cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
UDP
UDP֊ով համակարգչային ծրագրերը ունակ են ուղարկելու հաղորդագրություններ՝ դեյթագրամաներ, համացանցային հաղորդակարգի (IP) ցանցում այլ հոստերի առանց նախապես հաղորդակցվելու հատուկ հաղորդման հոսքերի կամ տվյալների ճանապարհների ստեղծման համար։ UDP֊ին նպատակահարմար է այն դեպքում, երբ սխալների ստուգում և ուղղում կա՛մ անհրաժեշտ չէ, կա՛մ կատարվում է ծրագրում, խուսափելով այդպիսի մշակումների վերդիրից ցանցային միջերեսի մակարդակում։ Ժամանակային առումով զգայուն ծրագրերը հիմնականում օգտագործում են UDP, որովհետև փաթեթների բաց թողումը նախընտրելի է ի տարբերություն նրանց սպասելուն, որը կարող է հանդիսանալ հարմար տարբերակ իրական ժամանակում գործող համակարգերին (real-time systems) : Եթե սխալների ուղղման հնարավորությունները անհրաժեշտ են ցանցային միջերեսի մակարդակում, ապա ծրագիրը կարող է օգտագործել TCP կամ SCTP (Stream Control Transmission Protocol), որոնք և նախատեսված են հենց այս նպատաակի համար։
Հատկանիշներ
Մի շարք UDP֊ի հատկանիշներ դարձնում են այն նպատակահարմար որոշակի կիրառությունների համար․
Ծառայությունների միանցքեր
Ծրագրերը օգտագործում են դեյթագրամի բնիկներ (datagram sockets) հոստը֊հոստին կապեր հաստատելու համար։ Ծրագիրը կապում է բնիկը տվյալների տեղափոխման իր վերջնակետին, որը IP հասցեի և ծառայության միանցքի (service port) համադրությունն է։ Միանցքը ծրագրային կառույց է, որ նույնականացվում է միանցքի համարով (port number, 16 բիթանի ամբողջ թիվ՝ 0֊ց մինչև 65535 միջակայքում)։ 0 համարով միանցքը ռեզերվային է, բայց նաև թույլատրելի ելակետային միանցքի համար է, եթե հաղորդող գործընթացը չի ենթադրում պատասխան հաղորդագրություն։
IANA֊ն (Internet Assigned Numbers Authority) բաժանել է միանցքների համարները երեք ընդգրկույթների ։ 0֊ից մինչև 1023 միանցքային համարները օգտագործվում են տարածված և ճանաչված ծառայությունների կողմից։ UNIX֊անման օպերացիոն համակարգերի վրա առանց գերօգտագործողի թույլատվությամբ հնարավոր չէ օգտագործել այդ ընդգրկույթից։ 1024֊ից 49151֊ը զբաղեցված միանցքներն են և օգտագործվում են IANA֊ի կողմից գրանցված ծառայությունների կողմից։ 49152֊ից մինչև 65535֊ը փոփոխական միանցքներն են, որոնք նախատեսված չեն որևէ կոնկրետ տեսակի ծառայության համար և կարող են օգտագործվել ցանկացած նպատակով։ Դրանք նույնպես օգտագործվում են որպես անցողիկ միանցքներ (ephemeral port), որոնցից ծրագրերը կարող են պատահականորեն ընտրել ցանկացածը ինքնասահմանման համար ։ Արդյունքում նրանք օգտագործվում են որպես ժամանակավոր միանցքներ հիմնականում բաժանորդների կողմից, երբ կապվում են սպասարկչի հետ։
Հուսալիություն և ծանրաբեռնվածության ղեկավարման լուծումներ
Հուսալիության պակասի պատճառով, UDP օգտագործող ծրագրերը պետք է պատրաստ լինեն կրելու կորստի, սխալների և դուպլիկատների հաղորդման ընթացքում։ Որոշ ծրագրեր, ինչպիսիք են TFTP֊ն (Trivial File Transfer Protocol), կարող են ավելացնել տարրական հուսալիության ապահովման մեխանիզմներ ծրագրային մակարդակի մեջ ըստ անհրաժեշտության ։
Հիմնականում UDP ծրագրերը չեն կիրառում հուսալիության ապահովման մեխանիզմներ և անգամ հնարավոր է դրանց կողմից խոչընդոտվի աշխատանքը։ Մեդիա հոսարկման, իրական֊ժամանակում բազմամասնակցային խաղերը և IP հեռախոսակապը այն ծրագրերի օրինակներն են, որոնք հաճախ օգտագործում են UDP։ Այսպիսի ծրագրերում որոշակի փաթեթների կորուստը ճակատագրական խնդիր չէ։ եթե ծրագիրը ունի խիստ բարձր մակարդակի հուսալիության կարիք, ապա փոխարենը պետք է օգտագործվի հաղորդակարգ, ինչպիսին TCP֊ն է (Transmission Control Protocol)։
Ծրագրեր
Համացանցի բազմաթիվ առանցքային ծրագրեր օգտագործում են UDP֊ն, ներառյալ․ DNS֊ը, որտեղ հարցումները պետք է լինեն արագ և միայն բաղկացած լինեն հարցումից ու նրան հետևող պատասխան միակ փաթեթից, SNMP֊ն (Simple Network Management Protocol), RIP֊ն (Routing Information Protocol) և DHCP֊ն (Dynamic Host Configuration Protocol)։
Ձայնային և տեսահոսքերը հիմանականում հաղորդվում են օգտագործելով UDP։ Իրական֊ժամանակում աշխատող տեսա և ձայնահոսարկման հաղորդակարգերը նախագծված են այնպես, որ կարողանան գլուխ հանեն անգամ եթե ունեն կորսված փաթեթներ, այսպիսով միայն ունենալով անշան որակային ցածրացում երկար դադարների փոխարեն, եթե կորսված փաթեթները վերհաղորդվեին։ TCP֊ի և UDP֊ի միևնույն ցանցում համատեղ կիրառության պատճառով, բազում կազմակերպություններ նկատում են, որ վերջին շրջանում UDP հոսքերի շատացումը իրական֊ժամանակում ծրագրերից սկսում է խանգարել TCP օգտագործող ծրագրերին, ինչպիսիք են վաճառակետերի, հաշվապահական ծրագրերին և տվյալների բազաներին։ Երբ TCP֊ին հայտնաբերում է փաթեթի կորուստ, այն հետ է դրսևորվում իր տվյալների փոխանակման թողունակությունը։ Քանզի իրական֊ժամանակում գործող և բիզնես ծրագրերը անհրաժեշտ են կազմակերպությունների համար, ծառայությունների լուծումների զարգազող որակը համարվում է օրհասական ոմանց կողմից ։
UDP-ի և TCP-ի համեմատություն
TCP֊ն կապ֊կողմնորոշում ունեցող հաղորդակարգ է, որը նշանակում է այն պահանջում է նախապես կապորդի հետ կապի հաստատում (handshaking) հետագա հաղորդակցումը շարունակելու համար։ Կապը հաստատվելուց հետո օգտատիրային տվյալները կարող են փոխանակվել երկկողմանիորեն։
UDP֊ն ավելի պարզ հաղորդագրություն կողմնորոշված առանց նախապես կապի հաստատման (handshaking) հաղորդակարգ է։ Այսպիսի հաղորդակարգերը չեն հաստատում առանձնացված վերջակետերի միջև կապ։ Կապը կայանում է նրանով, որ տեղեկատվությունը հաղորդվում է մեկ ուղղությամբ ելակետից վերջակետ առանց ստուգելու ընդունողի պատրաստ լինելը կամ վիճակը։ Այնուամենայնիվ UDP֊ի առավելությունը IP հեռախոսակապի կիրառության մեջ այն է, որ հապաղումը և թրթռումը առաջնահերթ կարևորության են։ IP հեռախոսակապում UDP֊ն ենթադրվում է, որ օգտատերերը ապահովում են ամեն անհարածեշտ իրական֊ժամանակային առումով հաղորդագրությունների ընդունումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հեռահաղորդակցություն Կատեգորիա:Համացանց
