cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Խաղաղության մշակույթի միջազգային տարի
Միջազգային տարվա գնահատում
Միջազգային տարվա արդյունավետության վերաբերյալ կան տարբեր կարծիքներ։ Կարելի է պնդել, որ միջազգային տարում շատ հռետորաբանություն է եղել, սակայն հաճախ այդպիսի իրադարձությունների ազդեցությունը կարելի է տարբերակել միայն տարիներ անց ։
ՄԱԿ-ի շարունակական հանձնառություն
Խաղաղության մշակույթի աջակցման ու խրախուսման աշխատանքը շարունակվում է աշխարհի երեխաների համար խաղաղության և ոչ բռնության մշակույթի միջազգային տասնամյակի և Խաղաղության մշակույթի լրացանցի միջոցով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2000 Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի ծրագրեր
Սնկամարմին
Սնկամարմին, միցելիում, միցել, սնկի վեգետատիվ մարմինը։ Կազմված է բարակ (1,5—10 սմ), ճյուղավորված թելերից (հիֆեր)։ Կարող է լինել ոչ բջջային և բազմաբջիջ։ Սնկերի վեգետատիվ բազմացումը կատարվում է սնկամարմնի մասերի միջոցով։
Սնկերը մեծ նշանակություն ունեն կենսազանգվածի հանքայնացման մեջ, քանի որ կարողանում են հանքայնացնել այնպիսի միացություններ (օրինակ՝ լիգնին), որոնք բակտերիաները չեն կարողանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սնկերի ձևաբանություն
Հայկ նահապետ
Հայկ նահապետ (նաև Հայկ թագավոր, Հայկ դյուցազուն, Հապետոսթյան Հայկ), լեգենդար հերոս, հայոց անվանադիր նախնին։ Մովսես Խորենացին իր «Հայոց պատմություն» աշխատությունում գրի առնված ավանդազրույցում նրան անվանում է նախահայր։ Համաձայն Աստվածաշնչի՝ Հայկը Հաբեթի սերունդներից էր և այդ պատճառով երբեմն անվանվում է Հաբեթոսթյան Հայկ։
Ըստ Մովսես Խորենացու, Հայկը սերում է Նոյի կրտսեր որդի Հաբեթից, Հայկը Նոյի 5-րդ սերունդն է։
Մ. Խորենացին «Հայոց Պատմություն»-ում գրում է, որ Հայկը ապստամբեց Բաբելոնի տիրակալ Բելի (Belus/Belos) դեմ, Վանա լճի մոտ Հայկը պատերազմեց Բելի դեմ, ջարդեց նրա զորքը, սպանեց նրան ու դրեց հայոց պետության հիմքը, ըստ այդմ՝ մեր երկիրը կոչվեց Հայք։
Դամե-Շպրեվալդ
Քաղաքներ և կոմունաներ
(30 սեպտեմբերի 2010)
Հայկ նահապետ
11-րդ դարի վրաց պատմիչ Լեոնտի Մրովելուին վրացիների ծագումը ներկայացնելիս նշում է որ, Հայկը որդին է Թորգոմի։ Ըստ նույն պատմիչի՝ Թորգոմը ուներ 8 զավակ։ Կովկասյան բոլոր ժողովուրդները, ըստ նրա, սերում են Թորգոմի զավակներից, նրանց մեջ առաջինը հայերի նախահայր Հայկն է, երկրորդ զավակը վրացիների նախահայր Քարթլոսն է (Kartlos), ապա՝ աղվանների և մյուսների։ Վրացիները Հայաստանը անվանում են Սոմխեթի (Սոմխիթի)։ Այս եզրույթը վրացի և հայ ուսումնասիրողները լուրջ ուսումնասիրել են, սակայն նրանց եզրակացությունները բավարար չեն և համահունչ չեն ինչպես Մովսես Խորենացու, այնպես էլ Լեոնտի Մրովելիի կողմից հիշատակվող Հայկ/Հայոս անվան և Հայաստան երկրի անվան ծագման ավանդաբանության հետ։
Դամե-Շպրեվալդ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Հայկ նահապետ
Հայկի նախնիները (աստվածաշնչյան տեսակետ)
Ըստ Աստվածաշնչի Հայկը Նոյի հինգերոդ սերունդ է։ Համաձայն 9-րդ դարի վրացի պատմիչ Լեոնտի Մրովելլու «Քարթլիս Ցխովրեբա » «վիրաց թագավորների պատմության» Թորգոմը ուներ ութ զավակ Գաոս-Հայկ, Քարթլոս-Վրացի,Բարդոս-Ավար,Մովական-Ուդին,Լեկոս-Լեզգին,Էրոս-Դարգին, Կավկաս-Նախ,Էգրոս-Աբխազ։
Բնութագրում
Հայկը վայելչակազմ էր,թիկնավետ, գեղագանգուր մազերով, վառվռուն աչքերով, հաստ բազուկներով։ Սա քաջ և երևելի հանդիսացավ հսկաների մեջ, դիմադրող այն բոլորին, ովքեր ձեռք էին բարձրացնում բոլոր հսկաների և դյուցազունների վրա տիրապետելու։
Հայկ և Բել
Ճակատամարտի ամենաթեժ պահին, Հայկը նկատում է Բելին բլրի վրա, անցնում է գետը և եռաթև նետով նետահարում է նրան։ Քանի որ Հայկի նետը երկաթե ծայր ուներ, իսկ Բելի լաթերը պղնձե էին, Հայկի արձակած նետը անցնում է Բելի լաթերի միջով և մեխում նրան գետնին։ Տեսնելով Բելի մահը՝ նրա զորքը սարսափահար փախուստի է դիմում։
Հայկը հրամայում է ռազմադաշտի մոտ կառուցել ամրոց, որը անվանում է Հայկաբերդ։ Այդ ամրոցի մնացորդները պահպանվել են մինչ օրս։ Բելի դիակը Հայկը հրամայում է տանել Հարք և, թաղելով Հայկաշենից ոչ հեռու, բլուր դարձնել նրա գերեզմանը՝ ի զգուշացում բոլոր օտարներին, ով կհանդգնի հարձակվել Հայկի հայրենիքի վրա։ Այս հաղթանակից հետո ապրելով երկար տարիներ, Հայկի արևը (հոգին) համբարձվում է երկինք և դառնում Օրիոն համաստեղությունը, որը հայերը անվանում են Հայկի համաստեղություն։
Ժառանգներ
Ըստ Մովսես Խորենացու և այլ հայ պատմագիրների՝ Հայկից է սերում Հայկազունիների արքայատոհմը։ Այդ ազնվական հարստության վերջին ներկայացուցիչը՝ Վահե արքան զոհվեց Գավգամելում, Հայքն Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավանքից պաշտպանելիս։
«Հաբեթի սերունդների Ցանկը սահմանել և առաջադրել է Մովսես Խորենացին, որպես Հին Կտակարանի ազգաբանության ցանկերին այլընտրանք, քանզի, Պատմահայրը բողոքում է. «ս. գիրքը յուրայիններին (հրեաներին. հեղ) զատելով իբրև իր սեփական ազգ՝ մյուսներին լքեց, իբրև արհամարհելի և իր կողմից նշանակվելու անարժան…(հավելելով) մեր Հաբեթի սերունդները բոլորովին չկան»։ Խորենացին առաջադրել է սեփական՝ Նոյի Հաբեթ որդու ազգաբանության Ցանկ, հավելելով, որ այն ավելի հավաստի է, քան Ծննդոց բաժնի ցանկերը, քանի որ այնտեղ Հաբեթի սերունդները բացակայում են(Մ. Խորենացի, ՀՊ, էջ՝ 77-78)։ Ի տարբերություն իրենից առաջ և հետո պատմություններ գրող պատմիչների, Պատմահայրը ազնվորեն թվարկում է, թե Հաբեթի ազգաբանությունը ճշտելիս, ինքը ինչ աղբյուրներից է օգտվել՝ Աբյուդենոս, Կեփաղիոն, հունարեն գրականություն, իսկ Հին Կտակարանի Ծննդոց բաժնի ազգանության ցանկերը որևէ հավաստի աղբյուրներ չունեն։ Սկսած Խորենացուց, մեր բոլոր պատմիչները անփոփոխ են թողել «Հաբեթից սկսվող ազգաբանության», այդ թվում «Առաջին հայկյանների»՝ Հայկից մինչև Արա Գեղեցիկ» Հայկազունի առաջնորդների Ցանկը։
Ըստ Խորենացու մի շարք հայոց ազնվական տոհմեր իրենց ակունքների սկիզբ են համարում Հայկ Նահապետին։ Դրանցից են Բզնունիները, Խորխոռունիները, Մանդակունիները, Վահևունիները, Վարաժնունիները, Առանշահիկները և այլն։ Ժամանակակից գիտնականների մի մասը այլևս հրաժարվում է դիտարկել Հայկին որպես զուտ առասպելական անձ և հակված է ներկայացնել նրան որպես հայոց հերթական թագավոր, ով մեծ ավանդ է ունեցել հայկական արժեհամակարգի պահպանման և տարածման գործում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայոց նահապետեր Կատեգորիա:Հայկազունիներ Կատեգորիա:Նախնադարյան Հայաստան Կատեգորիա:Հայկական աստվածներ Կատեգորիա:Հայկ նահապետ Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի պատմություն
Աղվան ջրվեժ
Աղվան, ջրագրական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում, որը ջրվեժ է։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Սյունիքի մարզի Մեղրի գետի ձախ վտակ Մալև գետակի, լքված Մալև գյուղից 2 կմ հարավ-արևելք։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի ջրվեժներ Կատեգորիա:Մեղրու շրջան Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Սյունիքի մարզում
Մարզվանի հայկական տպագրություն
Մարզվանի հայկական տպագրություն, հայկական տպագրությունը Արևմտյան Հայաստանի՝ պատմական Փոքր Հայքի Սեբաստիայի վիլայեթի Մարզվան քաղաքում սկիզբ է առել 20-րդ դարի սկզբին։
Պատմություն
Առաջինը եղել է 1909 թվականին Հակոբ Սրապյանի և Ղազարոս Ներսիսյանի հիմնադրած «Ներսո և Սրապյան» տպարանը (վերջում՝ «Անատոլիա»), որը գործել է մինչև 1915 թվականը։ Տպագրել է շուրջ 80 անուն գիրք՝ Արտավազդ Գալենտերյանի «Միութենական հարց եւ Շնորհալի» (1909) երկը, Արամ Գազանճյանի «Խունկ եւ արցունք» (1910), Կ. Գոճանյանի «Հայկական հառաչներ» (1911) բանաստեղծությունների ժողովածուները, Գագիկ Օզանյանի «Հայապատում, հայուն պատմական դերը» (1912), «Յուշիկք Զէյթունի» (1912) և «Պատմութիւն հայ լեզուի եւ բանահիւսութեան» (1913) երկերը, Կ. Թումայյանի «Տպագրիչ Մարզուանցի Գրիգոր Դպիր» (1912) ուսումնասիրությունը, «Ծրագիր կանոնագիր Շաւարշեան ուսանողական միութեան Անատոլիա գօլէճի Մարզուան» (1915) գրքույկը, թարգմանական գրականություն, դասագրքեր և այլն ։
Երկրորդը «Գուտենբերգ» տպարանն էր, որը 1909 թվականին հիմնադրել է Սամուել Միածինյանը, 1910 թվականից նրան ընկերակցել է Ալեքսանդր Յոզղատլյանը։ Տպանանը գործել է մինչև 1913 թվականը, տպագրել է շուրջ 10 անուն գիրք՝ Միհրան Իսպիրյանի «Հայաստանի ոգին» (1911), Վահան Ասլանի «Հոգի՜ս...» (1913), Անդրանիկ Գըլտրյանի «Քաղաքացիական կրթութիւն» (1913) և այլն ։
Մարզվանում լույս են տեսել նաև «Զեփիւռ» (1889), «Արուսեակ» (1889), «Սոխակ» (1900) խմորատիպ թերթերը, «Նոր այգ» (1910-1914) գրական, գիտական, քաղաքական, «Հայկունի» (1910-1912) գրական-ուսանողական հանդեսները, «Բողբոջ» (1911-1914) մանկապատանեկան երկշաբաթաթերթը և այլն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական տպագրություն
Արմենիան փաուեր
«Արմենիան փաուեր» (Armenian Power, թարգմանաբար՝ «Հայկական ուժ», հայտնի նաև որպես՝ «Հայկական մաֆիա», կամ Հայկական խմբավորում), հանցավոր կազմակերպություն և փողոցային բանդա ԱՄՆ-ում, որի կենտրոնը գտնվում է Կալիֆորնիայի Լոս Անջելես քաղաքում ։ Խմբավորումը զբաղվում է թմրամիջոցների շրջանառությամբ, սպանություններով, մեքենայություններով, անհատական ինֆորմացիաների գողությամբ, անօրինական խաղերով, կողոպուտներով և ունի ավելի քան 250 անդամ։ Համաձայն ԱՄՆ դաշնային դատախազության տվյալների` խմբավորման հետ կապի մեջ են մի քանի հարյուր անձ ։
Պատմություն
«Արմենիան փաուեր» խմբավորումը երկարատև կապի մեջ է ռուսական մաֆիայի հետ, քանի որ ինչպես Խորհրդային Միության, այնպես էլ այսօրվա Ռուսաստանի քրեական աշխարհը բազմազգ է ։ Խմբավորումն ունի նաև որոշ իսպանալեզու անդամներ ։ 1988 թվականի ամռանը խմբավորման երկու տասնյակ անդամներ իրենց ձեռքը վերցրին Արևելյան Հոլիվուդի մինի մարկետներից մեկին կից ավտոկայանատեղին և այն դարձրին իրենց շտաբ-գրասենյակը։ «Արմենիան փաուեր» խմբավորման անդամները սովորաբար կրում են քաղաքի փողոցային բանդաների դասական հագուստ` խակի գույնով լայն, պարկանման շալվարներ, սպիտակ սպորտային վերնաշապիկներ, մազերի համար ցանց, մուգ կապույտ գլխարկ և LOCS ոճով արևապաշտպան սև ակնոց։ Շատերն ունեն դաջվածքներ և կրում են զենքեր։
Համարվում է, որ «Արմենիան փաուերն» է պատասխանատու 1997 թվականին տեղի ունեցած տասնյակ սպանությունների համար, որոնք իրականացվել են շարժվող մեքենայից ։
Խմբավորումն ունի ավելի քան 250 անդամ, որն առանձնապես շատ չէ` հաշվի առնելով ԱՄՆ-ի մյուս էթնիկ խմբավորումները ։ Խմբի ձևավորմանը նպաստել է Լոս Անջելեսի բազում հանցավոր խմբավորումների առկայությունը ։
Լատինա-հայկական հակամարտություն
2000-ականների սկզբին «Արմենիան փաուերը» հակամարտության մեջ մտավ լատինամերիկյան խմբավորման անդամների հետ, սակայն վերջին տարիներին այդ հակամարտությունը մեղմացել է ։ 2000 թվականի մայիսի 22-ին լատինամերիկյան «White Fence» (Սպիտակ ցանկապատ) խմբավորման անդամ Խոսե Արգուետան սպանեց «Արմենիան փաուերի» հիմնադիրներից Արմեն Պետրոսյանին (մականունը՝ «Silent») ։ Նույն թվականի մայիսի 24-ին լատինամերիկյան բանդայի անդամները Հոլիվուդի ռեստորաններից մեկում հայ սպանեցին, որին հետևեց «Արմենիան փաուերի» պատասխանը։ Նշվում է, որ դա մեկ ամսում հայկական և լատինամերիկյան խմբավորումների երրորդ բախումն էր  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ հասարակական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Կազմակերպված հանցագործություն ըստ էթնիկ խմբի
Նիկոլայ Ժելեզնյակ
Կենսագրություն
Նիկոլայ Ժելեզնյակը ծնվել է 1964 թվականին, Նովոչերկասկում ։ 1986 թվականին ավարտել է Տագանրոգի ռադիոտեխնիկական ինստիտուտը ՝ ստանալով ինժեներ-համակարգողի մասնագիտություն։
Ռուսաստանի պետական կառավարման ակադեմիայում պաշտպանել է սոցիոլոգիայի թեզը։ Աշխատել է Տնտեսության և հասարակայնության հետ կապերի խնդիրների կարգավորման ինստիտուտում։
«Гонки на лафетах» վեպը լույս է տեսել 2012 թվականին «Երիտասարդություն» (Юность) ամսագրում, 2014 թվականին այն տպագրել է «Ալետեյա» («Алетейя») հրատարակչությունը.
2017 թվականին «Էկսմո» («Эксмо») հրատարակչությունում «Ժամանակակից ռուս արձակի վարպետներ» մատենաշարով հրապարակվել է «Միայնակ հետքերը ձյունառատ դաշտում» վեպը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ
Ազգային փոքրամասնությունները և կրոնական կազմակերպությունները Հայաստանում
Ազգային փոքրամասնությունների կրոնական կազմակերպություններ, աղանդներ, համաձայն մտքի, խղճի և կրոնի (ներառյալ վերջինս փոխելու) ազատության սահմանադրական իրավունքի (ՀՀ Սահմանադրություն, հոդված 26)՝ ՀՀ-ում պաշտոնապես գրանցվել են ազգային փոքրամասնությունների կրոնական կազմակերպություններ ու համայնքներ, որոնցից նշանակալի են «Հայաստանի Եզդիների (Շարաֆադինի) հետևորդներ կրոնական կազմակերպությունը» (կենտրոնը՝ Արագածոտնի մարզի, Շամիրամ գյուղ և Երևան), «ՀՀ Եզդիների ազգային «Շեխի Շեխու Բաքրա» համայնքը» (կենտրոնը՝ Երևան), «Ռուս ուղղափառ եկեղեցու Երևան քաղաքի Սուրբ Տիրամոր եկեղեցու ուղղափառ համայնքը», «Ռուս ուղղափառ եկեղեցու Գյումրի քաղաքի Սուրբ Նիկոլայ Հրաշագործ եկեղեցու ուղղափառ համայնքը», «Ռուս ուղղափառ եկեղեցու Վանաձոր քաղաքի Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան եկեղեցու ուղղափառ համայնքը», «Ռուս ուղղափառ եկեղեցու ՀՀ Արարատի մարզի Դիմիտրով գյուղի Կիրիկ և Իուլիտա Սուրբ Նահատակների եկեղեցու ուղղափառ համայնքը», «Ծաղկաձոր քաղաքի ռուս մոլոկանների կրոնական համայնքը», «Արևելքի Ասորական կաթողիկոսության Սուրբ Առաքելական եկեղեցի» Հայաստանի ասորական կրոնական կազմակերպությունը (կենտրոնը՝ Արարատի մարզի գյուղ Վերին Դվին), «Հայաստանի Հրեական կրոնական համայնքը» (կենտրոնը՝ Երևան) և այլն։ ՀՀ-ում գրանցված են նաև «Նորառաքելոց եկեղեցու Հայաստանի համայնք», «Նոր սերունդ եկեղեցի», «Արորդիների Ուխտ, կրոնական համայնք» (հեթանոսական պաշտամունքի) և այլ կրոնական կազմակերպություններ, ինչպես նաև մունականների, կրիշնայականության ու յոգայի, սատանայապաշտների զանազան խմբեր։ Գործում են նաև ազգային եկեղեցու դրույթներին ու ծեսերին հակադրվող աղանդավոր, կազմակերպություններ։ Աղանդների հետևորդները քարոզում են իրենց «ուսուցչի» գաղափարներն ու բարոյական նորմերը և ապրում դրանցով։
Նրանց համոզմունքների հիմքում իրենց առաջնորդի կարծեցյալ առավելություններն ու հեղինակությունն են և նրա աստվածացումը, որը հանգեցնում է քրիստոնեական ուղղափառ վարդապետության ժխտման, Աստվածաշնչի աղավաղման կամ աղավաղված մեկնաբանման։ Հետևաբար մեծամասնության համար աղանդները կեղծ, վնասակար և վտանգավոր են։ Աղանդները դեմ են ոչ միայն ազգային եկեղեցուն, այլև հաճախ պետությանն ու պետական կառույցներին։ Նրանց հետևորդները խուսափում են ազգային, քաղաքացիական, հասարակական, բարոյական պարտականություններից։
Եհովայի վկաներ
Եհովայի վկաներ, 19-րդ դարի ավարտին Միացյալ Նահանգներում ստեղծված համաշխարհային կրոնական կազմակերպություն։ Ըստ 2017 թ. Եհովայի վկաների հաղորդած տվյալների նրանց անդամների թիվը ողջ աշխարհում 8.45 մլն է ։ Կազմակերպության գործունեությունը վերահսկվում է 8 անձից կազմված խմբի՝ «կառավարիչ մարմնի» կողմից ։ Նրանք հավատում են, որ մարդկությունը գտնվում է Աստվածաշնչում հիշատակված աշխարհի վախճանին նախորդող ժամանակաշրջանում։ Նրանք կատարել են մի շարք կանխատեսումներ, որոնք չեն իրականացել։ Oրինակ՝ կանխատեսել են, որ 1914, 1925 և 1975 թթ. լինելու է աշխարհի վախճանը  ։ Եհովայի վկաները մերժում են արյան փոխներարկումը ։ Նրանք «ընկերակցությունից զրկում» են կազմակերպությունից դուրս եկող անդամներին, այսինքն՝ չեն շփվում ո՛չ կրոնական, ո՛չ էլ որևէ այլ թեմայով։ Եթե վտարված անհատն ընտանիքի անդամ է, շփումը պետք է հասցվի նվազագույնի ։ Եհովայի վկաներին խրախուսվում է հեռու մնալ բարձրագույն կրթությունից ։
Մորմոնների եկեղեցի («Հիսուս Քրիստոսի վերջին օրերի սրբերի եկեղեցի»)
Հիմևադրել է Ջոզեֆ Սմիթ Կրտսերը 1830 թվականին ԱՄՆ-ում։ Բարգավաճող աղանդներից է. ունի 40 հազար հաստիքային քարոզիչ։ Մորմոնները չեն ընդունում քրիստոնեական խորհրդանիշները՝ համարելով, որ դրանք ստեղծել է ոչ թե Աստված, այլ մարդը։ Նրանք պնդում են, թե իրենք իբր վերականգնում են Հիսուս Քրիստոսի եկեղեցին։ ՀՀ-ում մորմոնների կրոն, համայնքի (կենտրոնը՝ Երևան) ղեկավարը Ռոլանդ Դանն է։
Ադվենտիստներ կամ գալստականներ
Առաջացել է ԱՄՆ-ում 1830-ական թվականներին։ Բողոքականության հետևորդների տարատեսակներից է։ Քարոզում է Քրիստոսի երկրորդ գալուստը և երկրի վրա նրա աստվածային հազարամյա թագավորության հաստատման գաղափարը։ «Հայաստանի Շաբաթապահ-գալստական (ադվենտիստական) եկեղեցին» (կենտրոնը՝ Երևան) պաշտոնապես գրանցվել է 2006 թվականին, ունի 800 անդամ, ղեկավարը Դուգլաս Հարդթն է։
Հիսունականներ կամ հոգեգալստականներ
Առաջացել է ԱՄՆ-ում XIX դարի վերջին - XX դարի սկզբին։ Անվանումը կապված է Գործք առաքելոցում հիշվող Հոգեգալստյան տոնի հետ, երբ Սուրբ Հոգին առաքյալների վրա է իջել Քրիստոսի Հարության հիսուներորդ օրը, որի շնորհիվ նրանք կարողացել են քարոզել օտարալեզու ժողովուրդների մեջ։ ՀՀ-ում զանազան անուններով գործում են հիսունականների տարատեսակ խմբեր՝ «Կյանքի խոսք», «Ավետարանի հավատքի քրիստոնյաների եկեղեցի» և այլն։ Հիսունականները չեն ընդունում քրիստեական եկեղեցու պաշտոն, ծեսերը, սրբապատկերները, խաչը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ազգեր Կատեգորիա:Կրոնը Հայաստանում
Ծովալճակ
Ծովալճակը ավազով կամ բուստախութով ծովից բաժանված փոքր ջրամբար։ Բուստալճակային քաղաքի տիպիկ օրինակն է Վենետիկը։ Ի սկզբանե բուստալճակ էին կոչում միայն Վենետիկի բուստալճակին, սակայն հետագայում այդ եզրը սկսեցին օգտագործել նաև ամբողջ աշխարհի փոքր ծովածոցերի վերաբերյալ։
Կատեգորիա:Ծոցեր
Lockheed C-130 Hercules
«Lockheed C-130 Hercules»-ը ամերիկյան չորս շարժիչով տուրբոշարժիչային ռազմական տրանսպորտային ինքնաթիռ է, որը նախագծվել և կառուցվել է Lockheed-ի (այժմ՝ Lockheed Martin) կողմից։ Կարողանալով օգտագործել անպատրաստ թռիչքուղիներ թռիչքների և վայրէջքների համար, C-130-ն ի սկզբանե նախագծված էր որպես զորքերի, medevac և բեռնափոխադրող ինքնաթիռ։ Բազմակողմանի օդանավը օգտագործել է այլ դերերում, այդ թվում՝ որպես հրազենային նավ (AC-130), օդային հարձակման, որոնման և փրկության, գիտահետազոտական ​​աջակցության, եղանակի հետախուզման, օդային լիցքավորման, ծովային պարեկության և օդային հրդեհաշիջման համար։ Այն այժմ հիմնական մարտավարական օդանավն է բազմաթիվ ռազմական ուժերի համար ամբողջ աշխարհում։ Hercules-ի ավելի քան 40 տարբերակներ, ներառյալ քաղաքացիական տարբերակները, որոնք վաճառվում են որպես Lockheed L-100, գործում են ավելի քան 60 երկրներում։
Բուռմա
Բուռմա, գետակ Եփրատի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակը։ Հոսում է պատմական Փոքր Հայքի Տևրիկ քաղաքի մոտով ։
Օլեգ Սկրիպկա
Օլեգ Յուրևիչ Սկրիպկա (Олег Юрійович Скрипка, ), ուկրաինացի ռոք-երաժիշտ, բազմագործիքավորող և հասարակական գործիչ, դերասան, վոկալիստ, երգահան, «Վոպլի Վիդոպլյասովա» խմբի ղեկավար։ Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստ (2005) ։
Կենսագրություն
Օլեգ Յուրևիչ Սկրիպկան ծնվել է 1964 թվականի մայիսի 24-ին, Սովետաբադում (Տաջիկստան), այնուհետև ծնողների հետ տեղափոխվել է Լենինաբադ։ Մինչև 1972 թվականն ապրել է Տաջիկստանում, այնուհետև Մուրմանսկի մարզ ի Կիրովսկ քաղաքում] .։ Դպրոցում Օլեգը սովորել է գերազանց։ Հատկապես լավ է տիրապետել ճշգրիտ գիտություններին՝ ֆիզիկա, մաթեմատիկա։ Իններորդ դասարանում ընդունվել է Մոսկվայի ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտի հեռակա դպրոցը և գերազանցությամբ ավարտել։
1991 թվականին, երբ Սկրիպկան դեռ խորհրդային ինժեներ էր, իր խմբի հետ մեկնել է Ֆրանսիա՝ ԽՍՀՄ-ի և եվրոպական երկրների միջև մշակութային փոխանակման շրջանակներում՝ այդ ժամանակ արդեն հայտնի երաժշտական քննադատ Արտեմի Տրոիցկու օժանդակությամբ ։
1991-1996 թվականներին Օլեգ Սկրիպկան իր խմբի հետ բնակվել է Ֆրանսիայում և հյուրախաղերով հանդես եկել երկրում։ Այդտեղ հայտնվել են նրանց առաջին սկավառակները՝ «Աբո Աբո» (1991) և «Զակուստիկա» (1993) կենդանի կատարումների ձայնագրությունները։
Որքան երկար է մնացել արտասահմանում, այնքան կարոտել է հայրենիքը։ Իր իսկ խոստովանությամբ՝ հենց Ֆրանսիայում է նա դարձել ուկրաինացի։ Հասնելով այնտեղ որպես ռուսախոս, ապաքաղաքական ռոքեր՝ արդեն 1990-ականների կեսերին նա խոսել է բացառապես ուկրաիներեն։
1996 թվականին Սկրիպկան վերադարձել է Կիև և այդ ժամանակվանից ի վեր ակտիվորեն համերգներով հանդես եկել Ուկրաինայում և արտերկրում՝ պարբերաբար այցելելով Մոսկվա։ 2000 թվականին «Վ. Վ.»-ն ելույթներ է ունեցել Լոնդոնում, Ռիգայում, համերգ տվել Մոսկվայի Երիտասարդության պալատում, հյուրախաղերով հանդես եկել Սիբիրի քաղաքներում։ 2002 թվականի հունվարին հյուրախաղերով հանդես է եկել Իսրայելում և Պորտուգալիայում, նույն թվականի փետրվարին՝ մի քանի համերգներ տվել Նյու Յորքում, 2003 թվականին՝ ելույթներ ունեցել Տորոնտոյում։
Զուգահեռաբար Սկրիպկան դարձել է ժամանակակից ուկրաինական ռոք մշակույթի ևս մեկ փառատոնի հիմնադիր։ Դա առաջին և միակ մայրաքաղաքային փառատոնն է, որտեղ երեք բեմերից միաժամանակ հնչել է ուկրաինական ռոք երաժշտություն։ 2010 թվականին «Рок-Січ»-ը ձեռք է բերել էկոլոգիական փառատոնի կարգավիճակ։ Իսկ 2013 թվականին փառատոնը ձեռք է բերել միջազգայինի կարգավիճակ՝ դառնալով ուկրաինա-շվեդական։ 2005 թվականին հրաժարվել է «Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստ» կոչումից։ Կոչման զանգվածային շնորհումը համընկնկել է Ուկրաինայի անկախության 14-րդ տարեդարձի հետ։ Օլեգ Սկրիպկան և մի շարք այլ մրցանակակիրներ իրենց անհամաձայնությունն են հայտնել զանգվածային մրցանակաբաշխության պրակտիկային՝ այն համարելով խորհրդային շրջանի մնացուկ ։
2007 թվականին Օլեգ Սկրիպկան ուկրաինական հեռուստաալիքի 1 + 1 «Պարեր աստղերի հետ» պարային նախագծում զբաղեցրել է 2-րդ տեղը։ 2009 թվականին մի խումբ երիտասարդ ակտիվիստներ առաջարկեցին Օլեգ Յուրևիչին առաջադրվել որպես Ուկրաինայի նախագահի թեկնածու, սակայն Սկրիպկան մերժել է ։
2012 թվականին երաժիշտը դարձել է 1 + 1 ալիքի «Երկրի ձայնը» տաղանդավոր շոուի մարզիչը։ Հետագայում նույն գործառույթները ստանձնել է «Ձայն։ Երեխաներ» շոուում, որտեղ 6-ից 14 տարեկան երեխաները «մեծերի» բեմում սովորում են հաջող ելույթների գաղտնիքները։ Նրա խնամակալության տակ գտնվող յոթամյա Անյա Տկաչն իր մրցակիցներից մեծ տարբերությամբ դարձել է շոուի հաղթողը։
Քաղաքական դիրքորոշում
Սկրիպկան նարնջագույն հեղափոխության մասնակից է, որտեղ Սվյատոսլավ Վակարչուկի և Ռուսլան Լիժիչկոյի հետ միասին հանդես է եկել ի պաշտպանություն Վիկտոր Յուշչենկոյի։
2017 թվականի ապրիլի 20-ին «Skovoroda» ռադիոյով հեռարձակված հարցազրույցի ժամանակ շոշափվել է ամբողջությամբ ուկրաինալեզու միջավայրի ներդրման թեման։ Սկրիպկան ասել է, որ ինքը նման միջավայր է ստեղծել իր շուրջը։ Այնուհետև հանդիսատեսի դիտողությանը, որը չի լսվում ձայնագրության մեջ, նա ասել է․
Կարծիք արտահայտելը մեծ արձագանք է առաջացրել։ Մի շարք հրապարակումների մեջ «մեջբերված» արտահայտությունը ենթարկվել է զգալի փոփոխությունների, ինչը էականորեն փոխել է շեշտադրումները ասվածի համեմատ։ Հետագայում Սկրիպկան փորձել է հերքել «առանձնաթաղի» մասին խոսքերը, սակայն դրանք ակնհայտորեն առկա են հարցազրույցի ձայնագրության մեջ ։
2018 թվականի մայիսին՝ Հաագայում համերգի ժամանակ, Սկրիպկան արտասանլ է հետևյալ արտահայտությունը․ «Հաճելի է ելույթ ունենալ այստեղ՝ Հոլանդիայում, Եվրոպայում, Հաագայում, որտեղ շուտով Ռուսաստանի դատավարություն է լինելու», որից հետո հանդիսատեսի մեկ երրորդը լքել է դահլիճը, սակայն ներկայացումը շարունակվել է ։
«ATO»-ի անցկացման աջակից է։ 2016 թվականին «Վ․ Վ․»-ի հետ միասին Սկրիպկան ելույթ է ունեցել Մարինկայում, Կոնստանտինովկայում, Սելիդովոյում, իսկ ավելի վաղ՝ Դեբալցևոյում։ Սկրիպկան ամեն կերպ աջակցում է «Դնեպր-1» գնդի զինվորներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Եվրամայդանի մասնակիցներ Կատեգորիա:Հակառուսականություն Կատեգորիա:Ուկրաինացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի կիթառահարներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասաններ Կատեգորիա:Ուկրաինացի գործարարներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ընկուզիկ (Խարբերդի գավառ)
Ընկուզիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Թեդի Ուիլսոն
Թեոդոր Շոու «Թեդի» Ուիլսոն, (Theodore Shaw «Teddy» Wilson, ) , ամերիկացի ջազային դաշնակահար։ Քննադատ Սկոտ Յանոուն նրա մասին գրել է որպես սվինգ ժանրի ամենափայլուն ներկայացուցչի։ Ուիլսոնի խրթին և էլեգանտ ոճը ուղեկցել է այնպիսի հայտնի կատարողների, ինչպիսիք են Լուի Արմսթրոնգը, Լինա Հորնը, Բենի Գուդմենը, Բիլլի Հոլիդեյը և Էլլա Ֆիցջերալդը։ Գուդմենի հետ զուգերգը, ըստ ամենայնի, ռասայական խառը երաժշտական ​​խմբի առաջին հանրային ելույթն էր։ Իր՝ որպես նվագակցողի մեծ փորձից բացի, Ուիլսոնը ղեկավարել է նաև իր նվագախմբերը և իր մասնակցությամբ  ձայնագրել  նստաշրջաններ 1920-ականների վերջից մինչև 1980-ական թվականները։
Կենսագրություն
