cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վարֆարին
Ֆարմակոգենոմիկա
CYP2C9 պոլիմորֆիզմը բացատրում է դեղաչափի տատանումների 10% տարբերությունը տարբեր հիվանդների մոտ, հիմնականում կովկասյան ծագումով հիվանդների մոտ, քանի որ այս վարիացիաները հազվադեպ են հանդիպում աֆրոամերիկացիների և ասիական շատ բնակիչների մոտ ։ CYP2C9 պոլիմորֆիզմը չի ազդում ՊԺ-ի արդյունավետ ժամանակի վրա ի տարբերություն VKORC1-ի, սակայն կրճատում է ժամանակը ՊԺ>4 :
Չնայած բազմաթիվ ֆարմակոգենետիկ թեստերի վարֆարինի դեղաչափավորման վերաբերյալ, դրա կլինիկական կիրառումը վիճելի է։ 2009 թվականի օգոստոսին Բուժօգնության և բուժծառայության կենտրոնները հրապարակեց մի եզրակացություն, որում ասվում էր. «ֆարմակոգենետիկ թեստերի հասանելի տվյալները չեն ցուցադրում որ CYP2C9 կամ VKORC1 ալելների և վարֆարինի հանդեպ զգայունության կանխատեսումերը բարելավում են հիվանդների առողջության հետ կապված բուժական արդյունքները» ։ 2004 թվականին կատարված մետա-անալիզները ցույց տվեցին, որ դեղաչափավորման կարգավորումը, հիմնվելով գենոտիպի վրա, չի տալիս դրական արդյունք ժամանակի իմաստով, թերապևտիկ միջակայքում կիրառելու դեպքում բերելով հիպերկոագուլյացիայի (որոշ ՊԺ-ի 4-ից բարձր արժեքների դեպքում), ծանր արյունահոսությունների կամ թրոմբոէմբոլիայի Թրոմբոէմբոլիա
Պատմություն
Վաղ 1920-ական թվականներին Միացյալ Նահանգների հյուսիսում և Կանադայում նախկինում ոչ հայտնի հիվանդություն բռնկվեց, որը ախտահարում էր անասուններին։ Անասունների մոտ նկատվում էր արյունահոսություն փոքր միջամտություններից հետո և որոշ դեպքերում նաև հանկարծակի ։ Օրինակ 22 կովերից 21-ը սատկում էին կոտոշների հեռացումից հետո և 25 ցուլերից 12-ը սատկում էին ամորձահատումից հետո։ Բոլոր այս կենդանիները սատկելու պատճառը արյունահոսությունն էր ։
1921 թվականին կանադացի անասնաբույժ ախտաբան Ֆրանկ Շոֆիլդը հաստատեց, որ անասուները կերել են խտացված սիլոս, որը պատրաստված էր քաղցր երեքնուկից, որը ազդում է որպես պոտենցիալ հակակոագուլյանտ ։ Միայն փչացած խոտն էր, որը պարունակում էր քաղցր երեքնուկ (աճում է ԱՄՆ-ի հյուսիսում և Կանադայում դարասկզբից սկսած), հարուցում այդ հիվանդությունը ։ Շոֆիլդը առանձնացրեց երեքնուկի լավ ցողունները և փչացած ցողունները միևնույն խոտի դեզից և դրանցով կերակրեց տարբեր ճագարների։ Ճագարը, որը կերել էր լավ ցողունները մնաց նորմալ, իսկ ճագարը, որը կերել էր փչացած ցողունները սատկեց արյունահոսությունից։ Կրկնակի հետազոտությունները երեքնուկի ուրիշ օրինակներով, տվեցին միևնույն արդյունքը 1929 թվականին Հյուսիսային Դակոտայի անասնաբույժ Լի Մ. Ռոջերիկը ցույց տվեց, որ այդ վիճակը պայմանավորված է պրոթրոմբինի անբավարար ազդեցությամբ ։
Մինչև 1940 թվականը փչացած քաղցր երեքնուկի կազմում եղած հակակոագուլյացիոն ակտիվություն ունեցող միացությունը մնաց առեղծված։ 1933 թվականին Կարլ Պոլ Լինքը և նրա լաբորատորիայի քիմիկները, ովքեր աշխատում էին Վիսկոնսի համալսարանում, անջատեցին, հաստատեցին և բնութագրեցին փչացած խոտից ստացված հեմոռագիկ գործոնը ։ Պահանջվեց հինգ տարի, որպեսզի Լինքի ուսանող Հարոլդ Ա. Կամպբելը ստանա 6 միլիգրամ բյուրեղացված հակակոագուլյանտով։ Այնուհետև Լինքի ուսանող Մարկ Ա. Ստահմանը վերցնելով իր ձեռքը նախագիծը, նախաձեռնեց ավելի լայնածավալ էքստրակցիա և առանձնացրեց 1,8 գրամ վերեբյուրեղացված հակակոագուլյանտ մոտավորապես 4 ամսում։ Դա բավական էր, որպեսզի Ստահմանը և Չարլզ Ֆ. Ուբները համեմատեն իրենց ստացած արդյունքները Կամպբելի ստացած արդյունքների հետ և մանրամասն բնութագրեն բաղադրամասը։ Փորձարկումների միջոցով նրանք հաստատեցին, որ հակակոագուլյանտ հանդիսանում է 3,3-մեթիլենբիս (4-հիդրօքսիկումարոն), որը նրանք հետագայում անվանեցին դիկումարոլ։ Նրանք հաստատեցին իրենց ստացած արդյունքները 1940 թվականին, երբ սինթեզեցին դիկումարոլը և նույնականացրեցին այն բնական ճանապարհով ստացված արդյունքի հետ ։
Դիկումարոլը բույսի մոլեկուլ կումարինի (չպետք է շփոթել Կումադինի հետ, որը հետագայում վարֆարինի առևտրային անուներից է) արտադրանքն է։ Այժմ հայտնի է, որ կումարին առկա է շատ բույսերում, որոնք թարմ հնձած ժամանակ ունենում են քաղցր հոտ, այլ կերպ ասած քաղցր խոտ: Իրականում կումարինների բարձր պարունակությունը հենց պայմանավորում է սկզբնական ընդհանուր անվանումը «քաղցր երեքնուկ», որը ստացել են դրանց քաղցր հոտի և ոչ թե կծու համի համար ։ Զգալի քանակով այն պարունակվում է գետնասողի (Galium odoratum, Տորոնազգիներ) և ավելի քիչ քանակներով մատուտակի, լավանդայի և մի շարք այլ բույսերում։ Կումարինները ինքնուրույն չեն ազդում մակարդման վրա կամ չունեն վարֆարինին նման ազդեցություն։ Նրանք սկզբում պետք է ենթարկվեն մետաբոլիզմի մի շարք սնկերի միջոցով՝ վերածվելով 4-հիդրօքսիկումարինի, այնուհետև (բնական ճանապարհով առաջացած ֆորմալդեհիդի ներկայությամբ) դիկումարոլի, որպեսզի ունենան որևէ հակակոագուլյատիվ հատկություն։ Սնկի ազդեցությամբ է բացատրում փչացած և չորացած երեքնուկի սիլոսում հակակոագուլյանտի առկայությունը։ Այսպիսով դիկումարոլը հանդիսանում է ֆերմենտացիայի արդյունք և միկոտոքսին Միկոտոքսիններ
1951 թվակականին մի միջադեպից հետո, երբ ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի սպաներից մեկը, փորձելով ինքնասպան լինել, օգտագործել էր վարֆարինի բարձր դեղաչափեր, որպես կրծողասպան և ամբողջությամբ վերականգնվել էր հիվանդանոց հասցնելուց հետո, բուժվելով վիտամին K-ով (այն ժամանակից դեռ հայտնի որպես սպեցիֆիկ հակաթույն ), սկսվեցին վարֆարինը հետազոտել, որպես հակակոագուլյանտ բուժական նպատակներով ։ Պարզվեց, որ այն ընդհանուր առմամբ գերազանցում է դիկումարոլին, և 1954 թվականին այն թույլատրվեց կիրառել որպես դեղամիջոց մարդկանց մոտ։ Վարֆարինի վաղ ստացողներից է ԱՄՆ նախագահ Դուայթ Էյզենհաուերը, ում 1955 թվականին նշանակել էին այս դեղը սրտաամկանի ինֆարկտից հետո ։
Մինչև 1978 թվականը վարֆարինի ազդեցության մեխանիզմը հստակ պարզաբանված չէր, այնուհետև հաստատվեց, որ այն արգելակում է էպօքսիռեդուկտազա ֆերմենտը և հետևաբար խանգարում է վիտամին K կենսաձևափոխումը ։
Ասում են, թե Լավրենտի Բերիան և Նիկիտա Խրուսչովը և այլ դավադիրներ Սովետական Միության ղեկավար Իոսիֆ Ստալինին թունավորելու համար օգտագործել են վարֆարին։ Վարֆարինը անհամ է և չունի գունավորում և նրա հարուցած ախտանշանները նման են նրանց, որոնք Ստալինը ունեցել է ։
Կրծողներ
