cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Եփրեմի
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գանձակ (այլ կիրառումներ)
Գանձակ կարող է վերաբերել՝
Քլայդ Տոմբո
Քլայդ Տոմբո (Clyde William Tombaugh, ), ամերիկացի աստղագետ, աշխատել է Լոուելի աստղադիտարանում, հայտնաբերել է Պլուտոն գաճաճ մոլորակը 1930 թվականին (1930-ից 2006 թվականները Պլուտոնը համարվում էր մոլորակ), ինչպես նաև մեծ թվով աստերոիդներ։
Կենսագրություն
Տոմբոն ծնվել է աղքատ ֆերմերի ընտանիքում։ 12 տարեկան հասակում առաջին անգամ աստղագիտական փողի միջոցով դիտել է Լուսինը, և այդ պահից սկսած տարվել աստղագիտությամբ։ Երբ նա ավարտեց միջնակարգ դպրոցը, նրա համադասարանցիները շրջանավարտների գրքում գրել են «Նա կհայտնաբերի նոր աշխարհ» գուշակությունը։ Քլայդի հետագա կրթությունը չհաջողվեց, քանի որ ծնողները դրամ չունեին։ Այդ պատճառով նա որոշեց ինքնուրույն ուսումնասիրել աստղագիտությունը և պատրաստել ինքնաշեն աստղադիտակ։
Առաջին անհաջող աստղադիտակի ռեֆլեկտորի ապակու մշակման փորձերից հետո, ջերմաստիճանային պայմանները պահպանելու համար փորեց նկուղ, և այնտեղ սկսեց մշակել ապակե սկավառակներ իր 9-դյույմանոց աստղադիտակի համար։ Իր կատարած լուսնային խառնարանների, Յուպիտերի արբանյակների և Մարսի մակերևույթի լուսանկարները նա ուղարկեց Լոուելի աստղադիտարան, որտեղ դրանց որակը գնահատվեցին բավականին բարձր մասնագետների կողմից։
Քլայդ Տոմբոն ամուսնացել է 1934 թվականին Պատրիսիա Էդսոնի հետ, ում հետ չի բաժանվել մինչև մահ։ Տոմբոյի մահվան պահին նրանք ունեին մեկ տղա և մեկ դուստր, 5 թոռ և 8 ծոռ ։
Քլայդ Տոմբոյի մոխրի մոտ մեկ ունցիա տեղադրվել է «Նոր հորիզոններ» ավտոմատ միջմոլորակային կայանի մեջ, որը ուղարկվել է դեպի Պլուտոն 2006 թվականին ։ Սա մարդու առաջին մնացորդներն են, որոնք դուրս կգան Արեգակնային համակարգից միջաստղային տարածություն։
2017 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Միջազգային աստղագիտական միությունը Տոմբոյի պատվին անվանեց Պլուտոնի վրա շրջան ։
Մասնագիտական գործունեություն
1928 թվականի վերջում Լոուելի աստղադիտարանի տնօրեն դոկտոր Վեստո Սլայֆերը (1875—1969) ուղարկեց Քլայդին նամակ, որով հրավիրում էր նրան աշխատանքի։ Տոմբոն ընդունվեց աստղադիտարան աշխատելու որպես լաբորանտ-լուսանկարող։
1929 թվականի ապրիլի սկզբին Քլայդը 13-դյույմանոց աստղադիտակով սկսեց լուսանկարել Երկվորյակներ համաստեղությունում գտնվող աստղերը, այստեղ, համաձայն Պարսիվալ Լոուելի հաշվարկների պետք է գտնվեր «Իքս մոլորակը»։ Մոլորակի որոնման ընթացքում նա համեմատում էր երկնքի միևնույն հատվածի լուսանկարները, կատարված 2-3 գիշեր տարբերությամբ։ Աշխատում էր օրական 14 ժամ։
Այս ընթացքում Տոմբոն հայտնաբերեց նոր գիսաստղ, նոր աստերոիդներ, բազմաթիվ փոփոխական աստղեր, կատարեց նաև գալակտիկաների տարածական բաշխման հետազոտություններ։
1930 թվականի փետրվարի 18-ին լուսաթիթեղների վերլուծության ժամանակ Քլայդը տեսավ, որ Երկվորյակների դելտա աստղի մոտակայքում գտնվող թույլ երևացող կետերից մեկը տեղաշարժվել է, դա Պլուտոնն էր։
1932 թվականին Քլայդ Տոմբոն ընդունվեց Կանզասի համալսարան, որը ավարտեց 1936 թվականին։ Շարունակել է աշխատել Լոուելի աստղադիտարանում մինչև 1943 թվականը։ 1943-ից 1945 թվականները դասավանդել է Ֆլագստաֆում գտնվող Արիզոնայի քոլեջում, դրանից հետո մեկ տարի Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարանում։
1946 թվականից սկսած աշխատել է Աբերդինի բալիստիկ լաբորատորիայում, իսկ 1955 թվականից սկսած նաև դասավանդել է Նյու Մեքսիկո նահանգի համալսարանում (1965-ից պրոֆեսոր, 1973 թվականից պատվավոր պրոֆեսոր)։
Պլուտոնի հայտնաբերման համար Քլայդ Տոմբոին շնորհվեց հատուկ մեդալ, որի վրա պատկերված էր Ուիլիամ Հերշելը։ Բացի դրանից աստղագիտության մեջ ներդրման համար ստացել է Լոնդոնի թագավորական աստղագիտական միության Հ. Ջեկսոն-Գուիլթի անվան մեդալ 1931 թվականին, և այլ պարգևներ։
Պլուտոնի հայտնաբերում
Լոուելի աստղադիտարանում Տոմբոյի աշխատանքներից մեկն էր «Նեպտունի մոլորակի» համակարգված որոնումը (այս մոլորակը նաև անվանում էին X մոլորակ), որի գոյությունն ու գտնվելու վայրը կանխագուշակել էին Պարսիվալ Լոուելը և Ուիլիամ Պիկերինգը։
Տոմբոն օգտագործում էր աստղադիտարանի 13-դյույմանոց աստղաչափը, որով լուսանկարում էր երկնքի միևնույն մասերը տարբեր գիշերներին։ Լուսանկարների համեմատության համար օգտագործվում էր բլինկ-մանրադիտակ։ Այս դեպքում լուսանկարների փոխելիս երևացող մարմինները, այնպիսիք ինչպիսին են մոլորակները, կփոխեին իրենց տեղը լուսանկարում, իսկ ավելի հեռու գտնվող մարմինները կմնային անշարժ։ Տոմբոն հայտնաբերեց այսպիսի շարժվող մարմին, իսկ հետագա հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ դա մոլորակ է։ Հայտնաբերումը գրանցվեց 1930 թվականի փետրվարի 18-ին, ավելի վաղ ստացված լուսանկարների հիման վրա։
«Պլուտոն» անվանումը առաջարկել է 11-ամյա անգլիացի դպրոցական Վենեցիա Բերնին։ 1930 թվականի մայիսի 1-ին Լոուելի աստղադիտարանի հայտարարագրում պաշտոնապես հայտարարվեց, որ մոլորակը կրելու է Պլուտոն անվանումը ։ Անվանումը ընտրվել էր այնպես, որ մոլորակի անվանման առաջին երկու տառերը «Պ» և «Լ» կրկնում էին Պերսիվալ Լոուելի անվան առաջին տառերը։
Այժմ Պլուտոնը համարվում է գաճաճ մոլորակ և հանդիսանում է տրանսնեպտունային մարմինների խմբի անդամ, այս մարմինների խումբը խոչվում է «պլուտինո»։
Հայտնաբերված աստերոիդներ
Տոմբոն Պլուտոնի որոնման և դրանից հետ կատարված X մոլորակի որոնումների ընթացքում հայտնաբերել է ընդհանուր առմամբ 15 աստերոիդ ։ 1931 թվականին նա նաև հայտնաբերել է 274P/Տոմբո—Տենագրա գիսաստղը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:Կանզասի համալսարանի շրջանավարտներ
Սերգեյ Սոլովյով (պատմաբան)
Սերգեյ Միխայլովիչ Սոլովյով (Сергей Михайлович Соловьёв, ), ռուս պատմաբան։ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1872)։
