cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ավստրո-Հունգարիայի բաժանում
Այլընտրանքային առաջարկություններ
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ երկու կռվող կողմերն էլ կարծիք հայտնեցին Ավստրո-Հունգարիայի պահպանման մասին։ Նախատեսվել էր այն վերակազմավորել և նոր պետություն ստեղծել, որտեղ բոլոր ժողովուրդները կունենային հավասար իրավունքներ։ Այդ գաղափարը չհաջողվեց իրականություն դարձնել պատերազմի և կայսրությունում անհանդուրժողականության ալիքի պատճառով։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Ավստրո-Հունգարիայի՝ դաշնային պետության վերափոխման գաղափարը արտահայտեց նաև ԱՄՆ-ի նախագահ Վ.Վիլսոնը կոնգրեսին ուղղված իր առաջարկությամբ։ Նրա ծրագիրը համաշխարհային պատերազմի կարգավորման մասին էր, որը ուներ 14 կետ։ Այն ներառում էր Ավստրո-Հունգարական կայսրության ժողովուրդներինինքնավարության տրամադրումը ։ Բայց Ավստրո-Հունգարիայի լեհական տարածաշրջանները պետք է մտնեին լեհական պետության կազմի մեջ։ Հոկտեմբերի 18-ին Վ.Վիլսոնը հայտարարեց, որ «պետք չէ ֆեդերալիզմ խաղալ. կայսրության ժողովուրդները ցանկանում են ստանալ լիակատար անկախություն» ։
Հոկտեմբերի 16-ին Կարլ I կայսրը հրապարակեց հրովարտակ, որի մեջ ասվում էր Ավստրո-Հունգարիայի կայսրության՝ նքնուրույն պետությունների դաշնության վերափոխման մասին.
''Ավստրիան, իր ժողովուրդների ցանկության համաձայն, պետք է դառնա դաշնային պետություն... Ժովովուրդներին, որոնց ինքնորոշման հիման վրա կհիմնվի նոր կայսրություն, դիմում եմ ես. մասնակցեք այս մեծ գործին ազգային խորհուրդների միջոցով, որոնք պետք է ներկայացնեն ժողովուրդների շահերը իրար միջև հարաբերություններում և իմ կառավարությամբ։ Թող դուրս գա մեր հայրենիքը ռազմական փոթորկից որպես անկախ ժողովուրդների դաշինք:''
Ազգային խորհուրդները, որոնց ստեղծման կոչ էր անում միապետը, առաջացան, բայց նրանք զբաղվեցին ոչ թե Ավստրո-Հունգարիայի դաշնայնացմամբ, այլ սատարեցին իրենց ժողովուրդների անկախության գործընթացին, որն էլ վերջիվերջո, վերջնականապես փլուզեց մասնատված կայսրությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կայսրությունների փլուզումներ Կատեգորիա:Ավստրո-Հունգարիայի պատմություն Կատեգորիա:Սերբիայի պատմություն Կատեգորիա:Խորվաթիայի պատմություն Կատեգորիա:Սլովենիայի պատմություն Կատեգորիա:Ավստրիայի պատմություն Կատեգորիա:Հունգարիայի պատմություն Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ Կատեգորիա:Հարավսլավիայի պատմություն Կատեգորիա:Լեհաստանի պատմություն
Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի (Վոլչենսկի)
Կենսաստեղծ Երրորդություն տաճար (Սուրբ Երրորդություն եկեղեցի, Свято-Троицкий храм; Церковь Троицы Живоначальной), ուղղափառ եկեղեցի Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանի Վոլչենսկի գյուղում։ Ենթարկվում է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու Մոսկվայի պատրիարքարանի Դոնի Ռոստովի թեմին։ Սուրբ Երրորդություն քարե եկեղեցին կառուցվել է «պլաստուշկա» (пластушка) շինանյութից (տեղական բնական քար) և աղյուսից 1892 թվականին։ Այժմ վերականգնվում է։
Հասցեն՝ Ռոստովի մարզ, Կամենսկի շրջան, Վոլչենսկի խուտոր, Երիտասարդական փողոց, տուն 35։
Պատմություն
Սուրբ Երրորդություն տաճարը Վոլչենսկի գյուղում բացվել է 1892 թվականին։ Այն կառուցվել է անհավասարակողմ խաչի տեսքով՝ երկհարկանի զանգակատնով։ Նույն թվականին Սինոդի թույլտվությամբ տաճարի համար ստեղծվել է ինքնուրույն ծուխ։ Առաջին ծիսակատարությունը տաճարում տեղի է ունեցել Երրորդության տոնի օրը, այդ իսկ պատճառով տաճարն անվանվել է Սուրբ Երրորդություն։ 1894 թվականին տաճարին կից սկսել է գործել եկեղեցական-ծխական դպրոց, որը խորհրդային տարիներին դարձավ յոթնամյա դպրոց։
Եկեղեցին փակվել է 1938 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին կրկին բացվել է, 1961 թվականին՝ նորից փակվել։ Տաճարում հացահատկի պահեստ էր։
2008 թվականի սեպտեմբերի 3-ին տեղադրվել են տաճարի գմբեթի խաչերը, իսկ 2010 թվականին՝ զանգերը։ 2011 թվականի սեպտեմբերի 13-ին հայր Պավելն անցկացրել է տոնական պատարագ։
Այժմ վանքը վերականգնվում է ։ Ենթարկվում է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու Մոսկվայի պատրիարքարանի Դոնի Ռոստովի թեմին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի եկեղեցիներ Կատեգորիա:1892 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Դև Անանդ
Դև Անանդ (հինդի` देव आनन्द, իրական անունը` Դհարամ Դև Կունդան Լալ Փիշորիմալ Անանդ, ), հնդիկ դերասան, ռեժիսոր, պրոդյուսեր և գրող։ Պարգևատրվել է Հնդկաստանի քաղաքացիական, մեծությամբ երրորդ կառավարական Պադմա Բհուշան (2001 թ.) և հնդկական կինեմատոգրաֆի ամենաբարձրագույն՝ Դադասահեբ Փհալկեի անվան (2002 թ.) պարգևներով։ Արժանացել է Filmfare Awards մրցանակների՝ տղամարդու լավագույն դերի և կյանքում ունեցած ձեռքբերումների համար։ Հնդկական կինոյի ամենաակնառու ներկայացուցիչներից մեկն է։ Իր վաթսունամյա ստեղծագործական կյանքի ընթացքում ` որն սկսել է թատրոնից, նա նկարահանվել է 115 ֆիլմում, որոնցից 110-ում կատարել է գլխավոր դերերը։
Կենսագրություն
Դև Անանդը ծնվել է իրավաբանի ընտանիքում, որտեղ նրա հետ միասին մեծանում էին նաև երեք եղբայրները։ Նրա ավագ եղբայրներից Մանմոհան Անանդը փաստաբան էր, իսկ Չետան Անանդն ու Վիջայ Անանդը ռեժիսորներ։ Դև Անանդի կրտսեր քույրերից մեկի` Շիլ Կանտա Կապուրի որդին ռեժիսոր և դերասան Շեքհար Կապուրն է։
Սկզբնական շրջանում ուսումն առել է Հիմալայներում գտնվող վանական դպրոցներից մեկում, այնուհետև Լահորում։ Լահորում սովորելու տարիներին էլ նա ծանոթացել է կինոաշխարհի հետ։ 1943 թվականին երազանքներով տարված նա մեկնել է Բոմբեյ։ 1946 թվականին կայացել է նրա կինոդեբյուտը՝ «Մենք միայնակ ենք» ֆիլմում, իսկ 1948 թվականին նկարահանված «Vidya» կինոնկարում նրա խաղընկերուհին դերասանուհի Սուրայան էր։ Ցանկանալով հանդես գալ որպես ռեժիսոր և պրոդյուսեր, նա 1949 թվականին հիմնել է «Navketan Films» կինոընկերությունը։ Դև Անանդի առաջին ինքնուրույն ֆիլմը 1951 թվականին նկարահանված «Թշնամիներ» կինոնկարն էր, որտեղ գլխավոր դերակատարուհին Կալպանա Կարտիկն էր։
Դև Անանդի հետագա աշխատանքներից են «Ռևիզորը» (1950 թ.), «Գրպանահատը» (1956 թ.), «Ամարդիպ» (1958 թ.), «Սև շուկա» (1960 թ.), «Արժեքներ առևանգողը» (1967 թ.), «Պատերազմն ու սերը» (1970 թ.), «Իմ անունը Ջոնի է» (1970 թ.), «Իմ և քո երազանքները» (1971 թ.), «Քույր և եղբայր» (1971 թ.), «Սիրո որոնումներ» (1973 թ.), «Ազգային անվտանգություն» (1973 թ.), «Սիրո մեղեդին» (1974 թ.), «Հայացք երկնքից» (1980 թ.), «Որդեգիրը» (1984 թ.), «Կասկածյալը» (1989 թ.), «Գանգստերը» (1995 թ.) և այլ ֆիլմեր։
