cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լեզվի ոճ
Ոճավորում
Գեղարվեստական ոճային բնորոշ հնարանքներից է ոճավորումը՝ պատումը որևէ անձնավորության, խավի, ազգության, աշխարհագրական վայրի կամ պատմական ժամանակաշրջանի հա֊ աուկ լեզվամտածողության տեսանկյունից վարելը, պատմողի խոսքը նրանց խոսքին նմանեցնելը՝ բնորոշ լեզվական տարրերի միտումնավոր օգտագործման միջոցով։ Ըստ այդմ ոճավորումը կարող է լինել սոցիալական, տեղական, պատմական, երգիծական (պարոդիա), ազգային։
Գեղարվեստական ոճի հիմնական հատկանիշներ
Դրանք են պատկերավորությունն ու արտահայտչականությունը, որոնք դրսևորվում են դարձույթների՝ փոխաբերական գործածության վրա հիմնված և առարկաները, երևույթները նրանց հատկանիշների համադրման ու հակադրման միջոցով արտահայտչորեն բնութագրող արտահայտությունների համեմատություն, մակդիր, փոխաբերություն, փոխանունություն, համըմբռնում (սինեկդոխա), խորհրդանիշ, հեգնանք, չափազանցություն, նվազաբերություն (լիտոտա), շրջասույթ, անձնավորում, դիմառնություն ու բանադարձումների՝ խոսքի արտահայտչականությունն ուժեղացնող յուրահատուկ շարահյուսական կառույցների անհետևողականություն (անակոլութ), անձնավորում, անշաղկապություն, աստիճանավորում, բազմաշաղկապություն, բացթողում, զուգադրություն, զեղչում, ժխտում, խաչաձևում, կրկնաբերություն, հակադրություն, հանգույց, հարանունություն, ճարտասանական հարց, ճարտասանական բացականչություն, նրբաբանություն (օքսիմորոն), շեղում, շրջադասություն ձևով։
Կատեգորիա:Գեղարվեստական ոճեր
(204) Կալիստո
(204) Կալիստո (Kallisto), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1879 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Պուլայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,669889 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2037 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1361 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1593,45 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,225925 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,29° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Վերժես (Ժիրոնա)
Վերժես (Verges), մունիցիպալիտետ Իսպանիայի, մտնում է Ժիրոնա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ Էմպորդա շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 9,70 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 1166 մարդ (2010 թվականի համաձայն)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Էլվինը և բուրունդուկները
«Էլվինը և բուրունդուկները» (Alvin and the Chipmunks; ԱՄՆ, 2007), ընտանեկան կինոկատակերգություն երեք բուրունդւոկների մասին, հիմնված 1960-ականների հորինված երաժշտական խմբի պատմության և 1980-ականների համանուն սերիալի հիման վրա։ Համաշխարհային շնորհանդեսը կայացել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 14-ին։ Ֆիլմը ունի երկու շարունակություն՝ «Էլվինը և բուրունդուկները 2» և «Էլվինը և բուրունդուկները 3D»։ Նախատեսվում է «Էլվինը և բուրունդուկները 4» ֆիլմի շնորհանդեսը 2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ին։
Սյուժե
Երաժիշտ Դևիդ Սևիլին վերջին ժամանակներում միայն հիասթափություններ են սպասվում։ Նրա երգերը ոչ ոք չի ուզում երգել և իր գործակալը չեղյալ է համարում իր հետ պայմանագիրը։ Բայց Ամանորից առաջ նրա տանը հայտնվում են երեք բուրունդուկներ՝ Էլվինը, Սայմոնը, Թեոդորը։ Սկզբում նրանք անհանգստություն են պատճառում Դևիդին, բայց հետո հասկանում են, որ իրենցից հիանալի երաժշտական խումբ կստացվի։ Դեյվը գրում է նրանց համար երգեր, իսկ բուրունդուկները կատարում են այդ երգերը հետաքրքիր ձայնով։ Շուտով երեք բուրունդուկները հայտնվում են հիթ-շքերթների բարձունքներում, իսկ իրենց ալբոմները վաճռվում են հսկայական քանակով։ Յանը՝ Դեյվի գործակալը սկսում է բուրունդուկներից գայթակղել դեպի իրեն։ Նա բուրունդուկների համար երկարատև շրջագայություններ է կազմակերպում՝ անվճար շահագործելով նրանց։ Բուրունդուկների ուժերը շուտով սպառվում են, բայց Յանը չի կարող հետաձգել համերգները և ստիպում է նրանց երգել հնչյունագրի ներքո։ Այդ ժամանակ Դեյվը իր ընկերուհի Կլերի օգնությամբ գնում է բուրունդուկների համերգին։ Տեսնելով Դեյվին՝ բուրունդուկները մոռանում են երգի մասին և վազում են բացի Դեյվը։ Երաժշտությունը և բուրունդուկների ձայնը շարունակվում է․ հանդիսատեսը հասկանում է խաբեությունը։ Բուրունդուկները ցանկանում են վերադառնալ Դեյվի մոտ, բայց Յանը փակում է նրանց վանդակի մեջ և ցանկանում է տանել Ֆրանսիա։ Եռյակը փախչում է վանդակից՝ իրենց փոխարեն դնելով փափուկ խաղալիքներ։ Նրանք վերադառնում են Դեյվի մոտ և մնում նրա հետ։
Հետո Յանը ստիպված լինում աշխատել հավաքարար։ Դրա մասին բոլորն իմանում են, և նա խայտառակվում է։
Կարծիքներ
Ֆիլմը ստացել է հիմնականում բացասական կարծիքներ կինոքննադատների կողմից։ Rotten Tomatoes կայքի տվյալներով 104 կինոքննադատներից միայն 27%-ն է դրական կարծիքներ արտահայտել ֆիլմի մասին, իսկ միջին գնահատականը 4,4 է 10 բալանոց սանդղակով։ Կայքի եզրակացությունն այսպիսին է․ «Չնայած բարի ֆիլմ է, բայց անհաջող հումոր է։ Ֆիլմը շատ հին է երևում, թեկուզ և ձգտում է նորին» ։ 25 թոփ-քննդատներից 24%-ը ֆիլմին դրական գնահատական են տվել ։ Metacritic կայքում կան 23 քննադատների կարծիքներ, ըստ որոնց միջին գնահատականը 39 է 100-ից ։
Variety ամսագիրը անվանել է ֆիլմը «անմեղ և հաճախ զվարճալի դատարկ ֆիլմ» ։ Ռոջեր Էբերտը 4 աստղից 2-ն էտվել, ասելով, որ ֆիլմը «ինչ-որ չափով ծաղրում է ռոք աստղերին» ։ The Guardian-ի և The Observer-ի քննադատները հասական կարծիքներ են ունեցել։ Ֆիլիպ Ֆրենչն ասել է․ «ֆիլմը դուր կգա երեխաներին, մեծերն էլ չեն ձանձրանա այն դիտելուց»։ Իսկ Պիտեր Բրեդշոուն տվել է միայն մեկ աստղ 5-ից, անվանելով ֆիլմը «բացարձակապես հիմար կիսաանիմացիոն ընտանեկան կատակերգություն» ։
Հետաքրքիր փաստեր
- 2 296 548 մարդ,
- 1 102 519 մարդ,
- 1 355 136 մարդ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամանորյա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր Կատեգորիա:Էլվինը և բուրունդուկները ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:2007 թվականի ԱՄՆ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Թոբիաս Լյութկե
