cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կեղծթսուգա կենիատերև
Նկարագրություն
Միատուն մշտադալար բույսեր են՝ 20-100 մ բարձրությամբ, անկանոն, օղակաձև ճյուղավորությամբ և կոնաձև սաղարթով։ Կեղևը գորշամոխրավուն է, սկզբում հարթ, այնուհետև՝ ճաքճքված, հաստ։ Բողբոջները ձգված-ձվաձև են, սրածայր, մերկ, խեժոտ 66 չեն։ Փշատերևները գծանման են, հարթ, վերևից՝ ակոսավոր, ներքևից՝ 2 հերձանցքային շերտերով, կանաչ կամ մոխրականաչավուն, գագաթում ամբողջական կամ փոսիկավոր, պարուրաձև դասավորությամբ։ Արական հասկիկները գլանաձև են, միայնակ, փշատերևների ծոցում, հիմքում շրջապատված բազմաթիվ բողբոջային թեփուկներով։ Առէջները բազմաթիվ են՝ երկու փոշանոթներով։
Լյուցեռնի առյուծ
1792 թվականի դեպքեր
Գվարդիականները համառորեն պաշտպանում էին պալատն ու տալիս արժանի հարված հակառակորդին։ Սակայն Լյուդովիկ XVI արքան արգելեց գվարդիային հրանոթներից կրակել ժողովրդի վրա։ Ապստամբները ունեին թվային զգալի առավելություն, ուստի պալատը գրավվեց, արքան՝ ձերբակալվեց։
Գրոհի ժամանակ զոհվեցին ավելի քան 600 շվեյցարացի գվարդիականներ։ Վաթսունին բարձրացրին կախաղան, ևս 200-ին գերի վերցրին։ Վերջինների մեծ մասին, 1792 թվականի սեպտեմբերյան սպանդի ժամանակ, մահապատժի ենթարկեցին։ Այդ թվում նաև նույն ճակատագրին արժանացավ շվեյցարական գվարդիայի հրամանատար, մայոր Կառլ Յոզեֆ ֆոն Բախմանը (Karl Josef von Bachmann), ում գլուխը կտրեցին գիլիոտինի օգնությամբ։ Ընդամենը 350 զինվորներ ողջ մնացին այդ օրերի դեպքերի հորձանուտում։
Կեղծթսուգա կենիատերև
Նկարագրություն
Ծիլերը ունեն 5-12 շաքիլներ։ Արմատային համակարգը պլաստիկ է, երիտասարդ բույսերինը՝ առանցքային։ Ապրում են 700 տարի։ Ստվերատար են, հողի նկատմամբ պահանջկոտ չեն, լավ են աճում նույնիսկ պոդզոլային և կարբոնատային հողերում։ Բազմանում են սերմերով, կտրոններով և պատվաստով վատ են բազմանում։ Ցանքից հետո ծիլերը երևում են 20-30 օրում։ Լավ են տանում խոր խուզումը և էտումը։
Լյուցեռնի առյուծ
Հուշարձանի պատմություն
Շվեյցարական գվարդիայի լեյտենանտ Կառլ Պֆյուֆեր ֆոն Ալտիսհոֆենը օգոստոսի 10-ի դեպքերի ժամանակ արձակուրդում էր հարազատ քաղաքում՝ Լյուցեռնում։ Նա իր պարտքը համարեց, որպեսզի ընկածների համար հիշատակության օր սահմանի։ Զինվորական ծառայության ավարտից հետո, 1801 թվականին, նա վերադարձավ Լյուցեռն։ Այստեղ նա քաղաքային խորհուրդի և Լյուցեռնյան արվեստի ընկերության անդամ դարձավ։
Կեղծթսուգա կենիատերև
Տարածվածություն
Հայտնի են կեղծթսուգայի 18 տեսակներ, որոնցից 12-ը ծագում են Հյուսիսային Ամերիկայից, 6-ը՝ Չինաստանից և Ճապոնիայից։ Աճում են լեռներում։ Ձմեռաերաշտադիմացկուն են ։
Լյուցեռնի առյուծ
Հուշարձանի պատմություն
1814 թվականին, երբ Շվեյցարիան անկախություն ձեռք բերեց, իսկ հարևան Ֆրանսիայում գահ բարձրացան Բուրբոնները, Պֆյուֆերը կարողացավ իրագործել իր երազանքը։ Նա մտածում էր այնպիսի հուշարձան կառուցել, որտեղ պատկերված լինի մահացող առյուծ՝ խոցված նիզակով։ Նա դիմեց շվեյցարացի շատ քանդակագործների, սակայն ոչ մեկի էսքիզը չհավանեց ։ 1818 թվականին Կառլ Պֆյուֆերը գրեց հայտնի Տորվալդսենին, ով այդ ժամանակ աշխատում էր Հռոմում։ Դանիացի քանդակագործը հետաքրքրվեց առաջարկով։ Սակայն որոշեց հուշարձանը կերտել ժայռի մեջ՝ հարթաքանդակի տեսքով։
Կեղծթսուգա կենիատերև
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սոճազգիներ
Լյուցեռնի առյուծ
Հուշարձանի պատմություն
Հուշարձանի էսքիզները վերցրեց շվեյցարացի քանդակագործ Լուկաս Ահորնը և ինքն էլ աշխատեց դրա վրա։ 1821 թվականի օգոստոսի 7-ին աշխատանքներն ավարտվեցին։ Երեք օր անց, օգոստոսի 10-ին, Թուիլրիի առման քսանիննամյակի օրը, կատարվեց հուշարձանի հանդիսավոր բացման արարողությունը։ Հրավիրյալների թվում էին նաև ողբերգական օրերին մասնակցած վետերանները։ Տորվալդսենն անձամբ հուշարձանը տեսավ միայն քսան տարի անց՝ 1841 թվականին։ Նա գոհ էր հարթաքանդակով և բարձր գնահատեց շվեյցարացի քանդակագործի աշխատանքը։ Կոմպոզիցիան Եվրոպայում դարձավ առաջինը, որը ներառեց միան կենդանու կերպար ։ Հուշարձանի կրկնօրինակներ ավելի ուշ տեղադրվեցին նաև Հունաստանում և ԱՄՆ-ում։
Հուշարձանի նկարագիր
Այլաբանական կոմպոզիցիան իրենից ներկայացնում է հարթաքանդակ՝ փորագրված ուղղաձիգ ժայռի վրա։ Արձանի դիմաց փոքրիկ լճակ կա։ Ստեղծման պահին հուշարձանի վայրը դուրս էր գտնվում քաղաքից։ Այնտեղից Լյուցեռնի կառուցապատման համար ավազաքար էին արդյունահանում միջին դարերում։ Այսօր այն Լյուցեռնի կենտրոնում է գտնվում։ Արձանի երկարությունը ինը մետր է, որը փորագրված է տասներեքմետրանոց նիշայի մեջ։ Բարձրությունը վեց մետր է։ Մահացող առյուծը պառկած դիրքով է, որի գլուխը աջ թաթի վրա է։ Վահանի վրա, որը գլխի և թաթի տակ է, պատկերված է շուշան՝ Ֆրանսիայի արքաների խորհրդանիշը, ում պաշտպանում էին շվեյցարացի գվարդիականները։ Առյուծի գլխավերևում ևս մեկ վահան կա, որի վրա էլ պատկերված է Շվեյցարիայի դրոշը։ Մահացող առյուծի դիմախաղերը կարծես մարդկային դիմախաղեր լինեն, որոնք արտահայտում են մեծ տառապանք։ Ձախ ուսը խոցված է գեղարդով։
Հարթաքանդակի վերևի մասում լատիներենով գրված է՝ «HELVETIORUM FIDEI AC VIRTUTI » («Վասն շվեյցարացիների հավատարմության և անվեհերության»)։ Հարթաքանդակի ներքևում լատինական 760 և 350 թվերն են փորագրված՝ համապատասխանաբար ընկածների և ողջ մնացածների թիվը։ Ամենաներքևում սպաների անուններն է փորագրված, ովքեր կյանքը չխնայեցին պարտքը կատարելիս։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1818 հուշարձաններ Կատեգորիա:Շվեյցարիայի հուշարձաններ Կատեգորիա:Կենդանիների քանդակներ Կատեգորիա:Լյուցեռնի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Քարե քանդակներ Կատեգորիա:Հորինված առյուծներ Կատեգորիա:Շվեյցարիայի արվեստ Կատեգորիա:Կոթողներ Կատեգորիա:Շվեյցարիայի մշակույթ Կատեգորիա:Հսկայական արձաններ Կատեգորիա:Շվեյցարիայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Շվեյցարիայի պատմություն Կատեգորիա:1821 հիմնադրումներ
Վիլայեթ
Անհայտացված երկրներում
Կատեգորիա:Նահանգներ Կատեգորիա:Արաբական երկրների վարչական միավորներ Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Աննա Մաչիզ
