cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Միջին Չուկչա
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Չըրըքլի
Չըրըքլի, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։
Բնակչություն
1880 թվականին ուներ 44 հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վատ օրեր
«Վատ օրեր», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1892 թվականին ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1892 թվականին ։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 1355-ում պահվում է Բաքվում՝ 1908 թվականին լույս տեսած Հովաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների ժողովածուի հեղինակի սեփական օրինակը, որտեղ Թումանյանը կատարել է մեկ ուղղում։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1893 թվականին լույս տեսած « Մուրճ » ամսագրի № 3-ում (էջ 421), այնուհետև՝ Թիֆլիսում 1903 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների ժողովածուում (էջ 22)։ Ապա՝  1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 101)։
Տպագրվել է Բաքվում՝ 1908 թվականին լույս տեսած Հովաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների ժողովածուի հեղինակի ուղղած բնագրից ։
Նատալի Կուկ
Նատալի Կուկ (Natalie Louise Cook, ), ավստրալիացի մարզուհի, որը հանդես է գալիս լողափնյա վոլեյբոլում։ 2000 թվականի օլիմպիական չեմպիոնուհի, առաջին ավստրալուհին, որը մասնակցել է հինգ օլիմպիական խաղերի։
Կենսագրություն
Մինչ սպորտային կարիերաի սկիզբը՝ պատրաստվում էր կյանքը կապել բժշկության հետ, բայց 1993 թվականին թողել է համալսարանը, որպեսզի կենտրոնանա լողափնյա վոլեյբոլի վրա ։ Քերի Փոթարսթի հետ միասին մասնակցել է 1996 թվականի Օլիպպիական խաղերին, շահելով բրոնզե մեդալ։ Այդ նույն թվականին նրանք հաղթեցին Ճապոնիայում կայացած համաշխարհային շրջագայության փուլում։ Դադարելով խաղալ միասին, մինչև 2000 թվականը, վերամիավորվելուց հետո զբաղեցրին երրորդ տեղը՝ Ֆրանսիայի և Պորտուգալիայի համաշխարհային շրջագայության փուլում, այնուհետև մասնակցություն ունեցան Սիդնեյի 2000 թվականի օլիմպիական խաղերին։ Դառնալով խաղերի չեմպիոն, ստացել է Ավստրալիայի շքանշանի մեդալ։ Վոլեյբոլի միջազգային ֆեդերացիան Կուկին և Փոթարսթին ընդգրկել է տասնամյակի թիմում։
Տնային օլիմպիադայից հետո, Փոթարսթը ավարտեց կարիերան, իսկ Կուկը գտավ նոր թիմակից՝ Նիկոլ Սանդերսոնին։ Նրանք 2013 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոում կայացած աշխարհի առաջնությանը նվաճել են բրոնզ մեդալ և 2013 թվականին համաշխարհային փուլի արդյունքում զբաղեցրել են 4-րդ տեղը։ Արդյունքում նրանք անցան 2004 թվականին օլիմպիական խաղերը՝ խաղում պարտվելով երրորդ տեղի համար։ Սանդերսոնի հետ նրանք խաղացել են մինչև 2006 թվականը, որից հետո Կուկի նոր թիմակիցը դարձավ Տամսին Բարնեթը։ Պեկինի Օլիմպիական խաղերում, Կուկը գրավեց հինգերորդ տեղը։ Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերում, որը նրա համար վերջինն էր (այդ ժամանակ նա 37 տարեկան էր), խմբային փուլում 3 պարտություններից հետո զբաղեցրել է միայն 19-րդ տեղը։
Անձնական կյանք
2008 թվականի նոյեմբերին ոչ պաշտոնապես ամուսնացել է վոլեյբոլիստուհի Սառա Մաքսվելի հետ, որի հետ նա հանդիպել է 8 տարի շարունակ ։ Ապրում է Բրիսբենում և ղեկավարում է լողափային վոլեյբոլի բնագավառում մասնագիտացված Sandstorm սեփական ընկերությունը։
Իմ գործը
«Իմ գործը», խորհրդային եռուստատեսային երկսերիանոց գեղարվեստական ֆիլմ, արտադրական դրամա՝ հիմնված Անդրեյ Վեյցլերի և Ալեքսանդր Միշարինի «День-деньской» պիեսի վրա։ Պրեմիերան կայացել է ԿՀ Առաջին ծրագրով 1976 թվականի փետրվարի 21-ին։
Սյուժե
Գործողությունը տեղի է ունենում 1970-ականների կեսերին ԽՍՀՄ-ում։
Ֆիլմի սյուժեն պատմում է խորհրդային խոշոր ձեռնարկության կյանքի մեկ օրվա մասին։
Մեքենաշինական գործարանի տնօրեն Դրույանովը խափանում է կառուցվող ՋԷԿ-ի համար կաթսաների մատակարարումը։ Նախարարությունը պատրաստվում է գործարանի ղեկավարությունը փոխանցել նոր մարդու։ Այնուամենայնիվ, նախքան Դմիտրի Սեմենյական որոշում կայացնի Դրույանովից պաշտոնն ընդունելու մասին, նա ցանկանում է հասկանալ, թե ինչու է հետաձգվել կաթսաների մատակարարումը։
Սեմենյական մի օր է անցկացնում գործարանի ղեկավարությունում և աստիճանաբար սկսում է հասկանալ, որ նախկին տնօրենը հին դպրոցի մարդ է, փորձառու և տաղանդավոր ղեկավար, բայց սովոր է տարբեր հնարքների և քաղաքական քայլերի միջոցով լուծել գործարանի կառավարման խնդիրները։ Դրույանովը նախապես գիտեր, որ առանց արտադրության արդիականացման չի կարողանա ժամանակին կաթսաներ մատակարարել, բայց պարտավորություններ է ստանձնել՝ հույսը դնելով ֆինանսավորման և այն ռեսուրսների վրա, որոնք գործարանին կհատկացվեին այս նախագծի համար։
Ֆիլմի ավարտը պատասխան չի տալիս նշանակված անձի որոշման մասին, բայց Սեմենյական հայտարարում է Դրույանովին, որ եկել է նոր ժամանակ, երբ անհրաժեշտ է առաջնորդվել առաջին հերթին բացահայտությամբ և ռացիոնալությամբ, այլ ոչ թե մանևրներով և հնարքներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Մահաթմա Գանդի
Մոհանդաս Կըրըմչընդ Գանդի (գուջարաթի՝ મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી, ), Հնդկաստանի քաղաքական և հոգևոր առաջնորդ, Հնդկաստանի` Մեծ Բրիտանիայից անկախանալու շարժման ղեկավարներից և գաղափարախոսներից։
1888 թվականին՝ 20 տարի չբոլորած, Մահաթմա Գանդին մեկնում է Լոնդոն, որտեղ 3 տարի սովորում է իրավաբանության ֆակուլտետում և ավարտում։ 1893 թվականին նա աշխատանքի է տեղավորվում Հարավային Աֆրիկայում։ Այնտեղ սկսում է իր և իր տեղացիների պաշտպանության գործընթացը։ Նա մշակում է սկզբունքներ, որոնք հիմնվում են արիության, արդարության ու ոչ բռնության վրա։
Նախաձեռնել էր Սատյագրահայի դիմադրություն բռնակալության դեմ քաղաքացիական անհնազանդության, խստորեն առանց բռնության որով Հնդկաստանը շահել է իր անկախությունը և մեծապես ազդել է ամբողջ աշխարհում նմանատիպ շարժումների տարածման վրա՝ քաղաքացիական իրավունքների և ազատության համար։ Նա ճանաչվել է աշխարհում իբրև Մահաթմա Գանդի "Մեծն Հոգի" և Հնդկաստանում իբրև Բապու։ Նա ճանաչվել և հարգվել է Հնդկաստանում իբրև Հնդկաստանի հայրը։
