cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օմարի լեռնանցքի մարտական գործողություն
Պատմություն
Լեռնանցքի վերահսկողության համար ճակատամարտը սկսվեց 1993 թվականի վերջին ադրբեջանական բանակի կողմից, երբ նրանք սկսեցին լայնածավալ գործողություններ։ Իր բանակի ամրացման համար ադրբեջանական կողմը զորահավաք էր անցկացրել, նաև հրավիրել էր արտերկրյա վարձկանների և խորհրդականների, որը լուրջ գործոն հանդիսացավ 1994-ի ձմռանը ադրբեջանական բանակի հաջողությունների համար։ 1993 թվականի աշնանը Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ Ռովշան Ջավադովի Աֆղանստան կատարած այցի արդյունքում Աֆղանստանի վարչապետ Գուլբեդդին Հեքմաթյարի հետ համաձայնություն ձեռք բերվեց, որից հետո Բաքու ժամանեց 1000-2500 աֆղան մոջահեդ ։ Ադրբեջանական կողմը նաև վետերաններ հավաքագրեց ԱՊՀ երկրներից։ 1993 թվականի վերջին Թուրքիայի հետ համաձայնություն ձեռք բերվեց 150 ռազմական փորձագետների վերադարձի մասին, որոնք տեղահանվել էին Էլչիբեյի ռեժիմի տապալման ժամանակ։ Հաղորդվում է նաև Ռուսաստանից ուղարկված 200 ռազմական խորհրդատուների մասին։ Նաև տեղեկություններ կան, որ ամերիկացի խորհրդատուներ ևս ժամանել են Ադրբեջան ։
Պայքարը ծավալվեց ամայի տարածքներում, որոնք լքվել էին խաղաղ բնակչության կողմից դեռևս Քարվաճառի և Օմարի ազատագրման ժամանակ։ Ռազմական գործողությունները ընթանում էին ծովի մակարդակից 2500 — 3500 մ բարձրության վրա ցուրտ ձմռան պայմաններում (ցածր ջերմաստիճան, ձյան խորը ծածկույթ, սառցակալած ճանապարհներ, ուժեղ քամի, տեղանքի լեռնային ռելիեֆ)։ Սա համարձակ գործողության պլան էր և ոչ բոլոր ադրբեջանցի հրամանատարները համաձայնեցին այդ պլանին ։
Ադրբեջանցիների գրոհը ճակատի հյուսիսային կողմից սկսվեց 1994 թվականի հունվարին։ Ադրբեջանի ազգային բանակի երեք բրիգադ, որոնց թվում կային շատ անվարժ նորակոչիկներ փորձեցին Մռավի լեռնաշղթայի մոտով հարված հասցնել հայկական ուժերին, որոնք պաշտպանում էին լեռնանցքը։ Սկզբում դիմադրեցին հայկական Վանաձորի անվարժ դիվիզիայի զինակոչիկները։ Հարվածի արդյունքում հայկական զինված սորաբաժանումը չի կարողանում դիմադրություն ցույց տալ։ Հունվարի 24-ին Չափլի ավանի մոտ ադրբեջանցիները շրջափակման մեջ վերցրին և գրեթե ամբողջովին ոչնչացրին մեկ հայկական գումարտակ ։
Փետրվարի 12-ին հայկական զորքերը սաստիկ ձյան պայմաններում հակահարված են հասցնում ադրբեջանական բանակին։ Ադրբեջանցիները խուճապի մեջ են հայտնվում և նահանջում, կազմալուծման արդյունքում շատերը սառեցին կամ անհետ կորան։ Փետրվարի 18-ին ադրբեջանական զորքերը Օմարի լեռնանցքով դիմում են փախուստի։ Ադրբեջանական բանակի երկու բրիգադ ընկնում է շրջափակման մեջ և փորձում փախչել նեղ լեռնանցքի միջով, սակայն հայտնվեցին հայկական «Գրադ» կայանի կրակի տակ։ Ադրբեջանցիների կորուստները զգալի էին հավանական է, որ գնդակոծության հետևանքով ոչնչացվել է 1500 ադրբեջանցի զինվոր ։ Այն երիտասարդ զինվորները որոնք կարողացել էին փախուստի դիմել և դուրս գալ շրջափակումից, հետագայում մահացել են Մռավի լեռներում ցրատահարության հետևանքով, կամ հայտնվել են գերության մեջ։
Օմարի լեռնանցքի մարտական գործողությունների հետևանքով ադրբեջանական կողմը տվեց մոտավորապես 4 հազար զոհ, իսկ հայկական կողմը՝ մոտ 2 հազար զոհ ։ Այս մարտերում ադրբեջանական կողմի կորուստների մասին տեղեկությունները Ադրբեջանում համարվում են գաղտնի ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմ Կատեգորիա:Ադրբեջանի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Հայաստանի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Արցախի ճակատամարտեր
Կարմիր ահաբեկչություն
Կարմիր տեռոր (красный террор), Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի տարիներին (1917–1922) բոլշևիկների կողմից սանձազերծված քաղաքական բռնաճնշումների և զանգվածային սպանությունների ժամանակաշրջան։
Կարմիր տեռորը հռչակվել է 1918 թվականի սեպտեմբերին ԽՍՀՄ ժողկոմխորհի որոշմամբ, որով սպիտակ-գվարդիական կազմակերպությունների մասնակիցների նկատմամբ նախատեսվում էին խստագույն պատժամիջոցներ։ Կարմիր տեռորի նախատիպ է ծառայել Ֆրանսիական հեղափոխության Ահաբեկչության ժամանակաշրջանը։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն Կատեգորիա:Ռազմական հանցագործություններ
Ելակի բույրը
Ելակի բույրը (Çilek Kokusu), 2015 թվականի թուրքական հեռուստասերիալ։ Գլխավոր դերերը մարմնավորել են Դեմեթ Օզդեմիրը, Յուսուֆ Չիմը և Էքին Մերթ Դայմազը ։
Սյուժե
Հեռուստասերիալը ներկայացնում է երիտասարդ և գեղեցիկ աղջկա՝ Ասլըի սիրո ամբողջ պատմությունը։ Նա երազում է դառնալ համաշխարհային մակարդակի հրուշակագործ։ Օրերից մի օր ճակատագիրը նրան կապում է երիտասարդ և հարուստ տղայի՝ Բուրաքի հետ, ով նաև Թուրքիայի ամենանախանձելի փեսացուն է։ Հանդիպումը այնքան էլ հաճելի չի լինում երիտասարդների համար։ Մի օր աղջիկն ընկերուհու հետ մեկնում է Բոդրում։ Որքան էր նրա զարմանքը, երբ ինքնաթիռում իր կողքին նստում է նույն տղան․․․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2015 հեռուստասերիալներ
Էմիլի Քերի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Խրյուշա
Խրյուշա (Хрюша), խոզուկ, «Բարի գիշեր, երեխաներ» («Спокойной ночи, малыши!») հաղորդման տիկնիկային կերպար։
1559
Մահեր
Կատեգորիա:1559 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Խրյուշա
Կերպար
Խրյուշայի ծննդյան օրը համարվում է 1971 թվականի փետրվարի 10-ը ։ «Բարի գիշեր, երեխաներ» հաղորդման մեջ Խրյուշան հանդես է գալիս անհնազանդ երեխայի դերում։ Նա ակտիվ է, հաճախ է չարաճճիություններ անում և ընկնում տարբեր պատմությունների մեջ։ Ի տարբերություն իր ընկերների՝ նա կատարում է անհասկանալի արարքներ, որոնցից նրանք ստիպված են լինում դուրս գալ բոլորով միասին։
1988 թվականին Խրյուշան մասնակցել է խորհրդային-ամերիկյան «Ազատ են լինելու... ընտանիք» («Свободные быть… семьёй», Free to be… a family) նախագծին։ Նա Կրեմլում ընդունել է իր ամերիկյան գործընկերներ գորտ Կերմիտին և աղջիկ-խոզուկ Միսս Փիգիին, որ եկել էին հանդիպման «Չայկա» ավտոմեքենաներով, և դարձել «Մոսկվա-Նյու Յորք» հեռուստակամուրջի հաղորդավար ։
Նմանակումներ
1990-ական թվականներին ТВ-6 ալիքի «Շաբաթը մեկ անգամ» («Раз в неделю») հաղորդման ընթացքում ցուցադրվել է «Բարի գիշեր, երեխաներ» հաղորդման ծաղրանմանակումը, որին մասնակցել են Չիտան՝ անկիրթ ու կոպիտ կապիկը, Միկին՝ Միկի Մաուսին նման մկնիկը, և հաղորդավարները՝ մորաքույր Վալյան, հազվադեպ՝ մորաքույր Տանյան։