Թոբիաս «Թոբի» Լյութկե (Tobias Lütke, ), կանադացի միլիարդատեր ձեռներեց։ Համարվում է Օտտավա քաղաքում տեղակայված Shopify կազմակերպության հիմնադիրը և գլխավոր գործադիր տնօրենը  ։ Թոբին «Ruby on Rails» ֆրեյմվորքի հիմնական թիմի անդամ է։ Հիմնել է մի շարք ազատ օգտագործման գրադարաններ, որոնցից մեկն է «Active Merchant»-ը ։
Վաղ կյանք
Լյութկեն ծնվել է 1981 թվականին Գերմանիայում ։ Վեց տարեկան հասակում մանուկ Թիբիի ծնողները նրան նվիրել են «Schneider» գունավոր անձնական համակարգիչ ։ 11-ից 12 տարեկան հասակից ապագա ձեռներեցը կրկնօրինակել է իր սիրելի խաղերի կոդերը և կատարելագործել համակարգչի սարքախումբը։ Լյութկեն դուրս է մնացել դպրոցից և միացել Կոբլենցեր Կարլ-Բենզ դպրոցի կողմից կազմակերպվող ծրագրավորման դասընթացին ։ 2002 թվականին Գերմանիայից տեղափոխվել է Կանադա  ։
Վեյսալլու
Վեյսալլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Թոբիաս Լյութկե
Կարիերա
2004 թվականին Լյութկեն ծնողների հետ համատեղ ստեղծել է «Snowdevil» սնոուբորդների առցանց խանութը  ։ Լյութկեն կայքի համար կառուցել է նոր էլեկտրոնային առևտրի հարթակ՝ օգտվելով «Ruby on Rails»-ից  ։ Որոշ ժամանակ անց «Snowdevil»-ի հիմնադիրներն ընկերության առաջնային նպատակ դարձրեցին էլեկտրոնային առևտրի զարգացումը, ինչի արդյունքում 2006 թվականին ստեղծվեց «Shopify»-ը  ։
Վեյսալլու
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 338 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Թոբիաս Լյութկե
Կարիերա
2019 թվականին Թոբին 1,000,001 ԱՄՆ դոլլար է նվիրաբերել «Team Trees» բնապահպանական միջոցառմանը, որը 2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ պահպանում է ամենախոշոր նվիրաբերության կարգավիճակը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադացի ձեռներեցներ Կատեգորիա:Կանադացի միլիարդատերեր
(8661) Ռատզինգեր
(8661) Ռատզինգեր (Ratzinger), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Լուց Շմադելի և Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից Տաուտենբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,004097 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8984 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1098 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1901,82 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,189292 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,58° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Լուց Շմադելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կարպաչ
Կարպաչ (Karpacz, գերմ.՝ Krummhübel), առողջարանային քաղաք և լեռնադահուկային մարզումների ու հանգստի հանգրվան Լեհաստանի հարավարևմտյան մասում՝ Ստորին Սիլեզիա վոևոդության Կարկոնոշեի շրջանում (նախկինում կոչվել է Ելենյա Գուռայի շրջան)։ Կարպաչը լեռնային արշավների, դահուկային մարզաձևերի (այդ թվում՝ դահուկային աշտարակացատկի) պարապմունքների ու մրցումների անցկացման, ինչպես նաև զբոսաշրջության կարևոր կենտրոն է Լեհաստանի ու Չեխիայի սահմանի երկայնքով ձգվող Կարկոնոշե լեռներում և ծառայում է որպես Ալպերի համապատասխան կենտրոնների այլընտրանք ։ Գտնվում է ծովի մակերևույթից 480-ից 885 մետր բարձրության վրա։ Նրանից դեպի հարավ՝ դեպի Չեխիայի հետ Լեհաստանի ունեցած սահմանը վեր է խոյանում Սնեժկա (Sněžka-Śnieżka) սարը, որն ունի 1602 մետր բարձրություն։
2019 թվականի հունիսի 30-ի տվյալներով քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 4.593 :
2020 թվականից Կարպաչը հյուրընկալում է ամենամյա միջազգային տնտեսական ֆորումի մասնակիցների։
Պատմություն
Կարպաչի ներկայիս տարածքում ու շրջակայքում առաջին բնակավայրերը, ամենայն հավանականությամբ, հիմնել են կելտական ցեղերի ներկայացուցիչները մեր թվականությունից առաջ 4-ից 3-րդ դարերում ։
Բնակավայրը 1599 թվականին հիշատակվել է պատմական մի փաստաթղթում՝ տարածքում երկաթի ու կապարի արդյունահանման առնչությամբ ։ Այդ ժամանակաշրջանում և դրանից հետո եղել է ավստրիական Հաբսբուրգներին ենթակա Բոհեմիայի թագավորության կազմում։ 1742 թվականին պրուսացիները տիրել են բնակավայրին, և հաջորդաբար՝ 1871-ից մինչև 1945 թվականը այն գտնվել է Գերմանիայի կազմում, որից հետո Պոտսդամի 1945 թվականի պայմանագրի համաձայն փոխանցվել է Լեհաստանին։ 1895 թվականից, երբ սկիզբ է դրվել նրա երկաթուղային հաղորդակցությանը, Կարպաչի պատմությունը սերտորեն կապվել է մետաղաձուլության (մետալուրգիայի) և զբոսաշրջության զարգացման հետ։
Քույր քաղաքներ
Կարպաչը բարեկամական սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Լեհաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Առողջարանային քաղաքներ
Լուկրեցիա Վիցանա
Լուկրեցիա Օրսինա Վիցանա (Lucrezia Orsina Vizzana, ),  իտալացի երգչուհի, կոմպոզիտոր և երգեհոնահար։
Կենսագրություն և ստեղծագործություն
Ութ տարեկանում Լուկրեցիա Օրսինան մտել է Բոլոնիայի Սուրբ Քրիստինա կամալդուլյան վանք, որը հայտնի է իր երաժշտական ավանդույթներով։ Հարուստ ընտանիքներից շատ աղջիկներ այնտեղ երաժշտություն էին սովորում կամ դառնում այդ կարգի անդամ։ Նույն վանքում էին նաև Լուկրեցիայի երկու քույրերը և երեք մորաքույրները։ Մի քանի տարի անց նա վանական ուխտ է արել։
Լուկրեցիային, հավանաբար, երաժշտություն սովորեցրել են նրա մորաքույր Կամիլա Բոմբաչին, որը երգեհոնահար էր մենաստանում, և Օտտավիո Վերնիցին, որն այնտեղ երաժշտություն է դասավանդել 1615-1623 թվականներին։ Չնայած աշխարհից մեկուսացմանը՝ վանական երաժիշտները հստակորեն ծանոթ էին սուրբ երաժշտության վերջին միտումներին։
Լուկրեցիա Օրսինան դարձել է Սուրբ Քրիստինա վանքի միակ կոմպոզիտորը, ում ստեղծագործությունները հրատարակվել են։ Դրանք առանձնանում են իրենց ընդգծված ժամանակակից ոճով, որը լիովին տարբերվում է այն երաժշտությունից, որն այն ժամանակվա կոմպոզիտորները (Ադրիանո Բանկիերի, Գաբրիելե Ֆատորինի, Ջ. Բիոնդի, Էրկոլե Պորտա) նվիրել են Սուրբ Քրիստինայի միանձնուհիներին, և որը, հավանաբար, հնչել է վանքում։
1623 թվականին Վենետիկում լույս է տեսել Լուկրեցիա Վիցանայի մոտետների ժողովածուն՝ «Componimenti musicali de motetti concertati a 1 e più voci»։ Այն ժամանակ դա միակ հրատարակված երաժշտական ստեղծագործությունն էր, որը պատկանում էր Բոլոնիայի միանձնուհուն։ Վիրտուոզ զարդանախշերը, դեկլամատիվ բնույթի ներդրված արտահայտությունները և դիսոնանսների արտահայտիչ պահպանումը միավորում են Վիցանայի մոտետները Մոնտեվերդիի և Պորտայի ստեղծագործությունների հետ։
