cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռոբերտ Բոյլ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Իռլանդացի քիմիկոսներ Կատեգորիա:Իռլանդացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Գյուտարարներ Կատեգորիա:Իռլանդացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Էլեկտրամագնիսական ինդուկցիա
Էլեկտրամագնիսկան ինդուկցիա, էլեկտրամագնիսկան մակածում, էլեկտրական հոսանքի առաջացում փակ կոնտուրում՝ դրանով անցնող մագնիսական հոսքի փոփոխության ժամանակ։ Հայտնաբերել է Մայքլ Ֆարադեյը 1831 թ. օգոստոսի 29-ին։
Մակածման հոսանքի ի հայտ գալը վկայում է, որ հաղորդիչ կոնտուրում առաջանում է որոշակի ԷլՇու։ Ֆարադեյի փորձերը ցույց են տվել, որ մակածման հոսանքը, հետևաբար՝ նաև մակածման ԷլՇՈւ-ն, առաջանում են միայն այն ժամանակ, երբ փակ կոնտուրով սահմանափակված մակերևույթով անցնող ինդուկցիայի գծերի թիվը փոփոխվում է։ Բայց որևէ մակերևույթով անցնող ինդուկցիայի գծերի թիվը համեմատական է այդ մակերևույթով անցնող ինդուկցիայի գծերի թիվը համեմատական է այ մակերևույթով մագնիսական հոսքին, ուստի՝ կարելի է եզրակացնել, որ էլեկտրամագնիսական մակածման ԷլՇՈւ-ի ծագման պատճառը մագնիսական հոսքի փոփոխությունն է։
Փորձերից հետևում է, որ որքան արագ է փոփոխվում մագնիսական հոսքը, այնքան մեծ է կոնտուրում մակածված ԷլՇՈւ-ն, այսինքն՝ մակածման ԷլՇՈւ-ի մոդուլը համեմատական է հոսքի փոփոխության արագության` Δφ/Δt մոդուլին՝
: Ներմուծելով համեմատականության գործակից՝ այդ կախումը կարող ենք արտահայտել հետևյալ հավասարումով.
Միավորների միջազգային համակարգում համեմատականության գործակիցը՝ k=1, ուստի վերևում նշված բանաձևն ունի հետևյալ տեսքը՝
Այս բանաձևի հիման վրա կարելի է ձևակերպել մագնիսական հոսքի միավորի՝ վեբերի (1 Վբ) ևս մեկ սահմանում՝ փակ կոնտուրով սահմանափակված մակերևույթով մագնիսական հոսքը հավասար է 1 Վբ-ի, եթե 1 վայրկյանում այդ հոսքի՝ մինչև զրո հավասարաչափ նվազման դեպքում կոնտուրում ծագում է 1 Վ մակածման
Էլեկտրամագնիսական մակածման ԷլՇՈւ-ի մոդուլը
Բանաձևը հնարավորություն է տալիս որոշելու էլեկտրամագնիսական մակածման ԷլՇՈւ-ի մոդուլը։ Այն ներկայացնենք այնպես, որ արտահայտի նաև մակածման հոսանքի ուղղությունը, այսինքն՝ հաշվի առնի նաև Լենցի կանոնը։ Դրա համար անհրաժեշտ է նախ ընտրել փակ կոնտուրի շրջանցման դրական ուղղություն։ Այն կարելի է կապել կոնտուրով սահմանափակված մակերևույթի նորմալի հետ։ Որպես կոնտուրի շրջանցման դրական ուղղություն ընդունվում է խցանահանի բռնակի պտտման ուղղությունը, երբ խցանահանի սայրը համընթաց շարժվում է մակերևույթի նորմալի ուղղությամբ։ Եթե մակածման հոսանքի ուղղությունը համընկնում է կոնտուրի շրջանցման դրական ուղղության հետ, ապա հոսանքի ուժը, ինչպես նաև մակածման ԷլՇՈւ-ն համարվում է դրական, հակառակ դեպքում՝ բացասական։ Դիցուք՝ մագնիսական ինդուկցիայի B վեկտորն ուղղված է կոնտուրով սահմանափակված մակերևույթի նորմալի երկայնքով և ժամանակի ընթացքում աճում է։ Այդ դեպքում մագնիսական հոսքի փոփոխման արագությունը դրական է։ Համաձայն Լենցի կանոնի՝ մակածված հոսանքի ստեղծած մագնիսական դաշտի ինդուկցիան պետք է հակառակ ուղղված լինի B վեկտորին, որպեսզի խոչընդոտի նրա աճը։ Այստեղից հետևում է, որ մակածման հոսանքի ուղղությունը հակառակ է կոնտուրի շրջանցման դրական ուղղությանը, այսինքն՝ մակածման ԷլՇՈւ-ն ունի բացասական նշան՝ : Ուստի՝ բանաձևում արտահայտության առաջ պետք է դրվի «մինուս» նշան։ Երբ դաշտը նվազում է,  <0: Դարձյալ Լենցի կանոնով որոշելով մակածման հոսանքի ուղղությունը, համոզվում ենք, որ այս դեպքում : Հետևաբար՝ այս դեպքում ևս բանաձևում պետք է դրվի «մինուս» նշան, որպեսզի ε-ն լինի դրական։ Այսպիսով՝ բոլոր դեպքերում :
Այս բանաձևն արտահայտում է էլեկտրամագնիսական մակածման օրենքը, համաձայն որի՝ փակ կոնտուրում էլեկտրամագնիսական մակածման ԷլՇՈւ-ն հավասար է այդ կոնտուրով մագնիսական հոսքի փոփոխության արագությանը՝ վերցրած հակառակ նշանով։ Մագնիսական հոսքի Φ=BScosα բանաձևից հետևում է, որ փակ կոնտուրով հոսքը կարելի է փոփոխել երեք տարբեր եղանակներով։
Փակ կոնտուրով հոսքի փոփոխման եղանակները
1. Մագնիսական դաշտի ինդուկցիայի վեկտորի և դաշտում տեղադրված հարթ կոնտուրի մակերևույթի նորմալի կազմած α անկյունը չեն փոխվում, փոխվում է միայն մագնիսական դաշտի ինդուկցիայի մոդուլը։ Այս դեպքում ԷլՇՈւ-ն որոշվում է,  բանաձևով։
2. Մագնիսական դաշտի ինդուկցիայի վեկտորը և նրա ու կոնտուրի մակերևույթի նորմալի կազմած α անկյունը չեն փոխվում, փոխվում է միայն կոնտուրի մակերեսը։ Այդ դեպքում մակածված ԷլՇՈւ-ն կարելի է որոշել  բանաձևով։
3. Մագնիսական դաշտի ինդուկցիայի վեկտորը և կոնտուրի մակերեսը չեն փոխվում, փոխվում է միայն կոնտուրի մակերևույթի նորմալի և ինդուկցիայի վեկտորի կազմած α անկյունը։
Գործնականում, որպես կանոն, մակածման հոսանք ստանում են ոչ թե մեկ փակ կոնտուրում, այլ մեծ թվով գալարներ պարունակող փաթույթում։ Այդ դեպքում, երբ մագնիսական հոսքի փոփոխման արագությունը բոլոր գալարներում նույնն է, մակածման ԷԼՇՈւ-ն մեծանում է N անգամ, որտեղ N-ը փաթույթի գալարների թիվն է՝ :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էլեկտրամագնիսականություն
Արշատ-Արքաշատ
Արշատ-Արքաշատ (Şahtaxtı՝ Շահթախտ), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Քենգերլիի շրջանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քենգերլիի շրջանի բնակավայրեր
Սահակյան-Լևոն Մկրտչյան քոլեջ
Սահակյան-Լևոն Մկրտչյան քոլեջ, 12-ամյա միջնակարգ դպրոց Բեյրութում (մինչև 1938 թվականը՝ 6-ամյա լիցեյ, 1938-1957 թվականներին 8-ամյա նախակրթարան՝ ֆրանսիական ծրագրով, 1957-1971 թվականներին՝ 10-ամյա)։ Երկսեռ ուսումնական հաստատությունը սկզբում եղել է Լիբանանահայոց առաքելական առաջնորդարանին ենթակա ազգային վարժարան։ Ներկայումս Հայ կրթական և բարեսիրական միության սեփականությունն է։ Հիմնվել է 1923 թվականին, Բեյրութի արևելյան մասում գտնվող հայկական վրանաքաղաքում (Ադանա քեմփ)։
