cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Same Mistake
«Same Mistake», բրիտանացի երաժիշտ Ջեյմս Բլանտի երկրորդ ստուդիական ալբոմի՝ Lost Souls-ի երկրորդ սինգլը։ Երգը թողարկվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 1-ին ռադիոյով, իսկ պաշտոնապես՝ 2007 թվականի դեկտեմբերի 3-ին։
Թողարկում
Սինգլը թողարկվել է տարբեր ֆորմատներով։ CD1-ը ցուցադրում է սինգլի ալբոմային տարբերակը, դրա հետ մեկտեղ ունի OpenDisc գործընթաց, որը հնարավորություն է տալիս քաշել երգը mp3 տարբերակով։ CD2 «1973» երգի ռեմիքս տարբերակն է։ Իսկ հաջորդ ֆորմատը՝ 7" Vinyl-ը իր մեջ պարունակում է երգի տեսահոլովակը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2007 սինգլներ Կատեգորիա:Ջեյմս Բլանտի երգեր
Microsoft Teams
«The Verge» վեբ կայքը գրում է, որ չնայած Slack-ն օգտագործում են Fortune 100-ի 28 ընկերություն, ղեկավարությունը պահանջում է վճարել ծառայության համար, եթե Teams-ը առանց հավելյալ վճարի կներկայացնի նույնատիպ գործառույթներ, որոնք առկա են Office 365-ում ։ «ZDNet» էլեկտրոնային ամսագիրը հայտնել է, որ ընկերությունները չեն մրցակցում նույն լսարանի համար, քանի որ Teams-ը թույլ չի տալիս միանալ հարթակին անստորագիր մասնակիցներին, փոքր բիզնեսն ու ֆրիլանսերները դժվար թե կիրառեն այս հարթակը ։ Microsoft-ը ծրագրել է ավելացնել այդ գործառույթը ։ Teams-ի այդ հայտարարությունից հետո Slack-ը խորացրեց իր ինտեգրումը Google-ի ծառայությունների հետ։ Microsoft-ը Նյու Յորքում տեղի ունեցած հատուկ միջոցառման ժամանակ գովազդել է Teams-ին՝ նպատակ ունենալով ծառայությունը կիրառելի դարձնել 2017 թվականի սկզբին ։ 2019 թվականի մարտի սկզբին ներկայացվել են նորարարությունները, որոնք կոչված էին աշխատանքային հանդիպումներն առավել արդյունավետ և հարմար դարձնել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:Մայքրոսոֆթ Օֆիս
Պըլը Պուղի
Պըլը Պուղի (բառացի՝ խենթ-Պողոս, 1731, գյուղ Ավետարանոց (Ասկերանի շրջան)-1810), հայ զվարճախոս-առակախոս։
Կենսագրություն
Պըլը Պուղին ծնվել է Արցախի Ավետարանոց գյուղում։ Ըստ Մակար վարդապետ Բարխուդարյանցի՝ եղել է Վարանդայի իշխան Մելիք-Շահնազարի զվարճախոս-կատակաբանը։ Պըլը Պուղին հորինել է զվարճալի զրույցներ ու առակներ, որոնք, ժողովրդի մեջ տարածվելով, վերափոխվել, լրացվել են և նրա անունով բանավոր հասել մինչև մեր օրերը։ Առաջինը Մակար Բարխուդարյանցն է Ղարաբաղի ծերունիներից գրի առել Պըլը Պուղու 189 զվարճախոսություն ու առակ և 1883 թվականին տպագրել Թիֆլիսում՝ «Պըլը- Պուղի» խորագրով։ Հետագայում նոր գրառումներ են հրատարակել այլ բանահավաքներ (Ս․ Իսրայելյան, Մ․ Գրիգորյան-Սպանդարյան)։ Տպագրվել են նաև Պըլը Պուղու նյութերի վերապատումներ, թարգմանություններ ու գրական մշակումներ ։ Նրա զվարճախոսություններն ու առակները ժամանցի, ծիծաղի ու զավեշտի հետ միասին ունեն խրատական, բարոյախոսական առողջ միտում, մերկացնում են ժամանակի կյանքի ու կենցաղի, սոցիալական հարաբերությունների արատավոր կողմերը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ երգիծաբաններ Կատեգորիա:Արցախի պատմություն
Ալցի Բուրգկիրխեն
Ալցի Բուրգկիրխեն (Burgkirchen an der Alz), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Ալտյոտինգի շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 10 428 մարդ է (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը 46,21 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 1 71 113։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Աբասթուման
Աբասթուման (აბასთუმანი) լեռնակլիմայական կուրորտային քաղաքատիպ ավան Վրաստանի հարավում, Սամցխե-Ջավախեթի երկրամասի Ադիգենի մունիցիպալիտետում։ Ախալցխա երկաթուղային կայարանից 28 կմ հյուսիս-արևմուտք և Թբիլիսիից 287 կմ արևմուտք։
Անվանում
Անվանումն առաջացել է վրացերեն հաբազ «հացթուխ» և ուբանի «թաղամաս» բառերից։ Պարսկական տիրապետության շրջանում վերաիմաստավորվել է աբասի և թուման դրամական միավորների անուններով։ Հին անվանումն է Օձխե, որն առաջացել է վրացերեն օձխիս «արջի որս» և խևի «կիրճ» բառերից ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Մեսխեթի լեռնաշղթայի հարավային լանջին, Օձխե գետի (Կուրի ավազան) կիրճում, 1250-1450 մետր բարձրության վրա։ Աբասթումանի մոտ՝ Կանոբիլե լեռան վրա (բարձրությունը՝ 1650 մ) գտնվում է Աբասթումանի աստղադիտարանը։
Շրջակա լեռները ծածկված են փշատերև անտառներով։ Ունի տաք ջրեր (40 °C-48 °C)։ Առողջարանում բուժում են թոքերի տուբերկուլոզի ակտիվ ձևերը և դրան ուղեկցող հիվանդություններ (հոդերի, ծայրամասային նյարդային համակարգության, կանացի)։ Առողջարանը գործում է ամբողջ տարին։
Բնակչություն
1907 թվականին ուներ 418, 1969 թվականին՝ 5000 բնակիչ՝ վրացիներ և հայեր ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ադիգենի շրջան Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Վրաստանի առողջարաններ
Մուտտաֆա
Մուտտաֆա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տիլլի (գյուղ, Կաառմա շրջան)
Տիլլի (Tõlli), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 37 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Վիճակախաղի տոմս № 9672
Հրատարակություն
Վեպի առաջին հրատարակությունը տեղի է ունեցել Էտցելի «Magasin d’Éducation et de Récréation» ամսագրում՝ 1886 թվականի հունվարի 1-ից մինչև նոյեմբերի 1-ը, «Վիճակախաղի տոմս համար 9672» անվանումով։
Քաղաքական պոռնիկ
Քաղաքական մարմնավաճառ, քաղաքական կլիշե, որը կիրառվում է սկզբունքներ չունեցող քաղաքական գործիչներին անվանելու դեպքում, որոնք պատրաստ են շրջանցել իրենց պատիվը, խիղճը, պարտքը (ժողովրդի և հայրենիքի հանդեպ) և այլ բարձր արժեքներ՝ հանուն սեփական շահի։ Արտահայտության հեղինակն ստույգ հայտնի չէ։ Այն հատուկ էր 20-րդ դարի սկզբի հրապարակախոսների լեզվին։ Արտահայտությունը լայն կիրառում է գտել 1937 թվականին «Լենինը հոկտեմբերին» ֆիլմի թողարկումից հետո։ Ֆիլմի դրվագներից մեկում Վլադիմիր Լենինը, կարդալով Կամենևի և Զինովևի հոդվածը, բացականչում է.
Վիճակախաղի տոմս № 9672
Հրատարակություն
Վեպի առաջին գրքային հրատարակությունը (նույն անվանումով), որի մեջ մտել է նաև «Թրիկկ Թրրակ» պատմվածքը, լույս է տեսել 1886 թվականի նոյեմբերի 4-ին։
Քաղաքական պոռնիկ
Ոչ մի փաստաթուղթ չի պահպանվել, որտեղ Լենինն ուղղակիորեն օգտագործած լինի այդ տերմինը։ Բայց կան բազմաթիվ վկայություններ այն մասին, որ նա կիրառել է «մարմնավաճառ» բառը իր քաղաքական ընդդիմախոսների վերաբերյալ։ Մասնավորապես, պահպանվել է Լենինի նամակը ՌՍԴԱԿ (Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական աշխատանքային կուսակցություն) Կենտկոմին՝ գրված 1905 թվականի սեպտեմբերի 7-ին, որտեղ գրել է.
