cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռոտո
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 979 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 729-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 250։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,5 %։ 729 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 615 անձ (324 տղամարդ և 291 կին)։ Գործազուրկ են եղել 114 անձ (55 տղամարդ և 59 կին)։ 250 անաշխատունակներից 71-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 86-ը` թոշակառուներ, իսկ 93-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Չայկովսկի (բարձրաքանդակ, Երևան)
«Չայկովսկի» բարձրաքանդակ, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ Եզնիկ Կողբացու փողոցի թիվ 36 հասցեում, Պյոտր Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցի ճակատին։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1982 թվականին ։ Ընդգրկված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Նկարագրություն
Բարձրաքանդակը պատկերում է ռուս մեծանուն կոմպոզիտոր Պյոտր Չայկովսկուն։ Ներքևի մասում հայերեն ու ռուսերեն փորագրված են նրա հետևյալ խոսքերը.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Ջիմ Թորոսյանի հուշարձաններ
Խիբալբինի ամրոց
Խիբալբինի ամրոց (Castillo de Gibalbín), ամրոց Իսպանիայում։ Նաև կոչվել է աշտարակ։ Գտնվում է Խերես դե լա Ֆրոնտերայում`Իսպանիայում ։
Ներկա վիճակ
Լքված է, դատարկ ։
Օխոչեե (գյուղ, Նովովոդոլաժսկի շրջան)
Օխոչեե (Охоче), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օխոչեե գյուղում բնակվում էր 1 704 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,75 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 358,74 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մոննո
Մոննո (Monno), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 569 մարդ, խտությունը՝ 19 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 30 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0364։
Կոմունայի հովանավորներն են սրբեր Պետրոս և Պողոս առաքյալները։ Տոնը նշվում է հունիսի 29-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սան Ֆիլի
Սան Ֆիլի (San Fili), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 3 135 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 49 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 64 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87037։ Հեռախոսային կոդը՝ 0984։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ռոուզ Բոուլ մարզադաշտ
Ռոուզ Բոուլ մարզադաշտ (Rose Bowl), մարզադաշտ, որ գտնվում է ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի Փասադենա քաղաքում։ Մարզադաշտը նախատեսված է ֆուտբոլային (սոքերի) և ամերիկյան ֆուտբոլի հանդիպումների անցկացման համար։ Տեղավորում է շուրջ 93 հազար հանդիսականի։
Պատմություն
Մարզադաշտի կառուցման մտահղացումը պատկանում է "Pasadena Tournament of Roses Association" կոչվող կազմակերպությանը։ Այն կազմակերպում էր ամերիկյան ֆուտբոլի «Ռոուզ Բոուլ» կոչվող քոլեջային թիմերի մրցաշարը, որը մինչև 1922 թ. անց էր կացվում Փասադենայի Թերնամենթ Պարկ 43 հազարանոց մարզադաշտում։ Նոր մարզադաշտը 1921 թ. նախագծեց հայտնի ճարտարապետ Մայրոն Հանտը (Myron Hunt), որի նախագծած Յել Բոուլ մարզադաշտը կառուցվեց 1914 թ. Կոնեկտիկուտ նահանգում։ մարզադաշտի բացումը տեղի ունեցավ 1922 թ. հոկտեմբերի 8-ին։ Մինչ 1923 թ. այն կրում էր Թերնամենթ օֆ Ռոուզիս Ստեդիում (Tournament of Roses Stadium) կամ Թերնամենթ օֆ Ռոուզիս Բոուլ (Tournament of Roses Bowl) անվանումները, իսկ 1923 թ.-ից այն պառզապես կոչվում է Ռոուզ Բոուլ։ Մարզադաշտի հարավային տրիբունաների կառուցումն ավարտվեց 1928 թ., և Ռոուզ Բոուլը ստացավ իր վերջնական (ներկա) տեսքը։ Մարզադաշտում անց են կացվել Ֆուտբոլի ազգային լիգայի՝ NFL-ի ամերիկյան ֆուտբոլի հանդիպումներ, Սոքերի բարձրագույն լիգայի՝ MLS-ի, միջազգային ֆուտբոլային մրցաշարերի ֆուտբոլային հանդիպումներ։ Ներկայումս հանդիսանում է ՈւԿԼԱ Բրուինս ամերիկյան ֆուտբոլի ակումբի տնային մրցահրապարակը։
Ամառային օլիմպիական խաղեր
Ռոուզ Բոուլ Բոուլ մարզադաշտը ծառայել է որպես հեծանվահրապարակ 1932 թ. ամառային օլիմպիական խաղերի հեծանվավազքի մրցումների ժամանակ։ Այստեղ անց են կացվել 1984 թ. ամառային օլիմպիական խաղերի ֆուտբոլային մրցաշարի 11 հանդիպումներ, այդ թվում՝ եզրափակիչը։
Սուպեր Բոուլ
Ռոուզ Բոուլը մեկն է այն երկու մարզադաշտերից, որտեղ անց են կացվել հինգ Սուպեր Բոուլներ (1977, 1980, 1983, 1987, 1993), ընդ որում չունենալով սեփական թիմը։
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ
Ռոուզ Բոուլը ընդունել է 1991 թ. ոսկե գավաթի 6 հանդիպումներ, 2002 թ. ոսկե գավաթի 12 հանդիպումներ (այդ թվում եզրափակիչը), 2011 թ. ոսկե գավաթի եզրափակիչը։
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն
1994 թ. աշխարհի առաջնություն շրջանակներում Ռոուզ Բոուլում տեղի են ունեցել 8 հանդիպումներ, այդ թվում՝ եզրափակիչ հանդիպումը։
Համերգներ
2008 թ. հունիսի 18-ին Ռուոզ Բուոլում տեղի ունեցավ Դեպեշ Մոդ բրիտանական ռոք-խմբի համերգը, որին ներկա էին 60 452 երկրպագուներ։ 2009 թ. հոկտեմբերի 25-ին Յու Թու (U2) իռլանդական ռոք-խմբի համերգը մարզադաշտում հավաքեց 97 014 մարդու։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆուտբոլի մարզադաշտեր Կատեգորիա:Հեծանվավազքի մարզադաշտեր Կատեգորիա:Մարզադաշտեր ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունն ընդունած մարզադաշտեր
Հացի ծառ
Հացի ծառ կամ արտոկապուս, բույս, որի հայրենիքը հին աշխարհի արևադարձային շրջաններն են։ Պատկանում է թթազգիների ընտանիքին։ Այն բավականին մեծ ծառ է՝ 18—35 մ բարձրությամբ։ Ունի մեծ ու ընդարձակ ճյուղեր՝ ծածկված կաշենման, ճեղքված խոշոր տերևներով, պտուղները ձվաձև են՝ 10—15 սմ տրամագծով, մոտավորապես դդումի մեծության, որոնք կարճ կոթուններով լինում են ծառի բնի կամ հաստ ճյուղերի վրա։ Խակ ժամանակ պտուղները կանաչ են, հասունանալիս դեղնում են։ Աճում է Հարավ-արևելյան Ասիայի արևադարձային շրջաններում։ Այս ծառի պտուղներից տեղացիները թխում են հատուկ հաց, որը իր որակով չի զիջում սովորական հացին և ունի բուժիչ հատկություններ, քանի որ պարունակում է վիտամիններ (վիտամին B)։ Այն պարունակում է 28 % ածխաջրեր, աղեր։ Մեծ ծառը տարեկան տալիս է 50—100 պտուղ։ Արտաքին տեսքով տարբերվում է սովորական հացենուց։ 14–րդ դարում Ցեյլոն այցելած եվրոպացի ճանապարհորդ Ջոն Մարինոն գրում է․
