cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Շուկա
Էություն
Շուկան հանդիսանում է տնտեսագիտության այն հասկացություններից մեկը, որը ամենամասսայական և առօրեական բնույթ է կրում։ Շուկան որպես տնտեսական հասկացություն կիրառվում է նեղ և լայն իմաստներով։ Նեղ իմաստով շուկան պարզապես համարվում է մի վայր, որտեղ իրականացվում են արտադրանքներ գնելու և վաճառելու գործառությունները։ Սակայն սա շուկայի պարզունակ կենցաղային բնորոշումն է հանդիսանում։ Շուկան որպես տնտեսական կատեգորիա ավելի խորը բովանդակություն ունի։ Լայն իմաստով շուկան իրենից ներկայացնում է տնտեսական հարաբերությունների համակարգ, որն առաջանում է ապրանքների արտադրության և դրանց փոխանակության կամ իրացման պրոցեսների հետ կապված։
Շուկան որպես տնտեսական կատեգորիա տնտեսական հարաբերություններ է արտահայտում ապրանք արտադրողների միջև, արտադրողների և սպառողների միջև, վաճառողների և գնորդների միջև, ինչպես նաև վաճառողների միջև և գնորդների միջև։ Ինչպես տեսնում ենք շուկան համապատասխան տնտեսական հարաբերությունների ամբողջություն է ներկայացնում և արտահայտում է երկրի տնտեսության բոլոր բնագավառներում տեղի ունեցող պրոցեսները։ Շուկայական տնտեսական հարաբերությունները վերաբերում են ոչ միայն ապրանքների արտադրության պրոցեսին, այլև հոգևոր բարիքների և ծառայությունների արտադրությանը կամ իրացմանը։ Շուկայական հարաբերությունները ներթափանցել են հասարակության կյանքի գրեթե բոլոր բնագավառները։
Հատկանիշներ
Շուկան առաջացել է դեռևս վաղնջական ժամանակներում, երբ ապրանքափոխանակությունը ծավալուն բնույթ էր ստացել։ Ստրկատիրական հասարակարգերում շուկան, ապրանքափոխանակությունը կամ առևտուրը երկրորդական բնույթ էին կրում, որովհետև տնտեսության վարման հիմնական ձևը համարվում էր բնատնտեսությունը։ Ժամանակակից հասարակության մեջ շուկայական հարաբերությունները համընդհանուր բնույթ են կրում, այսինքն՝ դրանք տնտեսության կազմակերպման տիրապետող ձևն են հանդիսանում։ Շուկան իրենից ներկայացնում է տնտեսական համակարգ, հետևաբար վերջինիս էությունը լավ հասկանալու համար անհրաժեշտ է համառոտակի անդրադառնալ տնտեսական համակարգ հասկացությանը։ Տնտեսական համակարգն իրենից ներկայացնում է տնտեսական հարաբերությունների ամբողջությունն ու տնտեսության կազմավորման ձևերի ու եղանակների միասնությունը։ Տնտեսական համակարգի բնույթը առաջին հերթին որոշվում է նրանով, թե դրա հիմքում սեփականության ինչպիսի հարաբերություններ են ընկած, այսինքն ինչպիսին է սեփականության բնույթը, տիրապետող ձևերն ու տեսակները։ Տնտեսական համակարգը բնութագրվում է նաև նրանով, թե տնտեսավարողների միջև տնտեսական կապերն ու փոխհարաբերությունները ինչպես են համակարգվում կամ փոխհամաձայնեցվում, այլ կերպ ասած՝ տնտեսական համակարգերը միմյանցից տարբերվում են սեփականության հարաբերությունների բնույթով և տնտեսական համակարգման եղանակով։ Տնտեսական համակարգումը կարող են լինել աստիճանակարգված և ազատ։
Աստիճանակարգվածը դա հիերարխիկ ձևն է, երբ վերադաս մարմինների որոշումները, կարգադրությունները պարտադիր պետք է կատարվեն ստորադաս օղակների կողմից։
Ազատը կամ տարերային եղանակը ենթադրում է, որ տնտեսավարողների միջև փոխհարաբերությունները ձևավորվում են ազատորեն առանց կարգադրողների, տարերային եղանակով։ Տնտեսական համակարգերը բազմաթիվ են, որոնք կարելի է ներկայացնել որոշակի խմբերով։ Տնտեսագիտության մեջ ընդունված է տնտեսական համակարգերը ներկայացնել երկու խմբերով`
Ազատ մրցակցության շուկան տիրապետող է եղել մինչև 20-րդ դարի սկիզբը, դրանից հետո տիրապետող է դարձել ոչ կատարյալ մրցակցության շուկան։ Ոչ կատարյալ մրցակցության շուկան արտահայտվել է նրանով, որ տնտեսության որևէ բնագավառում վերահսկողություն են հաստատել առանձին խոշոր ֆիրմաներ կամ դրանց միավորումները, որոնք կոչվում են մոնոպոլիստական ընկերություններ, այլ կերպ ասած ոչ կատարյալ մրցակցության շուկայում կարող են վերահսկել ու թելադրել մոնոպոլիստական ընկերությունները։
Շուկայական տնտեսական համակարգը տարբեր երկրներում ունի իր առանձնահատկությունները, այդ պատճառով էլ ձևավորվել են շուկայական տնտեսության որոշակի ազգային մոդելներ կամ տարատեսակներ, ինչպիսիք են ամերիկյան մոդելը, շվեդական, գերմանական, ֆրանսիական, ճապոնական, հարավ- կորեական, ճապոնակա մոդելները և այլն։
Օբյեկտներ
Աշխատանքի հասարակական բաժանման խորացմանը զուգընթաց, յուրաքանչյուր ոք իր տնօրինության տակ գտնվող ռեսուրսին համապատասխան առաջարկում է որոշակի ծառայություն՝ ակնկալելով ստանալ անհրաժեշտ փոխհատուցում։ Ըստ այդ ռեսուրսների օգտագործման առանձնահատկության և ստեղծված բարիքների բնույթի՝ շուկան բաժանվում է համապատասխան մասերի։ Որպես այդպիսի ռեսուրսներ առաջարկվում են՝ աշխատանքը, կապիտալը և բնական ռեսուրսները։ Շուկան տարանջատվում է ըստ՝
Ըստ արտադրության գործոնների՝ գոյություն ունեն կապիտալի (ֆիզիկական, փոխատվական, արժեթղթերի, վալյուտայի, գիտատեխնիկական մտքի արդյունքների կամ մշակումների, որոնք հանդես են գալիս արտոնագրերի և լիցենզիաների վաճառքի ձևով, տեղեկատվության), աշխատանքի, բնական ռեսուրսների (հող, բնական պաշարներ, ընդերքի հարստություն, ջրային ռեսուրսներ և այլն) շուկաներ։ Բարիքները և արտադրության գործոնները համարվում են շուկայի օբյեկտներ։
Տնային տնտեսություն
Տնային տնտեսության ներկայացուցիչները մի կողմից՝ ռեսուրսների սեփականատերերն են, իսկ մյուս կողմից՝ բարիքների (նյութական և հոգևոր, պարենային և ոչ պարենային, տարբեր տեսակի ծառայություններ և այլն) վերջնական սպառողները։ Տնային տնտեսությունը շուկայում առաջարկում է արտադրության գործոններ։ Այդ գործոնների մատուցած ծառայության համաձայն՝ տնային տնտեսության ներկայացուցիչները ստանում են իրենց փոխհատուցումը աշխատավարձի, տոկոսի և ռենտայի ձևով։ Տնային տնտեսության ներկայացուցիչները ստացված աշխատավարձով, տոկոսով և ռենտայով ձեռք են բերում իրենց անհրաժեշտ բարիքներ։ Տեղի է ունենում գործունեության փոխանակություն, որն իրականացվում է փողի՝ որպես միասնական չափման միավորի (էտալոնի) միջոցով։
Պետություն
