cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆրենսիս Բեկոն
Փիլիսոփայությունը և աշխատանքները
Բեկոնը ստեղծեց երկբառանոց ծածկագիր, որն այժմ կոչվում է Բեկոնի ծածկագիր։
Գիտական ​​համայնքի կողմից կա չճանաչված «Բեկոնյան» տարբերակը ՝ Բեկոնին վերագրելով Շեքսպիր կոչվող տեքստերի հեղինակությունը։
Գիտական գիտելիքներ
Ընդհանուր առմամբ, Բեկոնը գիտության մեծ վաստակը համարեց գրեթեակնհայտ և արտահայտեց այն իր հայտնի աֆորիզմով ՝ «Գիտությունը ուժ է» (լատ. ՝ Scientia potentia est):
Այնուամենայնիվ, շատ գրոհներ են եղել գիտության վրա։ Դրանք վերլուծելուց հետո Բեկոնը հանգեց այն եզրակացության, որ Աստված չի արգելում բնության ճանաչողությունը։ Ընդհակառակը, նա մարդուն տվեց միտք, որը փափագում է տիեզերքի մասին գիտելիքները։ Մարդիկ պետք է միայն հասկանան, որ գոյություն ունեն երկու տեսակի գիտելիքներ.
1) լավի և չարի իմացություն,
2) Աստծո կողմից ստեղծված իրերի իմացություն։
Բարու և չարի մասին իմացությունն արգելված է մարդկանց համար։ Աստված նրանց տալիս է Աստվածաշնչի միջոցով։ Բայց մարդը, ընդհակառակը, իր մտքի օգնությամբ պետք է ճանաչի ստեղծված իրերը։ Այսպիսով, գիտությունը պետք է արժանի տեղ զբաղեցնի «մարդու թագավորությունում»։ Գիտության նպատակն է բարձրացնել մարդկանց ուժն ու ուժը, նրանց հարուստ և արժանապատիվ կյանք ապահովել։
Ճանաչման մեթոդը
Ֆրենսիս Բեկոնի կողմից մշակված հետազոտության մեթոդը գիտական ​​մեթոդի նախորդն է։ Մեթոդը առաջարկվել է Բեկոնի «Novum Organum» («Նոր Օրգանոն»)աշխատության մեջ և նախատեսված էր փոխարինել Արիստոտելի «Օրգան» («Օրգոն») աշխատության մեջ առաջարկված մեթոդները գրեթե 2 հազարամյակ առաջ։
Ըստ Բեկոնի, գիտական ​​գիտելիքները պետք է հիմնված լինեն ինդուկցիայի և փորձի վրա։
Ինդուկցիան կարող է լինել ամբողջական (կատարյալ) և թերի։ Ամբողջական ինդուկցիան նշանակում է առարկայի  ցանկացած պարբերաբար կրկնություն և սպառվածություն` քննարկվող փորձարկումներում։ Ինդուկտիվ ընդհանրացումները բխում են ենթադրությունից, որ նման բան կլինի բոլոր նմանատիպ դեպքերում։ Այս պարտեզում բոլոր յասամանները սպիտակ են, որը եզրակացություն է իր ծաղկման շրջանում տարեկան դիտարկումներից։
Այսպիսով, իր գիտելիքների տեսության մեջ Բեկոնը խստորեն իրականացրեց այն գաղափարը, որ իրական գիտելիքները բխում են զգայական փորձից։ Այս փիլիսոփայական դիրքը կոչվում է էմպիրիզմ։ Բեկոնը ոչ միայն նրա հիմնադիրն էր, այլև ամենաարդյունավետ էմպիրիկոսը։
Խոչընդոտները գիտական ճանապարհին
Ֆրենսիս Բեկոնը մարդկային սխալների աղբյուրները, որոնք կանգնած են գիտության ճանապարհին, բաժանել է չորս խմբի, որոնք նա անվանել է «ուրվականներ» կամ «կուռքեր» (լատ. ՝ idol) : Դրանք են` «տեսիլքներ», «քարանձավի ուրվականներ», «հրապարակի ուրվականներ» և «թատրոնի ուրվականներ» ։
Աշխատություններ
Ընդհանուր առմամբ, Բեկոնի կյանքի ընթացքում տպագրվել են նրա գործերից 59-ը, ևս 29-ը առաջին անգամ տպագրվել են փիլիսոփայի մահից հետո։ Առավել ազդեցիկներից են
Փիլիսոփայի գործերը ավելի մանրամասն ներկայացված են անգլերեն հետևյալ հոդվածներում՝ Ֆրենսիս Բեկոնի կենսագրությունը, Ֆրենսիս Բեկոնի աշխատանքները:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:16-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:17-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Անգլիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Նյու Յորքի ուսանող նկարիչների լիգա
Նյու Յորքի ուսանող նկարիչների լիգա (Art Students League of New York), գեղարվեստական ուսումնական հաստատություն (դպրոց) ԱՄՆում, գտնվում է Նյու Յորքի Արևմտյան 57-րդ փողոցում։ Ավելի քան 100 տարի դպրոցը պահպանել է ինչպես պրոֆեսիոնալ նկարիչների, այնպես էլ` սիրողական մակարդակի ուսուցման ավանդույթները մատչելի գներով, սովորողներին հարմար գրաֆիկով, ընդգրկելով ուսանողների հասարակության բոլոր շերտերից։ Դպրոցի ուսուցիչների ու շրջանավարտների մեջ եղել են համաշխարհային արվեստի տարբեր ուղղությունների հայտնի նկարիչներ։ Դպրոցն ունի ուսանողների և ուսուցիչների աշխատանքներից կազմված մշտական նշանակալի ցուցադրություն, այն հրատարակում է նաև սեփական LINEA անվանումով օնլայն ամսագիրը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի մշակույթ Կատեգորիա:1875 հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:1875 հիմնադրումներ Նյու Յորք նահանգում
Ջարդինելո
Ջարդինելո (Giardinello), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Պալերմո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1891 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 158 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 90040։ Հեռախոսային կոդը՝ 091։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դագոմիս
Դագոմիս (Дагомыс), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Լազարևսկի շրջանում, Դագոմիս գետի և Սև ծովի ափին։ Գտնվում է շրջկենտրոն հանդիսացող Լազարևսկոյե միկրոշրջանից 45 կմ հարավ-արևելք, իսկ Սոչիի կենտրոնից 14 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակարդակից 30 մ բարձրության վրա։ Երկաթուղային կայարան է, ծովափնյա առողջարան և զբոսաշրջության կենտրոն։
Պատմական ակնարկ
Առաջին բնակավայրերը Արևմտյան Դագոմիս և Արևելյան Դագոմիս գետերի հովտում, առաջ են եկել դեռևս քարի դարում։ 1864 թվականին, Կովկասյան պատերազմի ավարտից հետո, տեղանքի ողջ բնիկ ազգաբնակչությունը, ովքեր չէին ցանկանում հպատակվել Ռուսական կայսրությանը, աքսորվեցին Օսմանյան կայսրություն։ Արդյունքում նրանց բոլոր աուլները դատարկվեցին, իսկ հողատարածքները սկսեցին բաժանել ռուսական բանակի թոշակառու զինվորականներին։ 1880-1890-ական թվականներին, այս տարածքներում սկսեցին բնակություն հաստատել Օսմանյան կայսրությունից գաղթած հայերն ու հույները։
19-րդ դարի վերջերին, ծովի ափին գտնվող արժեքավոր հողատարածքները սկսեցին գնել ցարական չինովնիկները, նախարարները և խոշոր կալվածատերերը։ Այդպիսի խոշոր հողատարածք էր ձեռք բերել նաև Նիկոլայ II կայսրը, Դագոմիս գետի` Սև ծով թափվելու վայրում։ Այստեղ հիմնվել է ցարական արքունիքին ենթակա անասնապահական ֆերմա։ Աշխատող գեղջուկների համար շուտով կառուցվել է ոչ մեծ ավան` ապագա Դագոմիսը։
20-րդ դարի սկզբին ավանում ապրում էր ընդամենը 300 մարդ։ 1905 թվականին այն արդեն ուներ 575 բնակիչ։ Հայերը եկել են շրջակա գյուղերից` 1930 թվականին։ 1961 թվականին Դագոմիս ավանը ընդգրկվել է Սոչի քաղաքի կազմի մեջ և դարձել միկրոշրջան ։ Ներկայումս բնակվում են հայեր, ռուսներ, էստոնացիներ և այլ ազգություններ։ Բնակիչներն զբաղվում են թեյի մշակությամբ, պտղաբուծությամբ և բանջարաբուծությամբ։
