cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կասերին
Պատմություն
544 թվականին բյուզանդացիները պարտություն կրեցին բերբերներից Կիլիումի ճակատամարտում։
1906 թվականին քաղաքում տեղի ունեցավ գաղութային վարչակազմի դեմ ուղղված բեդվինների առաջին ապստամբություններից մեկը։
1943 թվականի փետրվարին Կասերինի մերձակայքում տեղի ունեցավ Թունիսի արշավի ամենամեծ մարտերից մեկը՝ Կասերինի լեռնանցքի ճակատամարտը։
Տնտեսություն
Կասերինյան տնտեսության հիմնական ճյուղը գյուղատնտեսությունն է։ Լավ զարգացած է նաև վերամշակման արդյունաբերությունը։ Քաղաքն ունի աղյուսի, մարմար վերամշակող գործարաններ, կարագի արտադրությն ու էսպարտոյի վերամշակման գործարաններ, ինչպես նաև Benetton Group-ի կարի ֆաբրիկաներ։ Քաղաքում զարգացած է նաև էկոտուրիզմը։
Նշումներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Թունիսի քաղաքներ
Նիշք
Քանի որ տարբեր գործավար համակարգերում կիրառվում են տարբեր հատկություններով և մատչման եղանակներով նիշքեր, ներկայումս գոյություն չունի նիշքի համապարփակ սահմանում։ Տեղեկագիտությունում գործածում են հետևյալ սահմանումը․ նիշքը՝ բայթերի անվանակիր հաջորդականություն է։ Նիշքերի հետ աշխատանքն իրագործվում է գործավար համակարգերի միջոցով։
Նիշքային համակարգ
Հաշվողական տեխնիկայի զարգացման հետ նիշքերի թիվը համակարգերում աճում էր։ Աշխախանքը հեշտացնելու համար դրանց, ինչպես և այլ տվյալները, սկսեցին համակարգել որոշակի տվյալների կառուցվածքներում (այդ ժամանակ էլ հայտնվեցին գրանշանային անունները)։ Սկզբում դա հասարակ զագված էր, «կցված» տեղեկույթի որոշակի կրիչին։ Ներկայումս առավել տարածում է գտել ծառակերպ համակարգումը՝ լրացուցիչ կապերի (հղումների) հավելմամբ։ Համապատասխանաբար, նիշքի անունը ստացավ «նիշքի ուղու» բնույթ․ ծառի հանգույցների թվակմամբ, որոնք պետք է անցնել դրան հասնելու համար։
Նիշքի հատկությունները
Կախված նիշքային համակարգից նիշքը կարող է ունենալ տարբեր հատկությունների լրակազմ։
(1498) Լախտի
(1498) Լախտի (Lahti), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1938 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում ։
Նիշք
Նիշքի անունը
Նիշքային համակարգերի մեծ մասում նիշքի անունը գործածվում է նշելու համար, թե ո՛ր նիշքին է դիմում իրագործվում։ Տարբեր նիշքային համակարգերում նիշքի անվանը ներկայացվող սահմանափակումները խիստ տարբերվում են․
Նիշքային համակարգի սահմանափակումների բացի գործավար համակարգի միջերեսները լրացուցիչ սահմանափակում են նիշակազմերը, որոնք թույլատրելի են նիշքերի հետ աշխատելիս։
(1498) Լախտի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1938 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Իրյո Վյայսյալյայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նիշք
Նիշքի անունը
Գործավար համակարգերի մեծ մասը պահանջում է միևնույն պանակում նիշքի անվան եզակիություն, թեև որոշ համակարգեր թույլատրում են նույնանուն նիշքեր (օրինակ՝ երիզային հիշասարքերի հետ աշխատելիս)։
Նիշքի անվան ընդլայնումը
Նիշքի անվան ընդլայնումը (նիշքի ընդլայնումը, ընդլայնումը) որպես նիշքի ինքնուրույն հատկություն գույություն ունի FAT16, FAT32, NTFS նիշքաիյն համակարգերում, որոնք օգտագործում են MS-DOS, DR-DOS, PC DOS, MS Windows գործավար համակարգերը և օգտագործում է նիշքի տեսակը որոշելու համար։ Այն թույլ է տալիս համակարգին որոշելու, թե որ գործադիրով պիտի բացվի տվյալ նիշքը։ Windows գործավար համակարգում ընդլայնումը լռելյայն թաքցվում է օգտվողից։
Այլ նիշքային համակարգերում ընդլայնումը պայմանականություն է․ դա պարզապես անվան մի մասն է, ամենաաջ կետով առանձնացված։
Ժամանակը
Նիշքի համար կարող են սահմանվել հետևյալ ժամանակային նիշաններ․
Նիշքի տերը և խումբը
Որոշ նիշքային համակարգերում նախատեսված է նիշքի տիրոջ և խմբի նշում։
Մատչման իրավունքները
Յունիքսակերպ գործավար համակարգերում նիշքերի համար սովորաբար առանձնացնում են իրավունքների երեք տեսակ․
Յուրաքանչյուր իրավունք սահմանվում է առանձին տիրոջ, խմբի և մնացած բոլորի համար։ ACL-ը թույլ է տալիս ընդլայնել այդ ցուցակը։
Յուրաքանչյուր իրավունքը կարող է սահմանվել ե՛ւ որպես թույլտվություն, ե՛ւ որպես արգելանք․ արգելանքն ունի ավելի բարձր առաջնայնություն, քան թույտվությունը։
Կատեգորիա:Համակարգիչներ
Ցախի
Ցախի (ცახი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Ամբրոլաուրի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 840 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ամբրոլաուրից հեռու է 29 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ամբրոլաուրի շրջան
Փխերո
Փխերո (ფხერო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Ադիգենի մունիցիպալիտետում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1520 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ադիգենից հեռու է 14 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 114 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ադիգենի մունիցիպալիտետ
Ունա Օ'Նիլ
Ունա Օ'Նիլ, լեդի Չապլին (Oona O'Neill, ), ամերիկացի դերասանուհի։
Ամերիկացի գրող Յուջին Օ'Նիլի և Ագնես Բոուլտոնի դուստրը, ինչպես նաև ռեժիսոր և դերասան Չապլին Չարլիի կինը։
Կենսագրություն
Ծնվել է Բերմուդյան կղզիներում։ Երբ Ունան 2 տարեկան էր, հայրը թողնում է ընտանիքը, որից հետո Ունան հազվադեպ էր տեսնում հորը։ Նրա մանկությունը անցել է Մանհեթենում և Բոուլտոն ընտանիքի կալվածքներում` Փոինթ Փլեզանթում, Նյու Ջերսի։
17 տարեկանում սկսում է դերասանական կարիերան։ Այդ շրջանում Ունա Օ'Նիլին սիրաշահել են ծաղրանկարիչ Փիթեր Արնոն, ռեժիսոր և դերասան Օրսոն Ուելսը և հատկապես գրող Սելինջեր Ջերոմ Դեյվիդը։
Ունա Չապլինը` Չարլի Չապլինի հիշողություններով, եղել է հավատարիմ կնոջ կերպար և միշտ աջակցել է ամուսնուն տարբեր խնդիրներում, ցուցադրել է համառություն և պատրաստակամություն։ Դերասանուհու կարիերան Ունան թողնում է` ամբողջովին նվիրվելով ընտանեկան կյանքին։