Շուկայական տնտեսությունն ունի մի շարք թերություններ, որոնք բացասաբար են անդրադառնում ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման վրա։ Գոյություն ունեն բազմաթիվ հիմնախնդիրներ (ազգային անվտանգություն, հասարակական կարգուկանոնի պահպանություն և այլն), որոնք հնարավոր չէ լուծել շուկայական տնտեսության սկզբունքներով։ Պետությունը ստանձնում է մի շարք կարևոր տնտեսական, քաղաքական, սոցիալական գործառույթներ, որոնց միջոցով ապահովում է հասարակության նորմալ կենսագործունեությունը։ Այնպես էլ պետական գործառնություններն ունեն իրենց օգտակարությունը, որոնց համար պետք է վճարել։ Այսինքն՝ դրանք նույնպես ունեն իրենց արժեքը (գինը)։ Պետությունը մատուցում է իր ծառայությունները, որի դիմաց հասարակության անդամները վճարում են տարբեր ձևերով, որոնցից հիմնականը հարկերն են։
Գործառույթներ
Շուկայական տնտեսության բնույթը բացահայտվում է որոշակի գործառույթների միջոցով։
Գնագոյացման գործառույթ
Բարիքի իրական արժեքը (կամ գինը) ձևավորվում է շուկայում արտադրողի (առաջարկի) և սպառողի (պահանջարկի) փոխհարաբերության միջոցով։ Ձևավորված գնի միջոցով կարևորվում է ռեսուրսների բաշխվածությունը տարբեր ոլորտների միջև։
Խթանման գործառույթ
Շուկայական մրցակցությունը ստիպում է արտադրողներին ռեսուրսներն օգտագործել առավել խնայողաբար և արդյունավետ, ինչն իր հերթին խթանում է գիտատեխնիկական առաջադիմության ներդրումները արտադրության մեջ։ Առավել մեծ եկամուտ ստանալու ակնկալիքով արտադրողները ձգտում են բարելավել արտադրվող բարիքների տեսականին և որակը։ Շուկայի մասնակիցներն անընդհատ կատարելագործում են իրենց մասնագիտական ունակությունները, որովհետև մրցակցության պայմաններում կարող են դուրս մղվել արտադրությունից և հայտնվել գործազուրկի կարգավիճակում։ Հատկապես էական է ձեռներեցների դերը, որոնք մրցակցության ճնշման տակ անընդհատ փորձում են կիրառել նորույթներ, հայտնաբերել բարիքների իրացման նոր շուկաներ, արտադրության կազմակերպման նոր ձևեր և այլն։ Այս ճանապարհով ապահովվում են արտադրության զարգացման բարձր տեմպեր՝ տեխնոլոգիական նորամուծությունների կիրառման հիմքի վրա։
Միջնորդական գործառույթ
Շուկայական տնտեսությունը՝ իբրև հորիզոնական կոորդինացիա, յուրատեսակ համակարգ (կառույց) է՝ տարբեր արտադրողների և սպառողների միջև փոխհարաբերություններ հաստատելու համար։ Շուկայական համակարգի միջոցով կարգավորվում է բազմաթիվ տնտեսավարող սուբյեկտների միջև ինքնաբերական (սպոնտան) համագործակցությունը պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցության, ինչպես նաև գնի փոփոխության հիմքի վրա։ Դրա միջոցով ապահովվում է ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը և բաշխումը արտադրության տարբեր ոլորտների միջև։
Տեղեկատվական (ինֆորմացիոն) գործառույթ
Շուկայում գների, պահանջարկի ու առաջարկի, գործազրկության մակարդակի, աշխատավարձի, տոկոսադրույքի փոփոխությունները այն հիմնական տեղեկություններն են, որոնք հնարավորություն են տալիս բոլոր սուբյեկտներին (տնային տնտեսության ներկայացուցիչներ, գործարարներ, պետական կառույցներ և այլն) ճիշտ կողմնորոշվելու և որոշումներ կայացնելու գործում։ Այդ որոշումները վերաբերում են սպառողներին՝ թե ինչ խմբաքանակի բարիք պետք է գնեն, արտադրողներին՝ ինչ պետք է արտադրեն և, դրան համապատասխան, ինչ ռեսուրսներ պետք է ձեռք բերեն, պետական կառույցներին՝ թե ինչ տնտեսական քաղաքականություն պետք է իրականացնեն։ Այս տեսանկյունից շուկան կարևոր տեղեկատվական գործառույթ է իրականացնում։
Կարգավորման գործառույթ
Վերը նշված գործառույթների միջոցով շուկայական տնտեսությունը ապահովում է ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործումը, խթանում է գիտատեխնիկական առաջադիմությունը, նպաստում է պահանջմունքների բավարարման շրջանակների մեծացմանը ինչպես քանակապես, այնպես էլ որակապես։ Այդ ամենով հանդերձ՝ շուկան կարգավորում է տնտեսավարող սուբյեկտների փոխհարաբերությունները, որի հիմքը գործունեության փոխանակությունն է՝ կառուցված արժեքային ազդակների վրա։
Շուկայի գործունեության սկզբունքները
Շուկան որպես տնտեսական համակարգ գործում է որոշակի սկզբունքների հիման վրա։ Շուկայի գործունեության սկզբունքները այն դրույթները և պահանջներն են, որոնց կատարման պայմաններում պետք է տեղի ունենա շուկայի գործունեությունը, այսինքն՝ ձևավորվեն շուկայի սուբյեկտների միջև փոխհարաբերությունները։ Շուկայի սուբյեկտներն են հանդիսանում տնային տնտեսությունները, ֆիրմաները, պետությունը կամ կառավարությունը։ Շուկայի սուբյեկտները հանդես են գալիս վաճառողների և գնորդների, արտադրողների և սպառողների կարգավիճակով։
Շուկայի գործունեության սկզբունքները հնարավորություն են տալիս համակարգել շուկայի սուբյեկտների միջև փոխհարաբերությունները։ Շուկայի գործունեության հիմնական սկզբունքներն են`
Տնտեսական գործունեության ինքնակարգավորման սկզբունքն այն է, որ յուրաքանչյուր տնտեսավարող ինքնուրույն կերպով է կազմակերպում, կարգավորում և կառավարում իր ֆիրմայի, ձեռնարկության, տնտեսության գործունեությունը։
Ինքնակարգավորումը նշանակում է, որ յուրաքանչյուրը ինքնուրույն է որոշում «ի՞նչ արտադրել, ինչպե՞ս արտադրել և ու՞մ համար արտադրել»։ Տնտեսության ինքնակարգավորումը իրականացվում է շուկայական տնտեսության օրենքներից ելնելով։
Շուկայի գործունեության կարևոր սկզբունքներից է ազատ գնագոյացումը կամ գների լիբերալացումը։ Սա նշանակում է, որ շուկայում ոչ ոք չպետք է թելադրի կամ որոշի ապրանքների գները։ Գները պետք է ձևավորվեն տարերայնորեն` ելնելով ապրանքների նկատմամբ պահանջարկի և առաջարկի հարաբերակցությունից, տնտեսական մրցակցությունից և ընդհանրապես տվյալ պահի շուկայական իրավիճակից։
Պայմանագրային հարաբերությունների ազատության սկզբունքը ենթադրում է, որ յուրաքանչյուր տնտեսավարող սուբյեկտ ազատորեն կարող է պայմանագրային հարաբերություններ ունենալ մյուս տնտեսավարողների հետ։ Յուրաքանչյուրը կարող է ազատորեն ընտրել իր տնտեսական գործընկերոջը կամ կոնտրագենտին, այսինքն՝ ումից ձեռք բերել հումք, նյութեր, անհրաժեշտ միջոցներ, ում վաճառել իր ապրանքները և այլն։ Տնտեսական կամ նյութական պատասխանատվությունը ենթադրում է, որ յուրաքանչյուր տնտեսավարող պետք է նյութական պատասխանատվություն կրի իր պայմանագրային պարտավորությունները չկատարելու դեպքում։ Եթե ֆիրման խախտում է պայմանագրերը այլ ֆիրմաների նկատմամբ, չի կատարում իր պարտավորությունները պետական բյուջեի նկատմամբ, ապա որոշակի պատժամիջոցներ են կիրառվում նրա նկատմամբ։
Շուկայի կարևորագույն սկզբունքն է հանդիսանում սպառողի գերակայությունը արտադրողի կամ վաճառողի նկատմամբ։ Սա նշանակում է, որ շուկայում սպառողը, գնորդը պետք է որոշակի արտոնություն ունենան արտադրողի նկատմամբ, որովհետև արտադրության նպատակը ի վերջո հանդիսանում է սպառողի պահանջմունքների բավարարումը։ Շուկայում գործում է «Սպառողը միշտ ճիշտ է» սկզբունքը։