Հետաքրքիր է այն փաստը, որ ԽՍՀՄ-ում հանդիսատեսները ծանոթ չեն եղել Դև Անանդի աշխատանքներին՝ ոչ որպես դերասան, ոչ որպես ռեժիսոր, չնայած որ 1969 թվականի Մոսկովյան 6-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժյուրիի կազմում ընդգրկված էր նաև Դև Անանդը։ Դրա պատճառը ըստ Դև Անանդի այն էր, որ Սովէքսպորտֆիլմի չինովնիկները կտրականապես հրաժարվում էին գնել իր ֆիլմերը, քանի որ նա կտրականապես հրաժարվում էր նրանց կաշառք տալ։
Անձնական կյանքը
Դև Անանդը սիրավեպ է ունեցել դերասանուհի Սուրայայի հետ, սակայն կրոնական դրդապատճառներից ելնելով նրանք բաժանվել են (Սուրայան մուսուլմանուհի էր)։ 1957 թվականին Դև Անանդը ամուսնացել է դերասանուհի Կալպանա Կարտիկի հետ և ունեցել երկու զավակ՝ մեկ որդի և մեկ դուստր։ Որդին՝ Սունեյլ Անանդը ժամանակին նկարահանվել է իր հոր մի քանի ֆիլմերում։
Կյանքի վերջին տարիներին Դև Անանդը բնակվել է Լոնդոնում, որտեղ էլ 2011 թվականի դեկտեմբերի 3-ին մահացել է 88 տարեկանում։
Մասնակի ֆիլմագրությունը
Դերասան
Ռեժիսոր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասաններ Կատեգորիա:Հնդիկ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Հնդիկ կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պադմա Բհուշան շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հնդիկ պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հնդիկ գրողներ Կատեգորիա:Հնդիկ սցենարիստներ Կատեգորիա:Հնդիկ կինոդերասաններ
Ամբրեվիլ
Ամբրեվիլ (Embreville), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 584 մարդ, բնակչության խտությունը` 109.57 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.33 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ամյեն քաղաքից 60 կմ արևմուտք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 383 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 273-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 110։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,3 %։ 273 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 223 անձ (124 տղամարդ և 99 կին)։ Գործազուրկ են եղել 50 անձ (27 տղամարդ և 23 կին)։ 110 անաշխատունակներից 34-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 30-ը` թոշակառուներ, իսկ 46-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կուչուգան
Կուչուգան  (Кучуган), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տյատերա գետի ձախ ափին՝ 26 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ակրոմոնոգրամա
Տարբեր մշակույթներում
Կրկնության այդ երևույթը հանդիպում է բոլոր ժողովուրդների բոլոր ժամանակների պոեզիայում։ Բառակոմպոզիցիոն այս հնարանքը կրում է նաև անադիպլոսիս (αμαδιπλοσις - «կրկնապատկում») անվանումը։ Տարբեր գիտնականներ կրկնության այս տեսակը կոչում են տարբեր անվանում ներով. Մ. Աբեղյանը՝ պատասխան, Օսիպ Բրիկը՝ стык (στικος - «կցում»), Գեորգի Շենգելին՝ подхват («ձայնակցում»)։ Մ. Աբեղյանը կարծում է (Երկեր, հ. Գ, 1968, էջ 615-616), որ հայերը կրկնության այս տեսակը փոխառել են եբրայական կամ ասորական պոեզիայից (մինչև 10-րդ դ.)։
Տրուբադուրների պոեզիայում տողի կրկնությունը եղել է տան տեսակներից մեկը։ Նոր տան առաջին բանատողը պոետը կցել, կապել է նախորդ տան վերջին բանատողին կրկնության մեթոդով (կամ այսպես կոչված «կրկնության զավթումով»), նրա «բանալի բառի կամ արտահայտության» կրկնումով, ընդ որում՝ դրանք պիտի վերարտադրվեին կամ նույնական, կամ էլ շատ թե քիչ փոփոխված ձևով՝ դրվելով տողի սկզբում, մեջտեղում կամ վերջում։ Հենց այդպես են կցված «Ալբիգոյան խաչակրաց արշավանքների մասին երգ»–ի 2-րդ և 3-րդ մասերի տները, երբ առաջին մասում կիրառվել է ուրիշ կանոն՝ հանգի կրկնություն («coblas capcaudadas»), համաձայն որի՝ նոր տան սկզբում պիտի կրկնվեր միայն նախորդող վերջին բանատողի հանգը։ Նախկին գլխի վերջին բառերի «զավթումը» և դրանց կրկնությանը հաջորդի սկզբում օգտագործել է Մ. Բուլգակովը «Վարպետը և Մարգարիտան» վեպում։ Առաջին գլխի ավարտը. ''«Ամեն ինչ պարզ է. սպիտակ թիկնոցի մեջ....», կրկնվում է երկրորդ գլխի սկզբում, տասնհինգերորդ գլխի ավարտը՝ «Արևն արդեն մայր մտավ լերկ լեռան հետևում...»'' կրկնվում է տասնվեցերորդ գլխի սկզբում։
Հայկական պոեզիայում
Ակրոմոնոգրամայի (եզրամիացագրի) կիրառման պոետիկան չափազանց հարուստ է Գր. Նարեկացու և նրա գրական հետևորդների մոտ։ Ակրոմոնոգրամայով են կառուցված Գր. Նարեկացու «Տաղ քառասնաւրեայ գալստեան Տեառն, ի Գրիգոր Նարեկացւոյ», «Տաղ Գրիգոր Նարեկացւոյ, ի յարութիւն Ղազարու», «Տաղ գալստեան Տեառն առ Ղազար, ի Գրիգոր Նարեկացւոյ», «Տաղ ի յարութիւն Ղազարու, Գրիգորի Նարեկացւոյ ասացեալ», «Տաղ յարութեան Նարեկայ ոգեալ», «Տաղ սուրբ Խաչին, ի Գրիգորէ Նարեկացւոյ», «Տաղ Համբարձմանն Քրիստոսի Աստուծոյ, Գրիգորի Նարեկացւոյ ասացեալ» քերթվածքները, Հովհ. Թումանյանի «Քանի ձեռից եմ վառվել» քառյակը, Ե. Չարենցի «Ես իմ անուշ Հայաստանի...» բանաստեղծության առաջին և երկրորդ տները, Պ. Սևակի «Գովերգում եմ» բանաստեղծությունը և այլն։
Դվինի եկեղեցական ժողով (609-610)
Դվինի եկեղեցական ժողով 609 կամ 610 թվականին, Մարզպանական Հայաստանի մայրաքաղաք Դվինում ապագա կաթողիկոս Աբրահամ Ա Աղբաթանեցու և իշխան Սմբատ Բագրատունու օրոք, հոգևորական և աշխարհական անձանց մասնակցությամբ։ Աբրահամ Ա Աղբաթանեցու օրոք Վրաց եկեղեցին բաժանվել է Հայ եկեղեցուց(614 թվական)։ Բաժանումն առիթ է տվել բազմաթիվ գրագրությունների՝ Հայոց կաթողիկոսների և Վրաց Կյուրիոն կաթողիկոսի ու եպիսկոպոսների միջև։ Վրաց եկեղեցու նկատմամբ վերաբերմունքը ճշտելու նպատակով էլ գումարվել է Դվինի Գ ժողովը։ Քննվել է Վրաց կաթողիկոսի քաղկեդոնական լինելու խնդիրը, և ընդհանուր վճռով բոլոր վրացիները համարվել են քաղկեդոնականներ՝ իրենց Կյուրիոն կաթողիկոսին հետևողներ և դավանակից հայերից բաժանվածներ։
Աբրահամ Ա Աղբաթանեցին ժողովի որոշումից հետո մի «Շրջագայական թուղթ» է գրել՝ ուղղված ժողովրդին, որով հայտնել է գործի եղելությունը, նզովել Կյուրիոն կաթողիկոսին, նրա համախոհներին, պատվիրել խզել բոլոր հարաբերությունները վրացիների հետ, նրանց եկեղեցին չգնալ։ Դվինի Գ ժողովը եկեղեցական կանոններ չի սահմանել, միայն զրկել է վրացիներին հայոց հաղորդությունից։ Ժողովը որոշում է ընդունել Հայոց, Աղվանից, Սյունյաց աթոռների աստիճանների մասին և սահմանել 9 դասերի կարգը։ Հայ եկեղեցու գահակալը հռչակվել է պատրիարք, Աղվանից եկեղեցունը՝ արքեպիսկոպոս, Սյունյացը՝ մետրոպոլիտ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայոց եկեղեցական ժողովներ Կատեգորիա:Հայկական մարզպանություն Կատեգորիա:7-րդ դար
