cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Շահվերդլար
Պատմություն
1959 թվականից հետո գյուղը ապաբնակեցվել է, իսկ գյուղի տեղում կառուցվել է Տաթևհեկ ավանը։
Բնակչություն
Շահվերդլարի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Բերտրան Տրաորե
Բերտրան Իսիդոր Տրաորե (Bertrand Traoré, ծնվել է 6 սեպտեմբերի, 1995, Բոբո Դիուլասո, Բուրկինա Ֆասո), բուրկինացի ֆուտբոլիստ, «Չելսիի» և Բուրկինա Ֆասոյի ազգային հավաքականի կիսապաշտպանը։
Անձնական կյանք
Բերտրանը ծնվել է Բուրկինա Ֆասոյի քաղաք Բոբո Դիուլասոյում, ֆուտբոլային ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Ֆեու Իսայը խաղացել է տեղական ֆուտբոլային ակումբ «Բոբոյում» և իր հավաքականը ներկայացրել է միջազգային մակարդակում։ Բերտրանը ընտանիքում համարվում է ամենափոքրը։ Իր երկրորդ մեծ եղբայր Ալենը նույնպես համարվում է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, այս պահին խաղալով ֆրանսիական «Լորյանում» և Բուրկինա Ֆասոյի հավաքականում։
Ակումբային կարիերա
Տրաորեն իր պատանեկան կարիերան սկսել է տեղական ակումբ «Բոբոյում»։ 2009 թվականին տեղափոխվել է ֆրանսիական «Օսեր» ակումբի ակադեմիա։ 2010 թվականի օգոստոսին հայտարարվեց, որ Տրաորեն միանում է «Չելսիի» ակադեմիային, մերժելով «Մանչեսթեր Յունայթեդին»  ։ Սակայն դեռ 2011 թվականի հունվարին Տրաորեն դեռ պայմանագիր չէր կնքել ակումբի հետ, իսկ 2012 թվականի հունվարին ակումբը ընդունեց, որ Տրաորեն երբեք «Չելսիի» խաղացողը չի եղել, թեկուզ 6 շաբաթյա միջսեզոնային արձակուրդների ժամանակ մեկ անգամ երիտասարդական թիմում խաղ է անցկացրել ։ 2013 թվականի հուլիսի 17-ին, մրցաշրջանի սկսվելուն ընդառաջ, ասիական միջսեզոնային տուրի շրջանակներում, Տրաորեն՝ ինչպես «հյուր» «Չելսիում», անցակացրեց առաջին խաղը ակումբի կազմում՝ «Սինգխի բոլոր աստղերի» դեմ ։ Չորս օր անց, 2013 թվականի հուլիսի 21-ին նա «Չելսիում»՝ «Մալազիայի բոլոր աստղերի» դեմ խաղում, խփեց իր առաջին գոլը։ Նույն խաղում նա գոլային փոխանցում կատարեց Ռոմելու Լուկակուին, ով այդ խաղում խփեց երրորդ գնդակը։ Գլխավոր մարզիչ Ժոզե Մոուրինյոյի խոսքերով՝ «Տրաորեն պայմանագիր կկնքի սեպտեմբերին՝ 18 տարեկանում»։ 2013 թվականի հուլիսի 25-ին Բերտրանը՝ աջ ոտքի հարվածով գրավեց «Ինդոնեզիայի բոլոր աստղերի» դարպասի վերին անկյունը ։ 2013 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Տրաորեն չորս ու կես տարվա պայմանագիր կնքեց ակումբի հետ , իսկ տրանսֆերը պաշտոնապես կայացավ 2014 թվականի հունվարի 1-ին ։ Ձմեռային տրանսֆերային պատուհանի ժամանակ՝ հունվարի 2-ին, Բերտրանը մինչև սեզոնի վերջՙ ուղարկվեց վարձակալման դեպի հոլանդական «Վիտես» ։
Միջազգային կարիերա
Տրաորեն մասնակցել է պատանեկան թիմերի 2009 թվականի աշխարհի առաջնությանը, որտեղ իր թիմը հասավ մինչև 1/8 եզրափակիչ, այնտեղ պարտվելով Իսպանիայի հավաքականին 1։4 հաշվով ։ 2011 թվականին նա հաղթեց Աֆրիկայի մինչև 17 տարեկանների պատանեկան առաջնությունը, եզրափակչում 2։1 հաշվով պարտության մատնելով «տան տիրոջը»՝ Ռուանդայի հավաքականին ։
2011 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Տրաորեն հրավիրվեց ազգային հավաքական՝ խաղալու Հասարակածային Գվինեայի հավաքականի դեմ խաղում ։ 2012 թվականի սկզբին Տրաորեն հրավիրվեց ազգային հավաքական, մասնակցելու 2012 թվականի Աֆրիկայի գավաթի եզրափակիչ խաղերին և դարձավ մրցաշարի ամենաերիտասարդ խաղացողներից մեկը։ Հավաքականում դեբյուտը կայացավ 2012 թվականի հունվարի 31-ին, խմբային փուլի վերջին՝ Սուդանի դեմ խաղում 65-րդ րոպեին դուրս գալով փոխարինման։ Խաղը ավարտվեց 2։1 հաշվով՝ հօգուտ Սուդանին ։
Ակումբային վիճակագրություն
Թարմացվել է 31 մայիսի, 2015 թվական
Միջազգային վիճակագրություն
Թարմացվել է 23 հուլիսի, 2015 թվական
Ձեռքբերումներ
Բուրկինայի Ֆասոյի հավաքական
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 6 ծնունդներ Կատեգորիա:Բուրկինա Ֆասոյի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բուրկինացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վիտեսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Այաքսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
ՀՀ ԳԱԱ ինստիտուտների ու կազմակերպությունների ցանկ
Հայագիտության և հասարակական գիտությունների բաժանմունք
Կատեգորիա:Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիա Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան Կատեգորիա:Ցանկեր:Գիտություն
Գիոլու
Գիոլու (Γιόλου), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 737 մարդ։
Վիգո
Վիգո (Vigo, Vigo), քաղաք և նավահանգիստ Իսպանիայի հյուսիս-արևմուտքում։ Գտնվում է Գալիսիայի ինքնավար համայնքում։ Բնակչությունը 299 հազ. մարդ, տարածքը 109,06կմ²։ Գալիսիայի ամենամեծ քաղաքն է։ Համարվում է համալսարանական քաղաք։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնել են հին հռոմեացիները, սակայն նրանց կառուցած շինություններից գրեթե ոչ մեկը չի պահպանվել։ 1529 թվականին Հռոմեական սրբազան կայսրության միապետ Կառլոս V-ը քաղաքին թույլատրել է առևտրով զբաղվել [[Ամերիկայի հետ։
Իսպանական ժառանգության համար մղված պատերազմի ընթացքում՝ 1702 թվականին Վիգոյի ծովածոցում անգլո-հոլանդական նավատորմն ու զորքը ջախջախել են Ամերիկայից ոսկի ու արծաթ բերող ֆրանս-իսպանական տորմիղը և հարուստ ավար զավթել։ Ի դեպ, ֆրանսիացի անվանի ֆանտաստ գրող Ժյուլ Վեռնի «Քսան հազար լյո ծովի տակ» վեպում, որի որոշ գործողություններ ծավալվում են Վիգոյի ծովածոցում, գլխավոր հերոսը՝ նավապետ Նեմոն, իր «Նաուտիլուս» սուզանավի կառուցման համար անհրաժեշտ գումարը ձեռք է բերում 1702 թվականին տեղի ունեցած ծովամարտի ժամանակ անգլիացիների խորտակած նավերի գանձերը սուզվելու միջոցով հանելով ։
Սպորտ
Վիգոյում է գտնվում «Սելտա» ֆուտբոլային ակումբի մարզաբազան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Զայկի (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Զայկի (Заїки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զայկի գյուղում բնակվում էր 1 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,133 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7520 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սուրբ Խաչ մայր տաճար (Մոնթեբելլո)
Մոնթեբելլոն Լոս Անջելեսի շրջանի ամենահին հայկական համայնքն է։ Մոնթեբելլոյի Բիքնել Պարկում կա նաև Հայոց ցեղասպանության զոհերին նվիրված հուշահամալիր։
