cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Թեյ-Սաքսի հիվանդություն
Թեյ-Սաքսի հիվանդություն, ժառանգական խանգարում, որը հանգեցնում է նյարդային բջիջների քայքայման՝ գլխուղեղում և ողնուղեղում ։ Ամենահաճախակի հանդիպողը ձևը, որը հայտնի է որպես մանկական Թեյ-Սաքսի հիվանդություն, դրսևորվում է մոտավորապես կյանքի երրորդից վեցերորդ ամիսների ընթացքում երեխայի պտտվելու, նստելու կամ սողալու ունակությունների խանգարմամբ ։ Այս ամենին հաջորդում են ցնցումները, լսողության կորուստը և շարժվելու ունակության կորուստը ։ Մահը սովորաբար վրա է հասնում վաղ մանկական հասակում ։ Ավելի հազվադեպ հիվանդությունը կարող է դրսևորվել վաղ մանկական հասակում կամ մեծ տարիքում ։ Հիվանդության այս ձևերը սովորաբար իրենց բնույթով ավելի մեղմ են ։
Թեյ-Սաքսի հիվանդության պատճառը 15-րդ քրոմոսոմի HEXA գենի ժառանգական մուտացիան է ։ Այն ժառանգվում է անձի ծնողներից աուտոսոմ ռեցեսիվ եղանակով ։ Մուտացին հանգեցնում է բետա-հեքսոզամինիդազա A ֆերմենտի հետ կապված խնդիրների, ինչի արդյունքում բջիջներում GM2 գանգլիոզիդ է կուտակվում, բերելով տոքսիկության ։ Ախտորոշումը դրվում է չափելով հեքսոզամինիդազա A-ի մակարդակը արյան մեջ, կամ ժառանգական հետազոտությումբ ։ Այս հիվանդությունը GM2 գանգլիոզիդոզի և սֆինգոլիպիդոզի ձևերից է ։
Կուս (Յարենգայի վտակ)
Կուս (Кус), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ռոչուգա գետի ձախ ափին՝ 91 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 26 կմ է։
Թեյ-Սաքսի հիվանդություն
Թեյ-Սաքսի հիվանդության բուժումը հիմնականում աջակցող է ։ Այն կարող է ներառել բազմաթիվ մասնագետների ընդգրկում, ինչպես նաև հոգեբանական աջակցություն ընտանիքին ։ Հիվանդությունը հազվադեպ է ընդհանուր պոպուլյացիայում ։ Աշկենազի հրեաների, հարավարևելյան Քվեբեկի Ֆրանսիական կանադացիներ և հարավային Լուիզիանայի Կայունների շրջանում հիվանդությունը առավել տարածված է ։ 3,600-ից 1 Աշկենազի հրեան ախտահարված է ։
Հիվանդությունը կոչված է Ուորեն Թեյի անունով, որը 1881-ին առաջին անգամ նկարագրեց աչքի ցանցենու կարմիր բիծը, և Բեռնար Սաքսի, ով 1887-ին նկարագրեց բջջային փոփոխությունները և նկատեց հիվանդության առավել մեծ տարածվածությունը Աշկենազի հրեաների շրջանում ։ Թեյ-Սաքսի միակի ալելի կրողները սովորաբար հիվանդություն չունեն ։ Գոյություն ունի կարծիք, որ կրելիությունը կարող է պաշտպանություն ապահովել մեկ այլ հիվանդությունից, ինչպիսին է տուբերկուլյոզը, ինչը բացատրում է ալելի մնայունությունը որոշ պոպուլյացիաներում ։ Հետազոտողները դիտարկում են գենային թերապիան և ֆերմենտը փոխարինող բուժումները որպես բուժման հնարավոր մեթոդներ ։
Աերոֆլոտսկի
Աերոֆլոտսկի (Аерофлотський, Aeroflotskiy), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի քաղաքային խորհուրդում։ Հիմնադրվել է 1962 թվականին։
Կուս (Յարենգայի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Թեյ-Սաքսի հիվանդություն
Նշաններ և ախտանիշներ
Թեյ-Սաքսի հիվանդությունը սովորաբար հայտնաբերվում է մոտավորապես վեց ամսական հասակում, երբ նկատվում է անոմալ ուժեղ պատասխան աղմուկին կամ այլ գրգռիչներին, որը հայտնի է, որպես «ստարտ ռեֆլեքս»։ Նրանց շրջանում կարող է նկատվել թորշոմածություն, կամ մկանային լարվածություն (հիպերտոնիա)։ Հիվանդությունը դասակարգվում է մի քանի ձևերի, որոնք տարբերվում են նյարդաբանական ախտանիշների ի հայտ գալու ժամանակով ։
Մանկական Թեյ-Սաքսի հիվանդություն
Թեյ-Սաքսի հիվանդություն ունեցող երեխաները սովորաբար նորմալ զարգանում են կյանքի առաջին վեց ամիսների ընթացքում։ Այնուհետ նեյրոնները բեռնվում են գանգլիոզիդներով, պրոգրեսիվում է մտավոր և ֆիզիկական ունակությունների հարաճող վատացումը։ Երախան կարող է կուրանալ, խլանալ, խանգարվում է կլման ակտը, երեխան հյուծվում է և պարալիզվում։ Մահը վրա է հասնում մինչև չորս տարեկանը ։
Աերոֆլոտսկի
2012 թվականի տվյալներով Աերոֆլոտսկի քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 2 296 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1 կմ²։
Կուս (Յարենգայի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Աերոֆլոտսկի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1962 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Թեյ-Սաքսի հիվանդություն
Յուվենիլ Թեյ-Սաքսի հիվանդություն
Յուվենիլ Թեյ-Սաքսի հիվանդությունը Թեյ-Սաքսի հիվանդության ամենահազվադեպ ձևն է, և սովորաբար առաջին անգամ հայտնաբերվում է երկուսից տասերորդ տարիների միջակայքում։ Թեյ-Սաքսի հիվանդություն ունեցող երեխաների շրջանում զարգանում են իմացական և շարժողական խանգարումներ, դիզարտրիա, ատաքսիա և սպաստիկություն ։ Մահը սովորաբար վրա է հասնում 5-15 տարեկան հասակում ։
Կուս (Յարենգայի վտակ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Թեյ-Սաքսի հիվանդություն
Մեծահասակների/Ուշ դրսևորվող Թեյ-Սաքսի հիվանդություն
Հիվանդության հազվադեպ հանդիպող ձև է, հայտնի որպես մեծահասակների կամ ուշ դրսևորվող Թեյ-Սաքսի հիվանդություն։ Սովորաբար առաջին ախտանիշներն ի հայտ են գալիս 30-40 տարեկանում։ Մյուս ձևերի համեմատ, ուշ դրսևորվող Թեյ-Սաքսի հիվանդությունը մահացու չէ, քանի որ կարելի է կանխարգելել դրա հետագա զարգացումը։ Այս հիվանդությունը հաճախ ախտորոշման դժվարությունների է հանդիպում։ Այն դրսևորվում է կեցվածքի անկայունությամբ և հարաճող նյարդաբանական հետզարգացումով։ Մեծահասակների Թեյ-Սաքսի հիվանդության ախտանիշները, որոնք սովորաբար սկզբնավորվում են մեծ տարիքում, ներառում են խոսակցական և կլման դժվարությունները, կեցվածքի անկայունությունը, սպաստիկությունը, իմացական խանգարումները և հոգեբուժական հիվանդությունները՝ մասնավորապես շիզոֆրենիայանման պսիխոզը ։ Մեծահասակների Թեյ-Սաքսի հիվանդությունով տառապողները դառնում են հաշմանդամական սայլակների մշտական օգտագործողներ ավելի մեծ տարիքում։
Մինչև 1970-1980-ականները, երբ հիվանդության մոլեկուլյար գենետիկան հայտնի դարձավ, յուվենիլ և մեծահասակների ձևերը միշտ չէ, որ ճանաչվում էին, որպես Թեյ-Սաքսի հիվանդության տարատեսակներ։ Հետ-մանկական Թեյ-Սաքսի հիվանդության տարբերակները սխալմամբ ախտորոշվում էին, որպես նյարդաբանական խանգարումներ, ինչպիսին է Ֆրիդրիխի ատաքսիան ։
Ժառանգականություն
Թեյ-Սաքսի հիվանդությունը աուտոսոմ ռեցեսիվ ժառանգական խանգարում է, ինչը նշանակում է, որ եթե երկու ծնողներն էլ կրող են, հիվանդ երեխային կյանք տալու 25% հավանականություն կա ամեն հղիության ժամանակ։ Ախտահարված երեխան ամեն ծնողից ստանում է ախտահարված գենի ալելը ։ Թեյ-Սաքսի հիվանդության պատճառը 15-րդ քրոմոսոմի HEXA գենի ժառանգական մուտացիան է, որը կոդավորում է լիզոսոմալ ֆերմենտ բետա-հեքսոզամինիդազա A ֆերմենտի ալֆա ենթամիավորը։ 2000 թվականի դրությամբ, ավելի քան 100 տարբեր մուտացիաներ էին հայտնաբերվել մարդու HEXA գենում ։ Այս մուտացիաները ներառում են մեկ հիմքի ինսերցիաներ և դելեցիաներ, սպլայսինգի փուլի մուտացիաներ, միսենս մուտացիաներ և այլ բարդ մոդելներ։ Այս մուտացիաներից յուրաքանչյուրը ազդում է գենի ածանցյալ սպիտակուցի (ֆերմենտի) կառուցվածքի վրա, նշանակալիորեն ընկճելով դրա ֆունկցիան ։ Վերջին տարիներին պոպուլյացիոն հետազոտությունները  և տոհմածառերի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ այսպիսի մուտացիաների քանակությունը աճել է և մուտացիաները տարածվել են փոքրաքանակ, հիմնադիր պոպուլյացիաներում։