Վիճակախաղի տոմս № 9672
Հրատարակություն
Այդ պատմվածքը և վեպը, «Ռոբուր նվաճողը» վեպի հետ միասին, մտել են 1886 թվականի նոյեմբերի 11-ին լույս տեսած նկարազարդ հրատարակության կազմի մեջ (տվյալ վեպի 40 պատկերազարդումները արվել են Ժորժ Ռուի կողմից), դա «Անսովոր ճանապարհորդություններ»-ի քսանմեկերորդ «երկակի» հատորն էր ։
Քաղաքական պոռնիկ
Լև Տրոցկին քաղաքական մարմնավաճառ է անվանվել 1934 թվականին «Մարքսիզմի դրոշի ներքո» ամսագրում ։
Կլիշեի կիրառում ժամանակակից քաղաքականության մեջ
Ներկայումս «քաղաքական մարմնավաճառ» կլիշեն շարունակում է կիրառվել քաղաքական հռետորաբանության մեջ։ Օրինակ՝ 2007 թվականին ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի արտաքին գործերի կոմիտեի նախագահ կոնգրեսմեն Թոմ Լանթոսը սուր քննադատության է ենթարկել Գերհարդ Շրյոդերի և Ժակ Շիրակի քաղաքականությունը, որոնք հրաժարվել էին աջակցել ԱՄՆ-ին 2003 թվականին Իրաք ներխուժման ժամանակ ։ Լայն հռչակում է ստացել միջադեպը, երբ Լանթոսը հրապարակայնորեն մեղադրել է Գերմանիայի նախկին կանցլեր Գերհարդ Շրյոդերին «քաղաքական մարմնավաճառության» մեջ։ Աղմկալից հայտարարությունը հնչել է Վաշինգտոնում կոմունիստական վարչակարգի զոհերի հուշարձանի բացման ժամանակ ։ 2008 թվականի օգոստոսին «Наша Украина — Народная самооборона» նախագահամետ դաշինքի պաշտոնական կայքում պատգամավոր Պավել Ժեբրիսկու հայտարարությունն է հրապարակվել, որտեղ խիստ քննադատության է ենթարկել Գերմանիայի նախկին կանցլեր Գերհարդ Շրյոդերի հայտարարությունը, որում Միխեիլ Սաակաշվիլին դատապարտվում էր Հարավային Օսիայի դեմ ռազմական գործողություններ ծավալելու համար ։
Վիճակախաղի տոմս № 9672
Բովանդակություն
Գիրքը բաժանված է քսան գլուխների ։
Քաղաքական պոռնիկ
Կլիշեի կիրառում ժամանակակից քաղաքականության մեջ
2013 թվականին Ռուսաստանում պետական խոշոր կոնֆլիկտ է առաջացրել «Քաղաքական մարմնավաճառությունը փոխում է սեռը» հրապարակումը «Московский комсомолец» թերթում, որում այդ արտահայտությունն օգտագործվել է երեք կին պատգամավորների՝ Իրինա Յարովայի, Եկատերինա Լախովայի և Օլգա Բատալինայի վերաբերյալ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարդկանց նվաստացուցիչ անվանումներ Կատեգորիա:Փոխաբերություններ Կատեգորիա:Գաղափարական կլիշեներ
Վիճակախաղի տոմս № 9672
Սյուժե
Ստեղծագործության հիմնական թեման տղամարդու և կնոջ միջև ռոմանտիկ սիրո հուզիչ պատմությունն է, որոնք ապրում են Նորվեգիայում։ Նրանց անուններն են՝ Գուլդա Հանսեն և Օլե Կամպ։
Ալմաշ
Ալմաշ (Алмаш, Алмаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Վիճակախաղի տոմս № 9672
Սյուժե
Օլեն նավագնացության է մեկնում նշանադրությունից հետո, իսկ Գուլդան մնում է հարազատ բնակավայր Տելեմարկա Դաալում։ Օլեն նամակ է գրում իր հարսնացուին, որում հիշատակում է հարստության մասին, որը նա պետք է բերի իր հետ։ Գուլդան սկսում է անհանգստանալ փեսացուի համար, իսկ նրա եղբայր Ժոելը, որպեսզի շեղի նրան, սկսում է հարսանիքի պատրաստությունը։ Այն նշանակված է մայիսի 25-ին։ Սակայն Օլեն դեռ չի վերադառնում, և Ժոելը նույնպես սկսում է անհանգստանալ։
Ալմաշ
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 23 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի բնակավայրեր
Վիճակախաղի տոմս № 9672
Սյուժե
Այնուհետև ֆրաու Հանսենի հյուրանոց է ժամանում ոմն շատ կոպիտ մարդ՝ Սանդգոիստ անունով։ Նա, կարծես թե, «հետազոտում է շինությունը», իսկ երբ ֆրաու Հանսենը իմանում է նրա անունը, ապա պատռում է հաշիվը։ Ժոելը, որպեսզի Գուլդան չտխրի, նրա հետ ուղևորվում է Տելեմարկով ամենօրյա զբոսանքների։ Նրանք գնում են Ռյուկանֆորս ջրվեժը և այնտեղ տեսնում են մի մարդու, որը կախվել էր քարերից։ Նրանք փրկում են նրան, իսկ հետո պարզվում է, որ դա իրավունքի հայտնի պրոֆեսոր Սիլվիուս Հոգն է։ Նա ծանոթանում է Գուլդայի պատմության հետ և ժամակավորապես բնակություն է հաստատում Հանսենների ընտանիքում։
Դժբախտ աղջիկը ցավակցություն է առաջացնում ամբողջ Նորվեգիայում։ Այդ ընթացքում Սիլվիուս Հոգը, Գուլդայից և Ժոելից գաղտնի, սկսում է զբաղվել Օլեի որոնումներով։ Նա ուղարկում է նամակներ ծովային գրասենյակներին, և նրանք ուղարկում են փրկարար արշավախմբեր։ Վերջիններս ոչինչ չեն գտնում՝ բացի շշից, որի մեջ դրված է լինում վիճակախաղի տոմս՝ 9672 համարով։ Նրա մյուս երեսին գրված է Օլեի մահից առաջ գրված նամակը։ Այնտեղ նշված է, որ նա նավաբեկության է ենթարկվել, և այդ տոմսը այն ամենն է, ինչ ինքը կարող է տալ իր հարսնացուին։ Օլեն կտակում է, որ Գուլդան լինի վիճակախաղի խաղարկմանը։
Հասնացուն իմանում է, որ հարստությունը այդ տոմսն է, բայց դա նրան ներկայանում է միայն որպես իր փեսացուի մահից առաջ գրված գրություն։ Շատ մարդիկ ցանկանում են գնել տոմսը, բայց Գուլդան կտրականապես հրաժարվում է։ Ֆրաու Հանսենը ցանկանում է, որ դուստրը վաճառի տոմսը, քանի որ նրա համար բարձր գումար են առաջարկում։ Շուտով Սանդգոիստը նորից է գալիս և գաղտնիքը բացվում է. նա վաշխառու է՝ հայտնի ամբողջ Նորվեգիայում իր անսիրտ բնավորությամբ։ Տունը և հյուրանոցը տրվել էին Հանսենների ընտանիքին գրավով։ Նա, այն բանի համար, որ այդ սեփականությունը մնա Հանսենների մոտ, պահանջում է տոմսը։ Նա նույնիսկ պատրաստ է նրանց մեծ գումար վճարել։ Ֆրաու Հանսենը փոխանակում է տոմսը վաշխառուի ստացականի հետ։ Այդ ամենը տեղի է ունենում Հոգի բացակայության ժամանակ։
Գուլդան, Ժոելը և պրոֆեսորը ուղևորվում են Քրիստիանիա՝ վիճակախաղի խաղարկմանը։ Շուտով նրանք իմանում են, որ շահող տոմսը № 9672 է։ Սակայն այն հարցին, թե ով է շահել, ամբոխի միջից լսվում է Օլեի պատասխանը․ «- Ես»։ Իմացվում է, որ Հոգի կողմից ուղարկված արշավախմբերը հաջողությամբ են պսակվել, և նա հետ է գնել Սանդգոստից այդ տոմսը՝ նույն գումարի դիմաց։ Նա թաքցրել է այդ ամենը Գուլդայից, որպեսզի նրան հաճելի անակնկալ մատուցի։ Երիտասարդները շուքով և երջանիկ նշում են իրենց ամուսնությունը, որը նրանց ընտանիքին բարգավաճում է բերել։ Գրքում մանրամասնորեն նկարագրվում է Նորվեգիայի կյանքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն վեպեր Կատեգորիա:1886 վեպեր
Հատուկ կարծիք (ֆիլմ, 1987)
Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1968 թվականի հունիսի 10-ին։
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է այն մասին, թե ինչպես են մերկացրել դավաճանին՝ ֆաշիստական սադրիչին։
Երիտասարդ քննիչ Սերգեյ Կովալյովը ծովափնյա քաղաքում սպանության գործի հետաքննության ընթացքում պարզում է սպանվածի և նրան հետապնդող սադրիչի ինքնությունը, որը պատերազմի տարիներին հիտլերականներին է մատնել խորհրդային ընդհատակյա խմբի մասին։ Ֆիլմի ինտրիգը ծավալվում է այն բանի շուրջ, թե ինչպես է կասկածյալն ի դեմս իրավապահ մարմինների աշխատակիցներից մեկի ճանաչում այն մարդուն, որին ինքը հանդիպել է օկուպացիոն իշխանությունների միջանցքներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1967 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Միզյակովսկայա Սլոբոդկա
