cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Disturbed (խումբ)
«Asylum», The Lost Children և ընդմիջում (2010–2011)
2011թ-ի հուլիսին Disturbed-ը հաստատեց, որ այդ տարի ԱՄՆ-ի շրջագայությունը ավարտելուց հետո խումբը կմեկնի հանգստի, և այդ նույն ամիս տված հարցազրույցում Դրեյմանը մերժեց այն հանգամանքը, և այդ դադարը խմբի անդամների միջև ընդհարման հետևանք է ։ Խումբը 2011թ-ի հոկտեմբերին դադարեցրեց համերգները։ Disturbed-ը 2011 թվականի նոյեմբերի 8-ին թողարկել է «The Lost Children» վերնագրով b-side ալբոմը։ «Hell» երգը հասանելի է դարձել թվային բեռնման համար 2011 թվականի հոկտեմբերի 11-ին, բայց Դրեյմանը Twitter-ի իր էջում հայտարարել է, որ երգի համար երաժշտական տեսահոլովակ չի լինի։ Ալբոմում է հայտնվում նաև նախկինում չթողարկված «Mine» վերնագրով թրեքը։ Թրեքերի ցուցակը ու թողարկման ամսաթիվը սեպտեմբերի 20-ին հրապարակվեցին Դրեյմանի Twitter-ի էջում։ 2012թ-ի ապրիլի 21-ին Record Store երաժշտական խանութի տարեդարձի օրը, Disturbed-ը թողարկեց «The Collection»-ը։
Այլ նախագծեր (2012–2014)
2012 թվականի փետրվարի 8-ին հայտարարվեց, որ Ջոն Մոյերը դարձել է Adrenaline Mob սուպեր խմբի նոր բասիստը։ Ջոնը առաջին անգամ խմբի հետ բեմի վրա ելույթ ունեցավ մարտի 12-ին Նյու Յորքի Hiro Ballroom-ում, խմբի դեբյուտային լիամետրաժ Omertá կոչվող ալբոմի թողարկումից մեկ օր առաջ ։ 2012 թ-ի փետրվարի 14-ին, Դեյվիդ Դրեյմանը Twitter-ի իր էջում հաստատեց, որ ինքը հանդես կգա VH1 հեռուստաալիքի That Metal Show-ի 10-րդ եթերաշրջանում, որը կթողարկվի նույն տարում։ Ավելի ուշ այդ դրվագը տեղափոխվեց 11-րդ շրջան, իսկ պրեմիերան տեղի ունեցավ 2012թ-ի օգոստոսի 11-ին։
2012 թվականի մայիսին Դրեյմանը հայտարարեց Device կոչվող իր նոր նախագծի մասին։ Դրեյմանն ավելի ուշ տեղեկացրեց Disturbed-ի ապագայի և իր նոր նախագծի վերաբերյալ, նշելով, որ Device-ը կթողարկի իրենց համանուն դեբյուտային ալբոմը 2013թ-ի ապրիլի 9-ին, հրավիրելով մի քանի երաժիշտներ տարբեր մետալ խմբերից։ 2013թ-ի ապրիլի 25-ին հայտարարվեց, որ կիթառահար Դեն Դոնիգանը և թմբկահար Մայք Վենգրենը նոր նախագիծ են սկսել Evans Blue խմբի վոկալիստ Դեն Չանդլերի հետ։ Նրանց «Life by Design?» կոչվող դեբյուտային ալբոմը թողարկվել է 2013 թվականի հուլիսի 23-ին ։ 2014թ-ի դեկտեմբերին Մոյերը ստեղծեց Art of Anarchy անվամբ նոր խումբ` Սկոտ Ուայլանդի, Ռոն Տալի, Jon և Vince Votta-ի հետ միասին, որոնց դեբյուտային ալբոմը պետք է թողարկվեր 2015թ-ի հունիսին ։
Վերադարձ և «Immortalized» (2015—2017)
2015 թվականի հունիսի 20-ին, Disturbed-ի ֆեյսբուքյան էջում և կայքում տեղադրվեց նյութեր, որոնք ակնարկում էին խմբի հնարավոր վերադարձի մասին։ Կայքում ցուցադրվում է Disturbed-ի նոր լոգոտիպը, ինչպես նաև տեսահոլովակում խմբի «The Guy» թալիսմանը կարծես գտնվում է կյանքի գոյատևման փուլում և դեռ շնչում է ։ Disturbed-ի նոր լոգոտիպը տեղադրվել է նաև իրենց ֆեյսբուքյան պաշտոնական էջում՝ իրենց թալիսման տեսանյութի հետ միասին, և նրանց պրոֆիլի նկարը փոխվել է սևի, ինչը խորհրդանշում է խմբի նոր ակտիվությունը : 2015թ-ի հունիսի 22-ին, Disturbed-ը ֆեյսբուքում տեղադրեց ևս մեկ տեսանյութ՝ այս անգամ ցույց տալով, որ «The Guy»-ը վերադառնում է, ինչպես նաև 18-ժամյա հաշվարկ իրենց պաշտոնական կայքում, ինչը ենթադրում էր հստակ վերամիավորում։ 2015թ-ի հունիսի 23-ին, Disturbed-ը պաշտոնապես հայտարարեց իրենց վերադարձի և իրենց նոր «Immortalized» կոչվող ալբոմի մասին։ Նույն օրը ՑուԹյուբի իրենց ալիքում թողարկվեց «The Vengeful One» նոր սինգլի պաշտոնական երաժշտական տեսահոլովակը ։ «Immortalized» ալբոմը թողարկվեց 2015թ-ի օգոստոսի 21-ին։ Ջոն Մոյերը իր մասնակցությունը չունացավ ալբոմում այլ նախագծերի վրա աշխատելու պատճառով, իսկ բասային հատվածները կատարեց Դեն Դոնիգանը։ Մոյերը չի մասնակցում նաև խմբի 2015 թվականի դեկտեմբերին թողարկված «The Sound of Silence» տեսահոլովակում։ Մոյերը շարունակում է մնալ խմբի անդամ, այնուամենայնիվ հայտնվելով ալբոմի գովազդային լուսանկարներում, ինչպես նաև շարունակում է ելույթ ունենալ խմբի հետ։
Ալբոմի թողարկման օրը, խումբը 4 տարի դադարից հետո ունեցել է իր առաջին համերգը Չիկագոյի House of Blues-ում։ Այստեղ նրանք ներկայացրին չորս նոր երգերի կենդանի դեբյուտները («The Vengeful One», «What Are You Waiting For», «The Light» և գլխավր թրեքը) և Ten Thousand Fists ալբոմից առաջին անգամ ամբողջությամբ կատարեցին «Hell» երգը, որը b-side էր ։
2016 թվականի նոյեմբերի 18-ին խումբը թողարկեց համերգային ալբոմ, որը կոչվում էր «Live at Red Rocks» : Խումբը կատարեց «The Sound of Silence» թրեքը Ավստրալիայի The X Factor-ում ։
«Evolution» (2018–արդի ժամանակներ)
Disturbed-ը գլխավորեց 2018թ-ի «Rock Fest» կոչվող փառատոնը Godsmack և Incubus խմբերի հետ միասին։ 2018 թվականի հունվարի սկզբին խումբը լրատվամիջոցների միջոցով հայտարարեց, որ նրանք մուտք են գործել ստուդիա իրենց հաջորդ ստուդիական ալբոմը ձայնագրելու համար։ 2018թ-ի հունիսին, գլխավոր կիթառահար Դեն Դոնիգանը և բասիստ Ջոն Մոյերը աղբյուրների միջոցով հաստատեցին, որ նոր ալբոմի ստեղծումը համարյա ավարտված է։ Խմբի անդամները Instagram-ում միասին լուսանկար են հրապարակել ճաշելիս՝ նշելով ձայնագրման գործընթացի ավարտը։
Խմբի «Evolution» ալբոմը թողարկվել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 19-ին ։ 2018 թվականի օգոստոսի 16-ին թողարկվեց «Are You Ready» վերնագրով գլխավոր սինգլը։ 2018թ-ի սեպտեմբերի 21-ին թողարկվեց ալբոմի երկրորդ սինգլը՝ «A Reason to Fight» վերնագրով ։ Ի աջակցություն ալբոմի, խումբը հայտարարեց «Evolution World Tour» շրջագայությունը, որը տեղի ունեցավ 2019 թվականի սկզբին։
2019թ-ի մարտի 25-ին Disturbed-ը հայտարարեց զանգվածային ամառային շրջագայության մասին Pop Evil և In This Moment խմբերի հետ, որտեղ Pop Evil-ը կբացի համերգի առաջին կեսը, իսկ In Moment-ը՝ երկրորդ ։ 2020 թվականի հունվարի 27-ին խումբը հայտարարեց շրջագայություն Staind և Bad Wolves խմբերի հետ` նշելով The Sickness-ի 20-ամյակը ։
Երաժշտական ոճ, ազդեցություններ և լիրիկական թեմաներ
Դասակարգվելով որպես հևի մետալ    կամ հարդ ռոք    խումբ՝ Disturbed-ը նույնպես դիտվում է որոշ քննադատների կողմից որպես նու մետալ   և ալտերնատիվ մետալ ։ Հարցին, թե ծանր մետալի երկրպագուները Disturbed-ին չեն համարում բավարար ծանր, Դրեյմանը պատասխանեց.