Ինքնաֆինանսավորման սկզբունքն այն է, որ յուրաքանչյուր տնտեսավարող իր գործունեությունը պետք է կազմակերպի այնպես, որպեսզի այնքան եկամուտներ ստանա, որը բավարար լինի իր հետագա գործունեությունը ընդլայնելու և կատարելագործելու համար։
Ձեռնարկատիրական գործունեության ազատության սկզբունքը նշանակում է, որ յուրաքանչյուր տնտեսավարող բիզնեսմեն ազատորեն պետք է կարողանա ընտրել գործունեության այն բնագավառները, որտեղ որ նա ցանկանում է ներդնել իր կապիտալը։ Ազատ ձեռներեցությունը հարաբերական նշանակություն ունի, որովհետև պետությունը սահմանում է որոշակի օրենքներ, որոնց միջոցով կարգավորում է ձեռնարկատիրական գործունեությունը։ Եթե շուկան մոնոպոլացված է, ապա ազատ ձեռներեցության սկզբունքը խախտվում է։
Շուկայի գործունեության վերը ներկայացված սկզբունքները շատ հաճախ խախտվում են, հետևաբար պետության խնդիրն այն է, որպեսզի անհրաժեշտ պայմաններ ստեղծի ազատ տնտեսական մրցակցության պայմանները պահպանելու և մոնոպոլիաների գործունեությունը կարգավորելու համար։
Շուկայի կոնյուկտուրան
Ֆիրմայի կարևորագույն խնդիրներից մեկը հանդիսանում է շուկայի կոնյուկտուրայի գնահատումը։ Կոնյուկտուրա բառը նշանակում է միավորում, միացում։ Ոչ մի ֆիրմա չի կարող լուծել իր առջև ծառացած խնդիրներըառանց իրավիճակի գնահատման։ Կոնյուկտուրա ասելով հասկացվում է կոնկրետ շուկայում կոնկրետ ձևավորված իրավիճակ կոնկրետ ժամանակահատվածում։ Կոնյուկտուրան իրենից ներկայացնում է հետևյալ հասկացությունների ամբողջությունը՝
(3845) Նեյաչենկո
(3845) Նեյաչենկո (Neyachenko), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,427363 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,884 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,9708 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2317,6 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,155333 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,98° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Դեմենշչինա
Դեմենշչինա (Деменщина), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 21 մարդ։
Գայվորոնսկոե
Գայվորոնսկոե (Гайворонське), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում։
1987 թվականի տվյալներով Գայվորոնսկոե գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հայնց Հիտլեր
Հայնց (Հենրիխ) Հիտլեր, Ադոլֆ Հիտլերի զարմիկը, Ալոիս Հիտլեր կրտսերի որդին։
Կենսագրություն
Հայնցը Ադոլֆ Հիտլերի սիրելի զարմիկն էր ։ Ի տարբերություն իր եղբորը՝ Ուիլյամ Պատրիկ Հիտլերի, նա նացիստ էր։ 1938 թվականին ավարտել է Բալենդեշտում գտնվող բարձրակարգ նացիստական ռազմական ուսումնական հաստատությունը՝ Նացիոնալ-քաղաքական ակադեմիան («Նապոլա») և ընտրել է սպայական կարիերա ։
Ծառայել է 23-րդ պոտսդամյան հրետանային գնդում, որպես կապավոր։ Կռվել է երկրորդ համաշխարհային պատերազմում։ Մասնակցել է ԽՍՀՄ ներխուժելու համար կազմած Բարբարոսա գործողությանը։ Շնորհվել է 2-րդ աստիճանի Երկաթե խաչ։
1942 թվականի հունվարի 10-ին Հայնց Հիտլերը գերի է ընկել և ուղարկվել մոսկովյան Բուտիրկա բանտ, որտեղ էլ մահացել է նույն թվականի փետրվարին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ռազմագերիներ Կատեգորիա:Գերմանացի ռազմական գործիչներ
Ժողովածու (420)
Ժողովածու (420) ,Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 420 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում (1754-ից հետո) Մարգարե գրիչի կողմից, Էջմիածնում։ Ստացողը եղել է Ղազար վարդապետը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21x16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 126 թերթից։ Գրված է երկսյուն և միասյուն բոլորգրով ու նոտրգրով։ Կազմը` կաշի։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 27ա, 97բ, կնիք ստացողի՝ 1ա, 124բ (1754 թվական) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ֆենեգրո
Ֆենեգրո  (Fenegrò), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։ Բնակչության թիվը կազմում է 2553 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայան։ Բնակչության խտությունը կազմում է 511 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 5 կմ² տարածք։ Հեռախոսի կոդ՝ 031։ Փոստային ինդեքս՝ 22070։
Քաղաքի հովանավոր սուրբը Սան Մարտինո դի Տոքուրսն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կուժկոտրուկ Վոլգայի
Կուժկոտրուկ Վոլգայի, գորտնուկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
15-30 (50) սմ բարձրությամբ բազմամյա խոտաբույս է։ Տերևները կրկնակի մատնաձև բաժանված են և երկար նշտարաձև գծային մասերով։ Ծաղիկները միայնակ են և ակտինոմորֆ։ 15-20 մմ երկարությամբ պսակաթերթերը դեղին են և երկարավուն ։
Տարածվածություն
Հայաստանում աճում է Սևանի (Արտանիշի թերակղզի) և Ապարանի (Չարենցավանի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Լոկալիտետները երկուսն են, որոնց միջև հեռավորությունը 60 կմ է։ Տեսակը հանդիպում է նաև Հյուսիսարևմտյան և Արևելյան Անդրկովկասում, Թալիշում, Արևմտյան Սիբիրում, Հյուսիսարևելյան Անատոլիայում, Կենտրոնական և Արևելյան (հարավ) Եվրոպայում ։
Էկոլոգիա
Աճում է միջին և վերին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1500-2300 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև լեռնային տափաստաններում և տրագականտուտներում։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիսին։ Գեղատեսիլ բույս է՝ արժանի այգեգործության համար բազմացման ։
Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայտի են երկու պոպուլյացիաներ։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Արեալը խիստ մասնատված է։ Տեսակին, կապված աճելավայրերի պայմանների փոփոխության հետ, սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Գորտնուկազգիներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Հյուստոն շրջան (Տեխաս)
Հյուստոն շրջան (Houston County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3.188 կմ² է, բնակչությունը՝ 23.185 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քրոկետ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1837 թ.: Համաձայն ԱՄՆ բնակչության մարդահամարի բյուրոյի 2009 թվականին անցկացված մարդահամարի շրջանի բնակչությունը կազմել է 22 363 մարդ ։
Աշխարհագրություն