1952 թվականին մաքարթիզմի շրջանում, Չապլինին «Դեղին մամուլ»-ը ենթարկում է հալածանքների, իսկ նա հետապնդվում է ԱՄՆ-ի իշխանությունների կողմից «հակաամերիկյան գործունեության և կոմունիզմի նկատմամբ հակվածություն ունենալու պատճառով»։ Գտնելով Մեծ Բրիտանիայում (իր Բեմի լույսերը ֆիլմի պրեմիերային), նա իմանում է, որ իրեն տուն վերադառնալը արգելված է։ Ունա Չապլինը մեկնում է ԱՄՆ, հավաքվում և տեղափոխվում է Շվեյցարիա, որտեղ այժմ պետք է բնակվեր ընտանիքը և որտեղ առկա էին հարմար պայմանները Չապլինի գործունեության համար։ Հետագայում Ունա Չապլինը վերադառնալով Եվրոպա հրաժարվում է ամերիկյան քաղաքացիությունից։ Հետագա տարիներին Չապլինների ընտանիքը բնակվում է շվեյցարական քաղաք Վեվեում։
Չապլինների ընտանիքում ծնվեցին ութ երեխաներ. Ջերալդինա (1944 թվական, հուլիսի 31), դերասանուհի և իսպանացի կինոռեժիսոր Կարլոս Սաուրի կինը; Մայքլ (1946 թվական, մարտի 7); Ժոզեֆինա (1949 թվական, մարտի 28); Վիկտորյա (1951 թվական, մայիսի 19); Յուջին Էնթոնի (1953 թվական, օգոստոսի 23); Ջեյն (1957 թվական, մայիսի 23), Աննետ (1959 թվական, դեկտեմբերի 3) և Քրիստոֆեր (1962 թվական, հուլիսի 6)։
1957 թվականի մարտին Չապլինը ստանում է ասպետի կոչում, իսկ նրա կինը դառնում է լեդի Ունա Չապլին։
1991 թվականին լեդի Ունան մահանում է ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ
Վիկտոր Հակոբյան
Վիկտոր Իսահակի Հակոբյան, անասնաբույծ-ընտրասերումնաբան։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1973)։ ՀԳԳԱ թղթակից անդամ (1999)։
Կենսագրություն
1951 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1961 թվականից եղել է Հայկական անասնաբուծության և կերարտադրության ԳՀԻ-ի թռչնաբուծության բաժնի վարիչ։ Աշխատանքները վերաբերում են գյուղատնտեսական թռչունների կերակրման տարբեր հարցերին։ Առաջարկել է հարավի բնակլիմայական պայմանների համար թռչունների կերակրման տարբերակված նորմաներ՝ ըստ տարվա եղանակների։ Երևանյան հավերի ցեղի հեղինակներից է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ անասնաբույծներ
Ստարի Խմերին
Ստարի Խմերին (Старий Хмерин), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստարի Խմերին գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,59 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 11,58 մարդ/կմ²։
Բոզոն
Տարրական մասնիկների ֆիզիկայում բոզոնը ներատոմային մասնիկների երկու հիմնարար դասերից մեկն է (մյուսը ֆերմիոնն է)։ Բոզոնը նկարագրվում է Բոզե-Այնշտայնի վիճակագրությամբ։ Այս դասի մեջ ընդգրկված են ֆոտոնը, գլյուոնը և Հիգսի բոզոնը։ Բոզոն անվանումը գալիս է հնդիկ ֆիզիկոս Շաթենդրանա Բոզեի անունից ։
Բոզոնի հատկությունները
Բոզոնը հակադրվում է Ֆերմի-Դիրակի վիճակագրությանը ենթարկվող ֆերմիոնին։ Համաձայն Պաուլիի սկզբունքի՝ երկու կամ ավելի ֆերմիոններ չեն կարող միաժամանակ զբաղեցնել միևնույն քվանտային վիճակը։ Ի հակադրություն դրա, կամայական թվով բոզոններ կարող են գտնվել միևնույն քվանտային վիճակում։
Քանի որ միևնույն էներգիան ունեցող բոզոնները կարող են տարածության մեջ գտնվել միևնույն վայրում, բոզոնը հաճախ հանդես է գալիս որպես ուժը կրող մասնիկ, մինչդեռ ֆերմիոնը ներկայացնում է նյութը (չնայած քվանտային ֆիզիկայում չկա հստակ սահման այս երկու հասկացությունների միջև)։ Բոզոն կարող է լինել տարրական մասնիկը, ինչպիսին ֆոտոնն է, բոզոն կարող է լինել նաև բաղադրյալ մասնիկը, ինչպիսին մեզոնն է։
Բոլոր բոզոններն ունեն ամբողջ սպին՝ ի տարբերություն կիսաամբողջ սպին ունեցող ֆերմիոնների։ Բոզոնների մեծ մասը բաղադրյալ մասնիկներ են։ Տարրական մասնիկներ են հետևյալ վեց բոզոնները՝
Ֆոտոնը էլեկտրամագնիսական դաշտի քվանտն է։ W և Z բոզոնները մասնակցում են թույլ փոխազդեցությանը։ Գլյուոնները մասնակցում են ուժեղ փոխազդեցությանը։ Ի տարբերություն տրամաչափային բոզոնների, գրավիտոնը և Հիգսի բոզոնը դեռևս փորձնականորեն չեն հայտնաբերվել ։
Բացառությամբ W± բոզոնների, մյուս տարրական բոզոնները էլեկտրաչեզոք են։ W+ և W− բոզոնները միմյանց հանդեպ հանդես են գալիս որպես հակամասնիկներ։ Տրամաչափային բոզոնների (ֆոտոն, գլյուոն, W±, Z-բոզոն) սպինը մեկ է, հիպոթետիկ գրավիտոնի սպինը՝ 2, Հիգսի բոզոնի սպինը՝ 0։
Բաղադրյալ բոզոններ են հանդիսանում բազմաթիվ երկքվարկանի կապված վիճակները, որոնք կոչվում են մեզոններ։ Մեզոնների սպինը ամբողջ թիվ է, ինչպես ցանկացած բոզոնի սպին, և սկզբունքորեն սահմանափակված չէ (0,1,2,3,…)։ Բոզոնների այլ օրինակ են զույգ թվով նուկլոններ (պրոտոններ և նեյտրոններ) ունեցող միջուկները, չնայած դրանց կազմի մեջ մտնում են նաև ֆերմիոններ (կիսաամբողջ սպինով մասնիկներ)։ Այս դեպքում նկատի է առնվում համակարգի ընդհանուր սպինը։
Բաղադրյալ բոզոնները կարևոր դեն ունեն գերհոսունության և Բոզե-Այնշտայնի կոնդենսատի այլ կիրառություններում։
Սահմանումը և հիմնական հատկությունները
Ըստ սահմանման, բոզոնը Բոզե-Այնշտայնի վիճակագրությանը ենթարկվող մասնիկն է։ Երկու բոզոնների փոխատեղման դեպքում համակարգի ալիքային ֆունկցիան անփոփոխ է մնում։ Մյուս կողմից, ֆերմիոնը ենթարկվում է Ֆերմի-Դիրակի վիճակագրությանը և Պաուլիի սկզբունքին. երկու ֆերմիոններ չեն կարող զբաղեցնել միևնույն քվանտային վիճակը, ինչի հետևանքով նյութը օժտված է «կոշտությամբ» կամ «կարծրությամբ»։ Այսպիսով, ֆերմիոնները հաճախ կոչվում են նյութի բաղադրիչներ, մինչդեռ բոզոնները փոխազդեցությունը հաղորդող մասնիկներն են, այլ կերպ ասած՝ ճառագայթման բաղադրիչները։ Բոզոնների քվանտային դաշտերը՝ բոզոնային դաշտերը ենթարկվում են կանոնական կոմուտացիոն առնչություններին։
Լազերները, մազերը, գերհոսունությունը, հելիում-4-ը և Բոզե-Այնշտայնի կոնդենսատը բոզոնների վիճակագրության հետևանք են։
Հղումներ
Կատեգորիա:Քվանտային մեխանիկա Կատեգորիա:Տարրական մասնիկներ Կատեգորիա:Բոզոններ Կատեգորիա:Դաշտի քվանտային տեսություն
Բողչա-Արմութ
Բողչա-Արմութ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կրիսպիանո
Կրիսպիանո (Crispiano), կոմունա Իտալիայում, Ապուլիա մարզում՝ Տարանտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 13 283 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը կազմում է 114 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 111 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 74012։ Հեռախոսային կոդը՝ 099։
Քաղաքի հովանավոր սուրբն է սուրբ Santa Maria della Neve-ն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
(9359) Ֆլերինջ
