cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գիր
Գրային համակարգերը համակարգիչներում
Համակարգիչներում գրելու համար օգտագործվում է ստեղնաշար։ Յուրաքանչյուր ստեղն համապատասխանում է ստանդարտ կոդի, որը ստեղնաշարը ուղարկում է համակարգչին, երբ ստեղնը սեղմվում է։ Օգտագործելով ստեղների համակցություններ, ինչպես օրինակ՝ Ctrl, Alt, Shift և AltGr, առաջանում են նշանային կոդեր, որոնք ուղարկվում են կենտրոնական մշակիչ հանգույցին (անգլ.՝ CPU): Օպերացիոն համակարգը որսում և վերափոխում է այս ազդանշանները անհրաժեշտ նշանների՝ հիմնվելով ստեղնաշարի և ներմուծման մեթոդի վրա։ Այնուհետև վերափոխված կոդերը հասցնում է աշխատող ծրագրին, որն էլ իր հերթին նշանը վերափոխում է տառատեսակին համապատասխան գլիֆի և պահանջում է օպերացիոն համակարգից ցուցադրել այն համակարգչի էկրանի վրա։
Գրի տեսակներ
Գրի տեսակներն են պատկերագրությունը, գաղափարագրությունը, վանկագրությունը և հնչյունագրությունը ։
Պատկերագրության (պատմականորեն նախորդել է մյուս գրատեսակներին) միավորները (առարկայի գծագիր պատկերները) հիմնականում արտահայտում են այս կամ այն գաղափարը, միտքը, նույնիսկ կարող են ունենալ ամբողջական միտք պարունակող հաղորդման նշանակություն։ Այն օգտագործել են հին եգիպտացիները, Մերձավոր Արևելքի որոշ ժողովուրդներ, հին չինացիները, Հայաստանի նախաբնիկները և ուրիշներ։
Գրի հաջորդ՝ համեմատաբար կատարյալ ձևը գաղափարագիրն է ՝ հիերոգլիֆը։ Գաղափարագրությունը մի համակարգ է, որի միավորները, կամ պայմանական նշանները, հիմնականում արտահայտում են բառ կամ նրա իմաստակիր որևէ մաս։ Հին եգիպտացիները գաղափարագիր ստեղծել են մ. թ. ա. 3100 թվականին և դրանից օգտվել են շուրջ 3500 տարի։ Գրի այս տեսակն օգտագործել են նաև Մերձավոր Արևելքի ուրիշ ժողովուրդներ։ Կենտրոնական Ամերիկայի բնիկները՝ մայաները, նույնպես ունեցել են իրենց գաղափարագրերը։ Այժմ էլ կան գաղափարագրությունից օգտվողներ, օրինակ՝ չինացիները։ Գաղափարագրության սկզբունքով են ստեղծված մաթեմատիկական թվանշանները, քիմիական նշանները։ Գաղափարագրությունից է սերում հնչյունագրությունը։
Վանկագրությունը գրային ինքնատիպ հորինվածք է։ Վանկագիր է, օրինակ, հնդկական դևանագարի գրատեսակը։
Հնչյունական ամենահին գիրը սեպագիրն է, որն ստեղծել են շումերները՝ մ. թ. ա. III հազարամյակում։ Հնչյունագրության միավորներն արտահայտում են հնչյունական-արտասանական տարրեր։ Տառը հնչյունի գրային պատկերն է։ Հնչյունագրությունը, կամ տառահնչյունային այբուբենը, սեմական ծագում ունի։ Գրեթե բոլոր տառագիր այբուբենները սեմական բաղաձայնագրի տարբեր ձևափոխություններն են։ Գրի հնագույն վկայությունները վերաբերում են մ. թ. ա. IV–III հազարամյակներին։
Սենիս
Բնակչությունը կազմում է 7236 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 36 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 16 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 9080։ Հեռախոսային կոդը՝ 0783։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Խասքյոյ (Արդահանի գավառ)
Խասքյոյ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում։ Գտնվում է Կարսից Արդահան տանող ճանապարհի ձախ եզրին, Արդահան քաղաքից 19 կմ հարավ֊արևելք։
Բնակչություն
1907 թվականին ուներ 44 տուն՝ 259 բնակչով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Վալդեմար Քրիստոֆեր Բրյոգգեր
Կենսագրություն
Վալդեմար Քրիստոֆեր Բրյոգգերն իր մահկանացուն կնքել է ութսունութ տարեկան հասակում Օսլոյում՝ 1940 թվականի փետրվարի 17-ին։
Կարիերա
Վալդեմար Քրիստոֆեր Բրյոգգերի աշխատանքները հիմնականում նվիրված են Հարավային Տիրոլի մագմատիկ ապարներին։ Նաև կարևոր աշխատություն է հանդիսանում նրա համեմատական տեսությունը, որը նվիրված է հիմնականում գրանիտային և բազալտային մագմայի դիֆերենցիային (քիմիական քայքայվելուն)։ Հատկապես մեծ ուշադրություն է դարձրել մագմայի դիֆերենցիայի ենթարկվելուն, որը տեղի է ունենում երկրի ընդերքում՝ հրաբխային գոտիներում։ Երկար տարիներ զբաղվել է Նորվեգիայի պալեոզոյան հասակի ապարների ուսումնասիրությամբ։ Ինչպես նաև սառցե դարաշրջանի հասակի ապարների հետազոտությամբ։ Վալդեմար Քրիստոֆեր Բրյոգգերը աշխատել է հետսառցակալման դարաշրջանում Քրիստիանիայի տարածքում տեղի ունեցող փոփոխություններն ուսումնասիրելու վրա։
Վալդեմար Քրիստոֆեր Բրյոգգերն ուներ էր Հայդելբերգի և Գլազգոյի համալսարանների փիլիսոփայության պատվավոր դոկտորի կոչում։
Մեծ Սոպլյաս
Մեծ Սոպլյաս (Большой Сопляс), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը գտնվում է Պեչորա գետի ձախ ափին՝ 1012 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 79 կմ, ջրահավաք ավազանը՝ 550 կմ²։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Օթար Կակաբաձե
Օթար Կակաբաձե (վրաց.՝ ოთარ კაკაბაძე, հունիսի 27, 1995, Թբիլիսի, Վրաստան), վրացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան: Հանդես է գալիս դանիական «Էսբիերգ» ֆուտբոլային ակումբի և Վրաստանի ազգային հավաքականի կազմում:
«Դինամո Թբիլիսի»
Կակաբաձեն «Դինամո Թբիլիսի» ֆուտբոլային ակումբի սան է: Թիմի երիտասարդական կազմում իր դեբյուտը Օթարը նշել է 2012 թվականի նոյեմբերի 27-ին՝ «Ռաչա Ամբրոլաուրիի» դեմ խաղում, որն ավարտվել է 2-0 հաշվով: Իսկ իր առաջին գոլը խփել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 19-ին՝ «Կախետի Թելավի»-ի դեմ խաղում: Հանդիպումն ավարտվել է 6-0 հաշվով:
Թիմի հիմնական կազմում իր դեբյուտը Օթարը նշել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 16-ին՝ «Շուկուրա Կոբուլետիի» դեմ խաղում : Հիմնական կազմում իր առաջին գոլը նա խփել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 23-ին՝ «Սպարտակ Ցխինվալի» դեմ խաղում, որն ավարտվել է 2-1 հաշվով:
«Գիմնաստիկ Տարրագոնա»
2016 թվականի հուլիսի 7-ին Օթար Կակաբաձեն տեղափոխվել է իսպանական «Գիմնաստիկ Տարրագոնա» : Նա թիմի հետ կնքել է 3-ամյա պայմանագիր:
«Էսբիերգ»
2017 թվականի հունվարի 4-ին Կակաբաձեն վարձակալական հիմունքներով տեղափոխվել է Դանիայի Սուպերլիգան ներկայացնող «Էսբիերգ» :
Միջազգային կարիերա
Վրաստանի Մ17 հավաքականի կազմում Օթարը մասնակցել է Եվրո 2012-ին, որտեղ Վրաստանի հավաքականը գրավել է 3-րդ տեղը   :
Վրաստանի ազգային հավաքականի կազմում Օթար Կակաբաձեն իր դեբյուտը նշել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 8-ին՝ Եվրո 2016-ի որակավորման փուլի շրջանակներում կայացած Ջիբրալթարի հավաքականի դեմ խաղում :
