cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կրուպսկայայի անվան հրուշակեղենի գործարան
Պատմություն
1956 թվականին գործարանին շնորհվեց «Գերազանց որակի ձեռնարկություն», 1961 թվականին՝ «Բարձր արտադրական մշակույթի ձեռնարկություն» կոչումը։ 1970-1980 թվականներին գործարանը մտնում էր Լենինգրադի հրուշակեղենի արդյունաբերության արտադրական միավորման կազմի մեջ։
1992 թվականին սեփականաշնորհման ծրագրով գործարանը դարձել է բաժնետիրական։ 1995-1996 թվականներին վերակառուցվել է կոնֆետի արտադրամասը։
2006 թվականին գործարանի բաժնետոմսերի 75 %-ը գնել է նորվեգական Orkla խումբը, իսկ 2011 թվականին նորվեգացիները գործարկել են գործարանը միացնելու գործընթացը, որը պատկանում է նրանց՝ Սլադկոյի հրուշակեղենի ասոցիացիայի հետ ։ 2012 թվականից սկսվել է գործարանի կոնսերվացումը և արտադրական հզորությունների վերջնական փոխանցումը քաղաքի կենտրոնից մարզ՝ Ռազբեգաևո տարածք ։ 2014 թվականին ամռանը Սոցիալիստական փողոցում (տուն 21) գործարանի նախկին արդյունաբերական շենքը վերջապես փակվեց և վաճառվեց «Պիոներ» զարգացման ընկերությանը` իր տարածքի, որպես հասարակական և բիզնես կենտրոնի զարգացման համար ։ 2015 թվականին հունվարին Orkla իր ռուսաստանյան դուստր ընկերությանը 100 %-ը վաճառեց Սլավյանկա հրուշակեղենի ընկերությանը, այն ձեռնարկություններին, որոնց հետագայում գործարանի արտադրական կարողությունների մի մասը փոխանցվել է ։
2017 թվականի մարտին գործարանի շենքը վերջնականապես քանդվեց, իսկ դրա տեղում նախատեսվում է կառուցել ապարտ-հյուրանոց (տուն, որը ֆորմալ առումով բնակելի ֆոնդի մեջ չի մտնում, բայց նախատեսված է բնակարանների համար) ։
Արտադրանքի գրաֆիկական դիզայն
1967 թվականից մինչև 21-րդ դարի սկիզբը ընկերությունը համագործակցում էր գրաֆիկական ձևավորման ոլորտի այնպիսի նկարիչ մասնագետների հետ ինչպիսիք են, Իգոր Օմինինը, Դմիտրի Գրուշևսկին, Պիտեր Լյուբկովսկին , Տատյանա Լուկյանովան , Անրիետտա Օլխովիչը, որոնք ստեղծել են ընկերության կողմից թողարկած ապրանքների հիշվող պատկերներ ։
Ընկերության արտադրած կոնֆետների տուփերը դարձել են հավաքածուներ։ Արդյունաբերական գրաֆիկայի այս գործերը պահվում են Ռուսաստանի պետական թանգարանում, Սանկտ Պետերբուրգի պատմության պետական թանգարանում և մասնավոր հավաքածուներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ապրանքանիշեր
Բլեք Լեյք
Բլեք Լեյք (Black Lake), սև լիճ, լիճ՝ Կանադայի Սասկաչևան նահանգում։ Գտնվում է նահանգի հյուսիսում, Քրի լճի հյուսիսում և Աթաբասկա լճից արևելք։ Կանադայի խոշորագույն լճերից մեկը` 428 կմ ջրային տարածք, ընդհանուր մակերեսը` 464 կմ², Սասկաչևան նահանգի տասնմեկերորդ խոշոր լիճը ։ Ծովի մակերևույթից 281 մ բարձրություն վրա։
Սև լիճ հարևան Քրի գետի միջով, Վոլոլթոն լճից հարավ-արևելքից Ֆոնդ-Դե Լակ գետի միջով, Սելվին լճից՝ հյուսիսից Չիպման գետի միջով։ Փոքր Սաուտեր գետը նույնպես հոսում է լիճ։ Լճից Ֆոնդ-դե Լակ գետի երկայնքով արտահոսք դեպի Աթաբասկա լիճը (Մակենցի ավազան)։ Լճում կան շատ փոքր կղզիներ և միայն մեկ մեծ` Ֆիր կղզին, կղզիների ընդհանուր մակերեսը 36 կմ² է։ Սև լճի գյուղը գտնվում է լճի հյուսիս-արևմտյան ափին՝ Ֆոնտ դյու Լակ գետի աղբյուրի մոտ։ Բնակիչների մեծ մասը հնդիկներ են, ընդհանուր բնակչությունը 2006 թվականին կազմում էր 1150 մարդ ․
Լճում ապրող ձկների տեսակները՝ պիկե խոռոչ, հյուսիսային պիկե, լճի իշխան, գորշություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադայի լճեր Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի լճեր
Փոքրիկ Վասիլիսան
Սյուժե
Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ Վասիլիսայի մասին հավաքական հեքիաթի։ Վասիլիսան շատ փոքր է, որպեսզի պայքարի կյանքի դժվարությունների դեմ։ Նրա ճանապարհին միշտ հանդիպում են մարդիկ, ովքեր օգնում են նրան հաղթահարել դժվարությունները։
Պարգևներ
Անիմացիոն կինոյի 13-րդ ռուսական բաց փառատոնին, որը տեղի է ունեցել 2008 թվականին, Սուզդալում, այս հեքիաթը ստացել է երկու մրցանակ՝ լավագույն դեբյուտ և լավագույն մանկական մուլտֆիլմ անվանակարգերում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2007 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Կարճամետրաժ մուլտֆիլմեր
Հաջար Քիմ
Հաջար Քիմ (Ħaġar Qim, բառացի`խոնարհման (համար) կանգնած քարեր), մեգալիթ եկեղեցական համնալիր Մալթա կղզում։ Վերաբերում է Ջգանտիանի մալթական հին պատմական շրջանին (մ. թ. ա. 3.600-3.200 թվականներ) ։ Մալթայի մեգալիթ համալիրներից առավել խոշորներից է, ինչը պայմանավորված է իր գոյության ընթացքում մի քանի անգամ լրացուցիչ շինությունների կառուցմամբ ։
Հաջար Իմայի շինարարներն օգտագործել են կորալային կրաքար ։ Քանի որ այդ նյութը բավական փափուկ է, եկեղեցին իր գոյության հազարամյակների ընթացքում խիստ տուժել է էրոզիայից ։
Տաճարի ճակատամասին երեք քարից բաղկացած մուտքն է, կա նաև արտաքին նստարան։ Տաճարի առաջ լայն բակն է՝ քարե ցանկապատով։ Մուտքը տանում է դեպի շինության կենտրոն ։ Այսպիսի շինությունը հիշեցնում է Մալթայի մեգալիթ այլ տաճարների հատակագծեր ։ Առանձնացված մուտքը տանում է դեպի չորս առանձին շինություններ, որոնք կառուցվել են հյուսիսարևմտյան աբսիդի տեղում ։
Թոքամզային արտաքիրտ
Թոքամզային արտաքիրտ (անգլ․՝ Pleural effusion), թոքամզի (պլևրալ) խոռոչում հեղուկի ախտաբանական կուտակումն է։ Արդյունքում առաջանում է հեղուկով լի տարածություն, որը շրջապատում է թոքերը։ Կուտակված հեղուկը կարող է խանգարել արտաքին շնչառությանը՝ սահմանափակելով թոքերի բնականոն ընդարձակումը։ Կախված հեղուկի բնույթից և թոքամզային խոռոչում դրա կուտակման պատճառից, տարբերում են թոքամզային արտաքիրտի հետևյալ տեսակները՝ հիդրոթորաքս (շիճուկի կուտակում), հեմոթորաքս (արյան կուտակում), ուրինոթորաքս (մեզի կուտակում), խիլոթորաքս (ավշի կուտակում) և պիոթորաքս (թարախի կուտակում), վերջինս հայտնի է որպես թոքամզի էմպիեմա։ Մեկ այլ երևույթ է պնևմոթորաքսը, որը թոքամզի խոռոչում օդի ախտաբանական կուտակումն է, այն կոչվում է նաև «կոլապսված թոք»։
Տեսակներ
Թոքամզային արտաքիրտը կարելի է դասակարգել տարբեր մեթոդներով։
Ըստ առաջացման պատճառի (տես՝ պատճառներ)
Տրանսուդատ
Վիճակներ, որոնք կարող են հանգեցնել տրանսուդատային թոքամզային արտաքիրտի առաջացման ․
Էքսուդատ
Երբ թոքամզային արտաքիրտը ախտորոշվում է որպես էքսուդատիվ, պետք է իրականացնել լրացուցիչ հետազոտություններ վերջինիս հստակ պատճառը հայտնաբերելու համար՝ անհրաժեշտ է չափել կուտակվող հեղուկում ամիլազի, գլյուկոզի, pH և հայտնաբերված բջիջների մակարդակները։