Դագոմիսն ունի թեյամշակման գործարան, կահույքի ֆաբրիկա, միջնակարգ դպրոց, հիվանդանոց, պոլիկլինիկա, հանգստյան տներ, առողջարաններ և հյուրանոցներ։ Այն զբոսաշրջության հայտնի կենտրոններից մեկն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի առողջարաններ Կատեգորիա:Սոչի
Բոլշոե Պիվկինո
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
Սաբարովկա
Սաբարովկա (Сабарівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1680 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սաբարովկա գյուղում բնակվում էր 591 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 295,5 մարդ/կմ²։
Բերդյանկա (գյուղ, Զաչեպիլովի շրջան)
Բերդյանկա (Бердянка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1875 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բերդյանկա գյուղում բնակվում էր 724 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,146 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4958,9 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1875 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պլատոն
Պլատոն (Պղատոն, Πλάτων, ) կամ Արիստոկլես (որը իր ի ծնե տրված անուն է, իսկ Պլատոն թարգմանաբար նշանակում է լայն, թիկնեղ), հին հույն փիլիսոփա։ Ծնվել է Աթենքի մոտ գտնվող Էգինա կղզում, ազնվական ընտանիքում։ Նրա հայրը սերում էր Ատտիկայի վերջին թագավոր Կոդրոսի տոհմից, իսկ մայրը՝ նշանավոր օրենսդիր Սոլոնի տոհմից։ Նա երկրորդն է հին հույն փիլիսոփաների երրորդության մեջ՝ հաջորդելով Սոկրատեսին և նախորդելով իր աշակերտ Արիստոտելին։
Դպրոցի հիմնումը և մահը
Վերադառնալով Աթենք՝ Պլատոնը մ.թ.ա. 487 թվականին աթենացի հերոս Ակադեմոսի այգում հիմնում է իր դպրոցը, որը ստանում է Ակադեմիա անունը։ Մեկ տարի անց, երբ մահանում է Դիոնիսիոս բռնակալը, Դիոնի հրավերով Պլատոնը կրկին մեկնում է Սիրակուզա՝ հույս ունենալով իրագործել իդեալական պետության մասին իր նախագիծը։ Սակայն այս անգամ էլ նրա առաքելությունը անհաջողության է մատնվում և նա կրկին վերադառնում է Աթենք, որտեղ էլ մ.թ.ա. 347 թվականին կնքում է իր մահկանացուն։
Աշխատությունները
Բոլոր այն երկերը, որոնք Պլատոնը նախատեսել է հրապարակել, պահպանվել են։ Դրանք կանոնակարգել է Տրասիլոս Ալեքսանդրացին մ.թ. 1 -ին դարում՝ ըստ հետևյալ ինը քառապատումների։
Բոլոր ժամանակներում դժվարություն է հարուցել հետևյալ հարցը. արդյոք նշված 36 երկերն էլ պատկանել են Պլատոնի գրչին։ Դյուրին չի եղել նաև դրանց ստեղծման ժամանակագրական հաջորդականությունը որոշելը։ Վերջին հարյուրամյակների քննական ուսումնասիրությունների արդյունքները կարելի է ամփոփել այսպես.
Պլատոնյան երկերի մոտավոր ժամանակագրությունն ու հաջորդականությունը կազմելու չափանիշներն են եղել՝
Այս ամենի հաշվառումով հետազոտողները առաջարկում են պլատոնյան երկերի հետևյալ պատկերը.
Փիլիսոփայական ուսմունքը
Պլատոնի օբյեկտիվ իդեալիստական փիիսոփայության հիմքում ընկած է էյդոսների՝ տիպարների, էությունների, գաղափարների մասին տեսությունը։ Մինչև Պլատոնը գրեթե բոլոր հույն փիլիսոփաները համոզված էին, որ գոյություն ունի մտահասանելի կեցություն, որը ճանաչվում է բանականությամբ և գոյություն ունի զգայելի կեցություն, որը ճանաչվում է զգայարաններով։ Ընդսմին, մտահասանելի աշխարհը համարվում էր իսկական, ճշմարիտ կեցություն, իսկ զգայելի աշխարհը՝ անիսկական, խաբուսիկ, թվացյալ կեցություն։ Ճշմարիտ կեցությունը կարող է ճանաչվել միայն բանականությամբ, որը գործում է ընդհանուր հասկացություններով։ Ճանաչել որևէ առարկա, համաձայն Սոկրատեսի տեսության, նշանակում է իմանալ նրա հասկացությունը։ Իսկ դա իր հերթին նշանակում է, որ իմացության առարկա պետք է լինեն ընդհանուր հասկացությունները, կամ ընդհանուր էությունները։ Ըստ որում ճշմարիտ գիտելիքը պետք է համապատասխանի ճշմարիտ կեցությանը։ Այդ դեպքում հարց է ծագում, ի՞նչ են համապատասխանում իրականության մեջ մտածողության ընդհանուր հասկացություններին։ Կեցության և մտածողության նույնության սկզբունքի համաձայն ընդհանուր հասկացություններին պետք է համապատասխանեն ընդհանուր էություններ. մինչդեռ իրականում գոյություն ունեն միայն առանձին, եզակի իրեր, որոնք գտնվում են անընդհատ փոփոխության ու շարժման մեջ։ Եթե զգայելի աշխարհում չկան ընդհանուր անփոփոխ էություններ, եզրակացնում է Պլատոնը, ուրեմն դրանք գոյություն ունեն մտահասանելի աշխարհում։ Այսպիսով, ի տարբերություն Սոկրատեսի, Պլատոնը զգայելի իրերի աշխարհի հետ մեկտեղ ընդունում է մտահասանելի էությունների աշխարհի գոյությունը, այսինքն ընդհանուր հասկացություներին վերագրում է օբյեկտիվորեն գոյություն ունենալու հատկություն։ Եթե զգայելի աշխարհի իրերն առաջանում և ոչնչանում են, ապա մտահասանելի էություններն անփոփոխ են, անշարժ և միշտ նույնական իրենք իրենց։ Դրանք գոյություն ունեն զգայելի իրերից առանձին և անկախ, տարածությունից և ժամանակից անդին՝ «ինչ-որ ճշմարտության հովտում»։
Պլատոնի իդեալիզմը
Պլատոնի իդեալիզմը բարոյագիտական ուղղվածություն ունի։ Եթե Սոկրատեսի կարծիքով ճշմարիտ գիտելիքն ընդհանուր և օբյեկտիվ բարոյական օրենքների ճանաչողությունն է, ապա, ըստ Պլատոնի՝ էյդոսների աշխարհը, ողջ գոյի օրենքների, սկզբունքների և կանոնների աշխարհն է։ Միաժամանակ գեղեցկության, բարու և ճշմարտության այն իդեալական աշխարհն է, որին պետք է ձգտի մարդը։ Յուրաքանչյուր կենդանի գոյացություն ձգտում է իրեն դրսևորել լիակատար ձևով, ամբողջությամբ արտահայտել իր էությունը, ձգտում է իր կեցության ամբողջությանը։ Իսկ կեցության ամբողջականությունը, ողջ գոյի գերագույն վերջնանպատակը, բարձրագույն իդեալը բարիքն է։ Պլատոնի կարծիքով՝ բարիքը էյդոսների աշխարհի թագուհին է, ողջ գոյի պատճառը և նպատակը։
Մարդու մասին
