cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(3427) Շենտմարտոնի
(3427) Շենտմարտոնի (Szentmartoni), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1938 թվականի հունվարի 6-ին Գ. Կուլինի կողմից Կոնկոլիյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,280506 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9739 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5871 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1257,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,286192 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,6° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1938 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Դյորդ Կուլինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բորմիդա
Բորմիդա  (Bormida) կոմունա Իտալիայում, Լիգուրիա մարզում՝ Սավոնա գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 456 մարդ, խտությունը՝ 20 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 22 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 17040։ Հեռախոսային կոդ՝ 019։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Խեսե Ռոդրիգես
Խեսե Ռոդրիգես Ռուիս (Jesé Rodríguez Ruíz), փետրվարի 26, 1993, Լաս Պալմաս դե Գրան Կանարիա, Իսպանիա), իսպանացի ֆուտբոլիստ, Ռեալ Մադրիդի և Իսպանիայի երիտասարդական հավաքականի հարձակվող։
Վաղ կարիերա
Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել 2003 թվականից՝ «Էլ Պիլար» ակումբում՝10 տարեկան հասակում։2005 թվականինընդունվել է «Ուրական» ակումբիդպրոցը։ 2007 թվականին՝ 13 տարեկան հասակում, Լաս Պալմասից տեղափոխվել է Մադրիդ, որտեղընդունվել է «Ռեալ»-ի ակադեմիա։ Անցնելով այս բոլոր աստիճանները, 2011 թվականին դարձել է ակադեմիայի շրջանավարտ։
«Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիա»
2011 թվականի հունվարի 16-ին «Ունիվերսալ Լաս Պալմաս» ակումբի հետ խաղն ավարտվեց 5:0 հաշվով, որտեղ Խեսեն դեբյուտել է «Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիայի» կազմում։ Ակումբի կազմում իր առաջին գոլը խփել է հոկտեմբերի 2-ին «Լա Ռոդա» ակումբի դեմ խաղում ։ 2012/2013 Իսպանիայի առաջնության ժամանակ «Կաստիլիայի» կազում խփելով 22 գոլ, այդիպեսով անցնելով Էմիլիո Բուտրագենիոի սահմանած ռեկորդը, ով 1983/1984 Իսպանիայի ֆուտբոլի 2-րդ առաջնության ժամանակ դարձել է 21 գոլերի հեղինակ ։
2011-2012 մրցաշրջան
2011 թվականի հուլիսին Ժոզե Մոուրինյոն Խեսեին կանչել է մինչ մրցաշրջանային տուրնիրին։ Ֆուտբոլիստի ոչ պաշտոնական դեբյուտը կայացել է «թագավորական» ակումբի և «Լոս Անջելես Գալաքսի» ակումբների միջ խաղի ժամանակ։ Ֆուտբոլիստը դաշտ է դուրս եկել 64-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Խոսե Կալյեխոն-ին։ Օգոստոսի 3-ին «Գուանժոու Էվերգրանդ»ակումբի դեմ խաղի ժամանակ, դաշտում հայտնվելուց 20 րոպե հետո Խեսեն խփել է ոչ պաշտոնական խաղերում իր առաջին գոլը «Ռեալ Մադրիդ» համար։ Դեկտեմբերի 7-ին Ժոզե Մոուրինյոյի հրավերով Ամստերդամի «Այակքս» -ի հետ մեկտեղ նա մեկնել է ՈւԵՖԱ Չեմպիոնների լիգային մասնակցելու համար (3:0)։ Հենց այդ խաղում Խեսեն այդպես էլ դաշտում չհայտնվեց ։
Դեկտեմբերի 3-ին Իսպանիայի գավաթի խաղում Ռեալի կազմում պաշտոնապես դեբյուտել է Պոնֆեռադա ակումբի դեմ։ Խեսեն դաշտ է դուրս եկել հանդիպման 78-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Կրիշտիանու Ռոնալդուին ։ 2012 թվականի մարտի 24-ին «Ռեալ Սոսիեդադ ՖԱ-ի դեմ խաղի ժամանակ (5:1), Խեսեն դեբյուտել է «գալակտիկոս» ակումբի կազմում Իսպանիայի առաջնության ժամանակ։ Խաղացողը դաշտ է դուրս եկել 80-րդ րոպեին՝ կրկին փոխարինելով Կրիշտիանու Ռոնալդուին ։
2013/2014 մրցաշրջան
2013 թվականի հուլիսին Խեսեն «Ռեալ»-ի հետ կնքեց նոր պայմանագիր՝ 4 տարի ժամկետով ։ օգոստոսի 23-ին Սանտյագո Բեռնաբեուի գավաթի ժամանակ ձևակերպել է թաթարական Ալ Սադդ ՖԱ-ի դեմ խաղը, որը եղել է Ռաուլ Գոնսալեսի հրաժեշտի խաղը։
Իսպանական պրիմիերայում առաջին գոլը խփել է հոկտեմբերի 26-ին՝ Բարսելոնայիդեմ խաղում (1:2) ։ Իսպանիայի առաջնությունում երկրորդ գոլը խփել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 22-ին՝ Վալենսիա ՖԱ-ի դեմ խաղում՝82-րդ րոպեում, որն անց է կացվել Մեստալիայում։ 2014 թվականի հունվարի 2-ին Դոխեի և Պարի սեն ժերմեն ակումբների ընկերական խաղի ժամանակ 18-րդ րոպեին խփել է խաղի միակ գոլը։ Իսպանիայի գավաթի 1/8-րդ եզրափակչում Օսասունայում կայացած ընտանեկան խաղի ժամանակ խաղի 60-րդ րոպեին Կրիշտիանու Ռոնալդուի փոխանցման շնորհիվ դարձել է գոլի հեղինակ։ Իսպանիայի գավաթի հունվարի 28-ին 1/4-րդ եզրափակչում Էսպանյոլի հետ խաղի 7-րդ րոպեին Խաբի Ալոնսոի փոխանցման շնորհիվ դարձել է գոլի հեղինակ, որը միակն էր և հաղթանակ բերեց ակումբին։ Պրիմերայում իր երրորդ գոլը խփել է 22-րդ թայմի, «Ատլետիկ Բիլբաոյի» դեմ խաղի65-րդ րոպեին՝ Կրիշտիանու Ռոնալդուի փոխանցմամբ՝ Սան Մամես մարզադաշտում։ Չեմպիոնատում 4-րդ գոլը խփել է փետրվարի 8-ին՝ Սանտյագո Բերնաբեու մարզադաշտում՝ 23-րդ տուրում՝ Բիլյառեալի դեմ խաղում։ Գոլի հեղինակ է դարձել Դի Մարիա Անխելի փոխանցման շնորհիվ։ Նրան նկարագրել են. «Խեսեն նոր Ռաուլն է»։ Նա Ատլետիկո Մադրիդի դեմ թագավորական գավաթի 1/2-րդ եզրափակչում։ Երկում հանդիպումների արդյունքում «Ռեալ Մադրիդ»-ը հաղթել է 5:0 հաշվով։ Խեսեն, դառնալով մրցաշրջանի գլխավորներից մեկը, Չեմպիոնների Լիգայի 1/ր-րդ եզրափակչում՝ Շալկեի դեմ պատասխան խաղում ստացել է ծնկի վնասվածք։
Միջազգային կարիերա
Խեսեն 2012 Եվրոպայի առաջնության (մինչև 19 տարեկան) Պորտուգալիայի ազգային երիտասարդական հավաքականի դեմ խաղում ձևակերպել է հեթ-տրիկ։ Խեսեն խաղացել է մինչև 16,18,19 տարեկան Իսպանիայի հավաքականներում։ Եվրո 2012 չեմպիոն (մինչև 19 տարեկան)։ Խեսեն տվյալ ժամանակի լավագույն ռմբարկու է։ Նա խփել է 5 գոլ, որոնցից մեկը խփել է Հունաստանի դարպասին՝ առաջնության եզրափակչում։
Ֆուտբոլիստի նկարագրությունը
Խեսեն շատ լավ ֆուտբոլիստ է։ Նա տիրապետում է բարձր արագության և դիպուկ հարվածների, նաև լավ է տիրապետում դրիբլինգին։ Կարող է խաղալ ինչպես հարձակման երկու կողմերում, այնպես էլ կենտրոնում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փետրվարի 26 ծնունդներ Կատեգորիա:1993 ծնունդներ Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Ռիմաչի
Ռիմաչի (Римачі́), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռիմաչի գյուղում բնակվում էր 942 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բաբելա-ասուրական մշակույթ