Միզյակովսկայա Սլոբոդկա (Мізяківська Слобідка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կալինովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Միզյակովսկայա Սլոբոդկա գյուղում բնակվում էր 221 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,8 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 276,25 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Կալինովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Քերոբե Լիմոնճյան
Քերոբե Լիմոնճյան, հայ արձակագիր։
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ 1880-ականների կեսերից իր ստորագրությամբ կամ Լինոքե ծածկանունով պոլսահայ մամուլում տպագրել է գեղարվեստական ստեղծագործություններ։ Տարբեր թերթերում և առանձին գրքերով լույս է ընծայել ծավալուն վեպեր, որոնց մի մասը պարզ փոխադրություններ են կամ թարգմանություններ օտար լեզուներից, ինչպես՝ «Օրիորդ Պելի Պրաուն» (Կ. Պոլիս, 1890), «Կորտոն հրամանատարը» (1890), «Երկաթագործը» (1889), «Հիմար Հիսնապետը» (1890), «Սիրո գաղտնիքը» (թերթոն՝ «Սուրհանդակ» պարբերականում), «Չարագործին վախճանը» (տպված նույն թերթում) և այլն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Սլավենշչինա
Սլավենշչինա (Славенщина), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նարոդիչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1812 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սլավենշչինա գյուղում բնակվում էր 119 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,678 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 175,52 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նարոդիչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1812 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պերսեպոլիս
Պերսեպոլիս (Περσέπολις,, պարսկ․՝ Թախտ-ի-Ջեմշիդ, ), Աքեմենյան կայսրության մայրաքաղաք (մոտավորապես 550-330 թվականներ)։ Գտնվում է Իրանի Ֆարսի նահանգի Շիրազ քաղաքից 60 կմ հյուսիս-արևելք, Մարվդաշտ քաղաքի մոտ։ Պերսեպոլիսի վաղ շրջանի ավերակները թվագրվում են Ք․ ա․ 515 թվականին։ Նրանում արտացոլված է Աքեմենյան ճարտարապետության ոճը։ Քաղաքում պահպանվել են պալատական ​​համալիրի մնացորդները, կրոնական շենքերը և այլն։ Այժմ Պերսեպոլիսի հսկայական պալատի ավերակների մակերեսը կազմում է մոտավորապես 135 000 քմ։ 1979 թվականից ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում ։ Պերսեպոլիսի պալատի համակառույցի գլխավոր մասն են կազմում ընդունելությունների երկու շքեղ դահլիճները՝ այսպես կոչված Մեծ ապադանան՝ սանդուղքի կողերին հպատակ ժողովուրդներին պատկերող քանդակներով, և Հարյուր սյուների դահլիճը։ Դրանց պատերը եղել են չթրծված աղյուսից, ծածկը՝ փայտից, ցուլի պատկերով խոյակներով սյուները՝ քարից։ Մ․ թ․ ա․ 330 թվականին Ալեքսանդր Մակեդոնացին գրավել է Պերսեպոլիսը և այրել։ Պալատից արևմուտք բուն քաղաքի մնացորդներն են։ Պերսեպոլիսում և շրջակայքում պահպանվել են տարբեր դարաշրջանների բազմաթիվ հուշարձաններ՝ դամբարաններ, սասանյան բարձրաքանդակներ, զոհասեղաններ, կրակի տաճար և սրբարաններ, մ․ թ․ ա․ 5-րդ հազարամյակի բնակավայրի մնացորդներ։
Ստուգաբանություն
«Պերսեպոլիս» անվանումն առաջացել է հունարեն Պերսեպոլիս (Περσέπολις) բառից, որն իրենից ներկայացնում է Pérsēs (Πέρσης) և pólis (πόλις) բառերի միացությունը, ինչը նշանակում է «պարսկական քաղաք» կամ «պարսիկների քաղաք»։
Հնում քաղաքը նաև հայտնի է եղել Pārsa անվամբ, որը ևս նշանակում է «Պարսկաստան» ։
Աշխարհագրություն
Պերսեպոլիսին կից հոսում է Փուլվար գետը, որն էլ թափվում է Կոր գետը։
Տեղանքն ընդգրկում է 125,000 քառակուսի մետր մակերեսով տարածք, մասամբ արհեստականորեն կառուցված, մասամբ լեռանից զատված, որի արևելյան կողմը հենվում է Ռախմեթ լեռան վրա։ Մյուս երեք կողմերը ձևավորվում են պաշտպանական պարսիսպներով։ Արևմտյան կողմում 5-13 մետրից բարձրանում էր երկակի աստիճան։ Այնտեղից սահուն բարձրանում է դեպի վեր։ Որպեսզի ստեղծվեր հարթակի մակարդակը, ցածրավայրերը լցվել են հողով և ծանր քարերով, որոնք միացվում էին մետաղական կցորդներով։
Պատմություն
Հնագիտական ապացույցները վկայում են, որ Պերսեպոլիսի վաղ մնացորդները թվագրվում են Ք․ ա․ 515 թվականին։ Ֆրանսիացի հնագետ Անդրե Գոդարդը, որը պեղումներ է իրականացրել Պերսեպոլիսում 1930-ականների սկզբին, ենթադրում էր, որ քաղաքի տեղանքն ընտրել է Կյուրոս Բ Մեծ արքան, իսկ հարթակն ու պալատները կառուցել է Դարեհ I Մեծը։
Սակայն, դատելով արձանագրություններից, Պերսեպոլիսի կառույցների շինարարությունները սկսվել են Դարեհի I-ի օրոք, և հավանաբար այս ժամանակ է Պերսեպոլիսը դարձել նոր արքայական տան մայրաքաղաք։ Սակայն որպես կայսրության կառավարիչների նստավայր, այս հեռավոր տեղանքն այնքան էլ հարմարավետ չի եղել։ Երկրի իրական մայրաքաղաքներն էին Շոշը, Բաբելոնն ու Եկբատան։ Սա է փաստում նաև այն, որ մինչև Ալեքսանդր Մակեդոնացու գրավումը հույները ևս ծանոթ չեն եղել այս քաղաքին։
Դարեհի կառուցումներն ընթացել են Շոշի պալատին զուգահեռ ։ Ըստ Ջենե Գարթվեյթի, Շոշի պալատը օրինակ է ծառայել Պերսեպոլիսի համար ։ Դարեհը կարգադրել է կառուցել Ապադանան և Եռակի դարբասները, ինչպես նաև արքայական գանձարանն ու նրա շրջակայքը։ Դրանց շինարարությունն ավարտվել է նրա որդու՝ Քսերքսես I-ի օրոք։ Հարթակի հետագա կառույցները շարունակվել են մինչև Արյաց Տերության անկումը ։ Ըստ Բրիտանիկա հանրագիտարանի, հույն պատմիչ Կտեսիաս Կնիդացին նշում է, որ Դարեհի գերեզմանը մի ժայռի մեջ էր, որտեղ կարելի էր հասնել պարանների միջոցով ։
Պերսեպոլիսում օգտագործված հիմնական շինանյութը մոխրագույն կրաքարն էր։ Այն բանից հետո, երբ բնական քարաժայռը հարթեցվեց և խոռոչները լցվեցին հողով և քարերով, ստեղծվեց հարթակը։ Ժայռի միջով բազմաթիվ թունելներ փորվեցին կոյուղու համար։ Լեռան ստորոտին ևս հոր փորվեց ջրի պահուստի համար։
Հարթակի անհավանական նախագիծը, ինչպես նաև հիմքը, կարծես ամրոց լիներ, որի անկյունային պատերը հնարավորություն էին տալիս պաշտպաններին թիրախավորվել արտաքին ճակատի ցանկացած հատվածում։ Դիոդորոս Սիցիլիացին գրում է, որ Պերսեպոլիսն ունեցել է երեք պարիսպ, որոնք բոլորն էլ ունեին աշտարակներ։ Այնտեղից իրականացվում էր ամրոցի պաշտպանությունը։ Առաջին պարիսպը 7 մետր էր, երկրորդը՝ 14, իսկ երրորդը, որ շրջափակում էր քաղաքի 4 կողմերը, ուներ 27 մետր բարձրություն։ Ներկայումս պարիսպը չի պահպանվել։
Կործանում
Ք․ ա․ 330 թվականին, Աքեմենյան պետություն ներխուժելուց հետո Ալեքսանդր Մակեդոնացին իր հիմնական զորքն ուղարկում է Պերսեպոլիս։ «Իրանի դարբասների» (ներկայում՝ Զագրոսի լեռներ) մոտ տեղի է ունենում ճակատամարտ, որտեղ պարսիկները Արիոբարզանեսի գլխավորությամբ ետ են մղում Մակեդոնցաու զորքերին։ 30 օր հետո վերջինս նորից հարձակում է գործում և գրավում Պերսեպոլիսը։