ОРТ ալիքի «Ջենտլմեն-շոու» («Джентльмен-шоу») հաղորդումն ունեցել է «Բարի գիշեր, մեծահասակներ» («Спокойной ночи, взрослые») բաժին, որին մասնակցել են «Բարի գիշեր, երեխաներ» հաղորդման «մեծացած» կերպարները։ Խրյուշան ներկայացվել է «նոր ռուսի» կերպարով՝ կարմիր պիջակով ու մուգ ակնոցով, լկտի պահվածքով։ Հաղորդմանը մասնակցել են նաև Կարկուշան՝ պառավ կոմունիստ, Ստեպաշկան՝ աղքատ մտավորական, Ֆիլյան՝ հարբեցող պահակ։
«Վատ երեխա» Խրյուշայի և «լավ երեխա» Ստեպաշկայի հակադրությունը «Հանգցրեք լույսը» («Тушите свет») հեռուստահաղորդման հեղինակներին ոգեշնչել է ստեղծել նրանց նմանակներին՝ Խրյուն Մորժովին ու Ստեպան Կապուստային համապատասխանաբար։ Խրյուն Մորժովը պրոլետար է, սիրում է խմել, կոպիտ է ու անզուսպ, սիրում է կրկնել «Мощно задвинул, внушаить!» և մի քանի այլ արտահայտություններ։
Ջրային դոդոշ
Ջրային դոդոշ (Pseudobufo subasper), դոդոշների ընտանիքի դոդոշների ցեղի անպոչ երկկենցաղ, ջրային դոդոշների ցեղի եզակի ներկայացուցիչ։
Բնութագիր
Ջրային դոդոշի մարմնի երկարությունը 15 սմ է ։ Արտաքինից այն շատ նման է դոդոշներին, բայց ի տարբերություն սովորական դոդոշների, այս տեսակի մոտ կա զարգացած լողի մեմբրաններ հետևի ոտքերի մատների միջև։ Մաշկը ծածկված է բազմաթիվ փոքր ելունդներով։ Մեջքի գույնը մուգ շականակագույն և սևավուն է։ Փորը փոքր ինչ ավելի բաց գույն ունի ։
Տարածվածություն
Ապրում են Մալակկա թերակղզում, Սումատրա և Կալիմանտան (Ինդոնեզիա) կղզիներում։
Կենսակերպ
Նրան սիրում են արևադարձային և մերձարևադարձային տորֆի ճահիճները։ Այն հիմնականում վարում է ջրային ապրելակերպ։ Լողում և սուզվում է հիանալի։ Սնվում են ջրային անողնաշարավորներով և մանր ձկներով։
Էգը դնում է ձուն, դրանք կցելով ջրիմուռներին։ Շերեփուկները զարգանում են ջրի մեջ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Երկկենցաղներ Կատեգորիա:Դոդոշներ Կատեգորիա:Ասիայի ցամաքային կենդանիներ
Ջեսսի Ջեյ
Ջեսիկա Էլլեն Քորնիշ (Jessica Ellen Cornish, ), առավել հայտնի Ջեսսի Ջեյ (Jessie J) բեմական անվամբ, բրիտանացի երգչուհի-երգահան։ Իր երաժշտական կարիերան սկսել է Gut Records լեյբլի հետ պայմանագիր կնքելուց հետո, որից հետո համագործակցել է Sony/ATV Music Publishing ընկերության հետ, գրելու երգեր Քրիս Բրաունի, Մայլի Սայրուսի և այլ հայտնի կատարողենրի համար։ Universal Republic լեյբլի հետ պայմանագիր կնքելուց հետո, նա թողարկում է իր դեբյուտային «Do It Like a Dude» սինգլը 2010 թ.-ին։ 2011 թվականին թողարկել է իր «Price Tag» երգը, որը միջազգային մի շարք հիթ շքերթներում ունենում է լուրջ հաջողություններ։ Նույն տարվա փետրվարին նա թողարկում է իր դեբյուտային «Who You Are» անվանումը կրող ստուդիական ալբոմը։ 2013 թվականի սեպտեմբերին լույս է տեսնում նրա երկրորդ ստուդիական ալբոմը, որը կոչվում է «Alive»:
Ջեսսի Ջեյի թվով երրորդ ստուդիական ալբոմը, որը կրում է «Sweet Talker» անվանումը, թողարկվել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 13-ին։
Տրուդովոե (գյուղ, Վոլնովախսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Տրուդովոե գյուղում բնակվում էր 222 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
1560
Մահեր
Կատեգորիա:1560 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Սոնյա Օկեսոն
Գործունեություն
Սոնյա Օկեսոնը սկսեց ստեղծագործել 28 տարեկանում Ստոկհոլմ տեղափոխվելուց և ատաղձագործ ամուսնուց բաժանվելուց հետո։ Այդ ամուսնությունից նա ունեցել է երկու երեխա։ Ամուսնալուծության ժամանակ հղի էր երրորդ երեխայով (երեխան մահացել է լեյկեմիայից երկու տարեկանում) ։
1956 թվականին Սոնյան ամուսնացել է Բո Հոլմբերգի հետ և ունեցել է չորրորդ երեխային ։ Հաջորդ տարի նա հրապարակել է բանաստեղծությունների իր առաջին հավաքածուն` Situationer: 1963 թվականին Husfrid գրքի հրատարակումը նրան մեծ հռչակ է բերել։ Սոնյան հայտնի է դարձել իր հեղինակային ոճով, կենսակերպով և հանրային մեկնաբանություններով ։ Ինը տարի ամուսնությունից հետո նա ամուսնալուծվել է։ Երրորդ անգամ ամուսնացել է շվեդ գրող Յարլ Համմարբերգի հետ, որից ունեցել է հինգերորդ երեխային։ 1970-ական թվականներին հոգեկան հիվանդություն ձեռք բերելուց հետո տեղափոխվել է Հալմստադ։ 1977 թվականին 51 տարեկանում մահացել է քաղցկեղից ։
Ֆեմինիստական շարժումը բարձր է գնահատել Օկեսոնի աշխատանքը և հաճախ մեջբերումներ կատարել նրա ստեղծագործություններից, որոնցից ամենահայտնին, թերևս, «äktenskapsfrågan» է ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ Կատեգորիա:Շվեդ բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Բարուն Սոբտի
Կենսագրություն
Ծնվել է փենջաբական ընտանիքում։ Յոթ տարի աշխատել է որպես մենեջեր։ Հեռուստատեսությունում առաջնախաղը տեղի է ունեցել «Shraddha» (2009) հեռուստասերիալում, այնուհետև խաղացել է էպիզոդիկ դերով «Dill Mill Gayye» (2010) հեռուստասերիալում և գլխավոր դերով՝ «Baat Hamari Pakki Hai» (2010) հեռուստասերիալում ։ Ինչ կոչել այս սերը հեռուստասերիալում նկարահանվելուց հետո, սկսել է նկարահանվել Բոլիվուդում։ 2012 թվականին դարձել է «10 ամենասեքսուալ ասիացի տղամարդկանց» շարքում՝ զբաղեցնելով 10-րդ հորիզոնականը ։
Բարուն Սոբտին Հնդկաստանի միակ հեռուստատեսային դերասանն է, ով ունի Star Parivaar Awards-ի չորս մրցանակ՝ Արնավի դերի համար։
Անձնական կյանք
Բարուն Սոբտին ամուսնացած է Պաշմին Մանչանդայի հետ (Pashmeen Manchanda) : Հարսանիքը տեղի է ունեցել 2010 թվականի դեկտեմբերի 12-ին։ Պաշմինը Բարունի մանկության ընկերուհին է։ Նա աշխատում է միջազգային կազմակերպությունում և ամենևին կապ չունի կինոաշխարհի հետ։ Ծիսական հարսանիքը տեղի է ունեցել բարեկամների նեղ շրջանակում։ Բարունն ունի 1 աղջիկ` Սիֆատ Սոբտին (28.06.2019 թվական)։ Սիրում է կրիկետ, ֆուտբոլ և հետաքրքրված է բասկետբոլով։
Դերասանի խոստովանությամբ, երկրի վրա նրա ամենասիրած վայրերն են Մելբուրնը և Մալդիվյան կղզիները։ Բարունի սիրած հոլիվուդյան դերասանը Դենզել Վաշինգտոնն է։ Ազատ ժամանակն անցկացնում է ընտանիքի հետ, սիրում է ընկերական երեկույթներ։
Ֆիլմագրություն
Սերիալներ
Ֆիլմեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասաններ Կատեգորիա:Մոդելներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Հնդիկ մոդելներ
Վահագն Թևանյան
Վահագն Վաչագանի Թևանյան, հայ բեմանկարիչ։
Կենսագրություն