Հարրի Փոթեր (կերպար)
Հարրի Ջեյմս Փոթեր (Harry James Potter), հորինված գործող անձ, բրիտանացի գրող Ջոան Ռոուլինգի վեպի գլխավոր հերոս։ Վեպի շարքում հայտնի է որպես հմայող, որը կրկնակի հաղթանակ է տարել Սև կախարդ՝ Վոլդեմորի նկատմամբ։ Գործող անձը ձեռք է բերել հանրաճանաչություն ամբողջ աշխարհում ։
Մոգական պաշտպանությունը
Հարրի Փոթերը կախարդական պաշտպանության ներքո էր գտնվում մոր ինքնազոհության շնորհիվ։ Պաշտպանությունը գործում էր այն ժամանակից, երբ մայրը զոհաբերել էր իրեն, որպեսզի փրկի Հարրիին և ուժի մեջ էր մինչև նրա մորաքրոջ տանը գտնվելու ավարտը։ Եթե Հարրին մնար ապրեր այդ տանը, ապա պաշտպանությունը կգործեր մինչև նրա տասնյոթ տարին լրանալը։
Հորքրուքս
Վոլդեմորի երկրորդ հարվածը կատարվել էր Արգելված Անտառում, Հոգվարթսի համար Ճակատամարտում։ Դա բերել էր նրան, որ Սև Լորդի հոգու մի մասը այլևս հորքրուքս չէր հանդիսանում։
Այլ ունակություները և հատկություններ
Հարրի Փոթերը տիրապետում էր մեծ ունակություներին Սև Արվեստներից Պաշտպանության ոլորտում։ Արդեն իսկ երրորդ կուրսում նա սովորել էր կանչել պատրոնուսը։ Հարրի Փոթերը գերազանց խաղացում էր քվիդիչ։ Արդեն առաջին կուրսում նա խաղում էր իր իսկ ֆակուլտետի համար որպես որսկան, դառնալով ամենաերիտասարդ որսկան վերջին 100 տարվա ընթացքում։ Ընդհանուր թվով նա բռնել էր 7 սնիչ 9-ից, բերելով իր թիմին հաղթանակներ։ Նրա թռիչքի հատկությունները ցախավելի վրա պետք են եկել ոչ միայն քվիդիչում. առաջին գրքում Հարրին բռնել էր թռչուն-բանալին, չորրորդում հաղթել էր վիշապին Երեք Հմայողների Մրցախաղի ընթացքում, յոթերորդ գրքում փրկել էր Դրակո Մալֆոյին Դժողքային Հրից։ Ըստ Ալբուս Դամբլդորի՝ Հարրի Փոթերը մարդ է, ով լիովին զերծ է եսասիրությունից։
Փիլիսոփայական Քարը
Առաջին կուրսում Հարրին և Ռոնը ընկերանում են Հերմայոնի Գրեյնջերի հետ։ Հմայաթուրմերի պրոֆեսոր՝ Սևերուս Սնեյփը ատեց Հարրիին նրա հոր հետ բարդ հարաբերություների պատճառով։ Առաջին կուրսում Հարրին չգիտեր ատելության բուն պատճառը։ Հարրիի մոտ հայտնաբերվեց մեծ տաղանդ ցախավելով թռիչքների հանդեպ։ Նա ընդունվել էր Գրիֆինդորի քվիդիչի խումբ, որպես որսկան, դառնալով ամենաերիտասարդ որսկանը վերջին 100 տարվա ընթացքում։ Հետագայում Հարրին դառնում է լավագույն քվիդիչ խաղացողներից մեկը։ Առաջին խաղերի ընթացքում ցախավելը սկսել էր Հարրիին ցած նետել Մութ արվեստներից պաշտպանութան ուսուցչի՝ պրոֆեսոր Քվիրելի հմայությունից, որը ծառայում էր Վոլդեմորին։ Սնեյփը պաշտպանում էր Հարրիին իր մոգությամբ։ Ի շնորհիվ Հերմայոնիի՝ հրին տալով Սնեյփի պատմուճանը այդպիսիով շեղելով Քվիրելին, զցախավելը դադարեցրել էր ցած նետել Հարրիին։ Այդպես ավարտվեց Հարրիի անհաջող սպանության երկրորդ փորձը։ Երրորդ այդպիսի փորձը պատահեց այն բանից հետո, երբ Հարրին իր ընկերների օգնությամբ գտավ մի սենյակ, որտեղ գտնվում էր փիլիսոփայական քարը։ Պարզվեց, որ Քվիրելը՝ ում մեջ մտել էր Վոլդեմորը, ուզում էր այն գողանալ։ Գողության նպատակն՝ Վոլդեմորի վերծնունդն էր։ Հարրին կարողացավ խանգարել Քվիրելին գողանալ քարը և՝ ի շնորհիվ մոգական պաշտպանությանը, դիմանալ Քվիրելի դեմ մարտում մինչև Ալբուս Դամբլդորի գալը, որն էլ փրկել էր Հարրիին։ Գափափի հայելու օգնությամբ ստացավ փիլիսոփայական քարը, ինչը հետո ոչնչացվել էր։ Քվիրելը մահացել էր, Վոլդեմորը չէր կարողացել վերածնվել։ Այդպիսով անհաջողությամբ պսակվեց նաև երրորդ մահվան փորձը ի դեմ Հարրի Փոթերի։ Ի շնորհիվ Ալբուս Դամբլդորի, որը հատկացրել էր Ռոնին, Հերմայոնիին, Նևիլին և Հարրիին հավելյալ 170 միավոր տարվա վերջում, Գրիֆինդորը հաղթել էր Հոսքային գավաթը։
Գաղտնի Սենյակը
Ուստարվա սկզբից ի վեր Հոգվորթսում սկսվեցին հոսպիտալ ընկնել Հոգվորթսի մագլածին աշակերտները՝ փայտացած տեսքով։ Իսկ նրանց մարմիների մոտ հայտնվում էին գրություներ առ այն, որ Գաղտնի Սենյակը Հոգվորթսում կրկին բաց է։ Քանզի առաջին զոհին՝ միստր Ֆիլչի կատվին Հարրին էր հայտնաբերել, ուսանողները սկսեցին կասկածել նրան այդ հարձակման մեջ։ Տարվա կեսին Հոգվորթսի ուսանողները և դասախոսները, այդ թվում նաև Հարրին, իմանում են այն մասին, որ նա՝ Հարրին, օձախոս է։ Մի քանի ամիսների ընթացքում Հարրին դարձել էր ատելության և վախի առարկա՝ կարծելով, որ նա Սալազար Սլիդերինի ժառանգորդն է։ Ըստ Հոգվորթսի լեգենդի, հենց Սլիդերինն էր ստեղծել Գաղտնի Սենյակը և թաքցրել այնտեղ մի հրեշ, որը պետք է սպաներ բոլոր մագլածիններին և կիսարյուններին (հմայողներ, որոնց ծնողները երկկողմանի կամ միակողմանի հմայող չէն)։ Միայն Հերմայոնի Գրեյնջերի հոսպիտալացումը արդարացնում է Հարրիին բոլորի աչքերում։ Ուստարվա ընթացքում Հարրին, Ռոնը և Հերմայոնին հետաքննություն էին կազմակերպել, որպեսզի պարզեն Հոգվորթսի բնակիչների հետ կատարվածը։ Ջինի Ուիզլիի անհետացումից հետո Հարրին և Ռոնը կարողացան պարզել, որ պատճառն բասիլիսկն է՝ Գաղտնի Սենյակի այն հրեշավոր արարածը, ով սպանում է յուրաքանչյուրին լոկ մի հայացքով։ Հարրին, Ռոնի օգնությամբ, հասնում է Գաղտնի Սենյակը, որտեղ հանդիպում է Թոմ Ռեդլին՝ պարզելով նրա ինքնությունը։ Հարրին կարողանում է սպանել բասիլիսկին Գրիֆինդորի թրով, հետո նույն բասիլիսկի ժանիքով թափանց ծակում է օրագիրը, ինչից սկսում է հոսել թանաք, այնուհետև Թոմ Ռեդլը անհետանում է։ Ռեդլի չքացումից հետո, Հարրին վերցնում է Ջինի Ուիզլիին իր հետ և դուրս բերում Գաղտնի Սենյակից։ Ուստարվա ավարտին Հարրին ապացուցում է Հագրիդի անմեղությունը, առ այն, որ նա կապ չունի Տրտում Մըրթլի մահվան մեջ ( միակ աշակերտուհին, ով մահացել էր դպրոցում, տեսնելով բասիլիսկին), քողազերծում է Լուցիուս Մալֆոին, ով գցել էր Թոմ Ռեդլի օրագիրն Ջինի Ուիզլիի կաթսայի մեջ և փրկում է Դոբիին՝ Լուցիուս Մալֆոի տնային էլֆին բռնակալ տիրոջից։ Դոբին դարձավ ազատ էլֆ և խոսք տվեց կատարել Հարրիի խնդրանքները։
Ազկաբանի Բանտարկյալը