1995 թվականին Վաշինգտոնի համալսարանի երաժշտության պրոֆեսոր Քրեյգ Մոնսոնը (Craig A. Monson) հրատարակել է «Դիվաները մենաստանում» («Divas in the Convent») գիրքը, որի գլխավոր դերակատարը Լուկրեցիա Վիցանան է ։
(205) Մարթա
(205) Մարթա (Martha), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1879 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Պուլայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,777691 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,683 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8724 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1690,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,212901 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,68° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1879 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գոհար Ֆիլոյան
Գոհար Գաստոնի Ֆիլոյան, հայ մանկագիր, արձակագիր, Հայաստանի գրողների միության անդամ 1974 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1914 թվականի հունիսի 2-ին, Վլադիկավկազ քաղաքում։ 1938 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի մանկաբանական ինստիտուտը և աշխատել մանկապարտեզում որպես դաստիարակչուհի։ 1942 թվականից բնակվում է Երևանում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ մանկագիրներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Մոնտեչիկարդո
Մոնտեչիկարդո (Monteciccardo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 1670 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 65 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 26 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0721։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Սեբաստիանը։ Տոնը նշվում է հունվարի 20-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության գրաֆիկը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ասյա Պեկուրովսկայա
Ասյա Մարկովնա Պեկուրովսկայա (Ася Марковна Пекуровская, Asya Pekurovskaya, ), ռուս և ամերիկացի արձակագիր, բանասեր, հուշագիր։
Կենսագրություն
Ասյա Պեկուրովսկայան ծնվել է 1940 թվականի փետրվարի 29-ին Լենինգրադում։ Ավարտել է Լենինգրադի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը 1966 թվականին։ Ապագա ամուսնու՝ գրող Սերգեյ Դովլաթովի հետ ծանոթացել է ԼՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի երկրորդ կուրսում սովորելու ժամանակ՝ 1959 թվականի դեկտեմբերին (Դովլաթովը սովորել է ֆինն-ուգորյան բաժնում)։
Սերգեյ Դովլաթովի և Իոսիֆ Բրոդսկու մասին հուշերի, «Կրքեր ըստ Դոստոևսկու» («Страсти по Достоевскому», 2004) և «Էմմանուել Կանտի հերմետիկ աշխարհը» (2010) բանասիրական արձակի երկու գրքերի, «Spark the Stone Man» երեխաների համար գրքերի շարքի հեղինակ է ։ Դովլաթովի «Մասնաճյուղ» («Филиал») վեպի հերոսուհի Տասյայի նախատիպն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Պլանկտոնի պարադոքս
Պլանկտոնի պարադոքս (պլանկտոնային պարադոքս), այնպիսի իրավիճակի նկարագրություն ջրային էկոհամակարգում, որի դեպքում ռեսուրսների սահմանափակ շրջանակն ապահովում է պլանկտոնի տեսակների անսպասելի լայն տեսականի՝ ակնհայտորեն խախտելով մրցակցային բացառման սկզբունքը ։
Էկոլոգիական պարադոքս
Պլանկտոնի պարադոքսն առաջանում է պլանկտոնի դիտարկվող բազմազանության բախումից մրցակցային բացառման սկզբունքի հետ, որը նաև հայտնի է որպես Գաուզեի սկզբունք, որում ասվում է, որ երբ երկու տեսակներ մրցում են նույն ռեսուրսի համար, ի վերջո միայն մեկ տեսակն է գոյատևում, իսկ մյուսը հայտնվում է անհետացման եզրին։ Հակառակ Գաուզի սկզբունքի՝ ֆիտոպլանկտոնների կյանքը բազմազան է բոլոր ֆիլոգենետիկ մակարդակներում, չնայած ռեսուրսների սահմանափակ շրջանակին (օրինակ՝ լույս, նիտրատներ, ֆոսֆատներ, սիլիցիումաթթու, երկաթ), որոնց համար կա մրցակցություն։
Պլանկտոնի պարադոքսն ի սկզբանե նկարագրվել է 1961 թվականին Ջ. Է. Հաթչինսոնի կողմից, որն առաջարկել է, որ այս հակասությունը կարող է լուծվել այնպիսի գործոններով, ինչպիսիք են լույսի կամ տուրբուլենտության ուղղահայաց գրադիենտները, սիմբիոզը կամ կոմենսալիզմը, տարբերվող գիշատությունը կամ շրջակա միջավայրի անընդհատ փոփոխվող պայմանները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կենսաբանական պարադոքսներ
Ջիբրալթար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ջիբրալթար Կատեգորիա:Քաղաք-պետություններ Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ Կատեգորիա:Պիրենեյան թերակղզի Կատեգորիա:Եվրոպայի կախյալ տարածքներ
Ուլան Բատոր
Ուլան Բատոր (Улаанбаатар, — «կարմիր դյուցազն»), Մոնղոլիայի մայրաքաղաքը։ Գտնվում է Տոլա գետի (Սելենգայի ավազան) հովտում, 1300-1350 մ բարձրության վրա։ Միջազգային օդանավակայան է։ Բնակչությունը՝ ։
Վերնագրի տեքստ
Հիմնադրվել է 1639 թվականին՝ որպես Մոնղոլիայի լամայական եկեղեցու պետի նստավայր՝ Օրգոո անունով (մոնղոլերեն բառացի՝ «պալատ», «ռազմակայան»․ այստեղից էլ մինչև 1924 թվականը եվրոպական գրականության մեջ անվանվել է Ուրգա)։ 1706 թվականից կոչվել է Իխ-Խուրեե («Մեծ վանք»), իսկ 1911 թվականից՝ Նիյելել-խուրեե («Մայրաքաղաքային վանք»)։
Այս անվանումներում խուրեե բառը թարգմանում են ոչ միայն որպես «խոշոր վանք», այլև որպես «պարիսպ, պարսպած վայր, բնակատեղ, ճամբար», այսինքն՝ այդ բառով նշում են ոչ միայն բուն վանքը, այլև նրա շուրջը գտնվող շինությունները։ 1924 թվականին Նիյսլել-խուրեևն վերանվանել է Ու․ Բ․ (մոնղոլերեն Ուլաան-բաատոր՝ «Կարմիր Դյուցազն»․ ուսլաան՝ «կարմիր», բաատոր՝ «դյուցազն»)՝ ի պատիվ Մոնղոլական ժողովրդահեղափոխական կուսակցության հիմնադիր, 1921 թվականի Մոնղոլական ժողովրդական հեղափոխության ղեկավար Գամդինի Սուխե Բատորի (1893-1923) ։
Պատմություն