Բաբելա-ասուրական մշակույթ, Միջագետքի հնագույն երկրների (Շումեր, Աքքադ, Բաբելոն, Ասորեստան) մշակույթը։
Սկզբնավորումը
Սկզբնավորել են շումերները։ Ընդօրինակել և զարգացրել են սեմական ժառանգորդները՝ աքքադացիք, բաբելոնացիք, ասորեստանցիք։ Միջագետքի քաղաքակրթության պատմության մեջ շումերների մեծագույն ներդրումը եղել է գրի (սկզբում պատկերագիր, ապա սեպագիր) ստեղծումը, որի շնորհիվ պատմության մեջ առաջին անգամ մարդը գրի է առել իր գործերը, մտքերն ու դատողությունները։ Մ․թ․ա․ 25-24 դարերի շումերական սեպագիրը իրենց լեզվին են հարմարեցրել աքքադացիք։ Շումերա-աքքադական սեպագիրը հետագայում տարածվել է Հին Արևելքի երկրներում։ Սեպագիր աքքադերենը մ․թ․ա․ II հազարամյակում եղել է միջազգային գրագրությունների համաճանաչ լեզու, որով և պահպանվել են վավերագրեր, բնագրեր, զրույցներ։ Աքքադերենը թեև աստիճանաբար արտամղել է հին շումերերենը, սակայն վերջինս՝ իբրև պաշտամունքային գրական լեզու, պահպանվել է մինչև մ․թ․ա․ II —I դդ․։ Գրական շումերերենը Միջագետքի երկրների կյանքում ունեցել է նույն նշանակությունը, ինչ լատիներենը՝ միջնադարյան Եվրոպայում։ Մ․թ․ա․ II հազարամյակի սկզբին կազմվել են շումերա-աքքադական ընդհանուր և տերմինագիտական բառարաններ, քերականության ձեռնարկներ։
Գրական ժառանգություն
Աշխարհիկ և տաճարային շատ դպրոցներ եղել են շումերական մշակույթի կենտրոններ։ Գրագրությունը կամ դպրությունը համարվել է «կիրթ, պատվարժան մարդկանց շնորհ»։ Յուրացնելով շումերական գրականությունը (առասպելներ, զրույցներ, պոեմներ, դյուցազնապատումներ, ձոներ, հեքիաթներ, խրատներ, առածներ, ասացվածքներ, երդումներ, անեծքներ), սեմական գրագիրները վերամշակել և զարգացրել և այն։ Շումերական գրական ստեղծագործությունները հիմնականում պահպանվել են մ․թ․ա․ II հազարամյակի ընդօրինակություններում։ Առավել հայտնին է «Գիլգամեշ» պոեմը։ Գիլգամեշի, Էնկիդուի, Խումբաբայի զրույցները տարածված են եղել Մերձավոր Արևելքի ժողովուրդների մեջ։ Այդ դյուցազներգության մշակումները պահպանվել են շումերերեն, աքքադերեն, խեթերեն և խուրրիերեն։ Պոեմում գեղարվեստորեն զարգացվել է այն միտքը, որ մահվան հանդեպ սահմանափակ են նույնիսկ դյուցազունների հնարավորությունները, մահից խուսափելու ջանքերն անիմաստ են, ապարդյուն։ Մ․թ․ա․ 24-21 դարերին է վերագրվում Սարգոն Ա և Նարամսին թագավորների մեծագործությունների մասին շումերա-աքքադական հերոսական էպոսը։ Գրականության բնագավառում Ասորեստանն առանձնանում է միայն թագավորների ռազմական տարեգրություններով։ Աշշուրբանիպալ թագավորի օրոք (մ․թ․ա․ 680—669) Նինվեի պալատական գրադարանում հավաքվել և պահվել են շումերա-աքքադական գրականության բազմաթիվ նմուշներ։ Ասորեստանի պետական գրասենյակներում մ․թ․ա․ 1 հազարամյակում օգտագործվել է նաև արամեերենը՝ իբրև տարածված միջազգային լեզու։ Ասարհադոն թագավորի ժամանակներում է սկզբնավորվել իմաստուն Ախիքարի (տես Խիկար) մասին հայտնի զրույցը։
Ճշգրիտ գիտություններ
Տնտեսության գործնական պահանջների հիման վրա մ․թ․ա․ III հազարամյակում Միջագետքում ձևավորվել և զարգացել են մի շարք գիտություններ, հատկապես մաթեմատիկան և աստղագիտությունը։ Մաթեմատիկայում կիրառվել է դիրքային համակարգի սկզբունքը, այսինքն՝ միևնույն թվանշանը, ըստ թվաշարքում գրաված դիրքի, ունենում է թվային տարբեր նշանակություն։ Մասնավորաբար լայն կիրառություն է ունեցել շումերական հաշվանքի վաթսունական դիրքային համակարգը, որի հիման վրա կազմվել են զանազան հաշվողական աղյուսակներ, թվերի բաժանման, բազմապատկման, քառակուսիների, խորանարդների և դրանց արմատների (տես Սեպագիր մաթեմատիկական բնագրեր)։ Բաբելոնացիք լուծել են քառակուսի հավասարումներ, հույն մաթեմատիկոս Պյութագորասից ավելի քան հագար տարի առաջ իմացել Պյութագորասի թեորեմը, վճռել հարթաչափական և տարածաչափական խնդիրներ։ Շումերա-բաբելոնյան չափ ու կշիռների համակարգը կիրառվել է Առաջավոր Ասիայի հնագույն շատ երկրների չափագիտության մեջ։ Աստղագիտության համեմատաբար բարձր զարգացումը կապվև է լուսնային օրացույցի գործադրման հետ։ Տարին բաղկացած է եղել 12 լուսնային և մեկ հավելյալ ամսից։ Բաբելոնացի աստղագուշակները կանխատեսել են Արեգակի և Լուսնի խավարումները, Լուսնի և Երկրի առավելագույն մերձեցման պահը ևն։ Բաբելոնյան աստղագիտությունը ուղղակի ազդեցություն է ունեցել հին հունականի վրա։ Միջագետքի աշխարհագետները երկիրը պատկերացրել են ծովերով շրջափակված տափարակ, որը հատվում է հյուսիսային լեռներից իջնող Տիգրիս և Եփրատ գետերով։ Հակադրությունների սկզբունքով՝ զանազանել են Վերին (Սև) և Ստորին (Պարսից ծոց) ծովերի երկրները։
Պատմագիտություն
Պատմագիտությունը եղել է խիստ պարզունակ, կազմվել է կարևոր իրադարձությունների ցուցակ, նկարագրվել թագավորների արշավանքները կամ շինարարական գործունեությունը։ Պատմական փոփոխությունների պատճառները հանգեցվել են աստվածների կամքին։ Շումերա-բաբելոնյան գրագիրները կազմել են բույսերի, կենդանիների, հանքաքարերի ցուցակներ, անգամ փորձել են դրանք դասակարգել։
Բժշկություն
Բժշկությունը զգալիորեն առաջադիմել է հին Միջագետքի երկրներում։ Բաբելոնյան բժիշկները կատարել են վիրահատություններ, անդամահատություններ, կոտրվածքների միակցություններ։ Մ․թ․ա․ II—I հազարամյակներից պահպանված բժշկական բնագրերում դասակարգվել են բազմաթիվ հիվանդություններ, դեղորայքներ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հնագիտական մշակույթներ Կատեգորիա:Շումերական մշակույթ Կատեգորիա:Ասորեստանի մշակույթ Կատեգորիա:Բաբելոնի մշակույթ
Ամերիկայի հայտնագործումը Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից (նկար)
Ամերիկայի հայտնագործումը Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից (ռուսալեզու մի շարք աղբյուրներում` Ամերիկայի բացահայտումը Քրիստափոր Կոլումբոսի երազի շնորհիվ, Ամերիկայի բացահայտումը (Քրիստափոր Կոլումբոսի երազանքը), իսպանացի նկարիչ Սալվադոր Դալիի նկարը` նկարված 1958-1959 թվականներին։ Գտնվում է Սենտ Պիտերսբուրգի (Ֆլորիդա, ԱՄՆ)` Սալվադոր Դալիի թանգարանում։
Տեղեկություն նկարի մասին
