cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Անտոն Անտոնյան
Կենսագրություն
Իր աշխատանքային գործունեության առաջին ամիսներին թանգարանը համալսարանի գիտնականների օգնությամբ հավաքեց և գիտական նկարագրության ենթարկեց հանքաբանական ու բուսաբանական ժողովածուներ, նախապատրաստեց դրանց ցուցադրությունը։ Թանգարանում բացված կաբինետը, լաբորատորիաները յուրօրինակ կենտրոններ էին ուսուցիչների համար, ուր նրանք պատրաստում էին դասը։ Կարճ ժամանակամիջոցում մանկավարժական թանգարանը դարձավ Երևանի և հարևան շրջանների մանկավարժների հավաքի, մանկավարժական հարցերի քննարկման վայր։ Իր մեկամյա գործունեության ընթացքում՝ 1921-1922 ուսումնական տարում թանգարան այցելեց 8.612 մարդ։
1938 թվականին գագաթնակետին էին հասել Ստալինյան բռնաճնշումները։ Սա մի շրջան էր, երբ Հայկական ԽՍՀ-ում տեղի ունեցած քաղաքական զանգվածային բռնաճնշումները ընդգրկել էին Հայաստանի ողջ բնակչությունը, այդ թվում հանրապետության ղեկավարներին, հոգևորությանը, մտավորականությանը և ունևոր գյուղացիներին։ Բռնաճնշումները ընդգրկում էին հակահեղափոխական գործունեության, լրտեսության, հակախորհրդային քարոզչության կասկածանքով։ Այս ժամանակ թագարանը սկսվում է դիտվել որպես ”քաղաքական լուսավորության հաղորդակից”, ”քաղաքական և լուսավորական աշխատանքի հզոր զենք” և նախկինում մշակված կրթական ծրագրերն արդեն ծառայում էին նոր նպատակներին։ Թանգարանի կրթական գործունեությունն արդեն ենթարկվում է այսպես կոչված քաղաքականացված հահացույցին։ Այցելուների հետ կատարվող աշխատանքն էլ սկսվեց կոչվել քաղլուսավորական մասսսայական աշխատանք։ Խորհրդային միությունում լուսավորական ծրագրեր իրականացնող սոցիալ-մշակութային հիմնարկությունից թանգարանը վերածվում է քաղաքացիներին պրոլետարական պետության քաղաքականության հոգով դաստիարակելու պետական քաղաքական կենտրոնի։ Համապատասխանաբար խիստ աճում է պատմահեղափոխական թեմատիկային նվիրված մասը, կրթական գործունեությունը ամբողջովին նվիրվում է գաղափարական և հակակրոնոկան պրոպագանդային։
Հիմնական աշխատանքների մեջ էր մտնելու տարբեր դասընթացների կազմակերպումը ուսուցիչների վերապատրաստման համար։ Միաժամանակ կազմակերպվելու էին տարբեր թեմատիկ դասախոսություններ, ցուցադրական դասեր և այլ միջոցառումներ։ Պետք է գործեր մասնագիտական գրադարանը՝ ընթերցասրահով ինչպես նաև կազմակերպվեր մասնագիտական գրականության, մասնավորապես մեթոդական գրականության թարգմանությունը ։
Ստալինյան բռնաճնշումների զոհը դարձավ նաև Անտոն Անտոնյանը 1938 թվականի հոկտեմբերին։ Միայն տարիներ անց՝ 1996 թվականին, Անտոն Անտոնյանի թոռը իր ձեռքում պահեց պապի արդարացման վկայագիրը, ըստ որի նրան գնդակահարել են՝ անհիմն և անօրինակ մեղադրանք առաջադրելով։
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 1998 (թիմերի կազմեր)
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի 1998 թ. խաղարկությանը մասնակցեցին 10 ազգային հավաքականներ։
Նայիր նաև
Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (թիմերի կազմեր)
Բոլշոյ Լուգ (գյուղ, Վաչսկի շրջան)
Բոլշոյ Լուգ (Большой Луг), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։
შ
Շինի (վրաց.՝ შინი), վրացական այբուբենի 25-րդ տառն է։ Համապատասխանում է հայերեն «Շ, շ» տառին։
Թվային արժեքը՝ 900 (ինը հարյուր) ։
Յունիկոդում ներկայացված է՝
Մալոե Ազարովո
Մալոե Ազարովո (Малое Азарово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Թիմոթի Հաթթոն
Թիմոթի Թարկին Հաթթոն (Timothy Tarquin Hutton,), ամերիկացի դերասան և ռեժիսոր։ Տղամարդու լավագույն երկրորդ պլանի դեր անվանակարգում «Օսկար» ստացած ամենաերիտասարդ դերասան։
Կենսագրություն
Թիմոթի Հաթթոնը ծնվել է դերասան Ջիմ Հաթթոնի (1934-1979 թվականներ) և ուսուցչուհի Մերիլին Ադամսի ընտանիքում։ Երբ նա երեք տարեկան էր, նրա ծնողները բաժանվում են, իսկ մայրը Տիմոտիի և ավագ քրոջ հետ տեղափոխվում է Բոստոն։ Ընտանիքը վերադարձել է Կալիֆոռնիա, երբ նա 12 տարեկան էր։
16 տարեկան հասակում նա գտնում է հորը և ապրում նրա հետ Ֆերֆաքսի ավագ դպրոցում սովորելու տարիների ընթացքում։ Նատան Դետրոյտի դերը «Տղաներ և տիկնիկներ» դպրոցական մյուզիքլում խաղալուց հետո հասկացել է, որ ուզում է դերասան դառնալ։ Ծնողների աջակցությամբ նա սկսել է իր կարիերան հեռուստատեսությունում։
Հեռուստատեսությամբ նրա դեբյուտը կայացել է 1979 թվականին սերիալներում, դրվագային դերերում։ Կինոնկարներում դեբյուտը եղել է 1980 թվականին Ռոբերտ Ռեդֆորդի «Սովորական մարդիկ» կինոնկարում։ Այս դերի համար Հաթթոնը պարգևատրվում է «Ոսկե գլոբուս» և «Օսկար» մրցանակներով «Տղամարդու լավագույն երկրորդ պլանի դեր» անվանակարգում։ Նա իր «Օսկար»ը նվիրում է մեկ տարի առաջ մահացած հորը։
Բեսպալովկա (գյուղ, Զմիյովի շրջան)
Բեսպալովկա (Безпалівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1685 թվականին։
Թիմոթի Հաթթոն
Կենսագրություն
Նա նկարահանվել է գլխավոր դերերում՝ «Հինգ օր մինչ կեսգիշեր» և «Նիրո Վուլֆի գաղտնիքները» մինի-սերիալներում և «Ազդեցություն» սերիալում։ 2014 թվականին նա խաղացել է ABC- ի «Ամերիկյան հանցագործություն» սերիալի կենտրոնական դերերից մեկը։
Բեսպալովկա (գյուղ, Զմիյովի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բեսպալովկա գյուղում բնակվում էր 590 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7,13 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 82,75 մարդ/կմ²։
Թիմոթի Հաթթոն
Անձնական կյանքը
1986 -1990 թվականներին Հատթթոնն ամուսնացած է եղել դերասանուհի Դեբրա Ուինգերի հետ, որից ունի որդի՝ Նոյը (ծնվել է 1987 թվականին)։ 2000 թվականին Հաթթոնն ամուսնանում է իլլյուստրատոր Ավրորա Ժիսկար դ'Էստենի՝ Ֆրանսիայի նախկին նախագահ Վալերի Ժիսկար դ'Էստենի զարմուհու հետ։ Նրանց որդին ՝ Մայլոն (ծնվել է 2001 թվականին)։ 2009 թվականին զույգը հայտարարում է բաժանման մասին։
2020 թվականի մարտին նախկին մոդել և դերասանուհի Սերա Ջոնսթոնը Հաթթոնին մեղադրում է բռնաբարության մեջ, որը տեղի էր ունեցել 1983 թվականին, երբ նա 14 տարեկան էր։ Ավելի վաղ, 2019 թվականի նոյեմբերին, Ջոնսթոնը քրեական գործ հարուցելու համար դիմում էր ներկայացրել ոստիկանություն ։
