cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հրազդանի ջրաէլեկտրակայան
Հրազդանի հիդրոէլեկտրակայան (նախկինում Աթարբեկյանի հիդրոէլեկտրակայան), Սևան-Հրազդան կասկադի երկրորդ հիդրոէլեկտրակայան։ Կառուցվել է 1954-1959 թվականներին, Հրազդանի շրջանի նախկին Աթարբեկյան գյուղում։ Օգտագործում է Սևանի ՀԷԿ-ի հեռացնող թունելի ելքի և Հրազդանի ջրամբարի միջև ընկած հատվածի 149 մետր անկումը։ Դերիվացիան (15,1 կիլոմետր) Սևանի ՀԷԿ-ի հեռացնող թունելի շարունակությունն է և անցնում է Հրազդան գետի ձախ ափով։
Կառույցը ներառում է.
Կազմված է 7785 մ ընդհանուր երկարության 3 բաց ջրանցքներից և 6370 մ ընդհանուր երկարության 2 թունելից։ Երրորդ ջրանցքի վերջում տեղավորված է սիֆոնային ջրաթափով ճնշման ավազանը, որից ջուրը 2 առանձին պողպատե խողովակաշարերով հոսում է դեպի տուրբինները։ Հրազդանի հիդրոէլեկտրակայան տեղադրված են 81,6 ՄեգաՎատտ ընդհանուր հզորությամբ 2 հիդրոագրեգատ (յուրաքանչյուրը 40.8 ՄՎտ) ։ Շառավղաառանցքային տուրբինները գերմանա–ավստրիական «Ֆոյթ» (Voith) ընկերության արտտադրության են, գեներատորները Սիմենս (Siemens-Schuckert) ընկերության։ Բոլոր արտադրական պրոցեսներն ավտոմատացված են։ Կառավարումը կատարվում է նաև Երևանի կենտրոնական դիսպետչերական կայանից։
330/220/110 կՎ բաց ենթակայանը ՀՀ էներգերտիկ համակարգի հանգուցային ենթակայանն է․ որն ապահովում է կապը հարևան պետությունների էներգետիկ համակարգերի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի ջրաէլեկտրակայաններ հ
Արծաթագործություն
Արծաթագործություն, դեկորատիվ–կիրառական արվեստի հնագույն տարածված տեսակներից, արծաթյա գեղարվեստական իրերի պատրաստում՝ հաճախ այլ թանկարժեք մետաղների (տես Ոսկերչություն) և քարերի համադրությամբ։ Տարածված է եղել Հին Եգիպտոսում, Հունաստանում, Իրանում, Չինաստանում, Հնդկաստանում, Բյուզանդիայում և այլուր։ Հայաստանում այն զարգացած է եղել հին ժամանակներից։ Արծաթից պատրաստված աչքի ընկնող գեղարվեստական առարկաներ գտնվել են էրեբունիում, Երզնկայի շրջանում (մ․ թ․ ա․ V–IV դարեր), Արտաշատում (մ․ թ․ ա․ II-I դարերում)։
Հետագայում էլ արծաթագործության կարևոր կենտրոններ եղել են Վանը, Երզնկան, Դվինը, Կարինը (էրզրում), Անին, Երևանը, Ալեքսանդրապոլը (Լենինական), Թիֆլիսը, Կ․ Պոլիսը, Ախալցխան, Շուշին, Շամախին և այլ քաղաքներ։ Արծաթագործության հիանալի նմուշներ են ստեղծել Կիլիկիայի հայ վարպետները։
Կիրառվել են զանազան տեխնիկական հնարներ՝ «ձուլում», «դրվագում», «ցանցկեն», «փորագրություն», «դրոշմում», «սևադապատււմ», «ֆիլիգրան» (ցանցկեն) «արծնակիտում» (էմալապատում)։ Հայ վարպետները պատրաստում էին թագեր, խույրեր, գավազաններ, կանացի նուրբ մանյակներ, ապարանջաններ, ճակատնոցներ, թասակներ, ականջօղեր, հերազարդեր, գոտիներ, սպասք, ձեռագրերի կազմեր, եկեղեցական սպասքներ։ խորհրդային շրջանում հայկական Ա–յան ավանդույթները շարունակեցին՝ Վ․ Հացագործյանը, Ն․ Դիոնեսյանը, Հ․ Ստեփանյանը, Ն․ Տեր–Ղևոնդյանը, Կ․ Նորաշխարյանը, Ն․ Դույումճյանը, ժ․ Չուլոյանը, Հ․ Փիլիպոսյանը, ժ․ Մազլումյանը, որոնք այն հարստացրին նոր ձևերով ու բովանդակությամբ։ Նրանց ստեղծագործությունները ցուցադրվել են հանրապետական, միութենական և արտասահմանյան ցուցահանդեսներում։ Արծաթյա բարձրարվեստ իրեր է արտադրում Երևանի ոսկերչական գործարանը։
Վիեննայի հարձակողական գործողություն
Վիեննայի հարձակողական գործողություն կամ Վիեննայի ռազմագործողություն, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի շրջանակներում Կարմիր բանակի կողմից իրականացված ռազմավարական հարձակողական գործողություն ընդդեմ գերմանական զորքերի։ Իրականացվել է 1945 թվականի մարտի 16-ից ապրիլի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում 2-րդ և 3-րդ ուկրաինական ճակատների կողմից Արևմտյան Հունգարիայում և Արևելյան Ավստրիայում։
Արծաթագործություն
Գրականություն
Կատեգորիա:Արվեստ
Լիպոսակցիա
Լիպոսակցիան (liposuction) ճարպի հեռացման միջամտության տեսակ է, որն օգտագործվում է պլաստիկ վիրաբուժության մեջ ։ Չկան ապացույցներ, որոնք հաստատեն ամիսներ անց ազդեցությունը քաշի վրա, կամ ճարպակալման հետ կապված խնդիրները ։ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում այն ամենահաճախ իրականցվող կոսմետիկ վիրաբուժական միջամտությունն է ։
Վիեննայի հարձակողական գործողություն
Ստեղծված իրավիճակ
Վիեննայի գրավման ռազմագործողության նախապատրաստումն ու իրականացումը առաջադրվել է 2-րդ և 3-րդ ուկրաինական ճակատների հրամանատարության առջև 1945 թվականի փետրվարի 17-ին ԽՍՀՄ զինվորական Գլխավոր շտաբի № 11027 հրամանի հիման վրա ։ Գրոհի նախապատրաստական աշխատանքներին հատկացվել էր շուրջ մեկ ամիս։ Ռազմագործողության մեկնարկի ամսաթիվ էր նշանակվել մարտի 15-ը։ Շուտով խորհրդային զորքերի հրամանատարությանը հայտնի է դառնում, որ Վերմախտը նախապատրաստում է լայնամասշտաբ հակագրոհ իրականացնել Բալատոն լճի շրջանում։ Այդ կապակցությամբ 3-րդ ուկրաինական ճակատի զորքերին հրահանգվում է գրոհի նախապատրաստական աշխատանքները շարունակել, ժամանակավորապես անցնել պաշտպանության և նախապես պատրաստված պաշտպանողական բնագծերում հյուծել հակառակորդի տանկային խմբավորումը։ Այնուհետև նախատեսվում էր Վիեննայի ուղղությամբ անցնել հարձակման։ Հետագա իրադարձությունները հաստատեցին այդ այդ որոշումների արդյունավետությունը։ Բալատոն լճի շրջանում կազմակերպված գերմանական հակագրոհը Բալատոնյան ռազմագործողության շրջանակներում խորհրդային զորքերի իրականացրած գործողությունների հետևանքով ետ է մղվում։ Գերմանական հրամանատարության առաջադրած նպատակը չի իրականանում, բայց գլխավոր ուղղությամբ գերմանական զորքերին հաջողվում է խորանալ դեպի խորհրդային զորքերի հսկողության տակ գտնվող տարածք շուրջ 30 կմ-ով։ Ճակատամարտի հետևանքով ձևավորված ռազմաճակատի գիծը խորհրդային հրամանատարությանը հնարավորություն տվեց շրջափակել հակառակորդի սեղմված տանկային խմբավորումը, իսկ Վերմախտին հասցված լուրջ կորուստները ուժերի հավասարակշռությունը փոխեցին հօգուտ Կարմիր բանակի։
Լիպոսակցիա
Լուրջ բարդություններ են համարվում խորանիստ երակների թրոմբոզը, օրգանի թափածակումը, արյունահոսությունը և վարակը : Մահվան ելքեր կարող են հանդիպել մեկը տաս հազարի հաճախականությամբ ։
Վիեննայի հարձակողական գործողություն
Ռազմագործողության պլան