"«Մեր երգերը, հավանաբար շատ մելոդիկ են, կամ էլ մեր երաժշտությունը այնքան էլ բուռը և այրիչ չէ։ Չնայած այն բանին, որ ես սիրում եմ երաժշտության այդ ոճը, դա այն չէ, ինչ մենք փորձում ենք անել։ Եթե տեղավորենք ստեղծագործությունը այդ սահմաններում, ապա մեր երաժշտության մեջ ավելի շատ գերակշռում է հարդ ռոքը, քան հևի մետալը »:"
"«Գաղտնիքը այն է, որ մեր երաժշտությունը երբեք ոչ մի այլ ժանրի մաս չի կազմել, թեև մենք հաստատ օգուտ ենք ստացել այն հանրաճանաչությունից, որ այն ժամանակ կոչվել ենք նու մետալ խումբ», - ասում է Դրեյմանը։ «Մենք ի տարբերություն մնացած խմբերի չենք ունեցել կարծրատիպային հատկանիշներ։ Մենք ռեփ չենք կարդում, չենք օգտագործում ֆոնոգրամմա։ Իմ կարծիքով, մենք նվագում ենք դասական մետալ։ Black Sabbath, Iron Maiden, Judas Priest, Metallica, Pantera՝ սրանք այն խմբերն են, որոնք մեզ մոտ ցանկություն են առաջացրել նվագել »:"
Ըստ Դեյվիդ Դրեյմանի M.O.L կոչվող գլխավոր վավերագրական տեսահոլովակում, նրա գրած լիրիկան հիմնված է նրա կյանքի փորձի և ընկալումների վրա։ Նա հայտարարեց, որ իրեն դուր է գալիս իր գաղափարներին պարգևել խորհրդավոր քնարերգություն ։ Այդ քնարական թեմաները դասակարգվում են հրեա-քրիստոնեական Դրախտ և Դժոխք հասկացությունից, ընտանեկան բռնությունից, ինքնասպանությունից, խելագարությունից, միջանձնային հարաբերություններից, պատերազմից մինչև ավելի ֆանտաստիկ թեմաներ, ինչպիսիք են վամպիրիզմը, մարդագայլերը և դևերը։
Կիթառահար Դեն Դոնիգանը օգտագործում էր Drop C, Drop C # և Drop B (երբեմն նաև Eb) կիթառի կարգավորումները, որոնք ավելի ցածր կարգավորումներ են, քան սովորական E-ն։ Այդպիսի կարգավորումները թույլ են տալիս ավելի ծանր ձայն և ռիֆֆերի ակորդների փոփոխություններ։ Դոնիգանը օգտագործում է նաև նուրբ էլեկտրոնային էֆեկտներ, որոնք խմբի մնացած մասը անվանում է «The Danny Donegan Orchestra»:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հևի մետալ երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:1994 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ալտերնատիվ մետալ երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Ռոք երաժշտական խմբեր Իլինոյսից
Խերսոնի ազգային տեխնիկական համալսարան
Խերսոնի ազգային տեխնիկական համալսարանը, բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Ուկրաինայում, որն իրականացնում է մեքենաշինության, էլեկտրոնային, քիմիական, տեքստիլ։ Այն նաև երկրում միակ բուհն է, որը կադրեր է պատրաստում տեքստիլ արդյունաբերության ոլորտում։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Խերսոնի ազգային տեխնիկական համալսարանը (ԽԱՏՀ) Հարավային Ուկրաինայի լավագույն համալսարաններից մեկն է, որի պատմությունը սկիզբ է առնում 1959 թվականից։ Սա բարձրագույն ուսումնական հաստատություն է IV մակարդակի հավատարմագրման։
Ռեկտորը։ Յուրի Նիկոլայի Բարդաչեվ - տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Ուկրաինայի գիտության և տեխնոլոգիաների վաստակավոր գործիչ։
Ուկրաինայի կառավարության նախարարների № 254 որոշմամբ Խերսոնի արդյունաբերական ինստիտուտի հիման վրա 1997 թվականի մարտի 24-ին հիմնադրվել է Խերսոնի պետական տեխնիկական համալսարանը։ Ուկրաինայի նախագահի № 1403/2004 - ից 15.11.2004 հրամանագրի հիման վրա Խերսոնի պետական տեխնիկական համալսարանին շնորհվել է ազգային կարգավիճակ։
ԽԱՏՀ կրթական-գիտական կառուցվածքը ներառում է նախաբուհական, բուհական և հետբուհական կրթություն։ Մինչհամալսարանական կրթություն. մինչհամալսարանական ուսուցման կենտրոն (նախապատրաստական դասընթացներ, նախապատրաստական բաժին), ֆիզիկատեխնիկական լիցեյներ (8-11-րդ դասարաններ)։
Բուհական կրթություն. մեքենաշինության, տեխնոլոգիաների և դիզայնի, կիբեռնետիկայի, տնտեսագիտության, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների ֆակուլտետներ; տարածաշրջանային 6 ֆակուլտետներ(Արմյանսկ, Յալթա, Թեոդոսիա, Կախովկա, Գենիչեսկ, Կերչ); տնտեսա-տեխնոլոգիական տեխնիկում։
Հետդիպլոմային կրթություն. մասնագետների որակավորման բարձրացման և վերապատրաստման ֆակուլտետ, ասպիրանտուրա, դոկտորանտուրա։ ԽԱՏՀ-ն պատրաստում է մասնագետներ 29 մասնագիտությունների համար՝ բակալավրի, մասնագետի և մագիստրոսի կրթական և որակավորման մակարդակներում։ Տնտեսա- տեխնոլոգիական տեխնիկումը պատրաստում է կրտսեր մասնագետներ չորս մասնագիտությունների համար։
Վերջին տարիներին սկսվել է մասնագետների պատրաստում՝ «դիզայն», «էներգիայի ոչ ավանդական աղբյուրներ», «թարգմանություն» մասնագիտություններով։
Համալսարանում գործում են երկու մասնագիտացված գիտնականների խորհուրդներ, որոնք ընդունում են 3 մասնագիտությունների գծով ատենախոսությունների պաշտպանություն։ Տրվում են ամսագրեր. «ԽԱՏՀ լրաբեր», «Ավտոմատիկա։ Ավտոմատացում։ Էլեկտրատեխնիկական համալիրներ և համակարգեր», «թեթև և տեքստիլ արդյունաբերության խնդիրներ»։
Համալսարանի ենթակառուցվածքը ներառում է հետևյալ հիմնական օբյեկտները. ուսումնամեթոդական համալիրների և տնտեսա-տեխնոլոգիական տեխնիկումի համալիր; համալսարանի տարածաշրջանային ստորաբաժանումների ուսումնա-լաբորատոր մասնաշենքերի համալիրներ; սպորտային համալիր; ուսուցիչների համար տներ; ընտանեկան բժշկի ուսանողական ամբուլատորիա։ Ուսանողների տրամադրության տակ են ուսանողական գրադարան, 13 համակարգչային դասասենյակներ, մասնագիտացված լաբորատորիաներ։
Պատմություն
1961 թվականին Ուկրաինայի ԽՍՀ բարձրագույն կրթության նախարարության կարգադրության համաձայն, Խերսոնի ԸՏՖ-ը տեղափոխվել է Օդեսայի Մ.Վ. Լոմոնոսովի անվան սննդի արդյունաբերության տեխնոլոգիական ինստիտուտ (ՕՍԱՏՏ)։
1962 թվականին Խերսոնի ԸՏՖ-ին միացվեց երեկոյան տեքստիլ տեխնիկումը և վերափոխվեց Օդեսայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի մասնաճյուղի՝ երկու ֆակուլտետներով՝ մեխանիկայի և ընդհանուր տեխնիկական։ Այդ ժամանակվանից Խերսոնի մասնաճյուղը սկսեց զարգանալ չափազանց արագ։
1970-ական թվականներին ինժեներների պատրաստումն իրականացվել է հինգ ֆակուլտետներում՝ ութ մասնագիտությունների գծով։ Բացի այդ, մասնաճյուղում կար նա& ասպիրանտուրա1
Էյրիչայիր (գետակ)
Էյրիչայիր, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում, Թորթումի ձախակողմյան վտակը։ Սրա ափին է գտնվում Էյրիչայիր գյուղը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Թորթում գետի վտակներ
Խերսոնի ազգային տեխնիկական համալսարան
Պատմություն
