cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալիբի Ջանգիլդին
Ալիբի Թոգջանովիչ Ջանգիլդին, խորհրդային պետական և կուսակցական գործիչ։ Խորհրդային կուսակցության անդամ 1915 թ.։ Ցարիզմի և տեղական ֆեոդալների դեմ միջինասիական ապստամբության (1916), ինչպես նաև Ղազախստանում խորհրդային իշխանության համար պայքարի (1917-1919) ղեկավարներից։ 1919 թ. եղել է Կիրգիզ (Ղազախստան) երկրամասի հեղկոմի նախագահի տեղակալ, 1920-1925 թթ.՝ Ղազախստանի ԿԴԿ-ի Նախագահության անդամ, 1925-1937 թթ.՝ Ղազախստանի ԿԴԿ-ի Նախագահության նախագահի տեղակալ, միաժամանակ՝ Ղազախստանի ԽՍՀ սոցապ ժողկոմ, 1937-1942 թթ. և 1951 թ.՝ Ղազախստանի ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի Նախագահության նախագահի տեղակալ։ Ղազախստանի կոմկուսի ԿԿ անդամ։ Պարգևատրվել է Լենինի և Կարմիր դրոշի շքանշաններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ղազախստանի պատմություն Կատեգորիա:Ղազախստանի պետական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Ֆեդերիկո Կարտաբիա
«Վալենսիա»
«Վալենսիա»-ի կազմում իր առաջին գոլը Կարտաբիան խփել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 24-ին՝ «Սալլեն»-ի դեմ խաղում :
«Դեպորտիվո Լա Կորունյա»
2015 թվականի հուլիսի 30-ին Ֆեդերիկոն վարձակալական հիմունքներով տեղափոխվել է «Դեպորտիվո Լա Կորունյա» :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կորդովայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Չիրո Մարինա
Չիրո Մարինա (Cirò Marina), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Կալաբրիա մարզի Կրոտոնե գավառում ։
Բնակչությունը 13 987 մարդ, բնակչության խտությունը 336 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 41 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 88811։ Հեռախոսային կոդ՝ 0962։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Տորգիլս Կնուտսսոնի հուշարձան
Տորգիլս Կնուտսսոնի հուշարձան, Վիբորգի ամրոցի հիմնադիր, շվեդ մարշալ Տորգիլս Կնուտսսոնի հուշարձանը կառուցվել է քանդակագործ Վիլլե Վալգրենի (1855-1940) կողմից Վիբորգում։ Տեղադրվել է Հին ռատուշայի ժամանակակից հրապարակի վրա 1908 թվականի հոկտեմբերի 4-ին և դարձել Վիբորգի առաջին հուշարձանը։ Հուշարձանը կանգուն է մնացել ուղիղ քառասուն տարի, այն ապամոնտաժվել է 1948 թվականին։ Քանդակը մեծապես վնասվել էր, սակայն մասնագետները խուսափել են այն վերաձուլելուց։ 1993 թվականին հուշարձանը վերականգնվել է։ 1995 թվականից հուշարձանը ճանաչվել է որպես մշակութային ժառանգության օբյեկտ, իսկ 2015 թվականին այն ներառվել է Ռուսաստանի Դաշնության մշակութային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։
Գաղափար և ստեղծում
Հուշարձանի տեղադրման նախագծի նախաձեռնողն ու կազմակերպիչը վիբորգցի ճարտարապետ և հնության սիրահար Յակոբ Արենբերգն էր (1847-1914), ով այն ժամանակ զբաղվում էր ավերված Վիբորգի ամրոցի վերակառուցման նախագծման աշխատանքներով։ Արենբերգը մեկն էր նրանցից, ով կանգնած էր Վիբորգի ռոմանտիկ պատմության ստեղծման ակունքներում։ Նա կասկածներ չուներ հուշարձանի ստեղծման պատմական օրինականության վերաբերյալ։ Ինչպես ազգային մտածողություն ունեցող շատ մտավորականներ, նա անհրաժեշտ էր համարում իմանալ և պահպանել տեղական պատմությունը։
1916 թվականին հրապարակված իր հուշերում, նա գրում է․
Հուշարձանի համար դրամահավաքը սկսվեց գրական երեկոյով՝ 1884 թվականի դեկտեմբերի 5–ին, որի տոմսերի վաճառքից ստացված հասույթը կազմեց 300 մարկ։ Արենբերգը համաձայնեց անվճար իրականացնել դիմացի հրապարակի վերակառուցման նախագիծը։ Արենբերգը հսկայական աշխատանք կատարեց՝ գծագրելով և չափագրելով Վիբորգի հնագույն շենքերը, այդ թվում միջնադարյան բնակելի շենքերը, այն մի քանիսը, որոնք կանգուն էին մնացել բազմաթիվ հրդեհներից և վերակառուցումից։
Դրամահավաքի կազմակերպումը թույլ տվեց Ուոլգրենին մոդելի պատրաստման պատվեր ստանալ։ Սակայն, երկար մնալու պատճառով աշխատանքը քայքայվեց և ոչ պիտանի դարձավ, քանի որ կավը չորացավ և ճաքճքեց։ Քանդակագործը պետք է պատրաստեր նոր մոդել, որի արդյունքում հուշարձանի արժեքը արդեն կազմեց 3000 մարկ։ Բայց դա միայն առաջիկա դժվարությունների սկիզբն էր։ Շվեդ նվաճողի հուշարձանի կանգնեցման գաղափարին վճռականորեն ընդդիմացավ Վիբորգի ռազմական հրամանատար, գեներալ-մայոր Միխայիլ Լավրենտիևիչ Դուխոնինը, նրան աջակցեց նաև գեներալ-նահանգապետ կոմս Ֆյոդոր Հեյդենը։
Հուշարձանի տեղադրման թեմայով բուռն քննարկումներ էին ծավալվել նաև մամուլի էջերում։ Այդ շրջանում Ուոլգրենը մեկնել է Փարիզ, որտեղ ապրում էր այդ ժամանակ։ Քանդակագործը հուշարձանի ստեղծման վրա աշխատել է իր փարիզյան արվեստանոցում (Ֆոբուր Սենտ Օնորե փողոց, 233bis): 1887 թվականին ավարտել է նախապատրաստական աշխատանքները։ 1888 թվականին Փարիզից Վիբորգ է ուղարկվել բրոնզապատ գիպսե ծեփակերտը` պատվիրատուների հետ քննարկման և ձուլման համար։ 1888 թվականի ամռանից այն ցուցադրվել է Վիբորգի թանգարանում՝ այն ներկայացնելով «Ասպետ», «Խիզախություն» կամ այլ անուններով։
Սակայն հուշարձանի տեղադրման խնդրանքը մերժվեց։ Ավելին, այն հիմք դարձավ Ալեքսանդր III Գերագույնի կողմից 1890 թվականի հուլիսի 15-ի կայսերական հայտարարության հրապարակման համար, որով արգելվում էր հասարակական վայրերում հուշարձաններ կառուցել առանց Գերագույնի թույլտվության։ Հուշարձանի տեղադրման հարցի հետագա լուծումն արագացվեց երկու հանգամանքով՝ 1896 թվականին մահացավ վիբորգցի դեղագործ Յոհան Կազիմիր ֆոն Ցվեյգբերգը, որը քաղաքին կտակեց 167 հազար ֆիննական մարկ՝ նշելով դրանց նպատակը՝ զարդարել Վիբորգը։ Այդ գումարը հնարավորություն տվեց ձևավորել հատուկ դրամական ֆոնդ։ Կտակված գումարի մի մասը՝ 30 հազար մարկ, քաղաքապետարանն օգտագործեց հուշարձանը ձուլելու համար։
1905 թվականի հոկտեմբերյան ընդհանուր քաղաքական գործադուլը նկատելիորեն լուսավորեց քաղաքական մթնոլորտը։ 1906 թվականին տեղի ունեցավ Սվեաբորգի ապստամբությունը, որը ցույց տվեց, որ ռուս հեղափոխականները ակտիվ գործունեություն են ծավալել Ֆինլանդիայի Մեծ դքսությունում։ 1907 թվականի սկզբին Ռուսական կայսրության նախարարների խորհրդի նախագահ Պյոտր Ստոլիպինը նույնիսկ առաջարկեց ռազմական դրություն մտցնել Վիբորգ նահանգում ։
