cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կուլնա
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 351 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կեիլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Արթուր Սերոբյան
Արթուր Սերոբյան, հայ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, ով որպես կիսապաշտպան խաղացել է « Արարատ-Արմենիա »-ում և Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։
Ակումբային կարիերա
Արթուր Սերոբյանը Երևանի ֆուտբոլի ակադեմիայի շրջանավարտ է։ Նա 17 տարեկանում արդեն խաղում էր «Արարատ-Արմենիա» թիմի մեծահասակաների խմբում ։
2021 թվականի օգոստոսին հայտարարվել է նրա « ԲԿՄԱ » տեղափոխության մասին։
Միջազգային կարիերա
Սերոբյանն Ազգային հավաքականի կազմում իր նորամուտը նշել է 2022 թվականի մարտի 24-ին Չեռնոգորիայի դեմ ընկերական խաղում, որտեղ նա խաղադաշտ է դուրս է եկել պահեստայինների նստարանից և անցկացրել վերջին 20 րոպեները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արարատ-Արմենիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ
Նիժնի Նովգորոդի պատմական կենտրոն
Նիժնի Նովգորոդի պատմական կենտրոն (Исторический центр Нижнего Новгорода, նաև՝ հին Նիժնի Նովգորոդ, հին քաղաք, старый Нижний Новгород, старый город), Նիժնի Նովգորոդի սահմաններով կառուցապատ տարածքը մինչև 1917 թվական ։ Այստեղ են գտնվում բազմաթիվ ճարտարապետական հուշարձաններ, բնության տեսարժան վայեր և պատմական շրջաններ։
Հին քաղաքում են համախմբված տարբեր դարերի ճարտարապետական ոճեր (նեո-բյուզանդական, ստրոգանովսկոե բարոկկո, ամպիր, մոդեռն)։ Այստեղ միմյանց են հաջորդում միջնադարյան Կրեմլինը, պալատական տներ և ստալինյան նախագծով կառռւցված շենքեր։
Դիրք
Հին քաղաքը գտնվում է երկու լեռների վրա` Կրեմլյովսկայա և Իլյինսկայա։ Կրեմլի բլրի վրա է գտնվում Նիժնի Նովգորոդի Կրեմլը և նրա շրջակայքի պատմական շրջանները՝ Վերին և ստորին արվարձանը, Ռոժդեստվենսկայա փողոցը, պատմական փողոցների համալիրը (օրինակ՝ Մեծ Պոկրովսկայա և Վարվարսկայա փողոցները), Պեչերսկի վանքը և Պոչայան։ Իլյինսկի լեռան վրա է գտնվում Զապոչաինյա տարածքը, սկսած Իլյինսկայի փողոցից՝ ավարտվելով Լյադովի հրապարակում ։
Հին Սորմովոն պատմական կենտրոնից մի փոքր հեռու է։ Այս տարածքի կենտրոնը հիմնականում կառուցված է Ստալինյան ոճով, նախահեղափոխական կառույցները հազվադեպ են։ 20-րդ դարի սկզբին Սորմովոն եղել է 1905 թվականի հեղափոխական շարժումների կենտրոն. դրա հետ կապված այս տարածքում տեղակայված են բազմաթիվ հեղափոխական հուշարձաններ։
Նշանակություն
«Նիժնի Նովգորոդի պատմական կենտրոն» հաստատությունը համարվում է քաղաքի և նրա զբոսաշրջային կենտրոնի հիմնական մշակութային տեսարժանությունը։ Ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 100 մշակութային և պատմական նշանակության քաղաքների մեջ ։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական ժառանգության ցուցակում է ընդգրկվել նաև Մաքսիմ Գորկու տարելիցը ։ Պատմական տարածքի զարգացումը և պահպանումը պատմական ժառանգության և ժամանակակից կառուցապատողների միջև վեճերի մշտական առարկա է։ Վերջին 30 տարիների ընթացքում հին քաղաքը կորցրել է բազմաթիվ ճարտարապետական հուշարձաններ և գրեթե կորցրել է իր պատմական տեսքը ։ Նոր քաղաքապետ Վլադիմիր Պանովը նույնպես շահագրգռված է հին քաղաքի պատմական մասի պահպանմամբ ։
Արտաքին հղումներ
Туристический портал Нижнего Новгорода
Կատեգորիա:1221 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ռուսաստանում
Բիլլ Կոխ
Ուիլյամ Բիլլ Կոխ ամերիկացի միլիարդատեր, բիզնեսմեն, նավասպորտի վարպետ և կոլեկցիոներ։ Նրա նավը զբաղեցրել է առաջին հորիզոնական 1992 թվականի ամերիկայի գավաթում։ Ֆորբս ամսագիրը 2019 թվականին նրա կարողությունը մաքուր արժեքը գնահատել է 1,8 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։
Աշխատանքային գործունեություն
Սկզբում Բիլլ Կոխը աշխատում էր իր ընտանիքիան պատկանող ընկերությունում, որտեղ նա պատասխանատու էր «Koch Industries»-ի քիմիկատների առևտրի շուկա մուտք գործելու համար։ Նա և իր ավագ եղբայր Ֆրեդերիկը ժառանգել են «Koch Industries»-ի ակցիաներից։ 1983 թվականին նրանք իրենց մասնաբաժինը վաճառել են իրենց եղբայրներ Չարլզին և Դևիդին 800 միլիոն ԱՄՆ դոլարով ։ «Koch Industries»-ից հեռանալուց հետո Բիլլը դարձավ Oxbow Group-ի հիմնադիրը և նախագահը։ Ընկերությունը զբաղվում էր էներգետիկայի զարգացմամբ, որը տեղակայված էր Ֆլորիդա նահանգի Ուեսթ Պալմ Բիչ քաղաքում ։
Ամերիկայի Գավաթ
1992 թվականին Բիլլ Կոխը հաղթել է Ամերիկայի գավաթում «America 3» նավով, հաղթելով «Il Moro Challenge» իտալական թիմին։ Կոխը ինչպես հաղորդվում է ծախսել է ավելի քան 65 միլիոն դոլլար մրցավազքին մասնակցելու համար, և չնայած որ նա համարվում է սիրողական մարզիկ, անձամբ ներգրավվել էր «America 3» թիմի կազմում, որը ղեկավարում էր փորձառու նավապետ Բադդի Մալդժեսը ։
1993 թվականին Բիլլ Կոխի անունը ավելացվել է Ամերիկայի գավաթի փառքի սրահում, իսկ 2018 թվականի առագաստային սպորտի ազգային փառքի սրահ ։
Կոլեկցիոներ
Կոխը հանդիսանում է արվեստի և գինու կոլեկցիոներ։ Նա հայտնի է նրանով, որ մի քանի դատական հայց է տվել գինու վաճառքով զբաղվողներ դեմ կեղծ և ոչ լիցենզավորված գինի վաճառելու համար, առաջին հերթին այդ հայցերը Հարդի Ռոդենստոկի դեմ էր, ով վաճառում էր Թոմաս Ջեֆերսոնին պատկանող գինիները ։
2011 թվականին աճուրդում ձեռք է բերել հայտնի հանցագործ Բիլլի Քիդի նկարը 2․3 միլիոն ԱՄՆ դոլարով ։
Անձնական կյանք
1994 թվականին Կոխը ամուսնացել է Ջոան Գրանլուդի հետ։ Նրանք ունեցել են տղա՝ Վյատ։ Ամուսնությունը ավարտվել է ամուսնալուծությամբ ։
Thriller (այլ կիրառումներ)
Thriller-ը կարող է վերաբերել հետևյալ իմաստներից մեկին՝
Մորո Ռեատինո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Վերխնիե Լուգի
Վերխնիե Լուգի (Верхние Луги), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Աբասինի
Աբասինի (Աբասնի), քաղաք Հնագույն Հայաստանում՝ Ուրարտուում։ Գտնվում էր հետագայի Մանազկերտ քաղաքից արևմուտք, Քոթանլու (Կոտանլու, Խոտանլու) գյուղի մոտ։
Պատմություն
Աբասինին հիմնադրվել է Մենուա I թագավորի կողմից և հիշատակված է Քոթանլուի ուրարտական արձանագրության մեջ։ Այն ուներ իր ջրմուղը։ Ոմանք նույնացնում են նաիրյան հնագույն Աբարսիունի երկրանվան հետ, որը վիճելի է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնագույն քաղաքներ
