cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սոնիտա Ալիզադե
Ճանաչում
Այդ նույն տարում Սոնիտան հրավիրվել է մասնակցելու Women in the World ընկերակցության ամենամյա գագաթնաժողովին, որ անց է կացվել Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաք Լոնդոնում ։ Հաջորդ տարվա հոկտեմբերին նրան հյուրընկալել են փարիզյան մի շարք հեղինակավոր պարբերականների խմբագրություններում (Ֆրանսիայի մայրաքաղաք նա այցելել էր իր մասին պատմող կինոնկարի պրմիերան կազմակերպելու առիթով), , :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ Կատեգորիա:Ակտիվիստներ Կատեգորիա:Երեխա ակտիվիստներ Կատեգորիա:Աֆղան կին գրողներ
Կալլաստե (գյուղ, Հաանյա շրջան)
Կալլաստե (Kallaste), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բելառուսի ավտոմոբիլային գործարան
Բելառուսի ավտոմոբիլային գործարան (Белорусский автомобильный завод կրճատ` БЕЛАЗ -ԲԵԼԱԶ), քարհանքային տեխնիկա արտադրող ընկերություն, որը գտնվում է Բելառուսում։ Ձեռնարկությունում արտադրվում է քարհանքային ինքնաթափեր, արտադրական տեխնիկա քարհանքերում աշխատելու համար, ստորերկրյա աշխատանքների համար նախատեսված մեքենաներ, բուլդոզերներ, բեռնատարներ, օդանավակայանների քարշակներ։
«ԲԵԼԱԶ» է արտահանման ուղղվածություն ունեցող ձեռնարկություն. արտադրանքի ավելի քան 70 %-ն սպատում է Ռուսաստանը։ Նա դասվում է յոթ առաջատար համաշխարհային կոնցեռնների թվին քարհանքային տեխնիկայի արտադրությամբ։
Ստեղծման պատմություն
Մինսկի մոտակայքում գտնվող Ժոդինո քաղաքում տորֆային մեքենաշինական գործարան կառուցելու շինարարությունը սկսվել է 1947 թվականին։ Հետագա տասնամյակում գործարանի հիմնական արտադրանքը դարձել են` թուփ կտրիչները, կցովի ճանապարհային գլդոնները, ձյուն մաքրիչները, ձյան բեռնիչները, ջրող-լվացող մեքենաները։ 1950-ական թվականների երկրորդ կեսին գործարանի մասնագիտացումը փոփոխվել է։ 1958 թվականին Ժոդինոյին է փոխանցվել Մինսկի ավտոմոբիլային գործարանի 25 տոննայանոց ինքնաթափ ՄԱԶ-525 արտադրությունը։ Հետագայում ձեռնարկությունը վերանվանվել է Բելառուսի ավտոմոբիլային գործարան (ԲելԱԶ)։
Գործարանի մշակված առաջին ինքնուրույն մոդելը, որը ստեղծվել է НАМИ ինստիտուտի նկարիչ-դիզայներ Վ. Կոբիլինսկու օգնությամբ, եղել է 27 տոննայանոց ԲելԱԶ-540, որն արտադրվել է 1961 թվականին։ Փորձարկումներից հետո ինքնաթափը արտադրության մեջ է մտել 1965 թվականին ԲելԱԶ-540Ա նշումով, իսկ երկու տարի անց նրան ավելացել է 40 տոննայանոց ԲելԱԶ-548Ա ինքնաթափը։ 1968 թվականին Ժոդինոյի գործարանը յուրացրել է ԲելԱԶ-531 միաառանցք ծանր քարշակների արտադրությունը։
1968 թվականի դեկտեմբերին, Բելառուսական ԽՍՀ 50-ամյակի նախաշեմին ավտոգործարանը ներկայացրեց Բելազ-549 (արտադրություն 1976 թ.) քարհանքային ինքնաթափի առաջին փորձնական նմուշը, որի բեռնափոխադրող հզորություն 75 տոննա էր և տարբերվում էր նախորդ մոդելներից էլեկտրո-մեխանիկական փոխանցումով։ 1970-ական թվականների սկզբին գործարանը յուրացրել է Բելազ-540Ա ու Բելազ-548Ա ինքնաթափ-ածխատարերի արտադրությունը։ Ինչպես նաեւ կառուցել է փորձնական ինքնաթափ ավտոմոբիլային գնացքներ, որոնցից մեկը հագեցած էր գազատուրբինային ուժային սարքավորմամբ։
1979 թվականի հուլիսին, հերոս-քաղաք Մինսկի` գերմանա-ֆաշիստական զավթիչներից ազատագրման 35-րդ տարեդարձի նախաշեմին  կառուցվել է ԲելԱԶ-7521 հսկա ինքնաթափ, որի բեռնափոխադրող հզորությունը 180 տոննա էր։ Ինչպես նաև, 1970-ական թվականներին գործարանը յուրացրել է մասնագիտացված օդանավակայանային քարշակներ թռչող սարքերի բուքսիր անելու համար, որի ընդհանուր զանգվածը 100 (ԲելԱԶ-6411) եւ 200 (ԲելԱԶ-7421) տոննա է եղել։
1986 թվականին գործարանը կարող էր տարեկան արտադրել մինչեւ 6000 միավոր քարհանքային և բեռնատար տեխնիկա, որը կազմում էր դրանց համաշխարհային արտադրության կեսը։
1990 թվականին ԲելԱԶ-ը ներկայացրել է ձեռնարկության գրեթե 35-ամյա ողջ պատմության մեջ  ամենամեծ ԲելԱԶ-7550 ինքնաթափը, որի բեռնափոխադրող հզորությունը 280 տոննա է եղել։
Հոլդինգի կազմի մեջ` «ԲԵԼԱԶ-ՀՈԼԴԻՆԳ», ներառված են այնպիսի ձեռնարկություններ, ինչպիսիք են «Կուզլիտմաշ» ԲԲԸ, «Մոգիլյովի վագոնաշինական գործարան» ՀՓԲԸ, «Ստառոդորոժի մեքենաշինական գործարան»  ՊՈՒՁ ՊՈՒՁ, Մոգիլյովի ավտոմոբիլային գործարանը։ Ձեռնարկության պատմության ընթացքում այստեղ թողարկվել է ավելի քան 130 հազար միավոր քարհանքային տեխնիկա. սա շատ ավելի է նրա հիմնական մրցակից Caterpillar ընկերության արտադրանքից։ ԲելԱԶ-ներն ամենախոշոր ավտոմեքենաներն են նախկին Խորհրդային Միության տարածքում, բացի այդ, բելառուսական գործարանի տեխնիկան աշխատում է շուրջ 50 երկրներում։
Արդի վիճակ
ԲելԱԶ-ի տեխնիկայի և պահեստամասերի հիմնական եւ գրեթե միակ դիլերը ԽՍՀՄ ժամանակներում եղել «Բելազ-Սերվիս» ՓՊՁ (փոքր պետական ձեռնարկություններ) ցանցը։ Սակայն վերակառուցման գործընթացում էականորեն բարդացել է դիլերային ցանցի գործունեությունը արդեն, ՌԴ տարածքում, հավանաբար այն պատճառով, որ ՌԴ-ում տնտեսության մեջ տեղի են ունեցել էական փոփոխություններ, մասնավորապես բիզնեսի մասնավորեցումը, ընդ որում, Բելառուսում հիմնականում պահպանվել են բիզնեսի վարման սոցիալիստական հայացքները։
Այս ամենի արդյունքում, դիլերային ցանցը փոքր պետական ձեռնարկությունների մասնաճյուղերից վերափոխվեց հարյուրավոր մանր ՍՊԸ-երի, որոնք ըստ էության չունեն հզոր և կայուն ֆինանսական գործիքների, իսկ Մինսկից մատակարարման քաղաքականությունը ոչ մի կերպ չի փոխվել, այսինքն, ԲելԱԶ-ի տեխնիկա և/կամ պահեստամասեր ստանալու համար պետք է պաշտոնական դիլեր լինել, որը գնումներ իրականացնելու համար պարտավոր է պլանավորում իրականացնել և պատվիրել անհրաժեշտ պահեստամասեր մեկ տարի առաջ (եւ վճարել համապատասխանաբար)։ Սա, իր հերթին, հանգեցրել է որոշ մասնաճյուղերի ակնթարթային փակման, որոնք միջոցներ չունեին ԲելԱԶ-ի ապրանքների տարեկան պահանջարկը վճարելու և մասնաճյուղերի մեծամասնության աստիճանական (դանդաղ) սնանկացմանը, որը կապված էր ոչ իրացվելիություն հետ (ենթադրաբար, քանի որ անհնար էր կանխատեսել պահանջարկը շուկայի անընդհատ փոփոխվող իրավիճակով պայմանավորված)։
2006 թվականի աշնանը կատարվել է «ԲելԱԶ-75600» առաջին առաքումը ։
2013 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Բելառուսի ավտոմոբիլային գործարանը ներկայացրել է աշխարհի ամենամեծ ինքնաթափը «ԲելԱԶ-75710»։ Տրանսպորտային միջոցի բեռնափոխադրման հզորությունը կազմում է 450 տոննա։ Նոր ծանր բեռնատարի ընդհանուր զանգվածը 810 տոննա է, առավելագույն արագությունը 64 կմ / ժ։ Մեքենան հագեցած է երկու դիզելային շարժիչներով։ Դողերը պատրաստված են հատուկ պատվերով Bridgestone ընկերության կողմից ։
Մրցանակներ
Գործարանի արտադրանքը բազմիցս պարգևատրվել է որակի մրցանակներով միջազգային տարբեր ցուցահանդեսներում։ Մասնավորապես.