Մարատ Իզմայլով
Մարատ Նաիլևիչ Իզմայլով (Марат Наил улы Измаилев, Marat Nail uğlı İzmailev, ), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, ներկա ակումբը՝ Կրասնոդար ՖԱ։
Լոկոմոտիվ
1999 թվականին Մոսկվայի Տորպեդոյի կազմում հաղթող է ճանաչվել 1982 թվականին ծնվածների շրջանակում անցկացված առաջնության ժամանակ՝ միաժամանակ դառնալով նայև այդ առաջնության լավագույն ռմբարկուն ։ 2000 թվականի գարնանը պայմանագիր է կնքում Լոկոմոտիվի հետ, իսկ իր անդրանիկ հանդիպումը նոր ակումբի կազմում նույն տարվա հոկտեմբերին՝ փոխարինման դուրս գալով ԲԿՄԱ-ի դեմ կայացած ընկերական խաղի ժամանակ։ 2001 թվականի հունիսին հաղթեց իր առաջին տիտղոսը։ Գավաթի եզրափակիչում դարձավ գոլային փոխանցման հեղինակ։ Խաղն ավարտվեց ոչ-ոքի, իսկ հետխաղյա 11 մետրանոց հարվածաշարում ավելի դիպուկ գտնվեցին երկաթուղայինները և կարողացան առաելության հասնել Մախաչկալայի Անժիի նկատմամբ։ Նույն տարում նա իր նորամուտը նշեց նաև եվրոգավաթներում, որտեղ դարձավ նաև գոլի հեղինակ։ Տարվա արդյունքներով Իզմայլովի ակումբը գրավեց 2-րդ հորիզոնականը, իսկ Մարատը համարվեց մրցաշրջանի լավագույն ֆուտբոլիստներից մեկը։ Միանգամից հաղթող ճանաչվեց 3 նոմինացիաներում՝ «Տարվա լավագույն կիսապաշտպան», «Ամենաարժեքավոր ֆուտբոլիստ» և «Մրցաշրջանի հույս» ։ 2002 և 2004 թվականներին Լոկոմոտիվի կազմում ֆարձավ առաջնության հաղթող։ Ակումբում անցկացրած վերջին տարիներին վնասվածքների պատճառով չկարողացավ աչքի ընկնել տպավորիչ խաղով, և արդեն 2007 թվականին հիմնական տեղ գտավ պահեստայինների նստարանին։ 200թ թվականին վարձակալական հիմունքներով տեղափոխվեց Լիսաբոնի Սպորտինգ։
Մոսկովյան ակումբի կազմում Իզմայլովը բոլոր մրցաշարերը միասին վերցրած մասնակցեց 167 հանդիպման և կարողացավ աչքի ընկնել 31 անգամ։
Սպորտինգ
2008 թվականի մրցաշրջանում ցուցադրեց բավականին վտահ ու արդյունավետ խաղ և արդյունքում ամբողջական պայմանագիր կնքեց Սպորտինգի հետ։ 2010 թվականի հունսիսին Ֆրանսիայում ամառային հավաքի ժամանակ ստացավ շատ լուրջ վնասվածք։ Հենց դրա պատճառով էլ ստիպված հեռացավ Սպորտինգից։ ։ 2010 թվականի օգոստոսի 10-ին պորտուգալական A Bola պարբերականը հայտարարեց, որ հոգեբանական խնդիրների պատճառով Մարատը այլևս ի վիճակի չէ հանդես գալ ակումբում։ Սպորտինգում անցկացրած 3 տարիների ընթացքում նա կարողացավ դառնալ ակումբի առաջատարներից մեկը և պորտուգալական ակումբի երկրպագունրի սիրելին։ Բացի այդ A Bola-ն նաև նշեց, որ Մարատը պատրաստվում է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստների արհմիության պայմանններում դատի տալ ակումբին, որը հրաժարվել էր վճարել ռուս ֆուտբոլիստի աշխատավարձի 2/3-ը՝ պատճառաբանելով այն հանագամանքը, որ նա հրաժարվել էր դուրս գալ փոխարինման Եվրոպայի լիգայի շրջանակներում Մադրիդի Ատլետիկոյի դեմ կայացած խաղի ժամանակ։ ։ Այս տեղեկատվությունը ռուս հանրությանը հայտնի դարձավ «Спорт-Экспресс» սպորտային պարբերականի շնորհիվ ։ Օգոստոսի 10-ին վերոնշյալ պորտուգալական սպորտային թերթը տարածեց տեղեկատվություն, որ Իզմայլովի ծառայություններվ հետաքրքրվում է Կազանի Ռուբինը ։ Հենց նույն օրը ֆուտբոլիստը հերքեց այդ տեղեկատվությունը՝ ասելով, որ նա ոչ մի ակումբի հետ բանակցություններ չի վարում։ Սպորտինգն էլ իր հերթին հայտարարեց, որ ոչ մի առաջարկ չի եղել, և ակումբը մեծ հույսեր է կապում ռուս կիսապաշտպաի հետ, որի հետ մինչև 2013 թվականը ունեն պայմանագիր ։ Մարատ Իզմայլովն էլ հետո լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարեց, որ բավականին լավ հարաբերություններ ունի ակումբի ղեկավարության, գլխավոր մարզչի և թիմակիցների հետ և առկա իրավիճակը լիովին իրեն ձեռք է տալիս ։ 2010 թվականի հունիսին ստացած վնասվածքից փորձեց ապաքինվել ավանդական բժշկության օգնությամբ, սակայն հաջողություն չունեցավ, և մինչև սեպտեմբեր իզուր ժամանակ կորցրեց։ 2010 թվականի սեպտեմբերի 23-ին տեղափոխվեց Գերմանիա։ Բժիշկները կարողացան ֆուտբելիստին համոզեն, որ վիրաբուժական միջամտություն է անհրաժեշտ։ 2010 թվականի հոկտեմբերի սկզբին Մյունխենում գտնվող «Բոգենհաուզեն» կլինիկայում բժիշկ Լյուդվիգ Զեբաուերի գլխավորությամբ վիրահատեցին Մարատի ոտնաթաթը։Նույն բժիշկը նաև 2009 թվականի վիրահատությունն էր գլխավորել ։ Համաձայն լիսաբոնյան ակումբի տեղեկության նվազագույնը 3 ամիս պահանջվելու էր ֆուտբոլիստի ապաքինման համար ։ 2011-2012 թվականների մրցաշրջանի մեկնարկային խաղում նա դուրս եկավ խաղադաշտ Օլյանենսիի դեմ։ Հենց Մարատի գոլի շներհիվ էլ Սպորտինգը խուսափեց պարտությունից․ հանդիպօումն ավարտվեց 1-1 հաշվով։
Սպորտինգում անցկացրած մի քանի մրցաշրջանի արդյունքում մասնակցեց 143 հանդիպման՝ դառնալով 20 գոլի հեղինակ։
Գաբալա
2014 թվականի սկզբին ադրբեջանական Գաբալա ֆուտբոլային ակումբը, որը այդ ժամանակ գլխավորում էր ռուս մասնագետ Յուրի Սյոմինը, վարձակալական հիմունքներով պայմանագիր ստորագրեց Իզմայլովի հետ։ Պայմանագիրը նախատեսված էր կես տարով ։ Այդ ընթացքում Իզմայլովը կարողացավ օգնել Գաբալային առաջնությունում գրավել 3-րդ տեղը, իսկ գավաթի խաղարկությունում դուրս գալ եզրափակիչ ։ Գաբալայի հետ ստորագրած պայմանագրի ժամկետը սպառվելուց հետո ռուս կիսապաշտպանը վերադարձավ Պորտու ։
Կրասնոդար
2014 թվականի հուլիսին ռուսական ֆուտբոլային ակումբ Կրասնոդարը 1 տարի ժամկետով ձեռք բերց Իզմայլովին։ Նա պետք է խաղար վարձակալական հիմունքներով ։ Օգոստոսի 14-ին Մոսկվայի Սպարտակի դեմ կայացած խաղում՝ Ռուսաստանի ֆուտբոլի առաջնության 3-րդ տուրում Իզմայլովը դարձավ գոլի հեղինակ։
Ամբողջությամբ բաց թողնելով 2015-2016 թվականների մրցաշրջանը՝ 2016 թվականի հունիսին Իզմայլովը լիարժեք պայմանագիր կնքեց Կրասնոդարի հետ.