Ըստ Պլատոնի՝ մարդը բաղկացած է հոգուց և մարմնից։ Ընդսմին, հոգին բոլոր առումներով պատվական ու գերազանց է մարմնից, որովհետև հոգին հենց ինքը մարդն է։ Մարմինը մահկանացու է, իսկ հոգին՝ անմահ։ Հոգու անմահության օգտին Պլատոնը բերում է մի շարք փաստարկներ։ Հոգին անմահ է, որպես է ինքնաշարժվող և շարժվող, որպես տիեզերքի միասնությունն ապահովող սկիզբ։ Եթե հոգին լիներ մահկանացու, ապա կփլուզվեր տիեզերքի միասնությունը և ներդաշնակությունը։ Հոգին անմահ է նաև այն պատճառով, որ ինքը հենց կյանքն է։ Հոգին վերաբերվում է կյանքին այնպես, ինչպես կրակը ջերմությանը. կրակը անմտածելի է, առանց ջերմության, իսկ հոգին առանց կենդանության։ Որպես կյանք՝ հոգին բացառում է իր հակադրության՝ մահվան գոյությունն իր ներսում։ Հոգու անմահության մասին է վկայում նաև մարդկային գիտելիքի բնույթը։ Պլատոնի կարծիքով՝ իմացությունը հոգու մեջ առկա գիտելիքի վերհիշումն է։ Մինչև մարմնի մեջ տեղափոխվելը հոգին իդեալական աշխարհում ձեռք է բերել ճշմարիտ գիտելիք, որը մարմնի հետ միավորվելուց հետո թաղվել է մոռացության մեջ։ Այսպիսով, հոգին ի ծնե ունի բնածին գիտելիք, եթե չունենանք այդ գիտելիքը, ապա չեն կարող դատողություն անել իրերի մասին։ Պլատոնի կարծիքով՝ մարդը ապրում է հասարակության մեջ, ուստի անհատական բարիքն ու երջանկությունը չեն կարող նրա համար վերջնանպատակ լինել։Բարիքը ընդհանրական է, հետևաբար մարդն իր անհատական բարիքը պետք է ենթարկի ընդհանուրի բարիքին։ Դրա համար անհրաժեշտ են այնպիսի հասարակական պայմաններ և այնպիսի կառավարման ձև, որի նպատակը պետք է լինի ոչ թե առանձին մարդկանց կամ էլ առանձին խմբերի մասնավոր բարիքի ապահովումը, այլ հասարակության բոլոր անդամների բարեկեցությունը։ Այս պատճառով, Պլատոնն անհատական բարոյագիտությունը լրացնում է սոցիալական բարոյագիտությամբ կամ քաղաքագիտությամբ։
Պետության մասին
Իդեալական է կառավարման այն ձևը, որը մտածում է բոլոր բարիքների մասին։ Այդպիսի պետությունը պետք է կարողանա նախևառաջ ապահովել հասարակության կառավարումը և մարդկանց դաստիարակությունը, իրեն պաշտպանի թշնամական հարձակումներից, մարդկանց ապահովի նյութական բարիքներով, և դրա հիմքում պետք է ընկած լինի արդարության սկզբունքը՝ այսինքն, պետք է լինի աշխատանքի բաժանում, և յուրաքանչյուր մարդ իր գործունեությամբ նպաստի պետության բարգավաճմանը։ Պետությունը պետք է նման լինի կենդանի օրգանիզմի, որում յուրաքանչյուր անդամ կատարում է իրեն վերապահված գործառույթը։ Պլատոնը մարդկային հոգու երեք մասերին՝ բանականին, աֆեկտիվ և ցանկասեր, համապատասխան իդեալական պետության մեջ առանձնացնում է քաղաքացիների երեք դաս ։ Հոգու բանական մասին, որի առաքինությունը իմաստությունն է, համապատասխանում է կառավարիչների՝ փիլիսոփաների դասը, հոգու աֆեկտիվ մասին, որի առաքինությունն արիությունն է, համապատասխանում է պետության պահապանների՝ զինվորականների դասը։ Հոգու ցանկասեր մասին, որի առաքինությունը ողջախոհությունն է, համապատասխանում է նյութական բարիքների արտադրողների՝ հողագործների, արհեստավորների և առևտրականների դասերը։ Այդպիսի պետությունն իմաստուն է իր կառավարիչների իմաստնությամբ, արի՝ իր զինվորականների քաջությամբ, ողջախոհ-չափավոր՝ իր աշխատավորների վարքագծով։
Պետությունը պետք է կառավարեն փիլիսոփաները, որովհետև նրանք առաքինի, արդարամիտ և անշահախնդիր մարդիկ են։ Մարդկանցից միայն փիլիսոփաներն են, որ գիտելիք ունեն ճշմարիտ կեցության մասին, ուստի իմանալով իդեալական աշխարհի օրենքները՝ նրանք պետք է այդ օրենքներն իրականացնեն այս աշխարհում։ Պլատոնի կարծիքով՝ կառավարողները ոչ թե առանձնաշնորհ, այլ ծառայողական դաս են, իսկ որպեսզի նրանք հանկարծ չմտածեն սեփական բարեկեցության մասին, նրանք չպետք է ունեն ոչ մի սեփականություն։ Նույնը վերաբերում է նաև զինվորականներին։ Նրանք իրավունք չունեն ունենալու ոչ մի սեփականություն, ամեն ինչ պետք է նրանց համար ընդհանուր լինի։ Մասնավոր սեփականությունը դիտելով որպես սոցիալական անհավասարության և չարիքի աղբյուր՝ Պլատոնը անընդունելի է համարում դրա բոլոր դրսևորումները։
Այսպիսով, հանուն ընդհանուրի բարիքի՝ Պլատոնը զոհաբերում է անհատական բարիքը։ Հանուն պետության՝ պետությունը վերածում է զորանոցի, ճամբարի, որը գործում է սպարտական կենցաղի կանոններով։ Պլատոնի իդեալական պետության մասին նախագիծն այդպես էլ իրականություն չդարձավ, թեև հետագայում՝ միջնադարում, սոցիալիզմի և ֆաշիզմի ժամանակաշրջաններում, այդ նախագծի մի շարք գաղափարներ իրականացան։
Ծանոթագրություններ
Արիստոտել Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 4-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Իդեալիստներ Կատեգորիա:Մ․թ․ա․ 5-րդ դարի հույներ Կատեգորիա:Հույն հռետորներ Կատեգորիա:Հույն փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հույն բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հույն հեղինակներ Կատեգորիա:Ատոմիստներ Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփաներ
Աստերոիդների ցանկ (139601-139700)
Աստերոիդների ցանկ (139501-139600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (139701-139800)
|}
Աալստ
Աալստ (Aalst, Alost), քաղաք Բելգիայի թագավորության Արևելյան Ֆլանդրիա պրովինցիայում ։ Իր մեջ է ներառում բուն քաղաքը և Հայզեխեմ, Հոֆստադե, Բաարդեխեմ, Հերդեսեմ, Մելդերտ, Էրեմբոդեխեմ և Նիուվերքերքեն քաղաքատիպ ավանները։ Գտնվում է Դանդր գետի ափին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելգիայի քաղաքներ
Իզոլա դի Ֆոնդրա
Իզոլա դի Ֆոնդրա (Isola di Fondra), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 184 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 14 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 13 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0345։ Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Սուրբ Սան Լորենզոն։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Դավուդ
Դավուդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դիադինի գավառակում ։ Գտնվում էր Արածանիի ձախ կողմում։
Բնակչություն
1878 թվականին ուներ 11, իսկ XX դարի սկզբին 16 տուն բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ըստ ոմանց Դավուդում էր գտնվում Ծաղկոտն գավառի Անգղ բերդը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ավազան (ճարտարապետական)
Ավազան, ճարտարապետության մեջ, արհեստական ջրամբար, արհեստական լճակ, գուռ, սովորաբար պարտեզի կամ պուրակի ճարտարապետական կոմպլեքսի մաս։ Հին Արևելքի երկրների, ավելի ուշ՝ Հին Հունաստանի և Հին Հռոմի հայտնի առաջին ավազանները ուղղանկյուն էին և գլխավորապես ծառայում էին լվացվելու, լողանալու համար։ 16-րդ դարի երկրորդ կեսից Իտալիայում ի հայտ են գալիս դեկորատիվ ավազաններ, իսկ 18-րդ դարից շատրվաններով կամ ջրի հայելու տեսքով ուղղանկյուն կամ բարդ ձևի ավազանները դառնում են պուրակների (գլխավորապես կանոնավոր) ճարտարապետության կարևոր կոմպոզիցիոն տարր (Պետերհոֆի, այժմ՝ Պետրոդվորեց, Վերսալի և այլ ավազաններ)։ Ժամանակակից ճարտարապետության մեջ ավազանները մեծ տեղ են գրավում։