(5825) Ռակույու
(5825) Ռակույու (Rakuyou), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հունվարի 21-ին Ացուշի Սուգիեի կողմից Դայնիկում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,659338 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2167 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,102 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1584,01 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,227271 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,1° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ացուշի Սուգիեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ալեքսանդր Բրինքեն
Ալեքսանդր Բրինքեն (ծնվ. 1952 թ. դեկտեմբերի 23-ին, Լենինգրադում), դասական կոմպոզիտոր, դաշնակահար և երգեհոնահար ։ 1992 թվականից բնակվում է Շվեյցարիայի Լյուցեռն քաղաքում։
Կենսագրություն
Ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիան՝ մասնագիտանալով որպես կոմպոզիտոր (պրոֆ. Սերգեյ Սլոնիմսկու դաս.) և երաժշտագետ (Միխայիլ Դրուսկինի դաս.): 1992 թվականից ի վեր Բրինքենը համերգներ է տալիս հիմնականում Շվեյցարիայում։
Բրինքենի գրած ստեղծագործություններից են 5 սիմֆոնիա, «Ձնե թագուհին» բալետը, «Երգը Հայաստանի մասին» օրատորիան, պատարագ, լարերի համար Սեքսթեթը, երգչախմբային և կամերային մի շարք ստեղծագործություններ։
Բրինքենի ալտի և լարային նվագախմբի համար համերգի (1991-1992) պրեմիերան կայացավ 1998 թ. սեպտեմբերի 27-ին Մայենֆելդում, Շվեյցարիա, «Kulturherbst Bündner Herrschaft» երաժշտական ​​փառատոնի եզրափակիչ մասում։ Ռուսական պրեմիերան կայացավ 2003 թ. Մոսկվայի կոնսերվատորիայի Ռախմանինովյան դահլիճում`«Եղանակներ» մոսկովյան կամերային նվագախմբի կատարմամբ` ղեկավարությամբ Վլադիսլավ Բուլախովի (Մոսկվա)։
2016թ. ապրիլի 30-ին Երևանի Արամ Խաչատրյան համերգասրահում կայացավ Բրինքենի «Երգ Հայաստանի մասին» օրատորիայի համաշխարհային պրեմիերան՝ Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի (դիրիժոր` Էդուարդ Թոփչյան), Հայաստանի ազգային ակադեմիական երգչախմբի (գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Հովհաննես Չեքիջյան), Ազգային նվագարանների անսամբլի, ասմունքողներ՝ Սիլվա Յուզբաշյանի և Սարգիս Նաջարյանի կատարմամբ։ Այն գրված է Դանիել Վարուժանի, Սիամանթոյի, Ավետիք Իսահակյանի և Վահագն Դավթյանի բառերով և նվիրված է հայ ժողովրդին՝ ի հիշատակ 1894-1923 թթ․ Օսմանյան Թուրքիայի իրագործած Հայոց ցեղասպանության նահատակների ։
Վիոլետա Ուրմանա
Վիոլետա Ուրմանավիչյուտե Ուրմանա (Violeta Urmanavičiūtė-Urmana, ), լիտվացի օպերային երգչուհի (սոպրանո, մեցցո-սոպրանո)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1961 թվականի օգոստոսի 19-ին Լիտվայի հարավ-արևմուտքում գտնվող Կապսուկասում քաղաքում։ Ավարտել է դաշնամուրի բաժինը, ապա Վիլնյուսի կոնսերվատորիայի վոկալի բաժինը։ 1991 թվականից նա շարունակել է ուսումը Մյունխենի Բարձրագույն երաժշտական դպրոցում՝ Աստրիդ Վարնայի մոտ։ Շուտով նա ընդունվել է Բավարիայի պետական օպերայի ստուդիան։ 1993 թվականին Սենթ Գալլենի օպերայում առաջին անգամ հանդես է եկել Լաուրայի դերում (Ա. Պոնկիելլիի «Ջոկոնդա»)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիտվացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Լիտվայի ազգային մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի օպերային երգիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ
Ադենա
Ադենա, գետակ Թուրքիայում, Արևելյան Տիգրիսի ավազանում, վերջինիս մեջ է թափվում նրա ակունքների շրջանում ՝ Հոգյանց Վանքի ավերակներից ոչ հեռու ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Սաֆոնովկա (գյուղ, Դուվանսկի շրջան)
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 68 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դուվանսկի շրջանի բնակավայրեր
Սան Լուիս Պոթոսի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:1592 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ
Ֆյոդորովկա (գյուղ, Պետրովսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ֆյոդորովկա գյուղում բնակվում էր 139 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Պետրովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նորիո (Գարդաբանի շրջան)
Նորիո (ნორიო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Գարդաբանի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 3756 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գարդաբանի շրջան
Էլան (Կալվադոսի գավառ)
Էլան (Heuland), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 89 մարդ, բնակչության խտությունը` 29.47 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.02 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 180 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 29 կմ արևելք։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 60 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 44-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 16։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,3 %։ 44 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 41 անձ (20 տղամարդ և 21 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (3 տղամարդ և 0 կին)։ 16 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Լեսթեր Պելտիեր
Լեսթեր Պելտիեր (Lester Stefan Peltier; ), տրինիդացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։
Գործունեություն
2011 թվականին հարձակվողը տեղափոխվել է Սլովակիա։ Պելտիերն իր առաջին արտասահմանյան մրցաշարը անց է կացրել «Տրենչին» ակումբում, որտեղ նրան հաջողվել է լավ հայտարարություն անել իր մասին։ Մեկ տարի անց նա տեղափոխվել է Բրատիսլավա «Սլովան» ակումբը, որի կազմում դարձել է Սլովակիայի չեմպիոն և երկրի գավաթի տերը։
2008 թվականից Լեսթեր Պելտիերին պարբերաբար հրավիրվում են ազգային հավաքական։
Ընտանիք
Լեսթերի եղբայրը՝ Յոհանը (ծնված 1992 թվականին) նույնպես ֆուտբոլիստ է։ Նրան հրավիրել են Տրինիդադ և Տոբագոյի երիտասարդական հավաքական։ 2018 թվականին հարձակվողը հանդես է եկել Հայաստանի « Սևան » ակումբում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տրինիդադ և Տոբագոյի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Ֆլուվոքսամին