Հետաքրքիր է
Չեռնոբիլի վթարի հետևանքների վերացման ժամանակ տարածքի ակտիվազերծման համար օգտագործվել են УМП 1 ջրցան մեքենաներ ԲելԱԶ-ի բազայով։
Հղումներ
Կատեգորիա:1948 հիմնադրված ընկերություններ Կատեգորիա:Ավտոարտադրողներ Կատեգորիա:Բելառուսի տնտեսություն Կատեգորիա:Փոխադրամիջոց արտադրող ընկերություններ Կատեգորիա:Մեխանիկական տրանսպորտային միջոց արտադրողներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Տուղրա
Տուղրա (тогра; طغراء, tuğra,, tuğra), կառավարչի (սուլթանի, խալիֆի, խանի) անձնական նշանը, ինքնագիրը՝ պարունակող անունն ու կոչումը։ Այն առավել տարածված էր Օսմանյան կայսրությունում, որտեղ այն տեղադրված էր բոլոր պետական ​​փաստաթղթերի վրա, երբեմն նաև մզկիթների մետաղադրամների և դարպասների վրա։
Ուլուբեյ Օրհան I-ի ժամանակներից, որը փաստաթղթերում թանաքով թաթախված ափի տպագիր է կիրառել, սովորություն է դարձրել սուլթանի ստորագրությունը շրջապատել իր և հոր կոչման պատկերներով, բոլոր բառերը միաձուլելով հատուկ գեղագրական ոճով` ձեռք է բերվում ափի հետ հեռավոր նմանություն։ Տուղրան ձևավորվում է դեկորատիվ արաբական գրերի տեսքով (տեքստը կարող է լինել ոչ միայն արաբերեն, այլ նաև պարսկերեն, թյուրքերեն և այլն)։ Օսմանական կայսրություն տուղրան կեղծելու համար մահապատիժ էր սահմանվում։
Ռուսական ցարերը մինչև Պետրոս I-ն իրենց դիվանագիտական ​​զինանոցում ունեին անվանական տուղրաներ` մուսուլմանական արևելքի կառավարիչներին ուղղված նամակները, գրությունները ֆիքսելու համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդանիշներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության մշակույթ Կատեգորիա:Վայելչագրություն
Մուֆելային վառարան
Մուֆելային վառարան, արդյունաբերական տաքացման բոցային կամ էլեկտրական վառարան, որտեղ տաքացվող շինվածքը գտնվում է (հրահեստ նյութից կամ կրակակայուն պողպատից) փակ նրբապատ խցի՝ մուֆելի (գերմ․ muffel) ներսում։ Մուֆելային վառարանում շինվածքը պաշտպանվում է բոցի ուղղակի ներգործությունից, Քիչ է օքսիդանում և մրով ու մոխրով չի կեղտոտվում։ Մուֆելային վառարանները կիրառում են մասնավորապես մետաղների քիմիական ջերմային մշակման դեպքում։
Կատեգորիա:Մետալուրգիա Կատեգորիա:Արդյունաբերական վառարաններ
Կեչուտի ջրամբար
Կեչուտի ջրամբար, Ջերմուկի ջրանբար, ջրամբար Հայաստանի Վայոց Ձորի մարզում՝ Ջերմուկ քաղաքի և Կեչուտ գյուղի մոտ՝ Արփա գետի վրա։
Ջրամբարի շինարարական աշխատանքները սկսվել են 1967 թվականին։ Պատվարը քարալիցքային է՝ մոտ 50 մ բարձրությամբ, 230 մ երկարությամբ։ Ընդհանուր ծավալը 22, 5 միլիոն մ³ է, օգտակար ծավալը՝ 3, 5 միլիոն մ³, հայելու մակերեսը՝ 1, 2 կմ² ։ Սնվում է Արփա գետից և մթնոլորտային տեղումներից։ Կեչուտի ջրամբարը «Արփա-Սևան» հիդրոտեխնիկական կառույցի գլխային հանգույցն է, որից սկիզբ է առնում դերիվացիոն (ջրաթեք) թունելը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի ջրամբարներ
Այիա-Վարվառա (Ատտիկա)
Քաղաքն ստեղծվել է 1934 թվականին ։ 1949 թվականին ստեղծվել է համանուն համայնքը, 1963 թվականին՝ միությունը ։
Քաղաքը կոչվել է սուրբ Վարվառա Իլիոպոլսկի եկեղեցու անվամբ։
Քաղաքն սպասարկում է Աթենքյան մետրոպոլիտենի «Այիյա-Մարինա» կայարանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1934 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Ռոզինյանո Մոնֆերատո
Բնակչությունը կազմում է 1702 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 89 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 19 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0142։
Ռոզինյանո Մոնֆերատոն սահմանակից է Կամանյա Մոնֆերատո, Կազալե Մոնֆերատո, Սելլա Մոնտե, Ֆրասինելո Մոնֆերատո, Օցանո Մոնֆերատո, Սան Ջորջո Մոնֆերատո և Տերուջա մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ նահատակ Վիկտոր Մաուրուսը։ Տոնը նշվում է մայիսի 8-ին։
Եվրոյուստ
Եվրոյուստը Եվրոպական Միության գործակալություն է, որը զբաղվում է դատական ​​համակարգով։
Եվրոյուստը կազմված է դատախազներից, դատավորներից կամ ոստիկանության սպաներից, որոնք ԵՄ յուրաքանչյուր անդամ պետության կողմից օժտված են համապատասխան լիազորություններով։ Նրա խնդիրն է բարձրացնել ազգային իշխանությունների արդյունավետությունը, երբ գործ ունեն անդրսահմանային և կազմակերպված հանցավորության հետաքննությունների և դատավարությունների հետ։
Պատմություն
Եվրոյուստը ստեղծվել է Եվրոպական խորհրդի որոշմամբ 1999 թվականի հոկտեմբերի 15-16-ին՝ Տամպերեում։ Խորհուրդը որոշել է ստեղծել դատական ​​համագործակցության մշտական ​​մարմին` ծանր հանցագործությունների դեմ պայքարը բարելավելու համար ։
2000 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Եվրամիության խորհուրդը պաշտոնապես ստեղծել է դատական ​​համագործակցության ժամանակավոր կազմակերպություն, որը կոչվում էր «Պրո-Եվրոյուստ», որը նախորդել է Եվրոյուստին։ Այս կազմակերպությունը «կլոր սեղան» էր ԵՄ բոլոր պետությունների դատախազների համար, որոնք մշակել են Եվրոյուստ հայեցակարգը։ «Պրո-Եվրոյուստը» սկսեցլ է աշխատել 2001 թվականի մարտի 1-ին, իսկ Եվրոյուստը հիմնադրվել է 2002 թվականին ։
Խնդիրներ
Եվրոյըուստ կարող է իր գործունեությունն իրականացնել առանձին ազգային անդամների կամ ամբողջ կազմակերպության միջոցով։ Խորհրդի 2002 թվականի փետրվարի 28-ի որոշմամբ, գործակալությունն ունի հետևյալ նպատակներն ու խնդիրները.