Հաթթոնը հերքում է իրեն առաջադրված բոլոր մեղադրանքները՝ ի պատասխան հայտարարելով, որ մտադիր է դատական ​​հայց ներկայացնել գումար շորթելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 2011-2012
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն
Ֆրոնտովկա
Ֆրոնտովկա (Фронтівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1682 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ֆրոնտովկա գյուղում բնակվում էր 733 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2168 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 338,1 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1682 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նայսե Մալքսետալ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
ჩ
Չին (վրաց.՝ ჩინი), վրացական այբուբենի 26-րդ տառն է։ Հայերենում համապատասխանում է «Չ չ» տառին։
Փաղանգ
Փաղանգ, ֆալանգ (φάλαγξ, φάλαγγα [ֆալանգա]), հին հունական, մարտակարգ, ծանրազեն հետևակի գծային հոծ զորաշարք։ Ունեցել է 8-16 շարք (հազվադեպ՝ 25), ճակատի երկարությունը՝ մինչև 500 մ (շարքում 1000 մարդու դեպքում)։ Փաղանգը հայտնի էր դեռևս Տրոյական պատերազմի ժամանակ։ Կատարելագործել է Փիլիպպոս Մակեդոնացին։ Այսպես կոչված, մակեդոնական մեծ փաղանգում կար 28672 զինվոր։ Փաղանգը կազմված էր ստորաբաժանումներից, հիմնականներն էին լոքոսը (1 շարք՝ 16 զինվոր), սինտագման (16 լոքոս՝ 256 զինվոր), փոքր փաղանգը (16 սինտագմա՝ 4096 զինվոր)։ Փաղանգի գործողության հիմքը ճակատային հարձակումն էր, ուներ հարվածի զգալի ուժ, սակայն դանդաղաշարժ էր, շարքերը խախտվում էին շարժման ժամանակ։ Հին Հռոմում փաղանգ օգտագործվել է մինչև մ․թ․ա․ IV դ․ վերջը և ուշ կայսրության ժամանակաշրջանում՝ բարբարոսների դեմ պատերազմներում։
Կատեգորիա:Ռազմական տերմինաբանություն Կատեգորիա:Ռազմարվեստ Կատեգորիա:Հետևազոր Կատեգորիա:Զինված ուժերի պատմություն
Հովհաննես Մյուհենտիսյան
Հովհաննես Գևորգի Մյուհենտիսյան, հայ տպարանատեր-հրատարակիչ, գրաձուլիչ, փորագրող, ոսկերիչ, հայկական նոր տպատառերի ստեղծող։
Չափագետ և տոմարագետ Գևորգ Մյուհենտիսյանի որդին։
Կենսագրություն
Ավարտել է Սկյուտարի վարժարանը։ Աշակերտել է Համբարձում Լիմոնջյանին, նրա ղեկավարությամբ ուսումնասիրել արլ․ և հայ երաժշտության տեսությունը, տիրապետել նոր հայկական ձայնագրությանը։ Հայ երաժշտությանը Մյուհենտիսյաի մատուցած նշանակալից ծառայությունը Լիմոնճյանի նոտային համակարգի նշանների տպագրական ձևերի ստեղծումն է և կաղապարների ձուլումը։ Արիստակես Հովհաննիսյանի հետ պաշտպանել է այդ նոտագրությունը, տարածել և պրոպագանդել այն։ Տիրապետել է ոսկերչական արհեստին։ 1839 թվականից եղել է Սկյուտարի Ս. Երուսաղեմի անվան նորաբաց ճեմարանի տպարանապետը, 1844—1845 թվականներին հիմնել է սեփական տպարան, ապա գրաձուլարան։ Նրա ստեղծած նուրբ ու գեղեցիկ տպատառերը ժամանակին օգտագործվել են ոչ միայն Կ․ Պոլսի, այլև Թիֆլիսի և հայաշատ այլ վայրերի տպարաններում։ Իր պատրաստած հատուկ գործիքներով դյուրացրել է տառերի ձուլումն ու գրաշարությունը։ Կ․ Պոլսի երեք թաղամասերում հիմնած տպարաններում հրատարակել է ավելի քան 200 անուն գիրք, ինչպես նաև «Հայաստան», «Բուրաստան», «Մասիս», «Նոյան աղավնի», «Աստղիկ արևելյան», «Կիլիկիա», «Զեփյուռ հայրենյաց», «Ժամանակ» և այլ պարբերականներ։ Մեծ վաստակ ունի նաև թուրք, տպագրության զարգացման գործում, որի համար անվանվել է «Թուրքական Գուտենբերգ» և արժանացել կառավարական պարգևների։ 1847 թվականին հրատարակել է «Հայտարարություն վասն նորակերտ տառիցս» երկը, ուր շարադրված են նրա հայացքները տպագրության արվեստի, տպատառերի և իր գործունեության սկզբնական շրջանի մասին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ ոսկերիչներ Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված անձինք Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք
Խասե (Կարաքիլիսայի գավառ)
Խասե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կարաքիլիսայի գավառակում ։ Գտնվում է Արածանիի վերին հոսանքի աջ կողմի տարածաշրջանում, Կարաքիլիսա քաղաքից 13 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 25 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գիտական տեղեկատվության վերլուծության և մոնիթորինգի կենտրոն
Գիտության ուսումնասիրության և վիճակագրության կենտրոն-ը գիտական հետազոտական լաբորատորիա է, որը 2010 թվականի հունվարից գործում է Հայաստանի Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայի Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտի կազմում։ Լաբորատորիան ներկայումս բաղկացած է երեք բաժիններից, որոնք ուսումնասիրում են ՀՀ գիտության և տեխնոլոգիաների զարգացման խնդիրները, իրականացնում են ոլորտի մոնիթորինգ, պատրաստում են վիճակագրական և վերլուծական բնույթի տեղեկատվություն, ինչպես նաև կատարում են ոլորտի վերաբերյալ կանխատեսումներ և տալիս գնահատականներ։ Լաբորատորիայի հիմնական գործառույթներն են.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գիտությունը Հայաստանում
Մյաոներ
Մյաոներ, ժողովուրդ։ Ապրում են հիմնականում Հարավային Չինաստանում, մասամբ՝ Հարավ-Արևելյան Ասիայի երկրներում (Վիետնամ, Լաոս, Թաիլանդ, Բիրմա)։ Ընդհանուր թիվը՝ մոտ 11-12 միլիոն։ Խոսում են մյաո-յաո խմբի լեզվով։ Կրոնը շամանականությունն է։ Զբաղվում են հիմնականում հողագործությամբ, բուծում լծկան անասուններ (գոմեշներ)։ Հայտնի են իրենց երգերով ու պարերով, ոսկերչական արվեստով և ասեղնագործությամբ։
Կատեգորիա:Չինաստանի ազգեր Կատեգորիա:Լաոսի ազգեր Կատեգորիա:Մյանմայի ազգեր Կատեգորիա:Վիետնամի ազգեր Կատեգորիա:Թաիլանդի ազգեր
(3063) Մախաոն
(3063) Մախաոն (Makhaon), աստերոիդ Յուպիտերի տրոյացիներից։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի օգոստոսի 4-ին Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,197709 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 4,8879 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,5075 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4328,29 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,083174 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,17° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներ
Էռլենբախ
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Բադ Կիսինգենի շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 4981 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 33,41 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 72 140։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
ც
Ցան (վրաց.՝ ცანი), վրացական այբուբենի 27-րդ տառն է։ Հայերենում համապատասխանում է «Ց ց» տառին։
Բլագոդատնոե (ավան, Զմիյովի շրջան)
Բլագոդատնոե (Благодатне), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1964 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բլագոդատնոե ավանում բնակվում էր 593 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1224 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 484,48 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ Կատեգորիա:1964 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ելնախտա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Կապրինո Բերգամասկո
Կապրինո Բերգամասկո (Caprino Bergamasco), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում Է Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2823 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 353 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքսներ՝ 24030, իսկ հեռախոսային կոդը՝ 035։
Քաղաքի հովանավոր սուրբը Սան Բիագիոն է։ Նրա տոնը նշվում է ամեն տարի՝ փետրվարի 3-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բոլշոյ Խոմուտեց
Բոլշոյ Խոմուտեց (Большой Хомутец), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1190 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1627 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռազմական բազա
Բազա ռազմական, տերիտորիա (ստրատեգիական կամ քաղաքական տեսակետից կարևոր կետ, շրջան) և նրա վրա տեղավորված զորքեր՝ զենքի, ռազմամթերքի, պարենամթերքի և նյութական այլ միջոցների պաշարներով։ Ռազմ․ բազաներ կապիտալիստական պետություններն ստեղծում են իրենց երկրի սահմաններում, իսկ մի շարք դեպքերում (գլխավորապես էքսպանսիոնիստական նպատակներով)՝ նաև այլ երկրների տերիտորիաներում ժամանակակից ռազմական բազաները լինում են հրթիռային, ավիացիոն, ռազմածովային և ընդհանուր նշանակության։ Հրթիռային բազաները ստարտային դիրքերի, կառավարման կետերի, հրթիռատեխնիկական և նյութատեխնիկական ապահովման զորամասերի համալիր են։ Ավիացիոն բազաներն օգտագործվում են ստրատեգիական, տակտիկական ու տրանսպորտային ինքնաթիռների, ապահովման և նորոգման զորամասերի, նյութատեխնիկական միջոցների բազավորման համար։ Ռազմածովային բազաները ծովափի և նրան հարող տեղամասի սարքավորված և պաշտպանվող շրջաններ են՝ նավերի բազավորման մի քանի կետերով ու նրանց պաշտպանության միջոցներով։ Լինում են մշտական կամ ժամանակավոր, թիկունքային կամ առաջապահ։ Ընդհանուր նշանակության բազաներում տեղավորվում են ցամաքային զորքերը, նավատորմի և ռազմաօդային ուժերը։
Կատեգորիա:Ռազմագիտություն Կատեգորիա:Ռազմական կյանք
Տրինիդադ և Տոբագոյի վարչական բաժանում
Տրինիդադ և Տոբագոն վարչական հարաբերություններում բաժանված է 5 մունիցիպալիտետների, 9 կոմսությունների և Տոբագո ինքնավար տարածքի։
Կատեգորիա:Տրինիդադ և Տոբագոյի վարչական բաժանում
Trinidad und Tobago
Միկրոֆագեր
Միկրոֆագեր (միկրո․․․ և հունարեն՝ խժռող), ողնաշարավոր կենդանիների ու մարդու արյան սպիտակ գնդիկների ձևերից մեկը։
Հիդրոլիտիկ ֆերմենտներ արտադրելով՝ միկրոֆագերները կարող են քայքայել մեռած հյուսվածքները։ Մակրոֆագեր տերմիններն առաջարկել է Իլյա Մեչնիկովը։
Կատեգորիա:Անատոմիա
Ուզդիցա
Ուզդիցա (Уздиця), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մալոե Ալֆյորովո
Մալոե Ալֆյորովո (Малое Алфёрово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Փոլ Բըրչ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Դետրոյթ Փիստոնսի բասկետբոլիստներ
Իհսմյաե (Տալլին)
Պատմություն
Իհսմյաեն նախկինում հայտնի էր նաև գերմանական Հայսե Նեյմ (Heise Nehm) անունով։ 1646 թ.-ի գերմանական վավերագրություններում հիշատակվում են Հայսե Նեյմի մարգագետինները (Heuschlag Heise Nehm).Իհսմյաեի արևելյան հին հատվածը Տալլինին է միացվել 1958 թ.-ին, իսկ մյուս մասը՝ 1975 թ.-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տալլին
Ֆլոյդ Մեյվեդեր
Ֆլոյդ Ջոյ Մեյվեդեր կրտսեր (Floyd Joy Mayweather, Jr., ծնված որպես` Ֆլոյդ Սինքլեյր (Floyd Sinclair), ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ ։ Հայտնի է իր պրոֆեսիոնալ կարիերայում անհաղթահարելի լինելու համար։ Ունի 5 տարբեր դիվիզիոններում աշխարհի տիտղոսներ։ 3 տարբեր քաշային կարգերում ընդհանուր հաղթել է 8 աշխարհի տիտղոսներ։
«Ֆորբս» և «Սպորտս իլուստրեյթիդ» սպորտային հանդեսների վարկածներով Մեյվեդերը գլխավորում է 2012 թվականի աշխարհի 50 ամենաբարձր վարձատրվող մարզիկների ցուցակը։
Կենսագրություն
Մեյվեդերը ծնվել է Գռանդ Ռապիդսում (Միչիգան նահանգ), բռնցքամարտիկի ընտանիքում. հայրը, Ֆլոյդ Մեյվեդեր ավագը՝ նախկին կիսածանրքաշային կարգի բռնցքամարտիկ էր, ով մենամարտել էր հայտնի Շուգար Ռեյեմ Լեոնարդի հետ։ Հորեղբայրները (Ջեֆ և Ռոջեր Մեյվեդերները) եղել են պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկներ (Ռոջերը՝ Ֆլոյդի ներկայիս մարզիչը, նվաճել է աշխարհի երկու տիտղոս)։ Մեյվեդերը ծննդյան օրից կրել է մոր ազգանունը, սակայն ավելի ուշ փոխել է այն բռնցքամարտում, օգտագործելով առավել հայտնի հայրական ազգանունը։
Բռնցքամարտը եղել է Մեյվեդերի կյանքի մասը մանկուց, և նա երբեք լրջորեն չի քննարկել որևէ այլ մասնագիտություն ձեռք բերելու մասին. «Կարծում եմ իմ ներուժն առաջինը նկատեց տատս», — ասում էր Մեյվեդերը. «երբ փոքր էի, ասացի նրան․ «կարծում եմ, որ ինձ աշխատանք է հակավոր», իսկ նա ասաց՝ «Ոչ, պարզապես բռնցքամարտիր»։ Երբ ես ութ-ինը տարեկան էի, ես ապրում էի Նյու-Ջերսիում, իմ մայրիկի հետ, և մենք յոթ հոգով ապրում էինք մի ննջասենյակում, իսկ երբեմն չունեինք էլեկտրականություն։ Երբ մարդիկ տեսնում են այն ինչ ես ունեմ հիմա, նրանք գաղափար չունեն, թե որտեղից և ինչպես եմ ես այն վաստակել։