Սկզբում գործել է վրանում, այնուհետև, թաղային խորհրդի ջանքերով 2-3 ամսում կառուցված փայտաշեն երկհարկանի շենքում, անվանվել է Ազգային վարժարան և կոչվել Սահակյան (ի պատիվ Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Մահակ Բ Խապայանի)։ Նույն թվականին վարժարանին կից բացվել է Զորավար Անդրանիկյան մանկապարտեզը (այժմ կոչվում է դպրոցի երկարամյա անօրեն Բենիամին Ժամկոչյանի անունով)։ 1933 թվականի հունվարի 30-ին Բեյրութի հայ գաղթականների վրանաքաղաքի հրկիզումից հետո տեղափոխվել է մոտակա Նոր Հաճըն թաղամասում գտնվող գերմանական նախկին զորանոցի շենք, որտեղ և գործել է մինչև 1974 թվականը։ 1971-1974 թվականներին մեծահարուստ Լևոն Մկրտիչյանի միջոցներով Բեյրութի արվարձաններից Սին-էլ-ֆիլմում կառուցվել է դպրոցի նոր շենքը, 1971 թվականից վերանվանել է Սահակյան-Լևոն Մկրտիչյան քոլեջ։
Լիբանանի քաղաքացիական կռիվների առաջին շրջանում (1975-1979 թթ.) հիմնովին ավերվել է քոլեջի շենքը, կողոպտվել գրադարանն ու լաբորատորիաները, նվազել սովորողների ու ուսուցիչների թիվը։ 1980 թվականից պարապմունքները տեղի են ունենում վերակառուցված շենքում։ 2002 թվականին ունեցել է 113 աշակերտ։ 1948 թվականից (ընդհատումներով) լույս է ընծայում «Ուսանող» պարբերագիրքը։ Տնօրենն է Հակոբ Կերկերյանը (1996 թվականից)։
Սակայն պարապմունքներն ընդմիջումներով շարունակվել են Նոր բարձրագույն վարժարանի շենքում։ 1980 թվականից պարապմունքները տեղի են ունենում վերակառուցված շենքում։ Սահակյան-Լևոն Մկրտչյան քոլեջը գտնվում է Լիբանանի կրթության նախարարության խնամակալության ներքո։ Դասավանդվում են հայագիտական առարկաներ, բնական գիտություններ, արվեստների պատմություն, օտար լեզուներ (անգլերեն, ֆրանսերեն, արաբերեն), արհեստներ, մարզանք և այլ առարկաներ։ Արաբական պատմությունն ու աշխարհագրությունը դասավանդվում են արաբերեն։ Քոլեջն ունի ակումբներ (մարզական, երաժշտական, թատերական են), մանկապարտեզ, տպարան, գիշերօթիկ բաժին։ Սերտ կապերի մեջ է մայր հայրենիքի հետ, որտեղից ստանում է դասագրքեր, լաբորատոր սարքավորումներ են։ Շրջանավարտների զգալի մասը բարձրագույն կրթություն է ստանում Երևանի բուհերում։
Կատեգորիա:Նորագույն շրջանի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Լիբանանի հայկական դպրոցներ
Պտտական շարժում
Բնութագրեր
Պտտական շարժում կատարող մարմինն ունի ազատության մեկ աստիճան, և նրա դիրքը որոշվում է պտտման առանցքով տարված անշարժ կիսահարթության և մարմնի հետ պտտվող ու նրա հետ կոշտ կապված կիսահարթության կազմած անկյունով։
Կինեմատիկական բնութագրեր
Մարմնի պտտական շարժման հիմնական կինեմատիկական բնութագրերն են անկյունային արագությունը՝
որտեղ \Delta \phi-ն \phi պտտման անկյան փոփոխությունն է \Delta t ժամանակահատվածում,
անկյունային արագացումը, որտեղ -ն \omega անկյունային արագության փոփոխությունն է \Delta t ժամանակահատվածում։
Մարմնի՝ առանցքից h հեռավորության վրա գտնվող ցանկացած կետի համար գծային արագությունը՝ շոշափող արագացումը՝ նորմալ արագացումը՝ իսկ լրիվ արագացումը՝
Դինամիկական բնութագրեր
Մարմնի պտտական շարժման հիմնական դինամիկական բնութագրերն են պտտման առանցքի նկատմամբ մարմնի կինետիկ մոմենտը՝ և կինետիկ էներգիան՝
որտեղ I_z-ը մարմնի իներցիայի մոմենտն է պտտման առանցքի նկատմամբ։
Պտտման օրենքը որոշվում է
հիմնական հավասարումից, որտեղ {M_z}-ը պտտող մոմենտն է։
(5868) Օտա
(5868) Օտա (Ohta), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Պտտական շարժում
Պտտական շարժում կետի շուրջը
Կետի շուրջը պտտական շարժումը պինդ մարմնի շարժում է, որի դեպքում մարմնի որևէ O կետ մնում է անշարժ, իսկ մնացած բոլոր կետերը շարժվում են գնդային մակերևույթներով (գնդի կենտրոնը համընկնում է O կետի հետ)։ Մարմնի այդպիսի պտտական շարժման դեպքում ցանկացած տարրական տեղաշարժ՝ տարրական պտտույտ է մի առանցքի շուրջ, որն անցնում է O կետով և կոչվում պտտման ակնթարթային առանցք։ ժամանակի ընթացքում այդ առանցքն անընդհատ փոխում է իր ուղղությունը։ Այսպիսով, մարմնի պտտական շարժումը կազմվում է ուղղությունն անընդհատ փոփոխվող ակնթարթային առանցքների շուրջը կատարվող տարրական պտույտներից։ Այդպիսի պտտական շարժման օրինակ է գիրոսկոպի շարժումը։
(5868) Օտա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,679113 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1374 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2208 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1601,71 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,224759 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,13° անկյուն։
Պտտական շարժում
Տես նաև
Կատեգորիա:Մեխանիկական շարժում Կատեգորիա:Պինդ մարմնի մեխանիկա
(5868) Օտա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կին Էնդատեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Չամչաջուր (գետ)
Չամչաջուր, գետ Հայաստանի Լոռու մարզում։ Սկիզբ է առնում Ջավախքի լեռների արևելյան լանջերից և Մեղվահովիտ գյուղի հարավային եզրին աջից միախառնվում Լոռիգետին։ Երկարությունը՝ 10 կմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի գետեր Կատեգորիա:Լոռի գետի վտակներ
Սակրեճիո
Սակրեճիո (საკრეჭიო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Թիանեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1200 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Թիանեթից հեռու է 7 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թիանեթի շրջան
Ինտրուզիա
Ինտրուզիա ( - ներդրում), երկրակեղևի խորքում մագմայի ներդրման պրոցես։ Ինտրուզիաներն են կոչվում նաև մագմատիկ ապարները, որոնք առաջանում են Երկրի խոր հորիզոններում հրահեղուկ մագման սառչելու և բյուրեղանալու հետևանքով։ Ինտրուզիվ ապարները մագմայի դանդաղ բյուրեղացման պատճառով ունեն լրիվ բյուրեղային ստրուկտուրա և ներդրվում են որպես բաթոլիթներ, լակոլիթներ, շտոկներ, երակներ և այլն։ Չափերը տատանվում են մի քանի կմ²-ից մինչև մի քանի տասնյակ և նույնիսկ հարյուրավոր կմ²։ Ըստ սիլիկահողի պարունակության՝ ինտրուզիվ ապարները լինում են ալկալային (սիենիտ, նեֆելինային սիենիտ), գերհիմքային (դունիտ, պերիդոտիտ), հիմքային (գաբրո, նորիտ, լաբրադորիտ), միջին թթվության (դիորիտ, մոնցոնիտ) և թթու (գրանիտ, գրանոդիորիտ)։ Հայաստանում լայնորեն տարածված են (ավելի քան 1500 կմ2) ինտրուզիվ ապարների համարյա բոլոր տիպերը։ Ամենախոշորներն են՝ Մեղրու, Կողբի, Փամբակի, Շամշադինի ինտրուզիաները։ Օգտագործվում են որպես շինանյութ (օրինակ, Փամբակի գրանոդիորիտը)։
