cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ժողովածու (1277)
Ժողովածու (1277), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1277 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1724-1725 թվականներին Ներսէս էնկիւրացի գրիչի կողմից Երուսաղեմում։ Ստացողը եղել է Ներսէս էնկիւրացին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22.5×17 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է147 թերթից։ Գրված էմիասյուն, երկսյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 134ա, 146ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Սոչիի օլիմպիական պարկ
43.4027°N, 39.955°W
Օլիմպիական պարկը Սոչի քաղաքի գլխավոր օբյեկտներից մեկն է և գտնվում է Սև ծովի ափին։
Օլիմպիական պարկի տարածքում օլիմպիական հարթակներն են, որտեղ անցկացվում են հոկեյի, արագընթաց չմշկասահքի,գեղասահքի մրցույթներ, ինչպես նաեւ XXII Օլիմպիական խաղերի բացման և փակման արարողությունները։ Օլիմպիական այգու օբյեկտների կառուցումն իրականացվել է Ձմեռային օլիմպիական խաղերի անցկացման նպատակով ։ Լեռնային կլաստերը գտնվում է Կրասնոյե Պոլյանայի շրջանում, Մզիմտա գետի կիրճից վերև ։
Խոլմ (գյուղ, Յարցևսկի շրջան)
Խոլմ (Холм), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
Էդգար և Քրիստինա
«Էդգար և Քրիստինա» (Purva bridējs), 1966 թվականի գեղարվեստական ֆիլմ, մելոդրամա ։ Գերմանական վարձույթում ֆիլմը ներկայացվել է ռուսական անվանումով՝ «Edgar und Kristina»։ Ֆիլմը նկարահանվել Է Ռուդոլֆ Բլաումանիսի «Կրակի մեջ» և «Ճահիճում» ստեղծագործությունների հիման վրա։ Ընդգրկված է Լատվիայի մշակութային կանոնում։
Սյուժե
Լատվիա, XIX դարի կեսեր։ Ձիապան Էդգարն իր անկախ բնույթով նյարդայնացնում է կալվածքի կառավարիչին, որն ամեն կերպ ձգտում է արատավորել նրան բարոնի և սիրած աղջկա՝ բարոնի սպասուհի Քրիստինայի աչքերում։ Հավատալով չար զրպարտությանը՝ բարոնը վռնդում է տղային։ Աղջկա մայրը ընդունում է հարուստ հարևանի խնամախոսությունը, և Քրիստինան ամուսնանում է ուրիշի հետ։
Կավանդու
Կավանդու (Kavandu), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Nazeris elegans
Nazeris elegans, կարճավերնաթևավոր բզեզների տեսակ, պատկանում է Nazeris ցեղի, Paederinae ենթաընտանիքին։
Տարածվածություն
Տարածված են՝ Հարավային Ասիայում և Հիմալայներում ։
Նկարագիրը
Ունեն 6,8-7,3 մմ երկարություն։
Դասակարգում
Առաջին նկարագրությունը թողել է ֆրանսիացի միջատաբան Անրի Կոյֆեն 1975 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բզեզներ
(5531) Կարոլինտյե
(5531) Կարոլինտյե (Carolientje), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,72536 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4596 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9912 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1643,37 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,219063 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,16° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1973 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վլադիմիրովկա (գյուղ, Կոմպանեևսկի շրջան)
Վլադիմիրովկա (Володимирівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կոմպանեևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վլադիմիրովկա գյուղում բնակվում էր 153 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կոմպանեևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ակրոպոլիս
Ակրոպոլիս ἀκρόπολις), միջնաբերդի հունարեն անվանումը. բառացի նշանակում է վերին քաղաք։ Առավել հայտնի է Աթենքի Ակրոպոլիսը՝ կառուցված մ. թվական ա. 1-ին հազարամյակի սկզբներին։
Հնում քաղաքները հիմնականում եռամաս էին՝ բաղկացած միջնաբերդից, բնակելի թաղամասերից և արվարձաններից։ Միջնաբերդը բնակավայրի բարձրադիր, պարսպապատ, անառիկ մասն էր, որտեղ վտանգի ժամանակ ապաստանում էին բնակիչները։ Միջնաբերդեր ունեցել են արևմտաեվրոպական, ռուսական, միջինասիական, հայկական և միջնադարյան այլ քաղաքներ։ Հին Հունաստանում միջնաբերդը կոչվում էր ակրոպոլիս, Հին Հռոմում՝ կապիտոլիում, Ռուսաստանում՝ կրեմլ։ Միջնադարյան Հայաստանում առավել նշանավոր էին Անիի, Դվինի, Լոռեբերդի, Վանի, Կարսի միջնաբերդերը։
Ակրոպոլիսը գտնվում է Աթենքի բարձր բլուրներից մեկի վրա, չափերը՝ 300x130 մ, մ. թ. ա. 449 թվականին վերակառուցվել է Պերիկլեսի օրոք՝ ամրոցից վերածվելով Փառքի և Աթենքի հովանավոր Աթենաս աստվածուհու վեհության խորհրդանիշի։ Արևմուտքից թեք ու ժայռոտ տեղանքով միակ ճանապարհը տանում է դեպի Ակրոպոլիսի սյունազարդ մուտքը՝ Պրոպիլեոնը (մ. թ. ա. 437–432 թվականներին, ճարտարապետ՝ Մնեսիկլես), որից աջ՝ Պիրգոս կոչվող բարձր հարթակի վրա, եղել է Նիկե Ապտերոսի փոքրաչափ տաճարը, դիմացն Աթենաս Պարթենոսի արձանն էր, աջում՝ Պարթենոնի տաճարը, իսկ ձախում՝ Էրեքթեոնի նրբակերտ տաճարը (մ. թ. ա. 421–406 թվականներին). կառուցվել է Պոսեյդոնի, Աթենասի և Ատտիկայի թագավոր Էրեքթեոնի պատվին։ Հետաքրքրական է, որ տաճարի հարավային սյունասրահի ծանրությունը կրում են 6 կարիատիդներ (կանանց արձաններ)։
2027
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2027
Ակրոպոլիս
Ակրոպոլիսի համալիրի հորինվածքային մտահղացումը կապված էր 4 տարին մեկ կազմակերպվող համաժողովրդական տոնի՝ Համաաթենական հանդիսավոր երթի հետ, որը, սկսվելով Աթենքի Ագորայից (գլխավոր հրապարակ), հասնում էր մինչև Պարթենոն։
Աթենաս Պալլասի արձանն ունեցել է 12 մ բարձրություն. դեմքը և ձեռքերը եղել են փղոսկրից, հագուստը և զենքը՝ ոսկե բարակ թերթերից, իսկ աչքերը՝ թանկարժեք քարերից։ Ըստ Փավսանիոս պատմիչի՝ Նիկե Ապտերոսի տաճարի (մ. թ. ա. 421 թվական, ճարտարապետ՝ Կալիկրատես) սրբարանում (նաոս) դրված է եղել հաղթանակի աստվածուհու՝ Նիկեի անթև արձանը (որպեսզի հաղթանակը «չթռչի» հեռանա աթենացիներից)։ Ակրոպոլիսի գլխավոր տաճարը Պարթենոնն է (մ. թ. ա. 447–432 թվականներին, ճարտարապետներ՝ Իկտինոս և Կալիկրատես), որն աչքի է ընկնում մեծ չափերով (69,9 x 30,9 մ) և ներդաշնակ համաչափություններով։ Տաճարի արևմտյան ճակտոնի բարձրաքանդակները ներկայացնում են ծովերի աստված Պոսեյդոնի և Աթենաս Պարթենոսի վեճը Ատտիկային տիրելու համար, արևելյան ճակտոնին պատկերված է հելլենական մի առասպել, ըստ որի՝ Աթենասը ծնվել է Զևսի գլխից։ Տաճարի պատերը ողջ շրջագծով գոտևորել է ֆրիզը՝ պատված պատկերաքանդակներով, որոնց հիմքում Աթենքի մասին առասպելներն են՝ աստվածների և տիտանների պայքարը, Տրոյայի ավերումը, կենտավրոսների և հերոսների գոտեմարտը։ Պարթենոնի քանդակների հեղինակը մ. թվական ա. V դարի նշանավոր քանդակագործ Ֆիդիասն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քաղաք Կատեգորիա:Ամրաշինական կառույցներ
Ռուչկովո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)
Ռուչկովո (Ручково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Հենրի Ավագյան
Հենրի Ավագյան, հայ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, ով խաղում է Փյունիկում և Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում որպես դարպասապահ ։
Ակումբ
2020 թվականի օգոստոսի 5-ին Ավագյանը պայմանագիր է կնքել Վան ՖԱ-ի հետ ։
2022 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Փյունիկ ՖԱ-ն հայտարարել է Ավագյանի հետ պայմանագիր կնքելու մասին ։
Միջազգային
Ավագյանն իր առաջին միջազգային ելույթն ունեցել է Հայաստանի կազմում 2018 թվականի նոյեմբերի 19-ին՝ սկսելով ՈՒԵՖԱ Ազգերի Լիգա D 2018-19 Լիգայում Լիխտենշտայնի դեմ խաղով, որն ավարտվել է 2։ 2՝ ոչ-ոքի ։
2018 թվականի նոյեմբերի 19-ի դրությամբ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուրարտուի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Միկայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ
Օվեն
Մտնում է Էլինգեն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 3449 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 9, 70 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 1 16 054:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Տոտիկան
Տոտիկան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հոկտեմբերի 27-ի ահաբեկչական գործողություն
= Զոհեր = Ահաբեկչական գործողությանը զոհ է դարձել 8 մարդ.