Երրորդ կուրսում Հարրին առաջին անգամ իմացավ դեմենտորների մասին և մեկին հանդիպեց։ Դեմենտորը, ով ստուգում էր գնացքը, հարձակվել էր Հարրիի վրա, ինչի պատճառով Հարրին կորցրել էր գիտակցությունը, բայց նրան պաշտպանությանն էր հասել Ռիմուս Լյուփինը։ Միստր Ուիզլիից Հարրին իմանում է, որ Սիրիուս Բլեքը՝ վտանգավոր հանցագործ, փախել էր Ազկաբանից, որպեսզի սպանի Հարրիին և ավարտին հասցնի իր տիրոջ գործը։ Ի շնորհիվ Լյուփինի, տարվա ավարտին Հարրին սովորում է կանչել պատրոնուս ( Հարրիի մոտ այն եղջերուի (եղնի) տեսք ուներ)։ Հետագայում Հարրին հանդիպում է Սիրիուս Բլեքին և իմանում է, որ նրան զրպարտել են՝ մեղադրել և ուղարկել են Ազկաբան անարդարացիորեն։ Հարրին չկարողացավ ապացուցել Սիրիուսի անմեղությունը. Փիթեր Փեթիգրյուն՝ իրական հանցագործ, ով այդ ամբողջ ժամանակ առնետի տեսք էր ընդունել և Ռոնի առնետ էր ձևանում, փախուստի էր դիմել։ Բլեքը ստիպված պետք է թաքնվեր։ Թույլ չտալով Սիրիուսին միանգամից սպանել Փիթերին, Հարրին փրկում է վերջինիս կյանքը։ Հարրին հարձակման է ենթարկվում դեմենտորների կողմից, սակայն փրկվել էր ինքն իր կողմից՝ վերադառնալիս ավելի ուշ անցյալից։ Հետագայում Բլեքը դառնում է Հարրիի ընկեր և՝ ինչքան դա հնարավոր է, կատարում է կնքահոր պարտականությունները։
Փյունիկի Միաբանությունը
Ամառը Հարրին և Դադլին հարձակման են ենթարկվում դեմենտորների կողմից։ Հարրիի Պատրոնուսը փրկում է իրեն և մորաքրոջ տղային։ Նրան մեղադրեցին մոգության անօրինական օգտագործման մեջ։ Ի շնորհիվ Դամբլդորի պաշտպանությանը դատարանում, Հարրին անմեղ է ճանաչվում։
Կարոս խաչ
«Կարոս խաչ» վիպական երգը հայ բանահյուսության հրատարակված ժառանգության մեջ հայտնի է մի քանի տարբերակներով։ Վիպերգի որոշ տարբերակները տարածված են եղել Մշո ազգագրական շրջանում, մի մասն էլ՝ Մոկքում և Վասպուրականում։ Մինչև այժմ այլ ազգագրական շրջաններից վիպերգի տարբերակներ չեն գրառվել։ Ուստի, եղած տվյալներով, կարելի է ենթադրել, որ «Կարոս խաչը» տարածված է եղել արևմտահայ ազգագրական շրջաններում, ավելի որոշակի՝ Վանա լճի շրջակա գավառներում։ Տարբերակներից մեկը գրառող Գ. Շերենցն անգամ վկայում Է, որ «Կարոս խաչի դեպքերը պատահում են Մոկաց երկրում, քյուրդ ամիրապետների ժամանակ», հավանաբար XIV— XVI դդ.։
Հարրի Փոթեր (կերպար)
Մահվան Պարգևները
Հարրի Փոթերը անց կացրեց վերջին ամիսը մորաքրոջ և քեռիի տանը։ Մոգական պաշտպանությունը՝ ստացված շնորհիվ մոր ինքնազոհաբերմանը, պաշտպանում էր նրան մինչև չափահաս դառնալը։ Մինչև Հարրիի տեղափոխումը ապահով վայր, կազմակերպվել էր օպերացիա «Յոթ Փոթերներ»։ Տեղափոխման ժամանակ Հարրին հարձակման է ենթարկվում Վոլան դե Մորտի և Մահը Լափողների կողմից, սակայն ի շնորհիվ Հարրիի կախարդական փայտիկի, որը ինքնիւրույն էր ճանաչել թշնամուն և հակազդել նրան, Հարրին կարողացավ հասնել իր նպատակին՝ Ուիզլիների տանը։ Այդպես ավարտվեց Հարրիի դեմ կատարված յոթերորդ մահվան փորձը։ Այդ օպերացիայի ժամանակ մահանում է Ալաստոր Մուդին և Հարրիի բուն՝ Հեդվիգը։ Դամբլդորի ժառանգությունից Հարրիին հասնում է սնիթչը, որը նա բռնել էր առաջին քվիդիչ խաղի ընթացքում։ Հարրին տոնեց իր 17-ամյակը և՝ դառնալով չափահաս, նա ստանում է իրավունք ինքնուրույն հմայել։ Հետագայում, վեպի մեծ մասում (Հարրի Փոթերը և Մահվան պարգևները), Հարրին ընկերների հետ միասին՝ գուշակելով հանելուկներ և այցելելով տարբեր վայրեր, գտնում էր հորքրուքսներ և ոչնչացնում էր դրանք։ Հերթական հորքրուքսը (Ռավենա Ռավենքլոուի դիադեման), որը գտնվում էր Հոգվարթսում։ Հարրին, Ռոնը և Հերմիոնան հասնում են այդտեղ, ապա՝ գտնելով հորքրուքսը, ոչնչացնում են այն։ Իրենց կարծիքով, մնացել էր միայն մի հատ հորքրուքս՝ Նագինին։ Հոգվարթսի համար մղված մարտում, Հարրին հասնում է մինչ Ճճացող Խուղը, որտեղ և գտնվում էր Վոլան դե Մորտը օձի հետ։ Այդտեղ նա ներկա եղավ Սևերուս Սնեյփի մահին, որը մահանալիս, հասցնում է փոխանցել Հարրիին իր հիշողությունները։ Հիշողություններից Հարրին իմանում է, որ ևս մի հորքրուքսը հենց նա է։ Հարրին որոշում է՝ փոխանցելով Նևիլին պարտականություն սպանել օձին, գնալ Վոլան դե Մորտի մոտ, որպիսզի սպանվի։ Հարրին հասնում է Վոլան դե Մորտի մոտ և նա հարձակվում է նրա վրա Ավադա Կեդավրա մահաբեր կախարդանքով։ Զարթնելով մի անհայտ վայրում, որը թված նրան շատ նման «Քինգ Քրոս» կայարանին, Հարրին հանդիպում է Դամբլդորին։ Խոսելով նրա հետ, նա հասկանում է, որ զոհաբերելով իրեն, նա ճիշտ է վարվել և Վոլան դե Մորտի հոգին՝ բանտարկված իր մեջ որպես հորքրուքս, վերջապես ոչնչանում է։ Փոթերը կարողանում է վերադառնալ կյանքին։ Նրա «դին» բերվել էր Հոգվարթս, հետագայում՝ հանգամանքների բերումով (որի ընթացքում Նևիլը սպանում է Նագինի օձին), Հարրին հանդիպում է Վոլան դե Մորտին դեմ առ դեմ Մեծ Դահլիճում։ Կարճ եկրխոսությունից հետո Հարրին և Վոլան դե Մորտը մարտնչում են. Վոլան դե Մորտը օգտագործում է Ավադա Կեդավրա կախարդանքը, իսկ Հարրին՝ Էքսպելիարմուսը։ Ի շնորհիվ Թանթրվենու Փայտիկի, որը Վոլան դե Մորտի մոտն էր, սակայն զգալով և իմանալով, որ իր իսկական տերն է Հարրին, երկու կախարդանքներն էլ անդրադառնում են Վոլան դե Մորտի վրա։ Այսպիսով, Սև Լորդ՝ Վոլան դե Մորտը պարտվում է։
Հետագա ճակատագիրը
Հաղթանակից հետո Հարրին ամուսնանում է Ջինի Ուիզլիի հետ։ Նրանք ունենում են երեք զավակ՝ Ջեյմս Սիրիուս Փոթեր (կոչվել է ի պատիվ Հարրիի հորը՝ Ջեյմս Փոթերի և քավորի՝ Սիրիուս Բլեքի), Ալբուս Սևերուս Փոթեր (կոչվել է ի պատիվ Հոգվարթսի երկու տնօրեների՝ Ալբուս Դամբլդորի և Սևերուս Սնեյփի), կրտսերը — Լիլի Լունա Փոթեր (կոչվել է ի պատիվ Հարրիի մորը՝ Լիլի Փոթերի և ընտանիքի բարեկամի՝ Լունա Լավգուդի)։ Հարրին Թեդի Լյուպինի քավորն է դառնում (Նիմֆադորա Թոմկսի և Րիմուս Լյուպինի որդի), ում հետ նա գերազանց հարաբերություների մեջ է գտնվում. Թեդին գրեթե Հարրի Փոթերի ընտանիքի անդամ է։ Գլխավորում է խավարամարտիկներին։ Նաև Հարրին հասնում է նրան, որ պրոֆեսոր Սնեյփի դիմանկարը կախվի տնօրենների աշխատասենյակում։
Նախատիպը
Հարրիի կերպարը մեծ մասամբ հավաքական է։ Նրա տեսքը Ռոուլինգը մասամբ վերցրել է իր հին ընկերոջից՝ Յան Փոթերից (Ian Potter), ում հետ խաղում էր մանկության ժամանակ, 2-7 տարեկան հասակում, երբ ապրել էր Ուինթերբուռնում։ Ինչպես և Հարրին, Յանը մանուկ ժամանակ կրում էր կլոր ակնոցներ։ Մամուլի կարծիքով, հենց Յանիի ազգանունն էր օգտագործել Ռոուլինգը, որը նրան շատ էր դուր գալիս, քանի որ իր սեփական ազգանունը, նա, ինչ-որ պատճառներով, չէր սիրում։ Գրքի լույս տեսնելուց հետո, Յանիի մայրը՝ Ռուբին, որը իրենց (Ջոանայի և Յանի) մանուկ ժամանակից ի վեր սերտ կապերի մեջ էր Ջոանայի մայրիկի հետ, նամակ է գրում Ջոանային, ցանկանալով ստեղծագործական հաջողություններ։ Պատասխան նամակում Ջոանան շնորհակալություն է հայտնում Ռուբին՝ վստահեցնելով, որ նախատիպը Յանը չէր։ Չնայած ինքն Ռոուլինգը, չէր բացառում այն, որ հենց Յան Փոթերի ազգանունն է տվել իր վեպի հերոսին։ Շոն Շմիթը՝ գրելով 2002 թվին գրողի կենսագրությունը, կարծիք է առաջ քաշում, որ Ջոանան կարող էր օգտագործել գրող՝ Դենիս Փոթերի ազգանունը, որը ապրել էր Դինյան Անտառում, որտեղ և Ռոուլինգի ընտանիքը տեղափոխվել էր 1974 թվականին ։