Մեյվեդերի Մորաքույրը մահացել է ՁԻԱՀ-ից, տառապելով թմրամոլությամբ։
Բռնցքամարտը Մեյվեդերի համար դարձել է եղանակ հաղթահարելու հոր բացակայությունը։ Այն ժամանակ, երբ Մեյվեդեր ավագը տարիներն անցկացնում էր բանտում, նրա որդին, ով ուներ գերազանց արագություն և ռինգի գերազանց զգացում, ներդրել է իր բոլոր ուժերը բռնցքամարտում, թողնելով դպրոցը։ «Ես գիտեի, թե ինչ եմ պատրաստվում սովորել, որպեսզի հոգ տանեմ իմ մայրիկի մասին և ես որոշեցի, որ դպրոցը ինձ համար այնքան էլ կարևոր չէ այն ժամանակ, ես պատրաստվում էի սովորել մենամարտել, որպեսզի փող վաստակեմ — ասել է Մեյվեդերը»։
Սիրողական կարիերիա
Մեյվեդերը սիրողական կարիերայում անցկացրել է 90 մենամարտ։ Նրա ռեկորդը կազմել է 84-6. Նա հաղթել է 1993 (106 ֆունտ) 1994 (114 ֆունտ) 1996 (125 ֆունտ) առաջնության "Ոսկե ձեռնոցներ" ազգային տիտղոսը։ Նա կոչվել է "Pretty Boy" իր սիրողական թիմում, քանի որ պաշտպանական մարտավարության գրեթե չի ստացել ոչ մի վնաս մենամարտերում։
օլիմպիական խաղեր
1996 թվականի Ատլանտայի օլիմպիական խաղերում շահել է բրոնզե մեդալ։
Առաջին թեթև քաշային կարգ
Մեյվեդերի դեբյուտը պրոֆեսիոնալ ռինգում տեղի է ունեցել 1996 թվականի հոկտեմպերի 11-ին։ Ֆլոյդը նոկաուտի ենթարկեց մեքսիկացու, նմանապես դեբյուտանտ պրոֆի-ռինգում, Ռոբերտո Ապոդակային, երկրորդ ռաունդում։
Անցկացրել է մարտեր բարձր հաճախականությամբ, և մինչև առաջին տիտղոսակիր դաշտը անցկացրել է 17 վարկանիշային մենամարտեր, որոնց մեծ մասը հաղթել է նոկաուտով։
Մարտեր աշխարի չեմպիոնի տիտղոսի համար
1998 թվականի հոկտեմբերի 3-ին, 18-րդ պրոֆեսիոնալ մենամարտում նա հաղթել է WBC վարկածով թեթև քաշային կարգի չեմպիոն Ջենառո Էռնանդես և անմիջապես ստացել է բռնցքամարտի սուպերաստղի կարգավիճակ։ Մենամարտից հետո, տապալված չեմպիոն, ով համարվում էր լավագույն բռնցքամարտիկներից մեկը անկախ քաշային կարգից, արտահայտվել է. «Ես չէի կարծում, որ այսպես կպարտվեմ։ Նա անհավանական արագ և գրագետ էր»։ Մեյվեդերի կուռքը Բոբ Արումըն էր. «Մուհամեդ Ալիի, Շուգար Ռեյ Ռոբինսոնի և Շուգար Ռեյ Լեոնարդի ժառանգորդը։ Նա ֆանտաստիկ բռնցքամարտիկ է»։
1998 թ. դեկտեմբերին Մեյվեդերը հանդիպել է Անջելո Մանֆրեդի։ 2-րդ ռաունդի վերջում նա հակառակորդին տարել է ռինգի անկյուն և սկսել է ծեծել։ Չնայած նրան, որ հարվածների մեծամասնությությունը անցել է նպատակի կողքով, մրցավարը որոշում ընդունեց դադարեցնել մենամարտը։ Ընդհատումը վիճելի էր։ Մի քանի շաբաթ անց Մեյվեդերը ճանաչվել է 1998 թ. լավագույն բռնցքամարտիկ «Ռինգ» և «Նոկաուտ» ամսագրերի կողմից։
1999 թվականի փետրվարին Մեյվեդեռը հաջող հաղթել է Կառլոս Ալբերտո Ռամոն Ռիոսային։
1999 թվականի մայիսին Մեյվեդերը հանդիպել է ուգանդացի Ջասթին Ջունկոի հետ։ 9-րդ ռաունդում Մեյվեդերը ծնոտի աջ կրոսով Ջունկոին ուղարկել է նոկաուտի։ Ջունկոն բարձրացել 10 հաշվին, բայց արդեն ուշ էր, և մրցավարը դադարեցրել է մենամարտը։
1999 սեպտեմբերին Մեյվեդերը հաղթել է Կառլոս Հեռենին, իսկ 2000 թվականի մարտին հայազգի Գրիգորի Վարգասին։
2000 թվականի հոկտեմբերին Մեյվեդերը ռինգ է դուրս եկել ընդդեմ անցողիկ հակառակորդ Էմանուել Բուրդոն։ Մեյվեդերը գերակշռում էր ամբողջ պայքարում։ 9-րդ ռաունդում նա ծեծել է հակառակորդին, գրեթե բոլոր հարվածները բաժին են հասել նպատակին։ Տեսնելով դա, Բուրդոնի անկյունը նետել է սրբիչը։ Ավելի ուշ Բերթոնը փոխել է ազգանունը և դարձել Օգաստես։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բռնցքամարտիկներ Կատեգորիա:Ամերիկացի օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
ძ
Ձիլ (վրաց.՝ ძილი), վրացական այբուբենի 28-րդ տառն է։ Հայերենում համապատասխանում է «Ձ ձ» տառին։
Խատրովան
Խատրովան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Այնթապի գավառակում ։ Գտնվում էր Արածանիի ձախ կողմի վտակ Խատրովանի ակունքի տարածքում, Այնթապ ավանից 30 կմ հարավ-արևելք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մարսի գաղութացում
Մարսը տիեզերքի գաղութացման համար գիտական հետազոտությունների ուշադրության կենտրոնում է։ Մակերեսի պայմանների և ջրի առկայության պատճառով Մարսը համարվում է Երկիր մոլորակից հետո Արեգակնային համակարգի մոլորակներից ամենահարմարը բնակության համար։ Երկրից Մարս հասնելու համար պահանջվում է ամենաքիչ էներգիան բոլոր մոլորակների հետ համեմատած, չհաշված Վեներան։
Երկրից բացի այլ մոլորակի վրա մարդկային մշտական բնակությունը գիտական ֆանտաստիկայի ամենատարածված թեմաներից է։ Տեխնոլոգիայի առաջընթացի և երկրի վրա ապագա բնակչության մասին մտահոգությունների աճի պատճառով այն միտքը, թե տիեզերքի գաղութացումը հնարավոր և կարևոր նպատակ է, թափ է ձեռք բերել ։ Տիեզերքի գաղութացման այլ շարժառիթներից են՝ տնտեսական հետաքրքրությունները և երկարատև գիտական հետազոտությունները։
Իլան Մասկի Սփեյսիքս (SpaceX) ընկերության նպատակն է այսպիսի գաղութացում հնարավոր դարձնել՝ տրամադրելով տրանսպորտ, և «օգնել մարդկությանը հաստատել մշտական, ինքնաբավ գաղութ [Մարսի] վրա՝ հաջորդ 50-100 տարիների ընթացքում» ։
Երկրի հետ հարաբերական նմանություններ
Մակերևույթի գրավիտացիայով և չափերով երկիրը նման է Վեներային, բայց Մարսի նմանությունները այն դարձնում են ավելի հարմար գաղութացման համար։ Այդ նմանություններից են՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տիեզերքի գաղութացում Կատեգորիա:Մարս մոլորակ
Համելբուրգ
Համելբուրգ (Hammelburg), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Բադ Կիսինգեն շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 11 521մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 128,89 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 72 127։
Կոմունան բաժանված է 10 գյուղական համայնքի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
წ
Ծիլ (վրաց.՝ წილი), վրացական այբուբենի 29-րդ տառն է։ Հայերենում համապատասխանում է «Ծ ծ» տառին։
Չամարտին
Չամարտին, Մադրիդի 21 թաղամասերից մեկն է։
Կատեգորիա:Մադրիդի թաղամասեր
تشامارتن Chamartín Chamartín Chamartín Chamartín Чамартин
Սենթ Քիթս և Նևիսի վարչական բաժանում
Սենտ Քիթս և Նևիսը բաժանված է 14 շրջանների։ Դրանցից 9 գտնվում են Սենտ Քիթս կղզու, իսկ մնացած 5 Նեվիս կղզու վրա.