Ծնվել է հոգևորականի ընտանիքում։ Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը (1842)։ Կրել է Տիմոֆեյ Նիկոլաևիչ Գրանովսկու, Ի․ Էվկրսի և Հեգելի փիլիսոփայության ազդեցությունը։ 1842-1844 թվականներին եղել է Արևմտյան Եվրոպայում։ Փարիզում լսել է Ֆ․ Գիզոյի և Ժ․ Միշլեի, Բեռլինում՝ Կ․ Ռիտտերի և Լ․ Ռանկեի, Հայդելբերգում՝ Ֆ․ Շլոսսերի դասախոսությունները, Պրագայում ծանոթացել է պատմաբաններ Ֆ․ Պալացկու, Պ․ Շաֆարիկի հետ։ Խորապես ուսումնասիրել է եվրոպական երկրների քաղաքական կառուցվածքը։ 1845 թվականին Մոսկվայի համալսարանում սկսել է կարդալ Ռուսաստանի պատմության դասընթաց, պաշտպանել «Մեծ իշխանների հանդեպ Նովգորոդի վերաբերմունքի մասին» մագիստրոսական, իսկ 1847 թվականին՝ «Ռյուրիկյան տան ռուսական իշխանների միջև հարաբերությունների պատմությունը» դոկտորական դիսերտացիաները։ 1847 թվականից՝ Մոսկվայի համալսարանի պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Սերգեյ Սոլովյովը ծնվել է ավագ քահանա, Մոսկվայի առևտրային ուսումնարանի կրոնի առարկայի ուսուցիչ Միխայիլ Վասիլևիչ Սոլովյովի (1791-1861) ընտանիքում։ Մայրը՝ Ե. Ի. Շատրովան, եղել է ծառայող ազնվական մանր պաշտոնյայի դուստր և Յարոսլավլի եպիսկոպոս Աբրահամի (Շումիլին) զարմուհին։ Մինչև 13 տարեկանը Սերգեյը հոր մոտ սովորել է Աստծո օրենքը և հին լեզուներ, 8 տարեկանից ընդունվել է Մոսկվայի հոգևոր ուսումնարան՝ պայմանով, որ աշխարհիկ առարկաներից գիտելիքներ կստանա առևտրային ուսումնարանում, իսկ քննությունները կհանձնի հոգևոր ուսումնարանում։ Կրոնական կրթությունը դրսևորվել է նրանում, թե նա ինչ կարևորություն է տվել ընդհանրապես կրոնին ժողովուրդների պատմական կյանքում և  ինչպես է վերաբերել Ռուսաստանին, մասնավորապես՝ ուղղափառությանը։ Շատ է  կարդացել՝ նախապատվությունը տալով պատմական գրականությանը։ Սոլովյովի պատմելով, տասներեք տարեկանում ինքը կարդացել է Նիկոլայ Կարամզինի «Ռուսական պետության պատմությունը» ոչ պակաս, քան տասներկու անգամ։
1838 թվականին Սոլովյովը արծաթե մեդալով ավարտել է Մոսկվայի 1-ին գիմնազիան, որտեղ սովորել է 3-րդ դասարանից (1833-1838) և ընդունվել է Մոսկվայի համալսարանի փիլիսոփայական ֆակուլտետի 1-ին բաժին (պատմական և բանասիրական) (հետագայում՝ պատմա-բանասիրական ֆակուլտետ)։ Համալսարանում Սոլովյովի սիրած առարկան՝ Ռուսաստանի պատմությունը, դասավանդել է Միխայիլ Պոգոդինը, բայց պրոֆեսորի դասախոսությունները և Կարամզինի «Ռուսական պետության պատմության» վերապատումները, նրան չեն բավարարել։ Սոլովյովը հետաքրքրություն է ցուցաբերել Տիմոֆեյ Գրանովսկու դասախոսությունների նկատմամբ, ով դասավանդել է միջնադարի պատմության դասընթաց։ Գրանովսկու դասընթացը Սոլովյովի մոտ սերմանել է Ռուսաստանի պատմությունն ուսումնասիրելու անհրաժեշտության գիտակցությունը՝ կապված այլ ազգությունների ճակատագրի և ընդհանրապես հոգևոր կյանքի լայն շրջանակի հետ, կրոնի, իրավունքի, քաղաքականության, ազգագրության և գրականության հարցերի նկատմամբ հետաքրքրությունը Սոլովյովին առաջնորդել է իր ողջ գիտական կարիերայի ընթացքում։ Այդ շրջանում Սոլովյովը որոշ ժամանակ շատ է հրապուրվել Հեգելով  և «մի քանի ամսով դարձել է բողոքական», բայց, ինչպես ինքն է նշել. «Ինձ վերացականությունը չէր հետաքրքրում, ես պատմաբան էի ծնվել»։ Էվերսի «Հին ռուսական իրավունքը» գիրքը, որը ներկայացնում էր հին ռուսական ցեղերի տոհմական կառուցվածքի տեսակետը, Սոլովյովի խոսքերով, իր մտավոր կյանքի մի դարաշրջան էր, քանի որ Կարամզինը հիմնվում էր միայն փաստերի վրա, հարվածելով միայն զգացմունքին», իսկ «Էվերսը հարվածում էր  միայն մտքին, ինձ ստիպելով  մտածել Ռուսաստանի պատմության մասին»։
1842 թվականին Սոլովյովն ավարտել է համալսարանական դասընթացը և երկու տարով մեկնել արտերկիր, որտեղ կոմս Սերգեյ Ստրոգանովի ընտանիքում աշխատել է որպես տնային ուսուցիչ, 1838 թվականից ռուսաց լեզվի վճարովի դասեր է տվել մոսկովյան ազնվականների ընտանիքներում, ինչը Սոլովյովին հնարավորություն է տվել լսելու Բեռլինի, Հայդելբերգի և Փարիզի դասախոսներին,  Պրահայում  ծանոթացել է  Հանկայի, Պալացկու և Շաֆարիկի հետ։
1844 թվականին վերադարձել է Մոսկվա, 1845 թվականին պաշտպանել իր մագիստրոսական թեզը՝ «Նովգորոդի հարաբերությունները Մոսկվայի մեծ իշխանների հետ» և Մոսկվայի համալսարանի Ռուսաստանի պատմության ամբիոնում զբաղեցրել պրոֆեսորի օգնականի պաշտոնը, որը թափուր էր մնացել Պոգոդինի հեռանալուց հետո։ Նովգորոդի հետ կապված աշխատությունն առաջ է մղել Սոլովյովին որպես ռուսական պատմական կյանքի ընթացքն ուսումնասիրող հիմնական գիտական ուժ՝ յուրահատուկ մտքով և անկախ հայացքներով, այդ տարիների մասին  Գրանովսկին գրել է. «Մենք բոլորս ընդունվել էինք ամբիոն որպես ուսանող, իսկ Սոլովյովն ընդունվել էր որպես իր գիտության վարպետ»։ Սոլովյովի հաջորդ աշխատությունը, որն ավարտել է 1846 թվականի ամռանը, եղել է «Ռուրիկովի տան և ռուս իշխանների հարաբերությունների պատմությունը» (Մոսկվա, 1847), որի համար նրան շնորվել է պատմական գիտությունների, քաղաքատնտեսության և վիճակագրության դոկտորի աստիճան և արտահաստիքային պրոֆեսորի պաշտոն։ 1850 թվականին նա  հաստատվել է Մոսկվայի համալսարանի իսկական պրոֆեսորի պաշտոնում։
1851 թվականին լույս է տեսել Սոլովյովի 29 հատորանոց «Ռուսաստանի պատմության հնագույն ժամանակները» աշխատության առաջին հատորը։
1856-1869 թվականներին Սոլովյովը եղել է Մոսկվայի համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետի դեկանը, 1871 թվականից՝ համալսարանի ռեկտորը՝ հիմնովին և հաստատակամորեն պաշտպանելով գիտության շահերը և համալսարանական ինքնավարության սկզբունքները։ 1877 թվականին, երբ հայտնվել է երեսունհինգ գիտնականների բաց նամակը ծրագրված բարեփոխումների դեմ, նա որոշել է հայտարարել ռեկտորի պաշտոնից իր հրաժարականի մասին, միաժամանակ հրաժարվելով նաև պրոֆեսորի պաշտոնից, աշխատել է համալսարանում որպես «կողմնակի դասավանդող»։ Բորիս Չիչերինն այդ մասին գրել է. «Կատկովն ու Տոլստոյն իրենց կամակատարներով վերջապես հեռացրին համալսարանից այդ արժանի, հարգված և չափազանց համեստ մարդուն։ Ազնվությունն ու գիտությունը վտանգավոր դրոշ էին, որից պետք էր ամբողջ ուժով ազատվել»։
