cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Երիկամաքարային հիվանդություն
Ախտորոշում
Քարերի ախտորոշումը դրվում է անամնեզի, ֆիզիկալ զննման, մեզի անալիզի և ռենտգենոգրաֆիկ տվյալների հիման վրա ։ Կլինկական ախտորոշումը դրվում է ցավի արտահայտվածության և տեղակայման հիման վրա, որպես օրենք ունենում է խիթանման բնույթ։ Մեջքի ցավը առաջանում է, երբ քարը առաջացնում է երիկամի խցանում ։ Ֆիզիկալ հետազոտությամբ կարող են հայտնաբերվել տենդ և ախտահարված կողմի կող-ողնաշարային անկյան շրջանում լարվածություն ։
Պատկերային հետազոտություններ
Անամնեզում քարեր ունեցող և 50տ փոքր մարդկանց մոտ, ովքեր ունեն առանց նշանների քարերի ախտանիշներ կարիք չունեն ՀՇ հետազոտության ։ ՀՇ սովորաբար խորհուրդ չի տրվում երեխաներին ։
Եթե ՀՇ-ն հասանելի չէ կարելի է կատարել ներերակային երիկամագրություն՝ ախտորոշումը հաստատելու համար։ Սա ներառում է ներերակային կոնտրաստ նյութի ներարկում։ Երիկամների, միզածորանների և միզապարկի քարերը ավելի լավ կարող են երևալ կոնտրաստավորման պայմաններում։ Ռետրոգրադ երիկամագրության միջոցով նույնպես կարող են հայտնաբերվել քարերը ։
ՈՒՁՀ հետազոտությունը նույնպես կարող է օգտակար լինել, քանի որ նրա միջոցով կհայտնաբերվի հիդրոնեֆրոզը, որը թույլ կտա կասկացել, որ քարը խցանում է մեզի հոսքը ։ Ռենտգեն թափանցիկ քարերը նույնպես կարող են երևալ ՈՒՁՀ-ով։ ՈՒՁՀ-ի մյուս առավելությունը կայանում է նրանում,որ այն թանկարժեք չէ և հիվանդը ճառագայթման չի ենթարկվում։ ՈՒՁՀ կատարվում է այն դեպքերում, երբ ռենտգեն հետազոտությունը և ՀՇ-ն խորհուրդ չեն տրվում, օրինակ՝ երեխաների և հղի կանանց մոտ ։ Չնայած առավելություններին 2009թ-ին երիկամների ՈՒՁՀ-ն չէր հանդիսանում ՀՇ-ի փոխարինող երիկամաքարային հիվանդության սկզբնական ախտորոշման հարցում ։ Սրա հիմնական պատճառը կայանում է նրանում, որ ՈՒՁՀ-ն չի կարող հայտնաբերել փոքր քարերը և այլ լուրջ խանգարումները, որոնք բերում են ախտանիշների առաջացման ։ 2014թ հետազոտությունը ցւյց տվեց, որ ՈՒՁՀ-ն այլ ոչ ՀՇ-ն, որպես առաջնային ախտորոշման մեթոդ բերում է ավելի քիչ ճառագայթման և չհայտնաբերեց լուրջ բարդություննեի առաջացում ։
Լաբորատոր հետազոտություններ
Լաբորատոր հետազոտությունը, որպես օրենք ներառում է ՝Лабораторные исследования, как правило, включают:
Կալցիում պարունակող քարեր
Ամենահաճախակի հանդիպող քարերի տեսակն է։ Օրինակ՝ ԱՄՆ-ում կազմում է բոլոր դեպքերի 80%-ը, մեծ մասամբ պարունակելով միայն կալցիումի օքսալատ կամ կալցիումի ֆոսֆատի հետ համատեղ՝ ապատիտի կամ բրուշիտի տեսքով ։ Օքսալատային բյուրեղների նստեցմանը նպաստող ռիսկի գործոնները, ինչպիսին է հիպերօքսալուրիան, կապված են կալցիումի օքսալատային քարերի առաջացման հետ ։ Կալցիումի ֆոսֆատային քարերի առաջացումը կապված է այնպիսի իրավիճակների հետ ինչպիսիք են հիպերպարաթիրեոիդիզմը և երիկամային տուբուլյար ացիդոզը ։
Օքսալուրիան ավելանում է որոշ ՍԱՈՒ-ի ախտահարումներ ունեցող (աղիների բորբոքային հիվանդությունները, օրինակ՝ Կրոնի հիվանդությունը ) կամ ուղիղ աղու մասնահատման ենթարկված հիվանդների մոտ։ Օքսալուրիան ավելանում է նաև այն հիվանդների մոտ, ովքեր օգտագործում են օքսալատների ավել քանակներ (պարունակվում է բանջարեղեններում և ընկուզեղենում)։ Առաջնային հիպերօքսալուրիան հազվադեպ հանդիպող աուտոսոմ ռեցեսիվ հիվանդություն է, որը դիտվում է մանկական հասակում ։
Կալցիումի օքսալատի բյուրեղները մանրադիտակով երևում են ինչպես «ծրարներ» կամ «մարզագունդ» ։
Ստրուվիտային քարեր
Մոտավորապես 10–15% երիկամային քարերը կազմված են ստրուվիտից (մագնեզիումի ամոնիոֆոսֆատ՝ NH 4 MgPO 4 · 6H 2 O)։ Ստրուվիտային քարերը(հայտնի նաև «վարակային քարեր», ուրեազներ կամ եռֆոսֆատային քարեր անվանմամբ) ավելի հաճախ հանդիպում է միզանյութ քայքայող բակտերիաներով վարակի ժամանակ։ Օգտագործելով ուրեազա ֆերմենտը այս բակտերիաները միզանյութը մետաբոլիզմում են ամոնիակի և ածխաթթու գազի։ Սա հիմնայնացնում է մեզը նպաստավոր պայմաններ ստեղծելով ստրուվիտային քարերի առաջացման համար։ Proteus mirabilis-ը,Proteus vulgaris-ը и Morganella morganii-ն հանդիսանում են ամենահաճախ հանդիպողները, իսկ ավելի քիչ տարածվածներից են Ureaplasma urealyticum-ը և Providencia-ի, Klebsiella-ի, Serratia-ի и Enterobacter-ի որոշ տեսակներ։ Այս քարերը առաջանում են այն մարդկանց մոտ, ովքեր ունեն միզուղիների ինֆեկցիաներ առաջանալու ռիսկի գործոններ, օրինակ՝ ողնուղեղի վնասվածծքերի և այլ ծագման նյարդածին միզապարկի ժամանակ, միզապարկ-միզածորանային հետհոսքի և օբստրուկտիվ ուրոպաթիանրի ժամանակ։ Սրանք նաև հանդիպում են նյութափոխանակության խանգարումներ ունեցող(ինչպիսիք են իդիոպատիկ հիպերկալցիուրիան, հիպերարաթիրեոիդիզմը և հոդատապը) հիվանդների մոտ։
Ստրուվիտային քարերը մանրադիտակով ունեն "դագաղի կափարիչի" տեսք ։
Միզաթթվային քարեր
Բոլոր քարերի 5–10%-ը առաջանում են միզաթթվից ։  Որոշակի նյութափոխանակային խանգարումներ, ներառյալ ճարպակալում ունեցող մարդկանց մոտ կարող են առաջանալ միզաթթվային քարեր։ Նրանք կարող են առաջանալ այնպիսի իրավիճակներում, երբ դիտվում է հիպերուրիկոզուրիա հիպերուրիկեմիայի հետ կամ առանց դրա։ Մեզի H -ի իջեցումը նույնպես նպաստում է միզաթթվի բյուրեղների նստեցմանը։ Երիկամաքարային հիվանդության ախտորոշումը հասատվում է մշտական թթվային մեզի պարագայում ռենտգեն թափանցիկ քարերի և թարմ մեզում միզաթթվային բյուրեղների հայտնաբերման միջոցով ։
Ինչպես արդեն նշվեց ՍԱՈՒ-ի բորբոքային հիվանդություններ(Կրոնի հիվանդություն, խոցային կոլիտ) ունեցող մարդիկ հակված են օքսալատային քարերի առաջացմանը։ Նրանց մոտ միզաթթվային քարերի առաջացման ռիսկը նույնպես բարձր է։ Միզաթթվային քարերը հատկապես տարածված են հաստ աղու մասնահատում տարած հիվանդների մոտ։
Միզաթթվային քարերը բազմաձև են, սովորաբար ռոմբաձև։ Նրանք կաող են լինել նաև խորանարդաձև կամ ձողաձև։
Տեղադրություն
Միզաքարային հիվանդության քարերը առաջանում են միզային համակարգում, ներառյալ երիկամները և միզապարկը ։ Նեֆրոլիթիազը քարերի առկայությունն է երիկամներում։ Քարերի կուտակումը փոքր և մեծ բաժակիկներում կոչվում է բաժակային քարեր։ ՈՒրեթրոլիթիազը քարի կուտակումն է միզածորանում։ Միզապարկում նույնպես կարող են առաջանալ կամ անցնել միզապարկ ։
