cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պորտուգալիայի ֆինանսական ճգնաժամը 2010-2014 թվականներին
Անհանգստություն ֆինանսական շուկաներում
2007–2008 թվականների ֆինանսական ճգնաժամից հետո 2008–2009 թվականներին հայտնի էր դարձել, որ պորտուգալական երկու բանկերը (Banco Português de Negócios (BPN) և Banco Privado Português (BPP)) տարիներ շարունակ վնասներ են կուտակել վատ ներդրումներ ի, յուրացումների և հաշվապահական խարդախումների պատճառով։ BPN-ի գործը հատկապես լուրջ էր նրա չափի, շուկայի մասնաբաժնի և քաղաքական հետևանքների պատճառով։ Պորտուգալիայի այն ժամանակվա ներկայիս նախագահ Անիբալ Կավակո Սիլվան և նրա որոշ քաղաքական դաշնակիցներ անձնական և գործարար հարաբերություններ էին պահպանում բանկի և նրա գործադիր տնօրենի հետ, ում ի վերջո մեղադրանք է առաջադրվել և ձերբակալվել խարդախության և այլ հանցագործությունների համար  ։ Պորտուգալիայի տնտեսության մեջ պոտենցիալ լուրջ ֆինանսական ճգնաժամից խուսափելու համար Պորտուգալիայի կառավարությունը որոշեց նրանց փրկություն տրամադրել, ի վերջո՝ ապագայում վնաս հասցնելով հարկատուներին։
2010 թվականի առաջին շաբաթներին ԵՄ որոշ երկրներում պարտքի չափազանց մեծ մակարդակի և, ընդհանուր առմամբ, եվրոյի առողջական վիճակի հետ կապված անհանգստությունը Իռլանդիայից և Հունաստանից տարածվեց Պորտուգալիա, Իսպանիա և Իտալիա։ 2010 թվականին PIIGS և PIGS հապավումները լայնորեն օգտագործվել են միջազգային պարտատոմսերի վերլուծաբանների, գիտնականների և միջազգային տնտեսական մամուլի կողմից, երբ դրանք անդրադառնում են ընթացիկ տնտեսություններին։
Գերմանացի որոշ բարձրաստիճան քաղաքական գործիչներ այնքան հեռուն գնացին, որ ասացին, որ Հունաստանի և ԵՄ-ի ապագա օգնություն ստացողներին շտապ օգնության միջոցները պետք է իրենց հետ բերեն խիստ պատժամիջոցներ ։
Ռոբերտ Ֆիշմանը, New York Times-ի «Պորտուգալիայի անհարկի օգնությունը» հոդվածում նշում է, որ Պորտուգալիան զոհ գնաց սպեկուլյացիաների հաջորդական ալիքների՝ պարտատոմսերի առևտրականների, վարկանիշային գործակալությունների և սպեկուլյանտների ճնշման հետևանքով ։ 2010 թվականի առաջին եռամսյակում, մինչ շուկաների ճնշումը, Պորտուգալիան ուներ ԵՄ-ում տնտեսական վերականգնման լավագույն տեմպերից մեկը։ Պորտուգալիայի արդյունաբերական պատվերների, արտահանման, ձեռնարկատիրական նորարարության և ավագ դպրոցում նվաճումների տեսանկյունից երկիրը համընկավ կամ նույնիսկ գերազանցեց Արևմտյան Եվրոպայի իր հարևաններին ։ Այնուամենայնիվ, Պորտուգալիայի տնտեսությունը երկար ժամանակ ստեղծում էր իր սեփական խնդիրները, որոնք հանգեցին ֆինանսական ճգնաժամի հետ։ Համառ և տեւական հավաքագրման քաղաքականությունը մեծացրել է ավելորդ պետական ծառայողների թիվը։ Ռիսկային վարկերը, պետական պարտքի ստեղծումը և եվրոպական կառուցվածքային և համախմբված հիմնադրամներ ը սխալ կառավարվել են գրեթե չորս տասնամյակների ընթացքում։ Պորտուգալիան գալիք տարիներին համառորեն կքննադատվի այնպիսի կառույցների և կազմակերպությունների կողմից, ինչպիսիք են ՏՀԶԿ-ն, ԱՄՀ-ն և Եվրամիությունը՝ իր հակաշուկայական, աշխատանքային շարժման, ոգեշնչված աշխատանքային օրենսդրության և կանոնների համար, որոնք նպաստում են գերաշխատակազմին և ընդհանուր առմամբ արտադրության գործոնների սխալ բաշխմանը   ։
2010 թվականի ամռանը Moody's Investors Service-ը նվազեցրեց Պորտուգալիայի սուվերեն պարտատոմսերի վարկանիշը երկու աստիճանով՝ Aa2-ից մինչև A1 ։ Տնտեսական խթանների վրա կատարվող ծախսերի պատճառով Պորտուգալիայի պարտքը կտրուկ աճել էր համախառն ներքին արդյունքի համեմատ։ Մուդին նշել է, որ աճող պարտքը մեծ ծանրաբեռնվածություն կունենա կառավարության կարճաժամկետ ֆինանսների վրա ։
Պետական պարտատոմսերի վրա ավելացած ճնշման ֆոնին խնայողության միջոցառումները
2010 թվականի սեպտեմբերին Պորտուգալիայի կառավարությունը հայտարարեց նոր խնայողությունների փաթեթի մասին՝ հետևելով եվրոգոտու մյուս գործընկերներին՝ մի շարք հարկերի բարձրացման և պետական ծառայողների աշխատավարձերի կրճատման միջոցով։ 2009 թվականին դեֆիցիտը կազմել է 9,4 տոկոս, որը ամենաբարձրներից մեկն է Եվրագոտում և զգալիորեն գերազանցում է Եվրամիության Կայունության և աճի պայմանագրի երեք տոկոս սահմանաչափը։ Նոյեմբերին պորտուգալական պարտատոմսերի ռիսկի հավելավճարները հասել են եվրոյի ողջ կյանքի ընթացքում առավելագույնին, քանի որ ներդրողները և վարկատուները անհանգստացած են, որ երկիրը չի կարողանա զսպել իր բյուջեի դեֆիցիտը և պարտքը: Երկրի 10-ամյա պետական պարտատոմսերի եկամտաբերությունը հասել է 7 տոկոսի, այն մակարդակը, որը Պորտուգալիայի ֆինանսների նախարար Ֆերնանդո Տեյշեյրա դոս Սանթոսը ավելի վաղ ասել էր, որ երկիրը պահանջում է ֆինանսական օգնություն խնդրել միջազգային կառույցներից։ Նաև 2010 թվականին երկիրը հասավ ռեկորդային բարձր գործազրկության՝ գրեթե 11%, մի ցուցանիշ, որը չէր նկատվում ավելի քան երկու տասնամյակ, մինչդեռ պետական ծառայողների թիվը մնում էր շատ բարձր։
2011 թվականի մարտի 23-ին Խոսե Սոկրատեսը հրաժարական տվեց՝ խորհրդարանի բոլոր հինգ ընդդիմադիր կուսակցությունների կողմից հովանավորվող անվստահության հարցի ընդունումից հետո՝ կապված ծախսերի կրճատման և հարկերի բարձրացման հետ ։
2011 թվականի առաջին կիսամյակում Պորտուգալիան 78 միլիարդ եվրո արժողությամբ ԱՄՀ-ի և ԵՄ-ի օգնության փաթեթ է խնդրել՝ իր պետական ֆինանսները կայունացնելու նպատակով։ Փրկության մասին հայտարարվելուց հետո Պեդրո Պասոս Կոելյոյի գլխավորած Պորտուգալիայի կառավարությանը հաջողվեց միջոցներ ձեռնարկել պետության ֆինանսական վիճակը բարելավելու համար, և երկիրը սկսեց դիտվել՝ որպես ճիշտ ճանապարհով շարժվող։ Սա նաև հանգեցրեց գործազրկության մակարդակի ուժեղ աճի մինչև 15 տոկոս 2012 թվականի երկրորդ եռամսյակում, և ակնկալվում է, որ մոտ ապագայում այն էլ ավելի կաճի։
Պորտուգալիայի տնտեսական ճշգրտման ծրագիր
2011 թվականի ապրիլի 6-ին Սոցիալիստական կուսակցության (PS) պաշտոնաթող վարչապետ Խոսե Սոկրատեսը հեռուստատեսությամբ հայտարարեց, որ երկիրը, որը կանգնած է սնանկության կարգավիճակի առաջ, ֆինանսական աջակցություն կխնդրի ԱՄՀ-ին և Եվրոպական ֆինանսական կայունության հիմնադրամին, ինչպես նախկինում արել էին Հունաստանը և Իռլանդիայի Հանրապետությունը։ 2011 թվականի մայիսի 16-ին եվրոգոտու առաջնորդները պաշտոնապես հաստատեցին Պորտուգալիայի համար 78 միլիարդ եվրոյի օգնության փաթեթը։