Եղել է Մոսկվայի համալսարանի վաստակավոր պրոֆեսոր (1859) ։ 1878 թվականին ընտրվել  է Մոսկվայի համալսարանի պատվավոր անդամ։ 1879 թվականի մայիսին թողել է ծառայությունը և ղեկավարել Ռուսաստանի պատմության և հնությունների Մոսկվայի ընկերությունը։
Մոսկվայի համալսարանում իր գործունեության հետ մեկտեղ ռուսաց պատմություն է դասավանդել կայսերական ընտանիքի անդամներին, այդ թվում՝ մեծ իշխան Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչին (ապագա Ալեքսանդր III-ին)։ 1860-ական թվականներին Սոլովյովը եղել է Մոսկվայի Նիկոլաևյան ինստիտուտի տեսուչ, իսկ 1870-ական թվականներին՝ Զինապալատ թանգարանի տնօրեն։
Սոլովյովը պարգևատրվել է բարձրագույն աստիճանի բազմաթիվ շքանշաններով, այդ թվում՝ «Սպիտակ արծիվ» շքանշանով։
Սերգեյ Միխայլովիչ Սոլովյովը մահացել է 1879 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ Թաղված է Նովոդևիչևյան միաբանության գերեզմանատանը։
Մանկավարժական գործունեություն
Սոլովյովը ավելի քան 30 տարի (1845-1879) աշխատել է Մոսկվայի համալսարանի ռուսական պատմության ամբիոնում (բացառությամբ կարճ ընդմիջման)։ Ի դեմս Սոլովյովի՝ Մոսկվայի համալսարանը միշտ ունեցել է գիտական հետաքրքրությունների, դասավանդման ազատության և համալսարանական համակարգի ինքնավարության եռանդուն պաշտպան։
Վիթխարի կարդացածությունը, գիտելիքների խորությունն ու բազմակողմանիությունը, մտքի լայնությունը, հանգիստ միտքը և աշխարհայացքի ամբողջականությունը Սոլովյով գիտնականին բնորոշ հատկանիշներն էին, որոնք էլ  պայմանավորում էին նրա համալսարանական դասավանդման բնույթը։ Որպես դասախոս՝ նա պերճախոս չէր. նրա խոսքը գործնական էր, լակոնիկ և դիպուկ։ Նրա ուշադիր մտածված մտքերը ունկնդիրներին դրդում էին խորհելու։
Նա խոսում էր, ոչ թե կարդում, և կտրուկ խոսում էր, կարծես միտքը կտրում էր բարակ, հարմար կտորների <...> Սոլովյովի ընթերցանությունը չէր հուզում և չէր գերում, չէր հարվածում ոչ զգացմունքներին, ոչ երևակայությանը, այլ ստիպում էր մտածել։ Ամբիոնից լսվում էր ոչ թե պրոֆեսորի ձայնը, որը կարդում էր ունկնդիրների համար, այլ մի գիտնականի, որը բարձրաձայն խորհրդածում էր իր աշխատասենյակում <...> Սոլովյովը ունկնդրին տալիս էր զարմանալիորեն կայուն, ներդաշնակ գիտելիք, ընդհանրացված փաստերի շղթայի միջոցով, մի հայացքով ներկայացնելով Ռուսական պատմության ընթացքը <...> Ամփոփելով փաստերը՝ Սոլովյովը ներդաշնակ խճանկարի միջոցով ներկայացնում էր  դրանք բացատրելով ընդհանուր պատմական գաղափարների ամբողջությունը։ Նա ունկնդրին ոչ մի կարևոր փաստ չէր տալիս  առանց նրան այդ գաղափարների լույսով լուսավորելու։ Ամեն րոպե ունկնդիրը զգում էր, որ իր առջև պատկերված կյանքը ընթանում է պատմական տրամաբանության հունով, ոչ մի երևույթ նրա մտքերը չէր խառնում իր անսպասելիությամբ կամ պատահականությամբ։ Նրա աչքում պատմական կյանքը ոչ միայն շարժվում էր, այլև մտորում, արդարացնելով սեփական շարժումը։ Սոլովյովը շարադրելով տեղական պատմության փաստերը, գործադրում էր  ուժեղ մեթոդաբանական ազդեցություն, արթնացնում ու ձևավորում էր  պատմական մտածողությունը։ Սոլովյովը համառորեն խոսում ու կրկնում էր, որտեղ պետք էր, երևույթների կապի, պատմական զարգացման հաջորդականության, դրա ընդհանուր օրենքների մասին,այն մասին որն  ինքը կոչում էր մի անսովոր բառով՝ պատմականություն։ (Վասիլի Կլյուչևսկի)
«Ռուսաստանի պատմությունը հնագույն ժամանակներից»
Համոզված լինելով, որ ռուսական հասարակությունը չունի ժամանակի գիտական պահանջներին բավարարող պատմություն, երբ ռուսական պատմագրությունն արդեն հեռացել էր կարամզինյան շրջանից՝ դադարելով իր հիմնական խնդիրը համարել թագավորների գործունեության և կառավարման ձևերի փոփոխության արտահայտումը,  Սոլովյովը իր մեջ ուժ գտավ և   ձեռնամուխ եղավ այդ գործին՝ դրա մեջ տեսնելով իր հասարակական պարտականությունը։
Սոլովյովը 30 տարի անխոնջ աշխատեց «Ռուսաստանի պատմությունը հնագույն ժամանակներից» աշխատության վրա։ Դրա առաջին հատորը լույս տեսավ 1851 թվականին, որի նախապատրաստման համար պահանջվել էր ավելի քան երեք տարի. բայց դրանից հետո այն կանոնավորապես սկսեց լույս տեսնել՝ տարեկան մեկ հատոր։ Վերջին՝ 29-րդ հատորը, հրատարակվել է 1879 թվականին՝ հեղինակի մահից հետո։ «Ռուսաստանի պատմության» հաջորդ հրատարակությունը իրականացվել է 6 մեծ հատորով (7-րդ հատորը տեղեկատու է, 2-րդ հրատարակություն, Սանկտ Պետերբուրգ, 1897)։
Ռուսական պատմության, հիմնականում արտաքին իրադարձությունների շարադրման ամբողջականության տեսանկյունից «Ռուսաստանի պատմությունը հնագույն ժամանակներից» աշխատությունը համարվում է նման փաստերի ամենաամբողջական շտեմարան։ Ռուս պատմաբաններից և ոչ մեկը, ոչ Սոլովյովից առաջ, ոչ էլ նրանից հետո, Ռուսաստանի պատմության ողջ ընթացքի շարադրանքի իրենց փորձերում, չեն ընդգրկել մի հսկայական ժամանակահատված ՝ քսաներեք դար տևողությամբ, սկսած մ. թ. ա. 5-րդ դարից։
Սոլովյովի «Ռուսաստանի պատմության» շարադրանքը հոգնեցուցիչ է ոչ միայն սովորական ընթերցողի, այլ նաև մասնագետի համար։ Հաճախ դրա շարադրանքը վերածվում է տարեգրության պարզ վերապատմության (մինչպյոտրյան ժամանակաշրջաններում) և արխիվային փաստաթղթերից քաղվածքի (17-րդ դարի համար)։ Հեղինակի ընդհանուր փաստարկները, որոնք նա երբեմն նախակցում է պատմական շարադրանքին, կամ դրանով շարունակում է ռուսական պատմական կյանքի մի ամբողջ ժամանակաշրջանի կամ դարաշրջանի ներկայացումը՝ հայացք նետելով նրա անցած պատմական ուղուն, պարզվում է, որ այդպիսի դատողությունները աննկատ էին մնում սովորական ընթերցողի համար, քանի որ դրանք կորչում էին լիարժեք և մանրամասն շարադրանքի մեջ։
Ռուսաստանի պատմության բնույթի վրա հյուսիսարևելյան Եվրոպայի բնական պայմանների ազդեցության մասին այդ դատողությունների թվում նշվում են՝ սլավոնական ռուսների վրա քրիստոնեության ազդեցությունը, Ռուսաստանի հարավի և հյուսիսարևելյան Ռուսաստանի պատմության հասարակական հիմքերի տարբերությունը, մոնղոլական նվաճումների և Մոսկվայի վերելքի նշանակությունը,  Իոհան III-ից մինչև խռովալից ժամանակներ և խռովալից  ժամանակաշրջանի իմաստը,  Պյոտր Առաջինի բարեփոխումների «նախօրեին» և հենց այդ բարեփոխումների հետագա պատմական ճակատագիրը նրա իրավահաջորդների օրոք։
