cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
United Front Games
Պատմություն
United Front Games ընկերությունը հիմնադրվել է 2007 թվականին։ Ընկերության առաջին խաղը դարձավ ModNation Racers-ը, որն իրենից ներկայացնում է ավտոմրցարշավ, որն անց է կացվում խաղացողների կողմից մշակված դաշտերում։ Խաղի մշակումը սկսել է 2008 թվականին, իսկ խաղը թողարկվել է 2010 թվականի մայիսին՝ PlayStation 3 և PlayStation Portable-ի համար։ PlayStation Portable-ի համար նախատեսված տարբերակը մշակվել է SCE San Diego Studio-ի կողմից, իսկ երկու տարբերակների համար նախատեսված խաղերը հրապարակվել է Sony Computer Entertainment-ի կողմից։
2012 թվականի օգոստոսի 14-ին թողարկվեց Sleeping Dogs խաղը, որն իրենից ներկայացնում էր True Crime-ի շարունակությունը։ 2012 թվականի նոյեմբերին կայացավ LittleBigPlanet Karting խաղի թողարկումը, որը մշակվել է Media Molecule-ի հետ համագործակցության արդյունքում։
2016 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ստուդիան հայտարարեց փակման մասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընկերություններ Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր Կատեգորիա:Ստուդիաներ Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր արտադրողներ այբբենական կարգով
Կիրիլ Սերեբրեննիկով
Կիրիլ Սեմյոնովիչ Սերեբրեննիկով (Кирилл Семёнович Серебренников,  ), կինոյի և թատրոնի ռուս ռեժիսոր, թատերական դիզայներ։ 2012 թվականին դարձել է Մոսկվայի Գոգոլ կենտրոնի գեղարվեստական ղեկավար ։ Համարվում է ռուս առաջատար թատերական ռեժիսորներից մեկը ։
Կյանք և կարիերա
Սերեբրենիկովը ծնվել է հրեա հոր և ուկրաինացի մոր ընտանիքում։ Հայրը եղել է վիրաբույժ, մայրը՝ ռուսերենի ուսուցչուհի ։ Ավարտել է Ռոստովի պետական համալսարանը՝ ստանալով ֆիզիկոսի մասնագիտություն 1992 թվականին։ Սերեբրենիկովը թատրոնում իր նորամուտը կատարելուց առաջ չի ունեցել պաշտոնական թատերական կրթություն ։ Նա հանդես է եկել որպես երաժշտական տեսահոլովակների ու գովազդների ռեժիսոր ։
2001 թվականին բեմադրել է իր առաջին ներկայացումը Մոսկվայում։ Նա աշխատել է Մոսկվայի Չեխով թատրոնում, Լատվիական ազգային թատրոնում, ազգերի թատրոնում։ Աշխատել է օպերային բեմադրությունների վրա Մարինյան թատրոնում և Մոսկվայի Մեծ թատրոնում, որտեղ նա եղել է նաև ռեժիսոր և դիզայներ , ինչպես նաև Բեռլինի Կոմիշե օպեր և Շտուտգարտի օպերային թատրոններում (Գերմանիա) ։
Սերեբրեննիկովը Մոսկվայի Տերիտորիա փառատոնի գեղարվեստական ղեկավարներից մեկն է։ 2008 թվականից Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի դպրոցի պրոֆեսոր է, որտեղ ունի դերասանների և ռեժիսորների դասարան ։ Նրա աշխատանքները ներկայացվել են Վիեննայի փառատոնում և Ավինյոնի թատերական փառատոնում ։ Նրա ֆիլմերը ցուցադրվել են Կաննի կինոփառատոնում, Լոկառնոյի կինոփառատոնում, Հռոմի կինոփառատոնում և Վարշավայի միջազգային կինոփառատոնում , որտեղ նրա «Յուրիի օր» ֆիլմն արժանացել է Գրան-Պրիի։
2012 թվականին Սերեբրենիկովը նշանակվել է Գոգոլ կենտրոնի գեղարվեստական ղեկավար ։
2017 թվականի մայիսի 23-ն Սերեբրեննիկովի բնակարանը ու Գոգոլ կենտրոնն ստուգվել են իրավապաշտպան մարմինների կողմից՝ կապված Սերեբրեննիկովի հիմնադրած Յոթերորդ ստուդիա ոչ առևտրային կազմակերպությունում կատարված չարաշահումների հետ ։ Թեև ոչ մի մեղադրանք չի առաջադրվել Սերեբրեննիկովի դեմ, որոշ մշակութային գործիչներ դրանում տեսել են քաղաքական դրդապատճառներ  , որոնց նպատակն էր Սերեբեննիկովին և այլ գործիչների թույլ չտալ քննադատել կառավարությանը (Սերեբրեննիկովը քննադատել էր 2014 թվականին Ղրիմի բռնակցումը Ռուսաստանին և աջակցություն հայտնել Ռուսաստանի ԼԳԲՏ համայնքին )։ Սերեբրենիկովին իրենց աջակցությունն են հայտնել ռուս մի շարք մշակութային գործիչներ, որոնց թվում էին Չուլպան Խամատովան, Վլադիմիր Ուրինը, Եվգենի Միրոնովը, Սերգեյ Յուրսկին  , Ալեքսեյ Գերմանը , Անդրեյ Մոգուչին ։ Մայիսի 24-ին Կրեմլում Եվգենի Միրոնովը կայացել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանով պարգևատրվելու ժամանակ նամակ է հանձնել Ռուսասատանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինին՝ ի սատարումն Սերեբրեննիկովի ։ Գրող Բորիս Ակունինն կարծիք է հայտնել, թե Սերեբրեննիկովի ձերբակալությունը չէր կարող կատարվել առանց Պուտինի հավանության ։
2017 թվականի օգոստոսի 22-ին Սերեբրեննիկովը ձերբակալվել է Ռուսաստանի հետախուզական կոմիտեի կողմից խարդախության մեղադրանքով. նա մեղադրվել է Յոթերորդ ստուդիայում 2011-2014 թվականներին պետական ներդրումները յուրացնելու համար։ Ըստ Ինտերֆաքսի նշած աղբյուրի՝ ենթադրյալ գողությունը պետության հասցրել է միլիոնավոր դոլարների վնաս, այլ աղբյուրներ նշում են, որ վնասը կազմել է ավելի քան 1 միլիոն ռուբլի   ։ Սերեբրեննիկովը ենթարկվել է տնայի կալանքի մինչև հոկտեմբերի 19-ը ։ Յոթերորդ ստուդիայի նախկին տնօրեն Յուրի Իտինը արդեն ենթարկվել էր տնային կալանքի սկսած 2017 թվականի մայիսի 31-ից ։ Յոթերորդ ստուդիայի նախկին գլխավոր հաշվապահ Նինա Մասլյաևան խոստովանել էր հանցանքը և գտնվում էր կալանքի տակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:ՏԷՖԻ մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Ոսկե դիմակ» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռոստովի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:«Նիկա» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Բյուրեղապակյա Տուրանդոտ» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Կինոտավրի» դափնեկիրներ
Ժիրոն
Ժիրոն (Giron), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Բելգարդ Սյուր Բելզերին կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Նանտյուանն է։
Կոմունայի INSEE Կոդը՝ 01174։
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 162 մարդ։
Պորտովսկոե