Շինարարության թույլտվությունը, հակառակ ռուսական ռազմական և քաղաքացիական իշխանությունների կարծիքի, ստացվեց միայն Վիբորգի քաղաքային խորհրդի կողմից Նիկոլայ II կայսրին ուղղված դիմումից հետո։ Հուշարձանի էսքիզն ամենաբարձր հավանության է արժանացել Ցարսկոե Սելոյում, 1907 թվականի ապրիլի 11-ին (24)։
Ուոլգրենը մեկնել է Փարիզ, որտեղ հուշարձանը ձուլվել է բրոնզից։ 1907 թվականի փետրվարին Ուոլգրենը Արենբերգին գրում է․ «Ծերունի Տորգիլս Կնուտսսոնին այս օրերին ձուլում են բրոնզից, սրանից 20 տարի առաջ ձեր նախաձեռնությամբ պատվեր տրվեց կանգնեցնել դյուցազնի հուշարձանը ... Փառք ու պատիվ ձեզ և շնորհակալություն, իմ ընկեր» ։
Ճարտարապետ Կարլ Հորդ աֆ Սեգերստադը (1873-1931) նախագծել է գրանիտե յուրօրինակ պատվանդան։ 1908 թվականի գարնանը սկսվել են Հին քաղաքի Ռատուշայի դիմացի հրապարակի բարեկարգման և նախապատրաստական աշխատանքները հուշարձանի տեղադրման համար։
Բացում
Տորգիլս Կնուտսսոնի հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1908 թվականի սեպտեմբերի 21-ին (հոկտեմբերի 4)։ Բացումը համընկել է Վիբորգում Շվեդիայի օրվա (ֆին. Ruotsalaisuuden päivä, շվեդ. Svenska dagen) տոնակատարության հետ, որը հաստատվել էր Շվեդիայի ժողովրդական կուսակցության կողմից։ Այդ տարի Շվեդիայի օրն առաջին անգամ նշվել և անցկացվել է Ֆինլանդիայի Մեծ դքսության բոլոր քաղաքներում, ինչպես նաև Սանկտ Պետերբուրգում։ Այն չուներ քաղաքական կարգավիճակ և հանդիսանում էր շվեդական մշակույթի և ինքնօրինակության տոն։
Նույն թվականի սեպտեմբերին Հելսինկիի Շուկայի հրապարակում տեղադրվել է Ուոլգրենի մեկ այլ աշխատանք՝ Հավիս Ամանդան (Ծովային հավերժահարս)։
Կնուտսսոնի հուշարձանի տեղադրումից անմիջապես հետո մամուլում վիճաբանություն է սկսվել։ 1908 թվականի հոկտեմբերի 5-ին (սեպտեմբերի 22) «Русское слово» թերթը գրել է ․
Հոկտեմբերի 19-ին Սանկտ Պետերբուրգի «Новое время» թերթը հրապարակել է «Ֆինլանդական հուշարձանները Ռուսաստանի թշնամիներին» վերնագրով հոդված ։ Հեղինակն առաջ է քաշել այն թեզը, որ «ռուսների հետ մարտի դաշտում» Վիբորգի ամրոցի հիմնադիր Տորգիլս Կնուտսսոնի հուշարձանի տեղադրումը, «Ո՞վ է հարձակվել ռուսական տարածքների վրա» անհամատեղելի է Ռուսաստանի և նրա բանակի ազգային արժանապատվության և պատվի համար և վիրավորական է ազգային տրամադրություններին։ «Новое время»-ի այս հարձակմանը կտրուկ է արձագանքել Ֆինլյանսկայա գազետան՝ հրատարակելով հուշարձանի և այդ հարցի մասին երկար հոդված ֆիննական շվեդալեզու մամուլում ։ Ֆիննական Nye Pressen և Hufvudstadsbladet թերթերի հետ միասին ռուսալեզու «Финляндская Газета»-ն իր էջերը տրամադրեց հուշարձանի նախագծի շվեդաֆիննական պաշտպաններին, ովքեր բացատրեցին, որ Կնուտսոնի հուշարձանը չի կարող համարվել «Ռուսաստանի թշնամու» հուշարձան, քանի որ Կնուտսոնը պայքարել է Նովգորոդի դեմ, իսկ Նովգորոդի հանրապետությունը այն ժամանակ դեռ կապ չուներ Ռուսական կայսրության հետ։ Բացի այդ, ընդգծվում էր, որ հուշարձանը պատմական է, այլ ոչ թե քաղաքական։
Երկու տարի հետո Վիբորգում տեղադրվեց Պետրոս I-ի հուշարձանը, նեղուցի հակառակ կողմում գտնվող բարձր լեռան վրա։ Դրանից հետո ծագեց յուրօրինակ ճարտարապետական և քանդակային կոմպոզիցիա՝ բրոնզաձույլ նվաճողների սառած հայացքները հատվում էին իրենց «կռվախնձորի»` Վիբորգի ամրոցի վրա։
Ավերածություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Վիբորգը մի քանի անգամ անցավ պատերազմող կողմերի վերահսկողության ներքո։ Այսպիսով, 1940 թվականին, Ձմեռային պատերազմից հետո, Ֆինլանդիան քաղաքը հանձնեց Խորհրդային Միությանը։ 1941 թվականին այն գրավեց ֆիննական բանակը, սակայն 1944 թվականին, խորհրդա-ֆիննական պատերազմի ավարտից հետո, այն կրկին փոխանցվեց Խորհրդային Միությանը։ Այդ տարիների ընթացքում հուշարձանը մնացել է իր տեղում։
Այնուամենայնիվ, 1948 թվականին Վիբորգի քաղաքային իշխանությունները հեռախոսով առաջարկեցին Վիբորգ ամրոցում տեղակայված կապի գումարտակի հրամանատարությանը՝ հրապարակից հեռացնել Տորգիլս Կնուտսսոնի հուշարձանը։ Այդ ժամանակ նույնիսկ քանդակի ապամոնտաժման փորձ չի եղել։ Ըստ վիբորգցի պատմաբան Եվգենի Կեպպի հուշերի ուսումնական դասակի զինծառայողները գիշերը պարաններ են կապել հուշարձանի վերևի մասում և ձգումների միջոցով այն տապալել գետնին։ Արձանի ընկնելուց ոտնաթաթերը կոտրվել և մնացել էին պատվանդանի վրա, վահանը, սրի պատյանն ու դաստապանի վերին հատվածը ընկել էին։ Օգտագործելով նույն պարանները՝ զինվորները քանդակը  սայլուղով քարշ տվեցին ամրոցի մեջ։ Այն հրաշքով փրկվել էր որպես  ջարդոն հալվելուց ։
Գրեթե 30 տարի անց, երկար փնտրտուքներից հետո, Վիբորգի գավառագիտական թանգարանի աշխատակիցներին հաջողվեց հուշարձանը գտնել Վիբորգ քաղաքի բարեկարգման կոմբինատի սարայներից մեկում՝ Սալակկա-Լախտի ծովածոցի արևելյան ափին։ 1975 թվականի հունվարի 21-ին զգալիորեն վնասված հուշարձանը տեղափոխվեց Վիբորգ ամրոց, որտեղ գտնվում էր թանգարանը և այնտեղ երկար ժամանակ պահվում էր Սուրբ Օլաֆի գլխավոր աշտարակի տակ գտնվող նկուղում։
Վերականգնում
1991 թվականին սկսվել է հուշարձանի վերականգնումը։ Աշխատանքները ֆինանսավորել է Վիբորգի վերականգնման, վերակառուցման և զարգացման բարեգործական հիմնադրամի կողմից, որը 1991 թվականին ստեղծել է Ե. Վ. Ֆիլիպովը։ Քանդակի վերականգնման վրա աշխատել են քանդակագործ Վիկտոր Դիմովը, ճարտարապետ Ի․ Վ․ Կաչերինը, գրանիտագործ Միխայիլ Սաֆոնովը, «Монументскульптура» գործարանի (Սանկտ Պետերբուրգ) աշխատողները։
Գրանիտե պատվանդանը պատրաստվել է ըստ սկզբնական նախագծի։
1993 թվականի հուլիսի 2-ին՝ Վիբորգի ամրոցի 700-ամյակի տարում, բացվել է վերականգնված հուշարձանը։ 1994 թվականի գարնանը հուշարձանը ենթարկվել է վանդալիզմի. թուրը կոտրել և գողացել են։ Որոշ ժամանակ անց առևանգողները այն վերադարձրել են՝ տեղադրելով հուշարձանի ստորոտին։ Դետալը վերականգնել են Վիբորգի նավաշինական գործարանի աշխատակիցները։
Հուշարձանի նկարագիր
Վալգրենը պատկերել էր մարշալին, որը կանգնած էր գրանիտե կլոր բարձր պատվանդանի վրա՝ հայացքով դեպի ամրոցը։ Մարշալը աջ ձեռքում սեղմել էր թուրը, որը գտնվում էր կողքի վրա, ձախում՝ վահանը, որը իջեցված էր ազդրի վրա, գլխին դրված էր մարտական սաղավարտ։ Քանդակին տրված էր վստահ, ռազմատենչ տեսք ։
