cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էրատոսթենես Կիրենացի
«Աշխարհագրություն» աշխատություն
Երկրի գնդաձևության մասին խոսելուց հետո Էրատոսթենեսը հիշատակել է նաև Երկրի մեծությունը որոշելու նշանավոր մեթոդի մասին։ Էրատոսթենեսն իր «Աշխարհագրություն» աշխատության մեջ աշխարհագրության պատմությունից և Երկրի գնդաձևության տեսությունից բացի շարադրել է նաև Երկրի մասին ունեցած իր ամբողջ գիտելիքները։ «Աշխարհագրություն» տերմինը առաջին անգամ կիրառել է Էրատոսթենեսը, այդ պատճառով էլ նրան անվանում են «աշխարհագրության հայր»։
Իր աշխատությանը Էրատոսթենեսը կցած է եղել հայտնի աշխարհի քարտեզը։ էրատոսթենեսի մի բանաստեղծությունից երևում է, որ նա իրենց հայտնի աշխարհներից բացի ենթադրել է նաև այլ ցամաքների գոյության մասին։
Նրա աշխատությունից պահպանված բոլոր հատվածները հավաքվել և 1822 թ. «Էրատոսթենիկա» վերնագրով տպագրվել է գերմանացի գիտնական Բեռնհարդի կողմից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հույն գիտնականներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հույն աշխարհագրագետներ Կատեգորիա:Հույն մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Հույն աստղագետներ Կատեգորիա:Հույն բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հույն գրադարանավարներ Կատեգորիա:Հույն պատմաբաններ Կատեգորիա:Հույն գրողներ Կատեգորիա:Երաժշտագետներ Կատեգորիա:Հույն բանասերներ Կատեգորիա:Քարտեզագիրներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
(4543) Ֆենիկս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներ
Կապիստրա
Կապիստրա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Պավսանիաս
Պավսանիաս (Παυσανίας, Pausanias, ), հին հույն գրող, աշխարհագիր։ Հեղինակ է 10 գրքից բաղկացած «Հելլադայի նկարագրությունը» ((Ἑλλάδος Περιήγησις, Hellados Periegesis) ,) պատմաաշխարհագրական երկի, որն իրենից ներկայացնում է անտիկ Հունաստանի կրոնի և արվեստի հուշարձանների մասին տեղեկություններ պարունակող մանրամասն ուղեցույց։ Աշխատությունը հարուստ է պատմական ու առասպելաբանական արժեքավոր էքսկուրսներով։ Պավսանիասը լայնորեն օգտագործել և մեջբերել է մի շարք անտիկ հեղինակների մեզ չհասած երկեր։
Սուրբ Երրորդության եկեղեցի (Ժոլկվա)
Սուրբ երրորդություն եկեղեցի (Церква Святої Трійці), Լվովի շրջանի Ժոլկվա քաղաքում գտնվող փայտաշեն եկեղեցի է, որը կառուցվել է 1720 թվականին։ Այն հանդիսանում է գալիցկյան դպրոցի մշակույթի մոնումենտալ ճարտարապետության հուշարձան։ 2013 թվականին հունիսի 21-ին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության կոմիտետի 37-րդ նստաշրջանի ժամանակ, որն անցկացվում էր Կամբոջայում, Սուրբ երրորդություն եկեղեցին, Կարպատյան շրջանի մյուս փայտաշեն եկեղեցիների հետ միասին, ներառվեց ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցուցակի մեջ  ։
Պավսանիաս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրագետներ Կատեգորիա:Հին Հռոմի աշխարհագրագետներ Կատեգորիա:Հույն գրողներ Կատեգորիա:Հույն պատմաբաններ
Սուրբ Երրորդության եկեղեցի (Ժոլկվա)
Նկարագիր
Եկեղեցու առաջին շինությունը կառուցվել է 1601 թվականին։ 1719 թ. հունիսի 17-ին քաղաքում բռնկվում է հրդեհ, որի ժամանակ էլ այրվում է Սուրբ Երրորդության տաճարը։ Նոր եկեղեցին, որն առ այսօր պահպանված է, կառուցվել է 1720 թ., արքայազն Վլադիսլավ Սոբեսկոյի եկեղեցական ծառայողների միջոցներով՝ արքայազն Վլադիսլավ Սոբեսկոյի այրման տեղում։ Եկեղեցին իրենից ներկայացնում է փայտաշեն եռաժանի կառույց, որն հետագայում լրացվել է աղյուսե խորանով։ Պատուհանների և շքամուտքերի երիզումը սպիտակ քարերով, կատարվել է քանդված և եկեղեցի տեղափոխված աշտարակից։ Տաճարում է գտնվում հնգաշար պատկերակալը, որը պարունակում մոտ 50 սրբապատկերներ, որոնք ստեղծվել են Ժովկիվյան գեղանկարչության և քանդակի դպրոցի վարպետ Իվան Ռուկտովիչի կողմից XVIII դարի դարասկզբին։ Սրբանկարչության մեջ մարմնավորված է նորարական լուծումներ՝ սրբերի կերպարանքներն օծտված են ուկրաինական տիպային առանձնահատկություններով։ Պատկերակալը պատրաստված է լորենուց, որի դեկորը քանդակազարդ է. դրա հեղինակը Իգնատիոս Ստոբենսկին է։ 1978-1979 թթ. եկեղեցին և պատկերակալը վերականգնվել են։ Եկեղեցու շենքը տրամադրվել է թանգարանին, իսկ արդեն անկախության տարիներին սկզբում ուղղափառ, այնուհետև՝ 1993 թվականին հույն կաթողիկե (կաթոլիկ) համայնքին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի շենքեր և կառույցներ
Պետրոս առաքյալի եկեղեցի (Յաֆֆա)
Սուրբ Պետրոս առաքյալի և բարեպաշտ Թաբիթայի եկեղեցի, ուղղափառ եկեղեցի Յաֆֆա քաղաքում (Թել Ավիվի հարավային մաս), Ռուսական հոգևոր առաքելության իրավասության ներքո գտնվող բարեպաշտ Թաբիթայի վանատուն (Մոսկվայի պատրիարքարան) Երուսաղեմում։ Օծվել է ի պատիվ Պետրոս առաքյալի ճգնավորական շղթաների պաշտամունքի տոնի (16 հունվարի` ըստ հուլյան օրացույցի), հյուսիսային մատուռը` ի պատիվ բարեպաշտ Թաբիթայի (հիշատակվում է հոկտեմբերի 25-ին, ըստ հուլյան օրացույցի և Պահքի 4-րդ շաբաթվա փոխանցվող տոնակատարություններին)։
Պատմություն
Որպես կանոն, Երուսաղեմ եկող ուխտավորների երթուղին անցնում էր Ռամլա, Լոդ, Աբու-Գոշ գյուղերով, Երուսաղեմի Ռուսական հոգևոր առաքելության, իսկ 1882 թվականից Կայսերական ուղղափառ պաղեստինյան հասարակության ներկայացուցիչների և պահնորդական խմբի ուղեկցությամբ։ Ուխտավորների համար օթևանատան նշանակությունն ավելի մեծացավ Յաֆա-Երուսաղեմ երկաթգծի բացումից հետո։ 1888 թվականի հոկտեմբերի 6-ին սկսված եկեղեցու շինարարությանը մասնակցություն ունեցան մեծ իշխաններ Սերգեյ և Պավել Ալեքսանդրովիչները և մեծ իշխանուհի Ելիսավետա Ֆեոդրովնան, իտալացի վարպետներ և տեղի բնակիչներ, սրբապատկերների հեղինակը նկարիչ և քննադատ Ա. Զ. Լեդկովն է։ 1894 թվականի հունվարի 16 (28)-ին եկեղեցին օծվել է Երուսաղեմի պատրիարք Գերասիմի կողմից, ծառայակցությամբ Արաբիայի միտրոպոլիտ Պետրոսի, Հորդանանի արքեպիսկոպոսի և վարդապետ Անտոնինի ։
20-րդ դարի վերջին արդեն եկեղեցին և վանքային համալիրի մյուս շինությունները հնացել և քայքայվել էին։ Ակտիվ վերականգնման աշխատանքները սկսվեցին 1995 թվականին և ավարտվեցին 2000 թվականին, վանահայր Պիմենի (Հարաիմի) օրոք, որը եղել է վանատան բանալեպանը, մինչև 2010 թվականի վերջը ։
2008 թվականի նոյեմբերին Իսրայելի հարկային գերատեսչությունը հայց ներկայացրեց Ռուսական հոգևոր առաքելության դեմ «չօգտագործվող հողերի» դիմաց հարկ չվճարելու համար և արգելանքի տակ հայտնվեց վանքային համալիրի Յաֆֆայում գտնվող  3,2 հեկտար հողատարածք  ։