Կատեգորիա:Սենտ Քիթս և Նևիսի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի երկրների վարչական բաժանում
Վրանա պալատ
Վրանա պալատ (Дворец „Врана“, Dvorets „Vrana“), Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում գտնվող նախկին արքայական պալատ։ Սիմեոն II Սաքսոբուրգոտացու և նրա կնոջ Մարգարիտայի պաշտոնական նստավայրը։ Սոֆիայի կենտրոնում գտնվող պալատը (այժմ՝ Բուլղարիայի ազգային պատկերասրահ և Ազգային ազգագրական թանգարան) ծառայել է ներկայացուցչական նպատակներով, Վառնայի մոտ գտնվող Էվկսինոգրադ պալատը եղել է ամառային նստավայրը։ Պալատը գտնվում է ծովի մակարդակից 571 մետր բարձրության վրա ։
Պատմություն
Լայնածավալ հողատարածքը Բուլղարիայի Ֆերդինանդ I արքան գնել է 1898 թվականին ։ Այն գտնվում է Սոֆիայից դուրս։ Տարածքն ունի ընդարձակ զբոսայգի և երկու շինություն, առաջինը կառուցվել է 1904 թվականին ճարտարապետ Գեորգի Ֆինգովի կողմից՝ նախատեսված որսի համար, երկրորդ շինությունը կառուցվել է 1909 -1914 թվականներին որպես պալատ՝ պետական բյուջեի միջոցներով։ Որսատեղիի ճարտարապետությունը բնութագրվում է որպես վիենական դեկորատիվ տարրերով Պլովդիվյան մեկնաբանություն ։
Ճարտարապետ Նիկոլա Լազարովի կողմից եռահարկ պալատի երեք սենյակները ձևավորվել են բարոկկո ոճով, մեկն ավստրիական արքայական պալատի ոճով, մյուսը՝ բուլղարական ազգային ոճով, աշխատասենյակը՝ վենետիկյան ոճով։ Պալատն առանձնանում է փորագրված փայտե առաստաղով, կաղնե պանելներով, մետաղական ափսեներով ու Դելֆտյան ճենապակիով։ Ներքին սյուները կառուցված են Կարարայի մարմարից և դեռևս օգտագործվում է հին Schindler-յան վերելակը։ Շինության վրա նկատելի է բյուզանդական ճարտարապետության ազդեցությունը, Բուլղարիայի ազգային վերածննդի ավանդույթները, մոդեռն ոճը և ֆրանսիական կլասիցիզմը ։
Կարելյան սրահը Ռուսաստանի Ալեքսանդր III կայսեր նվերն է և ամբողջ կահույքը (սեղանը, աթոռները) պատրաստվել է կարելյան կեչուց Ռուսաստանից ժամանած փայտագործ վարպետների կողմից։ Առաջին հարկում կա կինոսրահ, թեյի սրահ, երկրորդ հարկում սենյակներն են, երրորդ հարկը հատկացված է ծառայողների և խաղասրահի համար։
1918 թվականին պալատը Ֆերդինանդ թագավորից անցնում է Բորիս III-ին։ 1943 թվականի օգոստոսին պալատը դառնում է Սիմեոն II արքայի սեփականությունը։ Պալատի հիմնական շենքը 1943-1944 թվականներին՝ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ ռմբակոծվում է և մասամբ վնասվում։ Այն վերականգնվում է 1947 թվականին։ Միապետության վերացումից հետո Բուլղարիայի կոմունիստական կուսակցությունը վերցնում է պալատը և այն դառնում է Գեորգի Դիմիտրովի նստավայրը։
Կոմունիստական ռեժիմի տապալումից հետո 1998 թվականին Բուլղարիայի սահմանադրական դատարանը պալատը հանձնում է վերջին արքա Սիմեոն Սաքսոբուրգոտացուն և նրա քրոջը Մարիա Լուիզային։ 1999 թվականին արքայական ընտանիքն զբոսայգին նվիրաբերում է Սոֆիա քաղաքին՝ այն հասանելի դարձնելով հանրության համար ։ Սիմեոնը 2001 թվականին կնոջ հետ տեղափոխվում է վերանորոգված հին որսատեղիի շինությունը։ 2015 թվականից 0.968 կմ 2 տարածքը բաց է հանրության համար։ Զբոսայգում կան 400 տեսակի բույսեր և այն հռչակվել է լանդշաֆտային ճարտարապետության ազգային հուշարձան ։ Զբոսայգին ունի լճակ և մի քանի ժայռոտ այգիներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սոֆիայի թանգարաններ Կատեգորիա:Բուլղարիայի պալատներ Կատեգորիա:Բուլղարիայի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Սոֆիայի շենքեր և կառույցներ
Պյառնու գետ
Անվանումը
Անվանումն առաջացել է էստոներեն pärn «լորենի» հասարակ անունից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնիայի գետեր Կատեգորիա:Եվրոպայի գետեր
Մարսաշարժ
Ընդհանուր ակնարկ
Այն ժամանակ, երբ Լուսնի վրա երկրաշարժերը նախկինում արդեն դիտվել և լավ փաստագրվել են, ինչպես նաև Վեներայի երկրաշարժերի համոզիչ ապացույցներ են ստացվել, քիչ բան է հայտնի Մարսի վրա ընթացիկ սեյսմիկ ակտիվության մասին։ Ըստ որոշ գնահատականների՝ Մարսի երկրաշարժերը շատ հազվադեպ են տեղի ունենում՝ միլիոնավոր տարին մեկ անգամ կամ նույնիսկ ավելի հազվադեպ ։ Այնուամենայնիվ, հայտնաբերվել է համոզիչ ապացույց այն բանի, որ անցյալում Մարսը սեյսմիկորեն ակտիվ է եղել։ Հարավային Մարսի ընդարձակ հատվածում հայտնաբերվել են շերտային մագնիսական անոմալիաներ ։ Երկրի վրա նման անոմալիաները հաճախ հանդիսանում են այն տարածքի նշանը, որտեղ տեղի է ունեցել երկրակեղևի կոտրվածք, և սփրեդինգի ընթացքում ձևավորվում է նոր օվկիանոսային կեղև, օրինակ՝ միջին օվկիանոսային լեռնաշղթաների ռիֆտների շրջանում։ Լավ օրինակ է Միջին Ատլանտյան հրաբուխը։ Սակայն Մարսի տվյալ տարածաշրջանում չի հայտնաբերվել սփրեդինգով ձևավորված ակնհայտ լեռնաշղթա, ինչի կապակցությամբ տվյալ մագնիսական անոմալիան կարող է պահանջել այլ, հնարավոր է ոչ սեյսմիկական բացատրություն։
4000 կիլոմետր երկարությամբ Մարիների հովիտների կիրճը համարվում է հնագույն Մարսյան խզվածքի մնացորդը։ Սակայն, եթե բեկումն ակտիվ է եղել ինչ-որ պահի, հայտնի չէ, արդյոք այն պահպանում է ակտիվությունն այս պահին ։
Հայտնաբերում
Մարսի սեյսմիկ ակտիվությունը հայտնաբերելու առաջին փորձերը կատարվել են 1975 թվականին «Վիկինգ» ծրագրի միջոցով։ Ապարատը գործում է արդեն մի քանի տարի։ Բայց քանի որ սեյսմոգրաֆները տեղադրված էին զոնդերի վերին մասում, որոնք մակերեսին կանգնած էին ցնցող կլանիչների վրա, նրանք ճոճվում էին Մարսի քամու ազդեցության տակ և չէին կարողանում թույլ սեյսմիկ ակտիվություն հայտնաբերել ։ Այնուամենայնիվ, այս ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տվել բացառել մարսյան հաճախակի և ուժեղ երկրաշարժերը ։ Վիկինգ 2-ը տվյալներ է հավաքել 2100 ժամվա ընթացքում (89 օր) Մարսի վրա գործող 560 օրվա ընթացքում ։ Այն ժամանակ, երբ Վիկինգ 2-ի տարածքում քամու արագությունը ցածր էր, սարքը թույլ էր տալիս տվյալներ ստանալ Մարսի վրա սեյսմիկ ակտիվության վերաբերյալ ։ Վիկինգ 1-ը ոչ մի տվյալ չի տրամադրել սեյսմոմետրի ակտիվացման հետ կապված խնդիրների պատճառով ։