Թոքամզի էքսուդատային արտաքիրտի ամենատարածված պատճառներն են բակտերիալ թոքաբորբը, քաղցկեղը (թոքի քաղցկեղը, կրքագեղձի քաղցեղը և լիմֆոման միասին կազմում են չարորակ թոքամզային արտաքիրտի պատճառների մոտ 75%-ը), վիրուսային վարակը և թոքային էմբոլիան։
Տարածված պատճառներից են նաև սրտի վրա կատարվող վիրահատությունները, երբ թոքամզի խոռոչից արյան ոչ լիարժեք դրենավորման հետևանքով առաջանում է բորբոքային պատասխան, ինչը հանգեցնում է էքսուդատիվ թոքամզային հեղուկի կուտակման։
Վիճակներ, որոնք կարող են հանգեցնել էքսուդատային թոքամզային արտաքիրտի առաջացման ․
Այլ
Ավելի հազվադեպ պատճառներից են կերակրափողի պատռվածքը կամ ենթաստամոքսային գեղձի ախտահարումը, ներորովայնային թարախակույտը, ռևմատոիդ արթրիտը, ասբեստոզը, սարկոիդոզը, թոքամզի մեզոթելիոման, սարկոման, Մեյգսի համախտանիշը (ձվարանի բարորակ ուռուցքի հետևանքով առաջացած ասցիտ և թոքամզային արտաքիրտ), դեղին եղունգների համախտանիշը (ձևախախտված, դիստրոֆիկ դեղին եղունգներ, ավշային այտուց, թոքամզային արտաքիրտ) և ձվարանի գերդրդման համախտանիշը։
Թոքամզային արտաքիրտ կարող է առաջանալ նաև բժշկական և տարատեսակ վիրաբուժական միջամտությունների հետևանքով, դրանցից են՝ դեղորայքը (արտաքիրտը հաճախ էոզինաֆիլային է), սրտի պսակաձև անոթների շունտավորումը, որովայնային վիրահատությունները, վարիկոզ լայնացած երակների էնդոսկոպիկ սկլերոթերապիան, ռադիացիոն թերապիան, լյարդի կամ թոքի փոխպատվաստումը, հիդրոցեֆալիայի բուժման համար փորոքային շունտի տեղադրումը, կենտրոնական երակային կաթետրի ներ- կամ արտաանոթային տեղադրումը։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Թոքամզային հեղուկը արտադրվում է թոքամզի (պլևրայի) առպատային թերթիկի կողմից՝ միջկողային զարկերակներից պլազման ֆիլտրելով, իսկ հետներծծման (ռեաբսորբցիա) է ենթարկվում առավելապես ստոծանիական և միջնորմի շրջաններից, հիմնականում առպատային թոքամզի կազմում ավշային անոթների միջոցով։ Հեղուկի շրջանառությունը տեղի է ունենում անընդհատ կերպով, իսկ դրա բաղադրությունն ու ծավալը հսկվում է պլևրայի մեզոթելիալ բջիջների կողմից։ Էքսուդատիվ հեղուկ կուտակվում է, երբ թոքամիզը վնասվում է, օր՝ տրավմաների ժամանակ, ինֆեկցիայի կամ քաղցկեղի դեպքում, իսկ տրանսուդատիվ հեղուկը կուտակվում է, երբ առանց վնասման առկա է թոքամզային հեղուկի ավելցուկային արտադրություն կամ ռեաբսորբցիայի խանգարում։
Տրանսուդատը շիճուկի սպիտակուցով աղքատ ուլտրաֆիլտրատ է, որի կուտակումը պայմանավորված է համակարգային հիդրոստատիկ և կոլոիդ-օսմոտիկ ճնշման փոփոխությամբ։ Նորմայում առպատային թոքամզով տրանսուդացիան տեղի է ունենում 100մլ/ժ արագությամբ։ Հեղուկի ռեաբսորբցիայի ունակությունը կարող է գերազանցել հեղուկի արտադրմանը մոտ 40 անգամ, այդ իսկ պատճառով, ֆիզիլոգիական պայմաններում թոքամզի խոռոչում հեղուկի ավելորդ կուտակում տեղի չի ունենում։ Տրանսուդատային արտաքիրտը կուտակվում է այն դեպքում, երբ մազանոթային ճնշումը բարձր է կամ շիճուկի օնկոտիկ ճնշումը ցածր է այն աստիճանի, որ առաջացած թոքամզային հեղուկի քանակը գերազանցում է ներծծված հեղուկի քանակին ։ Հեղուկի կուտակում կառաջանա նաև եթե խցանվեն հեղուկը դրենավորող լիմֆատիկ անոթները։
Էքսուդատը սպիտակուցով հարուստ հեղուկ է, որն առաջանում է թոքամզի բորբոքման կամ ինֆիլտրացիայի հետևանքով մազանոթների թափանցելիության խանգարումից։ Արտաքիրտն առաջանում է պլևրայի խոռոչում սպիտակուցի խտության բարձրացման, թոքամզի խոռոչից ավշային արտահոսքի իջեցման և թոքամզային խոռոչում ճնշման իջեցման հետևանքով ։
Հեղուկի ախտաբանական կուտակման հիմնական մեխանիզմներն են․
Ախտորոշում
Թոքամզային արտաքիրտը ախտորոշելու համար անհրաժեշտ է ուսումնասիրել հիվանդության պատմությունը և կատարել ֆիզիկալ զննում, իսկ ախտորոշումը հաստատելու համար հիմնականում ցուցված է ռենտգեն հետազոտություն։ Երբ թոքամզի խոռոչում կուտակվում է ավելի քան 300 մլ հեղուկ, ի հայտ են գալիս ակնառու կլինիկական նշաններ՝ ախտահարված կողմում կրծքավանդակի շնչառական շարժումների ծավալի փոքրացում և առողջ կողմից հետ ընկնում, հեղուկի մակարդակով պերկուսիայի միջոցով բթության հայտնաբերում։
էքսուդատիվ պլևրիտին հատկանշական է Էլիս-Դամուազոյի պայմանական գծի հայտնաբերումը, որը հանդիսանում է պերկուտոր բթության վերին սահմանը։ Այդ գծի վերին կետը հայտնաբերվում է հետին անութային գծով, որտեղից պերկուտոր բթությանը սահմանը երկկողմանի սկսում է իջնել՝ դեպի առաջ (կրծոսկր) և դեպի հետ (ողնաշար)։ Այս սահմանի աղեղնաձև բնույթը պայմանավորված է թոքամզային խոռոչի ծայրամասերում թոքարմատից եկող օդի նկատմամբ նվազագույն դիմադրությամբ, ուստի այդ շրջանում հեղուկի համաչափ բաշխմամբ։ Հատկանշական է, որ հիվանդի դիրքի փոփոխությունից այդ սահմանը չի փոխվում, որովհետև էքսուդատի կուտակումից վեր բորբոքված թոքամզի թերթիկները իրար են կպչում։ Դամուազոյի գծի կլինիկական նշանակությունը ֆիզիկալ հետազոտության միջոցով էքսուդատիվ պլևրիտը թոքամզի խոռոչում միաժամանակ օդի և հեղուկի կուտակումից (հիդրոպնևմոթորաքս, պիոպնևմոթորաքս) տարբերակելն է, քանի որ վերջիններիս դեպքում հեղուկի կուտակման և համապատասխանաբար պերկուտոր բթացման սահմանը հորիզոնական է, այլ ոչ աղեղնաձև։
Աուսկուլտացիայով ախտահարված կողմում հայտնաբերվում է թուլացած կամ բացակայող վեզիկուլային շնչառություն, ձայնային դողոցի թուլացում (չնայած սա հակասական և հարաբերական նշան է) և պլևրայի քսման աղմուկ։ Արտաքիրտի սահմանային հատվածում, որտեղ առկա է թոքային հյուսվածքի ճնշում, կարող են ի հայտ գալ բրոնխիալ շրջանառություն և էգոֆոնիա։ Զանգվածային արտաքիրտը կարող է հանգեցնել շնչափողի տեղաշարժի դեպի արտաքիրտի հակառակ կողմ։ Ամերիկյան բժշկական ասոցիացիայի ամսագրում (JAMA) 2009 թ․ հրապարակվել են հետազոտության տվյալներ, որոնք փաստում են, որ թոքերի պերկուսիայով բթության հայտնաբերումը՝ ի տարբերության նորմալ պերկուտոր հնչյունի, ավելի մեծ հավանականութամբ է փաստում թոքամզային արտաքիրտի առկայությունը, այնինչ տակտիլ, ձայնային դողոցի թուլացման բացակայությունը նվազ հատկանաշական է արտաքիրտին ։
Ճառագայթային ախտորոշում
