cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օլգա Անդրեևա
Կենսագրություն
Օլգա Անդրևնան ծնվել է 1915 թվականի հուլիսի 21-ին Սանկտ Պետերբուրգում (ըստ որոշ աղբյուրների ծննդյան ամսաթիվը 1919 թվականի հունիսի 16-ն է) ։ 1937 թվականին ավարտել է Լենինգրադի պետական կոնսենվատորիայի դաշնամուրի բաժինը, հետագայում ուսանել է վոկալ։ 1941-1942 թվականներին երգել է շրջափակման մեջ գտնվող Լենինգրադում Պուլկովոյի բարձունքի պաշտպանների, Բալթիկի ծովագնացների համար, «Կյանքի ճանապարհ»-ին, հիվանդանոցներում և քաղաքի ձեռնարկություններում։ 1945 թվականին ավարտել է կոնսերվատորիայի վոկալի բաժինը ։
1944 թվականից 1948 թվականը եղել է Լենինգրադի տարածաշրջանային օպերայի թատրոնի մենակատար, 1948-ից 1951 թվականները՝ Սարատովի պետական օպերային թատրոնի և բալետի մենակատար։ 1951-ից 1962 թվականների ընթացքում եղել է Լենինգրադի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի, Լենինգրադի ֆիլհարմոնիայի և Օպերայի և բալետի փոքր թատրոնի մենակատարուհի ։
1962 թվականին Անդրեևան հետևել է խորհրդային գործիչների կոչին՝ օգնելու ստեղծել ինքնագործ խումբ՝ յուրացնելու խոպան հողերը։ Նա ստեղծել է 130 անդամ ունեցող պարի և երգի «Ցելիննիկ» անսամբլը, որտեղ ներառված էին ամենատարբեր մասնագիտությունների ներկայացուցիչներ՝ կոմբայնավարներ, փականագործներ, ծեփողներ, հեռագրողներ և այլն։ 1962-1965 թվականներին Անդրեևան համույթի գեղարվեստական ղեկավարն էր։ Հետագայում համույթը կրել է «ժողովրդական» կոչումը ։
1965-1979 թվականներին Անդրևնան կրկին եղել է Լենինգրադի ֆիլհարմոնիայի մենակատարուհի, հետո մենակատարուհի է աշխատել Լենինգրադի ռադիոյում և հեռուստատեսությունում։ Եղել է Սանկտպետերբուրգյան կոնսերվատորիայի պատվավոր պրոֆեսոր ։
Կատարել է Տոսկայի, Տատայանայի, Մարիցայի, Սիլվայի պարտիաները։ Նրա երգացանկում եղել են նաև հին ռուսական ռոմանսներ ։ Օլգա Անդրեեևնան մահացել է 2007 թվականի մայիսի 7-ին ։ Թաղված է Սանկտ Պետերբուրգի Բոլշեոխտինսկի գերեզմանոցում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Յան Լե Գակ
Յան Լե Գակ (Yann Le Gac, ), ֆրանսիացի դերասան, պարող և պրոդյուսեր, որն առավել հայտնի է Ֆորտ Բոյար հեռուստախաղից Ծերուկ Ֆուրայի (Le père Fouras) դերով։
Կենսագրություն
12 տարեկանում Լե Գակը միացել է Ժոզեֆ Բուլյոնի կրկեսին, որտեղ հանդես է եկել որպես աճպարար և ակրոբատ։ Այնուհետ սովորել է Բրյուսելի Մորիս Բեժարի «Մուդրա» դպրոցում, որն ավարտել է 1973 թվականին ։ 12 տարի շարունակ պարել է Բեժարի «20-րդ դարի բալետ» խմբում։ Բալետ պարուհի Ռիտա Պոլվորդեի հետ միասին խաղացել է «Մեր Ֆաուստը» (1975) և «Մեր օրերի Մեսսան» (1983) բալետներում։ 1980-ական թվականների վերջին, երբ Բեժարը ժամանեց Լոզան, Լե Գակը որոշեց թողնել խումբը, որպեսզի շարունակի կարիերան թատրոնում և հեռուստատեսությունում։
1991 թվականին Ժակ Անտուանը Լե Գակին հրավիրել է «Ֆորտ Բոյար» հեռուստախաղ՝ մարմնավորելու Ծերուկ Ֆուրայի դերը, որը մասնակիցներին առաջարկում է գուշակել հանելուկներ և ճիշտ պատասխանի դեպքում տալիս գանձարանի բանալիներից մեկը (նախկինում այդ դերը մարմնավորել է Միշել Սկուրնոն)։ Լե Գակի խոսքերով, գրիմի իրականացումը և դերի մեջ մտնելն օրական իրենից խլում է մի քանի ժամ։ 2002 թվականին այդ դերում նրան փոխարինել է դերասան-ծաղրերգու Դիդիե Էրվեն, սակայն բազմաթիվ հեռուստադիտողների նամակներից հետո Յանը որոշել է վերադառնալ։
Բացի Ծերուկ Ֆուրայի դերի մարմնավորումից, Յան Լե Գակը համարվում է Adventure Line Productions պրոդյուսերական ընկերության համահիմնադիր։ Նա եղել է «Ֆորտ Բոյար» հեռուստախաղի ադմինիստրատոր և մի քանի փորձությունների հեղինակ։ Նա է ստեղծել «Վազող ուղի» (կախված դույլերի փորձություն) և «Տուրնիկետ» փորձությունները, որոնք հիմնված էին սեփական կենսափորձի վրա․ մի անգամ նա ջուր է թափել սառույցի համար նախատեսված տարայից, իսկ տուրնիկետի շրջանաձև համակարգը բնորոշ է Ֆրանսիայի քաղաքային տրանսպորտին։ Լե Գակը մինչև 2005 թվականը համատեղել է գեղարվեստական պրոդյուսերի և փորձությունների մշակողի պաշտոնները, երբ այս պաշտոնները սկսեց զբաղեցնել Լորան Ալմոսնինոն։
Զուգահեռաբար Լե Գակը համարվում է ֆրանսիական «Koh-Lahta» շոուի համահեղինակը, որը ցուցադրվում է TF1 հեռուստաալիքով։ Վերջինս համարվում է ամերիկյան Survivor հաղորդաշարի ֆրանսիական տարբերակը։
Արտիստը ամուսանցած է ռուս բալետ պարուհի Յանայի հետ։ Զույգն ունի երկու որդի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պրոդյուսերներ
Սառա Աալտո
Սառա Աալտո, ֆինն փոփ-վոկալիստ և դաշնակահարուհի։ 2018 թվականին ներկայացրել է Ֆինլանդյան "Եվրատեսիլ 2018" մրցույթում, որտեղ կատարել է Monsters երգը, որում կան հատվածներ 34 լեզուներով, այդ թվում և հայերեն տարբերակը։ Մրցույթը տեղի է ունեցել Լիսաբոնում (Պորտուգալիա) ։
2016 թվականին մասնակցել է Մեծ Բրիտանիայի The X Factor երաժշտական նախագծին ։ Մրցույթում գրավել է պատվավոր երկրորդ հորիզոնականը ։ Սառան ներկայացրել է 1980-ական թվականներից հայտնի "Everybody wants to the rule world" երգը որը պատկանում է Tears for Fears խմբին ։
Կենսագրություն
Սառան զբաղեցրել է երկրորդ հոիզոնականը 2006 թվականին կայացած Talent Suomi մրցույթում, ինչպես նաև երկրորդ հորիզոնականն է գրավել 2012 թվականին կայացած The Voice of Finland մրցույթում ։ Թողարկել է իր սեփական 5 ալբոմը։ 2016 թվականին Yume Records թերթը Սառային ճանաչել է որպես Ֆինլանդիայի տարվա մարդ։
Անձնական կյանք
Ըստ 2016 թվականի տվյալների Սառան հարաբերությունների մեջ է եղել Տեմու Ռայվանենի հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆինն դաշնակահարներ Կատեգորիա:«The Voice» հեռուստաշոուի մասնակիցներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Սամյուել Գրանսիր
Տրուա
Գրանսիրը Տրուայի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2016 թվականի ապրիլի 24-ին՝ փոխարինման մտնելով Մոնպելիեի դեմ խաղում ։ Հուլիսի 29-ին նա հեռացվեց խաղադաշտից Սոշոյի դեմ խաղում՝ կարմիր քարտ ստանալով փոխարինման մտնելուց 4 րոպե անց ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց 2017 թվականի հունվարի 13-ին՝ Այաչոյի դեմ խաղում ։ Մարտի 4-ին Գրանսիրը գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Ամյենի դեմ խաղում ։ Սեպտեմբերի 23-ին նա խփեց Մեցի դեմ խաղի միակ գոլը՝ օգնելով Տրուային հաղթել 1-0 հաշվով ։ 2018 թվականի ապրիլի 15-ին նա գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Օլիմպիկ Մարսելի դեմ խաղում ։ Տրուայի առաջին թիմի կազմում Գրանսիրը անցկացրեց 77 հանդիպում՝ դառնալով 6 գոլի և 9 գոլային փոխանցման հեղինակ։
Մոնակո
2018 թվականի հունիսի 9-ին Գրանսիրը 5 տարվա պայմանագիր կնքեց Մոնակոյի հետ ։ Ակումբը նրա համար վճարեց 3 միլիոն եվրո  ։ Իր դեբյուտը Մոնակոյի կազմում նշեց օգոստոսի 4-ին՝ Ֆրանսիայի սուպերգավաթի Պարի Սեն-Ժերմենի դեմ խաղում  ։
Միջազգային կարիերա
Գրանսիրը ներկայացրել է Ֆրանսիան մինչև 21 տարեկանների երիտասարդական հավաքականում։ Իր դեբյուտը Մ21 հավաքականի կազմում նշեց 2017 թվականի հոկտեմբերի 5-ին՝ Չեռնոգորիայի դեմ խաղում ։
