Մաքսիմ_Գորկի
Կապրիում։ Գորկու աշխատանքային առօրյան
Մարիա Անդրեևան մանրամասն նկարագրել է վիա Լոգանոյում գտնվող «Սպինոլա» ամառանոցը, որտեղ երկար ժամանակ բնակվել են ինքը և Գորկին։ Տունը գտնվում էր թերակղզու վրա՝ ափից բարձր։ Ամառանոցը բաղկացած էր երեք սենյակներից, առաջին հարկում գտնվում էր ամուսինների ննջասենյակը և Անդրեևայի սենյակը, ամբողջ երկրորդ հարկը զբաղեցնում էր մեծ դահլիճը` երեք մետր երկարությամբ և կես մետր բարձրությամբ ամուր ապակուց պատրաստված պատուհաններով, որոնցից մեկը նայում էր ծովին։ Այստեղ էր գտնվում Գորկու աշխատասենյակը։ Մարիա Ֆյոդորովնան, որը զբաղվում էր (ի լրումն տնային տնտեսության) սիցիլիական ժողովրդական հեքիաթներ թարգմանելով, գտնվում էր ներքևի սենյակում, որտեղից սանդուղք էր բարձրանում դեպի վեր, որպեսզի չխանգարեր Գորկուն, բայց առաջին իսկ կանչի դեպքում ինչ-որ բանով օգներ նրան։ Ալեքսեյ Մաքսիմովիչի համար հատուկ բուխարի էր կառուցվել, չնայած սովորաբար Կապրիի տները ջեռուցվում էին կրակարանով։ Դեպի ծովը նայող պատուհանի մոտ տեղադրված էր մի սեղան, որը ծածկված էր կանաչ սփռոցով և ուներ շատ երկար ոտքեր, որպեսզի Գորկին, իր բարձր հասակով, հարմարավետ կանգներ և ստիպված չլիներ շատ թեքվել։ Սեղանի աջ կողմում նստարան կար և եթե Գորկին հոգնում էր նստելուց, նա ոտքի վրա էր սկսում գրել։ Աշխատասենյակում, սեղաններին և բոլոր դարակներում ամենուրեք գրքեր էին դրված։ Գրողը թերթեր էր ստանում Ռուսաստանից, ինչպես քաղաքային, այնպես էլ գավառական, ինչպես նաև արտասահմանյան հրատարակություններ։ Նրան ծավալուն թղթակցություններ էին գալիս Կապրի, ինչպես Ռուսաստանից, այնպես էլ այլ երկրներից։ Գորկին արթնում էր առավոտյան ժամը 8-ից ոչ ուշ, մեկ ժամ անց մատուցվում էր առավոտյան սուրճը, որին հետևում էր Գորկուն հետաքրքրող հոդվածների Անդրեևայի կողմից արված թարգմանությունները։ Ամեն օր գրողը իր սեղանի մոտ նստում էր շուրջ 10 ժամ, հազվադեպ բացառություններով, աշխատում էր մինչև երկուսն անց կես։ Այդ տարիներին Գորկին աշխատում էր գավառական կյանքից «Օկուրով Գորոդոկ» եռագրության վրա։ Ժամը երկուսին նա ճաշում էր, որի ընթացքում ծանոթանում էր մամուլին, չնայած բժիշկների առարկություններին։ Ընթրիքի ժամանակ, արտասահմանյան թերթերից, հիմնականում իտալերեն, ֆրանսերեն և անգլերեն, Գորկին տեղեկանում էր, թե ինչ է կատարվում աշխարհում և ինչպես է բանվոր դասակարգը պաշտպանում իր իրավունքները։ Ճաշից հետո, մինչև ժամը 4-ը, Գորկին հանգստանում էր, բազկաթոռի մեջ նստած, նայում էր ծովին ու ծխում, չնայած հիվանդ թոքերին, անընդհատ հազին և արյուն թքելուն, նա չէր հրաժարվում այդ վատ սովորությունից։ Ժամը 4-ին Գորկին և Անդրեևան մեկ ժամով դուրս էին գալիս դեպի ծովափ զբոսանքի։ Ժամը 5-ին մատուցվում էր թեյ, որից հետո Գորկին նորից բարձրանում էր իր աշխատասենյակ, որտեղ աշխատում էր ձեռագրերի վրա կամ կարդում։ Ժամը յոթին ընթրում էր, որից հետո ընդունում էր Ռուսաստանից ժամանած կամ Կապրիի աքսորավայրում ապրող ընկերներին, այնուհետև սկսվում էին աշխույժ խոսակցությունները և զվարճալի մտավոր խաղերը։ Երեկոյան ժամը 11-ին Գորկին նորից բարձրանում էր իր աշխատասենյակ որևէ բան գրելու կամ կարդալու։ Ալեքսեյ Մակսիմովիչը գնում էր քնելու գիշերվա մոտ ժամը մեկին, բայց միանգամից չէր քնում, ևս մեկուկես ժամ կամ մեկ ժամ ՝ պառկած կարդում էր անկողնում։ Ամռանը շատ ռուսներ և օտարերկրացիներ լսելով Գորկու համբավի մասին գալիս էին ամառանոց նրան տեսնելու։ Նրանց թվում էին հարազատները (օրինակ՝ Եկատերինա Պեշկովան և որդիները` Մաքսիմը և Զինովին, Անդրեևայի երեխաները` Յուրին և Եկատերինան), ընկերները՝ Լեոնիդ Անդրեևը ավագ որդու՝ Վադիմի հետ, Իվան Բունինը, Ֆեդոր Շալյապինը, Ալեքսանդր Տիխոնովը (Սերեբրով), Գերման Լոպատինը (Մարքսի «Կապիտալի» թարգմանիչը) և ծանոթներ։ Գալիս էին նաև բացարձակապես անծանոթ մարդիկ, ճշմարտություն որոնողները, որոնք փորձում էին պարզել, թե ինչպես են մարդիկ ապրում, շատերն էլ գալիս էին պարզապես հետաքրքրասիրությունից ելնելով։ Ռուսաստանից կտրված Գորկին, յուրաքանչյուր հանդիպումից փորձում էր իր ստեղծագործությունների համար գոնե մի նոր պատառիկ քաղել հայրենիքի առօրյա կյանքից։ Գորկին կանոնավոր նամակագրություն էր պահում Ֆրանսիա աքսորված Լենինի հետ։ Աշնանը, սովորաբար, բոլորը մեկնում էին, և Գորկին կրկին ամբողջ օրը զբաղված էր լինում իր գործերով։ Ժամանակ առ ժամանակ, արևոտ եղանակին, գրողը ավելի երկար զբոսնում էր կամ այցելում մանրապատումների կինոթատրոն, խաղում տեղի երեխաների հետ։ Գորկին չէր տիրապետում օտար լեզուների, մասնավորապես իտալերենին, միակ արտահայտությունը, որը նա հիշում և կրկնում էր 15 տարի Իտալիայում, դա «Buona sera!»-ն էր («Բարի երեկո») ։