cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Իրանի հայկական տպագրություն
Պատմություն
20-րդ դարի սկզբին հայկական տպագրությունն աշխուժացել է Թեհրանում. հիմնադրվել են «Փարոս» [գործել է 1901-1969 թվականներին, տպագրել է Ջորջ Բայրոնի «Ծովահէնը» (1911 թվական), Վալտեր Սքոթի «Լճի լէյդին» (1912 թվական, երկուսն էլ՝ թարգմանությամբ Հրաչիկ Միրզոյանի), Լևոն Շանթի «Շղթայւածը» (1924 թվական), Դևի «Իմ երգերը» (Ա գիրք, 1947 թվական) և այլն], «Մոդեռն» [ներկայում՝ «Ջադիդ», գործում է 1922 թվականից (հայտնի է 1894 թվականին այնտեղ տպագրված Ջորջ Բայրոնի «Երազը» գիրքը), տպագրել է Ստեփան Ցվայգի «Ժողովածու հատընտիր երկերի» (1944 թվական), Հրանտ Ֆալյանի «Նոր աչքեր» (1961 թվական) պատմական ժողովածուն, Էլեն Բյուզանդի «Երկերի ժողովածուն» (1961 թվական) և «Կարսը եւ ախպէր Աշօն» (1962 թվական) վեպը, Ուիլյամ Շեքսպիրի «Ռոմէօ եւ Ջուլիէտ» (1962 թվական) և «Ռիչարդ Երրորդ» (1966 թվական) ողբերգությունները, Օմար Խայամի «Քառեակները» (1963 թվական), «Իրանահայ արդի գրողներ» (գիրք Ա, 1964 թվական), Հովհաննես Հովսեփյանի «Հատընտիր բանաստեղծութիւններ եւ պոէմներ» (1969 թվական), Գալուստ Խանենցի «Հրաշալի զօրութիւն» (1972 թվական) և այլ գրքեր], «Ֆարաբի» [գործում է 1975-ից, տպագրել է Մալխասի «Զարթօնք» (հ. Ա–Դ, 1981) և «Ապրումներ» (1982), Րաֆֆու «Խենթը։ Ջալալէդդին» (1981), «Խաչագողի յիշատակարանը» (1982 թվական), «Դաւիթ Բէկ» (1982 թվական), «Կայծեր» (հատոր Ա-Բ, 1982 թվական) վեպերը, Համաստեղի «Սպիտակ ձիաւորը» (հատոր Ա-Բ, 1982 թվական), Ռուբենի «Հայ յեղափոխականի մը յիշատակները» (հատոր Ա-Է, 1982 թվական, «Ալիքի» տպարան), Ավետիս Ահարոնյանի «Երկերի ժողովածուն» (հատոր Դ-Ե, 1982 թվական), Մուրացանի «Գէորգ Մարզպետունի» (1983 թվական) վեպը, Հովհաննես Շիրազի «Հատընտիր»-ը (1983 թվական), Կոստան Զարյանի «Նաւը լերան վրայ» (1983 թվական) վեպը, Եղիշե Չարենցի «Ընտիր երկերը» (1985 թվական), Խաչիկ Դաշտենցի «Խոդեդան» (1985 թվական), Դերենիկ Դեմիրճյանի «Վարդանանք» (հատոր Ա-Բ, 1985 թվական) վեպերը և այլն], «Արաքս» (1954 թվականից), «Անի» (1954-1982 թվականներ), «Նուրբախշ» («Մասիս», 1955 թվականից) և այլ տպարաններ։
Բեղուն գործունեությամբ հայտնի է «Նայիրի» հրատարակչությունը։ 1940-ական թվականներին իր սեփական տպարանն է հիմնադրել «Ալիք» օրաթերթը, տպագրում է հայ և համաշխարհային դասականների ստեղծագործություններ, բառարաններ, դասագրքեր, անտիպ էջեր, գիտական ուսումնասիրություններ, իմացաբանական, իրավագիտական, երաժշտական և այլ երկեր [Մ. Ռիդի «Որսորդական տօն» (մաս Ա-Բ, 1938 թվական) և «Օցէոլա» (1954 թվական), Կնուտ Համսունի «Վիկտորիա» (1955 թվական) վեպերը, Սիմոն Վրացյաննի «Հայաստան եւ Սփիւռք» (1956 թվական) և «Ինչպէս եւ ինչու խորհրդայնացաւ Հայաստանը» (1982 թվական) երկերը, Ավետիս Ահարոնյանի «Ազատութեան ճանապարհին» (1958 թվական) պատմվածքաշարը, Բ. Այվազյանի «Աշոտ Երկաթ» վեպը, Աշոտ Հովհաննիսյանի «Գիւղի ճամբան» (հատոր 1, 1960 թվական) ժողսվածուն, Անտուան դը Սենտ-Էքզյուպերիի «Փոքրիկ իշխանըը» (1961 թվական), Ա. Գառոնեի «Արդարութեան ճանապարհով» (1962 թվական), Պարույր Սևակի «Անլռելի զանգակատուն» (1963 թվական), Հովհաննես Շիրազի «Հայոց դանթէականը» (1969 թվական), Վ. Զարգարյանի «Բառ ու բանք Սայաթ Նովայի» (2009 թվական) գրքերը, Հովհաննես Թումանյանի «Երկերի ընտրանին» (2011 թվական) և այլն]։
Հայկական բազմաբնույթ գրքեր ու բառարաններ են տպագրվում նաև Իրանի «Մեսբահ», «Օֆսեթ» (Ավետիս Ահարոնյանի «Երկերի ժողովածուն», հատոր Ա-Գ և Զ-Ժ, 1982-1983 թվականներ), «Ուրաման», «Ռամին», «Սենոբար», «Սալես» և այլ տպարաններում։
Իրանում հայկական առաջին պարբերականը՝ «Շաւիղը», 1894 թվականին Թեհրանում հիմնադրել և խմբագրել է Հովհաննես խան Մասեհյանը։ Ցայսօր Թեհրանում հրատարակվել են ավելի քան 80 անուն հայկական պարբերականներ՝ հասարակական, երգիծազավեշտական «Բոբոխ» (1920-1933 թվականներ) շաբաթաթերթը, հասարակական-քաղաքական, գրական «Նոր կեանք» (1922-1927 թվականներ), «Գաղափար» (1925-1927 թվականներ) և «Վերածնունդ» (1930-1953 թվականներ) եռօրյա թերթերը, «Նոր էջ» (1935-1943 թվականներ, 1958-72 թվականներ) գրական ժողովածուն, հասարակական-քաղաքական, գրական, տնտեսական և իրավագիտական «Արուսեակ» (1935-1936 թվականներ, 1942 թվական) անկախ օրաթերթը, «Նոր աղբիւր» (1942-1948 թվականներ) մանկապատանեկան ամսագիրը, «Ցախաւել» (1943–58) երգիծ. երկշաբաթաթերթը, «Լուսաբեր» (1949–71) գրական-գեղ., մանկավարժ., մանկապատանեկան ամսագիրը, «Արփի» (1949-1956 թվականներ) գրական, գիտական, հասարակական ամսագիրը, «Արմենուհի» (1949-1955 թվականներ) գրական, մշակութային, պատմագիտական հանդեսը, հայ մշակութային, պատմագիտական «Արարատ» միության «Արարատ» (1959-1960 թվականներ) ամսագիրը, «Ջահակիր» (1963-1990 թվականներ) հոգևոր, բարոյագիտական, առողջապահական, տեղեկատվական ամսաթերթը, Թեհրանի հայ պատանեկան միության «Ալիք պատանեկան» (1969-1978 թվականներ) երկշաբաթաթերթը, «Հուր» (1971-1976 թվականներ) գրական, գիտական ամսագիրը, «Փիւնիկ» (1979-1983 թվականներ) գրական, հասարակական-քաղաքական շաբաթաթերթը, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության «Ռոստոմ» և «Ռուբեն» երիտասարդական միությունների «Յեղափոխութեան ճամփով» (1979-1982 թվականներ) և «Դէպի երկիր» (1980-1985 թվականներ, Նոր Ջուղա) պաշտոնական հանդեսները, Իրանահայ ազգային և մշակութային միության «Ծիածան» (1982-1988 թվականներ) գրական, մշակութային, հասարակական պաշտոնական ամսագիրը և այլն։
Ներկայում Թեհրանում լույս են տեսնում Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության «Ալիք» (1931 թվականից) օրաթերթը, «Արաքս» (1987 թվականից, հայկական և պարսկական) ամսագիրը, «Ապագայ» (2000 թվականից) եռամսյա հանդեսը, «Լույս» (2000 թվականից, հայկական, պարսկական) երկշաբաթաթերթը, «Հանդէս» (2001 թվականից) գրական, գեղարվեստական եռամսյան և այլն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական տպագրություն
Իբիրասի
Իբիրասի (Ibiraci),համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի հարավարևմտյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 11 491 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 598,801 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 8,4 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1923 թվականի ապրիլի 6-ին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1923 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(6393) 1990 HM1
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,152443 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7458 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5591 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2044,42 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176089 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,72° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հիտոշի Շիոձավայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մինորու Կիձավայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մաուերշտեթեն
Մաուերշտեթեն  (Mauerstetten), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Արևելյան Ալգոյ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 3041 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 16,55 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 77 152։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Մուստյա
Մուստյա (Mustja), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Սիմեռպալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 38 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Սիմեռպալու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բանցուրթկարի
Բանցուրթկարի (ბანცურთკარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1020 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 28 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 53 մարդ ։
Վերեսաևո
Վերեսաևո (Вересаєве, Quruvlı Kenegez), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կոմզետովկա։
2001 թվականի տվյալներով Վերեսաևո գյուղում բնակվում էր 1 785 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1927 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սովխոզա իմենի Վորովսկոգո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1919 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Մենզելինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բոբ Հոսկինս
Ռոբերտ Ուիլյամս «Բոբ» Հոսկինս (Robert William «Bob» Hoskins; 1942 թվականի հոկտեմբերի 26-ին, Բերի Սենթ Էդմենդս, Սուֆոլկ — 2014 թվականի ապրիլի 29-ին, Լոնդոն), անգլիացի դերասան, BAFTA-ի և «Ոսկե Գլոբուս»-ի հաղթող։ Նաև արժանացել է Օսկար 1987 թվականին Նիլա Ջորդանի դերի համար։ Հոսկինսը նկարել է չորս ֆիլմ, որից երկուսում եղել է պրոդյուսեր, իսկ մեկում սցենարիստ ։
Կենսագրություն
Ռոբերտ Ուիլյամ Հոսկինսը ծնվել է 1942 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Սուֆոլկ վարչաշրջանում։ Նրա մայրը եղել է խոհարար և ուսուցչուհի, աշխատել է Էլսի Լիլիան մանկապարտեզում, նրա հայրը եղել է բեռնատար մեքենայի վարորդ ։ 15 տարեկանում նա թողնում է դպրոցը և սկսում է աշխատել բենզալցակայարանում բենզին լիցքավորող, որպեսզի մի փոքր թեթևացնի իր ծնողների հոգսը ։ Երեք տարի սովորել է, որպես մեխանիկ, սակայն դա նույնպես թողել է ։ 1969 թվականին նա պատահաբար հայտնվում է Լոնդոնի «Unity Theatre» թատրոնում և ստանում է մի դեր, նա պետք էր օգներ իրենից մեծ մարդկանց ։ 1976 թվականին նա ստանում է կինոֆիլմի իր առաջին դերը՝ «Շարժման մեջ» ֆիլմում ։
Լինելով փոքրահասակ, Հոսկինսը գրավում է «Պեննին երկնքից» («Pennies from Heaven») ֆիլմի ղեկավարներին, և հրավիրվում է այդ ֆիլմում դեր խաղալու։ Բացի դրանից նա նաև խաղացել է Լոնդոնի «Երկար և լավ ուրբաթ» («The Long Good Friday», 1980) ֆիլմում։
Հոսկինսը իր դերասանական կարիերան շատ լավ կատարելու համար պարգևատրվում է Բրիտանական BAFTA մրցանակով և Ոսկե Գլոբուս մրցանակով, որպես ամենալավ տղամարդու կատարած դեր՝ «Մոնա Լիզա» ֆիլմում խաղացած դերով։ 1995 թվականին նա նկարել է էլի մի ֆիլմ «Ծիածան» անվանումով ։
Համաշխարհային հայտնություն նրան բերել են Ռոբերտ Զեմենիսի նկարահանած Ով է դավել Ռոջեր ճագարին ֆիլմում իր դերը և առաջին համակարգչային ֆիլմի՝ «Մարիո եղբայրները» ֆիլմում իր կերտած դերերը ։
Նրա մյուս լավագույն դերերն են՝ «Դենի շղթայված շուն» ռեժիսոր Լուի Լետերեի կողմից նկարահանված։ Նկարահանվել է նաև «Մեռնող աղոթք» և «Ջրահարսները» ֆիլմերում։
Նրա ճանաչված դերը համարվում է «Կոթոնների ակումբը» ֆիլմում իր կերտած գանգսթերի դերը, նաև ավելի սիրված ու ճանաչված է «Պատը» ֆիլմում իր կերտած դերը։
Նրա կյանքի վերջին տարիներին Հոսկինսը շատ ծանր էր տանում իր հիվանդությունը։ 2011 թվականի աշնանը բժիկները նրա մոտ հայտնաբերում են Պարկինսոնյան հիվանդություն և դրանից մեկ տարի անց 2012 թվականին նա ավարտում է իր դերասանական կարիերան ։ 2014 թվականի ապրիլի 29-ի գիշերը 71-ամյա Հոսկինսի կյանքը ավարտվում է, թոքերի բորբոքման պատճառով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Տատարսկի Ուրյուշ
Տատարսկի Ուրյուշ (Татарский Урюш, Татар Үреше), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 270 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի բնակավայրեր
Արթուր Մանուկյան (քաղաքական գործիչ)
Արթուր Իշխանի Մանուկյան,, դերասան, երգիչ, քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր , «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ։ 2022 թվականից` ՀՀ հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի անդամ։
Կենսագրություն
Արթուր Մանուկյանը ծնվել է 1970 թվականի hուլիսի 30-ին Երևանում ։
1997-2000 թվականներին աշխատել է «Ա1+» հեռուստաընկերությունում՝ որպես ռեժիսոր, իսկ 2001-2003 թվականներին՝ «Հայրենիք» հեռուստաընկերության ռեժիսոր։ 1990-1994 թվականներին, ապա՝ 2010-2019 թվականներին եղել է «Գոյ» ազգային փորձարարական թատրոնի ռեժիսոր, դերասան։ Եղել է Երևանի Հ. Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնի և Երևանի Կամերային թատրոնի հրավիրյալ դերասան։ 1997-2019 թվականներին եղել է Հովեր պետական կամերային երգչախմբի երգիչ։
2015 թվականից հանդիսանում է Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամ։
2018-2019 թվականներին եղել է Երևանի ավագանու անդամ։
2019 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ընտրվել է Ազգային Ժողովի պատգամավոր ՝ «Իմ Քայլը» կուսակցությունների դաշինքի համապետական ընտրական ցուցակով ։
