cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կարինե Շադոյան
Կարինե Շադոյան, Ռուսաստանում ծնված հայ ազատ ոճի ըմբիշ ։ Եվրոպայի 2006 թվականի ըմբշամարտի առաջնության բրոնզե մեդալակիր․ առաջին կին ըմբիշն է Հայաստանից, որը մեդալ է նվաճել ըմբշամարտի Եվրոպայի առաջնությունում։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1975 թվականի մարտի 4-ին Ստավրոպոլի երկրամասի Կիսլովոդսկ քաղաքում։ Տատը եղել է Երևանից (Հայաստան)։ Կարինե Շադոյանն իր մարզական կարիերան սկսել է լողի և թեթև աթլետիկայի ոլորտում։ 22 տարեկանում սկսել է լրջորեն հանդես գալ ազատ ոճի ըմբշամարտում, որտեղ արժանացել է Ռուսաստանի սպորտի վարպետի կոչմանը։ Հանդես է եկել Ուզբեկստանի մինչև 2004 թվականի հավաքականում, այնուհետև տեղափոխվել է Հայաստանի հավաքական, որտեղ նվաճել Է 2006 թվականի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալ։
Կարինե Շադոյանի կարիերայի վերջին լուրջ մեկնարկը տեղի է ունեցել 2014 թվականի աշխարհի առաջնությունում ։
Հետագայում բնակություն է հաստատել Մախաչկալայում, սկսել է զբաղվել Դաղստանում կանանց ըմբշամարտի զարգացմամբ, որտեղ Նատալյա Սմիռնովայի հետ միասին մարզում է մի քանի հայտնի մարզիկներ (Եվգենյա Զախարչենկո, Դանիելլա և Միլենա Վինոգրադովներ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ
Ջուզեպե Տորնատորե
Ջուզեպե Տորնատորե (Giuseppe Tornatore, ), իտալացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր, մոնտաժոր։ Հայտնի է ոչ միայն որպես պոետիկ ֆիլմերի հեղինակ, որոնք զգալի հաջողություն են ունեցել իտալացի հանդիսատեսների մոտ և արտերկրում, այլև իր քաղաքացիական դիրքորոշման շնորհիվ։ Ի լրումն Օսկար լավագույն օտարալեզու ֆիլմի համար մրցանակի և ««Նոր կինոթատրոն «Պարադիզո»» ֆիլմի համար «Ոսկե գլոբուս»-ի՝ Տորնատորեն արժանացել է Դավիդ դի Դոնաթելլոյի չորս մրցանակի՝ որպես իտալացի լավագույն ռեժիսոր. 1996 թվականին՝ «Աստղերի գործարանը» (Աստղ ստեղծողը), 1999 թվականին՝ «Լեգենդ դաշնակահարի մասին», 2007 թվականին՝ «Անծանոթուհին» և 2013 թվականին՝ «Լավագույն առաջարկ»։
Առաջին նկարահանած ֆիլմն էր «Սիցիլիայի ազգային փոքրամասնությունները» (Le minoranze etniche in Sicilia), որը Սալեռնոյի փառատոնին մրցանակ է ստացել։
Կարիերայի սկիզբ
Ծնվել է Բաղերիայում՝ Պալերմո նահանգում, 1956 թվականի մայիսի 27-ին, Պեպինո Տորնատորեի (Աշխատանքի համընդհանուր իտալական կոնֆեդերացիայի անդամ) որդին ։ Վաղ տարիքից ուժեղ հետաքրքրություն է ցուցաբերել դրամատիկ արվեստի և ռեժիսուրայի հանդեպ։ Արդեն տասնվեց տարեկանում ղեկավարել է Լուիջի Պիրանդելլոյի և Էդուարդո դե Ֆիլիպոյի ստեղծագործությունների բեմադրությունները։ Գերազանցությամբ ավարտել է Բագերիայի Ֆրանչեսկո Սկադուտոյի դասական միջնակարգ դպրոցը։ Նախքան կինոյին լիովին նվիրվելը՝ նա այցելել է մի քանի դասախոսությունների Պալերմոյի բանասիրական ֆակուլտետում։ Սկսելով իր ստեղծագործական ուղին թատրոնում՝ նա հետագայում մոտեցել է կինոյի աշխարհին վավերագրության և հեռուստատեսության միջոցով, մասնավորապես, Il carretto: Immagini di un’antica cultura (1979) վավերագրական ֆիլմով։ 1979 թվականին նա ընտրվել է Բագերիայի քաղաքային խորհրդական՝ առաջադրվելով Իտալիայի կոմունիստական կուսակցության կողմից ։ Նրա դեբյուտը տեղի է ունեցել 1981 թվականի մարտի 5-ին RAI-ում Ritratto di un rapinatore վավերագրական ֆիլմով։
Այնուհետեւ, իտալական Rai 3 հեռուստաալիքի սիցիլիական մասնաճյուղի համար Տորնատորեն նկարահանել է Incontro con Francesco Rosi (1981), Le minoranze etniche in Sicilia (1982 թվական, Սալեռնոյի փառատոնի մրցանակակիր), Diario di Guttuso (1982) և Scrittori siciliani e cinema: Verga, Pirandello, Brancati e Sciascia (1983): 1984 թվականին «Հարյուր օր Պալերմոյում» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ Տորնատորեն աշխատել է Ջուզեպե Ֆերարայի հետ՝ դառնալով նրա ֆիլմի պրոդյուսերը, սցենարիստներից մեկը, ինչպես նաև երկրորդ ռեժիսորը։ Երկու տարի անց նա՝ որպես ռեժիսոր, նորամուտն է նշել մեծ էկրանին «Կամորիստ» ֆիլմով՝ հիմնված Ջուզեպե Մարացոյի համանուն վեպի վրա, որը կենտրոնացած է կամորայի հայտնի բոս Ռաֆաելե Կուտոլոյի պատմության վրա (ֆիլմում նա կրում է «Պրոֆեսոր» մականունը)։
Ֆիլմը լավ է ընդունվել ինչպես հանդիսատեսի, այնպես էլ քննադատների կողմից, իսկ Տորնատորեն «Արծաթե ժապավեն» է ստացել ռեժիսորական լավագույն դեբյուտի համար։ Տորնատորեի ծանոթությունը հայտնի պրոդյուսեր Ֆրանկո Կրիստալդիի հետ հանգեցրել է «Նոր կինոթատրոն «Պարադիզո»» ֆիլմի ստեղծմանը, որը մեծ հաջողությամբ անցել է ամբողջ աշխարհում՝ միջազգային ճանաչում պարգևելով այն ռեժիսորին, որը սովորաբար որոշակի զսպվածություն Է ցուցաբերել։ Որոշ չնախատեսված իրադարձություններից հետո, որոնց թվում էին տարբեր կրճատումները և ցուցադրությունների փակումները, որոնք տեղի են ունենում միայն հանգստյան առաջին օրերին իտալական բոլոր կինոթատրոններում, չհաշված Մեսինայինը («Ավրորա» կինոթատրոն), ֆիլմը Կաննի կինոփառատոնում արժանացել է Գրան պրիի և Օսկարի՝ օտարալեզու լավագույն ֆիլմի համար։
Հաջողությունները «Օսկարից» հետո
1990 թվականին Ջուզեպե Տորնատորեն նկարահանել է «Բոլորը լավ են» ֆիլմը իր երեխաներին փնտրող սիցիլիացի հոր ճանապարհորդության մասին, որոնք ցրված են ողջ Իտալիայում, որտեղ խաղում է Մարչելո Մաստրոյանին (նրա վերջին դերերից մեկը)։ 1991 թվականին այլ ռեժիսորների հետ համատեղ մասնակցել է «Հատկապես կիրակի օրերին» ֆիլմի ստեղծմանը, հատկապես «Կապույտ շուն» նովելը։ 1994 թվականին նկարահանել է «Հասարակ ձևականություն» ֆիլմը, որը ներկայացվել Է Կաննի կինոփառատոնում, որտեղ կարելի է ռեժիսորի ոճի մեջ տեսնել արմատական փոփոխություններ։ Ֆիլմում ներկայացված են երկու միջազգային աստղեր, ինչպիսիք են ռեժիսոր Ռոման Պոլանսկին (որպես դերասան) և Ժերար Դեպարդիեն։ 1995 թվականին Տորնատորեն վերադարձել է վավերագրական ֆիլմին, մասնավորապես՝ «Վահան և երեք սուր», որտեղ նա ցուցադրում Է «իր» Սիցիլիան։ Նույն թվականին նա նկարահանել է «Աստղերի գործարանը» ֆիլմը՝ Սերջիո Կաստելիտոյի մասնակցությամբ՝ «երազների գողի» գլխավոր դերում։
Ֆիլմը նվաճել է Դավիդ դի Դոնաթելլոյի և «Արծաթե ժապավեն» մրցանակները լավագույն ռեժիսուրայի համար, ինչպես նաև ժյուրիի հատուկ մրցանակը Վենետիկի կինոփառատոնում։ Ֆիլմը նաև «Օսկարի» մրցանակի հավակնորդ է օտար լեզվով լավագույն ֆիլմի համար։ Տպավորվելով Ալեսանդրո Բարիկոյի թատերական «Novecento» մենախոսությամբ՝ Տորնատորեն անմիջապես սկսել է մտածել, թե ինչպես այն ադապտացնի ֆիլմի համար։ Գաղափարի երկար խմորումից հետո նկարահանվել է «Լեգենդ դաշնակահարի մասին» ֆիլմը, որի սաունդթրեքը գրել է Էնիո Մորիկոնեն, իսկ գլխավոր դերը կատարել է անգլիացի դերասան Թիմ Ռոթը։ Այս ֆիլմը ևս ստացել է մի քանի մրցանակներ. Դավիդ դի Դոնաթելլո, L’Efebo d’oro (1999), Ciak d’Oro ռեժիսուրայի համար և երկու «Արծաթե ժապավեն»՝ ռեժիսուրայի և սցենարի համար։ 2000 թվականին նկարահանվել է «Մալենա» ֆիլմը, որի գլխավոր դերակատարը Մոնիկա Բելուչին է։ Ֆիլմը իտալա-ամերիկյան համատեղ արտադրության է, և կրկին հնչում է Մորիկոնեի երաժշտությունը։
Վերադարձ դեպի էկրան