Կրկին մուտք դեպի ֆինանսական շուկաներ
Պորտուգալիայի՝ ֆինանսական շուկաներ մուտքը վերականգնելու ձգտումներում դրական շրջադարձային կետ է գրանցվել 2012 թվականի հոկտեմբերի 3-ին, երբ պետությանը հաջողվեց 2013 թվականի սեպտեմբերին մարման ժամկետով 3,76 մլրդ եվրոյի պարտատոմսեր (3,10% եկամտաբերությամբ) փոխարկել 2015 թվականի հոկտեմբերին մարման ժամկետով նոր պարտատոմսերի (5,12% եկամտաբերությամբ)։ Մինչ պարտատոմսերի փոխանակումը պետությունն ուներ ընդհանուր առմամբ 9,6 միլիարդ եվրո չմարված պարտատոմսեր, որոնք, համաձայն օգնության ծրագրի, պետք է թարմացվեն շուկայում նոր պարտատոմսերի վաճառքով։ Քանի որ Պորտուգալիան արդեն կարողացել է երկարաձգել չմարված պարտատոմսերի մեկ երրորդը ողջամիտ եկամտաբերության մակարդակով, շուկան այժմ ակնկալում է, որ 2013 թվականին առաջիկա երկարաձգումները նույնպես կիրականացվեն ողջամիտ եկամտաբերության մակարդակով։ Փրկության ֆինանսավորման ծրագիրը կգործի մինչև 2014 թվականի հունիսը, բայց միևնույն ժամանակ Պորտուգալիայից պահանջվում է վերականգնել պարտատոմսերի շուկայի ամբողջական մուտքը 2013 թվականի սեպտեմբերին։ 3 տարի մարման ժամկետով պարտատոմսերի վերջին վաճառքը պորտուգալական պետության առաջին պարտատոմսերի վաճառքն էր 2011 թվականի ապրիլին օգնության հայցից հետո, և առաջին քայլը դանդաղորեն իր պետական պարտատոմսերի շուկան կրկին բացելու համար։ Վերջերս ԵԿԲ-ն հայտարարեց, որ պատրաստ կլինի նաև լրացուցիչ աջակցություն սկսել Պորտուգալիային՝ որոշ եկամտաբերությունը իջեցնող պարտատոմսերի գնումներով (OMT), երբ երկիրը վերականգնի ամբողջական մուտքը շուկա ։  Այս ամենը միասին լավ հուշում է Պորտուգալիայում պետական տոկոսադրույքների հետագա անկման համար, որը 2012 թվականի հունվարի 30-ին 10-ամյա տոկոսադրույքի գագաթնակետին էր հասել՝ 17,3% (այն բանից հետո, երբ վարկանիշային գործակալությունները կառավարության վարկային վարկանիշը իջեցրին մինչև «ոչ ներդրումային»),  և 2012 թվականի նոյեմբերի 24-ի դրությամբ կրճատվել է ավելի քան երկու անգամ և կազմել ընդամենը 7,9% ։
Խնայողության պայմանների և քաղաքական ճգնաժամի մերժում
2015 թվականի հոկտեմբերի խորհրդարանական ընտրություններում իշխող աջակողմյան կուսակցությունը չկարողացավ հասնել գործող մեծամասնության՝ չնայած ընտրություններում հաղթել էր ամուր տարբերությամբ։ Ձևավորվեց հակախնայողության հետընտրական ձախ կոալիցիա՝ հավաքելով ձայների 51%-ը և ընտրված պատգամավորների 53%-ը, սակայն Պորտուգալիայի նախագահը սկզբում մերժեց ձախ թևերի կոալիցիային կառավարել՝ հրավիրելով փոքրամասնության աջ թևերի կոալիցիային կառավարություն ձևավորելու։ Այն ձևավորվել է 2015 թվականի նոյեմբերին և տևել է 11 օր, երբ կորցրել է վստահության միջնորդությունը։ Նախագահն ի վերջո հրավիրեց և խնդրեց Սոցիալիստական կուսակցությանը ձևավորել կառավարություն, որին աջակցում են խորհրդարանում 230 պատգամավորներից 123-ը բոլոր կուսակցություններից, բացառությամբ նախկին աջ կոալիցիայի, որը բաժանվեց երկու կուսակցությունների։ Նոր կառավարությունը (Սոցիալիստական կուսակցության և անկախների) պաշտոնավարեց 2015 թվականի նոյեմբերին՝ խորհրդարանական մեծամասնությամբ՝ շնորհիվ Ձախ դաշինքի, Կանաչների կուսակցության և Կոմունիստական կուսակցության աջակցության և Կենդանիների բարեկեցության կուսակցության (PAN) ձեռնպահ մնալու։ 2017 թվականին ԱՄՀ-ն տեսավ 2,5 տոկոս աճ, իսկ գործազրկության մակարդակը 10 տոկոսից ցածր, սակայն Եվրահանձնաժողովը ակնկալում էր, որ Պորտուգալիայի կառավարության պարտքը կկազմի ՀՆԱ- ի 128,5 տոկոսը ։
Ծանոթագրություններ
<references group="նշում" />
Կատեգորիա:Պորտուգալիա Կատեգորիա:Պարտուգալիան 2010 թվականին Կատեգորիա:Պարտուգալիան 2011 թվականին Կատեգորիա:Պարտուգալիան 2012 թվականին Կատեգորիա:Պորտուգալիան 2013 թվականին Կատեգորիա:Պորտուգալիան 2014 թվականին Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն Կատեգորիա:2010 թվականը տնտեսագիտության մեջ Կատեգորիա:2011 թվականը տնտեսագիտության մեջ Կատեգորիա:2012 թվականը տնտեսագիտությունում Կատեգորիա:2013 թվականը տնտեսագիտությունում Կատեգորիա:2014 թվականը տնտեսագիտությունում Կատեգորիա:Եվրագոտի Կատեգորիա:Եվրագոտու ճգնաժամ Կատեգորիա:Պորտուգալիայի տնտեսական պատմությունը Կատեգորիա:Պորտուգալիայի եվրագոտու ժգնաժամի տնտեսական պատմությունը Կատեգորիա:Ֆինանսական խնդիրներ Կատեգորիա:Ֆինանսական ժգնաժամ Կատեգորիա:Եվրոպա Կատեգորիա:Մեծ անկում Եվրոպայում Կատեգորիա:Ֆոնդեր Կատեգորիա:Ֆոնդային շուկաների ճգնաժամներ Կատեգորիա:Ֆոնդային շուկայի վթարներ
Վլադիմիր Մաղալյան
Վլադիմիր (Վահան) Սարգսի Մաղալյան, հայ լրագրող, խմբագիր, բանաստեղծ։
Կենսագրություն
Բանասիրական գիտությունների թեկնածու (1988 թվական)։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարան (1968 թվական)։
1969–1970 թվականներին՝ Երևանի անասնաբուծ-անասնաբուժական ինստիտուտի «Կադրերի համար», 1971–2006 թվականներին՝ «Երևանի համալսարան» թերթերի, միաժամանակ, 1992–2001 թվականներին՝ «Հանդես Երևանի համալսարանի» պարբերականի գլխավոր խմբագիր։
1981 թվականից՝ Երևանի պետական համալսարանի «Գրական համալսարան» գրական-գեղարվեստական տարեգրքի հիմնադիր-խմբագիր, 2006 թվականից՝ Երևանի պետական հանալսարանի հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի գիտաշխատող։ Լույս են տեսել Մաղալյանի «Դաղեթ-Խաչեն» (1999 թվական), «Գրական-մշակութային կյանքը Երևանի համալսարանում (1919–2009 թվականներ)» (2010 թվական), «Հայ տեղական մամուլը և գրատպությունը Վրաստանում (1885–1990 թվականներ)» (2012 թվական) աշխատությունները, «Խարույկ» (1992 թվական), «Խրամի զմրուխտ ափերին» (2011 թվական) բանաստեղծությունների ժողովածուները։
Աշխատություններ
Ռուսերենից թարգմանել է Ալեքսանդր Պուշկինի, Միխայիլ Լերմոնտովի, Սերգեյ Եսենինի, գերմաներենից՝ Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթեի, Հայնրիխ Հայնեի, նաև անտիկ հեղինակների՝ Անակրեոնի, Սաֆոյի գործերից։ Կազմել, խմբագրել և հրատարակության է պատրաստել «Երախտավոր մանկավարժը» (2007 թվական), «Քնար համալսարանի» (2008 թվական), «Երևանի պետական համալսարանը վավերագրերում (1918–2009 թվականներ)» (2009 թվական), «Երևանի համալսարանի հոբելյանները (1919–2009 թվականներ)» (2011 թվական) և այլ ժողովածուներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Կլավդիա
Կլավդիա (Κλαυδιά), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Լառնակայի շրջանում։ Տեղակայված է Լառնակա քաղաքից 10 կմ դեպի արևմոուտք։
