cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բոլշոե Ստարոսելե (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Ուբիենկա (Տոմի վտակ)
Ուբիենկա (Убиенка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի մարզում։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Ստուպկի (գյուղ, Օրատովկայի շրջան)
Ստուպկի (Ступки), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1736 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ստուպկի գյուղում բնակվում էր 59 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,743 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 79,41 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1736 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վիժում (հղիության կրելախախտ)
Վիժում, հայտնի է նաև որպես սպոնտան աբորտ կամ հղիության կրելախախտ, սաղմի կամ պտղի մահն է, նախքան այն կկարողանա ինքնուրույն կենսագործունեություն ծավալել ։ Որոշ մարդիկ հղիության 20-րդ շաբաթից հետո պտղի մահն անվանում են վաղաժամ ծնննդաբերություն ։ Վիժման ամենատարածված ախտանիշը անցավ հեշտոցային արյունահոսությունն է ։ Հետո կարող են առաջանալ տխրություն, տագնապայնություն և մեղքի զգացում ։ Արգանդից հեշտոցով կարող է դուրս գալ մակարդուկանման նյութ կամ հյուսվածք ։ Շարունկական վիժումների արդյունքում կնոջ մոտ զարգանում է անպտղություն ։
Վիժման ռիսկի գործոններն են ծնողի մեծ տարիքը, նախկինում ունեցոած վիժումը, ծխելը, ճարպակալումը, վահանագեղձի խնդիրները և որոշ դեղերի ու ալկոհոլի օգտագործումը ։ Վիժումների 80%-ը տեղի է ունենում հղիության առաջին 12 շաբաթների ընթացքում (առաջին եռամսյակ) ։ Դեպքերի կեսում վիժման պատճառը պտղի քրոմոսոմային անոմալիաներն են ։ Վիժման ախտորոշումը ներառում է ստուգումը արգանդի վզիկը բաց է թե փակ, արյան մեր խորիոնային գոնադոտրոպինի որոշումը (ԽԳ) և ուլտրաձայնային հետազոտությունը (ՈւՁՀ) ։ Նույնանման ախտանիշներ կարող են առաջացնել արտարգանդային հղիությունը և իմպլանտացիոն արյունահոսությունը
Կանխարգելումը հնարավոր է լավ կազմակերպված նախածննդյան խնամքի միջոցով ։ Թմրանյութերից, ալկոհոլից, ինֆոկցիոն հիվանդություններից և ճառագայթումից խուսափելը նվազեցնւմ է վիժման ռիսկը ։ Առաջին 7-14 օրերի ընթացքում որևէ յուրահատուկ բուոժում անհրաժեշտ չէ ։ Այդ ժամկետում վիժումների մեծամասնությունն ընթանում են առանց լրացուցիչ միջամտությունների անհրաժեշտության ։ Ժամանակ առ ժամանակ անհրաժեշտ է լինում միզոպրոստոլի կամ վակուում-ասպիրացիայի կիրառում՝ մնացորդային հյուսվածքները հեռացնելու համար ։ Ռեզուս բացասական արյուն ունեցող կանանց դեպքում կարող է անհրաժեշտ լինել հակառեզուս իմունոգլոբուլինի ներարկում ։ Ցավազրկումը կարող է դրական ազդեցություն ունենալ ։ Զգացմունքային աջակցությունը կարող է օգնել նվազեցնել կորուստի ցավը
Վիժումը հղիության վաղ ժամկետների ամենատարածված բարդությունն է ։ Իրենց հղիության մասին տեղյակ կանանց մոտ վիժման ռիսկը 10-20% է, իսկ բոլոր բեղմնավորումների դեպքում՝ 30-50% : 35 տարեկանից փոքր տարիք ունեցող կանանց դեպքում վիժելու հավանականությունը 10% է, իսկ 40-ից մեծ տարիք ունեցողների դեպքում՝ 45% : Ռիսկը սկսում է աճել սկսած 30 տարեկանից ։ Կանանց 5%-ն ունեցել է 2 անընդմեջ վիժում ։ Որոշ մասնագետներ խորհուրդ են տալիս խուսափել «աբորտ» տերմինից՝ սթրեսը նվազեցնելու նպատակով :
Նշաններ և ախտանիշներ
Վիժման նշաններն են հեշտոցից սաղմի դուրս գալը, որովայնի ցավը, կծկումները, հեղուկի, արյան մակարդուկների և հյուսվածքների դուրս գալը հեշտոցով ։ Արյունահոսությունը կարող է վիժման նշան լինել, սական շատ կանայք հղիության վաղ շրջանում ունենում են արյունահոսություն և չեն վիժում ։ Հղիության ընթացքում արյունահոսությունը պետք է դիտվի որպես վիժման վտանգ։ Վիժման դեպքերի մոտ կեսը հղիության ընթացքում կարիք են ունեցել արյունահոսության բուժման ։ Վիժումը կարող է ախտորոշվել ուլտրաձայնային հետազոտության և խորիոնային գոնադոտրոպինի քանակի որոշման միջոցով։
Ռիսկի գործոններ
Վիժում կարող է առաջանալ բազմաթիվ պատճառներից ու միշտ չէ, որ պատճառը հնարավոր է հայտնաբերել։ Ռիսկի գործոնները մեծացնում են վիժելու հավանականությունը, սակայն կարող են վիժելու անմիջական պատճառ չլինել։ Վիժման ռիսկի գործոն են ավելի քան 70 երևույթներ  , վարակներ   , բժշկական միջամտություններ   , ապրելակերպի գործոններ    , մասնագիտական ազդեցություններ , քիմիական նյութեր, հերթափոխով աշխատանքը և այլն ։ Ռիսկի գործոններ են նաև էնդոկրին, գենետիկ, արգանդային, հորմոնալ խանգարումները, սեռական ուղիների վարակները և հյուսվածքների մերժումը աուտոիմուն հիվանդությունների ժամանակ :
1-ին եռամսյակ
Կլինիկորեն արտահայտվող վիժումների մեծ մասը (երկու երրորդից մինչև երեք չորրորդ մասը) տեղի են ունենում 1-ին եռամսայակի ընթացքում  ։ Բեղմնավորված ձվաբջիջների 30-40%-ն ավարտվում է վիժումով անգամ հղիության մասին իմանալը ։ Սաղմը սովորաբար մահանում է նախքան հղիության բացահյտվելը. արյունահոսությունն ու հյուսվածքների մեռուկն առաջացնում են արգանդի կծկումներ՝ սաղմն արտամղելու համար ։ Վաղ վիժումները սովորաբար ընկերքի կամ սաղմի այլ հյուսվածքների զարգացման արատների արդյունք են։ Որոշ դեպքերում սաղմի մի մասի հյուսվածքները զարգանում են, իսկ այլ հյուսվածքները՝ ոչ։ Սա կոչվում է «փտող սաղմ» ։
Զիգոտի (բեղմնավորված ձվաբջիջ) իմպլանտացիան արգանդում տեղի է ունենում բեղմնավորումից 8-10 օր անց։ Եթե իմպլանտացիան տեղի չի ունենում 10 օրվա ընթացքում, ապա դրա հավանականությունը խիստ նվազում է :
Քրոմոսոմային անկանոնությունների հայտնաբերվում են հղիության առաջին 13 շաբաթներում վիժած սաղմերի կեսի մոտ։ Այդ վիժումների կեսը (ընդհանուրի 25%-ը) ունեցել են անէուպլոիդիա (քրոմոսոմների քանակի խախտում) ։ Վիժումներից հետո սաղմի մոտ հայտնաբերված քրոմոսոմային այլ անկանոնություններից են աուտոսոմ տրիսոմիան (22-32%), մոնոսոմիա X-ը (5-20%), տրիպլոիդիան (6-8%), տետրապլոիդիան (2-4%) և այլ կառուցվածքային խանգարումներ (2%) ։ Գենետիկ խանգարումներ ունեցող սաղմերն առավել բնորոշ են տարիքով մեծ ծնողներին ։