Պետական սկզբունքի գերակշռող դերը Ռուսաստանի պատմության մեջ ավելի վաղ ընդգծվել էր Սոլովյովի կողմից, բայց նա առաջինն էր, ով մատնանշեց այդ սկզբունքի և սոցիալական տարրերի իրական փոխազդեցությունը։ Սոլովյովը ցույց տվեց կառավարման ձևերի հաջորդականությունը հասարակության հետ ամենասերտ կապի և այն փոփոխությունների հետ, որոնք այդ հաջորդականությունը բերեց իր կյանքում, բայց նա  միաժամանակ չէր կարող սլավոֆիլների նման «պետությունը» հակադրել «երկրին՝ սահմանափակվելով միայն ժողովրդի «ոգու» դրսևորումներով։ Նրա աչքին նույնքան անհրաժեշտ էր թե՛ պետական, թե՛ հասարակական կյանքի ծագման պատմությունը։ Խնդրի այս ձևակերպման հետ տրամաբանական կապում կար Սոլովյովի մեկ այլ հիմնական տեսակետում, որը փոխառվել էր Էվերսից և նրա կողմից մշակվել տոհմական կյանքին համահունչ ուսմունք։ Այս ապրելակերպի աստիճանական անցումը պետության կենսակերպին, ցեղերի հաջորդական վերափոխումը իշխանությունների, իսկ իշխանությունները՝ մեկ միասնական պետական ամբողջության, Սոլովյովի կարծիքով, հենց դա է  ռուսական պատմության հիմնական իմաստը։ Սա պատմաբանից պահանջում էր «չբաժանել, չմասնատել ռուսական պատմությունը առանձին մասերի, ժամանակաշրջանների, այլ համատեղել դրանք, հետևել հիմնականում երևույթների կապին, հետևել ձևերի անմիջական հաջորդականությանը, չառանձնացնել սկզբունքները, այլ դիտարկել դրանք փոխազդեցության մեջ, փորձել բացատրել յուրաքանչյուր երևույթ ներքին պատճառներից, նախքան այն մեկուսացնելը իրադարձությունների ընդհանուր կապից և ստորադասել արտաքին ազդեցությանը» ։ Դարաշրջանների նախկին բաժանումները, որոնք   հիմնված էին արտաքին հատկանիշների վրա, զուրկ էին  ներքին կապից, կորցրել էին իրենց իմաստը և  դրանք փոխարինվեցին  զարգացման փուլերով։ Ռուսաստանի պատմության մեջ Սոլովյովը ստեղծեց չորս խոշոր բաժանումներ՝
Գնահատելով պատմության մեջ անհատի դերը՝ Սոլովյովը անպատեհ է համարել, երբ պատկերել է որևէ պատմական անձի գործունեությունը, այն համարելով «չափից դուրս գովասանքի կամ անչափ պարսավանքի արժանի»։ Նա  անընդունելի է համարել, երբ «մեկ պատմական անձի գործունեությունը բաժանվել է մի ամբողջ ժողովրդի պատմական գործունեությունից,  ժողովրդի կյանք մտցնելով գերբնական ուժ, որը գործել է իր հայեցողությամբ…»:
Սոլովյովը չի անտեսել նաև Ռուսաստանում հեղափոխությունների առաջացման խնդիրը՝ ընդհանուրից առանձնացնելով հասարակության հիմքերը։ Նա տեսել է կատարվածի բնույթի տարբերությունները. Ֆրանսիական հեղափոխությունը տեղի է ունեցել «ներքևից», Պիտերյանը՝ «վերևից»։
«Ռուսաստանի պատմությունը հնագույն ժամանակներից»-ը հասցվել է մինչև 1774 թվականը։ Որպես ռուսական պատմագրության զարգացման դարաշրջան՝ Սոլովյովի ստեղծագործությունը որոշել է հայտնի ուղղություն և ստեղծել խոշոր դպրոց։ Պրոֆեսոր Վլադիմիր Գերիեի բնորոշմամբ՝ Սոլովևի «Պատմությունը» ազգային պատմություն է՝ առաջին անգամ նման աշխատանքի համար անհրաժեշտ պատմական նյութը հավաքվել և ուսումնասիրվել է պատշաճ ամբողջականությամբ, խիստ գիտական մեթոդների համաձայն, ժամանակակից պատմական գիտելիքների պահանջներով,  սկզբնաղբյուրը միշտ եղել է առաջին պլանում, հեղինակի գրիչը առաջնորդվել է միայն սթափ ճշմարտությամբ ու օբյեկտիվ իսկությամբ։ Սոլովյովի մեծածավալ աշխատությունն առաջինն է եղել, որտեղ ամրագրվել են ազգի պատմական զարգացման էական հատկանիշներն ու ձևերը։ Սոլովյովի էության մեջ «խորապես արմատավորված են ռուս ժողովրդի երեք մեծ բնազդները, առանց որոնց այդ ժողովուրդը պատմություն չէր ունենա՝ նրա քաղաքական, կրոնական և մշակութային բնազդները, որոնք արտահայտվում էին պետությանը և ժողովրդին նվիրվածությամբ, եկեղեցու հետ կապվածությամբ,   լուսավորության հանդեպ պահանջմունքով», որն էլ օգնել է Սոլովյովին բացահայտելու այն հոգևոր ուժերին, որոնք թաքնված են եղել արտաքին թաղանթի ետևում և որոշել այդ երևույթների էությունը։
Այլ աշխատություններ
Սոլովյովի երկու այլ գրքեր որոշ չափով կարող են ծառայել որպես Ռուսաստանի պատմության շարունակություն՝
Սոլովյովը գրել է նաև «Ռուսական պատմության ուսումնական ձեռնարկ» (1-ին հրատարակություն 1859 թ․, 10-րդ հրատարակություն 1900), կիրառվել է գիմնազիական դասընթացում և «Հանրամատչելի ընթերցումներ ռուսական պատմության մասին» (Մոսկվա, 1874, 2-րդ հրատարակություն, Մոսկվա, 1882), կիրառվել է ժողովրդական լսարանի մակարդակով, բայց հիմնված է նույն սկզբունքների վրա, ինչ Սոլովյովի գլխավոր աշխատությունը։ «Հանրային ընթերցումներ Պյոտր Մեծի մասին» (Մոսկվա, 1872) վերափոխման դարաշրջանի փայլուն բնութագրությունն է։ Սոլովյովի ռուս պատմագրության աշխատություններից են՝ Ընդհանուր պատմության գծով՝
Ռուսական պատմագրության իր մեթոդն ու խնդիրները Սոլովյովը ուրվագծել է «Շլեցերը և հակապատմական ուղղությունը» հոդվածում («Ռուսական տեղեկագիր», 1857. - ապրիլ, գիրք 2)։ Սոլովյովի հոդվածների մի աննշան մասը ( «Հանրային ընթերցումներ Պյոտր Առաջինի մասին» և «Դիտարկումներ») ներառվել է «Ս. Մ. Սոլովյովի աշխատությունները» հրապարակման մեջ (Սանկտ Պետերբուրգ, 1882)։
Սոլովյովի ստեղծագործությունների մատենագիտական ցանկը կազմել է Ն. Ա. Պոպովը (համակարգային, «1880 թվականի հունվարի 12-ին Մոսկվայի համալսարանում կայացած հանդիսավոր ժողովում կարդացած ճառը և հաշվետվությունը », գրանցված է Սոլովյովի «Ստեղծագործություններ»-ում) և Զամիսլովսկին («Սոլովյովի մահախոսականի ելույթը «Ժողովրդական կրթության նախարարության ամսագիր», 1879, թիվ 11)։
Կարծիքներ և քննադատություն