Թոքամզային արտաքիրտը կրծքավանդակի ստանդարտ՝ առաջահետին պրոյեկցիայով, ռենտգեն պատկերին արձանագրվում է որպես մթագնման (սպիտակավուն) օջախ ։ Նորմայում թոքամզի ընդերային և առպատային թերթիկների միջև ընկած տարածությունը ռենտգեն պատկերով չի երևում։ Երբ այդ երկու թերթիկների միջև կուտակվում է հեղուկ, այն արձանագրվում է որպես ինֆիլտրատ։ Քանի որ թոքամզային արտաքիրտի խտությունը մոտ է ջրի խտությանը, այն կարող է գրանցվել ռենտգեն պատկերի վրա։ Ունենալով օդով լցված թոքերից ավելի մեծ խտություն և կշիռ, այն ծանրության ուժի ազդեցության տակ գրավում է թոքամզային խոռոչի ստորին հարկը։ Թոքամզային հեղուկը համաձայն հեղուկների դասական ֆիզիկական դինամիկային, կուտակվելով, ստանում է ճիշտ նույն ձևը, ինչ թոքամզային խոռոչն է՝ գրավելով թոքերի և կրծքավանդակի պատի միջև ընկած տարածությունը, վերին սահմանին ստանալով աղեղնաձև գծի՝ Դամուազոյի պայմանական գծի տեսքը։ Երբ տեղի է ունենում հեղուկի և օդի միաժամանակյա կուտակում, ապա օդ-հեղուկ սահմանը ստանում է հորիզոնական տեսք և չի կրկնում թոքամզային խոռոչի ձևը (աղեղնաձև չէ) ։ Ախտորոշման համար ավելի զգայուն է կողմնային պրոյեկցիայով ստացված ռենտգեն պատկերը (երբ պացիենտի ռենտգեն հետազոտությունը կատարվում է արտաքիրտի կուտակման կողմի վրա պառկելիս), այն կարող է արձանագրել խոռոչում նույնիսկ 50 մլ հեղուկի կուտակումը։ Առաջահետին պրոյեկցիայով ռենտգեն պատկերով թոքամզային արտաքիրտը արձանագրելու համար անհրաժեշտ է առնվազն 300 մլ հեղուկի կուտակում (օր՝ կող-ստոծանիական անկյան բթացման հայտնաբերում)։
Արտաքիրտը կարելի է հեշտությամբ հայտնաբերել կրծքավանդակի համակարգչային շերտագրությամբ, որի միջոցով կարելի է գնահատել հեղուկի կուտակման սահմանները, ճշգրիտ տեղակայումը, հայտնաբերել հնարավոր պատճառը։ Թոքերի ՈւՁՀ հետազոտությունը ունի գրեթե նույն էֆեկտիվությունը, ինչ ՀՇ հետազոտությունը, այն նույնիսկ գերազանցում է ռենտգեն հետազոտության զգայունությանը։ Այն վերջերս ավելի լայն կիրառություն է ստանում ի հաշիվ դրա անվտանգության, դինամիկության ու մոբիլության ։ Ախտորոշումը ավելի հստակեցնելու նպատակով կարող են կիրառվել սոնոգրաֆիկ այնպիսի մարկերներ, ինչպիսիք են բումերանգը և VIP-նշանները ։
Թորակոցենտեզ
Երբ հեղուկի առկայությունը և տեղակայումը հաստատվում է, հետազոտելու համար վերցվում է այդ հեղուկի մի մասը ։ Այս պրոցեսը կոչվում է թորակոցենտեզ ։ Բժիշկը կրծքավանդակի պատում տեղադրում է փոքր ասեղ և խողովակ, որի միջոցով հեռացնում է հեղուկը ։ Այն ցուցված է իրականացնել բոլոր այն պացիենտներին, ում մոտ հայտնաբերվել է առնվազն 10 մմ հաստությամբ հեղուկի կուտակում ՀՇ-վ, ՈՒՁՀ-ով, կամ կողմնային ռենտգեն հետազոտությամբ, հեղուկի կուտակման նոր էպիզոդի և անհայտ էթիոլոգիայի պարագայում։ Ընդհանուր առմամբ թորակոցենտեզ ցուցված չէ միայն սրտային անբավարարությամբ պացիենտներին, որոնց մոտ առկա է համաչափ, երկկողմանի արտաքիրտ առանց կրքավանդակի ցավի կամ տենդի։ Այս պացիենտների շրջանում արտաքիրտը կարելի է վերացնել միզամուղների միջոցով, սակայն եթե ակտիվ դիուրեզի պարագայում արտաքիրտը պահպանվում է 3 օրից ավել, ապա ցուցված է թորակոցենտեզ ։ Թորակոցենտեզի ժամանակ, ասեղը անց է կացվում հետևից, միջին անութային գծով՝ 6-րդ, 7-րդ կամ 8-րդ միջկողային տարածությամբ դեպի թոքամզի խոռոչ։ Գործընթացը այժմ իրականացվում է ուլտրաձայնային (սոնոգրաֆիկ) հսկողության տակ, քանի որ այդ կերպ մեծանում է հետազոտության ճշգրտությունը և նվազեցվում հնարավոր բարդությունների առաջացումը ։ Հեղուկը ստանալուց հետո, այն պետք է գնահատել ըստ․
Թորակոցենտեզը սովորաբար չի առաջացնում լուրջ բարդություններ։ Սովորաբար նրանից հետո իրականցվում է ռենտգեն հետազոտություն թոքերի վիճակը գնահատելու համար։ Հնարավոր բարդություններից են․
Լայթի չափորոշիչներ
Տրանսուդատիվ թոքամզային արտաքիրտը հետևանք է համակարգային գործոնների, որոնք հանգեցնում են թոքամզային հավասարակշռության կամ Ստարլինգյան ուժերի փոփոխության։ Ստարլինգի ուժերի բաղադրիչներն են հիդրոստատիկ ճնշումը, թափանցելիության աստիճանը և օնկոտիկ ճնշումը (էֆեկտիվ ճնշում, որը առաջանում է արյան և թոքամզային հեղուկի բաղադրության հաշվին)։ Դրանք փոփոխության են ենթարկվում մի շարք ախտաբանական վիճակների ժամանակ, օր՝ ձախ փորոքային անբավարարություն, երիկամային անբավարարություն, լյարդային անբավարարություն և ցիռոզ։ Էքսուդատիվ թոքամզային արտաքիրտը իր հերթին հետևանք է տեղային գործոնների ազդեցության, որոնք մասնակցում են թոքամզային հեղուկի արտադրման և հետներծծման գործընթացին (օր՝ բակտերիալ թոքաբորբ, քաղցկեղ, թոքային էմբոլիա և վիրուսային ինֆեկցիա) ։
Կուտակված հեղուկի հստակ բնույթը՝ տրանսուդատիվ կամ էքսուդատիվ, տարբերակելու համար անհրաժեշտ է համեմատել թոքամզային արտաքիրտի և արյան քիմիական որակական և քանակական բաղադրությունը՝ հիմնվելով Լայթի չափորոշիչների վրա։ Համաձայն Լայթի չափորոշիչների (Լայթ և ուրիշներ, 1972) թոքամզային արտաքիրտը բնորոշվում է որպես էքսուդատիվ, եթե առկա է հետևյալ ցուցանիշներից առնվազն մեկը ․
Էքսուդատի հայտնաբերման հարցում Լայթի չափորոշիչների զգայունությունը և սպեցիֆիկությունը մի շարք հեղինակավոր հետազոտությունների արդյունքում կազմել են համապատասխանաբար 98% և 80% ։ Համաձայն այս տվյալների, չնայած որ Լայթի չափորոշիչները բավականին հստակ են, ըստ այդ չափորոշիչների էքսուդատով ախտորոշված պացիենտների մոտ 20%-ի մոտ իրականում եղել է տրանսուդատիվ արտաքիրտ։ Ուստի եթե Լայթի չափորոշիչներով պացիենտի մոտ ախտորոշվել է էքսուդատիվ արտաքիրտ, սակայն կլինիկական պատկերը նման է տրանսուդատիվին, ապա անհրաժեշտ է իրականացնել լրացուցիչ հետազոտություններ։ Որոշ դեպքերում լրացուցիչ չափվում է արյան և թոքամզային հեղուկի ալբումինի մակարդակը։ Եթե արյան (պլազմայի) և թոքամզային հեղուկի միջև ալբումինի քանակի տարբերությունը (SAAG ցուցանիշ) գերազանցում է 1,2 գ/դլ-ը (12 գ/լ), ապա ամենայն հավանակությամբ արտաքիրտը տրանսուդատիվ է ։ Սակայն, թոքամզային հեղուկի քիմիական բաղադրության հետազոտությունը ամենաարդյուանավետ մեթոդը չէ հեղուկի բնույթը որոշելու հարցում, դրա վերջնական ախտորոշման համար անհրաժեշտ է ախտորոշել այն հիմնական հիվանդությունը կամ վիճակը, որը հանգեցրել է հեղուկի կուտակման։ Ավանդական սահմանումը, ըստ որի տրանսուդատը համակարգային, իսկ էքսուդատը՝ տեղային գործոնների տեղաշարժի հետևանք է, առաջարկվել էր դեռևս 1940-ական թթ-ից էլ վաղ։ Մինչև Լայթի կողմից չափորոշիչների մշակելը, որոնք հիմնված էին Չենդրասեքարի աշխատանքների վրա, տարբեր հետազոտողներ փորձում էին տարբերակիչ ախտորոշման համար կիրառել այլ չափանիշներ՝ հեղուկի հարաբերական խտություն, pH, հեղուկում սպիտակուցի պարունակություն, սակայն ապարդյուն։ Լայթի չափանիշները վիճակագրորեն բավականին բարձր զգայունություն ունեն էքսուդատը հայտնաբերելու համար (սակայն վիճակագրական սպեցիֆիկությունը բավականին զիջում է) Վերջին հետազոտությունների համաձայն սահմանվել են նաև այլ չափանիշներ, որոնք կարող են օգնել թոքամզային արտաքիրտի բնույթի ախտորոշման հարցում։ Աղյուսակում ներկայացված են վերջին հետազոտությունների հիման վրա սահմանված չափանիշները։ Այնումանայնիվ, հարկ է նշել, որ Լայթի չափորոշիչները մնում են դեռևս ամենալայն գործածություն ունեցող չափորոշիչները թոքամզային արտաքիրտի բնույթի ախտորոշման հարցում։