2-րդ և 3-րդ եռամսյակներ
2-րդ և 3-րդ եռամսյակներում վիժումները կարող են պայմանավորված լինել մայրական պատճառներով, ինչպիսիք են արգանդի կառուցվածքի անկանոնությունները, արգանդում կպումների առկայությունը կամ վզիկի խնդիրները ։ Այս երևույթները հանգեցնում են նաև վաղաժամ ծննդաբերության ։ Ի տարբերություն 1-ին եռամսյակի, 2-րդ եռամսյակի վիժումները առավել քիչ հավանական է, որ գենետիկ պատճառներ ունենան. քրոմոսոմային անկանոնություններ հայտնաբերվում են դեպքերի երրորդ մասում ։ 3-րդ եռամսյակում վիժման պատճառ կարող են դառնալ նաև վարակները ։
Տարիք
Հղի կնոջ տարիքը ռիսկի նշանակալի գործոն է։ Վիժելու հավանականությունը մեծանում է տարիքի հետ ու ավելի նշանակալի աճ է գրանցում 35 տարեկանից հետո ։ Մինչև 35 տարեկանը վիժելու հավանականությունը 10% է, իսկ 40 տարեկանից հետո՝ 45% : Ռիսկը սկսում է մեծանալ 30 տարեկանից սկսած ։ Հոր տարիքը ևս կապված է վիժման ռիսկի աճի հետ։
Ճարպակալում, սննդային խանգարումներ և կոֆեին
Ճարպակալումը ոչ միայն կապված է վիժելու բարձր ռիսկի հետ, այն կարող է նվազեցնել նաև բեղմնավորման հավանականությունը և հղիության այլ բարդություններ առաջացնել։ Սովորութային վիժումները հաճախ են կապված լինում է ճարպակալման հետ։ Որկրամոլություն կամ անոռեքսիա ունեցող կանայք ունեն վիժելու մեծ ռիսկ։ Սննդանյութերի անբավարարությունը վիժում առաջացնող տարածված գործոն չէ սակայն հղիության փսխումները (hyperemesis gravidarum) կարող են վիժումներ առաջացնել։
Կոֆեինի չարաշահումը ևս կապված է վիժման ռիսկի մեծացման հետ ։
Վիտամինային հավելումները մեծ դեր չունեն վիժման կանխարգելման գործում ։ Չինական ավանդական բժշկությունը ևս կանխարգելիչ նշանակություն չունի ։
Սննդային թունավորում
Սննդային այնպիսի թունավերումները, ինչպիսիք են լիստերիոզը, տոքսոպլազմոզը և սալմոնելյոզը, մեծացնում են վիժելու ռիսկը ։
Ամնիոցենտեզ և խորիոնային թավիկների նմուշառում
Ամնիոցենտեզը և խորիոնային թավիկների նմուշառումը (CVS) հետազոտության մեթոդներ են, որոնք կիրառվում են պտղի մասին այս կամ այն ինֆորմացիան ստանալու համար։ Ամնիոցենտեզը միջամտություն է, որի ժամանակ որովայնի առաջային պատից ասեղը մտցվում է արգանդ և կատարվում է պտղաջրի նմուշառում։ Խորիոնային թավիկների նմուշառումը կատարվում է նույն սկզբունքով, պարզապես հեղուկից բացի վերցվում է նաև հյուսվածք։ Այս միջամտությունները վիժում չեն առաջացնում հղիության երկրորդ եռամսյակում, սակայն վիժման ռիսկը մեծացնում են, եթե կատարվում են առաջին եռամսյակում ։ Ամնիոցենտեզի և խորիոնային թավիկների նմուշառման դեպքում վիժման ռիսկը ցածր է (մոտ 1%) ։
Վիրահատություն
Վիրահատությունների ազդեցությունը հղիության վրա լավ ուսումնասիրված չէ։ Որովայնի և կոնքի վիրահատությունները չեն մեծացնում վիժման հավանականությունը։ Ձվարանի ուռուցքների և կիստաների հեռացումը ևս վիժելու ռիսկը չի մեծացնում։ Բացառություն է կազմում ձվարանից դեղին մարմնի հեռացումը։ Սա կարող է առաջացնել հորմոնային տատանումներ և խաթարել հղիության նորմալ ընթացքը։
Դեղորայք
Որևէ նշանակալի կապ հակադեպրեսանտների օգտագործման և վիժման ռիսկի միջև չի հայտնաբերվել   ։ Սերոտոնինի զավթման ընտրողական արգելակիչների կիրառումը հղիությունից առաջ ևս չի նվազեցնում վիժման ռիսկը ։
Վիժման ռիսկը մեծացնող դեղերն են.
Իմունիզացիա
Պատվաստումները չեն հանդիսանում վիժումների պատճառ։ Կենդանի պատվաստանյութերը, ինչպիսին է ԿԿԽ պատվաստանյութը, տեսականորեն կարող են հանգեցնել սաղմի վնասման, քանի որ կենդանի վիրուսը կարող է անցնել ընկերքով և մեծացնել վիժումների ռիսկը ։ Հիվանդությունների կանխարգելման կենտրոնը խորհուրդ է տալիս խուսափել հղի կանանց պատվաստումներից ։ Ամեն դեպքում, դեռևս չկա որևէ ապացույց, որ պատվաստումները մեծացնում են վիժելու կամ սաղմի անոմալիաների ռիսկը ։
Քաղցկեղի բուժում
Քաղցկեղի ժամանակ կիրառվող ճառագայթային թերապիան հանգեցնում է վիժման։ Այն կարող է ազդել նաև բեղունության վրա։ Քիմիոթերապևտիկ դեղերը, որոնք կիրառվում են մանկական քաղցկեղի բուժման համար, ևս մեծացնում են հետագա վիժումների ռիսկը։
Ընթացիկ հիվանդություններ
Որոշ ընթացիկ հիվանդություններ, ինչպիսիք են շաքարային դիաբետը, պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշը, հիպոթիրոիդիզմը (վահանաձև գեղձի հորմոնների ցածր մակարդակ), որոշ վարակային և աուտոիմուն հիվանդությունների, մեծացնում են վիժման հավանականությունը։ Պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշը մեծացնում է վիժելի ռիսկը ։ Երկու հետազոտություններ ցույց են տվել, որ պոլիկիստոզ ձվարանների համախտանիշ ունեցող կանանց բուժումը Մետֆորմինով, նվազեցնում է վիժման ռիսկը, սակայն այդ հետազոտությունների որակը հարցականի տակ է ։ Դեռևս չի ապացուցվել, որ հղիության ընթացքում մետֆորմինի ընդունումը անվտանգ է ։ 2007 թվականին Մանկաբարձության և Գինեկոլոգիայի թագավորական քոլեջը հանդես եկավ ընդդեմ վիժումը կանխարգելելու նպատակոց այդ դեղի օգտագործման ։ Թրոմբոֆիլիաները, արյան մակարդման խնդիրներն ու արյունահոսությունները համարվել են վիժման ռիսկի գործոն, սակայն դա վերջերս դրվել է հարցականի տակ։ Հիպոթիրոիդիզմի ծանր դեպքերը ևս մեծացնում են վիժման հավանականությունը։ Թեթև աստիճանի հիպոթիրոիդիզմի ազդեցությունը վիժման ռիսկի վրա դեռևս հստակորեն բացահայտված չէ։ Լյուտեինային փուլի խանգարում անունը ստացած վիճակը հանգեցնում է նրան, որ արգանդի լորձաթաղանթը լիարժեք պատրաստ չի լինում հղիություն կրելուն։ Դրա հետևանքով բեղմնավորված ձվաբջիջը կարող է չամրանալ արգանդի լորձաթաղանթում և կառաջանա վիժում ։
Վարակները կարող են մեծացնել վիժման ռիսկը. կարմրուկը, ցիտոմեգալովիրուսը, բակտերիալ վագինոզը, ՄԻԱՎ-ը, խլամիդիան, գոնորեան, սիֆիլիսը և մալարիան ։
Իմունային ստատուս