Կումարինները (4-հիդրօքսիկումարինի ածանցյալները) օգտագործում են որպես կրծողասպան առնետների և մկների բազմացումը վերահսկելու նպատակով կենցաղում, արտադրության մեջ և գյուղատնտեսության բնագավառում։ Վարֆարինը անհոտ է և անհամ և արդյունավետ է և դրա շնորհիվ, երբ խառնում են սննդային խայծի հետ կրծողները մի քանի օրերի ընթացքում վերադառնում են այդ սննդային խայծին, մինչև մահացու դեղաչափը կուտակվում է (համարվում է որ 1մգ/կգ/օր դեղաչափով 6 օր կիրառումը մահացու է)։ Այն կարող են նաև օգտագործել որպես փոշի կրծողներին հետևելու համար, խառնելով այն ցանափոշու հետ, որը կուտակվում է կենդանու մաշկու և մորթու մեջ և հետևաբար կիրառվում է մորթու մշակման ընթացքում։ Միջին մահացու դեղաչափը 50-500մգ/կգ է։ Կյանքի համար անմիջական վտանգավոր ծավալը 100մգ/մ3 է (վարֆարին, այլ տեսակներ) ։
Վարֆարինը ինքն իրենով որպես առնետների թույն այլևս չի կիրառվում, քանի որ նախ և առաջ առնետների շատ պոպուլյացիաների մոտ զարգացել է դիմակայունություն դրա հանդեպ, և երկրորդը՝ ներկայումս հասանելի են համեմատաբար ավելի բարձր արդյունավետությամբ թույներ։ 4-հիդրօքսիկումարիններից որպես կրծողասպան օգտագործվում է կումատետրալիլը և բրոդիֆակոնը, վերջինիս հաճախ անվանում են նաև «սուպեր վարֆարին», քանի որ այն ավելի ակտիվ է, ազդում է ավելի երկար և արդյունավետ է նույնիսկ առնետների այն պոպուլյացիաներում, որոնք կայուն են վարֆարինի նկատմամբ։ Ի տարբերություն վարֆարինի, որը արագորեն դուրս է գալիս օրգանիզմից, նոր հակակոագուլյանտ թույները ներմուծումից հետո կուտակվում են լյարդում և երիկամներում ։ Այսպիսի կրծողասպան թույները կարող են կուտակվել նաև գիշատիչ թրչունների օրգանիզմում, երբ նրանք սնվում են կրծողներով կամ երբ անմիջապես ուտում են թունավորված խայծը ։
Վամպիր-չղջիկներ
Մարդ-վայրի բնություն հակամարտությունը կարգավորելու համար վարֆարինը կիրառում են վամպիր-չղջիկների պոպուլյացիան որոշ վայրերից հավաքելու համար ։ Վամպիր-չղջիկներին բռնում են հատուկ մուգ ցանցերով, որոնք պատված են վազելինի և վարֆարինի կոմբինացիայով։ Չղջիկը, վերադառնալով իր ցեղի մոտ, թունավորում է ցեղի այլ անդամներին նույնպես փոխադարձ շփման միջոցով ։ Չղջիկների բնակության կասկածվող տարածքները նույնպես կարող են պատվել վարֆարինով, որի պատճառով չղջիկների այլ տեսակներ նույնպես կարող են սատկել և թողնել միջավայրը ազատ տարիներով ։ Չղջիկների միջոցով կատաղության փոխանցումը կրճատելու համար չղջիկներին սպանելու արդյունավետությունը հարցականի տակ է, քանի որ Պերուում կատարված մի հետազոտություն ցույց տվեց որ չղջինկերին սպանելը չի բերում կատաղության փոխանցման դեպքերի կրճատման անասունների և մարդկանց մոտ ։
Աշխատանքի անվտանգություն
Մարդիկ աշխատավայրում կարող են ենթարկվել վարֆարինի ազդեցությանը շնչելով, կուլ տալով, մաշկով ներծծման և աչքի հոտ կոնտակտի միջոցով։ Աշխատանքային անվտանգության և առողջության վարչության սահմանած, մարդկանց աշխատավայրում վարֆարինի ազդեցությանը ենթարկվելու իրավական սահման (ազդեցության թույլատրելի սահման) հանդիսանում է 0,1մգ/մ3 է ութ ժամյա աշխատանքային օրվա դեպքում։ Աշխատանքային անվտանգության և առողջության ազգային ինստիտուտը խորհուրդ է տալիս ազդեցության թույլատրելի սահման համարել 0,1մգ/մ3 ութ ժամյա աշխատանքային օրվա դեպքում։ 100մգ/մ3 դեղաչափից բարձր վարֆարինը կյանքի և առողջության համար անմիջական վտանգ է ներկայացնում ։
Վարֆարինը դասակարգված է որպես ծայրահեղ վտանգավոր միացություն և Միացյալ Նահանգների Արտակարգ իրավիճակների պլանավորման և հանրային իմացության իրավունքի միությունը (42 U.S.C. 11002) սահմանել է այն 302 բաժնում, որոնց համար սահմանվել են խիստ պահանջներ։ Այն ենթարկվում է խիստ հսկողության և պահանջում է հաշվետվություն այն հաստատությունների կողմից, որոնք արտադրում, պահպանում կամ օգտագործում են առանձնապես մեծ քանակներով ։
Անվանումներ
Վարֆարինը հակակոագուլյանտ է և հանդիսանում է դիկումարոլի ածանցյալ, որը առաջին անգամ ստացել են փչացած քաղցր երեքնուկից: Դիկումարոլը իր հերթին ստացվում է կումարինից, որը «քաղցր հոտով» բայց ակտիվ հակակոագուլյացիոն ակտիվություն չունեցող քիմիական միացություն է և կա քաղցր երեքնուկի և հոտավետ դիպտերիքսի կազմում (նաև հայտնի է կումարու անունով, որից էլ հետագայում առաջացել է անվանումը)։ Վարֆարինը իր անվանումը ստացավ Վիսկոնսին շրջանավարտների հետազոտական հիմնադրամի անգլերեն հապավմանը WARF (Wisconsin Alumni Research Foundation)՝ ավելացնելով -արին վերջածանցը, որը ցույց է տալիս կապը կումարինի հետ։
Վարֆարինը վաճառվել է մի շարք առևտրային անվանումներով, որոնք են Ալդոկումար, Անասմոլ, Անտիկոագ, Բեֆարին, Կավամեդ, Ցիկոքսիլ, Ցիկուվիտ, Կոֆարին, Կումադին, Կումար, Ֆարին, Ֆոլեյ, Հեմոֆարին, Յանտովեն, Կովար, Լավարին, Մաֆորան, Մաֆարին, Մարիվանիլ, Մատեֆարին, Մորֆարին, Օրֆարին, Պանվարֆին, Շեմ, Սիմարկ, Վարֆարին, Վարֆարինս, Վարֆին, Վարան, Վարկոք, Վարֆ, Վարֆարեկս, Վարֆարինա, Վարֆարինում, Վարֆեն, Վարֆին, Վարիկ, Վարին, Վարլին, Զիֆարին և այլն ։
Արտաքին հղումներ
Արյունահոսություն առաջանալու ռիսկի հաշվարկ
Կատեգորիա:Կետոններ
Դավիթ Շենգելիա
Ավստրիայի ազգային թիմում մասնակցել է 3 Օլիմպիական խաղերին (2010—2014) :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարտի 6 ծնունդներ Կատեգորիա:1980 ծնունդներ Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ Կատեգորիա:Վրացի շախմատիստներ
Ջենիֆեր Կապրիատի
Կապրիատին իր կարիերայի սկզբում մի քանի ռեկորդներ է սահմանել թենիսի պատմության մեջ։ Նա իր պորֆեսիոնալ նորամուտը սկսել է 1990 թվականին, 13 տարեկան և 11 ամսական հասակում, դուրս գալով Ֆլորիդայի նահանգի Բոկա Ռատոնի մրցաշարի կանանց մենախաղի եզրափակիչ։ Կապրիատին Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում հասնում է մինչև կիսաեզրափակիչ իր նորամուտում, իսկ այնուհետև դառնում է ամենաերիտասարդ թենիսիտուհին, ով հասնում է Թոփ-10-յակ 14 տարեկան 235 օրական հասակում, նույն տարվա հոկտեմբերին։ 1993 թվականի ԱՄՆ բաց առաջնության առաջին շրջանում պարտությունից հետո Կապրիատին վերցնում է 14-ամսյա դադար։ Այդ ժամակաընթացքում նրա անձնական պայքարը (այդ թվում ձերբակալություններ խանութում գողության և մարիխուանա պահելու համար) բավականին լավ փաստագրված են մամուլում։