Ռացիոնալ կլինիկական հետազոտությունների շարքը հրապարակել է, որ ինչպես համաչափ, այնպես էլ անհամաչափ երկկողմանի թոքամզային արտաքիրտը դեպքերի մեծ մասում սրտային անբավարարության հետևանք է (սրտային անբավարարության հետևանքով արտաքիրտի շուրջ 60%-ը երկկողմանի էր)։ Եթե սրտային անբավարարությամբ պայմանավորված արտաքիրտը ոչ համաչափ է (միակողմանի է կամ մի կողմում հեղուկի կուտակումը գերակշռում է), ապա որպես կանոն աջ հատվածը ավելի շատ է ընդգրկվում պրոցեսի մեջ, քան ձախը ։
Նկարում ցուցադրված գործիքները ունեն հստակ ձև ու չափեր, չնայած մի շարք հիվանդանոցներում այժմ կիրառվում են մեկանգամյա օգտագործման տրոակարներ։ Քանի որ վերջիններս նախատեսված են մեկ անգամվա օգտագործման համար, դրանք միշտ սուր են և ունեն պացինետների միջև ինֆեկցիայի տարածման շատ ավելի ցածր ռիսկ։
Բուժում
Հիմնական բուժումը կախված է թոքամզային արտաքիրտի հիմքում ընկած պատճառներից։ Դեպքերի մի մասում բավարար է թերապևտիկ ասպիրացիան․ զանգվածային արտաքիրտը դուրս բերելու համար կարող է պահանջվել կուտակված հեղուկի միջկողային դրենավորում։ Շատ կարևոր է, որպեսզի կիրառվող կրծքային դրենավորող խողովակները խցանված կամ սեղմված չլինեն։ Խցանված խողովակը հեղուկի անընդհատ արտադրման պարագայում, չի կարող պատշաճ դուրս բերել հեղուկը և խողովակի հեռացնելուց հետո կհանգեցնի հեղուկի մնացորդային կուտակմանը։ Կուտակված հեղուկը կարող է հանգեցնել բարդությունների, ինչպիսիք են թոքերի կոլապսը, դրա հետևանքով առաջացած հիպօքսիան կամ ֆիբրոզ հյուսվածքի ձևավորման հետևանքով առաջացած ֆիբրոթորաքսը։ Արտաքիրտի կրկնվող էպիզոդները կարելի է բուժել քիմիական (տալկ, յոդոպովիդոն, բլեոմիցին, տետրացիկլին/դոքսիցիկլին) կամ վիրաբուժական պլևրոդեզի միջոցով, երբ թոքամզի երկու թերթիկներ իրար են «սպիացվում», կպչում և դրանց միջև այլևս հնարավոր չի լինում որևէ հեղուկի կուտակումը։ Վիրաբուժականի դեպքում կրծքավանդակի խոռոչ անց է կացվում խողովակ և մեխանիկական կերպով գրգռում են, նույնիսկ կոպիտ քերծվածներ են առաջացնում պլևրայի մակերեսին, որի հետևանքով հետագայում զարգանում է սպիական հյուսվածք։ Քիմիական պլևրոդեզի դեպքում ներմուծվում են հատուկ քիմիական պրեպարատներ, որոնք նույնպես գրգռում են պլևրայի թերթիկները, նպաստում դրանց մոտենալուն, միմյանց կպչելուն և հանգեցնում սպիական հյուսվածքի գոյացմանը։ Վիրաբուժական կայուն պլևրոդեզի տարատեսակ է թոքամզի առպատային թերթիկի հեռացումը։ Անց կացվող կրծքային խողովակը անհրաժեշտ է պահել այնքան ժամանակ, մինչև հեղուկի արտահոսքը դադարի։ Այդ գործընթացը կարող է տևել մի քանի օրից մինչև շաբաթներ։ Այն պահանջում է երկարատև հոսպիտալացում։ Եթե խողովակը խցանվի, հեղուկը կկուտակվի թոքամզի խոռոչում և պլևրոդեզի գործընթացը կխանգարվի։
Պլևրոդեզը ձախողվում է շուրջ 30% դեպքերում։ Որպես այլընտրանք են ծառայում PleurX թոքամզային կաթետրի կամ Aspira դրենավորող կաթետրի տեղարդումը։ Այն միակողմանի փականով 15Fr չափի կրծքային խողովակ է։ Պացիենտը կամ խնամողը այդ խողովակը միացնում են հասարակ վակուումային խողովակին և դուրս բերում օրական 600-1000 մլ հեղուկ, այս գործընթացը կարելի է կրկնել ամեն օր։ Չօգտագործելու ժամանակահատվածում խողովակը գտնվում է փակ վիճակում։ Այս մեթոդով հնարավորություն է ստեղծվում նման պացիենտներին վարել արտահիվանդանոցային պայմաններում։ Այն պացիենտները, որոնց թոքամզային արտաքիրտը չարորակ բնույթի է, այս կերպ կարող են ստանալ համապատասխան քիմիաթերապիան։ Ընդհանուր առմամբ, խողովակը նախատեսված է 30-օրյա օգտագործման համար, այն հեռացվում է, երբ թոքամզային խոռոչը ենթարկվում է սպոնտան պլևրոդեզի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թոքաբանություն Կատեգորիա:Կրծքային վիրաբուժություն Կատեգորիա:Թոքամզի հիվանդություններ
Today Was a Fairytale
«Today Was a Fairytale», ամերիկացի քանթրի ժանրի երգչուհի Թեյլոր Սվիֆթի երգը, որը դարձել է Սուրբ Վալենտինի օրը ֆիլմի սաունդթրեք։ Որպես սինգլ թողարկվել է 2010 թվականի հունվարի 19-ին։
Տեղեկություն երգի մասին
Թեյլոր Սվիֆթը գրել է «Today Was a Fairytale» երգը դեռ 2008 թվականին, սակայն որոշել է ժամանակավորապես հետաձգել կատարումը և ձայնագրությունը ։ Այն բանից հետո, ինչ նա ընտրվել էր Սուրբ Վալենտինի օրը ֆիլմում Ֆելիցիի դերի համար, Սվիֆթը առաջարկել է պրոդյուսերներին իր երգը դարձնել սաունդթրեք, քանի որ այն չի ներառվել իր ալբոմում ։ «Today Was a Fairytale» սինգլը թողարկվել է 2010 թվականի հունվարի 19-ին` iTunes Store-ում ։
Երգի տեքստում նկարագրվում է արտասովոր ժամադրություն, օգտագործվում են արքայազնի և սքանչելի աղջկա հեքիաթային պատկերները ։
Համերգային ելույթներ
Երգը ներառվել է պոպուրիում և կատարվել է Սվիֆթի կողմից «Գրեմմի 52-րդ մրցանակաբաշխությունում» ։ Սվիֆթի այդ ելույթը Սթիվի Նիքսի հետ մրցանակաբաշխությունում քննադատվել է այն պատճառով, որ նա չի հայտնվել երաժշտության տեմպում ։
«Today Was a Fairytale»-ը 2010 թվականին ընդգրկվել է Fearless Tour համերգային շրջագայության երգացանկում ։
Դիրքը հիթ-շքերթներում
2010 թվականի փետրվարի 6-ին «Today Was a Fairytale»-ը դեբյուտացվել է Billboard Hot 100 հիթ-շքերթի 2-րդ հորիզոնականում ։ Նաև հայտնվել է Billboard, Adult Contemporary, Hot Country Songs և Mainstream Top 40 հիթ-շքերթներում ։ 2010 թվականի փետրվարի 20-ին «Today Was a Fairytale»-ը գլխավորել է կանադական Canadian Hot 100 հիթ-շքերթը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թեյլոր Սվիֆթի երգեր Կատեգորիա:2010 երգեր
Չիկապա
Չիկապա (Tshikapa), քաղաք Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության Կասայ նահանգում։
Քաղաքը տեղակայված է անգոլական սահմանից դեպի հյուսիս 40 մղոն հեռավորության վրա և 120 մղոն դեպի արմուտք Կանանագայից և Չիկապա ու Կասաի գետերի խառնարանից։ Քաղաքը ծովի մակարդակից բարձր է 485 մ ։ Կասայով Չիկապա է տանում 1 կամուրջ։
Ըստ 1984 թվականի մարդահարի՝ Չիկապայի բնակչությունը 116016 մարդ է, իսկ ըստ 2012 թվականի մարդահամարի՝ 587548 մարդ ։