Աննա Սեմյոնովա Մաչիզ (Анна Семёновна Мачиз, ), բելառուս իրավաբան, Մինսկի գետտոյի մասին հուշագրերի հեղինակ։
Կենսագրություն
Աննա Մաչիզը ծնվել է 1910 թվականի դեկտեմբերի 18-ին երկաթուղային ծառայողի և տնային տնտեսուհու ընտանիքում։ Աննան ունեցել է հարազատ եղբայր՝ Սավելին։
Հայրը մահացել է 1932 թվականին։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո` մեկ տարվա ընթացքում` 1927 թվականի հուլիսի 1-ից մինչև 1928 թվականի օգոստոսի 28-ը, Աննան Բոբրույսկի շրջանի դատախազությունում աշխատել է որպես տեխնիկական աշխատակից։ 1928-1931 թվականներին նա սովորել է Մինսկի իրավաբանական ինստիտուտում, այնուհետև աշխատել Մոզիրսկի շրջանի դատախազության քննիչ, ապա աշխատել է Լենինգրադում։
1933 թվականին վերադարձել է Մինսկ, որտեղ աշխատել է որպես ԲԽՍՀ ՆԳՎ-ի քրեական հետախուզության քննիչ՝ նախքան Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելը։
Պատերազմի սկսվելուն պես Աննա Մաչիզն արդեն զբաղեցրել է կարևորագույն գործերով քննիչի պաշտոնը։
1941 թվականին մոր հետ հայտնվել է գերմանացիների կողմից գրավված տարածքում և ուղարկվել Մինսկի գետտո։ Գետտոյում եղել է հակաֆաշիստական ընդհատակի մասնակիցներից մեկը։ 1943 թվականի գարնանը մոր մահից հետո հեռացել է գետտոյից պարտիզանների մոտ։ Ապրիլի 4-ից ծառայել է № 106 պարտիզանական ջոկատում։ Պատերազմի ավարտին զբաղեցրել է պարտիզանական բրիգադի հատուկ բաժնի պետի տեղակալի պաշտոնը։
Մինսկի ազատ արձակումից հետո` 1944 թվականի օգոստոսի 1-ից, վերադարձել է կարևորագույն գործերով քննիչի աշխատանքին, որից առողջական խնդիրների պատճառով ազատվել է 1945 թվականի սեպտեմբերի 27-ին։ Նրան շնորհվել է արդարադատության խորհրդական դասային աստիճան։
1945 թվականի հոկտեմբերից Աննա Մաչիզը մինչ թոշակի անցնելն աշխատել է «Զորկա» թերթի նամակների բաժնում։
Աննա Մաչիզը մահացել է Մինսկում 1988 թվականի օգոստոսի 28-ին։
Հուշեր
Մինսկի գետտոյում տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին իր հիշողությունները Աննան գրառել է 1943 թվականի դեկտեմբերին պարտիզանական ջոկատում։ Պատմաբան Էմանուել Իոֆեն նշել է, որ այդ գրությունները գետտոյի և ընդհատակի առաջին պատմությունն են։ Իոֆեն նաև պնդել է, որ Վասիլի Գրոսմանի և Իլյա Էրենբուրգի «Սև գրքում» հայտնված «Մինսկի գետտոյի պատմության» հիմքում հենց Աննա Մաչիզի գրառումներն են։
Նրա հիշողությունների ամբողջական ժողովածուն հրատարակվել է 2011 թվականին Մինսկի գետտոյի գոյության վերաբերյալ բելառուս պատմաբանների և փաստաթղթերի մի քանի հոդվածների հավելվածով։ Գիրքը ներկայացվել է 2011 թվականի նոյեմբերի 10-ին Պատմական արվեստանոցում՝ պատմաբան Կուզմա Կոզակի ղեկավարությամբ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հոլոքոստից փրկվածներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի պարտիզաններ Կատեգորիա:Բելառուս լրագրողներ
Հայկ Գյուլիքևխյան
Կենսագրություն
Ծնվել է Շուշի քաղաքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի ռեալական դպրոցում, ապա մեկնել է Գերմանիա, Ենայի և Լայպցիգի համալսարաններում հետևել փիլիսոփայության, քաղաքատնտեսության և գրականության դասընթացներին։ 1907 թվականին սովորել է Ցյուրիխի համալսարանում։
1914 թվականին ավարտել է Հայդելբերգի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը։ Նույն տարում ձերբակալվել է իբրև ռուսահպատակ և ուղարկվել գերմանական համակենտրոնացման ճամբար, որտեղից ազատվել է 1918 թվականին։ 1918-1919 թվականներին եղել է Աստրախանում, ծառայել 11-րդ բանակում, խմբագրել «Կրասնի վոեին» թերթը, 1919 թվականին՝ «Կարմիր բանվոր» թերթը։ 1920 թվականին աշխատել է Գրոզնիում որպես կուսակցության քաղկոմի ագիտբաժնի վարիչ, ապա քարտուղար։ Նույն թվականին փոխադրվել է Հայաստան, կարճ ժամանակ խմբագրել Երևանի «Կոմունիստ» հայերեն թերթը։ 1921 թվականին աշխատել է Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի) որպես գավառային կոմիտեի կուլտպրոպ բաժնի վարիչ և «Կարմիր Շիրակ» թերթի խմբագիր։ 1923 թվականին ՀԿԿ Կենտկոմի բաժնի վարիչ էր, մի տարի հետո «Վերելք» ամսագրի խմբագիրը։ 1924-1927 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի պրոռեկտորը, 1931-1934 թվականներին՝ ՀԿ(բ)Կ Կենտկոմին կից մարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտի ռեկտորը, 1934 թվականին՝ լուսժողկոմատին առընթեր գրականության և պատմության ինստիտուտի ռեկտորը։ 1936-1938 թվականներին խմբագրել է «Հայկական ԽՍՀ պատմության և գրականության ինստիտուտի տեղեկագիրք»-ը։
1939 թվականից եղել է Արմֆանի գրականության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ Կյանքի վերջին տարիներին աշխատել է Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան մանկավարժական ինստիտուտում։ ԽՄԿԿ անդամ 1906 թվականից։ Մահացել է Երևանում։
Գրականագիտական հետազոտություններ
Պրոֆեսոր Հայկ Գյուլիքևխյանը զբաղվել է ինչպես եվրոպական, այպես էլ ռուս և հայ դասական ու արդիական գրականության հարցերով։ Նա ուսումնասիրել է արվեստի ու գրականության համարյա բոլոր ճյուղերն ու ժանրերը։ Նա խոսել և գրել է Շեքսպիրի, Գյոթեի, Հայնեի, Հեգելի, նաև Պուշկինի, Բելինսկու, Չերնիշևսկու, Դոբրոլյուբովի, Գորկու, Պլեխանովի, Աբովյանի, Շիրվանզադեի, Սունդուկյանի և սովետահայ դրամատուրգիայի, հայ թատրոնի ու կինոարվեստի անվանի ներկայացուցիչների մասին։ Գյուլիքևխյանը 1920-ական թվականներին Հայաստանի պրոլետարական գրողների ասոցիացիայի հիմնադիրներից մեկն էր և լրջորեն հետևել է նորածիլ գեղարվեստական գրականության զարգացման կենդանի պրոցեսին։
Գրականագիտական հատուկ ուշադրության արժանի գործ է «Պուշկինի գեղագիտական հայացքները դրամատուրգիայի վերաբերյալ» հոդվածը, որտեղ զարգացրել է այն կարևոր միտքը, որ Պուշկինը ոչ միայն ռուս ժողովրդի ազգային մեծ պոետն է, այլ առանձնահատուկ տեղ է գրավում ռուսական գեղագիտության և քննադատության մեջ։
Պրոֆեսոր Գյուլիքևխյանի գրական աշխատասիրությունների շարքում առանձնահատուկ տեղ են գրավում Րաֆֆու «Կայծերի» և  Ռափայել Պատկանյանի գեղարվեստական արձակի մասին գրված ծավալուն գործերը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Հայ գրաքննադատներ