Ճարտարապետություն և կահավորում
Պետրոս առաքյալի եկեղեցին նախագծվել է վարդապետ Անտոնինի մասնակցությամբ, որը երկար ժամանակ եղել է Աթենքի և Կոնստանդնուպոլսի առաքելական եկեղեցիների վանահայր, որտեղ հնարավորություն է ունեցել ուսումնասիրել հունական և բյուզանդական ճարտարապետությունը։ Հավանաբար դա է պատճառը, որ եկեղեցու համաչափություններում նկատելի է բյուզանդական ճարտարապետության ազդեցությունը ։
Սուրբ Պետրոս առաքյալի և բարեպաշտ Թաբիթայի եկեղեցու զանգակատունը համարվում է Յաֆֆայի ամենաբարձր կետը։ Եկեղեցին ունի երկու զոհասեղաններ, կենտրոնական, ի պատիվ Պետրոս առաքյալի շղթաների, ձախ զոհասեղանը` բարեպաշտ Թաբիթայի։ Երկհարկանի սպիտակ սրբապատկերը նվիրաբերվել է Կայսերական ուղղափառ պաղեսինյան ընկերության կողմից։ Աստվածամոր սրբապատկերից դեպի ձախ տեղակայված է «Թաբիթայի հարությունը» սրբապատկերը։ Որմնանկարները ստեղծվել են 1905 թվականին վարդապետ Լեոնիդի օրոք։ Ավանդության համաձայն այստեղ աշխատել են Պոչաևյան մայրավանքի վարպետները։ Տաճարի պատերին, ինչպես նաև վերին օթյակներում ու որմնախորշերում պատկերված են տեսարաններ Պետրոս առաքյալի կյանքից։ Զոհասեղանի սյուներին պատկերված են Պետրոսի և Պողոսի, իսկ մյուս սյուներին Տասներկու առաքյալների նկարները ։
Սրբություններ
Վարդապետ Անտոնինի և Երուսաղեմի ճարտարապետ Կոնրադ Շիկի կողմից այգում կատարված պեղումների ժամանակ հաջողվել է հայտնաբերել բարեպաշտ Թաբիթայի դամբարանը 5-6—րդ դարերի բյուզանդական շրջանի լավ պահպանված խճանկարներով։ Հետագայում դամբարանի վրա կառուցվեց զանգակատունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1888 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Իսրայելի եկեղեցիներ Կատեգորիա:Իսրայելի ուղղափառ տաճարներ Կատեգորիա:Սուրբ Պետրոսի տաճարներ
Պերեդելնիկի
Պերեդելնիկի (Передельники), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Շագականագույն կոստյումով մարդը
«Շագանակագույն կոստյումով մարդը» (The Man in the Brown Suit), Ագաթա Քրիստիի դետեկտիվ վեպը, Մեծ Բրիտանիայում առաջին անգամ հրատարակվել է The Bodley Head հրատարակչության կողմից, 1924 թվականի օգոստոսի 22-ին և նույն տարում նաև՝ Dodd, Mead and Company-ի կողմից։
Անվան պատմություն
Սկզբում Ագաթա Քրիստին իր վեպը անվանել էր «Ալրաղացի գաղտնիքը»։ Հենց այդ անվան տակ էլ ձեռագիրը հանձնվեց The Bodley Head հրատարակչությանը։ Հետագայում հեղինակը գիրքը վերանվանել է «Շագանակագույն կոստյումով մարդը»։ Նույն տարում Evening News թերթի հրատարակիչները դիմեցին Քրիստիին՝ թերթում այն հրապարակելու համար։ Իր «Ինքնակենսագրականում» Քրիստին հիշատակում է հետևյալ հատվածը․
Սյուժե
Վեպի գործողությունները տեղի են ունենում էկզոտիկ Հարավային Աֆրիկայում։ Պարուհի Նադինը, ով իրեն ներկայացնում է որպես ռուս, իր դիմահարդարման սենյակում հանդիպում է գրաֆ Սերգեյ Պավլովիչին, ով իրեն նույնպես ռուս էր ներկայացնում։ Սակայն, նրանցից ոչ ոք ռուս չէր, Նադինը հարավաֆրիկացի էր, իսկ տղամարդը՝ անգլիացի։ Նրանք կատարում էին ոմն «գնդապետի» հանձնարարությունը, ով ահաբեկչությունով զբաղվող պրովոկատոր գործակալ էր (Agent provocateur)։ Նա պատրաստվում էր հեռանալ գործերից՝ իր ենթականերին գոյության ոչ մի շանս չթողնելով։ Նադինը ուներ այլ ծրագրեր, նա որոշում է գործակալին շանտաժի ենթարկել։
Աշխարհի մյուս մասում՝ Անգլիայում, երիտասարդ տիկին Էնն Բեդինգֆելը դառնում է մետրոյում տեղի ունեցած պատահարի ականտես՝ տեսնելով թե ինչպես մի տղա ընկնում է երկաթգծերի վրա։ Նրան զննում է բժիշկը, բայց Էննը նկատում է, որ այն տարբերվում է մյուս զննումներից։ Նա գետնից վերցնում է մի գրություն, որտեղ նշված էր ինչ-որ հասցե։ Տիկինը իր կասկածների մասին հայտնում է հետաքննությունը անցկացնող ոստիկանին։ Էննը սկսում է փնտրել թղթի վրա նշված հասցեն, հետո պարզվում է, որ դա նավի անվանումն էր։ Էննը նավի տոմս է գնում։ Ուղևորների մեջ հանդիպում է Սյուզեն Բլեյրին։
Քննադատություններ
1924 թվականի սեպտեմբերի 7-ին «The Observer» թերթում հայտնվեց վեպի քննադատությունները «Օրիորդ Քրիստին այս գրքում արեց ևս մեկ հանդուգն ու տհաճ գործողություն։ Նա անցավ Էրքյուլ Պուարոի՝ իր սեփական Շերլոկ Հոլմսի կողքով, որի և՛ ներկայությունը, և՛ ընկերասրությունը, և՛ անսխալականությունը հաջողություն էր բերել նրա նախորդ գրքերին…» ։
Էկրանավորում
Warner Brothers Television հեռուստաընկերությունը 1988 թվականին էկրանավորեց վեպը։ Վեպի գործողությունները տեղափոխվել են 1920-ականներ, ինչ հետ կապված սյուժետային որոշ մասեր փոփոխվել են ։ Ռուսական շուկա հրատարակվել է «Շագանակագույն հագուստով ջենտլմենը» անվանումով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հեռուստաշոուների հիմք ծառայած վեպեր Կատեգորիա:Էկրանավորված բրիտանական վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Դորգալի
Դորգալի (Dorgali), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Նուորո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 8544 մարդ (2010 թ.), բնակչության խտությունը՝ 36.43 մարդ/կմ², զբաղեցրած տարածքը՝ 224,83 կմ²։
Բնակչության հովանավոր սուրբ համարվում է Սուրբ Եկատերինան։ Տոնը նշում են ամեն տարի նոյեմբերի 25-ին։
Հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ահեղ դատաստան (եռապատկեր, Բոսխ)
Ահեղ դատաստան (Het Laatste Oordeel), Հիերոնիմոս Բոսխի եռապատկեր։ Ընդունված է կարծել, որ այն ստեղծվել է 1504 թվականին Ֆիլիպ I Գեղեցիկի պատվերով, չնայած նշված փաստաթղթում ստեղծագործության չափերը տարեբերվում են վիեննական եռապատկերի չափերից ։ Բոսխի պահպանված նկարներից ամենից մեծն է։
Եռապատկերի սյուժե
Սյուժեն բացատրությունների կարիք չունի։ Բոսխի ամեն ժամանակակից՝ լինի նա անգրագետ գեղջուկ թե կրթված բյուրգեր, կհասկանար բոլոր դետալների նշանակությունը և անխոս կընդուներ գլխավոր գաղափարը, չնայած որոշ կերպարներ իրենց նորարարությամբ երևի չափազանց վախեցնող կթվային։ Այս թեմայով ստեղծվել են բազմաթիվ նկարներ, որոնք տարբերվում են գեղարվեստական ազդեցության ուժով, սակայն ոչ մի նկարիչ ո՛չ մինչև Բոսխը, ո՛չ էլ նրանից հետո չի ունեցել ստեղծագործական այդպիսի ուժ և ֆանտաստիկ կերպարները սարսափազդու ձևերով մարմնավորելու հատկություն։
Կենտրոնական հատված՝ «Ահեղ դատաստան»