1960-ականներին և վաղ 1970-ականներին, երբ Թեյ-Սաքսի հիվանդության բիոքիմիական հիմքը հայտնի դարձավ, ոչ մի մուտացիա ուղղակի կերպով չսեքվենավորվեց գենետիկ հիվանդությունների համար։ Այդ ժամանակաշրջանի հետազոտողները դեռ չգիտեին, թե ինչպես կարելի է ապացուցել պոլիմորֆիզմի (բազմաձևության) գոյությունը։ Համաձայն «մորթու հրեա առևտրականների հիպոթեզ»-ի, եզակի մուտացիան պետք է որ փոխանցված լինի մեկ պոպուլյացիայից մյուսին, ինչը արտացոլում էր այդ ժամանակաշրջանի պատկերացումները։ Հետագա հետազոտությունները, սակայն, ապացուցեցին, որ գոյություն ունի հիվանդություն առջացնելու ունակ HEXA մուտացիաների մեծ բազմազանություն։ Քանի որ Թեյ-Սաքսի հիվանդությունը առաջին ժառանգական խանգարումներից է, որոնց համար համատարած ժառանգական սքրինինգը հնարավոր է, այն առաջին ժառանգական խանգարումներից է, որի օրինակով ցույց տրվեց խարնուրդ հետերոզիգոտության տարածվածությունը ։
Խարնուրդ հետերոզիգոտությունը վերջնականապես բացատրում է հիվանդության բազմաձևությունը, այդ թվում նաև հիվանդության ուշ դրսևորվող ձևերի առկայությունը։ Հիվանդությունը կարող է զարգանալ երկու տարբեր, միմյանց հետ առնչություն չունեցող HEXA գենի մուտացիաներով, որոնք ժառանգվում են երկու ծնողներից։ Դասական մանկական Թեյ-Սաքսի հիվանդությունը զարգանում է, երբ երեխան ժառանգում է երկու ծնողներից այնպիսի մուտացիաներ, որոնք ամբողջությամբ արգելակում են գանգլիոզիդների կենսաքայքայումը։ Ուշ դրսևորվող ձևերը զարգանում են, երբ բազմազան մուտացիաներ միավորվում են (տարբեր ալելներ)՝Թեյ-Սաքսով հիվանդները կարող են տեխնիկապես հետերոզիգոտ լինել, երկու տարբեր HEXA մուտացիաներով, որոնք երկուսն էլ ինակտիվացնում են, վնասում են, կամ ճնշում ֆերմենտի ակտիվությունը։ Երբ անձը ունի գոնե մեկ HEXA գենի տարբերակ, որը թույլ է տալիս ինչ-որ քանակությամբ բետա-հեքսոզամինիդազա A ֆերմենտի ակտիվություն ապահովել, հիվանդության ուշ ձևն է զարգանում։ Երբ հիվանդությունը զարգանում է երկու՝ միմյանց հետ կապ չունեցող մուտացիաներից, հիվանդը համարվում է խառնուրդ հետերոզիգոտ ։
Հետերոզիգոտ կրողները անձիք են, (ովքեր ժառանգել են մուտանտ ալելի մեկ օրինակ)ովքեր ունենում են ֆերմետի անոմալ ակտիվություն, սակայն հիվանդությունը չի դրսևորվում։ Այս երևույթը կոչվում է դոմինանտություն, վայրի տիպի ալելների գոյության բիոքիմիական պատճառը ոչ ֆունկցոնալ ալելների նկատմամբ ֆունկցիոնալ ալելների դոմինանտությունն է նյութափոխանակության բնածին սխալների ժամանակ, և բացատրվում է ֆերմենտի ֆունկցիոնալ առանձնահատկություններով։ Ֆերմենտները քիմիական ռեակցիաների սպիտակուցային կատալիզատորներ են, որպես կատալիզատորներ դրանք արագացնում են ռեակցիաները, առանց ընթացքում օգտագործվելու, ուստի ֆերմենտի անգամ փոքր քանակությունը բավարար է ռեակցիան բարեհաջող իրականացնելու համար։ Հոմոզիգոտ անձիք, ովքեր ունեն ֆերմետը կոդավորող գենի ոչ ֆունկցիոնալ մուտացիա, ունեն ֆերմենտի ցածր ակտիվություն կամ դրա բացակայություն, ուստի նրանք կունենան անոմալ ֆենոտիպ։ Հետերոզիգոտ անձիք ունեն ամենաքիչը կիսով նորմալ ֆերմետատիվ ակտիվության մակարդակ, վայրի տիպի ալելների էքսպրեսիայի պատճառով։ Ֆերմետատիվ ակտիվության այս մակարդակը սովորոաբար բավական է նորմալ ֆունկցիոնալություն և հիվանդագին ֆենոտիպի դրսևորումը կանխելու համար ։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Թեյ-Սաքսի հիվանդությունը առաջանում է բետա-հեքսոզամինիդազա A ֆերմենտի անբավարար ակտիվության պատճառով։ Բետա-հեքսոզամինիդազա A ֆերմենտը կենսական հիդրոլիտիկ ֆերմենտ է, որը գտնվում է լիզոսոմներում, որոնք քայքայում են սֆինգոլիպիդները։ Երբ բետա-հեքսոզամինիդազա A ֆերմենտը այլևս պատշաճ չի իրականացնում իր ֆունկցիան, լիպիդները կուտակվում են գլխուղեղում և խանգարում են նորմալ կենսաբանական գործընթացների իրականացումը։ Բետա-հեքսոզամինիդազա A-ն մասնավորապես քայքայում է ճարպաթթուների ածանցյալները, որոնք գանգլիոզիդներ են կոչվում, սրանք սինթեզվում և արագորեն կենսաքայքայման են եթարկվում վաղ հասակում գլխուղեղի զարգացման ընթացքում։ Թեյ-Սաքսի հիվանդությամբ տառապողները կարող են հեշտությամբ հայտնաբերվել արյան պարզ թեստով, չափելով բետա-հեքսոզամինիդազա A ֆերմենտի ակտիվությունը ։
GM2-գանգլիոզիդի հիդրոլիզը պահանջում է երք պրոտեինի մասնակցություն։ Դրանցից երկուսը հեքսոզամինիդազա A ֆերմենտի ենթամիավորներ են, երրորդը փոքր գլիկոլիպիդների տրանսպորտային սպիտակուց է, GM2 ակտիվացնող սպիտակուց է (GM2A), որը աշխատում է որպես ելանյութ-սպեցիֆիկ կոֆակտոր ֆերմենտի համար։ Թվարկվածներից յուրաքանչյուրի անբավարարությունը հանգեցնում է լիզոսոմներում և նյարդային բջիջներում գանգլիոզիդի կուտակմանը։ Թեյ-Սաքսի հիվանդությունը AB-տեսակի GM2 գանգլիոզիդոզի և Շադհոֆի հիվանդության հետ միասին ֆենոտիպորեն դրսևորվում է, քանի որ մուտացիան, որը ժառանգվում է երկու ծնողներից դեակտիվացնում կամ ընկճում է պրոցեսը։ Թեյ-Սաքսի հիվանդության մուտացիաների մեծամասնությունը ուղղակիորեն չի ախտահարում սպիտակուցի ֆունկցիոնալ էլեմենտները (ակտիվ կենտրոնը), փոխարենը առաջացնում է սխալ ֆոլդինգ կամ արգելակում ներբջջային տրանսպորտը ։
Ախտորոշում
Թեյ-սաքսի հիվանդությամբ տառապելու կլինիկակական կասկածով հիվանդնրեին, անկախ հիվանդության դրսևորման տարիքից, նախ ենթարկում են ֆերմենտատիվ անալիզի, չափելով նրանց հեքսոզամինիդազի քանակը արյան շիճուկում, ֆիբրոբլաստներում կամ լեյկոցիտներում։ Հեքսոզամինիդազի ընդհանուր ակտիվությունը, ինպես նաև ֆերմենտի քանակը նվազած է Թեյ-Սաքսի հիվանդությամբ տառապողների շրջանում։ Ֆերմենտի նվազած քանակության հաստատումից հետո, կարելի է կատարել մոլեկուլյար հետազոտություն ։ Թեյ-Սաքսի մանկական ձևով տառապողներից բոլորը ունեն « բալի կարմրության» բիծ ցանցենու վրա, որը հեշտությամբ տեսանելի է օֆթալմոսկոպ օգտագործող բժշկի համար ։ Այս կարմիր բիծը ցանցենու շրջանում կարմիր է երևում, ցանցենու նյարդահանգուցային բջիջներում գանգլիոզիդների կուտակման պատճառով։ Խորոիդալ շրջանառությունը կարմիր է երևում դեղին բծի fovea centralis-ի շրջանում, որտեղ ցանցենու բոլոր հանգուցային(գանգլիոնար) բջիջները դուրս են մղվում, տեսողության սրությունը մեծացնելու համար։ Այսպիսով, այս կարմիր բիծը ցանցենու միակ նորմալ հատվածն է, որը երևում է ախտահարված ցանցենու մնացած հատվածի ֆոնին։ Ցանցենու նյարդային բջիջների մանրադիտակային հետազոտթությունը ցույց է տալիս դրանց բեռնվածությունը գանգլիոզիդի կուտակումներով ։ Ի տարբերություն մյուս լիզոսոմալ կուտակային հիվանդությունների (Գոշեի հիվանդություն, Նիեման-Փիկի հիվանդություն և Սանդհոֆի հիվանդություն), Թեյ-Սաքսի հիվանդությանը լյարդի մեծացում բնորոշ չէ :