Ֆլուվոքսամին (Fluvoxamine), ժամանակակից (գրանցվել է ԱՄՆ FDA- ի կողմից 1994 թվականի դեկտեմբերի 5-ին) հակադեպրեսանտ ՍՀԸԱ-ի խմբից (Սերոտոնինի հետզավթման ընտրողական արգելակիչներ)։ Դեղաբանական հատկություններով այն մոտ է ֆլուոքսետինին (Prozac), այն տարբերությամբ, որ դրա ազդեցությունը որոշ չափով ավելի արագ է տեղի ունենում։ Այն ունի նաև անքսիոլիտիկ (հակատագնապային) ազդեցություն։
Դեղաբանական ազդեցություն          (ֆարմակոդինամիկա) և ցուցումներ
Ուժեղ և սպեցիֆիկ դանդաղեցնում է նեյրոնների կողմից սերոտոնինի հետզավթումը, դրանով իսկ մեծացնելով նրա կոնցենտրացիան սինապսում և ուժեղացնելով վերջինիս ազդեցությունը, միևնույն ժամանակ քիչ ազդեցություն ունի դոֆամինի և նորադրենալինի հետզավթման վրա։ Հակադեպրեսանտ ազդեցության առումով օգտագործման ցուցումները նման են իմիպրամինին, ամիտրիպտիլինին, բայց ավելի լավ են հանդուրժվում, քանի որ ունեն զգալիորեն ավելի քիչ հակախոլիներգիկ ակտիվություն։
Հիմնականում օգտագործվում է տարբեր պատճառագիտության դեպրեսիայի և ՕԿԽ- ի ժամանակ ։
Կողմնակի ազդեցություններ
Սրտխառնոց, փսխում, փորկապություն, անորեքսիա, բերանի չորություն, քնկոտություն, անհանգստություն և տագնապ, տեսողական խանգարումներ, տրեմոր, գլխացավ , սեռական խանգարումներ (ներառյալ պոտենցիայի նվազում ), սպազմ , հիպոմանիակալ և մանիակալ վիճակներ, դիսպեպսիա, տախիկարդիա, արթրալգիա, ալերգիկ ռեակցիաներ, սերոտոնինային համախտանիշ (բարձր չափաբաժիններով), հեպատոտոքսիկություն ։
Հակացուցումներ
Մանիակային համախտանիշ; գերզգայունություն դեղամիջոցի նկատմամբ; միաժամանակյա բուժում ՄԱՕ արգելակիչների հետ միաժամանակյա բուժում ; մանկահասակ տարիք; լյարդի և երիկամների գործունեության ծանր խանգարումներ; շաքարախտ; էպիլեպսիա; հղիություն և լակտացիա, ալկոհոլային թունավորումներ, հոգեմետ դեղեր և այլ դեղամիջոցների հետ համատեղ ։
Նախազգուշական միջոցներ և փոխազդեցություններ
Դեղամիջոցը զգուշությամբ պետք է օգտագործեն հղիները և այն մարդիկ, ում աշխատանքը պահանջում է արագ հոգեկան ռեակցիաներ ։ Ֆլյուվոքսամին ընդունող հիվանդները երբեք չպետք է ալկոհոլ օգտագործեն։ Երբ ֆլուվոքսամինը համակցվում է հակաթրոմբային միջոցների կամ վիտամին K- ի անտագոնիստների հետ, պետք է վերահսկվի պրոթրոմբինային ժամանակը և, անհրաժեշտության դեպքում, պետք է ճշգրտվի հակաթրոմբային միջոցների կամ վիտամին K-ի անտագոնիստների չափաքանակը ։
Ֆլուվոքսամինը տիզանիդինի հետ օգտագործելիս նկատվում է տիզանիդինի AUC-ի համապատասխանաբար 33 և 10 անգամյա աճ։ Միաժամանակյա օգտագործման արդյունքը կարող է լինել զգալի և երկարատև հիպոտենզիան, որն ուղեկցվում է քնկոտությամբ, գլխապտույտով, հոգեշարժողական ռեակցիաների արագության նվազմամբ (որոշ դեպքերում մինչև արյան շրջանառության կոլապս և գիտակցության կորուստ) ։
Ֆլուվոքսամինը չպետք է միաժամանակ ընդունվի ՄԱՕ-ի ինհիբիտորների հետ․ այս խմբի դեղամիջոցներով բուժումը պետք է դադարեցվի ֆլուվոքսամինի ընդունման մեկնարկից 2 շաբաթ առաջ, որպեսզի հնարավոր լինի խուսափել սերոտոնինային համախտանիշի վտանգից։ Ֆլուվոքսամինի ընդունման չեղարկման և ՄԱՕ ինհիբիտորների նշանակման միջև պետք է պահպանվի մեկ շաբաթյա ընդմիջում ։ Պետք է խուսափել նաև ՍՀԸԱ խմբի այլ սերոտոներգիկ դեղամիջոցների հետ համատեղ նշանակումից։ Բացի այդ, սերոտոնինային համախտանիշ կարող է առաջանալ, երբ ՍՀԸԱ խմբի հակադեպրեսանտները համակցվում են բուսպիրոնի, լևոդոպայի , բուսական հակադեպրեսանտ դեղամիջոցների հետ, որոնք պարունակում են սրոհունդ , 5-հիդրոքսիտրիպտոֆանի, S-ադենոզիլմեթիոնինի (SAM, հեպտրալ), տրիպտոֆանի , դեքստրոմետորֆանի, տրամադոլի և այլ օփիոդ ցավազրկողների , կարբամազեպինի, լիթիումի պատրաստուկների , մետոկլոպրամիդի և որոշ այլ դեղամիջոցների հետ։
Դեղամիջոցը դանդաղեցնում է հալոպերիդոլի և բուտիրոֆենոնի ածանցյալների խմբի այլ հոգեմետ դեղերի նյութափոխանակությունը՝ ավելացնելով դրանց կոնցենտրացիան արյան մեջ 2 անգամ (միևնույն ժամանակ, ֆլյուվոքսամինի կոնցենտրացիան աճում է 2-10 անգամ), որի արդյունքում այն կարող է հասնել թունավոր մակարդակի ։ Երբ ֆլուվոքսամինը զուգակցվում է ատիպիկ հոգեմետների օլանզապինի կամ կլոզապինի հետ, այս դեղամիջոցի նյութափոխանակությունը նույնպես դանդաղում է, և արյան մեջ նրա կոնցենտրացիան մեծանում է (մի քանի անգամ, երբ զուգակցվում է կլոզապինի հետ ):
Ֆլուվոքսամինը նաև դանդաղեցնում է որոշ տրիցիկլիկ հակադեպրեսանտների նյութափոխանակությունը՝ արյան մեջ դրանց կոնցենտրացիայի հնարավոր աճով և թունավորման զարգացմամբ, Ֆլյուվոքսամինի համակցված օգտագործումը բետա արդրենապաշարիչների, թեոֆիլինի, կոֆեինի, ալպրազոլամի, կարբամազեպինի, ֆենիտոինի, վարֆարինի հետ բերում է նմանատիպ ազդեցությունների։ Արյան մեջ բարձրացնում է իմունոդեպրեսանտների , որոշ բենզոդիազեպինների, պրոպրանոլոլի կոնցենտրացիան ։ Խորհուրդ չի տրվում համատեղել ֆլուվոքսամինը ամիտրիպտիլինի, քլոմիպրամինի, իմիպրամինի, դեզիպրամինի, կարբամազեպինի , թեոֆիլինի հետ։ Դեղը ուժեղացնում է ալկոհոլի , բարբիտուրատների ազդեցությունը։ Ուժեղացնում է սրտային գլիկոզիդների, տրիպտոֆանի կողմնակի ազդեցությունները ։ Վարֆարինի հետ համատեղ այն կարող է հանգեցնել արյունահոսության ավելացման ։ Բենզոդիազեպինների հետ համատեղ, ֆլուվոքսամինը կարող է մեծացնել հոգեշարժողական խանգարումների սրությունը։ Վտանգավոր է ֆլուվոքսամինը լիթիումի պատրաստուկների հետ համատեղելը, քանի որ դա մեծացնում է նեյրոտոքսիկ ազդեցությունը , իսկ լիթիումի պատրաստուկների կողմնակի ազդեցությունները մեծանում են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոգեմետ դեղեր Կատեգորիա:Դեղեր ըստ այբբենական կարգի Կատեգորիա:Հոգեկան խանգարումներ
Սանկտ Պետերբուրգի պատմություն
Սանկտ Պետերբուրգի պատմություն, Ռուսաստանի Դաշնության Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքի և նրա մերձակա բնակավայրերի պատմություն։
Սանկտ Պետերբուրգի շուրջ կառուցվում են բազմաթիվ արվարձաններ, ինչպես նաև փոքր քաղաքներ և ավաններ ։ Դրանցից հատկապես հայտնի էին Պուլկովո գիտական կենտրոնը, Պետերգոֆ ամառային նստավայրը, Զելենոգորսկ առողջարանային քաղաքը, Կրոնշտադտ արդյունաբերական կենտրոնը և այլն ։
Այսօր Սանկտ Պետերբուրգը դարձել է զբոսաշրջության խոշոր կենտրոն և ամեն տարի ընդունում է հարյուր հազարավոր հյուրերի՝ աշխարհի տարբեր երկրներից ։
