cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մանի Մատտեր
Ստեղծագործություն
Մանի Մատտերի պաշտոնական սկավառակագրությունը սովորաբար հաշվվում է 1966 թվականից, երբ Հ. Ռամսայերը և Ռ. Աթենհոֆերը նորաստեղծ Zytglogge Verlag հրատարակչությունում թողարկել են I han en Uhr erfunde («Ես հորինել եմ ժամացույցը…») ոչ մեծ  սկավառակը։ 1967 թվականին հաջորդել է Alls wo mir id Finger chunnt սկավառակը («Այն ամենը ինչ, որ չի  ընկնում իմ ձեռքը…»), իսկ 1970 թվականին՝ Hemmige սկավառակը («Խոչընդոտներ»)։ 1972 թվականին երգիչ բանաստեղծի սկավառակագրությունը համալրվել է Betrachtige über nes Sändwitsch («Մտորումներ բուտերբրդի մասին») ալբոմով, իսկ 1973 թվականին՝ Մանի Մատտերի մահից հետո, թողարկվել է անձամբ նրա կողմից կազմված Ir Ysebahn («Երկաթգծի վրա») ժողովածուն։
Մատտերի բանաստեղծությունները թողարկվել են ոչ միայն սկավառակներով, այլև բանաստեղծական ժողովածուների տեսքով։ 1965 թվականին «Benteli Verlag» հրատարակչության կողմից լույս է ընծայվել բեռնյան շանսոնի անթոլոգիան։ Ի թիվս այլ բանաստեղծությունների, այդտեղ ընդգրկված են եղել նաև Մանի Մատտերի երեք երգերը։ 1969 թվականին ցյուրիխյան հրատարակիչ Էգոն Ամանը հրատարակել է նրա բանաստեղծությունների առաջին «մենակատարային» ժողովածուն՝ Us emene lääre Gygechaschte («Ջութակի դատարկ պատյանից»), որը նույն թվականին արժանացել է Բեռն քաղաքի գրական մրցանակին։ Ստացված գումարով Մանի Մատտերը գնել է Farfisa Keyboard ապրանքանիշի էլեկտրական երգեհոն, որի վրա հաճույքով փորձեր է  արել։
Հարցազրույցներից մեկում, այն  հարցին, թե ինչպես են ծնվում իր բանաստեղծություններն ու երգերը, Մանի Մատտերը պատասխանել է, որ ստեղծագործական գործընթացի սկզբում, որպես կանոն, լինում են «վերացական գաղափարներ, ձևական գտածոներ, որոնք հետո փորձում եմ իրականացնել»։ Հետաքրքիր են նրա մեկնաբանությունները լեզվի վերաբերյալ։ Մանի Մատտերն իր երգերը գրել է բացառապես գերմաներենի բեռնյան բարբառով։ Մատտերն այդ ընտրությունը բացատրել է նրանով, որ իր իսկ խոսքերով Մանի Մատտերը պարզապես չգիտեր գրական գերմաներենով բանաստեղծություններ գրել։ Բացի այդ, նա չի սպասել, որ ինչ-որ մեկը լրջորեն կվերաբերվի իր աշխատանքին, հետևաբար, նա նույնիսկ չի ակնկալել գերմանախոս մյուս երկրների լսարանի ուշադրությունը, այդ պատճառով էլ որոշում է կայացվել երգել և գրել բեռնյան բարբառով։ Վերջապես, Մատտերի կարծիքով, բարբառը գրական տեսանկյունից ավելի քիչ է «աղտոտվել», ավելի ճկուն է և թույլ է տալիս նոր հանգեր հորինել։ Հարցին, թե ինչպես է իրեն հաջողվում իր հոգում համատեղել իրավաբանին և «գուսանին», Մանի Մատտերը պատասխանել, որ «իրականում այստեղ տարբերությունը շատ փոքր է՝ երկու դեպքում էլ խոսքը գնում է ճշգրիտ ձևակերպում գտնելու մասին»։ Բեռնի բարբառով երգելու որոշումը հանգեցրել է նրան, որ Մանի Մատտերը մնացել է բացառապես շվեյցարական երևույթ և անհայտ է այլ երկրներում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի երգիչ-երգահաններ Կատեգորիա:Շվեյցարացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի իրավաբաններ Կատեգորիա:Շվեյցարացի իրավաբաններ Կատեգորիա:Ավտոճանապարհային վթարներից զոհվածներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
(163) Էրիգոնե
(163) Էրիգոնե (Erigone), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1876 թվականի ապրիլի 26-ին Ժոզեֆ Պերոտենի կողմից Թուլուզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,366598 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9144 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8188 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Էրիգոնե աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,9375 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1329,8 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,270718 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,81° անկյուն։
Էրիգոնե աստերոիդը գլխավորում է Էրիգոնեի աստերոիդների ընտանիքը, որը տեղաբաշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:Էրիգոնեի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1876 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ժոզեֆ Պերոտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռիֆորմինգ
Ռիֆորմինգ։ Կրեկինգը, որի ընթացքում բարձրամոլեկուլային ածխաջրածինները ճեղքվում և առաջացնում են ցածրամոլեկուլային ածխաջրածիններ, ռիֆորմինգի ժամանակ տեղի են ունենում ածխաջրածինների մոլեկուլների կառուցվածքային փոփոխություններ ածխաջրածնի։ Այս գործընթացում նավթի առաջնային վերամշակումից ստացված բենզինային և լիգրոինային թորամասերը բարձր ջերմաստիճանում և բարձր ճնշման տակ անցկացնում են կատալիզատորի վրայով։ Որպես այդպիսին օգտագործում են պլատին կամ մոլիբդենի(VI) օքսիդ։ Տեղի է ունենում հեքսանի և ավելի երկար շղթայով չճյուղավորված ածխաջրածինների ցիկլացում, այնուհետև արոմատացում. Նավթային արգասիքների կրեկինգը և հատկապես ռիֆորմինգը հնարավորություն են տալիս ստանալու բարձրորակ բենզին, որը չի պարունակում քառաէթիլկապար։ Այդպիսի բենզինը կոչվում է ոչ էթիլացված։ Վերոբերյալ օրինակը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարելի է քիմիական գիտության նվաճումներն ի սպաս դնել զանազան էկոլոգիական (գոյաբանական) խնդիրներ լուծելու համար։ Եվ այնուամենայնիվ, նավթամթերքներով աշխատող ներքին այրման բենզինային և դիզելային շարժիչները չեն բավարարում էկոլոգիական պահանջները։ Հեռանկարում դիտարկվում են երկու տեսակի շարժիչներ, դրանցից մեկում էներգիայի աղբյուրը էլեկտրական կուտակիչն է, մյուսում ջրածինը։
Կատեգորիա:Քիմիական պրոցեսներ
Լիմարի (նահանգ)
Լիմարի (Provincia de Limarí), նահանգ Չիլիի Կոկիմբո տարածաշրջանում։ Վարչական կենտրոնն է Օվալյե քաղաքը։ Նահանգը ղեկավարում է նախագահի կողմից նշանակված նահանգապետը։ Որպես նահանգ Լիմարին հանդիսանում է Չիլիի երկրորդ մակարդակի վարչական միավոր, որը իր հերթին բաժանվում է համայնքների (comunas)։ Ներառում է 5 համայնք.
Աշխարհագրությունը և բնակչությունը
Չիլիի Ազգային վիճակագրական ծառայության 2002 թվականին կատարված մարդահամարի տվյալներով նահանգում բնակվում է 156 158 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 11,52 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չիլիի Կոկիմբո տարածաշրջան Կատեգորիա:Չիլիի նահանգներ
Չինական խոհանոց
Չինական խոհանոցը ներառում է Չինաստանի շրջանների խոհանոցը, ինչպես նաև` չինական սփյուռքի խոհարարական սովորույթները։ Չինական խոհանոցի պատմությունը սկսվում է նեոլիթից, ժամանակի ընթացքում տարբեր շրջաններում հայտնվեցին սեփական նախընտրություն` կլիմայից և պալատական նորաձևությունից կախված։ Ժամանակի ընթացքում չինական խոհանոցում ներառվում են արտասահմանյան բաղադրամասեր և ուտելիքի պատրաստման սովորույթներ։ Կան յուրահատուկ խոհարարական հատկություններ` բնորոշ տարբեր խավի և ազգության մարդկանց համար։ Չինական խոհանոցի ավելի հայտնի ճաշատեսակներ են` պեկինյան բադ, դիմսամ, տապակած բրինձ, հարյուրամյա ձու, կրիայով ապուր։
Արևմուտքում սուր քննադատության է արժանացել ուտեստում շան և կատվի մսի օգտագործման չինական ավանդությունը ։
Լեֆկաս
Լեֆկաս (Λευκάς) կամ Լեֆկադա (Λευκάδα), հունական կղզի, գտնվում է Հոնիական ծովում։ Բնակչությունը կազմում է 22 652 մարդ, 2011 թվականի մարդահամարի հաշվով ։
Չինական խոհանոց
Գոյություն ունի այսպես կոչված չինական խոհանոցի ութ տեսակ (中国八大菜系).