Համաձայն ԱՄՆ բնակչության մարդահամարի բյուրոյի տվյալների Հոպկինս շրջանի մակերեսը կազմում է 3187 կմ²։
Ժողովրդագրություն
2000 թվականի բնակչության մարդահամարի տվյալներով շրջանում ապրել է 23185 մարդ։ Նրանց թվում 21,5 % կազմել են մինչև 18 տարեկան երեխաներ, 65 տարեկանից բարձր մարդիկ կազմել են 18,7 %։ Բնակչության 45,9 % տոկոսը կազմել են կանայք։
Մեկ շնչին միջինը բաժին է ընկնում 14525$ հասույթ։ 26,1 % ստանում է ապրուստի համար մինիմալ հասույթ։ Սեփականատերերի միջին հասույթը կազմում է 33272$:
Նաև չափահաս բնակչության 70,0 %-ը ստացել է միջնակարգ կրթություն, իսկ 12,2 %-ը ստացել է բարձրագույն կրթություն։
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Կեկինսկի գյուղական խորհուրդ (Սումսկի շրջան)
Կեկինսկի գյուղական խորհուրդ  (Кекинська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Կեկինսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 551 մարդ։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Մաշտոց ձեռաց (3116)
Մաշտոց Ձեռաց (3116), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3116 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1667 թվականին Անդրեաս երեց գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, չափսը՝ 20,5X15: Ձեռագիրը կազմված է 198 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 9ա, 10բ, 27բ, 89բ, հետագայի՝ 1ա (1885 թվական) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Յանիբաևո (գյուղ, Բելոկատայսկի շրջան)
Յանիբաևո (Яныбаево, Яңыбай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի կազմում։
Ժողովածու (442)
Ժողովածու (442), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 442 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 19-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 26 x 19 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 26 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ ։
Յանիբաևո (գյուղ, Բելոկատայսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժողովածու (442)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Միրին (գյուղ, Կովելի շրջան)
Միրին (Мирин), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1802 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Միրին գյուղում բնակվում էր 115 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,011 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1045455 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1802 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
À contre-courant (երգ)
«À contre-courant» (Հոսանքին հակառակ), ֆրանսիացի երգչուհի Ալիզեի յոթերորդ սինգլը, թողարկվել է 2003 թվականի հոկտեմբերի 7-ին։ Սինգլը «J'ai pas vingt ans» երգի անլիալեզու տարբերակն է։ Մաքսի սինգլը թողարկվել է 2003 թվականի նոյեմբերի 12-ին, իր մեջ պարունակելով 3 ռեմիքս և ռադիոտարբերակ։
Երաժշտական տեսահոլովակ
Տեսահոլովակը նկարահանվել է Բելգիայում`ռեժիսոր Պյեր Շտայնի կողմից։ Հենց նա էլ ընտրեց նկարահանման վայրը ։ Տևողությունը կազմում է 3:54 րոպե, պրեմիերան կայացել է 2003 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, ֆրանսիական M6 հեռուստաալիքի եթերում։
Դեմենտեևո (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)
Դեմենտեևո (Дементеево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 28 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Հարություն Սարկիսով
Հարություն Քրիստափորի Սարկիսով ([), հայ խորհրդային անասնաբույժ, մանրէաբան։ Անասնաբուժության, սնկաբանության և միկոտոքսիկոզների մասին ուսմունքի հիմնադիրներից։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1951), պրոֆեսոր (1952), ՀամԳԳԱ ակադեմիկոս) (1983), ՌԽՖՍՀ գիտությունների վաստակավոր գործիչ (1969)։
Կենսագրություն
1931 թվականին ավարտել է Անդրկովկասյան անասնաբուժական (այժմ՝ Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական) համալսարանը։ 1932-1934 թվականներին եղել է Ադրբեջանի անասնաբուժական ԳՀԻ-ի, 1934-1939 թվականներին՝ Մոսկվայի անասնաբուժական պատրաստուկների գիաահսկման համալսարանի ավագ գիտաշխատող, 1939-1956 թվականներին՝ թունավոր սնկերի ուսումնասիրման համամիութենական գիտահետազոտական լաբորատորիայի վարիչ։ 1957 թվականից ՀամԳԳԱ փորձարարական անասնաբուժության համամիութենական համալսարանի անտիբիոտիկների և սնկաբանության լաբորատորիայի վարիչն է։ Գիտական աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են կենդանիների ախտաբանության մեջ թունավոր սնկերի դերի ուսումնասիրման, մաշկային փորձանմուշի մեթոդով սնկերի թունավորության լաբորատոր ախտորոշման հարցերին։ Բացահայտել է մարդկանց սննդաթունային ալեյկիայի և կենդանիների ֆուզարիոտոքսիկոզի պատճառագիտությունը։ Մշակել է կենդանիների մաշկային հիվանդությունների՝ դերմատոմիկոզների ժամանակ իմունագոյացման տեսական հիմունքները։ Նրա ղեկավարությամբ ստեղծվել են (աշխարհում առաջինը) խոշոր եղջերավոր անասունների, ձիերի, մորթատու գազանների, ճագարների տրիխոֆիտիայի դեմ վակցինաները (ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1973)։ Սարկիսովն առաջինն է ԽՍՀՄ-ում անասնապահության և անասնաբուժության մեջ կիրառել անտիբիոտիկներ։
Առաջարկել է գործնականում կիրառվող Գ. Ի․ Սարկիսով, Հ․ Սարկիսով, Ս․ Ա․ Սարկիսով, Ֆ․ Ի․ Սարկիսով բիովետին և բիովիտ պատրաստուկները։ Հեղինակ է 11 գյուտի և 18 արտոնագրի։ 1962 թվականից ՄԱԿ-ի առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (Ժնև) փորձագետն է անտիբիոտիկների և միկոտոքսինների հարցերի գծով։ ԽՄԿԿ անդամ է եղել 1951 թվականից։ Պարգևատրվել է Լենինի, Աշխատանքային կարմիր դրոշի, Կարմիր աստղի շքանշաններով, ԺՏՆՑ-ի ոսկե (3), Յա․ Պուրկինեի (Չեխոսլովակիա) մեդալներով։
Արտավազդ Հարությունյան
Արտավազդ Հենրիկի Հարությունյան, ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ զինվորական դատախազ - ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ, Արդարադատության 1-ին դասի խորհրդական։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1965 ծնունդներ Կատեգորիա:ՀՀ դատախազներ Կատեգորիա:Մխիթար Գոշի մեդալակիրներ Կատեգորիա:ՀՀ զինվորական դատախազներ Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ Արդարադատության առաջին դասի խորհրդականներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Իլիսու (այլ կիրառումներ)
Իլիսու կարող է վերաբերել.