Նուրդավլետովո
Նուրդավլետովո (Нурдавлетово, Нурдәүләт), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 113 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ազատագրված Դոն Կիխոտը (մուլտֆիլմ)
Ազատագրված Դոն Կիխոտը, (Освобождённый Дон Кихот), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ մեծահասակների համար, որը նկարահանվել է 1987 թվականին։ Վադիմ Կուրչևսկու վերջին մուլտֆիլմն է` ըստ Անատոլի Լունաչարսկու նույնանուն պիեսի մոտիվների։
Գեղարվեստական առանձնահատկություններ
Մուլտֆիլմում չի հնչում ոչ մի բառ, բացի հեղինակի նախաբանից, որն ասում է. «Սա տխուր պատմություն է բարի ասպետ Դոն Կիխոտի և իր հավատարիմ զինակից Սանչո Պանսայի, չար հերցոգի և խորամանկ պալատականների, ապստամբած ժողովրդի և այն մասին, թե ինչպես երբեմն Բարությունը կարող է վերածվել անուղղելի Չարության»։
Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
Մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով թողարկվել է «Masters of Russian Animation Volume 4» մուլտֆիլմերի հավաքածուում։ Հավաքածուի մեջ ներառվել են հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Դուռը» (1986), «Տղան տղա է» (1986), «Ազատագրված Դոն Կիխոտը» (1987), «Մարտինկո» (1987), «Ստորգետնյա մեծ պարահանդես» (1987), «Կատուն և ծաղրածուն» (1988), «Կելե» (1988), «Երազ» (1988), «Երկրորդ Ես» (1989), «Ընկերուհին» (1989), «Կվաժդի Կվա» (1990), «Կատուն և Կոն» (1990) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Առաջին ուսուցչուհին (հուշարձան, Մատվեև Կուրգան)
Առաջին ուսուցչուհու հուշարձան (Памятник первой учительнице), առաջին ուսուցչուհուն նվիրված հուշարձան Ռուսաստանի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանի Մատվեև Կուրգան գյուղում ։ Բրոնզե հուշարձանը տեղադրվել է գյուղի կենտրոնական հրապարակում՝ դպրոցի դիմաց ։
Նկարագրություն
Քանդակագործը պատկերել է գիրքը ձեռքին ուսուցչուհուն, որի կողքին ծաղկեփնջով կանգնած է առաջին դասարանցի աշակերտը։ Հուշարձանի հեղինակը դոնի քանդակագործ Անատոլի Սկնարինն է։
Պատմություն
Առաջին ուսուցչի անմոռանալի կերպարի հավերժացման գաղափարը պատկանում է Մատվեև Կուրգան գյուղի միջնակարգ դպրոցի տնօրենին և ուսուցիչներին։ Հուշարձանի շինարարության համար գումարը հավաքել են Մատվեև Կուրգանի բնակիչները ։ Հուշարձանը բացվել է 2003 թվականին։
Օտրադնոե (գյուղ, Գրեբյոնկայի շրջան)
Օտրադնոե (Відрадне), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գրեբյոնկայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Իվանովկա։
2001 թվականի տվյալներով Օտրադնոե գյուղում բնակվում էր 202 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,715 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 282,52 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գրեբյոնկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լենե Նյուսթրյոմ
Լենե Նյուսթրյոմ (Lene Grawford Nystrøm Rasted, ), նորվեգացի կոմպոզիտոր և երգչուհի, Aqua խմբի վոկալիստուհի ։
Կենսագրություն
16 տարեկանում Լենեն ծառայել է Նորվեգական գվարդիայում։ Ավելի ուշ աշխատել է որպես ոսկերչի օգնական, անցել է թիկնապահական դասընթացներ և որոշ ժամանակ աշխատել է այդ մասնագիտությամբ ։ Աշխատել է նաև որպես բարմեն և մոդել։
2009 թվականից նկարահանվել է ֆիլմերում։ Մասնակցել է դանիական հեռուստատեսության «Voice» շոուին որպես մարզիչ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Նորվեգացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Նորվեգացի փոփ երգիչներ
Կաթնային պատերազմ
Կաթնային պատերազմ (կաթնային հակամարտություն), Բելառուսի և Ռուսաստանի միջև հարաբերությունների սրումը 2009 թվականի հունիսի 8-ին՝ կապված կաթնամթերքի արտահանմամբ։
Հակամարտության պատճառներ
Համարվում է, որ հակամարտությունը կապված էր Ռուսաստան ներկրվող բելառուսական կաթնամթերքին նոր պահանջների առաջքաշմամբ։ 2008 թվականի դեկտեմբերին Ռուսաստանի տարածքում ուժի մեջ մտավ 12.06.2008 թվականի Դաշնային օրենքը «Կաթի և կաթնամթերքի տեխնիկական կանոնակարգը», որի համաձայն, կաթը գյուղատնտեսական կենդանիների կաթնագեղձերի բնականոն ֆիզիոլոգիական սեկրեցիայի արդյունք է՝ առանց որևէ լրացումների այդ ապրանքին կամ դրանից որևէ նյութերի հեռացման, իսկ, օրինակ, կաթնային արտադրանքը, որը արտադրված է համակցված կամ խտացրած կաթից կամ չոր անարատ կաթից կամ չոր յուղազրկված կաթից և ջրից, համարվում է կաթնային ըմպելիք ։ Ընդ որում, որոշ բելառուսական արտադրողներ հայտարարեցին իրենց արտադրանքի՝ նոր պահանջներին համապատասխանելու մասին ։
Վ.Պուտինը Տարածաշրջանային զարգացման հարցերով կառավարական հանձնաժողովի նիստում հունիսի 19-ին նշեց, որ Բելառուսում մեծ է գյուղատնտեսական արտադրանքի բյուջետային սուբսիդավորման մակարդակը (կաթ՝ 24 %, մինչ Ռուսաստանում՝ մոտ 3 %) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս-բելառուսական հարաբերություններ Կատեգորիա:2009 թվականը Բելառուսում
(7944) 1991 PR12
(7944) , աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի օգոստոսի 5-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,206449 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7412 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6717 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2097,18 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,171659 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,41° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրի Հոլտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Պուզնյակովցի
Պուզնյակովցի (Пузняківці), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պուզնյակովցի գյուղում բնակվում էր 538 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1149 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 468,23 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1600 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սլովենիայի ազգային և համալսարանական գրադարան