Ապագա
2007 թվականին Եվրոպական հանձնաժողովն առաջարկել է ավելացնել Եվրոյուստի լիազորությունները։ Այս առաջարկները ներառում էին ազգային ներկայացուցիչների հավատարմագրերի համաձայնեցում։ Անդամներն ավտոմատ կերպով մուտք կունենան ահաբեկչական հարձակումների, հանցագործների, ԴՆԹ-ի և այլնի ազգային շտեմարաններ։ 2009 թվականին հայտարարվել է, որ Վատիկանը միանալու է Եվրոյուստին։ Անդրսահմանային հանցագործությունները 2007 թվականին նախորդ տարվա համեմատ աճել են 29 %-ով։ Սա պետություններին համոզում է ավելի սերտ համագործակցել Եվրոյուստի հետ։ Եվրոյուստը դիտվում է որպես ապագա Եվրոպական դատախազի գրասենյակ, որի ստեղծումը նախատեսված է Լիսաբոնի պայմանագրով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2002 հիմնադրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:Եվրոպայի իրավապահ մարմիններ Կատեգորիա:Եվրոպական միություն Կատեգորիա:Կազմակերպություններ Կատեգորիա:Միջազգային հարաբերություններ Կատեգորիա:Ոստիկանություն Կատեգորիա:Իրավունքը Եվրոպայում Կատեգորիա:Եվրոպական միության ինստիտուտներ Կատեգորիա:2002 հիմնադրված պետական մարմիններ Կատեգորիա:Անվտանգություն Կատեգորիա:Միջազգային քրեական իրավունք Կատեգորիա:Միջազգային կազմակերպություններ Կատեգորիա:Իրավապաշտպան գործունեություն
Լոսևո (գյուղ, Պավլովսկի շրջան)
Լոսևո (Лосево), գյուղ Ռուսաստանի, Վորոնեժի մարզի Պավլովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Պավլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Լիվրի (Կալվադոսի գավառ)
Լիվրի (Livry), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 784 մարդ, բնակչության խտությունը` 33.39 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23.48 կմ² տարածք։
2017 թվականի հունվարից Կոմոն լ'Էվանտե, Լա Վաքրի համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Կոմոն սյուր Օր համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 230 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 30 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 506 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 379-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 127։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,9 %։ 379 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 351 անձ (200 տղամարդ և 151 կին)։ Գործազուրկ են եղել 28 անձ (15 տղամարդ և 13 կին)։ 127 անաշխատունակներից 41-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 57-ը` թոշակառուներ, իսկ 29-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
(5385) Կամենկա
(5385) Կամենկա (Kamenka), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,146961 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4108 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,8832 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2039,09 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,17655 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,8° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1975 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Էնգելսբերգ
Էնգելսբերգ (Engelsberg), գերմանական կոմունա Բավարիայում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Տրաունշտայն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2640 մարդ (ըստ 31 դեկտեմբերի 2010 թվականի տվյալով) ։ Զբաղեցնում է 34,18 կմ քառ. տարածք, պաշտոնական կոդը՝ 09 1 89 115։
Համայնքի ժամանակակից տարածքը կազմավորվել է 1972 թվականին, կազմավորվել է Ենգլեշբերգ, Մայսենբերգ և Այթինգ համայնքների միաձուլման միջոցով։
Համայնքը արդյունաբերության և գյուղատնտեսության ոլորտներում
1998 թվականի դրությամբ, ըստ պաշտոնական վիճակագրության հիմնական մասի, համայնքում աշխատող բնակչությունը աշխատել է արտադրական ոլորտում, ինչպես նաև մի մասը աշխատում էր անտառային գյուղատնտեսությունը զարգացնելու համար, և ոչ միայն անտառային այլև առևտրի և տրանսպորտի ձեռնարկությունները։ 97 գյուղատնտեսական ձեռնարկություններ զբաղեցրել են 2316 հա տարածք, այդ թվում 1780 հեկտար վարելահող։
Դանիական կարմիր տավար
Դանիական կարմիր տավար, կաթնատու և կաթնամսատու ցեղ։ Ստեղծվել է Դանիայում։ Ունի ամուր կոնստիտուցիա, երկար իրան, կարճ ոտքեր, լայն կրծքավանդակ, լավ զարգացած ու կանոնավոր կուրծք։ Կենդանի քաշը՝ մինչև 570 կգ, ամենածանրը՝ 800 կգ, իսկ ցլերինը՝ 1000 կգ և ավելի։ Դանիայում բուծվող կովերի տարեկան կաթնատվությունը 4400 կգ է, տոհմային գրքերում արձանագրված որոշ նախիրների միջինը՝ մինչև 5700 կգ։ Միջին յուղայնությունը մինչև 4,18%։ Ցլիկների մսի ելքը 57-60։ Դանիական կարմիր տավարը տարածված է Դանիայում, ԱՄՆ-ում, Լեհաստանում և այլուր ։
Տավարի ցեղերը և տեսակները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընտանի կենդանիներ
Շարովկա (այլ կիրառումներ)
Շարովկա, կարող է վերաբերել՝
Բունդեսվեր
Բունդեսվեր (Bundeswehr), Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Զինված ուժեր։
Պատմություն
Բունդեսվերը ստեղծվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից 10 տարի անց՝ 1955 թվականի հունիսի 7-ին։ Այդ օրը բացվել էր Գերմանիայի պաշտպանության նախարարությունը։ 1955 թվականի նոյեմբերի 12-ին Բոնում գերմանական բանակի առաջին 100 կամավորներն երդվել են հայրենիքին հավատարիմ ծառայել «հին գերմանական բանակի» ավանդույթներին և ծեսերին համապատասխան։ Սակայն «բունդեսվեր» անվանումն առաջացել է միայն 1956 թվականին։
Գերմանական բանակի ստեղծմանը նախորդում էր Փարիզյան համաձայնագրերի ստորագրումը 1954 թվականին, ըստ որոնց Գերմանիայի տարածքում վերացվել է օկուպացիոն ռեժիմը, վերականգնվել է նրա պետական ինքնիշխանությունը։ Գերմանիան մտել է ՆԱՏՕ-ի կազմի մեջ։ Կանցլեր Կոնրադ Ադենաուերի կաբինետը խորհրդարանի վերահսկողության տակ ընդունել է բանակի նոր սահմանադրական հայեցակարգ։ Երկրի սահմանադրության մեջ ամրապնդվել է արգելք բանակի օգտագործումը Գերմանիայի սահմաններից դուրս։ Մինչ 1957 թվականը Բունդեսվերը համալրվում էր վարձակալությամբ, սակայն 1957 թվականին օրենքի մեջ է մտել պարտադիր զինվորական ծառայությունը։
Կառուցվածք
Բունդեսվերը բաղկացած է Ցամաքային զորքերից, Ռազմաօդային ուժերից և Ռազմածովային ուժերից։ Բացի այդ, որպես առանձին բաղադրիչ Բունդեսվերի կազմում 2000 թվականից ստեղծվել են ապահովման միավորված ուժերը և բժշկասանիտարական ծառայությունը։
Բունդեսվերը բաղկացած է զինված ուժերից և քաղաքացիական ղեկավարումից։ Բունդեսվերի ղեկավարը պաշտպանության դաշնային նախարարն է, որը խաղաղ ժամանակ հրամանատար է համարվում։ Պաշտպանական գործողություններին անցնելու դեպքում հրամանատարությունն անցնում է Գերմանիայի կանցլերին (Գերմանիայի սահմանադրության 115 b հոդված)։ Բունդեսվերում ամենաբարձր կոչումը գեներալ-տեսուչն է, որը սակայն կրում է գեներալի կոչումն, այնուամենայնիվ, չի համարվում Բունդեսվերի հրամանատար։ Հրամանատարի կոչումն որպես այդպիսին գոյություն չունի։ Բունդեսվերի համապատասխան ստորաբաժանումների պատրաստության համար պատասխանատվությունը կրում են զորատեսակների տեսուչները (Ցամաքային զորքեր, Ռազմաօդային ուժեր և Ռազմածովային ուժեր)։