Կատեգորիա:Ինտրուզիաներ
Կուռու (գյուղ, Իիսակու շրջան)
Կուռու (Kuru), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Իիսակու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 42 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Իիսակու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Մարտին Բրեմեր
Բրեմերը արժանացել է Այվոր Նովելոյի մրցանակին և մասնակցել է այնպիսի ստեղծագործությունների թողարկմանը, որոնք վաճառվել են ավելի քան 20 միլիոն օրինակով աշխարհում ։ Ներկայումս նա հանդիսանում է բրիտանական փանկ ռոք Vant խմբի մենեջերը ։
Կենսագրություն
Բրեմերը ծնվել է Անգլիայի Դուրհեմ քաղաքում։ Մասը կազմելով Անգլիայի հարավարևելյան մարզի երաժիշտների՝ Բրեմերը Kane Gang խմբի հիմնադիրն էր, որը սկսել է իր գործունեությունը ուշ 1982 թվականին ։ Բրեմերը խմբի հիմնական երգահանն էր և գրել է խմբի համար Closest Thing to Heaven բալլադը, որն էլ Մեծ Բրիտանիայի հիթ շքերթում է հայտնվում 1984 թվականին։ Նա նաև գրել է այլ հիթային երգեր, ներառյալ՝ Smalltown Creed (1984), Gun Law (1985) և Motortown (1987) երգերը ։ Խումբը բաժանվեց 1991 թվականին ։
Բրեմերը հետո շարունակեց իր կարիերան որպես երգահան և մինչ օրս զբաղվում է այդ գործով։ Երգերը, որոնց հեղինակը կամ համահեղինակը եղել է Բրեմերը, ձայնագրվել են Թինա Թըրների, Ջեյմս Մորիսոնի, Մարկո Մենգոնիի, Ջոշ Կումրայի, Ջեյմս Բեյի, Օլլի Մերսի, Նոլվեն Լերուայի, Խուլիան Վելարդի, Մելանի Սիի, Վորսզուլա Կասպրզակի, Միսթր Հադսոնի, Բևերլի Նայթի, Նիք Քարթերի, Շինա Իսթոնի, Մարկ Օվենի, Ռեյգան Դերիի և այլոց կողմից ։ Ի հավելումն սրա՝ Բրեմերը իր լուման է ունեցել որպես երաժշտական պրոդյուսեր այնպիսի ալբոմներում, ինչպիսիք են Good Things Come to Those Who Don't Wait (Ջոշ Կումրա), Olly Murs և In Case You Didn't Know (Օլի Մուրս) և Now or Never (Նիք Քարթեր)  ։
Նա նաև եղել է բեք վոկալիստ 1994 թվականին Opus III խմբի Guru Mother ալբոմում ։
Անձնական կյանք
Բրեմերը ունի կին՝ Բիբի անունով, և 2 դուստրեր ։ Նա իր՝ ԲիԲիՍիին հարցազրույցում ասել է, որ նա մենեջեր չի վարձում ։ Բրեմերը ներկայումս Poetic Soup Limited և Lookout Mountain Limited ղեկավարն է համարվում։
Songwriting credits
Բացի այն երգերից, որ Բրեմերը գրել է Kane Gang խմբի համար, վերջինս ունի նաև այլ ստեղծագործություններ, որոնք ներառում են՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երգահաններ Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:1957 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Անգլիացի երգիչ-երգահաններ Կատեգորիա:Փոփ-ռոք ժանր
Վերխնի Տելելյույ
Վերխնի Տելելյույ (Верхний Телелюй), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Գրյազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 732 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Գրյազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալլիճ Մեծ
Ալլիճ Մեծ, Ալագյոլ, Ալագյոլլառ, Ալլիճ, լճակներ (թվով 4֊5) Ղարաբաղի բարձրավանդակի հյուսիս֊արևմտյան մասում Թարթառ և Արփա գետերի ջրբաժանում։
Ընկած են Մարալդաղ, Դիքբելյական և Դիքթափա գագաթների միջև, Ալագյոլլաբի գոգավորությունում։ Ալլիճ Մեծ֊ի բարձրությունը ծովի մակարդակից 2729 մետր է։ Հյուսիսից֊հարավ ձգվում է մոտ 4 կմ, արևմուտքից֊արևելք 3300 մետր։ Փոքր Ալլիճին է միանում գետակով։
Մեծ Ալլիճի մակերեսը 5.3 քառ. կմ է, ջրի ծավալը՝ 32.5 մլն մ3։ Սնումը խառն է, ջուրը՝ պարզ, մաքուր։ Ալլիճի մեջ թափվում են բազմաթիվ գետակներ։ Անհոսք լիճ է։
Ալիշանը սխալմամբ այս լճերը համարում է Մաքենիս գետի ակունքները և ենթադրում է, թե դրանք Շաղատի՝ վերացած լճի մնացորդներն են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի լճեր Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի աշխարհագրություն
Լևոն Նաֆիլյան
Լևոն Նաֆիլյան, հայ ճարտարապետ, պրոֆեսոր։
Գործունեություն
1905 թվականին ավարտել է Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցը։ 1910 թվականին Նաֆիլյանի և ճարտարապետ-նկարիչ Հրանտ Գազանճյանի նախագծերով Կահիրեում կառուցվել են Նահապետյանների տունը, իշխանուհի Սուլինայի ապարանքը, Ալեքսանդրիայում՝ Իբրահիմ փաշայի ամառանոցը, Կ. Պոլսում՝ «Շիրքեթ խայրի» նավային ընկերության Ղալաթիայի պաշտոնատեղին, «Միլլի» ապահովագրական ընկերության կենտրոնատեղին։ Առաջին աշխարհամարտից (1914-1918) հետո բնակվել է Փարիզում, զբաղվել է նաև նկարչությամբ ։
Նաֆիլյանի նախագծերով կառուցվել են
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Աբրահամ փաշա Բարթող
Աբրահամ փաշա Բարթող, հայտնի է նաև Խաուաճա Աբրահամ անունով։ Եգիպտահայ գաղութի նշանավոր գործիչներից մեկն է, Եգիպտոսի Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության հիմնադիր անդամ։ Նախնական կրթությունը ստացել է Երուսաղեմի ժառանգավորաց վարժարանում՝ որտեղ օգնություն էր ստացել Հակոբ Աշըգյան խնամակալից։ Օգնել է եպիսկոպոս Աստուածատուր Հավհաննեսյանի «Ժամանակագրական Պատմութիւն Երուսաղէմի» երկհատոր աշխատանքի տպագրության ծախսերին։
Եգիպտոս վերադառնալուց 1874 թվականին ամուսնացել է սեղանապետ Յուսուֆյանի աղջկան հետ։ Կնոջ հետ հոգատար վերաբերմունք ցույց տվեց 1896 թ. Արևմտյան Հայաստանից և կայսրության այլ տարածքներից գաղթած փախստականների հայերի ընտանիքներին։ Որպես բարեսիրտ անձ նա միշտ աջակցել է հայկական ազգային գործունեության և օգնել է Եգիպտոսի և այլ շրջանների զանազան ազգային հաստատությններուն ։
Թագաւոր փաշայի մահից հետո Աբրահամ փաշան նվիրված է ազգային աշխատանքներին, դարձավ նաև եկեղեկցական վերակացու ։
Խաուաճա Աբրահամ, ինչպես որ այն սկսել են կոչել հետո, կառուցատավեց գյուղը և հաճախ ընդունում էր բարձրաստիճան այցելողներին նույն պալատում, որտեղ Գաբրիել Եպիսկոպոսի ղեկավարության կառուվել է «Թադեոս Բարթողոմիոս» մատուռ, կցելով գերեզմանատուն քրիստոնեաների համար։ Անտեղ թաղված են ղպտեր, հայեր և հույներ։ Մատուռը հաստատուած է 1851 թվականի օգոստոսի 26-ին, մինչ այժմ կանգնած է և այնտեղ երբեմն կատարվում են եկեղեցական արարողություններ։
Աբրահամը վախճանվել է 1836 թվականի մայիսի 16-ին և թաղված է Ալեքսանդրիայի եկեղեցու գերեզմանատանը։ Աբրահամի մահից հետո, նրա եղբայրը կազմել է գերեզմանատան բակում տապանագիրը