Սլովենիայի ազգային և համալսարանական գրադարան (Narodna in univerzitetna knjižnica, NUK), 1774 թվականին հիմնադրված Սլովենիայի կարևորագույն կրթամշակութային հիմնարկությունը։ Այն գտնվում է Լյուբլյանա մայրաքաղաքի կենտրոնում՝ Տուրյաշկա (Turjaška ulica), Գոսպոսկա (Gosposka ulica) և Վեգովա (Vegova ulica) փողոցների միջև, 1936-1941 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում ճարտարապետ Յոժե Պլեչնիկի նախագծով կառուցված շենքում։ Շենքը համարվում է Պլեչնիկի մեծագույն ստեղծագործություններից մեկը։ Համաձայն Հրապարակումների պարտադիր պատճենահանման մասին ակտի` Սլովենիայում հրատարակիչները պարտավոր են իրենց յուրաքանչյուր հրապարակման պատճենը տրամադրել ազգային և համալսարանական գրադարանին։ 2011 թվականին գրադարանում պահվում էր շուրջ 1 307 000 գիրք, 8700 ձեռագիր և շատ այլ տեքստային, տեսողական և մուլտիմեդիական միավորներ ։ Գրադարանը նաև բաժանորդագրված է շուրջ 7900 պարբերական հրատարակություններում ։ Գրքերը և մյուս նյութերը պահվում են Տուրյաշկա (Turjaška ulica) և Լեսկոշեկ (Leskoškova cesta) փողոցների վրա գտնվող գրապահոցներում։ Պահպանաման տեղի հետ կան խնդիրներ, դրա համար ծրագրվում է մոտ ժամանակներս կառուցել նոր և ժամանակակից շենք գրադարանի մերձակայքում։
Պատմություն
Հիսուսի միաբանության լուծարումից հետո՝ 1774 թվականին, հիսուսյանական և մի քանի վանական գրադարանների հիմքի վրա ձևավորվում է Լիցեյական գրադարանը։ Այն հիմնադրվել է ըստ կայսրուհի Մարիա Թերեզայի դեկրետի։ Հրապարակումների պատճենահանումն ու ցուցանմուշների տրամադրումը ավստրիական դատարանի որոշմամբ 1807 թվականին դառնում է պարտադիր Կրայնայում հրատարակվողների համար, բացառությամբ ֆրանսիական օկուպացիայի կարճ ժամանակահատվածի, երբ գրադարան էին հանձնվում պատճեններ բոլոր Իլիրական գավառներից։ 1919 թվականին գրադարանը վերանվանվում է Պետական տեղեկատու և սկսում հավաքել պատճեններ ամբողջ Սլովենիայից։ Նույն թվականին հիմնադրվում է Լյուբլյանական համալսարանը (առաջին սլովենական համալսարանը) և գրադարանը սկսում է բավարարել նրա կարիքները։ 1921 թվականին Հարավսլավիայում հրատարակված հրապարակումների նմուշների տրամադրումը դառնում է պարտադիր։ 1938 թվականին գրադարանը անվանվում է Համալսարանական ։
Ճարտարապետություն
1791 թվականից գրադարանը գտնվում էր Լյուբլյանի լիցեյում։ 1919 թվականին Լեհական գիմնազիայում լրացուցիչ ժամանակավոր տեղ է հատկացվում։ 1930-1931 թվականներին գրադարանի համար նոր շենքի ծրագիրը նախագծվել է ճարտարապետ Յոզե Պլեչնիկի կողմից։ Նախնական նախագիծը Բելգրադում հանդիպել է Հարավսլավիական իշխանությունների դիմադրությանը։ Այնուամենայնիվ, ուսանողական բողոքի ակցիաները և ցույցերը գործադրում են իրենց ճնշումը, և 1936-1941 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում Մատո Կուրկա ընկերության կողմից կառուցվում է նոր շենքը  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրադարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սլովենիայի գրադարաններ
Սերգո Զատիկյան
Սերգո Զատիկյան-հայ լեգենդար դարպասապահ,խաղացել է Երևանի ,,Դինամո,,,,,Սպարտակ,,թիմերում։
Սերգեյ Զատիկյանը աչքի ընկավ իր համարձակ ու վստահ խաղով, ցուցադրեց անզուգական վարպետություն` դրսեւորելով դարպասապահի իր որջ տաղանդը։ Առաջնության 15 հանդիպումներում Զատիկյանը բաց թողեց ընդամենը մեկ գոլ, ընդ որում 12 խաղ անընդմեջ նա դարպասը պահեց փակի տակ։ Այդ առնչությամբ մամուլում ծաղրանկար էր տպագրվել. Զատիկյանի դարպասին մի մեծ փական էր դրված, իսկ դարպասապահն անգործ նստած էր։ Եվ շատ բանով հենց Զատիկյանի համարձակ ու հաջող խաղը ոգեշնչեց նրա թիմակիցներին, ովքեր գերազանց անցկացրին ողջ մրցաշրջանը։
Խերթիս
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Նուրեևո
Նուրեևո (Нуреево, Нөрәй), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 338 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի բնակավայրեր
Կենսաշերտագրությունը և չորրորդական երկրաբանությունը Հայաստանում
Մշակվել են յուրայի և կավճի նստվածքների հարկային և զոնալ ստորաբաժանման սխեմաները՝ ըստ միջազգային անվանակարգի (Ա. Ասլանյան, Վ. Եղոյան, Ա. Աթաբեկյան, Վ. Հակոբյան, Ն. Ազարյան և ուրիշներ), պալեոգենի զոնալ ստորաբաժանման բացառիկ մանրամասն ու ամբողջ, սխեման, որի կտրվածքները Միջերկրածովային գոտու սահմաններում ունեն շերտատիպային նշանակություն (Ա. Գաբրիելյան, Հ. Սարգսյան, Ա. Վեհունի, Ս. Գրիգորյան, Հ. Պտուղյան և ուրիշներ)։ Մշակվել է պլիոցեն-չորրորդական դարաշրջանների գոյացումների ժամանակաշերտագրական սխեման, հիմնավորվել է դրանց սահմանը, ստորաբաժանվել են Սևանա լճի հոլոցենի նստվածքները, պարզաբանվել է լճի ու նրա ավազանի լանդշաֆտների առաջացման ու զարգացման պատմությունը (Լ. Վարդանյանը, Կ. Պաֆենհոլց, Ն. Դումիտրաշկո, Ե. Միլանովսկի, Ա. Ասլանյան, Ս. Բալյան, Լ. Ավագյան, Յու. Սայադյան և ուրիշներ)։
Կատեգորիա:Երկրաբանություն Կատեգորիա:Գիտությունը Հայաստանում
Բակլանազգիներ
Տարածում
Լայն տարածված են ամբողջ աշխարհում, հատկապես կենսաբազմազանությամբ արևադարձային և բարեխառն կլիմայական պայմաններում։ Բնակվում է մայրցամաքների և կղզիների ափերին, ինչպես նաև գետերի, լճերի, խոնավ վայրերի ափերին։ Ռուսաստանի Դաշնության տարածքում բնակվում են վեց տեսակի բալկանազգիներ՝ մեծ ձկնկուլ (P.carbo), ճապոնական ձկնկուլ, ճահճային ձկնկուլ (P.capillatus), փոմփոլավոր ձկնկուլ (P.aristotelis), բերինգյան բակլան (P.pelagicus), կարմրադեմ ձկնկուլ (P.urile) և փոքր ձկնկուլ (P.pygmaeus):
Նկարագրություն
Միջին կամ բավականաչափ մեծ թռչուններ են՝ բադի կամ սագի չափով։ Մարմնի երկարությունը 50-100 սմ, թևերի բացվածքը 80-160 սմ։ Սև տեսակների մեծ մասի փետուրները մետաղական փայլով են. որոշ տեսակներ ունեն սպիտակ հետքեր գլխի և փորի վրա։ Հավերին բռնելիս և բուծման ընթացքում գլխի մերկ մաշկը, կոկորդի պարկը, աչքերի շուրջ օղակները և բեկը դառնում են կարմիր, դեղին, կանաչ կամ շագանակագույն։ Ինչպես կարգն է, սեռական տարբերությունը (տեսանելի տարբերություններ էգերի և արուների) դրսևորվում է միայն չափերով (արուները ավելի մեծ են)։ Երիտասարդ անհատների պոչաթևերը բաց շագանակագույն են, որոնց ստորին մասը թեթև է, քան վերին մասը։ Վերջում բարակ գլանաձև բեկը թեքված է կարթի տեսքով, քթանցքները բացակայում են։ Բեկի հիմքում կա մերկ մաշկի մի հատված, որը առանձնացնում է նման տեսակներին։ Թաթերը ցանցավորված են, որոնք գտնվում են ետևում։ Երկար թևերը, պարանոցն ու պոչը ուրվագծվում են խաչաձև թռիչքում։ Նստած, լողացող կամ թռչող թռչնի գլուխը սովորաբար փոքր-ինչ բարձրացվում է։ Հողի վրա նրանք նստում են ուղղահայաց, ձգում են իրենց վիզը, ջրի վրա՝ խորը, պոչը իջեցնելով ջրի մեջ և բարձրացնում են իրոնց բեկը։ Թռիչքը արագ է, պարզ։ Ջրից վազելով են դուրս գալիս ։