Պարտադիր զինվորական ծառայություն
Մինչ 2011 թվականի հուլիսի 1-ը Գերմանիայում պարտադիր զինվորական ծառայություն են անցել երկրի բոլոր չափահաս քաղաքացիները (զինվորական ծառայության 6 ամիսը կամ այլընտրանքային աշխատանքային ծառայություն սոցիալական և բարեգործական կազմակերպություններում)։ Զորակոչիկների թիվը Բունդեսվերի կազմում տատանվում էր 60 հազարից մինչև 80 հազար զինծառայող, ովքեր ծառայում են 6 ամսվա ընթացքում։ Նրանց մոտ 1/3-րդը պարտադիր զինվորական ծառայությունից հետո ցանկություն էին հայտնում շարունակել ծառայությունը մինչև 23 ամիս ժամկետով և դրանից հետո համարվում էին զորակոչիկ-կամավոր։ Բացի այդ, Բունդեսվերում ծառայում են պայմանագրային զինծառայողներ (նրանց ծառայության ժամկետը 2-12 տարի է) և կադրային զինծառայողներ, որոնց թիվը կազմում է ավելի քան 250 հազար մարդ։
Զինապարտ են համարվում Գերմանիայի 18-45 տարեկան բոլոր տղամարդ քաղաքացիները, իսկ երկրի պաշտպանության դեպքում (Verteidigungsfall)՝ մինչև 60 տարեկան։
Օրենքով, զինապարտության հիման վրա նախատեսվում են հետևյալ զինվորական ծառայության տեսակներ՝
Ցամաքային զորքեր
Կազմակերպչական տեսանկյունից ցամաքային զորքերը բաղկացած են ստորաբաժանումներից (բաժանմունք, դասակ, վաշտ), մասերից (առանձին գումարտակ, զորագունդ), կազմավորումներից (բրիգադ, դիվիզիա, կորպուս) և միավորումներից (առանձին կորպուս, բանակ, ռազմաճակատ)։ Իրենց կազմում ցամաքային զորքերն ունեն տարբեր զորատեսակներ, հատուկ զորքեր և ծառայություններ։ Ցամաքային զորքերում ընդհանուր առմամբ առկա է՝ 23 բրիգադ, հատուկ նշանակության ուժերի հրամատարություն, ֆրանկո-գերմանական բրիգադի գերմանական բաղադրիչ։
Ռազմածովային ուժեր
Ռազմածովային ուժերը ներառում են՝ նավատորմ, ծովային ավիացիա և հատուկ նշանակության ստորաբաժանումներ (ծովային հետևազոր, SEK M (Գերմանիայի ռազմաօդային ուժերի հատուկ ստորաբաժանում))։ Ռազմածովային ուժերի ղեկավարումն իրականացնում է տեսուչը՝ ռազմածովային ուժերի շտաբի միջոցով։ Նրան են ենթարկվում օպերատիվ հրամանատարությունը և կենտրոնական վարչությունը։ Ռազմածովային նավատորմը գլխավոր բաղադրիչն է համարվում և Գերմանիայի ծովային ներուժի հիմքը, պետության արտաքին քաղաքականության գործիքներից մեկը և նախատեսված է Գերմանիայի և Համաշխարհային օվկիանոսում նրա դաշնակիցների ռազմական ճանապարհով շահերի պաշտպանության ապահովման համար, ինչպես նաև ռազմաքաղաքական կայունության պահպանման համար։
Ռազմաօդային ուժեր
Ռազմաօդային ուժերը (լյուֆթվաֆե) ղեկավարում է տեսուչն, որը ղեկավարությունն իրականացնում է ռազմաօդային ուժերի շտաբի միջոցով։ Լյուֆթվաֆեի ընդհանուր քանակությունը կազմում է 34 հազար զինծառայող, որոնց կազմում առկա է՝ 4 դիվիզիա, որոնց մեջ մտնում է մեկ հետախուզական, չորս կործանիչ-ռմբակոծիչ, երեք կործանիչ էսկադրա և չորս ՀՕՊ էսկադրա, օպերատիվ կիրառման կառավարման չորս շրջան և օբյեկտների պաշտպանության գումարտակ; ռազմատրանսպորտային ավիացիայի ղեկավարում, ռազմաօդային ուժերի օպերատիվ վարչության ղեկավարում, նյութատեխնիկական ապահովման երկու զորագունդ և սպառազինության սպասարկման կենտրոն։
Գերմանական զինված ուժեր արտասահմանում
Թերմեզ քաղաքում (Ուզբեկստան) Գերմանիան վարձակալում է ավիաբազա, որի համար 2015 թվականի դրությամբ տարեկան վճարում էր 35 միլիոն եվրոյի չափով վարձավճար ։ 2016 թվականի փետրվարի 1-ի դրությամբ ընթացիկ գործողություններն արտասահմանում իրականացվում են Բունդեսվերի կողմից հետևյալ առաքելությունների շրջանակներում՝
Հացադուլ
Հացադուլի տեսակներ
Հացադուլը կարելի է դասակարգել տարբեր հիմքերով։
Հացադուլը Հնդկաստանի մշակույթում
Շաստրաները խորհուրդ են տալիս իրականացնել կարճաժամկետ հացադուլկամ ցմահ հացադուլ՝ որպես պարտատիրոջ կողմից պարտապանին ճնշելու միջոց։ Ա. Ա. Վիգասինի և Ա. Մ. Սամոզվանցևի «Դխարմաշաստրա Նարադի» մեկնաբանության թարգմանության մեջ նշվում է, որ սովորաբար, երբ «պարտատերը կարող է ինքը հացադուլ հայտարարել կամ դադարել կերակրել իր ծառաներին և երեխաներին... վկայակոչված են հնդկական տարբեր աղբյուրներում»։  Պարտատիրոջ հացադուլը տեղի է ունեցել պարտապանի տանը։ Պարտատիրոջ մահվան դեպքում պարտապանը համարվել է նրան սպանողը։
Հնդկաստանի պատմության մեջ որպես սոցիալական պայքարի միջոց հացադուլի լայնորեն կիրառման մասին առաջին վկայություններ կան 12-րդ դարի քաշմիրյան «Ռաջատարանգինի» խրոնիկայում։ Դրանում հայտնվում է բրահմանների խմբակային հացադուլի մասին։ Այդպիսի ակցիաներից ամենախոշորը տեղի է ունեցել  12-րդ  դարում՝ Գոկուլայի քաղաքային տաճարում, երբ հացադուլին մասնակցելու համար Քաշմիրի բոլոր կողմերից հավաքվել են տաճարի խորհրդի անդամները։ Այդ հացադուլն ուղղված է եղել Բխիկշու թագավորի դեմ և նպատակ ուներ նրա փոխարեն գահին կարգելու նրա հակառակորդ Սուսալին։ 10-րդ դարի վերջին բրահման-հողատերերը, դրդվելով թագուհի Դիդայի կողմից, հացադուլ են սկսել և հասել ժողովրդական ցասման։ Դիդայի մահից հետո (11-րդ դարի սկիզբ) նախարար բրահմանները պարիշադ բրահմաններին դրդել են հացադուլ իրականացնել գլխավոր նախարար, թագուհու ընտրյալ  Տունգիի դեմ, որը ծագում էր ցածր կաստայից։ Նկարագրվում է երկու դեպք, երբ տարբեր ժամանակ (11-րդ և 12-րդ դարերում) թագավորական զորքը հացադուլի միջոցով մի քանի անգամ հասել են աշխատավարձերի բարձրացման։
Նույն խրոնիկայում նկարագրվում է նաև անհատական հացադուլի դեպքեր։ Օրինակ հայցվորներից մեկը չի կարողացել ապացուցել, որ իր ջրհորն անարդար կերպով մեկ այլ անձի կողմից յուրացվել է, ուստի գործի վերանայման համար նա հացադուլ է հայտարարել և պահանջել է, որ թագավորն անձամբ վերանայի գործը։ Թագավորն անձամբ վերանայել է գործը և խորհրդականների օգնությամբ հարցը լուծել է ի օգուտ հայցվորի։
Թագավորի պարտքն է իր տերության մեջ օրինականության յուրաքանչյուր խախտման դեպքում անձնական պատասխանատվություն կրել։ Դրա համար բրահմանի մահով ծանր մեղքի տակ է ընկել ոչ միայն այն անձը, որի պատճառով հացադուլ է հայտարարվել, այլ նաև երկրի ղեկավարը։ Այդ կապակցությամբ Ուչալա թագավորը «երդվել է ինքնասպան լինել, եթե նույնիսկ մեկ մարդ մահանա հացադուլից», ինչով էլ դատավորներին զգուշության կոչ է արել։
20-րդ դարի սկզբին Հնդկաստանում քաղաքական հացադուլները լայնորեն կիրառվել են բրիտանական կայսրության դեմ՝ հնդկացիների ազգային ազատագրական պայքարի ժամանակ։ Դրանք առաջին հերթին կապված են եղել Մահաթմա Գանդիի  անվան հետ։ Գանդին հացադուլը դիտարկում էր որպես   «Սատյագրախա» շարժման մեթոդներից մեկը, նա ասում էր, որ  «հանուն ճշմարտության միայն նա առավելություն ունի  հացադուլ անելու, ով  ազատված է կենդանական բնազդներից և ով հրաժարվել է երկրային  բոլոր ձգտումներից»
Հացադուլի երկարատևության ռեկորդ է սահմանել  հնդկացի իրավապաշտպան Շարմիլա Իրոմը։ Նա հրաժարվել է սննդից ու ջրից՝ ավելի քան  500 շաբաթ՝ 2000 թվականի նոյեմբերից, բողոքելով ըննդդեմ «Զինված ուժերի հատուկ  լիազորությունների մասին օրենքի դեմ»։ Նրան ավելի քան տաս տարի ազատազրկել են և բռնությամբ կերակրել են քթից մտցված խողովակի օգնությամբ. համաձայն հնդկական օրենքի՝ ինքնասպանության փորձը հանդիսանում է հանցագործություն։