Ֆէլէկ սէնի Լոքմանէ պէնգէտիպ կելտիմ տէրմանէ Էճէլ գէհրինի էզզանէ քաթըպ եէտիրտին ինսանէ Ասլըն նէրէլի սօրանէ Գայսէրի թալաս մէսքեանէ Րէհ տիվան Արապիսթանէ կիտիպ քարըշրըդ տէվրանէ
Աղբիւրներ
Կատեգորիա:Եգիպտահայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Եգիպտահայ բարերարներ
Դամ հրապարակ
Դամ հրապարակ կամ` Դամ (de Dam), քաղաքային հրապարակ Նիդերլանդների մայրաքաղաք Ամստերդամում։ Այստեղ տեղակայված են նշանակալի շինություններ և հաճախ անց են կացվում բազմամարդ միջոցառումներ, ինչի շնորհիվ այն դարձել է քաղաքի և երկրի ամենակարևոր վայրերից մեկը։
Աստերոիդների ցանկ (205001-205100)
Աստերոիդների ցանկ (204901-205000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (205101-205200)
Դամ հրապարակ
Տեղադրվածություն և նկարագրություն
Դամ հրապարակը գտնվում է Ամստերդամի պատմական կենտրոնում, մոտավորապես 750 մետր դեպի հարավ Ամստերդամի հիմնական տրանսպորտային հանգույցից` Կենտրոնական կայարանից, Ամստել գետի վրա եղած բնական ամբարտակի տեղում (dam` ամբարտակ)։ Իր ձևով այն ուղղանկյունի է, մոտավորապես 200 մետր ձգվում է արևմուտքից արևելք և մոտավորապես 100 մետր` հյուսիսից հարավ։ Այն կապում է Դամրակ և Ռոքին փողոցները, որոնք Ամստել գետի երկայնքով ձգվում են Կենտրոնական կայարանից դեպի Մյունթպլայն և Մյունթ աշտարակ։ Դամ հրապարակում են վերջանում շատ երթևեկելի Նյուընդայկ, Կալվըրստրաատ և Դամստրաատ փողոցները։ Հրապարակի հյուսիս-արևելյան հատվածում է գտնվում Ամստերդամի հիմնական Կարմիր լապտերների թաղամասը` Դե Վալենը։ Հրապարակի արևմտյան ծայրում է գտնվում նեոկլասիցիզմի ոճով կառուցված Ամստերդամի թագավորական պալատը, որը ծառայել է որպես քաղաքի ղեկավար մարմին 1655-1808 թվականներին։ 1808 թվականին այն դարձել է արքայական նստավայր։ Դրանից բացի այստեղ է գտնվում 15-րդ դարի գոթական ոճով կառուցված Նյու Քերք եկեղեցին ու Մադամ Տյուսոյի մոմե արձանների թանգարանը։ Ազգային թանգարանը Ջ. Ջ. Փ. Օուդի կողմից 1956 թվականին նախագծված ու կառուցված սպիտակ քարե շինություն է, որը կոչված է հիշատակելու Երկրորդ Աշխարհամարտի զոհերի հիշատակը։ Այն հիմնական կառույցն է հրապարակի հակառակ կողմում։ Հրապարակի աչքի ընկնող շինություններից է Կրասնապոլսկի հյուրանոցը։ Այս տարատեսակ զվարճանքի վայրերը հրապարակը դարձնում են քաղաքի զբոսաշրջային կենտրոններից մեկը։
Պատմություն
Դամ հրապարակն իր անվանումն ստացել է իր սկզբնական գործառույթի պատճառով. այն ամբարտակ (dam` ամբարտակ) է եղել Ամստել գետի վրա, որտեղից էլ առաջացել է նաև Ամստերդամ քաղաքի անունը ։ Կառուցված լինելով մոտավորապես 1270 թվականին` ամբարտակը ձևավորել է առաջին կապը գետի երկու կողմերի բնակավայրերի միջև։ Ամբարտակն աստիճանաբար ընդարձակվել է և բավականին ընդարձակ է դարձել` քաղաքային հրապարակ լինելու համար` դառնալով միջուկ, որի շուրջը շարունակել է զարգանալ քաղաքը։ Այսօրվա Դամ հրապարակը ձևավորվել է երկու հրապարակներից. սկզբնական ամբարտակը, որը կոչվել է «Միջին ամբարտակ» և «Պլատցը»։ Նավերի տեղակայման վայրում, որտեղ դրանք ապրանք էին բարձում ու բեռնաթափում, շուտով ձկան մեծ խանութ է կառուցվում։ Տարածքը կենտրոն է դառնում ոչ միայն կոմերցիոն գործընթացների, այլև` կառավարման համակարգի համար. այստեղ է կառուցվում Ամստերդամի քաղաքապետարանը։ Դամ հրապարակում եղել է բարձր առևտրային կենտրոնի շենք, որը կարելի է տեսնել մի քանի հին լուսանկարների վրա։ Այն քանդվել է 1808 թվականին Լուիս Բոնապարտի հրամանով, ով, ապրելով նորակառույց արքայական պալատում, բողոքում էր, որ շենքը փչացնում է տարածքի տեսարանը։ Դամրակ փողոցը լցվել է 19-րդ դարում։ Դրանից առաջ Դամ հրապարակը բոլոր կողմերից շրջապատված էր հողերով։ 1837 թվականին այստեղ հայտնվում է արժույթի փոխանակման Բյուրո վան Զոխերը (Beurs van Zocher): 1903 թվականին կենտրոնը տեղափոխվում է այստեղից և շենքը քանդվում է։ Դրա փոխարեն, 1914 թվականին այստեղ առևտրի կենտրոն է կառուցվում։ 1856 թվականին De Eendracht (Միություն) անունով պատերազմի հուշաքար է տեղադրվում հրապարակում, Վիլհելմ 3-րդ թագավորի արձանի դիմաց։ Այն հրապարակից հանվել է 1914 թվականին։
Կրակոցներ Դամ հրապարակում, 1945
1945 թվականի մայիսի 7-ին, Գերմանիայի կապիտուլացիայից երկու օր անց, 1000-ավոր հոլանդացիներ սպասում էին Կանադայի զորքերին Դամ հրապարակում։ Կալվերստրաատ և Պալեիստրաատ փողոցների անկյունում Կրիսգսմարինի մի խումբ անդամներ իրենց պատշգամբից դիտում էին ներքևում կանգնած մարդկանց, ովքեր երգում ու պարում էին։ Այդ ժամանակ գերմանացիները գնդացիրը տեղավորում են պատշգամբում ու սկսում են կրակել ամբոխի ուղղությամբ։ Կրակոցների մոտիվացիան պարզ չէր. գերմանացիները հարբած էին և միգուցե նրանց բարկացրել էր այն փաստը, որ հոլանդական ոստիկանությունը ձերբակալել էր մի խումբ գերմանացի զինվորականների ։ Կրակոցները վերջապես ավարտվում են այն ժամանակ, երբ մի խումբ բնակիչներ բարձրանում են արքայական պալատի աշտարակի վրա և սկսում են կրակել պատշգամբի ուղղությամբ։ 120 մարդ վիրավորվում է և հայտարարվում է 22 զոհի մասին։ 2013 թվականին նոր ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ հնարավոր է` զոհերի թիվը հասել է 33-ի ։
Մեր օրեր
Տրամվայի մի քանի գծեր անցնում են Դամ հրապարակում և այստեղ կանգառ ունեն։ Ձիակառքերի գոյության ժամանակ (19-րդ դարում) Դամ հրապարակն Ամստերդամի ամենակարևոր կայարանային հանգույցն էր։ 1900 թվականից հետո այս գործառույթն անցել է Կենտրոնական կայարանին։ 19-20-րդ դարերում Ամստերդամի հիմնական հրապարակն «ազգային» է դարձել ու Նիդերլանդներում հայտնի է դարձել գրեթե բոլորին։ Հաճախ այն ամենատարբեր միջոցառումների անցկացման ու շատ մարդկանց հանդիպման վայր է։ Տարվա մեջ մի քանի անգամ, օրինակ, Թագավորի օրն ու Ծննդյան Տոներին այստեղ են բերվում ատրակցիոններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամստերդամ
Դենգիզ (Խնուսի գավառ)
Դենգիզ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում։ Գտնվում է Արածանիի աջ կողմի վտակ Գյոքսու գետի աջ կողմում, Խնուս քաղաքից 38 կմ հյուսիս-արևելք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թեքմանի շրջանի համայնքներ
Բայդակովո (գյուղ, Օնուֆրիևի շրջան)