Սոլովյովի հիմնական դրույթները քննադատության են ենթարկվել դեռևս նրա կենդանության օրոք։ Կոնստանտին Կավելինը, ինչպես երկու ատենախոսությունների, այնպես էլ «Ռուսաստանի պատմության» 1-ին հատորի գրախոսության մեջ մատնանշվում է տոհմային կենցաղի և պետության միջև միջանկյալ հայրենակալվաքային հասարակարգի առկայությունը՝ («Կավելինի ստեղծագործությունների լիակատար ժողովածու» Հ. I. - Սանկտ Պետերբուրգ, 1897), Կոնստանտին Ակսակովը «Ռուսաստանի պատմության» 1-ին, 6-րդ, 7-րդ և 8-րդ հատորների գրախոսության մեջ, ժխտելով տոհմային կենցաղը, պնդում է համայնական կենցաղի ճանաչումը («Կոնստանտին Ակսակովի ստեղծագործությունների լիակատար ժողովածու», հատոր I, 2-րդ հրատ., Մ., 1889)։ Վասիլի Սերգեևիչը հին ռուսական իշխանների հարաբերությունները սահմանել է ոչ թե տոհմային, այլ պայմանագրային սկզբունքով («Վեչեն և իշխանը».– Մ., 1867)։ Սոլովյովը 2-րդ հատորի «Լրացումներ»-ում պաշտպանվել է Կավելինից և Սերգեևիչից, իսկ Ակսակովին առարկել է «Ռուսաստանի պատմության» 1-ին հատորի ծանոթագրություններից մեկում, որը հրատարակվել է հետագայում։
Նիկոլայ Շելգունովը լիովին մերժել է Սոլովյովի պատմական հայացքները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Հանրապետության օր
Հանրապետության օր, 1918 թվականի Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության օրը խորհրդանշող ազգային տոն Հայաստանում, որը նշվում է մայիսի 28-ին։ Տոնը սովորաբար նշվում է հրավառությունով, համերգներով, շքերթներով և այլ միջոցառումներով։ Օրը Հայաստանում համարվում է ազգային տոն։
Պատմություն
Հայոց ցեղասպանությունից հետո, 1918 թվականի մայիսի 28-ին Հայոց ազգային խորհուրդը հայտարարեց իր ինքնիշխանությունը: Հայաստանը անկախ հանրապետություն հռչակվեց 1918 թվականի մայիսի 28-ին։ Հանրապետությունն անմիջապես զգաց զանգվածային սով և փախստականների զանգվածային հոսք։ Հանրապետությունը կարճ կյանք ունեցավ, և 1920 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Կարմիր բանակը օկուպացրեց Հայաստանը և այն հռչակեց Խորհրդային Հանրապետություն։ Հայաստանը վերականգնեց իր անկախությունը 1991 թվականին ։
Առաջին տոնակատարությունները
Հանրապետության օրվա առաջին տոնակատարությունները տեղի ունեցան արցախյան շարժման սկզբում։ Առաջին հանրապետության 70-ամյակին՝ 1988 թվականին, Մատենադարանի դիմաց առաջին անգամ բարձրացվեց Հայաստանի դրոշը։ Հանրապետության հրապարակում անցկացվեց նոր կազմավորված զինվորականների զորահանդեսը, որը ղեկավարում էր գլխավոր շտաբի պետը (այն ժամանակ գեներալ-լեյտենանտ Նորատ Տեր-Գրիգորյանցը)։ Այդ միջոցառման ընթացքում տոնի ուղերձը փոխանցեց պաշտպանության նախարար Վազգեն Մանուկյանը:
100-ամյակ
2018 թվականին լրացավ Հայաստանի առաջին հանրապետության հիմնադրման հարյուրամյակը։ Հայաստանը 618 միլիոն դրամ է ծախսել տոնակատարությունների միջոցառումների վրա ։ «Հաղթանակների դար» անվանումով միջոացառումներին ներկա էին նախագահ Արմեն Սարգսյանը, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, Արցախի նախագահ Բակո Սահակյանը և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն ։
Սարդարապատի հուշահամալիրում տեղի ունեցավ հանդիսավոր զորահանդես ։
Երեկոյան Երևանի Հանրապետության հրապարակում տեղի ունեցավ 3D ցուցադրում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի տոներ Կատեգորիա:Հայկական մշակույթ Կատեգորիա:Մայիսի տոներ Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության տոներ
Վեռնանտե
Վեռնանտե (Vernante), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1287 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 21 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 61 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12019։ Հեռախոսային կոդ՝ 0171։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում՝ սուրբ Նիկոլայը։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կունեոյի նահանգ
Աստերոիդների ցանկ (62601-62700)
Աստերոիդների ցանկ (62501-62600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (62701-62800)
Նովոկվարսինսկոե
Նովոկվարսինսկոե (Новокварсинское), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 178 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի բնակավայրեր
Վաղենակ
Վաղենակ, նարգիզ, կալենդուլա, աստղածաղկազգիներ (բարդածաղկավորներ) ընտանիքի միամյա և բազմամյա խոտաբույսերի կամ կիսաթփերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 30 տեսակ, ՀՀ-ում՝ 1 տեսակ՝ պարսկական ։
Տարածում
Հանդիպում է Սյունիքի մարզում (Ներքին Հանդ, Շվանիձոր, Նռնաձոր գետի մերձակայքում, Ծավ գետի ափին)։ Աճում է չոր, քարքարոտ, խճոտ լանջերին, երբեմն՝ որպես մոլախոտ՝ մշակաբույսերի ցանքերում։ Գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։ Մշակության մեջ բոլոր մարզերում տարածված է վաղենակ դեղատուն ։ Լավ աճում է բոլոր տիպի հողերում, վատ խնամքի դեպքում վայրիանում է։
Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը կանգուն է, կողավոր, պարզ կամ ճյուղավորվող, բարձրությունը՝ 5(10)-20(30) սմ։ Տերևները հերթադիր են, երկարավուն հակադիր ձվաձևից մինչև երկարավուն-նշտարաձև, թավոտ։ Ծաղկաբույլը զամբյուղ է, մեկական, երկար ծաղկակիրների վրա։ Լեզվակավոր ծաղիկները դեղին են, առէջքային, պտղաբերող, կենտրոնականները՝ խողովակավոր, երկսեռ, անպտուղ։
Ծաղկում է հուլիս-նոյեմբերին։ Պտուղը տարբեր չափերի, աղեղնաձև ծռված սերմիկ է։
Քիմիական կազմ
Դեղաբույս է. պարունակում է եթերայուղեր, թթուներ, խեժեր, սապոնիններ, աղաղանյութեր, ճարպեր, ալկալոիդներ, միկրո- և մակրոտարրեր և այլն։
Տաքսոնոմիա
Դասը մտնում է ընտանիքի և  կարգի մեջ.
Ներկայացուցիչներ
Հայտնի են 12-20 տեսակ,, նրանցից մի քանիսը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Թամթոյի խաչքար (Մայր Աթոռ)
Թամթոյի խաչքար, որը գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքի կենտրոնում գտնվող Մայր Աթոռի կանգնեցված է գանձատան դիմաց՝ այգու մեջ։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/14.1.11) ։
Տեղադրություն
Մայր Աթոռի կանգնեցված է գանձատան դիմաց` այգու մեջ։ Կանգնեցված է պատվանդանին։ Կանգնեցված է եղել Հայկական ԽՍՀ-ի Վարդենիսի շրջանի, իսկ այժմ Հայաստանի վարչատարածքային միավոր այժմյան Գեղարքունիքի մարզի Ակունք գյուղից 3 կմ հարավարևելյան ուղղության վրա գտնվող «Հին գոմեր» գյուղատեղու կիսավեր եկեղեցու արևելյան կողմում։
Վիմական արձանագրություն
Խաչքարն ունի 2 վիմական արձանագրություններ.