1998 թվականին Կապրիատին իր առաջին հաղթանակն է տանում Մեծ Սաղավարտի մրցաշարի մենախաղում վերջին հինգ տարիների ընթացքում, Ուիմբլդոնի մրցաշարում։ Հեիավա երկու տարիների ընթացքում կապրիատին աստիճանաբար վերադառնում է նախկին մարզավիճակի և 1999 թվականին շահում է վերջին վեց տարիների ընթացքում իր առաջին տիտղոսը՝ Ստրասբուրգի մրցաշարում և վերականգնվում է դասակարգման Թոփ-20-ում։ 2001 թվականին Ավստրալիայի բաց առաջնությունում Կապրիատին դառնում է ամենացածր դասակարգված թենիսիտուհին, ով երբևիցե հաղաթանակ է տարել մրցաշարում, երբ եզրափակիչում նա երկու սեթում հաղթում է Մարտինա Հինգիսին և խշահում Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերում իր առաջին տիտղոսը։ Այդ նույն թվականին նա նաև հաղթում է Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում և համաշխարհային դասակարգման աղյուսակում առաջին հորիլոնականն է գրավում հոկտեմբերին։ 2002 թվականին Ավստրալիայի բաց առաջնությունում տիտղոսի պաշտպանումից հետո Կապրիատին պահպանում է իր դիրքերը Թոփ-10-յակում մինչ 2004 թվականին վնասվածք ստանալը։ Նա իր ամբողջ կարիերայի ընթացքում հաղթում է մենախաղի 14 պրոֆեսիոնալ մրցաշարերում և զուգախաղի 1 մրցաշարում։
1990-1991 թվականներ. Ռեկորդներ
Կապրիատին իր պրոֆեսիոնալ նորամուտը սկսել է 13 տարեկանում, եզրափակիչ հասնելով իր առաջին երեք պրոֆեսիոնալ մրցաշարերից երկուսում, պարտվելով Գաբրիելա Սաբատինիին և Մարտինա Նավրատիլովային Բոկա Ռատոնում և Հիլթոն Հեդում, համապատասխանաբար, վաստակելով իր առաջին երկու հաղթանակները Թոփ-10-յակի թենիսիստուհիների նկատմամբ (№ 10 Հելենա Սուկովա և համար հինգ Արանչա Սանչես-Վիկարիո)։ Նա դասակարգման աղյուսակ է մտնում ապրիլին՝ 23 համարի տակ։ Կապրիատին Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերում իր նորամուտը կատարում է Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում։ Նա մրցաշարում հասնում է մինչև կիսաեզրափակիչ, որտեղ պարտվում է մրցաշարի ապագա հաղթող Մոնիկա Սելեշին։ Այնուհետև նա հասնում է մինչև Ուիմբլդոնի մրցաշարի չորրորդ շրջան, այնտեղ պարտվելով Շտեֆի Գրաֆին։ Ավելի ուշ, նույն տարում, Կապրիատին շահում է կարիերայում իր առաջին տիտղոսը, Պուերտո Ռիկոյում, հաղթելով Զինա Հարիսոնին։ Այդ հաղթանակից հետո Կապրիատին մտնում է համաշխարհային դասակարգման Թոփ -10-յակ և որակավորվում WTA առաջնության՝ տարվա ամփոփիչ մրցաշարի, որտեղ առաջին շրջանում երեք սեթում պարտվում է Շտեֆի Գրաֆին։ Նա պրոֆեսիոնալի կարգավիճակում իր առաջին մրցաշրջանն ավարտում է դասակարգման աղյուսակի 8-րդ հորիզոնականում։
Որպես պրոֆեսիոնալ թենիսիտուհի իր առաջին մրցաշրջանում կապրիատին իրեն դրսևորում է որպես Թոփ-10-յակի խաղացող։ Նա շահում է երկու տիտղոս մենախաղում, ամառային հարդի շրջանում, հաղթելով աշխարհի թիվ մեկ ռակետ Մոնիկա Սելեշին Սան Դիեգոյի մրցաշարի եզրափակիչում երեք սեթում, թայ-բրեյքում և Կատերինա Մալեևային Տորոնտոյի մրցաշարի եզրափակիչում, երկու սեթում։ Բացի այդ, նա հասնում է Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերի երկու կիսաեզրափակիչներ՝ Ուիմբլդոնում է ԱՄՆ բաց առաջնությունում։ Ուիմբլդոնում 15-ամյա Կապրիատին պայքարից դուրս է թողնում մրցաշարի իննակի հաղթող Մարտինա Նավրատիլովային, քառորդ եզրափակիչում հաղթելով նրան երկու սեթում ։ Կապրիատին դառնում է ամենաերիտասարդ թենիսիտուհին, ով երբևիցե հասել է մրցաշարի կիսաեզրափակիչ, որտեղ պարտվում է Գաբրիելա Սաբատինիին։ ԱՄՆ բաց առաջնությունում Կապրիատին Սաբատինիին հաղթում է քառորդ եզրափակիչում, սակայն կիսաեզրափակիչում պարտվում է մրցաշարի ապագա հաղթող Մոնիկա Սելեշին՝ երկու մատչ-բոլ ետ շահելուց հետո։ Տարվա վերջին Կապրիատին կրկին որակավորվում է WTA Tour-ի եզրափակիչ, որտեղ դուրս է մնում քառորդ եզրափակիչում, երկու սեթում կրկին պարտվելով Գաբրիելա Սաբատինիին։ Նա տարին ավարտում է դասակարգման աղյուսակի 6-րդ հորիզոնականում, որը նրա կարիերայում ամենաբարձրն էր մինչև 2001 թվականը։
1991 թվականին Կապրիատին նաև շահում է կարիերայում իր միակ զուգախաղային տիտղոսը, Մոնիկա Սելեշի հետ զույգով հաղթանակ տանելով Իտալիայի բաց առաջնությունում ։
1992-1993 թվականներ. Հաջողության շարունակում, Օլիմպիական ոսկե մեդալ
1992 թվականի մրցաշրջանը Կապրիատիի համար նշանավորվում է Օլիմպիական խաղերում հաղթանակով։ Նա կիսաեզրափակիչում հաղթում է երկրորդ դասակարգված Արանչա Սանչես-Վիկարիոյին և անցնում եզրափակիչ, որտեղ հաղթում է թոփ-դասակարգված Շտեֆի Գրաֆին և արժանանում Օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալի։ Այնուհետև Կապրիատին պաշտպանում է տիտղոսը Սան Դիեգոյի մրցաշարում, եզրափակիչում հաղթելով Կոնչիտա Մարտինեսին, մենախաղային կարիերայում առաջին անգամ անընդմեջ հաղթելով միևնույն մրցաշարում։ Նա հասնում է մինչև քառորդ եզրափակիչ Ավստրալիայի բաց առաջնությունում (մրցաշարում իր նորամուտում), Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում և Ուիմբլդոնում, իսկ այնուհետև նա պարտվում է ԱՄՆ բաց առաջնության երրորդ շրջանում։ Մայամիում կապրիատին ընդհատում է Մոնիկա Սելեշի 21 անընդմեջ եզրափակիչների շարքը, հաղթելով նրան քառորդ եզրափակիչում։ Կապրիատին մրցաշրջանն ավարտում է Թոփ-10-յակում, երրորդ տարին անընդմեջ, տեղ գրավելով 7-րդ հորիզոնականում։ Նա նաև դառնում է ամենաերիտասարդ թենիսիստուհին, ով գերազանցել է 1 միլիոն դոլլար մրցանակային գումարի սահմանը (հետագայում Մարտինա Հինգիսը գերազանցում է այդ ռեկորդը) ։ Բացի այդ, 1992 թվականին Sega Genesis տեսախաղերի ընկերությունը թողարկում է «Jennifer Capriati Tennis» անվանումով տեսախաղ ։
1993 թվականի մրցաշարջանի իր առաջին մրցաշարում՝ Սիդնեյում, Կապրիատին կիսաեզրափակիչում հաղթում է 3-րդ դասակարգված Գաբրիելա Սաբատինիին և եզրափակիչում առավելության հասնում Անկե Հուբերի նկատմամբ։ Արդեն երկրորդ տարին անընդմեջ նա հասնում է մինչև քառորդ եզրափակիչ Մեծ Սաղավարտի առաջին երեք մրցաշարերում՝ բոլորում էլ պարտվելով Շտեֆի Գրաֆին։ Մոնրեալի Ռոջերսի գավաթի մրցաշարում նա հասնում է եզրափակիչ՝ կրկին պհարտվելով Շտեֆի Գրաֆին։ ԱՄՆ բաց առաջնությունում 7-րդ դասակարգված Կապրիատին առաջին շրջանում պարտվում է նախկին Թոփ-15-ի թենիսիստուհի Լեյլա Մեսխիին, նրա առաջին պարտությունը ցանկացած մրցաշարի առաջին շրջանում։ Այդ պարտությունից հետո Կապրիատին որոշում է հանգստանալ թենիսից։ Նա տարին ավարտում է դասակարգման աղյուսակի 9-րդ հորիզոնականում ։
1994-95 թվականներ. Ընդմիջում մրցաշարերում
Կապրիատին 1994 թվականին խաղում է ընդամենը մեկ մրցախաղ, Ֆիլադելֆիայի մրցաշարի առաջին շրջանում պարտվելով Անկե Հուբերին։ Նա դասակարգման աղյուսակի առաջին հարյուրյակից դուրս է մնում հունիսին։ 1995 թվականին Կապրիատին ընդհանրապես չի մասնակցում որևէ մրցաշարի ։
1996 թվական. Վերադարձ