Հնգամյա ընդմիջումից հետո՝ 2006 թվականին, Ջուզեպե Տորնատորեն նկարահանել է «Անծանոթուհին» ֆիլմը, որը նվաճել է Դավիդ դի Դոնաթելլոյի երեք մրցանակ։ Ֆիլմը ընտրվել է 2008 թվականին «Օսկար» մրցանակաբաշխության ժամանակ Իտալիան ներկայացնելու համար՝ օտարալեզու լավագույն ֆիլմ անվանակարգում։ 2007 թվականին նա գովազդային հոլովակ է տեղադրել Monte dei Paschi di Siena-ի համար, որը ստեղծվել է Catoni Associati գործակալության կողմից ։ Նույն թվականին «Օսկար» մրցանակաբաշխության ժամանակ Տորնատորեն ներկայացրել է իր կարճամետրաժ ֆիլմը՝ նվիրված «Օտարալեզու լավագույն ֆիլմ» անվանակարգի 50-ամյակին, որն իրենից ներկայացնում է նախորդ տարիներին այդ անվանակարգին մասնակցած ֆիլմերի մոնտաժ ։
2009 թվականին Տորնատորեն նկարահանել է «Բաարիա» ֆիլմը (նրա հայրենի Բագերիայի սիցիլիական անվանումը), որի սյուժեն հիմնվում է ռեժիսորի կյանքի այն մասի վրա, որն անցել է նրա հայրենի քաղաքում։ Ֆիլմը, որը թողարկվել էր սեպտեմբերի 25-ին, բացել է Վենետիկի 66-րդ կինոփառատոնը պաշտոնական մրցույթում։ Հակակենդանահերձման միությունը՝ որպես «Ֆիլմերի վերանայման հանձնաժողովի» իրավաբանական բաղադրիչ, քննադատել է Տորնատորեի ընտրությունը՝ արյան կորստի միջոցով կենդանուն սպանել ՝ չդիմելով հատուկ ներգործությունների կամ ցավազրկման մեթոդների օգնությանը՝ Իտալիայում ընդունված, չնայած այդ տեսարանը նկարահանվել էր Թունիսի տարածքում։ Ֆիլմը նախապես ընտրվել էր «2010» թվականին «Օսկար»-ում Իտալիան ներկայացնելու համար, սակայն այն չանցավ հաջորդող ընտրությունները և չհասավ եզրափակիչ փուլին։ Տորնատորեն հրատարակել է «Բաարիա. իմ կյանքի ֆիլմը» գիրքը, RCS MediaGroup-ի համար։
2010-ականներ
2010 թվականի դեկտեմբերի 1-ին Տորնատորեն ստացել է դոկտորի աստիճան հեռուստատեսության, կինոյի և նոր մեդիաների բնագավառում Միլանի IULM համալսարանում։ 2011 թվականին արժանացել է Ֆեդերիկո Ֆելինիի 8 1/2 մրցանակի գեղարվեստական վարպետության համար Բարիի միջազգային կինոփառատոնում։ Նույն թվականին նա նկարահանել է կարճամետրաժ գովաբանական ֆիլմ Esselunga ռեստորանների ցանցի համար։ 2013 թվականին Տորնատորեն թողարկել է իր հաջորդ՝ «Լավագույն առաջարկ» ֆիլմը Ջիմ Սթարջեսի, Դոնալդ Սազերլենդի և Ջեֆրի Ռաշի հետ ։ Ֆիլմը նկարահանվել է Բոլցանոյում, Վիեննայում, Տրիեստում, Պարմայում, Միլանում, Պրահայում և Հռոմից ոչ հեռու գտնվող գյուղական վայրերում։ Ֆիլմը բազմաթիվ մրցանակներ է ստացել Իտալիայում և նրա սահմաններից դուրս։ 2013 թվականին Տորնատորեն մասնակցել է դարձյալ Paco Cinematografica S.r.l. կինոստուդիայի կողմից նկարահանվող նոր ֆիլմի նախաարտադրությանը, որի նկարահանումները պետք է սկսվեին միայն 2014 թվականի փետրվարին։ 2016 թվականին թողարկված ֆիլմը, որը լավ է ընդունվել հանրության կողմից և ստացել «Երկուսը տիեզերքում» անվանումը, պատմում է «հեռավորության վրա» եղած սիրո պատմության մասին Օլգա Կուրիլենկոյի մարմնավորած կերպարի և մեծ պրոֆեսորի, որի դերը կատարել է Ջերեմի Այրոնսը, միջև։
2014 թվականին Տորնատորեն մասնակցել է «Ծնվել է U.S.E.-ում» վավերագրական ֆիլմի ստեղծմանը, պրոդյուսեր Ռենցո Ռոսելինիի և ռեժիսոր Միշել Դիոմայի հետ համատեղ, որը RAI-ն ընտրել էր կինոյի 120-ամյակի տոնակատարության համար, որտեղ վերջին անգամ էկրանին հայտնվել է Ֆրանչեսկո Ռոզին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Իտալացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Իտալացի սցենարիստներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Իտալացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ
Ձկնկիթ
Ձկնկիթ կամ խավիար, ծովամթերք՝ պատրաստված ձկան վերամշակաված և չբեղնավորված ձվից (ձկնկիթ)։ Շատ ձկնատեսակների ձկնկիթը բացառիկ նուրբ համով և սննդարար մթերք է, քանի որ իր մեջ պարունակում է լիարժեք սպիտակուցներ, ճարպեր, հանքային նյութեր, A, D, B և PP խմբի վիտամիններ և բուրավետ նյութեր։ Հատկապես բարձր է գնահատվում թառափի և սաղմոնի ձկնկիթը։ Թառափի ձկնկիթի կազմը միջին տվյալներով հետևյալն է. 52-56% ջուր, 26-28% սպիտակուցներ, 14-18% ճարպեր։ Սաղմոնի պարագայում վերոնշյալ սննդանյութերը համապատասխանաբար կազմում են 55-60, 26-29 և 11-15%։
Տեսակներն ըստ պատրաստման տեխնոլոգիաների
Որքան բաց է ձկնկիթի գույնը, այնքան այն համարվում է հասուն և բարձրորակ։ Տարբերում են հատիկավոր, մամլած և թաղանթով ձկնկիթներ։
Թառափի ձկնկիթ
Թառափի ձկնկիթը բաց մոխրագույնից մինչև մուգ մոխրագույն է, գրեթե սև, ուստի ժողովուրդն այն հաճախ անվանում է սև խավիար։
Սաղմոնի ձկնկիթ
Սաղմոնի ձկնկիթը հաճախ անվանում են նաև կետի կամ կարմիր խավիար։ Համային հատկություններով տարբերվում են հատկապես կետի և սապատաձկան ձկնկիթները։ Սաղմոնազգիների մնացած ձկների ձկնկիթն ունի արտահայտված դառնություն և թույլ բուրմունք։ Սաղմոնի ձկնկիթի 98-99%-ը վերամշակում են հատիկի ձևով, որը 6-18 րոպե պահում են եռացրած և մինչև 10 °C պաղեցրած աղաջրում։ Այնուհետև, ձկնկիթին ավելացնում են որևէ հակասեպտիկ նյութ (ուրոտրոպինի և սորբինաթթվի խառնուրդ), ապա բուսական յուղի ու գլիցերինի խառնուրդ։
Արհեստական ձկնկիթ
Արհեստական ձկնկիթը ստացվում է կազեինից և դոնդողանյութից (ժելատին), ավելացնելով վիտամիններ, ձկան յուղ, աղ, բուսական յուղ, բուրումնավետ և համեմունքային նյութեր։ Ձևավորված ձկնկիթները մշակում են կանաչ թեյի դաբաղանյութերով և համապատասխան ձկնկիթի գույնի ներկում անվնաս ներկերով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապրանքներ Կատեգորիա:Ծովամթերքներ Կատեգորիա:Ձկնկիթ Կատեգորիա:Ռուսական խոհանոց
300 սպարտացիներ (այլ կիրառումներ)
300 սպարտացիներ, կարող է նշանակել՝
Նովոալեկսանդրովկա (գյուղ, Շարանսկի շրջան)
Նովոալեկսանդրովկա (Новоалександровка, Яңы Александровка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի բնակավայրեր
Գյունբախուր (գետ)
Գյունբախուր, գետ Սև ծովի ավազանում, Ճորոխի ձախակողմյան վտակը։ Հոսում է Տրապիզոնի նահանգի Գյումաշխանեի գավառում, Գյումաշխանե քաղաքից հարավ֊արևելք, Ճորոխի վտակ Գյունբախուր գետի հովտում ։
Ստեֆանիա Պրեստիջակոմո
Ստեֆանիա Պրեստիջակոմո (Stefania Prestigiacomo, ), իտալացի քաղաքական գործիչ, Բերլուսկոնիի երկրորդ և երրորդ կառավարման ընթացքում Հավասար հնարավորությունների նախարար (2001-2006), Բերլուսկոնիի չորրորդ կառավարման ժամանակ՝ շրջակա միջավայրի, հողերի և ծովերի պաշտպանության նախարար (2008-2011)։
Վաղ տարիներ
Ծնվել է 1966 թվականի դեկտեմբերի 16-ին, Սիրակուզայում, Սիցիլիայի նախկին նահանգապետ Սանտի Նիչիտայի զարմուհին է։ Որոշ ժամանակ աշխատել է Vetroresina Engineering Development (VED) ընտանեկան ընկերությունում ։ Երիտասարդության տարիներին քվեարկել է Քրիստոնեաժողովրդավարական կուսակցության օգտին, աջակցել է իտալական Ծայրահեղական կուսակցությանը, հանդես է եկել «Պայքար շարունակվում է» ձախակողմյա խմբակցության նախկին առաջնորդ Ադրիանո Սոֆրիին ներում շնորհելու համար։ Որպես ժյուրի մասկակցել է Miss Italia գեղեցկության մրցույթին և չի արտահայտել ֆեմինիստական համոզմունքներ։ Չի աջակցել ձախակողմյա քաղաքական տեսությունները, բայց ուսումնասիրել է դրանք, այդ թվում նաև` հանրապետական Իտալիայի մասին ուսումնասիրել է Պոլ Գինսբուրգի պատմության դասախոսությունները, ով Բերլուսկոնիի գաղափարական խիստ հակառակորդն է։
1993 թվականի դեկտեմբերի 15-ի լույս 16-ի գիշերը հեն Բերլուսկոնին Արկորեում «Առա՛ջ, Իտալիա» կուսակցության միջոցառումներից մեկի ժամանակ հանձնարարել է Ստեֆանիային Սիրակուզայում կազմավորել երիտասարդ ձեռնարկատերերի ընկերություն (Associazione giovani industriali di Siracusa), որը և նա գլխավորել է ։