Արձանագրություն 1
Խաչքարի քիվին՝ ելնդատառ, և խաչի հարավային խաչաթևի երկու կողմերում՝ փորագիր, առկա է 9 տող արձանագրություն.
Համաձայն արձանագրության՝ խաչքարը պատվիրել է Գրիգոր իշխանի հովանությամբ Բազումշահի որդի Տաշուրակը, իր հոգու փրկության համար։ Կանգնեցվել է 1297 թվականին։
Արձանագրություն 2
Խաչքարի աջ կողմում, ելնդագիր, 2 տող.
Համաձայն խաչքարի արձանագրության` խաչքարը պատվիրել է Թամթոն և իր կինը, իրենց հոգու փրկության համար, քանի որ չեն կարողացել զավակներ ունենալ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մայր Աթոռի խաչքարեր Կատեգորիա:Տեղահանված խաչքարեր Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Լեոնիդ Ռոմանով
Լեոնիդ Ռոմանով (Леони́д Миха́йлович Рома́но, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Կենսագրություն
Ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։
1951 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Խուլիո Կորտասար
Խուլիո Կորտասար (Julio Cortázar, ծնյալ՝ Խուլիո Ֆլորենսիո Կորտասար [Julio Florencio Cortázar], ), արգենտինացի գրող, էսսեիստ, թարգմանիչ։ Համբավվել է որպես 1960-1970-ական թվականների լատնաամերիկյան գրական բումի ստեղծողներից մեկը, ում ստեղծագործությունները հսկայական ազդեցություն են գործել իսպանախոս գրողների ու ընթերցողների մի ամբողջ սերնդի վրա Ամերիկայում ու Եվրոպայում։ Համարվելով իր ժամանակի առավել նորարար ու ինքնատիպ հեղինակներից մեկը և լինելով պատումի, քնարական արձակի և հատկապես կարճ արձակի վարպետ՝ ստեղծել է այնպիսի երկեր, որոնք բեկել, կոտրել են հնացած կաղապարները և նոր ուղի են բացել իսպանալեզու գրականության ասպարեզում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բուենոս Այրեսի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:Արգենտինացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Ռուպերտ Գունիս
Ծնվել է 1899 թվականի մարտի 11-ին Անգլիայի մայրաքաղաք Լոնդոնում։ Կրթությունն ստացել է Էտոն քոլեջում։ Աշխատել է Ուգանդայում, Կիպրոսում և Անգլիայում։ Մահացել է 1965 թվականին 66 տարեկանում, և թաղվել Չիդինգստոն եկեղեցու բակում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի հնագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Անգլիացի արվեստագետներ
Զդենեկ Մորավեց
Զդենեկ Մորավեց, չեխ աստղագետ, աստաղաֆիզիկոս, աստերոիդների հայտնաբերող։ Աշխատում է Կլետի աստղադիտարանում։ 1994-ից 1999 թվականները մեկ այլ չեխ աստղագետ Միլոշ Տիխիի հետ համատեղ հայտնաբերել է 93 աստերոիդ, որոնցից 28-ը հայտնաբերել է միանձնյա ։
Ավարտել է Պրահայի Կառլի համալսարանը։ 2001 թվականից սկսած դասավանդում է Յան Եվանգելիստի համալսարանում Ուստի նադ Լաբեմ քաղաքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեխ աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ Կատեգորիա:Կարլի համալսարանի շրջանավարտներ
Օրբոձալա
Օրբոձալա (ორბოძალა), գյուղ Վրաստանում: Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում :
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1500 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 22 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 0 մարդ :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Նոյլևին
Նոյլևին (Neulewin), կոմունա Գերմանիայում, Բրանդենբուրգի տարածքում։
Մտնում է Մերկիշ Օդեռլենդի շրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Բարնիմ Օդերբրուխի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 971 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 40,76 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 64 349։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 3 գյուղական շրջանների։
Էքինջիլար
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Բուր Յոլ (Վիշերայի վտակ)
Բուր Յոլ (Бур-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վիշերա գետի աջ ափին՝ 128 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 14 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ռասուլլու (Դաշկեսանի շրջան)
Ռասուլլու (Rəsullu), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում։ Պատկանում է Գաբագթեփե մունիցիպալիտետին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Դաշկեսանի շրջանի բնակավայրեր
Լը Մենիլ Պատրի
Լը Մենիլ Պատրի (Le Mesnil-Patry), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 284 մարդ, բնակչության խտությունը` 80.91 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.51 կմ² տարածք։
2017 թվականի հունվարից Բրետվիլ լ'Օրգեյեզ, Բրուե, Շե, Պյուտո ան Բեսեն և Սենտ Կրուա Գրան Տոն համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Տուե է Մյու համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 220 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 13 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 197 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 148-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 49։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,1 %։ 148 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 140 անձ (74 տղամարդ և 66 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (2 տղամարդ և 6 կին)։ 49 անաշխատունակներից 26-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 9-ը` թոշակառուներ, իսկ 14-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Իթըն քոլեջ
Իթըն քոլեջ կամ Իթըն (Eton College), մասնավոր գիշերօթիկ դպրոց (միայն տղաների համար) Անգլիայի Բերկշիր նահանգում։ Հիմնվել է 1440 թվականին Հենրի VI-ի կողմից։ Քոլեջում կրթվում են միայն տղաներ, որոնց թիվը չի անցնում 1320-ից։ Համարվում է Անգլիայի ամենահին դպրոցներից մեկը։
Իթըն քոլեջը գտնվում է Լոնդոնից 30 կմ արևմուտք՝ Թեմզայի ափին։ Տեղակայված է Վինձորյան դղյակի հարևանությամբ։ Քոլեջի պաշտոնական կարգավիճակը՝ մասնավոր դպրոց, նախատեսված 13-18 տարեկան տղաների համար։ Ուսման վարձը՝ տարեկան 35,720 ֆունտ ստերլինգ է (55,630 ԱՄՆ դոլար)։ Իրենց լավ պահվածքի և ուսման մեջ մեծ առաջադիմության համար որոշ աշակերտներ չեն մուծում վարձը և սովորում են անվճար։
Իթըն քոլեջն ստեղծման օրվանից ի վեր ունեցել է 45 ռեկտոր։ Այժմ ռեկտորի պաշտոնում բարոն Ուիլյամ Ուոլդգրեյվն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիայի քոլեջ-դպրոցներ