Գանդին հայրենիք է վերադառնում առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում՝ 1915 թվականին, և դառնում ազգայնական շարժման առաջնորդը։ Օգտագործելով «Սատյարգրահայի» սկզբունքները՝ Գանդին գլխավորում է Հնդկաստանի անկախության պայքարը Բրիտանիայի դեմ։ Բրիտանացիները հաճախ ձերբակալում էին Գանդիին՝ Հարավային Աֆրիկայում և Հնդկաստանում ցուցաբերած ակտիվության համար. նա 7 տարի անցկացրել է բանտում։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից երկու տարի անց՝ 1948 թվականի հունվարի 13-ին Հնդկաստանում բախումներ են տեղի ունենում, և Գանդին հացադուլ է հայտարարում։ Նա այդ ժամանակ 78-ամյա ծերունի էր։ Հինգ օր անց ընդդիմադիրները խոստանում են դադարեցնել պայքարը, և Գանդին ընդհատում է հացադուլը։ Հացադուլից 12 օր անց մոլեռանդ-հինդու Նաթհուրամ Գոդզեն՝ Գանդիի հակառակորդը, 3 անգամ կրակում է Մահաթմայի որովայնին և կրծքավանդակին։ Վերջինս մահամերձ վիճակում շարժումներով ցույց է տալիս, որ ներում է մարդասպանին։ 1948 թվականի հունվարի 30–ին նա մահանում է։
Մահաթմա Գանդին ապրել է չափազանց համեստ կյանքով։ Նա ընդունում էր գերազանցապես բուսական սնունդ, հաճախ էլ ոչինչ չէր ուտում ինքնամաքրման և սոցիալական բողոքի համար։ Նրա տարեդարձը՝ հոկտեմբերի 2-ը Հնդկաստանում նշվում է իբրև Գանդի Ջայանտի ազգային տոն, իսկ աշխարհում՝ Ոչ-բռնության միջազգային օր։
Մանկություն
Մի պատմություն է պատմում Գանդին կապված իր միջնակարգ դպրոցի ուսումնական առաջին տարվա հետ։ Երբ տեսուչը եկել է դպրոց՝ ստուգումներ անցկացնելու, թելադրել է 5 բառ, որոնցից մեկի ուղղագրությունը Գանդին չի իմացել։ Այդ ժամանակ նրա ուսուցչուհին հասկացրել է, որ կարող է արտագրել իր կողքին նստած աշակերտից։ Բայց Գանդին չի լսել ուսուցչուհուն և արդար կերպով սխալ գրելով այդ բառը՝ հանձնել է գրավորը։ Նույնիսկ այս դեպքում նա իր ուսուցչուհուն միշտ հարգանքով է մոտեցել՝ չնայած այդ սխալին։ Գանդին կարծում էր, որ պետք է ոչ թե քննադատել, այլ հարգել մեծերի կարծիքը։ Գանդին մտաբերում է, որ դպրոցական տարիներին չի սիրել կարդալ գրքեր և տնային հանձնարարություններն էլ մեծ անհետաքրքրությամբ է արել։ Առաջին անգամ մեծ սիրով կարդացած գիրքը դա իր հոր գրապահարանի պիեսներից մեկն է եղել։
Միջնակարգ դպրոց
Ինչպես Գանդին է ասել՝ միջնակարգ դպրոցում նրան հիմարիկ չէին համարում։ Յուրաքանչյուր տարի ծնողները ստանում էին նրա հաջողությունների և առաջընթացների մասին հավաստագրերը։ Գանդին չուներ վատ գնահատականներ։ Գանդին ասում է, որ սովորաբար զարմանում էր, երբ կրթաթոշակներ էր ստանում։ Միևնույն ժամանակ նա չափազանց ինքնասեր էր։ Նույնիսկ փոքրիկ նկատողությունը կարող էր արցունքներ առաջացնել։ Գանդիի համար անտանելի էր նկատողություն ստանալը, նույնիսկ եթե ինքն արժանի էր դրան։ Հիշում է, երբ մի անգամ նրան ենթարկել են մարմնական պատժի։ Նա ազդվել էր ոչ այնքան ֆիզիկական ցավից, ինչքան որ պատիժը վիրավորել էր նրա արժանապատվությունը։
Անձնական կյանք
Գանդիի հայրը, զգալով իր մահվան մոտենալը, որոշում է Գանդիին ամուսնացնել։ Հնդկական ավանդույթի համաձայն նա արդեն ընտրել էր իր տղայի համար կին։ Գանդին 13 տարեկան էր, նրա կինը՝ նույնպես։ Կնոջ անունն էր Կաստուրբայ։ Բարեբախտաբար երիտասարդ նորապսակները սիրեցին միմյանց։ Տարիներ հետո էլ նրանք մեծ սեր էին տածում միմյանց հանդեպ։ Մահաթման ու Կաստուրբայը միասին ապրեցին շուրջ 62 տարի։ Եվ Կաստուրբայը միշտ Գանդիի իսկական ընկերն էր և հավատարիմ օգնականը։
Հետագայում, երբ իր ժամանակի մեծ մասը Գանդին նվիրում էր իր գործունեությանը, ընտանիքը մնում էր առանց ամուսին և առանց հայր։ Կաստուրբայը մեծացնում էր իր 4 որդիներին։ Գանդին կլանված էր անարդարության դեմ պայքարի մեջ, իսկ իր աղքատ ընտանիքը հազիվ էր ծայրը ծայրին հասցնում։ Կաստուրբայը, իհարկե, մտահոգված էր, սակայն նա ամուսնուն չէր քննադատում։ Դաստիարակված լինելով հնդկական հնագույն ավանդույթներով՝ նա կարողանում էր ընդունել կյանքը այնպես, ինչպես կա։ Նաև շատ լավ հասկանում էր, որ դա իր ամուսնու նպատակների իրագործման ուղին է։ Նրանք ապրում էին փոքրիկ ու խղճուկ խրճիթում։ Սնվում էին համեստ և բուսակման ծագման ուտելիքներով։
Մի անգամ, երբ զրուցելու նպատակով Գանդիին հյուր են եկել բրիտանացի խորհրդարանականները, նրանք ստիպված են եղել նստել գետնին, որովհետև Գանդին նույնիսկ բարձերը համարում էր շքեղություն։
Կաստուրբայը փորձում էր միշտ լինել ամուսնու կողքին։ Նա չէր մտածում քննարկել նրա արարքները, նա ուղղակի Գանդիի կողքին էր։ Նրանց հարգալից վերաբերմունքը միմյանց նկատմամբ չէր փոխվել այդ 62 տարիների ընթացքում։ Այդքան ժամանակ Կաստուրբայը չի լսել ոչ մի կոպիտ խոսք Գանդիի կողմից։
40-ական թվականների կեսերին, երբ Գանդիին ազատազրկում են, նա հիվանդանում է։ Այդ մասին նա ոչինչ չի ասում կնոջը։ Կաստուրբայը, զգալով այդ ամենը, պահանջում է իրեն ևս ազատազրկել, որպեսզի նա կարողանա հոգ տանել իր ամուսնու մասին։ Այսպիսով դաժան գաղութարարաները նրան ևս ձերբակալում են, և նա ապրում է իր ամուսնու կողքին։ Խնամելով վատառողջ ամուսնուն՝ Կաստուրբայը, որն արդեն 70 անց էր, ծանր հիվանդացել է։ Կաստուրբայը հաճախակի սրտային նոպաներ էր ունենում և որոշ ժամանակ անց մահանում է Գանդիի աչքերի առաջ։ Ամուսնու այդպիսի նվիրվածությունը ցնցել էր ողջ աշխարհը։ Ողջ Հնդկաստանում սգո երթեր էին կազմակերպվում։ Իսկ Գանդին այդ  տխուր օրերին լուռ նստած էր մահվան մահճում գտնվող անսահման սիրելի կնոջ կողքին։ Նա հրաժեշտ տվեց կնոջը, ներողություն խնդրեց այդպիսի ծանր և դժվար կյանքի համար։
Գործունեություն
Գանդիի ընտանիքը բավական ապահովված էր, որպեսզի թույլ տար երեխաներին ստանալ լավ կրթություն և Մոհանդասը 19 տարեկանում ուղևորվում է Լոնդոն՝ իրավաբանություն ուսումնասիրելու նպատակով։ 3 տարի սովորելով Լոնդոնում՝ ստանում է իրավաբանի դիպլոմը և վերադառնում Հնդկաստան։