Բնակչություն
Մինչ 1974 թվականը, գյուղը բնակեցված է եղել թուրք կիպրացիներով ։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների Կլավդիա գյուղի բնակչությունը կազմում է 427 մարդ, մեծամասնությունը հույն կիպրացիներ են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր Կատեգորիա:Լառնակայի շրջանի բնակավայրեր
Սերգեյ Անդրեև
Սերգեյ Անդրեև (Андре́ев Серге́й Вади́мович, ), խորհրդային և ռուսական դիվանագետ։ Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան (2004)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1980)։ Տիրապետում է պորտուգալերեն, անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուներին։ Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1980 թվականից։
2014 թվականի օգոստոսի 26-ից՝ Լեհաստանում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան ։
Ամուսնացած է։ Ունի երկու երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Կայտանովկա (գյուղ, Ռոդոմիշլինսկի շրջան)
Կայտանովկա (Кайтанівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կայտանովկա գյուղում բնակվում էր 82 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,405 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 202,47 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բելոցերկովցի (գյուղ, Պրիյատինի շրջան)
Բելոցերկովցի (Білоцерківці), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պրիյատինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բելոցերկովցի գյուղում բնակվում էր 413 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5343 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 77,3 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պրիյատինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1639 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տանուտերություն
Տանուտերություն, տանուտեր-նախարարի իշխանությունը միջնադարյան Հայաստանում։ Սովորաբար եղել է ժառանգական (ավանդված տոհմատիրական ժամանակներից) և հորից փոխանցվել ավագ որդուն։ Նախարարի տերունական իրավունքները տարածվել են ոչ միայն իր տոհմի սեպուհների, այլ նաև նրան պատկան հողատիրույթների (գավառ, նահանգ) ու գրանցում բնակվող բնակչության վրա։
Կոչուկովո (գյուղ, Յուկամենսկի շրջան)
Կոչուկովո (Кочуково), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Յուկամենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 47 մարդ։
Տանուտերություն
Տես նաև
Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության գործակալություններ Կատեգորիա:Հայկական մարզպանություն Կատեգորիա:Հայկական ազնվականական կոչումներ
Կոչուկովո (գյուղ, Յուկամենսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Յուկամենսկի շրջանի բնակավայրեր
1057
Մահեր
Կատեգորիա:1057 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Աստերոիդների ցանկ (293901-294000)
Աստերոիդների ցանկ (293801-293900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (294001-294100)
Կարմրակտուց սուզաբադ
Կարմրակտուց սուզաբադ,, բադերի ընտանիքի թռչուն։
Արտաքին տեսք
Նստակյաց է, քիչ տարածված։ Մարմնի երկարությունը՝ 53-57 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 87-88 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 1-1,5 կգ։ Արուն աչքի է ընկնում փետրավորման շքեղությամբ և կեցվածքով, լողում է՝ մետաքսափայլ փուփուլը բացած։ Արուի կտուցը կարմիր է, գլուխը՝ նարնջագույն, կուրծքը, ներքնապոչը՝ սև, մարմնի կողքերը՝ սպիտակ։ Էգը դարչնագույն է, գագաթը՝ մուգ, կոկորդը, այտերը՝ աղոտ սպիտակ։ Ավելի հաճախ սուզվում է կիսով չափ՝ գլխիվայր, քայլում է հեշտությամբ, կարող է կերակրվել ցամաքում։
Բնակություն
Բնակվում է Արարատյան դաշտի՝ առափնյա եղեգով ու բոշխով հարուստ լճերում ու լճակներում։ Սևանի ավազանում կազմում է աշնանային մեծ երամներ (մինչև 600 և ավելի անհատ)։ 1984-93-ին Արմաշի ձկնաբուծական լճակներում 1 հա ջրային մակերեսի վրա կազմել է 0,002-0,3 թռչուն։
Սննդառություն
Սնվում է ջրային բույսերով, անողնաշարավորներով, մանր ձկներով, երկկենցաղներով։
Բազմացում
Հարսանեկան առաջին խաղերը դիտվում են մայիսի ընթացքում։ Սովորաբար 1 էգին հետապնդում են տարբեր կողմերից թռիչքով կամ լողալով դեպի էգը մոտեցող արուներ, որոնցից ամենաուժեղին է հաջողվում ծածկել էգին և նույն պահին հեռանալ։ Դիտվում են նաև խրոխտ կեցվածքով լողացող արուներ, որոնք առջևից ու հետևից ուղեկցում են շարք կազմած 3-4 էգի։
Բնադրում
Բները հայտնվում են մայիսի վերջից հունիսի վերջը։ Բույնը փոսիկ է (տրամագիծը՝ 30-25 սմ)՝ խոտաբույսերից ու աղվափետուրներից։ Բնադրում է գետնին։ Ձվերը բներում հայտնվում են մայիսի 2-րդ կեսից հունիսի 2-րդ կեսը։ Դևում է 59 մմ տրամագծով, բաց մոխրագույն 5-10 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 28 օր։ Թռիչքին տիրապետում են սեպտեմբերից և մինչև հաջորդ տարվա գարունը կազմում մեծ երամներ։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բադեր Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ
Վալերի Կենյայկին
Վալերի Կենյայկին (Вале́рий Фёдорович Кеня́йкин, ), ռուս դիվանագետ։
Կենսագրություն
1970 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի Արևելյան լեզուների ինստիտուտը, 1984 թվականին՝ ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության դիվանագիտական ակադեմիան։ 1970 թվականին սկսել է զբաղվել դիվանագիտական գործունեությամբ։ Տիրապետում է անգլերեն, ֆրանսերեն, բամանա և իտալերեն լեզուներին։
Մալիի, Բելգիայի և Իտալիայի ԽՍՀՄ դեսպանություններում և ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության կենտրոնական համակարգում զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Մահբուբանք
Մահբուբանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խութ-Բռնաշենի գավառակում ։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 14 կմ հյուսիս-արևելք, Բռնաշեն գյուղի մոտ՝ Ծովասարի հյուսիսարևելյան լանջերին։
Բնակչություն
Ժամանակին եղել է հայաբնակ և շեն գյուղ։ 1910 թ.-ին քրդաբնակ էր և ուներ 65 տուն քուրդ բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Մահբուբանքում է գտնվել Մահբուբանք ամրոցը։ Գյուղից հյուսիս գտնվում է Աղբյուրիկ (Աղբերիկ) վանքը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Միջուկային ֆիզիկա
