cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վոլկովկա (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 18 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Լեյք շրջան (Հարավային Դակոտա)
Լեյք շրջան (Lake County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.458 կմ² է, բնակչությունը՝ 11.200 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մեդիսոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1873 թ.։
Կատեգորիա:Հարավային Դակոտայի շրջաններ
Հենրի Լուիս Մենկեն
Կենսագրություն
Հենրին ծնվել է ծխախոտի գործարանի սեփականատեր Օգոստոս Մենտենի ընտանիքում։ Երբ տղան երեք տարեկան էր, նրա ընտանիքը տեղափոխվեց նոր տուն՝ Բալթիմորի Յունիս հրապարակում։ Գրեթե նրա ամբողջ հետագա կյանքը` բացառությամբ ամուսնության հինգ տարվա, Մենչենն ապրել է այս տանը։
9 տարեկանում Հենրին ծանոթացել է Մարկ Տվենի գործին, և որոշել է ինքն իրեն գրող դառնալ։ Իհարկե, այս երազանքը վիճակված չէր անմիջապես իրականություն դարձնել, բայց հենց այդ պահից Մենտենը սկսեց անհագուրդ կարդալ։
Անրիի ծնողները պնդում էին, որ դպրոցում նա կենտրոնանա ավելի օգտակար պրակտիկ առարկաների վրա, ոչ թե՝ լոկ տեսության. ի վերջո նա ընդունվում է երեկոյան դասընթացների, որտեղ սկսում է ընկալել լրագրության արվեստը։
Հետաքրքիր է, որ հենց այս երեկոյան դասընթացներով էլ սահմանափակվում է Մենկենի պաշտոնական լրագրողական կրթությունը՝ նա երբեք, իր կյանքի ընթացքում, քոլեջում չի սովորել։
Ավարտել է «Բալթիմորի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ» ավագ հանրակրթական դպրոցը, զբաղվել է լրագրությամբ։ Մենկենի գրական գործունեությունը հիմնականում ծավալվել է 20-րդ դարի առաջին քսանամյակին, նրա հիմնական աշխատանքներն են. «Ջորջ Բերնարդ Շոու. պիեսներ» (1905), «Նախերգությունների գիրքը» (1917), «Նախապաշարմունքներ» (1919-1927), «Նշումներ ժողովրդավարության մասին» (1926)։
Նա իրեն դրսևորեց որպես փայլուն լրագրող՝ ստեղծելով «Ամերիկյան Մերկուրի» ամսագիրը, որում նա հոդվածներ էր գրում և՛ գրական խնդիրների, և՛ սոցիալ-քաղաքական թեմաների վերաբերյալ։
Հայտնի է որպես «Բալթիմորի իմաստուն» (Sage of Baltimore), ինչպես նաև որպես «Հակաքրիստոս Բալտիմոր», նա համարվում է XX դարի առաջին կեսի ամերիկյան ամենաազդեցիկ գրողներից և արձակ ոճաբաններից մեկը։ Նրա գրքերից շատերը շարունակում են տպագրվել մինչ այսօր։
(6147) Ստրաուբ
(6147) Ստրաուբ (Straub), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Հենրի Լուիս Մենկեն
Կենսագրություն
Կառավարության գործողությունների վերաբերյալ իր սուր քննադատության մեջ Մենկենը մեծ ազդեցություն ունեցավ ամերիկյան ազատագրական շարժման վրա։ Լինելով գիտական ​​առաջընթացի կողմնակից՝ նա շատ թերահավատորեն էր վերաբերվում տնտեսական տեսություններին և հատկապես կարևոր էր հակա-մտավորականության, ֆանատիզմի, պոպուլիզմի, ֆունդամենտալիստական ​​քրիստոնեության, ստեղծագործականության նկատմամբ։ Միևնույն ժամանակ, նա նաև բավականին զուսպ է խոսել ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի մասին՝ հաճախ նրանց անվանելով «աղբ» և ծաղրել է Էյնշտեյնի հարաբերականության տեսությունը։
(6147) Ստրաուբ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,604919 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0393 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1705 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1535,64 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,23443 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,14° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հենրի Լուիս Մենկեն
Կենսագրություն
Գրական նվաճումներից բացի, Մենտենը հայտնի էր իր հակասական գաղափարներով։ Գերմանացի փիլիսոփա Նիցշեի անկեղծ երկրպագուն էր, նա ներկայացուցչական ժողովրդավարության կողմնակից չէր, այլ, ընդհակառակը, պաշտպանում էր էլիտիզմը։ Նրա օրագիրը, որը հետմահու հրատարակվել է 1989 թվականին, հաստատում է, որ Մենկեն ռասիստ էր և հակասեմիտ։
Հերբարիում
Հերբարիում (` herba - «խոտ», «բույս»), հատուկ հավաքված, չորացված և կարգաբանական մշակման ենթարկված բույսերի հավաքածու։ Սովորաբար հերբարիումները կազմվում են ըստ նախապես մշակված ծրագրի, օրինակ՝ Երևանի շրջակայքի, Արարատյան դաշտի, Վայքի, Զանգեզուրի ևն։
Հերբարիում պատրաստելու համար բույսերը տեղավորում են հատուկ պայուսակներում կամ թղթապանակներում, ապա դասավորում թերթերի մեջ, կապում ցանցերում և չորացնում։ Յուրաքանչյուր բույսի կցվում է պիտակ, ուր նշվում է նրա լատիներեն անվանումը, հավաքման վայրը, ամսաթիվը ևն։ Չորացրած բույսերը պահվում են հատուկ բուսապահոցներում։
Կատեգորիա:Հերբարիումներ
Լյումատու (գյուղ, Մայդլա շրջան)
Լյումատու (Lümatu), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Մայդլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Մայդլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ձորք (Սասունի գավառ)
Եղել է զուտ հայաբնակ գյուղ։
Ձորքն ավերվել է, իսկ բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Եղե՛ք իրատես, պահանջե՛ք անհնարինը
Եղե՛ք իրատես, պահանջե՛ք անհնարինը (Soyez réalistes, demandez l'impossible), 1968 թվականին Ֆրանսիայում տարածված նշանաբան  ։ Հայտնվել է ֆրանսիական մայիսյան իրադաձությունների օրերին։
Ծագումնաբանություն
Ըստ Քրիստոֆ Բայդենի՝ «Մասկոլոն պատմում էր, թե ինչպես մայիսի ամենահայտնի նշանաբաններից մեկը՝ «Եղե՛ք իրատես, պահանջե՛ք անհնարինը» լսել է, երբ Ռենո Բիյանկուր գործարանում բանավեճի ժամանակ արհմիության աշխատակիցը դիմել է Կոմիտեի երկու անդամների՝ «Դուք պետք է իրատես լինեք, չպետք է պահանջեք անիրականը»։ Օրվա ընթացքում՝ Սանսյեում, նրանք թուղթ ու տպագրական մեքենա ունեին, և թեմա էին փնտրում։ Ստացվեց ինքնաբուխ, և հեղինակը կոլեկտիվ ներըմբռնումն էր» ։
Նշանաբանը հայտնվել է Սանսյեի ֆակուլտետի պատին
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատմություն Կատեգորիա:1968 իրադարձություններ Կատեգորիա:Նշանաբաններ Կատեգորիա:Կարգախոսներ
Հազկերտ Ա