20-րդ դարի իր հիմնադրման սկզբից Չիկապան եղել է արդյունահանվող ադամանդի կենտրոնը։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1900-ականների սկզբին ամերիկա-բելգիական Forminere կոնսորցիումի կողմից մոտակայքում ադամանդի հայտնաբերումից հետո ։
Բնակչություն
Ըստ 2012 թվականի մարդահամարի արդյունքների 1984 թվականի հետ համեմատած բնակչության թվաքանակի աճը կազմել է 6,08 %  ։
Վարչատարածքային բաժանում
2018 թվականին կայացած ընտրությունների արդյուքում Չիկապան ստացավ գավառական քաղաքի կարգավիճակ ։ Այն բաժանվում է 5 քաղաքային համայնքների, ահա և դրանք՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության քաղաքներ
Նինա Կոգան
Նինա Իոսիֆովնա (Օսիպովնա) Կոգան (Нина Иосифовна Коган, ), ռուս խորհրդային նկարչուհի։
Կենսագրություն
Նինա Կոգանը ծնվել է 1889 թվականին, Մոսկվայում։ Հայրը՝ Իոսիֆ Միխայլովիչ Կոգանը, ծագումով հրեա էր, իսկական պետական խորհրդական և ծառայում էր որպես ռազմական բժիշկ ։ 1905 թվականին Նինան ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի ազնվազարմ օրիորդների Եկատերինյան ինստիտուտը։ 1905-1908 թվականներին սովորել է Գեղարվեստի աջակցության կայսերական ընկերության նկարչական դպրոցում` Ալֆրեդ Էբերլինգի և Արկադի Ռիլովի մոտ։ 1908-1911 թվականներին սովորել է Յան Ցիոնգլինսկու մոտ, որտեղ ծանոթացել է Վերա Խլեբնիկովայի և Լև Բրունիի հետ։ 1911 թվականի հուլիսի 1-ից մինչև 1913 թվականի մարտի 16-ը նա որպես ազատ ունկնդիր հաճախել է Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարան (ՄԳՔՃՈՒ) ։ Ուսումը կիսատ է թողել և 1913 թվականին վերադարձել Պետերբուրգ, 1913-1919 թվականներին աշխատել է գիմնազիայում որպես նկարչության ուսուցիչ։ 1915 թվականին նա ծանոթացել է Պյոտր Միտուրիչի  հետ, որի հետ մտերմությունը և նամակագրական կապը պահպանել է մինչև իր կյանքի վերջը։ 1917 թվականին ընդունվել է «Յան Ցիոնգլինսկու արվեստանոց», «Ազատ արվեստանոց» ընկերություններ, աշխատել Հնության հուշարձանների պահպանության ընկերությունում։ 1918 թվականին Վերա Երմոլաևայի միջոցով մի քանի ամիս աշխատել է Պետրոգրադի քաղաքային թանգարանի «Արվեստը քաղաքի կյանքում» բաժնում։ Կոգանի և Լյուբավինի օգնությամբ Երմոլաևան հավաքել է գեղանկարչական ցուցանակների եզակի հավաքածու՝ պահպանելով քաղաքային պրիմիտիվի այս հազվագյուտ տեսակը ։
1919 թվականի մարտին Լուսժողկոմի կողմից աշխատանքի է նշանակվել Վիտեբսկի ժողովրդական արվեստի դպրոցում (հետագայում՝ Վիտեբսկի գեղարվեստի և պրակտիկայի ինստիտուտ), որտեղ դասավանդել է տարրական գիտելիքներ։ Վերա Երմոլեաևայի և Կազիմիր Մալևիչի հետ միասին դարձել է УНОВИС-ի կազմկոմիտեի անդամ։ Վիտեբսկում, 1920 թվականի փետրվարի 6-ին նրա կողմից բեմադրվել է «Սուպերմատիկ բալետ»-ը, Վերա Երմոլաևայի «Հաղթանակ արևի տակ» օպերայի հետ, նույն օրը։ Նա հանդիսանում է «УНОВИС ալմանախ»-ի թիվ մեկ համարում ընդգրկված «Սուպերմատիկ բալետ»-ի մասին ձեռագիր հոդվածի հեղինակը։
1922 թվականին նա ամուսնացավ նկարիչ Անատոլի Ալեքսանդրովիչ Բորիսովի (1897-1935) հետ ։
1922-1923 թվականներին եղել է Մոսկվայի գեղարվեստական մշակույթի թանգարանի խորհրդատուն, զբաղվում էր թանգարանի ցուցահանդեսային ծրագրերով, դասախոսություններ ու զեկուցումներ էր կարդում և աշխատում էր ստեղծագործությունների ցուցադրման համակարգի ստեղծման ուղղությամբ ։ 1926-1942 թվականներին ապրել և աշխատել է Լենինգրադում՝ Մարատի փողոց, 42 շենք, բնակարան 3 հասցեում ։
1926 թվականին նա աշխատել է Վիբորգի մշակույթի տանը և հեղափոխության թանգարանում կազմակերպվող ցուցահանդեսների ձևավորման վրա։ 1927 թվականին մասնակցել է Ռուսասկան թանգարանում նորագույն ուղղությունների ցուցահանդեսի նախապատրաստմանը։ Վիտեբսկից հետո նա այլևս սուպերմատիզմով չէր զբաղվում, 1920-ականների վերջի 1930-ականների սկզբի աշխատանքները ստեղծվել են ռեալիստական ոճով։
Դրանցից հայտնի են և պահպանվում են մի շարք գծանկարներ ու ջրաներկ նկարներ` Լ. Ստեփանովայի մատիտով դիմանկարը (գրականագետ Ն. Ստեփանովի կինը, որը զբաղվում էր Խլեբնիկովի ստեղծագործությունները հրատարակելով, մասնավոր հավաքածու), Ա. Ախմատովայի մատիտով և թանաքով մի քանի դիմանկարներ (Աննա Ախմատովայի թանգարան՝ Ֆոնտաննի տանը, Պետական գրականություն թանգարան), Իրա Պունինայի մատիտով դիմանկարը (1927, մասնավոր հավաքածու), «Նապաստակի գլուխը» (1928, պետական թանգարան «Ցարսկոյե Սելոյի  հավաքածու»), «Ներկարարը» (1927, Ռուսաստանի պետական թանգարան) «Տղան պատուհանի մոտ» (1928, Ռուսաստանի պետական թանգարան), նկարիչ Ա. Բորիսովի դիմանկարը (մինչև 1928, Ռուսաստանի պետական թանգարան), Վ. Երմոլաևայի դիմանկար (1934, ՌՊԹ), հետևի կողմում դիմանկարը անհայտ անձի դիմանկար, հավանաբար O. Բոնչ-Oսմոլովսկայայի) ։
1920-ականների վերջին Նինան ծանոթացել է Աննա Ախմատովայի հետ, նկարել նրա մի քանի դիմանկարներ, այդ թվում նրա գծանկար ։ Ենթադրվում է, որ Ախմատովան բարձր է գնահատել Կոգանի նկարած դիմանկարները ։
1932 թվականին Կոգանը դարձավ Խորհրդային Նկարիչների միության Լենինգրադի մասնաճյուղի գծանկարչական բաժնի անդամ։ 1934 թվականի դեկտեմբերի 25-ին նա մի խումբ նկարիչների` Վլադիմիր Ստերլիգովի, Լ. Ս. Հալպերինի, Մարիա Կազանսկայայի և Վ. Մ. Երմոլաևայի հետ միասին ձերբակալվեցին գեղանկարչական-պլաստիկ ռեալիզմի գործով։ 1935 թվականի մարտի 13-ին Ն.Կոգանի նկատմամբ հետաքննությունը դադարեցվեց ։
1930-ականների երկրորդ կեսին Նինա Կոգանը դասավանդել է Նարվայի շրջանի մանկական գեղարվեստական ստուդիայում։ 1938 թվականին նա Լենինգրադում մասնակցել է կին նկարիչների աշխատանքների ցուցահանդեսին և Կիևում կազմակերպված Լենինգրադի նկարիչների ցուցահանդեսին ։ 1940 թվականին մասնակցել է Լենինգրադի նկարիչների վեցերորդ ցուցահանդեսին և Մոսկվայի նկարիչների ցուցահանդեսին ։ 1941 թվականի ապրիլ-հունիս ամիսներին մասնակցել է Լենինգրադի արվեստագետների աշխատանքների յոթերորդ ցուցահանդեսին ։ Պատերազմի սկսվելուց հետո նա մնացել է պաշարված Լենինգրադում։ Մահացել է ձեռքի ցրտահարության հետևանքով առաջացած արյան վարակից` 1942 թվականի սկզբին` Լենինգրադում ։
1980-ականներին արվեստի շուկայում հայտնվեցին մեծ թվով սուպերմատիստական աշխատանքներ, որոնց հեղինակը Նինա Կոգանն էր։ «Նինա Կոգանը... արվեստի պատմության մեջ մտավ որպես միակ ստեղծագործության` «Սուպերմատիստական բալետ»-ի հեղինակ, որը բեմադրվել է 1920 թվականին, Վիտեբսկում։ Փաստաթղթային տեղեկատվության բացակայությունն իր ազդեցությունն է թողել Մալևիչի ուսանողի հեղինակության վրա և սուպերմատիստական ստեղծագործությունների ինտրիգային բացակայությունը նրա անունը դարձրել էին շահարկումների առարկա. գիտական և գեղարվեստական շրջանակներում ի հայտ եկան նրան վերագրվող սուպերմատիստական նկարներ» ։