Չափսեր
5մմ-ից փոքր քարերի 98%-ը անցնում են ինքնուրույն, մինչդեռ 5-10մմ քարերի 53% է անցնում ինքնուրույն. ։
Բավարար մեծ չապսերի քարերը, որոնք խցանում են երիկամների բաժակիկները կոչվում են եղջյուրավոր, սրանք հիմնականում ստրուվիտային բնույթի են։ Եղջյուրավոր քարեր կարող են առաջացնել ցիստեինից, կալցիումի օքսալատի մոնոհիդրատից և միզաթթվից կազմված քարերը։
Կանխարգելում
Կանխարգելիչ միջոցառումները կախված են քարերի տեսակից։ Կալցիումային քարեր ունեցողներին խորհուրդ է տրվում խմել շատ հեղուկ, թիազիդային միզամուղներ և ցիտրատներ։ Արյան կամ մեզի մեջ միզաթթվի աղերի բարձր պարունակության դեպքում արդյունավետ է ալոպուրինոլի ընդունումը ։
Սննդակարգային փոփոխություն
Բուժումը պետք է համապատասխանեցվի քարի տեսակին։ Սննդակարգը կարող է էական ազդեցություն ունենալ երիկամային քարերի առաջացման վրա։ Կանխարգելիչ միջոցառումները ներառում են սննդակարգի փոփոխության և դեղամիջոցների որոշակի համադրություններ և միտված են երիկամներում արտազատվող մեզի մեջ քար առաջացնող նյութերի նվազեցմանը ։ Ներկայումս երիկամային քարերի ձևավորումը նվազեցնելու համար խորհուրդ է տրվում ՝
Մեզի քանակի ավելացումը հանդիսանում է երիկամային քարերի կանխարգելման հիմնական եղանակը։ Հեղուկի քանակը պետք է լինի այնքան, որ մեզի օրական քանակը նվազագույնը կազմի 2 լիտր ։ Գտնում են, որ հեղուկի մեծ քանակների օգտագործումը նվազեցնում է կրկնությունների հավանականությունը 40%-ով, սակայն բավարար ապացույցներ չկան ։
Կալցիումը կապվում է աղեստամոսային համակարգի ազատ օքսալատի հետ նվազեցնելով դրա ներծծումը արյունային հուն, իսկ օքսալատի աբսորբցիայի նվազեցումը իջեցնում է օքսալատային քարերի առաջացման ռիսկը ։ Սրա հետ կապված, որոշ բժիշկներ խորհուրդ են տալիս օգտագործել կալցիումական պրեպարատներ օքսալատային սնունդ օգտագործելու ժամանակ ։ Երբ կալցիումի քանակը հնարավոր չէ այլ եղանակներով ավելացնել կարելի է սննդի հետ օգտագործել կալցիումի ցիտրատ։ Երիկամաքարերի առաջացման մեծ ռիսկ ունեցողների համար նախընտրելի է կալցիումի ցիտրատը, քանի որ այն ուժեղացնում է ցիտրատի արտազատումը ։
Բացի հեղուկների մեծ քանակների և կալցիումի օգտագործումից անհրաժեշտ է հրաժարվել վիտամին С-ի մեծ քանակներից և օքսալատ պարունակող սննդից, որով հարուստ են որոշ բանջարեղեններ, շոկոլադը, սոյայով հարուստ սննդամթերքները ։ Այնուամենայնիվ չի անցկացվել ոչ մի ռանդոմիզացված հետազոտություն ստուգելու այն հիպոթեզը, որ օքսալատի քանակի նվազեցումը իջեցնում է երիկամում քարերի առաջացման ռիսկը ։ Որոշ տվյալներ վկայում են, որ մագնեզիումի օգտագործումը նվազեցնում է ախտանշանային քարերի առաջացումը ։
Մեզի հիմնայնացում
Միզաթթվային քարերի բուժման համար իրականացնում են մեզի հիմնայնացում(pH-ի բարձրացում)։ Միզաթթվային քարերը պատկանում են այն քարերի տեսակին, որոնք ենթարկվում են քիմոլիզի։ Ացետազոլամիդը մեզը հիմնայնացնող դեղամիջոց է։ Ի հավելում ացետազոլամիդի կամ ալտերնատիվ տարբերակներ կան սննդային հավելումներ, որոնք հիմնայնացնում են մեզը։ Դրանց են պատկանում նատրիումի բիկարբոնատը, կալիումի ցիտրատը, մագնեզիումի ցիտրատը և Բիցիտրա-ն (լիմոնաթթվի մոնոհիդրատի և նատրիումի ցիտրատի դիհիդրատի խառնուրդ) ։ Սրանք բացի մեզի հիմնայնացումից մեծացնում են մեզում ցիտրատի քանակը, որը իջեցնում է կալցիումի օքսալատային քարերի ագրեգացիան ։
Մեզի pH-ի բարձրացումը 6.5 ստեղծում է նպաստավոր պայմաններ միզաթթվային քարերի լուծման համար։ pH-ի բարձրացումը 7-ից ավել նպաստում է կալցիումի ֆոսֆատային քարերի առաջացմանը։ Մեզի պարբերաբար փորձարկումը նիտրազինային թղթով թույլ է տալիս վերահսկել մեզի օպտիմալ pH-ը։ Այս մեթոդի կիրառմամբ կարելի է սպասել, որ քարերի լուծումը կկազմի 10 մմ ամսական ։
Միզամուղներ
Քարերի բուժման մեթոդներից է համարվում թիազիդային և թիազիդանման միզամուղների կիրառումը, ինչպիսիք են քլորթալիդոնը և ինդապամիդը։ Այս միզամուղները կանխում են կալցիումական քարերի առաջացումը նվազեցնելով կալցիումի արտազատումը ։ Նատրիումի սահմանափակումը անհրաժեշտ է միզամուղների կլինիկական ազդեցության համար, քանի որ նատրիումի հավելյալ քանակները ավելացնում են կալցիումի արտազատումը։ Թիազիդները ավելի լավ գործում են հիպերկալցիուրիայի պայմաններում, որը առաջացել է երիկամների ֆունկցիայի խանգառման հետևանքով։ Թիազիդները օգտակար են աբսորբտիվ հիպերկալցիուրիայի բուժման ժամանակ, որը առաջացել է աղեստամոքսային ուղղուց կալցիումի հավելյալ ներծծման հետևանքով ։
Բուժում
Քարի չափսը ազդում է քարի ինքնաբերական տեղաշարժին։ Օրինակ՝ փոքր քարերի (5 մմ-ից փոքր տրամագծով) մինչև 98%-ը կարող է ախտանիշների ի հայտ գալուց չորս շաբաթվա ընթացքում ինքնաբերաբար ընկնել միզարձակման ժամանակ, իսկ մեծ քարերի (5-10մմ տրամագծով) ընկնելու հավանականությունը 53%-ից փոքր է ։ Քարի սկզբնական տեղակայումը ևս ազդում է ընկնելու հավանականության վրա։ Ընկնելու հավանականությունը մերձադիր միզածորանում 48% է, մինչդեռ միզապարկամիզածորանային միացման հատվածում հասնում է 79%-ի՝ անկախ քարի չափսից ։ Եթե արտազատական համակարգում բարձր աստիճանի խցանում կամ դրա հետ կապված բորբոքում չկա, ախտանիշները համեմատաբար թույլ են արտահայտված․ քարերի հեռացմանը նպաստելու համար կարող են օգտագործվել տարբեր ոչ վիրահատական միջոցներ ։ Հաճախակի քարեր ունեցողներին անհրաժեշտ է ավելի խիստ վերահսկողություն, ներառյալ բավարար քանակությամբ հեղուկի և որոշակի դեղամիջոցների ընդունումը ։
Ցավերի կառավարում
Ցավի բուժման համար հաճախ կիրառում են ներերակայիին ՈՍՀԲԴ-ներ կամ օփիոիդներ ։ Երիկամների նորմալ ֆունկցիայով հիվանդների մոտ ՈՍՀԲԴ-ները ավելի լավ ազդեցություն են ունենում քան օփիոիդները կամ պարացետամոլը ։ Ներընդունման պրեպարատները օգտագործվում են թույլ արտահայտված ցավերի ժամանակ ։ Սպազմոլիտիկները չունեն հետագա առավելություններ ։
Էքսպուլսիվ բժշկական թերապիա