Ենթադրվում էր, որ Ռիխտերի սանդղակով 2,8 մագնիտուդով մարսաշարժը (համապատասխանում է լայնակի ալիքի չափված ամպլիտուդին 188 մկմ-ին 5 Հց-ով ), որը գրանցվել էր 1976 թվականի նոյեմբերի 6-ին (Մարսի վրա աշխատանքի 80-րդ օրը) «Վիկինգ-2» սեյսմոմետրով, բայց, ցավոք այդ օրը բացակայում էին քամու արագության մասին տվյալները, ուստի անհնար է որոշել, թե արդյոք դա մարսագնացի, թե քամու պոռթկում էր ։ Մարսի միակ սեյսմոգրամման թույլ է տվել եզրակացնել, որ Մարսի վրա սեյսմիկ ալիքների տարածման պայմաններն ավելի շատ հողանման են, քան լուսանման են ։ Ելակետային գրառումից ստացված տեղեկատվության մեծ մասը վերածվել է ASCII ֆորմատի ֆայլերի ։ 30 տարի անց InSight ծրագրի մեկնարկը հանգեցրել է «Վիկինգի» կողմից հավաքված տվյալների նկատմամբ հետաքրքրության բարձրացմանը։ Հետագա վերլուծության ընթացքում սեյսմոգրաֆների տվյալները կարող են օգտագործվել որպես Մարսի վրա փոշոտ հորձանների հայտնաբերման խոշորագույն հավաքածուներից մեկը ։
InSight տիեզերական զոնդը, որը մեկնարկել էր 2018 թվականի մայիսին, վայրէջք է կատարել Մարսի վրա 2018 թվականի նոյեմբերի 26-ին, որտեղ տեղադրել է սեյսմոմետր, որը կոչվում էր Սեյսմիկ ներքին կառուցվածքի փորձ (SEIS)՝ մարսյան երկրաշարժերը որոնելու և Մարսի ներքին կառուցվածքը վերլուծելու համար։ Սեյսմաչափի զգայունությունը բավարար է՝ գրանցելու համար Մարսի մթնոլորտում տարեկան մի քանի տասնյակ երկնաքարերի ոչնչացումը, որոնք ուղեկցվում են տարեկան պայթյուններով, ինչպես նաև` արձանագրելու երկնաքարերի անկումը ։ Այն նաև կգրանցի, թե ինչպես են Մարսի ընդերքը և ծածկող շերտն արձագանքում երկնաքարի հարվածներին՝ պատկերացում կազմելով մոլորակի ներքին կառուցվածքի մասին  ։
Թույլ սեյսմիկ ազդանշանը, ենթադրաբար, փոքր մարսաշարժից, չափվել և գրանցվել է InSight զոնդի SEIS սեյսմոմետրով 2019 թվականի ապրիլի 6-ին ։ SEIS սեյսմոմետրը հայտնաբերել է մակերեսի թրթռում` ձայնի երեք այլ տարբեր տեսակների ձայնագրման ժամանակ։ Երեք այլ իրադարձություն է գրանցվել մարտի 14-ին, ապրիլի 10-ին և 11-ին, բայց այդ ազդանշաններն ավելի թույլ և երկիմաստ էին ծագմամբ, ինչը դժվարացնում է որոշել դրանց պատճառը ։ Վեց ամսվա ընթացքում SEIS սեյսմոմետրը գրանցել է ավելի քան 100 իրադարձություն, որոնցից 21-ը հնարավոր մարսաշարժեր են ։ SEIS սեյսմոգրաֆի ընդգրկումից մինչև 2019 թվականի սեպտեմբերի 30-ը ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել է 174 մարսաշարժ, որոնցից 24-ում Ռիխտերի սանդղակով եղել է 3-4 բալ ուժգնություն։ Մարսաշարժի երկու ամենահզոր էպիկենտրոնը տեղակայված էր Cerberus Fossae համակարգի ճեղքերի տարածքում ։ 2019 թվականի դեկտեմբերի կեսերին SEIS-ը գրանցել է 322 մասաշարժ ։ 2020 թվականի հունիսի վերջից մինչև աշուն ոչ մի մարսաշարժ չի գրանցվել։ 2020 թվականի սեպտեմբերին SEIS-ը գրանցել է 5 սեյսմիկ իրադարձություն, մարսյան մեկ տարուց մի փոքր ավելի երկար ժամանակահատվածում` ավելի քան 480 մարսաշարժ, մինչդեռ ոչ մի ցնցում չէր գերազանցում 3,7 բալը։ SEIS-ի կողմից արձանագրված բոլոր մարսաշարժերը ցույց են տվել միայն երկայնական առաջնային ալիքներ (P ալիքներ) և լայնակի երկրորդային ալիքներ (S ալիքներ), և նրանցից ոչ մեկի մոտ չեն եղել մակերեսային ալիքներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարսի մակերևույթ Կատեգորիա:Մարս մոլորակ Կատեգորիա:Մոլորակագիտություն Կատեգորիա:Տեկտոնիկա Կատեգորիա:Սեյսմոլոգիա
Աստերոիդների ցանկ (318801-318900)
Աստերոիդների ցանկ (318701-318800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (318901-319000)
Բորկի (գյուղ, Զմիյովի շրջան)
Բորկի (Бірки), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1659 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բորկի գյուղում բնակվում էր 2 936 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,31 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2241,22 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1659 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կարգայլինկա
Կարգայլինկա (Каргайлинка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կրիվոյ Ուսկատ գետի ձախ ափին՝ 31 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Տոնացույց (ձեռագիր)
Տոնացույց, հայերեն ամենափոքր ձեռագիրն է։ Այն գրվել է Կաֆայում 1434 թվականին և կշռում է ընդամենը 1222345 գրամ (1 թերթ)։ Տարվա տոնակարգը ցույց տվող գիրք է հայ եկեղեցում։ Հետագայում տոնացույց են ներառել նաև յուրաքանչյուր տոնին պաերը։
2023թվականին տոնացույցի երկրորդ հատորում ամփոփել է յուրաքանչյուր տարվա համապատասխան փոփոխությունները, որոնց հիման վրա սկսել են ամենամյա օրացույցներ հրատարակվել Էջմիածնում, Կոստանդնուպոլսում և Երուսաղեմում։
Կատեգորիա:Օրացույց Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի
Պետրոզինո
Պետրոզինո (Petrosino), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիայի մարզում՝ Տրապանի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 7458 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 164 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 44 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 91020 ։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0923 ։
Բաշնեֆտ (ընկերություն)
Բաշնեֆտ, ռուսական նավթային ընկերություն, որը ստեղծվել է Բաշկորտոստանի Հանրապետության տարածքային կառավարությանը Բաշկորտոստանում խորհրդային նավթային նախարարության նավթային ակտիվների փոխանցմամբ Բորիս Ելցինի կողմից։ Այնուհետև 2002-2003 թվականներին սեփականաշնորհվել է Բաշկորտոստանի նախագահ, Ելցինի դաշնակից Մուրթազա Ռախիմովի կողմից, որը վերահսկվում է Bashkir Capital-ի կողմից, հոլդինգային ընկերություն` Ռախիմովի որդի Ուրալ Ռախիմովի հսկողությամբ։ 2009 թվականին «Բաշնեֆտ»-ի 2 մլրդ դոլարի վերահսկողությունը ձեռք է բերվել Վլադիմիր Եվտուշենկովի կողմից և դրվել նրան պատկանող «Սիստեմա» հոլդինգային ընկերությունում, սակայն 2014 թվականի հուլիսին ձերբակալվել է և «Բաշնեֆտ»-ում դրված «Սիստեմայի» 72% բաժնետոմսերը ետ վերցվեց Ռուսաստանի կառավարության կողմից ։ Ընկերության ետ գրավումից հետո 2014 թվականի դեկտեմբերին Եվտուշենկովը ազատվել էր բանտից, «մեղադրանքները չեն հաստատվել», սակայն հաղորդվում է, որ Ուրալ Ռախիմովը փախել է երկրից ։ Բաշնեֆտը երկրում նավթամթերքի խոշոր արտադրողներից մեկն է ։ Ընկերությունը գործում է Ռուսաստանում 140 նավթի և բնական գազի հանքավայրերում և տարեկան 16 մլն տոննա նավթամթերք։
Պատմություն