(9359) Ֆլերինջ (Fleringe), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի մարտի 6-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,617686 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4016 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8338 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1546,94 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,232717 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,5° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:UESAC ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կախարդական կրպակ
Կախարդական կրպակ (La Boutique Fantasque), երեք տեսարաններով մեկ գործողությամբ բալետ` ըստ Լ. Մյասինի բեմադրության, Ջոակինո Ռոսսինիի երաժշտությամբ, ըստ Օտտորինո Ռեսպիգիի գործիքավորման, լիբրետոն` ըստ բալետմաստերի, բեմանկարչությունը` Անդրե Դերենի։ Առաջին անգամ ներկայացրել է «Դյագիլևի ռուսական բալետ» խումբը 1919 թվականի հուլիսի 5-ին, Լոնդոնի Ալհամբրա թատրոնում։
Պատմություն
Բեմադրության աշխատանքը սկսվել է 1918 թվականին, Իսպանիայում, երբ Արևմտյան Եվրոպան խանդավառությամբ դիմավորում էր Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտը։ «Կախարդական կրպակ» բալետի և դրան հաջորդող «Եռանկյուն» բալետի ստեղծման ընթացքում Մյասինը ոգեշնչել է Դյագիլևին։ Բալետմաստերն իր հիշողություններում ենթադրվում էր, որ Դյագիլևը գաղափարը փոխառել է «Տիկնիկների Փերի» գերմանական հին բալետից։
Ըստ Ս. Գրիգորևի հիշողությունների` սկզբում ենթադրվում էր, որ բեմանկարչությամբ պետք է զբաղվեր Լ. Բակստը։ «Սակայն Դյագիլևը մտափոխվում է և ձևավորումը պատվիրում Անդրեյ Դերենին, որից Բասկը նեղանում է, և դա նրանց միջև վեճ է առաջացնում»։ Մյասինի հուշագրություններից հետևում է, որ Դյագիլևը չէր հավանում Բակստի էսքիզները, և նա խնդրում է Մյասինին, որ աշխատանքի հրավիրի Դերենին։ «Երբ Դերենը ժամանում է Լոնդոն «Կախարդական կրպակ» բալետի համար ստեղծած իր էսքիզներով, Դյագիլևը հասկանում է, որ նա բալետում մաքուր գեղանկարչության ներմուծման առաջին փորձն է կատարել»: Այլ տեղեկություններով, Գրիգորևը լինելով Բակստի կողմնակից, հավանություն չի տալիս Դերենի ձևավորմանը, Դյագիլևը և Մյասինը որոշում են քայլել ժամանակին համընթաց և գովաբանում էին Դերենի աշխատանքը։
Մանկական խաղալիքների թեման Մյասինը շարունակել է «Մանկական խաղեր» բալետում (1932 թվականին), որտեղ երկու ոգիները գիշերը խաղալիքներին հնարավորություն են տալիս ապրել իրենց խորհրդավոր կյանքով։
Սյուժե
Եզրափակիչ մասում առավոտյան գնորդները նկատում են, որ իրենց գնումները անհետացել են։ Իրականում տիկնիկները թաքնվել էին` չցանկանալով լքել խանութը, բայց ցանկանալով գնորդներին հակահարված տալ, հարձակվում են նրանց վրա։ Կազակները սպառնում են հրացաններով, պուդելները կծում էին, խաղաքարտերը գործի են դնում ձեռքերը։ Ապշած գնորդները վազելով փրկվում են, իսկ տիկնիկները շրջապատում են սեփականատիրոջը եզրափակիչ պարի կատարման համար։
Երաժշտության հատվածներ
Նախերգանքի ստեղծման ընթացքում Օտտորինո Ռեսպիգին օգտագործել է Ջոակինո Ռոսսինիի քիչ հայտնի «Սիբիրական պարեր» և «Սլավոնական քայլերգ» ստեղծագործությունները (Siberian Dance, Slav March), կանկան պարային համարում Les Riens-ի հատվածներից մեկում գերակշռում է «Օֆենբախի կապրիչչո» (Capriccio Offenbachique) երաժշտությունը։ Ռեսպիգիի «Կախարդական կրպակ» բալետի համար երաժշտությունը բաղկացած է 8 մասից` 40 րոպե տևողությամբ։
Պրեմիրա
Ռուսական բալետ Մոնտե Կառլո
Գնահատականներ
«Կախարդական կրպակ» բալետը լոնդոնյան պրեմիերայում մեծ հաջողություն է ունեցել։ Մամուլը տպավորիչ ակնարկներ է հրապարակել։ Ե. Սուրիցը մեջբերել է Սիդնի Կերոլի «Սանդի Թայմսին» արված մեկնաբանությունը. ««Կախարդական կրպակը» բալետը ալեկոծել է իմ հոգու զգացումների հեղեղը, այնքան ուժեղ, որ ես հազիվ էի դիմանում նրանց ճնշմանը։ Ես նորից ինձ երեխա էի զգում։ Բալետում հարություն են առել մանկության բոլոր երջանկությունները, երջանիկ ժամերը, որոնք անցկացնում էինք խաղալիքների հետ, պատի մանկական նկարները, իմ մորաքրոջ ալբոմի ճեպանկարները, խաղերի և չարաճճիությունների ոգին։
Զախարիա Աստրուկ
Զախարիա Աստրուկ (Zacharie Astruc, ), ֆրանսիացի նկարիչ, լրագրող, քանդակագործ, կոմպոզիտոր և գրող։
Կենսագրություն
Սկզբում աշխատել է լրագրող և գեղարվեստական քննադատ Echo du Nord և Pays ամսագրերում։ Հետո Լիլ քաղաքում ստեղծել է Mascarille ամսագիրը, իսկ 1872 թվականին Մադրիդում L’Espagne nouveau ֆրնասիական ամսագիրը։ Նաև գեղարվեստական գրականության հրատարակիչ էր։
Նա Անրի Ֆանտեն-Լատուրայի ընկերն էր, որի միջոցով էլ ծանոթացավ Էդուարդ Մանեի հետ։ Աստրուկը Էդուարդ Մանեի աշխատանքների երկրպագուն էր։
Աստրուկը հիացած էր Ֆանտեն-Լատուրայի և Մանեի աշխատանքներով։ Մանեն նկարել է նրա դիմանկարը։ Նա նաև նկարել է Ֆրեդերիկ Բազիլի դիմանկարը։ Աստրուկը նաև մոտ էր նկարիչ Կարոլյուս-Դյուրանի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Այգեստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Հադրութի շրջան)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Այգեստան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հադրութի շրջանի հուշարձանների ցանկեր
Թրեոնին
Թրեոնին, a-ամինա և β-օքսիկարագաթթու, CH3,CH(OH),CH(NH2),COH, անփոխարինելի ամինաթթու։ Բնական թրեոնինը թթվային հիդրոլիզատներից անջատվել է 1935 թվականին, ֆիրրինի թթվային հիդրոլիզով։ Մտնում է բոլոր բնական սպիտակուցների կազմի մեջ, բացի պրոտամիններից։ Կենդանի օրգանիզմը թրեոնին ստանում է սննդի հետ։ Հասուն մարդու թրեոնինի օրական պահանջը 0,5 գ է, մինչև 7 տարեկան երեխաներինը՝ մոտ 3 գ։ Թրեոնինը մեծ նշանակությունունի աճող, երիտասարդ օրգանիզմի նյութափոխանակության համար։
Կոլբալա
Կոլբալա (Колбала), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մուտա գետի աջ ափով՝ 19 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Կամիշինկա (գյուղ, Բիրսկի շրջան)
Կամիշինկա (Камышинка, Камышинка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 124 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի բնակավայրեր
Նիկոլայ Միխին
Երկեր
Համահեղինակ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանրէաբաններ Կատեգորիա:Անասնաբույժներ Կատեգորիա:Անասնաբուժական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Խորհրդային պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Քվեմո Էնթել