Սպենսեր (ֆիլմ)
«Սպենսեր» (Spencer), 2021 թվականի կենսագրական հոգեբանական դրամա ֆիլմ, որը նկարահանվել է ռեժիսոր Պաբլո Լառաինի կողմից, իսկ սցենարը գրվել է Սթիվեն Նայթի կողմից ։ Ֆիլմի գլխավոր դերում հանդես է գալիս Քրիստեն Ստյուարտը՝ խաղալով Դիանայի՝ Ուելսի արքայադստեր դերը։
Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2021 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Վենետիկի 78-րդ միջազգային կինոփառատոնում տեղի ունեցած մրցույթի շրջանակներում։ Այն նախատեսվում է թողարկել Միացյալ Թագավորությունում և Միացյալ Նահանգներում 2021 թվականի նոյեմբերի 5-ին։ Ֆիլմը քննադատների կողմից ստացել է դրական գնահատականներ է Ստյուարտի խաղի։
Արտադրություն
2020 թվականի հունիսի 17-ին պաշտոնապես հայտարարվել է, որ Պաբլո Լառաինը լինելու է «Սպենսեր» ֆիլմի ռեժիսորը Քրիստեն Ստյուարտի մասնակցությամբ, որը հանդես է գալու գլխավոր դերում՝ կատարելով արքայադուստր Դիանայի դերը ։ 2020 թվականի հունիսի 26-ին հայտնի է դարձել, որ Neon-ը ձեռք է բերել ավելի քան 4․000․000 ԱՄՆ դոլարի գործարքի շրջանակներում Միացյալ Նահանգներում ֆիլմի տարածման իրավունքը ։ STX Entertainment-ը և DCM Film Distribution-ը տարածելու են ֆիլմը Միացյալ Թագավորությունում և Գերմանիայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2021 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Արտադրությունում գտնվող ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում Կատեգորիա:Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում
Ռեյչել Բոստոն
Ռեյչել Բոստոն (Rachel Boston, ), ամերիկյան դերասանուհի և պրոդյուսեր։
Կյանքը և կարիերան
Բոստոնը հայտնիություն է ձեռք բերել «Ամերիկյան երազանքներ» հեռուստասերիալում կատարած դերի շնորհիվ, որում նկարահանվել է 2002 թվականից մինչև 2005 թվական, ներառյալ եզրափակիչ շոուն ։ Այնուհետև նա նկարահանվել է մի քանի ոչ հաջող հեռուստատեսային պիլոտներում, և հայտնվել է «Քննիչ», «Ծովային ոստիկանություն, Սպեցոտդել» և «Գրեյի անատոմիա» սերիալներում, ինչպես նաև խաղացել է ոչ երկար շարունակված «Իմ բոլոր նախկինները» սիթքոմում։ Մեծ էկրանի վրա խաղացել է երկրորդ պլանի դեր՝ «50 հաբեր», «Ամռան 500 օր» և «Նախկին ընկերուհիների ուրվականները» ֆիլմերում։
2013 թվականին Բոստոնը սկսել է խաղալ «Իսթ Էնդի կախարդները» հեռուստասերիալում՝ Lifetime ալիքում, Ջուլիա Օրմոնդի հետ միասին ։ 2014 թվականի նոյեմբերի 4-ին ալիքը փակել է սերիալը երկու սեզոններից հետո՝ ցածր ռեիտինգի պատճառով ։ 2015 թվականի սկզբին Բոստոնը ստանձնել է իրեն երկրորդ պլանի դեր CBS հեռուստադիոդացանցի «Արդարացիության համար» պիլոտում, Անիկա Նոնիի և թողարկող Ավա Դյուվերնեյի հետ միասին ։
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="1">
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Դոմարտեն (Էն)
Դոմարտեն (Dommartin) կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Բաժե-Լե-Շատել կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։
Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01144։
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 841 մարդ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կարճատեսություն
Կարճատեսություն, Միոպիա (հունարեն կկոցել և ափ-աչք), աչքի բեկունակության թերություն, որի հետևանքով կարճատեսություն ունեցող անձինք վատ են տեսնում հեռվում գտնվող առարկաները։ Կարճատեսության դեպքում զուգահեռ ճառագայթներն աչքում բեկվելուց հետո կիզակետվում են ոչ թե ցանցաթաղանթի վրա (ինչպես լինում է բնականոն տեսողության դեպքում), այլ դրա առջևում, որի հետևանքով դիտվող առարկայի հստակ պատկերը ցանցաթաղանթի վրա չի ստացվում։ Կարճատես աչքի ցանցաթաղանթի վրա կիզակետվում են միայն տարամիտման որոշակի աստիճան ունեցող, այսինքն՝ աչքին մոտիկ գտնվող առարկաներից եկող ճառագայթները։ Կետը, որից եկող ճառագայթները աչքում բեկվելուց հետո կիզակետվում են ցանցաթաղանթի վրա, կոչվում է հստակ տեսողության հեռավոր կետ, որի դիրքով էլ որոշվում է կարճատեսության աստիճանը։ Որքան այդ կետը մոտ է աչքին, այնքան մեծ է կարճատեսության աստիճանը, աչքից 1 մ հեռավորության դեպքում այն 1, 0 դիօպտր է (1 դ կամ 1 D), 50 սմ-2, 0 D, 25 սմ-4 D։ Ամենամոտ կետը, որից եկող ճառագայթները 1. ճառագայթների մուտքը աչքի մեջ կարճատեսության դեպքում, 2. երկգոգավոր ապակիներով շտկելուց հետո աչքը կարող է կիզակետել ցանցաթաղանթի վրա՝ աչքի առավելագույն լարման դեպքում, կոչվում է հստակ տեսողության մերձավոր կետ։ Հստակ տեսողության հեռավոր և մերձավոր կետերի միջև ընկած հեռավորությամբ որոշում են կարճատես աչքի հստակ տեսողության սահմանները։ Տարբերում են կարճատեսության 3 աստիճան, թույլ՝ մինչև 3, 0 D, միջին՝ 3, 0-6, 0 D, և ուժեղ՝ 6, 0 D և ավելի։ Ուժեղ կարճատեսությունը պետք է տարբերել չարորակ կարճատեսությունից, որի դեպքում առաջանում են աչքի ցանցաթաղանթի և անոթաթաղանթի օրգանական փոփոխություններ (արյունազեղումներ, ատրռֆիայի երևույթներ, ցանցաթաղանթի շերտազատում), պատճառ դառնում տեսողության տարբեր աստիճանի կորուստի։ Կարճատեսությունն առավել հաճախ զարգանում է դպրոցական տարիքում և կապված է գլխավորապես տեսողական երկարատև աշխատանքի հետ (ընթերցանություն, գրավոր աշխատանք), հատկապես անբավարար լուսավորվածության և հիգիենային վատ պայմաններում։ Կարճատեսությանը նպաստում են նաև ժառանգական գործոնները և աչքի ակոմոդացիայի թուլացումը։ Ուժեղ կարճատեսության դեպքում Փոփոխություններ են առաջանում նաև աչքի ներքին թաղանթներում։ Կարճատեսությունն ախտորոշվում է հատուկ սարքերի օգնությամբ (ռեֆրակտոմետր) և հատուկ մեթոդներով (սկիասկոպիա) կամ ակնոցի ընտրությամբ, ուղղվում է ցրող երկգոգավոր (բացասական) ապակիներով։ Կանխարգելումը, դասասենյակներում բնականոն լուսավորվածության ապահովում, տեսողական աշխատանքի ռեժիմի պահպանում։
Ախտորոշումը
Ճիշտ և անսխալ ախտորոշումներ կատարելու համար հարկավոր է կատարել համապատասխան հետազոտություններ.