Ռազմագործողությունը ենթադրում էր 4-րդ և 9-րդ գվարդիական բանակների ուժերով հիմնական հարվածը հասնել Սեկեշֆեհերվարից հյուսիս գտնվող շրջանից՝ նպատակ ունենալով շրջափակել ՍՍ-ի 6-րդ տանկային բանակին։ Հետագայում նախատեսվում էր հիմնական ուժերով զարգացնել գրոհը Պապա, Շոպրոն և այնուհետև հունգարա-ավստրիական սահմանի ուղղությամբ։ Նախատեսվում էր նաև ուժերի մի մասով առաջ ընթանալ Սոմբատհեյ և Զալաէգերսեգ բնակավայրերի ուղղությամբ հակառակորդի խմբավորման ոչնչացման համար։ 26-րդ և 27-րդ պետք է սկսեին առաջխաղացումն ավելի ուշ և նպաստեին արդեն շրջափակման մեջ հայտնված հակառակորդի ոչնչացմանը։ 57-րդ և 1-ին բուլղարական բանակները, որոնք գործում էին 3-րդ ուկրաինական ճակատի ձախ թևում, պետք է անցնեին հարձակման Բալատոն լճից հարավ՝ նպատակ ունենալով ջախջախել հակառակորդին և տիրել նավթաբեր ջրանը Նագիկանիզա կենտրոնով։ 2-րդ ուկրաինական ճակատի 46-րդ բանակը, որը ուժեղացվել էր 6 գվարդիական տանկային բանակներով և 2 հրետանային ճեղքող դիվիզիաներով, պետք է մարտի 17-18-ին սկսեր հարձակումը Դանուբից հարավ և 3-րդ ուկրաինական ճակատի զորքերի հետ միասին ջախջախել հակառակորդի դիմադրող խմբավորմանը՝ զարգացնելով դեպի Դյորի ուղղությամբ գրոհը։
ԽՍՀՄ
Ուկրաինական 3-րդ ճակատ (Խորհրդային Միության հրամանատար մարշալ Ֆ.Ի.Տոբուխին, շտաբի պետ գեներալ-գնդապետ Ս.Պ.Իվանով)։
Լիպոսակցիա
Միջամտությունը կարող է իրականացվել ընդհանուր, ռեգիոնալ և տեղային անզգայացմամբ։ Միջամտության համար անհրաժեշտ են հատուկ կանյուլյաներ և բացասական ճնշում ճարպը քաշելու համար ։ Այն ավելի նպատակահարմար է կիրառել այն մարդկանց դեպքում ովքեր ունեն նորմալ քաշ և լավ մաշկային առաձգականություն ։
Վիեննայի հարձակողական գործողություն
ԽՍՀՄ
Ուկրաինական 2-րդ ճակատի ուժերի մի մասը (Խորհրդային Միության հրամանատար մարշալ Ռ.Յ.Մալինովսկի, շտաբի պետ գեներալ-գնդապետ Մ.Վ.Զախարով)։
18-րդ օդային բանակ (ավիացիայի գլխավոր մարշալ Ա.Ե.Գոլովանով) Ընդամենը՝ Կարմիր բանակ 644 700 մարդ, 1-ին բուլղարական բանակ՝ 100 900 մարդ 12190 հրացան և ականանետեր, 1318 տանկ և ինքնագնաց հրետանային միջոցներ, 984 ինքնաթիռ ։
Լիպոսակցիա
Վերցված ճարպը իհարկե անհայտանում է, բայց ամիսներ անց օրգանիզմի ընդհանուր ճարպը վերաբաշխվում է հասցնելով այն նույն մակարդակի, ինչ վիրահատությունից առաջ էր ։ Սա իրականանանում է չնայած պահպանվող նախկին դիետաների և ֆիզիկական վարժությունների։ Ճարպի մի մասը վերադառնում է միջամտության հատված, բայց հիմնական ավելացած ճարպը բաշխվում է որովայնի շրջանում։ Ընդերային ճարպը այն ճարպն է, որն առաջանում է ներքին օրգանների շուրջ. մեծանալով այն հանգեցնում է կյանքի տևողությունը կարճեցնող հիվանդությունների, ինչպիսիք են՝ շաքարային դիաբետ, կաթված և սրտամկանի ինֆարկտ ։
Լուսիո
Լուսիմար Ֆերեյրա դա Սիլվա (Lucimar Ferreira da Silva, ), առավելապես հայտնի է որպես Լուսիո (Lúcio), բրազիլացի նախկին ֆուտբոլիստ, կենտրոնական պաշտպան։
Լիպոսակցիա
Կիրառում
Լիպոսակցիան հիմնականում կիրառվում է փոփոխության ենթարկելու համար մարմնի ձևը ։ Մարմնի քաշի կորուստը լիպոսակցիայի հետևանքով կրում է կարճաժամկետ բնույթ աննշան երկար էֆեկտով։ Մի քանի ամիս անց ճարպը վերադառնում է և վերաբաշխվում ։ Լիպոսակցիան չի օգնում ճարպակալման հետ ասոցացված հիվվանդությունների դեպքում, օրինակ՝ ինսուլինային ռեզիստենտականության ժամանակ ։ Այն նաև կարող է կիրառվել որպես ավելորդ ճարպի հեռացման մեթոդ քրոնիկ վիճակների՝ լիմֆէդեմաների դեպքում ։
Լուսիո
Հայտնի է «Ինտերնասիոնալ», «Բայեր 04», «Բավարիա», «Ինտեր» ակումբներում իր ելույթներով։ 2002 թվականի աշխարհի առաջնության գավաթակիր, 2010 թվականի Չեմպիոնների լիգայի հաղթող։
Վիեննայի հարձակողական գործողություն
Գերմանիա
«Հարավ» բանակի խմբավորման ուժերի մի մասը (հետևակի գեներալ Օտտո Վյոլեր, ապրիլի 7-ից գեներալ-գնդապետ Լոտար Ռենդուլիչ)։
Լուսիո
Կարիերա
Լուսիոն իր ակումբային կարիերան սկսել է «Պլանալտինա» ակումբում, որտեղ հանդես է եկել հարձակվողի դիրքում։ 1997 թվականին տեղափոխվել է «Գուարա» ակումբ։ Այդ տարում Բրազիլիայի գավաթի «Գուարայի» և «Ինտերնասիոնալի» միջև եզրափակչից (0-7) հետո Լուսիոն հրավիրվում է «Ինտերնասիոնալի» կազմ, որի տրանսֆերի համար նրանք վճարեցին 300 հազար կրուզեյրո (100 հազար եվրո)։ Առաջին մրցաշրջանում Լուսիոն ակումբի հետ նվաճեց Լիգա Գաուշուն։ Այդ ակումբում նա անցկացրեց 3 տարի։
Վիեննայի հարձակողական գործողություն
Գերմանիա
«Ֆ» բանակի խմբավորման ուժերի մի մասը (գեներալ-ֆելդմարշալ Մաքսիմիլիան ֆոն Վեյխս), մարտի 25-ից «Ե» բանակի խմբավորման ուժերի մի մասը (գեներալ-գնդապետ Ալեքսանդր Լյոռ)
Լիպոսակցիա
Ռիսկեր
Գոյություն ունեն մի շարք բարդություններ, որոնք կարող են հանդիպել ցանկացած լիպոսակցիայի ժամանակ։ Ռիսկերը մեծանում են, երբ միջամտությունը ընդգրկում է մարմնի մեծ հատվածներ, բազմակի կտրվածքներ, հյուսվածքի մեծ ծավալի հեռացում և զուգակցող վիրահատական միջամտություններ միևնույն ժամանակ։
Վիեննայի հարձակողական գործողություն
Գերմանիա
Ավիացիոն օգնությունը իրականացնում էր 4-րդ օդային նավատորմ։
Առաջադիր պլացենտայի շերտազատում
Առաջադիր պլացենտայի շերտազատումը պլացենտայի տեղակայման անոմալիա է, երբ այն ամրանում է արգանդի ստորին սեգմենտին և փակելով արգանդի ներքին օղը խոչընդոտ է հանդիսանում ծնվող պտղի համար։
Լիպոսակցիա
Ռիսկեր
Հետևյալը ընդգրկում է, բայց չի ամբողջացնում բարդությունների ցանկը։
Տեխնիկա
Հիմնականում ճարպը հեռացվում է կանյուլյայի (խոռոչավոր խողովակ) և ասպիրատորի (քաշող սարք) միջոցով։ Լիպոսակցիայի տեխնիկան կարող է դասակարգվել ըստ ներարկվող հեղուկի քանակի, և ըստ կանյուլյայի աշխատանքի մեխանիզմի։ Եթե հեռացված ճարպը օգտագործվելու է որպես ֆիլլեր դեմքի կամ շուրթերի շրջանում, ապա անհրաժեշտ են ճարպը հեռացնելու ավելի ճշգրիտ գիտելիքներ։
Էներգո-ասոցացված լիպոսակցիա
Կիրառվում է կանյուլյան վեր և վար տանելով, թրթռացող շարջումների միջոցով, ավելի շատ ծավալի ճարպի հեռացման համար։ Համեմատելով հասարակ լիպոսակցիայի տեխնիկայի հետ, այն ավելի քիչ էներգիա է պահանջում վիրաբույժից, միևնույն ժամանակ ավելի շատ ճարպ հեռացնելով։ Այն հաճախակի կիրառվում է դժվար, երկրորդային, սպիացած, կպումային հատվածներում, և երբ անհրաժեշտ է ճարպ՝ այլ տեղամասեր տեղաթոփելու նպատակով ։
Կարեր
Բժիշկները միանշանակ վերաբերմունք չունեն լիպոսակցիայից հետո կարեր դնելու հարցում։ Քանզի կտրվածքները փոքր են, իսկ արտահոսող հեղուկի քանակը շատ, որոշ վիրաբույժներ նախընտրում են բաց թողնել կտրվածքը ապահովելով հեղուկի հեշտ արտահոսքը։ Վիրաաբույժների մյուս մասը կարում են կտրվածքը մասնակի, տեղ թողնելով հեղուկի արտահոսքին ։