Վարքագիծ
Նրանք լավ սուզվում են, մինչդեռ թափանցիկ թարթող թաղանթը ծառայում է որպես ստորջրյա ակնոցներ։ Առավոտյան և երեկոյան, դուք կարող եք տեսնել, թե ինչպես են մեծ հոտերը գիշերներով շղթաներով թռչում դեպի որսի վայրեր։ Ձայնը խլացնող կռկռոց է կամ էլ հառաչանք։
Սնունդ
Սնվում են հիմնականում ձկներով (մոյվա, անչոուս, սելեդ, սարդինա), բայց որպես սնունդ կարող են օգտագործել նաև փափկամարմիններին, խեցգետնանմաններին և գլխոտանիներին։ Կղզիներում ապրողները սնվում են ձկներով, գորտերով, ջրային միջատներով, ծովային օձերով և կրիաներով:
Բուծում
Նրանք բույն են դնում յուրացված տարածքներում, հաճախ մեծ, սովորաբար՝ այլ գաղութային թռչունների և այլ կենդանիների հետ միասին՝ որորներ, պինգվիններ, ծովակատուներ և այլն։ Բույնը կառուցում են ճյուղերից և ծառերի տերևներից, ավելի հաճախ՝ եղեգներով, հարթ կղզիներում կամ ափամերձ ժայռերում։ Բույները կառուցված են 4-6 փայլատ, երկնագույն, սպիտակ ձվերի շերտերով։ Ինկուբացիոն շրջանը տևում է 24-31 օր, ձվերը դրվում են մի քանի օրվա ընթացքում հերթափոխվելով, այդ պատճառով ճուտիկները ձվից դուրս են գալիս և խիստ տարբերվում են իրենց չափերով։ Նոր դուրս եկած ճտերն անօգնական են, դրանց փետրածածկը բացակայում է։ Սաղմային վիճակից առաջ ընկած ժամանակահատվածը տատանվում է և տևում է 35-80 օր։ Երբեմն ծնողների կողմից ճուտիկների կերակրումը շարունակվում է փետրածածկի հայտնվելուց հետո երկուսից չորս ամիս։ Մեծահասակների փետրածացկը տարբեր տեսակների մեջ հայտնվում է տարբեր ժամանակային ընդմիջումներով՝ մեկից չորս տարի։ Սեռական հասունությունը տեղի է ունենում երկուսից չորս տարի հետո՝ կախված տեսակից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թռչունների ընտանիքներ Կատեգորիա:Ծովային թռչուններ
Ֆաեդո
Ֆաեդո (Faedo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Ագաֆիան։ Տոնը նշվում է փետրվարի 5-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Օրժիցա (գյուղ, Գրեբյոնկայի շրջան)
Օրժիցա (Оржиця), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գրեբյոնկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օրժիցա գյուղում բնակվում էր 339 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2533 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 133,83 մարդ/կմ²։
Կիտրոնի օրենք
Կիտրոնի օրենք, կամ կիտրոնի օրենքներ, կամ հրաժարման իրավունքի օրենքը հանդիսանում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների օրենքը, որը տրամադրում է փոխհատուցում ավտոմեքենաների կամ այլ ապրանքների գնորդներին, երբ վերջիններս հրաժարվում են գնված անորակ ապրանքից և վերադարձնում այն օրենքով սահմանված կարգով։ Չնայած լինում են անորակ ապրանքներ սկսած փոքր էլեկտրական սարքերից մինչև հսկայական սարքավորումները, "կիտրոնի օրենք" եզրույթը սովորաբար վերաբերում է տերություններ ունեցող տրանսպորտային միջոցներին, ինչպիսիք են օրինակ ավտոմեքենաները, բեռնատարները և մոտոցիկլետները։
Պատմություն
Օրենքը իր կիրառությունը մեկնարկեց 1975 թվականին և վերաբերում էր բոլոր նահանգների քաղաքացիներին։ Ամեն մի նահանգի "կիտրոնի օրենքը" ունի իր յուրահատկությունները, բացի այդ օրենքը կարող է ընդգրկել սպառման ժամկետից դուրս գտնվող ապրանքներին։ "Կիտրոնի օրենք" անվանումը հավաքական մի անուն է, մինչդեռ ամեն մի նահանգ ունի համապատասխան անվանումով անուն։
Տեսակներ
Գոյություն ունեն երաշխիքի երկու տեսակ։ Արագ տրամադրվող փոխհատուցումը իրենից ներկայացնում է գրավոր դիմում, որը լրացնում է սպառողը և որը տրամադրվում է արտադրողի կողմից օգտագործման ուղեցույցի հետ մեկտեղ։ Ներքուստ, կամ ենթադրվող, երաշխիքը ավելի լայն հասկացություն է։ Այն ապահովում է գնորդի կամ սպառողի իրավունքը առ այն, որ մանրածախ ապրանքը պետք է ունենա նվազագույն նորմեր, որոնց շնորհիվ ապրանքը օգտագործման պիտանի է։ Երկու դեպքում էլ արտադրողը կամ ծառայություն մատուցողը պատավոր է շտկել թերությունը կամ փոխարինի ապրանքը, կամ փոխհատուցի գինը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օրենքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի օրենքներ Կատեգորիա:Իրավական ակտեր
Բուսաբանությունը Հայաստանում
Հայաստանի ֆլորայի և բուսականության համակարգված գիտական ուսումնասիրությունն սկսվել է 1920-ական թվականներից։ Առաջին ֆլորիստական և ֆիզիոլոգիական հետազոտությունները կատարվել են ԵՊՀ-ում՝ Հ. Բեդելյանի և Ն. Տրոիցկու նախաձեռնությամբ։ Սակայն գիտական բուսաբանության զարգացումը պայմանավորված է 1935 թ.-ին (ԽՍՀՄ ԳԱ հայկական մասնաճյուղի, 1943 թ.-ին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ-ի հիմնադրմամբ, որի համակարգում կազմակերպվել են Բուսաբանության ինստիտուտը և Երևանի բուսաբանական այգին։ Առաջին արժեքավոր աշխատանքները ծավալվել են հանրապետության ֆլորայի, բուսական ծածկույթի, էվոլյուցիոն կարգաբանության և բույսերի ֆիզիոլոգիայի բնագավառներում։
Հայաստանի բնապատմական թանգարանի հերբարիումի ստեղծումը
Բուսաբանական ուսումնասիրությունների սկիզբը Հայաստանում կապված է բնախույզ Ա. Շելկովնիկովի աշխատությունների հետ. 1920-ական թվականներին նրա պատրաստած հերբարիումի հիման վրա ստեղծվել է Հայաստանի բնապատմական թանգարանի հերբարիումը, հետագայում՝ Բուսաբանության ինստիտուտը։ Ներկայումս այն ՀՀ ԳԱԱ Բուսաբանության ինստիտուտի բարձրակարգ բույսերի կարգաբանության և աշխարհագրության բաժնի հերբարիումն է (ավելի քան 500 հազար նմուշ), որը մեծ ճանաչում ունի ինչպես մեր երկրում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս՝ ERE միջազգային ցուցիչով։ ERE հերբարիումային ֆոնդի ուսումնասիրության հիման վրա հրատարակվել են 11-հատորանոց «Հայաստանի ֆլորան», «Երևանի ֆլորան», «Հայաստանի Հանրապետության բույսերի Կարմիր գիրքը» (առաջինը՝ 1990, լրամշակված հրատարակություն՝ 2010), ավարտական փուլում են «Կովկասի ֆլորայի կրիտիկական կոնսպեկտի» քառահատորի և մի շարք այլ մենագրությունների հրատարակումը։ Պատրաստվում են հրատարակության «Հայաստանի ֆլորայի անոթավոր բույսերի որոշիչը», «Հայաստանի ծառերի ու թփերի փոշեհատիկների ատլասը»։
Փոշեհատիկաբանություն
Փոշեհատիկաբանության բնագավառում հետազոտություններն սկսվել են 1945 թ.-ին ԵՊՀ-ում (Ա. Թախտաջյան, Ա. Յացենկո-Խմելևսկի, Թ. Ծատուրյան), ապա՝ Բուսաբանության ինստիտուտում (Ե. Ավետիսյան, Վ. Աղաբաբյան, Ա. Հայրապետյան)։ Ս. Թախտաջյանը, ընդհանրացնելով կուտակված տվյալները, ներկայացրել է ծածկասերմ բույսերի փոշեհատիկների հիմն, տիպերը և դրանց էվոլյուցիոն զարգացման ուղիները։ Բուս աբանության ինստիտուտի փոշեհատիկաբանության կենտրոնում ստեղծվել է փոշեհատիկների պատրաստուկների հարուստ հավաքածու (պալինոտեկա), որն ընդգրկում է ավելի քան 14 հազար նմուշ։ Փոշեհատիկաբանության հիմնական ուղղություններն են ծածկասերմ բույսերի փոշեհատիկների ձևաբանությունը, փոշեհատիկաբանությունը, ինչպես նաև էվոլյուցիոն փոշեհատիկաբանությունը։ Բույսերի անատոմիայի բնագավառում առաջին ուսումնասիրությունները կատարել է Հ. Բեդելյանը, ապա՝ Ա. Թախտաջյանը և Ա. Յացենկո-Խմելևսկին, որոնց հետազոտություններով Հայաստանում դրվել է բնափայտի անատոմիական ուսումնասիրությունների հիմքը։ Ա. Յացենկո-Խմելևսկին հրատարակել է «Կովկասի բնափայտերը» (ուսումնական) երկհատորը։ Ա. Թախտաջյանի և Ա. Յացենկո-Խմելևսկու ստեղծած բուսանատոմների հայկական դպրոցի ներկայացուցիչներ Վ. Փալանջյանը, Բ. Տեր-Աբրահամյանը, Ն. Մելիքյանը, Մ. Գզիրյանը շարունակել են շրջակա միջավայրի գործոնների հետ բնափայտի կառուցվածքային փոխազդեցության, Վ. Ավետիսյանը, Է. Գաբրիելյանը, Ա. Մելիքյանը, Ն. Խանջյանը, Լ. Մուրադյանը, Կ. Թամանյանը, Մ. Հովհաննիսյանը, Գ. Օգանեզովան՝ կարգաբանության և ֆիլոգենիայի նպատակներով՝ բույսերի վեգետատիվ ու գեներատիվ օրգանների անատոմիական կառուցվածքների ուսումնասիրությունները։ Համեմատական անատոմիայի եղանակի կիրառմամբ ստացված տվյալներն ամփոփել է Գ. Օգանեզովան՝ իր «Շուշանազգիների սերմերի կառուցվածքը և համակարգը» (2008 ) մենագրության մեջ։ Հայաստանի բուսանատոմների աշխատանքներն ու ստացած տվյալներն ընդգրկվել են «Սերմերի համեմատական անատոմիա» (1985-2010, խմբ.՝ Ա. Թախտաջյան, ռուսումնական) բազմահատոր տեղեկատու հրատարակության մեջ։
Բույսերի ֆիզիոլոգիան և կենսաքիմիան
Բույսերի ֆիզիոլոգիայի զարգացմանը Հայրենական մեծ պատերազմի (1941-1945 թթ.) տարիներին հանրապետությունում զգալիորեն նպաստել է Ս. Չայլախյանի գործունեությունը։ Հետազոտություններ են կատարվել ԵՊՀ-ում, Գյուղատնտեսական, Բուսաբանության, հետագայում նաև Խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության, Երկրագործության ԳՀհ-ներում։ Առաջին խոշոր տեսական աշխատությունը նվիրված է միամյա բույսերի ծերացման ֆիզիոլոգիական բնույթի պարզաբանմանը։ Նոր պատկերացումների հետագա զարգացման հիման վրա Վ. Ղազարյանը մշակել է բարձրակարգ բույսերի ծերացման ընդհանուր տեսություն, բացահայտել, որ ծառերից դեպի խոտերը էվոլյուցիան ընթացել է արմատատերևային տարածության կրճատման և կենսընթացների ակտիվացման ուղղությամբ։ Էկոֆիգիոլոգիական բնույթի աշխատություններում պարզաբանվել են հանրապետության տարբեր անտա- ռաբուսումնական շրջաններում վայրի պտղատու, ինչպես նաև ինտրոդուկցված ծառատեսակների կենսընթացների ակտիվությունը և հարմարվողականությունը (Վ. Ղազարյան)։ Բուսաբանության ինստիտուտում մշակվել են «Հայաստանի անտառապատման և կանաչապատման գիտական հիմունքները» (1974)։ Ուշագրավ հետազոտություններ են ծավալվել նաև երկրաբուսաբանության և էկոլոգիայի ոլորտներում։
Առանձին ուսումնասիրություններ ու գրականություն
Հ. Մաղաքյանը, Շ. Աղաբաբյանը, Ե. Ղագարյանն ուսումնասիրել են հանրապետության գլխավոր մարգագետնաարոտավայրային զանգվածների բուսականությունը, Գ. Յարոշենկոն, Լ. Մախատաձեն՝ հաճարենու և կաղնու անտառները, Ա. Թախտաջյանը՝ չորասեր բուսականությունը և բուսականության հիմնական տիպերը, Ա. Բարսեղյանը՝ ջրաճահճային, Ա. Ֆեոդորովը, Ս. Նարինյանը, Վ. Ոսկանյանը, Ս. Բալոյանը, Ա. Զիրոյանը՝ ալպիական, Գ. Ֆայվուշը՝ տափաստանային բուսականությունը։ Կազմվել են Հայաստանի բուսական ծածկոցի, կերային հանդակների և անտառային բուսականության քարտեզները։ Վերջին տարիներին կարևոր աշխատանքներ են կատարվում հազվագյուտ բուսական համակեցությունների ուսումնասիրության, ինչպես նաև էկոհամա- կարգերի վրա կլիմայի գլոբալ փոփոխության ներգործման ու ինվազիվ բույսերի տեսակների տարածման ուղղությամբ (Գ. Ֆայվուշ)։ Հայաստանը հարուստ է նաև երկրաբանական տարբեր դարաշրջանների բուսատեսակներով, որոնք ներկայացված են բույսերի տարբեր օրգանների դրոշմներով, մնացորդներով կամ քարացուկներով։ Դրանց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու ՀՀ տարածքի հնագույն ֆլորայի պատկերը։
Հնէաբուսաբանություն
Հնէաբուսաբանության բնագավառում առաջին աշխատանքները կատարել են Ի. Պալիբինը, Ա. Կրիշտոֆովիչը, Ա. Թախտաջյանը, հետագայում՝ Մ. Հարությունյանը, Ն. Գոխթունին, Լ. Մանուկյանը, Ի. Գաբրիելյանը։ Հայտնաբերվել են 350-ից ավելի բրածո բուսատեսակներ, նկարագրված են գիտության համար նոր՝ մոտ 30 բրածո տեսակներ։ Անտառագիտության բնագավառի աշխատանքների նպատակը եղել է հիմնականում հանրապետության անտառային զանգվածների ընդլայնումը։ 1929 թ.-ին Վանաձորում հիմնադրվել է Անտառփորձակայան, որտեղ առաջին աշխատանքները նվիրվել են հանրապետության անտառների տիպաբանությանը և հատումներից հետո դրանց վերականգնմանը, կենսբ. և անտառտնտեսական բնութագրմանը։ Հետագայում անտառագիտության նոր կենտրոն է ստեղծվել Բուսաբանության ինստիտուտում, որի առաջնահերթ խնդիրը Սևանա լճի ջրերից ազատված տարածքի անտառապատումն է և համապատասխան տեսակաշարի ու ագրոտեխնիկայի մշակումը։ Այդ բաժնի (Պ. Խուրշուդյան և ուրիշներ) երաշխավորությամբ Սևանի ավագանում ստեղծվել են մոտ 7000 հա սոճու տնկարկներ։ Բուս, պաշարներից առաջինը հետազոտվել են Հայաստանի տարածքի դեղաբույսերը։ Հետագայում Ա. Խրիմլյանն ավելի մանրամասն ուսումնասիրել է առանձին արժեքավոր բուսատեսակներ, օր.՝ եթերայուղատու բույսերը, Ձ. Աստվածատրյանը՝ տրագականտային գազերը, Ա. Սեպետճյանը՝ սննդային բույսերը, Ս. Ջոլոտնիցկայան՝ դեղաբույսերը։ Բուսաբանական գիտության կիրառական խնդիրներից է օգտակար բույսերի ինտրոդուկցիան։ Հանրապետության հողժողկոմը դեռևս 1927 թ.-ին Հրազդան գետի ափին հիմնադրել էր առաջին բուսաբանական այգին, 1935 թ.-ին մշակվել է նոր այգի՝ ավելի քան 100 հա տարածքում, որը բույսերի ինտրոդուկցիայի հանրապետության առաջին գիտական կենտրոնն է։ Այնուհետև կազմակերպվել են բուսաբանական այգու՝ Վանաձորի (1936 թ.) և Սևանի (1944 թ.) բաժանմունքները։ Գ. Յարոշենկոն, Հ. Մկրտչյանը, Տ. Չուբարյանը, Լ. Մախատաձեն, Ա. Գրիգորյանը, Ժ. Վարդանյանը, Զ. Աստվածատրյանը և ուրիշներ այգում ու նրա մասնաճյուղերում ստեղծել են տարբեր աշխարհագր. ծագման և տարբեր կարգաբան, ու կենսաձևերի պատկանող ինտրոդուկցված բույսերի հարուստ հավաքածուներ՝ շուրջ 5000 անուն, այդ թվում՝ ծառերի ու թփերի ավելի քան 1600 տեսակ և սորտ, խոտաբույսերի 1240 տեսակ, այլատեսակ ու պարտիզային ձևեր։ Հրատարակվել է Ժ. Վարդանյանի «Հայաստանի ծառերն ու թփերը բնության մեջ և մշակության պայմաններում» (2003) մենագրությունը։
Կատեգորիա:Բուսաբանություն Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունները Հայաստանում
Սողդերեն
Սողդերեն, սողդերի լեզուն։ Պատկանում է հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի հնդիրանական խմբի արևելքա-իրանական ենթախմբին։ Սողդերենը վկայված է մ․թ․ա․ 1-ին դարից-մ․ թ․ 19-րդ դար գլխավորապես կրոնական բովանդակությամբ հուշարձաններով, որոնք գտնվել են Միջին Ասիայի տարբեր վայրերում։ Կան բուդդայական, մանիքեական և քրիստոնեական տեքստերը։ Սողդերեը, միջին իրանական այլ լեզուների պես, բնորոշվում է հին իրանական թեքման նկատելի վերացումով և քերականական հարաբերությունների արտահայտման համադրական ձևերից վերլուծական ձևերի անցնելով։ Հնչյունաբանության մեջ նկատվում է ձայնեղ շփականների հետևողական շնչեղացում։ Սողդերենից սերել է յաղնոբերենը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին լեզուներ Կատեգորիա:Սողդիանա
Անապատային կաքավ
Անապատային կաքավ, փասիանների ընտանիքին պատկանող թռչուն, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Տարածվածություն
Տարածված է Մեսոպատամիայից մինչև Իրան և Ինդ ու Պենջաբ, դեպի հյուսիս հասնում է մինչև Թուրքմենստան և Տաջիկստան։ Հայաստանում հայտնաբերված է հանրապետության ծայր հարավում և Մեղրու շրջանում՝ Իրանի սահմանի մոտ ։
Էկոլոգիա
Ապրում է աղքատ չորային բուսականությամբ ծածկված Մեղրու լեռնաշղթայի հարավային քարքարոտ լանջերի ցածր լեռնային շրջանում։
Պահպանություն
Քիչ մտահոգ տեսակ կարգավիճակով ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում և գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Ծայրահեղ փոքր թվաքանակով և ոչ կանոնավոր բնադրող տեսակ է։
Սպառնացող վտանգներից են փոքր թվաքանակը, տնտեսական գործունեության արդյունքում բնորոշ ապրելավայրերի քայքայումը և որսագողությունը։
Խիստ պահպանության կարիք ունեցող տեսակի արեալի մի մասն ընդգրկված է «Արևիկ» ազգային պարկի տարածքում և անհրաժեշտ է սահմանել խիստ վերահսկողություն որսագողության վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ Կատեգորիա:Թռչուններ Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ
Եգիպտերեն
Եգիպտերեն, հին եգիպտացիների լեզուն։ Պատկանում է սեմա-քամյան ընտանիքի քամյան ճյուղին։ Մ․ թ․ 5-րդ դարից՝ մեռած լեզու։ Գրավոր աղբյուրները հայտնի են մ․ թ․ ա․ 4-րդ հազարամյակից։ Զարգացման հիմնական փուլերն են՝ հին եգիպտերեն (մ․ թ․ ա․ 32-22-րդ դարեր), միջին կամ դասական եգիպտերեն (մ․ թ․ ա․ 22-16-րդ դարե), նոր եգիպտերեն (մ․ թ․ ա․ 16-8-րդ դարեր), դեմոտական եգիպտերեն (մ․ թ․ ա․ 8-րդ դարից-մ․ թ․ 5-րդ դարեր)։ Մ․ թ․ մոտ 3-րդ դարում սկսում է ձևավորվել ղպտիերենը։ Հնչյունական համակարգը քիչ է ուսումնասիրված։ Եգիպտերենի գրության մեջ ձայնավորները չեն արտահայտվել։ Կողմնակի տվյալներից (․ղպտիական, հունական, տառադարձումներ և այլն) ենթադրում են, որ միջին եգիպտերենը ունեցել է երեք հիմնական ձայնավոր։ Վանկը սկսվել ու ավարտվել է մեկական բաղաձայնով։ Բացվանկային ձայնավորը երկար է հնչել, փակվանկայինը՝ կարճ։ Շեշտը դրվել է հիմնականում վերջին, մասամբ՝ վերջընթեր վանկում։ Ունեցել է մոտ 3200 արմատ։ Բառակազմությունը սովորաբար կատարվել է մասնիկավորմամբ, բառիմաստների տարբերակումը՝ նաև ներքին թեքումով (արմատահնչյունի փոփոխությամբ)։ Քերականական կարգերից են եղել սեռը (արական և իգական), թիվը (եզակի, երկակի, հոգնակի), մասնիկավորմամբ հոլովումը բացակայել է։ Բայը ունեցել է երկու սեռ՝ ներգործական և կրավորական։ Խոնարհման համակարգին առավել բնորոշ են կերպային, քան ժամանակային տարբերակումները։ Նոր եգիպտերենում գոյացել են որոշյալ և անորոշ առումների կարգեր։ Հին եգիպտացիները նախապես գործածել են պատկերագիր, ապա՝ հնչյունագրի զարգացում ապրող գաղափարագիր։
Գրականությունը
Կատեգորիա:Հին լեզուներ Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի մշակույթ
Gore Obsessed
Gore Obsessed, ամերիկական Cannibal Corpse խմբի (դեթ֊մետալ խումբ) ութերորդ ալբոմն է։ Թողարկվել է 2002 թվականին, Metal Blade Records լեյբլում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2002 ալբոմներ
Խևա
Խևա, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում։ Գտնվում է Արդահան քաղաքից 28 կմ հարավ, Կուր գետի վերին հոսանքի աջ ափամերձ հարթավայրում։
Բնակչություն
1907 թվականին ուներ 30 տուն՝ 342 քուրդ բնակչով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Բաբայ (մուլտֆիլմ)
Բաբայ (Бабай), ուկրաինական առաջին լիամետրաժ մուլտֆիլմը 2014 թվականի։
Կարգախոսը` «Իսկ դուք վախենում եք Բաբայի հորեղբորից» ։
Սյուժե
Կախարդը փորձում էր ձուն խլել Բաբայից և այդ պահին ձուն ընկավ հորը։ Բաբայը նրան տվեց մեկ շաբաթ ժամանակ ձուն վերադարձնելու համար։
Ստեղծման պատմությունը
Մուլտֆիլմի վրա 7 տարի աշխատել է 80 մարդուց բաղկացած թիմ ։ Երկար ժամանակ, ֆինանսների պակասի պատճառով, նախագիծը սառեցվել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2014 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ուկրաինական մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ուկրաիներեն ֆիլմեր
Աբրահամ Սևանեցի
Աբրահամ Սևանեցի, XV դարի հայ փորագրիչ և քանդակագործ։
Կենսագրություն
1486 թվականինին ծաղկենկար քանդակազարդել է Սևանի Առաքելոց եկեղեցու հարավային դուռը (ընկուզենու փայտից) շրջանակով։ Դռան ճակատին պատկերված է ծալապատիկ նստած աստվածը, որ հիշեցնում է Բուդդայի արձանները, նրանից ներքև Բարեխոսի, ապա Հոգեգալուստի տեսարաններն են. վերնատան տակ, մեջտեղի կամարում տեղավորված երեք ֆիգուրներով խմբաքանդակը խորհրդանշում է ազգերի խմբակցությունը։ Աշխատանքը կատարված է պատկերագրության և զարդարանքի գեղարվեստական նուրբ զուգորդմամբ, քանդակման բարձր տեխնիկայով և մեզ հասած այդօրինակ լավագույն նմուշներից է։ 1986 թվականի դրությամբ դուռը գտնվում է Հայաստանի պատմության թանգարանում (Երևան)։
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Դաստակերտ (ագարակ)
Դաստակերտ, ձեռակերտ, ագարակ, կալվածատուն,
Մորուս Հասրաթյան. ինքնության և ժառանգության վավերագիրը (գիրք)
'''«Մորուս Հասրաթյան. ինքնության և ժառանգության վավերագիրը»''', հայ գրականագետ Աելիտա Դոլուխանյանի գիտական գիրքը, որը հրատարակվել է 2022 թվականին Newmag հրատարակչությունում, «Հասրաթյան-Մինասյան» հիմնադրամի նախաձեռնությամբ և ֆինանսավորմամբ։ Գրքի խմբագիրը Մորուս Հասրաթյանի որդին է՝ ճարտարապետության պատմաբան Մուրադ Հասրաթյանը։
Բովանդակություն
Գրքի հեղինակը՝ Աելիտա Դոլուխանյան ը, եղել է Մորուս Հասրաթյանի ուսանողներից։ Նա գրքում ներկայացրել է պատմաբան և բանասեր Մորուս Հասրաթյանի ծանր կյանքի մասին։ Հեղինակն անդրադարձել է նաև, թե ինչպես է Չարենցի և Բակունցի ընկեր Հասրաթյանը համարձակվել ընկերներին պաշտպանել ստալինյան բռնաճնշումներից ։ Նա առանց վախենալու մասնակցել է Կոմիտասի հուղարկավորությանը, փակ կինոդիտման ժամանակ գովել է Սերգեյ Փարաջանովի ֆիլմը։ Գրքում խոսում է նաև այն մասին, որ Հասրաթյանը բրիտանական թանգարանին ստիպել է փոխել «Անահիտ» արձանի գրությունը և պայքարել է հայկական եզակի նմուշների սոթբիսյան աճուրդի դեմ։
Գրքում Մորուս Հասրաթյանը ապացուցում ու փաստեր է ներկայացնում, որ սպարապետ Վարդան Մամիկոնյանը թաղված է Սիսիանի Անգեղակոթ գյուղում ։
Գրքում ներկայացված են Հասրաթյանի ու Մարտիրոս Սարյանի, Եղիշե Չարենցի, Դերենիկ Դեմիրճյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Հովհաննես Շիրազի, Ակսել Բակունցի, նշանավոր պատմաբանների ու ակադեմիկոսների բարեկամական կապի մասին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Newmag հրատարակչության գրքեր Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր Կատեգորիա:Գիտահանրամատչելի գրքեր
Նուրինսկ
Նուրինսկ (Нуринск), գյուղ Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Մոգոյտույսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 835 մարդ։
Թվեյթսունի կամուրջ
Թվեյթսունի կամուրջ (Tveitsund bru), կամուրջ Նորվեգիայի հարավ-արևմուտքում, Նիսեր լճի վրա (Տրունգեն։ Հանդիսանում է Riksvei 41 ճանապարհի հատվածը։ Այն երկարությամբ Նորվեգիայի 3-րդ կամարային կամուրջն է ։
Պատմություն
Մինչ կամրջի կառուցումը տրանսպորտային փոխադրումները կատարվում էին լաստանավերի միջոցով։ Այն կառուցվել է 1918 թ.-ին։ Կառուցման ժամանակաշրջանում այն եղել է կամրջաշինության լավագույն օրինակներից մեկը։
1999 թ.-ի հուլիսի 13-ին Թվեյթսունի կամուրջը ճանաչվեց Նորվեգիայի մշակութային հուշարձան ։
Կառուցվածք
Կամուրջը քարից է, կամարային ձևի, միաթռիչք։ Թռիչքային սյուները կանգնեցվել են փայտյա կախիչների միջոցով։ Ամբողջական երկարությունը 62,1 մ է։ Թռիչքը ունի 51 մ երկարություն։ Բարձրությունը ջրից 2,47 մ է։ Ընդհանուր լայնությունը կազմում է 5 մ, երթևեկելի մասի լայնությունը՝ 4 մ։ Կամրջի մուտքը զարդարված է խոյակներով ու զարդանախշերով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի կամուրջներ Կատեգորիա:Կամարային կամուրջներ
Կամո Արեյան
Կամո Առաքելի Արեյան, հայ քաղաքական գործիչ, Երևանի քաղաքապետի խորհրդական։
։ Անկուսակցական է։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1957 թ. նոյեմբերի 20-ին ՀՀ Արագածոտնի մարզի Ներքին Սասնաշեն գյուղում։ 1979 թ-ին ավարտել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտը։ 1979-1980 թթ-ին աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ տնտեսագիտության ինստիտուտում որպես տնտեսագետ։ 1980-1982 թթ-ին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1982-1995 թթ-ին աշխատել է ՀՀ ԳԱ տնտեսագիտության ինստիտուտում որպես գիտական աշխատող։ 1995-1999 թթ-ին եղել է ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավոր։ Մինչև 1997 թ. մշտական հիմունքներով աշխատել է ՀՀ Աժ պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ՆԳ հարցերի մշտական հանձնաժողովում։ 1997-2001 թթ-ին եղել է Երևանի քաղաքապետի տեղակալ, 1998 թ-ի փետրվար-մայիս ամիսներին՝ Երևանի քաղաքապետի պաշտոնակատար։ 2001-2002 թթ-ին եղել է ՀՀ տարածքային կառավարման նախարարի տեղակալ։ 2002-2003 թթ-ին եղել է ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների գործունեությունը համակարգող նախարարի տեղակալ։ 2003 - 2009 թթ-ին եղել է Երևանի քաղաքապետի առաջին տեղակալ։ 2009 թ-ի հուլիսի 6-ին Երևան քաղաքի ավագանու որոշմամբ նշանակվել է Երևանի քաղաքապետի տեղակալ։ 2013 թ. մայիսին ընտրվել է Երևանի քաղաքապետի առաջին տեղակալ ։ 2014 թ. դեկտեմբերի 29-ին պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալով ։ Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Երևանի ավագանու 2-րդ գումարման անդամներ Կատեգորիա:Երևանի ավագանու 3-րդ գումարման անդամներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Աբրահամ Բոլորաձորեցի
Աբրահամ Բոլորաձորեցի (Տեր Աբրահամ, Աբրահամ ծաղկող, ), հայ մանրանկարիչ, նկարազարդող։ Աշակերտել է Դանիել Աստվածաբան րաբունապետին՝ Սևանավանքում  ։ Բոլորաձորի վանքի (Վայոց ձոր, Սրկղունք) առաջնորդ (1476 թվականից), Ավագտեր վարդապետի եղբորորդին։
Կենսագրություն
Բոլորաձորի վանքի (Բոլորաբերդի) վանական Աբրահամի անունը հիշատակվում է 1461 թվականից։ Ապրել է 15-րդ դարում ։ Հայտնի մանրանկարիչ էր Սյունյաց աշխարհի Վայոց ձոր գավառի Բոլորաձորի վանքում։ 15-րդ դարի վերջերին Տաթևի վանքում ձեռագրեր է նկարազարդել, կատարելագործելով իր արվեստը, մեծապես օգտվել Գլաձորի և Տաթևի մանրանկարչության դպրոցների ավանդույթներից ։ Նկարազարդել է 10 մատյան (Ավետարաններ (ձեռ. № 8409, 2634, 221, 7770, 6865, 5303), երկուսը՝ 1475 թվականին, 1482, 1495), Հայսմավուրք № 6268 (1474), Ճաշոց № 2781 (1476), Ճառընտիր № 942 (1478), Շարակնոց (№ 1579), պահվում է Մատենադարանում, մեկը՝ Երուսաղեմի (№ 3230), մեկը՝ Վիեննայի (№ 403), երկուսը՝ Էջմիածնի (№ 129, 322) մատենադարաններում, որոնցում նկատելի է Գլաձորի մանրանկարչության դպրոցի և Թորոս Տարոնացու ազդեցությունը (ձեռ. № 5303), օրինակել է Մանրուսմունք (1484) և այլն։ Ձեռագրերում զետեղել է նաև պատվիրատուների նկարները, լուսանցքներում թողել բացատրական ոտանավորներ։ 1495 թվականի ավետարանի «Պայծառակերպության» նկարի ցածում Աբրահամը տեղավորել է իր և եղբոր՝ Զաքարիայի պատկերները (թվագրված ՋԽԷ֊1498)։ Նրա բազմաթիվ պատկերազարդումները հայ միջնադարյան մանրանկարչության կարևոր էջերից են, կատարված են վարպետությամբ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ
Գերի Մուր
Ռոբերտ Ուիլյամ Գերի Մուր (Robert William Gary Moore, ), իռլանդացի կիթառիստ-վիրտուոզ, երգիչ, երգերի հեղինակ։ Մեծ ներդրում է ունեցել բլյուզ-ռոքի զարգացման մեջ։
14 տարեկանից նվագել է սովորական կիթառով, թեպետ մանկությունից ձախլիկ է։
Գերի Մուրը մահացել է 2011 թվականի փետրվարի 6-ին՝ 58 տարեկան հասակում, սրտամկանի ինֆարկտից ։
Ստեղծագործական ուղի
Ութ տարեկանում սկսել է սովորել նվագել ակուստիկ կիթառ։ Տասնչորս տարեկանում արդեն ուներ էլեկտրական կիթառ։ Այդ ժամանակից սկսած՝ սովորեց նվագել ստանդարտ «աջլիկ» կիթառ, թեև ձախլիկ էր։ Իր հասակակիցների նման նա ևս հետաքրքրված էր Էլվիս Փրեսլիի և Բիթլզի երաժշտությամբ։ Ջիմի Հենդրիքսի և Ջոն Մեյոլի համերգներին ներկա գտնվելուց հետո Գերի Մուրը սկսեց նվագել բլյուզ-ռոք ։
Կիթառիստի առաջին խումբը դպրոցական Granny’s Intentions-ն էր, որին 1968 թվականին հետևեց բլյուզ-ռոքային Skid Row-ն (Ֆիլ Լայնոտ - վոկալ, Բրենդան Շիլդս - բաս, Նոել Բրիջեն - հարվածային գործիքներ։
Լայնոտի հեռանալուց հետո խումբը ձայնագրեց երկու ալբոմ, և Գերի Մուրը ստեղծեց ֆոլկ Dr. Strangely Strange խումբը, որին 1973 թվականին հաջորդեց The Gary Moore Band (Ջոն Թյորթիս - բաս, Փիրս Քելլի - հարվածային գործիքներ)։ Սկզբնական շրջանում Գերի Մուրի ոճը հանդիսանում էր Ջեֆ Բեկի ոճի վարիացիա, սակայն 1970-ական թվականների կեսերին Կառլոս Սանտանայի ազդեցությամբ Գերին մշակեց իր սեփական ոճը՝ սուր և միաժամանակ շատ լիրիկական, որն իդեալական ձևով համապատասխանում էր այդ տարիներին ձևավորված հարդ-էն-հեվիին։
1974 թվականի հունվարին Լայնոտը Մուրին հրավիրեց Thin Lizzy Էրիկ Բելլի փոխարեն, սակայն չորս ամիս անց կիթառիստը գնաց Ջոն Հայսմենի Colosseum II, որտեղ ձայնագրեց երեք ալբոմ (1976-ի և 1977-ի ձայնապնակների վրա կան նաև վոկալ պարտիաները)։ 1977 թվականի հունվար-մայիս ամիսներին Գերի Մուրն աշխատել է Thin Lizzy-ում, այնուհետև նորից գնացել Colosseum II, վերադարձել է 1978 թվականի օգոստոսին և մեկ տարի անց՝ «Parisienne Walkways» (UK-8) սոլո սինգլի հաջողությունից հետո նորից հեռացել։ 1979-1980 թվականներին Մուրն աշխատել է ամերիկյան G-FORCE (Թոնի Նյուտոն - վոկալ, Ուիլլի Դի - բաս, Մարկ Նոսիֆ - հարվածային գործիքներ) հարդ ռոք խմբի կազմում, որտեղ ձայնագրել է համանուն սկավառակ ։
1982 թվականի հոկտեմբերին երաժիշտը կնքեց սոլո պայմանագիր «Virgin Records»-ի հետ և հրավիրելով հարդի ճանաչված երաժիշտներ Իեն Պեյսին (հարվածային գործիքներ), Նիլ Մյուրեյին (բաս), Դոն Էյրին (ստեղնաշարային գործիքներ) և Չարլի Խունին (վոկալ)՝ թողարկեց Corridors Of Power (UK-30/ US-149) ալբոմը։ Գերիի երաժշտությունը անվնաս և շահավետ դարձավ առևտրային հարաբերություններում։ 1984 թվականի Dirty Fingers և 1985 թվականի Run for Cover ալբոմները Անգլիայում զբաղեցրին 12-րդ տեղը, իսկ 1987-ինը՝ 8-րդ տեղը։ Թեև Մուրը չէր առանձնանում ոչ առանձնահատուկ նորարարությամբ, ոչ էներգետիկ մեղեդայնությամբ, սակայն նրա երաժշտությունը բարձրակարգ էր, նրանում ներգրավված էին համաշխարհային ռոք աստղեր։
Բլյուզի շրջան
1997 թվականին թողարկվեց Dark Days in Paradise ստուդիական ալբոմը, որն արժանացավ երկրպագուների հիացմունքին։ Այստեղ Մուրը երկրորդ պլան է մղում կիթառը և հանդես գալիս իբրև վոկալիստ։ Ալբոմը հիշեցնում է Կառլոս Սանտանայի և Էրիկ Կլեպտոնի ստեղծագործությունը, սակայն այն ավելի էկլեկտիկ է։ Հետաքրքիր, ոչ սովորական մեղեդին և հարուստ վերադաշնակումը ալբոմին հաղորդում են յուրահատուկ հմայք, որը, սակայն, շատերի կողմից ընկալվել է որպես հեղինակի հեռացում դեպի էստրադային, զուտ առևտրային երաժշտություն ։
Եթե հնարավոր է էլեկտրոնային բլյուզ-ռոք, ապա հենց դա է ներկայացվել 1999 թվականի A Different Beat սկավառակում։ Գերի Մուրը լրջորեն հետաքրքրվում էր էլեկտրոնային հնչողության փորձարկումներով։ Զիլ սոլո-կիթառի համադրությունը ծանր բրեյքբիթի հետ կարող է տարբեր կերպ գնահատվել՝ որպես համարձակ քայլ դեպի առաջ, կամ երիտասարդության աչքերում վարկանիշը բարձրացնելու փորձ։ Ինչպես էլ որ լինի, 1997 և 1999 թվականների ալբոմները կիթառիստի սկավառակագրության մեջ համարվում են ամենավիճելին և հետաքրքիրը։
2004 թվականին թողարկվեց Power of the Blues սկավառակը, որում ընդգրկված բոլոր երգերը թեև նոր էին, սակայն ներկայացված էին ավանդական բլյուզ-ռոք ոճում։
2010 թվականի հոկտեմբերի 17-30-ը Գերի Մուրը համերգներով հանդես է եկել Ռուսաստանի քաղաքներում՝ Պերմում, Կրասնոյարսկում, Վլադիվոստոկում, Խաբարովսկում, Նովոսիբիրսկում, Եկատերինբուրգում, Դոնի Ռոստովում, Մոսկվայում )։ Շրջագայությունների ժամանակ խումբը հանդես է եկել հետևյալ կազմով՝ Ջոնաթան Նոյս - բաս, Դարրին Մունի - թմբուկ, Նեիլ Քարթեր - ստեղնաշարային գործիքներ, կիթառ, վոկալ։
Մահ
Գերի Մուրը մահացել է 2011 թվականի փետրվարի 6-ին 58 տարեկան հասակում ։
Երաժշտին մահացած են գտել Իսպանիայի հարավում գտնվող «Kempinski Resort» հյուրանոցի համարում։ Նրա ընկերները և կոլեգաները նշում են, որ վերջին երեք ամսին նա թմրամիջոցներ չէր օգտագործում և ռեաբիլիտացվում էր ։ Հաջորդ օրը կայացած դիահերձման արդյունքում դատաբժիշկները հաստատեցին, որ Մուրը մահացել է բնական մահով, թեև վերջնական եզրակացությունը հրապարակելուց առաջ պահանջել են նաև կիթառիստի մարմնի մաշկաբանական լրացուցիչ հետազոտություն ։
Ավելի ուշ անցկացված փորձաքննության արդյունքները փաստում են, որ Գերի Մուրի մահվան պատճառը դարձել է ալկոհոլային թունավորման արդյունքում առաջացած սրտամկանի ինֆարկտը։ Հաստատվել է, որ երաժշտի օրգանիզմում մեկ դեցիլիտր արյան մեջ պարունակվել է 380 միլիգրամ ալկոհոլ, այն դեպքում, երբ մեկ դեցիլիտր արյան մեջ 350 միլիգրամ ալկոհոլը կարող է դառնալ մահվան պատճառ (համեմատության համար՝ մահվան պահին Էմի Ուայնհաուսի արյան մեկ դեցիլիտրում պարունակվել է 416 միլիգրամ ալկոհոլ) ։
Գերի Մուրի հուղարկավորությունը կատարվել է 2011 թվականի փետրվարի 25-ին Բրայթոնի (Անգլիա) մերձակայքում գտնվող փոքրիկ գյուղի գերեզմանատանը։ Մուրի ընտանիքը որոշեց նրան հուղարկավորել ոչ թե ծննդավայրում՝ Բելֆաստում, այլ այն տան մոտ, որտեղ կյանքի վերջին 15 տարին ապրել է Մուրը, և որտեղ ապրում են նրա երեխաները։ Լիլին՝ կիթառիստի չորս երեխաներից մեկը, ասել է, որ իր հայրը եղել է.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բլյուզ երաժիշտներ Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Հեկաբե
Հեկաբե (Ἑκάβη), հին-հունական դիցաբանության մեջ արքա Պրիամոսի երկրորդ կինը։ Ըստ Հոմերոսի` արքա Դիմանտի դուստրը։
Պատմություն
Տիբերիոսի կայսերը հետաքրքրվում էր, թե ով է Հեքուբայի մայրը։ Ըստ տարբեր վարկածների` նրան անվանել են Իֆոի, Տելեկլեի, Մետոպո, կամ էլ Գլավկիպպո ։