Պատմություն
Օվկիանիայում հացի ծառը մշակում են հնագույն ժամանակներից։ Պտուղները հավաքելուց հետո բնիկներն այն սրածայր փայտով ծակծկում են և մեկ գիշեր թողնում բաց օդում, որպեսզի պտղի մեջ սկսվի խմորումը։ Հաջորդ օրը դասավորում են հատուկ հորերում և ծածկում, որտեղ պտուղները դիմանում են երկար ժամանակ։ Պտղի միջուկը շաղախում են ջրով, ավելացնում կոկոսի յուղ, ապա պատրաստի խմորը թխում վառարանում կամ հատուկ քարերի վրա․ հենց այդ թխվածքն էլ բնիկների հացն է։ Երիտասարդ հացի ծառի կեղևից ստանում են թելեր, որից պատրաստում են գործվածք, հագուստ և կենցաղային այլ իրեր։ Հացի ծառը հրաշալի դեկորատիվ բույս է, նրա վրա ձևավորվում է հսկայական կանաչ սաղարթ, որն առաջացնում է շատ լավ ստվեր և զարդարում արևադարձային երկրների քաղաքների պուրակներն ու այգիները։ Հացի ծառի տերևներով կերակրում են այծերին, իսկ ամուր, գեղեցիկ բնափայտը, օգտագործվում է որպես շինանյութ։ Բնափայտը պարունակում է նաև լատեքս ։
Պտուղը
Հնդկաստանի ջունգլիներում նույնպես աճում է այդ հացի ծառը։ Դրանցից կտրում են մոտ 20 կգ-անոց պտուղներ։ Այդ պտուղները կտրատում են, եփում, օգտագործում ինչպես հացը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ծաղկավոր բույսեր Կատեգորիա:Մրգեր Կատեգորիա:Պտղատու ծառեր
Ստոբիխվա
Ստոբիխվա (Стобихва), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1703 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ստոբիխվա գյուղում բնակվում էր 81 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,63 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 128,57 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1703 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(3684) Բերի
(3684) Բերի (Berry), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի հունվարի 9-ին Բրայան Սկիֆի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,28723 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,935 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6395 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1263,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,284931 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,81° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Բրայան Սկիֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Միպ Գիզ
Միպ Գիզ (Miep Gies), ի ծնե Հերմինա Զանտրուշից (Hermine Santruschitz, ), ավստրիական ծագմամբ հոլանդուհի, որը 1942-1944 թվականներին օգնել է Աննա Ֆրանկին և նրա ընտանիքին թաքնվել Երրորդ Ռայխի կողմից բռնակցված Ամստերդամում։ Նրանց ձերբակալությունից հետո իր մոտ պահել է Աննա Ֆրանկի օրագիրը։
Աննայի օրագրի գրական տարբերակում Միպ Գիզը ներկայացվում է Աննա վան Սանտեն (Anne van Santen) կեղծանվամբ, իսկ տպագրված տարբերակում պահպանվել է Գիզի իրական անուն-ազգանունը։
Վաղ տարիներ
Հերմինա Զանտրուշիցը ծնվել է 1909 թվականի փետրվարի 15-ին Վիեննայում, բանվորի ընտանիքում։ Նրա մանկությունը համընկել է Ավստրիայի ծանր օրերի հետ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմին նրա, առանց այն էլ աղքատ ծնողները, մի կերպ ծայրը ծայրին են հասցրել։ Հետպատերազմյան տարիներին խիստ արդյունաբերական դեֆիցիտը և 1919 թվականին ծնված կրտսեր քույրը խիստ կեղեքեցին Հերմինայի առողջությունը։ Երբ նա 10 տարեկան էր, նրա ծնողները հասկացան, որ նրանք պետք է անհապաղ մի բան նախաձեռնեն, հակառակ դեպքում ավագ դուստրը կմահանա։ 1920 թվականի դեկտեմբերին, երբ Նիդերլանդների աշխատավորների ասոցիացիան իր վրա վերցրեց ավստրիացի բանվոր դասակարգի երեխաների վերականգնման ծրագրի նախաձեռնությունը, 11-ամյա Հերմինան մյուս երեխաների հետ միասին մեկնեց Լեյդեն, որտեղ տեղավորվեց ածխային ընկերության բրիգադիր Լոուրենս Նյուվենբյորգի ընտանիք։ Վերջինս բնակվում էր կնոջ, չորս որդիների և դստեր հետ։ Նրա ավագ որդին գիտեր գերմաներեն մի քանի բառ և սկզբնական շրջանում Հերմինան որդեգիր ծնողների հետ շփվում էր նրա միջոցով։ Չնայած լեզվական արգելքին, որդեգիր եղբայրները և քույրը նրան լավ էին վերաբերում ։
Ամստերդամում Միպը խորապես սկսեց հետաքրքրվել փիլիսոփայությամբ և, Աննա Ֆրանկի նման, պատանի հասակում սկսեց օրագիր պահել, որտեղ փորձում էր ուսումնասիրել կյանքը փիլիսոփայական տեսանկյունից։ Մի որոշ ժամանակ անց նրա հետաքրքրությունը մարեց և Միպը ոչնչացրեց օրագիրը և այդ ժամանակների բոլոր գրառումները ։
Ծանոթություն Ֆրանկների հետ
18 տարեկանում ավարտելով ավագ դպրոցը՝ Միպ Սանտրուշիցը սկսել է աշխատել տեքստիլ ընկերությունում որպես կառավարչի օգնական։ Այստեղ նա աշխատել է վեց տարի, մինչև 1933 թվականը։ Աշխատանքից հեռացվել է 1929 թվականին սկսված տնտեսական ճգնաժամի պատճառով։ Մի քանի ամիս նա մնացել է առանց աշխատանքի, որից հետո տան վերևի հարևանը, ով առևտրային ներկայացուցիչ էր, նրան հայտնեց ջեմի արտադրությամբ զբաղվող «Օպեկտա» ընկերությունում ժամանակավոր հաստիքի մասին։ Վերջիններս նրա մշտական հաճախորդներից էին։ Հարևանուհին Միպի համար հանդիպում կազմակերպեց ընկերության տնօրեն Օտտո Ֆրանկի հետ, ով գերմանացի էմիգրանտ էր։ Միպը հեծանիվով եկավ նրա ֆիրմա (այդ ժամանակ ընկերությունը գործում էր Նյուզենդիսվորբյուրվալ 120/126 հասցեում), հագնված հոլիվուդյան վերջին նորաձևությամբ, որի արդյունքում նա նմանվեց հոլիվուդյան դերասանուհի Նորմա Շիրերին։ Լինելով ազգությամբ գերմանացի՝ նա հեշտությամբ շփվեց Օտտոյի հետ, քանի որ այդ ժամանակ լավ չէր տիրապետում հոլանդերենին։ Օտտոն նրան ուղեկցեց խոհանոց, տվեց բաղադրատոմսով մի թուղթ և պատվիրեց ջեմ պատրաստել։ Միպը խոհանոցում աշխատեց երկու շաբաթ և այդ ժամանակահատվածում ամբողջությամբ հմտացավ ջեմի գունային և համային որակներում։ Դրանից հետո, Օտտոն նրան նշանակեց հաճախորդների հետ հարաբերությունների պատասխանատու և տրամադրեց լրացուցիչ խորհրդատվություն։ Այդպես նա ընդունվեց աշխատանքի, չնայած այն բանին, որ, բացի նրանից, կային մի քանի այլ թեկնածուներ ևս։ Այստեղ էլ նա ծանոթացավ Վիկտոր Կուգլերի հետ, ով, ինչպես նաև, ավստրիացի էր ։
1938 թվականի մարտին Ավստրիան բռնակցվեց Նացիստական Գերմանիայի կողմից, սակայն ոչ Միպը, ոչ էլ նրա հարազատ ընտանիքը, չլինելով հրեաներ, դրա արդյունքում չտուժեցին։ Չցանկանալով գործ ունենալ նացիստների հետ, Միլը, ով շարունակում էր մնալ Ավստրիայի քաղաքացի, 1939 թվականին գրել է նամակ Նիդերլանդների թագուհի Վիլհելմինային՝ խնդրելով իրեն տրամադրել հոլանդական փաստաթղթեր։ Անհայտ պատճառներով նա չի ստացել պատասխան ։