Մարշալի վահանը եռանկյունաձև էր՝ բարձրության հարաբերությունը լայնությանը կազմում էր 2-ը 1-ին։ Այդպիսի վահանը պաշտպանում էր հեծյալին կզակից մինչև ծնկները։ Եռանկյունաձև վահաններն ի հայտ էին եկել 13-րդ դարում։ Վահանի մակերեսին պատկերված է հերալդիկ առյուծ։ Ոտքերին հասարակ «մախաթակերպ» կոշկախթաններ (անվակավոր  կոշկախթաններն առաջին անգամ հայտնվել են 13-րդ դարի վերջին) գոտու վրա, որն իջնում էր գարշապարի տակ և ոտնաթաթից  վերև։
Փոքր չափերի հուշարձանն հաջողությամբ ներգծվել է միջնադարյան բաց հրապարակում։ Այն ունի նաև բավականին արտահայտիչ ուրվագիծ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1908 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Վիբորգի հուշարձաններ
Շառլ դե Բոնշան
Շառլ Մելխիոր Արտյու դե Բոնշան (Charles Melchior Artus de Bonchamps), Վանդեայի խռովության առաջնորդներից մեկը ։
Կենսագրություն
Ֆրանսիական Հեղափոխության սկզբում Բոնշանը գտնվում էր Մենայում գտնվող իր ամրոցում, որտեղ նա նշանակվել էր, որպես Անժուական հակահեղափոխական զորքերի առաջնորդ։ Հեղափոխության ավարտից հետո, երբ որ հակահեղափոխականները խռովություն սկսեցին, նա միացավ երկու այլ ռոյալիստական առաջնորդներին՝ Անրի Լա Ռոժակլեոնի և Ժակ Կատելինոյի։ Նրանց միավորված զորքերը գրավեցին Բրեսյուիրը և Տուարը։
Նանտի վրա անհաջող հարձակումից հետո նրա ձեռքը վիրավորվեց։ Չնայած դրան, երբ որ Սևրի մոտ ճակատամարտում Բոշանը զգաց, որ նրանք սկսում են կրվել, նա վիրավորված ձեռքով նետվեց ճակատամարտի թեժ կետը և փոխեց ճակատամարտի ընթացքը։ Նա փորձում էր խռովության մյուս առաջնորդներին ստիպել ընկրկել, սակայն նրան մեղադրեցին վախկոտության մեջ։
Բոնշանը զոհվեց Շոլեյի ճակատամարտում՝ կրծքին մահաբեր վնասվածք ստանալուց հետո։ Նահանջող զորքը նրան վերցրեց իր հետ և խոստում տվեցին վրեժ լուծել՝ սպանելով 5 հազար հանրապետական, սակայն արդեն կիսամահ Բոնշանը խնդրեց դա չանել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վանդեայի խռովության առաջնորդներ
Գրքի համաշխարհային մայրաքաղաք
Գրքի համաշխարհային մայրաքաղաք՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից քաղաքին տրվող տիտղոս է ի նշան գրքերի և ընթերցանության խրախուսման ծրագրերի որակի և գրքի արտադրության ոլորտում բոլոր մասնակիցների նվիրվածության գնահատման։
Տիտղոսի ժամկետը տևում է տարվա ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Գրքի և հեղինակային իրավունքի համաշխարհային օրից (ապրիլ 23) մինչ հաջորդ տարվա ապրիլի 22-ը։
Տիտղոսի մասին
1996 թ. մեկնարկած Գրքի և Հեղինակային իրավունքի օրվա հաջողությունը, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համար խթան հանդիսացավ Գրքի համաշխարհային մայրաքաղաքի հայեցակարգը զարգացնելու, ընտրելով Մադրիդը որպես 2001 թ մայրաքաղաք. Այստեղ նույնպես հաջողելով, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր համաժողովը որոշեց Գրքի համաշխարհային մայրաքաղաքի անվանակոչումը դարձնել ամենամյա միջոցառում։
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն հրավիրեց Հրատարակիչների միջազգային ասոցիացիային, Գրադարանների ասոցիացիաների և ինստիտուտների միջազգային ֆեդերացիային և Գրավաճառների միջազգային ֆեդերացիային մասնակցել թեկնածուների առաջադրման գործընթացում, որպեսզի ապահովի գրքի արտադրության երեք հիմնական ճյուղերի մասնակցությունը որոշում կայացնելու մեջ։
Նոմինացիան որևէ ֆինանսական մրցանակ չի ներառում, նա ավելի շուտ հիշատակում է գրքին և ընթերցանությանը նվիրված լավագույն ծրագրերը։
Առաջադրման չափանիշները
Նոմինացիոն հանձնաժողովը ողջունում է ընթերցանությանը աջակցող և քաջալերող առաջարկը ներկայացնող քաղաքի քաղաքապետի կողմից ներկայացրած կամ խրախուսվող ծրագրերը։ Ծրագրերը Գրքի և Հեղինակային իրավունքի Համաշխարհային մի օրից տեղափոխվում են հաջորդին։ Նոմինացիոն հանձնաժողովը իր ուշադրությունը կենտրոնացնում է հետևյալ չափանիշների վրա․
Գրքի համաշխարհային մայրաքաղաքներ
Հետևյալ քաղաքները ընտրվել են որպես Գրքի համաշխարհային մայրաքաղաք.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ
Ալեքսանդր Նևսկու տաճար (Յալթա)
Սուրբ բարեպաշտ իշխան Ալեքսանդր Նևսկու տաճար (Собо́р Свято́го благове́рного кня́зя Алекса́ндра Не́вского), Ուկրաինայի Ուղղափառ եկեղեցու Սիմֆերոպոլի և Ղրիմի թեմի (Մոսկվայի պատրիարքարան) տաճար։ Յալթայի գլխավոր ուղղափառ տաճարն է, քաղաքի տեսարժան վայրերից մեկը։ Գտնվում է Սադովայա փողոց, 2 հասցեով։
Պատմություն
Տաճարի շինարարությունը անքակտելիորեն կապված է եղել ռուսական կայսերական տան հետ, որի հովանավորն էր համարվում սուրբ Ալեքսանդր Նևսկին։ Տաճարը կառուցվել է ի պատիվ Ռուսաստանի կայսր Ալեքսանդր II-ի, որը սպանվել էր Պետերբուրգում, նարոդովոլականների նետած ռումբից։
1890 թվականի մարտի 1-ին ստեղծված շինարարական կոմիտեն ղեկավարում էր յալթացի հայտնի ինժեներ և գավառագետ Ա. Լ. Բերտիե-Դելագարդը։ Ճարտարապետներն էին Ն. Պ. Կրասնովը և Պ. Կ. Տերեբենևը, որոնց նախագիծը անձամբ հաստատել էր կայսր Ալեքսանդր III-ը։
Կայսր Ալեքսանդր II-ի զոհվելու 10-րդ տարելիցի օրը՝ 1891 թվականի մարտի 1-ին, տեղի է ունեցել հիմնարկեքը, որին մասնակցել է կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնան։ Եկեղեցու օծումը տեղի է ունեցել 1902 թվականի դեկտեմբերի 4-ին կայսր Նիկոլայ II-ի, նրա ընտանիքի և հարազատների ներկայությամբ։
Տաճարի կողքին կառուցվել է Մոսկվայում ձուլված 11 զանգով եռահարկ զանգակատուն։
Տաճարի ներսույթը ձևավորել է ճարտարապետ Ս. Պ. Կրոշեչկինը, պատկերակալը, գմբեթը և պատերը նկարազարդել է կիևցի նկարիչ Ի. Մուրաշկոն։ Տաճարի գմբեթները ծածկվել են ոսկով։
Տաճարի մոտ ճարտարապետ Մ. Մ. Կոտենկովի նախագծով հին ռուսական վերնատան ոճով կառուցվել է եկեղեցական տուն։ 1908 թվականին ավարտվել է եռահարկ տան կառուցումը, որտեղ տեղակայվել են թագաժառանգ Ալեքսեյի անվան եկեղեցական-ծխական դպրոցը, տուբերկուլոզով հիվանդների կացարանը, Ալեքսանդր Նևսկու եղբայրության հանդիսասրահը։
Ալեքսանդր Նևսկու ուղղափառ եղբայրությունը զբաղվում էր բարեգործական գործունեությամբ, եկեղեցական-ծխական դպրոցների կազմակերպմամբ և միսիոներական գործունեությամբ, իսկ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում նաև՝ վիրավորներին օգնելով և հիվանդանոցների ու առողջարանների կազմակերպումով։
1938 թվականին տաճարը փակվեց, զանգերն ուղարկվեցին վերաձուլման։ Եկեղեցին վերածվեց մարզական ակումբի, իսկ դպրոցի շենքը՝ ուսուցչի տան։
Ծիսակատարությունները տաճարում վերսկսվեցին 1942 թվականին, Ղրիմում գերմանական վարչակազմի հաստատումից հետո։ Ղրիմի ազատագրումից հետո տաճարը գրանցվեց որպես փաստացի գործող։