Կարոս խաչ
Վիպերգի բովանդակությունը հետևյալն է. հոտաղները (ըստ որոշ տարբերակների՝ խոտըղքեր, այսինքն խոտհարքերը) դաշտում բողե (կամ պողե, բույսից) խաչ են շինում, երկրպագում այն։ Խաչն օժտվում է գերբնական շնորհքով, թռչում գնում կարոսի (քարաուզ, նեխուր) ածուի մեջ, որից էլ ստանում է իր վիպական անունը։ Խաչը գիշերը լույս է տալիս կարոսի ածուին, ցերեկը հով է անում նրա վրա։ Լուրը հասնում է գյուղի իշխանին, որը ժողովրդի գլուխն անցած, օրհնելով գալիս է դեպի Կարոս խաչը։ Խաչը թռչում է "մեծ քահանայի" գիրկը։ Նա էլ օրհնելով ու մեծ թափորով խաչը տանում, դնում է տաճարի մեջ։ Այս անգամ խաչը գիշերը լույս է տալիս տաճարին, ցերեկը հով անում նրա վրա։ Գյուղի գզիրը լուր է տանում Քուրդ Պարոնին (այլ տարբերակով՝ պարսիկ խանին), թե Հայոց ազգին մի հրաշագործ խաչ է հայտնվել, որը վայել չէ հայոց ազգին, այլ վայել է Պարոնի դիվանին ու բերդին։ Քուրդ Պարոնը համոզվում է և երկու մարդ է ուղարկում՝ խաչը եկեղեցուց հափշտակելու, սակայն խաչը կատաղեցնում է նրանց։ Քուրդ Պարոնը զորք է ուղարկում Կարոս խաչի դեմ, բայց զինվորները սկսում են իրար կոտորել։ Ըստ տարբերակներից մեկի՝ Պարոնի ուղարկած մարդը՝ Ալին, խաչը խլում է հայերից, բերում Քուրդ Պարոնին։ Սակայն դրանից հետո բերողը, Պարոնը, նրա օրորոցի երեխան, կինը և գզիրը կատաղում են։ Քուրդ Պարոնը զղջում է և 40 լծկան գոմեշ, 40 անծին երինջ, 40 անծին ոչխար, 40 գյուգյում (պղնձե աման) ոսկի մատաղ է խոստանում Կարոս Խաչին։ Վիպերգի մի քանի տարբերակներում Կարոս խաչը մատաղը չի ընդունում, և Քուրդ Պարոնն ընդմիշտ մնում է պատուհասված։ Տարբերակներից երկուսում էլ մատաղն ընդունվում է։ Ուրեմն, Քուրդ Պարոնն իր մատաղի զորությամբ փրկվում է պատուհասից, պատժվում է միայն դավաճան հայ գզիրը։ Մանուկ Աբեղյանն արդեն դիտել էր, որ «Կարոս խաչ» վիպերգը ծագել և զարգացել է միմյանցից անկախ մասերի հարակցումով։ Նա նաև ապացուցել է, որ վիպերգի առաջին մասը, իբրև «անկախ կրոնական զրույց», ավանդվել է տակավին XIII դ.՝ Ստեփանոս Օրբելյանի «Պատմութիւն նահանգին Սիսական» գրքում։ Նա ամբողջությամբ բերում է այդ կրոնական զրույցը, որ պատմվել է Սիսականի սրբավայրերից մեկի՝ Կնեվանքի մասին։
Հարրի Փոթեր (կերպար)
Մշակույթի վրա թողած ազդեցությունը
2002 թվականին Consumer Electronics Show ցուցահանդեսի բացման ընթացքում Բիլ Գեյթսը ելույթի ժամանակ ցուցադրվել էր տեսահոլովակ, որտեղ Մայքրոսոֆթ կորպորացիայի տնօրենն էր Հարրի Փոթերը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դամբլդորի խումբ Կատեգորիա:Փյունիկի օրդեն Կատեգորիա:Գրիֆինդոր Հարրի Փոթեր Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գրական հերոսներ Կատեգորիա:Հարրի Փոթերի կերպարներ Կատեգորիա:Մանկական գրականության կերպարներ
Կարոս խաչ
«Ապա Կնէվանք, ղորմէ ասեն՝ Մանկունք անդէորդք արածէին ջոլիրս եզանց, և սկսան խաղալ, կտրեալ կնիւն (փափուկ եղեգ) մի և արարին խաչ և եդին ի վերայ քարի մի և սկսան երկրպագել և ասել «զոր ինչ երէցն ասէ և ընթեռնու, այն ի վերայ քո եղիցի, և յայսց եզանցս այս երեքս քեզ մատաղ եղիցի»։ Եւ զոր նոքա ընդ խաղս արկին՝ Հոգին Աստուած իջեալ տնօրինէր նոյնպէս։ Ապա ի ժամ երեկոյին սկսան գնալ, և թէպետ ջանացին՝ զայն նուիրեալ մատաղսն ոչ կարացին յարուցանել ի տեղւոյն, գնացին և ազդ արարին տէրանցն. և նոքա եկեալ ոչ կարացին շարժել, և հարցեալ զպատճառն ի մանկանց՝ խոստովանեցին զուղիղն։ Կոչեալ այնուհետև քահանայս՝ օրհնեցին զխաչն և զենին զեզինսն և պատուեցին զտեղի կնիւնին։ Ազդ լինէր այս իշխանացն Սիւնեաց, և գային ի տեսութիւն, և հրամայեցին շինել եկեղեցի ի տեղւոջն, և սահմանեցին գնա տուն կրօնաւորաց, բայց զտեղին կնիւնին թողին ի մեջ եկեղեցւոյն փոս մի դուզնաքեայ, և մինչ յաւեր տեղւոյն ձեթ բղխէր ի փոսոյն այնքան՝ զի օտար ձիթոյ ոչ կարօտանային, այլ եկեղեցւոյն կանթեղունքըն նովաւ կերակրիւր. և դեռ ևս կայ եկեղեցին և տեղի կնիւնին, և խաչ ևս, որք վկայեն անսուտ գոլ»։
Մանուկ Աբեղյանն իրավացիորեն գտնում է, որ վիպերգի առաջին մասը նույնն է, «ինչ որ Ատեփանոս Օրբելյանի պատմած զրույցը, միայն չափածո բանաստեղծության վերածված»։ Նա միաժամանակ հավաստում է, «որ այդ զրույցին միացել է մի ուրիշ անկախ մաս, և կազմվել է մեծ վիպական գեղեցիկ երգ, իսկական վիպական ոճով հորինված»։ Իսկ վիպական կամ պատմական ի՞նչ դեպքեր են ընկած երգի այդ երկրորդ՝ անկախ մասի հիմքում։ Տեսանք, որ, վիպերգի մեկ տարբերակի գրառող Գ. Շերենցի վկայությամբ, անցքը կատարվել է Մոկաց երկրում՝ քուրդ ամիրապետների ժամանակ։ Այս վկայության բանավոր սկզբնաղբյուրը, հավանաբար, եղել է վիպերգի երգասացը, հիմք ունենալով հնից եկող բանավոր ավանդությունը։ Հիշյալ վկայությանն է ձայնակցում XVI դ. արդեն գրավոր ավանդված մեկ այլ տեղեկություն, որ պահպանված է պորտուգալական աղբյուրներում և հայագիտությանը միայն վերջին տարիներին հայտնի դարձավ՝ շնորհիվ Ռ. Գյուլպենկյանի և Հ. Բերբերյանի։ XVI դ. պորտուգալացի ճանապարհորդներ Անտոնիո Տենրեյրոն ու Մեստրե Աֆոնսոն շրջագայելով Արևելքում, այցելում են նաև Հայաստան, լինում են Բիթլիսում, Խլաթում, Սասանում և այլուր և շատ արժեքավոր տեղեկություններ են հաղորդում «Սասնա ծռեր» վեպի, մասնավորապես վիպական հերոսներ Դավթի և Խանդութի մասին։ Մեստրե Աֆոնսոն, որ ավելի մանրամասնում է իր հաղորդումները, մի շատ ուշագրավ տեղեկություն է հաղորդում Դավթի «Սուրբ նշանի» (այսինքն՝ Խաչ-պատարագինի կամ Խաչ-պատերազմինի) մասին։ Մ. Աֆոնսոն 1565 թ. լինելով Սասանում (Սասնո Հազո քաղաքում) վկայում է, որ «այդ ժամանակ քաղաքը գտնվում էր մի քրդի տիրապետության տակ. նա (քուրդը) եղբայրն էր մի Հափշտակիչի, որը սպանել էր իր հորեղբորը} որպեսզի հավանության արժանանա մեծ թուրքի գեղեցիկ սպասուհիներից։ Հանդուգն և ահավոր լինելով ամբողջ գավառում, նա գրավել էր այդ քաղաքը (Հազոն)»։ Աֆոնսոյի խոսքը, ուրեմն, վերաբերում է Սասնո՝ իր ժամանակի քուրդ տիրակալի բռնակալ եղբորը, որը գրավել էր Հազոն։