Պրեպարատների օգտագործումը, որոնք բերումեն միզածորանով քարերի դուրսբերման արագացման կոչվում է էքսպուլսիվ բժշկական թերապիա ։ Ալֆա ադրենոբլոկատորները ( տամսուլոզին ) և կալցիումական անցուղիների պաշարիչները կարող են արդյունավետ լինել ։ Ալֆա ադրենոբլոկատորները ամենայն հավանականությամբ մարդկանց մոտ բերում են քարերի ավելի արագ դուրսբերման ։ Ալֆա ադրենոբլոկատորները օգտակար են ավելի մեծ չափսերի քարերի դեպքում (5 մմ-ից մեծ ) քան փոքր ։ Ավելի էֆեկտիվ է տամսուլոզինի և կորտիկոստերոիդների համատեղ կիրառումը ։ Այս ամենը օգտագործվում է նաև լիթոտրիպսիայի ժամանակ ։
Լիթոտրիպսիա
Արտամարմնային հարված-ալիքային քարափշրումը (ԱՀԱՔ) երիկամային քարերը հեռացնելու ոչ ինվազիվ եղանակ է։ Հիմնականում այս եղանակը կիրառվում է, երբ քարը գտնվում է երիկամի ավազանին մոտ։ Քարափշրման ժամանակ 30-ից 60 րոպեի ընթացքում քարափշրիչ մեքենան արձակում է մեծ ինտենսիվությամբ ֆոկուսացված ուլտրաձայնային էներգիայի բաժիններ, որոնք առաջացնում են քարերի մասնատում։ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում 1984 թվականին ներմուծվելուց հետո քարափշրումը լայնորեն ընդունվեց որպես երիկամային և միզածորանային քարերի այլընտրանքային բուժում ։ Քարափշրումը ներկայումս կիրառվում է երիկամում կամ միզածորանի վերին հատվածում տեղակայված քարերի փշրման համար, եթե քարերի ընդհանուր չափսը չի գերազանցում 20մմ-ը, իսկ ախտահարված երիկամի կառուցվածքը պահպանված է ։
Եթե ​​քարը ավելի մեծ է, քան 10 մմ (0,4 դյույմ), ապա ԱՀԱՔ- ը չի կարող օգնել կոտրել քարը մեկ բուժմամբ, կարող է երկու կամ երեք ընթացակարգերի անհրաժեշտություն առաջանալ։ Սովորական քարերի մոտ 80-85% -ը կարող է արդյունավետ կերպով բուժվել ԱՀԱՔ-ի:միջոցով ։ Մի շարք գործոններ կարող են ազդել դրա արդյունավետության վրա, ներառյալ քարի քիմիական կազմը, երիկամի ոչ նորմալ անատոմիան և երիկամի մեջ քարի կոնկրետ գտնվելու վայրը, հիդրոնեֆրոզի առկայությունը, մարմնի զանգվածի ինդեքսը և քարի մաշկի մակերևույթից հեռավորությունը ։ ԱՀԱՔ- ի ընդհանուր կողմնակի ազդեցությունները ներառում են սուր վնասվածքներ, ինչպիսիք են ցնցման վայրում արյունահոսությունները և երիկամի անոթների վնասումը ։ Իրականում, ընդունված բուժման պարամետրերով կիրառող համապատասխան դոզայով հարվածային ալիքներով բուժում ստացող մարդկանց մեծամասնությունը կարող է ունենալ երիկամների սուր վնասում ։
ԱՀԱՔ-ի կողմից առաջացած սուր երիկամների վնասվածքը դոզա կախյալ է (ավելանում է ցնցուղային ալիքների ընդհանուր քանակի ավելացմամբ և ուժեղ քարափշրող սարքի օգտագործումից) և կարող է լինել ծանր, ներառյալ ներքին արյունահոսություն և ենթակապսուլյար հեմատոմա։ Հազվագյուտ դեպքերում կարող է պահանջվել արյան փոխներարկում և նույնիսկ հանգեցնել սուր երիկամային անբավարարության:Հեմատոմայի հաճախականությունը կարող է կապված լինել քարափշրող սարքի տեսակի հետ՝ տարբեր քարափշրող սարքերի համար հեմատոմայի առաջացման հաճախականությունը կազմում է 1-13% -ից հեմատոմա ։ Վերջին ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ հյուսվածքների վնասվածքը նվազում է հարվածային ալիքների ցածր արագության դեպքում ։
Այս խնդիրների լուծման համար Ամերիկյան ուռոլոգիական ասոցիացիան ստեղծել է աշխատանքային խումբ, որը տալիս է փորձագիտական եզրակացություն ԱՀԱՔ-ի ռիսկերի և անվտանգության հարաբերության մասին։ Աշխատանքային խումբը 2009թ-ին հրապարակեց իր եզրակացությունների մասին։ Նրանք եկան այն եզրակացության, որ շատ մարդկանց համար օգուտը ավելի շատ է քան վնասը ։ ԱՀԱՔ-ի առավելություններից են նրա ոչ ինվազիվ լինելը, վերին միզուղիների քարերի մեծամասնության տեխնիկապես հեշտ բուժման հնարավորությունը, հեշտ տանելիությունը հիվանդների մեծամասնության համար։ Այնուամենայնիվ նրանք խորհուրդ տվեցին հարվածային ալիքի հաճախականությունը րոպեում 120-ից իջեցնել 60, երիկամների վնասման ռիսկը իջեցնելու համար ։
Վիրահատություն
5 մմ և պակաս քարերի մեծ մասը դուրս են գալիս ինքնուրույն ։ Այնուամենայնիվ շտապ վիրահատություն անհրաժեշտ է մեկ երիկամ ունեցողների, երկկողմանի խցանող քարերի, միզային ուղիների վարակի, անտանելի ցավի և երիկամների վարակի ժամանակ ։ 1980-ական թվականների կեսերից սկսած նվազ ինվազիվ բուժման մեթոդները, ինչպիսիք են ԱՀԱՔ-ը, ուրեթրոսկոպիան, միջմաշկային քարահատումը եկան փոխարինելու վիրբուժական ճանապարհով քարերի բուժմանը ։ Վերջին ժամանակներս ճկուն ուրեթրոսկոպերը օգտագործվեցին միջմաշկային քարահատման ժամանակ, որպես ռետրոգրադ նեֆրոստոմեր։ Այս մեթոդը դեռ ուսումնասիրության փուլում է գտնվում, չնայած առաջին արդյունքները բարեհաջող են ։ Միջմաշկային նեֆրոլիթոտոմիան կամ հազվադեպ անատրոֆիկ նեֆրոլիթոտոմիան բուժման ընտրության մեթոդ է մեծ կամ բարդացած քարերի դեպքում կամ այն քարերի դեպքում, որոնք չեն հաջողվում հեռացնել նվազ ինվազիվ մեթոդներով  ։
Ուրեթերոսկոպիկ վիրահատություն
Ուրեթերոսկոպիան առավել հայտնի է ճկուն ու կոպիտ ֆիբրօպտիկ ուրեթերոսկոպների միջոցով։ Մեկ ուրեթերոսկոպիկ տեխնիկան ներառում է միզային ստենտի( փոքր խողովակ, որն անցակցվում է միզուկով դեպի միազապարկ, այնուհետև  դեպի երիկամ) տեղադրում, որն ապահովում է խցանված երիկամի կլինիկայի թեթևացմանը։ Ստենտի տեղադրումը կարող է օգտակար լինել պաշտպանելու երիկամը հետևյալ ռիսկի գործոններից` հետերիկամային տիպի սուր երիկամային անբավարարությունից, այտուցից և վարակումից (պիելոնեֆրիտ և պիոնեֆրիտ), որոնք առաջացել են քարով խցանման հետևանքով։ Միզային ստենտները տարբերվում են իրենց երկարությամբ` 24-ից 30 սմ և հիմնականում ունեն կրկնաJ- ի տեսք (անվանումը ստացել է երկու կողմում առկա կեռիկների շնորհիվ) ։ Դրանց կառուցվածքը թույլ է տալիս ապահովել մեզի արտահոսքը խցանված միզածորանից։ Վարակիչ հիվանդության բուժման կամ քարերի մասնիկների ( քարափշրումից առաջացած)  հոսքի համար ստենտները կարող են մնալ միզածորանում մի քանի օր կամ շաբաթներ։ Ստենտները լայնացնելով միզածորանը` հեշտացնում են գործիքային հետազոտությունները, այդ թվում` ռադիոգրաֆիկ և տեսանելիություն ապահովող հետազոտությունները։ Ստենտների առկայությունը կարող է պատճառել թույլ կամ չափավոր անհարմարավետության զգացում, հաճախակի կամ անհետաձգելի միզարձակում, կամ լինել վարակի աղբյուր, որն հիմնականում ենթարկվում է բուժման։ Երիկամաքարային հիվանդության բուժումից հետո միզային ստենտների մեծ մասը տեղադրվում է ցիստոսկոպիկ եղանակով` տեղային անզգայացման տակ:[97]