1997 թվականին Խերսոնի պետական տեխնիկական համալսարանը ստեղծվել է Խերսոնի արդյունաբերական ինստիտուտի հիման վրա (Ուկրաինայի Նախարարների կաբինետի 1997 թվականի մարտի 24-ի N 254 որոշում)։ Ուկրաինայի նախագահի 2004 թվականի նոյեմբերի 15-ի N 1403/2004 հրամանագրով Խերսոնի պետական տեխնիկական համալսարանին շնորհվել է ազգային կարգավիճակ։
Մասնաշենք
ԽԱՏՀ նյութատեխնիկական բազան բաղկացած է 7 ուսումնական մասնաշենքերից, գիտատեխնիկական գրադարանից, համակարգչային կենտրոնից, երեք հանրակացարաններից, ճաշարանից, բուֆետից, սպորտային համալիրներից, Դնեպրի հանգստի բազայից, ուսանողական պոլիկլինիկայից։
Ուսանողական ինքնակառավարում
Համալսարանում գործում է ուսանողական ինքնակառավարման մարմինը՝ ուսանողական խորհուրդը (ղեկավար՝ Անտոն Լուցենկո, 3-րդ կուրս)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի համալսարաններ Կատեգորիա:Համալսարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Վիքիտվյալների արժեքների վերաձևակերպմամբ հոդվածներ
Դումանլը
Դումանլը, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Անտիպոնտական լեռնահամակարգում, Երզնկայի շրջանի արևմտյան կողմում, Սեպուհ լեռնագագաթի մոտ։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Տումանլը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Օրլովո-Իվանովկա
Օրլովո-Իվանովկա (Орлово-Іванівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օրլովո-Իվանովկա գյուղում բնակվում էր 965 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Շախտյորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Եդդիբուլաղ
Եդդիբուլաղ, հանքային աղբյուր Զանգեզուրում, Բարգուշատի լեռների շրջանում։ Չպետք է շփոթել նույնանուն սառնորակ աղբյուրների հետ, որոնք բխում են Գորիս–Սիսիան ճանապարհի ձախ կողմում, Գորիս քաղաքից մի քանի կմ հեռավորությամբ։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Ետիպուլագ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով
Don’t Nod
Don’t Nod, ֆրանսիական մասնավոր ընկերություն, որը զբաղվում է համակարգչային խաղերի մշակմամբ։ Ընկերության առաջին նախագիծը դարձավ Remember Me համակարգչային խաղը, որը թողարկվեց 2013 թվականի հուլիսի 4-ին, որպես հրատարակիչ հանդես եկավ Capcom ընկերությունը։
Պատմություն
Dontnod Entertainment հիմնադրվել է 2008 թվականի հուլիսին, Criterion Games, Ubisoft և EA ընկերություններից հեռացված աշխատակիցներ՝ Էրվե Բոնինի, Ալեքս Բրիկլուի, Ալեն Դամասիոի, Օսկար Ժիլբերի և Ժան-Մակսիմ Մորիսի կողմից ։
Ստուդիայի առաջին խաղը դարձավ Remember Me, որը ստացավ տարբեր ակնարկներ խաղացողների և քննադատների կողմից։ Հատկանշական է, որ ընկերությունը երկար ժամանակ չէր կարողանում լուծել հրատարակչի խնդիրը, քանի որ շատ ընկերություններ հրաժարվում էին նախագծից իմանալով, որ խաղի գլխավոր հերոսը իգական սեռի ներկայացուցիչ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընկերություններ Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր Կատեգորիա:Ստուդիաներ Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր արտադրողներ այբբենական կարգով
Սիմֆոնիա
Սիմֆոնիա (συμφωνία — «ներդաշնակություն, ներդաշնակ ձայն»), երաժշտական ստեղծագործություն նվագախմբի համար։ Որպես կանոն, սիմֆոնիաները գրվում են խառը կազմ ունեցող (սիմֆոնիկ) մեծ նվագախմբերի համար, սակայն գոյություն ունեն նաև սիմֆոնիաներ լարային, կամերային, փողային և այլ նվագախմբերի համար, սիմֆոնիայի մեջ կարող են մտնել երգչախումբը և մենակատար վոկալային ձայները։ Հայտնի են նաև այնպիսի ժանրերի տարատեսակներ, ինչպիսիք են սիմֆոնիա համերգը (մենակատար գործիքով նվագախմբի համար) և համերգային սիմֆոնիան (երկուսից մինչև ինը մենակատար գործիքներ), որոնք իրենց բնույթով մոտ են համերգին։ Համանմանությամբ կարող են կիրառել «սիմֆոնիա» անունը, ժանրային կառուցվածքի տարրերի հետ միասին, երգչախմբի համար ստեղծագործություններ (երգչախմբային սիմֆոնիա) կամ ստեղծագործություններ գործիքի համար (հատկապես երգեհոնի, երբեմն՝ դաշնամուրի համար)։ Սիմֆոնիան կարող է սերտ կապ ունենալ երաժշտական այլ ժանրերի հետ՝ ստեղծելով այնպիսի հիբրիդային ժանրեր, ինչպիսիք են սիմֆոնի սյուիտը, սիմֆոնիա երևակայությունը, սիմֆոնիա պոեմը, սիմֆոնիա կանտատը ։
Դասական սիմֆոնիան (ստեղծվել է վիեննական դասական դպրոցի կոմպոզիտորների կողմից) կազմված է, որպես կանոն, չորս մասերից, որոնք գրված են սոնատային ցիկլային ձևով։ 19-20-րդ դարերում լայն տարածում են գտել ինչպես շատ, այնպես էլ քիչ մասերից բաղկացած ստեղծագործությունները։
Ակադեմիական երաժշտության մեջ սիմֆոնիան զբաղեցնում է նույն տեղը, ինչպիսին զբաղեցնում է դրաման կամ վեպը գրականության մեջ։ Նա անուն է տվել նոր, նախկինում անհայտ նվագախմբի կազմին և գործիքային երաժշտության ամենազգալի շրջանին՝ իր ձևերի և ժանրերի լայն շրջանակին, որոնց միավորում է «սիմֆոնիկ երաժշտություն» անվանումը ։
Տերմինի պատմություն
Անտիկ աշխարհում՝ Հին Հունաստանում և Հին Հռոմում, «սիմֆոնիա» էր կոչվում տոնայնության ներդաշնակ համադրությունը, համահնչությունը, որի հականիշներն էին «դիաֆոնիան»՝ տարաձայնությունը, տարահնչությունը կամ «անտիֆոնիան» (բառացի հակահնչություն)) ։ Միևնույն ժամանակ «սիմֆոնիա»  էին կոչում նաև ներդաշնակությանը այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են «Երկնքի մասին» Արիստոտելի տրակտատում, և որոշ երաժշտական ​​գործիքների ։ Պյութագորասցիները սիմֆոնիա էին համարում օկտավան, կվինտան և կվարտան, իսկ մնացյալ համահնչությունները՝ դիսոնանս (դիաֆոնիա) ։ Պտղոմեոսը, ի տարբերություն Պյութագորասի, սիմֆոնիա էր համարում նաև ունդեցիման ։  «Սիմֆոնիան» տերմինը նույն նշանակությունը ուներ նաև հին հռոմեացիների երաժշտական տեսության մեջ, այդ թվում խոշորագույն հռոմեացի գիտնական-երաժիշտ Բոեցիայի մոտ ։
Միջնադարյան գիտությունը ամբողջովին ժառանգել է «սիմֆոնիայի» անտիկ նշանակությունը։ Երաժշտական գործիքների ցանկին, որոնց նկատմամբ երբեմն կիրառվել է այս տերմինը ավելացվել է թմբուկի որոշ չնույնականացված տեսակ (Իսիդոր Սեվիլսկու «Ստուգաբանություն»-ում, 7-րդ դար), օրգանիստր (Պսեվդո-Մուրիսի տրակտատում, 13-րդ դար) և այլ տեղական հին ֆրանսիական, հին անգլիական, հին գերմանական և ուրիշ անվային քնարների տեսակներով ։
16-րդ դարում «սիմֆոնիա» բառը օգտագործվել է հոգևոր և եկեղեցական երաժշտական ժողովածուների անուններում, վերաբերվել է վոկալ բազմազանությանը։ Այսպիսի օգտագործման օրինակ է նշանավոր նոտագիր Գեորգ Ռաույի «Սիմֆոնիան կարճ և միաժամանակ հաճելի» ժողովածուն (Symphoniae iucundae atque adeo breves, 1538), որը պարունակում է 15-ից 17-րդ դարերի հայտի կոմպոզիտորների 52 քառաձայն մոտետներ։ 16 և 17-րդ դարերի սահմանագծին «սիմֆոնիա» բառը հանդիպում է վոկալ-գործիքային կոմպոզիցիաների անուններում, օրինակ Ջ․ Գաբրիելի «Սրբազան սիմֆոնիա» (Sacrae symphoniae, 1597, և Symphoniae sacrae, 1615) և Հենրիխ Շյուցի (Symphoniae Sacrae, 1629, 1647, 1650), ինչպես նաև գործիքային ստեղծագործությունների անուններ, որոնցից է Լյուդովիկո Գրոսի դը Վիադանի «Երաժշտական սիմֆոնիա»ն (Sinfonie musicali, 1610)։