Բարեպաշտ մարդկանց թիվը, որոնք պատկերված են կապուտակ երկնքի ֆոնին, չափազանց փոքր է՝ համեմատած դատապարտված մեղավորների հետ։ Ակնհայտ է, որ դրանով արտացոլված է դատաստանի նկատմամբ նկարչի հոռետեսական տեսությունը։ Դատավոր Քրիստոսի հայտնությունը ծիածանին փառքի ճառագումով և Աստվածամայրը, որ աղոթում է մեղավոր մարդկության համար, այս թեմայով սրբապատկերագրության ավանդական տարրերն են։
Նկարիչը ցուցադրում է անսպառ երևակայություն դժոխային տանջանքները պատկերելիս՝ ազատ հենվելով իրերի մասշտաբային հարաբերության ու գործառությամբ կապված իրերի համադրության վրա։ Նա կիրառում է «օտարման» հնարքը, երբ ոչ սովորական, նոր կոնտեքստը և իմաստային անսպասելի խաչաձևումները մարդուն ստիպում են այլ հայացքով նայել սովորական աշխարհին։ Այսպես, ափսեի մեջ տեղադրված են աղորիքներ, որոնք շարժման մեջ են դնում մեղսավորները։ Հետաքրքրական է, որ ժողովրդի գիտակցության մեջ ևս ջրաղացի հետ հիմնականում բացասական պատկերացումներ են եղել։
Բոսխի նկարներում դժոխքի մեղսավորները հաճախ պատկերվում են նետահարված կամ նիզակներով ու դանակներով խոցված, ինչը համընկնում է Եսայի մարգարեի աստվածաշնչյան տեքստին, որի համաձայն մեղսավորները Ահեղ դատաստանի օրը կխոցվեն նետերով, նիզակներով ու դանակներով։
Դժոխքում տարբեր մեղքերի համար նախատեսված են տարբեր պատիժներ. բարկացկոտներին կախում են կեռաձողերից, մարդասպաններին տապակում են թավայի մեջ, ժլատներին եփում են փռում։ Հենց սրանով են բացահայտ հաճույքով զբաղված հրեշավոր դևերը։
Ձախ հատված՝ «Դրախտ»
Ձախ հատվածը Ծննդոց գրքի երկրորդ և երրորդ գլուխների նկարազարդումն է։ Տեսարանները կատարվում են ծաղկող դրախտային այգում։ Առջևի պլանում Եվայի արարումն է, իսկ քիչ հեռվում՝ առաջին մարդկանց փորձության տեսարանը։ Միջնամասում քերովբեները հրե թրով նրանց վտարում են դրախտից։ Սրա հետ միաժամանակ ամպերում ապստամբած հրեշտակներն են, որոնք ամպերից երկիր թռչելիս վերածվում են դևերի։ Ծննդոց գրքում ոչինչ չի ասվում այն մասին, որ թե ինչպես են գոռոզ Լյուցիֆերը և նրա կողմնակիցները ընդվզել Աստծո դեմ, սակայն դա նկարագրված է եղել հուդայական լեգենդներում և քրիստոնեական ուսմունքի մեջ է մտել նրա ձևավորման ամենավաղ շրջանում։ Այս հրեշտակները մեղանչել են, և Խավարի իշխանը, Ադամին նախանձելով, նրան իր հերթին մղում է մեղսագործության։ Ավելի ուշ շրջանի հավատալիքներում մեկ այլ տարբերակ է մատնանշվում. Աստված Ադամին և Եվային հենց այն բանի համար է ստեղծել, որ նրանց սերունդները զբաղեցնեն ընկած հրեշտակների ազատված տեղերը։ Այս կտավում Բոսխը պատկերել է մեղքի հայտնվելը՝ հենց դրանով բացատրելով Ահեղ դատաստանի անհրաժեշտությունը։
Աջ հատված՝ «Դժոխք»
Աստծո կողմից դատապարտվածներին (Բոսխի կարծիքով նրանք մարդկության մեծամասնությունն են) սպասվում են դժոխքի կրակներն ու տառապանքները։ Այդպիսին է սարսափելի ճակատագիրը, որ Աստված նախապատրաստել է մարդու համար։ Այս թեմայով Բոսխը տպավորիչ շատ նկարներ է ստեղծել, սակայն ամենաազդեցիկը, թերևս, այս եռապատկերի աջ հատվածն է։
Այստեղ գերիշխում են Բոսխին բնորոշ կերպարայնությունը, չնայած ըդհանուր տպավորությունը փոքր-ինչ տարանջատված է։ Այստեղ էլ դետալներում նկարիչը ցուցաբերում է ինքնատիպ երևակայություն։
Արտաքին փեղկեր
Հակոբ առաքյալը պատկերված է մռայլ, անհանգստություն արտահայտող բնապատկերի ֆոնին։ Ո՛չ այս պաննոն, ո՛չ էլ սուրբ Բովանի կերպարը հանդիսատեսին չեն կարող նախապատրաստել ապոկալիպսիսի տեսարաններին, որոնք պատկերված են ներքին երեք փեղկերին, որտեղ մարդկության ողջ պատմությունն է՝ սկսած առաջին մեղագործությունից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հիերոնիմոս Բոսխի նկարներ Կատեգորիա:Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայի նկարներ Կատեգորիա:Նոր Կտակարանի սյուժեով նկարներ Կատեգորիա:Հրեշտակներն արվեստում
...Baby One More Time (երգ)
...Baby One More Time ամերիկացի երգչուհի Բրիթնի Սփիրսի նրա նույնանուն ալբոմի առաջնաելույթային սինգլը։ Երգի հեղինակն ու պրոդյուսերը Մաքս Մարտինն է, իսկ երկրորդ պրոդյուսերը՝ Ռամի Յակուբը։ Երգը թողարկվել է 1998 թվականի հոկտեմբերին «Jive Records» լեյբլի կողմից։ Այն բանից հետո, երբ Բրիթնին ձայնագրել և դեմո ձայնագրությունը Թոնի Բրեքսթոնի չկատարված երգերի հետ ուղարկել է մի քանի լեյբլների, պայմանագիր է կնքել «Jive Records» ընկերության հետ։ «…Baby One More Time»-ը թին փոփ և պարային փոփ ոճերի երգ է, որը պատմում է տղայի հետ բաժանվելուց հետո աղջկա զգացմունքների մասին։
«…Baby One More Time» երգը մի քանի երկրներում հասել է առաջին հորիզոնականին, այդ թվում՝ Մեծ Բրիտանիայում, որտեղ ստացել է կրկնակի պլատինե կարգավիճակ և դարձել 1999 թվականի լավագույն վաճառվող երգը։ Այն բոլոր ժամանակների լավագույն վաճառված սինգլներից մեկն է, որի վաճառքը ամբողջ աշխարհում կազմել է 10 միլիոն օրինակ։ Տեսահոլովակը, որտեղ Սփիրսը ներկայացել է կաթոլիկ միջնակարգ դպրոցի աշակերտուհու կերպարով, որը պատկերացնում է, որ ինքը երգում և պարում է, իսկ նրա պաշտամունքի առարկան հետևում է հեռվից։ Ռեժիսորը Նայջլ Դիկն է։
Տեսահոլովակ
Բրիթնի Սփիրսի առաջին տեսահոլովակի ռեժիսորը Նայջել Դիքն է։ Տեսահոլովակի նկարահանումները անցկացվել են 1998 թվականին, Կալիֆորնիա նահանգի Venice High School դպրոցում ։
Հավաստագրումներ
!scope="col" colspan="4"| Digital
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրիթնի Սփիրսի երգեր Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:Սենտիմենտալ սիրային երգեր Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:1998 սինգլներ Կատեգորիա:Փոփ երգեր
Ալբուրխ
Ալբուրխ (Aalburg ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 50,4 կմ² է, բնակչությունը՝ 12.684 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.500 եվրո է։
Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ Կատեգորիա:1973 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ուտկոնոսովկա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Իզմայիլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Amoris laetitia
Amoris laetitia (լատիներենից՝ «Սիրո բերկրանքը»), Հռոմի Ֆրանցիսկոս պապի առաքելական հորդորը ընտանիքի և ժամանակակից աշխարհում դրա դերի մասին։ Ուղերձը՝ թվագրված 2016 թվականի մարտի 19, հրապարակվել է նույն թվականի ապրիլի 8-ին 6 լեզուներով՝ իտալերեն, ֆրանսերեն, անգլերեն, գերմաներեն, իսպաներեն և պորտուգալերեն ։ Հորդորը ներկայացվել է Վատիկանի տպագրատանը Եպիսկոպոսների սինոդի գլխավոր քարտուղար Լորենցո Բալդիսերիի և Վիեննայի արքեպիսկոպոս Քրիստոֆ Շյոնբորնի կողմից ։
