cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մոծակներ
Տարածվածություն
Մոծակները ամբողջ երկրագնդում լայնորեն տարածված են և հանդիպում են բոլոր մայրցամաքներում, բացի Անտարկտիդայից ։ Առավել մեծ է մոծակ սովորականի արեալը, որը տարածված է ամենուր որտեղ հանդիպում է մարդը՝ նրա հիմնական զոհը։ Տաք և խոնավ արևադարձային շրջաններում մոծակներն ակտիվ են ամբողջ տարվա ընթացքում, իսկ բարեխառն կլիմայով տարածաշրջանների սառը եղանակի ընթացքում՝ նրանք ձմեռում են։ Արկտիկական մոծակները տարվա ընթացքում պահպանում են իրենց ակտիվությունը միայն մի քանի շաբաթ, երբ ջերմության ազդեցությամբ սառցադաշտերի վրա կազմավորվում են ջրավազաններ։ Այնուամենայնիվ, այս ընթացքում նրանք հասցնում են բազմանալ հսկայական քանակությամբ. մոծակների խմբերը հյուսիսային եղջերուների հոտի յուրաքանչյուր կենդանուց մեկ օրում կարող են ներծծել մինչև 300 մլ արյուն ։ Մոծակների ձվերը բարեխառն լայնություններում ավելի դիմացկուն են ցրտի բացասական գործոնների հանդեպ, քան տաք կլիմայական գոտիների մոծակների ձվերը ։ Նրանք նույնիսկ կարող են դիմանալ ձյան և բացասական ջերմաստիճանի ազդեցությանը։ Բացի այդ, հասուն առանձնյակները կարող են գոյատևել ամբողջ ձմեռվա ընթացքում՝ համապատասխան բնակության պայմանների առկայության դեպքում (օրինակ՝ բնակելի տների ջերմ և խոնավ նկուղները) ։
Տարածման միջոցներ
Ամբողջ աշխարհով մոծակների տարբեր տեսակներ տարածվածությունը և նրանց տարածումը մեծ հեռավորությունների վրա, որտեղ նրանք աբորիգեններ չեն համարվում, տեղի է ունեցել մարդու շնորհիվ։ Առաջին հերթին՝ ծովային ուղիներով ճանապարհորդությունների շնորհիվ. մոծակների ձվերը, թրթուրները, հարսնյակները տեղափոխվում են ջրով լցված մաշված դողերի կամ պոկված ծաղիկների միջոցով։ Սակայն բացի ծովային տրանսպորտից մոծակները էֆեկտիվորեն սովորել են տեղափոխովել սեփական տրանսպորտային միջոցներով, բեռնատարներով, գնացքներով և նույնիսկ ինքնաթիռներով։ Այսպիսով, մոծակների տարածումը դժվար է կառավարել և նույնիսկ կարանտինային միջոցները այնքան էլ արդյունավետ չեն և պրակտիկայում դժվար իրականացվող։
Ձևաբանական նկարագրություն
Մոծակները մանր միջատներ են (երկարությունը 4-14 մմ), երկար վերջույթներով և նեղ թափանցիկ թևերով (թևերի բացվածքը՝ 5 -ից 30 մմ)։ Շատ տեսակների մարմինը դեղին է, շագանակագույն կամ մոխրագույն, սակայն կան նաև սև կամ կանաչավուն տեսակներ։ Փորիկը երկարավուն է՝ բաղկացած է 10 հատվածներից։ Կուրծքը լայն է փորիկից։ Ոտքերը վերջանում են զույգ ճանկերով։ Թևերը ծածկված են թեփուկներով, որոնց կուտակումները երբեմն առաջացնում են կետեր։ Բեղիկները բաղկացած են 15 հատվածներից։ Բերանային համակարգը ծակող-ծծող տեսակի է։ Էգերի մոտ կնճիթը երկար է և բաղկացած է ծակող մազիկներից, որոնք արուների մոտ բացակայում են ։
Բերանային ապարատը թաքնված է շեփորանման ստորին շրթունքի հետևում, որի ներսում գտնվում է ստիլետային խարտոցանման մի քանի ծնոտներ (սծ-ստորին ծնոտ և վծ-վերին ծնոտ)։ Ծնոտների օգնությամբ մոծակը ծակում է մաշկը, կնճիթը մտցնում մինչև արյունատար մազանոթներ և նույն բերանի հարմարանքներով ծծում է արյունը։
Չշփոթել՝ երբեմն հսկայական մոծակներ են համարում երկարոտանի մոծակների ընտանիքին պատկանող որոշ միջատների, որոնք ոտքերի և թևերի ձևով նման են մոծակկներին։
Մոծակների սննդառությունը
Որպես կանոն, մոծակների արուները և էգերը սնվում են նեկտարով ու բույսերի հյութերով, սակայն շատ տեսակների էգերի բերանային ապարատը հարմարված է կենդանի-տերերի մաշկը ծակելուն, նրանց արյունը ծծելու նպատակով (Էկտոպարազիտիզմ)։ Որոշ տեսակների էգերը նախքան ձվադրելը սննդարար նյութեր ստանում է զոհի արյունից։ Շատ այլ տեսակների մոտ էգը արյունով սնվելուց հետո ավելի շատ ձու դնելու կարողություն է ձեռք բերում։ Սննդի այս երկու աղբյուրները (բուսական նյութերը և կենդանիների արյունը) շաքարի տեսքով (ածխաջրեր) էներգիայի աղբյուր են հանդիսանում մոծակների համար։ Արյունը պարունակում է ավելի շատ օգտակար սննդանյութեր, ինչպիսիք օրինակ լիպիդներն են. չնայած դրան մոծակներն արյունից առաջին հերթին ստանում են ձվերի պատրաստման համար անհրաժեշտ սպիտակուցները։ Այսպիսով գոյություն ունի որոշակի մասնագիտացում՝ Էգ մոծակները լիարժեք սննդի վերարտադրության համար սնվում են արյամբ, իսկ արուները՝ չեն սնվում մակաբուծորեն։ Նմանատիպ պատկեր դիտվում է նաև միջատների այլ ընտանիքների մոտ (օրինակ՝ ձիաճանճեր)։
Մոծակների շատ տեսակների մոտ արյան աղբյուրը տաքարյուն ողնաշարավոր կենդանիներն են՝ կաթնասունները և թռչունները։ Բայց որոշ տեսակներ ունակ են սնվելու սողունների, երկենցաղների և նույնիսկ ձկների արյունով։
Մոծակների հոտառության օրգանները և զգայարանները մասնագիտած են արյան աղբյուր փնտրելու ուղղությամբ. բեղիկների վրա տեղադրված 72 տիպի հոտառական ընկալիչներից առնվազն 27-ը ուղղված են կենդանիների և մարդկանց քրտինքի հետ արտադրվող քիմիական նյութերը հայտնաբերելուն ։ Ադես (Aedes) ցեղի մոծակների մոտ զոհին (տիրոջը) որոնելը տեղի է ունենում երկու փուլով՝ օբյեկտին բնորոշ շարժումների և նրա քիմիական ու ֆիզիկական հատկանիշների ընկալմամբ ։
Կենսակերպ
Բարեխառն գոտում մոծակները սովորաբար ակտիվ են մայիսից օգոստոսը։ Եթե ձմռանն առատ ձյուն է գրանցվել, վաղ սկսած գարունը բավականին տաք է և չափավոր խոնավ, ապա մոծակները կարող են հայտնվել ապրիլից։
Ամռանը արյունածուծ մոծակների հասուն էգերը հանդիպում են ինչպես բնության մեջ ճահճացած և խոնավ վայրերում, այնպես էլ կենդանիների տարածքում, մարդու բնակավայրում՝ պատերին, պատուհաններին, ստվերոտ վայրերում։ Ձմռանը դրանց կարելի է հանդիպել անասնավայրերում, տաք նկուղներում, այլ շինություններում, որտեղ գտնվում են անզգայացած կամ ոչ ակտիվ վիճակում։ (եթե ջերմաստիճանը 0 °C-ից ցածր է) ։
Արյուն ծծող մոծակի էգը զոհ ընտրելիս, կողմնորոշվում է քրտինքի մեջ պարունակվող կաթնաթթվի հոտով (մի քանի կիլոմետրի վրա մոծակը զգում է այդ հոտը), կենդանու արտաշնչած ածխաթթու գազով (հարյուրավոր մետրերից), ջերմային ճառագայթմամբ (մի քանի մետրից), շարժմամբ։ Մոծակի էգը խուսափում է լույսից, նախընտրելով քիչ լուսավորված տարածքներ. սրա պատճառով քաղաքային բնակարաններում էգերը հիմնականում վարում են գիշերային կենսակերպ։