Վահագն Թևանյանը ծնվել է 1958 թվականի ապրիլի 20-ին, Երևան քաղաքում։ 1977 թվականին ավարտել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1983 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի բեմանկարչության բաժինը։ 1981-1983 թթ. աշխատել է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում որպես նկարիչ-բեմադրող, իսկ 1984-1990 թվականներին՝ Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնում։
Հայաստանի նկարիչների և թատերական գործիչների միությունների անդամ էր, Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի կերպարվեստի և անիմացիոն բաժնի դոցենտ, ՀԹԳՄ-ի ամենամյա «Արտավազդ» մրցանակի կրկնակի դափնեկիր։
Կյանքից անժամանակ հեռացել է 2014 թվականի փետրվարի 18-ին, 56 տարեկան հասակում։
Ձևավորումներ
Կատարել է նաև բազմաթիվ ներկայացումների զգեստների ձևավորումները։
Մասնակցել է միջազգային և հանրապետական բեմանկարչական տասնյակ ցուցահանդեսների ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ թատերական նկարիչներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
1561
Դեպքեր
Մադրիդը հռչակվեց Իսպանիայի մայրաքաղաք
Սկանդոլա (արգելոց)
Սկանդոլա բնական արգելոց, գտնվում է Կորսիկա ֆրանսիական կղզու արևմտյան ափին, Կորսիկայի մարզային այգու տարածքում։ Արգելոցը հիմնադրվել է 1975 թվականին։ Պուրակը և արգելոցը ՄԱԿ-ի կողմից ճանաչվել են որպես «Բնության համաշխարհային ժառանգության վայր»։ 1983 թվականին ընդգրկվել է Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ։
Տեղադրություն
Սկանդոլայի Արգելոցը գտնվում է Կորսիկայի արևմտյան ափին, Պունտա Մուչիլլինայի և Պունտա Ներայի միջև և ներառում է Քեյփ Ջիրոլաթան և Քեյփ Պորտոն։ Արգելոցն ընդգրկում է 19,19 քառ. կմ տարածք, որից 9,19 քառ. կմ հող է, իսկ 10 քառ. կմ-ը՝ ծով։
Ֆիզիկական առանձնահատկություններ
Արգելոցն ունի երկու հատված՝ Էլփա Ներա խորշը և Սկանդոլայի թերակղզին։ Ճեղքված և թափանցիկ ժայռերում կան բազմաթիվ քարանձավներ, որոնց սահմանակցում են բազմաթիվ բեկորներով և գրեթե անմատչելի կղզյակներով խորշեր, ինչպիսին՝ Տուարան։ Ափը հայտնի է կարմիր ժայռերով, ավազե լողափերով և հրվանդաններով։
Կլիմա
Այստեղ տարածված է Միջերկրածովյան կլիման՝ տաք, չոր ամառներով։
Պահպանություն
1930 թվականին ընդունվեց մի օրենք, որն արգելում էր Կորսիկայի տարածաշրջանային այգում ոչնչացնելը կամ փոփոխումը։ Սկանդոլայի բնական արգելոցը խիստ պաշտպանված է, որպեսզի տարածքը վերադառնա իր բնական վիճակին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1975 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ֆրանսիայում
Էսպիրիտու Սանտու
Էսպիրիտու Սանտու (Espírito Santo), նահանգ Բրազիլիայի արևելքում։ Մտնում է Հարավարևելյան տարածաշրջանի կազմի մեջ։ Սահմանակից է հյուսիսից Բահիա, արևմուտքից Մինաս Ժերայս և հարավից Ռիո դե Ժանեյրո նահանգների հետ։ Արևելքից նահանգը շրջապատված է Ատլանտյան օվկիանոսով։ Վարչական կենտրոնն է Վիտորիա։ Բնակչությունը՝ 3 514 952 մարդ (2010)։
Պորտուգալերենից թարգմանաբար անվանումը նշանակում է «Սուրբ ոգի»։
Աշխարհագրություն
Նահանգի ալտանտօվկիանոսյան ափերին կլիման արևադարձային է, չոր ձմեռներով և անձրևոտ ամառներով։ Հյուսիսում ավելի չոր է ու տաք։ Նահանգի լեռնային հատվածում, հարավում և հարավ-արևմոտքում միջին տարեկան ջերմաստիճանը ավելի ցածր է, իսկ կլիման կախված է տեղանքի բարձրությունից։ Նահանգի կարևորագույն գետն է Ռիու Դոսին։
Նահանգի տարածքի մեջ է մտնում նաև Ատլանտյան օվկիանոսում գտնվող Տրինիդադի է Մարտին Վաս կղզին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի նահանգներ Կատեգորիա:1889 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տրուդովսկոե
Տրուդովսկոե (Трудівське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տրուդովսկոե գյուղում բնակվում էր 637 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ագադիրի երկրաշարժ (1960)
Ագադիրի երկրաշարժ, տեղի է ունեցել 1960 թվականի փետրվարի 29-ին, երկուշաբթի օրը, տեղական ժամանակով  ժամը 23:47-ին ։ Սա Մարոկոյի պատմության ամենամահաբեր և կործանարար երկրաշարժն է եղել՝ 5,7 մագնիտուդ ուժգնությամբ, մահացել է շուրջ  15․000 մարդ (այդ ժամանակ  քաղաքի բնակչության մեկ երրորդը), վիրավորվել է 12․000-ը ։ 35․000 մարդ անօթևան է մնացել ։
Երկրաշարժից հետո
Քաղաքից բնակիչները տարհանվել են երկրաշարժից երկու օր անց, որպեսզի խուսափեն հիվանդությունների տարածումից։ Ագադիրը վերակառուցվել է իր սկզբնական վայրից 3 կմ դեպի հարավ՝ թագավոր Մուհամեդ 5-րդ ցանկությամբ, նա ասել է, որ «Եթե Ագադիրի ճակատագիրը կործանումն է, ապա նրա վերականգնումը կախված է մեր կամքից»։ Փրկարարական աշխատանքներին մասնակցել է նաև ֆրանսիական  «La Fayette» ավիակիրը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զոհեր Կատեգորիա:Մարոկկոյի պատմություն Կատեգորիա:Երկրաշարժեր Կատեգորիա:Երկրաշարժեր այբբենական կարգով
1562
Մահեր
Կատեգորիա:1562 Կատեգորիա:Տարեթվեր
1563
Մահեր
Կատեգորիա:1563 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ռիոն
Ռիոն (რიონი), Հարավային Կովկասի ամենամեծ գետերից մեկը, որը հոսում է Վրաստանի տարածքով ։
Գետի նախկին անվանումը եղել է Փազիս։ Սվանների լեզվով գետը կոչվում է «մեծ գետ»։
Աշխարհագրություն
Ռիոն գետը հոսում է Վրաստանի ամբողջ տարածքով։ Գետի երկարությունը կազմում է 327 կմ և այն զբաղեցնում է 13400 կմ² տարածք։
Այն սկսվում է Մեծ Կովկասի լեռնաշղթայի լանջերից՝ Քութայիս քաղաքի ստորին հոսքից մինչև Կողքիսի սարահարթ։ Թափվում է Սև ծով, իսկ գետաբերանը գտնվում է Վրաստանի Փոթի քաղաքում։
Ջրածախսը կազմում է 405 մ3/վ։ Օնի քաղաքի շրջակայքում այն լողարկելի է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գետեր Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն
Հուրում
Հուրում (Hurum), կոմունա Նորվեգիայի Բուսկերուդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Կլոկարստուա բնակավայր է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 163.28 կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին ։
Տեսարժան վայրեր
Հուրում կոմունայում է գտնվում 1150 թվականին կառուցված Հուրումի եկեղեցին, ոչը հանդիսանում է կոմունայի ամենահայտնի հուշարձանը։ Այստեղ են գտնվում նաև Հոլմսբյուի, Ֆիլվտվեի և Կոնգսդելենի եկեղեցիները։
Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Հուրում կոմունայում բնակվում է 9023 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում աճ է գրանցել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուսկերուդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Ռուբեն Բաբայան