Ուլան Բատորը կազմված է 4 վարչական շրջանից։ Նրա կազմի մեջ է մտնում Նալայխա քաղաք–արբանյակը։ Ինքնուրույն վարչական միավոր է (տարածությունը՝ 7,3 հզ․ կմ2)։ 18-րդ դարի 2-րդ կեսից Արտաքին Մոնղոլիայի վարչական կենտրոնն էր և մանջուրական կուսակալի նստավայրը։ 1860 թվականին Ուլան Բատորում հիմնվել է ռուսական հյուպատոսություն։ 1911–1915 թվականներին մոնղոլական ֆեոդոլական պետության մայրաքաղաքն էր, 1915 թվականից՝ ինքնավար Արտաքին Մոնղոլիայի գլխավոր քաղաքը։ 1924 թվականին դարձել է ՄԺՀ մայրաքաղաքը։ Ուլան Բատորը արդյունաբերական խոշորագույն կենտրոն էր։ Այստեղ ինտենսիվ շինարարություն է ծավալվել հատկապես 1940- ական թվականներին։ 1954-74 թվականներին Ուլան Բատորի պատմականորեն ձևավորված կառուցվածքը արմատապես փոխվել է փողոցների ու հրապարակների ցանցի կանոնավորման, բնակելի թաղամասերի, արդյունաբերական շրջանների և բնակչության հանգստի գոտիների ռացիոնալ կազմակերպման շնորհիվ։ 1975 թվականին կազմվել է նոր, գլխավոր հատակագիծ, մինչև 2000 թվականը հեռանկարային ժամկետով։ Խորհրդային ճարտարապետների ակտիվ մասնակցությամբ կառուցվել են բազմաթիվ հասարակական համալիրներ՝ Կառավարական տունը, ճարտարապետներ՝ Չիմիդ, ն. Մ Շչեպետիլնիկով, Վ.Ն. Պավլով, Դ. Սուխե Բատորի և Խ. Չոյբալսանի դամբարանը, 1950- ական թվականների ճարտարապետներ՝ Բ. Ս. Մեզենցե, Չիմիդ և ուրիշներ։ Կառուցվեցին նաև բնակելի զանգվածներ։ Ուլան Բատորի շրջակայքի ճարտարապետական հուշարձաններից են՝ Գանդան մենաստանը, ուր գտնվում է Մոնղոլիայի խոշորագույն բուդդայական տաճարը՝ Մեգջիտ Ջանրայսեգը, Չոլժին Լամայնսումն տաճարը, Նոգոն Օրզո պալատական համալիրը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ասիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Մոնղոլիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1649 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վուսթեր (Մասաչուսեթս)
Վուսթեր (Worcester), քաղաք Ամերիկայի Միացյալ Նահանգերի Մասաչուսեթս նահանգում։ Վուսթեր շրջանի վարչական կենտրոնը։ Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի քաղաքի բնակչությունը կազմում է 181 045 մարդ։ Վուսթերը բնակչության թվով Մասաչուսեթսի երկրորդ քաղաքն է՝ Բոստոնից հետո։
Աշխարհագրություն
Վուսթերը գտնվում է Բոստոնից 50 կիլոմետր արևմուտք՝ Բլեքստոուն գետի վրա ։ Ըստ ԱՄՆ-ի բնակչության մարդահամարի բյուրոյի քաղաքը ունի 99,9 կմ2 տարածք։
Պատմություն
Բնակավայրը կառուցվել է 1673 թվականին՝ Ֆիլիպ թագավորի պատերազմի (1675-76) ընթացքում այն կազմացրվել է։ Մշտական բնակավայրը ստեղծվել է 1713 թվականին։ 1722 թվականին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ և անվանվել անգլիական պատվին ։
1789 թվականին քաղաքում հիմնվել է տեսքտիլ արտադրություն։ Վաղ տնտեսական զարգացումը արգելակել է հիդրոէլեկտրակայանի բացակայությունը։ Առաջին գոլորշային էլեկտրակայաանի կառուցման և Բլեքսթոն ջրանցքի բացման հետ զուգահեռ սկսվեց քաղաքի ինդուստրացումը։ Անցկացվել է երկաթուղի։ Քաղաքը ստրկատիրության դեմ շարժման առաջին կենտրոններից էր և հարավից գաղթող ստրուկների ճանապարհի կարևոր կետ ։
Բնակչություն
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի Վուսթերի բնակչությունը կազմում էր 181 045 մարդ (48,7 %-ը տղամարդիկ են, իսկ 51,3 %-ը՝ կանայք), քաղաքում կար 68 613 տնային տնտեսությունև 39 987 ընտանիք։ Քաղաքի տարածքում կառուցված էր 74 645 շինություն՝ 746,5 շինություն/կմ2 ցամաք միջին խտությամբ։ Ռասայական կազմը․ 69,4 %՝ սպիտակամորթներ, 11,6 %՝ աֆրոամերիկացիներ, 6,1 %՝ ասիացիներ, 0,4 %՝ բնիկ ամերիկացիներ ։
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների քաղաքի տարիքային կազմը հետրյալն է․ 22,1 %՝ մինչև 18 տարեկան բնակիչներ, 7,3 %՝ 18-ից 21 տարեկաններ, 58,9 %՝ 21-ից 65 տարեկաններ և 11,7 %՝ 65 և ավելի տարեկաններ։ Բնակչության միջին տարիքը 33,4 տարեկանն է։ Վուսթերում ամեն 100 կնոջ բաժին է ընկնում 94,9 տղամարդ, իսկ 100 չափահաս կնոջ՝ 92,2 նույն տարիքի տղամարդ ։
68 613 տնային տնտեսությունների 58,3 %-ը ընտանիքներ էին․ 35,1 %-ը միասին ապրող ամուսիններ են (15,1 %-ը ունեն մինչև 18 տարեկան երեխաներ), 17,6 %-ը առանց ամուսնու ապրող կանայք են, իսկ 5,6 %-ը՝ առանց կնոջ արող տղամարդիկ։ 41,7 %-ը ընտանիք չունեին։ Միջինում տնային տնտեսություն վարող անդամների թիվը 2,46 մարդ է, իսկ ընտանիքի անդամների միջին քանակը՝ 3,14։ Միայնակ ապրում է բնակչության 31,8 %-ը, 10,6 %-ը միայնակ մեծահասակ՝ 65 տարեկաանից բարձր մարդիկ են ։
Տնտեսություն
2014 թվականին 16 տարին լրացած 150 503 մարդուց աշխատանք ունեին 84 941-ը։ Տղամարդիկ ունեին 47 583 ԱՄՆ դոլլար միջին եկամուտ՝ կանանց 40 663 դոլլար եկամուտի դիմաց։ 2014 թվականին ընտանիքի միջին եկամուտը գնահատվել է 58 604 դոլլար, իսկ տնային տնտեսությանը՝ 45 599 դոլլար։ Մեկ շնչի եկամուտը՝ տարեկան 25 224 դոլլար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ
Յոնագո
Յոնագո (米子市), քաղաք Ճապոնիայում՝ Տոտորի պրեֆեկտուրայի արևմուտքում։ Սահամանակցում է Ճապոնական ծովի և Նակաումի լճի հետ։ Համարվում է պրեֆեկտուրայի երկրորդ ամենամեծ քաղաքը՝ Տոտորիից հետո։ Տոտորի պրեֆեկտուրայի արևմտյան մասի առևտրական կենտրոնն է։
2017 թվականի հոկտեմբերի 1-ի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 148 720 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 1 100 մարդ/կմ2։ Քաղաքը զբացեցնում է 132,21 կմ2 տարածք։
Այստեղ է գտնվում է «Յոնագոյի արվեստի թանգարան»-ը։ Յոնագոյի մի մասն է համարվում Կայկե Օնսենը, որը համարվում է Ճապոնիայում բազմամարտի ծննդավայրը ։
Ստուգաբանություն
Յոնագո բառը ճապոներենում բաղկացած է երկու հիերոգլիֆներից։ Առաջին հիերոգլիֆը (米) նշանակում է «բրինձ», իսկ երկրորդը (子)՝ «երեխա»։
Պատմություն
Յոնագոն, որպես քաղաք, ձևավորվել է 1888 թվականին, սակայն նախկինում այստեղ եղել է բնակավայր։ 1872 թվականին այստեղ կառուցվել է փոստային գրասենյակ, 1877 թվականին՝ բանտ, իսկ դատարանը հիմնադրվել է 1884 թվականին։ Երկաթուղին ստեղծվել է 1902 թվականին ։
Ներկայիս քաղաքը վարչականորեն հիմնադրվել է 1927 թվականի ապրիլի 1-ին։ 2005 թվականի մարտի 31-ին քաղաքի մեջ է ներառվել Յոդոե բնակավայրը ։
Տնտեսություն
Յոնագոյի աշխատուժի 70 %-ից ավելին աշխատում է սպասարկման ոլորտում ։
Յոնագոյում գտնվում է «Oji Paper» ընկերության գործարաններից մեկը ։ Քաղաքում է գտնվում նաև հեռուստացույցներ արտադրող «Sharp Yonago» ընկերությունը ։
Տրանսպորտ
Յոնագոն համարվում է տարածաշրջանի ճանապարհային և երկաթգծի ուղիների համար կարևոր հանգույց։ Յոնագոյի կայարանը սպասարկում է երեք երկաթուղային գիծ (Սակաի, Հաբուկի և Սանին)։ Քաղաքը ունի նաև նավահանգիստ։ Քաղաքը սպասարկող Միհո Յոնագո օդանավակայանը տեղակայված է հարևան Սակաիմինատո քաղաքում ։
