cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սալվատորե Սիրիգու
«Պարի Սեն-Ժերմեն»
2011 թվականի հուլիսի 28-ին Սիրիգուն 4-ամյա պայմանագիր է կնքել «Պարի Սեն-Ժերմենի» հետ ։ Տրանսֆերը արժեցել է 4 միլիոն եվրո ։
2013 թվականի հունվարի 27-ին Սիրիգուն ընդհատեց Բերնարդ Լամայի «չոր» հանդիպումների ռեկորդը (697 րոպե) ։ 2014 թվականի օգոստոսի 2-ին «Գուինգամպի» դեմ կայացած 32-րդ րոպեին Սիրիգուն հետ է մղել Մուստաֆա Յատաբերեի իրացրած 11 մետրանոց հարվածը ։ 2014 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Սիրիգուն երկարաձգել է իր պայմանագիրը մինչև 2018 թվականը ։
Միջազգային կարիերա
2010 թվականի փետրվարի 28-ին Սիրիգուն առաջին անգամ հրավիրվել է հավաքական՝ Կամերունի հավաքականի դեմ խաղին մասնակցելու համար ։ Նա ամբողջ խաղին մնացել է պահեստայինների նստարանին։
Առաջին հանդիպումը ազգային հավաքականի կազմում նշել է 2010 թվականի օգոստոսի 10-ին՝ Կոտ դ'Իվուար դեմ խաղում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պալերմոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պարի Սեն Ժերմենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ի ֆուտբոլիստներ
Թեմփլ Գրանդին
Թեմփլ Գրանդին (Temple Grandin՝ ծնվել է )՝ կենդանիների վարքագծի փորձագետ, Կոլորադո նահանգի Համալսարանի անասնաբուծության պրոֆեսոր, մի քանի հանրահայտ գրքերի հեղինակ։ Թեմփլ Գրանդինը տառապում է աուտիզմով։ Նրան է նվիրված Օլիվեր Սաքսի «Մարդաբանը Մարսի վրա» գրքի մի գլուխը, ուր նկարագրվում է նրա մտածողության առանձնահատկությունները և բացառիկ հնարավորությունները։ Նա մասնակցել է մի շարք հեռուստահաղորդումների և նկարահանվել է վավերագրական ֆիլմերում։ 2010 թվականին ռեժիսոր Միկ Ջեքսոնի կողմից նկարահանվել է «Թեմփլ Գրենդին» կենսագրական ֆիլմը, ուր գլխավոր դերը խաղացել է Կլեր Դեյնսը։
Նա համարվում է կենդանիների պաշտպանների և աուտիստների ազատության գաղափարախոսության կողմնակիցների փիլիսոփայական լիդերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Կին գյուտարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կենդանաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Հարձակում
Հարձակում, մարտական գործողությունների հիմնական տեսակը, նպատակն է՝ ջախջախել թշնամուն և գրավել կարևոր բնագծեր ու շրջաններ։ Իրականացվում է ցամաքում, ծովում և օդում մարտերի, ճակատամարտերի և օպերացիաների ձևով։ Հարձակման տարատեսակն է հակահարձակումը։ Հետապնդած նպատակի, ուժերի և միջոցների ընդգրկման առումով հարձակումը կարող է ունենալ ստրատեգիական, օպերատիվ կամ տակտիկական նշանակություն։ Հարձակման գործելակերպը շարունակ փոփոխվել է զենքի տեսակների զարգացման, զորքերի անձնակազմի և կազմակերպման որակական փոփոխման համեմատ, որն իր հերթին կախված է եղել հասարակության արտադրողական ուժերի և արտադրական հարաբերությունների վիճակից, պետության տնտեսական հնարավորություններից ու հասարակական-քաղաքական կարգից։ Հարձակման տեսությունն ու գործնականը բազմակողմանի զարգացան 1939-45-ի երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, ինչպես նաև ետպատերազմյան շրջանում՝ միջուկային զենքի ներդրման ու սովորական զինատեսակների հետագա կատարելագործման հիման վրա։
Եկատերինի Ստեֆանիդի
Եկատերինի Ստեֆանիդի'(Ekaterini Stefanidi,), հույն ձողացատկորդուհի, 2016 թվականի Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն, 2017 թվականի աշխարհի չեմպիոն, 2016 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն, աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների հաղթող, 2012 թվականի Օլիմպիական խաղերի մասնակից ։ Հունաստանի ազգային կրկնակի ռեկորդակիր ։
Կենսագրություն
Եկատերինի Ստեֆանիդին ծնվել է 1990 թվականի փետրվարի 4-ին Աթենքում։ Ծնողներ՝ Գեորգիոս Ստեֆանիդիսը և Զոյա Վարելին։ Եկատերինին ավարտել է Պալլինիի միջնակարգ դպրոցը։ 2005 թվականին նա միջազգային ելույթ է ունեցել, որտեղ հաղթել է մրցույթը ռեկորդով։ 2008 թվականին Սթենֆորդի համալսարանից ստացել է սպորտային կրթաթոշակ։ Հետագայում Արիզոնայի համալսարանից ստացել է մագիստրոսի կոչում ճանաչողական հոգեբանության մեջ։
2016 թվականին Եկատերինին նվաճել է երեք մեդալ՝ Պորտլենդում անցկացվող աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալ, Ամստերդամում և Ռիոյում անցկացվող Եվրոպայի առաջնության ոսկե մեդալ ։
2017 թվականին Բելգրադում անցկացված Եվրոպայի առաջնությանը և Լոնդոնում կայացած աշխարհի առաջնության ճանաչվել է տարվա լավագույն մարզիկ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Գայլարդիա երկգույն
Գայլարդիա երկգույն, աստղածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա ծաղկաբույս, որը ծագումով Հարավային և Հյուսիսային Ամերիկաներից է։ Լուսասեր և բավականին երաշտադիմացկուն բույս է, աճում և առատորեն ծաղկում է հումուսով ու սննդանյութերով հարուստ ստրուկտուրային հողերում։ Բարձրությունը հասնում է մինչև 90 սմ-ի։
Նկարագրություն
Տերևները երկարավուն օվալաձև են, լայնաբլթակ կամ ուղղակի բլթակավոր։ Ծաղկաբույլերը կազմված են լեզվակավոր և խողովակաձև կամ միայն խողովակաձև խոշոր ծաղիկներից, որոնց գունավորումը տարբեր է՝ դեղին, նարնջագույն, կարմրադարչնագույն և կարմիր։ Հանդիպում են կիսալիաթերթիկ և լիաթերթիկ ծաղկավոր բույսեր։ Բույսի բարձրությունը չի անցնում 50-60 սմ-ից։ Ունի հոծ, ցածրաճ այլատեսակ՝ մինչև 40 սմ բարձրությամբ։ Ծաղիկները խոշոր են, մինչև 10-12 սմ տրամագծով։ Սելեկցիոն եղանակով ստացված խոշորածաղիկ տեսակներն են․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծաղկաբույսեր Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ
Սանտա Ֆիորա
Սանտա Ֆիորա (Santa Fiora), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Տոսկանա մարզում՝ Գրոսետո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 2782 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 44 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 63 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 58037։ Հեռախոսային կոդ՝ 0564։