Կենսագրություն
1978 թվականին ավարտել է Երևանի Վ. Բրյուսովի անվան օտար լեզուների ինստիտուտը, 1990 թվականին՝ Ռուսաստանի թատերական ակադեմիան ։
1991 թվականից աշխատում է Երևանի պետական տիկնիկային թատրոնում` որպես ռեժիսոր, 1998 թվականից` որպես գեղարվեստական ղեկավար և տնօրեն։ 1995 թվականից դասավանդում է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում։ 2003 թվականից նույն ինստիտուտի «Դերասանի վարպետություն և ռեժիսուրա» ամբիոնի վարիչն է, պրոֆեսոր։
1991 թվականից UNIMA (UNESCO) անհատական անդամ է։ Մշակութային ու հասարակական անվանի գործիչ է։
Գործունեություն
2006 թվականին հիմնադրել է Ազգային թատերական ստեղծագործական միավորումը, 2008 թվականին «Թատրոն X» փառատոնը։
Նրա բեմադրությունները մասնակցել են բազմաթիվ միջազգային փառատոների Հնդկաստանում, Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում և այլուր և արժանացել են բազմաթիվ մրցանակների ու դիպլոմների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊԼՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Փշամանդիկ նեղատերև
Փշամանդիկ նեղատերև, մատիտեղազգիների ընտանիքի, փշամանդիկ ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Չռված ճյուղերով փոքր թուփ է` 80 - 100 սմ բարձրությամբ։ Տերևները լայն են, հակառակ-ձվաձև կամ գրեթե կլորավուն, մինչև 2,0 սմ երկարությամբ և 1,5 սմ լայնությամբ, հիմքում սեպաձև, տափակ, մանր-ատամնաեզր, կարճ, լավ նկատելի տերևակոթունով։ Ռաստրուբը գլանաձև է, 2 - 3 մմ երկարությամբ, կարճ ատամիկներով։ Ծաղկապատը սպիտակ է կամ վարդագույն, նրա ներքին մասնիկները կլորասրտանման են։
Տարածվածություն
Բնական պայմաններում տարածված է Կովկասում, Իրանում, Արևմտյան Հայաստանում։ Հայաստանի պայմաններում հանդիպում է Սևանի ավազանում և Վայքում։
Կիրառություն
Էկոլոգիական խումբը VIII: Մշակության հավանական շրջանները 3, 8, 12 — 15, 17-18, 22 - 25, 28 :
Հին մայր տաճար (Վիբորգ)
Հին մայր տաճար, Վիբորգ քաղաքում ավերակ վիճակում պահպանված տաճար։ Կառուցվել է 15-րդ դարում, հաջորդաբար եղել է կաթոլիկական, լյութերական և ուղղափառ։
Պատմություն
Վիբորգի կաթոլիկ ծխական համայնքն առաջին անգամ հիշատակվել է 1351-1352 թվականներին, սակայն այն գոյություն է ունեցել ավելի վաղ։ Եկեղեցին ի սկզբանե փայտյա է եղել և այրվել է Նովգորոդի պաշարման ժամանակ՝ 1411 թվականին։ Քարե եկեղեցու վերականգնումը սկսվել է 1413 թվականին, իսկ 1418 թվականին օծվել է Սուրբ Աստվածածնի և Սուրբ Օլաֆի անունով։ Մինչ բարեփոխումը եկեղեցում շատ զոհասեղաններ են եղել (Սբ. Էրիկի, Սբ․ Օլաֆի, Սբ. Բրիգիտի, Սբ. Լավրենտիայի, Սբ․ Մարիամ Մագդալենացու) ։
1554 թվականին տեղի ունեցած բարեփոխման ընթացքում հիմնադրվել է Վիբորգի թեմը և եկեղեցին դարձել է մայր տաճար։ Հյուսիսային պատերազմի ժամանակ տաճարը մեծ վնասներ է կրել։ Երբ Վիբորգի բնակիչները Ռուսաստանի ռազմական վարչակազմին ներկայացրեցին շենքերի ցուցակ, որոնք կցանկանային վերանորոգել և շարունակել օգտագործել, Պետրոս I-ը զարմացավ, երբ մայր տաճարը չտեսավ այդ ցուցակում։ Հավանաբար, այն այնքան ավերված էր, որ դրա վերականգնումը անհնար էր թվում քաղաքաբնակներին ։ Պետրոս I-ի հրամանագրով 1722 թվականին նախկին լյութերական տաճարը վերանորոգվեց, և այնտեղ բացվեց ուղղափառ եկեղեցի՝ օծված ի պատիվ Սուրբ Պետրոս և Պողոս առաքյալների։ 1725 թվականին եկեղեցում տեղադրվեց նոր մեծ զոհասեղան Քրիստոսի անունով, և տաճարը սկսեց կոչվել Սուրբ ծննդյան տաճար՝ Սուրբ Պետրոս և Պողոս առաքյալների անվամբ մատուռով։ Այն գործել է մինչև 1788 թվականը։
1930-ականներին ֆինն նկարիչները հաճախ փորձել են պատկերել Հին տաճարի սանդուղքների մուտքը և եկեղեցին շրջապատող դեկորատիվ ցանկապատը։ Հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում դեկորատիվ վանդակաճաղը տեղափոխվել է նախկին Սբ. Հիացինտի եկեղեցի ։ Մուտքի մոտ գտնվող բակը զարդարված է եղել ծառերով, իսկ 20-րդ դարի 1-ին քառորդի նկարիչների նկարները թույլ են տալիս տեսնել, թե ինչպիսին է եղել միջնադարյան Վիբորգի այդ անկյունը ։
Ներկայումս պահպանվել են միայն տաճարի պատերը և նախկին զանգակատունը, որը հայտնի է որպես Ժամացույցի աշտարակ։ Եկեղեցու հարավային պատին հուշարձան է տեղադրված եղել 20-րդ դարի պատերազմներում զոհված եկեղեցու ծխականների թաղման վայրում, որը չի պահպանվել։
Վերականգնում
Հնագիտական հետազոտությունների վերջին շարքը տաճարի տարածքում իրականացվում է 2010 թվականից։ Պեղումների ակտիվ փուլը սկսվել է 2013 թվականին ։
2014 թվականի դեկտեմբերից 2015 թվականի հունվար աշխատանքներ են տարվել տաճարի զանգակատան (Ժամացույցի աշտարակ) արտակարգ պահպանման ուղղությամբ, որը գտնվում էր փլուզման վտանգի տակ։ Այս տեսքով աշտարակը, անհրաժեշտության դեպքում, կարող է կանգուն մնալ երեքից հինգ տարի ։
2015 թվականի դեկտեմբեր ամսվա դրությամբ նախատեսվում էր երեք տարվա ընթացքում վերականգնել տաճարը՝ պահպանված պատերի և ժամանակակից նյութերի միջոցով։ Մեկնարկային կետերն էին պեղումների արդյունքները և դրանց հիման վրա պատմամշակութային փորձաքննությունը։ Շենքի արտաքին տեսքը կողմնորոշված է Ֆինլանդիայի միջնադարյան տաճարների ուղղությամբ, այնպիսին, ինչպես Պորվուի մայր տաճարն է՝ սրածայր գոթական տանիք, սպիտակեցված ճակատներ և այլ բնորոշ դեկորատիվ տարրեր։ Մոտավորապես այսպիսի տեսք ուներ Վիբորգի տաճարը 1793 թվականի մեծ քաղաքային հրդեհից առաջ։ Քանի որ տաճարը բազմիցս վերակառուցվել է, առաջարկվել է պահպանել և ցուցադրել տարբեր դարաշրջանների ինտերիերի կառուցվածքային տարրերը, ինչպիսիք են պատերը և հիմքի մնացորդները։ Այդ պատճառով, ի թիվս այլ բաների, գլխավոր դահլիճում հատակի մակարդակը նվազել է մոտ 1 մետրով։ Դահլիճը կունենա 15-16-րդ դարերի նմուշի կամարակապ առաստաղ։
Նախագծողների մտահղացմամբ տաճարի շենքում կարող է տեղակայվել ռուս-ֆիննական մշակութային կենտրոն։ Բացի կենտրոնական դասախոսությունների և ցուցադրությունների դահլիճից, այնտեղ կտեղակայվի թանգարան, գրադարան և վարչատնտեսական սենյակներ։ Հարակից տարածքը, որը ժամացույցի աշտարակի հետ կազմում է միասնական համալիր, կանաչապատվելու է։ Ձևավորման տարրերը կլինեն սալաքարերը, նստարանները և մի քանի ծաղկանոցներ։ Ինչպես ընդունված էր Ֆինլանդիայում, տաճարի տարածքը շրջապատված կլինի գլաքարերից պատրաստված ցանկապատով։