Որպեսզի հասկանա, թե ինչպես կարող է օգնել իր ժողովրդին, երիտասարդ իրավաբանը սկսել է ուսումնասիրել Հնդկաստանը։ Նա սկսում է գնացքով ճանապարհորդել երկրի տարբեր ուղղություններով։ Կեղտոտ վագոնները, աղքատությունը, նյարդային ուղևորները ցուցադրում էին Հնդկաստանի ընդհանուր վիճակը և Գանդիի մոտ հուսահատություն առաջացնում։
Իրավաբանական պրակտիկան չի հաջողվել, և Գանդին որոշել է կտրուկ փոխել իր կյանքը։ Շնորհիվ հոր ունեցած կապերի՝ նա իրավական խորհրդատուի աշխատանք է ստացել հնդկական առևտրական կազմակերպության Հարավային Աֆրիկայի գրասենյակում։ 1893 թվականին Մոհանդասը մեկամյա պայմանագիր է ստորագրում և ուղևորվում այնտեղ։ Այդ ժամանակ Հարավային Աֆրիկան ղեկավարում էին բրիտանացիները։
Առաջին իսկ օրերից նա բախվել է ռասիզմի դրսևորումներին։ Գանդիին ուժով դուրս են հանել առաջին կարգի վագոնից, թույլ չեն տվել նստել այն կառքը, որով սպիտակամորթներն էին ճամփորդում։ Ոստիկանները մայթերից դեպի երթևեկելի մաս էին հրում նրան, քանի որ դրանք միայն սպիտակամորթների համար էին։ Գանդին հասկացել է, որ այդ երկրում նվաստացումներն ու հալածանքները բոլոր հնդիկների ճակատագիրն էին՝ անկախ նրանց կրթությունից ու կարգավիճակից։ Հենց այդտեղ էլ նա որոշել է «փորձել արմատախիլ անել այդ հիվանդությունը, որքան հնարավոր կլինի», և հանուն դրա զրկանքներ կրել։ Նա վարքագծի անձնական սկզբունքներ է մշակել ռասիզմի դրսևորումներին բախվելիս՝ որոշելով ամեն անգամ հարգալից, բայց անդրդվելի դիմադրություն ցուցաբերել ու երբեք հատուցում չպահանջել անձամբ իրեն վերաբերող վիրավորանքների համար։ Այստեղ էր, որ Գանդին գիտակցել է, թե որքան անելանելի է Հարավային Աֆրիկայում հնդիկների վիճակը։ Գանդիին տաջում էր հետևյալ հարցը. ինչպես պաշտպանել քաղաքացիների իրավունքները՝ խուսափելով զոհերից և բռնությունից։ Անսպասելիորեն նա գտել է պատասխանը։ Ինչ-որ կերպ նրա մոտ է հայտնվում Լև Տոլստոյի գիրքը՝ «Աստվածային թագավորությունը ձեր ներսում», որը փոխում է նրա ողջ աշխարհընկալումը։ Գանդին պատմում է, որ նա ցնցված է եղել Տոլստոյի գրքով և նրա աչքին չէին երևում մյուս գրողների գրքերը։ Նա հիացած էր Տոլստոյի անկախ մտքով, ընդհանուր բարոյականությամբ և անկեղծությամբ։
1943 թվականի փետրվարի 21-ին ամբողջ Հնդկաստանում կատարվել է զանգվածային աղոթք` անգլիական բանտում հացադուլ հայտարարած Մահաթմա Գանդիի առողջության համար ։
Նա մշակում է նոր սկզբունքներ քաղաքացիների պահվածքի համար, որը կոչում է Սատյագրահա (Սատ նշանակում է ճշտություն, Ագրահա՝ ամրություն)։ Սկզբունքներ, որոնք հիմնված էին արիության, արդարության և բռնության բացակայության վրա։ Սատյագրահայի հիմնական գաղափարը կայանում է բռնությունից հրաժարվելով ազդել թշնամու խելամտության և խղճի վրա՝ պատրաստակամությամբ դիմանալով ցավին և տանջանքներին։ Սատյագրահայի նպատակն է վերափոխելու մրցակցին, որպես դաշնակից և ընկեր։ Համարվում է, որ խղճին դիմելն ավելի արդյունավետ է, քան սպառնալիքները և բռնությունը։ Ըստ Գանդիի տեսության՝ վաղ թե ուշ բռնությունը հանգեցնում է ավելի ուժգին բռնության, իսկ բռնության բացակայությունը կոտրում է չարությունը և հնարավոր է դարձնում թշնամուն վերափոխել գաղափարակցի։ Գանդին Սատյագրահան դիտում է ոչ թե որպես թույլերի զենք, այլ ընդհակառակը, որպես ուժեղ ոգու տեր մարդկանց զենք։ Նոր Սատյագրահայի խորհրդանիշ է դառնում հնդկական ճախարակը։ Մահաթմա Գանդիի կոչով ամբողջ ազգը գնում է ինքնաբավարարման և հրաժարվում է բրիտանական ապրանքներ գնելուց, այդ թվում նաև թանկարժեք կտորներից։ Մահաթման ինքն է նստում ճախարակի առջև և կարում սեփական հագուստը։ Այդ կերպ հնդկացիները ոչ թե խախտում են օրենքը, այլ ուղղակի չեն համագործակցում կառավարության հետ։ Նրանք գնում են միմիայն հնդկական ապրանքներ, չնայած այն բանի որ դրանք ավելի վատ որակի են։ Եվ վառում են անգլիական կտորները, որոնք նրանք առաջ գնում էին։ Ողջ ազգի համար դա հոգևոր բեկում էր, ներքին բացահայտում։ Դուրս էր գալիս, որ իրենց տնտեսական և քաղաքական կախվածությունը Անգլիայից վերածվում էր գաղութարարների հետ համագործակցության։
Սկզբում բրիտանացիները Գանդիին ծաղրում են, բայց շուտով սկսում են ցնցվել, քանի որ անգլիացիներին ոչ-ոք չէր նկատում, իրենց ավանդույթները չէին հարգվում, և նրանց առևտրական կազմակերպությունները հսկայական կորուստներ էին կրում։ Ամեն ինչ բերում է նրան, որ հնդկացիները նույնիսկ չեն նկատում Ուելսի արքայազնին, որը Հնդկաստան էր եկել։ Փողոցները դափ-դատարկ են լինում, երբ այնտեղ է հայտնվում բարձրաստիճան հյուրը։
Գանդին պայքար է սկսում իր համաերկրացիների իրավունքները պաշտպանելու համար և ընտանիքի հետ միասին Հարավային Աֆրիկայում է անցկացնում 21 տարի, մինչև չի հասնում հաջողության։ 1915 թվականին Գանդին վերադառնում է Հնդկաստան, որտեղ գլխավորում է Հնդկաստանի անկախության պայքարը Բրիտանիայի դեմ։
Ազգային-ազատագրական շարժում Հնդկաստանում
Ազատագրական շարժման առաջին քայլերը տեղի են ունեցել Բենգալիայում։ Սկզբում հնդիկները պայքարում էին ռազմական ուժերի միջոցով, ապա պայքարը տեղափոխվել է քաղաքական դաշտ։ Շարժման վերջին փուլում՝ 1920-ականներից սկսած, Հնդկաստանի Ազգային կոնգրեսը պայքարի հիմք է ընդունել Գանդիի մեթոդը՝ բռնության բացակայության քաղաքականությունը։
1919 թվականին Գանդին առաջին անգամ կոչ է անում քաղաքացիներին խաղաղ բողոքի ակցիայի՝ գործադուլի և անհնազանդության։ Միլիոնավոր հնդիկներ այդ օրը աշխատանքի դուրս չեն գալիս։ Նրանք քայլում էին փողոցներով՝ վանկարկելով անկախության և ազատության կոչեր։ Ցավոք, ոչ բոլորն են կարողացել պահպանել խաղաղությունը և մի պահ ամբոխը ագրեսիվացել և հունից դուրս է եկել՝ բախվելով ոստիկաններին։ Գանդիին ձերբակալել են որպես կազմակերպիչ և ազատազրկել 6 տարով։ Նա կարծում էր, որ եթե ազատազրկման համար հիմք կա, ապա բանտում նստելը ազնիվ է։
6 տարի հետո Մահաթման վերադառնում է իր սովորական կյանքին։ Քննադատները ուշադրություն չէին դարձնում մեծ փիլիսոփայի վրա։ Նրանք կարծում էին, որ Գանդին բանտարկվելով կոտրվել է և նրա քաղաքական գործունեությունը ավատրվել է։ Սակայն հենց մտավորականի խոսքերով՝ բանտը նրան հնարավորություն է տվել վերանայել իր գաղափարները և գտնել թույլ կողմերը։