Քարերի հեռացման առավել վերջնական ուրեթրոսկոպիկ տեխնիկաները ընդգրկում են գերձայնային ուրեթերոլիթոտրիպսիան ( քարափշրումը) կամ զամբյուղաձև ուրեթերոսկոպով հեռացումը։ Մեկ այլ տեխնիկա է լազերային քարափշրումը, որը ներառում է Հոլմիում։ Իտրիում Ալյումին գարնետ (Հո։ ԻԱԳ) լազեր` հատվածավորելու միզապարկում, միզածորաններում, երիկամներում գտնվող քարերը։ [98]
Ուրեթերոսկոպիկ տեխնիկաները, մասնավորապես Հո:ԻԱԳ լազերը  ավելի արդյունավետ է (մոտ 93-100%) միզածորանի ստորին հատվածում տեղակայված քարերի համար, քան Արտաօրգանային շոկաալիքային քարափշրումը (ԱՇԱՔ)։ Չնայած շատ բժիշկներ ԱՇԱՔ-ը նախընտրում են միզածորանի վերին մասում գտնվող քարերի բուժման համար, վերջերս հետազոտությունները տալիս են հստակ առավելություններ ուրեթրոսկոպիկ տեխնիկաների կիրառման պարագայում վերին քարերի բուժման արդյունավետության համար։ Վերջինիս հաջողության բարձր մակարդակը բացատրվում է ավելի քիչ կատարվող միջամտությունների և հետվիրահատական այցերի քանակով, ինչպես նաև մատչելիությամբ։ Այս առավելությունները հատկապես ակնառու են, երբ քարերի տրամագիծը մեծ է ավելի քան 10 մմ-ը։ Իսկ այն դեպքում, երբ  քարերի տրամագիծը փոքր է 10 մմ-ից, շատ ուռոլոգներ նախընտրում են կիրառել ԱՇԱՔ։ Ուրեթերոսկոպիան գերադասելի բուժում է հղիների և ճարպալումով հիվանդների շրջանում, ինչպես նաև արյան համակարգի խնդիրներ ունեցող մարդկանց համար ։
Համաճարակաբանություն
Երիկամաքարային հիվանդությունը հանդիպում է բոլոր աշխարհագրական, մշակութային և էթնիկ խմբերը։ Զարգացած երկրներում ռիսկը կազմում է 10-15%, իսկ միջին արևելքում 20-25%,պայմանավորված ջրազրկման մեծ ռիսկով, դիետայում 50% քիչ կալցիումի և 250% ավել օքսալատների կիրառմամբ ։ Միջին արևելքում միզաթթվային քարերը ավելի հաճախ են հանդիպում քան կալցիումական քարերը ։ 1990-2010 թթ երիկամաքարերից մահացությունը կազմում է 19000 տարեկան ։
Հյուսիսային ամերիկայում և Եվրոպայում նոր դեպքերի հաճախականությունը տարեկան կազմում է 0.5%: Միացյալ Նահանգներում միզաքարային հիվանդության հաճախականությունը ավելացել է 3.2%-ից 5.2% սկսած 1970-ականների կեսերից մինչև 1990-ականների կեսեր ։ Միացյալ Նահանգների բնակչության 9% ունի երիկամաքարային հիվանդություն ։
2003թ միզաքարային հիվանդության բուժման համար ծախսվել է 2 միլիարդ դոլար ։ 65–80% դեպքերում եղել են տղամարդիկ,երիկամում քարերով:Կանանց մոտ քարերի մեծ մասի առաջացումը պայմանավորված է մետաբոլիկ խանգարումներով կամ ինֆեկցիաներով ։ Տղամարդկանց մոտ առաջին դրսևորումները լինում են 30-40 տարեկան հասակում, իսկ կանանց մոտ ավելի ուշ ։ Կանանց մոտ էպիզոդների մեծամասնությունը դիտվում է 35 տարեկանում և 55 տարեկանում ։ Կրկնությունների հաճախականությունը 10 տարում կազմում է 50%, իսկ 20 տարվա ընթացքում 75%, որոշ մարդկանց մոտ դեպքերը կրկնվում են 10 անգամ և ավելի ։
2010թ հետազոտությունը ցւյց տվեց, որ հիվանդությունը աճում է ։
Պատմություն
Քարերի առկայությունը երիկամներում հայտնի էր դեռ հազարավոր տարիներ առաջ, իսկ լիթոտոմիան որպես քարերի հեռացման գլխավոր եղանակ երկար ժամանակ օգտագործվել է, որպես վիրահատական բուժման հիմնական մեթոդ ։ 1901թ-ին Եգիպտական մումիայի կոնքից հայտնաբերված քարը առաջացել է մ․թ․ա․ 4800թ։ Միջագետքի, Հնդկաստանի, Չինաստանի, Հունաստանի, Հռոմի հին բժշկական մատյաններում նկարագրված է քարային հիվանդություն։ Հիպոկրատի երդվյալների մի մասը գտնում է, որ հին հունաստանում կային լիթոտոմիա կատարող վիրաբույժներ։ Հռոմեական բժշկական De Medicina տրակտատում նշվում է լիթոտոմիայի նկարագրությունը, որը մինչև 18-րդ եղել է լիթոտոմիայի համար հիմք ։
Հայտնի մարդկանցից երիկամաքարային հիվանդություն են ունեցել Նապոլեոն I, Էպիկուրը, Նապոլեոն III, Պետրոս մեծը, Լուի XIV, Ջորջ IV, Օլիվեր Կրոմվելը, Լինդոն Բ․ Ջոնսոնը, Բենջամին Ֆրանկլինը, Միշել դը Մոնտեն, Ֆրենսիս Բեկոնը, Իսահակ Նյուտոնը, Սամուել Պեպիսը, ՈՒիլյամ Հարվեյը, Հերման Բոերհավը և Անտոնիո Սկարպան ։
Լիթոտոմիայի նոր մեթոդները ի հայտ եկան 1520թ, սակայն ռիսկային էին։ 1878թ Հենրի Յակոբ Բիգելոուին առաջարկեց քարափշրման տեխնիկան, որը մահացությունը իջեցրեց 24%-ից 2.4%։ Այնուամենայնիվ վիրահատական այլ եղանակները մնում էին շատ ռիսկային, հատկապես անփորձ ուռոլոգների կողմից ։ 1980թ Dornier MedTech կազմակերպությունը ներկայացրեց արտամարմնային հարված-ալիքային քարափշրման (ԱՀԱՔ) սարքը, որը մեծ տարածում ստացավ ։
Ծագումնաբանություն
Երիկամային քար- լատիներեն rēnēs-քար և calculus-խիճ։ Քարերի առաջացումը երիկամներում կոչվում է նեֆրոլիթիազ՝,nephro-երիկամ + -lith-քար և -iasis-խանգարում։
Հետազոտության ուղղություններ
Կալցիումի օքսալատի բյուրեղացումը կարծես թե արգելակվում է մեզում որոշակի նյութերով, որոնք նվազեցնում են առաջացումը, աճը, ագրեգացիան և ադհեզիան երիկամային բջիջների հանդեպ։ Որոշ գիտնականներ մեզը մաքրելով աղային պրեցիպիտատներով, իզոէլեկտրիկ ֆոկուսավորմամբ և քրոմատոգրաֆիայով հայտնաբերել են կալգրանուլին սպիտակուցը, որը սինթեզվում է երիկամներում, վերջինս ին վիվո կալցիումի օքսալատի առաջացման ինհիբիտորն է։ Հաշվի առնելով կալգրանուլինի բարձր արգելակող ազդեցությունը վերջինս կարող է պրոֆիլակտիկ օգտագործվել նեֆրոլիթիազի կանխարգելման համար ։
Երեխաներ
Չնայած երեխաների մոտ քիչ է հանդիպում, այնուամենայնիվ հիվանդացությունը աճում է ։ Քարերը 2/3 դեպքերում գտնվում են երիկամներում, իսկ մնացած մասը միզածորաններում։ Մեծ երեխաները անկախ սեռից գտնվում են ռիսկի բարձր խմբում ։
Ինչպես և մեծերի երեխաների մոտ ամենահաճախը հանդիպում են կալցիումի օքսալատային քարերը, իսկ ստրուվիտային և կալցիումի ֆոսֆատային քարերը հազվադեպ են։ Կալցիումի օքսալատային քարերի առաջացումը պայմանավորված է թթվային մեզում կալցիումի, օքսալատի և մագնեզիումի բարձր քանակներով ։