Լեֆկաս
XVIII—XIX դարերում անվանվել է նաև Աիյա-Մավրա` (, Սուրբ Մավրի կղզի) եկեղեցի-ամրոցի պատվին, որը կառուցվել է XIII դարում։
Կղզու ամենամեծ բնակավայրը և վարչական կենտրոնը Լեֆկադա քաղաքն է, որը գտնվում է կղզու հյուսիսայի հատվածում, Պրեվեզի քաղաքի օդանավակայանից մինչև այդտեղ 20 րոպե է։ Հունաստանի հետ ունի ծովային և ավտոբուսային կապեր։ Լաստանավային կապեր ունի Կեֆալինիեյի, Իթակեի, Մեգանիսի հետ։
Չինական խոհանոց
Չինական սփյուռքի խոհանոցի հայտնի տարատեսակներն են` մալազիական խոհանոցը, ամերիկյան չինական խոհանոց, սինգապուրյան խոհանոցը, սակայն սեփական տարատեսակները ամենուր են, որտեղ ապրում են չինացիները, օրինակ պակիստանական չինական խոհանոցը։
Կանտոնյան խոհանոց
Կանտոնյան խոհանոցը շատ հայտնի է ինչպես Չինաստանում, այնպես էր դրա սահմաններից դուրս։ Հուանդունում ընդունված է ուտեստում օգտագործել գրեթե բոլոր տեղական մսի տեսակները, բացի այծի և գառնուկի ։ Դիմսամ - կանտոնյան տերմին թեթև խորտիկի համար։ Դիմսամները պատրաստվում են փոքր չափերով, որպեսզի յուրաքանչյուրը կարողանա փորձել տարբեր տեսակներ։ Կանտոնյան նախաճաշը յամչաի թեյախմության հետ ներառում է դիմսամների ուտելը ։
Լեֆկաս
Արևելյան մասում գտնվում են Լիիյա, Նիկիանա  և Պերիայալիոն   հանգստյան գոտիները։ Կղզու ամենամեծ հանգստյան գոտին Նադրիոնն է, գտնվում է փոքր ինչ հարավ։ Նադրիոնայից 20 կմ հարավ-արևելք գտնվում է Վասիլիկի հանգստյան գոտին։ Արևմտյան ափին գտնվում է Պորտո-Կացիկի  ափը։
Չինական խոհանոց
Սըչուանյան խոհանոց
Սըչուանյան խոհանոցը հայտնի է իր վառ համերով, ուտեստների կծվությամբ և համեմվածությամբ, շատ են օգտագործվում սխտոր և կարմիր պղպեղ, ինչպես նաև` տեղական` սըչուանյան` պղպեղների համեր և չաոտյանցզյաոյան ընկույզներ, քունջութի մածուկ, ժենշեն։
Անհոյյան խոհանոց
Անհոյյան խոհանոցը եկել է Հուանշանյան լեռների բնակիչների ավանդույթներից և նման է Ցզյանսու խոհանոցին, սակայն պարունակում է քիչ ծովամթերքներ և ավելի շատ տեղական խոտեր և բանջարեղեն։ Անհոյում հայտնի է բամբուկից և սունկից հայտնի ուտեստ։
Լեֆկաս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հոնիական ծովի կղզիներ Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ
Չինական խոհանոց
Շանդունյան խոհանոց
Շանդունյան խոհանոցը հայտնի է նաև «Լու խոհանոց» անվանվամբ։ Շանդունյան կերակուրները մեծ ավանդ է ունեցել կայսերական և այլ խոհանոցներում, այն շատ հայտնի է Չինաստանի հյուսիսում։ Հայտնի է ծովամթերքների ակտիվ կիրառությամբ, խոտաբույսերով և խոհարարական ձևերով։ Յուրահատուկ տեղական եգիպտացորենի օգտագործմամբ։ Ավելի հայտնի ճաշատեսակներն են` տապակած սագը, գետածածանը (ձուկ) թթու-քաղցր սոուսում, շոգեխաշած ծովային ականջը, շոգեխաշած տրեպանգը, փառաբանված են շանդունյան քացախները։
Ֆուցզյանյան խոհանոց
Ֆուցզյանյան խոհանոցը տարածված է Ֆուցզյանի ափին և կրել է ճապոնական ազդեցություն ։ Այստեղ պարունակվում են անտառային նրբախորտիկներ։ Ֆուցզյանյան խոհանոցում օգտագործվում են կտրատման տարբեր մեթոդներ, որոնք օգնում են հասնել պահանջված տեսքի, համի, հոտի ։ Այս խոհանոցում շատ են եփահյութով ապուրներ և ուտեստներ, իսկ ամենահայտնի ջերմական մշակման եղանակները շոգեխաշումն է, գոլորշու և ջրի մեջ խաշումը ։
Խոհանոց Ցզյանսու
Սու (Ցզյանսու) խոհանոցին ազդել են Յանչժոուի, Նանկինաի, Սուչժոուի և Չժենցզյանի խոհարարական ավանդույթները։ Այն հայտնի է իր նուրբ համերով և հայտնի է ամբողջ աշխարհում։ Խոհարարները բաղադրիչները հավաքում են եղանակից կախված, ինչպես նաև մեծ ուշադրություն են դարձնում համերի և գույների համադրմանը ։
Հունանյան խոհանոց
Հունանյան խոհանոցը շնորհիվ սխտորի, սոխի և բիբարի հայտնի է իր սուր համերով, թարմ հոտերով և վառ գույներով։ Տեղական ուտեստները հաճախ ապխտում են, տապակում, կճուճում շոգեխաշում։
Հայտնի ճաշատեսակներն են` գետածածան-սկյուռը և ծովատառեխը գոլորշու վրա։
Չժեցզյանյան խոհանոց
Չժեցզյանյան ուտեստները հայտնի են իրենց թարմությամբ, չափավոր բույրով և նրբությամբ ։ Հայտնի ճաշատեսակներն են` թթու սոուսում լճային ձուկը, լուցզինյան ծովախեցգետիններ, ցզունցզիններ խոզի մսով և լոտոսի տերևներով, լոտոսի արմատից փոշի։
Թեյ
Չինական թեյը օգտագործվում է խորտիկների հետ` դիմսամների, ընկույզների, չրերի, քաղցրավենիքների, դդումի կորիզների և հատապտուղների հետ ։ Չինաստանը եղել է առաջին պետությունը, որտեղ սկսել են խմել և մշակել թեյ, ընդ որում այս ըմպելիքը հասանելի էր բոլոր խավի մարդկանց ։ Ցին և Խան հարստությունների կառավարման ժամանակաշրջանում թեյը սկսեցին մշակել ։
Հայտնի են կանաչ, սպիտակ, սև, խտացրած թեյ և ուլուն։ Թեյի ամենախոշոր պլանտացիաները գտնվում են Հեյլունցզյանում, Ցզյաննանում, Նինբոյում և երկրի հարավ - արևմուտքում ։ Հայտնի թեյեր են` Լունցզին, Բի Լո Չուն, Հուանշան, Մաոֆեն, Պուեր ։ Չինաստանը կանաչ թեյի ամենախոշոր արտահանողն է։ Խոտաբուսային թեյը հիմնականում պատրաստում են չորացրած ծաղիկներից, տերևներից, արմատներից և սերմերից ։
Կաթ
Հին ժամանակներում չինացիները կաթ էին խմում, սակայն Թան հարստության ժամանակաշրջանից սկսած և մինչև վերջերս նրանք խուսափում էին դրանից, մասամբ` անասնապահ-բարբարոսների հետ ունեցած ասոցիացիայից, մասամբ` մուսոնային կլիմայական գոտում կաթնատու կենդանիներ պահելու` ոչ արդյունավետության պատճառով։ Չինացիների մի մասը թշնամական և անհանդուրժող վերաբերմունք ունեն կաթնաշաքարի հանդեպ։
Սակայն XX դարում իրավիճակը փոխվել է, և մի քանի շրջաններում արևմտյան ուտելիքները, հատկապես կաթը, դարձան չինական ընտանիքի նոր խորհրդանիշը ։
Ալկոհոլային խմիչքներ
Չինական ալկոհոլային խմիչքները հայտնվել են հնում։ Շան հարստության ժամանակներից պահպանվել են շատ բեռնարկղներ, որոնք հավանաբար օգտագործվել են ալկոհոլային խմիչքների համար ։