1940 թվականի հունվարին ընկերությունը տեղափոխվեց Պրինսենգրախտ 263 հասցե։ Այստեղ ընկերության կոլեկտիվին միացան ևս երկու աշխատակիցներ՝ Յոհանես Քլեյմանը և Էլիզաբեթ Ֆոսքյոյլը, ում հետ նա արագ ընկերացավ ։
Հարսանիք
Յան Գիզի հետ Միպը ծանոթացել է դեռ տեքստիլ ընկերությունում, որտեղ նա աշխատում էր որպես հաշվապահ։ Նրանք ընկերացել և շարունակել են կապը անգամ այն բանից հետո, երբ հեռացվել են և Միպը սկսել էր աշխատել Օտտո Ֆրանկի ընկեությունում։ Այդ ընթացքում Յան Գիզն աշխատում էր Ամստերդամի սոցիալական ծառայությունում։ Ինչպես Միպը, Յանը նույնպես բնակվում էր Ռիվիերենբյուրտե թաղամասում և սենյակ ուներ Ռիժնստրաատում։ Այդ ժամանակ Միպը բնակվում էր որդեգիր ծնողների և քրոջ՝ Կատրինայի հետ միասին։ Նրանց ընկերությունը վեր է ածվում սիրո և Յանը սկսում է այցելել Միպի աշխատանքի վայր և ընդմիջումների ժամերին միասին զբոսնել հեծանիվներով։ Նա նաև ծանոթացել է Օտտո Ֆրանկի հետ և, երբ մի անգամ Օտտոն Միպին հրավիրեց տուն ճաշելու, խնդրեց իր հետ բերել նաև Յանին ։
Վերջապես, Միպը և Յանը որոշում են ամուսնանալ, բայց նրանց հարսանիքը անընդհատ հետաձգվում էր, քանի որ բավարար գումար չունեին ոչ հարսանիքի, և ոչ էլ տան համար։ 1939 թվականի սկզբին, երբ լրացավ Միպի 30 տարին, իսկ Յանը գրեթե 34 տարեկան էր, նրանք փորձեցին գտնել առանձին բնակարան (Յանի Ռիժինստրաատի բնակարանը ընտանիքի բնակության համար պիտանի չէր), սակայն Ամստերդամի բոլոր սենյակները, ձեղնահարկերը և նկուղները, այդ ժամանակ, բնակեցված էին գերմանացի և ավստրիացի փախստականներով, ովքեր, խուսափելով Հիտլերի ռեժիմի հետապնդումներից, փախել էին Նիդերլանդներ։ Ինչքան տարօրինակ է հնչում, բայց նրանք հաջողվեցին այն ժամանակ, երբ Գերմանիան ներխուժեց Հոլանդիա։ Սիրահար զույգն իմացավ, որ Հունզեստրատ 25 հասցեում ոմն հրեուհի Ստոպլմանը իր տան երկու սենյակները վարձով է տալիս, քանի որ իր ամուսինը փախել էր Անգլիա ։
Որոշ ժամանակ անց Միպին կանչել են գերմանական հյուպատոսարան և, վերցնելով ավստրիական անձնագիրը, հարցրել են, թե, արդյոք ճիշտ է, որ ժամանակին նա հրաժարվել է անդամակցել Աղջիկների միությանը։ Միպը վստահորեն հաստատել է այդ տեղեկատվությունը, որից հետո Գերմանիայի հյուպատոսը նրա անձնագրում խաչ է կնիքել և վերադարձրել հետևյալ խոսքերով, որ այսուհետ նրա անձնագիրը չունի օրինական ուժ և նա երեք ամսվա ընթացքում պետք է վերադառնա Վիեննա, սակայն կարող է մնալ, եթե ամուսնանա Հոլանդիայի քաղաքացու հետ։ Միպի համար դրությունը գտնվում էր վտանգի ներքո, քանի որ հարսանիքի համար անհրաժեշտ էր Վիեննայից ծննդական վկայական, որի ստանալը երեք ամսում անհնար էր։ Սակայն նրա հորեղբայր Անտոնը կարողացավ կարճ ժամանակահատվածում ձեռք բերել փաստաթուղթը։ Հարսանիքը տեղի ունեցավ 1941 թվականի հուլիսի 16-ին և մասնակցեցին բոլոր գործընկերները՝ Օտտո Ֆրանկը, ով այդ օրը փակել էր գրասենյակը, վան Պելս ընտանիքը և Աննա Ֆրանկը։ Մարգոն այդ օրը հիվանդացել էր և Էդիթը մնացել էր նրան խնամելու։ Այդ օրը Միպը շատ էր վախենում, որ ամուսնությունը կընդհատվի այն բանից հետո, երբ ամուսնությունը գրանցողը նրա անձնագրում կտեսնի սև խաչը, սակայն վերջինս, զննելով փաստաթուղթը, ասաց, որ ամեն ինչ կարգին է։ Նույն օրը Միպ Գիզը ավտոմատաբար ստացավ Հոլանդիայի քաղաքացիություն ։
Ինն ամիս անց Միպն Օտտոյից իմացավ, որ նա ընտանիքի հետ միասին ցանկանում է թաքնվել ապաստարանում, որը կկառուցվի տան հետին մասում, որտեղ տեղակայված էր ֆիրման։ Օտտոն խնդրել է Միպին, որ նա իրենց ապահովի սննդով ։
Ապաստարան
Ֆրանկները նախատեսում էին ապաստարան տեղափոխվել 1942 թվականի հուլիսի կեսին, սակայն արդեն հուլիսի 5-ին Մարգո Ֆրանկը ստացել է ծանուցագիր՝ մեկնելու աշխատանքային ճամբար, իսկ հաջորդ օրը՝ երկուշաբթի վառ առավոտյան, Միպը հեծանիվով հորդ անձրևի տակ Մերվեդեպլենի տնից վերցրել է Մարգոյին և տարեկ ընկերություն։ Այդ քայլով նա սովորական քաղաքացուց վերածվել է հանցագործի։ Նա ապաստարան է ուղեկցել հրեա աղջկա, ով արմունկին չէր կրում Դավթի աստղը և շարժվում էր անօրինական հեծանվով։ Ավելի ուշ, նույն օրը ապաստարան են ժամանել նաև Աննան և նրա ընտանիքը։
Այն բանից հետո, երբ ապաստարան տեղափոխվեցին նաև վան Պելսերը, Միպի և նրա գործընկեր Էլիզաբեթ Ֆոսքյոյլի վրա դրվեց սնունդ հայթայթելու գործընթացը։ Ամեն օր, մինչ գրասենյակ կգային մյուս աշխատակիցները, Միպը մտնում էր ապաստարան և վերցնում անհրաժեշտ գնումների ցուցակը։ Օրվա ընթացքում Միպը և Էլիզաբեթը շրջում էին խանութներով (Միպը գնում էր մսագործի և նպարավաճառի մոտ, իսկ Էլիզաբեթը՝ կաթի և հացի)։ Ընդմիջման ժամին Միպը մթերքները տեղափոխում էր ապաստարան և այնտեղ հաճախ ճաշել՝ նրանց պատմելով արտաքին աշխարհի նորությունները։ Երբեմն նա և Յանը մնում էին գիշերելու ապաստարանում։ Այն բանից հետո, երբ պարզ դարձավ, որ վան Պելսերի տնից դուրս է բերվել կահույքը (այդ մասին Աննան իր օրագրում գրել է 1942 թվականի հոկտեմբերի 29-ին՝ հինգշաբթի օրը), Միպը որոշել է իր ընկերներին այլևս չհայտնել վատ նորությունները, չնայած այդ ժամանակ բոլորն արդեն գիտեին հրեաների զանգվածային տեղահանությունների մասին։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի շարունակման հետ զուգընթաց, Ամստերդամում իրավիճակը գնալով ավելի է վատացել և աղքատացել։ Միպը դժվարությամբ էր կարողանում գտնել առաջին անհրաժեշտության պարագաներ անօրինական բնակվող ութ մարդկանց համար (1942 թվականի նոյեմբերի 16-ին նրանց միացել է ատամնաբույժ Ֆրից Պֆեֆֆերը)։ Առավել ծանր էր 1943 թվականի գարունը, երբ Միպը և Յանը իրենց տանը թաքցրեցին հոլանդացի ուսանողի, ով հրաժարվում էր ստորագրել հավատարմության գերմանական երդումը, որը գերմանացիների կողմից պարտադրվում էր հոլանդացի բոլոր երիտասարդներին։ Ավելի դժվար է դարձել դեկտեմբերին, երբ Միպը, Էլիզաբեթը և Քլեյմանը հիվանդացել են, սակայն Նոր տարվան մոտ կարողացել են ապաքինվել։
Ձերբակալություն և հետագա գործողություններ
Ուրբաթ օրը՝ 1944 թվականի օգոստոսի 4-ը, ըստ Միպի հիշողությունների, ոչնչով չէր տարբերվում մյուս օրերից։ Գալով աշխատանքի, նա մտել է ապաստարան և վերցրել գնումների ցուցակը։ Աննան ցանկացել է նրան բան հայտնել և Միպը խոստացել է գալ օրվա ընթացքում։