16-րդ դարում «սոնատա», «սիմֆոնիա» և «կոնցերտ» հասկացությունների միջև դեռեևս հստակ տարբերություն չկար, և եթե, օրինակ, 16-րդ դարի վերջում Ջովաննի Գաբրիելին «սիմֆոնիա» կոչեց ձայների ու գործիքների ներդաշնակությունը, ապա Ադրիանո Բանկիերին և Սալոմոնե Ռոսսին 17-րդ դարի սկզբում կիրառեցին այս հասկացությունը, որպես  գործիքների համահնչություն առանց վոկալի։
Օպերայի ստեղծման օրվանից, 16-րդ դարի վերջում, այնտեղ միշտ ներկա են եղել գործիքային էպիզոդներ, յուրաքանչյուր ակտի մուտք, ձայնաարտահայտչական տեսարաններ, պարային միջախաղ - նման որևէ դրվագ կոչվել է «սիմֆոնիա»։ Ժամանակի ընթացքում գործիքային էպիզոդները, ներկայացման շրջանակից դուրս, վերածվեցին համեմատաբար զարգացած և ավարտուն ստեղծագործությունների, որոնք նախորդում էին գործողություններին՝ նախերգանքներ։ 17-րդ  դարում  աստիճանաբար «սիմֆոնիա» բառը ամրագրվեց նվագախմբային ելույթներին (նախերգանքներին) կամ գործիքային և վոկալ-գործիքային ստեղծագործություններին սյուիտներում, կանտատներում և օպերաներում։
Օպերային նախերգանքից՝ մանհեյմյան սիմֆոնիա
17-րդ դարում արևմտյան եվրոպական երաժշտության մեջ ձևավորվեց  երկու տեսակ օպերային նախերգանքներ։ Վենետիկյան, որը բաղկացած էր երկու մասերից` դանդաղ, և հանդիսավոր ու արագ։ Այս նախերգանքի տեսակը հետագայում զարգացավ ֆրանսիական օպերայում։ 1681 թվականին Ալեսանդրո Սքարլաթի կողմից ներկայացրած, նեապոլիտանական տիպը երեք մասից էր բաղկացած. 1-ինը և 3-րդը գրված էր արագ տեմպով (ալեգրո), 2-րդը՝ դանդաղ (adagio կամ orante): Ջութակի սոնատներից փոխառնված այս ձևը աստիճանաբար դառնում է գերիշխող։
Օպերային նախերգանքները, ժամանակի ընթացքում, սկսեցին կատարվել թատրոնից դուրս, համերգների ժամանակ, ինչն էլ նպաստեց սիմֆոնիայի վերափոխմանը, արդեն 18-րդ դարի սկզբին (մոտ 1730 թվականին), անկախ տեսակի նվագախմբային երաժշտության։ Օպերայից առանձնացված սիմֆոնիան սկզբում պահպանել էր վառ և արտահայտչական երաժշտական ​​թեմաները, որոնք բնորոշ էին նախերգանքին և նրա զվարճալի բնույթին։ Նախնական սիմֆոնիան օպերայից է փոխառել հոմոֆոնիկ բազմաձայնությոան տեսակը, նրա ձևավորումը որպես կոնկրետ ժանրի ուղղակիորեն կապված է էսթետիկ կլասիցիզմի չափանիշներին՝ ենթադրում է հստակ հիերարխիա բարձրի և ցածրի, հիմնականի և երկրորդականի, գլխավորի և ենթակայի միջև  ։ Սակայն հենց օպերայում հոմոֆոնիկ գրվածքը, որը բաժանել է հիմնական ձայնը նվագակցողից, և հակակշիռ է պոլիֆոնիկ ձայնային իրավահավասարությանը, ավելի վաղ է հաստատվել քան գործիքային երաժշտության մեջ, քանի որ ավելի հարմարեցված է դրամատիկ-երաժշտական ժանրին։ Օպերային երգիչը, առաջին անգամ դադարեց լինել միայն «ձայնային միավոր» երգչախմբի բարդ կառուցվածքում, այլ վերածվեց դրամայի հերոսի՝ իր անհատականության և տիպականացված վերապրումներով։ Մեներգեցողությունը երգչախմբայինի համեմատ  ավելի ճկուն է, հանգեցնում է զարգացած մեղեդայնության, որն էլ ընդունակ է այդ ապրումները փոխանցելու։  Մեղեդայնությունը, որը Վերածննդի դարաշրջանի երգչախմբային մշակույթում մնացել էր քիչ զարգացած և ստորադաս տարր, օպերայում ի սկզբանե գրավել է գերիշխող դիրք  մյուս բոլոր երաժշտական արտահայտչամիջոցների համեմատ։ Կերպարների անհատականացման միջոցները,  էմոցիոնալ վերապրումների փոխանցումները, որոնք ի հայտ են գալիս օպերայում, ուղեկցվում էին գործիքային երաժշտությամբ (վաղ սիմֆոնիայում մեկն հիմնական մեղեդիով), հիմնականում ջութակի նվագակցությամբ։ Արդեն օպերայի նախերգանքի մեջ նկատվեց կոնտրաստ բաժինների հերթագայության սկզբունքը, որոնք սիմֆոնիայի մեջ վերածվեցին անկախ մասերի։
Հետագայում սիմֆոնիայի զարգացումը ազդեցություն է թողնում ինչպես նվագախմբային, այնպես էլ կամերային երաժշտության տարբեր տեսակների վրա, այդ թվում կամերային երաժշտական ​​ժանրերի՝ հատկապես սոնատի, որի ձևավորումը որպես առանձին երաժշտական ​​տեսակի տեղի ունեցավ միևնույն ժամանակ։ 17-րդ դարում, երբ ժանրերի հստակ տարբերակում  չի եղել, սոնատ կարող էն անվանվել նաև  օպերային նախերգանքը։ Այսպես Անտոնիո Չեստին անվանեց իր «Ոսկե խնձոր» օպերայի նախերգանքը (Il Pomo d'oro, 1667 թվական)։ Այնուամենայնիվ, 17-րդ դարի սկզբում  արդեն ձևավորվել էր երկու տեսակի սոնատներ՝ եկեղեցական (Sonata da Chiesa) և «կամերային», այսինքն, աշխարհիկ (Sonata da chiesa)։ Եվ եթե եկեղեցական սոնատը հիմնված էր հիմնականում բազմաձայն ձևի վրա, կամերայինը աստիճանաբար հաստատվեց հոմոֆոնիկի վրա։ 17-րդ դարի երկրորդ կեսին սոնատի մասերի բաժանման միտում ի հայտ եկավ, հաճախ 3 կամ 5, և առավել լայն տարածում ստացավ քառակի ցիկլով հերթագայությամբ՝ դանդաղ և արագ մասերով սոնատները։ Ընդ որում աշխարհիկ սոնատը իրենից ներկայացնում էր պարային համարների հաջորդականություն՝ ալեմանդա, կուրանտա, սարաբանդա, ժիգա կամ գավոտ, որն էլ նրան մոտեցնում էր կամերային սյուիտին։ Ավելի ուշ, 18-րդ դարի առաջին կեսին, մասերի խոշորացման միտում նկատվեց՝ կրճատելով ննրանց թիվը 2-ի կամ 3-ի, մինչև անգամ 1-ի ։
Ձևի որոնում
Իր հերթին սիմֆոնիան, ինքնուրույն տեսակի ձևավորմանը զուգընթաց, իմաստի և երաժշտական մտածողության հատուկ մեթոդով (ռուսակա երաժշտական գրականության մեջ, առաջին հերթին, Բ․ Ասաֆևի աշխատություններում սիմֆոնիզմ անունը ստացած ), ազդեցություն է ունեցել շատ ժանրերի և տեսակների զարգացման վրա, այդ թվում ձևափոխել է գործիքային կոնցերտը և դուրս է մղել երբեմնի հանրաճանաչ սյուիտին։ Արդեն 18-րդ դարի կեսին սիմֆոնիայի հանրաճանաչությունը այքան էր մեծացել, իսկ ստեղծագործելը այնքահ հեշտացել, որ «Գերմանական երաժշտական դպրոցի ընկերությունը», մոտավորապես 1735 թվականին, պահանջ ներկայացրեց յուրաքանչյուր դիմորդի ընդունելությանը ներկայացնել սեփական ստեղծագործության սիմֆոնիա, կամ նրա գինը համարժեք մեկ և կես թալերի (գերմանական հին արծաթե դրամ)։
