cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բրիտանա-ուկրաինական հարաբերություններ
Քաղաքական կապեր
2013 թվականի մայիսի 13-ին Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարար Լեոնիդ Կոժարան աշխատանքային այցով ժամանել էր Լոնդոն, որտեղ քննարկվել էր ԵՄ-ի հետ Ասոցացման համաձայնագրի ստորագրումը, ինչպես նաև այդ գործընթացում Մեծ Բրիտանիայի կողմից աջակցություն ստանալը։ Քննարկվել է նաև ԵԱՀԿ-ում Ուկրաինայի նախագահությունը ։
Տնտեսական կապեր
Ուկրաինայի Պետստատի տվյալների համաձայն՝ 2012 թվականին ապրանքների և ծառայությունների արտահանումը Մեծ Բրիտանիա կազմել է 1,3 միլիարդ դոլար (նախորդ տարվա համեմատ ավելացել է 5 %-ով)։ Ուկրաինան Մեծ Բրիտանիայում արտահանել է անբարենպաստ մետաղներ և ապրանքներ (33% ընդհանուր արտահանման), սև մետաղներ (21 %), ալյումին (6 %), պղինձ (5%), տրանսպորտի միջոցներ (20%), թռչող ապարատներ (15%), նավեր (4%), ճարպեր և յուղեր (10%), մեքենաներ, սարքավորումներ և մեխանիզմներ (10%), բուսաբուծության արտադրանք (8%), սննդի արդյունաբերության արտադրանք (5%)։
Աչին (Կադրինի վտակ)
Աչին (Ачин), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կադրին գետի աջ ափով՝ 52 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Բրիտանա-ուկրաինական հարաբերություններ
Տնտեսական կապեր
Ուկրաինան ներմուծել Է 1,1 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի ապրանք (նախորդ տարվա համեմատ 2%-ով ավելացում)։ Այսինքն՝ Մեծ Բրիտանիայի հետ Ուկրաինայի արտաքին առևտրային շրջանառությունը 2012 թվականին կազմել է 3,1 միլիարդ ԱՄՆ դոլար (նախորդ տարվա համեմատ աճելով 6 %-ով, Ուկրաինայի համար բացասական սալդոն՝ 573 միլիոն ԱՄՆ դոլար ։
Աչին (Կադրինի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Բրիտանա-ուկրաինական հարաբերություններ
Մշակութային-հումանիտար կապեր
1993 թվականի փետրվարի 10-ին Ուկրաինայի և Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունների միջև կնքվեց կրթության, գիտության և մշակույթի ոլորտներում համագործակցության մասին համաձայնագիր, որը հիմնարար ճյուղային փաստաթուղթ է։ Այս, ինչպես նաև այլ փաստաթղթեր թույլ են տալիս ներկայացնել Ուկրաինական մշակույթը Բրիտանիայում և հակառակը։ Ուկրաինական ժողովրդական երաժշտական խմբերը մասնակցում են Մեծ Բրիտանիայի երաժշտական փառատոներին, Ուկրաինայի նկարիչները իրենց աշխատանքների ցուցահանդեսներն են անցկացնում։
Աչին (Կադրինի վտակ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Բրիտանա-ուկրաինական հարաբերություններ
Մշակութային-հումանիտար կապեր
Կրթական ոլորտում տեղի են ունենում գիտնականների փոխանակումներ, ուկրաինացի ուսանողները սովորում են Միացյալ Թագավորությունում, երկու երկրների համալսարանները համագործակցության պայմանագրեր են կնքում ։
Ուկրաինացիները Բրիտանիայում
Ոչ պաշտոնական տվյալներով (պաշտոնական վիճակագրությունը բացակայում է) Մեծ Բրիտանիայում ապրում է ուկրաինական արմատներով մոտ 30 հազար մարդ։ Դա ընդհանուր առմամբ միգրացիայի առաջին և երկրորդ ալիքի ներկայացուցիչներն են, իսկ վերջին տարիներին համայնքի քանակն ավելանում է աշխատանքային միգրանտների շնորհիվ։ Մեծ Բրիտանիայում գտնվում է ուկրաինացիների կոմպակտ բնակության շուրջ 70 վայր ։
Պիիլսե (գյուղ, Մայդլա շրջան)
Պիիլսե (Piilse), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Մայդլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։
TRT 5 Anadolu
TRT 5 Anadolu, թուրքական ազգային հեռուստաալիք է TRT պետական հեռուստառադիոընկերության կազմում։ Հիմնվել է 2009 թ. մայիսի 16-ին, և առաջին եթերը կայացել է 2010 թ. հոկտեմբերի 28-ին։ Հեռուստաալիքը կապի մեջ է մարզային հեռուստաընկերությունների հետ, և հասանելի է Թուրքիայի 81 նահանգում։
Պիիլսե (գյուղ, Մայդլա շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Մայդլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
TRT 5 Anadolu
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Թուրքալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:TRT Կատեգորիա:2009 հիմնադրումներ Թուրքիայում
(9024) 1988 RF9
(9024) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,249904 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8734 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6264 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1232,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292051 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,52° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աբունի
Աբունի (Աբունինի, Ապունի, Ապունինի), հնագույն երկրամաս Հայկական լեռնաշխարհում՝ հիշատակված ուրարտական արձանագրություններում։ Երկրամասի կենտրոնը հավանաբար համանուն քաղաքն էր ։
Անվան ծագումնաբանություն
Աբունի կոչվել է համանուն ցեղի անունով, ուրարտացիները գրավել են Արգիշտի Ա-ի օրոք։ Նիկողայոս Մառն ու Գրիգոր Ղափանցյանը նույնացրել են Ապահունիք գավառի անվան հետ։
Աշխարհագրական դիրք
Ամենայն հավանականությամբ տարածվում էր Ախուրյան գետի ակունքների շրջանում, Չլդըր լճից ոչ հեռու։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնագույն երկրամասեր
(1159) Գրանադա
(1159) Գրանադա (Granada), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1929 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,379597 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2384 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5208 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1340,77 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,268503 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,03° անկյուն։
Սվամի Վիվեկանանդա
Սվամի Վիվեկանանդա (իսկական անունը՝ Նարենդրանատհ Դատտ, ), հնդիկ հումանիստ մտածող, կրոնական բարենորոգիչ ու հասարակական գործիչ։
Կենսագրություն
Եղել է Ռամակրիշնայի աշակերտը, զարգացրել նրա գաղափարները։ 1880-1884 թվականներին փիլիսոփայություն է ուսումնասիրել Կալկաթայի համալսարանում, 1893 թվականին, վեդանտան քարոզելու նպատակով, մեկնել է ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիա, Ճապոնիա։ 1897 թվականին հիմնադրել է «Ռամակրիշնայի առաքելություն» կրոնաբարենորոգչական ընկերությունը։ Մարդկության «փրկության» միակ միջոցը, ըստ Վիվեկանանդայի, հոգևոր-կրոնական փորձին դիմելն է Հինդուիզմի փիլիսոփայության հիմքը համարել է վեդանտան, որը համադրել է սանքհյայի և յոգայի հետ և մոտեցրել եվրոպական փիլիսոփայության հասկացություններին։ Վիվեկանանդան մերժել է Էմպիրիկական աշխարհի պատրանքայնությունը և ողջ արարվածը համարել աստվածային խաղ։ Որպես անձնավորության իդեալ առաջադրելով հոգեոր ներամփոփվածությունը, միաժամանակ կոչ է արել ակտիվորեն ծառայել մարդկությանը։ Վիվեկանանդան Հնդկաստանի ազգային անկախության և սոցիալական բարօրության գաղափարախոսն է, դատապարտել է հարստահարումը, ռասայական և զավթողական մղումները։ Սոցիալական արդարության իրականացնող է համարել «ստորին դասակարգերին», որոնք, նրա կարծիքով, կվերացնեն գույքային անհավասարությունը և կհաստատեն իրենց տիրապետությունը։ Սակայն դրան կարելի է հասնել անձնավորությանը վեդանտայի ոգով դաստիարակելու, անհատի և ազգի կամքը կռելու ճանապարհով։ Վիվեկանանդաի քարոզների դեմոկրատական բովանդակությունը նպաստել է Հնդկաստանում ազատագրական շարժմանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդիկ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Կալկաթայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հնդիկ գրողներ Կատեգորիա:Հնդիկ բանաստեղծներ
Պովոդի (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)
Պովոդի (Поводи), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պովոդի գյուղում բնակվում էր 15 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լոպոլիթ
Լոպոլիթ, խոշոր ոսպնյակաձև ինտրուզիվ մարմին։ Նման է քարե թասի կամ պնակի։ Տրամագիծը հասնում է տասնյակ և հարյուրավոր մետրերի։ Լակոչիթից տարբերվում է գոգավոր կենտրոնական մասով և բարձր եզրերով։ Ենթադրվում է, որ Լույսի ձևը հետևանք է երկրակեղևում ծալքավոր գոգավորությունների առաջացման և դրանցում մագմայի ներդրման համատեղ ընթացող պրոցեսների։ Լույսի բնորոշ օրինակ է Կանադայի Սադբերի ինտրուզիան, որի հետ կապված է պղինձ-նիկելային խոշոր հանքավայր։
Կատեգորիա:Ինտրուզիաներ
Ուստ-Կոկսա
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4373 մարդ։
Դիգոքսին
Դիգոքսինը, որի վաճառքային անունն է Լանոքսին, դեղ, որ կիրառվում է սրտային տարբեր վիճակների բուժման ժամանակ ։ Ամենահաճախը այն կիրառվում է նախասրտերի ֆիբրիլյացիայի, թրթռման և սրտային անբավարարության ժամանակ ։ Դիգոքսինը նախատեսված է բերանացի ընդունման և ներերակային ներմուծման համար ։
Հաճախակի հանդիպող կողմնակի բարդություններին է պատկանում կրծքերի մեծացումը, որի առաջացումը պայմանավորված է դիգոքսինի մեծ դեղաչափերի կիրառման հետ ։ Մյուս հաճախ հանդիպող կողմնակի էֆեկտներին են պատկանում ախորժակի կորուստը, տեսողության վատացումը, շփոթվածությունը և սրտի անկանոն աշխատանքը ։  Դեղի նշանակման դեպքում ավելի մեծ ուշադրություն է պահանջվում տարեց մարդկանց և իջած երիկամային ֆունկցիայով հիվանդների շրջանում ։  Հայտնի չէ, արդյոք հղիության ընթացքում դեղի օգտագործումը անվտանգ է, թե ոչ ։ Դիգոքսինը պատկանում է սրտային գլիկոզիդների ընտանիքին ։
Դիգոքսինն առաջին անգամ ստացվել է 1930 թ. մատնոցուկ բույսից ։ Այն Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպության գլխավոր դեղերի ցանկում է ներառված ։ Զարգացող աշխարհում դիգոսինի արժեքը կազմում է ամսական 0.21-6.60 ԱՄՆ դոլար ։ Միացյալ Նահանգներում, ընդհանուր առմամբ, 2015 թ-ի դրությամբ դրա արժեքը ամսական չի գերազանցում 25 ԱՄՆ դոլարը ։ 2016 թ.-ին ամենաշատ նշանակված դեղերի շարքում այն 145-րդ տեղն է զբաղեցրել`ավելի քան 4 միլիոն դեղատոմսով ։
Առիթմիա
Դիգոքսինի նշանակման ամենատարածված ցուցումներից են նախասրտերի ֆիբրիլյացիան և արագ փորոքային պատասխանով նախասրտերի թրթռումը ։ Բետա պաշարիչները և/կամ կալցիումի ներհակորդները կարող են ավելի նախընտրելի տարբերակ հանդիսանալ որոշ դեպքերում։ Գոյություն ունեն տվյալներ, որ դիգոքսինը կարող է մեծացնել մահվան ռիսկը, թեև 2015-ին մեկ այլ մետա-վերլուծություն չի հաղորդում  մահացության ռիսկի որեւէ փոփոխության մասին ։
Սրտային անբավարարություն
Դիգոքսինը այլեւս առաջին ընտրության դեղորայք չէ սրտի անբավարարության բուժման համար, քանի որ այն կարող է մեծացնել մահվան վտանգը ։ Ներկայումս սրտային անբավարարության բուժման համար կիրատվում է ԱՓՖ ներհակորդների, բետա արգելակիչների և միներալոկորտիկոիդների ներհակորդների եռակի թերապիան։  Դիգոքսինը երրորդ գծի դեղորայք է ։
Դադարեցումը
Դիգոքսինը նաեւ ներարկվում է ներպտղային ձևով կամ ամնիոտիկ հեղուկի մեջ աբորտների ընթացքում հղիության երկրորդ եռամսյակի ուշ շրջանում եւ երրորդ եռամսյակում։ Այն սովորաբար ժամերի ընթացքում առաջացնում է պտղի մահ` սրտի կանգ առաջացնելու շնորհիվ ։
Կողմնակի ազդեցությունները
Դիգոքսինի կողմնակի էֆեկտների տարածվածությունը բավական շատ է, քանի որ դեղի թերապեւտիկ ինդեքսը նեղ է (արդյունավետության եւ թունավորության միջեւ շերտ)։ Գինեկոմոստիան ( կրծքագեղձերի մեծացում) շատ դասագրքերում հիշատակվում է որպես կողմնակի ազդեցություն։ Դա կապված է դիգոքսինի էստրոգենանման մոլեկուլ լինելու փաստի հետ  ։ Առիթմոգենության և ատրիովենտրիկուլյար պաշարման համակցումը համարվում է պաթոգնոմոնիկ ( այսինքն ախտորոշիչ) դիգոքսինային թունահարմանը ։
Գերդոզավորումը
Գերդոզավորման ժամանակ անհրաժեշտ է բժշկական օգնություն։ Չարորակ հիպերկալիեմիա առաջանալու դեպքում կիրառվում է հատուկ հակաթույն Դիգիբինդ և Դիգիֆաբ ։
Ֆարմակոկինետիկ հատկություններ
Դիգոքսինը սովորաբար տրվում է բերանացի կերպով, սակայն ուրգենտ դեպքերում կարող է տրվել ներերակային տարբերակով։ Ներարկումը պետք է լինի դանդաղ, և սրտի ռիթմը պետք է վերահսկվի։ Չնայած ներերակային թերապիան կարող է ավելի լավ հանդուրժվել (ավելի քիչ է սրտխառնոց առաջացնում), այս ավելի երկար է տարածվում սրտային հյուսվածքում։ Կիսատրոհման ժամանակը մոտավորապես 36 ժամ է` նորմալ երիկամային գործառույթ ունեցող հիվանդների համար, դիգոքսինն օրական մեկ անգամ է տրվում, սովորաբար 125-μg կամ 250 μg դեղաչափով։ Դիգոքսինի հեռացումն օրգանիզմից հիմնականում իրականանում է երիկամային արտազատման միջոցով եւ ներառում է P-գլիկոպրոտեինը, ինչը հանգեցնում է P-գլիկոպրոտեինի արգելակիչ դեղերի հետ կլինիկական փոխազդեցությունների։ Սրտային հիվանդների շրջանում սովորաբար օգտագործվող օրինակներ են` սպիրոնոլակտոնը, վերապամիլը, ամիոդարոնը։ Իջած երիկամային ֆունկցիայով հիվանդների դեպքում կիսատրոհման ժամանակը զգալիորեն երկար է, իսկ բաշխման ծավալը` նվազ, ինչը ստիպում է բժշկին կրճատել դեղաչափը կամ անցնել դիգիտոքսինի կիրառման (ԱՄՆ-ում գրանցված չէ)։ Այն ավելի երկար կիսատրոհման ժամանակ ունի (ավելի քան 7 օր) և էլիմինացվում է լյարդով։ Պլազմայում դիգոքսինի արդյունավետ մակարդակը տարբերվում է կախված բժշկական ցուցումներից։ Կանգային սրտային անբավարարության դեպքում 0,5-1.0 նգ/մլ նախընտրելի տարբերակ է ։ Սա հիմնված է պրոսպեկտիվ հետազոտությունների արդյունքների վրա, ավելի բարձր մակարդակները բերում են մահացության բարձրացման։ Սրտի ռիթմի կառավարման համար նախատեսված դեղաչափերը հստակ որոշված չեն. անհրաժեշտ է տիտրել ռիթմի թիրախային մակարդակին հասնելու համար։ Սովորաբար դիգոքսինի դեպքում թերապևտիկ են համարվում 0,5-ից մինչեւ 2.0   նգ/մլ (կամ 0,6 - 2,6 նմոլ/լ) ։ Թունահարման կամ անարդյունավետության կասկածի դեպքում դիգոքսինի մակարդակը պետք է վերահսկվի։  Պլազմայում կալիումի մակարդակը նույնպես պետք է սերտորեն վերահսկվի։
Խինիդինը, վերապամիլը, ամիոդարոնը բարձրացնում են դիգոքսինի մակարդակն արյան մեջ (դժվարեցնում են դիգոքսինի երիկամներով քլիրենսը)։ Հետևաբար զուգահեռ կիրառման դեպքում դիգոքսինի դեղաչափը պետք է կորեկցվի։
Եյլի համալսարանի հետազոտողները վերցրել են ավելի վաղ ուսումնասիրության տվյալներ, որպեսզի տեսնեն, թե արդյոք դիգոքսինը տարբեր կերպ է ազդում տղամարդկանց եւ կանանց վրա։ Այդ ուսումնասիրությունը ցույց տվեց, որ դիգոքինը, որը դարեր շարունակ օգտագործվել է սրտի կծկողականությունն ուժեղացնելու նպատակով, չի նվազեցրել ընդհանուր մահացությունը, սակայն հանգեցրել է ավելի քիչ հոսպիտալացման։ Հետազոտող բժիշկ Հարլան Կրումհոլցը նշել է, որ հետազոտության մեջ դիգոքսին ընդունող կանայք մահացել են «ավելի հաճախ» (33%), քան պլացեբո ընդունողները (29%)։  Կանանց շրջանում դիգոքսինը  մահվան ռիսկը 23%-ով ավելացրել է։  Ուսումնասիրության մեջ տղամարդկանց մահացության դեպքում տարբերություն չի նկատվում։
Դիգոքսինը նաեւ օգտագործվում է որպես ստանդարտ հսկողության նյութ` փորձարկելու P-glycoprotein- ի արգելումը։
Ազդեցության մեխանիզմները
Դիգոքսինի ազդեցության հիմնական մեխանիզմը ներառում է սրտամկանում նատրիում/կալիումական ադենոզին եռֆոսֆատազի ( Na + / K + ATPազ) արգելակումը։ Այս արգելակումը հանգեցնում է ներբջջային նատրիումի մակարդակի բարձրացմանը, ինչը հետևանք է նատրիումի-կալցիումի փոխարկիչի ակտիվության նվազեցման, որը սովորաբար բջջի մեջ ներմուծում է նատրիումի երեք իոն եւ բջջից դուրս տեղափոխում կալցիումի մեկ իոն։ Այս փոխարկիչի անգործությունը առաջացնում է ներբջջային կալցիումի կոնցենտրացիայի ավելացում, որը հասանելի է կծկում առաջացնող սպիտակուցներին։  Կալցիումի բարձր մակարդակը երկարացնում է սրտային գործողության պոտենցիալի 4-րդ և 0 փուլը, ինչը հանգեցնում է սրտի ռիթմի նվազեցման ։ Կալցիումի մեծ քանակները աճում են նաև սարկոպլազմատիկ ցանցում` բերելով սրտային կծկողականության մեծացման։   Նատրիումական պոմպի արգելակումը կարող է նաեւ բարելավել բարոռեցեպտորների զգայունությունը սրտային անբավարարություն ժամանակ եւ կարող է բացատրել դիգոքսինի նեյրոհորմոնալ էֆեկտները ։  Դիգոքսինն ունի նաեւ կարեւոր պարասիմպաթիկ ազդեցություն, հատկապես ատրիովենտրիկուլյար հանգույցի վրա ։
Դիգոքսինի հիմնական դեղաբանական ազդեցությունները սրտի վրա են դրսևորվում։ Արտասրտային ազդեցությունները պատասխանատու են որոշ թերապեւտիկ եւ բազմաթիվ կողմնակի ազդեցությունների համար։ Այն մեծացնում է սրտամկանի կծկողականությունը։ Հաճախականության մեծացումը բերում է անբավարար դիաստոլիկ լեցման։  Դանդաղեցնելով AV հանգույցի հաղորդականությունը և բարձրացնելով ռեֆրակտեր ժամանակահատվածը, դիգոքսինը կարող է նվազեցնել փորոքների կծկման հաճախականությունը։ Առիթմիան ինքնին չի փոխվում, բայց սրտի պոմպային ֆունկցիան բարելավվում է։
Ընդհանուր առմամբ, սրտի ռիթմը դանդաղում է, իսկ արյան ճնշումը բարձրանում` հանգեցնելով հյուսվածքների արյունամատակարարման աճի։ Սա բերում է սրտամկանի աշխատանքի էֆեկտիվության մեծացման, հեմոդինամիկայի օպտիմիզացիայի և փորոքային ֆուկցիայի կորի բարելավման։
Այլ էլեկտրական ազդեցություններին են պատկանում գործողության պոտենցիալի կարճատև սկզբնական մեծացումը, որին հաջորդում է նվազումը, քանի որ K + անցկացումը մեծանում է ներբջջային կալցիումական իոնների քանակի մեծացման պատճառով։ Նախասրտերի և փորոքների ռեֆրակտեր ժամանակահատվածը նվազում է, մինչդեռ այն մեծանում է սինոատրիալ եւ AV հանգույցում։ Թաղանթային հանգստի պոտենցիալը պակաս բացասական է դառնում` բերելով գրգռականության մեծացման։
Հաղորդականության արագությունն աճում է նախասրտերում, բայց նվազում է AV հանգույցում։ Պուրկինեի թելիկների և փորոքների վրա ազդեցությունը աննշան է։ Ավտոմատիզմն աճում է նաեւ նախասրտերում, AV հանգույցում, Պուրկինեի թելիկներում եւ փորոքներում։
Դիգոքսին ընդունող հիվանդների շրջանում ԷՍԳ փոփոխությունները ներառում են PR ինտերվալի մեծացում և QT ինտերվալի կարճացում։ Բացի այդ, T ալիքը կարող է շրջվել եւ ուղեկցվել ST սեգմենտի դեպրեսիայով։ Այն կարող է առաջացնել AV հանգուցային ռիթմ եւ էկտոպիկ կծկումներ (բիգեմինիա), բերելով փորոքային տախիկարդիայի և ֆիբրիլյացիայի։
Սրտային անբավարարության ժամանակ դիտվում է թեթև անոթալայնացում։ Այս ազդեցությունը հակառակն է այնպիսի ազդեցությունների, որոնք դիտվում են ներբջջային կալցիումի մակարդակի բարձրացման դեպքում, սակայն դրանք տեղի են ունենում, քանի որ դիգոքսինը բարելավում է հեմոդինամիկան, ինչը հանգեցնում է անգիոտենզինի մակարդակի վերականգնման եւ նվազեցնում է սիմպաթիկ ազդեցությունը` առաջացնելով անուղղակի անոթալայնացում։
Պատմություն
Digitalis բույսերի ածանցյալները վաղուց ունեն բժշկական կիրառություն։ Անգլիացի բժիշկ Ուիլյամ Վոյերինգը հիշատակվում է դիգիտալիսային ածանցյալների օգտագործման 1785 թվականին առաջին հրապարակված նկարագրության մեջ ։ Այդ ածանցյալների ազդեցությունը առաջին հերթին բացատրեց Արթուր Ռոբերտսոն Կուշնիի կողմից ։
Հասարակություն եւ մշակույթ
Չարլզ Քուլենը ներկայացրել է 2003 թվականին, որ Նյու Ջերսիում եւ Փենսիլվանիայում գտնվող հիվանդանոցներում իր բուժեղբայրական 19-ամյա կարիերայի ընթացքում սրտային դեղերի կիրառման արդյունքում մահացել է 40 հիվանդ, սովորաբար դիգոքսինի կիրառման հետևանքով։ 2006 թ. մարտի 10-ին նա դատապարտվեց 18 հաջորդական ցմահ ազատազրկումների ։
