cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Միխաելիս-Մենթենի հավասարում
Նախատիպ
որտեղ k_f, k_r և իրենցից ներկայացնում են համապատասխան ռեակցիաների արագության հաստատունները, իսկ S-ի և ES-ի միջև կրկնակի սլաքը ցույց է տալիս, որ էնզիմի կապումը սուբստրատին դարձելի ռեակցիա է։
Որոշ մոտավորություններ անելուց հետո կարելի է ասել, որ պրոդուկտի առաջացման արագությունը տրվում է հետևյալ բանաձևով
Ռեակցիայի արագությունը մեծանում և ձգտում է առավելագույն V_\max արժեքին (այն արագությունը, որի դեպքում ամբողջ էնզիմը կապվել է սուբստրատի հետ), երբ մեծանում է սուբստրատի կոնցենտրացիան ([S])։ Ցույց է տրված նաև, որ, որտեղ [E]_0 - ֆերմենտի կոնցենտրացիան է, իսկ - սուբստրատի մոլեկուլների այն առավելագույն քանակը, որը վերածվել է պրոդուկտի միավոր ժամանակում և մեկ էնզիմի վրա հաշվարկած։
Միխաելիսի K_m հաստատունը իրենից ներկայացնում է սուբստրատրի այն կոնցենտրացիան, որի դեպքում V=V_\max/2, բացի այդ, այն բնութագրում է սուբստրատի հակաաֆինությունը էնզիմի նկատմամբ (որքան փոքր է K_m-ը, այնքան մեծ է աֆինությունը, հետևաբար արագությունը ավելի արագ կհասնի V_\max-ին )։ K_m-ի արժեքը կախված է ինչպես էնզիմից և սուբստրատից, այնպես էլ ռեակցիայի կատարման պայմաններից (ջերմաստիճան, pH)։
Այս նախատիպը օգտագործվում է նաև բազմաթիվ այլ կենսաքիմիական ոլորտներում (հակածին-հակամարմին փոխազդեցություն, ԴՆԹ-ԴՆԹ հիբրիդացում, սպիտակուց-սպիտակուց փոխազդեցություն )։ Այն կարող է կիրառվել նաև ընդհանուր կենսաքիմիական ռեակցիաներ ուսումնասիրելիս, օրինակ՝ Լենգմյուրի հավասարման փոխարեն, որը թույլ է տալիս կազմել կենսաբանական օբյեկտների ադսորբցիայի մոդել կամ Մոնոդի հավասարման փոխարեն, որը թույլ է տալիս գնահատել մանրէի աճը ։
Միխաելիս-Մենթենի հավասարումը կիրառվում է ոչ միայն կենսաքիմիայում, այլ նաև բազմաթիվ այլ բնագավառներում (փոշու հատիկի ալվեոլային մաքրության որոշում, ջրավազանների կենդանական աշխարհի առատության որոշում , արյան մեջ ալկոհոլի քանակության որոշում , ֆոտոսինթեզ-ճառագայթում կախվածության որոշում , բակտերիալ վարակների ուսումնասիրություն )։
Կիրառություն
Ֆերմենտների պարամետրերը խստիվ տարբերվում են մեկը մյուսից ։
Կինետիկական բնութագիր
Դիտարկենք Միխաելիս-Մենթենի առաջարկած մեխանիզմը
Կիրառելով զանգվածների ներգործության օրենքը, որը պնդում է, որ ռեակցիայի արագությունը ուղիղ համեմատական է ելանյութերի կոնցենտրացիաների արտադրյալին, ստանում ենք չորս ոչ գծային դիֆերենցիալ հավասարումներ ։
Հավասարակշռային մոտավորություն
Իրականում Միխաելիսը և Մենթենը համարել են, որ սուբստրատը անմիջապես հավասարակշռության մեջ է մտնում կոմպլեքսի հետ և  ։ Կիրառելով այս արտահայտությունը էնզիմի պահպանման օրենքի հետ համատեղ, ստանում ենք, որ կոմպլեքսի կոնցենտրացիան հավասար է
որտեղ իրենից ներկայացնում է էնզիմ-սուբստրատային կոմպլեքսի դիսոցման հաստատունը։
Հետևաբար ռեակցիայի v արագությունը (P պրոդուկտի առաջացման արագությունը) հավասար է
որտեղ - ռեակցիայի առավելագույն արագությունն է։
Քվազիստացիոնար մոտավորություն
1925 թվականին բրիտանացի բուսաբան Ջորջ Էդվարդ Բրիգսը և բրիտանացի գենետիկ Հոլդեյնը առաջարկեցին այս մեխանիզմի մեկ այլ կինետիկական մեկնաբանություն ։ Նրանք համարեցին, որ միջանկյալ կոմպլեքսի (ինտերմեդիատի) կոնցենտրացիան չի փոխվում պրոդուկտի առաջացման ժամանակից կախված (քվազիստացիոնար մոտավորություն)։ Մաթեմատիկորեն այս մոտավորությունը կարելի է գրել հետևյալ կերպով
Կիրառելով այս արտահայտությունը էնզիմի պահպանման օրենքի հետ համատեղ, ստանում ենք, որ կոմպլեքսի կոնցենտրացիան հավասար է
Հետևաբար ռեակցիայի v արագությունը (P պրոդուկտի առաջացման արագությունը) հավասար է
Մոտավորություններ և սահմանափակումներ
Երկու տարբեր մոտավորություններով ստացված ռեակցիայի արագությունները գրեթե նույնն են։ Տարբերությունը կայանում է նրանում, որ հավասարակշռային մոտավորությունը բերում է K_dհաստատունին, իսկ քվազիստացիոնար մոտավորությունը՝ K_m հաստատունին։ Միխաելիս-Մենթենի հավասարակշռային մոտավորությունը ճիշտ է կիրառել այն դեպքում, երբ սուբստրատը հասնում է հավասարակշիռ վիճակի ավելի շուտ, քան առաջանում է պրոդուկտը կամ ավելի ճիշտ, երբ
Բրիգս-Հոլդեյնի քվազիստացիոնար մոտավորությունը ճիշտ է կիրառել, երբ
Այսինքն այս մոտավորությունը տեղի ունի, եթե ֆերմենտի կոնցենտրացիան շատ փոքր է սուբստրատի կոնցենտրացիայից։ Եթե այս պահանջը բավարարված չէ, ապա K_m հաստատունի մեծ արժեքները նույնպես ընդունելի պայման են հանդիսանում։
Ե՛վ Միխաելիս-Մենթենի, և՛ Բրիգս-Հոլդեյնի կատարած մոտավորությունները ավելի լավ տեսք են ընդունում, երբ -ը նվազում է ։
Շատ կարևոր պայման է նաև այն հանգամանքը, որ պետք է հաշվի առնել, որ ոչ մի ռեակցիա չի ընթանում մեկ ուղղությամբ։ Հետևաբար ֆերմենտատիվ ռեակցիայի մեխանիզմը ճիշտ կլինի գրել հետևյալ տեսքով
Իրականում, կարելի է համարել, որ ռեակցիան անդարձելի է, եթե պահպանվում է հետևյալ պայմաններից գոնե մեկը 1. Սուբստրատ(ներ) ի կոնցենտրացիան շատ մեծ է պրոդուկտ(ներ) ի կոնցենտրացիայից
Այս պայմանը ճիշտ է հատուկ in vitro և բազմաթիվ in vivo պայմաններում ընթացող կենսաբանական ռեակցիաների համար։ 2. Ռեակցիայից անջատված էներգիան շատ մեծ է
Հաստատունների որոշում
V_\max և K_m հաստատունների որոշման համար դիտարկում են նույն ֆերմենտատիվ ռեակցիան սուբստրատի տարբեր սկզբնական կոնցենտրացիաների համար և սկզբից չափում են ֆերմենտատիվ ռեակցիայի սկզբնական v_0 արագությունը։ Սկզբնական ասելով նկատի ունեն, որ ռեակցիայի արագությունը չափվել է այն կարճ ժամանակում, երբ էնզիմ-սուբստրատային կոմպլեքս է գոյացել, և, բացի այդ, սուբստրատի կոնցենտրացիան մնացել է մոտավորապես հաստատուն ։ Ապա այդ հաստատունները կարելի է ստանալ կառուցելով ռեակցիայի արագության կախումը կոնցենտրացիայից արտահայտող գրաֆիկը ։
Նախքան համակարգչային մոդելավորման ի հայտ գալը կիրառվել են բազմաթիվ այլ հավասարումներ այդ հաստատունների որոշման համար (Էդի-Հոֆսթիի դիագրամ, Հան-Վուլֆի դիագրամ, Լայնովեր-Բերգի դիագրամ)։
որտեղ W[]՝ Լամբերտի W-ֆունկցիան է, իսկ F (t)-ն իրենից ներկայացնում է հետևյալ ֆունկցիան