Պատմություն
1977 թվականին Ֆիշեր եղբայրները դիտարկեցին 245 դեպքեր, պլանոտոմային սարքի միջոցով տամբիոնի կողմնային շրջանների (ազդրի) ցելյուլիտի բուժման նպատակով։ Դեպքերի 4,9%- մոտ նկատվեց սերոմայի առաջացում, անկախ դրենավորման առկայությունից և կոմպրեսիոն վիրակապերից, 2,0%-ի մոտ առաջացավ կեղծ բուշտ (պսևդոցիստ), որոնք պահանջում էին պատիճի հեռացում ավելի մեծ կտրվածքի միջոցով (+ 5,0 մմ) և պլանոտոմի կիրառում ։
Լուսիո
Կարիերա
2000 թվականին Լուսիոն տեղափոխվեց Լևերկուզենի «Բայեր», իսկ տրանսֆերը կազմեց 5.5 միլիոն եվրո։ Առաջին մրցաշրջանում նա ակումբում անցկացրեց 15 խաղ և խփեց 5 գոլ։ «Բայերը» առաջնությունում զբաղեցրեց չորրորդ տեղը, ինչը հնարավորություն տվեց մասնակցելու Չեմպիոնների լիգային։ Հաջորդ մրցաշրջանում ակումբը զբաղեցրեց 2-րդ տեղը և հասավ Գերմանիայի գավաթի եզրափակիչ, որտեղ պարտվեց «Շալկե 04-ին»։ Նույն մրցաշրջանում ակումբը հասավ նաև Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ, որտեղ 1-2 հաշվով զիջեց Մադրիդի «Ռեալին», իսկ Լուսիոն դարձավ գոլի հեղինակ։ Հաջող ելույթներից հետո նրան ցանկացան իրենց շարքերում տեսնել մի շարք եվրոպական գրանդներ։ 2003 թվականի հուլիսին նրան պայմանագիր առաջարկեց «Ռոման», բայց գործարքը չկայացավ ։
Լիպոսակցիա
Պատմություն
Հարաբերականորեն ժամանակակից մեթոդ մարմնի ուրվագծման և ճարպի հեռացման համար առաջին անգամ կիրառել է ֆրանսիացի վիրաբույժ Շառլ Դյուժյեն, բայց 1926 թվականին տեղի ունեցած դեպքը, որը հանգեցրեց ֆրանսիացի պարողի ոտքի ամպուտացիայի՝ չափազանց շատ հյուսվածքների հեռացման և չափից ավել վերքի խուլ փակման պատճառով, հանգեցրեց այս միջամտության հանդեպ հետաքրքրության անկման տասնամյակների ընթացքում ։
Առաջադիր պլացենտայի շերտազատում
Առաջադիր պլացենտա շերտազատում
Սովորաբար պլացենտան ամրանում է արգանդի մարմնի հատվածում, ազատ թողնելով ստորին եզրը՝ չխոչընդոտելու համար պտղի ծննդին։ Առաջադիր պլացենտան հանդիպում է 0․2-0․6% դեպքերում։ Մայրական մահացությունն այս դեպքում կազմում է 0-0․9% և հիմնական պատճառը արյունահոսությունն է։ Այս անոմալիայի դեպքում վաղաժամ ծննդաբերությունները կազմում են 20%։ 17-26% դիտվում է ներարգանդային մահացություն, ինչը պայմանավորված է պտղի անհասությամբ։
Լուսիո
Կարիերա
2009 թվականի հունիսի 16-ին նա տեղափոխվեց իտալական «Ինտեր», կնքեց 3 տարվա պայմանագիր՝ տարեկան 4.5 միլիոն եվրո աշխատավարձով ։ Տրանսֆերի արժեքը կազմեց 7 միլիոն եվրո ։ Բրազիլացու հեռացման պատճառը գերմանական ակումբի նոր մարզիչ Լուի վան Գալն էր, որը պաշտպանին հայտնել էր, որ նրա հետ հույսեր չի կապում ։ Առաջին մրցաշրջանում Լուսիոն նոր ակումբում անցկացրեց 48 հանդիպում և դարձավ երկու գոլի հեղինակ։ Նա օգնեց թիմին հաղթել առաջնությունը, Իտալիայի գավաթը և սուպերգավաթը, Չեմպիոնների լիգան։
Լիպոսակցիա
Պատմություն
Լիպոսակցիան հայտնվեց 1960-ական թվականների վերջում, Եվրոպայի վիրաբույժների աշխատանքի արդյունքում ճարպի հեռացման մեթոդների կիրառմամբ, որոնք սահմանափակված էին քիչ արյունատար անոթներ պարունակող տեղամասերով, պայմանավորված տեխնիկայի արդյունքում արյունահոսությունների վտանգով ։ 1970 թ-ական թվականների կեսերին Արպադ և Ջիորգիո Ֆիշերները ստեղծեցին բթածայր կանյուլյայի տեխնիկան կապված ներքաշող մեխանիզմի հետ. նրանք օգտագորեցին ճարպի հեռացման համար միայն ազդրի արտաքին մաերեսից ։ Իվ-Ժերար Իլլյուզը և Ֆուրնյեն ընդլայնեցին Ֆիշերների աշխատանքը ամբողջ մարմնի համար, որտեղ որ հնարավոր էր, օգտագործելով տարբեր տրամաչափի կանյուլյաներ ։ Ավելի ուշ Իլլոուզը մշակեց «թաց» տեխնիկան, որի ժամանակ, մինչև հեռացումը, ճարպային հյուսվածք էր ներմուծվում ֆիզիոլոգիական լուծույթ և հիալուրոնիդազա, որոնք օգնում էին լուծել ճարպը պահող հյուսվածքը ։ Ավելացվեց նաև լիդոկաին, որպես տեղային անզգայացնող ։ Ֆուրնյեն նաև ելույթ էր ունենում ի օգուտ կոմպրեսիոն վիրակապերի կիրառման, ճանապարհորդում և դասախոսություններ էր կարդում, որպեսզի տեխնիկան լայն տարածում գտնի ։ Եվրոպացիները միջամտությունը իրականացրին ընդհանուր անզգայացման պայմաններում։ 1980-ականներին ամերիկացի գիտնականները առաջին անգամ կիրառեցին մեթոդ, որը թույլ էր տալիս օգտագործել միայն տեղային անզգայացնողներ ։ Ջեֆրի Կլյայնը հրապարակեց մեթոդ, որը հայտնի դարձավ որպես «տումեսցենտային», որում շատ նոսրացրած լիդոկաինի մեծ ծավալը ադրենալինի հետ միասին օգնում է կառավարել արյունահոսությունը անոթասեղմման ՝էֆեկտի շնորհիվ, և նատրիումի բիկարբոնատ՝ որպես բոֆերային ագենտ ։
Վիեննայի հարձակողական գործողություն
Գերմանիա
Ընդամենև՝ 410 000 մարդ, 5900 հրացան և ականանետեր, 700 տանկ և գրոհող զենքեր, 700 ինքնաթիռ
Լիպոսակցիա
Պատմություն
2015 թվականին Ամերիկայում լիպոսակցիան գերազանցեց իր հաճախականությամբ կրծքագեղձի մեծացման վիրահատություններին ։
Վիեննայի հարձակողական գործողություն
Ուկրաինական 3-րդ ճակատի գծի ռազմական գործողություններ
Մարտի 16-ին 15:30 րոպեյին մեկ ժամյա հրետանային պատրաստությունից հետո Ուկրաինական 3-րդ ճակատի աջ թևի երկու գվարդիական բանակների զորքերը անցան հարձակման։ Հանկարծակի և հուժկու հրետանային կրակը այնպես էր ցնցել հակառակորդին, որ սկզբնական շրջանում որոշ հատվածներում դիմադրություն ցույց չտրվեց։ Սակայն շուտով, վերականգնելով զորքերի կառավարումն ու օգտագործելով տեղանքի հարմար դիրքը, գերմանական հրամանատարությունը կարողացավ միջանկյալ պաշտպանական դիրքերում կազմակերպել դիմադրություն և կանգնեցնել խորհրդային զորքերի առաջխաղացումը։ Մինչև առավոտ խորհրդային զորքերին հաջողվեց մտնել գերմանացիները խորքը ընդամենը 3-7 կմ։ Առաջընթացի զարգացման և հարվածի ուժեղացման համար մարտի 16-ի երեկոյան Ուկրաինական 2-րդ ճակատից ռազմաճակատ տեղափոխվեց 6-րդ գվարդիական տանկային բանակը ։ Մինչև տանկային ստորաբաժանումները վերադասավորվում էին նոր ուղղություններում՝ 4-րդ և 9-րդ գվարդիական բանակները տակտիկական գոտին հաղթահարելու համար մարտեր էին վարում։ Գերմանական զորքերը հարձակվողներին կատաղի դիմադրություն էին ցույց տալիս։ Որպեսզի կանխեն ՍՍ-ի 6-րդ տանկային բանակի հիմնական ուժերի շրջափակումը, գերմանական հրամանատարությունը սկսեց վտանգավոր հատվածները ամրացնել շփման գծի այլ հատվածներից բերված ստորաբաժանումներով։ Հատկապես կատաղի մարտեր էին ընթանում Սեկեշֆեհերվարի համար, որը իրենից ներկայացնում էր դիմադրության հզոր հանգույց՝ տեղակայված գերմանական դիմադրության տանկային ուժերի թևերի և թիկունքի միջև։ Մարտի 18-ի երեկոյան