Սանտա Ֆիորան սահմանակից է Աբբադիա Սան Սալվատորե, Արսիդոսոն, Կաստել դել Պիանո, Կաստել Ացարա, Պյանկաստանիո, Ռոկալբեգնա, Սեմպրոնիանո մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայի հովանավորներն են Սուրբ Ֆլորան, տոնը տեղի է ունենում հուլիսի 29-ին և Սուրբ Լուկիլան։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Նոսրատ Պեզեշկիան
Նոսրատ Պեզեշկիան (հունիսի 18, 1933, Կաշան (Իրան) - ապրիլի 27, 2010, Վիսբադեն, Գերմանիա), գերմանացի նյարդաբան, հոգեբան, հոգեթերապևտ։ «Դրական Հոգեթերապիա»-ի հիմնադիր։
Հարկերի բարձրացման մեթոդ (շինարարություն)
Հարկերի բարձրացման մեթոդ, բազմահարկ շենքերի կառուցման եղանակ, որի դեպքում գետնի մակարդակին նախապես պատրաստված մեծ չափերի շինարարական կոնստրուկցիաները սինքրոն աշխատող ամբարձիչներով աստիճանաբար բարձրացվում են նախագծային բարձրության։ Բոլոր հարկերի միջնածածկերի և տանիքի սալերը պատրաստվում են գետնին։ Պատրաստի տանիքը ամբարձիչ սարքավորումներով բարձրացվում է նախագծային բարձրության և ամրացվում։ Այնուհետև վերին սալին ամրացնում են հարկային տարրերը և բարձրացնում։ Նույն հաջորդականությամբ հավաքում և բարձրացնում են մյուս հարկերը։ Ի տարբերություն հարկերի բարձրացման մեթոդի՝ միջնածածկերի բարձրացման մեթոդի դեպքում հարկերի հավաքման աշխատանքները կատարվում են նախագծային նիշերում։ Հարկերի բարձրացման մեթոդը հնարավորություն է տալիս օգտագործել միաձույլ և հավաքովի երկաթբետոնի դրական հատկանիշները, բարձրացնել ինդուստրացման մակարդակը, կրճատել շինարարության արժեքը, ժամկետը։
Կատեգորիա:Շինարարություն
Նոսրատ Պեզեշկիան
Կենսագրություն
Ծնվել և մեծացել է Իրանում։ «Պեզեշկ» ֆարսի լեզվով նշանակում է բժիշկ։ 1954 թվականին տեղափոխվել է Գերմանիա՝ ուսումնասիրելու Ֆրայբուրգի բժշկություն Մայնցի և Մայնի Ֆրանկֆուրտի համալսարաններում։ Դիսերտացիայի պաշտպանությունից հետո նա հոգեբանության մասնագիտական փորձաշրջան անցավ Գերմանիայում, Շվեյցարիայում, Ավստրիայում և ԱՄՆ-ում։ 1968 թվականին նա հոգեթերապևտիկ կենտրոն հիմնեց Վիսբադենում։ Միաժամանակ զարգացնում էր նոր մեթոդ, որը անվանեցին «Դրական հոգեթերապիա»։ 1971 թվականին հիմնադրեց Ուիսբադենի հոգեթերապիաների և ընտանեկան թերապիայի ինստիտուտ, ավելի ուշ՝ Ուիսբադենի հոգեթերապիայի ակադեմիան։ 1977 թվականին Գերմանիայում ստեղծվեց «Դրական հոգեթերապիա»-ի կազմակերպություն, իսկ 1996 թվականին՝ համաշխարհային դրական հոգեթերապիայի կենտրոն։ Արևմտյան Գերմանիայում դոցենտ էր բժիշկների կատարելագործման բժշկական Հեսսենի ասոցիացիայի ակադեմիայում։ Նա վաստակավոր պրոֆեսոր էր Սանկտ Պետերբուրգի գիտահետազոտական Վ.Մ. Բեխտերևի անվան հոգենյարդաբանական ինստիտուտում։ Բժիշկ Պեզեշկիանը անցկացրել է սեմինարներ, գիտաժողովներ, հանդես է եկել հասարակական դասախոսություններով, ունեցել է լրագրողների, հեռուստաընկերությունների հետ հանդիպումներ, ինչպես նաև՝ ավելի քան վաթսուն երկրներում թողարկել է քսանվեց գիրք։ Այսօր ամբողջ աշխարհում կան ավելի քան քառասուն «Դրական հոգեթերապիա»-ի կենտրոններ։ Նոսրատը ամուսնացած էր, ունի երկու երեխա և չորս թոռ։ Նրա կինը ընտանեկան հոգեբան էր, տղաները ՝ Խամիդ ու Նավիդ Պեզեշկիանները աշխատում են հոգեբանության և հոգեբուժության ասպարեզում։
Ադրբեջանի Հանրապետության կրթության նախարարություն
Ադրբեջանի Հանրապետության կրթության նախարարություն (Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyi) Ադրբեջանի Հանրապետության գործադիր իշխանության հանրապետական մարմին, որը մշակում և իրականացնում է կրթության բնագավառում Ադրբեջանի Հանրապետության կառավարության քաղաքականությունը։
Ադրբեջանի Հանրապետության կրթության նախարարությունը մշակում և իրականացնում է «Կառավարության կառուցվածքի և գործունեության մասին» Ադրբեջանի Հանրապետության օրենքով իրեն վերապահված գործունեության ոլորտում Ադրբեջանի Հանրապետության կառավարության քաղաքականությունը։ Նախարարությունն ստեղծվում, վերակազմակերպվում է, և նրա գործունեությունը դադարեցվում է օրենքով։ Նախարարությունը գործում է Ադրբեջանի Հանրապետության Սահմանադրության, օրենքների, իրավական այլ ակտերի և իր կանոնադրության հիման վրա ։
Նպատակներ
Նախարարության խնդիրներն են ՝
Ընդհանուր տեղեկատվություն
Նախարար
Տեղակալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի նախարարություններ Կատեգորիա:1918 հիմնադրումներ Ադրբեջանում
ԽՍՀՄ հերոսի կոչման արժանացած հայերի ցանկ
Խորհրդային Միության հերոսի կոչման ընդհանուր թվով արժանացել են 108 հայեր, որոնցից երկուսը՝ օդաչու Նելսոն Ստեփանյանն ու Խորհրդային միության մարշալ Հովհաննես Բաղրամյանը, դարձել են Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս։ Երեք հայեր էլ՝ Հարությունյան Արտաշեսը (հերոսի կոչում է ստացել 3.06.1944 թ.), Փալանջյան Գրիգորը (հերոսի կոչում է ստացել 5.11.1944 թ.) և Փիլոսյան Գեղամը (հերոսի կոչում է ստացել 28.04.1945 թ.) 1949 թվականի փետրվարի 2-ի հրամանագրով զրկվել են իրենց կոչումներից։
Վինցալիո
Վինցալիո (Vinzaglio), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 609 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 41 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 15 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 18060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0161։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Ասունցիոնե Դի Մարիան ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արծրունի Հարությունյան
Արծրունի Մարտիրոսի Հարությունյան, հայ դերասան։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ։
Հայ մեծ նկարիչ Մարտիրոս Սարյանի փեսան ։
Կենսագրություն
1926-1927 թվականներին հաճախել է Թիֆլիսի Հայարտան դրամատիկական ստուդիան։ 1928-1963 թվականներին աշխատել է Լենինականի Ա. Մռավյանի անվան թատրոնում (1941-1945 թվականներին տնօրեն)։ Որպես ռեժիսոր հանդես է եկել Լենինականի տիկնիկային թատրոնում, որի հիմնադիրներից է եղել։ 1966-1968 թվականներին աշխատել է Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան, 1969-1975 թվականներին՝ Դրամատիկական թատրոններում։ 1987 թվականին հեղինակել է «Լենինականի թատրոնի աստեղային ժամանակը․ դերասանի գրառումներ» գիրքը։ Պիեսի է վերածել և բեմադրել Լենինականի թատրոնում Ե. Օտյանի «Թաղականին կնիկը» վեպը, թարգմանել է Ա. Չեխովի վոդևիլները, գրել է ակնարկներ, հոդվածներ, հուշագրություններ, պատմվածքներ։