Հորդորը ստեղծվել է Կաթոլիկ եկեղեցու եպիսկոպոսների սինոդի աշխատանքի արդյունքում, որն անց է կացրել 2 թեմատիկ ժողով՝ 2014 թվականի հոկտեմբերին և 2015 թվականի հոկտեմբերին ։ Սուր քննարկումից հետո գրված և 94 կետից բաղկացած եպիսկոպոսական վերջնական հաշվետվությունը փոխանցվեց Ֆրանցիսկոս պապին։ Հաշվետվությունը հաճախ է մեջբերվում «Սիրո բերկրանք»-ում՝ Ֆրանցիսկոսին նախորդածների աշխատանքների և ուսմունքների հետ մեկտեղ, ինչպես նաև Ֆրանցիսկոսի՝ ընտանիքի մասին բազմաթիվ սեփական հորդորների հետ ։
«Սիրո բերկրանք»-ը կազմված է նախաբանից և 9 գլխից և զբաղեցնում է 261 էջ ։ Ֆրանցիսկոսը հորդորի մեջ հաստատում է ընտանիքի կաթոլիկ իդեալը և հետևում է կաթոլիկ դոկտրինային, սակայն, այդուհանդերձ, կատարում է, ըստ լիբերալների, որոշ «հեղափոխական» զիջողություններ ։ Մասնավորապես, դա վերաբերվում է այն ամուսնալուծված հավատացյալներին, որոնք կրկին ամուսնացել են։ Ըստ Ֆրանցիսկոսի՝ այդպիսի կաթոլիկները «պետք է առավել ինտեգրվեն քրիստոնեական համայնքներ», քանի որ «ոչ ոք չի կարող դատապարտվել ընդմիշտ» ։
Արտահայտվելով համասեռական միությունների մասին՝ Ֆրանցիսկոսը կոչ է անում չնվաստացնել և խտրականություն չդնել ոչ ավանդական սեքսուալ կողմնորոշում ունեցող անձանց միջև, սակայն ընդգծում է, որ «ընտանիքի և ամուսնության վերաբերյալ համասեռական միությունների և Աստծո նախանշման միջև համեմատություն անցկացնելու ոչ մի հիմք գոյություն չունի՝ նույնիսկ հեռավոր»։ Ֆրանցիսկոսի կարծիքով՝ «փաստացի միությունները կամ համասեռական միությունները, մասնավորապես, չեն կարող պարզապես հավասարվել ամուսնությանը։ Ոչ մի ոչ վստահելի կամ կյանքը շարունակելու համար փակ միություն չի ապահովում հասարակության ապագան» ։
Պապը «Սիրո բերկրանք»-ում կոչ է անում «քիչ քննադատել և ավելի շատ ըմբռնումով մոտենալ «ոչ ճիշտ» իրավիճակներում հայտնված մարդկանց» ։ Եկեղեցիների ղեկավարները նշեցին այն գթասրտությունը, որով գրվել է հորդորը, որը եպիսկոպոսներին կոչ էր անում «լինել ընկերասեր և հոգատար, երբ գործ ունեն դժվար հանգամանքներում հայտնված մարդկանց հետ» ։
Բագլայկի
Բագլայկի (Баглайки), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բագլայկի գյուղում բնակվում էր 227 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1628 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 139,43 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ուրմիա (գյուղ, Քաշաթաղի շրջան)
Պատմություն
2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանի Հանրապետության նախագահ Իլհամ Ալիևի, Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի համատեղ ստորագրված համաձայնագրով Քաշաթաղի շրջանի Սուս համայնքի Ուրմիա, Սուս, Գիհուտ բնակավայրերը հանձնվել են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողությանը։
Բնակչություն
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմի բռնազավթված տարածքներ
Լատվիայի գեղարվեստի ակադեմիա
Լատվիայի գեղարվեստի ակադեմիա (Latvijas Mākslas akadēmija), պետական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Լատվիայում։
Պատմություն
Ակադեմիան հիմնադրվել է 1919 թվականին լատվիացի պրոֆեսիոնալ նկարիչներից մեկի՝ Վիլհելմ Կարլիս Պուրվիտի (1872-1945) կողմից, ով դարձել է ակադեմիայի առաջին ռեկտորը։ Ակադեմիայի շենքը կառուցվել է 1905 թվականին ճարտարապետ Վիլհելմ Բոկսլաֆի նախագծով ։
Լատվիայի գեղարվեստի ակադեմիան գեղարվեստի բնագավառում բարձրագույն կրթություն է տալիս հետևյալ աստիճանով՝ հումանիտար առարկաների բակալավր, հումանիտար առարկաների մագիստրոս և արվեստաբանության դոկտոր։
Արտաքին հղումներ
Պաշտոնական կայք
ՀՀ քարավանատների ցանկ
Ստորև ներկայացվում է Հայաստանի Հանրապետությունում գտնվող քարավանատների ցանկը       ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Ցանկեր:Ճարտարապետություն
Զինովինո
Զինովինո (Зиновино), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Կավկամե
Կավկամե, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Թափվող արճիճ
Թափվող արճիճ
Դեկտեմբերի 19-ին սպառվեց Իսրայելի և Գազայում իշխող ՀԱՄԱՍ խմբավորման միջև հաստատված մեկուկեսամյա զինադադարի ժամկետը, որը ձեռք էր բերվել եգիպտական հետախուզական ծառայության պետ, գեներալ Օմար Սուլեյմանի միջնորդությամբ և ուժի մեջ էր մտել 2008 թվականի հունիսի 19-ին։ Համաձայնությունը հիմնված էր բանավոր պայմանավորվածությունների վրա և նախատեսում էր Գազայի հատվածում երկու կողմերից կրակի դադարեցում։
Լայնամասշտաբ ռազմական գործողություն սկսելու որոշումը Իսրայելի կառավարությունը կայացրեց այն բանից հետո, երբ զինադադարի ավարտից հետո Գազայի հատվածից տասնյակ հրթիռներ «տեղացին» իսրայելական քաղաքաների վրա։ Միայն դեկտեմբերի 24-ին Գազայի հատվածից արձակվել էր ավելի քան 60 հրթիռ և հպանցիկ արկ։ Իսրայելի վարչապետ Էհուդ Օլմերտի՝ դեկտեմբերի 25-ի նախազգուշական ելույթն «Ալ-Արաբիյա» հեռուստաընկերության եթերում ՀԱՄԱՍ-ի կողմից լուրջ չընդունվեց։
ՑԱԽԱԼ-ի պաշտոնական ներկայացուցիչ բրիգադավար-գեներալ Ալի Բնայյահուի հայտարարությամբ՝ ընդհանուր առմամբ շուրջ 10.000 զինվոր մեկուկես տարի շարունակ պատրաստվում էր ռազմական գործողությանը։ Բազաներից մեկում կառուցվել էր Գազայի փոքրացված նախագիծը (մակետ)`«Կրակային քաղաք» անվանմամբ։ Ռազմական մասնագետների գնահատականներով՝ գործողությունը սկսելու պահին ՀԱՄԱՍ-ի զինված ուժերի կազմում հաշվվում էր շուրջ 20.000 մարդ։ ՀԱՄԱՍ-ի զինուժի հրամանատարը Ահմադ Ջաբարին էր, ով սեկտորը բաժանել էր 3։
Շաբաթ օրը՝ դեկտեմբերի 27-ին՝ տեղական ժամանակով ժամը 11։30-ին, Գազայի հատվածում ՀԱՄԱՍ-ի ենթակառուցվածքի ուղղությամբ հասցվեց Իսրայելի ռազմաօդային ուժերի առաջին հարվածը։ Իսրայելական հարձակումը ՀԱՄԱՍ-ին հանկարծակիի բերեց։ Անսպասելիության էֆֆեկտը ձեռք բերվեց շնորհիվ իսրայելական կառավարության և զինվորականների կողմից անցկացված ապատեղեկատվության նպատակաուղղված քարոզչության։ Դեկտեմբերի 28-ի գիշերը իսրայելական բանակի տանկերը սկսեցին տեղակայվել Գազայի սահմանին, իսկ իսրայելական ավիացիան շարունակում էր հարվածներ հասցնել ՀԱՄԱՍ-ի օբյեկտների ուղղությամբ։ Հայտնի դարձավ, որ օդային հարձակումների արդյունքում ոչնչացվել են ՀԱՄԱՍ-ին պատկանող «Ալ-Ակսա» հեռուստաընկերության շենքը, ինչպես նաև Գազայի մզկիթը, որն, ըստ ՑԱԽԱԼ-ի, օգտագործվում էր որպես ռազմական սպառազինության պահեստ։