Կարիերան հավաքականում
2001 թվականին նախ հրավիրվել է Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքական, իսկ հետագայում նաև հրավեր է ստացել ազգային հավաքականից։ Ազգային հավաքականի կազմում 2 հանդիպում անց է կացրել Աշխարհի 2002 թվականի առաջնության ժամանակ և ևս 2 հանդիպում՝ 2004 թվականի Եվրոյի ժամանակ։ 2012 թվականի մայիսի 25-ին 6 տարվա դադարից հետո նորից հրավեր է ստացել ազգային հավաքականից։ Մասնակցեց Ուրուգվայի ազգային հավաքականի դեմ կայացած ընկերական հանդիպմանը Եվրո 2012-ի նախապատրաստական ժամանակաշրջանում ։ Իսլ արդեն Եվրոպայի առաջնության ժամանակ 79-րդ րոպեին Լեհաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ կայացած խաղում դուրս եկավ խաղադաշտ Ալան Ձագոևի փոխարեն։ Հունաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ խաղում հանդիպման վերջին րոպեներին գլխավոր մարզիչ Դիկ Ադվոկատը Ալեքսանդր Անյուկովի փոխարեն հենց Մարատ Իզմայլովին դուրս բերեց խաղադաշտ։
Հավաքական
Արդյունքում Իզմայլովը ազգային հավաքականի կազմում անցկացրեց 34 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլի հեղինակ․ 12 հաղթանակ, 12 ոչ-ոքի, 10 պարտություն։
Անձնական կյանք
Հանդիպում է ռուս դերասանուհի Եվգենիա Լոզոյի հետ։ Վերջինս ունի մեկ երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պորտուի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սպորտինգ Լիսաբոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կաբանիաս դե Եպես
Կաբանիաս դե Եպես (Cabañas de Yepes), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Տոլեդո նահանգում (Կաստիլիյա-Լա-Մանչա ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մեսա-դե-Օկանիյա շրջանում։ Տարածքը 18 կմ² է։ Բնակչությունը 300 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 50 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Սան Պիետրո դի Կադորե
Սան Պիետրո դի Կադորե (San Pietro di Cadore), կոմունա Իտալիայում։ Տեղակայված է Վենետո մարզում, Բելունո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1833 մարդ (2007), բնակչության խտություն՝ 35 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 52 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 32040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0435։
Սան Պիետրո դի Կադորեն երկու հայտնի իտալացի դահուկորդների՝ Օլիմպիական խաղերի և աշխարհի չեմպիոններ Մաուրիլիո Դե Սոլտի և Սիլվիո Ֆաուների ծննդավայրն էր։
Սուրբ Պետրոս Առաքյալը և Սուրբ Լուչիա Սիրակուզացին հարգվում են որպես կոմունայի հովանավորներ։ Տոնակատարությունը դեկտեմբերի 13-ին է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ժան-Պիեռ Դյուպոր
Ժան-Պիեռ Դյուպոր, 18-րդ դարավերջի և 19-րդ դարասկզբի թավջութակահար։ Իր եղբոր՝ Ժան-Լուի Դուպորի (նույնպես թավջութակահար) հետ ակտիվ դերակատարություն է ունեցել Ֆրանսիայի և Գերմանիայի երաժշտական կյանքում։ Ժան-Պիեռը պարի վարպետի որդի էր և թավջութակի ֆրանսիական դպրոցի հիմնադիր Մարտեն Բերտոյի ուսանողը (1700? –1771)։
Կարիերա
Բերտոյի մոտ սովորելուց հետո Ժան-Պիեռ Դյուպորը 19 տարեկան հասակում առաջին անգամ հանդես է եկել «Սպիրիրտուել» համերգային դահլիճում, որն այն ժամանակ ոչ օպերային երաժշտության կենտրոնն էր Փարիզում ։ 1766 - 1769 թվականների ընթացքում Դյուպորն աշխատում էր Քոնտիի արքայազնի համար, որից հետո նա երկու տարի անցկացրել է Անգլիայում և ևս երկու տարի՝ Իսպանիայում։ 1773 թվականին Պրուսիայի թագավոր Ֆրեդերիկ Մեծը Դյուպորին առաջարկել է զբաղեցնել իր նվագախմբի գլխավոր թավջութակահարի պաշտոնը, որը Դյուպորն ընդունել է և մնացել Բեռլինում իր ողջ կյանքի ընթացքում ։ Դյուպորը Ֆրեդերիկի եղբորորդու՝ արքայազն Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Երկրորդի թավջութակի ուսուցիչն էր, և շուտով, երբ 1786 թվականին Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Երկրորդը թագ է ստացել, Դյուպորը նշանակվել է արքունի ամբողջ կամերային երաժշտության պատասխանատու։ 1790 թվականին Բեռլինում նրան է միացել իր կրտսեր եղբայր Ժան-Լուի Դյուպորը, որը փախել էր ֆրանսիական հեղափոխությունից։ Նրանց երկուսի շնորհիվ և Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Երկրորդի հովանու ներքո Բեռլինը դարձել է «թավջութակի համար նոր ստեղծագործությունների մագնիս», մինչև որ Նապոլեոնը 1806 թվականին հաղթել է Պրուսիային ու գրավել Բեռլինը։ Այս պահին կրտսեր եղբայրը վերադարձել է Փարիզ, իսկ ավագ Դյուպորը մնացել Բեռլինում մինչև 1818 թվականին իր մահը։
Դյուպորն ու իր կրտսեր եղբայրը ծանոթ են եղել Բեթհովենի հետ. 1796 թվականի փետրվարին Բեթհովենը մեկնել էր Վիեննա՝ հնգամսյա համերգային շրջագայության, որը նրան տարել էր Պրահա (իշխան Լինխովսկին ուղեկցում էր նրան, որը 1789 թվականին այնտեղ էր այցելել Մոցարտի հետ), Դրեզդեն, Լայպցիգ, Բեռլին, որտեղ նա ոգեշնչվել է Պրուսիայի թագավոր Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Երկրորդի արքունիքի երաժշտական գործունեության բարձր մակարդակից և որակից, որի կամերային երաժշտության ղեկավարը Դյուպորն էր։ Պոտսդամի արքունիքում Բեթհովենի երկու օփուս 5 թավջութակի սոնատները գրվել են նրա համար ։ Այս սոնատների պրեմիերայի ժամանակ կա՛մ Դյուպորը, կա՛մ իր կրտսեր եղբայրը թավջութակով նվագակցել են Բեթհովենին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1741 ծնունդներ Կատեգորիա:1818 մահեր Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թավջութակահարներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ
(8355) Մասուո
(8355) Մասուո (Masuo), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,33531 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,6607 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0099 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1303,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,276177 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,71° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Բոնդարնոե (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)
Բոնդարնոե (Бондарне), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Բոնդարնոե գյուղում բնակվում էր 43 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կարագան-Սայադնի Երկրորդ
Կարագան-Սայադնի Երկրորդ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 196 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Africa (Երգ)
Africa, ամերիկյան Toto ռոք խմբի երգ։ 1982 թվականին երգը ներառվել է Toto IV ալբոմում, իսկ 1983 թվականի փետրվարին Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում հասել է բարձունքի, ինչպես նույն ամսին UK Singles Chart-ի երրորդ հորիզոնականում։ Երգը գրել է խմբի դաշնակահար Դևիդ Պեյչը ու թմբկահար Ջեֆ Պորկարոն։ Պեյչը երգում է երգի երկու քառյակներում, իսկ Բոբի Կիմբոլը, Սթիվ Լյուկատերը և Պեյչը երգում են կրկներգը։