Ամենամյա հայկական սննդի բարեգործական տոնավաճառը յուրաքանչյուր տարի անցկացվում է Մոնթեբելլոյի Սուրբ Խաչ տաճարում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Հայկական տաճարներ Կատեգորիա:Հայկական վանքեր և եկեղեցիներ ըստ դարի
Դեկտեմբերի 14
Դեկտեմբերի 14, տարվա 348-րդ (նահանջ տարիներին՝ 349-րդ) օրն է։
Վելիկիե Գեևցի
Վելիկիե Գեևցի (Великі Геївці), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Տրութմե լը Գրան
Տրութմե լը Գրան (Truttemer-le-Grand), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 605 մարդ, բնակչության խտությունը` 41.18 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14.69 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից Վիր, Կուլոնս, Մեզոնսել լա Ժուրդան, Ռուլուր, Սեն Ժերմեն դը Տալվանդ լա Լանդ Վոմոն, Տրութմե լը Պետի և Վոդրի համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Վիր Նորմանդի համայնքի մաս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 403 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 312-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 91։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,4 %։ 312 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 295 անձ (156 տղամարդ և 139 կին)։ Գործազուրկ են եղել 17 անձ (4 տղամարդ և 13 կին)։ 91 անաշխատունակներից 36-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 32-ը` թոշակառուներ, իսկ 23-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Կորոատա
Կորոատա  (Coroatá), համայնք Բրազիլիայի Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Կոդոյի գավառի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 65.544 մարդ՝ 2020 թվականի տվյալներով ։ Գրավում է 2 263,823 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 26,38 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1920 թվականին ապրիլի 8-ին։ Քաղաքի տոնը նշվում է ապրիլի 8-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Ամռան սկիզբը (Սլաքավարուհին)
Ամռան սկիզբը (Սլաքավարուհին), 1991 թվականին նկարահանված հայկական ֆիլմ։
Սյուժե
Ֆիլմը մենակությունից խուսափել փորձող կնոջ մասին է, որը նպատակին հասնելու ոչ մի քայլ չի ձեռնարկում։ Եվ մնում է մեն-մենակ իր երազանքների ու հուշերի հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:1991 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Վրեժ Օրդյան
Վրեժ Վլադիմիր Օրդյան, հայ շախմատիստ, ՖԻԴԵ-ի և ազգային վարպետ, ՀՀ վաստակավոր մարզիչ (1999)։ Տիգրան Պետրոսյանի անվան շախմատի տան փոխտնօրեն ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1956 թվականի մայիսի 22-ին։ Ոսկե մեդալով ավարտել է Երևանի Կրուպսկայայի անվան դպրոցը, ապա պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ Հաճախակի հանդես է եկել ՀԽՍՀ շախմատի պատանեկան հավաքականի կազմում։ 1976 թվականին արժանացել է Երևանի տղամարդկանց չեմպիոնի տիտղոսին։ 1981 թվականին դարձել է Անդրկովկասի զինվորական օկրուգի չեմպիոն, 1990 և 1991 թվականներին Մոլդովայի Ռիբնիցա քաղաքում շախմատի միջացգային մրցաշարերի հաղթող ։
Վրեժ Օրդյանի սաներից շատերը դարձել են աշխարհի և Եվրոպայի առանջությունների մրցանակակիրներ, մի քանի տասնյակ սաներ Հայաստանի պատանեկան առաջնություններում դարձել են չեմպիոններ և մրցանակակիրներ։ Միայն 2003 թվականին նրա 5 սաներ արժանացել են երկրի չեմպիոնի տիտղոսին ։
Ստենիկո
Ստենիկո  (Stenico), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1123 մարդ (2008) թվական մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 23 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 49 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0465։
Կոմունայի հովանավորն է Տրենտոյի Սուրբ Վիգիլիոսը։ Տոնը նշվում է հունիսի 26-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Կանեփնուկ
Կանեփնուկ, սերինոսների ընտանիքի թռչուն։ Նստակյաց է, տարածված։ Մարմնի երկարությունը 13,5 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 21-25,5 սմ։ Կտուցը մոխրավուն է։ Բնադրման շրջանում հասուն արուի ճակատին և կրծքին կան կարմիր հատվածներ։ Գլուխը բաց մոխրագույն է, մեջքը, թևավերևը՝ դարչնագույն-նարնջագույն։ Էգի փետրածածկն ավելի դարչնագույն ու խայտավոր է, կարմիր հատվածները բացակայում են։
Արտաքին տեսք
Երիտասարդը վերևից նարնջագույն-դարչնագույն է, ներքևից՝ աղոտ սպիտակ, գլուխը, մեջքը, կուրծքը և մարմնի կողքերը՝ մուգ խայտերով։ Հետբնադրման շրջանում վարքը երամային է։ Գարնանը արուները մեծ «երգչախմբեր» են կազմում արշալույսին։ Ամռանն առանձին անհատներ երգում են՝ թփուտների ծայրերին նստած։ Բնակվում է բաց թփուտային լանջերին և գետաձորերում՝ մինչև ենթալպյան գոտի, չուի ընթացքում՝ եղեգնուտներում, արհեստ, ծառատունկերում։ Սնվում է սերմերով, մանր անողնաշարավորներով։ Գարնանային վերադարձը, հարսանեկան զույգերը և արուների ակտիվ երգը՝ մարտի կեսերից մայիսի վերջ։
Բույն
Բույնը կառուցում է էգը՝ մարտի վերջից մայիսի ընթացքում (6-8 օր)։ Անբարենպաստ եղանակին կառուցումը ձգձգվում է։ Բույնը գավաթաձև է՝ ցողուններից, փետուրներից, բրդից, մազից, բուսական նրբախավից։
Բնադրում
Բնադրում է խիտ թփուտներում։ Ձվերը բներում հայտնվում են մարտի վերջից մինչև հունիսի վերջը։ Դնում է 18 մմ տրամագծով, բաց կապույտ՝ վարդագույն պտերով 4-6 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 13-14 օր։
Ձագեր
Ձագերը բներում հայտնվում են մայիսի 2-րդ տասնօրյակին։ Թռիչքին տիրապետող ձագերը գրանցվում են մայիսի 2-րդ տասնօրյակից մինչև հուլիսի սկիզբը։ Ձագերը հաճախ օձերի զոհ են դառնում։ Աշնանային երամները ձևավորվում են հուլիսի վերջից հոկտեմբեր։ Աշնանը խառը երամներում (200-300 թռչուն) մոլախոտերի և այլ բույսերի սերմեր են հավաքում հնձած դաշտերում։ Աշնանային չուն՝ մինչև նոյեմբերի առաջին օրերը։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սերինոսներ Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ
Էսհաք Ջահանգիրի
Էսհաք Ջահանգիրի, Իրանի քաղաքական գործիչ, երկրի գործող առաջին փոխնախագահը։ 1997 թվականից մինչև 2005 թվականը Ջահանգիրին եղել է արդյունաբերության և հանքերի նախարար՝ նախագահ Մոհամադ Խաթամիին առընթեր ։
Վաղ կյանք և կրթություն