Բրիտանացիների դաժանությունը և տեղական կառավարիչների անգործությունը ստիպել է մարդկանց ուշադիր լսել Գանդիին՝ որը գերում էր բոլորին իր խարիզմայով։ Քիչ հետո Մահաթման մեծ հեղինակություն է ձեռք բերել։ Մահաթմա Գանդին 1947 թվականին անկախացրել է իր երկիրը բրիտանական կառավարությունից։ Երկիրը բաժանվել է երկու մասի՝ Հնդկաստանի և Պակիստանի։ Ծագել են զինված ընդհարումներ մուսուլմանների և հինդուիզմի դավանողների միջև։ Հակամարտությունը դադարեցնելու նպատակով Գանդին հացադուլ է հայտարարել։ Նման կտրուկ գործողությունը ազդել է մարդկանց վրա և արյունահեղությունը դադարել է։ Գանդին ընդհատում է հացադուլը։ Դրանից ևս 12 օր անց տարբեր կրոնների ու հավատների հանդուրժողականության հարցերում Գանդիի հակառակորդը երեք կրակոց է արձակում Մահաթմայի որովայնին և կրծքավանդակին։ Գրեթե ուշագնաց Գանդին՝ շրջապատված զարմուհիներով, շարժումներով դժվարությամբ ցույց է տալիս, որ ներում է մարդասպանին։ Մահաթմա Գանդին մահանում է ժպիտը երեսին։
Մադելին Սլեյդ
Մադելին Սլեյդը Բրիտանիայի ադմիրալի դուստրն էր, որը լքել էր Բրիտանիայի իր տունը և եկել էր ապրելու և աշխատելու Գանդիի հետ։ Մադելինը նվիրաբերել էր իր կյանքը հանուն մարդկության զարգացմանը և Գանդիի սկզբունքների առաջխաղացմանը։ Նա պատահականորեն լսել էր Գանդիի նոր գրքի մասին, որը նա դեռ չէր կարդացել։ Մադելինը Մահաթմային նամակ է գրում, թե ցանկանում է դառնալ Գանդիի հետևորդն ու աշակերտը։ Վերջինս հրավիրում է Մադելինին՝ զգուշացնելով իրենց խրճիթների ճգնավոր կյանքի մասին։ Հաջորդ 34 տարիներին Մադելինը իր տունը դարձրել է Հնդկաստանը։ Գանդին նրան անվանում էր Միրաբեն։ Միրաբենի Հնդկաստանում գտնվելու ժամանակը համընկնում է Գանդիի ազատության համար պայքարի գագաթնակետի հետ։ Նա ընկերակցում էր Գանդիին տարատեսակ հանդիպումների և կոնֆերանսների ժամանակ։
Գաղափարներ
Եթե որպես հոգևոր առաջնորդ ու ազգային-ազատագրական շարժման փաստացի ղեկավար իր ճանապարհի սկզբին Գանդին հնարավոր էր համարում պաշտպանել հնդիկների կյանքը, արժանապատվությունն ու իրավունքները և ինքնակառավարման հասնել Բրիտանական կայսրության շրջանակում, ապա պայքարի ընթացքում նա համոզվել է, որ երկիրը կարող է ազատ զարգանալ ու լուծել իր բոլոր հասարակական խնդիրները միայն եթե անգլիացիները հեռանան Հնդկաստանից ու երկիրն անկախանա։ Անգլիայի տիրապետության դեմ արդար պայքարի համոզմունքը Գանդիին ժողովրդին պայքարի բարձրացնելու անսպառ ուժ էր տալիս, իսկ քաղաքական հակառակորդները գնալով համոզվում էին նրա աճող ազդեցության մեջ։ Բուն Հնդկաստանում և դրա սահմաններից դուրս Գանդիի կյանքի օրոք նրա ուսմունքն ու ղեկավարած շարժումը «գանդիզմ» էին կոչում. դա սոցիալ-քաղաքական և կրոնափիլիսոփայական ուսմունք է, որը դարձել է հնդիկների ազգային-ազատագրական շարժման գաղափարախոսությունը։ Բայց ինքը՝ Գանդին դեմ էր այդ տերմինին։ Ըստ նրա, բոլոր «իզմերը»՝ անարխիզմ, սոցիալիզմ, կոմունիզմ, աղանդավորական բնույթի էին։ Նա պնդում էր, որ «չկա այդպիսի առարկա, ինչպիսին գանդիզմն է», քանի որ չէր ուզում իրենից հետո որևէ աղանդ թողնել։
Կրոն
Կրոնի տակ Գանդին հասկանում է այն հիմնական կրոնը, որը մեզ տանում է դեպի Արարիչը։ Կրոնի տակ պետք չի հասկանալ աղանդավորություն, այլ կրոնը դա մարդկային բնությունը փոխողն է՝ անքակտելիորեն կապը մարդու և ճշմարտության։ Գանդին կարծում էր, որ ոչ-ոք ի զորու չէ ապրել առանց հավատքի, նույնիսկ այն մարդը ով ժխտում է հավատքը։ Մարդը չի կարող լինել խաբեբա և դաժան և միևնույն ժամանակ հավատալ Աստծուն։ Նա կարծում էր, որ բոլոր կրոնները գալիս են մեկ Աստծուց։ Կրոնները դրանք տարբեր տեսակներ են միևնույն նպատակի տանող ճանապարհի։ Ինչքան անհատ կա, այդքան էլ կրոն գոյություն ունի։ Մենք բոլորս պետք է գիտակցենք մեր սեփական կրոնի թերությունները և փորձենք դրանք շտկել։ Գանդին կարծում էր, որ հավատքը ներթափանցում է այն հատվածը, որտեղ բանականությունն անզոր է։ Գանդին ասում էր, որ կյանքը, առանց ստի, ամենալավն է բոլոր գրքերից։ Բոլոր կրոնները ճշմարիտ են, բոլոր կրոնները կարող են խճճվել, բոլոր կրոնները նրա համար թանկ են, համարյա թե այնպես, ինչպես իր հինդուիզմը, քանի որ ողջ մարդկությունը պետք է թանկ լինի նրան, ինչպես իր բարեկամները։ Գանդին վստահ էր, որ Աստված գոյություն ունի, եթե նա չկա, ուրեմն մենք էլ չկանք։ Նույնիսկ կենցաղում մարդիկ գլխի չեն ընկնում, թե ով և ինչ մեթոդներով է ղեկավարում իրենց կյանքը։ Բայց նրանք վստահ են իրենց գլխավերևում ինչ-որ ուժի գոյության վրա։ Գանդիի համար Աստված ճշմարտություն և սեր է։ Աստված է բարոյականությունը և անվախությունը, լույսի և կյանքի աղբյուրը, մաքրամաքուր էությունը։ Որտեղ սերն է, այնտեղ էլ Աստված է։ Բռնության բացակայությունը վերին մակարդակն է։ Իսկ հավատքը անօգնականներին օգնելը և ծառայելն է։ Թույլը երբեք չի ներում, ներելը զորեղինն է։ Գանդիի նպատակն է ողջ աշխարհի հետ ապրել ընկերության մեջ։ Նա կարողանում է համատեղել խորին սերը և չարության մերժումը։
Առողջության բանալին ըստ Գանդիի
Գանդին կարծում էր, որ առողջ մարմինը ազատություն և թեթևություն է։ Առողջ կարելի է համարել այն մարդուն, որը չի տառապում ոչ մի հիվանդությամբ, իր առօրեական գործունեության ժամանակ հոգնածություն չի զգում։ Պետք է լավ ճանաչել մարդկային մարմինը, որպեսզի կարողանալ ապահովել առողջությունը։ Մարդկային մարմինը մի մեխանիզմ է, որի յուրաքանչյուր տարր պետք է համագործակցի մյուսների հետ։
Ամեն ինչ աշխարհում կարող ենք օգտագործել ուղղված և՛ բարուն, և՛ չարին։ Այդպիսին է նաև մարդկային մարմինը։ Երբ ենթարկվում ենք սեփական եսասիրությանը կամ մերձավորին վնաս հասցնելու ուղղվածությանը, այդ ժամանակ մեր մարմինն ուղղված է դեպի չարը, իսկ երբ մենք ապրում ենք ուրիշներին լավություն անելով և աշխարհին ծառայելով, այդժամ մեր մարմինն ուղղված է դեպի բարին, վսեմը և գեղեցիկը։
Գանդին կարևորում է մի շարք անհրաժեշտ բաներ, առանց որի մարդ չի կարող առողջ լինել.