Մինչռուսական և վաղ ռուսական շրջան
Սանկտ Պետերբուրգի և նրա արվարձանների ներկայիս տարածքում մոտ մեկ միլիոն տարի առաջ եղել են լայնատերև անտառներ, հոսել ջրառատ գետեր ։ Համաշխարհային սառցակալումների շրջանում այս տարածքը բազմիցս ծածկվել է մայրցամաքային սառույցներով։ Սառցե պատյանի հաստությունը հասնում էր 1 կիլոմետրի։ Մեծ Սառցե դարաշրջանը տևել է մի քանի տասնյակ հազար տարի։ Մոտ 20-25 հազար տարի առաջ սառույցը սկսել է հալվել և մոտ 12 հազար տարի առաջ ամբողջությամբ հալվել է։ 10-7,5 հազար տարի առաջ Նևան դեռ չկար։ Նրա տեղում հոսում էր երկու գետ (այժմ՝ Տոսնա և Մգա)։ Մոտ 4-4,5 հազար տարի առաջ առաջանում է Նևա գետը։ Այն աշխարհագրական տեսանկյունից երիտասարդ գետ է։ Ժամանակակից տեսքը Նևան ստացել է շուրջ 2,5 հազար տարի առաջ ։ Այն բանից հետո, երբ քաղաքի տարածքը հերթական անգամ ազատվում է սառույցից, այստեղ բնակություն են հաստատում հին եվրոպական ցեղեր ։ Ըստ առավել տարածված տարբերակներից մեկի, գլխավոր գետը Նևա են անվանադրել արևմտյան հնդեվրոպացիները, ովքեր բնակություն էին հաստատել Լադոգա լճի մոտ գտնվող նրա ակունքներից մինչև Ֆիննական ծոց ընկած տարածքներում ։ Մեր թվարկության առաջին հազարամյակում Վոլգայի վերին հոսանքներից այստեղ բնակվելու են տեղափոխվում մերձբալթյան և ֆիննական ժողովուրդների նախնիները ։
8-9–րդ դարերում Նևայի ափերին բնակություն են հաստատում արևելյան սլավոնները (իլմենի սլովեններ և կրիվիչներ)։ 9–րդ դարում ձևավորվում է Նովգորոդի իշխանությունը (Новгородская Русь), որը սկսել էր վերահսկել այն հողերը, որի տարածքում հետագայում կառուցվելու էր Սանկտ Պետերբուրգը։ Նևայի հովտի համար մրցակցությունը դարավոր բնույթ է կրել։ Նրա համար պայքարել են մի կողմից Նովգորոդը, ապա՝ Ռուսաստանը, մյուս կողմից՝ Շվեդիան։ 1240 թվականին նովգորոդցիների ու շվեդների միջև տեղի է ունենում Նևայի ճակատամարտը, որի ժամանակ հերոսությամբ աչքի է ընկնում Վլադիմիրի իշխան Ալեքսանդրը, և հայտնի դառնում որպես Ալեքսանդր Նևսկի։ 1300 թվականին շվեդները Օխտայի գետաբերանում հիմնում են Լանդսկրոնի բերդը։ 1301 թվականին Նովգորոդի զորքերը Անդրեյ Ալեքսանդրովիչ իշխանի գլխավորությամբ այն գրավում և հիմնահատակ ավերում են։ Նովգորոդի աղբյուրների համաձայն, 1470-ական թվականներին Նևայի դելտայում կային մի շարք բնակավայրեր՝ 15 գյուղ Օխտայի ստորին հոսանքում, Պետրոգրադի կղզում կար 30 տուն, Վասիլիի կղզում՝ 24, Ադմիրալտեյսկայա շրջանում՝ 8, Ալեքսանդր Նևսկու Լավրայի տեղում՝ 4 տնից բաղկացած գյուղ ։ Առավել խիտ էին բնակեցված Նևայի դելտայի ծայրամասերը՝ ընդհուպ մինչև Դուդերգոֆի բարձունքներ ։
Ռուսական թագավորություն
Մոսկվայի մեծ իշխանությունը 1478 թվականին իրեն է ենթարկում Նովգորոդի հանրապետությունը և միացնում իր տարածքին ։ Մերձնևյան դաշտավայրի բնակավայրերը Նովգորոդի ազնվականության ձեռքից անցնում են Մոսկվայի զորավարներին ու իշխաններին։ Այդ ժամանակ վերոնշյալ հողերը վարչական տեսանկյունից մտնում էին Նովգորոդի Վոդսկայա գավառի (Водская пятина) Օրեխովսկի շրջան (Ореховский уезд)։ 1500 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի ժամանակակից տարածքում կար 21 բնակավայր՝ ընդամենը 138 տուն բնակչությամբ ։ 1583 թվականին Շվեդիան փորձել էր հաստատվել այս հողերի վրա, սակայն Նևայի գետաբերանը մնում է ռուսներին ։
Քաղաքական և ռազմական խառնաշփոթ իրավիճակ է ստեղծվում, երբ պատերազմ է սկսվում Լեհաստանի դեմ։ 1609 թվականին ռուսաց Վասիլի Շույսկի թագավորը շվեդների հետ օգնության պայմանագիր է կնքում, որով Նովգորոդի տարածքների Կորելյան շրջանի հողերը գաղտնի հանձնվում էին Շվեդիային ։ Սակայն վերջինս այսքանով չի բավարարվում և 1611 թվականին գրավում է ռուսական տարածքների հյուսիսարևմտյան այլ գավառներ, որը հաստատվում է Ստոլբովոյի հաշտությամբ (1617)։ Այն դառնում է շվեդական նահանգների մի հատված։ 1634 թվականին Շվեդիայում տեղի է ունենում վարչատարածքային բաժանման փոփոխություն․ նահանգների փոխարեն ստեղծվում են լեներ, և վերոհիշյալ տարածքները մտնում են Նոտեբուրգի լենի մեջ։ Դեռ 1611 թվականին Օխտայի գետաբերանում՝ ձախ ափին գտնվող ռուսական առևտրական բնակավայրի տեղում կառուցվել էր շվեդական Նիենշանց բերդը, իսկ աջ ափին՝ Նիեն քաղաքը ։ Աշխարհագրական հարմարավետ դիրքը՝ Բալթիկ ծովի առևտրական ուղիներին մոտ գտնվելը, նպաստում է Նիենի և Նիենշանցի արագ զարգացմանը, ինչպես նաև ռուսական քաղաքների հետ նրանց ապրանքափոխանակությանը և առևտրին։ Պատմաբան Վ. Մավրոդին գրել է․
1656 թվականին ռուսները գրավում են ամրոցը, սակայն 1656-1658 թվականների ռուս-շվեդական պատերազմի արդյունքները թույլ չտվեցին Ռուսաստանին ընդարձակել սահմանները այս շրջանում։
17–րդ դարի վերջին Նիենշանցը դառնում է խոշոր առևտրային քաղաք, որն ամեն օր ընդունում էր շուրջ 100 առևտրական նավեր։ Քաղաքի դիմաց՝ հակառակ ափին, գտնվում էր Սպասսկոյե գյուղը։ Ժամանակակից Սանկտ Պետերբուրգի կենտրոնում ընդհանուր առմամբ կար շուրջ 40 բնակավայր։ Դեռ Հյուսիսային պատերազմից առաջ շվեդները ամրացնում են Նիենշանցը և Նիենը ։ 1703 ապրիլի 23-ին (մայիսի 4) Բորիս Շերեմետևի գլխավորությամբ 16 հազարանոց ռուսական բանակը մոտենում է ամրոցին, իսկ մայիսի 1-ին (12-ին) Նիենշանցը գրավվում է։ Մեկ շաբաթ անց ռուսական զորքերը մտնում են Կոպորյե, ավելի ուշ՝ Յամ (այժմ՝ Կինգիսեպպ)։ Այս ժամանակ էլ բարձրանում է նոր տարածքներում հաստատվելու համար ամրոցի կառուցման հարցը։ Նևայի դելտայի քարտեզն ուսումնասիրելով ու հետազոտելով, ռուսաց Պետրոս թագավորը միջնաբերդի կառուցման վայր է ընտրում Զայաչի կղզին։ 1721 թվականին ավարտվում է Հյուսիսային պատերազմը, և Նիշտադտի հաշտությամբ Մերձնևյան դաշտավայրը անցնում է Ռուսական կայսրությանը ։
Հյուսիսային պատերազմ
Քանի որ քաղաքի կառուցումը սկսվել էր Հյուսիսային պատերազմի ընթացքում (1700-1721), նրա առաջին և գլխավոր շինությունը դառնում է ամրոցը («ֆորտեցիա») ։ Այն գտնվում էր Զայաչի կղզում՝ Նևա գետի դելտայում՝ Ֆիննական ծոցից մի քանի կիլոմետր հեռու։ Բերդի հիմնադրման ամսաթիվն ընդունված է համարել քաղաքի ծննդյան օր։ Կա քաղաքային առասպել, որի համաձայն Պետրոս–Պողոս միջնաբերդի առաջին քարը դրվել է անձամբ Պետրոս Մեծի կողմից և այդ ժամանակ երկնքում արծիվ էր նկատվել։ Սակայն աղբյուրները մերժում են այդ առասպելը․ արծիվներ այս տարածքում չկան, իսկ Պետրոս Մեծը, ամենայն հավանականությամբ, գտնվում էր Լոդեյնի դաշտում, որտեղ նավեր էին կառուցվում ապագա Բալթիկայի նավատորմի համար ։ Բերդից դուրս հիմնական քաղաքային շինությունների կառուցումը կատարվում էր Նևա գետի ափերին։ Դրա համար չորացվում էին տեղի ճահիճները։ Քաղաքաշինական աշխատանքները ղեկավարում էին Պետրոս Մեծի հրավիրած եվրոպացի ճարտարագետները ։ Նոր քաղաքի քարե տների կառուցումը արագացնելու համար կայսրն արգելել էր քարային շինարարությունը ամբողջ Ռուսաստանի տարածքում, բացի Պետերբուրգից։ Քարագործները ստիպված էին գնալ այնտեղ աշխատելու ։