խորհրդային զորքերին հաջողվեց առաջանալ ընդամենը 18 կմ և լայնացնել ճեղքումը 36 կմ։ Այդ ընթացքում նշված վայրում արդեն տեղակայվել էր 6-րդ գվարդիական տանկային բանակը, որը Ուկրաինական 3-րդ ճակատի հրամանատարությունից հրաման էր ստացել մտնել ճեղքման մեջ և 27-րդ բանակի հետ միասին շրջափակել հակառակորդի բալատոնյան խմբավորումը։ Սակայն, գերմանական հրամանատարությունը նույնպես այդ ընթացքում վտանգված հատված էր արդեն տեղափոխել մի շարք ստորաբաժանումներ՝ 3 տանկային և 1 հետևակային դիվիզիա։ Մարտերը սկսվեցին ավելի կատաղի կերպով։ Այնուամենայնիվ, մարտերին խոշոր տանկային խմբավորման ներգրավումը արագացրեց Կարմիր բանակի առաջխաղացումը։ Մարտի 19-ի ընթացքում 6-րդ գվարդիական տանկային և 9-րդ գվարդիական բանակները հակառակորդի մեջ խորացան ևս 6-8 կմ։ Մարտի 20-ին հակառակ կողմից նրանց կողմից գերմանական ուժերին հարվածեցին 26-րդ և 27-րդ բանակները։ Շրջափակման մեջ հայտնվելու վտանգի պատճառով գերմանական հրամանատարությունը սկսեց հեռացնել սեփական զորքերը ելուստից։ Մարտի 22-ի երեկոյան գերմանացիների վերահսկողության տակ էր մնացել ընդամենը 2.5 կմ լայնությամբ միջանցք, որով խորհրդային զորքերի կրակի տակ արագորեն հեռանում էին ՍՍ-ի 6-րդ տանկային բանակի ստորաբաժանումները։ Ճիշտ ժամանակին կազմակերպված նահանջն ու թևերում կատաղի դիմադրությունը գերմանական զորքերին հնարավորույթուն տվեցին խուսափել հերթական աղետից։
Հետագա օրերին Ուկրաինական 3-րդ ճակատի գլխավոր ուժերը մարտեր սկսեցին Բակոնի լեռների սահմանին։ Շուտով Կարմիր բանակի հարվածի հետևանքով գերմանական հրամանատարությունը սկսեց իր զորքերի հետնահանջը նախօրոք Ռաբա գետի մոտ պատրաստված պահեստային դիրքեր։ Ըստ պլանի՝ գետի արևմտյան ափի հզոր պաշտպանական ամրությունները պետք է կանգնեցնեին խորհրդային զորքերի առաջխաղացումը։ Սակայն Ուկրաինական 3-րդ ճակատի զորքերի նպատակասլացառաջխաղացումը հնարավորություն չտվեց իրագործել մտադրությունը։ Հասնելով գետին՝ խորհրդային դիվիզիաները մարտեր վարելով անցան այն և շարունակեցին առաջխաղացումը դեպի հունգարա-ավստրիական սահման։
Մարտի 23-ին Գերագույն հրամանատարության գլխավոր շտաբը հաստատեց Ուկրաինական 3-րդ ճակատի հետագա գործողությունների նախագիծը։ Ճակատին հրամայվեց գլխավոր ուժերով (4-րդ, 9-րդ գվարդիական և 6-րդ գվարդիական տանկային բանակներ) զարգացնել առաջխաղացումը Պապայից և Շոպրոնից հյուսիս-արևմուտք ուղղությամբ։ 26-րդ բանակը պետք է հարված հասցներ Սոմբատհեին, իսկ 27-րդը՝ Զալաեգերսգին։ 57-րդն ու 1-ին բուլղարական բանակները հանձնարարություն ստացան ոչ ուշ քան ապրիլի 5-ից 7-ը նվաճել Նադկանիժա շրջանը։
Բալատոն լճից հյուսիս գտնվող ռազմաճակատը պահելու համար գերմանական հրամանատարությունը սկսեց ուժեղացնել այդ հատվածը «Ե» բանակային խմբավորման ստորաբաժանումներով։ Բացի այդ իրականացվեց զորքերի վերակազմավորում՝ նպատակ ունենալով զորքերի կառավարումը կենտրոնացնել մեկ հրամանատարության շուրջ:Այդ նպատակով մարտի 25-ին «Ֆ» բանակային խմբավորման հրամանատարությունը փոխանցվեց «Ե» բանակային խմբավորման հրամանատար գեներալ Ալեքսանդր Լյոռին ։
Լուսիո
Կարիերա
2011-12 մրցաշրջանը Միլանը ներկայացնող ակումբում Լուսիոյի համար վերջինն էր ։ 2012 թվականի հուլիսի 4-ին Լուսիոն տեղափոխվեց «Յուվենտուս»՝ կնքելով 2 տարվա պայմանագիր ։
Առաջադիր պլացենտայի շերտազատում
Առաջացման պատճառները
Տվյալ անոմալիայի առաջացման պատճառները բավարար ուսումնասիրված չեն, բայց գույություն ունի մի քանի վարկած։ Այսպիսով, եթե պտղաձվի պրոտեոլիտիկ հատկությունները նվազում են՝ այն ամրանում է արգանդի ստորին հատվածում, ինչը հնարավոր է արհեստական սերմնավորման, արտամարմնային բեղմնավորման և սաղմի տեղափոխման դեպքերում։ Ավելի հաճախ առաջադիր պլացենտայի առաջացման պատճառ հանդիսանում է արգանդի լորձատաղանթի փոփոխությունը, որն առաջանում է արգանդի քրոնիկ բորբոքման, բազմաթիվ ծննդաբերությունների և աբորտների հետևանքով։
Առաջացման մեխանիզմը
Արգանդի ստորին սեգմենտի ձևավորման ժամանակ կրճատվում են արգանդի ստորին հատվածի մկանաթելերը։ Ի տարբերություն արգանդի՝ պլացենտան չի կրճատվում և առաջանում է անհամապատասխանություն, ինչն էլ հանդիսանում է պլացենտայի շերտազատման պատճառ։ Սկսվում է արյունահոսություն, որը կարող է դադարել միայն արգանդի կծկանքների ավարտից հետո և անոթների թրոմբոզի հետևանքով ։
Դասակարգում
Առաջադիր պլացենտայի շերտազատման դասակարգման ժամանակ օգտագործվում էր չորս աստիճան։ Սակայն հիմա տարածված է ավելի պարզ տարբերակումը՝ մեծ և փոքր ․
Նախանշաններ
Առաջադիր պլացենտայի շերտազատման ժամանակ դիտվում է արյունահոսություն, որն ունի իրեն բնորուշ առանձնահատկություններ։ Արյունն ունի ալ կարմիր գույն։ Արյունահոսությունը շատ հաճախ սկսվում է գիշերը, հանգստի պայմաններում, ցավ չկա և ունի կրկնվող բնույթ, ինչն էլ կարող է բերել հղիի հարաճող սակավարյունության, ինչի հետևանքով ծննդաբերության ժամանակ չնչին արյունահոսությունը կարող է հանգեցնել հեմոռագիկ շոկի և պտղի հիպօքսիայի զարգացմանը։
Ախտորոշում
Ախտորոշման ժամանակ կարևոր նշանակություն ունի անամնեզը։ Արտաքին զննման ժամանակ պտղի ոչ ճիշտ դիրքի, կոնքային առաջադրության և պտղի առաջադիր մասի բարձր տեղակայման դեպքում հնարավոր է առաջադիր պլացենտայի շերտազատում ախտորոշման հաստատում։ Առավել ինֆորմատիվ մեթոդ է ԳՁՀ-ը, որի հավաստիությունը 98% է։ Ախտորոշիչ նպատակով հեշտոցային քննություն կատարվում է միայն խիստ անհրաժեշտության դեպքում, զգուշորեն, ընդլայնված վիրահատարանի պայմաններում։
Բուժում
Եթե ախտորուշվում է առաջադիր պլացենտա, ապա հղին ենթարկված է բարձր ռիսկի գործոնին, նրանց բուժումը խիստ անհատական է։ Բուժումը կարող է լինել պահպանողական կամ վիրաբուժական։ Եթե չկա արյունահոսություն և հղիությունը փոքր ժամկետի է, ապա կիրառվում են բուժման դասական կոնսսերվատիվ մեթոդներ՝ արգանդի կծկողականությունը նվազեցնող, հակաանեմիկ և պտղի վիճակը բարելավող միջոցներ։ ԳՁՀ-ի միջոցով ախտորոշվում է առաջադիր պլացենտան և պլացենտայի ցածր տեղակայումը, որից հետո արգանդի պարանոցի ներքին օղի մակարդակին դրվում են կարեր, որոնք նվազեցնում են վաղաժամ ծննդաբերությունները և պերինատալ մահացությանը։ Այս անոմալիան կեսարյան հատման ցուցում է միայն լրիվ առաջադիր պլացենտայի դեպքում ՝ կատարվում է 38 շաբաթականում մինչև արյունահոսության սկսվելը, իսկ մասնակի առաջադիր պլացենտայի դեպքում` պլանային կեսարյան հատման համար անհրաժեշտ են նաև այլ ախտաբանական խնդիրներ։ Ուժեղ կամ կրկնվող արյունահոսությունը շտապ կարգով կեսարյան հատման ցուցում է` անկախ հղիության ժամկետից, պտղի վիճակից և առաջադիր պլացենտայի տեսակից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հղիություն