Վեսպասիանոսի և Տիտոսի տաճար
Վեսպասիանոսի և Տիտոսի տաճար (, Tempio di Vespasiano e Tito), տաճար Հռոմում։ Տեղակայված է Հռոմի ֆորումի արևմտյան մասում, Կոնկորդիայի և Սատուրնի տաճարների միջև։ Նվիրված է Վեսպասիանոսի և նրա որդու՝ Տիտոսի աստվածացմանը։ Տաճարի կառուցումը սկսել է Տիտոսը 79 թվականին, հոր մահից հետո, իսկ ավարտին հասցրել է Վեսպասիանոսի մյուս որդին՝ Դոմիցիանոսը մոտավորապես 87 թվականին և նվիրել այն հորն ու եղբորը։
Արծրունի Հարությունյան
Դերեր
Լավագույն դերերից են՝
Վեսպասիանոսի և Տիտոսի տաճար
Կարևորություն
Հռոմեական պատմության մեջ շեշտադրվում էր ընտանեկան գերդաստանի հեղինակությունն ու փառքը հանգուցյալներին հիշատակող հուշարձանների միջոցով։ Հետևաբար տաճարը կառուցվել է ի պատիվ Փլավիոսների։ Նրանք էին Վեսպասիանոսը (69-79), Տիտոսը (79-81), և Դոմիցիանոսը (81-96)։ Պատմաբանները կասկածում էին, որ Տիտոսն ու Դոմիցիանոսն ունեին լավ հարաբերություններ, սակայն Դոմիցիանոսը աստվածացնում էր իր եղբորը, որպեսզի բարձր պահի Փլավիոս անունը ։ Տիտոսն ու Վեսպասիանոսը աստվածացվել են փառաբանման արարողությամբ ։ Այդպես ավանդույթը երաշխավորվում էր, որ հռոմեացիները կերկրպագեն վերջիններիս որպես աստվածների։ Այս կայսերական երկրպագությունը հավատարմության նշան էր Հռոմի կայսերը կամ էլ քաղաքական և դիվանագիտական քայլ էր, քանի որ այդ ժամանակ պաշտոնական կրոնը դա էր։
Արծրունի Հարությունյան
Ֆիլմեր
1939 թ. նկարահանվել է «Մեր քաղաքի մարդիկ», 1940 թ.` «Քաջ Նազար»
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Վեսպասիանոսի և Տիտոսի տաճար
Կառույց
Վեսպասիանոսի տաճարում կիրառվել է Կորնթոսյան օրդերը՝ վեց և չորս սյուներով զարդարված սրահներով ։ Կառույցը բավականին նեղ է, քանի որ գտնվում է սահմանափակ՝ 33 մ երկարությամբ և 22 մ լայնությամբ տարածքում։ Տաճարի և Կոնկորդիայի տաճարի միջև աղյուսից և բետոնից պատրաստված, մարմարապատ փոքր կամարակապ սենյակ կա, որը հավանաբար նվիրված է եղել Տիտոսին ։
Վիվիեն Վեստվուդ
Վիվիեն Վեստվուդ (Vivienne Westwood, ի ծնե՝ Վիվիեն Իզաբել Սուայր (Vivienne Isabel Swire); ), նորաձևության բրիտանացի դիզայներ, նորաձևությունում փանկ ոճի հիմնադիր։
Ընտանիք
Վիվիենը ծնվել է Անգլիայի հյուսիս-արևմուտքում՝ Չեշիր դքսության (1974 թվականից Դերբիշիր դքսություն) Տինտվիսել գյուղում։ Ավարտել է հարևան Դերբիշիրի  ավագ դպրոցը։ 1958 թվականի ընտանիքի հետ տեղափոխվեց Լոնդոն. Նոր քաղաքում նա որոշեց, որ արդեն ժամանակն է պլանավորելու իր կարիերան և այդ պատճառով ընդունվեց «Հարոու» նկարչական դպրոց, իսկ դրանից հետո՝ «Տրենտ պարկ» արվեստի դպրոց։ Ապագա դիզայների ընտանիքը ծայրահեղ աղքատ էր։ Վիվյենը ամունության պատճառով ստիպված էր թողնել նկարչական դպրոցը, բայց հասցրեց ստանալ մանկավարժական կրթություն։
Վեսպասիանոսի և Տիտոսի տաճար
Միջնադարյան և ժամանակակից պատմություն
Տաճարը խիստ վնաս է կրել միջնադարում, մասամբ 1300 թվականից սկսած (Բոնիփակիոս VIII պապի օրոք), և այն ժամանակ, երբ Նիկողայոս V պապը վերաձևավորում էր ֆորումը (դա ներառում էր Ֆորումի կողմից տաճարի երկու անկյունների փլուզում և նրա ճակատամասի վերակառուցումը որպես ամրոց՝ անկյունային աշտարակներով) ։ Այն ամենն ինչ այսօր պահպանվել է, ամբիոնի հիմքն է, ցելլայի մի մասը և երեք Կորնթոսյան սյուներ՝ անդաստակի հարավարևելյան ակյունում ։
Վիվիեն Վեստվուդ
Ընտանիք
Նրա առաջին ամուսինը Դերեկ Վեստվուդն էր(Derek Westwood):Երեք տարի համատեղ կյանքից հետո Վիվիենը բաժանվեց նրանից՝ իրեն թողնեով միայն նրա Վեստվուդ ազգանունը, որն էլ հետագայում ճանաչում ստացավ ամբողջ աշխարհում:Համատեղ ամուսնությունից ծնվեց նրա որդի Բենը(Ben):
Վեսպասիանոսի և Տիտոսի տաճար
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հին Հռոմի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Հին հռոմեական մշակույթ
Վիվիեն Վեստվուդ
Ընտանիք
Վիվիենը ծանոթացավ Sex Pistols ռոք խմբի մենեջեր Մալկլոմ Մկլարենիի հետ, որի հետ ապրեց քաղաքացիական ամուսնությամբ։ Նրանք որդի ունեցան՝ Ջոզեֆ (Joseph).
Այժմ ամուսնացած է իր նախկին աշակերտ, ավստրացի դիզայներ Անդրեաս Կրոնտալերի (Andreas Kronthaler) հետ։
Աշխատանք
Աշխատել է ուսուցչուհի։ 1970 թվականից սկսեց լրջորեն զբաղվել դիզայնով և բացեց իր առաջին «Let It Rock» խանութը՝ (1971—1973), որը հետագայում վերանվանվեց  «Too Fast To Live Too Young To Die» (1973—1974), իսկ հետո՝ «Sex» (1974—1976): Ամեն նոր հավաքածուի հետ փոխվում էր խանութի անվանումն ու դիզայնը։
Առաջին ամուսնուց բաժանվելուց հետո Վիվիենը ծանոթացավ պրոդյուսեր և երաժիշտ Մալկլոմ Մկլարենի՝ «Sex Pistols» Փանկ խումբի գաղափարական ոգեշնչողի հետ։ 1976 թվականին նրանք համատեղ ստեղծեցին խմբի համար հագուստ։
1980-ական թվականին ստեղծվեն Vivienne Westwood ապրանքանիշը։
1990-ական թվականի կեսերին Վիվիեն Վեստվուդը Բրիտանիայում ճանաչվեց «Տարվա լավագույն դիզայներ»։
Վիվիեն Վեստվուդը թողարկում է ագուստի մի քանի ուղղություն
2007 թվականին, հագուստի դիզայնի զարգացման մեջ ներդրում ունենալու համար դիզայները ստացավ British Fashion Awards մրցանակը։ 2008 թվականի, որպես պրոֆեսոր հրավիրվեց Վիեննայի Կիրառական արվեստի ակադեմիա։
Այսօր ամբողջ աշխարհում բացվել է ավելի քան 500 «Vivienne Westwood»խանութ։
Քաղաքականություն
Լայն ճանաչում ունեցող քաղաքական ակտիվիստ է։ Գրեթե իր ամբողջ կյանքի ընթացքում Վեստվուդը եղել է Աշխատավորական կուսակցություն (Մեծ Բրիտանիա) կողմնակից, սակայն 2007 թվականին որոշեց փոխել իր քաղաքական կողմնորոշումը  և միացավ Պահպանողական կուսակցություն (Մեծ Բրիտանիա). Աջակցել է Շոտլանդիայի անկախության գաղափարին, ասելով, որ Անգլիան նրան ներքև է ձգում
2005 թվականի աշնանը թողարկեց վերնաշապիկների հավաքածու «Ես ահաբեկիչ չեմ, մի ձերբակալեք ինձ» մակագրությամբ (I AM NOT A TERRORIST, please don’t arrest me). Վաճառում էին 50 ֆունտով ։
2008 թվականին՝զատկի շրջանում միջուկային համալիրի Atomic Weapons Establishment   մոտ՝ (Արևմտյան Բեքշիր), մասնակցելէ  Campaign for Nuclear Disarmament ակցիային.