Նկարը պատվիրված է եղել նկարչին ամերիկացի գործարար և բարեգործ Հանտինգտոն Հարտֆորդի կողմից նյույորքյան իր պատկերասրահի համար։ Կտավը, որը ստեղծագործման պահին եղել է Դալիի մեծ գործը, Կոլումբոսի ժամանման դասական սյուժեն վերածում է էպիկական երազատեսության (ի սկզբանե աշխատանքը ցուցադրվել է «Կոլումբոսի երազը» անվամբ)։ Առաջին հայտնագործողը` մի երիտասարդ մարդ՝ հասարակ տունիկայով, առաջին քայլն արեց՝ ջրից Նոր աշխարհի հողի վրա։ Ափին և ամպերի մեջ նրան շրջապատում են բազմաթիվ պատկերներ։ Աջ ձեռքով հերոսը հենց նոր հայտնաբերված հողի վրա սահմանում է դրոշ՝ Մարիամ Աստվածածնի պատկերով, որը դիմանկարային համապատասխանություն ուներ Գալայի հետ։ Ձախ ձեռքով Քրիստափորը իր նավը պարանով քաշում է դեպի ծանծաղուտ ։ Նկարի նեքևի աջ անկյունում Դալին իրեն որպես վանական է պատկերել։ Անվանումը, ըստ Դալիի թանգարանի մասնագետների կարծիքի, ունի առնչություն նկարչի կողմից Ամերիկայի սեփական հայտնագործության հետ, մի վայր, որտեղ նա գտել է փառք ։
Առջևիի պլանում տեղակայված է հսկայական ծովային ոզնու պատյան, որը Դալիի խոսքով խորհրդանշում է Երկրի արհեստական արբանյակների ուղեծիրը` մեկնարկված 1957 թվականին ԽՍՀՄ-ում, իսկ 1958 թվականին նաև ԱՄՆ-ում ։ Այս կերպարում Դալին համեմատել է Ամերիկայի բացահայտման նշանակությունը տիեզերքի ուսումնասիրության սկզբի հետ։ Դալին ընդգծված արտահայտում է իր տեսակետը Կոլումբոսի ազգության վերաբերյալ հին վիճաբանության մասին։ Ներքևի ձախ անկյունում պատկերելով Սուրբ Նարցիսին՝ Ժիրոնայի հովանավոր աստծուն, ով դիմավորում է ճանապարհորդին, նա միանգամայն նույնացրեց նրան կատալոնացու հետ։
Քննադատական ակնարկներ
«Ճակատամարտը Տետուանի մոտ», «Ամերիկայի հայտնագործումը Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից», «Սանտյագո դը Կոմպոստելլա» կտավներն իրենց մեջ կրում են մաներիզմի ու պրեռաֆայելիտների բացահայտ ազդեցությունը, որոնք բնության մեջ աստվածային երևույթներ և առաջին հերթին մարդուն են փնտրում։ Նկարները լի են հանգստությամբ ու մտածողությամբ, ներդաշնակ գույներով և կոմպոզիցիաներով։ Դալին հեռանում է ավելի վաղ աշխատանքների տարօրինակություններից և իմաստուն հանգստությամբ օգտագործում է իր ամբողջ գեղարվեստական հմտությունները։
Որպես պատմաքաղաքական նկարազարդումներ, հետաքրքրական է այս նկարի քննադատության գնահատականը ԽՍՀՄ-ում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1958 նկարներ Կատեգորիա:Իսպանիայի արվեստ Կատեգորիա:Սալվադոր Դալիի նկարներ
Միլյուտինո (գյուղ, Բորսկի շրջան)
Միլյուտինո (Милютино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 15 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բորսկի շրջանի բնակավայրեր
Գայանե (բալետ)
Գայանե, հայկական ազգային առաջին բալետն է՝ երեք գործողությամբ, հեղինակ՝ Արամ Խաչատրյան։ Լիբրետոն Կոնստանտին Դերժավինի։
Պատմություն
Գայանե բալետն ի սկզբանե կոչվում էր «Ուրախություն», հետագայում այն վերանայվում և վերանվանվում է «Գայանե»։ Առաջին բեմադրությունը եղել է 1942 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Պերմում, Լենինգրադի Կիրովի անվան օպերայի և բալետի թատրոնի ուժերով։ Վերաբեմադրվել է 1952 թվականին ։
Գործող անձինք
Գործողությունները կատարվում են Հայաստանում 20-րդ դարի 30-ական թվականներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արամ Խաչատրյանի բալետներ Կատեգորիա:1942 բեմադրվածներ Կատեգորիա:1942 բալետներ
Նյու Հեյվեն շրջան (Կոնեկտիկուտ)
Նյու Հեյվեն շրջան (New Haven County), ԱՄՆ Կոնեկտիկուտ նահանգի 9 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1570 կմ² է, բնակչությունը՝ 862477 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Նյու Հեյվեն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1666 թ.։
Կատեգորիա:Կոնեկտիկուտի շրջաններ
Ֆրունզե (ավան, Խարկովի շրջան)
Ֆրունզե (Фрунзе), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1927 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ Կատեգորիա:1927 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հյուգենոս (Հռոմի պապ)
Հյուգենոս, Հռոմի պապ, սուրբ հույն, որը Հռոմեական եկեղեցին գլխավորել է 136-140 թվականներին։ Ծնվել է Աթենքում։
Կենսագրություն
Ըստ Liber Pontificalis (Պապերի գիրք), Հյուգենոսը ծնունդով եղել է Աթենքից։ Աղբյուրները վկայում են, որ նա նախկինում եղել է փիլիսոփա, հավանաբար, նրա անունը համապատասխանում է երկու լատինացի փիլիսոփաների անվան հետ։ Համարվում է, որ Հյուգենոսը վերջնական հիմնել է հոգևորականների բաշխումը ըստ հիերարխիայի աստիճանի, ինչպես նաև սովորույթ է մտցրել խաչակնքվել։ Հռոմեացի կաթոլիկների հիշատակը կատարվում է հունվարի 11-ին ։ Հիրենեոս ԼիոնացիՆ ասում էր, որ Վալենտինը ժամանել է Հռոմ Հյուգենոսի կառավարման ժամանակ և այնտեղ մնացել է մինչ Անիկետոսի պոնտիֆիկատի ավարտը։ Կերդոնը՝ Մարկիոնոսի նախորդը, Հյուգենոսի կառավարման ժամանակ նույնպես ապրում էր Հռոմում։ Նա խոստովանեց իր սխալները և կարողացավ վերադառնալ եկեղեցի, սակայն ի վերջո կրկին դարձավ հերետիկոս և բաժանվեց եկեղեցուց։ Այդ իրադարձություններից որն է տեղի ունեցել Հյուգենոսի ժամանակ՝ հայտնի չէ։
Աղբյուրները չեն պարունակում տեղեկություններ այն մասին, որ Հյուգենոսը կրոնական հավատի պաշտպանության զոհ է դարձել։ Նա թաղված է Վատիկանի բլրի վրա՝ Պետրոս առաքյալի կողքին։
Պահպանվել են երեք նամակներ, որոնք վերագրվում են Հյուգենոսին։
Քարեվանք
Քարեվանք, վանական համալիր Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի Եղեգիս գյուղից 3 կմ հս-աե։ Թվագրվում է 9-րդ դարի շինություն։ Ընդգրկված է Եղեգիսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Տեղագրություն
Քարեվանքը գտնվում է Եղեգիս խորանդունդ, գեղատեսիլ ձորի աջափնյա սարալանջին։ Գետի մակարդակից 180մ բարձրության վրա։ Հերմոնի վանքից ուղիղ գծով հեռավորությունը կազմում է մոտավորապես 450 մ, սակայն երկու վանական համալիրները իրար կապող արահետի երկարությունը հասնում է մոտ 1 կմ։
Ճարտարապետություն
Վանքի ավերակները թույլ են տալիս ենթադրել, որ վանական համալիրը կազմված է եղել երեք շինությունից ։
Եկեղեցու գլխավոր մուտքի դիմաց միջանցք հիշեցնող նախասրահ է, որի մեջ են բացվում նշված երեք կառույցների մուտքերը։ Նախասրահը շարունակվում է և հարավային սենյակի մոտից թեքվում հարավ-արևելք՝ վերջանալով ժայռից մոտ 1.5-2մ հեռավորության վրա։ Այս մասում ամենայն հավանականությամբ, եղել է լուսամուտ, որտեղից հստակ երևում է Հերմոնի վանքը։
Հիմնական եկեղեցին կառուցված է ժայռի եզրին, մոտավորապես 7մ x 5մ չափերով։ Դատելով ամենուր ընկած սրբատաշ քարերից և որոշ մանրամասներից՝ այն գմբեթավոր է եղել։
Եկեղեցուն կից՝ նրա արևմտյան պատի աջ և ձախ կողմերում կան նույնպես հիմնովին ավերված երկու օժանդակ կառույցների հետքեր։ Այս երկու սենյակներից կամ մատուռներից հյուսիսայինը ավելի փոքր է քան հարավայինը։ Այն ունեցել է մոտավորապես 4մ x 4մ չափեր, որը մեզ ենթադրել է տալիս, որ ունեցել է քառակուսի հատակագիծ։