Ժողովածու (11)
Ժողովածու (11), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 11 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1736 թվականին Պետրոս գրիչի կողմից, Վանում։ Ստացողը եղել է Մահտեսի Հարություն։ Գրված է 20,3×14,2-ի վրա։ Ձեռագիրը կազմված է 143 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորագիրով։ Կազմը` կաշի։ Հիշատակարաններ՝ 1ա, 6ր, 19բ ։
Կատարի դրոշ
Կատարի դրոշը Կատարի պետական խորհրդանիշներից է։ Այն սահմանված է Կատարի Սահմանադրությամբ և դրոշի մասին օրենքով։ Կազմված է մուգ կարմիր և սպիտակ գույներից, լայնքի և երկայնքի 11։28 հարաբերակցությամբ։
Կատեգորիա:Կատարի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:1971 դրոշներ Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Վեսթհայմ (Միջին Ֆրանկոնիա)
Վեսթհայմ (Westheim), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Մտնում է Վայսենբուրգ Գունցենհաուզենի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1152 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 28,32 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 77 179։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Լուիզա Ռայներ
Լուիզա Ռայներ (Luise Rainer, ), թատրոնի և կինոյի գերմանացի դերասանուհի, առաջին Օսկարի կրկնակի դափնեկիր դերասանուհին, եղել է կինոյի պատմության ամենատարեց օսկարակիր անձնավորությունը՝ ապրելով 104 տարի։
Խաղացել է ընդհանուր թվով 30-ից ավելի գեղարվեստական և հեռուստատեսային ֆիլմերում։
Աղօթագիրք (3471)
Աղօթագիրք (3471), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3471 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1827 թվականին Յարութիւն Տիֆլիսեցի գրիչի կողմից [ենթադրաբար] Կտուցում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15,3 x 10 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 176 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ։ Հիշատակարաններ՝ 148ա, 175բ և այլուր ։
Լուիզա Ռայներ
Կենսագրություն և կարիերա
Լուիզա Ռայները ծնվել է 1910 թվականին Գերմանիայի Դյուսելդորֆ քաղաքում, Հենրիխ Ռայների և Էմիլի Քյոնիգսբերգերի ընտանիքում։ Հայրը ծագումով հրեա էր, ով տեղափոխվել էր Եվրոպա ԱՄՆ-ից։ Լուիզայի մանկությունն անցել է Համբուրգում և Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում , որտեղ ստացել է իր նախնական կրթությունը։ Դրա հետ կապված երբեմն հիշատակվել է, որ նա ծնվել է Վիեննայում ։ Կարիերան սկսել է խաղալով թատրոնում։ Բեմում նորամուտը կայացել է 1928 թվականին Դյումոնտ թատրոնում։ Թատրոնում նրա խաղացած հիշարժան դերերից են Ժակ Դեվալի «Մադմաուզել», Սիդնի Քինգսլիի «Սպիտակ հագած մարդիկ», Ջորջ Բեռնարդ Շոուի «Սուրբ Հովհաննես», Ուիլյամ Շեքսպիրի «Չափ չափի դիմաց», Լուիջի Պիրանդելլոյի «Վեց կերպարներ հեղինակին որոնելիս» և այլն։ Դյումոնտ թատրոնից բացի Լուիզան սկսում է աշխատել Վիեննայի Մաքս Ռեյնհարդտի թատրոնում։
Աղօթագիրք (3471)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Տոբոլ (գետ)
Տոբոլ (Тобол), գետ Ղազախստանում և Ռուսաստանում, Իրտիշի ձախ վտակը ։
Լուիզա Ռայներ
Կենսագրություն և կարիերա
Սակայն այդ ֆիլմերից հետո նրա կարիերան մի փոքր անկում է ապրում և դրանից հետո նկարահանված ֆիլմերը մեծ հաջողություն չեն ունենում («Մեծ քաղաք», «Կայսրի մոմերը», «Խաղալիք կինը», «Դրամատիկ դպրոց», «Գերիները»)։ Նա ցանկանում էր նկարահանվել կինոյում գլխավոր դերերում, սակայն կինոստուդիաները չէին համաձայնվում՝ նրա պահանջած բարձր հոնորարի պատճառով։
Տոբոլ (գետ)
Աշխարհագրություն
Տոբոլ գետը սկիզբ է առնում Տուրգայսկի սարահարթից և թափվում է Իրտիշ գետ։ Գետը պատկանում է Կարայի ծովի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 272 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Լիսակովսկ, Ռուդնի, Կոստանայ, Կուրգան, Յալուտորովսկ, Տոբոլսկ քաղաքները ։
Հիդրոգրաֆիա
Տոբոլ գետի երկարությունը կազմում է 1591 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 426000 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 805 մ³ ։
Լուիզա Ռայներ
Կենսագրություն և կարիերա
Կինոյում նկարահանվելու տարիներ նա շարունակում էր երբեմն խաղալ թատրոնում։ 1939 թվականին նա նկարահանվում է Մեծ Բրիտանիայում, իսկ 1942 թվականից սկսած ԱՄՆ-ում։ Նրա վերջին աշխատանքը Հոլիվուդում դարձավ 1943 թվականին նկարահանված «Գերիները» ֆիլմը։
Տոբոլ (գետ)
Անվանումը
Ոմանք ենթադրում են, որ անվանումը առաջացել է ղազախերեն տաբուլ, բաշկիրերեն տոբոլ «ասպիրակ» բույսի անունից (այդ բույսը գետի երկայնքով շատ է տարածված), ոմանք էլ կարծում են, որ այն առաջացել է թյուրքական տուբուլ «սահմանազատիչ նշան» բառից (հավանաբար, Տոբոլը մի ժամանակ սահմանային գետի դեր է կատարել), իսկ ոմանք էլ այն այն կարծիքի են, որ անվանման հիմքում ընկած է տեղի Տոբոլակ խանի կամ նրա Տոբոլ-Տուրա քաղաքի անունը ։
Լուիզա Ռայներ
Կենսագրություն և կարիերա
Կինոյից հեռանալուց հետո Լուիզա Ռայները սկսում է նկարահանվել հեռուստետսությունում խաղալով փոքր դերեր։ 1950 թվականին նա մերժում է հայտնի Ֆեդերիկո Ֆելինիի առաջարկը խաղալու «Քաղցր կյանք» ֆիլմում։ Վերջին աշխատանք կինոյում 1997 թվականին Ֆեոդոր Դոստոևսկու «Խաղամոլը» վեպի հունգարական էկրանավորման ֆիլմում տատիկի դերն է։ Այդ ժամանակ նա արդեն 87 տարեկան էր։
Կարուգո
Կարուգո  (Carugo)՝ կումունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։ Բնակչությունը 2004 թվականի մարդահամարի դրությամբ 5729 մարդ, խտությունը 1331 մարդ/կմ²։ Տարածքը 4,12 կմ²։ Փոստային կոդը՝ 22060, Հեռախոսային կոդը 031։
Տոբոլ (գետ)
Վտակներ
Տոբոլ գետի վտակներն են ձախից՝ Ույ, Իսետ, Տուրա, Տավդա, աջից՝ Ուբագան գետերը։
Լուիզա Ռայներ
Կենսագրություն և կարիերա
Լուիզա Ռայները մահացել է 104 տարեկան հասակում, 2014 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Լոնդոնում, թոքաբորբ հիվանդությունից ։
Տոբոլ (գետ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Ղազախստանի գետեր Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Լուիզա Ռայներ
Անձնական կյանք