Հազկերտ I Բազահքար (ծ.թ. անհայտ. մոտ 363- 421), Պարսից արքա 399 թ.-ից։ Սասանյանների արքայատոհմից։ Պայքարել է Պարսկաստանի բարձր ազնվականության և հոգևորականության դեմ։ Մեծ Հայքի և Պարսկաստանի քրիստոնյաների նկատմամբ վարել է կրոնական հանդուրժողության քաղաքականություն։ Փորձել է Մեծ Հայքում ուժեղացնել իրանական ազդեցությունը։ Հայոց թագավոր Խոսրով Գ-ի մահից (415) հետո Հայաստանի գահը հանձնել է իր որդի Շապուհ III-ին (415-419)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սասանյան Պարսկաստանի արքաներ Կատեգորիա:421 մահեր
Կապի էներգիա
Կապի էներգիա, մասնիկների համախմբի կապված վիճակի և այդ մասնիկների ազատ վիճակի (մասնիկներն անջատված են և անսահման հեռացված միմյանցից) էներգիաների տարբերությունը։ Մոլեկուլ կազմող ատոմների դեպքում այն կոչվում է քիմիական կապի էներգիա, իսկ նուկլոնների դեպքում՝ միջուկի կապի էներգիա։ Վերջինս որոշվում է առնչությամբ, որտեղ m_p-ն, m_n-ը և M-ը պրոտոնի, նեյտրոնի և միջուկի հանգստի զանգվածներն են, A-ն միջուկի զանգվածի թիվն է, Z-ը՝ պրոտոնների թիվը, c-ն՝ լույսի արագությունը վակուումում։ Կապի էներգիան այն էներգիան է, որն անհրաժեշտ է համակարգը բաղկացուցիչ մասերի տրոհելու համար։ Այն բացասական մեծություն է, և որքան մեծ է նրա բացարձակ արժեքը, այնքան մասնիկների կապն ամուր է։ Մեկ նուկլոնին բաժին ընկնող կապի էներգիան կոչվում է միջուկի տեսակարար կապի էներգիա և որոշվում է  առնչությամբ։
Կատեգորիա:Մոլեկուլային ֆիզիկա Կատեգորիա:Ֆիզիկական քիմիա Կատեգորիա:Էներգիա (ֆիզիկա)
Վոլկովո (գյուղ, Աուրգազինսկի շրջան)
Վոլկովո (Волково, Волков), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մարչինյագո
Մարչինյագո (Marcignago), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 1923 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտությունը կազմում է 192 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 10 կմ2 տարածք։ Հեռախոսային կոդ՝ 0382։ Փոստային ինդեքս՝ 27020։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կիպրոս չինական
Կիպրոս չինական, ձիթազգիների ընտանիքի, կիպրոս ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Կիսամշտադալար փոքր ծառ է՝ մինչև 7 մ բարձրությամբ։ Տաք և կարճատև ձմեռների դեպքում (երբեմն Արարատյան դաշտում) սաղարթը պահպանվում է, և գարնանը նոր տերևների բացվելու հետ միաժամանակ հին տերևները թափվում են։ Խիստ և երկարատև ձմեռների դեպքում ցրտահարվում են ոչ միայն տերևները, այլև սաղարթի մի զգալի մասը։ Ընդհանրապես Արարատյան դաշտի պայմաններում թփանման տեսք ունի՝ 1 -1,5 մ բարձրությամբ։ Սաղարթը այստեղ կազմավորվում է հիմնականում միամյա շիվերի հաշվին։ Միամյա և երկամյա շիվերը դեղնավուն են, սկզբում մազմզուկապատ, հետագայում՝ մերկ, ծածկված ոսպնյակներով։ Տերևները էլիպսաձև են կամ երկարավուն էլիպսաձև, 3-5 սմ երկարությամբ և 1,5-2 սմ լայնությամբ, կարճ սրածայր կամ բութ գագաթով, հիմքում կլորավուն կամ սեպաձև, վերևի կողմից՝ անփայլ կանաչ, ներքևի կողմից՝ բաց դեղնականաչավուն, կարճ մազմզուկապատ, կամ էլ մազմզուկապատ միայն գլխավոր ջիղի ուղղությամբ։ Տերևակոթուններըը կարճ են՝ 0,3-0,6 մմ երկարությամբ։ Ծաղկաբույլերը նոսր են, 6-10 սմ երկարությամբ և 3-5 սմ լայնությամբ, աղվամազապատ առանցքով։ Պսակի խողովակը հավասար է բաժակին կամ նրանից մի փոքր երկար է։ Բաժակը մազմզուկապատ է։ Պտուղները գնդաձև են, 0,4 սմ տրամագծով։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են սեպտեմբեր- հոկտեմբերին։
Լոուրենս շրջան (Հարավային Դակոտա)
Կատեգորիա:Հարավային Դակոտայի շրջաններ
Կիպրոս չինական
Տարածվածություն
Տարածված է Չինաստանում (Յունան)։ Հեռանկարային է մեր հանրապետության ստորին լեռնային գոտու համար, հյուսիսարևելյան շրջաններում՝ ծովի մակարդակից 1200, Արարատյան դաշտում՝ 900 մ բարձրությունների վրա ։
Մանշկուտ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հանկարծամահություն
Հանկարծամահությունը բժշկական տերմին է, նշանակում է «ոչ բռնի մահ, ակնթարթային կամ վկաների ներկայությամբ ընդհանուր կլինիկական վիճակի սուր փոփոխությունների սկզբից 4-6 ժամվա ընթացքում » :
Հանկարծամահության հիմնական պատճառը սրտային խնդիրներն են, 80%-ից ավել։ Ռիսկային գործոններից մյուս մեծ խումբը կապված է ուղեղի կենսական գործառույթների խանգարման հետ։
Սրտային հանկարծամահություն
ICD-10 հիվանդության կոդը
Հանկարծակի առիթմիկ մահ
Սրտային հանկարծամահությունը բնութագրվում է որպես անսպասելի, բնական մահ, որն առաջանում է սրտային պատճառներից կարճ ժամանակահատվածում՝ սովորաբար ախտանիշների ի հատ գալուց ≤1 ժամվա ընթացքում, նախկինում մահացու հայտնի վիճակների բացակայությամբ անձանց շրջանում։ Նման արագ մահը սովորաբար վերագրվում է սրտային առիթմիաներին, սակայն հստակ ախտորոշում հաճախ դժվար է իրականացնել, իսկ որոշ դեպքերում նույնիսկ անհնար, քանի որ հանկարծամահությունների 40%-ի դեպքում պատահարի ականատեսները բացակայում են։ Միայն մահվան պահին գրանցված էլեկտրասրտագիրը կամ իմպլանտացված սարքի միջոցով գրանցված փորոքային էլեկտրագիրը կարող է ստույգ տեղեկատվություն տալ առիթմիայի վերաբերյալ։ Նախորդող ախտանիշները սովորաբար յուրահատուկ չեն, եւ իշեմիային (հետկրծոսկրային ցավ), տախիառիթմիային (սրտխփոց), կամ կանգային սրտային անբավարարությանը (հեւոց) վերագրվող ախտանիշները կարող են միայն հուշել մահվան հավանական պատճառը։ Սրտի կանգը, որպես սինուսային հանգույցի թուլության համախտանիշի դրսևորում, հանկարծակի առիթմիկ մահվան տեսակ է։ Այլ պատճաներից են կյանքին սպառնացող առիթմիաները (փորոքային ֆիբրիլացիա և պոլիմորֆ փորոքային տախիկարդիա)։
Տարեկան սրտային հանկարծամահության 0,25 — 0,39 % պատճառը WPW համախտանիշն է։  Համաձայն այլ ուսումնասիրությունների՝ WPW սինդրոմը տարեկան 1000-ից 6 ՍՀ-ի պատճառն (0,6%)։