''С. p. pipiens f. Molestus'' էգի կյանքի միջին տևողությունը զգալիորեն կախված է ջերմաստիճանից։ Լաբորատոր պայմաններում (նկուղներում այդպիսի փորձեր չեն անցկացվել), ածխաջրային սնունդով, 25 °C-ում էգերը միջին հաշվով ապրում են 43 օր, 20°С-ում՝ 57 օր, իսկ 10-15°С-ում՝ 114-119 օր։ Սննդի բացակայության պայմաններում կյանքի տևողություն զգալի կրճատվում է։ Արուների կյանքի տևողությունը բոլոր դեպքերում շատ ավելի կարճ է, 25 °C-ում այն կազմում է 19 օր։
Ամբողջովին այլ պատկեր է pipiens էկոտեսակի մոծակների մոտ, որոնք հաստատուն պայմաններում կարող են լինել երկարակյացներ։ Եթե էգերը դուրս են եկել հարսնյակից հուլիսից օգոստոսի սկիզբն ընկած ժամանակահատվածում, ապա նրանք ձմեռում են մինչև մարտ, մայիս ամիսները։ Ձմեռելուց հետո բազմանում են և ապրում ևս 1-2 ամիս։ Ընդհանուր առմամբ այսպիսի էգերի կյանքի տևողությունը մոտ 1 տարի է։ Համեմատությամբ, ձվի փուլում դիապաուզա ունեցող Aedes ցեղի մոծակների կյանքի տևողությունը շատ ավելի կարճ է՝ գարնանը բազմանում են և աշնանը մեռնում։ Հարսնյակները շարժուն են։ Հարսնյակի շնչառական օրգանները տեղակայված են ոչ թե փորիկի հատվածում, ինչպես թրթուրների և հասուն առանձնյակների մոտ է, այլ կրծքի վերին հատվածում։ Այսպիսի տեղադրության շնորհիվ միջատը շնչառության ժամանակ մնում է մակերևույթի վրա, այդ անցքով է դուրս գալիս նաև արդեն հասուն միջատը։ Թռչելուց առաջ, հարսնյակի դատարկված թաղանթի վրա նոր դուրս եկած միջատը սպասում է մինչև թևերը կչորանան։
Բազմացում
Բեղմնավորման շրջանում էգ մոծակները արուներին գրավելու համար թևիկների օգնությամբ բնութագրական թույլ ձայներ են արձակում։ Իրենց զգայուն բեղիկների օգնությամբ մոծակները ուժեղացնում են ձայնային ելևէջները։ Էգերը ավելի ցածր են ճռռացնում արուներից, երիտասարդները՝ ոչ այդպես, ինչպես ծերերը։ Եվ արու մոծակները դա լսելով կատարում են ընտրություն հօգուտ հասուն էգերի։ Մոծակները կազմում եմ հույլ, որտեղ էլ ընթանում է էգերի և արուների բեղմնավորումը։
Էգ մոծակները ձվադրում են 30-150 և նույնիսկ 280 ձու (մալարիայի մոծակների մոտ) ամեն երկու, երեք օրը մեկ։ Ձուն հասունանում է շաբաթվա ընթացքում։ Ձվարտադրության համար մոծակներին անհրաժեշտ է արյուն, դրա համար ձվադրման փուլը անմիջապես կախված է արյան օգտագործմամբ։ Միայն որոշ քաղաքային ենթատեսակներ չօտագործելով արյուն կարող են ձվադրել, բայց շատ քիչ։
Ձվադրումը տեղի է ունենում կանգնած կամ թույլ հոսող ջրամբարների ջրային մակերևույթներին (տեսակը՝ Anopheles և Culex), ամռանը չորացած և գարնանը ջրածածկված խոնավ հողերի ջրամբարների եզրերին, կամ սոսնձվում են լողացող և ջրով մաքրվող առարկաներին (Culex մոտ) ։ Ջրի մակերևույթին ձվերը միանալով ստանում են փոքրիկ լաստի տեսք։ Ներքևի հատվածից էլ թրթուրը լքում է ձուն։
Դասակարգում
Ընտանիքի ներառում է 3 ենթաընտանիք՝
Մոծակի խայթոց
Նախքան էգ մոծակը կսկսի արյուն խմել, նա իր զոհի մարմնի մեջ է ներարկում իր թուքը, որը պարունակում է հակակոագուլյանտներ՝ խոչընդոտելով արյան մակարդելիությոանը։ Հենց մոծակի թուքն է, որ առաջացնում է քոր, այտուց և կծած հատվածի կարմրութուն, որոշ դեպքերում էլ ծանր ալերգիկ ռեակցիաներ։ Հենց մոծակների թքի միջոցով էլ փոխանցվում են վարակները։
Դերը մարդու կյանքում
Մոծակները հանդիսանում են վտանգավոր վարակների՝ մալարիայի, դեղին տենդի, արևադարձային տենդի և որոշ էնցոֆալիտների տեղափոխողներ։ Այս հիվանդություններից միայն մալարիան է հանդիսանում տարեկան մոտավորապես երկու միլիոն մարդու մահվան պատճառ ։ Բացի այդ նրանց խայթոցները կարող են առաջացնել քոր և ալերգիկ ռեակցիաներ, բժշկական փաստաթղթերում մատնանշվում է որպես միջատի խայթոցի ռեակցիա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Երկթևանիներ
Նմանականացում
Նմանականացում կամ անալոգիա (ἀναλογία, համամասնություն, համապատասխանություն, համաչափություն), մոտավոր ճշմարիտ և հավանական գիտելիք-եզրակացություն կառուցվածքային կամ այլ հատկանիշներով տարբեր առարկաների ու երևույթների նմանության, հատկապես էական հատկանիշների համընկնման հիմքի վրա ։
Երբ մենք խորազննին դիտում ենք մարդու կողմից ստեղծված «արհեստական բնության» առարկաները, ապա տեսնում ենք նմանություններ բնության կուսական առարկաների ու երևույթների հետ։ Ամենամոտ օրինակը ինքնաթիռի օրինակն է, որը պատճենահանել է թռչունների թռիչքը։ Այս պրոցեսում մեծ դեր է խաղացել նմանականացումը ։
Նմանությունը հիմնավոր է, երբ այն վերաբերում է դրանց շարժման օրինաչափություններին, ներքին կապերին ու փոխազդեցոությանը։ Ճանաչողության պրոցեսում անալոգիաների միջոցով ստեղծված եզրակացությունները ընկած են գիտական վարկածների ու կռահումների հիմքում։ Նմանականության իմացաբանական դերը բացառիկ է նաև մարդկանց պրակտիկ-առօրյա կյանքում, երբ դիտարկումների ու առօրյա փորձի շնորհիվ ձևավորում է նրանց զանգվածային ստեղծագործական միտքը։ Նմանականությունը հանգեցնում է անհայտ առարկաների մտովի մոդելավորման, որը միջոց է բնօրինակի հատկություններն ու կառուցվածքային ձևերը կրկնօրինակելու համար ։
Նմանականացումը հենվում է համեմատության և համադրության վրա։ Համեմատությունը պարզում է առարկաների նմանությունն ու տարբերությունը։ Համեմատության հիմքի վրա առաջացել է պատմահամեմատական մեթոդը, որը հենվելով հասարակական երևույթների կրկնելիության ու նմանության վրա, օգնում է բացահայտելու դրանց զարգացման օրինաչափությունները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայություն
Շևչենկո (գյուղ, Բախմաչի շրջան)
2006 թվականի տվյալներով Շևչենկո գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3142,86 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1815 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ստարոկուրմաշևո
Ստարոկուրմաշևո (Старокурмашево, Иҫке Ҡормаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 736 մարդ։
Ձյուրինա Մացուի
Ձյուրինա Մացուի (松井 珠理奈, ), ճապոնական SKE48 այդոլ խմբի անդամ։ Նա նաև AKB48 խմբի ժամանակավոր անդամ է։ SKE48 խմբում նա մտնում է S թիմի մեջ, իսկ AKB48 խմբում՝ K թիմի մեջ։
Կենսագրություն
2008 թվականի հուլիսին Ձյուրինա Մացուին ընդունեց SKE48 խմբի անդամ դառնալու հրավերքը՝ 22 ուրիշ աղջիկների հետ։ Այդ խմբի առաջնաելույթը տեղի ունեցավ 2008 թվականի հոկտեմբերի 5-ին։ Նույն թվականին Ձյուրինան մասնակցեց AKB48 խմբի «Oogoe Diamond» երգի ձայնագրմանը։
Հեռուստաֆիլմեր և սերիալներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի երգչուհիներ Կատեգորիա:1997 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Տրուդիլովո