Նովոկրիվովկա
Նովոկրիվովկա (Новокривовка), գյուղ Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Սովետսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1236 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1859 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Սովետսկի շրջանի բնակավայրեր
Սովորական այծկիթ
Սովորական այծկիթ, այծկիթների ընտանիքի թռչուն։ Բնադրող-չվող է, քիչ տարածված։ Մարմնի երկարությունը 26-28 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 57-64 սմ։ Փետրածածկը դարչնագույն է՝ մոխրագույն ու սպիտակ բարդ նախշերով։ Թևերը և պոչը երկար են, կտուցը՝ շատ փոքր։ Արուի արտաքին թևի 3 առաջնային փետուրները սպիտակ բծերով են։ Պոչի եզրային փետուրների ծայրերը սպիտակ են։ Էգի թևի և պոչի սպիտակը փոխվում է դեղին-դարչնագույնի։
Գիշերային թռչուն է, հաճախ ճանաչելի է մռլտոց հիշեցնող ձայնով։ Ցերեկը հանգստանում է գետնին կամ ծառի հորիզոն, ճյուղերին։ Թռիչքն անձայն է՝ ձիգ տարածած լծևերով երկար սահասավառնումներով։ Առավել տեսանելի է մթնշաղին։ Սնվում է թռչող անողնաշարավորներով, հիմնականում՝ գիշերային թիթեռներով։
Լայնորեն տարածված է, սակայն խուսափում է խիտ անտառներից և ցանքատարածություններից։ Ձվադրում է ուղղակի գետնին՝ փոսիկի մեջ։ Դնում է 31 մմ տրամագծով, մոխրագույն-սպիտակ՝ բաց դարչնագույն պտերով 1-2 ձու։
Կատեգորիա:Այծկիթներ Կատեգորիա:Աֆրիկայի թռչուններ Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ
Հելենա Ալմեյդա
Հելենա Ալմեյդա (Helena Almeida, ), պորտուգալացի նկարչուհի, որը հայտնի է լուսանկարչության, կատարողական արվեստի, մարմնի նկարչության (body-art), գեղանկարչության և գծագրության ոլորտներում։ Ներկայացրել է Պորտուգալիան  Վենետիկի բիենալեում 1982 և 2005 թվականներին, իսկ 2017 թվականին անհատական ցուցահանդես է ունեցել Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտում։ Արքայազն Հենրիի շքանշանակիր (2003) ։
Վաղ կյանք
Ալմեյդան ծնվել է Լիսաբոնում 1934 թվականին։ Նա քանդակագործ Լեոպոլդո դե Ալմեյդայի (1898-1975) դուստրն է։ 1955 թվականին Ալմեյդան ավարտել է Լիսաբոնի գեղարվեստի դպրոցի նկարչության դասընթացը։ Ամուսնացել է ճարտարապետ Արթուր Ռոզայի հետ։ Նրանց դուստրը՝ Ջոանա Ռոզան, դարձել է նկարչուհի ։ Մի քանի տարի իր ընտանիքի հոգսերը հոգալուց հետո 1964 թվականին նա ստացել է կրթաթոշակ և տեղափոխվել Փարիզ ։
Աշխատանքներ
Ալմեյդան առաջին անգամ ցուցադրվել է 1967 թվականին ։ Այս ցուցահանդեսում առաջին անգամն է, որ նա կիրառել է եռաչափ տարրեր իր աշխատանքի մեջ, մի թեմա, որին նա հաճախ է անդրադարձել իր հետագա աշխատանքներում։ Նա ցանկացել է, որ իր աշխատանքը դուրս գա կտավի սահմաններից և շարժի դիտողի ուշադրությունը ։
1969 թվականից սկսած Ալմեյդան սահմանել է իր աշխատանքի նոր հայեցակետը՝ ինքնաներկայացման ձգտումը ցուցահանդեսում, որը դարձել է նրա հետագա աշխատանքի հիմքը ։ Նա ցույց է տվել իր սև-սպիտակ լուսանկարը կտավի մեջ՝ ձեռքերը պարզած և ներքև նայելով, ինչպես խաչը կրող Քրիստոսը։ Այս լուսանկարը հաստատել է նրա համոզմունքը, որ նա «նույնականացել է իր աշխատանքի էության հետ»։ Սա նրա ստեղծագործության մշտական թեման է դարձել՝ չկա տարբերություն ստեղծագործության և նկարչի մարմնի միջև։ Նրա ստեղծագործության մեջ միշտ առկա է կնոջ կերպարը, բայց կերպարը կերպարանափոխվում է նկարի կամ գծագրի մեջ։ Ալմեյդան խուսափել է ինքնանկարներ ստեղծելուց։ Ավելի շուտ՝ «Իմ աշխատանքը իմ մարմինն է, իմ մարմինը իմ աշխատանքն է»։ «Ես եմ կտավը» ։ Նրա աշխատանքը նկարագրվել է որպես «կատարման (որսալու ակնթարթ) և մարմնի արվեստի (մարմինն ինքը որպես բացարձակ գլխավոր հերոս) միջև ընկած ճանապարհ ։
70-ականների սկզբին Ալմեյդան վերադարձել է եռաչափ էսքիզների գծագրերով, որոնք օգտագործում են ձիու մազից թելեր և կարծես թե ցատկում են էջից։ Նա այս գործն անվանել է «արտաքին նկարում» ։
1975 թվականին Ալմեյդան միավորել է երեք առարկաներ՝ լուսանկարչություն, գծանկարչություն և նկարչություն։ Գծանկարը ներկայացված է ձիու մազի թելերից՝ կտավը երեք գույներով` կապույտ կամ կարմիր երբեմն սև, լուսանկարչությունը ծառայում է որպես մետա-պատմություն։ Նրա աշխատանքների և փորձերի լայն շրջանակը ներառում է «դիզայնից մինչև կինո, նկարներից մինչև կոմիքսներ, լուսանկարչությունից մինչև քանդակ, ճարտարապետությունից մինչև ներկայացում»։ Ալմեյդայի աշխատանքները ցուցադրվում են Լոնդոնի Թեյթ մոդեռնում, Նյու Յորքի արվեստի թանգարանում, Բարսելոնայի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, ինչպես նաև նրա հայրենի քաղաք Լիսաբոնում ։
Մահ
Ալմեյդան մահացել է Սինտրայում՝ Լիսաբոնում գտնվող իր տանը 2018 թվականի սեպտեմբերի 25-ին 84 տարեկան հասակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի կին լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Պորտուգալացի կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Պորտուգալացի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ
Գամբարանա
Բնակչությունը 274 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 23 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 27030։ հեռախոսային կոդ՝ 039։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ռասուլլու (այլ կիրառումներ)
Ռասուլլու կարող է վերաբերել՝
Ալեքսանդր Կուլեբյակին
Կուլեբյակին, Ալեքսանդր Պարֆենտիի (ըստ այլ աղբյուրների ՝ Պարֆենի)
/29. 05. 1870/1871թ., Թերսկի մարզ՝ ստանիցա Չերվլյոնայա – 1923, Թիֆլիս, Վրաստան, ԽՍՀՄ/, ռուս զինվորական՝ կազակ, գեներալ-լեյտենանտ (1917)։ Գնդապետ Պ. Տ. Կուլեբյակինի որդին։ Բանաստեղծ, նաև հայ, վրաց, պարսկական պոեզիայի թարգմանիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1870 թ. մայիսի 29-ին՝ Թերսկի մարզի Չերվլենայա ստանիցայում։
Կրթությունը ստացել է Սանկտ Պետերբուրգի 2-րդ կադետական կորպուսում։
Արմենիա (թերթ, Բուենոս Այրես)
«Արմենիա», լույս է տեսնում 1931 թվականից Բուենոս Այրեսում։ 1954-1989 թվականներին՝ օրաթերթ, 1989 թվականից՝ շաբաթաթերթ՝ հայերեն, իսպաներեն։ ՀՀԴ պաշտոնաթերթ։ Խմբագիրներ՝ Սարգիս Թոփչյան, Ռեն (Ռուբեն Վարդանյան), Արսեն Միքայելյան, Աշոտ Արծրունի, Վարդան Գևորգյան, Հովհաննես Դևեջյան, Պետրոս Հաջյան, Խաչիկ Տեր-Ղուկասյան (1987 թվականից)։ Լուսաբանում է արգենտինահայ գաղութի հասարակականվ ֊քաղաքական կյանքը, տպագրում միջազգային լուրեր, գրական նյութեր, տեղեկություններ Հայաստանից։ 1931-1982 թվականներին ունեցել է սեփական տպարան։