Առաջինը օդն է, առանց որի մարդկությունը չէր կարողանա ապրել երկրագնդի վրա։ Գանդին կարծում է, որ պետք է ճիշտ շնչել, այսինքն քթով և սխալ է բերանով շնչելը։ Քթում գոյություն ունի ֆիլտրացիոն համակարգ, որի շնորհիվ թոքերում հայտնված օդը լինում է մաքուր և օգտակար։ Պետք է խուսափել գերբնակեցված տեղանքներից և ապրել լուսավոր և լավ օդափոխություն ունեցող տանը։
Երկրորդը ջուրն է, առանց որի մարդ կարող է ապրել ընդամենը մի քանի ժամ։ Գանդին ասում է, որ պետք չէ ուրիշների տված կամ անհայտ աղբյուրից ջուրը խմել, քանի որ նրա սովորական տեսքը և համը դեռևս մաքրության երաշխիք չէ, այն կարող է լինել իսկական թույն։
Սննդային խորհուրդներ
Գանդին, կողմ լինելով բուսակերությանը, շատ անհրաժեշտ է համարում կաթի օգտագործումը մեր առօրյա սննդում, քանի որ այն կենդանական սպիտակուցների աղբյուր է։ Առողջությունը և առույգությունը ապահովելու համար պետք է սննդի մեջ ներառել կաթ, կարագ, կաթնաշոռ և այլ կաթնային մթերքներ։ Գանդին կարևորում է հացահատիկների և լոբազգիների սննդարարությունը մարդու օրգանիզմի համար։ Ցորեն և բրինձ պետք է օգտագործել՝ ապահովելու օրգանիզմի օսլան։ Իսկ լոբին, սիսեռը և ոլոռը ապահովում են օրգանիզմի սպիտակուցները։ Բացի այդ Գանդին նշում է, որ սնունդը պետք է լավ ծամել, քանի որ դա է հեշտ մարսողության պայմանը։ Նաև էական նշանակություն ունեն սեզոնային մրգերը, որոնք պետք է հաճախակի օգտագործել։
Գանդին դեմ է թեյի, սուրճի և կակաոյի գործածությանը։ Նա կարծում է, որ դրանք դժվարացնում են մարսողությունը և բերում են ստամոքսի խանգարման։ Նա իր սեփական փորձից ասում է, որ վատ է եղել ինքնազգացողությունը, այն ժամանակ, երբ ինքն օգտագործում էր դրանցից քիչ քանակությամբ։
Գանդին դեմ է նաև ալկոհոլային խմիչքներին, քանի որ նրանց ազդեցության տակ մարդը չի կարող օգտակար և խելամիտ քայլեր անել։ Եվ սովորաբար դրանց պատճառով մոռանում է սեփական արժանապատվության մասին։
Գանդին և Թեոսոֆիան
Գանդին եղբայրության և համբերատարության կողմնակիցն էր, նա համակրում էր Թեոսոֆիան, սակայն իրեն անդամ չէր համարում։ Գանդին կարծում էր, որ Թեոսոֆիայի հիմնադիր Բլավատսկայան մեծ ներդրում և ազդեցություն է ունեցել մարդկության շրջանում։ Բայց Գանդին չէր ցանկացել միանալ նրանց միությանը, որովհետև չէր ընդունում գաղտնագիտությունը։ Գանդին ասում էր, որ Թեոսոֆիան հնարավորություն է ընձեռում բացահայտել Հնդկաստանի զորեղությունը։ Այն թույլ է տալիս գիտակցել, որ յուրաքանչյուր զգացմունքի ետևում ընկած է ինքնակատարելագործման ձգտումը։
Բհագավատ գիտա
Բհագավադգիտան հանդիսանում է հինդուիզմի հիմնական փիլիսոփայությունը։ Այս գիրքը օգնում է բացահայտել, թե ինչպես պետք է մարդ ինքնակատարելագործվի և ձեռք բերի իդեալական բանականություն։ Այն գլխավոր գիրքն է, որով առաջնորդվում էր Մահաթմա Գանդին իր կյանքում և ղեկավարման ժամակաշրջանում։ Այս գիրքը Գանդին համարում էր իր հոգևոր բառարանը։ 1929 թվականին՝ բանտում եղած ժամանակ, երբ նրան պատել են կասկածանքները և հաջորդել են հիասթափությունները և անգամ, երբ հույսի նշույլ նա չի նկատել հորիզոնում, նա դիմել է այս գրքին և կարողացել մի փոքր բան կարդալով խաղաղվել։
Կերպար
Գանդին կշռում էր ընդամենը 45 կիլոգրամ, նա չուներ կարողություն։ Նրա միակ հագուստը կոպիտ քաթանից սպիտակ կտորն էր, որը նա փաթաթում էր իր մարմնի շուրջը։ Իսկ ոտքերին ինքնաշեն սանդալներ էին, սակայն հաճախ նա ոչ մի ոտնաման չէր կրում։ Ձեռքին էլ փայտե գավազան էր։
Լյաենե-Նիգուլա (Էստոնիայի շրջան)
Լյաենե-Նիգուլա շրջան (Lääne-Nigula vald), շրջան Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Տաեբլա գյուղական ավանը։
Ստեղծվել է 2013 թվականի հոկտեմբերին, միավորելով Օռու, Ռիստի և Տաեբլա շրջանները։
2017 թվականին վարչական նոր բարեփոխման արդյունքում Կուլլամաա, Լյաենե-Նիգուլա, Մառտնա, Նիվա և Նոառոոցի շրջանները միավորվեցին մեկ միավորի մեջ դառնալով Լյաենե-Նիգուլա շրջան։
Շրջանի մակերեսն է 1428,2 կմ²։
Բնակչություն
2017 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ շրջանում բնակվում էին 7052 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի շրջաններ
Wonderwall
Երգը թողարկվել է որպես ալբոմի երրորդ երգ 1995 թվականին թողարկված իրենց ալբոմից։ Wonderwall-ը ներգրավվել է թոփ 10 երգերի մեջ 13 վարկանշային աղյուսակներում՝ այդ թվում և հայտնի վարկանշային աղյուսակներում Նոր Զելանդիայում, Ավստրալիայում, ԱՄՆ-ում, Մեծ Բրիտանիայում։
Երգը Ավստրալիայի Triple J ալտերնատիվ երաժշտական ռադիոյի 20 տարիների թոփ 100 երգերի մեջ գրավել է առաջին հորիզոնականը ։ Հայտի շատ արտիստներ, ինչպիսիք են Ռայան Ադամսը, Քեթ Փավրը և ջազ երաժիշտ Բրեդ Մեհլդաուն կատարել են երգի քավր տարբերակներ ։
Ձայնագրումը և կառուցվածքը
Երգը ձայնագրվել է Rockfield Studios լեյբլում Ուելսում 1995 թվականի մայիսին։ Օուեն Մորիսը ստեղծել է երգը կես օրում Նոել Գալլագերի հետ միասին՝ օգտագործելով բրիքվոլինգ ձայնն ինտենսիվ դարձնելու նպատակով ։
Լայամ Գալլագերը հանդիսացել է խմբի մենակատարը երգի ձայնագրման ընթացքում։
Երգը գրվել է ֆա դիեզ մինոր գամմայում։ Գալլանգերի ձայնը երգի ընթացքում հասնում է ռեից մինչև ֆա դիեզ։
Կենդանի կատարումներ
Նոելը առաջին անգամ կատարել է երգը մեծբրիտանական հեռուսատատեսությամբ 1995 թվականին։ Խումբը չի կատարել երգը այդ օրվա նախորդ օրը իրենց համերգի ժամանակ։
Wonderwall, Round Are Way, Talk Tonight և the Masterplan երգերը կատարվել են MTV համերգի ժամանակ 1996 թվականի օգոստոսին։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը ստեղծվել է Նիգել Դիքի կողմից։ Կա նաև այլընտրանքային տեսահոլովակ, որը հավանաբար ոչ պաշտոնական է, որը հասանելի է համացանցում։ Այն ներառում է ֆիքսված տեսախցիկի նկարահանում։
Երգը հաղթել է 1996 թվականի «լավագույն բրիտանական տեսահոլովակ» անվանակարգում։
Տեսահոլովակը հասել է մոտ 152 միլիոն դիտման Օազիս խմբի յութուբյան պաշտոնական էջում։
Շապիկ
Երգի կցորդ նկարի ոգեշնչման առարկա են հանդիսացել բելգիացի սյուրռեալիստ արտիստ Ռենե Մագրիտի աշխատանքները և նկարվել է Լոնդոնում՝ գարնան լեռներում։ Ձեռքը, որ բռնում է նկարի շրջանակը, նկարել է արտիստ Բրայան Քենոնը։ Սկզբնական գաղափարի համաձայն՝ Լայամը պետք է լիներ շրջանակում, սակայն Նոելը դեմ քվեարկեց այդ գաղափարին մինչ նկարահանման սկսվելը։ Փոխարենը նրանք կարիք ունեցան մի աղջկա, ով կնկարահանվեր երգի շապիկի համար։ Այդ աղջիկը Անիտա Հերյեթն էր, ով աշխատում էր Creation Records-ում ։
Վարկանշային աղյուսակներ և վաճառք
Wonderwall-ը հասել է երկրորդ հորիզոնականին Մեծ Բրիտանիայի երգերի վարկանշային աղյուսակում։ Այն եղել է 10-րդ հորիզոնականում 1995 թվականի վերջին և 26-րդ հորիզոնականը 1990-ականների տասնամյակում։ Երգը վաճառվել է 1,26 միլիոն օրինակով Մեծ Բրիտանիայում ըստ 2012 թվականի ցուցանիշի։
ԱՄՆ-ում երգը զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը ժամանակակից ռոք երգերի վարկանշային աղյուսակում աննախադեպ 10 շաբաթների ընթացքում և հասել է 8-րդ հորիզոնականին Բիլլբորդի թոփ 100 երգերի մեջ։ Երգը համարվում է Ավստրալիայի, Նոր Զելանդիայի և Իսպանիայի ամենահիթային երգը։
Քավր տարբերակներ
Ռայան Ադամսի տարբերակը, որ առաջին անգամմ կատարվել է 2001 թվականին ավելի ուշ թողարկվել է 2003 թվականի Love Is Hell pt. 1 EP ալբումում, լավ է ընդունվել Նոել Գալլագերի կողմից։ Այն ներառվել է Սմալվիլ ֆիլմի երրորդ եթերաշրջանում՝ «արագություն» դրվագում։
2006 թվականի վերջին Գալլագերը մեղադրեց Գրին Դեյ խմբին երգը կրկնօրինակելու համար՝ նշելով որ նրանք գոնե պետք է սպասեին իր մահվանը իր երգը գողանալուց առաջ։
Գրիր Գարսոն
Էյլին էվելին Գրիր Գարսոն (Eileen Evelyn Greer Garson, ), բրիտանացի և ամերիկացի թատրոնի և կինոյի դերասանուհի, որը հատկապես մեծ հաջողությունների հասավ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում ԱՄՆ կինեմատոգրաֆիայի մեջ։ Լինելով Մետրո-Գոլդուին-Մայերի գլխավոր դերասանուհիներից՝ նա յոթ Օսկարի է առաջադրվել 1940-1945 թվականներին՝ բոլորն էլ լավագույն դերասանուհի անվանակարգում և իր առաջին Օսկարը ստացել է Ուիլյամ Ուայլերի «Միսիս Մինիվեր» ֆիլմի (1942 թ.) համար։
Մանկություն և պատանեկություն
Գրիր Գարսոնը ծնվել է 1904 թվականին, Լոնդոնում։ Նա առևտրական Ջորջ Գարսոնի և շոտլանդուհի Նենսի Սոֆիա Գրիրի միակ զավակն էր։ Նրա հոր նախնիները Շոտլանդիա էին գաղթել Սկանդինավիայից, իսկ 1908 թվականին կյանքը ստիպեց, որ ընտանիքը տեղափոխվի Իռլանդիա ։ Վաղ տարիքում զրկվելով հորից՝ Գրիրը ապրում էր մոր հետ, որը ֆինանսական ծանր դրության մեջ էր և այդ պատճառով աղջիկը հաճախ էր հիվանդանում։ Տառապելով քրոնիկական բրոնխիտից՝ նա բժշկի խորհրդով պետք է ձմռան ցուրտ ամիսների ընթացքում մնար անկողնում ։ Քանի որ նրան արգելված էր պարբերաբար դպրոց հաճախել և իր հասակակիցների հետ խաղալ, նա վաղ տարիքից սկսում է ծանոթանալ անգլիական դասականների ստեղծագործություններին և անգիր անել տարբեր բանաստեղծություններ և պիեսներ։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նա ուզում էր սովորել Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայում, թեև մայրն ուզում էր, որ դուստրն ուսուցչուհի դառնար։ 1921 թվականին ընդունվում է Լոնդոնի համալսարան, որտեղ 1923 թվականին սովորում է Քինգս քոլեջում և 1926 թվականին ստանում ֆրանսերենի բակալավրի աստիճան։ Շարունակելով ուսումը Գրենոբլի համալսարանում, սկսում է աշխատել Լոնդոնում, նախ՝ որպես Բրիտանիկա հանրագիտարանի խմբագիր, ապա՝ գովազդային գործակալ ։
Առաջին հաջողությունները որպես դերասանուհի
Գարսոնը իր առաջին դերասանական քայլերը կատարել է տեղական մի թատերական ընկերությունում։ 1931 թվականից Բիրմինգհեմի պրոդյուսերական թատրոնի կազմում հյուրախաղեր է ունենում Բիրմինգհեմ, Շեֆիլդ, Էդինբուրգ և Գլազգո քաղաքներում։ Գրող Բերնարդ Շոուն նկատում է նրա պոտենցիալը և նրան շնորհակալագիր է հանձնում, որտեղ նրան համեմատում էր շեքսպիրյան դերասանուհի Էլեն Տերիի հետ ։ Չնայած Գարսոնը արժանանում է քննադատների դրական արձագանքին և հանրության լավ ընդունելությանը, Բիրմինգհեմի թատրոնը Գարսոնի առողջական վիճակը՝ մասնավորապես թոքերի բորբոքումը և մեջքի ցավը վկայակոչելով, ստիպված է լինում լուծարել նրա հետ կնքած պայմանագիրը ։ Դրանից անմիջապես հետո՝ 1933 թվականի սեպտեմբերի 28-ին նա ամուսնանում է բրիտանացի պետական պաշտոնյա Էդվարդ Սնելսոնի (1904-1992) հետ, որը հետագայում դարձավ ճանաչված դատավոր և հնդկական և պակիստանյան հարցերով փորձագետ՝ որպես Սըր Էդվարդ։ Գարսոնը և Սնելսոնը իրենց մեղրամիսը անցկացնում են Գերմանիայի Հարց քաղաքում։ Մեղրամսից հետո, սակայն, ամուսինը մեկնում է իր աշխատանքին՝ Նագպուր, իսկ Գարսոնը՝ մոր մոտ՝ Մեծ Բրիտանիա ։ Ամուսնալուծությունը պաշտոնապես կատարվում է 1940 թվականին։ Մի որոշ ժամանակ անց նրան փոքր դերեր են առաջարկում Լոնդոնի թատրոնում։ 1935 թվականին նա Լոուրենս Օլիվիեի ղեկավարությամբ խաղում է «Ոսկե նետը» ներկայացման մեջ, որից հետո դարձյալ արժանանում է քննադատների դրական արձագանքին, առաջին հերթին իր տաղանդի, հաճելի ձայնի և արտասանության համար։ Թեև թատրոնի ղեկավարները չէին համակրում շիկահեր Գարսոնին, քանի որ նա չափազանց ինքնամփոփ էր թվում նրանց, Օլիվիեի կողմից դերասանուհու վարքագիծը ճիշտ էր ընկալվում։ Երբ հինգ տարի անց նրանք կրկին աշխատում են միասին Հոլիվուդում, դառնում են լավ ընկերներ ։ 1937 թվականին Գարսոնը առաջին անգամ հայտնվեց տեսախցիկի առջև՝ նկարահանվելով բրիտանական երիտասարդ հեռուստատեսության հաղորդումներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Վերա Բուլիչ
Վերա Սերգեևնա Բուլիչ (Вера Сергеевна Булич, ), ռուս գրող, բանաստեղծուհի, գրաքննադատ։
Կենսագրություն
Վերա Բուլիչը ծնվել է 1898 թվականի (մարտի 2-ին) Սանկտ Պետերբուրգում։
Հայրը՝ հայտնի բանասեր ու երաժշտագետ Սերգեյ Կոնստանտինի Բուլիչը (Сергей Константинович Булич, 1859—1921), Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի պրոֆեսոր, որոշ ժամանակ զբաղեցրել է Կանանց բարձրագույն կուրսերի ղեկավարի պաշտոնը, եղել է Ռուսաստանի արվեստների պատմության ինստիտուտի երաժշտական բաժնի առաջին դեկանը։ Բուլիչների տանը հավաքվել են արվեստի ու գիտության ականավոր գործիչներ։ Սերգեյ Բուլիչի մոտ ընկերն էր, մասնավորապես, բանաստեղծ Ինոկենտի Անեսկին։
1918 թվականի աշնանը Վերա Բուլիչը լքում է Պետրոգրադն ու մոր, ավագ քրոջ ու երկու եղբայրների հետ տեղափոխվում Կուոլեմայարվիի ամառանոցը։
1930 թվականին (այլ տվյալներով՝ 1932 թվականին) աշխատանքի է անցնում Հելսինկիի համալսարանի գրադարանի սլավոնական բաժնում և աշխատում է այնտեղ ավելի քան 20 տարի՝ մինչև իր մահը։ Դրանից բացի՝ 1947 թվականից աշխատել է նաև Ֆինլանդիա-ԽՍՀՄ մշակութային կապերի ինստիտուտի գրադարանում։
Լեսլի Դևիս
'''Լեսլի Ա. Դևիս''' (անգլ՝ Leslie A. Davis, ), ամերիկացի դիվանագետ, 1914-17 թթ. Խարբերդում ԱՄՆ հյուպատոս, Հայոց ցեղասպանության ականատես։ Նկարագրել է Դեր-Զոր հայ բնակչության տեղահանության գործընթացը ԱՄՆ պետքարտուղարությանը հասցեագրված իր զեկույցներում։ Անգամ օսմանյան իշխանությունների զգուշացումից հետո Դևիսը շարունակել է օգնել հայերին՝ կոտորածից թաքցնելով շուրջ 80 մարդ հյուպատոսարանի շենքում։
Վերա Բուլիչ
Կենսագրություն
