cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ադրբեջանական դասական երաժշտություն
XX դարի սկիզբ
20-րդ դարի սկզբին Ուզեիր Հաջիբեկովը դրեց ժամանակակից ադրբեջանական երաժշտական մշակույթի հիմքերը։ Ու. Հաջիբեկովը շատ լավ և վճռականորեն օգտագործեց խորհրդային համակարգի ներուժը։ 1900 թվականին Բաքվում բացվեց Երմոլաևայի երաժշտական դպրոցը։ Այդ ժամանակահատվածում Բաքվում գործել են նաև Շեֆերլինգի, Սեմյոնովի և Ռոզիի երաժշտական դպրոցները։
1920-ական թվականներ
1920 թվականին Ադրբեջանում ստեղծվել է Ադրբեջանի Պետական Սիմֆոնիկ Նվագախումբը։ Իսկ 1921 թվականին ստեղծվեց Ադրբեջանի Պետական Կոնսերվատորիան։ Այդ ժամանակահատվածում Բաքվում գործում էին նորարարական խմբերը։ 1926 թվականին Ադրբեջանում ստեղծվել է առաջին երգչախումբը ։ Նույն թվականին աշխատել է նաև «Արևելյան երաժշտության դասընթացները», որը ստեղծվել է Խադիջա Կայիբովայի կողմից։ Ասաֆ Զեյնալին Ադրբեջանում դասական ժանրի հայտնի ներկայացուցիչներից էր։ Նա ազգային ռոմանսի և սիմֆոնիկ երաժշտության հիմնադիրն է ։
1930-ական թվականներ
1930-ական թվականները Ադրբեջանում համարվում են դասական երաժշտության զարգացման նոր դարաշրջան։ 1931 թվականին Ազգային Գործիքների նվագախմբի և Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիայի ջանքերով կոնսերվատորիայում ստեղծվել է երաժշտական սենյակ `ադրբեջանական ժողովրդական երաժշտության հավաքելու և ուսումնասիրելու համար։ 1934-ին ստեղծվեց Ադրբեջանի Կոմպոզիտորների Միությունը։ 1936 թվականին Պարային Համույթը և Ադրբեջանի Պետական Ֆիլհարմոնիան միավորվեցին։ Այնուհետև, 1938 թվականին ստեղծվեց Երաժշտական Կոմեդիայի թատրոնը և Ֆիքրեթ Ամիրովի անվան Ադրբեջանի պետական երգի և պարի համույթը։ 1939 թվականին ստեղծվել է ժողովրդական ստեղծագործական տուն  ։
1940-ական թվականներ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանի դասական երաժշտության մեջ հերոսության և հայրենասիրության թեման կարևոր էր։ 40-ականների հիմնական աշխատանքներն են Ուզեիր Հաջիբեկովի և Սեիդ Ռուսթամովի ժողովրդական երաժշտական գործիքների համար գրված ստեղծագործությունները, Կարա Կարաևի և Ջովդեթ Հաջիևի «Վաթան» օպերան և այլն։ Ջովդեթ Հաջիևը և Սոլթան Հաջիբեկովը ստեղծեցին իրենց առաջին սիմֆոնիաներն `ադրբեջանական երաժշտության սիմֆոնիկ ժանրի առաջին օրինակները։ Նիյազիի «Խոսրով և Շիրին» օպերան, Ուզեիր Հաջիբեկովի «Սենսիզ» և «Սեվգիլի Ջանան» ռոմանսները գրվել են այդ տարիներին։
1950-ական թվականներ
1950-ական թվականներին սիմֆոնիկ երաժշտության ոլորտում տեղի ունեցավ հատուկ զարգացում։ Ֆիքրեթ Ամիրովը հայտնի է որպես երաժշտական պատմության մեջ սիմֆոնիկ մուղամ ժանրի ստեղծող։ 1956 թվականին անցկացվել է Ադրբեջանի կոմպոզիտորների միության առաջին համագումարը։ 1957-ին ստեղծվեց առաջին պետական լարային կվարտետը։
1960-ական թվականներ
«Նոր Ադրբեջան» երաժշտության հիմքը դրվել է 1965 թ-ին կատարված Գարա Գարաևի III սիմֆոնիայի շնորհիվ։
Կոմպոզիտորներ
• 4
Դարա-Բիսմարա
Դարա-Բիսմարա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ցարյովկա (գյուղ, Շկոտովսկի շրջան)
Ցարյովկա (Царёвка), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Շկոտովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 190 մարդ։
Ալեքսանդր Օլենիչ-Գնենենկո
Ալեքսանդր Պավլովիչ Օլենիչ-Գնենենկո (Александр Павлович Оленич-Гнененко, ), ռուս գրող, թարգմանիչ, հասարակական գործիչ։
Կենսագրություն
20-րդ դարի սկզբին Ալեքսանդրը հոր հետ տեղափոխվել է Սիբիր։ Ավարտել է Օմսկի գիմնազիան (1912) ։
Էքստեռնով հանձնել է Խարկովի համալսարանի քննությունները, հեղափոխության և քաղաքացիական պատերազմի տարիներին միացել է բոլշևիկներին, անդամագրվել կոմկուսին։
Ստեղծագործություն
Ալեքսանդր Օլենիչ-Գնենենկոն գրել է բանաստեղծություններ, հրատարակել բանաստեղծական ժողովածուներ (քաղաքացիական և բնապատկերային քնարերգություն, մանկական պոեզիա), սակայն ամենամեծ ճանաչումը ստացել է որպես թարգմանիչ։ Լուիս Քերոլի «Ալիսը հրաշքների աշխարհում» գրքի նրա թարգմանությունը, որը լույս է տեսել 1940 թվականին, վերահրատարակվել է չորս անգամ։ Կա կարծիք, որ Սամուիլ Մարշակի ուշ թարգմանությունների մի մասը հիմնված էր Օլենիչ-Գնենենկոյի աշխատանքների վրա կամ նույնիսկ խմբագրված գրագողություն էր ։ Բացի այդ, Ալեքսանդր Օլենիչ-Գնենենկոն թարգմանել է Էդգար Ալան Պոյին, ուկրաինացի բանաստեղծներին (այդ թվում՝ Տարաս Շևչենկոյին)։ Կյանքի վերջում նա գրել է հուշագրություններ։
Հայաստանի ջրամբարներ
Սա Հայաստանի ջրամբարների ցանկ է։
Ցանկը ներկայացված է ըստ Հայաստանի մարզերի և Արցախի շրջանների ։
Հայաստան
Լեռնային գետի հոսքը կարգավորելու, հալոցքաջրերն ու անձրևաջրերը ոռոգման նպատակով կուտակելու, էներգետիկ կարիքները հոգալու և չորային միկրոկլիմայական պայմանները մեղմացնելու համար Հայաստանում կառուցվել է շուրջ 80 ջրամբար՝ 988 միլիոն մ3 ընդհանուր մակերեսով։ Հայաստանի տարածքում ամենամեծ ջրամբարը Ախուրյանի ջրամբարն է՝ 525 միլիոն մ3 մակերեսով։ Այս ջրամբարները օգտագործվում են ոռոգման, էներգետիկայի, ձկնաբուծական և բուժական նշանակություններով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ջրամբարներ Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան
Լացիա
Լաթսիա (հունարեն։ Λατσιά lat͡ʃʰa), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Նիկոսիայի շրջանում։ Գյուղը գտնվում է մայրաքաղաք Նիկոսիայի արևելյան ծայրամասում։ Բնակչությունը կազմում է 16.774 մարդ 2001 թվականի տվյալներով, հիմնականում քրիստոնյաներ են։ Լաթսիան Նիկոսիայի ամենախիտ բնակեցված արվարձաններից է։
Ռուս-պարսկական պատերազմ (1826-1828)
Ռուս-պարսկական պատերազմ, 1826-1828 թվականներին տեղի ունեցած ռազմական գործողություն պատմական Հայաստանի արևելյան գավառներում ՝ Ռուսական կայսրության և Ղաջարական Իրանի միջև ։
Լացիա
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Նիկոսիայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Ռուս-պարսկական պատերազմ (1826-1828)