Խմորված դեղին գինին, հին ժամանակներից պատրաստված է բրնձից, այդ խմիչքում 10-15 % ալկոհոլ է ։ Դեղին գինու ավելի հայտնի տեսակներն են Շաոսինսյան և Տե Ցզյա Ֆանը ։ Միցզյու բրնձային գինին հիշեցնում է Սակեն։
Չինական ալկոհոլային խմիչքների մեկ այլ հայտնի տարատեսակ է բայցզյուն։ Բայցզուի թնդությունը կազմում է 60 աստիճան։ Տարածված են նաև գարեջուրը և էկզոտիկ գինիները ինչպիսիք են օձի թուրմը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պատմական խոհանոցներ Կատեգորիա:Չինական խոհանոց
Պոդոլսկոե (գյուղ, Կոնստանտինովսկի շրջան)
Պոդոլսկոե (Подільське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Պոդոլսկոե գյուղում բնակվում էր 60 մարդ։
Աստերոիդների ցանկ (264501-264600)
Աստերոիդների ցանկ (264401-264500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (264601-264700)
Էթիլ սպիրտ
Էթիլսպիրտ (էթիլ սպիրտ, գինու սպիրտ, էթանոլ), միատոմ սպիրտ է, քիմիական բանաձևն է C_2H_5OH: Ստանդարտ պայմաններում այն թափանցիկ հեղուկ է, այրվում է, ունի բնորոշ սուր հոտ։ Այն հանդիսանում է ոչ դիպոլային միացությունների լուծիչ, օգտագործվում է որպես ախտահանող միջոց ։
Ստուգաբանություն
Էթանոլ (Ethanol) համակարգված անունը սահմանվել է Միջազգային Միության տեսական և կիրառական քիմիայի (IUPAC) կողմից մոլեկուլի համար, որը կազմված է երկու ատոմ ածխածնից (նախածանց eth) որոնք կապված են մեկ դոմենով (կապով) (վերջածանց «- ane») և կից OH խմբով ( վերջածանց «ol») :
Էթիլ (ethyl) նախածանցը ստեղծվել է 1834 թվականին գերմանացի քիմիկոս Ջասթուս Լիբիգը։ Էթիլը (ethyl) գալիս է ֆրանսիական ether բառից (ցանկացած նյութ, որը գոլորշիանում կամ սուբլիմացվում է նորմալ սենյակային ջերմաստիճանում) ։
Էթանոլ անունը հաստատվել է Ժնևում 1892 թվականին քիմիական անվանացանկի միջազգային գիտաժողովի ընթացքում։ Սպիրտի սիստեմատիկ օգտագործումը քիմիայում սկսվել է 1850 թվականից ։
Քիմիական բանաձև
Էթանոլը երկու ածխածին պարունակող սպիրտ է։ Դրա մեկ այլ մոլեկուլային բանաձևն է CH3CH2OH է ։ Այլընտրանքային նշում է CH3-CH2- OH, որը ցույց է տալիս, որ ածխածնի մի մեթիլ խմբի (CH3-) կցվում է ածխածնի մի մեթիլ խմբի (- CH2 -), որը կցվում է թթվածնի մի հիդրոքսիլ խմբի (-OH )։ Դա դիմեթիլ էթիլի իզոմեր է. Էթանոլը երբեմն կրճատ գործածվում է որպես էթ OH, օգտագործելով ընդհանուր օրգանական քիմիայի նշումները էթիլային խումբը ԷԹ-ի հետ ներկայացնելու համար ( C2H5 ) :
Արտադրություն
Էթանոլը արտադրվում է և նավթաքիմիական (սինթետիկ)(Էթիլենի հիդրատացմամբ) և կենսաբանական գործընթացների (մանրէաբանություն)(ֆերմենտացնելով շաքարը խմորիչի հետ) միջոցով ։
Ստացում
Էթանոլի ստացման համար գործում է հիմնականում երկու միջոց, միկրոկենսաբանական (սպիրտային խմորում) և սինթետի կ(էթիլենի հիդրատացիա) ։
Խմորում
Խմորումը միջոցով էթանոլի ստացումը հայտնի է դեռևս հին ժամանակներից։ Մթերքների սպիրտային խմորումից, որոնք պարունակում են ածխաջրեր (օրինակ խաղող, տարբեր պտուղներ և այլն)։ Սպիրտային խմորումը բավական բարդ երևույթ է, բայց այն կարելի է ներկայացնել հետևյա ռեակցիայով ։
Այս ռեակցիայի արդյունքում էթանոլի ելքը կազմում է մոտ 15% ։ Շատ հաճախ էթանոլ ստանալու պրոցեսը արագացնելու համար օգտագործում են դրոժասնկերի շտամբներ ։ Այս եղանակով ստացված էթանոլը հարկավոր է վերամշակել և մեծացնել էթանոլի պարունակությունը խառնուրդում ։
Հիդրոլիզային արտադրություն
Աշխարհում բավական շատ էթանոլ են ստանում ցելյուլոզա պարունակող հումքից (օրինակ բնափայտ), որը նախօրոք ենթարկում են հիդրոլիզի ։ Այդ ընթացքում առաջացած հեքսոզի և պենտոզի խառնուրդը ենթարկվում է հիդրոլիզի ։
Էթիլենի հիդրատացում
Արդյունաբերության մեջ էթանոլի ստացման ամենակիրառելի եղանակը էթիլենի հիդրատացումն է։ Հիդրատացումը կարելի է կատարել երկու եղանակով։
Էթանոլի մաքրում
Խմորման կամ հիդրատացման միջոցով ստացված էթանոլը իրենից ներկայացնում է ջրի, սպիրտի և այլ բաղադրիչների խառնուրդ։ Նրա արդյունաբերական, կենցաղային և այլ կարգի օգտագործման համար անհրաժեշտ է այն ենթարկել մաքրման ։ Թորման հետևանքով ստացված էթիլ սպիրտում էթանոլը կազմում է 95, 6%, 4, 4%-ը ջուրն է։
Բացարձակ ալկոհոլ
Բացարձակ ալկոհոլի - էթիլսպիրտ, գրեթե ջուր չի պարունակում. Այն եռում է 78, 39 °C ջերմաստիճանի դեպքում, իսկ ռեկտիֆիկացված սպիրտը՝ պարունակող ոչ պակաս, քան 4.43 % ջուր եռում է 78, 15 °C. Ստանում են ջրային սպիրտի թորմամբ, որը պարունակում է բենզոլ։ Ստանում են նաև այլ տարբերակներով, օրինակ, ալկոհոը մշակում են նյութերով, որոնք արձագանքում են ջրով կամ կլանում են ջուրը, ինչպիսիք չհանգած CaO-ն է կամ պղնձի սուլֆատը CuSO4 :
Էթիլենի հիդրատացմամբ սինթետիկ սպիրտի ստացում Սինթետիկ սպիրտը ստացվում է գազային էթիլենի անմիջական հիդրատացմամբ ։ Էթիլենն էժան հումք է և մեծ քանակներով առաջաբում է նավթի կրեկինգից.
CH2= CH2(գ) + H2O (գ) → C2H5OH(գ) ΔH < 0
Ռեակցիան իրականանում է 300°С ջերմաստիճանում 7-8 ՄՊա ճնշման տակ՝ ելքը մեծացնելու համար, քանի որ ռեակցիան ընթանում է ծավալի կրճատումով ։ Որպես կատլիզատոր օգտագործվում է օրթոֆոսֆորական թթու (H3PO4), որով պատում են հախճապակե մանր խողովակները, որոնք տեղադրում են հպումային սարքի մեջ։
Էթանոլի ստացումը փայտանյութից
Արտադրության հիմքում ընկած են բջջանյութի թթվային հիդրոլիզը (I փուլ) և գոյացող գլյուկոզի սպիրտային խմորումը (II փուլ)։ Փայտից գլյուկոզի ստացումն իրականացնում են 1, 2 ՄՊա (12 մթն) ճնշման տակ 180 °C ջերմաստիճանում։ Փայտաթեփով բեռնում են հիդրոլիզարար կոչվող սարքը, որտեղ ավելացնում են նաև ծծմբական թթվի 0, 5 %–անոց լուծույթ։ Հիդրոլիզի արգասիքներով ջրային լուծույթը տեղափոխում են չեզոքարարի մեջ, որում օգտագործվում է կրակաթ։ Ծծմբական թթուն փոխարկվում է կալցիումի սուլֆատի և նստվածքի ձևով հեռացվում պարզարանում.