Այս ժամանակահատվածում մշտական նվագախմբերը, որոնք ունեին քիչ թե շատ կայուն կազմ, հազվադեպ էին, կոմպոզիտորական աշխատանքը ուղղակիորեն կախված էր նվագախմբի սկզբնակնա կազմից, առավել հաճախ լարային, երբեմն լրացված լինելով այս կամ այն քանակի փողային գործիքներով ։ Կոմպոզիտորները, առաջին հերթին Ջովանի Սամարտինին՝ այս ժանրի բազմաթիվ ստեղծագործությունների հեղինակը, օգտագործելով պարային սյուիտին, օպերային և կոնցերտին բնորոշ գծերը, լարային նվագախմբի համար ստեղծեցին «նախադասական» սիմֆոնիայի մոդելը, որն ուներ եռամաս շարք ։ Հաճախ վենետիկյան և ֆրանսիական ուվերտյուրաների օրինակով, սիմֆոնիայի առաջին մասը նախադրում էր դանդաղ մուտքով։ Վաղ սիմֆոնիաներում արագ մասերը իրենցից ներկայացնում էին հասարակ ռոնդո կամ հին սոնատային ձև, ժամանակի ընթացքում հայտվեց մենուետը՝ սկզբում որպես եռամաս շարքի ավարտ, հետագայում վերածվելով քառամաս սիմֆոնիայի հիմնականում երրորդ մասի։ Սիմֆոնիայի այս լրացուցիչ մասը, որը փոխառնված էր սյուիտից, հյուսիսգերմանական սիմֆոնիստները հրաժարվում էին մտցնել իրենց ստեղծագործությունների շարքերում, պատճառաբանելով, որ այն խցկվելով «լիրիկական կենտրոնի» և ավարտի միջև խանգարում է եռամաս պարփակությունը։ Այնուամենայնիվ մենուետը դարձավ սկզբում մանհեյմյան, հետագայում նաև դասական սիմֆոնիայի անքակտելի մասը, քանի դեռ նրանից չհրաժարվեց Բեթհովենը։
Սոնատի հետագա էվոլյուցիան իր ազդեցությունը ունեցավ ժանրի զարգացման վրա, որն էլ իր հերթին կրելով օպերային ոճի ազդեցությունը իր վրա (չնայած սա մեծ մասամբ վերաբերվում է ջութակի  քան ստեղնաշարային սոնատին), և 18-րդ դարի կեսին ձևափախվեց ամենահարուստ և բարդ կամրային երաժշտության ժանրի, ձևի, որը ըստ Ի․ Ա․ Շուլցի խոսքերով, ընդգրկում է բոլոր արտահայտչամիջոցները։ Կամերային երաժշտության մեջ հայտնի ռոնդոն, իր հիմնական թեմայի երգային հերթագայությամբ և դրվագների մշտական թարմացմամբ, աստիճանաբար դուրս մղեց կոնֆլիկտային սոնատային ձևին, հիմնված երաժշտադրամատիկ թեմաների կոնտրաստի վրա։ 18-րդ դարի առաջին կեսին, նախ և առաջ Դոմենիկո Սկարլատիի միամաս ստեղնաշարային ստեղծագործություններում (հիմնվելով իր հոր՝ Ալեսանդրո Սկարլատիի փորձի վրա), ապա Կ․ Ֆ․ Է․ Բախի եռամաս ստեղծագործություններում, ձևավորվեց սոնատային ալեգրո ձևը, որը ուներ կերպարի կամ մտքի բացահայտման երեք փուլ՝ ներածություն, մշակում և ռեպրիզիա։ Այսպիսի եռամաս բնույթ բնորոշ է նախագլյուկյան օպեայի ստանդարտ արիաներին(aria da capo), որոնցում երրորդ մասը բառացիորեն կրկնում է առաջինը, սակայն «կոնֆլիկտային» երկրորդ մասից հետո դիտվում է որպես իրավիճակի դրամատիկ լուծում։
Հարյուրամյակի կեսերին կոնցերտային սիմֆոնիայի ժանրը կատարելագորխվել էր մանհեյմյան դպրոցի այնպիսի կոմպոզիտորների և այսպես կոչված նախադասական կամ վաղ վիեննական դպրոցի ներկայացուցիչների կողմից, ինչպիսիք են Մ․ Մոնը, Գ․ Կ․ Վագենզեյլեմը, Յ․ Հայդնի ուսուցիչ Գ․ ֆոն Ռեյտերը։ Սիմֆոնիայի ժանրում  բավականին փորձառություն ունի, իր դպրոցը չհիմնած և սակայն Վ․ Ա․ Մոցարտից ուսումնառած, Յոսեֆ Միսլիվեչեկը ։ Սիմֆոնիաները կատարվում էին արդեն ոչ միայն աշխարհիկ համերգների ժամանակ, այլև եկեղեցիներում, համենայն դեպս անգլիացի երաժշտական պատմաբան Չարլզ Բյորնին ճամփորդելով Իտալիայով, նշել է, որ Թուրինում, եկեղեցում, սիֆոնիան կատարվում էր յուրաքանչյուր օր, որոշակի ժամի՝ ժամը 11-ից 12-ը ընկած ժամանակահատվածում։ Լարային գործիքների պարտիտուրաները լրացվեցին փողային (հոբոյ, ֆլեյտա, վալտոռն, շեփոր) գործիքներով, և կամերային նվագախումբը վերածվեց սիմֆոնիկի ։
Մանհեյմյան ցիկլ
Քառամաս ցիկլ է (ալեգրո, անդանտե, մենուետ և ավարտ), արդեն ոչ միայն լարային նվագախմբի համար, այլ մեծ քանակությամբ փայտյա և պղնձյա փողային գործիքներով, որը ստեղծվել է 18-րդ դարում մանհեյմյան դպրոցի կոմպոզիտորների ջանքերով, Կարլ IV Թեոդորի պալատական կապելլայում տրամադրության տակ ունենալով այդ ժամանակներին անհամեմատ մեծ նվագախմբային կազմով։
Յ․ Ստամիցի, Ա․ Ֆիլսի, Ֆ․ Կ․ Ռիխտերի, Կ․ Կանաբիխի և այլ մանհեյմյան դպրոցի ինտերնացիոնալ կոլեկտիվի ստեղծագործությունները միատիպ էին։ Սիմֆոնիայի առաջին մասում հստակ երևում էին օպերային ակունքները՝ վճռական, լայնահունչ ակորդները սկզբում հիշեցնում էին օպերային նախերգանքի հերոսական շեփորազդ, երկու տարաբնույթ թեմաներն իրենց ինտոնացիայով օպերային արիայի հետ ունեին նմանություն՝ հերոսական և լիրիկական, իսկ ավարտին կարելի էր նշմարել բուֆոնային և ժողովրդական կերպարներ՝ երաժշտական թատրոնից։ Միաժամանակ մանհեյմյան սիմֆոնիայի առաջին մասը վերարտադրում էր այդ ժամանակ արդեն ձևավորված սոնատի ժանրի տեսքը՝ իրեն բնորոշ հակասական բնույթով երաժշտական թեմաներով, գլխավոր և երկրորդական, և երեք հիմնական մասերով՝ էքսպոզիցիա, մշակում և ռեպրիզիա, որոնցում իրենց հերթին մարմնավորվում են դասական դրամայի գեղարվեստական տրամաբանությունը՝ հանգուցում, զարգացում և հանգուցալուծում։ Փաստացի արդեն սոնատային ալեգրոն խտացված տեսքով կիրառված էր Գլյուկի «Օրփեոս և Էվրիդիկե» օպերայում՝ Օրփեոսի և ֆուրիայի երկխոսությունում, որը գրված է 1762 թվականին։ Վշտի և վախի կերպարները, որոնք Գլյուկի մոտ մարմնավորում են մարդուն և ճակատագրին՝ Օրփեոսին և ֆուրիային, տեսարանի սկզբնամասում ներկայանում են կոնֆլիկտային, հաջորդիվ դրամատիկ լարվածությունը աճում է ֆուրիայի «Ոչ» ճիչով հասնելով կուլմինացիայի, սակայն երբ ֆուրիները վերջապես տեղի են տալիս սգացող երգչի աղերսանքներին, թեման ձևափոխվում է Օրփեոսի թեմայի ազդեցության տակ։ Այս տեսարանի սյուժեն խաղարկվում է ինտոնացիոն մակարդակով, խոսքերը ոչ մի էական բան չեն ավելացնում։ Այս կերպով Գլյուկը տարիներ անց ներկայացրեց իր սյուժեն «Ալցեստ»-ի նախերգանքում։ Ի տարբերություն մանհեյմյան վարպետների նա առաջին անգամ ներկայացրեց երկու հակադիր թեմաների՝ հերոսաողբերգական թատերական կոնֆլիկտի վառ արտահայտչականությունը, և այս նորորարությունը իր շարունակությունը ստացավ Բեթհովենի սիմֆոնիկ ստեղծագործություններում։
Մանհեյմյան սիմֆոնիան, ինչպես նաև հետագայում վիեննական դասական սիմֆոնիան միաժամանակ հիմնվում էր և արդեն ձևավորված ավստրո-գերմանական մշակույթում եղած գործիքային երաժշտության հարուստ ավանդույթների վրա, կամերային նվագախմբային սոնատներից և ուշ բարոկկոյի երգեհոնային գրականությունից ժառանգել էր խոր ինտելեկտուալ բնույթը, այս առումով հակադրվելով ավանդական իտալական օպերային՝ նրա դեկորատիվությամբ և կերպարների համարյա շոշափելիությամբ։