Շարունակության մեջ Աֆոնսոն խոսելով Սասունցի Դավթի և Խանդութի մասին, գրում է, որ այդ բռնակալ քուրդը Խանդութի գերեզմանից հանել է նրա ոտքերի վիթխարի ապարանջանները, իսկ Դավթի գերեզմանից՝ մի ոսկի խաչ, որ հայերը կոչել են "Սուրբ Նշան", քանզի այն ունեցել է այնպիսի զորություն, որ երբ նա (այսինքն՝ Դավիթը) այդ խաչը կրել է կռվի ժամանակ, ոչ մի բանակ չի կարողացել նրան հաղթել։ Բայց մեր տիրակալը (այսինքն՝ Քրիստոսը) ցանկանում է, որ Դավթի գերեզմանից խաչը հանող քուրդը մեռնի թշվառության մեջ, ողջ մարմինը թարախակալված։ Երբ նրա եղբայրը (Հազոյի՝ այդ ժամանակվա տիրակալը) այդ տեսավ, մեծ հարգանք տածեց այդ խաչի նկատմամբ, հրամայեց այն դնել մի հայկական եկեղեցում, որ գտնվում էր մի լեռան ստորոտում ընկած ամրոցում, Հազոյից կեսօրյա հեռավորության վրա։ Նա եկեղեցուն մուծում էր ամենօրյա վարձք, որպեսզի ձեթ մատուցվի այն կանթեղին, որ միշտ վառվում էր խաչի առաջ։ Աֆոնսոյի այս հաղորդումից պարզ երևում է, որ XVI դ. կեսերին Սասանում տարածված է եղել մի ավանդություն, ըստ որի, բռնակալ քուրդ իշխանը Դավթի գերեզմանից հանած և սեփականած խաչից պատուհասվելով ծածկվել է անբուժելի վերքերով և մեռել թշվառության մեջ։ Նրա եղբայրը՝ Սասնո այդ ժամանակվա բարեգութ քուրդ տիրակալը, այդ տեսնելով վախենում է խաչի զորությունից և քավելու համար եղբոր մեղքերը, խաչը դնում է հայկական եկեղեցում և վերջնիս մշտական վճար է սահմանում՝ խաչի առաջ ձեթի կանթեղը միշտ վառ պահելու համար։
Այս ավանդությունը տիպաբանորեն գրեթե նույնանում է "Կարոս խաչ" վիպերգի երկրորդ անկախ մասին, միայն թե վիպերգում այդ ամենը վերարտադրված է վիպական մանրամասներով, խիստ չափազանցումներով և կրոնա-առասպելական գույների խտացումով։ Վիպերգում խոսքը հոտաղների պատրաստած բուսական (բողե) խաչին է վերաբերում, որ օժտված է գերբնական հատկություններով, ավանդության մեջ՝ Դավթի ոսկե խաչին կամ Խաչպատերազմինին, որը կրողին անխոցելի ու անպարտելի էր դարձնում պատերազմում։ Երկու դեպքում էլ (թե՛ վիպերգում, թե՛ ավանդության մեջ) քուրդ իշխանը հափշտակում է խաչը՝ վերջնիս գերբնական զորությունից օգտվելու նպատակով, երկու դեպքում էլ նա չարաչար պատժվում է նույն խաչի զորությունից։ Թե՛ վիպերգում, թե՛ ավանդության մեջ քուրդ իշխանը, պատուհասվելով, զղջում է իր արարքի համար, խաչը վերադարձնում է եկեղեցուն և մատաղ խոստանում խաչին։ Միայն ավանդության մեջ ոչ թե պատժված քուրդն է զղջացողն ու մատաղ խոստացողը (քանզի նա արդեն տառապելով մահացել էր), այլ նրա եղբայրը՝ Հազոյի նոր տիրակալը։ Բայց վիպերգի տարբերակների մեծ մասում խաչը չի ընդունում քուրդ իշխանի խոստացած մատաղը, և քուրդն իր ընտանիքով կործանվում է։
Այստեղ վիպերգը համապատասխանում է ավանդության առաջին մասին, երբ հափշտակիչ քուրդը չարաչար տանջանքով մահանում է։ Մինչդեռ տարբերակներից երկուսում մատաղն ընդունվում է խաչից, և քուրդ իշխանը փրկվում է պատուհասից։ Այս մոտիվում դարձյալ վիպերգը համախոս է ավանդության երկրորդ մասին, երբ պատժված քուրդ իշխանի եղբայրը խաչը վերադարձնում է եկեղեցուն, հոգում խաչի առջև մշտապես վառվող կանթեղի ձեթի ծախքը և փրկվում գալիք պատուհասներից։ Ավանդության մեջ պատմվող երկու քուրդ եղբայրների արարքները վիպերգում միացել են և կապվել մեկ անձնավորության հետ, բայց և տարբերակների ձևով շարունակել են պահպանել ավանդության երկու մոտիվներն էլ՝ մի եղբոր չարաչար պատժվելը, մյուս եղբոր՝ խաչը վերադարձնելը, խոստացած մատաղը կատարելը և վերջինս խաչից ընդունվելը։
Այս բոլորից կարելի է առնվազն երկու հետևության հանգել, կա՛մ "Կարոս խաչ" վիպերգի երկրորդ մասի հիմքում ընկած է Դավթի Սուրբ Նշանի (Խաչ-պատերաղմինի) մասին XVI դ. կեսերին Սասունում տարածված հիշյալ ավանդությունը, կա՛մ, որ բացառված չէ, համանման այլ զրույցներ։ Քանզի, ինչպես իրավացիորեն նշում է Մանուկ Աբեղյանը, վիպերգի երկրորդ մասի թեման է. «եկեղեցիների կողոպտումն այլազգիների կողմից», «որ կա պատմված նաև մեր մեծ վեպերի մեջ և որ հաճախ կատարված է կյանքի մեջ»։
Բայց առաջին հետևության օգտին են խոսում ռչ միայն վիպերգի և Աֆոնսոյի բերած ավանդության տիպաբանական ակնհայտ ընդհանրությունները, այլև այն իրողությունը, որ «Կարոս խաչ» վիպերգը, ցարդ հայտնի տվյալներով, վիպվել ու տարածված է եղել Սասնո կից գավառներում՝ Մոկքում, Տարոնում և Վասպուրականում։ Այսինքն՝ վիպերգն ու ավանդությունը թե՛ տիպաբանորեն են նույնանում, և թե՛ գրեթե աշխարհագրորեն։ Իսկ տիպաբանական և աշխարհագրական ընդհանրությունները բնավ պատահական չեն կարող լինել պատմական երգի կամ ավանդության ծագման համար, մանավանդ որ պատմականորեն ևս քուրդ տիրողներին ենթակա են եղել հենց այն արևմտահայ գավառները, որտեղից գրառվել են վիպերգն ու ավանդությունը։ Պետք է ենթադրել, որ Դավթի Սուրբ Նշանի ավանդությունը XVI դ.կամ, ավելի հավանական է, հետագայում անցել է հարևան գավառները, փոքր-ինչ հեռացել Դավթի Սուրբ Նշանի անունից և ժողովրդական երգիչների բերանին հարակցվել Ստեփանոս Օրբելյանի պատմած հոտաղների բույսից խաչ շինելու և այդ խաչը աստվածային զորությամբ օժտելու տարածված կրոնական ավանդությանը։ Թեպետ Ստեփանոս Օրբելյանի հաղորդած ավանդությունը XIII դ. կապված է եղել Սիսականի Կնեվանքի անվան ծագման հետ, բայց այն իր հին կրոնական բնույթով հավանաբար լայն տարածում է ունեցել Հայաստանի տարբեր մասերում և անգամ կապվել նշանավոր անձանց հետ։
Այդ երկու տարբեր ու անջատ ավանդական զրույցների հարակցումից ու բանաստեղծական վերամշակումից էլ գոյացել է «Կարոս խաչ» վիպերգը։ Այսպես, ուրեմն, «Կարոս խաչ» վիպերգի երկու անկախ հարակցված մասերը տարբեր հնություն են վկայում։ Դրանց վիպական հարակցումն ու բանաստեղծական վերամշակումը ժողովրդական երգիչների կողմից կատարվել է ամենավաղը, հավանաբար XVI դ., գուցե և XVI դ. հետո։ Այս պնդման համար հիմք է ծառայում ոչ միայն Մ. Աֆոնսոյի վկայությունը, այլև «Կարոս խաչի» վիպական այն իրադրությունը, երբ հայ ազնվականությունը լրիվ կորցնելով իր քաղաքական ինքնուրույնությունը՝ գրեթե ասպարեզից վերացել էր կամ նրա մնացորդները խիստ կրավորական դերով ենթակա էին օտար տիրակալներին։ Պատմական այս իրողությունը կատարվել է XV—XVI դդ., որն իր արտացոլումն է գտել վիպերգում՝ հանձին հայ «մեծ իշխանի»՝ «Քուրդ Պարոնի» նկատմամբ ունեցած նվաստացած խնդրարկուի հարաբերության մեջ»։ Հետևաբար՝ վիպերգի ստեղծման հնարավոր վաղ ժամանակակետը կարող է լինել XVI դ., իսկ հորինման վայրը՝ Արևմտահայաստանի այն գավառները (Մոկք, Տարոն և այլն), որոնք այդ ժամանակ գտնվում էին քրդերի տիրապետության տակ։
«Կարոս խաչի» տարբեր ժամանակներից սերող վիպական բաղադրիչների հարակցումների, բանաստեղծական վերամշակման և մեկ ամբողջական ստեղծագործության վերածման օրինակը գալիս է լրացուցիչ կերպով բնորոշելու վիպա ստեղծման ավանդական—պատմական ընթացքն առհասարակ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայկական վիպերգեր Կատեգորիա:ՀՀ ոչ նյութական մշակութային ժառանգություն
Մարիո Մանջուկիչ
Մարիո Մանջուկիչ (Mario Mandžukić, ), խորվաթ ֆուտբոլիստ, Ատլետիկո Մադրիդի և Խորվաթիայի ազգային հավաքականի հարձակվող։
«Դիտցինգեն», «Մարսոնիա» և «Զագրեբ»
Սկսել է խաղալ գերմանական «Դիտցինգեն» ակումբի կազմում, իսկ հետո տեղափոխվել է հայրենիք և խաղացել է «Մարսոնիայի» կազմում։ 2005 թվականին տեղափոխվել է «Դինամո», որտեղ հանդես է եկել 2 տարի։