Տրուդիլովո (Трудилово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 35 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Կամպիլիա Չերվո
Կամպիլիա Չերվո (Campiglia Cervo), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Բիելլա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 173 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 16 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 13060։ Հեռախոսային կոդ՝ 015։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
19 (ալբոմ, Ադել)
19, բրիտանացի երգչուհի և երգերի հեղինակ Ադելի դեբյուտային ստուդիական ալբոմը, թողարկված՝ 2008 թվականի հունվարի 28֊ին։
Սկավառակը լավ ընդունվեց քննադատների կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ Կատեգորիա:Ադելի ալբոմներ
Եվդոկիա Կադի
Եվդոկիա Կադի (Ευδοκία Καδή, Evdokia Kadi), ), հույն կիպրացի երգչուհի, ով «Femme Fatale» երգով Կիպրոսը ներկայացրել է Եվրատեսիլ 2008 երգի մրցույթում ։ Նա ելույթ է ունեցել երկրորդ կիսաեզրափակչում և չի անցել եզրափակիչ փուլ։
Եվդոկիա Կադին իր երաժշտական կարիերան սկսել է 2001 թվականին, երբ դեռ Կիպրոսի համալսարանի ուսանող էր ։ Համալսարանն ավարտելուց հետո կիպրացի և հույն բազմաթիվ հայտնի կատարողների հետ ելույթ է ունեցել նույն բեմում։ Ներկայումս CyBC նվագախմբի անդամ է ։ Առաջին ալբոմը՝ «Femme Fatale», թողարկվել է 2008 թվականի նոյեմբերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1981 ծնունդներ Կատեգորիա:Նիկոսիա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Կիպրացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2008 երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կիպրոսի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Բարյումա
Բարյումա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հիքմեթ Թեմել Աքարսու
Հիքմեթ Թեմել Աքարսու, թուրք գրող, երգիծաբան, դրամատուրգ։ Գրում է նաև վեպեր, պատմվածքներ։
Կենսագրություն
Հիքմեթ Թեմել Աքարսուն ծնվել է Գյումուշհանեում։ Ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Ստամբուլ, երբ ինը տարեկան էր։ Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի ճարտարապետության ֆակուլտետն ավարտելուց հետո իրեն նվիրում է գրականությանը։
Հիթմեթ Աքարսուն բազմաժանր գրող է։ Հեղինակը գրում է էսսեներ, հոդվածներ, քննադատություններ, պիեսներ, սցենարներ, ինչպես նաև վեպեր, երգիծական երկեր։ Նրա վեպերում արտացոլվում է Թուրքիայի դժվարին տարիները, որոնք մելանխոլիկ տրամադրություն են ստեղծում ընթերցողի մոտ։
Նրա էսսեները տպագրվել են Varlik, Gösteri, Radikal Kitap, Cumhuriyet Kitap և Yasak Meyve ամսագրերում։
Հեղինակի «Calinan Tez (Գողացված զեկույց)» ռադիոբեմադրությունն արժանացել է TRT-ի մրցանակին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրք գրողներ Կատեգորիա:Թուրք բանաստեղծներ Կատեգորիա:Թուրք արձակագիրներ Կատեգորիա:Թուրք դրամատուրգներ Կատեգորիա:Թուրք մանկագիրներ Կատեգորիա:Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թուրք պատմվածագիրներ Կատեգորիա:Թուրք վիպասաններ
Կաքավիչ
Կաքավիչ, հայ հին և միջնադարյան աշխարհիկ պրոֆեսիոնալ թատրոնի դերասան՝ մենապարող։ Կաքավիչը եղել է շրջիկ դերասան, ելույթ ունեցել գուսանների հետ նախարարական խնջույքներում, ժողովրդական հավաքատեղիներում և այլուր։ Կոչվել են նաև վարձակ։
Կատեգորիա:Հայ թատերական գործիչներ
Թենեսսին
Թենեսսին (Tennessine, Ts ), նախկինում ստացել էր ժամանակավոր «ունունսեպտիում» (Ununseptium, Uus) անվանումը, քիմիական տարր պարբերական համակարգի 117-րդ տարրն է։ Երկու հայտնի իզոտոպերից ամենահաստատունի (294Ts) հարաբերական ատոմային զանգվածը հավասար է 294-ի, իսկ կիսատրոհման ժամանակահատվածը մոտ 78 մվ է ։ Սինթեզված ռադիոակտիվ տարր, բնության մեջ չի հանդիպում ։ Հատկացվում է հալոգենների խմբին, սակայն նրա քիմիական հատկությունները դեռևս չեն ուսումնասիրվել, և կարող են տարբերվել այդ խմբին հատուկ հատկություններից։
Հովհաննես Հարությունի Աճեմյան
Հովհաննես Հարությունի Աճեմյան, հայ քանդակագործ, նկարիչ, դերասան, դրամատուրգ։
Կենսագրություն
Նախնական կրթությունը ստացել է Պերայի հայկական դպրոցում, ապա ուսումը շարունակել է ֆրանսիական դպրոցում։ Ինքնազարգացմամբ սովորել է մի քանի լեզուներ, միաժամանակ հետևել նկարչության և քանդակագործության։ 1850 թ. բացել է քանդակագործական արհեստանոց, սակայն, հետագայում խանդավառվելով թատրոնով, նվիրվել է նորաստեղծ հայ բեմին ։
Ստեղծագործական ուղի
1857-1958 թթ. թատերաշրջանում մասնակցել է Ա. Հայկունու և այլոց ջանքերով կազմակերպված ներկայացումներին, ապա՝ Օրթագյուղում, Պերայում իտալական և ֆրանսիական խմբերի տված ներկայացումներին, աչքի ընկնելով իտալերենի և ֆրանսերենի հստակ առոգանությամբ։ «Արևելյան թատրոնի» ստեղծման առաջին տարուց (1861 թ.) խաղացել է այդ խմբում, աստիճանաբար դառնալով նրա աչքի ընկնող ուժերից մեկը։ 1863 թ. «Արևելյան թատրոնի» խմբի հետ մեկնել է Զմյուռնիա, հանդես եկել գլխավոր դերերով։ Մեծ հաջողություն է ունեցել Մոլիերի կատակերգություններում. մամուլը բարձր է գնահատել Սոթանվիլի դերը Մոլիերի «Ժորժ Դանդենում». այդ դերը նա հավասար հաջողությամբ կատարել է հայերեն և թուրքերեն։ Խաղացել է Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանի, Ս. Հեքիմյանի, նաև ֆրանսիական, իտալական խմբերում, 1861-1967 թթ.՝ Արևելյան, 1863-1964 թթ.՝ Վասպուրական թատրոններում, 1870 թվականին՝ Թ. Ֆասուլաճյանի խմբում։ Դերերից են՝ Ներսես (Պեշիկթաշլյանի «Արշակ Բ»), Դերմոնթե (Դյուկանժի «Խաղամոլի մը կենաց երեսուն տարին») և այլն։
1862 թ. գրել է «Կոմիտասի ցուցակը» մեկ գործողությամբ վոդևիլը, որ նա կատարել է Պոլսում հայերեն, Զմյուտնիայում՝ թե՛ հայերեն, թե՛ հունարեն։ Այդ վոդևիլը տպագրվել է Զմյուռնիայում 1863 թ.։ Զմյուռնիայից վերադառնալուց հետո շարունակել է խաղալ «Արևելյան թատրոնի» կազմում, միաժամանակ նկարել և քանդակել։
Քանդակագործություն