Պորտովսկոե (Портівське), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Պերշոտրավնևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պորտովսկոե ավանում բնակվում էր 624 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Պերշոտրավնևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Ռիչարդ Բիթթի Մելլոն
Ռիչարդ Բիթթի Մելլոն, (Richard Beatty Mellon, ), երբեմն՝ '''Ռ. Բ․''', Մելլոնների ընտանիքի անդամ բանկիր, արդյունաբերող և բարերար Փենսիլվանիա նահանգի Փիթսբուրգ քաղաքից։
Կենսագրություն
Նա և նրա եղբայր Էնդրյու Մելլոնը՝ դատավոր Թոմաս Մելլոնի որդիները, հաճախակի բիզնես գործընկերներ էին։ Ռիչարդը ծառայում էր Էնդրյուի օրոք Մելոն Բանկում և ստանձնեց նրա նախագահությունը 1921 թվականին, երբ Էնդրյուն նշանակվեց գանձապետարանի քարտուղար։ Նրանք նաև կատարեցին համատեղ բարեգործական նվերներ, մասնավորապես մի քանի խոշոր նվիրատվություններ իրենց մայր բուհին՝ Պիտսբուրգի համալսարանին, ներառյալ Մելլոնի արդյունաբերական հետազոտությունների ինստիտուտի ստեղծումը՝ ի պատիվ իրենց հորը, որն այժմ Քարնեգի Մելլոն համալսարանի մի մասն է ։
Ռ.Բ.-ն 1899-1910 թվականներին եղել է որպես Փիտսբուրգի ընկերության նախագահ, 1907 թվականին վերանվանվել է Ամերիկայի ալյումինի ընկերություն և մեծ ներդրումներ է կատարել Փիտսբուրգի ածխային ընկերությունում, որն այսօր հանդիսանում է Կոնսոլ Էներջ-ի մաս, որտեղ բախվել է Ջոն Լ. Լյուիսի հետ ։ Հետագայում նա մեծ դեր ունեցավ Մելբենք ընկերության բանկային հոլդինգի ստեղծման գործում, որն օգնեց փոխկապակցված բանկերին հաղթահարել Մեծ դեպրեսիան ։
1918 թվականին Ռ.Բ.Մելոնը կազմակերպեց Քաղաքային պլանի Քաղաքացիական կոմիտեն, որը ձգտում էր բարելավել Փիտսբուրգը՝ ավելի լավ քաղաքաշինական պլանավորման և գոտիավորման միջոցով։ Ի պատիվ իր քաղաքացիական ջանքերի՝ Օդի և թափոնների կառավարման ասոցիացիան ճանաչում է այն անհատներին, ովքեր վարչական, օրենսդրական և դատական ներդրում են ունեցել աղտոտման նվազեցման ոլորտում՝ Ռիչարդ Բիթի Մելլոն մրցանակով։
1931 թվականին Ռ․ Բ․ Մելոն-ը C.C. Մակդոնալդը ստանձնեց Փենսիլվանիա նահանգի Լիգոնիե քաղաքի Իդլեվիդ արկ-ի հսկողությունը։ Նա Ռոլինգ Քլաբ-ի հիմնադիրն էր։
Նրա երեխաները՝ Սառա Մելոնը և նրա կրտսեր եղբայրը՝ Ռիչարդ Քինգ Մելլոնը, իրենց զարմիկների՝ Փոլ Մելլոնի և Աիլսա Մելոն-Բրյուսի հետ եղել են ընտանեկան հարստության ժառանգորդները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆինանսիստներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Կազանի ձիարշավարան
Կազանի ձիարշավարան («Казан» ат спорты комплексы, «Կազանի» միջազգային ձիասպորտային համալիր»), Ռուսաստանի ամենամեծ և Եվրոպայում ամենախոշոր ձիարշավարաններից մեկը։ Թույլ է տալիս իրականացնել ինչպես թռիչքներ, այնպես էլ վազք։ Գտնվում է Կազանի Սովետսկի թաղամասում, Կամալևի պողոտայում, «Կազան-21-րդ դար» բնակելի համալիրի և «Լազուր երկինք» երկնաքերի հարևանությամբ։ Համալիրի ընդհանուր տարածքը 89,4 հեկտար է ։
Պատմություն
Կազանի ձիարշավարանի պատմությունը սկսվում է 1868 թվականից, երբ Կաբանի լճի վրա սկսեցին անցկացնել վարգաձիերի կանոնավոր վազք ։ Լճի և ներկայիս Պավլյուխին փողոցների միջև ընկած տարածքում ձևավորվել է ձիասպորտի համալիր։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ հիմնվել է հանրապետության թաթարական պետական ձիաբուծական գործարանը։ Խորհրդային ժամանակաշրջանում ձիասպորտը հայտնի էր մինչև 1980-ական թվականներ ։ 1990-ական թվականների կեսերին այս մարզաձևի հանդեպ հետաքրքրությունը վերականգնվեց։ 1995 թվականին տեղի ունեցավ նոր ձիարշավարանի բացում հին շենքի փոխարեն, վերանորոգվեցին ախոռները և տրիբունաները, ընդունվեց Թաթարստանում ձիաբուծության և ձիասպորտի զարգացման ծրագիր։ 2005 թվականին Կազանի Հազարամյակին ընդառաջ հին օդանավակայանի տարածքում բացվեց ժամանակակից ձիարշավարան։ Նախկին ձիարշավարանի տարածքը օգտագործվեց բնակելի տարածքի զարգացման համար ։ Ձիարշավարանում կազմակերպվում են Ռուսաստանի և Թաթարստանի նախագահների մրցանակների և այլ մրցույթների բաց մրցավազքեր։
Տեխնիկական պարամետրեր
Համալիրը բաղկացած է վեց գոտիներից` սպորտային ցուցադրության, մարզական, տնտեսական, զբոսայգու, զվարճանքի, ինչպես նաև ձիարշավարանի դաշտ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանին ձիարշավարաններ Կատեգորիա:Սպորտը Ռուսաստանում Կատեգորիա:Կազանի մարզական կառույցներ
Դաղստանյան լեզուներ
[[Պատկեր:Northeast Caucasian languages.png|thumb|350px|right|Դաղստանյան լեզուներ։
<font color=#E2E27E>Բեժ ։ Չեչենները եւ ինգուշները
Ղարաբաղլի
Ղարաբաղլի (Карабаглы, Կարաբաղլի), գյուղ Դաղստանի Տառումովսկի շրջանում։ Ձևավորում է Ղարաբաղլի գյուղական համայնքը՝ որպես նրա կազմի մեջ մտնող միակ բնակավայր ։
Դաղստանյան լեզուներ
<font color=#86CF8C>Կանաչ ։ Ավարերեն-անդիական իսկ ցեզերեն
Ղարաբաղլի
Աշխարհագրություն
Գտնվում է շրջանային կենտրոն Տառումովկա գյուղից 8 կմ հեռավորության վրա։
Դաղստանյան լեզուներ
<font color=#4693B2>Կապույտ ։ Դարգվա
<font color=#3C3276>Մուգ կապույտ ։ Լակյան
Ղարաբաղլի
Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1786 թվականին Ղարաբաղի փախստական հայերի կողմից, այդտեղից էլ առաջացել է գյուղի երկրորդ՝ Ղարաբաղսկոե անունը։ Անվանումը տրվել է ի պատիվ իրենց հայրենիքի, Ղարաբաղլին թուրքերենից թարգմանաբար նշանակում է Սև այգիներ։
Դաղստանյան լեզուներ
<font color=#CAFE5B>Բաց կանաչ ։ Լեզգիերեն իսկ խինալուղերեն]]
Դաղստանյան լեզուներ, իբերա-կովկասյան լեզվաընտանիքի ճյուղերից մեկը։ Խոսվում է Դաղստանի, մասամբ նաև՝ Ադրբեջանի հյուսիսային շրջաններում, Վրաստանի և Չեչենա Ինգուշական որոշ բնակավայրերում։
Ղարաբաղլի
Պատմություն
Այժմ Դաղստանի տարածքում միակ բնակավայրն է, որտեղ հայերը դեռևս կազմում են բնակչության զգալի մասը։
Դաղստանյան լեզուներ
Խոսողների թիվը՝ ավելի քան 1,3 միլիոն (1970)։ Դաղստանյան լեզուներ բաժանվում են երեք լեզվախմբի․
Ղարաբաղլի
Բնակչություն
Ըստ 1926 թվականի Համառուսաստանյան մարդահամար տվյալների.
Ըստ 2010 թվականի Համառուսաստանյան մարդահամարի տվյալների.