Ակումբային վիճակագրություն
2018 թվականի օգոստոսի 25-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տրուայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ
Միշել Հունցիկեր
Միշել Իվոնն Հունցիկեր (Michelle Yvonne Hunziker, ), շվեյցարացի (Իտալիայի քաղաքացիություն ընդունած ) դերասանուհի, երգչուհի, հեռուստահաղորդավարուհի և ֆոտոմոդել։
Վաղ կյանք
Միշել Իվոնն Հունցիկերը ծնվել է 1977 թվականի հունվարի 24-ին Սորենգոյում (Շվեյցարիայի իտալախոս մասում)՝ նկարիչ, հյուրանոցում որպես կառավարիչ աշխատող Ռուդոլֆ Հունցիկերի (մահացել է 2001 թվականի աշնանը սրտի կաթվածից) և նրա կնոջ՝ հոլանդուհի Ինեկա Հունցիկերի ընտանիքում։
1983 թվականին Միշելն իր ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Օստերմունդիգեն՝ Շվեյցարիայի գերմանախոս հատված (Բեռն կանտոն)։ Այնտեղ Միշելը հաճախել է տարրական դպրոց։ Մոր հետ Միլան տեղափոխվելուց հետո որոշել է մոդել դառնալ։
Կարիերա
Որպես ֆոտոմոդել իր կարիերան սկսել է 1994 թվականին։ Չնայած նա շատ ծանրաքաշ ու կարճահասակ էր, 17 տարեկանում կեցվածք է ընդունել այնպիսի հայտնի ապրանքանիշների համար, ինչպիսիք են Արմանին, Ռոկկո Բարոկկոն, Լա Պերլան և այլն։
«Մադագասկար» մուլտֆիլմի իտալական տարբերակում հնչյունավորել է Գլորիային։
Անձնական կյանք
1998-2002 թվականներին Միշելն ամուսնացած է եղել երաժիշտ Էրոս Ռամազոտիի հետ։ Նրանք ունեցել են մեկ աղջիկ՝ Ավրորա Սոֆի Ռամազոտին (ծնվել է 1996 թվականի դեկտեմբերի 5-ին)։
2014 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Միշելը երկրորդ անգամ ամուսնացել է Թոմազո Տրուսսարդիի հետ, որի հետ մինչև ամուսնությունը 3 տարի հանդիպել է։ Նրանք ունեցել են 2 աղջիկ՝ Սոլե Տրուսսարդին (ծնված 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ին) և Չելեստե Տրուսսարդին (ծնված 2015 թվականի մարտի 8-ին)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի դերասաններ Կատեգորիա:Իտալացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Իտալացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի հաղորդավարներ Կատեգորիա:Իտալացի հաղորդավարներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի մոդելներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Ադամա Տրաորե (այլ կիրառումներ)
Ադամա Տրաորե անուն-ազգանունով հայտնի են հետևյալ անձինք.
Հրանտ Ավետիսյան
Հրանտ Լևոնի Ավետիսյան, ԽՍՀՄ զինված ուժերի ավագ սերժանտ, Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմի մասնակից, 89-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիայի կարմիր դրոշակակիր, Կուտուզովի II աստիճանի շքանշանակիր հրաձգային դիվիզիայի, 526-րդ հրաձգային գնդի, 3-րդ գնդացիրային վաշտի ջոկի փոխհրամանատար։ Փառքի III աստիճանի շքանշանի ասպետ , Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան  , Խիզախության մեդալներ  ։ = Կենսագրություն = 1942 թվ. կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ։
Հրանտ Լևոնի Ավետիսյանը վիրավորվել է մարտական առաջադրանքը կատարելիս Օդերի Ֆրանկֆուրտ քաղաքում, այդտեղից տեղափոխվել է Ցիբինգեն (Ցիբինկա) մահացել է ապրիլի 19-ին, 1945 թվ.։ Նրա ավագ եղբայրը՝ Մարտիրոս Լևոնի Ավետիսյանը, նույնպես գնացել է ռազմաճակատ, որպես կամավոր և չի վերադարձել։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1911 ծնունդներ Կատեգորիա:1945 մահեր Կատեգորիա:Ապրիլի 19 մահեր Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Փառքի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Մուսա Սիլա
Մուսա Սիլա (Moussa Sylla, ), ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Մոնակոյի կազմում։ Խաղում է հարձակվողի դիրքում ։
Մոնակո
Սիլան Մոնակոյի ակադեմիայի սան է։ Իր առաջին պայմանագիրը կնքեց 2017 թվականի փետրվարի 10-ին ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2018 թվականի ապրիլի 21-ին՝ փոխարինելով Ադամա Դիակաբիին Գենգանի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց մայիսի 6-ին՝ դուբլ ձևակերպելով Կանի դեմ խաղում և օգնելով Մոնակոյին հաղթել 2-1 հաշվով ։
Միջազգային կարիերա
Սիլան իրավասու է ներկայացնել Ֆրանսիան և Մալին միջազգային ասպարեզում։ Նա հանդես է եկել Ֆրանսիայի մինչև 16, մինչև 18 և մինչև 19 տարեկանների երիտասարդական հավաքականներում։
Ակումբային վիճակագրություն
2018 թվականի օգոստոսի 25-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ
Ալֆրեդ Մաուրստադ
Ալֆրեդ Մաուրստադ (Alfred Maurstad, ), նորվեգացի դերասան։ Ժամանակակից նորվեգական թատրոնի բեմական ռեալիզմի նշանավոր ներկայացուցիչներից է։
Առաջին անգամ ելույթ է ունեցել 1920 թ. և մինչև 1931 թվականը հանդես եկել Նորվեգական թատրոնում (Օսլո), 1931 թվականից՝ Ազգային թատրոնի (Օսլո) դերասան։ 1949-1950 թվականներին ղեկավարել է Տրոնհայմի թատրոնը։ Ստեղծագործական խոշոր նվաճումը Պեր Գյունտի (Իբսենի «Պեր Գյունտ») կերպարի ստեղծումն է, որով հանդես է եկել Կոպենհագենում, Փարիզում, Վիեննայում և Ստոկհոլմում։ Այլ դերերից են՝ Մարկոս Անտոնիոս (Շեքսպիրի «Հուլիոս Կեսար»), Էրազմուս (Հոլբերգի «էրազմուս Մոնտանուս»), Լինդ (Իբսենի «Սիրո կատակերգություն»)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դերասաններ Կատեգորիա:Նորվեգացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Սցենարիստներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Բրեմ Ստոկերի մրցանակ
Բրեմ Ստոկերի մրցանակ (Bram Stoker Award), պարգև, որը տրվում է Սարսափ գրողների ասոցիացիայի կողմից գրական խորրոր ժանրում սարսափի գրականության մեջ ունեցած նվաճումների համար։
Պատմություն
Մրցանակաբաշխությունը ամենամյա է՝ սկսած 1987 թվականից, մրցանակակիրները ընտրվում են ասոցիացիայի գործող անդամների քվեարկությամբ։
Ասոցիացիայի մի քանի անդամներ (այդ թվում և Դին Կունցը) թերահավատությամբ են մոտենում այս մրցանակին՝ գտնելով, որ նրա շնորհումը, ընկերական հիացմունք առաջացնելու փոխարեն, կարող է խթանել անառողջ մրցակցություն։ Դրա համար ասոցիացիան անում է ամեն ինչ, որ խուսափի կեղծ մրցակցությունից։ Նրանք համաձայնության եկան փնտրել և գտնել նոր ու մոռացված հեղինակներ, ստեղծագործություններ, և մրցանակները պաշտոնապես հաձնել ոչ թե «տարվա լավագույն» չափանիշով, այլ «գերազանց նվաճումների համար», ինչը միավորվելու հնարավորություն է տալիս ։ Առաջադրված գործերն անցնում են երկու տարբեր գործընթացներ։ Աշխատանքները կարող են առաջադրված լինել ասոցիացիայի ցանկացած անդամի կողմից, և ժյուրին յուրաքանչյուր կատեգորիայի համար ներկայացնում է աշխատանքների առանձին ցուցակ։ Այնուհետև նախնական քվեաթերթիկներում հայտնված աշխատանքների քվեարկությանը մասնակցում են ակտիվ կարգավիճակ ունեցող անդամները։ Այսպիսով, դաշտը նեղանում է մինչև վերջնական քվեարկությունը։ Ակտիվ մասնակիցները հաղթողներին ընտրելու համար կատարում են վերջնական քվեարկություն։ Բրեմ Ստոկերի մրցանակաբաշխության հաղթողները ստանում են նյույորքյան Society Awards ֆիրմայի կողմից արտադրված արձանիկներ։
Ընթացիկ կարգեր
2019 թվականից սկսած՝ Բրեմ Ստոկերի մրցանակ տրվում է հետևյալ անվանակարգերում ամենաբարձր մակարդակի հասնելու համար.