Կլիմա
Յոնագոյի կլիման մերձարևադարձային մուսսոնային է։ Բնութագրվում է շոգ ամառներով և զով ձմեռներով։ Տեղումները նկատվում են ողջ տարվա ընթացքում, իսկ առավելագույն քանակի են հասնում հուլիս և սեպտեմբեր ամիսներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1888 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ճապոնիայի նավահանգստային բնակավայրեր
Ռուպիա
Ռուպիա (Rupià), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ժիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ Էմպորդա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 5,37 կմ²։ Բնակչությունը՝ 243 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Զարյա Վոստոկա
«Սվոբոդնայա Գռուզիա» (Свободная Грузия), խորհրդային և հետխորհրդային շրջանի վրացական ռուսալեզու օրաթերթ։ Հանդիսացել է Վրաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտկոմի, Վրացական ՀԽՍՀ Գերագույն սովետի և Մինիստրների սովետի օրգանը (1936-1991)։
Հրատարակվել է 1922 թվականից՝ «Զարյա Վոստոկա» («Заря Востока», «Արևելքի արշալույս») անվամբ, որպես Անդրկովկասի երկրամասի կոմունիստական (բոլշևիկյան) կուսակցության օրգան, Թբիլիսիում։ «Կոմունիստական շինարարության խնդիրների հաջող կատարման գործում հանրապետության աշխատավորներին մոբիլիզացնելու, բեղմնավոր գործունեության համար և հիմնադրման 35-ամյակի կապակցությամբ» պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի շքանշանով (1957 թվական)։
Կատեգորիա:Վրաստանի օրաթերթեր Կատեգորիա:Ռուսական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Ռուսական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
(8662) 1990 UT10
(8662) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,995081 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,517 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4732 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1893,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,190148 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,31° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հյուրանոց (վեպ)
Հյուրանոց (Hotel), կանադացի գրող Արթուր Հեյլիի 1965 թվականին գրած բեսթսելլեր վեպը։ Ինչպես և Հեյլիի բոլորը վեպերը, «Հյուրանոցը» ևս արտադրական վեպ է։ Վեպի բոլոր գործողությունները տեղի են ունենում հինգ օրվա ընթացքում` երկուշաբթիից մինչև ուրբաթ։ Ստեղծագործության գլուխներն անվանված են շաբաթվա օրերով։
Բովանդակություն
«Հյուրանոցը» կյանքի ինքնատիպ «կտոր» է, ինչպիսիք են հիվանդանոցը, օդանավակայանը, էլեկտրակայանը Հեյլիի մյուս վեպերում։ Այս անգամ Հեյլին պատմում է մեծ հյուրանոցի օրերի մասին, այն մասին, թե ինչով են զբաղվում հյուրանոցի ծառայողներն ու ինչ են մտածում իրենց աշխատանքի մասին։ Հեղինակը մանրամասն պատմում է նորօռլեանյան «Սենթ Գրեգորի» հսկայական երկնաքերի մասին` պատմելով դրա աղբատարից մինչև հյուրանոցային շքեղ պենտհաուսները։ Պատմելով հյուրանոցի աշխատակիցների մասին` գրողը հաղորդում է անգամ նրանց ծառայողական ցուցումների մասին։ Արդյունքում ստացվում է «անհայտը հայտնիի մասին» ոճի պատմություն, ըստ որի, առանց չափազանցության, հնարավոր է ուսումնասիրել հյուրանոցային տնտեսության անատոմիան։
«Մենք երբեք չենք իմանա, թե քանի մարդ է եղել, որ չի բողոքել, սակայն այլևս այստեղ չի վերադառնա» ։ Այս արտահայտությունը, որ արել է հյուրանոցի աշխատակիցներից մեկը, կարևոր է` հյուրանոցային բիզնեսը հասկանալու համար, ասել է Արթուր Հեյլին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրքեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Էկրանավորված բրիտանական վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր Կատեգորիա:1965 վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Ֆալսթադ (համակենտրոնացման ճամբար)
Ֆալստադ (Falstad), նացիստական համակենտրոնացման ճամբար, որը գտնվել է Նորվեգիայի Լևանգեր կոմունայում։ Ստեղծվել է 1941 թվականի սեպտեմբերին։
Պատմություն
1895 թվականին Անդերս Դայեն գնեց 80 000 նորվեգական կրոնով Լևանգերին մոտ գտնվող ֆերման։ Դրա տարածքում նախատեսվում էր ստեղծել դժվար դաստիարակվող երեխաների համար նախատեսված քրիստոնեական դպրոց- ինտերնատ։ Շինարարական աշխատանքներից հետո, գլխավոր կառույցը այրվել է՝ հրդեհի արդյունքում։ 1910 թվականին նորվեգական կառավարությունը վերանորոգված «Ֆալսթադի» ինտերնատը վերաշահագործման ենթարկեց։ 1921 թվականին գլխավոր շենքը դարձյալ այրվել է, որից հետո այն վերանորոգվեց՝ 19-րդ դարի բանտերի տեսքով։ Կառույցը ուներ նաև ներքին բակ։
Ընդունված է համարել, որ 1941 թվականի նոյեմբերից մինչև 1945 մայիս ամիսներին ճամբարով անցել է ավելի քան 5000 մարդ, սակայն առավել ճշգրիտ տվյալները բացակայում են։ Ճամբարի ստեղծումից հետո առաջին ամիսներին, բանտարկյալների թիվը չի գերազանցել 200-ը, սակայն հետագայում նրանց թիվը տատանվել է 250-ից 500-ի սահմաններում։ 1944 թվականի ուշ աշնանը բանտարկյալների թվաքանակը կտրուկ աճել է, քանի որ այդ ժամանակ դադարել էր ռազմագերիների տեղափոխությունը Նացիստական Գերմանիայի տարածքում, ինչպես նաև Հյուսիսային Նորվեգիայում տեղակայված ճամբարները տեղափոխվում էին դեպի հարավ։
Պատերազմի ավարտից առաջ, նացիստները ոչնչացրել են բազմաթիվ փաստաթղթեր, որոնք վկայում էին վերջիններիս կողմից իրականացված հանցագործությունների վերաբերյալ։ 1945 թվականի մայիսի 4- 5-ը ընկած ժամանակահատվածում, ճամբարի պարետը հրամայել է այրել կամ թաքցնել գնդակահարվածների մարմինները, որոնք թաղված են եղել անտառում։ Մոտ 25 մարմին թափվել է ծովը։
1948 թվականին կազմվել է ճամբարի ռազմագերիների թաղման քարտեզը։ Հայտնաբերվել է, որ ընդհանուր առմամբ գտնվել է 46 եղբայրական և անհատական գերեզմաններ, որտեղ թաղված են եղել, ընդհանուր առմամբ, 202 բանտարկյալներ, որոնցից 97-ը եղել են ռուսներ, 67-ը՝ հարավսլավացիներ և 38-ը՝ նորվեգացիներ։ Որոնման աշխատանքներին մեծապես օգնել է սերբ Լյուբան Վուկովիչը, ով պահվել է ճամբարում 1942- 1945 թվականներին։ Գտնված դիերը թաղվել են Թրոնհեյմի քաղաքային գերեզմանատանը։ Մի մասի դիակներն էլ տեղափոխվել են նրանց ծննդավայրեր։ Հիմնականում դրանք եղել են Արևելյան Եվրոպայից բերված ռազմագերիներ։