Ռուսական «Սիստեմա» հոլդինգային ընկերությունը գնել է «Բաշնեֆթ»-ի վերահսկիչ փաթեթը 2009 թվականի մարտին 2,5 մլրդ ԱՄՆ դոլարով ։
2014 թվականի մարտին «Բաշնեֆթի» 100% բաժնետոմսը ձեռք է բերվել «Բուրնեֆտեգազ» ռուսական նավթային ընկերության կողմից, գործարքի գինը գերազանցել է ավելի քան 1 մլրդ դոլարը ։
Մուրթազա Ռախիմովը, Կադիր Տիմերգազինը աշխատել են «Բաշնեֆտում»։
2016 թվականին «Բաշնեֆթը» զբաղեցնում է «Արկտիկայի» բնիկների իրավունքների վերաբերյալ 92 նավթային, գազային և հանքարդյունաբերական ընկերությունների 12-րդ հորիզոնականը ։
Աստերոիդների ցանկ (140301-140400)
Աստերոիդների ցանկ (140201-140300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (140401-140500)
|}
(3064) Զիմմեր
(3064) Զիմմեր (Zimmer), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի հունվարի 28-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բոլշոյ Կարկալայ
Բոլշոյ Կարկալայ (Большой Каркалай), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի բնակավայրեր
ჭ
Ճար (վրաց.՝ ჭარი), վրացական այբուբենի 30-րդ տառն է։ Հայերենում համապատասխանում է «Ճ ճ» տառին։
Նորածինների ծննդաբերական վնասվածքներ
Բուժումը
Նորածնի առավելագույն հանգիստ, գլխին սառույց, թթվածնաբուժություն, վիտամիններ, գլյուկոզ, սրտային և անոթային դեղամիջոցներ, կենտրոնական նյարդային համակարգը հանգստացնող պատրաստուկներ, հակա- արյունազեղումային միջոցներ։
Կանխարգելումը
Հղիների հիվանդությունների և հղիության բարդությունների ժամանակին հայտնաբերում և բուժում, ծննդաբերական ակտի արդյունավետ վարում։
Կատեգորիա:Հետծննդաբերական խնդիրներ Կատեգորիա:Մանկաբարձություն
Մալոե Արետովո
Մալոե Արետովո (Малое Аретово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 72 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ուլանովո (գյուղ, Գլուխովի շրջան)
Ուլանովո (Уланове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ուլանովո գյուղում բնակվում էր 820 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
ხ
Խան (վրաց.՝ ხანი), վրացական այբուբենի 31-րդ տառն է։ Հայերենում համապատասխանում է «Խ խ» տառին։
Համաշխարհային ցուցահանդես (այլ կիրառումներ)
Համաշխարհային ցուցահանդես կարող է վերաբերել.
Կոլկվից
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Կարավաջո (քաղաք)
Կարավաջո (Caravaggio), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում Է Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 15853 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 483 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 33 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքսներ՝ 24043, իսկ հեռախոսային կոդը՝ 0363։
Քաղաքի հովանավորներն են՝ Սան Ֆորմո Վերոնացին և Սան Ռուստիկո Վերոնացին։ Տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 9-ին։
Իտալացի հայտնի նկարիչ Միքելանջելո Մերիսի դա Կարավաջոն իր մականունը ստացել է քաղաքի անունից, ինչպես նաև մեկ այլ նկարիչ՝ Պոլիդորո Կալդարա՝ Պոլիդորո դա Կարավաջո մականունով։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բորոչեկ Վտորոյ
Բորոչեկ Վտորոյ (Бірочок Другий), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
ჯ
Ջան (վրաց.՝ ჯანი), վրացական այբուբենի 32-րդ տառն է։ Հայերենում համապատասխանում է «Ջ ջ» տառին։
Բորոչեկ Վտորոյ
2001 թվականի տվյալներով Բորոչեկ Վտորոյ գյուղում բնակվում էր 63 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,145 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 434,48 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1650 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սպասում (երգ)
Սպասում, Լյուդվիգ Դուրյանի բանաստեղծության բառերով հայկական ժողովրդական երգ, որի երաժշտության հեղինակը Խաչատուր Ավետիսյանն է ։ Այն «Տաղերգություն եղեռնի զոհերի հիշատակին» օրատորիայի յոթ մասերից մեկն է։
Պատմություն
Օրատորիան հրատարակվել է 1990 թվականին Երևանի «Խորհրդային գրող» հրատարակչությունում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական ժողովրդական երգեր
Խարբալանի
Խարբալանիից 1 կմ հարավ կար ձմեռանոց։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 25 տուն քուրդ բնակիչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դիաֆիլմ
Դիաֆիլմ (διά- նախդիր, այստեղ՝ փոխանցում սկզբից մինչև վերջ, և ֆիլմ), թեմատիկ ընդհանրություն ունեցող կամ (հազվադեպ) տարբեր պոզիտիվ պատկերներից կազմված (տես Դիապոզիտիվ) կարճամետրաժ ֆիլմ։ Նկարահանվում է սև և սպիտակ կամ գունավոր կինոժապավենի վրա։ Դիաֆիլմի տարատեսակն է միկրոֆիլմը։ Դիաֆիլմ դիտում են ֆիլմոսկոպով (անհատական օգտագործման համար) կամ դիապրոյեկտորի միջոցով՝ պատկերը էկրանի վրա ցուցադրելով։
Կատեգորիա:Ֆիլմեր Կատեգորիա:Լուսանկարչություն
Ֆրեշվիլեր
Ֆրեշվիլեր (Frœschwiller), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում :
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 344 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 256-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 88: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,4 %: 256 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 234 անձ (132 տղամարդ և 102 կին): Գործազուրկ են եղել 22 անձ (13 տղամարդ և 9 կին): 88 անաշխատունակներից 25-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 25-ը` թոշակառուներ, իսկ 38-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վաղինակ Շահումյան
Վաղինակ (Արտեմի) Հարությունի Շահումյան, հայ խորհրդային անասնաբույծ-սելեկցիոներ։ ՌՍՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1955), գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1949), պրոֆեսոր (1950)։
Վահրամ Շահումյանի և Գրիգոր Շահումյանի եղբայրը։
Կենսագրություն
1929 թ. ավարտել է Կ. Ա. Տիմիրյազևի անվան Մոսկվայի գյուղատնտեսական ակադեմիան։ 1949-1950 թթ. եղել է Կոստրոմայի «Կարավաևո» գյուղատնտեսական ինստիտուտի տնօրեն, 1950-1966 թթ.՝ նույնի գյուղատնտեսական կենդանիների բուծման և գենետիկայի ամբիոնի վարիչ։ Դիտարկվող աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսական կենդանիների սելեկցիայի, խոշոր եղջերավոր կենդանիների բուծման և այլ հարցերին։ Շահումյանը Կոստրոմայի տավարի ցեղի հեղինակներից է ։ ԽՄԿԿ անդամ 1921 թվականից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ անասնաբույծներ Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Ժուպան (այլ կիրառումներ)