Այս, ինչպես և նախորդ (1804-1813) պատերազմների պատճառը եղել է Ռուսաստանի ընդլայնումը դեպի Սև և Կասպից ծովեր։ Դրան զուգահեռ Անգլիան ցանկանում էր կասեցնել ռուսների առաջխաղացումը, և սեփական ձեռքերում կենտրոնացնել արևելքի, մասնավորապես՝ Հնդկաստանի, Պարսկաստանի ու Օսմանյան կայսրության հետ կատարվող առևտուրը։ Իր հերթին Իրանում նոր հիմնադրված հարստության՝ Ղաջարիների երկրորդ շահ Ֆաթհ Ալին (1797-1834), ցանկանում էր հետ գրավել նախորդ պատերազմում Գյուլիստանի պայմանագրով կորցրած գավառները՝ ի դեմս արևելյան Վրաստանի, Կուր-Արաքսյան միջագետքի, Կասպից ծովի արևմտյան ափերի ։
Պատերազմի առիթը 1825 թվականի դեկտեմբերին Ռուսաստանում բռնկված ապստամբությունն էր։ Որոշ պատմաբաններ համարում են, որ այդ ընդվզումը կապված էր ԱՄՆ-ի անկախության հռչակագրի և անկախության պատերազմի հետ ։ Ալեքսանդր I-ի մահից հետո Սանկտ Պետերբուրգում գահ է բարձրանում եղբայրը՝ Նիկոլայ I-ը, որի թագադրմանը դեմ լինելով՝ բանակի որոշ սպաներ ընդվզում են։ Նրանք հայտնի են դառնում «դեկաբրիստներ» անունով։ Ռոմանովները ճնշում են ապստամբությունը և վերահաստատում իրենց իշխանությունը ։ Դրանից հետո անգլիական գործակալներն Իրանում լուրեր էին տարածում, թե Ռուսաստանում սկսել են գահակալական կռիվներ, և իսկական ժամանակն է թագավորին չենթարկված զորքերից խլելու կորցրած տարածքները ։
Պատերազմն ավարտվել է 1828 թվականին Ռուսաստանի հաղթանակով։ Հյուսիսային Իրանի Թուրքմենչայ գյուղում կնքվում է հաշտության պայմանագիր, որով Իրանը հրաժարվում է Երևանի և Նախիջևանի խանություններից՝ հօգուտ Ռուսաստանի ։ Վերջինս հրաժարվում է Արաքս գետից հարավ ընկած գրավյալ տարածքներից ։
Նախադրյալներ
Հիմնադրման պահից սկսած՝ շահական Պարսկաստանը Սեֆյանների, Աֆշարիների և Զանդերի օրոք տիրում էր Կովկասի և Հայկական լեռնաշխարհի արևելյան գավառներին։ Օսմանյան կայսրության դեմ մղված որոշ պատերազմներում (1578-1590, 1723-1727) կորցնելով դրանք՝ պարսիկները վերանվաճում էին որոշ ժամանակ անց ։ Ռուսների դեմ պատերազմներում Ղաջարիները կորցրածը ետ բերելու ճանապարհին ավելին էին զիջում. այդպես եղավ 1796 թվականի պարսկական արշավանքի և 1804-1813 թվականների պատերազմի հետևանքով։ Այս անգամ ևս Պարսկաստանը չէր հաշտվում իր տարածքների կորստի իրողության հետ, ժամանակ էր շահում՝ նոր և վերջնական հարձակման համար։ Պարսիկներին առանձնապես արբեցրել էր իրենց հաղթանակը Օսմանյան կայսրության դեմ 1821-1823 թվականների պատերազմում ։
Ռուս-պարսկական նոր պատերազմում մեծապես շահագրգռված էր Անգլիան, որը փորձում էր իր ձեռքում կենտրոնացնել Մերձավոր Արևելքի առևտուրը։ Անգլիացիներն առանձնապես հետաքրքրված էր ամբողջ Հնդկաստանի, հարավային Իրանի ու Պարսից ծոցի առևտրով, իսկ հետագայում նաև՝ գրավմամբ ։ Այս առթիվ նրանք չեզոքացրել էին Նիդերլանդներին՝ 1814 թվականին պայմանագիր կնքելով Լոնդոնում, ապա նաև Ֆրանսիային՝ 1815 թվականի Փարիզի հաշտությամբ։ 1814 թվականի նոյեմբերի 25-ին Թեհրանում կնքված պայմանագրի առաջին կետով Իրանը պարտավորվում Էր դադարեցնել հարաբերությունները այն բոլոր եվրոպական տերությունների հետ, որոնք գտնվում Էին Անգլիայի հետ թշնամական հարաբերությունների մեջ ։ Անգլիայի կողմից Ռուսաստանի առաջխաղացումը կասեցնելու հերթական փորձը կատարվել էր 1826 թվականին, երբ դեսպան Վելինգտոնի և Նիկոլայ կայսեր միջև ստորագրվել էր Սանկտ Պետերբուրգի արձանագրությունը։ Նրանում նշվում էր, որ Հունաստանի անկախության պատերազմին միջամտելու դեպքում անգամ Ռուսաստանը կհարգի այդ երկրի անկախության իրավունքը և տարածքային պահանջներ չի ներկայացնի նրան ։
Դեկաբրիստների ապստամբությունից հետո անգլիական գործակալները Թեհրանի արքունիքում լուրեր էին տարածում, թե իբր Ռուսաստանում սկսել են գահակալական կռիվներ, և երկրում խառնաշփոթ իրավիճակ է։ Ռազմատենչ Աբբաս Միրզան ևս, անգլիացիների հետ համագործակցելով, Ֆաթհ-Ալի շահին համոզում է, որ զորքն ապստամբել է և չի ենթարկվում թագավորին։ Ըստ այդմ, եկել է ամենահարմար ժամանակը ռուսներին վտարելու և կորցրածը հետ վերադարձնելու համար։ Այդ տարածքների իսլամադավան ցեղերը ևս կարող էին օժանդակել Ղաջարիներին։ Իր հերթին Ռուսական կայսրությունը ջանում էր ամրապնդել իր տիրապետությունը Հայաստանում, ուստի այստեղ էր ուղարկում համապատասխան մասնագետներ ։ Բացի այդ, Ռոմանովները մտադիր էին շարունակել հաղթարշավը և նոր տարածքներ գրավել միջնադարի թուլացած կայսրություններից։ Այդ հարցում նրան քաղաքական և ռազմական որոշակի օժանդակություն էին մատուցում Սանկտ Պետերբուրգի, Մոսկվայի ու Նոր Նախիջևանի հայերը ։
Ռազմական գործողություններ
1826 թվականի հուլիսին Իրանի գահաժառանգ Աբբաս Միրզան 60 հազարանոց բանակով մտավ Ռուսաստանի տարածք՝ խախտելով Գյուլիստանի պայմանագիրը։ Նա բանակը բաժանեց երկու մասի, որոնցից մեկը Հասան խանի գլխավորությամբ արշավեց Շիրակի ուղղությամբ, իսկ մյուսը Աբբաս Միրզայի գլխավորությամբ մտավ Արցախ։ Աբբաս Միրզայի դեմ դուրս եկան ռուսական բանակի շուրջ 1000 զինվոր։ Նրանց պարտականությունը՝ պարսկանան բանակի առաջխաղացման դանդաղեցումն էր, սակայն նրանք շրջափակվեցին ու պարսիկների կողմից սուտ խոստումներին հավատալով սպանվեցին։ 1826 թվականի հուլիսի 25-ին Աբբաս Միրզան, շուրջ 50 հազարանոց բանակով շրջափակեց Շուշիի բերդը։ Պարսիկների հարձակման ժամանակ այստեղ գտնվում էր ընդամենը 6 վաշտ՝ լեհ գնդապետ Իոսիֆ Ռեուտի գլխավորությամբ, որը տեղաբաշխված էր Չանախչի (Ավետարանոց) գյուղում։ Փոքրաթիվ այս զորամասին օգնելու նպատակով Գորիսում գտնվող փոխգնդապետ Նազիմկայի հրամանատարության տակ եղած մոտավորապես 1000 հոգանոց զորամասը հրաման է ստանում՝ միանալ գնդապետ Ռեուտի 42-րդ եգերական գնդին։ Այն պաշտպանում էին 3000 զինվոր (մեծ մասը հայեր) ։ Պարսկական ևս երկու զորագունդ շարժվում են Լոռու և Թալիշի ուղղությամբ. կարճ ժամանակ անց հետ է գրավվում Թալիշի խանությունը։ Աբբաս Միրզան, տեսնելով, որ պաշարումը ձգձվում է, իր որդի՝ Մահմադ Միրզային, 12 հազարանոց բանակով ուղարկում է հյուսիս, որտեղ առանց դժվարությամբ Մեհմեդը գրավում է Ելիզավետպոլը ու շարժվում առաջ։ Այդ ժամանակ Ալեքսեյ Երմոլովը հայազգի Մադաթովին հանձնարարում է ամեն կերպ կասեցնել Մահմադի առաջխաղացումը՝ մինչև ռուսական հիմնական զորքերի հասնելը։ Մադաթովը իր 2 հազարանոց բանակով որոշում է թշնամուն ընդառաջ գնալ։ Երկու բանակները ճամբար են դնում Շամքոր գետի ափին։ Իմանալով որ գիշերը պարսիկները հարձակվելու են՝ Մադաթովը նախահարձակ է լինում ու առաջին ընդհարման ժամանակ քշում իրենից հնգապատիկ ավել բանակին։ Իրանական բանակը նահանջում է Շամքոր գետի աջ ափը ու բանակում այնտեղ։