Կապրիատին, չդասակարգված, 15 ամսվա ընթացքում իր առաջին խաղն անց է կացնում Էսսենում, որտեղ նա հասնում է մինչև քառորդ եզրափակիչ, երեք սեթում պարտվելով Յանա Նովոտնային։ Նա երեք տարիների ընթացքում իր առաջին եզրափակիչին հասնում է Չիկագոյի մրցաշարում, ճանապարհին հաղթելով Մոնիկա Սելեշին, մինչ կրկին պարտություն է կրում Յանա Նովոտնայից երեք սեթում։ Կապրիատին աշնանը նաև հասնում է Ցյուրիխի մրցաշարի քառորդ եզրափակիչ, առաջին շրջանում պարտության մատնելով Գաբրիելա Սաբատինիին, որը վերջինիս համար վերջին մրցախաղն էր մենախաղային կարիերայում։ Կապրիատին մասնակցում է 1993 թվականից ի վեր Մեծ Սաղավարտի իր առաջին մրցաշարերին, առաջին շրջանում պարտվելով ինչպես Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում, այնպես էլ ԱՄՆ բաց առաջնությունում։ Կապրիատին վարկանիշային աղյուսակում կրկին հայտնվում է ապրիլին, զբաղեցնելով 103-րդ հորիզոնականը և տարին ավարտում է Թոփ-25-ում, զբաղեցնելով 24-րդ հորիզոնականը ։
1997-98 թվականներ. Անկում վարկանիշում
1997 թվականի հունվարին Կապրիատին դուրս է գալիս Սիդնեյի մրցաշարի եզրափակիչ, երկրորդ անգամ կարիերայի ընթացքում, ճանապարհին հաղթելով աշխարհի թիվ 9 ռակետ Լինդսեյ Դևենպորտին՝ տարվա ընթացքում միակ հաղթանակը Թոփ-10-ը ներկայացնող թանիսիստուհու նկատմամբ, սակայն եզրափակիչում պարտվում է Մարտինա Հինգիսին։ Մրցաշրջանում նա կարողանում է միայն դուրս գալ Օկլահոմա Սիթիի մրցաշարի քառորդ եզրափակիչ, որտեղ պարտվում է Լինդսեյ Դևենպորտին։ Կապրիատին տարին եզրափակում է դասակարգման աղյուսակի 66-րդ հորիզոնականում՝ խաղալով ընդամենը երեք մրցաշարում։
Կապրիատին չի խաղում 1998 թվականի առաջին կեսի ընթացքում։ Գարնան մոտ նա տեղ է զբաղեցնում վարկանիշային աղյուսակի առաջին 200-յակում։ Նա ուայլդ-քարտ է ստանում գերմանական Համբուրգ քաղաքի գրունտային մրցաշարին, որտեղ հասնում է մինչև քառորդ եզրափակիչ, սակայն այնտեղ պարտվում է Մարտինա Հինգիսին։ Կապրիատին նաև հասնում է Պալերմոյի մրցաշարի քառորդ եզրափակիչ։ Ուիմբլդոնի մրցաշարի առաջին շրջանում Կապրիատին հինգ տարվա ընթացքում հաղթում է Մեծ Սաղավարտի մրցաշարի մենախաղի առաջին խաղը, սակայն երկրորդ շրջանում պարտվում է Լորի Մակնիլին։ Կապրիատին 1998 թվականի մրցաշարջանն ավարտում է 101-րդ հորիզոնականում ։
1999-2000 թվականներ. Վերելք
1999 թվականի մրցաշրջանը Կապրիատիի համար լավագույնն էր մի քանի տարվա ընթացքում։ Նա վերջին վեց տարիների ընթացքում իր առաջին տիտղոսն է նվաճում Ստրասբուրգում, քառորդ եզրափակիչում հաղթելով դասակարգման աղյուսակի իններորդ համար Նատալի Տոզիային, որը նրա առաջին հաղթանակն էր Թոփ-10-յակի թենիսիտուհու նկատմամբ վերջին երկու տարիների ընթացքում։ Եզրափակիչում նա հաղթանակ է տանում ռուսաստանցի Ելենա Լիխովցևայի նկատմամբ։ Նա տարվա ընթացքում երկրորդ տիտղոսն է նվաճում Քվեբեկում, հաղթելով ամերիկուհի Չանդա Ռուբինին եզրափակիչում։ Բացի այդ, նա մտնում է 16 լավագույնների մեջ Մեծ Սաղավարտի երկու մրցաշարերում՝ Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում և ԱՄՆ բաց առաջնությունում։ Նա տարին ավարտում է 23-րդ հորիզոնականում։
2000 թվականի Ավստրալիայի բաց առաջնությունում կապրիատին հասնում է իր առաջին Մեծ Սաղավարտի կիսաեզրափակիչին վերջին ինը տարիների ընթացքում, սակայն այնտեղ երկու սեթում պարտվում է Լինդսեյ Դևենպորտին։
Մայամիի մրցաշարում Կապրիատին հաղթում է աշխարհի 6-րդ ռակետ Սերենա Ուիլյամսին, ինչը նրա առաջին հաղթանակն էր Թոփ-6-ի թենիսիստուհու նկատմամբ վերջին չորս տարիների ընթացքում և հասնում մինչև քառորդ եզրափակիչ։ Դրանից քիչ անց՝ ապրիլին, Կապրիատին աջ աքիլեսյան մկանի վնասվածք է ստանում, իսկ հունիսին՝ արմունկի։
Կապրիատին բավականին ուժեղ շրջան է անց կացնում աշնանը, շահելով իր իններորդ տիտղոսը Լյուքսեմբուրգում, հաղթելով Մագդալենա Մալեևային։ Նա նաև եզրափակիչ է հասնում Քվեբեկում՝ պարտվելով Չանդա Ռուբինին, և կիսաեզրափակիչ Ցյուրիխում։ Այդ արդյունքները Կապրիատիին վերադարձնում են Թոփ-20, առաջին անգամ 1994 թվականից ի վեր։ Նա որակավորվում է տարվա ամփոփիչ մրցաշարին՝ առաջին անգամ վերջին յոթ տարվա ընթացքում, որտեղ առաջին շրջանում պարտվում է Աննա Կուրնիկովային։ Տարվա վերջին նա զբաղեցնում է վարկանիշային աղյուսակի 14-րդ հորիզոնականը՝ նրա ամենափարձր ցուցանիշը վերջին յոթ տարիներին։ Կապրիատին ԱՄՆ ազգային հավաքականի անդամն էր Ֆեդերացիայի գավաթի մրցաշարում, հաղթանակ տանելով Իսպանիայի ազգային հավաքականի հետ եզրափակիչ խաղի մենախաղում և զուգախաղում ։
2001 թվական. Մեծ Սաղավարտի չեմպիոն և Աշխարհի թիվ 1
Կապրիատին 12-րդ «դասակարգվածն էր» 2001 թվականի Ավստրալիայի բաց առաջնությունում։ Նա քառորդ եզրափակիչում հաղթում է Մոնիկա Սելեշին և երկրորդ տարին անընդմեջ տասնում է կիսաեզրափակիչ, որտեղ առավելության է հասնում աշխարհի երկրորդ ռակետ Լինդսեյ Դևենպորտի նկատմամբ։ Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերի իր առաջին եզրափակիչում նա հաղթանակ է տանում վերին «դասակարգված» և աշխարհի թիվ մեկ ռակետ Մարտինա Հինգիսին՝ երկու սեթում, և արժանանում Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերի մենախաղի իր առաջին տիտղոսին։ Նա երբևիցե ամենացածր «դասակարգված» թենիսիտուհին էր, ով երբևիցե շահել էր տիտղոսը և առաջին թենիսիտուհին՝ 1979 թվականին Թրեյսի Օստինից հետո, ով կարողանում է հաղթել երկու վերին «դասակարգվածներին» երկու սեթում միևնույն գլխավոր մրցաշարում։ Այդ հաղթանակի արդյունքում Կապրիատին կրկին մտնում է Թոփ-10-յակ՝ 7-րդ համարի տակ, դառնալով Թոփ-10-ի ամենաշատ բացակայողը (համարյա ութ տարի) WTA պատմության մեջ։
Այնուհետև Կապրիատին հասնում է Օկլահոմա Սիթիի մրցաշարի եզրափակիչ, որտեղ պարտվում է Մոնիկա Սելեշին։ «Դասակարգվելուց» հետո չմասնակցելով 2001 թվականի Ինդիանա Ուելսի մրցաշարին, Կապրիատին դուրս է գալիս Մայամիի մրցաշարի եզրափակիչ, որտեղ պարտվում է Վենուս Ուիլյամսին՝ ութ հաղթանակային միավոր չիրացնելուց հետո։
Այնուհետև Կապրիատին ձեռնամուխ է լինում չափազանց հաջող գրունտային շրջանին։ Նա հաղթում է տարվա ընթացքում իր երրորդ տիտղոսը Չարլստոնում, երեք սեթում հաղթելով Մարտինա Հինգիսին եզրափակիչում։ Այնուհետև նա պարտվում է Բեռլինի մրցաշարի եզրափակիչում՝ Ամելի Մորեսմոյին, նույնպես երեք սեթում։ 4-րդ համարի տակ դասկարգված լինելով Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում, Կապրիատին քառորդ եզրափակիչում պայքարից դուրս է թողնում Սերենա Ուիլյամսին, իսկ թոփ-դասակարգված Մարտինա Հինգիսին հաղթում է կիսաեզրափակիչում։ Եզրափակիչում նրա հակառակորդն էր 12-րդ դասակարգված Կիմ Կլեյստերսը, որին հաղթելուց հետո նա տիրում է Մեծ Սաղավարտի երկրորդ անընդմեջ տիտղոսին։ Նրա 1-6, 6-4, 12-10 հաշվով հաղթանակը Կլեյստերսի նկատմամբ ամենաերկարն էր Ֆրանիսայի բաց առաջնության կանանց մենախաղի մրցաշարերի երրորդ սեթերի պատմության մեջ։ Կապրիատիին յորս անգամ երկու միավոր էր բաժանում պարտությունից։ Նա ընդամենը հինգերերորդ կինն է պատմության մեջ, ով հաջորդաբար հաղթում է Ավստրալիայի և Ֆրանիսայի բաց առաջնություններում։