Այդուհետ քաղաքում հրդեհ է բռնկվում։ Գիտնականները ենթադրում են, որ պատմական աղբյուրներում նկարագրված այս իրադարձությունը տեղի է ունեցել այն ավերակների վրա, որոնք այժմ վերագրվում են որպես Պերսեպոլիս։ Ստոլզեի ուսումնասիրություններից պարզվում է, որ դրանցից առնվազն մեկը՝ Քսերքսես I-ի կողմից կառուցված ամրոցը, ակնհայտորեն ոչնչացվել է կրակից։ Դիոդորոս Սիցիլիացու նկարագրած տեղանքը ևս համապատասխանում է պատմական Պերսեպոլիսին։
Ենթադրվում է, որ հրդեհը սկսվել է Հադիշ պալատից, որն էլ հանդիսանում էր Քսերքսես I-ի տունը։ Ապա տարածվել է քաղաքի վրա ։ Հայտնի չէ, հրդեհը պատահաբա՞ր է բռնկվել Պերսեպոլիսում, թե՞ դա վրիժառություն էր պարսիկների նկատմամբ, որոնք Հունաստան ներխուժելիս այրել էին Ակրոպոլիսը։ Շատ պատմաբաններ շահարկում են այն փաստը, որ Մակեդոնացու զորքը հաղթանակը տոնելիս որոշել է վրեժ լուծել պարսիկներից ։
Արտա Վիրապի գրքում «Զրադաշտականություն» աշխատությունում նկարագրված Պերսեպոլիսի արխիվները, որոնք պարունակում էին «ողջ Ավեստան և Զենդը՝ գրված կովի մաշկի վրա, ոսկե թանաքով», ոչնչացվել են։ Միջնադարյան պարսիկ գիտնական Ալ-Բիրունին իր աշխատություններում նկարագրում է․ «Ալեքսանդրը այրեց ողջ Պերսեպոլիսը, որպեսզի վրեժ լուծի պարսիկներից, քանի որ Քսերքսես արքան այրել է հունական Աթենքը 150 տարի առաջ։ Մարդիկ ասում են, որ նույնիսկ ներկայումս կրակի հետքերը դեռևս տեսանելի են որոշ տեղերում» ։
Աքեմենյան պետության անկումից հետո
Մ. թ. ա. 316 թվականին Պերսեպոլիսը դեռևս Պարսկաստանի մայրաքաղաքն էր, որպես Մակեդոնիայի մեծ կայսրության գավառ։ Քաղաքը ժամանակի ընթացքում անկում է ապրում։ Կայսերական քաղաքի ստորոտում գտնվող ստորին քաղաքը հավանաբար գոյատևել է ավելի երկար ժամանակ, սակայն Աքեմենյանների ավերակները մնացին որպես հին փառքի վկաներ։ Հավանական է, որ երկրի մայրաքաղաքը կամ գոնե թաղամասը միշտ եղել է այս կողմերում։
Մ. թ. ա. 200-ական թվականներին Էսթախր քաղաքը, որը գտնվում էր Պերսեպոլիսից հինգ կիլոմետր հյուսիս, տեղական իշխանությունների նստավայրն էր։ Այդտեղ դրվել է պարսկական երկրորդ կայսրության հիմքերը, և ըստ այդմ Էսթախրը հատուկ նշանակություն է ձեռք բերել՝ որպես կրոնական իմաստության և ուղղափառության կենտրոն։ Սասանյան թագավորներն այս տեղանքի ժայռերը և մասամբ Աքեմենյան ավերակները ծածկել էին իրենց քանդակներով և արձանագրություններով։ Հռոմեացիներին Էսթախրի մասին քիչ էր հայտնի, այնպես, ինչպես հույներին՝ Պերսեպոլիսի մասին, չնայած այն բանին, որ սասանյանները պահպանեցին բարեկամական կամ թշնամական հարաբերություններ կայսրության հետ չորս հարյուր տարի շարունակ։
Պարսկաստանում արաբների ներխուժման ժամանակ Էսթախրը հուսահատ դիմադրություն է ցուցաբերել։ Քաղաքը զգալի նշանակություն է ունեցել իսլամի առաջին դարում, չնայած Շիրազի կառուցումից հետո նրա դերը զգալիորեն նվազել է։ 10-րդ դարում Էսթախրը անկում է ապրել, ինչպես վկայում են աշխարհագիր Իսթախրին և Ալ-Մուհադդասին։ Հետագա դարերում Էսթախրը աստիճանաբար դադարել է որպես քաղաք գոյություն ունենալ։
Ավերակներ և մնացորդներ
Հարթակում գոյություն ունեն մի շարք հսկայական շենքերի ավերակներ։ Բոլորը կառուցված են մուգ մոխրագույն մարմարից։ Սյուներից տասնհինգը կանգուն են։ Եվս երեք սյուն կանգնեցվել են 1970 թվականից։ Շենքերի մի մասը երբեք չի ավարտվել։
Պեդրո Դելլա-Վալլեի ժամանակից ի վեր վիճելի է, թե այս ավերակները ներկայացնում են Պերսեպոլիսը, որը գրավել և մասնակիորեն ավերել է Ալեքսանդր Մեծը։
Պերսեպոլիսի հետևում, հովտի ժայռում կան երեք գերեզմաններ։ Ճակատամասերը, որոնցից մեկը թերի է, հարուստ կերպով զարդարված են ռելիեֆներով։ Փուլվար գետի հակառակ կողմում, հովտից զգալի բարձրության վրա, ուղղահայաց պատի մեջ կան ևս չորս նմանատիպ գերեզմանատներ։ Ժամանակակից իրանցիները այս տեղը անվանում են Նաղշե Ռոսթամ, որը գերեզմանատուն է մեծ շիրիմներով։ Դրանց վրա պատկերված են «Աստծո կողմից շնորհված» թագավորների դիմանկարները։ Դամբարաններից մեկի վրա արձանագրությունը վկայում է, որ մեկը Դարեհ I-ի շիրիմն է (Ք.ա. 522-486 թթ.), իսկ մյուս երեքը ենթադրվում է, որ Քսերքսես I-ի, Ատարքսերքսես I-ի ու Դարեհ II-ի շիրիմներն են։
Բոլոր ազգերի դարպաս
Շինությունը կազմված է մեկ մեծ սենյակից, որն ունեցել է չորս սյուներ։ Պատերից յուրաքանչյուրը՝ արևելքում, արևմուտքում և հարավում ունեն շատ մեծ մուտքեր։ Արևմտյան և արևելյան մուտքի մոտ կանգնեցրած էին երկու ասորական լամասուներ։ Այս հսկայական արձանների վրա կան եռանկյունաձև գրություններ, որոնք փաստում են, որ Քսերքսեսն է կառուցել դարպասները։ Հարավային մուտքը բացվում էր Ապադանայում, և այն երեքից ամենալայնն էր։ Դռների անկյուններում գտնված սարքերը խոսում են այն մասին, որ մուտքերն ունեցել են երկփեղկ դռներ, որոնք ենթադրաբար կառուցված են եղել փայտից և ծածկված եղել զարդանախշված մետաղի շերտից։
Ապադանա
Դարեհ I-ը կառուցեց Պերսեպոլիսի ամենամեծ պալատը հարթակի արևմտյան կողմում։ Այս պալատը կոչվում էր Ապադանա ։ Թագավորներն այն օգտագործել է պաշտոնական լսարանների համար։ Աշխատանքն սկսվել է մ. թ. ա. 518 թվականին, իսկ նրա որդին՝ Քսերքսես I-ն ավարտել է այն 30 տարի անց։ Պալատն ունեցել է մեծ դահլիճ՝ հրապարակի ձևով, յուրաքանչյուր կողմը 60 մետր երկարությամբ, յոթանասուներկու սյուներով, որոնցից 13-ը դեռևս կանգուն են հսկայական հարթակի վրա։ Սյուների բարձրությունը 19 մետր է։ Դրանք պահում էին մեծ և ծանր առաստաղը։ Սյուների գագաթները բոլորում էին կենդանաքանդակները, ինչպիսիք էին երկգլխանի առյուծները, արծիվները, մարդիկ և կովերը (հին Իրանում կովերը պտղաբերության և առատության խորհրդանիշներ էին)։ Սյուները միմյանց հետ միացված էին կաղնու և մայրու փայտերով, որոնք բերվել են Լիբանանից։ Պատերը ծածկված էին ցեխի և ստուկկոյի շերտով, 5 սմ խորությամբ, որն օգտագործվում էր կապելու համար, ապա պատված է կանաչավուն ստուկկոյով։
Պալատի արևմտյան, հյուսիսային և արևելյան կողմերում եղել են երեք ուղղանկյուն սյունասրահներ, որոնցից յուրաքանչյուրն ունեցել է տասներկու սյունակ՝ երկու շարքով։ Մեծ դահլիճի հարավում պահեստավորման համար կառուցվել են մի շարք սենյակներ։ Շենքի երկայնքով կառուցված երկաթե պերսեպոլիտե սանդուղքները սիմետրիկ էին միմյանց հետ և կապված էին քարե հիմքերի հետ։ Տանիքը քայքայումից պաշտպանելու համար կառուցվել էին ուղղահայաց հորեր աղյուսե պատերի մեջ։ Ապադանայի չորս անկյուններում կառուցվել էին չորս աշտարակներ։
Պատերը սալիկապատված էին և զարդարված առյուծների, ցուլերի և ծաղիկների պատկերներով։ Դարեհը պատվիրել է իր անունը և կայսրության մանրամասները գրել ոսկե և արծաթե թիթեղների վրա, որոնք դրվել են պալատի չորս անկյունների տակ տեղադրված քարե տուփերում։ Ապադանայի հյուսիսային և արևելյան կողմերում կառուցվել են երկու պերսեպոլիտական ոճով սիմետրիկ սանդուղքներ, տարբեր հարթությունների համար։ Կառույցի կողքին կանգնած էին ևս երկու աստիճան։ Հյուսիսային սանդուղքը ավարտվել է Դարեհ I-ի թագավորության ժամանակ, իսկ մյուս սանդուղքը՝ շատ ավելի ուշ։