Դադարեցված կարգեր
Դադարեցված կարգերն են.
Նախորդ հաղթողներ
2019 թվականի դրությամբ Սթիվեն Քինգը համարվում է առավելագույն անվանակարգերի (33) և հաղթանակների (13) ռեկորդակիր։ Նախորդ մրցանակակիրների թվում են նաև.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրական մրցանակներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գրականություն Կատեգորիա:Սարսափ վեպեր
Եմենի օրհներգ
Միացյալ հանրապետություն  (الجمهورية المتحدة), Եմենի Հանրապետության պետական օրհներգը 1990-ից մինչև հիմա։ 1979-ից մինչև 1990 թվականը այն եղել է Հարավային Եմենի օրհներգը ։
Օրհներգի բառերի հեղինակը Աբդոլա Աբդոլվահաբ Նոյեմանն է։
Օրհներգը արաբերեն
رددي أيتها الدنيا نشيدي ردديه وأعيدي وأعيدي واذكري في فرحتي كل شهيد وأمنحيه حللاً من ضوء عيدي
رددي أيتها الدنيا نشيدي رددي أيتها الدنيا نشيدي
وحدتي..وحدتي..يانشيداً رائعاً يملاُ نفسي أنت عهد عالق في كل ذمة رايتي.. رايتي..يانسيجاً حكته من كل شمس أخلدي خافقة في كل قمة أمتي.. أمتي.. امنحيني البأس يامصدر بأسي وأذخريني لك يا أكرم أمة
عشت إيماني وحبي أمميا ومسيري فوق دربي عربيا وسيبقى نبض قلبي يمنيا لن ترى الدنيا على أرضي وصي
Մոսկվայի թանգարանների ցանկ
Մոսկվայի թանգարանների ցանկում ընդգրկված են այն թանգարանները, որոնք գտնվում են Մոսկվայի օղակաձև ավտոմոբիլային ճանապարհի վրա, և գտնվում են պետական, մոսկովյան և այլ մարմինների վերահսկողության տակ, ինչպես նաև մի շարք մասնավոր թանգարաններ։
Նշումներ. մի շարք փոքր կամ թեմատիկ թանգարաններ գործում են նախնական գրանցումով կամ առանձին խմբերի համար։
Ցանկը լիարժեք չէ։
Կրեմլ
ՄՄԿ գտնվում է Մոսկովյան Կրեմլի տարածքում
Տրետյակովյան պատկերասրահ
ԳՏԳ Մոսկվայի գլխավոր թանգարան՝ նվիրված ռուսական մշակույթին
Պետական պատմական թանգարան
ԳԻՄ՝ Մոսկվայի գլխավոր պատմության թանգարան
Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան (Մոսկվա)
Մոսկվայում արևմտաեվրոպական մշակույթի գլխավոր կենտրոն
Ռուսաստանի ժամանակակից պատմության պետական կենտրոնական թանգարան
Թանգարանը նվիրված է 20րդ դարի Ռուսաստանի պատմությանը, սովետական տարիներին կոչվում էր Հեղափոխության թանգարան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցանկեր Կատեգորիա:Մոսկվայի թանգարաններ
Սեյդու Սի
Սեյդու Սի (Seydou Sy, ), սենեգալցի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Մոնակոյի կազմում։ Խաղում է դարպասապահի դիրքում ։
Մոնակո
Սին Մոնակոյի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2017 թվականի մայիսի 20-ին՝ Ռենի դեմ խաղում ։ 2016-17 մրցաշրջանում Սին անցկացրեց 1 հանդիպում ՝ օգնելով Մոնակոյին հաղթել Ֆրանսիայի առաջնությունը ։
Ակումբային վիճակագրություն
2018 թվականի օգոստոսի 25-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Սենեգալցի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ
Ամերիկյան պատմություն Իքս
«Ամերիկյան պատմություն Իքս» (American History X), 1998 թվականին ռեժիսոր Թոնի Քեյի կողմից նկարահանված քրեական դրամա։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Էդվարդ Նորթոնը և Էդվարդ Ֆերլոնգը։ Միացյալ Նահանգներում ֆիլմը թողարկվել է 1998 թվականի հոկտեմբերի 30-ին։
Ֆիլմը մեծ մասամբ դրական արձագանքեր է ունենում կինոքննադատների շրջանում, ովքեր առավել տպավորված էին Նորթոնի դերակատարմամբ։ Նորթոնն առաջադրվում է Օսկարի՝ «լավագույն դերասանի» անվանակարգում։ 2008 թվականին «Իմփայր» ամսագիրը ֆիլմը դասակարգում է որպես բոլոր ժամանակների 311-րդ մեծագույն ֆիլմը։
IMDb վարկածով բոլոր ժամանակների 250 լավագույն ֆիլմերի ցուցակում ֆիլմը, 2014 թվականի մայիսի 11-ի դրությամբ, գրավում է 32-րդ տեղը ։
Սյուժե
Դերեկի և Դենիի հայրը վետերան հրշեջ Դենիս Վինյարդն է (Ուիլյամ Ռաս), ով աչքի է ընկնում ռասիսատական պահվածքով, երբ իմանում է, որ Դերեկի պատմության ուսուցիչ Սվինին հանձարարել էր կարդալ սևամորթ հեղինակ Ռիչարդ Ռայթի «Հարազատ որդին» պատմվածքը։ Դենիսը սպանվում է սևամորթ թմրավաճառների հրազենից՝ աֆրոամերիկյան թաղամասում հրշեջի պարտականությունը կատարելիս։ Հեռուստատեսությամբ տրված հարցազրույցի ժամանակ հուզված Դերեկը սկսում է երկար ռասայական մեկնաբանություններ կատարել՝ նշելով որ հայրը չպետք է նույնիսկ գնար սևամորթների թաղամաս, որովհետև նրանք արժանի չէին մարդկային վերաբերմունքի, այնուհետև Դերեկն սկսում է Միացյալ Նահանգներում տիրող բոլոր խնդիրների պատճառները բարդել ազգային փոքրամասնությունների վրա։ Կարճ ժամանակ անց Դերեկը և նրա գաղափարակից Քեմերոն Ալեքսանդրը (Սթեյսի Քիչ) հիմնադրում են «Քրիստոսի առաքյալներ» նացիստական խմբավորումը։
Բանտում Դերեկն աշխատանք է գտնում լվացքատնում։ Լվացքատնում Դերեկը պետք է աշխատեր սևամորթ Լամոնտի (Գայ Թորի) հետ, ում պատժաժամկետը կազմում էր վեց տարի։ Լամոնտը հեռուստացույց էր գողացել և, երբ ոստիկանը նրան կանգնեցրել էր, հեռուստացույցն անզգուշաբար դուրս էր պրծել ձեռքերից և ընկել ոստիկանի ոտքին՝ կոտրելով այն, ինչի պատճառով էլ նրա ազատազրկումը կազմել էր վեց տարի։ Դերեկը և Լամոնտը սկսում են ընկերանալ, ինչում մեծ ավանդ է ունենում երկուսի բասկետբոլային հետաքրքրվածությունը։ Միևնույն ժամանակ Դերեկը ծանոթանում է «Արիական եղբայրություն» խմբավորման ներկայացուցիչների հետ և դառնում անդամ։ Մոտ մեկ տարի մնալով նացիստների խմբավորման կազմում, Դերեկը որոշում է հեռանալ, քանի որ նկատում է, թե ինչպես է խմբավորման ղեկավար Միտչ Մակկորմիկը (Ալեքս Սոլ), դեմ գնալով արիական գաղափարներին, ընկերական կապ է հաստատում մեքսիկական խմբավորման ներկայացուցիչների հետ, նրանցից թմրադեղեր ձեռք բերում և վաճառում իր իսկ մարդկանց։ Ի պատասխան Դերեկի անհանդուրժողականությանը՝ եղբայրության անդամները բանտի լոգարանում դաժանորեն ծեծում և բռնաբարում են Դերեկին։ Հոսպիտալացվելուց հետո Դերեկին այցելում է Սվինին, ումից նա հուսահատորեն օգնություն է խնդրում։ Սվինին Դերեկին տեղեկացնում է, որ Դենին նույնպես մուտք է գործել նեոնացիստական խմբավորում և փորձում է գնալ եղբոր տխրահռչակ ճանապարհով։ Դրանից հետո Սվինին խոստովանում է, որ երիտասարդ տարիներին ատում էր սպիտակամորթերին, սակայն ավելի ուշ հասկացով, որ ատելությունն անիմաստ երևույթ է։