Էսհաք Ջահանգիրին ծնվել է 1958 թվականի հունվարի 21-ին Քերման նահանգի Սիրջան գավառում ։ Ավարտել է Քերմանի համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ Ակտիվ էր հեղափոխական խմբերում, նախքան իրանական հեղափոխությունը մի անգամ վիրավորվել է շահ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավիի զորքերի կողմից ։ Ավելի ուշ նա ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան Թեհրանի Ազադ Իսլամական համալսարանի գիտահետազոտական մասնաճյուղում արդյունաբերական կառավարման համար։
Գործունեություն
Իսլամական հեղափոխությունից հետո Ջահանգիրին սկսել է քաղաքական գործունեությունը։ 1980 թվականի հուլիսին դարձել է Քերմանի գյուղատնտեսության բաժնի պետի տեղակալ։ 1982 թվականինին դարձել է այդ բաժնի պետ, իսկ 1984 թվականի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ ընտրվել է որպես Իրանի խորհրդարանի անդամ։ 1988 թվականին վերընտրվել է հաջորդ ընտրություններում։ 1992 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Էսհաքը նշանակվել է Սպահանի նահանգապետ, նախագահ Ալի Ակբար Հաշեմի Ռաֆսանջանին այդ պաշտոնում փոխարինել է Գուլամհոսեյն Կարբասշին։ 1997 թվականի օգոստոսի 20-ին Ջահանգիրին նախագահ Մոհամմադ Խաթամիի կողմից նշանակվել է արդյունաբերության և հանքերի նախարարի պաշտոնակատար ։ Նրա պորտֆելը հետագայում փոխվել է արդյունաբերության և հանքերի նախարարի ։ 2005 թվականին Իրանի նախագահ է դարձել Մահմուդ Ահմադինեժադը, Ջահանգիրին հեռացվել է նախարարի պաշտոնից ։
2008 թվականին լուրեր էին շրջանառվում, որ Ջահանգիրին կառաջադրվի խորհրդարանում, սակայն նա հերքել է այդ ենթադրությունը ։ 2013 թվականին եղել է նախագահական ընտրություններին մասնակցելու հավանական թեկնածու, սակայն դրել է իր թեկնածությունը Աքբար Հաշեմի Ռաֆսանջանիի օգտին։ 2013 թվականի հուլիսի 23-ին հաղորդագրություններ հայտնվեցին, որ Ջահանգիրին կդառնա առաջին փոխնախագահը և այդ պաշտոնում կնշանակվի Հասան Ռոհանիի երդմնակալությունից հետո  ։ 2013 թվականի օգոստոսի 5-ին Հասան Ռուհանին Էսհաք Ջահանգիրիին նշանակել է առաջին փոխնախագահ՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով Մոհամմադ Ռեզա Ռահիմիին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իրանցի ճարտարագետներ
Շարշադա (գյուղ, Ալնաշսկի շրջան)
Շարշադա (Шаршада), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ալնաշսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ալնաշսկի շրջանի բնակավայրեր
Երիտքերականություն
Երիտքերականություն, նեոգրամատիզմ, պատմահամեմատական լեզվաբանության ուղղություն։ Առաջացել է 19-րդ դարի 70-ական թվականներին Գերմանիայում։ Ըստ երիտքերականների, լեզուն մարդու հոգեկան ու ֆիզիոլոգիական գործունեություն է և մշտապես փոխվում է խոսելու պրոցեսում։ Տ․ Օստհոֆը և Կ․ Բրուգմանը «Ձևաբանական հետազոտություններ հնդեվրոպական լեզուների բնագավառում» աշխատության առաջին հատորի (1878) առաջաբանում, որ համարվում է րիտքերականության մանիֆեստը, նշել են, որ լեզուն մարդկանցից դուրս և ինքն իր համար գոյություն չունի, այն իրապես միայն անհատի մեջ Է, ուստի և լեզվի կյանքում կատարվող բոլոր փոփոխությունները կարող են սկիզբ առնել միայն խոսող անհատներից։ Երիտքերականներն իրենց հետազոտություններում գլխավոր ուշադրությունը դարձրել են համաբանական (անալոգիական) նորակազմությունների ու հնչյունական օրենքների վրա։ Նրանց կարծիքով ավելի շատ պետք է ուսումնասիրել կենդանի, քան մեռած լեզուները, քանի որ սրանք ավելի հարուստ նյութ են տալիս լեզվի օրինաչափությունների բացահայտման համար։ Աչքի ընկնող ներկայացուցիչներից են՝ Ա․ Լեսկինը, Տ․ Օստհոֆը, Կ․ Բրուգմանը, Տ․ Պաուլը, Բ․ Դելբրյուկը, Մ․ Բրեալը, Ա․ Ֆորտունատովը, հայ լեզվաբաններից՝ Մ․ Աբեղյանը։ Երիտքերականությունը դադարեց լեզվաբանական հիմնական ուղղություն լինելուց 20-րդ դարի սկզբին։
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն
Հազզո-Խաբլջոզի գավառակ
Հազզո-Խաբլջոզ, գավառ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում` Սասունում։
Վարչական բաժանում
Ըստ Վ. Քինեի 1891 թվականին Հազզո-Խաբլջոզն ուներ 48 հայկական գյուղ` 10 000 բնակչով, որից 5000-ը՝ հայեր, այլք՝ 5000։
Հայկական գյուղերն ավերվել են առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Այբեկ-դոմբատ
Այբեկ-դոմբատ, լեռնաճյուղ Հայկական լեռնաշխարհում, Թուրքիայի Աղրըի մարզում և Իրանի Արևմտյան Ադրբեջան նահանգում։ Ձգվում է Մասիսից մոտ 10 կմ հեռավորությամբ հյուսիս-արևմուտք հարավ-արևելք ուղղությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Իրանի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ Կատեգորիա:Աղրըի մարզ
Մանասների ընտանիք
Մանասների ընտանիք, օսմանահայ ընտանիք, որը մինչև 19-րդ դարի վերջին կեսը կայսերական դիմանկարիչներ էր տրամադրում Օսմանյան կայսրության սուլթաններին ։ Ոմանք եղել են նաև Փարիզում Օսմանյան դեսպանատան գլխավոր քարտուղարներ, երաժշտական կոմպոզիտորներ
Ընտանիքը
Մանասների ընտանիքը հայկական ընտանիք է եղել, որը 16-րդ դարում Ստամբուլում է հաստատվել։ Ենթադրվում է, որ ընտանիքը ծագումով Կապադովկիայից է եղել, որը գտնվել է Կեսարիայի մերձակայքում ։ Այն տվել է իրար հաջորդող կայսերական դիմանկարիչներ։ Ե՛վ Սեպուհ Մանասը (1816–1889) և՛ Ջոզեֆ Մանասը (1835–1916) ծառայել են որպես կայսերական արվեստագետներ Մահմուդ II-ի (1808–1839), Աբդուլ Մեջիդի (1839–1861), Աբդուլ Ազիզի (1861–1876) և Աբդուլ Համիդ II-ի օրօք (1876–1909) : Քանի որ եղբայրները Փարիզում Օսմանյան դեսպանատանն են աշխատել, նրանց դիմանկարները բաժանվել են նաև Եվրոպայի այլ դեսպանատներին ։
Ռաֆայել Մանաս
Նա թաղված է Էդիրնեկափի հայկական գերեզմանատանը։ Ռաֆայելի որդի Մանասը շարունակել է հոր գործը։ Իգնատիուս Մուրադջանյան դ'Օհսոն գրել է, որ Մանաս Մանասը եղել է արքունիքի գլխավոր նկարիչը Աբդուլ Համիդ I-ի գահակալության օրօք (1774–1789) : Ընտանիքի ազգանունը փոխվել է Մանասի անունով ։
Զենոփ
Զենոփ Մանասը իր կրթությունը ստացել է Իտալիայում ։ 1840-ական թվականներին նա աշխատել է Վիեննայի Օսմանյան դեսպանատանը՝ որպես քարտուղար և թարգմանիչ ։
Ռուբեն
Ռուբեն Մանասը Զենոփ Մանասի ավագ որդին է եղել ։ Նա 1874 թվականին եղել է Փարիզում Օսմանյան դեսպանատան գլխավոր թարգմանիչը ։
Ռուբենը 1854 թվականին ստացել է Մեջիդիե մեդալ ։ Սուլթան Մահմուդ II-ը նրան ուղարկել է Փարիզ՝ արվեստ սովորելու ։ Նա նկարել է իր դիմանկարը և այն ներկայացրել է Բարձր դուռ ։
Սեբուհ