Դեկտեմբերի 27—31-ը Գազայի հատվածից Իսրայելի տարածք արձակվեց մոտ 340 հրթիռև հպանցիկ արկ։ Հրաձգության արդյունքում զոհվեց 4 իսրայելցի, այդ թվում 3 քաղաքացիև 1 զինծառայող, տանսյակ իսրայելցիներ ստացան մարմնական վնասվածքներ։
Հունվարի 3-ին՝ ժամը 18։31-ին, Իսրայելը սկսեց «Թափվող արճիճ» գործողության երկրորդ՝ ցամաքային փուլը։ Այն ուղեկցվում էր Գազայի հյուսիսային հատվածի հրետանային ռմբակոծությամբ, որտեղից, ըստ իսրայելական տվյալների, ՀԱՄԱՍ-ի զինյալները հրթիռային հարվածներ էին հասցնում։ Գործողությունը ղեկավարում էր Գազայի դիվիզիայի հրամանատար գեներալ Էյալ Այզենբերգը։ Գազայից բացի՝ իսրայելական զորամիավորումները կենտորանցել էին նաև երկրի հյուսիսում՝ լիբանանյան սահմանի մոտ, որտեղից կարող էին տեղալ Հիզբոլլահի հրթիռային հարվածները։
Հունվարի 8 –ի առավոտյան Լիբանանի տարածքից արձակվեցին «Գռադ» տեսակի զենքեր։ Ոչ Իսրայելը, ոչ Հիզբոլլահը հետաքրքրված չէին հակամարտության հերթական սրմամբ, հատկապես 2006 թվականի պատերազմից հետո, այդ պատճառով էլ ՑԱԽԱԼ-ը պատասխան հրետանային կրակ բացեց հակառակորդի կայանների ուղղությամբ։
Սադրիչ գործողությունն իրականացրեց Լիբանանում գործող «Պաղեստինի ազատագրման Ազգային ճակատի գլխավոր շտաբ» պաղեստինյան ահաբեկչական կազմակերպությունը։
Այս ռազմական գործողությունը բերեց միջազգային հանրության հակասական արձագանքին։ Գործողության առաջին ժամերին շատ երկրներ կտրուկ քննադատեցին տարածաշրջանում Իսրայելի ռազմական գործողությունները։ Ավանդաբար Իսրայելի դեմ քվեարկած արաբական երկրներին (Լիբիա, Սիրիա, Լիբանան) և Իրանին միացան նաև այն երկրները, որոնք նախկինում պաշտպանում էին Իսրայելի ինքնորոշման իրավունքը՝ Հորդանանն ու Եգիպտոսը, և միջազգային հանրությունից պահանջեցինռազմական գործողությունը դադարեցնելու նպատակով Իսրայելի վրա ճնշում գործադրել։ Ընդ որում, Հորդանանի նախաձեռնությամբ այս հարցի շուրջ Կահիրեում Արաբական Երկրների Լիգայի արտակարգ համաժողով գումարվեց։ Հորդանանի թագավոր Աբդալլահ II-ը, ի նշան ցավակցության, պաղեստինցիների համար անձամբ արյուն տվեց։
Bust
«Bust», ամերիկացի ռեփեր Վակա Ֆլոկա Ֆլեյմի երգը։ Այն թողարկվել է 2015 թվականի ապրիլի 2-ին Pornhub Records և 36BRICKHOUSE ձայնագրման լեյբլների կողմից։
Թափվող արճիճ
Թափվող արճիճ
Միևնույն ժամանակ շատ այլ երկրներ (Մեծ Բրիտանիա, Չեխիա, Նիդերլանդներ, Իտալիա, Գերմանիա, ԱՄՆ), Եվրամիությունը իրենց անհանգստությունն են հայտնել հակամարտության հարցում, սակայն ընդունել են Իսրայելի՝ իր քաղաքացիներին պաշտպանելու իրավունքը՝ կոչ անելով խուսափել անմեղ զոհերից։ Մի շարք երկրներ երկու կողմերին խաղաղ բանակցությունների կոչ էին անում։
Bust
Նախապատմություն և թողարկում
2015 թվականի մարտի 31-ին Վակա Ֆլոկան իր Թվիթթերի էջում հայտարարեց, որ Pornhub կայքի օգտատերերից մեկը առանց իր իմացության լուսանկար է հրապարակել, որում պատկերված է ինքը՝ ինչ-որ կնոջ հետ սեռական հարաբերությամբ զբաղվելիս ։ Այնուհետև հայտնի դարձավ, որ դա ընդամենը ապրիլի 1-ի կատակ է և իրականում այդ լուսանկարը Վակա Ֆլոկայի նոր տեսահոլովակից է, որը թողարկվելու է Pornhub կայքի կողմից ։ Ապրիլի 2-ին տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Նիկոլաուս Գուսենը, տեղադրվեց Վակա Ֆլոկայի ՅուԹյուբի էջում, ինչպես նաև PornHub կայքում ։ Տեսահոլովակի տարբեր դրվագներում հայտնվում են դերասաններ Սայմոն Ռեքսը, Էնդի Միլոնակիսը, ռեփեր Մշին Գան Քելլին, դիջեյ DJ Whoo Kid-ը և մեկնաբան Ջոշ Օստրովսկիյն ։ Տեսահոլովակում նկարահանվել են նաև մի շարք հայտնի պոռնոդերասանուհիներ ։
Թափվող արճիճ
Թափվող արճիճ
Վենեսուելան, Բոլիվիան, Կատարը և Մավրիտանիան հակամարտության պատճառով Իսրայելի հետ խզեցին դիվանագիտական հարաբերությունները։
Bust
Քննադատական արձագանքներ
Մի շարք հրատարակչություններ տեսահոլովակը անվանել են «աշխատանքի համար վտանգավոր» (not safe for work) ։ «Complex» ամսագրի լրագրող Ջեյմս Էլիոտը գրել է, որ չնայած տեսահոլովակում մերկ տեսարաններ չկան, սակայն այնուամենայնիվ խելացի քայլ չէ այն դիտել աշխատավայրում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վակա Ֆլոկա Ֆլեյմի երգեր
Թափվող արճիճ
Թափվող արճիճ
2009 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Գազայի պատերազմի հարցով ՄԱԿ-ի հանձնաժողովըԳոլդսթոունի գխլավորությամբ եկավ այն եզրահանգման, որ երկու կողմերի մի շարք գործողություններ, ըստ Ժնևի կոնֆերանսի և այլ միջազգային համաձայնությունների, կրում են ռազմական հանցագործության բոլոր նախանշանները։
2009 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ՄԱԿ-ի Մարդու Իրավունքների Խորհուրդը ուսումնասիրեց հանձնաժողովի զեկույցը և որոշեց հանձնել այն ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի քննարկմանը։ Վերջինս նոյեմբերի 6-ին ձայների մեծամասնությամբ հավանության արժանացրեց զեկույցը և հանձնեց այն ՄԱԿ-ի ԱԽ քննարկմանը, որը պետք է տեղի ունենար 3 ամսվա ընթացքում։ Այս որոշումները խիստ բացասական արձագանքի արժանացան պաշտոնական Իսրայելի կողմից։
2009 թվականի հրատարակված զեկույցում Շաբակ իսրայելական անվտանգության ծառայությունը նշել է, որ «Թափվող արճիճ» ռազմական գործողությունից հետո Իսրայելում ահաբեկչական ակտիվությունը զգալիորեն նվազել է։ Գազայում արձանագրվել է զենքի մաքսանենգության տեմպերի աճ։
Կատեգորիա:Իսրայելի պատերազմներ Կատեգորիա:Հակաահաբեկչական պայքար
Իննոկենտի Գերասիմով
Իննոկենտի Պետրովիչ Գերասիմով (Иннокентий Петрович Герасимов,, ռուս խորհրդային աշխարհագրագետ, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1953 թվականից)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս աշխարհագրագետներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Աշխարհագրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ
Պերեդնիե Խիրլեպի
Պերեդնիե Խիրլեպի (Передние Хирлепы, Малти Хирлеп), գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալիկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 61 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալիկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Լրացուցիչ անդամի ընտրակարգ