«Africa»-ն դարձել է Toto-ի ամենահայտնի երգերից մեկը, չնայած այն բականին տարբերվում է խմբի նախկին երգերից և խմբի մի քանի մասնացիներ կարծում են, որ այն Toto-ի ձայնը չէր։
«Աֆրիկա»-ի թողարկումից հետո երգը կատարվել է Toto-ի բոլոր համերգային շրջագայություններում, մինչև 2008 թվականը ՝ խմբի կազմալուծումը։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը նկարահանել է ռեժիսոր Սթիվ Բեյրոնը ։ Հոլովակի գործողությունները տեղի են ունենում գրադարանում ՝ Դեյվիդ Պեյչը որպես հետազոտող փնտրում է «Africa» գիրքը։ Մնացած երաժիշտները նվագում են այդ գրքի վրա։ Հոլովակի վերջում ցույց է տրվում աֆրիկացի աբորիգենի ձեռքը՝ նիզակ նետելով, ինչից հետո գիրքն այրվում է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:Երաժշտական մեմեր
Կոլիիվշչինա
Կոլիիվշչինա (Коліївщина, koliszczyzna), գյուղացիական-կազակային խոշոր ապստամբություն Աջափնյա Ուկրաինայում 1768 թվականին, Մաքսիմ ժելեզնյակի գլխավորությամբ՝ ընդդեմ լեհական ճորտատիրական և կրոնական ճնշման։ Սկսվել է մայիսին, Կիևի վոյեվոդության հարավում, ապա տարածվել այլ շրջաններ։ Գյուղացիները զինված էին սառը զենքով և թրերով։ Ռուսաստանի կառավարությունը, երկնչելով ապստամբության թափից, դաժանորեն ճնշել է այն։ Տարաս Շևչենկոն այդ շարժմանն է նվիրել «Հայդամակներ» պոեմը։
Կատեգորիա:Ապստամբություններ Կատեգորիա:Ուկրաինայի պատմություն
Ֆինյո
Ֆինյո (Finnøy), կոմունա (համայնք) Նորվեգիայի Ռուգլան ֆյուլքեյում (մարզում): Կոմունայի վարչական կենտրոնը Յուդաբերգ քաղաքն է: Պաշտոնական լեզուն համարվում է Նյունորսկը: Զբաղեցնում է 104,34 կմ² տարածք :
Ֆինյոի զինանշանը
Ֆինյո կոմունայի զինանշանը իրենից ներկայացնում է կապույտ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա՝ կենտրոնական մասում պատկերված է թևերը պարզած սպիտակ թռչուն :
Բնակչություն
Համաձայն 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ֆինյո կոմունայում բնակվում է 3221 մարդ: Վերջին 60 տարում բնակչության թվաքանակը հիմնականում պահպանվել է նույն մակարդակի վրա՝ բացառությամբ մինչև 1970-ական թվականները, երբ բնակչության թվաքանակը նվազել է :
Տնտեսություն
Ֆինյո կոմունայի տնտեսության հիմնական ճյուղերն են՝ նավագնացությունը, ձկնարդյունաբերությունն ու զբոսաշրջությունը:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուգլանի ֆյուլքեի կոմունաներ
Սկյուտարի ճեմարան
Սկյուտարի ճեմարան, հայ աշխարհիկ առաջին ճեմարանը։ Հիմնադրվել է 1838 թվականին, Կ․ Պոլսի Սկյուտար թաղամասում։ 19-րդ դարի 30-40-ական թվականներին լայն ծավալ էր ստացել կրթալուսավորական շարժումը, ուր ազգային նախակրթարաններն այլևս չէին կարողանում բավարարել կրթական գործի աճող պահանջները։
Միաժամանակ խորանում էին աշխատավորական, ամիրայական և կղերապահպանողական խավերի հակասությունները, սրվում էր պայքարը կաթոլիկության ու միսիոներության դեմ։ Նման պայմաններում խիստ անհրաժեշտություն էր դարձել արևմտահայ մշակույթի կենտրոնում ազգային կադրեր պատրաստող բարձր մակարդակի կրթական հաստատություն ունենալը։
1836 թվականին այդ հարցը քննության է առնվել Կ․ Պոլսի պատրիարքարանում և որոշվել Երուսաղեմի միաբանությանը պատկանող վանքը վերակառուցել և այդ շենքում բացել ազգային ճեմարան։ Այդ նպատակի համար կազմակերպվել է հանգանակություն, ֆինանսական միջոցներ է տրամադրել Երուսաղեմի միաբանությունը։ Կ․ Պոլսի արքունի ճարտարապետներ Հ․ Մերվերյանը, Կ․ Պալյանը ստանձնել են շենքի նախագծման ու կառուցման գործը։ Ազգային ճեմարանի (գիշերօթիկ) բացումը տեղի է ունեցել 1838 թվականի դեկտեմբերի 9-ին։ Ընդունվել է 50 աշակերտ (10-ը՝ անվճար), տնօրեն է նշանակվել Հ․ Մանվելյանը։ Ճեմարանն ունեցել է ներքին կանոնադրություն։ Դասավանդվել են հայերեն, ֆրանսերեն, տաճկերեն քերականություն, աշխարհագրություն, պատմություն, հանրահաշիվ, երկրաչափություն, գեղեցկագիտություն, կրկնատոմար, նկարչություն, գծագրություն, քաղաքավարության կանոններ, հետագայում ավելացել են հողագիտություն, բնագիտություն, ֆիզիկա, քիմիա, արհեստներ։ Ճեմարանի բացումը խանդավառությամբ ընդունեցին դեմոկրատական խավերը, սակայն նրա աշխարհիկ բնույթը դուր չէր գալիս ամիրաներին ու կղերապահպանողական խավի ներկայացուցիչներին։ Այդ հողի վրա տեղի ունեցող բախումները սուր բնույթ են ստացել։ Շուտով ամիրաները ոչ միայն հրաժարվել են ճեմարանին նյութական օգնության խոստումից, այլև դիմել են իրենց բարեկամներին ու համակրողներին՝ երեխաներին ճեմարանից դուրս բերելու պահանջով։ Ուսումնական հաստատությունը դադարեցրել է գործունեությունը։
Փակման նախդրյալները
1840 թվականին Սկյուտարի ճեմարանի աշակերտության, ուսուցչության և հասարակության ներկայացուցիչների միացյալ ժողովը որոշել է ստեղծել «Միակամ ընկերությունը», որն իր վրա էր վերցնում ճեմարանի հոգատարությունը։ Կ․ Պոլսի հայոց պատրիարքը հաստատում է նոր հոգաբարձություն (22 արհեստավոր, 2 ամիրա)։ Ամիրաների միջամտությամբ թուրք կառավարությունը ոչ միայն չի հաստատում հոգաբարձությունը, այլև ձերբակալում է նրա անդամներին։ Ի պատասխան այդ քայլի՝ 1841 թվականի օգոստոսի 24-ին տեղի է ունենում Կ․ Պոլսի արհեստավորների ցույց, որին մասնակցում է ավելի քան 3 հազար մարդ։ Թուրք կառավարությունը ստիպված ազատ է արձակում կալանավորներին, իսկ հետո՝ առանձին-առանձին դատաստան տեսնում նրանց հետ (բանտարկվում և աքսորվում են ճեմարանի տնօրեն Հ․ Մանվելյանը և այլ ուսուցիչներ, պաշտոնանկ է արվում պատրիարքը)։ 1841 թվականի հոկտեմբերի 3-ին ճեմարանը փակվում է, շենքը վերածվում է զինվորական հիվանդանոցի։
Փակման պատմությունը
Երկարատև բողոքներից հետո այդ շենքը հայերին է վերադարձվում 1846 թվականին և թույլ է տրվում վերաբացել ճեմարանը։ Արքունի հրամանով ստեղծվում է 27 մարդուց (14 արհեստավոր) կազմված հանձնաժողով, որն իր ձեռքն է վերցնում ոչ միայն ճեմարանի ղեկավարությունը, այլև պատրիարքարանի դրամական գործը։ 1851-59 թվականներին ճեմարանում որոշ առաջընթաց է կատարվում, սակայն ընկնելով նյութական ու քաղաքական ծանր կացության մեջ՝ 1859 թվականին վերջնականապես փակվում է։ Սկյուտարի ճեմարանում դասավանդել են Հ․ Թյուլյանը, Ս․ Փափալյանը, Ա․ Տեր-Սահակյանը, Մ․ Սրապյանը և ուրիշներ։ Սաներից են եղել Կ․ Ութականը, Հ․ Ալաջաջյանը, Մկրտիչ Մեզպուրյանը, Ե․ Դուրյանը, Զ․ Ասատուրը, Ա․ Վրույրը և ուրիշներ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Սփյուռքահայ համալսարաններ
Ռոն (այլ կիրառումներ)
Ռոն անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Չանչանա
Չանչանա  (Cianciana), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում ։