Աուտոիմունությունը կարող են կրկնվող և ուշ ժամկետների վիժումների պատճառ լինել։ Աուտոիմուն վիժումների դեպքում կնյոջ օրգանիզմը հարձակվում է աճող սաղմի վրա և խաթարում հղիության նորմալ զարգացումը ։ Աուտոիմունություն կարող է առաջանալ սաղմի գենետիկ հիվանդությունների հետևանքով, որը ևս վիժելու ռիսկի գործոն է ։ Որպես օրինակ՝ ցելիակիան մեծացնում է վիժելու հավանականությունը ։ Նորմալ իմունային ֆունկցիաների խանգարումը կարող է հանգեցնել հակաֆոսֆոլիպիդային հակամարմինների համախտանիշի առաջացման։ Սա ևս կարող է հղիության ընդհատման հանգեցնել և կրկնվող վիժումներ ունեցող կինը պետքա է հետազոտվի այս հիվանդության համար։ Սովորութային վիժումների 15%-ը կապված են իմունոլոգիական գործոնների հետ։ Հակաթիրոիդային հակամարմինների առկայությունը ևս կապված է վիժման ռիսկի աճի հետ ։ Համակարգային կարմիր գայլախտը ևս մեծացնում է վիժելու հավանականությունը ։
Անատոմիական դեֆեկտներ և վնասվածքներ
3 և ավելի վիժում ունեցած կանանց 15%-ն ունեցել է արգանդի կառուղվածքի հետ կապված որևէ խնդիր։ Արգանդի կառուցվածքն ազդում է հղիություն կրելու ունակության վրա։ Անատոմիական խանգարումները կարող են լինել բնածին։
Որոշ կանանց մոտ առաջանում է վզիկային անբավարարություն՝ այսինքն արգանդի վզիկը չի կարողանում փակ մնալ ամբողջ հղիության ընթացքում ։ Այն չի առաջացնում առաջին եռամսյակի վիժումներ։ Այն մեծացնում է 2-րդ եռամսյակի վիժումների ռիսկը։ Այն ախտորոշվում է հղիության 16-18-րդ շաբաթներում վաղաժամ ծննդաբերության դեպքում։ 2-րդ եռամսյակում վիժելու պատճառներից են նաև տրավմաները։
Ծխելը
Ծխողներն ունեն վիժման ավելի բարձր ռիսկ ։ Ռիսկը մեծանում է երկու ծնողների ծխելու դեպքում էլ, սակայն ավելի վնասակար է ծխախոտի օգտագործումը հղի կնոջ կողմից ։
Առավոտյան սրտխառնոց
Հղիության սրտխառնոցն ու փոխումը կապված են վիժելու ցածր ռիսկի հետ։ Սրտխառնոցի ու փսխման պատճառները շատ են ուսումնասիրվել, սակայն այս հարցում համաձայնություն դեռևս չկա ։ Հնարավոր է, որ այն պաշտպանական մեխանիզմ է, որը թույլ չի տալիս որ կնոջ ստացած այնպիսի սննդանյութերը, որոնք կարող են վնասակար լինել պտղի համար, անցնեն արյան շրջանառություն։ Գուցե հենց դա է պատճառը որ առավոտյան սրտխառնոց և փսխում ունեցող կանանց մոտ նվազած է վիժելու հավանականությունը :
Քիմիական նյութեր և մասնագիտական ճառագայթում
Քիմիական ու մասնագիտական վնասակար նյութերը կարող են ազդել հղիության ելքի վրա։ Իհարկե շատ դեպքերում ազդող նյութի ու դրա էֆեկտի միջև կապը կարող է այդպես էլ չհայտնաբերվել։ Վիժման ռիսկը մեծացնող քիմիական նյութերն են DDT-ն, կապարը, ֆորմալդեհիդը, բենզենը և էթիլենի օքսիդը։ Տեսաէկրաններն ու ուլտրաձայնային ալիքները որևէ ազդեցություն չունեն վիժման ռիսկի վրա։ Ատամնաբուժարաններում որպես անզգայացնող միջոց օգտագործվող է ազոտի օքսիդը, եթե կիրառվում է առանց գազի մաքրման տեխնոլոգիայի, մեծացնում է վիժման ռիսկը։ Հականեոպլաստիկ քիմիոթերապևտիկ նյութերի հետ աշխատող կանանց մոտ ևս վիժման ռիսկը մի փոքր բարձր է։ Կոսմետոլոգների մոտ վիժման ռիսկը մեծացած չէ։
Այլ
Ալկոհոլը մեծացնում է վիժման ռիսկը ։ Պրոգեստերոնի էֆեկտիվությունը վիժման կանխարգելման գործում չի ապացուցվել ։ Կոկայինի կիրառումը մեծացնում է վիժման ռիսկը ։ Որոշ ինֆեկցիաներ ևս կապված էն վիժման ռիսկի մեծացման հետ։ Դրանցից են ուրեապլազման, միկոպլազման, B-խմբի ստրեպտակոկերը, ՄԻԱՎ-ը և սիֆիլիսը։ Խլամիդիան, կամպիլոբակտերը և տոքսոպլազման վիժման ռիսկի մեծացում չեն առաջացնում ։
Ախտորոշում
Արյունահոսության և/կամ ցավի առկայության դեպքում իրականացվում է հեշտոցային ուլտրաձայնային հետազոտություն։ Եթե չի հայտնաբերվում տեսանելի ներարգանդային հղիություն, իրականացվում են լաբորատոր հետազոտություններ (մարդու β խորիոնային գոնադոտրոպին)՝ բացառելու համար արտարգանդային հղիությունը, որը կյանքին սպառնացող իրավիճակ է ։
Եթե առկա են զարկերակային թերճնշում, հաճախասրտություն և անեմիա, արտարգանդային հղիության ժխտումը շատ կարևոր է ։
Վիժումը կարող է ախտորոշվել մանկաբարձական ուլտրաձայինային հետազոտության միջոցով, կամ հետազոտելով արտանկած հյուսվածքը։ Միկրոսկոպիկ հետազոտության ժամանակ փնտրում են բեղմնավորման արդյունք հանդիսացող հյուսվածքներ։ Դրանք ներառում են խորիոնի թավիկները, տրոֆոբլաստը, պտղամասերը և էնդոմետրիումի գեստացիոն փոփոխությունները։ Եթե մեկից ավել վիժումների դեպքում սաղմի/պտղի մոտ հայտնաբերվում են քրոմոսոմալ անոմալիաներ, անհրաժեշտ է իրականացնել երկու ծնողների գենետիկ հետազոտություն ։
Ուլտրաձային հետազոտության կրիտերիաներ
The New England Journal of Medicine ամսագրի հետազոտությունը, որը հիմնված է ԱՄՆ-ի ուլտրաձայնային հետազոտության մասնագետների կոնսենսուս-հանդիպման վրա, պնդում է, որ վիժման ախտորոշում կարելի է դնել միայն եթե ուլտրաձայնային հետազոտության ժամանակ առկա են հետևյալ կրիտերիաները ․
Դասակարգում
Վիժման ռիսկ է հանդիսանում ցանկացած արյունահոսություն՝ հղիության ընթացքում, նախքան պտղի ինքնուրույն կենսունակ լինելը, ինչը պետք է գնահատվի։ Հետազոտությունների ժամանակ կարող է պարզվել, որ պտուղը իր տեղում է, կենսունակ և որ հղիությունը շարունակվում է։
Ոչ սաղմնային հղիությունը (անէմբրիոնիկ հղիություն, կոչվում է նաև «դատարկ պտղապարկ») մի վիճակ է, երբ պտղապարկի զարգացումն ընթանում է նորմալ, իսկ դրանում սաղմը կամ բացակայում է, կամ դրա աճը դադարել է։ Այս երևույթը կազմում է վիժումների դեպքերի մոտ կեսը։ Վիժման մյուս բոլոր տեսակները դասակարգվում են որպես սաղմնային վիժումներ, քանի որ պտղապարկում առկա է լինում սաղմ։ Սաղմնային վիժումների մոտ կեսի դեպքում առկա է լինում անէուպլոիդիա (քրոմոսոմների ոչ-նորմալ քանակ) ։
Վիժումը դառնում է անխուսափելի, եթե առաջանում է արգանդի վզիկի բացվածք, սակայն պտուղը դեռ տեղում է։ Սա սովորաբար ավարտվում է լրիվ վիժումով։ Պտուղը կարող է ունենալ կամ չունենալ սրտի բաբախ։