Չնայած Քլեյմանի հորդորներին «լքելու գրասենյակը, քանի որ ոստիկանությունը կենթադրի, որ նրանք իմացել են ապաստարանի մասին», Միպը մնացել է, հուսալով, որ ոստիկաններն իր հետ մեղմ կվերաբերեն՝ ավստրիական ծագումնաբանություն ունենալու պատճառով։ Նա չէր լսել, թե ինչի մասին էին խոսում Քլեյմանն ու ոստիկանը, սակայն հասկացել է, որ վերջինիս խոսվածքն առանձնանում է իր ավստրիական առոգանությամբ։ Հարցաքննելով Քլեյմանին՝ նա սկսել է հարցաքննել Միպին, որովհետև, ինչպես նրան թվում էր, մի բան ոստիկանին հուշում էր, որ կինը նույնպես տեղյակ է ապաստարանի մասին։ Չդիմանալով՝ Միպն ասել է․ «Դուք Վիեննայից եք, ինչպես ես»։ Ոստիկանը քարացել է և պահանջել նրա անձնագիրը։ Ուսումնասիրելով անձնագիրը՝ ոստիկանը՝ Կառլ Զիլբերբաուեր, կատաղել է ասելով․ «Չե՞ս ամաչում կեղտոտ հրեաներին թաքցնելու համար»։ Միպը հիշում է, որ ոստիկանը շփոթության մեջ էր․ «''Այդ պահին ես մտածում էի, որ իմ իրավիճակն այդքան էլ անհույս չէ։ Իմ մոտ զգացողություն կա, որ հասակս աճել է մի քանի սանտիմետրով։ Սպան հայացքով ուսումնասիրում էր ինձ և, թվում էր, մտածում է․ «Ահա, դեմ դիմաց կանգնած են երկու մարդիկ, ովքեր ծնվել են միևնույն երկրի նույն քաղաքում։ Մեկը որսում է հրեաներին, մյուսն՝ օգնում նրանց»։ Սպառնալով ձերբակալել Յանին՝ Զիլբերբաուերը հրամայել է Միպին մնալ գրասենյակում։
Միպը չի տեսել, թե ինչպես են նրանց նստեցրել բեռնատար մեքենա և տարել։ Նրանց հետ միասին ձերբակալվել են նաև Քլեյմանն ու Կուգլերը։ Մինչ աշխատանքային օրվա ավարտ, նա սարսափահար նստած է եղել գրասենյակում, մինչև եկել են Յանը և Էլիզաբեթը։ Դրանից հետո նա և պահեստի աշխատող Վիլեմ վան Մարենը հավաքել են ապաստարանը, որտեղ խառնաշփոթ էր։ Վախենալով, որ գեստապոյականները կվերադառնան և կբռնեն իրենց «հրեական սեփականության» յուրացման մեջ, նրան արագ հեռացան այդտեղից։ Գետնին գտնելով Աննայի օրագիրը և նրա գրառումներով մի քանի թղթեր, Միպը թաքցրեց այն իր սեղանի արկղում՝ հուսալով, որ հետ կվերադարձնի Աննային, երբ նա վերադառնա։ Ավելի ուշ, նա համոզել է վան Մարենին խնդրել աշխատակիցներին, ովքեր ապաստարանից դուրս էին հանել կահույքը, օգնել իրենց գտնել մնացած թղթերը։ Գտնելով դրանք, Միպը դրանք նույնպես թաքցրել է արկղում։ Հաջորդ օրը նրան մոտեցել է Թոնի Ալերսը և ասել, որ գերմանացիները, նահանջելով արևելյան ռազմաճակատում կրած պարտություններից, ձգտում են իրենց ձեռքը գցել մեծ քանակությամբ գումար և եթե նա կապ հաստատի Զիլբերբաուերի հետ, ապա, հնարավոր է, որ նրան հաջողվի համոզել Կառլին կաշառքի դիմաց բաց թողնել անլեգալներին։ Պայմանավորվելով հանդիպման համար, նա եկավ Գեստապոյի նրա գրասենյակ, սակայն Զիլբերբաուերը հրաժարվեց ընդառաջել նրան՝ նշելով, որ ինքը միայն հրամաններ է կատարում։ Միպը պահանջեց հանդիպում նրա ղեկավարի հետ, սակայն երբ հասկացավ, որ բռնացրել է ղեկավարին և մյուս սպաներին բրիտանական ռադիո լսելուց, նրան անմիջապես դուրս հրավիրեցին։ Հասկանալով, որ Զիլբերբաուերը իրեն ոչնչով չի օգնի, նա դուրս է եկել փողոց և միայն այդժամ հասկացել, թե ինչպիսի վտանգից է կարողացել փրկվել ինքը։
Կուգլերի և Քլեյմանի ձերբակալության պատճառով, Միպը ստիպված է եղել զբաղվել ընկերության ղեկավարմամբ, որպես միակը, ում հաստիքը թույլատրում է զբաղվել դրանով։ Ինչպես բոլոր ամստերդամցիները, Միպը և Յանը դժվարությամբ կարողացել են վերապրել 1945 թվականի ձմեռը, երբ քաղաքում գրեթե բացակայում էին մթերքները։ Անլեգալների ճակատագրի մասին նա նորություն չի ունեցել ընդհուպ մինչև 1945 թվականի հունիս ամիս, երբ Օտտոն վերադարձավ Ամստերդամ։ Հենց Միպն էր նրա կողքին, երբ Օտտոն ստացավ նամակ, որտեղ նշվում էր, որ նրա երկու դուստրերը տեղահանման արդյունքում կենդանի չեն մնացել։ Իմանալով այդ մասին՝ Միպն Օտտոյին է տվել Աննայի բոլոր գրառումները։
Հետագա կյանք և մահ
Ազատագրումից հետո Միպը և Յանը որոշ ժամանակ իրենց մոտ հյուրընկալել են Օտտոյին, սակայն հետո մեֆրաու Ստոպլմանի հետ հարաբերությունների վատացման արդյունքում, բոլոր երեքը որոշ ժամանակով տեղափոխվել են Օտտոյի քրոջ՝ Յանա Ֆենեի մոտ։ 1946 թվականի դեկտեմբերին նրանք տեղափոխվել են Յանի ընկերոջ՝ Վան Կասպելի մոտ, ով բնակվում էր առանձին բնակարանում։ 1947 թվականի ամռանը Միպը հասկացավ, որ կենցաղվարությունը իրենից շատ ժամանակ է խլում (նա պատրաստում և մաքրում էր միանգամից երեք տղամարդկանց համար), այդ պատճառով էլ հեռացավ «Օպեկտայից», որ իրեն նվիրի ընտանիքին։ Այդ ժամանակ էլ նա առաջին անգամ կարդաց Աննայի օրագրի գրքային տարբերակը։ 1948 թվականին Յանը վիճակախաղով շահեց ոչ մեծ չափով գումար, որը նրանք ծախսեցին՝ հանգստանալով Շվեյցարիայում։ 1950 թվականի հուլիսի 13-ին ծնվեց Միպի և Յանի որդին՝ Պաուլը։ Մինչ այդ երեխա ունենալու թեման չէր բարձրացվել։ Պատճառը գերմանացիների ներխուժումն էր Հոլանդիա։ Բռնազավթումը մեծապես ազդել էր Յանի և Միպի վրա, ովքեր չէին ուզում, որ իրենց երեխաները հասունան անկայուն և անհանգիստ միջավայրում։ Ընդհուպ մինչև Օտտոյի մահը (1980 թվական), Յանը և Միպը իրենց հարսանիքի օրը նրանից ստանում էին զանգեր։ Նրանք նույնպես հաճախ Շվեյցարիայում այցելում էին Օտտոյին, ով բնակվում էր բարեկամների մոտ Բազելում։ Միպ Գիզը մահացել է 2010 թվականի հունվարի 11-ին Հորնում։
Պարգևներ
1994 թվականին Միպ Գիզը պարգևատրվել է «Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանով։ 1997 թվականին Բեատրիս թագուհու կողմից ստացել է ասպետի կոչում։ Ի պատիվ նրա անվանվել է 99949 Miepgies գաճաճ մոլորակը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աննա Ֆրանկ Կատեգորիա:Աշխարհի արդարակյացներ Կատեգորիա:Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Հոլանդացի գրողներ Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Հոլանդացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Գրյազնովկա (այլ կիրառումներ)
Գրյազնովկա, կարող է վերաբերել՝
Գրյազնուխա (այլ կիրառումներ)
Գրյազնուխա, կարող է վերաբերել՝
Ѓ
Ѓ ѓ, Կիրիլյան (Սլավոնական) այբուբենի տառերից մեկը ։ Մեծատառը և փոքրատառը համընկնում են Լատինական այբուբենի J, իսկ հայերենում համապատասխանում «Ջ|Ջ ջ» տառերին։
Հին սլավոներենում այս տառի անվանումը եղել է «Ջե»։
Մուկասովո 1-ին
Մուկասովո 1-ին (Мукасово 1-е, 1-се Моҡас), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բայմակսկի շրջանի կազմում։
Դունաեցկի գյուղական խորհուրդ (Գլուխովսկի շրջան)
Դունաեցկի գյուղական խորհուրդ  (Дунаєцька сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Դունաեցկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1531 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Լեոնիդ Ռոգոզով
Վաղ տարիներ