1937 թվականի Ռայները ամուսնացավ դրամատուրգ Քլիֆորդ Օդետսի հետ, սակայն նրանց համատեղ կյանքը տևեց ընդամենը 3 տարի ու նրանք ամուսնալուծվեցին։ 1945 թվականին երկրորդ անգամ ամուսնացավ գործարար Ռոբերտ Նիտելի հետ և նրանք ունեցան մեկ աղջիկ՝ Ֆրանչեսկա։ Նրանք միասին ապրեցին մինչև 1989 թվականը՝ մինչև Ռոբերտի մահը։
Չնայած նրան, որ Ռայները արդեն ուներ ԱՄՆ-ի քաղաքացիություն, իր կյանքի մեծ մասը անցկացրել է Մեծ Բրիտանիայում, որտեղ ապրում է նաև այժմ, մի տանը, որ նախկինում պատկանել է Վիվիեն Լիին։
Նա հրավիրվել է Օսկարի 1997 և 2003 թվականների մրցանակաբաշխությանը։ 1960 թվականին Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում բացվել է Լուիզա Ռայների աստղը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Գերմանացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Գոնտով Յար
Գոնտով Յար (Гонтів Яр), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1768 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գոնտով Յար գյուղում բնակվում էր 523 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15,45 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 33,85 մարդ/կմ²։
Գրոնինգեն ՖԱ
Գրոնինգեն (FC Groningen), հոլանդական ֆուտբոլային ակումբ Գրոնինգենից։ Ակումբը հիմնադրվել է 1971 թվականին և ներկայումս հանդես է գալիս Էրեդիվիզիում՝ Նիդերլանդների բարձրագույն դիվիզիոնում։ Տնային հանդիպումներն անցկացնում է Եվրոբորգ մարզադաշտում։ 2014-15 մրցաշրջանում ակումբը նվաճեց Նիդերլանդների գավաթը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլանդական ֆուտբոլային ակումբներ
Բորիս Մնացականյան
Բորիս Պապիկի Մնացականյան, հայ աշխարհագետ-ջրաբան։ Տեխնիկական գիտությունների թեկնածու (1976)։ Աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր (1998), պրոֆեսոր (1998)։
Կենսագրություն
Բորիս Մնացականյանը ծնվել է 1940 թվականի հունվարի 16-ին Արճիս (այժմ Տավուշի մարզ) գյուղում։ 1965 թվականին ավարտել է Հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտը։ 1965-1989 թվականներին եղել է Անդրկովկասյան ջրաօդերևութաբան գիտահետազոտական ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ 1990 թվականից դասախոսում է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում, Երևանի պետական համալսարանում։ 2002 թվականից եղել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկական աշխարհագրության ամբիոնի վարիչ, միաժամանակ, 1992 թվականից՝ Ջրային հիմնահարցերի և հիդրոտեխնիկայի ինստիտուտի ջրաբանության բաժանմունքի վարիչ։ Մնացականյանը ղեկավարել է ՀՀ ջրային պաշարների համալիր օգտագործման, գետերի հոսքի, հաշվեկշռի, ջրաբանության ատլասի, հիմնահարցերի ջրաբանության բնութագրերի կազմման աշխատանքները ։
Համահեղինակ է ՀԽՍՀ գյուղատնտեսական (ռուսերեն, 1984), Հայաստանի ազգային (հ. 1, 2007) ատլասների, «Հայաստանի բնաշխարհ» հանրագիտարանի գիտախմբագրական խորհրդի անդամ (2006):
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ աշխարհագրագետներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Աշխարհագրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Եսավ Այդինյան
Եսավ Ասծատուրի Այդինյան, հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1966):
Կենսագրություն
Եսավ Այդինյանը ծնվել է Լեռնային Ղարաբաղի Շուշի քաղաքում։ Ավարտել է բանֆակը և որպես ուսուցիչ աշխատանքի անցել ԼՂԻՄ Մարտունու շրջանում։ 1936-1938 թվականներին եղել է Կարմիր Շուկա ավանի դպրոցի տնօրեն, 1938-1940 թվականներին՝ Մարտունու շրջժողկրթբաժվար։
1940 թվականին զորակոչվել է բանակ։ Ծառայությունը չավարտած մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողություններին։ 9-րդ լեռնահրաձգային դիվիզիայի կազմում վաշտի հրամանատար Այդինյանը մասնակցել է Կուբանի և Կրասնոդարի ազատագրմանը։ 1943 թվականին Այդինյանի վաշտը հերոսաբար մասնակցել է Նովոռոսիյսկի ազատագրման մարտերին, որոնցից մեկում վիրավորվել է։ Բուժվելուց հետո կրկին մեկնել է գործող բանակ։ 1944 թվականին մասնակցել է Ուկրաինայի ազատագրման մարտերին և ծանր վիրավորվել Վինիցիայի մատույցներում։ Վեց ամիս անց կրկին վերադարել է ռազմաճակատ, մասնակցել Սանդոմիրի պլացդարմում մղված հայտնի ճակատամարտին, որտեղ կրկին վիրավորվել է ։
Պատերազմի ավարտից հետո մանկավարժ սպան վերադարձել է խաղաղ աշխատանքի, նշանակվել մարզային ժողկրթբաժնի վարիչի տեղակալ, իսկ 1946 թվականին ընտրվել է Լեռնային Ղարաբաղի ԼԿԵՄ մարզկոմի երկրորդ, ապա՝ առաջին քարտուղար։ Անբասիր աշխատանքի համար Այդինյանն արժանացել է շքանշանի և մի շարք մեդալների ։
1950 թվականին Այդինյանն ընտանիքով տեղափոխվել է Երևան, կրկին անցնել մանկավարժական աշխատանքի և հայ գրականություն դասավանդել Երևանի հիդրոմելիորատիվ տեխնիկումում, միաժամանակ ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը։ 1966 թվականին Այդինյանին շնորհվել է հանրապետության վաստակավոր ուսուցչի կոչում ։
Եսավ Այդինյանը մահացել է 1985 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Աստերոիդների ցանկ (158501-158600)
Աստերոիդների ցանկ (158401-158500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (158601-158700)
Էրեկտիլ դիսֆունկցիա
Էրեկտիլ դիսֆունկցիա (ԷԴ), հայտնի նաև որպես իմպոտենցիա, բնութագրվում է, որպես սեռական հարաբերության ընթացքում առնանդամի էրեկցիայի հասնելու կամ էրեկցիան պահպանելու անհնարինություն։ ԷԴ-ն կարող է ունենալ հոգեբանական հետևանքներ, քանզի այն կարող է կապված լինել հարաբերություններում դժվարությունների և ցածր ինքնագնահատականի հետ։
Դեպքերի 80%-ում պատճառը կապված է ֆիզիոլոգիական հիվանդության հետ ։ Այդ պատճառներից են սիրտանոթային հիվանդությունները, շաքարային դիաբետը, նյարադաբանական խնդիրներ, ինչպիսին են պրոստատէկտոմիայից (շագանակագեղձի հեռացում), հիպոգոնադիզմից և դեղերի կողմնակի ազդեցությունից առաջացող խնդիրները։ Հոգեբանական իմպոտենցիայի դեպքում էրեկցիայի կամ ներհրման անհնարինությունը կապված է մտքերի կամ զգացմունքների հետ, և ինչ-որ չափով ավելի հազվադեպ է հանդիպում՝ դեպքերի մոտ 10%-ում ։ Հոգեբանական իմպոտենցիայի դեպքում շատ արդյունավետ են պլացեբոների կիրառումը։ Էրեկտիլ դիսֆունկցիա տերմինը չի օգտագործվում էրեկցիայի հետ կապված այլ խնդիրներ նկարագրելիս, ինչպիսին է օրինակ՝ պրիապիզմը։
Նշաններ և ախտանիշներ