Շնել-Մենդոզայի հավասարումը ներկայումս լայնորեն կիրառվում է ֆերմենտատիվ ռեակցիաների V_\max և K_m հաստատունների որոշման համար ։
Ստորև տրված հավասարումը առաջարկվել է 2010 թվականին Մարիո Բարբերան-Սանթոսի կողմից և այն ևս լավ մոդել է ծառայում ռեակցիայի հաստատունների որոշման համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆերմենտներ Կատեգորիա:Կենսակատալիզ Կատեգորիա:Քիմիական կինետիկա Կատեգորիա:Դիֆերենցիալ հավասարումներ
Հարոլդ Քամինգս
Հարոլդ Օշկալի Քամինգս Սեգուրա (Harold Oshkaly Cummings Segura, ), պանամացի ֆուտբալիստ։ «Սան-Խոսե Էրտքվեյկս» ակումբի և Պանամայի ազգային հավաքականի պաշտան։ 2018 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից։
Ակումբային կարիերա
Հարոլդն իր կարիերան սկսել է «Արաբե Ունիդո» ակումբում։ 2010 թվականի հունվարի 26-ին «Տաուրո» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը Պանամայի առաջնությունում ։ Նույն թվականին Հարոլդը դարձել է երկրի չեմպիոն «Արաբե Ունիդո» ակումբի կազմում։ 2011 թվականին նա խաղային պրակտիկա ստանալու նպատակով վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է ուրուգվայական «Ռիվեր Փլեյթ» (Մոնտեվիդեո) ակումբ, սակայն իրեն դրսևորելու հնարավորություն այդպես էլ չի ունեցել։ 2012 թվականին Հարոլդը վերադարձել է «Արաբե» ակումբի կազմ և շարունակել է պայքարն ակումբի հիմնական կազմում տեղ գրավելու համար։
2014 թվականին Հարոլդ Քամինգսը տեղափոխվել է պերուական «Խուան Աուրիչ» ակումբի կազմ ։ հուլիսի 14-ին «Սեսար Վալիեխո» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը Պերուի առաջնությունում ։ Նույն թվականին նա դարձել է առաջնության արծաթե մեդալակիր։
2015 թվականի սկզբին Հարոլդը տեղափոխվել է կոլումբիական «Սանտա Ֆե» ակումբի կազմ ։ Փետրվարի 1-ին «Լա Էկիդադ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը Մուստանգի գավաթի խաղարկությունում ։ Նույն մրցաշրջանում Հորոլդն օգնել է իր ակումբին նվաճել Կոլումբիայի գավաթը։ 2016 թվականի սկզբին Հորոլդը տեղափոխվել է Կոստա Ռիկայի «Ալախուելենսե» ակումբի կազմ։ «Մունիսիպալ Լեբերիա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը Կոստա Ռիկայի առաջնությունում։ Փետրվարի 28-ին «Կարտախինես» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Հարոլդը խփել է իր առաջին գոլը «Ալախուելենսե» ակումբի կազմում ։
2017 թվականի սկզբին Հարոլդը միացել է ամերիկյան «Սան Խոսե Էրտքվեյկս» ակումբին ։ Մարտին տանը պատահած չհրապարակված դժբախտ պատահարի արդյունքում ստացած նրբոլոքային ոսկորի կոտրվածքի և հետագա ապաքինման պատճառով նա ամբողջությամբ բաց է թողել 2017 մրցաշրջանը ։ MLS-ում իր նորամուտը Հարոլդը կատարել է մարտի 3-ին՝ 2018 մրցաշրջանի առաջին փուլի՝ «Մինեսոտա Յունայթեդ» ակումբի դեմ խաղում ։
Միջազգային կարիերա
2010 թվականի սեպտեմբերի 8-ին՝ Տրինիդադ և Տոբագոյի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում Հարոլդը կատարել է իր նորամուտը Պանամայի հավաքականի կազմում.
2011 թվականին Պանամայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Քամինգսը մասնակցել է ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի երիտասարդական առաջնությանը Գվատեմալայում։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է ԱՄՆ-ի, Հոնդուրասի և Գվատեմալայի հավաքականների դեմ խաղերին։ Նույն թվականին նա մասնակցել է աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը, որ անցկացվել է Կոլումբիայում։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Ավստրիայի , Եգիպտոսի և Բրազիլիայի հավաքականների դեմ խաղերին։
Նույն թվականին Հարոլդն ընդգրկվել է ազգային հավաքականի հայտացուցակում՝ մասնակցելու ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի խաղարկությանը։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Գվադելուպայի հավաքականի դեմ խաղին ։
2013 թվականին Քամինգսը դարձել է ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի խաղարկության արծաթե մրցանակակիր։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Կանադայի և երկու անգամ Մեքսիկայի հավաքականների դեմ խաղերին։
2015 թվականին Հարոլդը երկրորդ անգամ դարձել է ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի խաղարկության բրոնզե մեդալակիր։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Հայիթիի, Հոնդուրասի , Տրինիդադ և Տոբագոյի , Մեքսիկայի և երկու անգամ ԱՄՆ-ի հավաքականների դեմ խաղերին։
2016 թվականին Քամինգսն ընդգրկվել է հավաքականի հայտացուցակում՝ մասնակցելու ԱՄՆ-ում կայանալիք Ամերիկայի գավաթի խաղարկությանը։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Չիլիի և Բոլիվիայի հավաքականների դեմ խաղերին։
Ձեռքբերումներ
Թիմային
«Արաբե Ուիդո»
Միջազգային
Պանամա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պանամացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պանամայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ
Մոսկվա քաղաքի օր
Մոսկվա քաղաքի օր (День города Москвы), ամենամյա համաքաղաքային տոն։ Նշվում է սեպտեմբերի առաջին կամ երկրորդ շաբաթ օրը ։ Հիմնական տոնակատարությունները ավանդույթի համաձայն անցնում են Տվերսկի փողոցի վրա, Կարմիր հրապարակում, Վասիլևսկի սպուսկում, Պոկլոննայա և Վորոբևյան լեռներում, ժողովրդական զբոսահանդեսները և համերգները տեղի են ունենում ամբողջ քաղաքում։ Քաղաքի օրը ավարտվում է տոնական հրավառությամբ ։
Ռուսական կայսրություն
Առաջին անգամ քաղաքի օրվա տոնակատարությունները Մոսկվայում տեղի են ունեցել 1847 թվականին՝ քաղաքի 700-ամյակին նվիրված։ Տոնի գաղափարն պատկանել է հրապարակախոս-սլավոնաֆիլներին, որոնց թվում են պատմաբաններ Կոնստանտին Ակսակովը և Միխայիլ Պոգոդինը։ Պատմաբան Իվան Զաբելինը նշել է Մոսկվայի մասին առաջին հիշատակման ամսաթիվը՝ 1147 թվականի ապրիլի 4։ Նույն ժամանակ, 1846 թվականին «Մոսկովյան վեդոմոստի» թերթում լույս է տեսնում Կոնստանտին Ակսակովի «700-ամյա» հոդվածն, որն վեճեր է առաջացրել քաղաքի պատմական նշանակության մասին ։ Հոբելյանի տոնակատարության գաղափարը խրախուսել են Մոսկվայի միտրոպոլիտ Ֆիլարետը և գեներալ-նահանգապետ Ալեքսեյ Շչերբատովը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի տոներ Կատեգորիա:Մոսկվա Կատեգորիա:Մոսկվայի մշակույթ