Վիժումը համարվում է ավարտված, երբ բեղմնավորման բոլոր արգասիքներն արտամղված են լինում․ դրանք կարող են լինել տրոֆոբլաստը, խորիոնային թավիկները, պտղապարկը, դեղնուցապարկը և սաղմը, իսկ հղիության ավելի ուշ փուլերում՝ պտուղը, պորտալարը, ընկերքը, ամնիոտիկ հեղուկը և պտղաթաղանթները։ Եթե հղիության թեստը դեռ դրական է, մինչ հեշտոցային սոնոգրաֆիան հայտնաբերում է դատարկ արգանդ, ապա խոսքը գնում է անհայտ տեղակայման հղիության մասին։ Այդ դեպքում անհրաժեշտ կլինի իրականացնել հղիության ևս մի քանի թեստ՝ հաստատելու համար հղիության առկայությունը՝ նկատի ունենալով արտարգանդային հղիության հնարավորությունը։
Վիժումը համարվում է անավարտ, եթե բեղմնավորման մի շարք արգասիքներ արդեն արտամղվել են, իսկ մյուսները մնում են արգանդի խոռոչում ։ Սակայն արգանդի խոռոչի լայնացումը, որը հայտնաբերվում է հեշտոցային սոնոգրաֆիայի ժամանակ, կարող է պարզապես էնդոմետրիումի փոփոխությունների կամ պոլիպի հետևանք լինել։ Դոպլեր-սոնոգրաֆիայի կիրառումը կարող է հեշտացնել բեղմնավորման որոշ արգասիքների հայտնաբերումը արգանդի խոռոչում ։ Անհասկանալի դեպքերում պետք է ժխտել արտարգանդային հղիությունը՝ կատարելով մարդու խորիոնային գոնադոտրոպինի շարունակական չափումներ ։
Սեպտիկ վիժման դեպքում անավարտ կամ չկայացած վիժումների ժամանակ արգանդի խոռոչում մնացած սաղմնային մնացորդները ինֆեկցվում են, ինչը պարունակում է վարակի տարածման և սեպսիսի առաջացման մեծ ռիսկ, ինչը կարող է մահացու լինել ։
Կրկնվող (սովորութային) վիժումը մի քանի հաջորդական վիժումների առկայությունն է։ Կախված կրկնվող վիժումների թվից ախտորոշումը կարող է փոխվել ։ Եթե վիժումների թիվը կազմում է տվյալ կնոջ հղիությունների թվի մինչև 15%-ը, ապա համարվում է, որ այդ վիժումներն իրարից անկախ դեպքեր են, այդ դեպքում 2 հաջորդական վիժման հավանականությունը 2,25% է, իսկ 3 հաջորդական վիժումներինը՝ 0,34%։ 2 վիժում ունեցած կանանց մեծամանությունը (85%) հետագայում կարողանում են նորմալ բեղմնավորվել և ծննդաբերել ։
Վիժման ախտանիշները փոփոխվում են կախված հղիությն ժամկետից։ Վիժումների մեծ մասի դեպքում առկա է լինում ուժեղ ցավ։ Հեշտոցից հեռացող արյան մակարդուկներն ու բեղմնավորման արգասիքները հղիության ժամկետից կախված մեծանում են։ Հղիության 13-րդ շաբաթվանից հետո մեծ է ընկերքի՝ արգանդի խոռոչում մնալու ռիսկը ։
Ռիսկի չկառավարվող գործոններ
Վիժումը կանխարգելելու համար պետք է հաշվի առնել.
Ռիսկի կառավարելի գործոններ
Նորմալ քաշը և լավ նախածննդյան խնամքը կարող են նվազեցնել վիժելու ռիսկը ։ Ռիսկի որոշ գործոններ կարող են նվազագույնի հասցվել դադարեցնելով հետևյալները.
Վարում
Հղիության վաղ ժամկետներում վիժող կանանց դեպքում սովորաբար անհրաժեշտ չի լինում դիմել դեղորայքային կամ այլ միջամտությունների և նրանք սովորաբար լավանում են լավ խնամքի արդյունքում ։ Վաղ ժամկետներում վիժումների մեծամասնությունն ավարտվում է ինքնուրույն, սակայն որոշ դեպքերում կարող է դեղորայքային բուժման կամ բեղմնավորման արգասիքների վակուում-ասպիրացիայի կարիք առաջանալ ։ Վիժումը կանխարգելելու համար անկողնային ռեժիմի պահպանումը էֆեկտիվություն ցույց չի տվել ։ Վիժած կանանց վիճակը լավանում է նաև նրբանկատ բժշկական մոտեցումից և խոսքերից։ Սթրեսի մի զգալիս մասը կարելի է հաղթահարել, եթե բժիշկը բացատրի կնոջը/զույգին, որ իրենք մեղավոր չեն կատարվածի համար և չպետք է իրենք իրենց մեղադրեն ։
Մեթոդներ
Լրիվ վիժման դեպքում բուժում անհրաժեշտ չէ (եթե իհարկե բացառվել է արտարգանդային հղիությունը)։ Անավարտ վիժման, դատարկ պտղապարկի կամ մահացած պտղի դեպքում առկա բուժման 3 տարբերակ․ հիվանդի շարունակական վերահսկողություն, իրականացնել դեղորայքային բուժում և իրականացնել վիրաբուժական միջամտություն։ Բուժման բացակայության դեպքում (հիվանդի շարունակական վերահսկողություն) վիժումների մեծամասնությունն (65-80%) ինքնուրույն կավարտվի 2-6 շաբաթվա ընթացքում ։ Այս տակտիկան բացառում է դեղամիջողների կամ վիրահատական միջամտության հնարավոր կողմնակի էֆեկտները, սակայն մեծանում է արյունահոսության ռիսկը, որը կարող շտապ վիրահատական միջամտության անհրաժեշտություն առաջացնել ։ Մեծանում է նաև անավարտ վիժման ռիսկը։ Դեղորայքային բուժումը հիմնականում իրականացվում է միզոպրոստոլի (պրոստագլանդին) միջոցով, կամ դրա կիրառումով՝ միֆեպրիստոնով նախաբուժում իրականացնելուց հետո ։ Այս դեղամիջոցները նպաստում են արգանդի կծկումներին և այնտեղ մնացած հյուսվածքների արտամղմանը։ Այս մեթոդն աշխատում է օրերի ընթացքում՝ դեպքերի 95%-ում։ Կարող է իրականացվել նաև վակուում-ասպիրացիա կամ սուր կյուրետաժ ։ Վակուում-ասպիրացիան առավել անվտանգ և լայն տարածում ունեցող մեթոդ է ։
Ձգձգվող և թերի վիժում
Ձգձգվող կամ թերի վիժման դեպքում բուժման մեթոդը կախված է արգանդի խոռոչում մնացած հյուսվածքների քանակից։ Բուժումը կարող է ներառել հյուսվածքի հեռացում՝ վակուում ասպիրացիայի կամ միզոպրոստոլի միջոցով ։
Հարուցված վիժում
Այն կանանց դեպքում, ում հղիությունը չի կարելի շարունակել, վիժում են հարուցում որակավորված բժիշկները ։ Վիժման ինքնուրույն կամ բժշկական կրթություն չունեցող անձի կողմից հարուցումը վտանգավոր է և կարող է անգամ մայրական մահացության պատճառ դառնալ։ Այս երևույթը շատ երկրներում համարվում է անօրինական և դատապարտվում է հասարակության կողմից ։
Սեքս
Որոշ մանկաբարձական-գինեկոլոգիական կազմակերպություններ խորհուրդ են տալիս վիժումից հետո չունենալ սեռական հարաբերություններ՝ նախքան արյունահոսության դադարեցումը  ։
Աջակցություն
Գինեկոլոգիական որոշ կազմակերպություններ խորհուրդ են տալիս վիժումից հետո 1-2 շաբաթ ձեռնպահ մնալ սեռական հարաբերություններից՝ վարակից խուսափելու նպատակով ։ Չկան լիարժեք ապացույցներ, որ հակաբիոտիկների կանխարգելիչ կիրառումն էֆեկտիվ է վիժումից հետո վարակի կանխարգելման համար ։
Հոգեբանական և զգացմունքային էֆեկտներ
Յուրաքանչյուր կնոջ անձնական զգացողությունները վիժման վերաբերյալ տարբեր են և բազմակի վիժումներ ունեցող կանայք կարող են տարբեր կերպ արձագանքել ամեն հաջորդ դեպքին ։