Նրա քանդակներից հիշատակվում է Հարություն ամիրա Պեզճյանի կիսանդրին, որ երկար տարիներ զետեղված է եղել Պոլսի ազգային հիվանդանոցի սրահներից մեկում։ Դ.Կ. Թրյանցի հետ պատկերազարդել է Կ. Պոլսի Չրաղանի պալատը և արքունի այլ շինություններ։ Ֆրանսերենից թարգմանել է պիեսներ, ինչպես «Փարիզի հնավաճառը», Մոլիերի «Պարոն Բորսունյակը» և այլն, որոնք արևմտահայ բեմում բեմադրվել են նրա թարգմանությամբ ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ դերասաններ‎ Կատեգորիա:Սփյուռքահայ քանդակագործներ Կատեգորիա:Արևմտահայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Սփյուռքահայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Սփյուռքահայ նկարիչներ
Տեսական ֆիզիկա
Տեսական ֆիզիկան ֆիզիկայի մի ճյուղ է, որն օգտագործում է մաթեմատիկական մոդելները և աբստրակցիան հիմնավորելու, բացատրելու և կանխագուշակելու բնական երևույթները։ Փորձարարական ֆիզիկան ի տարբերություն տեսական ֆիզիկայի, ֆիզիկական երևույթները հետազոտելու համար օգտագործում է փորձարարական միջոցները։ Գիտության առաջընթացը ընդհանուր առմամբ կախված է փորձնական ուսումնասիրությունների և տեսության փոխգործակցությունից։ Տեսական ֆիզիկայի հիմնական նպատակներն են ․
Տեսական ֆիզիկային մոտ է մաթեմատիկական ֆիզիկան, որն ուսումնասիրում է ֆիզիկական մոդելները հատկությունները մաթեմատիկական խիստ մոտեցումներով, սակայն չի զբաղվում ֆիզիկական հասկացությունների ընտրությամբ և մոդելները իրականության հետ համադրելով, չնայած կորղ է կանխատեսել նոր երևույթներ։
Առանձնահատկություններ
Տեսական ֆիզիկան չի դիտարկում «ինչո՞ւ մաթեմատիկան պիտի նկարագրի բնությունը» տիպի հարցերը։ Տեսական ֆիզիկան որպես պոստուլատ է ընդունում այն, որ ինչ֊ինչ պատճառներով, բնության երևույթների մաթեմատիկական նկարագրությունը չափազանց արդյունավետ է, և ուսումնասիրում է այդ պոստուլատի հետևանքները։ Խստորեն ասած, տեսական ֆիզիկան ուսումնասիրում է ոչ թե հենց բնության հատկությունները, այլ՝ առաջարկվող տեսական մոդելների հատկությունները։ Բացի այդ, հաճախ տեսական ֆիզիկան ուսումնասիրում է որոշ մոդելներ «հենց իրենցով»՝ առանց դրանք կապելու բնության որոշակի երևույթի հետ։
Սակայն տեսական ֆիզիկայի հիմնական խնդիրը մնում է, առաջին, ֆիզիկական երևույթների որևէ տիրույթներում կառավարող բնության առավել ընդհանուր օրենքները բացահայտելը և ըմբռնելը, և երկրորդ, այդ օրենքներից ելնելով, իրականության մեջ ֆիզիկական համակարգերի սպասվող վարքը նկարագրելը։ Ի տարբերություն մյուս բնական գիտությունների, տեսական ֆիզիկայի գրեթե յուրօրինակ առանձնահատկությունը դեռևս անհայտ ֆիզիկական երևույթները կանխատեսելը և չափումների ճիշտ արդյունքներ ստանալն է։
Ֆիզիկական տեսություն
Տեսական ֆիզիկայի արդյունքը ֆիզիկական տեսություններն են։ Քանի որ տեսական ֆիզիկան աշխատում է հենց մաթեմատիկական մոդելներով, խիստ կարևոր պահանջ է ավարտուն ֆիզիկական տեսության՝ մաթեմատիկորեն հակասական չլինելը։ Տեսական ֆիզիկան մաթեմատիկայից տարբերակող երկրորդ պատադիր հատկանիշը տեսության ներսում բնության վարքի համար կանխատեսումներ ստանալու հնարավորությունն է այս կամ այն պայմանների դեպքում, և, եթե արդեն հայտնի է գիտափորձի արդյունքը, փորձնական տվյանլերի հետ համաձայնվելը։
Վերը գրվածը թույլ է տալիս կազմել ֆիզիկական տեսության ընդհանուր կառուցվածքը։ Այն պետք է ներառի՝
Սրանից պարզ է դառնում, որ անիմաստ են «իսկ եթե սխա՞լ է հարաբերականության տեսությունը» տիպի պնդումները։ Հարաբերականության տեսությունը արդեն իսկ հավաստի է՝ որպես անհրաժեշտ պայմաններին բավարարող ֆիզիկական տեսություն։ Եթե պարզվի, որ նրա որոշ կանխատեսումներ չեն համապատասխանում փորձնական արդյունքներին, նշանակում է, որ տեսությունն այդ երևույթների համար իրականության մեջ կիրառելի չէ։ Անհրաժեշտ կլինի փնտրել նոտ տեսություն, և կարող է պատահել, որ հարաբերականության տեսությունը լինի այդ նոր տեսության սահմանային դեպքը։ Սկզբունքորեն հնարավոր է այնպիսի իրավիճակ, երբ միևնույն շրջանակի երևույթի համար կան մի քանի տարբեր ֆիզիկական տեսություններ, որոնք հանգում են նման կամ համընկնող կանխատեսումների։ Գիտության պատմությունը ցույց է տալիս, որ նման իրադրությունը սովորաբար ժամանակավոր է․ վաղ թե ուշ տեսություններից մեկը ավելի ադեկվատ է ներկայանում կամ պարզվում է, որ երկուսն էլ համարժեք են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տեսական ֆիզիկա Կատեգորիա:Ֆիզիկայի պատմություն
Ստարոկուրուչևո
Ստարոկուրուչևո (Старокуручево, Иҫке Ҡорос), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1720 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բեխ
Բեխ, գյուղ Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի Կովսական գավառում, իսկ ապա գյուղ Հայկական ԽՍՀի Ղափանի շրջանում, Ղափան քաղաքից 4 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ողջի գետի աջ կողմում, Խուստուփ լեռան լանջին, բարձրադիր, անտառապատ, գեղատեսիլ վայրում։
Նույն անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։
Անվան ստուգաբանություն
Անունը ծագել է շրջակայքի անտառներում բոխի ծառի առատության համար։
Պատմություն
Առաջին անգամ բնակավայրի մասին հիշատակվել է 871 թվականին՝ այն Բաղք գավառի Արուքս գյուղի հետ փոխանակելու առնչությամբ։ Երկար ժամանակ բնակավայրը եղել է Տաթևի վանքի սեփականությունը։
Ունի թեք տանիքներով տներ։ Գյուղը շրջապատող անտառներում կան մրգատու ծառեր՝ տանձենի, խնձորենի, սալորենի, ընկուզենի, հոնի, իսկ բացատներում ամենուր տարածված էր մոշը։
1960-ական թվականներին ձուլվել է Ղափան քաղաքի հետ։
Բնակչություն
Բնակիչները հայեր էին։
324ի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը Ղափանի հանքավայրերում աշխատելն էր։ Զբաղվում էին նաև երկրագործությամբ, անասնապահությամբ, այգեգործությամբ և շերամապահությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում կար XVIII դարի անշուք կանգուն եկեղեցի։ Մոտակայքում են գտնվում Հալիձորի բերդը, Հալիձոր գյուղի, Հալիձոր հանքավայրի ավերակները, Փառուտա վանքի ավերակները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Դեմոն (հրաբուխ)
Դեմոն, ստրատոհրաբուխ է Մեդվեժի թերակղզում, Մեծ Կուրիլսկի շղթայի հյուսիսում՝ Իտուրուպ կղզում։ Դեմոնի գագաթը 1,5 կիլոմետրանոց խառնարան է։ Դրանից հյուսիս-արևելք գտնվում է Իլյա Մուրոմեցի ջրվեժը, որը Ռուսաստանի ամենամեծ ջրվեժներից մեկն է։
Ռոբերտ Վեբ
Խաղացել է ընդհանուր թվով մոտ 30 հեռուստասերիալներում, նաև 3 գեղարվեստական ֆիլմում՝ «Կոնֆետներ» (2006 թ.), «Հրաշագործները» (2007 թ.), «Ամուսնության վիդեո» (2012 թ.)։ Նրա մասնակցությամբ նշանավոր հեռուստասերիալներից են. «Բժիշկ Ով» (2005 թ.), «Իմ ընտանիքը» (2000-2011 թթ.)։ Աշխատել է որպես սցենարիստ մոտ 10 սերիալում։