Ռուսաստանում
1995-2008 թվականներին Ռուսաստանում նրա հայացքները ներկայացնում էր Օլգա Ռոդիոնովան, նրանք մտերիմ էին ընտանիքներով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի աթեիստներ
Հրանտ Վարդանյան (ռեժիսոր)
Հրանտ Կառլենի Վարդանյան (1962, դեկտեմբերի 17, Երևան), հայ կինոռեժիսոր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:1962 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 17 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Լը Տուր
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 325 մարդ, բնակչության խտությունը` 19.55 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.62 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 150 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 70 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 55 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 200 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 144-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 56։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,0 %։ 144 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 132 անձ (75 տղամարդ և 57 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (9 տղամարդ և 3 կին)։ 56 անաշխատունակներից 14-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 19-ը` թոշակառուներ, իսկ 23-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ֆանկ
Ֆանկ (funk), երաժշտական ժանր, աֆրոամերիկյան երաժշտության հիմնարար ուղղություններից։ Այն սկսել է ձևավորվել 1960-ական թվականներին, ԱՄՆ -ում, երբ աֆրոամերիկացիները միախառնելով սոուլի, ջազի և R&B -ի տարրեր, ստեղծում են ռիթմիկ ու պարային երաժշտական ոճ։ Ֆանկը նվազեցնում է մեղեդու և հարմոնիայի շեշտադրումն ու ներմուծում էլեկտրոնային բաս-կիթառի ու հարվածային գործիքների շեշտված ռիթմեր։
Ստուգաբանություն
Ֆանկ բառն սկզբնապես նշանակել է ուժեղ հոտ։ Բառի ստուգաբանությունը գալիս է լատիներեն «fumigare» ծխել բառից, որը հին ֆրանսերեն «fungie­re» բառից ներմուծվել է անգլերեն, որտեղ «funky» բառը սկզբնապես նշանակել է բորբոսոտ։ Հետագայում բառը ստացել է հողային, երկրային իմաստը և 1900-ական թվականներին ներմուծվել վաղ ջազի ժարգոնի մեջ որպես մի բան, որը զգացվում է խորը, ուժեղ  ։
Վաղ ջեմ-սեշընների ժամանակ (անգլերեն՝ jam session -որևէ թեմայի շուրջ համատեղ անհատական կամ խմբակային իմպրովիզացիա։ Երաժշտության բնագավառում դա ենթադրում էր այն միջոցառումը, երբ երաժիշտները հավաքվում էին և նվագում առանց հատուկ պատրաստվելու կամ, երբ հավաքի յուրաքանչյուր մասնակից կարող էր վերցնել երաժշտական գործիքն ու միանալ նվագողներին) երաժիշտները ոգևորում էին մեկը մյուսին դրդելու ծալել ծնկները «get down» (աֆրիկյան մշակույթի մեջ տարածում գտած հատուկ դիրք, որը ենթադրում է ծալել ծնկներն ու խոնարհել իրանը՝ որքան հնարավոր է մոտենալով գետնին։ Իրանը խոնարհելն ու ծնկները ծալելն արտահայտում էր հողի, երկրի հետ խորը ու հոգևոր կապը։ Այն նաև խորհրդանշում էր կենսունակություն, երիտասարդություն ու էներգիա)` ասելով՝ «Now, put some stank on it!» հիմա մի գարշելի բան ավելացրու ։
Պատմություն
Սկզբնական շրջանում ֆանկը միայն ժամանցային երաժշտություն էր, սակայն սևամորթների իրավունքների համար սկսված պայքարի արդյունքում այն ստանում է նաև քաղաքական ենթատեքստ։
1907 թվականից ջազ կատարումները սկսեցին կրել նաև ֆանկի անունը։ Դրա առաջին օրինակն էր Բադդի Բոլդենի «Funky Butt» or «Buddy Bolden’s Blues» ձայնագրված կատարումը ։
1980-ական թվականներից սկսած ֆանկ-հիթերի «սամփլները» (Sampling (music)) սկսեցին լայնորեն կիրառվել նաև հիփ-հոփ երաժշտության մեջ ։
1960 -1970 -ական թվականներին ֆանկ ոճի հայտնի կատարողներն էին նաև Sly & the Family Stone և Earth, Wind & Fire խմբերը ։ Այդ շրջանում ֆանկն իր ազդեցությունն է ունենում նաև ջազի ու ռոքի վրա։ Ֆանկի ազդեցությունն է կրում նաև ալտերնատիվ ռոքը։ 1970 -ական թվականներին «էլեկտրոֆանկ» ոճի հիմնադիր կատարողն է դառնում Հերբի Հենքկոկը, որն իր մեծ ազդեցությունն է ունենում ժանրի զարգացման գործում։
Նկարագիր
Աֆրիկյան ծագման այլ երաժշտական ոճերի պես ֆանկի հիմնական երաժշտական գործիքներն են բաս-կիթառը, էլեկտրակիթառը, Համոնդի երգեհոնը (էլեկտրոմեխանիկական երաժշտական գործիք, որը նախագծել և ստեղծել է Լոուրենս Համոնդը) և հարվածային գործիքները, որոնք նվագում են միմյանց շղթայված ռիթմերով։ Ֆանկ կատարելիս երբեմն օգտագործվում են նաև այլընտրանքային հատվածներ՝ կիրառելով սաքսոֆոն կամ փող, երբեմն նաև տրոմբոն, որոնք ունեն ռիթմիկ հարվածներ։
Նմուշ
MacLeod, Kevin
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտական ոճեր
Թեմփլ Գրանդին (ֆիլմ)
«Թեմփլ Գրանդին» (Temple Grandin, ռեժիսիոր Միկ Ջեքսոնի և «HBO» հեռուստացանցի արտադրության հեռուստատեսային կենսագրական ֆիլմ։
Ֆիլմը ցուցադրվել է 2010 թվականին փետրվարի 6-ին և բազմաթիվ դրական գնահատականների է արժանացել քննադատների կողմից ։ Rotten Tomatoes հեղինակավոր կայքը ֆիլմին հարյուրտոկոսանոց ռեյտինգ է շնորհել՝ հիմքում ունենալով ութ գրախոսականներ ։ «Թեմփլ Գրանդին»-ը հեռուստատեսային հեղինակավոր «Էմմի» մրցանակաբաշխությանը առաջադրվել է 15 անվանակարգերում և շահել է յոթ արձանիկներ՝ ներառյալ «Լավագույն հեռուստատեսային մինի-սերիալ կամ ֆիլմ» կատեգորիայի մրցանակը ։
Դերասանական կազմի աշխատանքի մեծ մասը բարձր է գնահատվել համաշխարհային կինոքննադատների կողմից։ Առավել շատ գովաբանական գրախոսության արժանացել է Կլեր Դեյնսը՝ այդ դերի համար արժանանալով «Էմմի»-ի, «Ոսկե գլոբուս»-ի և ԱՄՆ-ի կինոդերասանների Գիլդիայի մրցանակի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:HBO-ի բնօրինակ ծրագրեր Կատեգորիա:2010-ականների կենսագրական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1960-ականներին Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր
Դերձակ-նապաստակ
«Դերձակ-նապաստակ», խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ-հեքիաթ նկարահանված 1937 թվականին։ Այն «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում նկարահանել են Վալենտինա և Զինաիդա Բրումբերգները ։
Սյուժե
Դերձակ-նապաստակը մեծ սխալ է գործում։ Գարնանը նա վերցնում է իր հաճախորդների` զույգ ոչխարների և արջերի չափսերը։ Գալիք աշնանը խուզած ոչխարները նոր կոստյումները թափահարելով էին քայլում, իսկ արջերը չէին կարողանում երեխաների համար կարված տաբատները հագնել։
Նապաստակի համար լավ չէր լինի, եթե չփոխարիներ հագուստները. արջերին` ոչխարների, իսկ ոչխարներին` արջերի հագուստը տալով։
Ֆիլմի վրա աշխատել են
Երգերը Գեորգիյա Բերեզկոյի խոսքերով
Տեխնիկական տվյալներ
Սև ու սպիտակ, ձայնային։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1937 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Վալենտինա և Զինաիդա Բրումբերգների մուլտֆիլմեր
Էստրոգեններ
Էստրոգեններ, իգական սեռական հորմոններ, պատասխանատու են իգական սեռական համակարգի, երկրորդային սեռական հատկանիշների զարգացման, ինչպես նաև վերարտադրողական ֆունկցիաների իրագործման համար։ Էստրոգեններին կարող են պատկանել նաև բնական կամ սինթետիկ այն նյութերը, որոնք նմանակում են բնական իգական սեռական հորմոնների ազդեցությունները ։ 17β-էստրադիոլը ամենաուժեղ և ամենատարածված ներսածին էստրոգենն է, որի նյութափախանակության որոշ արդյունքներ նույնպես օժտված են էստրոգենային ակտիվությամբ։ Որոշ սինթետիկ էստրոգեններ բերանային եղանակով օգտագործվում են որպես հակաբեղմնավորիչներ, հետդաշտանադադարի շրջանում էստրոգենային փոխարինման թերապիայի, տրանսսեքսուալ կանանց հորմոնային փոխարինման թերապիայի ժամանակ։
Էստրոգեն անվանումը ծագել է հունական οἶστρος (oistros բառից) որը բառացի նշանակում է «ներշնչանք», սակայն  փոխաբերական իմաստով նշանակում է սեքսուալ կիրք կամ ցանկություն և  -gen վերջածանցից, որը նշանակում է «արտադրող»։
Էստրոգենները սինթեզվում են բոլոր ողնաշարավորների, ինչպես նաև որոշ միջատների մոտ ։ Սա փաստում է, որ էստրոգեններն էվոլյուցիոն առումով բավականին հին հորմոններ են։
Կանանց օրգանիզմում էստրոգենների հիմնական երեք տեսակներն են՝ էստրոնը, էստադիոլը և էստրիոլը։ Էստրոգենների մյուս տեսակը կոչվում է էստետրոլ և այն արտադրվում է հղիության ընթացքում։ Տղամարդկանց օրգանիզմում, որտեղ էստրոգենների քանակը քիչ է, այս հորմոններն ունեն կարևոր ֆիզիոլոգիական նշանակություն ։
Ներսածին
Կանանց օրգանիզմում էստրոգենների հիմնական երեք տեսակներն են՝ էստրոնը (E1), էստրադիոլը (E2) և էստրիոլը (E3): Էստրադիոլը գերակշռող է վերարտադրողական շրջանում՝ թե ակտիվության, թե քանակական տեսակետից։ Դաշտանադադարի ժամանակ արյան մեջ գերակշռում է էստրոնը, իսկ հղիության ժամանակ հիմնական շրջանառվող էստրոգենը էստրիոլն է։
Էստրադիոլը համարվում է ամենահզոր էստրոգենը․ սրա ակտիվությունը 80 անգամ գերազանցում է էստրիոլի ակտիվությանը ։ Այսպիսով, էստրադիոլը ամենակարևոր էստրոգենն է ոչ հղի կանանց համար առաջին դաշանի (մենարխե) և դաշտանադադարի միջև շրջանում։ Սակայն հղիության ժամանակ մեծանում է էստրիոլի դերը, իսկ հետդաշտանադադարի ժամանակ էստրոնը դառնում է օրգանիզմի հիմնական էստրոգենը։ Էստրոգենների մյուս տեսակը՝ էստետրոլը (E4) արտադրվում է միայն հղիության ժամանակ։
Էստրոգենների բոլոր տեսակները սինթեզվում են անդրոգեններից, հատկապես տեստոստերոնից և անդրոստենեդիոնից, արոմատազ ֆերմենտի ազդեցությամբ։
Կան նաև այլ ներսածին էստրոգեններ, որոնք մասնավորապես, չեն սինթեզվում արոմատազի մասնակցությամբ։ Սրանցից են 27-հիդօքսիխոլեստերոլը, դեհիդրոեպիանդոստերոնը (ԴՀԵԱ), 7-օքսո-ԴՀԵԱ, 7α-հիդօքսի-ԴՀԵԱ, 16α-հիդօքսի-ԴՀԵԱ, 7β-հիդօքսիեպիանդոստերոնը, Δ4-անդրոստենեդիոնը, Δ5-անդրոստենեդիոլը, 3α-անդրոստենեդիոլը և 3β-անդրոստենեդիոլը, որոնք նույնպես ունեն կարևոր նշանակություն օրգանիզմի համար ։
Էստրոնի նյութափոխանակության որոշ արգասիքներ (2-հիդրօքսիէստրոն, 16-հիդրօքսիէստրոն) նույնպես համարվում են թույլ ակտիվությամբ էստրոգեններ։
Դեղամիջոցներ
Էստրադիոլը, էստրոնը և էստրիոլն օգտագործվում են որպես դեղամիջոցներ։ էստետրոլը դեռ ուսումնասիրվում է այս տեսակետից և դեռևս ոչ մի երկրում թույլատրված չէ նրա օգտագործումը որպես դեղամիջոց :
Էթինիլ էստրադիոլը էստրադիոլի ամենահզոր սինթետիկ համարժեքն է, որը լայնորեն կիրառվում է որպես հոմոնային հակաբեղմնավորիչ։ Մեստրանոլը, մոքսեստրոլը և քուինեստրոլը էթինիլ էստրադիոլի տարատեսակներն են և նույնպես կիրառվում են կլինիկայում։
Կոնյուգացված ձիու էստրոգենները (օրինակ՝ պրեմարին), որոնք ստացվում են հղի զամբիկների մեզից, ներառում են նաև բնական ստերոիդային էստրոգեններ էքուիլին և էքուիլենին, ինչպես նաև էստրոն սուլֆատ (վերջինս ոչ ակտիվ է և ակտիվանում է էստրոնի ձևափոխման ժամանակ)։
Տեստոստերոնը, որը նաև դեղամիջոց է, բարձր չափաքանակներով կարող է թողնել նշանակալի էստրոգենային ազդեցություն և առաջացնել գինեկոմաստիա։ Սա հատուկ է նաև որոշ սինթետիկ անաբոլիկ ստերոիդներին։
ԴՀԵԱ-ն, որպես սննդային հավելում, առանց դեղատոմսի վաճառվում է դեղատներում։
Ոչ ստերոիդային ծագման
Դիէթիլստիլբեստրոլը ոչ ստերոիդային ծագման էստրոգեն է, որն այլևս չի օգտագործվում բժշկության մեջ։ Այն մտնում է ստիլբեստրոլ խմբի մեջ։ Կլինիկայում օգտագործվում են հետևյալ ստիլբեստրոլային էստրոգենները․ բենզեստորլ, դիենեստրոլ, դիենեստրոլ ացետատ, դիէթիլստիլբեստրոլ ացետատ, դիէթիլստիլբեստրոլ դիպրպիոնատ, ֆոսֆեստորլ, հեքսեստրոլ, մեթեստրոլ դիպրոպիոնատ։
Քլորոտրիանիսեն (Chlorotrianisene), մեթալլենէստրիլը և դոյսինոէստրոլը ոչ ստերոիդային էստրոգեններն են, որոնք կառուցվածքով տարբերվում են ստիլբեստրոլից և օգտագործվել են կլինիկայում։
Առանձնացվել են էստրոգենային ակտիվության օժտված բնական և սինթետիկ ծագման տարբեր նյութեր․
Հակաէստրոգեններ
Հակաէստրոգենները էստրոգենային ընկալիչների անտագոնիստներ են։ Ընտրողական էստրոգենային ընկալիչների մոդուլյատորները (Selective estrogen receptor modulators) էստրոգենային ընկալիչների մասնակի ագոնիստներ են և ունեն էստրոգենային ու հակաէստրոգենային ազդեցություն հյուսվածքների վրա։ Ընտրողական էստրոգենային ընկալիչների մոդուլյատորներներից են տամոքսիֆենը, կլոմիֆենը, ռալոքսիֆենը։ Ֆուլվեստրանտը էստրոգենային ընկալիչների համար համարվում է լռակյաց անտագոնիստ։
Կենսասինթեզ
Կանանց օրգանիզմում էստրոգենները սինթեզվում են ձվարաններում, հղիության ընթացքում՝ ընկերքում։ Ֆոլիկուլախթանիչ հորմոնը խթանում է ձվարանների ֆոլիկուլային բջիջների և դեղին մարմնի կողմից էստրոգենների արտադրությունը։ Որոշակի քանակի էստրոգեններ են սինթեզվում նաև լյարդում, մակերիկամներում, կաթնագեղձում։ Էստրոգենների այս երկրորդային աղբյուրները հատկապես կարևոր են նախադաշտանային շրջանի կանանց համար։ Էստրոգեններ են սինթեզվում նաև ճարպային հյուսվածքում ։
Կանանց օրգանիզմում էստրոգենների սինթեզը սկսվում է ձվարանների theca interna բջիջներում՝ խոլեսթերինից անդրոստենեդիոնի սինթեզով։ Անդրոստենեդիոնը թույլ անդրոգենային հատկությամբ նյութ է և շատ անդրոգենների, ինչպես նաև էստրոգենների համար համարվում է ելանյութ։ Այս նյութն անցնում է ֆոլիկուլային (հատիկային) բջիջների հիմային թաղանթով դեպի ներս, որտեղ ձևափոխվում է էստրոնի կամ տեստոստերոնի, իսկ այնուհետև՝ էստրադիոլի։ Անդրոստենեդիոնի ձևափոխումը տեստոստերոնի կատալիզվում է 17β-հիդօքսիստերոիդով (17β-HSD), մինչդեռ անդրոստենեդիոնի և տեստոստերոնի ձևափոխումը էստրոնի և էստրադիոլի կատալիզվում է հատիկային բջիջներում առկա արոմատազով։ Դրան հակառակ, հատիկային բջիջներն աղքատ են 17α-հիդօքսիլազով և 17,20-լիազով։ Theca բջիջներն ունեն այդ ֆերմենտից սակայն աղքատ են արոմատազով։ Ուստի, թե հատիկային, թե theca բջիջները կարևոր են ձվարաններում էստրոգենների սինթեզի համար։
Էստրոգենների քանակը տատանվում է դաշտանային ցիկլի ընթացքում և առավելագույնի է հասնում ձվազատման փուլում, ձվազատումից անմիջապես առաջ։
Ֆունկցիաներ
Էստրոգենների ֆունկցիաներն իրագործվում են էստոգենային ընկալիչներով։ Վերջններս կորիզային ընկալիչներ են, որոնք կապվում են ԴՆԹ-ին և կարգավորում գեների էքսպրեսիան։ Մյուս ստերոիդային հոմոների նման, էստրոգենները հեշտությամբ թափանցում են բջջաթաղանթով, կապվում և ակտիվացնում են ընկալչին։ Էստրոգեն-ընկալիչ համալիրը կապվում է ԴՆԹ-ի յուրահատուկ հատվածին, որը կոչվում է հորմոնի պատասխանի տարր և ակտիվացնում թիրախային գենի տրանսկրիպցիան ։ Այսպիսով, էստրոգենների ազդեցությունը պայմանավորված է յուրահատուկ էստրոգենային ընկալիչներով։ Վերջիներս առկա են տարբեր օրգաններում՝ ձվարաներում, արգանդում, կաթնագեղձում։ Հետդաշտանային շրջանում կանանց մոտ էստրոգենների նյութափոխանակային արդյունքները պայմանավորված են էստրոգենային ընկալիչների գենետիկական ձևափոխումներով ։
Կրծքագեղձի զարգացում
Էստրոգենները, աճի հորմոնի և աճի ինսուլինանման գործոն-1-ի հետ միասին, սեռահասունության շրջանում կարևոր դեր են խաղում կրծքագեղձի զարգացման, ինչպես նաև հղիության ժամանակ կրծքագեղձի զարգացման, կաթնարտադրման նախապատրաստման և կրծքով կերակրման հարցում ։ Էստրոգենները պատասխանատու են կրծքագեղձի ծորանային համակարգի զարգացման, ճարպային հյուսվածքի և շարակցական հյուսվածքի աճի համար   ։ Էստրոգենները շատացնում են պրոգեստերոնային ընկալիչների քանակը կաթնագեղձում և նպաստում պրոլակտինի ազդմանը այդ նույն օրգանում, ինչը նույնպես կարևոր է կաթնագեղձի զարգացման համար      ։
Անդրոգենների ազդեցությամբ կրծքագեղձում նվազում է էստրոգենային ընկալիչների քանակը, այդ պատճառով կրծքագեղձի վրա անդրոգենների ազդեցությունը հակառակ է ուղղված էստրոգենների ազդեցությանը ։
Սրտի հիվանդություններ
Սովորաբար, կանայք ավելի քիչ են տառապում սրտի հիվանդությամբ, քանի որ էստրոգենները կանխում են աթերոսկլերոզի առաջացման հավանականությունը, ինչպես նաև նվազեցնում են անոթների վնասման հավանականությունը ։
Իմունոլոգիական նշանակություն
Էստրոգեններն ունեն հակաբարբոքային հատկություններ և օգնում են արյան նեյտրոֆիլների մոբիլիզացիային ։
Հոգեկան առողջություն
Էստրոգենները կարևոր դեր են խաղում կանանց հոգեկան առողջության պահպանման հարցում։ Էստրոգենների պակասելը, քանակական կտրուկ տատանումները, կայուն ցածր մակարդակն ազդում են տրամադրության վրա։ Էստրոգենների քանակի նորմալացումը ծննդաբերությունից հետո, դաշտանադադարից առաջ և հետո կարող են նվազեցնել հնարավոր ընկճախտի առաջացման դեպքերը ։
Առնետների վրա կատարված փորձերը վկայում են, որ նրանց մոտ նկատվող վարքագծային որոշ փոփոխություններ (օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարում) հնարավոր է կարգավորել արոմատազի ավելացման միջոցով, ինչը մեծացնում է էստրոգեննեի քանակը։ Արոմատազի օգտագործումը այն մարդկանց մոտ, ովքեր ունեն օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարում, կարող է արդյունավետ լինել ։
Առնետների հիպոկամպում էստրոգենների տեղային ներարկումը թուլացնում է սերոտոնինի հետվերադարձը ։
Օրալ հակաբեղմնավորիչներ
Քանի որ արյան մեջ շրջանառվող էստրոգենները կարող են բացասական հետադարձ կապի միջոցով նվազեցնել ֆոլիկուլախթանիչ և լյուտեինացնող հորմոնների արտադրությունը, բերանով ընդունվող շատ հակաբեղմնավորիչներ պարունակում են սինթետիկ էստրոգեն։ Նույնիսկ տղամարդկանց մոտ, հիմնական հորմոնը, որը ներգրավված է լյուտեինացնող հորմոնի ազդման հետադարձ կապի մեխանիզմում, հանդիսանում է էստրադիոլը, ոչ թե տեստոստերոնը ։
Հորմոնային փոխարինման թերապիա
Էստրոգենները և այլ հորմոններն օգտագործվում են հետդաշտանային շրջանում օստեոպորոզի և դաշտանադադարի այլ ախտանշանների (հեշտոցի չորություն, գլխապտույտ, հոգնածություն, գրգռվածություն և այլն) բուժման նպատակով։ Այս հորմոնների կիրառման դեպքում ոսկրերի կոտրվածքների հավանականությունը նվազում է, դրա փոխարեն մեծանում է ոսկրերի խտությունը։
Մինչև կոնյուգացված ձիու էստրոգենների կողմնակի ազդեցությունների ուսումնասիրումը, ստանդարտ թերապիայի ժամանակ օգտագործվում էր դրանց (օրինակ՝ Պրեմարինի) 0,625 մգ/օր չափաքանակը։ Հետագայում պարզվեց, որ կոնյուգացված ձիու էստրոգենների օգտագործման դեպքում էապես մեծանում է տարեց կանաց մոտ արյան մակարդման հավանականությունը։ Այս հետազոտությունները կատարվել են Կանանց առողջության ինստիտուտի կողմից (Women's Health Initiative) :
Հորմոնային փոխարինման թերապիան դրական է ազդում արյան խոլեստերինի քանակի վրա և կարող է նվազեցնել սիրտ-անոթային հիվանդություների առաջացման ռիսկը, սակայն այս հարցը դեռ քննարկվում է։
Էստրոգենների կողմնակի ազդեցությունների ուսումնասիրման ժամանակ պետք է հաշվի առնել նրանց ներմուծման եղանակները, քանի որ տարբեր եղանակներով օրգանիզմ անցնելու դեպքում նրանց ազդեցությունները նույնպես կարող են տարբեր լինել ։
Կրծքագեղձի քաղցկեղ
Կրծքագեղձի քաղցկեղի մոտավորապես 80% դեպքերում մեծ դեր է խաղում էստրոգենների քանակի ավելացումը։ Սրանք հայտնի են հորմոնազգայուն կամ հորմոն-ընկալիչ-դրական քաղցկեղներ անվանումներով։ Էստրոգենների արտադրության ճնշումը նմանատիպ հիվանդությունների բուժման միջոց է։
Հետազոտողները կարծում են, որ շամպինյոնն ունի հակաարոմատազ և, հնարավոր է, հակաէստրոգենային ազդեցություն։ 2009 թվականին հարավարևելյան Չինաստանում բնիկ 2,018 կանանց ուսումնասիրման ժամանակ պարզվեց, որ այն կանանց մոտ, ովքեր օրական օգտագործում են 10 գրամից ավել թարմ սունկ, կամ 4 գրամից ավել չորացված սունկ, 50%-ով նվազում է կրծքագեղձի քաղցկեղի դեպքերը։ Չինացի այն կանանց մոտ, ովքեր օգտագործում են սունկ և կանաչ թեյ, նկատվում է կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդանալու դեպքերի նվազում շուրջ 90%-ով ։ Հարկ է նշել, որ հետազոտությունը ընդգրկում է ոչ մեծ թվով կանանց, ինչպես նաև դրանք կատարվել են միայն Չինաստանում։
Շագանակագեղձի քաղցկեղ
Որոշ դեպքերում էստրոգեններն օգտագործվում են տղամարդկանց շագանակագեղձի քաղցկեղի բուժման ընթացքում ։
Այլ ազդեցություններ
Էստրոգենները կարող են նպաստել վերքերի լավացմանը ։
Ժամանակին էստրոգեններն օգտագործվել են բարձրահասակ աղջիկների մոտ աճը նվազեցնելու համար ։ Վերջին ժամանակներս էստրոգեններով աճի ճնշումը կիրառվել է խիստ վիճաբանական Աշլի բուժման (Ashley Treatment) ժամանակ՝ զարգացման հաշմանդամություն ունեցող աղջիկներին հասուն աճի հասնելուն խանգարելու նպատակով ։
Էստրոգենները հետազոտական նպատակներով կիրառվում են նաև կանանց նյարդային բուլեմիայի բուժման ընթացքում, որպես կոգնիտիվ-վարքային թերապիայի մի բաղադրիչ, ինչը ստանդարտ գործընթաց է բուլեմիայի բուժման ժամանակ ։