Պերսեպոլիսի գահական դահլիճ
Հայտնի է նաև որպես Հարյուր սյուների դահլիճ։ Հսկայական գահական դահլիճը, որը կազմված է (77 մ քա․) գահական սենյակից, կառուցվել է մ․ թ․ ա․ 5-րդ դարում և պալատի տեսարժան վայրերից մեկն է։ Դրա 100 սյուները պատրաստված են եղել փայտից և փլուզվել են, սակայն դրանց քարե հիմքերը պահպանվել են ամբողջությամբ։ Դահլիճի մուտքը զարդարում են գեղեցիկ բարձրաքանդակներով տեսարաններ՝ որտեղ պատկերված են դիցաբանական կենդանիներ և տեսարաններ Քսերքսես I-ի ճակատամարտից։
Գահական դահլիճը եղել է պետական ընդունելությունների սենյակ, և համալիրի համար առանձնահատուկ կարևորություն ունեցող կենտրոն է եղել։ Այն նախագծվել էր ոչ միայն որպես նստավայր, այլ նաև արքայական տոների համար հատկացված սենյակ։
Այլ պալատներ և կառույցներ
Պերսեպոլիսի մյուս պալատներից են Տաչարան, որը կառուցվել է Դարեհ I-ի օրոք և Կայսերական գանձարանը, որի կառուցումը սկսվել է վերոհիշյալի օրոք Ք․ ա․ 510 թվականին և ավարտվել Ք․ ա․ 480 թվականին Քսերքսես I-ի կառավարման ժամանակ։ Վերջինիս ժայռակերտ Հադիշ պալատը զբաղեցնում էր հարթակի ամենավերին մասը, իսկ մնացած պալատները, դահլիճները, պահեստները, ախոռները և շինությունները, անավարտ դարպասը և Պերսեպոլիսում գտնվող մի քանի տարբեր կառույցներ գտնվում են հարթակի հարավ-արևելյան անկյունում, լեռան ստորոտին։
Դամբարաններ
Համարվում է, որ Կյուրոս Մեծի մարմինն ամփոփված է Պասարգադում, որն ըստ Կտեսիաս Կնիդացու եղել է նրա քաղաքը։ Եթե դա այդպես է, ապա նրա որդու՝ Կամբյուսես II-ի մարմինը պետք է թաղված լինի մոտակայքում՝ իր հոր կողքին։ Կտեսիասը ենթադրում է, որ թագավորների համար սովորություն էր իրենց գերեզմանը նախապատրաստել կյանքի ընթացքում։ Հետևաբար, Նաղշե Ռոսթամում թաղված թագավորները հավանաբար Դարեհ I, Քսերքսես I, Արտաքսերքսես I և Դարեհ II-ն են եղել։ Քսերքսես II-ը, որը շատ կարճ ժամանակահատվածում է կառավարել, հազիվ թե այդպիսի հիանալի հուշարձան ունենար, ինչպես և Սողդիանոսը։ Պերսեպոլիսի երկու ավարտուն գերեզմանները, հետևաբար, պատկանում են Արտաքսերքսես II-ին և Արտաքսերքսես III-ին։ Քաղաքից մի կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվում է մի անավարտ գերեզման ևս, որը դեռևս վիճելի է, թե ում է պատկանում ։ Թերևս Արտաքսերքսես IV արքայինն է, որը թագավորեց ընդամենը երկու տարի, կամ, եթե ոչ, ապա Դարեհ III-ինը։ Քանի որ Ալեքսանդր Մեծն ասում է, որ Դարեհ III-ը թաղվել է Պերսեպոլիսում, ապա հավանաբար այդ անավարտ գերեզմանը նրանն է։
Միևնույն ոճի ավերակների մեկ այլ փոքր խումբ հայտնաբերվել է նաև Հաջի-Աբադ գյուղում, Փուլվարի գետի վրա, Պերսեպոլիսից քիչ հեռու։ Դրանք ձևավորում էին մի կառույց, որը դեռևս 900 տարի առաջ անփոփոխ էր և օգտագործվում էր որպես Էսթախր քաղաքի մզկիթ։
Սիվան Դամի վիճաբանություն
Հնագետներն անհանգստանում են, որ Պասարգադի և Պերսեպոլիսի ավերակների միջև տեղադրված պատնեշը կհեղեղի երկուսն էլ։ Շինարարության ինժեներները մերժում են այս վարկածը` նշելով, որ դա անհնար է, քանի որ երկու վայրերն էլ բավականին բարձր են պլանավորված ջրագծից։ Երկու վայրերից առավել վտանգված է Պասարգադը։
Թանգարաններ (Իրանից դուրս), որտեղ ցուցադրում են նյութեր Պերսեպոլիսից
Պերսեպոլիսից մի քանի սալաքարեր պահվում են Անգլիայի Քեմբրիջի Ֆիտցվիլիամի Fitzwilliam թանգարանում ։ Մետրոպոլիտեն թանգարանում է պահվում նաև մի շարք հնագիտական պեղումներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աքեմենյաններ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իրանի հնագիտական վայրեր Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իրանում Կատեգորիա:Իրանի նախկին մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:Ասիայի անհետացած քաղաքներ
(1945) Վեսսելինկ
(1945) Վեսսելինկ (Wesselink), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1930 թվականի հուլիսի 22-ին Հենրիկ վան Գենտի կողմից Յոհանեսբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,554189 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0978 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0106 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1491 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,241449 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,22° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1930 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրիկ վան Գենտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Համամիութենական լենինյան կոմերիտմիության մրցանակ
Համամիութենական լենինյան կոմերիտմիության (կոմսոմոլի) մրցանակ (премия Ленинского комсомола), ԽՍՀՄ-ում գիտության, տեխնիկայի, գրականության, արվեստի, ճարտարապետության և քաղաքաշինության բնագավառներում, արտադրության ասպարեզում «ակնառու նվաճումների հասած երիտասարդներին» տրվող ամենամյա մրցանակ։ Սահմանել և շնորհել է ՀամԼԿԵՄ (Կոմսոմոլ) Կենտկոմը՝ 1967թ.- 1991 թվականներին։
Հայաստանից ՀամԼԿԵՄ դափնեկրի կոչման են արժանացել 92 հոգի և 5 կազմակերպություն։
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ պարգևներ
Համաճարակաբանության, վիրուսաբանություն և բժշկական մակաբուծաբանության ինստիտուտ
Համաճարակաբանության, վիրուսաբանություն և բժշկական մակաբուծաբանության ինստիտուտ, ՀՀ ԱՆ Արտո Ալեքսանյանի անվան գիտահետազոտական ինստիտուտ, հիմնադրվել է 1923 թվականին։ Մինչև 1940 թվականը կոչվել է տրոպիկական ինստիտուտ, 1940-1955 թվականներին՝ մալարիայի և բժշկական պարազիտոլոգիայի ինստիտուտ, 1955 թվականին միավորվել է համաճարակագիտության, մանրէաբանության և հիգիենայի ինստիտուտի հետ (հիմնադրված 1930) և մինչև 1971 թվականը անվանվել համաճարակագիտության և հիգիենայի ինստիտուտ։ Ինստիտուտն ընդգրկում է համաճարակաբանության, վիրուսային վարակիչ հիվանդությունների (էլեկտրոնային մանրադիտակային խմբով), մակաբուծաբանության և տրոպիկական հիվանդությունների, վարակազերծման և ախտահանման, վարակիչ հիվանդությունների հարուցիչների էկոլոգիայի, իմունաբանության, մանրէաբանության լաբորատորիաները։ 1930-1960 թվականներին գործել է արտադրական բաժին, որը բավարարել է կանխարգելիչ և ախտորոշիչ պատրաստուկների (վակցինաներ, բնական ծաղիկի դետրիտ, կատաղության պատվաստանյութ, շիճուկներ, ֆագեր) պահանջարկը ՀՀ-ում։ Սկզբնական շրջանում ինստիտուտում զբաղվել են մալարիայի, բնական ծաղիկի, խոլերայի, հետադարձ և բծավոր տիֆերի, լեյշմանիոզների, ներկայումս՝ որովայնային տիֆի, սուր աղիքային վարակիչ այլ հիվանդությունների, դիֆթերիայի, պոլիոմիելիտի, կապույտ հազի, կարմրուկի, հելմինթոզների և գրիպի ախտորոշման, կանխարգելման և պայքարի միջոցառումների մշակման հարցերով։ Հրատարակել է գիտական աշխատանքների ժողովածուներ։
Ինստիտուտն ունի.