«Դինամո» Զագրեբ
2007 թվականին հրավեր է ստացել հանդես գալու «Դինամոյի» կազմում։ Տրանսֆերը արժեցավ 1.3 միլիոն եվրո։ Մանջուկիչը հենց սկզբից «Դինամոյի» կազմում խաղաց ՈՒԵՖԱ Գավաթի շրջանակներում կայացած «Այաքսի» դեմ խաղում, և երկու կարևոր գոլ խփեց։ Նրանով սկսեց հետաքրքրվել «Շախտյորը», «Մանչեսթեր Սիթին» և այլ եվրոպական ակումբներ։
2008-09 մրցաշրջանում 23 խաղում 13 գոլ խփելով դարձավ Խորվաթիայի առաջնության լավագույն ռմբարկու։ Չեմպիոնների Լիգայի 2012-13 մրցաշրջանում 60-րդ րոպեին բացեց խաղի հաշիվը։ Մանջուկիչը համարվում է Խորվաթիայի առաջնության 2012 և 2013 թվականների լավագույն ֆուտբոլիստ ։
«Վոլֆսբուրգ»
2010 թվականի հուլիսի 14-ին 7 միլիոն եվրոյի դիմաց տեղափոխվել է «Վոլֆսբուրգ»։ 2011 թվականի մարտի 12-ին «Նյուրնբերգի» դեմ խաղում «Վոլֆսբուրգի» կազմում իր առաջին գոլը խփեց։
«Բավարիա»
2012 թվականի հունիսի 27-ին Մանջուկիչը 13-15 միլիոն եվրոյի դիմաց տեղափոխվեց Մյունխենի «Բավարիա»։ Պայմանագիրը կնքվել է 2016 թվականի հունիսի 30-ին։ Մանջուկիչը ակումբում հանդես եկավ 9 համարով։
Մանջուկիչը լավ հիշողություններ չի ունենա Բունդեսլիգայի 12-րդ տուրի «Նյուրնբերգի» դեմ խաղից հետո։ Գրավելով հակառակորդի դարպասը մոտիկացավ տրիբունային, որպեսզի գոլը նշի, սակայն հանդիսատեսները նրա վրա գցեցին հռոմեական սալյուտ, ինչի իրենց ուշադրությունից բաց չթողեց եվրոպական հասարակությունը ։
Մանջուկիչի առաջին գավաթը եղավ 2012 թվականի Գերմանիայի Սուպերգավաթը, որտեղ «Բավարիան» Մանջուկիչի 2 գոլի շնորհիվ հաղթեց Դորտմունդի «Բորուսիային»։ «Գրոյտեր Ֆյուրտի» դեմ խաղում Մանաջուկիչը իր առաջին գոլը խփեց Բունդեսլիգայում։ «Բավարիան» Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակչում հանդիպեց «Բորուսիային»։ Հաշիվը բացեց Մանջուկիչը, ով իր 3-րդ գոլն էր խփում առաջնությունում։ Գյունդոգանը, ով խաղում էր «Բորուսիայի» կազմում հաշիվը 11 մետրանոցից հավասարեցրեց, սակայն վերջին րոպեին Արիեն Ռոբենը կարողացավ գրավել հակառակորդի դարպասը, և հաղթանակ պարգևեց «Բավարիային»։ 2013 թվականի օգոստոսի 30-ին «Բավարիան» ՈՒԵՖԱ Սուպերգավաթում հաղթեց «Չելսիին»։
«Յուվենտուս»
2015 թվականի հունիսին Մանջուկիչը իտալական «Յուվենտուսի» գլխավոր նպատակն էր, քանի որ Կառլոս Տևեսին փոխարինող էր պետք ։ Մարիոն հունիսի 21-ին Թուրինում անցավ բժշկական ստուգում, իսկ արդեն հաջորդ օրը «Յուվենտուսի» հետ 4-ամյա պայմանագիր կնքվեց ։ Պայմանագիրը կնքվեց 19 միլիոն եվրոյի դիմաց, որը պետք է վճարվեր 3 փուլով ։
Կարիերան հավաքականում
Մարիո Մանջուկիչը խաղացել է Խորվաթիայի երիտասարդական հավաքականում։ Խորվաթիայի հավաքականի հիմնական կազմում նորամուտը նշել է 2007 թվականի նոյեմբերի 17-ին Մակեդոնիայի հավաքականի դեմ խաղում, որտեղ Խորվաթիան 2:0 հաշվով պարտվեց ։ Առաջի գոլը խփել է 2008 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Անգլիայի հավաքականի դեմ խաղում (1:4) ։ Խաղում է 17 համարով։ Եվրո 2012-ի խմբային փուլում Իռլանդիայի հավաքականի դեմ խաղում դուբլ ձևակերպեց, հավաքականին բերելով հաղթանակ (3:1), իսկ հետո գոլ խփեց Իտալիային, որը ավարտվեց (1:1) հաշվով։ Այս առաջնությունում դարձավ լավագույն ռմբարկու (3 գոլ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Խորվաթ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մայիսի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:1986 ծնունդներ Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բավարիա Մյունխենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Էլինոր Դոնահյու
Էլինոր Դոնահյու (Elinor Donahue, ), ամերիկացի դերասանուհի, որ հայտնի է դարձել՝ շնորհիվ 1950–ականների «Հայրիկն ավելի լավ գիտի» սիթքոմի։
Կենսագրություն
Էլինոր Դոնահյուն մեծ ճանաչում է ձեռք բերել «Հայրիկն ավելի լավ գիտի» կատակերգական սերիալում հերոսներ Ռոբերտ Յանգի և Ջեյն Ուայեթի ավագ դստեր դերի շնորհիվ։ Նա նկարահանվել է այդ սերիալում 1954 թվականից մինչև 1960 թվականը և արժանացել է «Էմմի» մրցանակի այդ դերի համար 1959 թվականին ։
«Հայրիկն ավելի լավ գիտի» շոուի ավարտից հետո նա հայտնվել է «Էնդի Գրիֆիթի շոու» սիթքոմում 1960—1961 թվականներին։ 1964-65 եթերաշրջանում նա գլխավոր դերն է կատարել «Ձեզ երկար տարիների կյանք» սիթքոմում, որը մեկ եթերաշրջան անց փակվել է ցածր վարկանիշի պատճառով։ Հետագա տարիներին նա հիմնական հյուրային դերեր կատարել տարբեր հեռուստասերիալներում՝ սկսած «Աստղային ուղի» ֆիլմից մինչև «Կին ոստիկան» ֆիլմը։ Ութսունականներին և իննսունականներին նա հայտնվել այնպիսի ֆիլմերում, ինչպիսիք են «Մի անգամ մի անգամով», «Հյուրանոց», «Երջանիկ օրեր», «Ոսկի աղջիկներ», «Նա սպանություն էր գրել», «Մարզիչ», «Ընկերներ» և «Բժիշկ Քուին, կին բժիշկ»։ Նա նաև հայտնվել է «Ռազմիկներ» և «Սիրունիկը» ֆիլմերում։
Էլինոր Դոնահյուն ամուսնացած է եղել երեք անգամ, ունի չորս երեխա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Վանդյոյ
Վանդյոյ (Vendeuil), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Ռիմբոն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն-Կանտեն շրջանի օկրուգը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 02775։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 918 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 562 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 391-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 171-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 69,6 %, 1999 թվականին եղել է 64,8 %)։ 391 աշխատունակ բնակիչներից 347-ը աշխատում էին (177 տղամարդ և 170 կին), անաշխատանք էին 44-ը (30 տղամարդ և 14 կին)։ 171 անգործունակ մարդկանցից 41-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 77-ը թոշակառու, 53-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Անգլեբելմե
Անգլեբելմե (Englebelmer), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 245 մարդ, բնակչության խտությունը` 26.04 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.41 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 140 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 29 կմ հյուսիս-արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 160 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 124-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 36։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,5 %։ 124 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 114 անձ (68 տղամարդ և 46 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (6 տղամարդ և 4 կին)։ 36 անաշխատունակներից 11-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 10-ը` թոշակառուներ, իսկ 15-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Շրիլանկական թատրոն
Շրիլանկական թատրոն, թատերարվեստը սկզբնավորվել է հին ցեղերի ժողովրդական խաղերից, ծեսերից, պարերից։ Թատրոնի հնագույն ծագման մասին է վկայում «Մահավան սա» պոեմ-քրոնիկը (V դ․)։ Բուդդայականության ուսմունքներ պրոպագանդելու նպատակով ներկայացվել են միստերիաներ։ Գոյություն են ունեցել նաև ժողովրդական թատրոնի բազմազան ձևեր, որոնցից պահպանվել են՝ կոլամը (պարով և մնջախաղով, դիմակներով ներկայացում), սոկարին (կատակերգական ներկայացում) և այլն։ ժողովրդական երաժշտության ու պարային ավանդույթների հիման վրա առաջացել է թատրոնի նադագամ նոր տեսակը (XX դարի չի ներկայացվում, պահպանվել են միայն երգերը)։
ժամանակակից թատրոնի ծագումը սերտ կապված է ազգային ինքնագիտակցության և Շրիլանկական թատրոնի ժողովրդական ազգային-ազատագրական պայքարի վերելքի հետ։ XIX դարի վերջին գրվել են հստակորեն գործողությունների բաժանված պիեսներ, ներկայացումներում կիրառվել է վարագույրը, մասնակցել են կին դերասանուհիներ։ Նոր պիեսներում, այսպես կոչված, «նրիտյա»-ներում, պահպանելով նադագամի երաժշտապարային հիմքը, մուտք է գործել երկխոսությունը։ 1920—1930-ական թվականներին ի հայտ են եկել սոցիալական թեմաներով գրված պիեսներ։
Շրիլանկական թատրոնի անկախության հաստատումը (1948) նպաստել է ազգային ավանդույթների վերածննդին և զարգացմանը։ Իհայտ են եկել թատերական նոր ձևեր, դրանց թվում՝ բալետը։ 1944 թ. ստեղծվել է դպրոց և թատերախումբ (1955 թ-ից՝ Չիտրասենայի ցեյլոնյան բալետ)։ 1973 թ-ից գործել է Շրիլանկական թատրոնի ազգային պարի պետական անսամբլը (ղեկ․՝ Պանի Բհարաթա)։
Կատեգորիա:Շրի Լանկայի թատրոն
Միքայել Վելիկանով
Միքայել Անդրեյի Վելիկանով, հայ խորհրդային հիդրոլոգ, ցամաքի հիդրոլոգիայի հիմնադիրներից։ ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից, անդամ (1939 թվական)։ ՌԽՖՍՀ գիտական և տեխնիկական վաստակավոր գործիչ (1948 թվական)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Պետերբուրգի հաղորդակցության ճանապարհների ինստիտուտը (1903 թվական)։ 1917 թվականից դասավանդել է Տոմսկի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, 1920 թվականից՝ Մոսկվայի մարզագծային ինստիտուտի պրոֆեսոր։ 1930 թվականից Վելիկանովը գլխավորել է Մոսկվայի հիդրոօդերևութաբանական ինստիտուտի ցամաքի հիդրոլոգիայի ամբիոնը։ 1935 թվականին ԽՍՀՄ ԴԱ-ի կազմում ստեղծել է գետահունային լաբորատորիա, որը ղեկավարել է մինչև 1952 թվականը։ 1945 թվականին Մոսկվայի համալսարանում հիմնադրել է գետահունային պրոցեսների ֆիզիկայի ամբիոնը։ Վելիկանովին է պատկանում հոսքակայանների ստեղծման գաղափարը, որը լայն զարգացում է ստացել ԽՍՀՄ-ում և արտասահմանում։ Վելիկանովը սահմանել է հոսքի ստրուկտուրայի և գետահունի ձևավորման օրինաչափությունները։ Վելիկանովի «Ցամաքի հիդրոլոգիա» (1925 թվական) դասընթացում առաջինն է տվել գիտության այդ ճյուղի համակարգված շարադրանքը։ Մասնակցել է ՀԽՍՀ-ի, Անդրկովկասի, Միջին Ասիայի տարածքի ոռոգման և էներգետիկ նախագծերի փորձաքննման աշխատանքներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ
Can’t Help Falling in Love
«Can’t Help Falling in Love» (Չեմ կարողանում չսիրահարվել), Էլվիս Փրեսլիի հայտնի երգը՝  սինգլի տեսքով թողարկված 1961 թվականին։ Նրա երաժշտությունը հիմնված է ֆրանսիական XVIII դարի «Plaisir d'Amour» երգի վրա։ Էլվիս Փրեսլին երգը ձայնագրել է 1961 թվականի մարտի 23-ին «Կապույտ Հավայաններ» ֆիլմի համար։
Սինգլի թողարկումը կայացել է 1961 թվականի նոյեմբերի 22-ին («Բ» կողմում ձայնագրվել է «Rock-A-Hula Baby»-ն)։ Մեծ Բրիտանիայում երգը գլխավորել է հիթ-շքերթը։ ԱՄՆ-ում այն դարձել է «ոսկե» (կես միլիոն վաճառված օրինակ) 1962 թվականի հունվարի 27-ին, իսկ այնուհետև ստացել է նաև «պլատինե» կարգավիճակ։ 1960-ականների վերջին և 1970-ականների սկզբին Փրեսլին այս երգով է ավարտել բոլոր համերգները։
Փրեսլիի կատարմամբ «Can’t Help Falling in Love»-ը հայտնվել է Rolling Stone ամսագրի կազմած «Բոլոր ժամանակների 500 մեծագույն երգերը» ցանկի մեջ՝ զբաղեցնելով 394-րդ հորիզոնականը։
UB40-ի տարբերակ
UB40 բրիտանական խմբի կատարած «Can’t Help Falling in Love»-ի տարբերակը դարձավ, երևի, ամենահայտնին և հաջողակը։ Այն թողարկվել է 1993 թվականն «Promises and Lies» ալբոմի առաջին սինգլի կարգավիճակով, և Մեծ Բրիտանիայի, ԱՄՆ-ի ու այլ երկրների հիթ-շքերթներում հասել է առաջին հորիզոնականների։
Կոմպոզիցիաների ցանկ
CD-սինգլ:
CD-մաքսեր:
A*Teens-ի տարբերակ
Շվեդական A*Teens խումբը թողարկել է «Can’t Help Falling in Love»-ը իրենց երրորդ «Pop 'til You Drop!» ալբոմի առաջին սինգլի կարգավիճակում։ Այս երգի ընտրությունը կապված էր նրա հետ, որ 2002-ի ամռանը ԱՄՆ-ում էկրաններին էր բարձրացել Դիսնեյի նոր մուլտֆիլմը՝ «Լիլո և Ստիչ»-ը։ Մուլտֆիլմի գործողությունները ծավալվում են Հավայան կղզիներում (ինչպես և «Կապույտ Հավայաններ» ֆիլում, որի համար էլ գրվել է օրիգինալ երգը), իսկ սաունդթրեքը պարունակում է Փրեսլիի մի քանի երգերի քավր-տարբերակներ։ A*Teens-ը ձայնագրեց երգի իր տարբերակը, և այն դարձավ մուլտֆիլմի սաունդթրեքը։ Մուլտֆիլմի պրեմիրայի հետ միասին թողարկում է նաև խմբի ալբոմը։
ԱՄՆ-ում «Can’t Help Falling in Love»-ը թողարկվել է սաունդթրեքի կազմում և չի ներկայացվել որպես սինգլ։ Սինգլը թողարկվել է 2002 թվականի ամռանը Լատինական Ամերիկայում և աշնանը՝ Եվրոպայում, երբ խումբը ետ վերադարձավ ամերիկյան շրջագայություններից։ Չարթերում այն զբաղեցրել է միջին հորիզոնականներ, իսկ Շվեդիայում նույնիսկ չի էլ հայտնվել առաջին տասնյակում։ Երգը հաջողություն է ունեցել Դիսնեյ Ռադիոյում՝ հասնելով առաջին հորիզոնականի .:
Տեսահոլովակը նկատահանվել է Սանտա Կլարա շրջանում։ Ռեժիսորը Գրեգորի Դարկն էր ։ Պրեմիերան կայացել է 2002 թվականի մայիսի 29-ին ։ Կա հոլովակի երկու տարբերակ։ Օրիգինալ տարբերակում խմբի անդամները պարում և խաղում են շնիկների հետ։ «Դիսնեյական տարբերակը» ունի անալոգիական տեսաշար, սակայն ավելացված են խմբի անդամների մասնակցությամբ տեսարաններ, որտեղ նրանք լողազգեստներով են, և կադրեր մուլտֆիլմից։ Այս տարբերակը հատկանշական է նրանով, որ այնտեղ ներառվել է նաև այն կադրը, երբ Մարին պատահմամբ եղունգով ճանկռում է Դանիի դեմքը։
Կոմպոզիցիաների ցանկ
Եվրոպական սինգլ