Ուիմբլդոնի մրցաշարի քառորդ եզրափակիչում նա 7-6, 5-3, 30-0 հաշվի դեպքում՝ հօգուտ Սերենա Ուիլյամսի, համախմբվում է և հաղթանակ տանում։ Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերում 19 անընդմեջ հաղթանակի Կապրիատիի շարքը ընդհատվում է կիսաեզրափակիչում, 8-րդ դասակարգված Ժյուստին Էնենի ձեռքով։ Կապրիատին վերականգնվում է Տորոնտոյի մրցաշարում, որտեղ եզրափակչում նա պարտվում է Սերենա Ուիլյամսին։ Այնուհետև Կապրիատին պարտվում է ԱՄՆ բաց առաջնության կիսաեզրափակիչում՝ Վենուս Ուիլյամսին։ Չնայած վերջին անհաջողությանը, Կապրիատին 2001 թվականին անց է կացնում Մեծ Սաղավարտի իր լավագույն մրցաշրջանը և նա միակ թենիսիտուհին էր, ով մրցաշարջանի ընթացքում նվազագույնը հասնում է Մեծ Սաղավարտի բոլոր չորս մրցաշարերի կիսաեզրափակիչ։
Չնայած վերջին շատ փոքր անկումներին, այնուամենայնիվ Կապրիատին հոկտեմբերի 15-ին հասնում է համաշախարհային դասակարգման առաջին հորիզոնական, սակայն WTA Tour-ի մրցաշարի առաջին շրջանում հաղթելով Մագդալենա Մալեևային, նա քառորդ եզրափակիչում զիջում է Սանդրին Թեստուդին և զիջում է աղյուսակի առաջին հորիզոնականը։ Կապրիատին տարին կավարտեր առաջին հորիզոնականում, եթե հասներ մրցաշարի կիսաեզրափակիչ։ Դրա փոխարեն նա տարին ավարտում է 2-րդ հորիզոնականում՝ Լինդսեյ Դևենպորտից հետո, հաղթանակների և պարտությունների 56-14 հարաբերակցությամբ ։
2002 թվական. Մեծ Սաղավարտի երրորդ տիտղոս
Ավստրալիայի բաց առաջնությունում վնասվածքի պատճառով Լինդսեյ Դևենպորտի դուրս մնալուց հետո Կապրիատին վերին «դասակարգվածն» է դառնում։ Նա հաղթում է 6-րդ դասակարգված Ամելի Մորեսմոյին և 4-րդ դասակարգված Կիմ Կլեստերսին և ճանապարհ է հարթում դեպի երկրորդ անընդմեջ եզրափակիչ այդ մրցաշարում։ Եզրափակիչում նրա հակառակորդ էր Մարտինա Հինգիսը։ Խաղն անց էր կացվում շատ շոգ պայմաններում, ըստ Ցելսիուսի 35-ից բարձր ջերմաստիճանի պայմաններում։ Կապրիատին պաշտպանվում էր 6-4, 4-0 հաշվի և չորս հաղթական միավորի ժամանակ, սակայն վերջնական արդյունքում հաղթանակ է տանում՝ 4-6, 7-6 (7), 6-2։ Դա Կապրիատիի երրորդ և վերջին տիտղոսն էր Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերում։
Գարնանը Կապրիատին հասնում է Սքոթսդեյլի և Մայամիի մրցաշարերի եզրափակիչներ, որտեղ երկու դեպքում էլ պարտվում է Սերենա Ուիլյամսին։ Կապրիատին նախապատրաստվելով Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում տիտղոսի պաշտպանմանը, մասնակցում է Չարլստոնի, Բեռլինի և Հռոմի մրցաշարերին, զիջելով բոլոր երեքի կիսաեզրափակիչներում։ Որպես վերին դասակարգված Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում, Կապրիատին հասնում է մինչև կիսաեզրափակիչ, որտեղ երեք սեթում զիջում է մրցաշարի վերջնական հաղթող Սերենա Ուիլյամսին։ Այդ պարտության արդյունքում Կապրիատին դասակարգման աղյուսակի առաջին հորզոնականը հանձնում է Վենուս Ուիլյամսին։ Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերում Կապրիատիի վեց անընդմեջ կիսաեզրափակիչների շարքը ընդհատվում է Ուիմբլդոնի մրցաշարում, որտեղ նա քառորդ եզրափակիչում երեք սեթում պարտվում է Ամելի Մորեսմոյին։ Բացի այդ, նա Մորեսմոյին պարտվում է նաև Canadian Open-ի եզրափակիչում և ԱՄՆ բաց առաջնության քառորդ եզրափակիչում, այն դեպքում, որ հաղթանակի համար մատուցում ուներ։
Կապրիատին միայն մեկ հաղթանակ է տանում եվրոպական փակ մարզասրահներում մասնակցած մրցաշարերում։ Նա մասնակցում է տարվա ամփոփիչ մրցաշարին, առաջին անգամ հասնելով կիսաեզրափակիչ, որտեղ զիջում է Սերենա Ուիլյամսին։ Կապրիատին տարին եզրափակում է դասակարգման աղյուսակի 3-րդ հորիզոնականում ։
2003 թվական. Նյու Հեյվենի հաղթող
WTA Tour-ի եզրափակիչ մրցաշարից մեկ շաբաթ անց Կապրիատին դիմում է վիրահատության, որպեսզի հեռացնի արևային պուտը երկու աչքերից։ Վիրահատությունից հետո վերականգնումը խոչընդոտում է Կապրիատիի նախապատրաստանը։
2003 թվականի Ավստրալիայի բաց առաջնության առաջին շրջանում Կապրիատին պարտվում է որակավորման փուլից անցած Մարլեն Վեյնգարտներին։ Կապրիատին առաջինն էր, ով հանդիսանալով մրցաշարի տիտղոսակիր, պարտվում է առաջին շրջանում։ Նա բաց է թողնում Pan Pacific Open մրցաշարը՝ վիրահատությունից հետո հետագա վերականգնման համար։
Բեզիմյանկա (Բերյոզովկայի վտակ)
Բեզիմյանկա (Безымянка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բերյոզովկա գետի ձախ ափին՝ 2,5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։
Ջենիֆեր Կապրիատի
2003 թվական. Նյու Հեյվենի հաղթող
Կապրիատին չի մասնակցում մրցաշարերի մինչ WTA Tour-ի եզրափակիչ, որտեղ նա կիսաեզրափակիչում պարտվում է աշխարհի թիվ մեկ ռակետ Ժյուստին Էնենին ։
Բեզիմյանկա (Բերյոզովկայի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ջենիֆեր Կապրիատի
2004 թվական. Վերջնական ամբողջական մրցաշրջան
Վնասվածքները խաթարում են Կապրիատիի 2004 թվականի մրցաշրջանը։ 2003 թվականի WTA Tour-ի եզափակիչի ժամանակ ստացած մեջքի վնասվածքը Կապրիատիին ստիպում են դուրս գալ Ավստրալիայի բաց առաջնությունից և Տոկիոյի Toray Pan Pacific Open մրցաշարից։ Կապրիատին քառորդ եզրափակիչից այն կողմ շարժվում է չորս մրցաշարերից միայն Դոհայում, պարտվելով Անաստասիա Միսկինային կիսաեզրափակիչում։ Նրա մեջքի վնասվածքը խնդիրներ է առաջացնում, ստիպելով նրան հրաժարվել Ինդիան Ուելսի և Մայամիի մրցաշարերից։ Վնասվածքի պատճառով նրա վարկանիշը անկում է ապրում մինչև 10-րդ հորիզոնական։
Կապրիատին մրցաշրջանի իր լավագույն արդյունքներին հասնում է եվրոպական գրունտային շրջանում։ Նա հասնում է մինչև Բեռլինի մրցաշարի կիսաեզրափակիչ, հաղթելով աշխարհի թիվ 5 ռակետ Անաստասիա Միսկինային և դա մրցաշրջանի ընթացքում նրա չորրորդ հաղթանակն էր Թոփ-5 թենիսիտուհու նկատմամբ։ Կիսաեզրափակիչում նա պարտվում է Ամելի Մորեսմոյին։ Հռոմում Կապրիատին հաղթում է 1-ին դասակարգված Սերենա Ուիլյամսին քառորդ եզրափակիչում, դա նրա առաջին հաղթանակն էր ամերիկուհու նկատմամբ 2001 թվականի Ուիմբլդոնի մրցաշարից ի վեր։ Կապրիատին դուրս է գալիս մրցաշարի եզրափակիչ, որտեղ նա 3 ժամանոց համառ պայքարում զիջում է Ամելի Մորեսմոյին։ Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում 7-րդ դասակարգված Կապրիատին հասնում է կիսաեզրափակիչ, երկու սեթում պարտվելով 6-րդ դասակարգված Անաստասիա Միսկինային։