Ժուպան։
Համաշխարհային ցուցահանդես (1906)
Համաշխարհային ցուցահանդես 1906 (L'Esposizione Internazionale del Sempione, The Great Expo of Work ), համաշխարհային ցուցահանդես, որը կազմակերպվել է Իտալիայի Միլան քաղաքում 1906 թվականի ապրիլի 28-ից հոկտեմբերի 31-ը ։
Պատմություն
Ցուցահանդեսը բացվել է 1906 թվականի ապրիլի 28-ից մինչև հոկտեմբերի 31-ը ։ Ցուցահանդեսի թեման՝ «Ծովային և ցամաքային տրանսպորտ»։ Ցուցահանդեսի անցկացումը նվիրված է եղել Փարիզ-Միլան երկաթգծի շահագործմանն ու 1906 թվականի մայիսին Ալպերում Սիմպլոն թունելի բացմանը։ Թունելը Իտալիայի Բրիգ և Շվեյցարիայի Դոմոդոսոլա քույր քաղաքները իրար է կապում։
Ցուցահանդեսը կազմակերպվել է Սեմպիոնե զբոսայգում և Բանակի հրապարակում (Piazza d'Armi) և հյուրընկալել է գեղարվեստական ցուցադրում՝ արդյունաբերական և տեխնիկական ցուցանմուշներ ։ Ցուցահանդեսին մասնակցել են Արևմտյան Եվրոպայի շատ երկրներ, ինչպես նաև Չինաստանը, Ճապոնիան, Թուրքիան, ԱՄՆ-ը, Կանադան և Հարավաֆրիկյան պետությունները ։
Ցուցահանդեսն ունեցել է շուրջ 10 միլիոն այցելու և զբաղեցրել է 250 ակր տարածք ։
Ժառանգություն
Ցուցահանդեսի արդյունքում Միլանը տնտեսական և սոցիալական վերածնունդ է ապրել։ Աշխատանքի պաշտպանության միջազգային հանձնաժողովը հիմնադրվել է Միլանի ցուցահանդեսի ժամանակ և գործում է առ այսօր։ 1905 թվականին Միլանի համաշխարհային ցուցահանդեսի առթիվ կառուցվել է Միլանի ակվարիումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ցուցահանդեսներ Կատեգորիա:Միլանի տեսարժան վայրեր
Պավլիկ Մանուկյան
Պավել (Պավլիկ) Մանուկյան (ծնվ. է մարտի 3, 1964 թվական, Բուժական, ՀԽՍՀ), հայ ռազմական, հասարակական գործիչ, Արցախյան պատերազմի մասնակից-հրամանատար, Հիմնադիր խորհրդարան կազմակերպության անդամ, Սասնա Ծռեր խմբավորման անդամ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1964 թվականի մարտի 3-ին Բուժական գյուղում (այժմ՝ Հայաստանի Կոտայքի մարզում)։ 1985-1987 թթ. ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում։ 1990 թվականին անդամակցել է ՀՅԴ կուսակցությանը, սակայն կարճ ժամանակ անց, համարելով ՀՅԴ-ն ազգակործան կառույց, հեռացել է վերջինիս շարքերից։
Արցախյան պատերազմ
1990-1991 թվականներին անձնագրային ռեժիմի ստուգման պատրվակով ձերբակալվել և պահվել է Շուշիի բանտում։ Սակայն, հիվանդության պատճառով ազատ է արձակվել։ Ապաքինվելուց հետո վերադարձել է մարտադաշտ։ 1988-1994 թվականներին Պավլիկ Մանուկյանը մասնակցել է Բերդաձորի ենթաշրջանի, Շահումյանի շրջանի ինքնապաշտպանական մարտերին, Շուշիի ազատագրմանը, Կրկժանի, Մալիբեկլուի, Ղուշչուլարի, Լաչինի («Մարդասիրական միջանցք»), Քելբաջարի (Քարվաճառ) (Օմարի լեռնանցք), Մարտակերտի, Ասկերանի, Կուբաթլուի, Զանգելանի, Ջաբրայիլի, Ֆիզուլիի շրջանների ազատագրական մարտերին։ Դասակի կազմում կռվել է ադրբեջանական «Դ խումբ» կոչված դիվերսիոն զորամիավորման դեմ, որի կազմում էր նաև ծայրահեղական Շամիլ Բասաևի հրամանատարությամբ գործող չեչենական գումարտակը։ 1991-1992 թվականներին Պավլիկ Մանուկյանը եղել է «Սեդրակ Ջալալյան» մարտական ջոկատի, 1992-1993 թվականներին՝ Շուշիի առանձնակի գումարտակի դասակի հրամանատար՝ միաժամանակ լինելով նաև Մարտակերտ – Քարվաճառ (Քելբաջար) ինքնապաշտպանական շրջանի պարետը։ 1993-1996 թվականներին Պավլիկ Մանուկյանը եղել է Պաշտպանության բանակի հետախուզական գումարտակի հրամանատար, 1996-1999 թվականներին և 2000-2002 թվականներին՝ Շուշիի առանձնակի գումարտակի հրամանատար թիկունքի գծով։ 1999-2000 թվականների Արմավիրի ուսումնական բրիգադի փոխհրամանատարն էր, 2000-2001 թվականներին՝ Ստեփանակերտի հոսպիտալի պետի տեղակալը։ 2002 թվականին զորացրվել է պահեստազոր։
Քաղաքական ակտիվությունը
Պավլիկ Մանուկյանը անդամագրվեց «Հիմնադիր Խորհրդարան» կազմակերպությանը, հանդես եկել «100-ամյակն առանց ռեժիմի» նախաձեռնության շրջանակներում։
100-ամյակն առանց ռեժիմի
Պավլիկ Մանուկյանը 2015 թվականի հունվարի 31-ին «100-ամյակն առանց ռեժիմի» նախաձեռնության շուրջ 150 անդամների և նրանց ընտանիքի անդամների հետ Արցախ մեկնելիս Գորիս-Ստեփանակերտ ավտոճանապարհի Բերձորի հատվածում Արցախի Հանրապետության ոստիկանության, դիմակավորված հատուկ ջոկատայինների ու քաղաքացիական հագուստով անձանց կողմից հարձակման է ենթարկվել  ։
ՊՊԾ գնդի գրավում
2016 թվականի հուլիսի 17-ի առավոտյան Սասնա Ծռեր խմբավորման կազմում Պ. Մանուկյանը մասնակցել է Երևան քաղաքի Էրեբունի թաղամասի ոստիկանության զորամասի գրավմանը։
Սասնա Ծռեր խմբավորման անունից ՊՊԾ գնդի տարածքում կազմակերպված մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտնել է, որ իրենք պահանջում են «Հայաստանի Հանրապետության տվյալ ժամանակվա իշխանությունների հեռացում, այդ թվում ՀՀ նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող Սերժ Սարգսյանի հրաժարական, նրանց քրեական պատասխանատվության ենթարկում, երկրում անցումային կառավարության ձևավորում, Հայաստանի Հանրապետության բոլոր քաղաքական բանտարկյալների ազատ արձակում, Արցախի Հանրապետության տարածքային ամբողջականություն, սոցիալ-տնտեսական առաջընթաց, երկրում արդարության վերականգնում» ։
2016 թվականի հուլիսի 26-ի ուշ երեկոյան՝ ՊՊԾ գնդի գրավման 10-րդ օրը ՀՀ ոստիկանությունը հայտարարեց, որ ազդրերի շրջանում վիրավորել և ձերբակալել է Պավլիկ Մանուկյանին և նրա որդուն ։
2018 թվականի հոկտեմբերի 10-ին դատարանի վճռով մեկ միլիոն ՀՀ դրամի գրավի դիմաց ազատ է արձակվել ։
Պարգևները
Պավլիկ Մանուկյանը հայտարարել է, որ իր ստացած բոլոր մարտական մեդալներից հրաժարվել է՝ ի նշան Հայաստանի և Արցախի իշխանությունների վարած քաղաքականությանը, որոնց լեգիտիմությունը նա չի ընդունում ։ Սակայն 2018 թվականին տեղի ունեցած «թավշյա հեղափոխությունից» հետո հետ է ընդունել բոլոր պարգևները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սասնա Ծռեր խմբավորման անդամներ Կատեգորիա:Շուշիի առանձնակի գումարտակի անդամներ Կատեգորիա:Հայ կալանավորներ և ձերբակալվածներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
ჰ
Հաէ (վրացերեն՝ ჰაე), վրացական այբուբենի 33-րդ տառն է։ Հայերենում համապատասխանում է Հ տառին։