Լեոնիդ Ռոգոզովը ծնվել է 1934 թվականի մարտի 14-ին Չիտայի մարզի Բորզինսկի շրջանի Դաուրիա կայարանում վարորդ Իվան Պրոխորի Ռոգոզովի և կթվորուհի Եվդոկիա Եմելյանովնայի ընտանիքում։ Եղել է չորս երեխաներից երրորդը։ 1938 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Մինուսինսկ (Կրասնոդարի երկրամաս), որտեղ Լեոնիդը սկսել է հաճախել միջնակարգ դպրոց։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ 1943 թվականին զոհվել է հայրը։ Յոթամյա ուսումից հետո Լեոնիդը ուսումնարանում լեռնային գործ մասնագիտություն է սովորել, հետո նորից վերադարձել է դպրոց և հաջողությամբ այն ավարտել։
Աշխատանքը Անտարկտիդայում
1959 թվականին Լեոնիդ Ռոգոզովը ավարտել է ինստիտուտը և ընդունվել կլինիկական օրդինատուրա վիրաբուժության գծով։ Բայց ուսումը օրդինատուրայում ընդհատվել է 1960 թվականի նոյեմբերի 5-ին, քանի որ Լեոնիդը «Օբ» դիզելային-էլեկտրագնացով մեկնել է Անտա, որպես Խորհրդային 6-րդ անտարկտիկական արշավախմբի անդամ։ Անտարկտիդա է հասել նույն տարվա դեկտեմբերին։ Լեոնիդ Ռոգոզովը բժշկի պարտականություններից բացի կատարել է օդերևութաբանի վարորդի պարտականությունները։ Տասը ամիս նախապատրաստական աշխատանքներից հետո 1961 թվականի փետրվարի 8-ին Շարմախերի օազիսում բացվել է Անտարկտիայի նոր՝ Նովոլազարևսկայա կայանը։
Վիրահատություն
1961 թվականի ապրիլի 29-ին իր մոտ հայտնաբերել է հիվանդության անհանգստացնող ախտանիշներ՝ թուլություն, սրտխառնոց, մարմնի բարձր ջերմություն և ցավեր զստային հատվածում։ Լինելով 13 մարդուց բաղկացած արշավախմբի միակ բժիշկը, Լեոնիդը ինքնուրույն ախտորոշել է իր հիվանդությունը՝ որդանման ելունի բորբոքում։ Բուժման պահպանողական ռազմավարությունը և միջոցները՝ հանգիստ, սով, տեղական սառեցում և հակաբիոտիկներ, օգուտ չեն տվել։ Հաջորդ օրը մարմնի ջերմությունը էլ ավելի է բարձրացել։ Անտարկտիդայի մոտակա ոչ մի կայանում օդանավ չի եղել, իսկ լինելու դեպքում էլ եղանակի վատ պայմանների պատճառով թռիչքներն անհնարին էին։ Երիտասարդ բևեռախույզի կյանքը փրկելու համար անհրաժեշտ է եղել շտապ վիրահատություն։ Եվ միակ ելքը ինքն իրեն վիրահատելն էր։
Պառկած վիճակում բժիշկը նովոկաինի լուծույթով կատարել է տեղական անզգայացում, որից հետո զստային հատվածում նշտարով 12 սմ երկարության կտրվածք է արել։ Մերթ օգտվելով հայելուց, մերթ շոշափելով (առանց ձեռնոցների), նա հեռացրել է բորբոքված ելունը, և սրսկել հակաբիոտիկ։ Վիրահատությունը սկսելուց 30-40 րոպե անց սկսել է ընդհանուր թուլություն և գլխապտույտ, որի պատճառով սկսել է կարճ ընդմիջումներ անել։ Բոլոր դեպքերում, 1 ժամ 45 րոպե տևած վիրահատությունը բարեհաջող է ավարտվել։ Հինգ օր հետո մարմնի ջերմությունը նորմալացել է, ևս հինգ օրից քանդել է կարերը։ Մոտ երկու շաբաթից անցել է իր սովորական պարտականությունների կատարմանը
Հետագա տարիներ
1962 թվականին վերադարձել է Անտարկտիդայի արշավախմբից Լենինգրադ։ Մեկ տարուց ավարտել է ուսումը օրդինատուրայում։ 1966 թվականի պաշտպանել է թեկնածուական թեզը։ Մինչև 2000 թվականը աշխատել է ԽՍՀՄ, Ռուսաստանի և Բուլղարիայի տարբեր հիվանդանոցներում։ Անտարկտիդայի արշավախմբում տարած գիտական աշխատանքի և այդ ընթացքում քաջություն ցուցաբերելու համար 1961 թվականին պարգևատրվել է Աշխատանքայի կարմիր դրոշի շքանշանով ։
Մահացել է թոքի քաղցկեղից 2000 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։
Գրյազնուշկա (այլ կիրառումներ)
Գրյազնուշկա, կարող է վերաբերել՝
Յուրդ
Յուրդ, Յուրտ, բոնղոլական ու մոնղոլական ու թյուրքական քոչվորների կարկասային տուն կամ տնակ, թաղեվրան։
Անվան ստուգաբանություն
Թուրքական «յուրդ» (jurt) բառի ամենալայն իմաստը «ժողովուրդն» է, ինչպես նաև «արոտավայրը»։ Ղրղզերենում և Ղազախերենում «աթա-յուրդ» բառը նշանակում է հայրենիք, բառացիորեն՝ հոր տուն։ Մոնղոլերեն լեզվով նշանակում է տուն և Ճապոներեն լեզվով «յուրդ» բառը հոմանիշ է «տուն» բառին և նշանակում է տուն ։
Պատմություն
Թուրքական և մոնղոլական ցեղերի յուրդի կառուցվածքը մի փոքր տարբեր է։ Թուրքմենական յուրդերն ունեն երկպատյան փայտե դռներ։ Ղազախական և ղրղզական յուրդերը փայտե դռների փոխարեն ունեն թաղիքե դռներ։ Ղազախական յուրդերը տափաստանային քամիներից պաշտպանվելու նպատակով ավելի ցածր են ղրղզականից։ Մոնղոլական, բուրիաթական և տուվինյան յուրդերը ուղիղ առաստաղ ունենալու պատճառով ավելի ցածր են։ Քոչվորների շարժական տների մասին որոշ պատկերացումներ են տալիս հին ժայռապատկերները։ Օրինակ՝ ղազախական Ալիբայ գյուղի շրջակայքում հայտնաբերվել են յուրդի պատկերներ, որոնցում այն հստակ բաժանված է աջ և ձախ, կանանց և տղամարդկանց համար նախատեսված մասերի։ Այժմ յուրդերը նախատեսված են նաև զբոսաշրջային հանգստի համար։ Նման դեպքում նրանք կարող են շքեղ կահավորում ունենալ ։
Կառուցվածք
Յուրդը իր հարմարավետությամբ լիովին բավարարում է քոչվորների պահանջները ։ Այն մեկ ընտանիքի ուժերով հեշտ հավաքվում է մեկ ժամվա ընթացքում, հեշտությամբ տեղափոխվում է ուղտերով, ձիերով կամ մեքենաներով։ Նրա թաղիքե ծածկը պաշտպանում է անձրևից, քամուց և ցրտից։ Գմբեթաձև ծածկի վերևում բացված անցքից թափանցում էր լույսը և հնարավորություն էր տալիս ներսում օջախ ունենալու։ Յուրդի հիմնական մասերն են կերեգեն (ցանցավոր ծալովի պառեր), ուուկը (առաստաղը կազմող բևեռներ), տունդյուկը (գմբեթաձև առաստաղի բևեռները միացնող շրջան), կոշման (ամբողջ կառույցը ծածկող հարամարանք)։
Յուրդը այսօր էլ հաճախ օգտագործում են Ղազախստանի, Ղրղզստանի, Մոնղոլիայի անասնապահները։ Յուրդի առանձնահատկությունն այն է, որ լուսավորությունն ու օդափոխությունը հեշտ կարգավորվում են։ Ծուխը դուրս է գալիս տյունդյուկից, որը ծառայում է նաև որպես լուսավորման աղբյուր։ Գիշերը տյունդյուկը հեշտությամբ ծածկվում է (բավական է քաշել ճոպանը)՝ պահպանելով ջերմությունը։ Շոգին բարձրացվում է յուրդի վրայի ծածկոցը, և մնում են ցանցավոր պատերը, որը ստվերում նստելու հնարավորություն է ընձեռում։
Յուրդի հանդիսավոր տեղը, ուր նստեցնում են հարգարժան հյուրերին, մուտքի դիմաց է։ Մոնղոլական յուրդը, որպես կանոն, առանցքով ձգված է հյուսիսից հարավ։ Մուտքը հարավային կողմից է։ Հյուսիսային մասում գտնվում է աստվածների պատկերներով զոհասեղանը ։ Կենտրոնում կրակատեղին է։
Ներսից յուրդը բաժանվում է երկու մասերի. մոնղոլների մոտ հարավը նախատեսված է կանանց, հյուսիսը՝ տղամարդկանց համար։ Տղամարդկանց մասում՝ դռան մոտ գտնվող, գտնվում է տանտիրոջ մահճակալը, ինչպես նաև զենքերը, թալիսմանները։
Յուրդերը զբոսաշրջության մեջ