Ուիմբլդոնի մրցաշարում Կապրիատին չորրորդ տարին անընդմեջ հասնում է քառորդ եզրափակիչ, որտեղ նա 45 րոպեի ընթացքում պարտվում է Սերենա Ուիլյամսին, ամենա միակողմանի արդյունքը նրանց 17 խաղերից բաղկացած մրցակցությունում։ Ծնկահոդի մկանի վնասվածքը նրան ստիպում է հեռանալ Լոս Անջելեսի և Սան Դիեգոյի մրցաշարերից, սակայն նա հասնում է մինչև քառորդ եզրափակիչ ինչպես Մոնրեալում, այնպես էլ Նյու Հեյվենում։ ԱՄՆ բաց առաջնությունում 8-րդ համարի տակ դասակարգված Կապրիատին քառորդ եզրափակիչի համառ պայքարում հաղթում է Սերենա Ուիլյամսին, որպեսզի հասնի մրցաշարի չորրորդ կիսաեզրափակիչ։ Կիսաեզրափակիչում նա զիջում է 4-րդ դասակարգված Ելենա Դեմենտևային։
ԱՄՆ բաց առաջնությունից հետո Կապրիատին պարտվում է Ֆիլադելֆիայի մրցաշարի քառորդ եզրափակիչում, աշխարհի թիվ 11 ռակետ Վերա Զվոնարյովային։ Կապրիատին չի կարողանում հավակնել տարվա ամփոփիչ մրցաշարին՝ առաջին անգամ 1999 թվականից ի վեր, և տարին ավարտում է աշխարհի թիվ 10 ռակետի կարգավիճակում ։
Մարզագույք և հագուստ
1990-ական թվականներին Կապրիատին հայտարարում է, որ թենիսի ռակետների համար $ 3 միլիոնի պայմանագիր է ստորագրել «Diadora» և $ 1 միլիոնի «Prince» ընկերությունների հետ ։
2000-ական թվականների սկզբին մրցաշարերում Կապրիատիի հագուստը արտադրված էր Fila ընկերության կողմից ։ Նա օգտագործում էր Prince Precision Retro 27 Midplus թենիսի ռակետը ։
Ժառանգություն և փառք
Կապրիատին Թենիսի բառքի միջազգային սրահ է մտցվում 2012 թվականին և համարվում է բոլոր ժամանակների մեծագույն թենիսիստուհիներից մեկը ։ «Jennifer Capriati Tennis» անվանումով տեսախաղը թողարկվել է 1992 թվականին Sega Genesis-ի համար ։ 2001 թվականին ESPN-ը Կապրիատիին անվանում է աշխարհի ամենասեքսուալ մարզուհիներից մեկը ։
Խաղաոճ
Կապրիատին եղել է 1990-ական թվականների ամենաուժեղ խաղացողներից մեկը, ի դեմս այնպիսի թենիսիստուհիների, ինչպիսին են Լինդսեյ Դևենպորտը, Մարի Պիրսը և Մոնիկա Սելեշը։ Նրա խաղը կառուցված էր աջից լավ դրված հարվածների վրա, որորնք, բավարար արագության դեպքում, կարող էին մնալ անպատասխան։ Երբ նա վերադառնում է 2001 թվականին, նա դառնում է ավելի արագ և ճարպիկ, քան նախկինում։ Ջենիֆերը սկսում է ետ մղել «անհավանական գնդակներ»։ Կապրիատիի թույլ կողմերից էին համարվում երկրորդ մատուցումը և կտրող հարվածները, ինչը առավել նկատելի էր պաշտպանությունից խաղալիս։
Անձնական կյանք
Կապրիատին ծնվել է Նյու Յորքում, Դենիզ և Ստեֆանո Կապրիատիների ընտանիքում ։ Նա ունի իտալական արմատներ։
1993 թվականին Կապրիատին մեղադրվում է խանութում գողության համար, որկ նա նկարագրում է որպես պատահականություն ։ 1994 թվականի մայիսի 16-ին նա ձերբակալվում է և մեղադրվում մարիխուանա պահելու համար։ Նա համաձայնվում է մասնակցել թմրանյութերից կախվածության կուրս անցնելու ծրագրին ։
1994 թվականին Կապրիատին խոստովանում է, որ մտածել է ինքնասպանության մասին՝ թենիսային ծանրաբեռնվածության և իր արտաքին տեսքի և վերաբերմունքի համար ։ 2010 թվականին նա բուժում է պահանջում թմրանյութի չափտց շատ մեծ դոզա ընդունելու պատճառով ։
Կապրիատին հարաբերություններ է ունեցել բելգիացի թենիսիստ Քսավիե Մալիսի հետ ։
2013 թվականին Կապրիատին մեղադրվում է ծեծի և վիրավորանքի մեջ այն բանից հետո, որ հայտարարվում է, որ հետապնդել և հարվածել է իր նախկին բոյֆրենդ Իվան Բրենանին Սուրբ Վալենտինի օրը ։ Հետագայում մեղադրանքները հանվում են ։ 2014 թվականին, կապված այդ մեղադրանքի հետ, Ֆլորիդայի նահանգի Պալմ Բիչ քաղաքի պետական դատախազությունը Կապրիատիին դատապարտում է 30 ժամյա հասարակական աշխատանքների և զայրույթի կառավարման համար 4-ժամյա խորհրդակցության ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի թենիսիստներ Կատեգորիա:Մեծ սաղավարտի (թենիս) մրցաշարեր Կատեգորիա:Ավստրալիայի թենիսի բաց առաջնություն Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թենիսի բաց առաջնություն Կատեգորիա:Ուիմբլդոնի մրցաշար Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թենիսի բաց առաջնություն
Կարափունար (այլ կիրառումներ)
Կարափունար, կարող է վերաբերել՝
Ամենախելացին (հեռուստաշոու)
«Ամենախելացին», հեռուստատեսային ինտելեկտուալ խաղ, Բրիտանական «Brainiest» հեռուսատեսային նախագծի ամենատարածված ձևաչափերից մեկն է։ Հայաստանում հեռարձակվել է «Արմենիա TV»-ով։ Խաղի հայկական տարբերակի հաղորդավարուհին է Նազենի Հովհաննիսյանը։ Խաղը կազմված է երկու՝ նախընտրական և հեռուստատեսային փուլերից։ Խաղին մասնակցելու իրավունք ունեն Հայաստանի Հանրապետության բոլոր այն երեխաները, որոնց տարիքները բավարարում են հայտարարված տարիքային սահմաններին։ Հեռուստախաղի երկրորդ եթերաշրջանին մասնակցելու իրավունք ունեն նաև Արցախի Հանրապետության համապատասխան տարիքային խմբի ներկայացուցիչները։
Գրավոր մաս
Նախընտրական փուլի առաջին՝ գրավոր մասում մասնակիցները պետք է 40 հարցերին գրավոր պատասխանեն 20 րոպեների ընթացքում։ Ներկայացվում են հարցեր մշակույթից, պատմությունից, բնագիտական առարկաներից և համապատասխան տարիքային խմբի համար մշակված դպրոցական ծրագրից։ Հայկական տարբերակում այս մասը տեղի է ունեցել Երևանի պետական բժշկական համալսարանում։ Այն մասնակիցները, ովքեր այս մասում պատասխանել են 35 և ավելի հարցերի (թիվը կարող է փոփոխվել՝ ըստ պայմանին բավարարողների թվի), կանցնեն հաջորդ մաս։
Բանավոր մաս
Նախընտրական փուլի երկրորդ՝ բանավոր մասում մասնակիցները պետք է 1 րոպեի ընթացքում պատասխանեն որքան հնարավոր է շատ հարցերի։ Պատասխանելուց հետո հատուկ հանձնաժողով քննում է մասնակիցներին՝ իրենց զբաղմունքների մասին։ Հայկական տարբերակում այս մասը տեղի է ունեցել անմիջապես Armenia TV հեռուստաընկերությունում։ Այս մասում հարցման ժամանակ հնարավորինս շատ հարցերի պատասխանած 96 մասնակիցներ անցնում են հաջորդ փուլ։
Քառորդ եզրափակիչ
Այս փուլին մասնակցում են նախընտրական փուլն անցած 96 մասնակիցները։ Նրանք բաժանվում են 8 հատ 12 հոգանոց խմբերի։ Իրականացված 8 խաղերը հեռարձակվում են հեռուստատեսությամբ։ Հաջորդ փուլ են անցնում այս փուլի խաղերում 1-6 տեղերը զբաղեցրած 48 մասնակիցները։ Իսկ հաղթողներն ստանում են կարմիր կրծքանշաններ և նվերներ։ Հայկական տարբերակում նվերների հանձնումը ֆինանսապես հովանավորում է Ucom ընկերությունը։ Նվերները սովորաբար լինում են գրքեր։ Հայկական տարբերակի առաջին եթերաշրջանում այս փուլի հաղթողներ են հետևյալ մասնակիցները՝