Զենոփի երկրոդ որդին եղել է Սեպուհ Մանասը (1816–1889), որին նույնպես Մահմուդ II-ը ուղարկել է Փարիզ (ինչպես իր եղբորը՝ Ռուբենին) արվեստի ոլորտում ուսում ստանալու համար ։ 1858 թվականին նա աշխատել է Թուրինի Օսմանյան դեսպանատանը։ Այստեղ աշխատել է մոտավորապես երեսուն տարի ։ Սեփուհ Մանասը եղել է Աբդուլ Մեջիդի և Աբդուլ Ազիզի գլխավոր դիմանկարիչը ։ 1855 թվականին նա ստացել է Մեջիդիե մեդալ, իր եղբոր՝ Ռուբենի մեդալով պարգևատրվելուց մեկ տարի անց ։
Ջոզեֆ
Ջոզեֆ Մանասը մահացել 1916 թվականին ։
Էդգար
Էդգար Մանասը ծնվել է 1875 թվականի ապրիլի 12-ին, Ստամբուլում։ Նա հայտնի է նրանով, որ եղել է Թուրքիայի ազգային օրհներգի ստեղծման համահեղինակ, քանի որ կրում էր նվագախմբի պատասխանատվությունը ։
Շնորհալի երիտասարդ Էդգարին 13 տարեկանում ուղարկել են Իտալիա՝ Մուրադ-Ռափայելյան հայկական վարժարանում սովորելու ։ Վենետիկում նա դաշնամուրի դասեր է ստացել պրոֆեսոր Տրիֆելլինի մոտ։ 1894 թվականին կրթությունը ավարտելուց հետո վերադարձել է հայրենի քաղաք։ Երաժշտական ուսումը շարունակելու իր մղումը իրեն բերել է Իտալիա։ Նա ապրում էր Պադովայում և աշխատում էր Լուիջի Բոտացոյի հետ՝ կենտրոնանալով հարմոնիայի, կոնտրապունկտի և ֆուգայի վրա։ Դեռևս լինելով Կոստանդնուպոլսում, նա շարունակում էր երաժշտությամբ զբաղվել։ Հիմնականում ուսումնասիրում էր դասականների և ժամանակակից ֆրանսիացի վարպետների ստեղծագործությունները։ Նրան ոգևորել են Շոպենի ստեղծագործությունները։ Էդգար Մանասը գրել է մի շարք դաշնամուրային ստեղծագործություններ, այդ թվում նաև «Minuet-Valse»-ը, որը հրատարակվել է 1905 թվականին ։ Նույն թվականին Salle de fêtes de l'Union française-ում ացկացվող համերգի ժամանակ նա ղեկավարել է Gallia երգչախումբը, որի համար Ֆրանսիայի կառավարության կողմից պարգևատրվել է Ordre des Palmes académiques-ի շքանշանով։ 1912 թվականին Մանասը ծանոթացել է Կոմիտասի հետ։ Թեև Մանասի և Կոմիտասի միջև եղած հարաբերությունները ջերմ էին, սակայն այդքան էլ մտերիմ չէին։ Պատճառն այն էր, որ նրանք երկուսն էլ ապրում էին տարբեր գեղագիտական աշխարհներում ։
Էդգար Մանասը, թերևս, հիշվում է Թուրքիայի ազգային օրհներգի վրա իր կատարած աշխատանքով։ 1932 թվականին Թուրքիայի Հանրապետության կողմից նրան հանձնարարվել է աշխատել Zeki Üngör երաժշտության մեղեդու վրա։ 1933 թվականին 160 հոգուց կազմված երգչախումբը Ստամբուլում՝ Tepebaşı Tiyatrosu-ում կատարել է Մանասի Vatan Şarkısı-ը (ազգային երգ)։ Հաջորդ տարի նա գրել է ևս 5 թուրքական ազգային երաժշտություններ (5 Türk Halk Şarkısı), իսկ 1935 թվականին ստեղծել է դաշնամուրային թուրքական ժողովրդական պարեր (Danses populaires Turques), որոնք հրատարակվել են Փարիզում։
Մանասի ստեղծագործությունների մեծ մասը պահվում են Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանում։
Նա ունեցել է բազմաթիվ ուսանողներ, ներառյալ Օսմանյան պալատի անդամերը, թուրք երաժիշտներ և մի շարք հայ կոմպոզիտորներ, ինչպիսիք են Արա Պարթևյանը և Գոհարիկ Ղազարոսյանը։
Էդգար Մանասը մահացել է 1964 թվականի մարտի 9-ին և թաղվել է Ստամբուլի Շիշլի համայնքի հայկական կաթոլիկ գերեզմանատանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:Հայ դիմանկարիչներ Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայկական տոհմեր Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Արվեստագետներ Կատեգորիա:Արվեստագետներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Արվեստագետներ ըստ ազգության և դարի Կատեգորիա:Արվեստագետներ ըստ դարի Կատեգորիա:Արվեստագետներ ըստ ժամանակաշրջանի Կատեգորիա:Հայ ընտանիքներ
Զայչենցի
Զայչենցի (Заїченці), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զայչենցի գյուղում բնակվում էր 382 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2666 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 143,29 մարդ/կմ²։
Օլեգ Պաշինին
Օլեգ Ալեքսեևիչ Պաշինին (Олег Алексеевич Пашинин, ), ռուսական և ուզբեկական ֆուտբոլիստ, խաղացել է պաշտպանի դիրքում։ Ներկայումս Մոսկվայի «Լոկոմոտիվում» գլխավոր մարզիչի օգնական է։
Ակումբային
1992-2007 թվականներին հանդես է եկել Մոսկվայի «Լոկոմոտիվում» 14 համարի մարզաշապիկով՝ 2001-ի երկրորդ կեսին վարձավճարով Ճապոնական «Սանֆրեչչե Հիրոսիմա» ակումբում, որտեղ հանդես է եկել Վալերի Նեպոմնյաշչիի ղեկավարությամբ։ 2008 թվականի հունվարի 16-ին հայտարարեց իր խաղային կարիերան ավարտելու մասին ։
Հավաքականում
2001-ի 2005 թվականներին խաղացել է Ուզբեկստանի հավաքականի կազմում։ Խաղացել է 11 խաղ։
«Լոկոմոտիվ»
Աշխատել է երկրորդ դիվիզիոնի «արևմուտք» գոտում հանդես եկող «Լոկոմոտիվ-2» ֆուտբոլային ակումբի մարզիչ։ 2009 թվականի հունիսի 2-ին պաշտոնապես հեռացել է «Լոկոմոտիվ-2»ի գլխավոր մարզչի պաշտոնից և տեղափոխվել Յուրի Սեմինի հիմնական թիմի շտաբ՝ որպես ֆիզպատրաստության մարզիչ ։ 2010 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Մոսկվայում ավարտել է 240-ժամյա վերապատրաստման BPC մարզչական դասընթացները և ստացել Pro լիցենզիա ։ 2011 թվականին նշանակվել է «Լոկոմոտիվ-2»ի գլխավոր մարզիչ Եվգենի Խարլաչևի ավագ օգնական ։
«Տերեկ»
2013 թվականի հունիսին հայտարարվել էր, որ նա կդառնա Գրոզնիի «Թերեկ» ակումբը գլխավորող Յուրի Կրասնոժանի օգնականներից մեկը ։
«Խիմիկ»
2014 թվականի մայիսին դարձել է Ձերժինսկի «Խիմիկի» գլխավոր մարզիչը, սակայն արդեն հունիսի վերջին հեռացել է թիմից անձնական պատճառներով ։
«Լոկոմտիվ»
2014 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Օլեգ Պաշինինը դարձավ «Լոկոմոտիվի» երիտասարդական թիմի գլխավոր մարզիչ Դենիս Կլյուևի օգնականներից մեկը ։ 2015 թվականի հունիսից մտել է հիմնական թիմի մարզչական շտաբ ։ 2016 թվականի օգոստոսի 10-ին, «Լոկոմոտիվի» գլխավոր մարզչի պաշտոնից Իգոր Չերևչենկոյի հրաժարականից հետո, Օլեգ Պաշինինը նշանակվել է «երկաթուղայինների» գլխավոր մարզիչի պաշտոնակատար ։ 2016-ի օգոստոսի վերջին Յուրի Սեմինի՝ գլխավոր մարզչի պաշտոնին վերադառնալուց հետո նշանակվել է մարզչի օգնական։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Շահսուվալու Մինքենդ
Շահսուվալու Մինքենդ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Բնակչություն
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 986 հայ և ադրբեջանցի, իսկ 1908-ին՝ 1650 կովկասի թաթար բնակիչ ։
(7990) 1981 SN1