Շինությունների մոտ պահպանվել է պարոն Հայրուտի 1322 թվականի նվիրատվական արձանագրությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:10-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ
Պինոս Պուենտե
Պինոս Պուենտե (Pinos Puente), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վեգա դե Գրանադա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 99 կմ2։ Բնակչությունը՝ 13421 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 16 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Ալգանկիներեն
Քանի որ այս լեզվի անվանումից ծագել է ամբողջ ալգոնկինյան լեզուների խմբի անվանումը, հաճախ այն առաջացնում է տերմինաբանական շփոթություն։ Ըստ կառուցվածքի ալգոնկինյան լեզուն բազմահամադրական լեզու է։ Նախադասության հիմքը բայն է, ձևույթների միաձուլմամբ, բայը կարող է արտահայտել ամբողջ մի նախադասության իմաստ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադայի լեզուներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի լեզուներ
Միջնադարյան ձայնակարգեր
Միջնադարյան ձայնակարգեր, ժողովրդական երաժշտությունից առնված յոթաստիճան բնական մոնոդիական ձայնակարգերի համակարգը, որը եղել է վաղ միջնադարից մինչև 14-րդ դարի լատինական մասնագիտացված (նախ՝ միաձայն, ապա՝ բազմաձայն) երաժշտության հիմքը (կոչվում են նաև եկեղեցական ձայնակարգեր)։ Համակարգը կրել է բյուզանդական ութձայնի որոշակի ազդեցությունը, պատմականորեն զարգացել (10-րդ դարում ձայնակարգերի թվային անվանումերը փոխարինվել են հին հունական տեսությունից առնված հատուկ անուններով) և Վերածննդի դարաշրջանում հասել է ավարտուն վիճակի։
Տարբերում են հիմնական (արևմտաեվրոպական երաժշտության տեսության մեջ՝ «ավտենտիկ») և ածանցյալ («պլագալ») ձայնակարգեր։ 1547 թվականին շվեյցարացի երաժիշտ-տեսաբան Հ. Գլարեանը համակարգի ձայնակարգերի քանակը 8-ից հասցրել է 12-ի (հավելել է էոլական ու հոնիական ձայնակարգերը՝ ածանցյալներով)։ 1571 թվականին իտալացի Ջոզեֆֆո Ցառլինոն, հաջորդականությունն սկսելով հոնիականից, ձայնակարգերի տոնիկաները դասավորել է դիատոնիկ շարքի դո-ից մինչև լա-ն, պարզաբանել ձայնակարգերի արտահայտչության հատկանիշները, որոնք լայնորեն դրսևորվել են «խիստ ոճի» պոլիֆոնիայում։ 17-րդ դարից հոնիական և էոլական ձայնակարգերը արտահայտչական առավելագույն հնարավորությունների շնորհիվ առանձնացվել, կատարելագործվել են՝ դառնալով դասական մաժոր-մինոր հարմոնիկ համակարգի հիմնական ձայնակարգերը։
Հետագայում միջնադարյան ձայնակարգերն իրենց նշանակությունը պահպանել են, սակայն գործածվել են միայն «դիպվածաբար» (Յ. Ս. Բախ, Գ. Հենդել, Լ. վան Բեթհովեն, Ֆ. Շոպեն, Յ. Բրամս)։ 20-րդ դարի 1-ին կեսին կոմպոզիտորները, ձգտելով երաժշտության ձայնակարգերի հիմքի նոր զարգացման, հաճախ դիմել են միջնադարյան ձայնակարգերին, քանի որ նրանք ներկայում էլ տարածված են մի շարք ժողովուրդների ժողովրդական երաժշտության մեջ։
Կատեգորիա:Երաժշտագիտություն
Վերբովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Վերբովսկի գյուղական խորհուրդ  (Вербівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Վերբովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 3515 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 49.87 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 70.48 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1920 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Sancta Lilias
«Sancta Lilias», անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարը՝ ստեղծված 1874 թվականին։ Ներկայումս նկարը գտնվում է Թեյթ բրիտանական պատկերասրահի հավաքածուում։
Տեղեկություն նկարի մասին
«Sancta Lilias»-ը հանդիսանում է «Երանելի կույսը» նկարի ավելի վաղ անավարտ տարբերակը ։ Կտավն ստեղծվել է որպես 1850 թվականին Ռոսսետտի գրած սոնետի նկարազարդում (հետագայում դա դարձել է «Երանելի կույսը» նկարը ): Բանաստեղծության սյուժեի համաձայն մահացած աղջիկը երկնքից նայում է իր սիրեցյալին։
Ռոսսետտին նկարի վրա աշխատել սկսել է 1873 թվականին, սակայն նկարելով գլուխը՝ կտրել է կտավը մինչև այժմյան չափսը ։ Աղջկա ձեռքի հիրիկները և ոսկեզօծված ֆոնն ավելացվել են հետագայում ։ Դիցաբանության մեջ հիրիկները եղել են ծիածանի աստվածուհու խորհրդանշանները, որը կապում էր երկիրը և երկինքը։ Նկարում դրանք կարող են խորհրդանշել այդպիսի կապը նկարչի և նրա մահացած կնոջ՝ Էլիզաբեթ Սիդալի միջև։ Նկարի անավարտ մասերին հակակշիռ են կազմում մանրամասնությամբ պատկերված դեմքը և մազերը, ոսկեզօծ ֆոնը և աղջկա հագուստը, որոնք նկարին տալիս են սրբապատկերային տպավորություն և որոշակի նմանություն բյուզանդական գեղանկարչության հետ ։
Ռոսսետտին կտավը նվիրել է իր հովանավոր Ուիլյամ Կաուպեր-Թեմփլին և նրա կնոջը՝ որպես նրանց կալվածք այցելության ժամանակ հյուրընկալության համար շնորհակալության նշան ։ 1909 թվականին նրանց որդեգրած դուստրը նկարը փոխանցել է Թեյթ բրիտանական պատկերասրահին։
Դեյվիդ Պերդյու
Դեյվիդ Ալֆրեդ Պերդյու, կրտսեր (David Alfred Perdue, Jr., ), ամերիկացի գործարար և հանրապետական քաղաքական գործիչ, 2015 թվականից մինչև 2021 թվականը ԱՄՆ սենատոր Ջորջիա նահանգից։
Կենսագրություն
Ավարտել Է Ջորջիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտը. բակալավրի աստիճան է ստացել արդյունաբերական մեքենաշինության ոլորտում և մագիստրոսի աստիճան գործառնական հետազոտությունների բնագավառում։ Աշխատել է որպես կառավարման խորհրդատու և ընկերության ղեկավար։
2014 թվականին, որպես Հանրապետական կուսակցության թեկնածու, հաղթել է Միշել Նաննին (Սեմ Նանի դուստրը) 53 տոկոս արդյունքով՝ Ջորջիայից ԱՄՆ-ի սենատորի պաշտոնի համար պայքարում ։
2020 թվականի նոյեմբերի 3-ին ԱՄՆ-ի Սենատի ընտրություններում ստացել է ձայների 49,7 տոկոսը՝ դեմոկրատ Ջոն Օսոֆի օգտին տրված 47,9 տոկոսի դիմաց (բացի այդ, ընտրողների 2,3 տոկոսը պաշտպանել է Շեյն Հեյզելի թեկնածությունը)։ Քանի որ Ջորջիայի օրենքներով հաղթանակի համար պահանջվում է ստանալ ավելի քան 50 տոկոս, 2021 թվականի հունվարի 5-ին նշանակվել է ընտրությունների երկրորդ փուլ ։
2021 թվականի հունվարի 3-ին Պերդյուի սենատորական լիազորությունների պաշտոնական ժամկետը լրացել է, և նրա աթոռը թափուր է մնացել մինչև քվեարկության երկրորդ փուլի հաղթողին բացահայտելը ընկած ժամանակահատվածի համար։ Այս ընտրությունների արդյունքները հատուկ կարևորություն են ստացել Կոնգրեսի վերին պալատում ստեղծված հավասարակշռության պատճառով։ Ջորջիայում լուծվում է այն հարցը, որը կուսակցություններից կստանա տեղերի բացարձակ մեծամասնությունը ։