Բացի այդ, Սանկտ Պետերբուրգ մտնող յուրաքանչյուր մարդ պետք է տար «քարի հարկ»՝ պետք է կամ իր հետ բերեր քարի որոշակի քանակություն, կամ մասնակցեր հատուկ դրամահավաքության վճարմանը։ Շինարարությանը մասնակցելու համար այստեղ էին ժամանում գյուղացիներ՝ տերության բոլոր ծայրագավառներից ։
Երիտասարդ քաղաքի կյանքի կարևորագույն դեպքերից էր առաջին առևտրական նավի ժամանումը․ 1703 թվականի նոյեմբերին հոլանդական առևտրական նավը խարիսխ է գցում Պետերբուրգում։ Նավապետին պարգևատրում են 500 ոսկեդրամով, ինչպես նաև խոստանում են, որ երկրորդ նավի համար կստանա 300, իսկ երրորդի համար՝ 150 ոսկեդրամ։
Քաղաքի հետագա կառուցապատումը
Պետերբուրգին առավել մեծ վնասներ էին հասցնում ջրհեղեղները։ Օրինակ, 1705 թվականի հոկտեմբերի 5-ին ջուրը խորտակում է առավել բարձր ձախ ափը, թրջում և անպիտան դարձնում պաշարները, որոնք դրված էին ծովակալների նավաշինարարության բակում, քանդում բազմաթիվ տներ։ Ջրհեղեղները լինում էին մակընթացության և տեղատվության պատճառով։ Գարնանը, ձյան հալոցքի ժամանակ, ափերից հաճախ դուրս էր գալիս Նևա գետը ։
1704-1717 թվականներին շինարարությունն ընթանում էր «աշխատավոր մարդկանց» շնորհիվ, որոնք կատարում էին աշխատանքային ծառայություն։ Նրանք հերկում էին անտառներ, չորացնում ճահիճներ, կառուցում առափնյա փողոցներ և այլն։ Միայն 1704 թվականին Պետերբուրգ էին հրավիրվել 40 հազար աշխատավորներ՝ կայսրության ամենատարբեր նահանգներից։ Նրանք, աշխատելով երկու-երեք ամիս, վերադառնում էին իրենց տները։ Ամեն տարի աշխատանքի բերվող մարդկանց թիվը անցնում էր 24 հազարը։ Աշխատանքային գրաֆիկը սկզբում ուներ երեք հերթափոխ. մարտի 25-ից մայիսի 25, մայիսի 25-ից հուլիսի 25, հուլիսի 25-ից սեպտեմբերի 25։ Ավելի ուշ անցում կատարեցին երկհերթ գրաֆիկի՝ ապրիլի 1-ից հուլիսի 1, հուլիսի 1-ից հոկտեմբերի 1։ Աշխատանքի համար վարձատրում էին ամսական մեկ ռուբլի, որն այն ժամանակ ընդունված աշխատավարձի չափն էր ։ 1717 թվականից սկսած աշխատավորներին փոխարինելու են գալիս կամավոր բանվորները։ Ընդ որում, նույն մարդիկ շարունակում էին գալ ։ Տարածված տեսակետներից մեկի համաձայն, քաղաքի աշխատավորների մեծ մասը մահանում էր։ Սա հիմնականում արտասահմանցիների տվյալների վրա հիմնված կարծիք է, որոնք չէին տիրապետում իրական վիճակին և, հավանաբար, հատուկ համակրանք չունեին Ռուսաստանի հանդեպ։ Տարբեր գնահատումների համաձայն, մահանում էր 30-ից 100 հազար մարդ։ Սակայն այսպիսի մեծ քանակությամբ մահերը չէին կարող անհետ անցնել։ 1950-ական թվականներին հնագետ Ալեքսանդր Գրաչն իրականացրել էր մի շարք պեղումներ՝ եղբայրական գերեզմանները հայտնաբերելու համար։ Փոխարենը նա գտել էր սննդի մնացորդների համար փորված փոսեր ։ Դրանցում կային նաև այնպիսի կենդանիների ոսկորներ, որոնցով կերակրում էին մայրաքաղաքի շինարարներին։ Աղբյուրները ևս այլ թվեր էին ներկայացնում․ 1716 թվականի ընթացքում 3262 մարդուց մահացել է 27-ը ։ Այսինքն, կորուստները կազմել են 0,74 տոկոս ։ Մեկ այլ պատմաբան՝ Եկատերինա Անդրեևան, գտնում էր, որ առաջին շինարարների մահացությունը տատանվում էր տարեկան 6-8%, ինչը բնական էր այն ժամանակվա համար ։
Ամենայն հավանականությամբ, զանգվածային մահերի քանակը գրանցվել է ոչ թե Պետերբուրգի, այլ Օրանիենբաումի կառուցման ժամանակ, երբ սեզոններից մեկի ժամանակ մահացել էր մի քանի հարյուր մարդ։ Սակայն դա բացատրվում է այդ ժամանակ տարածված համաճարակով։ Բացի այդ, շինարարությունն այնտեղ ղեկավարում էր Ալեքսանդր Մենշիկովը՝ առանց պետական վերահսկողության՝ ռազմական ուժի ներքո։ Վերջինս դրա մասին հայտնել էր 1716 թվականին Ա․ Մակարովին գրված իր նամակում։ Նա փաստում էր, որ Պետերգոֆում և Ստրելնայում այդ ամառ մահացել էր հազարից ավելի մարդ ։
Պետրոս Մեծ և Եկատերինա I
1712 թվականից Սանկտ Պետերբուրգը հայտարարվում է Ռուսաստանի մայրաքաղաք ։ Մոսկվայից այստեղ են տեղափոխվում բոլոր վարչական մարմինները։ Սա յուրահատուկ էջ էր Ռուսաստանի պատմության մեջ, երբ մայրաքաղաքը ինը տարի շարունակ ձևական առումով գտնվում էր Շվեդիայի տարածքում։ Սանկտ Պետերբուրգը մայրաքաղաք էր մինչև 1918 թվականը, և միայն Պետրոս II-ի թագավորության շրջանում (1727-1730) մայրաքաղաքը ժամանակավորապես վերադարձվել էր Մոսկվա։ 18-րդ դարի 1-ին քառորդից այստեղ գործում են գիտական հիմնարկներ և ուսումնական հաստատություններ, հրատարակվում թերթեր և հանդեսներ ։ Մինչ այժմ քաղաքը ոչ պաշտոնապես կոչվում է «հյուսիսային մայրաքաղաք» ։
18–րդ դարը Սանկտ Պետերբուրգի, և ընդհանրապես Ռուսաստանի պատմության մեջ նշանավորվում է որպես կայսրուհիների դար։ Պետրոս Մեծի մահից հետո, որոշակի ընդմիջումներով, ռուսական գահին են բազմում հիմնականում կանայք՝ Եկատերինա I-ը (1725-1727), Աննա Յոհանովնան (1730-1740), Ելիզավետա Պետրովնան (1741-1761) և Եկատերինա II Մեծը (1762-1796)։ Ընդ որում, Եկատերինա I-ն ու Եկատերինա II-ը ազգությամբ գերմանացիներ էին, իսկ ազգությամբ ռուսներ Աննա և Ելիզավետա կայսրուհիները ամուսնացած էին գերմանացիների հետ։ Նրանք Ռուսաստանի վերջին ռուս միապետերն էին։
Մայրաքաղաքի փոխադրումը Բալթիկ ծովի ափ կարևորագույն ռազմական, քաղաքական, տնտեսական և մշակութային քայլ էր, որը նոր էջ էր բացելու Ռուսական կայսրության պատմության մեջ և նպաստելու էր նրա զարգացմանը։ Դրանով կայսրը Ռուսաստանի համար բացեց «Պատուհան դեպի Եվրոպա»։ Պետրոս–Պողոս միջնաբերդի կառուցման հետ միաժամանակ սկսվել էր այլ ռազմական պաշտպանողական կառույցների շինարարությունը։ 1706 թվականի դեկտեմբերին Պետրոս I-ի հրամանով սկսվում է Կրոնվերկի կառուցումը։ Դա նախատեսված էր դիմացի ափից միջնաբերդի հրետանակոծումը կանխելու համար։ Դրանից երկու տարի առաջ սկիզբ է դվում ծովակալության շենքի կառուցմանը ։
Առաջին տարիներին շինարարությունը դանդաղ էր ընթանում, սակայն արդեն 1703 թվականին հայտնվում է Պետրոս I-ի տնակը, Սուրբ Երրորդություն եկեղեցին (1704), ինչպես նաև Գոստինի Դվորը։ Վերջինս սկզբում կոչվում էր «Ռոստովի շարքեր», քանի որ վաճառականների մեծ մասը Ռոստով քաղաքից էր ։