Խորհրդարանի պատգամավոր
1994-2006 թվականներին Պատգամավորների պալատում «Առա՛ջ, Իտալիա» կուսակցության 12, 13, 14 և 15-րդ գումարումների անդամ էր, իսկ 2008 թվականից 2013 թվականները` Պալատի 16-րդ գումարման ժամանակ եղել է «Ազատության ժողովուրդ» կուսակցության կազմից ։ 2013 թվականի փետրվարի 24-25-ին տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում որպես «Ազատության ժողովուրդ» կուսակցության անդամ ընտրվել է Պատգամավորների պալատի 17-րդ գումարման պատգամավոր ։ 2013 թվականի նոյեմբերի 19-ին Կուսակցության պառակտումից և Բերլուսկոնիի դեմ հանդես եկող կուսակցությունից դուրս գալուց հետո նրա անցած ուղին կրում է «Առաջ, Իտալիա - Ազատության ժողովուրդ - Բերլուսկոնի Նախագահ» անվանումը ։
Նախարար
2001 թվականի հունիսի 11-ից 2005 թվականի ապրիլի 23-ը Ստեֆանիա Պրեստիջակոմոն Բերլուսկոնիի երկրորդ կառավարման ժամանակ զբաղեցրել է Հավասար հնարավորությունների նախարարի պաշտոնը, 2005 թվականի ապրիլի 23-ից 2006 թվականի մայիսի 17-ը` Բերլուսկոնիի երրորդ կառավարման ընթացքում զբաղեցրել է վերոհիշյալ պաշտոնը , 2008 թվականից 2011 թվականները Բերլուսկոնիի չորրորդ կառավարման ընթացքում զբաղեցրել Շրջական միջավայրի, հողերի և ծովերի պաշտպանության նախախարի պաշտոնը ։
Որպես նախարար և պատգամավոր Ստեֆանիա Պրեստիջակոմոն աջակցել է կանանց մասին մի շարք օրենքների ներդրմանը, հասարակության մեջ նրանց դերի բարձրացմանը, այդ թվում՝ Իտալիայի Սահմանադրության 51-րդ հոդվածի փոփոխմանը (պետական պաշտոններում կանանց և տղամարդկանց դերերի հավասարություն), ստրկության ժամանակակից ձևերի վերացմանը, այլ սեռական կողմնորոշում ունեցող կամ հաշմանդամ անձանց հանդեպ խտրականության վերացմանը, ինչպես նաև` աշխատավայրում ոտնձգությունների վերացմանը ։
Անձնական կյանք
2006 թվականին, 40 տարեկան հասակում, Ստեֆանիան ավարտել է Սուրբ Մարիայի անվան Պետական կաթոլիկ ազատ համալսարանը (LUMSA)՝ «Կառավարում» մասնագիտությամբ ։
Պրեստիջակոմոն ծնվել է ձեռներեցների ընտանիքում, որոնք զբաղվում էին խողովակների և ամրցուցիչների արտադրությամբ, սակայն դեռ վաղ տարիքից դեմ դուրս գալով ընտանիքին, ինքնուրույն ընդունվել է դպրոց, բայց հետագայում փախել է այդտեղից՝ չհարմարվելով հագուստի վերաբերյալ միանձնուհի դաստրիարակաների պահանջներին։ Ամուսնացել է նոտար Անջելո Բելուչիի հետ (Angelo Bellucci), ամուսինները ունեն որդի՝ Ջանմարիա անունով։ 2005 թվականին մամուլը բարձրաձայնել է Ստեֆանիայի և Ջանֆրանկո Ֆինիի հավանական կապի մասին, սակայն բոլոր կասկածները հերքվել են ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի կին նախարարներ
Ռաշիդ Սարգսյան
Ռաշիդ Թևոսի Սարգսյան, հայ անասնաբույծ, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (2006)։
Կենսագրություն
Ռաշիդ Սարգսյանը ծնվել է 1939 թվականի մայիսի 12-ին Ճարտար գյուղում (Արցախի Հանրապետության Մարտունիի շրջանում)։ 1967 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը (այժմ՝ ՀԱԱՀ-ի կազմում)։ 1994-1995 թվականներին եղել է ինստիտուտի խոշոր եղջերավոր անասնաբուծության ամբիոնի վարիչի պաշտոնակատար, 2003-2009 թվականներին՝ ՀԱԱՀ-ի մասնավոր անասնաբուծության ամբիոնի վարիչ, 2009 թվականից՝ պրոֆեսոր։ Աշխատանքները վերաբերում են տավարի տարբեր ցեղերի մսային տիպի տրամախաչման տնտեսական արդյունավետությանը, արդյունաբերական տրամախաչման լրամշակման և ներդրման, Հայաստանի պայմաններում տավարի մսի արտադրության տարբեր տեխնոլոգիաների կիրառմանը և այլ հարցերի։
2012 թվականին լույս է տեսել Ռաշիդ Սարգսյանի հեղինակած «Տավարաբուծություն» դասագիրքը։
Կատեգորիա:Հայ անասնաբույծներ Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ
Կրծոսկր-անրակային հոդ
Կրծոսկր-անրակային հոդ (art. sternoclavicularis), թամբաձև, անհամատեղելի հոդ։ Կազմությանը մասնակցում են կրծոսկրի անրակային փորվածքը և անրակի կրծոսկրային ծայրը, որոնք օժտված են՝ շարակցա-հյուսվածքային աճառով ծածկված հոդամակերեսներով, որոնց անհամապատասխանելիությունը մասամբ վերացվում է աճառակազմ հոդային սկավառակով։ Հոդն ունի բավականին ընդարձակ հոդաշապիկ և միջանրակային, կողանրակային, կրծոսկր-անրակային առաջային և ետին կապաններ, որոնք ամրացնում են հոդը և սահմանափակում նրանում կատարվող շարժումների ծավալը։ Հոդի լայնական առանցքի շուրջ անրակը պտտվում է առաջ և ետ, սլաքայինի շուրջ շարժվում է վեր, վար և ուղղահայաց առանցքի շուրջ՝ առաջ և ետ։
Կատեգորիա:Հոդեր
Ֆոտոսինթեզ
Ֆոտոսինթեզ (φωτο- «լույս» և - «սինթեզ» բառերի համակցումից, լուսասինթեզ), ածխաթթու գազից և ջրից` լույսի ազդեցության տակ օրգանական նյութերի առաջացումն է։ Ֆոտոսինթետիկ գունանյութերի (բույսերի մոտ` քլորոֆիլ, բակտերիաների մոտ՝ բակտերիոքլորոֆիլ և բակտերիոռոդօպսին) մասնակցությամբ։ Բույսերի ժամանակակից ֆիզիոլոգիայում ֆոտոսինթեզի տակ հասկանում են նրանց ֆոտոավտոտրոֆ գործառույթը՝ ֆոտոնի կլանման, էներգիայի փոխակերպման և օգտագործման գործառույթների համախմբությունը տարբեր էնդերգոնիկական ռեակցիաներում, այդ թվում ածխաթթու գազի փոխակերպումը օրգանական նյութերի ։
Բույսերի բջիջներում, որոնցում քլորոֆիլ է պարունակվում, տեղի են ունենում կենդանի աշխարհի համար վիթխարի նշանակություն ունեցող ուրույն գործընթացներ։ Բուսական բջիջներն ընդունակ են օրգանական նյութեր սինթեզելու պարզ անօրգանական միացություններից՝ դրա համար օգտագործելով Արեգակի ճառագայթային էներգիան։ Արեգակնային (լուսային) ճառագայթման հաշվին կատարվող օրգանական միացությունների սինթեզը կոչվում է ֆոտոսինթեզ։
Այս գործընթացում էներգիայով աղքատ նյութերից՝ ածխածնի (IV) օքսիդից և ջրից առաջանում է էներգիայով հարուստ ածխաջուր (գլյուկոզ, C6H12O6)։ Ֆոտոսինթեզի հետևանքով առաջանում է նաև մոլեկուլային թթվածին։ Ֆոտոսինթեզը բաժանվում է երկու փուլի՝ լուսային և մթնային։ Լուսային փուլը ընթանում է միայն լույսի առկայության պայմաններում, իսկ մթնային փուլը կարող է իրականանալ ինչպես լուսային, այնպես էլ մթնային պայմաններում։ Ֆոտոսինթեզի պրոցեսում կարևոր նշանակություն ունեն ֆոտոսինթեզող գունակի՝ քլորոֆիլի դերը։ Գունակները ներդրված են քլորոպլաստի գրանների մեջ և շրջապատված են սպիտակուցները, լիպիդների և այլ նյութերի մոլեկուլներով։ Քլորոֆիլն իր կառուցվածքով նման է հեմոգլոբինում պարունակվող հեմին, բայց այն տարբերությամբ, որ հեմում պարունակվում է երկաթ, իսկ քլորոֆիլում մագնեզիում։ Քլորոֆիլը հիմնականում կլանում է կարմիր և կապտամանուշակագույն լույսը, իսկ կանաչն անդրադարձնում է, որի պատճառով բույսերը հիմնականում կանաչ գույն ունեն, իհարկե, եթե դրան չեն խանգարում այլ գունակներ։
Ֆոտոսինթեզի լուսային փուլը
Ֆոտոսինթեզը սկսվում է՝ քլորոպլաստը տեսանելի լույսով լուսավորվելով։ Ֆոտոնը, ընկնելով քլորոֆիլի մոլեկուլի վրա, գրգռում է նրան.մոլեկուլի էլեկտրոններն անցնում են բարձր մակարդակի, այսինքն՝ միջուկից ավելի հեռու գտնվող ուղեծրի վրա։ Դրա շնորհիվ հեշտանում է էլեկտրոնների անջատումը մոլեկուլներից։ Գրգռված էլեկտրոններից մեկն անցնում է փոխադրիչ մոլեկուլի վրա, որը նրան տանում և տեղափոխում է թաղանթի մյուս կողմը։ Քլորոֆիլի մոլեկուլը վերականգնում է էլեկտրոնի կորուստը՝ այն վերցնելով ջրի մոլեկուլից։ Էլեկտրոնների կորցնելու հետևանքով ջրի մոլեկուլներն ենթարկվում են ֆոտոլիզի.
2H2O→4H+</tt>+4e+O2
Ռուբեն Մարտինես
Ռուբեն Իվան Մարտինես (Rubén Iván Martínez,), իսպանացի ֆուտբոլիստ, Կիպրոսի «ԱԵԿ» ֆուտբոլային ակումբի դարպասապահ։ «Բարսելոնա »-ի կազմում Իսպանիայի չեմպիոն։
Ֆոտոսինթեզ
Ֆոտոսինթեզի լուսային փուլը
Թթվածնի ատոմներից առաջանում է մոլեկուլային թթվածին, որն անցնում է թաղանթով դիֆուզիայի եղանակով և արտամղվում մթնոլորտ։ Ջրածնի իոնները (H+</tt>) թաղանթով դիֆուզվել չեն կարող, հետևաբար կուտակվում են նիստերում (գրաններում)։ Այսպիսով, թաղանթի մի կողմում հավաքվում են դրական լիցքավորված պրոտոնները, իսկ մյուս կողմում՝ բացասական լիցքով լիցքավորված մասնիկները։
Ռուբեն Մարտինես
Ակումբային կարիերա
Ռուբենը ծնվել է Գալիսիայում՝ Կորիստանկոյում։ 1997 թվականին տեղափոխվել է «Բարսելոնա»-ի երիտասարդական ակումբ և 5 տարի հետո դարձել է հիմնական թիմի պահեստային դարպասապահ։ 2004/05 մրցաշրջանում Ռյուստյու Ռեչբերի վարձավճարով մեկնելուց հետո Ռուբենը Վիկտոր Վալդեսի և Ալբերտ Հորկերայի թիկունքում դարձել է «Բարսելոնա»-ի երրորդ դարպասապահը։
Ֆոտոսինթեզ
Ֆոտոսինթեզի լուսային փուլը
Թաղանթի երկու կողմում հակադիր լիցքերով լիցքավորված մասնիկների կուտակմանը զուգընթաց աճում է ջրածնի իոնների տարբեր կոնցենտրացիաներով պայմանավորված պոտենցիալների տարբերությունը (պրոտոնային պոտենցիալ)։ Ինչպես միտոքոնդրիումների, այնպես էլ նիստերի թաղանթներում դասավորված են ԱԵՖ սինթեզող ֆերմենտի մոլեկուլները (ԱԵՖ սինթետազ)։ ԱԵՖ սինթետազի ներսում կան անցքուղի, որի միջով կարող են անցնել պրոտոններ։ Երբ պրոտոնային պոտենցիալի մեծությունը հասնում է կրիտիկական մակարդակի, էլեկտրական դաշտի ուժը խողովակից պրոտոնները ծախսվում է ԱԵՖ-ի սինթեզի վրա։ Առաջացած ԱԵՖ-ն ուղղվում է քլորոպլաստի այն մասերը, որտեղ ածխաջրերի սինթեզ է տեղի ունենում։
Ռուբեն Մարտինես
Ակումբային կարիերա
2004 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Ռուբենը Վալդեսի հեռացվելուց հետո խաղադաշտ է դուրս եկել Չավի Էռնանդեսի փոխարեն «Վալենսիա»-ի դեմ 1։1 հաշվով ավարտված խաղում և հիմնական կազմում խաղացել է « Լևանտե »-ի դեմ խաղը 2։1 հաշվով ։ Սակայն Վալդեսի դարպաս վերադառնալուց հետո Ռուբենը կրկին դարձել է պահեստային խաղացող և ևս երեք տարի խաղացել է «Բարսելոնա»-ում և վարձավճարով հանդես եկել «Ռասինգ Ֆերոլ»-ում, որտեղ ոչ մի խաղ չի խաղացել։ Ի վերջո Ռուբենը որպես ազատ գործակալ միացել է Սեգունդայի «Կարտախենա» ակումբին, որի կազմում առաջին երկու մրցաշրջաններում անցկացրել է ավելի քան 80 պաշտոնական հանդիպում։
2010 թվականի օգոստոսի 25-ին Ռուբենը վաճառվել է «Մալագա» ակումբին 1,35 միլիոն €-ով ։ Սեպտեմբերի 23-ին նա առաջին հանդիպումն է անցկացրել ակումբի կազմում՝ «Խետաֆե»ի դեմ 2-0 խաղում անառիկ պահելով դարպասը ։ Սակայն դեկտեմբերի վերջին Ռուբենը մարզման ժամանակ կոտրել է աջ դաստակը և երկար ժամանակ դուրս մնացել շարքից, ինչը ստիպել է «Մալագա»-ի ձմեռային տրանսֆերային պատուհանի ժամանակ ևս մեկ դարպասապահ ստորագրել Մի անգամ Ռուբենը մարզումների ժամանակ կոտրել է Սակայն դեկտեմբերի վերջին Ռուբենը մարզման ժամանակ կոտրեց աջ դաստակը և երկար ժամանակով դուրս մնաց շարքից, ինչը ստիպել է «Մալագա»-ին ձմեռային տրանսֆերային պատուհանի ժամանակ ևս մեկ դարպասապահ ձեռք բերել ։
Ֆոտոսինթեզ
Ֆոտոսինթեզի լուսային փուլը
Թաղանթի մյուս կողմում գտնվող ջրածնի իոնները հանդիպում են փոխադրիչ-մոլեկուլների միջոցով բերված էլեկտրոնների։ Պրոտոնները փոխարկվում են ջրածնի ատոմի, որոնք շարժվում են դեպի քլորոպլաստի այն մասը, որտեղ տեղի է ունենում ածխաջրերի սինթեզը։
Այսպիսով, արեգակնային ճառագայթման էներգիան առաջացնում է երեք պրոցես՝ ջրի քայքայման հետևանքով մոլեկուլային թթվածնի առաջացում, ԱԵՖ-ի սինթեզ, ատոմային ջրածնի առաջացում։ Այս 3 գործընթացներն ընթանում են լույսի առկայության պայմաններում և կազմում ֆոտոսինթեզի լուսային փուլը։
Ռուբեն Մարտինես
Ակումբային կարիերա
Մի քանի անհաջող հանդիպումներից հետո, ինչպես նաև ակումբի ղեկավարության փոփոխությունների հետ կապված՝ Ռուբենը կորցրել է իր տեղը հիմնական կազմում. նրա տեղը զբաղեցրել է Վիլֆրեդո Կաբալյերոն, Իսկ Ռուբենը դարձել է միայն երրորդ դարպասապահը։ 2012/13 մրցաշրջանում նա վարձավճարով հանդես է եկել Ռայո Վալյեկանոյում ։
2013 թվականի հուլիսի 23-ին Ռուբենը վերադարձել է «Ռայո Վալյեկանո»-ի հիմնական կազմ՝ կնքելով մեկամյա պայմանագիր ։ Հաջորդ տարվա մայիսի 28-ին նա մեկ տարվա պայմանագրով տեղափոխվել է «Ալմերիա» ։
Ֆոտոսինթեզ
Ֆոտոսինթեզի մթնային փուլը
6CO2+24H→C6H12O6+6H2O
Առաջացած գլյուկոզից կարող են սինթեզվել այլ ածխաջրեր։ Կարևոր ածխաջրերից են սախարոզը և օսլան։ Տերևներից ածխաջրերը կարող են լուբով փոխադրվել հիմնականում դիսախարիդ սախարոզի ձևով, իսկ պահեստավորվում են հիմնականում պոլիսախարիդ օսլայի ձևով։ Բուսական բջիջները կարող են սինթեզել իրենց անհրաժեշտ բոլոր նյութերը։ Սինթեզի համար անհրաժեշտ ազոտը, ֆոսֆորը, ծծումբը և այլ տարրեր բույսերը ստանում են հողից արմատների միջոցով։
Ռուբեն Մարտինես
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կարտախենայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իսպանիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռայո Վալեկանոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օսասունայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մալագայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լևանտեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դեպորտիվո Լա Կորունյայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ալմերիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անդերլեխտի ֆուտբոլիստներ
Ֆոտոսինթեզ
Ֆոտոսինթեզի վրա ազդող գործոններ
Հիմնականում ածխաթթու գազի կոնցենտրացիայի նվազումն է դանդաղեցնում ֆոտոսինթեզը։ Դրա ավելացումը էապես արագացնում է ֆոտոսինթեզը, ինչը կիրառվում է ջերմոցային տնտեսություններում որոշ բույսերի աճեցման ժամանակ։
Ջերմաստիճանը, ջուրը, քլորոֆիլի քանակը նույնպես ազդում են ֆոտոսինթեզի արագության վրա։ Թթվածնի բարձր կոնցենտրացիան ֆոտոսինթեզի պրոցեսի վրա ունի ճնշող ազդեցություն, որովհետև պարզ է, որ թթվածինը մրցակցում է ածխաթթու գազի է հետ ռիբուլոզաբիֆոսֆատ-կարբօսիլազ ֆերմենտի ակտիվ կենտրոնի համար, որը իջեցնում է ֆոտոսինթեզի գումարային ինտենսիվությունը։ Ֆոտոսինթեզի վրա բացասաբար են ազդում նաև շրջապատող միջավայրի աղտոտվածության աստիճանը, հատկապես արդյունաբերական ծագում ունեցող տարբեր գազերը։
Ֆոտոսինթեզի նշանակությունը բնության համար
Ֆոտոսինթեզի ժամանակ ածխաթթու գազը յուրացման ընթացքում լույսի և քլորոֆիլի դերի ուսումնասիրության մեջ մեծ ավանդ է ներդրել ռուս խոշորագույն գիտնական Կ.Ա. Տիմիրյաձևը։ Նա ֆոտոսինթեզի մասին գրել է այսպես. «դա մի գործընթաց է, որից ի վերջո կախված են կյանքի բոլոր դրսևորումները մեր մոլորակի վրա»։ Այդ կարծիքը միանգամայն հիմնավորված է, որովհետև ֆոտոսինթեզը Երկրի վրա ոչ միայն օրգանական միացությունների, այլև ազատ թթվածնի հիմնական մատակարարն է։
Ֆոտոսինթեզն ունի համամոլորակային նշանակություն, քանի որ արեգակնային էներգիան վերափոխվում է քիմիական կապի էներգիայի, առաջանում են օրգանական միացություններ, որոնք օգտագործվում են ինչպես ավտոտրոֆ, այնպես էլ հետերոտրոֆ օրգանիզմների կողմից։ Ֆոտոսինթեզի շնորհիվ պահպանվում է Երկրի մթնոլորտի որոշակի բադադրությունը։ Ֆոտոսինթեզի արդյունքում առաջանում է մոլեկուլային թթվածին, որն անհրաժեշտ է բոլոր աէրոբ օրգանիզմների համար։ Բացի դրանից առաջացած մոլեկուլային թթվածնի հետ է կապված նաև օզոնային էկրանի գոյությունը, որը պաշտպանում է բոլոր երկրային կենդանի օրգանիզմները մահացու ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից։
Չնայած վիթխարի մասշտաբներին՝ ֆոտոսինթեզը դանդաղ և քիչ արդյունավետ գործընթաց է.կանաչ տերևը ֆոտոսինթեզի համար օգտագործում է իր վրա ընկած արեգակնային էներգիայի ընդամենը 1 %-ը։ Ֆոտոսինթեզի արդյունավետությունը 1 ժամում կազմում է, մոտավորապես,1 գ օրգանական նյութ 1 մ2</tt> տերևային մակերեսի վրա։ Այսպիսով, ամռանը մեկ օրում 1 մ2</tt> տերևային մակերեսը սինթեզում է 15-16 գ օրգանական նյութ։ Ֆոտոսինթեզի արդյունավետությունը կարելի է բարձրացնել՝ մեծացնելով ածխածնի (IV) օքսիդի պարունակությունը մթնոլորտում, բարելավելով լուսավորվածությունը, ջրամատակարարումը և այլն։ Անհրաժեշտ է նաև հիշել, որ բուսական բջիջները, ինչպես և այլ բջիջները, մշտապես շնչում են, այսինքն կլանում են թթվածին և անջատում ածխածնի (IV) օքսիդ։ Ցերեկը, շնչառության հետ միասին, բուսական բջիջները լուսային էներգիան փոխարկում են քիմիական էներգիայի և օրգանական նյութեր են սինթեզում։ Այդ ընթացքում, որպես ռեակցիայի կողմնակի նյութ, անջատվում է մոլեկուլային թթվածին։ Ֆոտոսինթեզի ընթացքում բուսական բջջի կողմից արտադրված թթվածնի քանակը 20-30 անգամ ավելին է, այդ նույն ընթացքում շնչառության համար կլանվող թթվածնի քանակից։
Ֆոտոսինթեզի առանձնահատկությունները նախակորիզավոր բջիջներում
Ամենայն հավանականությամբ, ֆոտոսինթեզն առաջին անգամ ի հայտ է եկել պրոկարիոտ բջիջներում, այդ պատճառով, այն առանձնակի հետաքրքրություն է ներկայացնում։ Նախակորիզավոր օրգանիզմներից ֆոտոսինթեզի ընդունակ են կապտականաչ ջրիմուռները և որոշ բակտերիաներ։
Բակտերիաներում ընթացող ֆոտոսինթեզն որոշակիորեն տարբերվում է բույսերում ընթացող ֆոտոսինթեզի գործընթացից։ Նախ բակտերիաներում բացակայում են քլորոպլաստները, և քլորոֆիլի փոխարեն հանդիպում է բակտերիաքլորոֆիլը և այլ ֆոտոսինթեզի գունակներ։ Այդ գունակները, ավելի հաճախ կապված են լինում պլազմային թաղանթին։ Բացի դրանից, բակտերիաները որպես ջրածնի դոնոր կարող են օգտագործել մոլեկուլային ջրածինը, ծծմբաջրածինը, նաև որոշ օրգանական միացություններ, ուստի բակտերիաների ֆոտոսինթեզի դեպքում թթվածին չի անջատվում։ Օրինակ՝ որոշ ծծմբակտերիաների ֆոտոսինթեզի արդյունքում միջավայրում ծծումբ է կուտակվում։ Որոշ բակտերիաներ ֆոտոսինթեզն իրականացնում են աէրոբ, իսկ մյուսներն՝ անաէրոբ պայմաններում։ Ֆոտոսինթեզող բակտերիաների գերակշռող մեծամասնությունը կարողանում է նաև ֆիքսել մոլեկուլային ազոտը։ Կապտականաչ ջրիմուռներում նույնպես բացակայում են քլորոպլաստները, բայց դրանք պարունակում են քլորոֆիլ և որպես ջրածնի աղբյուր օգտագործում են ջուրը, այդ պատճառով դրանց ֆոտոսինթեզն ուղեկցվում է թթվածնի անջատումով։
Ոչ քլորոֆիլային ֆոտոսինթեզ
Իրականանում է Halobacterium ցեղի բակտերիաների կողմից։
Հանդիսանում է ֆոտոսինթեզի առավել պարզեցված տեսակը։
Լույսի քվանտները կլանվում են բակտերիռոդօպսին սպիտակուցի կողմից, որը նման է ռոդօպսինի (պարունակում է ռետինալ)։
Ֆոտոսինթեզի այս տեսակը տարբերվում է էլեկտրոնափոխադրումային շղթայի բացակայությամբ, ԱԵՖ-ի սինթեզը իրականացվում է քլորի իոնների և պրոտոնների էլեկտրոքիմիական գրադիենտի ստեղծման միջոցով։
Անթթվածին
Առանց թթվածնի ֆոտոսինթեզը իրականացվում է մուգ կարմիր և կանաչ բակտերիաների, նաև հելիկոբակտերիաների կողմից։
Թթվածնով
Թծվածնով ֆոտոսինթեզը ավելի տարածված է։ Իրականանում է բույսերի ցիանոբակտերիաների և պռոքլորոֆիտների կողմից։ Ֆոտոսինթեզի փուլերը
Առաջին փուլում տեղի է ունենում լույսի քվանտների կլանում գունանյութերի կողմից, այնուհետև դրանք անցնում են գրգռված վիճակի և հաղորդում են էներգիան ֆոտոհամակարգի մյուս մոլեկուլներին։
Երկրորդ փուլում տեղի է ունենում լիցքերի բաժանում ռեակցիոն կենտրոնում էլեկտրոնների տեղափողում ֆոտոսինթետիկ էլեկտրոն-փոխադրումային շղթայով, ինչն ավարտվում ԱԵՖ-ի NADFН-ի սինթեզով։ Առաջին երկու ձուլերը միասին կոչվում են ֆոտոսինթեզի լուսակախվածային փուլ։
Երրորդ փուլը կատարվում է լույսի ոչ պարտադիր մասնակցությամբ և ներառում է իր մեջ օրգանական նյութերի սինթեզման կենսաքիմիական ռեակցիաները։ Այդ ժամանակ օգտագործվում է լուսային փուլում կուտակված էներգիան։ Հաճախ, որպես այդպիսի ռեակցիաներ դիտվում են Կալվինի ցիկլը և գլյուկոգենեզը, շաքարի և օսլայի առաջացումը օդի ածխաթթու գազից։
Տարածական տեղակայում
Բույսերի ֆոտոսինթեզը կատարվում է քլորոպլաստներում` բջջի երկթաղանթ օրգանելլաներում։ Դրանք կարող են լինել պտուղների, ցողունների բջիջներում, սակայն ֆոտոսինթեզի հիմնական օրգանը տերևն է։ Կլանվող լույսի քանակությունը ապահովվում է տերևի տափակ ձևով։ Ջուրը արմատից հասնում է տերև, զարգացած ջղերի ցանցով։ Ածխաթթու գազը մեծ մասամբ կլանվում է կուտիկուլայից և էպիդերմիսից, դիֆուզիայի եղանակով, հերձանքների միջով դրա մեծ մասը դիֆուզվում է միջբջջային տարածությունից։ Բույսերը, որոնք կատարում են C4 և CAM ֆոտոսինթեզ, ձևավորել են հատուկ մեխանիզմներ ածխաթթու գազի ակտիվ ասսիմիլյացիայի համար։
Քլորոպլաստների ներքին տարածությունը լցված է անգույն պարունակությամբ՝ ստրոմայով, որի մեջ ներթափանցում են թաղանթներ (լամելաներ), որոնք միանալով միմյանց հետ առաջացնում են տիլակոիդներ, որոնք իրենց հերթին խմբավորվում են՝ առաջացնելով սյունակներ։ Ներտիլակոիդային տարածությունը սահմանում զատված է և չի հաղորդակցվում ստրոմայի մյուս մասերի հետ։ Ենթադրվում է նաև, որ բոլոր տիլակոիդների ներքին տարածությունները հաղորդակցվում են միմյանց հետ։ Ֆոտոսինթեզի լուսային փուլերը վերագրվում են թաղանթներին, CO2–ի ավտոտրոֆ ֆիքսացիան կատարվում է ստրոմայում։
Քլորոպլաստներն ունեն սեփական ԴՆԹ, ՌՆԹ և ռիբոսոմներ (70s տիպի), նրանցում կատարվում է սպիտակուցի սինթեզ։ Դրանք նորից չեն սինթեզում, առաջանում են նախորդներից ` բաժանման եղանակով։ Այս ամենը թույլ է տվել դրանց համարել ազատ ցիանոբակտերիաների նախնիներ, որոնք սիմբիոգենեզի գործընթացում մտնում են էուկարիոտիկ բջջի կազմի մեջ։
Այսպիսով՝ ցիանոբակտերիաները հանդես են գալիս, որպես քլորոպլաստներ և նրանց բջջում ֆոտոսինթետիկ ապարատը չի մտնում հատուկ օրգանսայի մեջ։ Նրանց տիլակոիրդները սակայն չեն առաջացնում հասքեր, այլ ձևավորում են տարբեր ծալքավոր կառուցվածքներ (միայն Gloeobacter violaceus ցիանոբակտերիայի տիլակոիդները ընդհանրապես բացակայում են, իսկ ամբողջ ֆոտոսինթետիկ ապարատը գտնվում է ցիտոպլազմատիկ թաղանթում)։ Նրանց և բույսերի մոտ տարբերվում են նաև լուսահավաք համալիրները և պիգմենտային կազմը։
Լուսային (լուսակախվածային) փուլ
Լուսային փուլի ընթացքում առաջանում են բարձր էներգետիկ նյութեր՝ ԱԵՖ, որը բջջում հանդիսանում է էներգիայի աղբյուր, և NADPН, որն օգտագործվում է որպես վերականգնիչ։ Կողմնակի նյութի ձևով անջատվում է թթվածին։
Գործընթացի ֆոտոքիմիական էությունը
Քլորոֆիլը ունի գրգռման երկու մակարդակ։ Առաջինը կապված է էլեկտրոնի առավել բարձր էներգետիկ մակարդակի անցման հետ, երկրորդը պորֆիրինային կորիզի մագնեզիումի և ազոտիկենտ էլեկտրոնների գրգռման հետ։ Երկրորդ գրգռված վիճակը առավել բարձր էներգետիկ արժեք ունի անկայուն է և քլորոֆիլը 10−12 վրկ-ում անցնում է գրգռման առաջին մակարդակի՝ կորցնելով 100կՋ/մոլ էներգիա միայն ջերմության ձևով։ Առաջին սինգլետ և տրիպլետ վիճակից մոլեկուլը կարող է անցնել հիմնականի՝ անջատելով էներգիա լույսի (ֆլյուորեսցենցիա) կամ ջերմության ձևով, հաղորդելով էներգիան այլ մոլեկուլի, կամ քանի որ էլեկտրոնը բարձր էներգետիկ մակարդակում թույլ է կապված կորիզի հետ, փոխանցում է էլեկտրոնը այլ միացության։
Առաջին հնարավորությունը իրականցվում է լուսահավաք համալիրներում, երկրորդը՝ ռեակցիոն կենտրոններում, որտեղ լույսի քվանտի ազդեցության գրգռված վիճակի անցնող քլորոֆիլը վերածվում է էլեկտրոնի դոնորի (վերականգնող) և փոխանցվում է այն առաջնային ակցեպտորի։ Որպեսզի խոչընդոտվի էլեկտրոնի վերադարձը դրական լիցքավորված քլորոֆիլին, առաջնային ակցեպտորը փոխանցվում է այն երկրորդայինին։ Բացի այդ ստացված միացությունների կյանքի տևողությունն ավելի բարձր է քան քլորոֆիլի գրգռված մոլեկուլինը։ Տեղի է ունենում էներգիայի կայունացում և լիցքերի տարանջատում։ Հետագա կայունացման համար երկրորդային դոնորը վերականգնում է դրական լիցքավորված քլորոֆիլին, թթվածնային ֆոտոսինթեզի ժամանակ առաջնային դոնոր է հանդիսանում ջուրը։ Թթվածնային ֆոտոսինթեզ կատատրող օրգանիզմների մոտ խնդիր է հանդիսանում ջրի H2O → O2 E0=+0,82 В) и НАДФ+ (E0=-0,32 Վ), ի օքսիդացման վերականգման պոտենցիալների տարբերությունը։ Քլորոֆիլը պետք է հիմնական վիճակում ունենա 0,82Վ-ի մեծ պոտենցիալ, որպեսզի օքսիդացնի ջուրը, բայց միևնույն ժամանակ գրգռված վիճակում ունենա -0,32Վ-ից ցածր պոտենցիալ, որպեսզի վերականգնի НАДФ+- ն։ Քլորֆիլի մեկ մոլեկուլը չի կարող պատասխանել 2-ի պահանջներին։ Այդ պատճառով ձևավորվել են 2 ֆոտոհամակարգեր և գործընթացի ամբողջական կատարման համար անհրաժեշտ է լույսի 2քվանտ և 2 տարբեր տիպի քլորոֆիլ։
Լուսահավաք համալիրներ
Քլորոֆիլը կատարում է 2 ֆունկցիա՝ էներգիայի կլանում և հաղորդում։ քլորոպլաստների քլորոֆիլների 90%- ից ավելի կազմի մեջ մտնում են լուսահավաք համալիրները, որոնք ալեհավաքների դեր են կատարում՝ հաղորդում են էներգիան առաջին կամ երկրորդ ֆոտոհամակարգերի ռեակցիոն կենտրոն։ Լուսահավաք կոմպլեքսներում բացի քլորֆիլից կան նաև կարոտինոիդներ, իսկ որոշ ջրիմուռների և ցիանոբակտերիաների մոտ՝ ֆիկոբիլիններ, որոնք կլանում են այն երկարության ալիքները որոնք քլորոֆիլը համեմատաբար թույլ է կլանում։ Էներգիայի հաղորդումը կատարվում է ռեզոնանսային ուղղով (ֆյոստերի մեխանիզմ) և մեկ զույգ մոլեկուլի համար զբաղեցնում է 10−10 - 10−12 Վ այն տարածությանը որի երկայնքով կատարված հաղորդումը կազմում է մոտ 1Նմ։ Հաղոդումը ուղղեկցվում է էներգիայի որոշակի կորստով (10% -ը a քլորոֆիլից b քլորոֆիլին, 60%-ը կարոտինոդից քլորոֆիլին), ինչի հետևանքով հնարավոր է միայն փոքր երկարությամբ ալիքների առավելագույն կլանմամբ պիգմենտից ավելի մեծ երկարությամբ ալիքներ կլանող պիգմենտին։ Հենց այդ կարգով էլ փոխադարձ տեղակայվում են լուսահավաք կոմպլեքսի պիգմենտները, ընդ որում առավել երկարալիք քլորոֆիլները գտնվում են ռեակցիոն կենտրոններում։ Էներգիայի անցումը հակառակ ուղղությամբ անհնար ը։ բույսերի լուսահավաք կոմպլեքսները տեղակայված են տիլակոիդների թաղանթներում, ցիանոբակտերիաների մոտ դրա հիմնական մասը դուրս է գալիս թաղանթների սահմաններից և ամրացվում է նրանց ֆիկոբիլիսոմներով, որոնք ծուպիկային պոլիպեպտիդային–պիգմենտային համալիրներ են, որոնցում գտնվում են տարբեր ֆիկոբիլիններ՝ ծայրամասում՝ ֆիկո էրիթրիններ (առավելագույն կլանումը 495- 565Նմ- դեպքում) դրանցից հետո ֆիկոցիանիններն են (550-615Նմ), և ալլոֆիկոցիանիններ (610-670Նմ), որոնք հաջորդաբար հաղորդում են էներգիան ռեակցիոն կենտրոնի քլորոֆիլ a-ին (680-700Նմ)։
Ֆոտոհամակարգ 2-րդ
Ֆոտոհամակարգը դա լուսահավաք համալիրի, ռեակցիոն կենտրոնի և էլեկտրոնի փոխադրիչների համախումբն է։ Երկրորդ լուսահավաք համալիրը պարունակում է քլորոֆիլ a-ի 200մոլեկուլ քլորոֆիլ, b-ի 100մոլեկուլ, կարոտինոիդների 50 մոլեկուլ և ֆեոֆիտինի 2 մոլեկուլ։ 2-րդ ֆոտոհամակարգի ռեակցիոն կենտրոնը հանդիսանում է պիգմենտ-սպիտակուցային համալիր, որը տեղակայված է տիլակոիդ թաղանթներում և շրջապատված է լուսահավաք համալիրով։ Նրանում գտնվում է քլորոֆիլ a-i դիմերը՝ առավելագույն կլանմամբ 680Նմ-ի դեպքում։ Դրան է փոխանցվում լույսի քվանտի էներգիան լուսահավաք համալիրից, որի արդյունքում էլեկտրոններից մեկը անցնում է առավել բարձր էներգետիկ վաիճակի, նրա կապը կորիզի հետ թուլանում է և գրգռված մոլեկուլը (Պ 680) դառնում է ուժեղ վերականգնիչ (E0=-0,7 В)
Պ680 վերականգնում է ֆեոֆիտինը, հետագայում էլեկտրոնը անցնում է խինոներին, որոնք մտնում են 2-րդ ֆոտոհամակարգի կազմի մեջ, իսկ հետագայում պլաստոխինոների, որոնք տեղափոխվում են վերականգնված ձևով b6f համալիր։ պլաստոխինոնի 1 մոլեկուլը տեղափոխում է 2 էլեկտրոն և 2 պրոտոն, որոնք վերցվում են ստրոմայից։
Պ680 մոլեկուլում էլեկտրոնների համալրումը կատարվում է ջրի հաշվին։ 2-րդ ֆոտոհամակարգի կազմի մեջ մտնում է ջուր օքսիդացնող համալիրը, որը ակտիվ կենտրոնում պարունակում է 4 մանգանի իոններ։ Թթվածնի 1 մոլեկուլի առաջացման համար պահանջվում է 2 մոլեկուլ ջուր, որոնք տալիս են 4 էլեկտրոն։ Ուստի գործընթացի լրիվ իրականացման համար պահանջվում է լույսի 4 քվանտ։ Կոմպլեքսը գտնվում է ներտիլակոիդ տարածության կողմից և ստացված 4 պրոտոնները նետվում են նրա մեջ։ Այսպիսով 2-րդ ֆոտոհամակարագի աշխատանքի վերջնական արդյունքը դա ջրի 2 մոլեկուլի օքսիդացումն է Լույսի 4 քվանտի օգնությամբ, որի արդյունքում առաջանում է 4 պրոտոն ներտիլակոիդի տարածքում և 2 վերականգնված պլաստոխիններ թաղանթում։
b6f կամ b/f համալիր
b6f համալիրը հանդիսանում է միջոց, որը պրոտոնները մղում է ստրոմայից ներտիլակոիդային տարածություն և ստեղծում է դրանց կոնցետրացիայի գրադիենտ էներգիայի էլեկտրոն-տրանսպորտային շղթայում՝ օքսիդացիոն- վերականգնողական ռեակցիաների հաշվին։ 2 պլաստախինոները մղում են 4պրոտոն։ Հետագայում տրամնսմեմբրանային պրոտոնային գրադիենտ (ստրոմային pH կամ ներտիլակոիդ տարածությունը՝ 5) օգտագործվում է АТФ-ի սինթեզի համար՝ АТФ–սինթետազ ֆերմենտի օգնությամբ։
1-ին ֆոտոհամակարգ
1-ին լուսահավաք համալիրը պարունակում է քլորոֆիլի մոտ 200 մոլեկուլ։ 1 -ին ֆոտոհամակարգի ռեակցիոն կենտրոնում գտնվում է քլորոֆիլ-a-ի դերը՝ (առավելագույն կլանումը 700 նմ –ի դեպքում `Պ 700)։ Լույսի քվանտից գրգռվելով, այն վերականգնում է առաջնային ակցեպտորը` քլորոֆիլ a, իսկ դա իր հերթին ` 2-րդայինի (վիտամին K1-ն կամ ֆիլոխինում), որից հետո էլեկտրոնը փոխանցվում է ֆերոդոքսին, որը և վերականգում է НАДФН` ֆերոդոքսին ռեագտալյացիայի օգնությումբ։
Պլաստոցիանի սպիտակուցը որը վերականգնվում է b6f համալիրում, փոխադրվում է 1-ին ֆոտոհամակարգի ռեակցիոն կենտրոն և փոխանցում է էլեկտրոնը օքսիդացված Պ 700։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆոտոսինթեզ
Օդեկոլոն
Օդեկոլոն (ֆր.` Eau de Cologne) կամ քոլոն (գերմ.` Kölnisch Wasser կամ cologne, "Քյոլնի ջուր"), օծանելիք, որը սկիզբ է առել Գերմանիայի Քյոլն քաղաքում ։ Ի սկզբանե խառնուրդը ստեղծել է Յոհան Մարիա Ֆարինան, 1709 թվականին։ Այդ ժամանակից ի վեր այն դարձել է ընդհանուր տերմին 2–5% կոնցենտրացիայով բուրավետ բաղադրությունից կազմված խառնուրդների համար, ինչպես նաև առավելապես կախված եթերայուղերի տեսակից կամ էքստրակտների ալկոհոլ և ջուր խառնուրդից ։ Նոսրացած էթանոլի հիմքով (70–90%) օդեկոլոնը պարունակում է ցիտրուսային յուղերի խառնուրդ, այդ թվում՝ կիտրոնի, նարնջի, մանդարինի, կլեմենտինի, բերգամոտ նարնջի, լայմի, գրեյպֆրուտի, արյնագույն նարնջի, դառը նարնջի և ներոլի նարնջի յուղեր։ Այն կարող է պարունակել նաև նարդոսի, ռոզմարինի, ուրցի, օրեգանոյի, պետիտգրենի (նարնջի տերև), հասմիկի, ձիթապտղի, ձիթապտղի այ տեսակների և ծխախոտի յուղեր։
Ներկայումս «օդեկոլոն» տերմինը դարձել է տղամարդկանց համար վաճառվող օծանելիքների ընդհանուր տերմին։ Այն կարող է նաև նշանակել հայտնի օծանելիքի ավելի նոսր խտությամբ, ավելի մատչելի տարբերակ։
Պատմություն
Օրիգինալ Օդեկալոնը սպիրտ-ցիտրուսային օծանելիք է, որը հանրահայտ է դարձել Քյոլնում 1709 թվականին Յոհան Մարիա Ֆարինայի շնորհիվ (1685–1766), որը իտալացի օծանելիք արտադրող էր Սանտա Մարիա Մաջիորե քաղաքից (Վիգեցո հովիտ)։ 1708 թվականին Ֆարինան գրել է իր եղբորը՝ Ժան Բապտիստ Ֆարինային. «Ես գտա մի բուրմունք, որն ինձ հիշեցնում է Իտալիայի գարնանային առավոտը, լեռնային նարգիզների և անձրևից հետո նարնջի ծաղիկների մասին» ։
Ֆարինա Մարիա Մաջիորեն Քյոլն տեղափոխվել էր այն ժամանակ, երբ օտարերկրյա վերաբնակիչների հետ կապված շատ խիստ օրենքներ կային։ Ի երախտագիտություն քաղաքացիություն ստանալու` Ֆարինան իր հորինած բուրմունքն անվանել է Eau de Cologne (լատիներենից ֆրանս.` «Քյոլնի ջուր»)` ի պատիվ իր նոր հայրենի քաղաքի` Քյոլնի ։ Այս օծանելիքը, լինելով իսկական սենսացիա այն ժամանակ, նպաստեց Քյոլնի համաշխարհային համբավին։
Ֆարինայի կողմից ստեղծված Օդեկոլոնը օգտագործվել է միայն որպես օծանելիք և առաքվել «Եվրոպայի գրեթե բոլոր թագավորական տներին» ։ Այն, որ նա կարողանում էր տասնյակ մոնոէսենցիաներից բաղկացած բուրմունքը շարունակաբար նույնությամբ ստանալ, այն ժամանակ դիտվում էր որպես սենսացիա։ Այս aqua mirabilis-ի մեկ սրվակը (լատիներեն նշանակում է հրաշք ջուր) արժեր պետական ծառայողի տարեկան աշխատավարձի կեսը ։ Երբ 1797 թվականին ֆրանսիացիների կողմից Քյոլնում հաստատվեց ազատ առևտուրը, օդեկոլոնի հաջողությունը դրդեց բազմաթիվ այլ գործարարների վաճառել իրենց սեփական բուրմունքները Eau de Cologne անունով։ Յոհան Մարիա Ֆարինայի բանաձևով օդեկալոնն արտադրվել է Քյոլնում 1709 թվականից ի վեր Ֆարինայի Johann Maria Farina gegenüber dem Jülichs-Platz լոգոյով, որը թարգմանաբար նշանակում է` Յոհան Մարիա Ֆարինա Յուլիխի հրապարակի դիմաց կամ պարզապես` Ֆարինա։ Ֆարինայի բանաձևը մինչ օրս գաղտնի է մնում։ Նրա խանութը Obenmarspforten-ում (Վերին Մարի դարպասներ) բացվել է 1709 թվականին և այսօր հանդիսանում է աշխարհի ամենահին բույրերի գործարանը։