Ալեքսանդր Կուլեբյակին
Կենսագրություն
1914-1918 թվականների Առաջին համաշխարհային պատերազմ ի մասնակից էր։ Պատերազմի առաջին օրերից Կուլեբյակինը գնդապետի պաշտոնում ղեկավարել է Կարադերբենդի ջոկատը, որը սպասարկում էր Սարիղամիշի ջոկատի ձախ թևը։ Իր հրամանատարության ներքո քաջաբար մարտնչում էր 3-րդ Հայկական դրուժինան՝ Համազասպ Սերվաստյանի (Սրվանձտյանի) ղեկավարությամբ։ 1914 թվականի նոյեմբերի 4-ին՝ դրուժինան ժամանեց Դելիբաբա գյուղը, որտեղ այն ժամանակ գտնվում էր ռուսական ջոկատի շտաբը։ Նոյեմբերի 6-ին դրուժինան անցավ  գնդապետ Կուլեբյակինի ենթակայության տակ, ում ջոկատում էլ ստացել է մարտական մկրտություն՝ քրդերի դեմ մարտում։ 1914 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, լինելով Բաշկեյսքի արիերգարդի պետ, գնդապետ Ա. Կուլեբյակինը Կովկասյան 1-ին բանակային կորպուսի հրամանատարին՝ գեներալ-մայոր Նիկոլայ Պրժևալսկ ուն զեկույց է ուղարկել` «Այսօր 3-րդ հայկական ջոկատը ժամանակավորապես դուրս է մնում ինձ վստահված ջոկատից՝ վերակազմավորելու և համալրելու իր կազմը՝ Կագիզմանում կորուստ կրելու պատճառով։ Ի պաշտոնե և իմ խղճով պարտավորված եմ վկայելու ողջ թիմի և հատկապես նրա պետ Համազասպի՝ ջանասեր ու անմնացորդ աշխատանքը» (մեջբերումը՝ ՀՀ-ի Կենտրոնական պետական պատմական արխիվ, ֆ. 121, ց. 1, գ. 5, թ. 20) :
Կովկասյան 1-ին բանակային կորպուսի հրամանատար, գեներալ-մայոր Պրժևալսկու հատուկ հրամանով Համազասպ Սրվանձտյանին տրվել է «Ազնիվ և քաջարի ծառայության համար» շնորհակալագիր։
Ա. Կուլեբյակինը, 1915 թվականի գարնանը, ռուսական բանակի ընդհանուր հարձակման, նրա նահանջի, ստեղծված ծանր դրության, Վան ում պաշտպանական մարտերի մասնակիցն ու վկան էր ։ «Վանեցիների ապստամբությունը պայմանավորված էր հայերի սիստեմատիկ հետապնդումներով՝ նրանք չէին թաքցնում Ռուսաստանի հանդեպ իրենց ձգտումները։ Թուրքերը ձգտում էին ամբողջ երկրում թուլացնել հայկական տարրի՝ տնտեսական սնանկացման, ինչպես նաև հայ ականավոր գործիչների զանգվածային ձերբակալությունների, ծեծի և եզակի սպանությունների միջոցով»,- գրում է Կուլեբյակինը։
Ա. Կուլեբյակինը ղեկավարել է Կովկասի 4-րդ Կազակական դիվիզիայի 2-րդ բրիգադը (04.06.1915-06.12.1915թ.): Լավ ծառայության համար շնորհվել է գեներալ-մայորի կոչումով (06.12.1915, հ. 31.12.1914թ.)՝ նույն բրիգադի հրամանատարի պաշտոնում հաստատվելով (06.12.1915-13.07.1916թ.):
1915 թվականի նոյեմբերի 17-ից գեներալ-մայոր Ա. Կուլեբյակինը զբաղեցրել է Վանի ջոկատի պետի պաշտոնը։ Ջոկատի կազմում էին նաև 1-ին Հայկական դրուժինան՝ գեներալ Անդրանիկ Օզանյանի հրամանատարությամբ և 3-րդ Հայկական դրուժինան՝ Համազասպի գլխավորությամբ։
1916 թվականի հուլիսի 13-ից զբաղեցրել է Կովկասի կազակական 2-րդ դիվիզիայի հրամանատարի պաշտոնը։ Գլխավորել է Սոուջբուլագի ջոկատը։ Հուլիսի 28-ին զորամիավորման հրամանատարի հրամանով իր սկզբի տակ միավորեց Սոուջբուլագի և Թավրիզ ի ջոկատները։
1917 թվականի հունիսի 1-ից գեներալ-մայոր Ա.Կուլեբյակինը զբաղեցրել է Կովկասի 4-րդ բանակային կորպուսի հրամանատարի պաշտոնը։ Կորպուսին կից գործում էին Հայկական 1-ին, 2-րդ, 5-րդ հրաձգային գումարտակները։
1917 թվականի նոյեմբերին՝ թողել է ճակատը և մեկնել Թիֆլիս։
1918 թվականի օգոստոսի 1-ից՝ Կամավորական բանակի զինվորականան պաշտոնյաների ռեզերվում էր։
1920թ. ապրիլի 28-ին Բաքվում ձերբակալվել էր կարմիրների կողմից և տեղափոխվել Մոսկվա։  Կալանքի տակ էր Կոժուխովի ճամբարում (մինչև 23.04.1921 թ.):
Ավելի ուշ տեղափոխվել է հոսպիտալ, այնուհետև ազատ է արձակվել և մեկնել Թիֆլիս՝ ընտանիքի մոտ։
(7723) Լագեր
(7723) Լագեր (Lugger), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1952 թվականի օգոստոսի 28-ին Ինդիանայի համալսարանի կողմից Բրուկլինում ։
Ալեքսանդր Կուլեբյակին
Պարգևներ՝
* Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշան (1903)
* Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշան (1906)
(7723) Լագեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1952 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ինդիանայի համալսարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Ալեքսանդր Կուլեբյակին
Պարգևներ՝
* Սուրբ Վլադիմիր 3-րդ աստիճանի շքանշան (1909)
* Բարձրագույն բարեհաճություն՝ լավ ծառայության համար (25.07.1915)
Գրական գործունեություն
Հայագետ, արվեստաբան Լևոն Լիսիցյանը գրում էր. «Զորավար Կուլեբյակինը, ինքը լինելով Տերսկի կազակներից, միշտ մեծ համակրանք և հետաքրքրություն է տածել հայ ժողովրդի հանդեպ, զգացել և հարգել է նրա ձգտումներն ու ցավը և հայտնի է եղել որպես անզիջում մտքի և լուսավոր հոգու մարդ»։
Ռուս գեներալի ստեղծագործական գործունեությունը անտարբեր չթողեց հայ ընթերցողին։ Հայկական «Վերաշինություն» կոմիտեն 1917 թվականին 3000 օրինակ տպաքանակով հրատարակել է Ա. Կուլեբյակինի «Մհերի դուռը» պոեմը /Սասունցի Դավթի և «Սասունցի խելագարներ» էպոսից՝ Փոքր Մհերի մասին հատվածի մշակումն է/։ Հրատարակվել է նաև «Վանի արձագանքներ» բանաստեղծությունների շարքը։
Պոեմը վերահրատարակվել է «Հայկական լրատու»-ի կողմից (Մոսկվա)։
Թիֆլիսում Ալեքսանդր Կուլեբյակինը բարեկամական հարաբերություններ է պահպանել հայ մշակույթի, գրականության և հասարակական ու քաղաքական գործիչների բազմաթիվ ներկայացուցիչների հետ։ Հատկապես մտերիմ հարաբերություններ է ունեցել հայ բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի հետ։
Ա. Կուլկբյակինը «Աղթամար» (հիմնված լեգենդի վրա), «Մասիսի խաչը. Երկու լեգենդ» (նվիրված Հովհ. Թումանյանին), «Նանե» պոեմների և Հայաստանին նվիրված բազմաթիվ բանաստեղծությունների հեղինակն է։
Ա. Կուլեբյակինը բավականին ակտիվ զբաղվել է թարգմանչական գործունեությամբ։ Այսպես, «Ars» ամսագրի 1918 թվականի 1-ին համարում հրապարակվել են նրա թարգմանությամբ Օմար Խայամի յոթ քառյակներ և Նիկո Բարատաշվիլիի «Ձի» բանաստեղծությունը։
Ա. Կուլեբյակինի գրչին են պատկանում նաև մի շարք պատմվածքներ (տպագրված են «Ծիածան» /«Ռադուգա»/ գեղարվեստագրական և հումորային հանդեսի 1919 թվականի 1-ին համարում)։
Աստերոիդների ցանկ (244001-244100)
Աստերոիդների ցանկ (243901-244000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (244101-244200)
Անուշ Բեղլոյան
Անուշ Բեղլոյան, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավոր, ֆիզիկոս ։
Կենսագրություն
Անուշ Բեղլոյանը ծնվել է 1969 թվականի հուլիսի 31-ին Երևանում։