Գագիկ Դավթյան (մանկավարժ)
Գագիկ Գաբրիելի Դավթյան, հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողությունների մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1944):
Կենսագրություն
Գագիկ Դավթյանը ծնվել է 1910 թվականին, Դիլիջան քաղաքում։ Դեռ պատանեկության տարիներից գրել է բանաստեղծություններ, տպագրվել հանրապետական և շրջանային թերթերում։ Իջևանի գյուղատնտեսական տեխնիկումն ավարտելուց հետո ավարտել է նաև Դիլիջանի մանկավարժական տեխնիկումը և դարձել ուսուցիչ։ Եղել է Իջևանի Սարի գյուղի դպրոցի վարիչը։ Մանկավարժական աշխատանքը շարունակել է Սանահինում, ապա վերադարձել հայրենի քաղաք Դիլիջան և աշխատել տարբեր դպրոցներում ։
1941 թվականին Դավթյանը մեկնել է գործող բանակ։ Նրա մարտական ուղին հասել է մինչև Վիեննա։ Այդ ճանապարհին մի քանի անգամ վիրավորվել է և ապաքինվելուց հետո նորից շարունակել կռվել թշնամու դեմ։ Ռազմաճակատում, 1944 թվականին, Դավթյանը ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով, «Կովկասի պաշտպանության համար», «Սևաստոպոլի պաշտպանության համար» և այլ մեդալներով ։
Գերմանա-խորհրդային պատերազմի ավարտից հետո Դավթյանը զորացրվել է բանակից, վերադարձել է հայրենի քաղաք և շարունակել մանկավարժական աշխատանքը։ 1946 թվականին Դավթյանը ղեկավարել է Դիլիջանի նորաբաց երաժշտական դպրոցը։ 1948 թվականից սկսած մինչև 1970 թվականն աշխատել է Դիլիջանի հանրակրթական դպրոցներում, դասավանդում ռազմագիտություն, աշխատանքի ուսուցում, իսկ ցածր դասարաններում՝ նաև մայրենի լեզու և գրականություն։ Մանկավարժական աշխատանքին զուգընթաց Դավթյանը բազմամյա գործունեություն է ծավալել նաև թատրոնում՝ դառնալով արվեստի երկրպագու և անխոնջ մշակ։ Հետագայում վարել է մի շարք պատասխանատու պաշտոններ։ Նրա ղեկավարությամբ թատրոնի կոլեկտիվը մասնակցել է մի շարք փառատոների և գրավել մրցանակային տեղեր, իսկ ինքը նվաճել է դափնեկրի կոչում և արժանացել արծաթե մեդալի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կովկասի պաշտպանության համար մեդալակիրներ Կատեգորիա:«Սևաստոպոլի պաշտպանության համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Պամյատ Կոմմունարով (ավան, Ժովտնևի շրջան)
Պամյատ Կոմմունարով (Память Комунарів), ավան Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1957 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պամյատ Կոմմունարով ավանում բնակվում էր 728 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,58 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ Կատեգորիա:1957 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տրուդկի
Տրուդկի (Трудки), գյուղ Ռուսաստանի Օրյոլի մարզի Պոկրովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Օրյոլի մարզի Պոկրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Դը Լոնգի կղզիներ
Դը Լոնգի կղզիներ (Острова Де-Лонга, Де Лоҥ Aрыылара), կղզեխումբ Արևելասիբիրական ծովում, Նորսիբիրական կղզիների կազմում։ Ընդգրկում է Ժանետի, Հենրիետի, Բենետի, Վիլկիցկու, Ժոխովի կղզիները։ Ընդհանուր տարածությունը շուրջ 228 կմ2 է, բարձրությունը՝ մինչև 426 մ (Բենետի կղզում)։
Անվանում և պատմություն
Այս կղզիներից մի քանիսը՝ Ժանետի, Հենրիետի, Բենետի, կոչվել են այն հայտնագործած ամերիկյան 1879–1881 թվականների արշավախմբի ղեկավար Ջորջ Վաշինգտոն Դը Լոնգի անունով։ Դը Լոնգի նպատակն էր հասնել Հյուսիսային բևեռ։ 1881 թվականին ենթարկվում է նավաբեկության, որից հետո, նա անձնակազմի ողջ մնացած մասի հետ հասնում է Լենայի գետաբերան, ուր բոլորը սովամահ են լինում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կղզիներ Կատեգորիա:Կղզեխմբեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արևելասիբիրական ծովի կղզիներ Կատեգորիա:Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի կղզիներ
Վլադիմիր Կոտելնիկով
Վլադիմիր Ալեքսանդրովիչ Կոտելնիկով (Влади́мир Алекса́ндрович Коте́льников, օգոստոսի 24, 1908, Կազան - փետրվարի 11, 2005, Մոսկվա), ռադիոտեխնիկայի բնագավառի խորհրդային գիտնական, ԽՍՀՄԳԱ ակադեմիկոս (1953), Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1969)։
Ավարտել է Մոսկվայի Էներգետիկական ինստիտուտը (1931), 1947 թվականից՝ նույն ինստիտուտի պրոֆեսոր։ 1954 թվականից ԽՍՀՄ ԳԱ ռադիոտեխնիկայի Էլեկտրոնիկայի ինստիտուտի տնօրեն, 1970 թվականից՝ ԽՍՀՄ ԳԱ փոխպրեզիդենտ։ Հիմնական աշխատանքները նվիրված են ռադիոընդունման մեթոդների կատարելագործման պրոբլեմներին, ռադիոընդունման խանգարումների ուսումնասիրմանը և դրանց դեմ պայքարի մեթոդների մշակմանը։
Կոտլենիկովիի ղեկավարությամբ ԽՍՀՄ-ում անցկացվում են Մարսի, Վեներայի, Մերկուրիի ռադիոլոկացիոն աշխատանքներ։ Կոտելնիկովն ԱՄՆ-ի Էլեկտրատեխնիկայի և ռադիոէլեկտրոնիկայի ինժեներների ինստիտուտի պատվավոր անդամ է եղել (1965), Չեխոսլովակիայի ԳԱ արտասահմանյան անդամ (1955), Պրագայի բարձրագույն տեխնիկական ուսումնարանի տեխնիկական գիտությունների պատվավոր դոկտոր (1967 թվական)։ Արժանացել է ԽՍՀՄ պետական (1943, 1946) և լենինյան (1964) մրցանակների։
Պարգևատրվել է Լենինի 4 և այլ շքանշաններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1908 ծնունդներ Կատեգորիա:2005 մահեր Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 24 ծնունդներ Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:Կունցևոյի գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 11-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ
(6858) 1990 ST10
(6858) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,584919 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0982 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0716 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1517,99 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,237156 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,63° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրի Հոլտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լռակյաց հիվանդը