Քվեմո Էնթել (ქვემო ენთელი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամցխե-Ջավախք մարզի Ադիգենի մունիցիպալիտետում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1260 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ադիգենից հեռու է 10,5 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 350 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ադիգենի մունիցիպալիտետ
Ձիրագեուլի
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 650 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ամբրոլաուրից հեռու է 3 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 237 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ամբրոլաուրի շրջան
Ոսկոր
ոսկոր, որոնք իրար են միացած աճառային, ֆիբրոզ կամ սինովյալ հոդավորումներով։ Ոսկրերի հիմնական ֆունկցիաներն են՝ պաշտպանողական, հենաշարժական, արյունաստեղծ և մետաբոլիկ։ Ոսկրի կառուցվածքային առանձնահատկությունները վերջինիս թույլ են տալիս լինել թեթև, ճկուն և միաժամանակ շատ ամուր։ Ոսկրի ամբողջականության խախտումը կոչվում է կոտրվածք ։
Ոսկրահյուսվածք
Կմախքի ոսկրերը կազմված են ոսկրահյուսվածքից, որը շարակցական հյուսվածքի տարատեսակ է։ Այն կազմված է ոսկրաբջիջներից, օրգանական ու անօրգանական միացություններ պարունակող միջբջջային նյութից, որը կազմում է ոսկրահյուսվածքի 2/3-ը։ Այն պինդ է և ամուր, օժտված է մեխանիկական բարձր հատկություններով և ամրությունը գերազանցում է երկաթին ու գրանիտին։ Ոսկրահյուսվածքը պարունակում է արյունատար անոթներ և նյարդեր, նրանում մշտապես կատարվում է ոսկրի քայքայում և ստեղծում։
Տարբերում են ամուր ներդակազմ և թիթեղակազմ ոսկրահյուսվածք։ Ամուր ներդակազմ ոսկրահյուսվածքը հանդիպում է գանգի կարաններում, ջլերը ոսկրերին ամրանալու տեղերում։ Մարդու կմախքի բոլոր ոսկրերը կազմված են թիթեղակազմ ոսկրահյուսվածքից։ Եթե թիթեղները իրար կիպ են հպվում, ոսկրանյութը հոծ է, իսկ եթե դասավորված են ոչ խիտ, առաջանում է սպունգանման ոսկրանյութ։
Ոսկրերի կառուցվածքը և տեսակները
Յուրաքանչյուր ոսկր մի քանի հյուսվածքներից կազմված բարդ օրգան է։ Արտաքինից ոսկրը պատված է շրջոսկրով։ Այն բարակ, ամուր արյունատար անոթներով և նյարդերով հարուստ շարակցահյուսվածքային թիթեղ է, ապահովում է ոսկրի սնուցումը և աճը։ Շրջոսկրը բացակայում է հոդավորվող մակերեսներում։
Տարբերում են ոսկրերի հետևյալ տեսակները՝ խողովակավոր, սպունգանման, տափակ և խառը։
Խողովակավոր ոսկրերը սնամեջ են, որն ապահովում է նրանց ամրությունը և թեթևությունը։ Յուրաքանչյուր ոսկր կազմված է մարմնից և երկու հաստացած ծայրերից՝ գլխիկներից։ Մարմինը կազմված է խիտ ոսկրանյութից, որի ներսում գտնվում է դեղին ոսկրածուծով լցված ոսկրային խոռոչ։ Գլխիկները կազմված են սպունգանման նյութից, որի խորշիկներում գտնվում է կարմիր ոսկրածուծ։ Ոսկրահյուսվածքի թիթեղները սպունգանման նյութում դասավորված են այնպիսի ուղղություններով, որոնցով ոսկրերն առավել ձգվում կամ սեղմվում են։ Նման կառուցվածքը ապահովում է ոսկրի թեթևությունն ու ամրությունը։ Արտաքինից գլխիկները ծածկված են ապակենման աճառով։
Խողովակավոր ոսկրերը կազմում են վերջույթների կմախքը և կատարում լծակների ֆունկցիա։ Տարբերում են երկար (բազուկոսկր, ազդրոսկր) և կարճ (մատոսկր) խողովակավոր ոսկրեր։
Սպունգանման ոսկրերը կազմված են սպունգանման ոսկրանյութից և ծածկված են խիտ ոսկրանյութի բարակ շերտով (ող, դաստակի ոսկրեր)։
Տափակ ոսկրերը երկու կողմից պատված են խիտ ոսկրանյութի թիթեղով, որոնց միջև գտնվում է սպունգանման նյութ։ Դրանք մասնակցում են խոռոչների գոյացմանը և կատարում պաշտպանական ֆունկցիա (գանգի ոսկրեր, կոնքոսկր)։
Խառը ոսկրերը կազմված են տարբեր կառուցվածք և ձև ունեցող մասերից (քունքոսկր)։
Ոսկրերի բաղադրությունը
Կենդանի օրգանիզմում ոսկրը պարունակում է 50% ջուր, 28% օրգանական և 22% անօրգանական նյութ։ Ոսկրի 2/3-ը կազմում են անօրգանական նյութեր (կալցիում, ֆոսֆոր, մագնեզիում և ուրիշ), որոնցից կախված է ոսկրի կարծրությունը, իսկ 1/3-ը օրգանական նյութեր, որոնք պայմանավորում են ոսկրի առաձգականությունը, ճկությունը։ Տարիքին զուգընթաց փոխվում է ոսկրի քիմիական կազմը։ Մանուկների և պատանիների ոսկրերում գերակշռում են օրգանական նյութեր, ուստի նրանց ոսկրերը ճկուն են և ուշ կոտրվում։ Տարեց և ծերունական հասակում ոսկրերում գերակշռում են անօրգանական աղերը, որի պատճառով նրանք դառնում են դյուրաբեկ, փխրուն, շուտ կոտրվում են և դժվար կպչում։
Ոսկրերի աճը
Ոսկրերն աճում են երկարությամբ և հաստությամբ։ Ոսկրի աճը հաստությամբ պայմանավորված է շրջոսկրի ոսկրաստեղծ հատկությամբ։ Նրա ներքին մակերեսի բջիջների բաժանման շնորհիվ ոսկրի մակերևույթին առաջանում են ոսկրաբջիջների նոր շերտեր, իսկ դրանց շուրջը՝ միջբջջային նյութ։ Ոսկրերի ծայրերում գտնվող աճառահյուսվածքի բջիջների բաժանման շնորհիվ ոսկրերն աճում են երկարությամբ։
Ոսկրերի միացման տեսակները
Մարդու կմախքը կազմված է միմյանց միացած բազմաթիվ ոսկրերից։ Տարբերում են ոսկրերի միացման երեք տեսակ՝ անշարժ (անընդհատ), կիսաշարժուն և շարժուն։
Հոդապարկը կազմված է արտաքին և ներքին թաղանթից։ Ներքին թաղանթն արտադրում է թափանցիկ հեղուկ, որը շարժումների ժամանակ փոքրացնում է շփումը և նպաստում հոդամակերեսների սահելուն։ Արտաքին թելակազմ շարակցա հյուսվածքը հաստանալով առաջացնում է արտահոդյա կապաններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անատոմիա Կատեգորիա:Ոսկրաբանություն Կատեգորիա:Կմախքային համակարգ
Անաստասիոս Ա (կայսր)
Անաստասիոս Ա Դիկորուս (Flavius Anastasius Augustus, Ἀναστάσιος, ), իլլիրիական ծագումով Բյուզանդիայի կայսր (491-518)։ Անաստասիոսի կառավարման օրոք Բյուզանդական կայսրության ողջ սահմանի երկայնքով կառուցվեցին ռազմական ամրություններ, այդ թվում Դարան Միջագետքում և Դուրրասը Իլլիրիայում։ Իր միաբնակ հայացքների համար հետագա ուղղափառ քրիստոնյա հեղինակների կողմից ստացել է «Պիղծ» մականունը։
Ծագում