Եկեղեցական-ծխական դպրոցի տարածքը վերադարձվել է գրեթե կես դար անց։ 1995 թվականից այնտեղ գործում է հանրակրթական դպրոց, որտեղ սովորում է մոտ 100 երեխա։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Յալթայի տեսարժանություններ Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ Կատեգորիա:1890 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Յալթայի եկեղեցիներ
(8716) Գինեստրա
(8716) Գինեստրա (Ginestra), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Վինչենցո Կազուլիի կողմից Կոլևերդեյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,151934 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7852 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5186 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2043,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176132 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,84° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Վինչենցո Կազուլիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ադրբեջանի Մաքսիմ Գորկու անվան պատանի հանդիսատեսի թատրոն
Մաքսիմ Գորկու անվան պատանի հանդիսատեսի թատրոնը (ադրբ.՝ Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrı) գտնվում է Բաքվում։
Թատրոնի պատմությունը
Թատրոնը հիմնադրվել է 1928 թ։ Այդ ժամանակ ռուսական թատերախումբը առաջին ներկայացումներն էր բեմադրում։ 1930 թ թատրոնի կազմը համալրեց ադրբեջանական թատերախումբը, որը ստեղծվել էր Բաքվի նավաստիների ակումբին կից գործող պիոներական դրամատիկական խմբակի հիման վրա ։
Սկզբնական շրջանում թատրոնը բեմադրում էր ԽՍՀՄ քաղաքներում գործող Պատանի հանդիսատեսի այլ թատրոնների խաղացանկում ընդգրկված պիեսները, մասնավորապես ռուս գրողների պիեսները, որոնք թարգմանվում էին ադրբեջաներեն։ 1930-ական թվականներին խաղացանկում հայտնվում են նաև ադրբեջանցի դրամատուրգների պիեսները՝ Ջաֆարովի և Մելիք-Եգանովի «Փողոցներում» (1932 թ), «Նարգիզ» (1936 թ), «Այազ» (1937 թ), Իզետ Սեիձադեի «Գիզիլ գուշ» (1938 թ), Իսկանդարովի և Սաբիտ Ռախմանի «Պարտիզան Մամեդը» (1939 թ)։
1936 թ թատրոնը կոչվեց Մաքսիմ Գորկու անունով ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Թատրոններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պատանի հանդիսատեսի թատրոններ Կատեգորիա:Ադրբեջանի թատրոններ
«Օդեսայում ժանտախտը դադարեցնելու համար» մեդալ
«Օդեսայում ժանտախտը դադարեցնելու համար» մեդալ (Медаль «За прекращение чумы в Одессе»), Ռուսական կայսրության պետական պարգև, ովքեր պայքարել էին Օդեսայում ժանտախտը դադարեցնելու համար։ Մեդալը ստեղծվել է 1838 թվականի ապրիլի 19-ին՝ Նիկոլայ I-ի հրամանով։ Մեդալն ուներ երկու տարբերակ՝ ոսկե և արծաթե  ։
Պարգևատրման կարգ
Մեդալով պարգևատրում էին Օդեսայում ժանտախտի դադարեցման աշխատանքներին մասնակցած մարդկանց։ Ոսկե մեդալով պարգևատրում էին սպաներին, բուժակներին, բժիշկներին, բժիշկ պաշտոնյաներին և վաճառականներին։ Արծաթե մեդալով պարգևատրում էին ոստիկանության աշխատողներին, գունդստաբլներին և ուրիշ առևտրականների ։
Մեդալի նկարագրություն
Սանկտ Պետերբուրգի դրամատանը 1838 թվականին հատել է 344 ոսկե մեդալ և 117 արծաթե մեդալ։ Չօգտագործված հինգ ոսկե մեդալները հետագայում ձուլեցին ։
Կրելու կարգ
Մեդալը ուներ կանթ շերտաձողիկին կամ ժապավենին ամրացնելու համար։ Մեդալը պետք է կրել կրծքին ։
Ալլակալա
Ալլակալա, լեռ Վանա լճից հյուսիս-արևելք, Բերկրիից մոտ 28 կմ արևելք։ Նրա հյուսիս հատվածում գտնվում է Ալլիկալա գյուղը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Վանի մարզ
Հայոց համազգային շարժում
Հայոց համազգային շարժում (ՀՀՇ)՝ Հայաստանում լուծարված քաղաքական-կուսակցական շարժում։ Հիմնադրվել է 1988 թվականի օգոստոսին որպես հասարակական կազմակերպություն, որը 1989 թվականից վերափոխվել է քաղաքական կուսակցության։
ՀՀՇ նախագահ Լևոն Տեր֊Պետրոսյան 1988֊2013 մինչև լուծարում։
Հիմնադրում
Հայոց համազային շարժումը (ՀՀՇ) հիմնադրվել է Ղարաբաղ կոմիտեի նախաձեռնությամբ՝ համակարգելու ղարաբաղյան շարժումը։ Առաջին ծրագիրը հրապարակվել է 1988 թվականի օգոստոսի 19-ին Երևանի Ազատության հրապարակում անցկացված հերթական զանգվածային հանրահավաքի ընթացքում։ ՀՀՇ-ն պաշտոնապես ճանաչվել է Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի 1989 թվականի հունիսի 25-ի որոշմամբ։ Նույն թվականի նոյեմբերի 1-ի որոշմամբ ՀՀՇ-ն գրանցվել է որպես քաղաքական կուսակցություն ։1989 թվականի նոյեմբերի 24-ին Երևանի օպերայի ու բալետի թատրոնի շենքում կազմակերպվում է ՀՀՇ առաջին համագումարը։ Առաջին նախագահ է ընտրվում Վազգեն Մանուկյանը ։ Դեկտեմբերին վերջինիս կողմից հրաժարականի դիմում է ներկայացվում, ինչից հետո կուսակցության նախագահ է ընտրվում Լևոն Տեր-Պետրոսյանը։ ՀՀՇ անդամ են դառնում Արցախյան շարժման գրեթե բոլոր ակտիվիստները, ովքեր ներգրաված չեն եղել այլ կուսակցություններում՝ ներառյալ ապագա ՀՀ նախագահներ Ռոբերտ Քոչարյանն ու Սերժ Սարգսյանը։ Ըստ Քոչարյանի՝ ՀՀՇ կազմում իր ընդգրկման մասին նա իմացել է թերթերից ։
Իշխանության տարիներ (1990-1998)
1990 թվականի մայիսի 20-ին Հայկական ԽՍՀ-ում անցկացվում են խորհրդարանական ընտրություններ։ Հուլիսի 3-ին որոշ ընտրատեղամասերում կարիք եղավ անցկացնել երկրորդ փուլ։ Ընտրությունները անցկացվել են բացառապես մեծամասնական ընթացակարգով։ Հայաստանի պատմության մեջ առաջին անգամ Կոմունիստական կուսակցությունը պարտություն է կրում, իսկ ՀՀՇ-ն դառնում իշխող կուսակցություն՝ ստանալով տեղերի 40% ։ Ձևավորվում է 260 պատգամավորներից բաղկացած խորհրդարան՝ երկու կուսակցությունով ու հետագայում ձևավորված ֆրակցիաներով՝ «Հանրապետություն» (38 պատգամավոր), «Արցախ» (11 պատգամավոր), «Լիբերալ-դեմոկրատներ» (10 պատգամավոր), «Ազգային առաջադիմություն» (10 պատգամավոր), ՀՅԴ (12 պատգամավոր)։ Գերագույն խորհուրդը իր աշխատանքը սկսեց հուլիսի 20-ին։ 1990 թվականի օգոստոսի 4-ին Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նախագահ ընտրվեց ՀՀՇ նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, իր առաջին տեղակալ՝ Բաբկեն Արարքցյանը (ՀՀՇ), տեղակալ՝ Գագիկ Հարությունյանը (ՀԿԿ) ։