Միջուկային ֆիզիկա, ֆիզիկայի բաժին, որն ուսումնասիրում է ատոմային միջուկների կառուցվածքը, հատկությունները և փոխակերպումները։ Միջուկային ֆիզիկան, իբրև ինքնուրույն ճյուղ, առանձնացել է ատոմային ֆիզիկայից 20-րդ դարի 40-ական թվականներին, իսկ մինչ այդ ֆիզիկայի այդ երկու բաժինները չէին սահմանազատված։ Բնականաբար, նույնը կարելի է համարել այն նախադրյալները, որոնք պայմանավորել են ատոմային ֆիզիկայի, ապա նաև միջուկային ֆիզիկայի ստեղծումն ու զարգացումը։ Դրանցից հատկապես կարևոր էին բնական ռադիոակտիվության երևույթի հայտնաբերումը և ուսումնասիրումը (Ա․ Բեքերել, Պ․ Կյուրի և Մ․ Սկլոդովսկայա-Կյուրի), ինչպես նաև Էռնեստ Ռեզերֆորդի նշանավոր փորձերը։ Վերլուծելով բարակ թաղանթներից α-մասնիկների ցրման փորձերի արդյունքները, Ռեզերֆորդը ցույց տվեց, որ ատոմը նման է մոլորակային համակարգի, որի կենտրոնում գտնվում է միջուկը, իսկ դրա շուրջը պտտվում են էլեկտրոնները։ Շարունակելով α-մասնիկների ցրման փորձերը, նա 1919 թվականին իրագործեց a+147N→ 178Օ+11H առաջին արհեստական միջուկային ռեակցիան, ապացուցելով, որ միջուկի բաղադրության մեջ մտնում են ջրածնի միջուկները, որոնք հետագայում կոչվեցին պրոտոններ։ 1932 թվականին Զ․ Չադվիկը հայտնաբերեց նեյտրոնը։ Նույն թվականին Վիկտոր Համբարձումյանը, Դ․ Դ․ Իվանենկոն և Վերներ Հայզենբերգն առաջ քաշեցին միջուկի նեյտրոն-պրոտոնային կառուցվածքի վարկածը, որը ներկայումս լիովին հաստատված է։ 1934 թվականին Ի․ և Ֆ․ Ժոլիո-Կյուրիները հայտնագործեցին արհեստական ռադիոակտիվությունը։ 1938 թվականին գերմանացի ֆիզիկոսներ Օ․ Հանը և Ֆ․ Շտրասմանը հայտնաբերեցին դանդաղ նեյտրոնների ազդեցությամբ ուրանի միջուկների ճեղքման երևույթը, իսկ 1940 թվականին խորհրդային գիտնականներ Դ․ Ն․ Ֆլյորովը և Կ․ Ա․ Պետրժակը՝ նույն միջուկների ինքնակամ ճեղքումը։ Պարզվեց, որ ճեղքման ժամանակ անջատվում է զգալի քանակությամբ միջուկային էներգիա, որի կորզման մեթոդները սկսեցին ինտենսիվորեն հետազոտվել։ Այդ հետազոտությունները 1942 թվականի դեկտեմբերին պսակվեցին հաջողությամբ, երբ Է․ Ֆերմիին և իր աշխատակիցներին հաջողվեց կառուցել առաջին միջուկային ռեակտորը, որում իրականացվեց ինքնապահպանվող միջուկային ռեակցիա։ Չորս տարի անց, Ֆերմիի աշխատանքներից անկախ, ԽՍՀՄ-ում ևս լուծվեց այդ խնդիրը Ի․ Վ․ Կուրչատովի և Ա․ Ի․ Ալիխանովի ղեկավարությամբ։ Այդ աշխատանքներն ապացուցեցին միջուկային (ատոմային) էներգիայի գործնական կիրառման և արհեստական ճանապարհով քիմիական նոր տարրերի (մասնավորապես, մեծ քանակությամբ պլուտոնիումի) ստացման հնարավորությունը։ Իրոք, հետագայում արհեստականորեն սինթեզվեցին [[տրանսուրանային տարրերը։ Տեսական կանխատեսումների հիման վրա առանձնահատուկ ուշադրության հարց է 114 կարգաթիվ ունեցող տարրի և դրա հարևանների հայտնաբերումը տարրերի կայունության կղզու տիրույթում։ Արդեն մշակված են արհեստական ճանապարհով այդ տարրերի ստացման մեթոդները, չի բացառված նաև դրանց հայտնաբերումը տիեզերական ճառագայթներում, ասուպային նյութում, հանքային ջրերում ու երկրակեղևի հողաշերտում, և այդ նպատակով հատուկ հետազոտություններ են կատարվում։
Միջուկային էներգիայի օգտագործման հեռանկարները կապված են թեթև տարրերի սինթեզման ռեակցիաների հետ, որոնց ընթացքում զգալիորեն ավելի շատ էներգիա է անջատվում, քան ծանր միջուկների ճեղքման ժամանակ։ Սակայն այդպիսի ռեակցիա մինչև այժմ հաջողվել է իրագործել միայն ակնթարթորեն՝ ջրածնային ռումբի պայթեցման պրոցեսում, մինչդեռ կարևորագույն և չլուծված խնդիր է այդ պրոցեսը կառավարելի դարձնելու հարցը։
Արագացուցիչներով և տիեզերական ճառագայթներով կատարվող հետազոտությունները հնարավորություն տվեցին ձեռնամուխ լինելու միջուկային ֆիզիկաի կարևորագույն խնդիրներից մեկի՝ միջուկային փոխազդեցությունների մի շարք հատկությունների ուսումնասիրությանը, սակայն մինչև այժմ ստացված փաստերը բավական չեն միջուկային փոխազդեցությունների ընդհանուր տեսություն կառուցելու համար։ Այդ պատճառով միջուկային ֆիզիկայում օգտվում են միջուկի կառուցվածքի պարզագույն պատկերներից՝ միջուկային մոդելներից, որոնք թույլատրում են ստանալ պարզ մաթեմատիկական լուծումներ։
Կատեգորիա:Միջուկային ֆիզիկա
Ժամանակի անիվ (հեռուստասերիալ)
«Ժամանակի անիվ» (The Wheel of Time), սպասվող հեռուստասերիալ՝ Ռոբերտ Ջորդանի «Ժամանակի անիվ» գրքաշարի մոտիվներով ։ Պրեմիերան նշանակված է 2021 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ Amazon Prime Video հարթակում ։
2021 թվականի մայիսին՝ մինչ առաջին եթերաշրջանի թողարկվելը՝ հեռուստասերիալը երկարացվել է երկրորդ եթերաշրջանով ։
Սյուժե
Սյուժեն ստեղծվել է Ռոբերտ Ջորդանի «Ժամանակի անիվ» գրքաշարի հիման վրա և պատմում է Միջագետք փոքրիկ գյուղից մի քանի երիտասարդների՝ Ռանդեի, Փերինի և Մեթի մասին, որոնց փորձում են որսալ Խավարը և նրա կողմնակիցները։ Նրանց ճանապարհորդությանը միանում են խորհրդավոր մինիստրալ Թոմ Մերիլինը, որը չի հավատում Այզ Սեդայի ուժերին, գյուղի իմաստուն Նայնիվը և նրա աշակերտուհին և Ռանդի սիրեցյալը՝ Էգվեյնը։ Մորեյն Դամոդրեդը «Այզ Սեդայ» կանանց միաբանության անդամ է, որը երեխաների հետ ճանապարհորդում է, որպեսզի կարողանա պաշտպանել նրանց և հասցնել միակ անվտանգ վայրը՝ Թար Վալոն ։
Արտադրություն
2004 թվականին Ռոբերտ Ջորդանը վաճառել է գրքի էկրանավորման իրավունքը Red Eagle Entertainment ընկերությանը ։
2018 թվականի հոկտեմբերի 2-ին հայտարարվել է, որ Amazon ընկերությունը թողարկել է հեռուստասերիալը մշակման փուլում։ Արտադրությամբ զբաղվում է Amazon Studios-ը ։
Առաջին երկու էպիզոդների պրոդյուսերը Ութա Բրիզեվիցն է ։
Քասթինգ
2019 թվականի հունիսին հայտնի է դարձել, որ գլխավոր դերը կատարելու է Ռոզամունդ Փայքը ։
Նկարահանումներ
2021 թվականի հուլիսի 19-ին սկսվել են երկրորդ եթերաշրջանի նկարահանումները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2021 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:21-րդ դարի հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Գրքերի էկրանավորումներ
Ավանգարդ (գյուղ, Իգլինսկի շրջան)
Ավանգարդ (Авангард, Авангард), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 59 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (119501-119600)
Աստերոիդների ցանկ (119401-119500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (119601-119700)
1068
Մահեր