Արևմտյան երկրներում սկսած 1980-ականներից բժիշկները հավաստում են, որ վիժումը մեծ կորուստ է համարվում յուրաքանչյուր հղի կնոջ համար ։ Այդ կանանց մոտ վիժումը կարող է հանգեցնել սթրեսի և դեպրեսիայի ։ Այն կարող է ազդեցություն ունենալ ամբողջ ընտանիքի վրա ։ Վիժած կանանցից շատերն անցնում սգի պրոցեսի միջով  ։ Նախածննդյան կապվածությունը կարող է հաճախ դրսևորվել ծնողական քնքշանքով ու սիրով դեպի դեռևս չծնված երեխան ։ Այդպիսի կանանց մոտ վիժումն առաջացնում է խորը հոգեբանական ազդեցություն ։ Որոշ կանայք կարող են նույն կերպ ծանր տանել արտարգանդային հղիության ավարտը ։ Որոշների մոտ սուգը կարող է շարունակվել շաբաթներ շարունակ։ Այդ կանանց ընտանեկան խնամքի կազմակերպումը կարող է բարդ մարտահրավեր լինել, քանի որ որոշ կանայք նախընտրում են խոսել վիժման թեմայով, իսկ մյուսները նախընտրում են չխոսել դրա մասին՝ համարելով այն ցավոտ և տհաճ։ Հայրը ևս կարող է կորուստի նույն զգացողություններն ունենալ։ Սգի և կորուստի զգացողության արտահայտելը տղամարդկանց մոտ կարող է ավելի բարդ ստացվել։ Որոշ կանայք ի վիճակի են լինում պլանավորել իրենց հաջորդ հղիությունը վիժումից արդեն շաբաթներ անց։ Մյուսների համար հղիության պլանավորումը կարող է դժվարություններ առաջացնել ։ Որոշ դեպքերում ծնողներին հնարավորություն է տրվում անհաս պտղին անուն տալ։ Նրանց տրվում են հիշատակի իրեր, ինչպիսիք են լուսանկարներն ու ոտնահետքերը։ Որոշները կազմակերպում են թաղման արարողություն։ Որոշներն իրենց ցավն արտահայտում են ծառ տնկելով ։
Որոշ առողջապահական կազմակերպություններ խորհուրդ են տալիս վիժումից հետո հետաձգել սեռական կյանքի վերականգնումը։ Դաշտանային ցիկլը սովորաբար վերականգնվում է վիժումից 3-4 ամիս հետո ։ Որոշ կանայք դժգոհում են բժիշկների և բուժքույրերի՝ իրենց հանդեպ ցուցաբերած ուշադրությունից ու խնամքից ։
Հաջորդող հղիությունները
Կրկին վիժում ունենալու ռիսկը կախված է վիժման պատճառից։ Բշտային հղիությունից հետո մեկ այլ վիժման հավանականությունը շատ ցածր է։ 3-րդ վիժումից հետո հաջորդ հղիության վիժմամբ ավարտվելու ռիսկը չափազանց բարձր է։ Որոշ երկրներում իրականցվում է նախաբեղմնավորման խնամք ։
Հետագա սիրտանոթային հիվանդություն
Վիժումները և սրտի պսակաձև անոթների հիվանդանությունները խիստ ասոցացված են միմյանց հետ, սակայն չի հայտնաբերվել կապ գլխուղեաանոթային հիվանդությունների և վիժումների միջև ։
Համաճարակաբանություն
Այն կանանց մոտ, ովքեր արդեն տեղյակ են, որ հղի են, վիժելու հավանականությունը 10-20% է, իսկ բեղմնավորված զիգոտի դեպքում (երբ դեռ հղիության նշաններ չկան)՝ 30-50%   ։ 2012 թվականին իրականացված հետազոտության համաձայն հղիության 5-20-րդ շաբաթների ընթացքում վիժման հավանականությունը 11-22% է ։ Մինչև հղիության 13-րդ շաբաթը վիժման հավանականությունը յուրաքանչյուր շաբաթվա համար կազմում է 2%, իսկ սկսած 14-րդ շաբաթվանից՝ 1% յուրաքանչյուր շաբաթվա համար։ Այդ հավանականությունը գնալով նվազում է մինչև հղիության 20-րդ շաբաթը ։
Հաճախականությունների տատանումը պայմանավորված է նրանով, որ շատ կանայք վիժում են վաղ ժամկետում՝ նախքան իմանալը, որ հղի են ։ Այն կանայք, ում մոտ վիժումը դրսևորվում է արյունահոսությամբ, առավել հաճախ են դիմում բժշկի, քան հղիության վաղ ժամկետներում,ա առանց արյունահոսության վիժող կանայք ։
Վիժման հավանականությունն աճում է երկու ծնողների տարիքի հետ ։ Դանիայի տեղական հետազոտությունը պարզել է, որ 22 տարեկանում վիժման հավանականությունը 9-11% է, իսկ 48 տարեկանում՝ 84% ։ Մեկ այլ հետազոտության համաձայն 40 տարեկանից հետո վիժման հավանականությունը կրկնապատկվում է  ։
Տերմինոլոգիա
Այն ընտանիքներում, որտեղ վիժումն առաջացնում է ամենածանր հոգեբանական հետևանքները, վիժումը համարում են երեխայի կորուստ, այլ ոչ թե սաղմի կամ պտղի, և առողջապահական համակարգի աշխատողները ստիպված են լինում ընդունել և հարգել այն տերմինը, որն առավել ընդունելի է պացիենտի համար։ Կան տերմիններ, որոնք կարող են խոցել կամ վիրավորել պացիենտին։ Վիժած հղիների մոտ առավել հաճախ սթերս առաջացնող տերմիններն են․
Հղիության կորուստը ընդարձակ տերմին է, որը ներառում է վիժումը, արտարգանդային հղիությունը և բշտային հղիությունները ։ Սաղմի մահ տերմինն ընդունված է շատ երկրներում և օգտագործվում է տարբեր կոնտեքստներում  ։ 26-րդ շաբաթից հետո վիժումը բնորոշվում է որպես վաղաժամ ծննդաբերություն ։ Մեծ Բրիտանիայի օրենքների համաձայն բոլոր վաղաժամ ծննդաբերությունները պետք է գրանցվեն, սակայն դա չի վերաբերվում վիժումներին։
Պատմություն
Վիժումը նկարագրող բժշկական տերմինները փոխվել են ժամանակի ընթացքում ։ Նախքան 1980-ականները, բժիշկները վիժումն անվանում էին սպոնտան աբորտ, իսկ հղիության արհեստական ընդհատումը՝ ինդուկցված աբորտ ։ 1980-19900-ականներին բժիշկները սկսեցին առավել մեծ ուշադրություն դարձնել վաղ ժամկետում հղիության ընդհատմանը տրվող տերմինին։ Որոշ մասնագետներ առաջարկեցին «կրելախախտ» բառը՝ հիմնավորելով այն նրանով, որ դա ավելի հարգալից է պացիենտի հանդեպ և նվազ սթրեսային ։ Այս փոփոխությունն աջակցություն ստացավ Մեծ Բրիտանիայի մասնագետների կողմից 1990-ականներին ։
Հասարակություն և մշակույթ
Հասարակության վերաբերմունքը վիժումների հանդեպ փոխվել է ժամանակի ընթացքում ։ 20-րդ դարի սկզբնական շրջանում առավել մեծ ուշադրություն էր հատկացվում մոր ֆիզիկական առողջությանը և այն բարդություններին, որոնք կարող էին առաջանալ վիժման հետևանքով ։ Կային նաև այլ արձագանքներ՝ կապված անցանկալի հղիությունից ազատվելու և բժշկական միջամտության ծախսերի հետ ։ 1940-ականներին և 1950-ականներին մարդիկ վիժումներին վերաբերվում էին դրականորեն, քանի որ համարվում էր, որ վիժում տեղի է ունենում, եթե պտուղն ունի որոշակի դեֆեկտներ և հետևաբար ընտանիքը «փրկվում էր» հաշմանդամություն ունեցող երեխա խնամելուց ։ 20-րդ դարի կեսերին, չնայած մի փոքր սթրեսային լինելուն, այնուամենայնիվ վիժումը համարվում էր օրհնություն և նոր ու առողջ երեխաներ ունենալու հնարավորություն ։ Վիժումների մասին լրատվական հրապարակումները սովորաբար ավարտվում էին ցուցադրելով առողջ երեխայի, հիմնականում տղայի, որն իբր հաջորդել է վիժմանը