Սոֆիայի քաղաքային այգի
Սոֆիայի քաղաքային այգի (Градска градина), հանրային զբոսայգի, որը գտնվում է Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայի կենտրոնական հատվածում։ Համարվում է Բուլղարիայի հնագույն այգին, որը հիմնադրվել է 1872 թվականին։
Պատմություն
Սոֆիայի քաղաքային այգու շինարարական աշխատանքները նախագծվել են դեռևս այն տարիներին, երբ Բուլղարիան Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ էր։ Այգին արմատապես վերափոխվել է Բուլղարիայի անկախացումից հետո, երբ 1878 թվականին որոշում ընդունվեց Սոֆիան հռչակել նորաստեղծ Բուլղարիայի մայրաքաղաք։
Հաջորդ տարի՝ 1879 թվականին, քաղաքի ճարտարապետ Անտոնին Կոլարի նախաձեռնությամբ սկսվեցին վերակառուցողական աշխատանքները։ Դրանք ֆինանսավորվում էին Սոֆիայի ժամանակավոր մարզպետ Պյոտր Ալաբինի կողմից։ Արքա-ազատարարի ծառուղու ցանցը ևս վերակազմավորվեց՝ ավելացվեցին նոր կանաչ տարածքներ, ինչպես նաև այգու հարևանությամբ սկսվեց սրճարանի շինարարական աշխատանքներ։
Ի սկզբանե այգին անվանվել է ի պատիվ ռուսաց կայսր Ալեքսանդր II-ի, ով էլ նախաձեռնել էր 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմը։ Թերևս Բուլղարիայի ազատագրումը կարելի է համարել արյունարբու այդ պատերազմի գլխավոր ձեռքբերումներից մեկը։ Մինչև 19-րդ դարի վերջ՝ քաղաքային այգիում բազմիցս կատարվել են շինարարական աշխատանքներ։ Այգու տեսքի ձևավորման գործում մեծ ներդրում են ունեցել Կառլ Բետցը, Դանիել Նեֆը և Իլիա Տադորովը։
Այգին լրջորեն վնասվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հետևանքով։ Պատերազմի ավարտից հետո Բուլղարիայի կոմունիստական իշխանությունները ձեռնամուխ են եղել ռուս կայսեր անունը կրող կանաչ տարածքի հիմնարար վեռակառուցման։ Նման աշխատանքներ են ընթացել, 1951, 1959, 1976 և 1978 թվականներին։
Արդյունքում՝ այգին կորցրեց իր նախնական տեսքը։ Այսօր Սոֆիայի քաղաքային այգին Բուլղարիայի մայրաքաղաքի բնակիչների ամենասիրված վայրերից է։ Այստեղ հաճախ կարելի է հանդիպել սիրողական շախմատիստների, որոնց պարբերաբար կարելի է տեսնել փոքր այգու դիմացի ազգային թատրոնում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի զբոսայգիներ Կատեգորիա:Բուլղարիայի տեսարժան վայրեր
Միդաս-2
Միդաս-2 (Midas 2), ամերիկյան արբանյակ։
Կառուցվածք
Ադջենա արբանյակի 2-րդ աստիճանի սարքավորումն է։ Սարքավորումը սնվում է քիմիական մարտկոցներից։ Ջերմային ճառագայթումը հայտնաբերելու համար հրթիռները ունեն ուլտրամանուշակագույն ընկալող-հաղորդող սարքեր։ Լրացուցիչ սարքավորումների միջոցով պլանավորված էր չափել տիեզերական ռադիացիան, մթնոլորտի վերին շերտի խտությունը և գրանցել փոքր մետեորիտները։
Մեկնարկը
Միդաս-2-ի մեկնարկը տրվել է 1960 թվականի մայիսի 24-ին։ Հրթիռը դուրս է եկել տիեզերք և տեղեկություններ է հաղորդել մինչև մայիսի 26-ը։ 1974 թվականի փետրվարի 7-ին հրթիռը դուրս է եկել մթնոլորտի վերին շերտերը և այրվել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արբանյակային նավիգացիոն համակարգեր
Թաբոր լեռան ճակատամարտ
Թաբոր լեռան ճակատամարտ (Bataille du Mont-Thabor), ճակատամարտը տեղի է ունեցել 1799 թվականի ապրիլի 16-ին Թաբոր լեռան ստորոտում ֆրանսիական և օսմանյան (այսպես կոչված «դամասկոսյան բանակ») բանակների միջև։
Նախապատմություն
1799 թվականի մարտի 19-ին ֆրանսիացիները պաշարում են Աքքան։ Ըստ Նապոլեոնի մեմուառների, դեռ մինչև եգիպտական արշավանքի սկսվելը՝ Բարձր դուռը (մեծ վեզիրի գրասենյակի և դիվանատան պաշտոնական անվանումը) ֆրանսիացիների դեմ պատրաստել էր երկու բանակ՝ առաջինը կազմավորվել էր Հռոդոսում, իսկ երկրորդը՝ Դամասկոսում։ Դրանցից Յուրաքանչյուր ներառում էր 50.000 մարտիկ։ Բանակները 1799 թվականի հունիսին պետք է միառժամանակ շարժվեին դեպի Եգիպտոս ։ Ֆրանսիական զորքերի Սիրիա ներխուժելուց հետո թուրքերի մտադրությունները փոխվեցին՝ դամասկոսյան բանակը պետք է անցներ Հորդանան գետը հռոդոսյան բանակի Աքքա հասնելուն պես։ Սակայն Ահմեդ-փաշան վախենալով կորցնել Աքքան Դամասկոսի փաշաին հրամայեց առանց հռոդոսյան բանակի տեղ հասնելուն սպասելու կտրել ֆրանսիացիների սնուցումը Եգիպտոսից ։
Փաշայի բանակը անցավ Հորդանանը, իր ազդեցության տակ վերցրեց Հակոբի գետանցը, բանակի մի մասը պաշարեց Սաֆեդ բերդը, փաշայի որդին ճամբարեց գետի աջ ափին, իսկ փաշան 25,000-անոց բանակով հսկում էր գետանցը ձախ ափից։ Գեներալ Մյուրատը ընդամենը 1000 հոգուց բաղկացած շարասյունով Սաֆադի պաշարումից դուրս է բերում Սաֆադը, վերադարձնում է Հակոբի գետանցը հաղթում է փաշայի որդու զորքերին, գրավում է Տիբերիան։ Մյուրատին հաջողվում է նաև տիրանալ սննդամթերքի հարուստ պահեստների։ Իսկ Նազարեթում գտնվող գեներալ Ժյունոն իր հետ վերցնելով 400 զինվոր դիմավորում է Աբդուլլահ-փաշայի Հորդանանը անցած 3000-անոց զորքերին և կանգնեցնում նրանց Հանանի դաշտում։ Ապրիլի 11-ին նրան օգնության է հասնում գեներալ Կլեբեռը 2500 զինվորի ուղեկցությամբ։ Փաշայի զորքերը այդ ժամանակ արդեն համալրվել էին 4000 մարտիկով։ Նույն օրը Կլեբեռը Լուբիայի բարձունքում դիքավորվելով ջարդոմ է թշնամուն։ Ապրիլի 12-ին Կլեբեռը վախենալով կտրվել Աքքայից նահանջում է Նազարեթ։ Դա թույլ տվեց Աբդուլլահին միավորել իր բանակի մնացորդները և ճամբարել Իզրեելի դաշտում, իսկ նաբլուսսյան դիվիզիայի հետ միավորվելուց հետո նրա բանակի քանակը հասնում էր 24 հազարի։ Սակայն այս դիրքը զրկում էր իր բանակին Դամասկոսի հետ անմիջական կապից։
Կլեբեռը իր դիվիզիայով մտադրվել էր անցնել Հորդանանի և թշնամու արանքով, այսպիսով գեներալը կտրում էր հակառակորդին Դամասկոսից, իսկ կեսօրն անց ժամը 2-ին մտադրվում էր գրոհել թուրքերի ճամբարը։ Նապոլեոնը Կլեբեռից ստացած նամակից տեսնում է վերջինիս մտադրության թերությունները (հակառակորդը այդ ժամանակ արդեն օգտագործում էր այլ մարտական դիրք, տեղանքը բավականաչափ հետազոտված չէր, իսկ թշնամուն անակնկալի բերելու հույսերը հիմնավորված չէին)։ Կլեբեռի դիվիզիաին սպառնացող վտանգը կարող էր ճակատագրական դառնալ ողջ ֆրանսիական բանակի համար։ Այդիսկ պատճառով Նապոլեոնը որոշեց ապրիլի 15-ի կեսօրին օգնության հասնել Կլեբեռին, նա իր հետ վերցրեց ողջ հեծելազորը, Լուի Բոնի հրետանային դիվիզիան և պահեստազորի մարտկոցը ։