Կատեգորիա:1068 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ուոլթեր Ուայթ
Ուոլթեր Հարթվել Ուայթ (Walter Hartwell White), ամերիկյան Ամբողջ ծանրությամբ հեռուստասերիալի գլխավոր հերոս։ Նրա դերը կատարել է Բրայան Քրենսթոնը։
Չնայած AMC-ն պաշտոնապես չէր ցանկանում Բրայանին ընդունել Ուոլթերի դերակատարման համար՝ կապված «Մալքոլմն ուշադրության կենտրոնում» սերիալում նրա կատակերգական դերի հետ, սակայն սերիալի գործադիր պրոդյուսեր Վինս Գիլիգանը, Գաղտնի նյութերի դրվագում Քրենսթոնի դերակատարմամբ կադրերը դիտելով, հաստատեց նրան որպես գլխավոր հերոսի դերակատար։ Քրենսթոնը մեծ ներդրում է ունեցել Ուոլթերի բնավորության վրա, ներառյալ տեսքը և անհատականությունը։ Գլիգանը բնութագրել է իր նպատակը ինչպես «Ուոլթեր Ուայթի վերափոխումը պարոն Չիփսից Թոնի Մոնտանայի» և հատուկ ստեղծեց կերպար, որը ժամանակի ընթացքում ավելի քիչ համակրանք է առաջացնում դիտողի մոտ ։
Եվ կերպարը, և Քրենսթոնի խաղը դրական արձագանք են ստացել կինոքննադատների կողմից։ Քրենսթոնը 4 Էմմիի մրցանակ է ստացել դրամատիկական սերիալում տղամարդու լավագույն գլխավոր դերի համար, դառնալով երկրորդը ամբողջ Էմմիի պատմության մեջ, ով հասել է այդպիսի հաջողութան ։
1059
Մահեր
Կատեգորիա:1059 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ինքնախղճահարություն
Ինքնախղճահարություն, խղճահարության զգացմունք, զգացվում է ինքն իր նկատմամբ։ Սովորաբար առաջանում է սթրեսից, որն ուղեկցվում է տխրության և անարդարության զգացումով, բնութագրվում է նախանձով նրանց նկատմամբ, ովքեր «ավելի բախտավոր են» («ներքին մենախոսության» տիպիկ հարցերն են՝ «ինչու՞ ես», «ինչո՞վ եմ դրան արժանացել»)։
Ուոլթեր Ուայթ
Նախապատմություն
Ամբողջ ծանրությամբ սերիալի հենց սկզբից Ուոլթը աշխատել է որպես ավագ դպրոցի ուսուցիչ Ալբուկերկեում, ուսուցանելով քիմիա աշակերտների, որոնք հետաքրքրված չէին և չէին հարգում նրան ։ Աշխատանքի համար քիչ էին վճարում, ինչը նրան ստիպեց երկրորդ աշխատանքի տեղավորվել, մեքենաների լվացակայանում։ Այնտեղ աշխատելը հատկապես նվաստացուցիչ էր լինում Ուոլթի համար, երբ նա լվանում էր իր աշակերտների մեքենաները։ Ուոլթերը ամուսնացած է Սքայլեր Ուայթի հետ, իսկ նրանց որդին՝ Ուոլթեր կրսերը հիվանդ է DCP-ով։ Ուոլթերի ընտանիքի մյուս մասը ներառում է Սքայլերի քրոջը՝ Մարի Շրեյդերին և նրա ամուսնուն՝ Հենկին, ով աշխատում է DEA-ում ։
Ինքնախղճահարություն
Հոգեբանությունում
Հոգեբանները կարծում են, որ ինքնախղճահարությունը առաջանում է ֆիզիկական և հոգեբանական տանջանքով, ընդ որում պարտադիր չէ ուժեղ կամ երկարատև («կյանքում հանդիպում են քեզ խղճալու շատ հնարավորություններ )։ Ինքնախղճահարության պահերը հանդիպում են բոլոր մարդկանց մոտ, սակայն էական դեր ունեն հոգենյարդաբանական տեսակի՝ «նրբամաշկերի», իրենց վրա անվստահ անձանց մոտ։ Ինքնախղճանհարությունը կապված է դեպրեսիայի և մելանխոլիայի հետ։
Ուոլթեր Ուայթ
Առաջին եթերաշրջան
Ուոլթերի ծննդյան հիսունամյակին հեռուստացույցով ռեպորտաժ են ցույց տալիս մետամֆետամինի առևտրականների ձերբակալության մասին, որի ժամանակ դիլերներից տպավորիչ գումար առգրավվեց ։ Մի քանի օր հետո Ուոլթը իմանում է, որ քաղցկեղով հիվանդ է, և պարզվում է, որ նրան լավագույն դեպքում երկու տարի է մնացել ապրելու։ Իմանալով, որ իր ընտանիքը գտնվում է վատ ֆինանսական վիճակում և հիշելով հեռուստացույցով ցուցադրված ռեպորտաժը նա որոշում է սկսել մետամֆետամինի արտադրանքը, որպեսզի իր ընտանիքը ֆինանսապես ապահովված լինի իր մահից հետո ։ Ուոլթը որոշում է Հենկի հետ գնալ և ականատես լինել «Կապիտան Կուկ» անունով մի դիլերի ձեռբակալությանը։ Ձեռբակալության ժամանակ Ուոլթը նկատում է իր նախկին աշակերտին՝ Ջեսի Փիքմանին հանցանքի վայրից փախչելուց և հասկանում, որ վերջինս դիլեր է։ Դպրոցական գրառումների շնորհիվ Ուոլթերը գտնում է Ջեսին և առաջարկում դառնալ նրա գործընկերըն, որի պայմաններում Ուոլթերը կարտադրի մետամֆետամինը,իսկ Ջեսին՝ կվաճառի այն։ Իրենց ապրանքի առաջին մեծածախ գնորդը դառնում է «Քրեյզի 8»-ը։ Բայց վերջինս մտածում է, որ Ուոլթը ոստիկանության աշխատակից է և պատրաստվում է սպանել նրանց, սակայն Ուոլթերը նրան առաջինն է սպանում։ Երկրորդ գնորդը դառնում է մեքսիկական կարտելի անդամ Տուկո Սալամանկան։ Առաջինը նրա մոտ գալիս է Ջեսին։ Ջեսին Տուկոից գումար է պահանջում, մինչ ապրանքի պատրաստելը, որի արդյունքում ծեծի է ենթարկվում և հայտնվում  հիվանդանոցում։ Այնուհետև Տուկոի մոտ գալիս է Ուոլթերը՝ մետանֆետամենի փոխարեն վերցնելով շառաչուն սնդիկ, ներկայանում որպես Հայզենբերգ և պահանջում է Տուկոին, վերադարձնել Ջեսիից վերցրած գումարը։ Տուկոն չի համաձայնվում վերադարձնել գումարը։ Ուոլթերը պայթեցնում է շառաչուն սնդիկը և սպառնում սպանել նրան։ Տպավորված լինելով ինչպես ապրանքի որակով, այնպես էլ Հեյզենբերգով՝ նա համաձայնվում է աշխատել Ուոլթի հետ ։
Ինքնախղճահարություն
Հոգեբանությունում
Ինքնախղճահարման հակում ունեցող մարդիկ կենտրոնացած են իրենց անհաջողությունների, դժվարությունների և կորուստների վրա, դրանով հանդերձ ինքնախղճահարությունը այլ մարդկանց ուշադրությունը և ցավակցությունը գրավելու փորձ է։
Հոգեբանները նշում են, որ դա վատ ռազմավարություն է, քանի որ սկզբնական շրջանից հետո երկարատև ինքնախղճահարությունը սկսում է վանել մյուս մարդկանց։ Անգամ քրոնիկական հիվանդությունից հետո հասարակությունը շատ կարճ ժամանակ անց անհատից ակնկալում է ճակատագրի հետ համակերպվել, դադարել դժգոհել և շարունակել իր կյանքով ապրել։ Քանի որ ինքնախղճահարության հակում ունեցող անձը հասարակությունից և մերձավորներից ակնկալում է ավելին, քան կարող է ստանալ, ինքնախղճահարությունը ուղեկցվում է մենությամբ և չարացածությամբ և հանգեցնում է մշտական ֆրուստրացիայի։ Երբ ինքնախղճահարությունը հանգեցնում է այլոց նկատմամբ թշնամանքի, անհատը դժվարանում է արտահայտել այդ ագրեսիան՝ իր նկատմամբ ցածր վստահության և մերձավորների հետ հետագա կապերի կործանման երկյուղի պատճառով․ դրա համար ագրեսիվությունը ընկճվում է և ուղղվում իր կամ անցյալի համար վրեժխնդիր լինելու մտքի վրա։
Ուոլթեր Ուայթ
Արձագանքներ
New York Magazine ամսագրի հեղինակ Էմմա Ռոզենբլյումը Բրայանի դերասանական խաղի մասին արտահայտվեց, ասելով.«Քրենսթոնը, ֆիզիկապես չփոխվելով Մալքոլմի ժամանակներից, մտնում է Ուայթի շապիկի մեջ անթերի նրբությամբ՝ մոմե գունատություն, դատապարտվածություն և դատապարտվածության շոշափելի զգացում»