Հին մայր տաճարի վերակառուցումը համարվում է ընդհանուր ծրագրի մի մասը, որը ներառում է նաև Սուրբ Հիացինտի եկեղեցու վերականգնումը Վիբորգի պատմական կենտրոնի վերակառուցման լայնածավալ ծրագրի շրջանակներում  ։
Գրականություն
''Сакса А. И.'' Старый кафедральный собор в Выборге — уникальный объект культурного наследия // Stratum plus. - №6 - 2014. - С.261-270.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ Կատեգորիա:15-րդ դարի հիմնադրումներ Կատեգորիա:Վիբորգի ճարտարապետական հուշարձաններ Կատեգորիա:Ավերակներ Ռուսաստանում
Վարդգես Ալեքսանյան
Վարդգես Ալեքսանյան (26 ապրիլի, 1974, Ստեփանակերտ - 23 օգոստոսի, 1993, Ղուբաթլու), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Ապրիլի 26 ծնունդներ Կատեգորիա:1974 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 23 մահեր Կատեգորիա:1993 մահեր Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ
Կամո Նիկոլայի Ալավերդյան
Կամո Ալավերդյան (10 նոյեմբերի, 1966, Թաղավարդ, Մարտունու շրջան - 10 դեկտեմբերի, 1993, Շբարթլու), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Կենսագրություն
Կամո Ալավերդյանը ծնվել է 1966 թ. նոյեմբերի 10-ին Մարտունու շրջանի Թաղավարդ գյուղում, բանվորի ընտանիքում։ Ավարտել է հայրենի գյուղի միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև ընդունվել Ստեփանակերտի գյուղատնտեսական տեխնիկումի անասնաբուժական բաժինը։ 1986-88 թթ. ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո ավարտել է տեխնիկումը և աշխատել հայրենի գյուղի պետական տնտեսությունում։
1992 թվականից ծառայել է Թաղավարդի գումարտակում՝ որպես տանկիստ։ Մասնակցել է Ղաջարի, Ֆիզուլու, Հորադիզի, Աղդամի, Գևորգավանի և մի շարք այլ բնակավայրերի համար մղված մարտերին։ Զոհվել է 1993 թ. դեկտեմբերի 10-ին Շբարթլու տեղամասում։ Հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» երկրորդ աստիճանի շքանշանով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Թաղավարդի գերեզմանատանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:1966 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 10 մահեր Կատեգորիա:1993 մահեր
1565
Մահեր
Կատեգորիա:1565 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Կամո Ալավերդյան (այլ կիրառումներ)
Կամո Ալավերդյան, կարող է վերաբերել՝
Արթուրո Ֆրոնդիզի
Արթուրո Ֆրոնդիզի Էրկոլի (Arturo Frondizi Ercoli,), արգենտինացի պետական ​​և քաղաքական գործիչ, Արգենտինայի 33-րդ նախագահ (1958-1962)։
Կենսագրություն
Ծնվել է աղյուսագործների մեծ ընտանիքում։ Ընտանիքի 13-րդ զավակն էր։ Մանկուց զբաղվել է ֆուտբոլով և բռնցքամարտով։ Նա հանդես է եկել «Ալմագրո» ակումբում, որը ներկայացնում է ազգային առաջնության ցածր դիվիզիոնները։ Ավագ դպրոցի ավարտին նրա գնահատականները զգալիորեն բարելավվեցին և որպես խոստումնալից աշակերտ, նա սկսեց համագործակցել ուսանողական «Estimulen» թերթի հետ։
1930 թվականին Էրկոլին գերազանցությամբ ավարտել է Բուենոս Այրեսի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 1930 թվականին դարձել է «Քաղաքացիական արմատական ​​միավորում» կուսակցության ձախակողմյան խմբակցության ղեկավար։ Նախագահ Ուրիբուրուի ռազմական վարչակազմի դեմ բողոքի շարժմանը մասնակցելու պատճառով նա 1930 թվականի մարտին ձերբակալվել է և քսան օր անցկացրել Վիլլա Դևոտո բանտում։ Նույն թվականի սեպտեմբերին նորից կալանավորվել է։ 1932 թվականի վերջին ազատվելուց հետո միացել է ​​ձախ ծայրահեղական քաղաքական շարժմանը։ 1933 թվականի դեկտեմբերին նա կրկին ձերբակալվել է հակակառավարական գործունեության մեղադրանքով։ 1930-ական թվականների կեսերին իրավապաշտպան կազմակերպությունների ակտիվիստ էր, իսկ 1936 թվականից ակտիվորեն ներգրավված էր հակաֆաշիստական ​​շարժման մեջ, թեև Արգենտինայի հասարակության մեջ տիրում էր չեզոք վերաբերմունք նացիստական ​​ռեժիմի նկատմամբ։ Նա եղել է Ավալենդյան հռչակագրի համահեղինակներից մեկը, որը դարձավ Քաղաքացիական արմատական ​​միության գաղափարական հիմքերից մեկը։
1939-1952 թվականներին նա եղել է անվճար բարձրագույն կրթության քոլեջի դոցենտ, իսկ 1940 թվականի նոյեմբերին դասընթացների շարք է պատրաստել, որը հիմք է հանդիսացել Արգենտինայի տնտեսության իրավական ռեժիմի մասին ի1942 թվականին հրատարակված իր գրքի համար։
1946-1952 թվականներին եղել է Ազգային Կոնգրեսի անդամ։ 1951 թվականի նախագահական ընտրություններում առաջադրվել է որպես փոխնախագահի թեկնածու։ 1954 թվականին ընտրվել է Քաղաքացիական արմատական ​​միության Ազգային կոմիտեի նախագահ։ Նրա «Նավթ և քաղաքականություն» գիրքը 1954 թվականին դարձավ բեսթսելլեր՝ բացահայտելով նախագահ Խուան Պերոնի կողմից «US Standard Oil de California» ամերիկյան նավթային ընկերության հետ կնքված նավթային պայմանագրերի հակառակ կողմը։ 1955 թվականի հունիսին որոշ ժամանակով ձերբակալվել է Խուան Պերոնի դեմ մահափորձ կատարած խռովարարներից մեկի հետ կապ ունենալու մեղադրանքով։ 1955 թվականի հուլիսի 27-ին նա հանդես է եկել իր ամենանշանավոր ելույթներից մեկով, որտեղ պետության ղեկավարին կոչ է արել «չճնշել երկիրը», այլ ճանապարհ բացել իշխանության և հասարակության միջև երկխոսության համար։ Նա կասկածի տակ դրեց հանրային քաղաքականության բազմաթիվ ասպեկտներ, մասնավորապես, Կալիֆորնիայի նավթային ընկերությունների հետ կնքված պայմանագրերը, որոնք նրան բնորոշում էին որպես գաղութատեր և վասալ։
1957 թվականին, Քաղաքացիական արմատական միության պառակտումից հետո, նա դարձավ Անզիջում քաղաքացիական արմատական ​​միության ղեկավարը։ 1958 թվականի փետրվարին կայացած նախագահական ընտրություններում հաղթել է ձայների 47,6%-ով։ Չնայած իր արմատական ​​անցյալին, իր կառավարման օրոք նա ճնշող քաղաքականություն է վարել ձախակողմյան և դեմոկրատական ​​ուժերի դեմ, մասնավորապես, 1959 թվականին արգելել է Արգենտինայի կոմունիստական ​​կուսակցությունը։ Նա մի շարք զիջումներ է արել մեծահարուստներին և օտարերկրյա կապիտալին՝ կնքելով պայմանագրեր, որոնք նավթարդյունաբերությունը դրեցին ԱՄՆի վերահսկողության տակ։ ԱՄՀ-ից կանխիկ վարկեր ստանալու համար Ֆրոնդիզին հաստատել է Կայունացման և զարգացման տնտեսական ծրագիրը, որը ներառում էր մի շարք փոփոխություններ, ինչպիսիք են պեսոյի արժեզրկումը, պետական ​​ձեռնարկությունների սեփականաշնորհումը, սոցիալական ծախսերի կրճատումը և այլն։ Մյուս կողմից, օտարերկրյա ներդրումներն աճել են տասն անգամ, իսկ ներքին ներդրումները՝ կրկնապատկվել։ Առավել նկատելի էր արտադրության աճը պողպատի, ավտոմոբիլային, նավթաքիմիական արդյունաբերություններում։ Ածխաջրածինների արտադրության աճը կազմել է 150%, 1958 թվականին երկիրը ներկրողից վերածվել է նավթի և գազի արտահանողի։ Նոր պայմանագրերի կնքման շնորհիվ 4 տարվա ընթացքում նավթի արդյունահանումը եռապատկվել է։ Սակայն 1960 թվականի սեպտեմբերին նավթագործների արհմիությունը համընդհանուր գործադուլ է հրավիրել՝ ի նշան բողոքի ամերիկյան ընկերությունների հետ նավթային պայմանագրերի կնքման դեմ։ Նախագահը արտակարգ դրություն է հայտարարել՝ արհմիությունների առաջնորդներին մեղադրելով պերոնիստների հետ կապ ունենալու մեջ։