Ազատազրկման հետագա տարիները Դերեկն անցկացնում է միայնակ և կարդում Սվինիի ուղարկած գրքերը։ Ամեն վայրկյան Դերեկին թվում էր, որ բանտակիցները կհարձակվեն նրա վրա, սակայն Լամոնտի համոզումների շնորհիվ նրան այլևս ոչ-ոք ձեռք չի տալիս։ Դերեկը բանտից հեռանում է որպես ամբողջովին փոխված մարդ։
Դերեկը տուն վերադառնալիս պարզում է, որ եղբայրը կրում է «Քրիստոսի առաքյալների» դաջվածքը, ինչից վշտանում է, փորձում նրան համոզել, որ հետ մնա ֆաշիստական ուղղուց և չկրկնի իր սխալները։ Երեկոյան Վինյարդ եղբայրները գնում են նեոնացիստական երեկույթի։ Երեկույթի ժամանակ Դերեկը պատվիրում է առաջնորդ Քեմերոնոնին, որ վերջինս հեռու մնա Դենիից և չփորձի նրան ներքաշել նեոնացիստական շարժման մեջ։ Երբ Քեմերոնը անպարկեշտ ակնարկումներ է կատարում, Դերեկը զայրացած հարվածների տարափ է տեղում նրա վրա։ Ի պատասխան դրան՝ Դենիի գաղափարակից ընկեր Սեթ Ռայանը (Իթան Սափլի) ատրճանակ է պահում Դերեկի վրա, սակայն Դերեկը խլում է ատրճանակը և այն պահելով զայրացած ամբոխի վրա հեռանում երեկույթից։ Դենին հասնելով եղբորը սկսում է անընդհատ հրել նրան, սակայն Դերեկն հանգստացնում է նրան պատմում ամեն ինչ իր կյանքի բեկումնային շրջանի մասին, Դենին համոզվում է որ եղբայրը ճիշտ է, և այլ ռասաների հանդեպ ունեցած ատելությունը սխալ է։ Տուն վերադառնալուց հետո Դենին իր սենյակից հեռացնում է ֆաշիստական պաստառները։
Հաջորդ առավոտ Դենին վերջացնում է հանձարարված տնային աշխատանքը, իսկ Դերեկն հանդիպում է պատասխանատու ոստիկանի հետ։ Մինչև հանդիպումը, Դերեկն եղբորը ճանապարհում է դպրոց, երբ նրանց է մոտենում Սվինին և ասում որ նախորդ երեկոյան Քեմերոնը և Սեը դաժան ծեծի էին ենթարկվել և այժմ հիվանդանոցում են։
Դպրոցի զուգարանում Դենիին է մոտենում երիտասարդ սևամորթ աշակերտ Հենրին, ում հետ Դենին ընդհարվել էր նախորդ օրը։ Հենրին գրպանից հանում է ատրճանակը և մի քանի անգամ մահացու կրակում Դենիի կրծքավանդակի ուղղությամբ։ Դենին տապալվում է գետնին։ Երբ Դերեկը հասնում է դպրոց, իսկույն նետվում է զուգարան, գրկում եղբոր արնաշաղախ դին և սկսում բարձրաձայն հեկեկալ։
Ֆիլմն ավարտվում է Դենիի գրած տնային հանձարարության վերջին տողերով. «Ատելությունը մի մեծ բեռ է։ Կյանքը չափազանց կարճ է ամբողջ ժամանակ զայրացած լինելու համար, դրա կարիքը չկա»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:1998 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր ռասիզմի մասին Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական դրամա ֆիլմեր
Նիկ Վուդման
Նիկ Վուդման (Nick Woodman, ), ամերիկացի ձեռներեց, հիմնադիր և գլխավոր տնօրեն GoPro ընկերության։
Կյանքը և կարիերան
Վուդմանը մեծացել է Կալիֆոռնիա նահանգի Ատերտոն քաղաքում։ Դպրոցում նա ամենից շատ հետաքրքրված էր սպորտով։ Իսկ ավագ դասարաններում նրան լրջորեն սկսեց հետաքրքրել ճանապարհորդությունները, հենց սա մեծ նշանակություն ունեցավ հետագա համալսարանի ընտրության վրա։ Նա ընդունվել է Կալիֆոռնիայի համալսարան։ Ուսումը ավարտելուց հետո Նիկը որոշում է բացել սեփական բիզնեսը, այդ իսկ պատճառով հիմնում է Funbug ընկերությունը ։ Դա մի կայք էր, որտեղ մարդիկ կարող էին խաղալ հին խաղեր։ Նա կայքում կատարում է մոտ 4 միլիոն դոլարի ներդրում։ Սակայն որոշ ժամանակ անց կայքը սնանկանում է .:
Մի քանի օր անց Նիկը Ավստրալիա է ուղևորվում զբոսնելու նպատակով։ Այնտեղ նա նկատեց, որ բարձրակարգ սպորտային լուսանկարները կարող են արվել միայն պրոֆեսիոնալ մարզիկների կողմից, որոնք հատուկ մարդկանց են վարձել։ Այնպես որ, նա որոշեց ստեղծել անջրանցիկ տեսախցիկ։ Առաջիկա մի քանի տարիների ընթացքում նա զարգացրեց իր սեփական տեսախցիկը։ Երբ տեսախցիկն արդեն պատրաստ էր, նա ուղարկեց այն չինական արտադրողի, որտեղից նա ստացավ առաջին պատրաստված նմուշը։ Առաջին GoPro ֆոտոխցիկը ստեղծվել է 2004 թվականին։ Չինաստանում նա ստացել է իր առաջին պատվերները իր տեսախցիկի համար և այդ պահից վաճառքը սկսեց աճել մեծ արագությամբ։ Այսպիսով, 2012 թվականին վաճառվել է 2,3 միլիոն տեսախցիկ, իսկ ընկերության եկամուտը կազմել է 521 միլիոն դոլար ։
Վուդմանը ամուսնացած է Ջիլ Սքուլլիի հետ։ Նրանք երեք զավակ ունեն և ապրում են Կալիֆոռնիա նահանգի Վուդսդեյս քաղաքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր
Սրբուկ
Վաղ կյանքը
Սրբուհի Սարգսյանը ծնվել է 1994 թվականի ապրիլի 3-ին, Երևանում։ Նա երաժշտական կրթությունը ստացել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։ Մանուկ հասակում հաճախել է քանոնի ։
Գործունեություն
2010 թվականին մասնակցել է հայկական Իքս Ֆակտորի առաջին եթերաշրջանի լսումներին, որտեղ երգել է Սիայի «Soon We'll Be Found» երգը և անցել հաջորդ փուլ։ Նա միացել է Գարիկ Պապոյանի թիմին և եզրափակչում զբաղեցրել երկրորդ տեղը։ 2012 թվականին Սրբուկը ստեղծել է իր խումբը, որը կոչվել է «Allusion»: 2014 թվականին նա Պապոյանի հետ ներկայացրել է «Boat» երգը, որը ռուսական «Лёгок на поми́не» ֆիլմի սաունդթրեքերից է։
2016 թվականին Սրբուկը թողարկել է իր դեբյուտային «Եթե կարող ես» սինգլը։ 2018 թվականին նա մասնակցել է Ուկրաինայի Ձայնը մրցույթի ութերորդ եթերաշրջանին, որտեղ մարզվել է Պոտապի թիմում և զբաղեցրել չորրորդ տեղը։ 2018 թվականի նոյեմբերի 30-ին հայտարարվեց, որ նա Եվրատեսիլ 2019 երգի մրցույթում կներկայացնի Հայաստանը։ Հայտարարությունից անմիջապես հետո Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունն նաև բացեց երգերի ներկայացման ժամանակաշրջանը` երգահաններին իրենց ստեղծագործություններն ուղարկելու համար ։ 2019 թվականի մարտին հայտնի դարձավ, որ Սրբուկը մրցույթում կատարելու է «Walking Out» երգը։ Նա ելույթ ունեցավ երկրորդ կիսաեզրափակչի ժամանակ և չկարողացավ անցնել եզրափակիչ փուլ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ Կատեգորիա:Հայաստանը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:Հայաստանի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Հայ երգահաններ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Մոնրեպո
Պատմություն