The Hollywood Reporter ամսագրի հեղինակ Թիմ Գուդմանը գնահատեց Ուոլթին բացասական հերոս դարձնելու Վինս Գլիգանի որոշումը որպես համարձակ.«Դուք չեք կարող վերցնել և դարձնել գլխավոր հերոսին բացասական։ Դուք պարզապես չեք կարող։ Ոչ ոք այդպես չի վարվում։ Ոչ ոք դա երբեք չի հասցրել այդ աստիճանի»։
Ինքնախղճահարություն
Անտիկ շրջանում
Ըստ Կոնստանի՝ հին հունական ողբերգություններում, երբ հերոսը խղճում էր ինքն իրեն, նա սովորաբար ինքն իրեննայում է կողքից։ Այսպես, Եվրիպիդեսի «Հիպոլիտ» ողբերգությունում, երբ Հիպոլիտը սխալմամբ մեղադրվում է խոր մոր բռնաբարության փորձի մեջ, նա բացականչում է․ «Այդ ժամանակ ես ինքս կհանդիպեի ինձ հետ // Դրա վրա ես կարտասվեի տանջանքով»։
Ուոլթեր Ուայթ
Արձագանքներ
TIME ամսագիրը նկարագրեց հինգերորդ եթերաշրջանը որպես «անսասան», իսկ New York Post-ը հանդիսատեսին խորհուրդ է տալիս պատրաստվել «վայրի մրցավազքին» ։
Ինքնախղճահարություն
Անտիկ շրջանում
Նմանապես, երբ Պլուտարքոսի հերոսները լալիս են, դա գրեթե միշտ խղճահարության արտահայտություն է ուրիշների և ոչ թե իր նկատմամբ ։
Ուոլթեր Ուայթ
Արձագանքներ
GQ ամսագրի մեկնաբան Վասիլի Միլովիդովը կարծում է, որ 5-րդ եթերաշրջանում Ուոլթեր Ուայթը վերջնականապես վերածվել է սերիալի գլխավոր չարագործի։ Քիմիայի համեստ ուսուցչի անձն ամբողջությամբ դուրս է մղվել նրա չարագուշակ «ալտեր էգո» Հայզենբերգի կողմից ։
Ինքնախղճահարություն
Անտիկ շրջանում
Պլուտարքոսի մոտ, հենց Պերսեյ Մակեդոնացին սկսում է իր նկատմամբ խղճահարություն դրսևորել, նա կորցնում Լուցիուս Պավլիուսի կարեկցանքը ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Զգացմունքներ Կատեգորիա:Էմոցիաներ
Ուոլթեր Ուայթ
Արձագանքներ
Հինգերորդ եթերաշջանի 14-րդ սերիան դիտելուց հետո «Սառույցի և կրակի երգ» գրքի հեղինակ Ջորջ Մարտինը իր անձնական բլոգում գրեց, որ Ուոլթեր Ուայթը ավելի մեծ հրեշ է քան ինչ-որ մեկը ամբողջ Վեստերոսում, և որ նրան պետք է դրա հետ ինչ-որ բան անել։ Ենթադրվում է, որ նա ցանկանում է նովելի մեջ ավելի մեծ հրեշի մտցնել քան Հայզենբերգն է  ։
Մրցանակներ
Բրայան Քրենսթոնը երեք անգամ անընդմեջ 2008-2010 թվականներին արժանացել է Էմմիի մրցանակին՝ դրամատիկական հեռուստասերիալում տղամարդու լավագույն դերի համար։ Սերիալի ավարտից հետո դերասանն արժանացել է Էմմիի 2014 թվականի մրցանակին նույն անվանակարգում, արդեն չորրորդ անգամ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հորինված զանգվածային մարդասպաններ Կատեգորիա:Հորինված հանցագործներ Կատեգորիա:Հորինված մարդասպաններ Կատեգորիա:Հորինված ամերիկացիներ Կատեգորիա:Հորինված տղամարդիկ Կատեգորիա:Հորինված հանճարներ
Ուբերլանդիայի գավառ
Ուբերլանդիայի  (Microrregião de Uberlândia), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Մինաս Ժերայս նահանգի մեջ։ Մտնում է Ագլոմերացիա նահանգի Բելու Օրիզոնտի մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 818 954 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 18 789,594 կմ²։ Բնակչության խտությունը 42,8  մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի գավառներ
Վալգմա (գյուղ, Պաիդե շրջան)
Վալգմա (Valgma), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Պաիդե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 42 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Պաիդե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Շուշի (թերթ)
«Շուշի», հասարակական-քաղաքական երկշաբաթաթերթ, որը 1994-2020 թվականներին լույս է տեսնել Շուշիում։
Նկարագրություն
ԼՂՀ Շուշիի շրջվարչակազմի պաշտոնաթերթ։ Լույս է տեսնել 1994-2020 թվականներին Շուշիում։
Խմբագիրներ՝ Մուշեղ Բաղդասարյան, Յաշա Բարալյան, Հովիկ Մուսայելյան, Վարուժան Փամբուխչյան, Գեորգի Քարամյան, Արարատ Բարսեղյան (2000 թվականից)։ Արտացոլել է շրջանի վերականգնման-վերակառուցման ընթացքը, ադրադարձել Արցախյան ազատամարտի տարեգրությանը, լուսաբանել շրջանի կրթամշակութային, սոցիալ-տնտեսական կյանքը, այդ ոլորտների զարգացմանն ուղղված ծրագրերը։ Տպագրել է գրական և գիտական նյութեր (նաև թարգմանություններ)։
Կատեգորիա:Արցախի թերթեր
Հսկաները (մուլտֆիլմ)
«Հսկաները» (Gigantic), 2020 թվականի առաջիկա ամերիկյան անիմացիոն ֆիլմ, Walt Disney Animation Studios-ի արտադրությունը և Walt Disney Pictures ստուդիայի թողարկման։ Այն հիմնականում ներկայացված է «Ջեկը և լոբու ցողունը»  անգլիական հեքիաթի հիման վրա, որը հետագայում հարմարեցրել են «Ուրախները և անհոգները» դիսնեյյան մուլտֆիմում 1947 թվականին «Միկին և լոբու ցողունը» անվան հիման վրա ։ Մուլտֆիմը էկրանին կհայտնվի 2020 թվականի նոյեմբերի 25-ին ։
Սյուժե
Պատմությունը տեղի է ունեցել Իսպանիայում աշխարհագրական Մեծ Հայտնագործության ժամանակաշրջանում։ Պատանին որի անունը Ջեկ է հողից գտել է հսկա և թաքնված ամպեր ու ծանոթացել Ինմա անունով տասնմեկամյա հսկա աղջկա հետ, որին վերաբերվում է ինչպես տիկնիկ ։
Արտադրություն
2013 թվականի օգոստոսին հայտարարվել էր, որ Նեյտան Գրենոն («Ռապունցել։ Խճճված պատմություն») այդ մուլտֆիլմի ռեժիսորն է, որը հեշտությամբ հիմնվել է «Ջեկը և լոբու ցողունը» հեքիաթի հիման վրա։ Մուլտֆիլմը որին այսքան շատ են սպասել էկրանին կերևա 2017 թվականին «Հսկաները» անունով ։ 2015 թվականի օգոստոսին Դիսնեյը հայտարարեց ֆիլմի նոր անվանում «Հսկաները» որի պրոդյուսերը Դորոտի Մակ Կիմն է, երաժշտության հեղինակները՝ Ռոբերտ Լոպեսը և Կրիստեն Աբդերսեն-Լոպեսը («Սառը սիրտը») ։ Մոիլտֆիմը էկրանին կհայտնվի 2018 թվականին։ 2016 թվականի հոկտեմբերի 3-ին հայտարարվել է, որ սցենարիստ Մեգ Լեֆոնը հռչակվել է Օսկարի մրցնակաբաշխության հաղթող («Հանելուկ խաղ») և Գրենոյի հետ մուլտֆիլմի հեղինակն է ։
Թողարկում
Սկզբից մուլտֆիլմը պետք է էկրանին հայտնվեր 2018 թվականի մարտի 9-ին։ Բայց 2016 թվականի հունիսի 30-ին «Walt Disney Animation Studios» հայտնել է, որ «Ռալֆ 2» կլինի այդ օրը, իսկ «Հսկաները» 2018 թվականի նոյեմբերի 21-ին ։ 2017 թվականի ապրիլին Դիսնեյը տեղափոխեց օրը՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 25-ը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ուոլթ Դիսնեյ ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Կոչուր (գյուղ, Ուվինսկի շրջան)
Կոչուր (Кочур), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 81 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի բնակավայրեր
Արամե (այլ կիրառումներ)