Շամքորի և Ելիզավետպոլի ճակատամարտեր
1826 թվականի սեպտեմբերի 3-ին տեղի է ունենում Շամքոր գետի ճակատամարտը՝ ռուսական 2 հազարանոց ու պարսկական 10 հազարանոց զորքերի միջև։ Ռուսական բանակը, հայազգի գեներալ Վալերիան Մադաթովի գլխավորությամբ, նախահարձակ է լինում։ Պարսից զորքը, չնայած խուճապին, դիմադրում էին ռուսական բանակի գրոհներին։ Նրանք նահանջեցին այն ժամանակ, երբ Մադաթովը առաջ քաշել տվեց գումարտակը, որն իր շարժվելու արդյունքում փոշի բարձրացրեց երկինք։ Պարսիկները հեռվից տեսնելով մտածեցին, թե դա հսկայական բանակ է, որն օգնության է հասել Մադաթովին՝ անկանոն նահանջեցին։ Այս ճակատամարտը ստիպեց Աբբաս Միրզային թողնել Շուշիի պաշարումը ու գնալ Մադաթովին ընդառաջ։
Չնայած որ ճակատի հրամանատար Ալեքսեյ Երմոլովը Մադաթովին հրամայել էր դիրքերը պահել մինչև հիմնական բանակի ժամանումը՝ Մադաթովը որոշեց առաջ շարժվել։ Նա առանց դիմադրության հետ գրավեց Ելիզավետպոլը։ Սեպտեմբերի 11-ին Իվան Պասկևիչը ժամանեց ռազմաճակատ ու փոխարինեց Երմոլովին։ Պատերազմի այդ ճակատում ուժերի հարաբերակցությունը փոխվեց։ Ռուսական բանակի թիվը այդտեղ հասավ 8 հազարի, իսկ պարսկականինը նվազեց 35 հազար զինվորի։ Պասկևիչը սկզբում ուզում էր խուսափել բաց ճակատամարտից, բայց Մադաթովը նրան կարողացավ համոզել, որ այդ քայլի դեպքում պարսկական բանակի մարտունակությունը կբարձրանա։ Ճակատամարտի նախորդ օրը՝ սեպտեմբերի 13-ի գիշերը, Մադաթովին ներկայացան երկու հայ զինվորներ, որոնք ծառայում էին Աբբաս Միրզայի բանակում, ու հայտնեցին որ Աբբաս Միրզայի բանակը արդեն դուրս է եկել մթության քողի տակ ու շարժվում է առաջ՝ առավոտյան ճակատամարտը սկսելու համար։ Սեմպտեմբերի 14-ին պարսկական բանակը, կիսաշրջանաձև դասավորվելով, անցավ գրոհի։ Նրանց նպատակն էր՝ թվական առավելությունը օգտագործելով շրջափակել թշնամուն։ Մադաթովն օգտագործում է մարտունակության առավելությունը, թշնամուն թույլ տալիս առաջանալ, իսկ երբ զորքերի միջև հեռավորությունը հասավ ընդամենը 100 քայլի, Մադաթովը հրամայեց հարձակվել թշնամու վրա ու կատաղի կռիվ տալ։ Մարտունակության առավելությունը ճիշտ օգտագործելով՝ ռուսական զորքը հաղթեց ճակատամարտը։ Ճակատամարտից հետո ռուսական բանակը սկսեց հետապնդել պարսիկներին։
Այս ճակատամարտերից հետո Աբբաս Միրզան նահանջեց Արաքսի հարավային ափը։ Դրանով ավարտվեց նաև Շուշիի հերոսական պաշտպանությունը, որը տևել էր 48 օր։ Այն կարևոր նշանակություն ունեցավ ռուս-պարսկական պատերազմի հետագա ամբողջ ընթացքի վրա՝ ձախողելով թշնամու՝ Թիֆլիսի վրա հարձակվելու ռազմական ծրագրերը ։ 1827 թվականի հունվար-փետրվարին ռուսական բանակի մի մասը զբաղված էր Արաքս գետից Արցախ ներխուժած տարբեր ցեղերի դեմ պայքարելով և Արցախը նրանցից մաքրելով ։
Նախիջևանի ու Երևանի գրավում
1827 թվականի գարնանը Ներսես Աշտարակեցու և Հարություն Ալամդարյանի գլխավորությամբ Թիֆլիսում կազմակերպվեցին կամավորական ջոկատներ, որոնք ռուսական զորամասերի հետ մասնակցեցին ռազմական գործողություններին։ Մարտին Թիֆլիսում կազմակերպվեց 117 հոգուց բաղկացած հայ կամավորների առաջին ջոկատը, իսկ մայիսին քաղաքի այդ ջոկատներում ցուցակագրվել էին շուրջ 600 հոգի ։ Նույն ժամանակ ռուսական զորքերը կենտրոնացվեցին Երևանի Հասան խանի զորքի դեմ։ Ապրիլի սկզբին ռուսական բանակի զորամասերը մտան Երևանի խանության տարածք, գրավեցին Էջմիածինը և մոտեցան Երևանի բերդի մատույցներին։ Հունիսի 15-ին Երևանի պաշարման համար ժամանեց 20-րդ հետևակային դիվիզիան՝ գեներալ Աֆանասի Կրասովսկու գլխավորությամբ։ Վերջինս մասնակցել էր Ֆրանսիայի դեմ մղվող ռուս-ավստրիական պատերազմին, Օսմանյան կայսրության դեմ մղվող 1806-1812 թվականների, ինչպես նաև 1812 թվականի հայրենական պատերազմներին։ Արարատյան դաշտի խիստ շոգ կլիմային ոչ սովոր ռուսները վարակվեցին տենդերով և դիզենտերիայով, և մարտունակ զինվորների քանակը իջավ 4000-ի։ Ռուսներն առժամանակ դադարեցրին պաշարումը և բարձրացան Արագած լեռ՝ Էջմիածնում թողնելով Սևաստոպոլի հետևակային խմբի գումարտակը (մինչև 500 սվին), 5 հրանոթ, հայերի հեծյալ կամավորական ջոկատի հարյուրյակ, և 700 հիվանդ զինվոր։ Մեկ այլ զորամաս մտել էր Նախիջևանի խանություն. քաղաքը հանձնվեց կարճ ժամանակ անց։ Դրանից ոչ հեռու գտնվող Աբբասաբադ ամրոցը շարունակում էր դիմադրել։ Պաշարումը տևեց մեկ շաբաթ՝ հուլիսի 1-7-ը։ Այդ ընթացքում ռուսները կասեցրին Աբբաս Միրզայի՝ օգնական զորքերի ժամանումը։ Ռուսների հաղթանակի պատճառներից մեկը Նախիջևանի Էհսան խանի դավաճանությունն էր պարսկական զորքին ։ Երևանի խանությունն, այսպիսով, պաշարված էր երեք կողմից. Պարսկաստանին կապող միակ ճանապարհն անցնում էր Մակուի և Իգդիրի միջոցով։
Աբբաս Միրզան անցնում է հակահարձակման. օգոստոսին պարսկական 9 հազարանոց հետևակը և 21 հազարանոց հեծելազորը, որը զինված էր 24 թնդանոթով, մոտենում է Էջմիածնի մատույցներին, երբ ռուս զինվորները հանգստանում էին Արագած լեռան լանջերին։ Օգոստոսի 17-ին Օշական գյուղի մոտ տեղի ունեցավ արյունահեղ ճակատամարտ։ Նրանց դեմ կանգնած էր ռուսական 3 հազարանոց ջոկատը, հայ և վրացի կամավորներ, որոնք միասին ունեին 12 թնդանոթ ։ Պարսիկները ճակատամարտում պարտություն կրեցին, և դրա հետևանքով ռուսները ոչ միայն չհանձնեցին Էջմիածինը, այլև գրավեցին Սարդարապատը, ևս մեկ անգամ մոտենալով Երևանին։ Այն ամրացված էր եվրոպական ռազմական մասնագետների ղեկավարությամբ։ Հասկանալով, որ սա լինելու է վերջին ճակատամարտը Հայաստանում՝ պարսիկները չհանձնեցին բերդը ։ Սեպտեմբերի վերջին գեներալ Պասկևիչը հրամայում է գրոհել: Ռուսական պաշարողական հրանոթները օր ու գիշեր ռմբակոծում են բերդը. հոկտեմբերի 1-ին պարսկական ամենաամուր ու վերջին հենակետը Հայաստանում ընկնում է։ Գերեվարվում են 3000 զինվոր, 100 թնդանոթ, զենք ու զինամթերք։ Երևանի վերջին՝ Հասան խան Ղաջարը գերեվարվածների թվում էր։ Երևանի գրավման համար Պասկևիչը ստացավ «Կոմս Էրիվանսկի» տիտղոսը։ Ռուսներից