2021 թվականի հունվարի 5-ի ընտրությունների երկրորդ փուլում զիջել Է դեմոկրատ Ջոն Օսոֆին՝ ստանալով ձայների միայն 49,51 տոկոսը ։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։ Նա Ջորջիայի նախկին նահանգապետ Սոնի Փերդյուի զարմիկն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Գալջա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Շիրինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1927 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գագիկ Սուքիասյան
Գագիկ Արամի Սուքիասյան, հայ մատենագետ, գրադարանագետ։ Մանկավարժական գիտությունների դոկտոր (1997), պրոֆեսոր (2014): ։
Կենսագրություն
Գագիկ Սուքիասյանը ծնվել է 1952 թվականի մայիսի 9-ին, Ձորագյուղ (ՀՀ Գեղարքունիքի մարզ) գյուղում։ 1981 թավկանին ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտը։ 1987-1990 թվականներին սովորել է Մոսկվայի մշակույթի պետական ինստիտուտի (հետագայում՝ համալսարան) ասպիրանտուրայում, 1994-1997 թվականներին՝ դոկտորանտուրայում։ 1991 թվականից դասավանդում է ՀՊՄՀ-ում, որտեղ 1999-2014 թվականներին եղել է գրադարանագիտության և մատենագիտության ամբիոնի վարիչը ։ 1991 թվականին Մոսկվայում ստացել է մանկավարժական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան («Հայագիտական մատենագիտություն. պատմություն, ժամանակակից վիճակը և զարգացման հեռանկարները»), 1997 թվականին՝ դոկտորի գիտական աստիճան («Մատենագիտության պատմությունը Հայաստանում և հայկական սփյուռքում (5-20-րդ դարեր)»)։ 2016 թվականին մասնակցել է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների հմտությունների բարձրացման դասընթացներին։ Անդամակցում է Եվրասիայի գրադարանային ասամբլեային (1993) և Հայաստանի ժուռնալիստների միությանը։ Հրատարակվել են նրա «Ուսումնական ծրագրեր և հանձնարարելի մատենագիտություն» (2005), «Մատենադարան։ Մատենագիտական հանրագիտարան» (2007 թվական, ռուսերեն), «Փաստաթղթագիտություն և փաստաթղթային-տեղեկատվական աղբյուրներ» (2009), «Գրադարանային-տեղեկատվական և մատենագիտական բարձրագույն կրթությունը Հայաստանում» (ուսումնամեթոդական ձեռնարկ, 2011), «Հայաստանի և հայ սփյուռքի գրքի պատմություն» (2012 թվական, ռուսերեն), «Գրքագիտություն և հայ գրատպության պատմագրություն» (2012), «Գրքագիտություն և հայ գրատպության պատմագրություն» (մենագրություն, 2013), «Գիրքը և գրադարանը Արցախի պատմության մեջ։ Շուշին՝ հայկական մշակույթի օջախ» (2014) աշխատությունները։ Գագիկ Սուքիասյանը տիրապետում է հայերեն, ռուսերեն, գերմաներեն լեզուների ։
Աշխատությունները վերաբերում են մատենագիտության, գրադարանագիտության, գրքագիտության, թանգարանագիտության, հուշարձանների պահպանության, աղբյուրագիտության, փաստաթղթագիտության (ՀՊՄՀ-ում ուսուցանվող նոր առարկայի) խնդիրներին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ մատենագետներ Կատեգորիա:Հայ գրադարանագետներ Կատեգորիա:Մանկավարժական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ
Slow Motion
«Slow Motion», ամերիկացի երգիչ Թրեյ Սոնգզի երգն է։ Այն թողարկվել է 2015 թվականի հունվարի 20-ին և ընդգրկվել է «Trigga Reloaded» (2015) ալբոմում, որը նրա «Trigga» (2014) ալբոմի վերաթողարկումն է ։ Երգը գրվել է Թրեյ Սոնգզի և ամերիկացի երգիչ Չարլի Փուտի կողմից, ով նաև երգի պրոդյուսերն է։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Dre Films-ը, ներկայացվել է 2015 թվականի փետրվարի 14-ին ։ Տեսահոլովակում նկարահանվել է նաև ամերիկացի մոդել Թինայա Հենրին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թրեյ Սոնգզի երգեր Կատեգորիա:2015 երգեր
け (քէ)
Հիրագանայում՝ け, կատականայում՝ ケ, ճապոներենի վանկային այբուբենի վանկ։ Օգտագործվում է մեկ մորայի գրելաձևի համար։ Համապատասխանում է հայերեն «քէ», երբեմն նաև «կէ» տառակապակցությանը և Միջազգային հնչյունական այբուբենի /ke/ ձայնին։
Ժամանակակից ճապոներենի վանկային աղյուսակում գտնվում է հիրագանայի く(քու) և こ(քօ) կանաների միջև։ Իսկ կատականայում՝ ク(քու) և コ(քօ) տառերի միջև։
Յունիկոդ
Կատեգորիա:Կանա
Կինիկներ
Կինիկներ (κυυικός, Κυνόσαργες՝ Կինոսարգես՝ բլուր Աթենքում), ցինիկներ, Հին Հունաստանում գործած սոկրատեսյան փիլիսոփայական ամենանշանակալից դպրոցներց մեկը, որի հիմնադիրը համարվում է Սոկրատեսի աշակերտ Անտիսթենեսը , իսկ ամենավառ ներկայացուցիչը՝ Դիոգենես Սինոպացին։
Գաղափարախոսություն
Անտիկ պոլիսների ճգնաժամի պայմաններում կինիկները (Անտիսթենես, Դիոգենես Սինոպացի, Կրատես) արտահայտել են ազատ հույների աղքատ դասերի գաղափարախոսությունը։ Առավել հայտնի են նրանց բարոյական ըմբռնումները։ Կինիկները ձգտել են ծայրահեղ պարզեցված ապրելակերպի մշակման, որի սկզբունքները գործնականում կիրառել են իրենց կյանքում։ Մարդու էությունն ու երջանկությունը գտել են սոցիալական շրջապատից դուրս, անհատի բարոյական ինքնուրույնության մեջ, այս պատճառով կոչ են արել ասկետիզմ և կոսմոպոլիտիզմ, վերադարձ դեպի բնություն, ժխտել են կրոնը, բարոյականությունը, իրավունքը և ընդհանրապես քաղաքակրթությունն ու նրա նշանակությունը մարդու կյանքում, լավագույն են համարել մարդու ծայրահեղ թշվառ, նույնիսկ նվաստացուցիչ վիճակը։ Սոցիալ-բարոյական ըմբռնումների և հասարակական նորմերի նկատմամբ նրանց անտարբերության արտահայտություն են տակառում Դիոգենեսի բնակվելու և Կրատեսի՝ ուղղակի հրապարակում ամուսնանալու ավանդությունները։ Իմացաբանության մեջ կինիկները հարել են սոփեստների սենսուալիզմին։
Կինիկների ուսմունք
Կինիկների ուսմունքը ստոիցիզմի անմիջական հիմքերից է, իսկ նրանց ընդունած ապրելակերպի սկզբունքները ազդել են քրիստոնեական ասկետականության գաղափարախոսության ձևավորման վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի փիլիսոփայական դպրոցներ Կատեգորիա:Իմացաբանական տեսություններ
Նիխախ
Նիխախ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կիսկիմի գավառակում ։ Գտնվում էր Թորթումի լճից 32-33 կմ հարավ, Օլթիի փախ վտակ Նիխախ գետի ափին։
Աշխարհագրություն
Տարածքը լեռնային էր և անտառապատ։
Պատմություն
Հայերը կոտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ մոտ 50 տուն հայ և թուրք բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, հողագործություն և արհեստներն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Նիխախն ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։ Գյուղի մոտակայքում գտնվում էր Նիխախ ավերակ բերդը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Հայդեք
Հայդեք (Heideck), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Ռոթ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4645 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010 թվական) ։ Զբաղեցնում է 58,64 կմ² մակերես տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝  09 5 76 126։
Քաղաքը բաժանված է 16 քաղաքային շրջանների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Լիբրետո
Անվանում
Լիբրետո անունը կապված է 17-րդ դարի վերջերից հրատարակվող օպերային լիբրետոների հետ, որոնք տպագրվում էին փոքրիկ գրքույկների ձևով՝ թատրոն այցելողների համար։
Հղումներ
Կատեգորիա:Իտալերեն օպերային տերմիններ Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Միլյուտինո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)
Միլյուտինո (Милютино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Դարֆո Բոարիո Տերմե
Դարֆո Բոարիո Տերմե (Darfo Boario Terme), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 14 571 մարդ, խտությունը՝ 377 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 36 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25047։ Հեռախոսային կոդ՝ 0364։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բարունակ Թովմասյան
Բարունակ Վարդանի Թովմասյան, հասարակական գործիչ, ռամկավար ազատական կուսակցության ղեկավարներից։
Ծնվել է 1910 թվականի մայիսի 5-ին, Թուրքիայի Գյոլդաղ (Բրուսայի նահանգում)։ Թովմասյանը Հայ երիտասարդաց ընկերակցության հիմնադիրներից և նրա կենտրոնական վարչության քարտուղարն էր 1940—1953 թվականներին։ Հիմնադիր տնօրեն «Զարթոնք» օրաթերթի։ Նախագահն է Թեքեյան մշակութային միության։ Կրթական և հասարակական ծառայությունների համար Լիբանանի կառավարությունը Թովմասյանին պարգևատրել է Արժանյաց առաջին կարգի ոսկե շքանշանով (1957 թվական)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Էդուարդ Գլազեր
Էդուարդ Գլազեր (Eduard Glaser, ), ավստրիացի արաբագետ, արևելագետ, ճանապարհորդ։
Կյանք
Էդուարդ Գլազերը ծնվել է 1855 թվականի մարտի 15-ին, Դեյտշ Ռուստում (Բոհեմիա), հրեա ֆերմերի և վաճառականի ընտանիքում։ Պրահայի պոլիտեխնիկումի դասընթացի ավարտին, որտեղ Գլազերն իրեն նվիրել է մաթեմատիկայի և գեոդեզիայի ուսումնասիրությանը, նա միաժամանակ տարված զբաղվել է նաև արաբերեն լեզվի ուսումնասիրությամբ ։ 1877 թվականին Գլազերը ժամանել Է Վիեննա, 1880 թվականին նա արդեն եղել է Թունիսում, որտեղից 1882 թվականին Տրիպոլիով մեկնել է Ալեքսանդրիա, հաջորդ տարի Գլազերն աշխատել է Հարավային Արաբիայում ՝ այցելելով գիտության համար շատ հետաքրքիր վայրերում ։
1885-1886 թվականներին Գլազերը ձեռնարկեց երկրորդ, իսկ 1887-1888 թվականներին երրորդ ճանապարհորդությունը Արաբիայում. այս անգամ նա կարողացավ հասնել Մարիբա, հնագույն Սաբա ։ Գլազերը հավաքել է ավելի քան 1000 խիմյարական և սաբեական արձանագրություններ և մի քանի կարևոր աշխարհագրական հայտնագործություններ արել։ Դրա համար 1890 թվականին Գրայֆսվալդի համալսարանն արժանացել է honoris causa փիլիսոփայության դոկտորի կոչման ։
Էդուարդ Գլազերը մահացել է 1908 թվականի մայիսի 7-ին, Մյունխեն քաղաքում ։
Աշխատություններ
Հիմնական աշխատությունները.
Գրականություն
Կատեգորիա:Մարտի 15 ծնունդներ Կատեգորիա:1855 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 7 մահեր Կատեգորիա:1908 մահեր Կատեգորիա:Մյունխեն քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ավստրիացի արևելագետներ Կատեգորիա:Արաբագետներ Կատեգորիա:Ճանապարհորդներ Կատեգորիա:Հնագետներ Կատեգորիա:Մարդաբաններ
(3428) Ռոբերտս
(3428) Ռոբերտս (Roberts), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1952 թվականի մայիսի 1-ին Ինդիանայի համալսարանի կողմից Բրուկլինում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,663114 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2237 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1025 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1587,39 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,226788 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,87° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1952 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ինդիանայի համալսարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կառլեն Միրզոյան
Կառլեն Գալուստի Միրզոյան, հայ դիրիժոր, բանահավաք, թառահար։
Կենսագրություն
Կառլեն Միրզոյանը ծնվել է 1937 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Երևանում։ 1956 թվականին ավարտել է Երևանի Ռ. Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանը, 1965 թվականին՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիան։
1952-1956 թվականներին նվագել է Վ. Գ. Բունիի լարային քառյակում, 1957-1960 թվականներին՝ Հայֆիլհարմոնիայի ժողովրդական գործիքների նվագախմբում։ 1969-1972 թվականներին Տաշքենդի կոնսերվատորիայում ուսումնասիրել է ուզբեկական ժողովրդական երաժշտական գործիքները, եղել է դիրիժորի պաշտոնակատար Տաշքենդի պետական ժողովրդական գործիքների նվագախմբում։
1972-1976 թվականներին եղել է Հայաստանի պարի պետական անսամբլի երաժշտական մասի ղեկավար։ 1977 թվականին հիմնադրել է Հայաստանի ժողովրդական գործիքների նվագախումբը (մինչև 1980 թվականը եղել է գլխավոր դիրիժոր), 1982 թվականին՝ «Տկզար» անսամբլը (մինչև 2001 թվականը եղել է գեղարվեստական ղեկավար և դիրիժոր)։ 2001 թվականին դարձել է Լոս Անջելեսի «Հայ քնար» ազգային երաժշտական գործիքների անսամբլի ղեկավար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ Կատեգորիա:Հայ բանահավաքներ
Կլաուս Շիլլինգ
Կլաուս Կարլ Շիլլինգ (Claus Schilling, ), գերմանացի բժիշկ, Դախաու համակենտրոնացման ճամբարում զբաղվել է կալանավորների վրա փորձարկումներ կատարելով։ Նացիստական Գերմանիայի պարտությունից հետո դատապարտվել և 1946 թվականին մահապատժի է ենթարկվել։
Կենսագրություն
Կլաուս Շիլլինգը ծնվել է 1871 թվականի հուլիսի 5-ին Մյունխենում։ Հենց այդ քաղաքում բժշկություն է ուսանել։ 1895 թվականին ստացել է դոկտորության կոչում։ Գերմանական կայսրության աֆրիկյան գաղութներում զբաղվել է բժշկական պրակտիկայով։ Որպես արևադարձային հիվանդությունների մասնագետ 1905 թվականին հրավիրվել է Ռոբերտ Կոխի ինստիտուտ։
1936 թվականին Կլաուս Շիլլինգը տեղափոխվել է Իտալիա։ Այդտեղ, Իտալիայի կառավարության հրամանով, ուսումնասիրել է պատվաստանյութը, որը կիրառվել է Իտալո-Եթովպիական երկրորդ պատերազմի ժամանակ բռնկված մալարիայի ժամանակ։ Շիլլինգին հնարավորություն են տվել բժշկական փորձարկումներ կատարել Վոլտերրայի և Սան Նիկոլլո դի Սիենայի հոգեբուժարանների հիվանդների վրա ։ Գերմանիայի կառավարությունը մասամբ ֆինանսավորել է նրա հետազոտությունները ։
1941 թվականին վերադարձել է Գերմանիա։ 1942 թվականի սկզբին Շիլլինգը Հայնրիխ Հիմլերի հրամանով ուղարկվում է Դախաու համակենտրոնացման ճամբարի լաբորատորիա՝ մալարիա հիվանդությունն ուսումնասիրելու նպատակով ։ Բժիշկը մոտ հազար մարդու վրա է կատարել փորձարկումներ, որոնցից մահացել են 300-ից 400 կալանավոր ։
Պատերազմից հետո կալանավորվել է։ 1945 թվականի հոկտեմբերի 13-ին դատապարտվել է մահվան։ Կախաղան է բարձրացվել 1946 թվականի մայիսի 28-ին Լանդսբերգի բանտում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բժիշկներ Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ Կատեգորիա:Հոլոքոստ Կատեգորիա:Մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություններ Կատեգորիա:Գերմանացի ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված անձինք
Նյու Լոնդոն շրջան (Կոնեկտիկուտ)
Կատեգորիա:Կոնեկտիկուտի շրջաններ
Վիշնևսկի գյուղական խորհուրդ (Բալակլեյսկի շրջան)
Վիշնևսկի գյուղական խորհուրդ  (Вишнівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյսկի շրջանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1922 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռուբանովո (գյուղ, Լիպովա Դոլինայի շրջան)
Ռուբանովո (Рубанове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանում։
1984 թվականի տվյալներով Ռուբանովո գյուղում բնակվում էր 70 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նգոնգուա (լաոսյան տառ)
Նգոնգուա («կով»), լաոսերեն այբուբենի 4-րդ տառը։ Նման է թաիլանդերեն այբուբենի «նգոնգու» տառին։ Լաոսերեն այբուբենում համարվում է ակսոնկան տառ, այսինքն՝ միջին կարգի։ Արտասանվում է խուլ շրթունքային։ Բառավերջում արտասանվում է նաև որպես «կհամպեն»։ Նաև օգտագրոծվում է որպես «ինցիալ»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լաոսերեն այբուբենի տառեր Կատեգորիա:Տառեր
128 (թիվ)
128 (հարյուր քսանութ), բնական թիվ, որը գտնվում է 127-ի և 129-ի միջև։
Սպարտակ (բալետ)
«Սպարտակ», Արամ Խաչատրյանի բալետն է՝ գրված 1954-ին, լիբրետոն՝ Նիկոլայ Վոլկովի։ Առաջին անգամ բեմադրվել է 1956 թվականի դեկտեմբերի 27-ին Լենինգրադի օպերայի և բալետի Մարիինյան թատրոնում։ Լիբրետոյի հիմք է ծառայել Ռաֆայելլո Ջովանյոլիի «Սպարտակ» վեպը ։ 1959 թվականին բալետն արժանացել է ԽՍՀՄ Լենինյան մրցանակի։ Պատկերված են մ.թ.ա. 74-71-ին Հին Հռոմում թրակիացի Սպարտակի առաջնորդությամբ ստրուկների ապստամբության դեպքերը։ Չորս գործողությամբ մոնումենտալ ստեղծագործություն է՝ բազմապլան դրամատուրգիայով, սուր հակադրություններով և հոգեբանական ու զգացմունքային դիպուկ բնութագրերով։ Լիբրետոյի հիմքում ազատության պայքարի համամարդկային գաղափարն է, որը պատկերված է ելևէջային ոլորտներով։ Սպարտակի բարոյական գեղեցկությանը, հարուստ ներաշխարհին, վեհ ձգտումներին հակադրվում են իրավազրկության բռնությունը, դաժանությունը մարմնավորող կերպարներն ու գաղափարները։ Բալետի կերպարային և դրամատուրգիական կարևոր, ձևակառուցող տարրը գլխավոր գործող անձանց բնութագրող լեյտմոտիվներն են, որոնց լայն կիրառման շնորհիվ բալետի երաժշտությունն ընկալվում է որպես միասնական կուռ կառուցվածք ունեցող սիմֆոնիկ կտավ, հեղինակի բնորոշմամբ՝ «խորեոգրաֆիկ սիմֆոնիա»։ «Սպարտակի» երաժշտական լեզուն հարուստ է ու ինքնատիպ՝ ազգային վառ նկարագրով ։
Ստեղծման պատմություն
1941 թվականի դեկտեմբերին, Հայրենական մեծ պատերազմի այդ ամենաողբերգական օրերին, Արամ Խաչատրյանը պարբերական մամուլում հոդված հրապարակեց՝ տեղեկացնելով իր առաջիկա ստեղծագործական ծրագրերի մասին. «1941 թվականին ԽՍՀՄ-ի Մեծ թատրոնի պատվերով, համագործակցելով լիբրետիստ Նիկոլայ Վոլկովի և բալետմաստեր Իգոր Մոիսեևի հետ, ձեռնարկում եմ «Սպարտակ» բալետի ստեղծումը։ Այն պետք է լինի մոնումենտալ և հերոսական ներկայացում, որը խորհրդային քաղաքացուն կներկայացնի հին աշխարհի պատմության լավագույն մարդուն»։ Սպարտակի կերպարը վաղուց էր գրավել Խաչատրյանին, և այժմ նրան թվում էր, որ առավելապես Սպարտակն է իր մեջ խտացնում այն ըմբոստ նկարագիրը, որն այդ օրերին դրսևորվում էր միութենական ժողովուրդների կատաղի պայքարի մեջ՝ ընդդեմ ֆաշիստ նվաճողների։ Այդ մասին կոմպոզիտորն անդրադարձել է իր մի հոդվածում, գրելով. «Ոմանք զարմացած էին, որ այս թեման եմ ընտրել՝ դիմելով պատմական այդքան խորն անցյալին։ Բայց ինձ թվում է, որ Հին Հռոմում Սպարտակի և ստրուկների ապստամբության թեման մեր օրերում հսկայական նշանակություն և հասարակական հնչեղություն ունի։ Անհրաժեշտ է, որ ժողովուրդներն իմանան և հիշեն նրանց անունները, ովքեր մարդկության պատմության արշալույսին քաջաբար ծառացան ստրկատերերի դեմ՝ հանուն իրենց ազատության ու անկախության»։ Լիբրետիստ Ն. Վոլկովը «Սպարտակի» վրա սկսել էր աշխատել դեռ 1933 թվականից՝ խորհրդակցելով գեղանկարիչ Ֆ. Ֆյոդորսկու և բալետմայստեր Ի. Մոիսեևի հետ, որոնք վաղուց էին երազում բեմադրել նման ներկայացում։ Լիբրետոյի վրա աշխատելիս Վոլկովը մեծապես օգտվել է անտիկ շրջանի աղբյուրների վկայություններից, հատկապես Պլուտարքոսի «Զուգահեռ վարքագրություններից» և Յուվենալիսի կատակերգություններից։ Բացի դրանից, լիբրետիստը հիմնվել է Լ. Ֆրիդլենդերի «Հռոմի կենցաղային կյանքի պատկերներ» հոդվածում և խորհրդային գրող Ալեքսանդր Միշուլինի «Սպարտակի ապստամբությունը» գրքում տեղ գտած առատ տեղեկությունների, ինչպես նաև իտալացի արձակագիր Ռաֆայելլո Ջովանյոլիի «Սպարտակ» պատմավեպի և Սպարտակի մասին Մ. Օլիվիեի պատմական ժամանակագրության վրա։ Ըստ Վոլկովի՝ բալետը կառուցված է ինչպես ողբերգություն՝ Սպարտակի մասին, ինչպես պատում՝ փառահեղ առաջնորդի մասին, որի խելամտությունը, կամքը, վեհ գաղափարները հաղթահարում են իր ժամանակի թելադրած սահմանափակումները և դառնում հավերժական խորհրդանիշներ՝ իշխող և բռնակալ դասակարգի դեմ ժողովուրդների ըմբոստության։ Սակայն բալետի ստեղծման աշխատանքները հետաձգվեցին երկար տարիներ։ 1950 թվականին Արամ Խաչատրյանն այցելեց Իտալիա, տեսավ Կոլիզեումը, Ապպիոսյան ճանապարհը։ Հավանաբար հենց այս տպավորություններով է պայմանավորված վերադարձը բալետի աշխատանքներին։ Երաժշտության վրա կոմպոզիտորն աշխատեց երեք ու կես տարի. պարտիտուրան ավարտվեց 1954 թվականի փետրվարին։
