cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մեծ կրկես
Անկում և կործանում
Դեռևս 6-րդ դարում Թեոդորիխը գործածում էր կրկեսը։ Վերջին խաղերը անցկացրել է Տոտիլան 549 թվականին։ Մինչև 12-րդ դարը ամենախոշոր կրկեսային կառույցը՝ Տիտա կամարը, կանգուն էր, սակայն արդեն 16-րդ դարում կրկեսից մնացել էր ոչ ավելին, քան 19-րդ դարում, երբ կրկեսի հովտում կառուցվեց գազային գործարան։ Միջնադարյան քարե կառույցները օգտագործվեցին այլ շինությունների կառուցման համար։ Ամեն դեպքում Մեծ կրկեսի տարածքը երբեք ամբողջությամբ չի կառուցապատվել, այստեղ մինչև օրս տեղի են ունենում հասարակական իրադաարձություններ (օր.՝ ռոք համերգներ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հին Հռոմի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Հռոմի տեսարժան վայրեր
Գորյունովո (գյուղ, Օրջոնիկիձեևսկի շրջան)
Գորյունովո (Горюново), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Օրջոնիկիձեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 233 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Օրջոնիկիձեևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1900 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շաստա շրջան (Կալիֆոռնիա)
Շաստա շրջան (Shasta County), ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 9806 կմ² է, բնակչությունը՝ 177223 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ռեդինգ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1850 թ.։
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի շրջաններ
Մոշուտ
Մոշուտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում ։ Գտնվում էր Կամախ գյուղաքաղաքից 40 կմ հարավ-արևմուտք, Կարաչայ գետի ստորին հոսանքի աջ ափին։
Տարածքը լեռնային էր ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Քիմ Հանթեր
Քիմ Հանթեր (Kim Hunter, ), ամերիկացի դերասանուհի, «Օսկար»-ի և «Ոսկե գլոբուս»-ի դափնեկիր՝ Տրամվայ «Ցանկություն» դրամայում Էլիա Կազանի դերի համար, հայտնի նաև «Կապիկների մոլորակ» ֆիլմի առաջին 3 մասերի կերպարներից մեկի՝ Զիռա շիմպանզեի դերով։
Կենսագրություն
Քիմ Հանթերը՝ ծնված որպես Ջենեթ Քոուլ ( անգլ.՝  Janet Cole), ծնվել է Դեթրոյթում (Միչիգան նահանգ)` Դոնալդ Քոուլի և Գրեյս Լինդի ընտանիքում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Ֆլորիդայում՝ Մայամի Բիչում ։
Դերասանուհու առաջին նշանավոր դերերից մեկը մեծ էկրանին դարձավ Ջունի կերպարը «Աստիճան դեպի երկինք» (1946) մելոդրամայում։ 1947 թվականին կերտել է Ստելլա Կովալսկու կերպարը «Տրամվայ «Ցանկություն» բրոդվեյյան պիեսում, իսկ 1952 թվականին նույնանուն ֆիլմի հենց այդ դերի համար ստացել է «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս», երկու դեպքում էլ՝ որպես երկրորդական պլանի լավագույն դերասանուհի։ Շուտով Քիմ Հանթերի կարիերան անկում ապրեց այն բանից հետո, որ նա հայտնվեց Հոլիվուդի «Սև ցուցակում»՝ կոմունիստական հայացքներին հավանություն տալու կասկածանքով։
Մեծ էկրանի դերերի բացակայության պատճառով դերասանուհին սկսեց նկարահանվել հեռուստատեսությունում, որտեղ տասնամյակներ շարունակ խաղացել է բազում դերեր մի շարք հեռուստասերիալներում, այդ թվում՝ «Գիշերվա շեմ»ին, «Կաշվե խարազան», «Բժիշկ Քիլդեր», «Առաքելությունն անիրագործելի է», «Սպանություն, որ նա գրեց»։ Մակկարտիզմի դարաշրջանի մայրամուտին Քիմ Հանթերը վերադարձավ կինոէկրաններ, որտեղ իր ամենահայտնի դերերից մեկը դարձավ գիտնական շիմպանզե Զիռայի կերպարը «Կապիկների մոլորակ» գիտաֆանտաստիկ ֆիլմի առաջին երեք մասում։
Քիմ Հանթերն ամուսնացել է 2 անգամ։ Առաջին ամուսնությունը Ուիլյամ Բոլդուինի հետ տևել է 2 տարի՝ 1944-1946 թվականներին, իսկ Ռոբերտ Էմետտի հետ՝ 1951 թվականից 2000 թվականը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1922 ծնունդներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Խույթ
Խույթ, գրաբար՝ Խոյթ (արտասանվում է Խույթ), գավառ Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի կազմում, գտնվում է Սասունի արևելյան կողմում, Տարոն գավառից հարավ-արևելք, Սանասունք լեռան հարավային կողմում։ Խիստ լեռնային գավառ է, ցուրտ կլիմայով և աղքատ բնությամբ ։
Կլիմա
Ուներ մոտ 1190 կմ² տարածություն՝ շրջապատված անտառապատ լեռներով։ Կլիման բարեխառն է, մակերևույթը՝ հարթ։ Կենտրոնն էր համանուն բերդը։ Գավառի միջով հոսում է Բռնաշեն գետը։ Խույթը սահմանակից էր Սասուն գավառին, ուստի աղբյուրներում հաճախ այդ երկու տեղանունները գործածված են միևնույն նշանակությամբ։
Պատմություն
4-րդ դարի երկրորդ կեսին միացվում է Տարոնի Մամիկոնյանների նախարարությանը, իսկ արաբական տիրապետության շրջանում և ավելի ուշ Սասունի հետ կազմում էր մեկ իշխանություն։ Խույթի հայությունը հայտնի էր օտար լուծի նկատմամբ իր ոչ հնազանդ վերաբերմունքով, Խույթից էր Հովնանը, որը 9-րդ դարի կեսերին Հայաստանում արաբական լծի դեմ ծավալված ապստամբության նշանավոր առաջնորդներից էր։
Խութեցիները հնուց հայտնի էին իրենց ազատասեր ու քաջակորով բնավորությամբ։ Նրանց կենցաղը, բարքերը, նիստուկացը նկարագրել է IX—X դդ. պատմագիր Թովմա Արծրունին՝ 851—852 թթ.-ի ժողովրդական ապստամբության առնչությամբ։ Այս ապստամբության ժամանակ Խույթի լեռնականները, Հովնան Խութեցու գլխավորությամբ, 851 թ.-ի գարնանամուտին, իջնելով լեռներից, ծանր պարտության են մատնել արաբական խալիֆայության զորքին, սպանել նրա զորապետ Յուսուփին։ Այդ դրվագը արտացոլվել է «Սասունցի Դավիթ» էպոսում։ Ապստամբությունը հիշատակում են նաև արաբ մատենագիրներ Բելազուրին և Թաբարին, Հայաստանի անկախության կորստից հետո էլ Խույթը պահպանել է իր կիսանկախ վիճակը։
1459—1460 թթ.-ին հակաթուրքական պայքարին մասնակցելու նպատակով Խույթից, որպես բանագնաց, Հռոմ է մեկնել (պապի հետ բանակցելու) Հեթումը։ 1514 թվականից հետո Խույթն ընկել է օսմանյան Թուրքիայի տիրապետության տակ։ Թուրքիայի կազմում Խույթը մտնում էր Բիթլիսի վիլայեթի մեջ՝ Բռնաշենի հետ կազմելով առանձին նահիե։
Ճարտարապետական կոթողներ
Խույթում XV դարում հիշվում է Քեռգու գյուղաքաղաքը։ Այդտեղ էր գտնվում Սբ. Աղբյուրիկ (Աղբերկա) կամ Վանդիր վանքը, որը կառուցվել էր V—VI դդ.։ Վանքը եպիսկոպոսանիստ էր, ուր իր կյանքի վերջին տարիներին եղել է Գրիգոր Մագիստրոսը։ Գմբեթավոր էր, պարսպապատ և ծառայում էր որպես ամրոց։ X—XIII դդ. այն եղել է Սասունի իշխանների դամբարանը։