Լրացուցիչ անդամի ընտրակարգ (Additional Member System), համամասնական ներկայացուցչության ընտրակարգ, որտեղ ներկայացուցիչների լրացուցիչ խումբ ընտրվում է մի այլ եղանակով ընտրվածների թիվը լրացնելու նպատակով՝ այնպես, որ ատյանում ընտրվածների ընդհանուր թիվը համամասնորեն ներկայացնի ստացված քվեների քանակը։ Լրացուցիչ անդամները երբեմն նաև կոչվում են «ավելացված» անդամներ։ Լրացուցիչ անդամի հայտնի լավագույն համակարգը կիրառվում է Գերմանիայի խորհրդարանի ընտրության ժամանակ, որտեղ քվեարկողներն ունեն երկու քվե։ Առաջիով նրանք ընտրում են մեկ իրավագրով ընտրատարածքի խորհրդարանի անդամին՝ ըստ համեմատական մեծամասնության սկզբունքի (առաջինը ստանում է պաշտոնը)։ Երկրորդ քվեով ձևավորվում է կուսակցությունների ընդհանուր ներկայացուցչությունը ատյանում։ Լրացուցիչ ընտրվում են այնքան անդամներ (որոնք ընտրվում են՝ ի լրումն մեկ իրավագրով ընտրատարածքներից ընտրվածների), որ ատյանի կազմն արտացոլվի երկրորդ քվեների արդյունքում կուսակցությունների ստացած քվեների բաժինը։ Բելգիայի, Դանիայի և Շվեդիայի ընտրական համակարգերը նույնպես ունեն լրացուցի անդամի ընտրակարգի բաղկացուցիչ մաս ։
Լրացուցիչ մանդատներ Հայաստանի Ազգային Ժողովում
Լրացուցիչ մանդատների հատկացումը Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովում նպատակ ունի ոչ թե քվեների համամասնորեն ներկայացումը խորհրդարանում (ինչը ապահովվում է համասնային ընտրակարգով), այլ հստակ մեծամասնության ձևավորումը և բավական քանակով փոքրամասնության ձևավորումը։
Համաձայն Հայաստանի սահմանադրական բարեփոխումների հանրաքվեի (2015) Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի մանդատների բաշխման կարգը նախատեսում է լրացուցիչ մանդատների հատկացում հետևյալ դեպքերում։
Կախված ընտրությունների արդյունքների մանդատների ընդհանուր քանակաը կարող է աճել նվազագույն 101-ից միջև մոտ 200 ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընտրական համակարգեր
Մսեր Մսերյան
Մսեր Գրիգորի Մսերեան, հայ մատենագիր, մշակութային գործիչ։
Կենսագրություն
Սովորել է ծննդավայրի Մեսրոպյան վարժարանում, աշակերտել Հովհաննես Վանանդեցուն։ 1825 թվականին տեղափոխվել է Էջմիածին, ուսումը շարունակել Գևորգյան ճեմարանում (Խաչատուր Աբովյանի հետ)։ Եղել է կաթողիկոսի ատենադպիրը։ 1848 թվականին հրավիրվել է Մոսկվա, կրոնի պատմություն և հայոց լեզու դասավանդել Լազարյան ճեմարանում։ Այստեղ, 1858-1862 թվականներին, որդու՝ Զարմայր Մսերյանի հետ հրատարակել է «Ճռաքաղ»-ը, իսկ 1861-1864 թվականներին՝ «Համբավաբեր Ռուսիո» կիսամսյա թերթը ։ Այս պարբերականներում Մսերյանը տպագրել է կրոնաաստվածաբանական բնույթի հոդվածներ («Թէոդորոսի միայնակեցի գովեստի սուրբ աստուածածին», «Քրիստոսի թուականն»), գրաբար բանաստեղծություններ ու պոեմներ («Պարոյր պսակեալ», «Օթևանք դիւցազանց հայոց»), պահպանողական դիրքերից քննել հայ ժողովրդի ապագան։ Գաղափարների համար նրան խիստ քննադատել են Նալբանդյանը և Ա․ Նազարյանը։ «Խմբագիր չափածո բանից» (1864) ժողովածուում Մսերյանը խորը գրաբարով գովերգել է պատմական Հայաստանն ու Աստվածաշնչի զանազան դրվագներ։ Ուշագրավ է «Յիշատակարան կենաց և գործոց մեծանուն Պայագատաց Լազարետն տոհմի» (1856) մատենագիտական-պատմաբանական աշխատությունը, որը Լազարյանների տոհմածառի գործունեությունը պատմական քննության ենթարկելու առաջին փորձն է։ Մսերյանին որպես մատենագրի է ներկայացնում «Պատմութիւն կաթողիկոսաց Էջմիածնի ի Սիմէօնէ մինչ ցՅոհաննէս» (1876) գործը։ Կրոնադավանաբանական բնույթի են «Հաւատապատում, կամ այն է մանր ումունք քրիստոնեական հաւատոյ․․․» (1850) երկհատոր մենագրությունը, «Հրահանգ քրիստոնեական հաւատոյ» (1850) և «Մանր ուսմունք ազգային եկեղեցական պատմության․․․» (1874) դասագրքերը։ Նրա որոշ ուսումնասիրություններ («Միրզայան պեյ, պատմություն վարուց նորա») և նամակներ (Խաչատուր Աբովյանին, Հարություն Ալամդարյանին) ետմահու տպագրվել են կնոջ՝ Սոփիա Մսերյանի հրատարակած «Փարոս Հայաստանի» (1879-1881) հանդեսում։
Ալսմեյր
Ալսմեյր (Aalsmeer ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 20,58 կմ² է, բնակչությունը՝ 30.199 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.700 եվրո է։
Մսեր Մսերյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ Կատեգորիա:Հայ ազգագրագետներ Կատեգորիա:Հայ աստվածաբաններ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ալսմեյր
Կատեգորիա:Հյուսիսային Հոլանդիայի համայնքներ
Weiße Nächte
Weiße Nächte ("Վայսսե Նէխթե", Սպիտակ գիշերներ), գերմանական Tanzwut ռոք-խմբի հինգերորդ ալբոմն է, թողարկվել է 2011 թ. սեպտեմբերի 16-ին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2011 ալբոմներ Կատեգորիա:Թանցվութի ալբոմներ
Հանքային յուղեր
Հանքային յուղեր, նավթայուղեր, բարձրամոլեկուլային ածխաջրածինների խառնուրդներ։ Ըստ արտադրության եղանակի լինում են՝ թորվածքային, մնացորդային և խառը, իսկ ըստ օգտագործման բնագավառի՝ շարժիչային, ռեակտիվային, փոխհաղորդչային, գլանային (շոգեմեքենայի համար), էլեկտրամեկուսիչ և այլն։ Ստացվում են նավթի դժվարաեռ բաղադրամասերի մշակմամբ։ Հանքային յուղերի որակը կախված է ելային նավթի քիմիական բաղադրությունից և հատկություններից։ Օգտագործվում են հիմնականում որպես քսուքներ, ինչպես նաև՝ հիդրավիկական ու քսուք-սառեցնող հեղուկներ, էլեկտրամեկուսիչ միջավայրեր, մակերևութային ակտիվ նյութեր, փափկեցուցիչներ, պլաստիկ քսուքների, դեղանյութերի ու օծանելիքի բաղադրամասեր ևն։
Կատեգորիա:Յուղեր Կատեգորիա:Նավթամթերքներ Կատեգորիա:Կոսմետիկ նյութեր
Բելառուսի մշակույթ
Բեռալուսի տռուսիկները, զարգացել է հազարամյակների ընթացքում՝ կրելով տարբեր գործոնների ազդեցություն, այդ թվում ֆիզիկական մըջավայրի, ազգագրական հենքի (Բալթյան բնիկների միաձուլումը սլավոնական եկվորների հետ), վաղ հեթանոսական նորաբնակների, Բյուզանդական քրիստոնեության՝ որպես կապող օղակ ուղղափառ կրոնի և նրա գրական ավանդույթների հետ, երկրի բնական սահմանների բացակայությունը, դեպի Սև և Բալթիկ ծով գետերի հոսքը, տարածաշրջանում կրոնների բազմազանությունը ։
Ճարտարապետություն, կերպարվեստ
Բելառուսի տարածքում պահպանվել են Կիևյան Ռուսիայի ճարտարապետական հուշարձաններ, օրինակ՝ Սոֆիայի տաճարը (1044—1066) և Սպասո-Եվֆրոսինևյան եկեղեցին (17-րդ դ․) Պոլոցկում։ Ֆեոդալիզմի շրջանի ճարտարապետությանը բնորոշ է ամրոցային և պալատա-դղյակային շինարվեստի զարգացումը՝ Կամենեցյան աշտարակը կամ այսպես կոչված Բելայա Վեժան (1276), Նովոգրուդոկի (14—16-րդ դդ․), Լիդայի (14-րդ դ․) ամրոցները, Գրոդնոյի (12 — 16-րդ դդ․), Միրի (15-16-րդ դդ.), Նեսվիժի 16-րդ դ․) դղյակները։ 19-րդ դ․ 1-ին կեսին Բելառուսի ճարտարապետությունը զարգանում է ոուսական կլասիցիզմի ազդեցությամբ (Գոմելի, Վիտեբսկի պալատները)։ 19-րդ դ․ 2-րդ կեսին 20-րդ դ․ սկզբին կառուցվեցին արդյունաբերական և առևտրական շինություններ։ Խորհրդային իշխանության տարիներին ծավալվել է հասարակական-քաղաքացիական և արդյունաբերական կառույցների շինարարություն։ 1930-ական թթ․ Մինսկում կառուցվել են Կառավարական տունը, Լենինի անվան գրադարանը, օպերայի և բալետի թատրոնը։ Բելառուսի ժամանակակից ճարտարապետությունը կիրառում է քաղաքաշինական գիտության վերջին նվաճումները։ ճարտարապետների հանրապետական միությունը ստեղծվել է 1934 թվականին։ ԲԽՍՀ-ի քաղաքների կառուցմանը և նրանց գլխավոր հատակագծերի մշակմանն ակտիվորեն մասնակցել են ճարտարապետներ Ա․Պ․ Վոինովը, Գ․Վ․ Սիսոևը, Ս․ Ս․ Մուսինսկին, Ի․ Գ․ Լանգբարդը, Լ․ Պ․ Մացկևիչը, վ․ Ա․ Կորոլը, Գ․ Վ․ Զաբորսկին, Գ․ Փարսադանովը, Վ․ Ի․ Դուսևը։ Բելառուսի տարածքում հայտնաբերվել են քարի դարի շրջանի կերպարվեստի հուշարձաններ։ Հնուց զարգացած է եղել ժողովրդական կիրառական արվեստը, հատկապես փայտի քանդակազարդումը, ինչպես և խեցեգործությունը, ոսկերչությունը, ջուլհակությունը, ասեղնագործությունը։ Համբավավոր վարպետներ էին Պոլոցկի ոսկերիչ Լազար Բոգշան (12-րդ դ․), Պինսկում՝ քանդակազարդող Անանիան (16-րդ դ․), մոգիլյովցի փորագրիչներ Մաքսիմ և Վասիլի Վոշչանկիները, Ֆեոդոր Անգիլեյկոն (17-րդ դ․)։ Համաշխարհային օռնամենտիկայի պատմության մեջ են մտել ոսկե և արծաթե թելերով նախշված Սլուցկի գոտիները։ Քրիստոնեություն ընդունելուց հետո զարգացել է սրբանկարչությունը, գրքի մանրանկարչությունը (Տուրովյան ավետարան,11-րդ դ․, Մստիժյան ավետարան,14-րդ դ․ ), գրքի տպագրության հետ (1517)՝ Փորագրությունը19-րդ դ․ նկարիչներից առավել հայտնի են՝ Ս․ Կ․ Զարյանկոն, Ի․ Տ․ Խրուցկին, Ա․ Գ․ Գորավսկին, Ն․ Ցոլ․ Սիլիվանովիչը, մեդալագործ Ա․ Ֆ․ Վասյուտինսկին։
Կերպարվեստի բոլոր տեսակներն ու ժանրերն առանձնապես բուռն զարգացան խորհրդային ժամանակաշրջանում։ 1938 թվականին կերպարվեստի գործիչները միավորվեցին Բելառուսիայի Խորհրդային նկարիչների միության մեջ։ Գեղանկարիչներ Ի․ Օ․ Ախրեմչիկի, Վ․ Կ․ Ցվիրկոյի, Վ․ Վ․ Վոլկովի, Ե․ Ա․ Զայցևի, Մ․ Ա․ Սավիցկու, Վ․ Ի․ Ստել Մարիամ Աստվածածին «Խաչելություն» կոմպոզիցիայից, փայտ (XVIII դ․ կես, ԲԽՍՀ Գեղարվեստի թանգարան, Մինսկ) Մաշոնոկի, Վ․ Ա․ Գրոմիկոյի, Կ․ Մ․ Կոսմաչյովի, Ի․ Ատասևիչի, Ա․ Լ․ Շիբնյովի գործերում լայն տեղ է գրավում խորհրդային իրականության թեմատիկան։ Գրաֆիկներից են՝ Ա․ Մ․ Կաշկուրևիչը, Ա․ Ա․ Պոսլեդովիչը, Գ․ Գ․ Պոպլավսկին, թատերական նկարիչներ՝ Ա․ Ֆ․ Նիկոլաևը, Պ․ Վ․ Մասլենիկովը, Օ․ Պ․ Մարիկսը, Ե․ Գ․ Զեմոդուրովը, Ա․ P․ Գրիգորյանցը։ P-ի քանդակագործության նվաճումներից են Ա․ Կ․ Գլեբովի, Ա․ Օ․ Բեմբելի, Զ․ Ի․ Ազգուրի, Ա․ Անիկեյչիկի, Ա․ Ի․ Սելիխանովի աշխատանքները։
Երաժշտություն
Բելառուսական երաժշտական բանահյուսության հիմնական բնագավառը երգաստեղծումն է։ Երգերին բնորոշ է քնարականությունը։ Ամենահին խմբական երգեցողությունը միաձայն է, ավելի ուշ՝ երկձայն- եռաձայն (հիմնական մեղեդին ներքևի ձայնով, վերին ձայնով՝ մենակատարային իմպրովիզացիա)։ Երաժշտական բանահյուսությունում գլխավորապես ավանդական «տոմարային», ընտանեկան-ծիսական և քնարական երգեր են, կատակերգերություններ, հեղափոխական, պարտիզանական երգեր։ Բելառուսական պարեղանակներում գերակշռողը մաժորն է, արագ տեմպը, զույգ չափը։ Բազմաթիվ պարերից առավել հանրահայտներն են «Լյավոնիիւա»-ն, «Բուլբա»-ն, «Ցանկա»-ն, «Կրիժաչոկ»-ը, «Միկիտա»-ն, «Ցուրաչկա»-ն։ Երաժշտական գործիքներն են՝ ցիմբալը, ժալեյկան (թութակ), բելառուսական քնարը, ջութակը, բասետլյան, դուդկան (շվի), դուդան (պարկապզուկ), դափը։ Երաժշտությունը եղել է ժողովրդական դրամաների, տիկնիկային թատրոնի (բատլեյկա) ներկայացումների անբաժան մասը։ Բելառուսական առաջին՝ «Գեղջկուհին» (երաժշտություն՝ Ա․ Մոնյուշկոյի, տեքստը՝ Վ․ Գունին-Մարցինկևիչի) օպերան բեմադրվել է 1852 թվականին, Մինսկում։ Բելառուսիայի պրոֆեսիոնալ երաժշտությունը կազմավորվել է խորհրդային տարիներին։ Հիմնադրվել են կոնսերվատորիա, օպերայի և բալետի թատրոն, ֆիլհարմոնիա, որի կազմում են ԲԽՍՀ պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը, ԲԽՍՀ պետական ժողովրդական նվագախումբը հիմնադիր և ղեկավար՝ Ի․ Ի․ Ժինովիչ), Ակադեմիական կապելլան (հիմնադիր և ղեկավար՝ Գ․ Ռ․ Շիրմա), Պետական ժողովրդական երգչախումբը (Գ․ Ի․ Ցիտովիչ), Պարի պետական անսամբլը։
Ազգային օպերային և բալետային երկացանկի ստեղծմանը մասնակցել են Ե․ Տիկոցկին, Բոգատիրյովը, Ա․ Տուրենկովը, Ն․ Ալադովը, Դ․ Լուկասը, Գ․ Պուկստը, Յու․ Սեմենյակոն, Մ․ Կրոշները, Վ․ Զոլոտարյովը, Ե․ Գլեբովը, Գ․ Վագները։ Բելառուսական հայտնի կոմպոզիտորներից են՝ Ն․ Չուրկինը, Ն․ Սոկոլովսկին, Վ․ Օլովնիկովը, Յու․ Սեմենյակոն, Դ․ Կամինսկին, Պ․ Պոդկովիրովը, Դ․ Աբելիովիչը։
Վոկալ արվեստի վարպետներից են՝ Լ․ Ալեքսանդրովսկայան, Ի․ Բոլոտինը, Մ․ Դենիսովը, Ռ․ Մլոդեկը, Տ․ Նիժնիկովան, Մ․ Վորվուլևը, Զ․ Բաբիյը։ 17-րդ դ. Թատրոնը P-ի թատերարվեստի ակունքները հին ծեսերն ու ժողովրդական խաղերն են։ 16-րդ դարից Տեսարան Կ․ Կրապիվայի «Երգում են արտույտները» պիեսի բեմադրությունից (1950, Մինսկի Ցա․ Կուպալայի անվան թատրոն) Ժողովրդական թատրոնի տարածված տեսակներից էր «բատլեյկան»՝ տիկնիկային թատրոնը։ 16— 17-րդ դդ․ գոյություն է ունեցել նաև դպրոցական թատրոնը, ուր բեմադրվել են կրոնա-բարոյախոսական և աշխարհիկ թեմաներով պիեսներ։ 18-րդ դ․ կազմակերպվել են՝ Շկլովում Ս․ Զորիչի, Նեսվիժում Ռաձիվիլ իշխանների, Սլոնիմում Ի․ Օգինսկու թատրոնները, ինչպես և տոնավաճառային թատրոններ, սկզբնավորվել է ժողովրդական դրաման, բեմադրվել են Սիմեոն Պոլոցկու պիեսները։ 1907 թվականին դերասան և ռեժիսոր Ի․ Տ․ Բույնիցկին սիրողական խմբերի հիման վրա ստեղծել է բելառուսական առաջին պրոֆեսիոնալ թատրոնը։ Ազգային թատրոնի ձևավորմանը մեծապես նպաստել է Յա․ Կոլասի դրամատուրգիան։ Ազգային արվեստի, այդ թվում և թատրոնի ծաղկումը սկսվել է Հոկտեմբերյան սոցիալիստական մեծ հեղափոխությունից հետո։ 1920 թվականին Մինսկում հիմնադրվել է Բելառուսական պետական դրամատիկական առաջին թատրոնը (1945 թվականից Ցա․ Կուպալայի անվան), 1926 թվականին Վիտեբսկում ստեղծվել է Բելառուսական պետական դրամատիկական երկրորդ թատրոնը (1945 թվականից Ցա․ Կոլասի անվան)։ 1920 թվականից Բելառուսում գործել է դերասան և դրամատուրգ Վ․ Գոլուբոկի շրջիկ թատրոնը, որ 1932 թվականին վերանվանվել է Բելառուսական պետական դրամատիկական երրորդ թատրոն (Գոմել)։ 1930-ական թթ․ Մոզիրում և Բոբրույսկում ստեղծվել են կոլտնտեսային-սովխոզային թատրոններ։ Հիմնադրվել են Բելառուսական օպերայի և բալետի պետական թատրոնը (1932), Բելառուսական պատանի հանդիսատեսի թատրոնը։ Հայրենական մեծ պատերազմի նախօրյակին ԲԽՍՀ-ում հաշվվում էր 23 թատրոն։ 1940-ական և 1950-ական թթ․ մարզային թատրոններ են կազմակերպվել Բրեստում, Գրոդնոյում, Մոգիլյովում, Գոմելում։ Բելառուսական խորհրդային թատրոնի ստեղծմանն ակտիվորեն մասնակցել են Վ․ Տերավսկին, Վ․ Գոլուբոկը, Ֆ․ ժդանովիչը, Ե․ Միրովիչը, Վ․ Կրիլովիչը։ Թատերական արվեստի գործիչներից են՝ Վ․ Պ․ Գլեբովը, Վ․ Ի․ Վլադիմիրսկին, Պ․ Ա․ Մոլչանովը, Բ․ Վ․ Պլատոնովը, Ն․ Ա․ Միցկևիչը, Լ․ Ի․ Ռժեցկայան, Կ․ Ն․ Սանն կովը, Վ․ Ի․ Դեդյուշկոն, Լ․ Գ․ Ռախլենկոն, Զ․ Բ․ Ատոման։