1947 թվականի հոկտեմբերին Ֆալսթադի անտառում բացվել է հուշարձան՝ ի հիշատակ զոհերի ։ Դրա հեղինակը քանդակագործ Օդդ Հիլդն, ով նույնպես, պատերազմի ժամանակ, եղել է ճամբարի քաղբանտարկյալ։ 1998 թվականին տեղադրվել է ևս մեկ հուշարձան, որի հեղինակ Նիլս Աասան էր։ Ի շնորհիվ Բելգրադի վետերանների միության օգնության հնարավոր է եղել ճանաչել 74 հարավսլավցի ռազմագերիներին, որոնք սպանվել էին ճամբարում, իսկ 2006 թվականին կանգնեցվել է հուշարձան, որտեղ գրվել է բոլոր հարավսլավցի զոհվածների անունները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստը Նորվեգիայում Կատեգորիա:Երրորդ ռայխի համակենտրոնացման ճամբարներ Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի համակենտրոնացման ճամբարներ
(206) Հերսիլիա
(206) Հերսիլիա (Hersilia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1879 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Քրիստիան Պետերսի կողմից Քլինտոնում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,739925 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6354 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8445 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Հերսիլիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,6544 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1656,56 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,217318 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,78° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1879 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Քրիստիան Պետերսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գաջալի (Ելիզավետպոլի գավառ)
Գաջալի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 546 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Յան Էվանգելիստա Պուրկինե
Յան Էվանգելիստա Պուրկինե (Jan Evangelista Purkyně, ), չեխ կենսաբան, հասարակական գործիչ։
Կենսագրություն
Պետերբուրգի ԳԱ արտասահմանյան թղթակից անդամ (1836), Բրեսլավլի (1823 թվականից) և Պրահայի (1850 թվականից) համալսարանների պրոֆեսոր։ Հիմնել է աշխարհում առաջին ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտը Բրեսլավլում (1839), ապա Պրահայում (1851)։ Աշխատանքները մեծապես նպաստել են ֆիզիոլոգիայի, բջջաբանության, անատոմիայի և սաղմնաբանության զարգացմանը։
Հայտնաբերություններ
Հայտնաբերել է ձվաբջջի կորիզը (1825), տվել «պրոտոպլազմա» հասկացությունը (1839), կատարելագործել է մանրադիտակային տեխնիկան։ Տեսողության ֆիզիոլոգիայի բնագավառում կատարած հետազոտությունները (1818-1825) հանդիսացել են ակնա 8ա․ է․ Պուրկինի ակնադիտման հիմքը։ Նկարագրել է հյուսվածաբանական մի շարք կառուցվածքներ, որոնք կոչվում են նրա անունով (օրինակ՝ Պուրկինի թելիկներ, Պուրկինի բջիջներ)։ Պուրկինը չեխական լեզվի, գրականության, մշակույթի և գիտության վերածնման ու զարգացման ջատագովներից էր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեխ կենսաբաններ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Կարլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Ֆիզիոլոգներ Կատեգորիա:Չեխ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Չեխ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Չեխ ակադեմիկոսներ
Սուրբ Աստվածամոր տաճար (Անտվերպեն)
Շինությունը տուժել է 1434 և 1533 թվականների հրդեհների, Արևմտյան Եվրոպայի սրբապղծությունների (1566 թվականի սրբապղծական շարժում, Նիդերլանդներ), ինչպես նաև Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության ժամանակ։ Ներկայումս նրա վերականգնողական աշխատանքները խիստ անհրաժեշտ են։ Տաճարի զանգակախումբը, բազմաթիվ արձաններ ու նկարներ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում են։
Կարգավիճակ
Ներկայումս Աստվածամոր տաճարը Անտվերպենի մայր տաճարն է։ Այն արդեն բավական ժամանակ քաղաքի հիմնական խորհրդանիշն է, միջնադարյան գոթական արվեստի մեծագույն ներկայացուցիչ։ Բացի այդ, այն Բելգիայի ամենաբարձր տաճարն է իր Բենիլյուքսի աշտարակով (123 մետր)։ Նրա սիլուետը պարզ տեսանելի է քաղաքի յուրաքանչյուր կետից և դարձել է քաղաքային բնապատկերների գլխավոր հերոսը։ Սուրբ Աստվածամոր տաճարը մայր տաճարի կարգավիճակ է ունեցել 1559-1803 թվականներին և 1961 թվականից մինչև այժմ։
Տաճարի զանգավոր աշտարակը Ֆրանսիայի ու Բելգիայի այն 56 զանգերից է, որը մտնում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգությունների ցանկ։ Նրա ներսում 17-րդ դարի ֆլամանդյան գեղանկարչության երկու նկարներ կան, ինչպես նաև Համաշխարհային ժառանգության մեջ մտնող Ռուբենսի վրձին պատկանող «Խաչիչ վեհացումը» և «Խաչից իջեցումը» կտավները։
Պատմություն
Գոթական եկեղեցու hիմքի առաջին քարը դրվել է 14-րդ դարում, բայց ավելի քան երկու դար հետո նոր աշխատանքներն ավարտվել են։ Այնտեղ, որտեղ հիմա վեր է խոյանում մայր տաճարը, 9-րդ դարից մինչև 12-րդ դարը գտնվում էր Աստվածամոր ոչ մեծ մատուռը, որը 1124 թվականին ձեռք բերեց ծխական եկեղեցու կարգավիճակ Տասներկուերորդ հարյուրամյակի ընթացքում այն փոխարինվեց մեծ ռոմանական եկեղեցով (80 մետր երկարությամբ ու 42 մետր լայնությամբ) ։ Միայն նախորդ դարի 80-ական թվականներին իրականացված պեղումների արդյունքում պարզ դարձավ, թե ինչպիսի տեսք է ունեցել եկեղեցին նախկինում։ Սակայն նախկինում եղած ներքին կառուցվածքից գրեթե ոչինչ չի մնացել։
1352 թվականին սկսվեց նոր տաճարի շինարարությունը, որին վիճակված էր լինել Բելգիայի ամենամեծ գոթիկ տաճարը, ինչպես նաև Նիդերլանդների խոշորագույն գոթիկ եկեղեցին։ Տաճարի առաջին շինարարն էր Ժան Ամելը (ծագումով Բուլոնից)։ Տաճարին նվիրելով 40 տարի՝ նա մահացավ, այդպես էլ չտեսնելով տաճարի գոնե քառորդ մասը, իր գործը փոխանցելով որդուն՝ Պետերին։ Շինարարները մեկը մյուսի հետևից փոխարինեցին միմյանց. Ժան Տակ, վարպետ Էվրար, Գերման վան Վահեմակեր, նրա որդի Դոմինիկը. տաճարը կառուցվում էր բավականին դանդաղ, առանց շտապելու, իր վրա կրելով նոր ժամանակների հետքերը։
Բացի այդ, տաճարը Անտվերպենի եպիսկոպոսության մայր եկեղեցին դարձավ միայն 1559 թվականին, բայց այդ կարգավիճակը կորցրեց 1801 թվականից (1801 թվականի կամ Նապոլեոնի կոնկորդատից հետո) և այն նորից վերականգնեց միայն 1961 թվականից ։ 1566 թվականի օգոստոսի 20-ի սրբապղծությունների ժամանակ (որը տեղի է ունեցել 80-ամյա պատերազմի սկզբում), բողոքականները վերացրեցին տաճարի ինտերիերի մեծ մասը։ Ավելի ուշ, 1581 թվականին, բողոքականների վարչակազմի ժամանակ Անտվերպենի շատ տաճարներ ունեցվածքի բռնագրավման ենթարկվեցին։ Դրանք չշրջանցեցին նաև գլխավոր տաճարը։ Գեղարվեստական հարստությունների մի մասը ոչնչացվեց, ջնջվեց կամ վաճառվեց։ Հռոմակաթոլիկական իշխանությունը վերականգնվեց միայն 1585 թվականին Անտվերպենի անկումից հետո։