Այլ կենդանիներ
Որոճավորների մոտ քարերը արուների մոտ ավելի հաճախ են առաջանում, որի պատճառը ամենայն հավանականությամբ արուների միզածորանների սիգմայաձև ծռումն է, որը խոչնդոտում է դուրսբերմանը։ Վաղ կաստրացիայի ենթարկված արուները միզուկի կարճացման պատճառով ավելի են հակված քարերի առաջացման ։
Ca:P հարաբերության նվազումը բերում է ֆոսֆատային քարերի (օրինակ՝ ստրուվիտային) առաջացման ։ Խոյերի մոտ ռիսկը կարելի է մինիմալի հասցնել Ca:P 2:1 հարաբերության պայմաններում ։
Հիմնային pH նպաստում է կարբոնատային և ֆոսֆատային քարերի առաջացմանը։ Տնայինորոճավորների մոտ կատիոն։ Անիոնային հարաբերությունը վերահսկվում է, որպեսզի մեզը թթվային լինի, կանխարգելելով քարերի առաջացումը ։
Կան տարբեր ընդհանրացումներ թե ինչպես է ազդում pH-ը սիլիկատային քարերի առաջացման վրա ։ Կարելի է նշել, որ որոշ դեպքերում կալցիումի կարբոնատը ուղեկցում է սիլիկատային քարերին ։
Խտացված կերերը կարող են բերել ֆոսֆատային քարերի առաջացման ֆոսֆորի ավելացաց արտազատմամբ պայմանավորված։ Որքան քիչ է թքում ֆոսֆատի քանակը, այքան շատ է այն արտազատվում մեզով (Թքի ֆոսֆատի մեծ մասը արտազատվում է կղանքով )։
Օքսալատային քարերը որոճողների մոտ կարող են հանդիպել, սակայն օքսալատների կիրառմամբ պայմանավորված նման դեպքերը հարաբերականորեն քիչ են հանդիպում։ Արձանագրվել են դեպքեր օքսալատների կիրառումից հետո առաջացած քարերի մասին ։ Այնուամենայնիվ չեն արձանագրվել միզուղիների ախտահարման կամ քարերի նշանակալի քանակների դեպքեր սննդում օքսալատի 6.5% քանակներ օգտագործելիս ։
Ջրի օգտագործումը սահմանափակող դեպքերը կարող են բերել քարերի առաջացման ։
Վիրաբուժական մի շարք միջոցառումներ կարող են կիրառվել թեթեվացնելով օբստրուկտիվ քարերի կլինիկան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Երիկամ Կատեգորիա:Սուր ցավեր Կատեգորիա:Ուրոլոգիական հիվանդություններ
Բրևիլի
Բրևիլի (Brévilly), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 398 մարդ, բնակչության խտությունը` 54.52 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.3 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 220 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 95 կմ հյուսիս-արևելք, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 29 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Գիլբերտ Ռայլ
Գիլբերտ Ռայլ, անգլիացի փիլիսոփա։ Օքսֆորդի համալսարանի պրոֆեսոր, «Մայնդ» «Mind» ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։
Ռայլը «ուշ» Վիտգենշտայնի հետ համարվում է առօրյա լեզվի փիլիսոփայության՝ վերլուծական փիլիսոփայության երրորդ փուլի, հիմնադիրը։ Ռայլը փիլիսոփայության հիմնական խնդիրը համարում է նրա «թերապևտիկական» ֆունկցիան, որի էությունը փիլիսոփայի պրոբլեմների այնպիսի «լուծումն» է, երբ բացառվում է այդ պրոբլեմները դնելու հնարավորությունը (անհեթեթության հանգեցնելու մեթոդ)։ Ըստ Ռայլի, փիլիսոփայի պրոբլեմները «կատեգորիկ սխալների» (օրինակ, ի՞նչ է ճշմարտությունը, գիտակցությունը, պատճառը և այլ հարցերի) արդյունք են, երբ փնտրվում է գոյություն չունեցող վերացարկված նաև սուբստանցի վերածած ընդհանուր հասկացությունների սեռային էությունը։ Այս իմաստով, Ռայլը փիլիսոփաներին նմանեցնում է երեխայի, որը տեսնելով դիվիզիայի հեծելավաշտերը, հրետանային մարտկոցները և գնդերը, հարցնում է․ «Իսկ որտե՞ղ է դիվիզիան»։ Նման ձևով ըմբռնված փիլիսոփայությունը վերածվում է «հակափիլիսոփայության»՝ մոլորության հանգեցնող խոսքերի օգտագործումը բացահայտող հատուկ տրամաբանական տեխնիկայի, որը ծնում է փիլիսոփայի պրոբլեմներ և կասկածի ենթարկում փիլիսոփայության գոյությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Մալոյարոսլավեցի շրջան
Մալոյարոսլավեցի շրջան (Малоярославецкий район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կալուգայի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Մալոյարոսլավեց ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1547 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 52784 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 34,12 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կալուգայի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Սոնդա (այլ կիրառումներ)
Սոնդա, կարող է վերաբերել՝
Կախարդական լապտեր (մուլտսերիալ)
Կախարդական լապտեր` գեղարվեստական մուլտֆիլմ 0-16 տարեկան երեխաների համար ինչպես նաև մեծերի (ամբողջ ընտանիքի համար)։ Արտադրվել է «Паровоз» ստուդիայում։ Երկու երեխաների` 7-ամյա Կատյայի և 5-ամյա Միտյայի արկածների մասին է կախարդական սենյակում։
Ցուցադրվում է «Мульт» и «Карусель» ալիքներով։
Սյուժե
Ամեն հեքիաթ սկսվում է այն բանից, որ 5-ամյա մանկուկ Միտյան երկար խաղում է խաղային կցուրդով։ Բայց ամեն անգամ սենյակ է մտնում Կատյան և ասում. «Միտկա, անջատիր խաղը, հիմա կնայենք դիաֆիլմ»։ Իսկ Միտյան ամեն անգամ ջղայնանում է իր անհարմար խոսքերով. «Գնա, Կատյա», «Ես ժամանակ չունեմ»։ Կատյան պատմում է, թե ինչպիսի գործողություններ են կատարվում առասպելներում, էպոսներում և հեքիաթներում, բայց Միտյան խանգարում է, որովհետև նա փոքր է և չգիտի իրեն լավ պահել։ Բայց վերջում պատմությունը լավ է վերջանում ։
Քրիստաբել Կոկերել
Կենսագրություն
Ծնվել է 1863 թվականին։ Ջորջ Ռասսել Կոկերելի դուստրն է։ 1882 թվականից նկարչություն է սովորել Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում, որտեղ հանդիպել է իր ապագա ամուսնուն՝ քանդակագործ Ջորջ Ֆրամփթոնին։ Նրանք ամուսնացել են 1893 թվականի ապրիլին, և նրանց որդին՝ Մերեդիտ Ֆրամպտոնը, ծնվել է 1894 թվականի մարտի 17-ին, ով նույնպես նկարիչ է դարձել։
1885 թվականից մինչև 1910 թվականը նա ցուցադրել է իր գործերը Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում իր օրիորդական անունով։ Մասնակցել է 1897 թվականի Վենետիկի բիենալեին և 1900 թվականին Փարիզում անցկացվող համաշխարհային ցուցահանդեսին։