= Վիրավորներ = Ահաբեկչական գործողության արդյունքում վիրավորվել է 8 մարդ։ Ըստ «BBC» գործակալության աղբյուրների վիրավորների թիվը հասնում էր 30-ի ։
= Պատանդներ = Ահաբեկչական խումբը պատանդ էր վերցրել 91 անձանց, հիմնականում ԱԺ պատգամավորների։ Գերեվարված են եղել նաև նիստը լուսաբանող լրագրողները, որոնց որոշ ժամանակ անց ահաբեկիչները դուրս են թողել։ Վիրավորված պատգամավորներին և կառավարության անդամներին նույնպես որոշ ժամանակ անց դուրս են թողել։
Պատանդ մնացած անձինք ազատ են արձակվել հոկտեմբերի 28-ի լուսադեմին՝ ահաբեկիչների կողմից զենքերը վայր դնելուց ու հանձնվելուց հետո։
= Կատարողներ = Ահաբեկչությունը իրականացրած ահաբեկիչների դատավճիռը հրապարակվեց 2003 թվականի դեկտեմբերի 2-ի դատական վերջին նիստի ժամանակ։ Նորք-Մարաշ շրջանային դատարանի դատավոր Սամվել Ուզունյանը ոճրագործությունն իրականացրած 7 ահաբեկիչների հանդեպ կայացրեց վճիռ, ըստ այդմ՝ 6 հոգի դատապարտվեցին ցմահ, իսկ մեկը՝ 14 տարվա ազատազրկման ։ Բուն գործողությունը իրակացնողները 5-ն էին.
= Բուն գործողություն =
Նաիրի Հունանյանի վկայությունները
1988 թվ. սկսած լինելով մեր ազգային շարժման կիզակետում և ղեկավարելով ուսանողական շարժումը, ես ականատես եղա թե ինչպես հետագա տարիներին այլասերվեց այդ շարժումը և իբրև հետևանք կանգ առավ մեր երկրի և ժողովրդի զարգացումը։ ... Եվ ես մտածում էի, որ հանուն իմ ժողովրդի զարգացման և իմ հայրենիքի բարգավաճման, ես կարող եմ վտանգի ենթարկելով սեփական կյանքս զենք վերցնելով գնալ խորհրդարան այն ժամանակ, երբ կառավարությունն էլ է այնտեղ լինում և ճնշման միջոցով պահանջել, որ վարչապետը հրաժարական տա, և հեռանա քաղաքական ասպարեզից, թողնելու որ ազատ քաղաքական մթնոլորտ իշխի երկրում» ։
Նաիրի Հունանյանի վկայություններ
Հունանյանը հայտնել է մտքի մասին կրտսեր եղբորը՝ Կարեն Հունանյանին, Էդիկ Գրիգորյանին, քեռուն՝ Վռամ Գալստյանին։ Այնուհետև այդ մասին իմացել է Դերենիկ Բեջանյանն ու միացել նրանց։ Նաիրիի խնդրանքով Դերենիկը հայթայթում է զենքերը ։
Նշված օրը Նաիրի Հունանյանը, Կարեն Հունանյանը, Վռամ Գալստյանը ու Էդիկ Գրիգորյանը վերջինիս սպիտակ «Գազ 24» մեքենայով գնում են Հարավարևմտյան թաղամասի «կանալի մոտ», այնտեղ է եկել նաև Դերենիկ Բեջանյանը, ում Նաիրին տեսել է հեռվից ու նշում է, որ վերջինս «Ռաֆ» մակնիշի մեքենայով է եղել։ Էդիկը Դերենիկին ասում է, որ հետևի իրենց։ Երկու մեքենաներով մոտենալով Ազգային Ժողովի շենքին՝ վերցնում են զենքերը ու մտնում շենք։ 17։00-ի կողմը նրանք մուտք են գործել Ազգային Ժողովի դահլիճ ու մի քանի կրակոց արձակել օդ։ Այնուհետև նկատելով, որ դահլիճի վերջնամասի ձախ կողմից ու նախագահության կողքի սենյակի կողմից կրակոցներ են արձակվել իրենց ուղղությամբ, սկսել է անկանոն կրակել։ Այնուհետև անցել է լրագրողների հատվածը ու նրանց ցանկությամբ դուրս է բերել դեպի ճեմասրահի աջ մասը ։
Հրանտ Մարգարյանի վկայություններ
Հրանտ Մարգարյանի վկայությունների համաձայն՝ նա գտնվում էր ՀՅԴ գրասենյակում, երբ տեղի աշխատակցուհիներից մեկը հայտնեց նրան, որ հրաձգություն է տեղի ունեցել ԱԺ-ում։ Մարգարյանը զանգել է ԱԺ իրենց խմբակցության հեռախոսով, սակայն պատասխան չի եղել։ Շուրջ կես ժամ հետո նրան զանգել է Մարտուն Մաթևոսյանը ու փոխանցել հեռախոսը Հունանյանին. Հրանտ, ես եմ Նաիրին, գրավել ենք Ազգային ժողովը սպանեցի շանը՞՞՞ և այս պահը պատմական է» ես ասացի, դու որ Նաիրին ես, նա ասաց, «քանի Նաիրի գիտես» ես ասացի Եղեգնաձորի Նաիրին ես, (ես հիշեցի եղեգնաձորցի Նաիրիին, որը կռված տղա էր), նա ասաց. «ոչ, ես եմ Նաիրի Հունանյանը, տղաներին վերցրու արեք այստեղ», ես պատասխանեցի «տեսնեմ»։ Այնուհետև Մարգարյանը զանգահարել է ԱԱՆ, որտեղ մի քանի վերահասցեավորմներից հետո նրան տվել են Գորիկ Հակոբյանի հեռախոսահամարը, որին Մարգարյանը պատմել է զանգի մասին։ Վերջինս խնդրել է նրան մնալ գրասենյակում, որ անհրաժեշտության դեպքում հնարավոր լինի նրան գտնել։ Այնուհետև Մարտուն Մաթևոսյանի հեռախոսահամարից կրկին զանգել է Հունանյանը. «''Ինչու չեք գալիս, ես արդեն խորհրդակցում եմ այստեղ պատգամավորների հետ, դու փորձիր գտնես Վ. Մանուկյանին և միասին եկեք, տեսնենք ինչ ենք անում»''։
Ռոբերտ Քոչարյանի վկայություններ
Նշված օրը Ռոբերտ Քոչարյանը գտնվում էր ՀՀ նախագահական պալատի կապույտ դահլիճում՝ ընդունելով Ֆրանսիայի նախկին դեսպանին, այնուհետև մտել է աշխատակազմի ղեկավար Ալեքսան Հարությունյանը ու դուրս հրավիրել նրան՝ հայտնելով, որ ԱԺ-ում կրակոցներ են հնչել, ոչ ոք հեռախոսազանգերին չի պատասխանում։ Քոչարյանը գնացել է իր աշխատասենյակ ու հրահանգել է հսկողության տակ վերցնել հատուկ նշանակության օբյեկտները, հանձնարարել է պարզել՝ ինչ է տեղի ունենում ԱԺ-ում ու փորձել կապվել Կարեն Դեմիրճյանի հետ։ Ահաբեկիչների ինքնության մասին իրեն տեղեկացրել է Ալեքսան Հարությունյանը, որ հայտնել է, որ իրենց զանգահարել է Դաշնակցության ղեկավար Հրանտ Մարգարյանը ու ասել, որ Նաիրին զանգել է իրեն, պատմել տեղի ունեցածի մասին ու փոխանցել. «Եկե՛ք ու տե՛ր կանգնեք»։ Նա նաև ասել է, որ զանգահարել է ԱԱԾ ։
Ալեքսան Հարությունյանի վկայություններ
Ալեքսան Հարությունյանը ասել է, որ դեպքը օրը իրեն զանգել է իր տեղակալ Մ. Զախարյանը՝ ասելով, որ ռադիոյով Ազգային ժողովից կրակոցներ է լսել ու հայհոյանքներ, ինչից հետո նիստը ավարտվել է։ Դրանից նույն բանը զանգահարել ու ասել է նաև գլխավոր դատախազը։ Ինքը գնացել է Ռոբերտ Քոչարյանի մոտ, ընդհատել նրա հանդիպումը ու տեղեկացրել տեղի ունեցածի մասին, ինչից հետո նախագահը գնացել է իր աշխատասենյակ։ Գնալով նախագահի ընդունարան՝ զանգահարել է Հրանտ Մարգարյանը, ասելով, որ իրեն զանգահարել է Ն. Հունանյանը, պատմել տեղի ունեցածի մասին ու պահանջել, որ «տղաներին հավաքեն, գնան այնտեղ»։ Հարությունյանը տեղեկացրել է այդ մասին նախագահին ու գնացել իր աշխատասենյակ։ Գործավարուհին տեղեկացրել է, որ զանգահարել են Հրանտ Մարգարյանը ու Մարտուն Մաթևոսյանը՝ խնդրելով զանգահարել իրեն։ Զանգելով Մաթևոսյանին՝ վերջինս հեռախոսը փոխանցել է Ն. Հունանյանին, ով ասել է. «Հիմի լսի՛ր քեզ ինչ եմ ասում։ Շտապ նախագահիդ վերցրո՛ւ և եկե՛ք այստեղ»։ Հարությունյանը հարցրել է՝ ինչ է պատահել։ Հունանյանը ասել է. «Ես Վազգենին սպանել եմ, հիմա ուզում եմ, որ նախագահը գա այստեղ ... Չես լսում՝ քեզ ինչ եմ ասում, դու լա՞վ չես ճանաչում, մի տարի է՝ չգիտես ես ով եմ, հիմա թող նախագահը շտապ այստեղ գա» ։ Այնուհետև Հունանյանը զանգել է երրորդ անգամ՝ տարակուսելով՝ ինչու չեն գալիս։ Մարգարյանի հարցին ի պատասխան, թե ովքեր են Հունանյանի հետ, վերջինս պատասխանել է. «Մի կասկածի, հենց ես եմ՝ Նաիրի Հունանյանը»։ Այդ խոսակցությունների մասին Մարգարյանը կրկին զեկուցել է Գորիկ Հակոբյանին ։