Արամե անվանումը կարող է վերաբերել
Մասիս (Բիթլիսի գավառ)
Մասիս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում ։
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
1058
Մահեր
Կատեգորիա:1058 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Տիբեստի բարձրավանդակ
Տիբեստի (Tibesti) բարձրավանդակ Կենտրոնական Սահարայում (Չադի Հանրապետությունում)։ Բարձրությունը մինչև 3415 մ է (Էմի Կուսի հրաբուխ)։ Կազմված է բյուրեղային թերթաքարերից, լավաներից, ավազաքարերից։ Կտրտված է ժամանակավոր հոսքերի խոր կիրճերով։ Ստորոտներին և մինչև 1200 մ բարձրության հովիտներում աճում են փյունիկյան արմավենի, դում արմավենի, ակացիա։ 1600 մ–ից բարձր օշինդրի ու հացազգիների կղզյակներ և լեռնային կիսաանապատներ են։
(2242) Բալատոն
(2242) Բալատոն (Balaton), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1936 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Գ. Կուլինի կողմից Կոնկոլիյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,208242 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9476 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4689 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1198,58 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,300354 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,54° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1936 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Դյորդ Կուլինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դուբովեց (գյուղ, Նեմիրովի շրջան)
Դուբովեց (Дубовець), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1829 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Նեմիրովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1829 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատուլլուս
Գայուս Վալերիուս Կատուլլուս (Gaius Valerius Catullus, շուրջ մ.թ.ա. 87 թ., Վերոնա – շուրջ մ.թ.ա. 54 թ.), Հին Հռոմի նշանավոր բանաստեղծներից մեկը, առավել հայտնի է իր կարճ նրբակերտ կրքային սիրային բանաստեղծություններով, որտեղ անկեղծ, առանց հեգնանքի և հումորի արտահայտել է սիրո, կարոտի, հիասթափության, քնքշության, բուռն կրքի, տառապանքի զգացմունքները։ Կատուլլուսի սիրային բանաստեղծությունները նվիրված են Կլոդիա անունով մի կնոջ (բանաստեղծը նրան ներկայացնում է Լեսբիա անունով), որը հռչակված էր Հռոմում իր գեղեցկությամբ և թեթև վարքով։ Նրա պոեզիան պահպանվել է 100-ից ավելի ոտանավորներ բովանդակող մի գորքույկով, որի մեջ կան ինչպես քաղաքական ու դիցաբանական, այնպես էլ սիրային ու անձնական տարբեր ծավալի գրվածքներ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հռոմեացի բանաստեղծներ
Լա Ռաբիդա պողոտա
Լա Ռաբիդա պողոտա (Avenida de la Rábida), պողոտա Արգենտինայում, Բուենոս Այրես քաղաքում։
Տեղագրություն
Պողոտան անցնում է Կասա Ռոսադա նախագահական պալատի հետևով։ Սահմանակցում է Կոլոն այգուն (շրջան՝ Մոսելատ) և դուրս է գալիս Սան Նիկոլաս շրջանի սահմանի վրա։
Չնայած ոչ մեծ տարածականությանը, Բուենոս Այրեսի ամենաբանուկ զարկերակ-պողոտաներից մեկն է, Ավենիդա Պասեո Կոլոն և Ավենիդա Լեանդրո Ն. Ալեմ պողոտաների միջանկյալ փողոցը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուենոս Այրեսի փողոցներ
Կիչկիրի
Կիչկիրի (Кичкирі), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կիչկիրի գյուղում բնակվում էր 552 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1662 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 332,13 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռոդոմիշլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սերիա B (Իտալիա)
Սերիա B (Lega Serie B), իր նշանակությամբ երկրորդ պրոֆեսիոնալ Ֆուտբոլային խումբն է իտալական ֆուտբոլային համակարգում։ Այս խմբում 22 ակումբներ են մասնակցում ամեն տարի։ Այս առաջնությանը այլ կերպ անվանում են նաև cadetti, ինչը նշանակում է երիտասարդներ, կամ campionato cadetto՝ երիտասարդների առաջնություն։ Պաշտոնական հովանավորն է Bwin-ը։
Կատեգորիա:Իտալիայի ֆուտբոլի առաջնություն Կատեգորիա:Եվրոպայի երկրորդ մակարդակի ֆուտբոլի լիգաներ Կատեգորիա:1929 հիմնադրումներ Իտալիայում
Կոֆինու
Կոֆինու (Κοφίνου), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Լառնակայի շրջանում։
Բնակչություն
Մինչ 1974 թվականը, գյուղը բնակեցված է եղել թուրք կիպրացիներով։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների Կոֆինու գյուղի բնակչությունը կազմում է 1,312 մարդ, մեծամասնությունը հույն կիպրացիներ են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր Կատեգորիա:Լառնակայի շրջանի բնակավայրեր
1069
Մահեր
Կատեգորիա:1069 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Սիմոն Կրկյաշարյան
Սիմոն Միսակի Կրկյաշարյան, հայ պատմաբան, թարգմանիչ, աղբյուրագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1982), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամ (2000), Հռոմի «Տիբերինա» ակադեմիայի թղթակից անդամ (1987), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1977)։
Ստեղծագործություններ
Հիմնական աշխատությունները վերաբերում են հին Հայաստանի հասարակական, տնտեսական և քաղաքական պատմությանը, աղբյուրագիտությանը։ Կատարել է բազմաթիվ թարգմանություններ հին հունական աղբյուրներից։ Միաժամանակ զբաղվել է հին ու նոր հեղինակների մեծարժեք ստեղծագործությունների հայերեն թարգմանությամբ։ Նրա թարգմանությամբ Երևանի թատրոններում բեմադրվել են Եվրիպիդեսի «Իփիգենիա Ավլիսում», Սոֆոկլեսի «Անտիգոնե», ողբերգությունները, Արիստոֆանեսի «Լիլիստրատե» կատակերգությունը։
1074
Մահեր
Կատեգորիա:1074 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Սիմոն Կրկյաշարյան
Ստեղծագործություններ
Կրկյաշարյանը շատ ուշագրավ նկատումներ ունի Շամիրամի պատմության վերաբերյալ։ Նրա կարծիքով Շամիրամի մասին Խորենացու պատմածներն իրենց հիմքում ունեն Դիոդորոսի երկի ընդարձակ պատումը։ Ըստ պատմաբանի՝ արդեն V դարում Դիոդորոսի գրադարանի շատ գրքեր կորած էին, և Խորենացին նրա երկից օգտվել է հատվածաբար։ Նրա կարծիքով Դիոդորոսի երկն ազդել է Խորենացու աշխարհայացքի վրա՝ հեթանոսական ժամանակներում նշանավոր պատմական անձերին աստվածացնելու ավանդույթի ընկալումներում։
Շամիրամի «Կախյալ պարտեզների» մասին նա գրում է.