ԷԴ-ն նկարագրվում է որպես սեռական ակտ իրականացնելու համար բավարար պնդության էրեկցիայի հասնելու կանոնավոր կամ կրկնվող անհնարինություն։ Այն բնորոշվում է որպես «բավարարիչ սեռական ակտ իրականացնելու համար բավարար պնդության էրեկցիայի հասնելու կայուն կամ կրկնվող անհնարինություն՝ առնվազն 3 ամսվա ընթացքում» ։
Հոգեբանական ազդեցություն
ԷԴ-ն հաճախ ազդեցություն է ունենում և՛ տղամարդու, և՛ նրա զուգընկերոջ էմոցիոնալ բարեկեցության վրա։ Շատ տղամարդիկ չեն դիմում բժշկի ամոթի զգացումի պատճառով։ Ախտորոշված ԷԴ-ների մոտ 75%-ը մնում են չբուժված ։
Պատճառներ
ԷԴ-ի առաջացման պատճառներն կամ նպաստող գործոններն են՝
Տարբեր նպատակներով իրականացվող որոշ վիրահատական միջամտությունների հետևանքով կարող են խախտվել այն անատոմիական կառույցները, որոնք պատասխանատու են էրեկցիայի համար, կարող են վնասվել նյարդերը, կամ այն անոթները, որոնք ապահովում են առնանդամի սնուցումը ։ ԷԴ-ն հանդիսանում է շագանակագեղձի քաղցկեղի բուժմանն ուղղված որոշ միջամտություններ բարդություն, ներառյալ պրոստատէկտոմիան կամ շագանակագեղձի քայքայումը արտաքին ճառագայթման միջոցով, չնայած սրան, շագանակագեղձը ինքնին հարկավոր չէ էրեկցիայի հասնելու համար։ Ինչ վերաբերվում է աճուկային ճողվածքի վիրահատությանը, դեպքերի մեծ մասում, երբ բացակայում են հետվիրահատական բարդությունները, վիրահատական միջամտությունը կարող է բարելավել նախավիրահատական շրջանում սեռական դիսֆունկցիա ունեցող պացիենտների սեռական կյանքը, մինչդեռ մնացած դեպքերում այս վիրահատությունը չունի որևէ ազդեցություն սեռական ֆունկցիայի վրա ։
ԷԴ-ն նաև կարող է կապված լինել հեծանիվ վարելու հետ, քանզի այդ ժամանակ սեղմման են ենթարկվում առնանդամի նյարդերն ու անոթները ։ Այս դեպքում ռիսկը մեծ է մոտ 1,7 կարգով ։
2015 թվականի գրականության ուսումնասիրման համաձայն այն մտահոգությունները, որ պորնոգրաֆիկ ֆիլմերի դիտումը կարող է բերել ԷԴ-ի զարգացման անհիմն են։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Առնանդամի էրեկցիայի կարելի է հասնել 2 եղանակով՝ ռեֆլեքսային էրեկցիա, որին հասնում են անմիջապես առնանդամի ցողունին դիպչելով, և հոգեծին էրեկցիա, որին հասնում են էրոտիկ կամ էմոցիոնալ գրգռիչների միջոցով։ Առաջինը ներառում է ծայրամասային նյարդերը և ողնուղեղի ստորին հատվածները, մինչդեռ երկրորդը ներառում է ուղեղի լիմբիկ համակարգը։ Երկու դեպքում էլ հաջողված և ամբողջական էրեկցիայի հասնելու համար հարկավոր է անվնաս նյարդային համակարգ։ Առնանդամի ցողունի ստիմուլյացիայի հետևանքով նյարդային համակարգի կողմից ձերբազատվում է ազոտի օքսիդ (NO), որը բերում է խորշիկավոր մարմնի (առնանդամի հիմնական էրեկտիլ հյուսվածք) հարթ մկանների թուլացման, ինչը թույլ է տալիս խորշիկավոր մարմնի անոթներին լայնանալ, սա էլ բերում է առնանդամի առատ արյունալեցման և հետևաբար էրեկցիայի առաջացման։ Նաև առողջ էրեկտիլ համակարգի զարգացման համար հարկավոր է տեստոստերոնի ադեկվատ քանակություն (արտադրվում է ամորձիների կողմից) և անվնաս հիպոֆիզ։ Նորմալ էրեկցիայի մեխանիզմներից դժվար չէ հասկանալ, որ էրեկտիլ դիսֆունկցիա կարող է առաջանալ հորմոնային անբավարարության, նյարդային համակարգի խանգարումների, առնանդամի արյան մատակարարման անբավարարության կամ հոգեբանական խնդիրների պատճառով ։ Ողնուղեղի վնասվածքները առաջացնում են սեռական դիսֆունկցիա, ներառյալ ԷԴ։ Արյան մատակարարման անբվարարությունը կարող է առաջանալ էնդոթելիալ դիսֆունկցիայի պատճառով, որը առաջանում է պսակային զարկերակային հիվանդության հետ կապված պատճառներով, բայց նաև կարող է առաջանալ ուժեղ լույսի տակ երկար մնալուց։
Ախտորոշում
Շատ դեպքերում ախտորոշումը կարելի է իրականացնել հիմնվելով հիվանդի ախտանիշների պատմության վրա։ Մնացած դեպքերում հարկավոր է կատարել ֆիզիկալ զննում և լաբորատոր հետազոտություններ՝ ժխտելու համար ԷԴ-ի ավելի լուրջ պատճառները՝ հիպոգոնադիզմ կամ պրոլակտինոմա ։
Առաջին քայլերից մեկը պետք է լինի ֆիզիոլոգիական և հոգեբանական ԷԴ-ների տարբերակումը։ Ակամա ինքնաբուխ ծագող էրեկցիաների առկայությունը պարզելը շատ մեծ դեր է խաղում ԷԴ-ի հոգեբանական պատճառների հնարավորության ժխտման մեջ ։ Երբեմն ամբողջական էրեկցիաների առաջացումը, ինչպիսին է օրինակ քնած ժամանակ առաջացող գիշերային էրեկցիան (այսինքն, այն դեպքում, երբ հոգեբանական խնդիրները, եթե իհարկե այդպիսիք կան, ավելի թույլ են դրսևորված), հուշում է, որ ֆիզիկական կառույցները նորմալ գործում են ։ Նմանապես, մաստուրբացիայի հետ կապված, ինչպես նաև այլ կատարողական խանգարումները կամ սուր սիտուացիոն ԷԴ-ն, կարող են խոսել ԷԴ-ի հոգեբանական կոմպոնենտի առկայության մասին ։
ԷԴ-ի առաջացման այլ պատճառներից է շաքարային դիաբետը, որը նեյրոպաթիայի առաջացման հայտնի պատճառներից է ։ ԷԴ-ն նաև կապված է ընդհանուր վատ ֆիզիկական առողջության, վատ սննդակարգի, ճարպակալման և հատկապես սիրտանոթային հիվանդությունների հետ, ինչպիսին են պսակային զարկերակային հիվանդությունը և ծայրամասային անոթային հիվանդությունը ։ Սիրտանոթային հիվանդությունների ռիսկի գործոնների՝ ծխելու, դիսլիպիդեմիայի, հիպերտենզիայի և ալկոհոլամոլության սքրինինգը կարող են օգտակար լինել ։
Որոշ հատուկենտ դեպքերում նախկինում չախտորոշված աճուկային ճողվածքի հայտնաբերումը կարող է օգտակար լինել, քանզի այն ազդում է տղամարդու սեռական ֆունկցիայի վրա և համեմատաբար հեշտ է ենթարկվում բուժման ։
ԷԴ-ն ներառվել է ներկայիս հոգեկան հիվանդությունների ախտորոշիչ և վիճակագրական ձեռնարկում (diagnostic and statistical manual of mental diseases (DSM-IV))։
Ուլտրասոնոգրաֆիա
Առնանդամի գերձայնային դոպլեր հետազոտության միջոցով կարելի է հետազոտել էրեկցված առնանդամը։ ԷԴ-ի օրգանական պատճառների մեծ մասը կապված են խորշիկավոր մարմնի արյան մատակարարման խանգարման հետ, որը լինում է օկլյուզիվ զարկերակային հիվանդության պատճառով՝ ամենաշատը աթերոսկլերոտիկ ծագման, կամ վենո-օկլյուզիվ մեխանիզմի խափանման հետևանքով։ Գերձայնային հետազոտության ժամանակ մինչև դոպլեր եղանակով հետազոտելը, առնանդամը պետք է զննել նաև B ռեժիմով՝ հնարավոր ուռուցքները, ֆիբրոտիկ վահանիկները, կալցիֆիկատները կամ հեմատոման բացառելու նպատակով, ինչպես նաև խորշիկավոր զարկերակների վիճակը գնահատելու համար, որոնք կարող են լինել խորդուբորդ կամ աթերոմատոզ ։