(C6H10O5)n + nH2O → nC6H12O6
C6H12O6 → 2C2H5OH + 2CO2
Ֆիզիկական հատկություններ
Սովորական պայմաններում էթանոլը իրենից ներկայացնում է անգույն, ցնդող, բնորոշ հոտով, այրող համով հեղուկ։ Էթանոլը ջրից թեթև է։ Հանդիսանում է լավ լուծիչ օրգանական նյութերի համար ։
Քիմիական հատկություններ
Միատոմ սպիրտների տիպիկ ներկայացուցիչ է։ Այրվում է։ Հեշտ բռնկվում է։ Բավարար օդի պայմաններում այրվում է երկնագույն բոցով։ Այրման արդյունքում առաջանում են ածխածնի քառավալենտ օքսիդ և ջուր։ Այս ռեակցիան ավելի բուռն է ընթանում մաքուր թթվածնի միջավայրում։ Անհրաժեշտ պայմաններում(ջերմաստիճան, ճնշում, կատալիզատոր) կարելի է վերահսկել օքսիդացումը(ինչպես թթվածնով, այնպես էլ այլ օքսիդիչներով) մինչև քացախալդեհիդ, քացախաթթու և այլ միացություններ։ Օրինակ՝
Փոխազդում է կարբոնաթթուների և մի շարք անօրգանական թթուների հետ, առաջացնելով բարդ եթերներ։
Հալոգենաջրածինների հետ ռեակցիան հանդիսանում է նուկլեոֆիլ տեղակալման ռեակցիա։
Առանց կատալիզատորի քլորաջրածնի հետ ռեակցիան ընթանում է չափազանց դանդաղ։ Ռեակցիան անհամաեմատ ավելի արագ է ընթանում ցինկի քլորիդի և այլ Լույսի թթուների մասնակցությամբ։ Էթանոլը աչքի է ընկնում նուկլեոֆիլ հատկություններով։
Չափավոր տաքացման դեպքում (120 °C ջերմաստիճանից ցածր) ծծմբական թթվի, կամ մեկ այլ ջուր խլող և թթվային հատկություններով օժտված միացության փոխազդեցությունից ստացվում է դիէթիլեթեր։ Ավելի ուժգին տաքացման դեպքում, ծծմբական թթվի հետ, ալյումինի օքսիդի առկայությամբ, ընթանում է ավելի խորը դեհիդրատացիա և առաջանում է էթիլեն։ Կատալիզատորի առկայությամբ(ալյումինի օքսիդ, սիլիցիում, ցինկ, մագնեզիում), ենթարկվում է բարդ փոխարկումների, որի արդյունքում ստացվում է բութադիեն(Լեբեդևի ռեակցիա)։
1932 թվականին այս ռեակցիայի հիման վրա, ԽՍՀՄ-ն դարձավ աշխարհում առաջինը, ով սկսեց սինթետիկ կաուչուկի լայնածավալ արտադրությունը։ Թույլ հիմնային միջավայրում առաջանում է յոդոֆորմ։ Այս ռեակցիան ունի մի քանի կիրառական ոլորտ, որոնցից մեկը դա խառնուրդում նյութերի որակական և քանակական բաղադրությունը որոշելն է։
Հրավտանգ հատկություններ
Դյուրին բռնկվող անգույն հեղուկ է։ Այրման ջերմությունը 1408 կՋոուլ/մոլ է։ Առաջացման ջերմությունը -239.4 կՋուոլ/մոլ է։ Բռնկման ջերմաստիճանը 13°С (փակ անոթում), 16 °С (բաց անոթում)։ Ինքնաբռնկման ջերմաստիճանը 400 °С: Պայթյունի մաքսիմալ ճնշումը 682 կՊասկալ։ Այրման մինիմալ էներգիան 0.246 ՄՋոուլ է։ Հրավտանգ է միավոր ծավալում 11.1 % թթվածնի պարունակության դեպքում։
Վառելանյութեր
Էթանոլը օգտագործվում է որպես վառելանյութ, այդ թվում հրթիռների շարժիչներում, ներքին այրման շարժիչներում և այլն։ Սահմանափակ քանակներով օգտագործում են նաև նավթային հեղուկ խառնուրդներում։
Կիրառությունը բժշկությունում
Էթանոլը կարելի է դասել անտիսեպտիկների դասին։ Այն օգտագործվում է տաքացնող կոմպրեսորներում։ Խտանյութերի և ոգեթուրմերի բաղադրամաս է։ Էթանոլը հանդիասանում է հակաթույն մի շարք թունավոր սպիրտների համար։ Լուծիչ է հանդիսանում մի շարք դեղամիջոցների համար։ Օգտագործվում է բժշկական սարքերի և գործիքների ախտահանման և մաքրման համար։
Կիրառությունը սննդում
Հանդիսանում է հիմնական բաղադրամաս ալկոհոլային խմիչքներում(օղի, գինի, գարեջուր և այլն)։ Օգտագործվում է որպես լուծիչ բուրավետ հավելանյութերի համար։ Գրանցված է որպես սննդային հավելում E1510 : Էթանոլի էներգիական արժեքը-7.1 կկալ/գ։
Էթանոլի համաշխարհային արտադրություն
Էթանոլի համաշխարհային արտադրությունը՝ ըստ երկրի կամ տարածաշրջանի (միլիոն գալոն)
Աղբյուր՝ Alternative Fuels Data Center
Էթանոլի օգտագործումը ավտոմոբիլային վառելանյութերում
Վառելանյութ էթանոլը բաժանվում է բիոէթանոլի և էթանոլի։ Բիոէթանոլը էթանոլ պարունակող հեղուկ վառելանյութ է։ Ստանում են հատուկ արդյունաբերական կենտրոններում, օսլայի, ցելյուլոզայի, շաքարային հումքից։ Պարունակում է մեթանոլ, որը դարձնում է նրան խմելու համար ոչ պիտանի։ Բիոէթանոլի արտադրությունը և սպառումը կիրառվում է տարբեր երկրներում, որպես էկոլոգիապես ավելի մաքուր վառելիք։ Էթանոլի և այլ վառելանյութերի խառնուրդի առավելությունը մաքուր էթանոլի նկատմամբ, նրա առավել դյուրավառ լինելն է, դա պայմանավորված է խոնավության ցածր մակարդակով։ Դիզելին կամ բենզինին էթանոլ ավելացնելիս նկատվում է շերտավորում։ Տարբեր երկրներում գործում են տարբեր պետական ծրագրեր, որոնք վերաբերում են ներքին այրման շարժիչների և փոխադրամիջոցների վառելանյութում էթանոլի քանակին։
Էթանոլի ազդեցությունը մարդու օրգանիզմի վրա
Ալկոհոլային խմիչքներում պարունակվող էթանոլը ունի քաղցկեղածին հատկություններ, որի շնորհիվ կարող է առաջացնել քաղցկեղ։ Կախված օգտագործման հաճախականությունից, օգտագործման ձևից, չափաբաժնից և կոնցենտրացիայից, էթանոլի հասցրած վնասի չափը տարբեր է լինում։ Էթանոլի մեծ չափաբաժինը կարող է հանգեցնել մահվան (4-12 գրամ մարդու զանգվածի յուրաքանչյուր գրամին)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վառելանյութեր Կատեգորիա:Սպիրտներ Կատեգորիա:Լուծիչներ Կատեգորիա:Ալկոհոլ Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ Կատեգորիա:Գրգռիչներ
Ստավրոպոլյան ոչխարի ցեղ
Ստավրոպոլյան ոչխարի ցեղ (, Ставропольская порода овец), բրդատու նրբագեղմ ոչխարների ցեղ։ Բուծվել է Ստավրոպոլի երկրամասի «Սովետսկոյե ռունո» տոհմաբուծարանում (1923—1950-ին)՝ Նորկովկասյան մերինոսների բարելավման և դրանց ու ամերիկյան ռամբուլիեի, ապա գրոզնու ցեղերի տրամախաչման միջոցով։
Ստավրոպոլյան ոչխարներն աչքի են ընկնում բարձր բրդատվությամբ։ Խոյերի բրդատվությունը Ստավրոպոլյան—19 (առավելագույնը՝ 25), իսկ մաքիներինը՝ 7—8 (առավելագույնը՝ 13) կգ է։ Բուրդը 64—70 որակի է, խիտ, ամուր և միահավասար։ Երկարությունը՝ 8—10 սմ, լվացած բրդի ելքը՝ 40—43%։ Խոյերի միջին կենդանի զանգվածը՝ 100—115,իսկ մաքիներինը՝ 50—55 կգ է։ 100 մաքու պտղատվությունը՝ 120—140 գառ։
Ցեղը լավ հարմարված է չոր տափաստանային շրջաններում։ Ստավրոպոլյան ցեղը օգտագործվում է նրբագեղմ ցեղերի բրդատվությունը բարելավելու համար։ Բուծվում է Հյուսիսային Կովկասի և Ստորին Պովոլժիեի շրջաններում։
Կատեգորիա:Ոչխարի ցեղեր
Վերին Դալյոլ
Վերին Դալյոլ (Верхняя Дальёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեծ Լյագա գետի աջ ափին՝ 68 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ֆիոլեն