Վարում
2010 թվականի տվյալներով Թեյ-Սաքսի էթիոտրոպ բուժում, որը կդանդաղեցնի դրա զարգացման ընթացքը, գոյություն չունի։ Մարդիկ աջակցող բուժում են ստանում ախտանիշները թեթևացնելու և ինֆեկցիաները կանխելով, կյանքի տևողությունը երկարացնելու նպատակով ։ Երեխաներին կերակրող խողովակներ են տալիս, երբ նրանք այլևս ունակ չեն լինում կլման ակտ իրանացնել ։ Ուշ դրսևորվող Թեյ-Սաքսի հիվանդության բուժումը ներառում է այնպիսի դեղամիջոցներ(օրինակ՝ Լիթիում), որոնք կարող են վերահսկել հոգեբուժական ախտանիշները և ցնցումները, չնայած որոշ դեղամիջոցներ(օրիանակ՝ Եռցիկլիկ հակադեպրեսանտներ, Ֆենոթիազիններ, Հալոպերիդոլ և Ռիսպերիդոն) ասոցացված են նշանակալի կողմնակի էֆեկտների հետ ։
Արդյունքներ
2010-ի տվյալներով, նույնիսկ լավագույն բուժման պարագայում, հիվանդության մանկական ձևով տառապող երեխաները մահանում են 4 տարեկան հասակում ։ Յուվենիլ ձևով երեխաները ավելի հավանական է մահանան 5-15 տարեկանում, մինչդեռ մեծահասակների ձևով տառապողները սովորաբար հիվանդությունից չեն մահանում։
Համաճարակաբանություն
Աշկենազի հրաների շրջանում Թեյ-Սաքսի հիվնդությունը և այլ ճարպային կուտակային հիվանդությունները զգալիորեն տարածված են։ ԱՄՆ-ում 27 Աշկենազի հրեաներից 1-ը, կամ 30-ից 1-ը ռեցեսիվ կրող է։ Հիվանդացությունը կազմում է 3500 նորածնից մեկ հիվանդ Աշկենազի հրեաների շրջանում ։ Ֆրանսիական կանադացիները և Լուիզիանայի կայունները ունեն նմանատիպ հիվանդացության ցուցանիշներ։ Իռլանդական ամերիակացիների շրջանում կրող լինելու հավանականությունը հավասար է 1/50-ի։ Ընդհանուր պոպւլյացիայում հետերոզիգոտ կրող լինելու հավանականությունը կազմում է 1-ը 300-ից ։ ԱՄՆ-ում 320, 000 նորածնին բաժին է հասնում մեկ հիվանդ ։
Աշկենազի հրեաների շրջանում Թեյ-Սաքսի հիվանդության գենի կրողների բարձր տարածվածությունը բացատրող վարկածների երեք հիմանական դաս կա՝
Թեյ-Սաքսի հիվանդությունը առաջին հիվանդություններից է, որի համաճարակաբանությունն ուսումնասիրվել է մոլեկուլյար տեղեկատվաությունն ուսումնասիրելով։ Թեյ-Սաքսի հիվանդության մուտացիաներն ուսումնասիրելով այնպիսի նոր մոլեկուլյար մեթոդներով, ինչպիսիք են կապի անհավասարակշռությունը և միավորման անալիզը ձևավորել են փոքրիշատե միացյալ կարծիք հետազոտողների շրջանում, սատարելով հիմնադիրի էֆեկտի վարկածը ։
Պատմություն
Ուորեն Թեյը և Բերնարդ Սաքսը՝ երկու բժիշկներ, նկարագրել են հիվանդության առաջընթացը և տարբերակիչ ախտորոշման չափանիշներ են առաջարկել, նմանատիպ ախտանիշներով այլ նյարդաբանական հիվանդություններից Թեյ-Սաքսի հիվանդությունը տարբերակելու համար։
Երկուսն էլ՝ Թեյը և Սաքսը, նկարագրել են իրենց կողմից ախտորոշված առաջին դեպքերը Աշկենազի հրեաների շրջանում։ Թեյը նկարագրել է 1881-ի իր դիտարկումները Բրիտանական Ակնաբուժական Միության առաջին համարում, որի հիմնադիրներից մեկը հենց ինքն էր ։ 1884-ին մեկ ընտանիքում նա երեք դեպք էր հայտնաբերել։ Տարիներ անց, ամերիկացի նյարդաբան Բեռնարդ Սաքսը արձանագրեց նմանատիմ պատկեր, «ուղեղի ձերբակալված զարգացման» դեպքերն ներկայացնելիս Նյու-Յորքի նյարդաբանական միավորման անդամներին ։
Սաքսը, ով հասկացավ, որ հիվանդությունը ընտանեկան հիմք ունի, առաջարկեց այն անվանել ամավրոտիկ ընտանեկան ապուշություն։ Այնուամենայնիվ, հիվանդության ժառանգական հիմքը դեռ ամբողջովին չի հասկացվել։ Չնայած Գրեգոր Մենդելը 1865-ին ոլոռի գենետիկայի մասին հոդված հրապարակեց, այս աշխատությունը ամբողջովին մոռացության մատնվեց ավելի քան մեկ սերնդի կողմից և չվերաբացահայտվեց այլ գիտնականների կողմից մինչև 1899-ը։ Այսպիսով, Թեյ-Սաքսի հիվանդությունը բացատրող Մենդելյան մոդելը անհասանելի էր այդ ժամանակաշրջանի գիտնականներին և բժիշկներին։ Հրեական հանրագիտարանի առաջին հրատարակությունը, հրատարակվեց 12 հատորով 1901-ից 1906-ի միջև, նկարագրելով թե ինչ էր հայտնի հիվանդության մասին ՝
Միացյալ Նահանգներ հրեաների իմիգրացիան իր գագաթնակետին հասավ 1880–1924-ի միջև։ Նրանք ժամանում էին Ռուսաստանից և արևելյան Եվրոպայի երկրներից, սա նաև նատիվիզմի շրջան էր (թշնամանք իմիգրանտների նկատմամբ) ԱՄՆ-ում։ Իմիգրացիայի ընդդիմադիրները հաճախ բարձրացնում էին այն հարցը, թե արդյո՞ք հարավային կամ արևելյան Եվրոպայից ժամանածները կարող են միաձուլվել ամերիկյան հասարակության հետ։ Թեյ-Սաքսի հիվանդության արձանագրությունները նպաստում էին նատիվիստների շրջանում, հրեաներին՝ որպես ստորադիր ռասա դիտարկող հայացքների ձևավորմանը ։
1969-ին, Շինտարո Օկադան և Ջոն Ս. Օ'Բրիենը ցույց տվեցին, որ Թեյ-Սաքսի հիվանդության պատճառը ֆերմենտի դեֆեկտն է, նրանք նաև ցույց տվեցին որ Թեյ-Սաքսով հիվանդները կարող են ախտորոշվել հեքսոզամինիդազա A ֆերմենտի ակտիվության հետազոտությամբ ։ Ֆերմենտի հետազոտությունների հետագա զարգացումը ցույց տվեց որ հեքսոզամինիդազա A-ի և հեքսոզամինիդազա B-ի ֆերմենտների քանակությունը կարող է չափվել ինչպես հիվանդների, այնպես էլ կրողների շրջանում, թույլ տալով հավաստիորեն բացահայտել հետերոզիգոտներին։ Վաղ 1970-ականներին, հետազոտողները նորածինների թեստավորման ուղղեցույցներ մշակեցին, կրողների սքրինիգի և պրենատալ դիագնոստիկայի նպատակով ։ Արդեն 1979-ի վերջին, հետազոտողներին GM2 գանգլիոզիդոզի 3 տարբերակ էր հայտնի, այդ թվում Սանդհոֆի հիվանդությունը և GM2 գանգլիոզիդոզի AB տարբերակը, որոնք կեղծ բացասական արդյունք ունեցողների թվում էին, կրողներին հետազոտելիս ։
Հասարակություն և մշակույթ
Ինչ 1971-ից սկսվեց Թեյ-Սաքսի հիվանդության կրողներին հայտնաբերող թեստավորումը, սքրինինգ անցածներից կրող միլիոնավոր Աշկենազի հրեաներ ի հայտ եկան։ Հրեական համայնքները 1970-ից քաջալերվեցին սքրինիգ անցնելու։ Թեյ-Սաքսի հիվանդության հետ կապված հաջողությունները հանգեցրին նրան, որ Իսրայելը դարձավ առաջին երկիրը, որն անվճար գենետիկական սքրինինգ և խորհրդատվություն էր առաջարկում բոլոր զույգերին և քննարկումներ էր նախաձեռնում համապատասխան ոլորտի գենետիկ թեստավորումներ անցկացնելու համար՝ այլ ժառանգական հիվանդությունների դեմ պայքարելու նպատակով ։
Քանի որ Թեյ-Սաքսի հիվանդությունը առաջին աուտոսոմ ռեցեսիվ ժառանգական հիվանդություններից է, որի համար ֆերմենտային անալիզի թեստ գոյություն ուներ (պոլիմերազային շղթայական ռեակցիայի մեթոդից առաջ), այն ակտիվորեն ուսումնասիրվում էր, որպես նմանատիպ հիվանդությունները նմանակող մոդել և հետազոտողները սելեկտիվ պրոցեսի ապացույցներ տեսան։ Շարունակվում էին վեճերը այն հարցի շուրջ, թե արդյոք հետերոզիգոտները սելեկտիվ առավելություն ունեն։ Աշկենազի հրեաների պոպուլյացիայում 4 տարբեր լիզոսոմալ կուտակային հիվանդություների առկայությունը թույլ էր տալիս ենթադրել, որ հետերոզիգոտ կրողները սելեկտիվ առավելություն են ունեցել ։
Այս հակամարտությունը հետազոտողների միջև մեծ հաշվով երեք հիմանական ուղղության էր բաժանվում.