և հայերից շատերը պարգևատրվեցին «Երևանի բերդի գրավումը» մեդալով։ Դա իսկական տոնախմբություն էր ժամանակի հայության համար։ Ռուսական զորքերը շարունակում են հաղթարշավը և շարժվում Թավրիզի ուղղությամբ ։ Վերջինս Ղաջարական Պարսկաստանի երկրորդ խոշոր քաղաքն էր, առևտրական կարևորագույն հանգույց ։ Վրացի գեներալ Գեորգի Էրիսթավի առաջապահ ջոկատը մտավ Մակուի խանություն, ապա հոկտեմբերի 3-ին գրավել է Մարանդը, որն ընկած էր Մակու-Թավրիզ ճանապարհի կենտրոնում։ Տասը օր անց նույն ջոկատը մտավ Թավրիզը, իսկ գլխավոր ուժերն այստեղ հասան հոկտեմբերի 19-ին։ Քաղաքի կայազորը փախուստի մատնվեց, և 60.000 բնակիչ ունեցող քաղաքը առանց դիմադրության հանձնվեց։ Պարսիկները չէին շտապում հաշտություն խնդրել, ուստի ռուսները գրավեցին Խոյի խանությունը՝ Սալմաստ և Խոյ հինավուրց բնակավայրերը, ինչպես նաև Ուրմիայի խանությունը՝ համանուն կենտրոնով։ Այստեղ նրանց աջակցում էին ոչ միայն տեղաբնիկ հայերը, այլև ասորիները։ 1828 թվականի Փետրվարի 10-ին կնքվեց Թուրքմենչայի հաշտության պայմանագիրը՝ Ռուսաստանի և Իրանի միջև ։ Պայմանագրով Ռուսաստանին անցան Երևանի ու Նախիջևանի խանությունները, և Իրանը Ռուսաստանին վճարեց 20 միլիոն ռուբլի ռազմատուգանք ։ Այս պատերազմից հետո Ռուսաստանը սկսում է կապիտալ ներդրումներ կատարել Պարսկաստանում, որով ոչ միայն այդ երկրի հյուսիսը, այլև Կասպից ծովը վերցնելով իր ազդեցության տակ։
Ռուսաստանի տիրապետության տակ անցնելով՝ Արևելյան Հայաստանի ժողովուրդը ազատվեց ձուլման և ֆիզիկական բնաջնջման վտանգից. շահ Աբբասի կազմակերպած հայերի բռնագաղթից երկու դար անց Արևելյան Հայաստանում հայ բնակչության թիվը հասնում էր 35 հազարի, իսկ իսլամադավան բնակչությունը հայերին կրկնակի գերազանցում էր։ Ալեքսանդր Գրիբոյեդովը և Ներսես Աշտարակեցին կազմակերպեցին 40-42 հազար հայերի ներգաղթը նորաստեղծ Հայկական մարզ։ Փոխարենը այստեղից հեռացան հազարավոր մուսուլմաններ։ Ժողովրդագրական կազմը ավելի փոխվեց հօգուտ հայերի, երբ 1828-1829 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից հետո Արևմտյան Հայաստանից Ջավախք, Շիրակ ու Սևանի ավազան եկան ևս 80 հազար հայեր։ Արևելյան Հայաստանը դարձավ հայ ժողովրդի ազգահավաքման և գոյատևման կենտրոն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս-պարսկական պատերազմ (1826-1828) Կատեգորիա:19-րդ դարը Վրաստանում
Նո Լի Յոն
Նո Լի Յոն (노이영;, հայտնի է Ի-Յոն անվանմամբ), հարավկորեացի երգչուհի։ Առավել հայտնի է, որպես After School աղջիկների խմբի նախկին անդամ (2011-2019)։
1992-2010. Վաղ տարիներ և կրթություն
Ի-Յոնը ծնվել է 1992 թվականի օգոստոսի 16-ին Հարավային Կորեաի Չինչոն քաղաքում ։ Նա, բացի ծնողներից, ունի նաև եղբայր՝ Թեջինը։ Դեռահաս տարիքում աղջիկը մասնակցել է երաժշտական փառատոների։ Նվագել է կիթառ, հարվածային գործիքներ, դաշնամուր և մի շարք այլ գործիքներ ։ Սովորել է Չինչոնի բարձրագույն տեխնիկական և գյուղատնտեսական դպրոցում, այնուհետև ընդունվել է Հյոնհիի համալսարանի՝ «Պոստմոդեռնիզմը երաժշտության մեջ» բաժին ։
2011 - ներկա. After School-ի A.S. Blue-ի հետ առաջնաելույթ
2015 թվականից հետո After School-ը ընդմիջման էր գտնվում յուրաքանչյուր մասնակցի անհատական գործունեության պատճառով։ Այդ ընթացքում պայմանագրերի ավարտից հետո գրեթե բոլորը հեռացան ընկերությունից, բացի Ռեյնան, Նանան, Կահին և Ի-Յոնը։ Կորեական ԶԼՄ-ները բազմիցս ենթադրում էին, որ խումբը կլուծարվի, մինչդեռ Pledis Entertainment-ը պաշտոնական հայտարարություններ չէր տալիս։ Խմբի որոշ անդամներ ևս խոսեցին խմբի ոչ պաշտոնական լուծարման մասին`վերջին ալբոմը ձայնագրելու համար ժամանակ չունենալու պատճառով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 16 ծնունդներ Կատեգորիա:1992 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Հարավկորեացի մոդելներ
Կոստանդին (նկարիչ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:12-րդ դարի հայեր
Հովի Սթար
Հովավ Սեկուլեց (եբր.՝ ‎ חובב סקולץ‎‎, ), մեծ մասամբ հայտնի է իր բեմական անվամբ` Հովի Սթար, իսրայելցի երգիչ։
2016 թվականին ներկայացրել է իր երկիր Եվրատեսիլում։
Երաժշտական կարիերա
2009 թվականին մասնակցել է «Ծնվել է աստղ» երաժշտական մրցույթին և զբաղեցրել 7-րդ հորիզոնականը։ 2015 թվականին հաղթելով իսրայելական «Եվրատեսիլի հաջորդ աստղը» տաղանդների շոուն, Հովավը թույլատվություն ստացավ ներկայացնելու Իսրայելը Եվրատեսիլ 2016 երգի մրցույթում` իր «Made of Stars» երգով։ 2016 թվականի մայիսի 12-ին Հովավը անցնում է մրցույթի եզրափակիչ և վերջնական արդյունքում զբաղեցնում 14-րդ հորիզոնականը։
Անձնական կյանքը
Ծնվել է հրեայի ընտանիքում։ Մոր ծնողները Մարոկկոյի ռաբբի Հովավ Բիտոնն ու նրա կինն են:Հայրական պապը Դավիթ Սեկուլեցը Ռումինիայից է,իսկ տատիկ Մարգալիտը ծնվել է Եգիպտոսում։ Երբ լրանում ե նրա 4 տարին ծնողները բաժանվում են։ Մայրը ամուսնանում է բասկետբոլիստ Ջոա ՄակԿինտայրի հետ, որի արդյունքում ընտանիքը ևս մեկ անգամ տեղափոխվում է։ Հովավը սովորել է հրեական կրոնական դպրոցում,որտեղ հաճախ ենթարկվում էր ծաղրի ու վիրավորանքների։ Զինվորական ծառայությունը անցկացրել էլ ռազմական նվագախմբում։ Նա փորձառու ոճաբան է և դիմահարդար։ 2016 թվականի ապրիլին ռուսական օդանավակայանում նա կոնֆլիկտ է ունենում ռուս իրավապահների հետ համասեռամոլ լինելու պատճառով:Նա ասել է, որ իրավապահները վիրավորել նրան` փչացնելով նրա անձնագիր։
Կատեգորիա:Իսրայելցի երգիչներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2016 երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:Իսրայելցի երաժիշտներ
Ջերոլա Ալտա
Ջերոլա Ալտա (Gerola Alta), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Սոնդրիո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 249 մարդ, խտությունը կազմում է 7 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 38 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 23010, հեռախոսային կոդ՝ 0342։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Լոմբարդիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ստարոյուրևո
Ստարոյուրևո (Староюрьево), գյուղ Ռուսաստանի Տամբովի մարզի Ստարոյուրևսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1648 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տամբովի մարզի Ստարոյուրևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1643 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ժողովածու (2885)
Ժողովածու (2885), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2885 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1790, 1809-1810 թվականներին Սափրիչ Մանուել Սեփաստացի գրիչի կողմից Սանկտ Պետերբուրգում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 34-30,8x22,5-20 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 90 թերթից։ Գրված է երկսյուն, միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 46ա (1790 թ․), 84բ (1809 թ․), 90ա (1810 թ․), հետագայի՝ 1բ (1864 թ․) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ցարյովո-Զայմիշչե (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Ցարյովո-Զայմիշչե (Царёво-Займище), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 256 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Վոսկրեսենսկոե (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Վոսկրեսենսկոե (Воскресенське), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Գորոխովկա։ Հիմնադրվել է 1790 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վոսկրեսենսկոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 4 597 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 30 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1790 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վահագն Բարխուդարյան
Վահագն Սարգսի Բարխուդարյան, հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։
Կենսագրություն
Վահագն Բարխուդարյանը ծնվել է 1919 թվականին Մեղրու շրջանի Լիճք գյուղում։ Ավարտել է շրջկենտրոնի միջնակարգ դպրոցը։ 1937-1941 թվականներին սովորել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտում։ Կարճ ժամանակ Գորիսի շրջանի Շինուհայրի դպրոցում աշխատելուց հետո մեկնել է ռազմաճակատ և ֆաշիստական զավթիչների դեմ կռվել մինչև պատերազմի հաղթական ավարտը։ Բարխուդարյանը մասնակցել է Հյուսիսային Կովկասի, Դոնբասի, Ուկրաինայի ազատագրմանը, կռվել է Հունգարիայում։ 1943 թվականին սովորել է հրամանատարական դասընթացներում և լեյտենանտի կոչումով նշանակվել ականանետային դասակի հրամանատար։ Ծառայել է առաջին գվարդիական բանակի 151-րդ հրաձգային դիվիզիայում։ 1944 թվականին Կարպատներում մղված մարտերից մեկում վիրավորվել է, բուժվելուց հետո վերադարձել իր զորամասը։ Բարխուդարյանը պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով, «Մարտական ծառայությունների համար», «Խիզախության համար» և ուրիշ մեդալներ։ Մեծ հաղթանակի օրը դիմավորել է Ավստրիայի Գուտենշտեյն քաղաքում ։
1946 թվականի հոկտեմբերին Բարխուդարյանը զորացրվել է բանակից։ Երկար տարիներ աշխատել է Ապարանի շրջանի Արագած գյուղի միջնակարգ դպրոցի ուսմասվար, դասավանդել հայոց լեզու և գրականություն։ 1954 թվականից, շուրջ քսանհինգ տարի, աշխատել է Երևանի № 30 երեկոյան միջնակարգ դպրոցում, արժանացել պատվոգրերի և խրախուսանքների։ 1979 թվականին Բարխուդարյանը անցել է կենսաթոշակի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ
Փշակիր
Փշակիր, փշահովանոցուկ, էխինոֆոր,, նեխուրազգիների (հովանոցավորներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։
Տեսակներ
Հայտնի է 10, ՀՀ-ում՝ 2 տեսակ՝
Տարածում
Տարածված է Կոտայքի, Արմավիրի, Արարատի, Սյունիքի, Վայոց ձորի և այլ մարզերում, Երևանի շրջակայքում։ Աճում է չոր, քարքարոտ, խճոտ լանջերին։
Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունի բարձրությունը 20-60 սմ է։ Տերևները կրկնակի-եռակի փետրաձև հատվածավոր են։ Ծաղկաբույլը հովանոց է, ծաղիկները՝ սպիտակ կամ դեղին։ Ծաղկում է հունիս-օգոստոսին։
Կիրառություն
Դեղաբույս է. պարունակում է եթերայուղեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հովանոցավորներ
Տրուսովսկայա Բրոդյուգա
Տրուսովսկայա Բրոդյուգա (Трусовская Бродюга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով, Նենեցյան ինքնավար օկրուգով։ Գետաբերանը գտնվում է Ցիլմա գետի ձախ ափին՝ 40 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կոստանդին (մանրանկարիչ)
Կոստանդին, հայ մանրանկարիչ, ծննդյան և մահվան ամսաթվերը անհայտ են։ Կիլիկիայի մանրանկարչության դպրոցի ականավոր ներկայացուցիչ։ Ստեղծագործել է XIII դարի 2-րդ կեսին, հավանաբար Հռոմկլայում։ Պահպանվել է զորավար Օշինի պատվերով 1274 թվականին Կոստանդինի ծաղկազարդած Ավետարանը (Նյու Յորք, Մորգանի հավաքածու, ձեռ. № 740)։ Հիշատակման արժանի են խորանները, որտեղ բուսական ու կենդանական մոտիվները (թռչուններ, բազմապիսի բույսեր, հուշկապարիկներ, վայրի այծին հոշոտող հովազ և այլն) միահյուսվելով՝ ստեղծում են ինքնատիպ հորինվածքներ։ Հատկապես ուշագրավ են խորաններից մեկի վերին քառանկյունու երկու կողմերում պատկերված երկու մերկ կանանց ֆիգուրները։ Հստակ գծանկարը, կանանց մարմինների համաչափ ձևերն ու պլաստիկ կերպավորումը, շարժման բնական վերարտադրությունը վկայում են նկարչի բարձր վարպետությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ Կատեգորիա:13-րդ դարի հայեր
Դեբան
Դեբան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դացիո
Դացիո (Dazio), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Սոնդրիո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 347 մարդ, խտությունը կազմում է 116 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 3 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 23010, հեռախոսային կոդ՝ 0342։
Դացիոն սահմանակից է Արդեննո, Չիվո, Մորբենիո, Տալամոնա համայնքներին։
Կոմունայի հովանավոր սուրբն է Կոմոյի Պրովինը։ Տոնը նշվում է մարտի 8-ին։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Լոմբարդիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ախալի Նիչբիսի
Ախալի Նիչբիսի (ახალი ნიჩბისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Մցխեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 580 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մցխեթից հեռու է 15 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 624 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մցխեթի շրջան
Ստարոնադեժդինո
Ստարոնադեժդինո (Старонадеждино, Иҫке Надеждин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 543 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի բնակավայրեր
(6872) 1993 CN1
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,179554 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1413 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,2178 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1175,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,306304 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,36° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պալչիկի (գյուղ, Բախմաչի շրջան)
Պալչիկի (Пальчики), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում։
Հայաստանի հասարակական կազմակերպություններ
ՀԿ-ների պատմությունը
Ժամանակակից հայաստանյան քաղաքացիական հասարակության ձևավորման սկիզբ ընդունված է համարել 1980-ական թվականների վերջերը, երբ թույլատրվել է պետությունից անկախ համայնքային գործունեությունը, և հասարակության ներսում սկսել են ձևավորվել ժողովրդավարական շարժումներ։ Հայաստանում խորհրդային իշխանության տարիներին (1920-91) քաղաքացիական հասարակության հատվածի զարգացումը կրել է սոցիալական համակարգի տիրապետող ինստիտուցիոնալ կառուցվածքի ազդեցությունը։ Պետությունը վերահսկել է գոյություն ունեցող բոլոր կազմակերպություններն ու միավորումները (կուսակցություններ, արհմիություններ, ՀԿ-ներ, կոմերիտմիություն և այլն),իսկ յուրաքանչյուր անկախ քաղաքացիական միավորում կամ գործողություն դիտվել է որպես վտանգ պետական իշխանությանը։ Խորհրդային շրջանի ՀԿ-ները մեծ մասամբ ծառայել են պետությանը և կոմունիստական գաղափարախոսությանը՝ կամավոր նախաձեռնությունների միջոցով հանրային կարիքները բավարարելու փոխարեն։
ՀԿ-ների գործունեությունը
1989 թ.-ին Երևանում սկսված բնապահպանական շարժմանը մասնակցել են հարյուրհազարավոր մարդիկ, որի շնորհիվ փակվել են շրջակա միջավայրն աղտոտող մի քանի արդյունաբերական ձեռնարկություններ։ Այդ շարժումներն աստիճանաբար միավորվել են ազգային գաղափարի շուրջ ու ձգտել ԼՂԻՄ-ի միավորմանը ՀԽՍՀ-ին և հանրապետության անկախացմանը։ 1990-ական թվականներից արագորեն աճել է ՀԿ-ների թիվը, որոնք խթանել են ժողովրդավարական արժեքների ու մարդու իրավունքների պաշտպանությունը, ինքնակազմակերպվել արմ. համապատասխան կազմակերպությունների նմանությամբ։ «Հասարակական կազմակերպությունների մասին» ՀՀ օրենքն ընդունվել է 2001 թ.-ին, ըստ որի՝ Հայաստանում ՀԿ-ի կարգավիճակ ունեն արհմիությունները, տարատեսակ շարժումները, քաղաքացիական նախաձեռնությունները, ձեռնարկատերերի, սպառողների, մշակութային, երիտասարդական, կանանց միությունները, բնապահպանական, բարեգործական, հայրենակցական և ազգային հատկանիշներով ձևավորված կազմակերպություններն ու հիմնադրամները և այլն։ Վերջին շրջանում նկատվում է ՀԿ-ների ներքին խնդիրների հստակեցման և նրանց դաշինքների ձևավորման միտում։ Ներկայումս ՀՀ-ում գործում է մոտ հինգ հազար ՀԿ։
Պալչիկի (գյուղ, Բախմաչի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հայաստանի հասարակական կազմակերպություններ
ՀԿ-ների գործունեությունը
Կատեգորիա:Քաղաքականություն
Գարուշ Հայրապետյան
Գարուշ Սարգսի Հայրապետյան, հայ մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։
Կենսագրություն
Գարուշ Հայրապետյանը ծնվել է 1923 թվականին, Էջմիածնի շրջանի Ներքին Խաթունարխ գյուղում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտւտի պատմության ֆակուլտետը ։
1941 թվականին Հայրապետյանը կամավոր մեկնել է կարմիր բանակ։ 1942 թվականին հաջողությամբ ավարտել է հետևակային ուսումնարանը և լեյտենանտի կոչումով մեկնել է ռազմաճակատ։ Որպես գնդացրային դասակի հրամանատար, մասնակցել է Հյուսիսային Կովկասի ազատագրման մարտերին։ 1943 թվականի փետրվարին լեյտենանտ Հայրապետյանը Կրիմսկ քաղաքի շրջանում մղված մարտերից մեկում ծանր վիրավորվել է ։ Ապաքինվելուց հետո նորից է մեկնել ռազմաճակատ։ Արևելյան Պրուսիայի Քյոնիգսբերգ քաղաքի մատույցներում նորից է վիրավորվել, ապաքինվելուց հետո մասնակցել Բեռլինի արվարձաններում մղված կռիվներին։ Մասնակցել է նաև Պրագա քաղաքի ազատագրմանը։ Ռազմաճակատում ցուցաբերած արիության և հրամանատարության առաջադրանքներն օրինակելիորեն կատարելու համար Հայրապետյանը պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի» երկրորդ աստիճանի և Կարմիր աստղի շքանշաններով, Վարշավայի և Պրագայի ազատագրման համար մեդալներով ։
Պատերազմի ավարտից հետո Հայրապետյանը զորացրվել է բանակից, մանկավարժական դասընթացներն ավարտելուց հետո նշանակվել է Էջմիածնի շրջանի Փարաքարի միջնակարգ դպրոցի ռուսաց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ Աշխատանքին զուգընթաց ավարտել է Երևանի պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը։ Հետագայում աշխատել է Աղավնատուն, Ապագայի միջնակարգ դպրոցներում։ Պահեստի գվարդիայի կապիտան Հայրապետյանը եղել է Ներքին Խաթունարխի միջնակարգ դպրոցի զինղեկը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Ցեգելնյա (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)
Ցեգելնյա (Цегельня), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Կոնստանդին Գունդստաբլ (14-րդ դար)
Կատեգորիա:Հեթումյաններ Կատեգորիա:Սպարապետներ
Air Baltic
Air Baltic Լատվիայի ազգային ավիաընկերություն։ Ընկերության գրասենյակը գտնվում է Ռիգայում։ Air Baltic իրականացնում է ուղևորափոխադրումների ու բեռնափոխադրումների չվերթներ։ Air Baltic ավիաընկերությունը հիմնված է երեք հիմնական օդանավակայաններում։ Բազայի օդանավակայանը, բացվել է Տալլինում, հունիսի 1-ին, 2010 թվականին։
Ընկերության բաժնետերերը, 99,8 % զեղճ են կատարել ։
Կատարման ցուցանիշներ