Կամերային թատրոն
Կամերային թատրոն անվանումը ծագել է անգլերեն chamber և ֆրանսերեն chambre բառերից, որը թարգմանաբար նշանակում է սենյակ, փոքր մասշտաբով տարածք։ Ներկայացումները բեմադրվում են փոքր թատրոնում և նախատեսված են ունկնդիրների, հանդիսատեսի նեղ շրջանակի համար։
Միզորամ
Միզորամ (मिज़ोरम; Mizoram), փոքր տարածքով նահանգ Հնդկաստանի արևելքում։ Մայրաքաղաքը և ամենամեծ քաղաքը՝ Աիջալն է։ Բնակչությունը՝ 1.091.014 մարդ (նահանգների շրջանում 29-րդ տեղը՝ 2011 թվականի տվյալներով)։ Պաշտոնական լեզուներն են միզոն, անգլերենը։ Տարածքի մակերեսը 21.081 կմ² է (24-րդ հորիզոնական)։
Նահանգը ձևավորվել է 1987 թվականի փետրվարի 20-ին՝ անջատվելով՝ Ասսամից ինքնորոշման համար մղված երկարատև պայքարից հետո, որի արդյունքում տարածքը ստացել է ավելի մեծ ինքնավարություն։
Աշխարհագրություն
Նահանգի ռելիեֆը կազմված է բլուրներից, որոնց հաջորդում են հովիտներ։ Նահանգի արևմուտքում բլուրների միջին բարձրությունը կազմում է մոտ 1000 մ՝ աստիճանաբար բարձրանալով մինչև 1300 մ՝ արևելքում։ Առանձին շրջանների բարձրությունը գերազանցում է 2000 մ-ը, նահանգի հարավ-արևելքում է գտնվում Փհավնգպույ Տլանգ լեռը (2210 մ)՝ Միզորամի ամենաբարձր կետը։
Նահանգի խոշորագույն գետը՝ Չհիմտույպույը (հայտնի է նաև որպես Կալադան), սկիզբ է առնում Մյանմարում, հոսում է միզորամական Սայխա և Լավնգթլալ շրջանների միջով և կրկին մտնում Մյանմարի տարածք, որտեղ էլ թափվում է Բենգալյան ծոցը։ Նահանգի մյուս առավել նշանակալի գետերը ներառում են Տլավնգը, Թուտը, Թույրիալը և Տույվավլը, որոնք հոսում են Միզորամի հյուսիսով և թափվում Բարաք գետը։ Նահանգի արևմտյան մասը ողողվում է Քհավտհլանգ Թույպույ գետի և նրա վտակների ջրերով։ Առավել նշանակալի լիճը Միզորամա-Պալակն է, որը գտնվում է Սայհա շրջանում և զբաղեցնում է մոտ 30 հա տարածք։ Նահանգի տարածքը գտնվում է երկու տեկտոնական սալերի (Հնդկական և Ավստրալիական) հանգույցի մոտ։
Միզորամն ունի մեղմ բարենպաստ կլիմա՝ ամռանը՝ 20-29 °C և ձմռանը՝ 11-21 °C ջերմաստիճաններով։ Տեղումները կախված են մուսսոններից, նրանց մեծ մասը թափվում է մայիսից մինչև սեպտեմբեր։ Միջին տարեկան տեղումների մակարդակը կազմում է միջինում 2540 մմ, Աիջալում՝ 2080 մմ։
Բնակչություն
2011 թվականի տվյալներով Միզորամի բնակչությունը կազմում է 1.091.014 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 51,75 մարդ/կմ² (զգալիորեն ցածր է երկրի միջին 382 մարդ/կմ²-ից)։ Գրագիտության մակարդակը՝ 91,6 % (երկրում ամենաբարձր ցուցանիշը Քերալի նահանգի հետ միասին)։ Բնակչության մեծ մասը ներկայացված է միզո էթնիկ խմբի կողմից, որը բաժանված է առանձին ցեղերի։ Միզո լեզվով խոսում է բնակչության 73,22 %-ը. այլ լեզուները ներառում են. բենգալերեն (9,18 %), լաքհեր (3,91 %), պավի (2,8 %), կոկբորոկ (1,98 %), հմար (1,6 %), հինդի (1,2 %), նեպալերեն (1 %)։ Քրիստոնյաները կազմում են Միզորամի բնակչության 87 %-ը, բուդդայական է 6 %-ը` հինդուական՝ 3,6 %-ը, մահմեդականները՝ 1,1 %-ը, մնացած 2,3 %-ը դավանում է այլ կրոններ։ Շատ քրիստոնյաներ պրեսբիտերական են ։ Ժողովրդագրական շարժ.
Վարչական բաժանում
Վարչականորեն նահանգը բաժանվում է 8 շրջանի։
Տնտեսություն
Բնակչության մոտ 70 %-ը զբաղված է գյուղատնտեսությամբ։ Տնտեսության մեջ կարևոր դեր են խաղում տարբեր արհեստագործական և փոքր արտադրությունները։ Նահանգի ՀՆԱ-ն 2004 թվականին կազմել է 685 մլն $։ Միզորամում արտադրվում է ամբողջ հնդկական բամբուկի մինչև 40%-ը, որը մեծապես օգտագործվում է որպես շինարարական նյութ, վառելիք և այլն։
Տրանսպորտ
Նահանգն ունի մոտ 4000 կմ ավտոճանապարհ, գյուղական ճանապարհները հիմնականում առանց ծածկի են։ Հիմնական մայրուղիներն են № 54 և № 159 (Միզորամը կապում է Մանիպուր նահանգի հետ) և № 40A (կապում է Տրիպուրա նահանգի հետ) ազգային մայրուղիները։ Աիջալ քաղաքի մոտակայքում կա օդանավակայան (թռիչքը Կալկաթայից՝ մոտ 40 րոպե)։ Բացի այդ, նահանգ կարելի է հասնել Սիլչարի (Ասսամ նահանգ) օդանավակայանի միջոցով, որը Աիջալից 200 կմ հեռավորության վրա է։ Առկա է երկաթուղային ճյուղ՝ մինչև նահանգի հյուսիսում գտնվող Բարբի քաղաքը, սակայն այն օգտագործվում է միայն բեռնափոխադրումների համար։ Մոտակա ուղևորատար կայանը գտնվում է նույն ասամական Սիլչարում։
Զբոսաշրջություն
Ունենալով բարենպաստ կլիմա, բնություն և մի շարք տեսարժան վայրեր, Միզորամը համարվում է հիանալի վայր զբոսաշրջության զարգացման համար։ Այնուամենայնիվ, չնայած՝ տեղական զբոսաշրջության նախարարության կողմից այս ոլորտի զարգացմանն ու առաջխաղացմանը, նահանգը վանում է հավանական զբոսաշրջիկներին ենթակառուցվածքների և հարմարությունների բացակայության պատճառով։ Ներկայում նահանգի տարածք մուտք գործելու համար արդեն հնդկական իշխանություններից հատուկ թույլտվություն չի պահանջվում, սակայն Միզորամ ժամանելուց հետո անհրաժեշտ է գրանցվել զբոսաշրջական ոստիկանության հատուկ բաժնում։
Տեսարժան վայրեր.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վարչական միավորներ
Դևիդ Ջենսեն
Կենսագրություն
Դևիդ Հարոլդ Մեյերը ծնվել է 1931 թվականի մարտի 27-ին Նեբրասկա նահանգի Նապոն քաղաքում, բանկիր Հարոլդ Էդվարդ Մեյերի (1906 թվականի մայիսի 12-ին - 1990 թվականի նոյեմբերի 4-ին) իռլանդա-հրեական ընտանիքում ։
1935 թվականին ծնողների բաժանվելուց հետո Դևիդը և նրա մայրը տեղափոխվել են Լոս Անջելես (Կալիֆոռնիա)։ Հինգ տարի անց նրա մայրն ամուսնացել է Յուջին Յանսենի հետ (1918 թվականի փետրվարի 18 - 1996 թվականի մարտի 30)։ Դերասանը խորթ հոր անունն օգտագործել է որպես կեղծանուն, երբ սկսել է իր կարիերան շոու բիզնեսում։
Ջենսենը երկու անգամ ամուսնացած է եղել։ Նրա առաջին ամուսնությունը եղել է դիզայներ և ինտերիերի ձևավորող Էլլի Գրեմի հետ, ում հետ ամուսնացել է Լաս Վեգասում 1958 թվականի օգոստոսի 25-ին ։ Նրանք բաժանվեցին 1968 թվականին ։ 1975 թվականին նա ամուսնացել է դերասանուհի և մոդել Դենի Քրեյնի հետ (ծնվ․՝ 1934 թվականին)։ Ամուսնությունը տևել է մինչև Դևիդի մահը 1980 թվականի փետրվարին սրտի կաթվածից ։
Մրցանակներ և անվանակարգեր
Ջենսենը «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիր է (1966)։ Դրանից բացի նա երկու անգամ առաջադրվել է այդ մրցանակի 1961 և 1965 թվականներին ։ Դերասանը նաև ունի «Էմմիի» երեք անվանակարգ (1964, 1966, 1967)։