Կիսաեզրափակիչ
Այս փուլին մասնակցում են նախորդ փուլն անցած 48 մասնակիցները, որոնք բաժանվում են 4 հատ 12 հոգանոց խմբերի։ Իրականացված 4 խաղերը հեռարձակվում են հեռուստատեսությամբ։ Հաջորդ փուլ են անցնում այս փուլի խաղերում 1-3 տեղերը զբաղեցրած 12 մասնակիցները։ Իսկ հաղթողներն ստանում են կապույտ կրծքանշաններ և նվերներ։ Հայկական տարբերակում նվերների հանձնումը ֆինանսապես հովանավորում է Ucom ընկերությունը։ Նվերները սովորաբար լինում են գրքեր։ Բացի այդ, 12 հաղթողներին Տաշիր բարեգործական հիմնադրամը անվճար տանում է Վանաձոր, Գուգարաց թեմի Ծիծեռնակ ճամբար։ Հայկական տարբերակի առաջին եթերաշրջանում այս փուլի հաղթողներ են հետևյալ մասնակիցները՝
Եզրափակիչ
Այս փուլին մասնակցում են նախորդ փուլն անցած 12 մասնակիցները։ Իրականացված 1 որոշիչ խաղը հեռարձակվում է հեռուստատեսությամբ։ Հաղթողն ստանում է ծիրանագույն կրծքանշան և ճանաչվում տարվա ամենախելացի աշակերտ՝ իր տարիքային խմբում։ Բացի այդ, կրթության և գիտության նախարարության հովանավորությամբ հաղթող աշակերտը հնարավորություն է ստանում 2 շաբաթ սովորել եվրոպական որևէ հայտնի ամառային դպրոցում (Summer school)։
Մոնսեգյուր (համայնք)
Մոնսեգյուր (Montségur), համայնք Ֆրանսիայի Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Ֆուա շրջանի Լավլանե կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի INSEE կոդ՝ 09211։
Ամենախելացին (հեռուստաշոու)
Անցկացման ձևը
Երկրորդ փուլ անցնում են 6 մասնակից, իսկ մնացած 6 մասնակիցները խաղից դուրս են մնում։ Մասնակիցներին տրվում է առաջադրանք որպիսզի որոշվի մասնակիցների հերթականությունը։ Մասնակիցները պետք է անցնեն գաղտնազերծում փուլը։ Գաղտնազերծում փուլում մասնակիցներին տրվում է հուշող տառեր և առաջադրանք, օրինակ՝
Մոնսեգյուր (համայնք)
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 108 մարդ։
Ամենախելացին (հեռուստաշոու)
Անցկացման ձևը
Արագածոտնի մարզկենտրոն - 1681814
Մոնսեգյուր (համայնք)
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 66 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 42-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 24-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 63,6 %, 1999 թվականին եղել է՝ 70,3 %)։ 42 աշխատունակ բնակիչներից 39-ը աշխատում էին (24 տղամարդ և 15 կին), անաշխատանք էին 3 տղամարդ։ 24 անգործունակ մարդկանցից 2-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 12-ը թոշակառու, 10-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Ամենախելացին (հեռուստաշոու)
Անցկացման ձևը
Երկրորդ փուլում մասնակիցներին տրվում է 12 թեմա։ Մասնակիցները 60 վայրկյանի ընթացքում պետք է կարողանան իրենց ընտրած թեմայի վերաբերյալ հարցերին պատասխանել և առավելագույն միավորներ հավաքած 3 մասնակիցները անցնում են երրորդ փուլ։
Մոնսեգյուր (համայնք)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ամենախելացին (հեռուստաշոու)
Անցկացման ձևը
Երրորդ փուլում մասնակիցները նորից անցնում են գաղտնազերծում փուլը, որով որոշվում է թե որ մասնակիցը որ գույնի ներքո է խաղալու։ Գաղտնազերծում փուլը անցնելուց հետոցուցատախտակին բացվում է 36 վանդակից կազմված աղյուսակ, որը ունի երեք գույն՝ կարմիր, դեղին է կապույտ։ Ամեն մասնակիցները պետք է 10 վայրկյանի ընթացքում մտապահեն իրենց գույները որպեսզի կարողանան պատասխանել հարցերի։ Երրորդ փուլի ժամանակ ամեն մասնակից ընտրում է մեկ թեմա, ըստ որի հարցնում են համապատասխան հարցեր։ Մասնակիցները 10 վայրկյանում դիտում են 36 վանդակից բաղկացած քառակուսի աղյուսակ՝ 1-36 թվերով, որոնք գունավորված են կարմիր, դեղին, կապույտ և արծաթագույն գույներով, ուր՝ Սեփական հարցին պատասխանելու դեպքում մասնակիցը ստանում է 2, հակառակորդի հարցին պատասխանելու դեպքում՝ 3, իսկ արծաթագույն հարցին պատասխանելու դեպքում՝ 1 միավոր։ 7-ական հարցի պատասխանելուց հետո ամփոփվում են միավորները։ Եթե չկա ակնհայտ հաղթող՝ 2 կամ 3 մասնակիցները ունեն նույն քանակությամբ միավոր, ապա խաղը շարունակվում է մինչև ակնհայտ հաղթող գտնելը։ Երրորդ փուլի ժամանակ որոշվում է խաղի հաղթողը։
Ոսկե լիգա
2019 թվականին որոշվեց անցկանցել Ամենախելացիի Ոսկե Լիգան, որին պիտի մասնակցեին նախորդ հինգ եթերաշրջաններ լավագույն 96 մասնակիցները։
Փակում
2012 թվականի դեկտեմբերի 31 - ին СТС հեռուստաընկերությունը ստիված է լինում դադարեցնել հաղորդման նկարահանումները, կապված հեռուստաալիքի բյուջետային քաղաքականության փոփոխության հետ ։
Հայաստանում շոուն ավարտվել է 2019 թվականի հունիսի 22-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հեռուստաշոուներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հեռուստատեսային խաղեր
Կարե (այլ կիրառումներ)
Կարե, կարող է վերաբերել՝
Լեռնային գետեր
Լեռնային գետեր, ուղղաբերձ ափերով և քարքարոտ հունով գետեր, որոնք հոսում են լեռներով, նեղ, խորը հովիտներով։
Լեռնային գետերին բնորոշ են մեծ թեքությունը, հոսքի արագությունը, աննշան խորությունները, հաճախակի սահանքները և ջրվեժները։ Լեռնային գետերի թեքությունը վերևում կազմում է 60-80 մ/կմ, ներքևում` 5-10 մ/կմ։ Հոսքի արագությունը 1-4,5 մ/վ և ավելի։
Լեռնային գետերը ունենում են մեծ ջրաէներգետիկ պոտենցիալ, չոր պայմաններում հաճախ օգտագործում են ոռոգման համար։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Գետեր Կատեգորիա:Ջրային մարմիններ Կատեգորիա:Լեռներ Կատեգորիա:Լճագիտություն
Դագիրմանդաղ (լեռ, Գանձակի լեռներ)
Դիգիրմանդաղ, լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամարգում, Գանձակի լեռներում, չպետք է շփոթել նույն Գանձակի լեռների մյուս Դագիրմանդաղի հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռներ Կատեգորիա:Գոյգյոլի շրջան
Կարթ (այլ կիրառումներ)
Կարթ, կարող է վերաբերել՝
Կարծախ (այլ կիրառումներ)
Կարծախ, կարող է վերաբերել՝
Գեորգի Կաչեիշվիլի
3-րդ Օլիմպիական խաղերում Վրաստանի ազգային թիմի անդամ (2000, 2004—2006)։ Ներկայիս վարկանիշը 2597 է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:1977 ծնունդներ Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ Կատեգորիա:Վրացի շախմատիստներ Կատեգորիա:Վրաստանում ծնվածներ
Յուրի Յուրև
Յուրի Միխայլովիչ Յուրև (Ю́рий Миха́йлович Ю́рьев, ), ռուս խորհրդային դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1939)։
Դերեր
Դերերից են՝
1919 թվականին Գորկու, Ա. Լունաչարսկու, Ա. Բլոկ ի և Մ. Անդրեևայի հետ մասնակցել է Պետրոգրադում Դրամատիկական մեծ թատրոնի ստեղծմանը։ 1898 թվականից դասավանդել է թատերական տարբեր հաստատություններում։ «Հիշատակարաններ»-ի (1948) հեղինակ է։