Անաստասիոսը ծնվել է Իլլիրիայի Դիրրախիում քաղաքում։ Նրա ծննդյան թվականն անհայտ է, բայց ենթադրվում է, որ այդ իրադարձությունը տեղի է ունեցել ոչ ուշ, քան 430 կամ 431 թվականին։ Ծնվել է իլլիրիացիների ընտանիքում, դիրրախիումացի ազնվական Պոմպեոսի (ծնվել է մոտ 410 թվականին) և նրա կնոջ՝ Անաստասիա Կոնստանդինայի (ծնվել է մոտ 410 թվականին) որդին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հռոմեական կայսրության կոնսուլներ Կատեգորիա:Փլավիոսներ
Լա Տուրետ Կաբարդես
Լա Տուրետ Կաբարդես (La Tourette-Cabardès), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 23 մարդ, բնակչության խտությունը` 4.57 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.03 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 610 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 130 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 19 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 14 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 9-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 5։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,3 %։ 9 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 7 անձ (5 տղամարդ և 2 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (0 տղամարդ և 2 կին)։ 5 անաշխատունակներից 1-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 2-ը` թոշակառուներ, իսկ 2-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գրիգորովկա (գյուղ, Մաշևկայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Գրիգորովկա գյուղում բնակվում էր 272 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19,43 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Մաշևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գեղարվեստի և ճարտարապետության ազգային ակադեմիա (Կիև)
Գեղարվեստի և ճարտարապետության ազգային ակադեմիա (Націона́льна акаде́мія образотво́рчого мисте́цтва і архітекту́ри, НАОМА), գեղարվեստի բարձրագույն դպրոց Կիևում, Ուկրաինա։ Ակադեմիայում գործում են նկարչության, քանդակագործության, պատկերազարդման, գրաֆիկական դիզայնի, բեմական դիզայնի, ճարտարապետության, արվեստի պահպանման և կառավարման ֆակուլտետները։
Պատմություն
Գեղարվեստի և ճարտարապետության ազգային ակադեմիան (չպետք է շփոթել Ուկրաինական գեղարվեստի ակադեմիայի հետ) հիմնադրվել է որպես Ուկրաինայի գեղարվեստի ակադեմիա 1917 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Կիևում։ Հիմնադրման նախաձեռնողը եղել է Ուկրաինական ժողովրդական հանրապետության կրթության գլխավոր քարտուղար Ի. Ստեշենկոն գլխավոր քարտուղար Պավլուցկիի գլխավորությամբ։ Ակադեմիայի կանոնադրությունն ընդունվել է Կենտրոնական ռադայի կողմից 1917 թվականի նոյեմբերի 5 (18), հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել դեկտեմբերի 5 (18)։
Ակադեմիան ղեկավարվել է ակադեմիայի խորհրդի կողմից՝ Դ. Անտոնովիչ, Պ. Զայցև, Դ. Շերբակովսկայա (գիտական քարտուղար) և այլք։ Առաջին ռեկտորը եղել է Ֆյոդոր Կրիչևսկին։
Առաջին պրոֆեսորներից են եղել Մ. Բոյչուկը (մոնումենտալ արվեստ), Ն. Բուրաչեկը (բնանկարչություն), Վ. Կրիչևսկին (ճարտարապետություն, կոմպոզիցիա), Ֆ. Կրիչևսկին (գեղանկար, դիմանկար), Ա. Ամնևիչ, Ալեքսանդր Մուրաշկո, Մ. Ժուկ (panel painting, նկարչություն), Նարբուտ (գրաֆիկա)։ 1921 թվականին պրոֆեսորական կազմը համալրվում է՝ Լ. Կրամարենկո (մոնումենտալ և դեկորատիվ նկարչություն), Վ. Մելեր (թատերական դիզայն), Ս. Նալեպինսկայա-Բոյչուկ (փորագրություն), Բ. Կրատկո (քանդակագործություն), Ա. Տարան (խճանկար) և այլք։
1920 թվականի դեկտեմբերին, Կիևում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո, ակադեմիան տեղափոխվեց խորհրդարանի նախկին շենք ։
1922 թվականին ակադեմիան վերակազմավորվեց և անվանվեց Կիևի պլաստիկական արվեստի ինստիտուտ։ 1924 թվականին նրան միացավ Կիևի ճարտարապետության ինստիտուտը։ Անվանափոխված Կիևի արվեստի ինստիտուտը տեղակայվեց Կիևի նախկին հոգևոր սեմինարիայի շենքում, որտեղ էլ գործում է մինչ այժմ։ Անվանափոխությունից հետո բացվեցին նոր բաժիններ՝ կինո, լուսանկարչության, տպագրության, կերամիկական արվեստի։
1934 թվականի արմատական փոփոխություններից հետո ինստիտուտն ստացավ նոր անուն՝ Համա-ուկրաինական արվեստի ինստիտուտ, այնուհետև՝ Կիևի գեղարվեստի պետական ինստիտուտ։
Ակադեմիայի կառուցվածքը
Ակադեմիայում գործում են 3 ֆակուլտետներ, 5 ընդհանուր և 8 մասնագիտացված ամբիոններ։ Հետբուհական կրթության երկու ամբիոն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի համալսարաններ
Վիուլեն Հակոբյան
Վիուլեն Պարույրի Հակոբյան (ծնված 1. 5. 1938, գյուղ Գառնահովիտ, Արագածոտնի մարզում), դեղաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1977), պրոֆեսոր (1979), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1994)։
Կենսագրություն
Ավարտել է ԵԲԻ (1960)։ 1962 թվականից աշխատում է նույն ինստիտուտի դեղաբանության ամբիոնում, 1994 թվականից՝ ամբիոնի վարիչ, 1979-1983 թվականներին՝ բժշկական ֆակուլտետի դեկան, 1986-1987 թվականներին՝ ուսման գծով պրոռեկտոր, 1987 թվականից՝ ռեկտոր։ Աշխատանքները վերաբերում են գլխուղեղի արյան շրջանառության վրա ընդերածին ակտիվ նյութերի ազդեցության մեխանիզմների պարզաբանմանը։ Բացահայտել է ուղեղի անոթներում գամմա-ամինակարագաթթվի (ԳԱԿԹ) և նրա գոյացմանը նպաստող ֆերմենտների առկայությունը, պարզել ԳԱԿԹ-ի դերը ուղեղային արյան շրջանառության խանգարումների ժամանակ։ Զբաղվում է նաև սիրտանոթային համակարգի վրա ազդող ֆիզիոլոգիական ակտիվ նյութերի հայտնաբերման, սակավաշարժ կենսաձևի ժամանակ ուղեղային արյան շրջանառության խանգարման և նրա դեղորայքային համուղղման հարցերով։ Անոթաբանների միջազգային քոլեջի (1991 թվականից), Լեհաստանի ԲԳԱ (1997 թվականից) անդամ։ Պարգևատրվել է Ա. Շվեցերի ոսկե մեդալով (1998)։
Երկեր
Կատեգորիա:1938 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ դեղաբաններ
Կարոլինա Բեատրիշ Անժելու
Կարոլինա Բեատրիշ Անժելու (Carolina Beatriz Ângelo, ), պորտուգալացի բժիշկ-վիրաբույժ, ֆեմինիստուհի։ Նա առաջին կինն էր, ով քվեարկեց երկրում անցկացվող 1911 թվականին կայացած Սահմանադիր ժողովի ընտրություններում ։
Կենսագրություն