Տաճարի վերջին վերականգնողական աշխատանքները տարվել են 1965-1993 թվականներին ։ Այդ ընթացքում հատկապես մեծ ուշադրություն է դարձվել տաճարի ընդհանուր ոճի ու ինտրիերի պահպանման վրա։ Ընդհանուր առմամբ հաջողվել է պահպանել տաճարի ընդհանուր տեսքը։
Տաճարի երաժշտական քրոնիկոնը
15-րդ դարի սկզբից Անտվերպենի տաճարի երգչախումբը սկսեց իր երաժշտական կյանքի զարգացման ուղին, որի արդյունքում երաժշտության պատմության մեջ բավականին մեծացավ Տաճարի դերն ու նշանակությունը։ 15-րդ դարի ամենանշանավոր կոմպոզիտորներից մեկը՝ Յոհաննես Օկեհեմը, 1443 թվականին տաճարում առաջնորդական փոխանորդ էր ծառայում։ Այնուհետև, 1492-1497 թվականներին նրան այդ պարտականության մեջ փոխարինեց մեկ այլ հայտնի կոմպոզիտոր՝ Յակոբ Օբրեհթը։ Անտվերպենի աստվածամոր տաճարի ամենահայտնի օրգանահարներից են եղել Հենրի Բրեդեմերսը (1493-1501), ով ի վերջո դարձավ Ֆիլիպ Գեղեցիկի երեխաների ուսուցիչը, և Ջոն Բուլը (1615-1628), ով Ֆլանդրիա փախավ հայրենի երկրի արդարադատությունից խուսափելով։ Հայտնի է նաև, ար նա տաճարում օրգան է նվահել մինչև իր կյանքի ավարտը։ Այլ, ավելի պակաս հայտնի, բայց երաժշտության մեջ իրենց ավանդն ունեցող օրգանահարներ, ինչպիսիք են Յակոբուս Բարբիրեյը և Անդրեաս Պեվերնեգը նույնպես աշխատել են տաճարում։
Երգեհոններ
Անտվերպենի մայր տաճարն ունի երկու հիմնական երգեհոն։ Գլխավոր երգեհոնը՝ Schyven-orgel, տաճարին ծառայում է արդեն ավելի քան 130 տարի։ Տաճարն այն ձեռք է բերել շնորհիվ Մարիա Էուխենիա Կեմպեների շռայլ նվիրատվության, ով իր մահից հետո՝ 1878 թվականի փետրվարի 20-ին տաճարին է նվիրում 150.000 ֆրանկ։
1889 թվականի մայիսի 18-ին պայմանագիր է կնքվում Բրյուսելյան Schyven Walcker & Cie ընկերության հետ (հետագայում երգեհոնն անվանակոչվեց այն ստեղծող ընկերության անունով) երգեհոնի պատրաստման ու տեղադրման հետ կապված հարցերի մասին։ Երգեհոնի վրա տարվող աշխատանքներն ավարտվեցին 1891 թվականի հոկտեմբերին և այն սկսեց ծառայել եկեղեցուն։ Երգեհոնն ունի 10 մետր երկարություն, զբաղեցնում է երեք հարկի տարածք։ Նրա կազմի մեջ է մտնում 90 ռեգիստր։
Այս ամբողջ ընթացքում երգեհոնը մի քանի անգամ լարվել ու վերանորոգվել է, բայց դետալների մեծամասնություննը դեռ օրիգինալն են։ 1986 թվականին կատարվեց նրա վերջին մանրամասն մաքրումը ու վերականգնողական խոշորածավալ աշխատանքները։ Անտվերպենի տաճարի համար Schyven-orgel-ը հանդիսանում է առաջին կարգի գործիքներից մեկը։ Բացի այդ կա նաև նոր երգեհոն, որը պատրաստվել է Շվեյցարական Metzler (1993) ընկերության նեոբարային ոճով։
Անտվերպենի տաճարի երգչախումբը
Անտվերպենի Աստվածամոր տաճարի երգչախումբը (Antwerps Kathedraalkoor (AKK)) իր տարեգրությունը սկսել է 1382 թվականից։ Տաճարի պատմության հարյուրամյակների պատմության ընթացքում երգչախումբը բազմիցս ցրվել ու նորից վերականգնվել է և գործել է անգամ պատերազմների ժամանակ։ 1927 թվականին երգչախումբը վերականգնեց այդ սովորությունը և այն այժմյան ձևաչափով կոչվում է «Անտվերպենի մայր տաճարի տղաների երգչախումբ» կամ «Անտվերպենի Աստվածամոր տաճարի երգչախումբ»։ 1971 թվականից այն նաև մեծահասակների երգչախումբ դարձավ։ 1985 թվականին հիմնվեց նաև աղջիկների երգչախումբը։
Աղջիկների ու տղաների երգչախմբերը երգեցողությունն իրականացնում են միասին կամ հերթով գրեթե ամեն կիրակի առավոտյան ժամը 10:30-ին, Անտվերպենի Աստվածամոր տաճարի ծիսկատարությունների սրահում։ Ամեն տարի հուլիսին երգչախումբը հյուրախաղեր է սկսում դեպի արտասահման։
Ժամանակակիցների կարծիքները
16-րդ հարյուրամյակի սկզբում Անտվերպենի Աստվածամոր տաճարի շինարարությունը վերջապես հասավ իր ավարտին։ Տաճարի հիմնական տեսքն արդեն պատրաստ էր և իր գոթիկ աշտարակով տաճարը սկսեց «իշխել» քաղաքի վրա։ Անտվերպենի Աստվածամոր տաճարի զանգակների աստվածային ձայներն ու բարձրությունը զարմացրել են ժամանակակիցներին։ Իր ժամանակներում Կառլոս V-ը՝ Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսրը, ապշած էր տաճարի ժայրաձողերի բարձրությամ, և նույնիսկ կարծում էր, որ դրանք պետք է դրվեն ապակե շրջանակների մեջ։ Նապոլեոնն ակյն հավասարեցրեց բրաբանտյան նժանյակի հետ։
Հանրահայտ գերմանացի նկարիչ Ալբրեխտ Դյուրերը, ով Անտվերպենում եղել է հենց այն ժամանակ, երբ տաճարի շինարարությունը մոտենում էր ավարտին, իր օրագրում գրել է.
Հայտնի անգլիացի գրող Ուիդան այցելել է Բլգիա XIX դարում ու գրել է «Ֆլանդրիական շուն» վեպը, որը հետագակյում, դարձել է մշակութային ստեղծագործություն։ Վեպի շնորհիվ հետաքրքրությունը Քաղաքի ու յատկապես տաճարի նկատմամբ զգալիորեն աճեց
Մ. Յ. Գերմանը գրում էր.
Ճարտարապետություն
Այս խաչաձև հիմքով բազիլիկ եկեղեցու հատակագիծն ունի հատվող խաչի տեսք՝ իրարից բաժանվող նավերով։ Նավի ու տրեսեպտի հատման վայրը հիշեցնում է լատինական խաչի պատկերը, որոնք ավարտվում են կողային ելուստներով կամ գմբեթի ու աշտարակի աստղաձև կամարով։
Շինության հիմնական մասը կառուցվել է 1352-1521 թվականներին։ Շինարարության համար հիմնակայնում օգտագործվել է աղյուս ու սպիտակ քար։ Տանիքն ու ծածկույթը դիմացկուն բնափայտից են, մասնավորապես կաղնեփայտից։ Առաջին հատվածի շինարարությունն ավարտվել է 1487 թվականին, չնայած տրանսեպտի վրա տարվող աշխատանքները շարունակվել են մինչև 1495 թվականը։ Դրանից հետո երկար ժամանակ հարավային աշտարակն ու էլի որոշ հատվածներ կիսակառույց են մնացել։ Տաճարի շինարարական աշխատանքներում իր մասնակցությունն է ունեցել նաև հռչակավոր հոլանդացի ճարտարապես Ռոմբուտ II Կելդերմանսը։
Տաճարի ճարտարապետական տարրերի մեծամասնությունը լի է հասուն «բրաբանտյան գոթիկայի» ոճով, և իրենից ներկայացնում է նոր տեսակ նոր ոճի շրջանակներում։ Այդ կերպ տաճարում չկան շրջանաձև սյուներ կորընթարդ կապիտելի կիրառմամբ, այլ օգտագործված է փնջային սյուներ, որոնց կողերի միջև արանքներ չկան։ Տաճարը հիացնում է իր հետնակողմյան ճակատով, որի գեղեցիկ տեսքը մեծ մասամբ ապահովում է էլեգանտ ու ազդեցիկ Հյուսիսային աշտարակը, որը պարզ տեսանելի է քաղաքի ցանկացած կետից։
Աշտարակներ