Բայդակովո (Байдакове), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Օնուֆրիևի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Օնուֆրիևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գյուլնարա Հայրապետյան
Գյուլնարա Հայրապետյան, (օգոստոսի 9, 1953, Մարտունի (ԼՂՀ), ազատամարտիկ, բուժքույր։ Ավարտել է Հայաստանի Հանրապետության Կապանի բժշկական ուսումնարանը (1971)։ 1971 թվականից աշխատել է Ստեփանկերտի մարզային հիվանդանոցում, մասնակի Ստեփանակերտի հիվանդանոցից ձերբակալվածները բերդաձորցի ազատամարտիկների փախուստի կազմակերպմանը։ 1990-1994 թվականներին՝ ԼՂՀ Հադրութի (Տող, Սարինշեն, Ծամձոր), Ասկերանի (Խոջալու), Մարտունիի (Մյուփշեն, Ավդոտ), Մարտակերտի, Շուշիի, Աղդամի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։
Կատեգորիա:Հայ բուժքույրեր Կատեգորիա:1953 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 9 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Սելմենգա (գյուղ, Վինոգրադովսկի շրջան)
Սելմենգա (Сельменьга), գյուղ Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Վինոգրադովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 994 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1979 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Վինոգրադովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կծանք
Կծանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խութ-Բռնաշենի գավառակում ։ Գտնվում էր Գոմշանուտ լեռների հարավում։
Բնակչություն
XIX դարի վերջերին և XX դարի սկզբներին ուներ 19 տուն՝ 101 բնակչով։
Պատմամշակութային կառույցներ
Կծանքի մոտակայքում գտնվում էր Ս. Աղբերիկ վանքը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կոլմոգորսկայա Կուրյա
Կոլմոգորսկայա Կուրյա (Колмогорская Курья), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեզեն գետի ձախ ափին՝ 225 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Սակղդրիոնի (Թիանեթի շրջան)
Սակղդրիոնի (საყდრიონი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Թիանեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1060 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Թիանեթից հեռու է 27 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թիանեթի շրջան
Տրևիզո (գավառ)
Տրևիզո գավառը հիմնադրվել էր կելտերի կողմից, սակայն ավելի է բարգավաճել հռոմեացիների օրոք, նախքան հոներին, օստգոթերին և լանգոբարդներին ենթարկվելը։ Հռոմեական իշխանության ժամանակ գավառը կոչվում էր «Տրավիզիում»։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Տրևիզոն ուժգին վնասներ է կրել Ավստրիայի բանակի կողմից։
Պրովինցիայի բնակչությունը ըստ 2016 թվականի տվյալների՝ կազմում է 900000 մարդ։ Ներառում է 95 մունիցիպալիտետներ։ Սենտ Անտոնի Մարաթոնը հանրաճանաչ իրադարձություն է Վեդելագո կոմունայում։ Ամենամյա միջոցառում է, որը կազմակերպվում է ապրիլի վերջին կիրակի օրը։ Մրցավազքն սկսվում է քաղաքից և ավարտվում է Պադովայում։ Ճանապարհին վազորդներն անցնում են ութ տարբեր քաղաքներով։ Տրևիզո գավառում հիմնական գովազդվող արտադրանքներն են կահույքը, սպորտային համակարգերը, տեքստիլը, գինին, կոշիկները և մեքենաները։
Գավառի ամենաբարձր գագաթը Մոնտելլոն է։ Կանսիլիո բարձրավանդակից բերված փայտց պատրաստում են մեծ քանակությամբ նավեր ։
Տեսարժան վայրեր
Տրևիզո գավառի տեսարժան վայրերից են Պիացցա դեի Սինյորի և Պալացցո դեի Տրեչենտո։
Բարչեսսա դի Վիլլա Պոլա Պոմինի, Կա Կորներ դելլա Ռեգինա և Էմո վիլլաները տեղակայված են Վեդելագո կոմունայի մոտակայքում։ Տեսարժան վայրերից է նաև Կաստելֆրանկո Վենետո քաղաքի Մայր տաճարը։ Բադուարի Ռոտոնդան մեծ մասսայականություն է վայելում զբոսաշրջիկների շրջանում ։ Հյուսիսային Մարկան, Կոնելիանոն, Վալդոբիադենեն հայտնի են իրենց խաղողի այգիներով։ Շատ տարբեր լանդշաֆտների առկայության պատճառով Ազոլոն կոչվում է «հարյուր լանդշաֆտների քաղաք» ։
Մունիցիպալիտետներ
(ըստ 2010 թվականի սեպտեմբերի 30-ի տվյալների)
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Կուռու (գյուղ, Տապա շրջան)
Կուռու (Kuru), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տապա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տապա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ժողովածու (2366)
Ժողովածու 2366, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2366 թվի տակ։Ձեռագիրը գրվել է 14դ․ Յվհաննես գրիչի կողմից։ Ծաղկող՝ Գրիգոր։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15,5x12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 126 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորագրով։ Ունի կիսախորան լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի մագաղաթե 2 էջ, գրված է՝ բոլորագրի վրա՝ գանձով։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 13ա, կազմողի՝ 11բ (15-14դ․) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Դենիս Դուգան
Դենիս Դուգան (Dennis Dugan, ), ամերիկյան դերասան-կոմիկ, ռեժիսոր, կինեմատոգրաֆ։
Վերխնի Տիխտեմ
Վերխնի Տիխտեմ (Верхний Тыхтем, Үрге Тиктәм), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 298 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի բնակավայրեր
Միտրալ անբավարարություն
Միտրալ անբավարարություն, միտրալ հետհոսք, սրտի փականային հիվանդության տեսակ է, որի դեպքում սրտից արյուն մղվելու ժամանակ միտրալ փականը բավարար չի փակվում։ Դրա արդյունքում սիստոլայի ժամանակ արյունը հետ է հոսում ձախ փորոքից դեպի ձախ նախասիրտ ։ Միտրալ անբավարարությունը սրտի ամենահաճախ հանդիպող  փականային հիվանդությունն է ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Քրոնիկ կոմպենսացված միտրալ անբավարարությունով մարդիկ երկար ժամանակ կարող են անախտանիշ լինել և նույնիսկ նորմալ կերպով կատարել ֆիզիկական աշխատանք։ Այնուամենայնիվ, ժամանակի ընթացքում զարգանում է դեկոմպենսացիա և որպես հետևանք՝ սրտային անբավարարություն։ Դեկոմպենսացված վիճակի ախտանիշներից են հոգնածությունը, հևոցը, ոտքերի այտուցը։ Նաև կարող է զարգանալ սրտի ռիթմի խանգարում՝ նախասրտերի ֆիբրիլյացիա ։