Ֆիոլեն (Fieulaine), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Սեն Կանտեն 2 կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Սեն Կանտեն:
Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 184 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 143-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 41-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 77,7%, 1999 թվականին եղել է 69,3%)։ 143 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 125-ը (67 տղամարդ և 58 կին), գործազուրկ էին 18 մարդ (8 տղամարդ և 10 կին)։ 41 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 10-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 20-ը՝ թոշակառուներ, 11-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Տորնաբոուս
Տորնաբոուս (կատ․՝ Tornabous), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, Լեիդա նահանգում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ուրժել շրջանում։ Զբաղեցնում է 24․17 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը 863 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Ջաբա Իոսելիանի
Ջաբա Իոսելիանի (ჯაბა კონსტანტინეს ძე იოსელიანი, ), վրացի քաղաքական, զինվորական, քրեական գործիչ, օրենքով գող (մականունը՝ «Дюба»): Եղել է Զվիադ Գամսախուրդիայի իշխանությունը տապալելուց հետո պետության կոլեկտիվ ղեկավարի պարտականությունները կատարող ժամանակավոր զինվորական խորհրդի անդամ (1992 թվականի հունվարի 6-ից մարտի 10-ը), մինչև այդ խորհրդի փոխարինվելը Էդուարդ Շևարդնաձեի գլխավորած պետական խորհրդով։
Կենսագրություն
1989 թվականին Ջաբան կազմակերպել է «Մխեդրիոնի» ռազմականացված ազգայնական միավորումը, որը մասնակցել է Վրաստանի տարածքում տեղի ունեցած բազմաթիվ զինված բախումների և առանցքային դեր է խաղացել Էդուարդ Շևարդնաձեի իշխանության գալու գործում։ Զվիադ Գամսախուրդիան բանտարկել է Իոսելիանիին, բայց մի քանի ամիս անց «Մխեդրիոնին» գրոհով գրավել է բանտն ու ազատել իր պարագլխին։ Իոսելիանին ու մասնագիտական կրթությամբ նկարիչ Թենգիզ Կիտովանին ընդգրկվել են Վրաստանի նորաստեղծ Պետական խորհրդի կազմում, որի նախագահը Շևարդնաձեն էր։ Այդ առթիվ Իոսելիանին ասել է, թե՝ «իշխանության են եկել հայտնի գողն ու անհայտ նկարիչը» ;
Գամսախուրդիային տապալելուց հետո «Մխեդրիոնին» մեծ ազդեցություն է ձեռք բերել. Իոսելիանին նշել է, որ իր տրամադրության տակ եղել են մինչև անգամ զրահամեքենաներ ու տանկեր; 1992 թվականի հուլիսի 6-ին զվիադականների ջոկատը շրջապատել ու գրոհել է այն գիշերօթիկ դպրոցը, որտեղ Ջաբա Իոսելիանիի 80 մարտիկներ կային, բայց պարտություն է կրել ։ 1995 թվականին Շևարդնաձեն Իոսելիանիին մեղադրել է հայրենիքին դավաճանելու, նախագահի նկատմամբ մահափորձ կազմակերպելու և մի շարք սպանությունների մեջ։ «Մխեդրիոնի»-ի գործունեությունը արգելվել է։ Իսկ 1998 թվականի նոյեմբերին էլ Վրաստանի գերագույն դատարանը Ջաբա Իոսելիանիին դատապարտել է 11 տարվա ազատազրկման, բայց 2000 թվականի ապրիլի 20-ին Շևարդնաձեն ներում է շնորհել նրան ։
Ջաբա Իոսելիանին մահացել է 2003 թվականի մարտի 4-ին, ուղեղում արյան զեղումից ։ Թաղվել է Դիդուբեի պանթեոնում՝ Վրաստանի գրողների, հասարակական գործիչների շիրիմների կողքին։ Նրա գերեզմանը երկու անգամ՝ 2012 թվականի հունվարին և 2017 թվականի հուլիսին պղծել են անհայտ անձինք ։
Գրական գործունեություն
Ջաբա Իոսելիանին հեղինակել է 100-ից ավելի գիտական աշխատություն, այդ թվում՝ երեք մենագրություն։ Բացի այդ, գրել է չորս վեպ, վեց թատերգություն, որոնք բեմադրվել են վրացական թատրոններում։ Արժանացել է Թբիլիսիի՝ վրացական թատրոնի ու կինոյի պետական ինստիտուտի պրոֆեսորի կոչման։ Ինքնակենսագրական «Երկիր Լիմոնիա» վեպում նա պատմում է իր կյանքի կարևոր իրադարձությունների ու դեպքերի մասին։ Այդ գրքի ռուսերեն թարգմանության շնորհանդեսի առիթով 2002 թվականին հեղինակն այցելել է Մոսկվա ։ Լև Անինսկին «Дружба народов» ամսագրում էսսե է լույս ընծայել Իոսելիանիի ստեղծագործության մասին ։ Վրաստանում Ռուսաստանի լիազոր դեսպան Վյաչեսլավ Կովալենկոն վեպի հրատարակության առթիվ նշել է. «Երևում է՝ նա հետաքրքիր մարդ է, մեծ կրքերի, հակասությունների մարդ, արտասովոր անձնավորություն» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Վրացի ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Վրացի գրողներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Իզոլա դել Պիանո
Իզոլա դել Պիանո (Isola del Piano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 668 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 29 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 23 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0721։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Հունվարի 9 (գյուղ)
Պատմություն
«Հունվարի 9» գյուղը հիմնադրվել է 1927 թվականին։ Հենց այդ ժամանակ, դատելով փաստաթղթերից, այստեղ հաստատվեցին առաջին բնակիչները։
Սկզբում տնտեսությունը գործում էր անհատապես, իսկ 1929 թվականին ստեղծվեց առաջին խմբավորումը (արտել)։ Ֆերման ուներ մեծ այգի և բանջարանոց։ Կոլտնտեսության հողատարածքը սկզբում կազմում էր 1800 հա, հետո աղբավայրի հաշվին հատվել է ևս 1500 հա, իսկ արդեն կազմավորման տարվա ժամանակ կոլտնտեսությունը ցորենի բերք է հավաքել 1 հեկտարից 28-32։ Բացի բուսաբուծությունից զբաղվում էին անասնապահությամբ՝ բուծում էին կովեր, ոչխարներ, ձիեր, խոզեր։ Առաջին կոլտնտեսային ակումբը բացվել է 1931 թվականին ։
Անտառտնտեսությունում գնված նյութերից կառուցվել է դպրոց, որտեղ սովորում էր ընդամենը 40 աշակերտ։
Գյուղում 1950 թվականին կազմավորվել է գյուղական խորհուրդը։ Այսօր գյուղական խորհուրդը ղեկավարում է Վիկտոր Սերգեևիչ Սելիվանովը։
1960-ական թվականներին գյուղը մեծացել ու բարենորոգվել է։ Այնտեղ կառուցվել է նոր ակումբ (ղեկավարը՝ Իվան Վասիլևիչ Դրոնով), որտեղ կազմավորվել է «Կոլեկտիվ ֆերմայի ձայներ» մեծ երգչախումբը։ Նրա ղեկավարն էր օրենբուրգյան կոմպոզիտոր Ալեքսեյ Ֆեդորովիչ Ցիբիզովը։ 1970 թվականին երգչախումբն արժանացել է «Ռուսական երգի ժողովրդական երգչախմբի» կոչմանը։ Գյուղացիները հնարավորություն ունեցան սովորել երաժշտական դպրոցում (ղեկավար՝ Վլադիմիր Դմիտրիևիչ Շկոդին), նվագել փողային նվագախմբում և ժողովրդական գործիքների նվագախմբում, տիրապետել կոճակային ակորդեոնին և երգել երգչախմբում։ Գյուղի մշակութային կյանքի ծաղկումը տեղի է ունեցել կոլտնտեսության նախագահ Նիկոլայ Ալեքսանդրովիչ Սոլովյովի աջակցությամբ։