Գործում են նաև հետևյալ ինքնուրույն լաբորատորիաները.
Տնօրեններ
Ինստիտուտի տնօրեններ են եղել Ն. Հակոբյանը, Խ. Արխիպյանցը, Մ. Քեշիշյանը, Ե. Կարապետյանը, Ք. Փիրումովը, Բ. Ավետիքյանը, Բ. Աստվածատրյանը, Ա. Գալստյանը, Մ. Մելիք-Քարամյանը, Ա. Ծատուրյանը, Հ. Հովհաննիսյանը, Գ. Պապովյանը, Ա. Զաքարյանը, Կ. Դեղձունյանը, Յու. Ալեքսանյանը, Գայանե Մելիք-Անդրեասյանը (2007 թվականից)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաճարակաբանություն
Ֆլորենս Նայթինգեյլի էֆեկտ
Ծագում
Էֆեկտն իր անունը ստացել է գթության քույր Ֆլորենս Նայթինգեյլից, որը ժամանակակից առողջապահության և բուժքույրության հիմնադիրն է։ Նա շատ ուշադիր էր իր հիվանդների նկատմամբ և գիշերները՝ լամպը ձեռքին, շրջում էր նրանց հիվանդասենյակներով։ Հիվանդները նրան անվանում էին «Լամպով դամա» և «Հրեշտակ», քանի որ շատ վիրավորների տառապանքները թեթևանում էին Նայթինգեյլին տեսնելիս, իսկ մահացածությունը հիվանդանոցներում կտրուկ նվազեց։ Նայթինգեյլի կողմից ներդրված կանոնները և վիրավորներին օգնություն ցույց տալու մեթոդները բժշկության մեջ դարձան հիվանդների ժամանակակից խնամքի հիմքը։
Բազմաթիվ լեգենդներ և ասեկոսեներ կան, ըստ որոնց Ֆլորենս Նայթինգեյլը սիրահարված էր իր հիվանդներից մեկին։ Իրականում նա չէր ամուսնացել, քանի որ վախենում էր, որ ընտանիքը կմիջամտի իր կարիերային և առանց աշխատանք կթողնի։ 1982 թվականին դերասան Ալբերտ Ֆիննին մի հարցազրույցի ժամանակ այս էֆեկտն անվանեց «համախտանիշ» ․ նախկինում այսպիսի համախտանիշը վերագրում էին բժիշկներին, որոնք իրենց աշխատանքի համար ստանում էին ոչ նյութական վարձատրություն ։
Էֆեկտ թե՞ համախտանիշ
Բուժքույրի և հիվանդի միջև սիրային զգացմունքները ճիշտ է անվանել հենց էֆեկտ։ Ժամանակակից բժշկությունը Ֆլորենս Նայթինգեյլի համախտանիշ է անվանում խրոնիկական հոգնածության համախտանիշը․ հայտնի է, որ ինքը՝ Նայթինգեյլը, տառապում էր այս համախտանիշով իր ողջ կյանքի ընթացքում ։ Բժշկությունը չի ճանաչում այս էֆեկտը որպես բժշկական հիվանդություն, այլ այն ավելի շատ համարվում է փոփ մշակույթի տարրերից մեկը կամ բժշկական էթիկայի խախտում և ոչ պրոֆեսիոնալիզմի դրսևորում։ Որոշ մարդիկ կարծում են, որ հիվանդն ինքն է սիրահարվում իրեն բուժող բժշկին (ըստ Զիգմունդ Ֆրոյդի՝ դա լոկ հոգեբանական փոխանցում է)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սեր Կատեգորիա:Հոգեբանական երևույթներ
Կլին (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Կլին (Клин), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Կոմսաձագերի արքայատոհմ
Կոմիտոպուլների դինաստիա (Կոմսաձագերի արքայատոհմ, Династия на комитопулите; Բյուզանդական Հունարեն՝ Κομητόπουλοιէ )՝ հայկական ծագում ունեցող արքայատոհմ, Առաջին բուլղարական կայսրության վերջին դինաստիան։ Կառավարման շրջանը՝ 976 թ.-ից մինչ 1018 թվականներ, երբ Բուլղարիան ընկավ Բյուզանդիայի իշխանության տիրապետության տակ ։ Դինաստիայի առավել նշանավոր գործիչը ցար Սամուելն էր, որը հայտնի է բյուզանդական նվաճումների դեմ մոտ 40 տարի իր հաջող դիմադրությամբ։ Երբեմն Կոմսաձագերի իշխանությունը անվանվում է Արևմտյան բուլղարական թագավորություն կամ Արևմտյան բուլղարական կայսրություն ։
Ծագումը և անդամները
Դինաստիայի իրական անունը հայտնի չէ։ «Կոմիտոպուլի» (Կոմսաձագ) անվանակոչումը տրվել է բյուզանդացի պատմիչների կողմից, որպեսզի շեշտեին տոհմի ծագումը Նիկողայոս կոմիտից (մարզի ղեկավար, «կոմս», բյուզանդական հունարեն՝ kóµns լատիներենից, բուլղարերեն՝ Комита), որը, հավանաբար, Սրեդեց տարածաշրջանի (այժմ Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիա) ղեկավարն էր։ Ըստ պատմական աղբյուրների տոհմն ունի հայկական ծագում ։ 969 թվականին, հետևելով արևելյան Բուլղարիայի ռուս-բյուզանդական նվաճումներին, կոմիտ Նիկողայոսը իրեն է ենթարկում բուլղարական հողերը Իսկար և Ստրումա գետերից արևմուտք։ Արդեն Բուլղարիայի կայսր Բորիս 2-րդի գահընկեց լինելու ժամանակ (972 թ.) Նիկողայոսը սպանված էր, իշխանությունն անցնում է նրա չորս որդիներին՝ Դավիթ, Ահարոն, Մովսես և Սամուել։ Դավիթը իրեն է ենթարկում հարավարևմտյան Բուլղարիան և տեղակայվում Պրեսպայում, Մովսեսը գրավում է հարավարևելյան Բուլղարիան (նստավայրը՝ Ստրումիցա)։ Ահարոնը իշխում էր Սրեդեցի տարածաշրջանի վրա, իսկ Սամուելին էր պատկանում հյուսիսային Բուլղարիան Բդին (Վիդին) քաղաքով։
Դավիթը և Մովսեսը կյանքից հեռանում են վաղաժամ։ Հակամարտություն է առաջանում Սամուելի և Ահարոնի միջև, քանի որ վերջինս ավելի ու ավելի բյուզանդամետ քաղաքականություն էր վարում։  976 թվականին Ահարոնը սպանվում է Դուբնից քաղաքի մոտ։ Նույն տարում գահընկեց արված և գերեվարված բուլղարական կայսր Բորիս 2-րդը և իր եղբայր Ռոմանը հաջողացնում են փախուստ կազմակերպել Կ.Պոլսից և հասնել Բուլղարիայի սահմաններին։ Սակայն Բորիս 2-րդը սխալմամբ սպանվում է սահմանապահների կողմից, ինչի արդյունքում Ռոմանն է թագադրվում իբրև ցար։ Այնուամենայնիվ իրական իշխանությունը և բանակի նկատմամբ վերահսկողությունը գտնվում էր Սամուելի ձեռքում։
Տոհմածառը
Բյուզանդիայի կողմից Բուլղարիայի գրավումից հետո Կոմսաձագերի արքայատոհմի ներկայացուցիչները կարևոր պաշտոններ են զբաղեցում բյուզանդական կայսրությունում։ Նրանց հողեր են տրվում Փոքր Ասիայում և Հայաստանում։ Ցար Իվան Վլադիսալավի դուստր Կատերինեն դառնում է Բյուզանդիայի կայսրուհի։ Սամուելի թոռ և կայսր Գավրիլ Ռադոմիրի որդի Պետեր 2-րդ Դելյանը 1040-41 թվականներին ապստամբոււթյան միջոցով փորձ է անում վերականգնել Բուլղարական կայսրությունը։ Արքայատոհմի երկու այլ կանայք ևս դառնում են Բյուզանդիայի կայսրուհի, բավականաշատ ազնվականներ ծառայոււմ են որպես սրատեգոսներ կառավարելով կայսրության տարբեր շրջաններում։ Մայրական տատի գծով  Մարիա Բուլղարացին և բյուզանդական կայսր Հովհաննես II Կոմնենոսը Բոււլղարիայի կայսր Իվան Վլադիսլավի (Կոմսաձագերի արքայատոհմ) ժառանգներն էին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Եվրոպական թագավորական ընտանիքներ