Մարտի ընթացքը
Ապրիլի 16-ին առավոտյան ժամը 7-ին Կլեբեռը մոտեցավ հակառակորդի ճամբարին։ Անակնկալ գրոհ չհաջողվեց՝ թուրքերի առաջնագիծը ոչընչացվեց, սակայն ճամբարում տագնապ հայտարարվեց, իսկ Կլեբեռի ջոկատը շրջապատվեց Թաբոր լեռան լանջերին։ Թշնամու հեծելազորին դիմակայելու նպատակով ֆրանսիացիները վերադադավորվեցին կառեների (քառակուսաձև երկշարք դասավորվածություն, որի ընթացքում առաջին շարքի զինվորները ծնկած վիճակում պարզում են հրացանները, իսկ երկրորդ շարքի զինվորները կանգնած վիճակում կրակում են թշնամուն, հատկապես արդյունավետ է հեծելազորի դեմ)։ Դաժան մարտը շարունակվեց գրեթե ողջ օրվա ընթացքում, կեսօրն անց ժամը 4-ին ֆրանսիացիների մոտ նկատվեց զինամթերքի խիստ պակաս, իսկ Կլեբեռը հրամայեց վերադասավորվել շարասյան և դուրս գալ օղակից։
Այդ ժամանակ հյուսիսում նկատվեց Նապոլեոնը ով մեկ օրվա ընթացքում անցավ 25 մղոն ճանապարհ։ Իզրեելի դաշտը պատված էր 6 ֆուտի հասնող բարձր տարեկանով, այսպիսով Նապոլեոնին հաջողվեց աննկատ մոտենալ և շրջապատել թշնամուն։ 300 հոգանոց ջոկատը անակնկալ հարձակվեց թուրքերի ջոկատի վրա, թալանեց ճամբարը, գերեվարեց թուրքերին և այրեց վրանները։ Ֆրանսիական ջոկատների զուգահեռ գրոհից և միավորվելուց հետո թուրքական բանակը փախուստի մատնեց։
Հետևանքներ
Թուրքերը կորցրին մի քանի հազար զինվորի ինչպես նաև մի քանի հարյուր զինվոր գերեվարվեցին։ Կլեբեռը կորցրեց 250-300 զինվոր, իսկ Նապոլեոնը՝ 4։
Ապրիլի 17-ին Կլեբեռը հետապնդում էր դամասկոսյան բանակի մնացորդներին։ Այսպիսով փոքրաթիվ ուժերի գնով հաջողվեց նեյտրալիզացնել դամասկոսյան բանակը։ Ֆրանսիացիները ստացան իրական հնարավորություն գրավել Դամասկոսը, որը պաշտպանում էր միայն կայազորը, սակայն Նապոլեոնը կարող էր միայն տրամադրել Կլեբեռի դիվիզիան քանի որ մնացած զորքերը նրան անհրաժեշտ էին Աքքայում պաշարումը շարունթկելու համար։ Նապոլեոնը Դահերի շեյխից ինչպես նաև դրուզերի և մորոնյանների առաջնորդներից զորքեր խնդրեց, սակայն վերջիններից զորքեր հավաքելու համար շատ ժամանակ պահանջվեց և նրանք հրաժարվեցին օգնել ֆրանսիացիներին, Նաբլուսը չհարձակվելու պայմանով ֆրանսիացիներին վերադարձրեց գերեվարված ֆրանսիացիներին՝ փրկվելով կործանումից, իսկ Կլեբեռը ստացավ հրաման անցնել Հորդանանը և վերահսկել գետանցը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատմություն Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ճակատամարտեր Կատեգորիա:Նապոլեոնի արշավանքը Եգիպտոս և Սիրիա Կատեգորիա:18-րդ դարի ճակատամարտեր
Էդուարդ Մանուկյան (գիտնական)
Էդուարդ Միհրանի Մանուկյան, տիեզերական կապի բնագավառի գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1958), պրոֆեսոր (1963)։
Կենսագրություն
1940 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կապի ինստիտուտը։ 1940-1950 թվականներին աշխատել է Ռադիոտեխնիկայի ՀամԳՀԻ-ում, 1950-1967 թվականներին՝ Սարքաշինության ԳՀԻ գլխավոր կոնստրուկտորի տեղակալ, 1954-1967 թվականներին՝ միաժամանակ դասախոսել է Յաուզայի (Ռուսաստան) ռադիոտեխնիկայի ինստիտուտում, 1967-1996 թվականներին՝ Մոսկվայի կապի տեխնիկական համալսարանի հաշվողական տեխնիկայի և կառավարող համակարգերի ամբիոնի պրոֆեսոր, 1996 թվականից՝ խորհրդական։ 1992 թվականից եղել է Տեղեկագիտության միջազգային ակադեմիայի անդամ։
Գործունեություն
Աշխատանքները վերաբերում են ռադիոալիքների անցմանը, հրթիռի շարժիչի շիթի միջոցով և կառավարող ազդանշանների կոդավորման եղանակներին։ Առաջարկել և տեսականորեն հիմնավորել է ռադիոկապի միակ գծի հեռավորության չափման փաթեթավորված իմպուլսային ազդանշաններից հրթիռի արագության վերաբերյալ տեղեկությունների ստացման եղանակ։ Տիեզերական համակարգերի էներգետիկայի էապես բարձրացման Մանուկյանի առաջարկած եղանակը կիրառվել է «Զոնդ» տիպի հրթիռներում  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:1916 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 25 ծնունդներ Կատեգորիա:Սիմֆերոպոլ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Դոյնա
Դոյնա, մոլդովական և ռումինական քնարական, ժողովրդական երգ։ Դոյնայի առաջացումը կապվում է վաղ ֆեոդալիզիմի ժամանակաշրջանի հետ։ Տարածված է նաև հարավային սլավոնների և արևմտյան ուկրաինացիների մոտ։ Սովորաբար դոյնան բաղկացած է երկու մասերից՝ առաջին՝ դանդաղ և երկրորդ՝ արագ։
Նկարագրություն
Դոյնայի մոտիվները օգտագործել են դասական ստեղծագործողներ (Վասիլի Ալեքսանդրի, Միխայ Էմնեսկի, Ջորջ Կոշբուկ) և կոմպոզիտորներ։ Դոյնա կատարող խմբերից են՝ մոլդովական երգչախումբ «դոյնան», Բարբու Լուենտի անվան ռումինական երգչախումբը, «Ֆնֆարե Չոկիրլիյա» խումբը։
Ծագումնաբանություն
Դոյնա բառի ծագումը անհայտ է համարվում։ Ենթադրվում է, որ այն ունի հնդեվրոպական արմատներ, որովհետև կա լիտվական ազգային երգ որը կոչվում է «դոյնա»։
Ֆերարայի համալսարան
Ֆերարայի համալսարան (Università degli Studi di Ferrara, UniFe), Ֆերարա քաղաքում պետական կրթական հաստատություն (Էմիլիա Ռոմանիա, հյուսիսային Իտալիա), Եվրոպայի հնագույն համալսարաններից մեկը, որի պատմությունը սկիզբ է առնում 14-րդ դարից: Համալսարանի կարգավիճակ է ստացել 1391 թվականին:
Ուսանողների ընդհանուր քանակը կազմում է մոտավորապես 18000, որոնցից ավելի քան 1000-ն օտարերկրյա են: Ունի 8 ֆակուլտետ: Համալսարանական քաղաքում կան մոտավորապես 1600 մարդ, այդ թվում 1137 գիտական աշխատող: Համարվում է հեղինակավոր կրթական հաստատություններից մեկը, այդ թվում ֆիզիկայի ոլորտում: Մտնում է Եվրոպայի համալսարանների ասոցիացիայի կազմում (European University Association, EUA):
Իտալական CIVR (Comitato di Indirizzo per la Valutazione della Ricerca) կոմիտեն, 2007 թվականի հանրային զեկույցի համաձայն, գնահատել է Ֆերարայի համալսարանը որպես կիրառական հետազոտությունների մասում լավագույն իտալական համալսարան:
Պատմություն
Ֆերարայի համալսարանը հիմնադրվել է 1391 թվականի մարտի 4-ին մարքիզ Ալբերտո V դ’Էստեի կողմից՝ Հռոմի պապ Բոնիֆացիոս IX-ի թույլտվությամբ: Համալսարանի բացումը տեղի է ունեցել նույն տարվա Սուրբ Ղուկասի (հոկտեմբերի 18) օրը, գործում էին իրավագիտության, արվեստի և աստվածաբանության ամբիոնները: Ֆերարայի համալսարանին տրամադրվել են նույն արտոնությունները, ինչ Բոլոնիայի (հիմնադրվել է 1088 թվականին) և Փարիզի (հիմնադրվել է 1170 թվականին) հնագույն համալսարաններին : Համալսարանի գտնվելու վայրը, սկսած 1567 թվականից, եղել է «Պալացցո Պարադիզոն», որը վարձակալվել է կարդինալ Իպոլիտո II դ'Էստեի կողմից։ Ընդամենը երեք տարի անց տնտեսական դժվարությունները ստիպել են համալսարանին փակվել։ Միայն 1402 թվականին Նիկոլո III դ'Էստեն՝ Ալբերտո V-ի իրավահաջորդը, վերսկսել է համալսարանի աշխատանքը' Ֆերարա բերելով մի քանի հեղինակավոր դասախոսներ:
1598 թվականին Ֆերարան հայտնվել է Պապական մարզի ուղղակի վերահսկողության ներքո, և համալսարանը կորցրել է խելացի կենտրոնի կարգավիճակը: Նապոլեոնյան պատերազմների ժամանակ, 1797 թվականին տեղի է ունեցել վերականգնում, մասնավորապես, համալսարանում ստեղծվել է Եվրոպայում սահմանադրական իրավունքի առաջին ամբիոնը՝ Ջուզեպպե Կոմպանոնիի ղեկավարությամբ։ 1816 թվականին գործում էին իրավունքի, բժշկության, գիտության և փիլիսոփայության ֆակուլտետներ:
Իտալիայի միավորումից հետո Ֆերարայի համալսարանը դարձել է իրավունքի, մաթեմատիկայի, դեղագործության, նոտարիատի ֆակուլտետներով, բժշկության եռամյա կուրսով (1863-1864 թվականներին կրճատվել է մինչև երկու տարի), ինչպես նաև անասնաբուժական բժշկությամբ (վերացվել է 1876 թվականին) անվճար համալսարան:
Մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը համալսարանը հաշվվում էր մոտ 500 ուսանող, ինչի շնորհիվ այն Իտալիայի անվճար համալսարանների շարքում առաջին տեղն էր զբաղեցնում։ Այսօր համալսարանում սովորում է շուրջ 18 000 ուսանող, որոնց տարեկան շնորհվում է մոտ 400 աստիճան։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո համալսարանը ստացել է զգալի պետական աջակցություն, որը թույլ է տվել բացել լրացուցիչ ֆակուլտետներ և հետազոտական բաժիններ: Առավել նկատելի աճ է գրանցվել 1970-ականների և 1980-ականների միջև ընկած ժամանակահատվածում։
Կառուցվածք
Համալսարանում կա 8 ֆակուլտետ: 2014 թվականի դրությամբ՝ կան 12 ուսումնական կուրսեր, որոնք կազմակերպված են որակավորման բարձրացման հատուկ ինստիտուտի շուրջը :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի համալսարաններ Կատեգորիա:14-րդ դարում հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:Ֆերարայի համալսարան
Հայլբրոն (քաղաք)
Հայլբրոն (Heilbronn,), քաղաք Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Բադեն Վյուրթեմբերգ երկրամասի հյուսիսում, Հայդելբերգից՝ 55 կիլոմետր դեպի հարավ-արևելք, Շտուտգարտից՝ 35 կիլոմետր դեպի հյուսիս։ Նույնանուն շրջանի՝ «Landkreis Heilbronn»-ի և Հայլբրոն-Ֆրանկոնիա տարածաշրջանի (Heilbronn-Franconia region) վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է Նեկար գետի ափին (գետային խոշոր նավահանգիստ է)՝ տարածվելով գետահովտում և զբաղեցնելով 99,9 կմ² տարածք (20-րդ դարում զգալի չափով ընդարձակվել է մերձակա բնակավայրերը իր մեջ ներառելով)։ Ծովի մակերևույթից միջին բարձրությունը 157 մետր է։ Բնակչության թվաքանակը 2017 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով եղել է 125 113, խտությունը՝ 1.226 մարդ յուրաքանչյուր քառակուսի կիլոմետրի վրա։ Պաշտոնական կոդը (AGS-ը)՝ 8121000:
2020 թվականի փետրվարի 1-ին Հայլբրոնին շնորհվել է համալսարանական քաղաքի կոչում ։
Տնտեսություն
Տնտեսության բնագավառում Հայլբրոնն առաջին հերթին հայտնի է այստեղ արտադրվող կարմիր գինիներով, այդ իսկ պատճառով նրան անվանում են «գինու քաղաք» (Stadt des Weins): Հայրենի քաղաքին լայն ճանաչում էր բերել նաև կառագործ վարպետ Դրոգմյոլլերը (1920-2005), որի արհեստանոցներում աշխատողները զբոսաշրջային կառքեր էին հավաքում օգտագործելով «Մերսեդես» և «Վոլվո» ֆիրմաների ավտոմեքենաների համապատասխան մասեր։
Հայլբրոնում զարգացած են մեքենաշինությունը (գործում են «Լեպլե», «Տյուսսեն-Կրուպ» և հայտնի այլ ընկերությունների գործարաններ, Audi, BMW, Mercedes և Porsche ֆիրմաների ավտոմեքենաների մասեր արտադրող ձեռնարկություններ), սննդի արդյունաբերությունը («Կամպինա», «Կնորր» և այլ գործարաններ), թղթի, քիմիական, միկրոէլեկտրոնիկայի արտադրությունը։ Այստեղ իր ձեռնարկությունն ունի նաև միկրոֆոններ ու դինամիկներ արտադրող «Beyerdynamic» ֆիրման։ Քաղաքի հայտնի ձեռնարկություններից է նաև «Südwestdeutsche Salzwerke AG»-ը, որ տարեկան արտադրում է շուրջ 2,5 միլիոն տոննա քարաղ և այդ ցուցանիշով երկրորդ տեղն է զբաղեցնում Գերմանիայում։ Քաղաքի, տարածաշրջանի և ամբողջ երկրի տնտեսության մեջ կարևոր դեր է խաղում նաև նրա՝ Նեկար գետի վրա գտնվող նավահանգիստը։
Գրականության մեջ և կինոյում
Հայլբրոնը հաճախ պատկերավոր կերպով անվանվում է «Քեթխենի քաղաք». նկատի է առնվում 19-րդ դարի գերմանացի նշանավոր գրող Հայնրիխ ֆոն Քլայսթի «Հայլբրոնցի Քեթխենը» ստեղծագործությունը։ Հայլբրոնում են ծավալվում նաև Վոլֆգանգ Գյոթեի «Գյոթց ֆոն Բեռլիխինգեն» թատերգության գործողությունները։ Գերմանական այս քաղաքը հիշատակվում է «Շերլոկ Հոլմս․ Ստվերների խաղ» կինոնկարում. ըստ այդ ֆիլմի դիպաշարի՝ հենց Հայլբրոնում է գտնվում Ջեյմս Մորիարտիին պատկանող զինագործարանը, որ զենք է մատակարարում ողջ Եվրոպային։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Բադեն-Վյուրթեմբերգի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բադեն-Վյուրթեմբերգի քաղաքներ
Օլիմպիական երդում
Մարզիկներ Օլիմպիական երդում
Օլիմպիական երդման տեքստը մշակվել է Պիեռ դը Կուբերտենի կողմից 1913 թվականին, որը առաջարիկեց Միջազգային Օլիմպիական կոմիտեին(ՄՕԿ) վերականգնելու Հին Հունաստանի Օլիմպիական խաղերի Օլիմպիական երդման արարողությունը (Օլիմպ մարզադաշտում ի պատվի Զևսի՝ զոհասեղանի վրա):
Մարզիկների Օլիմպիական երդման տեքստը.
" Բոլոր մարզիկների անունից ես խոստանում եմ, որ մենք մասնակցելով այս օլիմպիական խաղերին, կհարգենք ու կպահպանենք խաղերի անցկացման կանոնները՝ հանուն սպորտի փառքի և մեր թիմերի պատվի:"
Առաջին անգամ օլիմպիական երդումը արտասանել է բելգիացի մարզիկ Վիկտոր Բոյնը 1920 թվականի Օլիմպիական խաղերում : Համաձայն Օլիմպիական խարտիայի ‎, օլիմպիական երդումը արտասանում է տվյալ երկիր մարզիկը, որտեղ անցկացվում է հերթական Օլիմպիական խաղերը: Տրիբունանա տեղադրված է օլիմպիական մարզադաշտում, տվյալ երկրի դրոշի ներքո: Ազգային Օլիմպիական կոմիտեն սովորաբար օլիմպիական երդման համար ընտրում է ականավոր մարզիկներից որևէ մեկին:
Մարցավարների Օլիմպիական երդում
1968 թվականին ԽՍՀՄ-ի Օլիմպիական կոմիտեն առաջարկով ՄՕԿ-ին ներառել է նաև մրցավարների օլիմպիական երդում՝ ամառային և ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությունը ժամանակ (այն արտասանվում է է երկրի մրցավարների և մարզիկների օլիմպիական երդումից հետ, որտեղ և անցկացվում է օլիմպիական խաղերը):
Մրցավարների Օլիմպիական երդման տեքստը: "Բոլոր դատավորների և պաշտոնական անձանց անունից ես խոստանում եմ, որ մենք այս Օլիմպիական խաղերին մեր պարտականությունները կկատարենք լրիվ անկողմնակալությամբ, հարգելով և պահպանելով խաղերի անցկացման կանոնները՝ իսկական սպորտային ոգով:"
Մարզիչների Օլիմպիական երդում
Այն կատարվում է 2010 թվականից՝ Ամառային երիտասարդական խաղերի ժամանակից
"Բոլոր մարզիչների և շրջակա միջավայրի այլ մարդիկանց՝ մարզիկների միջավայրից Ես խոստանում եմ, որ մենք պետք է պահենք մեզ այնպես,որպեսզի պահպանեք սպորտային ոգին և արդար խաղ, համաձայն Օլիմպիական շարժման հիմնական սկզբունքների:"
Ամառային Օլիմպիական խաղերի երդման տեքստ արտասանած անձիք
(1)Ստոկհոլմում, որտեղ անցկացվեցին ձիասպորտի մրցումներ:
(2)Առաջին անգամ ամառային Օլիմպիական խաղերում երդման արարողությունը արտասանել է կին:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երդում Կատեգորիա:Օլիմպիական խորհրդանիշներ
Նինոր
Նինոր (Нинор), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վլադիմիրի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Գուս գետի աջ ափին՝ 90 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Օստրոգի շրջան
Օստրոգի շրջան (Острозький район), շրջան Ուկրաինայի Ռովնոյի մարզում։
Ստեղծվել է 1940 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Օստրոգ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 693 կմ²։
Բնակչություն
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 31000 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 44,73 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռովնոյի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Կապելա (Ալագոաս)
Կապելա  (Capela), համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ալագոաս նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Մատա Ալագոանայի գավառի կազմի մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ալագոաս նահանգի բնակավայրեր
Բարձր ճշգրտության զենք
Բարձր ճշգրտության զենք (Высокоточное оружие, Precision-guided munition), ԲՃԶ — այնպիսի զենք, որը, որպես կանոն, կառավարելի է կամ կառավարվում է, ընդունակ է նախապես տրված (և բավական բարձր) հավանականությամբ խոցելու նպատակակետը առաջին իսկ կրակոցով (արձակմամբ) ցանկացած հեռավորության վրա՝ անշուշտ, այդ զենքի հասանելիության սահմաններում։ Շարունակվող գիտատեխնիկական հեղափոխության պայմաններում հնարավոր դարձավ ստեղծելու բարձր ճշգրտության զենքը, որը, ըստ մի շարք ռազմական մասնագետների կարծիքի, կորոշի ապագա պատերազմի բնույթը։ Այդ «նոր սերնդի» պատերազմը որն այլ կերպ առաջարկել են անվանել Վեցերորդ սերնդի պատերազմ (война шестого поколения)։ Հնարավորություն է տալիս հասցնել բացառիկ ճշգրիտ հարվածներ։
Գերմանիա
Գերմանիան չհասցրեց ավարտել աշխատանքները
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հրթիռային զենք Կատեգորիա:Ռումբեր
Էդուարդ Մանուկյան (ճարտարագետ)
Էդուարդ Նշանի Մանուկյան (, Երևան), հայ ճարտարագետ-մեխանիկոս։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1989), պրոֆեսոր (1992)
Կենսագրություն
1968 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1968 թվականից աշխատում է ՀՊՃՀ-ում, 2003 թվականից՝ Հաշվողական տեխնիկայի ամբիոնի մեքենայական թարգմանության լաբորատորիայի վարիչ ։ Աշխատանքները վերաբերում են արհեստական բնականության համակարգերի ստեղծմանը և կիրառմանը՝ հայ-անգլիական երկկողմանի իմաստային թարգմանություններում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1945 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ մեխանիկոսներ
Գոռձենյո
Գոռձենյո  (իտալ․՝ Gorzegno), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 357 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 27 մարդ/կմ2։ Տարածքը՝ 13 կմ2։ Փոստային ինդեքս՝ 12070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0173։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ժերմեն (Էնայի գավառ)
Ժերմեն  (Germaine), համայնք Ֆրանսիայում, Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Սեն-Կանտեն-1 կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն-Կանտենի շրջան։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 02343։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 66 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 47 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 35 -ը տնտեսապես ակտիվ էին, 12-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը - 74,5 %, 1999 թվականին եղել է՝ 80,9 %)։ 35 աշխատունակ բնակիչներից 31 -ը աշխատում էին (19 տղամարդ և 12 կին), անաշխատանք էին 4 -ը (2 տղամարդ և 2 կին)։ 12 անգործունակ մարդկանցից 2 -ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 5 -ը թոշակառու, 5 -ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Միքելե Պլաչիդո
Կենսագրություն
Միքելե Պլաչիդոն ծնվել է Ասկոլի Սատրիանո քաղաքի աղքատ ընտանիքներից մեկում։ Նա հայտնի ավազակապետ Կարմինե Կրոկկոյի սերունդներից է։ Բանակում ծառայությունն ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել Հռոմի ոստիկանությունում, որի շարքերում էլ մասնակցել է 1968 թվականին տեղի ունեցած Հռոմի Վալլե Ջուլիայի փողոցային մարտերին։ Այնուհետև հրապուրվել է թատրոնով և հեռանալով ոստիկանությունից, ընդունվել է դրամատիկական արվեստների ակադեմիա։
Առաջին անգամ բեմում հանդես է եկել 1969 թվականին։ Կինոդեբյուտը կայացել է 1972 թվականին նկարահանված «Պիշոտիի գործը» կինոնկարում։ Հետագայում նկարահանվել է մի շարք հայտնի ռեժիսորների ֆիլմերում։ 1970-ական թվականներին նկարահանվել է «Ժողովրդական սիրավեպ» (1974 թ.), «Աստված իմ, որքան եմ ես ցածրացել» (1974 թ.), «Ընտանեկան մեղքեր» (1975 թ.), «Աստվածային արարած» (1975 թ.), «Հաղթական քայլերգ» (1976 թ.), «Էռնեստո» (1978 թ.), «Կոռլեոնե» (1978 թ.), «Ծնկի եկած մարդը» (1979 թ.), «Թռիչք դեպի դատարկություն» (1980 թ.), «Երեք եղբայր» (1981 թ.) և այլ կինոնկարներում։
Միքելե Պլաչիդոյին մեծ ճանաչում բերեց կոմիսար Կորադո Կատանիի դերը «Ծովահրեշ» (1984-1989 թթ.) հեռուստասերիալում, որի չորս եթերաշրջաններում գլխավոր դերով հանդես է եկել նա։ Հեռուստասերիալը մեծ մասսայականություն էր վայելում նաև ԽՍՀՄ-ում։ Հետաքրքիր է այն, որ «Ծովահրեշ»-ին զուգահեռ, նա նկարահանվել է նաև «Կապ պիցերիայի միջոցով» (1985 թ.) կինոնկարում, որտեղ նրա կերտած կերպարը կոմիսար Կատանիի հակապատկերն էր՝ մաֆիայի վարձու մարդասպան։
1991 թվականին Միքելե Պլաչիդոն նկարահանվել է խորհրդային «Աֆղանական բեկում» կինոնկարում ` կերտելով խորհրդային սպայի դերը։ Նրա հետագա աշխատանքներից են «Ջովաննի Ֆալկոնե» (1993 թ.), «Լամերիկա» (1994 թ.), «Գայլուհին» (1996 թ.), «Անծանոթուհին» (2006 թ.) և այլ ֆիլմեր։ Որպես ռեժիսոր նկարահանել է «Սրտակից ընկերուհիներ» (1992 թ.), «Սովորական հերոս» (1995 թ.), «Կորած սեր» (1998 թ.), «Դու ամենուր ես» (2004 թ.), «Կրիմինալ սիրավեպ» (2005 թ.), «Վալլանցասկա - չարի հրեշտակները» (2010 թ.), «Ընտրություն» (2015 թ.) և այլ ֆիլմեր, որոնց մի մասի սցենարի հեղինակը նույնպես ինքն է։
Անձնական կյանք
Միքելե Պլաչիդոն ամուսնացել է երեք անգամ։ Նա երկրորդ անգամ ամուսնացել է դերասանուհի Սիմոնետա Ստեֆանելիի հետ։ Համատեղ կյանքի ընթացքում նրանք ունեցել են երեք երեխա։ Դուստրը՝ Վիոլանտե Պլաչիդոն այժմ դերասանուհի է։ Ամուսնալուծվել են 1994 թվականին։
2012 թվականին Միքելե Պլաչիդոն ամուսնացել է դերասանուհի Ֆեդերիկա Վինչենտիի հետ։ Նրանց որդին ծնվել էր 2006 թվականին։ Միքելե Պլաչիդոն ունի նաև մեկ ապօրինի որդի՝ դերասանուհի Վիրջինիա Ալեքսանդրեից։
Մասնակի ֆիլմագրությունը
Դերասան
Ռեժիսոր
Լեմգո
Լեմգոն հիմնադրվել է 1190 թվականին Լիպեի տան սեփականատիրոջ կողմից` որպես կարևոր առևտրային երթուղիների (պլանային քաղաք) խաչմերուկ։ Լիպպշտադտի հետ միասին (գտնվում է Սուեստի տարածաշրջանում), Լեմգոն պատկանում է Լիպեի իշխանության հնագույն քաղաքներին։ 1245 թվականին Լեմգոն ստացավ քաղաքի իրավունք, իսկ ուշ միջնադարում այն դարձավ Հանզաի քաղաք և միչև հիմա կոչվում է Հին Հանզաի քաղաք։ Այդ ժամանակներից պահպաանվել են հարյուրավոր շինություններ։ Մինչև 1973 թվականը Լեմգոն եղել է շրջանի կենտրոնը, սակայն վարչական տարածքային բարեփոխումներից հետո մտավ Լիպեի տարածաշրջանի մեջ։
Ներկայումս, քաղաքը արվարձաններով համարվում է գյուղատնտեսական կենտրոն, կիսալեռնային տարածքին հատուկ պայմաններով։ Արդյունաբերության ամենակարևոր ոլորտներն են մետաղագործությունը, բժշկական ատամնաբուժական սենյակների համար նախատեսված գործիքները, մեքենաշինությունը, արդյունաբերական էլեկտրոնիկան, ինչպես նաև ծառայությունների ոլորտը։ Լեմգոյում տեղակայված է Արևելյան Վեստֆալիա-Լիպեի բարձրագույն դպրոցը (գիտահետազոտական համալսարան)։ Լեմգոն հայտնի է նաև Գերմանիայում `որպես դաշնային հանդբոլի լիգայի կարևորագույն կենտրոններից մեկը` TBV Lemgo: Ռեֆորմացիայի 500-ամյակի կապակցությամբ Լեմգոն դարձել է Եվրոպայի 13 եվրոպական երկրներից 62 քաղաքներից մեկը, որոնք ստացել են «Ռեֆորմացիայի եվրոպական քաղաք» կոչումը ։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը բաժանված է 14 թաղամասերի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Կլանման սպեկտրալ գիծ
Կլանման սպեկտրալ գիծը կամ մութ սպեկտրալ գիծը սպեկտրի առանձնահատկություն է, որն արտահայտվում է ճառագայթման որոշ էներգիայի շրջակայքում ինտեսիվության նվազմամբ ։
Էլեկտրամագնիսական սպեկտրներում կլանման գծեր առաջանում են այն ժամանակ, երբ ճառագայթումն անցնում է համեմատաբար սառը թափանցիկ նյութով։ Ատոմները կարող են կլանել էլեկտրամագնիսական ճառագայթման միայն որոշակի հաճախության (էներգիայի) քվանտներ, իսկ հետո ճառագայթել դրանք կամայական ուղղությամբ։ Արդյունքում նյութի զանգվածը ցրում է ճառագայթումը տարբեր ուղղություններով որոշ հաճախականություններում, և նրանք չեն հասնում դիտորդին․ սպեկտրում առաջացնում են մութ տիրույթներ՝ գծեր։ Նմանապես ճառագայթման սպեկտրալ գծերը այն տիրույթներն են, որտեղ հաճախությունները ոչ թե ցրվում են, այլ ընդհակառակը՝ ուժեղանում, և սարքը գրանցում է մեծ ինտեսիվությամբ գծեր։
Սպեկտրալ գծերը անմիջականորեն կախված են ատոմներից, և օգտագործվում են տեսականում ցանկացած նյութի կամ մարմնի, որի միջով լույս է անցնում (ավելի հաճախ օգտագործվում է գազ)՝ քիմիական բաղադրությունը պարզելու համար։ Սպեկտրալ գծերը լայնորեն կիրառվում են աստղերի և տիեզերքում այլ հեռու օբյեկտների (որոնց անմիջական ուսումնասիրումն անհնար է) քիմիական բաղադրությունը պարզելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սպեկտրասկոպիա
Ախտիրկայի շրջան
Ախտիրկայի շրջան (Охтирський район), շրջան Ուկրաինայի Սումիի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ախտիրկա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1287 կմ²։
Բնակչություն
2001 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 31206 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 24,25 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սումիի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Բոկա Խունիորս
Բոկա Խունիորս (Boca Juniors), արգենտինական ֆուտբոլային ակումբ Բուենոս Այրեսից։ Ակումբը հիմնադրվել է 1905 թվականին և 1913 թվականից ի վեր հանդես է գալիս Պրիմերա Դիվիզիոնում՝ Արգենտինայի բարձրագույն դիվիզիոնում։ Տնային հանդիպումներն անցկացնում է Բոմբոներա մարզադաշտում։ Բոկա Խունիորսը Արգենտինայի գործող չեմպիոնն է։
Բոկա Խունիորսը Արգենտինայի ամենատիտղոսակիր ակումբներից է։ Այն 34 անգամ հաղթել է Արգենտինայի առաջնությունը և 13 անգամ՝ Արգենտինայի գավաթը ։ Բաց այդ, Բոկան նվաճել է 22 միջազգային գավաթը , որոնցից 18-ը ճանաչված էին ՖԻՖԱ-ի և ԿՈՆՄԵԲՈԼ-ի կողմից։ Միջազգայնորեն ճանաչված գավաթների թվով Բոկա Խունիորսը Միլանի հետ կիսում է 4-րդ տեղը աշխարհում՝ Ռեալ Մադրիդից (25), Բարսելոնայից (20) և եգիպտական Ալ Ահլիից (20) հետո։ Այն 3 անգամ հաղթել է Միջմայրցամաքային գավաթը, 6 անգամ՝ Լիբերտադորեսի գավաթը, 2 անգամ՝ Հարավամերիկյան գավաթը, 4 անգամ՝ Ռեկոպա Սուդամերիկանան և 1 անգամ՝ Լիբերտադորեսի սուպերգավաթը։
Բոկա Խունիորսը այն 8 ակումբներից է, որ նվաճել են ԿՈՆՄԵԲՈԼ-ի տրեբլը։ Ակումբը հիմնականում ընդգրկվում է IFFHS-ի լավագույն 25 ակումբների մեջ, և այն գլխավորել է 6 անգամ (հիմնականում Կառլոս Բիանկիի մարզիչ լինելու տարիներին)։ Բոկա Խունիորսը IFFHS-ի կողմից ճանաչվել է 2001-2010 թվականների Հարավային Ամերիկայի լավագույն ակումբ։ Այն Հարավային Ամերիկայի ամենահանրաճանաչ ֆուտբոլային ակումբներից է։