Նա սովորել է դաշնամուր և ջութակ Տասկիգիի ինստիտուտում (Տասկիգի քաղաք, Ալաբամա նահանգ)։ Լուի Ամսթրոնգի հետ միասին Լոուրենս Ուեբի նվագախմբում աշխատելուց հետո, ինչպես նաև որոշ ժամանակ անցկացնելով Էրլ Հայնսի «Grand Terrace սրճարան» նվագախմբում, 1933 թվականին Ուիլսոնը սկսել է աշխատել Բենի Քարտերի «Chocolate Dandies» նվագախմբում։ 1935 թվականին միացել է Բենի Գուդմենի տրիոյին, որի կազմում էր թմբկահար Ջին Կրուպան. հետագայում, երբ խմբին է միացել Լայոնել Հեմպտոնը, այն դարձել է կվարտետ։ Միանալով այդ տրիոյին՝ Ուիլսոնը դարձել է առաջին սևամորթ երաժիշտը այդ կոլեկտիվում, որտեղ միայն սպիտակամորթեր էին։
Հայտնի ջազային պրոդյուսեր և գրող John Hammond-ը կարևոր դեր է խաղացել, որպեսզի Ուիլսոնը պայմանագիր կապի« Brunswick» ձայնագրման ստուդիայի հետ: 1935 թվականից սկսած՝ Ուիլսոնը նրա համար ձայնագրել է մի շարք սիրված մեղեդիներ, որպեսզի դրանք օգտագործվեն ջուքբոքսերում։ նա ձայնագրել է 50 երգ այնպիսի կատարողների համար, ինչպիսիք են Լինա Հորնը,Հելեն Ուորդը և Բիլլի Հոլիդեյը՝ ներառյալ վերջինիս մի շարք հիթեր։ Այդ տարիներին նա մասնակցել է նաև շատ հայտնի ջազային համերգների սվինգի այնպիսի հայտնի երաժիշտների հետ, ինչպիսիք են Լեստեր Յանգը, Ռոյ Էլդռիդջը, Չառլի Շեյվերսը, Ռեդ Նորվոն, Բակ Քլեյտոնը և Բեն Ուեբստերը։
1939 թվականին Ուիլսոնը ստեղծել է ջազ խումբ, որը երկար չի գոյատևել։ Դրանից հետո 1940-1944 թվականներին նա ղեկավարել է «Cafe′ Society» սեքստետը։ Խովարդ «Ստրետչ» Ջոնսոնը նրան  «Կարմիր Մոցարտ» անունն է տվել՝ ձախ նախաձեռնություններին աջակցելու համար, մասնավորապես Ուիլսոնը բարեգործական համերգներին հանդես է եկել հօգուտ «The New Masses» ամսագրի և պատերազմի ընթացքում  ԽՍՀՄ-ին աջակցելու համար գումար է հավաքել, ինչպես նաև նախագահել է նկարիչների կոմիտեն ՝ աջակցելով աֆրոամերիկացի ակտիվիստ Բենիամին Դեվիսին  Նյու Յորքի քաղաքային խորհրդում(որն ընտրվել է 1943 թվականին) ։ 1950-ական թվականներին դասավանդել է« Juilliard School»  դպրոցում։ 1955 թվականին նա հանդես է եկել «Բենի Գուդմենի պատմությունը» ֆիլմում կարճ կամեո դերում։ Եղել է նաև Դիկ Կավետի (Dick Cavett Show) շոուի երաժշտական ռեժիսորը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ջազմեններ Կատեգորիա:Ջազմեններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ
(7588) 1992 FJ1
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,211529 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7282 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6949 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2102,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,171252 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 20,66° անկյուն։
Գանիթկղաու
Գանիթկղաու (განითყაუ), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 15 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Ռիպեն
Ռիպեն (Рипень), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Պուտիլայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռիպեն գյուղում բնակվում էր 350 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Պուտիլայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ալվարի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Ալվար գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (3 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Լասի (Կալվադոսի գավառ)
Լասի (Lassy), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
2017 թվականի հունվարից Սեն Ժան լը Բլան և Սեն Վիգոր դե Մեզրե համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Տեր դը Դրուանս համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 230 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 38 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 218 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 158-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 60։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,5 %։ 158 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 134 անձ (73 տղամարդ և 61 կին)։ Գործազուրկ են եղել 24 անձ (12 տղամարդ և 12 կին)։ 60 անաշխատունակներից 15-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 31-ը` թոշակառուներ, իսկ 14-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
ԻԳործ
«իԳործ», ծրագիր, որի մեկնարկը տրվել է Հայաստանի սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի կողմից։ «իԳործ» ծրագիրը հնարավորություն է ընձեռում սփյուռքի մասնագետներին՝ ծառայելու Հայաստանի կառավարությունում մեկ տարի ժամկետով ։
իԳործ 2021
Այս տարվա համար նախապատվությունը տրվում է հետևյալ մասնագիտական ոլորտներին։ Ցուցակը վերջնական չէ.
Տեսանյութ
Here are some interesting facts and figures about iGorts
Արտաքին հղումներ
Սփյուռքի Գլխավոր Հանձնակատարի Գրասենյակ
Diaspora High Commissioner's Office
Խաղաղության երեխաները
«Խաղաղության երեխաները» («Дети мира»), հուշարձան Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում, քաղաքի տեսարժան վայրերից մեկը, որը 1990 թվականին տեղադրվել է Բարեկամության զբոսայգում, Լենինգրադյան խճուղի, 90 հասցեում, մետրոյի «Ռեչնոյ վոկզալ» կայարանի հարևանությամբ։
Պատմություն
«Խաղաղության երեխաները» քանդակագործական հորինվածքը տեղադրվել է 1990 թվականին Բարեկամության զբոսայգում ։ Այն ինքնատիպ նվեր է քանդակագործ Անտի Նուվոնենից Հելսինկի քաղաքից։ Նուվոնենը ծնվել է 1937 թվականին Վիբորգ քաղաքում, որն այդ ժամանակ Ֆինլանդիայի կազմում էր։ Նա առաջին հերթին հայտնի է ֆիննական մետաղադրամների վրա թեմատիկ բնապատկերներով։ 1971 թվականին նա դարձել է Գեղարվեստի ֆիննական պետական մրցանակի դափնեկիր՝ մի շարք վերացական քանդակների համար։ Անտի Նուվոնենը քանդակագործության փորձագետների ֆիննական ասոցիացիայի անդամներից է և բազմաթիվ մրցույթների մրցանակակիր ։
Բենա Դաղի
Բենա Դաղի, լեռնագագաթ Ադրբեջանի Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շարուրի շրջանում, Վայքի լեռնաշղթայի հարավային կողմում, Ադրբեջանի Քենգերլիի շրջանի Ազնաբերդ գյուղից մոտ 9 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Տեղադրման կոորդինատներ 39.51859°N, 45.21691°W։ Բարձրությունը՝ մոտ 2300 մետր ։
Խաղաղության երեխաները
Պատմություն
«Խաղաղության երեխաները» հուշարձանն ընծայվել ի պատասխան 1983 թվականին Հելսինկիի Բարեկամության զբոսայգում տեղադրված Յ. Կիրյուխինի «Խաղաղություն ամբողջ աշխարհին» ռուսական հուշարձանի։ «Խաղաղություն ամբողջ աշխարհին» հուշարձանը «Ժողովուրդների բարեկամության հուշարձանի» պատճենի փոփոխված անալոգի մի մասն է, որը պատկերում է գյուղացիների և ազատարարների հանդիպումը։ Այն նվիրվել է 1948 թվականին կնքված խորհրդա-ֆիննական բարեկամության, համագործակցության և փոխադարձ օգնության պայմանագրի 35-ամյակի կապակցությամբ։
