cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ավստրիական կայսրության բանակ
Կազմավորումը
Եվգենի Սավոյացին վերակառուցեց Կայսերական բանակի կազմում գտնվող Ավստրիայի զինված ուժերը ֆրանսիական բանակի օրինակով, քանի որ նա զինվորական կրթություն էր ստացել Ֆրանսիայում։ 1718 թվականին բանակի ռեգլամենտի ներդրումից հետո ավստրիական հետևակային գնդերի համազգեստի գույնը դարձավ սպիտակը։ Հունգարական գնդերը ունեին միաձև ազգային երանգներով համազգեստ։ «Կայսերա-թագավորական բանակ» անվանումը օգտագործվում էր 1745-ից 1804 թվականներին։ Բանակի հիմնական առանձնահատկությունը այն էր, որ բազմազգ կազմ ունենալու հետևանքով գնդի տարածքը բաժանվում էին գերմանական (Բոգեմիից, Մորավիից և Սիլեզից հավաքագրված ստորաբաժանումներ, Գալիցիայից, ֆլամանդական և վալոնական տարածքների ստորաբաժանումներ, իտալացիներ) և հունգարական ստորաբաժանումների (այդ թվում՝ Խորվաթիայի և Տրանսիլվանիայի զորքեր) ։
Վրացիները Լիտվայում
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացական սփյուռք Կատեգորիա:Լիտվայի ազգեր
Ավստրիական կայսրության բանակ
Հետևակ
1793 թվականի պատերազմի սկզբում ավստրիական բանակի հիսունվեց հետևակային գնդերից երեսունվեցը գերմանական էին, այդ թվում նաև՝ երկու գրենադերական գնդեր։ 1740 թվականից ավստրիական գրենադերականները զինված չէին նռնակներով։ Միևնույն ժամանակ գրենադերների արտաքինը ֆյուզելերներից տարբերվում էր ընդամենը մորթյա գլխարկներով և պատրույգային ձողիկներից պատրաստված փամփուշտների համար նախատեսված պայուսակով ։
Գծային գնդեր
1768 թվականից մինչև 1805 թվականըգծային գունդը սովորաբար կազմված էր երկու դաշտային մարտկոցից՝ լեիբ և օբրեստ, որոնցում յուրաքանչյուր ամեն վեցերորդը ֆյուզելորային դասակ էր։ Գրենադական ստորաբաժանումը, որը կազմված էր երկու դասակից, որոնք սովորաբար իրարից առանձնացված էին, որպեսզի կազմավորեն գրենադական մարտկոց այլ գնդերի երկու այլ դասակների հետ միասին։ Բացի այդ, գնդի կազմում ընդգրկված էին նաև մեկ կայազորային մարտկոց, որը կազմված էր չորս դասակներից։ «Գերմանական» գծային գնդի հաստիքային սահմանված թվաքանակը կազմում էր 4575 մարդ, սակայն այդ թիվը հազվադեպ է գերզանցել 2-3 հազարը՝ հատկապես խաղաղ ժամանակ։ человек, хотя это число редко превышало 2-3 тысячи, особенно в мирное время. «Հունգարական» գնդերը դաշտային երեք մարտկոցներով հանդերձ կազմված էին 5508 մարդուց ։
Դասակի կազմ
Գծային դասակում կային չորս սպա՝
1769 թվականի ցուցանիշները ցույց են տալիս, որ խաղաղ ժամանակ 113 շարայինից կազմված դասակը պատերազմական ժամանակաշրջանում ավելանում է՝հասնելով 115 գրենադական և 154 ֆյուզելեր ։
Բացի այդ, դասակում կային երեք երաժիշտ և մեկ ատաղծագործ-ականազերծող։ Գծային դասակի ամբողջական թվակաքանակը կազմել է 120-ից 230 մարդ, իսկ գրենադերականը՝ 112—ից 140։
1805 թվականին Կարլ Մակ ֆոն Լեյբերիչի ղեկավարությամբ ստեղծվեց նոր ստորաբաժանում, որի կազմում ընդգրկվեցին վեց մարտկոց, որոնցից յուրաքանչյուրն ուներ չորս դասակ։
1806 թվականին բանակում կատարվեցին փոփոխություններ և կրկին վերադարձվեց 1798 թվականին ձևավորված բանակի կառուցվածքը։
Հեծելազոր
Ավստրիական բանակի կիրասիրյան գնդերը կրում էին կարմիր գծիկներով նույնանման սպիտակ համազգեստ, բացի Մոդենի գնդից, որը ուներ կապույտ գծիկներ։ Տարբերությունը կայանում էր կոճակների գույնի և բաճկոնի վրա դրանց տեղադրության մեջ ։
Դրագունյան տասնչորս գնդեր 1749 թվականի ռեգլամենտի համաձայն պետք է ունենային կապույտ ապարատով սպիտակ համազգեստ։ Լյուդվիգ Հեսեն-Դարմշտադի գունդը հանդիսացել է միակ դրագունյան գունդը, որը գլխարկների վրա չուներ դարձածալեր։ Այլ գնդերի համազգեստի տարրերը ամբողջովին համապատասխանում էին հետևակի համազգեստի տարրերին։ Դրագունյան գնդերի գրենադերները ունեին նույն տարբերությունները, ինչպիսիք հետևակի մոտ էր։ Ձիու հանդերձանքը նույնն էր ինչպես դրագունյան, այնպես էլ կիրասիրյան գնդերի մոտ։
Ավստրիական բանակի նավատորմի գնդերում պահպանվել էր իրենց ավանդական համազգեստը։ Օրենքը պահանջում էր, որ գնդում շապիկի տարրերը լինեին միագույն։
Ավստրիական հրետանի
Ավստրիական բանակի հրետանին գտնվում էր Լիխտեինշտեյնի իշխանի հրամանատարության ներքո, ով 1745 թվականին սկսեց ավստրիական և արտասահմանյան հրետանու փորձարկումներ։ Այդ ուսումնասիրությունների արդյունքում ընդունվեց դաշտային հրետանու նոր համակարգ ։
Հրետանին բաժանվում էր երեք տեսակի՝ դաշտային, պաշարման և հեծելազորային։
Հրետանու բարեփոխումներ
1807 թվականին հերցգերցոգ Կարլը ամբողջությամբ հետևակից վերցրեց հրետանային զինատեսակները որպեսզի ձևավորի հրետանային ռեգլամենտներ։ Միայն սահմանազատների գնդերում մնացին հրետանային միջոցներ, որոնք շարունակում էին յուրաքանչյուր մարտկոցում ունենալ երկու թեթև թնդանոթ։
Բարեփոխումների առաջին փուլ
1801 թվականի հունվարի 9-ին Կառլ Թեշենցին նշանակվում է գոֆկրիգսռատի նախագահ և ֆելդմարշալ։ Նա սկսում է բարեփոխումներ իրականացնել ավստրիական բանակում։ 1801 թվականի դեկտեմբերին ստեղծվում է զինվորական նախարարություն։ Նախարարության պարտականություններից էին բանակի և պատերազմներ վարելու հետ կապված ֆինանսական խնդիրների կարգավորումը։ Կառլի բարեփոխումների արդյունքում 1802 թվականին կատարվեցին հետևյալ փոփոխությունները՝
1804 թվականի աշնանը ավարտվեցին Կառլի առաջին բարեփոխումները։
Կառլի ռազմական բարեփոխումները այնքան ցնցող էին, որ նրա կողմնակիցները 1802 թվականին դիմել էին ավստրիական կառավարությանը ֆելդմարշալի պատվին հայրենիքը փրկելու համար հուշարձան կանգնեցնելու խնդրագրով։ Բայց Կառլը հաստատակամ հրաժարվեց այդպիսի պատվից։
Բարեփոխումների երկրորդ փուլ
1806 թվականին կայսրը հերցգերցոգ Կառլին նշանակում է ռազմական նախարար անսահմանափակ իրավունքներով։ Իր բարեփոխումների ամբողջական իրականացման համար Կառլին անհրաժեշտ էր կայսերական բանակի և հատկապես՝ գոֆկրիգսռատի լիարժեք հրամանատարության ձեռք բերում։ Կառլի գաղափարներից մեկն այն էր, որ պետք է բանակի ամբողջ ղեկավարումը կենտրոնացված լինի մեկ անձի շուրջ։ Կառլը իր եղբայր Ֆրանցին ուղղված նամակում գրում է Այդ նամակից հետո կայսր Ֆրանցը Կառլին շնորհում է գեներալիսիմուս տիտղոս և նշանակում ավստրիական բանակի գլխավոր հրամանատարի պաշտոնում։ Այդպիսով, Կառլը ստանում է ավստրիական բանակի լիակատար ղեկավարումը և շարունակում իր բարեփոխումների իրականացումը Նա ընտրում է երեք ադյուտանտ, ովքեր պետք է օգնեին իրեն բանակի բարեփոխումների իրականացման գործում։ Կառլի օգնականներն էին՝ գրաֆ Ֆիլիպ Գրյունը, գեներալ-կվարտիրմեյստեր Մայերը և իր անձնական օգնական՝ գեներալ-ադյուտանտ բարոն Վիմպֆենը։
1806 թվականի առաջին ամսում գործից ազատվում են առնվազն 25 գեներալներ, որոնց փոխարինման են գալիս առավել երիտասարդ գեներալներ։ Ամբողջությամբ վերակազմավորվել և գրեթե նորից ստեղծվել է նոր Գոֆկրիգսռատ, որը արդեն կարող էր լուծել ռազմական հարցերը ավելի արագ, քան նախկինում։ Ամբողջ բանակին խաղաղ պայմաններում տրվում է տեղաբաշխման սահմանված վայրեր։ Կառլը չի ստեղծում հավաքագրման նոր համակարգեր։ Նա չի ստեղծում զորքերի նոր տեսակներ, սակայն կատարում է հետևակային գնդերի վերակազմավորումներ։ Գնդերը պետք է կազմված լինեին երկու դաշտային մարտկոցներից (յուրաքանչյուրում վեց դասակ) և պահեստային մարտկոց, որում պետք է լինեին չորս դասակ։ Յուրաքանչյուր հետևակային գնդի երկու լավագույն գրենդերյան դասակները պետք է պատերազմի ժամանակ միավորվեին և կազմակերպեին իրենց գործողությունները այլ գրենդերյան ստորաբաժանումների հետ՝ ստեղծելով մարտկոցներ:Նորից վերակազմավորվում է բանակի էլիտար պահեստազորը։
Կառլը նաև սկսեց հրետանային ստորաբաժանումների վերակազմավորումը։ Նա հասկանում էր, որ ժամանակակից պատերազմ վարելու համար անհրաժեշտ է ունենալ ճկուն հրետանային համակարգ՝ հիմնված տրանսպորտային միջոցների վրա։ 1806 թվականին գնդային հրետանային մարտկոցները հետ կանչվեցին և այլ հրետանային ստորաբաժանումների հետ միասին սկսեցին ձևավորել չորս ռեգիմենտներ յուրաքանչյուրը կազմված չորս դիվիզիոններից։ Յուրաքանչյուր հրետանային դիվիզիոն կազմված է եղել չորս մարտկոցից։
1808 թվականին Կառլը փորձառու սպաներից ձևավորում է ևս յոթ մարտկոցներ։ 1809 թվականին ձևավորվում է 11-րդ եգերյան մարտկոցը։
Չնայած բարեփոխումներին՝ Կառլը հասկանում էր, որ իր երկիրը դեռևս պատրաստ չէ պատերազմի այնպիսի ուժեղ հակառակորդի հետ, ինչպիսին է Նապոլեոնը ։
Կառլի օրոք՝ արդեն 1809 թվականին, ավստրիական բանակի ընդհանուր թվաքանակը հասել էր 630.000-ի
Արտաքին հղումներ
* Կատեգորիա:Ավստրիական կայսրություն Կատեգորիա:Ավստրիայի զինված ուժեր Կատեգորիա:Ավստրիայի պատմություն
Շումիլիխա (գետ, թափվում է Բայկալ)
Շումիլիխա (Шумилиха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Հյուսիս-Բայկալսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բայկալ գետի ափին։
Աշխարհագրություն
Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն և շրջաների ջրահավաք տարածքների տվյալների՝ պատրաստված է ջրային ռեսուրսների գործակալության հիմնա վրա․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վենետիկի գեղարվեստի դպրոց
Վենետիկի գեղարվեստի դպրոց (La pittura veneta (o scuola veneta)), իտալական գեղարվեստի գլխավոր դպրոցներից մեկը։ Հիմնական զարգացումն ստացել է 15-րդ դարից-16-րդ դարերում։ Գեղարվեստի այդ դպրոցի համար հատկանշական են գերակշռող գեղանկարչական սկզբունքները, վառ գունագեղ լուծումները, յուղաներկով գեղանկարների ճկուն արտահայտչական հնարավորությունների խորացված կարողությունները։
Առանձնացնում են դպրոցի հետևյալ վառ ներկայացուցիչներին
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Գեղարվեստի դպրոցներ Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով
Մաքսիմ Գրեչիխա
Մաքսիմ Անդրեևիչ Գրեչիխա (Максім Андрэевіч Грачыха, ), բելառուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։
Ակումբային կարիերա
2014 թվականի մրցաշրջանի արդյունքում «Վիտեբսկը» վերադարձել է Բարձրագույն լիգա, որտեղ իր նորամուտը Գրեչիխան նշել է 2015 թվականի մայիսի 3-ին Բրեստի «Դինամո» ակումբի դեմ խաղում (2:3)։ Սակայն Բարձրագույն լիգայում չի կարողացել տեղ գրավել թիմի հիմնական կազմում և խաղադաշտ է դուրս եկել 7 անգամ՝ փոխարինում կատարելով։ 2015 թվականի օգոստոսի սկզբին համաձայնություն է ձեռք բերվել ֆուտբոլիստի՝ վարձավճարով «Սլոնիմ» տեղափոխվելու վերաբերյալ ։
2016 թվականի հունվարին պայմանագրի ժամկետի ավարտից հետո լքել է «Վիտեբսկ» ակումբը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Մբույե համայնք
Մբույե համայնք (Ֆրանսերեն՝ Commune de Mbuye), մեկն է Բուրունդիի Հանրապետության 117 համայնքներից։ Մտնում է Մուրամվյա շրջանի մեջ՝ որպես համայնք ։ Այն Մուրամվյա շրջանի հինգ համայնքներից մեկն է։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մուրամվյա շրջանի բնակավայրեր
Վրացիները Դանիայում
Վրացիները Դանիայում, էթնիկական փոքրամասնություն, որը ապրում է Դանիայում։ Դանիայում ապրող վրացիների թիվը կազմում է մոտ 200-250 մարդ։ Դանիայի վրացական բնակչությունը կենտրոնացած է հիմնականում մայրաքաղաք Կոպենհագենում։ Որոշ քանակությամբ վրացիներ բնակվում են նաև Օրհուսում, Ռոսկիլդեում, Օդենսեում և Օլբորգում  ։
Դանիայի մայրաքաղաք Կոպենհագենում տեղակայված է Սուրբ Գրիգոլ Պարաձեի եկեղեցին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացական սփյուռք Կատեգորիա:Դանիայի ազգեր
Կոստանդին III (Աբխազիայի արքա)
Անոսիդների իշխանական տոհմի ներկայացուցիչներից Լևոն II-ը 786 թվականին ապստամբել էր Բյուզանդիայի գերիշծանության դեմ և իրեն թագավոր հռչակում։ Մեկ դար անց՝ 879 թվականին Հովհաննես բռնապետը զավթում է աբխազական գահը։
Կոստանդին III-ի հայրը՝ Բագրատը, մեկնում է Բյուզանդիայի մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլիս և մի քանի տարի անցկացնում այնտեղ։ 888 թվականին նա գահընկեց է անում գահը զավթած Հովհաննես բռնապետի որդուն՝ Ատրներսեհին, և հաստատվում իր հոր՝ Դեմետրե II-ի գահին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աբխազիայի արքաներ Կատեգորիա:9-րդ դարի անձինք Կատեգորիա:10-րդ դարի անձինք Կատեգորիա:Աբխազական ազնվականություն
Վրացիներն Իտալիայում
Վրացիներն Իտալիայում, էթնիկական փոքրամասնություն, որը ապրում է Իտալիայում։ Իտալիայում ապրող վրացիների թիվը կազմում է մոտ 1000 մարդ ։ Հիմնական բնակչությունը ապրում է Հռոմում, սակայն որոշ մաս ապրում է նաև Ֆլորենցիայում, Միլանում և Նեապոլում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացական սփյուռք Կատեգորիա:Իտալիայի ազգեր
Վրացիները Մոլդովայում
Վրացիները Մոլդովայում, էթնիկական փոքրամասնություն, որը ապրում է Մոլդովայում։ Մոլդովայում ապրող վրացիների թիվը կազմում է մոտ 900-1000 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացական սփյուռք Կատեգորիա:Մոլդովայի ազգեր
168 ժամ
168 Ժամ, տպագիր օրաթերթ 2004 թվականից, 2006 թվականից նաև էլեկտրոնային լրատվամիջոց։ Առաջին համարը հրատարակվել է 2004 թվականի սեպտեմբերի 9-ին։ Թերթի հիմնադիր և գլխավոր խմբագիրը Սաթիկ Սեյրանյանն է ։
Պատմություն
Թերթը սկզբնական շրջանում լույս էր տեսնում շաբաթը մեկ անգամ՝ հինգշաբթի օրը, 16 էջ ծավալով, այնուհետև՝ շաբաթը երեք անգամ հաճախականությամբ (երեքշաբթի, հինգշաբթի և շաբաթ օրերին), A3 ֆորմատով։ Երեքշաբթի և շաբաթ օրերին՝ 8 էջ ծավալով։ Թերթը տարածվում է ամբողջ Հայաստանում։ Կարճ ժամանակի ընթացքում «168 Ժամն» իր հաստատուն տեղը գրավեց հայկական լրատվական դաշտում, ինչը թերթի խմբագրակազմին վստահություն ներշնչեց նախաձեռնելու հետագա նախագծերը։ Երեքշաբթի և շաբաթ օրերին լույս տեսնող թերթը առավելապես տեղեկատվական ուղղվածություն ունի, աշխատում է օրաթերթի ռեժիմով։ Իսկ հինգշաբթի օրվա համարը, բացի լրատվությունից, առաջարկում է նաև բազմաբովանդակ վերլուծական, հրապարակախոսական, ճանաչողական, գիտահանրամատչելի հոդվածներ։
Սկզբունքներ
«168 Ժամ» թերթի գործունեության ամենակարևոր սկզբունքը անաչառությունն է, որևէ երևույթի, հիմնախնդրի վերաբերյալ առավելագույն չափով և բազմակողմանի տեղեկատվության տրամադրումը։ «168 Ժամը» քննադատում է ոչ թե անձանց, այլ երևույթները։ «168 Ժամը» անդրադառնում է մեր կենսագործունեության բոլոր ոլորտներին՝ քաղաքականություն, տնտեսություն, հասարակական հարաբերություններ, կրթություն, արվեստ, մշակույթ, գիտություն և այլն։ «168 Ժամն» իր գործունեության առաջին իսկ օրից ընդգծված կերպով առանձնացրել է սոցիալական բնագավառի հիմնախնդիրների լուսաբանումը։ «168 Ժամ» թերթի էջերում հրապարակվել են սոցիալական ծանր պայմաններում ապրող, պետության ու հասարակության կողմից անտեսված հարյուրավոր մարդկանց պատմություններ։ Բարեբախտաբար, այդ հրապարակումներից շատերին արձագանքել են բազմաթիվ գերատեսչություններ, անհատներ, կազմակերպություններ՝ օգնության ձեռք մեկնելով խոցելի խմբերի քաղաքացիներին։
Գործունեության ուղղություններ
«168 Ժամ» թերթը տարիներ շարունակ ընթերցողին էր ներկայացնում համաշխարհային գրականության թարգմանություններ։ Թերթի էջերում հանդես են գալիս քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և հասարակական թեմաներին անդրադարձող հրապարակախոս-սյունակագիրներ ։
Կայք
2006 թվականին սկսեց գործել «168 Ժամ» թերթի կայք էջը՝ հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն լեզուներով (https://archive.168.am/) ։ 2013 թվականից վերագործարկվեց թերթի նոր կայք էջը՝ www.168.am ։ www.168.am ինտերնետային կայքը «168 Ժամի» գործունեության շարունակությունն ու ընդլայնումն է վիրտուալ տարածության մեջ։ Կայքի խմբագիրն է Գառնիկ Գևորգյանը ։ Կայքը տրամադրում է անընդհատ թարմացվող՝ on-line տեղեկատվություն հայաստանյան կյանքի բոլոր բնագավառների, տեղի ունեցող իրադարձությունների, ինչպես նաև աշխարհում տեղի ունեցող իրադարձությունների վերաբերյալ։ www.168.am-ում կարող եք գտնել նաև վերլուծական, հրապարակախոսական հոդվածներ քաղաքականության, տնտեսության, հանրային կյանքի, մշակույթիվերաբերյալ։ Կայքը հատուկ ուշադրություն է դարձնում նաև գիտության ու կրթության ոլորտում կատարվող զարգացումներին, այդ թվում՝ տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին վերաբերող նորություններին։ Կայքի «Գիտություն» բաժնում կարող եք ծանոթանալ բարձր տեխնոլոգիաների բնագավառում Հայաստանում և Հայաստանից դուրս կատարվող բոլոր իրադարձություններին, ոլորտի տեղական ու համաշխարհային մասնագետների գնահատականներին ու կարծիքներին։
Pressing վերլուծական ակումբ
2007 թվականից «168 Ժամ» թերթին կից սկսեց գործել «Պրեսսինգ» վերլուծական ակումբը։ Անցած 5 տարիների ընթացքում ակումբում կազմակերպվել են ավելի քան 80 բանավեճ-քննարկումներ պետության ու հասարակության կենսագործունեությանն առնչվող գրեթե բոլոր թեմաների շուրջ։ Այդ քննարկումներին մասնակցել են քաղաքացիական հասարակության ակտիվ հատվածի գրեթե բոլոր ներկայացուցիչները՝ լրագրողներ, հասարակական կազմակերպությունների անդամներ, փորձագետներ, ինչպես նաև քաղաքական կուսակցությունների ու պետական կառավարման մարմինների տասնյակ ներկայացուցիչներ, այդ թվում՝ բազմաթիվ բարձրաստիճան պաշտոնյաներ։ Պրեսսինգի հաջողության գրավականը դարձել է այն, որ այստեղ հնարավոր է դառնում նույնիսկ ամենամոլի քաղաքական հակառակորդներին, տրամագծորեն հակադիր տեսակետներ ունեցող հանրային գործիչներին ներքաշել կառուցողական բանավեճի հարթություն՝ հնարավորություն տալով ոչ միայն ուղղակի արտահայտվել, այլև գտնել խնդիրների լուծման արդյունավետ ուղիներ։ Պրեսսինգի առաքելությունն է՝ նպաստել Հայաստանում քաղաքական բազմակարծության ապահովմանը, բանավեճի քաղաքակիրթ մշակույթի արմատավորմանը և միավորել հասարակության ինտելեկտուալ հատվածին՝ ամենատարբեր բնագավառներից։ Պրեսսինգում կազմակերպված քննարկումների ամփոփ հավելվածները հրապարակվում էին միայն «168 Ժամ» թերթի էջերում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի օրաթերթեր Կատեգորիա:Հայկական էլեկտրոնային թերթեր Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական լրատվական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Երկչափ տարածություն
Երկչափ տարածություն է համարվում  այն n-չափանի  տարածությունը,  որտեղ n=2: Երկչափ  տարածության  օրինակ  է  հանդիսանում հարթությունը  (երկչափ  էվկլիդեսյան հարթություն)։ Այստեղ   յուրաքանչյուր  կետ  տրվում  է  երկու  կոորդինատներով,  որոնք  կոչվում  են  աբցիս և օրդինատ ։ Հարթ   մարմինները   ունեն  երկու   բնութագրիչներ՝   երկարություն և լայնություն։
Երկչափ տարածության երկրաչափություն
Բազմանիստեր Հիմնական հոդվածը՝ բազմանկյուն։ Երկչափ տարածությունում գոյություն  ունեն  անվերջ շատ  կանոնական բազմանիստեր. կանոնավոր բազմանկյուններ։ Ներքևում բերված  են մի քանի օրինակներ։ {p}-ն  կոչվում  է  Շլեֆլիի  խորհրդանիշ,  նշանակում է  Կանոնավոր p- բազմանկյուն։
Ոչ ուռուցիկ բազմանիստեր
Երկչափ տարածությունում գոյություն  ունեն  անվերջ  շատ  ոչ ուռուցիկ բազմանիստեր, որոնբց  {n/m}   կազմված   է  {n/m}  տեսքի  ռացիոնալ  թվերից,  որոնք  կոչվում  են  աստղային  պոլիգոններ։  Ոչ   ոռուցիկ   բազմանկյուն  աստղերի  համար   {n/m}  Շլեֆլիի  սիմվոլը  ընտրվում է  այնպես,  որ   m < n/2,   այլ  կերպ  ասած   {n/m} = {n/(n − m)}։
Երկչափ տարածությունում  կոորդինատների համակարգը
Հիմնական հոդվածը. Կոորդինատային համակարգ Երկչափ տարածությունում  առավել տարածված  են   ուղղանկյուն կոորդիանատային  համակարգը   և   բևեռային կոորդինատային համակարգը։ Երկչափ  գնդի  համար  օգտագործվում  է աշխարհագրական կոորդինատային համակարգը։
Հիպերգունդ
Հիմնական հոդվածներ. շրջան և շրջանագիծ Երկչափ տարածությունում  հիպերգունդ  է  կոչվում  այն շրջանագիծը (միաչափ գունդ) որի մակերևույթը միաչափ  է։  Նրանով  սահմնափակված  մեկերևույթի   մակերեսը (շրջանի  մակերես) հավասար  է
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկրաչափություն
Վրացիները Կանադայում
Վրացիները Կանադայում, էթնիկ փոքրամասնություն, ովքեր ապրում է Կանադայում։ Կանադայի վրացական համայնքը, ըստ 2011 թ. մարդահամարի տվյալների կազմում է 3155 մարդ ։ Ըստ 2006 թ. մարդահամարի աճել է։ Վրացիները հիմնականում բնակվում են երկրի խոշոր քաղաքներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացական սփյուռք Կատեգորիա:Կանադայի ազգեր
Կուրմել
Կուրմել (Courmelles), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Սուասոն-2 կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Սուասոն։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02226:
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչություն կազմում է 1700 մարդ։
Կարինե Ասլամազյան
Կարինե Սերգեյի Ասլամազյան, հայ նկարչուհի, Հայաստանի նկարիչների միության պատվավոր անդամ (2014)։
Կուրմել
Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 1080 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչների 761-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 319-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 70,5%, 1999 թվականին եղել է 66,1%)։ 761 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 658-ը (350 տղամարդ և 308 կին), գործազուրկ էին 103 մարդ (50 տղամարդ և 53 կին)։ 319 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 97-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 151-ը՝ թոշակառուներ, 71-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով ։
Կարինե Ասլամազյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1956 թվականի ապրիլի 8-ին Երևանում։ Մինչև 7 տարեկանն ապրել է Թբիլիսիում։ Հայրիկի մահից հետո՝ մոր և ավագ քրոջ հետ 1963 թվականին տեղափոխվել է Երևան, ուր ապրում է մինչ օրս։
Կուրմել
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կարինե Ասլամազյան
Կենսագրություն
1973 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 132 միջնակարգ դպրոցը։ Կարինե Ասլամազյանն իր առաջին նկարը նկարել է 15 տարեկանում, իսկ այսօր նրա նկարներին կարելի է հանդիպել տարբեր երկրների ցուցասրահներում։ 1973-1979 թվականներին սովորել է Երևանի երաժշտական մանկավարժական ուսումնարանի դաշնամուրի բաժինը։ Երկար տարիներ աշխատել է տարբեր երաժշտական դպրոցներում՝ որպես դաշնամուրի ուսուցչուհի։ 1988-1994 թվականներին սովորել է Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի գեղանկարի բաժնում։ 2004 թվականին Նկարիչների տանը տեղի է ունեցել Կարինե Ասլամազյանի առաջին անհատական ցուցահանդեսը «Հայաստանը բարձր մշակույթի երկիր» խորագրով՝ նվիրված Սվյատոսլավ Ռերիխի ծննդյան 100-ամյակին։ Նա նաև ցուցահանդես է ունեցել Ս. Ռերիխի անվան թանգարանում։
2006 թվականին նկարչուհին ներկայացրել է իր աշխատանքները Լոս Անջելեսում և Նյու Յորքում։ 2011 թվականին Կարինե Ասլամազյանը ցուցահանդես է ունեցել նաև Մոսկվայում։ Մշակույթի բնագավառում և կերպարվեստի զարգացման գործում ունեցած վաստակի համար 2009 թվականին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ խրախուսվել է շնորհակալագրով։ 2013 թվականին Հայաստանի նկարիչների միության ցուցասրահում տեղի է ունեցել նկարչուհու հաջորդ անհատական ցուցահանդեսը, որտեղ նա ներկայացրել է ավելի քան 60 նկար։ Նկարչուհու նկարները զարդարել են ինչպես տարբեր երկրների թանգարանների ու ցուցասրահների պատերը, այնպես էլ մանկական մի շարք գրքերի շապիկները։ Կարինե Ասլամազյանի նկարազարդած «Իմաստուն Խաչո» գրքի առաջին և երկրորդ հատորները Մոսկվայի գրքի միջազգային փառատոնում 2010 թվականին ճանաչվել են տարվա լավագույն մանկական գիրք։ Նրան են պատկանում նաև «Պատգամ Առաջնորդին» և «Տիեզերական իրականության փիլիսոփայություն» գրքերի շապիկների նկարազարդումները, իսկ «Արևելյան կրիպտոգրամներ» գիրքն ընթերցողին ճանաչելի է դարձել նկարչուհու «Մայտրի և Սիթհարթհա» նկարով։
2014 թվականից Կարինե Ասլամազյանը Հայաստանի նկարիչների միության պատվավոր անդամ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ Կատեգորիա:1956 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Կուայոլ
Կուայոլ (Coyolles), Ֆրանսիայում գտնվող համայնք, մտնում է Պիկարդիա երկրամասի կազմի մեջ։ Համայնքի գավառն է համարվում է Էնան։ Մտնում է Վիլե Կոտրե կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանն է համարվում Սուասոնը։
Համայնքի INSEE ծածկագիրն է 02232։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմել է 388 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին 319 մարդկանցից (15—64 տարեկան) 163-ը եղել են առավել ակտիվ տնտեսվարողներ, 156-ը եղել են համեմատաբար ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 51,1 %, 1999 թվականին կազմել է 79,6 %)։ 163 ակտիվ մարդկանցից 151-ը աշխատել են տարբեր ձեռնարկություններում (89 տղամարդ և 62 կին), անաշխատունակների թիվը կազմում է 12 (6 տղամարդ և 6 կին)։ 156 ոչ ակտիվ մարդկանցից 28-ը եղել են կամ աշակերտ կամ էլ ուսանող, 13-ը եղել են թոշակառու, 115-ը եղել են ոչ ակտիվ այլ պատճառներով ։
Ատլանտիկայի ճակատամարտ
Ատլանտիկայի ճակատամարտ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում տեղի ունեցած ռազմարշավ, որտեղ Ատլանտյան օվկիանոսում և հարակից ծովերում գերիշխանության հասնելու համար դաշնակիցները պայքարում էին ընդդեմ Նացիստական Գերմանիայի ։
Տեխնոլոգիական բարձր զարգացվածության շնորհիվ գերմանացիներին հաջողվում էր առավելության հասնել ծովում։ Դեպքերն այլ ընթացք ստացան այն բանից հետո, երբ պատերազմական գործողությունների մեջ ներքաշվեց դաշնակից երկրների ավիացիան ։ Պատերազմի վերջին շրջանում առավելություն ունեին դաշնակիցները։ Այս հանգամանքը պայմանավորված է նաև ԱՄՆ-Ի և Մեծ Բրիտանիայի արդյունաբերական մեծ ներուժով։ 1945 թվականի մայիսի 7-ին ճակատամարտն ավարտվեց Իտալիայի և Գերմանիայի պարտությամբ։ Երկու օր հետո դաշնակիցները ներխուժեցին Բեռլին՝ ազդարարելով Գերմանիայի կապիտուլյացիան։
Ծանոթագրություններ
Ատլանտյան Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ամերիկյան թատրոն Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ճակատամարտեր և ռազմագործողություններ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի ծովամարտեր Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ Կատեգորիա:Գերմանիայի ծովամարտեր Կատեգորիա:Ծովամարտեր Լեհաստանի մասնակցությամբ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Նիդերլանդների ճակատամարտեր
Իբոտիրամա
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Վիշնյանի աստղադիտարան
Վիշնյանի աստղադիտարան (Zvjezdarnica Višnjan, ՄԱՄ կոդը՝ 120), աստղադիտարան Խորվաթիայի Վիշնյան գյուղի մոտ։ Ղեկավարվել է Կորադո Կորոլևիչի կողմից։ 2009 թվականին Վիշնյանի աստղադիտարանը տեղափոխվել է Տիկան բնակավայրի մոտ նոր կառուցված տարածք, և հետևաբար, 2017 թվականի հոկտեմբերի 5-ին աստղադիտարանի կոդը փոխվեց դառնալով L01 ։
Պատմություն
Վիշնյանի աստղադիտարանը հիմնադրվել է 1992 թվականին որպես հանրային աստղադիտարան։ Աստղադիտարանում հիմնականում կատարվել են աստղաչափության ոլորտում աշխատանքներ, ինչպես նաև կատարվել է աստերոիդների որոնում։ Աճող լուսային աղտոտումը սկսեց խոչնդոտել Վիշնյանում հետազոտություններին, և 2001 թվականին աստղադիտարանում հետազոտությունները դադարեցվեցին ։ 2009 թվականին աստղադիտարանի նոր շենքը բացվեց Տիկան գյուղի մոտ, մոտավորապես 2,5 կիլոմետր հեռու նախնական տեղաբաշխումից ։
Համաձայն աստղադիտարանի կայքում տեղադրված վիճակագրության 2016 թվականի դրությամբ այստեղ հայտնաբերվել են ընդհանուր առմամբ 1420 աստերոիդ և 2 գիսաստղ։ Աստղադիտարանում օգտագործվում են 11 աստղադիտակներ, աշխատում են 78 աշխատակիցներ և կամավորներ
Համաձայն Փոքր մոլորակների կենտրոնի (MPC) տվյալների, Վիշնյանի աստղադիտարանին է վերագրվում 108 աստերոիդների հայտնաբերումը։ Մինչդեռ 1294 հայտնաբերումներ վերագրվում են Կորադո Կորոլևիչին (աստղադիտարանի կայքում տեղադրված վիճակագրական տվյալները կարող են ներառել հայտնաբերված մարմիններ, որոնք դեռևս համարակալված չեն և չեն գրանցված ՓՄԿ-ի կողմից, ինչպես նաև դրանց հայտնաերումը չի վերագրվում որևիցե մեկին) ։
Աստղադիտարանում կազմակերպվում են բազմաթիվ կրթական ծրագրեր երիտասարդության համար, աստղագիտության, հնէաբանության, ծովային կենսաբանության և այլ գիտություններով. Երիտասարդական գիտական ճամբար, Ամառային գիտական դպրոց և Վիշնյանի աստղագիտության դպրոց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Խորվաթիայում
Սմուրֆիկներ: Կորսված գյուղ
«Սմուրֆիկներ.Կորսված գյուղ» (Smurfs: The Lost Village), ռեժիսոր Քելլի Էսբերիի ամերիկյան ընտանեկան անիմացիոն ֆիլմ։ Ֆիլմը հիմնված է բելգիացի նկարիչ՝ Պեյոյի ստեղծած «Սմուրֆեր» կոմիքսի վրա։ Այն «Սմուրֆիկներ» և «Սմուրֆիկներ 2» ֆիլմերի շարունակություն չի հանդիսանում։ Ֆիլմում հանդես են եկել՝ Դեմի Լովատոն, Ջո Մանգանելոն, Ռեյն Ուիլսոնը, Մենդի Փաթինկին, Ջեկ Մակբրայերը, Դենի Պուդին։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2017 թվականի մարտի 23-ին։
Սյուժե
Սմուրֆետան փորձում է գտնել իր նպատակը գյուղում։ Երբ կախարդական անտառում նա հանդիպում է մի արարածի, նա ուղևորվում է ճանապարհորդությունների ու արկածների։
Մշակում
2012 թվականի մայիսի 10-ին Sony Pictures Animation և Columbia Pictures ընկերությունները մշակեցին ֆիլմի սցենարը ։ Հենկ Ազարիան, ով առաջին երկու ֆիլմերում դերակատարեց՝ Գարգամելին, հարցազրույցում պատմեց, որ՝ «ի տարբերություն նախկին երկու ֆիլմերի, երրորդն ամբողջությամբ կստեղծվի համակարգչային անիմացիայով և շարունակություն չի հանդիսանա» ։
2014 թվականի մարտին հայտնի դարձավ, որ Քելլի Էսբերը կլինի ֆիլմի ռեժիսորը ։ Ֆիլմի պրոդյուսերն է՝ Ջորդոն Քեները, իսկ համապրոդյուսերը՝ Մերի Էլլեն Բոդերը ։
Քասթինգ
2015 թվականի հունվարի 16-ին, Մենդի Փաթինկինը միացավ անիմացիոն արկածային ֆիլմի հնչյունավորման դերասանական անձնակազմին, հնչյունավորելու՝ Հայր Սմուրֆին ։ 2015 թվականի հունիսի 14-ին, Դեմի Լովատոն և Ռեյն Ուիլսոնը մասնակցեցին քասթինգին և ընտրվեցին՝ Սմուրֆետայի և Գարգամելի դերերին ։
Ռելիզ
Ֆիլմի սկզբնական պրեմիերան եղել է 2015 թվականի օգոստոսի 14-ին ։ 2015 թվականի մարտին, ֆիլմի պրեմիերան տեղափոխեցին 2017 թվականի մարտի 31 ։ 2016 թվականի մարտին, ռելիզը կրկին տեղափոխեցին 2017 թվականի ապրիլի 7։ 2016 թվականի սեպտեմբերին, էկրաններին է հայտնվել առաջին թրեյլերը, իսկ նոյեմբերի 21-ին երկրորդը ։
2017 թվականի փետրվարի 6-ին հայտնվեց եզրափակիչ թրեյլերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կոմիքսների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր Կատեգորիա:3D մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի կինոկատակերգություններ
Ադամ Նադ (Ֆուտբոլիստ)
Ադամ Նադ (Nagy Ádám, ), հունգարացի ֆուտբոլիստ, Բոլոնյա ակումբի և Հունգարիայի հավաքականի կիսապաշտպան։ 2016 թվականի Եվրոպայի առաջնության մասնակից։
Ակումբային կարիերա
Ադամ Նադը «Ֆերենցվարոշ» ակումբի սան է։ 2015 թվականի մայիսի 16-ին՝ «Պակշա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ, նա կատարել է իր նորամուտը Հունգարիայի առաջնությունում ։ Նույն թվականին Ադամը թիմին օգնել է հաղթել Հունգարիայի գավաթը և հունգարական լիգայի գավաթը, ինչպես նաև զբաղեցնել երկրորդ հորիզոնականը երկրի ֆուտբոլի առաջնությունում։
2016 թվականի ամռանը Ադամ Նադը տեղախոխվել է իտալական «Բոլոնյա» ակումբ ։ Օգոստոսի 21-ին՝ «Կրոտոնե» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորանուտը իտալական Ա Սերիա-յում ։
Միջազգային կարիերա
2015 թվականին Հունգարիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Ադամը մասնակցել է Նոր Զելանդիայում կայացած Աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարում նա մասնակցել է Հյուսիսային Կորեայի, Բրազիլիայի , Նիգերիայի և Սերբիայի հավաքականների դեմ խաղերին ։
2015 թվականի սեպտեմբերի 7-ին, 2016 թվականի Եվրոպայի առաջնության ընտրական փուլի շրջանակներում ընթացած Հյուսիսային Իռլանդիայի հավաքականի դեմ խաղի ժամանակ Ադամը կատարել է իր նորամուտը Հունգարիայի հավաքականի կազմում ։
2016 թվականին Ադամը Հունգարիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է Ֆրանսիայում կայացած Եվրոպայի առաջնությանը։ Մրցաշարում նա մասնակցել է Ավստրիայի, Իսլանդիայի և Բելգիայի հավաքականների դեմ խաղերին ։
Ձեռքբերումներ
Ակումբային
«Ֆերենցվարոշ»
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոլոնյայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հունգարիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հունգարիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական Կատեգորիա:Հունգարիայի ֆուտբոլային լիգաներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Դևիկա Ռանի
Դևիկա Ռանի (բենգալ.` দেবিকা রাণী (Devika Rani), իրական անունը` Դևիկա Չոուդհարի (Devika Choudhuri), ), հնդիկ դերասանուհի և պրոդյուսեր։ Նրան համարել են «հնդկական էկրանի առաջին տիկին» և համեմատել Գրետա Գարբոյի հետ։ Բանաստեղծուհի Սարոջինի Նայդուն Դևիկա Ռանիին անվանել է «Հնդկաստանի մոգական ծաղիկ»։ 1958 թվականին արժանացել է Հնդկաստանի մեծությամբ չորրորդ` «Պադմա Շրի» պետական պարգևին։ 1970 թվականին առաջինը նա է արժանացել Դադասահեբ Փհալկեի անվան բարձրագույն պարգևին։ 1989 թվականին նրան շնորհվել է նաև Ջավահառլալ Ներուի անվան խորհրդային պարգևը։
Կենսագրությունը
Դևիկա Ռանին ծնվել է Հնդկաստանի Անդհրա-Պրադեշ նահանգի Վիշակհապատնամ քաղաքում` հնդկական բանակի գնդապետ Մանմաթհա Նաթհ Չոուդհարիի ընտանիքում, ով Չեննայի (Մադրաս) բժշկական վարչության պետն էր։ Դևիկան Ռաբինդրանաթ Թագորի հարազատ քրոջ թոռնուհին էր։
Դևիկա Ռանին սովորել է Լոնդոնի մասնավոր դպրոցներից մեկում, միաժամանակ ուսումնասիրել է տարբեր արվեստներ` երաժշտություն, թատրոն, դիզայն և ճարտարապետություն։ Դպրոցում սովորելու տարիներին արժանացել է Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի մրցանակին և դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է նշված ակադեմիա, իսկ հետո նաև Երաժշտության թագավորական ակադեմիա։ Այնուհետև ավարտել է կիրառական արվեստի կուրսերը և աշխատանքի անցել Լոնդոնում գտնվող կտորեղենի նկարազարդման գեղարվեստական ստուդիայում։
Այնուհետև մասնակցել է Բի-բի-սիի առաջին լայնահաղորդչային հեռուստահաղորդմանը, վարել Բի-բի-սիի` Հնդկաստանի համար հեռարձակվող կարճալիք ռադիոհաղորդումներ։ 1926 թվականին, որպես նկարիչ-ձևավորող, աշխատել է Բուդդայի կյանքի մասին պատմող «Լույսը Ասիայից» կինոնկարի ստեղծագործական խմբում։
1933 թվականին նկարահանվելով «Կարմա» կինոնկարում, Դևիկա Ռանին դարձել է առաջին մեծության կինոաստղ։ Այնուհետև նկարահանվել է Մեծ Բրիտանիայի և Գերմանիայի կինոստուդիաներում։ Գերմանիայում իշխանությունը նացիստների կողմից զավթելուց հետո վերադարձել է Հնդկաստան և ամուսնու` Հիմանշու Ռայի հետ միասին, 1934 թվականին հիմնադրել է երկրում առաջին հնչյունային «Bombay Talkies» կինոստուդիան։ Ամուսնու մահից հետո ևս նրա կինոստուդիան թողարկել է մի քանի տասնյակ ֆիլմեր։ 1945 թվականին Դևիկա Ռանին լքել է կինեմատոգրաֆը։
Անձնական կյանքը
Դևիկա Ռանին 1929-1940 թվականներին ամուսնացած է եղել հնդկական կինեմատոգրաֆի պիոներներից մեկի` Հիմանշու Ռայի հետ։ 1945 թվականին ամուսնացել է ազգությամբ ռուս նկարիչ Սվյատոսլավ Ռերիխի հետ և դարձել վերջինիս ստեղծագործությունների գլխավոր մուսան։ Դևիկա Ռանին երեխաներ չի ունեցել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հնդիկ պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հնդիկ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Միխայիլ Ավետով
Միխայիլ Նիկիտիչ Ավետով (Микаэл Мкртичевич, ), հայկական ծագումով ռուս նկարիչ ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Սերդար քաղաքում, ապրել և աշխատել է Սանկտ Պետերբուրգում, Մոսկվայում։
1915-1916 թվականներին սովորել է Նկարիչների խրախուսման միության նկարչության դպրոցում, Նիկոլայ Ռերիխի և Արկադի Ռիլովի դասարաններում։
1917-1918 թվականներին Դմիտրի Կարդովսկու աշակերտն է եղել Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում։
1922-1925 թվականներին դասավանդել է Մոսկվայի Արևելքի աշխատավորների կոմունիստական համալսարանում։
Եղել է «Մոսկվացի գեղանկարիչներ» (1925), «Կեցություն» (1926-1929), «Մոսկվացի նկարիչներ» (1930-1932) միությունների անդամ։
Կինը Վերա Վերեշչագինան էր։
Ստեղծագործություն
Եղել է գեղանկարիչ, նկարել է բնապատկերներ, դիմանկարներ, թեմատիկ կտավներ։ Նրա վաղ աշխատանքներն ունեն գեղարվեստական մեծ արժեք, ուշ շրջանի գործերը նկարվել են ըստ սոցռեալիզմի կանոնների։
Ավետովի ստեղծագործությունները պահվում են տարբեր թանգարանային հավաքածուներում, որոնցից են Տրետյակովյան պատկերասրահը, Ադրբեջանի արվեստի ազգային թանգարանը և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ
Անախտանիշ վարակակիր
Անախտանիշ վարակակիր (առողջ վարակակիր կամ ուղղակի վարակակիր), մարդ կամ այլ կենդանի օրգանիզմ, ով վարակվել է ախտածին (պաթոգեն) գործոնով, բայց նրա մոտ չեն զարգացել տվյալ հիվանդությանը բնորոշ նշաններ կամ ախտանիշներ ։
Չնայած նրան, որ պաթոգենը վարակված մարդու վրա չի թողել որևէ ազդեցություն, վարակակիրները այն կարող են փոխանցել այլ մարդկանց, կամ նրանց մոտ՝ հիվանդության ուշ շրջաններում, կարող են զարգանալ ախտանիշներ։ Անախտանիշ վարակակիրները շատ կարևոր դեր են խաղում տարբեր վարակիչ հիվանդությունների տարածման մեջ, ինչպիսիք են՝ տիֆը, պսևդոմեմբրանոզ կոլիտը (C. Difficile-ով հարուցվող), գրիպերը, ՄԻԱՎ-ը, կորոնավիրուսային վարակը և այլն։ Մինչդեռ վարակակրության առաջացման մեխանիզմները դեռևս լիովին պարզաբանված չեն, գիտնականները բավականին մեծ առաջընթաց են կատարել այն հարցում, թե ինչպես են որոշ ախտածիններ մարդու օրգանիզմում երկար ժամանակ մնում «քնած» վիճակում ։ Հիվանդության անախտանիշ կրողների ավելի լավ ուսումնասիրումը որոշիչ դեր է խաղում առողջապահական և հանրային առողջության ոլորտների համար, քանզի այս կառույցները աշխատում են տարբեր վարակիչ հիվանդությունների տարածումը հնարավորինս նվազեցնելու ուղղությամբ։
Դերը հիվանդության փոխանցման մեջ
Անախտանիշ վարակակիրների տարածվածության մասին սահմանափակ տեղեկատվությունը զգալի դժվարություններ է ստեղծում հանրային առողջապահության համար տարբեր միջոցառումներ պլանավորելիս։ Հաշվի առնելով, որ հիվանդության հսկողությունը կախված է ինչպես անախտանիշ դեպքերի, այնպես էլ հիվանդության ախտանիշներով դեպքերի քանակներից, վարակակիրների տարածվածության մասին ինֆորմացիայի պակասը կարող է հանգեցնել հանրային առողջապահական խնդիրների մեղմացմանը ուղղված միջոցառումների անբավարար արդյունավետության, ինչպիսին են պայքարը C. Difficile-ի և գրիպերի դեմ ։
Գիտնականները հիվանդությունների փոխանցումը ավելի լավ կանխատեսելուն ուղղված աշխատանքներ են կատարում, որպեսզի հնարավոր լինի մշակել հանրային առողջապահական համապատասխան արձագանքներ այս կամ այն հիվանդությունների բռնկման դեպքում ։ Օրինակ՝ այն հիվանդությունների դեպքում, որտեղ անախտանիշ դեպքերը քիչ են, բնականաբար, ավելի շատ է լինում հիվանդության ախտանիշներով հիվանդների տարածվածությունը, ինչը թույլ է տալիս նրանց արագ հայտնաբերել և կատարել համապատասխան կանխարգելիչ միջոցառումներ, իսկ այն դեպքում, երբ ասիմպտոմատիկ վարակակիրները շատ են, հիվանդության տարածման կանխարգելման համար պետք է կիրառել ավելի ագրեսիվ մեթոդներ, օրինակ՝ ճամփորդությունների արգելում, հիվանդների և կոնտակտավորների (հնարավոր վարակակիրներ) մեկուսացում, պարտադիր կարանտին և այլն, քանզի այս դեպքում շատ դժվար է հայտնաբերել վարակի աղբյուր հանդիսացող, բայց ախտանիշներ չունեցող անձանց ։
Հնարավոր բացատրությունը
Մինչդեռ անախտանիշ վարակակրության հստակ բացատրությունը դեռևս հայտնի չէ, գիտնականները շատ մեծ ջանքեր են գործադրում՝ հասկանալու, թե ինչպես են սպեցիֆիկ բակտերիաները բազմանում մարդու օրգանիզմում, այն հույսով, որ սա կօգնի հասկանալ ասիմպտոմատիկ փոխանցման համընդհանուր կոնցեպտը։
Salmonella-ի ուտիլիզացիայի կենսաբանական մեխանիզմը
Բազմաթիվ գիտական հոդվածներ ցույց են տվել, թե ինչպես են salmonella-ները կարողանում երկար ժամանակ մնալով իմունային բջիջներում՝ վնասել վերջիններիս մետաբոլիկ համակարգը՝ հետագայում հիվանդությունը տարածելու նպատակով ։
Օգտագործելով սալմոնելային շատ մոտիկ բակտերիայի շտամը (S. typhimurium), գիտնականները կարողացել են ստեղծել մկան մոդել, որը նմանակում էր տիֆի վարակակիրների մոտ դիտվող պրեսիստող (կայուն) սալմոնելայի դեպքերը։ Իմանալով, որ բակտերիան կարող է ապրել մկան օրգանիզմում նրա ամբողջ կյանքի ընթացքում, գիտնականները կարողացան որոշել, որ բակտերիան հակում ունի ապրելու մակրոֆագերում։ Մկների աղիների ավշային հանգույցների հետագա ուսումնասիրությունները ցույց տվեցին, որ S. typhimurium-ը ունակ է փոխել մակրոֆագերի բորբոքային պատասխանը ։ Ի փոխարեն գրոհող բջիջների կողմից բորբոքային պատասխան առաջացնելու, այս բակտերիաները ունակ են նրանց վերածել հակաբորբոքային մակրոֆագերի՝ ստեղծելով իրենց գոյատևման համար նպաստավոր պայմաններ։ Առաջատար գիտնական, բժիշկ Մոնակի խոսքերով՝ «Հարցը նրանում չէր, որ բորբոքային մակրոֆագերը զգայուն չէին վարակի նկատմամբ, այլ ավելի շատ նրանում, որ S. typhimurium-ով վարակված մակրոֆագերը ավելի միտված էին բազմանալ և տարբերակվել դեպի հակաբորբոքային տեսակը» ։
Հետազոտողները նաև հայտնաբերել էին, որ պերօքսիսոմ պրոլիֆերաիտվ-ակտիվածաց ընկալիչների (peroxisome proliferator-activated receptors (PPARs)) առկայությունը կապված էր սալմոնելային բակտերիայի առկայության հետ։ PPAR-ները, որոնք համարվում են թափառող գենետիկական փոխարկիչներ, պատասխանատու են ճարպային փոխանակության համար, որի միջոցով հնարավոր է լինում պահպանել հակաբորբոքային մակրոֆագերի ակտիվությունը, որոնցում էլ թաքնվում են S. typhimurium-ները ։
Անախտանիշ բակտերիուրիա
Անախտանիշ բակտերուրիան վիճակ է, որը դիտվում է կանանց 3-5%-ի մոտ, ի դեպ, ամենազգայուն խմբում են գտնվում ծերերը և շաքարային դիաբետ ունեցողները ։ Կանանց պոպուլյացիայում բակտերուրիայի զարգացման ռիսկը մեծանում է տարիքին զուգընթաց։ Escherichia coli-ն համարվում է մեզի հետազոտության ժամանակ հայտնաբերվող ամենատարածված միկրոօրգանիզմը, սակայն պոտենցիալ ինֆեկցիոն օրգանիզմների բազմազանությունը մեծ է և կարող է ներառել՝ Enterobacteriaceae, Pseudomonas aeruginosa, Enterococcus species և B խմբի ստրեպտոկոկներ ։ Առողջապահության Հետազոտման և Որակի Կազմակերպությունը ներկայացրեց սքրինինգային առաջակրություններ կապված բակտերուրիայի հետ, ինչպես նաև առաջարկեց որոշակի հասկացողություններ կապված վերջինիս առաջացման մեխանիզմի հետ ։ Մետա-անալիզի արդյունքները չտվեցին անախտանիշ վարակակրության որևէ հստակ բացատրություն, բայց առաջ բերեցին նոր փաստեր, որոնք ուժեղացրեցին ասիմպտոմատիկ բակտերուրիայի սքրինինգային հետազոտության կարևորությունը միայն հղի կանանց մոտ ։
Վարակիչ հիվանդություններ
Անախտանիշ վարակակիրները նպաստել են բազմաթիվ վարակիչ հիվանդությունների տարածմանը։ Ըստ համաճարակաբանության մեջ օգտագործվող տարածված սկզբունքի՝ 80-20 օրենքի, տվյալ պոպուլյացիայում հիվանդության տարածման 80%-ը իրականացվում է այդ պոպուլյացիայի մարդկանց ընդամենը 20%-ի կողմից ։
Որովայնային տիֆ
Որովայնային տիֆը հիվանդություն է, որը հարուցվում է Salmonella enterica ''ser. Typhi-ի'' կողմից։ Մարդը կարող է վարակվել այս հիվանդությամբ օգտագործելով ռիսկային սնունդ կամ խմիչքներ, կամ օգտագործելով սնունդ կամ խմիչքներ, որոնք պատրաստվել են վարակված անձանց կողմից։ Նրանք, ովքեր առողջանում են այս հիվանդությունից, կարող են դեռ պահպանել այս բակտերիան իրենց բջիջներում՝ լինելով անախտանիշ ։
Տիֆոիդ Մերի
Մերի Մալոնը, ավելի հայտնի որպես «Տիֆոիդ Մերի», հանդիսանում էր Salmonella enterica serovar typhi-ի (որովայնային տիֆի հարուցիչ) անախտանիշ վարակակիր ։ Ուշ 1800-ականներում, Նյու Յորքում նա աշխատում էր խոհարար մի քանի ընտանիքների և զինվորների համար, և Առողջության Վարչության կողմից հաստատվեց, որ որովայնային տիֆի մի քանի դեպքեր կապված են եղել նրա հետ։ Այն ժամանակ չկային այս հիվանդության էռադիկացիայի մեթոդներ, և այն տարածվում էր հիմնականում ֆեկալ-օռալ փոխանցման մեխանիզմով։ Համարվում էր, որ Մերի Մալոնի վարակի փոխանցման ռիսկի մեծ մասը կապված էր նրա հետ, որ նա մասնակցում էր սննդի պատրաստման և մշակման հետ կապված տարբեր գործառույթների։ Նյու Յորքի հանրային առողջապահության պատասխանատուները ի սկզբանե փորձում էին պարզապես սահմանափակել նրա այդպիսի գործունեությունը, քան նրան պահել մշտական կարանտինի մեջ։ Երբ նա շարունակեց չենթարկվել այդ պահանջներին, Առողջապահության Հանձնաժողովը հրամայեց նրան տեղափոխել և կարանտինի մեջ պահել Մանհեթենի շրջակայքում գտնվող կղզիներից մեկում։ Նա մնաց այնտեղ մինչև իր մահը։
Չնայած նրան, որ Մերին ամբողջովին առողջ էր, նա հանդիսացավ նվազագայունը 50 մարդու վարակվելու և 3 մահվան պատճառ՝ մինչև իր մեկուսացումը (հաշվի առնելով այն, որ Մերին չէր ենթարկում առողջապահական կազմակերպությունների պահանջներին և չէր համագործակցում վերջիններիս հետ, կան կարծիքներ, որ նա հանդիսացել է ավելի քան 50 մարդու մահվան պատճառ)։ Գիտնականները հաշվարկել են, որ Salmonella typhi-ով վարակված անձանց 1-6%-ը դառնում են Մերիի պես քրոնիկ, անախտանիշ վարակակիր ։
ՄԻԱՎ
ՄԻԱՎ վարակը ունի երկար շրջան, որի ընթացքում վարակակիրը մնում է անախտանիշ ։ Չնայած նրան, որ վարակված մարդու մոտ կարող են չզարգանալ որևէ ախտանիշներ, վիրուսը կարող է փոխանցվել այլ մարդկանց։ Նաև հավանական է, որ վարակը կարող է վերածվել սիմպտոմատիկ տեսակի՝ ինկուբացիոն շրջանի ավարտից հետո։ Անկախ նրանից, թե հիվանդի մոտ առկա են ախտանիշներ, թե ոչ, օպորտունիստական վարակները կարող են օգտվել թուլացած իմունային համակարգից և բերել հետագա բարդությունների առաջացման ։
Էպշտեյն-Բարի վիրուս
Բազմաթիվ վարակակիրներ վարակված են պրեսիստող վիրուսներով, ինչպիսին է օրինակ Էպշտեյն-Բարի վիրուսը (ԷԲՎ), որը հանդիսանում է հերպես վիրուսի ընտանիքի անդամ։ Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ մեծահասակների 95%-ի մոտ արան մեջ առկա են ԷԲՎ-ի նկատմամբ հակամարմիններ, ինչը նշանակում է, որ նրանք իրենց կյանքի որևէ շրջանում վարակվել են այս վիրուսով ։
Clostridium difficile
Clostridium difficile-ն նույնպես տարածվում է անախտանիշ վարակակիրների միջոցով, և տնային խնամքի պարագայում առաջ է բերում լուրջ խնդիրների ։ Զեկույցները փաստում են, որ կղանքային աղտոտվածությամբ (այսինքն կղանքում հայտնաբերվում են ախտածին բակտերիաները) երկարաժամկետ պացիենտների 50%-ը, չնայած ախտանիշների բացակայության, ստիպել են բազմաթիվ հիվանդանոցների երկարաձգել նրանց հիվանդանոցում գտնվելու ժամանակը՝ նվազեցնելու համար տան անդամների վարակվելու հավանականությունը ։
Քլամիդիոզ
Քլամիդիոզը սեռական ճանապարհով փոխանցվող վարակ է, որը ախտահարում է և՛ կանանց և՛ տղամարդկանց, և վարակվածների մեծամասնության մոտ կարող է ընթանալ անախտանիշ։ Չնայած, որ ինֆեկցիան կարող է չառաջացնել ոչ-մի ակնհայտ ախտանիշ, այն մեկ է կարող է վնասել վերարտադրողական համակարգը։ Եթե վարակը երկար ժամանակ մնում է չբուժված, ապա հիվանդների մոտ բարձրանում է կոնքի բորբոքային հիվանդության (ԿԲՀ) առաջացման հավանականությունը։ Ինչպես քլամիդիոզը, ԿԲՀ-ն նույնպես կարող է մնալ անախտանիշ ։
Պոլիոմիելիտ
Պոլիոմիելիտի անախտանիշ կրողների փոքր քանակ (որոնք համարվում են քրոնիկ արտազատողներ/էքսկրետորներ) շարունակում են ակտիվ վիրուս արտազատել արտաքին միջավայր պոլիոմիելիտի օրալ պատվաստումից հետո տարիների (անգամ տասնամյակների) ընթացքում ։ Ատենուացված (թուլացված) վիրուսի կրողները ակամա տարածում են այդ վիրուսը և վարակելով մնացածին, նրանց մոտ առաջացնում են կոնտակտային իմունիտետ։ Այնուամենայնիվ, թույլ իմունային համակարգով որոշ մեծահասակների մոտ զարգացել է պարալիզացնող պոլիոմիելիտ՝ վերջերս պատվաստված երեխաների հետ շփումից։ Վիրուլենտ շտամերի վարակակիրները տարածում են պոլիոմիելիտը՝ բարդացնելով վերջինիս էռադիկացիան։
Տուբերկուլոզ
Տուբերկուլոզը վարակիչ հիվանդություն է, որը սովորաբար հարուցվում է Mycobacterium tuberculosis բակտերիայի միջոցով։ Տուբերկուլոզը հիմնականում ախտահարում է թոքերը, բայց նաև կարող է ախտահարել մարմնի այլ մասեր ։ Ակտիվ կամ սիմպտոմատիկ տուբերկուլոզը տարածվում է մի մարդուց մյուսին հազալու կամ փռշտալու ժամանակ օդի մեջ եղած բակտերիաների սպորների միջոցով (օդակաթիլային մեխանիմզ)։ Որոշ անհատներ կարող են վարակված լինել տուբերկուլոզային միկոբակտերիայով, սակայն նրանց մոտ կարող են երբեք չդրսևորվել ախտանիշներ ։ Այդ դեպքերը, որոնք կոչվում են լատենտ տուբերկուլոզ, մինչդեռ չեն համարվում վարակիչ, սակայն որոշակի խնդիրներ են առաջացնում հանրային առողջության տեսանկյունից, քանզի լատենտ տուբերկուլոզով ախտորոշված պացիենտների 10%-ի մոտ հետագայում կարող է զարգանալ ակտիվ ձևը և նրանք կարող են դառնալ վարակի աղբյուր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ Կատեգորիա:Ինֆեկցիաներ Կատեգորիա:Հանրային առողջություն
Ռուտեգամա համայնք
Ռուտեգամա համայնք (Ֆրանսերեն՝ Commune de Rutegama), մեկն է Բուրունդիի Հանրապետության 117 համայնքներից։ Մտնում է Մուրամվյա շրջանի մեջ՝ որպես համայնք ։ Այն Մուրամվյա շրջանի հինգ համայնքներից մեկն է։ Համայնքի կենտրոնը Ռուտեգամա փոքր քաղաքն է։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մուրամվյա շրջանի բնակավայրեր
Հայկ Գամպուրյան
Հայկ Գամպուրյան (1888, Երզնկա, Կարինի նահանգ - ?), հայ դեղագործ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1888 թվականին Կարինի նահանգի Երզնկայի գավառի կենտրոն Երզնկա քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Երզնկայի ազգային վարժարանում։ 1906 թ. մեկնել է Զմյուռնիա և քարափից ուղղակի բանտ առաջնորդվել։ Մեկ ամիս բանտում մնալուց հետո աքսորվել է Տրապիզոն։ 1907 թվականին մեկնել է Կ. Պո­լիս։ 1908-11 թվականներին սովորել է դեղագործական համալսարանում։
1911 թ. Բրուսա քաղաքի մոտակա Մխալիճ գյուղում բացել է սեփական դեղատուն։ Իտալա-թուրքական (1911) և Բալկանյան (1912-1913) պատերազմների ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և զինվորական դեղագործի առաջին տեղակալ ծառայել։
1915 թվականին՝ Մեծ Եղեռնի ժամանակ աքսորվել է, սակայն մի կերպ կարողացել է ապաստանել Կուտինայում և մի քանի ամիս ձրի աշխատել տեղի հիվանդանոցում։ Այնուհետև մեկնել է Կ. Պոլիս և ծառայության անցել օսմանյան բանակում։ Երեք ամիս ծառայելով՝ վերապատրաստվել է Կ. Պոլսի Գյուլխանեի հիվանդանոցում։ Այնուհետև, որպես թնդանոթաձիգների բժիշկ, բանակի հետ ուղարկվել է Բաղդադի ռազմաճակատ։ 1918 թվականի վերջերը ծառայել է Մուսուլ քաղաքի զինվորական հիվանդանոցում։ Ծառայության ընթացքում նյութապես և բարոյապես օգնել է հայ գաղթականներին։ Այնուհետև ապաստանել է Բաղդադում և անգլիական քաղաքային հիվանդանոցում (Civil Hospital) դեղագործ աշխատել։ Հետագայում վերադարձել է Կ. Պոլիս և մեկնել Փարիզ։ 1921 թ. Բրուսայում` Քիրմասլում բացել է սեփական դեղատուն։ 1922 թ. տեղափոխվել է Հունաստան, հաստատվել Դրամա քաղաքում և բացել սեփական դեղատուն։ 1938 թվականին նրա հասցեն էր` Pharmacie H. Kambourian, Megas Alexandros, Drama (Grece)։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ Կատեգորիա:1888 ծնունդներ Կատեգորիա:Երզնկա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Սահմանադրական հանրաքվե Թուրքիայում (2017)
Սահմանադրական հանրաքվե Թուրքիայում 2017(2017 Türkiye anayasa değişikliği referandumu), սահմանադրական հանրաքվե Թուրքիայում, որը տեղի է ունեցել 2017 թվականի ապրիլի 16-ին ։ Հանրաքվեին փոփոխության են դրվել Թուրքիայի սահմանադրության 18 հոդվածներ, որոնցով նախատեսվում է խորհրդարանական կառավարման ձևից անցում կատարել դեպի նախագահական կառավարման ձև։ Բացի այդ նախատեսվում է նաև վարչապետի պաշտոնի վերացում, Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովում պատգամավորների թվի ավելացում և բարեփոխում ։