Խաչատուր Սուքիասյանի վկայություններ
Խաչատուր Սուքիասյանը իր ցուցմունքներում ասել է. ''Հարց ու պատասխանի ժամանակ, ժամը չեմ հիշում կոնկրետ, բայց 17-ն անց էր, մի քանի րոպե լսվեց բարձրաձայն հայհոյանքների ձայն ու կրակոցներ։ Հայհոյանքներն ուղղված էին վարչապետի հասցեին և կրակոցներ լսվեցին։ Ես մտածեցի, որ այդ կրակոցներն ուղղված էին վարչապետին։ Հետո լսեցի խոսքեր, թե «ժողովրդին ծծեցիք, թալանեցիք» և ես հասկացա, թե ինչ է կատարվում և մտածելով, որ բոլոր պատգամավորներին սպանելով գալիս են, մտածեցի, որ փախչել է պետք ու անմիջապես արագ քայլերով դուրս եկա իմ մուտքի դռնից դեպի փոքր նախասրահ և մեծ աստիճաններով իջել եմ դեպի ներքև՛' Այնուհետև Սուքիասյանը հանդիպել է ԱԺ մի աշխատակցուհու, ով ուղեկցել է նրան մի սենյակ, որտեղ հավաքված էին ևս մի քանի աշխատակից։ ...մեզ թվում էր, թե շենքը շրջապատված է, քանի որ դահլիճի կողմից լսվում էին կրակոցի ձայներ և պայթյուններ։ Սուքիասյանը խնդրել է իրեն ուղեկցել դեպի որևէ սենյակ, որտեղ պատուհանը ցանցապատված չէր, որտեղից նա ցատկել է ներքև, ինչ որ տանիքով անցել ու հայտնվել է Դեմիրճյան փողոցում ։
Ռոբերտ Քոչարյանի վկայություններ
Ժամը 19։00-ի կողմը Ռ. Քոչարյանը ու Ա. Հարությունյանը գնում են ԱԺ՝ մինչ այդ ստանալով Գ. Գրիգորյանի միջոցով Ն. Հունանյանից իրենց անվտանգության երաշխիքներ։ Մինչ այդ Ա. Հարությունյանը դեմ էր արտահայտվում նախագահի այցին, սակայն Քոչարյանը պնդել է, որ գնալը անհրաժեշտ է, քանի որ պատգամավորները, կառավարությունը գտնվում են այնտեղ։ Ռ. Քոչարյանը հրահանգել է Հարությունյանին գնալ իր՝ նախագահի մեքենայով։ Գալուն պես Քոչարյանը, Հունանյանի հետ բանակցային եզրեր գտած Գրիգորյանի միջոցով փոխանցել է, որ դահլիճ չի գալու, նույնը հրահանգել է նաև Հարությունյանին։ Հարությունյանի գալու միտքը, որքանով մտաբերում է Քոչարյանը, առաջարկել է հենց Գրիգոր Գրիգորյանը։ Շենք գալուց հետո, Հարությունյանը ասել է, որ Հունանյանը մի քանի անգամ զանգել է իր քարտուղարուհուն ու պահանջել է, որ Հարությունյանը գա իրենց մոտ, այլապես նոր զոհեր կլինեն։ ''Մենք շարունակ մարդիկ էինք փնտրում,որոնք կարող էին այս կամ այն ձևով ներազդել տեռորիստների, մասնավորապես նրանց ղեկավար Ն.Հունանյանի վրա։ Այդ նպատակով ԱԺ բերվեց նրա հայրը, կարծեմ ուսանողական ընկերներից մեկը։ Հետո որոշվեց, որ նրա հետ բանակցությունների կգնա Հրանտ Մարգարյանը, որի հետ Նաիրի Հունանյանը մինչ այդ արդեն իսկ ունեցել էր հեռախոսային խոսակցություն։ Վերջինս՝Հ.Մարգարյանը պատրաստակամություն հայտնեց հանդիպել Ն.Հունանյանի հետ, սակայն նրա կուսակցական ընկերները,առանձին խորհրդակցելով, արգելեցին նրան՝ պատճառաբանությամբ, որ Հ.Մարգարյանը ժամանակին դեր է խաղացել նրա ՀՅԴ-ից հեռացման գործում և այդ կապակցությամբ Ն.Հունանյանը նրա նկատմամբ ունենալով թշնամանք, ոխ, կարող է վնաս տալ նրան։ Հարությունյանի ու Հունանյանի հանդիպումը տեղի ունեցավ այն ժամանակ, երբ Գ. Գրիգորյանի միջոցով Հունանյանը տվեց անվտանգության երաշխիքներ։ Հարությունյանին Հունանյանը փոխանցել էր, որ պնդում է՝ Քոչարյանը մտնի դահլիճ։ Հետո Գ. Գրիգորյանի միջոցով փոխանցել է նաև պայման՝ տրամադրելու իրեն ուղիղ եթեր։ Հարությունյանին նա փոխանցել է, որ մտահոգված է իրենց անվտանգության հարցով։ Նաև քննարկվել է Թուրքիա փախնելու, ԱԱՆ մեկուսարանում կամ եկեղեցում պատսպարվելու հարցը ։
Ալեքսան Հարությունյանի վկայություններ
Ամբողջ գիշեր տարբեր պատգամավորների միջոցով Հունանյանը պահանջում էր, որ Քոչարյանը գնա դահլիճ։ Նույնն էին փոխանցում նաև դահլիճից դուրս եկող անձինք։ Հետո որպես նախագահի ներկայացուցիչ սկսել է բանակցությունները Գրիգոր Գրիգորյանը, այնուհետև եկել է Տիգրան Նազարյանը՝ Ազգային հեռուստաընկերությունից։ ''Գիշերը, մոտավորապես 4.00-ից հետո, Նախագահը թույլատրեց, որ նրա հետ ես բանակցեմ, պայմանով, որ դահլիճ չեմ մտնելու։ Վախ կար, որ ինձ պատանդ կվերցնեին, որպեսզի նախագահին ստիպեն գալ դահլիճ։ Ես, Գրիգոր Գրիգորյանը և Տիգրան Նազարյանը գնացինք։ Ես սպասեցի քիչ հեռվում, նրանք մոտեցան։ Քիչ հետո Գրիգոր Գրիգորյանը ինձ ուղեկցեց դահլիճի դռան դիմաց դրված մի ցածր սեղանի մոտ, ուր երկու բազկաթոռ կար։ Դուրս եկավ Նաիրի Հունանյանը։ Դռների մոտ, մեզնից մի քանի մետր հեռավորությամբ կանգնեց Գրիգոր Գրիգորյանը։ Նրա կողքին, դռների մեջ, ավտոմատը ձեռքին մեզ ուշադիր հսկում էր ահաբեկիչներից մեկը։ Նաիրի Հունանյանը սիգարետ հանեց և ինձ էլ առաջարկեց ծխել, ես ասացի, որ չեմ ծխում։ «Որտեղ է նախագահը»,- հարցրեց։ «Չգիտեմ»,- ասացի ես։ (Մենք որոշել էինք, որ նա չպետք է իմանա, թե նախագահը ԱԺ շենքում է)։ «Այս ինչ եք արել, հասկանո՞ւմ ես»,- հարցրի ես։ Նա ասաց, որ շատ լավ է հասկանում և սկսեց խոսել, թե ինչ պատմական բան է արել։ Ես հարցրի. «քեզ ինչ էր արել Վազգենը»։ Նա ասաց. «Քանի նա կար, այս երկիրը երկիր չի դառնա»։ Ես ասացի՝ հիմա ընդհանրապես չի դառնա, եթե մի երկրում այսպիսի բան է կատարվում։ Նա ասաց՝ սերունդները կդատեն՝ դու ես ճիշտ, թե՝ ես։ Հետո ավելացրեց. «մի քիչ շոկ կլինի, հետո ամեն ինչ լավ կլինի»։ Նա բարձրացրել է երկու հարց՝ իրենց անվտանգության ապահովման ու ուղիղ եթերի, նաև այն, որ անվտանգության երաշխիքները տա անձամբ Քոչարյանը հանդիպման ժամանակ, իսկ այնուհետև հեռուստատեսությամբ։ Ասվածը Քոչարյանին զեկուցելուց հետո վերջինս ասել է, թե մի քիչ էլ հոգնեն, կհանձնվեն ։
Հրանտ Մարգարյանի վկայություններ