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ աղբյուրագետներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Հունարենից հայերեն թարգմանիչներ
Հանրային առողջապահություն
Հանրային առողջությունը միջառարկայական ոլորտ է։ Օրինակ՝ համաճարակաբանությունը, կենսավիճակագրությունը, սոցիալական գիտությունները և առողջապահական մյուս ծառայությունների կառավարումը ընդգրկված են վերջինիս կազմի մեջ և կարգավորվում են հանրային առողջապահություն գիտության կողմից։ Առողջապահական այլ ծառայությունները ներառում են շրջակա միջավայրի առողջությունը, համայնքի առողջությունը, վարքագծային առողջությունը, առողջության տնտեսագիտությունը, հանրային քաղաքականությունը, հոգեկան առողջությունը, առողջապահական կրթությունը, աշխատանքի անվտանգությունը, հաշմանդամությունը, առողջության մեջ գենդերային խնդիրները և սեռական ու վերարտադրողական առողջությունը։ Հանրային առողջությունը նպատակ ունի բարելավել կյանքի որակը հիվանդությունների կանխարգելման և բուժման ճանապարհով, այդ թվում՝ հոգեկան առողջության պահպանման միջոցով։ Դա իրականացվում է հիվանդացության դեպքերի ու առողջության ցուցանիշների հսկողության և առողջ վարքի խթանման միջոցով ։
Հասարակական առողջապահական ընդհանուր նախաձեռնությունները ներառում են ձեռքի լվացման և կրծքով կերակրման խթանում, պատվաստումների իրականացում, ինքնասպանությունների կանխարգելում, ծխելու դադարեցում, ճարպակալման ուսուցում, առողջապահության մատչելիության բարձրացում և պահպանակների մատչելիության ապահովում` սեռավարակների տարածումը վերահսկելու համար։
Ժամանակակից հանրային առողջապահական պրակտիկան պահանջում է հանրային առողջապահության ոլորտի աշխատողների և մասնագետների բազմաբնույթ թիմեր։
Թիմերի մեջ կարող են ներառված լինել համաճարակաբաններ, կենսաբաններ, բժշկի օգնականներ, բուժքույրեր, մանկաբարձուհիներ, մանրէաբաններ, տնտեսագետներ, սոցիոլոգներ, գենետիկներ, տվյալների մենեջերներ, շրջակա միջավայրի առողջապահության ոլորտի աշխատակիցներ (հանրային առողջապահության տեսուչներ), բիոէթիկոլոգներ, գենդերային փորձագետներ, սեռական և վերարտադրողական առողջության մասնագետներ, բժիշկներ և նույնիսկ անասնաբույժները ։
Այլ պետությունների պես, հանրային առողջապահությունը և բժշկական ծառայությունների մատչելիությունը իրական մարտահրավերներ են զարգացող երկրներում։ Այդ երկրներում հանրային առողջության ենթակառուցվածքները դեռևս ձևավորման փուլում են գտնվում։
Նախապատմությունը
Հանրային առողջապահության գործունեության առանցքը հիվանդությունների, վնասվածքների կանխարգելելն ու մեղմելն է, ինչպես նաև առողջ ու էկոլոգիապես մաքուր միջավայրի ստեղծումն է հիվանդացության դեպքերի հսկողության և առողջ վարքագծի, համայնքների ու շրջակա միջավայրի խթանման միջոցով։ Մի շարք հիվանդություններ հնարավոր է կանխարգելել ոչ բժշկական և հասարակ ճանապարհով։ Օրինակ, հետազոտությունները ցույց են տվել, որ ձեռքերն օճառով լվանալու պարզ գործողությունը կարող է կանխել շատ վարակիչ հիվանդությունների տարածումը ։ Այլ դեպքերում, հիվանդության բուժումը կամ հարուցիչի վերահսկումը կարող է կենսական նշանակություն ունենալ դրա տարածումը կանխելու համար կամ վարակիչ հիվանդության բռնկման ժամանակ, կամ սննդի կամ ջրի պաշարների աղտոտման պատճառով։ Հանրային առողջապահական հաղորդակցման ծրագրերը, պատվաստումների միջոցառումները և պահպանակների հաճախակի օգտագործումը հանրային առողջապահության մեջ ընդհանուր կանխարգելիչ միջոցառումների օրինակ են։ Նմանատիպ միջոցառումները մեծապես նպաստել են բնակչության առողջությանը և կյանքի տևողության երկարացմանը ։
Հանրային առողջապահությունը կարևոր դեր ունի հիվանդությունների կանխարգելման գործում ինչպես զարգացող, այնպես էլ զարգացած երկրներում տեղական առողջապահական համակարգերի և հասարակական կազմակերպությունների միջոցով։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) միջազգային կազմակերպություն է, որը համակարգում և գործում է գլոբալ հանրային առողջապահական խնդիրների շրջանակներում։ Երկրների մեծ մասն ունի իր առողջապահության ոլորտի պետական լիազոր մարմինը, որը հաճախ անվանում են առողջապահության նախարարություն, որը պատասխանատու է ներպետական առողջապահական խնդիրների և քաղաքականության մշակման համար։
Կանադայում Կանադայի հանրային առողջության գործակալությունը ազգային առողջապահական գործակալությունն է, որը պատասխանատու է հանրային առողջության, արտակարգ իրավիճակներին պատրաստվածության և արձագանքման, ինչպես նաև վարակիչ և քրոնիկ հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման համար ։
Հայաստանի Հանրապետությունում հանրային առողջապահության և առողջապահական քաղաքականության մշակման համար պատասխանատու մարմին է ՀՀ առողջապահության նախարարությունը ։ Հնդկաստանում հանրային առողջապահական համակարգը կառավարում է Հնդկաստանի կառավարության Առողջապահության և ընտանիքի բարեկեցության նախարարությունը՝ պետական առողջապահական հաստատությունների միջոցով։
Հանրային առողջապահության ծրագրեր
Կառավարությունների մեծ մասը գիտակցում է, որ հանրային առողջապահական ծրագրերը կարևոր են հիվանդությունների, հաշմանդամության, ծերացման և այլ ֆիզիկական ու հոգեկան առողջության վատթարացման հետևանքները նվազեցնելու գործում։ Այնուամենայնիվ, հանրային առողջապահությունն, ընդհանուր առմամբ, ստանում է զգալիորեն պակաս պետական ֆինանսավորում՝ ի համեմատություն բժշկությանը ։ Չնայած տեղական առողջապահական և պետական մարմինների համագործակցությունը համարվում է հանրային առողջության բարելավման լավագույն փորձ, այն հաստատելու համար հասանելի ապացույցները սահմանափակ են ։ Պատվաստումներով ապահովող հանրային առողջապահական ծրագրերը լուրջ քայլեր են ձեռնարկվել առողջությունը խթանելու գործում՝ ներառյալ «ջրծաղիկ» կոչվող հիվանդությունը վերացնելը, որով մարդկությունը վարակվում է հազարամյակներ շարունակ։
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) սահմանում է հանրային առողջապահական ծրագրերի հիմնական գործառույթները.
Մասնավորապես՝ հանրային առողջության պահպանման վերահսկման ծրագրերը կարող են ՝