Կենտրոնական Ասիայում զբոսաշրջությունը զարգացնելու համար շատ ժողովուրդներ խթանում են յուրդային զբոսաշրջությունը։ Զբոսաշրջիկները, օրինակ, կարող են որոշ ժամանակ ապրել քոչվորական թաղեվրանում։ Զբոսաշրջության այս տեսակը կոչվում է ջայլո-զբոսաշրջություն (ղրղզերեն ջայլո՝ մարգագետին, լեռնային արոտավայր)։ Շատ քաղաքներում կարելի է տեսնել ռեստորաններ՝ բնական յուրդերի ոճով։
Յուրդը ճարտարապետության մեջ
Ալմա Աթայում յուրդի տոսք ունեն «Աուլ» ռեստորանը, կրկեսի շենքը, մշակութային այլ շինություններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քոչվորների մշակույթ Կատեգորիա:Տներ Կատեգորիա:Թուրքերեն բառեր և արտահայտություններ Կատեգորիա:Ճապոներեն բառեր և արտահայտություններ
Գուբսկայա
Գուբսկայա (Губская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մոստովսկոյի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3221 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ստանիցաներ Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Մոստովսկոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1861 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մատյան ողբերգության (3250, Գրիգոր Նարեկացի)
Ավետարան (1813), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3250 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1813 թվականին/թվականներին Կարապետ գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Մանդասարը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16x11,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 330 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորագրով։ Ունի ավետարանիչ 4, կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ թղթի վրա։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ հետագայի 1ա, 330ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Գրոհ (այլ կիրառումներ)
Գրոհ, կարող է վերաբերել՝
Գրոմոտուխա (այլ կիրառումներ)
Գրոմոտուխա, կարող է վերաբերել՝
Էդգար Մանուչարյան
Էդգար Մանուչարյան, հայ ֆուտբոլիստ, հանդես է գալիս Եկատերինբուրգի «Ուրալ» ֆուտբոլային ակումբում որպես հարձակվող։
Կարիերա
Էդգար Մանուչարյանը ծնվել է 1987 թվականին հունվարի 19-ին, Երևանում, Հայաստան։ Հայրը Փյունիկ 2 թիմի նախկին մարզիչն է, եղբայրը՝ Խորեն Մանուչարյանը, այժմ հանդես է գալիս Ալաշկերտում։ Արդեն 15 տարեկանում Էդգար Մանուչարյանը հանդես էր գալիս Հայաստանի մինչև 17 տարեկանների հավաքականում, իսկ 2002-2004 թվականների ընթացքում Փյունիկի կազմում 3 անգամ դարձավ Հայաստանի առաջնության հաղթող։ 2004 թվականին 22 խաղում դառնալով 21 գոլի հեղինակ՝ Էդգարը դառնում է Հայաստանի առաջնության գլխավոր ռմբարկու։ Երիտասարդ տաղանդավոր ֆուտբոլիստով սկսում է հետաքրքրվել հոլանդական Այաքսը։ 2004 թվականի դեկտեմբերին Մանուչարյանը մեկնում է Այաքս՝ փորձաշրջան անցնելու, սակայն վնասվածքի պատճառով տեղափոխությունը կայացավ միայն ամռանը։ Սեպտեմբերի 18-ին Այաքսի կազմում Էդգարն իր նորամուտն է նշում Հոլանդիայի առաջնությունում, որտեղ իր նոր թիմը 4-2 հաշվով պարտություն է կրում ԱԶ Ալկմարի հետ խաղում։ Նոյեմբերի 2-ին Էդգարն իր առաջին գոլն է խփում Այաքսի կազմում՝ Աուստրիայի հետ Եվրոպայի գավաթի շրջանակներում կայացած հանդիպման ժամանակ։ 2005/2006 մրցաշրջանում Էդգարը մասնակցում է առաջնության 4 խաղերի, ինչպես նաև դառնում է Հոլանդիայի գավաթակիր։ 2006 թվականի ընթացքում Էդգար Մանուչարյանի նկատմամբ սկսում են հետաքրքրություն ցուցաբերել Լիոնի Օլիմպիկը և Բենֆիկան, սակայն 2007 թվականի սկզբին Այաքսը Մանուչարյանի հետ պայմանագիրը երկարաձգում է մինչև 2011 թ-ը։ 2007/2008 մրցաշրջանի ընթացքում Այաքսի հիմնական կազմում Մանուչարյանը չմասնակցեց և ոչ մի հանդիպման։ Փոխարենը նա հանդես էր գալիս Այաքսի երկրորդ թիմում։ 2009 թվական օգոստոսի 6-ին Էդգարը վարձավճարով տեղափոխվում է Հոլանդիայի առաջին խմբի առաջնությունում հանդես եկող Հարլեմ ակումբ։ 6 ամիս անցկացնելով իր նոր թիմում՝ Էդգարը 17 խաղում դարձավ 6 գոլի հեղինակ։ 2010 թվական հունվարի 25-ին Հարլեմը սնանկանում է, իսկ Էդգարը վերադառնում է Այաքս։ Քիչ անց՝ փետրվարի 3-ին, Էդգարը վարձավճարով տեղափոխվում է Հոլանդիայի առաջին խմբի առաջնությունում հանդես եկող մեկ այլ թիմ՝ Ապելդորն։ Իր նոր թիմի կազմում Էդգարը նորամուտը նշում է գոլով, իսկ մեկ շաբաթ անց Էդգարն աչքի է ընկնում հետ-տրիկով։ 2010 թվականին Էդգարը խզում է Այաքսի հետ մինչև 2011 թվականին նախատեսված պայմանագիրը և ազատ խաղացողի կարգավիճակով միանում է Փյունիկին։ 2011 թվական ձմռանը՝ տրանսֆերային պատուհանի ժամանակ Էդգար Մանուչարյանի նկատմամբ հետաքրքրություն է ցուցաբերում ուկրաինական Կարպատներ ակումբը, սակայն տեղափոխությունը չի կայանում, և խաղացողը 3 տարվա պայմանագիր է կնքում Փյունիկի հետ։ 2011 թվական ամռանը տեղափոխվում է Ռուսաստանի առաջնության 1-ին խմբում հանդես եկող Ուրալ ակումբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Այաքսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կաշչենկովո (գյուղ, Կրոլևեցի շրջան)
Կաշչենկովո (Кащенкове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրոլևեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կաշչենկովո գյուղում բնակվում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրոլևեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սերուցքային պանիր
Պանիրն ունի նուրբ բաղադրություն, չի պահանջում հասունացման շրջան և դրանով տարբերվում է այլ փափուկ պանիրներից, ինչպիսիք են՝ բրին և նյոշատելը։ Համին, կառուցվածքին, բաղադրությանը, ինչպես նաև պատրաստման եղանակին առավել նման են բուրսենը և մասկարպոնեն։
Սերուցքային պանիրներ են նաև ֆրանսիական «Chavroux»-ը և «Petit-suisse»- ը, ինչպես նաև նորվեգական «Snofrisk »- ը։ Բաղադրությունը և ճարպի պարունակությունը կարող է տարբեր լինել` կախված պանրի տեսակից։ Այն օգտագործվում է հանրաճանաչ ուտեստներ (գլանափաթեթներ, չիզքեյք և «Կարմիր թավշյա» տորթ) պատրաստելու համար։
Պանիր «Ֆիլադելֆիա»
Ամերիկայում ամենահայտնի պանիրը կրում է «Ֆիլադելֆիա» անվանումը։ Այն արտադրում է ամերիկյան Kraft Foods ընկերությունը։ Այս պանիրը արտադրվել է 1872 թվականից, անունը ստացել է ի պատիվ Ֆիլադելֆիա քաղաքի, որը այն ժամանակ հայտնի էր իր գերազանց որակի սննդով։
Այս պանիրը բաղկացած է կովի յուղազրկված, պաստերիզացված կաթից և կաթնային ճարպից, շիճուկի սպիտակուցային խտանյութից, պանրի մշակման խտանյութերից, աղից, շիճուկից, կայունացուցիչներից (աշորայի խեժ կամ բակլայի խեժ), սորբինաթթվից (որպես կոնսերվանտ), վիտամին А պալմիտատից ։