Ստալինյան բռնաճնշումները Հայաստանում
Բռնաճնշումները, որոնք գագաթնակետին էին հասել 1936-1938 թվականներին (Մեծ տեռոր կամ եժովշչինա), իրականացվում էին ՆԳԺԿ մարմինների մասնակցությամբ` համաձայն վերադաս մարմինների հրահանգների։
Բռնաճնշումների հետազոտություն
Հայաստանում ստալինյան բռնաճնշումների ամբողջական ուսումնասիրությունը հնարավոր դարձավ 1990-ականների սկզբներին ՀՀ ԱԱՆ արխիվը բացելուց հետո։ Այն կատարվեց նորանկախ Հայաստանի Հանրապետության Պետական անվտանգության կոմիտեի առաջին նախագահ Հուսիկ Հարությունյանի օրոք (ով 1949 թվականի հունիսի 14-ին ընտանիքի անդամների հետ աքսորվել էր Հայաստանից)։ Այդ աշխատանքներն առավել ակտիվացան ՀՀ ԱԱ նախարար Սերժ Սարգսյանի ղեկավարման տարիներին, ում պապը 1937 Մեծ տեռորի զոհերից էր։ Մասնավորապես, հրապարակվեցին բազում հոդվածներ, տպագրվեցին գրքեր, նկարահանվեցին փաստագրական ֆիլմեր և այլն ։
Սանձազերծված ստալինյան բռնաճնշումների ուսումնասիրությունը Հայաստանում փաստացի սկսվել է 1990-ականների սկզբներին, երբ բացվել է ՀՀ Ազգային անվտանգության նախարարության համապատասխան արխիվը։ Այդ տարիներին եղան բռնության ենթարկված բազմաթիվ անձանց մասին հրապարակումներ (Հր. Ավետիսյանի, Ա. Վիրաբյանի, Ա. Սաքանյանի, Ա. Հովհաննիսյանի, Կ. Խալատովայի, Ստ. Ղարիբջանյանի, Դ. Գասպարյանի և այլոց հոդվածները ), սակայն երևույթն ամբողջությամբ այդպես էլ չներկայացվեց  ։ Հրապարակվել են նաև այդ ժամանակաշրջանի Հայ առաքելական եկեղեցուն վերաբերվող արժեքավոր փաստաթղթեր ։
Զոհերի թիվը
Հայաստանում Ստալինյան բռնաճնշումները առավել բազմաքանակ զոհեր են եղել 1930-ականներին և 1949 թվականի հունիսի 14-ին ։ Մեծ էր բռնադատված մտավորականների, գրականության և արվեստի ներկայացուցիչների, հասարակական-քաղաքական, պետական գործիչների և, ընդհանրապես, հասարակության ակտիվ սերուցքը ներկայացնող խավերի քանակը 1937-1938 թվականներին։ 1920-1953 թվականներին ստալինյան բռնաճնշումների հայաստանիների թվի ճշտումը առաջին անգամ կատարվել է ՀՀ ԱԱՆ և ՆԳՆ արխիվների ցուցակային տվյալների հիման վրա (1930-1938 թթ. բռնաճնշումների ցուցակները՝ «Հիշեն անուն առ անուն» վերտառությամբ 1993-1996 թվականներին հրապարակվել է Հայաստանի Հանրապետություն և Ռեսպուբլիկա Արմենիա թերթերում)։ Սակայն, ինչպես նշում է Արմենակ Մանուկյանը, այդ ցուցակներում ընդգրկված են նաև լրտեսության, հայրենիքի դավաճանության, սահմանի ապօրինի անցման, բանդիտիզմի համար դատապարտվածները, որոնց մեծամասնությունը չի կարելի համարել քաղաքական բռնությունների զոհ, առավելևս, որ նրանց մի մասը չի արդարացվել անգամ մեր ժամանակներում։ Քաղաքական բռնաճնշումների ենթարկվածների ընդհանուր քանակը փոքր շեղումներով մոտ 42 հազար մարդ է, ինչը սակայն չի խանգարում ներկայացնելու այդ երևույթն ամբողջությամբ ։
Հայաստանի Հանրապետության բռնազավթումը Խորհրդային Ռուսաստանի կողմից
1918 թվականի սեպտեմբերին հիմնադրված Հայաստանի Հանրապետությունը, որը հայկական առաջին անկախ պետություններ էր 1375 թվականի Կիլիկիայի հայկական թագավորության անկումից ի վեր, երկու տարի անց՝ 1920 թվականի նոյեմբերի 29-ին Ռուսաստանի կողմից ենթարկված բռնազավթման։ Հայաստանի Հանրապետությունը օկուպացնելուց և խորհրդային կարգեր հաստատելուց հետո ռուսական իշխանությունը մի քանի ամիս անց կանգնեց քաղաքացիական կռիվների իրողության առաջ։ 1921 թվականի Փետրվարյան ապստամբությունը կարճատև հաջողությունից հետո ճնշվեց ռուսական բանակի միջոցով։ 1922 թվականին՝ ԽՍՀՄ կազմավորումից հետո, Հայաստանը դարձավ այդ պետության հանրապետություններից մեկը։ Այս պահից մինչև 1991 թվականը Հայաստանի հետագա պատմությունն անքակտելի է դառնում այդ բռնապետության պատմությունից՝ ունենալով մասնակից ազգային և տեղական բնույթի յուրահատկություններ ։
1920-ականներից մինչև 1953 թվականի Խորհրդային Միությունում իրականացված քաղաքական բռնաճնշումները խոր բացասական ազդեցությունը ունեցան հասարակության և երկրի հետագա զարգացման վրա։ Հայաստանը այդ տարիներին, բռնազավթված լինելով Խորհրդային Ռուսաստանի կողմից, ԽՍՀՄ հանրապետություններից մեկն էր, ուստի լիովին կրեց ստալինյան բռնաճնշումների արհավիրքները։ 1920-ականի երկրորդ կեսին, 1930-ականներին և 1949 թվականին ԽՍՀՄ-ում ալիք առ ալիք բարձրացած ստալինյան բռնաճնշումները ցնցեին ինչպես ողջ խորհրդային պետությունը, այդպես էլ այդ բռնապետության մաս կազմողվ Հայաստանը ։
1920-1936 քաղաքական բռնաճնշումները
1920-ականներին սոցիալ-տնտեսական ասպարեզում Հայաստանում, ինչպես և ողջ ԽՍՀՄ-ում, փորձեր կատարվեցին լուծելու հանրապետության առջև կանգնած անմիջական խնդիրները, ներդվեց Նոր տնտեսական քաղաքականությունը՝ ՆԷՊ-ը, և այլն, սակայն դրանք չհասցվեցին ցանկանալի և տրամաբանական ավարտի ։
1920-ականների երկրորդ կեսին Խորհրդային Միությունում սկսված ներքաղաքական պայքարի իր արտահայտություններն ունեցավ նաև Հայաստանում, սակայն մինչ այդ, 1921-1922 թվականներին, Հայաստանում արձանագրվեցին զանգվածային բռնությունների առաջին դրսևորումները՝ Հայաստան առաջին Հանրապետության 1400 նախկին սպաներ, այվ թվում՝ գեներալներ Թովմաս Նազարբեկյանը, Մովսես Սիլիկյանը և ուրիշներ, աքսորվեցին Ռուսաստանի Ռյազան քաղաքը ։