Լուսիո
Կարիերա
2012 թվականի դեկտեմբերի 17-ին «Յուվենտուսը» դադարեցրեց Լուսիոյի հետ գործող պայմանագիրը։ Բրազիլացին «ծեր սինիորայի» կազմում անցկացրեց 4 խաղ ։ Հաջորդ օրը նա պայմանագիր կնքեց «Սան Պաուլու» ակումբի հետ ։
2015 թվականի հունիսին նա պայմանագիր կնքեց հնդկական «Գոա» ակումբի հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բավարիա Մյունխենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բայեր Լևերկուզենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Ալեքսանդր Արխիպենկո
Ալեքսանդր Պորֆիրևիչ Արխիպենկո, ուկրաինական ծագումով ամերիկացի քանդակագործ և նկարիչ։ Քանդակագործության մեջ կուբիզմի խոշոր ներկայացուցիչներից մեկը։
Կյանք և ստեղծագործություն
Ծնվել է Կիևում։ Հայրը` Պորֆիրի Անտոնովիչ Արխիպենկոն, աշխատել է որպես մեխանիկ Կիևի համալսարանում։ Երկու տարի սովորելով Վալկերի ռեալական դպրոցում` Ալեքսանդրը 1902 թվականին ընդունվել է Կիևի գեղարվեստի ուսումնարան, որտեղից 1905 թվականի նոյեմբերին հեռացվել է 1905-1907 թվականների հեղափոխության սկզբում կազմակերպված ուսանողական դասադուլին մասնակցելու պատճառով։ 1906 թվականին Ալեքսանդր Բոգոմազովի հետ կազմակերպել է իր աշխատանքների առաջին ցուցահանդեսը Կիևում։
Վիեննայի հարձակողական գործողություն
Ուկրաինական 3-րդ ճակատի գծի ռազմական գործողություններ
Մարտի 29-ին Ուկրաինական 3-րդ ճակատի ձախ թևում Նադկանիջի ուղղությամբ հարձակման անցան 57-րդ և 1-ին բուլղարական բանակները։ Հյուսիսում՝ Բալատոն լճի երկայնքով, հարձակման անցան 27-րդ բանակի 18-րդ տանկային և 5-րդ գվարդիական հեծելազորային կորպուսները։ Նրա առաջխաղացումը արգելափակում էէր գերմանական 2-րդ տանկային բանակի թևը և թիկունքը։ Որպեսզի արագորեն նվաճեն Նադկանիջա նավթային շրջանը և կանխեն վերջինի ավերումը՝ Ֆ.Ի.Տոբուխինը մարտի 30-ին հրամայում է 5-րդ գվարդիական հեծելազորային կորպուսին շարժվել այդ ուղղությամբ։ Նրանք պետք է դժվարանցանելի տեղանքով իրականացնեին 70 կիլեմոտրանոց արշավ և դուրս գային գերմանական պաշտպանության թիկունք՝ այդպիսով ստիպելով նրանց նահանջել։ Այդ մարտավարությունը հաջողվեց իրականացնել, և խորհրդային ու բուլղարական զորքերը նվաճեցին Նադկանիջայի նավթային շրջանը ։
Ալեքսանդր Արխիպենկո
Կյանք և ստեղծագործություն
Հենց այդ տարի նա տեղղղափոխվել է Մոսկվա, որտեղ շարունակել է կրթությունը Մոսկվայի գեղարվեստի, ճարտարապետության և քանդակագործության ուսումնարանում։ 1908 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ։ 1908-1914 թվականներին ապրել է «Փեթակ» նկարիչների բազմազգ գաղութում, 1910 թվականին Ա. Էկստերի, Մալևիչի, Պիկասոյի, Բրակի, Դերենի և ուրիշների հետ ցուցադրվել է Անկախների սալոնում։ Առաջին անհատական ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել Հագենում (Գերմանիա), 1912 թվականին։ 1921 թվականին բացում է իր դպրոց-ստուդիան Բեռլինում։ Արխիպենկոյի աշխատանքները մոտ են կուբիզմին. այն, ինչ նրանից առաջ կուբիստ-նկարիչները փորձարկել են գեղանկարչության մեջ, նա տեղափոխել է քանդակագործություն ։ Քանդակագործության մեջ ակտիվորեն օգտագործել է, այսպես կոչված, «նեգատիվ տարածությունը»։ 1923 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ` 1929 թվականին ստանալով ամերիկյան քաղաքացիություն։ 1934 թվականին ձևավորել է Ուկրաինայի տաղավարը Չիկագոյի ցուցահանդեսում։ 1937 թվականից դասավանդել է Նոր Բաուհաուզում։ Թաղված է Վուդլոնի գերեզմանոցում։
Վիեննայի հարձակողական գործողություն
Ուկրաինական 3-րդ ճակատի գծի ռազմական գործողություններ
ԽՍՀՄ զինված ուժերի Գլխավոր շտաբի ապրիլի 1-ի կարգադրությամբ հստակեցվեցին հարձակման հետ կապված առաջադրանքները։ Ուկրաինական 3-րդ ճակատի հիմնական ուժին հրահանգվեց նվաճել Ավստրիայի մայրաքաղաքը և ոչ ուշ քան ապրիլի 12-ից 15-ը դուրս գալ Տուլն, Սանկտ Պյոլտեն, Նոյ Լենգբախ սահմանագիծ։ Նույն կարգադրությամբ 26-րդ, 27-րդ, 57-րդ և 1-ին բուլղարական բանակները պետք է ոչ ուշ քան ապրիլի 10-ից 12-ը վերցնեին Գլոգնից, Բրուկ, Գրաց, Մարիբոր քաղաքներն ու ամրանային Մուրց, Մուր և Դրավա գետերի սահմանին ։
Ալեքսանդր Արխիպենկո
Ճանաչում
Արխիպենկոյի անհատական ցուցադրություններից մեկը անց է կացվել 1922 թվականին, Մայնի Ֆրանկֆուրտում։ Այսօր Արխիպենկոյի ստեղծագործությունները ցուցադրվում են Եվրոպայի, ԱՄՆ-ի և Իսրայելի մի շարք թանգարաններում։ Նրա 12 աշխատանքներ պահվում են պետական էրմիտաժում ։ 2016 թվականին Կիևում Արխիպենկոյի անունով փողոց է անվանակոչվել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ
Վիեննայի հարձակողական գործողություն
Ուկրաինական 3-րդ ճակատի գծի ռազմական գործողություններ
Ապրիլի առաջին օրերին խորհրդային զորքերի առաջխաղացումն նպատակասլաց կերպով զարգանում էր։ Ուկրաինական 3-րդ հարվածային խմբավորումը, նվաճելով Շոպրոն, Վիներ Նյոյշթադ քաղաքներն ու զուգահեռաբար նաև ճեղքելով ավստրո-հունգարական սահմանը, ապրիլի 4-ին մոտեցան Վիեննայի մատույցներին։
Պարտություն կրելու պատճառով պաշտոնից ազատվում է «Հարավ» բանակային խմբավորման հրամանատար գեներալ Օ.Վյոլերը։ Նրա փոխարեն նշանակվում է գեներալ Լ.Ռենդուլիչը, ով համարվում էր պաշտպանության կազմակերպման լավ մասնագետ։
Ուկրաինական 2-րդ ճակատի գծի ռազմական գործողություններ
Ուկրաինական 2-րդ ճակատում դեպի Վիեննա առաջխաղացումը սկսվեց մարտի 17-ին։ 46-րդ բանակի առաջապահ ստորաբաժանումները մարտի առաջին օրը առաջ գնացին 10 կմ-ով և դուրս եկան գերմանացիների պաշտպանության երկրորդ գիծ, որը գտնվում էր Ալտալ գետի մոտ։ Հաղթահարելով կատաղի դիմադրույունը՝ խորհրդային զորքերը շարժվեցին դեպի արևմուտք։ Մարտի 19-ի առավոտյան հարձակումը զարգացնելու նպատակով մարտին ներգրավվում է նաև 2-րդ գվարդիական մեխանիզացված կորպուսը, որը հաջորդ օրը դուրս եկավ Դանուբի ափ՝ Տովորոշից արևմուտք։ Կորպուսը շրջափակեց գերմանական խոշոր խմբավորում, որի կազմում կային 17.000 զինվոր և սպա։ Շրջափակման մեջ հայտնվեցին գերմանական 96-րդ և 711-րդ հետևակային դիվիզիաները, հունգարական 23-րդ հետևակաին դիվիզիան, սպայական հեծյալ դիվիզիան, «Ֆեգելյայն» հեծյալ դիվիզիան և 92-րդ մոտոհրաձգային բրիգադը ։