Մորֆոլոգիան։ Սրտային հանկարծամահության դեպքերի >50% -ի դիահերձմամբ (աուտոպսիա) հայտնաբերվում են կորոնար վահանիկի մորֆոլոգիայի սուր փոփոխություններ՝ թրոմբ, վահանիկի պատռվածք կամ երկուսն էլ, այն դեպքում, երբ առանց սրտամկանի սուր ինֆարկտի սպիացած միոկարդում ակտիվ կորոնար ախտահարումներ հայտնաբերվում են 46% դեպքերում։ Հաճախ ախտաբանորեն հայտաբերվում է մակերեսային լիպիդային կորիզ չունեցող պրոտեոգլիկաններով եւ մկանային հարթ բջիջներով հարուստվահանիկի էրոզիան կամ պատռվածքը։ Վահանիկի պատռվածքն առավել հաճախադեպ է տարեց կանանցշրջանում։ Ապոպտոզը կարող է դեր ունենալ սրտային հանկարծամահության համար պատասխանատուսրտային որոշ առիթմիաների կամ հաղորդչական խանգարումների առաջացման (գենեզի) եւախտաֆիզիոլոգիայի մեջ։ Այլ Ռիսկի գործոններ` տարիքը, հիպերտենզիան, ձախ փորոքի հիպերտրոֆիան, ներփորոքային հաղորդչականության պաշարումը, պլազմայում խոլեստերինի մակարդակի բարձրացումը, ինսուլինի նկատմամբ տոլերանտությունը, ծխախոտի օգտագործումը, ավելորդ քաշը եւ սրտի կծկումների հաճախականությունը բնորոշում են բարձր սրտային հանկարծամահության ռիսկով հիվանդներին։ Ծխելը կարեւոր ռիսկի գործոն է։ Ֆրեմինգեմյան հետազոտությամբ սրտային հանկարծամահության տարեկան ռիսկը չծխողների շրջանում 1.3% է եւ ավելանում է գրեթե 2.5 անգամ օրական 20 գլանակից ավել ծխողների շրջանում։ Ծխախոտի օգտագործման դադարեցումը արագ նվազեցնում է ռիսկերը, որոնք հավանաբար միջնորդավորված են թրոմբոցիտների ադհեզիայի ուժգնացմամբ, կատեխոլամինների ազատմամբ եւ այլ մեխանիզմներով։ Արյան պլազմայում խոլեստերինի մակարդակի բարձրացումը նախապայմաններ է ստեղծում խոցելի աթերոսկլերոտիկ վահանիկի պատռվելու համար, իսկ ծխախոտի օգտագործումը հանգեցնում է սուր թրոմբոզի առաջացմանը։ Սոցիալ-տնտեսական գործոնները նույնպես կարեւոր են։ Սրտային հանկարծամահությունը սրտամկանի ինֆարկտից հետո 3 անգամ բարձրանում է կրթության ցածր եւ փորոքային առիթմիայի բարձր մակարդակով տղամարդկանց շրջանում շրջանում։ Հիվանդության պատմությունը կարեւոր է մեծ ռիսկի հիվանդներին հայտնաբերելու համար։ Օրինակ՝ սրտամկանի ինֆարկտից հետո փորոքային տախիկարդիայի առկայությունը եւ կլինիկական անամնեզում հետեւյալ 4 փոփոխականները հուշում են սրտային հանկարծամահությամբ մեծ ռիսկի մասին՝ 1. սինկոպե առաջին փաստագրված առիթմիայի դրվագի ժամանակ, 2. NYHA III-IVՖԴ, 3. փորոքային տախիկարդիա-ֆիբրիլացիա սրտամկանի ինֆարկտի վաղ շրջանում ( 3 օրից մինչեւ 2 ամիս), 4. անամնեզում սրտամկանի բազմակի ինֆարկտներ Որոշ դեպքերում ընտանեկան անամնեզը կարող է նույնպես կարեւոր լինել։ Ձախ փորոքի դիսֆունկցիան իշեմիկ եւ ոչ իշեմիկ կարդիոմիոպաթիայով հիվանդների ընդհանուր եւ սրտային հանկարծամահության անկախ կանխորոշիչ մեծ գործոն է։
Հանկարծակի կորոնար մահ
Սրտի իշեմիկ հիվադություն: Հիվանդերի 80%-ից ավելիի սրտային հանկարծամահության անատոմիկ սուբստրատը կորոնար զարկերակի աթերոսկլերոտիկ փոփոխությունների հետեւանքով առաջացած սրտի իշեմիկ հիվանդությունն է։ Ոչ աթերոսկլերոտիկ կորոնար զարկերակների ախտահարումը կարեւոր է միայն սրտային հանկարծամահության շատ քիչ դեպքերում եւ ներառում է կորոնար արտերիտը, շերտազատումը եւ կորոնար զարկերակների բնածին անոմալիաները՝ (երբ կորոնար ձախ զարկերակը սկիզբ է առնում թոքային զարկերակից, կորոնար աջ զարկերակից կամ ոչ կորոնար Վալսալվայի սինուսից՝ անցնելով աորտայի եւ թոքայինզարկերակի արմատների միջով)։
Փորոքների ֆիբրիլացիա վերապրած հիվանդների 50%-ն ունի սրտամկանի ինֆարկտի նշաններ՝ սրտային կենսացուցիչների բարձացմամբ, իսկ 25%-ն ունի ST սեգմենտի բարձրացմամբ սրտամկանի ինֆարկտ։ Դիահերձմամբ (աուտոպսիա) ցույց է տրվել, որ խցանող կորոնար թրոմբ հայտնաբերվել է 15-64% սրտի իշեմիկհիվանդությամբ պայմանավորված սրտային հանկարծամահությամբ հիվանդների շրջանում, որոնցից շատերիդեպքում առկա էին վահանիկի խոցոտում, արյունազեղում կամ թրոմբոզ։ Աթերոսկլերոտիկ վահանիկի անկայունացումը խոցոտմամբ, որը հանգեցնում է թրոմբոցիտների ակտիվացմանը եւ ագրեգացիային՝ թրոմբոզի ձեւավորմամբ, ինչպես նաեւ կենսաքիմիական այլ փոփոխություններ, որոնք կարող են ունենալ ուղղակի ազդեցություն սրտի էլեկտրաֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունների վրա, կարող են կարեւոր լինել փորոքային առիթմիաների պրովոկացման մեջ։ Սրտային հանկարծամահությամբ հիվանդների 50%-ի դեպքում հայտնաբերվում է տարած ինֆարկտի պատկեր դիահերձման ժամանակ ինչպես նաեւ նրանց դեպքում, որոնքվերապրել են սրտի կանգ։ Հետաքրքիր է, որ քրոնիկ իշեմիան կարող է պաշտպանիչ ազդեցություն ունենալ կոլլատերալ կորոնարների զարգացման շնորհիվ, որոնք կարող են օգնել մեղմելու հանկարծակի կորոնար օկլյուզիայով ինդուկցված իշեմիայի աստիճանը։
Կարդիոմիոպաթիա։ Կարդիոմիոպաթիաները սրտային հանկարծամահություն երկրորդ հաճախադեպ պատճառներն են։ Հիպերտրոֆիկ կարդիոմիոաթիայի տարածվածությունը 2։ 1000 երիտասարդների շրջանում եւսրտային հանկարծամահության հաճախականությունը տարեկան 2-4% է մեծահասակների եւ 4-6% երեխաներիու դեռահասների շրջանում (նկար 2.): Հիպերտրոֆիկ կարդիոմիոպաթիայով հիվանդների շրջանում սրտային հանկարծամահության կամ կայուն փորոքային տախիկարդիայի անամնեզը, սրտային հանկարծամահության ընտանեկան պատմությունը, կրկնվող սինկոպեները, փորոքային անկայուն տախիկարդիայի կրկնվող էպիզոդները, ձախ փորոքի տարածուն հիպերտրոֆիան սրտային հանկարծամահության մեծ ռիսկի գործոններեն։ Կարդիոմիոպաթիկ հիվանդների շրջանում հանկարծամահության առաջացման մեջ կարող են դեր ունենալ առիթմիաները, կտրուկ հեմոդինամիկ վատացումները եւ կամ իշեմիան։ Իդիոպաթիկ դիլատացիոն կարդիոմիոպաթիան մեծահասակ բնակչության շրջանում կազմում է սրատային հանկարծամահության 10%-ը։ Իդիոպաթիկ դիլատացիոն կարդիոմիոպաթիայով հիվանդների մահացությունը տատանվում է տարեկան 10-50%-ի սահմաններում՝ պայմանավորված հիվանդության ծանրության աստիճանով։ Ըստ 14 հետազոտությունների միասնական արդյունքի՝1432 հիվանդների 4 տավա դիսպանսեր հետեւողականության մշտադիտարկանընթացքում (follow-up) միջին մահացությունը կազմում է 42%, որոնցից 28%-ը գնահատվել է որպես հանկարծակի։
Ուղեղային հանկարծամահություն
Ուղեղային համկարծամահությունը ներառում է էպիլեպսիայի և ուղեղի կենսագործունեության խախտման հետ կապված պատճառները։ ՈՒՀ կարող է լինել ուղեղի ցողունի կենսական կառույցների (շնչառական կենտրոն, անոթաշարժ կենտրոն) վնասման կամ շոկի զարգացման հետևանքով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մահ