1991 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ձայների մեծամասնությամբ ՀՀՇ նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը ընտրվել է Հայաստանի Հանրապետության նախագահ՝ կազմելով ՀՀՇ-ի գլխավորած մեծամասնական կառավարություն։
Վարկանիշի նվազում
1995 թվականին ընդառաջ զգալի նվազած վարկանիշի պայմաններում ՀՀՇ-ն ձևավորում է «Հանրապետություն» միավորում, որի կազմի մեջ էին մտնում նաև Հայաստանի քրիստոնեա-դեմոկրատական, Հայաստանի հանրապետական, Սոցիալ դեմոկրատ Հնչակյան, Մտավորական Հայաստան ու Ռամկավար ազատական կուսակցությունները։ Ընտրություններին անգելվում է Հայ հեղափոխական դաշնակցության մասնակցությունը։ Իշխանության կողմից ստեղծվել է «Հայ դաշնակցություն» կուսակցություն, որը չի հաղթահարում 5 տոկոսանոց շեմը, իսկ ՀՀՇ վարչության անդամ Վանո Սիրադեղյանի աջակցությամբ ստեղծվում է կանանց Շամիրամ կուսակցությունը ։ Արդյունքում ՀՀՇ-ն պահպանում է իշխանությունը՝ հավաքելով 50% ձայն։ Ընտրությունները միջազգային դիտորդների կողմից որակվում են ազատ, բայց ոչ արդար ։
Նախագահական ընտրություններ (1996)
1996 թվականի նախագահական ընտրությունները տեղի են ունենում սեպտեմբերի 22-ին, որի ընթացքում Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հավաքում է ձայների 51 տոկոսը հենց առաջին փուլում՝ վերընտրվելով նախագահ։ Երկրորդ տեղն է գրավում ընդդիմության միասնական թեկնածու ու ՀՀՇ նախկին նախագահ Վազգեն Մանուկյանը՝ 41 տոկոս ձայներով։ Ընտրությունների արդյունքում կազմակերպած բողոքի ցույցի արդյունքում Լևոն Տեր-Պետրոսյանը մեղադրվում է ընտրությունները կեղծելու մեջ։ Սեպտեմբերի 25-ին մարդկանց բազմությունը շարժվում է դեպի Ազգային ժողովի շենք։ Վազգեն Մանուկյանը մուտք է գործում շենք, սակայն որոշ ժամանակ անց մարդկանց բազմությունը, կոտրելով ցանկապատը, մուտք է գործում Ազգային ժողովի տարածք, դաժան ծեծի ենթարկում փոխխոսնակներ Բաբկեն Արարքցյանին, Արա Սահակյանին ու այլոց։ Երևան են մտցվում Պաշտպանության նախարարության ու Ներքին զորքերը ծառայողները, ինչպես նաև Երկրապահ կամավորական միավորման անդամներ։ Արգելափակվում են քաղաքի գլխավոր հանգույցները։ Ձերբակալվում ու խոշտանգվում են ընդդիմության հետ կապ ունեցող բազմաթիվ գործիչներ՝ ներառյալ Վազգեն Մանուկյանը ։ ԱՄՆ պետդեպարտամենտը հրաժարվում է պաշտոնապես շնորհավորել Լևոն Տեր-Պետրոսյանին՝ պաշտոնական հայտարարության մեջ միայն հղում անելով, որ Տեր-Պետրոսյանը վերընտրվել է՝ համաձայն Հայաստանի պաշտոնական աղբյուրների։ Նշվել է, որ ԵԱՀԿ զեկույցի համաձայն լրջագույն բացթողումները խաթարել են ընտրությունները։ Կոչ է արվում հարգելու միջազգային մարդու իրավունքները ու թույլատրելու Կարմիր խաչի ներկայացուցիչներին այցելելու բախումների արդյունքում ձերբակալվածներին։ Հաղորդագրության մեջ նշվել է, որ ընտրակեղծիքներ հանդիսանում են լուրջ մտահոգության պատճառ ։
Իշխանությունից հեռացում
1998 թվականի հունվարի 7-8 տեղի է ունենում Հայաստանի ազգային անվտանգության խորհրդի նիստ, որի ընթացքում սրվում է հակասությունը Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ու խորհրդի այլ անդամների՝ մասնավորապես վարչապետ Ռոբերտ Քոչարյանի ու Պաշտպանության նախարար Վազգեն Սարգսյանի միջև։ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը պնդում է, որ «Ղարաբաղի հարցը պետք է լուծել այսօր» ու կողմ է արտահայտվում փուլային լուծմանը՝ հետ հանձնելու նախկին ԼՂԻՄ հարակից շրջանները առաջին փուլում։ Պատճառների թվում Տեր-Պետրոսյանը նշում էր, որ «Հակամարտության առկայությունը Հայաստանին զրկում է իր ամենաբնական և շահավետ տնտեսական գործընկերներից՝ Ադրբեջանից, Թուրքիայից» ։ 1998 թվականի հունվարի 23-ին քաղաքական ճգնաժամը հասավ իր գագաթնակետին, երբ Վազգեն Սարգսյանը հայտարարեց, որ ինքը սատարում է Ռոբերտ Քոչարյանին, և մեղադրեց ՀՀՇ կուսակցությանը՝ Հայաստանում իրավիճակը ապակայունացնելու մեջ։ Վազգեն Սարգսյանը, Ռոբերտ Քոչարյանը ու Սերժ Սարգսյանը վերջնագիր են ներկայացնում Լևոն Տեր-Պետրոսյանին՝ կամ հրաժարական տալ, կամ աշխատանքից ազատել իրենց բոլորին ։
1998 թվականի փետրվարի 3-ին Լևոն Տեր-Պետրոսյանը հրաժարական է ներկայացնում, ինչից հետո հրաժարական են ներկայացրին ՀՀՇ այլ անդամներ՝ Ազգային ժողովի խոսնակ Բաբկեն Արարքցյանը, նրա երկու տեղակալները, Երևանի քաղաքապետ Վանո Սիրադեղյանը, արտգործնախարար Ալեքսանդր Արզումանյանը և այլք։ Հանրապետական խմբի շատ անդամներ՝ ներառյալ շատ նախկին ՀՀՇ անդամներ միացան Վազգեն Սարգսյանի Երկրապահ խմբակցությանը՝ 69 անդամով ձևավորելով մեծամասնություն։
Հետիշխանական տարիները
Ընտրվելուց հետո մի շարք քաղաքական ուժեր՝ ներառյալ ՀՀՇ տարիներին ընդդիմադիր Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցությունը, ՍԻՄ կուսակցությունը և այլք, դիմում են նորընտիր նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին քաղաքական, իրավական և բարոյական գնահատական տալ ՀՀՇ իշխանության տարիների գործունեությանը։ Սակայն Քոչարյանը հրաժարվում է՝ ասելով բառացի․ «Եթե այդպես վարվենք, ապա ամբողջ երկրով մեկ կախաղաններ պետք է լինեն» ։ 1999 թվականից Ղարաբաղ կոմիտեի ու ՀՀՇ անդամ Վանո Սիրադեղյանը ներգրավվում է որպես մեղադրյալ Արմեն Տեր-Սահակյանի բանդայի գործով։ Բանդան մի շարք սպանություններ է իրականացրել՝  ներառյալ երկաթգծային վարչության պետ Համբարձում Ղանդիլյանի, իր հետ եղած ևս երկու անձանց, ինչպես նաև երկու այլ սպանություններ Մոսկվայում, ինչպես նաև նախապատրաստել են մի շարք սպանություններ, սակայն իրենց կամքից անկախ հանգամանքներից չեն իրականացրել՝ ներառյալ Սերժ Ջիլավյանի, Կիմ Բալայանի, Գուրգեն Եղիազարյանի ու ՀՀ դատախազության քննչական վարչության պետ Վլադիմիր Գրիգորյանի։ Ըստ մեղադրանքի՝ բանդայի անդամները գրանցվել են որպես Վանո Սիրադեղյանի թիկնազոր, գործել են նրա կարգադրությամբ ու անմիջական հովանավորությամբ։ Վանո Սիրադեղյանը փախուստի է դիմում, իսկ Արմեն Տեր-Սահակյանը դատապարտվում է ցմահ ազատազրկման ։ Ըստ ՀՀՇ դիրքորոշման՝ Սիրադեղյանի դեմ գործը քաղաքական հետապնդում է՝ ուղղորդված իշխանությունների կողմից ։
Մինչև 1999 թվականը Կենտրոնի թաղապետ էր շարունակում մնալ ՀՀՇ անդամ Արարատ Զուրաբյանը։
1999 թվականի երկրորդ գումարման Ազգային ժողովի ընտրությունների արդյունքում ՀՀՇ-ն ներկայացված չէր։
Գործունեությունը 2008 թվականից սկսած
2008 թվականին ՀՀՇ-ն նախաձեռնեց ընդդիմադիր շարժում՝ սատարելով նախագահի նախագահական ընտրություններին իր թեկնածությունը դրած Լևոն Տեր-Պետրոսյանին։ Նույն թվականին ՀՀՇ ու մոտ 20 քաղաքական այլ ուժեր միավորվում են Հայ ազգային կոնգրես անվան տակ, հետագայում գրանցելով համանուն կուսակցություն։ 2009 թվականին Հայ ազգային կոնգրեսը մասնակցե է Երևանի քաղաքապետի առաջին ընտրություններին՝ հավաքելով 17․57% ձայն, գրավելով 3-րդ տեղը ու ստանալով ավագանիում 13 մանդատ։
2010 թվականի հուլիսի 17-ից ՀՀՇ վարչության նախագահ է ընտրվում Արամ Մանուկյանը։
2012 թվականին Հայ Ազգային Կոնգրեսը մասնակցեց Ազգային ժողովի ընտրություններին։ ՀՀ խորհրդարանում ունեցել է 7 հոգանոց Հայ Ազգային Կոնգրես խմբակցություն, որի անդամներ են եղել՝ ՀՀՇ անդամ Ալեքսանդր Արզումանյանը պատգամավոր է դարձել «Ժառանդության-Ազատ դեմոկրատներ» դաշինքով։
2012-2013 թվականների զարգացումները
2012 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ՀՀՇ 17-րդ համագումարում ընտրվում է ՀՀՇ վարչություն նոր կազմը ու վարչության նախագահ է վերընտրվում Արամ Մանուկյանը։
2013 թ. փետրվարի 23-ի համագումարում որոշում է կայացնում կուսակցությունը «Հայ ազգային կոնգրես» վերանվանելու մասին ։ Այնուհետև ՀՀՇ նախկին անդամ Արարատ Զուրաբյանը գրանցում է նոր Հայոց համազգային շարժում կուսակցություն։
2017 թվականին Ազգային ժողովի ընտրություններում գործող ՀՀՇ անդամ Արարատ Զուրաբյանը պատգամավոր է ընտրվել Ծառուկյան դաշինքի ցուցակով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի լիբերալ կուսակցություններ Կատեգորիա:1988 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:2013 կազմալուծումներ Հայաստանում
Սամվել Հովհաննիսյան (այլ կիրառումներ)
Սամվել Հովհաննիսյան անվամբ հայտնի են մի քանի անձնավորություններ.
Թերի Ռիչարդսոն
Թերենս «Թերի» Ռիչարդսոն, ամերիկացի նորաձևության և դիմանկարալին լուսանկարիչ, ով աշխատել է այնպիսի հայտնի ամսագրերի համար, ինչպիսիք են՝ Rolling Stone, GQ, Վոգ, Vanity Fair, Harper's Bazaar, i-D և Vice ։
Վաղ տարիներ
Թերի Ռիչարդսոնը ծնվել է Նյու Յորքում, Բոբ Ռիչարդսոնի (լուսանկարիչ) և Նորմա Կեսլերի (դերասանուհի) զավակն է։ Նրա հայրը տառապել է շիզոֆրենիայով և թմրանյութերի չարաշահմամբ ։ Ծնողների բաժանվելու պատճառով նա, իր մայրիկի և իր խորթ հայրիկի՝ Ջեքի Լոմաքսի հետ միասին տեղափոխվում են Վուդսթոք։ Շուտով Ռիչարդոսնը մեկնում է Լոս Անջելես, Հոլիվուդ և սովորում Հոլիվուդի ավագ դպրոցում ։ 16 տարեկան հասակում ծնողների հետ մեկնում է Օհայ, Կալիֆորնիա, որտեղ սովորում է Նորդհոֆի ավագ դպրոցում ։ Ռիչարդոսնը ցանկանում էր դառնալ փանկ ռոք երաժիշտ, քան լուսանկարչ ։ Նա չորս տարի եղել է բաս կիթառ նվագող The Invisible Government փանկ ռոք խմբում ։ Հարավային Կալիֆորնիայում նա նաև նվագել է Signal Street Alcoholics (SSA), Doggy Style, Baby Fist և Middle Finger խմբերի համար ։
Գործունեություն
1982 թվականին Ռիչարդսոնի մայրը նրան նվիրում է լուսանկարչական ֆոտոխցիկ ։ Նա դա օգտագործեց իր կյանքի դրվագները և փանկ ռոքի խմբում անցկացրած ժամանակները լուսանկարելու համար ։ Շուտով նա լքում է երաժշտությունն ու գնում Իսթ Վիլիջ՝ Նյու Յորքի հարևանությամբ, և սկսում նկարել երեկույթներին մասնակցող մարդկանց և գիշերային կյանքը։ 1994 թվականին տեղափոխվելով կրկին Նյու Յորք, նրա նորաձևության լուսանկարները տեղ գտան Vibe ամսագրում։ Նույն տարում նրա այդ լուսանկարները ցուցադրվեցին Փարիզի միջազգային փառատոնի՝ «de la Mode»–ի ժամանակ ։ 1995 թվականին նա լուսանկարեց Քեթրին Համնեթի գարուն հավաքածուն ։
Ռիչարդսոնը տեղափոխվում է Լոնդոն (Անգլիա) և աշխատում եվրոպական The Face, i-D և Arena ամսագրերի համար։
Նա աշխատել է նաև Diesel բրենդի համար և ստացել Cannes Lions International Festival of Creativity փառատոնի արծաթե մրցանակ ։ Նա լուսանկարել է որոշ անձնական դիմանկարներ Ռենցո Ռոսոյի համար։
Նա լուսանկարել է այնպիսի հայտնի մարդկանց, ինչպիսիք են՝ Շերոն Սթոունը, Գվինեթ Փելթրոուն, Քեմերոն Դիազը, Մեգան Ֆոքսը, Գվինեթ Փելթրոուն, Լինդսի Լոհանը, Քեթ Դենինգսը, Քեթի Փերրին, Լեդի Գագան, Մայլի Սայրուսը, Քեյթ Մոսը, Միրանդա Քերը, Սեմյուել Ջեքսոնը, Քիմ Քարդաշյանը, Ջարեդ Լետոն, Էմի Ուայնհաուսը, Ֆարել Վիլյամսը, Ջոն Բոն Ջովին, ASAP Rocky–ն, Մերիլին Մենսոնը, Daft Punk–ը, Լիլ Ուեյնը, Լեբրոն Ջեյմսը, Բարաք Օբաման և այլք։
Ռիչարդսոնը Լեդի Գագայի Haus of Gaga ստեղծագործական թիմի անդամ է։
Երաժշտական տեսահոլովակներ
Ռիչարդսոնը սկսել է բեմադրել տեսահոլովակներ 1990–ականների վերջերին ։ Նա բեմադրել է Death in Vegas, Primal Scream, Young Love, Whirlwind Heat խմբերի տեսահոլովակները ։ Աշխատել է նաև Սկայ Ֆերեիրայի «Red Lips» տեսահոլովակի վրա ։ Նա հայտնվել է 30 Seconds to Mars–ի «Hurricane» տեսահոլովակում ։ 2013 թվականի օգոստոսի 29–ին նա Կոնի Այլենդում բեմադրել է Բեյոնսեի «XO» սինգլի տեսահոլովակը ։ Նույն թվականի սեպտեմբերին նաև բեմադրել է Մայլի Սայրուսի «Wrecking Ball» տեսահոլովակը։ 2013 թվականի տարեվերջին նա մասնակցել է Լեդի Գագայի և Ար Քելլիի միասնական սինգլ «Do What U Want»–ի տեսահոլովակի նկարահանումներին, սակայն նրա թողարկումը չեղարկվել է։
Բարեգործություն
2010 թվականին նա դարձավ RxArt բարեգործական կազմակերպության անդամ, որը նվիրաբերում է արվեստի ստեղծագործություններ երեխաների հիվանդանոցներին  ։ 2014 թվականին նա մասնակցել է House of Fabergé կազմակերպության ձու հավաքելու բարեգործական ակցիային Նյու Յորքում ։
Անձնական կյանք
Ռիչարդսոնը ամուսնացած է եղել Նիկի Ուբերտիի հետ 1996–ից 1999 թվականները ։
Անոթային համակարգ
Անոթային համակարգ, օրգանիզմում առկա անոթների ամբողջությունը։ Անոթներն ունեն տոնուսավորում։ Արյան անոթների տոնուսը և նրանց ադապտացիոն փոփոխություններն օրգանիզմի փոփոխվող պահանջների հանդեպ ունեն կարևոր նշանակություն արյան շրջանառության գործընթացում։ Անոթային տոնուսը պայմանավորում է նաև զարկերակային ճնշումը։ Վերջինս պայմանավորված է 2 գործոնով՝
Արյունատար անոթները միանման չեն դրանք բաժանվում են 4 խմբի՝
Կոմպենսատոր անոթներ
Կոմպենսատոր անոթները աորտան և էլաստիկ բնույթի անոթներն են։ Այս անոթների հիմնական ֆունկցիան այն է, որ սրտից հրոցանման արյան հոսքը դարձնում է համաչափ։
Ռեզիստիվ անոթներ
Ռեզիստիվ կամ դիմադրողական անոթներ, դրանց թվին են պատկանում արտերիոլները և վելուլները, որոնք տեղակայված են անոթային ցանցի նախամազանոթային և հետմազանոթային հատվածում։ Արյան հոսքի նկատմամբ այս անոթների դիմադրողականությունը պայմանավորված է դրանց կառուցվածքային առանձնահատկություններով, որոնք մշտապես գտնվում են տոնուսի մեջ և կարող են այլ ազդակների ազդեցությամբ ակտիվորեն փոխել լուսանցքի մեծությունը։
Նյութութափոխանակության պրոցեսներն ապահովող անոթներ
Այդ անոթների մակարդակի շրջանում է տեղի ունենում երկկողմանի նյութափոխանակութուն՝ արյան և հյուսվածքային հեղուկի միջև։
Տարողական անոթներ
Տարողական անոթները հիմնականում փոքր երակներն են։ Արյան հիմնական զանգվածը՝ 75–80% տեղակայված ն այդ անոթներում։
Մաքսիմ Կրիվոնոս
Ապստամբության սկզբնական փուլում եղել է ծայրահեղական թևի պարագլուխը, մերժել ցանկացած կոմպրոմիս լեհերի ու լիտվացիների հետ, պահանջել, որ Ուկրաինայից վտարվեն բոլոր կաթոլիկներն ու հրեաները։ Դեռևս մինչև վերջ հստակեցված չէ, թե ինչ ծագում է ունեցել Մաքսիմ Կրիվոնոսը։ 1648 թվականին հրատարակված լեհական մի պամֆլետում նշված է, որ նա կալվածատեր Նեմիրիչների ճորտն է (այդ վարկածն ընդունվել է խորհրդային պատմագրության կողմից)։ 1648 թվականի գերմանական մի աղբյուր պնդում է, որ նա շոտլանդական ծագում ունի ("ein gebohrenen Schott"), և Կրիվոնոս, այսինքն՝ «Ծուռքթանի» մականունը հիմնված է ոչ թե նրա քթի ծռվածության վրա, այլ շոտլանդական Cameron ազգանվան թարգմանությունն է։
Անոթային համակարգ
Տարողական անոթներ
Նշված անոթներն իրենց կառուցվածային առանձնահատկութնուններով պայմանավորում են օրգանիզմի այս կամ այն հիվանդության հանդեպ նախատրամադրվածությունը։ Էլաստիկ անոթներում զարգանում են աթերոսկլերոտիկ խանգարումներ, ռեզիստիվ անոթներում հանդիպում են հիպերթենզիվ և հիպոթենզիվ վիճակների առաջացման օղակներ, իսկ նյութափոխանակութան պրոցեսն ապահովող անոթներում զարգանում են անոթի պատի թափանցելիության խանգարումներ։
Գրականություն
Ս. Հ. Խաչատրյան– Պաթոլոգիական ֆիզիոլոգիա, Երևան, 2003, 570
Կատեգորիա:Սիրտ-անոթային համակարգ
Զեմո Օտրևի
Զեմո Օտրևի (ზემო ოტრევი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1055 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 28 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Ուորդ Բոնդ
Ուորդ Բոնդ ( Wardell Edwin "Ward" Bond, ), ամերիկացի դերասան, խաղացել է 250-ից ավելի գեղարվեստական և հեռուստատեսային ֆիլմերում, առավել հայտնի է ռեժիսորներ Ֆրենկ Կապրայի, Վիկտոր Ֆլեմինգի և Ջոն Ֆորդի ֆիլմերում խաղացած գլխավոր և երկրորդական դերերով, ինչպես նաև «Գնացքի վագոնը» հեռուստատեսային վեստեռնից։
Ֆիլմագրություն
Առավել նշանավոր ֆիլմերն են.
Պատմության հետազոտություն
Պատմության հետազոտություն (A Study of History), 1934-1961 թվականներին գրված և 12 հատորներից կազմված բրիտանացի պատմաբան, մշակութաբան, հասարակագետ և փիլիսոփա Առնոլդ Ջոզեֆ Թոյնբիի հիմնարար պատմական աշխատությունը։
Բովանդակությունը
Աշխատությունը կազմված է 12 հատորից, որոնք ընդգրկում են ավելի քան 3 միլիոն բառ 7 հազար էջի վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1934 գրքեր Կատեգորիա:Գրքեր քաղաքակրթությունների մասին Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Պարույր Կարապետյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգեղակոթ (Սյունիքի մարզ) գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Անյա Բրայեն
Անյա Բրայեն (Anja Breien, ), նորվեգացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ և դերասան։
Կենսագրություն և կարիերա
Անյա Բրայենը ծնվել է 1940 թվականի հուլիսի 12-ին Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ Հայրը գրող Հանս Բրայենն (Hans Breien) էր։ Ապագա սցենարիստը սովորել է Օսլոյի համալսարանում։ 1962 թվականից 1964 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում սովորել է Ֆրանսիայում՝ Փարիզում։
Առաջին անգամ Անյա Բրայենը կինոյում հայտնվել է որպես ռեժիսոր Նիլս Մյուլլերի և Հենինգ Կարլսենի ասիստենտ՝ «Սով» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ։ Նա նաև որպես դերասան է հանդես եկել, բայց քիչ ֆիլմերում։ Առաջին դեբյուտն եղել է 1967 թվականին «Մեծահասակները» կարճամետրաժ կինոնկարում։ Դրանից հետո Անյա Բրայենը սկսել է նկարահանել կարճամետրաժ ֆիլմերի շարք։ Մեծ կինոյում նա սկսել է գործունեություն ծավալել 1971 թվականից («Բռնաբարություն»)։ Նրա «Կանայք» ֆիլմը դարձավ ինքնատիպ պատասխան Ջոն Կասավետիսի «Ամուսինները» ֆիլմի համար, որը և վերջինիս շարունակությունն է համարում։
Վենետիկյան 44-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժյուրիի անդամ է եղել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կին սցենարիստներ Կատեգորիա:Նորվեգացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Նորվեգացի դերասանուհիներ
Աննա Ջորդանո
Աննա Ջորդանո (Anna Giordano, ), իտալացի բնապահպան։ Սիցիլիայի Վայրի բնության համաշխարհային հիմնադրամի առաջնորդ, արժանացել է Գոլդմանի մրցանակի (1998) ։
Ջորդանոն արհեստավարժ թռչնաբան է, բնական գիտությունների դոկտոր, առավելապես հայտնի է վայրի թռչուններին պաշտպանության և Մեսիանայի նեղուցի վրայով կամրջի կառուցման դեմ պայքարի իր աշխատանքով, ինչը, նրա կարծիքով, անուղղելի վնաս կհասցնի կենդանիներին և շրջակա միջավայրին ։
Կենսագրություն
Վեց տարեկան հասակում Ջորդանոն միացավ LIPU-ին (Թռչունների պաշտպանության իտալական լիգա)։ 1981 թվականին` 15 տարեկանում, Աննան ականատես եղավ որսագողերի կողմից թռչունների ավանդական հրաձգությանը, որոնք թռչում էին Սիցիլիայի և մայրցամաքային Իտալիայի միջև գտնվող նեղուցի վրայով։ Ըստ լեգենդի, այն մարդը, ով նեղուցի վրա գոնե մեկ միջատակեր չի սպանել, այդ տարի կդառնա եղջյուրակիր( կինը կդավաճանի նրան)։ Ամեն տարի ծիսական որսը հանգեցնում էր հազարավոր թռչունների մահվան, այդ թվում՝ ծիծեռնակներ, պիրոլներ և արագիլներ։ Ջորդանոն այդ օրը երդվեց վերջ դնել այդ ավանդույթին  ։
Որպես կանոն, չնայած համապատասխան գործող օրենքների առկայությանը, որսագողերը երբեք չեն հետապնդվել դատական կարգով։ 1980-ականների սկզբին Ջորդանոն կամավորներ հավաքեց իր շուրջը` կանխելու ապօրինի որսը և ամեն տարի մշտադիտարկում իրականացնելու թռչունների վրա։ Սկզբում նրան լուրջ չէին վերաբերվում, բայց ավելի ուշ որսորդներին դիմակայելը պատճառ դարձավ բացահայտ թշնամություն Ջորդանոյի նկատմամբ։ 1986 թվականին նրա մեքենան հրկիզվեց հրավառ նյութերով լցված շշերով, այնուհետև ավերվեց նրա տունը, և նա ստացավ սատկած բազե` գրությամբ. «Քաջությունդ թանկ կարժենա քեզ»։ Այն բանից հետո, երբ Ջորդանոն մի խումբ կամավորների հետ հայտնվեցին հրետակոծության տակ, տեղական իշխանությունները առաջարկեցին օգնել նրան   ։
Թռչունների պաշտպանություն
Ջորդանոյի թիմի դիտարկումների համաձայն, 1984 թվականին, երբ նրանք առաջին անգամ սկսեցին իրենց աշխատանքը, տարածաշրջանում հաշվվում էր 3100 գիշատիչ թռչուն և արագիլ և արձանագրվել էր որսագողության 1100 դեպք, 2000 թվականին համապատասխանաբար` 35000 գիշատիչ և արագիլ և 5 ապօրինի որս ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի թռչնաբաններ Կատեգորիա:Բնապահպաններ
(270) Անահիտ
(270) Անահիտ (Anahita), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1887 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Քրիստիան Պետերսի կողմից Քլինտոնում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,19773 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8659 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5295 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Անահիտ աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,8574 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1190,04 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,302512 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,37° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:1887 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Քրիստիան Պետերսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լակապել Բարես
Լակապել Բարես (Lacapelle-Barrès), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 62 մարդ, բնակչության խտությունը` 9.84 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.3 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 440 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 100 կմ հարավ, Օրիյակ քաղաքից` 23 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 33 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 22-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 11։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 66,7 %։ 22 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 21 անձ (13 տղամարդ և 8 կին)։ Գործազուրկ են եղել 1 անձ (0 տղամարդ և 1 կին)։ 11 անաշխատունակներից 0-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Կլերմոնտ (Կալիֆոռնիա)
Կլերմոնտ (Կալիֆոռնիա) (Claremont), Քոլեջի քաղաք ՝ Լոս Անջելես շրջան (Կալիֆոռնիա)ի նահանգում, Կալիֆոռնիաում, որը գտնվում է Սան Գաբրիել լեռներում ՝ Լոս Անջելես քաղաքի կենտրոնից 48 կմ դեպի արևելք։ Քաղաքը հայտնի է նախևառաջ այստեղ տեղակայված յոթ բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների կողմից, ինչպես նաև փողոցներով, որոնց կողքին աճում են բազմաթիվ ծառեր ։ Դրա շնորհիվ Քլարեմոնտը ստացել է «Ծառերի և դեկտորների քաղաք» անվանումը (անգլ․ The City of Trees and PhDs) ։ 2007 թվականի հուլիսին CNNը Money ամսագրի հետ միասին կազմեց Միացյալ Նահանգներում ապրելու լավագույն վայրերի ցուցակը, որում Քլարեմոնտը զբաղեցրեց հինգերորդ հորիզոնականը, ինչը լավագույն արդյունքն էր Կալիֆոռնիայի քաղաքների շրջանում ։
Լակապել Բարես
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կլերմոնտ (Կալիֆոռնիա)
Ժողովրդագրություն
11 281 տնային տնտեսություններից 31,3%-ը ունեն 18 տարեկանից ցածր երեխաներ, 55,7%-ը Ամուսնացած զույգեր են, միասին ապրում են 10,4%-ը, իսկ 10,4%-ը կանայք են, ովքեր ապրում են առանց ամուսինների, իսկ 30,8%-ը չունեն ընտանիք։ Բոլոր տնային տնտեսությունների 24,9%-ը կազմված են անհատներից, տնային տնտեսությունների 10,6%-ը 65 տարեկան և ավելի միայնակ մարդիկ են։ Տնային տնտեսության միջին չափը 2,56 էր, իսկ ընտանիքի միջին չափը ` 3,08 .:
Տնային տնտեսության միջին եկամուտը կազմել է 83 342 դոլար, իսկ տնային տնտեսությունների միջին եկամուտը ՝ 107 228 դոլար։ Մեկ շնչի հաշվով եկամուտը կազմում է 39 648 դոլար։ Ընտանիքների շուրջ 3,5%-ը եկամուտների մակարդակից ցածր է։
Աշխարհագրություն
Քաղաքի ընդհանուր մակերեսը 34,8 կմ² է, որից 34,0 կմ²-ին(97,92%) ՝ հող է, իսկ 0,7 կմ²-ին (2.08%) `ջուր։ Քլարեմոնտը գտնվում է Լոս Անջելեսի շրջանի արևելքում և գտնվում է Սան Գաբրիել լեռներում։ Արևելքում քաղաքը սահմանակից է Սան Բերնարդինո շրջան (Կալիֆոռնիա)ին հարևան թաղամասին։
Կլիմա
Կլերմոնտի կլիմա, Միջերկրածովյան կլիմա է, (նայել Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1907 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի բնակավայրեր
Աղալը
Աղալը, լեռ Լեռնային Կիլիկիայում, Զեյթունի շրջանում, ծալքավոր է և կազմավորվել է ալպյան ժամանակաշրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Քահրամանմարաշի մարզ
Happier Than Ever
Happier Than Ever, ամերիկացի երգչուհի Բիլլի Այլիշի թողարկվելիք երգը։ Այդ մասին նա հայտարարել է 2021 թվականի ապրիլի 26-ին` տեղադրելով երգից 15 վայրկյան տևողությամբ հատված և վերնագիրը ։ Երգը թողարկվելու է որպես սինգլ։
Նախապատմություն
Բիլլի Այլիշը թողարկել է երկրորդ ստուդիական ալբոմի առաջատար սինգլը՝ «Therefore I Am» 2020 թվականի նոյեմբերին ։ Նա հաստատել է, որ այս ամսում աշխատել է ալբոմի վրա և որ այն իր մեջ պարունակելու է 16 երգ և նշել է COVID-19 համավարակը որպես ոգեշնչում ալբոմի պարունակության համար ։ «Happier Than Ever» երգն առաջին անգամ օգտագործվել է Բիլլի Այլիշ։ Աշխարհը մի քիչ ողողված է վավերագրական ֆիլմում, որտեղ բացահայտել է երգի տողերից մի հատված՝ «when I'm away from you, I'm happier than ever, wish I could explain it better. Wish it wasn't true» : 2021 թվականի ապրիլի 26-ին Այլիշն իր ինստագրամյան կայքէջում հրապարակել է երգից հատված, որում նա նստած է բազկաթոռի վրա՝ մեջքով դեպի տեսախցիկը ։ DIY ամսագիրը բնորոշել է տեսահոլովակը որպես «stripped-back», ասելով, որ նրանք «ողջունում են Բիլլիի նոր ոճի ժամանակաշրջանը» ։ NME-ն հաստատել է, որ երգը դառնալու է նրա հաջորդ սինգլը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բիլլի Այլիշի երգեր
Վերներ Ռուգեմեր
Վերներ Ռուգեմեր (Werner Rügemer, ), գերմանացի մեկնաբան, դասախոս և գրող։ Նա համարվում է առաջատար «միջամտող փիլիսոփա» ։