Նրա նախագահության տարիներին ազատական ​​հակապերոնիստական ​​բարեփոխումներ են տեղի ունեցել կրթության (սոցիոլոգիան և հոգեբանությունը ի հայտ են եկել որպես բարձրագույն կրթության մեջ ընդգրված առարկաներ) և մշակույթի բնագավառներում։
1959 թվականին նա կատարեց Արգենտինայի նախագահի առաջին պաշտոնական այցը Միացյալ Նահանգներ հանրապետության պատմության մեջ։ 1960 թվականին նա միակողմանիորեն դատապարտել է սոցիալիստական ​​բլոկի երկրների՝ ԽՍՀՄ, Ռումինիա, ԳԴՀ, Բուլղարիա հետ գոյություն ունեցող առևտրային պայմանագրերը։ 1961 թվականին Ֆրոնդիզիի հրավերով Բուենոս Այրես ժամանեց Չե Գևարան, որին նախագահը անհաջող փորձեց համոզել հրաժարվել ԽՍՀՄ-ի հետ համագործակցությունից ։ Զրկվելով դեմոկրատական ​​ուժերի աջակցությունից՝ գահընկեց է արվել պետական ​​հեղաշրջմամբ (1962)։ 1963 թվականին նա դարձավ GRSN-ի (Անզիջողական կուսակցություն) խմբակցություններից մեկի ղեկավարը, որը կոչվում էր «Շարժում հանուն ինտեգրման և զարգացման»։
1959 թվականին կատարել է Արգենտինայի հանրապետության պատմության մեջ կատարել է նախագահական առաջին պաշտոնական այցը Միացյալ Նահանգներ։ 1960 թվականին նա դատապարտել է սոցիալիստական ​​բլոկի երկրների՝ ԽՍՀՄ-ի, Ռումինիայի, ԳԴՀ-ի, Բուլղարիայի հետ կնքված առևտրային պայմանագրերը։ 1961 թվականին Ֆրոնդիզի հրավերով Բուենոս Այրես ժամանեց Չե Գևարան, որին նախագահը փորձեց համոզել հրաժարվել ԽՍՀՄ-ի հետ համագործակցությունից, բայց ապարդյուն։ Զրկվելով դեմոկրատական ​​ուժերի աջակցությունից՝ 1962 թվականին գահընկեց է արվել պետական ​​հեղաշրջմամբ։ 1963 թվականին դարձավ Անզիջողական կուսակցություն խմբակցություններից մեկի ղեկավարը, որը կոչվում էր «Շարժում հանուն ինտեգրման և զարգացման»։
Նա ստացել է պատվավոր դոկտորի կոչումներ Վասեդայի (Ճապոնիա), Մայամիի, Օտտավայի և Մադրիդի համալսարանների կողմից։
Ֆրոնդիսը հուղարկավորվել է Բուենոս Այրեսի Ռեկոլետա գերեզմանատանը։
1566
Մահեր
Կատեգորիա:1566 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Բռնցքամարտի Ասիայի առաջնություն 2017
Բռնցքամարտի Ասիայի առաջնություն 2017, անցկացվել է 2017 թվականի ապրիլի 30-ից մայիսի 7-ը Ուզբեկստանի մայրաքաղաք Տաշքենդում։ Առաջնությանը մասնակցում էր 183 մարզիկ 29 երկրներից։ Խաղարկվում էր մեդալների 10 հավաքածու։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:2017 բռնցքամարտում Կատեգորիա:Բռնցքամարտի Ասիայի առաջնություններ
Կամարասա
Կամարասա  (Camarasa), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնցում է Լիեյդա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։ Տարածքը կազմում է 157,1 կմ²։ Բնակչությունը՝ 979 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Օկտյաբրսկոե (գյուղ, Վոլնովախսկի շրջան)
Օկտյաբրսկոե (Октябрське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ստրետենկա։ Հիմնադրվել է 19-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Օկտյաբրսկոե գյուղում բնակվում էր 853 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:19-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Սյուզի Քուատրո
Սյուզի Քուատրո (Suzi Quatro, ամբողջական անունը` Սյուզան Քեյ Քուատրո, Susan Kay Quatro, ծնվ. ), ամերիկյան ռոք-երգչուհի, երգահան, երաժիշտ (բաս-կիթառ և ստեղնաշարային), պրոդյուսեր, դերասանուհի և ռադիոհաղորդավար։ 1970-ական թվականներին հսկայական հաջողություն է ունեցել Եվրոպայում, մասնավորապես Մեծ Բրիտանիայում, ինչպես նաև Ավստրալիայում։ Թողարկել է հիթերի շարք, որոնց ընդհանուր տպաքանակը ավելի քան 45 միլիոն է։
Կենսագրություն
Առտ Քուատրոն աշխատում էր «Ջեներալ Մոթորս» կազմակերպության գործարանում, իսկ ազատ ժամանակն անց էր կացնում Art Quatro Trio երաժշտական խումբը ղեկավարելով։ Հոր շնորհիվ էլ ութամյա Սյուզին առաջին անգամ բարձրացել է բեմ և սկսել կոնգա նվագել։ Շուտով նա սկսել է դաշնամուր նվագել, իսկ 14 տարեկանում կանացի Pleasure Seekers խմբի մասնակիցներից էր, որի կազմում էին նաև քույրերը` Առլինն ու Պետտին։ Այդ խումբը մշտապես ելույթներ էր ունենում Դետրոյթի երիտասարդական Hideout ակումբում։ 1966 թվականին Pleasure Seekers խումբը թողարկեց «Never Thought You’d Leave Me» և «What a Way to Die» սինգլները։ Որոշակի հաջողություն ունենալով, Քուատրոն և քույրերը ձայնագրեցին «Light of Love» երգը, համերգային շրջագայություններով հանդես եկան ԱՄՆ-ում և ելույթ ունեցան Վիետնամում գտնվող ամերիկյան զորքերի առջև։
Շուտով Առլինը երեխա ունեցավ և դուրս եկավ խմբից, իր տեղը զիջելով իրենց երրորդ քրոջը` Նենսիին, որից հետո խումբը փոխեց անվանումը և դարձավ Cradle: Սյուզիի եղբայրը` Մայքլ Քուատրոն դարձավ խմբի մենեջերը։ Որոշ ժամանակ անց Սյուզիի վրա ուշադրություն դարձրեց պրոդյուսեր Միքի Մոուստը և առաջարկեց սոլո-կարիերա` պայմանագիր կնքելով իր սեփական RAK Records ձայնագրման ստուդիայի հետ։ Դրանից հետո Cradle խումբը լուծարվեց։
1971 թվականին Միքի Մոուստի առաջարկով Սյուզին մեկնեց Անգլիա։ Այնտեղ ձայնագրեց իր առաջին «Rolling Stone» սինգլը, որը բացի Պորտուգալիայից, ոչ մի տեղ հաջողություն չունեցավ։ Այդ ժամանակ Մոուստը Սյուզիին ծանոթացրեց երգահաններ Մայք Չեպմենի և Նիկի Չինի հետ։ Այդ ծանոթության արդյունքը բավականին տպավորիչ էր, քանի որ «Can the Can» երգը միանգամից դարձավ հանրաճանաչ և գրավեց բրիտանական, ճապոնական և ավստրալիական հիթ-շքերթների առաջին հորիզոնականը։ Միքի Մոուստի առաջարկով Slade խումբը Սյուզիին ընդգրկեց իր կազմի մեջ։ Սյուզիի երկրորդ հիթը «48 Crash» երգն էր։