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,063457 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1275 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,9994 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1958,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,183817 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,33° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նորման Թոմասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ուագադուգու
Ուագադուգու (ֆրանսերեն՝ Ouagadougou /ˌwɑːɡəˈduːɡuː/; Mossi: [ˈwaɡᵊdᵊɡᵊ]), Բուրկինա Ֆասոյի մայրաքաղաքը և երկրի վարչական, մշակութային, տնտեսական կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ : Գտնվում է սարավանդի վրա՝ Կարմիր և Սպիտակ Վոլտաների միջագետքում։ Միջազգային օդակայան։ Սննդի արդյունաբերության կենտրոն։ Հիմնադրվել է 15-րդ դարում ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Բուրկինա Ֆասոյի քաղաքներ
Վելիկիե Լազի
Վելիկիե Լազի (Великі Лази), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկիե Լազի գյուղում բնակվում էր 1 426 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,29 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Թեքեյան մշակութային միություն (Կանադա)
Թեքեյան մշակութային միության Կանադայի մասնաճյուղ, Թեքեյան մշակութային միության մասնաճյուղ Կանադայում։
Պատմություն
Հիմնվել է 1965 թվականին, Մոնրեալում։ Թեքեյան մշակութային կենտրոններ կան Մոնրեալում և Տորոնտոյում։
Միության հովանավորությամբ գործել են «Հայ բեմ» թատերախումբը (1975-1983 թթ.), ժողովրդական պարերի «Նայիրի» խումբը (1981-1990 թթ.)։ 1978 թվականից կազմակերպվում է «Սևան» պատանեկան ամառային երկամսյա ճամբարը։
Տորոնտոյի մասնաճյուղ
Տորոնտոյի մասնաճյուղը հիմնվել է 1967 թվականին, կազմել է սեփական թատերախումբ և երգչախումբ, ստեղծել Տորոնտոյի առաջին ռադիոժամը։ Միությունը կազմակերպում է նաև հրապարակային դասախոսություններ հայոց պատմության և մշակույթի մասին, գեղարվեստական ցուցահանդեսներ։ Հրատարակում է «Ապագա» շաբաթաթերթը, ունի «Թեքեյանի ձայն» (1978 թվականից) ռադիոժամը։
Կատեգորիա:Կանադահայ մշակութային կազմակերպություններ
Հին Փորադաշտ եկեղեցի
Պատմություն
Վերանորոգվել է 17-րդ դարում ։
Ճարտարապետություն
Եկեղեցին թաղածածկ կառույց էր՝ հատակից 45-50 սմ բարձրության վրա կառուցված բեմով, արևելքում՝ աբսիդով, երկու կողմերում՝ երկհարկանի ավանդատներով և արևմուտքում՝ մուտքով ։
Ավերում
ԽՍՀՄ ժամանակաշրջանում եկեղեցին ավերված վիճակում էր, պատերը ծածկված էին բուսականությամբ, բարձրությունը հասնում էր մինչև 2,5 մետրի ։
Եկեղեցին շարունակում էր մնալ ավիրված մինչև 2001 թվականի հոկտեմբերի 7-ը, սակայն 2009 թվականի նոյեմբերի 11-ին հողին հավասարվեց, Caucasus Heritage Watch կազմակերպության կողմից փաստագրվել է, որ Հին Փորադաշտ գյուղի ավերակների մեջ միայն եկեղեցին էր ոչնչացման համար նախատեսված ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի հայկական եկեղեցիներ
Շարոբիկի
Շարոբիկի (Шаробыки), գյուղ Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Պուշկինոգորսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Պուշկինոգորսկի շրջանի բնակավայրեր
Կավիցանա
Կավիցանա (Cavizzana), կոմունա Իտալիայի Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 246 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 82 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 3 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 38022։ Հեռախոսային կոդ՝ 0463։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Մարտինը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գոհար Մարկոսյան-Կասպեր
Գոհար Մարկոսյան-Կասպեր, հայազգի գրող, արձակագիր, բանաստեղծ։ Բնակվել է Տալլինում ։
Կենսագրություն
Գոհար Մարկոսյանը ծնվել է 1949 թվականին, Երևանում։ Հայրը՝ Կառլոս Մարկոսյանը, եղել է օպերային երգիչ, մայրը՝ Վիոլետա Թորոսյանը, բալետի պարուհի, երկար տարիներ Օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի բալետային խմբի վարիչ, քույրը՝ Հասմիկ Մարկոսյանը ՀՀ վաստակավոր մանկավարժ, Երևանի պարարվեստի պետական քոլեջի տնօրեն  ։ Բանաստեղծություններ սկսել է գրել դեռևս դպրոցական տարիքից, այնուհետև գրել է պատմվածքներ և վեպեր։ Երևանում ստացել է բժշկական կրթություն։ 1990 թվականին ամուսնացել է էստոնացի գրող, թարգմանիչ Կալլե Կասպերի հետ։ 1991 թվականին տպագրվել է Գոհար Մարկոսյանի բանաստեղծական առաջին՝ «Իմ անավարտ Պալատը» ժողովածուն։ Նախքան Էստոնիա տեղափոխվելը Գոհար Մարկոսյանը Երևանում աշխատել է որպես բժիշկ։
Ստեղծագործել է ռուսերեն։ Եղել է Էստոնիայի գրողների միության անդամ։ Գոհար Մարկոսյան-Կասպերը վեպերի, պատմվածքների, բանաստեղծական ժողովածուների, ֆիլմերի և հեռուստասերիալների սցենարների հեղինակ է, Էստոնիայի մշակութային հիմնադրամի կրկնակի մրցանակակիր («Կարիատիդները» և «Մեմենտո Մորի» վեպերի համար)։ Ամուսնու՝ Կալե Կասպերի համահեղինակությամբ, Գոհար Մարկոսյան-Կասպերը գրել է կոմպոզիտոր Ջոակինո Ռոսինիի մասին գիրք, ինչպես նաև «Սեսիլի մահը» բազմասերիանոց ֆիլմի և մի շարք այլ հեռուստասերիալների սցենարներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս կին գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Էստոնացի գրողներ Կատեգորիա:Հայ կին գրողներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Էստոնիայի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Հայկական մուֆլոն
Օդի, Հայկական մուֆլոն կամ անդրկովկասյան լեռնային ոչխար (Ovis orientalis gmelini, ), սնամեջ եղջյուրավորների ընտանիքի վայրի ոչխար։
Գուդի
Գուդի (Γουδί), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2001 թվականի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 150 մարդ։ Տեղակայված է Պոլիս (Կիպրոս) գյուղից 6 կմ դեպի հարավ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Հայկական մուֆլոն
Բնաշխարհիկ տեսակ է, ունի սահմանափակ տարածում։ Մինչև 20-րդ դարի սկիզբը տարածվածության շրջանն ընդգրկել է Հայկական լեռնաշղթայից մինչև Արագածի ստորոտները։ Այժմ կանգնած է անհետացման վտանգի եզրին։ Առանձնյակները ոչ մեծ խմբերով հանդիպում են Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերում, Խոսրովի անտառ արգելոցում։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։
Արտաքին կազմվածք
Մարմնակազմվածքը սլացիկ է, կենդանի զանգվածը՝ ոչ մեծ։ Արուների մարմնի երկարությունը 130-135 սմ է, մաքիներինը՝ 105-120 սմ, մնդավի բարձրությունը համապատասխանաբար՝ 85-90 և 70-80 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 50-60 և 35-45 կգ։ Արուները օժտված են խոշոր եղջյուրներով, որոնք ձգվելով դեպի մնդավ, կազմում են շրջան։ Մաքիները հիմնականում անեղջյուր են։ Մայրերն առաջին ծինում ունենում են մեկ, հետագայում՝ զույգ գառներ։
Մազածածկը կոպիտ է, կարճ, բաց շագանակագույն՝ քստամազից և աղվամազից կազմված։ Հասուն արուների մեջքին կա սպիտակ թամբանման նշան։ Ընտանի ոչխարի ամենահավանական նախահայրերից է։ Ընտանի ոչխարի հետ տրամախաչումից տալիս է առողջ պտղատու սերունդ։ Ապրում է 12-14 տարի։
Տարածում
Տարածված են Հայկական լեռնաշխարհում՝ Հայաստանում և Իրանում։ Մուֆլոններ կան նաև Կիպրոս, Կորսիկա և Սարդինիա կղզիներում, սակայն պարզ չէ դրանք վայրենացած ոչխարներ են, թե իրական մուֆլոններ։ Էդեմիկ տեսակ է, ունի սահմանափակ տարածում։ Մինչև 20-րդ դարի սկիզբը տարածվածության շրջանն ընդգրկվել է Հայկական լեռնաշղթայից մինչև Արագածի ստորոտները։ Տարածված է նաև Նախիջևանում և Հյուսիսարևմտյան Իրանում։ Այժմ կանգնած է անհետացման վտանգի եզրին։ Առանձնյակները ոչ մեծ խմբերով (մինչև 7-8 գլուխ) հանդիպում են Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերում, Խոսրովի անտառ արգելոցում։
Ապրում է լեռնային չոր տափաստաններում, գիհու, նշենու և այլ չորասեր բուսականության առկայությամբ (Ուրծի լեռնաշղթա), ենթալպիան և ալպիական մարգագետիններում(Վայոց ձոր և Սյունիք)։ Գերադասում են կիրճերի, ժայռաբեկորների և նման այլ տեղամասերի հետ համակցված բաց բիոտոպերը 1000-3000 մ բարձրություններում։
Հայաստանում մուֆլոնն ապրում է մշտապես՝ ձմռանը չքոչելով, իսկ տարվա տաք եղանակներին դիտվում է արուների ներհոսք Նախիջևանի կողմից։ Մուֆլոնը պարբերաբար կատարում է ուղղահայաց միգրացիաներ. ձմռանը՝ դեպի նախալեռներ, ամռանը՝ դեպի բարձունքներ։
Պահպանման կարգավիճակ
Բնության պահպանության միջազգային ցուցակում ենթատեսակը համարվում է խոցելի տեսակ։ Ինչպես նաև գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում ։
Բազմացում
Զուգավորումը տեղի է ունենում նոյեմբերի վերջից մինչև դեկտեմբերի սկիզբը։ Հղիությունը տևում է 5-6 ամիս։ Ձագերը (սովորաբար, զույգ) ծնվում են մայիսի կեսերից մինչև հունիսի սկիզբը։ Մայրերն առաջին ծինում ունենում են 1, հետագայում՝ զույգ ձագեր։
Թվաքանակ
Ներկայիս գնահատմամբ՝ մուֆլոնի թվաքանակը Հայաստանում չի գերազանցում 250-300 առանձնյակները։ Պոպուլյացիայի հիմնական մասն ապրում է Բարգուշատի և Զանգեզուրի լեռնաշղթաներում (200 առանձնյակներից ոչ ավելի)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Երկսմբակավորներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Քորդավորներ Կատեգորիա:Կաթնասուններ Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ
Իմ սրտի սուլթանը (հեռուստասերիալ)
«Իմ սրտի սուլթանը», (Султа́н моего́ се́рдца, Kalbimin Sultanı), ռուս-թուրքական համատեղ կոստյումային հեռուստատեսային խաղարկային ֆիլմ (24 մաս, 50-60 րոպե տևողությամբ)՝ պատմական մելոդրամա ժանրում։ Արտադրվել է 2018 թվականին «Գազպրոմ-մեդիա» հոլդինգի կազմում գտնվող «ГПМ КИТ» ընկերությունների խմբի կողմից։ Ռեժիսորը Քերեմ Չաքըրօղլուն է, սցենարի հեղինակները՝ Աթիլա Ունսալան, Նիլ Գյուլեչ Ունսալան և Ինջի Հեքիմօղլուն։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2018 թվականի հունիսի 13-ին, ռուսերեն տարբերակի հեռուստատեսային պրեմիերան՝ 2019 թվականի հունվարի 8-ին Առաջին ալիքի երեկոյան եթերում ։
Արտադրություն
Քանի որ նկարահանման գործընթացն ընթանում էր թուրքերենով, լեզվի իմացությունը գլխավոր պահանջն էր գլխավոր կանացի դերի հավակնորդների համար ։ Ալեքսանդրա Նիկիֆորովան նկարահանումներից 2 ամիս առաջ ժամանեց Ստամբուլ, որպեսզի սովորի թուրքերենը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Թուրքական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Պատմական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2018 հեռուստասերիալներ
Ալանզա
Ալանզա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։ Գտնվում էր Երզնկա քաղաքի շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Զայցի (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Զայցի (Зайці), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զայցի գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,292 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 30,82 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բեչարոֆի լիճ
Բեչարոֆի լիճ (Becharof Lake, ռուսական գրականության մեջ գործածվում է Բոչարովի լիճ (Озеро Бочарова) անվանաձևը), լիճ ԱՄՆ-ի Ալյասկա նահանգի հյուսիսարևմտյան մասում, Էգիջիք քաղաքից 37 կիլոմետր դեպի հարավ-արևելք։ Ալյասկա թերակղզում մեծությամբ երկրորդն է (զիջում է միայն Իլյամնային), Միացյալ Նահանգներում՝ տասնչորսերորդը (ջրի ծավալով՝ ութերորդը)։
Դմիտրի Բոչարովը արշվախմբի կազմում 1791 թվականին հետազոտել է Ալյասկա թերակղզու հյուսիսային ափի 500 կիլոմետրանոց մի հատված, Էգիջիք գետով բարձրացել վեր, հայտնաբերել լիճը, որը հետագայում կոչվել է նրա անունով։ 1791 թվականի ամռանը նա ուսումնասիրել է լճի ծայր արևելյան հատվածը, գտել այնտեղից նավերը Խաղաղ օվկիանոսի հյուսիսային ափ քարշակով տեղափոխելու ուղին, վերադարձել Քոդիաք և իր հայտնագործությունների մասին զեկուցել արշավախմբի ղեկավար Բարանովին ։
1980 թվականից լիճը համարվում է Բեչարոֆի ազգային պարկի «սիրտը»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի լճեր Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի լճեր
Կուրուրուպու
Կուրուրուպու  (Cururupu), համայնք Բրազիլիայի Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Մարանիան նահանգի կազմում   ։ Մունիցիպալիտետ Մարանիան նահանգի հյուսիսային մարզում։ Մտնում է Լիտորալ Օսիդենտալ Մարանենսիի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 40 029 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 935,586 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 42,8 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1841 թվականին հոկտեմբերի 3-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Լորաճուռակ
Լորաճուռակ, ճուռակների ընտանիքի թռչուն։ Նստակյաց է, քիչ տարածված։
Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը 28-38 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 55-70 սմ։ Թաքնված գիշատիչ թռչուն է։ Հոնքերը թույլ սպիտակ են, թևերը՝ կարճ, կլորավուն, պոչը՝ երկար։ Հասուն արուն զգալի փոքր է էգից, վերևից մուգ մոխրագույն է, գագաթը՝ մուգ, այտերը՝ շիկակարմրավուն, ներքևից՝ սպիտակ՝ խիտ շիկակարմրավուն գոլերով։ Երիտասարդը նման է էգին, սակայն մարմինը վերևից ավելի դարչնագույն է՝ նեղ նարնջագույն երանգի երիզված փետուրներով, ներքևից՝ դարչնագույն անկանոն զոլերով։
Կենսակերպ
Թռչում է թևերի արագ թափահարումներով, որոնց հաջորդում է կարճ սահասավառնումը։ Որսին հետևում է անտառներում, անտառեզրերին և բաց տարածություններում, զոհին բռնում է գետնին կամ օդում։ Բնակվում է անտառի բացատներում, լքված պտղատու այգիներում, պուրակներում։
Սննդառություն
Սնվում է թռչուններով։
Բնադրում
Բույնը գավաթաձև է (տրամագիծը՝ 41-47 սմ)՝ ճյուղերի կտորտանքների կույտ։ Բնադրում է ծառերի ճյուղավորումներում՝ 5-8 մ բարձր։ Դնում է 40 մմ տրամագծով, կապտավուն-սպիտակ՝ դարչնագույն վրձնախազերով 4-5 ձու։ Թխսակալում է էգը՝ 35 օր։ Լորաճուռակը ոչ մեծ խտությամբ զբաղեցնում է մեծ տարածություններ, հատկապես՝ աղավնանոցների մերձակայքում, քանի որ թռիչքի պահին հաճախ է աղավնիներ որսում։
Որպես ճկուն ու ճարպիկ որս կատարող թռչուն՝ բարձր գնահատականի է արժանացել որսորդ թռչուններով զբաղվողների շրջանում։ Ձմռանն ավելի հաճախ է հայտնվում բնակավայրերի երկնքում։
Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Ճուռակներ Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ
Աշխարհիկ բարոյականություն
Աշխարհիկ բարոյականություն, փիլիսոփայության ասպեկտ, առնչվում է կրոնական ավանդույթներից դուրս բարոյականությանը։ Ժամանակակից օրինակներում ներառվում են մարդասիրությունը, ազատամտությունը և հետևանքայնության շատ տարբերակներ։ Հնագույն արմատներով լրացուցիչ փիլիսոփայությունները ներառում են սկեպտիցիզմ և առաքինության էթիկա։ Գրեգ Մ.Էպշտեյնը պնդում է, որ «հին Հեռավոր Արևելքի մեծ մասը խորապես մտահոգված է մարդկային բարությամբ, հատուկ նշանակություն չտալով աստվածների կամ հոգիների կարևորությանը» ։ Օրինակ կարող է ծառայել հին հնդկական աստվածաբանական բանաստեղծ, փիլիսոփա Վալյուվարի տեքստը Կուրալից, որի աշխատանքը մնում է աշխարհիկ և ոչ կրոնական  ։ Այլ փիլիսոփաներն առաջարկել են տարբեր գաղափարներ, թե ինչպես պետք է սահմանել ճիշտ և սխալ գործողությունները։ Օրինակ կարող է ծառայել Իմմանուել Կանտինի կատեգորիկ իմպերատիվը։
Հայտնի են կրոնի և բարոյականության միջև փոխհարաբերության վերաբերյալ տարբեր դիրքորոշումներ։ Ոմանք կարծում են, որ կրոնն անհրաժեշտ է որպես բարոյական կյանքի ուղեցույց։ Ըստ որոշ տվյալների՝ այդ գաղափարը կա մոտ 2000 տարի ։ Մյուսները ենթադրում են, որ այս գաղափարը թվագրվում է առնվազն 2600 տարի, ինչպես Սաղմոս 14 Հրեական Աստվածաշնչում ։ Ուրիշների կարծիքով այս գաղափարն արմատավորված է մոտ 4000 տարի, հին եգիպտացիների 42 Մաատի սկզբունքների հետ միասին ։
Մյուսները խուսափում են այն գաղափարից, որ կրոնը պետք է առաջնորդի ճիշտ և սխալ վարքագիծը։ Սակայն քրիստոնեական էթիկայի Վեսթմինսթերյան բառարանում ասվում է, որ կրոնն ու բարոյականությունը «պետք է տարբեր կերպ սահմանվեն և կապ չունենան միմյանց հետ» ։ Ոմանք կարծում են, որ կրոնները վատ ուղեցույց են բարոյական վարքագծի համար։ Տարբեր մեկնաբաններ, ինչպիսիք են Ռիչարդ Դոքինսը («Աստված պատրանք է»), Սեմ Հարրիսը («Հավատքի վերջը») և Քրիստոֆեր Հիթչենսը («Աստված սեր չէ»), այն մարդկանցից էին, ովքեր պնդում էին այդ տեսակետը։
Հետևանքայնություն
Տես նաև՝ Ուտիլիտարիզմ
Ըստ Փիթեր Սինգերի՝ «Հետևորդները սկսում են ոչ թե բարոյական կանոններից, այլ նպատակներից։ Նրանք գնահատում են գործողություններն այնքանով, որքանով որ նպաստում են նպատակների իրականացմանը» ։ Սինգերը նաև նշում է, որ «ուտիլիտարիզմը, թեև ոչ միակ, բայց ամենահայտնի հետևանքային բնույթ կրող տեսություն է» ։ Հետևանքայնությունը էթիկայի նորմատիվային տեսության տեսակ է, ըստ որի որևէ մեկի վարքագծի հետևանքները վերջնական հիմք են այդ վարքագծի կոռեկտության վերաբերյալ ցանկացած դատողության համար։ Այսպիսով, հետևողականության տեսանկյունից բարոյապես ճիշտ գործողությունը (կամ անգործությունը) այն գործողությունն է, որը կհանգեցնի լավ արդյունքի կամ հետևանքների։ Սեմ Հարիսը իր 2010 թվականի «Բարոյական լանդշաֆտ» գրքում նկարագրում է բարոյականության մասին ուտիլիտարիստ գիտությունը։
Ազատամտություն
Ազատամտություն, փիլիսոփայական տեսակետ, ըստ որի կարծիքները պետք է ձևավորվեն գիտության, տրամաբանության և բանականության հիման վրա և չպետք է կախված լինեն հեղինակությունից, ավանդույթներից կամ այլ դոգմաներից։ Ազատախոհները ձգտում են ձևավորել իրենց կարծիքը փաստերի, գիտական հետազոտությունների և տրամաբանական սկզբունքների հիման վրա, անկախ ցանկացած տրամաբանական սխալներից կամ հեղինակության մտավոր սահմանափակող ազդեցություններից, հաստատման կողմնակալությունից, ճանաչողական նախապաշարմունքներից, ընդունված կարծիքից, ժողովրդական մշակույթից, նախապաշարմունքներից, աղանդավորությունից, ավանդույթներից, քաղաքային լեգենդներից և բոլոր այլ դոգմաներից։
Աշխարհիկ մարդասիրություն
Աշխարհիկ մարդասիրություն կենտրոնանում է այն բանի վրա, թե մարդիկ ինչպես կարող են երջանիկ և ֆունկցիոնալ կյանք վարել։ Այն պնդում է, որ մարդիկ կարող են բարոյական լինել առանց կրոնի կամ Աստծո, այն չի ընդունում, որ մարդիկ ի սկզբանե չար կամ բնածին բարի են, և չի ներկայացնում մարդկանց որպես «բնությունից վեր» կամ Աստծոց վեր։ Ավելի շուտ, մարդկանց կյանքի դիրքորոշումը ընդգծում է մարդկության առջև առաջացած ունիկալ պատասխանատվությունը և մարդկային որոշումներից կախված բարոյական հետևանքները։ Աշխարհիկ մարդասիրության հայեցակարգի հիմքում այն համոզմունքն է, որ գաղափարախոսությունը՝ լինի դա կրոնական, թե քաղաքական, պետք է մանրակրկիտ ուսումնասիրվի յուրաքանչյուր մարդու կողմից, այլ ոչ թե պարզապես ընդունվի կամ մերժվի հավատքի կողմից։ Դրա հետ մեկտեղ աշխարհիկ մարդասիրության անբաժանելի մասն է կազմում շարունակաբար ճշմարտության որոնման ադապտացիան, հիմնականում գիտության և փիլիսոփայության միջոցով։
Դիրքերը կրոնի և բարոյականության նկատմամբ
Աշխարհիկ բարոյականության թեման քննարկվել է հայտնի աշխարհիկ գիտնականների, ինչպես նաև աթեիստական և հակակրոնական գրողների կողմից, որոնք հիմնված են ժողովրդական մշակույթի վրա։ Պողոս Չեմբերլենի գիրքը վերաբերում է նրանց. «Կարո՞ղ ենք լավ լինել, առանց Աստծո։» (1996), Ռիչարդ Հոլոուեյ Անաստված բարոյականություն. Կրոնի հեռացումը էթիկայից (1999), Ռոբերտ Բաքմանի «Կարո՞ղ ենք մենք լավ լինել, առանց Աստծո։» (2002), Մայքլ Շերմերի «Բարության և չարիքի գիտություն» (2004), Ռիչարդ Դոքինզ «Աստվածային մոլորություն», Քրիստոֆեր Հիթչենսի «Աստված մեծ չէ» (2007), «Բարին առանց Աստծո։ Ինչի՞ն են հավատում ոչ կրոնական միլիարդ մարդիկ» (2010), Սեմ Հարիսի «Բարոյական լանդշաֆտ․ Ինչպե՞ս  կարող է գիտությունը որոշել մարդկային արժեքները» (2011):
«Բարոյականությունը չի պահանջում կրոնական դավանանքներ»
Գրեգ Էպշտեյնի խոսքով՝ «այն գաղափարը, որ մենք չենք կարող «լավ լինել առանց Աստծո», ուղեկցում էր մեզ գրեթե 2000 տարի ։ Մյուսները ենթադրում են, որ այս գաղափարն ավելի հեռուն է գնում. օրինակ՝ դեպի Հրեական Աստվածաշնչի Սաղմոսի 14, որն ըստ Հերման Գունկելի՝ վերաբերում է մեր թվարկությունից առաջ մոտ 580 տարի աքսորի ժամանակաշրջանին ։ «Հիմարն  իր սրտում ասում է, որ «Աստված գոյություն չունի»։ Նրանք այլասերված են, նրանք զզվելի արարքներ են գործում, չկա մեկը ով բարիք կգործի..․ ոչ ոք» ։
Ինչպես հայտնի է, Ֆրիդրիխ Նիցշեն հայտարարել Է, որ Աստված մեռած է, նաև զգուշացրել է. «երբ ինչ-որ մեկը հրաժարվում է քրիստոնեական հավատից, նա խախտում է քրիստոնեական բարոյականության իրավունքը։ Այդ բարոյականությունը ոչ մի դեպքում ակնհայտ չէ։ Քրիստոնեությունն ընդհանուր համակարգ է, որն ունի միևնույն աշխարհայացք տարբեր երևույթների մասին։ Նրանից պոկելով մեկ հիմնական հայեցակարգ՝ հավատք առ Աստված, մարդը ոչնչացնում է ամեն ինչ» ։
Այդ գաղափարը գոյությունի ունի մինչ այսօր։ «Այսօր դրանք շատ են։ Պնդում են, որ կրոնական համոզմունքներն անհրաժեշտ են կոռումպացված, նյութապաշտական և այլասերված աշխարհում բարոյական առաջնորդություն և առաքինի վարքագծի չափանիշներ ապահովելու համար» ։ Օրինակ՝ քրիստոնյա գրող և միջնագետ Կ.Ս. Լյուիսն իր «Պարզ քրիստոնեություն» հայտնի գրքում ներկայացրել է փաստարկ այն մասին, որ եթե ճիշտ և սխալ լինելու գերբնական, օբյեկտիվ չափանիշը գոյություն չունի բնական աշխարհից դուրս, ապա ճիշտն ու սխալը խրվում են անհրաժեշտ խնդրի մեջ։ Այսպիսով նա գրում էր, որ բարոյականության չափանիշի նախապատվությունները մյուսի նկատմամբ դառնում են էապես անպաշտպան և կամայական, ինչպես ուտելիքի որոշակի համը մյուսից գերադասելը կամ ճանապարհի որոշակի կողմով մեքենա վարելը ։ Նույն ոգով Քրիստոնյա աստվածաբան Ռոն Ռոդսը նկատել է, որ «անհնար է չարը տարբերել բարուց, եթե մարդը չունի անվերջանալի ելակետ, որը բացարձակ լավ է» ։ Փիթեր Սինգերը պնդում է, որ «կրոնի և էթիկայի միջև ավանդական ամենակարևոր կապն այն էր, որ կրոնը ճիշտ վարվելու պատճառ էր համարվում». «պատճառն այն է, որ նրանք, ովքեր առաքինի են, կպարգևատրվեն հավիտենական երանության համար, մինչդեռ մյուսները դժոխքում կայրվեն» ։
Թեիզմի կողմնակիցները պնդում են, որ առանց Աստծո կամ աստվածների անհնար է արդարացնել բարոյական վարքագիծը մետաֆիզիկական հիմքերով և, այդպիսով, բարոյական նորմերի պահպանման համար հետևողական փաստարկներ են բերել։ Կ.Ս. Լյուիսը նման փաստարկ է ներկայացնում «Պարզ քրիստոնեության» մեջ։ Սթենֆորդի Հուվեր ինստիտուտի քաղաքական հեղինակ և մեկնաբան Պիտեր Ռոբինսոնը մեկնաբանել է, որ եթե ներքին բարոյական խիղճը մեկ այլ հարմարվողական կամ զարգացած զգացողություն է մարդկային մտքում, որը նման է պարզ զգացմունքային հուշումներին, ապա բարոյականությունը այլ մղումներից վեր դիտարկելու ներքին պատճառ գոյություն չունի ։ Թոմաս Դիքսոնի խոսքերով, «կրոնները, անշուշտ, ապահովում են այն սահմանները, որոնցում մարդիկ կարող են սովորել տարբերակել ճիշտը և սխալը» ։
«Բարոյականությունը հիմնված չէ կրոնի վրա»
Տարբեր մեկնաբաններ պնդում էին, որ բարոյականությունը չի պահանջում կրոնը որպես առաջնորդություն։ Քրիստոնեական էթիկայի Վեսթմինսթերյան բառարանում ասվում է, որ «դժվար չէ պատկերացնել այն մարդկանց հասարակությունը, ովքեր կրոն չունեն, բայց ունեն բարոյականության զգացում, ինչպես նաև իրավական համակարգ, որովհոտև դրանում ասվում է, որ մարդիկ չեն կարող ապրել միասին առանց սպանության արգելման կանոնների և այլն, և ցանկալի չէ, որ այդ ամենը իրավաբանորեն իրագործվի։ Նաև, անշուշտ, կային մարդիկ, ովքեր ունեին բարոյականության զգացում, բայց կրոնական համոզմունքներ չունեին» ։ Անգլիացի փիլիսոփա Բերնարդ Ուիլյամսը հայտարարել է, որ աշխարհիկ «ուտիլիտարիստական աշխարհայացքը» հայտնի բարոյական դիրքորոշում է, որտեղ բարոյապես ճիշտ գործողությունը սահմանվում է որպես այնպիսի գործողություն, որն ապահովում է ամենամեծ երջանկություն կամ հաճույք մեծ թվով մարդկանց համար, «ոչ տրանսցենդենտալ և ոչ մի կապ չունի մարդկանց անձնական կյանքի, մասնավորապես, կրոնական նկատառումների հետ» ։ Ուիլյամսը նաև պնդել է, որ «Աստծո բարոյական խոսքը հետևելու մոտիվները կամ բարոյական են կամ ոչ։ Եթե դրանք բարոյական դրդապատճառներ են, ապա դրանք արդեն հագեցած են բարոյական մոտիվներով և Աստծո մասին հավելյալ հիշեցումը ոչ մի առավելություն չի տալիս։ Բայց եթե դրանք ոչ բարոյական դրդապատճառներ են, ապա դրանք հագեցած կլինեն ոչ այդքան բարոյական մոտիվներով։ Այսպիսով գալիս ենք այն եզրակացության, որ այս առումով Աստծու հիշեցումը կամ ոչինչ չի ավելացնում, կամ էլ ինչ-որ սխալմունք է առաջացնում» ։
"«Որոշ աստվածաբաններ ասում են, որ էթիկան չի կարող լինել առանց կրոնի, քանի որ «բարի» բառի բուն իմաստը նշանակում է «Աստված հավանություն է տալիս»։ Պլատոնը հերքել է ավելի քան երկու հազար տարի առաջվա նման հայտարարությունը, պնդելով, որ եթե աստվածները ընդունում են ինչ-որ գործողություններ, ուրեմն դրանք լավն են, ինչը նշանակում է, որ դրանք աստվածների հաստատման շնորհիվ չեն լավը։ Այլընտրանքային տեսակետն դարձնում է աստվածային հավանությունը միանգամայն կամայական․ եթե աստվածները հավանություն տային խոշտանգումներին և հավանություն չտային հարևաններին օգնելուն, խոշտանգումը կլիներ լավ արարք, իսկ մեր հարևաններին օգնելը՝ վատ։ Որոշ ժամանակակից աստվածաբաններ փորձել են դուրս գալ այս տիպի երկընտրանքից պնդելով, որ Աստված բարի է, և հետևաբար չի կարող ընդունել խոշտանգումները, բայց այդ աստվածաբանները ընկել են հենց իրենց ստեղծած թակարդում, քանի որ ի՞նչ կարող են նրանք նկատի ունենալ, ասելով, որ Աստված բարի է։ Արդյո՞ք Աստված հաստատվել է Աստծո կողմից»։"