1995 թվականին TV Guide-ը Ջենսենին դասել է բոլոր ժամանակների լավագույն 50 աստղերի շարքում՝ 36 համարի ներքո ։
Հեռուստատեսային արդյունաբերության ոլորտում ունեցած ներդրման համար Դևիդ Ջենսենն ստացել է աստղ Հոլիվուդի փառքի ծառուղում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ
Sysinternals
Sysinternals (հայտնի է նաև ինչպես «Winternals»), կազմում է Microsoft Technet կայքի մասը, որը առաջարկում է տեխնիկական միջոցներ և հավելվածներ Microsoft Windows-ը դիագնոստիկաի ընթարկելու, սխալների ուղղման և այլնի համար։
Պատմություն
Sysinternals կայքը ստեղծվել է 1996 թվականին և պատկանել է «Winternals Software LP» ընկերությանը, որը տեղակայված է ԱՄՆ Տեխաս նահանգի Օստին քաղաքում։
Կայքը իր գործունեությունը սկսել է ծավալել երկու ծրագրավորողների գլխավորությամբ՝ Մարկ Ռուսսինովիչի և Բրայս Կոգսվելլի։
2006 թվականի հուլիսի 18-ին Microsoft ընկերությունը ամբողջությամբ գնեց «Winternals» ընկերությունը իր ողջ ապրանքներով։
Վեբ կայքը առաջարկում է բազմաթիվ անվճար գործիքներ ադմինների և մոնիտորինգի համար այն համակարգիչների համար, որոնք աշխատում են Microsoft Windows օպերացիոն համակարգերով։ Ողջ ծրագրային ապահովումը կարելի է գտնել Microsoft-ի կայքում։
Winternals Software LP
«Winternals Software LP»-ը հիմնադրվել է Մարկ Ռուսսինովիչի և Բրայս Կոգսվելլի կողմից։ Նրանցից առաջինը ռուտկիտ էր գտել «Sony BMG» սկավառակների վրա, որի մասին նա պատմել էր իր բլոգում, ինչն էլ մեծ սկանդալ էր առաջացրել ։
2006 թվականի ապրիլին Geek Squad, որը աշխատում էր Best Buy-ի հետ, մեղադրվեց «Winternals»-ի ոչլիցենզավորված տարբերակի օգտագործման մեջ։ Խնդիրը կայանում էր նրանում, որ այդ ընկերությունները սկսել էին վաճառել ծրագարյին ապահովումը ավելի էժան գնով, իսկ դա համարվում է հեղինակային իրավունքների խախտում։ Եվ այսպիսով բացեց դատական գործ, որի ընթացքում «Winternals» փաստաբան Դէվիդ Ուիվերը հայտարարեց, որ այդ ընկերությունները պատճառել են միլլիոնավոր դոլլարների վնաս։ Դատի լսման օրը ընդունվեց 2006 թվականի մայիսի 12-ին Օստին քաղաքում։ Եվ նույն տարում ապրիլի 12-ին դատարանը գոհացրեց «Winternals»-ի պահանջները և այն, որ այդ երկու ըննկերությունները պետք է 20 օրվա մեջ դադարեցնեն առանց լիցեզիաի ծրագրային ապահովման տարածումը ։
2006 թվականի հուլիսի 18-ին Microsoft-ը գնեց ընկերությունը իր ողջ ապրանքնաիշներով։
Ապրանքներ
«Sysinternals»-ը օգտատերերին է տրամադրում մեծ քանակության անվճար հավելվածներ, որոնցից շատերը ակտիվ մշակվում են Մարկի և Բրայսի կողմից՝ «Process Explorer», «AutoRuns», «RootkitRevealer», «Contig», «PageDefrag» և շատ այլ ծրագրեր, որոնք ընդհանուր առմամբ 65-ին են ։
Ինչպես նաև հայտնի են այնպիսի ծրագրեր ինչպիսին են Administrator Pack, որը իր մեջ ներառում է ERD Commander 2005, Remote Recover 3.0, NTFSDOS Professional 5.0, Crash Analyzer Wizard, FileRestore 1.0, Filemon Enterprise Edition 2.0, Regmon Enterprise Edition 2.0, AD Explorer Insight for Active Directory 2.0, TCP Tools ծրագրերը։
2010 թվականի մայիսի 19-ին Sysinternals-ը թողարկեց իր առաջին ծրագիրը, Microsoft կողմից գնումից հետո։ Ծրագիրը կրում էր «RAMmap» անունը և նախատեսված էր համակարգչի ֆիզիկական հիշողության մոնիթորինգի համար։ RAMmap-ը աշխատում է միայն Windows Vista-ի և բարձր օպերացիոն համակարգերի վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համակարգային ծրագրեր Կատեգորիա:Մայքրոսոֆթ Կատեգորիա:Վինդոուզի ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:1996 հիմնադրված ընկերություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ Կատեգորիա:Կայքեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կայքեր
Մարգո Քիդեր
Մարգո Քիդեր (Margot Kidder, ), կանադա-ամերիկյան դերասանուհի և պրոդյուսեր, որի կարիերան շարունակվել է հինգ տասնամյակ։ Արժանացել է երեք «Ջինի» մրցանակների, «Էմմի» և «Սատուրն» մրցանակների ։
Կենսագրություն և կարիերա
Մարգարետ Ռութ Քիդերը ծնվել է Կանադայի հյուսիսում գտնվող Ելոունայֆում, հինգ երեխանե ունեցող ընտանիքում։ Նրա մայրը եղել է ուսուցչուհի, իսկ հայրը՝ լեռնային ինժեներ։ Մարգո Քիդերը իր կարիերան սկսել է կանադական հեռուստատեսությունում վաթսունական թվականների վերջին և նկարահանվել է հիմնականում վեստերններում։ Առանձնակի հաջողություն է ունեցել 1973 թվականին՝ ռեժիսոր Բրայան դե Պալմայի «Քույրեր» ֆիլմում դերակատարմամբ ։ Հաջորդ տարի նա կատարել է գլխավոր դերեր «Հանգիստ օր Բելֆաստում» և «Սև Սուրբ ծնունդ» ֆիլմերում և արժանացել Կանադայի բարձրագույն «Ջինի» երկու մրցանակ։ Քիդերն իր հայրենիքում հաջողության հասնելուց հետո՝ 1975 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ և նկարահանվել հոլիվուդյան երեք ֆիլմերում՝ «Մեծն Ուոլդո Պեպերը», «Փիթեր Փրաուդի վերամարմնավորումը» և «92 աստիճան ստվերում»։
Մարգո Քիդերն առավել մեծ ճանաչում է ձեռք բերել Լոիս Լեյնի դերի շնորհիվ Սուպերմենի մասին պատմող հոլիվուդյան կինոֆիլմերի շարքում՝ «Սուպերմեն» (1978), «Սուպերմեն 2» (1980), «Սուպերմեն 3» (1983) և «Սուպերմեն 4։ Պայքար խաղաղության համար» (1987) ։ Նրա կարիերայում մեծ հաջողություն է դարձել նաև 1979 թվականի՝ կոմերցիոն տեսակետից հաջող «Ամիտիվիլի սարսափը» ֆիլմում կատարած գլխավոր դերը, որից հետո նա հանդես է եկել «Շաբաթ երեկոյան ուղիղ եթերում» հայտնի կատակերգական շոուում և վերջնականապես հաստատել այդ ժամանակաշրջանի առաջատար դերասանուհիներից մեկի կարգավիճակը ։ 1982 թվականին Քիդերը նհարահանվել է կոմերցիոն առումով հաջող «Այ թե հերոս է» ֆիլմում, իսկ հետո վերադարձել է Կանադա՝  գլխավոր դեր խաղալով «Սրտային տառապանքներ» ֆիլմում և ստացել է իր երրորդ «Ջինի» մրցանակը ։
Ութսունական թվականներին կեսերին Քիդերի կարիերան երկրորդ պլան է մղվել, և նա հիմնականում մամուլի ուշադրությունը գրավել է հարբեցողությամբ և տրամադրության տատանումների շնորհիվ ։ 1990 թվականին նա, հարբած վիճակում մեքենա վարելով «Նենսի Դրյուն և աղջիկը» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ, լուրջ վթարի է ենթարկվել և հրաժարվել է վիրաբույժների միջամտությունից, ինչի հետևանքով հաջորդ երկու տարին գամված է եղել հաշվանդամի սայլակին, իսկ այդ ընթացքում շարունակվել է նրա հայցի հիման վրա դատավարությունն այդպես էլ չավարտած ֆիլմի արտադրող ստուդիայի դեմ, որը դերասանուհու պատճառով վնասներ է կրել ։