Կարճատեսության աստիճանի որոշում, աչքի չափումներ, ներակնային ճնշման ստուգում, ակնադիտային ստուգում և տեսադշտի որոշում։
Բուժում
Կարճատեսությունը բուժելու արդյունավետ միջոցներից է համարվում ճառագայթի կանոնավոր բեկման կենտրոնացումն այնտեղ, որտեղ դրանք պետք է հատվեն առողջ տեսողության դեպքում։
Բուժման թերապիան իրենից ներկայացնում է տեսողության շտկում։ Սակայն թերապիայի միջոցով բուժումները ամբողջովին չեն կարող բուժել մարդու խախտված տեսողությունը, այլ պարզապես տալիս են ավելի հարմար ապրելու հնարավորություն։
Կոնկրետ բուժման համար կիրառվում են հետևյալ մեթոդները
Կատեգորիա:Տեսողություն Կատեգորիա:Աչքի հիվանդություններ
Էդրիեն Բրոուդի
Էդրիեն Բրոուդի (Adrien Nicholas Brody; ), ամերիկացի դերասան և պրոդյուսեր։ Օսկարի և Սեզարի մրցանակակիր։ Ներկայացվել է Ոսկե Գլոբուսի և BAFTA-ի։
Երկրորդ ամերիկացին է, ով արժանացել է ֆրանսիական Սեզար մրցանակին (Քրիստոֆեր Լամբերից հետո)։ Օսկար ստացել է 29 տարեկանում՝ դառնալով ամենաերիտասարդ դերասանը, ով ստացել է Օսկար լավագույն դերասանի համար։
Առավել հայտնի ֆիլմերից են «Բարակ կարմիր գիծ» (ռեժիսոր Թերենս Մալիք, 1998 թ.), «Դաշնակահարը» (ռեժ. Ռոման Պոլանսկի, 2002 թ.), «Խորհրդավոր անտառը» (Նայթ Շիամալեն, 2004 թ.), «Պիջակ» (ռեժ. Ջոն Մեյբերի), «Քինգ-Քոնգ» (ռեժ. Փիթեր Ջեքսոն, 2005 թ.)։
Նրա պատվին կոչել են № 9974 աստերոիդը։
Վաղ տարիներ
Էդրիեն Բրոուդին ծնվել է 1973 թվականի ապրիլի 14-ին Նյու Յորքում՝ լուսանկարիչ Սիլվիա Պլաչիի և պատմության ուսուցիչ Էլիոթ Բրոուդիի ընտանիքում։ Իր ողջ մանկությունը անցկացրել է Վուդհեյվենում, Կվինսում։
Որդու անսովոր արտաքինը մայրն օգտագործել է իր աշխատանքներում։ Հետագայում ինքը՝ Էդրիենը, անկեղծացել էր՝ պատմելով, որ հենց մայրն է իրենց տեսախցիկի առաջ վարվելու ձևը սովորեցրել ։ 12 տարեկանում մոր աջակցությամբ Էդրիենը սկսել է աճպարարությամբ հանդես գալ մանկական երեկույթներին։ Նրա ներկայացրած ցուցադրությունը կոչվում էր «Զարմանալի Էդրիան» ։
Բրոուդին պատմում էր, որ դեռ մանկուց երազել է դերասան դառնալ․
Դպրոցական տարիներին հաճախել է Լա Գարդիա կատարողական արվեստի բարձրագույն դպրոցը, իսկ ընդունվել է ծնողների հորդորով։ Ավարտել է Կինեմատոգրաֆիկայի արվեստների և գիտության ամերիկյան ակադեմիան ։
Էդրիենը որոշ ժամանակ հաճախել է նաև դաշնամուրի դասերի, սակայն ուսումն այդպես էլ չի ավարտել։
1988-2001 թթ.
1980-ականների վերջում և 1990-ականների սկզբում Էդրիեն Բրոուդին աշխատել է հեռուստատեսությունում, իսկ կինոյում միայն էպիզոդիկ դերեր է կատարել։ Տասներեք տարեկան հասակում սկսել է նկարահանվել գովազդային հոլովակներում և մասնակցել է Նյու Յորքի թատրոններից մեկի ներկայացմանը։ Կինեմատոգրաֆիկայի արվեստների և գիտության ամերիկյան ակադեմիան ավարտելուց հետո սկսել է աշխատել թատրոնում։
Իր առաջին գլխավոր դերը Բրոուդին ստացել է Home at Last ֆիլմում Դևիդ Դեռեժիսորի կողմից, երբ ընդամենը 15 տարեկան էր։ Հետագայում նա նկարահանվեց Annie McGuire հեռուստասերիալում։ Դրանից 5 տարի անց՝ 1993 թվականին Էդրիենը խաղաց Սթիվեն Սոդերբերգի «Բլրի արքան» ֆիլմում․ այս դերը դարձավ նրա ամենահայտնի առաջին գործը։ Չնայած նրան, որ այդ դերը միայն երկրորդական էր, այնուամենայնիվ հեռուստադիտողները և քննադատները նշեցին նոր դերասանի յուրօրինակ հմայքի մասին ։ «Բլրի արքա»-ից հետո Բրոուդին նկարահանվել է մի քանի հեռուստասերիալներում, խաղացել մի քանի քիչ բյուջե ունեցող ֆիլմերում։
Նրա հաջորդ նշանակալի դերը Տերենս Մլիկի «Բարակ կարմիր թել» ֆիլմն էր՝ նկարահանված 1998 թվականին։ Չնայած նրան, որ մոնտաժից հետո Բրոուդիի դերի առկայությունը հասցվեց նվազագույնի, մնացած տեսարանները դերասանին հասցրին «հույսեր առաջացնող» դերասանների մակարդակին ։ Այդ ամենի վկայությունը Էդրիեն Բրոուդիի հայտնվելն էր Vanity Fair ամսագրի շապիկին 1999 թվականի ապրիլի համարում ։
Մասնակցությունը այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են Տերենս Մալիկի «Բարակ կարմիր թել»-ը (1998 թ.), Լի Սպայկի «Սեմի արյունալի ամառը» (1999 թ.), Բարրի Լևինսոնի «Ազատության բարձրություն»–ը (1999 թ.) և Քեն Լոուչի «Հաց և վարդեր»-ը (2000 թ.) դարձրին Էդրիանին ճանաչելի կերպար կինոյի աշխարհում։ Իսկ բարմեն Քրիս Կալոուեյի դերը Էրիկ Բրոսի «Ռեստորան» ֆիլմում Էդրիեն Բրոուդիին բերեցին իր առաջին մրցանակը Independent Spirit Award–ում որպես «տղամարդու լավագույն դեր»։
2001 թվականին դերասանը կատարեց կոմս Նիկոլա դը լա Մոտտեի դերը «Վզնոց» ֆիլմում։ Չնայած նրան, որ ֆիլմը քննադատների կողմից ոչ այնքան լավ ընդունցվեց, այնուամենայնիվ Էդրիեն Բրոուդիի աշխատանքը դրական գնահատականներ ստացավ ։ Իր քննադատության մեջ Ալեքս Էքսլերը գրում է.
Նույն թվականին ներկայացվեց Պետեր Սերի «Սիրո դառնությունը» ֆիլմը, որտեղ Բրոուդին խաղաց խաբեբա Ջեք Գրեյսի դերը։ Այդ դերի համար նա ստացավ VFAA մրցանակը «Լավագույն դերասան» անվանակարգում։ Կինոքննադատ Ալեքսեյ Դուբինսկին այսպես է գնահատում Բրոուդիի աշխատանքը ֆիլմում․ :
2002-2003 թթ.
Էդրիեն Բրոուդիին համաշխարհային ճանաչում բերեց լեհ–հրեական երաժիշտ Վլադիսլավ Շպիլմանի դերակատարումը Ռոման Պոլանսկու «Դաշնակահարը» դրամատիկ ֆիլմում։ Դերասանը նախընտրեց այս դերը «Պերլ Հարբոր» ֆիլմի գլխավոր դերից ։ Նկարահանումներին պատրաստվելու ընթացքում Էդրիեն Բրոուդին սովորել է Ֆրեդերիկ Շոպենի դաշնամուրային ստեղծագործությունները և նիհարել 13 կիլոգրամով ։
Ամերիկայի կինոակադեմիայի 75–րդ Օսկար մրցանակաբաշխությունը տեղի ունեցավ 2003 թվականի մարտի 23–ին՝ Իրաքի պատերազմի չորրորդ օրը, այդ իսկ պատճառով Էդրիենը իր շնորհակալական խոսքում նշեց նաև այդ մասին ։
«Դաշնակահար»–ում ունեցած հաջողությունից հետո Բրոուդին սկսեց ավելի հաճախ նկարահանվել զանազան ֆիլմերում ։ Սկզբում էկրաններին հայտնվեց սահմանափակ շրջանառություն ունեցող «Տիկնիկ» մելադրամատիկ կատակերգությունը, որտեղ Բրոուդիի դերընկերուհին դարձավ Միլա Յովովիչը։ Այդ ֆիլմում Էդրիանը ահնդես եկավ համեստ գրագիր Սթիվենի դերում, ով որոշել է փոխել մասնագիտությունը՝ դառնալով որովայնախոս։ Այդ դերի համար դերասանը հատուկ մասնագիտացել էր որովայնախոսության մեջ։ Արդեն հաջորդ տարի թողարկվեց «Երգող դետեկտիվը» ֆիլմը, որտեղ Բրոուդին նկարահանվեց Մել Գիբսոնի և Ռոբերտ Դաունիի հետ։
2002 թվականին Բրոուդին նկարահանվել է նաև Թորի Էյմոսի «A Sorta Fairytale» տեսահոլովակում։
2003 թվականին Էդրիեն Բրուոդին դարձավ իտալական մոդայի ներկայացուցիչներից մեկի՝ Ermenegildo Zegna–ի նոր դեմքը՝ ավելի վաղ հայտնվելով այդ ապրանքանիշի հագուստներով «Օսկարի» և «Ոսկե գլոբուս»–ի մրցանակաբաշխություններում ։
2004-2006 թթ.