Ինչպես Գլյուկի ռեֆորմատորական օպերաներում, այնպես էլ մանհեյմյան սիմֆոնիաներում առավել մարմնավորված են ուշ կլասիցիզմի սկզբունքները, նրա լուսավորչական փուլը, ներառելով կոմպոզիցիայի կառուցվածքային և ավարտուն պահանջները, հորինվածքի տրամաբանական պարզությունը և ժանրի հստակ սահմանազատումը։ Ստեղծվելով ժամանցային և երաժշտականացված հոսանքով, սիմֆոնիան Մանհեյմում դարձավ գործիքային երաժշտության բարձրագույն ժանր։ Շարունակելով հեգելյան զուգահեռը երաժշտության և մաթեմատիկայի միջև Շպենգլերը սիմֆոնիայի ստեղծումը համեմատում է ֆունկցիոնալ անալիզի ձևակերպումների հետ, որոնցով այդ տարիներին զբաղված էր Լեոնարդ Էյլերը՝ «Ստամիցայի և նրա սերնդակիցների կողմից գտնված վերջին և առավել հասուն երաժշտական օրնամենտիկայի ժանրը ունի քառամաս կառուցվածք՝ ինչպես զուլալ անվերջանալի դյուրաշարժություն։ Զարգացումը դառնում է դրամա։ Կերպարային շարքի փոխարեն առաջանում է ցիկլիկ հաջորդականություն ։ Մանհեյմյան սիմֆոնիան անմիջականորեն նախապատրաստել է դասականին, ինչպես գրել է Վ․ Կոնենը, հատկապես նրանում երկարատև ընտրության արդյունքում հաստատվեց կերպարների շրջանակը, որը բնորոշ է վիեննական դասականների ստեղծագործություններին։
Դասական սիմֆոնիա
Ժանրի հետագա զարգացմանը ակնառու դեր է խաղացել վիեննական դասական դպրոցը։ «Սիմֆոնիայի հայր» են անվանում Յոզեֆ Հայդնին, այս ժանրի 104 ստեղծագործության հեղինակին, որի ստեղծագործություններում են ավարտվել դասական սիմֆոնիայի ձևավորումը, հաստատվել են նրա կառուցվածքի հիմնական գծերը, ներքին հակամարտության հաջորդականությունը, սակայն միավորվում են մասերի միասնական գաղափարով։ Հայդնի հետագայում նաև Մոցարտի մոտ յուրաքանչյուր մաս ձեռք էր բերում թեմատիկ ինքնուրույն նյութ, ցիկլի միասնությունը ապահովվում էր տոնային համադրությունով, ինչպես նաև թեմայի բնույթով և տեմպով։ Հայդնի մոտ առաջին անգամ ի հայտ եկավ ծրագրային սիմֆոնիաները՝ № 6՝ («Առավոտ»), № 7՝ («Կեսօր»), № 8՝ («Երեկո»), որոնք իրենց կառուցվածքով մոտ են մենակատար գործիքով կոնցերտի ժանրին, և № 45՝ («Հրաժեշտի») սիմֆոնիան ։
Եթե Հայդնի սիմֆոնիաները առանձնանում են իրենց թեմաների զարգացման հնարամտությամբ, յուրատեսակ ֆրազավորումով և գործիքավորումով, ապա Մոցարտը սիմֆոնիա ներմուծեց դրամատիկ լարվածություն, նրան տվեց առավել ոճային միասնություն։ Նրա վերջին երեք սիմֆոնիաները (№ 39, № 40 и № 41) հանդիսանում են 18-րդ դարի սիմֆոնիզմի բարձրագույն ձեռքբերումներ։ Մոցարտի փորձը արտացոլվել է Հայդնի հետագա սիմֆոնիաներում։
Ի տարբերություն Հայդնի և Մոցարտի, Բեթհովենի սիմֆոնիկ ստեղծագործություններում զգալի ազդեցություն է թողել հերոսական, հերոսաողբերգական ինտոնացիոն կառուցվածքը և թեմատիզմը՝ Մեծ ֆրանսիական հեղափոխական երաժշտությունը, Գլյուկի և Սալյերիի նախահեղափոխական փարիզյան օպերաներից մինչև Լուիջի Կերուբինի «փրկության» օպերաները ։
Բեթհովենը ընդլայնեց սիմֆոնիայի մասշտաբները, նրա ստեղծագործություններում մասերը գտնվում են թեմատիկ սերտ փոխկապակցման մեջ և ցիկլը հասնում է մեծ միանականության։ Հանդարտ մենուետը Բեթհովենը փոխարինեց առավել զգացմունքային սկերցոյով, առաջին անգամ կիրառելով հարազատ թեմատիկ նյութը բոլոր չորս մասերում օգտագործելու սկզբունքը իր «Հիգերորդ» սիմֆոնիայում, սկիզբ դրեց այսպես ասած ցիկլիկ սիմֆոնիաների։
Նա մի նոր մակարդակի բարձրացրեց թեմատիկ զարգացումը (մշակումը)՝ օգտագործելով փոփոխության նոր տեսակներ, այդ թվում լադերի փոփոխություն՝ մաժորը մինորի և հակառակը։ Ինչպես Դ․ Սքոտը համարեց «հեգելյան դիալեկտիկայի բեթհովենյան տարբերակ» հակասությունների վերացումը, այնպես էլ ռիթմիկ տեղաշարժերը, դրվագների մասնատումը՝ հակափաստարկային մշակում։ Բեթհովենի մոտ ծանրության կենտրոնը հաճախ առաջին մասից (ինչպես հանդիպում է Հայդնի և Մոցարտի մոտ) տեղափոխվում է վերջնամաս, ինչպես «Երրորդ», «Հինգերորդ» և «Իններորդ» սիմֆոնիաներում հատկապես վերջնամասն է հանդիսանում կուլմինացիա։ Բեթհովենի մոտ առաջին անգամ ի հայտ եկավ «բնահատուկ» սիմֆոնիան («Երրորդ», «Հերոսական»), նա նորովի, ոչ այնպես ինչպես Հայդնը, սիմֆոնիկ ժանրում օգտագործեց ծրագրայնությունը։ Նրա «Վեցերորդ» («Հովվերգական») սիմֆոնիայում, ինչպես նշել է պարտիտուրայում ինքը կոմպոզիտորը, առավել արտահայտված է զգացմունքը, քան պատկերումը։ Բեթհովենի առավել ռոմանտիկ ստեղծագործություններից մեկը՝ «Վեցերորդ» սիմֆոնիան դարձավ ներշնչանքի աղբյուր շատ ռոմանտիկների համար։
Մանկական աշխարհ հանրախանութ
«Մանկական աշխարհ» հանրախանութ, պատմամշակութային հուշարձան Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Աբովյան և Արամի փողոցների հատման խաչմերուկում։
Սիմֆոնիա
Կառուցվածքի առանձնահատկությունները
Վիենյան դասականների երաժշտական ստեղծագործությունների արտաքին ձևավորումներում առանձնանում են մի քանի հիմնական սկզբունքներ։
Մանկական աշխարհ հանրախանութ
Պատմություն
Շենքի կառուցման աշխատանքներն սկսվել են 1935 թվականին Երևանի կենտրոնում՝ Աստաֆյան (այժմ՝ Աբովյան) փողոցի սկզբնամասում՝ որպես քաղաքային կենտրոնական հանրախանութ։ Հանրախանութը բացվել է 1937 թվականին ։
Սիմֆոնիա
Կառուցվածքի առանձնահատկությունները
Կառուցվածքային մասնատվածության սկզբունքը առկա է և սիմֆոնիկ ցիկլի մի քանի մասերի բաժանման մեջ և նաև յուրաքանչյուր նրա մասի մեջ։ Այսպես, սոնատային ալեգրոյում ներքին մասերի սահմանները հստակ կերպով ուրվագծված են` նախանվագ, մշակում, ռեպրիզ (որոշ սիմֆոնիաներում նաև ինտրոդուկցիա), ինչպես նաև բոլոր թեմատիկ պարտիաներինը։ Մենուետը իր պարբերաբար մասնատվածությամբ, ավարտուն պարբերություններով և արտահայտություններով, ինքնին հանդիսանում է մասնատման սկզբունքի կվինտէսենցիա, եզրափակիչ ռոնդոյում նա արտահայտվում է ավարտուն էպիզոդների և ռեֆրենի հաջորդումով։ Սիմֆոնիայի միայն դանդաղ մասերում մասնատվածությունը կարող է առավել ցայտուն չլինել։
Մանկական աշխարհ հանրախանութ
Պատմություն
Շենքի ճարտարապետներն են եղել Արսեն Ահարոնյանը, Միքայել Մազմանյանը, Հովհաննես Մարգարյանը, Գևորգ Քոչարը։ Եղել է շենքի կառուցման երկու նախագիծ՝ կոնստրուկտիվիստական և սոցռեալիզմի ոճով մշակված. ձևով՝ ազգային, բովանդակությամբ՝ սոցիալիստական։ 1935 թվականին Մազմանյանն ու Քոչարը երեք ամսով մեկնել են ծանոթանալու եվրոպական ճարտարապետությանը, Մարգարյանն ու Ահարոնյանը մնացել են Երևանում և աշխատել նախագծի երկրորդ տարբերակի վրա։ Ահարոնյանի հիվանդության պատճառով նախագծի վրա հիմնականում աշխատել է Մարգարյանը։ Մազմանյանի և Քոչարի վերադարձից հետո քննարկվել է երկրորդ տարբերակը, որոշումն ընդունվել է, և 1935 թվականին սկսվել է շինարարությունը։ Շենքը նախագծվել է «Գիպրոգոր» նախագծային բյուրոյում (տնօրեն՝ Գևորգ Քոչար)։ Եռահարկ շենքի ծավալատարածական և գեղարվեստական լուծումը պայմանավորված է անկյունային տեղադրությամբ և անկյունային գլխավոր մուտքի շեշտվածությամբ։
Սիմֆոնիա
Կառուցվածքի առանձնահատկությունները