Երևանում կառուցվել են բազմաթիվ դեկորատիվ ավազաններ («Կարապի լիճ», «Արևիկ», «Էրեբունի» և այլն), որոնք ճարտարապետական անսամբլները լրացնելուց զատ նպաստում են քաղաքի կլիմայի բարելավմանը։ Արհեստական ավազաններ են կառուցվել նաև Գյումրիում և Վանաձորում։ Ավազաններ են կոչվում նաև լողալու համար կառուցված բաց և ծածկված շինությունները՝ լողավազանները, եկեղեցու ներսում, հյուսիսային պատի մեջ զտնվող կամ առանձին մկրտարանների փոքրիկ գուռերը, որտեղ կատարվում է մկրտությունը։
Կատեգորիա:Ճարտարապետություն Կատեգորիա:Լող
(3041) Վեբբ
(3041) Վեբբ (Webb), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի ապրիլի 15-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,585693 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,207 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9644 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1518,67 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,237049 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,63° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նոր օպոզիցիա (խումբ)
ՀամԿ(բ)Կ տասնչորսերորդ համագումարը, ուր կուսակցության գլխավոր գծի դեմ հանդես եկան լենինիզմին դեմ արտահայտվողները, հայտարարեց, որ սոցիալիզմի կառուցման համար ԽՍՀՄ-ում կան բոլոր անհրաժեշտ քաղաքական և տնտեսական պայմաններն ու հնարավորությունները։ Համագումարում ընդդիմության անունից հարակից զեկուցումով հանդես եկավ Զինովևը, ճառերով՝ Կամենևը, Մոկոլնիկովը, Լաշևիչը, Զալուցկին և ուրիշներ։ «Նոր օպոզիցիան» ձգտում էր Ստալինին և լենինյան դիրքերում կանգնած այլ գործիչների հեռացնել կուսակցության ղեկավարությունից։
Համագումարը հավանություն տվեց Կենտկոմի քաղաքական գծին և հանձնարարեց նրան «․․․վճռական պայքար մղել կուսակցության միասնությունը խախտելու ամեն տեսակ փորձերի դեմ, որտեղից էլ դրանք ծագեն և ում կողմից էլ որ գլխավորվեն»։ Կուսակցության Լենինգրադի նահանգային նոր կոնֆերանսը (1926 թվականի փետրվար) հեռացրեց Զինովևի ղեկավարությանը և ընտրեց նոր նահանգային կոմիտե՝ Սերգեյ Կիրովի գլխավորությամբ։
Կատեգորիա:Ֆրակցիոն խմբեր
Աղդաբան
Աղդաբան, նախկին բնակավայր Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանում։ Ըստ Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ այն հանդիսանում է Մարտակերտի շրջանի տարածք, իսկ ըստ Ադրբեջանի վարչաատարածքային բաժանման՝ համարվում է Քելբաջարի շրջանի բնակավայր։
Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է Մռավի լեռնաշղթայի Հակառակաբերդի լեռների արևմտյան լանջերին՝ Թարթառ գետի աջակողմյան Աղդաբան վտակի ձախ ափին, ծովի մակարդակից 1540 մ բարձրության վրա։
Նախկին բնակավայրի 7 կմ դեպի հարավ-արևմուտք գտնվում է Դադիվանք գյուղ։ Մոտավորապես նույնքան հեռու՝ հարավում են գտնվում Նոր Էրքեջ և Չարեքտար գյուղերը։
Պատմություն
Դեռեւս 1894 թվականին Էջմիածնի վանքի վանահայր, հնագետ, բանահավաք, բանասեր Խաչիկ վարդապետ Դադյանը Աղդաբան գյուղի շրջակայքում ուսումնասիրություններ կատարելիս համանուն գետի մոտ և Աղդաբան գյուղի մոտակայքում գտնվող բլրի վրա հայտնաբերել է պատմական մեծ արժեք ներկայացնող երկու հայերեն լեզվով արձանագիր խաչքարեր։ Խաչքարերից առաջինի վրա արձանագրված է. «ՈԾԲ (1203 թ.) էր թուականն ես Գերգա Հասան որդիք նա Եաւրովին կանգնեցեաք զխաչս մեր աղբայր Աղբասրա, յաղաւթս յիշեցեք» ։
Աղդաբան նախկին բնակավայրը ձևավորվել է 19-րդ դարի վերջերին մոտակայքում ձևավորված Չայղովուշան գյուղի թուրք հովիվների կողմից։ Խորհրդային տարիներին թուրքաբնակ գյուղի տարածքը առանձնացվել է Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի Մարտակերտի շրջանից և անկլավի կարգավիճակով միացվել Խորհրդային Ադրբեջանի Քելբաջարի շրջանին ։
Արցախյան ազատամարտ
1991 թվականի սեպտեմբերի 22-ի ականանետներով, կարաբիններով, ավտոմատներով, գնդացիրներով, նռնականետներով զինված ադրբեջանականցիները հարձակվել են Մարտակերտի շրջանի Չափար գյուղի վրա։ Հարձակումն սկսվել է մոտավորապես ժամը 21։00-ին Մարտակերտի շրջանի Խմերեթ-Քերավենդ գյուղի կողմից, այնուհետև նրանց միացել են նաև Աղդաբան գյուղից ուղղաթիռներով տեղափոխված Ադրբեջանի օմօնականները ։
1991 թվականի սեպտեմբերի 23-ի կեսօրից հետո Աղդաբանի կողմից ադրբեջանական զինված կազմավորումները ընդհուպ մոտեցել են Չափար գյուղին։ Ադրբեջանցիները սպանել են Սերգեյ Մարտիրոսյանին, Վալերի Սարգսյանին, Մհեր Էմիրյանին, Լեոնիդ Գրիգորյանին և 13-ամյա դպրոցական Վախթանգ Սարգսյանին, խոշտանգել նրանց դիակներր։ Դրանից հետո Չափար գյուղի ինքնապաշտպանական ջոկատի և ադրբեջանական հարձակվող զինված կազմավորումների միջև տեղի է ունեցել մարտ։ Հայկական կողմից թեթև վիրավորվել են չորս գյուղացիներ, իսկ ադրբեջանցիները նահանջել են՝ ունենալով սպանվածներ և վիրավորներ ։
1992 թվականի ապրիլի 8-ին Արցախի պաշտպանության բանակի կողմից վնասազերծվում են Աղդաբան և հարակից Չայղովշան գյուղերում տեղակայված ադրբեջանական զինված ուժերի հենակետերը, որտեղից հրետակոծվում էին Հաթերքի ենթաշրջանի գյուղերը ։
1992 թվականի հուլիսի 31-ին Աղդաբան գյուղի մոտ Մարտակերտի հայկական ջոկատների և ադրբեջանական զինված ուժերի ստորաբաժանումների միջև տեղի են ունեցել մարտեր, որի ընթացքում հայկական կողմն ադրբեջանցիներից առգրավել է չորս զրահատեխնիկա և չորս թնդանոթ ։
1993 թվականի մարտի 29-ին Արցախի պաշտպանության բանակի ստորաբաժանումների կողմից Չարեքտար, Աղդաբան, Չայղովշան, Ենիքենղ, Աղջաքենդ գյուղերում վնասազերծվել և ոչնչացվել են Ադրբեջանի զինված ուժերի կրակակետերը ։
1991-1994 թվականներին տեղի ունեցած Արցախյան ազատամարտի ընթացքում Արցախի պաշտպանության բանակի կողմից ազատագրվել է Աղդաբան բնակավայրի տարածքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ադրբեջանի բնակավայրեր
Ծերունին և կռունկը (մուլտֆիլմ)
Ծերունին և կռունկը (Старик и журавль), տիկնիկային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանել են Ռոման Կաչանովը և Անատոլի Կարանովիչը 1958 թվականին, «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։ Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ ժողովրդական հեքիաթների մոտիվների ։
Սյուժե
Ծեր ձկնորսը փրկել է կռունկին, որը մոլորվել էր ձկնորսական ցանցի մեջ։ Վերջինս ծերուկին նվիրում է կախարդական սփռոց, որը ուտելիք է բերում. դրա համար պետք է միայն ասել. «Ծածկվի՛ր սփռոց և մեզ հյուրասիրի՛ր»։ Ագահ հարևան ձկնորս ջրաղացպանը խաբեությամբ յուրացնում է սփռոցը։ Կռունկը ծերուկին մահակներով տոպրակ է տալիս և օգնում է նրան պատժել հարևանին և վերադարձնել սփռոցը։
Հետաքրքիր փաստեր
Լուսագրերում նշված չէ, թե ովքեր են հնչյունավորել դերերը, բայց հանդիսատեսը հեշտորեն ճանաչում է կռունկի ձայնը, որը կատարում է դերասան Գեորգի Վիցինը։
Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
Մուլտֆիլմը DVD ձևաչափով բազմիցս թողարկվել է մուլտֆիլների ժողովածուներում։
«Հրաշք-ջրաղաց» Մաս 1, «Սոյուզմուլտֆիլմ» (ներկայացուցիչ` Սոյուզ), մուլտֆիլմի վրա ընդգրկված են եղել հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Կախարդական ջրաղացը» (1950), «Կախարդական զանգը»(1949), «Աքաղաղն ու բոյարինը»(1986), «Ծերունին ու կռունկը»(1958), «Կախարդական ջրհորը»(1956), «Մատնաչափիկը» (1977)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռոման Կաչանովի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Մաքսիմ Խամոյան
Մաքսիմ Հուսեյնի Խամոյան, քրդագետ, լեզվաբան, ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի քրդագիտական հետազոտությունների խմբի ղեկավար։
Կենսագրություն
Մաքսիմ Խամոյանը ծնվել է 1934 թվականի սեպտեմբերի 7-ին ՀԽՍՀ Ապարանի շրջանի Չոբանմազ գյուղում։ Շրջանի Ծաղկահովիտ գյուղի միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո նա ընդունվում է Երևանի պետական համալսարանի ռոմանագերմանական ֆակուլտետը։ Ասպիրանտական ուսումնառությունն ստացել է ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի Ասիայի ժողովուրդների ինստիտուտի Լենինգրադի բաժանմունքում։
1964 թվականին Մաքսիմ Խամոյանը վերադառնում է Երևան և աշխատանքի անցնում ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության սեկտորում որպես կրտսեր գիտաշխատող ու երկար տարիներ հետազոտական աշխատանք կատարում գիտությունների ակադեմիայի արևելագիտության ինստիտուտում։
1966 թվականին Մաքսիմ Խամոյանը պաշտպանում է թեկնածուական դիսերտացիան «Քրդերեն լեզվի Բահդինանի բարբառը» թեմայով։
Աշխատություններ
Մաքսիմ Խամոյանը հրատարակել է «Քուրդ-ռուսերեն դարձվածաբանական բառարանը», որը պարունակում է մոտ 8 հազար դարձվածաբանական հոդված։
1988 թվականին Արևելագիտության ինստիտուտի գիտխորհրդի որոշմամբ հրատարակվում է նրա «Քրդերեն լեզվի դարձվածաբանության հիմունքներ» ուսումնասիրությունը։
Հետազոտական իր հոդվածներով Մաքսիմ Խամոյանը մասնակցել է ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի «Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներ և ժողովուրդներ» մատենաշարի հրատարակմանը։ Այս մատենաշարի XVIII հատորում լույս է տեսել նրա «Գրական քրդերենի ձևավորման հեռանկարները» հոդվածը։
1990 թ. լույս է տեսել «Քրդերեն լեզու, գրականություն» խորագրով գիրքը, որտեղ հատուկ տեղ են գրավում քրդական խոսքի կառուցվածքի հարցերը, նրա տարբեր դրսևորումները՝ կիրառական տառատեսակների կազմը, գրական խոսքի տարբեր բնագավառների, դրանց զարգացման ուղիների և օրինաչափությունների առանձնացումը։
Լիխտենշտայնի փոստային թանգարան
Ցուցադրություն
Թանգարանային հավաքածուի հիմքում ընկած են 1912 թվականից ի վեր Լիխտենշտայնի Իշխանության կողմից թողարկված փոստային նամականիշները։ Ներկայացված են նաև դրանց էսքիզները, փորձնական պատճենները, փորագրման գործիքներն ու վահանակները, տպագրական գործիքները և այլն։ Այստեղ հավաքված են երկրում փոստային ծառայության զարգացումն արտացոլող կարևոր փաստաթղթեր, ինչպես նաև փոստային ծառայության հետ կապված հին իրեր (փոստատարների համազգեստ, անցած տարիների փոստարկղեր և այլն)։ Թանգարանում պարբերաբար տեղի են ունենում ժամանակավոր ցուցահանդեսներ։
Այլ նյութեր
Վադուցի կենտրոնական հետիոտնային տարածքում 2011 թվականի մայիսից բազմաթիվ մասնագիտացված և հուշանվերների խանութներից կարելի է տեսնել և գնել Լիխտենշտայնի փոստային նամականիշեր ցանկացած քանակությամբ։ Լիխտենշտայնի 25 փոստային նամականիշերի մեծացված պատկերները տեղակայված են կամրջամասի հետիոտնային գոտու մայթին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վադուցի թանգարաններ Կատեգորիա:1930 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Փոստային և ֆիլատելիստական ​​թանգարաններ Կատեգորիա:Ֆիլատելիա Կատեգորիա:Լիխտենշտայնի թանգարաններ
Բոլու
Բոլու (Bolu), քաղաք և շրջան Թուրքիայի հյուսիսարևմտյան մասում, Բոլուի մարզում։ 2000 թվականի տվյալներով՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 84 565 մարդ։
Բոլուն գտնվում է Ստամբուլ- Անկարա միջքաղաքային հին մայրուղու վրա, որը անցնում է լեռներով։ Նոր ավտոմայրուղին անցնում է թունելով և գտնվում է Բոլուից դեպի հարավ։
1325 թվականին Բոլուն գրավվել է Օսմանյան կայսրության կողմից, որից անմիջապես հետո ստացավ ներկայիս անվանումը։ Որոշ փաստաթղթերում նշվել են նաև Բոլոու կամ Բոլի անվանումները։
Օսմանյան տիրապետության ժամանակ քաղաքը դարձել է Քասթամոնուի վիլայեթի կենտրոնը։ 20-րդ դարի սկզբին քաղաքի բնակչությունը կազմել է մոտ 10 000, որի մեծամասնությունը կազմել են թուրքերը, 1700՝ հույներ և 400 հայեր։
Ակամաս (այլ կիրառումներ)
Ակամաս, կարող է վերաբերել՝
Ականիս (այլ կիրառումներ)
Ականիս, կարող է վերաբերել՝
Արջաձոր (այլ կիրառումներ)
Արջաձոր, կարող է վերաբերել՝
Ականց (այլ կիրառումներ)
Ականց, կարող է վերաբերել՝
Ենթագիտակցություն
Ենթագիտակցություն (subconsciousness), հնացած տերմին, որն օգտագործվում է բացատրելու համար հոգեբանական պրոցեսները։ Ներթափանցում է առանց գիտակցության մեջ արտահայտվելով և առանց գիտակցության կարգավորման։ Գիտության մեջ այս տերմինը ներմուծվել է 1889 թվականին Պիեռ Ժանեի կողմից ներկայացված փիլիսոփայական հղումներից։ Ավելի ուշ նա զարգացրեց այն՝ գրելով մի նոր հոդված «Հիստերիկների հոգեկան աշխարհը» վերնագրով։ Միաժամանակ կարելի է նշել, որ ենթագիտակցության մասին ժամանակակից քննարկումների աղբյուրը հանդիսանում է 1869 թվականը։ Այդ ժամանակ գերմանացի փիլիսոփա Էդուարդ ֆոն Հարտմանը հրապարակեց «Ենթագիտակցության փիլիսոփայությունը» աշխատությունը։
Պատմություն