Այն փաստը, որ նա այրի է եղել և պետք է աջակցեր իր երեխաներին՝ Վիրիաթ Անտոնիո Անժելուին և Էմիլիա Բարեթ Անժելուին, թույլ տվեցին նրան դատարանում համարվել «ընտանիքի գլուխ»՝ դառնալով առաջին կինը, ով 1911 թվականի մայիսի 28-ին Պորտուգալիայում քվեարկեց Սահմանադիր ժողովի ընտրություններում։ Նման փաստերի կրկնությունը կանխելու նպատակով հաջորդ տարի օրենքում փոփոխություններ կատարեցին՝ ամրագրելով, որ միայն տղամարդիկ կարող են քվեարկել։
Կանանց ընտրական իրավունքների համար պայքարի ակտիվիստ Կարոլինա Բեատրիշ Անժելուն առաջին կինն էր, ով Պորտուգալիայում քվեարկության իրավունք ստացավ։ Դա տեղի ունեցավ 1911 թվականին՝ 1910 թվականի հոկտեմբերին Պորտուգալիան հանրապետություն հռչակվելուց անմիջապես հետո, Կարոլինան իր օգտին «օգտագործեց» օրենքում եղած «բացերից» մեկը։
Կարոլինա Բեատրիշ Անժելուն նախնական և միջնակարգ կրթությունը ստացել է Գուարդայում։ Լիսաբոնում նա սովորել է բժշկություն, որն ավարտել է 1902 թվականին։ Նույն թվականին ամուսնացել է Ժնուարիու Բարրետուի հետ, ով իր զարմիկն էր և հանրապետական ակտիվիստ։ Կարոլինան դարձավ Պորտուգալիայի առաջին կին վիրաբույժ ը Սուրբ Իոսիֆի հիվանդանոցում՝ հետագայում տարվելով գինեկոլոգ ի մասնագիտությամբ։
1907 թվականին մի շարք այլ բուժաշխատողների հետ միասին նա սկսեց քաղաքացիական ակտիվություն հանդես բերել։ Միանալով հօգուտ խաղաղության և հանրապետության ստեղծմանը ուղղված կանանց շարժմանը, նա դարձավ կանանց իրավունքների պաշտպան՝ պաշտպանելով ընտրություններում կանանց քվեարկելու իրավունքը։ Եվրոպական երկրներում սուֆրաժիստները երկար տարիներ պայքարում էին այդ իրավունքի համար, և Նոր Զելանդիան դարձավ առաջին երկիրը, որը 1893 թվականին նրան տվեց այդ հնարավորությունը։
Պորտուգալիայի հանրապետության առաջին ընտրական օրենքը ճանաչեց 21 տարեկանից բարձր Պորտուգալիայի քաղաքացիների քվեարկության իրավունքը, որոնք կարող էին կարդալ ու գրել և ընտանիքների գլխավորներ էին։
Կարոլինա Անջելուն այս ձևակերպմամբ տեսնում էր օրենքը շրջանցելու հնարավորություն, քանի որ ըստ պորտուգալերենի քերականության՝ արական սեռի գոյականների մեծ մասը կարող է ներառել նաև իգական սեռի գոյականներ։ Այրին և նրա կրտսեր դուստրը 21 տարեկանից բարձր էին և կրթություն ունեին և Լիսաբոն ի 2-րդ մարդահամարի հանձնաժողովի նախագահին խնդրեցին իրենց անունները ներառել ընտրության նոր մարդահամարի ցուցակների մեջ։
Դիմումը հանձնաժողովի կողմից մերժվեց, ինչը Կարոլինային ստիպեց դիմել դատարան՝ հայտարարելով, որ օրենքը չի բացառում կանանց քվեարկության իրավունքը։ 1911 թվականի ապրիլի 28-ին դատավոր Ժուան Բատիշտա Կաշտրոն կայացրեց պատմության մեջ մտած դատավճիռ. «Կանանց բացառել (...) միայն այն պատճառով, որ նրանք կանայք են (...) դա պարզապես ծիծաղելի և անարդար է, հակասում է Հանրապետական կուսակցության կողմից հռչակված ժողովրդավարության և արդարության գաղափարներին։ (...) Այն դեպքերում, երբ օրենքը չի տարբերում սեռային պատկանելությունը, դատավորը նույնպես չի կարող տարբերակել և համապատասխան որոշում կայացնել (...)` արդյոք հայտատուն ընդգրկվելու է ընտրողների ցուցակներում»։
Այսպիսով, 1911 թվականի մայիսի 28-ին՝ Սահմանադիր ժողովի ընտրության ժամանակ, Կարոլինա Բեատրիշ Անժելուն դարձավ առաջին կինը, ով իրականացրեց իր ընտրական իրավունքը։ Միևնույն ժամանակ, այն առանց միջադեպի չանցավ, ինչի մասին գրվեց «Կապիտալ» թերթի կողմից. «Առաջին զանգի ավարտին ընտրատեղամասի նախագահ տիկին Կոնստանցիա դե Օլիվեյրան հարցով դիմել էր հանձնաժողովին, թե հնարավո՞ր է արդյոք թույլատրել Կարոլինա Բեատրիշ Անժելուի քվեարկությունը, ինչը անօրինական է, քանի որ դատարանը գրանցել է քվեարկելու իրավունքը և նախագահը իրավունք չունի միջամտել այդ հարցում»։ Այդ նույն տարվա ամռանը Կարոլինան դժգոհեց, որ հոգնել է պայքարից։ Կարոլինա Բեատրիշ Անժելուն մահացավ սրտամկանի ինֆարկտից 1911 թվականի հոկտեմբերի 3-ին։ Թաղված է Գոհունակության գերեզմանատանը։
Այս իրադարձությունը հետագայում հանգեցրեց ընտրական օրենքի ձևակերպման փոփոխության։ 1913 թվականի Ընտրական օրենսգրքում արդեն ամրագրված էր, որ «օրենսդիր մարմինների ընտրելու իրավունք ունեն 21 տարին լրացած Պորտուգալիայի արական սեռի բոլոր այն քաղաքացիները, ովքեր մինչև մարդահամարի ավարտը հասել են այդ տարիքին, ովքեր ունեն քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքներ, կարող են կարդալ ու գրել և գտնվում են Պորտուգալիայի Հանրապետության տարածքում» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի բժշկուհիներ Կատեգորիա:Պորտուգալիայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պորտուգալացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Պորտուգալացի սուֆրաժիստներ
Ստեպանովկա (գյուղ, Եմելչևի շրջան)
Ստեպանովկա (Степанівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստեպանովկա գյուղում բնակվում էր 906 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2791 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 324,61 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Եմելչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ստամբուլի ակվարիում
«Ակվարիում» (Istanbul Akvaryum` Իստանբուլ Ակվարիում), խոշոր օկեանարիում Ստամբուլում։ Բացվել է 2011 թվականի ապրիլին և համարվում է Կենդանաբանական այգիների և ակվարիումների համաշխարհային ասոցիացիայի անդամ։ Գտնվում է Ստամբուլի Ֆլորիա թաղամասում` Ստամբուլի հարավարևմտյան ափին։ Ակվարիումը գտնվում է Աթաթուրքի անվան միջազգային օդանավակայանից 5 կմ հեռավորության վրա։
Նկարագրություն
Օկեանարիումի կառուցումը սկսվել է 2003 թվականին և ավարտվել է 2011 թվականին ։ Ստամբուլի «Ակվարիումը» զբաղեցնում է առաջատար դիրք համաշխարհային օկեանարիումների մեջ` ի շնորհիվ իր ծավալների և կենդանատեսակների բազմազանության։ Այցելուները հետևում են աշխարհագրական երթուղուն, որը ներառում է տասնվեց թեմատիկ զոնաներ, որոնք ձգվում են Սև ծովից մինչև Խաղաղ օվկիանոս։ Օկեանարիումում կա նաև արևադարձային անտառ։ Բոլոր կենդանատեսակների կեցավայրը համապատասխանեցված է նրանց իրական բնակության պայմաններին։ Օկեանարիումը կառուցվել է OCEAN Projects համաշխարհային կազմակերպության կողմից ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունն Ստամբուլում
Ջուլիետ Վուդ