Հարկադիր կերակրում
Հարկադիր կերակրման պրակտիկան լայնորեն կիրառվել է բանտերում՝ կալանավորների հացադուլի ժամանակ, սակայն առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության Տոկիոյի հռչակագիրը 1975 թվականին արգելել է բանտարկյալների հարկադիր կերակրումը՝ որոշակի պայմանների հետևելու դեպքում։ Հռչակագրի համաձայն, եթե բանտարկյալները հրաժարվել են սննդից, կերակրումը հնարավոր է դադարեցնել, եթե երկու անկախ բժիշկներ հաստատեն, որ բանտարկյալը կարող է խելամիտ և հանգիստ վերանայել սննդից հրաժարվելու հետևանքները, որոնք բժիշկները պարտավոր են նրան բացատրել ։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը 2005 թվականին Nevmerzhitsky v. Ukraine (54825/00) գործով հաստատել է, որ հարկադիր կերակրումը չի կարող հանդիսանալ արժանապատվությունը նսեմացնող, եթե այն կոչված է փրկելու մարդու կյանքը։ Սակայն Ուկրաինայի կառավարությունը չի կարողացել պարզաբանել, որ հարկադիր կերակրումը  Նեվմեժիցկոյի դեպքում բժշկական ցուցումով է եղել։ Դատարանը նաև հաստատել է, որ ձեռնաշղթաներով, բերանի լայնացուցիչով և հատուկ ռետինե խողովակով հարկադիր կերակրումը  կարելի է հավասարեցնել կտտանքների ։
Քաղաքական հացադուլները ԽՍՀՄ-ում և Ռուսաստանում
1974-ից 1984  թվականները հաճախակի հացադուլներ է արել ռուս ֆիզիկոս և հասարակական գործիչ Անդրեյ Սախարովը։ Նա նպատակ ուներ համաշխարհային հասարակության ուշադրությունը սևեռել խորհրդային քաղբանտարկյալների ճակատագրի վրա, ինչպես նաև բողոքել է խորհրդային տարիներին քաղաքացիների ԽՍՀՄ սահմաններից դուրս գալու արգելքի դեմ։ 1984 թվականի մայիսի 2-ին նա հացադուլ է սկսել, որը շարունակվել է մինչև նույն տարվա օգոստոսի  6-ը, բողոքարկել է խորհրդային իշխանությունների դեմ, որոնք արգելել էին կնոջը՝ Ելենա Բոներին մեկնելու արտասահման և սրտի վիրահատություն կատարելու։ Հացադուլի հինգերորդ օրը՝ մայիսի 7-ին Սախարովին բռնել են փողոցից և տեղափոխել Գորկու շրջանային հիվանդանոց, որտեղ նրան բռնի կերպով պահել են  չորս ամիս և հարկադիր կերակրել են ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Քաղաքացիական անհնազանդություն
Շեբուտինցի (այլ կիրառումներ)
Շեբուտինցի, կարող է վերաբերել՝
Գնատովկա (գյուղ, Դոբրովելիչկովի շրջան)
Գնատովկա (Гнатівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոբրովելիչկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գնատովկա գյուղում բնակվում էր 598 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1779 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 336,14 մարդ/կմ²։
Հադրութ
Հադրութ (հազվադեպ՝ Գետահատ), քաղաք Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում     , որը ներկայում օկուպացված է Ադրբեջանի Հանրապետության զինված ուժերի կողմից   ։ Նախկինում անվանվել է նաև Հոնաշեն, Հադրուտ, Հադրութ, հետագայում վերանվանվել է Հադրութ։ Հադրութ բառացի, թարգմանաբար նշանակում է «երկու գետերի միջև»։ Ըստ Արցախի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման՝ այն հանդիսանում է Հադրութի շրջանի վարչական կենտրոնը և Արցախի Հանրապետության 12 քաղաքներից մեկը , իսկ ըստ Ադրբեջանի վարչաատարածքային բաժանման՝ համարվում է Խոջավենդի շրջանի բնակավայրերից։
Աշխարհագրություն
Արցախի Հանրապետության Հադրութ քաղաքային համայնքը տեղաբաշխված է հանրապետության հարավարևելյան հատվածում։ Մայրաքաղաք Ստեփանակերտ քաղաքից գտնվում է 72 կմ հեռավորության վրա ։ Համայնքը լեռնային է, ծովի մակարդակից բարձր է 750-ից 800 մ ։ Ունի 2581,12 հա տարածք, որից 235,56 հա անտառային հողեր են ։
Պատմություն
Տարբեր դարերում բնակավայրը բազմիցս ենթարկվել է պարսիկների, արաբների, սելջուկյան թուրքերի, թաթար-մոնղոլների, օսմանյան թուրքերի ավերածություններին։
Հայ-ադրբեջանական պատերազմ (2020)
2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի հետևանքով Հադրութը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո  ։
Բնակչություն
Հադրութի բնակչության թիվը 19–րդ դարում Արևելյան Հայաստանը և Արցախը Ռուսաստանին միանալուց հետո, մի քանի տասնամյակում քառապատկվել է։ Մինչև 2020 թվականը Հադրութ քաղաքի բնակչությունը հիմնականում բնիկներ էին։ Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Հին Հադրութն օղակված է եղել պաշտպանական մի շարք բերդ-ամրոցներով։ Հյուսիս-արևելքում պահպանվել են «Բերդի մուտք» անունով հին բերդապարսպի հետքերը, հարավում՝ «Ծծախաչ» անունով բերդի, հյուսիսում՝ «Վնեսաբերդի», հարավ-արևելքում՝ «Ցորաբերդի» պարիսպների և աշտարակների առանձին մասեր։ Պահպանվել և նորոգվել է հայ առաքելական Սուրբ Հարություն եկեղեցին, որը հիմնադրվել է 1621 թվականին։ Քաղաքի հին հատվածի որոշ մասեր նույնպես պահպանվել են ի դեմս 1-3 հարկանի պատշգամբներով տների։ Հադրութ քաղաքի տարածքը հարուստ է 13 սառնորակ աղբյուրներով՝ «Հոռեն», «Օխտը կռան», «Սահականց», «Դերին», «Ցվրա ջուր», «Երե», «Գյուլիսուն», «Շոշ քյահրիզ», «Տանուց», «Արգյունաշա», «Չիմանին», «Ցվրեն», «Նահատակեն» անվանումներով։ Քաղաքում կա նաև 7 գործող ջրհոր։
Համայնքային կյանք
Հադրութ համայնքի կազում ընդգրկված են նաև Վանք և Տյաք գյուղերը։ Հադրութ քաղաքում առկա էր միջնակարգ դպրոց, մանկապարտեզ, մանկական երաժշտական դպրոց, մշակույթի և երիտասարդության կենտրոն, շրջանային հիվանդանոց, քաղաքապետարան, իսկ Վանք և Տյաք գյուղերում՝ մշակույթի տներ։ Համայնքային ճանապարհները ասֆալտապատ են։ Կոմունիկացիաների տեսակետից գյուղը զարգացած էր․ հասանելի էր հեռուստատեսությունը, ռադիոն, համացանցը։ Հադրութն ապահովված էր էլեկտրաէներգիայով, գազամատակարարմամբ և ջրամատակարարմամբ։ Գործում էին վեց տասնյակից ավել առևտրային օբյեկտներ և 3 բանկի մասնաճյուղեր ։
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է խաղողի, հացահատիկի և անասնապահական մթերքների արտադրությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության քաղաքներ Կատեգորիա:Սիսական-ի-Կոտակ գավառի բնակավայրեր Կատեգորիա:Հադրութ Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմի բռնազավթված տարածքներ
Շելվով (այլ կիրառումներ)
Շելվով, կարող է վերաբերել՝
Հայաստանի վաստակավոր մարզիչ
Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր մարզիչ, Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչում։ Հիմնադրվել է 2008 թ. ապրիլի 10-ին ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից ընդունված, 2008 թ. մայիսի 5-ին ՀՀ Նախագահի կողմից ստորագրված և 2008 թ. մայիսի 24-ին ուժի մեջ մտած ««Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումների մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում լրացումներ և փոփոխություններ կատարելու մասին» ՀՀ օրենքով (օրենքն ուժը կորցրել է 2014 թ. օգոստոսի 9-ին)։ Կրկին վերասահմանվել է 2014 թ. հունիսի 21-ին ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից ընդունված, 2014 թ. հուլիսի 18-ին ՀՀ Նախագահի կողմից ստորագրված և 2004 թ. օգոստոսի 9-ին ուժի մեջ մտած «Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգևների և պատվավոր կոչումների մասին» ՀՀ օրենքով։
2002-2014 թթ.