Պրեմիերան
«Սպարտակի» պրեմիերան կայացել է Սանկտ Պետերբուրգի (այն ժամանակ՝ Լենինգրադ) օպերայի և բալետի Մարիինյան թատրոնում (այն ժամանակ՝ Կիրովի) 1956 թվականի դեկտեմբերի 27-ին՝ խորհրդային տարիների ամենաինքնատիպ բալետմաստերներից Լեոնիդ Յակոբսոնի բեմադրությամբ։ Ձգտելով հեռանալ այդ տարիներին բալետի բեմերին իշխող կաղապարներից, Յակոբսոնը ներմուծեց պլաստիկ քանդակների արտահայտչականությունը, որոնց նախատիպ կերպարները տեսել էր Էրմիտաժում ցուցադրվող Պերգամոնի նշանավոր զոհասեղանի վրա. դրա վրա պատկերված էին միմյանց դեմ մարտնչող աստվածներն ու տիտանները։ Ժամանակակիցները նշել են, որ բալետի կերպարներն ասես կենդանություն առած և դուրս եկած լինեին հին հունական ու հռոմեական սկահակների վրա պատկերված նկարներից։ Ներկայացման կոմպոզիցիան զարգանում էր այնպես, ասես բեմ բարձրացված լիներ տաճարների, դղյակների, ամֆիթատրոնի ու մրցասպարեզի և դրանցում գործող Սպարտակի, Կրասսոսի և մյուս գործող անձանց մի ճարտարապետական համախումբ։ Հստակ քայլերը, կտրուկ հարձակումները, հետևազորի ծանր շարաքայլը, հեծյալների գրոհը՝ այս ամենն ուրվագծում է պատերազմի ամբողջական տեսարանը։
Նվագախմբային համարներն աչքի էին ընկնում նրանով, որ բալետի յուրաքանչյուր գործող անձի համար գրված էր հատուկ և պլաստիկ մեղեդի, որը հանգեցնում էր, այսպես ասած, ինքնատիպ խորեոգրաֆիկ բազմաձայնության։ Բալետի կանացի հատվածներում աչքի էին ընկնում կանանց զգեստները։ Նրանք բոլորը՝ թե՛ մենապարուհիները, թե՛ բազմություն ներկայացնողները պարում էին սանդալներով։ Իսկ Մոսկվայում «Սպարտակը» հայտնվեց միայն մեկ ու կես տարի անց՝ 1958 թվականի մարտի 11-ին՝ Իգոր Մոիսեևի բեմադրությամբ։ Բալետը շուտով մեծ հանրաճանաչություն վայելեց՝ բազմիցս բեմադրվելով ոչ միայն ԽՍՀՄ-ի, այլև Արևելյան Եվրոպայի երկրներում։
Սյուժեն
Հռոմում ամբոխը ցնծությամբ դիմավորում է արշավանքից հաղթանակով վերադարձած Մարկոս Կրասսոսին։ Նրա մարտակառքի մեջ են կապկպված թրակացիներ Սպարտակը, Ֆրիգիան և Հարմոդիուսը։ Իսկ Կրասսոսին դիմավորողների շարքում է կուրտիզանուհի Էգինան։ Հոգնությունից ուժասպառված, Ֆրիգիան ընկնում է, և վերակացուն ճոճում է մահակը։ Սպարտակը նետվում է նրա վրա այնպիսի զորությամբ, որ կանգնեցնում է մարտակառքի ընթացքը։ Ներկա ժողովուրդը հիանում է նրա ուժով և արիությամբ։ Հռոմի ստրուկների շուկայում իրենց արվեստն են ցուցադրում եգիպտացի պարուհին և երիտասարդ հույն միմոսը։ Շքեղ զարդարված պատգարակով հայտնվում է Կրասսոսը, իսկ շուկայի հրապարակի մյուս կողմից՝ Էգինան, որը մի ծաղիկ է նետում Կրասսոսին։ Նա գնում է գեղեցկադեմ Հարմոդիուսին, ուզում է գնել նաև Ֆրիգիային, բայց վերջինս պատրաստ է դաշույնով վիրավորել ինքն իրեն, եթե բաժանեն Սպարտակից։ Սպարտակին գնում է գլադիատորների դպրոցի ղեկավար Լենտուլլոսը և ստիպված է լինում գնել նաև Ֆրիգիային, քանի որ Սպարտակը կնախընտրեր մեռնել, քան թե բաժանվել կնոջից։
Հաջորդ տեսարանը ներկայացնում է կրկեսը։ Կենտրոնում երևում են Կրասսոսը և Էգինան, իսկ վերջինիս ետևում՝ Հարմոդիան։ «Սաբինուհիների առևանգումը» մնջախաղից հետո սկսվում է մրցամարտը։ Վերջին կռիվը կայանում է Սպարտակի ու մի սամնիտի (սամնիտները հնագույն իտալական ցեղ էին) միջև։ Հանդիսականները պահանջում են վերջ տալ պարտված սամնիտի կյանքին։ Բայց Սպարտակը խրում է իր սուրն ավազի մեջ՝ հրաժարվելով սպանել պարտվածին։
Այնուհետև բացվում է տեսարան գլադիատորների զորանոցից։ Ֆրիգիան խոնարհվել է մեռնողի վրա։ Դառը մտքերի մեջ խորմուխ լինելուց հետո Սպարտակը գլադիատորներին կոչում է ապստամբության։ Միևնույնն է, ուշ թե շուտ իրենց մահ է վիճակված։ Ավելի լավ է մեռնել ստրկատերերի հետ պայքարելիս, քան թե մրցասպարեզում՝ հանուն նրանց զվարճանքի։ Սպարտակի գլխավորությամբ գլադիատորները փախուստի են մատնում պահակազորին, կոտրում պատուհանների ճաղերը և անհետանում։ Ապիյան ճանապարհի մոտ, Կամպանիայի դաշտերում խաղաղ ժամանակ են անցկացնում հովիվները։ Հանկարծ հայտնվում են փախստական գլադիատորները, և հովիվները միանում են ապստամբներին։ Կրասսոսի պալատում, խրախճացողների առջև պարում է Էգինան՝ Հարմոդիուսի հետ։ Ապա պատանին նրան տանում է դեպի Կրասսոսի մահճակալը։ Խրախճացողների ուրախությունն ընդհատվում է կռվի մոտեցող ձայներից։ Բոլորը փախչում են, իսկ Կրասսոսը Հարմոդիուսին հրահանգում է մնալ և միանալ ապստամբներին։ Հայտնվում է Սպարտակը՝ զինվորների ու Ֆրիգիայի հետ։ Սպարտակի ճամբարում, նրա վրանի դիմացի հրապարակում կանայք լսում են լարված պայքարի ձայները։ Ապա տեսնում ենք Սպարտակին՝ խորհրդակցելիս թրակացիների, ասորիների, գերմանների ու գալլերի ջոկատների առաջնորդների հետ։ Զորահրամանատարների մի մասը պահանջում է արշավել Հռոմի վրա, իսկ մյուսները, նրանց հետ էլ Սպարտակը, ցանկանում են նավերով վերադառնալ հայրենիք։ Մի քանի վրդովված ղեկավարներ լքում են Սպարտակին։ Ֆրիգիան փորձում է հանգստացնել նրան։ Հրապարակում հայտնվում են մանր վաճառականների ու հետերաների խմբեր։ Սկսվում է աշխույժ առևտուր և զվարճանք։ Սպարտակը, դուրս գալով վրանից, հրամայում է վռնդել օտարականներին ճամբարից։ Դատարկվող հրապարակում հայտնվում է մի ծեր կին՝ Էգինայի աղախինը։ Նա իր ետևից քաշում տանում է Հարմոդիուսին տարփանքով բռնված Էգինայի մոտ։
Տեսարան է բացվում ծովափից։ Երևում են ծովահենների նավերի կայմերը։ Ժայռերի ետևում թաքնվում են հռոմեացիները, որոնց այդտեղ է առաջնորդել Հարմոդիուսը։ Ծովահենները խրախճանքի մեջ են։ Նրանց է մոտենում Սպարտակը և ոսկու պարկերով կաշառում է ծովահենների առաջնորդին։ Սա խոստանում է իր նավերով ծովի մյուս ափն անցկացնել ապստամբած զինվորներին։ Սպարտակի հեռանալուց հետո խրախճանքը շարունակվում է։ Հանկարծ հայտնվում են հռոմեացիները և ստիպում նրանց հեռանալ իրենց նավերով, իսկ իրենք զբաղեցնում են նրանց տեղը։ Երբ հայտնվում են գլադիատորները, դարաններից նրանց վրա են հարձակվում հռոմեացիները։ Սպարտակը զոհվում է դաժան մարտում։ Կրասսոսը հրամայում է խեղդամահ անել Հարմոդիուսին։ Քիչ անց գալիս է Էգինան և անփութորեն քայլելով ընկնում է վերջինիս մարմնի վրա։ Հնչում է նահանջի ազդանշան, և հռոմեացի զինվորները հեռանում են։ Դատարկված մարտադաշտում Ֆրիգիան գիշերով փնտրում է զոհված Սպարտակին և սգում նրա մահը։ Ողջ մնացած թրակացիները վահանի վրա են դնում իրենց առաջնորդի մարմինը։ Ծագում է արևը։