Ջուլիետ Վուդ (Juliette Wood, ), բրիտանացի պատմաբան և Քարդիֆի համալսարանի դասախոս։ Նա մասնագիտացած է կելտական և միջնադարյան պատմության, մոգության և ֆոլկլորի մեջ։ Ֆոլկլորի միության նախկին տնօրենըն է և Ուելսի ազգային թանգարանի պատվավոր աշխատակից։
Վուդը ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան Փենսիլվանիայի համալսարանում 1975 թվականին։ Նրա դոկտորական թեզը վերնագրված էր «Աշխարհագրական թեմաները միջնադարյան, կելտական և իտալական ֆոլկլորում» ։ Ստացել է գրականության մագիստրոսի աստիճան Օքսֆորդի համալսարանում, մագիստրոսի աստիճան Փենսիվանիայի համալսարանում, մագիստրոսի աստիճան Աբերսվիթի համալսարանում ։ Նախքան իր ուսումը Վուդը բալետի պարուհի էր Նյու Յորքում ։
(1499) Պորի
(1499) Պորի (Pori), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1938 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1938 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Իրյո Վյայսյալյայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Թրաշուշան
Թրաշուշան, գլադիոլուս , հիրիկազգիների ընտանիքի բազմամյա բույսերի ցեղ։ Ցողունն ուղիղ կանգուն է, չճյուղավորվող, բարձրությունը՝ 15-220 սմ՝ տերևները թրաձև են (որտեղից՝ «Թրաշուշան» անվանումը)։ Ծաղկաբույլը միակողմանի կամ երկկողմանի հասկ է, ծաղիկներն ունեն 6 պսակաթերթիկներ, որոնք տարբեր ձևի ու չափերի են, վառ գունավորված (սպիտակ, դեղին, ալ կարմիր, մանուշակագույն, թանաքագույն)։ Հողում գոյացնում է պալարասոխուկ։ Հայտնի է թրաշուշանի մոտ 250 վայրի տեսակ՝ տարածված Հարավային և Կենտրոնական Աֆրիկայում, Եվրոպայում և Ասիայում։ ԱՊՀ տարածքում աճում է 10, Հայաստանում՝ 5 տեսակ։ Մշակության մեշ ստացվել են բազմաթիվ սորտեր, որոնց ծաղիկներն ավելի խոշոր են և գունեղ, մինչև 20 սմ տրամագծով։ Բազմացվում է պալարասոխուկով և պալարաբողբոջով։ Աշնանը, մինչև ցրտերն ընկնելը, պալարասոխուկները հանում են հողից, չորացնում և պահում հողում 4-5 °C ջերմաստիճանում։
Բուսաբանական նկարագիր
Բազմամյա սոխուկավոր բույս, պատկանում է հիրիկազգիների ընտանիքին։ Հայրենիքը Աֆրիկան, Հարավային Եվրոպան է։ Կոճղեզավոր խոտաբույս է, երկար, երբեմն մինչև 1 մ երկարություն ունեցող թրանման տերևներով և խոշոր, բազմերանգ ծաղկաբույլերով։ Ծաղկակիր ցողունը երբեմն կարող է հասնել 0,6-ից մինչև 2,0 մ բարձրության։ Դա կախված է սորտից և աճման պայմաններից։ Ծաղկաբույլերում ծաղիկների թիվը տատանվում է 6-22 սահմաններում, որոնց տրամագիծը երբեմն անցնում է 10—25 սմ-ից։ Ծաղկի գույները խիստ բազմազան են՝ սպիտակ, կարմիր, ծիրանագույն, կապտագույն, նարնջագույն, մանուշակագույն, դեղին-ոսկեգույն, երկնագույն և այլն։ Կան սորտեր, որոնց պսակաթերթիկները գեղեցիկ, կոնտրաստային նախշեր կամ խաչեր են կրում։ Հանդիպում են նաև սորտեր, որոնց ծաղիկների պսակաթերթերը ծալազարդված, ալիքավորված կամ ծոպերիզավոր են։ Ծաղկակիր ցողունը, որը անցնում է 90 սմ, իր վրա կրում է 20–21 խոշոր ծաղիկներ՝ 15 սմ-ից ավելի տրամագծով։ Ծաղիկն ունի սաղմոնակարմրավուն երանգ, երիզավորված է բաց մանուշակագույն շերտով, իսկ երախը շրջապատված է գեղեցիկ խալերով։ «Օգնի Զիմլյանսկիե» սորտի բույսի բարձրությունը հասնում է 1,2 մ-ի, ծաղկակոթունը 60 սմ է, իր վրա կրում է 22 կոկոն, ծաղիկները խոշոր են, 15 սմ տրամագծով, ունեն բաց կարմիր գույն։ Ներքին պսակաթերթիկներն ավելի մուգ են, կենտրոնում բաց նրբագծերով։ «Չայկովսկի» սորտի բույսի բարձրությունը հասնում է 1,5 մ–ի, ծաղկակոթը 70 սմ է, իր վրա կրում է մոտավորապես 20 կոկոն, ծաղիկները խոշոր են, 15 սմ տրամագծով, փայլուն են, դեղին նարնջագույն, ներքևի պսակաթերթիկները կրում են վառ կարմիր, նարնջագույն խալեր, յոթ հատ ծաղիկ բացվում են միաժամանակ։ «Կրասնայա զվեզդա» սորտի բույսի բարձրությունը հասնում է 1,55 մ–ի, ծաղկակոթունը 55 սմ է, իր վրա կրում է 18 կոկոն, որոնցից 5-ը բացվում են միաժամանակ, ծաղիկները խոշոր են, 15 սմ տրամագծով, ունեն կարմիր գույն, կենտրոնում կարմիր նրբերանգով։ Ադմիրալ Նախիմով սորտի բույսի բարձրությունը հասնում է 1,75 մ–ի, ծաղկակոթունը 65 սմ է, իր վրա կրում է, 17 կոկոն, որոնցից 5-6 –ը բացվում են միաժամանակ․ ծաղիկները խոշոր են, 16 սմ տրամագծով, ունեն մորու գույն։ Արկտիկա սորտի բույսի բարձրությունը հասնում է 1,6 մ–ի, ծաղկակոթունը 70 սմ է, իր վրա կրում է 19 կոկոն, որոնցից 4-5-ը բացվում են միաժամանակ. ծաղիկները բաց վարդագույն են։ «Կրասնայա Մոսկվա» սորտի բույսի բարձրությունը հասնում է 1,7 մ–ի, ծաղկակոթունը 50 սմ է, իր վրա կրում է 21 կոկոն, որոնցից միաժամանակ բացվում են 7-8-ը։ Ծաղիկները վառ կարմիր են։ «Դրագոցեննոստ» սորտի բույսի բարձրությունը հաանում է 1,65 մ, ծաղկակոթունը 60 սմ է, իր վրա կրում է 15 կոկոն, որոնցից միաժամանակ բացվում են 4-ը բաց վարդագույն։ Ծաղիկները շատ խոշոր են, ունեն 20 սմ տրամագիծ։ Թրաշուշանները հողի նկատմամբ պահանջկոտ չեն, թե՛ թեթև և թե՛ ծանր հողերում իրենց վատ չեն զգում, աճում են նույնիսկ քարքարոտ հողերում, սակայն որոշ դեպքերում լրացուցիչ սնուցման կարիք է զգացվում։ Սերմեր շատ են, կլոր կամ օվալ, շագանակագույն։
Կիրառման և սելեկցիայի պատմություն
Խոշորածաղիկ թրաշուշաններն առաջին անգամ աճեցվել են 1837 թվականին՝ Բելգիայում, Դ. Արենբերգի այգեգործական տնտեսությունում։ Այնուհետև դրանք բազմացվել ու տարածվել են 1846 թվականին Լուի-Վան Գուտտ-ի Գենտյան ֆիրմայի միջոցով՝ "Գլադիոլուս գանդավենզիս" անվան տակ (Gl. gandavensis)։ Թրաշուշանների այդ նոր ցեղը ստացվել է վայրի կարմիր (Gl. cardinalis) և դեղին (Gl. psittacinus) թրաշուշանների խաչասերումից։ Դրանք իրենց նախորդներից տարբերվում են ծաղիկների թե՛ գույներով և թե՛ մեծությամբ։ 1848 թվականին Անգլիայում էլ սկսեցին աճեցնել նոր ցեղի թրաշուշան, խոշոր, վառ կարմիր ծաղիկներով, որը անվանեցին Գլադիոլուս Բրենխլիենզիս (Gl. Brenchliensis), Բրենխլեյ քաղաքի անունով։ Հետագայում, 1885 թվականին ֆրանսիական Նանսի քաղաքում, հայտնի ծաղկեգործ Լեմուանը աճեցրեց թրաշուշանների նոր ցեղ շատ խոշոր ծաղիկներով, որոնց ներքին պսակաթերթիկները կրում էին երկարավուն խալեր։ Այդ ցեղը կոչվեց Լեմուանեյ (Lemoinei)։ Մի քանի տարի հետո Լեմուանը աճեցրեց նոր, ավելի խոշոր ծաղիկներ ունեցող թրաշուշանների ցեղ, անվանելով այն Նանցիանուս (Gl. nancianus) ։ Հիմնականում այս չորս ցեղերին պատկանող թրաշուշանների սորտերից և այլ վայրի տեսակների խաչասերման միջոցով են ստացվել ժամանակակից խոշոր թրաշուշանները։ Բացի այդ չորս հիմնական ցեղերից, գերմանացի ծաղկեգործ Մաքս Լեխտլին աճեցրեց թրաշուշանների մի այնպիսի նոր ցեղ, որը իրավամբ կարելի է համարել գոյություն ունեցող թրաշուշանների մեջ ամենալավերից մեկը։ Սակայն այդ բույսը ներմուծվեց Ամերիկա, որտեղ տեղացի ծաղկեգործ Չայդլսին բազմացնելով այն տարածեց երկրում և ուրիշի կողմից ստացված այդ թրաշուշանը անվանեց իր անունով (Gl. Childsi)։ Այդ տեսակետից հսկայական աշխատանք են կատարել նաև մեր երկրի սելեկցիոներները, որոնք ստացել են թրաշուշանների բազմաթիվ նոր սորտեր։ Վասիլիյ Տյոբկին սորտի բույսի բարձրությունը հասնում է 160 սմ։