Ավիաընկերությունը 2012 թվականին տեղափոխել է ավելի քան 3,089 միլիոն ուղևոր ։ Իսկ 2009 թվականին տեղափոխել է ավելի քան 2,757 միլիոն ուղևոր (աճը կազմել է 6 %, իսկ 2008 թվականին — 2,590 միլիոն և աճը կազմել է 29 %) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավիաընկերություններ Կատեգորիա:Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիայի անդամներ
Տուգում
Տուգում (Тугум), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վոչ գետի ձախ ափին՝ 134 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 23 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Նիկոլաս Մետախաս
Նիկոլաս Մետախաս (Νικόλας Μεταξάς), Evdokia Kadi, ), հույն կիպրացի երգիչ և երգահան։ 2008 թվականին մասնակցել է Հունական Իքս-Ֆակտոր-ին ։
Նիկոլասը նաև Եվրատեսիլ 2009 երգի մրցույթում իր քրոջ Քրիստինա Մետախայի համար գրել է նրա եվրատեսիլյան երգի բառերը։ Մասնակցել է Եվրատեսիլ 2008 երգի մրցույթի ընտրական փուլին և առաջատար Եվդոկիա Կադիից ետ մնացել է 4 միավորով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիպրացի երգիչներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2009 երգի մրցույթ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2008 երգի մրցույթ Կատեգորիա:Կիպրացի երգահաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Air Austral
Air Austral, Ֆրանսիայի խոշորագույն ավիաընկերություններից է ։ Իրականացնում է հիմնականում ուղևորատար չվերթներ դեպի՝ Ֆրանսիա, Հարավային Աֆրիկա, Ավստրալիա և Նոր Կալեդոնիա։ 2012 թվականին ընկերությունը բաղկացած էր 900 աշխատակցից ։ Ավիաընկերությունը մտել է Միջազգային օդային տրանսպորտի ասոցիացիա։
Պատմություն
Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1975 թվականի դեկտեմբերին, գործարար Ջերարդ Էտեվոմի կողմից ։ Ավիաընկերությունը նույն թվականին դարձել է առաջին առևտրային ընկերություններից մեկը Ռեյունիոնում։ 1977 թվականի օգոստոսին ավիաընկերությունը բարեհաջող իրականացրել է իր առաջին չվերթը։ 1986 թվականին ավիաընկերությունը իր անվանումը փոխել է՝ Air Réunion ։
1990 թվականի հոկտեմբերին ավիաընկերությունը միացավ Sematra ավիաընկերության հետ, և սկսեցին համատեղ թռիչքներ իրականացնել։ Նույն թվականի հունիսին ավիաընկերությունը ստացավ իր առաջին Boeing 737—500 օդանավը։ 2000 թվականին ավիընկերությունը ստանում է նոր ինքնաթիռ՝ ATR 72-500, որով իրականացնում է տարածաշրջանային չվերթներ։ 2003 թվականին ավիաընկերությունը բացում է իր առաջին երկարաժամկետ չվերթը դեպի Փարիզ ։ 2012 թվականի ապրիլին ավիաընկերությունը պատվիրում է Boeing 777-200LR օդանավը։
Ավիաընկերության երթուղին
2011 թվականի դեկտեմբերին ավիաընկերությունը չվերթներ է իրականացրել հետևյալ երկրներում ՝։
Չվերթը
2010 թվականի դեկտեմբերին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր հետևյալ ինքնաթիռներից ՝։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիայի անդամներ
Դենգիզ (Մարդինի գավառ)
Դենգիզ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բենջամին Ռոբերտս-Սմիթ
Բենջամին Ռոբերտս-Սմիթ (անգլ․՝ Benjamin Roberts-Smith, Նոյեմբերի 1, 1978), ավստրալիացի գործարար, Ավստրալիայի բանակի նախկին զինվորական և Ավստրալիայի Վիկտորիա Խաչի (VC) դափնեկիր։ 2011 թվականին VC-ն Ռոբերտս-Սմիթին հանձնեց Ավստրալիայի պաշտպանական ուժերի ամենաբարձր պարգևը։ Նա նաև պարգևատրվել է «Պատվո շքանշանով»՝ նշանավոր ծառայության համար։ 2012 թվականին պարգևատրվել է պարեկապահակի հրամանատարությունը գերազանց ղեկավարելու համար։
2013 թվականին Ռոբերթս-Սմիթը դուրս եկավ լրիվ դրույքով բանակից և սովորեց բիզնես կառավարում Քվինսլենդի համալսարանում ։ 2015 թվականին նշանակվել է Seven Queensland տարածաշրջանային հեռուստաընկերության տնօրենի տեղակալ  ։ Հետագայում ստանձնեց Seven Brisbane մետրոպոլիտենի գլխավոր մենեջերի պաշտոնը։
Վաղ կյանք և ընտանիք
Ռոբերթս-Սմիթը ծնվել է 1978 թվականի նոյեմբերի 1-ին Արևմտյան Ավստրալիայի Պերտ քաղաքում։ Նա Արեւմտյան Ավստրալիայի Գերագույն դատարանի նախկին դատավոր Սյու եւ Լեն Ռոբերթս-Սմիթների ավագ որդին է։ Բենը հաճախել է Հեյլի դպրոց։ Նրա եղբայրը՝ Սեմը, օպերային երգիչ է։
Քաղաքացիական կարիերա
2013 թվականի հոկտեմբերին Ռոբերտս-Սմիթը հայտարարեց, որ լքում է լրիվ դրույքով բանակը։ 2015 թվականի ապրիլին (համալսարանն ավարտելուց քսան ամիս առաջ) նշանակվեց Seven Queensland տարածաշրջանային հեռուստատեսային ցանցի գլխավոր տնօրենի տեղակալ։ Երկու ամիս անց Ռոբերտս-Սմիթը ստացավ Գրոսմայստերի կոչում։ 2016 թվականի ապրիլին՝ Քուինսլենդի գործարար գործադիր տնօրեն Մաքս Ուոլթերսի հրաժարականից հետո, նրա պարտականություններին ավելացվեց Seven Brisbane–ի գլխավոր մենեջերի աշխատանքը։ 2021 թվականի ապրիլին, երբ 9 լրատվամիջողներ իր դեմ զրպարտություններ էին ներկայացնում, Ռոբերտս-Սմիթը ժամանակավորապես հրաժարվեց իր աշխատանքից, որպեսզի կենտրոնանա զրպարտությունների գործողությունների վրա։
Ռազմական կարիերա
Ռոբերթս-Սմիթը Ավստրալիայի բանակ է ընդունվել 1996 թվականին՝ 18 տարեկան հասակում։ Հիմնական ուսուցումն ավարտելուց հետո աշխատանքի անցնելու նախնական դասընթացներ է անցել Lone Pine Barracks հետևակային դպրոցում։ Այդտեղից աշխատանքի է անցել Հոլսուորթի քաղաքի 3-րդ գումարտակում՝ Ավստրալիական թագավորական գնդում։ Սկզբում հրաձգային ընկերության աշխատակից էր, այնուհետև նշանակվեց բաժնի ղեկավար։
2003 թվականին Հատուկ օդային ծառայության գնդի (SASR) ընտրության դասընթացն ավարտելուց հետո Ռոբերտս-Սմիթը ծառայության անցավ Քեմփբելի զորանոցում (Արևմտյան Ավստրալիա)։
2004 թվականին մասնակցել է Ֆիջիի գործողություններին, եղել է Իրաքում։ Վեց անգամ գործուղվել է Աֆղանստան (առաջին երկուսը եղել են 2006 և 2007 թվականներին)։ Ռոբերթս-Սմիթը վերապատրաստման և աջակցության թիմերի անդամ էր ամբողջ Հարավարևելյան Ասիայում։ Նա Աֆղանստան է վերադարձել 2009, 2010 և 2012 թվականներին։
Անձնական կյանք
Ռոբերտս-Սմիթը Էմմա Գրոմի հետ ծանոթացել է 1998 թվականին՝ Սիդնեյ քաղաքում։ Նա զինվորական ընտանիքից էր։ 2003 թվականի դեկտեմբերի 6-ին զույգն ամուսնացավ։ Նրանց երկվորյակ դուստրերը ծնվել են 2010 թվականին։ 2013 թվականին Ռոբերտս-Սմիթը The Shepherd Center ոչ առևտրային բարեգործական կազմակերպության կողմից ճանաչվել է տարվա հայր ։