Այդ տարիներին քաղաքաշինությամբ զբաղվել են համաշխարհային ճանաչում ունեցող ճարտարապետ Դոմենիկո Տրեզինին (Կրոնշտադտ (1704), Ալեքսանդր Նևսկու Լավրա (1717), Պետրոս I–ի ամառային պալատ (1710-1711), Պետրոսի դարպասները (փայտից՝ 1708, քարից՝ 1714-1717), Սուրբ Պետրոս–Պողոս եկեղեցին մայրաքաղաքի միջնաբերդում (1712-1733), Տասներկու կոլեգիաների շինությունը՝ Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի կենտրոնական մասնաշենքը (1722-1736) և շատ այլ կառույցներ), ով իրավամբ կրում է «Պետերբուրգի առաջին ճարտարապետ» անունը, ականավոր քանդակագործ Միխայիլ Զեմցովը, ով Պետերգոֆում կառուցել է մի շարք տաղավարներ, շատրվաններ, կասկադներ, հեղինակել է Անիչկովի պալատի նախագիծը, և այլն։ Ժան-Բատիստ Լեբլոնը գծել է Սանկտ Պետերբուրգի գլխավոր հատակագիծը, Գեորգ Մատտարնովիի գլխավորությամբ կառուցվել է Կունստկամերան, Իվան Ուգրյումովը հեղինակել է Ամառային այգին ։ Քաղաքի առաջին բնակիչները հարևան ռուսական ու ֆիննական գյուղերից զինվորներ ու նավաստիներ էին։ Ավելի ուշ այստեղ են հաստատվում տերության տարբեր շրջաններից բռնությամբ մայրաքաղաք տեղափոխված մարդիկ։ 18–րդ դարի առաջին քառորդում մայրաքաղաքի բնակչության մասին հստակ տեղեկություններ չկան։ Ավելի ուշ աղբյուրների համաձայն, 1725 թվականին քաղաքում բնակվում էր 25-30 հազար մարդ։ Սակայն հաշվի առնելով տների քանակը և մեկ տան բնակելիության հնարավորությունը, կարելի է ենթադրել, որ բնակչությունը հասնում էր 40 հազարի։ Նրանցից առնվազն 20 հազարը զբաղված էին ստեղծագործ աշխատանքով։ 1750 թվականին կայսրուհի Ելիզավետա Պետրովնան գեներալ-պոլիցմեյստերին հրահանգում է ճշտել մայրաքաղաքի բնակչության թիվը։ Սեպտեմբերին պարզ է դառնում, որ Սանկտ Պետերբուրգում բնակվում է 74 283 չափահաս մարդ։ Հետևաբար, ընդհանուր բնակչությունը հասնում էր մոտ 95 հազարի ։
1724 թվականի հունվարի 28-ին Պետրոս Մեծ կայսեր հրամանով բացվում է Ռուսաստանի առաջին բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը՝ Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանը։ 1725 թվականին հիմնադրվում է Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիան, որտեղ 1728 թվականի հունվարի 2-ին լույս է տեսնում առաջին թերթը՝ «Санкт-Петербургские ведомости» (առաջին խմբագիր՝ Գերհարդ Միլլեր) ։ Այդպիսով սկիզբ է դրվում կրթության և գիտության զարգացմանը։
Ելիզավետա և Եկատերինա կայսրուհիներ
Պետրոս I-ի քաղաքաշինության հիմնական նպատակը ծովն էր։ Տները, շենքերը, կառույցները և պալատները կառուցված էին Նևա գետի ափին։ Հատկանշական է, որ եթե որևէ պատճառով Բալթիկ ծովի ափին պալատ կառուցելը հնարավոր չէր լինում, ծովից ցամաք փորվում էին ջրանցքներ, որոնք հասնում էին պալատին, իսկ ջրանցքների վերջում կառուցում էին նավերի կայարաններ։ Այդպիսին էին Պետերգոֆի Մեծ պալատը և Ստրելնայի պալատը ։ Կայսրուհի Աննա Յոհանովնայի հրամանով 1737 թվականին ստեղծվել էր Սանկտ Պետերբուրգի շինարարության հանձնաժողով, որին 1762 թվականին փոխարինելու էր եկել Ելիզավետա Պետրովնա կայսրուհու հիմնած Սանկտ Պետերբուրգի և Մոսկվայի քարային շինարարության հանձնաժողովը։
Ռուսական կայսրությունը բարգավաճման ու զարգացման նոր էջ է բացում 18–րդ դարում՝ Ելիզավետա I Պետրովնա (1741-1761) և Եկատերինա II (1762-1796) կայսրուհիների օրոք։ Ռուսաստանը վերջնականապես հաստատվում է Եվրասիա մայրցամաքի հյուսիսային ափերին և շարժվում կենտրոնական շրջաններ։ Ռազմաքաղաքական կարևորագույն նվաճումներին զուգահեռ՝ մեծ առաջընթաց է արձանագրվում մշակույթի ու գիտության բնագավառներում։ Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի շրջանավարտներից Միխայիլ Լոմոնոսովը 1755 թվականին հիմնադրում է Մոսկվայի պետական համալսարանը։ 1764 թվականին կայսրուհին հիմնադրում է Էրմիտաժը ։ 18–րդ դարի վերջին քաղաքի բնակչությունը գերազանցում է 200 հազարը։ Գործում էին 60-ից ավելի ուղղափառ և 15 այլադավան եկեղեցիներ։ Հաշվվում էր ավելի քան 1200 փողոց ու նրբանցք, 3,3 հազար տուն, կենտրոնական հատվածը պատված էր գլաքարերով ։
Բացվում են նոր շինություններ՝ Պաժերի կորպուսը, Լեռնային ուսումնարանը, վիրաբուժական ինստիտուտը, ուսուցչական սեմինարիան, թատերական ուսումնարանը և այլն։ Կարևոր իրադարձություն էր Սմոլնի տաճարում ազնվական իգական ինստիտուտի բացումը։ Բարտոլոմեո Ռաստրելլիի ճարտարապետությամբ կառուցվում են Ձմեռային պալատը (1754-1762) , Ելիզավետա Պետրովնայի ամառային պալատը (չի պահպանվել), Վորոնցովի պալատը, Պետերգոֆի Մեծ պալատը և այլն։ Յուրի Ֆելտենը հեղինակում է Ամառային այգու ճաղերով ցանկապատը, Սուրբ Եկատերինա լյութերական եկեղեցին, Չեսմենի եկեղեցին։ Իվան Ստարովի ղեկավարությամբ կառուցվում են Ալեքսանդր Նևսկու Լավրայի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցին , Տավրիչեսկու պալատը , Անիչկով պալատը, իշխան Վլադիմիրի տաճարը։ Ջակոմո Կվարենգիի ճարտարապետությամբ կառուցում են Ալեքսանդրի պալատը, Գիտությունների ակադեմիայի շենքը, Յուսուպովների պալատը և այլն։ Ժան Բատիստ Վալլեն Դելամոտի նախագծով կառուցվում են Գոստինի դվորի շենքը, Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիան, իսկ Վասիլի Բաժենովը հեղինակում է Միխայիլի դղյակը։
Եկատերինա կայսրուհու շրջանում քաղաքում և պալատում բարձր դիրքեր են գրավում հայերը։ Առաջին հայերը հաստատվել էին դեռ Պետրոս Մեծի ժամանակներից, երբ քաղաքը նոր էր հիմնադրվում։ Հայկական ազնվական ընտանիքներից հատկապես աչքի էին ընկնում Լազարյանները։ Նևայի պողոտայում՝ քաղաքի կենտրոնում, 1771 թվականին սկսվում և 1776 թվականին ավարտվում է հայկական առաջին եկեղեցու շինարարությունը, և եկեղեցին կոչվում է կայսրուհու անունով՝ Սուրբ Կատարինե ։ Մինչև 1791 թվականը հայերը թաղվում էին Սմոլենսկի գերեզմանատանը, սակայն 1791 թվականից Եկատերինա II կայսրուհու հրամանով բացվում է առանձին հայկական գերեզմանատուն։ Միաժամանակ՝ 1791 թվականի մայիսի 4-ին գերեզմանին կից կառուցվում է Սուրբ Հարություն եկեղեցին։ Վերջինս կառուցվել էր Պետերբուրգի հայ համայնքի առաջնորդ Հովհաննես Լազարյանի նախաձեռնությամբ ։ 1791 թվականին ռուս-շվեդական պատերազմում զոհվում է նրա միակ որդին՝ Արտեմը, և եկեղեցին սկզբնական շրջանում կառուցվում է որպես ընտանեկան դամբարան։ 1793 թվականին տեղի է ունեցել եկեղեցու օծումը։ Երկու եկեղեցիներն էլ կառուցվել են ժամանակի եվրոպական ճարտարապետությանը համահունչ ոճով։