Երեկոյան ուշ Գորիկ Հակոբյանը զանգել է Հրանտ Մարգարյանին՝ ասելով, որ վերջինս գնա Ազգային Ժողով։ Այնտեղ Մարգարյանը հանդիպել է մի շարք մարդկանց, այդ թվում նաև Ռոբերտ Քոչարյանին, որին նա հայտնել է, որ Նաիրի Հունանյանը հնարավոր է ոխ ունենա իր նկատմամբ, քանի որ հենց Մարգարյանն էր դերակատարություն ունեցել Հունանյանի՝ կուսակցության շարքերից հեռացնելու գործում։ Քոչարյանը ասել է, որ պետք է ժամանակ շահել, սակայն եթե Մարգարյանը ցանկանում է, կարող է սեփական պատասխանատվությամբ սկսի բանակցել Հունանյանի հետ։ Միացած Վահան Հովհաննիսյանը ասել է, թե պետք չէ շտապել, ու ՀՅԴ ֆրակցիայի սենյակում՝ Մարգարյանը, Հովհաննիսյանը, ինչպես նաև Արմեն Ռուստամյանը ու Դավիթ Լոքյանը որոշել են, որ վտանգավոր է Հրանտ Մարգարյանին թույլ տալ բանակցել Հունանյանի հետ, քանի որ վերջինս կարող է հաշվեհարդար տեսնի։ Տեսակետը փոխանցել են Քոչարյանին, որը նույնպես խոհեմ չի համարել Մարգարյանի բանակցելը։ Ինչից հետո Մարգարյանը հեռացել է շենքից դեպի ՀՅԴ գրասենյակ ։
Ալեքսան Հարությունյանի վկայություններ
Առավոտյան կողմ տեղի է ունեցել Քոչարյանի ու Հունանյանի հանդիպումը՝ դահլիճից ոչ հեռու գտնվող սենյակներից մեկում։ Անվտանգության երաշխիքներ ստանալուց հետո Հունանյանը դրել է պահանջ ուղիղ եթերով տեքստը կարդալու, սակայն Քոչարյանը մերժել է Վազգեն Սարգսյանին վերաբերվող մասերը ներառելուց։ Որոշ ժամանակ ընդդիմանալով Հունանյանը համաձայնվել է՝ հասկանալով, որ ավել ոչինչ չի ստանա։ Պայմանավորվել են, որ տեքստը կկարդա հաղորդավարը։ Այնուհետև քննիչներ պահանջելուց հետո նոր միայն նրանք հանձնեցին զենքերը։ Ըստ Հարությունյանի՝ ...բոլոր գործողությունները ղեկավարում էր անձամբ ՀՀ Նախագահը և միայն նրա սառնասրտության և զսպվածության շնորհիվ հնարավոր եղավ խուսափել նոր զոհերից ։
Աննա Իսրայելյանի վկայություններ
«Ինչի՞ համար»,և ԱԺ նիստերի դահլիճից դուրս բերվելուց հետո Նաիրի Հունանյանին դիմեց «Առավոտի» թղթակից Աննա Իսրայելյանը։ «Սրանց ես ոչ թե սենց պիտի սպանեի՝ պիտի մորթեինք։ Էս ժողովրդի արյունը 10 տարի ծծեցին, էս երկիրը կործանեցին։ Բան չի մնացել։ Երկու շենք է մնացել, էս էլ կվերացնեն՝ կպրծնի»։ «Բայց Վազգեն Սարգսյանին սպանելով...»,և հարցը կիսատ թողեց՝ «Վազգենն էս ազգի ամենատ....ն էր՝ 5 տարի չթողեց ընտրություն լինի»։ «Բայց ինչո՞ւ հիմա» հարցին էլ պատասխանեց՝ ցույց տալով ավտոմատը. «Որովհետև հիմա եմ ճարել էս ք...քը։ Շուտ ճարեի՝ ես 1992 թվին Լևոնին շան նման կսատկացնեի»։ Նաիրի Հունանյանի բերանից ալկոհոլի սաստիկ հոտ էր փչում : = Նաիրի Հունանյանը մինչ ահաբեկչություն =
Շանթ Հարությունյանի վկայություններ
Ըստ Շանթ Հարությունյանի՝ Նաիրի Հունանյանի հետ ծանոթացել է 1988 շարժման ու Համալսարանում կազմակերպվող ցույցերի ժամանակ։ ''1988 թվ. Նաիրի Հունանյանը մի խումբ այլ ուսանողների հետ օպերայի հարթակի վրա նստացույց կազմակերպեցին ի պաշտպանություն Ղարաբաղյան շարժման, իսկ ես իմ ընկերների հետ այդ նստացույցին զուգահեռ կազմակերպեցինք հացադուլ ի պաշտպանություն Ղարաբաղի։ Այդ տարիներին մտերիմ չեն եղել։ Հանդիպել են բացառապես միջոցառումների ժամանակ հանկարծակի։ Հարցին ի պատասխան, թե Ն. Հունանյանի բնակարանում հայտնաբերված թղթի վրա նա իր մի շարք համախոհների անունների հետ միասին նշել է նաև Հարությունյանի անուն-ազգանունը և կողքը գրել (+) դրական նշանը, Հարությունյանը պատասխանել է, որ տեղյակ չէ։ Մինչև 1997 թվականը չեն հանդիպել, բայց լսել է, որ վերջինս ընդունվել է ՀՅԴ կազմը, միացել է սկաուտների շարժմանը, այնուհետև հեռացվել Դաշնակցությունից։ 1997-ի վերջերին - 1998-ի սկզբներին հանկարծակի հանդիպել է Հունանյանին մամուլի շենքում։ ''Նա ասաց բառացիորեն հետևյալը. «Հավաքվենք մի հատ խոսենք, երկրի վիճակը այսպես չի լինի, կործանվում է և պետք է իշխանությունը փոխել»։ Ես ճիշտն ասած և զարմացա և այնքան էլ լուրջ չընդունեցի ու նրա ասածի վրա ծիծաղեցի ու ավելացրեցի, ինչ է ուզում ես դաշնակներին բերել իշխանության։ Նա ասաց, որ չէ, ինքը դաշնակցությունից հեռացել է։ 1998 թվականի նոյեմբերի կեսերին Հունանյանը զանգահարել է Հարությունյանի տուն՝ առաջարկելով հանդիպել։ Հարությունյանը նրան հրավիրել է ԱՄՆ դեսպանատան դիմաց մյուս օրը կազմակերպվելիք ցույցին։ Հունանյանը համաձայնվել է, բայց չի եկել։ Մյուս անգամ զանգել է 1999 թվականի մարտին, պայմանավորվել են հանդիպել, եկել է Գայի արձանի մոտակայքը ինչ-որ անձնավորության հետ «Գազ 24» մեքենայով։ Հարությունյանը դիմավորել, ուղեկցել է իրենց տուն։ Տանը Հունանյանը պատմել է Թուրքիա կատարած այցի մասին։ Ասել է, թե պետք է Դեմիրելի հետ հանդիպեր ու պետք է հեռուստակամուրջ կազմակերպի Հայաստան-Թուրքիա։ Այդտեղ Նաիրի դժգոհել է երկրի վիճակից ու ասել. ''Նաիրին ասաց, որ այդ եղանակով ոչինչ անել չի կարելի և միակ ելքը հեղաշրջումն է։ Ասաց նաև որ մինչև Վազգենին չվերացնեն երկիրը չի ուղղվի։ Ես էլ ասացի որ մեջների նորմալ մարդը Վազգենն է, ինչու չես առաջարկում Սերժին կամ Քոչարյանին վերացնել։ Նաիրին ավելացրեց, որ նրանց էլ կկախենք չենք թողնի։ Նա ի նկատի ուներ նրան ֆիզիկապես վերացնելը և շեշտելով մենք բառը, որը ես հասկացա որպես այդ հեղաշրջումը անողները։ Նա այդ բանը ընդհանուր կարգով էր ասում առանց անձնավորելու։ Նա նշել է նաև, որ հանդիպել է որոշ մարդկանց հետ այդ թեմայով, բայց չի մատնանշել՝ ում։ Այնուհետև հանկարծակի հանդիպել են ամռանը «Սիլ Պլազա» խանութի մոտ, ու Հունանյանը ասել է, թե «տեսար՝ դեպուտատ չդարձար»։ Օգտագործեց «Սրանց իշխանության վախտ ձև չկա» արտահայտությունը» ։
Ալեքսան Հարությունյանի վկայություններ
Ալեքսան Հարությունյանը Հունանյանին ճանաչել է ուսանողական տարիներից. Հարությունյանը սովորել է ԵՊՀ Բանասիրական ֆակուլտետում 1982-ից, Հունանյանը 1-2 տարի ցածր կուրսում էր։ Մտերիմ չեն եղել։ Շփվել են 1988 ցույցերի ժամանակ մինչև մայիսյան նստացույցի վերջը։ Հետո Հունանյանը տարվել է դաշնակցական գաղափարներով, իսկ Հարությունյանը մտերիմ է եղել ԱԻՄ-ից մասնավորապես Մովսես Գորգիսյանի հետ։ Չեն հանդիպել մինչև 1999 սկիզբը, երբ կառավարության շենքի մոտ հանկարծակի հանդիպել են, Հունանյանը խնդրել է հանդիպման մասին։ Մարտին կամ ապրիլին եկել է Հարությունյանի աշխատավայր ու խնդրել աջակցել աշխատանքի որոնման գործում։ Քանի որ նման խնդրանքներով նրան հաճախ են դիմել, սովորականի պես ասել է, թե մի բան կփորձի անել, այնուհետև մոռացել է ։