Մարտի 21-ից 25-ը գերմանական հրամանատարությունը ձեռնարկեց բազմիցս փորձեց ճեղքել խորհրդային զորքերի գիծը և դուրս գալ շրջափակման մեջ գտնվող գերմանական դիվիզիաների ուղեգիծ։ Մարտի 21-ի երեկոյան նրանց գրեթե հաջողվեց իրականացնել այդ մտադրությունը, երբ գերմանական հետևակային խոշոր խմբավորումը 130 տանկերի և գրոհիչ զինատեսակների աջակցությամբ Տարկանիի շրջանից հարված հասցրեց։ Դրա հետևանքով խորհրդային 18-րդ գվարդիական կորպուսը ճնշվեց։ Խորհրդային զորքերի համար շրջափակման ներքին օղակի ճեղքման վտանգ առաջացավ։ Իրավիճակը շտկելու նպատակով խորհրդային հրամանատարությունը ստիպված էր մարտի մեջ ներգրավել պահեստային երկու մոտոհրաձգային դիվիզիա։ Այդ գործողությունները խորհրդային զորքերին հնարավորություն տվեցին կարգավորել ռազմաճակատի գիծը։ Շրջափակումը ճեղքելու հետագա բոլոր փորձեը նույնպես ետ մղվեցին 46-րդ բանակի զորքերի կողմից, որոնց աջակցում էր Դանուբի ռազմական նավատորմը։ Մարտի 25-ի երեկոյան հակառակորդի էստերհոմյան խմբավորումն ամբողջությամբ ջախջախվեց   ։
Գերմանական ստորաբաժանումները ոչնչացնելուն զուգահեռ 46-րդ բանակի ուժերի մի ասը շարունակում էր դեպի Դյոր առաջխաղացումը։ Մարտի 26-ին խորհրդային զորքերը սկսեցին հետապնդել գերմանական ստորաբաժանումներին ռազմաճակատի ամբողջ երկայնքով և մարտի 28-ին նվաճեցին Կոմարոմ և Դյոր քաղաքները՝ հակառակորդից «մաքրելով» Դանուբ գետի աջ ափից մինչև Ռաբայի գետաբերան ընկած տարածքը։ Մարտի 30-ին Կոմարնո գրավվեց Կոմարնոն։ Վերջին օրերին 46-րդ բանակը դուրս եկավ հունգարա-ավստրիական սահման, իսկ Դանուբ գետի և Նյոյզիդլեռ Զե լճի միջով հաղթահարեց այն։ ԽՍՀՄ զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարության ապրիլի 6-ին № 11063 կարգադրությամբ 46-րդ բանակին հրամայվեց անցնելԴանուբի հյուսիսային ափ, որպեսզի այդպիսով շրջանցեն Վիեննան հյուսիսից։ Նույն առաջադրանքը տրվեց նաև 2-րդ գվարդիական մեխանիզացված և 23-րդտանկային կորպուսներին։ Գետանցումը կազմակերպելու գործում օգնություն լուրջ օգնություն ցուցաբերեց Դանուբյան ռազմական նավատորմը։ 3 օրվա ընթացքում այն գետն անցկացրեց 46 հազար մարդ, 138 տանկ և ինքնագնաց հրետանային համակարգեր, 743 հրացան և ականանետ, 542 ավտոմեքենա, 2230 ձի, 1032 տոնա զինամթերք ։ Հետագայում դեպի Վիեննա առաջխաղացման փորձի ժամանակ այն հանդիպեց գերմանական զորքերի կատաղի դիմադրության։ Վախենալով, որ հարձակվող խորհրդային զորքերը կփակեն Վիեննայի եկող վերջին ճանապարհը, Վերմախտի հրամանատարությունը բոլոր միջոցները ձեռնարկեց, որպեսզի կանխի իրադարձությունների այդպիսի զարգացումը։ Այդ ուղղության պաշտպանությունը ուժեղացվում էր պահեստազորի և ավստրիական սահմանից բերված լրացուցիչ ուժերով։
Վերմախտի ջախջախման գործում իրենց ներդրումն ունեցան նաև հակահիտլերյան խմբավորման դաշնակիցները։ 1945 թվականի մարտի երկրորդ կեսին անգլո-ամերիկյան օդուժը կկատարեց մի արք օդային հարվածներ Հարավային Ավստրիայի, Արևմտյան Հունգարիայի և Հարավային Սլովակիայի կարևոր կետերին։ Ռմբակոծման են ենթարկվել մի շարք օդանավակայաններ, երկաթուղային գծեր, կամուրջներ և արդյունաբերական ձեռնարկություններ։ Գերմանական հրամանատարության գնահատականի համաձայն՝ այդպիսի մի քանի ավիահարվածներ զգալի վնաս են հասցրել վառելիքի արդյունաբերությանը։ Մարտի 15-ին Վերմախտի գերագույն հրամանատարի օրագրում նշվել է. - «Օդուժի ավիահարվածների հետևանքով Կոմարնոյի նավթավերամշակման գործարանների ... նվազել է 70 տոկոսով»։ «... քանի որ «Հարավ» և «Կենտրոն» բանակային խմբավորումներըվառելիք էին ստանում Կոմարնոյից, ապա ավիահարվածները կազդեն նաև այդ խմբավորումների մարտավարական գործողությունների վրա» ։
Վիեննայի գրոհ
Ուկրաինական 3-րդ ճակատի հրամանատար Ֆ.Ի.Տոլբուխինի Վիեննան գրավելու սկզբնական մտադրությունը կայանում էր նրանում, որ պետք է հարված հասցվեր երեք կողմից ՝ հարավ-արևելքից 4-րդ գվարդիական բանակի և 1-ին գվարդիական մեխանիզացված կորպուսի, հարավից և հարավ-արևմուտքից 6-րդ գվարդիական տանկային բանակին տրված 18-րդ տանկային կորպուսի և 9-րդ գվարդիական բանակի ուժերի մի մասի միջոցով։ 9-րդ գվարդիական բանակի մնացած հատվածը պետք է արևմուտքից շրջանցեր քաղաքը և փակեր հակառակորդի նահանջի ճանապարհը։
Քաղաքը և այնտեղ տանող ուղիները նախօրոք պատրաստել էին պաշտպանության համար։ Տանկավտանգավոր հատվածներում փորվել էին հակատանկային պաշտպանության և հակահետևակային խրամագծեր։ Քաղաքի փողոցներում կառուցվել էին բարիկադներ։ Գրեթե բոլոր քարե շինությունները հարմարեցվել էին երկարատև պաշտպանության համար, պատուհաններում, նկուղներում, ձեղնահարկերում տեղադրվել էին կրակային կետեր։ Բոլոր կամուրջները ականապատվել էին։ Քաղաքի պաշտպանությունը ստանձնել էին ՍՍ-ի 6-րդ տանկային բանակի կազմի երեք տանկային և մեկ հետևակային դիվիզիաների մնացորդներ, վիեննական ռազմական դպրոցի անձնակազմը և մինչև 15 առանձին մարտկոցներ ։ Բացի այդ փողոցային մարտերին մասնակցելու համար Վիեննայի ոստիկանությունից կազմվել էր 1500 հոգանոց չորս գունդ
Ապրիլի 5-ին խորհրդային զորքերը մարտեր սկսեցին Վիեննայի հարավային և հարավ-արևելյան մատույցներում։ Հենց ամենասկզբից ընթացան կատաղի մարտերը։ Պաշտպանվողները կատաղի դիմադրություն էէին ցույց տալիս՝ մերթ ընդ մերթ իրականացնելով հետևակի և տանկային հակագրոհներ։ Այդ իսկ պատճառով ապրիլի 5-ին հարավից հարձակվող 4-րդ գվարդիական բանակը էական հաջողությունների չհասավ։ Միևնույն ժամանակ 9-րդ գվարդիական բանակի 38-րդ գվարդիական հրաձգային կորպուսի զորքերը, որոնք գրոհում էին քաղաքի հարավ-արևմուտքից, կարողացան 16-18 կմ առաջխաղացում գրանցել։ Ստեղծված իրավիճակում Ուկրաինական 3-րդ ճակատի հրամանատարությունը որոշեց օգտագործել այդ հաջողությունը և այդ ուղղություն տեղափոխեց 6-րդ գվարդիական տանկային բանակը, որին հանձնարարվեց շրջանցել քաղաքը և հարվածել Վիեննային արևմուտքից ու հյուսիս-արևմուտքից։
Ապրիլի 7-ին 9-րդ գվարդիական բանակի և 6-րդ գվարդիական տանկային բանակի ուժերը, հաղթահարելով Վիեննական անտառի լեռնային հատվածը, դուրս եկան Դանուբ գետ։ Այդպիսով պաշտպանվողները շրջափակվեցին երեք կողմից՝ արևելքից, հարավից և արևմուտքից։ Քաղաքի ամբողջական շրջափակումը պետք է եզրափակեր Ուկրաինական 2-րդ ճակատի 46-րդ բանակը՝ անցնելով Դանուբն ու գրոհելով հյուսիս-արևմուտքից։ Սակայն դեպի Վիեննա տանող ճանապարհին գերմանացիները կատաղի դիմադրություն ցույց տվեցին։ Որպեսզի խուսափեն նոր շրջափակումից, գերմանական հրամանատարությունը ուժեղացնում էր 46-րդ բանակի դեմ կռվող իր զորքերը համալրելով թիկունքի և նույնիսկ մայրաքաղաքի կենտրոնի ստորաբաժանումների հաշվին։
Ապրիլի 8-ին քաղաքում մարտերը բռնկվեցին նոր ուժգնությամբ։ Յուրաքանչյուր թաղամասի համար, հաճախ նաև առանձին շենքերի համար ընթանում էին կատաի ընդհարումներ։ Օրվա ընթացքում 4-րդ և 9-րդ գվադրիական բանակները մտան քաղաքի խորքը։ Նույն օրը 1-ին գվարդիական կորպուսը զբաղեցրեց քաղաքի հարավային հատվածում գտնվող Շվեյներ Գարտենը։ Հետագա երկու օրերի ընթացքում Ուկրաինական 3-րդ ճակատի զորքերը կռիվներով շարունակեցին ընթանալ դեպի քաղաքի կենտրոն։ Մարտերը չէին դադարում ո՛չ ցերեկը, ո՛չ գիշերը։ Ապրիլի 10-ի երեկոյան գերմանական կայազորը սեղմվեց երեք կողմից՝ շարունակելով դիմադրություն ցույց տալ միայն քաղաքի կենտրոնում։ Ստեղծված իրավիճակում գերմանական հրամանատարությունը իրականացնում էր հնարավոր բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իր վերահսկողության տակ պահի Դանուբի վրա գտնվող միակ չպայթեցված կամուրջը՝ Ռեյխսբրյուկեն (Կայսերական կամուրջ), որը հնարավորություն կտար գետի հյուսիսային ափ տեղափոխել մնացած զորքերը։ Խորհրդային հրամանատարությունը իր հերթին փորձում էր գրավել կամուրջը, որպեսզի թույլ չտա գերմանական զորքերին անցնել գետի մյուս ափը։ Այդ նպատակով ապրիլի 11-ին Դանուբյան կամրջի շրջանում իջեցնում է 217-րդ գվարդիական հրաձգային գնդի կազմում գտնվող դեսանտային գումարտակ։ Սակայն իջնելուց հետո դեսանտայինները հանդիպեցին կրակային ուժեղ դմադրության և ստիպված էին պառկել՝ չհասնելով 400 մետր հեռավորության վրա գտնվող նպատակակետին    ։
Վերլուծելով ստեղծված իրավիճակը՝ ռազմաճակատի խորհրդային զորքերի ռազմական խորհուրդը որոշում կայացրեց իրականացնել միաժամանակյա գրոհ ամբողջ ուժերով, որոնք մասնակցում էին քաղաքի համար կռվին։ Հատուկ ուշադրություն հատկացվեց գրոհից առաջ և ընթացքում գերմանական հրետանու ճնշմանը։ Այդ նպատակով ռազմաճակատի խորհրդային զորքերի հրետանու պետ հրետանու գեներալ-գնդապետ Մ.Ի.Նեդելին և 17-րդ օդային բանակի հրամանատար ավիացիայի գեներալ-գնդապետ Վ.Ա.Սուդցիին տրվեցին համապատասխան հանձնարարականներ ։
Ապրիլի 13-ի կեսօրին լավ նախապատրաստված գրոհի շնորհիվ Վիեննան «մաքրվեց» գերմանական զորքերից։ Մարտերի ընթացքում գերմանացիների կողմից ոչնչացվեց 7-րդ գվարդիական օդադեսանտային դիվիզիայի 21-րդ գվարդիական հրաձգային գնդի իջեցված երկրորդ դեսանտը։ Կամուրջը ականապատվել էր գերմանական զորքերի կողմից, այնուամենայնիվ խորհրդային դեսանտնիկներին հաջողվեց կանխել կամրջի պայթեցումը։ Քաղաքի գրավումից հետո քաղաքի պարեկ է նշանակվում 33-րդ գվարդիական հրաձգային կորպուսի հրամանատար գեներալ-լեյտենանտ Ն.Ֆ.Լեբեդենկոն։ Հետագայում նրան փոխարինում է քաղաքի երկրորդ պարեկ գեներալ-լեյտենանտ Բլագոդատովը
Ռազմագործողության արդյունք
Խորհրդային հարձակողական ռազմագործողության հետևանքով ոչնչացվեց գերմանական բանակի խոշոր խմբավորում։ Ուկրաինական 2-րդ և 3-րդ ճակատների զորքերը ավարտեցին Հունգարիայի գրավումը, իրենց վերահսկողության տակ վերցրեցին Արևելյան Ավստրիան Վիեննա մայրաքաղաքով հանդերձ։ Գերմանիան կորցրեց վերահսկողությունը խոշոր արդյունաբերական կենտրոնի՝ Վիեննայի արդյունաբերական շրջանի, ինչպես նաև տնտեսական տեսակետից կարևոր նշանակություն ունեցող Նադկանիջյան նավթային շրջանի նկատմամբ։ Հակահիտլերյան դաշնակիցների բանակցությունների միջոցով հիմք դրվեց ավստրիական պետականության վերականգնման համար։ Հարձակողական առաջխաղացման ընթացքում խորհրդային զորքերի վերահսկողությանն անցան հարյուրավոր բնակավայրեր, որոնց թվում են Բրուկ, Վիներ Նոյշտադտ, Գլոգնից, Կոռնոյբրուգ, Նեյնկիրհեն, Ֆլորիդսդորֆ, Այզենշտադ, հունգարական Բյոգենե, Վաշվար, Վեսպրեմ, Դեվեչեր, Էսթերհոմ, Զալաէգերսեգ, Զիրց, Կապուվար, Կյորմենդ, Կյոսեգ, Կեստել, Կոմարոմ, Մադյարովար, Մոր, Մարցալի, Նադբայոմ, Նադկանիժա, Նադյատադ, Նեսմեի, Պապա, Սեկեշֆեհերվար, Սենտգոտհարդ, Սոմբատհեի, Ֆելշյոգալա (ներկայում. Թաթաբանյա), Թաթա, Չորնա, Չուրգո, Շարվար, Շոպրոն, Էլնինգ քաղաքները ։
Հիշատակ
Խորհրդային զորքերի 50 զորամասեր և միավորումներ, որոնք աչքի են ընկել Վիեննայի համար մարտերին, ստացել են «Վիեննական» պատվո կոչում։ ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի նախագահությունը սահմանել է «Վիեննայի գրավման համար» մեդալ  ։ Վիեննայի մարտերին նվիրված հուշադրամ է թողարկել նաև Ռուսաստանի Կենտրոնական բանկը։ 1945 թվականի օգոստոսին Վիեննայի Շվարցենբերգպլաց հրապարակվում տեղադրվում է Վիեննայի գրավման ժամանակ զոհված խորհրդային զինվորներին նվիրված հուշարձան     ։
Գերմանիա
Վիեննայի գրոհը հետ մղելու մարտերին մասնակցած գերմանական զինուշի կորուստների մասին հստակ տեղեկություններ չկան։ Հայտնի է, որ Բրատիսլավա-Բռնոյան հարձակողական գործողության 30 օրվա ընթացքում Ուկրաինական 2-րդ և 3-րդ ճակատների կողմից գերևարվել է շուրջ 130.000 մարդ, ոչնչացվել 1300 տանկ և գրոհային զինատեսակներ, 2250 դաշտային զինատեսակներ ։
ԽՍՀՄ
Խորհրդային Կարմիր բանակի կորուստները Վիեննայի ռազմագործողության հետևանքով կազմել է 167.940 մարդ, որոնցից 38661-ը՝ անվերադարձ, ինչպես նաև 600 տանկ և ինքնագնաց հրետանային միջոցներ, 760 հրանոթ և ականանետ, 614 ռազմական ինքնաթիռ Բուլղարական զորքերը կորցրեցին 9805 մարդ, որոնցից 2698-ը անվերադարձ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ռազմագործողություններ Կատեգորիա:Ճակատամարտեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գերմանիայի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Վիեննայի պատմություն Կատեգորիա:Ավստրիան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Գերմանիայի պատերազմներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ պատերազմներ
Բունար Բաշի
Բունար Բաշի , Բունար պաշի, Փունար Բաշ(ի), գետակ Եփրատի ավազանում, սկիզբ է առնում Փոքր Հայքում, Մելիտինե քաղաքից հարավ-արևելք, Արտունի գյուղի մոտից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Պարսից ծոցի ավազանի գետեր Կատեգորիա:Մալաթիայի մարզ
Գարա Գափու (լեռնանցք, Ամանոսի լեռնաշղթա)
Գարա Գափու, լեռնանցք Ամանոսի լեռնաշղթայում։ Չպետք է շփոթել Կիլիկյան Տավրոս լեռնաշղթայում գտնվող նույնանուն լեռնանցքի հետ՝ Գարա Գափու ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկիա Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնանցքներ
Ազոտում