Հակոբ Ա Կլայեցի
Հակոբ Ա Կլայեցի, (նաև՝ Տարսոնացի, Սսեցի, 1200-ականներ ), Հայոց կաթողիկոս 1268 թվականից։ Ճանաչվել է որպես գիտնական և հռետոր, մեծ վարդապետ, մեկնիչ ու բանաստեղծ։
Դիգոքսին
Հասարակություն եւ մշակույթ
2009 թ. մարտի 31-ին FDA-ը հայտարարեց մեկ այլ ջեներիկ դիգոքսինային դեղահաբերի հետ հավաքման մասին` ելնելով դրանց չափսերի տարբերություններից։ Մարտի 31-ի մամլո ասուլիսում Կարակո ընկերությունը հայտարարեց, որ 2008 թվականին կատարված ուսումնասիրությունը ենթադրում է, որ դիգոքսինը օգտակար ազդեցություն ունի ոչ միայն սրտի վրա, այլեւ նվազեցնում է որոշակի տեսակի քաղցկեղների ռիսկը ։ Այնուամենայնիվ, այս ուսումնասիրությունը նշում է նաև, որ դիգոքսինի նմանատիպ ազդեցությունը չի դրսևորվում թերապևտիկ դեղաչափերի դեպքում, ուստի այս ուղղությամբ անհրաժեշտ են հետագա ուսումնասիրություններ ։
Հակոբ Ա Կլայեցի
Կենսագրություն
Եղել է Մեծարքի վարդապետանոցի առաջնորդ, ապա՝ Կոստանդին Ա Բարձրաբերդցու օգնականն ու տեղապահը։ Նրա հանձնարարությամբ 1240-ական թթ. սկզբին և 1254 թվականին Նիկիայում քաղաքա-միաբանական հաջող բանակցություններ են տեղի ունեցել հունական պատրիարքներ Գերմանիկոս II-ի և Մանվելի ու Հովհաննես Վաղակես կայսրի հետ։ Հակոբ Ա Կլայեցին եռանդուն գործակցել է Կիլիկյան Հայաստանի թագավոր Լևոն Գ-ին, նպաստել հարևան իշխանությունների հետ հաշտ հարաբերությունների պահպանմանը և հայ-եգիպտական հաշտության կնքմանը (1282 թ.)։ Պահպանվել է նրա «Երգեցեք որդիք» շարականը։
Դիգոքսին
Հասարակություն եւ մշակույթ
«Մի անգամ Անատոլիայում» ֆիլմում դատախազը բժշկին պատմում է մի կին կնոջ մասին, որը մահացել է այն օրը, երբ նա կանխատեսում էր կմահանա, ծննդաբերելուց անմիջապես հետո։ Բժիշկը ենթադրում է, որ նա կարող էր դիօքսինի բարձր դեղաչափ ընդունել սրտի կաթվածից մահանալու նպատակով։ Կան ակնարկներ, որ նա կարող էր լինել դատախազի կինը, ով ինքնասպանություն էր գործել, քանի որ նա չէր հաշտվել դավաճանության հետ։
Հակոբ Ա Կլայեցի
Կենսագրություն
Կատեգորիա:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Դիգոքսին
Առեւտրային անվանումներ
Դիգոքսինի վաճառքային անվանումներն են. Cardigox; Cardiooxin; Cardoxin; Coragoxine; Digacin; Digicor; Digomal; Digon; Digosin; Digoxine Navtivelle; Digoxin-Sandoz; Digoxin-Zori; Dilanacin; Eudigox; Fargoxin; Grexin; Lanacordin; Lanacrist; Lanicor; Lanikor; Lanorale; Lanoxicaps; Lanoxin; Lanoxin PG; Lenoxicaps; Lenoxin; Lifusin; Mapluxin; Natigoxin; Novodigal; Purgoxin; Sigmaxin; Sigmaxin-PG; Toloxin:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր Կատեգորիա:Pages with unreviewed translations
Ասար (Պելյանի նահանգ)
Ասար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ապար
Ապար, երկրակեղևը կազմող մեկ կամ մի քանի միներալներից կազմված բնական զանգվածներ։ Ապարները ըստ ծագման դասակարգվում են երեք տեսակի՝ մագմայական (հրաբխային), նստվածքային, փոխակերպային (մետամորֆային)։ Հրաբխային և մետամորֆային ապարները կազմում են երկրակեղևի 90%–ը, իսկ մնացած 10%–ը բաժին է ընկնում նստվածքային ապարներին։ Եզրույթն առաջին անգամ օգտագործել է ռուս գիտնական Սևերգինը 1798 թ-ին։
Հայաստանում
Հայաստանի տարածքի մեծ մասը ծածկված է արտավիժած հրաբխային ապարներով, մեծ մասամբ՝ բազալտների, անդեզիտների, ռիոլիտների հոսքերով ու ծածկոցներով, բազմատեսակ տուֆերով (Գեղամա, Արագածի և Սյունիքի զանգվածներ, Շամիրամի, Եղվարդի սարավանդներ և այլն)։ Ներժայթուք ապարների տարածքն ավելի քան 2 հզ․ կմ² է (Մեղրու պլուտոն, Գեղիի, Արամազդի, Սվարանցի, Հաղպատի, Թեժլեռան, Աղվերանի և այլ զանգվածներ)։
Նստվածքային ապարներ
Նստվածքային ապարներն առաջանում են Երկրի մակերևույթին կամ ոչ մեծ խորություններում՝ ծովային ու ցամաքային նստվածքների վերափոխման հետևանքով (դիագենեզ, քարացում)։ Ըստ ծագման՝ նստվածքային ապարները լինում են բեկորային (ավազ-ավազաքար, խճաքար-փշրաքար, գլաքար-խառնաքար), կավային (կավեր, քարացած կավեր կամ արգիլիտներ, լյոսանման կավեր և այլն), ոչ բեկորային՝ քիմիածին, կենսաքիմիածին, օրգանական (կրաքար, քարաղ, դիատոմիտ, քարածուխ, այրվող թերթաքարեր, բազմաբնույթ կրաքարեր և այլն)։ Նստվածքային ապարներին բնորոշ է շերտայնությունը։
Հայաստանում
Հայաստանում տարածված են Արարատի, Լոռու, Վայոց ձորի մարզերում, Որոտանի միջին հոսանքի ավազանում, Փամբակի հովտում և այլուր։
Փոխակերպային ապարներ
Փոխակերպային ապարներն առաջանում են հրաբխային և նստվածքային ապարների փոփոխման հետևանքով։ Երկրակեղևում ջերմադինամիկական պայմանների փոփոխությունը հանգեցնում է միներալային կազմի և կառուցվածքի վերափոխումների, որոնք ընթանում են պինդ վիճակում, առանց ապարների հալման։ Փոխակերպման գլխավոր գործոններն են բարձր ջերմաստիճանն ու բարձր ճնշումը։
Հայաստանում
Հայաստանում տարածված են Արզականի, Հանքավանի բյուրեղային լեռնազանգվածներում։ Փոխակերպային են սկառնը, գնեյսը, մարմարը։
Կատեգորիա:Ապարներ
HispanTV
Հիսպան ԹՎ (, HispanTV), «Իրանի Իսլամական Հանրապետության Ձայն» պետական մեդիաընկերության կազմում գործող իսպանալեզու միջազգային հեռուստաալիք։ Հիմնվել է 2011 թ. դեկտեմբերի 21-ին ։ Հեռարձակվում է Լատինական Ամերիկայում և Եվրոպայում ։ Մերձավոր Արևելքում գործող առաջին իսպանալեզու ալիքն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իրանի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Իսպանալեզու հեռուստաալիքներ
Հեծանիվ հափշտակողները
«Հեծանիվ հափշտակողները» (Ladri di biciclette), 1948 թվականին ռեժիսոր Վիտտորիո դե Սիկայի կողմից նկարահանված իտալական դրամա, Լուիջի Բարտոլինի համանուն ստեղծագործության էկրանավորումը։ Համարվում է Իտալական նեոռեալիզմի դասականներից։
Ընդգրկված է IMDb վարկածով 250 լավագույն ֆիլմերի ցանկում։
Սյուժե
Գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ական թվականների հետպատերազմական Իտալիայում։ Երկու երեխաների գործազուրկ հայր Անտոնիո Ռիչչին երկար փնտրելուց հետո վերջապես գտնում է աֆիշ փակցնողի աշխատանք։ Աշխատանքի անցնելու համար, սակայն, Անտոնիոյին հեծանիվ էր անհրաժեշտ։ Անտոնիոն ուներ հեծանիվ, սակայն այն գրավ էր դրել, որպեսզի ինչ-որ չափի գումար ստանար և տան համար ուտելիք գներ։
Հեծանիվը գրավից հանելու համար Անտոնիոյի կին Մարիան գրավ է դնում իր օժիտից ունեցած վերջին արժեքավոր իրը՝ վեց վուշե սավանները։ Առաջին աշխատանքային օրվա ժամանակ, մինչդեռ Անտոնիոն փորձում էր փակցնել Ռիտա Հեյուորթի պատկերով աֆիշը, հեծանիվը գողանում են։ Անտոնիոն իր որդու՝ Բրունոյի հետ ուղևորվում է անհույս փնտրտուքի։
Ֆիլմը դիտողները Հռոմը տեսնում են հոր և որդու աչքերով, հակասական հարուստ և միաժամանակ հավերժ աղքատ քաղաք։ Հենց հեծանիվի փնտրտուքներն էլ կազմում են ֆիլմի հիմնական սյուժեն։ Տեղ-տեղ թվում է, որ Անտոնիոն ուր որ է կգտնի կորցածը, սակայն ամեն անգամ հույսը փոխարինվում է հիասթափությամբ։
Ի վերջո, հասկանալով, որ ընտանիքին սպառնում է սովը, ճարահատյալ Անտոնիոն ինքն է փորձում գողանալ ուրիշի հեծանիվը, բայց բռնվում է։ Այդ ամենը տեղի է ունենում փոքրիկ Բրունոյի աչքի առաջ, այդ պատճառով հեծանիվի տերը ներում է Անտոնիոյին, կարծելով, որ բռնվելը արդեն իսկ ստորացուցիչ էր։
Ֆիլմն ավարտվում է ողբերգական կերպով․ Անտոնիոն մնում է առանց ոչնչի, ինքը գողի կարգավիճակում և առանց հավատի վաղվա օրվա նկատմամբ։
Ընկալում և մշակութային ազդեցություն
Ֆիլմը վաղ նեոռեալիզմի վառ դրսևորումներից է։ Պարզ սյուժե, նման լրագրային ռեպորտաժի և ոչ պրոֆեսիոնալ դերասանների վառ խաղը գրավում է դիտողի ուշադրությունը։ Քննադատ Բոսլի Կրուոտերը (Նյու Յորք Թայմս ամսագիր, 1949) գրում էր․ Մարլեն Խուցիևը այսպես էր խոսել դե Սիկայի ֆիլմի մասին․
Կինոնկարը մեծ ազդեցություն է թողել համաշխարհային կինոյի զարգացման վրա, շատ անգամ ներգրավվել և հիշատակվել է լավագույն ռեժիսորների և լավագույն ֆիլմերի ցուցակներում։
Մրցանակներ
Կինոնկարը շահել է պատվավոր Օսկար (1950) մրցանակը, BAFTA մրցանակը, Լոկառնոյի կինոփառատոնի ժյուրիի հատուկ մրցանակը և այլ բազմաթիվ մրցանակներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր
Ուստ-Կուլատկա
Ուստ-Կուլատկա (Усть-Кулатка), գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ստարոկուլատկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 600 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ստարոկուլատկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Պիիլսի (գյուղ, Լոհուսուու շրջան)
Պիիլսի (Piilsi), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Լոհուսուու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 42 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Լոհուսուու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Գլեդիս Օյենբոթ
Գլեդիս Օյենբոթ (Gladys "G'dah" Oyenbot, ), ուգանդացի դերասանուհի, երգչուհի և պրոդյուսեր։ Լայն ճանաչման է արժանացել հատկապես 2018 թվականին նկարահանված Mpeke Town ֆիլմում Դորոթիայի և բազմակի մրցանակակիր «Yat Madit» (2016) հեռուստասերիալում Բեատրիսի կերպարը տպավորիչ կերպով մարմնավորելու շնորհիվ ։ 2020 թվականին նկարահանվել է բազմաթիվ ֆիլմերում, որոնց թվում են The Girl in the Yellow Jumper թրիլլերը, Kafa Coh դետեկտիվը, Family Tree, Down Hill, Lupita Nyong'o դրամաները  ։ Գլեդիսի նշանակալից պրոդյուսերական աշխատանքներից են Haunted Soul (2013), Day 256 (2017), Communion (2018), King of Darkness (2015), Kyenvu (2018) ֆիլմերը (վերջինը կարճամետրաժ է, որը բազմաթիվ մրցանակներ է նվաճել) ։
Դրվատանքի են արժանացել նաև Գլեդիս Օյենբոթի դերասանական աշխատանքները թատերական մի շարք ներկայացումներում, որոնցից հիշարժան են հատկապես նրա դերակատարումները Մատեյ Վիշնիչի «Կնոջ մարմինը՝ որպես բոսնիական պատերազմի մարտադաշտ», Աիդա Մբովայի «Անվհատ մարտնչելով» թատերախաղերում, ինչպես նաև՝ հանրահայտ Heaven's Gates, Hell's Flames, Restore Tour: Child Soldier No More, Ուիլյամ Շեքսպիրի Մեծ աղմուկ ոչնչից, Մակբեթ, Չարլզ Դիքենսի Օլիվեր Թվիսթ երկերի բեմականացումներում
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուգանդացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ուգանդացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Մակերերեի համալսարանի շրջանավարտներ
Աստերոիդների ցանկ (95101-95200)
Աստերոիդների ցանկ (95001-95100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (95201-95300)
Դևեքսե
Դևեքսե, գյուղաքաղաք պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Քոչհիսարի գավառակում ։ Գտնվում էր Սեբաստիա քաղաքից հյուսիս-արևելք, Սեբաստիա-Շապին Գարահիսար ճանապարհի աջ կողմում, մի փոքրիկ լճակի առափնյակում։ Հանդիսանում էր գավառակի կենտրոն։
Անվանումներ
Գյուղն ունեցել է հետևյալ անվանումները. Գողհիսար, Գոչհիսար, Դևեկի, Դևեսե, Դևեսեկ, Դևեքլի, Դևեքսուե, Դևոձա, Դևոցա, Դևեսեկ, Դևեքկի, Դևեքսուե, Դևոձա, Դևոցա, Դևքսե, Դիվեքսե, Խոճասար, Խոջասար, Կոչհիսար, Ղոչհիսար, Ղոջասար, Պետրոս, Տևեկի, Տևեկսե, Տևեսե, Տևեսեկ, Տևեքլի, Տևեքսե, Տևեքսուե, Տևեքսե, Տիվեքսե, Քորհիսար։
Պատմություն
Բնակավայրը համապատասխանում է հին Դագոնիս (կամ Դագոնա) ավանին։ Գյուղաքաղաքն ավերվել, իսկ բանկչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
1915 թվականի նախօրեին ուներ 520 տուն՝ 2200 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործություն, առևտուրն ու արհեստներն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Դևեքսեն ուներ Ս. Գևորգ անունով վանք և մի հին եկեղեցի։
Կրթություն
Բնակավայրում գործում էր հայկական վարժարան ։
Լեոնելլո Վենտուրի
Լեոնելլո Վենտուրի (Lionello Venturi, ), իտալացի արվեստաբան։ «Իտալական արվեստի պատմություն» (1901-1940, 11 հատորով) կապիտալ աշխատության հեղինակ Ադոլֆո Վենտուրի (1856-1941) որդին և աշակերտը։ Թուրինի (1915-1932) և Հռոմի (1945 թվականից)․ համալսարանների պրոֆեսոր։ Հրաժարվելով ֆաշիզմին հավատարմության երդում տալուց, ապրել է Ֆրանսիայում (1932-1939) և ԱՄՆ-ում (1939-1944)։ Վենտուրի աշխատությունները նվիրված են արվեստի պատմությանն ու արվեստագիտությանը («Զորջոնեն և ջորջոնիզմը», 1913, «Գեղարվեստական քննադատության պատմություն», 1936, «Աեզան», 1936, «Գեղանկարչությունը և գեղանկարիչները», 1945, «իտալական գեղանկարչությունը», 3 հ․, 1950-1952), աչքի են ընկնում վառ ու դիպուկ բնորոշումներով, պատմական մեծ պրոբլեմների համարձակ հարցադրումներով։ Միաժամանակ Բ․ Կրոչեի հետևորդ Վենտուրի իդեալիստական մեթոդաբանությունը նրան հանգեցրել է անհատական ինքնարտահայաման բացարձակ ազատությունը գեղարվեստական հիմնական չափանիշ ընդունելուն, իսկ ապա նաև՝ ֆորմալիստական արվեստի ջատագովության։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի արվեստաբաններ Կատեգորիա:1885 ծնունդներ Կատեգորիա:1961 մահեր Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Իտալացի պատմաբաններ
(9025) Պոլանսկի
(9025) Պոլանսկի (Polanskey), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Շելտ Բասի կողմից Սերո Տոլոլոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,24002 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,769 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,711 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2130,2 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,168998 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,97° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Նիկոլայ Վեսելովսկի
Նիկոլայ Իվանովիչ Վեսելովսկի (Николай Иванович Веселовский, ), ռուս հնագետ, արևելագետ։
1890 թվականից Պետերբուրգի համալսարանի պրոֆեսոր։ Ուսումնասիրել է Միջին Ասիայի պատմությունն ու հնագիտությունը, պեղել է Միջին Ասիայի հնագույն քաղաքները, հարյուրավոր կուրգաններ՝ Ռուսաստանի հարավում և հարավ-արևելքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս հնագետներ Կատեգորիա:Ռուս արևելագետներ Կատեգորիա:Կովկասագետներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս մարդաբաններ
Ցոյ Են Գեն
Ցոյ Են Գեն, Չոի Յոն Գոն, Հյուսիսային Կորեայի պետական և քաղաքական գործիչ։
Մասնակցել է ճապոնական կայսրության դեմ Մանջուրիայում կազմակերպված պարտիզանական շարժմանը։ 1946–1947 թվականներին եղել է Հյուսիսային Կորեայի ժամանակավոր ժողովրդական կոմիտեի ոստիկանական դեպարտամենտի պետ։ 1948–1957 թվականներին՝ ԿԺԴՀ Ազգային պաշտպանության մինիստր, միաժամանակ, 1953 թվականից՝ մինիստրների կաբինետի նախագահի տեղակալ։ 1948 թվականից՝ ԿԺԴՀ Գերագույն ժողովրդական ժողովի (ԳԺԺ) դեպուտատ, իսկ 1957–1972 թվականներին՝ ԳԺԺ նախագահության նախագահ։ 1972 թվականից՝ ԿԺԴՀ Կենտրոնական ժողովրդական կոմիտեի անդամ, ԿԺԴՀ փոխնախագահ։ 1946–1955 թվականներին եղել է Հյուսիսային Կորեայի Դեմոկրատական կուսակցության ԿԿ–ի նախագահ։ 1955 թվականից՝ Կորեայի աշխատանքային կուսակցության ԿԿ–ի և ԿԿ–ի քաղաքական կոմիտեի անդամ և (մինչև 1966 թվական) կուսակցության ԿԿ–ի նախագահի տեղակալ։ 1966 թվականից՝ ԿԱԿ ԿԿ–ի քարտուղար։ 1953 թվականին Ցոյ Են Գենին շնորհվել է ԿԺԴՀ փոխմարշալի, իսկ 1960 թվականին՝ Աշխատանքի հերոսի կոչում։
Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հյուսիսային Կորեայի քաղաքական գործիչներ
Ելիջե
Ելիջե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ասքարիե
Ասքարիե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պորուբայ (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)
Պորուբայ (Порубаї), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պորուբայ գյուղում բնակվում էր 54 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պալմեյրաս դու Տոկանտինս
Պալմեյրաս դու Տոկանտինս  (Palmeiras do Tocantins), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևմտյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Բիկու դու Պապագայուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5 930 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 747,895 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 7,9 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր
Էմիլի Բանքեր
Էմիլի Բանկեր (Emily Bancker, ), 19–րդ դարի հայտնի դերասանուհի, հանդես է եկել Հյուսիսային Ամերիկայի թատրոններում 1880-ական և 90-ական թվականներին։ Ծագումնաբանությունը հայտնի չէ (նա եղել է ամերիկացի թե մեծբրիտանացի) ։
Առնոլդ Բեքման
Առնոլդ Օրվիլ Բեքման (Arnold Orville Beckman, ), ամերիկացի քիմիկոս, ով հիմնադրել է Բեքման Ինստրումենտս ընկերությունը իր 1934 թվականի ՓիԷյչ մետրի (pH meter) գյուտի հիման վրա, որն օգտագործվում է թթվության չափման համար։ Նա նաև հիմնադրել է առաջին սիլիցիումի տրանզիստորի ընկերությունը, այսպիսով առաջացնելով Սիլիկոնային հովիտը։
Էմիլի Բանքեր
Կարիերա
1882 թվականին նա Ուիլյամս Գասի հետ խաղացել է կատակերգական բեմադրություններից լավագույններից մեկում՝ «One of the Finest», իսկ երկու տարի անց՝ «Le Pave de Paris»-ում ։ Հետո մտել է Սոլ Սմիթ Ռասել ընկերություն, «Pa» ներկայացումում խաղացել է Սիբիլի դերը։ 1888 թվականին Բանկերը հայտնվել է  Hanlon Brothers’ production–ի «Voyage en Suisse» ներկայացումում, որտեղ ծանոթացել է իր ապագա ամուսնու՝ դերասան Վ.Ռայլի հետ։ Rosina Vokes’ ընկերություն մասնակց է եղել։ Էմիլին իր գործունեությունը սկսել է «Daly’s Theatre» թատրոնում 1891 թվականի ապրիլի 13-ին։ Այդ ժամանակ նա հանդես է եկել այնպիսի ներկայացումներում, ինչպիսիք են «Թղթախաղ» «Կեղծամ և զգեստ»  և «Չհղկված ադամանդը» ։ 1891 թվականին խաղացել է Լյուսի Գրանդի դերը «Արծաթե վահանում»։ Մի տարի անց Էմիլին միացել է Չարլզ Ֆորմանի խմբին և կատարել է այրիներից մեկի դերը, (երկրորդի դերը խաղում էր Ջորջինա Դրյուն) «Wilkinson's Widows» կատակերգական ներկայացումում ։ Դրանից հետո նա դերեր է խաղացել այնպիսի ներկայացումներում, ինչպիսին են «Կրտսեր գործընկերը», «Նրա հարսանիքի օրը» և «Գլորիանա»։
Առնոլդ Բեքման
Կենսագրություն
Բեքմանը ծնվել է Իլինոյսի Քալոմ գյուղում, դարբնի ընտանիքում։ Նա փոքր տարիքից հետաքրքրված է եղել շրջապատող աշխարհով։ Ինն տարեկանում, Բեքմանը գտնում է մի հին քիմիայի դասագիրք՝ Ջոել Դորման Ստիլի «Տասնչորս շաբաթ գիտությունում» գիրքը, և սկսում փորձեր ձեռնարկել։ Հայրը խրախուսում է նրա գիտական հետաքրքրությունը՝ թույլ տալով գործիքների մառանը փոխել լաբորատորիայի ։
Էմիլի Բանքեր
Կարիերա
Բանկերի վերջին ելույթը կայացել է Նյու-Յորքում 1897 թվականի ապրիլի 3-ին, երբ նա մասնակցում էր «Մեր բնակարանը» ներկայացմանը «Murray Hill Theatre»-ում ։ 1890-ական թվականներին Էմիլին հասել է մեծ հաջողությունների շնորհիվ Միսիս Մուսգրոուվի «Մեր տունը» ֆարս կատակերգության դերերի ։
Մահ
Նյու-Յորք նահանգի Օլբանի քաղաքում գտնվելու ընթացքում Էմիլին հիվանդանում է և տեղափոխվում տեղի հիվանդանոց, որտեղ նա անհաջող վիրահատությունից հետո մահանում է 1897 թվականի հունիսի 5-ին։ Ըստ հաղորդումների՝ դերասանուհու մահվան պատճառը պերետոնիտից առաջացած բարդություններն էին։ Դերասանուհու մահվան պահին գործարար ամուսինը նրա մահճակալի կողքին էր։ Թովմաս Ռայլին երկար ճանապարհ է անցել իր կարիերայում որպես Բրոդվեյի արտադրության մենեջեր։ Հիվանդությունից առաջ Բարկերը շրջագայել է Նյու-Յորքում, խաղացել  է Վիկտորիա Սարդուի «Ամուսնալուծության բուժում» ներկայացման մեջ ։
Առնոլդ Բեքման
Կենսագրություն
Բեքմանը հաճախեց Իլինոյսի Ուրբանա-Շամպեյն համալսարանը, որտեղ և ստացավ իր բակալավրի աստիճանը քիմիական ճարտարագիտության մեջ 1922 թվականին, իսկ իր մագիստրատուրան ֆիզիկական քիմիայի մեջ ստացավ 1923 թվականին։ Իլինոյսի համալսարան հաճախելիս, 1922 թվականին նա Գամա Ալֆա Շրջանավարտների գիտական եղբայրության (ֆրատերնիտիի) անդամ դարձավ։ Նա նաև միացավ Դելտա Ուպսիլոն եղբայրության։
Էմիլի Բանքեր
Մահ
Նեկրոլոգները տարաձայնություններ ունեին դերասանուհու ծագման հարցում։ Ոմանք գրել են, որ նա ծնվել է Նյու-Յորքում, ոմանք էլ, որ նա Մեծ Բրիտանիայից տեղափոխվել է Ամերիկա ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:1860-ականների ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Առնոլդ Բեքման
Կենսագրություն
Բեքմանը որոշեց իր ասպիրանտուրայի համար Կալտեք հաճախել։ Նա մի տարի սովորեց այնտեղ, ապա որոշեց վերադառնալ Նյու Յորք և իր նշանածին, ով որպես քարտուղարուհի աշխատում էր Անաչառ կյանքի ապահովագրության հասարակությունում։ Բեքմանն աշխատանք գտավ «Վեստերն էլեկտրիկի» ճարտարագիտության բաժնի հետ, որը «Բել հեռախոսի լաբորատորիաների» նախորդողն էր։
Վեստերն Էլեկտրիկում, Բեքմանը որակի հսկողության ծրագրեր էր մշակում վակուումային լամպերի արտադրման համար, և սովորում էլեկտրական շղթայի նախագծման մասին։ Այստեղ Բեքմանը բացահայտեց իր հետաքրքրությունը էլեկտրոնիկայում։
Բեքմանը Մեյբելի հետ ամուսնացավ 1925 թվականի հունիսի 10-ին։ Հաջորդ տարի, զույգը հետ տեղափոխվեց Կալիֆորնիա և Բեքմանը վերսկսեց իր ուսումնասիրությունները Կալտեքում։ Նա սկսեց հետաքրքրվել ուլտրամանուշակագույն ֆոտոլիզիսով և իր ասպիրանտուրայի խորհրդատուի՝ Ռոսկո Ջ. Դիքինսոնի հետ սկսեց աշխատել մի գործիքի վրա՝ ուլտրամանուշակագույն լույսի էներգիան գտնելու համար։ Գործիքն աշխատում էր ուլտրամանուշակագույն լույսը մի թերմոքուպլի (thermocouple) վրա շողացնելով և այդ ջերմությունը էլեկտրականության վերածելով, որը միացած էր մի գալվանոմետրի։ Իր ասպիրանտուրան 1928 թվականին ստանալուց հետո, Բեքմանին խնդրվեց որպես դասախոս և ապա որպես պրոֆեսոր մնալ Կալտեքում։
Կալտեքում եղած իր ժամանակ, նա նաև երբեմն աշխատել է Լինուս Փաուլինգի հետ, ով նույն ասպիրանտուի խորհրդատուի՝ Ռոսկո Ջ. Դիքինսոնի ներքո էր սովորում։ Փաուլինգի հետ աշխատելուց հետո, Բեքմանը ձևավորում է այն կարծիքը, որ Փաուլինգը մի անբարո մարդ և մտավոր գող է։ Նա պնդում էր, որ Փաուլինգը ուրիշների ուսումնասիրությունները յուրացնում է՝ առանց իրենց վերագրելու, այդ թվում Բեքմանի սեփական տեսությունները և հետազոտությունը՝ Փաուլինգի քվանտային քիմիայի տեսությունների մշակման ժամանակ։ Թեև Փաուլինգի հետ այս ենթադրյալ մեղադրանքի պատճառով գորշ էր, Բեքմանը իր կողմից թափված որևէ ջանք Փաուլինգի հետ վիճելու համար որպես իր ժամանակի վատնում էր համարում, դրանց միայն իր ընտանիքին և ընկերներին նկարագրելով։ Բեքմանի մոտ մի այնպիսի զզվանք առաջացավ Փաուլինգի դեմ, որը տևելու էր իր ամբողջ կյանքում, հավատալով որ Փաուլինգը հաջողությամբ իրականացրել է ամենաբարձր կարգի ակադեմիական խարդախություն, որը և պարգևատրվեց Փաուլինգի քիմիայի Նոբելյան մրցանակով։
Բեքմանը հետաքրքրությունը էլեկտրոնիկայով նրան քիմիայի բաժնում շատ հանրաճանաչ դարձրեց, քանի որ նա շատ հմուտ էր չափող գործիքներ կերտելու մեջ։ Նա նաև իր ապակի փչելու փորձառությունները կիսեց՝ մեխանիկական արտադրամասում (machine shop) դասընթացներ ունենալով։ Կալտեքի նախագահի՝ Ռոբերտ Միլիկանի օրհնությամբ, նա սկսեց դրսից խորհրդատվական աշխատանքներ ընդունել։
Հաճախորդներից մեկն ուզում էր մի թանաք, որ չթանձրանար։ Բեքմանի լուծումը նրան բուտիրիկ թթու ավելացնելն էր, մի շատ ապականիչ նյութ։ Այս բաղադրիչի պատճառով, ոչ մի արտադրող չէր ուզում այն արտադրել, և այդ պատճառով Բեքմանը որոշեց ինքը գործի անցնել։ Նա երկու Կալթեքի ուսանողներ վարձեց իրեն օգնելու համար, և Ազգային Թանաքային Հարմարանքների Ընկերությունը (National Inking Appliance Company) սկսեց։ Նախ նա փորձեց այն գրամեքենաների ժապավենների վերաթանաքավորման համար մարքեթինգ անել, բայց այս մոտեցումը հաջող չհանդիսացավ։
Մի ուրիշ հաճախորդ՝ Սանկիստը, սեփական արտադրման գործընթացի հետ խնդիրներ ուներ։ Այն կիտրոնները, որոնք որպես գյուղատնտեսական ապրանք վաճառելի չէին, պեկտինի կամ կիտրոնաթթուի էին վերածվում, և ծծմբի երկօքսիդը որպես պահպանական միջոց էր օգտագործվում։ Սանկիստը պետք ուներ, որ ցանկացած ժամանակ տեղյակ լիներ արտադրանքի թթվությունից, և այն ժամանակվա օգտագործվող մեթոդները, ինչպիսին էր լոռադեղ թուղթը, լավ չէին աշխատում։
Բեքմանը 1935 թվականին ստեղծեց ՓիԷյչ մետրը։ Ի սկզբանե թթվամետր (acidimeter) անվամբ, ՓիԷյչ մետրը լուծման ՓիԷյչի չափման համար շատ կարևոր գործիք է։
1955 թվականին, Բեքմանը հիմնադրեց Շոքլի կիսահաղորդչային լաբորատորիան (Shockley Semiconductor Laboratory)՝ Վիլյամ Շոքլիի կիսահաղորդչային տեխնոլոգիային վերաբերող հետազոտությունը ֆինանսավորելու համար։ Քանի որ Շոքլիի տարիքով մայրը ապրում էր Կալիֆորնիայի Պալո Ալտո քաղաքում, Շոքլին լաբորատորիան հաստատեց մոտակա Մաունթեյն Վիու քաղաքում։ Այսպիսով ծնվեց Սիլիկոնային հովիտը։
Իր ավելի ուշ տարիներում, Բեքմանը ապրում էր Կալիֆոռնիայի Քորոնա դել Մարում, Նյուփորտ Լողափի մոտ։ Նա ակտիվ բարեգործ էր Առնոլդ և Մեյբել Բեքման հիմնադրամի միջոցով։ Մինչ օրս, հիմնադրամը ավելի քան 400 միլիոն դոլար է հատկացրել տարբեր բարեգործություններին և կազմակերպություններին։ Նվիրատվությունները հիմնականում հատկացվել են գիտնականներին և գիտական պատճաներին, ինչպես նաև իր մայր համալսարաններին։ Նրա անվամբ են կոչվում Իլինոյսի Ուրբանա-Շամպեյն համալսարանի Բեքման Ինստիտուտը և Բեքման Քառանկյունին։ Նաև նրա անվամբ են կոչվում Կալիֆոռնիայի Տեխնոլոգիայի Ինստիտուտի Բեքման Ինստիտուտը, Բեքման Լսարանը, Բեքմանի վարքագծային գիտությունների լաբորատորիան, և Բեքմանի քիմիական սինթեզի լաբորատորիան։
Բեքմանը և նրա ընտանիքը նաև հովանավորել են Առնոլդ Օ. Բեքման միջնակարգ դպրոցի ստեղծման Կալիֆոռնիայի Իրվայն քաղաքում։
Բեքմանը պատմության և յուրահատուկ ժառանգության կենտրոնը գտնվում է Կալիֆոռնիայի Ֆուլերտոնի Բեքման Կուլտեր շտաբում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի քիմիկոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Կալիֆորնիայի տեխնոլոգիայի ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Իլինոյսի Ուրբանա-Շամպեյն համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկյան տեխնոլոգիական ընկերության հիմնադիրներ
(1160) Իլիրիա
Իլիրիա աստերոիդը դասվում է Մարիայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի 81 անդամներ։ Նրանց առանձնահատկությունն է համեմատաբար մեծ ուղեծրի թեքումը 15° - 17° ։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 2,5 - 2,625 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, որը համապատասխանում է Յուպիտերի հետ 3:1 ուղեծրային ռեզոնանսին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1929 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պիիլու
Պիիլու (Piilu), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տապա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 6 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տապա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բերուկ
Բերուկ ( allavio - «ջրաբերուկ», «ողողալցում»), հոսող ջրերի առաջացրած նստվածքներ, կազմված են գլաքարերից, մանրախճից, ավազից, կավերից, ավազակավերից։
Առաջանում են ապարների հողմահարման, բեկորային նյութի տեղափոխման և նստվածք տալու հետևանքով։ Այլուվիալ նստվածքներին բնորոշ է տարատեսակ, գերազանցապես շեղ շերտայնությունը ։ Այլուվիալ նստվածքներում հաճախ հանդիպում են բուսական և կենդանական մնացորդներ։ Ըստ տարածման վայրի և տիպերի, այլուվիալ նստվածքներ լինում են՝ հունային, ողողատային, գետաճահճային և դելտային։
Այլուվիալ նստվածքների հետ են կապված ոսկու, պլատինի, ալմաստի, անագի, սնդիկի ցրոնային տիպի հանքավայրերը, ինչպես նաև տարբեր տեսակի շինանյութերի (մանրախիճ, ավազ, կավ) և տորֆի կուտակները ։
Տարածում
Երկրի մակերևույթի կարծր ապարներից անջատված բոլոր մասնիկները քշվում և կուտակվում են այլ վայրերում՝ նստվածքի ձևով։ Այդ քերուկները շրջապատող միջավայրերը բազմազան են, և դրանով որոշվում է նստվածքի բնույթը։ Բարենպաստ պայմանների դեպքում նստվածքներն, ի վերջո, կարող են վերածվել նոր նստվածքային ապարների։ Բերուկը կուտակվում է զառիվեր լեռնալանջերին, հարթ գետահովիտներում, ծովեզրերի առափնյա ծանծաղուտներում կամ խորը օվկիանոսի հատակին։
Բազմաթիվ նստվածքաշերտեր կրկին արագորեն էրոզիայի են ենթարկվում։ Օրինակ, եթե գետի վարարման ժամանակ գետաքարեր են մնում, ապա հաջորդ վարարման ընթացքում դրանք կարող են հոսանքով ներքև քշվել։ Այդ ամենի հետևանքով գետաքարերը և այլ ապարային կտորները հողմահարվում են։ Նստվածքն ամենից հեշտ ապարի է վերածվում այնտեղ, ուր ցամաքի մակարդակն իջնում է կամ էլ ծովի մակարդակը՝ բարձրանում։ Նման դեպքերում մեկ նստվածքային շերտը թաղվում է մյուսի տակ և պահպանվում, որից հետո այն սեղմվում և կարծրանում է՝ վերածվելով ապարի։
Ծովեզրի ձևավորում
Ծովեզրերն շարունակ փոփոխվում են։ Ափին զարնվող ալիքների բնույթը պատճառ է դառնում, որ գետաքարերի կույտերն այս ու այն կողմ քշվեն և տեսակավորվեն։ Նույնիսկ ծովափերն ունեն սեզոնային որոշակի շրջափուլեր։ Ամռանն ավազը քշվում է դեպի ափ, իսկ ձմռանը բարձր ալիքները բարձրացնում են ավազն ու տեղափոխում ափից հեռու։
Գետի սանդղավանդներ
Երբ ծովի մակարդակը իջնում է, գետը ծանծաղում է, և վարարման նախկին հարթությունը մնում է հոսող գետի մակարդակից վեր։ Այս նոր կտրված ափերը կոչվում են սանդղավանդներ, որոնք կազմված են նախկինում գետի հունը կազմող հին ավազից և խճից։
Ոլորապտույտ գետ
Ավելի ծանծաղ են գետի այն մասերը, որտեղ կուտակվում են ճանապարհի արագընթաց, լեռնային հատվածներից բերված նստվածքները։ Ոլորապտույտ գետերի հովիտները երբեմն լինում են հարթ և լայն։ Գետը շարժվում է օձաձև՝ յուրաքանչյուր վարարման ժամանակ փոխելով իր ուղղությունը և ստեղծելով մեծ գալարներ։ Երբ գետը կտրում է գալարի պարանոցը, ապա անջատված գալարը կոչում են ողողահուն լիճ։
Ավազի գետեր
Գետի թեք հատվածներում գերակշռում է էրոզիան, իսկ տափարակ մասերում՝ բերուկը։ Ոլորանի արտաքին մասում, ուր հոսանքն առավել սրընթաց է, էրոզիայի են ենթարկվում գետի ափերը, իսկ ոլորանի ներքին հատվածում, որտեղ գետը դանդաղահոս է, կուտակվում են նստվածքները։ Այդպիսով, ոլորապտույտ գետերը ստեղծում են լայն, հարթ հովիտներ՝ վարարման հարթություններ, որոնք կազմված են բերուկներից։
Ծանոթագրություններ
.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրաբանական գործընթացներ Կատեգորիա:Աշխարհագրություն
Ուրվականների գլուխներ
Ուրվականների գլուխներ (The Visionary Heads), 1818 թվականից հետո Ջոնի Վարլիի խնդրանքով և ներկայությամբ գիշերային սեանսներին նկարված Ուիլյամ Բլեյքի գծանկարների շարք է։ Դիմանկարների համար բնորդ են ծառայել պատմական և դիցաբանական շատ կերպարներ, որոնք երևացել են Բլեյքի պատկերացումներում գիշերային սեանսների ժամանակ։ Նկարների մեծ մասը փոքր և միջին չափի երկու ալբոմների մեջ են, բայց կան տեղեկություններ երրորդ, մեծ չափի ալբոմի գոյության մասին, որի ապացույցն են մեծ քանակությամբ, հավանաբար ալբոմից պոկված մեծ չափի թղթերը։ Ինչպես Բլեյքի այլ գործեր, այս շարքի նկարներն էլ դարձել են մասնագետների լուրջ ուսումնասիրության առարկա։
Բլեյքի նկարած «Ուրվականների գլուխներ»-ը շարքում կան Դավիթի, Սողոմոն Իմաստունի, Վիրսավիայի (Բաթ Շեբա) և Ուրիայի, Նաբուգոդոնոսորի, Շաուլի, Հոբի, Սոկրատեսի,և նրա կնոջ Քսանտիպեսի, Մուհամմադի, Մեռլինի, Բոուդիկի, Կառլոս Մեծի Օսսիանի, Ռոբին Հուդի, Քարատակի, Էդուարդ I-ի, նրա կնոջ Էլեանորա Կաստիլիացու, Սև արքայազնի, Էդուարդ III-ի, Ուիլիամ Ուոլեսի, Ուոթ Թայլերի, Ռոջեր Բեկոնի, Ջոն Միլթոնի, Վոլտերի, նաև սատանայի, Խեցգետնի, «Մարդու ով կառուցել է բուրգեր», «Խեցգետնի» «Բլեյքին նկարչություն սովորեցրած մարդու» և այլ դիմանակրներ։ Ամենահայտնի նկարները այս շարքից «Ոջիլի ուրվականը» և «Ոջիլի դիմանկարը» գծանկարներն են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուիլյամ Բլեյք Կատեգորիա:Ուրվականներն արվեստում
Աստերոիդների ցանկ (267201-267300)
Աստերոիդների ցանկ (267101-267200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (267301-267400)