= Վարկածներ =
Պաշտոնական վարկած
Համաձայն պաշտոնական վարկածի՝ Նաիրի Հունանյանը իր նախաձեռնության կազմակերպել է գործողությունը, մշակել է մանրամասները, ներգրավել է համախոհների, որոնց օգնությամբ ձեռք է բերել զենք ու մուտք գործել Ազգային Ժողով, սպանել ՀՀ վարչապետ Վազգեն Սարգսյանին, Ազգային ժողովի նախագահ Կարեն Դեմիրճյանին, մի շարք այլ պաշտոնյաների, այնուհետև հանձնել զենքերը ու հանձնվել իրավապահներին։
Միյակո
Միյակո (宮古市), քաղաք Ճապոնիայում, որը գտնվում է Իվատե պրեֆեկտուրայում։ Քաղաքը զբաղեցնում է 1259,89 կմ² տարածք։ Ըստ 2014 թվականի օգոստոսի 1-ի տվյալների, քաղաքում բնակվում է 55 899 մարդ, իսկ խտությունը կազմում է 44,37 մարդ/կմ²։
Հոկտեմբերի 27-ի ահաբեկչական գործողություն
Նաիրի Հունանյանի կապը Թուրքիայի հետ
Թուրքական հետքի մասին խոսում են տարբեր շրջաններում Նաիրի Հունանյանի կապերը Թուրքիայում որոշ ուժերի հետ։ Մասնավորապես, համաձայն Հրանտ Մարգարյանի ցուցմունքների՝ 1992 թ-ին Նաիրի Հունանյանին հեռացրել է ՀՅԴ կազմից այն պատճառով, որ լինելով Դաշնակցության լրատվական կենտրոնի աշխատակից՝ նա հիմնել էր իր լրատվական կենտրոնը ու օգտագործում էր ՀՅԴ «Հայլուր» նյութերը իր անձնական գործում ու, մասնավորապես, ուղարկում էր նյութեր Թուրքիայում իր որոշակի գործընկերների ։
Միյակո
2011 թվականի մարտի 11-ի երկրաշարժի և ցունամիի հետևանքով Միյակոն խիստ տուժել է։
Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը տեղակայված է Հոնսյու կղզու վրա՝ Տոհոկու շրջանի Իվատե պրեֆեկտուրայում։ Նրա հետ սահմանակցում են Մորիոկա, Տոնո, Հանամակի քաղաքները և Օցուտի, Իվաիձումի, Յամադա գյուղերը ։
Հոկտեմբերի 27-ի ահաբեկչական գործողություն
Նաիրի Հունանյանի կապը Թուրքիայի հետ
Թուրքիայում գործընկերներ ունենալու մասին են վկայում նաև Շանթ Հարությունյանի գործով ցուցմունքները. Մեր տանը Նաիրին պատմեց Թուրքիա կատարած իր այցելության և կատարված նկարահանումների մասին։ Ասաց, որ պետք է հանդիպեր Դեմիրելի հետ, պետք է Հայաստան-Թուրքիա հեռուստակամուրջ կազմակերպի և այլն և այլն։ Թուրքիայի վարկածը նշմարվում է նաև ԱԱԾ աշխատակից Կարեն Միքայելի Պարունակյանի գործով տված ցուցմունքներում Ինչ վերաբերում է Ն.Հունանյանի հետ իմ ծանոթությանն ու շփումներին, ապա ես նրան ճանաչել եմ 1999 թ. հունվարի կեսերից կապված նրա կողմից Թուրքիա կատարվելիք այցի հետ... Մեր վարչությունն արդեն ստացել էր օպերատիվ տվյալներ և անհրաժեշտ էր նրա հետ տանել համապատասխան աշխատանք, որը հանձնարարվել է ինձ:
Միյակո
Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը կազմում է 55 899 մարդ, իսկ խտությունը 44,37 մարդ/կմ² ։
Հոկտեմբերի 27-ի ահաբեկչական գործողություն
ԱՄՆ նախկին դեսպանի կարծիքը ՎիքիԼիքսում
2013 թ-ին ՎիքիԼիքս կայքը հրապարակել է 2001-2004 թթ-ին Հայաստանում ԱՄՆ նախկին դեսպան Ջոն Օրդուեյի գաղտնի նամակը, որտեղ վերջինս գրում է հոկտեմբերի 27-ի դեպքերի մասին։ Դեսպանը հատուկ ընդգծում է, որ ընդդիմությունը մեղադրում է իշխանություններին՝ հանձին նախագահի պաշտոնը զբաղեցնող Ռոբերտ Քոչարյանի, ոճրագործության բացահայտման ողջ ընթացքը սեփական վերահսկողության տակ պահելու համար։ Դեսպանը գրում է. Չնայած որևէ կոնկրետ ապացույցի բացակայությանը՝ զոհերի հարազատներն ու ընդդիմադիր լիդերները մեծ մասամբ մեղադրում են Քոչարյանին, որ նա իր վերահսկողությունն է հաստատել դատապրոցեսի վրա, ծածկում է կարևոր կառավարական տեղեկությունները գործի վերաբերյալ՝ փորձելով ամրացնել սեփական քաղաքական դիրքերը: Օրդուեյն ընդգծում է, որ Քոչարյանն ու իր կողմնակիցները վճռականորեն ժխտել են իրենց մասնակցությունը սպանություններին, իսկ դեսպանությունը հակառակը վկայող որևէ ապացույց երբևէ չի տեսել ։
Միյակո
Սիմվոլիկա
Քաղաքի ծառն է համարվում «Pinus densi»flora»-ն, ծաղիկը՝ «Nipponanthemum»-ը, թռչունը՝ «Larus crassirostris»-ը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ
Աբդուլլահ իբն Հաթիմ ալ-Բահիլի
Աբդուլլահ իբն Հաթիմ ալ-Բահիլի, Հայաստանի առաջին արաբ ոստիկանը (699-703): 694 թվականին բանակով գալով Հայաստան, բնակություն է հաստատում Դվինում և այն դարձնում նստավայր , սահմանում ծանր հարկեր, պարտադրում վճարել մահացած ազգականների կամ համագյուղացիների պարտքերը։ Ավելի ուշ՝ 699-703 թվականներին դառնում է ամիրապետ ։ Ցանկանում էր վերացնել հայ նախարարական դասը և Հայոց զինված ուժերը։ Ձերբակալելով հայ նախարարներին՝ տիրացավ նրանց կալվածքներին։ 703 թվականին Հայոց սպարապետ Սմբատ Բագրատունու հեծելազորը պարտության մատնեց Աբդուլլահի զորաբանակը Վարդանակերտի ճակատամարտում։ Հավանաբար այդտեղ էլ Աբդուլլահը սպանվել է։
Խոլմ (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 30 մարդ։
Աբդուլլահ իբն Հաթիմ ալ-Բահիլի
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Արմինիայի ոստիկաններ Կատեգորիա:Արաբներ
Հոկտեմբերի 27-ի ահաբեկչական գործողություն
ԱՄՆ նախկին դեսպանի կարծիքը ՎիքիԼիքսում
= Հիշատակ =
= Ծանոթագրություններ =
= Արտաքին հղումներ =
Կատեգորիա:1999 իրադարձություններ Կատեգորիա:1990-ականների ահաբեկչական գործողություններ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 27-ի ահաբեկչություն Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ Կատեգորիա:1999 Հայաստանի քաղաքականությունում Կատեգորիա:Հայաստանում հրազենից մահացածներ
Կավառու (գյուղ, Տիստամաա շրջան)
Կավառու (Kavaru), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Տիստամաա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 40 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Տիստամաա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Անհայրություն
«Անհայրը» («Безотцовщина»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վլադիմիր Շամշուրինը Մարիա Խալֆինայի համանուն վեպի հիման վրա «Մոսֆիլմ» 1976 թվականին ։
Սյուժե
Ամուսնու մահից հետո Թամարան աղջկան մանկատուն է տվել և մեկնել Հյուսիս։ Այնտեղ նա նոր ընտանիք է կազմել և տարիներ անց իր մոտ է կանչել հասունացած աղջկան։ Մոր տանը սեր չգտնելով՝ Օլգան սանտեխնիկ Ռոմանի հետ գնում է սիբիրյան շինհրապարակ։ Բայց առաջին դժվարությունները վախեցնում են Ռոմանին, և նա թողնում է Օլգային՝ առանց իմանալու, որ նա երեխայի է սպասում։
Օլգա մնում է ապրելու իր բարեկամների մոտ՝ կոլտնտեսությունում։ Աշխատում է որպես կթվոր, սովորում է հեռակա։ Մի քանի տարի անց Ռոմանը հայտնվում է. նա գտնում է Օլգային և իմանում, որ նա որդի ունի։
Փաստեր
Սիբիրյան շինհրապարակի էպիզոդները պլանավորվել է նկարահանել Տոմսկի մարզի Ստրեժևոյ քաղաքում, սակայն անհայտ պատճառներով նկարահանող խումբն այդպես էլ չի հասել Ստրեժևոյ, և այդ դրվագները նկարահանվել են Ստրեժևոյից մոտ քառասուն կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Նիժնեվարտովսկում (Խանտի-Մանսիական ինքնավար շրջան), բայց միևնույն ժամանակ ֆիլմի վերջում Ստրեժևոյ քաղաքը, այնուամենայնիվ, հիշատակվում է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1976 ֆիլմեր
Ռուսանովո (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)
Ռուսանովո (Русаново), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 27 մարդ։
Վոդյանոե (գյուղ, Կոմպանեևսկի շրջան)
Վոդյանոե (Водяне), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կոմպանեևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վոդյանոե գյուղում բնակվում էր 350 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կոմպանեևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(5532) Իչինոհե
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,119339 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6917 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,547 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2012,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,1789 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,17° անկյուն։
Կարոնիա
Կարոնիա  (Caronia), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Մեսինա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3555 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 16 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 226 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98072։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 0921։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ նահատակ Վլաս Սեբաստացին։ Տոնը նշվում է ամեն տարի փետրվարի 3-ին։
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Արտաշես Մաթևոսյան (հայագետ)
Արտաշես (Արտուշ) Սիմոնի Մաթևոսյան, հայագետ, պատմաբան, աղբյուրագետ, ձեռագրագետ, պատմական գիտությունների թեկնածու։
Կենսագրություն
Արուճում դպրոցն ավարտելուց հետո ուսանել է Վաղարշապատի մանկավարժական ուսումնարանում (1937-1940), ապա զորակոչվել բանակ, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1947-1951 թթ. սովորել և ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետը, ապա ասպիրանտուրան։ 1959 թվականից աշխատանքի է ընդունվել Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում, ուր աշխատել է մինչև կյանքի վերջը։ Շուրջ 20 տարի աշխատելով ձեռագրատանը, վարել է Մատենադարանի գլխավոր ավանդապահի պաշտոնը և խորությամբ ուսումնասիրելով հայերեն ձեռագրերը, դարձել այդ ոլորտի առավել ճանաչված մասնագետներից մեկը։
Գիտական աշխատանք
1970 թվականին պաշտպանել է դիսերտացիա «Մեծոփավանքի գրչության կենտրոնը» թեմայով և ստացել պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, այնուհետև ԽՍՀՄ ԲՈՀ-ից ստացել է ձեռագրագետի (կոդիկոլոգ) կոչում։ Կազմել է աշխարհի բոլոր հայերեն ձեռագրերի համահավաք քարտարան (ամփոփում է շուրջ 50 000 քարտ), դրա հիման վրա՝ հայ գրչության կենտրոնների քարտեզ (ցուցադրվում է Մատենադարանի գլխավոր ցուցասրահի մուտքի մոտ)։ Զբաղվել է հայ գրչության կենտրոնների (Մոկաց Սարի Ս. Գևորգ, Մեծոփավանք, Քաջբերունիք, Լիմ, Հաղբատ, Սանահին, Անի, Գլաձոր, Երևան և այլն), հնագույն և հայտնի մատյանների (Լազարյան Ավետարան, Էջմիածնի Ավետարան, Վեհամոր Ավետարան, Վեհափառի Ավետարան, Մողնու Ավետարան, Թարգմանչաց Ավետարան, Հեթումի Ճաշոց և այլն) ուսումնասիրությամբ։ Անդրադարձել է մաշտոցյան գրերի ստեղծման, գծագրական հորինվածքի, գրատեսակների խնդիրներին։ Հայագիտական բացառիկ նորություն էր Կորյունի «Մաշտոցի վարքում» երկու կից թղթերի տեղերի շփոթման հետևանքով առաջացած թյուրիմացության բացահայտումը։ Ա. Մաթևոսյանին հաջողվել է նախ վերականգնել Կորյունի մատյանի նախնական օրինակի մանրակերտը, ապա բացահայտել դեռևս V դարում մատյանի կազմման ժամանակ տեղի ունեցած երկու թղթի սխալ տեղադրումը, որը նաև իմաստային անհամապատասխանություն է առաջացրել։ Այս հայտնագործության շնորհիվ պարզ դարձավ, որ այսպես կոչված Դանիելյան գրերը ոչ մի դեր չեն կատարել հայոց գրի ստեղծման պատմության մեջ։ Գիտական նորություններ էին նաև Ա. Մաթևոսյանի ուսումնասիրություններն Անանիա Շիրակացու «Քննիկոնի» և Մովսես Խորենացու պատմության Չորրորդ գրքի վերաբերյալ։
Հրատարակել է «Հայերեն ձեռագրերի հիշատակարաններ Ե - ԺԲ դդ » ժողովածուների առաջին երկու հատորը՝ V-XII և XIII դարեր, հայերեն հնագույն թղթե ձեռագիրը (981 թ.) երկու ստվար հատորով և այլն։
Դասախոսական աշխատանք
Սուրբ Էջմիածնի հոգևոր ճեմարանում դասավանդել է ձեռագրագիտություն, հնագրություն, հայ դպրոցների պատմություն։ Գարեգին Ա Ամենայն Հայոց կաթողիկոսը 1997 թ. նրան արժանացրել է Հայ Եկեղեցու «Ս. Սահակ և Ս. Մեսրոպ» շքանշանին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ աղբյուրագետներ Կատեգորիա:Հայ հայագետներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ ձեռագրագետներ
Պոլդնևայա (Նեյայի վտակ)
Պոլդնևայա (Полдневая), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Շաբալինսկի շրջանում Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Նեյա գետի ձախ ափին՝ 94,5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է, ավազանի տարածքը 96 կմ2։
Գետի ակունքը սկիզբ է առնում Նովոժիլի գյուղում, Գոստովսկի գյուղից 12 կմ հյուսիս-արևելք։ Գետը հոսում է արևմուտք անմարդաբնակ անտառային վայրում։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Նուսխուրի
Նուսխուրի (ნუსხური ― «փոքրատառ»), այբուբեն, որն օգտագործվում է հին վրացերենը տառադարձելու համար։
Պատմություն
Պատմական տեսանկյունից՝ «նուսխուրի» գրի զարգացումը համընկնում է Վրաստանում արաբական ներխուժման, արաբների արտաքսման և Միասնական Ուղղափառ Վրացական պետության հիմնադրման դարաշրջանի հետ։ Վերջիններս պահանջում էին ստեղծել հոգևոր գրականություն։
Զարգացման գործընթացի արդյունքում ի հայտ եկան վրացական գրի իրարից տարբերվող 3 հիմնական ձևեր։ Մրգլովանին (կլոր) գլխագիրն է (մթավրուլի) կամ կանոնագիրը, որը բնութագրվում է կլորացված ձևավորությամբ, և, որպես կանոն, տառերի նույն չափսով (այս տառատեսակով իրականացված են «հանմետային» կրկնագիր մագաղաթները)։ Տարածված է եղել 9-10-րդ դարերում։ Մրգլովանիից առաջացել է նուսխուրին (փոքրատառեր), որն վրացական գրի ավելի խնայողական ձևն է։ Առաջին օրինակը հանդիպում է Սինայի բազմագլխում (864) ։
Նուսխուրին լայնորեն տարածվել է 9-11-րդ դարերում։ 10-րդ դարից սկսած նուսխուրից զարգանում է մխեդրուլին (քաղաքացիական կամ աշխարհիկ, բառացի՝ ռազմական), ուղղահայաց փողերի տարբեր տարատեսակներով և կլորավունությամբ, ինչպես նուսխուրին։ Այն օգտագործվում էր որպես քաղաքացիական գիր, եկեղեցական կենցաղում պահպանվել է նուսխուրին՝ ստանալով երկրորդ անվանում՝ խուցուրի (քահանայական) ։ 17-րդ դարում մխեդրուլին ստանում է ժամանակակից տեսքը, թափանցում է բոլոր ոլորտները, իսկ ներդրվելով տպագրության մեջ (1629), ի վերջո կայունանում է։
Ներկա ժամանակներ
Ներկայումս Նուսխուրին, ինչպես և ասոմթավրուլին, ունի միայն գիտահետազոտական և կրոնական նշանակություն, քան որ որ հենց այս գրով է գրված վրացական պատմական հուշարձանների ճնշող մեծամասնությունը։ Բացի այդ, այսօր այս գրով հրատարակվում է կրոնական գրականության որոշակի մասը, ի դրա իմացությունը պարտադիր է բարձր հոգևոր աստիճան ունեցող անձանց համար ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վրացերենի այբուբեն
Օզ: Մեծ և սարսափելի
«Օզ։ ՄԵծ և սարսափելի» (Oz the Great and Powerful), ռեժիսոր Սեմ Ռեյմի ֆենթեզի արկայածային ֆիլմը, որը 1939 թվականի «Օզ երկրի հրաշագործ» ֆիլմի նախապատմությունն է։ Թողարկվել է Walt Disney Pictures ստուդիայի կողմից ավանդական 2D ձևաչափով, ինչպես նաև Disney Digital 3D, RealD Cinema և IMAX 3D ձևաչափերով։ Համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2013 թվականի մարտի 7-ին ։
Սյուժե
1900-ական թվականներ, Կանզաս։ Օսկար Դիգսը աշխատում է շրջիկ կրկեսում որպես աճպարար։ Կրկեսի ամենաուժեղ մարդը իմանում է, որ Օսկարը սիրախաղի մեջ է եղել իր կնոջ հետ և սկսում է սպառնալ նրան։ Աճպարարը փախչում է օդապարիկով, և փոթորիկը նրան տանում է դեպի Օզ երկիրը։ Այնտեղ նա հանդիպում է գեղեցիկ, բայց միամիտ վհուկ Թեոդորին, ով հավատում է, որ նա հրաշագործ է և կփրկի երկիրը չար վհուկներից։ Օսկարը օգտագործում է առիթը հարուստ թագավոր դառնալու համար։ Զմրուխտյա քաղաք գնալու ճանապարհին՝ Թեոդորը սիրահարվում է Օսկարին, սակայն վերջինս չի պատասխանում նրա զգացմունքներին։ Նրանք հանդիպում են թռչող կապիկ Ֆինլիին, ով խոստանում է հավատարիմ լինել Օսկարին, որից հետո Օսկարը բացահայտում է կապիկին, որ ինքը հրաշագործ չէ։
Զմրուխտյա քաղաքում Օսկարը հանդիպում է Էվանորին՝ Թեոդորայի ավագ քրոջը, որը պնդում է, որ չար վհուկն ապրում է մութ անտառում, իսկ նրան հաղթելու համար պետք է կոտրել նրա փայտը։ Անտառի ճանապարհին Օսկարը և Ֆինլին հանդիպում են ճենապակյա աղջկա, ում գյուղն ու ընտանիքը ոչնչացվել են չար կախարդի կողմից։ Օսկարը իր ճամպրուկում առկա սոսնձի օգնությամբ վերականգնում է աղջկա կոտրված ոտքերը, և նրանք շարունակում են ճանապարհը երեքով։ Հասնելով անտառ և գողանալով փայտը, նրանք հայտնաբերում են, որ «չար վհուկը» բարի վհուկ Գլինդան է, իսկ իրական չարը՝ Էվանորան։ Նա տեսնում է, թե ամենուր ինչ է կատարվում, բյուրեղապակյա գնդի միջոցով։ Թեոդորը սկսում է մտածել, որ Օսկարը չի սիրում իրեն։ Նրա հոգեկան ցավը հանգստացնելու համար՝ Էվանորը առաջարկում է ուտել կանաչ խնձոր։ Նա վերածում է Թեոդորին՝ կանաչ մաշկով չար վհուկի, ումից վախենում է նույնիսկ ինքը։
Գլինդան տանում է ընկերներին իր տուն, որպեսզի խուսափի Էվանորի բանակից, որը բաղկացած էր շնագլուխ կապիկներից։ Նա խոստովանում է Օսկարին, որ գիտի նրա կախարդ չլինելու մասին և առաջարկում է նրան մնալ Էվանորի դեմ պայքարելու համար։ Թեոդորը մտնում է Գլինդայի տուն և բացահայտում է իր նոր գարշելի տեսքը Օսկարին՝ սպառնալով գրավել տունը Զմրուխտյա քաղաքի բանակի օգնությամբ։ Միևնույն ժամանակ, Օսկարը մտադիր է հաղթել թշնամիներին՝ հենվելով խաբեության վրա։
Գլինդան և իր հպատակները ստեղծում են կեղծ հարձակում տիկնիկների օգնությամբ Զմրուխտյա քաղաքի վրա՝ շնագլուխ կապիկներին կակաչների դաշտեր տանելու և անզգայացնելու նպատակով։ Սակայն երկու շնագլուխ կապիկների հաջողվում է բռնել Գլինդային և տանել նրան վհուկների մոտ, ովքեր պատրաստվում են կազմակերպել մահապատիժ։ Ճենապակյա աղջիկն աննկատ վերցնում է Գլինդայի ընկնող փայտիկը և կակաչի դաշտերի միջով հասնում է քաղաք։ Նույն ժամանակ Օսկարը իր ընկերների հետ մտնում է Զմրուխտյա քաղաք և անհայտ պատճառով հեռանում է՝ վերցնելով ոսկիները։ Թեոդորը կրակում է նրա վրա կրակե գնդերով։ Օգտագործելով ծխատար ավտոմեքենա և պատկերի պրոյեկտոր՝ Օսկարը ուղարկում է դատարկ օդապարիկը հեռու քաղաքից ՝ ստիպելով բոլորին մտածել, թե ինքը փախչել է։ Թեոդորը պայթեցնում է օդապարիկը կախարդանքով։ Այնուհետև Օսկարը հայտնվում է նրա առջև որպես մեծ գլուխ ծխի մեջ և օգտագործում է հրավառություն, որպեսզի վախեցնի վհուկներին։ Թեոդորը հեռանում է իր ցախավելով և, չնայած Օսկարի առաջարկին ուղղել իր անցյալի սխալները, մերժում է նրան։ Էվանորան թաքնվում է ամրոցում, բայց Գլինդայի հետ ճակատամարտի ընթացքում նրա կախարդական վզնոցը քանդվում է, որից հետո բացահայտվում է նրա իրական, սարսափելի տեսքը։ Նա երկու ողջ մնացած շնագլուխ կապիկների հետ լքում է քաղաքը։