Սվատովո (գյուղ, Կրասնոպերեկոպսկի շրջան)
Սվատովո (Сватове, Sultanaş), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոպերեկոպսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Սուլտանաշ։
2001 թվականի տվյալներով Սվատովո գյուղում բնակվում էր 230 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոպերեկոպսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նազաքյաթ Մամեդովա
Նազաքյաթ Ալի ղիզի Մամեդովա (Nəzakət Əli qızı Məmmədova, ), խորհրդային ադրբեջանական երգիչ, Ադրբեջանական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1974) ;
Կենսագրություն
Նազաքյաթ Մամեդովան ծնվել է 1944 թվականին Գանձակում։ Երիտասարդ տարիքում նա եկել է Բաքու և ընդունվել Օտար լեզուների ինստիտուտ։ 1966 թվականին ընդունվել է Ասաֆ Զեյնալլու անվան Բաքվի երաժշտական քոլեջ։ Նրա ուսուցիչներն էին Ահմադ Բակիխանովը և Հաջիբաբա Հուսեյնովը։ Նազաքյաթ Մամեդովան իր ուսումը շարունակել է Արվեստի ինստիտուտում (ներկա Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարան)։ Նա որոշ ժամանակ աշխատել է «Լալա» աղջիկների համույթում։ 1968 թվականին ընդունվել է Օպերայի և բալետի թատրոն։ 1971 թվականին նա բեմում խաղացել է Լեյլիի դերը ։
Նա նաև օպերային երգչուհի, այլև եղել է խանենդե։ Կատարել է «Բայաթի-Շիրազ», «Սեգախ», «Մահուր», «Բայաթի-Շիրազ», «Շուռ» մուղամները։ Մուղամներից բացի, Նազաքյաթ Մամեդովան կատարել է նաև ժողովրդական երգեր։
Հյուրախաղերով հանդես է եկել Աֆղանստանի, Գերմանիայի, Իտալիայի, Բելգիայի, Թուրքիայի, Իրանի և այլ երկրների բեմերում։
Նազաքյաթ խանում Մամեդովան մահացել է 1980 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի երգիչներ Կատեգորիա:Օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգչուհիներ
Լյումատու (գյուղ, Ուռվաստե շրջան)
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 56 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ուռվաստե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ուրախ Ռոջեր
Ուրախ Ռոջեր (Jolly Roger), ծովահենական սև դրոշ, որի վրա սովորաբար պատկերված են մարդկային գանգ և ոսկորներ։ Այս դրոշը օգտագործվել է ծովահենների կողմից XVII—XVIII դարերում։ Ծովահենների միասնական դրոշ գոյություն չի ունենցել ։ Սակայն XIX—XXI դարերում հենց գանգով և խաչված ոսկորներով դրոշն է ամենաշատը ասոցացվում ծովահենների հետ։
Ծովահենների դրոշներ
Առաջին ծովահեններից մեկը, ով կիրառել է «Ուրախ Ռոջերը», եղել է Էմանուել Վայնը։ Նրա դրոշի վրա եղել է նաև ավազե ժամացույց, որը նշանակում էր, որ «ձեր ժամանակը լրանում է»։ Սթիդ Բոնեթը օգտագործել է դրոշի մոդիֆիկացված տարբերակը։ Նրա տարբերակում եղել է մեկ ոսկոր, իսկ գանգի աջ և ձախ մասերում պատկերված են եղել սիրտ և սուր։
Անվան ծագումնաբանություն
Տարբերակներից մեկի համաձայն, «Ուրախ Ռոջերը» առաջացել է ֆրանսերեն «Joyeux Rouge» (վառ կարմիր) բառից։ Այն եղել է կարմիր գույնի, որը խորհրդանշել է պատերազմի գույնը։ Կապերները և կորսարները պարտավոր էին բարձրացնել դրոշները, երբ ցանկանում էին զգուշացնել առևտրական նավերին՝ հանձնվելու վերաբերյալ։ Եթե նավը կամովին չէր հանձնվում, նրանք բարձրացնում էին կարմիր դրոշը։ Ավելի ուշ անգլիացիները «Rouge» բառին տվեցին իրենց համար ավելի ընդունելի «Roger» բառի, իսկ «Joyeux»՝ «Jolly»-ի, այսինքն «ուրախ»։
Կա դրոշի ծագման մեկ այլ տարբերակ ևս։ Ժանտախտի, խոլերայի կամ մահացու այլ հիվանդությունների համաճարակի ժամանակ, նավերի վրա բարձրացնում էին հատուկ դրոշներ, որոնց վրա պատկերված էր սև ֆոնի վրա երկու խաչված գծեր։ Դա նշան էր այլ նավերի համար, որպեսզի զգուշանան նավին մոտենալուց։ Այս հնարքը հաճախ կիրառվել է ծովահենների կողմից՝ խուսափելու բրիտանական ռազմական նավերի հարձակումներից։ Ժամանակի ընթացքում սպիտակ գծերը փոխարինվեցին սպիտակ ոսկորներով։
«Ուրախ Ռոջերի» առաջացման երրորդ տարբերակը կապված է թամիլ ծովահենների հետ։ Նրանք բնակվել են Հնդկական և Խաղաղ օվկիանոսներում և իրենց անվանել են «Ալի ռաջա»՝ ծովի տիրակալներ։ Այս տարբերակը նույնպես համահունչ է անգլիական «Jolly Roger» տարբերակի հետ։
Չորրորդ տարբերակը նշում է, որ ծովահենների դրոշը իր անվանումը ստացել է «Old Roger» բառակապակցությունից, որը եղել է սատանայի անվանումներից մեկը։ Հետագայում «Old» կարող էր վերափոխվել «Jolly»-ի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ծովահենություն
Սլանցևի Ռուդնիկ (գյուղ, Ուլյանովսկի շրջան)
Սլանցևի Ռուդնիկ (Сланцевый рудник), գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ուլյանովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2001 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 150 մարդ։
Վիետնամերեն
Վիետնամերենը (tiếng Việt, կամ ավելի հազվադեպ օգտագործվող անվանումով Việt ngữ ), Վիետնամի ազգային և պետական լեզուն է։ Վիետնամերենը Վիետնամի բնակչության 86%-ի և մոտավորապես երեք միլիոն այլ պետություններում ապրող վիետնամացիների մայրենի լեզուն է։ Վիետնամերենը օգտագործվում է նաև որպես երկրորդ լեզու Վիետնամի բազմաթիվ ազգային փոքրամասնությունների կողմից։ Վիետնամերենը մտնում է Ավստրալազիական լեզվաընտանիքի մեջ, որոնց համեմատությամբ այն նշանակալի տարբերությամբ ամենաբազմաթիվ լեզվակիրներ ունեցող լեզուն է (մի քանի անգամ ավելի շատ քան մյուս բոլոր Ավստրալասիական լեզուները միասին վերցրած) Կորեերենի և ճապոներենի նման վիետնամերենի բառապաշարը մեծաթիվ փոխառություններ ունի չինարենից, հատկապես այն բառապաշարի առումով, որը ներկայացնում է վերացական հասկացություններ (ճիշտ ինչպես եվրոպական լեզուները բառեր են փոխառնում լատիներենից և հունարենից), և մինչև վերջերս վիետնամերենը գրվում էր չինական գրային համակարգով, թեև որոշակիորեն թեթևացված ձևաչափով և ուներ տեղական արտասանություն։ Վիետնամի պատմության մեջ ֆրանսիական տիրապետության ժամանակաշրջանի արդյունքում վիետնամերենը կրել է նաև ֆրանսերենի որոշակի ազդեցությունը, և այսօր օգտագործվող Վիետնամական գրային համակարգը ըստ էության լատիներեն այբուբենի տեղայնացված տարբերակն է՝ որոշակի հնչյունային և տառային հավելումներով։