Լռակյաց հիվանդը (The Silent Patient), հոգեբանական թրիլլեր, որը գրել է հունական ծագմամբ բրիտանացի գրող Ալեքս Մայքլիդիսը։ Դեբյուտային վեպը հրատարակվել է Celadon Books հրատարակչության կողմից 2019 թվականի փետրվարի 5-ին ։ Նույն օրը թողարկված աուդիոգրքի տարբերակը կարդում են Լուիզա Բրիլին և Ջեք Հոքինսը ։ Գիրքը պատմում է անգլիացի հոգեթերապևտ Թեո Ֆաբերի մասին, որն աշխատում է մի հիվանդի հետ, ով ամուսնու սպանությունից հետո դարձել է լռակյաց ։ 2021 թվականին Newmag հրատարակչությունը գիրքը թարգմանել և հրատարակել է հայերեն ։
Սյուժե
Հայտնի նկարչուհի Ալիսիա Բերենսոնը մեղավոր է ճանաչվել ամուսնու՝ լուսանկարիչ Գաբրիել Բերենսոնի սպանության մեջ։
Թեո Ֆաբերը դատական հոգեթերապևտ է, որը մեծ հետաքրքրություն է ցուցաբերում Բերենսոնի գործի նկատմամբ և հաջողությամբ սկսում է աշխատել Գրոուվում։ Իր խնդրանքով նա սկսում է աշխատել Ալիսիայի հետ, որը եկած օրվանից չէր խոսում։ Չնայած նրան, որ Ալիսիան թերապիայի ամբողջ ընթացքում լուռ էր, այնուամենայնիվ նա Թեոյին է տալիս իր օրագիրը։ Դրանում նա նկարագրել էր, թե ինչպես է սպանությունից մի քանի շաբաթ առաջ իր տան մոտակայքում դիմակով մարդ նկատել։
Թեոն միաժամանակ բացահայտում է, որ իր կինը՝ Քեթին, արտամուսնական կապ ունի անհայտ տղամարդու հետ։
Ալիսիայի մասին ավելին իմանալու համար Թեոն կապվում է նրա զարմիկի հետ, որը պատմում է իրենց մանկության մի միջադեպի մասին, որը տեղի էր ունեցել Ալիսիայի մոր ինքնասպանությունից անմիջապես հետո։ Ալիսիայի հայրը, իր կնոջ խորը սգի մեջ, բարձրաձայն ցանկացել է, որ Ալիսիան մահանար իր կնոջ փոխարեն։ Թեոն հասկանում է, որ դեպքը խորը ազդեցություն է ունեցել Ալիսիայի հոգեկան առողջության վրա։
Արձագանք
Վեպն ընդհանուր առմամբ դրական արձագանքներ է ստացել քննադատների կողմից։ The Independent-ը գովաբանել է գիրքը սյուժեի, կերպարների և ոճի համար, գրելով՝ «ձեռագիրը սուր է և հակիրճ, ոճը՝ զուսպ, գիրքը ծանրացած չէ արտաքին նկարագրություններով» : The Guardian-ը համաձայնել է դրան, գովաբանելով «գրքի խիտ, հակիրճ լինելը և լարվածության հմուտ խորացումը՝ ընդհուպ մինչև վեպի ցնցող հանգուցալուծումը»։ Դեկան Հերալդը այն անվանել է «խելացի պատմություն, որը զուգորդվում է հերոսների հետաքրքիր ուսումնասիրությամբ և, վերջապես, տպավորիչ հարվածով, որը ընթերցողին ապշած է թողնում»։ The Washington Post-ը սյուժեին գովել է որպես «թարմ», բայց քննադատել է դրա «սարսափների ծեծված արահետները, տափակ տեսարանները և ծիծաղաշարժ շեղող կերպարները» ։ Եվս մեկ բացասական արձագանք է ստացվել Kirkus Reviews-ում, որը գիրքը անվանել է «անշնորհք, մտացածին և հիմար» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2019 գրքեր Կատեգորիա:Newmag հրատարակչության գրքեր
Ստարոմակարովո
Ստարոմակարովո (Старомакарово, Иҫке Маҡар), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 174 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Հովհաննես Աճեմյան (երգիչ)
Հովհաննես Աճեմյան, հայ երգիչ, առաջին պրոֆեսիոնալ երգիչներից մեկը արևմտահայ իրականության մեջ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, ապա շարունակել ուսումը ֆրանսիական դպրոցում։ 1870-ականներից մասնակցել է Կ. Պոլսի օպերետային խմբերի ներկայացումներին որպես տենոր երգիչ։ Եղել է հայ երաժշտական թատրոնի հիմնադիրներից, մեծ հաջողությամբ հանդես գալով հատկապես Տիգրան Չուխաջյանի օպերետներում։ Եվրոպական մամուլում բազմաթիվ հոդվածներ է տպագրել թատրոնի մասին։ Եղել է ֆրանսիական թերթերի թատերական քննադատ, խմբագրել է «Ֆար դյու Բոսֆոր» պարբերականը։ Գրել է «Արիֆ» օպերետի լիբրետոն ։ Հոր աղա» դերակատարումներով (1875)։ Երաժշտագիտական հոդվածներով աշխատակցել է Կ.Պոլսի հայ և ֆրանսիական մամուլին։ Խմբագրել է «Ֆար դյու Բոսփոր» («Phare du Bosphore») ֆրանսերեն թերթը, որ լույս է տեսել Կ.Պոլսում։
1880-ական թվականներին թողել է բեմը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սփյուռքահայ օպերային երգիչներ Կատեգորիա:Տենորներ
Բաքիրվան
Բաքիրվան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սայմոն Բոֆոյ
Սայմոն Բոֆոյ (Simon Beaufoy, ), բրիտանացի սցենարիստ ։ Ծնվել է Քիտլիում, սովորել է Քրոս Հիլզի Մալսիս դպրոցում, Էրմիսթեդի գիմնազիայում և Սեդբերգի դպրոցում։ 1997 թվականին նա «Տղամարդկային մերկապար» ֆիլմի համար առաջադրվել է «Օսկարի» «Լավագույն օրիգինալ սցենար» անվանակարգում։ 2009 թվականին նա ստացել է «Օսկար» մրցանակ «Միլիոնատերը ետնախորշից» ֆիլմի համար «Լավագույն ադապտացված սցենար» անվանակարգում, ինչպես նաև արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» և «BAFTA» մրցանակների ։
Որոշ ժամանակ առաջ Բոֆոյն ավարտել է Սթիվեն Հոլի «Սոված շնաձկան օրագրերը», Պոլ Տորդեի «Որսում եմ սաղմոն Եմենում» ֆիլմերի ադապտացիաները և «Տղամարդկային մերկապարի» նոր ադապտացիան պիեսի տեսքով ։
2014 թվականի մարտին Spanner Films-ը հայտարարել է, որ Բոֆոյը լինելու է «Գաղտնիները» հեռուստատեսային նոր դրամայի սցենարիստը, որը ակտիվիստներին լրտեսոս գաղտնի ոստիկանների մասին է և կանանց, որոնք առանց իմանալու երկար ժամանակ կապ են ունեցել և անգամ երեխաներ լրտեսների հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Բրիտանացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բրիտանացի գրողներ Կատեգորիա:Բրիտանացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ լավագույն սցենարի համար
Վիկտոր Աբաև
Վիկտոր Մագոմետովիչ Աբաև (Виктор Магометович Абаев, ), սովետ ռուս գեղանկարիչ։ Կաբարդա-Բալկարիայի ժողովրդական նկարիչ։ Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչ ։
Կենսագրություն
Վիկտոր Մագոմետովիչ Աբաևը ծնվել է 1935 թվականին, Ռուսաստանի Ստալինգրադ քաղաքում (այժմյան Վոլգոգրադ)։ 1950-1956 թթ. սովորել է Սվերդլովսկի գեղարվեստի դպրոցում (նախկին Եկատերինբուրգում գտնվող Ի. Դ. Շադրայի անվան գեղարվեստի դպրոցում)։ Ավարտելուց հետո ուսումը շարունակում է Թբիլիսիի գեղարվեստի պետական ակադեմիայում, որն ավարտել է 1962 թվականին ։
1960-ական թվականներին իր ամուր տեղը զբաղեցրեց Կաբարդա-Բալկարիայի մշակույթում, որի համար համարվում է Կաբարդա-Բալկարիայի ժողովրդական նկարիչ ։
1962 թվականից անդամ է ռուսական համամիութենական, հանրապետական, տարածաշրջանային ցուցահանդեսների, իսկ 1985 թվականից արտասահմանյան ցուցահանդեսների անդամ։ Ունեցել է իր անհատական ցուցահանդեսները։
Ստեղծագործություններ
Վիկտոր Աբաևի ստեղծագործություններում բնութագրվում է ազգային, համամարդկային բարոյականության խնդիրները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչներ
Լոռի Փամբակի երկրագիտական թանգարան
Լոռի Փամբակի երկրագիտական թանգարան, թանգարան Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքում։
Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1938 թվականին, Վանաձորի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու հարկի տակ, այնուհետև տեղափոխվել է շենքից շենք՝ Վանաձորի թիվ 1 մշակույթի տուն, հին ծննդատան շենքի երկրորդ հարկ, Ալ. Թաիրովի կառուցած «Հայաստան» առողջարանի 4-րդ մասնաշենք, երաժշտական դպրոց։ 1988 թ. երկրաշարժի պատճառով թանգարանը կորցրել է իր շենքը։ Ավերված շենքից փրկվել է թանգարանի արժեքավոր հավաքածուն։ Թանգարանը գործունեությունը շարունակել է Վանաձորի Ռուսական եկեղեցու հարևանությամբ տեղադրված տնակներում ։ 2012 թվականից թանգարանը տեղափոխվեց նոր շենք ։
Ցուցադրություն
Թանգարանի հնագիտության, ազգագրության և նորագույն պատմության բաժիններում պահվում են ավելի քան 34165 թանգարանային առարկա։
Լոռի-Փամբակի երկրագիտական թանգարանը համարվում է Լոռու մարզի միակ մշակութային օջախը, որը ոչ միայն ամուր կապ է պահպանում մշակութային աշխարհի հետ, այլև ներկայացնում է հայ ժողովրդի դարերի ընթացքում կուտակած հարուստ նյութական ժառանգությունը։ Թանգարանում ներկայացված են Լոռվա վարպետների ստեղծած ձեռագործերը, կարպետներ ու գորգեր, արծաթյա գոտիներ ու զարդեր, զենքերի տեսակներ։ Թանգարանում հնի հետ կողք-կողքի ներկայացվում է Լոռվա ներկան, մեր օրերի մարդկանց ստեղծածը։ Թանգարանում մ. թ. ա 3-րդ հազարամյակից կարելի է անցնում կատարել մեր օրեր և հակառակը։
Թանգարանը հարուստ է հնագիտական և ազգագրական եզակի նմուշներով, որոնցից են հնագիտական կավանոթները, ստեփանավանցի վարպետ Գալուստ Չալաբյանի փայտե կոմպոզիցիաները և Վանի ոսկերիչ Մկրտիչ Ղազարյանի ձեռքի աշխատանքները։
Շաքարաման
Շաքարաման գնդաձև է, շուրթից ցած ռելիեֆ տերևաձև զարդանախշով, հատակը հարթ է, կլոր, հատակից դեպի իրան բարձրանում է ռելիեֆ ուղղահայաց զարդանախշ։ Շաքարամանն ունի երկու բռնակ։ Կափարիչը կլոր է, որի վրա ալիքաձև ռելիեֆ զարդանախշ է, որի կենտրոնում վեր է բարձրանում ծաղկի կոկոնի ձևով պատրաստված բռնակը։ Պատրաստված է Վանում 19-րդ դարի 2-րդ կեսին, ոսկերիչ Մկրտիչ Ղազարյանի կողմից։
Արծաթյա գոտի
Գոտի արծաթ, ոսկեջրած, հարուստ բուսական և երկրաչափական զարդանախշերով։ Զարդանախշումը կատարված է ֆիլիգրան ձևով։ Յուրաքանչյուր սալիկի վրա արված է ծաղկագմբեթ, որոնց հագցված են կիսաթանկարժեք կարմիր քարեր (14 տարբեր մեծության քար) ։ Ճարմանդը ծաղկի թերթիկի տեսք ունի, ամրացվում է գմբեթավոր քորոցով, որը ճարմանդին է ամրացված արծաթե շղթայիկով։
Վազա սև գույնի
Վազա սև գույնի լավ փայլեցրած, շրթներին ունի երեք հատ անցքներով ելուստներ կափարիչի համար, բերված է Գեղարոտից 1955 թվականի պեղումներից։ Ք. ա. 11-9-րդ դար։
Ձայնասփյուռի տեսքով փոքր սարք
Ձայնասփյուռի տեսքով փոքր սարք, տակից անցքով, էնեոլիթյան, երկրաչափական և պարուրաձև զարդերով։ Հայտնաբերվել է Կիրովականում, 8-րդ դպրոցի բակում, պատահաբար։ Ք.ա 3-րդ հազարամյակ։
Սափոր (հիդրիա)
Սափոր (հիդրիա), գունազարդ, սև զարդանախշումով, որը կապվում է հնագույն մարդու եռաստիճան գաղափարի հետ։ Ք.ա. 21-19-րդ դարեր, Կիրովական, Դիմաց թաղամաս։
Միջոցառումներ
Թանգարանում կազմակերպվում են թեմատիկ ցուցադրություններ, միջոցառումներ, գիտահավաքչական և գիտահետազոտական աշխատանքներ։
Հասցե
Թանգարանը գտնվում է Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքի Կ. Դեմիրճյանի 23/1 հասցեում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վանաձորի թանգարաններ Կատեգորիա:1938 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:1938 հիմնադրված թանգարաններ
Աստերոիդների ցանկ (225801-225900)
Աստերոիդների ցանկ (225701-225800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (225901-226000)
Մեյկայլա Մուր
2012	New Zealand U17	10	(0) 2012–2016	New Zealand U20	9	(0) 2013–	New Zealand	48	(3) Մեյկայլա Ժան-Մարի Մուր, պրոֆեսիոնալ կին ֆուտբոլիստ, անգլիական «Լիվերպուլի» և Նոր Զելանդիայի ազգային հավաքականի պաշտպան ։
Կարիերա
Մուրը եղել է Նոր Զելանդիայի մինչև 17 տարեկանների հավաքականի անդամ 2012 թվականի կանանց աշխարհի առաջնությունում՝ մասնակցելով Նոր Զելանդիայի խմբային բոլոր երեք խաղերին ։
Մուրը եղել է Նոր Զելանդիայի հավաքականի կազմում 2015 թվականին Կանադայում կայացած ՖԻՖԱ-ի կանանց աշխարհի գավաթի խաղարկությունում ։
15 ամիս անց նա, ապաքինվելով վնասվածքից, պայմանագիր է ստորագրել «Լիվերպուլի» հետ, որը խաղում է Անգլիայի կանանց առաջնությունում ։
2022 թվականի փետրվարի 20-ին Մուրը ինքնատիպ հեթ-տրիկի հեղինակ է դարձել՝ Նոր Զելանդիայի հավաքականի կազմում ԱՄՆ-ի հավաքականի դեմ SheBelieves Cup-ում կայացած խաղի առաջին խաղակեսում երեք անգամ գրավելով սեփական դարպասը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Նորզելանդացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լիվերպուլի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նոր Զելանդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Քյոլնի ֆուտբոլիստներ
Ջոն Լոք
Ջոն Լոք (John Locke, ), բրիտանացի մանկավարժ, ֆիզիկոս և փիլիսոփա, որը համարվում է լուսավորականության զարգացման վրա մեծ ազդեցություն ունեցած գործիչ ու «դասական ազատականության» հայր։ Լինելով բրիտանացի էպիրիցիստների առաջին սերնդում ու Ֆրենսիս Բեկոնի դպրոցի հետևորդ, Լոքը հավասարապես կարևոր է սոցիալական գործարքի տեսությունում։ Նրա աշխատություններն մեծապես ազդել են իմացաբանության ու քաղաքական փիլիսոփայության զարգացմանը, ինչպես նաև Վոլտերին, Ռուսոյին, շոտլանդական շատ լուսավորիչներին ու ամերիկյան հեղափոխականներին։ Նրա՝ դասական հանրապետականության ներդրումներն արտացոլվել են Ամերիկայի անկախության հռչակագրում։
Լոքի մտքի մասին տեսությունը այժմ համարվում է անհատականության ու ինքնության ժամանակակից կոնցեպտների ակունքը, ակնհայտորեն հայտնվելով ավելի ուշ շրջանի փիլիսոփաների՝ Հյումի, Ռուսոյի ու Կանտի գործերում։
Լոքն առաջինն էր, ով ինքնությունը ձևակերպեց որպես բանականության հաջորդականություն։ Ըստ նրա, ծնվելիս միտքը մաքուր էջ է՝ տաբուլա ռազա։ Հակադրվելով կարտեզիականությանը, նա փաստում էր, որ մենք ծնվում ենք առանց նախնական գաղափարների, իսկ գիտելիքը ոչ թե միայն փորձառության, այլև զգայական ընկալության արդյունքն է։