Ֆերմենտ փոխարինող թերապիա
Ֆերմենտ փոխարինող թերապիայի մեթոդները ուսումնասիրվել են լիզոսոմալ կուտակային հիվանդությունների համար և պոտենցիալ կերպով կարող էին օգտագործվել այդ թվում նաև Թեյ-Սաքսի հիվանդությունը բուժելու նպատակով։ Նպատակը ոչ ֆունկցիոնալ ֆերմենտի փոխարինումն էր, ինչը նման է շաքարախտով հիվանդների շրջանում ինսուլինի ներարկումներին։ Այնուամենայնիվ նախկին հետազոտություններում պարզվել է, որ HEXA ֆերմենտը ինքնին չափից մեծ է մարդկային արյուն-ուղեղային պատնեշը, որն իրենից մասնագիտացված բջիջների շերտ է ներկայացնում, հաղթահարելու համար։
Հետազոտողները նաև փորձել են HEXA ֆերմենտը անմիջապես գլխուղեղը ողողող ուղեղ-ողնուղեղային հեղուկի մեջ ներարկել, սակայն ներուղեղային նեյրոնները ունակ չեղան էֆեկտիվ կերպով կլանելու ֆիզիկապես մեծ մոլեկուլները, երբ դրանք անմիջական հարևանության մեջ էին այս բջիջների հետ։ Ուստի բուժման այս մոտեցումը մինչ այժմ ևս էֆեկտիվ չէ ։
Սուբստարատ նվազեցնող թերապիա
Ուսումնասիրություններում ընդգրկված այլ փորձարարական մեթոդներից է սուբստրարտ նվազեցնող թերապիան, որը փորձում է ալտերնատիվ ֆերմենտներ օգտագործելով մեծացնել GM2 գանգլիոզիդի կատաբոլիզմը գլխուղեղում հասնելով մի կետի, երբ մնացորդային դեգրադատիվ ակտիվությունը բավական է սուբստրատի կուտակումը կանխելու համար  ։ Հետազոտություններից մեկը ցույց է տվել, որ սիալիդազա ֆերմենտի օգտագործումը թույլ է տալիս շրջանցել ժառանգական դեֆեկտը, և որպես հետևանք  GM2 գանգլիոզիդները մետաբոլիզվում են և դրանց մակարդակն աննշան է դառնում։ Եթե հաջողվի անվտանգ ֆարմակոլոգիական թերապիա զարգացնել, որը կբերի նեյրոններում լիզոսոմալ սիալիդազի էքսպրեսիայի ուժեղացման առանց այլ տոքսիկ էֆեկտների, ապա բուժման այս նոր մեթոդը թույլ կտա ձերբազատվել հիվանդությունից ։
Մամեդ Դադաշզադե
Մամեդ Արիֆ Մահառլամ օղլի Դադաշզադե (Məmməd Arif Məhərrəm oğlu Dadaşzadə, կեղծանունը՝ Մամեդ Արիֆ, հունիսի 12 1904 - դեկտեմբերի 27, 1975), ադրբեջանցի խորհրդային գրականագետ և քննադատ։ Ադրբեջանական ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1958 թ.) և փոխնախագահ (1960-1975 թթ.)։ Ադրբեջանական ԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1960 թ.)։ ԽՄԿԿ անդամ (1941)։
Թեյ-Սաքսի հիվանդություն
Սուբստարատ նվազեցնող թերապիա
Մեկ այլ մետաբոլիկ թերապիա, որը Թեյ-Սաքսի հիվանդությունը բուժելու համար ուսումնասիրությունների փուլում է, օգտագործում է Միգլուստատ ։ Այս դեղը գլյուկոզիլցերամիդ սինթազի դարձելի արգելակիչ է, որը կատալիզում է գլյուկոզի հիմքով գլիկոսֆինգոլիպիդների(GM2 գանգլիոզիդի նման) սինթեզի առաջին քայլը ։
β-հեքսոզամինիդազա A-ի ակտիվության մեծացում
Քանի որ Թեյ-Սաքսի հիվանդությունը β-հեքսոզամինիդազա A-ի դեֆիցիտի հետևանք է, որոշակի նյութերի միջոցով, որոնք կմեծացնեն այս ֆերմենտի ակտիվությունը, կարելի է զգալի լավացման կամ նույնիսկ հիվանդության առաջընթացի արգելակման հասնել։ Քանի որ մանկական Թեյ-Սաքսի պարագայում β-հեքսոզամինիդազա A առհասարակ չկա, բուժումը այս դեպքում էֆեկտիվ չի լինի։ Սակայն մարդիկ, ովքեր տառապում են ուշ դրսևորվող Թեյ-Սաքսի հիվանդությունով, փոքր քանակներով β-հեքսոզամինիդազա A ունեն։ Ապացուցված է, որ Պիրիմեթամինը մեծացնում է β-հեքսոզամինիդազա A-ի ակտիվությունը ։ Այնուամենայնիվ β-հեքսոզամինիդազա A-ի մեծացած քանակները դեռևս անբավարար են ցանկալի «նորմալ β-հեքսոզամինիդազա A-ի 10%-ին» հասնելու համար, որի դեպքում բոլոր ֆենոտիպային դրսևորումները սկսում են անհետանալ ։
Մամեդ Դադաշզադե
Գրական գործունեությունն սկսել է 20-ական թվականներին։ Գրել է սովետական և դասական գրականության խնդիրների վերաբերյալ հոդվածներ, «Ջ․ Ջաբարլիի ստեղծագործական ուղին» (1955 թ.), «Սամեդ Վուրղունի դրամատուրգիան» (1964 թ.) և այլ մենագրություններ։ «Ադրբեջանական գրականության պատմություն», «Ադրբեջանական սովետական գրականության պատմություն» աշխատությունների հեղինակներից և խմբագիրներից մեկն է, հեղինակ է ԽՍՀՄ ժողովուրդների դասականներին, այդ թվում նաև հայ գրողներին նվիրված աշխատությունների։ Հայերեն լույս է աեսել նրա «Ադրբեջանական ժողովրդի գրականությունը» գիրքը։ Եղել է Ադրբեջանական ԽՍՀ 6-րդ գումարման Գերագույն խորհրդի նախագահ։ Ադրբեջանական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1974 թ.)։
Թեյ-Սաքսի հիվանդություն
Պորտային արյան տրանսպլանտացիա
Սա կոպիտ մեթոդ է, որը ներառում է հիվանդի արյան համակարգի ոչնչացում քիմիոպրեպարատներով և պորտային արյան նշանակում։ Այս մեթոդը կիրառվել է նախկինում, մանկական Թեյ-Սաքսով հիվանդների կյանքը երկարացնելով մինչև 8 տարեկանը և ավելին։ Այժմ այս մեթոդն իրականցնող երկու հոսպիտալներ են Միննեսոտայի Համալսարանը և Դյուկի բժշկական կենտրոնը ։
Մամեդ Դադաշզադե
Պարգևատրվել է Լենինի և այլ շքանշաններով։
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի գրագանագետներ
Թեյ-Սաքսի հիվանդություն
Պորտային արյան տրանսպլանտացիա
Քննադատները քննադատում են այս պրոցեդուրայի կոպիտ բնույթը, շեշտելով ապացուցողական հիմքի բացակայությունը։ Բարդություն է ներկայացնում նաև արյուն-ուղեղային պատնեշի հաղթահարումը։ Ինչքան շուտ է սկսվում բուժումը, այնքան արդյունքը զգալի է։ Մեծահասկները պորտային արյան բազմաթիվ միավորների կարիք ունեն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աուտոսոմ ռեցեսիվ հիվանդություններ Կատեգորիա:Լիպիդների կուտակային հիվանդություններ Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններ Կատեգորիա:Նեյրոդեգեներատիվ հիվանդություններ Կատեգորիա:Ժառանգական հիվանդություններ Կատեգորիա:Լիզոսոմալ կուտակային հիվանդություններ Կատեգորիա:Նյարդաբանական խանգարումներ Կատեգորիա:Նյարդաբանական խանգարումներ երեխաների շրջանում Կատեգորիա:Աշկենազի հրեաներին վերաբերող թեմաներ Կատեգորիա:Բնածին արատներ
Գյումրու «Ստրոմմաշինա» գործարան
Գյումրու «Ստրոմմաշինա» գործարան, արդյունաբերական ձեռնարկություն ՀՀ Շիրակի մարզկենտրոն Գյումրիում (նախկինում՝ Լենինական)։
Հիմնադրվել է 1959 թվականին, թողարկել է քարեզրահատող և քարֆրեզող հաստոցներ։ Գործարանն ունեցել է 9 հիմնական և 3 օժանդակ արտադրամաս։ 1977 թվականի դրությամբ, ձեռնարկությունը թողարկել է մոտ 8 միլիոն խորհրդային ռուբլուն համարժեք արտադրանք, որն առաքվել է մոտ 40 խորհրդային քաղաք։