Կաթը պաստերիզացվում է, հետո հոմոգենիզացվում և սառեցվում է հաջորդ փուլը սկսելու համար։ Կաթը դանդաղ տաքացվում է ֆերմենտացիայից առաջ։ Դրա համար պատրաստի խառնուրդը համասեռացնում են թթխմորի հետ՝ կաթնային սպիտակուցների մակարդման և պանրի մակարդուկը շիճուկից առանձնացնելու համար։
Դրանից հետո շիճուկը առանձնացվում է պանրից։ Պանրի զանգվածին տրվում է ցանկալի տեսք և ավելացվում է աղ ու կայունացուցիչներ։ Համային հավելումները, ինչպիսիք են՝ սխտորը, բույսերը, ավելացնում են արդեն պատրաստի սերուցքային պանրին փաթեթավորելուց առաջ։
Ծանոթագրություն
<references group="" responsive="1"> Կատեգորիա:Պանիրներ Կատեգորիա:Կաթնամթերք Կատեգորիա:Ֆրանսիական պանիրներ Կատեգորիա:Կովի կաթից պանիրներ
Գրոսետո (այլ կիրառումներ)
Գրոսետո, կարող է վերաբերել՝
Գրուբեշոր (այլ կիրառումներ)
Գրուբեշոր, կարող է վերաբերել՝
Քիձինիձեեբի (Շուախևի շրջան)
Քիձինիձեեբի (ქიძინიძეები), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Շուախևի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1040 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Շուախևից 12 կմ հեռավորության վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Շուախևի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Օրդովկա (գյուղ, Նովովոդոլաժսկի շրջան)
Օրդովկա (Ордівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օրդովկա գյուղում բնակվում էր 113 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,28 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 403,57 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սանտո Ստեֆանո դի Ռոլիանո
Սանտո Ստեֆանո դի Ռոլիանո (Santo Stefano di Rogliano), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1398 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 74 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 19 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87056։ Հեռախոսային կոդը՝ 0984։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բալերի անունները
Բալերի անունները (խորվաթերեն՝ Imena višnje, Ungiven), ռեժիսոր Բրանկո Շմիդտի 2015 թվականին նկարահանած ֆիլմը։
Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է Մոսկվայի 37-րդ միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ, որից հետո ֆիլմը ցուցադրվել է Պուլայի, Վուկովարի, Հաագայի, Հելսինկիի, Բրյուսելի կինոփառատոներում։
2016 թվականին ֆիլմը ցուցադրվել է Ոսկե ծիրան կինոփառատոնի խաղարկային ֆիլմերի մրցույթ անվանակարգում և արժանացել է «Ոսկե ծիրան» գլխավոր մրցանակին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրանկո Շմիդտի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորվաթական ֆիլմեր Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր
Մուկասովո 2-րդ
Մուկասովո 2-րդ (Мукасово 2-е, 2-се Моҡас), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բայմակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 31 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բայմակսկի շրջանի բնակավայրեր
Ուղղիչ աշխատանքներ
Ողղիչ Աշխատանքներ, առանց ազատազրկման, ըստ խորհրդային քրեական իրավունքի պատժատեսակ, որը նշանակում է դատարանը երկու ամսից երկու տարի ժամկետով, և որի ընթացքում դատապարտյալի աշխատավարձի 5–20% գանձվում է հօգուտ պետության։ Դատապարտյալը պատիժը կրում է իր աշխատանքի վայրում կամ պատիժը տնօրինող մարմինների որոշմամբ՝ նույն բնակավայրի այլ մասում։ Ուղղիչ աշխատանքներ նշանակում են այն դեպքում, երբ օրենքի սանկցիայում նախատեսված է միայն այդ պատժատեսակը, կամ երբ սանկցիան երկնտրելի է, սակայն, հաշվի առնելով հանցագործության բնույթն ու ամբաստանյալի անձը, դատարանը նպատակահարմար է գտնում դատապարտյալի նկատմամբ կիրառել հասարակությունից մեկուսացում չպահանջող պատժատեսակ։ Ուղղիչ աշխատանքներով դատապարտվածների իրավունքները որոշակիորեն սահմանափակվում են․ նրանք չեն կարող ազատվել աշխատանքից սեփական նախաձեռնությամբ, չեն օգտվում հերթական արձակուրդի, հավելյալ աշխատավարձի իրավունքից ու այլ արտոնություններից, ուղղիչ աշխատանքների ժամանակահատվածը չի մտնում ընդհանուր և անընդհատ ստաժի մեջ։ Եթե դատապարտյալը ուղղիչ աշխատանքներ կատարել է բարեխղճորեն, դատարանն իրավասում է հասարակական կազմակերպությունների կամ աշխատանքային կոլեկտիվի միջնորդությամբ ուղղիչ աշխատանքների ժամանակը մտցնել դատապարտյալի ընդհանուր ստաժի մեջ։ Եթե դատապարտյալը խուսափում է ուղղիչ աշխատանքներից, դրանք տնօրինող մարմինների միջնորդությամբ դատարանն իրավունք ունի փոխել նրա աշխատանքի տեղը։ Նոր վայրում ուղղիչ աշխատանքներից չարամտորեն խուսափող անձի նկատմամբ նշանակված ուղղիչ աշխատանքները դատարանը կարող է փոխարինել ազատազրկմամբ նույն ժամկետով։ Քրեական իրավունքում կիրառվող ուղղիչ աշխատանքներ պետք է տարբերել վարչական իրավախախտման համար նախատեսված ուղղիչ աշխատանքներից։
Կատեգորիա:Քրեական պատիժներ Կատեգորիա:Հարկադիր աշխատանք
Զեմլյանկովսկի գյուղական խորհուրդ (Գլուխովսկի շրջան)
Զեմլյանկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Землянківська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Զեմլյանկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 656 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Խոսե Լուիս Ռոդրիգես Սապատերո
Խոսե Լուիս Ռոդրիգես Սապատերո (José Luis Rodríguez Zapatero, օգոստոսի 4, 1960, Վալյադոլիդ), Իսպանիայի վարչապետ (2004-ի մարտի 14-ից- մինչև 2011-ի դեկտեմբերի 21-ը)։ Իսպանիայի սոցիալիստական աշխատավորական կուսակցության առաջին քարտուղար։
Իր կառավարման ընթացքում հիմնական գործառնույթներից էին իսպանական զորքերի Իրաքից դուրս բերումը, ինչը արդյունք էր ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Ու. Բուշի հետ երկար բանակցությունները և Աֆղանստանում իսպանական զորքերի քանակի մեծացումը, միասեռականների ամուսնությունների օրինականացումը, ԷՏԱ բասկյան շարժման հետ խաղաղության հաստատումը և մի շարք ինքնավար համայնքներում բարեփոխումների իրականացումը, մասնավորապես Կատալոնիայի նոր կարգավիճակի հաստատումը։
Ընտանիք
Սապատերոն ծնվել է Վալյադոլիդում, Խուան Ռոդրիգես Գարսիայի (ծնված 1928), իրավաբան և Մարիա դե լա Պուրիֆիկացիոն Սապատերոյի (Վալյադոլիդ, 1927 – Մադրիդ, 30 հոկտեմբեր 2000) ընտանիքում։ Նա մեծացել է Լեոնում, նրա ընտանիքը արմատներով այստեղից էր ։