Եղեռնի տարիներին
1915 թ.-ին Խույթն ուներ 19 հայաբնակ գյուղ։ Բնակչության մեծ մասը զոհվել է 1915 թ.-ի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ 1916 թ.-ի գարնանը ռուս կազակների մի զորամաս մտել է Խույթ և ազատել նրա մնացած բնակիչներին (որոնք եղեռնի ժամանակ թաքնվել էին լեռնածերպերում) և տեղափոխել Մուշ՝ ապահովելով նրանց սննդամթերքով։ 1917 թ.-ի վերջին Խույթի ողջ մնացած բնակիչներն անցել են Արևելյան Հայաստան և բնակություն հաստատել Աշտարակի ու Թալինի շրջանների գյուղերում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տուրուբերանի գավառներ
Լա Լիգա 2016-17
Լա Լիգա 2016-17 Իսպանիայի ֆուտբոլի առաջնության 86-րդ խաղարկությունն է, որը հիմնվել է 1929 թվականին։
Առաջնության խաղացանկը հայտնի է դարձել 2016 թվականի հուլիսի 15-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլ Կատեգորիա:Լա Լիգայի մրցաշրջաններ
Մուրաֆա (գյուղ, Կրասնոկուտի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Մուրաֆա գյուղում բնակվում էր 2 903 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10329 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 281,05 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1650 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դոշերա
Դոշերա (Дощера), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Օրիչևսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սնիգիրևկա գետի ձախ ափին՝ 8,8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է Բորկովսկի ճահճուտներում, Օրիչի գյուղից 4 կմ հարավ-արևելք։ Գետը հոսում է արևմուտք անմարդաբնակ անտառային տարածքում։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մալորոգանսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Մալորոգանսկի գյուղական խորհուրդ  (Малороганська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Մալորոգանսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 2914 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 38.61 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 75.47 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1993 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պլոբսայմ
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 400 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 13 կմ հարավ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 2612 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1967-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 645։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,3 %։ 1967 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 1854 անձ (977 տղամարդ և 877 կին)։ Գործազուրկ են եղել 113 անձ (55 տղամարդ և 58 կին)։ 645 անաշխատունակներից 229-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 280-ը` թոշակառուներ, իսկ 136-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ֆրանկլին շրջան (Այդահո)
Ֆրանկլին շրջան (Franklin County), ԱՄՆ Այդահո նահանգի 44 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.725 կմ² է, բնակչությունը՝ 11.329 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Փրեստոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1913 թ.։
Կատեգորիա:Այդահոյի շրջաններ
Մոզգովոե (գյուղ, Կրասնոպոլիեի շրջան)
Մոզգովոե (Мозкове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մոզգովոե գյուղում բնակվում էր 156 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մոչիլկի (գյուղ, Բելեբեևսկի շրջան)
Մոչիլկի (Мочилки, Мочилка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 118 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Գորյուպինո
Գորյուպինո (Горюпино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի բնակավայրեր
Capital Cities
Capital Cities, ամերիկյան ինդի փոփ դուետ Լոս Անջելեսից, Կալիֆորնիա։ Դուետը ձևավորվել է 2008 թվականին, և կազմված է ամերիկացի երգիչ Ռայան Մերչանտից (վոկալ, ստեղնաշարային գործիքներ) և հայազգի երգիչ Սեպուհ Սիմոնյանից (վոկալ, ստեղնաշարային գործիքներ)։ Դուետը համաշխարհային ճանաչում է ձեռք բերել իր 2011 թվականին թողարկված «Safe and Sound» երգի շնորհիվ, որը միջազգային մի շարք հիթ շքերթներում զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականներ և ստացել է մի քանի սերտիֆիկատ։ 2013 թվականի հունիսի 4-ին դուետը թողարկել է իր դեբյուտային՝ «In a Tidal Wave of Mystery» ստուդիական ալբոմը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Երաժշտական դուետներ Կատեգորիա:2008 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Ֆուենկալիենտե (քաղաք)
Ֆուենկալիենտե (Fuencaliente (Ciudad Real)), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Սիուդադ Ռեալ պրովինցիայի Կաստիլիա Լա Մանչա ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վալե դե Ալկուդիյա շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1126 մարդ(2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ասյա Զվերևա
Ասյա Զվերևա (Ася Кирилловна Зверева, ), ռուս և խորհրդային հնչյունային օպերատոր։ Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչ (1992 թվական)։
Կենսագրություն
Ասյա Զվերևան ծնվել է 1937 թվականի օգոստոսի 6-ին, Ուկրաինական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Դոնեցկի մարզի Դեբալցևո քաղաքում։
1956 թվականին սկսել է աշխատել «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում որպես հնչյունային օպերատորի օգնական։
1957-1963 թվականներին սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի կինոինժեներների ինստիտուտի էլեկտրատեխնիկական ֆակուլտետում։
1992 թվականին Ասյա Զվերևան արժանացել է Ռուսաստանի Դաշնության արվեստի վաստակավոր գործիչ կոչմանը։
«Նիկա» կինոմրցանակի դափնեկիր է` «Հնչյունային ռեժիսորի լավագույն աշխատանքի համար» անվանակարգում, «Ցարևիչ Ալեքսեյը» ֆիլմի համար (1997 թվական)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Նիկա» մրցանակի դափնեկիրներ
(3618) Կուպրին
(3618) Կուպրին (Kuprin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի օգոստոսի 20-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սիերրա շրջան (Կալիֆոռնիա)
Սիերրա շրջան (Sierra County), ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2468 կմ² է, բնակչությունը՝ 3240 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Դաունվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1852 թ.։
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի շրջաններ
Իունա (Էսպիրիտու Սանտու)
Իունա (Iúna), համայնք Բրազիլիայում՝ Էսպիրիտու Սանտու նահանգի կազմում։ Գտնվում է Էսպիրիտու Սանտու նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Ալեգրիի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 29.290 մարդ՝ 2020 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 460,522 կմ2 տարածք ։ Բնակչության խտությունը՝ 61,7 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1890 թվականի նոյեմբերի 11-ին
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էսպիրիտու Սանտու նահանգի բնակավայրեր
Իդա Դեհմել
Իդա Դեհմել, ծնունդով՝ Իդա Կոբլենց (Ida Dehmel (Coblenz), ), գերմանացի հրեա, քնարերգու, ֆեմինիստ և արվեստի հովանավոր, գեղարվեստական ասոցիացիաների հիմնադիր և կանանց իրավունքների պաշտպան ։
1933 թվականից հետո նա հետապնդվել է իր հրեական ծագման պատճառով։ 1942 թվականին, երբ սկսվել են հրեաների լայնածավալ տեղահանումներն այն քաղաքից, որտեղ նա բնակվում էր, Իդան ինքնասպան է եղել՝ չափից ավելի քնաբեր հաբեր ընդունելով խուսափել է վերահաս տեղահանությունից և սպանությունից ։
Ծագում և վաղ տարիներ
Իդա Կոբլենցը ծնվել է Բինգենում, Հռենոսի ձախ ափին ապրող բարեկեցիկ, կայացած հրեական ընտանիքում։ Ընտանիքում հինգ երեխա կար։ Նրանց մայրը մահացել է, երբ նրանք դեռ փոքր էին։ Նրանց հայրը՝ Սիմոն Զաքարիաս Կոբլենցը գինեգործ էր և տեղի գործարար համայնքի առաջատար անդամ, որը դաստիարակության խիստ կանոններ էր կիրառում՝ իր անմայր երեխաների դաստիարակության համար։ Հրեական կրոնական տոները և պատվիրանները պետք է անվիճելիորեն հարգվեին։
Դեռահաս տարիքում Իդան հաճախել է գիշերօթիկ դպրոց Բելգիայում, որտեղ, ինչպես հետագայում հիշել է, առաջին անգամ անհարգալից վերաբերմունքի է արժանացել իր հրեական ծագման համար, 1885/1886 թվականներին ։ 1890-ական թվականների սկզբին նա ծանոթացել է բանաստեղծ Շտեֆան Գեորգի հետ։ 1892 թվականի ամռանը նրանք մտերմացել են՝ միասին երկար զբոսնելով Բինգենի շրջակա բլուրներում. բանաստեղծը Իդային նվիրված բանաստեղծությունների մի ամբողջ շարք է գրել ։ Սակայն 1895 թվականին Իդան ամուսնացել է Բեռլինից եկած հրեա գործարար Լեոպոլդ Աուերբախի հետ․ դա հոր ընտրությունն էր։ Զուգը բնակվել է Բեռլինի Տիրգարտեն թաղամասի Լենեստրասե 5 հասցեում գտնվող շենքի մի մեծ բնակարանում։ Դեկտեմբերին ծնվել է նրանց որդին՝ Հայնց Լյուքսը  (1895-1917)։ Հաջորդ մի քանի տարիներին Իդա «Իզի» Աուերբախը վարել է աշխարհիկ տանտիրուհու կյանք մի այնպիսի ոճով, որը համատեղում էր Բեռլինի սալոնային ավանդույթները նորաձև « Բոհեմական» հակամշակույթի հետ։ Սակայն, ամուսնությունն ինքնին, անուրախ ամուսնություն է եղել ։
Առաջին ամուսնություն
Աուերբախների տունը դարձել է Ֆրիդրիխշագենի բանաստեղծների խմբակի կենտրոնը։ Անդամների թվում էին բանաստեղծ-գրող Ռիխարդ Դեհմելը, որի կինը՝ Պաուլան, նույնպես գրող էր (և ականավոր սոցիոլոգ-տնտեսագետ Ֆրանց Օպենհայմերի քույրը)։ Այդ ժամանակ, Լեոպոլդ Աուերբախի մոտալուտ սնանկության մասին լուրերը հաստատվել են և տասնամյակի երկրորդ կեսին Տիերգարդենի թաղամասում գտնվող շքեղ տունը պետք է ազատվեր, և Իդա Աուերբախի կյանքը ՝ որպես հյուրընկալ տանտիրոջ, ավարտվել է։ Զույգը խզել է ամուսնական կապը ։ 1898 թվականին Իդա Աուերբախը և իր փոքր որդին տեղափոխվել են Բեռլին քաղաքի հյուսիսային կողմ՝ Պանկով թաղամաս։ Այստեղ բնակվում էին Ռիխարդ և Պաուլա Դեհմելները, որոնց հետ Իդան մտերմացել է և բավականին արագ նրանց երեքի միջև փոխհարաբերությունները վերաճել են, այսպես կոչված, ոչ ֆորմալ եռակողմ ամուսնության ։ Այդ իրավիճակը փխրուն է եղել, բայց ըստ մի աղբյուրի, նրանք երեքով միասին ապրել են մինչև 1899 թվականի ապրիլը՝ զբաղեցնելով երկու հարակից տները, որտեղ այժմ Պարկշտրասե (Parkstraße) փողոցն է ։
Երկրորդ ամուսնություն
1899 թվականի ամռանից մինչև 1900 թվականի վերջը Ռիխարդ Դեհմելն ու Իդան միասին ճանապարհորդել են։ Նրանք նախ եղել են Մյունխենում, ապա ծավալուն շրջայց կատարել Հունաստան և Իտալիա։ Վերադարձին նրանք կանգ են առել Իտալիայում հյուսիսում գտնվող Սիրմիոնե կոմունայում՝ Գարդա լճի մոտ։ Հակառակ նրանց ցանկության, այնտեղ երկար մնալ չեն կարողացել, քանի որ Իդան հիվանդացել է տիֆով, և տեղի բժիշկը նրան խորհուրդ է տվել առողջանալու համար վերադառնալ Գերմանիա։ Նրանք տեղափոխվել են հյուսիս՝ Հայդելբերգ, որտեղ ապրում էր նրանց ընկեր Ալֆրեդ Մոմբերտը։ Նրանց հարևանությամբ էին ապրում նաև Պետեր և Լիլի Բերենսները։ Իդայի ավագ քույրը՝ Ալիս Բենսհայմերը, ապրում էր մոտակայքում գտնվող Մանհայմի արվարձանում։ Հայդելբերգից մինչև Դարմշտադտի Mathildenhöhe Նկարիչների գաղութ հեշտությամբ կարել էր հասնել գնացքով ։
Սիրահարները թեև ընկերների պակաս երբեք չեն ունեցել, բայց Իդա Դեհմելի պահպանողական ազգականներն, այնուամենայնիվ, հիասթափված էին նանից Աուերբախից բաժանվելու և Դեհմելի հետ սիրավեպի համար, ինչը կարող է բացատրել, թե ինչու, երբ 1901 թվականի հոկտեմբերին նրանք վերջապես որոշեցին ամուսնանալ միմյանց հետ, նրանք գնացին Բլումսբերի (Լոնդոն), Անգլիայում դա անելու համար  ։ Մի քանի տարի անց զույգի ընկերը՝ Բեռլինի նկարիչ Յուլյա Վոլֆթորնը, պատրաստեց Դեհմելների երկու յուղաներկ դիմանկարներ, որոնք ցուցադրվել են 1906 թվականին Վայմարի «Մեծ Դքսի թանգարանում» (ներկայիս՝ Neues Museum Weimar, նախկին՝ Großherzogliches Museum) կայացած Գերմանիայի նկարիչների ասոցիացիայի երրորդ ցուցահանդեսում ։
Ամուսնանալուց հետո նրանք հաստատվել են ոչ թե Հայդելբերգում, այլ իրենցից դժգոհ ընտանիքներից ավելի հեռու՝ Համբուրգում։ Եվրոպային և անձամբ իր ընտանիքին սպասվող դարի մղձավանջային սարսափներին անտեղյակ Իդան այդ ժամանակի մասին գրել է, որ ցանկանում է ստեղծել նոր երկինք և նոր երկիր («Ich möchte einen neuen Himmel kreieren und eine neue Erde») : Դեհմելները դասախոսություններով և ընթերցումներով ճանապարհորդել են՝ հաճախ լինելով Բեռլինում, Մյունխենում, Վիեննայում, Լայպցիգում և Դրեզդենում։ Աղբյուրներից իսկապես պարզ չէ, որ քսաներորդ դարի առաջին մի քանի տարիների ընթացքում Համբուրգը նրանք իրենց մշտական տունն են համարել։ Վայրերից էր Վայմարը, որտեղ նրանք շատ ժամանակ են անցկացրել, որտեղ ընկերների հետ նրանք սերտորեն մասնակցել են նոր մշակութային կենտրոնի ստեղծմանը ։ Նրանք պարբերաբար հանդիպել կամ նամակագրական կապեր են ունեցել ժամանակի առաջատար գործիչների հետ, ինչպիսիք են նկարիչ Մաքս Լիբերմանը, ճարտարապետ Հենրի վան դե Վելդեն, հրատարակիչ Հարի Կեսլերը և բանաստեղծներ Դեթլև ֆոն Լիլիենկրոնը, Ալֆրեդ Մոմբերտը և Պաուլ Շեերբարտը։ 1911 թվականին Ռիխարդ և Իդա Դեհմելների խնդրանքով Համբուրգի ճարտարապետ Վալթեր Բայդեկերը նախագծել է շենքը, որը հայտնի էր դառնալու որպես «Դեհմելի տուն» Westerstraße 5 հասցեում (հետագայում ՝ Richard-Dehmel-Straße 1): Իդա Դեհմելը արագորեն նոր տունը դարձրել է Համբուրգի առաջատար նկարիչների գործունեության կենտրոն։ Նա խրախուսել է երիտասարդ նկարիչներին իրականացնել «շատ ավելի մեծ շարժման մեջ ինքնուրույն տարր» դառնալու երազանքը ։
Պատերազմ և մահ
Առաջին համաշխարհային պատերազմը սկսվել է 1914 թվականի հուլիսին։ Ռիխարդ Դեհմելը, որն արդեն 50 տարեկան էր, կամավոր մեկնել է բանակ։ Իդայի որդին՝ Հայնց-Լյուքս Աուերբախը զորակոչվել է և մահացել Ֆրանսիայում, Արևմտյան ռազմաճակատում 1917 թվականի սպանդի ժամանակ։ Նրա ամուսինը ստացել է ոտքի լուրջ վնասվածք, որից 1919 թվականին առաջացրել է թրոմբոզ, ինչն էլ հանգեցրել է նրա մահվան, 1920 թվականի փետրվարի 8-ին ։
Պատերազմի տարիներին նրա սոցիալական ներգրավվածությունն աճել է։ Նա դարձել է «Deutscher Frauendank» - ի փոխնախագահ (թարգմանաբար՝ «կանանց պատերազմական ժամանակաշրջանի շնորհակալություն») և դարձել է «Կանանց ընտրական իրավունքի գերմանական ասոցիացիա» (Deutscher Verband für Frauenstimmrecht) կազմակերպության «թղթակից քարտուղար» (արտացոլելով պատերազմական ժամանակաշրջանի ճնշումները՝ արդեն ավելի «պահպանողական» դիրքերից)։ Նա նաև Ազգային ազատական կուսակցության ակտիվ անդամ էր և նորաստեղծ «Գերմանական կիրառական արվեստի խթանման կանանց լիգայի» (Frauenbund zur Förderung deutscher bildender Kunst) նախագահ, որը նա ստեղծել էր Ռոզա Շապիրի հետ։ Որդու մահից հետո, սակայն, և նույնիսկ ավելին՝ 1920 թվականին ամուսնու մահից հետո, նա իր ժամանակի և անսպառ էներգիայի մեծ մասը նվիրել է Ռիխարդ Դեհմելի գեղարվեստական ժառանգությունը պահպանելուն՝ ստեղծելով «Դեհմելի հիմնադրամ» և «Դեհմելների ասոցիացիա», որին աջակցել են հայտնի համաքաղաքացիները, ներառյալ Համբուրգի քաղաքագլուխ Վերներ ֆոն Մելլեն (1853-1937) ։
Նացիստական ​​տարիներ
1933 թվականի հունվարին իշխանության են եկել նացիստները, որոնք ժամանակ չկորցնելով Գերմանիան վերածեցին միակուսակցական բռնապետության։ Կուսակցության ժողովրդական աջակցությունը հիմնված էր հույսի և ատելության ավանդական պոպուլիստական ​​թեմաների վրա։ Նրանց ատելությունը հիմնականում բաշխվեց կոմունիստների և հրեաների միջև։ Իդա Դեհմելը կոմունիստ չէր, բայց նա հրեա էր։
1933 թվականի ապրիլի 20-ին նացիստական ​​պարագլուխները ներխուժել են «Hamburger Hof» (հյուրանոց) նիստերի դահլիճ, որտեղ Դեհմելը նախագահում էր GEDOK- ի ամենամսյա հանդիպումը։ Նրանք պահանջում էին նրա հրաժարականը։ Երեք շաբաթ անց, իր հրեական ծագման պատճառով, նա իսկապես հրաժարվել է այն կազմակերպությունից, որն ինքն էր ստեղծել ։ Հետագայում նրա համար անհնարին դարձավ տպագրել որևէ բան իր գրածներից կամ իր հանգուցյալ ամուսնու գրական ժառանգությունից։ Հետապնդումների տարիներին նրա առաջին գերակայությունը մնում էր «Դեհմել հաուսի» հոգսը, և սա էր պատճառը, որ նա, ի տարբերություն մյուսների, իրենից վանել է արտագաղթի մասին ցանկացած միտք ։
1935 թվականի մարտին քրոջ՝ Ալիսի մահանալուց հետո, Իդան երկու երկար օվկիանոսային շրջագայության է մեկնել՝ այցելելով ԱՄՆ, Կենտրոնական Ամերիկա և Արևմտյան Հնդկաստան, քանի դեռ հնարավոր էր ճանապարհորդել։ Այդ ժամանակ քչերը կարող էին կամ ցանկանում էին կանխատեսել Հոլոքոստի մասշտաբն ու սարսափը,, որը տեղի էր ունենալու մի քան տարի անց, թեև հստակ ուրվագծվում էր, որ ցանցը սեղմվում էր, հատկապես այն հրեաների համար, ովքեր չէին ցանկանում (կամ ֆինանսական պատճառներով չէին կարող) լքել Գերմանիան։
Իդա Դեհմելը աստիճանաբար ավելի ու ավել է մեկուսացել։ 1937 թվականի դեկտեմբերի 6-ին նրան համոզել են դառնալ «Քրիստոնեական ավետարանական բարեփոխված եկեղեցու» անդամ։ 1938 թվականին կառավարության պահանջով հրեաները պետք է ստանային «հին կտակարանի անուններ», և այս պահից պաշտոնական փաստաթղթերում Իդան նույնացվում է որպես «Ջեդիջա» ։ Նա շարունակում է հրաժարվել լքել «Դեհմել հաուսը»։ 1938 թվականի դեկտեմբերին ընկերոջն ուղարկված նամակում նա գրել է, որ երբեք չի հեռանալու. «''Marion, ich würde nie auswandern ... im Moment in dem ich das Dehmelhaus verlassen muß, mache ich Schluß ..''» ։
1939 թվականի սեպտեմբերին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը սկսվելուց հետո Իդա Դեհմելը ստիպված է եղել մնալ Համբուրգի Բլանկենյան թաղամասում, որտեղ նա ապրում էր, և այդ ժամանակ նա կենտրոնացել է իր «Դայջա» ինքնակենսագրական վեպի վերջնական տարբերակը վերամշակելու վրա (որն այդպես էլ չհրատարակվեց) ։ Շնորհիվ ընկերուհու՝ Մերի ֆոն Տոլի միջամտության, Շաումբուրգ-Լիպպեի արքայազն Ֆրիդրիխ Քրիստիանի միջոցով, որը երկար տարիներ սերտ համագործակցում էր Քարոզչության նախարար Յոզեֆ Գեբելսի հետ, նրան թույլատրվել է մնալ «Դեհմել Հաուսում» և նրան խնայել են՝ չպարտադրելով, որ իր արտաքին հանդերձների վրա կարի Հրեայի աստղ անարգող տարբերակիչ նշանը ։
Իդայի ապագան աստիճանաբար ավելի սպառնալից է դարձել, չնայած որ դեռ շատ ընկերներ ու ծանոթներ ուներ, ինչպես Գերմանիայում, այնպես էլ արտերկրում, ովքեր միջամտում էին իշխանություններին՝ փորձելով Իդային հեռու պահել սպասվող հոլոքոստից, որն այլևս անհնար էր չնկատել ։ 1941 թվականի հոկտեմբերին նա իր ընկերուհուն՝ Մերի Ստերնին գրած նամակում նկարագրել է իրավիճակը։
Տեղահանությունները շարունակվել են։ 1942 թվականի սեպտեմբերին, 72 տարեկան Իդա Դեհմելը դեռ իր տանն է եղել, բայց նա համարել է, որ անբուժելի հիվանդ է, և եթե նույնիսկ նրան փրկեն արտաքսումից, նա չի ցանկացել ուրիշներից կախվածություն ունենալ։ Նա իր կյանքի կամքը ոչնչացված էր համարել հիվանդության և ժամանակի և վայրի մռայլ հանգամանքների պատճառով։ 1942 թվականի սեպտեմբերի 29-ին նա չափից շատ քնաբեր հաբեր ընդունելով ինքնասպան է եղել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Հրեա ֆեմինիստներ
Սուդանի հեղաշրջում (1969)
1969 թվականի Սուդանի պետական հեղաշրջումը հաջողված հեղաշրջում էր, որը ղեկավարում էր գնդապետ Ջաֆար Նիմեյրին։ Ջաֆար Նիմեյրին դեմ է եղել նախագահ Իսմայիլ ալ-Ազհարիի կառավարությանը։ Հեղաշրջումը նշանավորեց Սուդանի երկրորդ Ժողովրդավարական դարաշրջանի ավարտը և Նիմեյրիի 16-ամյա կառավարման սկիզբը։
Նիմեյրիի կառավարությունը արաբական արմատական ազգայնական ծրագիր է իրականացրել ՝ սոցիալ-տնտեսական զարգացման սոցիալիստական ծրագիր ներդնելով, ներառյալ մասնավոր սեփականության ազգայնացումը։ Նրա կառավարությունը նաև նպաստել Է Սուդանում առաջին քաղաքացիական պատերազմի դադարեցմանը, որը 1969 թվականից շարունակվել է գրեթե 14 տարի։ Ձգտելով խաղաղության ՝ նոր կառավարությունը շնորհել է համաներում և 1969 թվականի հունիսի 9-ին Հարավային Սուդանը ինքնավար շրջան հայտարարել ։
Հեղաշրջումը
Հեղաշրջումը սկսվել է մայիսի 25-ի վաղ առավոտյան, և առավոտյան ժամը 4-ին Խարթում-Բահրի-Օմդուրման շրջանում հիմնական օբյեկտները գրավվել են, իսկ Սուդանի բանակի առաջատար գեներալները ձերբակալվել։ Առավոտյան ժամը 7:00-ին «Օմդուրման» ռադիոն հաղորդեց Նիմեյրիի և Բաբիկեր Ավադալլայի ձայնագրված ելույթները, որոնցում նրանք կառավարության վերաբերյալ իրենց ծրագրերը ներկայացրին։ Նույն առավոտ ավելի ուշ «Օմդուրման» ռադիոն հայտնել է նաև նախարարների նոր խորհրդի անդամների անունները, որոնք առաջադրվել էին մայիսի 23-ին Ավադալլայի և վեց առանցքային պաշտոնյաների միջև կայացած հանդիպման ժաանակ ։
Մինչհեղափոխական հրամանատարության իշխող խորհրդի կազմը նախատեսված էր նախապես, սակայն օրվա ընթացքում խորհրդի կազմը ընդլայնվել է։ Մինչ Ազատ սպաները այցելում էին բանակի հիմնական ստորաբաժանումները և անվտանգության կազմակերպությունները, որպեսզի համոզվեն նոր ռեժիմին իրենց հավատարմության մեջ, Նիմեյրին հանդիպեց Ազատ սպաների երկու անդամների հետ, ովքեր դեմ էին հեղաշրջմանը ՝ Բաբիկիր Ալ-Նուրը և Աբու ալ Քասիմ Հաշիմը։ Երկուսն էլ ունեին իրենց համապատասխան իշխանական բազաները։ Ընդ որում Ալ Նուրը Սուդանի կոմունիստական կուսակցության հետ կապ ունեցող բարձրաստիճան սպա էր, իսկ երկրորդը առանցքային կապեր էր պահպանում արաբ ազգայնականների և նասերիստների հետ։ Նիմեյրին, առանց այլ դավադիրների հետ խորհրդակցելու, որոշել է նրա աջակցության բազան ընդլայնելու համար երկուսին էլ մտցնել նոր կառավարության կազմի մեջ։ Նոր խորհրդի մեջ ներառվել է նաև կոմունիստական կուսակցության հետ կապ ունեցող մեկ այլ սպա ՝ Հաշեմ Ալ Աթտան։ Այսպիսով, նոր խորհուրդը բաղկացած էր ոչ միայն հեղաշրջում իրականացնողներից, այլև «Ազատ սպաներ» շարժման ներկայացուցիչներից, ովքեր դեմ էր տեղի ունեցած հեղաշրջմանը ։
Խոսե Կառերա
Խոսե Միգել Կառերա (José Miguel Carrera, ), Չիլիի քաղաքական և ռազմական գործիչ։
Կենսագրություն
1806 թվականից ապրել է Իսպանիայում, մասնակցել ֆրանսիական օկուպացիայի դեմ իսպանական ժողովրդի պայքարին։ 1810 թվականին, Ամերիկայում իսպանական գաղութների անկախության համար մղվող պատերազմի սկզբին, վերադարձել է Չիլի։ 1811 թվականին կատարել է զինվորական հեղաշրջում, արձակել կոնգրեսը, հաստատել դիկտատուրա։ Իրականացրել է հայրենասիրական ազատագրական շարժման դիրքերն ամրապնդող միջոցառումներ (1812 թվականին մտցրել է սահմանադրություն, բացել է ազգային ինստիտուտ, ազգային գրադարաններ, սկսել է հրատարակել չիլիական առաջին՝ «Aurora» թերթը)։ Ռանկագուայի մոտ ճակատամարտում (1814) հայրենասերների պարտությունից հետո Կառերան հեռացել է երկրից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չիլիի ղեկավարներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Չիլիի քաղաքական գործիչներ
Նաստենկովկա
Նաստենկովկա (Настеньківка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1912 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նաստենկովկա գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,154 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 45,45 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1912 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մուխար
Մուխար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ապահունիք
Ապահունիք (նաև՝ Աբագունիք ), գավառ Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի կազմում, Տարածվում էր Վանա լճի առափնյա շրջաններում ։
Աշխարհագրություն
Տարածվում էր Հարքից հյուսիս-արևելք՝ Արածանիի ափերին։
Այլ անվանումներ
Ապահունիք գավառի հետ է նույնացվում Հնագույն Հայաստանում եղած Աբագունիք երկրամասը ։
Պատմություն
Տանուտիրական Հայքի դարաշրջանում, պատկանել է Հայկ Նահապետից սերած Ապահունիների իշխանական տանը։ Գավառի տարածքում էին գտնվում Մանավազկերտ քաղաքը և Ծումբ բերդը։
Գավառի նշանավոր պատմական վայրերից էր Թոնդուրակ (Թոնդրակա) բնակավայրը, որից իր անունն է ստացել 9-11-րդ դարերում Հայաստանում լայն տարածում ստացած թոնդրակյան աղանդավորական շարժումը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տուրուբերանի գավառներ Կատեգորիա:Ապահունիք
Տավեռնոլե սուլ Մելլա
Տավեռնոլե սուլ Մելլա (Tavernole sul Mella), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։
Բնակչության թվաքանակը՝ 1330 մարդ, խտությունը՝ 70 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 19 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25060։ Հեռախոսային կոդ՝ 030։
Կոմունայի հովանավորներն են սուրբ առաքյալներ Հակոբոս Կրտսերը և Փիլիպոսը։ Տոնը նշվում է մայիսի 3-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պոնոմարենկովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Պոնոմարենկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Пономаренківська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Պոնոմարենկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 4356 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 24.6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 177.07 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 8 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1917 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վելիկի Օմելյանիկ
Վելիկի Օմելյանիկ (Великий Омеляник), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1567 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկի Օմելյանիկ գյուղում բնակվում էր 943 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,91 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 324,05 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1567 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:1429 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շահամիրի սար
Շահամիրի սար, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի և Ադրբեջանի սահմանագլխին, Միափորի լեռների հարավային մասում, Վահան գյուղից 4 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը՝ 2312 մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռներ Կատեգորիա:Գետաբեկի շրջանի լեռներ
Ձայնարկություն (խոսքի մաս)
Ձայնարկություն, խոսքի մասերից մեկը, որը ցույց է տալիս խոսողի զգայական, ոչ դատողական վերաբերմունքը։
Ձայնարկությունները կազմված են մեկ կամ մի քանի հնչյուններից՝ մեկ ձայնավորից, մեկ ձայնավորից և մեկ կամ երկու բաղաձայնից, ինչպես և երկու ձայնավորից ու մեկ բաղաձայնից։ Որպես ձայնարկություններ՝ կարող են ձևավորվել հայերենի բոլոր ձայնավորները։ Սակավահնչյունությունը ձայնարկությունների ձևային հատկանիշներից մեկն է։
Ձայնարկություններն ունեն նաև իմաստ՝ ավարտված, վերջավորված իմաստ, այսինքն՝ վա՜յ, ջա՜ն ձևերն անիմաստ կապակցություններ չեն։ Սակայն ձայնարկությունների իմաստը նյութական կամ քերականական չէ։ Դրանք արտահայտում են խոսողի զգայական, ոչ դատողական վերաբերմունքը։ Զգայական վերաբերմունքից բացի ձայնարկությունները արտահայտում են նաև կամային վերաբերմունք. դրանով խոսողը դիմում է մեկին՝ դեպի գործողության կատարում մղելու կամ այլ նպատակով։
Ձայնարկություններին են հարում նմանաձայնությամբ կազմված որոշ բառեր, որոնք նույնպես անվանումներ չեն հանդիսանում։ Այդպիսիք են կենդանիների արտաբերած ձայնի ու առարկաների տարբեր տեսակի շարժումներից առաջացած ձայների մոտավոր հնչյունական վերարտադրությունները։ Այս բառերը ձայնարկությունների նման են նախ և առաջ իրենց ձայնային հատկանիշով՝ այդ թվում հնչյունային և առոգանական, իսկ իմաստային տեսակետից ձայնարկություններին հարում են դատողական, մտածված հատկանիշի պակասով։ Այս կարգի բառերի մի զգալի մասը արտահայտվում է կրկնությամբ։ Օրինակ՝ տըզզ, վըզզ, հաֆ, իաֆ, թըռռ, ո՜ւ, չրախկ և այլն։ Ձայնարկությունների ձևավորման համար բացառիկ նշանակություն ունի առոգանությունը։
Ձայնարկությունների տեսակներն ու իմաստային նշանակությունները
Ըստ իրենց իմաստային բնույթի՝ ձայնարկությունները բաժանվում են 2 խմբի՝
Զգայական ձայնարկություններ
Արտահայտում են՝ Ձայնարկությունների ըստ իմաստի խմբավորելը կապված է դժվարությունների հետ, քանի որ հաճախ միևնույն ձայնարկությունները տարբեր նախադասություններում արտահայտում են տարբեր իմաստներ։ Օրինակ` Վայ-ը կարող է արտահայտել և՛ վախ, և՛ ուրախություն, և՛ զզվանք, և՛ զարմանք, և՛ այլ զգացումներ։
Կամային ձայնարկություններ
Արտահայտում են խոսողի կամքը՝ ուղղված խոսակցին։ Այդպիսի ձայնարկությունները ուշադրություն գրավելու միջոց են՝ խոսակցին որևէ միտք հայտնելու, նրան որևէ գործողության մղելու նպատակով։ Կամային ձայնարկություններն են՝ ա, այ, հեյ, էյ, էհեյ, հույ, հարայ, տո, ծո, հե, օհ և այլն։ Կամային ձայնարկությունների շարքն են դասվում կենդանիներին կանչելու, քշելու, որևէ գործողության մղելու նպատակով նրանց կիրառությունները՝ քշու, քըս։
Կատեգորիա:Խոսքի մասեր
Մանդելայի էֆեկտ
Մանդելայի էֆեկտ (Mandela effect), հիմնված է մի քանի անձանց իրականությանը հակասող հիշողությունների համընկման գաղափարի վրա, որը կապված է կեղծ կոլեկտիվ հիշողությամբ ։
Առաջացման նախապայմանները
Հոգեբանները բացատրում են Մանդելայի էֆեկտը նրանով, որ մարդը, երբեմ, հիշելով ինչ որ իրադարձության մասին, ձևափոխում է այն իր գիտակցուցթյան մեջ կամ ի սկզբանե սխալ է ընկալվում ։ Գիտնականները հիմնավորում են Մանդելայի էֆեկտը կոնֆաբուլյացիայով, որի դեպքում հիշողության բացերը լցվում են հորինված և ֆանտաստիկ կեղծ հիշողություններով։ Ամենօրյա կյանքում կոնֆաբուլացիան հանդիպում է բավականին հաճախ։
Առաջացման պատմություն
2013 թվականին մեծ թվով մարդիկ համացանցում հանկարծ սկսել են քննարկել քաղաքական և պետական գործիչ Նելսոն Մանդելայի մահը։ Մարդիկ համոզված են եղել, որ քաղաքական գործիչը մահացել է բանտում 1980-ական թվականներին։ Բացի այդ, նրանք նույնիսկ հիշել են Նելսոն Մանդելայի մահվան մասին լուրերի թողարկումները։ Իրականում քաղաքական գործիչն ազատ է արձակվել 1990 թվականին և մահացել 2013 թվականին։ Այս կեղծ կոլլեկտիվ հիշողությունները, ինչպես նաև այլ օրինակներ բացատրելու համար Ֆիոնա Բրումը մտցրել է Մանդելայի էֆեկտ տերմինը։ Ֆիոնա Բրումը պնդում է, որ Մանդելայի էֆեկտը մարդու մոտ արտահայտվում է այլընտրանքային իրականություն տեղափոխելու արդյունքում ։
Մանդելայի էֆեկտի նկատմամբ հետաքրքրությունն աճել է առաջին հերթին համացանցում տեղեկատվության տարածման շնորհիվ ։ Ներկայումս գոյություն ունեն օրինակներ քաղաքականության, պատմության, արվեստի, զանգվածային մշակույթի մեջ, որտեղ նկատվում է Մանդելայի էֆեկտի ազդեցությունը ։
Քննադատություն և հակասություններ
Ն. Դագնոլը և Կ. Դրինկուոթերը կարծում են, որ կեղծ հիշողությունը կապված չէ Մանդելայի էֆեկտի հետ։ Նրանք կոլեկտիվ կեղծ հիշողությունները բացատրում են մարդկանց ընկալման համար դժվար տեղեկատվության բեռը թեթևացնելու ձգտումով և իրական իրադարձությունները երևակայականներից տարբերելու անկարողությամբ ։
Դրա օրինակ է ամերիկացի հոգեբան Էլիզաբեթ Լոֆտուսի և հոգեբան Ջիմ Կոանի «Կորուսյալները մոլում» փորձը։ Կոգանն իր ընտանիքին պատմել է մանկությունից չորս պատմություն, որոնցից մեկն այն մասին է, թե ինչպես է Քոանի եղբայրը կորել առևտրի կենտրոնում, և ամբողջությամբ հորինված է եղել։ Քոանի եղբայրը հավատացել է գոյություն չունեցող պատմությանը և նույնիսկ ավելացրել մի քանի մանրամասներ ։
Մասնագետական կարծիք