«Ենթագիտակցություն» տերմինն առաջին անգամ օգտագործվել է Զիգմունդ Ֆրոյդի աշխատություններում, երբ նա հետազոտում էր հոգեբանական անալիզը, բայց ժամանակի ընթացքում նա փոխարինեց այդ տերմինը՝ մեկ այլ «անգիտակցական» տերմինով (անգլ.unconscious) նշանակված իր կողմից տարածքների դուրս մղված տարածքների բնագավառներում։ Ֆրեյդի հետևորդները, օրինակ՝ Ժակ Լական, հոգեկան կյանքի ուսումնասիրման ժամանակ ամբողջությամբ հրաժարվել է «վրա/տակ» տերմինների նկարագրումից։ Առանձնացվեց առանձին հասկացողություն «ոչ գիտակցական» (անգլ. nonconscious), գրեթե նույն հասկացությունն է ինչ «անգիտակցականը», այդ թվում բնութագրում է նաև ռեֆլեքսային գործընթացները, որոնք չեն կարգավորվում գիտակցության կողմից։ Սակայն հետագայում Կառլ Գուստավ Յունգը կրկին օգտագործեց ենթագիտակցություն տերմինը՝ նկարագրելու համար հնացած էությունը մարդու հոգեկանի (հնացած տեսակների)։ Ենթագիտակցություն տերմինը հին ժամանակներում նույնպես օգտագործվել է իմացական հոգեբանության մեջ, արագ հիշողության տարածքները նշանակելու համար, որտեղ ուղեղը ինքնավար կերպով արձանագրում է մտքերը, այսինքն մտքեր որոնք հաճախ կրկնվում են, կամ մարդը տալիս է դրան առանձնահատուկ նշանակություն։ Այս դեպքում ուղեղը չի օգտագործում շատ ժամանակ այդ մտքերը կրկին դանդաղ վերլուշելու համար, և միանգամից որոշումը կատարում է նախկին ալգորիթմից ելնելով(որը պահպանված էր այսպես կոչված արագ հիշուղության մեջ)։ Այս մտքերի «ավտոմատացումը» կարող է օգտակար լինել և մարդը կարող է արագ որոշում կայացնել (օրինակ արագ ձեռքը ետ քաշել տաք թավայից), բայց կարող է վնաս հասցնել երբ ավտոմատացվում է սխալ կամ անտրամաբանակ միտք։ Ճանաչողական թերապիայի հիմնական նպատակներից է ճանաչել այդ ավտոմատ մտքերը, և արագ հիշողությունից տեղափոխել դանդաղ հիշողություն, որպեսզի հեռացվեն սխալ գործընթացները և գործողություններին տան ճիշտ կարգավորություն։
Գիտակցություն
Գիտակցությունը, անհատի հոգեկան վիճակն է, որը սուբեկտիվորեն արտահայտում է անհատի ներքին աշխարհի կապը արտաքին միջավայրի հետ, ինչպես նաև դրանց միջև տեղի ունեցող իրադարձությունները։ Գիտակցություն տերմինը դժվար է որոշել, քանի որ նա օգտագործվում է որպես լայն սպեկտորի հասկացություն։ Գիտակցություն հասկացությունը ներառում է մտածողությունը, ընկալումը, երևակայությունը, ինքնագիտակցումը և այլն։ Տարբեր վիճակնեերում այն կարող է հանդես գալ որպես հոգեկան իրադրության տեսակ, և որպես ընկալման միջոց։ Այն կարող է նկարագրված լինել որպես «ես» տեսանկյուն։ Շատ գիտնականներ դիտարկում են գիտացությունը որպես ամենակարևոր երևույթ աշխարհում։ Մեկ այլ տեսանկյունից գիտնականները կարծում են, որ գիտակցություն տերմինը իրականում շատ անորոշ հասկացություն է։ Գիտակցությունը չի կարող լինել ոչ այլ ինչ, քան գիտակցական գործընթացներով օժտված էակների կյանքում կատարվող գործընթացներ։ (Մարքս, Էնգելս)։ Ըստ գերմանական գաղափարախոսության՝ գիտակցությունը աստիճան է, որն արտահայտում է անձի հոգեկան գործունեությունը, որը կապված է մի շարք այլ գործունեությունների հետ։ Ժամանակի ընթացքում փիլիսոփաների և գիտնականների մոտ հարց է առաջանում, թե որն է գիտակցություն տերմինի խնդիրը, որն է նրա շրջանակները, ըստ նրանց այս տերմին գիտահետազոտական փորձարկման ենթակա առարկա է հանդիսանում, ինչպես նա հոգեբանության, նեյրոկենսաբանության խնդիրը, որոնք զբաղվում են արհեստական բանականության ուսումնասիրություններով։ Գիտակցությունը որպես ընդունակություն պետք է կարողանալ տարբերել մտածողությունից, իսկ վերջինս հանդիսանում է գիտակցության «ենթամիավորը»։ Ամենապարզ գիտակցությունը սեփական զգայարանների և դրանց ամբողջականության զգացումն է։
Աղբյուրները
Прист С. Теории сознания / пер. с англ. А. Ф. Грязнова. — М. : Идея-Пресс: Дом интеллектуал. кн., 2000. — 287 с. Книгин А. Н. Философские проблемы сознания — Томск: Изд-во Томского ун-та, 1999. — 338 с.
Կատեգորիա:Հոգեբանական հասկացություններ Կատեգորիա:Խորքային հոգեբանություն
Ֆրեդի Պրինց Կրտսեր
Ֆրեդի Պրինց Կրտսեր (Freddie Prinze, Jr., ), ամերիկացի դերասան, պրոդյուսեր, սցենարիստ։
Կենսագրություն
Ամբողջական անունը՝ Ֆրեդի Ջեյմս Պրինց կրտսեր, ծնվել է 1976 թվականի մարտի 8-ին Լոս Անջելեսում (Կալիֆորնիա, ԱՄՆ)։ Նրա հայրը 70-ականներին հայտնի կոմիկ Ֆրեդի Պրինցն է (նա ինքն իրեն գնդակահարել է երկարատև դեպրեսիայի հետևանքով, երբ որդին մեկ տարեկան էլ դեռ չկար), մայրը՝ անշարժ գույքի գործակալ Քեթի Էլեն Կոխրենը ։ Ֆրեդին ունի իսպանական ծագում հոր կողմից։ Նա մեծացել է Ալբուկերկեում (նահանգ Նյու Մեքսիկո)` որպես կաթոլիկ ։ Մանուկ ժամանակ ամառը հաճախ անցկացրել է Պուերտո Ռիկոյում` իր հայրական տատիկի հետ ։ Այնտեղ նա իմացել է իսպանական մշակույթի մասին, ազատ տիրապետում է իսպաներենի և իտալերենի։ Ֆրեդին ավարտել է La Cueva High School Ալբուկերկեում և հետո տեղափոխվել է իր ծննդավայրը՝ Լոս Անջելես։
Կարիերա
Իր առաջին դերը Ֆրեդի Պրինց Կրտսերը խաղացել է 1995 թվականին «Մաթերսների ընտանիքը» սերիալում։ Վերջին տարիներին Պրինցն սկսել է նկարահանվել երիտասարդական ֆիլմերում, օրինակ՝ «Ես գիտեմ, թե ինչ էիք դուք անում անցյալ ամառ» և նրա շարունակությունը՝ «Ես դեռ գիտեմ, թե ինչ էիք դուք անում անցյալ ամառ»։ 1999 թվականին նկարահանվել է «Այդ ամենը նա է» ֆիլմում, որում կատարած դերը նրան համաշխարհային ճանաչում բերեց։
Հետագայում Ֆրեդի Պրինց Կրտսերը նկարահանվել է «Էսկադրիլիայի հրամանատար», «Միայն դու և ես», «Տղաներ և աղջիկներ», «Ամառային խաղեր» ֆիլմերում։ 2000 թվականին People ամսագիրը ճանաչել է Պրինցին աշխարհի 50 ամենագեղեցիկ մարդկանցից մեկը։
2002 թվականին Ֆրեդին խաղացել է Ֆրեդ Ջոնսին «Սքուբի Դու» ֆիլմում, իսկ 2004-ին՝ նրա շարունակությունում՝ «Սքուբի Դու 2. Հրեշները ազատության մեջ»։ Նա հրավիրված աստղ էր «Ընկերներ» հեռուստասերիալում։ 2005-2006 թվականներին խաղացել է գլխավոր դեր «Ֆրեդի» ֆիլմում ։ Հայտնի է նաև որպես ձայնային կրկնօրինակման դերասան։ Կրկնօրինակել է «Մոխրոտիկի նոր արկածները» և «Դելգո» մուլտֆիլմերի գլխավոր հերոսներին, ինչպես նաև «Mass Effect 3» խաղի հերոս Ջեյմս Վեգուին։ Կրկնօրինակել է «Dragon Age: Inquisition» խաղի հերոս Երկաթե Ցլին։
2019 թվականի մարտին Ֆրեդին խաղում էր Նենսի Դրյուի հոր` Կարսոն Դրյուի դերը «Նենսի Դրյու» հեռուստասերիալում, սակայն հետագայում փոխարինվեց Սքոթ Վուլֆով ։ Նա նաև կրկնօրինակել է Թիմին և Ջիմին «Քիմ` հինգ գումարած» «Քիմ` հինգ գումարած. ժամանակի պայքար» մուլտսերիալում։
Անձնական կյանք
Երեք տարի հանդիպել է դերասանուհի Կիմբերլի Մաքալլոյի հետ ։ 2002 թվականին Պրինց կրտսերը ամուսնացել է դերասանուհի Սառա Միշել Գելարի հետ։ Ամուսնության արարողությունը անցել է Պուերտո Վալյարտայում (Խալիսկո)։ Հետագայում Սառան իր անունը փոխեց՝ Սառա Միշել Պրինց ։ 2009 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ամուսինները ունեցան դուստր, ում անվանեցին Շառլոտա Գրեյս Պրինց (Charlotte Grace Prinze), իսկ 2012 թվականի սեպտեմբերին լույս աշխարհ եկավ նրանց որդին` Ռոքի Ջեյմս Պրինցը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարտի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:1976 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Գերմանիա