Երգերի մի մասը գրում էր անձամբ Սյուզին` կիթառահար Լենի Տակիի հետ միասին, սակայն հիմնական հիթերի հեղինակը Չին-Չեպմեն ստեղծագործական զույգն էր։ 1974 թվականին Սյուզի Քուատրոն համերգներով հանդես եկավ Ավստրալիայում։ Սակայն, մինչև 1970-ական թվականների վերջը, Սյուզին ԱՄՆ-ում դեռևս անհայտ էր, չնայած, որ ԱՄՆ-ում համերգներ էր տվել Էլիս Կուպերի հետ միասին։ Այնուհետև հաջորդեցին «Daytona Demon» (1973) և «Devil Gate Drive» (1974) սինգլները, որոնք տարածվեցին միլիոնից ավել տպաքանակով։ «Quatro» (1974) ալբոմին հաջորդեցին «Your Mama Won’t Like Me» (1975) և «Aggro Phobia» (1976) ալբոմները։ «If You Knew Suzi…» (1978) ալբոմով երգչուհին ի հայտ եկավ առավել «հասուն» հնչողությամբ, որը մոտ էր սոֆթ-ռոքին։ Այդ ալբոմի «Stumblin' In» սինգլը Քրիս Նորմանի հետ զուգերգն էր, որը երգչուհուն բերեց առաջին ճանաչումը ԱՄՆ-ում։ Սյուզիին էլ ավելի հանրաճանաչ դարձրեց մասնակցությունը «Happy Days» սիթքոմում։
Սյուզի Քուատրոն ռոքի պատմության մեջ առաջին կինն էր, ով հավաքել էր միայն տղամարդկանցից կազմված իր խումբը և ղեկավարում էր այն։
Անձնական կյանքը
1978 թվականին Սյուզի Քուատրոն ամուսնացել է իր խմբի կիթառահար Լենի Տակիի հետ։ Նրանք ունեցել են երկու երեխա` մեկ դուստր և մեկ որդի։ 1992 թվականին ամուսնալուծվել են։ 1993 թվականին Սյուզին ամուսնացել է գերմանացի համերգային կազմակերպիչ Ռայներ Հասի հետ։
Սյուզիի հարազատ եղբայրը` Մայքլ Քուատրոն նույնպես երգիչ և երաժիշտ է, իսկ քրոջ` Առլինի դուստրը, դերասանուհի Շերիլին Ֆենն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգահաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հաղորդավարներ
1567
Մահեր
Կատեգորիա:1567 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Կանգ Չան Հե
Կանգ Չան Հե (հանգըլ՝ 강찬희, հանջա՝ 姜澯熙,,  բեմական անունով Չանի է ), հարավկորեացի դերասան և երգիչ։ Կարիերան սկսել է  որպես դերասան-երեխա, մասնավորապես «Դու կարո՞ղ ես լսել իմ սրտին» (2011), «Անմեղ մարդը» (2012), «Թագուհու դասարանը» (2013) հեռուստատեսային դրամաներում  ։
2015 թվականին դարձել է FNC Entertainment-ի նախընտրական դեբյուտային թիմի անդամ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգիչներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Հին օրհնություն
«Հին օրհնություն», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1887 թվականին ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանը «Հին օրհնություն» բանաստեղծությունը գրել է 1887 թվականին։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Ըստ Ա. Առաքելյանի վկայության՝ այս բանաստեղծությունը ևս եղել է այն տետրի մեջ, որը 1888 թվականին Հովհաննես Թումանյանը ցույց է տվել ընկերներին ։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1916 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած «Հայրենիքիս հետ» գրքում (97-98 էջեր), այնուհետև՝ Երևանում 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության I հատորում (15 էջ)։
Արտատպվում է 1903 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած բանաստեղծությունների գրքից։
1894 թվականին տպագրության հանձնելիս հիմնական վերամշակման է ենթարկվել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
1568
Մահեր
Կատեգորիա:1568 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Վլադիմիր Ալեքսանյան
Վլադիմիր Ալեքսանյան (17 նոյեմբերի, 1950, Նուխի - 23 հունիսի, 1993, Մանիքլու, Մարտակերտի շրջան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Կենսագրություն
Վլադիմիր Ալեքսանյանը ծնվել է 1950 թ. նոյեմբերի 17-ին Նուխի քաղաքում։ Տեղի ռուսական դպրոցում ութերորդ դասարանն ավարտելուց հետո ընտանիքով տեղափոխվել է Ստեփանակերտ, աշխատանքի անցել կարի արհեստանոցում որպես դերձակ և միաժամանակ ավարտել գիշերօթիկ դպրոցը։ Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է էլեկտրատեխնիկական գործարանում։
1992 թ. մտել է ինքնապաշտպանական ուժերի շարքերը։ Ծառայել է սակրավորական զորամասում։ Զոհվել է 1993 թ. հունիսի 23-ին Մարտակերտի շրջանի Մանիքլու գյուղում։ Հետմահու պարգևատրվել է ՀՀ «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած էր, ունի երկու երեխա։ Հանգչում է Ստեփանակերտի քաղաքային գերեզմանատանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 17 ծնունդներ Կատեգորիա:1950 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 23 մահեր Կատեգորիա:1993 մահեր
Ասլանովո
Ասլանովո (Асланове), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլոդարսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Ասլանովո ավանում բնակվում էր 291 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլոդարսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Ջրածին
1.0079
Ջրածինը (H) պարբերական համակարգի առաջին տարրն է։ Առաջին անգամ մաքուր վիճակում ստացել է Հենրի Կավենդիշը 1766 թվականին։ Այն տիեզերքում ամենատարածված տարրն է։ Երկրի վրա այն գտնվում է հիմնականում միացությունների ձևով։ Ջրածինը միացություններում միավալենտ է։
Ջրածնի ատոմը կազմված Է մեկ պրոտոն ունեցող միջուկից և մեկ էլեկտրոնից։ Հանդես է գալիս H2 պարզ նյութի ձևով։
Պատմություն
Ջրածինը հայտնաբերվել է 16-րդ դարի կեսերին Պարացելսի կողմից, որը ստացել է երկաթի վրա ծծմբական թթու ազդելով։ 1766 թվականին Կավենդիշը հաստատել է նրա հատկությունները և ցույց է տվել նրա տարբերությունը մյուս գազերից և անվանել է «այրվող օդ»։ Լավուազիեն 1783 թվականին առաջին անգամ ջրածին ստացավ ջրից և ապացուցեց, որ ջուրը ջրածնի և թթվածնի քիմիական միացությունն է և նրան անվանեց «հիդրոգենիում», որը նշանակում է ջուր ծնող։ Ջրածինը երկրի վրա հանդես է գալիս միացություններում՝ ջրում, նավթում, կենդանի հյուսվածքներում, իսկ ազատ վիճակում՝ շատ չնչին քանակներով մթնոլորտի վերին շերտերում։
Ջրածին անջատվում է նաև հրաբխային ժայթքումների ժամանակ։ Սպեկտրոսկոպի օգնությամբ ջրածին հայտնաբերվել է արեգակի և աստղերի վրա։
Տիեզերքի նյութը ժամանակակից պատկերացումներով կազմված է 30-50%-ի չափով ազատ ջրածնից, որի ատոմը հանդիսանում է տիեզերքի կառուցման հիմնական աղյուսիկը։ Բացի ջրածնից՝ 1 ատոմական զանգվածով, հայտնի են նաև 2 և 3 ատոմական զանգվածներով ջրածիններ՝ ծանր ջրածիններ՝ դեյտերիում (D) և տրիտիում (T), որոնք թթվածնի հետ առաջացնում են ծանր ջուր՝ (M=2Օ)։
Անվան ծագում
1787 թվականին Ա․ Լավուազիեն «այրվող գազը» դասակարգեց քիմիական տարրերի շարքը և անվանեց ջրածին hydrogène (ὕδωρ - «ջուր» և - «ծնում եմ») - «ջուր ծնող»։
1801 թվականին Ա․ Լավուազիեն հետևորդ ակադեմիկոս Վ. Մ. Սևերգինը ջրածինը անվանեց «ջրաստեղծ նյութ», նա գրել է.