1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժից հետո գործարանանը կրճատել է իր արտադրանքի ծավալները, բայց չի դադարեցրել իր գործունեությունը։
Կատեգորիա:Գյումրու գործարաններ Կատեգորիա:Հայաստանի արտադրող ընկերություններ Կատեգորիա:1959 հիմնադրումներ Հայաստանում
Ջուլիո Բերրուտի
Ջուլիո Բերրուտի (սեպտեմբերի 27,1984, Հռոմ, Իտալիա) իտալացի դերասան և ատամնաբույժ, ով հայտնի է Մոնտե Կառլո (2011), Զբոսանք արևի շողի ներքո (2014) և Գաբրիելի դժոխք (2020) ֆիլմերում իր կերտած դերերով։
Կյանքը և կարիերան
Բերրուտին ծնվել է Իտալիայի Հռոմ քաղաքում, Մոնկալվոյի ակնաբույժ Ջուզեպպե Բերրուտիի և փաստաբան Ֆրանչեսկա Ռոմանա Ռեջիանիի ընտանիքում։ Նա ունի ավագ եղբայր՝ Ջիան Լուկա Բերրուտին, Guardia di Finanza-ի փոխգնդապետ:Ստանալով գիտական ​​միջնակարգ դպրոցի դիպլոմ և պրոֆեսիոնալ ատամնատեխնիկի դիպլոմ՝ Բերրուտին հաճախել է Հռոմի Տոր Վերգատա համալսարանի ատամնաբուժության դպրոց և 2010 թվականին ավարտել ստոմատոլոգիա և ատամնաբուժական պրոթեզավորում բաժինը։ Այնուհետև անցել է օրթոդոնտիայի մասնագիտացում և ավարտել 2015 թվականին:Բերրուտին, ով 190 սմ հասակ ունի, մոդելային կարիերա է ունեցել դպրոցում, քայլել է թռիչքուղիներով և մասնակցել մի քանի նորաձևության արշավների՝ սկսած 1998 թվականից մոտ երեք տարի։ 2003 թվականին նա իր դեբյուտը կատարել է The Lizzie McGuire ֆիլմում փոքրիկ դերով:Նա սկսեց համբավ ձեռք բերել Melissa P., La figlia di Elisa – Ritorno a Rivombrosa և Bon Appétit ֆիլմերում հայտնվելուց հետո։ 2011 թվականին նա նկարահանվել է Մոնտե Կառլո ֆիլմում, իսկ 2014 թվականին գլխավոր դեր է կատարել Զբոսանք արևի շողի ներքո երաժշտական ​​կատակերգությունում։ 2019 թվականին Բերրուտիին ընդունեց Passionflix-ի պրոդյուսեր Տոսկա Մասկի առաջարկը՝ կատարելու Գաբրիել Էմերսոնի դերը Գաբրիելի դժոխքը վեպի ադապտացիայի մեջ։
Աբու Իբրահիմ ալ-Հաշիմի ալ-Քուրաշի
Ալ-Քուրաշիի իշխանության շրջանում Իսլամական պետությունը հիմնականում սահմանափակվել է Մերձավոր Արևելքում ապստամբական գործողություններով ՝ զգալի առաջընթաց ունենալով Աֆրիկայում, որտեղ Իսլամական պետությունը մեծացրել է իր ազդեցությունն ու ավելացրել ահաբեկիչների թիվը ։ ԱՄՆ Արդարության համար պարգևների ծրագիրը ալ-Քուրաշիի ձերբակալությանը հանգեցնող տեղեկության դիմաց առաջարկել է 10 մլն դոլար ։ 2022 թվականի փետրվարի 3-ին ԱՄՆ իշխանությունները հայտարարել են, որ ալ-Քուրաշին, ԱՄՆ Հատուկ գործողությունների համատեղ հրամանատարության գործողության ժամանակ ռումբ պայթեցնելով, սպանել է իրեն և իր ընտանիքի անդամներին, այդ թվում՝ տղամարդկանց, կանանց և երեխաների ։
Ինքնություն
Ալ-Քուրաշիի իշխանության գալու օրը քննարկվել է այն հավանականությունը, որ ալ-Քուրաշին Ամիր Մոհամմեդ Աբդուլ Ռահման ալ-Մավլի աս-Սալբին էր, բայց այդ փաստը չի հաստատվել ։ Մուհամմադ Ալի Սաջիթը՝ ալ-Բաղդադիի փեսան և օգնականը, ում բռնել են 2019 թվականի հունիսին, կարծում էր, որ «Հաջի Աբդուլլահը»՝ ալ-Բաղդադիի գլխավոր օգնականը, եղել է հենց ալ-Քուրաշին ։
SITE Intelligence Group-ի տնօրեն Ռիտա Կացը կարծում էր, որ քիչ հավանական է, որ Իսլամական պետությունը «հրապարակի այս նոր առաջնորդի որևէ տեսաելույթ կամ գոնե այնպիսի ելույթներ, որոնք ցույց են տալիս նրա դեմքը» ։ Այնուամենայնիվ, 2019 թվականի նոյեմբերի 1-ին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը սոցիալական ցանցերում հայտարարել է, որ ԱՄՆ կառավարությունը բացահայտել է ալ-Քուրաշիի իրական ինքնությունը ։ Սակայն 2019 թվականի նոյեմբերի 5-ին The National-ի զեկույցում ասվում է, որ դա «կարծես թե այդպես չէ», և որ «զեկույցները ցույց են տալիս, որ իրաքցի, քուրդ և ամերիկացի պաշտոնյաներն ասում են, որ շատ բան չունեն շարունակելու համար» ։ Հետախուզության և ահաբեկչության տեղեկատվական կենտրոնը նոյեմբերի 5-ին ճշտորեն ենթադրություն է արել, որ ալ-Քուրաշին ազգությամբ իրաքցի է ։ The Small Wars Journal-ը համաձայնել է այս տեսակետի հետ՝ նշելով, որ իրաքցիները կազմում են Իսլամական պետության անդամների մեծամասնությունը և չեն ընդունի կազմակերպության ոչ իրաքցի առաջնորդի ։
2019 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Ամերիկայի ձայնի զեկույցում ալ-Քուրաշի գոյությունը կասկածի տակ է առնվել։ Այնտեղ ասվում էր, որ Իսլամական պետությունը հնարավոր է հանկարծակիի է եկել և հայտարարել է մի անուն՝ «տպավորություն ստեղծելու համար, որ ամեն ինչ վերահսկողության տակ է» ։
2020 թվականի հունվարի 20-ին The Guardian-ը ներկայացրել է զեկույց, որը հաստատում է ալ-Քուրաշիի իրական ինքնությունը՝ որպես Ամիր Մոհամմադ Աբդուլ Ռահման ալ-Մավլի աս-Սալբի ։ 2020 մայիսի 20-ին Իրաքի հետախուզական ծառայությունը մի գերի ընկած զինյալի ներկայացրել է որպես ալ-Քուրաշի, սակայն զինյալը իրականում եղել է Աբդուլ Նասեր Քարդաշը, ով ևս ալ-Բաղդադիի հավանական իրավահաջորդներից էր։ Այդ ժամանակ ալ-Քուրաշին Իրաքի վերահսկողության տակ չի եղել ։
Վաղ կյանք և կրթություն
Ալ-Քուրաշին ծնվել է 1976 թվականի հոկտեմբերի 1-ին կամ 5-ին ` որպես Ամիր Մոհամմեդ Աբդուլ Ռահման ալ-Մավլի աս-Սալբի ։ Նրա ծննդավայրը վիճելի է, թեև աղբյուրներից շատերը, այդ թվում նաև ալ-Քուրաշին, նշում են, որ նա ծնվել է Իրաքի Մոսուլ քաղաքի մոտ գտնվող ալ-Մուհալաբիա քաղաքում ։ Մեկ այլ տեսակետ առաջարկում է, որ նրա ծննդավայրը եղել է Թալ Աֆարը ։ Նրա հայրը մուեզզին է եղել և ունեցել է երկու կին։ Ալ-Քուրաշին ունեցել է 6 եղբայր և 9 քույր ։ Ալ-Քուրաշիի էթնիկ պատկանելությունը քննարկումների առարկա է դարձել։ Ըստ որոշ պնդումների՝ նա արաբ է, իսկ շատ աղբյուրներ պնդում են, որ նրա ընտանիքը ծագումով Իրաքի թուրքմեն է ։ Ըստ փորձագետ Նիզար աս-Սադունի՝ ալ-Քուրաշիի տոհմի՝ ալ-Մավլա, մեծ մասը արաբ է և ծագում է Աբբասյան բուրիշա տոհմից, որն էլ իր հերթին կապված է Մուհամմադ մարգարեի տոհմի հետ ։ ԱՄՆ զինվորականները 2008 թվականին նրան ծագումնաբանությամբ դասակարգել են որպես արաբ։ Սակայն նրա եղբայրներից երկուսը դարձել են իրաքյան թուրքմենական կազմակերպությունների ղեկավարներ ։ Իսլամական պետության պաշտոնական աղբյուրները հետագայում ներկայացրել են նրա ընտանիքը՝ որպես Մուհամմադի ցեղի՝ Քուրայշների մի մաս, սակայն որպես դրա «թյուրքացված» ճյուղը ։ Նրա ընտանիքը սուֆիզմի հետևորդ է ․ ալ-Քուրաշին ինքն էլ հայտարարել է, որ վաղ տարիներին սուֆի է եղել։