Գերմանիա (Deutschland), պաշտոնապես՝ Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն (Bundesrepublik Deutschland), պետություն Արևմտյան Եվրոպայում, որը Բալթիկ և Հյուսիսային ծովերից ձգվում է մինչև Ալպյան լեռներ և Բոդենի լիճ՝ հարավում հասնելով մինչև հյուսիսային Հռենոս։ Հյուսիսում սահմանակցում է Դանիային, արևելքում՝ Չեխիային և Լեհաստանին, հարավում՝ Ավստրիային և Շվեյցարիային, հարավում՝ Ֆրանսիային, իսկ Լյուքսեմբուրգին, Բելգիային և Նիդերլանդներին՝ արևմուտքում։
Դուդովկա (գյուղ, Զաչեպիլովի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Դուդովկա գյուղում բնակվում էր 93 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,53 կմ²։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 175,47 մարդ/կմ²։
Գերմանիա
Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունը բաժանված է 16 վարչատարածքային միավորների՝ երկրամասերի և ընդգրկում է ընդհանուր հաշվով շուրջ 357 386 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Ունենալով շուրջ 83 միլիոն բնակչություն՝ Գերմանիան համարվում է Եվրոպական միության (ԵՄ) ամենախիտ բնակեցված պետությունը։ Գերմանիան բավականին ապակենտրոնացված պետություն է․ թեպետ մայրաքաղաքն ու խոշորագույն քաղաքը Բեռլինն է, այնուամենայնիվ, Մայնի Ֆրանկֆուրտը հանդիսանում է երկրի ֆինանսական կենտրոնը և հենց այստեղ էլ գտնվում է դաշնության խոշորագույն օդանավակայանը։ Ամենաբնակեցված, արդյունաբերական խոշոր երկրամասը Ռուրն է, որի գլխավոր քաղաքներն են Դորտմունդն ու Էսսենը։ Բացի այդ, Գերմանիայի մյուս նշանավոր քաղաքներն են Համբուրգը, Մյունխենը, Քյոլնը, Շտուտգարտը, Դյուսելդորֆը, Լայպցիգը, Դրեզդենը, Բրեմենը, Հաննովերը, Գելզենկիրխենը և Նյուրնբերգը։
Դուդովկա (գյուղ, Զաչեպիլովի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1825 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գերմանիա
Գերմանիան Եվրոպայի ամենահարուստ պատմություն ունեցող պետություններից է։ Գերմանական ցեղերը եվրոպական հողերում հաստատվել են Ժողովուրդների մեծ գաղթի ժամանակահատվածում և Վերդենի դաշնագրի կնքումից հետո ձևավորել սեփական պետությունը։ 10-րդ դարում ստեղծվում է գերմանական ազգի Սրբազան Հռոմեական կայսրությունը, որը դառնում է տարածաշրջանի կարևորագույն ուժերից մեկը։ 15-րդ դարում հյուսիսգերմանական շրջաններում ձևավորվում է ռեֆորմացիայի շարժումը, որն ազդարարում է նոր շրջանի եվրոպական պատմության սկիզբը ։ Սրբազան Հռոմեական կայսրության փլուզումից հետո՝ 1815 թվականին ստեղծվում է Գերմանական համադաշնությունը, որը Պրուսիայի վարչապետ Օտտո ֆոն Բիսմարկի ջանքերով կենտրոնացված իշխանության ներքո միավորվում է 1871 թվականին։ 1918 թվականին Գերմանիան սանձազերծում է Առաջին համաշխարհային պատերազմը, որի ավարտին կրած պարտությունից հետո կայսերական կարգերը տապալվում են և հաստատվում է Վայմարյան հանրապետությունը։ Հաջորդ տասնամյակում Գերմանիայում իշխանության եկած նացիստները՝ ֆյուրեր Ադոլֆ Հիտլերի գլխավորությամբ, սկսում են նոր աշխարհամարտ, որտեղ սակայն կրում են պարտություն։ Արդյունքում՝ վերջիններս կորցնում են նվաճված բոլոր տարածքներն ու արևելյան Գերմանիան, որը սկսում է զարգանալ սոցիալիստական ուղով։ 1989 թվականին ԳՖՀ-ում տեղի է ունենում հեղափոխություն, որի արդյունքում կոմունիստական վարչակարգն արևելյան Գերմանիայում անկում է ապրում և երկրի երկու մասերը միավորվում են ։
Մերօրյա Գերմանիան դաշնային խորհրդարանական հանրապետություն (բունդեսհանրապետություն) է, որը կառավարվում է վարչապետի՝ կանցլերի կողմից։ Ունի «մեծ տերության» կարգավիճակ և համարվում է տնտեսական գերհսկա (ՀՆԱ-ի ցուցանիշով՝ չորրորդն աշխարհում, անվանական ՀՆԱ-ով՝ հինգերորդը)։ Արդյունաբերական և տեխնոլոգիական բազմաթիվ ոլորտներում համարվում է համաշխարհային առաջատար։ Որպես բնակչության բարձր կենսամակարդակ ունեցող զարգացած պետություն՝ Գերմանիան ապահովում է բացառիկ սոցիալական անվտանգություն, հանրային առողջապահություն, անվճար, որակյալ միջնակարգ և բուհական կրթություն: Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունը 1957 թվականից ի վեր հանդիսանում է Եվրոպական տնտեսական համագործակցության, իսկ 1993-ից՝ Եվրոպական միության համահիմնադիր անդամ, 1999 թվականից ի վեր՝ Շենգենյան գոտի։ Անդամակցում է նաև ՄԱԿ-ին, Հյուսիսատլանտյան դաշինքին (ՆԱՏՕ), «Մեծ յոթնյակին», Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպությանը
Անվան ստուգաբանություն
«Գերմանիա» բառն առաջացել է լատիներեն համարժեք («Germania») եզրույթից․ այդպես է անվանել Հռոմի կայսր Հուլիոս Կեսարը՝ անվանակոչելով Հռենոսի ավազանի արևելքում բնակվող ժողովուրդներին ։ Գերմաներեն «Դոյչլանդ» երկրանվանումը (թարգմանաբար՝ «գերմանական երկիր») առաջացել է հին վերին գերմաներեն «diutisc» («հայտնի») բառարմատից։
Այդ բառն առօրեական կիրառություն ուներ խոսակցական լատիներենում և ռոմանական լեզուներում։ Այն ծագել է պրոտո-գերմանական «þiudiskaz» բառից, որը ևս նշանակում է «հայտնի» ։
Պատմություն
«Մաուեր այն» հնագիտական բրածոյի (իրենից ներկայացնում է նախամարդու ստորին ծնոտ) հայտնաբերումը վկայում է այն մասին, որ հնագույն հումանոիդը մերօրյա Գերմանիայի տարածքը բնակեցրել է դեռևս 600 հազար տարի առաջ ։ 1994-1998 թվականների հետազոտությունների արդյունքում Շյոնինգերի տարածքից հայտնաբերվել է պալեոլիթյան ժամանակաշրջանի մարդու կողմից գործածված մի քանի նիզակներ ։
Դյուսելդորֆի շրջակայքում գտնվող Նեանդերթալի հովտում հայտնաբերվել է Պլեյստոցենի ժամանակաշրջանում բնակված և ներկայումս վերացած հումանոիդի առաջին բրածոն։ 40 հազար տարվա հնության «նեանդերթալյան գանգի» (նույն՝ «նեանդերթալ-1») շնորհիվ կատարվել է այս տեսակի մարդու առաջին վերակառուցումը։ Հնագույն մարդկանց մնացորդներ պահպանվել են նաև Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասում գտնվող Շվաբյան ալբ քարանձավում ։ Այնտեղ կատարված հետազոտությունների արդյունքում հայտնաբերվել է 42-հազարամյա թռչնի ոսկորներ, ինչպես նաև մամոնտի փղոսկրից կառուցված ֆլեյտա հիշեցնող հարմարանք (երբևէ հայտնաբերված ամենահին երաժշտական գործիքը) ։
Գերմանիայի տարածքից պեղված 40 հազար տարվա հնության մարդառյուծի արձանիկը անմրցունակ կերպով համարվում է երբևէ հայտնաբերված ամենավաղնջական արվեստի նմուշը ։
Գերմանների գաղթ և Ֆրանկական կայսրություն