Բենա Դաղի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ Կատեգորիա:Շարուրի շրջան
Խաղաղության երեխաները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1990 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Ջրի օգտագործման ծավալ
Ջրի օգտագործման ծավալը այն ցուցիչն է, որը ցույց է տալիս ջրի օգտագործումը ներառյալ և ուղղակի և անուղղակի ջրօգտագործումը սպառողների և արտադրողների կողմից։ Ջրոգտագործումը անհատական համայնքային կամ բիզնեսի համար որոշվում է որպես բացարձակ ծավալ քաղցրահամ ջրի, որը օգտագործվում է ապրանքներ և ծառայություններ արտադրելու, սպառվում է անհատների կամ համայնքի կողմից կամ էլ արտադրվում է բիզնեսում։ Ջրի օգտագործումը չափվում է ջրի ծավալի սպառման (գոլորշիացմամբ) և/կամ աղտոտման որոշակի ժամանակահատվածում։ Ջրի չափումը կարող է հաշվարկվել որոշակի սպառողական խմբերում (օրինակ՝ անհատների, ընտանիքների, գյուղերի, քաղաքների, գավառների, պետության կամ ազգության) կամ արդյունաբերողների (հասարակական կազմակերպություն, մասնավոր ձեռնարկություն կամ տնտեսական սեկտոր)։ Ջրի օգտագործման ծավալը աշխարհագրական ճշգրիտ ցուցիչ է, որը ոչ միայն ցույց է տալիս ջրի օգտագործման և աղտոտման ծավալը, այլև դրա դիրքը։ Այնուամենայնիվ ջրի օգտագործման ծավալը չի ապահովում տեղեկատվություն թե ինչպես է կուտակված ջրի պաշարը օժանդակում ջրի պակասին կամ շրջակա միջավայրին։
Պատմություն
Ջրի օգտագործման ծավալի գաղափարը առաջին անգամ ներկայացրել է Հոեկստրան UNESCO-IHE-ից 2002 թվականին, որպես ջրոգտագործման ցուցիչի այլընտրանքային ձև։ Այս գաղափարը կատարելագրծվեց և հաստատվեց հաշվարկային մեթոդները մի քանի հրապարակումներում որոնք վարում էին Չափագենը և Հոեկստրան UNESCO-IHE-ից Ջրի մաիսն կրթության ինստիտուտից, հիմա WWF-UK and University of Twente համապատասխանաբար։ Ամենամանրամաս հրատարակումները թե ինչպես գնահատենք ջրի օգտագործման ծավալը՝ դրանք 2004 թվականի զեկույցն է «Ազգերի ջրի օգտագործման ծավալը» UNESCO-IHE –ից և Չափագենի ու Հոեկտրայի հեղինակած գիրքը «Ջրի գլոբալացում» որը գրվել է 2008 թվականին և հրատարակվալ նույն թվականին Բլեքվելի կողմից։ Այս դաշտում աշխարհի առաջատար ինստիտուտնփրի համագործակցությունը հանգեց ջրոգտագործման ցանցի ստեղծմանը, որի նպատակն էր համակարգել հետագա ջանքերի զարգացումը և տարածել գիտելիքներ ջրօգտագործման ծավալի հասկացության, մեթոդների և միջոցնրի մաիսն։
Կապույտ, Կանաչ և մոխրագույն ջրատեսակներ
Ընդերքից եկող ջուրը բաղկացած է երեք բաղկացուցիչ մասից՝ կապույտ, կանաչ և մոխրագույն։ Կապույտ ջուրը դա քաղցրահամ ջրի ծավալն է որը դորս է ժայթքում գլոբալ ջրային ռեսուրսներից (մակերեսային ջուր և ստորգետնյա ջուր) որը սպառում են անհատները և համայնքները, որպեսզի արտադրեն ապրանքներ և ծառայություններ։ Կանաչ ջուրը գլոբալ կանաչ ջրից գոլորշիացած ջրի ծավալն է։ Մոխրագույն ջուրը աղտոտված ջրի այն ծավալն է որը մտնում է անհատների և համայնքների համար արտադրված ապրանքների և ծառայությունների մեջ։
Անհատ սպառողների ջրոգտագործման ծավալը
Անհատ սպառողի ջրօգտագործման ծավալը մեկնաբանում է սպառողի՝ քաղցրահամ ջրի ուղղակի և անուղղակի օգտագործումը։ Տանը օգտագործված ջուրը դա ուղղակի օգտագործված ջուրն է։ Անուղղակի օգտագործված ջուրը քաղցրահամ ջրի այն ծավալն է, որը օգտագործվել է ապրանքներ և ծառայություններ արտադրելու համար։
Ջրօգտագործման ծավալի գլոբալ միջին մեծությունը հավասար է 1240 մ3 ջուր/մարդ/տարու։ Չինաստանի միջին մեծությունը 700 մ3 ջուր/մարդ/տարի է, որը ամենափոքրերից մեկն է աշխարհում և Միացյալ Նահանգներինը 2480 մ3 ջուր/մարդ/տարի է, ամենամեծը աշխարհում, որը հրատարակվել է համաձայն ամսագրի։ Ֆիննական ջրոգտագործման ծավալ միջին մեծությունը կազմում է 1730 մ3 ջուր/մարդ/տարի և Միացյալ Թագավորությանը՝ 1695 մ3 ջուր/մարդ/տարի։
Բիզնեսի ջրօգտագործման ծավալը
Բիզնեսի ջրոգտագործման ծավալը, «միասնական ջրօգտագործման ծավալը», սահմանվում է ինչպես քաղցրահամ ջրի ամբողջական ծավալ, որը ուղղակի և անուղղակի օգտագործվում է բիզնեսին աջակցելու և զարգացնելու համար։ Սա ջրօգտագործման լրիվ ծավալն է, որը կապված է բիզնեսի արտադրանքի օգտագործման հետ։ Բիզնեսի ջրօգտագործման ծավալը կազմված է 2 բաղադրիչ մասից. ուղղակի ջրօգտագործում արտադրողի կողմից (արտադրելու կամ գործունեությանը աջակցելու համար) և անուղղակի ջրօգտագործում (արտադրողին մատակարարելու շղթա)։
Ազգերի ջրօգտագործման ծավալը
Ազգերի ջրօգտագործաման ծավալը ցույց է տալիս տվյալ ազգի բնակիչների կողմից սպառվող ապրանքների և ծառայությունների արտադրության համար օգտագործված ջուրը։ Սա ներառում է 2 բաղադրիչ մաս. Ներքին և արտաքին ջրօգտագործման ծավալ։ Առաջին բաղադրյալը կապված է հայրենակ ջրային ռեսուրսների իրացման հետ, երկրորդը՝ ուրիշ երկրներում ջրային ռեսուրսների յուրացման հետ։ Ճապոնիայի ջրօգտագործման ծավալի մոտավորապես 65%-ը մտնում է երկիր դրսից, չինական ջրօգտագործման ծավալի մոտավորապես 7%-ը Չինաստանից դուրս է հոսում։
Ջրօգտագործման ծավալի հաշվարկման նորման
Սկսած 2009 թվականից ջրօգտագործման ծավալի համար կա հաշվարկման նորմա, որը օժանդակվում է Ջրոգտագործման Ծավալի Ցանցի, կառավարության միջազգայինցանցի, կորպորացիաների, ոչ կառավարական կազմակերպությունների և ազգային մարմինների կողմից։
Ջրօգտագործման ծավալ հասկացության քննադատությունը
Ջրօգտագործման ծավալը որպես ջրի օգտագործման ցուցչի ժամանակակից պարզաբանումների շնորհիվ, արդյունքների գործադրումը և մեկնաբանումը կարող են երբեմն ներկայացվել որպեսզի առաջ քաշվեն արդյունաբերող գործունեությունները, որոնք գլխավորում են որոշակի ապրանքների թեթև քննադատությունները առանց հետագայի մանրամասներում արդյունքները որոշելու։ 140 լիտր է պահանջվում սուրճի արտադրության համար մեկ բաժակի համար չի կարող վնասել ջրային ռեսուրսներին, քանի որ դրա մշակումը տարածվում է մասնավորապես խոնավ տարածքներում։ Չնայած, արդյունքի կազմվածքը առաջարկում է քանակի միագումար ինչպես շրջակա նշանակություն, նշանակություն որը չի կարող միշտ արդարացված տրվի շրջանների գործոնների դրվածքին, ինչպես են հիդրոլոգիան, կլիման, աշխարհագրությունը, տեղագրությունը և այդպես շարունակ։ Ավելի շուտ, այս հասկացությունը քննադատվում էր «ֆութփրինթ» տերմինի համար, որը մարդիկ կարող են շփոթել իրենց քաջածանոթ կարբոնաօգտագործման ծավալ տերմինի հետ մինչ ջրօգտագործման ծավալ հասկացությունը, ինչպես պատկերվեց վերևում, ներառում է ջրի օգտագործման հանրագումարները առանց անհրաժեշտորեն հաշվարկելու կապակցված հարվածները։ Սա հակասում է կարբոնաօգտագործման ծավալի հետ, որտեղ կարբոնի արտահանումները պարզապես միագումարված չեն այլ նորմալացված են CO2 արտահանումներկ կողմից, գլոբալապես նույնն է, շրջակա միջավայրի վնասները հաշվարկելու համար։ Տարբերությունը ինչ որ չափով կապված է ջրի ավելի շատ բնական լինելու հետ, մինչդեռ խճճված հիդրոլոգիական ցիկլի մեջ, այն արագացված է տեղական և տարածքային ամբոխների տարբեր ձևերի հանգամանքներում ինչպիսիք են գետային ջրամբարները, ջրբաժան գծերը, ջրաշերտը (ինչպես մեծ ջրատար շերտի համակարգի մաս)։