Կարո (այլ կիրառումներ)
Կարո անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Չանչանա
Բնակչությունը կազմում է 4069 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 110 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 37 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92012։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0922։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Ֆաննի Սալթեր
Որոշ ժամանակ Սոլթերը միակ կինն է եղել, որն աշխատել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների առափնյա պահպանությունում և վերջին քաղաքացիական կին փարոսապահն է եղել ԱՄՆ-ում ։ Նա չորս կին փարոսապահներից մեկն է եղել, ովքեր Թրքի Փոյնթ փարոսի գոյության 114 տարիներից 86 տարիները՝ 1844-1947 թվականներին ծառայել են այնտեղ ։
Կենսագրություն
1920-ական թվականներին նա և իր ամուսինը կարճ ժամանակ ապրել են Վիրջինիայի Ֆրանկթաուն քաղաքում, որտեղ ծնվել է նրանց որդին ։
Ֆաննին օգնել է ամուսնուն Չեսափիքի ծովածոցի տարածքում մի քանի փարոսների պահպանման և սպասարկման գործում։ Մինչև 1922 թվականը ընտանիքի սպասարկած բոլոր փարոսները գտնվել են Վիրջինիայում ։
Սալթերը թոշակի անցավ 1947 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, 65 տարեկանում՝ 22 տարվա ծառայությունից հետո։ Նրա վերջնական աշխատավարձը տարեկան կազմել է $2,229, որը համարժեք է 2021 թվականի $27,050 Լ Թոշակի անցնելու ժամանակ տված հարցազրույցի ժամանակ նա ասաց. «Օ՜, դա հեշտ նման գործ էր, բայց ոտքերս հոգնեցին» ։ Թոշակի անցնելուց անմիջապես հետո փարոսի լույսը աշխատել է ավտոմատ կառավարումով՝ վերացնելով պահապանի կարիքը և Ֆանի Սալթերին դարձնել է վերջին քաղաքացիական կին փարոսապահը Միացյալ Նահանգներում ։
Նա իր տունը կառուցել է ընդամենը փարոսից 10 կմ հեռու՝ մեկնաբանելով, որ գիշերը նա դեռ կարող էր տեսնել իր աշտարակի ճառագայթը ։
Ֆանի Մեյ Սոլթերը մահացել է բնական մահով 1966 թվականի մարտի 11-ին Բալթիմորում[ ։ Նա և իր ամուսինը թաղված են կողք կողքի Սուրբ Պողոսի մեթոդիստական եկեղեցու գերեզմանատանը, Սյուզանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների առափնյա պահպանության աշխատակիցներ
Միքաել Ուսեյնով
Միքաել Էլեսգեր օղլի Ուսեյնով (Mikayıl Ələsgər oğlu Useynov, ) ադրբեջանցի խորհրդային ճարտարապետ և ճարտարապետության պատմաբան, պրոֆեսոր; ԽՍՀՄ ճարտարապետության ակադեմիայի իսկական անդամ; Ադրբեջանական ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1945), ԽՍՀՄ Ժողովրդական ճարտարապետ (1970), Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1985), Ադրբեջանական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1940), ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1941), Ադրբեջանական ԽՍՀ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1967), ճարտարապետության դոկտոր (1950), Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի Թագավորության Ասիայի Ասոցիացիայի պատվավոր անդամ (1985), ԽՍՀՄ 4-րդ և 5-րդ գումարման (1954-1962) Գերագույն խորհրդի պատգամավոր, Ադրբեջանական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1951-1954-1963-1990) ;
Կենսագրություն
Միքաել Ուսեյնովը ծնվել է 1905 թվականի ապրիլի 19-ին Բաքվում։ 1922-1929 թվականներին սովորել է Մ. Ազիզբեկովի անվան Ադրբեջանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ 1930-1959 թվականներին աշխատել է «Ազպետականճարտարապետանախագծում» որպես ճարտարապետ։ 1947-1992 թվականներին եղել է Ադրբեջանի ճարտարապետների միության նախագահ։ 1945 թվականին դարձել է Ադրբեջանական ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս։ Նա Գիտությունների ակադեմիայի ֆիզիկայի և նավթի բաժնի լիիրավ անդամ էր։ 1948-1988 թվականներին աշխատել է Ադրբեջանական ԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիաի ճարտարապետության և արվեստի ինստիտուտի տնօրեն։ 1982 թվականին նա դարձավ Բաքվի պատվավոր քաղաքացի։ Ստեղծագործել է Սադիխ Դադաշևի հետ ։ Ճարտարական աշխատանքներից են՝ «Նիզամի» կինոթատրոնը (1934), կոնսերվատորիան (1937-1939),Բաքվի գիտնականների տունը (1946), Ադրբեջանի կոմկուսի ԿԿ-ի (1938-1941) շենքերը, Նիզամու անվ․ թանգարանը (1930-1940 ական թվականները, բոլորն էլ՝ Բաքվում), Լենինի հրապարակը Բաքվում  ։
1992 թվականին նա ընտրվել է Ճարտարապետության միջազգային ակադեմիայի (Մոսկվայի դեպարտամենտ) պատվավոր անդամ։ 1992 թվականին Միքաել Ուսեյնովի նախաձեռնությամբ ստեղծվեց Արևելյան երկրների Ճարտարապետության միջազգային ակադեմիա։ Նրա առաջին նախագահն էր Միքաել Ուսեյնովը։
Նա մահացել է 1992 թվականի հոկտեմբերի 7-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Երզնկայի Աստվածաշունչ
Հայկական մանրանկարչության մագաղաթե ձեռագիր մատյան։ Գրվել և ծաղկվել է 1269-1270 թվականներին, Բարձր Հայքի Ավագ վանքի գրչատանը։ Գրիչներն են Մխիթարը, Հակոբը և Մովսեսը, պատվիրատուները՝ Երզնկայի արքեպիսկոպոս տեր Սարգիսն ու իր որդին՝ պարոն Հովհաննեսը։ Նրանց ջանքերով է կառուցվել Երզնկայի Ս.Փրկիչ եկեղեցին, նրանց անունները պահպանվել են նաև Ներսես Ա Մեծի մասունքների համար պատրաստված թանկարժեք մասնատուփի արձանագրության մեջ։
Առաջին ձեռագիրը
«Երզնկայի Աստվածաշունչը» մեզ հայտնի առաջին ձեռագիր Աստվածաշունչն է, որը պարունակում է Հին կտակարանի թեմաներով նկարներ։ Մինչ այդ Հին կտակարանի գրքերի սկիզբը զարդարել են գլխազարդերով կամ դրանց հեղինակների պատկերներով։ «Երզնկայի Աստվածաշունչ»-ում նույնպես կան հեղինակների պատկերներ, բայց որոշ գրքերի սկզբում զետեղված են թեմատիկ նկարազարդումներ։ Օրինակ, Նավեի որդու Հեսուի գրքի սկզբում պատկերված է հրեշտակի հայտնությունը նրան, Դատավորաց գրքի սկզբում՝ Գոթոնիելը, Գեդեոնը, նաև Սամսոնը՝ ավանակի ծնոտը ձեռքին, որով նա սպանել էր 1000 փղշտացու։ Առավել հաջողված են Հոբի և Դանիելի գրքերի սկզբներում տրված մանրանկարները։
Ձևավորումը
Յուրատիպ են ներկայացված տեքստերի հեղինակ-մարգարեները՝ պատկերված դիմացից, ոմանք՝ տեքստի սկզբնատառը գրելիս։ Ուշագրավ են նրանց հագուստների խոշոր, ազատ ուրվագծերով ծալքերը։ Կիսատոների օգտագործումը պատկերներին որոշակի ծավալայնություն է հաղորդում։ Գեղեցիկ է ձեռագրի օրնամենտալ հարդարանքը, որը շատ զուգահեռներ ունի կիլիկյան լավագույն օրինակների հետ։ Ճոխ զարդարված, ոսկու առատ կիրառմամբ, բարձրորակ մագաղաթի վրա գեղեցիկ բոլորգրով գրված այս ձեռագիրը հայկական մանրանկարչության գոհարներից է։ 17-րդ դարի ձեռագիրը գերվել է, ապա գնվել թուրքական փաշայից՝ Զիրաք անունով մի վաճառականի օգնությամբ, և տեղափոխվել Երուսաղեմի Ս.Հակոբյանց վանքի մատենադարան, որտեղ պահվում է առ այսօր (ձեռ. դ 1925)։ Իբրև Աստվածաշնչի Բարձր Հայքի բնագրային ավանդույթը կրող լավագույն նմուշ «Երզնկայի Աստվածաշունչն» ընդգրկվել է Հին կտակարանի հայկական թարգմանության քննական բնագրերի կազմման աշխատանքներում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Աստվածաշունչ