Հին գերմանական ցեղերը՝ գերմանները, առաջացել են սկանդինավյան բրոնզե դարում կամ նախահռոմեական երկաթե դարաշրջանում։ Մ․թ․ա․ 1-ին դարում Սկանդինավյան թերակղզու և Գերմանիայի հյուսիսից նրանք տեղաշարժվել են հարավային, արևելյան և արևմտյան ուղղություններով՝ անմիջական կապեր ունենալով մեծ գաղթի արդյունքում կենտրոնական և արևմտյան Եվրոպայում հաստատված կելտերի, գալերի, ինչպես նաև իրանական, բալթյան և սլավոնական վաչկատուն ցեղերի հետ ։ Մ․թ․ա․ 27 թվականին իրենց «Օգոստոս» հռչակած Օկտավիանոս կայսրը՝ հռոմեական լեգեոնների գլուխն անցած ներխուժում է Գերմանիա և այն դարձնում Հռոմեական կայսրության պրովինցիա ։ 9 թվականին Գերմանիայի կուսակալ Քվինտիլիոս Վարոսը Տևտոբուրգյան անտառի ճակատամարտում ծանր պարտություն է կրում հին գերմանական քերուսկի ցեղի առաջնորդ Արմինիոսից։ Մեր թվարկության 100-ական թվականներին հռոմեացի պատմիչ Կոռնելիոս Տակիտոսը գրել է «գերմանացիների ծագման և Գերմանիայի տեղագրության մասին» երկը, համաձայն որի՝ նշյալ ժամանակահատվածում և նախորդիվ գերմանները հաստատվել են Հռենոսյան ավազանից մինչև Դանուբ ընկած տարածություններում՝ զբաղեցնելով ժամանակակից Գերմանիայի տարածքը։ Այնուամենայնիվ, հետագա արշավանքների արդյունքում Ավստրիան, Բադեն-Վյուրթեմբերգը, Բավարիան, Հեսսենը և արևմտյան Հռենոսը վերստին վերածվում են Հռոմեական կայսրության վարչական միավորների՝ պրովինցիաների ։ 3-րդ դարում ցեղային տեղաշարժերի արդյունքում ի հայտ են գալիս բազմաթիվ արևմտագերմանական ցեղեր և ցեղային միավորումներ, այդ թվում՝ ալեմանները, ֆրանկները, սաքսոնները, սիգամբրները, թյուբինգացիները, բավարացիները և ֆրիզները։ Շուրջ 260 թվականին, գերմանները ասպատակում են Հռոմեական կայսրության սահմանները ։ 284 թվականին Գայոս Դիոկղետիանոսը կայսրությունը բաժանում է երկու մասերի։ Հոների ներխուժումից հետո՝ 375 թվականին, սկսվում է կայսրության լճացման ժամանակաշրջանը, ինչի արդյունքում աշխարհակալության տարածքը տրոհվում է։ Շուտով գերմաններով բնակեցված որոշ տարածքներ ռազմակալվում են ֆրանկների կողմից և ներառվում Մերովինգյան թագավորության մեջ։ Ավելի ուշ, ֆրանկները զբաղեցնում են նաև Ավստրիան, Նեյստրիան և Աքվիտանիան՝ հիմնելով իրենց ընդարձակ թագավորությունը։ Գերմանիայի արևելյան շրջանները բնակեցվում են արևմտասլավոնական ցեղերի կողմից, ովքեր էլ այս տարածքներում հիմնադրում են իրենց իսկ անկախ պետականությունը՝ Օբոտրիտների համադաշնությունը ։ 8-րդ դարի վերջիներին Ֆրանկական թագավորությունում իշխող Մերովինգյան արքայատոհմը կտրուկ թուլանում է․ հարստության վերջին ներկայացուցիչները ձևականորեն կրում էին թագավորական տիտղոսները, սակայն վերահսկողության արեալների վրա ունեին չափազանց թույլ իշխանություն։ 768 թվականի Հռոմի ֆորումում Պիպին Կարճահասակը հռչակվում է արքա՝ հիմնադրելով Կարոլինգների արքայատոհմը։ Կարոլինգների տոհմանունը առաջնում է Պիպինի հաջորդ Կառլոսի անունից․ վերջինս 800 թվականին թագադրվում է արևելաֆրանկական պետության թագով և ի կատար ածում բազմաթիվ արկածախնդիր ծրագրեր։ Կառլոսի նվաճումների արդյունքում թագավորության տարածքը կրկնապատկվում է։ Նա իրեն համարում էր Հռոմեական կայսրության իրավահաջորդը և ձգտում էր վերականգնել կայսերական տիտղոսը։ Կառլոսի մահից հետո պետության տարածքը տրոհվում է։
Գերմանական ազգի Սրբազան Հռոմեական կայսրություն
800 թվականին «Մեծ» տիտղոսով անվանակոչված ֆրանկների մայորդոմ Կառլոսը թագադրվում է կայսերական թագով՝ հիմնադրելով Ֆրանկական կայսրությունը։ Սակայն, վերջինիս ստեղծած աշխարհակալությունը երկար կյանք չի ունենում և գոյատևում է շուրջ կես տասնամյակ։ 843 թվականին Վերդենում կնքվում է դաշնագիր, որով Ֆրանկական տիրակալությունը բաժանվում էր երեք անկախ թագավորությունների։ Վերդենի համաձայնագրով գերմանական (արևելաֆրանկական) հողերը բաժին էին ընկնում Լյուդովիկոս II Գերմանացուն։ Շուրջ հարյուր տարի անց՝ 962 թվականին, գերմանական տիրույթներում ստեղծվում է Սրբազան Հռոմեական կայսրությունը, որն ինքնին բացառում է արևելաֆրանկական տերության իրավահաջորդությունը և գործում որպես անկախ տարածաշրջանային ուժ ։ Ի սկզբանե Արևելյան Ֆրանկիա կոչվող տարածքը Հռենոսից ձգվում էր մինչև Էլբա գետը, Հյուսիսային ծովից մինչև Ալպյան լեռներ։ Օտտոն I-ը կարողանում է համախմբել Գերմանիայի տարածքում ձևավորված մանր ու միջին իշխանությունները՝ դքսությունները, և իր միավորիչ գործունեության շնորհիվ՝ օծվում Սրբազան Հռոմի կայսր։ 996 թվականին Գրեգորիոս V-ը դառնում է ազգությամբ գերմանացի առաջին Հռոմի պապը, ում ջանքերով էլ Սրբազան Հռոմեական կայսրության գահն անցնում է Օտտոն III-ին։ Նրա օրոք գերմանական բանակը ներխուժում է հյուսիսային Իտալիա և Բուրգունդիա՝ համակված լինելով «համաշխարհային կայսրությունը» վերստեղծելու ուտոպիական ձգտումով ։ 11-րդ դարի վերջին ավատատիրական հարաբերությունները սկսում են ընդգրկել ամբողջ Գերմանիան, ուժեղանում է քաղաքական ապակենտրոնացումը։ Օգտվելով դրանից՝ պապականությունը փորձում է այստեղ հաստատել իր քաղաքական տիրապետությունը, որն էլ իր հանգուցալուծումն է ստանում 1122 թվականի Վորմսի պակտով։ Սակայն կայսրերի և պապերի հակամարտությունն այդպես էլ չի ավարտվում։ Փոխարենը՝ Ֆրիդրիխ I Շիկամորուսը վերսկսում է իտալական արշավանքները, որոնք ավարտվում են բացառիկ հաղթությամբ։ Միևնույն ժամանակ գերմանական իշխանները խաչակրաց արշավանքների պատրվակով նվաճում են պոլաբյան սլավոնների, ինչպես նաև Էլբայից արևելք ընկած և Մերձբալթիկայում ապրող ժողովուրդների տիրույթները։
12-րդ դարում Սրբազան Հռոմեական կայսրությունում հաստատվում է Հոհենշտաուֆենների ժառանգական իշխանությունը։ Գերմանական ազդեցությունը տարածվում է դեպի հարավ և արևելք՝ հասնելով մինչև սլավոնական բնակատեղիներ։ Հանզայական միության առևտրային ուղիները, որոնք գլխավորապես անցնում էին գերմանական քաղաքների տարածքներով, կարևոր նշանակություն ունեին միջնադարյան Եվրոպայի տնտեսական կյանքում։ անզան ներդրել է արտաքին ինքնուրույն քաղաքականություն՝ ձեռք է բերել ամրոցներ, աձևավորել ասպետական օրդեններ, աջակցել օլիգարխիային։ Չնայած նրան, որ Սրբազան Հռոմեական կայսրության թագավորի ընտրության աշխարհիկ և եկեղեցական կանոնները լավ էին սահմանված, այնուամենայնիվ, շատ հաճախ առաջ էին գալիս մասնավոր անհամաձայնություններ։ Այդ իսկ պատճառով Կառլոս IV կայսրը 1356 թվականին ընդունում է այսպես կոչված «ոսկե բուլլան», որն ամրագրում է Սրբազան Հռոմեական կայսրությանչ որսհարյուրամյա գոյության ընթացքում ձևավորված հիմնական սահմանադրական հիմքերը։
14-րդ դարում Սրբազան Հռոմեական կայսրությունն ապրում է ժողովրդագրական ճգնաժամ, որը մեծապես պայմանավորված էր «սև մահվան»՝ ժանտախտի համաճարակի տարածման արդյունքում մահացությունների անասելի մեծ թվաքանակով (Եվրոպայի բնակչության 30-60 տոկոսը) ։