Կենսագրություն
Լոքի հայրը տեղական իրավաբան էր, մայրը՝ Ագնես Քինեն։ Երկուսն էլ պուրիտաններ էին։ Լոքը ծնվել է 1632 թվականի օգոստոսի 29-ին, Բրիստոլից մոտ տասներկու միլ հեռավորության վրա գտնվող ծղոտե տնակում ու մկրտվել նույն օրը։ Շուտով ընտանիքը տեղափոխվում է Փենսֆորդ։
1647 թվականին Լոքն խորհրդարանի անդամի ու հոր նախկին հրամանատարի՝ Ալեքսանդր Պոֆամի հովանավորությամբ ուղարկվում է Լոնդոն՝ հեղինակավոր Վեսթմինսթր դպրոցը։ Ավարտելով այն, ընդունվում է Քրիստ Չըրչ, Օքսֆորդ։ Այդ ժամանակ դպրոցի դեկան Ջոն Օուենն էր՝ համալսարանի փոխվարչապետը։ Չնայած ընդունակ ուսանող էր, Լոքը նյարդայնանում էր բակալավրիատի ծրագրից։ Ժամանակակից փիլիսոփաների, օրինակ՝ Դեկարտի, աշխատանքները նրան շատ ավելի հետաքրքիր էին, քան ժամանավա դասական փիլիսոփաները։ Իր Վեսթմինսթերյան ընկերոջ՝ Ռիչարդ Լոյերի շնորհիվ Լոքը հաղորդակցվում է փորձարարական փիլիսոփայությանն ու բժշկությանը, որ արգելված էին այլ համալսարաններում ու Թագավորական Հասարակությունում, որի անդամը Լոքն ի վերջո կդառնա։
Լոքը վաստակեց բակալավրիատի աստիճան 1656 թվականին, ու վարպետի աստիճան՝ 1658 թվականին։ 1674 թվականին նա ձեռք է բերում բակալավրի աստիճան բժշկությունում, որը ջանասիրաբար սերտում էր Օքսֆորդում եղած տարիներին։ Լոքին վիճակվում է աշխատել այնպիսի հիշարժան գիտնականների հետ, ինչպիսիք են Ռոբերտ Բոյլը, Թոմաս Ուիլիսն ու Ռիչարդ Լոյերը։ Իր Օքսֆորդ այցելության ժամանակ Շեֆսթբերիի առաջին կոմսը՝ Էնթընի Էշլի Կուպերը, տպավորված լինելով Լոքի կարողություններով, համոզում է նրան դառնալ իր շքախմբի անդամը։
Լոքը ուզում էր կարիերա ստեղծել ու 1667 թվականին տեղափոխվում է Շեֆսթբերիի Լոնդոնյան տուն՝ ծառայելու կոմսին որպես անձնական բժիշկ։ Որտեղ էլ Թոմաս Սայդենհեմի հսկողությամբ վերսկսում է բժշկության ուսումնասիրումը։ Սայդենհեմը լուրջ ազդեցություն է ունենում Լոքի բնական փիլիսոփայական մտածողության վրա, ինչի արձգանքը տեսնում ենք «Մարդկային հասկացողության փորձ» էսսեում։
Լոքի բժշկական գիտելիքներն իրենց ցույց տվեցին, երբ Շեֆսթբերիի լյարդի վարակը սկսեց սպառնալ մարդկանց։ Լոքը, այլ մասնագետների հետ խորհրդակցելուց հետո, որոշեց կիստայի հեռացման վիրահատություններ իրականացնել, ինչի արդյունքում Շեֆթբերին փրկվեց։ Ծաղկող ու զարգացող քաղաքը իր փրկության համար մեղավոր է համարում Լոքին։
Շեֆսթբերին՝ որպես Վիգ շարժման հիմնադիր, հսկայական ազդեցություն ունեցավ Լոքի քաղաքական հայացքների ձևավորման վրա. Լոքը ներգրավվում է քաղաքականության մեջ, երբ 1672 թվականին Շեֆսթբերին դառնում է լորդ-կանցլեր։ Հետևելով Շեֆսթերիի անկմանը 1675 թվականին, Լոքը որոշ ժամանակ անց է կանցնում ճանապարհորդելով Ֆրանսիայով մեկ՝ որպես ուսուցիչ ու ուղեկցորդ՝ Քէլբ Բլանքսին։ Ու վերադառնում է Անգլիա 1679 թվականին, երբ Շեֆթբերիի քաղաքական վիճակը դրական փոփոխություններ է ունենում։ Մոտավորապես այդ ժամանակ, հավանական է՝ Շեֆսթբերիի հուշումներով ու դրդումներով, Լոքը գրում է «Կառավարության երկու Քննադատություն» ծավալուն աշխատությունը։ Ենթադրվում էր, որ այն նվիրված էր 1688 թվականի Փառավոր հեղափոխությանը, ժամանակակից գիտնականներն ապացուցել են, որ այն գրվել է ավելի վաղ ժամանակաշրջանում։ Այժմ աշխատությունը համարվում է բացարձական միապետության դեմ ու հանուն ինքնության համաձայնեցվածության՝ որպես քաղաքական լեգիտիմության հիմք ամենահզոր փաստարկների հավաքածուն։ Չնայած Լոքին ասոցացնում են Վիգի ազդեցիկ ներկայացուցիչների հետ, նրա հայացքները այդ ժամանակվա Անգլիայի համար բավական հեղափոխական էին։
1683 թվականին Լոքը փախչում է Նիդեռլանդներ՝ Րայ Հաուզ Փլոթ դավադրությանը մասնակցելու կասկածի տակ, թեև նրա՝ իրականում ուղղակի մասնակից լինելու ապացույցները բավական քիչ են։ Փիլիսոփա ու արձակագիր Ռեբեքա Գոլդշտայնը վիճարկում է սա՝ ասելով, որ Նիդեռլանդներում անց կացրած հինգ տարիներին, Լոքն իր ընկերներին ընտրում է «նույն ազատամիտ հակադրվողների շրջաններից։ Ինչպիսին, օրինակ, Սպինոզայի վստահվածների խումբն էր (Բարուխ Սպինոզան մահացել է 1677 թվականին)։ Ամստերդամում Լոքը գրեթե վստահաբար հանդիպել է մարդու, ով այն դավաճան հրեայի գաղափարների կրողն էր, ով պնդում էր, որ կարող է անհատականացնել իրեն միայն կրոնի միջով»։ Միաժամանակ Ռեբեքան ասում է, որ «Լոքի հզոր էմպերիցիստական հակումները» պիտի «թույլ չտային նրան այնպիսի թույն մետաֆիզիկական գործեր կարդալ, ինչպիսին, օրինակ, Սպինոզայի «Էթիկան»է։ Այլ դեպքերում նա շատ ունկնդիր էր Սպինոզայի մտքերին, մասնավորապես՝ ռացիոնալիստների լավ մտածված փաստարկները քաղաքական ու կրոնական հանդուրժողականության ու եկեղեցին ու պետականությունը բաժանելու անհրաժեշտության մասին»։
Նիդեռլանդներում Լոքը բավական ժամանակ ուներ գրելու համար. վերադառնալով Էսսեյի վերախմբագրմանը, նա ստեղծում է նաև «Նամակ հանդուրժողականության մասին»։ Մինչը Հեղափոխության ավարտը Լոքը տուն չի վերադառնում։ 1688 թվականին նա միանում է Վիլհելմ Երրորդի կնոջը՝ Անգլիա վերադառնալու ճանապարհին։ Նրա գործերը հրատարակվեցին աքսորից վերադառնալուց անմիջապես հետո։
Լոքը մահացավ հոկտեմբերի 28-ին 1704 թվականին և թաղվել է եկեղեցուն հարակից բակում, Հայ Լավերում, որտեղ ապրել էր մինչև 1691 թվականը։ Նա երբեք չի ամուսնացել ու երեխաներ չի ունեցել։
Ազդեցությունը
Տասնյոթերորդ դարի վերջում ու տասնութերորդ դարի սկզբում Լոքի «Երկու քննադատություններն» առանձնապես հաճախակի չէին մեջբերվում։ Պատմաբան Ջուլիան Հոպպիտը պնդում է, որ «բացառությամբ որոշ Վիգերի, նույնիսկ 1690-ականների բանավեճերի ներդրումը մի մեծ բան չէր ու ընդհանուր առմամբ արհամարհվում էր մինչև 1703 թվականը (սակայն 1695 թվականին Օքսֆորդում դա զեկուցվել է որպես «մեծ աղմուկ»)»։ 1689-ից 1720 թվականների բրիտանական քաղաքական բանավեճերի պատմության իր ուսումնասիրություններում Ջոն Քենյոնը նշում է, որ Լոքի տեսությունները «հեղափոխության առաջին տարիներին՝ մինչև 1692 թվականը, բավական հազվադեպ էին հիշատակվում, հետո՝ էլ ավելի քիչ։ Մինչև որ սկսեցին չարաշահել դրանք» ու, որ «ոչ ոք, ներառյալ Վիգերի մեծամասնությանը, պատրաստ չէին Լոքի ներկայացրած ընդհանուր պատկերացման աբստրակտ գաղափարներին»։ Որպես հակադրություն Քենյոնն ավելացրել է, որ Ալգերնոն Սիդնեյի «Հակաուղեցույց կառավարության համար» աշխատությունը «վստահաբար ավելի ազդեցիկ էր, քան Լոքի «Երկու քննադատություններ»-ը»։