Պարբերականության և սիմետրիայի սկզբունքը` վիեննական դասական սիմֆոնիայի առավել բնորոշ առանձնահատկություններից մեկը, դրսևորվում է նյութի սիմետրիկ տեղադրման միտումով, «շրջանակումով» (օրինակ, ցիկլի երկու արագ ծայրամասային մասերը կարծես ավելի շատ զսպում են 2-րդ և 3-րդ առավել զուսպ մասերին), համամասնությունների խիստ հավասարակշռությամբ, երբեմն ստուգված մաթեմատիկական ճշգրտությամբ և յուրաքանչյուր մասի մեջ պարբերական կրկնությամբ։
Մանկական աշխարհ հանրախանութ
Պատմություն
Շենքն ունի երկաթբետոնե միաձույլ կառուցվածք, որի պատերը քարակերտ են, ճակատները՝ շարված Անիի բազալտի տաշվածքով։ Սկզբունքորեն պահպանելով հասարակական շենքի նախագծման 1920-ական թվականների հնարները՝ հեղինակները ճարտարապետական-գեղարվեստական լուծումներով ներմուծել էին դասական տարրեր, որոնք բնորոշ էին 1930-ական թվականների անցումային շրջանի ճարտարապետությանը։ Հանրախանութը բացվել է 1937 թվականին։ Նույն թվականին Երևանում տեղի ունեցած երկրաշարժի ժամանակ շենքը չի վնասվել։ 1980-ականներին հանրախանութը կոչվել է «Մանկական աշխարհ» և «Երևաննախագիծ» ինստիտուտին հանձնարարվել է ընդլայնել հանրախանութը (նախագծի հեղինակ՝ Օլեգ Շոկարև) ։ Առաջին հարկում գործել են մանկական բաժինները, որտեղ վաճառվել են խաղալիքներ, հագուստ, կոշիկներ, գործել է ապակեղենի բաժին, երկրորդ հարկում եղել է սրճարան, երրորդ հարկում վաճառվել են տարբեր կտորներ ։
Սիմֆոնիա
Կառուցվածքի առանձնահատկությունները
Կոնտրաստ հակադրության սկզբունքը (այդ թվում` տեմպերի, տոնային և թեմատիկ փոփոխման հերթագայությունը) դասական սիմֆոնիայում արտահայտվում է ոչ այնքան վառ, որքան հետագայում ռոմանտիկների մոտ, որոնք հասցրին բևեռային հակադրության։ Մասնատվածության, պարբերականության և սիմետրիայի սկզբունքի հետ համատեղ այս հակադրությունը կազմում են դասական սիմֆոնիայի բնորոշ ոճական ազդեցությունները։
Պարային ռիթմիկ կառուցվածքի սկզբունքը, որը սիմֆոնիան ժառանգել է անմիջապես նվագախմբային պարային սյուիտի ժանրից, ինչպես նաև անուղղակիորեն միջնորդավորել է ից, դրսևորվում է ոչ միայն Հայդնի և Մոցարտի սիմֆոնիաների պարային մասերում` մենուետներում (տալով ամբողջ սիմֆոնիկ ցիկլին թատերական ներածականություն) և եզրափակիչ մասում, այլ նաև սիմֆոնիկ թեմայի մեղեդու ռիթմիկ կառուցվածքում, որը հիմնական տարբերություն է հանդիսանում օպերային արիայից (նրա ինտոնատիվ նախատիպից)։
Մանկական աշխարհ հանրախանութ
Պատմություն
Հանրախանութի հայտնի հերոսներից է եղել Կարաբալան, ում արձանը գտնվում է կառույցի դիմաց։
Սիմֆոնիա
Կառուցվածքի առանձնահատկությունները
Բոլոր այդ սկզբունքները յուրովի բեկվում են Բեթհովենի ստեղծագործություններում, որոնց վաղ վիեննական դասականների հավասարակշռվածությունը խորթ էր։ Հայդնի և Մոցարտի համեմատ, ավելի ազատ մեղեդային ծրագիրը, որը հիմնված է ավանդական ներդաշնակ և կառուցվածքային սկզբունքին, կուլմինացիաների տեղաշարժները, հակապատկեր տարրերի ոչ հավասարակշռված մատուցումը, լուսաստվերային հակադրությունը, և շատ ավելի դժվար, հաճախ ասիմետրիկ զուգակցումը, սերտորեն միահյուսումը և փոխադարսվածքները, մենուետից հրաժարումը հօգուտ սկրեցոյի, թեև Բեթհովենի սիմֆոնիայի այս և այլ առանձնահատկությունները  չեն մերժում նրանցում դասական կառուցվածքային հիմքը, սակայն առիթ են տվել կասկածի տակ դնելու դրանց դասականության ոճին պատկանելը։
Հետևելով դասականության գեղագիտության հիմնարար սկզբունքներին, դասական սիմֆոնիան միևնույն ժամանակ, հաղթահարել է դրա դոգմատիզմը, բացելով զգալիորեն ավելի մեծ ազատություն, համեմատ մանհեյմյանի, և հենց այս որակն է Հայդնի, Մոցարտի և հատկապես Բեթհովենի ստեղծագործությունները դարձրել «օրինակելի» ռոմանտիզմի դարաշրջանում ։ Շատ ռոմանտիկ կոմպոզիտորների համար մեկնակետ հանդիսացավ Բեթհովենի Իններորդ սիմֆոնիան, որն ունի մի շարք տարբերություններ դասական կանոններից՝ անկախ նրանից, որ առաջին երեք մասերը թվում են լոկ վերջաբանի նախերգանք, Բեթհովենը առաջին անգամ տեղերով փոխել է սկրեցոն և դանդաղ մասը, ինչպես նաև սիմֆոնիայում առաջին անգամ օգտագործել է վոկալ։
Մանկական աշխարհ հանրախանութ
Պատմություն
2002-2003 թվականներին պատրաստվել է վերակառուցման ամբողջական նախագիծ։ Սակայն իրականացել է միայն շենքի ճակատային մասի վերակառուցումը՝ Աբովյան և Արամի փողոցների կողմից ։
Սիմֆոնիա
Սիմֆոնիկ նվագախումբ
Սիմֆոնիայի զարգացման հետ մեկտեղ, կոմպոզիտորների նվագախմբային մտածողության փոփոխությունը արտացոլվել է նվագախմբի կազմի՝  հատկապես  խմբի անհայտացման վրա։  Մանհեյմյան դպրոցի կոմպոզիտորների ստեղծագործություններում ինչպես նաև  Հայդնի վաղ սիմֆոնիաներում,  ստեղնաշարային գործիքը, որը կատարում էր գլխավոր բասի  գործառույթը, հանդիպում էր դեռևս բավականին հաճախ (թեև մանհեյմցիները առաջինը հրաժարվեցին), բայց աստիճանաբար ավելացավ սեփական նվագախմբային ներդաշնակությունը, որի հետ հակասության էր մտնում երգեհոնի կամ կլավեսինի նվագակցումը։ Վերջ ի վերջո և երգեհոնը և կլավեսինը իր տեմբրով խորթ մնացին նվագախմբային հնչունությանը ։ «Կլասիկ» սիմֆոնիկ նվագախումբը վերջնականապես ձևավորվել է Բեթհովենի պարտիտուրաներում որոնք երաժշտագիտության մեջ կոչված են «Բեթհովենյան»։ Բացի լարային կսմիթային  գործիքների, նա ենթադրում էր փայտյա փողային կազմը՝ 2 ֆլեյտա, 2 հոբոյ, 2 կլարնետ և 2 ֆագոտ  -, ինչպես նաև 2, 3 կամ 4 վալտոռն (եղջյուրաձև շեփոր), 2 շեփոր և թմբուկներ ։
Մանկական աշխարհ հանրախանութ
Հրդեհ շենքում
Շենքը երկու անգամ հրդեհվել է։ Առաջին անգամ 1956 թվականին։ Կրակը ուժեղ չի եղել և արագ մարվել է։ Երկրորդ անգամ՝ 1995 թվականին կրակը բռնկվել է 3-րդ հարկից և տարածվել ողջ շենքով և այրվել է ամբողջ 3-րդ հարկը ։
Սիմֆոնիա
Սիմֆոնիկ նվագախումբ
Սկսած Բեթհովենի «Պաթետիկ»-ից,   որը  շատերի համար թվում է չափից ավելի թատերական, դասական սիմֆոնիան ծառայել է որպես օրինակ դաշնամուրի սոնատների  համար։
Մանկական աշխարհ հանրախանութ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի շենքեր և կառույցներ
Սիմֆոնիա
Ռոմանտիկ սիմֆոնիա
Բեթհովեյան ոճին բնորոշ տեմպերի կտրուկ փոփոխությունները, դրամատիկությունը և թեմաների բազմազանությունը ընդունվեցին ռոմանտիկ կոմպոզիտորի կողմից, որոնց համար Բեթհովենի ստեղծագործություններըը դարձան արվեստի կատարելությունը չափանիշ։