2002-2014 թթ. Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր մարզչի պատվավոր կոչում է շնորհվում ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի այն աշխատողներին, մարզիկներին, մարզիչներին, ովքեր մեծ հաջողություններ են ունեցել միջազգային մրցույթներում, օլիմպիադաներում, ունեն վաստակ ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացման գործում, ընդ որում՝ կազմակերպական, մանկավարժական, մեթոդական, բուժական ֆիզկուլտուրայի, գիտահետազոտական աշխատանքներում, և իրենց ակտիվ գործունեությամբ նպաստում են ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի զարգացմանը։
Ներկայումս
2014 թ. օգոստոսի 9-ից Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր մարզչի պատվավոր կոչումները շնորհվում են ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի բնագավառի գործիչներին, աշխատողներին, մարզիչներին և մարզիկներին՝ հայրենի սպորտի զարգացումը խթանելու, միջազգային մրցաշարերում և օլիմպիադաներում մարզիկների ձեռքբերումներին և նվաճումներին նպաստելու, բարձրակարգ մարզական կադրեր պատրաստելու, ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի ասպարեզում գիտամանկավարժական, մեթոդական, կազմակերպական ակնառու գործունեություն ծավալելու, մանկապատանեկան սպորտի զարգացման, բուժական ֆիզկուլտուրայի կազմակերպման գործում ունեցած վաստակի համար ։
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 16-րդ կետի՝ կոչումը շնորհում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։ Պարգևատրման վերաբերյալ Նախագահը հրապարակում է հրամանագիր։
2002-2014 թթ.
2002-2014 թթ. պատվավոր կոչումների ներկայացնելն իրականացնում էր Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը՝ հաշվի առնելով նաև լիազորված պետական մարմինների, ստեղծագործական միությունների առաջարկությունները՝ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահին ուղղված գրավոր միջնորդագրերի միջոցով, բացի այդ, անձնական նախաձեռնությամբ պատվավոր կոչումներ կարող է շնորհել Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։
Ներկայումս
2014 թ. օգոստոսի 9-ից Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը շնորհում է պատվավոր կոչումներ անձնական նախաձեռնությամբ, նաև պատվավոր կոչումներ շնորհելու վերաբերյալ պաշտոնատար անձանց միջնորդությունների հիման վրա։ Այլ կերպ ասած, միջնորդություն ներկայացնել կարող է ոչ թե Կառավարությունը, այլ պաշտոնատար անձինք։ Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր մարզչի պատվավոր կոչում շնորհելու միջնորդությանը ներկայացվող պահանջները և միջնորդությունը ներկայացնելու կարգը, պատվավոր կոչումներ շնորհելու միջնորդություն ներկայացնելու իրավասություն ունեցող պաշտոնատար անձանց ցանկը հաստատում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։ ՀՀ Նախագահի 2014 թ. սեպտեմբերի 16-ի ՆՀ-396 հրամանագրի համաձայն, կոչումը շնորհելու միջնորդությունները ներկայացնում են Հայաստանի Հանրապետության վարչապետը, Հայաստանի Հանրապետության պետական մարմինների ղեկավարները, Երևանի քաղաքապետը՝ տվյալ մարմինների և Երևանի քաղաքապետարանի գործունեության ոլորտին առնչության դեպքում։ Տեղական ինքնակառավարման մարմինների ղեկավարները Հայաստանի Հանրապետության պատվավոր կոչումներ շնորհելու միջնորդությունները ներկայացնում են համապատասխան միջնորդություն ներկայացնելու իրավասություն ունեցող պաշտոնատար անձանց միջոցով ։
2002-2014 թթ.
2002-2014 թթ. կոչմանն արժանացած անձանց շնորհվում էին Հայաստանի Հանրապետության կառավարության սահմանած պատվավոր կոչումը հավաստող համապատասխան ձևի շնորհագիր և կրծքանշան։ «ՀՀ վաստակավոր մարզիչ» կրծքանշանը՝ պատրաստված բրոնզափառ պղնձից, բաղկացած է 2 տարրից՝ Հայաստանի Հանրապետության պետական դրոշի պատկերով ալիքաձև զոլակից և դրան կապօղակով ամրացված ալիքաձև շրջանից։ Զոլակն ունի 25 մմ երկարություն ու 10 մմ լայնություն և պատված է եռագույն սառը արծնով։
Շրջանի տրամագիծը 36 մմ է։ Կրծքանշանի միջին մասում՝ անփայլ մակերեսի վրա զետեղված է տվյալ գործունեության ասպարեզը խորհրդանշող 4 վազորդի ցայտաքանդակ՝ փայլեցված ողորկ մակերեսով։ Վերին մասում Արարատ լեռան ոճավորված ուրվագիծն է, ստորին հատվածում պատկերված է դափնու ճյուղ՝ ներքևում՝ «ՀՀ վաստակավոր մարզիչ» գրությամբ։
Կալլաստե (գյուղ, Մինիստե շրջան)
Կալլաստե (Kallaste), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մինիստե շրջանում։
Հայաստանի վաստակավոր մարզիչ
Ներկայումս
2014 թ. օգոստոսի 9-ից հետո հանձնվող շնորհագրի և կրծքանշանի նկարագրությունը և նմուշը, դրա վկայականի նմուշը, մեդալի շերտաձողիկի նկարագրությունը և նմուշը հաստատում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։
Կալլաստե (գյուղ, Մինիստե շրջան)
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 29 մարդ։
Հայաստանի վաստակավոր մարզիչ
Ներկայումս
ՀՀ վաստակավոր մարզչի կրծքանշանը պատրաստված է բրոնզապատ պղնձից, բաղկացած է 2 տարրից՝ Հայաստանի Հանրապետության պետական դրոշի պատկերով ալիքաձև զոլակից և դրան կապօղակով ամրացված ալիքաձև շրջանից։ Զոլակն ունի 25 մմ երկարություն և 10 մմ լայնություն, պատված է եռագույն սառը արծնով։ Շրջանի տրամագիծը 36 մմ է։ Կրծքանշանի միջին մասում՝ անփայլ մակերեսի վրա զետեղված է տվյալ գործունեության ասպարեզը խորհրդանշող 3 վազորդի ցայտաքանդակ՝ փայլեցված ողորկ մակերեսով։ Վերին մասում Արարատ լեռան ոճավորված ուրվագիծն է, ստորին հատվածում պատկերված է դափնու ճյուղ՝ ներքևում «ՀՀ ՍՊՈՐՏԻ ՎԱՍՏԱԿԱՎՈՐ ՄԱՐԶԻՉ» գրությամբ ։
Կոչման շնորհման վիճակագրությունը
ՀՀ Նախագահ Ս. Սարգսյանի կողմից (2008 թ. ապրիլի 9-ից առ այսօր) կոչումը շնորհվել է 38 անձի։
Կալլաստե (գյուղ, Մինիստե շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մինիստե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հայաստանի վաստակավոր մարզիչ
Կոչման շնորհման վիճակագրությունը
Կոչում ստացած բոլոր 38 անձինք տղամարդ են։ Ըստ տարեթվերի կոչումը շնորհվել է.
Ըստ մարզաձևերի մարզիչների պատկերը հետևյալն է.
Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր մարզիչներ
Հիմնական հոդված՝ Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր մարզիչների ցանկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ պատվավոր կոչումներ
Ռոկա Գրիմալդա
Բնակչությունը կազմում է 1474 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 89 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 16 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15078։ Հեռախոսային կոդ՝ 0143։
Ռյաբցևո (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)
Ռյաբցևո (Рябцево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 849 մարդ։
Ռիչարդ Քազինս
Ռիչարդ Ջոն Քազինս (Richard Cousins, ), բրիտանացի գործարար, աշխարհի խոշորագույն սննդի սպասարկման ընկերության՝ Compass Group-ի գլխավոր գործադիր տնօրենը (2006-2017), որը տեղակայված է Մեծ Բրիտանիայի Չերթսի քաղաքում (Սյուրեյ) ։
Վաղ կյանք
Ռիչարդ Քազինսը ծնվել է 1959 թվականի մարտի 29-ին Լիդսում ։ Նա Մարիան և Ֆիլիպ Քազինսների որդին է ։
Քազինսը կրթություն է ստացել Բրաքենհեյլում՝ Բերքշիրի կոմսության Բրաքնել քաղաքում գտնվող հանրակրթական դպրոցում ։ 1980 թվականին մաթեմատիկայի բակալավրի կոչում է ստացել Շեֆիլդի համալսարանում, որին հաջորդել է մագիստրոսի կոչումը՝ օպերատիվ հետազոտությունների ոլորտում Լանկաստերի համալսարանի կառավարման դպրոցում ։
Կարիերա
Քազինսը 1981 թվականին սկսել է աշխատել Cadbury-Schweppes-ի խմբային օպերատիվ հետազոտությունների բաժնում ՝ ներգրավվելով շուկայի հետազոտության և ներդրումային նախագծերում։ 1984 թվականին նա միացել է BTR Industries-ին՝ կրկին օպերատիվ հետազոտությունների ոլորտում ։ Նա դառնում է Newey and Eyre-ի (այժմ՝ Hagemeyer-ի մաս) կորպորատիվ պլանավորման մենեջերը, որը նրա դուստր ձեռնարկություններից է ու հանդիսանում է էլեկտրական բաղադրիչների ընկերություն։ 1990 թվականին նա տեղափոխվում է BPB plc՝ բրիտանական ֆիրման, որը գիպսաստվարաթղթի աշխարհի ամենամեծ արտադրողն է և այժմ պատկանում է ֆրանսիական Saint-Gobain ընկերությանը ։ 1996 թվականին նա դառնում է Abertay Paper Sacks-ի գործադիր տնօրեն, 1998 թվականի փետրվարին Westroc Inc-ի նախագահ և գործադիր տնօրեն, իսկ 2000 թվականի ապրիլին BPB-ի խմբի գործադիր տնօրեն ։
Քազինսը Compass-ին միացել է 2006 թվականի մայիսին՝ որպես գործադիր տնօրեն ։ 2017 թվականին Քազինսը Harvard Business Review-ի կողմից 2017 թվականի 100 լավագույն գործադիր տնօրենների ցանկում զբաղեցրել է 11-րդ տեղը, իսկ 2016 թվականին նա զբաղեցրել է 17-րդ տեղը ։ Compass-ի գործադիր տնօրենի պաշտոնում նրան փոխարինել է Դոմինիկ Բլեյքմորը։ Սկզբնապես նախատեսված էր 2018 թվականի ապրիլի 1-ին, սակայն իրավահաջորդությունը տեղափոխվեց 2018 թվականի հունվարի 1 ։
Անձնական կյանք
Քազինսը 1982 թվականին ամուսնացել էր Քերոլայն Թորպի հետ ։ Քերոլայնը մահացել է քաղցկեղից 2015 թվականին ։ Նրանց երկու որդիներն էին Ուիլյամը և Էդվարդը, որոնք երկուսն էլ մահացել են իրենց հոր հետ ։ Նրանք բնակվում էին Չիլթերնս և Հարավային Լոնդոնի Թութինգ շրջանում ։ Զույգը նախկինում` 1980-ականների վերջին ապրել է Շրոպշիրի կոմսության Վելինգտոն քաղաքում, որտեղ Քազինսը կրիկետի ակումբի խաղացող էր, որի կազմում որոշ ժամանակ մնաց որպես ակումբի կոմիտեի նախագահ ։
Մահը
Քազինսը զոհվել է 2017 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, երբ թեթև ինքնաթիռը, որում նա գտնվում էր, ընկել է Հոքսբերի գետը Ավստրալիայում՝ Քաուենի մոտակայքում, Սիդնեյից հյուսիս։ Վթարի հետևանքով զոհվել են նաև նրա երկու որդիները՝ Ուիլյամ Քազինսը (25) և Էդվարդ Քազինսը (23), նրա հարսնացուն՝ Էմմա Բոուդենը (48) և նրա դուստրը՝ Հիզեր Բոուդեն-Փեյջը (11), ինչպես նաև օդաչու Գարեթ Մորգանը ։ Էմմա Բոուդենը Դուլվիչի նախկին պահպանողական պատգամավոր Ջերալդ Բոուդենի դուստրն էր ։ Քազինսը, որը կրիկետի մոլի երկրպագու էր, պետք է մասնակցեր Սիդնեյում կայանալիք «Մոխրի հինգերորդ փորձարկում» սերիալին իր երկու որդիների հետ, սակայն նրանց նստատեղերը դատարկ էին մնացել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի գործարարներ
Շենդերովկա (այլ կիրառումներ)
Շենդերովկա, կարող է վերաբերել՝
Լոսիտինո
Լոսիտինո (Лосытино), գյուղ Ռուսաստանի, Նովգորոդի մարզի Ստարոռուսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1659 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Ստարոռուսկի շրջանի բնակավայրեր
Մուհամմադ Ամին-խոջա Մուքիմի
Մուհամմադ Ամին-խոջա Մուքիմի (Muhammad Aminxoʻja Muqimiy), ուզբեկ բանաստեղծ։
Մուգամմադ Ամին-խոջա Մուքիմին հայտնի է իր երգիծական բանաստեղծություններով, որոնցում քննադատել է աստիճանավորներին («Հողաչափներ», «Վայ մեր երկրին»), առևտրականներին ու ձեռնարկատերերին («Մուրհակ», «Խրախճանք»), հոգևորականության ներկայացուցիչներին («Սուրբը», «Մեղքի որդին»), ստեղծել երգիծական տիպերի մի ամբողջ շարք։
Ուզբեկական գրականության մեջ սկզբնավորել է ուղեգրության ժանրը։
Կատեգորիա:Ուզբեկ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ուզբեկ գրողներ
Գվառազարի գանձ
Գվառազարի գանձ (Tesoro de Guarrazar), Իսպանիայի Տոլեդո համայնքի Գուադամուր քաղաքից հայտնաբերված հնագիտական գտածոներ, որոնք բաղկացած են 26 նվիրաբերված թագերից, ոսկե խաչերից, որոնք ի սկզբանե նվիրաբերվել են Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցուն վեստգոթերի թագավորների կողմից 17-րդ դարում Հռոմեական Իսպանիայում` որպես ուղղափառ եկեղեցու հավատքի և եկեղեցական հիերարխիայի հնազանդության ժեստ ։ Ամենաարժեքավորը Շրի Լանկայից բերված Ռեկկեսվինտ թագավորի կապույտ սաֆիրով թագն ու կախազարդն է։ Թեև այժմ գանձը մասնատված է և մեծ մասն անհետացել է, այն համարվում է վաղ միջնադարյան քրիստոնեական զոհաբերությունների լավագույն պահպանված խումբը։
Պատմություն
Վեստգոթյան ոսկերչական աշխատանքի լավագույն նմուշ հանդիսացող գանձը հայտնաբերվել է 1858-1861 թվականներին Իսպանիայի Տոլեդո քաղաքին մոտ գտնվող Գուադամուր քաղաքի Գվառազար կոչվող այգում։ Գանձը մասնատված է, մի մասը գտնվում է Փարիզի միջնադարյան թանգարանում, զինանոցի մյուս մասը` Մադրիդի թագավորական պալատում (այժմ՝ Մադրիդի Ազգային հնագիտական թանգարան)։ 1921-1936 թվականներին Գվառազարի գանձի մասերից գողացել են և դրանք անհետացել են։
Վեստգոթյան որոշ ոսկե ցանցահյուսազարդեր հայտնաբերվել են 1926 թվականին Խաեն պրովինցիայի Տոռեդելխիմենո քաղաքում, որոնք բաղկացած են կախվող թագերից ու խաչերից ։