Խնամք և աճեցում
Թրաշուշանը բազմացվում է նաև սերմերով։ Սակայն բազմացման այս եղանակը կիրառվում է միայն սելեկցիոն նպատակներով, երբ պահանջվում է ստանալ նոր սորտ։ Ցանքը կատարվում է փետրվար մարտ ամիսներին, ջերմատանը, ցանքարկղերի մեջ։ Երբ բուսակները երեք տերև են առաջացնում, դրանք անհրաժեշտ է նախասածիլել արկղերի մեջ, փոխադրել սառը ջերմոց և թաղել գրունտում։ Այստեղ բույսերը մնում են մինչև ուշ աշուն։ Խնամքի աշխատանքները նույնն են, ինչ որ կոճղեզիկներինը։ Աշնանը, մեր պայմաններում հոկտեմբեր ամսին պետք է ձեռնամուխ լինել կոճղեզների հանման աշխատանքին։ Առաջին հերթին պետք է գրունտից հանել այն կոճղեզները, որոնք տնկվել են ապրիլ-մայիս ամիսներին։
Այդ գործողությունները պետք է կատարել այն ժամանակ, երբ արդեն սկսում են դեղնել բույսի տերևները, նույնիսկ եթե դա տեղի ունենա սեպտեմբեր ամսին։ Այնուհետև պետք է հանել արկղերում մշակվող բույսերի կոճղեզները, իսկ վերջում՝ գրունտում տնկած մյուս բողոր կոճղեզները։ Եթե եղանակները բարենպատ են և բույսերի վեգետացիան դեռևս շարունակվում է կոճղեզների հանելը պետք է հետաձգել, որովհետև որքան ուշ հանվեն, այնքան նրանք ավելի լավ կհասունանան։ Կոճղեզները հանելուց հետո անհրաժեշտ է ցողուններր կտրել, թողնելով 5-10 սմ ախտահանել թաթախելով կալիումի պերմանգանատի թույլ լուծույթում, որից հետո փոխադրել չորանոց և փռել դարակների վրա 20-25 °C ջերմության պայմաններում։ Օդի բարձր խոնավության և ցածր ջերմության դեպքում կոճղեզները կարող են փտել։ Այդ բանը կանխելու համար օրական 1-2 անգամ կարճ ժամանակով պետք է օդափոխություն կատարել։ Այս պայմաններում կոճղեզները 3-4 շաբաթ պահելուց հետո ջերմաստիճանը անհրաժեշտ է իջեցնել, հասցնելով 10-12 °C։ Կոճղեզները լավ չորացնելուց հետո անհրաժեշտ է մաքրել, հեռացնել չորացած արմատները և ցողունի մնացորդները։ Միաժամանակ պետք է առանձնացնել կոճղեզիկներր և հեռացնել հին կոճղեզի մնացորդները։ Մաքրելուց հետո կոճղեզները դարձյալ մեկ շաբաթ պետք է չորացնել, ապա տեղափոխ ել 3-7° ջերմություն ունեցող չոր նկուղ և պահել արկղերի մեջ, դասավորելով միմյանց վրա 3-4 շարքով։ Կոճղեզները, նախքան արկղերի մեջ լցնելը, պետք է տեսակավորել ըստ տրամագծի ու սորտերի և պիտակավորել։
Թրաշուշանները մշակվում են ինչպես կտրած ծաղիկներ ստանալու, այնպես էլ դեկորատիվ ծաղկեգործության մեջ օգտագործելու նպատակով։ Ծաղկային ձևավորումներում օգտագործելու համար նպտաակահարմար է կոճղեզները տնկել թաղարների մեջ և այդ վիճակում պահել մինչև ծաղկակոթունի երևալը, որից հետո փոխադրել նախօրոք որոշված տեղն ու տնկել հողի մեջ, թաղարի հետ միասին։ Ծաղկումը դադարելուց հետո բույսերը թաղարներով պետք է հանել և փոխադրել մարգեր, պահելով մինչև աշուն, տեղը լրացնելով մի այլ բույսով։ Դեկորատիվ ծաղկագործության մեջ օգտագործվում են ծաղկաթմբերում, ղևանդներում, մարգախոտերի վրա խմբավորումներ կազմելու համար, միքսբորդերներում և այլն։
Թրաշուշանների ծաղիկները ծաղկեփնջերում անփոխարինելի են։ Կտրված վիճակում դրանք ջրի, մեջ մինչև վերջին կոկոնը բացվում են, միայն թե ամեն օր պետք է ջուրր փոխել, ծաղկակոթունի կտրվածը թարմացնել և հեռացնել սկզբում բացված-թառամած ծաղիկները։ Այսպիսի խնամքի դեպքում ծաղկումը կարող է տևել 10-15 օր։ Ծաղկահավաքը ընդհանրապես կատարվում է վաղ առավոտյան։ Ծաղկի կոթունը կտրելիս կտրվածքը արվում է շեղ։ Ծաղիկը կտրելիս անհրաժեշտ է բույսի վրա թողնել ոչ պակաս 4-5 տերև, հակառակ դեպքում կոճղեզները կարող են չհասունանալ։ Բաց գրունտում ժամանակից շուտ ծաղիկներ ստանալու նպատակով կարելի է փետրվար ամսին կոճղեզները 2-3 հատ միասին տնկել թաղարների մեջ, պահել ջերմատան լուսավոր մասում, հետագայում փոխադրել ջերմոց, դրսի օդին ընտելանալուց հետո զգուշությամբ թաղարնից հանել և առանց հողագնդիկը վնասելու տնկել բաց գրունտում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հիրիկազգիներ
Աստերոիդների ցանկ (275501-275600)
Աստերոիդների ցանկ (275401-275500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (275601-275700)
Բուլամիր
Բուլամիր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բերբերներ
Բերբերներ (ինքնանվանումը՝ ամազիգ), ժողովուրդների խումբ, ովքեր բնակվում են հիմնականում Հյուսիսային Աֆրիկայի երկրներում (Մարոկո, Ալժիր, Թունիս, Սուդան և այլն)։ Խոսում են բերբերական լեզվի բարբառներով։
Բերբերների նախնիներն առաջին անգամ հիշատակվում են մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակի եգիպտական արձանագրություններում՝ տեխենու անվամբ։ Բերբերների անվանումը ծագել է Հյուսիսային Աֆրիկան Արաբական խալիֆայության կողմից նվաճելուց (7-8-րդ դարեր) հետո և գործածվել «ոչ արաբ», «անհավատարիմ» իմաստներով։ Արաբական նվաճումներից հետո բերբերների զգալի մասն ընդունեց արաբների սովորույթները, մշակույթը, լեզուն և կրոնը (իսլամ)։
Բերբերական ցեղախմբերից են ամացիրգները, շիլպուները, կաբիլները, շույյաները և Սահարայի բերբերական այլ ցեղերը։ Բերբերական ծագում ունեն Լիբիական պետական և ռազմական գործիչ Մուամմար ալ-Կադդաֆին, ֆրանսիական ֆուտբոլիստ Զինեդին Զիդանը, ֆրանսիական դերասանուհի Իզաբել Աջանին, շվեդական երգչուհի Լորինը, ֆրանսիական դերասան Սամի Նասերին և այլք։
Վոյնիկ (գյուղ, Սերբիա)
Վոյնիկ, գյուղ Սերբիայի Դեսպոտովաց շրջանում։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 874 մարդ։
Ազգային կազմ
Կատեգորիա:Սերբիայի գյուղեր
Ծեսի (Ամբրոլաուրի շրջան)
Ծեսի (წესი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Ամբրոլաուրի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 461 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ամբրոլաուրի շրջան