Ալ-Քաիդա և Իսլամական պետության վաղ շրջան
2003 թվականին ԱՄՆ-ի Իրաք ներխուժումից հետո՝ Սադդամ Հուսեյնի իշխանության ավարտին, ալ-Քուրաշին միացել է ալ-Քաիդայի իրաքյան ճյուղին՝ Իրաքի իսլամական պետությանը և ծառայել որպես կրոնական ներկայացուցիչ և շարիաթի իրավաբան ։ Ալ-Քաիդային միանալու նրա շարժառիթն անհայտ է մնում։ Ավելի ուշ հարցաքննության ժամանակ նա հակասող պատճառաբանություններ է ներկայացրել՝ հայտարարելով, որ ինքը «միացել է Իրաքի իսլամական պետությանը՝ կանխելու զինյալների հարձակումները անմեղ մարդկանց վրա» կամ այն պատճառով, որ իրեն խնդրել են դասեր տալ Իրաքի իսլամական պետության անդամներին։ Մոսուլում մագիստրատուրայում սովորելու տարիներին ալ-Քուրաշին բարձրացել է խմբավորման շարքերով ։ 2007 թվականին նա նշանակվել է ալ-Քաիդայի կրոնական իրավաբան, իսկ ավելի ուշ Մոսուլում էմիրի տեղակալ։ Այդ ժամանակ նա դասախոսություններ է կարդացել քաղաքի Ֆուրքան մզկիթում ։ Նա դարձել է իրաքյան ալ-Քաիդայի ներսում գոյություն ունեցող խմբավորման անդամ, որը կոչվում էր «Քարադիշ» և ձևավորվել էր Աբու Ալի ալ-Անբարի հետևորդների կողմից։ Հետազոտող Հասան Հասանը նկարագրել է ալ-Քուրաշին՝ որպես ալ-Անբարի «աշակերտ», ում խմբավորումը հետագայում գերիշխելու էր Իսլամական պետության գլխավոր հրամանատարության շարքերում ։
Նա անհայտ հանգամանքներում ազատ է արձակվել 2009 թվականին ։ Ազատ արձակվելուց հետո նա կրկին միացել է ալ-Քաիդային և սկսել աշխատել Աբու Բաքր ալ-Բաղդադի՝ խմբավորման իրաքյան նոր տարածքային ղեկավարի հրամանատարության ներքո։ 2011 թվականին Իրաքից ԱՄՆ զինված ուժերի դուրսբերումից կարճ ժամանակ անց ալ-Քուրաշիի եղբայրներից մեկը՝ Ամեր ալ-Մավլան, սպանվել է ամենայն հավանականությամբ ալ-Քաիդայի կողմից։ Ամերն այդ ժամանակ եղել է Մոսուլի համալսարանի թուրքմեն ուսանողական խորհրդի նախագահը ։
2014 թվականին ալ-Քուրաշին պաշտոնապես հեռացել է ալ-Քաիդայից՝ վերահաստատելով իր հավատարմությունը Իսլամական պետությանը, որը նախկինում գործում էր որպես ալ-Քաիդայի իրաքյան ճյուղ։ Նա կարևոր դեր է խաղացել Իսլամական պետության կողմից 2014 թվականի հունիսին Մոսուլի գրավման մեջ ։ Նա եղել է Իսլամական պետության գլխավոր առաջնորդներից, ով նույն տարվա օգոստոսին կազմակերպել և իրականացրել են եզդիների ցեղասպանական մասսայական գործողությունները Սինջարի կոտորածների ժամանակ ։ Իսլամական պետությունը նաև համակարգված կերպով ստրկացրել է եզդի կանանց․ այս քայլը կազմակերպության ներսում հակասությունների պատճառ է դարձել, քանի որ իրաքցի հրամանատարներից շատերը դեմ են հանդես եկել այդ պրակտիկային։ Սակայն ալ-Քուրաշին այն մարդկանցից էր, ով աջակցում էր ստրկության վերականգնման որոշմանը և այս հարցում աջակցություն էր ստանում Իսլամական պետության ոչ իրաքցի անդամներից ։ Այսպիսով՝ նա դարձել է Աբու Բաքր ալ-Բաղդադիի տեղակալը և Իսլամական պետությունում խալիֆի քննադատներին վերացնելու պատասխանատուն ։ Ինչ-որ ժամանակ նա նաև եղել է Իսլամական պետության արդարադատության նախարարը, ինչպես նաև ծառայել է որպես այլ նախարարների խորհրդատու։ Ալ-Քուրաշիի կարևորությունը աճել է 2015 թվականին Իսլամական պետության մի շարք կարևոր հրամանատարների մահից հետո՝ դարձնելով նրան կազմակերպության ամենակարևոր ներկայացուցիչների մեկը ։ Նույն տարում ԱՄՆ-ն թիրախավորել է նրան Մոսուլի մոտակայքում. օդային հարձակման արդյունքում ալ-Քուրաշին կորցրել է իր աջ ոտքը ։
Երբ 2016 թվականից ի վեր ԻՊ-ն սկսել է կորցնել իր տարածքները, ալ-Բաղդադին հրամայել է, որ ԻՊ-ն վերադառնա ապստամբությունների գործելակերպին։ Բազմիցս կրած պարտությունների պայմաններում ալ-Քուրաշին դարձել է կազմակերպության ֆինանսների և գաղափարախոսության պատասխանատուն։ Նա բնակություն է հաստատել ալ-Կաիմ քաղաքում մինչև 2017 թվականի հոկտեմբերին Իրաքի անվտանգության ուժերը հարձակում են գործել քաղաքի վրա։ Դրանից հետո նա վերահաստատվել է Սիրիայում ։ Բաղուզ Ֆավքանիի ճակատամարտից հետո ալ-Բաղդադին ալ-Քուրաշիին նշանակել է իր իրավահաջորդ ։ Ըստ Իսլամական պետության, ալ-Քուրաշին եղել է Արևմտյան աշխարհի դեմ պայքարի վետերան ՝ որպես կրոնական կրթություն ստացած անձ և փորձառու հրամանատար ։ Նրան նկարագրում են որպես «գիտնական, աշխատող, երկրպագու», «ջիհադի ականավոր ներկայացուցիչ» և «պատերազմի էմիր» ։
Իշխանության շրջան
Աբու Բաքր ալ-Բաղդադիի մահվանից մեկ շաբաթ անց ալ-Քուրաշին շուրա խորհրդի կողմից ընտրվել է որպես Իսլամական պետության նոր խալիֆ ՝ նշելով, որ խումբը շարունակում է իրեն համարել որպես խալիֆայություն՝ չնայած կորցրել է տարածքների մեծ մասը Իրաքում և Սիրիայում ։ Ալ-Քուրաշիի նշանակումը, ենթադրվում է, որ եղել է համաձայն Բաղդադիի խորհրդի, որը նշանակում է, որ նոր էմիրն իրավահաջորդ է նշանակվել հենց Բաղդադիի կողմից ։ Ալ-Քուրաշիի՝ Բաղդադիի կողմից նշանակված լինելու համար լրացուցիչ ապացույց է այն փաստը, որ Բաղդադիի մահից հետո ժառանգորդությունը համեմատաբար արագ է տեղի ունեցե ։ Ալ-Քուրաշիի իշխանության գալը տեղի է ունեցել Իսլամական պետության կողմնակիցների շրջանում Բաղդադիի մահվան շուրջ մի քանի օր շարունակվող շահարկումների և հերքման պայմաններում ։
Ընդհանուր ակնկալիքն այն էր, որ ալ-Քուրաշին դառնալու է «մաշված կազմակերպության ղեկավար, որը վերածվել է ցրված և պասիվ բջիջների խմբի» և «մոխիրների խալիֆայության» ղեկավար ։ Որոշ վերլուծաբաններ կարծում էին, որ Բաղդադիի մահը հանգեցնելու է Իսլամական պետության պառակտման՝ «նոր առաջնորդին, ով էլ դա լինի, թողնելով խմբի՝ որպես մարտական ուժ, վերամիավորման առաջադրանքը» ։ Սակայն այլ վերլուծաբաններ կարծում էին, որ Բաղդադիի մահը որևէ ազդեցություն չէր ունենա Իսլամական պետության վրա «գործառնական կարողության տեսանկյունից» և հավանական էր, որ «չէր հանգեցնի խմբի կազմալուծմանը կամ նույնիսկ անկմանը» ։ Բացի այդ, լրագրող Ֆերաս Քիլանին մատնանշել է, որ ԻՊ-ը ալ-Քուրաշիի իշխանության գալու ժամանակ դեռևս ղեկավարում էր առնվազն 10,000 զինյալ Սիրիայում և Իրաքում, ինչը նշանակում է, որ «խալիֆան առանց խալիֆայության» դեռևս պարտության մատնված չէր ։