Ազոտում, պողպատե առարկաների մակերևութային շերտն ազոտով հագեցնելու քիմիական–ջերմային եղանակ։ Ազոտում բարձրացնում է կարծրությունը (1200, ըստ Վիքերսի), մաշակայունությունը, ինչպես նաև հոգնածության և կոռոզիայի նկատմամբ դիմադրողականությունը։ Իրականացվում է վերջնական մեխանիկական մշակման ենթարկված առարկաներն ամոնիակի միջավայրում տաքացնելով (480–650°)։ Ազոտով հագեցված շերտի խորությունը սովորաբար ստացվում է 0,2–0,4 մմ։ Ազոտում կիրառվում է մինչև 500–600 °C ջերմաստիճանի պայմաններում աշխատող դետալների համար։
Կատեգորիա:Մետաղների ջերմային մշակում
Մարտին-Գարսիա (կղզի)
Մարտին-Գարսիա (Martín García), արգենտինական կղզի։ Գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսի Լա Պլատա գետաբերանում, Ուրուգվայի ափերին մոտ։ Մակերեսը շուրջ 1,84 կմ² է։ Պատկանում է Բուենոս Այրեսին։
Պատմություն
Կղզին բացահայտել է Սեբաստյան Կաբոտը 1516 թվականին։ XIX դարի սկզբին ռազմավարական նշանակություն ունեցող կղզու համար պայքար սկսվեց Արգենտինայի և Բրազիլիայի միջև։ Այս կղզու մոտ տեղի են ունեցել Արգենտինայի, Բրազիլիայի, Ֆրանսիայի և Անգլիայի միջև ծովային բախումներ։ Կղզին հայտնի է նաև իր բանտով, որի բանտարկյալներից են եղել Իպոլիտո Իրոգեինը, Հուան Պերոն, Արտուրո Ֆրոնդիսիսն, ովքեր եղել են արգենտինացի քաղբանտարկյալներ։ Սովետական պատմագրության մեջ բանտն անվանվել է համակենտրոնացման ճամբար։
Արդիականություն
Կղզում գտնվում է օդանավակայան։ Զարգացած է զբոսաշրջությունը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արգենտինայի կղզիներ Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի կղզիներ
Պրոպրիանո
Պրոպրիանո (Propriano), համայնք Ֆրանսիայում, Կորսիկա մարզի Հարավային Կորսիկայի գավառում։ Մտնում է Օլմետո կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սարտեն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A330։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 3254 մարդ։
Տնտեսություն
2008 թվականին կոմունայում հաշվվել են 1367 հարկատու տնտեսություններ, որտեղ ապրել է 3254 մարդ։ Միջին եկամուտը մեկ մարդու հաշվով կազմել է 12 413 եվրո ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Զալցկամերգուտ
Զալցկամերգուտ (Salzkammergut), պատմական մարզ Ավստրիայում, Զալցբուրգից արևելք։ Գտնվում է Վերին Ավստրիայի (72 %) և Շտիրիայի (12 %) նահանգների տարածքում։ Հարուստ է լճերով, լեռներով։ Զբոսաշրջության հայտնի ուղղություն է։ «Զալցկամերգուտ» անվանումը, որ բառացի նշանակում է «Աղի պալատի ունեցվածք», հիշատակումն է այն ժամանակների, երբ շրջակայքի աղի հանքերը շահագործվում էին Վիեննայի կայսրական իշխանության կողմից։ 1997 թվականին Հալշտատ քաղաքը և Դախշտայն լեռն ընդգրկվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում և՛ բնական լանդշաֆտի բացառիկության, և՛ մարդկության զարգացման պատմության մեջ իրենց ավանդի համար. Զալցկամերգուտի աղի հանքերը շահագործվել են մ. թ. ա. 2-րդ հազարամյակից ։
Պատմություն
Զալցկամերգուտում հանդիպող մարդկային հնագույն մշակույթը վերաբերում է ուշ նեոլիթի շրջանին` մ. թ. ա. 3600-3300 թվականներին։ Այդ շրջանին բնորոշ մոնձեյան մշակույթի ներկայացուցիչները կարողացել են տներ կառուցել ջրերի վրա և մշակել պղինձ։ Լավ ուսումնասիրված է Հալշտատի հնագիտական մշակույթը (մ. թ. ա. 900-400): Հալշտատի անունով կոչված այդ մշակույթը լայնորեն տարածված է Ֆրանսիայի հյուսիսից մինչև Ալբանիա։
15-րդ դարի կեսերին աղի հանքերի շրջանը Հաբսբուրգների ենթակայության տակ են եղել ։ «Զալցկամերգուտ» անունն առաջին անգամ հիշատակվել է 1656 թվականին։ 18-19-րդ դարերում ավստրիական պետությունը իր ձեռքերում էր պահում աղի եկամտաբեր մենիշխանությունը` մշտապես տարածքում ծառահատումներ իրականացնելով, ինչն անհրաժեշտ էր հանքարդյունաբերությունում անհրաժեշտ վառելիքի համար։ Տարածքի ժամանակակից սահմանները սահմանվել են միայն 20-րդ դարի կեսերին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պատմական մարզեր Կատեգորիա:Ավստրիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ավստրիայում
Ալեքսանդր Չուբարյան
Ալեքսանդր Օհանի Չուբարյան (Александр Оганович Чубарьян, ), հայազգի պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր (1970), պրոֆեսոր (1971), ՌԳԱ ակադեմիկոս, ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ (2000), Պոմորյեի պետական համալսարանի պատվավոր դոկտոր (2001)։
Գրադարանագետ, ՌԽՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ Օհան Չուբարյանի որդին։
Կենսագրություն
1955 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։ 1966-1973 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ (ապա՝ Ռուսաստանի) ԳԱ պատմության բաժանմունքի գիտքարտուղար, 1958-1962 թվականներին` պատմության ինստիտուտի կրտսեր գիտաշխատող, 1963-1966 թվականներին` տնօրեն։ 1966-1976 թվականներին դասավանդել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության դիվանագիտական ակադեմիայում։ 1994 թվականից հումանիտար գիտությունների պետական ակադեմիայի ռեկտորն է, 1996 թվականից՝ Պատմաբան արխիվագետների ռուսական ընկերության նախագահ, 1973 թվականից՝ Եվրոպայի նորագույն պատմության միջազգային ընկերակցության և Ռուս պատմաբանների ազգային կոմիտեի փոխնախագահ։
Գիտական գործունեություն
Աշխատությունները վերաբերում են Եվրոպայի 19-20-րդ դարերի պատմության հիմնախնդիրներին, միջազգային հարաբերությունների զարգացման օրինաչափություններին, օրենսդրական հիմնահարցերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ իսկական անդամներ
Մերլին (հեռուստասերիալ)
Մերլին (Merlin), բրիտանական ֆենտեզի ժանրի սերիալ, մշակված Ջուլիան Ջոնսի, Ջեյք Միչիի, Ջուլիան Մյորֆիի և Ջոննի Կապսի կողմից։
Ծրագիրը ստեղծվել է BBC հեռուստաալիքում և էկրաններին է դուրս եկել 2008 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ։ Սերիալը մշակվել է Արթուր արքա լեգենդի հիման վրա և պատմում է առասպելական հրաշագործ Մերլինի և Արթուրի հետ ունեցած հարաբերությունների մասին։ Գլխավոր հերոսների կերպարները, ինչպես նաև սերիալի իրադարձությունները զգալիորեն տարբերվում են լեգենդի ավանդական տարբերակից։ Առաջին եթերաշրջանի հաջող մեկնարկից հետո սերիալը սկսվեց հեռարձակվել ամերիկական NBC հեռուստաալիքով։ 2010 թվականի  ապրիլի 2-ին ԱՄՆ-ում և Կանադայում սկսվեց հեռարձակվել երկրորդ եթերաշրջանը։ Երրորդ, չորրորդ և հիգերորդ եթերաշրջանների պրեմիերան համապատասխանաբար տեղի ունեցավ 2010 թվականի սեպտեմբերի 11-ին, 2011 թվականի հոկտեմբերի 1-ին և 2012 թվականի հոկտեմբերի 6-ին։ 2012 թվականի նոյեմբերի 26-ին հայտարարվեց, որ հինգերորդ եթերաշրջանը կլինի վերջին։