Դաղստանյան լեզուներ
Դաղստանյան լեզուների հնչյունական և քերականական կառուցվածքն ունի բազում յուրահատկություններ։ Հատկապես բարդ է բաղաձայնական համակարգը, ուր կան կողմնական (կողքային), լեզվաքմային (լեզվակային), ըմպանային, կոկորդային հնչյուններ։ Քերականության մեջ բնորոշ են նախադասության էրգատիվ կառուցվածքը, հոլովների մեծ քանակությունը (թաբասարաներենում՝ 40), գոյականների դասի առկայությունը (որոշ լեզուներում հասնում է 6-ի)։ Դաղստանյան լեզուներից գիր անեն ավարերենը, լակերենը, դարգիներենը, լեզգիերենը ն թաբասարաներենը։ Գրությունը մինչև 1928-ը՝ արաբագիր, 1928-1938-ը՝ լատինագիր, ապա՝ ռուսագիր։
Կատեգորիա:Իբերակովկասյան լեզվաընտանիք Կատեգորիա:Ռուսաստանի լեզուներ
Ղարաբաղլի
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով 702 բնակչից 329-ը տղամարդիկ են, 373-ը՝ կանայք ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1786 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայաբնակ գյուղեր
Կադրիորգ
Պատմություն
Պալատի ու զբոսայգու նոր համալիրի հիմքը դրվել է 1718 թվականի հուլիսի 25-ին, Պետրոս Առաջինի հրամանով։ Նախագիծը կազմել է իտալացի Նիկկոլո Միկետտին։ Շինարարական աշխատանքները ղեկավարում էր նրա օգնական Գաետանո Կյավերին։ 1720 թվականին Միկետտիի պնդմամբ Ռևել է ուղարկվել Միխայիլ Զեմցովը, որը ղեկավարել է համալիրի շինարարությունը հետագա չորս տարիների ընթացքում։ Սկսած 1721 թվականի գարնանից մինչև շինարարության ավարտը բոլոր աշխատանքները ղեկավարել է միայն Զեմցովը։
Արդեն 1719 թվականի աշնանը կողային տաղավարները պատված էին կղմինդրով, իսկ 1721 թվականի գարնանն ավարտին էր հասցված ներքին հարդարանքը։ Դրանից շատ չանցած այստեղ որոշ ժամանակ ապրել են Պետրոս Առաջինն ու Եկատերինան։ Գլխավոր շինության պատերն սկսել են կառուցել 1720 թվականից, իսկ արդեն հաջորդ տարի կապվել է տանիքը։ 1724 թվականին, Պետրոս Առաջինի` Ռևել կատարած վերջին այցելության ժամանակ գլխավոր շինության ներքին տարածքների մեծ մասը դեռ անտառների մեջ էր, հիմնական աշխատանքներն ավարտվել են 1727 թվականին։
Նոր պալատում Պետրոսն ու Եկատերինան չեն հասցրել ապրել ։
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Կադրիորգյան պալատում տեղակայվել է Ռևելի աշխատավորների ու զինվորների պատգամավորների խորհուրդը ։
1921-1929 և 1946-1991 թվականներին պալատը Էստոնիայի գեղարվեստական թանգարանի գլխավոր շինությունն էր։
Ներկայումս Կարդրիորգի պալատում է գտնվում Էստոնիայի գեղարվեստական թանգարանի մասնաճյուղը` Կադրիորգի գեղարվեստական թանգարանը։
Կադրիորգի այգի
Տարածքն ի սկզբանե եղել է մոտավորապես 300 հա։ Այգին նախատեսվում է վերականգնել 18-րդ դարի ոճով` կտրտվող ծառերով։ Այդ ոճով է վերականգնված պալատական այգին։
Այգում է գտնվում Պետրոս Առաջինի տուն-թանգարանը, իսկ սահմանին` Էստոնիայի արվեստի թանգարանի ժամանակակից շենքը (Կումու թանգարան)։
Այստեղ Լասնամյագիի զառիթափի վրա, որտեղ վերջանում է Լիդիա Կոյդուլի ներկայիս փողոցը, մոտավորապես 1780 թվականին ճարտարապետ Յոհան Մոորը կառուցել է միհարկանի տուն` աշտարակով ։ Այդ տանը տեղացի առևտրական Քրիստիան Ֆրեզեն 18-րդ դարի վերջին հիմնել է քաղաքում չթի առաջին մանուֆակտուրան։ 19-րդ դարի սկզբին տանը հիմնադրվել է Ռուսաստանի ռազմածովային գերատեսչության ինժեներական խումբը, որն զբաղվում էր Բալթիկայի նավահանգիստների շինարարությամբ։ 1827 թվականին աշտարակը հեռացվել է և կառուցվել է երկրորդ հարկ։ 1863 թվականի մայիսի 7-ին Ալեքսանդր 2-րդ կայսեր հրամանով Ռևելում կառուցվել է պանսիոնատ` աղքատացած պալատական կանանց համար, որոնց և փոխանցվել է այդ տունը։ 2003-2012 թվականներին շենքն օգտագործվել է Տալլինի ռուսական թանգարանի կողմից։ 2017 թվականից սկսած այդ շենքն զբաղված է «Լոտտե» մանկապարտեզի կողմից ։
Այգում արհեստական լճակներ են փորվել հենց հիմքը գցելու ժամանակ` լանդշաֆտը կենդանացնելու, ինչպես նաև` հողը ցամաքեցնելու համար։ Դրանցից հնագույնը եղել են Մարինինյան մանկատան բակի լճակը, ներկայիս Կադրի փողոցի ճանապարհից դեպի հյուսիս գնացող լճակը, Վերին կամ Կարապի լճակն ու այգու արևմտյան մասում գտնվող արհեստական լճակը։ Վերին լճակը, ինչպես նաև այն ժամանակ այգում գոյություն ունեցող շատրվաններն ու կասկադները ջուր են ստացել հիմնականում Յուլեմիստե լճից։ Արհեստական լճի մոտ կար շերտաքարով շարված կղզի։ Ներքին լճակն իր ջրերը հավաքում էր Լասնամյագիի մոտ գտնվող ակունքներից։ Այս լճակի վրա ծառեր էին տնկվել ու տաղավար կառուցել։
2011 թվականի հուլիսի 31-ին զբոսայգում բացվել է Ճապոնական այգին։ Դրա կառուցման աշխատանքներն սկսվել էին 2008 թվականից, ըստ լանդշաֆտային դիզայներ Կիոտո Մասաո Սոնեի նախագծի ։
Զբոսայգու տարածքում ջերմոցներ են կառուցվել, որոնցում ամբողջ տարին պտուղներ ու ծաղիկներ էին աճում ։
Կադրիորգի շրջան
Կայսերական պալատի և զբոսայգու համալիրի կառուցման ժամանակ Կադրիորգի շրջանն անվանվում էր Ֆոննենտալ ։
19-րդ դարի սկզբին Եկատերինենտալի շրջանում էր գտնվում Ռևելի քաղաքամերձ տեղանքը, որը ժողովուրդն անվանում էր «Սլոբոդա»։ Սա աղքատ շրջան էր և հայտնի չէր որպես հանգստի վայր, չնայած այստեղ էին գտնվում պալատն ու զբոսայգին։ Արդյունքում բնակելի տների ու սպասարկման վայրերի կառուցման հետ Եկատերինենտալի վարկն սկսել է բարձրանալ։ Արդեն 1832 թվականին այստեղ իրենց հանգիստն էին անցկացնում կայսր Նիկոլայ Առաջինի երեք դուստրերը։
1880 թվականին Եկատերինենտալում անց է կացվել Էստոնական երգի երրորդ փառատոնը։ 1934 թվականին այստեղ են կազմակերպվել առաջին Էստոնական խաղերը, որոնք հիմք են դարձել պարերի տոնի ավանդույթի համար։
Գնոստիցիզմ
Գնոստիցիզմ ( (գնոսիս), գիտելիք, իմացություն, ճանաչողություն), կրոնափիլիսոփայական (թեոսոֆիական) համակարգերի ամբողջություն։ Ծագել է 1-2-րդ դարեր հեթանոսական տարբեր կրոնների ու հույն փիլիսոփաների ուսմունքների խառնուրդից, մուտք է գործել քրիստոնեության մեջ, փորձելով քրիստոնեական ուսմունքը միացնել արևելքի դիցաբանության, հեթանոսության, վաղքրիստոնեական հերետիկոսության վարդապետությունների, հելլենիզմի, պլատոնականության, նորպլատոնականության և նորպյութագորականության գաղափարների հետ։
Նախաքրիստոնեական և Քրիստոնեական գնոստիցիզմ
Նախաքրիստոնեական գնոստիկականության հիմքում ընկած էին տարբեր ժողովուրդների կրոնական, տիեզերաբանական և մարդաբանական գաղափարները, նորպլատոնականությունը, մովսիսականությունը։ Քրիստոնեական գնոստիցիզմը, որի կենտրոնը Ասորիքն էր, ընդունել է քրիստոնեական որոշ դրույթներ, բայց՝ հեթանոսական ըմբռնմամբ, մերժել Հին կտակարանը և դրանով՝ քրիստոնեության պատմական հողը։
Գնոստիկական 2 խմբերը
Գնոստիցիզմը բաժանվում է երկու մեծ խմբի՝
Գնոստիկական գաղափարները և ձգտումները