Նրա ամուսինը ասպետի տիտղոսի է արժանացել 1908 թվականին, և 1910 թվականին նրանք տեղափոխվել են նոր տուն, որը նախագծվել է նրանց կողմից, որտեղ յուրաքանչյուրն ուներ իր սեփական ստուդիան։ Տունը ցուցադրվել է 1910 թվականին «Հայրենական ճարտարապետության վերջին նախագծերը» հոդվածում։ Տան արտաքին տեսքն այսօր չի փոխվել։
Քրիստաբել Աննի Կոկերելի ամուսինը մահացել է 1928 թվականի մայիսի 21-ին, իսկ 1930 թվականին Քրիստաբելը մի քանի բրոնզե իրեր է նվիրել Կամբերուելի քաղաքային խորհրդի պատկերասրահին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դիմանկարիչներ Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի դիմանկարիչներ Կատեգորիա:Բրիտանացի նկարչուհիներ
Դինյակ
Դինյակ (Dignac), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1298 մարդ, բնակչության խտությունը` 46.93 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 27.66 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 400 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 115 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 14 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 833 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 612-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 221։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,5 %։ 612 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 559 անձ (291 տղամարդ և 268 կին)։ Գործազուրկ են եղել 53 անձ (25 տղամարդ և 28 կին)։ 221 անաշխատունակներից 55-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 98-ը` թոշակառուներ, իսկ 68-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Արարատի ժողովուրդը
Արարատի ժողովուրդը (The people of Ararat), Յոզեֆ Բարթի 1926 թվականին Լոնդոնում հրատարակած գիրքն է հայերի ցեղասպանության մասին։
Գիրքը
Յոզեֆ Բարթը «Արարատի ժողովուրդը» գրքում ներկայացրել է 1920-ական թվականներին իր ճանապարհորդական նոթերը։ Նա մանրամասն տեղեկացել է հայ ժողովրդի պատմությանը, հատկապես, վերջին շրջանի պատմական զարգացումներին և ուսումնասիրության արդյունքում համոզվել, որ Հայկական հարցը շատ խնդրահարույց է, և որն ավելի է բարդանում՝ հաշվի առնելով արևմտյան աշխարհի վերաբերմունքը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմը նրա կարծիքով երիտթուրքական կառավարության համար ընձեռված հնարավորություն էր հայկական հարցը լուծելու համար։ Հեղինակն անդրադարձել է նաև Հայաստանի Հանրապետության ստեղծման մանրամասներին։ 1920 թ. մայիսին այցելել է Հունաստան, այնուհետև Բեյրութ, Դամասկոս և Հալեպ։ Նկարագրել է տեղի վրանաքաղաքներում ապրող տարագիրների կյանքը, անդրադարձել միսիոներիների կատարած հայանպաստ գործունեությունը։ Սիրիայի համար հատուկ ընդծել է արաբ շեյխերի՝ հայ տարագիրներին ցուցաբերած օգնությունն ու դանիացի միսիոներ Կ. Եփփեի դերն այս գործում։ Նա հակադրել է հայ ժողովրդին բնորոշող բացառապես դրական հատկանիշները, հազարամյակների քաղաքակրթությունը թուրքերի բացասական և ոչ մարդկային հատկանիշներին, նրանց պատմության մեջ ունեցած կործանարար դերին։ Նա անդրադառնում է նաև Ազգերի լիգայի կատարած աշխատանքին, Ֆրիտյոֆ Նանսենի` հայ տարագիրներին անձնագրեր տրամադրելու գործին ։
Հեղինակ
Յոզեֆ Բարթը բիրտանական Հայաստանի բարեկամներ (Friends of Armenia) հայանպաստ կազմակերպության հանձնարարականով հետազոտություն է իրականացրել հայաբնակ կենտրոններում` վերջիններիս մասին համապարփակ զեկույց կազմելու համար։ Այդ նպատակով նա 1920-ականների սկզբներին իր շրջագայությունը սկսել է Աթենքից, այնուհետև եղել Սալոնիկում, Կոստանդնուպոլսում, Զմյուռնիայում, Կիպրոսում, Լիբանանում, Սիրիայում ու Երուսաղեմում։ Իր հուշերում նա կարևոր փաստեր և թվական տվյալներ է հաղորդում նշված վայրերում տարագիր հայերի, նրանց վիճակի մասին, ինչպես նաև անդրադառնում է տեղի բնակիչների հետ ունեցած նրանց փոխհարաբերություններին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1926 գրքեր Կատեգորիա:Գրական գործեր Հայոց ցեղասպանության մասին
Մեդինի շրջան (Կալուգայի մարզ)
Մեդինի շրջան (Медынский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կալուգայի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Մեդին ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1148 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 13081 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 11,39 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կալուգայի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Դաբիկ
Դաբիկ (دابق), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիսում՝ Հալեպի մարզում։ Գտնվում է Հալեպից 10 կիլոմետր հյուսիս, իսկ Թուրքիայի սամանից 10 կիլոմետր հարավ հեռավորության վրա։ Հանդիսանում է Ազազի գավառի Ախթարինի շրջանի վարչարարական մաս։ 2004 թվականին Սիրիայում անցկացված մարդահամարի արդյունքերի համաձայն՝ Դաբիկի բնակչությունը կազմել է 3364 մարդ ։
Պատմություն
13-րդ դարում Դաբիկ այցելել է արաբ աշխարհագրագետ Յակուտը։ Նա թողել է հետևյալ նկարագրությունը. Ազազ գավառը գտնվում է Հալաբից (Հալեպ) 4 մղոն հեռավորության վրա։ Քաղաքի մերձակայքում կային կանաչ մարգագետիններ, որտեղ Օմայանների զորքերը ճամբար էին դրել, երբ որ ձեռնարկել էին իրենց փառավոր արշավանքը Մամեստիայի դեմ, որը դեռ պետք է շարունակավեր մինչև Կոստանդնուպոլիսի պարիսպները։ Խալիֆ Սուլայման Իբն Աբդ ալ Մալիքը գերեզմանը, ով գլխավորում էր արշավանքը, գտնվում է այստեղ ։
2014 թվականի օգոստոսին Իսլամական պետությունը նվաճում է քաղաքը և ոչնչացնում է Սուլայման Իբն Աբդ ալ Մալիքի գերեզմանը ։ 2016 թվականին օգօոստոսի 16-ին քաղաքի հսկողությունը անցնում է Ազատ սիրիական բանակի հսղկողության ներքո ։
Իսլամական վախճանաբանությունում
Իսլամական վախճանաբանությանը համաձայն՝ Դաբիկի շրջակայքը հիշատակվում է որպես իսլամի մալահիմի (այն համապատասխանում է քրիստոնեական Արմագեդոնին) հնարավոր վայր ։ Մուհամմադի զինակից Աբու Հուրայրայի հադիսում բերվում են մարգարեյի հետևյալ խոսքերը.