Գոլուբովկա (գյուղ, Արտյոմովսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Գոլուբովկա գյուղում բնակվում էր 40 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լեգալի մատ
Լեգալի մատ, մատ, որն առաջին անգամ հանդիպել է 1750 թվականին Փարիզում խաղացված Լեգալ դը Կերմյուր - Սեն Բրի պարտիայում։ Որոշ պատմաբաններ համարում են, որ այդ պարտիան կայացել է 1787 թվականին։
Պարտիա
Լեգալ դը Կերմյուր - Սեն Բրի
'''1. e4 e5 2. Փc4 d6 3. Ձf3 Ձc6 4. Ձc3 Փg4 5. Ձ։e5? Փ։d1?? Լավ կլիներ 5. … Ձ։e5!, որից հետո սպիտակները կմնային առանց ձիու, կամ 5. … de (սակայն 6. Թ։g4''' քայլից հետո սպիտակները կունենային զինվորի առավելություն), սակայն Լեգալը, ամենայն հավանականությամբ, գիտեր իր մրցակցի թույլ կողմը. '''6. Փ։f7+ Աe7 7. Ձd5×'''. մատ, որը շախմատային գրականության մեջ մտել է հեղինակի անունով որպես «Լեգալի մատ»։ Սեն Բրին այնքան է վշտացել իր պարտությունից, որ, չսպասելով մրցակցի վերջին քայլին, լքել է դահլիճը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Շախմատային եզրույթներ Կատեգորիա:Շախմատային մատեր
Ուշադրության պակասի և հիպերակտիվության համախտանիշ
Ուշադրության պակասի և հիպերակտիվության համախտանիշը կամ ուշադրության դեֆիցիտ և հիպերակտիվության խանգարումը (DSM-5՝ 314 ) կամ հիպերկինետիկ խանգարումը (ICD-10՝ F90) զարգացման նյարդաբանական-վարքային խանգարում է, որը հաճախ սկսվում է մանկական տարիքում և դրսևորվում է այնպիսի ախտանշաններով ինչպիսիք են ուշադրության կենտրոնացման խնդիրները, գերակտիվությունը և իմպուլսի վերահսկման դժվարությունները ։
Հոգեթերապիա
Ուշադրության պակասի և հիպերակտիվության համախտանիշի վերահսկման գործում իրենց արդյունավետությունն ապացուցել են կոգնիտիվ-վարքային մոտեցման ուղղությունները (օրինակ՝ Ռացիոնալ-էմոտիվ վարքային թերապիա, Կոգնիտիվ-կոնցեպտուալ թերապիա) ։
Դեղորայք
Ուշադրության պակասի և հիպերակտիվության համախտանիշի վերահսկման համար հաճախ կիրառվում են Գրավչանյութերը ։ Սակայն, գոյություն ունեն նաև մի շարք այլ դասի պրեպարատներ, որոնք ընդունված է կիրառել ուշադրության պակասի և հիպերակտիվության համախտանիշի դեպքում. դրանք են՝ ատոմքսետինը, բուպրոպիոնը, գուանֆացինը և կլոնիինը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոգեթերապիա Կատեգորիա:Հոգեկան առողջություն Կատեգորիա:Հոգեկան հիվանդություններ Կատեգորիա:Կլինիկական հոգեբանություն Կատեգորիա:Հոգեբուժություն Կատեգորիա:Հոգեբուժական ախտորոշում
Էքրեմ Աքուրգալ
Կենսագրություն
1932-1940 թվականներին սովորել է Բեռլինում, որտել ստացել է դոկտորական աստիճան։
1941-1981 թվականներին աշխատել է Անկարայի համալսարանում, 1949 թվականից հնէաբանության պրոֆեսոր էր, իսկ 1958-1961 թվականներին՝ հումանիտար ֆակուլտետի դեկան։ 1961 թվականին դոկտորական աստիճան է ստացել Բորդոյի համալսարանում։ 1961-1962 թվականներին եղել է Փրինսթոնի հրավիրյալ պրոֆեսոր, 1971-1972 թվականներին՝ Բեռլինի համալսարանի, 1980-1981 թվականներին՝ Վիեննայի համալսարանի։
Թուրքիայի պատմության ընկերության (1943-1983) և Թուրքիայի հնագույն հուշարձանների բարձրագույն հանձնաժողովի (1951-1981) անդամ էր։
Ավստրիայի, Դանիայի, Շվեդիայի գիտական ակադեմիաների, Ռայն-Վեստֆալյան գիտությունների ակադեմիայի, Ֆրանսիայի արձանագրությունների ակադեմիայի (1992, դոցենտ), Դեի Լինչեի ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ, Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից անդամ (1969)։
Աքուրգալը պոլիգլոտ էր և ընդգրկված էր Գիտական ամսագրերի խմբագրությունում։ Արտերկրում նրա հրապարակային գործունեությունը նպաստել է Թուրքիայի միջազգային կապերի բարելավմանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրք գիտնականներ Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ
Բադ Մուսկաու
Բադ Մուսկաու (Mużaków), առողջարանային քաղաք Գերմանիայի Lուժիցկա շրջանում։ Վերջինս սահմանակից է Լեհաստանին։ Այն Սաքսոնիա մարզի Գերլից շրջանի մի մասն է։ Տեղակայված է Լենկնիցա քաղաքի դիմաց, Նիսա Լուժիցկա գետի մոտ, որը 1945 թվականից ի վեր ձևավորվել է որպես գերմանա-լեհական սահման։ Մունիցիպալիտետի արևմտյան հատվածում Մուսկաու պարկն է, որն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։
Պատմություն
Մուսկաուն հիմնադրվել է 13-րդ դարում և առաջին անգամ հիշատակվել է 1249 թվականին։ Standesherrschaft Մուսկաուի ամենամեծ տարածքն էր Սրբազան Հռոմեական կայսրությունում։ Այն պատկանում էր Վերին Լուժիցային, որը Բոհեմյան արքայական տարածք էր։ 1635 թվականին ըստ «Պրահայի խաղաղություն» պայմանագրի դա անցել է Սաքսոնիայի կուրֆյուրստներին։ Վերին Լուժիցայի մի մասը նվաճվեց Պրուսիայի թագավորության կողմից, և այն դարձավ Սիլեզիա նահանգի մասը։
Մինչև 19-րդ դարի սկիզբը Մուսակուի ղեկավարները եղել են Կալենբերգի կոմսություններից, որոնք իրար հաջորդել են մինչև 1845 թվականը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Մուսկաուն բաժանվել է Նիսեի գետի երկայնքով Արևելյան Գերմանիայի ու Լեհաստանի Հանրապետության միջև։ Այգու շուրջ երկու երրորդը լեհական վարչակազմի հսկողության տակ է։ 1962 թվականին Մուսկաու անունը փոխարինվում է Բադ Մուսկաու անվամբ, այն բանից հետո, երբ այնտեղ կառուցվում է առողջարան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բաժանված քաղաքներ Կատեգորիա:Սաքսոնիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Գերմանիայում
Կալիֆոռնական ծովառյուծ
Կալիֆոռնիական ծովառյուծ կամ հյուսիսային, սև ծովառյուծ(Zalophus californianus), ականջավոր փոկերի տեսակ է, Խաղաղ օվկիանոսի բնակիչ։ ժամանակակից աշխարհում նրանց թիվը շատ է և շարունակում է աճել մոտ 5% ամեն տարի։ Կալիֆոռնիական ծովառյուծները տարբերվում են շուտ կողմնորոշվելու ունակությամբ և շրջակա միջավայրին հարմարվելու կարողությամբ, որի շնորհիվ այս տեսակի ներկայացուցիչները կրկեսների, կենդանաբանական այգիների, դելֆինարիումների ներկայացումների տիպիկ դերասաններ են։ Վարժեցնելով համապատասխան ձևով` նրանց օգտագործել են ամերիկյան ծովային ուժերի հատուկ գործողություններում։ Սրանք դասական կրկեսային փոկեր են, չնայած որ իսկական փոկեր չեն։
Արտաքին տեսք
Ինչպես հետևում է անունից Կալիֆոռնիական ծովառյուծները բնակվում են հիմնականում Կալիֆոռնիայում։ Նրանց կարելի է հանդիպել նաև Արիզոնայում, Վաշինգտոնում, կոլումբիայում և Մեքսիկայում։ Այդ դեսակի էնդեմիկ ներկայացուցիչները, որոնք շատ են հանդիպում Ճապոնական ծովում, համարվում են կալիֆոռնիական ծովառյուծների տեսակներ։ Բայց հիմա բացահայտվել է, որ այդ երկուսը ինքնուրույն տեսակներ են