Գլխավոր հարցը, որ զբաղեցրել է գնոստիկյաններին, այն է, թե ինչպես է հոգին կամ երկնային կայծն ընկել ու բանտարկվել այս գռեհիկ նյութական աշխարհի մեջ և ինչպես կարող է կրկին ազատվել։ Հոգին սկիզբ է առել միանգամայն այլ տեղում, հավերժական մի աշխարհում, մի ուրիշ աստծո լուսավոր բնակատեղիում, քանզի այս սխալաշատ, նյութական և անկատար աշխարհը, բարձրագույն աստծո գործը չէ։ Գնոստիկյանները մերժել են նախնական քրիստոնեության գաղափարները, ապա գայի կամ հանդերձյալ կյանքի ակնկալությունները, ինչպես Քրիստոսի վերջին գալուստը, մեռելների հարությունը, Քրիստոսի հազարամյա թագավորությունը և այլն։ Ամեն բանի վերջը հոգու ազատությունն է նյութից և տանջանքներից, նյութը պետք է ոչնչանա և ճգնության միջոցով կամ սանձարձակությամբ արհամարհվի։ Դա հանգեցրել է ծայրահեղ դրսևորումների՝ բարոյականության մեջ. կա՛մ անհեթեթության հասնող խանդավառ ճգնական կյանք, կա՛մ սանձարձակություն և կենցաղային բոլոր օրենքների ու կանոնների ժխտում։ Գնոստիկյան տարաբնույթ հոսանքների, ուղղությունների, ուսմունքների, դպրոցների մեջ ընդհանուրը ` այլաբանության եղանակով (հիմնականում մտահայեցական փիլիսոփայության վերածված քրիստոնեության այլափոխման ճանապարհով) կատարյալ իմաստությունը (գնոսիսը) գտնելու ձգտումն էր, որը ձեռք է բերվում «հայտնության» միջոցով և մարդուն ցույց տալիս «փրկության» ուղին։ Գնոստիկականության հիմնական գաղափարներն ընդհանուր գծերով հանգում են գնոստիկյան վարդապետությանը։
Այն ՝
Դեմիուրգ աստվածը
Աշխարհի ստեղծողն ու օրենսդիրը (կամ տիեզերաստեղծ զորությունը) Դեմիուրգն է՝ հրեաների աստվածը, որը տարբեր է անծանոթ, բարձրագույն աստծուց։ Դեմիուրգը Հին կտակարանի ներկայացուցիչն է, իսկ բարձրագույն աստվածը՝ Նոր կտակարանի։ Աստվածայինը նյութից ազատելու համար անծանոթ աստվածը երկիր է ուղարկում մի փրկչի, որն իրականացնում է հոգևորի և նյութականի, բարու և չարի վերջնական բաժանումը։ Գնոստիկյանները, տարանջատելով բացարձակ բարձրագույն աստծուն և տիեզերքն ու նյութական աշխարհը ստեղծող հրեաների աստծուն՝ Դեմիուրգին, իրարից բաժանել են նաև գնոսիոսի Քրիստոսին և պատմական Հիսուսին։
Էոն աստվածը
Ազատարար կամ փրկիչ էոնը (զորությունը) Քրիստոսն է, իսկ պատմական Հիսուսը տարբեր է նրանից։ Էոնը Հիսուսի (այսինքն աստվածայինը՝ նյութականի) հետ միանում է միայն ժամանակավորապես (մկրտության ժամանակ և նրանից հեռանում է մահից առաջ), այլ կերպ ասած՝ երկրային Հիսուսը երկնային փրկչի երկրային երևույթն է, որ պետք է մարմին ընդուներ՝ տեսանելի դառնալու համար։ Այդ պատճառով էոնը Մարիամի միջով անցնում է ինչպես ջուրը խողովակի, առանց նյութի հետ առնչվելու կամ նրանով պղծվելու։ Այստեղից բխում էր գնոստիկյանների դոկետիզմը (երևութականություն)։ Նրանք չեն ընդունել Քրիստոսի մարմնացումը և իրական մարդ լինելը. նրան հատկացվել է գերմարդկային բնություն և երևութական մարմին, ուստի Քրիստոսի ծնունդը, կյանքը, չարչարանքները, խաչելությունն ու մահը համարել են երևութական։ Չեն ընդունել գայական նշանների կամ նյութական առարկաների հետ կապված խորհուրդները, պայքարել են հատկապես խաչի պաշտամունքի դեմ։
Գնոստիցիզմը և քրիստոնեությունը
Գնոստիցիզմը ժամանակի ընթացքում մոտեցել է քրիստոնեությանը, այդ գործում կարևոր դեր են խաղացել Մարկիոնը (2-րդ դար), Տատիանոսը (2-րդ դար), Բարդայծան Եդեսացին (2-3-րդ դարեր) և ուրիշներ։ Գնոստիցիզմի գլխավոր վտանգը քրիստոնեական եկեղեցու համար այն էր, որ ներխուժելով քրիստոնեություն, փորձել է քայքայել քրիստոնեական եկեղեցին ներսից, փոխել նրա բնույթը, մանավանդ նրա փրկագործության գաղափարը, Փրկչի ավետարանական ուսմունքը և այն վերածել մասամբ տիեզերաստեղծական առասպելների, մասամբ էլ՝ հունական կրոնաիմաստասիրական աշխարհայացքի։ Բացի այդ, գնոստիկյանները, զգալի քանակությամբ գրականություն ստեղծելով, իրենց ուսմունքը լայնորեն տարածել են քրիստոնեական համայնքներում։ Եկեղեցին երկարատև և անզիջում պայքար է սկսել գնոստիկյան աղանդավորների դեմ՝ ստեղծելով իր առաջին աստվածաբանական դպրոցները, հրապարակ հանելով նրանց գաղափարների դեմ ուղղված բազմաժանր ու ծավալուն գրականություն, որտեղից էլ հիմնականում իմանում ենք գնոստիկյանների վարդապետության մասին (նրանց ստեղծած գրականությունը եկեղեցին ոչնչացրել էր)։ Միայն 1945 թվականին Վերին Եգիպտոսի Խենոբոսկիոն գյուղում հայտնաբերվել են 3-րդ դարի գնոստիկյան 44 ձեռագիր երկեր։
Գնոստիցիզմը Հայաստանում
Գնոստիցիզմի ծաղկման շրջանում գնոստիկյան գաղափարները սակավաթիվ հետևորդներ են ունեցել Հայաստանում։
Գնոստիկյան աղանդները կամ նրա հիմքի վրա ստեղծվածները Հայաստան են մուտք գործել ավելի ուշ՝ 4-5-րդ դարեր։ Հիշատակելի են բորբորիտների, մծղնյաների, պավլիկյանների աղանդները, տարածված էին նաև եվստաթիոսականների՝ Սեբաստիայի հայազգի եպիսկոպոս Եվստաթեոսի անվան հետ կապված անապատական շարժումը, որն իր վարդապետության մեջ ներառել էր գնոստիկյան առանձին գաղափարներ։ Հավանաբար որոշ տարածում է ունեցել մարկիոնականությունը։ Թերևս այդ է պատճառը, որ Մարկիոնի ուսմունքի քննադատությանը Եզնիկ Կողբացին իր «Եղծ աղանդոց»-ում առանձին գլուխ է նվիրել։ Ենթադրվում է, որ գնոստիկյան է եղել Ղազար Փարպեցու հիշատակած «Հայոց աշխարհի աղանդը»։
Կատեգորիա:Գնոստիցիզմ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական ուղղություններ և դպրոցներ Կատեգորիա:1-ին դարի հիմնադրումներ Կատեգորիա:Հոգևորություն
Անտոնիա Արսլան
Անտոնիա Արսլան, հայկական արմատներով իտալացի գրող, գիտնական։
Կենսագրություն
Արսլանը ծնվել է Պադովայում։ Հնագիտություն ուսումնասիրելուց հետո, նա դարձել է Պադովայի համալսարանի ժամանակակից և արդի իտալական գրականության պրոֆեսոր և հրատարակել բազմաթիվ նորարարական ուսումնասիրություններ, մասնավորապես 19-րդ և 20-րդ դարերի իտալացի հանրաճանաչ կին գրողների ստեղծագործությունների վերաբերյալ։
Նրա ամենավերջին հրատարակումները վերաբերում են նրա հայկական ծագմանը։ Անտոնիա Արսլանը իտալերեն է թարգմանել Դանիել Վարուժանի պոեզիայի երկու հատորը և խմբագրել է Հայկական ցեղասպանությանը և Իտալիայում հայ փախստականների կյանքին վերաբերող գործերը։
Նրա առաջին վեպը, La masseria delle allodole («Արտույտների ագարակը») հրատարակվել է 2004 թ. (անգլերեն տարբերակը՝ 2007 թ., Geoffrey Brockի թարգմանությամբ), որտեղ նա նկարագրում է իր նախնիների պատմությունը ։ Այն պատմում է հայ ընտանիքի մասին, որը փորձում է խուսափել Օսմանյան կայսրությունում հայերի մասսայական ջարդերից և փախչել Իտալիա, արդեն 40 տարի այնտեղ բնակվող հարազատների մոտ ։ Անտոնիա Արսլանի «Արտույտների ագարակը» գրքի հայերեն թարգմանությունը (թարգմանող՝ Սոնա Հարությունյան, խմբագիր՝ Սոնա Սեֆերյան) հրատարակվել է 2007 թվականին եւ վերահրատարակվել՝ 2012 թվականին։ Նոյն 2012 թվականին «Զանգակ» հրատարակչությունը հրատարակել է երկրորդ՝ «Զմյուռնիայի ճանապարհը» գրքի հայերեն թարգմանությունը։