Շվեդական ժամանակաշրջանում` 16-րդ դարում, Սլոտսհոլմեն (ժամանակակից անունը` Տվերդիշ) կղզու բակում՝ Վիբորգի ամրոցի տարածքում, կառուցվում է Լիլ Լադուգորդ անասնաբակը։ Ըստ լեգենդի՝ այդ տարածքը կոչվում էր «Հին Վյուբորգ»։ Առասպելից հետևում է, որ այստեղ եղել է կարելական բնակավայր, քաղաքի նախորդը։ 17-րդ դարում, 18-րդ դարի սկիզբին այդ հողերը վարձակալության են տրվել Վիբորգի քաղաքաբնակներին և շվեդական վարչակազմի պաշտոնյաներին ։
1710 թվականին՝ Հյուսիսային մեծ պատերազմի ժամանակ, Պետրոս I-ը գրոհով վերցրել է Վիբորգի ամրոցը։ 1720-1740-ական թվականներին Վիբորգում ամրապնդվել են գերմանացիների քաղաքական դիրքերը։ Նիենի փախստականների շնորհիվ քաղաքում զգալիորեն աճել է գերմանական բնակչության մասնաբաժինը։
Ստուպիշինի մահից հետո կարճ ժամանակ անց դաստակերտն անցել է կայսր Պավել I (1784-1787) կնոջ՝ Մեծ դքսուհի Մարիա Ֆեդորովնայի եղբորը՝ Վյուրտեմբերգյան արքայազն Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Կարլին, որը նշանակվել էր Վիբորգի կուսակալ (գեներալ-նահանգապետ)։ Արքայազնը դաստակերտը կոչել է Մոնրեպո ։
Նիկոլայի ընտանեկան դաստակերտ
Մոնրեպոյի առաջընթացը կապված է Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի նախագահ Լյուդվիգ Հայնրիխ Նիկոլայի անվան հետ, որը ձեռք էր բերել դաստակերտը 1788 թվականին, իսկ 1803 թվականին պաշտոնաթող լինելուց հետո՝ ամբողջովին նվիրվել է իր սիրելի դաստակերտի կանաչապատմանը, զարդարելուն և բանաստեղծություններում գովաբանելուն։ Իր ընկերոջ՝ իտալացի ճարտարապետ Ժոզեֆ Մարտինելիի նախագծով նա դասական ոճով կառուցել է փայտե շքեղ առանձնատուն (1798-1804), գրադարանի մասնաշենք (1804) և այլ շինություններ։
Լյուդվիգի որդու՝ Պավել Նիկոլայի (եղել է դիվանագետ, մասնակցել է Ֆրիդրիխսհամի պայմանագրով Ռուսաստանի և Շվեդիայի միջև նոր սահմանների հաստատմանը) օրոք զբոսայգում կազմակերպվել և կահավորվել է հուզական ապրումների վայրեր՝ ինչպես ուրախ, այնպես էլ տխուր։ Այգում տեղադրվել են մի շարք ճարտարապետական նրբաճաշակ աշխատանքներ` Էպոսի հերոս Կալեվալա Վյայնեմյոյնենի արձանը (1873)` կանտելեն ծնկներին, թուրքական վրանը, չինական կամրջակը և Մարիենտուրմի չինական տաղավարը (տուրք տալով այդ ժամանակաշրջանի եվրոպական նորաձևությանը), տաղավար «Նարգիզ» աղբյուրի վրա (1820-ական թվականներ), Նեպտունի տաճարը (1830-ականներ, այժմ այն կոչվում է «Տաճարի տաղավար»), գոթական մուտքի դարպասները (1821), Պաուլշտայնի տաղավարը (1790-ականներ, կոչվել է Պաուլ Նիկոլայի անունով), «Ճգնավորի տնակը», տոսկանական սյունը, որը նվիրված է կայսրեր Պավել I-ին և Ալեքսանդր I-ին (1804), նեո-գոթական մատուռ Լյուդվիգսբուրգը (1822, ճարտարապետ Չ. Հ. Տետամ) և Նիկոլայի ընտանեկան գերեզմանատունը` Լյուդվիգշտայնի ժայռոտ կղզում գտնվող Մեդուզա Գորգոնայի դիմակով («Մի պահ, օ բլրակ, դու իմն ես, ապա ես հավերժ քոնն եմ լինելու». Լյուդվիգ Հենրիխի բանաստեղծությունները նվիրված են այն վայրին, որտեղ հետագայում վերջինս թաղվել է)։
Երբ Ռուսաստանի կառավարությունը ցանկացել է դաստակերտի մի մասը ետ գնել Նիկոլայ ընտանիքից ռազմական ամրություններ կառուցելու համար, որոնք նախատեսված էին պաշտպանելու Սայմենյան ջրանցքից դեպի Ֆիննական ծոց ելքը, Նիկոլայը չի վաճառել իր նախնիների հողերը, այլ պահանջվող հողամասը հանձնել է անվճար վարձակալության պետությանը « այնքան ժամանակ, քանի կար դրա անհրաժեշտությունը»։
19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Մոնրեպոն դարձել է ուսանողական քրիստոնեական շարժման համագումարների անցկացման վայր, որին մասնակցել է Նիկոլայ տոհմի վերջին տղամարդը՝ բարոն Պաուլ Գեորգ Նիկոլան։ 1918 թվականին ֆիննական քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ նա փրկել է դաստակերտը սնանկացումից։ Պաուլ Գեորգ Նիկոլան մահացել է 1919 թվականի հոկտեմբերին և թաղված է Մոնրեպոյի ընտանեկան գերեզմանատանը։
Բարոն Նիկոլայի մահից հետո Մոնրեպոն անցել է նրա քույրերին, որոնցից ամենաերիտասարդը՝ Սոֆյա ֆոն Նիկոլայը (1862-1943), ամուսնացել է Կոստանդին ֆոն դեր-Պալենի (1861-1923) հետ։ Նիկոլայն ու Պալենը ապրել են Մոնրեպոյում մինչև 1939 թվականի ԽՍՀՄ-ի և Ֆինլանդիայի միջև պատերազմը ։
1939-1944 թվականների պատերազմական ժամանակաշրջան
1939 թվականի նոյեմբերի վերջին սկսվել է խորհրդա-ֆիննական պատերազմը։ Այն տևել է մինչև 1940 թվականի մարտը և ավարտվել Մոսկվայի հաշտության պայմանագրի ստորագրմամբ, որի պայմաններով Ֆինլանդիայի Վիբորգի նահանգի մեծ մասը, ներառյալ Վիբորգը և ամբողջ Կարելական պարանոցը, ինչպես նաև մի շարք այլ տարածքներ, անցել են ԽՍՀՄ-ին։ Ֆիննական բնակչությունն ամբողջությամբ տարհանվեց Ֆինլանդիա։ 1940 թվականի մարտի 31-ին ԽՍՀՄ Գերագույն խորհուրդը ընդունեց ԽՍՀՄ օրենքը` Ֆինլանդիայից ստացված տարածքների մեծ մասը Կարելա-Ֆիննական ԽՍՀ կազմ տեղափոխելու մասին։
Արդեն 1940 թվականի գարնանը` պատերազմից անմիջապես հետո, Մոնրեպոն դարձել է խորհրդային նոր իշխանությունների հետաքրքրության առարկան։ Դաստակերտն ու այգին ճանաչվել են ճարտարապետական և պատմա-մշակութային արժեք ունեցող, որից հետո դաստակերտային համալիրում տեղակայվել է 123-րդ հրաձգային դիվիզիայի հանգստյան տունը։ Մինչ զինվորականները հանգստացել են, բռնագրավման հանձնաժողովներն աշխատել են Մոնրեպոյում։ Սկսվել է Մոնրեպոյի հայտնի արվեստի հավաքածուի իրերի բռնագրավումը։ Ամենաթանկարժեք ցուցանմուշները տեղափոխվել են Պետական Էրմիտաժ (դրանք մինչ օրս պահվում են ցրված տեսքով)։ Լենինգրադ է տեղափոխվել նաև Նիկոլայի ընտանեկան արխիվի մի մասը, որը Մոնրեպոյի տերերը` Նիկոլայի ընտանիքի անդամները, ֆոն դեր Պալենովը, չէին հասցրել (կամ չէին կարողացել) տարհանել։ Պետական հանրային գրադարանի ձեռագրերի բաժնում հայտնված թղթերը պահպանվել են որպես ամբողջական հավաքածու, բայց դրանք մասամբ գույքագրվել են միայն 1970-ականներին և հետազոտության շրջանառության մեջ չեն մտցվել մինչ այսօր։
Մոնրեպոյի դաստակերտից հանվել է այն ամենը, ինչը որոշակի արժեք է ներկայացրել, որից հետո խորհրդային իշխանությունները սկսել են որոշել դաստակերտի և զբոսայգու ճակատագիրը։ 1940 թվականի օգոստոսի վերջին դաստակերտի գլխավոր տունը փոխանցվել է ԽՍՀՄ Պաշտպանության ժողովրդական կոմիսարիատին։ Ռազմական կառույցի ներսում այն գտնվել է Լենինգրադի ռազմական օկրուգի հանգստյան տան իրավասության ներքո։ Երբ նույն տարվա աշնանը Վյուբորգում գործել է Կարլո-Ֆինլանդիայի ԽՍՀ ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի ենթակայության տակ գտնվող Արվեստի գրասենյակը, պարզվել է, որ զորամասերը կամայական հատում են սոճու պուրակը և ծառուղին, որոնք տանում են դեպի Մոնրեպո։