Բազմանում են Կալիֆոռնիայի Շանել կղզներից մինչև Մեքսիկա։ Խոշորագույն բնակության վայրը Սան Միգել կղզին է։ Վերարտադրողական պառկելավայրերը գերադասում են տեղադրել հարավային ծովափներում։ Նրանք սովորաբար ծովից հեռանում են 10 մղոնից հեռու։
Տաք օրերին գտնում են ծովի եզրին մոտ։ Գիշերային օրերին նրանք ավելի են խորանում ջրում, կամ բարձրանում են ծովափնյա իջվածքների վրա։
Սովորաբար էգը ագրեսիվ է այլ ձագերի նկատմամբ։ Նա բացում է ատամները հառաչում է և կարող է բռնել ու շպրտել մոտեցող ձագին։ Սակայն էգերի 6/17%-ը կարող են հոգ տանել խորթ երեխաների մասին։
Կատեգորիա:Ծովառույծներ
Վարդան Բաղդասարյան
Վարդան Բաղդասարյան, հայազգի ռուսական պատմաբան և քաղաքագետ։ Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ Պրոբլեմային վերլուծության և պետական-կառավարչական նախագծման կենտրոնի փորձագետ է ։
Կենսագրություն
1993 թվականին ավարտել է Մոսկվայի մարզային մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը «Պատմություն և հասարակական-քաղաքական գիտակարգեր» մասնագիտությամբ ։
1996 թվականին Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանում պաշտպանել է ատենախոսություն պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի համար «Նիկոլայ Իվանովիչ Ուլյանովի պատմական տեսակետերը» թեմայով ։
2000 թվականին Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանում պաշտպանել է թեզ պատմական գիտությունների դոկտորի կոչում ստանալու համար «Դավադրության տեսություն» 19-20-րդ դարի երկրորդ կեսի Հայրենական պատմագրության մեջ. պատմության դիցաբանության քննադատությունը» թեմայով։ Գիտական խորհրդատու է, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Ալեքսանդր Զևելև ։
«Ռուսաստանը փոխակերպումների պայմաններում. ավանդական և նորարարական ներուժի հարաբերակցությունը հանրային գիտակցության ոլորտում» թեմայով ՌԴ նախագահի դրամաշնորհի դափնեկիր է, որի նյութերի վրա հիմնվում էր ատենախոսական հետազոտությունը ։
Ռուսաստանի տուրիզմի և սերվիսի պետական համալսարանի պրոֆեսոր և պատմության ու քաղաքագիտության ամբիոնի վարիչ (մինչև 2012/2013 ուսումնական տարին ներառյալ) ։
Ռուսաստանի Միջին դարերի և նոր ժամանակների պատմության ամբիոնի պրոֆեսոր, իսկ 2013 թվականի սեպտեմբերից՝ Ռուսաստանի պետական մարզային համալսարանի պատմության ֆակուլտետի դեկան ։ Մոսկվայի պետական մարզային համալսարանի դոկտորների և պատմական գիտությունների թեկնածուի աստիճանի համար դիսերտացիաների պաշտպանության համար ատենախոսության խորհրդի անդամ։
2011 թվականից Մոսկվայի պետական համալսարանի քաղաքագիտության ֆակուլտետի պետական քաղաքականության ամբիոնի պրոֆեսոր ։ Մինչև 2017 թվականը Ռուսական գիտությունների ակադեմիայի Ռուսական պատմության ինստիտուտի Ռուսաստանի տարածքի և բնակչության պատմության ուսումնասիրության կենտրոնի առաջատար գիտաշխատող։
«Արմագեդոն» և «Հոգևորություն» ալմանախների գիտական խմբագիր է, «Մոսկվայի պետական մարզային համալսարանի լրաբեր» և «Խնդրահարույց վերլուծություն և պետական-կառավարչական նախագիծ» գիտական ամսագրերի խմբագրական կոլեգիաների անդամ ։
2018 թվականից «Մոսկվայի պետական մարզային համալսարանի լրաբեր։ Պատմություն և քաղաքական գիտություններ» ամսագրի գլխավոր խմբագիր ։
Ռուսաստանի լրագրողների միության անդամ է ։ Հանդիսանում է Ռուսական հումանիտար գիտական հիմնադրամի, «Ազգի առողջության լիգայի» և «Ռուսաստանի երիտասարդության միություն» հասարակական միավորումների, ինչպես նաև «Ճգնաժամային հասարակության ուսումնասիրության կենտրոն», «Գիտական քաղաքական մտքի և գաղափարախոսության Կենտրոն» գիտական կազմակերպությունների փորձագետ։ Իր ելույթներում քննադատում է Դարվինի էվոլյուցիոն ուսմունքը։
Համառուսաստանյան գիտահանրամատչելի ամենամյա «Մանկավարժական ֆորումի» (Սանկտ Պետերբուրգ) կազմակերպչական կոմիտեի անդամ ։ Համառուսաստանյան «Գիտելիք» հասարակության Մոսկվայի տարածաշրջանային մասնաճյուղի նախագահ ։ Մոսկվայի շրջանի պատմության և սոցիալական հետազոտությունների ուսուցիչների ասոցիացիայի նախագահի տեղակալ ։ Մոսկվայի մարզի նահանգապետի ամենամյա մրցանակների շնորհման խորհրդի անդամ ։
Ռուսաստանի ակադեմիայի բնական գիտությունների և ակադեմիայի աշխարհաքաղաքական խնդիրների իրական անդամ է ։ Ռուսաստանի քաղաքագետների միության անդամ ։
Մտնում է Ռուսաստանի Գիտությունների ակադեմիայի «Մարդն առօրյայում՝ անցյալն ու ներկան» գիտական խորհրդի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է «Ժամանակակից պետական կառավարման խնդիրը Ռուսաստանում» և «Հումանիտար գիտությունները և ռուսական պետության բարձրագույն արժեքները» գիտագործնական սեմինարների մշտական մասնակիցը։
Ռուսական գիտությունների ակադեմիայի Ռուսական պատմության ինստիտուտի բազայի վրա գործող «Մերձավոր և հեռավոր արտասահմանի ռուսական սփյուռք» սեմինարի մշտական ղեկավար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքագետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ
Ռոբերտ Մազան
Ռոբերտ Մազան (Róbert Mazáň, ), սլովակ ֆուտբոլիստ, «Սելտա» ֆուտբոլային ակումբի և Սլովակիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի պաշտպան, վարձավճարով հանդես է գալիս «Վենետիկ» ֆուտբոլային ակումբում։
Ակումբային կարերիա
Մազանն իր հայրենի քաղաքի «Տրենչին» ակումբի սան է։ 2011 թվականի օգոստոսի 28-ին «Սպարտակ» ակումբի դեմ խաղում նա իր նորամուտն է նշել Սլովակիայի առաջնությունում։ 2013 թվականի ապրիլի 6-ին «Տատրան» ակումբի դեմ խաղում իր առաջին գոլն է խփել «Տրենչին» ակումբի կազմում։ 2014 թվականի սկզբին Մազանը տեղափոխվել է «Սենիցա» ակումբ։ Մարտի 1-ին «Զլատե-Մորավցե» ակումբի դեմ խաղում իր նորամուտն է նշել իր նոր թիմում։
2015 թվականին Մազանը տեղափոխվել է լեհական «Պոդբեսկիձե» ակումբ։ Ապրիլի 29-ին «Լեխ» ակումբի դեմ խաղում նա իր նորամուտն է նշել լեհական Էքստրակլասում։
2015 թվականի ամռանը Ռոբերտը խաղային պրակտիկայի փնտրտուքներում վարձավճարով տեղափոխվել է հայրենիք. «Ժիլինա» ակումբ։ Օգոստոսի 2-ին միյավական «Սպարտակ» ակումբի դեմ խաղում նա իր նորամուտն է նշել նոր թիմում։ Վարձավճարի ավարտից հետո ակումբը վճարել է նրա տրանսֆերը։ 2017 թվականի մայիսի 13-ին իր նախկին` «Սենիցա» ակումբի դեմ խաղում Մազանն իր առաջին գոլն է խփել «Ժիլինա» ակումբի կազմում։ Նույն խաղաշրջանում նա դարձել է Սլովակիայի չեմպիոն։
2018 թվականի սկզբին Մազանը տեղափոխվել է իսպանական «Սելտա» ակումբ։ Փետրվարի 3-ին «Ալավես» ակումբի դեմ խաղում նա իր նորամուտն է նշել Լա Լիգայում։
2019 թվականի հունվարի 28-ին «Սելտա» ակումբի պաշտպան Մազանը վարձավճարի հիմունքներով տեղափոխվել է «Վենետիկ» ֆուտբոլային ակումբ։
Կարերիան հավաքականում
2017 թվականին Սլովակիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Մազանը մասնակցել է Լեհաստանում կայացած Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարի ընթացքում նա խաղացել է Լեհաստանի, Անգլիայի և Շվեդիայի երիտասարդական հավաքականների դեմ։
2017 թվականի հոկտեմբերի 8-ին 2018 թվականի աշ-արհի առաջնության ընտրական փուլում Մալթայի հավաքականի դեմ խաղում Մազանը իր նորամուտն է նշել Սլովակիայի հավաքականի կազմում` երկրորդ խաղակեսում փոխարինման դուրս գալով Տոմաշ Հուբոչանի փոխարեն։
Ձեռքբերումներ
Ակումբային
«Ժիլինա»
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սլովակ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Տրենչինի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ժիլինայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սելտա Վիգոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վենեցիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Կամսար (նախարար)
Կամսար, պարթև նախարար Սասանյան Պարսկաստանում, ապա Մեծ Հայքում, Այրարատ աշխարհի Երասխաձոր և Շիրակ գավառների տանուտերը, Պերոզամատի որդին, Արշավիր Կամսարականի և Ներսեհ Կամսարականի հայրը, Կարենի պահլավ նախարարական տոհմից, Կամսարականների նախարարական տոհմի հիմնադիրը ։
Կենսագրություն
321 թվականին պարթևական Կարենի պահլավ տոհմի տանուտեր և նախարար Պերոզամատի որդի Կամսարը իր ողջ ընտանիքով տեղափոխվում է իր հեռավոր ազգական և Մեծ Հայքի արքա Տրդատ Գ Մեծի մոտ։ 325 թվականին մկրտվում է քրիստոնյա և արքայից որպես ժառանգական կալվածք ստանում է Այրարատ աշխարհի Երասխաձոր ու Շիրակ գավառները։ Մկրտությունից 7 օր հետո Կամսարը մահանում է։ Նրանից է սերվում Կամսարականների նախարարական տոհմը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կամսարականներ Կատեգորիա:Կարենի պահլավ Կատեգորիա:4-րդ դարի հայեր
Հրաչյա Աղաջանյան
Հրաչյա Հայկի Աղաջանյան, հայ դիվանագետ։
Կենսագրություն
2002-2005 թվականներին աշխատել է «Ավտոբանինվեստ-ցենտր»-ի (Ռուսաստան) արտաքին տնտեսական հարաբերությունների դեպարտամենտի տնօրեն, 2005-2007 թվականներին` «Ազգային էկոլոգիական արդյունաբերական ալյանս»-ի (Ռուսաստան) զարգացման դեպարտամենտի տնօրեն։ 2007 թվականին աշխատել է Հայաստանի Հանրապետության փոխվարչապետի խորհրդական։ 2007-2010 թվականներին եղել է «Ազգային էկոլոգիական արդյունաբերական ալյանս»-ի նախագահը, 2010–2011 թվականներին` տնօրենների խորհրդի անդամ։
2011 թվականի օգոստոսի 17 -ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Դանիայի Թագավորությունում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան ։
2012 թվականի մարտի 12-ին ՀՀ նախագահի հրամանագրով համատեղության կարգով նշանակվել է Նորվեգիայի Թագավորությունում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան (նստավայրը՝ Կոպենհագեն) ։
Աճի հորմոն
Աճի հորմոն (ՍՏՀ, սոմատոտրոպ հորմոն, սոմատոտրոպին)՝ պեպտիդային բնույթի հորմոն, որը մարդու մոտ կազմված է 191 ամինաթթվային մնացորդներից, իսկ ցլի մոտ՝ 189 և իր կառուցվածքով նման է պրոլակտինին։ Ունի տեսակային բարձր յուրահատկությամբ, այսինքն՝ յուրաքանչյուր հորմոն առավել ակտիվ է այն կենդանատեսակի համար, որից ստացվել է ու ազդում է իր և էվոլյուցիոն սանդղակով ստորև գտնվող կենդանատեսակների վրա, սակայն՝ ոչ հակառակը։ Աճի հորմոնի կիսաքայքայման շրջանը 20-40 րոպե է։
Աճի հորմոնը հիմնականում արտադրվում է առջևի հիպոֆիզ՝ ադենոհիպոֆիզի կողմից և համարվում է էֆեկտոր հորմոն։ Նրա արտադրությունն ուղղակիորեն ենթարկվում է հիպոթալամուսին, որի կողմից արտադրվող սոմատոլիբերինը խթանում, իսկ սոմատոստատինը՝ թուլացնում է աճի հորմոնի արտադրությունը։
Նշանակությունը
Աճի հորմոնը խթանում է ամբողջական օրգանիզմի և առանձին օրգանների աճն ու զարգացումը։ Նրա հիմնական թիրախ-օրգանները մկաններն ու խողովակավոր ոսկրերն են։ Ուժեղացնում է ոսկրերի էպիֆիզային գոտու աճառային հյուսվածքի սինթեզը, դեռահասային տարիքում խթանում է մարմնի աճն երկարությամբ, մեծացնում է ոսկրերի հաստությունն ու լայնությունը։ Հորմոնի ազդեցությամբ մեծանում են նաև մկանային և շարակցական հյուսվածքները, ներքին օրգանները։ Աճի հորմոնը խթանում է սպիտակուցների սինթեզն ու բջիջների բաժանման գործընթացները։
Հրաչյա Աղաջանյան
Անձնական կյանքը
Ամուսնացած է, ունի դուստր։
Աճի հորմոն
Նշանակությունը
Աճի հորմոնն ազդում է սպիտակուցների, ածխաջրերի ու ճարպերի փոխանակության վրա ։ Սպիտակուցների փոխանակության վրա աճի հորմոնի ազդեցությունն արտահայտվում է ամինաթթուների փոխադրմամբ բջիջների (հատկապես՝ մկանային ու ոսկրային) ներս և սպիտակուցների սինթեզի արագացմամբ։ Վերոհիշյալ փոփոխություններն ուղեկցվում են առանձին բջիջներում ՌՆԹ-ի և ԴՆԹ-ի կենսասինթեզի ուժեղացմամբ։ Աճի հորմոնն ընկճում է ամինաթթուներ քայքայող ֆերմենտների ակտիվությունը, խթանում է կոլագենի սինթեզը ոսկրերում, ավելացնում աճի ինսուլինանման գործոնների քանակն արյան մեջ։
Հրաչյա Աղաջանյան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 27 ծնունդներ Կատեգորիա:1979 ծնունդներ Կատեգորիա:Չարենցավան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Աճի հորմոն
Նշանակությունը
ՍՏՀ-ի սպիտակուցասինթեզող հատկությունը կախված է ինսուլինի արտադրությունից, արյան գլյուկոզի մակարդակից և հորմոնի նկատմամբ հյուսվածքների ռեակտիվությունից։ Ենթաստամոքսային գեղձի հեռացման կամ սննդից ածխաջրերի բացառման դեպքում հորմոնի ազդեցությունը թուլանում է, իսկ դեռահաս կենդանիների աճը՝ դանդաղում ։
Ածխաջրերի փոխանակության վրա աճի հորմոնի ազդեցությունն ուղղված է ինսուլինին հակառակ։ ՍՏՀ-ի ազդեցությամբ արագանում է գլյուկոնեոգենեզը, նվազում գլյուկոզի օգտագործումը ծայրամասային հյուսվածքների կողմից, խթանվում է գլյուկագոնի արտադրությունը, ճեղքվում է մկանների և լյարդի գլիկոգենը, որոնց արդյունքում արյան մեջ ավելանում է գլյուկոզի քանակը։ ՍՏՀ-ն ավելացնում է ինսուլինի հյութազատությունը ենթաստամոքսային գեղձի կողմից։ Միաժամանակ ակտիվացնում է լյարդի ինսուլինազին և բարձրացնում հյուսվածքների ինսուլինային ռեզիստենտությունը։ Ածխաջրային փոխանակության վրա ՍՏՀ-ի նման երկակի ազդեցությունը բացատրվում է հյուսվածքներում ճեղքված հորմոնի մնացորդների կենսաբանական տարբեր ակտիվությամբ և երկարակեցությամբ։ Այսպես. կարճ N-ծայրային մնացորդն առաջացնում է ինսուլինանման ազդեցություն, իսկ ավելի երկարակյաց C-ծայրային մնացորդը՝ հակաինսուլինային։ Հենց դրանով է բացատրվում նաև այն, որ ՍՏՀ-ի վաղ ազդեցություններն ինսուլինանման են, իսկ երկարատևները՝ հակաինսուլինային։
Աճի հորմոնն արագացնում է ճարպերի տրոհումը, արյան մեջ ավելացնում ազատ ճարպաթթուների քանակը և նպաստում դրանց օքսիդացմանն ու կետոնային մարմինների առաջացմանը լյարդում։