«Արտույտների ագարակը» գիրքը թարգմանվել է մոտ 20 լեզուներով և ամբողջ աշխարհում իրացվել է հսկայական տպաքանակներով։ Միայն Իտալիայում, որտեղ հայ համայնքն ընդամենը 2000 մարդուց է բաղկացած, սպառվել է գրքի ավելի քան 300.000 օրինակ։ «Արտույտների ագարակը» ցնցել է Տավիանի եղբայրներին, որոնք վեպի սցենարով նկարահանել են ֆիլմ 2007 թ.։
2012 թվականին, Իտալիայում լույս է տեսել Արսլանի նոր գիրքը, որը պատմում է «Մշո ճառընտիր» հայկական ամենամեծ ձեռագիրը Եղեռնի ժամանակ փրկած երկու հայ կանանց մասին։
2010 թ. ՀՀ Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Մովսես Խորենացու մեդալով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Իտալահայ գիտնականներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Ընտանիքի պլանավորում
Ընտանիքի պլանավորումը կրթական, բժշկական և հասարակական գործողությունների համպարփակ ամբողջականությունն է, որն անհատներին թույլ է տալիս ազատորեն որոշել իրենց երեխաների քանակը, դրանց ծնվելու միջև ընկած ժամանակահատվածը և ընտրել դրանք կարգավորելու միջոցները ։ Ընտանիքի պլանավորումը կարող է վերաբերել կնոջ որոշմանը՝ քանի երեխա ծնել կամ չծնել ընդհանրապես, ինչպես նաև այն տարիքը, որում նա որոշում է ծնել։ Դրա վրա ազդում են այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են ամուսնական կարգավիճակը, կարիերան, ֆինանսական վիճակը, և հաշմանդամությունները, որոնք կարող են ազդել նրանց երեխա ծնելու ու մեծացնելու ունակության վրա։ Սեռական ակտիվության դեպքում ընտանիքի պլանավորման համար կարող են օգտագործվել հակաբեղմնավորիչներ և այլ միջոցներ՝ վերարտադրության ժամանակի դասավորությունը կազմակերպելու համար ։
Ընտանիքի պլանավորման այլ հայեցակետերից են սեռական դաստիարակությունը, սեռավարակների կանխարգելումն ու կառավարումը, նախաբեղմնավորային բժշկական խորհրդատվությունը և անպտղության կառավարումը ։ ՄԱԿ–ը և Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունն ընտանիքի պլանավորման ուղղությամբ աջակցող գործունեություն են վարում։ Աբորտը չի համարվում ընտանիքի պլանավորման միջոց, սակայն հակաբեղմնավորիչների կիրառումը և ընտանիքի պլանավորումը նվազեցնում են աբորտի դիմելու կարիքը ։
«Ընտանիքի պլանավորում» հասկացությունը երբեմն օգտագործվում է որպես հոմանիշ հակաբեղմնավորմանը, սակայն ընտանիքի պլանավորումը դրան համատեղ ենթադրում է նաև այլ միջոցների կիրառում։ Հակաբեղմնավորիչներ կիրառող մարդիկ միշտ չէ, որ ընտանիք են պլանավորում, ինչպես օրինակ՝ ամուրիները, ամուսնացած զույգերը, որոնք հետաձգում են երեխայի ծնունդը կարիերայի կերտման համար ևն։ Ընտանիքի պլանավորում հասկացությունն օգտագործվում է ողջ տիրույթը պարփակելու համար, սակայն ժամանակակից իմաստով երևույթը վերաբերում է ծնելու վերաբերյալ կնոջ որոշմանը և պտղունակ զույգերի՝ զավակների քանակը սահմանափակելը և միջծննդաբերական ժամանակահատվածների կառավարումը։
Նպատակներ
1968 թվականի մայիսի 13–ին Թեհրանում անցկացվել է Մարդու իրավունքների միջազգային համաժողովը, որի ընթացքում ընդունվել է Թեհրանի հռչակագիրը, որը վերահաստատվել է 1974 թվականին Բուխարեստում, 1984 թվականին Մեխիկոյում և 1994 թվականին Կահիրեում ։ Դրա գլխավոր դրույթներից էր այն, որ զույգերը, կանայք և տղամարդիկ ունեն ընտանիքի պլանավորման ապահով, մատչելի, հասանելի, ընդունելի տեղեկատվության և միջոցների իրավունք։ Այդ միջոցները կարող են օգտագործվել բնական ծնունդի, սուրոգատության, արհեստական բեղմնավորման, որդեգրության համար։ Այն դեպքերում, երբ անձը չի ցանկանում երեխա ծնել, նա կարող է ուսումնասիրել միջոցները, որոնք կարող են կանխել հղիությունը, ինչպիսիք են բեղմնականխումը, հակաբեղմնավորիչները կամ ֆիզիկական պաշտպանությունը և կանխումը։
Երեխա մեծացնելը պահանջում է տարբեր ռեսուրսների ահռելի քանակ․ ժամանակային, սոցիալական, ֆինանսական և բնապահպանական  ։
Երեխայի ծնունդն էական ազդեցություն չունի մարդկանց բարեկեցության վրա, սակայն սոցիալական որոշ խմբեր կարող են իրենց ավելի լավ զգալ առանց երեխաների։ Երեխայի որդեգրումից հետո շատ ընտանիքներ ավելի երջանիկ են դարձել ։ Որդեգրումը նաև ավելի արդյունավետ կաորղ է լինել երեխա ունենալ ցանկացող ավելի տարեց մարդկանց համար, ովքեր ավելի հակված են անառողջ երեխա բեղմնավորել  ։
Ռեսուրսներ
Ծնողների առավել բարձր կրթական մակարդակը և բարձր վարձատրությունը թույլ են տալիս ավելի բարեկեցիկ դարձնել ամեն երեխայի կյանքը։ Ավելի քիչ հարազատ քույր–եղբայր ունեցող երեխաներն հակված են ստանալ լիարժեք կրթություն։ Ընտանիքի պլանավորումը թույլ է տալիս կանխել բնակչության անկառավարելի աճը՝ ազգային և մարզային զարգացման խոչընդոտներից մեկը ։
Առողջություն
Մոր առողջության՝ հղիության, ծննդաբերության և հետծննդյան ժամանակաշրջանում կնոջ առողջության պահպանությունն է։ Թեև հղիությունը դրական և հաճելի փորձ է կանանց համար, սակայն շատ կանանց համար հղիությունը կարող է լինել տառապանքի, վատառողջության և մահվան պատճառ։ Մայրական մահերի 99%–ը պատահում է թույլ զարգացած երկրներում, հիմնականում անդրսահարյան Աֆրիկայում և Հարավային Ասիայում ։
Վաղ և ուշ տարիքում հղիությունը մեծացնում է առողջական ռիսկը։ Մինչև տասնութ տարեկան հասակում հղիանալը կարող է հանգեցնել բարդացումների և մահվան հավանականությունը։ Երեխայի ծնունդից հետո մինչև հաջորդ երեխայի բեղմնավորման նվազագույն անվնաս ժամանակամիջոցը 2 տարի է, առավելագույնը՝ 5 տարի, վիժումից հետո՝ առնվազը 6 ամիս ։
Ժամանակակից միջոցներ
Ընտանիքի պլանավորման ժամանակակից միջոցներն են բեղմնականխումը, արհեստական բեղմնավորումը և ընտանիքի պլանավորման ծրագիրը։
Հակաբեղմնավորիչներն անցանկալի հղիության կանխարգելման առավել հասանելի և գործուն միջոցներից են։ Ընտանիքի պլանավորման պետական ծրագրերը նպաստում են աղքատ ընտանիքներում ծնելիության նվազմանը ։ Երեխաների որդեգրումը երեխա ունենալու տարբերակներից մեկն է, որի դեպքում պետք է պահանջվում է յոթ քայլ․ որդեգրման որոշում, որդեգրման համար դիմում, որդեգրող տան քննություն, որդեգրման թույլտվություն, որդեգրի և որդեգրողի համապատասխանելիություն, որդեգրի տեղափոխությունն, որդեգրման օրինականացում
Բեղմնականխում
Անցանկալի հղիությունը կանխելու համար կան բազմաթիվ միջոցներ։ Կան բնական և քիմիական միջոցներ, որոնք ունեն իրենց դրական և բացասական կողմերը։ Վարքագծային միջոցներից են սերմնաժայթքման կանխումը և դաշտանային շրջափուլերի հաշվարկումը, որոնք անվճար են և հասանելի։ Ավելի երկար գործողությամբ միջոցներից են ներարգանդային պարույրը և իմպլանտները, որոնք արդյունավետ են, հեշտ տեղադրվող, սակայն՝ ռիսկային։ Պահպանակները գործուն միջոց են, որոնք պաշտպանում են նաև սեռավարակներից։ Վիրահատական միջոցներն (արգանդափողերի կապում, վազէկտոմիա) ապահովում են անշրջելի արդյունք ։
Արհեստական բեղմանավորում
Այն կանայք, ովքեր ի վիճակի չեն բնական ճանապարհով հղիանալ, կարող են դիմել արհեստական բեղմնավորման։ Արհեստական բեղմնավորման ամենատարածված միջոցներից է սուրոգատ մայրությունը, որի դեպքում կինը համաձայնվում է հղիանալ և ծնել երեխա այլ զույգի համար։ Սուրոգատային մայրության երկու տեսակ կա՝ ավանդական և գեստացիոնալ։ Ավանդական սուրոգատության (հայտնի է նաև որպես մասնակի, բնական կամ ուղիղ սուրոգատ մայրություն) ժամանակ, բեղմնավորման համար օգտագործվում է սուրոգատ մոր ձվաբջիջը և հայրական կամ դոնորի սերմնահեղուկը։ Բեղմնավորումը կարող է տեղի ունենալ բնական կամ արհեստական բեղմնավորման միջոցով։ Օգտագործելով դոնորի սերմնահեղուկը՝ երեխան չի ունենում ծնող(ներ)ի գենետիկական հատկանիշները։ Եթե նախատեսված է բեղմնավորման համար օգտագործել հայրական սերմնահեղուկը, ապա երեխան կունենա հայրական և սուրոգատ մոր գենետիկական հատկանիշները ։ Որոշ դեպքերում բեղմնավորումը կարող է տեղի ունենալ մասնավորապես կողմերի համաձայնությամբ, առանց բժշկի կամ իրավաբանական կողմի միջամտության։ Որոշ իրավասություններով, դոնորային սերմնահեղուկ օգտագործող՝ «հանձնարարող ծնողները» պետք է անցնեն որդեգրման գործընթաց, որպեսզի ստանան երեխայի օրինական ծնողական իրավունքները։ Շատ կենտրոններ, որտեղ կատարում են բեղմնավորումներ՝ սուրոգատ մայրության միջոցով, կողմերին աջակցում են իրավական գործընթացները կազմակերպելուն։ Գեստացիոնալ սուրոգատությունն (հայտնի է նաև որպես սեփական կամ ամբողջական սուրոգատություն ) առաջին անգամ կիրառվել է 1986 թվականին ։ Այն տեղի է ունենում, երբ արտամարմնային բեղմնավորված սաղմը տեղադրվում է սուրոգատ մոր օրգանիզմ, երբեմն սուրոգատ մորն անվանում են գեստացիոնալ հղիություն կրող։ Գեստացիոնալ սուրոգատությունը ունի մի քանի ձև և յուրաքանչյուրի ժամանակ երեխան գենետիկորեն կապ չունի սուրոգատ մոր հետ։
Սերմնահեղուկի դոնորությունն արհեստական բեղմնավորման մեկ այլ տեսակ է։ Դրա դեպքում դոնորական սերմնահեղուկը ներարկվում է կնոջ ձվաբջջի մեջ։ Դա կարող է արվել նաև սեռական հարաբերության միջոցով, ինչը կոչվում է բնական սերմնավորում։
Ֆինանսներ
Ընտանիքի պլանավորմանն ուղղված պետության ծախսերը նվազեցնում են պետության հետագա ծախսերը մանկական առողջապահության վրա։ Ընտանիքները մեկ երեխայի վրա ծախսում են իրենց եկամուտների մոտ 20-25%–ը։ Մեկ երեխայի վրա ծախսվող գումարը 24%–ով ավելի է այն ընտանիքներում, որտեղ երեխաների թիվը փոքր է երեքից։
Մեդիաարշավ
Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ կա կապ ընտանիքի պլանավորմանն ուղղված մեդիաարշավների և հակաբեղմնավորիչների օգտագործման միջև։ Քենիայում և Տանզանիայում անցկացված հարցումների արդյունքում պարզվել է, որ կանայք, ովքեր իմացել են ընտանիքի պլանավորման մասին ռադիոյի, թերթերի կամ հեռուստատեսության միջոցով, ավելի հակված են եղել օգտագործել հակաբեղմնավորիչներ ։
Պետական աջակցություն
Ընտանիքի պլանավորման ուղղակի պետական աջակցությունը կատարվում է պետական հիմնարկությունների՝ հիվանդանոցների, պոլիկլինիկաների, բժշկական և սոցիալական աջակցության կենտրոնների միջոցով։ 2013 թվականին 197 պետություններից 160–ում ընտանիքի պլանավորման պետական ուղղակի աջակցություն է իրականացվել, իսկ մնացած 37–ից 20–ում աջակցությունն իրականացվել է միջնորդավորված՝ հասարակական կազմակերպությունների միջոցով ։
Մասնավոր աջակցություն
Մասնավոր աջակցություն են կատարում հիմնականում հասարակական և դավանական կազմակերպությունները։ Դրանք անվճար կամ սուբսիդավորված ծառայություններ են մատուցում բժշկական կենտրոններին, դեղագործարաններին և դեղատներին։
Դեղատներն ապահովում են հակաբեղմնավորիչների մատակարարումն այն տարածքներում, որտեղ քիչ են կամ չկան հիվանդանոցներ։
Աշխատավայրերում տարվող բացատրական աշխատանքները ևս նպաստում են ընտանիքի պլանավորման մասին տեղեկատվության տարածմանը։ 1997–2000 թվականների ընթացքում Եթովպիայում բեղմնականխումը 11%–ից աճել է 90%–ի ։
Հասարակական կազմակերպություններ
Հասարակական կազմակերպություններն աշխատում են այն բնագավառներում, որտեղ պետությունը կարող է չաշխատել։ Այն երկրներում, որտեղ պետությունը չի աջակցում կամ նույնիսկ արգելում է ընտանիքի պլանավորումը, հասարակական կազմակերպությունները կատարում են ծրագրեր և տեղեկատվություն են հասցնում մարդկանց ։
Միջազգային վերահսկողություն
Ընտանիքի պլանավորման ուղղությամբ աշխատանքներ են կատարում նաև Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը և Համաշխարհային բանկը ։
Հարկադիր ստերջացում
Պարտադիր կամ հարկադիր ստերջացման ծրագրերը կամ պետական քաղաքականությունը ստիպում է մարդկանց իրենց կամքին հակառակ ենթարկվել վիրահատական ստերջացման։ Լուսանցքային խմբերի մարդիկ առավել ենթարկված են հարկադիր ստերջացման վտանգին ։ Վերջին ժամանակներում հարկադիր ստերջացումներ իրականացվել են Արևելյան Եվրոպայում՝ գնչուների նկատմամբ և Պերույում՝ կեչուաների նկատմամբ ։ Չինաստանում տարվող մեկ երեխայի քաղաքականության շրջանակներում երբեմն կիրառվում էր հարկադիր ստերջացում։
Սեռական բռնություն
Բռնաբարությունը կարող է պատճառ դառնալ հղիության։ Բռնաբարությունը կարող է պատահել տարբեր իրավիճակներում, ներառյալ պատերազմի ժամանակ տեղի ունեցող կամ ամուսնական բռնաբարությունները, ստիպողական մարմնավաճառությունը ևն։
Ռուանդայի ցեղասպանության ընթացքում բռնաբարված կանանցից ծնվել է 2․000–10․000 երեխա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բեղմնականխում Կատեգորիա:Առողջապահություն
Գ. Մ. Լիանոզով և որդիներ
'''Գ. Մ. Լիանոզով և որդիներ''' (Г. М. Лианозов и сыновья)` 20-րդ դարի սկզբում Ռուսական կայսրությունում գործող նավթարդյունահանող ու վերամշակող ամենախոշոր կազմակերպություններից մեկը, որը պատկանել է Լիանոսյանների ընտանիքին։
Պատմություն
Հոր մահից հետո 1907 թ-ին Ստեփան Գևորգի Լիանոսյանը փորձ է կատարում վերաձևավորել հոր ընկերությունը, որը կոչվում էր «ՌուՆՕ», ու Սանկտ-Պետերբուրգում հիմնում է «Գ. Մ. Լիանոսյան և որդիներ» բաժնետիրական ընկերությունը՝ ունենալով 1 միլիոն ռուբլի հիմնադիր կապիտալ։ Սակայն մեկ տարի հետո ընկերության կապիտալիզացիան կազմում էր արդեն 2 միլիոն ռուբլի ։ Նրան հաջողվում է ընտանեկան գործունեությունը զարգացնել՝ դարձնելով խոշորագույն միավորում, որում ներգրավված էին այլ խոշոր ներդրողները։ Մասնավորապես ընկերության ղեկավար մարմնում են ներգրավվել Պ. Լեժդնովսկին ու «Պուտիլովյան գործարանի» ղեկավար Ալեքսեյ Պուտիլովը։ Մինչ այդ նավթային գործունեությունը Ռուսական Կայսրությունում կրում էր հիմնականում ընտանեկան բիզնեսի տեսք։ Կազմակերպությունների ղեկավարումը փոխանցվում էր սերնդից սերունդ, իսկ խոշոր ներդրողները որպես կանոն զբաղվում էին գործունեությամբ ինքնուրույնաբար։ Մինչ այդ արտասահմանյան խոշոր ներդրողներ Նոբելները, Ռոթշիլդները ու «Shell» ընկերությունը զբաղեցնում էին Բաքվի նավթարդյունաբերության առաջնային դիրքերը ։
Մեծ ներդրումների հաշվին կարճ ժամանակահատվածում Լիանոսյանի ընկերությունը դարձավ նավթ արտադրող խոշորագույն ընկերությունների մեկը Բաքվում ։
Նավթահորերից բացի ընկերությանը պատկանում էին նաև ընկերություններ Բաքվում՝ Սպիտակ քաղաքում, կերոսինի ու նավթի գործարաններ, կերոսինի ու մազութի պահման տարաներ, նավթամուղ Կասպից ծովի ափին, նավթատար նավահանգիստ, Բաթումիում՝ ռեզերվուարներ ու պահուստ ։
1911 թ-ին ընկերության բաժնեմասերը ավելացվել են ևս 2 միլիոն ռուբլիով, որոնց զգալի մասը ձեռք է բերվել ֆրանսիացիների կողմից՝ դարձնելով նրանց ընկերության 25% բաժնետեր։ 1912 թ-ի սկզբում ընկերության տնօրենների խորհուրդը որոշում է Սիբիրյան առևտրային բանկից գնել "Ա. Ս. Մելիքով և Կո." ընկերության բաժնետոմսեր ի փոխանակում Գ. Մ. Լիանոսյան և որդիներ ընկերության բաժնետոմսերի։ Այդ նպատակով խորհուրդը որոշում է կայացնում ավելացնել հիմնադիր կապիտալը ևս 4 միլիոն ռուբլիով՝ հասցնելով այն 8 մլն-ի։ Այդ նպատակով նախատեսվում էր տպագրել 40 000 բաժնետոմս՝ յուրաքանչյուրը 100 ռուբլի արժողությամբ։ Դրանցից կեսը պետք է օգտագործվեր գնելու Մելիքովի գործը, իսկ մնացածը պետք է վաճառքի հանվեր՝ յուրաքանչյուրը ոչ պակաս քան 160 ռուբլի։ 1913 թ-ի փետրվարի 12-ին հերթական խորհրդի ընթացքում հայտարարվում է մի շարք ընկերությունների ձեռք բերման որոշման մասին, ինչի արդյունքում հնարավոր էր դառնում տարեկան արտադրությունը հասցնել 18 միլիոն փութի։ Այդ նպատսակով անհրաժեշտ էր ևս 4 միլիոն ռուբլի։ Նույն թվականին ընկերությունը կատարում է պատվեր Նիկոլաևի գործարանների ու նավաշիրանների միությանը կառուցելու նավթային շոգենավ, որը պետք է իրականացրել նավթի արտահանումը Սև ծովից արևմտյան Եվրոպա ու պետք է կրեր «Ստեփան Լիանոզով» անունը։ Ժողովը հաստատում է հիմնադիր կապիտալը մեծացնել ևս 8 մլն-ով՝ հասցնելով այն 16 մլն-ի։ Բաժնետոմսերը վաճառքի էին հանվել Պետերբուրգի ու Փարիզի բանկերում ։ Հայտարարվում է նաև ընկերության խորհրդում Ափշերոնյան նավթային ընկերության ու Արամազդ կազմակերպությունների անդամակցության մասին ։
1913 թ.-ին Համբուրգում ընկերությունը հիմնում է 1 միլիոն մարկ կապիտալով ընկերություն է հիմնում, որը պետք է զբաղվեր նավթամթերքի ներկրմամբ ու վաճառքով։ «Գ. Մ. Լիանոզով և որդիներ» ընկերությունը նման ընկերություններ հիմնում է նաև Անգլիայում, Ֆրանսիայում ու ԱՄՆ-ում։
Այսպիսով Գ. Մ. Լիանոսյան և որդիներ ընկերությունը ձեռք է բերում Ա. Ս. Մելիքով և Կո, Կ. Լ. Քվանսթրեմ, Կրասիլնիկով եղբայրներ, Թիֆլիսյան ընկերակցություն, Անգլո-ռուսական Մաքսիմյան ընկերակցություն, Արամազդ կազմակերպությունները, ձեռք է բերել Ռուսական նավթարդյունաբերական ընկերության բաժնետոմսերի 33%-ը, մասնակի ձեռք էր բերել նաև Միրզոև եղբայրներ, Կապիական ընկերակցություն, Մոսկվատո կազմակերպությունների բաժնետոմսերի զգալի մասերը։ Ընդ որում Միրզոև եղբայրներ ընկերության ձեռք բերման արդյունքում այն բաժանվում է Ռուստոնեֆտ ընկերության հետ համատեղ ու նրա հիմքի վրա ստեղծվում է մեկ այլ՝ Տոնելիս ընկերությունը՝ Տո - Товарищество, Նե - Нефть, Լիս - Лианозов։ Ընդ որում դրանցի հետո հաճախակի են դառնում Լիանոսյանների ու Նեֆտ ընկերությունների համատեղ ժողովները։ Լիանոսյաններին էին պատկանում նավթահորեր Սարուխանի, Սաբունչի, Բալախանի, Ռամանի, Բիբի-Եյբաթ, Բինագադի, Բանդարե Անզալիի տարածքներում, անշարժ գույքեր ուներ նաև Շամախիում, Սալյանում ու Տերյան շրջանում։ Նավթի արտադրությամբ էին զբաղվում Լիանոզյան կերոսինային-յուղային, բենզինային գիպսոլիտային, քիմիա-սուրոգատային ու սապոնի գործարանները։ Կառուցման փուլում էին պայթուցիկների ու մազերի գործարանները։ 1914 թ-ի փետրվարի 14-ին ընկերության կապիտալ ներդրումները ավելացվում են ևս 14 մլն-ով՝ կազմելով 30 միլիոն ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի օրերին՝ 1916 թ-ի հուլիսի 14-ին «Բռանոբել» ընկերությունը ձեռք է բերում Լիանոսյան և որդիներ ընկերության բաժնետոմսերի մի մասը։
«Ստեփան Լիանոզով» ջերմանավ
1912 թ-ի հոկտեմբերի 16-ին Գ. Մ. Լիանոզով և որդիներ ընկերությունը ստորագրում է պայմանագիր Նիկոլաևի գործարանների ու նավաշիրանների միության հետ կառուցելու երկվինտային, երկմմատույց դիզելային նավթային ու կերոսինային ջերմանավ-տանկեր, որի տարողունակությունը պետք է կազմեր 8000 տոննա։ Նավին նախատեսվում էր տալ «Ստեփան Լիանոզով» անվանումը։ Ջերմանավը նախատեսվում էր օգտագործել նավթամթերը արևմտյան Եվրոպա տեղափոխելու համար։ Նավի նախագիծը գնվել էր գերմանացի նշանավոր գործարար Կրուպպի ընկերությունից։ Նախագծի բյուջեն կազմել է 1 440 000 ռուբլի։ Շինարարությունը մեկնարկել է 1913 թ-ի հոկտեմբերի 27-ին ու պետք է հանձնվել 14 ամսից 1915 թ-ի հունվարի 1-ին։ Սակայն սկսված պատերազմը հետաձգեց շինարարությունը, ու նավը հանձնում են մոտ երկու ամիս ուշ՝ մարտի 7-ին ։
Ծովային նախարարությունը նման նավի ակռուցման մասին սկսում է բանակցությունները այն գնելու նպատակով։ Կառուցող ընկերությունը պայմանավորվում է նավը վաճառել, իսկ Լիանոսյաններին առաջարկում են հետ վճարել գումարները, ինչպես նաև տոկոս՝ տարեկան 6% ու տուժավճար 125 000 ռուբլի ծավալով։ Լիանոսյանները ոչինչ չէին կորցնում՝ հաշվի առնելով, որ պատերազմական իրավիճակի արդյունքում Բոսֆորի նեղուցը փակ էր Թուրքական իշխանությունների կողմից ։
Շոգենավը գործարկվում է «Բաքու» անվանումով, իսկ Սպիտակների պարտությունից հետո տեղափոխվում է Ֆրանսիա ու ստանում «LOIRE» անվանումը։ 1947 թ-ի ապրիլի 22-ին այն վաճառում են որպես ջարդման ենթակա ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նավթարդյունահանողներ Կատեգորիա:Ադրբեջանահայ կազմակերպություններ
Թիքմա (լեռ)
Թիքմա, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Մակու քաղաքից 6-7 կմ հարավ, Թիքմա գյուղի արևելյան կողմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի լեռներ Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ
Պրիազովսկոե (ավան, Պերշոտրավնևի շրջան)
Պրիազովսկոե (Приазовське), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Պերշոտրավնևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պրիազովսկոե ավանում բնակվում էր 948 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Պերշոտրավնևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Դաշույն՝ պատյանով (մ.թ.ա. 15-14-րդ դարեր, Լճաշեն)