Նկարագրություն
Գվառազարում հայտնաբերված գանձերը իբերիական մետաղագործական շարունակական ավանդույթի մասն են, որոնք թվագրվում են նախապատմական ժամանակներին։ Այս վեստգոթյան ստեղծագործությունների վրա իրենց ազդեցությունն են ունեցել բյուզանդացիները, սակայն Գվառազարում հայտնաբերված թանկարժեք քարերի տեխնիկան կիրառվել է գերմանացիների կողմից, դրոշման ոճը նույնպես գերմանական է։ Թագերի ոճը բյուզանդական է, և դրանք ստեղծվել է ոչ կիրառական նպատակներով։ Դրանք ընծաներ են եկեղեցիներին, որպեսզի կախվեն խորանի վերևում։
Ամենաարժեքավոր գտածոներից են թագավորական 2 կախվող թագերը, որոնք պատկանել են Ռեկկեսվինտ և Սվինտիլա թագավորներին։ Երկուսն էլ պատրաստված են ոսկուց, պատված են սաֆիրով, մարգարիտոներով և այլ թանկարժեք քարերով։ Սվինտիլա թագավորի թագը գողացել են 1921 թվականին, և այն այլևս չի գտնվել։ Կան մի քանի այլ փոքր թագեր և բազմաթիվ կախվող խաչեր, բնօրինակ գոտիներ, որոնք նույնպես անհետացել են։
Գտածոները Հանրային աշխատանքների նախարարության հնագիտական պեղումների խմբի և Պատմության թագավորական ակադեմիայի (ապրիլ, 1859) հետ միասին կազմում են հետևյալ խումբը՝
Կան հռոմեական սրբավայրերից բազմաթիվ քանդակների բեկորներ, շինությունների մնացորդներ, քրիստոնեական հավատքի դառնալուց հետո այստեղ հայտնվել են գերեզմաններ։ Կրաքարե անկողնում պառկած է կմախք, ամենալավ պահպանված գերեզմանում գտնվել է ավազ։ Լավ պահպանված քարե շերտաքարի վրա կա լատիներեն արձանագրություն, որտեղ հիշատակված է Կրիսպին անունով քահանան, թվագրվում է 693 թվական (Էգիկայի կառավարման 51-րդ տարի, Տոլեդոյի 17-րդ կոնսուլ)։ Այս շերտաքարն այժմ գտնվում է Մադրիդի Ազգային հնագիտական թանգարանում։ Sónnica խաչի վրայի արձանագրությունը պահպանվում է Փարիզում, որտեղ հիշատակվում է այս եկեղեցու անունը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հնագիտական վայրեր Իսպանիայում Կատեգորիա:Անհատական թագեր Կատեգորիա:Ոսկե իրեր Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ Կատեգորիա:Քրիստոնեական արվեստ Կատեգորիա:Իսպանիայի պատմություն Կատեգորիա:Պորտուգալիայի պատմություն Կատեգորիա:7-րդ դար Կատեգորիա:Իսպանիայի մշակույթ Կատեգորիա:Գողացված զարդեր Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
Հրաձգություն Չարլսթոնում
Հրաձգություն Չարլսթոնում՝ 2015 թվականի հունիսի 17-ին 21-ամյա ամերիկացի Դիլան Ռուֆի հարձակումը աֆրիկյան մեթոդիստական եպիսկոպոսական Էմանուել եկեղեցու վրա, որը գտնվում է քաղաքի պատմական կենտրոնում։ Հրաձգության հետևանքով զոհվել է 9 մարդ, մեկը վիրավորվել է, բոլոր սպանվածները և տուժածները աֆրոամերիկացիներ էին։
Իրադարձությունների ընթացք
2015 թվականի հունիսի 17-ի երեկոյան 21-ամյա Դիլան Ռուֆն ավտոմեքենայով գնացել է աֆրիկյան Էմանուել եպիսկոպոսական եկեղեցի, որտեղ այդ պահին տեղի էր ունենում Աստվածաշնչի ուսումնասիրման շաբաթական պարապմունքներ և դրանց ներկա էր եղել մոտ մեկ ժամ՝ հովվի կողքին։ Ինչ-որ պահի նա բարձրացել է իր տեղից՝ «Ես պետք է անեմ դա։ Դուք բռնաբարում եք մեր կանանց և ցանկանում եք գրավել մեր երկիրը։ Ձեզանից պետք է ազատվել», ապա 45 տրամաչափի Glock 41 ատրճանակից կրակ է բացել ծխականների վրա, որից հետո թաքնվել է ։
Տեղական ժամանակով մոտ 21։05-ին քաղաքի ոստիկանությունը ահազանգ է ստացել հրաձգության մասին  ։ Ոստիկանությունը խնդրել է մոտակա տների բնակիչներին լքել շենքերը, դեպքի վայրին հարող փողոցները փակվել են, հայտարարվել է նաև պայթյունի վտանգ ։
Կասկածյալ
Կասկածյալ Դիլան Սթորմ Ռուֆը (Dylann Storm Roof), ծնվել է 1994 թվականի ապրիլի 3-ին, տեսահսկման խցիկը ֆիքսել է այն պահը, երբ նա մտել է եկեղեցի ։ Ռուֆը ձերբակալվել է Շելբի քաղաքում (Հյուսիսային Կարոլինա նահանգ) , ձերբակալության ժամանակ նա դիմադրություն չի ցուցաբերել ոստիկաններին ։
ԶԼՄ-ների տեղեկություններով՝ Ռուֆը երկու անգամ ձերբակալվել է։ 2015 թվականի հունվարին նրան կալանավորել էին Կոլումբիայի առևտրի կենտրոններից մեկում՝ նրա տարօրինակ վարքի պատճառով, նա կասկածվում էր «սուբոկսոն» թմրանյութի օգտագործման մեջ, և նրան արգելվել էր մեկ տարվա ընթացքում այցելել այդ առևտրի կենտրոնը։ Սակայն արդեն ապրիլին նա կրկին վերադարձել է առևտրի կենտրոն, որից հետո արգելքը երկարացվել է երկու տարով։ Դիլանի դասընկերները հաստատել են, որ նա ավելի ծանր թմրանյութեր է օգտագործել, քան մարիխուանան է, մասնավորապես՝ Xanax տրանկվիլիզատորը ։
Կասկածյալի ծանոթ Դալթոն Թայլերի խոսքով՝ Ռուֆը ռասայական սեգրեգացիայի կողմնակից էր և ասում էր, որ ցանկանում է ԱՄՆ-ում քաղաքացիական պատերազմ սանձազերծել, իսկ հետո ինքնասպան լինել ։ Ռուֆի հորեղբայր Քարսոն Քոուլզը Reuters-ին հայտնել է, որ Դիլանը խորապես ներփակված է եղել ինքն իր մեջ։ 19 տարեկանում նա ո՛չ աշխատանք, ո՛չ վարորդական իրավունք ուներ, ժամանակի մեծ մասը նա փակվում էր իր սենյակում։ Քոուլզը նաև պատմել է, որ 45 տրամաչափի ատրճանակը երիտասարդը նվեր էր ստացել հորից ։
New York Times թերթը հայտնել է, որ Ռուֆի անունով ինտերնետ-կայք է գրանցված, որտեղ տեղադրված է ռասիստական բովանդակությամբ 2500 բառանոց մանիֆեստ։ Կայքում հրապարակված են եղել նաև լուսանկարներ, որտեղ հրաձիգը պատկերված է ստրուկների մոմե ֆիգուրներով, զենքով, 14/88 նեոնացիստական կարգախոսով։ Կայքի դոմենը գրանցված է ռուսական գրանցման REG.RU ծառայության կողմից ։
Զոհեր և վիրավորներ
Հարձակման զոհ են դարձել վեց կին և երեք տղամարդ ։ Ութ մարդ տեղում մահացել է, երկու մարդ հոսպիտալացվել է, ավելի ուշ տուժածներից մեկը մահացել է ստացված վնասվածքից ։ Զոհվածների թվում են ԱՄՆ-ի Հարավային Կարոլինա նահանգի սենատի անդամ, հովիվ Կլեմենտա Փինկնին ։
Հետաքննություն և դատ
Եկեղեցու հրաձգության գործով նախնական լսումները սկսվել են 2015 թվականի հունիսի 19-ին։ Ռուֆի նկատմամբ մեղադրանքներ են առաջադրվել 33 կետով, այդ թվում՝ ռասայական ատելության հողի վրա սպանություն ։ Նա պահվել է կալանքի տակ։ Դատարանը նաև գրավ է սահմանել ապօրինի զենք կիրառելու մեղադրանքով ։
Ռուֆի դատավարությունը պետք է սկսվեր 2015 թվականի նոյեմբերին՝ մեղադրանքների նախնական առաջադրումից 70 օր անց, սակայն դատարանը փաստաբանների և դատախազների խնդրանքներով երեք անգամ հետաձգել է լսումների սկիզբը ։
Արձագանք
ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման կոչ է արել երկրի քաղաքացիներին վերաիմաստավորել զենք կրելու իրենց հայացքները ՝