Կլինիկական ախտանիշների հայտնաբերումը կախված է հիվանդության տևողությունից և ծանրությունից։ Սրտի առաջին տոնի միտրալ բաղադրիչը սովորաբար փափուկ է, գագաթային հրոցը տեղափոխվում է կողմնայնորեն և հայտնաբերվում է արտափքում՝ հարկրծոսկրային գծով ։ Սրտին առաջին տոնից հետո սրտի գագաթում լսվում է հոլոսիստոլիկ (ողջ սիստոլայի ընթացքում լսվող) աղմուկ, որը ճառագայթում է դեպի մեջք և անրակի շրջան ։ Այն լսելի է ողջ սիստոլայի ընթացքում։ Աղմուկի ուժգնությունը ուղիղ կապի մեջ չէ հետհոսքի ծանրության հետ։ Դրանից հետո կարող է հայտնաբերվել սրտի երկրորդ տոն՝ շեշտված թոքային զարկերակի վրա, որը առավել լավ լսվում է ձախ կողքի վրա պառկած լինելու ժամանակ ։ Հաճախ լսվում է նաև սրտի երրորդ տոնը ։
Սուր դեպքերում տախիկարդիան և սրտի աղմուկները կարող են լինել միակ հայտնաբերվող նշանները ։
Միտրալ փականի պրոլապսով հիվանդները կարող են ունենալ հոլոսիստոլիկ աղմուկ, միջնա- կամ ուշ սիստոլիկ չխկոց և ուշ սիստոլիկ աղմուկ։ Հետհոսքով պայմանավորված ուշ սիստոլիկ աղմուկները նույնպես կարող են կապ ունենալ հեմոդինամիկ ծանր հետևանքների հետ ։
Պատճառ
Միտրալ փականի ապարատը կազմված է փականի երկու թերթիկներից, ֆիբրոզ օղակից (փականի թերթիկների շուրջ կազմում է օղակ), պապիլյար մկաններից (պահում են փականի թերթիկները ձախ փորոքում և կանխում են դրանց պրոլապսը դեպի ձախ նախասիրտ)։ Ջլային թելերը միացնում են փականի թերթիկները և պապիլյար մկանները։ Այս կառուցվածքներից ցանկացածի գործառույթի խանգարումը կարող է առաջացնել հետհոսք։
Զարգացող երկրներում միտրալ հետհոսքի ամենահաճախ հանդիպող պատճառը միտրալ փականի պրոլապսն է ։ ԱՄՆ-ում այն առաջնային միտրալ հետհոսքի գլխավոր պատճառն է և պատասխանատու է դեպքերի 50%-ի համար։ Միքսոմատոզ դեգեներացիան առավել հաճախ հանդիպում է կանանց մոտ և զարգանում է տարիքի հետ միասին։ Այն առաջացնում է փականի թերթիկների և ջլային թելերի ձգում։ Թելերի երկարելու պատճառով թերթիկները չեն կարողանում մնալ լրիվ փակ դիրքում և փորոքների կծկման ժամանակ բացվում են դեպի ձախ նախասիրտ։
Ռևմատիկ տենդը և Մարֆանի համախտանիշը նույնպես կարող են առաջացնել միտրալ անբավարարություն ։ Միտրալ փականի ստենոզը երբոմն կարող է լինել միտրալ հետհոսքի պատճառ այն ժամանակ, երբ հաստացած և դեֆորմացված փականները ամբողջությամբ չեն հպվում իրար, ինչի արդյունքում արյունը հետ է հոսում փորոքների կծկման ժամանակ։ Միտրալ ստենոզը մեծ մաս դեպքերում առաջանում է ռևմատիկ տենդի պատճառով։ Միտրալ անբավարարությունը և միտրալ փականի պրոլապսը կարող են առաջանալ նաև Էհլերս-Դանլոսի համախտանիշի ժամանակ ։
Երկրորդային միտրալ անբավարարություն՝ տեղի է ունենում ձախ փորոքի լայնացման ժամանակ, որի դեպքում միտրալ օղը ձգվում է, իսկ պապիլյար մկանները տեղախախտվում են։ Ձախ փորոքի լայնացում կարող է լինել աորտալ անբավարարության, դիլատացիոն կարդիոմիոպաթիայի ժամանակ։ Այս դեպքում պապիլյար մկանները, ջլային լարերը և փականի թերթիկները նորմալ վիճակում են, ինչի պատճառով այս տեսակին անվանում են նաև ֆունկցիոնալ միտրալ անբավարարություն ։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Միտրալ անբավարարության ախտաֆիզիոլոգիական ընթացքը կարելի է բաժանել երեք փուլի՝ սուր փուլի, քրոնիկ կոմպենսացված փուլի, քրոնիկ դեկոմպենսացված փուլի ։
Սուր փուլ
Սուր միտրալ անբավարարության դեպքում (կարող է առաջանալ ջլային թելերի կամ պապիլյար մկանների պատռվելու արդյունքում) առաջանում է ձախ նախասրտի և փորոքի հանկարծակի գերծանրաբեռնում արյան մեծ ծավալով։ Ձախ փորոքը ծանրաբեռվում է արյան ծավալով այն պատճառով, որ ստիպված է լինում արյուն մղել ոչ միայն դեպի աորտա (արտամղման ծավալ), այլ նաև դեպի ձախ նախասիրտ (հետհոսքի ծավալ;)։ Այս երկու ծավալները կազմում են ձախ փորոքի ընդհանուր հարվածային ծավալը։
Ախտորոշում
Կան բազմաթիվ ախտորոշման եղանակներ, որոնք ցույց են տալիս միտրալ անբավարարության ժամանակ կատարվող փոփոխությունները։ Այդ ախտորոշման եղանակներով ենթադրվում է միտրալ անբավարարության առկայություն և կատարվում է հետագա առավել մանրակրկիտ հետազոտում։ Էլեկտրասրտագրությունը ցույց է տալիս ձախ նախասրտի լայնացում և ձախ փորոքի հիպերտրոֆիա։ Միտրալ քրոնիկ անբավարարություն ունեցող մարդկանց մոտ էլեկտրասրտագրությունով կարող է հայտնաբերվել նաև նախասրտերի ֆիբրիլյացիա։ Միտրալ սուր անբավարարության դեպքերում էլեկտրասրտագրությունով կարող են փոփոխություններ չհայտնաբերվել։
Կրծքի ռենտգեն հետազոտություն
Կրծքի ռենտգեն հետազոտությունով քրոնիկ միտրալ անբավարարություն ունեցողների մոտ հայտնաբերվում է ձախ նախասրտի և ձախ փորոքի մեծացում ։ Թոքային զարկերակի չափերը սովորաբար փոփոխված չեն լինում, քանզի թոքային անոթների ճնշումները զգալիորեն մեծացած չեն լինում։
Էխոկարդիոգրաֆիա
Միտրալ անբավարարության ախտորոշման համար լայնորեն օգտագործվում է էխոկարդիոգրաֆիա։ Գունային դոպլեր հետազոտությունը ցույց է տալիս արյան շիթի հոսք՝ ձախ փորոքից դեպի ձախ նախասիրտ՝ սիստոլայի ընթացքում։ Էխոկարդիոգրաֆիայով նաև հայտնաբերվում է լայնացած ձախ նախասիրտ և փորոք, ձախ փորոքի գործառույթի խանգարում ։
Տրանսթորակալ էխոկարդիոգրաֆիայով կարող է հնարավոր չլինել ստանալ ձախ նախասրտի և թոքային երակների հստակ պատկեր։ Այդ դեպքում տեղեկատվական կլինի տրանսկերակրափողային էխոկարդիոգրաֆիան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սրտի փականային հիվանդություններ Կատեգորիա:Սրտաբանություն Կատեգորիա:Սիրտ-անոթային հիվանդություններ Կատեգորիա:Համախտանիշներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սրտային հիվանդություններ
Պրերիաներ
Պրերիաներ ( - մարգագետին), Հյուսիսային Ամերիկայում (Կանադայում և ԱՄՆ-ում) սևահողերի վրա տարածված տափաստանային կամ սավաննային տիպի բարձրախոտ բուսական կազմավորումների խումբ։
Տեղ-տեղ պահպանված բնական լանդշաֆտը ներկայացնում է խիտ ու բարձր (մինչև 1,5 մ) խոտային բուսածածկույթ՝ կազմված բազմամյա խոտաբույսերից (կծմախոտի, փետրախոտի և սիզախոտի տեսակներ)։
Ծառային բուսականությունը (հյուսիսում՝ դողդոջուն կաղամախի, բարդի, ուռենի, հարավում՝ կաղնի, տխլենի և այլն) հանդիպում է գետահովիտներում և առավել խոնավ ցածրադիր վայրերում։ Պրերիաներ են կոչվում նաև Հյուսիսային Ամերիկայի նոսր ծառային ու խիտ բարձրախոտային բուսածածկույթով հարթավայրերը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Տափաստաններ Կատեգորիա:Մեծ Հարթավայրեր
Զանգահարում են, բացեք դուռը
Զանգահարում են, բացեք դուռը (Звонят, откройте дверь), 1965 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմը ռեժիսոր Ա. Միտայի կողմից, 12-ամյա Ելենա Պրոկլովայի դեբյուտը կինոյում։
Սյուժե
Հինգերորդ դասարանի աշակերտ Տատյանան (Ելենա Պրոկլովա) սիրահարված է տասներորդ դասարանի ջոկատավար՝ Պետրային (Սերգեյ Նիկոնենկո), և դրա համար նրան դասարանում ծաղրում են։ Տանյայի հայրը երկրաբան էր, մայրը որոշ ժամանակով մեկնել էր նրա մոտ՝ դստերը թողնելով հարևանուհու հսկողության տակ։ Ջոկատավարին դուր գալու համար Տանյան ընկղմվում է հասարակական աշխատանքի մեջ, և նրան հանձնարարում են գտնել «հետաքրքիր մարդուն»՝ առաջին ջոկատավարներից մեկին։
Որոնումների ընթացքում նա ծանոթանում է իր հասակակից Գեննադիին (Վիտյա Կոսիխ) և նրա տարօրինակ խորթ հորը (Ռոլան Բիկով), որն օգնում է նրան այդ որոնումներում։ Նա Տատյանային բերում է հայտնի երաժիշտ Կորկինիի մոտ։ Նա խոստանում է Տատյանային գալ իրենց մոտ առաջին ջոկատավարներին նվիրված հավաքին, բայց մոռանում է, որ շուտով պետք է հյուրախաղերի մեկնի։ Գեննադիի ձեռքում տեսնելով չմուշկները՝ Տատյանան նրան խնդրում է սովորեցնել թե ինչպես են դրանցով սահում։ Երեկոյան նրանք գնում են սահադաշտ, որտեղ նա տեսնում է իր Պետրային դասընկերոջ ընկերությունում։ Հիասթափված՝ նա թողնում է սահադաշտը և վերադառնում է տուն։ Այնտեղ նրան դիմավորում է անսպասելիորեն ժամանած մայրը։
Ջոկատավարների հավաքի մեկնարկից առաջ, Տանյան Պետրային խնդրում է թույլ տալ, որ Կոլպակովը հանդես գա, Բայց Պյոտրը մերժում է նրան, և նա վերջնականապես հիասթափվում է նրանից. ֆորմալիստ, կարիերայի նկատառումներից ելնելով, նա ոչ մի քայլ չի շեղվում սահմանված կանոններից։
Ջոկատավարների հավաքին փողհարը շատ վատ է նվագում, Կոլպակովը, չդիմանալով դրան, անսպասելիորեն բեմ է բարձրանում և սկսում է խոսել իր ծանոթ ջոկատավար փողհարի մասին, ով հետագայում զոհվել է Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ։ Բոլորը զարմանում են երիտասարդ հերոսի դրամատիկ ճակատագրից, ջոկատավարը գրում է Կոլպակովի պատմությունը նոթատետրում, իսկ դպրոցականները հետաքրքրությամբ լսում են երաժիշտին։ Իր ելույթի վերջում նա փողն ուղղում է շուրթերին, և հսկայական դահլիճը լցվում է հանդիսավոր, ուղիղ հոգու մեջ հեղվող ձայներով...
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:1965 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր դպրոցի մասին Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
(5869) Տանիթ
(5869) Տանիթ (Tanith), աստերոիդ ամուրի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի նոյեմբերի 4-ին Կարոլին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,812163 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,2301 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3942 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Տանիթ աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,3106 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 891,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,404025 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 17,93° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ամուրի ընտանիքի աստերոիդներ
Արարատ (ֆիլմ)
«Արարատ» (անգլերեն՝ Ararat), կանադահայ ռեժիսոր Ատոմ Էգոյանի կողմից 2002 թվականին նկարահանված ֆիլմ, որը պատմում է Մեծ Եղեռնի և դրա ընթացքում ծավալված մի շարք կարևոր դեպքերի, մասնավորապես՝ Վանի հերոսամարտի մասին։ Ֆիլմը նաև զննման է ենթարկում ճշմարտության բնույթը ու դրա ճանաչումն արվեստի միջոցով։ Էգոյանը բացի ֆիլմի ռեժիսորը լինելուց նաև սցենարի հեղինակն է և համապրոդյուսերը։ ֆիլմը արտամրցույթային կարգով ներկայացվել է Կաննի միջազգային փառատոնին։ 2003թ. կայացած Genie Awards միջազգային փառատոնին այն արժանացել է 5 մրցանակի։ Միջոցառման վարողներից է եղել ֆիլմի դերակատարներից Արսինե Խանջյանը, որը ռեժիսոր Ատոմ Էգոյանի կինն է։
Դերակատարներ
Գլխավոր դերակատարներն են՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2002 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ատոմ Էգոյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ոսկե ծիրան Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայոց ցեղասպանության մասին Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Տորոնտոյում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Կանադական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Չըռչըռ (գետ)
Չըռչըռ, գետակ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Ձկնարածի գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Բազենք լեռան հարավարևելյան լանջերից և Ծղուկ գյուղից 2,5 կմ հյուսիս-արևմուտքում միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 8 կմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Ձկնարածի գետի վտակներ
Նետոկրատիա
Նետոկրատիա (անգլ. netocracy), հասարակության կառավարման ենթադրյալ ձև, որի շրջանակներում հիմնական արժեքը ոչ թե նյութականն է (փող, անշարժ գույք և այլն), այլ տեղեկատվությունը։ Արժանահավատ տեղեկատվության լիարժեք հասանելիությունը և դրա միջոցով մանիպուլյացիաները իշխանություն են ապահովում այս կամ այն սոցիումի այլ մասնակիցների նկատմամբ (հասարակություններ, պետություններ, երկրներ)։
Պատմություն
Առաջին անգամ իշխող սոցիալական դասակարգը «նետոկրատիա» է անվանվել շվեդ փիլիսոփա-սոցիոլոգներ Ալեքսանդր Բարդի և Յան Զոդերկվիստի «Նետոկրատիա. Նոր իշխող էլիտա և կյանքը կապիտալիզմից հետո» գրքում։ Այս գրքում, հենվելով Մարքսի և Նիցշեի գաղափարների վրա, նկարագրվում է նետոկրատական հասարակություն, որը փոխարինման է գալու բուրժուական ինդուստրիալ հասարակությանը։
Առաջին իրապես նետոկրատական գիտություն կարելի է համարել կիբեռնետիկան։ Արդեն 1972 թ.-ին առաջին անգամ փորձ կատարվեց ստեղծել ներկայիս պատկերացումներով նետոկրատական պետություն։ Այդ ժամանակ նշանավոր կիբեռնետիկ Ստեֆորդ Բիրը Չիլիի նախագահ Սալվադոր Ալյենդեի կողից հրավիրվեց կառուցելու երկրի նոր տնտեսությունը։ Տնտեսությունը և պետությունը կառավարելու նախագիծը կոչվում էր «Կիբերսին»։ Օգտագործելով ներկայիս չափանիշներով հասարակ համակարգիչներ և կապ՝ Ստեֆորդ Բիրն ստեղծեց պետությունը կառավարելու աշխարհում առաջին ինտերակտիվ համակարգը միջնորդների նվազագույն քանակով։
Հետաքրքիր փաստեր
Կուսակցության պաշտոնական կայքը:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ինտերնետ մշակույթ Կատեգորիա:Հասարակագիտություն Կատեգորիա:Քաղաքագիտություն Կատեգորիա:Պետական կարգեր
Կարմիր կոշիկներ
Կարմիր կոշիկներ (분홍신), 2005 թվականի հարավկորեական սարսափ ֆիլմ, որի սցենարիստը և ռեժիսորը Կիմ Յոն Գյուն է։ Կիմ Յոն Գյունն ոգեշնչվել էր Հանս Քրիստիան Անդերսենի նույնանուն հեքիաթից ։
Սյուժե
Սոն Ջեն (Կիմ Հյե Սու) հեռանում է իր դավաճան ամուսին Սոն Ջունից (Լի Ըլ) և տեղափոխվում է հին բնակարան իր դստեր՝ Տե Սուի հետ (Պակ Յոն Ահ)։ Սոն Ջեի տուն վերադառնալու ժամանակ նա վերցնում է վարդագույն կոշիկներ, որոնք նա գտել էր մետրոյում, բայց դրանք անիծված էին։ Նրա մոլուցքը աճում է և նա սկսում է տեսնել առեղծվածային և սարսափելի տեսիլքներ։ Նույնիսկ Տե Սուն և Սոն Ջեի ընկերներից մեկը՝ Կիմ Մի Հին (Գո Սո Հի) սկսում են կռվել այդ անիծված կոշիկների համար։ Շուտով Մի Հին մահանում է կոշիկները վերցնելու պատճառով, ապա այդ կոշիկները վերադառնում են Տե Սուի մոտ։
Իր նոր ընկեր Ին Չոլի (Կիմ Սոն Սու) օգնությամբ, Սոն Ջեն փորձում է իմանալ կոշիկների անեծքի հետ կապված ճշմարտությունը, մինչև իր և Տե Սուի սպանվելը։ Նա իմանում է, որ կոշիկների տերը, անիշել էր դրանք, որ ով վերցնի այդ կոշիկները, նա կմահանա։ Սոն Ջեի տան նկողում ապրում է մի ծեր կին, ով պատմում է այդ կոշիկների տիրոջ մասին։ Այդ կնոջը իր սիրեցյալն էր նվիրել դրանք, Կորեայում Ճապոնիայի գերիշխանության ժամանակաշրջանում։
Բրայլովկա (գյուղ, Օնուֆրիևի շրջան)
Բրայլովկա (Браїлівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Օնուֆրիևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բրայլովկա գյուղում բնակվում էր 279 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Օնուֆրիևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Տեպինյոլ
Տեպինյոլ (Тепинъёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Լյագա գետի ձախ ափին՝ 24 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 14 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Աբաս Բեկի խաչքար (Մելիք-Շահնազարյանների տոհմական տապանատուն)
Աբաս Բեկի խաչքար, որը գտնվում է Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Մեծ Մասրիկ գյուղի կենտրոնում՝ Մելիք-Շահնազարյանների տոհմական տապանատանը։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (5.65/5.5) ։
Տեղադրություն
Խաչքարը կանգնեցված է անմշակ պատվանդանին։
Քանդակներ
Խաչքարի քիվի կենտրոնում քանդակված է Հիսուս Քրիստոսը։
Աստերոիդների ցանկ (24001-24100)
Աստերոիդների ցանկ (23901-24000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (24101-24200)
Աբաս Բեկի խաչքար (Մելիք-Շահնազարյանների տոհմական տապանատուն)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի խաչքարեր Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Սելյանուր
Սելյանուր (Селянур), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 202 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սակաե (գյուղ)
Սակաե (栄村), գյուղ Ճապոնիայում։ Գտնվում է Նագանոյի պրեֆեկտուրայում։ Գյուղի ամբողջ մակերեսը կազմում է 271,51 կմ², բնակչությունը՝ 2009 մարդ, իսկ խտությունը 7,40 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
Գյուղը գտնվում է Հոնսյու կղզում, Նագանոյի պրեֆեկտուրայում Տյուբու տարածաշրջանում։ Այն սահմանակից է Ինա, Կոմագենե քաղաքների և Ագեմացու, Կիսո ավանների հետ ։
Բնակչություն
Բնակչությունը կազմում է 2009 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1), խտությունը՝ 7,40 մարդ/կմ²։
Սիմվոլիզմ
Գյուղի ծաղիկը համարվում է ճապոնական սալորի ծաղիկը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ճապոնիայի գյուղեր Կատեգորիա:1956 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
1905 թվականի հեղափոխության հերոսների և զոհերի հուշարձան
1905 թվականի հեղափոխության հերոսների և զոհերի հուշարձան (Памятник героям и жертвам революции 1905 года), հուշարձան Նիժնի Նովգորոդի Ազատության հրապարակում։ Հուշարձանի ճարտարապետն է Ա. Ա. Յակովլև ավագը։ Հուշարձանը բացվել է 1930 թվականին՝ 1905 թվականի դեկաբրիստական զինված ապստամբության 25-րդ տարելիցին։
Հուշարձանի նկարագրություն
Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է կարմիր գրանիտե բլոկների կազմ, որը խորհրդանշում է բարիկադը։ Համալիրի կենտրոնում վեր է խոյանում մոխրագույն քառանիստ գրանիտե սալաքար։ Սալաքարի կողմերից մեկը պատված է գունավոր խճանկար-պաննոյով։ Պաննոյի վրա արևի ճառագայթների ներքո պատկերված է աշխատավորը, որն առաջնորդում է զինված ամբոխին։ Սալաքարի մյուս կողմում փորագրված են բառեր՝ «Թող մեր պրոլետարիատը ռուսական բուրժուական հեղափոխությունից դուրս բերի բուրժուազիայի հանդեպ եռակի ատելությունը և դրա դեմ պայքարելու վճռականությունը։ Լենին», ներքևում փորագրված է՝ «Հինգերորդ տարվա հեղափոխության հերոսներին և նահատակներին»։ Կարմիր գրանիտի վրա փորագրված են զոհվածների անունները և «Առանց 1905 թվականի գլխավոր փորձի, 1917 թվականի հոկտեմբերյան հեղափոխության հաղթանակն անհնար կլիներ։ Լենին» բառերը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Նիժնի Նովգորոդի հուշարձաններ
Աղդաշ (լեռ, Կոտուր)
Աղդաշ, լեռնագագաթ Կոտուրի լեռնաշղթայում, նրա հատվածում։ Մակուից մոտ 27-28 կմ հարավ-արևմուտք։ Արևմտյան, արևելյան և հարավային լանջերից սկիզբ են առնում մի շարք գետակներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վասպուրականի լեռնաշղթա Կատեգորիա:Վանի մարզի լեռներ Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ
Կուռվիցա
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։
Սախևի
Սախևի (სახევი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Թիանեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1140 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Թիանեթից հեռու է 11 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 5 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թիանեթի շրջան
Բալոյան
Բալոյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով