Լի_Թայ-բո
Ստեղծագործությունները
Թան դարաշրջանի ոսկեդարյան գրականության ամենավառ ներկայացուցիչը իրավամբ համարվող Լի Բոյի ստեղծագործություններում լավագույնս մարմնավորվել են այն միտումները, որ ի հայտ էին եկել այդ ժամանակների պոետական արվեստում։ Բանն այն է, որ Հարավային և Հյուսիսային արքայատոհմերի իշխանության օրոք չինական պոեզիայում գերիշխում էին ձևապաշտությունը (ֆորմալիզմը) և Հան արքայատոհմի ժամանակների բանաստեղծներին ընդօրինակելու-նմանակելու ձգտումը։ Բանաստեղծությունները հաճախ իրենցից ներկայացնում էին փքուն, շքեղաշուք դարձվածքների կուտակումներ, որոնցով, ըստ էության, մատուցվում էին անչափ պարզունակ բաներ՝ կայսեր մեծության, նրա հարճերի գեղեցկության գովերգություններ, մարդկային կյանքի կարճատևության կապակցությամբ ողբերգեր և հար և նման, հազար անգամ արծարծված այլ թեմաներ։ Եզակի էին այն ստեղծագործողները, ովքեր համարձակվում էին շեղվել ավանդույթի ուժ ստացած, հանընդհանուր տարածում գտած այդ միտումից։ Չինական պոեզիայի այդ լճացած, ճահճացած աշխարհի տեսքն ու կերպը լիովին փոխվեց Թան դարաշրջանի բերած նորամուծությունների շնորհիվ։ Քայլ առ քայլ հաղթահարվեցին ձևապաշտության դրսևորումները, և արդեն իսկ յոթերորդ դարի երկրորդ կեսին ի հայտ եկան նորովի ստեղծագործող այնպիսի վարպետներ, ինչպես՝ Վան Բոն, Յան Ցզյուն, Լու Չժաոլինը, Լո Բինվանը, Չեն Ցզիանը։ Այս բանաստեղծների լեզուն մոտ էր խոսակցականին, ճոռոմ թեմաներն էլ փոխարինեցին իրական կյանքի պատկերներով։ Նրանք իրենց ստեղծագործությամբ հող նախապատրաստեցին Լի Բոյի հանճարի դրսևորման համար։ «Չինաստանի հոգևոր մշակույթը» հանրագիտարանում նշված է, որ Լի Բոյի բանաստեղծություններից պահպանվել են մոտավորապես 770-ը։ Դրանցից 80-ը գրված են «լյուի շի», 540-ը՝ «գու տի շի», 150-ը՝ «յուեֆու» ժանրային ու տաղաչափական ձևերով։ Այս վերջին մեկուկես հարյուրը առավել բարձր են գնահատվում ընթերցողների ու գրականագետների կողմից, չափազանց զգացմունքային ու հուզական են, հաճախ՝ ֆանտաստիկ, երևակայության վառ դրսևորումներով։ Կրքոտությունը, զգացմունքայնությունը, առույգությունը հնարավորություն են ընձեռել բանաստեղծին՝ հաղթահարելու ստանդարտների շրջանակները և նոր դուռ բացելու առօրեականությունից դեպի երազանքների աշխարհ։ Լի Բոյի բանաստեղծությունը համեմատում են թռչնի սրընթաց սլացքի հետ. «ծիծառի նման, որ սավառնում է ջրերի վրա՝ այստեղ ու այնտեղ, և անհնար է նրան թակարդել»։ Պարզ գրելաոճը Լի Բոյին հնարավորություն է տվել իր բանաստեղծություններում սքանչելիորեն արտացոլելու մարդկային հոգու պոռթկումները, նրբանուրբ ապրումները, տրամադրությունները։ Հաճախ է ընդգծվում Լի Բոյի առնչությունը դաոսիզմի հետ՝ իբրև նրա ստեղծագործության կարևորագույն տարրի։  Դա իրոք այդպես էլ կա։ Սակայն «Հին օրերի ոգին» բանաստեղծական շարքում նա մեծ մասամբ հանդես է գալիս կոնֆուցիական բարոյախոսի տեսանկյունից, այդ շարքի բանաստեղծություններից շատերը գրված են այն ժամանակների մշակութային ավանդույթների ոգով։ Իր ստեղծագործություններում Լի Բոն ձգտում է կոնֆուցիականությանը հատուկ հաշվենկատ, զգաստ աշխարհայացքը միաձուլել դաոսիզմի երազկոտության, անրջայնության հետ։ «Հին օրերի ոգին» շարքում, որ բաղկացած է հիսունինը բանաստեղծություններից, բանաստեղծի խոսքը հաճախ մանվածապատ է, բարդ, և ընթերցողը պետք է լարի միտքը, որպեսզի կարողանա թափանցել այլաբանական պատկերների խորքը։ Բացի այդ, մի շարք բանաստեղծությունների տոնայնությունը հագեցած է ազնիվ պաթոսով։  Լի Բոն պանծացնում է բանաստեղծի առաքելությունը, պոկում-շպրտում հասարակական խոցերը թաքցնող ծածկոցները։ Բայց այդ նույն Լի Բոն գրել է նաև այնքան պարզ ու թափանցիկ բանաստեղծություններ, որոնք ժողովրդական երգերի տպավորություն են թողնում՝ դարեր ի վեր անջնջելիորեն տպվելով մարդկանց սրտերում։ Ինչպես շատ ու շատ հանճարների, Լի Բոյի մասին ևս բազում լեգենդներ են հյուսվել։ Դրանցում խոսվում է այն մասին, թե ինչ հեշտությամբ, չտեսնված արագությամբ է նա բանաստեղծություններ հորինել, ընդ որում, իբր, հորինելուց հետո էլ ոչ մի շտկում չի կատարել։ Նրա սիրած բանաստեղծական չափը հինգից յոթ կարճ բառերից կազմված տողերով քառյակները կամ ութնյակներն են, բայց նա հորինել է նաև ավելի ծավալուն երկեր, որոնք հաճախ 3-12 ստեղծագործություններից բաղկացած բանաստեղծական շարքեր են։ Լի Բոյի ներշնչանքի աղբյուրը հին, զուլալ օրերի մասին խոհերն են, ինչպես նաև՝ բնության ու մարդկային կյանքի հայեցումները։ Օժտված լինելով զարմանալի վառ երևակայությամբ՝ նա կարողացել է ստեղծել չինարենի տարրերի լիակատար գործադրման շքեղաշուք նմուշներ։ Նրա ստեղծագործությունները տպավորություն են գործում ոչ միայն հեղինակի շատ կարդացածության, զարգացածության, մտքի խորության շնորհիվ, այլև անսանձ երևակայության և այն բանի շնորհիվ, որ բանաստեղծական իր հանճարի հզոր ուժը դրսևորելով՝ ընթերցողին համակում է քնարական ազատամիտ հերոսի հետ նույնանալու թվացյալությամբ։