2022 թվականից` ՀՀ հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի անդամ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի մեկ զավակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պատգամավորներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ երգիչներ Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ
Բնակչության կենսամակարդակ
Բնակչության կենսամակարդակ, վերաբերում է առողջության մակարդակի, հարմարավետության, նյութական ապրանքների և անհրաժեշտությունների հասանելիությանը որոշակի սոցիալ-տնտեսական դասի համար, որոշակի աշխարհագրական տարածքում։ Կենսամակարդակը ներառում է այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են եկամուտը, որակը և բնակարանների մատչելիությունը, պահանջվող աշխատանքի ժամաքանակը կարիքները բավարարելու համար, համախառն ներքին արդյունքը(ՀՆԱ), գնաճը, տարեկան հանգստի ժամանակը, մատչելի (կամ անվճար) և որակյալ առողջապահության հասանելիությունը, կրթության որակն ու մատչելիությունը, կյանքի տևողությունը, հիվանդությունների մակարդակը, ապրանքների և ծառայությունների գինը, ենթակառուցվածքները, տնտեսական աճը, տնտեսական և քաղաքական կայունությունը, քաղաքական և կրոնական ազատությունը, բնապահպանության որակը, կլիման և անվտանգությունը։ Կենսամակարդակը սերտորեն կապված է կյանքի որակի հետ ։
Մակարդակ
Կենսամակարդակը հիմնականում չափվում է այնպիսի ստանդարտներով, ինչպիսիք են մեկ անձի իրական եկամուտը և աղքատության մակարդակը։ Այլ չափանիշներ են առողջապահության որակն ու հասանելիությունը, եկամտի աճի անհավասարությունը և կրթական ստանդարտները։ Օրինակներ են որոշակի ապրանքների հասանելիությունը (ինչպես սառնարանների քանակը հազար մարդու համար) և կյանքի տևողությունը։ «Ստանդարտի» հիմնական գաղափարը հակադրվում է կյանքի որակին, որը հաշվի է առնում ոչ միայն նյութական կենսամակարդակը, այլ նաև ավելի նյութական ասպեկտներ, որոնք կազմում են մարդկային կյանքը։ Դրանցից են ժամանցի, անվտանգության, մշակութային ռեսուրսների, սոցիալական կյանքի, ֆիզիկական առողջության, շրջակա միջավայրի որակի հարցերը և այլն։ Բարեկեցության ավելի բարդ չափման միջոցներ պետք է կիրառվեն, որպեսզի կատարվեն այնպիսի դատողություններ, որոնք ավելի հաճախ քաղաքական են և վիճահարույց։ Նույնիսկ երկու ազգերը կամ հասարակությունները, որոնք ունեն միևնույն կենսամակարդակը, կարող են տարբերվել կյանքի որակի այնպիսի գործոններով, որոնք տվյալ երկիրը դարձնում են ավելի գրավիչ անհատի կամ խմբի համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տնտեսական ցուցանիշներ Կատեգորիա:Կենսամակարդակ
Պիեռ Փարիզ
Պիեռ Փարիզ (Pierre Paris, ), ֆրանսիացի հնագետ, իսպանագետ։ Ֆրանսիայի ինստիտուտի անդամ։
Կենսագրություն
Մադրիդում ղեկավարել է Իսպանական և հնագիտական հետազոտությունների բարձրագույն դպրոցը (Բորդոյի համալսարանի կենտրոնական պատվիրակություն) և Casa de Velázquez (ֆրանսիական դպրոց Իսպանիայում ), 1899 թվականից Ալֆրեդ Մորել Ֆասիո և Հենրի Մերիմեի հետ՝ Hispanique ամսագիրը ։
Նրա ուսումնասիրությունները վերաբերում են Իսպանիայի արվեստին և հնագիտությանը, Իսպանիայում կատարած հնագիտական շրջագայություններին, որոնք հիմք են հանդիսացել 1910 թվականից նրա բազմաթիվ հրատարակումներին։ 1897 թվականին հայտնաբերել է Կինը Էլչեից քանդակը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հնագետներ Կատեգորիա:Իսպանագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Ռոզետա (թխվածքաբլիթ)
Ռոզետա (Rosettes), բարակ թխվածքաբլիթ սկանդինավյան ծագումով, տապակված յուղի մեջ ։ Այն հաճախ պատրաստում են ամանորին։ Ռոզետաները պատրաստում են հատուկ կաղապարներում, որոնք տաքացնում են շատ բարձր ջերմաստիճանում, ապա իջեցնում են խմորի մեջ և էլի դնում են յուղի մեջ մինչև փխրուն դառնալը։ Ռոզետաների ծայրերը սովորաբար պատում են շաքարի փոշիով։ Ֆինլանդիայում ռոզետաները մատուցում են վհուկների գիշերին (տոն)։ Ռոզետաները նաև ավանդական թխվածքաբլիթներ են Թուրքիայում, որոնք այնտեղ կոչվում են demir tatlısı։ Այս թխվածքաբլիթը պատրաստում են նաև Իրանում և Մեքսիկայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեդական խոհանոց Կատեգորիա:Թխվածքաբլիթներ Կատեգորիա:Սուրբծննդյան խոհանոց
(6394) 1990 QM2
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,938752 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7586 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,119 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 986,01 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,365107 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,82° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրի Հոլտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու ներքին մասի աստերոիդներ
Անտառաշեն
Անտառաշեն, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Լերմոնտովո համայնքում ։
Գյուղը գտնվում է ծովի մակերեսից 1900 մ բարձրության վրա, շրջապատված է կանաչազարդ անտառներով, բարձրադիր լեռներով։ Լեռներից հոսող գետը հոսում է անմիջապես գյուղի ջրամբարը, որը բնակչությանը բավարարում է ամբողջությամբ։
Կլիմա
Գյուղի կլիմայական պայմանները բարենպաստ են. ձմեռը ցրտաշունչ է, իսկ ամառը՝ զով։
Գյուղատնտեսություն
Գյուղացիական տնտեսության զբաղմունքը՝ հողագործություն, նախկինում զբաղվել են գազանաբուծությամբ։ Կարևոր է նշել, որ երկար տարիներ զբաղվելով գազանաբուծությամբ, տալով հանրապետությանը մեծ եկամուտներ, չեն զբաղվել հողագործությամբ, քանի որ ամբողջ տարին այն պահանջել է մարդկային նուրբ խնամք և հոգատարություն։ Տնտեսությունը միակն է եղել նույնիսկ անդրկովկասյան երկրներում, ուր արտահանվել է ոսկեփայլ մորթի։ Եթե 1937 թ. միությունը ունեցել է 25-30 գազան, ապա 1988 թ. արտահանվել է 17 000 կզաքիսի, 10 000 աղվեսի մորթի, պաշտպանելով հետագա մայրական կազմը։
Տնտեսություն
1990 թ.-ը տնտեսությունը կանգնել է փլուզման եզրին, որը շարունակվեց մինչև 1994 թ.-ն։ Այդ օրվանից սկսած համայնքը զրկվեց գրեթե ամեն ինչից։ Երբ ամենուր կատարվում էր սեփականշնորհման գործընթացը, համայնքում այն չիրականացավ Համաձայն ՀՀ Գերագույն խորհրդի 31 հոկտեմբերի 1991 թ. որոշման։ Անտառաշենը առանձնացել է Լերմոնտովոյի գյուղական խորհրդից, դարձել ինքնուրույն։
Բարիսախո
Բարիսախո (ბარისახო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1460 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 63 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 153 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դուշեթի շրջան
Ժանուարիա
Ժանուարիա (Januária), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի Հարավ-արևմտյան մասում։ Մտնում է Անդրելանդիյա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 63 605 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 7 299,48 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 9,3 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1833 թվականի հունիսի 30-ին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1860 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մուստյալա
Մուստյալա (Mustjala), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուստյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 267 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուստյալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ուրի Օռլև
Ուրի Օռլև (אורי אורלב, ) իսրայելցի արձակագիր, սցենարիստ, մանկական գրքերի հեղինակ, թարգմանիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է բժիշկ Մաքսիմիլիան (Մաքս) Օռլովսկու (1894-1941) ընտանիքում։ Մայրը՝ Սոֆյան, աշխատել է հոր կլինիկայում՝ որպես բժշկի օգնական։ Շուտով ընտանիքը տեղափոխվել է Օտվոցկ, որտեղ հայրն աշխատել է որպես ընդհանուր բժիշկ ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ 1940-1943 թվականներին, ամբողջ ընտանիքն արտաքսվել է Վարշավայի գետտո։ Մոր մահից հետո նրան եղբոր՝ Կազիմիրի հետ ուղարկել են Բերգեն-Բելզեն համակենտրոնացման ճամբար, որտեղ անցկացրել է մոտ երկու տարի։
Պատերազմից հետո՝ 1946 թվականին, եղբոր հետ ներգաղթել է Պաղեստին և բնակություն հաստատել Գալիլեայում։
1962 թվականին տեղափոխվել է Երուսաղեմ, որտեղ ապրել է մինչև մահ՝ կնոջ և երեք երեխաների հետ։
Մահացել է 2022 թվականի հուլիսի 25-ին։
Աշխատություններ
Նրա առաջին «Առաջատար զինվորներ» վեպը լույս է տեսել 1956 թվականին ։ 1976 թվականին նա սկսել է գրքեր գրել երեխաների և երիտասարդների համար, սցենարներ՝ ռադիոյի և հեռուստատեսային շոուների համար և արտասահմանյան գրականություն է թարգմանել եբրայերեն։
Նրա մոտ 30 գրքեր թարգմանվել են աշխարհի 38 լեզուներով։
Ֆարմինգտոն
Ֆարմինգտոն (Farmington), քաղաք Ֆրանկլինի շրջանում, ԱՄՆ-ի Մեն նահանգում։ Շրջանի վարչական կենտրոնը։ Ըստ ԱՄՆ-ի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 7760 մարդ։
Պատմություն
Եվրոպացիների գալուց առաջ նահանգը բնակեցված էր հնդկական ցեղերի աբենակների ներկայացուցիչներով ։ Բնակչությունը, որից հետագայում քաղաք ծագեց, հիմնադրվել է 1794 թվականի փետրվարին Սենդի Ռիվերի տարածքում (Sandy River Plantation) : 1838 թվականին Ֆարմինգտոնն ստացել է վարչական կենտրոնի կարգավիճակ Ֆրանկլինի նոր ձևավորված շրջանում։ 1859 թվականին քաղաքում կառուցվել է վերչնական կայարան Անդրոսկոգինսկայի երկաթուխի (Androscoggin Railroad) : 1879 թվականին քաղաքում դրված է եղել Սենդի-Ռիվերի երկաթուղու անցակետ՝ Ռեյնջելի-ԼԵյս (Sandy River and Rangeley Lakes Railroad):
Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է նահանգի հարավ արևմուտքում, Սենդի-Ռիվեր գետի ափին (Կեննեբեկ գետի ձախ վտակ)՝ նահանգի վարչական կենտրոն Օգաստայից մոտավորապես 40 կիլոմետր հյուսիս արևմուտք։ Ամենաբարձր կետը՝ ծովի մակարդակից 121 մետրի վրա ։
Տիգրան Հակոբյան (պատմաբան)
Տիգրան Հարությունի Հակոբյան, հայ պատմաբան։
Ֆարմինգտոն
Աշխարհագրություն
Համաձայն բնակչության մարդահամարի բյուրոյի տվյալների՝ տարածքի մակերեսը կազմում է 144,57 կմ², որոնցից 144,18 կմ² գտնվում է ցամաքի վրա և 0,39 կմ² (այսինքն 0,27%-ը)՝ ջրային մակերես։
Տիգրան Հակոբյան (պատմաբան)
Կենսագրություն
Տիգրան Հակոբյանը ծնվել է Իրանի Արդաբիլ քաղաքում։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Թավրիզում։ 1917 թվականին ընդունվել է այդ քաղաքի սոցիալ-դեմոկրատական կազմակերպության մեջ ։
Ֆարմինգտոն
Կլիմա
Ֆարմինգտոնի կլիման խոնավ ցամաքային է (Dfb Կյոպպենի կլիմաների դասակարգման մեջ), ցուրտ, ձյունառատ ձմեռով և տաք ամռանով։ Տեղումների միջին հաճախականությունը 1185,1 մմ է։
Տիգրան Հակոբյան (պատմաբան)
Կենսագրություն
1927-1930 թվականներին Տիգրան Հակոբյանը սովորել է Մոսկվայի արևելագիտության ինստիտուտում, որից հետո ևս մեկ տարի՝ Մոսկվայի կարմիր պրոֆեսուրայում։ Վերադառնալով Երևան՝ 1932 թվականին նշանակվել է Կոմհամալսարանի ռեկտոր։ 1934 թվականից նա դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանում, այնուհետև՝ Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական և Բաքվի հայկական մանկավարժական ինստիտուտներում։ 1947-1952 թվականներին Հակոբյանը զբաղեցրել է Երևանի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի պատմության ամբիոնի վարիչի, իսկ 1958-1963 թվականներին` բանասիրական ֆակուլտետի արևելյան ֆիլոլոգիայի ամբիոնի վարիչի պաշտոնները ։
Ֆարմինգտոն
Ժողովարդագրություն
2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով Ֆարմինգտոնում ապրում էր 7760 մարդ (3515 տղամարդ և 4245 կին), 1597 ընտանիք, հաշվարկվել էր 3072 տնային տնտեսություն և 3441 բնակելի միավոր։ Միջինում բնակչության խտությունը կազմում է մեկ քառակակուսի կիլոմետրում մոտ 53,82 բնակիչ ։
Տիգրան Հակոբյան (պատմաբան)
Կենսագրություն
Կյանքից հեռացել է 1977 թվականին՝ 80 տարեկանում։ Թաղված է Երևանի Նուբարաշենի գերեզմանատանը ։
Ֆարմինգտոն
Ժողովարդագրություն
Մարդահամարի տվյալներով քաղաքի ռասսայական կամզը բաշխված է հետևյալ կերպ․ 98,89% սպիտակամորթ, 0,26% աֆրոամերիկացիներ, 0,41% ԱՄՆ-ի բնիկներ, 0,35% ասիացիներ, 0,08% Հավայան կղզիների կամ Օվկիանիայի բնակիչներ, 0,28% այլ ռասսաների ներկայացուցիչներ, 1,73% երկու կամ ավելի ռասսա։ Ցանկացած ռասսայի իսպանալեզու բնակիչների թիվը կազմել է 1,29% ։
Տիգրան Հակոբյան (պատմաբան)
Աշխատություններ
Պարսկերենից թարգմանել է քրդերի պատմության սկզբնաղբյուր հանդիսացող «Շարաֆ-Նամեի» 1-ին հատորը ։
Ֆարմինգտոն
Ժողովարդագրություն
3559 ընտանեկան ընկերությունների թվից 23,1%-ը դաստիարակում էին մինչև 18 տարեկան երեխաների, 38,2%-ը կազմում էին միասին ապրող ամուսնական զույգեր, 9,9% տոկոսի մեջ մտնում էին այն ընտանիքները, որտեղ կանայք ապրում էին առանց ամուսին, իսկ 3,9% ընտանիքներում տղամարդիկ ապրում էին առանց կանանց, 48%-ը չունեին ընտանիք։ Ընտանիքների ընդհանուր թվի 34,1%-ը մարդահամարի ժամանակ ապրել է ինքնուրույն, դրա հետ մեկտեղ 13%-ը կազմում էին միայնակ 65 և ավելի տարեկան տարեցները։ Ընտանեկան ընկերության միջին չափը կազմել է 20,17 մարդ, իսկ ընտանիքի միջին չափը՝ 2,75 մարդ ։
Տիգրան Հակոբյան (պատմաբան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Ֆարմինգտոն
Ժողովարդագրություն
2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը ըստ տարիքային միջակայքի բաշխվում էր հետևյալ կերպով․ 16% մինչև 18 տարեկան բնակիչներ, 27,2% 18-ից միչև 24 տարեկան բնակիչներ, 18,3% 25-ից մինչև 44 տարեկան բնակիչներ, 23,3% 45-ից մինչև 64 տարեկան բնակիչները և 15,5% 65 տարեկան և ավելի տարեց բնակիչները։ Բնակիչների միջին տարիքը կազմում է 32,1 տարեկան։
Հայտնի մարդիկ
Մեն
Վերշինոե (գյուղ, Սակիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Վերշինոե գյուղում բնակվում էր 405 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սակիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
FM-2030
Ֆերեդեյն Մ.Եսֆենդիառի, б գրող-ֆանտաստ, փիլիսոփա և ֆուտուռոլոգ, տրանսհումանիստական շարժման հիմնադիրներից մեկը։ Այնուհետև նա փոխել է իր անունը FM-2030-ի՝ արտահայտելով նրա հույսը, որ կապրեր 100 տարի և 2030 թվականին կնշեր նրա ծննդյան 100-րդ տարեդարձը։
Աթա Մալիք Ջուվեյնի
Աթա Մալիք Ջուվեյնի Ալա ադ Դին բին Մուհամադ, պարսիկ մատենագիր։ Սերում էր ազնվական ընտանիքից, որը բարձր պաշտոններ է զբաղեցրել իլխանների արքունիքում։ 1262 թվականից եղել է Բաղդադի, Իրաքի և Խուզիստանի կուսակալ։ 1260 թվականին ավարտել է դասական ներբողային ոճով գրված «Թարիխ-ե ջհանգոշա» («Աշխարհակալի պատմություն») եռահատոր աշխատությունը։ Առաջին հատորը բովանդակում է մոնղոլների պատմությունը մինչև 13-րդ դարի կեսը, երկրորդը՝ Չինգիզ խանի արշավանքների, Միջին Ասիայի, Իրանի և Անդրկովկասի նվաճման, երրորդը՝ Հուլավուի հիմնած իշխանության պատմությունը։ Երկրորդ և երրորդ հատորներում կարևոր տեղեկություններ կան իլխանության ժամանակաշրջանի Հայաստանի հասարակականան-տնտեսական և քաղաքական պատմության վերաբերյալ։
FM-2030
Աշխարհի քաղաքացի
Քանզի նա իրանացի դիպլոմատի որդի էր, նա տասնմեկ տարեկանում արդեն հասցրել էր ապրել տասնյոթ երկրներում։ Նա իր մանկության մեծ մասը անցկացրել է հյուպատոսություններում, դեսպանությունների և կառավարական գրասենյակներում, ապրել այնպիսի քաղաքներում, որպիսին են Լոնդոնը, Նյու Յորքը, Երուսաղեմը, Դամասկոսը և Լոս Անջելոսը։ Ի վերջո FM-2030 բնակություն է հաստատում Մայամիում։ Ֆրեյդունը իր կրթությունը սկսում է իրանի տարրական դպրոցում։ Այնուհետև շարունակեց անգլիայի դպրոցում, իսկ վերջում ֆրանսիական դպրոցում, նա անգամ մեկ քառոռդ տարի անցկացրել է կանանց մենաստանում, որտեղ նա միակ տղան էր։ Ճամփորդելով և հավաքելով մեծ փորձ՝ նա խոսել է սովորել մի քանի լեզուներով՝ արաբերեն, եբրայերեն և անգլերեն։ Այս ամենը FM-2030-ի պատկերացումը կյանքի մասին ավելի լայնացրեց, և նա կամաց-կամաց դառնում էր աշխարհի քաղաքացի։ Նա հավատում էր, որ ազգայնամոլությունը ավելորդ բան է։ «Չկան անօրինական ներգաղթողներ, կան միայն անիմաստ սահմաններ»,- ասել է նա։
Աթա Մալիք Ջուվեյնի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենագիրներ Կատեգորիա:Պարսիկ պատմաբաններ Կատեգորիա:Պարսիկ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Իրանի քաղաքական գործիչներ
FM-2030
Ժամկետից շուտ ծնված
Եսֆենդիարին շարունակել է իր ուսումը Կալիֆորնիայի համալսարանում՝ Բերկլիում այնուհետև կալիֆորնիական համալսարանում՝ Լոս Անդջելեսում։
Սովխոզնի (գյուղ, Զավյալովսկի շրջան)
Սովխոզնի (Совхозный), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1085 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի բնակավայրեր
FM-2030
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆուտուրոլոգներ Կատեգորիա:Տրանսհումանիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ Կատեգորիա:Անսովոր անուններ
Փոկեր
Փոկեր, մաշկոտանիների կարգի ծովային կաթնասուններ։ Հայտնի է փոկերի 13 ցեղի 34 տեսակ՝ ծովային նապաստակներ, փուփուլավոր, գրենլանդական, սովորական, ճգնավոր փոկեր, ծովափղեր, ծովառյուծներ և այլն։ Փոկերը տարածված են գրեթե բոլոր օվկիանոսներում (բացառությամբ Հնդկականի), առափնյա և բաց ջրամբարներում (առավելապես՝ բևեռային), նաև որոշ ներքին ջրամբարներում, այդ թվում՝ քաղցրահամ (օրինակ՝ Բայկալ, Լադոգա լճերում) և այլն։
Այս ընտանիքի ներկայացուցիչների մարմնի երկարությունը 1,2 մ-ից (օղակավոր փոկ) մինչև 6,5 մ է (ծովափիղ), կենդանի զանգվածը՝ 90 կգ-ից մինչև 3,5 (երբեմն՝ 5) տ։ Գլուխը դեպի առաջ նեղանում է, արտաքին ականջախեցի չունեն։ Առջևի զույգ վերջույթները վերածվել են մագիլներով զինված մաշկաթաթերի։ Հետին վերջույթները մշտապես հետ են ձգված և չեն կարող ծալվել մարմնի տակ, ուստի չեն կարող օգտագործվել ցամաքի կամ սառույցի վրա տեղաշարժվելիս։ Փոկերի մարմինը մազածածկ է։ Նորածին փոկերի մազածածկը երկար է, խիտ, փափուկ, մեծամասնությանը՝ սպիտակ (այստեղից՝ սպիտակ փոկ անվանումը)։ Հասուն փոկերի մազածածկը կարճ է, կոշտ, նոսր (ծովափղերը մազածածկ գրեթե չունեն)։
Փոկերը ժամանակի մեծ մասն անցկացնում են ջրում, սակայն շնչում են մթնոլորտային օդ։ Նրանք չեն սառչում ենթամաշկային ճարպաշերտի շնորհիվ, որը կանխում է ջերմության կորուստը։ Երբ կենդանին սուզվում է, նրա սրտի զարկերի հաճախությունը նվազում է (մինչև 4–15 զարկ), որի հետևանքով օգտագործվող թթվածնի քանակը պակասում է։ Սովորաբար փոկերն ապրում են խմբերով, որոշ տեսակներ միայնակ են (ճգնավոր փոկ)։ Սնվում են ձկներով, գլխոտանի փափկամարմիններով, փշամորթներով և խեցգետնակերպներով։ Նրանց մեջ կան գիշատիչներ. ծովառյուծի սիրած սնունդը պինգվիններն են և այլ տեսակի փոկեր։ Բազմացման շրջանում փոկերը զույգեր են կազմում։ Էգը ծնում է 1 ձագ, որն արագ աճում է և 3 շաբաթ անց դառնում ինքնուրույն։
Կատեգորիա:Կենդանիներ
Տատարսկի Սասկուլ
Տատարսկի Սասկուլ (Татарский Саскуль, Татар Һаҫыҡкүле), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 245 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի բնակավայրեր
Անիծվածները
«Անիծվածները», 1991 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի կողմից նկարահանված քրեական դրամա ժանրի գեղարվեստական ֆիլմ։ Ֆիլմի բեմադրող ռեժիսորն է Դմիտրի Կեսայանցը։
Սյուժե
Ֆիլմի սկզբում երևում է, թե ինչպես է գլխավոր հերոս Տիգրանը (Տիգրան Մխոյան) քայլում Կոնդի փողոցներով։ Մի քանի ոստիկաններ նրան անսպասելի ձերբակալում են և խցկում ոստիկանական մեքենան։ Ոստիկանական բաժանմունքում նրան հարցաքննում է քննիչ Մարկոսյանը (Արտաշես Ալեքսանյան)։ Նա փորձում է Տիգրանից գողության վերաբերյալ մեղայական կորզել ծեծի և կտտանքների միջոցով։ Տիգրանը խոստովանում է, որ գողացված փողը ստացել է իր սենյակը երկու ժամով վարձով տալու դիմաց, քանի որ իրեն շատ էր փող պետք իր ընկերուհու՝ Սոնայի (Սոֆյա Պողոսյան) ծննդյան տարեդարձին նվեր գնելու համար։ Միաժամանակ, տան խուզարկության ընթացքում պարզ է դառնում, որ Տիգրանը զբաղվում է գեղարվեստով և բանաստեղծություններ է գրում։ Մարկոսյանը Հասրաթյան ազգանունով ոստիկաններից մեկի հետ  ամեն անգամ հարսանեկան ուրախ երաժշտություն միացնելով  («Ամպել ա, ձուն չի գալիս » երգը ռաբիս վերամշակմամբ) շարունակում է իր կտտանքները։ Երկարատև ֆիզիկական և հոգեբանական ճնշումներից հետո Տիգրանը ստորագրում է մեղայականը, միաժամանակ իր վրա վերցնելով ևս երեք գողությունների մեղքը։ Նախնական կալանքի վայրում նա հանդիպում է կոնդեցի Գուգուշին (Ռուդոլֆ Ղևոնդյան) ով զարմանում է տեսնելով Չախկալին (այդպես էին անվանում Տիգրանին՝ կապույտ աչքերի համար)։ Նախնական կալանավայրում Տիգրանը ծանոթանում է բանտ տեղափոխվելու սպասող մեկ մանկապիղծի, ինչպես նաև կալանավայր նոր բերվող, մի պառավի վրաերթի ենթարկած կամոեցի վարորդի (Հենրիկ Մուրադյան) և կնոջ ու նրա բարձրաստիճան սիրեկանի ջանքերով՝ կնոջը բռնաբարելու մեղադրանքով կալանավորված մի տարեց իրավաբանի (Հովհաննես Ղուկասյան) հետ։ Վարորդին ընտրում են «Քյավառ», իսկ իրավաբանին՝ «Յուրիստ» մականունները։
Նախնական կալանավայրից հետո սկսվում է բանտի տեսարանը, ուր տեղափոխում են Չախկալին, Քյավառին, Յուրիստին և մանկապիղծին։ Բանտում Տիգրանին ծանոթացնում են բանտը տիրություն անող բանտարկյալ Բաշի (Արթուր Դարբինյան) հետ, ում Գուգուշը նախօրոք խնդրել էր լավ նայել Չախկալին։ Բաշը ծանոթանալուց հետո նրան բացատրում է բանտային կյանքի դրվածքը։ Զրույցի վերջում նա Չախկալին առաջարկում է գրքեր, սակայն վերջինս հրաժարվում է, պնդելով, որ սխալմունք է եղել, և նրան շուտով կազատեն։ Բանտում մանկապիղծին ստորացնում են և տեղափոխում են «բոզեր»-ի բարաք (հատված)։ Այստեղ աստիճանաբար ներկայացվում են բանտարկյալներից մի քանիսը՝ խաղամոլ Չոմբեն (Լևոն Ղազարյան), Թալոշը (Աշոտ Եդիգարյան), համր Լալոշը (Դավիթ Դովլաթյան), Պախանը (Հովհաննես Փախանյան) ևն։ Երբ բանտարկյալները լինում են քարհանքում Չոմբեն Լալոշին խաբում է ասելով, թե՝ եթե վերջինս ուզում է մեկ օրով տեսնել իր հորը, պետք է Չոմբեին տա իր վզի խաչը, որով, ինքը՝ Չոմբեն, իբրև թե պետք է կաշառի պահապաններին։ Չոմբեն խաբում է Լալոշին, թե պայմանավորվել է պահապանների հետ և Լալոշն ուրախ վազում է քարհանքի սահմաններից դուրս, ինչը դիտարկվում է որպես փախուստի փորձ և պահապանները կրակ են բացում նրա ուղղությամբ՝ սպանելով Լալոշին։ Սակայն Չոմբեի ճարած խաչը պարտատերը չի ընդունում։
Մի օր Քյավառը մի մուկ է բռնում, որը գողացել էր իր հացը։ Մկանը ներկայացնում են Բաշի դատին։ Նա Թալոշին նշանակում է «դատախազ», իսկ Յուրիստին՝ դատապաշտպան։ Յուրիստը կարողանում է արդարացնել մկանը, իսկ Թալոշը դառնում է ծաղրի առարկա։ Նույն օրը Թալոշը հայտարարում է, թե իր դարակից անհետացել է ամանով խտացրած կաթը և սկսում է որոնել բանտարկյալների տեղաշորերի տակ ու դարակներում։ Խտացրած կաթը նա գտնում է Յուրիստի բարձի տակից, ով ամեն կերպ հրաժարվում է ընդունել իր մեղքը։ Թալոշն իր ընկերների հետ կտտում է Յուրիստին՝ բիզը բազմիցս խրելով նրա ազդրը, այնքան, մինչև վերջինս ընդունում է գողությունը։ Նրան ստորացնում են, ինչից հետո նա դուրս է նետվում զուգարանի պատուհանից և մեռնում։ Ծիտ մականվամբ կալանավորներից մեկը Բաշին հայտնում է, որ Թալոշն էր իր խտացրած կաթը գցել Յուրիստի տեղաշորի մեջ։ Բաշի կողմից ստորացվելուց խուսափելու համար Թալոշը ցատկում է պատուհանից և մեռնում։
Սոնան փորձում է ՔԿԱԳԳ-ում գրանցել իր և Տիգրանի ամուսնությունը, սակայն Տիգրանը հրաժարվում է, չուզելով նրան անհարմար իրավիճակի մեջ դնել։
Երաժշտությունը
Ֆիլմի կոմպոզիտորն է Յուրի Հարությունյանը։ Ֆիլմում հնչում են Արաքսյա Վարդերեսյանի «Ամպել ա, ձուն չի գալիս», Արթուր Մեսչյանի «Արմենիա» և Փինք Ֆլոյդի «Welcome to the Machine» երգերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Դմիտրի Կեսայանցի ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Դաշտի տեսություն
Դաշտի տեսություն մաթեմատիկայում, վեկտորական և սկալյար դաշտերի հատկություններն ուսումնասիրող մաթեմատիկական տեսություն։
Սկալյար և վեկտորական դաշտեր
Մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի մի շարք խնդիրների ուսումնասիրությունը հանգեցվում է տարածության (կամ հարթության) տիրույթների ուսումնասիրման, որոնց յուրաքանչյուր Р կետին համապատասխանության մեջ է դրվում u(P) թիվ (ջերմաստիճան, ճնշում, խտություն և ալն) կամ \vec a(P) վեկտոր (արագություն, ուժ և այլն)։ Այդպիսի տիրույթները, իրենց մեջ որոշված u(P) կամ \vec a(P) ֆունկցիաներով, համապատասխանաբար կոչվում են սկալյար կամ վեկտորական դաշտեր։ Սկալյար դաշտի տրումը համարժեք է։u(x, y, z)
պրոյեկցիաների տրմանը։
Հաստատուն և փոփոխական դաշտեր
Եթե u(P), \vec a(P) ֆունկցիաները ժամանակից կախված չեն, ապա դաշտը կոչվում է ստացիոնար (հաստատուն), հակառակ դեպքում՝ ոչ ստացիոնար (փոփոխական)։
Ոլորտային և գլանային դաշտեր
Սկալյար դաշտերը պատկերվում են u(P)= const հավասարումով որոշվող մակարդակի մակերևույթների կամ մակարդակի գծերի օգնությամբ։ Եթե գոյություն ունի այնպիսի O կետ (Н առանցք), որ u(P)-ն կախված է միայն ОР (P-ից Н) հեռավորությունից, ապա դաշտը կոչվում է կենտրոնական կամ ոլորտային (առանցքային կամ գլանային)։ Ոլորտային և գլանային դաշտերի մակարդակի մակերևույթները համապատասխանաբար ոլորտներ և գլաններ են։
Դաշտի գրադիենտ
Եթե u(x, y, z)-ը դիֆերենցելի Է, ապա սկալյար դաշտի յուրաքանչյուր կետի համապատասխանում է u-ի ամենաարագ աճի ուղղությունը ցույց տվող վեկտոր (գրադիենտ, gradu), որի երկարությունը հավասար է այդ ուղղությամբ u-ի աճման արագությանը։
Վեկտորական մակերևույթներ
Վեկտորական դաշտերի նկարագրման համար կիրառվում են գծեր, որոնք իրենց յուրաքանչյուր P կետում ունեն \vec a(P) վեկտորի ուղղությունը, այսինքն բավարարում են դիֆերենցիալ
հավասարումների համակարգին։ Այդ գծերով կազմված մակերևույթը կոչվում է վեկտորական մակերևույթ և բնութագրվում է նրանով, որ յուրաքանչյուր \vec a(P) վեկտոր ընկած է P կետում մակերևույթի շոշափող հարթության վրա։ Փակ կորը հատող վեկտորական գծերով կազմված մակերևույթը կոչվում է վեկտորական խողովակ։ Դաշտը, կախված տարածության մեջ վեկտորների ունեցած դիրքից, կոչվում է հարթ (վեկտորներն ընկած են մի հարթության մեջ), հարթ-զուգահեռ (հարթության միևնույն կետին պրոյեկտվող բոլոր կետերում դաշտի վեկտորներն իրար հավասար են և զուգահեռ այդ հարթությանը), կենտրոնական (վեկտորներն ընկած են միևնույն կետով անցնող ուղիղների վրա) և այլն։
Վեկտորական դաշտի հոսք
Վեկտորական դաշտի հոսք Տ մակերևույթով կոչվում է
Վեկտորական դաշտի ցիրկուլյացիա
Վեկտորական դաշտի շրջանառություն (ցիրկուլյացիա) L փակ կորով կոչվում է
ինտեգրալը, որտեղ a_r-ը \vec a(P)-ի պրոյեկցիան է L կորի շոշափողի ուղղության վրա։
Վեկտորական դաշտի դիվերգենցիա և ռոտոր
Վեկտորական դաշտի փոփոխությունը որևէ կետի շրջակայքում առաջին մոտավորությամբ բնութագրվում է երկու մեծությունով՝ սկալյար, որը կոչվում է դաշտի տարամիտություն (դիվերգենցիա, div \vec a) և վեկտորական, որը կոչվում է դաշտի մրրիկ (ռոտոր, rot \vec a)։
Պոտենցիալ (ոչ մրրկային) և սոլենոիդալ վեկտորական դաշտեր
Վեկտորական դաշտը կոչվում է պոտենցիալ՝ ոչ մրրկային (բնութագրվում է պայմանով), եթե
Վեկտորական դաշտը կոչվում է սոլենոիդալ (բնութագրվում է պայմանով), եթե
Վեկտորական դաշտի գաղափարն այլ տարածություններում
Սկալյար և վեկտորական դաշտերի գաղափարները դիտարկվում են նաև ո-չափանի էվկլիդեսյան տարածության մեջ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Թենզորական հաշիվ Կատեգորիա:Վեկտորական անալիզ
Բուրաստան (այլ կիրառումներ)
Բուրաստան, կարող է վերաբերել՝
Բուրատինո (այլ կիրառումներ)
Բուրատինո, կարող է վերաբերել՝
Բուրբոն շրջան (այլ կիրառումներ)
Բուրբոն շրջան, կարող է վերաբերել՝
Գյումրու արտեզյան ավազան
Գյումրու (Շիրակի) արտեզյան ավազան, գտնվում է Շիրակի դաշտում և զբաղեցնում մոտ 300 - 320 կմ2 տարածք։ Նրա ուղղաձիգ կտրվածքում առանձնացվում են գրունտային և ճնշումային ջրերի մի քանի հորիզոն։ Գրունտային ջրերը բաժանվում են վերտուֆային և ենթատուֆային հորիզոնների։ Առաջին հորիզոնը գերազանցապես կրում է տեղական բնույթ, իսկ երկրորդի ջրերը, որոնք ձորակներում բեռնաթափվում են աղբյուրների ձևով, օգտագործվում են ջրամատակարարման նպատակով։
Հիդրոերկրաբանական տեսակետից նրա սահմաններում առանձնացված են հյուսիսային՝ անուշահամ ջրերի և հարավային՝ հանքային ջրերի տարածման տեղամասերը։ Հյուսիսային տեղամասի վերին ճնշումային ջրատար հորիզոնը կապված է 10 - 12, 5 մ հզորության ավազա-գլաքարային նստվածքների և անդեզիտա-բազալտների հետ։ Հորատանցքերով ստացվող ջրի տեսակարար ծախսը կազմում է 10 - 13 մ/վրկ, իսկ ջրատար ապարների ծծանցման գործակիցը՝ 110 - 120 մ/օր։ Երկրորդ (ստորին) հորիզոնի ճնշումային ջրերը կապված են լճա-գետային նստվածքների կտրվածքում գտնվող խիստ ճեղքավոր անդեզիտաբազալտների հետ։ Հորատանցքերի տեսակարար ծախսը հասնում է 50 - 55 մ/վրկ, իսկ ջրատար ապարների ծծանցման գործակիցը՝ 230 - 250 մ/օր։
Քաղցրահամ ջրերը կուտակված են խճերից, կոպիճներից, կավավազներից ու բազալտային անդեզիտներից կազմված վերտուֆային և ենթատուֆային հորիզոններում։ Ջրերը հիդրոկարբոնատային են, հանքայնացումը՝ 0, 3-0, 5 գ/լ, ջերմաստիճանը՝ 8-10 °C։ Քաղցրահամ ջրապարունակ հորիզոնները կարևոր նշանակություն ունեն Գյումրու ջրամատակարարման համար։ Նախկինում ջրերն օգտագործվել են ջրհորերի ու քահրիզների միջոցով։ Քահրիզների ջրաքանակը մեծացնելու նպատակով փորվել են (1937) հորատանցքեր և հայտնաբերվել ճնշումային քաղցրահամ ջրեր (ծախսը՝ 15-20 լ/վ)։ Դրանց ամենամեծ քանակությունը կուտակված է Արևիկ գյուղի բազալտային անդեզիտների ջրապարունակ հորիզոնում։
Շիրակի արտեզյան ավազանի հանքային ջրերի տեղամասը զբաղեցնում է Ախուրյան գյուղից հյուսիս-արևմուտք և Ախուրիկ ու Իսահակյան գյուղերի միջև գտնվող տարածքը։ Հանքային ջրերը հարուստ են ծծմբաջրածնային և ածխաջրածնային գազերով, բարձր ճնշումային են, հանքայնացումը՝ 1, 2-4, 8 գ/լ, ջերմաստիճանը՝ 12֊ 21 °C։ Ջրապարունակ հորիզոնները հանդիպում են տարբեր հաստության (2-17 մ) ավազային և ավազախճային շերտերում։ Հորատանցքերը շատրվանում են մինչև 10-12 մ, ծախսը՝ 1-15 լ/վ։
Ջրատար հորիզոնները սնվում են Շիրակի դաշտը եզրափակող լեռնաշղթաներից ներծծվող մթնոլորտային և մակերևութային ջրերից։ Գյումրու արտեզյան ավազանի ստորերկրյա ջրերը բարձրորակ են, անուշահամ, պիտանի խմելու համար, ունեն մեծ պաշարներ և լայն հեռանկարներ ջրամատակարարման բնագավառում։
Կատեգորիա:Հայաստանի արտեզյան ավազաններ
Բուրգ (այլ կիրառումներ)
Բուրգ, կարող է վերաբերել՝
(6395) Հիլլարդ
(6395) Հիլլարդ (Hilliard), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Յոշիո Կուշիդայի և Օսամու Մուրամացուի կողմից Յացուգատակեյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,413193 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9291 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8973 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1369,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,262915 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,5° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոշիո Կուշիդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Օսամու Մուրամացուի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ծաղկեփունջ երկնագույն ծաղկամանում
«Ծաղկեփունջ երկնագույն ծաղկամանում» («Ծաղկեփունջ ծաղկամանում», «Ծաղիկների էտյուդ», Fleur dans un vase), ֆրանսիացի նկարիչ Պոլ Սեզանի նկարը, որը ներկայում պահվում է Էրմիտաժի հավաքածուում։
Նկարում պատկերված է երկնագույն ծաղկամանում դրված մի փունջ, որը կազմված է աստղածաղիկներից, երիցուկներից, քաջվարդերից և այլ պարտեզային ծաղիկներից։ Ներքևի ձախ մասում նկարչի ստորագրությունն է՝ P. Cézanne։
Պատմություն
Ա. Գ. Կոստենևիչը կարծում է, որ նկարն ստեղծվել է Օվեր սյուր Ուազում (որտեղ Սեզանն ապրել է 1872 թվականից) 1873 և 1875 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում և դա բացատրում է նրանով, որ աշխատանքի ձևով այն շատ նման է Օրսե թանգարանի հավաքածուի «Գեորգիների փունջ դելֆթյան ծաղկամանում» (կտավ, յուղաներկ, 73×54 սմ, մոտ 1875 թվական, թիվ № RF 1971 ), ինչպես նաև վկայակոչում է նկարչի որդու՝ Պոլ Սեզան-կրտսերի կարծիքը, որը նկարը թվագրել է 1875 թվականով։ Սեզանի ստեղծագործության կատալոգը կազմողները կարծում են, որ նկարն ստեղծվել է 1877 թվականին և որպես անալոգ նշում են Սեզանի «Ծաղիկներով ծաղկաման ծաղկային զարդանախշերով գորգի վրա» նատյուրմորտը Պոլ Դյուրան Ռուելի ժառանգների հավաքածուից, որտեղ պատկերված է նույն ծաղկամանը (կտավ, յուղաներկ, 61×50 սմ) ։
Նկարն իր ստեղծումից անմիջապես հետո հայտնվել է իմպրեսիոնիստների գեղանկարչության առաջին գնահատողներից և կոլեկցիոներներից մեկի՝ Վիկտոր Շոկեի հավաքածուում, որը նույնպես ապրել է Օվեր սյուր Ուազում։ Նա նկարչի չափազանց փոքրաթիվ ստորագրված աշխատանքներից մեկն է, և Ա. Գ. Կոստենևիչը ենթադրում է, որ Սեզանը «ստորագրել է այն՝ ի նշան երախտագիտության՝ իր ստեղծագործության այդ կրքոտ սիրահարի հանդեպ»։ Ն. Սեմյոնովան կարծում է, որ նկարն ստեղծվել է նկարչի մեկ այլ ընկերոջ և իմպրեսիոնիստների կողմնակից Պոլ Գաշեի տանը։
1877 թվականի ապրիլին «Etude de fleurs» անվանումով նկարն առաջին անգամ ցուցադրվել է հանրությանը իմպրեսիոնիստների երրորդ ցուցահանդեսում։ Այդ ցուցահանդեսի բազմաթիվ այլ նկարների նման Սեզանի աշխատանքներն արժանացել են քննադատության։ Սակայն ապրիլի 14-ին Ժորժ Ռիվիերը հանդես է եկել նրա պաշտպանությամբ. «...նատյուրմորտներում, որոնք գեղեցիկ և անթերի են ճշգրիտ երանգների փոխհարաբերության առումով, նրանց ողջ ճշմարտացիության հետ միասին կա որոշակի հանդիսավորություն», Էմիլ Զոլան ապրիլի 16-ին գրել է. «Այս նկարչի ուժեղ և սրտառուչ կտավները, հավանաբար, բուրժուայի մոտ ժպիտ կառաջացնեն, բայց, այնուամենայնիվ, դրանք վկայում են շատ մեծ տաղանդի մասին»։ Սակայն, երիտասարդ արվեստագետների հետապնդումները շարունակվել են։ Մասնավորապես հայտնի է, որ այդ ժամանակ հայտնի գեղարվեստական քննադատ Ռոժե Բալլյուն ապրիլի 23-ին գրել է Սեզանի ու Մոնեի մասին․ «Նրանք ծիծաղ են առաջացնում այն դեպքում, երբ նրանց վրա պետք է լաց լինել։ Նրանք ցույց են տալիս խորագույն անգրագիտություն նկարչության, կոմպոզիցիայի ու գույնի փոխանցման ոլորտում։ Թղթի ու գույների հետ խաղացող երեխայի մոտ դա ավելի լավ է ստացվում»։
Շոկեի և նրա ժառանգների հավաքածուում կտավը գտնվել է մինչև 1899 թվականը։ Այդ տարվա հուլիսի սկզբին այն ցուցադրվել է Շոկեի հավաքածուի վաճառքի ժամանակ, որը տեղի է ունեցել Փարիզում՝ Ժորժ Պետիի պատկերասրահում, այնուհետև այն հայտնվել է Պոլ Դյուրան Ռուելի պատկերասրահում, որտեղ 1904 թվականին այն 1604 ֆրանկով գնել է մոսկվացի արդյունաբերող և կոլեկցիոներ Սերգեյ Շչուկինը։ Ն. Սեմյոնովան նշում է, որ նկարը Շչուկինի հավաքածուում եղել է Սեզանի ամենավաղ աշխատանքը և Ս.Ի. Շչուկինի որդու՝ Իվանի հուշեր համաձայն՝ «Ծաղկեփունջը» եղել է այն քիչ նկարներից մեկը, որը դուր է եկել նրա մորը»։ Նրա տեղեկություններով՝ այն պատճառով, որ նկարիչը դեռ չէր հաղթահարել «իմպրեսիոնիստական գայթակղությունը», Շչուկինը նկարը տեղադրել է իր առանձնատան Երաժշտական սրահում՝ Մոնեի և Պիսսարոյի աշխատանքների կողքին։
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Շչուկինի հավաքածուն ազգայնացվել է, և 1923 թվականից նկարը գտնվել է Նոր արևմտյան արվեստի պետական թանգարանում։ 1948 թվականին թանգարանը լուծարվել է, և նկարը փոխանցվել է Էրմիտաժին։ 2014 թվականի վերջից «Ծաղկեփունջ երկնագույն ծաղկամանում» նկարը ցուցադրվում է Գլխավոր շտաբի շենքի չորրորդ հարկում (սրահ 409) ։
Պետական Էրմիտաժի Արևմտյան Եվրոպայի կերպարվեստի բաժնի գլխավոր գիտաշխատող, արվեստագիտության դոկտոր Ա. Կոստենևիչը 19-րդ դարի կեսերից մինչև 20-րդ դարի կեսերի ֆրանսիական արվեստին նվիրված իր ուսումնասիրության մեջ․ նկարագրելով «Ծաղկեփունջ երկնագույն ծաղկամանում» նկարը, նշել է․
Իմպրեսիոնիստների փորձը Սեզանը յուրացրել է հիմնականում Պիսսարոյի միջոցով, բայց չի նմանակել նրան։ «Ծաղկեփունջ ծաղկամանում» նկարում < ... > նրա գունապնակը նկատելիորեն բացացել է, բայց ոչ այնքան, որ այդ նկարն ընդունվի որպես իմպրեսիոնիզմի նմուշ։ Սեզանը չի ցանկացել զոհել առարկայի նյութականությունը՝ հանուն անցողիկության և առկայծման։ Ինպրեսիոնիզմի մեջ նա տեսել է ոչ թե նպատակ, այլ ընդամենը միջոց։ Մոնեի և Պիսսարոյի ստեղծագործական գիտակցության մեջ այդքան կարևոր տեղ զբաղեցրած մթնոլորտը չի հեռանում նատյուրմորտից, ինչպես չի հեռանում նրա բնապատկերներից, այն սոսկ սառչում ու խտանում է։
Գրականություն
Կատեգորիա:Պոլ Սեզանի նկարներ Կատեգորիա:Էրմիտաժի նկարներ Կատեգորիա:1875 նկարներ
Պրակտիկա
Պրակտիկա (, գործունեություն), մարդու և հասարակական կեցության ծագման և ձևավորման պատճառ, գոյության հիմք և ձևերից մեկը, մարդու գիտակից գործունեություն։
Նախաբան
Բնության էվոլուցիայի հետևանքով առաջանում է կեցության մի յուրահատուկ բնագավառ՝ մարդկային հասարակությունը, որը կոչվում է հասարակական կեցություն։ Պրակտիկան մարդու և հասարակական կեցության ծագման և ձևավորման պատճառն է, գոյության հիմքը և ձևերից մեկը։
Իսկ ինչո՞վ է մարդը տարբերվում կենդանուց։ Նախ, զգայական-առարկայական վերափոխիչ գործունեությունը, և երկրորդ, այդ հիմքի վրա նրա հոգևոր-իմացական գործունեությունը։Այսինքն մարդը բնության հետ իր հարաբերությունները կառուցում է նրա վրա ակտիվ, ներգործող հարաբերությունների ձևով և ընդունակ է գիտակցության միջոցով ճանաչել այն։ Հենց դրանց շնորհիվ մարդը ոչ միայն հարմարվում է բնությանը, այլև վերափոխում է այն ՝ ապահովելու իր գոյությունն ու գործառությունը։ Հենց այդ գործունեության շնորհիվ է մարդը ստեղծում բնության կեցության նոր ձևը` նյութական և հոգևոր մշակույթի յուրահատուկ աշխարհը՝ իր «երկրորդ» բնությունը, իր գոյության նոր պայմանները։ Հետևաբար այն՝ ինչ արմատապես տարբերում է մարդուն կենդանուց և հակադրում նրան, մարդու կողմից ստեղծած արհեստական միջավայրի և գոյության պայմանների միասնական համակարգն է։
Պրակտիկան, որպես փիլիսոփայական կատեգորիա, արտացոլում է հենց այդ համակարգը՝ մասնավորապես դրա ստեղծած պրոցեսը։ Այս իմաստով է, որ պրակտիկան սահմանվում է, որպես մարդկանց զգայական-առարկայական վերափոխիչ արտադրական գործունեություն։ Այն ոչ միայն արտադրական գործունեություն է, այլև նպատակադիր, քանի որ մարդը այդ գործունեության միջոցով իրականացնում է իր գիտակցական նպատակը, և ճանաչողական գործունեություն է, որովհետև բնության վերափոխման համար անհրաժեշտ է դրա իմացությունը։
Պրակտիկայի ձևեր
Պրակտիկայի գոյության և դրսևորման այս երեք հիմնական ձևորը գոյություն չունեն առանձին-առանձին, հաջորդական և ինքնուրույն ձևով։ Դրանք մարդու հասարակական կեցության անբաժանելի միասնական տարրերն են, ծագում են միաժամանակ, գործառնում են միասին փոխադրաբար ենթադրում ու պայմանավորվում են միմյանց։