Պարզվում է, որ այգում պահպանության ծառայութություն չկա, տաղավարները քանդվում են, իսկ Վյանեմեյնենի քանդակը պարզապես ավերվել է։ Հանձնաժողովը առաջարկեց հրապարակել կարգավորող փաստաթղթեր, ինչպես նաև «անցկացնել մի շարք հանրային դասախոսություններ՝ քաղաքի բնակչության լայն շերտերին ծանոթացնելու ինչպես հուշարձաններին, այնպես էլ դրանց պաշտպանության գործի կազմակերպմանը»։ Խորհրդային կառավարական հանձնաժողովը հայտարարեց, որ Յոհաննես Տականենի գլուխգործոցը ոչնչացվել է խորհրդային զինվորների կողմից։ Նարուկսի (հավանաբար Նարկիսոս) մարմարե արձանը նույնպես ավերվել էր, իսկ 19-րդ դարի սկզբի որմնանկարները ներկվել էին յուղաներկով։ Զբաղեցված լինելով ռազմական կազմակերպության կողմից՝ այգին գրեթե անհասանելի էր էրքսկուրսիաների համար և լիովին անհասանելի միայնակ այցելուների համար ։
1941 թվականի հունիսին պատերազմ սկսվեց ԽՍՀՄ-ի և Ֆինլանդիայի միջև, որը դարձել էր Գերմանիայի դաշնակիցը։ Մինչև սեպտեմբերի վերջը ֆիննական զորքերը գրավեցին 1940 թվականին կորցրած բոլոր տարածքները։ 1941 թվականին ֆինները հարմարեցրեցին դաստակերտը ռազմական հոսպիտալի համար ։ Երեք տարիների ընթացքում, երբ Վիբորգը անցավ Ֆինլանդիային, նրա բնակիչները վերադարձան Մոնրեպո։ 1942-1944 թվականներին Մոնրեպոյի դաստակերտը պատկանում էր կոմս Նիկոլաս ֆոն դեր Պալենին (1896-1963)` բարոնուհի Սոֆիա Նիկոլայի և Կոնստանտին ֆոն դեր Պալենի որդուն ։ 1943 թվականի օգոստոսին Սոֆյա Լուիզա Տատյանա ֆոն դեր Պալենը մահացավ։ Նրան թաղեցին Լյուդվիգշտեյն կղզում գտնվող Նիկոլայ բարոնների ընտանեկան գերեզմանատանը։ Շուտով ընտանեկան գերեզմանատներից կմնան միայն պղծված հիշողություններ։
1944 թվականի ամռանը խորհրդային զորքերը հարձակողական գործողություն սկսեցին Կարելական պարանոցի տարածքում, իսկ հունիսի 20-ին նրանք գրոհով վերցրեցին Վիբորգը։ Պատերազմը Ֆինլանդիայի համար ավարտվեց 1944 թվականի սեպտեմբերին։ Վիբորգը և Մոնրեպոն կրկին տեղափոխվեցին Խորհրդային Միություն։ Մի քանի տարի անց Աննիկկի Տյահտիին գրեց զբոսայգուն նվիրված «Հիշո՞ւմ ես արդյոք Մոնրեպոն» երգը, որը 1950-ականներին գերազանցեց վաճառքի ռեկորդները Ֆինլանդիայում։ Արդեն տարեց հասակում Տյախտին այդ երգը կատարեց «Մարդն առանց անցյալի» ֆիլմում (2002)։
Խորհրդային տարիներ
Արդեն 1945 թվականի հունվարին զբոսայգու տարածքի մասնաշենքերից մեկը` գրադարանային թևաշենքը, հանձնվում է Բուդյոննու անվան Կապի ռազմական էլեկտրատեխնիկական ակադեմիայի հանգստյան տանը։
Պահպանվել են 1947 թվականի օգոստոսին Լենինգրադի մարզային խորհրդի գործադիր կոմիտեի նիստի արձանագրությունները, որոնցից կարելի է եզրակացություններ անել այդ ժամանակվա Մոնրեպոյում տիրող իրավիճակի մասին։ Վիբորգում գտնվող «Մոնրեպո» զբոսայգին վարձակալած Բուդյոնու անվան ռազմական էլեկտրատեխնիկական ակադեմիան, միջոցներ չի ձեռնարկել այս տարվա փետրվարին փոթորկի հետևանքով ավերված «Բարեկամության տաճար»-ը պահպանելու և վերանորոգելու համար, որի արդյունքում հուշարձանը թալանվել է վառելափայտի համար»։ Գործադիր կոմիտեի անդամները նախազգուշացրել էին, որ «եթե 1947 թվականի ընթացքում <...> պայմանագրերով նախատեսված վերանորոգումները չկատարվեն, նրանց կողմից օգտագործվող հուշարձանները հետ կվերցվեն»։ Սակայն ոչ մի փաստաթուղթ չի հայտնաբերվել, որը կվկայեր պայմանագրային պարտավորությունների կատարման մասին։ Վիբորգի քաղաքային իշխանությունները դաստակերտի համալիրի շինություններից մեկը հատկացրին մանկապարտեզին, իսկ զբոսայգու տարածքը օգտագործվում էր, որպես մշակույթի և հանգստի պուրակ։ Զինվորական գերատեսչության հանգստյան տունը դարձավ քաղաքային տնտեսության մի մասը։
1952 թվականին դաստակերտի Գլխավոր շինությունը և Գրադարանի մասնաշենքը անցան պետական պահպանության ներքո` որպես ճարտարապետական հուշարձաններ։
1953 թվականի մայիսին Մոնրեպոյում բացվեց «Մշակույթի և հանգստի պուրակ»։ 1954 թվականին Մոնրեպոյում, ի թիվս այլ միջոցառումների, անցկացվեց «ժողովրդական փառատոն՝ նվիրված Ռուսաստանի հետ Ուկրաինայի վերամիավորման երեք հարյուրերորդ տարեդարձի»։
1950-ականների կեսերից «Անտառային հեքիաթ» մանկապարտեզը տեղափոխվեց դաստակերտի Գլխավոր տուն։ Գրադարանի թևը վերածվեց բնակելի շինության, ջերմոցը փոխանցվեց կոմունալ տնտեսությունների քաղաքային գրասենյակին։ Իսկ պտղատու այգին և հատապտղի դաշտով հողատարածքը հատկացվեցին դպրոցին՝ որպես փորձարարական դաշտ։ Այգու տարածքը և դաստակերտային համալիրը բաժանվել էին այնպիսի գրասենյակների և կազմակերպությունների, որոնց չէր հետաքրքրում այգու խնամքը կամ դրա ապագան։
1960 թվականին ՌՍՖՍՀ Նախարարների խորհուրդը ընդունեց որոշում, որի համաձայն «նախկին Մոնրեպո այգու» ամբողջ գույքն ու դաստակերտային համալիրը հայտարարվեցին հանրապետական նշանակության պատմամշակութային հուշարձան։ Ընդ որում մինչև 1960 թվականը իշխանությունները ծախսել են մոտ 200 հազար ռուբլի զվարճանքի հարմարանքներ գնելու համար։ Սակայն, հաջորդ տարվա ընթացքում դրանք չտեղադրվեցին։ Հետագայում, զվարճանքի հարմարանքները այնուամենայնիվ տեղադրվեցին։ Այգում կարելի էր տեսնել կարուսելների բետոնե հիմքերը, որոնք հանվեցին միայն 1980-ականների վերջին։
1960-ականներին կոմս Նիկոլաս ֆոն դեր Պալենը կարողացավ գալ Մոնրեպո և տեսնել իր նախկին դաստակերտը։ Ամենից շատ նա ցնցված էր, տեսնելով Լյուդվիգշտայն կղզում գտնվող իր նախնիների ընտանեկան գերեզմանատունը պղծված։ 1966 թվականին քաղաքային հանգստի պուրակը ստացավ Կենտրոնական զբոսայգու կարգավիճակ և անվանվեց Միխայիլ Կալինինի անունով։ Դրանից հետո Վիբորգում ամբողջ մշակութային միջոցառումները (համերգներ, արձակուրդներ, տոնակատարություններ, մարզական մրցումներ) անցկացվում էին Մոնրեպոյում։ Երկու տարի անց Կալինինի անվան հանգստի և մշակույթի զբոսայգին ստացավ այգու հողամասի սեփականության իրավունքը։