Առողջական ռիսկեր
Էստրոգենների բարձր մակարդակը կարող է հանդիսանալ արտածին էստրոգենների կամ էստրոգենանման նյութերի ներմուծման, կամ էլ ֆիզիոլոգիական գործընթացների արդյունք (օրինակ՝ հղիություն)։ Այս դեպքերում մեծանում է նաև թրոմբոզների առաջացման ռիսկը ։
Կան տվյալներ, որ հետդաշտանային շրջանում 50 տարեկանից բարձր այն կանանց մոտ, ովքեր օգտագործում են 0,625 մգ Պրեմարին կոնյուգացված ձիու էստրոգեն, մեծանում է ինֆարկտի և երակների թրոմբոզի առաջացման հավանականությունը, 65 և ավել տարիքի կանանց մոտ՝ ձեռքբերովի մտավոր հետամնացության առացաջման ռիսկը։ Հետազոտությունները վկայում են, որ հետդաշտանային շրջանում այն կանանց մոտ, ովքեր օգտագործում են PremPro, մեծանում է սրտամկանի ինֆարկտի, ինսուլտի, կրծքագեղձի քաղցկեղի, թոքային էմբոլիայի առաջացման հավանականությունը  ։
ԱՄՆ-ում միայն էստրոգեն պարունակող արտադրանքի պիտակավորումը ներառում է զգուշացում այն մասին, որ ոչ այլընտրանքային էստրոգենային (առանց պրոգեստագենի) թերապիան մեծացնում է արգանդի քաղցկեղի առաջացման ռիսկը։ Այդ տեսակետից 2003 թվականից էստրոգեն կամ էստրոգեն և պրոգեստին պարունակող դեղամիջոցների պիտակներ վրա կատարվել են համապատասխան նշումներ, որտեղ նշվում է տարբեր հիվանդությունների առաջացման ռիսկների մասին։
Կոսմետիկ միջոցներ
Մազերի որոշ շամպուններ պարունակում են էստրոգեններ և պլացենտայի մզվածքներ, մյուսներն ունեն ֆիտոէստրոգեններ։ 1998 թվականին չորս աֆրոամերիկացի դեռահաս աղջիկների մոտ նման շամպուն օգտագործելու արդյունքում առաջացավ կրծքագեղձի մեծացում ։ 1993 թվականին Դեղամիջոցների դաշնային գործակալությունը որոշեց, որ ազատ և առանց դեղատոմսի վաճառքի ու հորմոն պարունակող ոչ բոլոր դեղամիջոցներն են անվտանգ և կան կեղծումներ։ Նույնիսկ կա ընդունված կարգ, որ եթե կոսմետիկական միջոցները պարունակում են բնական հորմոններ, ապա դրանք համարվում են դեղամիջոցներ ։
Պատմություն
Առաջին բերանային արդյունավետ էստրոգեն Էմմենինը (Emmenin) ստացվեց հղիության վերջին շրջանում գտնվող կանադացի կնոջ մեզից 1930 թվականին Կոլլիպի (Collip) և Այերստի (Ayerst) լաբորատորիայում։ Էստրոգենները ջրալույծ չեն և չեն կարող ընդունվել բերանով, սակայն մեզը պարունակում է էստրիոլ գլյուկուրոնիդ, ինչը ջրալույծ է և ակտիվանում է օրգանիզմում հիդրոլիզից հետո։
Հետազոտողները փորձեցին գտնել էստրոգենների ստացման այլ աղբյուրներ՝ կապված նրանց կիրառման դեպքերի շատացման հետ։ Այդ ժամանակ գերմանական դեղաբանական ընկերություններից մեկը ստեղծեց Էմմենինին համարժեք արտադրանք, որն օգտագործվեց կլիմաքսի շրջանում գտնվող կանանց բուժման համար։
1938 թվականին բրիտանացի գիտնականները ստեղծեցին նոր ոչ ստերոիդային էստրոգեն դիէթիլստիլբեստրոլ, որն ավելի էժան էր և առավել հզոր, քան նախկին էստրոգենները։ Միայն 1941 թվականին էստրոգենային թերապիան վերջնականապես թույլատրվեց Սննդի և դեղամիջոցների գործակալության կողմից դաշտանադադարի ժամանակ նկատվող փոփոխությունների բուժման համար ։
Արտաքին միջավայր
Էստրոգենները մտնում են ներզատիչ-քայքայիչ միացությունների (endocrine-disrupting compounds) խմբի մեջ, քանի որ ունեն մեծ ակտիվություն։ Երբ հորմոններն անցնում են արտաքին միջավայր, դրանք կարող են ազդել հատկապես արու առանձնյակների վերարտադրողական ֆունկցիաների վրա ։ Ընտանի կենդանիներից արտազատվող էստրոգենը կարող է անցնել ջրի մեջ և այլ օրգանիզմներ ։ Սա կարող է ազդել օրինակ արու սեռի ձկների էստրոգենային մակարդակի վրա և առաջ բերել վերարտադրողական խանգարումներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սեռական հորմոններ Կատեգորիա:Կնոջ ներզատական համակարգ
Տայֆա
Տայֆա (taifa, «տայֆա», վերցված طائفة, «տաիֆա», հոգն․՝ طوائف, «տաուաիֆ», հայկական ավանդական համարժեքը՝ «թայֆա»), միջնադարյան ավատատիրական պետության անվանում Պիրենեյան թերակղզու տարածքում 11-13-րդ դարերում։ Հիմնադրվել են Կորդովայի խալիֆայության անկումից հետո՝ զարգացած միջնադարին բնորոշ ավատատիրական մասնատվածության ժամանակ, որը Իսպանիայում հայտնի է «տայֆաների արքաների» (ملوك الطوائف, «մուլուք ալ-տաուաիֆ») դարաշրջան։
Տայֆաները երբեք չեն միավորվել մեկ միասնական պետության մեջ. նրանք պարբերաբար նվաճվել են հարևան քրիստոնեադավան պետությունների կամ Հյուսիսային Աֆրիկայում ստեղծված տերությունների կողմից։ Տայֆաները կոչվում էին ամիրայություններ կամ թագավորություններ՝ ի հակադրություն Պիրենեյան թերակղզու հյուսիսում գոյություն ունեցող Լեոնի, Գալիսիայի, Կաստիլիայի, Նավառայի և Արագոնի թագավորությունների։ Նրանց պատմությունը բաժանվում է երեք շրջափուլի։ Դրանք տարբերվում են փաստացի և իրավաբանորեն թվագրությամբ. փաստացիորեն գոյություն ունեցած տայֆաները լիակատար ինքնիշխանություն չեն ունեցել, իսկ իրավաբանորեն թվագրվածները՝ նշված ժամանակաշրջանում չեն եղել որևէ պետության լծի տակ Կորդովայի խալիֆայության անկումից մինչև Ալ-Մորավիների գերիշխանության հաստատում (փաստացի՝ 1009-1106, իրավաբանորեն՝ 1031-1085), ալ-Մորավիների իշխանության անկումից մինչև Ալ-Մոհադների տիրապետության հաստատում (փաստացի՝ 1140-1203, իրավաբանորեն՝ 1145-1147) և ալ-Մոհադների իշխանության անկումից մինչև Գրանադայի ամիրայության ձևավորում (փաստացի՝ 1232-1287, իրավաբանորեն՝ 1238)։
11-13-րդ դարերում տայֆաները մի քանի անգամ ենթարկվել են հարևան կաթոլիկ պետությունների հարձակումներին, սակայն նրանց դեմ ձեռնարկած արշավանքները հիմնականում մեծ հաջողությունների չեն հասել՝ միասնական հրամանատարության բացակայության պատճառով։ Արդյունքում իսպանական արքաները հետզհետե ընդլայնել են իրենց տիրույթները դեպի հարավ։ Ալ-Անդալուսում հիմնված տայֆաները հաճախ միավորվում կամ նվաճվում էին առավել խոշոր ու կենսունակ տայֆաների կողմից։ Անկախ իշխանություններից ամենաերկարակյացը եղավ Գրանադայի ամիրայությունը, որը գոյատևեց մինչև Ռեկոնկիստայի ավարտը (1492)։
Տայֆաների շրջանը արաբական Իսպանիայի չորրորդ փուլն էր։ Եթե նախորդ երեքը (ալ-Անդալուսի նահանգ՝ 711-756, Կորդովայի ամիրայություն՝ 756-929, Կորդովայի խալիֆայություն՝ 929-1031) մուսուլմանական գերիշխանության զարգացման ու բարգավաճման փուլեր էին, ապա տայֆաների առաջացումն արդեն խորհրդանշում էր նրանց իշխանության մայրամուտը։ Դրանք արաբական Իսպանիայի պետականության մնացորդներն էին, որոնք չկարողացան ինքնուրույն գոյատևել կամ միավորվել։ Ի վերջո Պիրենեյան թերակղզու հարավում գոյություն ունեցող Գրանադան նույնպես հեռացավ պատմության ասպարեզից, երբ Կաստիլիայի ու Արագոնի միացյալ բանակները՝ Իզաբելլա և Ֆերդինանդ միապետերի գլխավորությամբ նվաճեցին այն և ազդարարեցին նորաստեղծ պետության՝ Իսպանիայի թագավորության ստեղծումը՝ պահպանելով սեփական թագերը։
Պատմություն
Տայֆան քրիստոնեադավան Եվրոպայի միջնադարյան ավատատիրական պետականության ձև էր։ Ավատատիրական մասնատվածությունը, որը բնորոշ էր զարգացած միջնադարի ավատատիրական գրեթե բոլոր երկրներին, Անդալուսում սկսել էր Կորդովայի խալիֆայության անկման շրջանում՝ 11-րդ դարի սկզբին (1009 թվականից)։ Մասնատման գործընթացը գագաթնակետին հասել է Կորդովայի անկումից հետո (1031)։
Տայֆաներից ամենաերկարակյացը Գրանադայի ամիրայությունն էր (թագավորություն, 1013 - 2 հունվարի 1492), որը ստեղծվել էր դեռ Կորդովայի խալիֆայության գոյության տարիներին, և երկար դարեր շարունակ մնացել էր իսլամադավան միակ պետությունը Պիրենեյան թերակղզու տարածքում։ Նրա անկումով փակվեց մուսուլմանական Իսպանիայի վերջին էջը։ Գրանադայի անկումը Եվրոպայի պատմության մեջ ուներ նույնչափ բախտորոշ նշանակություն, որքան դրանից 40 տարի առաջ տեղի ունեցած Կոստանդնուպոլսի անկումը (1453)։
Ալբանիայի գյուղատնտեսություն
Ալբանիայի գյուղատնտեսություն, Ալբանիայի տնտեսության ճյուղերից մեկը։ Գյուղատնտեսության ոլորտում ընդգրկված են Ալբանիայի բնակչության 47.8 %-ը և տարածության մոտ 24.31 %-ը։ գյուղատնտեսությանն է բաժին ընկնում երկրի ՀՆԱ-ի 18.9 %-ը ։
Եվրոպայի տարածքում ամենահին ֆերմաներից մեկը հայտնաբերվել է Ալբանիայի տարածքում ։
Տայֆա
Պատմություն
Այդուհանդերձ, մուսուլմանական ազդեցությունը Հարավային Եվրոպայի մշակույթի, կենցաղի ու տնտեսության մեջ զգալի է եղել։ Որոշակի իմաստով տայֆայի գաղափարը տեղափոխվել է «Նոր աշխարհ». 1492 թվականին Քրիստափոր Կոլումբոսի կողմից Ամերիկայի հայտնագործումից հետո իսպանացիները գրավյալ տարածքները սկսում են կառավարել տայֆաների սկզբունքով։ 19-20-րդ դարերում վարչական այդ միավորների հիման վրա ստեղծվում են նոր պետություններ։
Ալբանիայի գյուղատնտեսություն
Արտադրություն և արտահանում
Ալբանիայի գյուղատնտեսության հիմնական արտադրանքներն են ծխախոտը, թուզը, ձիթապտուղը, եգիպտացորենը, կարտոֆիլը, բանջարեղենը, մրգերը, շաքարի ճակնդեղը, խաղողը, միսը, մեղրը, կաթնամթերքը, ինչպես նաև դեղաբույսերն ու հոտավետ բույսերը։ Ալբանիայի գյուղատնտեսությանը բաժին են ընկնում երկրի ՀՆԱ-ի 18.9 %-ը և արտահանման մեծ մասը։ Չնայած դրան՝ այն ներկայանում է գերազանցապես ընտանեկան ոչ մեծ ձեռնարկություններով և բնական տնտեսությամբ, քանի որ դաժվար հասանելի են ժամանակակից սարքավորումները, հստակ սահմանված չեն սեփականատիրական իրավունքները, և գերակշռում են ոչ մեծ, ցածր արտադրողականությամբ հողամասերը։ 1990 թվականից հետո հողերի բաժանումը, սեփականատիրության անորոշությունը, պետական չափորոշիչների և բանկային վարկավորման բացակայությունը, ավելացված արժեքի բարձր հարկերը խոչընդոտում են ժամանակակից ագրարային տնտեսության զարգացումը։
Սակայն գյուղատնտեսության ոլորտն աստիճանաբար փոխվում է կոոպերատիվների ներմուծման, օտար ներդրումների, գյուղմթերքների հանձնման կենտրոնների կառուցման հետ։
Տայֆա
Բնակչություն
Տայֆայի բնակչությունը, ինչպես և մուսուլմանական Իսպանիայի ամբողջ բնակչությունը, իրենից ներկայացնում էր խայտաբղետ կազմ։ Պիրենեյան թերակղզում ապրում էին տարբեր կրոնների ու ազգությունների ներկայացուցիչներ, ովքեր խոսում էին մի քանի լեզուներով։ Դա հանգեզնում էր մշակութային բազմազանության և գիտության բարգավաճման։ Երբեմն ազգամիջյան ու կրոնական տարբեր խմբեր միմյանց դեմ պատերազմում էին, ինչը հանգեցնում էր կենտրոնաձիգ իշխանության թուլացմանը և հարևան պետությունների հարձակումներից։ Իսպանաբնակ մուսուլմաններին քրիստոնյաները անվանում էին մավրեր՝ «սևեր»։ Դրանց մեջ մտնում էին ոչ միայն արաբները, ովքեր մի քանի դար առաջ Անդալուս էին եկել Արաբական թերակղզուց և Հյուսիսային Աֆրիկայից, այլև բերբերները, ովքեր պարբերաբար մեծ ու փոքր խմբերով տեղափոխվում էին Միջերկրական ծովի հարավային ափի երկրներից։ Նրանք դառնում են տեղաբնիկների իշխող վերնախավը։ Իսպանաբնակ քրիստոնյաները, ովքեր երկարադարյա շփման արդյունքում ընդունում են արաբների սովորույթներն ու կենցաղը, կոչվում էին «մոսարաբներ» (مستعرب` մարդիկ, ովքեր ցանկանում են դառնալ արաբ)։ Նրանք վճարում էին խարաջ և ջիզիա, ապրում առանձին համայնքներով` գյուղերում ու քաղաքներում։ Հատկապես հայտնի էին Տոլեդո, Կորդովա, Սևիլյա և Մերիդա քաղաքների քրիստոնեական թաղամասերը։
Ալբանիայի գյուղատնտեսություն
Արտադրություն և արտահանում
Ալբանիան աշխարհում 11-րդ տեղն է զբաղեցնում ձիթապտղի յուղի արտադրությամբ ։
Տայֆա
Բնակչություն
Գրանադայի և այլ ամիրայությունների բնակչության մի մասը կազմված էր քրիստոնեադավան ստրուկներից, ովքեր կոչվում էին «սակալիբա»։ Ստրուկների շարքերը համալրում էին մի քանի սլավոնական ցեղեր, որոնք Իսպանիա էին տեղափոխվել դեռևս վաղ միջնադարում՝ գոթերի հետ միասին։ Նրանց անվանումը՝ սլավոն (slave), ինքնին «ստրուկ» էր նշանակում։ Անդալուսում նրանք հայտնի էին որպես սակալիբա (գերմաներեն Sklave բառից՝ سقالبة)։ Նրանց էին դասվում նաև ֆրանկները և Աֆրիկայից տեղափոխված սևամորթները։ Այլ կերպ ասած՝ այդ խմբում էին ոչ տեղաբնիկ, ոչ էլ իշխող վերնախավի ներկայացուցիչ նորաբնակները։
Ալբանիայի գյուղատնտեսություն
Ձկնորսություն
Ալբանիան գտնվում է Հոնիական ու Ադրիատիկ ծովերի միջև, ինչը ձկնարդյունաբերության զարգացման լավ հնարավորություն է ընձեռում։ Համաշխարհային բանկի ու Եվրոպական տնտեսական համագործակցության տնտեսագետների տվյալներով ձկնային արդյունաբերությունը մեծ պոտենցիալ ունի Ալբանիայում, քանի որ հարևան հունական ու իտալական շուկաներում գները զգալիորեն բարձր են ալբանական գներից։
Տայֆա
Բնակչություն
Անդալուսի արաբական վերնախավը աշխույժ շփման մեջ էր Կաստիլիայի և Արագոնի արքունիքի հետ։ Հերթական տայֆայի անկումից հետո տեղի էր ունենում նրա իսլամադավան բնակչության արտագաղթ։ Բնակություն հաստատելու համար այնտեղ էին գալիս քրիստոնյաներ։ Բացի այդ, տեղական մոսարաբական բարբառը միացվում էր կաստիլերենին և այդպիսով հիմք հանդիսանում ժամանակակից իսպաներենի համար։
Ալբանիայի գյուղատնտեսություն
Միջազգային վարկանիշեր
! style="width: 65%;" |Բուսաբուծություն (ընդհանուր արտադրություն) ! style="width: 15%;" |Տեղանք ! style="width: 20%;" |Ցուցակի երկրների քանակ
Տայֆա
Առաջին փուլ
Կորդովայի խալիֆայության անկումից հետո (1031) անկախություն ստացան 33 տայֆաներ։ Հզորությամբ ու զարգացվածությամբ առավել աչքի ընկան առաջին փուլի (11-րդ դար) տայֆաները, որոնցից հայտնի էին Սարագոսայի, Տոլեդոյի, Բադախոսի ու Սևիլյայի տայֆաները։ Վերջինս միակն էր, որը կարողացավ միավորել հարևան՝ առավել թույլ տայֆաները։ Կենտրոնական Պորտուգալիա - ներառում է ժամանակակից Պորտուգալիայի կենտրոնը, մայրաքաղաք Լիսաբոնի շրջակայքը և Իսպանիայի Էստրեմադուրա նահանգը։
Կենտրոնական Իսպանիա - ներառում է Մադրիդի շրջակայքը և Գվադալախարայի ու Տոլեդոյի տարածքը
Հարավային Իսպանիա - ներառում է Անդալուզիա նահանգը