1782 թվականի օգոստոսի 7-ին հանդիսավոր բացվում է Սանկտ Պետերբուրգի գլխավոր խորհրդանիշներից մեկը՝ Պետրոս Մեծի Պղնձե հեծյալի արձանը (քանդակագործներ՝ Ֆալկոնե, Ֆելտեն, Գորդեև) ։
19–րդ դարի առաջին կես
18–րդ դարը Սանկտ Պետերբուրգի, և ընդհանրապես Ռուսաստանի պատմության մեջ նշանավորվում է որպես գերմանական ծագում ունեցող Ռոմանովների դար։ Դեռ 1762 թվականին գահ բարձրացած Պետրոս III-ը արդեն հոր կողմից գերմանացի էր, իսկ նրա կինը՝ Եկատերինա II Մեծը, բնիկ գերմանացի էր։ Վերջինիս մահից հետո գահ է բարձրանում նրանց որդին՝ Պավել I-ը (1796-1801)։ Հաջորդ կես դարը իշխում են իր որդիները՝ Ալեքսանդր I-ը (1801-1825) և Նիկոլայ I-ը (1825-1855)։ Նրանք ամուսնանում են Հյուսիսային Եվրոպայի՝ հիմնականում գերմանական ծագում ունեցող իշխանների և թագավորների դուստրերի հետ։ Նրանց հաջորդած կայսրերը (Ալեքսանդր II (1855-1881), Ալեքսանդր III (1881-1894) և Նիկոլայ II (1894-1918)) շարունակում են ընտանեկան ավանդույթը։ Նրանք ոչ միայն Ռուսաստանի կայսրերն էին, այլև Լեհական թագավորներ, Լիտվայի և Ֆինլանդիայի մեծ իշխաններ, Օլդենբուգի և Հոլշթայն–Հոտտորպի դուքսեր, Մալթայի օրդենի մեծ մագիստրոսներ։
19–րդ դարում Սանկտ Պետերբուրգի զարգացմանը մեծապես ազդում է 1812 թվականին սկսված Հայրենական պատերազմը։ Նապոլեոն Բոնապարտի դեմ մղված պայքարում ծախսվում են հսկայական միջոցներ, որի պատճառով քաղաքաշինության արագ տեմպերը դանդաղում են։ Այդուհանդերձ, այդ շրջանում կառուցվում են նախարարությունների և Պետական ժողովի շենքեր, ինչը էլ ավելի է ընդգծում մայրաքաղաքի՝ վարչական կենտրոնի դերը։ Վերակառուցվում է գիտությունների ակադեմիան, ստեղծվում է մանկավարժական ինստիտուտը, բացվում են գիմնազիաներ, զարկ է տրվում տպագրությանը ։ Պուլկովո ավանում բացվում է աստղադիտարան, իսկ 1845 թվականին հիմնվում է Ռուսական աշխարհագրական ընկերությունը։ Միևնույն ժամանակ բացվում են Մարիայի և Տիխվինի ջրային համակարգերը, իսկ 1828 թվականին բացվում է Հյուսիսային Դվինայի ջրանցքը Կարևոր իրադարձություն էր 1836 թվականին առաջին երկաթգծի բացումը և շահագործումը (Սանկտ Պետերբուրգ - Ցարսկոյե Սելո)։ Կառուցվում են գեղեցիկ ճարտարապետական կոթողներ։ 1827 թվականին, Բորոդինոյի ճակատամարտի 15-ամյա տարելիցի առթիվ սկսում և վեց տարի տևում է Նարվայի հաղթանակի կամարի կառուցումը։ 1834 թվականին, երբ կամարը արդեն ուներ վերջնական տեսք, սկսվում է մեկ այլ կառույցի՝ Մոսկվայի հաղթանակի դարպասների կառուցումը։
19–րդ դարի առաջին կեսին Պալատական և Սենատի հրապարակների շինությունների կառուցապատումը։ Այդ և այլ շինությունների հեղինակներն էին Կարլ Ռոսսին (Անիչկովի պալատի վերակառուցում, Ելագինի պալատ, Սենատի և սինոդի շինություն, Միխայիլի պալատ, Ալեքսանդրինսկի թատրոն), Ջակոմո Կվաերնգին (Սմոլնի տաճար), Անդրեյան Զախարովը (Վասիլիի կղզու շինություններ, Ծովակալության շենքի վերակառուցում), Ժան Տոմա դե Տոմոն (Բորսայի շենք) Անդրեյ Վորոնիխին (Կազանի Աստվածամոր տաճար), Օգյուստ Մոնֆերրանը (Ալեքսանդրի սյուն, Սուրբ Իսահակ տաճար) և շատ ուրիշներ։ Կանգնեցվում են արձաններ։ 1855 թվականին Ամառային այգում տեղի է ունենում ռուս մեծ առակագիր Կռիլովի արձանի բացումը։ Հետագայում դրվում են նաև այլ արձաններ ու կոթողներ։ Ալեքսանդր կայսեր որդին՝ Ալեքսանդր III-ը կանգնեցնում է Փառքի սյունը՝ նվիրված 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմում ռուսական զորքերի հաղթանակին։ Ինչպես մայրաքաղաքի, այնպես էլ ամբողջ տերության համար հսկայական նշանակություն ունեցավ 1811 թվականի հոկտեմբերի 19-ին (31) Ցարսկոյե Սելոյում լիցեյի բացումը։ Նրա բազմաթիվ շրջանավարտներ դարձան գիտության և արվեստի հայտնի գործիչներ։ Լիցեյը ավարտել էր նաև ռուս մեծագույն գրող, բանաստեղծ Ալեքսանդր Պուշկինը։ Նրա անունն առնչվում է քաղաքի շատ վայրերի հետ. 1817-1829 թվականներին նա բնակվում էր Ֆոնտանկայի ափին, ապա Վոզնեսենսկի պողոտայում, Գալերնայա, Ֆուրշտադսկայա, Բոլշայա Մորսկայա, Պրեօբրաժենսկայա փողոցներում, իսկ 1836 թվականից մինչև մահը՝ իշխանուհի Վոլկոնսկայայի տանը՝ Մոյկա գետի ափին։
1837 թվականից Սանկտ Պետերբուրգը երկաթուղային կապ էր հաստատել և նրա արվարձան-քաղաքների՝ Ցարսկոյե Սելոյի և Պավլովսկի միջև։ Երկաթուղին հնարավորինս շատ կիրառական դարձնելու համար վերջնական կանգառում՝ Պավլովսկ քաղաքում, կառուցում են մեծ կայարան և համերգասրահ, և արդեն 1838 թվականին այստեղ բացվում է համերգային առաջին եթերաշրջանը։ Ամռանը այստեղ էին ժամանում Պետերբուրգյան աշխարհիկ ազնվականության ներկայացուցիչները։ Սակայն 19–րդ դարի երկրորդ կեսին համերգների ժողովրդականությունը նվազում է, և երկաթուղու ղեկավարությունը դա բացատրում է նրանով, որ Պավլովսկում վաղուց հանդես չեն եկել իսկապես տաղանդավոր արվեստագետներ։ Ցարսկոյե Սելոյի երկաթուղու տնօրենը մեկնում է Եվրոպա՝ նոր աստղի փնտրտուքով։ Նա հայրենիք է վերադառնում բազմաթիվ հեղինակավոր երաժիշտների հետ։ Նրանց շարքում էր աշխարհահռչակ մեծատաղանդ երգահան Յոհան Շտրաուսը, ով տասը տարի շարունակ՝ 1856-1865 թվականներին, ամենամյա համերգներ էր ունենում Պավլովսկում։
19–րդ դարի երկրորդ կես
1855 թվականին գահ է բարձրանում Նիկոլայ I-ի որդին՝ Ալեքսանդր II-ը (1855-1881)։ Նա գահ էր բարձրացել 37 տարեկան հասակում, երբ դեռ չէր ավարտվել Ղրիմի պատերազմը (1853-1856) ։ Նրա ղեկավարած 25 տարիների ընթացքում Ռուսաստանը հիմնականում զերծ է մնում խոշոր պատերազմներից։ Զարկ է տրվում գիտության և կրթության, մշակույթի և արվեստների բարգավաճմանը։ Ռեֆորմատոր կայսրը ընդունում էր մի շարք բարենորոգիչ օրենքներ, որոնք նպաստելու էին Ռուսական կայսրության տնտեսական և ռազմական հզորացմանը։ Դրանցից ամենանշանավորը 1861-ի գյուղացիական ռեֆորմն էր, որով վերևից վերացվեց ճորտատիրությունը և ուղի հարթվեց Ռուսաստանում կապիտալիզմի զարգացման համար։ Ռուսաստանի խոշոր քաղաքները՝ Սանկտ Պետերբուրգը, Մոսկվան, Օդեսան, Վարշավան, Կիևը, Խարկովը, Կազանը դառնում են առևտրական և արդյունաբերական խոշոր կենտրոններ։