2012-2015 թվականներին Ռոբերտս-Սմիթը դարձավ Արևմտյան Ավստրալիայի Fremantle Dockers (AFL) ֆուտբոլային ակումբի թիվ մեկ բաժնետոր։ Բանակից հեռանալուց հետո նա կնոջ և դուստրերի հետ տեղափոխվեց Քուինսլենդ։
Ռազմական հանցագործությունների վերաբերյալ մեղադրանքները
Ռոբերտս-Սմիթի գործունեությունը Աֆղանստանում ուշադրության է արժանացել լրագրող Քրիս Մասթերսի կողմից «Առանց առաջնագիծ. Ավստրալիայի հատուկ ջոկատները պատերազմում են Աֆղանստանում» գրքի (2017) հետաքննությունից հետո։ Ուշագրավ վեճերից մեկը վերաբերում էր Չորա լեռնանցքում շփման ընթացքում թալիբների ենթադրյալ դիտորդի սպանությանը։ Ըստ Քրիսի, երկու պարեկ ականատես էին եղել, թե ինչպես է միայնակ աֆղան դեռահասը մոտենում պարեկապահակետին և կարճ ժամանակ անց հեռանում։ Չնայած պարեկային զեկույցում պարզվել էր միայն մեկ աֆղանի մասին, Ռոբերտս-Սմիթը հետագայում ասաց, որ դիրքին մոտեցել են երկու զինված ապստամբներ։ Երբ անհամապատասխանությունն ակնհայտ դարձավ, Ռոբերթս-Սմիթը պնդեց, որ սխալ է հիշել։
2017-ի հոկտեմբերին Fairfax Media-ի լրագրող Նիկ Մաքքենզին և ABC- ի Դեն Օուքսը լուսաբանեցին պատմությունը։
Զրպարտության վարույթ
Իր դեմ ուղղված հոդվածների շարքին ի պատասխան՝ 2019-ի հունվարին Ռոբերտս-Սմիթը Դաշնային դատարանում զրպարտության վարույթ սկսեց Fairfax Media-ի և երկու լրագրողների՝ Նիկ Մաքքենզիի և Քրիս Մասթերսի և նախկին լրագրող Դեյվիդ Վրոյի դեմ։ Իր ճշմարտացիությունը ապացուցելու համար Ֆեյրֆաքսն իր հոդվածը որակեց որպես «էապես ճշմարիտ»՝ մանրամասնելով վեց անօրինական սպանությունների շարք, որոնք ենթադրաբար կատարվել են Ռոբերտս-Սմիթի կողմից Աֆղանստանում, ներառյալ Դարվանում։
2020 թվականի օգոստոսին հաղորդվեց, որ իրավաբանական փորձագետները մտահոգություն են հայտնել Ռոբերտս-Սմիթի և նրան զրպարտողների փաստաբանի անձնական հարաբերությունների վերաբերյալ՝ ասելով, որ դա կարող է վնասել գործի հետաքննությանը։
Դաշնային դատարանում Fairfax/Nine Entertainment-ի փաստաբան Սենդի Դոուսոն Ս.Ս.-ն պնդեց, որ Բեն Ռոբերթս-Սմիթի և նրա կնոջ տված հարցազրույցների ընթացքում մեջբերված պատմություններն անհամապատասխանություն են ներշնչել իրենց հարաբերությունների մասին։
2020 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Դոուսոնը Դաշնային դատարանին հայտնեց, որ Ավստրալիայի ոստիկանությունն ունի տեղեկատվություն, ներառյալ ականատես, որը ենթադրաբար ներգրավում է Ռոբերտս-Սմիթին Աֆղանստանի ռազմական հանցագործություններում։ Զրպարտության վերաբերյալ դատավարությունը, որը նախատեսվում է տևել 10 շաբաթ, սկսվել է 2021 թվականի հունիսին Սիդնեյում։
Դաշնային դատարանը ստեղծել է առցանց հարթակ՝ ելնելով հանրային շահերից, որտեղ փաստաթղթերը տեղադրվում են այն ժամանակ, երբ դրանք համարվում են հանրությանը հասանելի։
Տիգրան Դարբինյան
Տիգրան Մովսեսի Դարբինյան, հայ խորհդրային անեսթեզիոլոգ և ռեանիմատոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1962), պրոֆեսոր, (1963)
Կենսագրություն
1951 թվականին ավարտել է Խարկովի բժշկական ինստիտուտը։ 1954 թվականից աշխատել է Ա․ Վ․ Վիշնևսկու անվան ինստիտուտում (Մոսկվա), 1961 թվականից՝ անեսթեզիոլոգիայի և ռեանիմատոլոգիայի (վերակենդանացում) լաբորատորիայի վարիչ։ Գիտական աշխատանքները նվիրված են սրտի բնածին արատների վիրաբուժական բուժման ժամանակ ցավազրկման և հիպոթերմիայի, գլխուղեղի և սրտի արհեստական ռեգիոնար արյան շրջանառության, անզգայացման մեխանիզմների, նեյրոլեպտիկ դեղանյութերով անզգայացման հարցերին։ 1966 թվականից անեսթեզիոլոգների և ռեանիմատոլոգների համամիութենական ընկերության նախագահն է, Լեհաստանի, Հունգարիայի, Բուլղարիայի անեսթեզիոլոգների ընկերության պատվավոր անդամ, անեսթեզիոլոգիական ընկերությունների համաշխարհային ֆեդերացիայի փոխնախագահ (1976 թվական), 1962-1976 թվականներին՝ «Էքսպերիմենտալնայախիրուրգիա ի անեսթեզիոլոգիա» ամսագրի գլխավոր խմբագրի տեղակալ, 1976 թվականից՝ «Անեսթեզիոլոգիաի, ռեանիմատոլոգիա» ամսագրի գլխավոր խմբագիր։ Տիգրան Դարբինյանի խմբագրությամբ ԽՍՀՄ-ում առաջին անգամ լույս են տեսել «Անեսթեզիոլոգիայի ձեռնարկ» (1973 թվական) և «Ռեանիմատոլոգիայի ձեռնարկ» (1974 թվական) գրքերը։ 1975 թվականից Թուլուզի համալսարանի (Ֆրանսիա) դոկտոր։ ԽՄԿԿ անդամ 1944 թվականից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ անեսթեզիոլոգներ
Աստերոիդների ցանկ (226101-226200)
Աստերոիդների ցանկ (226001-226100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (226201-226300)
Ստարոնադիրովո
Ստարոնադիրովո (Старонадырово, Иҫке Нәдир), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Դուբինո (կոմունա)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Լոմբարդիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կիպի սարք
Կիպի սարք, նախատեսված է գազեր ստանալու համար, որն իրականացվում է սենյակային ջերմաստիճանում պինդ նյութերի վրա հեղուկներ լցնելով։ Սարքն սկսել է արտադրել Պ. Կիպի (այստեղից էլ՝ անվանումը) հիմնադրած գիտական սարքերի հոլանդական ֆիրման, XIX դ. կեսերին։ Կիպի սարքը կազմված է ապակյա երեք անոթից։ Մեջտեղի և ներքևի անոթները միացած են իրար նեղ անցքով, որի միջով անցնող երկար խողովակը վերևի անոթը կապում է ներքևինի հետ։ Պինդ նյութը (օրինակ, ջրածին ստանալու դեպքում՝ ցինկը) տեղավորում են մեջտեղի անոթում, որին հարմարեցված է ծորակով գազատար խողովակ։ Վերևի անոթում լցնում են հեղուկ (օրինակ, նոսր աղաթթու), որը, լցվելով ներքևի անոթը, մտնում է մեջտեղինի մեջ և փոխազդում պինդ նյութի հետ։ Անջատված գազը դուրս է գալիս գազատար խողովակով։ Երբ ծորակը փակ է, գազը դուրս է մղում հեղուկը մեջտեղի անոթից, և փոխազդեցությունը դադարում է։
Կատեգորիա:Տեխնոլոգիա Կատեգորիա:Քիմիական սարքավորումներ
Ցելիննի (գյուղ, Աբզելիլովսկի շրջան)
Ցելիննի (Целинный, Сиҙәм), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աբզելիլովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աբզելիլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Դեշտեդարա
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։