Էրեկցիան կարելի է խթանել 10-20 մկգ պրոստագլանդին E1 ներարկելով՝ հետագան 25-30 րոպեների ընթացքում ամեն 5 րոպեն մեկ զարկերակային արյունահոսքը գնահատելով (տես նկարը)։ Պրիապիզմի նախատրամադրվածություն ունեցող (օրինակ՝ մանգաղաբջջային անեմիա ունեցողներ) պացիենտների դեպքում պրոստագլանդին E1-ի ներարկումը հակացուցված է, ինչպես նաև պրոստագալդնինի ներարկումը հակացուցված է առնանդամի անատոմիական դեֆորմացիաներով կամ առնանդամի իմպլանտով անձանց դեպքում։ Շատ հաճախ ներարկմանը ավելացնում են նաև ֆենտոլամին (2 մգ)։ Այնուամենայնիվ տեսողական և տակտիլ (շոշափողական) ստիմուլյացիան բերում է ավելի լավ արյդունքի։ Որոշ հեղինակներ խորհուրդ են տալիս օգտագործել բերանացի ընդունման սիլդենաֆիլ՝ հակացուցումների դեպքում ներարկումների փոխարինելու նպատակով, չնայած այս դեղորայքի արդյունավետությունը ունի հակասական կարծիքներ ։
Մինչև ընտրված դեղորայքի ներարկումը հոսքային պատկերը միաֆազ է՝ ցածր սիստոլիկ արագությամբ և դիաստոլիկ հոսքի բացակայությամբ։ Ներարկումից հետո, ըստ օրենքի, առավելագույն սիստոլիկ և դիաստոլիկ արագությունները պետք է մեծանան, այնուհետև երակների օկլյուզիայի հետևանքով գնալով փոքրանան և դառնան բացասական՝ երբ առնանդամը ամբողջովին պնդանա (տես նկարը)։ Նորմալ ցուցանիշները տատանվում են կախված տարբեր հետազոտություններից, գտնվելով 25սմ/վ-ից մինչև 35սմ/վ միջակայքում։ 35 սմ/վ-ից մեծ արդյունքները խոսում են զարկերակային հիվանդության բացակայության մասին, իսկ 25 սմ/վ-ից ցածրները՝ զարկերակային անբավարարության, իսկ 25-35 սմ/վ արդյունքները համարվում են անորոշ, քանի որ նրանք նվազ սպեցիֆիկ են (տես նկարը)։ Հավաքված տվյալները պետք է համապատասխանեն էրեկցիայի վիզուալ մակարդակի հետ։ Եթե առավելագույն սիստոլիկ արագությունները նորմալ են, ապա պետք է որոշել վերջնական դիաստոլիկ արագությունները՝ 5 սմ/վ-ից ցածր արագությունները կապված են երակածին ԷԴ-ի հետ ։
Ախտորոշման այլ մեթոդներ
Առնանդամի նյարդերի ֆունկցիա։ Որոշելու համար առնանդամի բավարար նյարդային զգայունությունը կարելի է ստուգել բուլբոկավերնող ռեֆլեքսը։ Բժիշկը սեղմում է առնանդամի գլխիկը, ինչը անմիջապես բերում է հետանցքի մկանների կրճատման, եթե նյարդային ֆունկցիան նորմալ է։ Բժիշկը պետք է չափի գլխիկը սեղմելու և մկանների կրճատման միջև ընկած ժամանակահատվածը, դա կարելի է անել կամ անալ սեղմանը զննելով, կամ էլ ձեռնոցով մատը հետանցքը մտցնելով և զգալով սֆինկտերի կծկումը։
Առնանդամի բիոթեզիոմետրիա։ Այս փորձը օգտագործում են էլեկտրոմագնիսային վիբրացիայի միջոցով առնանդամի գլխիկի և ցողունի զգայունությունը որոշելու համար։
Դինամիկ ներարկումային կավերնոզոմետրիա:Տեխնիկա, որի ժամանակ առնանդամի մեջ որոշակի ճնշումով և արագությամբ մղվում է հեղուկ։ Սա թույլ է տալիս էրեկցիայի ժամանակ որոշել անոթային ճնշումը խորշիկավոր մարմնում։
Կավերնոզոմետրիա։ Խորշիկավոր մարմնում անոթային ճնշման որոշում կավերնոզոգրաֆիայի միջոցով։ Թիթեռնիկաձև ասեղով խորշիկավոր մարմնի մեջ ճնշման տակ ներարկում են ֆիզլուծույթ, և հոսքի այն արագությունը, որը թույլ է տալիս պահպանել էրեկցիան, ցույց է տալիս երակային հոսակորուստի մակարդակը։ Հոսակորուստի համար պատասխանատու երակը գտնելու համար կարելի է ֆիզլուծույթը խառնել ռենտգեն կոնտրաստ նյութի հետ և իրականացնել կավերնոզոգրաֆիա ։ Կարելի է դիմել նաև թվային անգիոգրֆաիայի օգնությանը՝ պատկերները թվային եղանակով ստանալու համար։
Մագնիսառեզոնանսային անգիոգրաֆիա (ՄՌԱ)։ Սա նման է մագնիսառեզոնանսային շերտագրությանը։ Մագնիսառեզոնանսային անգիոգրաֆիան օգտագործում է մագնիսական դաշտը և ռադիոալիքներ՝ արյունատար անոթների մանրակրկիտ պատկերը ստանալու համար։ Բժիշկը պացիենտի կարող է պացիենտի արյունատար համակարգի մեջ ներարկել կոնտրաստ նյութ՝ ինչը թույլ կտա անոթային հյուսվածքին առանձնանալ մնացած հյուսվածքների մեջ։ Կոնտրաստ նյութը տալիս է ավելի ընդլայնված ինֆորմացիա անոթի անոմալիաների և արյունահոսքի մասին։
Բուժում
Բուժման եղանակը կախված է հիվանդության հիմքում ընկած պատճառներից։ Հիմնականում, վարժությունները, հատկապես աերոբիկ տեսակների, արդյունավետ են միջին տարիքում ԷԴ-ն կանխելու համար ։ Եթե հիմքում ընկած պատճառը ունի հոգեբանական բնույթ, ապա կարելի է իրականացնել սեքսի հետ կապված սթրեսի կամ տագնապի քչացմանը ուղղված խորհրդատվություն ։ Բուժման առաջին գծի մեթոդներ են համարվում բերանացի ընդունման դեղորայքները և էրեկցիա առաջացնող վակուումայն սարքերը, որոնց հաջորդում է առնանդամի մեջ դեղամիջոցների ներարկումը, ինչպես նաև առնանդամի իմպլանտները ։ Որոշ հիվանդների դեպքում արդյունավետ կարող են լինել անոթային վերակառուցողական վիրահատությունները ։ Բացի վիրահատությունից, այլ բուժման մեթոդները չեն վերացնում հիմքում ընկած պատճառը, բայց օգտագործվում են սեռական ակտից առաջ՝ ցանկալի արդյունքի հասնելու համար ։
Դեղամիջոցներ
ՖԴԷ-5 (ֆոսֆոդիէսթերազ-5) պաշարիչները՝ սիլդենաֆիլ (վիագրա), վարդենաֆիլ (Լևիտրա) և տադալաֆիլ (Ցիալիս) նշանակվում են բերանացի ընդունման համար ։ 2018 թվականից սկսած սիլդենաֆիլը հասանելի է Միացյալ Թագավորություններում առանց դեղատոմսի ։ Կանադայում ԷԴ-ի համար որպես առաջին ընտրության պրեպարատ հաստատվել է ալպրոստադիլ և ներծծումը լավացնող ԴԴԱԻՊ նյութերը պարունակող քսուկը ։ Առնանդամային ներարկումները կարող են պարունակել հետևյալ դեղամիջոցները՝ պապավերին, ֆենտոլամին և պրոստագլանդին E1, հայտնի նաև որպես ալպրոստադիլ ։ Որպես հավելում ներարկումների, գոյություն ունի նաև ալպրոստադիլ պարունակող սուպպոզիտորիա (մոմիկ)՝ միզուկի մեջ դնելու համար։ Էրեկցիան կարող է սկսվել սուպպոզիտորիան դնելուց 10 րոպե անց և պահպանվել մինչև մեկ ժամ ։ ԷԴ-ի բուժման դեղորայքները կարող են առաջացնել պրիապիզմ կոչվող բարդություն ։
Տեստոստերոն
Տեստոստերոնի ցածր մակարդակ ունեցող տղամարդկանց մոտ կարող է առաջանալ ԷԴ։ Տեստոստերոնի ընդունումը կարող ե օգնել պահպանել էրեկցիան ։ 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետով տառապող տղամարդկանց մոտ 2 անգամ ավելի հավանական է տեստոստերոնի ցածր մակարդակ ունենալը, և երեք անգամ ավելի մեծ է ԷԴ-ի զարգացման ռիսկը, քան դիաբետ չունեցող տղամարդկանց մոտ ։