2004 թվականը Էդրիեն Բրոուդիի համար նշանավորվեց Մ․ Նայթ Շյամալանի «Խորհրդավոր անտառը» և Ջոն Մեյբերիի «Պիջակ» ֆիլմերով։ «Խորհրդավոր անտառը» ֆիլմում նա խաղաց Նոյա Պերսիի տկարամիտ բնակչի։ Չնայած նրան, որ ֆիլմը արժանացավ քննադատների միայն միջին գնահատականների, այնուամենայնիվ Էդրիան Բրոուդիի խաղը դրական գնահատվեց։
«Պիջակ» ֆիլմում Բրոուդին խաղաց նախկին զինվորականի դեր, որ վերադարձել է հայրենից Պարսից ծոցում ընթացող պատերազմից և տառապում է հիշողության կորստով՝ գլխին ստացած հրազենային վնասվածքի պատճառով։ Նկարահանումների ընթացքում դերասանը սպիտակուցային դիետա էր պահպանում, որպեսզի ավելի համոզիչ լինի պատերազմի վետերանի դերում ։ Այս ֆիլմը համաշխարահյին քննադատությունը համարեց տարվա իրադարձություն, իսկ Էդրիենի խաղի առումով ասում էին, որ «միայն նրա դեմքը կարող է արտահայտել այդպիսի վախ ու նման տառապանք» ։
2004 թվականին Esquire ամսագիրը Էդրիեն Բրոուդիին ճանաչել է Ամերիկայի ամենաոճային տղամարդը ։ Իսկ Օսկարի 76-րդ մրցանակաբաշխությանը նա ներկայացնում էր «Կնոջ լավագույն դեր» մրցանակը, որը հաղթեց Շառլիզ Թերոնը։
2005 թվականին նա կատարեց Ջեք Դրիկոլի դերը «Կինգ Կոնգ» ֆիլմում։ Նշանակալին այն է, որ Բրոուդին միակ թեկնածուն էր այդ դերի համար, այդ իսկ պատճառով նա ստորագրեց պայմանագիրը՝ մինչ ֆիլմի սցենարը գրելը ։ Նաև հայտնի է, որ շատ դրվագներում դերասանը հրաժարվել է փոխարինողի ծառայություններից ։ Նա նաև ձայնագրվել է King Kong։ The Official Game of the Movie խաղի համար։
2006 թվականին ներկայացվեց «Սուպերմենի մահը» ֆիլմը, որտեղ Բրոուդին խաղաց մասնավոր դետեկտիվ Լուիս Սիմոյի դերը։
2007-2008 թթ.
2007 թվականին Էդրիեն Բրոուդին խաղաց մի պատմական անձի՝ հանրահայտ իսպանացի տոռերո Մանուել Ռոդրիգես Սանչեսի դերը «Մանոլետե» ֆիլմում։ Նրա դերընկերուհին դարձավ Պենելոպե Կրուսը։ Իսպանացու դերը կատարելու համար դերասանից պահանջվեց սովորել իսպաներենի շեշտադրումը հայտնի ուսուցիչներից մեկի օգնությամբ։
Նույն թվականին դուրս եկավ նաև Ուես Անդերսոնի «Գնացք դեպի Դարջիլինգ» ֆիլմը, որտեղ Բրոուդին խաղաց երեք եղբայրներից մեկին․ նրանք չէին տեսնվել շատ տարիներ և հանդիպելով իրար հոր մահից հետո, մեկնում են Հնդկաստան՝ իրենց մորը փնտրելու։
2008 թվականը Էդրիենի համար նշանավորվեց երկու գլխավոր դերերով «Բլում եղբայրներ» և «Կադիլակ ռեկորդս» ֆիլմերում։ «Կադիլակ ռեկորդս» ֆիլմում Բրոուդին խաղաց «Չեսս ռեկորդս» ձայնագրման ընկերության հիմնադրի՝ Լեոնարդ Չեսսի դերը, ով խթանում էր «ռասայական երաժշտությունը» շուկայում։ Այդ ֆիլմի համար Բրոուդին ստացավ Black Reel մրցանակը «Լավագույն անսամբլ» մրցանակը։
«Բլում եղբայրներ» կատակերգության մեջ Բրոուդին խաղաց խաբեբա Բլումի դերը, ով իր եղբոր՝ Սթիվենի (Մարկ Ռուֆալո) հետ խաբեբայության միջոցով գումար է շորթում միլիոնատերերից։ Բրուոդիի և Ռուֆալոյի զուգընկերուհին ֆիլմում Ռեյչել Վայսն էր։ Los Angeles Times պարբերականը գտավ, որ Էդրիեն Բրոուդին այնքան էլ համոզիչ հանդես չեկավ այս ֆիլմում ։
2008 թվականին Բրոուդին փորձեց իրեն նաև երգահանի դերում՝ գրելով իր մոր՝ Սիլվիա Պլաչիի ինքնակենսագրական ֆիլմի սաունդթրեքը․ Self-Portrait with Cows Going Home and Other Works։ A Portrait of Sylvia Plachy («Ինքնանկար կովերի հետ, որ գնում են տուն, և այլ աշխատանքներ․ Սիլվիա Պլաչիի դիմանկարը»)։ Ինքը՝ Էդրիենը, իրենց միշտ բնորոշում է ոչ միայն որպես դերասանի, այլև որպես երգահանի․
2008 թվականի մայիսի 12–ին Թուրինում Էդրիեն Բրոուդին խաղաց իտալացի ռեժիսոր Դարիո Արջենտոյի «Ջալո» ֆիլմում։ Դա առաջին դեպքն էր, երբ Բրոուդին հանդես եկավ ոչ միայն դերասանի, այլ պրոդյուսերի կարգավիճակով ։
Նույն թվականի նոյեմբերին Դետրոյտում սկսվեցին «Ավագ դպրոց» ֆիլմի նկարահանումները։ Այն Ջոն Ստոլդերգ կրտսերի առաջին ֆիլմն էր ։
2009-2010 թթ.
2009 թվականի հունվարին սկսվեցին «Սուրհանդակը» ֆիլմի նկարահանումները, որտեղ Բրոուդին խաղաց գլխավոր՝ սուրհանդակի դերը, ով պետք է անցնի ողջ երկրով և հասցնի արժեքավոր պայուսակը կրիմինալ աշխարհի ղեկավարներից մեկը ։
2009 թվականի հունվարին Բրոուդին կրկին հանձնում էր Օսկար մրցանակը․ այդ անգամ մրցանակը բաժին հասավ Շոն Փենին։ Ապրիլին Բրոուդին մասնակցեց Toyota Pro–ի 33–րդ ավտոմրցույթին։ Մրցավազքի նպատակը Օրինջ շրջանի մանկական հիվանդանոցների համար բավարար գումար հավաքելն էր։ Ավանդույթի համաձայն՝ մասնակիցները պետք է իրենց մականուններ որոշեին։ Էդրիենը ընտրեց Bad Boy Brody մականունը ։
Նույն թվականի հուլիսին Այովա նահանգում սկսվեցին «Փորձարկում» ֆիլմի նկարահանումները։ Ֆիլմի ռեժիսորը Փոլ Շերինգն է։ Բրոուդին հանդես եկավ բանտարկյալների խմբի ղեկավարի դերում ։
2010 թվականին հանդիսատեսի դատին հանձնվեց «Գիշատիչները» ֆիլմը, որտեղ Բրոուդին խաղաց Ռոյսի դերը, ով հայտնվել է անհասկանալի մոլորակում մի քանի այլ մարդասպանների հետ։ Այնտեղ նրանք ստիպված են փրկվել գիշատիչներից։
2011-2012 թթ.
2011 թվականին նկարահանված «Կեսգիշերը Փարիզում» ֆիլմում Բրոուդին կատարեց Սալվադոր Դալիի դերը։ Նույն թվականին Էդրիենը նկարահանվեց «Օտարացում» (Detachment) ֆիլմում։ Թոնի Քեյի դրամայում Էդրիենը ստացավ գլխավոր հերոսի՝ Հենրի Բարթի դերը կատարելու պարտականությունը։ Ֆիլմի քննադատների կողմից ոչ միանշանակ գնահատականների արժանացավ ։ 2012 թվականին Էդրիենը նկարահանվեց «Վերադարձ դեպի 1942» (Yi jiu si er) ֆիլմում ։ Ֆիլմում դերասանը կատարեց Time ամսագրի թղթակից Թեոդոր Հ․ Ուայթի դերը։
Անհատը
Էդրիան Բրոուդիի մասին խոսում են ինչպես մի հակասական կերպար։ Ոմանք, ովքեր աշխատել են նրա հետ, կարծում են, որ նա վատն է։ Դերասանուհի Ելենա Անտոնենկոն, ով նկարահանվել է Էդրիանի հետ «Հաց և վարդեր» ֆիլմում, վերհիշում է ․
Ինքը՝ դերասանը, իրեն բնորոշում է որպես բաց և ուրախ մարդու։
Էդրիան Բրոուդին հայտնի է իր լուրջ վերաբերմունքով դեպի աշխատանքը։ Քիրա Նայթլին «Պիջակ» ֆիլմում համատեղ նկարահանվելուց հետո ասել է․
Ինչ վերաբերվում է հետաքրքրություններին, ապա Բրոուդին ասում է, որ հետաքրքրված է ավտոմեքենաներով։ Բլյուզի և հիփ–հոփի մեծ երկրպագու է ։
Անձնական կյանքը
Մոսկվայի կինոփառատոնի ժամանակ արված հարցազրույցներից մեկի այն հարցին, թե ինչպես է վերաբերում դերասանական հանրաճանաչությանը, ասել է․
Ընտանիք
Հայրը՝ Էլիոթ Բրոուդին, լեհ–հրեական ծագմամբ պատմության ուսուցիչ է և նկարիչ, մայրը՝ լուսանկարիչ Սիլվիա Պլաչին է (Sylvia Plachy)՝ ծնված Բուդապեշտում կաթոլիկի ընտանիքում ։ Սիլվիա Պլաչին հեռացել է ծնողների հետ Բուդապեշտից 1956 թվականին և վերաբնակվել ԱՄՆ–ում երկու տարի անց։ Դերասանի խոսքերով իր ընտանիքը արմատներ ունի Արևելյան Եվրոպայից ։
Դերասանը երբեք ամուսնացած չի լի եղել, երեխաներ չունի։
Հարաբերությունները
Իր ստեղծագործական ուղու սկզբում Բրոուդին հանդիպում էր մոդել DJ Սքայ Նելորի հետ, ավելի ուշ, երբ, տեղափոխվեց կինոաշխարհ, սկսեց հանդիպել Մանո Մազուրի հետ ։ «Օսկարի» հանձնման արարողության ժամանակ՝ 2003 թվականին, նա համբուրեց Հել Բերրիին․ այդ համբույրը առիթ տվեց կարծելու, որ նրանց միջև սիրային կապ կա։ «Պիջակ» ֆիլմի նկարահանումներից հետո էլ Քիրա Նայթլին դարձավ Բրոուդիին վերագրվող սիրավեպի մասնիկը ։
2007 թվականին՝ «Մանոլետե» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ, Էդրիենը ծանոթացավ իսպանացի դերասանուհի Էլզա Պատակիի հետ ։ Նրան հանդիպել էին իսպաներենի դասընթացների ժամանակ․ Էդրիենը եկել էր իսպաներենի շեշտադրության ճշգրտման, իսկ Պատակին՝ անգլերենի ։ Նրանք նշանվեցին, բայց Պատակին ամուսնացավ ավստրիալացի դերասան Քրիս Հեմսուորթի հետ ։ 2012 թվականից սկսած հանդիպում է մոդել Լարա Լեիտոյի հետ։ Ընկերություն է անում դերասաններ Ազիա Արջեոնտոյի և Բենիսիո դել Տոռոյի հետ։ Թուփաք Շակուրի լավ ընկերն էր։
Քննադատություն
Փորձելով նկարագրել Էդրիեն Բրոուդիի դերասանական աշխատանքը՝ քննադատները ամենից հաճախ օգտագործում են «քամելեոն» բառը․ պատճառը դերասանի ունակությունն է մի դերից մյուսը հիանալի կերպով վերափոխվելու և հաջողությամբ նայվելու ամենատարբեր ժանրերում։ Կինոքննադատ Ալեքսեյ Դուբիսնկին նշում է․
Էդրիեն Բրոուդիի արտաքինը, հատկապես՝ «մեծ ու միշտ տխուր աչքերի խորաթափանց հայացքը», քննադատներին հիշեցնում է երիտասարդ Ալ Պաչինոյին։ Նրան համեմատում են նաև Ռոբերտ Դե Նիրոյի հետ ։ Բրոուդին կտրուկ բացասաբար է վերաբերում նման համեմատություններին ․
Քննադատ Ֆրեդ Ստեսնեյը այսպես է նկարագրում Էդրիեն Բրոուդիի դերասանական տաղանդը ․
Rolling Stone ամսագիրը նշում է դերասանի դրամատիկ ուղղվածությունը․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:1973 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Ֆրայ Օտտո
Ֆրայ Պաուլ Օտտո (Frei Paul Otto, ), գերմանացի ճարտարապետ: Համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել իր նախագծերում պարուսինե և մեմբրանային կոնստրուկցիաների կիրառմամբ: Արժանացել է Պրիցկերի ճարտարապետական մրցանակի (2015):
Կենսագրություն
Ծնվել է 1925 թվականի մայիսի 31-ին Զիգմար քաղաքում ճարտարապետի ընտանիքում : 1931-1943 թվականներին որմնադրություն է սովորել Բեռլինի Ցելենդորֆ շրջանի դպրոցում : Մինչև լյուֆտվաֆե զորակոչվելը ճարտարապետություն է ուսումնասիրել Բեռլինում: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին կռվել է որպես ռմբակոծիչի օդաչու: Գերի է ընկել` իր անազատությունն անցկացնելով ֆրանսիական ռազմագերիների ճամբարում: Այդ ճամբարի կառուցման ընթացքում Օտտոյին հաջողվել է դրսևորվել որպես ինժեներ` առաջարկելով թեթև կառուցվածքով մի քանի շինությունների նախագծեր, որոնք իրականացվել են:
Գերությունից ազատվելուց հետո Ֆրայ Օտտոն ընդունվել է Բեռլինի տեխնիկական համալսարան, որն ավարտել է 1950 թվականին ճարտարապետի վկայականով: Որոշ ժամանակ վերապատրաստվել է ԱՄՆ-ում, որտեղ հանդիպել է այնպիսի ճարտարապետների, ինչպիսիք են Էրիխ Մենդելսոնը, Լյուդվիգ Միս վան դեր Ռոեն, Ռիխարդ Նոյտրան և Ֆրենկ Լլոյդ Ռայթը:
Իր ճարտարապետական գործունեությունը Օտտոն սկսել է Գերմանիայում 1952 թվականին` Ցելենդորֆում հիմնելով ճարտարապետական սեփական գրասենյակ: 1954 թվականին նա ստացել է դոկտորական աստիճան կախովի (ձգվող) կոնստրուկցիաների համար:
Մահացել է 2015 թվականի մարտի 9-ին:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ
Լես Պլանես դ'Օստոլես
Լես Պլանես դ'Օստոլես (Las Planas, Les Planes d'Hostoles, Les Planes d'Hostoles), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Խիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա Գառոչա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 37,5 կմ²։ Բնակչությունը ՝ 1727 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Նորայր Դաբաղյան
Նորայր Հարությունի Դաբաղյան, հայ գրականագետ, պրոֆեսոր (1936), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Վան քաղաքում։ 1914 թվականին հոր մահից հետո Դաբաղյանների ընտանիքը բնակություն է հաստատել Թիֆլիսում, այնուհետև տեղափոխվել Կարս, ապա՝ Երևան։ Նյութական ծանր վիճակի պատճառով մայրը տղային հանձնել է որբանոց։
1937 թվականի հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին եղել է ԵՊՀ ռեկտոր։
Դաբաղյանը 1920-1930-ականների գրական կյանքի աչքի ընկնող դեմքերից է, Հայաստանի պրոլետարական գրողների ասոցիացիայի անդամ։ Գռեհիկ սոցիոլոգիզմի դիրքերից պայքարել է Եղիշե Չարենցի, Ակսել Բակունցի և մյուս նոյեմբերականների դեմ։ Եղիշե Չարենցի արդարացումից հետո՝ 1954 թ. «Եղիշե Չարենց» գրքույկով ջանալով վերագնահատել հանճարեղ բանաստեղծին՝ հետին թվով փորձել է սրբագրել իր և սերնդակիցների՝ ողբերգական հետևանքներով լի կոպիտ սխալներն ու մոլորությունները։
1940-1955 թվականներին դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանում և Խաչատուր Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտում։ Մահացել է Երևանում  ։ ԽՄԿԿ անդամ 1925 թվականից։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրականագետներ
Մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակ
'''Մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակ''', մ.թ.ա. 3000 թվականի հունվարի 1-ից մինչև մ.թ.ա. 2001 թվականի դեկտեմբերի 31-ն ընկած ժամանակամիջոցը։ Այս ժամանակաշրջանում ավարտվում է Նոր քարի դարը (Նեոլիթ) և սկսվում է Բրոնզի դարը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակ Կատեգորիա:Հազարամյակներ
Իլ (այլ կիրառումներ)
Իլ կարող է վերաբերել.
Դուզթափա
Դուզթափա, լեռ Թուրքիայի Կարսի մարզում, Կարսի սարահարթում, Սարիղամիշ քաղաքից 20-21 կմ արևելք, Իվանպոլ գյուղից մի փոքր հյուսիս։ Բարձրությունը 1973 մ։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կարսի մարզի լեռներ
1992 թվականը գրականության մեջ
ԱՄՆ
Համաշխարհային ֆանտազիա մրցանակ, որը տրվել է Ռոբերտ Մակկամմոնին «Տղաների կյանքը» վեպի համար։
Էնջաբունջակ
Էնջաբունջակ, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի ավազանում։ Հիշատակում է Ատրպետը ։
Հունգարիայի երկաթուղու պատմության թանգարան
Հունգարիայի երկաթուղու պատմության թանգարան («Հունգարական երկաթուղային թանգարան», Magyar Vasúttörténeti Park), երկաթուղային թանգարան, որը գտնվում է Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտի երկաթուղային կայարանում և Հունգարիայի պետական երկաթուղու (MÁV) արհեստանոցներում, Բուդապեշտի նախկին հյուսիսային դեպոյում։
Թանգարանն ընդգրկում է ավելի քան 70.000 քառակուսի մետր տարածք և ունի ավելի քան հարյուր ցուցանմուշ, հիմնականում տրանսպորտային միջոցներ (լոկոմոտիվներ, վագոններ և այլն) և երկաթուղային սարքավորում ։
Նկարագրություն
Թանգարանում կա պարկ Հունգարիայի պետական ​​երկաթուղու 50-ից ավելի լոկոմոտիվներ, սկսած նրանցից, որոնք շարժման մեջ են դրվում շոգեմեքենաների կողմից, և ավարտվում նրանցով, որոնք շարժման մեջ են դրվում էլեկտրաշարժիչներով։ Միևնույն ժամանակ, նրանցից ոմանք դեռևս կարող են շահագործվել ։ Թանգարանում ցուցադրվում են նաև երկաթուղային տրանսպորտի այլ տեսակներ, օրինակ, ձեռքի շարժակով երկաթուղային սայլակը և ռելսերի վիճակի վերահսկման համար օգտագործվող ստուգիչ մեքենան։ Ցուցանմուշների շարքում են Արևելյան ճեպընթացի համար կառուցված վագոն-ռեստորանը և Árpád վագոնը, որոնք հավաքվել են համապատասխանաբար 1912 և 1934 թվականներին ։
Թանգարանում կա նաև «Չայկա» (ГАЗ-13) ավտոմեքենան, որը հանդիսանում էր Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության նախարարների խորհրդի նախագահ Յենյո Ֆոկի պաշտոնական մեքենան։ Ավելի ուշ, մեքենան վերափոխվել է Հունգարիայի պետական ​​երկաթուղիների կողմից ռելսերով շարժման համար ։
Թանգարանի հիմնական շենքում ներկայացված են երկաթուղային կայանների, երկաթուղային սարքավորումների և Հունգարիայի երկաթուղիների պատմության վերաբերյալ ցուցանմուշներ։ Ցուցանմուշներից շատերը ինտերակտիվ են, օրինակ, սայլակի կառավարումը և փորձարկումը MÁV V63 -ի համար կառուցված շարժիչի սիմուլյատորի վրա։ Գոյություն ունի նաև տուն երկաթուղու մանրակերտով։ Թանգարանում գործում է երեխաների համար փոքրիկ պարկի երկաթուղի։ Թանգարանի տարածքում գոյություն ունեն շրջադարձային շրջան և հովհարային դեպո 34 կայարաններով ։
Ներկայումս գործող լոկոմոտիվներն օգտագործվում են Հունգարիայում և արտասահմանում պատմական երկաթուղային ուղևորությունների համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուդապեշտի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:2000 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Երկաթուղային թանգարաններ Կատեգորիա:Հունգարիայի պատմություն Կատեգորիա:2000 հիմնադրումներ Հունգարիայում
Դեմսո
Ուիլյամ Կալուբին, ավելի հայտնի է իր բեմական Դեմսո կեղծանունով ։
Վաղ կյանք
Կալուբին ծնվել է Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում գտնվող Կինշասա քաղաքում։ Երբ նա ինը տարեկան էր, նա իր ընտանիքի հետ լքեց երկիրը` արյունալի զինված հակամարտության պատճառով և տեղափոխվեց Բելգիա։ Վերջիվերջո նրանք բնակություն հաստատեցին Իկսել քաղաքում գտնվող մեծ մասամբ Կոնգոյից եկած բնակչությունով հարուստ թաղամասում։
Կրթություն
Միջնակարգ դպրոցը ավարտելուց հետո Դեմսոյի ծնողները խրախուսեցին նրան շարունակել ուսումը։ Այնուհետև արտիստը անցավ մարքեթինգի և հոգեբանության մասնագիտության գծով ուսուցանմանը։ Այնուամենայնիվ, Դեմսոն ավելի շատ ժամանակ էր ծախսում ստուդիաներում ձայնագրելու վրա, որը բացասաբար էր ազդում նրա ուսման վրա։ Սա հանգեցրեց բախման նրա և ծնողների միջև, հատկապես հայրիկի ՝ Կինշասայի բժշկական կենտրոնի բժշկի հետ ։ «Ինձ նույնիսկ տնից դուրս էին հանել»․ բացատրեց Դեմսոն։ Սա արտիստի համար պայքարի հիմնական ժամանակաշրջան դարձավ, ինչը նրան ստիպեց ապրել քաղաքի տարբեր հրապարակներում և Դեմսոյի համար այլևս ընտրություն չկար և նա  իր ապրանքները վաճառելու կարիք զգաց։ Արտիստը ասում է. «Ես սովորել էի մարքեթինգ և հոգեբանություն, բայց ռասիզմը մեծ ազդեցություն ունեցավ իմ կյանքի ընտրության վրա։ Ես դրա պատճառով ինձ երբեք չեմ զգացել ընդունված։ Ես փորձել եմ աշխատանք գտնել, հարցազրույցներ եմ ունեցել, բայց դա երբեք չի ստացվել։ Գուցե դա պայմանավորված է իմ հասակով, ես վախեցնում եմ, չգիտեմ, դա նաև այն է, ինչը ինձ դրել է անօրինական գործունեության մեջ, ես չէի փորձում լինել խորամանկ, ինձ ուղղակի կանխիկ փող էր պետք։ Այս ամենը ձեզ զայրացնում է, բայց նաև ձեզ ստիպում է կատարել ձեր սեփական ընտրությունը։ Մի գրասենյակի ղեկավարի հետ աշխատելը, որը ձեզ «կեղտոտ նեգր» է անվանում, երբեք ինձ չի հետաքրքրել։ Ես չէի ուզում ընդունել այդպիսի վերաբերմունքը, պարզապես այն պատճառով, որ ինձ ամսվա վերջին պետք է վճարեին իմ վարձավճարը։ Դա ինձ դրդեց մնալ » ։
Կարիերա
Դեմսոն իր ռեփ-կարիերան սկսել է 2006 թվականին ՝ ելույթ ունենալով տեղական անդրգարունդ իրադարձություններում։ Իր ռեփ կարիերայի սկզբում նա մանկական ընկերոջ ՝ Դոլֆայի հետ ձևավորեց ռեփ-խումբ ՝ OPG: Նրանք հետագայում հավաքագրեցին Դուկկեին, Լիո Բրաունին և Ռեքսին։ Նա թողարկեց իր առաջին սկավառակը ՝ Salle d'attente առցանց, որը տեղադդրված էր անվճար ներբեռնման հնարավորությամբ 2014 թվականին։ Համագործակցելով իր OPG խմբի հետ և զգալիորեն ոգեշնչվելով իր կրտսեր եղբոր ՝ Մեհդի Ռայիսի կողմից, նա թողարկեց իր mixtape MMMXIII- ը 2014 թվականի սեպտեմբերի 24-ին։ Դуմսոն իր անունը ճանաչելի դարձրեց 2015 թվականինё շնորհիվ իր Poseidon երգի, որը հայտնվում է Booba- ի OKLM միքսթեյփում։ Դրանից հետո նա միացավ Booba- ի 92i հավաքականին և ստորագրեց պայմանագիր Universal- ի հետ ։ Նա հայտնվեց Booba- ի Nero Nemesis ալբոմում ՝ Pinocchio-ում՝ համագործակցելով Booba-ի ռեփեր Գաթո Դա Բատոյի հետ։ Դեմսոյի հատվածը նշվեց հասարակության և լրատվամիջոցների կողմից ՝ ավելացնելով նրա ժողովրդականությունը և լայնացրեց իր հանդիսատեսի շարքերը։ Նա ստորագրեց պայմագիր Universal Music- ի հետ, որի հետ թողարկել է երեք ալբոմ ՝ 2016 թվականին ՝ Batterie Faible, 2017 թվականին ՝ Ipséité և 2018 թվականին ՝ Lithopédion:
Հակասություններ
Ֆուտբոլի ազգային հավաքականները հաճախ երաժիշտներին հանձնարարում են մեծ մրցաշարերի համար երգեր ստեղծել՝ որպես բարոյական կերտման և ազգային ինքնությունը արտացոլելու միջոց։ 2018 թվականին Բելգիայի ֆուտբոլի ասոցիացիան հայտարարեց, որ նրանք վարձելու են Դեմսոյին, որպեսզի պատրաստեն օրհներգ՝ ԱԱ-ի գալիք գավաթի խաղարկությանը իրենց մասնակցության համար։ Այնուամենայնիվ, Բելգիայի FA- ն խիստ քննադատության արժանացավ հասարակության և կանանց իրավունքների պաշտպանության խմբից `Դեմսոյի երգերի մոգոգինիստական և սեքսիստական բովանդակության պատճառով։ 2018 թվականի մարտին հայտարարվեց, որ ավարտվել է Դեմսոյի հետ համագործակցությունը «փոխադարձ համաձայնությամբ», ասվում է հաղորդագրության մեջ։ Ասոցիացիան շարունակեց. «Հատկապես ցանկանում ենք ներողություն խնդրել բոլոր նրանցից, ովքեր իրենց վիրավորված, խտրական վերաբերմունք կամ նսեմացում են զգում տվյալ արտիստի ընտրությամբ» ։
Մրցանակներ
Ֆրանսիայում Դեմսոյի բոլոր ալբոմները հասել են նվազագույն պլատինի հավաստագրման։ 2016 թվականի հուլիսի 8-ին նրա առաջին ստուդիական ալբոմը ՝ «Batterie Faible» անվանումը կրող թողարկվեց Booba- ի 92i պիտակի վրա։ Քրիսիի կողմից ամբողջովին խառնված և գրանցված նախագիծը հավաստագրված է պլատինում `Ֆրանսիայում ավելի քան 100,000 վաճառքով ։ Նրա երկրորդ ալբոմը `Ipséité-ն, թողարկվեց 2017 թվականի ապրիլի 28-ին և վեց ամսից պակաս ժամանակում հավաստագրվեց 3x պլատինե մրցաանակի ։ 2018 թվականին նրա երրորդ և վերջին ալբոմը Lithopedion-ը թողարկումից մեկ շաբաթ անց հավաստագրեց Պլատինում և այժմ սերտիֆիկացված է 3x Platinum մրցանակի։ Նա շահեց լավագույն երաժիշտի մրցանակները։
Բրիտանական կայսրություն
Բրիտանական կայսրություն (British Empire՝ բրիթիշ էմփայը), աշխարհի հզորագույն կայսրություններից մեկը (1497–1949 թվականներ)։ Հիմնադրել է Անգլիայի թագավոր Հենրի VII-ը 1497 թվականին։ Գեորգ V-ի թագավորության տարիներին (1910–1936) կայսրության տարածքը կազմել է 34,650,407 քառակուսի կիլոմետր (առանց անտարկտիկական տարածքների))։ Դա հավասար էր մոլորակի ցամաքի 22%-ին։ Բնակչությունը 1922 թվականին հասնում էր 480 միլիոնի, այսինքն՝ Երկրի բնակչության մեկ քառորդ մասը կայսրության հպատակներն էին։
Դեմսո
Մենակատար
*Did not appear in the official Belgian Ultratop 50 charts, but rather in the bubbling under Ultratip charts.
Բրիտանական կայսրություն
Կայսրության մայրաքաղաքն էր Մեծ Բրիտանիայի մշակութային, քաղաքական ու տնտեսական կենտրոն Լոնդոնը։ Հզորության շրջանում, երբ անկում էին ապրում երբեմնի գաղութատեր կայսրություններ Իսպանիան, Պորտուգալիան և Հոլանդիան, Բրիտանական կայսրությունն ներառել է Կանադան, Գայանան, Եգիպտոսն ու Սուդանը, Արևելյան ու Հարավային Աֆրիկան, Նիգերիան, Սիերա Լեոնեն, Գանան, Գամբիան, Պարսից ծոցի արաբական բոլոր երկրները, Միջագետքն ու Պաղեստինը, Հնդկաստանը, Ավստրալիան ու Նոր Զելանդիան, Մալայզիան ու Պապուա Նոր Գվինեան, բազմաթիվ կղզիներ Միջերկրական ծովում, Ատլանտյան, Հնդկական ու Խաղաղ օվկիանոսներում։ Բրիտանական կայսրության իշխանությունը տարածվում էր նաև Անտարկտիդայի ավելի քան կեսի (մոտ 8.1 միլիոն կմ²) վրա։
Դեմսո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ Կատեգորիա:Հիփ հոփ երգիչներ Կատեգորիա:Բելգիացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Բելգիացի երգիչներ
Բրիտանական կայսրություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Բրիտանական կայսրությունն սկսում է կազմալուծվել։ Նրա գաղութներում սկսում են առաջանալ բազմաթիվ նորանկախ պետություններ, որոնք հետագայում միավորվում են Ազգերի Բրիտանական Համագործակցության մեջ։ Դեռևս 1922 թվականին Մեծ Բրիտանիայից անջատվում է Իռլանդիան, և կայսրության տարածքում է մնում միայն կղզու հյուսիսային մասը։
Բրիտանական կայսրությունը աշխարհում երբևէ գոյություն ունեցած ամենամեծ պետությունն էր, ունեցել է գաղութներ բոլոր աշխարհամասերում ։ Անգլերեն լեզվի ներկայիս տարածվածությունը միջազգային տնտեսության տարբեր ոլորտներում համարվում է «Pax Britannica»-ի` բրիտանական գերիշխանության ժառանգությունը։
Ներածություն
Բրիտանական կայսրության ընդլայնման գագաթնակետը ընդունված է համարել 20-րդ դարի սկիզբը։ Այդ ժամանակ բոլոր աշխարհամասերի վրա գտնվող բազմաթիվ տարածքների շնորհիվ այն արդարացիորեն կոչվում էր կայսրություն, որտեղ արևը երբեք մայր չի մտնում։
Կայսրության ծավալման և զավթման փուլերը սկսվեցին համեմատաբար խաղաղ առևտրով և դիվանագիտությամբ։ Կայսրությունը նպաստեց բրիտանական տեխնոլոգիաների, առևտրի, անգլերենի և կառավարման եղանակների տարածմանը ամբողջ աշխարհով մեկ։ Կայսերական հեգեմոնիան ունեցավ առանցքային նշանակություն Միացյալ Թագավորության տնտեսական աճի և մի շարք երկրների քաղաքականության վրա ներազդելու համար։ Գաղութների համակարգից պարզ է դառնում, որ Բրիտանական կայսրության ազդեցությունը ուներ բավականին հակասական էություն։ Գաղութներում ներմուծվեցին անգլերենը, վարչական և իրավական կարգեր` ստեղծված հենց բրիտանականի օրինակով։ Անկախացման ժամանակաշրջանում Միացյալ Թագավորությունը փոփոխական հաջողությամբ ձեռնարկեց նախկին գաղութներին պառլամենտական ժողովրդավարացման և օրենքի գերակայության դաշտ դուրս բերելու փորձ։ Գաղութների մեծամասնությունը որոշեց, որ Ազգերի Համագործակցությունը հոգեբանական ասպարեզում փոխարինում է կայսրությունը։
Բրիտանական գաղութները առավելապես ծառայում էին Միացյալ Թագավորության տնտեսական հետաքրքրություններին։ Չնայած այն բանի, որ զարգացած գաղութներում ստեղծվում էր անկախ տնտեսական համակարգ, թույլ զարգացած` ասիական և աֆրիկական գաղութները խաղում էին միայն հումքի մատակարարի դեր։ Ներկայումս թույլ զարգացած (Less developed countries) շատ երկրների տնտեսությունը առավելապես կախված է հումքային ռեսուրսների արտահանումից։
Բրիտանական կայսրությունը կազմավորվել է անգլո-սաքսերի էթնիկ բացառիկության հիման վրա` զավթիչների ռասայի գերակայության սկզբունքով   ։ Բրիտանական գաղութային իրավունքի հիմնասյուններից մեկը` գաղութներում միջէթնիկ բախումների հրահրումը, ծառայում էր գաղութային տերության պահպանմանը։ «Բաժանի՛ր, որ տիրես» դասական սկզբունքը հանդիսանում է ներկայումս Հյուսիսային Իռլանդիայում, Հնդկաստանում, Զիմբաբվեյում, Սուդանում և Իրաքում առկա բազմաթիվ բախումների պատճառ։ Տիպիկ օրինակ է Քենիայում 1952–1957 թվականների Մաու-մաույի ապստամբությունը, երբ փոքր ապստամբությունները վերածվեցին արյունալի պատերազմի։ Ընդհանուր առմամբ զոհվեց 22 սպիտակամորթ այն պարագայում, երբ սևամորթ տեղաբնիկները տվեցին 18-30 հազար զոհ։