Օսկարը դառնում է թագավոր և հավատում է իր արքայական ծագմանը։ Նա տալիս է նվերներ իր ընկերներին։ Նակուին տալիս է ժպտացող դիմակ, Վարպետ Տինկերին՝ դանակ, Ֆինլիին՝ ընկերություն, Գլինդային՝ սեր, իսկ ճենապակյա աղջկան՝ ընտանիք։
Նկարահանում
Նկարահանումները սկսվել են 2011 թվականի հուլիսին Միչիգան նահանգի Դետրոյթ և Պոնտիակ քաղաքներում ։
Ռեժիսորի թեկանծուներն էին Սեմ ՄԵնդես, Ադամ Շենկման և Տիմուր Բեկմամբետով  ։
Որպես Օզի դերակատար էին դիտարկվում Ռոբերտ Դաունի-կրտսերը  և Ջոնի Դեփը : Քանի որ Դաունը նկարահանվում էր  «Վրիժառուներ»-ում (2012), իսկ Դեփը՝ «Մռայլ ստվերներ» ֆիլմում, այնուհետև  «Միայնակ ռեյնջեր» ֆիլմում(2013), դերը ստացավ Ջեյմս Ֆրանկոն։
Ֆիլմի կարգախոսն է" Find yourself in Oz "(բառացի թարգմանությամբ ՝ "գտիր քեզ Օզի մեջ")։
Երաժշտություն
Կոմպոզիտոր Դենի Էլֆմանը նշել է, որ ֆիլմին շատ արագ գնահատական տրվեց և երաժշտության մեծ մասը գրվեց վեց շաբաթվա ընթացքում ։ Ինչ վերաբերում է որակի տոնային գնահատմանը, Էլֆմանն ասել է. "Մենք պատրաստվում ենք օգտագործել այն մոտեցումը, որը հին դպրոցներում էր օգտագործվում, բայց այն ինքնագիտակցորեն հնացած չէ։ Թող մելոդրաման լինի մելոդրամա, թող ամեն ինչ լինի այն, ինչ կա։  Ես նաև կարծում եմ, որ իմ առավելությունը նրանում է, որ ես կարողանում եմ գրել պատմողական կերպով, իսկ երբ ես գրում եմ պատմողական, ես ավելի արագ եմ տեղաշարժվում, որովհետև դա իմ բնական բնազդն է, ես կարող եմ պատմել պատմություն երաժշտության  մեջ» ։
Ամերիկացի երգչուհի Մրայա Քերին պրոմո-սինգլ է ձայնագրել ֆիլմի սաունդթրեքի համար, որը կոչվում է" Almost Home "։ Սինգլը հրապարակվել է 2013 թվականի թետրվարի 19-ին Island Records -ում։
Սաունդթրեք
"Oz The Great and Powerful" - ի օրիգինալ սաունդթրեքը թողարկվել է թվային տարբերակով Walt Disney Records-ում  ֆիզիկական կրիչով 2013 թվականի մարտի 5-ին ։  Ֆիզիկական CD-ի թողարկումը կապված էր Intrada Records-ի հետ ։
Դրամարկղային վճարներ
Ժապավենը պրիեմիերայից հետո առաջին օրերին հավաքել է 80 միլիոն դոլար Հյուսիսային Ամերիկայում և շուրջ 300 միլիոն՝ ամբողջ աշխարհում ։
Քննադատություն
"25-րդ կադր" ամսագրի մեկնաբաններն ֆիլմի մասին արտահայտել են երկու տեսակետ։ Վասիլի Մարինը, ով "կողմ" է արտահայտվել, ֆիլմին 5-ից 3,5-ն է ներկայացրել։ Ըստ գրախոսականի ՝ "հումորը հիմնական մեխանիզմն է, որը թույլ է տալիս չկորցնել հետաքրքրությունը տեղի ունեցածի նկատմամբ": Բայց, միեւնույն ժամանակ, քննադատ կարծում է, որ Միլա Կունիսը(Թեոդորը) չի բացահայտել իր կերպարը մինչեւ վերջ, եւ մյուս դերասանները նույնպես "սպասում ես ինչ-որ բանի, ինչպես նաեւ բավականին սխեմատիկ պատմությանը՚՚: Վերջում մեկնաբանը կարծում է, որ ֆիլմը կենտրոնացած է մանկական լսարանի վրա, իսկ "սիրելի մեծահասակները" չպետք է փնտրեն "ավելորդ բարդություն եւ սրամտություն", այլ պարզապես վայելեն ֆիլմը։ Իր հերթին, Ալեքսանդր Հոֆմանը, ով "դեմ" է եղել ֆիլմին, 5 բալանոց սանդղակով 2.5 ֆիլմը գնահատել։ Քննադատը կարծում է, որ" բոլոր չարիքների արմատը "սյուժեն է, որը գրել են երեք սցենարիստներ, ինչից էլ ֆիլմը թեև ստացվել է" գունեղ եւ տպավորիչ", բայց միևնույն ժամանակ նաև "կեղծ": Ըստ բանախոսի, ֆիլմը երեխաների համար չէ, քանի որ "զգացմունքային ֆոնն այն չէ, և իրադարձությունները բավականաչափ դինամիկ չեն", ինչպես նաև, որ ֆիլմն տասնյակ տարիներ անց կմոռացվի ։
IGN կայքի կինոգետ Բորիս Իվանովը ֆիլմին 6 միավոր է տվել 10-ից։ Գրախոսականը կարծում է, որ " ֆիլմի ամենացավոտ վայրը նրա սյուժեն է", քանի որ կինոն տարբերվում է հերոսների ստեղծագործություններից, իսկ նորերն այդպես էլ ամբողջությամբ չեն բացահայտվել։ Վերջում գրախոսն ասել է, որ ֆիլմում "լավ դերասաններ, վիթխարի էֆեկտներ, թույլ սցենար' Հոլիվուդը իր դերի մեջ է» ։
Յարոսլավ Զաբալուևը՝ Film.ru կայքի մեկնաբանը ֆիլմը անվանել է "հեղինակության սրամիտ գոլ": Քննադատը կարծում է, որ "Օզը" կենտրոնացած է "կրտսեր եւ միջին դպրոցականների" համար ։
"Ռոսիյսկայա գազետայի" կինոդիտող Վալերի Կիչինը կարծում է, որ" Օզ "- ն այնպիսի ֆիլմերի հավաքական նկար է, ինչպիսիք են "Ալադդինը", "Սպիտակաձյունիկները" և "Ժամանակի պահապանը": Քննադատը գոհ չէ Ֆրանկոյի աշխատանքից, համարելով նրա խաղը "միապաղաղ": Նա նաեւ կարծում է, որ 1939 թվականի ֆիլմը "հարյուրապատիկ ավելի տաք և մարդկային էր": Ամբողջ գրախոսության ընթացքում մեկնաբանը ֆիլմն անվանել է "հեքիաթ-սրտաճմլիկ" եւ "երկու ժամանոց մաղադանոս" :
Հետաքրքիր փաստ
Զմրուխտյա քաղաքի բնակիչների մեջ կային սևամորթներ։
Ընտանեկան բռնություն
Սահմանում
Ընտանեկան բռնությունը քրեական հանցագործություն է։ Այն սահմանվում է որպես ընտանիքի անդամներից որևէ մեկի կամ զուգընկերոջ հանդեպ կատարվող ֆիզիկական կամ հոգեբանական բռնություն, ավելի հաճախ տղամարդու կողմից կնոջ նկատմամբ կատարվող բռնություն ։ Եվրոպայի խորհրդի «Կանանց նկատմամբ բռնության և ընտանեկան բռնության կանխարգելման և դրա դեմ պայքարի մասին» կոնվենցիայի (թիվ 210 կոնվենցիա) 3(բ) հոդվածում ընտանեկան բռնությունը սահմանվում է որպես՝ ֆիզիկական, սեռական, հոգեբանական կամ տնտեսական բռնության գործողություններ, որոնք կատարվում են ընտանիքի, ընտանեկան միավորի ներսում՝ նախկին կամ ներկա ամուսինների, զուգընկերների միջև՝ անկախ նրանից, թե արդյոք կատարողը բնակվում կամ բնակվել է տուժողի հետ նույն վայրում ։ Ընտանեկան բռնությունը կարող է հանդես գալ տարբեր ձևերով, որոնցից են ֆիզիկական բռնությունը (հրելը, կծելը, ծեծելը, կսմթելը, խեղդելը, ապտակելը, քերծվածքներ, այրվածքներ հասցնելը և այլն), հոգեբանական բռնություն (սպառնալը, վախեցնելը, հեգնելը, ծաղրելը, հայհոյելը, նվաստացնելը, արգելքներ և վերահսկողություն կիրառելը), սեռական բռնություն (բռնաբարելը, սեռական ոտնձգություններ կիրառելը, սեռական հարաբերությունների հարկադրելը և այլն), տնտեսական բռնություն (անձին գոյության անհրաժեշտ միջոցներից (սնունդ, հագուստ, կացարան, դեղորայք, ֆինանսական միջոցներ) զրկելը  նյութական կախվածություն ստեղծելու կամ իշխելու նպատակով։ Շատ հաճախ բռնության գործադրման պատճառ են դառնում հարբեցողությունը, ինչպես նաև հոգեկան խանգարումները։