Նրա հորական պապը՝ Խուան Ռոդրիգես Լոզանոն եղել է Հանրապետության կապիտան և սպանվել է Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի բանակի կողմից, քանի որ նա հրաժարվել էր կռվել Ֆրանկոյի կողմից ։ Նրա պապուն դավադրաբար հանձնել են ֆաշիստներին մինչև Սապատերոյի ծնվելը ։
Ուսում և դասավանդում
Սապատերոն սովորել է իրավագիտություն Լեոնի համալսարանում` ավարտելով այն 1982 թվականին։
ԱՍվարտելուց հետո Սապատերոն դասավանդել է Լեոնի համալսարանում մինչև 1986 թվականը (համատեղությամբ քիչ ժամեր ունենալով նա դասավանդել է մինչև 1991 թվականը)։
Ռոդրիգեսը 1981 թվականին Լեոնում հանդիպել է Սոնսալես Էսպինոսային։ Նրանք ամուսնացել են 1990 թվականի հունվարի 27-ին, ունեն երկու դուստր` Լաուրա և Ալբա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի վարչապետներ
Կոլբասինո (գյուղ, Կրոլևեցի շրջան)
Կոլբասինո (Ковбасине), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրոլևեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոլբասինո գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրոլևեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գրուժչանսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)
Գրուժչանսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝
Էնզելի (պար)
Բովանդակություն
«Էնզելին» հայկական ժողովրդական պար է։ Ալեքսանդր Սպենդիարյանը այն օգտագործել է «Երևանյան էտյուդներ» սիմֆոնիկ ստեղծագործության մեջ։ Գրված է 1925 թվականին։ «Երևանյան էտյուդների» հիմքում ընկած է ժողովրդական երկու մեղեդի՝ «Էնզելին» և «Հիջասը»։ «Էնզելին», նուրբ է, գեղանի։ Այս պարի նախաբանը աչքի է ընկնում իր խորությամբ, ունի պատմողական բնույթ։ Նախաբանի համար Սպենդիարյանը օգտագործել է Սայաթ–Նովայի «Դուն էն գլխեն» երգը։ Նախաբանից հետո սկսվում է նուրբ և գեղանի «Էնզելին»։ Երաժշտության չափավոր մասը մեծ զարգացում է ստանում, աստիճանաբար տեղի ունենում ընդհանուր տրամադրության բարձրացում։ Այս տրամադրությունն իր գագաթնակետին է հասնում պարի միջին մասում, ուր նշանակալի դեր են խաղում դինամիկ կոնտրասային համադրությունները (թույլ հնչողությունից միանգամից ուժեղ հնչողության անցնելը և ընդհակառակը)։ Այստեղ հնչողությունը մեծ թարմություն է ստանում շնորհիվ այն բանի, որ թեմաները կատարում են տարբեր նվագարաններով։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայկական պարեր Կատեգորիա:Երաժշտական ստեղծագործություններ
Բարմա (Մեզենի վտակ)
Բարմա (Барма), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեզէն գետի աջ ափին՝ 442 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 42 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Մեզեն գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Մեզեն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ժողովածու (3231)
Ժողովածու (3231), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3231 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1644 թվականին Սարգիս, Մինաս գրիչների կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15X9,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 186 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տաղտակ, աստառը՝ աստառադրոշմազարդ կտավ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ֆրիքինգեն
Ֆրիքինգեն  (Frickingen), կոմունա Գերմանիայի Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Մտնում է Բոդենզե շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2745 մարդ(ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի). ։ Տարածքը կազմում է 26,46 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 4 35 015։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Արմստրոնգ շրջան (Տեխաս)
Պատմություն
Շրջանը կազմավորվել է 1876 և ճանաչվել 1890 թվականին ։ Իր անվանումը ստացել է այստեղ վերաբնակեցված առաջին ընտանիքներից մեկի պատվին։
Բնիկ Ամերիկացիներ
Պալեոհնդկացիները սկսել են բնակվել դեռևս մ․թ․ա 10 000 թվականին։ Ապաչները թափառել են շրջանի տարածքում մինչև կոմանչների գերիշխումը (մոտ 1700 թվական)։ 1871 թվականի Կարմիր գետի պատերազմում կոմանչները պարտվեցին ԱՄՆ բանակին։ Վերջին ցեղերից էին՝ կայովաները, չայենները ։
Շրջանի ձևավորումը և զարգացումը
Արմստրոնգ շրջանը ձևավորվել է Տեխասի Բեխար շրջանից 1876 թվականին և ճանաչվել 1890 թվականին՝ Կլոդ շրջկենտրոնով ։
Չարլզ Գուդնայթը և Ջոն Ջորջ Ադերը շրջանում ձևավորել են ռանչոներ։ 1876 թվականին Գուդնայթը Պալո Դուրո կիրճ բերեց 1600 անասուն։ JA ռանչոն զբաղեցնում էր ավելի քան 4000 կմ² տարածք՝ ներառելով Արմստրոնգ շրջանը և ևս հինգ հարակից շրջաններ։ Շրջանի տարածքը հիմնականում օգտագործվում էր ռանչոյի համար ։ Ռանչոյի այժմյան անվանումը ծագել է դրա հիմնադիր Ջորջ Ադերի անվան և ազգանվան առաջին տառերից։ Առաջին անվանումը եղել է «Գուդնայթ»։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարեթվերի․
2000 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ուներ 2 148 բնակչությւոն, 802 տուն և 612 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1 մարդ՝ քառակուսի կիլոմետրի հաշվով (1/կմ²)։ Բնակչության 95.44 %-ը սպիտակամորթներ էին, 0.28 %-ը՝ սևամորթներ կամ աֆրոամերիկացիներ, 0.65 %-ը՝ բնիկ ամերիկացիներ, 2.79 %-ը այլ ռասայի ներկայացուցիչներ էին, մնացած 0.84 %-ը ռասաների խառնուրդ էին։ Իսպանախոսները կազմում էին բնակչության 5.40 %-ը
Առկա էր 802 տուն, որոնց 33.90 %-ում կար 18-ից փոքր տարիքի երեխա, 67.20 %-ը ամուսնացած զույգեր էին, 6.10 %-ը՝ միայնակ կանայք և 23.60 %-ը ընտանիքներ չէին։ Միջին տան չափը 2.58 բնակիչ էր, ընտանիքի անդամների միջին քանակը՝ 2.99։
Շրջանում բնակչության 26.00 %-ը 18 տարեկանից փոքր էին, 6.10 %-ը 18-24 տարեկան, 24.80 %-ը՝ 25-44, 23.80 %-ը՝ 45-64, 19.20 %-ը՝ 65-ից մեծ։ Շրջանի բնակչի միջին տարիքը 46 տարեկան է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջ բաժին էր ընկնում 93.20 տղամարդ։ 18 տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր 100 կնոջ բաժին էր ընկնում 90.30 տղամարդ։
Տան միջին եկամուտը կազմում էր 38 194 դոլար, իսկ ընտանիքինը՝ 43 894 դոլար։ Տղամարդկանց միջին եկամուտը 30 114 դոլար էր, կանանցը՝ 21 786 դոլար։ Շրջանում մեկ շնչին բաժին ընկնող եկամուտը կաղմում էր 17 151 դոլար։ Ընտանիքների մոտ 7.90 և բնակչության 10.60 %-ը աղքատության շեմից ներքև էին, որոնց 15.80 %-ը մինչև 18 տարեկան էին, 11.60 %-ը՝ 65-ից բարձր։