Իսլամական պետության առաջնորդ
Ալ-Քուրաշիի նշանակումը որպես խալիֆ Իսլամական պետության ներսում միանշանակ չի ընդունվել, և ԻՊ-ի շատ անդամներ կասկածներ ունեին նրա վերաբերյալ ։ ԻՊ-ի շատ աջակիցներ արհամարհանքով նկարագրում էին նրան որպես «մեկուսացված թղթե խալիֆ» և «անհայտ ոչ ոք»։ 2019 թվականի նոյեմբերի 2-3-ին ալ-Վաֆա մեդիա գործակալությունը, որը նախքան 2019 թվականի մարտից Իսլամական պետության դեմ հանդես գալը, նրան աջակցող առցանց լրատվամիջոց էր, ալ-Քուրաշիի խալիֆությունը քննադատել է որպես անօրինական։ Քննարկվում էր, որ «Մարգարեն հրամայել է ենթարկվել այն առաջնորդներին, ովքեր գոյություն ունեն և հայտնի են․․․ ոչ թե նրանց, ովքեր գոյություն չունեն և անհայտ են»։ Ավելին՝ պնդում էին, որ ալ-Քուրաշիին ընտրած խորհուրդը չի համարվում օրինական, քանի որ խալիֆին ընտրողների մոտ բացակայում էր երեք որակավորում՝ արդարություն, գիտելիք և իմաստություն, որոնք չուներ խորհուրդը, քանի որ Բաղդադիին ուղարկել էր Իդլիբ, որն ավելի վաղ նրանց կողմից համարվում էր «անհավատության երկիր», երբ նա «շատ ավելի ապահով կլիներ՝ թաքնվելով անապատում»։ Խորհրդի հետագա որակազրկման պատճառ էր նաև այն փաստը, որ խորհուրդը «մուսուլմանական անմեղ արյուն է թափել և ծայրահեղականություն է ընդունել արտաքսման պրակտիկայում» (թաքֆիր)։ Ի վերջո ալ-Վաֆա մեդիա գործակալությունը հայտարարել է, որ ոչինչ չի մնացել, որ ապագա խալիֆը նախագահի. «Դուք չեք հասկանում, որ Աստված վերացրել է ձեր պետությունը ձեր ճնշումների պատճառով» ։ Այնուամենայնիվ, նման ուղղակի և բաց քննադատությունը բացառություն էր․ ալ-Քուրաշին կարողացել է արագորեն վերահաստատել իր վերահսկողությունը Իսլամական պետության նկատմամբ՝ պահպանելով դրա համախմբվածությունը ։ ԻՊ-ի կողմնակիցները պահպանել են ալ-Քուրաշիի հետ կապված գաղտնիությունը, քանի որ այն անվտանգության խնդիրներով էր պայմանավորված։
2019 թվականին ալ-Քուրաշին հավատարմության երդում է ստացել Իսլամական պետության Սինայի և Բանգլադեշի մասնաճյուղերից (նոյեմբերի 2), Սոմալիի մասնաճյուղից (նոյեմբերի 3), Պակիստանի և Եմենի մասնաճյուղերից (նոյեմբերի 4), Հավրանի և Խորասանի մասնաճյուղերից (նոյեմբերի 5), Թունիսի մասնաճյուղից (նոյեմբերի 6), Արևմտյան Աֆրիկայի, Հոմսի, Ռաքքայի մասնաճյուղերից, Արևելյան Ասիայի և Կենտրոնական Աֆրիկայի մասնաճյուղերից (նոյեմբերի 7), Արևմտյան Ասիայի մասնաճյուղից (նոյեմբերի 8), Արևմտյան Աֆրիկայի՝ Մալի և Բուրկինա Ֆասո, Լևանտի շրջանի ալ-Բարաքա (նոյեմբերի 9), Լևանտի շրջանի Հալաբ (նոյեմբերի 12), Իրաքի շրջանի Բաղդադ (նոյեմբերի 14), Լիբիայի շրջանի (նոյեմբերի 15), Իրաքի շրջանի Դիջլահ (նոյեմբերի 16), Իրաքի շրջանի Դիյալա (նոյեմբերի 17), Իրաքի շրջանի Սալահ ադ-Դին (նոյեմբերի 18), Իրաքի շրջանի Քիրքուք (նոյեմբերի 19), Արևելյան Ասիայի շրջանի Ինդոնեզիա (նոյեմբերի 22), Ադրբեջանի (նոյեմբերի 29) մասնաճյուղերից և 2020 թվականին Իսլամական պետության մալիական մասնաճյուղից (հունվարի 31) ։ Հավատարմության այս երդումները նպատակ ունեին ցույց տալու ալ-Քուրաշիի օրինականությունն ու միաձայն ընդունումը և հակազդելու այն քննադատությանը, որ նա անհայտ է և ոչ լեգիտիմ ։
Ենթադրվում էր, որ ԻՊ-ի առաջնորդ նշանակվելու ժամանակ ալ-Քուրաշին գաղտնի գործում էր Սիրիայի արևելքում, հավանաբար այն տարածքում, որը գտնվում էր Սիրիայի դեմոկրատական ուժերի վերահսկողության տակ։ Իրավիճակն իր վերահսկողության տակ վերցնելուց հետո նրա առաջին նպատակը նոր հրամանատարական կառույցի ստեղծումն էր Իսլամական պետության համար, որը կորցրել էր իր բարձրաստիճան անդամներից շատերին ։ 2019 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Ամերիկայի ձայնը մեկնաբանել է, որ ալ-Քուրաշին «տեսանելի ղեկավարություն չի ապահովել» ։ 2019 թվականի դեկտեմբերի վերջից մինչև 2020 թվականի հունվար Ալ-Քուրաշին ցուցադրել է իր վերահսկողությունը ԻՊ-ի նկատմամբ՝ համակարգելով «Վրեժ երկու շեյխերի համար» արշավը, որը բաղկացած է մի քանի երկրներում բազմաթիվ ահաբեկչական գործողություններից, որոնք պետք է ծառայեին որպես վրեժ ալ-Բաղդադիի և ԻՊ-ի խոսնակ Աբու ալ-Հասան ալ-Մուհաջիրի մահվան համար ։ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը 2020 թվականի հունվարին նշել է, որ Իսլամական պետությունը վերածնվել է Իրաքում և Սիրիայում։ Չնայած այս հաջողությունները մասամբ վերագրվել են ալ-Քուրաշիի ղեկավարությանը, նա շարունակել է մնալ ստվերային կերպար։ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը առաջ է քաշել այն տեսակետը, որ Իսլամական պետությունը մտավախություն ուներ, որ ալ-Քուրաշին չունի որոշ որակավորումներ, որոնք սովորաբար անհրաժեշտ են խալիֆի համար, և այդ պատճառով նրան հեռու էր պահում ուշադրության կենտրոնից, որպեսզի չվտանգեր նրա դիրքը ։
2020 թվականի մարտի 24-ին ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը 13224 գործադիր հրամանի համաձայն ալ-Քուրաշիին ճանաչել է որպես Հատուկ մատնանշված գլոբալ ահաբեկիչ (SDGT) ։ ԱՄՆ-ն նաև լայնածավալ մարդաորս է սկսել նրա նկատմամբ։ Ալ-Քուրաշին ի վերջո հաստատվել է հյուսիսարևմտյան Սիրիայում՝ Թուրքիայի սահմանին մոտ գտնվող Ատմե քաղաքում։ Այնտեղ նա հիմնականում ապրել է մեկուսի իր կնոջ և երկու երեխաների, ինչպես նաև երկու այլ ընտանիքների հետ։ Դրանցից մեկը բարձրաստիճան լեյտենանտի ընտանիքն էր, ում ալ-Քուրաշին շատ է վստահել՝ ամբողջ աշխարհում ԻՊ-ի ուժերին ղեկավարելու համար։ Երրորդ ընտանիքը որևէ առնչություն չի ունեցել ԻՊ-ի հետ ։
Մինչև 2021 թվականի վերջ ալ-Քուրաշիի ղեկավարության ներքո գործող Իսլամական պետությունը մեծապես ուժեղացրել է իր դիրքերն Աֆրիկայում։ Իսլամական պետության Արևմտյան Աֆրիկայի շրջանի մասնաճյուղը զանգվածաբար ընդլայնել է իր ազդեցությունը Սահելում, և ԻՊ-ի նոր մասնաճյուղերը են բացվել Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում և Մոզամբիկում ։ 2021 թվականի սեպտեմբերին ԱՄՆ լրտեսական անօդաչու թռչող սարքը նկատել է աջ ոտքը կորցրած մորուքավոր տղամարդու, ով արևային լոգանք է ընդունել Սիրիայի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող եռահարկ շենքի վերևում, ինչը համընկնում էր ալ-Քուրայշիի ֆիզիկական նկարագրության հետ։ Ուստի ԱՄՆ-ը սկսել է նախապատրաստվել հարձակման ։