Վոլկովո (գյուղ, Բլագովեշչենսկի շրջան)
Վոլկովո (Волково, Волков), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 243 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի բնակավայրեր
Հելեն Թոմաս
Գործունեություն
Հելեն Թոմասը 57 տարի աշխատել է որպես լրագրող, այնուհետև՝ որպես Միացյալ Նահանգների միջազգային մամուլի Սպիտակ տան հաշվետու բյուրոյի ղեկավար։ Թոմասն աշխատել է ԱՄՆ բոլոր նախագահների օրոք՝ սկսած Դուայթ Էյզենհաուերի կառավարման վերջին տարիներից, աչքի է ընկել Ջոն Ֆ. Քենեդիի կառավարման ընթացքում և վերջացրել է Բարաք Օբամաի կառավարման երկրորդ տարում ։ Նա առաջին կինն էր մամուլի ազգային ակումբի ղեկավարության մեջ, առաջին կինը, որը դարձավ Սպիտակ տան Լրագրողների ասոցիացիայի անդամ և նախագահ, և առաջին կինը, որը դարձավ Գրիդիրոն ակումբի անդամ։
Հելեն Թոմասը հրաժարական է տվել 2010 թվականի հունիսի 7-ին հարցազրույցի հետևանքով հասարակական բուռն արձագանքի պատճառով, որում «Թոմասն ասել է, որ իսրայելցի հրեաները պետք է «դուրս գան Պաղեստինից» և «տուն վերադառնան Լեհաստան, Գերմանիա, Ամերիկա և ուր ասես»» ("Thomas said that Jews in Israel should 'get the hell out of Palestine' and "go back home to Poland, Germany, America and everywhere else.'") :
Նա մահացավ երկարատև հիվանդությունից հետո՝ 2013 թվականի հուլիսի 20-ին, իր Վաշինգտոնյան բնակարանում ։
Ներկայացվել է Supersisters հավաքածուների քարտերի վրա։
Շվեյցարիայի շրջանների ցանկ
Ի տարբերություն միացյալ պետությունների, դաշնային Շվեյցարիայի յուրաքանչյուր կանտոնն ունի իր ներքին կազմակերպությունը։ Հետևաբար կանտոնների և կոմունաների միջև միջանկյալ մակարդակներում, կան բազմաթիվ կառույցներ և դրանց անվանումներ։ Հաճախ օգտագործվում է շրջան (Bezirk) տերմինը, իսկ որոշ կանտոններում՝ Ամտ (Amt) - կառավարում։ Այս շրջանների մասին լրացուցիչ տեղեկությունների համար տես՝ բնակչության թվաքանակը և բնակչության կազմը՝ տվյալներ, ցուցանիշներ՝ կանտոններ, համայնքներ կամ մշտական բնակչություն ըստ տարիքի, 2010-2013 թվականներին ։
Ընտրատարածքներից հրաժարվելը, դրանց թվի նվազեցումը
26 կանտոններից 11-ը հրաժարվել են շրջաններից։
Արդեն երկար ժամանակ է 8 կանտոններ՝ Ուրին, Օբալդենը, Նիդվալդենը, Գլարուսը, Ցուգը, Ապպենցել-Իններրոդենը, Բազել-Շտադտը և Ժնևը հրաժարվել են իրենց շրջաններից։ Կանտոն Ապենցել Աուսերռոդենը 1995 թվականին հրաժարվել է իրեն պատկանող 3 շրջաններից։ Շաֆհաուզեն կանտոնը 1999 թվականի կեսերից արդեն առանց շրջանների էր։ Սանկտ Գալեն կանտոնը 2003 թվականին վերացվել է շրջանի և նրանց տեղում ստեղծվել է 8 ընտրատարածքներ, բայց որոնք միևնույն ժամանակ չունեն վարչական գործառույթ։
Շվեյցարիայի շրջանների ցանկն ըստ կանտոնների
<div style="margin:0; margin-top:10px; border:2px solid #bfbfbf; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#F8F8FF; margin-top:10px;">
Ցյուրիխի կանտոն
Ցյուրիխի կանտոնները բաժանվում են 12 շրջանների՝
<div style="margin:0; margin-top:10px; border:2px solid #bfbfbf; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#F8F8FF; margin-top:10px;">
Բեռնի կանտոն
Բեռնը բաժանված է 26 ամտյան շրջանների (district):
Լյուցեռնի կանտոն
Լյուցերն կանտոնը բաժանվում է 5 ամտերի՝
2007 թվականին հավանության է արժանացել կանտոնի նոր սահմանադրությունը, որտեղ նախատեսված է ամտերի վերացումը։
<div style="margin:0; margin-top:10px; border:2px solid #bfbfbf; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#F8F8FF; margin-top:10px;">
Ուրի կանտոն
Ուրի կանտոնը շրջաններ չունի։
<div style="margin:0; margin-top:10px; border:2px solid #bfbfbf; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#F8F8FF; margin-top:10px;">
Շվից կանտոն
Շվից կանտոնը բաժանված է 6 շրջանների՝
<div style="margin:0; margin-top:10px; border:2px solid #bfbfbf; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#F8F8FF; margin-top:10px;">
Օբվալդեն կանտոն
Օբվալդեն կանտոնը շրջաններ չունի։
<div style="margin:0; margin-top:10px; border:2px solid #bfbfbf; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#F8F8FF; margin-top:10px;">
Գլարուս կանտոն
Գլարուս կանտոնը շրջաններ չունի։ <div style="margin:0; margin-top:10px; border:2px solid #bfbfbf; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#F8F8FF; margin-top:10px;">
Ցուգ կանտոն
Ցուգ կանտոնը շրջաններ չունի։
Ֆրիբուրգ կանտոն
<div style="margin:0; margin-top:10px; border:2px solid #bfbfbf; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#F8F8FF; margin-top:10px;">
Զոլոթուռն կանտոն
Զոլոթուռն կանտոնը բաժանված է 10 շրջանների, որոնք միացված են 5 «ամտերով»՝
<div style="margin:0; margin-top:10px; border:2px solid #bfbfbf; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#F8F8FF; margin-top:10px;">
Բազել-Շտադ կանտոն
Բազել-Շտադ կանտոնը շրջաններ չունի։
Մինչև 1889 թվականը Բազել-Շտադում գոյություն ուներ երկու շրջան՝ քաղաքային շրջանը Բազելը և քաղաքամերձ շրջանը՝ երեք համայնքներով։
<div style="margin:0; margin-top:10px; border:2px solid #bfbfbf; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#F8F8FF; margin-top:10px;">
Բազել-Լանդ կանտոն
Բազել-Լանդ կանտոնը ժանված է 5 շրջանների՝
<div style="margin:0; margin-top:10px; border:2px solid #bfbfbf; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#F8F8FF; margin-top:10px;">
Շաֆհաուզեն կանտոն
Սկսած 1999 թվականից Շաֆհաուզեն կանտոնը չունի շրջաններ։
<div style="margin:0; margin-top:10px; border:2px solid #bfbfbf; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#F8F8FF; margin-top:10px;">
Ապենցել Աուսերռոդեն կանտոն
Սկսած 1994 թվականից Ապենցել Աուսերռոդեն կանտոնը չունի շրջաններ։
<div style="margin:0; margin-top:10px; border:2px solid #bfbfbf; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#F8F8FF; margin-top:10px;">
Կանտոնը ներառում է 6 շրջաններ՝
Բացի Օբերեգից, որն համարվում է կանտոնի արտաքին հատվածը, մնացած բոլոր շրջանները համարվում են կանտոնի ներքին հատվածներ։
Կանտոն Սանկտ-Գալեն
Սանկտ-Գալենի ընտրական շրջաններ՝
<div style="margin:0; margin-top:10px; border:2px solid #bfbfbf; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#F8F8FF; margin-top:10px;">
Գրաուբյունդեն կանտոն
Գրաուբյունդեն կանտոնը բաժանված է 11 շրջանների, որոնք իրենց մեջ ներառում են 39 համայնքներ՝
<div style="margin:0; margin-top:10px; border:2px solid #bfbfbf; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#F8F8FF; margin-top:10px;">
Արգաու կանտոն
Արգաու կանտոնը բաժանված է 11 շրջանների՝
<div style="margin:0; margin-top:10px; border:2px solid #bfbfbf; padding: 1em 1em 1em 1em; background-color:#F8F8FF; margin-top:10px;">
Թուրգաու կանտոն
Թուրգաու կանտոնը բաժանված է 8 շրջանների՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Եվրոպայի երկրների վարչական բաժանում Կատեգորիա:Երկրորդ աստիճանի վարչական միավորներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Շիկալինք
Շիկալինք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի Հազզո-Խաբլջոզ գավառակում։
Դավաճան (այլ կիրառումներ)
Դավաճան Դավաճան է նա, ով դավաճանություն է գործել։
Լինկոլն շրջան (Հարավային Դակոտա)
Լինկոլն շրջան (Lincoln County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.497 կմ² է, բնակչությունը՝ 44.828 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քանտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1867 թ.։
Կատեգորիա:Հարավային Դակոտայի շրջաններ
Լա Գուայրա
Լա Գուայրա (La Guaira,, ), քաղաք Վենեսուելայի հյուսիսային մասում՝ Կարիբյան ծովի ափին, երկրի մայրաքաղաք Կարակասից մոտավորապես 30 կիլոմետր հեռավորության վրա ։ Վարգաս համայնքի և նույնանուն նահանգի վարչական կենտրոնն է ։ Ունի օդանավակայան և ծովային նավահանգիստ, որն ամենամեծն է Վենեսուելայում։ Լա Գուայրան այդ երկրի ամենաարագ աճող բնակավայրերից մեկն է. քառասուն տարում նրա բնակչության թվաքանակը աճել է տասնմեկուկես անգամ՝ 1969 թվականի 24,5 հազարից 2009 թվականին հասնելով մոտավորապես 275 հազարի։
Պատմություն
Քաղաքի ներկայիս տարածքում առաջին բնակավայրը 1555 թվականին հիմնել է մետիս կոնկիստադոր Ֆրանսիսկո Ֆախարդոն և անվանել Վիլլա Ռոսարիո։ Սակայն Գուայրա նավահանգստային քաղաքի հիմնադիր պաշտոնապես ընդունված է համարել Դիեգո դե Օսորիոյին, հիմնադրման տարեթիվն էլ՝ 1589 թվականը։ Բնակավայրի սկզբնական լրիվ անվանումը եղել է Սան Պեդրո դե Լա Գուայրա։
XX դարի կեսերից Լա Գուայրան հանդիսանում է Վենեսուելայի ամենամեծ նավահանգիստը, որն ապահովում է այդ երկրի ապրանքների ինչպես արտահանման, այնպես էլ ներկրման մինչև 3/5 մասը (ըստ որոշ աղբյուրների՝ Լա Գուայրայի նավահանգիստը իր կարևորությամբ զիջում է Պուերտո Կաբելիոյի նավահանգստին) ։ Արդեն իսկ 1969 թվականին ապրանքաշրջանառությունն այստեղ գերազանցել է մեկ միլիոն տոննան։ Տարիների ընթացքում այդ ցուցանիշը գրեթե եռապատկվել է։ Քաղաքը ձկնարդյունաբերության կենտրոն է։ Կան նաև արդյունաբերական այլ ձեռնարկություններ, որոնք հիմնականում զբաղված են արտասահմանից ներկրվող հումքի վերամշակմամբ։
Ուշագրավ փաստեր
Լա Գուայրայի ափամերձ ջրերում պլանկտոնի առատության շնորհիվ հաճախ են հանդիպում կետեր, շնաձկներ, ծովախոզեր, դելֆիններ, թյունոսներ, մառլիններ, վահուներ և այլ խոշոր ծովակենդանիներ, թռչուններ։ Քաղաքի ծովափը համարվում է աշխարհի լավագույն ձկնորսական վայրերից մեկը, որտեղ կլոր տարին կարելի է զբաղվել արժեքավոր ձկնատեսակների (հատկապես ատլանտյան մառլինի տարատեսակների) որսով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վենեսուելայի քաղաքներ Կատեգորիա:Վենեսուելայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Նավահանգիստներ Կատեգորիա:Կարիբյան ծովի նավահանգիստներ Կատեգորիա:Առափնյա բնակավայրեր Կատեգորիա:Վարչական կենտրոններ
Հազզո
Հազզո, գյուղաքաղաք Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի նահանգի Մուշ գավառի Սասուն գավառակի կենտրոնը, Բիթլիսից մոտ 60 կմ հարավ-արևմուտք, Արզան (Խարզան) գետի աջ ափին, բերրի սարահարթում։ 16-19-րդ դարերի 40-ական թթ.` նշանավոր բերդաքաղաք, համանուն քրդական հուքյումեթության (կիսանկախ իշխանություն) կենտրոնը։
Բնակչություն
Ըստ Ղուկաս Ինճիճյանի՝ 19-րդ դարի սկզբին ուներ 500 տուն հայ բնակիչ (քաղաքի բնակչության կեսը)։ 1878 թվականին` 2400, 1914 թվականին՝ մոտ 3000 հայ բնակիչ։ Զբաղվում էին արհեստներով, առևտրով, երկրագործությամբ, այգեգործությամբ, գինեգործությամբ։
Հազզոյի հայ բնակչության մեծ մասը բնաջնջվել է 1915 թվականին, Մեծ Եղեռնի ժամանակ։ Փրկվածները հիմնականում ապաստանել են Արևելյան Հայաստանում։ Հազզոն վերանվանվել է Քոզլուք։
Օգտակար հանածոներ
Քաղաքի շրջակայքում կային մեծ թվով աղահանքեր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Հազզո գյուղում ունեին եկեղեցի (Սուրբ Աստվածածին կամ Քաջ Մուշեղ)։ Հազզոյից ոչ հեռու, Նորշեն գյուղի մոտ գտնվում էր Սուրբ Կոնոնոսի վանքը։
Կրթություն
Գյուղաքաղաքում գործում էր Կ. Պոլսի Միացյալ ընկերության ջանքերով 1870-ական թթ. բացված նախակրթարան։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Հազզոյի շրջանի համայնքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
(6148) Իգնազունտեր
(6148) Իգնազունտեր (Ignazgunther), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,276428 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7427 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8102 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1254,53 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,286961 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,68° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մեդե
Մեդե (Mede), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 6993 մարդ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտությունը կազմում է 210 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 33 կմ2 տարածք։ Հեռախոսային կոդ՝ 0384։ Փոստային ինդեքս՝ 27035։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Նստաշրջան
Նստաշրջան, ժամանակահատված, որի ընթացքում նիստեր են անցկացնում ներկայացուցչական մարմինները, միջազգային կազմակերպությունները, գիտական կոնֆերանսները և այլ կազմակերպություններ։
Կատեգորիա:Խորհրդարանական ընթացակարգեր
Վիշնյովկա (գյուղ, Կրասնոպերեկոպսկի շրջան)
Վիշնյովկա (Вишнівка, Tarhan), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոպերեկոպսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Տարխան։
2001 թվականի տվյալներով Վիշնյովկա գյուղում բնակվում էր 1 316 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոպերեկոպսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լուսաբացից առաջ (ֆիլմ, 1989)
«Լուսաբացից առաջ» («Перед рассветом»), խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Յարոպոլկ Լապշինը  1989 թվականին  ։
Սյուժե
1941 թվականի ամառ։ Փոքր երկաթուղային կայարան ռազմաճակատին մոտ գտնվող տարածքում։ Վագոններից մեկում շտապ տեղավորում են մի խումբ հանցագործների։ Գնացքը չի հասցնում անցնել մի քանի կիլոմետր, երբ ենթարկվում է ավիահարվածի և պարաշյուտային դեսանտի հարձակման։ Մարտից հետո ողջ են մնում միայն երեքը՝ ՆԳԺԿ երիտասարդ լեյտենանտը, «օրենքով գողը» և բռնադատված կուսակցական աշխատողը։ Նրանք փախչում են անտառ՝ հեռո հարձակման ենթարկված գնացքից և իրենց հետապնդող գերմանացիներից։ Նման իրավիճակում բանտարկյալները կարծես թե կարող էին իրենց ազատ համարել, բայց լեյտենանտը մտածում է այլ կերպ և մտադիր է նրանց հասցնել անհրաժեշտ վայր։ Հետագա իրադարձությունների տրամաբանությունը մտերմացնում է հանցագործին, քաղբատարկյալին և չեկիստւն՝ գերմանա-ֆաշիստական զավթիչների հանդեպ իրենց ատելությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1989 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Նիկոլայ Պրոկոպովիչ (գրող)
Կենսագրություն
Նիկոլայ Պրոկոպովիչը ծնվել է Արևմտյան Սիբիրում, Օրենբուրգում, սահմանային մաքսատան պետ Յակով Սեմյոնովիչ Պրոկոպովիչի ընտանիքում։ Որդու ծնվելուց անմիջապես հետո նրա հայրը թոշակի է անցել և տեղափոխվել Ուկրաինա՝ Նեժին քաղաք, որտեղ հետագայում ընտրվել է «գավառական մարշալ», այսինքն՝ ազնվականության առաջնորդ։ Մինչև տասը տարեկանը տղան դաստիարակվել է ընտանիքում, իսկ 1821 թվականին սկսել է սովորել Նեժինում նոր բացված Բարձրագույն գիտությունների գիմնազիայում ։ Նրա հետ միասին, բայց մեկ տարով բարձր խմբում սովորել է նաև Նիկոլայ Վասիլևիչ Գոգոլ-Յանովսկին։
Պրոկոպովիչն ու Գոգոլը բնակվել են միասին, և տղաներն ընկերացել են։ Ամենից շատ նրանց համախմբել է այն խանդավառությունը, որը մի ժամանակ պատել էր ողջ գիմնազիային՝ բուռն սերը թատրոնի հանդեպ։ Այստեղ նրանք քննարկում էին իրենց ստեղծագործությունների բեմականացումները, փորձեր էին անում և ներկայացումներ տալիս, պիեսներ ուսումնասիրում։ Պրոկոպովիչը, թեև դերասանական տաղանդով զիջում էր Գոգոլին կամ Կուկոլնիկին, բայց «հաջողություն» ուներ ողբերգական դերերում, մինչդեռ Գոգոլը իրեն ավելի լավ էր դրսևորում կոմիկական դերերում ։
Գոգոլն ավելի վաղ է ավարտել գիմնազիան և մեկնել Սանկտ Պետերբուրգ «բախտը փորձելու» իր դասընկեր Դանիլևսկու մոտ, իսկ Պրոկոպովիչը նրանց է միացել գիմնազիան ավարտելուց հետո՝ 1829 թվականին։ Որոշ ժամանակ երիտասարդները ակումբում բնակարաններ են վարձել և փորձել դասավորել իրենց կյանքը։ Նրանք իրենց ոտանավորները ներկայացրել են հրատարակչություններին (Պրոկոպովիչի առաջին հրատարակված բանաստեղծությունը կոչվում է «Իմ երազանքները» )։ Նույն ժամանակահատվածում և՛ Գոգոլը, և՛ Պրոկոպովիչը փորձել են թատերական կարիերա սկսել, Պրոկոպովիչը նույնիսկ ընդունվել է Թատերական ուսումնարան և խաղացել մի քանի համր դերեր, բայց արագ թողել է ամեն ինչ և հաջորդ ամռանը՝ 1832 թվականին, վերադարձել տուն՝ Նեժին։
1832 թվականի ձմռանը Պրոկոպովիչը նորից Պետերբուրգում է անցկացրել և մինչև 1836 թվականը, չունենալով մշտական եկամուտ, գումար է վաստակել դասուսուցմամբ։ 1836 թվականին աշխատանքի է անցել Առաջին կադետական կորպուսում որպես ռուսական բանահյուսության ուսուցիչ և մոտավորապես նույն թվականին ամուսնացել է, քանի որ աղբյուրներում նշվում է «ընտանեկան հոգսերի անողոք և անընդհատ աճող ճնշումը, անապահով վիճակը և հանգստի լիակատար բացակայությունը »։ (Կինը - Տրոխնևա (՞) Մարիա Նիկիֆորովնան (1812-1879), դուստրերը՝ Օլգան (ծն.՝ 26.02.1836), Ալեքսանդրան (ծն.՝ 23.02.1837), Եկատերինան (ծն.՝ 27.08.1842))։
Պրոկոպովիչը գրել սկսել է վաղ տարիքից, դեռևս գիմնազիայում սովորելիս, իրեն փորձելով պոեզիայի տարբեր տեսակներում, բայց իրեն բնորոշ անորոշության պատճառով նա դժկամությամբ է հրապարակել իր ստեղծագործությունները. նրա բանաստեղծությունները «սահուն էին, իսկ պոեզիայի ընդհանուր ուղղությունը շատ գեղեցիկ էր »։ Պրոկոպովիչը գրել է չափածո մեկ վիպակ, մի քանի բալլադներ և հեքիաթներ, որոնք իր կենսագիր Վ. Ի. Շենկի կողմից համարվել են «սրամիտ» ստեղծագործություններ և մի շարք փոքրիկ բանաստեղծություններ, որոնցից նույն Շենկը հատկապես հաջողված է համարել «Քաղաք» բանաստեղծությունը («Սովրեմեննիկ» - Սանկտ Պետերբուրգ, 1838)։
Պրոկոպովիչի ստեղծագործությունները չեն հասունացել մինչև ինքնուրույնության աստիճանի, դրանք մնացե են Պուշկինի, Ժուկովսկու և իր ժամանակակից այլ ռուս բանաստեղծների ամենաուժեղ ազդեցության ներքո։ Նրա բանաստեղծությունների ժողովածուն հրատարակել է Նիկոլայ Գերբելը 1858 թվականին։ Նույն թվականին հայտնի է դարձել նրա և Գոգոլի նամակագրության մասին։
Իվան Պանաևն իր «Հուշերում» գրել է, որ Պրոկոպովիչը «շատ տարօրինակ և բարի անձնավորություն էր», Գոգոլի հանդեպ նա շատ բարեհաճ վերաբերմունք ուներ և մեծ ակնածանքով էր զբաղվում նրա ստեղծագործությունների հրատարակմամբ։
Նիկոլայ Յակովլևիչ Պրոկոպովիչը մահացել է 1857 թվականի հունիսի 1-ին (13), «թոքախտից»։ Թաղված է Սանկտ Պետերբուրգի Սմոլենսկի գերեզմանատանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս խմբագիրներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս գրականագետներ