Վերա Բուլիչը մահացել է թոքերի քաղցկեղից 1954 թվականի հուլիսի 21-ին Հելսինկիում։ Թաղված է Հելսինկիի ռուսական ուղղափառական գերեզմանատանը ։ Ձեռագիր գրական ժառանգությունն ու արխիվը պահպանվում են Հելսինկիի համալսարանի գրադարանում։
Լեսլի Դևիս
Կենսագրություն
Մասնագիտությամբ իրավաբան է։ 1909-1911 թվականներին եղել է փաստաբան Նյու Յորքում։ Դիվանագիտական ծառայությունը սկսել է 1912 թվականին, Բաթումում։ 1913 թվականին ճամփորդել է Ուզբեկաոանում և Կովկասում, սեպտեմբերի 7-ին բարձրացել է Արարատ լեռը։ 1914 թվականի ապրիլին նշանակվել է ամերիկյան հյուպատոս Խարբերդում, ուր մնացել է մինչև 1917 թվականի ապրիլը։ 1918 թվականի մայիսին նշանակվել է ԱՄՆ-ի ներկայացուցիչ Ռուսաստանում սպիտակգվարդիականների մոտ և մեկնել Արխանգելսկ, որտեղից ամերիկյան զորքերի մեկնումից հետո տեղափոխվել է Հելսինկի։ 1941 թվականից թոշակառու։ 1915-1916 թվականներին Դեյվիսը եղել է հայերի զանգվածային սպանդի տեղավայրերում, արել լուսանկարներ և կազմել այն հայերի անունների ցանկը, ում տեսել է ողջ տեղահանման նախօրյակին։ Հյուպատոսական իր տանը թաքցրել է շուրջ 80 հայ փախստականների։ Պետդեպարտամենտին և Կ. Պոլսում գտնվող ԱՄՆ-ի դեսպան Հ. Մորգենթաուին հղած բազմաթիվ զեկուցագրերում Դեյվիսը ընդգծել է, որ հայերի սպանություններն ու խոշտանգումներն առանձին պատահական դեպքեր չեն, այլ լայնածավալ, հետևողական, պետության կողմից իրականացվող քաղաքականություն։ Պատրաստել է զեկուցագիր (132 էջ) 1915-1917 թվականներին Խարբերդում տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին՝ Փարիզի կոնֆերանսին ներկայացնելու համար։ Կցվել են նաև լուսանկարներ։ Փաստաթուղթը հանձնվել է ԱՄՆ-ի պետքարտուղարին (պահվում էր Պետդեպարտամենտի, իսկ 1945 թվականից՝ ԱՄՆ-ի ազգային արխիվներում. 1987 թվականի նոյեմբերին գաղտնազերծվել է և հրատարակվել 1989 թվականին՝ որոշ հավելումներով)։
Վերա Բուլիչ
Ստեղծագործություն
Վերա Բուլիչը գրական գործունեությամբ զբաղվել սկսել է դեռ վաղ տարիքից, սակայն ստեղծագործությունները տպագրվել են Հելսինկի տեղափոխվելուց հետո՝ 1920-ական թվականներին։ Սկզբում նրա պատմվածքները, հեքիաթները, թարգմանություններն ու գրաքննադատական հոդվածները տպագրվել են «Новая русская жизнь» թերթում, ապա նաև ռուսական արտասահմանյան այլ լրագրերում։
Լեսլի Դևիս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1876 ծնունդներ Կատեգորիա:1960 մահեր Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով
Վերա Բուլիչ
Ստեղծագործություն
Իր առաջին գիրքը՝ «Հեքիաթ փոքրիկ արքայադստեր մասին» («Сказка о крошечной принцессе»), Վերա Բուլիչը 1927 թվականին WSOY հրատարակչությունում հրատարակել է Vera Bull կեղծանունով, ֆիններեն։ 1931 թվականին Իվան Շայկովիչը Վերա Բուլիչին օգնում է Բելգրադում հրատարակել ռուսերեն հեքիաթների երկուհատորանոց ժողովածուն։
1934 թվականին Հելսինկիում լույս է տեսնում Վերա Բուլիչի բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Փարոս» («Маятник»)անունով, իսկ 1938 թվականին Տալլինում հրատարակվում է երկրորդը՝ «Пленный ветер»-ը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Վերա Բուլիչը հրատարակել է բանաստեղծությունների ևս երկու գիրք՝ «Бурелом» (Հելսինկի, 1947) և «Ветви» (Փարիզ, 1954)։
Եղել է «Светлица» գրական-փիլիսոփայական խմբակի հիմնադիրներից ու ակտիվ մասնակիցներից մեկը։ Խմբակը ձևավորվել է 1930-ական թվականներին ու գործել մինչ «Ձմեռային պատերազմը»։
Բերա Բուլչիը գրել է շվեդերեն, շվեդ ու ֆինն բանաստեղծ-մոդեռնիստների ստեղծագործությունները թարգմանել է ռուսերեն։
Վերա Բուլիչի բանաստեղծությունները, հոդվածներն ու էսսեները տպագրվել են «Журнал содружества», «Новая русская жизнь», «Русский голос», «Нова», «Новоселье», «Таллинский русский голос», ինչպես նաև հետպատերազմյան «Русский журнал» ամսագրերում։ Վերա Բուլիչի մահից հետո նրա ստեղծագործությունները տպագրել են «Грани» ու «Новый журнал» ամսագրերը։
Մատենագրություն
''«Бурелом» ժողովածուի բանաստեղծությունները կայքերում. Uusi Kotimaa — Новая Родина http://uusikotimaa.org/4/016.htm ; Kolumbus.fi: http://www.kolumbus.fi/edvard.hamalainen/docs/bulich.htm ''
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս կին գրողներ Կատեգորիա:Ռուս գրաքննադատներ Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կենտրոնական Ասիայի հանրապետությունները և Արցախյան ազատամարտը
Կենտրոնական Ասիայի հանրապետությունները Ղարաբաղյան հիմնահարցում Ադրբեջանին համերաշխություն հայտնելու և աջակցելու գործնական քայլերի գրեթե չեն դիմել։ Ղարաբաղյան հակամարտության առաջին տարիներից Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատի էմիսարների կողմից փորձ է արվել հակահայկական տրամադրություններ հրահրել խորհրդային միջինասիական հանրապետություններում, որտեղ ապաստանել էին Ադրբեջանից բռնագաղթած բազմաթիվ հայ ընտանիքներ։ Այդպիսի քարոզչության հետևանք էր 1990 թվականի Տաջիկստանի մայրաքաղաք Դուշանբեում բռնկված հակահայկական ելույթները, որոնք, սակայն, շատ կարճ ժամանակամիջոցում չկրելով զանգվածային բնույթ ոչ միայն չեն շարունակվել, այլև խստորեն քննադատվել են տաջիկ մտավորականության և հասարակության կողմից։ Ադրբեջանական հակահայկական քարոզարշավը համընկել է միջինասիական հանրապետություններում ազգայնական շարժումների ձևավորման և արմատավորման գործընթացների հետ։ Տեղական թյուրքական ժողովուրդների շրջանում հակահայկական տրամադրությունների հրահրումը դիտվել է որպես իրական հնարավորության կրոնական և էթնիկ համերաշխության հոդի վրա հակառուսական և հակաքրիստոնեական ուժերին համախմբելու, և դրանց արդյունքում միջինասիական հանրապետությունների անկախությունը հռչակելու համար։ Հակահայկական գործողություններ հրահրվել են 1989 թվականի գարնանը և հատկապես 1990 թվականի հունվարին, երբ Բաքվի հայկական ջարդերից հետո հազարավոր հայեր ժամանակավորապես հաստատվել էին Կրասնովոդսկում, Աշգաբադում և Նեպիդ Դաղում։ Սակայն Թուրքմենիայի նախագահ Ս. Նիյազովին հաջողվել է կանխել դեպքերի անկանխատեսելի ընթացքը։
Կենտրոնական Ասիայի հանրապետությունների առաջին քայլերը
Ղարաբաղյան իրադարձություններին Կենտրոնական Ասիայի հանրապետություններն առաջին անգամ միասնաբար արձագանքել են 1992 թվականի մայիսին՝ այդ հանրապետությունների նախագահների մասնակցությամբ Աշգաբադում հրավիրված գագաթնաժողովում։ Թուրքիայի վարչապետ Ս. Դեմխերի նախաձեռնությամբ ընդունվել է համատեղ հայտարարություն, որում նշվում էր Շուշին հայկական ուժերից ազատելու և Ղարաբաղյան հիմնախնղիրը «միջազգային սկզբունքների հիման վրա լուծելու» անհրաժեշտության մասին։ Այդուհանդերձ ընդդիմադիր ուժերը՝ ի դեմս ազգայնական կուսակցություների և շարժումների, փորձել են զինյալ ջոկատներ կազմելով՝ ղարաբաղյան ճակատներում օգնել Ադրբեջանին։ Դեռևս 1992 թվականի մարտի սկզբին Տաշքենդում կայացած Թուրքեստանի աջակիցների վեհաժողովում ընդունվել է բանաձև ադրբեջանցիներին ռազմական աջակցություն ցուցաբերելու վերաբերյալ։ Ղազախական «Ժելտոքսան» կուսակցության առաջնորդ Հ.Կոժահմեդովն առաջարկել է ստեղծել մուսուլմանական գումարտակ, որը գործելու էր Ղազախստանից մինչև Ղարաբաղ ընկած տարածքում։ 1992 թվականի ապրիլին «Ժելտոքսանը» դիմել է Ղազախստանի բնակչությանը ադրբեջանցիներին աջակցելու կոչով։ Կազմվել է ընդամենը ղազախներից և ուզբեկներից բաղկացած մի փոքր ջոկատ Բաքու մեկնելու նպատակով, սակայն նախաձեռնությունը մեծ աջակցություն չի գտել տարածաշրջանի ազգաբնակչության մոտ։ 1992 թվականին Տաշքենդում ուզբեկական «Թուրքեստան» և «Բիղիկ» միությունների ներկայացուցիչներն ստեղծել են Ղարաբաղյան հակամարտությունում ադրբեջանական կողմին աջակցող «Ղարաբաղի օգնության կոմիտե» կազմակերպությունը, որը, սակայն, Ոիզբեկստանի նախագահ Ի.Քրափմովի որոշմամբ լուծարվել է, իսկ ուզբեկական մեկ այլ՝ «Էրք» կուսակցության համանուն թերթի նկատմամբ քրեական գործ է հարուցվել՝ հակահայկական տրամադրություններ հրահրելու մեղադրանքով։
Ադրբեջանը՝ Կենտրոնական Ասիայի քայլերի ժամանակ
Կենտրոնական Ասիայի հանրապետություններից Ադրբեջանը, փաստորեն, չի ստացել ակնկալվող աջակցությունը։ Դրանում որոշակի դեր են ունեցել նաև Ադրբեջանի և Կենտրոնական Ասիայի որոշ հանրապետությունների միջև առկա հակասությունները։ Հակառակ դրան՝ 1991-93 թվականներին Կենտրոնական Ասիայի հանրապետությունների նախագահները ձեռնարկել են Ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման մի քանի միջնորդական առաքելություններ, որոնք խաղաղություն հաստատելուն միտված անշահախնդիր ջանքեր էին։ 1991 թվականի սեպտեմբերին Ռուսաստանի նախագահ Բ. Ելցինի և Ղազախստանի նախագահ Ն. Նազարբաևի նախաձեռնությամբ տեղի է ունեցել Լ. Տեր-Պետրոսյան- Ա. Մութալիբով հանդիպումը Ժելեզնովոդսկում (տես Ժելեզնովոդսկյան կոմյունիկե)։
1992 թվականի մարտին Ն. Նազարբաևը հանդես է եկել պաշտոնական հայտարարությամբ՝ նշելով, որ ԼՂՀ-ի շուրջ ճգնաժամային իրավիճակը ձեռք է բերել վտանգավոր բնույթ և գործնականում հանգեցրել ուղղակի ռազմական հակամարտության։ Հետագա արյունահեղության կանխման և Ղարաբաղյան հակամարտության տեղայնացման նպատակով նա ԱՊՀ երկրների ղեկավարների խորհրդին առաջարկել է որոշում ընդունել կոսկի անհապաղ դադարեցման և ապաշրջափակման վերաբերյալ, իսկ խաղաղության պահպանման նպատակով ԱՊՀ ղեկավարների խորհրդին առընթեր ստեղծել հատուկ ուժեր, աջակցել ԵԱՀԽ Մինսկի խմբի խաղաղարար ջանքերին և համագործակցության անդամ պետություններից ներկայացուցիչներ ուղարկել միջնորդական խմբերի գործունեությանը մասնակցելու համար։
1992 թվականի օգոստոսի վերջին Ն. Նազարբաևը հանդես է եկել նոր միջնորդական առաքելությամբ, ինչի շնորհիվ օգոստոսի 27-ին Ալմա Աթիում կայացել է ՀՀ ու ԱՀ արտաքին գործերի նախարարների հանդիպում։ Կողմերը համաձայնության են եկել սեպտեմբերի 1-ից 60-օրյա զինադադար հաստատելու շուրջ, որի իրականացումը վերահսկելու էին Ն. Նազարբաևի անձնական ներկայացուցիչները՝ Ղազախստանի արտգործնախարարության վարչության պետ Հ. Կաժոկովը՝ Երևանում, և նախագահի աշխատակազմի միջազգային բաժնի վարիչ Գ. Կասիմովը՝ Բաքվում։ Սակայն զինադադարի առաջին օրն ևեթ երկու կողմերն էլ հայտարարություններ են արել խախտումների վերաբերյալ։
Հերթական միջնորդական նախաձեռնությամբ գործընթացին մասնակցել է Ղրղզստանի խորհրդարանի նախագահ Մ. Շերիմկուլովը (տես «Բիշքհկյան ա դա Զազրություն»)։
Կենտրոնական Ասիայի հանրապետությունների չեզոք դիրքորոշումը Ղարաբաղի հիմնահարցում դրսևորվել է նաև թյուրքական գագաթնաժողովների ժամանակ։ Դա հատկապես ակնառու էր 1992 թվականի հոկտեմբերին Անկարայում կայացած առաջին գագաթնաժողովում, երբ Ն. Նազարբաևը դեմ է արտահայտվել ՀՀ-ի նկատմամբ պատժամիջոցների կիրառման թուրք-ադրբեջանական առաջարկներին՝ նշելով, ու այն կարող է բարդացնել իրավիճակը տարածաշրջանում։ Իսկ եզրափակիչ հայտարարության մեջ անդրադարձ չի եղել Ղարաբաղյան հիմնախնդրին։
1994 թվականի հոկտեմբերին Ստամբուլում կայացած թյուրքական երկրորդ գագաթնաժողովի ժամանակ ստորագրված հայտարարագրի չորրորդ կետում նշվել է, որ «...պետությունների ղեկավարներն արտահայտում են իրենց աջակցությունը՝ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև առկա հակամարտության շուրջ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի որոշումներն իրագործելու համար»։
Ընդհանրա առմամբ՝ Կենտրոնական Ասիայի հանրապետությունները Ղարաբաղյան հիմնախնդրի հարցում կառուցողական դիրքորոշում են ունեցել՝ տուրք չտալով թուրք-ադրբեջանական համաթյուրքական համերաշխության դիրքերից հանդես գալու ճնշումներին։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմ
Վասկովո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Վասկովո (Васьково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Շահեն Թաթիկյան
Շահեն Ստեփանի Թաթիկյան, հայ արձակագիր, սցենարիստ։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1949 թվականից։ ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1985):
Կենսագրություն
Շահեն Թաթիկյանը ծնվել է 1924 թվականին, Թիֆլիսում։ 1941 թվականին տեղափոխվել է Երևան, ընդունվել Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1942 թվականին մեկնել է բանակ, 1944 թվականին ծանր վիրավորվել։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողությունների մասնակից։ 1945 թվականին շարունակել է ուսումը համալսարանում և 1947 թվականին ավարտել այն։ Աշխատել է վաղ պատանեկությունից, եղել է խառատ, գրաշար, սրբագրիչ, եղել է որպես խմբագիր ռադիոյում, հրատարակչությունում, գրական աշխատանք է կատարել թերթերում։ Տպագրվել սկսել է 1947 թվականին։
1968-1971 թվականներին եղել է ՀՀ հեռուստառադիոպետկոմի «Երևան» կինոմիավորման տնօրեն և գլխավոր խմբագիր, 1977-1980 թվականներին՝ «Սովետական Հայաստան» ամսագրի գլխավոր խմբագիր ։ ԽՄԿԿ անդամ 1962 թվականից։
Շահեն Թաթիկյանի «Նրա ճանապարհը» վեպը պատկերում Է Հայաստանի 1920-1940-ական թվականների միջև ընկած ժամանակաշրջանը։ Նրա ստեղծագործություններին բնորոշ են սյուժետային բազմազանությունը, ժամանակի հասարակական խնդիրների քննությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Մանգութ
Մանգութ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։