Մահ
Հարևաններից ստացված հաղորդագրությունների համաձայն՝ արաբերենով բարձրախոսը կոչ է արել հարևան քաղաքացիներին լքել տարածքը, որին հետևել են ԱՄՆ զինված ուժերի և արաբերեն թարգմանչի տեղում արված նույն հայտարարությունները ։ Սպիտակ տան մի բարձրաստիճան պաշտոնյա Reuters-ին հայտնել է, որ Հատուկ գործողությունների համատեղ հրամանատարության գործողության ժամանակ ալ-Քուրաշին ռումբ է պայթեցրել, որը սպանել է իրեն և ևս 12 մարդու, այդ թվում՝ իր ընտանիքի անդամներին ։ Պայթյուն այնքան ուժեղ է եղել, որ ալ-Քուրաշիի դիակը դուրս է թռել պատուհանից ։ Պայթյունից հետո շենք են մտել ԱՄՆ հատուկ նշանակության ջոկատների հրամանատարները, և փոխհրաձգություն է տեղի ունեցել փրկվածների հետ, այդ թվում՝ ալ-Քուրաշիի լեյտենանտի, որը նույնպես սպանվել է ։
Սիրիայի քաղաքացիական պաշտպանության (Սպիտակ սաղավարտներ) նախնական տվյալներով զոհվածների թվում եղել են չորս կին և վեց երեխա ։ Ավելի ուշ Սիրիայի քաղաքացիական պաշտպանության հաղորդագրությունների համաձայն՝ 13 մարդ է զոհվել։ Բայդենն ասել է, որ խաղաղ բնակչության շրջանում զոհերի պատճառ է դարձել ալ-Քուրաշիի ռումբի պայթյունը ։ Հայաթ Թահրիր աշ-Շամի զինյալներից մեկը նույնպես սպանվել է ԱՄՆ-ի ուժերի հետ կարճատև փոխհրաձգության ժամանակ, երբ նկատել է, որ հարձակում է տեղի ունենում ։ ԱՄՆ-ի զոհերի մասին տեղեկություններ չկան, թեև ամերիկյան ուղղաթիռներից մեկը մեխանիկական խնդիրներ է ունեցել և վայրէջք է կատարել առանձին տարածքում, որտեղ այն ոչնչացվել է ամերիկյան մեկ այլ ինքնաթիռի կողմից ։ ԱՄՆ զինված ուժերը ազատ են արձակել փրկվածներին, այդ թվում ԻՊ-ի հետ որևէ կապ չունեցող ընտանիքին և ԻՊ-ի լեյտենանտի 4 երեխաներին։ Վերջիններս վերցվել են Թահրիր աշ-Շամի խնամակալության տակ ։
Արձագանքներ
Սիրիայի պաշտպանության բանակը դատապարտել է ալ-Քուրաշիի և ալ-Բաղդադիի ներկայությունը Թուրքիայի կողմից վերահսկվող տարածքներում՝ որպես լրացուցիչ ապացույց Թուրքիայի կողմից ԻԼԻՊ-ի ուժերին ապահով ապաստան տրամադրելու վերաբերյալ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ցեղասպանության կազմակերպիչներ Կատեգորիա:1976 ծնունդներ Կատեգորիա:ԻԼԻՊ-ի անդամներ
Նիկոլայ Լիստոպադով
Նիկոլայ Լիստոպադով (Никола́й Алекса́ндрович Листопа́дов, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։
Կենսագրություն
1983 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։ Տիրապետում է ֆրանսերենին և անգլերենին։
1983 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Յամանչաիր
Յամանչաիր, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Պրոպիլիտայում
Պրոպիլիտայում, մետամորֆիզմի տեսակ՝ դրսեորված հիմնականում անդեզիտային կազմի հրաբխածին ապարներում։ Պրոպիլիտայում արտահայտվում է սկզբնական միներալների՝ քլորիտով, ադուլյարով, էպիդոտով, կարբոնատով, քվարցով և սերիցիտով տեղակալմամբ։ Պրոպիլիտայում կապված է ներփակող ապարների վրա մանր ճեղքերով և ծակոտիներով նրանց մեջ թափանցող ետմագմատիկ (երբեմն՝ հանքաբեր) լուծույթների ազդեցության հետ։ Պրոպիլիտաման ենթարկված ապարների հայտնաբերումը հանքորոնման լավ նշան է։
Կատեգորիա:Միներալներ
Ֆիլիպ Ջորջևիչ
Ֆիլիպ Ջորջևիչ (Филип Ђорђевић, ), սերբ ֆուտբոլիստ, իտալական «Կիևո» ակումբի հարձակվող։ Սերբիայի ազգային հավաքականում անցկացրել է 14 խաղ, դարձել 4 գոլի հեղինակ։
Ակումբային կարիերա
Ֆիլիպ Ջորջևիչը «Ցրվենա Զվեզդա» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ Նորամուտը հիմնական կազմում նշել է 2005/06 մրցաշրջանում։ Հաջորդ մրցաշրջանը հարձակվողն վարձավճարով անցկացրել է Առաջին խմբում հանդես եկող «Ռադի» կազմում։ 2007/08 մրցաշրջանի առաջին կեսում նա 7 հանդիպում է անցկացրել «Ցրվենա Զվեզդայի» կազմում, որից հետո վարձավճարով հանձնվել է ֆրանսիական «Նանտ» ակումբին, որը խաղում էր Լիգա 2-ում ։
Հարձակվողը ֆրանսիական ակումբում առաջին անգամ խաղացել է 2008 թվականի հունվարի 11-ին Լիգա 2-ի «Շատորուի» դեմ խաղում՝ հանդիպման 62-րդ րոպեին փոխարինելով Լոիկ Գիյոնին ։ Փետրվարի 11-ին Ջորջևիչը խփել է առաջին գոլը նոր թիմի կազմում՝ գրավելով «Բրեստի» դարպասը ։ Մրցաշրջանի արդյունքներով «Նանտը» Լիգա 2-ում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը և դուրս եկել Ֆրանսիայի ուժեղագույն առաջնություն, իսկ Ջորջևիչը 18 խաղում խփել է 7 գոլ։ 2008 թվականի ամռանը նա պայմանագիր է կնքել «Նանտի» հետ ։
2008 թվականի օգոստոսի 9-ին կայացած «Օսերի» դեմ խաղում Ջորջևիչը Լիգա 1-ում նշել է իր նորամուտը։ Խաղի ընդմիջմանը նա փոխարինել է Օրելլանա Կապային ։ 2008 թվականի նոյեմբերի 29-ին «Հավրի» դարպասը խփած գոլը Ջորջևիչի համար առաջինն էր Լիգա 1-ում ։ Ընդհանուր առմամբ Ջորջևիչը մրցաշրջանում անցկացրել է 19 հանդիպում և դարձել 2 գոլի հեղինակ, իսկ նրա թիմը դուրս է մնացել Լիգա 2-ից։ Թիմում հարձակվողը խաղացել է մինչև 2012/13 մրցաշրջանի ավարտը, երբ առաջնության 34 խաղում նա խփել է 20 գոլ։ Այս արդյունքը սերբին թույլ է տվել մրցաշարի ռմբարկուների ցանկում զբաղեցնելու երկրորդ տեղը («Գենգամի» ֆուտբոլիստ Մուսթաֆա Յաթաբարեից հետո)։ «Նանտը» զբաղեցրել է երրորդ հորիզոնականը և վերադարձել Լիգա 1 ։
2014 թվականի հուլիսի 1-ին ազատ գործակալի կարգավիճակով պայմանագիր է կնքել «Լացիոյի» հետ։ 2018 թվականի հուլիսի 1-ին որպես ազատ գործակալ տեղափոխվել է «Կիևո» ։ 2019 թվականի հունվարի 27-ին «Ֆիորենտինայի» դեմ խաղում նա առաջին գոլն է խփել նոր ակումբի կազմում։
Կարիերա ազգային հավաքականում
Ֆիլիպ Ջորջևիչը Սերբիայի երիտասարդական հավաքականում խաղալու փորձ ունի։ Սերբիայի ազգային հավաքական առաջին անգամ հրավիրվել է 2007 թվականի նոյեմբերին Ղազախստանի ազգային հավաքականի դեմ Եվրոպայի առաջնության ընտրական փուլի խաղում, բայց խաղին չի մասնակցել ։ Հարձակվողը թիմում իր նորամուտը նշել է 2012 թվականի նոյեմբերի 14-ին Չիլիի ազգային հավաքականի հետ ընկերական խաղում՝ ընդմիջմանը փոխարինելով Մարկո Շչեպովիչին։ Երկրորդ խաղակեսում Ջորջևիչը գոլ է խփել և գոլային փոխանցում կատարել Ֆիլիպ Ջուրիչիչին ։ Ազգային թիմի կազմում Ֆիլիպ Ջորջևիչը մասնակցել է Աշխարհի 2014 թվականի առաջնության ընտրական մրցաշարին։ Ընդհանուր առմամբ հավաքականում նա անցկացրել է 14 խաղ, դարձել 4 գոլի հեղինակ ։