Այլ կենդանատեսակներ
Վիժում տեղի ունենում բոլոր այն կենդանատեսակների մոտ, որոնք հղիություն են տանում։ Կենդանիների վիժման համար կան ռիսկի մի շարք գործոններ։ Օրինակ ոչխարների մոտ վիժում հաճախակի առաջանում է դռան տակ մնալու կամ շների կողմից հետապնդվելու պատճառով ։ Կովերի մոտ վիժման պատճառ կարող են լինել այնպիսի վարակիչ հիվանդություններ, ինչպիսիք են բրուցելյոզը կամ կամպիլոբակտերը, սակայն դրանք հիմնականում կառավարվում են պատվաստումների միջոցով ։
Որոշ այլ հիվանդություններ ևս մեծացնում են կենդանատեսակների վիժման հավանականությունը։ Որոշ կենդանիների մոտ վիժում առաջանում է երբ նրանց արուի փոխարեն հայտնվում է նոր արու ։ Այս երևույթը ստացել է Բրյուսի էֆեկտ անվանումը։ Ապացուցվել է այն էգ մկները, ում մոտ արձանագրվում են վիժումներ, օտար արուների հետ անցկացնում են նշանակալիորեն ավելի շատ ժամանակ, քան այն էգերը, ում մոտ վիժումներ չեն դիտվում ։
External links
Կատեգորիա:Pathology of pregnancy, childbirth and the puerperium Կատեգորիա:RTT Կատեգորիա:Theriogenology Կատեգորիա:Death Կատեգորիա:Sex chromosome aneuploidies Կատեգորիա:Pain Կատեգորիա:Death of children Կատեգորիա:Motherhood Կատեգորիա:Counseling Կատեգորիա:Psychotherapy Կատեգորիա:Grief Կատեգորիա:Congenital disorders Կատեգորիա:Chromosomal abnormalities
Բերգամո (գավառ)
Բերգամո (Provincia di Bergamo, Provincia de Bergom), նահանգ Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզում։ Բնակչությունը կազմում է 1 098 740 մարդ (2010)։ Զբաղեցնում է 2 723 կմ² մակերես։ Կազմված է 244 կոմունաներից։ Բերգամո նահանգի մայրաքաղաքը նույնանուն քաղաքն է։
Աշխարհագրություն
Հյուսիսից սահմանակից է Սոնդրիո (Provincia di Sondrio) նահանգին, արևելքից՝ Բրեշիային (Provincia di Brescia), հարավից՝ Կրեմոնային (Provincia di Cremona) և արևմուտքից՝ Միլանին (Provincia di Milano) և Լեկկոյին (Provincia di Lecco)։ Ամենաբարձր կետը համարվում է Պիցո դի Կոկան (Pizzo di Coca)՝ 3052 մ բարձրությամբ։ Նահանգի հարավային մասը հիմնականում հարթավայրային է։ Նահանգի հյուսիս-արևմուտքում գտնվում են 3 գետեր՝ Սերիո (Sère), Բրեմբո (Brembo), Ադա (Addaկամ Addua)։
Ժողովրդագրություն
2011 թվականի տվյալների համաձայն հիմնական մունիցիպալիտետների բնակչությունը հետևյալն է՝
Ազգային կազմ
2012 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ բնակչությունը կազմում է 119.612 մարդ ։ Այստեղ ապրում են հետևյալ ազգությունները՝ ISTAT-ի տվյալներով
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Շուտասելուկ
Շուտասելուկ, շուտասուք, շուտասելիք, մանկական ժողովրդական բանահյուսության կատակային տեսակ, բանաձևային ասույթ։ Տաղաչափորեն բաղկացած է մի քանի անդամներից, հանգավոր կամ անհանգ տողերից, որոնց մեջ գերիշխում են նույնահունչ բառերի, նույն կամ նման բաղաձայն հնչյունների կրկնությունները դժվարացնելով ճիշտ արտասանությունը։ Շուտասելուկը լեզվահնչյունական յուրօրինակ խաղ է, վարժություն։ Ենթադրում է երկու կողմ՝ առաջադրող և արտասանող֊ կատարող։ Վերջինս պետք է, արագ ու բազմիցս կրկնելով, ճիշտ արտասանի բանաձևը։ Դժվար արտաբերության պատճառով հաճախ արտասանվում է ծիծաղաշարժ աղավաղումներով։ Շուտասելուկը մանկական լեզուն վարժեցնում է հնչյունական բարդ և ճիշտ արտասանության։
Կատեգորիա:Բանահյուսություն Կատեգորիա:Բառախաղեր
Միավոր քառակուսի
Միավոր քառակուսի, քառակուսի, որի կողմը միավոր հատվածն է։ Միավոր քառակուսին հանդիսանում է մակերեսի չափման միավոր։ Երբեմն պահանջվում է, որ ուղղանկյուն կոորդինատային համակարգում միավոր քառակուսու ձախ ներքևի գագաթը գտնվի կոորդինատների սկզբնակետում, իսկ քառակուսու կողմերը զուգահեռ լինեն կոորդինատային առանցքներին։ Այդ դեպքում քառակուսու գագաթները կունենան  (0,0), (1,0), (1,1) և  (0,1) կոորդինատներ։
Սահմանում
Եթե տրված է ուղղանկյուն կոորդինատային համակարգը, ապա այս գաղափարը կիրառվում է ավելի լայն իմաստով և միավոր քառակուսի ասելով ի նկատի ունեն այն կետերի բազմությունը, որոնց (x ,y) կոորդինատները ընկած է [0;1]միջակայքում։
Այլ կերպ ասած, միավոր քառակուսին դա I միավոր հատվածի՝ [0;1], Դեկարդյան արտադրյալն է
։
Կոմպլեքս հարթության մեջ միավոր քառակուսի ասելով՝ հասկանում ենք այն քառակուսին, որի գագաթների կոորդինատները ընդունում են 0, 1, i և  1 + i կոմպլեքս արժեքներ։
Մակերեսի միավոր
Միավոր քառակուսին հանդիսանում է պատկերի մակերեսի չափման միավոր։ Չափել պատկերի մակերեսը, նշանակում է գտնել պատկերի մակերեսի և միավոր քառակուսու մակերեսի հարաբերությունը, այսինքն՝ գտնել, թե քանի հատ միավոր քառակուսի կտեղավորվի պատկերի մեջ ։ Բոլոր հիմքերը կան ենթադրելու, որ Հին Բաբելոնում հենց այդպես էլ որոշել են պատկերի մակերեսը ։
Էվկլիդեսի «Սկզբունքներ» աշխատությունում չկար երկարության միավոր, այդ իսկ պատճառով չկար նաև միավոր քառակուսու գաղափար։ Էվկլիդեսը մակերեսը չէր չափում միավորներով, այլ դրա փոխարեն, դիտարկում էր մակերեսների հարաբերությունը ։
Հատկություններ
«Ես տեսնում եմ, բայց չեմ հավատում» ։
Բաց հիմնախնդիր
Հայտնի չէ՝ արդյոք գոյություն ունի մակերևույթի վրա այնպիսի կետ, որի հեռավորությունը միավոր հատվածի ցանկացած գագաթից լինի ռացիոնալ թիվ (տեղեկությունը մինչև 2011 թվականի տվյալներով է)։ Թեպետ հայտնի է, որ գոյություն չունի այդպիսի կետ քառակուսու սահմանին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկրաչափական պատկերներ Կատեգորիա:Քառանկյուններ
Վերին Հանդամեջ
Վերին Հանդամեջ (այժմ կոչվում է՝ Yuxarı Əndəmic - Յուխարի Անդամիջ), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Որդուարի շրջանի բնակավայրեր
Նովոե Մաժարովո
Նովոե Մաժարովո (Нове Мажарове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1775 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1775 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Անրի Միլն-Էդվարդս