Անտվերպենի Աստվածամոր տաճարը պսակված է երեք աշտարակներով։ Հատկապես տպավորիչ է տաճարի հյուսիսային հսկայական աշտարակը, որը բառի բուն իմաստով մխրճվում է ամպերի մեջ։ Աշտարակի գագաթին գտնվում է ութանկյունաձև շինությունը թեթև գեղեցիկ խաչով։ Աշտարակի միջին մասում գտնվում է տաճարի ժամատախտակը։ Հյուսիսային աշտարակը, ունենալով 123 մետր բարձրություն, համարվում է Բենիլյուքսի երկրների ամենաերկար աշտարակը։ Այն կառուցվել է Անտվերպենի քաղաքային միջոցներով ու համարվում է գոթիկ արվեստի շեդեվրներից։ Նրա կառուսողական աշխատանքներն ավարտվել են 1518 թվականին։
Դեպի հյուսիսային տաճարի զանգակատուն տանում է հասկայական միակողմանի աստիճանաշարքը, որում հաշվում է մոտավորապես 515 քայլ, բայց կա նաև այլ սանդուղք զուտ նայողների համար։ Այցելուների համար աշտարակը բաց է ամեն տարի ապրիլից սեպտեմբեր ամիսներին, չորեքշաբթի օրերին։ Էկսկուրսիաների ժամանակ այցելուները աշտարակ մտնում են հատուկ մարդկանց հսկողությամբ։ Նրա ինտերիերի յուրաքանչյուր ֆրագմենտ անփոխարինելի է և խիստ պաշտպանության տակ է։
Հարավային աշտարակը ևս պլանավորված էր հյուսիսայինի բարձրության ու նրան սիմետրիկ։ Նրա շինարարությունը պետք է իրականանար տաճարի եկամուտնրի հաշվին, բայց գումարի պակասի պատճառով այն այդպես էլ չավարտվեց։ Հարավային աշտարակը այդպես էլ մնում է կիսակառույց վիճակում, մինչև այժմ ունի հյուսիսայինի բարձրության կեսին հավասար բանաստեղծություն ու կարճ ծայրաձող։ Այսպես թե այնպես երկու աշտարակներն էլ չունեցան նախաօպես պլանավորված բարձրությունը։
Ներքին հարդարանք
Անվերպենյան տաճարը բազմիցս վերանորոգվել է՝ իր մեջ ավելացնելով նոր ժամանակաշրջանին բնորոշ գծեր։ Օրիգինալ ինտերիերից գրեթե ոչինչ չի պահպանվել։ Ռեֆորմացիայի շրջանում սրբապատկերային ապստամբություններին զեհ դարձան բազմաթիվ գեղարվեստական արժեք ներկայացնող աշխատանքներ։ Վիտրածներ, արձաններ, հուշատախռակներ, տասնյակ զոհասեղաններ, դամբարաններ, գերեզմաններ, սրբություններ ոչնչացվեցին կամ ավարվեցին տասնյակ կալվինականների կողմից։ Հավերժ կորան բազմաթիվ հրաշալի նկարներ ու մասունքներ։ Օրիգինալ ձևավորիումից պահպանվել են միայն Մադոննայի 14-րդ դարի մարմարե պատկերն ու որոշ որմնանկարներ, որոնք վկայում են տաճարի գոթական ոճի լինելու մասին։ Ավելի ուշ տաճարը վերականգնվել է բարոկկո ոճով և դարեր անց նորից վերականգնել է երբեմնի հմայքը, սակայն այս անգամ արդեն նեոգոթիկ ոճով։ Եկեղեցու ներքին հարդարումը բազմիցս վերանորոգվել է տարբեր նկարիչների ու քանդակագործների կողմից։ Դա հենց այն է, ինչը յորահատուկ է դարձնում այս տաճարը։ Միևնույն տաճարում առկա են ամենատարբեր ոճերի նկարներ ու քանդակներ՝ գոթիկա, բարոկկո, ռոկոկո, ռենեսանս, նեոգոթիկա։
Տաճարի ներսը բավականին լուսավոր է ու զարմացնում է իր ընդարձակությամբ ու դատարկությամբ։ Այդ զգացողությունը պահպանվում է անգամ այն ժամանակ, երբ ծիսական արարողությունների ժամանակ այն լցվում է որքան հնարավոր է. թվում է, թե մարդկանց ոչ մի քանակություն ի վիճակի չէ լցնել այն։ Անվերպենյան տաճարի ինտերիերը բավականին խիստ է ու հանդիսավոր։ Գմբեթի նկարազարդումները կատարվել են 1647 թվականին վարպետ Կորնլիուս Սհյութի կողմից։ Արքեպիսկոպոսական բաժինը պատրաստվգել է քանդակագործ Վան դեր Վոորտի կողմից բարոկկո ոճով 1713 թվականին։ Նրան զարդարում է հարուստ շարքը. ծառեր, թռչուններ, բազմաթիվ ֆիգուրաներ, զարդեր։ Լուսամուտի վիտրաժները, որոնք եկեղեցական դրվագներ են պատկերում, նույնպիսի շքեղ տեսք ունեն, ինչպես զոհասեղանների հատվածները։
Տաճարի գլխավոր մուտքի մոտ գտնվում է հսկայական աղդեցիկ նախասրահը։ Նրան զարդարում է բարդ եռահարկ Ահեղ դատաստանի ռելիեֆը։ Տաճարի մուտքի մասում պատկերված է Ուխտի տապանի տեսարանը։ Ինքը զոհասեղանը կառուցաված է հին ռոկոկոյի ոճով, նրա դիմաց պատկերված է Սուրբ Հաղորդության Եղբայրության որմնանկարը։ Դիմացի ձախ հատվածն ունի կեղեցիկ մուգ հարթակների հավաքածու ինը խոստովարաններով։ Դրա տակ պատկերրված են Տասներկու առաքյալները, որոնց ուղեկցում են տասներկու կանացի ֆիգուրներ։ Զանգակատան գմբեթային մասում պատկերված է Աստվածային շնորհքը, որի շնորհիվ էլ կկոչվի Անտվերպենի տաճարը։ Որոշ որմնանկարներ վերականգնվել են սկզբնականից (մինչև 1566 թվականի սրբապղծությունը), մյուսներն ամբողջությամբ փոփոխվել են։ Տաճարը նաև մի քանի սչբապատկերային վիտրաժ ունի։
Սրբազան Հռոմեական կայսրության իմպերատոր Կառլոս V-ը պնդում էր, որ տաճարի գագաթնաձողը պետք է ապակե շրջանակի մեջ դրվի։ Նապոլեոնն այն հավասարեցրեց բրաբանտյան ժանյակին Տաճարի ամենամեծ զանգի սպասարկման համար 16 զանգակահար է անհրաժեշտ ։ Արևմտյան մուտքը ուղեկցվում է սուրբ Վիլիբրոդի քարոզիչների արձաններով, Վարկած կա, որ նա Անտվերպենում եղել է մետավորապես XVII դարում։
Տաճարը շրջապատում են բազմաթիվ տապանաքարներ։ Այստեղ են թաղված Անտվերպենի եպիսկոպոսներ, հասարակական գործիչներ և ուրիշներ։ Հայտնի են եպիսկոպոս Ամբրոցիո Մարիուս Կապելլոյի մարմարե քարատապանը, Բուրգունդիայի դուքս Կառլ Խիզախի կնոջ՝ Իզաբելա Բուրգունդացու բրոնզե հուշակոթողը։ Տաճարի տարածքում կա նաև արձաններով հարուստ արձանագրություններ պարունակող քարեր ու Դաշինքի տապանի ձևով աղոթատուն։
Տաճարի գեղանկարչության եզակի նմուշներն ու տաճարի ինտերիերի մյուս հարստությունները տեսնելն ու լուսանկարելը վճարովի է։ Անտվերպենի կենտրոնում կան խանութներ, որոնցում վաճառվում են Սուրբ Աստվածամոր տաճարի ուղեցույցներ տարբեր լեզուներով։
Հիմանական գեղարվեստական ստեղծագործություններ
Տաճարի ինտերվիույի մեջ են մտնում, ինչպես համարվում է, հանրահայտ ֆլամադացի գեղանկարիչ Ռուբենսի լավագույն կտավները. մոնումենտալ «Աստվածային խաչի վեհացումը», «Սրբագույն կույս Մարիամի վերափոխումը» և «Քրիստոսի խաչելությունը» կտավները։ Դրանց նկարվել են հատուկ Անտվերպենի Աստվածամոր տաճարի համար։ Հատկապես մեծ արժեք է ներկայացնում «Խաչից իջեցումը» կտավը, որը համանուն եռապատման հիմքն է։ Այն Ռուբենսի կողմից նկարվել է 1612 թվականին, նրա Իտալիայից վերադառնալուց հետո։ Գլխավոր զոհասեղանի հետևի մասում գտնվում է տեղացի վարպետ Աբրահամ Մատիսենի «Մարիի մահը» կտավը։
Նկարներ
Եռապատում։ Բնափայտ, յուղաներկ։ Չափերը. 4,60 մ х 3,40 մ կենտրոնական վահանակի համար և 4,60 մ х 1,50 մ Կողքային վահանակների համար։ Կոմպոզիցիան ստեղծվել է Սուրբ Վոլբուրգի հին եկեղեցու համար։ Տաճարին է փոխանցվել 1816 թվականին։