Հետագա տարիներին խորհրդային Հայաստանի իշխանությունների համար միշտ առկա էր ՀՅԴ «վտանգը» ։ 1920-ականներին Հայաստանի արտակարգ հանձնաժողովում, ապա ՊՔՎ-ում վարվող գործերի մեծամասնությունը նախկին դաշնակցական գործիչների կամ ընդհատակյա դաշնակցական կազմակերպությունների անդամների դեմ էր։ Ըստ ՀՀ ԱԱՆ արխիվի տվյալների՝ 1920-1930 թվականներին Հայաստանում քաղաքական դրդապատճառներով դատապարտվել է 1246 մարդ, որոնցից 52 մարդ ազատազրկվել է 1 տարով, 98 մարդ՝ 2 տարով, 545 մարդ՝ 3 տարով, 87 մարդ՝ 5 տարով, 14 մարդ՝ 10 տարով, 1 մարդ՝ 15 տարով, 44 մարդ գնդակահարվել է, իսկ 301 մարդ տարբեր պատճառներով ազատ է արձակվել։ Դատապարտվածների մեծ մասը գյուղացիներ էին, մնացածը՝ 51 զինվորական, 33 ծառայող, 27 մանկավարժ, 12 հոգևորական, 2 գրող, 1 գրականագետ, 2 բժիշ, 1 շրջկոմի քարտուղար, 1 գյուղխորհրդի նախագահ, 3 սովորող։ Ըստ շրջանների դատապարտվածների պատկերը հետևյալն՝ 297 մարդ՝ Երևանից, 227 մարդ՝ Գյումրիից, 89 մարդ՝ Էջմիածնից, 58 մարդ Եղեգնաձորից, 41 մարդ՝ Գավառից, 38 մարդ՝ Գորիսից, 33 մարդ՝ Աշտարակից, 33 մարդ՝ Դիլիջանից, 23 մարդ՝ Գառնիից, 21 մարդ՝ Կապանից, 19 մարդ՝ Արտաշատից, 14 մարդ՝ Հոկտեմբերյանից, 11 մարդ՝ Մեղրիից և այլն ։
Դաշնակցականներից բացի, 1920-ականներին աչքի են ընկնում նաև մի քանի բանդիտական խմբերի բացահայտման մասին գործերը, ինչպես նաև թուրքական հյուպատոսարանի հետ կապերի մեջ մեղադրվող Գ. Խուդոյանի, հայ սպեցիֆիկների առաջնորդ, գրականագետ Դ. Անանունի, տրոցկիզմի մեջ մեղադրվող Կապանի շրջկոմի քարտուղար Ա. Մանուկյանի գործերը։ Ուշագրավ են նաև եկեղեցականների նկատմամբ գործերը, որոնց մեջ, անշուշտ, առանձնանում են Սրապիոն եպիսկոպոս Սամուելյանի, կաթոլիկ եկեղեցու վարդապետ Ներսես Ակինյանի, ավետարանչական եկեղեցու Գյումրու համայնքի ղեկավար Ռափայել Մելիք-Ադամյանի գործերը։
Անհրաժեշտ է ընդգծել նաև այն բանը, որ Փետրվարյան ապստամբությունից հետո Հայաստանում վերջնականապես պարտված ՀՅԴ-ն 1920-ականներին արտասահմանից դեռևս շարունակում էր գործնական պայքարը խորհրդային բռնապետության դեմ, և այդ ժամանակաշրջանում ՊՔՎ-ի կողմից, իրոք, բացահայտվում էին նրանց գործողությունները հանրապետության տարածքում։ Դրա մասին վկայություն է տալիս նաև 1929 թվականին արտասահման փախած, նախկինում Իրանում ԽՍՀՄ հետախուզության ռեզիդենտ Գ. Աղաբեկովը ։ Պատմաբան Արմենակ Մանուկյանի կարծիքով, ՀՀ ԱԱՆ արխիվի գործերի ուսումնասիրությունից կարելի է եզրակացնել, որ 1920-ականներին կազմված գործերը, գրեթե առանց բացառության, հավաստի տվյալների հիման վրա են, ինչը չի կարելի ասել 1930-ականների հատկապես երկրորդ կեսի գործերի մասին, որտեղ գերակայում են շինծու գործերը։ Նախ, Հայաստանի արտակարգ հանձնաժողովը փնտրում էր ՀՅԴ նախկին ակտիվիստներին, ինչը տրամաբանական հետևանք էր Փետրվարյան ապստամբության։ Այսպես, 1921 թվականին ձերբակալվում և գնդակահարվում է ենթասպա Աավետիս Դադայանցը, որը ծառայել է Գարեգին Նժդեհի զորամսերում, եղել Յապոնի (Արմենակ Պարոնյանի) ղեկավարած հակահետախուզական ջոկատում ։ նույն ճակատագրին է արժանանում խմբապետ Յապոնը, որին ձերբակալում են 1924 թվականի հուլիսին Զանգեզուրում։ Գործերի նյութերը, պատմաբան Արմենակ Մանուկյանի վկայությամբ, պատմում են այն մասին, որ 1918 թվականին Յապոնը եղել է Բաքվում, որտեղ գլխավորել է հեծելազորային դիվիզիոն, ապա Հյուսիսային Կովկաս է տեղափոխվել և ծառայել Դենիկինի բանակի հակահետախուզությունում, իսկ վերջինիս ջախջախումից հետո տեղափոխվել է Զանգեզուր, որտեղ սկզբում վաշտի հրամանատար էր, այնուհետև՝ ռազմաճակատի հրամանատար Կապանի ուղղությամբ։ 1920 թվականին Կարմիր բանակի Զանգեզուր մտնելուց հետո, նրան մի քանի սպաների հետ ուղարկում են Բաքու, որտեղից աքսորում են Նարգեն կղզին։ Այնտեղից նա փախչում է և հայտնվում Երևանում, հետո Զանգեզուրում և Նժդեհի կողմից նշանակվում Սիսիանի պարետ, ապա դառնում է հակահետախուզության պետ, որտեղ «ոչնչացնում է շատ կոմունիստների»։ Կարծում ենք անհրաժետշու ։
1924 թվականին Երևանում ձերբակալվում են ընդհատակյա ՀՅԴ հինգ անդամ, որոնցից Զազիկ Բաղրամյանը և Արշակ Սարուխանյանը Երևանի կազմակերպության Կենտկոմի անդամներ էին։ Նրանց սկզբում դատապարտում են տարբեր ժամկետների աքսորի (1-ից 5 տարի), սակայն 1925 թվականի հունիսին ազատ են արձակում՝ արգելելով 3 տարի ժամկետով բնակվել Անդրկովկասում և ԽՍՀՄ-ի խոշոր քաղաքներում ։ 1927 թվականի նոյեմբերին Էջնիածնի շրջանում ձերբակալվում են 59 մարդ, որոնք մեղադրվում են ՀՅԴ ընդհատակյան անդամակցության մեջ։ Նրանցից 5-ին ազատ են արձակում հանցանքի անապացուցելի լինելու, 1-ին՝ սոցիալական դրության համար, 4-ին՝ հաշվի առնելով տարիքը, իսկ մյուսները դատապարտվում են 3-ական տարի աքսորի ։
Հայաստանում 1920-ականների սկզբներին թուրքական հյուպատոսարանի հետ կապերի համար լրտեսության մեջ են մեղադրում նաև «Զանգի» գյուղատնտեսական ընկերության վարչության նախագահի տեղակալ Գեղամ Խուդոյանը, որն աքսորվում է 2 տարով, և ուսուցիչ Միր-Հուսեյն Միր-Բաղիրովը, որին աքսորում են 3 տարով ։
1920-ականի սկզբներին, մասնավորպաես 1923 թվականի գարնաննը սահմանը գաղտնի անցնելու փորձ կատարելիս ձերբակալվում են 10 հոգի՝ «ընդհատակյա քաղաքական շայկա», Պողոս Սիմոնյանի գլխավորությամբ։ Այդ խմբի մասին ԱՀ-ը նախնական տվյալները ստացել էր Թավրիզի ռեզիդենտուրայից, որտեղից հայտնել էին, որ սահմանը անցնելու են փետրվարյան ապստամբության ակտիվ մասնակիցները։ Այս անգամ առավել խիստ էր խորհրդային իշխանությունների վճիռը, և խմբի 2 անդամներ դատապարտվեցին գնդակահարության, իսկ մյուսները՝ 2-ից 5 տարի ազատազրկման ։
Դավիթ Անանունու գործը
ՀՀ ԱԱՆ արխիվում 1920-ականների գործերից առանձնանում է 1903 թվականի Հայաստանի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ, գրականագետ Դավիթ Անանունու գործը, որին ձերբակալում են 1927 թվականի սեպտեմբերին՝ մեղադրելով հակահեղափոխական գործունեության մեջ։ Ինչպես նշված է նրա մեղադրական եզրակացությունում, «Հայ սպեցիֆիկների առաջնորդ Դ. Անանունը Հայաստան է եկել 1919 թ., երբ երկրում տիրում էր Դաշնակցական ամենաթողությունը» և սկսում է համագործակցել դաշնակցական կառավարության հետ որպես գրականագետ և հասարակական գործիչ։ Հեղինակություն և վստահություն էր վայելում դաշնակցական կառավարության անդամների մոտ, հատկապես բարեկամություն էր անում Ս. Վրացյանի հետո, որի փաստացի խորհրդականն էր 1921 թվականի «փետրվարյան դաշարկածախնդրության» ժամանակ։ Ապա նրա հակաբոլշևիկյան բնույթի հոդվածներն են հիշում ։