Բոկա Խունիորսը մրցակցություն ունի Ռիվեր Փլեյթի հետ։ Այս ակումբները Արգենտինայում ունեն ամենաշատ երկրպագուները և երկուսն էլ գտնվում են Բուենոս Այրեսում։ Բոկա Խունիորսում են իրենց ֆուտբոլային կարիերան սկսել հետագայուն Արգենտինայի ազգային հավաքականի խաղացողներ դարձած մի շարք ֆուտբոլիստներ, այդ թվում՝ Նիկոլաս Բուրդիսսոն, Կառլոս Տևեսը, Էվեր Բանեգան և Ֆեռնանդո Գագոն։
Հոգսը
«Հոգսը», Հերման Զուդերմանի վեպը, որը հրատարակվել է 1887 թվականին։ Վեպը բաղկացած է 23 մասից։
Հայերեն հրատարակություններ
Վեպի հայերեն բոլոր հրատարակությունները եղել են Գևորգ Ալթունյանի թարգմանության հիման վրա։
Հայերեն երկրորդ հրատարակություն
Վեպը երկրորդ անգամ հայերեն հրատարակվել է 1958 թվականին Հայպետհրատում։ Խմբագիր՝ Արփիկ Վարդապետյան։ 237 էջ ։
Հայերեն երրորդ հրատարակություն
Վեպը երրորդ անգամ հայերեն հրատարակվել է 2014 թվականին «Անտարես» հրատարակչության «Պարտադիր ընթերցանություն» մատենաշարով։ Խմբագիր՝ Արքմենիկ Նիկողոսյան։ 240 էջ ։
Հայերեն երրորդ հրատարակության հանձնարարականը
Այս հրատարակության հիման վրա Հայաստանի կույրերի միավորման հրատարակությունը վեպը 2015 թվականին լույս է ընծայել բրայլյան գրատիպով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1887 գրքեր Կատեգորիա:1913 գրքեր Կատեգորիա:1958 գրքեր Կատեգորիա:2014 գրքեր Կատեգորիա:Վեպեր Կատեգորիա:Գերմաներեն գրքեր Կատեգորիա:Գերմաներեն վեպեր
Կառնեյրուս
Կառնեյրուս (Carneiros), համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ալագոաս նահանգի Սերտանի մարզում։ Մտնում է Սանտանա դու Իպանեմայի գավառի կազմի մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ալագոաս նահանգի բնակավայրեր
Ֆրանչեսկո Պացցի
Ֆրանչեսկո Պացցի (Francesco Pazzi, ), հայտնի ֆլորենտական Պացցի տոհմից ազնվական, հայտնի է դարձել Լորենցո Մեդիչի դեմ դավադրության շնորհիվ։ Նա Հակոբ Պացիի եղբորորդին է, որը նույնպես եղել է դավադիրներից մեկը։
1478 թվականին Ֆլորենցիայում մի խումբ հարուստ ֆլորենտական քաղաքացիներ, Ֆրանչեսկո Պացիի, հոր բարեկամների և Պիզայի արքեպիսկոպոս Ֆրանչեսկո Սալվիատիի գլխավորությամբ, կատարել են Մեդիչների տան իշխանությունը տապալելու փորձ։ Ապրիլի 26-ին Սանտա Մարիա դել Ֆիորե տաճարում՝ ծեսի ժամանակ, դավադիրները դաշույներով հարձակվել են Ջուլիանո և Լորենցո Մեդիչի եղբայրների վրա։
Թեթև վիրավորված Լորենցոյին հաջողվել է փախչել, իսկ Ջուլիանոն ընկավ առաջին իսկ հարվածից։ Կատարվեց ապստամբության բաձրացման փորձ՝ քաղաքացիական ազատության կարգախոսի ներքո, սակայն այն չհաջողվեց։ Դավադիրներին կախել են Պալացցո Վեկկիոյի պատուհաններին (Ֆրանչեսկոյին կախեցին նույն օրը՝ ապրիլի 26-ին):
Նրանցից մեկը՝ Բեռնարդո Բարոնչելլին, որը Ջուլիանո Մեդիչիին սպանողը, փախել է և երկար թափառելուց հետո մեկնել Կոստանդնուպոլիս։ Սակայն սուլթանը մատնում է նրան։ 1479 թվականի դեկտեմբերի 20-ին նրան շղթայված բերել են Ֆլորենցիա և կախել նույն՝ Պալացո Վեկկիոյի պատուհանից։
Գեղարվեստական ստեղծագործություններում
Ֆրանչեսկո Պացցի պատմությունը ներկայացվել է Թոմաս Հարիսի «Հանիբալ» վեպում, Բրայան Ֆուլերի «Հանիբալ» սերիալում և Ռիդլի Սքոթի համանուն ֆիլմում։ Ֆիլմի մեջ դերակատար է հանդիսացել իր հեռավոր ժառանգորդ Ռինալդո Պացցին։
Իսկ «Assassin’s Creed II» խաղում, որը թողարկվել է 2009 թվականի նոյեմբերին, Ֆրանչեսկո Պացցին գլխավոր հերոսի՝ Էցիո Աուդիտորե դա Ֆիրենցե ասսասինի թշնամիներից մեկն է, նա սերում է ազնվական տոհմից, ում ընտանիքը տուժվել է Պացցիի դավադրության պատճառով։ Բոլոր մասնակիցների մահը, ինչպես նաև Լորենցո Մեդիչիի փրկարարական աշխատանքը խաղի ստեղծողները վերագրում են ասսասիններին ։ Ինչպես նաև Ֆրանչեսկո Պացցին և դավադրության մյուս մասնակիցները հանդես են գալիս «Դա Վինչիի դևերը» հեռուստասերիալում։
Գրականություն
Клулас И. Лоренцо Великолепный. — М.: Молодая гвардия, 2007. — 260 [12] с .: илл. (Жизнь замечательных людей)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի ազնվական ընտանիքներ
Անաստվածների միություն (Հայկական ԽՍՀ)
Անաստվածների միություն, Հայկական ԽՍՀ-ում գործող հասարակական կազմակերպություն։
Պատմություն
1927 թվականի փետրվարին Հայաստանում «Անաստվածների միություն» ստեղծելու համար հավաքվում է նախաձեռնող խումբ, որի մեջ մտնում են Գ. Գյուլի-Քեղյանը, Դ. Բզնունին, Ն. Մկրտչյանը և ուրիշներ ։ Արդեն 1928 թվականի փետրվարին հիմնադրվում է հայկական «Անաստվածների միություն» հասարակական կազմակերպությունը, որի կարգախոսներից էր. «Պայքարը կրոնի դեմ պայքար է մշակույթի համար» նշանաբանը, իսկ միության պաշտոնական «Անաստված» ամսագիրը հրատարակվում էր «Կրոնի դեմ պայքարը պայքար է սոցիալիզմի համար» կարգախոսով ։
1928 թվականի Հայկական ԽՍՀ-ի ողջ տարածքով՝ հիմնարկ-ձեռնարկություններում, գյուղերում, ուսումնական հաստատություններում, ստեղծվեցին անաստվածների առաջին խմբակները, որտեղ ընդգրկված էին ավելի քան 10.000 մարդ, որոնց թիվը 1940 թվականին հասավ 40.000 :
Կազմակերպության անդամները վճարում էին նաև անդամավճար, որի չափը տատանվում էր, եթե, օրինակ, շարքային կարմիր բանակայինները եռամսյակի համար վճարում էին 5 կոպեկ, ապա 300 ռուբլուց ավել աշխատավարձ ստացողները վճարում էին 1 ռուբլի 25 կոպեկ ։
Աթեիստական պայքարն ուժեղացնելու համար իշխանությունները ձեռնամուխ եղան հակակրոնական բնույթթի գրականության հրատարակությանը, իսկ 1939 թվականին որոշվում է հակակրոնական գրականություան հետ հրատարակել նաև հակակրոնական դասագիրք ։ Թեև հետաքրքրական է, որ հակակրոնական դասագիրք Հայաստանում թարգմանաբար արդեն լույս էր տեսել (Երևան, 1931)։ 1928 թվականին որոշում է ընդունվում հրատարակել «Անաստված» պաշտոնաթերթը, որը հրատարակվում է մինչև 1935 թվականը ։
Ժողովրդի շրջանում կրոնական համոզմունքները արմատախիլ անելու նպատակով Միության կողմից կազմակերպվում էր նաև հակակրոնական բնույթի դասախոսություններ երկրի գրեթե բոլոր բնակավայրերում, հիմնարկ-ձեռնարկություններում, ակումբներում, դպրոցներում, ուսումնական բարձրագույն հաստատություններում։
Ժողովրդի տարբեր շերտերին հակակրոնական քարոզչության դրույթներն ընկալելի դարձնելու նպատակով հաճախ դասախոսությունների թեմատիկ ծրագրերում նյութերը բաժանվում էին խմբերի, այսինքն՝ բանվորների համար նախատեսվածները տարբերվում էին գյուղացիների կամ մտավորականների համար կարդացվող թեմաներից ։
Բավարցիներ
Բավարցիներ (Bajuwarn, Baiuwarn), Գերմանիայի Բավարիա դաշնային նահանգի բնակիչներ, որոնց մեծ մասը հանդիսանում են էթնիկ բավարացիներ։ Բավարացիները խոսում են բավարական բարբառով, որը համարվում է գերմանական բարբառների առանձնահատուկ մի ձև ։ Ունեն յուրահատուկ էթնոմշակույթ և հետաքրքիր պատմություն ։
Անաստվածների միություն (Հայկական ԽՍՀ)
Պատմություն
Միությունը առանձնակի ուշադրություն էր դարձնում եկեղեցական տոներին և ամեն կերպ փորձեր էր կատարում եկեղեցական տոները փոխարինել նոր՝ կոմունիստական տոներով ։ «Անաստվածում» հաճախ էին հանդիպում եկեղեցական տոների դեմ ուղղված կարգախոսներ, ինչպես, օրինակ՝ «Կորչի՛ ատիկը, կեցցե՛ հնգամյակը չորս տարում» և այլն։