Կատեգորիա:Էկոլոգիա
Նովոդեվիչե (գյուղ, Շիգոնսկի շրջան)
Նովոդեվիչե (Новоде́вичье), գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Շիգոնսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1567 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1683 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Շիգոնսկի շրջանի բնակավայրեր
Խորհրդային շրջանի հայկական երաժշտություն
Նախախորհրդային Հայաստանում երաժշտական մշակույթի զարգացման հնարավորությունները սահմանափակ էին. չկային երաժշտական դպրոցներ, օպերային թատրոն, սիմֆոնիկ նվագախումբ, մշտական երաժշտական կոլեկտիվներ և այլն։
Կոմպոզիտորների վերադարձը հայրենիք
Խորհրդային կարգերի հաստատումից (1920) հետո Կառավարության հրավերով հայրենիք են վերադարձել մի շարք նշանավոր կոմպոզիտորներ, կատարողներ, երաժշտական գործիչներ՝ Ալեքսանդր Սպենդիարյան, Ռոմանոս Մելիքյան, Սպիրիդոն Մելիքյան, Անուշավան Տեր-Ղևոնդյան, Ավետ Գաբրիելյան, Շարա Տալյան, Հայկանուշ Դանիելյան և ուրիշներ։ 1921-ին Երևանում Ռոմանոս Մելիքյանի նախաձեռնությամբ բացվել է երաժշտական ստուդիա, որի հիման վրա ստեղծվել է կոնսերվատորիան (1923, 1946-ից՝ Կոմիտասի անվան), ապա դրան կից՝ սիմֆոնիկ նվագախումբ (ղեկավարներ՝ Ալեքսանդր Սպենդիարյան, Արշակ Ադամյան) և երգչախումբ (ղեկավար՝ Ս. Մելիքյան)։
Երաժշտական կոլեկտիվների ստեղծումը
Ստեղծվել են նաև ժողովրդական և գուսանական երաժշտության կոլեկտիվներ, ժողովրդական գործիքների (1927, ղեկավար՝ Արամ Մերանգուլյան, 1967-ից՝ նրա անվան), կամերային (Կոմիտասի անվան քառյակը, 1924, և այլն) անսամբլներ, տպագրվել երաժշտական գրականություն, հեռարձակվել են երաժշտական ռադիոհաղորդումներ։ Կանոնակարգվել և ծրագրվել է համերգային կյանքը, որը ներառել է տեղի և հյուրեկ երաժիշտ կատարողների ելույթները։ 1925-ին Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի) բացվել է երաժշտական ստուդիա, 1929-ին Երևանում՝ երաժշտական դպրոց (այժմ՝ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան)։
Դաշնամուրային երաժշտություն
Սարգիս Բարխուդարյանի նրբակերտ դաշնամուրային մանրանվագները նկատելիորեն հարստացրել են դաշնամուրային երաժշտությունը, գրել է նաև «Նարինե» (1938) բալետը, «Քեռի Քուչի» (1945) մանկական օպերան, ռոմանսներ, մշակել ժողովրդական և աշուղական երգեր։ Հայկական ազգային դաշնամուրային երաժշտության հիմնադիրներից է կոմպոզիտոր Նիկողայոս Տիգրանյանը, որն առաջինն է ձայնագրել ու մշակել հայ աշուղների, դուդուկահարների և սազանդարների հորինած ու կատարած երգերը («Ձախորդ օրեր» և այլն), պարերը («Ջուռնի տրնգի», «Ուզունդարա», «Վերվերի» և այլն), նաև կատարել է մուղամների սիմֆոնիկացման հաջող փորձեր («Շահնադ», 1895, «Չարգյահ», 1896, և այլն)։ Աստիճանաբար հայկական Երաժշտություն մուտք են գործել խորհրդային իրականությունն արտացոլող թեմաներ։ Հրատարակվել են Ագատ Մանուկյանի մշակած մի քանի հեղափոխական երգեր (1917)։ Տարածված էին «Ինտերնացիոնալ», «Անվախ ընկեր», «Վարշավյանկա» և այլ երգեր, որոնք հնչել են տոնախմբությունների և հանդիսությունների ժամանակ։ Նմանատիպ երգեր են ստեղծել նաև Ռ. Մելիքյանը, Ա. Տեր-Ղևոնդյանը, Կարո Զաքարյանը, Դանիել Ղազարյանը, որտեղ գովերգել են նոր, երջանիկ կյանքը, ժողովուրդների բարեկամությունը։ 1930-ական թվականներին հիմնադրվել են երաժշտական մշակույթի նոր կենտրոններ։
Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի ստեղծումը
1933-ին «Ալմաստ» օպերայի բեմադրությամբ բացվել է Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնը (1939-ից՝ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան, 1956-ից՝ ակադեմիա)։ Ազգային օպերային խաղացանկի ձևավորման համար կարևոր նշանակություն է ունեցել նաև Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ» օպերայի նոր, վերամշակված խմբագրությամբ բեմադրությունը (1935)։ Օպերային թատրոնի ստեղծման և առաջին հաջողությունների հետ է կապված երաժշտական մշակույթի նշանավոր գործիչների՝ դիրիժորներ Գևորգ Բուդաղյանի, Վլադիմիր Փիրադյանի (Պիրադով), Կոստանդին Սարաջևի, Միքայել Թավրիզյանի (1938-1957-ին՝ գլխավոր դիրիժոր), Սուրեն Չարեքյանի, Սերգեյ Շաթիրյանի, ռեժիսորներներ Արշակ Բուրջալյանի, Լևոն Քալանթարի, Արմեն Գոզակյանի, Գ. Հովհաննիսյանի, բալետմայստեր Իլյա Արբատովի (Յաղուբյան), նկարիչներ Սիմոն Ալաջալովի, Միքայել Արուտչյանի, Պատո Անանյանի, Մարտիրոս Սարյանի, երգիչ-երգչուհիներ Հ. Դանիելյանի, Շարա Տալյանի, Լևոն Իսեցկու (Տեր-Հովհաննիսյան), Ալեքսանդր Կարատովի (Կարապետյան), Գալուստ Գաբրիելյանի, Ե. Ֆանարջյանի, Թամարա Շահնազարյանի, Լյուբով Լազարևայի, բալետի մենապարողներ Լյուբով Վոինովա-Շիկանյանի, Պավլինե Բուռնագյանի, Ռուսուդան Թավրիզյանի, Սարգիս Սարգսյանի, Գ. Գևորգյանի, Զարեհ Մուրադյանի և ուրիշների գործունեությունը։
Հայֆիլհարմոնիա
Երաժշտական կարևոր կենտրոն է դարձել Հայֆիլհարմոնիան (հիմնադրված՝ 1932)։ Կանոնավոր բնույթ են ստացել սիմֆոնիկ համերգները (դիրիժորներ՝ Կ. Սարաջև, Իսպիր Խարաջանյան), ստեղծվել են նոր կոլեկտիվներ՝ Հայկական ժողովրդական երգի-պարի անսամբլը (1938, գեղարվեստական ղեկավար՝ Թաթուլ Ալթունյան), Հայաստանի էստրադային նվագախումբը (1938, գեղարվեստական ղեկավար՝ Արտեմի Այվազյան), Սայաթ-Նովայի անվան հայկական գուսանական երգի անսամբլը (1938, ղեկավար՝ Շարա Տալյան, 1942-ից՝ Վաղարշակ Սահակյան)։
Կոմպոզիտորների նոր սերունդ
1930-ական թվականներին Երևան է եկել կոմպոզիտորների նոր սերունդ՝ Արամ Խաչատրյան, Հարո Ստեփանյան, Լևոն Խոջա-Էյնաթով, Կարո Զաքարյան, Աշոտ Սաթյան, Վարդգես Տալյան, Ա. Այվագյան և ուրիշներ։ 1932-ին կազմակերպվել է Հայաստանի կոմպոզիտորների միությունը։ Խորհրդահայ երաժշտության խոշորագույն երևույթներից է Արամ Խաչատրյանի արվեստը։ 1930-ական թվականների նրա առաջին ստեղծագործությունները հավաստել են հայկական երաժշտարվեստի զարգացման նոր շրջանը։ Խաչատրյանը հայկական երաժշտությունը հարստացրել է նոր բովանդակությամբ, ձևերով ու արտահայտչամիջոցներով, ընդլայնել ժանրային շրջանակները։ Ստեղծել է ազգային առաջին բալետը («Երջանկություն», 1939, 2-րդ խմբագրությամբ՝ «Գայանե», 1942), Առաջին սիմֆոնիան (1934, նվիրված է Հայաստանում խորհրդային իշխանության հաստատման 15-ամյակին) և գործիքային կոնցերտները (դաշնամուրի՝ 1934, ջութակի՝ 1941, թավջութակի՝ 1946)։ Ստեղծագործության գլուխգործոցը «Սպարտակ» բալետն է (1954)։ Նա նաև հայկական կինոերաժշտության հիմնադիրն է։ Խաչատրյանի արվեստը սերտորեն առնչվում է հայկական ժողովրդական, հոգևոր և աշուղական երաժշտությանը։ Ժողովրդական երաժշտության տարրերի սիմֆոնիկացման շնորհիվ կոմպոզիտորը ճշմարտացիորեն արտահայտել է հայկական ժողովրդական երգին բնորոշ զգացմունքայնությունն ու մեղեդայնությունը։ Խաչատրյանի ստեղծագործությունը շրջադարձային նշանակություն է ունեցել հայկական երաժշտական մշակույթի պատմության մեջ, մեծապես ազդել է հայ և Արևելքի ժողովուրդների երաժշտության վրա, համաշխային ճանաչման արժանացրել հայ ագգային երաժշտարվեստը։
Երաժշտական թատրոնի զարգացումը
Կոմպոզիտոր Հ. Ստեփանյանի գործունեությունը նպաստել է երաժշտական թատրոնի զարգացմանը։ Ուշագրավ է նրա «Քաջ Նազար» (բեմադրված՝ 1935) երգիծական օպերան։ «Սասունցի Դավիթ» էպիկական օպերայում (1936) օգտագործել է հին գուսանական և հոգևոր երաժշտության տարրեր։ Առավել ճանաչված է նրա «Լուսաբացին» (բեմադրված՝ 1938)՝ ժամանակակից թեմայով հայկական առաջին օպերան, որտեղ արտացոլված է հայ ժողովրդի պայքարը խորհրդային իշխանության համար։ Այդ տարիներին գրված օպերաներից են նաև Ա. Այվագյանի «Թափառնիկոսը» (բեմադրված՝ 1937), Անտոն Մայիլյանի «Սաֆան» (բեմադրված՝ 1939, Բաքու), Կ. Զաքարյանի «Մարջանը» (բեմադրված՝ 1941), բալետներից՝ Ս. Բարխուդարյանի «Նարինեն» (1938), Ա. Տեր-Ղևոնդյանի «Անահիտը» (բեմադրված՝ 1940)։ Գրվել են հայրենիքին, կոմկուսին, նոր կենցաղին, կոլտնտեսային գյուղի կյանքին նվիրված երգեր (Միքայել Միրզայան, Կ. Զաքարյան, Մարտին Մազմանյան, Արամ Սաթյան, Վ. Տալյան, Էդուարդ Կզարթմյան, Ա. Այվազյան)։ Նոր ռոմանսներ է ստեղծել Հ. Ստեփանյանը (Ավետիք Իսահակյանի խոսքերով վոկալ շարքեր)։ Կատարվել են ժողովրդական երգերի խմբերգային մշակումներ (Արամ Քոչարյան, Թ. Ալթունյան, Քրիստափոր Քուշնարյան, Ս. Մելիքյան, Մուշեղ Աղայան, Կ. Զաքարյան և ուրիշներ)։ Ստեղծվել են կամերային անսամբլների համար առաջին գործերը՝ Արամ Խաչատրյանի, Վ. Տալյանի տրիոները, Հ. Ստեփանյանի, Թունիկ Հովհաննիսյանի, Հ. Մելիքյանի, Արամ Սաթյանի կվարտետները, Սերգեյ Ասլամազյանի կվարտետային մանրանվագները։
Նոր կոլեկտիվների ստեղծումը
Ստեղծվել են մի շարք նոր կոլեկտիվներ՝ Հեռուստատեսության և ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախումբը, Հայաստանի երգչախմբային ընկերության Ա. Տեր-Հովհաննիսյանի անվան երգչախումբը (երկուսն էլ՝ 1966), որոնք ընդլայնել են հայկական սիմֆոնիկ և խմբերգային երաժշտության տարածման հնարավորությունները։ Կազմակերպվել են Հայֆիլհարմոնիայի կամերային անսամբլը (1962, հիմնադիր-գեղարվեստական ղեկավար՝ Զարեհ Սահակյանց), Երևանի կամերային նվագախումբը (1979, հիմնադիր-գեղարվեստական ղեկավար՝ Զավեն Վարդանյան), որոնց համար կամերային գործեր են գրել հայ կոմպոզիտորները։ Ճանաչման է արժանացել Հեռուստատեսության և ռադիոյի ջութակահարների անսամբլը (1970, հիմնադիր-գեղարվեստական ղեկավար՝ Գևորգ Աճեմյան, 1998-ից՝ Գևորգ Աճեմյանի անվան)։ Թ. Ալթունյանի ղեկավարությամբ Հայկական երգի-պարի անսամբլը (1974-ից՝ Թաթուլ Ալթունյանի անվան) հասել է գեղարվեստական բարձր մակարդակի, առանձնացել պարզ, ժողովրդական արվեստի ոգուն հարազատ կատարողական ուրույն ոճով։ Վերակազմավորվել է Հեռուստատեսության և ռադիոյի ժողովրդական գործիքների անսամբլը (1967-ից՝ Ա. Մերանգուլյանի անվան), առանձնակի նշանակություն է ունեցել Հայաստանի պարի պետական անսամբլի (1958, գեղարվեստական ղեկավար՝ Էդվարդ Մանուկյան) ստեղծումը։ Ճանաչված են ժողովրդական երգիչ կատարողներ Արաքսյա Գյուլզադյանը, Շողիկ Մկրտչյանը, Օֆելյա Համբարձումյանը, Արև Բաղդասարյանը, Արմենակ Տեր-Աբրահամյանը, Հովհաննես Բադալյանը, Ռուբեն Մաթևոսյանը, Վարդուհի Խաչատրյանը, Վալյա Սամվելյանը, նաև դուդուկահարներ Մարգար Մարգարյանը, Լևոն Մադոյանը, Վաչե Հովսեփյանը, Ջիվան Գասպարյանը, Գեորգի Մինասյանը, թառահար Սողոմոն Սեյրանյանը, քամանչահարներ Լևոն Կարախանը, Գուրգեն Միրզոյանը, Խաչատուր Ներսիսյանը, քանոնահարներ Խաչատուր Ավետիսյանը, Անժելա Աթաբեկյանը և ուրիշներ։ ժողովրդականություն են վայելել աշուղներ Շերամի, Հավասու, Շահենի, Աշոտի և ուրիշներ երգերը։
Էստրադա
Նշանակալի առաջընթաց է ունեցել Հայաստանի էստրադային նվագախումբը (1956, գեղարվեստական ղեկավար՝ Կոնստանտին Օրբելյան), որտեղ շարունակվել են ժամանակակից ջազի, էստրադային և ագգային երաժշտության համադրման որոնումները։ 1966-ին ստեղծվել է նաև Հեռուստատեսության և ռադիոյի էստրադային նվագախումբը (գեղարվեստական ղեկավար՝ Մարտին Վարդագարյան, 1972-ից՝ էստրադային-սիմֆոնիկ, գեղարվեստական ղեկավար՝ Մելիք Մավիսակալյան, 1986-ից՝ Երվանդ Երզնկյան)։
Էստրադային նոր ոճը
Հայկական էստրադային երաժշտության նոր ոճի հաստատման մեջ վճռորոշ էին Առնո Բաբաջանյանի, Կոնստանտին Օրբելյանի, Ռոբերտ Ամիրխանյանի, Էդվարդ Բաղդասարյանի, Ալեքսանդր Աճեմյանի, Մարտին Վարդազարյանի, Արամ Սաթյանի, Ստեփան Շաքարյանի, Ռուսլան Գալստյանի և ուրիշներերգերն ու գործիքային պիեսները։ Ճանաչված են երգիչ-երգչուհիներ Բելլա Դարբինյանը, Ռաիսա Մկրտչյանը, Նադեժդա Սարգսյանը, Զառա Տոնիկյանը, Էռնա Յուզբաշյանը, Տաթևիկ Հովհաննիսյանը, Էլվինա Մակարյանը, Արտաշես Ավետյանը, Գևորգի Մինասյանը և ուրիշներ։ Միջազգային և համամիութենական երաժշտական մրցույթներում մեծ հաջողությունների են հասել դաշնակահարներ Յուրի Հայրապետյանը, Սվետլանա Նավասարդյանը, ջութակահարներ Զոյա Պետրոսյանը, Անահիտ Ցիցիկյանը, Ռուբեն Ահարոնյանը, թավջութակահարներ Մեդեա Աբրահամյանը, Վահրամ Սարաջյանը, երգեհոնահար Վահագն Ստամբոլցյանը և ուրիշներ։ Կամերային երգեցողության բնագավառում համերգային գործունեությամբ մեծ ճանաչման է արժանացել Զարուհի Դոլուխանյանը, հոգևոր երգերի կատարմամբ՝ Լուսինե Զաքարյանը, ժողովրդական երգերով՝ Մելանյա Աբովյանը։ Հետպատերազմյան շրջանում Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի խաղացանկը հարստացել է ուշագրավ բեմադրություններով. ներկայացվել են (ԽՍՀՄ-ում առաջին անգամ) Իգոր Ստրավինսկու «Էդիպ արքա», Ջան Կառլո Մենոտտիի «Հյուպատոսը», Լեոնարդ Բեռնստայնի «Վեստսայդյան պատմություն», Վինչենցո Բելլինիի «Նորմա» օպերաները։