Աշխարհագրական դիրք
Գյուղը գտնվում է մարզկենտրոն Օրենբուրգի մոտ։ «Հունվարի 9» գյուղը, ինչպես ամբողջ Օրենբուրգի շրջանը, գտնվում է MSC + 2 ժամային գոտում։ UTC-ից կիրառելի ժամանակի շեղումը +5:00 է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի բնակավայրեր ըստ տեսակի
Գերբնական (5-րդ եթերաշրջան)
Ամերիկական «Գերբնական» միստիկ հեռուստասերիալի հինգերորդ եթերաշրջանն ստեղծվել է Էրիկ Կրիպեի կողմից։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել The CW հեռուստաալիքով 2009 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, իսկ վերջնական սերիան թողարկվել է 2010 թվականի մայիսի 13-ին։ Կազմված է 22 սերիաներից։
Սերիալը պատմում է երկու եղբայրների՝ գերբնական արարածների որսորդների մասին, ովքեր ճամփորդում են ԱՄՆ-ում սև գույնի 1967 թվականի Chevrolet Impala-ով՝ հետազոտելով գերբնական երևույթները, որոնցից շատերը քաղաքների լեգենդների մասին են, ինչպես նաև պայքարում են չար արարածների դեմ։
Սյուժե
Ջարդվել է վերջին կնիքը, Լյուցիֆերն ազատ է և պատրաստվում է կատարել Արմագեդոնը։ Դրանում նրան ակտիվորեն օգնում են Արմագեդոնի չորս հեծյալները։ Աշխարհի վերջը չի լինի առանց երկու հրեշտակապետերի՝ Միքայելի և Լյուցիֆերի կռվի։ Սակայն նրանք չեն կարող կռվել Դրախտի համար առանց իրենց հատուկ զենքերի։ Միքայելի թուրը՝ իր ամենագլխավոր զենքը, կորած է, և նա պետք է գտնի այն, մինչև Լյուցիֆերին վանդակում կրկին փակելը։
Միքայելի և Լյուցիֆերի կռիվը կխորտակի Երկիր մոլորակի մոտավորապես կեսը և նրա բնակիչներին. Վինչեստերները ոչ մի կերպ չեն թողնի, որ դա տեղի ունենա։ Նրանք կարողանում են գտնել մեկ այլ, ավելի անվտանգ միջոց Լյուցիֆերի հաղթելու համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Գերբնական» հեռուստասերիալի եթերաշրջաններ Կատեգորիա:Գերբնական
Հովհաննես Մրքուզ Ջուլայեցի
Հովհաննես Մրքուզ Ջուլայեցի կամ Ջուղայեցի, Սեֆյան Պարսկաստանի Նոր Ջուղայում բնակվող հայ աստվածաբան և փիլիսոփա։ Նա հայտնի է իր գրած զանազան աստվածաբանական և փիլիսոփայական աշխատությունների շնորհիվ՝ գրված հայերենով, պարսկերենով և հնարավոր է արաբերենով։
Կենսագրություն
Հովհաննեսը ծնվել է Սեֆյան Պարսկաստանի մայրաքաղաք Նոր Ջուղայում, 1643 թվականին։ 17-րդ դարի սկզբին Շայհ Աբասի կողմից հարյուրավոր հայկական ընտանիքներ ստիպված էին տեղափոխվել Նոր Ջուղա։ 1669 թվականին նա Հայ առաքելական եկեղեցու կողմից ստացել է վարդապետի աստիճան և հայտնի է դարձել հենց Հովհաննես վարդապետ անունով, որը պարսկերենից թարգմանաբար նշանակում է Avanus khalifa: Հովհաննեսը տարբեր թեմաներով բանավեճեր է ունեցել միսիոներների հետ։ Նրա աշակերտներից է եղել իրանացի պատմաբան և աստվածաբան Հազին Լահջին, որին վարդապետը սովորեցրել է Նոր Կտակարանը և քրիստոնեական աստվածաբանություն։ Ըստ Հազինի՝ Հովհաննեսը լավ տեղեկացված է եղել իսլամական փիլիսոփայության մասին, ազատ կարողացել է խոսել արաբերեն և պարսկերեն։
Չեբանենկոյի տուն (Տագանրոգ)
Չեբանենկոյի տուն (Дом Чебаненко), շինություն Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի Հունական փողոց, 69 հասցեում։
Հովհաննես Մրքուզ Ջուլայեցի
Կենսագրություն
Հովհաննեսը այն վանականներից է եղել, որի հետ կրոնի և աստվածաբանության մասին զրուցել է շախ Սոլթան Հուսեյնը, որը այցելության էր եկել Նոր Ջուղայի Սուրբ Ամենափրկիչ վանք։
Գարեգին Խաչատրյան
Գարեգին Ռաֆիկի Խաչատրյան (1975 սեպտեմբերի 17 – 1995, սեպտեմբերի 2), հայ նկարիչ և քանդակագործ, ազատամարտիկ։
Չեբանենկոյի տուն (Տագանրոգ)
Պատմություն
Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի Հունական փողոց, 69 հասցեում գտնվող մեկհարկանի տունը կառուցվել է 1869 թվականին՝ վաճառական Իվան Չեբանենկոյի միջոցներով։ Տունը սկզբնապես ունեցել է քարե դարպասով երկաթե ցանցկեն ցանկապատ։ Չեբանենկոն պատկանել է երկրորդ գիլդիայի վաճառականության դասին։ 1872 թվականին նա ամուսնացել է պետական խորհրդական Կառլ Իվանովիչ Օրեմի 27-ամյա դստեր՝ Ամալյայի հետ։ Նրանց ընտանիքում շատ երեխաներ են եղել։ Չեբանենկո վաճառական եղբայրներները զբաղվում էին կանեփի ձեթի վաճառքով ինչպես տակառիկներով, այնպես էլ խոշոր խմբաքանակներով, ունեցել են մակարոնի արտադրության ֆաբրիկա։
1870-ական թվականների վերջում տունը նրանցից ձեռք է բերել կոլեգիալ ասեսոր Պյոտր Դմիտրովը, որը շենքի սեփականատեր է եղել մինչև 1910-ական թվականները, այնուհետև տան նոր սեփականատեր է դարձել վաճառական Գեորգի Քրիստափորի Մարտիրոսովը, որը զբաղվել է ծխախոտի վաճառքով։ Մարտիրոսովի խանութը գործել է «Լոնդոն» հյուրանոցի առաջին հարկում։ Նա առևտրով է զբաղվել նաև խորհրդային իշխանության տարիներին, տնտեսական նոր քաղաքականության (ՆԷՊ) ժամանակ։ 1910 թվականին նա հայտնվեց անհարմար վիճակում։ 20-րդ դարի սկզբին խանութների աշխատանքային ժամերը նորմավորվում էին քաղաքային դումայի հատուկ որոշումներով։ Դրան խստորեն հետևում էին, բայց, չնայած դրան, Գեորգի Մարտիրոսովը երբեմն անտեսում էր օրենքը և մի օր, աշխատաժամերը խախտելու համար պատասխանատվության ենթարկվեց։ Ոստիկանության բաժանմունք սպա Կովալյովի անունով Մարտիրոսովը միամտաբար մի ծրար ուղարկեց, որում կային երեք ռուբլի, սեփական այցեքարտը և իրեն ներելու և առաջին անգամ իր դեմ քրեական գործ չհարուցելու խնդրագիր։ Արձանագրությունը, փողը և Գ. Ք. Մարտիրոսովի այցեքարտն ուղարկվեցին հաշտարար դատավորին։
Գարեգին Խաչատրյան
Կենսագրություն
Գարեգին Խաչատրյանը ծնվել է 17.9.1975, Երևանում, հայ քանդակագործ և Հայոց ազգային ազատագրական շարժման գործիչ Խաչառի՝ Ռաֆիկ Խաչատրյանի ընտանիքում ։ Քանդակագործ, ազատամարտիկ։ Ավարտել է Երևանի թիվ 14 գեղարվեստի ուսումնարանը (1992) ։ Ստեղծել է հիմնականում կերամիկական գործեր ։
Չեբանենկոյի տուն (Տագանրոգ)
Պատմություն
Տան բնակարանը Մարտիրոսովը վարձակալությամբ հանձնում էր հաղորդակցության ուղիների նախարարության բաժնի ինժեներ Յակով Վլադիմիրովիչ Ֆելդմանին։
Հովհաննես Մրքուզ Ջուլայեցի
Կենսագրություն
Հովհաննես վարդապետը մահացել է Նոր Ջուղայում, 1715 թվականին։
Գարեգին Խաչատրյան
Մարտական ուղին
«Ազգային լեգեոն» կամավորական ջոկատի և «Արծիվ-4» մահապարտ գումարտակի կազմում մասնակցել է Արցախյան պատերազմին։ Հետմահու պարգևատրվել է «Արիության մեդալով»։ 1989-1994 թթ. մասնակցել է Հայաստանի սահմանամերձ շրջաններում և Արցախում մղված ռազմական գործողություններին. Հայաստանի Գորիսի (Շուռնուխ), Արցախի Մարտակերտի, Ասկերանի (Խոջալու, Բալլուջա) և Կուբաթլուի (Նովլու, Սեյթազ, Վերին Ջիբուկլու), Լաչինի (Գյուլիբերդ, Ղուշչուլար, Մալխալաֆ), Ֆիզուլիի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Հովհաննես Մրքուզ Ջուլայեցի
Հետագա ընթերցում
Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ ըստ դարաշրջանի Կատեգորիա:Փիլիսոփաներ ըստ ժամանակաշրջանի Կատեգորիա:Աստվածաբաններ Կատեգորիա:Աստվածաբաններ ըստ ազգության Կատեգորիա:Աստվածաբաններ ըստ դավանանքի Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ
Չեբանենկոյի տուն (Տագանրոգ)
Նկարագրություն
Մեկհարկանի աղյուսե տան շքամուտքը աջից է, ճակատին կա յոթ պատուհան։ Տունն ունի քառալանջ տանիք, որը ծածկված է տանիքաերկաթով։ Աջ կողմի հինգ պատուհանները զարդարված են դեկորատիվ զարդաքիվերով։ Տունը ներկված է դեղին, ճարտարապետական մանր տարրերն ընդգծված են սպիտակով։ Տունը կանգնած է անհավասար տեղանքում` թեքված դեպի Տուրգենևի նրբանցք։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:1869 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Սպեսիվայա Բալկա
Խորհրդային տարիներին խուտորի բնակիչները զբաղվում էին ծխախոտի և հացահատիկային կուլտուրաների մշակությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։ Խուտորում առկա էր տարրական դպրոց։ Հիմնադրել են Սամսունի շրջանից եկած հայերը, 1882 թվականին։
Հետխորհրդային շրջանի վերաբերյալ տեղեկություններ չկան։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Բելորեչենսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայաբնակ գյուղեր
Արագած (Ապարանի շրջան)
Արագած, գյուղ Արագածոտնի մարզի Ապարան համայնքում։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 16 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 2011 մ։
Նախկինում մտնում էր Երևանի նահանգի Էջմիածնի գավառի մեջ։
Աշխարհագրական դիրք
Գյուղը գտնվում է Ապարան-Երևան ավտոմայրուղու աջ կողմում, Ապարան քաղաքից 10 կիլոմետր հարավ, Արագած լեռան արևելյան ստորոտին, Գեղարոտ գետակի ափին, հարթ տեղում։ Տները երկհարկանի են, քարաշեն։ Օդը առողջարար է, ջուրը՝ սառնորակ։
Բնակչություն
Արագածի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
1831 թվականին կազմված «Ապարանի մահալի չափաբերական մատյանի» համաձայն 1828 թվականին լքված գյուղատեղում բնակություն է հաստատել Մանազկերտից և մասամբ Ալաշկերտից գաղթած 64 ընտանիք (221 տղամարդ, 176 կին)։ Ներգաղթյալններն իրենց շարքերից գյուղապետ են ընտրել Խաչատուրի որդի Մելիք Ներսեսին։ 1842-1859 թվականներին գյուղապետի պաշտոնում նրան փոխարինել է եղբայրը՝ Մելիք Գևորգը։ 1845 թվականին գյուղում բնակություն է հաստատել Մուշ քաղաքից գաղթած 7, 1859 թվականին՝ ևս 2 ընտանիք։ 1840-ական թվականներին գյուղի եկեղեցին կոչվել է Սրբուհի Աստվածածին։ Գյուղում գործում են երկու դպրոց, հիվանդանոց, դեղատուն, կապի բաժանմունք։ 1967 թվականին շահագործման է հանձնվել 25 մահճակալանոց հիվանդանոցի շենքը, 1983 թվականին՝ «Ալմաստ» գործարանի մասնաճյուղը։
Տնտեսություն
Գյուղացիները զբաղվում են անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ, բանջարաբուծությամբ։ Հիմնականում անասնապահությամբ և կարտոֆիլի մշակությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում են գտնվում Սբ.Աստվածածին եկեղեցին (1914 թ.) և «Կենաց ծառ» մատուռը (XVII-XVIII դդ.), իսկ 1,2 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ «Լուսաղբյուր» մատուռը (XIX-XX դդ.)։
Հայտնի Արագածցիներ
Արագած գյուղում են ծնվել կամ այդ գյուղի բնակիչներից են սերում եկեղեցական-մշակութային գործիչ Բենիկ վարդապետ, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության խորհրդարանի անդամ Սիրակ Գրիգորյան, ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր Նահապետ Հովհաննիսյան, Գուսան Աշխույժ, բժշկական գիտությունների դոկտոր Վիլյամս Խաչատրյան, տնտեսագիտության դոկտոր Աղասի Սարգսյան, երկրաբանական գիտությունների թեկնածու Լիդա Թադևոսյան, գյուղատնտեսական գիտությունների թեկնածու Արամ Խաչատրյան, տնտեսագիտության թեկնածու Գայանե Սարգսյան, գործարար և բարերար Աղվան Կարապետյանը, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու Նվեր Թորոսյան, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու Սևակ Սարգսյան, տնտեսագիտության թեկնածու Կարապետ Առաքելյան, ՀԽՍՀ վաստակավոր ժուռնալիստ Ռոզա Գրիգորյան, ՀՀ սպորտի վաստակավոր աշխատող Ռուբեն Կարապետյան, գնդապետներ Գրիշա Մելքումյանց, Ալբերտ Հարությունյան, Տիգրան Մանուկյան, քահանա Տեր Դանիել Տեր-Դանիելյան, գրիչ Մկրտիչ, բանասաց Գևորգ Պետրոսյան, գլխավոր բժիշկ Արամ Գալստյան, դպրոցի տնօրեն Լուսինե Դանիելյան, կուսակցական-պետական գործիչներ, հայր ու որդի Գևորգ Պետրոսյան և տեխնիկական գիտությունների թեկնածու Ֆելիքս Պետրոսյան, ժողովրդական երգերի կատարող Ժորա Գրիգորյան։
Գրականություն
Արխիվային փաստաթղթեր Գրքեր Հոդվածներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գյուղեր
Խաչքո
Խաչքո, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն Խաչիկ անունից, լեհական -ko փաղաքշական մասնիկով։ Գործածական է լեհահայերի շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Կոզարե
Կոզարե (Козаре), գյուղ Բուլղարիայի Բուրգասի մարզում։ Վարչականորեն մտնում է Կարնոբատի համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի կենտրոն Կարնոբատ քաղաքից գտնվում է 7 կմ դեպի հարավ-արևելք։ 2011 թվականի Բուլղարիայի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ գյուղում բնակվել է 49 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գյուղեր Կատեգորիա:Բուրգասի մարզի գյուղեր
Արշալույս Գյոզալյան
Արշալույս Մնացականի Գյոզալյան, հայ մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1943):
Կենսագրություն
Արշալույս Գյոզալյանը ծնվել է 1914 թվականին, Շամշադինի շրջանի Չինչին գյուղում։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Բերդի դպրոցում։ 1935 թվականին Կամոյի քառամսյա ուսուցչական կուրսերն ավարտելուց հետո նշանակվել է Իջևանի շրջանի Սևքարի յոթնամյա դպրոցի դասվար և աշխարհագրության ուսուցիչ։ 1937 թվականին տեղափոխվել է Շամշադինի շրջան և ուսուցչական աշխատանքի նշանակվել Ղրղիի միջնակարգ դպրոցում։ Նույն ուսումնական տարում Գյոզալյանը ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական տեխնիկումը։ Այնուհետև աշխատել է շրջանի Մովսես գյուղի միջնակարգ դպրոցում ։
