանկարչական «Ինքնադիմանկարն» է։ Սարյանն իրեն պատկերել է իր իսկ խոսքերով ասած «բնության, լեռների և հովիտների միջով քայլելիս, արևի տակ, արևի ոսկի շողերով լուսավորված»։
և պատվիրում է իր որդու դիմանկարը։ Այս գործը իր տեսակով տարբերվում է այլ ինքնադիմանկարներից, այս ինքնանկարում ներկակայցված է աբնության ուժն իր մեջ կրող ստեղծագործ անհատի հավաքական և ընդհանրացված կերպար։ Սարյանն օգտագործում է արտահայտիչ հակադիր գույներ, ներկը ստվարաթղթին է քսում վստահ, ամուր ձեռքի լայն, ազատ վրձնահարվածներով։ Ինքնադիմանկարն և նկարչի ետևում գտնվող լեռները նույն կերպ են նկարված։ Այդ իսկ պատճառով տպավորություն է ստեղծվում, որ մարդն «աճում» է բնությունից, հանդիսանում է նրա շարունակությունը և անքակտելի մասը։ Սարյանը գրել է. : Մարդու և բնության միասնականությունն «Ինքնադիմանկարի» հիմնական գաղափարն է ։
Սադկի (գյուղ, Թելմանովսկի շրջան)
Սադկի (Садки), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սադկի գյուղում բնակվում էր 134 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Թամամշյան
Թամամշյան, հայկական ազգանուն ։
Էթենիում
Էթենիում կամ պրոտոնացված էթիլեն, քիմիական բանաձևով դրական իոն, կարբկատիոն։ Այն կարելի է դիտարկել որպես էթիլենի  մոլեկուլին միացած պրոտոն  կամ որպես էթանի  մոլեկուլից հանած հիդրիդ իոն ։
Ստացում
Էթենիում ստանում են պրոտոնների դոնորների ներկայությամբ էթանի հետ սենյակային ջերմաստիճանում և 1 մմ սնդ. ս.-ից ցածր ճնշումների պարագայում (Այլ դոնորների դեպքում առաջանում է էթանիում) ։
Սենյակային ջերմաստիճանում և զտած մեթանի միջավայրում էթանիումը դանդաղ քայքայվում է էթենիումի և ջրածնի։ Ռեակցիան ավելի արագ է ընթանում 90°C ջերմաստիճանում ։
Կառուցվածք
Երկար ժամանակ էթենիումի կառուցվածքի մասին տեղեկությունները հստակ չէին, սակայն վերջերս համարվել է, որ այն ունի ոչ դասական կառուցվածք՝ երկու ածխածնի ատոմները և մեկ ջրածնի ատոմը առաջացնում են եռկետրոնանոց երկէլեկտրոնային կապ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կարբկատիոններ Կատեգորիա:Ֆիզիկական քիմիա
Վիեննայի վեհաժողով
Վիեննայի վեհաժողով, համաեվրոպական վեհաժողով, որտեղ որոշվեցին Եվրոպայի պետությունների սահմանները։ Իր ընդգրկմամբ նախադեպը չունեցող Վիեննայի վեհաժողովին մասնակցում էին 2 կայսր, 4 թագավոր, 2 թագաժառանգ և 215 իշխանական տների ղեկավարներ։ Այստեղ հավաքվել էր 450 դիվանագետ։ Այն ավարտեց եվրոպական տերությունների կոալիցիաների պատերազմները (Դաշնախմբային պատերազմներ) նապոլեոնյան Ֆրանսիայի դեմ (Նապոլեոնյան պատերազմներ)։ Տեղի է ունեցել Վիեննայում 1814 թվականի սեպտեմբերից 1815 թվականի հունիսը։ Վիեննայի կոնգրեսին մասնակցել են եվրոպական բոլոր պետությունների (բացի Թուրքիայից) 216 ներկայացուցիչներ։ Կոնգրեսում առաջատար դեր էին խաղում Անգլիան, Ռուսաստանը և Ավստրիան։
Բանակցությունները հաճախ ընդհատվում էին պարահանդեսներով, ներկայացումներով, որսով։ «Պարող վեհաժողով»՝ այդպես է այն մնացել բոլորի հիշողության մեջ։ Պայմանագրերը մշակվում էին առանձին աշխատանքային խմբերում։