Կատինի գնդակահարություններ
Կատինի գնդակահարություններ (zbrodnia katyńska - կատինյան ոճրագործություն), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, 1940 թվականի ապրիլ-մայիս ամիսներին, լեհական բանակի շուրջ 22 000 ռազմագերի սպաների և լեհ մտավորականության զանգվածային գնդակահարությունների շարք՝ իրագործված ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի (ՆԿՎԴ) կողմից։
Կոտորածը նախաձեռնել էր Ներքին գործերի ժողկոմ Լավրենտի Բերիան, ով Իոսիֆ Ստալինին ուղղված նամակում առաջարկել էր Արևելյան Լեհաստանի օկուպացիայից հետո արևմտյան Ուկրաինայի և Բելառուսի ռազմագերիների ճամբարներում ու բանտերում (Ստարոբելսկի, Օստաշկովսկի և Կոզելսկի) մնացած լեհ սպաներին ու պաշտոնյաներին դատապարտել մահապատժի ։ ԽՄԿԿ կենկոմի նախագահությունը (քաղբյուրո) որոշում է ընդունել առաջարկը։
Սպանվածներից շուրջ 8000-ը ճամբարներում մնացած սպաներ էին, որոնք գերեվարվել էին 1939 թ․ կարմիրբանակայինների՝ արևմտյան Ուկրաինա և Լեհաստան ներխուժման ժամանակ, ևս 6000-ը օրինապահ մարմինների ներկայացուցիչներ էին, իսկ մնացյալ 8000-ը լեհ մտավորականություն էին, որոնց խորհրդային կառավարությունը որակել էր որպես «հետախուզության գործակալներ, ժանդարմներ, կալվածատերեր, դիվերսանտներ, գործարանատերեր, փաստաբաններ, պաշտոնյաներ և քահանաներ» ։ Գնդակահարված սպաների շարքերում կային էթնիկ լեհեր, լեհաուկրաինացիներ, բելառուսներ և լեհ հրեաներ (այդ թվում՝ լեհական բանակի գլխավոր ռաբբի Բարուխ Շտայնբերգը)։
Մինչև 1990 թվականը Խորհրդային Միությունը հրաժարվում էր որևէ պատասխանատվություն ստանձնել կատարվածի շուրջ՝ այն վերագրելով Ֆաշիստական Գերմանիային։ 1990 թվականի ապրիլի ԽՄԿԿ կենտկոմի գլխավոր քարտուղար Միխայիլ Գորբաչովը Լեհաստանի կառավարությանը փոխանցում է գաղտնազերծված փաստաթղթեր, որոնցում նշված էր, որ Կատինի գնդակահարություններն իրականացվել էին Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի կողմից ։
Բազմաթիվ ռուս փորաձագետներ գտնում են, որ Կատինի գնդակահարություններով Ստալինը վրեժխնդիր է եղել 1920 թվականի ռուս-լեհական պատերազմից հետո Կարմիր բանակի ռազմագերիների սպանության համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իոսիֆ Ստալին Կատեգորիա:Ռազմական հանցագործություններ Կատեգորիա:Սմոլենսկի մարզ
Վոլկովո (գյուղ, Ուֆիմսկի շրջան)
Վոլկովո (Волково, Волков), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուֆիմսկի շրջանի կազմում։
Լունգու
Լունգու (Lungu), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեռու շրջանում։
Վոլկովո (գյուղ, Ուֆիմսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 17 մարդ։
Լունգու
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։
Վոլկովո (գյուղ, Ուֆիմսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուֆիմսկի շրջանի բնակավայրեր
Լունգու
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեռու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հազիր
Հազիր (իսկական անուն ազգանունը՝ Աբրահամ Դավթի Աբրահամյան, 1845, Շուլավեր (հետագայում՝ Շահումյան ավան, Վրաստանում) - 1922), հայ գուսան։
Կենսագրություն
Ապրել է Թիֆլիսում, ստեղծագործել հայերեն և վրացերեն։ Աշուղական երգի նախասիրած ձևերն են ղողման, դիվանին, դուբեյթը և այլն։ Նրա երգերից մի քանիսի թեման վերարծարծել և զարգացրել է Ջիվանին։ Հազիրի ստեղծագործություններն առանձին գրքերով լույս են տեսել հայերեն («Աշըգ Հազիրի երգերը», 1892) և վրացերեն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ աշուղներ Կատեգորիա:Խոջիվանքի գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Շահումյան (Մառնեուլի շրջան) քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Գլիկոլիզ
Էներգետիկ փոխանակություն
Բջիջն էներգիայով ապահովելու համար օգտագործում են օրգանական նյութեր՝ ածխաջրեր, ճարպեր, սպիտակուցներ։ Բջիջների մեծ մասը որպես էներգիայի աղբյուր առաջին հերթին օգտագործում են ածխաջրերը։ Օրինակ՝ կաթնասուննների գլխուղեղի բջիջների համար էներգիայի աղբյուր է գլյուկոզը։ Պոլիսախարիդները ներգրավվում են կատաբոլիզմի ռեակցիաներում նախապես հիդրոլիզվելով մինչև մոնոսախարիդների։
Ճարպերը նախապես ճեղքվում են գլիցերինի և ճարպաթթուների և որպես էներգիայի աղբյուր սկսվում են օգտագործվել, գլխավորապես այն ժամանակ, երբ վերջանում են ածխաջրերը։ Սակայն կան բջիջներ, որոնք գերադասում են որպես էներգիայի աղբյուր օգտագործել ճարպաթթուներին։
Սպիտակուցները նախապես ճեղքվում են ամինաթթուների և որպես էներգիայի աղբյուր են օգտագործվում, եթե վերջացել են բջջում ածխաջրերը և ճարպերը, քանի որ սպիտակուցները բջջում իրականացնում են այլ շատ կարևոր ֆունկցիաներ։ Սպիտակուցները՝ որպես էներգիայի աղբյուր կարող են օգտագործվել միայն երկար սովահարության պայմաններում։
Բջջում գլյուկոզի ճեղքումը (որի հետևանքով կատարվում է ԱԵՖ-ի սինթեզը) տեղի է ունենում իրար հաջորդող երկու փուլով։ Առաջինը կոչվում է գլիկոլիզ կամ անթթվածին ճեղքում։ Երկրորդ փուլն անվանում են շնչառություն կամ թթվածնային ճեղքում։
Գլիկոլիզ (անթթվածին ճեղքում)
Գլյուկոզի անթթվածին ճեղքումը կոչվում է գլիկոլիզ, որն ընդհանուր է և՛ անաէրոբ, և՛ աէրոբ ճեղքավորումների համար։ Դիտարկենք գլյուկոզի անթթվածին ճեղքման գումարային հավասարումը.
C6H12O6 + 2ԱԿՖ + 2H3PO4 → C3H6O3 + 2ԱԵՖ + 2H2Օ
Գլիկոլիզի արդյունքում մեկ մոլեկուլ գլյուկոզից առաջանում է երկու մոլեկուլ պիրոխաղողաթթու և ջրածնի չորս ատոմ։ Անջատված էներգիայի հաշվին սինթեզվում է երկու մոլեկուլ ԱԵՖ։ Ջրածինների (նաև էլեկտրոնների) համար որպես ընդունիչ հանդես է գալիս ՆԱԴ+-ը (նիկոտինամիդադենինդինուկլեոտիդը), որն, իրեն միացնելով ջրածիններին, վերականգնվում է՝ ՆԱԴ •H + H+ (ՆԱԴ•H2)։ Էուկարիոտ բջիջներում գլիկոլիզը տեղի է ունենում ցիտոպլազմայում, և այդ գործընթացի իրականացման համար թթվածնի առկայությունը պարտադիր չէ։
Գլյուկոզի՝ մինչև պիրոխաղողաթթու ճեղքման գումարային հավասարումը կարելի է ներկայացնել հետևյալ տեսքով.
C6H12O6 + 2 ՆԱԴ+ + 2ԱԿՖ + 2H3PO4→CH3COCOOH + 2ՆԱԴ•H2 + 2ԱԵՖ + 2H2O