Տիեզերքում
Ջրածինը ամենատարածված տարրն է տիեզերքում ․ կազմում է աստղերի և արևի զանգվածի մոտ կեսը (պլազմայի ձևով), արեգակի մթնոլորտի 84 %-ը, միջաստղային միջավայրի և միգամածությունների հիմնական մասը։ Աստղերի ընդերքում՝ ջրածնի ատոմների միջուկներից՝ պրոտոններից սինթեզվում են հելիումի ատոմի միջուկներ (ջերմամիջուկային սինթեզ), անջատվում է ահռելի քանակներով էներգիա։
Ջրածինը հայտնաբերվել է նաև այլ մոլորակների մթնոլորտում (H2, CH4, NH3, OH-, SiH-, PH- և այլն)։
Երկրի ընդերքում և կենդանի օրգանիզմներում
Ջրածնի պարունակությունը երկրակեղևում (ըստ զանգվածի) 0,15 % է, ընդհանուր պարունակությունը երկրի վրա՝ 1 % (16 %՝ ըստ ատոմների թվի)։ Ազատ վիճակում հանդիպում է հազվադեպ՝ որոշ հրաբխային և այլ բնական գազերում, օդում՝ 1•10−4։ Մթնոլորտի վերին շերտերում ջրածնի պարունակությունը շատ ավելի մեծ է, մերձերկրյա տարածությունում առաջացնում է երկրի պրոտոնային ռադիացիոն գոտին։
Ջրածինը մտնում է ամենատարածված նյութի՝ ջրի (11, 19% ըստ զանգվածի), նաև քարածխի, նավթի, բնական գազերի, կավերի, կենդանական և բուսական օրգանիզմների բաղադրության մեջ։
Ջրածնի իզոտոպային բաղադրությունը տարբեր տեղերում նույնը չէ․ ծանր ջրածինի (D) պարունակությունը օվկիանոսների վերին շերտերում ավելի մեծ է, քան մթնոլորտային տեղումներում և սառցադաշտերում։
Ֆիզիկական հատկություններ
Ջրածինը սովորական պայմաններում անգույն, անհամ, անհոտ գազ է։ 14,5 անգամ թեթև է օդից (ամենաթեթև գազն է)։Ջրում քիչ է լուծվում՝ 1 լ ջրում 20°С-ում լուծվում է 18 մլ ջրածին։-252,8°С-ում 1 մթնոլորտային ճնշման տակ ջրածինը դառնում է շարժուն հեղուկ, որը ևս անգույն է։
Ջրածինը լավ լուծվում է որոշ մետաղներում (Ni, Pd, Pt) 1 ծավալ պալադիումում լուծվում է 850 ծավալ ջրածին՝ տաքացնելիս այն քանակապես անջատվում է։ Ջրածնի դիրքը 1 և 7 րդ խմբում պայմանավորված է նրանով, որ ջրածնի ատոմը կարող է կորցնել էլեկտրոն նմանվելով ալկալիական մետաղներին եվ վերցնել էլեկտրոն նմանվելով հալոգեններին այսպիսով ջրածնի ատոմը օժտված է վերօքս երկակիությամբ կարող է լինել և օքսիդիչ, և վերականգնիչ։
Այլ գազերի հետ համեմատած ջրածինն ունի ամենամեծ տեսակարար ջերմահաղորդականությունը՝ 4,12• 10−4 կալ/սմ վրկ։ Ջրածինը չափազանց դժվար հեղուկացող գազ է (կրիտիկական ջերմաստիճանը՝ -240°С)։
Հեղուկ ջրածինը թեթև (70,8 կգ/մ3, -253°С), անգույն, դյուրաշարժ հեղուկ է։
Պինդ ջրածինը բյուրեղական է, խտությունը՝ 88 կգ/մ3։ Սովորական պայմաններում ջրածնի մոլեկուլը երկատոմ է՝ Н2 (ատոմների հեռավորությունը՝ 0,7414 А), դիսոցման էներգիան՝ 4,776 էվ (մոլ)։
Իզոտոպներ
Իզոտոպները -պրոտիում (ըստ զանգվածի 99,98 %), -դեյտերիում (ըստ զանգվածի 0,02 %)։ Արհեստական եղանակով ստացվել է տրիտիում։
Ատոմական համարը՝ 1, ատոմական զանգվածը՝ 1.008։ Ամենաթեթև տարրն է պարբերական համակարգում։ Երկրի կեղևի ամբողջ զանգվածի, ներառյալ ջուրը և օդը ջրածնին բաժին է ընկնում ընդամենը 1%։ Ջրածինը 14 անգամ թեթև է օդից։
Քիմիական հատկություններ
Ջրածնի ատոմը խիստ ռեակցիաունակ է և շատ արագ առաջացնում է H2 մոլեկուլը։ Ատոմական ջրածնով աշխատող այրիչը ստեղծում է 4000 °С բարձր ջերմաստիճան, որը պայմանավորված է H2-ի կապի մեծ էներգիայով H+H→H2 ΔH=-436 կՋ է։ Բացի հիդրիդներից, որտեղ ջրածնի օքսիդացման աստիճանը -1 է, մնացած միացություններում ունի +1 օքսիդացման աստիճան։
Տաքացնելիս ջրածինը միանում է ոչ մետաղների մեծ մասի (օքսիդանում է) և ակտիվ մետաղների (վերականգնվում է) հետ, առաջացնում հիդրիդներ։ Ոչ մետաղների հիդրիդներն անգույն, սովորաբար տհաճ հոտով, թունավոր գազեր են, մետաղներինը՝ սպիտակ, բյուրեղական (իոնական) նյութեր։
Ջրածնի և հալոգենների խառնուրդները պայթուցիկ են․ ֆտորի հետ անմիջապես, քլորի հետ պայթում է լուսավորելիս, անգամ -252 °C-ում բրոմի և յոդի հետ՝ տաքացնելիս։ Առաջանում են հալոգենաջրածիններ՝ ֆտորաջրածին (HF), քլորաջրածին (НСl), բրոմաջրածին (HBr) և յոդաջրածին (HI), որոնց ջրային լուծույթներն ուժեղ թթուներ են։
Սովորական պայմաններում թթվածնի հետ ջրածինը միանում է դանդաղ, տաքացնելիս՝ պայթյունով։ Պայթուցիկ են 4-94 ծավավալ % H2 պարունակող խառնուրդները՝ թթվածնի և 4-74% Н2 պարունակող խառնուրդները օդի հետ։
Ջրածինը թթվածնի հետ առաջացնում է նաև ջրածնի պերօքսիդ՝ H202։ Տաքացնելիս ջրածինը ծծմբի հետ միանում է հեշտությամբ, սելենի և տելուրի հետ՝ դժվարությամբ։ Առաջանում են ծծմբաջրածին՝ H2S, սելենաջրածին՝ H2Se, և տելուրաջրածին՝ H2Te, որոնք տհաճ հոտով ջրում լուծելի գազեր են (լուծույթները թթուներ են)։
Ջրածինը ազոտի հետ միանում է կատալիզատորի առկայությամբ՝ տաքացնելիս։ Ստացվում է ամոնիակ, NH3, որի ելքը մեծանում է ճնշումը բարձրացնելիս։ Ազոտի մյուս միացությունները ջրածնի հետ՝ հիդրազինը (N2H4), և ազոտաջրածնական թթուն (NH3), հեղուկներ են։
Ատոմական ջրածինը միանում է ֆոսֆորի, արսենի և անտիմոնի հետ։ Առաջանում են ֆոսֆին՝ PH3, արսին՝ AsH3, և ստիբին՝ SbH3, որոնք տհաճ հոտով, խիստ թունավոր գազեր են։
Ածխածինը ջրածնի հետ միանում է բարձր ջերմաստիճաններում՝ առաջացնելով (կատալիզատորի բացակայությամբ) մեթան՝ CH4, որը ածխաջրածինների պարզագույն ներկայացուցիչն է։ Սիլիցիումաջրածինները և բորաջրածինները՝ В2Н6, В4Н10, В5Н9, В5Н11 և այլն, ստացվում են մագնեզիումի, սիլիցիդի կամ բորիդի և թթուների փոխազդեցությամբ։ Տաքացնելիս ջրածինն իրենց օքսիդներից վերականգնում է բազմաթիվ մետաղներ (Mo, W, Cr, Fe, Си և այլն) և ոչ մետաղներ (Сl, Տ, N, Si և այլն)։
Ածխածնի (II) օքսիդը (СО) կատալիզատորի առկայությամբ Ջրածնով վերականգնելով ստանում են օրգանական նյութեր (НСНО, СН3ОН և այլն)։
Ջրածինը միանում է չհագեցած ածխաջրածինների հետ, վերականգնում օրգանական միացությունները։ Ալկալիական, հողալկալիական և մի քանի այլ մետաղների հետ ջրածինը միանում է բարձր ջերմաստիճաններում առաջացնելով մետաղների հիդրիդներ՝ LiH, NaH, CaH2, ВеН2 և այլն։ Այդ հիդրիդները կայուն են, հալվում են առանց քայքայվելու, ջրի առկայությամբ հիդրոլիզվում են՝ անջատելով ջրածին, ուժեղ վերականգնիչներ են։ Նրանց հալույթները էլեկտրոլիտներ են, ենթարկվում են էլեկտրոլիզի (անոդի վրա անջատվում է ջրածին)։