4711 օդեկոլոնն իր անվանումն ստացել է իր գտնվելու վայրից (Glockengasse No. 4711): Այն նաև մշակվել է 18-րդ դարում Վիլհելմ Մյուլենսի կողմից և արտադրվել է Քյոլնում առնվազն 1799 թվականից և, հետևաբար, հավանաբար աշխարհում դեռևս արտադրված ամենահին բույրերից մեկն է։. 2006 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Mäurer & Wirtz օծանելիքի և կոսմետիկայի ընկերությունը ձեռք բերեց 4711-ը Procter & Gamble կորպորացիայից, և այդ ժամանակից ի վեր այն ընդլայնեց մինչև մի ամբողջ ապրանքանիշ։
1806 թվականին Ժան Մարի Ժոզեֆ Ֆարինան՝ Յոհան Մարիա Ֆարինայի ծոռը, Փարիզում բացեց օծանելիքի բիզնես, որը հետագայում վաճառվեց Roger & Gallet օծանելիքի ձեռնարությանը։ Այդ ընկերությանն այժմ պատկանում է Eau de Cologne extra vieille-ի իրավունքները՝ ի տարբերություն Քյոլնի Original Eau de Cologne-ի։
19-րդ դարում օդեկոլոնի ներմուծումը Գերմանիայից Թուրքիա հանգեցրել է թուրքական Kolnya օծանելիքի ստեղծմանը, որի առաջնային բումունքը վարդաջուրն է ։
Օծանելիք
Ֆարինայի կողմից ստեղծված Օդեկոլոնն ի սկզբանե օգտագործվել է միայն որպես օծանելիք և առաքվել «Եվրոպայի գրեթե բոլոր թագավորական տներին» ։
Ներկայումս Eau de Cologne կամ «օդեկոլոն» բառը դարձել է ընդհանուր տերմին։ «Օդեկոլոն» տերմինը կարող է կիրառվել տղամարդկանց կամ կանանց օծանելիքի նկատմամբ, սակայն ամերիկյան անգլերենում օգտագործումը սովորաբար վերաբերում է տղամարդկանց համար վաճառվող օծանելիքներին։
Տեսակները ԽՍՀՄ-ում
Հիգիենիկ (տրոյնոն), եռակի օդեկոլոններ, որոնք նախատեսված են մաշկը մաքրելու և ախտահանելու համար (այդ թվում՝ սափրվելուց հետո)։ Օգտագործված կոկիկ կամ նոսրացված (1-2 ճաշի գդալ օդեկոլոն մեկ բաժակ ջրի համար) ։ Ապրանքանիշերի օրինակներ՝ Тройной, Экстра, Мойдодыр (մանկական), Цитрусовый, Для мужчин, Extra, Moidodyr (երեխաներ), Ցիտրուս, Տղամարդկանց համար։ Պատրաստված են բնական ցիտրուսային յուղերից՝ կիտրոնի, նարնջի, մանդարինի, բերգամոտի և այլն, պարունակում են 1-2% անուշաբույր նյութեր և 59-60% սպիրտ ։
Բուրավետ (Душистые) օդեկոլոն, ոնոք բաժանվում են երեք որակական խմբի` կախված անուշաբույր նյութերի և թուրմերի քանակից։
Բուրավետ օդեկոլոններում սպիրտի պարունակությունը հասնում է 75 %-ի ։
Որպես բուժիչ միջոց
Ի սկզբանե ենթադրվում էր, որ Քյոլնի ջուրը կարող է պաշտպանել բուբոնային ժանտախտից ։ Օդեկոլոնը խմելով ցիտրուսային յուղի բույրը կներծծվի ծակոտիների միջով՝ վանելով լվերը։ Ճիշտ այնպես, ինչպես այսօր շների լվերի դեմ նախատեսված շամպունը կարող է հիմնված լինել ցիտրուսային յուղերի վրա։
Որպես խմիչք
Ռուսաստանում օդեկոլնն ալկոհոլային խմիչքների հիմնական փոխարինողներից է եղել ։ Լոսյոնների հետ միասին այն սպառվել է գրեթե ողջ 20-րդ դարում, զանգվածային սպառման պարբերական բռնկումներով, որոնք առաջացել են ալկոհոլի վաճառքի իրավական սահմանափակումներով և տնտեսական պատճառներով։ Այսպիսով, օդեկոլոնի օգտագործման առաջին գագաթնակետը տեղի ունեցավ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ (1914-1918 թթ.), երբ ներմուծվեց արգելքը։ Օդեկոլոնի առևտուրը եկամտի կարևոր աղբյուր էր դեղատների և խանութների համար։ Օդեկոլոնի կտրուկ աճող պահանջարկի պատճառով Պետրոգրադում այդ ժամանակ բացվեց օդեկոլոնի մոտ 60 արտադրամաս ։ Հեղուկ են խմել նաև գավառական քաղաքներում ։ Միաժամանակ ի հայտ են եկել մեթիլ սպիրտի հիման վրա պատրաստված օդեկոլոնով թունավորման առաջին մահացու դեպքերը ։
Գրականությունում
Եվգենի Եվտուշենկոյի «Խմելու մասին» բանաստեղծությունը նկարագրում է, որ հեղինակը գալիս է կետորսության ճամփորդությունից և ժամանում է մի փոքրիկ քաղաք, որտեղ տեղի խանութում խմիչքը վերջացել է, և որպես փոխարինող, նրանք խմում են օդեկոլոն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոսմետիկա Կատեգորիա:Հոտ Կատեգորիա:1709 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Օծանելիքներ Կատեգորիա:Սպիրտներ Կատեգորիա:Բուրավետ նյութեր
Սուոլա (այլ կիրառումներ)
Սուոլա, կարող է վերաբերել՝
Նախաարտադրություն
Նախաարտադրության շրջանը կինոարտադրության մեջ, հիմնականում ֆիլմի հեղինակի կամ պրոդյուսերի ձեռնարկած միջոցառումն է, որը կազմակերպչական բնույթ է կրում։
Կինոարտադրության ընթացքում նախաարտադրություն կոչվող շրջանը սկիզբ է առնում, երբ արդեն որոշված են մի քանի սկզբունքային մասեր, ինչպիսիք են՝ սցենարը կամ ընդհանուր մտահղացումը, ֆինանսական որոշ կապերի ձեռքբերումը, արտադրող և հրատարակող կազմակերպությունների ընտրությունը։
Նախաարտադրության ընթացքում որոշվում է՝
Հյուսիսային Արցախ (գիրք)
«Հյուսիսային Արցախ» գիրքը հրատարակվել է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Պատմության ինստիտուտի գիտական խորհրդի երաշխավորությամբ և տպագրվել ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչությունում ։
Նախաարտադրություն
Նախաարտադրության ընթացքում սցենարը բաժանվում է առանձին տեսարանների և որոշվում է ամեն տեսարանի համար առանձին՝
Հյուսիսային Արցախ (գիրք)
2004 թվականին Հյուսիսային Արցախ գիրքն արժանացել է Արցախի Հանրապետության Եղիշեի անվան գրական մրցանակի ։
Նախաարտադրություն
Տվյալ շրջանում շատ մանրակրկիտ ժամանակացույց է կազմվում ֆիլմի նկարահանման համար և ձեռք է բերվում բոլոր անհրաժեշտ պայմանավորվածությունները։ Կառուցվում են դեկորացիաները, վարձակալվում է աշխատող անձնակազմը և հայտարարվում է նկարահանման առաջին փորձի օրը։ Նախաարտադրության շրջանում բոլոր մասնագետներն ովքեր առնչություն ունեն ֆիլմի սցենարի հետ, այն մանրակրկիտ ուսումնասիրում են, դերասանները սովորում են իրենց խաղարկային տեքստերը, ռեժիսորն ու գլխավոր օպերատորը հետազոտում և պլանավորում են սցենարի նկարահանման ընթացքը։
Նաև սցենարիստը դեռ աշխատում է սցենարի վրա, սովորաբար այն համարակալված է լինում ըստ տեսարանների կամ այլ կրիտերիաների և համարյա միշտ ենթարկվում է փոփոխության, առաջին հերթին դերասանների, պրոդյուսերների և ռեժիսորի հայեցողությամբ։ Սցենարն այս շրջանում ենթարկվում է նաև ֆինանսական ազդեցության փոփոխությունների, դա կապված է տվյալ արտադրության ֆինանսական աղբյուրներից, այդպիսի խնդիր չեն ունենում ամերիկյան մեծ կինոկազմակերպությունները, քանի-որ նրանց նախագծերը ֆինանսավորվում են հենց այդ կազմակերպությունների կողմից։ Այլ երկրներում, որտեղ կինոարտադրությունը դեռ չի գտել լայն տարածում, տվյալ խնդիրը կարող է կանգնեցնել շատ բարդ լուծելի խդիրների առջև և հաճախ միայն պետական աջակցության դեպքում է նախագիծն իրականանում։