Վեհաժողովին մասնակցող յուրաքանչյուր երկիր հետամուտ էր իր շահերին։ Ռուսաստանը, Անգլիան, Ավստրիան և Պրուսիան վերաձևեցին Եվրոպայի պետական սահմանները՝ հաշվի չառնելով այլ ազգերի՝ սեփական պետություն ունենալու իրավունքը։ Այսպես, Նապոլեոնի ստեղծած Վարշավայի դքսությունը լուծարվեց։ Լեհական հողերի զգալի մասն անցավ Ռուսաստանին։ Պահպանվեց Իտալիայի և Գերմանիայի մասնատվածությունը։ Անգլիան ստացավ Մալթա կղզին և հոլանդական մի շարք գաղութներ։
Վեհաժողովի մասնակիցները գտնում էին, որ Ֆրանսիական հեղափոխությունը Եվրոպայում խախտել է օրինական կարգը։ Նրանք որոշեցին վերականգնել տապալված արքայատոհմերն ու իշխանական տները։ Դա վերաբերում էր առաջին հերթին Ֆրանսիային։ Վերականգնվեցին նաև նրա մինչհեղափոխական սահմանները։
Վիեննայի կոնգրեսի կարևորագույն խնդիրներն էին Ֆրանսիական հեղափոխությամբ և նապոլեոնյան պատերազմների ժամանակ վերացված ավատատիրական (ֆեոդալական), միապետական կարգերի վերականգնումը, մի շարք տապալված գահատոհմերի (դինաստիաների) վերահաստատումը, պայքարը ազգային-ազատագրական ու հեղափոխական շարժումների դեմ, դաշնակից տերությունների հաղթանակի ամրապնդումը, Ֆրանսիայում նապոլեոնյան վարչակարգի վերականգնումը կանխելու և Եվրոպան Ֆրանսիայի նոր զավթողական պատերազմներից ապահովագրելու ամուր երաշխիքների ստեղծումը, հաղթողների տարածքային հավակնությունների բավարարումը և Եվրոպայում նոր պետական սահմանների հաստատումը։
Կոնգրեսի նիստերի ժամանակ, Էլբա կղզի աքսորված Նապոլեոնը, 1815 թվականի մարտի 1-ին անսպասելիորեն ափ իջավ Ֆրանսիայում և հաղթարշավով սկսեց առաջանալ դեպի Փարիզ (Նապոլեոն Բոնապարտի 100 օրը)։ Կոնգրեսի մասնակիցները Նապոլեոնի դեմ անհապաղ ստեղծեցին նոր, յոթերորդ դաշնախումբը (կոալիցիան)։
Վիեննայի կոնգրեսը չեզոք պետություն հռչակեց 19 կանտոններից (շրջաններից) բաղկացած Շվեյցարիայի կոնֆեդերացիան։ Լեհաստանը կրկին ենթարկվեց քաղաքական մասնատման՝ բաժանվելով ցարական Ռուսաստանի, Ավստրիայի և Պրուսիայի միջև։ Կրակովը հռչակվեց «անկախ քաղաք»։
Գերմանիան մնաց 38 ինքնուրույն պետություններից բաղկացած երկիր։ Գերմանական պետություններից և Ավստրիական տիրույթների մի մասից ստեղծվեց Գերմանական միությունը՝ Ավստրիայի գերիշխանության ներքո։
Վիեննայի կոնգրեսը ամրապնդեց նաև Իտալիայի քաղաքական մասնատվածությունը։ Ապենինյան թերակղզում պահպանվեցին 8 իտալական պետություններ։ Իտալիայի հարավ-արևմուտքում վերականգնվեց Սարդինական թագավորությունը (Պիեմոնտը)․ նրան միացվեցին Սավոյան ու Նիցցան։ Նշանակալիորեն ընդլայնվեց Պրուսիայի տարածքը։ Լեհական հողերից նրան մնացին Պոզնանը, Գդանսկը (Դանցիգը) և Տորունը, Սաքսոնիայի տարածքի գրեթե կեսը, տնտեսապես զարգացած Հռենոսյան մարզը և Վեստֆալիան։ Ավստրիան, լեհական հողերից բացի, ստացավ Արևմտյան Ուկրաինան (Դալիցիան) և Տեռնոպոլի շրջանը, հաստատվեց նաև իտալական հողերում (նրան անցան Լոմբարդիան և նախկին Վենետիկի հանրապետության տարածքը, որով և իր գերիշխանությունը հաստատեց Ադրիատիկ ծովում)։
Վիեննայի կոնգրեսում նշանակալի տերիտորիալ ձեռքբերումներ ունեցավ ցարական Ռուսաստանը։ Նախկին Վարշավայի դքսության մեծ մասը, որն անվանվեց «Լեհական թագավորություն», անցավ Ռուսաստանին։ Ռուսաստանը ստացավ նաև Ֆինլանդիան ու Բեսարաբիան։