1992 թվականին Քիդերը հայտարարել է իր սնանկացման մասին և վաճառել իր ունեցվածքը, այդ թվում թանկարժեք զարդերն ու տունը ։ Նա երկրորդ պլանի դերեր է կատարել, ինչպես նաև հանդես է եկել թատրոնում և դերասանական վարպետության դասեր տվել ։ 1996 թվականի գարնանը Քիդերը կրկին ուշադրության կենտրոնում է հայտնվել նրա մեղադրանքների շնորհիվ, որ իր դեմ դավադրություն է կազմակերպվում, իսկ հետո անհետացել է երեք օրով և գտնվել Կալիֆորնիայի Գլենդելի բակերից մեկում․ նա եղել է ցնցտիներով և արտասանել չկապակցված խոսքեր ։ Դրանից հետո նրան տեղափոխել են հոգեբուժարան, սակայն գործընկերների աջակցության շնորհիվ նույն տարվա աշնանը էկրան է վերադարձել՝ նկարահանվելով «Բոստոն Քոմոն» հեռուստասերիալում ։ Հաջորդ տարիներին նա հայտնվել է այնպիսի սերիալներում, ինչպիսիք են «Հրեշտակի հպումը», «Կարգ ու կանոն։ Հատուկ կորպուս» և «Եղբայրներ և քույրեր» սերիալները, ինչպես նաև երկրորդ պլանի դերեր է խաղացել հաջողություն չունեցած մի շարք ֆիլմերում, որոնց թվում են եղել «Բռնել մարդասպանին», «Բոբ», «Ուրվականի դիմակ», «Երիտասարդ Այվենհո» և «Հելոուին 2» ֆիլմերը։
Անձնական կյանք
Քիդերը սիրավեպեր է ունեցել Կանադայի վարչապես Պիեռ Տրյուդոյի, ռեժիսորներ Բրայան դե Պալմայի ու Սթիվեն Սփիլբերգի և դերասան Ռիչարդ Պրայորի հետ ։ Երեք անգամ ամուսնացած է եղել։ Առաջին ամուսնությունը եղել է սցենարիստ Թոմաս Մաքգուեյնի հետ 1975-1976 թվականներին, երկորդը՝ դերասան Ջոն Հերդի հետ (1979), իսկ երրորդը՝ ռեժիսոր Ֆլիպ դե Բրոքի հետ (1983-1984)։ Առաջին ամուսնությունից ունեցել է դուստր՝ Մեգի Մաքգուեյնը (ծնված 1976 թվականի հոկտեմբերի 28-ին)։ Մեգին հետագյում ամուսնացել է գրող Ուոլտեր Քիրնի հետ։
Մինչև 2005 թվականը Քիդերը եղել է Կանադայի քաղաքացի, բայց հետո, դեմ լինելով Իրաքում ԱՄՆ-ի միջամտությունը, ընդունել է ԱՄՆ-ի քաղաքացիությունը՝ պատճառաբանելով, որ ուզում է մասնակցել քվեարկություններին և չվախենալ բողոքների համար արտաքսվելուց։
Քիդերը տառապել է երկբևեռ աֆեկտիվ խանգարմամբ ։
Մահ
Դերասանուհին մահացել է 2018 թվականի մայիսի 13-ին Մոնտանայի Լիվինգստոն քաղաքում գտնվող իր տանը, 69 տարեկան հասակում և հայտնաբերվել է ընկերներից մեկի կողմից։ Մահվան պատճառը սկզբնապես չի հրապարակվել։ Քիդերի գործակալը հայտարարել է, որ նա մահացել է երազում։ Միայն օգոստոսի 8-ին հայտարարվել է, որ Քիդերն ինքնասպան է եղել դեղորայքի և ալկոհոլի մեծ չափաբաժին ընդունելով, ինչը պաշտոնապես հաստատվել է Պարկ շրջանի կորոների կողմից ։
Քիդերի մահից հետո «DC Comics» հրատարակչությունը, որին պատկանում են «Սուպերմենի» իրավունքները, Twitter-ի իր էջում գրառում է հրապարակվել․ «Շնորհակալություն այն բանի համար, որ եղել է Լոիս Լեյնը, ում ազդեցությամբ մեծացել են մեզանից շատերը։ Հանգչիր խաղաղությամբ, Մարգո Քիդեր»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Կանադացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Կանադացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Տարշիեն
Տարշիեն (It-Tempji ta' Ħal Tarxien), հնագիտական կառույց Մալթայի Տարշին քաղաքում։ Թվագրվում է մ. թ. ա. 2.800 թվականին։ Մալթայի մեգալիթ այլ կառույցների հետ ընդգրկված է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։
Քարե հսկայական սալերը հայտնաբերել են տեղի գյուղացիները 1941 թվականին, երբ այրվել է դաշտը։ Ստորգետնյա սրբատեղիի պատահական բացահայտումից հետո 1913 թվականին տարածքի սեփականատերը ենթադրել է, որ մեգալիթները կարող են հնագիտական արժեք ունենալ։ Նա այդ մասին տեղեկացրել է Ազգային թանգարանի տնօրեն Թեմիստոկլես Զամիտին, որն էլ սկսել է պեղումները և հայտնաբերել տաճարային համալիրի կենտրոնական մասը։
Նկարագրություն
Տարշիենի համալիրը բաղկացած է առանձին, սակայն իրար հետ փոխկապակցված երեք շինություններից։ Գլխավոր մուտքը վերաձևավորվել է 1956 թվականին, երբ ամբողջ տաճարը վերակառուցվել է։ Այդ ժամանակ էլ Տարշինի շրջակայքի փորագիր նախշերով շատ քարեր տեղափոխվել են Լա Վալետայի հնագիտական թանգարան հնարավոր վնասումից պահպանելու համար։ Առաջին տաճարը թվագրվում է մ. թ. ա. մոտ 3.100 թվականին։ Մալթայի բոլոր տաճարներից այն ամենից շատ է զարդարված քարե շքեղ ռելիեֆներով։ Միջին տաճարը թվագրվում է մ. թ. ա. մոտ 3.000 թվականին և ի տարբերություն Մալթայի մնացած բոլոր տաճարների` երկու աբսիդի փոխարեն ունի երեք աբսիդ։ Արևելյան տաճարը թվագրվում է մ. թ. ա. մոտ 3.100 թվականին։ Ավելի հեռվում` արևելքում, կարելի է տեսնել ևս մեկ ոչ մեծ տաճարի ավերակներ, որն ավելի հին է և թվագրվում է մ. թ. ա. մոտ 3.250 թվականին ։
Հատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում Տարշիենի քարե ռելիֆները, որոնք ներկայացնում են ընտանի կենդանիներ, ինչպես նաև խորաններ` զարդարված պարույրաձև կերպարներով ու տարբեր նախշերով։ Կենտրոնական ու հարավային տաճարների միջև կա սրահ, որի պատի ռելիեֆին պատկերված են ցուլ և մայր խոզ ։
Նշանակություն
Պեղումները ցույց են տվել, որ Տարշիենը կիրառվել է որպես սրբավայր, որտեղ, հնարավոր է, եղել են զոհաբերման ծիսակարգեր։ Երրորդ տաճարի խորանի սկզբնական հատվածում հայտնաբերվել է ճեղքվածք, որն ամուր փակվել է քարով։ Այն մաքրելուց հետո հնագետները գտել են մեծ թվով ոսկորներ և կենդանիների եղջյուրներ, ինչպես նաև կայծքարե դանակ զոհաբերությունների համար ։ Հետաքրքիր է, որ Տարշիենով կարելի է պատկերացում կազմել մեգալիթների շարման ձևի մասին. հարավային տաճարի մոտ պահպանվել է ինքնահնար ձեռնասահնակ` նախատեսված քարերը տեղափոխելու համար։ Բացի այդ` կենտրոնական տաճարի ներսում պահպանվել են դիակիզության վկայություններ, ինչը խոսում է տաճարի երկրորդ նշանակության մասին. այն բրոնզե դարում եղել է դիակիզարան-դամբարան ։
Պատմամշակութային շրջան
Տարշիենի անունով է կոչվել Մալթայի նախապատմական շրջանի հնագիտական փուլը (տարշիենյան շրջան կամ տարշիենյան փուլ), երբ սիցիլական կապո գրացիանո մշակույթը զագալի նմանություններ է դրսևորել մալթական մշակույթին կամ եղել է նրա տեղայնացված տարբերակը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Մեգալիթներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մալթայի մշակույթ
Յազդ (օսթան)
Յազդ, Իրանի 31 օսթաններից մեկը։ Գտնվում է երկրի կենտրոնական մասում։ Մակերեսը 129,285 կմ² է, բնակչություն ՝ 990,818 մարդ (2006): Վարչական կենտրոնը Յազդ քաղաքն է, մյուս խոշոր քաղաքներն են՝ Էրդեկան (80 հզ.), Մեյբոդ (60 հզ.), Թեբես (32 հազ.), Բաֆք (31 հազ.), Մեհրիզ (27 հզ.), Էբերկու (22 հազ.), Թաֆթ (16 հզ.), Սաեդիյե (15 հզ.), Զարխ (10 հզ.):
Բնակչություն
Զրադաշտական ​​փոքր համայնք կա։