Կլինիկական և դատական հոգեբան Ջոն Պոլ Հարիսոնը Մանդելայի էֆեկտի մասին զանգվածային մշակույթի մեջ նշում է հետևյալը. «Երբ մենք ընկալում ենք որոշակի տեղեկատվություն, մեզ կարող է թվալ, որ մենք միշտ էլ տիրապետել ենք դրան։ Այնուամենայնիվ, Մանդելայի էֆեկտը երկրորդական է մեր հիշողության անկատարության համեմատ» ։
Էֆեկտը մաթեմատիկական մեթոդներով վերլուծելու փորձեր են կատարվել ։
Ազդեցություն հասարակության վրա
Մանդելայի էֆեկտի հետևանքով առաջացած ապատեղեկատվությունը կարող է ընկալվել որպես անհերքելի փաստ, եթե այն տարածվում է մեծ թվով մարդկանց կողմից։ Այսպիսով, մեկ անձի կեղծ հիշողություններն ազդում են այլ մարդկանց հիշողությունների վրա, և նրանք հիշում են փաստերը նույն ձևով։ Դա կարող է հանգեցնել հասարակության մոտ որոշակի երևույթի կեղծ ընկալմանը ։
Ապատեղեկատվության նման ազդեցության օրինակները շատ են՝ սկսած հասարակության վրա քաղաքական ազդեցությունից, վերջացրած հասարակության վրա ընդհանրապես չազդող աննշան դրսևորումներով։ Մանդելայի էֆեկտի նման օրինակներից մեկը «Աստղային պատերազմներ։ Էպիզոդ V։ Կայսրությունը հասցնում է պատասխան հարված» ֆիլմի ռուսերեն թարգմանությունն է, որից տարածվել է Դարթ Վեյդերի «Լյուկ, ես քո հայրն եմ» թևավոր արտահայտությունը։ Իրականում, ինչպես ռուսալեզու թարգմանությամբ, այնպես էլ բնօրինակ ֆիլմում Դարթ Վեյդերը նման արտահայտություն չի արել, փոխարենն ասել է «Ոչ, ես եմ քո հայրը», բայց Մանդելայի էֆեկտի պատճառով Ռուսաստանում և ԱՊՀ շատ երկրներում ամրապնդվել է առաջին արտահայտությունը։
Ազդեցություն քաղաքականության վրա
Համարվում է, որ Մանդելայի էֆեկտն ազդել է քաղաքական իրադարձությունների զարգացման ընթացքի վրա։ Մարդիկ հենվել են կեղծ հիշողությունների վրա, որոնք ամրագրված են եղել իրենց գիտակցության մեջ, և որոնց հիման վրա կատարել են ընտրություն ։ Քվեարկելով ընտրությունների կամ հանրաքվեների ժամանակ՝ ընտրողները հենվել են իրենց փորձի վրա, այսինքն՝ կեղծ հիշողությունները կարող են ազդել նրանց որոշման վրա։ Այս ամենի հետ կապված լայն տարածում է ստացել կեղծ լուրերի ֆենոմենը, որը նպաստում է թեկնածուի մասին զանգվածային կեղծ պատկերացումների ձևավորմանը ։
Կան բազմաթիվ օրինակներ, երբ հրապարակային մարդկանց մեջբերումները դարձել են թևավոր արտահայտություններ ։ Նույն արդյունքն է տվել Բորիս Ելցինի 1999 թվականի դեկտեմբերի 31-ին հնչեցրած խոսքերը. «Ես հրաժարական եմ տալիս։ Ես արեցի այն ամենը, ինչ կարող էի» ։ Բայց այդ դեպքում էլ աշխատել է Մանդելայի էֆեկտը և հասարակական գիտակցության մեջ ամրապնդվել է ՈՒՀԱ-ի 2002 թվականի պարոդիան՝ «Ես հոգնել եմ, ես հեռանում եմ», որն էլ դարձել է թևավոր խոսք ։
Ժերար Մուրու
Ժերար Մուրու (Gérard Mourou, ), ամերիկացի և ֆրանսիացի ֆիզիկոս։ 2008 թվականից Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ։ 1985 թվականին Դոննա Սթրիքլենդի հետ միասին նա առաջարկել է գերլարիչ լազերային իմպուլսներ ստանալու նոր մեթոդ` ակտիվացած իմպուլսների ուժգնացումով ։  2018 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր ։
Կենսագրություն
Ժերար Մուրուն ծնվել է 1944 թվականին Ալբեվիր քաղաքում։ 1967 թվականին ավարտել է Գրենոբլի համալսարանը՝ ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ Այնուհետև աշխատել է Փարիզի պոլիտեխնիկական դպրոցում։ 1970 թվականին ընդունվել է Փարիզի համալսարանի ասպիրանտուրան։ Միևնույն ժամանակ, աշխատել է Կանադայում ՝ Լավայի համալսարանում։ 1973  թվականին Պիեռ և Մարի Կյուրիների համալսարանից ստանալով  ֆիզիկայի դոկտորի կոչում, ստեղծել է գերարագ գիտությունների հետազոտական խումբ՝ ENSTA օպտիկական կիրառական ծրագրերի լաբորատորիայում ։ Այնուհետև  մեկ տարի աշխատել է Սան Դիեգոյի Կալիֆոռնիայի համալսարանում։
Սանկլերլանդիա
Սանկլերլանդիա (Sanclerlândia), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ, Գոյաս նահանգի կենտրոնական մասում։ Մտնում է Անիկունս գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 7661 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 496,824 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 15,4 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր
Ժերար Մուրու
Կենսագրություն
2010 թվականին Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության առաջատար գիտնականների ղեկավարությամբ իրականացվող գիտական ​​հետազոտությունների պետական ​​աջակցության համար, դրամաշնորհային ծրագրի շրջանակներում Ջերարդ Մոուրուն հրավիրվել է աշխատելու Նիժնի Նովգորոդի պետական ​​համալսարանում ։
Սիսկիյու շրջան (Կալիֆոռնիա)
Սիսկիյու շրջան (Siskiyou County), ԱՄՆ Կալիֆորնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 16283 կմ² է, բնակչությունը՝ 44900 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Իրեկա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1852 թ.։
Ժերար Մուրու
Գիտական ​​նվաճումներ
2002 թվականից ԱՄՆ ճարտարագիտական ​​ազգային ակադեմիայի, Ամերիկայի օպտիկական հասարակության, Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերության, Էլեկտրական և էլեկտրոնիկայի ճարտարագիտական ինստիտուտի անդամ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ
Բոլեյն (այլ կիրառումներ)
Բոլեյն
Սղոց-մարդը
«Սղոց-մարդը» (チェンソーマン), մանգա, որը գրել և նկարազարդել է Տացուկի Ֆուջիմոտոն։ Առաջին մասը հրապարակվել է Shueisha հրատարակչության «Weekly Shonen Jump» ամսագրում՝ 2018 թվականի դեկտեմբերի 3-ից մինչև 2020 թվականի դեկտեմբերի 14-ը, իսկ երկրորդ մասը հրապարակվում է 2022 թվականի հուլիսի 13-ից՝ Shueisha-ի «Shonen Jump+» առցանց ամսագրում։ 2023 թվականի հունվարին մանգայի գլուխները ամբողջացվել և թողարկվել են տանկոբոնների տեսքով։ Մանգայի հիման վրա MAPPA ստուդիան անիմե սերիալ է թողարկել, որի առաջին եթերաշրջանը հեռարձակվել է 2022 թվականի հոկտեմբերի 11-ից մինչև դեկտեմբերի 27-ը։
2023 թվականի հունվարի տվյալներով մանգայի տպաքանակը գերազանցել է 23 միլիոն օրինակը ։ 2021 թվականին Shogakukan Manga Award մրցանակաբաշխության ժամանակ մանգան արժանացել է «Շոնեն մանգա» մրցանակին, ինչպես նաև 2021 և 2022 թվականների Harvey Awards մրցանակաբաշխության «Լավագույն մանգա» մրցանակներին։ «Սղոց-մարդը», ընդհանուր առմամբ, դրական է ընդունվել քննադատների կողմից, ովքեր գովաբանել են պատմվածքն ու կերպարները, իսկ պատմության համատեքստում հատկապես ընդգծել են բռնության տեսարանները։
Հյուսիսամերիկյան «Jump Start» նախաձեռնության շրջանակներում Viz Media-ն թողարկել է մանգայի առաջին երեք գլուխները «Weekly Shonen Jump» թվային ամսագրում։ Սկսած 2019 թվականի հունվարից Shueisha-ն թողարկել է նաև մանգայի անգլերեն տարբերակը «Manga Plus» հավելվածում ։ 2020 թվականի փետրվարին Viz Media-ն հայտարարել է մանգայի թվային և տպագիր թողարկման մասին ։
Աշխարհ
Պատմությունը ծավալվում է աշխարհում, որտեղ դևերը (悪魔) ծնվում են մարդկային վախերից։ Հիմնականում դևերը վտանգավոր են և չար մտադրություններ ունեն։ Նրանց ուժն հավասար է մարդու վախին։ Դևերը կարող են մարդկանց հետ պայմանագիր կնքել, որտեղ մարդիկ՝ իրենց զոհողության դիմաց կարող են դևերին կանչել մինչև պայմանագրի ժամկետի ավարտը, կամ եթե դևը չխզի պայմանագիրը։
Որոշակի պայմաններում դևը կարող է բնակվել մահացած մարդու մարմնում՝ ձեռք բերելով նրա հիշողությունների և անհատականության մի մասը։ Այդպիսի արարածները կոչվում են համակվածներ (魔人)։ Հազվագյուտ դեպքերում համակվածները կարող են պահպանել իրենց ինքնությունը, նաև կարող են մարմնի հավասարակշռությունը վերահսկել իրենց դևի հետ, որի հետ նրանք կարող են նաև շփվել։ Ասում են, որ դևերը, որոնք մարդանման բնույթ ունեն, բարեկամական են մարդկանց հետ։
Իրադարձությունները տեղի են ունենում 1997 թվականին՝ այլընտրանքային ժամանակներում, որտեղ ԽՍՀՄ-ը դեռ գոյություն ունի։ Բազմաթիվ իրադարձություններ, ինչպիսիք են Հոլոքոստը, ՄԻԱՎ-ը և միջուկային զենքի ստեղծումը, ջնջվել են պատմությունից և ամբողջովին դադարել են գոյություն ունենալ իրենց համապատասխան Սղոց-դևերի կլանման պատճառով, և միայն դևերի մի հզոր խումբ, ովքեր հայտնի է Չորս Ձիավորներ անվամբ (Նվաճում, Պատերազմ, Սով, Մահ), հիշում են այդ իրադարձությունները։
Մաս 1 - Հանրային անվտանգության բյուրո
Դենջին աղքատության մեջ ապրող երիտասարդ է, ով փորձում է փակել իր հանգուցյալ հոր պարտքերը՝ յակուձա խմբավորման համար դևերի որսորդ աշխատելով։ Այդ հարցում նրան օգնում է սղոց-դև և հավատարիմ ուղեկից Պոչիտան։ Սակայն, յակուձա խմբավորումը դավաճանում է Դենջիին և Դև-զոմբիի հետ պայմանագիր կնքելու համար սպանում է նրան։ Պոչիտան պայմանագիր է կնքում և միաձուլվում է Դենջիի հետ՝ դառնալով դև-հիբրիդ, սակայն այն պայմանով, որ Դենջին կհասնի իր երազանքներին։ Այսպես Դենջին Սղոց-մարդ է դառնում։ Նա կրծքից քաշում է մեկնարկիչը և սպանում է ողջ յակուձային։ Այնուհետև նրան է մոտենում դևերի որսորդների կառավարական թիմը՝ Հանրային անվտանգության բյուրոն՝ Մակիմայի գլխավորությամբ, ով համոզում է տղային միանալ իրենց շարքերը։ Աղջկա բարությամբ և գեղեցիկ արտաքինով հիացած՝ Դենջին միանում է բյուրոյին և դառնում Փաուերի և Ակի Հայակավայի գործընկերը։ Մակիման Դենջիին խոստանում է կատարել տղայի յուրաքանչյուր ցանկությունը, եթե նա սպանի Հրազենային դևին, որն ամբողջ աշխարհում միլիոնավոր մարդկանց մահվան մեղավորին է։
Մաս 2 - Դպրոց
Ասա Միտական Չորրորդ արևելյան ավագ դպրոցի ինտրովերտ աշակերտուհի է։ Մոր մահից հետո, որին սպանել է Թայֆուն Դևը, դժվարանում է գտնել իր տեղը հասարակության մեջ։ Մի օր նա պատահաբար սպանում է իր դասարանի Դև Հավին (コケピ, Կոկեպի) և բախվում է ավագի հետ, ով պայմանագիր է կնքել Արդարության Դևի հետ։ Նա փորձում է սպանել Ասային, սակայն Յերուն՝ Պատերազմի Դևը, հայտնվում է թռչնի տեսքով և պայմանագիր է կնքում Ասայի հետ, սակայն մեկ պայմանով, որ նա կսպանի Սղոց-մարդուն։ Ասան փորձում է փնտրել Սղոց-մարդուն, չնայած նրան, որ նրա և Յերուի նպատակներն տարբեր են։ Ասան ցանկանում է, որպեսզի Յերուն լքի իր մարմինը, իսկ Յերուն ցանկանում է հետ բերել Միջուկային Զենքի Դևին, որին կուլ է տվել Պոչիտան։ Նրանք միանում են դևերի որսորդների դպրոցական ակումբին, որտեղ Ասան ընկերանում է Հիրոֆումի Յեսիդայի և Յուկոյի (ユウコ) հետ։
Մանգա
2020 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ավարտվել է մանգայի առաջին մասի հրատարակումը «Weekly Shonen Jump» ամսագրում և հայտարարվել է, որ մանգայի երկրորդ մասը թողարկվելու է «Shonen Jump+» առցանց ամսագրում։ 2020 թվականի դեկտեմբերի 19-ին հայտնի դարձավ, որ երկրորդ մասը կոչվելու է «Դպրոց» (学校編) և պատմելու է Դենջիի՝ դպրոց հաճախելու մասին ։
Անիմե
2020 թվականի դեկտեմբերի 14-ին նաև հայտարարվել է, որ մանգան անիմե էկրանավորում է ունենալու հեռուստասերիալի տեսքով, որով զբաղվելու է MAPPA ստուդիան ։ Անիմե սերիալի առաջին թրեյլերը ցուցադրվել է 2021 թվականի հունիսի 27-ին՝ «MAPPA Stage 2021 – 10th Anniversary» միջոցառման ժամանակ  ։ Անիմեների ռեժիսորներն են Րյու Նակայաման (ռեժիսոր) և Մակոտո Նակոձոնոն (սերիայի գլխավոր ռեժիսոր), սցենարի հեղինակը Հիրիսո Սեկոն է, կերպարների դիզայով զբաղվում է Կաձուտակի Սուգիյամին, իսկ դևերի դիզայնով՝ Կիյետակի Օսիյաման։ Երաժշտությունը գրել է Կենսուկե Ուսիոն  ։
Այլ
2021 թվականի հոկտեմբերից սկսած Good Smile ընկերությունը, մանգայի կերպարների հիման վրա արձանիկներ է թողարկում ։
Ուջմանա
Ուջմանա (նաև՝ Ուջմանա, უჯმანა), գյուղ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզի Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետում։
Սղոց-մարդը
Այլ
«Chainsaw Man Manga Exhibition» ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել 2021 թվականի հունիսի 12-ից հուլիսի 4-ը՝ «Space Hachikai» պատկերասրահում (Սիբույա) ։
Ուջմանա
Գյուղը հիմնվել է 1830 ական թվականներին Արևմտյան Հայաստանի Խնուս բնակավայրից գաղթած հայերի կողմից։ Ուջմանեցիների խոսվածքում պահպանվել է Մշո բարբառը, որի պատճառով սովորություն է եղել նրանց անվանել «մշեցի կաթողիկէներ» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նինոծմինդայի շրջանի բնակավայրեր
Սղոց-մարդը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մանգաներ
Մոսկալենկի (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)
Մոսկալենկի (Москаленки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Շահապանց
Շահապանց, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու մարզում, Բովաքարի լեռնահամակարգում, Մարգահովիտ գյուղից 10 կմ հյուսիս։ Բարձրությունը՝ 2122 մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Ուշ ժամադրություններ
«Ուշ ժամադրություններ» («Поздние свидания»), խորհրդային մելոդրամա, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վլադիմիր Գրիգորևը  ։ Էկրան է բարձրացել 1980 թվականին։