2004 թվականից բելառուս երաժշիտները մասնակցում են Եվրատեսիլ երգի մրցույթին ։
Կինո
Բելառուսում առաջին քրոնիկալ-վավերագրական սյուժետները նկարահանվել են 1919-1920 թթ.։ 1924 թվականին Լենինգրադում ստեղծվել է Բելպետկինո կազմակերպությունը, 1928 թվականին՝ «Խորհրդային Բելառուս» կինոստուդիան (1939 թվականից աշխատել է Մինսկում), որը 1946 թվականից կոչվել է «Բելառուս- ֆիլմ»։ 1925 թվականին սկսվել է վավերագրական ֆիլմերի արտադրությունը։ 1926 թվականին թողարկվել է «Անտառային եղելություն» (ռեժ․ Ցոլ․ Տարիչ) առաջին գեղարվեստական կինոնկարը։ Ստեղծված նշանավոր գեղարվեստական ֆիլմերից են՝ «Կաստուս-Կալինովսկի» (1928, ռեժ․ Վ․ Դարդին), «Առաջին դասակը» և «Երջանկություն որոնողները» (1933, 1936, Վ․ Կորշ- Սաբլին),«Պորուչիկ Կիժե» (1934, Ա․ Ֆայնցիմմեր), «Կրկնակի ծնվածը» (1935, է․ Արշանսկի), «Հուլիսի տասնմեկը» (1938, Ցոլ․ Տարիչ), ետպատերազմյաններից՝ «Կոնստանտին Զասլոնով» (1949, Վ․ Կորշ-Սաբլին U Ա․ Ֆայնցիմմեր), «Կարմիր տերևներ» (1958, Վ․ Կորշ-Սաբլին), «Մեր հարևանները» (1957, Ս․ Սպլոշնով), «ժամացույցը կանգնեց կեսգիշերին» (1959, Ն․ Ֆիգուրովսկի), «Աղջիկը փնտրում է Կադր «Մոսկվա-Ջենովա» կինոնկարից (1964, ռեժ․ Ա․Վ․ Սպեշնե) հորը» (1959, Լ․ Դոլուբ), «Վարպետների քաղաքը» (1965, վ․ Բիչկով), «Գերեզմանոցի միջով» (1965, Վ․ Տուրով), «Մոսկվա— Ջենովա» (1964, ռեժ․ Ա․ Սպեշնև, Վ․ Կորշ-Սաբլինի ևՊ․ Արմանդի մասնակցությամբ), «Ալպիական բալլադ», «Ես Ֆրանցիսկ Ակորինան (1966, 1970, Բ․ Ստեպանով)։ Բելառուսական հայտնի կինոգործիչներ են՝ կինոռեժիսորներ Յու. Տարիչը, Վ․ Կորշ-Սաբլինը, է․ Արշանսկին, Լ․ Դոլուբը, Վ․ Տուրովը, Բ․ Ատեպանովը։
Համաշխարհային ժառանգություն
Բելառուսում են գտնվում Համաշխարհային ժառանգության չորս կառույցներ.
Հագուստ
Ավանդական երկու կտոր բելառուսական հագուստը ծագում է դեռևս Կիրյան Ռուսիայի ժամանակաշրջանից և շարունակվում առ այսօր։ Բելառուսի զով կլիմայական պայմաններից ելնելով հագուստները ստեղծվում են տեքստիլ ֆաբրիկատներից, որոնք ապահովում են տաքություն և ջերմություն։ Դրանք ստեղծվում են տարբեր գույնի թելերից և միահյուսվելով ստեղծում խորհրդանշական նախշեր։ Բելառուս իշխանավորները սովորաբար իրենց հագուստ ներմուծում են և նախընտրում են կարմիր, կապույտ, կանաչ գույները։ Տղամարդիկ կրում են տաբատ և վերնաշապիկ` համակցված գոտիով, կանայք՝ երկար վերնաշապիկ, "paniova" կոչվող կիսաշրջազգեստ և գլխաշոր։ Մեծ է նաև լեհ, լիտվացի, լատվիացի և այլ եվրոպական ազգերի հանդերձանքի ազդեցությունը ։
Գրեյթ Սմոքի Մաունթիս (ազգային պարկ)
Գրեյթ Սմոքի Մաունթինս
Պարկն ստեղծվել է ԱՄՆ Կոնգրեսի կողմից 1934 թվականին։ ԱՄՆ նախագահ Ֆրանկլին Ռուզվելտը 1940 թվականին պաշտոնապես հայտարարեց նրա բացման մասին ։ Ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2108 կմ², ինչը դարձնում է պարկն ԱՄՆ-ի արևելքում ամենաշատ հսկվող բնական գոտիներից։ Պարկի հիմնական մայրուղին անցնում է Գետլինբուրգ (անգ. Gatlinburg, Tennessee) և Չերոկի (անգ. Cherokee, North Carolina) քաղաքներով։ Հենց այդ ճանապարհի գոյության շնորհիվ 20-րդ դարի առաջին կեսերից մուտքը Գրեյթ-Սմոքի-Մաունթիս պարկ մնում է անվճար՝ ի տարբերություն ԱՄՆ-ի մյուս ազգային պարկերի։
Աշխարհագրական դիրք
Գրեյթ Սմոքի Մաունթինս ազգային պարկը գտնվում է համանուն Great Smoky Mountains լեռնաշղթայի լանջերին, որն իր հերթին մաս է կազմում երկնագույն լեռնաշղթայի Blue Ridge Mountains։ Վերջինս Ապալաչյան լեռնաշղթայի համակարգի մաս են կազմում և գտնվում են Հյուսիսային Ամերիկայի արևելքում։
Պարկի տարածքը միաժամանակ մի քանի նահանգների մաս է կազմում՝ Հյուսիսային Կարոլինա և Թեննեսի՝ Սուէյն, Հեյվուդ, Սևի, Բլանտ և Կոկ։ Այն հավասար բաժանված է նահանգների միջև՝ Հյուսիսային Կարոլինային պատկանում է 1118,2 կմ², իսկ Թեննեսիին 990,44 կմ² տարածք ։ Պարկի կառավարմամբ զբաղվում է ԱՄՆ-ի ազգային պարկերի ծառայությունը։ Արևելքից և հարավից զբոսայգուն սահմանակցում են մի քանի բնապահպանական գոտիներ, որոնք ունեն պետական արգելագոտու կարգավիճակ (National Forest)՝ Չերոկի (Cherokee National Forest), Պիսգա (Pisgah National Forest) և Նանտախալա (Nantahala National Forest)։ Պարկը սահմանակից է նաև հնդկական ռեզերվացիայի հետ, որի կենտրոնն է Չերոքի քաղաքը։ Մյուս աչքի ընկնող մարդաշատ տարածքներից է Գետլինբուրգը, Պիդջոն Ֆորջը (англ. Pigeon Forge, Tennessee), Սևերվիլլը (англ. Sevierville, Tennessee), Թաունսենդը (Townsend, Tennessee), Բրայսոն Սիթին (Bryson City, North Carolina) և Սիլվան (Sylva, North Carolina)։
Բարձրությունների տարբերությունը տատանվում է 256 մետր մինչև Աբրամս Քրիկ (Abrams Creek) գետակի շրջանում և 2025 մետր Կլիգմենտս Դոմի գագաթին (Clingman’s Dome): Ազգային պարկի մյուս հայտնի գագաթներն են՝ Գյույո (Mount Guyot, 2018 մ), Լեկոնտ (Mount Le Conte, 2010 մ), Կեֆարտ (Mount Kephart, 1895 մ), Կոլլինզ (Mount Collins, 1886 մ). Պարկից հիմք են ստանում բազմաթիվ գետեր և գետակներ, որոնք հանդիսանում են Թեննեսի գետի մասերից։ Ճանաչվածներից են Օկոնալֆուտի (Oconaluftee) գետը, Խեյլ Քրիկ (Hazel Creek), Իգլ Քրիկ ({{lang-en|Eagle Creek), Ֆորնի Քրիկ ({{lang-en|Forney Creek}}) գետակները հարավում, Լիթլ Փինջն Ռիվեր ({{lang-en|Little Pigeon River}}) և Լիթլ Ռիվեր ({{lang-en|Little River}}) գետերը հյուսիսում։
Երկրագիտություն
Գրեյթ Սմոքի Մաունթինս պարկը տեղավորված է Ապալաչ լեռան հարավային լանջերին։ Սակայն պարկի ռելիեֆային պատմությունը սկիզբ է առնում մոտ մեկ միլիարդ տարի առաջ, երբ մայրցամաքի բաժանումը դեռ չէր կատարվել։ Մի շարք գիտնականների կարծիքով գոյություն ուներ մեկ կարծր հողամաս Ռոդինիա անվան տակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ազգային այգիներ