Երկրի տնտեսության բարգավաճմանը նպաստելու համար զարգացման նոր փուլ է մտնում ծովային և երկաթուղային փոխադրամիջոցների շահագործումը։ Սանկտ Պետերբուրգը դառնում է համառուսաստանյան նավահանգիստ, որը պարբերաբար ուղևորափոխադրող և բեռնափոխադրող նավեր է ընդունում ամբողջ կայսրության տարածքից։ 1861 թվականից շարունակվում է երկաթուղու շինարարությունը, խոշոր քաղաքները միմյանց հետ կապվում են երկաթուղային ճանապարհներով ։ Մայրաքաղաքը Մոսկվայի հետ կապվել էր դեռ 1851 թվականին՝ Նիկոլայ կայսեր ժամանակ։ 1868 թվականին վերակառուցվում է 20 տարի առաջ կառուցված Նիկոլաևսկի կայարանը՝ քաղաքի երկաթուղիների գլխավոր հանգույցը, որն այժմ կոչվում է Մոսկվայի կայարան։ Մոսկվայում կառուցվել է նրա նմանակը, որն էլ իր հերթին կոչվում է Լենինգրադի կայարան։ 1854 թվականին Ղրիմի կամ Արևելյան պատերազմի ընթացքում, Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանում բացվում է արևելագիտության ֆակուլտետը ։ 1862 և 1866 թվականներին բացվում են Սանկտ Պետերբուրգի և Մոսկվայի կոնսերվատորիաները։ 1867 թվականին, ավելի քան 150 տարի առաջ հիմնադրված Սանկտ Պետերբուրգի ռազմածովային ինստիտուտը վերանվանվում է Ծովային ուսումնարանի, որտեղ ուսանելու են գալիս 18 տարին լրացած երիտասարդները։ 1868 թվականի հունվարի 7-ին բացվում է քաղաքի հերթական գրադարանը, որն այսօր կոչվում է ռուս մեծ գրող Մայակովսկու անունով։ Բացի այդ, մի քանի անգամ հարստացվում է հիմնական՝ Ռուսաստանի ազգային գրադարանի գրքային պաշարները։ 1876 թվականին բացվում է ծովային ակադեմիան, որը հետագայում ստանում է Ստեպան Մակարովի անունը։ 1913 թվականին կանգնեցվում է կայսրության դարաշրջանի վերջին արձաններից մեկը՝ Ստեպան Մակարովի արձանը՝ մայրաքաղաքի արվարձան-կղզի Կրոնշտադտում ։
Հիմնվում են նաև իրավաբանական, տնտեսագիտական, օտար լեզուների, բժշկական, երաժշտական ուսումնարաններ։ Բազմաթիվ երիտասարդներ մեկնում են Եվրոպա՝ իրենց ուսումը շարունակելու։ Եվրոպայից Սանկտ Պետերբուրգ են գալիս նաև արտասահմանցի ուսանողներ։ Մայրաքաղաք սովորելու են գալիս հարյուրավոր ուսանողներ՝ Ռուսական կայսրության ամենատարբեր ծայրագավառներից։ 19–րդ դարում շարունակում է զարգանալ մայրաքաղաքի արդյունաբերությունը։ 1801 թվականին Կրոնշտադտից Սանկտ Պետերբուրգ բերված մետաղաձուլական գործարանը 1868 թվականին վերանվանվում է Պոտիլովսկի, այժմ՝ Կիրովի գործարան։ Դրանից 40 տարի առաջ՝ 1825 թվականին, կառուցվել էր Ալեքսանդրի մեխանիկական գործարանը։ Հիմնադրվում, վերաբացվում կամ ընդարձակվում են այնպիսի խոշոր արդյունաբերական կենտրոններ, ինչպիսիք են՝ Հյուսիսային նավաշինարարական գործարանը, Բալթիկայի նավաշինարարական գործարանը, Նոբելի մեքենաշինական (1862), Օբուխովի պողպատաձուլական (1863) գործարանները։ Նոր թափ է ստանում քիմիական, թեթև, փայտամշակման արդյունաբերությունը։ 19–րդ դարի 70-ական թվականներից սկսվում է մայրաքաղաքի փողոցների ասֆալտապատումը։ 1835 թվականից բնական գազով վառվող փողոցային լապտերներին 1873 թվականին փոխարինելու են գալիս էլեկտրական լամպերը։ 1860 թվականից սկսում է աշխատել ջրագիծը։ Փողոցներով և Նևայի գետերով ու վտակներով իրականացվում են ուղևորափոխադրումներ։ Շահագործման են հանձնվում հեռախոսը և հեռագիրը։ Ալեքսանդր II կայսեր իշխանության ավարտին մայրաքաղաքի բնակչությունը մոտենում է մեկ միլիոնի։ Նրանցից շուրջ 150 հազարը աշխատում էին գործարաններում և ֆաբրիկաներում ։
Համաեվրոպական հռչակ են ձեռք բերում Սանկտ Պետերբուրգի թատրոնները։ Քաղաքի հիմնական օպերայի և բալետի թատրոնը, որ գոյություն ուներ 1756 թվականից, 1832 թվականին վերանվանվել էր Ալեքսանդր կայսեր մոր՝ Ալեքսանդրայի պատվին՝ Ալեքսանդրինսկի թատրոն ։ Իսկ 1783 թվականին կառուցված մյուս օպերային թատրոնը, որ հրկիզվել էր, 1859 թվականին վերակառուցվում է և անվանվում կայսեր կնոջ՝ Մարիայի պատվին՝ Մարիինսկի թատրոն ։ Նիկոլայ կայսեր օրոք բացվել էր նաև Միխայլովսկի թատրոնը ։ Մեծ իրադարձություն էր Սանկտ Պետերբուրգի կրկեսի բացումը 1877 թվականին ։
20–րդ դարի սկիզբ
Մայրաքաղաքի զարգացումը շարունակվում է հաջորդ 2 կայսրերի օրոք։ 1892 թվականին հիմնվում է քաղաքապետի և գեներալ-նահանգապետի պաշտոն։ 25 տարվա ընթացքում փոխվել է 9 պաշտոնյա՝
Երեք հեղափոխությունների քաղաք
Սանկտ Պետերբուրգը հայտնի է որպես երեք հեղափոխությունների քաղաք ։ Դեռ 1825 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում էր բռնկվել Դեկաբրիստների ապստամբությունը ։ 20–րդ դարի սկզբին բոլոր երեք ռուսական հեղափոխությունները՝ 1905–1907 թվականների, 1917 թվականի փետրվարյան բուրժուադեմոկրատական և 1917 թվականի հոկտեմբերյան բոլշևիկյան հեղափոխությունները սկիզբ են առել Ռուսական կայսրության մայրաքաղաքից։ Ավելին, Սանկտ Պետերբուրգը եղել է հենց այդ շարժումների բնօրրանը։ Այստեղ էր կենտրոնացված տերության մտավորական խավի զգալի մասը, որը, մշտական շփում ունենալով եվրոպական քաղաքակրթության հետ, ազդվել էր լուսավորական գաղափարախոսությամբ։ Միջին խավի շահերը համընկնում էին ազգային բուրժուազիայի նպատակներին։ Ազգի և հայրենիքի հոգսերով մտահոգված լինելով՝ նրանք ժողովրդի մեջ տարածում էին լուսավորական գաղափարներ։ Նրանք ցանկանում էին միջնադարյան ավատատիրական օրենքներով կառավարվող Ռուսաստանը դարձնել ժամանակակից եվրոպական պետություն, կայսեր անսահմանափակ իշխանությունը բաժանել բարձրագույն օրենսդիր և բարձրագույն գործադիր մարմինների միջև, որոնք ընտրվելու էին ազգաբնակչության կողմից։ Պետության կառավարմանը մասնակցելու էր նաև ժողովուրդը։
Ռուսական առաջին հեղափոխություն
20-րդ դարի սկզբին Ռուսաստանը շարունակում էր մնալ միջնադարյան ավատատիրական կայսրություն՝ իր ներքին կառուցվածքով, պետական կարգով ու կառավարման համակարգով։ Տնտեսության ու մշակույթի զարգացումը մեծապես կախված էր եվրոպական երկրներից։ Ռազմական ու վարչաքաղաքական ոլորտներում շարունակում էին կիրառվել հնացված մեխանիզմներ, որոնք խոչընդոտում էին պետության ընդհանուր զարգացմանը։
Փետրվարյան հեղափոխություն
1914 թվականին սկսվել էր առաջին աշխարհամարտը։ Ռուսաստանը պատերազմին մասնակցում էր որպես Անտանտի անդամ։ Գերմանիան, Ավստրո–Հունգարիան և Իտալիան, վերջինիս փոխարեն ավելի ուշ՝ Բուլղարիան և Օսմանյան կայսրությունը, պատերազմ էին հայտարարել Ռուսաստանին։ Քաղաքական և հայրենասիրական հողի վրա, հակագերմանական տրամադրություններ ունեցող ռուսական վերնախավը 1914 թվականի օգոստոսի 8-ին (31), մայրաքաղաքը վերանվանում է Պետրոգրադ։ Այսինքն՝ գերմաներեն burg՝ քաղաք բառը, փոխարինվում է ռուսերեն համարժեքով՝ град։ Հաջորդ օրը «Биржевые новости» թերթի արտահերթ լույս համարում գրվում է ՝