Գերմանա-խորհրդային պատերազմի ավարտից հետո Գյոզալյանը զորացրվել է բանակից և անցել մանկավարժական աշխատանքի շրջանի Պառավաքարի միջնակարգ դպրոցում։ Աշխատանքին զուգընթաց սովորել է Թբիլիսիի Պուշկինի անվան երկամյա մանկավարժական ինստիտուտում և այն ավարտել է 1958 թվականին։ Գյոզալյանը Չինչինի դպրոցում դասավանդել է կենսաբանություն և եղել է ուսումնափորձնական հողամասի վարիչ։ Գյոզալյանը պարգևատրվել է մեդալներով, պատվոգրերով և դիպլոմներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Չինչին գյուղում ծնվածներ
Չոապա (նահանգ)
Աշխարհագրությունը և բնակչություն
Չիլիի Ազգային վիճակագրական ծառայության 2002 թվականին կատարված մարդահամարի տվյալներով նահանգում բնակվում է 81 681 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 8,06 մարդ/կմ²։
Չոապա նահանգի տարածքի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 10 131,6 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չիլիի Կոկիմբո տարածաշրջան Կատեգորիա:Չիլիի նահանգներ
Ալլեբեն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Այնթապի նահանգ
Ատին Քելեկյան
Կենսագրություն
Ծնվել է Թուրքիայում։ 1930 թվականին մասնակցել է «Անի» խմբակցության ցուցահանդեսին։ Նրա գործերից են՝ «Երեք խնձոր ափսեում», «Նարինջ վաճառողը», «Խնձոր վաճառողը», «Տանձեր և խաղողներ», «Նատյուրմորտ», «Օրիորդ Ս-ի դիմանկարը», «Թեյի սպասք»։ Ապրել և ստեղծագործել է Փարիզում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
(8617) 1980 PW
(8617) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի օգոստոսի 6-ին Զդենկա Վավրովայի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,42218 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,904 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9403 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1376,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,261454 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,02° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Զդենկա Վավրովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Յան Պիտերսոն Սվելինկ
Յան Պիտերսոն Սվելինկ, նիդերլանդացի կոմպոզիտոր, երգեհոնահար։
Սովորել է երգեհոնահար հոր մոտ։ Եղել է Ամստերդամի Հին եկեղեցու (Oude Kerk) երգեհոնահար (1580 թվականից)։ Երգեհոնային խոշորագույն դպրոցներից մեկի հիմնադիրը։
Զարգացրել է նիդերլանդական դպրոցի ավանդույթները։ Գրել է երգեհոնի (ֆանտազիաներ, կապրիչչոներ, տոկկատներ) և կլավիրի բազմաթիվ պիեսներ, մոտետներ, երգեր են։ Հեղինակ է «Կոմպոզիցիայի կանոնները» աշխատության, որտեղ հենվում է Ջ․ Ցառլինոյի տեսական դրույթների վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլանդացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հոլանդացի երգեհոնահարներ Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ
Յուհան Ֆալկբերգեթ
Յուհան Ֆալկբերգեթ (Johan Falkberget, իսկական անունն ու ազգանունը՝ Յուհան Փեթթեր Լիլեբաքեն, Johan Petter Lillebakken, ), նորվեգացի գրող, քաղաքական գործիչ և սցենարիստ։
Կենսագրություն և կարիերա
Յուհան Ֆալկբերգեթը ծնվել է 1879 թվականի սեպտեմբերի 30-ին նորվեգական Ռյորուս կումունայի Ֆալքբերգեթի ֆերմայում, որը Ռուգելդալենի հովտում է։ Ապագա գրողի հայրը հանքափոր էր։ Անձամբ Յուհանն էլ ութ տարի շարունակ աշխատել է հանքավայրերում, որտեղից պղինձ էին արդյունահանում։
Գրականություն մուտք է գործել 1891 թվականին։ Յուհան Ֆալկբերգեթի դեբյուտը եղավ «Քրիսթիան VI» եռագրությունը, որը բավականին ուշ տպագրվեց։ 1893 թվականին գրողը փոխում է իր ազգանունը՝ Լիլեբաքեն և հետայդու ստորագրում է Ֆալկբերգեթ։ Այդ ազգանունը վերցրեց այն ֆերմայի անունից, որտեղ նա ապրել է (այդ ժամանակաշրջանի համար սա բնորոշ քայլ էր)։
Յուհան Ֆալկբերգեթի առաջին գիրքը տպագրվել է 1902 թվականին։
1906 թվականին գրողը հեռացավ հանքարդյունաբերության ոլորտից և դարձավ «Nybrott» թերթի գլխավոր խմբագիր Օլեսունում։ 1908 թվականին Ֆալկբերգեթը տեղափոխվում է Ֆրեդրիկստադ, որտեղ սկսում է աշխատել «Smaalenes Socialdemokrat» թերթի խմբագրությունում։ Ավելի ուշ Յուհան Ֆալկբերգեթը տեղափոխվում է Կիրկենես։ 1909 թվականից 1922 թվականների ժամանակահատվածում ապրում և ստեղծագործում է հիմնականում Քրիստիանիայում (այժմ Օսլո)։
1922 թվականին կրկին վերադառնում հայրենի քաղաք՝ Ռյորուս և հիմնավորվում «Ratvolden» ֆերմայում՝ 1 կմ հեռու Ֆալկբերգեթ ֆերմայից։ Այսօր այնտեղ գրողի թանգարանն է գտնվում։ 1931 թվականից 1933 թվականները Ստորտինգում ներկայացրել է Նորվեգական բանվորական կուսակցությունը Սյոր Թրյոննելագ ֆյուլքեից։
Յուհան Ֆալկբերգեթը 1940 թվականին տեղափոխվում է Շվեդիա՝ փրկվելով ֆաշիստական Գերմանիայից, որը օկուպացիայի ենթարկեց Նորվեգիան (Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Շվեդիան պահպանեց իր չեզոքությունը)։
Գրողն իր մահկանացուն կնքում է 1967 թվականի ապրիլի 5-ին Ռյորուսում՝ ութսունյոթ տարեկան հասակում։
Ստեղծագործական կյանք
Յուհան Ֆալկբերգեթի աշխատանքները նվիրված են աշխատողների ու բանվորների կյանքին, գյուղական մշակույթին, լեռնահանքային արդյունաբերությանը։ Նա ռեալիստական ոճով նկարագրում է հանքափորերի տքնաջան աշխատանքը և նրանց կենցաղավարությունը։ Յուհանի առաջին հայտնի պատմական ստեղծագործությունը «Չորրորդ գիշերային պահապան» (Den fjerde nattevakt, 1923) գիրքն է, որը նվիրված է 19-րդ դարի առաջին մասի իրադարձություններին, որոնք տեղի են ունեցել Ռյորուսի հանքավայրի շրջակայքում։ Հաջորդ վեպն իրենից ներկայացնում է եռագրություն՝ «Քրիսթիան VI» (Christianus Sextus, 1927—1935), որը համանուն հանքավայրի մասին է ու պատմում է 1720-ական թվականների իրադարձությունները։ Վեպի մեջ նկարագրվող իրադարձությունները տեղի են ունենում Հյուսիասային պատերազմի ավարտին հաջորդող ժամանակահատվածում։
«Բյարնե» (Bjarne, 1903), «Հաուկ Ուգլեվաթն» (Hauk Uglevatn, 1906), «Սև լեռները» (Svarte Fjelde, 1907), «Կրակի զոհը» (Brændoffer, 1917) վիպակները նույնպես պատմում են հանքարդյունաբերության և հանքափորերի մասին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի սցենարիստներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Նորվեգացի վիպասաններ
(164) Եվա
(164) Եվա (Eva), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1876 թվականի հուլիսի 12-ին Պոլ Անրիի կողմից Փարիզում ։