Դաշույն՝ պատյանով, մ.թ.ա. 15-14-րդ դարերում Լճաշենում հայտնաբերված դաշույն, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 2007-122 համարի ներքո։
Նկարագրություն
Միաձույլ լանաշեղբ դաշույն է։ Երկսայր շեղբը ավարտվում է խաչարդով, որից բարձրանում է կիսագնդաձև գլխիկով դաստակը։ Այն սնամեջ է՝ լցված սև շաղախով։ Շքեղ զարդարված պատյանը ամբողջովին պատված է ընդելուզված եռանկյունի ծակոտիկներով, որոնց կենտրոնում դեպի վեր բարձրացող երկգլխանի օձի ռելիեֆ պատկեր է ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության թանգարանի նմուշներ Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
Զիկարի (լեռնանցք)
Զիկարի, լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիսային կողմում, Աջարիայի շրջանում, Ախալցխա քաղաքից հյուսիս։ Բարձրությունը 2131 մ է։ Նշանակված է Լինչի քարտեզում ։
Պեչերսկի վանքը Նիժնի Նովգորոդի մոտ
Նկարագրություն
«Պեչերսկու վանքը Նիժնի Նովգորոդի մոտ» նկարն Ալեքսեյ Սավրասովի՝ Վոլգային նվիրված շարքի առաջին աշխատանքներից մեկն է։ Չափերով այն Սավրասովի խոշորագույն կտավներից է։ Նկարի մեղմ գունային երանգավորումը շեշտում է հանգստություն և խաղաղություն, որ արտացոլում է Վոլգայի լանդշաֆտի վեհությունը ։
Նկարում պատկերված է տեսարան դեպի Վոլգայի հարևանությամբ գտնվող Պեչերսկի վանական համալիրը, որը գտնվում է Օկայի հետ միախառնման վայրից ոչ հեռու ։
Պատմություն
Ալեքսեյ Սավրասովն սկսել է աշխատել նկարի վրա 1870 թվականի ամռանը՝ Վոլգա կատարած ուղևորության ժամանակ։ Նույն թվականին, հիմնվելով բնօրինակից արված էտյուդի վրա, նա ավարտել է նկարի առաջին տարբերակը, որի վրա շարունակել է աշխատել 1871 թվականին, և նկարն ավարտելուց հետո այն թվագրվել է 1871 թվականով ։
1871 թվականին նկարը Պետերբուրգում արժանացել է Նկարիչների խրախուսման ընկերության երկրորդ մրցանակին, և նույն թվականին այն Սավրասովից գնել է Պավել Տրետյակովը  (այլ տվյալներով՝ Տրետյակովը համաձայնել է նկարը գնել դեռևս 1870 թվականի վերջին, երբ Սավրասովն ավարտել է նրա առաջին տարբերակը) ։
1932 թվականին կտավը Տրետյակովյան պատկերասրահից փոխանցվել է Նիժնի Նովգորոդի արվեստի թանգարանինո ։
Արձագանքներ
Արվեստագետ Նիկոլայ Նովոուսպենսկին նկարի մասին գրել է.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալեքսեյ Սավրասովի նկարներ Կատեգորիա:1871 նկարներ Կատեգորիա:Բնանկարներ
C++20
C++20, C++ ծրագրավորման լեզվի ստանդարտի ոչ պաշտոնական անվանումն է։ Այն ստեղծվել է Ստանդարտացման միջազգային կազմակերպության (ISO/IEC) կողմից և փոխարինում է C++17-ին ։ C++–ի ստանդարտավորման հանձնաժողովը սկսել է պլանավորել C++20-ը 2017 թվականի հուլիսին ։ Ընթացիկ նախնական օրինակն է N4778-ը ։
Ստորև ներկայացված է փոփոխությունների մի մասը, որոնք ընդունվել կամ քննարկվել են՝ C++20 ստանդարտում ներառելու համար ։
Նոր փոփոխություններ
2017 թվականի հուլիսին C++20 նախագծում ներառելու համար ընդունված նոր փոփոխություններն են ՝
2017 թվականի նոյեմբերի աշնանային հանդիպման ժամանակ ընդունված փոփոխությունները ներառում են
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:C++
Բյուրեղաօպտիկա
Բյուրեղօպտիկա, գիտություն բյուրեղներում լույսի տարածման մասին։
Նկարագրությունը
Կատեգորիա:Ֆիզիկա Կատեգորիա:Օպտիկա
(699) Հելա
(699) Հելա (Hela), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1910 թվականի հունիսի 5-ին Ջոզեֆ Հելֆրիչի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,616259 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,5513 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6813 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1545,68 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,232907 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,3° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:1910 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ջոզեֆ Հելֆրիչի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Քամիլա Քոլեթ
Քամիլա Յակոբին Քոլեթ (Camilla Jacobine Collett), ծնված Վերգելան (Wergeland, ),  նորվեգացի գրող, բանաստեղծուհի։ Համարվում է Նորվեգիայի առաջին ֆեմինիստը։
Հրապարակախոս Հենրիկ Առնոլդ Վերգելան ի քույրն է։
Կենսագրություն
Երբ Քամիլա Քոլեթը տասնվեց տարեկան էր, այցելում է Քրստիանիա՝ ներկայիս Օսլո մայրաքաղաք։ Այստեղ նրա և բանաստեղծ Յուհան Սեբաստիան Վելհավնի միջև սիրավեպ է սկսվում։ Ի դեպ, վերջինս Առնոլդ Վերգելանի՝ Քամիլայի եղբոր թշնամին էր։ Սակայն Քամիլայի և Յույանի հարաբերությունները այնքան էլ խորը չէին, ուստի շուտով ստիպված բաժանվում են։
1841 թվականի Քամիլա Վերգելանը ամուսնանում է Փեթեր Քոլեթի հետ։ Վերջինս հայտնի քաղաքական գործիչ էր և գրաքննադատ։
Կարիերա
Քամիլա Քոլեթը հիմնականում ստեղծագործել է արձակ ոճում։ Նրա առաջին հաջողված ստեղծագործությունը համարվում է «Ամթմանդենի դուստրերը» (Amtmandens Døttre) վեպը։ Սա լույս տեսավ երկու մասով՝ 1854 և 1855 թվականներին։ Գրքում վեր են հանված այն դժվարությունները, որոնց հետ առնչվում է այդ ժամանակներում ապրող կինը՝ նահապետական հասարակությունում։ Քոլեթը թղթին է հանձնել նաև մի շարք պատմվածքներ, հոդվածներ և հուշագրություններ։
Համատեղ տասը տարի ապրելուց հետո, Քոլեթի ամուսինը կնքում է իր մահկանացուն։ Ընտանիքում այդ ժամանակ մեծանում էին չորս երեխաներ։ Քանի որ որդիներին չէր կարողանում պահել, Քամիլա Քոլեթը վաճառում է իր տունը։ Շուտով վրա հասած ծանր ֆինանսական դրության պատճառով բանաստեղծուհին ստիպված երեք որիդիներին տալիս է դաստիարակության հարազատների մոտ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ Կատեգորիա:Նորվեգացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Նորվեգացի կին գրողներ Կատեգորիա:Նորվեգացի վիպասաններ Կատեգորիա:Նորվեգացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Օսլո քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:19-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Նորվեգացի արձակագիրներ
Ռադյանսկայա Ուկրաինա
Ռադյանսկայա Ուկրաինա (Радянська Україна), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Պերշոտրավնևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռադյանսկայա Ուկրաինա գյուղում բնակվում էր 354 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Պերշոտրավնևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դարադիզ (գետ)
Դարադիզ, գետ Արաքսի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Իրանական Ջուլֆայի հարավային կողմի լեռներից և մայր գետին է միանում Ջուլֆա քաղաքից արևելք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արաքսի ավազանի գետեր