Անրի Միլն-Էդվարդս (Henri Milne-Edwards. ), ֆրանսիացի նշանավոր բնագետ, կենդանաբան։
Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ (1838), Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան թղթակից-անդամ (1846) , Լոնդոնի թագավորական ընկերության (1848) , ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ (1864) ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1800 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Բրյուգեում, որն այն ժամանակ ֆրանսիական քաղաք էր։ Նա 27-րդ երեխան էր անգլիացի Ուիլյամ Էդվարդսի և ֆրանսուհի Էլիզաբեթ Վոյի ընտանիքում։ Հասակ է առել Փարիզում ապրող ֆիզիոլոգ ավագ եղբոր մոտ։ 1823 թվականին աշխատանքի է անցել որպես բժիշկ, բայց որոշ ժամանակ անց տարվել է բնագիտությամբ, կենդանիների ուսումնասիրությամբ և դարձել է Ժորժ Կյուվիեի ուսանողը, հետագայում՝ նաև նրա հետևորդը հակաէվոլյուցիոնիզմի գաղափարների համար մղվող պայքարում։ Հիմնականում զբաղվել է ծովային կենդանիների ուսումնասիրությամբ։
1832 թվականին աշխատանքի է անցել արվեստների կենտրոնական քոլեջում՝ որպես հիգիենայի և բնագիտության պրոֆեսոր։ 1838 թվականին ընտրվել է ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ։ 1841 թվականին դարձել է Փարիզի Ազգային բնագիտական թանգարանի պրոֆեսոր, 1864 թվականից պաշտոնավարել է Փարիզի համալսարանում՝ որպես բնագիտական ֆակուլտետի դեկան։ Որդու՝ Ալֆոնս Միլն-Էդվարդսի հեղինակակցությամբ գրել է կենդանիների և մարդու անատոմիայի և ֆիզիոլոգիայի բազմահատոր ձեռնարկ։
Եղել է Ֆրանսիայի միջատաբանական ընկերության նախագահը։
Հայտնի է նաև նրանով, որ 1855 թվականին առաջարկել է ներդնել կենդանական աշխարհի դասակարգման նոր՝ կենսաբանական համակարգ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թանգարանային աշխատակիցներ Կատեգորիա:Կենսաբաններ Կատեգորիա:Միջատաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կենսաբաններ
Եկմալ (Կարաքիլիսայի գավառ)
Եկմալ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կարաքիլիսայի գավառակում ։ Գտնվում էր Արածանիի աջ կողմի Շառիան վտակի ստորին հոսանքի աջ կողմում։
Բնակչություն
XIX դարի 70-80-ական թվականներին հայկական բավականին մեծ գյուղ էր։ XIX դարավերջին բնակվում էին միայն 8-25 տուն քուրդ բնակիչ։
Անվանի մարդիկ
Այս գյուղից էին կոմպոզիտոր Մակար Եկմալյանի ծնողները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Խաղարկային կինո
Խաղարկային կինո (Live action), կինոարվեստի տեսակ, որի հիմքում կա սցենարում իրականացված և ռեժիսորի կողմից մեկնաբանվող սյուժե, որը ստեղծվում է դերասանական խաղի, օպերատորական և այլ արվեստների օգնությամբ։ Խաղային կինոն հակադրվում է ոչ-խաղային կինոյին, որը ընդգրկում է վավերագրական ու գիտա-ժողովրդական կինոները և մուլտիպլիկացիան։ Առանձին ֆիլմերում հնարավոր է դերասանների խաղի և վավերագրականության խառնուրդը (գեղարվեստա-վավերագրական կինո)։ Նաև հնարավոր է դերասանների խաղով մուլտֆիլմների ստեղծումը (օրինակ՝ «Նոր Գուլիվերը») կամ դերասանների մասնակցումը գիտա-ժողովրդական ֆիլմերին։
Զուլցտալ
Զուլցտալ (Sulzthal), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Խաղարկային կինո
Տես նաև
Կատեգորիա:Կինեմատոգրաֆիա
Զուլցտալ
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Բադ Կիսինգենի շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 913 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի). Տարածքը կազմում է 15,06 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 72 155։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
(3049) Կուզբաս
(3049) Կուզբաս (Kuzbass), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1968 թվականի մարտի 28-ին Տամարա Սմիռնովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,117687 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6834 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,552 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2010,7 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,179042 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,5° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1968 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տամարա Սմիռնովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կարմիր բլուր (այլ կիրառումներ)
Կարմիր բլուր անվանումը կարող է վերաբերել.
ՎՏԲ-Հայաստան բանկ
«ՎՏԲ-Հայաստան բանկ» ՓԲԸ, Հայաստանում դրամավարկային գործունեություն իրականացնող գործող առևտրային բանկ։ Ունի 72 մասնաճյուղ՝ 27-ը Երևանում, 45-ը՝ Հայաստանի մարզկենտրոններում, քաղաքներում ու շրջկենտրոններում։ Բանկը համարվում է Հայաստանում «ՎՏԲ բանկի» դուստր կազմակերպություն ։
Պատմություն
«ՎՏԲ-Հայաստան բանկը» ստեղծվել է «Հայխնայբանկ» ՓԲԸ-ի հիման վրա և դե-ֆակտո հանդիսանում է նրա բիզնես ավանդույթների իրավահաջորդը։ 1923 թվականի հոկտեմբերի 29-ին հիմնադրվել և սկսել են գործել Սովետական Հայաստանի առաջին պետական խնայողական դրամարկղերը։ Այդ ժամանակ էլ հիմնադրվել է «Հայխնայբանկը»։ 1993 թվականին «Հայխնայբանկը» Հայաստանի Գերագույն Խորհրդի և նախարարների խորհրդի որոշումներով վերակազմավորվել է Հայաստանի Հանրապետության պետական մասնագիտացված խնայողական բանկի։
2004 թվականի մարտին «Հայխնայբանկ» ՓԲԸ-ի բաժնետոմսերի զգալի մասը (70% + 1 բաժնետոմս) ձեռք է բերել ռուսական պետական «Վնեշտորգբանկ» ԲԲԸ-ը։ 2006 թվականի հունիսին՝ ռեբրենդինգից հետո, բանկը վերանվանվել է «ՎՏԲ-Հայաստան բանկ» ՓԲԸ։
2007 թվականի հուլիսին «ՎՏԲ բանկ» ԲԲԸ-ը ձեռք է բերել բաժնետոմսերի մնացած մասը (30% հանած մեկ բաժնետոմս)՝ դառնալով «Հայխնայբանկ» ՓԲԸ միանձնյա բաժնետերը, և կատարել փոփոխություններ կառավարող մարմինների կազմում։
«ՎՏԲ-Հայաստան բանկը» Moody's միջազգային վարկանիշային գործակալության կողմից արժանացել է մի շարք վարկանիշների.
Ղեկավար կազմ
«ՎՏԲ-Հայաստան բանկ» ՓԲԸ-ի ընթացիկ գործունեության ղեկավարումը, բիզնեսի հիմնական տեսակների նկատմամբ բանկի ռազմավարության զարգացման իրականացման, կառավարման համակարգերի և վերահսկողության կազմակերպումը իրականացնում է բանկի գործադիր մարմինը` գլխավոր տնօրեն-տնօրինության նախագահը և տնօրինությունը։ Գործադիր մարմինը ենթարկվում է բանկի ժողովին և խորհրդին։ Գործունեությունն իրականացնելիս ղեկավարվում են ՀՀ օրենսդրությամբ, բանկի կանոնադրությամբ, ժողովի և խորհրդի որոշումներով, բանկի ներքին իրավական ակտերով։
«ՎՏԲ-Հայաստան բանկի» կառավարման գործընթացը իրականացվում է միջազգային չափանիշներին և ՀՀ օրենսդրությանը համապատասխան ։
Խորհուրդ
«ՎՏԲ-Հայաստան բանկ» ՓԲԸ-ի խորհուրդն իրականացնում է բանկի ընդհանուր գործունեության կառավարումը, սահմանում է բանկի երկարաժամկետ ռազմավարությունը և գործունեության առաջնային ուղղությունները։ Այն գործում է ՀՀ օրենսդրության, բանկի կանոնադրության և բանկի ներքին իրավական ակտերի հիման վրա։
Բանկի խորհրդի անդամները նշանակվում են բանկի ժողովի կողմից` ՀՀ օրենսդրությամբ և բանկի կանոնադրությամբ սահմանված կարգով։ Խորհրդի անդամի պաշտոնի թեկնածուներին կարող են առաջադրել բաժնետերերը և/կամ խորհուրդը։ Առաջադրվող թեկնածուների քանակը չի սահմանափակվում։ Ժողովն անցկացնում է քվեարկություն ներկայացված յուրաքանչյուր թեկնածուի վերաբերյալ` ՀՀ օրենդրությամբ և բանկի կանոնադրությամբ սահմանված կարգով։ Բանկի խորհրդի անդամները չեն կարող հանդիսանալ փոխկապակցված անձինք։ Խորհրդի անդամների լիազորությունների ժամկետը սահմանվում է ժողովի կողմից, որը չի կարող լինել 1 տարուց պակաս ։
Ներկայումս «ՎՏԲ-Հայաստան բանկ» ՓԲԸ խորհուրդը կազմված է 6 անդամից․
Բաժնետերեր
«ՎՏԲ-Հայաստան բանկի» բաժնետիրական կապիտալի 100%-ը պատկանում է «ՎՏԲ բանկ» ՀԲԸ-ին, որն ունի Moody`s Investors Service, Standard & Poor`s և Fitch միջազգային վարկանիշային գործակալությունների բարձրագույն վարկանիշներ։
Սուսաննա Շահվերդովա
Շահվերդովա Սուսաննա Նիկիտայի, Անդրկովկասում խորհրդային ռեժիմի հաստատման աջակից, մանկավարժ, ՀԽՍՀ գիտությունների վաստակավոր գործիչ, դոցենտ (1947),
ՎՏԲ-Հայաստան բանկ
Մասնաճյուղեր
«ՎՏԲ-Հայաստան բանկն» ունի 72 մասնաճյուղ, որից 27-ը գտնվում են Երևանում, իսկ 45-ը` ՀՀ քաղաքներում ու շրջկենտրոններում ։
Սուսաննա Շահվերդովա
Ուսում
Ավարտել է Թիֆլիսի կանանց բարձրագույն դասընթացները (1917 թվական) և անցել մանկավարժական աշխատանքի։ Դասավանդել է բանվորական կիրակնօրյա դպրոցում, կապվել բոլշևիկ-ընդհատակայինների հետ։ Մասնակցել է Թիֆլիսի ծառայողների 1918 թվականի գործադուլին, ընտրվել գործադուլային կոմիտեի անդամ։
ՎՏԲ-Հայաստան բանկ
Մասնաճյուղեր
Բանկը հնարավորություն է տալիս քաղաքացիներին ու կազմակերպություններին երկրի ցանկացած շրջանում իրականացնել բանկային ծառայություններ` հաշիվների բացում և սպասարկում, դրամական փոխանցումներ, կոմունալ և բյուջետային վարձավճարների, ավանդների ընդունում, բազմաբնույթ վարկերի, պլաստիկ քարտերի տրամադրում և այլն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի բանկեր Կատեգորիա:1923 հիմնադրումներ Հայաստանում
Սուսաննա Շահվերդովա
Աշխատանք
1919 թվականին աշխատել է բոլշևիկյան «Վոլնա» թերթի խմբագրությունում։ Հեղափոխական գործունեության համար ձերբակալվել և բանտարկվել է։ Վրաստանում խորհրդային ռեժիմի հաստատումից հետո աշխատել է կրթության բնագավառում։ 1921-1925 թվականներին եղել է Վրաստանի արհեստակցական միությունների լուսաշխի միության նախագահը, 1925-1929 թվականներին՝ ՀամԿ(բ) կ Անդրերկրկոմի բաժնի վարիչ, միաժամանակ դասախոսել է Անդրերկրկոմի կոմունիստական համալսարանում։ 1930 թվականին և 1931-1934 թվականներին եղել է ԱՍՖՍՀ բանգյուտեսչության ժողկոմի տեղակալ, 1931 թվականին՝ ՀԽՍՀ բանգյուղտեսչության ժողկոմ, 1934-1937 թվականներին՝ ՀԽՍՀ լուսժողկոմի տեղակալ։ Մասնակցել է կանանց միջազգային հակաֆաշիստական կոնգրեսին (Փարիզ, 1934 թվական)։ Հետագայում աշխատել է Երևանի տարբեր բուհերում, որպես ռուսաց լեզվի ամբիոնի վարիչ։ Ընտրվել է ԽՍՀՄ, ԱՍՖՍՀ, ՎՍՍՀ, ՀՍՍՀ ԿԳԿ-ների անդամ։
Պարգևներ
Պարգևատրվել է Լենինի 2, աշխատանքային կարմիր դրոշի, հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշաններով ու մեդալներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Մալիշևո (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)
Մալիշևո (Малышево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստրիժակով
Ստրիժակով (Стрижаків), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1670 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ստրիժակով գյուղում բնակվում էր 285 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1687 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 168,94 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1670 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ջանի Սկիկի
«Ջանի Սկիկի» (Gianni Schicchi), իտալացի կոմպոզիտոր Ջակոմո Պուչչինիի օպերա մեկ գործողությամբ։ «Տրիպտիխ» եռամաս ստեղծագործության երրորդ՝ եզրափակիչ մասը։ Իտալերեն լիբրետտոն Ջովաչինո Ֆորցանոյի ըստ Դանտեի «Աստվածային կատակերգության» մեկ հանգի («Դժոխք», երգ XXX) և այդ հանգի վերաբերյալ 14-րդ դարի մեկնաբանության։
Պուչչինիի միակ կոմիկական օպերան է։ Համարվում է երգահանի լավագույն ստեղծագործություններից մեկը։
Առաջին բեմադրությունը կայացել է 1918 թ. դեկտեմբերի 14-ին Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն օպերայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1918 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Ստարինա (Չուբուրի վտակ)
Ստարինա (Старина), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի մարզում։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Նիկոլայ Ֆիլիպ
Նիկոլայ Ֆիլիպ (Nicolae Filip, ), ֆիզիկայի մասնագետ, աշխատել է «ուլտրակարճ ռադիոալիքների տարածումը» թեմայի վրա, Մոլդովայի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամ է ։ ԽՄԿԿ նախկին անդամ։
Եղել է Բելցի քաղաքի Ալեկու Ռուսոյի անվան պետական համալսարանի ռեկտոր (1986—2007)։
Պարգևներ
Բելցիի քաղաքային խորհրդի 2001 թվականի ապրիլի 3-ի թիվ 11/24 որոշմամբ Պատվո գրքում է գրանցվել՝ նրան շնորհելով «Բելցիի համայնքի պատվավոր քաղաքացի» կոչում։ 2010 թվականի մարտի 30-ին Բելցիի համայնքի ավագանու 3-րդ հերթական նիստում որոշում է կայացվել «Մարտի 26» փողոցի մի մասը կոչել ակադեմիկոս Ն․ Ֆիլիպի անունով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռադիոֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մոլդովացի ֆիզիկոսներ
Ապոլոնիա Սաբատյե
Ապոլոնիա Սաբատյե (Apollonie Sabatier, ի ծնե՝ Joséphine-Aglaé Savatier, ), ֆրանսիացի նկարչուհի, մոդել, գրական սալոնի տիրուհի։
Կենսագրություն
Լվացարարուհու ապօրինի դուստրը, որը հետագայում ամուսնացել է Սավատյե ազգանունը կրող զինվորականի հետ։ Ֆրոշո փողոցի վրա գտնվող նրա սալոնում եղել են Հյուգոն, Ներվալը, Սենտ-Բյովը, Ժյուլ Ամեդե Բարբե դ'Օրեվիլյին, Ֆլոբերը, Ալեքսանդր Դյուման, Էդմոն Գոնկուրը (նա տվել է նրան Նախագահուհի մականունը, որը հետագայում տարածվել է այդ շրջանում), Հեկտոր Բերլիոզըը, Մանեն, Գյուստավ Դորեն, Շառլ Ժալաբերը և այլք։ Նրանցից շատերի հետ Սաբատյեն գրություններ էր պահպանում, նրանցից որոշները թողել են նրա մասին մեմուարներ։
Ժառանգություն
Թողել է մի շարք կանանց դիմապատկերներ։
Կերպարը
Ապոլոնիա Սաբատյեն ներկայացված է Գյուստավ Ֆլոբերի Զգացմունքների դաստիարակություն (1869) գրքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Հայտնի գրողների մուսաներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մոդելներ
Նովոե Պեկելնոե
Նովոե Պեկելնոե (Нове Пекельне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1775 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովոե Պեկելնոե գյուղում բնակվում էր 224 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,826 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 271,19 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1775 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սվյատոսլավ Յարոսլավիչ
Սվյատոսլավ Յարոսլավիչ, մկրտությամբ Նիկոլայ , Յարոսլավի Իմաստունի և Ինգիգերդի Շվեդացու երրորդ որդին, Չերնիգովի իշխան, 1073 թվականից Կիևյան Ռուսիայի մեծ իշխան։ Չեռնիգովի տեղական սուրբ հիշողություն, 21 մայիս ըստ հուլյան օրացույցի ։