Ռոմանտիզմը, որը ընդունված է կապվել ֆրանսիական մեծ հեղափոխության արդյունքների հիասթափության և լուսավորության գաղափարախոսության արձագանքների հետ, օպերայում հաստատվել է 19-րդ դարի երկրորդ տասնամյակում։ 1822 թվականին գրված Ֆրանց Շուբերտի «Անավարտ սիմֆոնիան», որը համարվում է առաջին սիմֆոնիկ ստեղծագործությունը, որտեղ նշմարվում են չորս հիմնական նոր ուղղությունները, դրա ինտիմ և բանաստեղծական տրամադրությունն և առաջին մասի դրամատիկ լարվածությունը, դասական սիմֆոնիայի հետ համեմատ նոր վերապրումների աշխարհ էին բացում։ Ավելի վստահ զգալով ռոմանսի ժանրում, որը դասականների համար այնքան էլ նշանակություն չուներ, սակայն որը ծաղկում ապրեց ռոմանտիզմի դարաշրջանում, Շուբերտը իր սիմֆոնիաները լրացնում էր երգերի թեմաներով, որոնցից յուրաքանչյուրը, ինչպես նաև հենց երգը կապված էին որոշակի վերապրումների հետ։ Այս նորորարությունը զգալիորեն փոխում էր սիմֆոնիայի դրամատուրգիան։ Սոնատային ալեգրոյում հիմնական և երկրորդային պարտիաները արդեն իրենցից ներկայացնում էին մեծ ինքնուրույնություն և համապարփակություն, և մշակումը ցույց էր տալիս ոչ այնքան իրադարձությունների զարգացում, ինչպես Բեթհովենի մոտ, որքան սիմֆոնիայի շրջանակներից դուրս իրադարձությունների վերապրում ։ 1865 թվականի Շուբերտի «Անավարտ սիմֆոնիայի» առաջին հանրային կատարումը չէր կարող ազդեցություն ունենալ վաղ ռոմանտիկների վրա, սակայն նրա երգային սիմֆոնիզմը իր շարունակությունը գտավ հետագա ռոմանտիկներ Անտոն Բրուքների և Գուստավ Մալերի ստեղծագործություններում։ Նրա երգերում առաջին անգամ դրոշմված հոգու ողբերգական միայնության կերպարը, հետագա տասնամյակներում արտացոլվել է նաև այլ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններում, ինչպիսիք են Ռոբերտ Շումանը, Ֆելիքս Մենդելսոնը։ Շուբերտի վերջին «Դո մաժոր» սիմֆոնիան, որը ավելի ավանդական էր իր կառուցվածքով, սակայն անսովոր ընդլայնված, հիմք հանդիսացավ Անտոն Բրուքների կողմից շարունակվող էպիկական սիմֆոնիայի համար։
Էստրե Տուտեն
Էստրե Տուտեն (Østre Toten), կոմունա Նորվեգիայի Օպլանդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Լենա քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 561.76 կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին ։
Սիմֆոնիա
Կառուցվածքի տարբերակներ
Ռոմանտիկ սիմֆոնիայի սուբյեկտիվ սկզբունքի գերակայությունը արտացոլված է իր կառուցվածքում։ Եթե դասական սիմֆոնիայի ​​արագ (կամ չափավոր արագ) տեմպով առաջին մասը մարմնավորում է գործնական սկիզբը, իսկ նրան երկրորդ՝ դանդաղ մասը իմաստավորումը, ապա ռոմանտիկ կոմպոզիտորները առաջնահերթությունը կարող էին տալ ինքնահայեցողությամբ, դրամատիկ սկիզբը այս դեպքում տեղը զիջում է քնարերգությանը իսկ երբեմն նաև էպակականին։ Կառուցվածքի այս տեսակը՝ դանդաղ առաջին մասով, արդեն հայտնի էր նախասիմֆոնիկ դարաշրջանում, ինչպես օրինակ, եկեղեցական սոնատում, այդ թվում Բեթհովենի «Լուսնի սոնատում»։ Եթե ռոմանտիկ սիմֆոնիաների առաջին մասը գրված չէր դանդաղ, ինչպես օրինակ Մալերի  հինգերորդ և տասներորդ սիմֆոնիաներում, ապա այն սկսվում էր դանդաղ նախերգանքով, ինչպես Ֆրանց Շուբերտի «Անավարտը», Չայկովսկու Վեցերորդ սիմֆոնիան կամ Մալերի Իններորդը, թեև քնարական սկիզբը կարող է հստակ ներկա լինել չափավոր արագ առաջին մասում, ինչպես օրինակ Բրամսի Չորրորդ սիմֆոնիայում։
Վերջին ռոմանտիկ սիմֆոնիաներում հանդիպում է նաև դասական սիմֆոնիայում անհնար դանդաղ եզրափակում, օրինակ Չայկովսկու Վեցերորդ սիմֆոնիայում, Մալերի Երրորդ և Իններորդում, որտեղ դրաամատիկ վերջերգի նշանակությունը փոխվել է։ Եթե ​​դասական սիմֆոնիայում արտացոլվում են Լուսավորության դարաշրջանի աշխարհայացքի դիրքորոշումը՝ մեծի, վսեմի, վեհասքանչի գաղափարը, բնականաբար ավարտը կարող էր լինել միայն  լավատեսորեն, ապա ռոմանտիկների արվեստում աշխարհընկալման անհատականացումը ենթադրում էր նաև ողբերգական ավարտի հնարավորություն ։
Էստրե Տուտեն
Էստրե Տուտենի զինանշանը
Էստրե Տուտեն կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1987 թվականի մարտի 27-ին և իրենից ներկայացնում է կանաչ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված է կարտոֆիլի թուփ։ Կանաչ գույնը խորհրդանշում է գյուղատնտեսությունը, իսկ կարտոֆիլի թուփը հիշեցնում է, որ կոմունայի գյուղատնտեսական հիմնական մշակաբույսը կարտոֆիլն է ։
Սիմֆոնիա
Կառուցվածքի տարբերակներ
Վերջին ռոմանտիկ ստեղծագործություններում, այդ թվում Ա. Բրուքների (ութերորդ և իններորդ) և Մալերի ինչպես նաև Բորոդինի «Դյուցազնականում», սկերցոն երբեմն տեղերով փոխվել է դանդաղ մասի հետ։ Սիմֆոնիայի նոր կոնցեպցիայում, դանդաղ երրորդ մասը վերածվում է ինչպես առաջին մասի, այնպես էլ սկերցոյի պատկերավոր աշխարհի յուրատեսակ արձագանքի։ Եվ այստեղ, որպես օրինակ կարող է ծառայել Բեթհովենի Իններորդ սիմֆոնիան, բայց եթե այստեղ կուլմինացիան խառնվել է վերջին, ապա Ա․ Բրուքների մոնումենտալ սիմֆոնիաներում ծանրության կենտրոնը տեղափոխվում է մտախոհ ադաջիո, ավարտական մասում վերսկսելով առաջին մասի հակամարտությունը ։
Էստրե Տուտեն
Բնակչություն
Համաձայն 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Էստրե Տուտեն կոմունայում բնակվում է 14459 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա՝ աճի միտում ունենալով ։
Սիմֆոնիա
Սյուժետայնություն և վոկալ
Սիմֆոնիկ սյուժետայնությանը սկիզբ է դրել Կարլ Դիտերսդորֆը իր «Օվիդիուսի կերպարանափոխությունները» 12 սիմֆոնիաներով, որոնք իրենց ոճով ավելի մոտ էին վիեննական դպրոցի ստեղծագործություններին ։ Ռոմանտիզմի դարաշրջանում օպերան առաջ անցավ սիմֆոնիայից, Վեբերի «Ազատ հրաձիգը», որին նախորդում էր Լ. Քերուբինի օպերաները, սիմֆոնիստերի առջև բացեց նվագախմբի նոր արտահայտչական հնարավորությունները, սյուժետային երաժշտության կիրառմամբ։ Եթե ​​Մենդելսոնը, Շումանը իսկ հետագայում նաև Շտրաուսը իր «Ալպիական սիմֆոնիայում» նախընտրում էին ամփոփ սյուժետայնությունը, ապա Բեռլիոզի «ֆանտաստիկը» և «Ռոմեո և Ջուլիետը», ինչպես նաև Չայկովսկու «Մանֆրեդը» և Ռիմսկի-Կորսակովի «Անթարը», առանձնանում են սյուժեի կոնկրետացումով ։
Ինչպես գրում է Մալերը․ «… Բեթհովենից սկսած, չկա այնպիսի նոր երաժշտություն, որը չունենա ներքին սյուժետայնություն։ Բայց ոչինչ չարժե այն երաժշտությունը, որի ժամանակ նախ ունկնդրին պետք է տեղեկացնել, թե ինչ զգացմունքներ է այն արտահայտում, և, հետևաբար, ինչ է նա պարտավոր զգալ» ։
Էստրե Տուտեն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օպլանդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Սիմֆոնիա
Սյուժետայնություն և վոկալ
Խոսքի նկատմամբ նույն տարվածությունը բերեց նրան, որ շատ ռոմանտիկ կոմպոզիտորներ սիմֆոնիաներում ավելացրեցին վոկալային պարտիաներ։ Որպես օրինակ Բեթհովենի Իններորդ սիմֆոնիան՝ իր եզրափակիչ «ձոն ուրախության»-ով։ Բեռլիոզը «Ռոմեո և Ջուլիետ»-ը (1839 թվական), գրել է մեներգիչների, երգչախմբի և նվագախմբի համար։