1981 թվականին Կալինինի անվան հանգստի և մշակույթի զբոսայգու կոլեկտիվը փոքր քաղաքների մշակույթի և հանգստի զբոսայգիների ստուգատեսում արժանացավ Մշակույթի նախարարության դիպլոմի, իսկ 1982 թվականի հուլիսին՝ Մշակույթի և ժամանցի կենտրոնական զբոսայգում անցկացվեց ջրամոտորային սպորտի Եվրոպայի առաջնությունը։ Առաջնությանը մանրակրկիտ նախապատրաստվելու արդյունքում իրականում ոչնչացվեց պուրակի կենտրոնական մասում գտնվող պատմական հիդրավլիկ համակարգը։
1980-ականներին զբոսայգին ընկավ անմխիթար վիճակի մեջ և Դմիտրի Լիխաչովի ղեկավարությամբ արշավ սկսվեց Վիբորգում թանգարան ստեղծելու և շենքերը վերջնական ոչնչացումից պաշտպանելու համար ։ 1982 թվականին, Վիբորգի ճարտարապետ Վ. Վ. Դմիտրևի նախագծով վերակառուցվեցին 1950-ականներին շարքից դուրս եկած մուտքի փայտե դարպասները։
1988 թվականին ստեղծվեց թանգարան, որը ներկայումս կոչվում է «Պատմա-ճարտարապետական և բնական թանգարան-արգելոց» «Մոնրեպո պարկ»։ Կալինինի անվան մշակույթի և ժամանցի զբոսայգու զվարճանքի հարմարանքները տեղափոխվեցին Մարտկոցային լեռ և սկսվեցին վերականգնման աշխատանքները։ Այդ ժամանակ զբոսայգու գրեթե բոլոր տաղավարները քանդվեցին, ջրահեռացման համակարգը չէր գործում, իսկ լճակների մի մասը չորացան, մյուսը՝ վերածվեց ճահճի, իսկ դաստակերտի շենքերը ամբողջությամբ նեխել էին։ «Մահացածների կղզու» գերեզմանները ամայի էին և պղծված։
Ռուսաստան։ Ներկայիս ժամանակաշրջան
1990-ականներին և 2000-ական թվականներին գոյություն ունեցող հուշարձանների վիճակը շարունակում էր աստիճանաբար վատթարանալ՝ կապված ֆինանսական ծանր վիճակի հետ։ Այսպիսով, գլխավոր դաստակերտային շենքը և գրադարանի մասնաշենքը վթարային վիճակի պատճառով ամբողջովին փակվել էին այցելությունների համար, չնայած վերջինիս վերականգնման աշխատանքների  սկսելու փորձերին։ Այնուամենայնիվ, հուշարձանների մի մասը, հաջողվել էր վերականգնել (Լյուդվիգսբուրգի մատուռը Լյուդվիգշտայն կղզում), իսկ որոշ մասը  նույնիսկ վերակառուցվել էին պատմական նախագծերով` Չինական կամրջակները  (վերականգնվել են 1998 և 2002 թվականներին), Նեպտունի տաճարը (1999) և Թեյարան-տաղավարը (2002)։ Զբոսայգում պարբերաբար անցկացվում են տարաբնույթ մշակութային միջոցառումներ` «Դուռ դեպի ամառ» երաժշտական փառատոնը, «Ոսկե աշունը Մոնրեպոյում»  կրոնական հանդիպումները, պոեզիայի և պարային միջոցառումներ։
2011 թվականի ամռանը ամբողջովին այրվեց «Նեպտունի տաճարը», որը թանգարան-արգելոցի տնօրեն Եվգենի Տրուֆանովի կարծիքով հրկիզում էր։ Մոնրեպոյում հրդեհը տեղի էր ունեցել այն ժամանակ, երբ սկսվել էր այգու այդ հատվածի վերականգնման երկրորդ փուլը ։ 2012 թվականին վերակառուցվեց ճգնավորի խրճիթը, ինչպես նաև հարակից փայտե հետիոտնային կամրջակները։
2017-2020 թվականների վերականգնումներ
2017 թվականի վերջին Մոնրեպո զբոսայգում սկսվել են լայնամասշտաբ վերականգնման աշխատանքներ, որոնց ընթացքում նախատեսվում է վերակառուցել գլխավոր դաստակերտային տունը և Գրադարանային մասնաշենքը ցուցահանդեսային և դասախոսական դահլիճների հարմարեցմամբ, վերանորոգել «Նարկիսոս» աղբյուրը և Գլխավոր դարպասը, վերակառուցել խնձորի այգին, այգեպանի տան համալիրը ջերմոցով և բանջարանոցային տնտեսությամբ։ Բացի այդ, նախատեսվում է վերակառուցել այգու ափամերձ հատվածն ու կառանատեղը, իրականացնել հողային աշխատանքներ, հատել հին ծառերը և տնկել նոր ծառեր և թփեր։
Իրականում վերակառուցումը վերածվել է բազմաթիվ սկանդալների։ 2017 թվականի դեկտեմբերին այգում հատվել էր 1,385 ծառ՝ իբր թե սանիտարական նորմերին չհամապատասխանելու պատճառով ։ Դրանց որոշ մասը տեղակայված էին այգու զգալի տեսանելի հատվածում և դրանց հատումը հարուցեց քաղաքի բնակիչների զանգվածային վրդովմունքը։ Հարկ է նշել, որ վերակառուցման ամբողջ ժամանակահատվածում զբոսայգին չի նախատեսվել փակել այցելուների համար, միայն մուտքի սահմանափակումներ էին կիրառվելու ուղղակիորեն աշխատանքների իրականացման տեղամասերում։ Հասարակական ակտիվիստների տեղեկություններով մինչև 2019 թվականի սկիզբը վերակառուցման անվան տակ գրադարանի մասնաշենքն ամբողջովին քանդվել է, և սկսվել է գլխավոր դաստակերտային տան ապամոնտաժումը ։
Տեղեկատվություն զբոսայգու մասին
Մոնրեպոյի զբոսայգին տեղակայված է Վիբորգի մերձակայքում՝ Վիբորգի ծովածոցի Պաշտպանական ծովախորշի ափին, Տվերդիշ կղզու հյուսիսարևմտյան մասում ։ Զբոսյգու տարածքը կազմում է 161.4371 հա է ։
Այգու պատմական մասը օրգանականորեն վերածվում է անտառապարկային զանգվածի արժեքավոր բնատեսարաններով, որը գտնվում է հատուկ ֆիզիկա-աշխարհագրական շրջանում Ֆենոսկանդիայում։ Այս տարածքը բաղկացած է երկու խոշոր տեղամասերից, որոնք հարավից և հյուսիսից հարակից են պուրակի պատմական կորիզին։ Այն բնութագրվում է սառցե դարաշրջանի եզակի լեռնազանգվածով ու ժայռերով ռափակիվի գրանիտներով (կարել.  rapakivi - «փտած քար»), որոնց բարձրությունը որոշ շրջաններում հասնում է  մինչև 20 մետրի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի զբոսայգիներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի տուն-թանգարաններ Կատեգորիա:Վիբորգի թանգարաններ
Վլադիմիր Աշկենազի
Վլադիմիր Աշկենազի, սովետական (մինչև 1962 թվական) և իսլանդական (1969 թվականից) դաշնակահար և դիրիժոր։ Ապրում է Շվեյցարիայում։ «Գրեմմի» մրցանակի յոթնապատիկ դափնեկիր։
Կենսագրություն
Ծնվել է հայտնի էստրադային դաշնակահար Դավիթ Աշկենազիի ընտանիքում, մայրը` Եվստոլիա Գրիգորիևնա (օրիորդ ժամանակ` Պլոտնովա)։
Վաղ է դրսևորել երաժշտական ընդունակություններ և 1945 թվականին ընդունվել է Կենտրոնական երաժշտական դպրոց, որտեղ ուսանել է Անաիդա Սմբատյանի մոտ։
Աշկինազիի առաջին մենահամերգը Մոսկվայի կոնսերվատորիայի Մեծ դահլիճում` կազմված բացառապես Շոպենի ստեղծագործություններից, տեղի ունեցավ 1955 թվականի ապրիլին։ Հենց նույն թվականին նա ընդունվեց Պ. Ի. Չայկովսկու անվան Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիա` Լև Օբորինի դասարան (դասարանում ասիստենտ էր Բ. Յ. Զեմլյանսկին, ում ներդրումն իր կայացման մեջ որպես դաշնակահարի բարձր է գնահատում ինքը` Վլադիմիր Աշկենազին)։ Ինքը` Վ. Աշկենազին իր գլխավոր ուսուցիչներն է համարում Ա. Սմբատյանին, Լ. Օբորինին և Բ.Զեմլյանսկուն։
Հաջորդ տարի դաշնակահարը հասնում է առաջին մեծ միջազգային հաջողության` նրան շնորհում են երկրորդ մրցանակ Շոպենի անվան մրցույթին Վարշավայում և առաջին` Էլիզաբեթ թագուհու մրցույթին Բրյուսելում ։ 1957 թվականին տեղի ունեցան նրա առաջին արտասահմանյան գաստրոլները Գերմանիայում։
1962 թվականին Աշկենազին նվաճեց առաջին մրցանակը Պ. Ի. Չայկովսկու անվան երկրորդ Միջազգային մրցույթին Մոսկվայում` կիսելով այն անգլիացի Ջոն Օգդոնի հետ ։
Լոնդոնում իր դեբյուտից մեկ տարի անց Աշկենազին որոշում ընդունեց չվերադառնալ հայրենիք։ Իր կնոջ` իսլանդացի դաշնակահարուհի Տորուն Սոֆիա Յոհանեսդոթիրի (Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտ) և որդու հետ միասին նա բնակություն հաստատեց Անգլիայում։ 1963 թվականին Լոնդոնում նա արժանացավ Հարիեթ Քոհենի միջազգային երաժշտական մրցանակի։
1969 թվականին ընտանիքը տեղափոխվեց Իսլանդիա, որտեղ Աշկենազին սկսեց դիրիժորական կարիերան։ Տարբեր տարիներին նա ղեկավարել է Լոնդոնի ֆիլարմոնիկ նվագախումբը, Թագավորական ֆիլարմոնիկ նվագախումբը (1987 թվականից մինչև 1994 թվականը), Քլիվլենդի սիմֆոնիկ նվագախումբը, Բեռլինի ռադիոյի նվագախումբը և այլն։ Մեր օրերին Աշկենազին շարունակում է իր երաժշտական կարիերան և շատ գաստրոլներով հանդես է գալիս աշխարհի տարբեր երկրներում որպես դաշնակահար և դիրիժոր։
Ստեղծագործություն
1985 թվականին լույս է տեսել Աշկենազիի Beyond the Frontiers («Խոչընդոտներից վեր»; ) ինքնակենսագրական գիրքը։
Մելիք-Աղամալյաններ
Մելիք-Աղամալյաններ, մեծահարուստ մելիքական տոհմ Հայաստանում։ Տոհմի նահապետը եղել է մելիք Ծատուրը, ում որդու՝ մոլիք Աղամալի անունով էլ կոչվել է տոհմը։ Աղամալ անունը կազմված է թյուրքերեն աղա և մալ (ապրանք) բառերից և նշանակում է աղայի ապրանք։
Մելիք Աղամալյանները բնիկ կոնդեցիներ էին։ Նրանց ապարանքը գտնվում էր Կոնդ թաղամասում։ Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին եղել է Մելիք Աղամալյանների տոհմական եկեղեցին, որը երկրաշարժից հետո իրենց նվիրաբերած գումարով վերականգնվեց 1710 թ.։
Մելիք Աղամալյաններին էին պատկանում Երևանի շրջակա մի քանի գյուղերը՝ Ելառը, Արզականը, Դալարը, Կյումեշը, Ձագն ու Աղվերանը։
Մելիք Աղամալյանները եղել են նաև քաղաքապետեր։ Այսպես, Իսահակ Մելիք–Աղամալյանը 1898-1904 թթ., իսկ Հովհաննես Մելիք–Աղամալյանը 1904-1910 թթ., ապա 1912-1914 թթ. եղել են Երևանի քաղաքապետեր։
Մելիք Աղամալի զավակները՝ մելիք Սահակն ու մելիք Աղավելը հիշատակվում են պարսից Մեհրալի խանի և օսմանցիների միջև 1724 թ. Երևանում տեղի ունեցած ճակատամարտի նկարագրության մեջ։ Երբ պարսիկ խանը փախուստի է դիմել և պատսպարվել բերդում, իր հետ տարել է նաև մի շարք հայ մելիքների, այդ թվում նաև մելիք Սահակին և մելիք Աղավելին։
Մելիք Սահակի զավակը՝ Աբրահամը մասնակցություն է ունեցել հայ ազատագրական շարժմանը և դիմել է ռուսական կառավարությանը՝ խնդրելով ազատագրել Հայաստանը պարսկական լծից։ 1804 թ. ռուսական բանակի արշավանքին ժամանակ զորավար Ցիցիանովի և վիրահայոց առաջնորդ Հովհաննես Գեղարդակիրի հրամանով Աբրահամը հավաքում է իրեն ենթակա ժողովրդին և անցնում ռուսական կողմը։ Հետագայում ռուսական կառավարությունը մելիք Աբրահամին շնորհեց ազնվականի կոչում։ Աբրահամը մահացել է 1811 թ.։
Մելիք Աբրահամի որդին՝ մելիք Սահակը Փամբակից Երևան վերադառնալուց հետո դարձավ սարդար Հուսեյն Ղուլի խանի մտերիմ գործընկերը և ապա՝ Երևանի խանության հայկական հետևակազորի հրամանատարը։ Ռուս-պարսկական պատերազմի ժամանակ անցավ ռուսների կողմը և մեծ ծառայություններ մատուցեց ռուսական բանակին։ Երևանի խանությունը Ռուսաստանին միանալուց և ռուսական իշխանության հաստատումից հետո Մելիք Աղամալյանները զրկվեցին մելիքական իշխանությունից, իսկ մելիք Սահակը եղավ հայ համայնքի ներկայացուցիչը։ Նա մահացել է 1834-ին։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Մելիք-Աղամալյաններ Կատեգորիա:Մելիքական տոհմեր
Մաունա Լոա (հրաբուխ)
Մաունա Լոա (հավայերեն Mauna Loa), վահանաձև (հավայան) տիպի գործող հրաբուխ Խաղաղ օվկիանոսի Հավայի կղզում։ Բարձրությունը՝ 4170 մ։ Պատկանում է մեգահրաբուխների շարքին, իր ծավալով և հիմքի լայնությամբ, երկրորդն է աշխարհում Թամու լեռնազանգվածից հետո։ Մաունա Լոայի ծավալը կազմում է 75000 կմ³, չնայած նրա բարձրությունն ընդամենը 36 մետրով է ցածր հարևան Մաունա Կեա հրաբուխից։ Կազմված է բազալտներից։ Ունի զառիկող լանջեր և 6,5 կմ շրջագծով խառնարան։ Հաճախ են ժայթքումները (վերջին ուժեղ ժայթքումը՝ 1950 թվականին), որոնց ընթացքում խառնարանում առաջացել է լավային լիճ։
Պատմություն
Հրաբուխը սկսել է ձևավորվել ավելի քան 700,000 տարի առաջ Հավայան թեժ կետի վրա, ինչը տասնյակ միլիոնավոր տարիների ընթացքում հանգեցրել է Հավայան կղզիների շղթայի ձևավորմանը։ Ծովի մակարդակից վեր, հրաբուխը հավանաբար բարձրացել է մոտ 400,000 տարի առաջ, իսկ հրաբխային ապարների ամենահին ժամկետը չի գերազանցում 200,000 տարին ։
Գիտական դիտարկումներ
Հրաբխի գագաթի հարավային լանջին գտնվում է Մաունա Լոայի մթնոլորտային՝ եղանակային աստղադիտարան, որը չափում է ածխաթթու գազի խտությունը մթնոլորտում։ Դրա տվյալներն օգտագործվում են մթնոլորտի վիճակի գլոբալ մոնիտորինգի և կլիմայի գլոբալ տաքացման հետ կապված խնդիրների վերլուծության մեջ։ Երկրի մթնոլորտում ածխածնի երկօքսիդի պարունակության փոփոխության վերաբերյալ նրա տվյալները` շնորհիվ իր բարենպաստ աշխարհագրական դիրքի, ճանաչվում են էտալոնային ։
Հավայան արեգակնային աստղադիտարանը, որը նույնպես գտնվում է հրաբխի գագաթի մոտ, ուսումնասիրում է Արեգակը։ Հրաբուխը վերահսկվում է Հավայան հրաբխային աստղադիտարանի կողմից 1912 թվականից։ Հրաբխի վերջին ժայթքումը տեղի է ունեցել 1984 թվականի մարտի 24-ից ապրիլի 15-ը։
Խոշոր ժայթքումների տարեթվերը (ըստ պատմությունների),1750, 1832, 1843, 1849, 1851—1852, 1855, 1859, 1865, 1868, 1870—1873, 1875—1877, 1880, 1887, 1892, 1896, 1899, 1903, 1907, 1914, 1916, 1919, 1921, 1926, 1929, 1933, 1935, 1940, 1942—1944, 1949—1950, 1968—1969, 1973, 1975.
Նկարագրություն
Մաունա Լոա հրաբուխը գտնվում է Հավայի կղզու կենտրոնական մասում։ Այս կղզին Հավայան կղզիներից ամենահարավային և ամենամեծն է, որը ողողվում է Խաղաղ օվկիանոսի ջրերով։ Հարավից սահմանակից է Կիլաուեա հրաբխին, իսկ հյուսիսից՝ Մաունա Կեա։