Հադիսների գիտակները և մեկնաբանողները ենթադրում են, որ «հռոմեացիներ» բառը վերաբերվում է քրիստոյաներին։ Հադիսը այնուհետև նկարագրում է մուսուլմանների հաղթանակը և Կոստանդնուպոլիսի խաղաղ գրավումը, որը ուղորդվելու է թաքբիրի և թասբիխի գոչյուններով և Դադջալի նկատմամբ վերջնական հաղթնակակով։ Հադիսը նաև խոսում է երկրորդ Հիսուս Քրիստոս վերադարձի մասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Հալեպի մարզ
Իբրահիմ Աբուլիշ
2003 թվականին արժանացել է «Ճիշտ կենսակերպի» մրցանակին ։
Կենսագրություն
Իբրահիմ Աբուլիշը ծնվել է 1937 թվականի մարտի 23-ին Եգիպտոսի Մաշտուլ էս Սուկ քաղաքում (Շարքիա մուհաֆազա) ։
1956 թվականից սկսած՝ Ավստրիայի Գրացի Կառլի ու Ֆրանցի անվան համալսարանում սովորել է քիմիա և բժշկություն՝ 1969 թվականին ստանալով դեղագիտության դոկտորի աստիճան ։
1960 թվականին ամուսնացել է, ունի 2 դուստր՝ Հելմի (1961) և Մոնա (1963) ։
Ավստրիայում դեղագիտական հետազոտություններ կատարող կազմակերպություններում զբաղեցրել է տարբեր ղեկավարող պաշտոններ ։
1977 թվականին Եգիպտոս կատարած այցի ժամանակ բախվել է հայրենիքում տիրող մի շարք խնդիրների հետ՝ տնտեսական ճգնաժամ, ոչ բավարար կրթություն, գերբնակեցում, շրջակա միջավայրի աղտոտում ։
Տպավորված խնդիրներից՝ Ավստրիայում 20 տարի բնակվելուց հետո որոշում է ընտանիքի հետ վերադառնալ Եգիպտոս ։
Առաջին գյուղատնտեսական «Սեկեմ» ձեռնարկությունը ստեղծվեց 70 ակր անապատի վրա՝ Կահիրեից հյուսիս-արևելք ։
Նրա կողմից ստեղծված և ղեկավարվող, բազում տարիների գործունեություն ծավալած հոլդինգն առաջատար տեղ է զբաղեցնում օրգանական մթերքների և բուսական ծագում ունեցող դեղամիջոցների շուկայում ։ Կազմակերպությունն առաջ է տանում գյուղատնտեսության վարման կենսադինամիկ մեթոդների վարման գաղափարը՝ վնասատուների դեմ պայքարում էկոլոգիական միջոցների կրրառումը՝ հատկապես բամբակի աճեցման ժամանակ ։
Իբրահիմ Աբուլիշը դարձավ ականավոր եգիպտական և համաշխարհային սոցիալական ձեռնարկատեր՝ հիմնեց դպրոցներ, կրթական ծրագրեր, բժշկական կենտրոն, Կիրառական արվեստների և գիտությունների ակադեմիա, մասնավոր համալսարան ։
Ստենտ
Բժշկության մեջ ստենտը մետաղյա կամ պլաստմասե խողովակ է, որը տեղադրվում է անատոմիական անոթի կամ լուսանցքի մեջ, որպեսզի այն բաց և անցանելի լինի։ Ստենտավորումը ստենտի տեղադրումն է։ Կա տարբեր նպատակներով օգտագործվող ստենտների լայն տեսականի, այդ թվում ընդլայնվող պսակային, անոթային և ուղեղային ստենտներից, մինչև պարզ պլաստիկ ստենտներ, որոնք ապահովում են երիկամի և միզապարկի միջև մեզի հոսքը։
Ստենտը պետք է տարբերվի շունտից։ Շունտը խողովակ է, որը կապում է մարմնի այն մասերը, որոնք նախկինում անոթային կապ չունեին, թույլ տալով արյան/հեղուկի անմիջական հոսքը։ Ստենտերը և եւ շունտերը կարող են պատրաստվել նմանատիպ նյութերից, բայց կատարել երկու տարբեր գործառույթներ ։
Ստուգաբանություն
Արիել Ռոուինը իր «Ստենտ. մարդը և խոսքը կանգնած պսակային մետաղական պրոթեզի հետևը» հոդվածում նկարագրում է ստենտ բառի ներկայիս ընդունելի ծագումը, որը բխում է ատամնաբույժի՝ Չարլզ Թոմաս Ստենտի անունից։ Ստենտը հայտնի է ատամնաբուծության ոլորտում իր առաջընթացով։ Չարլզ Թոմաս Ստենտը ծնվել է 1807 թվականի հոկտեմբերի 17-ին, անգլիական Բրայտոն քաղաքում։ Նա Լոնդոնի ատամնաբույժ էր, և շատ հայտնի է գուտապերչի հիման վրա ստեղծված ատամնաբուժական  կաղապարներով։
«Ստենտինգ» տերմինը իր բայական ձևով օգտագործվել է դարերի ընթացքում հագուստի ամրապնդման գործընթացը նկարագրելու համար (բառի տվյալ նշանակության օգտագործումը այլևս չի կիրառվում ըստ Oxford English Dictionary-ի) և ոմանք կարծում են, որ սա է «ստենտինգ» տերմինի ծագումը։ Ըստ Merriam Webster-ի երրորդ միջազգային նոր բառարանի,  ստենտ բայը զարգացել է Միջին Անգլերեն stenten բայից, որը extenten բայի կրճատ տարբերակն է և նշանակում է ձգվել, ինչը, իր հերթին, ծագել է լատիներեն extentus բառից։ Ուրիշները վերագրել են «ստենտ» բառը պլաստիկ վիրաբույժ Յան Ֆ. Էսսերին, որը 1916 թվականին օգտագործեց ատամնաբուժ Չարլզ Ստենտի կողմից 1856 թվականին ստեղծված քիմիական միացությունը՝ ատամների հետքը ստանալու համար դեմքի ձևը կրկնելու նպատակով, դեմքի վերակառուցման ժամանակ։
Ամբողջական պատկերը նկարագրված է Journal of the History of Dentistry ամսագրում ։ Ըստ հեղինակի, Ստենտի միացության կիրառումը դեմքի վերակառուցման գործընթացի հիման վրա սկսվեց ներմարմնային ստենտների օգտագործումը, որպեսզի անոթները անցանելի մնան։
1986 թվականին Լոզանում Ուլրիխ Զիգվարտ-ի կողմից բժշկական պրակտիկայում օգտագործվող առաջին ինքնընդլայնվող «ստենտները» ի սկզբանե կոչվում էին «Wallstents» `իր հեղինակի` Հանս Վոլստենի անունով ։ Հուլիո Պալմազ և մյուսները ստեղծել են փուչիկով ընդլայնվող ստենտ, որն այժմ ունի լայն կիրառություն ։
Պատմություն
Պսակային ստենտի առաջին օգտագործումը սովորաբար վերագրվում է Ժակ Պուելին և Ուլրիխ Զիգվարտին, երբ նրանք 1986 թվականին Ֆրանսիայի Տուլուզ քաղաքում ստենտավորեցին հիվանդին։ Այն օգտագործվել է որպես հենարան, որը կանխում էր այդ անոթի փակումը և դրա միջոցով խուսափում պսակային զարկերակի ստենոզի վերականգնումից (ռեստենոզից)։ Ստենոզի վերագնգնունը այդպիսի իրավոճակ է որտեղ սպիացած հյուսվածքը աճում է ստենտի մեջ և խանգարում է անոթային հոսքին։ Դրանից անմիջապես հետո, 1987 թվականին, Հիլիո Պալմազը (ով հայտնի է փուչիկ-ընդլայնվող ստենտի արտոնագրման համար) և Ռիչարդ Շատզը փոխպատվաստել են նմանատիպ ստենտ Գերմանիայում։ Այս մետաղական ստենտների օգտագործումը օգնեց նվազեցնել պսակային վիրահատություններից հետո տեղի ունեցող ռեստենոզի դեպքերը՝ 30-40%-ից մինչև 20-30%։
Թեև բազմաթիվ բժիշկներ ստեղծել են ստենտներ, առաջին Սննդի և դեղերի գործակալության կողմից հաստատված ստենը ստեղծել ել Չեսարե Ջանթուրկոն և Գարի Ս. Ռոբինը։
Ռեստենոզի հետագա նվազեցման համար կիրառվել են դեղամիջոցներ արտազատող ստենտներ (DES), որոնք պատված են հակապրոլիֆերատիվ նյութերով։ Կենդանիների ուսումնասիրությունները և հետագայում կլինիկական փորձարկումները ցույց են տվել, որ արդյունքում ռեստենոզը նվազում է մոտավորապես 5%-ով։
Տես նաև
Աղեդիտում
Ստամոքսադիտում
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սրտային հիվանդություններ
Անդրիս Ամբայնիս
Անդրիս Ամբայնիս (լատիշերեն՝ Andris Ambainis, ), լատվիացի ժամանակակից գիտնական, համակարգչային գիտությունների մասնագետ, որը գիտական հետազոտություններ է կատարում քվանտային տեղեկատվության և քվանտային համակարգչագիտության բնագավառներում։
Ուսումնառությունը և գիտական գործունեությունը
Ամբայնիսը բակալավրի (1996), մագիստրոսի (1997) և համակարգչային գիտությունների դոկտորի աստիճան է ստացել Լատվիայի համալսարանում։ 2001 թվականին էլ կալիֆոռնիական Բերքլիի համալսարանում ատենախոսություն է պաշտպանել և ստացել փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի աստիճան ։
Գիտական աշխատանք է կատարել Փրինստոնի (ԱՄՆ-ի Նյու Ջերսի նահանգ) հեռանկարային հետազոտությունների ինստիտուտում, ամերիկյան Վաթեռլոո քաղաքում գործող համալսարանի քվանտային համակարգչագիտության ինստիտուտում։ Ներկայումս պաշտոնավարում է Լատվիայի համալսարանում՝ որպես համակարկգչային գիտությունների ֆակուլտետի պրոֆեսոր։ Միաժամանակ շարունակում է գիտական ուսումնասիրություններ կատարել քվանտային տեղեկատվության գործընթացների, քվանտային մեխանիկայի բնագավառներում։
Գնահատանք և համբավ
Անդրիս Ամբայնիսը 1991 թվականին, երբ 16-ամյա դպրոցական էր, մասնակցել է միջազգային մաթեմատիկական օլիմպիադայի և բացարձակ անթերի արդյունքով նվաճել ոսկե մեդալ։ 2008 թվականին, հաղթելով մրցույթում, արժանացել է Ալֆրեդ Սլոունի հիմնադրամի մրցաթոշակի 2008: 2018 թվականին Ամբայնիսը հրավիրվել է գիտական ելույթով հանդես գալու մաթեմատիկոսների միջազգային կոնգրեսում և խոսել, մեկնություններ է տվել համակարգչային գիտության մաթեմատիկական հայեցակետերի մասին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատիշ գիտնականներ Կատեգորիա:Համակարգչագետներ Կատեգորիա:Ինֆորմատիկայի տեսաբաններ Կատեգորիա:Լատիշ մաթեմատիկոսներ
Վլադիսլավ Աղաբաբյան
Վլադիսլավ Շավարշի Աղաբաբյան, հայ բուսաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1969), պրոֆեսոր (1972)։
Շավարշ Աղաբաբյանի որդին։ Էլեոնորա Գաբրիելյանի ամուսին։
Կենսագրություն
1955 թվականին ավարտել է Լենինգրադի պետական համալսարանը։ 1961-1964 և 1966-1970 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ Բուսաբանության ինստիտուտում։ 1964-1966 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ կենսաբանական բաժանմունքի գիտքարտուղար, 1970-1994 թվականներին՝ Հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի բուսաբանության ամբիոնի վարիչ ։
Աշխատանքները վերաբերում են բույսերի ծաղկափոշու և սպորների ձևի, կառուցվածքի և զարգացման հարցերին, բույսերի ձևաբանությանը և կարգաբանությանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բուսաբաններ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Մեշչովսկի շրջան
Մեշչովսկի շրջան (Мещовский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կալուգայի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Մեշչովսկ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1238 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 12200 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 9,85 մարդ/կմ²։
Օսիպ Բրազ
Օսիպ Էմանուիլովիչ Բրազ (Осип (Иосиф) Эммануилович Браз, ), գեղանկարիչ, փորագրող-օֆորտանկարիչ, վիմագրող։ Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոս, «Արվեստի աշխարհ» միության անդամ։ Ռուս արվեստագետ Ալեքսանդր Բենուայի կողմից ճանաչվել է իր ժամանակի լավագույն դիմանկարիչներից մեկը։
Օսիպ Բրազի աշխատանքները պահպանվում են Տրետյակովյան պատկերասրահում, Դնեպրոպետրովսկի պատկերասրահում, Ռուսական թանգարանում, Օդեսայի պատկերասրահ, Պերմի պետական պատկերասրահ, Սամարայի պատկերասրահ, Կալուգայի, Պետրոզավոդսկի, Նովոկուզնեցկի թանգարաններում։
Օսիպ Բրազի արվեստի առանձնահատկություններից են գունագեղությունն ու գեղանկարչական կատարման ազատությունը, ավանդապահության համադրումը իմպրեսիոնիզմի ու մոդեռնի տարրերի հետ։
Կենսագրություն
Օսիպ Բրազը ծնվել է Օդեսայում 1873 թվականի հունվարի 16-ին Ավարտելով Գիմնազիան՝ 1889 թվականին ընդունվել է Օդեսայի արվեստի դպրոց, որտեղ աշակերտել է Կիրիակ Կոստանդիին: 1890 թվականին ավարտել է արվեստի դպրոցը, և 1891-1894 թվականներին ուսումը շարունակել Մյունխենում՝ Շիմոն Խոլոշիի դպրոցում և Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայում: Հետագայում բնակվել է Ֆրանսիայում։ Փարիզում Օսիպ Բրազի աշխատանքներն առաջին անգամ հանրությանն են ներկայացվել հայտնի նկարիչների «Champ de Mars» ցուցահանդեսում։
Օսիպ Բրազը մեկնել է Հոլանդիա, որտեղ ուսումնասիրել է ժամանակակից եվրոպական արվեստ և Հոլանիայի նկարիչների ստեղծագործությունները, հետո վերադարձել է Ռուսաստան և սովորել Իլյա Ռեպինի արվեստանոցում (Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիա)։ 1896 թվականին Օսիպ Բրազն արժանացել է Մոսկվայի կերպարվեստը սիրողների միության (Московское общество любителей художеств) մրցանակի, ինչպես նաև ստացել է Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի դիպլոմ և դասային նկարչի կոչում, բայց ոչ թե մրցութային հատուկ նկարի համար, ինչպես սահմանված էր ակադեմիայի կարգով, այլ նկարների շարքի համար։ Բարձր գնահատվեցին նկարիչներ Դմիտրի Կարդովսկու և Ե. Մարտինովայի դիմանկարները. Ե. Մարտինովայի դիմանկարը գնեց Պավել Տրետյակովը, ով հետագայում Օսիպ Բրազին պատվիրեց նաև Վերա Կոմիսարժևսկայայի ու Անտոն Չեխովի դիմանկարները։ Չեխովի դիմանկարը հայտնի է որպես գրողի միակ դիմանկարը, որ ավարտվել է նրա կենդանության օրոք։
Օսիպ Բրազը մասնակցել է Հարավ-ռուսական նկարիչների ընկերության (1893-1917), Մոսկվայի կերպարվեստը սիրողների միության (1896—1899) ցուցահանդեսներին, Մոսկվայում անցկացված «36 նկարիչների» ցուցահանդեսին։ Նա ստեղծել է դիմանկարների մի ամբողջ շարք՝ Ալեքսանդր Սոկոլովի (1898), Կոնստանտին Պերվուխինի (1902), Նիկոլայ Կուզնեցովի (1897), Լեոնիդ Պաստեռնակի, Մստիսլավ Դոբուժինսկու (1922), Իվան Ֆոմինի, Կոնստանտին Սոմովի, Իլյա Գինցբուրգի։
Օսիպ Բրազն զբաղվել է նաև գրաֆիկայով, վիմագրությամբ, օֆորտով: Զբաղված լինելով բազմաթիվ պատվերներ կատարելով՝ Օսիպ Բրազը ժամանակ էր գտնում նաև մանկավարժական գործունեության համար. 1900-1905 թվականներին նա դասավանդել է իր ստուդիայում, իսկ 1902-1904 թվականներին՝ Գեղարվեստի խրախուսման ընկերության նկարչական դպրոցում։ Նրա աշակերտներից է եղել Զինաիդա Սերեբրյակովան։ Բրազի մանկավարժական նորարարություններից մեկն էր «Էրմիտաժի նկարների պատճենում» առարկայի ներառումը ուսումնական ծրագրում։ Դա սովորողին օգնում էր ուսումնասիրել նկարի հեղինակի օգտագործած ոճաձևը, նկարի կոլորիտը, կոմպոզիցիան, ինչպես նաև հասկանալ նկարչի ստեղծագործական մտահղացման էությունը։
1900 թվականից Օսիպ Բրազը եղել է «Արվեստի աշխարհի» ցուցահանդեսների մշտական մասնակից, միության կոմիտեի անդամ ու գանձապետ։ 1903—1910 թվականներին եղել է Ռուս նկարիչների միության անդամ։
1907—1911 թվականներին Օսիպ Բրազը բնակվել է Ֆրանսիայում։
1916 թվականին եղել է Էրմիտաժի նկարների վերականգնման հանձնաժողովի անդամ, 1918—1924 թվականներին՝ Էրմիտաժի հոլանդական գեղանկարչության բաժնի վարիչ։
Օսիպ Բրազը 1920-ական թվականներին դասավանդել է Պետերբուրգի բարձրագույն գեղարվեստա-տեխնիկական ինստիտուտում։
1924 թվականին Օսիպ Բրազը կեղծ մեղադրանքների (նկարների ձեռքբերում արտասահմանում վաճառելու նպատակով, լրտեսություն) հիման վրա ձերբակալվել է և ուղարկվել Սոլովկիի հատուկ նշանակության ճամբար : 1926 թվականին Լենինգրադի նկարչական միությունների միջնորդությամբ ազատվել է, ապա աքսորվել Նովգորոդ, որտեղ զբաղվել է նահանգային թանգարանի համար հուշարձանների վերականգնման աշխատանքներով։ 1928 թվականին Օսիպ Բրազը մեկնել է Գերմանիա, ապա՝ Փարիզ, որտեղ զբաղվել է գեղանկարչությամբ ու հնավաճառությամբ։ 1930 թվականին Փարիզում անցկացվել է Օսիպ Բրազի անհատական ցուցահանդեսը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Ռուս կալանավորներ և ձերբակալվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Հովհաննես VI
Հովհաննես VI ՝ Հռոմի պապ 701 թ. հոկտեմբերի 30 - 705 թ. հունվարի 11։
Կենսագրություն
Հովհաննես VI, ծագումով հույն է, ծնվել է 655 թ. Էֆեսեում։