Պարգևներ
ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1943)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Խորհրդային հուշագիրներ
Լեռնային բյուրեղապակի
Լեռնային բյուրեղապակի, միներալ, բնական մաքուր սիլիցիումի դիօքսիդ, քվարցի անգույն, թափանցիկ տարատեսակ, սիլիկահողի բյուրեղային մոդիֆիկացիաներից մեկը (SiO2): Բյուրեղները պրիզմայաձև, տրիգոնատրապեցոեդրային։
Լեռնային բյուրեղապակու մաքուր, անթերի բյուրեղներ համեմատաբար քիչ են հանդիպում, հետևաբար և բարձր են գնահատվում։ Գործնական նշանակություն ունեն 3—5 սմ չափերով բյուրեղները։ Բնության մեջ լեռնային բյուրեղապակու առաջացրած ագրեգատներն են. բյուրեղների անկանոն սերտաճումներ, բյուրեղաբույլեր, բյուրեղային «խոզանակներ», ժեոդներ։ Գոյություն ունեն նմանակ բյուրեղներ։
Պատմություն և առասպելաբանություն
Հին Հունաստանի փիլիսոփաները համարում էին, որ լեռնային բյուրեղապակին դա քար դարձած սառույց է։ Ճապոնիայում լեռնային ապակին համարում էին հրեշի սառած շունչը։ Զրադաշտականության մեջ համարվում էր որ երկինքը լեռնային բյուրեղապակուց է։ Ավանդույթների համաձայն աստվածներն ամբրոսիան խմում էին միայն բյուրեղապակե գավաթներով։ Լեռնային բյուրեղապակու մաքրությունն ու թափանցիկությունը դարձան մտադրությունների համեստության և մաքրության խորհրդանիշ, երդումով հաստատված պայմանագրերի թալիսման։ Միջնադարյան միստիցիզմում և ժամանակակից էքստրասենսորիկայում լեռնային բյուրեղապակու բյուրեղը մոգական է։
Տարատեսակներ
Ամեթիստ, ցիտրին, ռաուխտոպազ (ծխագույն քվարց), մորիոն, «Վեներայի մազեր» (ռուտիլի ներառումներով)։ «Մարմարոշյան շողակնը» առաջին անգամ հայտնաբերվել է 1855 թվականին Կարպատների համանուն տեղանքում, հետագայում նաև Ղրիմում և Յակուտյայում։ Յուրահատուկ, անչափ մաքուր, լավ ձևավորված, երկու գլխիկներով և ուժեղ փայլով բյուրեղիկներ են, որոնց չափերը 1—12 մմ են, ձևը՝ երկբուրգ պրիզմայաձև ։ Մարմարոշյան շողակնը ոսկերչության մեջ կարող է օգտագործվել առանց երեսակման։
Հանքավայրեր, ծագում
Լեռնային բյուրեղապակին հանդիպում է գլխավորապես հիդրոթերմալ հանքերակների դատարկ մասերում։ Խոշոր բյուրեղների արդյունաբերական հանքավայրերը գտնվում են «ալպիական» տիպի, բյուրեղապակի պարունակող հանքերակներում։ Հանդիպում է նաև պեգմատիտային երակների և տարբեր տեսակի կոնտակտային մետամորֆ ապարների դատարկ մասերում։ Շատ տարածված է նստվածքային ապարներում, բայց խոշոր բյուրեղներ չեն առաջացնում, գտնվում են ճաքերի պատերի վրա բյուրեղյա խոզանակների ձևով և ժեոդների ձևով՝ հիմնականում կրաքարերի մեջ ու նստվածքային կարբոնատների խորքերում։
Ռուսաստանում խոշոր հանքավայրեր կան ՈՒրալում (Աստաֆևսկոյե, Մատինսկոյե, Պելիգիչեյ, Պույվա և այլն), ինչպես նաև Յակուտիայում և Անդրբայկալում։
Ուղեկցող միներալներ
Դաշտային սպաթներ, փայլար, կավային միներալներ, լիմոնիտ, տոպազ, բերիլ, հեմատիտ, քլորիտ, ռուտիլ, անատազ, պիրիտ, կալցիտ, բնածին ոսկի և այլն։
Նշանակություն և կիրառություն
Լեռնային բյուրեղապակին կիրառվում է ռադիոտեխնիկայում ուլտրաձայնային տատանումներ ստանալու համար, սպեկտրոգրաֆներում, պրիզմաներ և ոսպնյակներ պատրաստելու համար։ Լեռնային բյուրեղապակին օգտագործվում է նաև դեկորատիվ կիրառական ապրանքներ ու զարդեր պատրաստելու համար։ Այս բյուրեղի գունավորված տեսակներն օգտագործվում են որպես կիսաթանկարժեք քարեր։
Լեռնային բյուրեղապակու խոշոր ու մաքուր բյուրեղներ հազվադեպ են պատահում, դրա հետևանքով էլ դրանք համեմատաբար թանկ են։ Բյուրեղապակու անվան տակ արտադրվող արհեստական նյութը սովորական ապակինն է, կապարի ու բարիումի օքսիդների հավելումներով։
Առևտրում հաճախ են այն դեպքերը, երբ ջահերը, գավաթները և արհեստական բյուրեղապակուց պատրաստված այլ իրեր ներկայացվում են որպես բնական քարերից պատրաստած արտադրանք։
Արհեստական բյուրեղների ստացում
Լեռնային բյուրեղապակու միաբյուրեղները աճեցնում են ավտոկլավներում, գրգռիչ օջախների հարուցուման մեթոդով։ Այս ձևով մեկ տարում կարող է աճել 2-3կգ պիեզոօպտիկական բյուրեղ առանց դեֆեկտների։ Բեկման ցուցիչը մեծանում է գերմանիում և փոքրանում՝ ալյումին ավելացնելիս։ Fe2+ իոնը  բյուրեղը գունավորում է կանաչ, Fe3+  իոնը՝ գորշ, կոբալտը՝ կապույտ։
Արտադրանք
Հին հույները և հռոմեացիները լեռնային բյուրեղապակուց քանդակում էին կնիքներ, սափորներ, զարդեր։ Ա. Ֆերսմանը գրել է, որ Ներոնն ուներ երկու հրաշագեղ խորանարդներ, որոնք հղկված էին իդեալական թափանցիկություն ունեցող բյուրեղներից։ Հռոմեական պատրիկները ամռանն իրենց ձեռքերը սառեցնում են լեռնային բյուրեղապակու գնդերով։ Բյուրեղներից պատրաստում էին այրող ոսպնյակներ, որոնց օգնությամբ քրմերը զոհասեղանների վրա վառում էին «աստվածային կրակը»։
Չինաստանում և Ճապոնիայում լեռնային բյուրեղապակուց պատրաստում էին իդեալական գնդեր, որոնցից շատերը հիմա ցուցադրվում են աշխարհի տարբեր թանգարաններում։ Այսպես, ԱՄՆ Վաշինգտոնի Ազգային թանգարանում պահվում է Չինաստանում պատրաստված 327մմ տրամագծով համարյա իդեալական գունդը։
Մոսկվայում Կրեմլի զինասրահում կան լեռնային բյուրեղապակուց պատրաստված տարբեր անոթներ, Պետրոս I ինքնաեռը, որը քանդակված է լեռնային բյուրեղապակու ամբողջական կտորից, տակառիկ, պղպեղաման, գավաթ, բաժակներ, լվացարան և այլն։ Վիեննայի Արվեստի Պատմության Թանգարանում ցուցադրվում է լեռնային բյուրեղապակուց պատրաստած սպասքի հավաքածու։ Ամերիկայում Նյու Յորքի բնագիտական թանգարանում կա մի կնիք, որը ռուսական աշխատանք է երկրագունդը ուսերին պահած Ատլասի ձևով։ 18-19 դարերում Ռուսաստանում լեռնային բյուրեղապակուց քանդակում էին ծխախոտատուփեր, կոճակներ, փոքրիկ կնիքներ, եկեղեցական իրեր։ Գ. Ֆլոբերն իր «Սալամբո» վեպում նկարագրում է Կարթագենի մի տաճար, որտեղ միստիկական դեր է խաղում պղնձե սյան վրա դրված բյուրեղապակե ձուն։ Հույն պոետ Օնոմակրիտը (Ք.Ա. 5-րդ դար) համարում էր, որ աստվածներն ի զորու չեն մերժել մի մարդու, որը տաճար է մտել ձեռքերի մեջ լեռնային բյուրեղապակի պահած։ Հռոմեական բժիշկներն անցած հազարամյակի սկզբին վերքեր այրելու համար օգտագործում էին բյուրեղապակե գնդեր։ Մի ժամանակ Եվրոպայում լեռնային բյուրեղապակին անվանում էին արաբական կամ բոհեմական ալմաստ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թանկարժեք քարեր
Մեծ Ռոգ
Մեծ Ռոգ (Большой Рог), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Իվանովի առուի ափին՝ 2,5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր