cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
に
Ժամանակակից ճապոներենի վանկային աղյուսակում գտնվում է հիրագանայի な(նա) և ぬ(նու) կանաների միջև։ Իսկ կատականայում՝ ナ(նա) և ヌ(նու)կանաների միջև։
Կատեգորիա:Կանա
Սայաթ-Նովա (այլ կիրառումներ)
Անձինք՝
Նաև՝
Բահիկ
Բահիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։ Գտնվում էր Եփրատի աջ վտակ Չարդակլիի ձախ ափին, Երզնկա քաղաքից 21-22 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Տարածքը լեռնային էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռեբե (Սենա և Մարնա)
Ռեբե (ֆր. Rebais) — համայնք՝ հյուսիսային Ֆրանսիայի կենտրոնական մասում, Սենա և Մարնա (Իլ-դը-Ֆրանս երկրամաս) դեպարտամենտում, որը գտնվում է Փարիզից դեպի հյուսիս։
Պատմություն
Հայտնի է ինչպես պատմական Ռեբե կաթոլիկ վանական համալիր, կապված 7-րդ դարի վանահայր սուրբ Աժիլի անվան հետ:
Kizz My Black Azz
Kizz My Black Azz, ռեփեր MC Ren-ի մինի ալբոմներից, թողարկվել է 1992 թվականին։ MC Ren-ի՝ որպես մենակատարի առաջին ալբոմն է, որ նա թողարկել է N.W.A խմբի ցրվելուց հետո ։
Էլեա (քաղաք)
Էլեա (Έλέα, Վելիա, Velia), հնագույն քաղաք, հունական գաղութ Լուկանիայում, Տիրենյան ծովի ափին, Պեստումից ընդամենը 25 կմ դեպի հարավ-արևելք։ Էլեայի ավերակները այժմ գտնվում են Աշեա քաղաքի սահմաններում (Կամպանիա, 90կմ Նեապոլից դեպի հարավ)։ Նրանք վատ չեն պահպանվել և համարվում են Համաշխարհային ժառանգության մաս ։
Ռոդանո
Ռոդանո  (Rodano)` կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում ։
Էլեա (քաղաք)
Պատմություն
Էլեան հիմնադրվել է մոտ մ.թ.ա 535 թվականին Փոքր Ասիայի փոկեացիների կողմից, որոնք լքել են հայրենիքը Կյուրոսի հրամանատար Հարփագուսի կողմից Փոքր Ասիայի ափի հունական քաղաքների նվաճումից հետո։ Հերոդոտոսի համաձայն՝ առաջին վերաբնակիչները գաղթել են Քիոս կղզի, հետո Կիրն, որտեղ հիմնել են Ալերիա քաղաքը և բնակվել հինգ տարի, ապա կարթագենացիների և էտրուսկների կողմից տեղահանված, արմատացել են Տիրենյան ծովի իտալական ափին Էնոտրիա անվանվող երկրում։ Նրանք այնտեղ վտարելով բնիկներին դեպի թերակղզու խորքերը բնակվեցին ափին։ Ի սկզբանե քաղաքը կոչվում եր Հիլեա, իսկ հետո Էլեա։ Քաղաքը հայտնի է իր փիլիսոփաներով՝ էլեական փիլիսոփայական դպրոցի հիմնադիր Պարմենիդեսով (Էլեական փիլիսոփայական դպրոցի հիմնադիրը) և Զենոնով։ Ծնունդով Էլեացի եղել է նաև սոփեստ փիլիսոփա հռետորաբան Ալքիդամանտը։ 275 թվականին Էլեան դարձել է Հռոմի դաշնակից, իսկ մ.թ.ա 90 թվականին ի վերջո հնազանդվեց հռոմեացիներին։ Միջին դարերում լքվել է բնակչության կողմից սարակինոսների անդադար արշավանքների պատճառով ։
Ռոդանո
Բնակչությունը 4300 մարդ։ Բնակչության խտությունը` 358 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 20090։ հեռախոսային կոդ՝ (+39) 02։
Էլեա (քաղաք)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իտալիայում Կատեգորիա:Անհետացած քաղաքներ Կատեգորիա:Լուկանիայի քաղաքներ
Ռոդանո
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հայկական կամավորական ջոկատների հրամանատարներ
Հայկական կամավորական ջոկատների հրամանատարներ, որոնք մասնակցել են 1990—1994 թվականների Արցախյան ազատամարտին։
Հրամանատարների ցանկ
Այստեղ ներկայացված է հայկական կամավորական ջոկատների հրամանատարների ցանկը՝ Արցախյան ազատամարտի շրջանում։
Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմ Կատեգորիա:Արցախի պատմություն Կատեգորիա:Հայ հրամանատարներ
Արցախի Հանրապետության կլիմա
Կատեգորիա:Կլիմա ըստ երկրի Կատեգորիա:Արցախ
Բլեյդ (ֆիլմ)
«Բլեյդ» (Blade), ռեժիսոր Սթիվեն Նորինգթոնի ֆիլմերից, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Ուեսլի Սնայփսը, Քրիս Քրիստոֆերսոնը, Սթիվեն Դորֆը, Ն’Բուշ Ռայթը, Դոնալ Լոգը, Ուդո Կիրը, Արլի Ժովերը, Տրեյսի Լորդսը, Քևին Պատրիկ Ուոլսը, Տիմ Գինին։
Սյուժե
Կես-մարդ կես-վամպիր Բլեյդը մտադիր է ոչնչացնել իր ճակատագրի մեղավորին՝ Դյոկոն Ֆրոստին։ Շատ տարիներ առաջ Բլեյդի արյան մեջ մի քիչ վամպիրական արյուն է ընկել և նա ժամանակի ընթացքում զգում էր, որ ինքն անխուսափելիորեն վերածվելու է վամպիրի։ Ցանկանալով մարդկանց հասարակությունը զերծ պահել գաղտնի և հզոր վամպիրների բանակից, Բլեյդը գնում է վճռական մարտի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Սթիվեն Նորինգթոնի ֆիլմեր Կատեգորիա:Սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր վամպիրների մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր Բլեյդի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում Կատեգորիա:Վանկուվերում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր Կատեգորիա:Նյու Լայն Սինեմայի ֆիլմեր
Նարնիայի ժամանակագրություններ։ Լուսաբացի նվաճողը
Նարնիայի ժամանակագրություններ։ Լուսաբացի նվաճողը (The Chronicles of Narnia: The Voyage of the Dawn Treader), «Նարնիայի ժամանակագրություններ» վիպաշարի 5-րդ գրքի էկրանավորումը։ «Նարնիայի ժամանակագրություններ. Արքայազն Կասպիանը» ֆիլմի շարունակությունն է։
Այս անգամ նկարահանումների վայրն է դարձել Ավստրալիան։ Պրեմիերային ցուցադրումը տեղի է ունեցել 2010 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Ավստրալիայում, Հոնգկոնգում և Սինգապուրում ։
Ֆիլմ հետ միասն նաև դուրս է եկել The Chronicles of Narnia: The Voyage of the Dawn Treader համակարգչային խաղը։ Պրեմիերայից հետո 20th Century Fox-ը հայտարարել էր, որ ֆիլմը կթողարկվի նաև 3-D տարբերակով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր վիշապների մասին Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր Կատեգորիա:«Նարնիայի ժամանակագրություններ»-ի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Մայքլ Էպտեդի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Նարնիայի ժամանակագրություններ Կատեգորիա:Բրիտանական ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:3D ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ականներին Կատեգորիա:Ֆիլմեր վհուկների մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր առյուծների մասին Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին
Վելիկովեչնոե
Վելիկովեչնոե (Великовечное), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Բելորեչենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5812 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1873 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Բելորեչենսկի շրջանի բնակավայրեր
Արթուր Բաղդասարյան
Արթուր Վահանի Բաղդասարյան, կուսակցական, քաղաքական, պետական գործիչ Հայաստանում, խոշոր բիզնեսմեն    , մեծահարուստ , «Օրինաց երկիր» (նախկինում Հայկական Վերածնունդ) կուսակցության նախագահ, ՀՀ ԱԺ նախկին նախագահ, ՀՀ Ազգային անվտանգության խորհրդի նախկին քարտուղար, Հայաստանում Ֆրանսիական համալսարանի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ, ՀԱՊԿ ակադեմիայի խորհրդի նախագահ, Եվրոպական համալսարանի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ։ Հայաստանի Հանրապետության նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի կողմից մեղադրվել է Անգլիայի համար լրտեսություն կատարելու մեջ ։
Կենսագրություն
Արթուր Բաղդասարյանը ծնվել է 1968 թվականիի նոյեմբերի 8-ին ՀԽՍՀ մայրաքաղաք Երևանում։
Պարգևներ և կոչումներ
Պարգևատրվել է նաև Ֆրանսիայի Հանրապետության, Ռուսաստանի Դաշնության, Ավստրիայի Հանրապետության, Ղազախստանի Հանրապետության պետական բարձր պարգևներով, շքանշաններով և մեդալներով, ԱՊՀ խորհրդարանական վեհաժողովի շքանշանով, Համաշխարհային խորհրդարանական միության, ԵԱՀԿ խորհրդարանական վեհաժողովի և Եվրոպայի Խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի պարգևներով։ Պարգևատրվել է նաև Ֆրանսիայի սենատի, Իտալիայի խորհրդարանի, ՌԴ Դաշնային ժողովի մեդալներով։
Տիրապետում է հայերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, անգլերեն լեզուներին։ Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՕԵԿ անդամներ Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 4-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Գյումրու պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Ժաննա Էբյութերն
Ժաննա Էբյութերն (Jeanne Hébuterne, ), ֆրանսիացի նկարչուհի, առավել հայտնի է որպես՝ Ամեդեո Մոդիլիանիի կին և մոդել։
Վաղ կյանքը
Նա ծնվել է՝ Փարիզում, Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցական ընտանիքում։ Նրա հայրը աշխատել է Բոն-Մարշ հանրախանութում ։ Նա ներկայացել է արվեստագետների հետ Մոնպարնասայում, իր եղբոր հետ ով ցանկանում էր դառնալ նկարիչ։ Ժաննան աշխատեց Ցիխուգարու Ֆուդզիտայի հետ, որպես մոդել ։ Սակայն նա սովորելով Կոլորոսի ակադեմիայում ցանկանում էր կերտել իր արվեստի կարիերան։ Ժաննան ծանոթանում է Ամեդեո Մոդիլիանի հետ, և քանդակագործ Խանա Օրլովայի, ովքեր հնարավորություն ունեին օգտվել ակադեմիայի կենդանի մոդելներից։ Ժաննան սկսել է իր գործը խարիզմատիկ նկարչությամբ, հետո սիրահարվում է Մոդիլիանին։ Նա շուտով տեղափոխվեց ապրելու նրա հետ, սակայն ծնողների կողմից խիստ առարկություններով ։
Ողբերգություն
1920 թվականի հունվարի 24-ին մահանում է Ամեդեո Մոդիլիանին։ Ժաննա Էբյութերնի ընտանիքը նրան վերադարձնում է հայրական տուն, բայց Ժաննան ամբողջովին խելագարված վիճակում էր, նետվելով հինգերորդ հարկի պատուհանից նա մահանում է, սպանելով իրեն, և իր չծնված երեխային ։ Ժաննայի ընտանիքն աղջկա մահվան համար մեղադրում էին Մոդիլիանիին։ Իրենց աղջկան հուղարկավորում են Cimetière de Bagneux գերեզմանատանը։ Էբյութերն ընտանիքը վերջապես հանգստացավ և թույլ տվեց իրենց աղջկան տեղափոխել ամուսնու կողքին՝ Père Lachaise Cemetery գերեզմատանը։ Նրա տապանաքարին գրված է՝ «Նվիրված ուղեկից, ծայրահեղ զոհաբերություն» ։
Երեխան
Նրանց որբ աղջիկը՝ Ժաննա Մոդիլիանին (1918-1984), որդեգրվել է իր հորաքրոջ կողմից Իտալիայում։ Նա մեծանում էր չիմանալով ոչինչ իր ծնողների մասին, իսկ երբ արդեն չափահաս էր՝ սկսեց հետաքրքրվել ծնողներով ։ 1958 թվականին նա կենսագրական գիրք է գրում հոր մասին անգլերեն լեզվով, որը հրապարակվեց ԱՄՆ-ում, «Մոդիլիանի, մարդ և առասպել» անվանմամբ։ ISBN 1-199-15698-1
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ինքնասպան նկարիչներ Կատեգորիա:Կոլարոսի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարչուհիներ
Բաղչե
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կարինե Դանիելյան
Կարինե Սուրենի Դանիելյան, հայ բնապահպան, ՀՀ պետական և հասարակական գործիչ, «Հանուն կայուն մարդկային զարգացման» ասոցիացիայի նախագահ։
Աշխատանքային գործունեությունը
2016 թվականի ապրիլի 14-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով վերանշանակվել է ՀՀ Հանրային խորհրդի անդամ ։
Շուրջ 270 գիտական հոդվածների և մենագրությունների հեղինակ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ բնապահպաններ Կատեգորիա:ՀՀ բնապահպանության նախարարներ Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Երևանի պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:Աշխարհագրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայաստանի հանրային խորհրդի անդամներ Կատեգորիա:Հայ կենսաքիմիկոսներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:ԵՊՀ կենսաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Օտնոսովո
Օտնոսովո (Относово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 655 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
(7126) Կուրաու
(7126) Կուրաու (Cureau), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի ապրիլի 8-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,844921 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6525 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0373 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1752,68 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,205399 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,26° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լորետտա Լինչ
Լորետտա Էլիզաբեթ Լինչ (Loretta Elizabeth Lynch, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, իրավաբան, ԱՄՆ գլխավոր դատախազ (2015-2017)։ Երկրորդ կինն ու առաջին աֆրոամերիկացին այս պաշտոնում։ Գլխավոր դատախազ նշանակվելուց առաջ Լինչը մոտ հինգ տարի ծառայել է Նյու Յորքի Արևելյան շրջանի դաշնային դատախազ ։
Կրթություն
Լորետտա Լինչը ծնվել է 1959 թվականի մայիսի 21-ին Հյուսիսային Կարոլինայի Գրինսբորո քաղաքում։ 1981 թվականին Լինչն ստացել է անգլիական և ամերիկյան գրականության բակալավրի կոչում Հարվարդի քոլեջում ։ Իսկ 1984 թվականին նա ստացել է իրավասու դոկտորի աստիճանը Հարվարդի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետից։ 2017 թվականին Լինչը Դյուկի համալսարանում արժանացել է պատվավոր կոչման ։
Գործունեություն
1999 թվականին Լինչը նախագահ Բիլլ Քլինթոնի կողմից առաջադրվել է Նյու Յորքի Արևելյան շրջանի դատախազի պաշտոնում։ 2001 թվականին Լինչը ժամանակավորապես հեռացել է դատախազի պաշտոնից, սակայն 2010 թվականի հունվարին ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման Լինչին վերանշանակել է այդ պաշտոնում։
2003 թվականից մինչև 2005 թվականը Լինչը եղել է Նյու Յորքի Դաշնային պահուստային բանկի խորհրդի անդամ։ 2014 թվականի նոյեմբերի 8-ին Բարաք Օբաման Լինչին առաջադրել է ԱՄՆ գլխավոր դատախազի պաշտոնում ։ 2015 թվականի փետրվարի 26-ին Լինչն ստանձնել է այս պաշտոնը՝ դառնալով առաջին աֆրոամերիկացի կինը, որը ծառայել է որպես ԱՄՆ գլխավոր դատախազ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի իրավաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ Կատեգորիա:Արդարադատության կին նախարարներ
ぬ
Հիրագանայում՝ ぬ, կատականայում՝ ヌ, ճապոներենի վանկային այբուբենի վանկ։ Օգտագործվում է մեկ մորայի գրելաձևի համար։ Համապատասխանում է հայերեն «նու» տառակապակցությանը և Միջազգային հնչյունական այբուբենի /nu/ ձայնին։
Ժամանակակից ճապոներենի վանկային աղյուսակում գտնվում է հիրագանայի に(նի) և ね(նէ) կանաների միջև։ Իսկ կատականայում՝ ニ(նի) և ネ(նէ)կանաների միջև։
Կատեգորիա:Կանա
Բարգոսեր
Բնակչություն
Բնակչությունը հայեր և թուրքեր էին ։
Ժողովածու (3081)
Ժողովածու 3081, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3081 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1617 թվականին Զաքարիա Երզնկացի գրչի կողմից Կաֆայում։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 21,2X14սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 259 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Ունի կիսախորան մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ ուղղագիծ երկաթագիր, Ավետարանի վրա՝ միասյուն, նոտրգիրով։ Կազմը` ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 65ա, 81բ, 114ա, 247բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կոնստանտինովկա (գյուղ, Նովայա Օդեսայի շրջան)
Կոնստանտինովկա (Костянтинівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովայա Օդեսայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1783 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոնստանտինովկա գյուղում բնակվում էր 837 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1659 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովայա Օդեսայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1783 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վելիկովո (գյուղ, Դանիլովսկի շրջան)
Վելիկովո (Великово), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Դանիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Դանիլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բախտակ (գետ)
Բախտակ, գետ Գեղարքունիքի մարզում՝ Սևանա լճի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Գեղամա լեռնավահանի արևելյան լանջերից, 3070 մ բարձրությունից և թափվում Սևանա լիճ։ Երկարությունը 30,3 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 144 կմ²։ Գետահովիտը վերին հոսանքում V-աձև է, միջինում և ստորինում՝ տաշտակաձև։ Սնումը հիմնականում ձնաանձրևային և ստորերկրյա է, վարարումը՝ ապրիլ մայիսին։ Տարեկան միջին ծախսը 0,8 մ³/վ է, հոսքը՝ 23,3մլն մ³։ Գետահովիտն ունի ռեկրեացիոն նշանակություն, կան հանքային աղբյուրների ելքեր։
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Սևանա լճի ավազանի գետեր
Դեֆլեկտուր (այլ կիրառումներ)
Կատեգորիա:Լատիներեն բառեր և արտահայտություններ
Նրա երիտասարդության դեղատոմսը
«Նրա երիտասարդության բաղադրատոմսը» («Рецепт её молодости»), խորհրդային լայնաֆորմատ երաժշտական ֆիլմ, որը նկարահանել է կինոռեժիսոր Եվգենի Գինզբուրգը    Կարել Չապեկի «Մակրոպուլոսի դեղամիջոցը» («Средство Макропулоса») պիեսի մոտիվներով։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1983 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։
Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում մոտավորապես 20-րդ դարի սկզբին։ Հայտնի երգչուհի Էմիլիա Մարտին հյուրախաղերի է մեկնում եվրոպական քաղաք։ Միևնույն ժամանակ Գերագույն դատարանում պատրաստվում են փակել «Գրեգորն ընդդեմ Պրուսի» գործը, որը տևել է մի քանի տասնյակ տարի։ Ալբերտ Գրեգորը ապարդյուն փորձում է դատարանի միջոցով ստանալ բարոն Յոզեֆ Պրուսի ժառանգությանը, բայց չի կարողանում ապացուցել, որ ինքը նրա ժառանգորդն է։ Էմիլիա Մարտին անսպասելիորեն միջամտում է դատավարության ընթացքին՝ տեղեկացնելով Ալբերտ Գրեգորի և Պրուսի ազգակցությունը հաստատող փաստաթղթերի գտնվելու վայրի մասին։
Իմանալ, թե որտեղ են եղել փաստաթղթերը, կարող էր միայն շատ մտերիմ մարդ, բայց Պրուսը մահացել է մոտ հարյուր տարի առաջ։ Պարզվում է, Էմիլիան ավելի քան երեք հարյուր տարեկան է, թեև թվում է 35 տարեկան։ Նրա հավերժական երիտասարդության գաղտնիքը կախարդական դեղամիջոցի մեջ է, որը պալատական ալքիմիկոս Մակրոպուլոսը պատրաստել է Ռուդոլֆ II կայսեր համար։ Վերջինս չի համարձակվում խմել դեղը և հրամայում փորձարկել այն ալքիմիկոսի դստեր վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1983 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Տրամաբանական արտահայտություններ
Տրամաբանական արտահայտություններ ծրագրավորման մեջ, ծրագրավորման լեզվի կառուցում, որի արդյունքը համարվում է «իրականը» կամ «կեղծը»։
Օպերատորներ
Ցածր և բարձր կարգերի ծրագրավորման լեզուներից շատերի համար որոշված է ներդրված համեմատության հրամաններ, որոնք թույլ են տալիս կառուցել «պարզ» տրամաբանական արտահայտություններ։
Հրաման
Տրամաբանական արտահայտությունների վրա հնարավոր է նոր հրամաններ ներդնել։ Այսպիսի տրամաբանական արտահայտությունները անվանում են «բարդ»։
Օրինակներ
Բարդ տրամաբանական գործողության օրինակներ են
Վլադիմիր Կորոլենկոյի տուն-թանգարան
Վլադիմիր Կորոլենկոյի տուն-թանգարան (Со́чинский худо́жественный музе́й), Վլադիմիր Կորոլենկոյի թանգարանը գտնվում է Ի. Գ. Կորոլենկոյի (գրողի հարազատ եղբայրն է) առանձնատանը՝ Գելենջիկից 20 կմ հեռավորության վրա գտնվող Ջանխոտ ավանում։ Առանձնատունը պատմա-ճարտարապետական հուշարձան է ։
Պատմություն
Առանձնատունը կառուցվել է 1901-1902 թթ. ըստ գրողի նկարների և գծագրերի, շինարարությունը կատարվել է նրա անմիջական մասնակցությամբ։ Գտնվում է Սուրբ Նինա լանջին, անտառային կիրճում, որտեղից տեսարան է բացվում ծով դեպի։
1889-1915 թթ. Վլադիմիր Կորոլենկոն ինն անգամ իր ընտանիքի հետ եկել է Ջանջուն։ Հենց այստեղ է գրողն աշխատել իր բազմաթիվ ակնարկների և պատմությունների վրա։
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո՝ 1930-ական թվականներին, առանձնատունը դարձել է անօթևան երեխաների հանգրվան, այնուհետև  ժամանակավոր հանգստի կենտրոն, պիոներական ճամբար։
Դեռևս Հայրենական պատերազմից առաջ երկրի գրական համայնքը բարձրացրել էր Ջանխոտում թանգարանի ստեղծման անհրաժեշտությունը, սակայն մինչև պատերազմը թանգարանը չի ստեղծվել։
1953 թվականին կողաշենքի փոքրիկ սենյակում բացվել է գրող Վլադիմիր Կորոլենկոյի անկյունը։ 1957 թվականի մայիսին շենքի վրա տեղադրվել է հուշատախտակ գրողի Ջանխոտ ժամանման մասին։ 1958 թվականին Ի. Գ. Կորոլենկոյի տունն անցնում է Կորնովսկի շաքարի գործարանի իրավասության տակ։
Թանգարանը պաշտոնապես բացվել է 1964 թվականի մայիսի 21-ին։ Առանձնատան շենքը փոխանցվել է Գելենջիկի պատմական և տարածաշրջանային թանգարանի հաշվեկշռին ։ 1982-1991 թթ. թանգարանում կատարվել են վերականգնման աշխատանքներ, 1998-2003 թվականներին տեղի ունեցավ վերականգնման նոր փուլ։
Թանգարանի ցուցադրությունն այցելուներին պատմում է գրողի կյանքի ու աշխատանքի մասին, ինչպես նաև հնարավորություն է տալիս վայելելու 20-րդ դարի սկզբի հին առանձնատան յուրահատուկ մթնոլորտը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1964 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի թանգարաններ
Ավլիար (լեռ)
Ավլիար, Ալվիար, լեռ Թուրքիայում, Կարսի սարահարթում, Ալաջայի լեռներում, Կարս քաղաքից 19-20 կմ հարավ֊արևելք։ Բարձրությունը կազմում է 2425 մետր։ 1877-1878 թվականների ուս-թուրքական պատերազմի գլխավոր կռիվների թատերաբեմներից մեկն էլ Ավլիարի շրջանն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կարսի մարզի լեռներ
Բայանդուր (Ուրֆայի նահանգ)
Բայանդուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
ね
Հիրագանայում՝ ね, կատականայում՝ ネ, ճապոներենի վանկային այբուբենի վանկ։ Օգտագործվում է մեկ մորայի գրելաձևի համար։ Համապատասխանում է հայերեն «նէ» տառակապակցությանը և Միջազգային հնչյունական այբուբենի /ne/ ձայնին։
Ժամանակակից ճապոներենի վանկային աղյուսակում գտնվում է հիրագանայի ぬ(նու) և の(նո) կանաների միջև։ Իսկ կատականայում՝ ヌ(նու) և ノ(նո)կանաների միջև։
Կատեգորիա:Կանա
Մարվին Դուկշ
Մարվին Դուկշ (ˈmaːʀˈvɪn ˈduːkʃ, ), գերմանացի ֆուտբոլիստ, ով որպես հարձակվող հանդես է գալիս Դորտմունդի «Բորուսիայում» ։ Դուկշը «Բորուսիայի» երիտասարդ հեռանկարային ֆուտբոլիստներից մեկն է։ Նա առաջին անգամ հանդես է եկել ակումբի կազմում 8 տարեկան հասակում։ Գերմանիայի գավաթի խաղարկության «Վիլհելմշավենի» դեմ խաղում փոխարինման դուրս գալով նորամուտն է նշել Դորտմունդի կազմում, դառնալով 1 գոլի հեղինակ։
Ակումբայիկն
Վերջին թարմացում՝ 24 փետրվար 2014 1 Ներառում է Գերմանիայի գավաթը։ 2 Ներառում է Գերմանիայի սուպերգավաթը։ 3 Ներառում է ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգան և ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Օտնուրոկ (գյուղ, Բելորեցկի շրջան)
Օտնուրոկ (Отнурок, Отнурок), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի բնակավայրեր
3 Doors Down
3 Doors Down, Ամերիկյան ռոք խումբ։ Հիմնադրվել է 1996 թ֊ին Էսկատավպա քաղաքում, Միսիսիպի։ Խմբի սկզբնական կազմն էր ՝ Բռեդ Առնոլդ (վոկալիստ, թմբկահար), Թոդդ Հարրել (բաս), Մեթ Ռոբերթս (կիթառ, բեք վոկալիստ)։ Խումբը հասել է համաշխարհային հռչակի իր առաջին սինգլով՝ "Kryptnite"-ով, որը Billboard Hot 100 աղյուսակում զբաղեցրել է հեղինակավոր երրորդ հորիզոնականը։ Այնուհետև խումբը ստորագրել է պայմանագիր Republic Records խմբի հետ և 2012 թ֊ին թողարկել առաջին ալբոմը՝ The Better Life (լավագույն կյանք)։ Ալբոմը եղել է տարվա 11֊րդ ամենալավ վաճառվող ալբոմը։ Խումբին շուտով միանում է հնչյունայն կիթառահար Քրիս Հենդերսոնը, հետո՝ թմբկահար Ռիչարդ Հիլլսը, ով նվագել էր իրենց առաջին ալբոմի համար ճանապարհորդության ժամանակ։
Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոք խմբեր Կատեգորիա:1996 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Վելիկուշա (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)
Վելիկուշա (Великуша), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 41 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Պարգև Ղազարյան
Պարգև Մելքոնի Ղազարյան, պետական, կուսակցական աշխատող, Երևանի քաղխորհրդի պատգամավոր (1965-1975 թվականներին), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։
Կենսագրություն
1937 թվականին ավարտել է Երևանի Ստեփան Շահումյանի անվան միջնակարգ դպրոցը, 1946 թվականին՝ Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը, 1948 թվականին՝ ՀԿԿ կենտկոմին կից բարձրագույն կուսակցական երկամյա դպրոցը։ 1941-1943 թվականներին կամավոր ծառայել է խորհրդային բանակում, մասնակցել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ 1941-1942 թվականներին եղել է մարտական գնդի կոմերիտական կազմակերպության քարտուղար, 1942-1943 թվականներին՝ գումարտակի կոմիսար, 1943 թվականին՝ 386-րդ դիվիզիայի գումարտակի հրամանատար։ Սևաստոպոլ քաղաքի պաշտպանական մարտերից մեկում ծանր վիրավորվել է, փոխադրվել Թբիլիսի, ապա՝ զորացրվել։ 1943-1946 թվականներին եղել է ՀԼԿԵՄ Լենինյան շրջկոմի առաջին քարտուղար, 1948-1952 թվականներին՝ Անդրերկաթուղու Երևանի քաղբաժնի հրահանգիչ, 1952 թվականին՝ ՀԿԿ Երևանի քաղկոմի հրահանգիչ, 1952-1961 թվականներին՝ Անդրերկաթուղու Երևանի բաժանմունքի լոկոմոտիվային դեպոյի և Երևանի կայարանի կուսակցական կազմակերպության ազատված քարտուղար, 1961-1965 թվականներին՝ Երևանի Օրջոնիկիձեի շրջգործկոմի նախագահի տեղակալ, 1965-1972 թվականներին՝ Երևանի քաղխորհրդի գործկոմի նախագահի տեղակալ-բնակարանային ֆոնդերի հաշվառման և բաշխման բաժնի վարիչ, 1972-1975 թվականներին՝ Երևանի Խորհրդային շրջգործկոմի նախագահի տեղակալ։
Somebody to Love
Somebody to Love, երգ բրիտանական ռոք խումբ Քուինի կողմից։ Գրել է խմբի գլխավոր վոկալիստ, դաշնակահար Ֆրեդի Մերկուրին։ Առաջին անգամ ներառվել է 1976 թվականի «A Day at the Races» ալբոմում, ներառվել է նաև իրենց լավագույն երգերի հավաքածուի մեջ ։
Երգն առաջարկում է ունկնդրին Քուինի «Bohemian Rhapdosy» երգի նման մի բան՝ ամբողջական հարմոնիայով և կիթառի սոլոյով. ինչևէ, անգլիական երգչախմբին նմանակելու փոխարեն խումբը նմանվել է ավետարանային երգչախմբի։ Այն զբաղեցրել է 2-րդ հորիզոնականը Մեծ Բրիտանիայում և 13-րդը Բիլլբորդի հոթ 100 երգերի մեջ ԱՄՆ-ում ։
Երգը բարձրացնում է այնպիսի հարցեր, ինչպիսիք են աստծու դերը մարդու կյանքում, եթե չկա սեր։ Չնայած ձայնի շատացման տեխնիկային՝ խումբը կարող էր նաև ստեղծել ձայնաշատ երգ, որ կարող էր համապատասխանել 100 հոգանոց երգչախմբին ընդամենը երեք ձայնով՝ Մերկուրի, Բրայան Մեյ և Ռոջեր Թեյլոր։ Ջոն Դրեկոնը չի երգել բեք վոկալում ձայնագրված ալբոմում, սակայն վոկալ է ավելացրել երգչախմբային հատվածում։ Մերկուրին երգի ստեղծման համար ոգեշնչություն է համարում Արետտա Ֆրանկլինին։
Քուինը Somebody to love երգը կենդանի կերպով կատարել է 1977-1985 թվականներին, իսկ երգի կենդանի կատարումը ձայնագրվել է Queen Rock Montreal ալբոմում ։ Ի հավելումս այս կենդանի կատարումներին՝ գործակցություն է եղել երգի հիման վրա Մերկուրիի մահվանից հետո։ Երգը կենդանի կատարվել է 1992 թվականի ապրիլի 20-ին Մերկուրիի մենահամերգի ընթացքում։
1976 թվականի թողարկումից հետո երգը հայտնվել է մի շարք հեռուստաշոուներում, ինչպիսիք են American Idol, The X Factor, Glee և Gossip Girl-ը։
Երգը
Ինչպես և Bohemian Rhapdosy-ն, A night at the Opera ալբոմի հիմնական հիթ հանդիսացող այս երգը ունի բարդ մեղեդի և խորը, շերտային վոկալ։ Երգի բառերը, որ հիմնականում գրվել են երգչախմբի ազդեցությամբ, հիմնականում ոգու փնտրման, կռվի մասին է. երգիչը կարևորում է թե՛ իր կյանքում սիրային փորձի պակասը, թե՛ աստծո գոյության դերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երգեր մահվան մասին
Զդրյագովկա
Զդրյագովկա (Здрягівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Գորոդնյայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Զդրյագովկա գյուղում բնակվում էր 120 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 37,78 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Գորոդնյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ապշոտի ձոր
Ապշոտի ձոր, ձոր, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Չմշկածագի գավառում։ Հոսում է Բազաբուն գյուղի տարածքով, անցնում է գյուղի միջով՝ հյուսիս֊հարավ ուղղությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Պրաստիկ
Պրաստիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։ Գտնվում էր Քրիստափորի վանքից հյուսիս-արևելք, վերջինիս մոտակայքում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սանկտում
Սանկտում (Sanctum), ռեժիսոր Ալիստեր Գրիրսոն 3D ֆորմատով նկարահանված թրիլլեր ժանրի ֆիլմ։
Ֆիլմը պատմում է մի խումբ դայվերների արկածների մասին, որոնք վտանգի են ենթարկվել մի քարանձավի անհայտ խորքերում։ Ֆիլմը հիմնված է իրական իրադարձությունների վրա Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2011 թվականի փետրվարի 3-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ավստրալիական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ավստրալիական մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:3D ֆիլմեր Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր Կատեգորիա:Արկածային մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Relativity Media ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր մահվան մասին
Արկածային ֆիլմ
Արկածային ֆիլմ, կինոարվեստի ժանր։ Ի տարբերություն մարտաֆիլմի, արկածային ֆիլմերում շեշտը դրված է ոչ թե կոպիտ ուժի վրա, այլ կերպարների հնարամտության, տարբեր կարողությունների։ Արկածային ֆիլմերում պետք է յուրատեսակորեն դուրս գալ դժվար բարդ պահերից։ Նաև «Հեփի էնդ» է հնարավոր։ Հաճախակի արկածային կինոն խաչվում է պատմականի հետ, ստեղծելով յուրահատուկ ենթաժանրեր՝ թիկնոցի և սրի ֆիլմ (եթե գործողությունները կատարվում են Եվրոպայում) և վեստերն (եթե գործողությունները կատարվում են Վայրի Արևմուտքում)։
Տես նաև
Կատեգորիա:Կինոյի ժանրեր Կատեգորիա:Արկածային ֆիլմեր
ՄԱԿ-ի Մարդկային բնակավայրերի ծրագիր
ՄԱԿ-ի Մարդկային բնակավայրերի ծրագիր (ՄԱ-ՄԲԾ) (United Nations Human Settlements Programme (UN–Habitat)), Միավորված ազգերի կազմակերպության գործակալություն, որը խթանում է մարդկային բնակավայրերի կայուն զարգացմանը քաղաքականության ձևավորման, կառուցվածքների ստեղծման, գիտության և կառավարությունների, ինչպես նաև քաղաքացիական հասարակության միջև համագործակցության ամրապնդման միջոցով։
Այն հիմնադրվել է 1978 թվականին ՄԱԿ-ի Մարդկային բնակավայրերի և Կայուն քաղաքական զարգացման առաջին կոնֆերանսի արդյունքում, որը տեղի է ունեցել 1976 թվականին Վանկուվերում, Կանադա։ ՄԱ-ՄԲԾ-ի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Նայրոբիում (Քենիա) գտնվող ՄԱԿ-ի գրասենյակում։
Ծրագրի մանդատը հետևյալն է․ քաղաքային բնապահպանություն, քաղաքներում չքավորության նվազեցում, հետաղետային վերակառուցում, ջրամատակարարման և սանիտարահիգիենիկ պայմանների կանոնավորում, ապաստարանների տրամադրում։ Այն ՄԱԿ-ի Զարգացման խմբի անդամ է ։
ՄԱ-ՄԲԾ-ն օգնում է աշխարհին ընդառաջ գնալ Հազարամյակի զարգացման նպատակին, այն է՝ մինչև 2020 թվականը բարելավել հետնախորշերում բնակվող առնվազն 100 միլիոն մարդու կյանք և կրճատել նրանց թիվը, ովքեր մշտապես չեն կարողանում օգտվել անվտանգ խմելու ջրից և զրկված են սանիտարահիգիենիկ պայմաններից։
2018 թվականի հունվարից Գործադիր տնօրենը Մայմունահ Մոհդ Շարիֆն է, ով հաջորդել է իսպանացի քաղաքական գործիչ Ջոան Քլոսին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՄԱԿ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի ծրագրեր Կատեգորիա:1978 հիմնադրված կազմակերպություններ
Մեթանոլային թունավորում
Մեթանոլային թունավորումը մեթանոլով թունավորումն է ։ Ախտանիշներից կարող են լինել գիտակցության մթագնումը, խանգարված հավասարակշռություն, փսխումը, որովայնի ցավը, և բնորոշ հոտը բերանից ։ Տեսողության վատացումը կարող է սկսվել թունավորումից 12 ժամ անց ։ Ուշ ախտանիշները կարող են ներառել կուրությունը և երիկամային անբավարարությունը ։ Թունավորումը և մահը կարող են ի հայտ գալ անգամ փոէր քանակների օգտագործումից ։
Մեթանոլով թունավորումը հիմնականում առաջանում է ապակի մաքրող հեղուկ խմելուց հետո ։ Սա կարող է լինել պատահականության արդյունք կամ դիտավորություն՝ ինքնասպանության նպատակով ։ Թունավորումը հազվադեպ հանդիպում է մաշկի հետ շփումից կամ գոլորշիների ներշնչումից հետո ։ Երբ օրգանիզմում մեթանոլը կենսափոխվում է, առաջանում է ֆորմալդեհիդ, մրջնաթթու և ֆորմիատ, որը թունավորման հիմնական պատճառն է ։ Ախտորոշման մասին ենք մտածում երբ կա ացիդոզ կամ օսմոլյարության շեղում և հաստատվում է արյան մեջ քանակի ուղղակի չափումով ։ Նման ախտանիշներով կարող են ընթանալ նաև այլ վիճակներ, օրինակ՝ վարակները, տարբեր թունավոր ալկոհոլների օգտագործումը, սերոտոնինային համախտանիշը և դիաբետիկ կետոացիդոզը ։
Բուժման վաղ սկսումը մեծացնում է լավ ելքի հավանականությունը ։ Բուժումը բաղկացած է հիվանդի կայունացումից, որին հաջորդում է հակաթույնի կիրառումը ։ Նախընտրելի հակաթույնը ֆոմեպիզոլն է, կարող է օգտագործվել էթանոլը, երբ վերջինս առկա չէ ։ Օրգանների վնասման և ծանր ացիդոզի դեպքում կարող է կիրառվել հեմոդիալիզ ։ Բուժման մեջ կարող են կիրառվել նաև նատրիումի հիդրոկարբոնատ, Վիտամին B9, Թիամին ։
Բռնկումները տեղի են ունեցել խմելու ալկոհոլի աղտոտման հետևանքով ։ Վերջինս հազվադեպ է հանդիպում զարգացող երկրներում ։ 2013 թվին ԱՄՆ-ում 1700-ից ավել դեպք է գրանցվել ։ Ախտահարվածները հիմնականում չափահասներ են և տղամարդիկ ։ Մեթանոլով թունավորումը նկարագրվել է դեռ 1856 թվականին ։
Նշաններ և ախտաիշներ
Մեթանոլային թունավորման սկզբնական ախտանիշներն են՝ կենտրոնական նյարդային համակարգի ընկճում, գլխացավ, գլխապտույտ, սրտխառնոց, խանգարված հավասարակշռություն և խառնաշփոթ։ Բավականաչափ մեծ դոզաները կարող են առաջացնել գիտակցության կորուստ և մահ։ Մեթանոլի ազդեցության սկզբնական ախտանշանները հիմնականում ավելի մեղմ են քան նույն քանակի էթանոլի օգտագործման դեպքում ։ Սկզբնական ախտանիշների անցնելուն պես, սկսում են ախտանիշների հաջորդ խումբը, որը դրսևորվում է մեթանոլի օգտագործումից 10-ից 30 ժամ հետո, և կարող են ներառել տեսողության պղտորություն կամ լիարժեք կորուստ, ացիդոզ, ուղեղի կճեպի արյունազեղում, որը հազվադեպ, բայց լուրջ բարդություն ։ Հետևյալ ախտանիշները ֆորմիատի թունավոր քանակների կուտակումն է արյան մեջ, և կարող է բերել մահվան շնչական անբավարարության պատճառով։ Ֆիզիկալ հետազոտությամբ կարող է հայտնաբերվել հաճախացած շնչառություն, և աչքի հետազոտությամբ կարող է հայտնաբերվել բբերի լայնացում, տեսաներվի սկավառակի գերարյունություն և ցանցաթաղանթի այտուց։
Պատճառ
Մեթանոլը շատ թունավոր է մարդկանց համար։ 10 մլ մեթանոլ խմելու դեպքում այն վերածվում է մրջնաթթվի, որը կարող է բերել անվերադարձ կուրության, վնասելով տեսողական նյարդը։ 15 մլ մեթանոլը մահացու է ։ Չնայած միջին մահացու չափաքանակը 100 մլ է (3.4 հեղուկ ունցիա (fl oz)) (օրինակ` 1-2 մլ մաքուր մեթանոլ կգ քաշին ։ Մեթանոլի թույլատրելի դեղաչափը 0.5 մգ/կգ/օրը ։
Երբեմն էթանոլին մեթանոլ ավելացնելով դենատուրացնում են (տեխնիկական սպիրտ), որի պատճառով էլ դառնում է թունավոր։ Արդյունքը հայտնի է մեթիլացված սպիրտ անունով ("meths" բրիտանական անգլերենով, "metho" ավստրալիական ժարգոն, սրանք պետք չէ շփոթել "meth" ի հետ, որը մեթամֆետամինի և մեթադոնի տարածված հապավումն է Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում)։
Մեխանիզմ
Մեթանոլի թունավորումն ունի երկու մեխանիզմ։ Առաջինը, որ մեթանոլը (անկախ թե մուտք է գործում օրգանիզմ մարսողական ուղով, ներշնչմամբ կամ մաշկով ներծծմամբ), ինչպես էթանոլային թունավորման ժամանակ, կարող է լինել մահացու ԿՆՀ ընկճող հատկություն ունենալու հաշվին։ Երկրորդը, տոքսիֆիկացիայի գործընթացքում, լյարդում ալկոհոլ դեհիդրոգենազ ֆերմենտի կողմից մեկնարկվող գործընթացում մրջնալդեհիդից մետաբոլիզվում է մրջնաթթվի (որը ներկա է ֆորմիատի ձևով) ։ Մեթանոլը ալկոհոլ դեհիդրոգենազի (ԱԴՀ) միջոցով փոխարկվում է ֆորմալդեհիդի և ֆորմալդեհիդն էլ ալդեհիդ դեհիդրոգենազի (ԱԼԴՀ) միջոցով փոխարկվում է մրջնաթթվի (ֆորմիատ)։ Ալդեհիդ դեհիդրոգենազի միջոցով փոխարկումը ֆորմիատի, ընթանում է ամբողջությամբ, առանց մրջնալդեհիդի հայտնաբերելի մնացորդների ։ Ֆորմիատը թունավոր է, քանի որ այն ընկճում է միտոքոնդրիալ ցիտոքրոմ C օքսիդազը, բերելով բջջային մակարդակով թթվածնաքաղցի և մետաբոլիկ ացիդոզի, մի շարք նյութափոխանակային շեղումնեի հետ մեկտեղ ։
Բուժում
Մեթանոլային թունավորումը կարող է բուժվել ֆոմեպիզոլով, կամ եթե անհասանելի է, էթանոլով ։ Երկու դեղորայքներն էլ լինելով մրցակցային ինհիբիտորներ, ընկճում են ալկոհոլ դեհիդրոգենազի ազդեցությունը մեթանոլի վրա։ Էթանոլը, ալկոհոլային խմիչքների ակտիվ բաղադրիչը, գործում է ինչպես մրցակցային ինհիբիտոր, ավելի արդյունավետ ձևով կապվելով և հագեցնելով ալկոհոլ դեհիդրոգենազ ֆերմենտը լյարդում, խոչընդոտելով մեթանոլի կապումը։ Մեթանոլը արտազատվում է երիկամներով, առանց փոխարկվելու ավելի թունավոր մրջնալդեհիդի և մրջնաթթվի։ Ալկոհոլ դեհիդրոգենազը էթանոլը վերածում է ացետալդեհիդի, որը նվազ թունավոր միացություն է ։ Հավելյալ բուժումը մետաբոլիկ ացիդոզի ժամանակ ներառում է նատրիումի հիդրոկարբոնատ, մեթանոլը և ֆորմիատը արյունից մաքրելու համար կատարում են հեմոդիալիզ կամ հեմոդիաֆիլտրացիա ։ Ֆորմիատի նյութափոխանակությունը ակտիվացնելու նպատակով կիրառվում է ֆոլինաթթու կամ ֆոլաթթու ։
Պատմություն
Եղել են մեթանոլային կայունության դեպքեր, ինչպես Մայքլ Մալլոյինը, ում 1930ականներին փորձել են թունավորել բայց ձախողվել է ։
Դեկտեմբերի 16ին Իրկուտսկում տեղի է ունեցել զանգվածային թունավորում՝ մարմնի համար նախատեսված կեղծված լոսյոն խմելուց հետո, քանի որ պիտակի վրա նշված էթանոլի փոխարեն այն պարունակել է մեթանոլ, ինչի արդյունքում մահացել է 75 մարդ։ Նախքան այս դեպքը, չնայած երկրում ալկոհոլային թունավորման երկարամյա խնդիրներին և լոսյոնի շշի վրա նշված նախազգուշացումներին, որ այն անվտանգ չէ խմելու համար, այս մարզում մարմնի լոսյոնը աղքատ մարդկանց կողմից օգտագործվում էր ինչպես օղու էժան փոխարինող ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թունաբանություն
Դեֆլեգմում
Դեֆլեգմում (φλέγμα խոնավություն), գազերի և գոլորշիների խառնուրդներից դժվարաեռ նյութերի անջատում։ Դեֆլեգմումը կատարվում է խառնուրդները եռման ցածր ջերմաստիճան ունեցող բաղադրիչներով հարստացնելու, ինչպես նաև եռման խիստ տարբեր ջերմաստիճաններ ունեցող բաղադրիչներն իրարից բաժանելու նպատակով։ Որպես միջանկյալ օղակ, օգտագործվում է նաև թորման և ռեկտիֆիկացման ժամանակ։ Դեֆլեգմումն իրականացնում են դեֆլեգմիչ սարքերում։ Դեֆլեգմիչն ուղղահայաց խողովակ է, որով վեր են բարձրանում խառնուրդի տաք գոլորշիները։ Սառչելով, ավելի բարձր եռման կետ ունեցող բաղադրիչները հեղուկանում են, խողովակի պատերով հոսում ցած։ Հանդիպելով տաք գոլորշուն՝ հեղուկն ազատվում է հեշտ եռացող խառնուրդներից և հարստանում դժվար եռացողներով։
Կատեգորիա:Քիմիական տեխնոլոգիա
(7127) Ստիֆտեր
(7127) Ստիֆտեր (Stifter), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի և Լուց Շմադելի կողմից Տաուտենբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,076072 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3679 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7842 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1970,58 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,182688 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,65° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Լուց Շմադելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Էստոնիայի վտարանդի կառավարություն
Էստոնիայի վտարանդի կառավարություն (Eesti valitsus-in-eksiilis), Էստոնիայի Հանրապետության պաշտոնապես հայտարարված պետական իշխանությունը վտարանդի է հայտարարվել սկսած 1953 թվականից մինչև 1992 թվականը` մինչև էստոնական ինքնիշխանության վերականգնումը Էստոնիայի տարածքում ։ Վտարանդի կառավարությունն արդարացրել է իր լեգիտիմությունը էստոնական վերջին կառավարության սահմանադրական շարունակականության միջոցով, որը գործել է մինչև 1940 թվականին խորհրդային ներխուժումը։ Իր գոյության ընթացքում կառավարությունը ճանաչում է վայելել միջազգային հանրության կողմից։
Էստոնիայի կառավարության անդամները, որոնք ընդհատակ են անցել խորհրդային իշխանության գալուց հետո
1940 թվականի հունիսին Էստոնիան բռնակցվել է ԽՍՀՄ-ին։ Խորհրդային իշխանությունները ձերբակալել են երկրի  նախագահ Պյատսին և նրան արտաքսել են ԽՍՀՄ, որտեղ էլ նա բանտում մահացել է 1956 թվականին։ Էստոնիայի Հանրապետության կառավարության նախկին շատ անդամներ արտաքսվել կամ մահապատժի են ենթարկվել, այդ թվում` պետության ութ նախկին ղեկավարներ ու 38 նախարարներ։ Նրանք, ովքեր կենդանի են մնացել, ընդհատակ են անցել։
Յուրի Ուլուոտսը Էստոնիայի վերջին սահմանադրական վարչապետն է եղել խորհրդային անեքսիայի ժամանակ։ Պյատսի մահից հետո, Ուլուոտսը` որպես երկրի կառավարության ղեկավար, ըստ Էստոնիայի Սահմանադրության 46 հոդվածի  (Riigi Teataja 03.09.1937 No. 71 Art 590), որտեղ նշված է, որ այն դեպքում, եթե նախագահը լքել է իր պաշտոնը կամ այլ պատճառներով չի կարող կատարել իր պարտականությունները, այդ պարտականությունները ստանձնում է վարչապետը, վարչապետն էլ իր պարտականությունները փոխանցում է վարչապետի պաշտոնակատարին, դառնում է երկրի ղեկավարի պաշտոնակատար։
Ուլուոտսը 1941 թվականի հուլիսին` գերմանական օկուպացիայի սկզբին փորձեց ձևավորել նոր էստոնական կառավարություն, սակայն գերմանիայի իշխանությունները հրաժարվեցին ճանաչել Էստոնիան` որպես ինքնիշխան պետություն։
Երկրի օկուպացիան նացիստական Գերմանիայի կողից
Էստոնիայի Հանրապետության Ազգային կոմիտեն ձևավորվել է այն անձանցից, որոնք աշխատում էին Էստոնիայի կառավարությունում մինչև խորհրդային անեքսիան։ Ի սկզբանե, 1944 թվականի մարտի 23-ին, Կոմիտեում նախագահում էր Կաարալ Լիիդակը, ապա, 1944 թվականի օգոստոսի 15-ից (կամ 16-ից)` Օտտո Տիիֆը։ 1944 թվականի օգոստոսի 1-ին Կոմիտեն ինքն իրեն հայտարարել է Էստոնիայի Հանրապետության գերագույն իշխանություն։
Անկախության վերականգնման չհաջողված փորձ
1942 թվականի հունիսին Էստոնիայի քաղաքական առաջնորդները, որոնք վերապրել էին սովետական բռնաճնշումները, գաղտնի խորհրդակցություն անցկացրեցին, որտեղ էստոնական ընդհատակյա կառավարության ձևավորման մասին որոշում կայացվեց։ Քննարկվեցին հանրապետության իրավահաջորդության պահպանմանն ուղղված միջոցառումները ։ 1943 թվականի հունվարի 6-ին Ստոկհոլմում տեղի ունեցավ էստոնական էմիգրանտների պատվիրակության մասնակցությամբ հանդիպում։ Էստոնիայի Հանրապետության իրավական իրավահաջորդության պահպանման նպատակով որոշվեց, որ վերջին վարչապետ Յուրի Ուլուոտսը պետք է շարունակի կատարել իր պարտականությունները որպես վարչապետ։ 1944 թվականի ապրիլի 20-ին Էստոնիայի Հանրապետության Ընտրական հանձնաժողովը (Vabariigi Presidendi Asetäitja Valimiskogu, մարմին, որի լիազորությունները նշված էին երկրի սահմանադրության մեջ և որը ընտրում էր հանրապետության նախագահի պաշտոնակատարը) անցկացրեց գաղտնի ժողով Տալլինում։ Նրա մասնակիցների թվում էին.
Կոմիտեն որոշում կայացրեց այն մասին, որ Յոհաննես Վարեսին վարչապետ նշանակումը, որը կատարել էր Կոնստանտին Պյատսը խորհուրդների ճնշման տակ, եղել է անօրինական և Ուլուոտսը 1940 թվականի հունիսի 21-ից, դե-յուրե, ստանձնեց նախագահի լիազորությունները ։ 1944 թվականի հունիսի 21-ին  Յուրի Ուլուոտսը Օտտո Տիիֆին փոխվարչապետ նշանակեց։ 1944 թվականի սեպտեմբերի 18-ին  Ուլուոտսը, որը տառապում էր քաղցկեղից, Տիիֆին նշանակեց վարչապետի պաշտոնակատար և ձևավորեց կառավարություն, որը բաղկացած էր 11 անդամից։ 1944 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Ուլուոտսը` առողջության վատթարացման պատճառով մեկնեց Շվեդիա։ Տիիֆը, ըստ սահմանադրության ստանձնեց իր պաշտոնը, և գերմանական զորքերի նահանջի հետ փորձեց օգտվել օրինական կառավարության վերականգնումը հայտարարելու հնարավորությունից։
Սեպտեմբերի 21-ին հայտարարվեց էստոնական ազգային կառավարության ձևավորման մասին, էստոնացիների զինված խմբավորումները գրավեցին Վիշգորոդի կառավարական շենքերը և գերմանական զորքերին հրամայեցին լքել քաղաքը ։ Pikk Hermann աշտարակում, որի կողքին խորհրդարանի նիստն էր ընթանում, Գերմանիայի դրոշը փոխարինվեց էստոնական եռագույնով։ Տիիֆի կառավարությունը, սակայն, չկարողացավ տարածքի վերահսկողությունը պահպանել։ Էստոնիայի ռազմական ստորաբաժանումները Յոհան Պիտկայի ղեկավարությամբ բախման մեջ մտան ինչպես գերմանական, այնպես էլ խորհրդային զորքերի հետ։ Սեպտեմբերի 22-ին Կարմիր Բանակի զորքերը վերահսկողության տակ վերցրեցին Տալլինը և իջեցրեցին էստոնական դրոշը։ Կառավարության անդամների մեծ մասը լքեց Տալլինը սեպտեմբերի 21-ին, իսկ ինք` Տիիֆը, քաղաքից հեռացավ սեպտեմբերի 22-ին։
Փախուստ խորհրդային զորքերից
Տիիֆի կառավարությունը լքեց Տալլինը։ Կառավարության վերջին նիստը տեղի է ունեցել Պիգարի գյուղում սեպտեմբերի 22-ին։ Նավը, որը պետք էր մոտենար նշանակված վայրին, որպեսզի նրանց տարհաներ Բալթիկայով, շարժիչի հետ կապված խնդիրների պատճառով չկարողացավ գալ ժամանակին։ Պաշտոնական անձանց մեծ մասը, այդ թվում և Տիիֆը, բռնվեցին ընդառաջ եկող խորհրդային զորքերի կողմից, բանտարկվեցին ու ավելի ուշ մահապատժի ենթարկվեցին կամ արտաքսվեցին։ Տիիֆին հաջողվեց վերապրել Սիբիր աքսորը եւ այնուհետեւ վերադառնալ Էստոնիա, որտեղ էլ նա մահացավ 1976 թվականին։ Միայն Գյուղատնտեսության նախարար Կաարել Լիիդակը մահացավ 1945 թվականի հունվարի 16-ին։
Ռեյի և Մորերայի փոխհարաբերություններ
Այն բանից հետո, երբ 1945 թվականի հունվարի 9-ին մահացավ Ուլուոտսը, Աուգուստ Ռեյը, որպես կառավարության ողջ մնացած անդամներից առավել ավագը, ստանձնեց երկրի ղեկավարի պաշտոնակատարի պարտականությունները։ Ռեյին աջակցություն ցույց տվեցին Շվեդիայի Տիիֆի կառավարության ողջ մնացած անդամները։ Ռեյը էստոնական վերջին դիվանագիտական ներկայացուցիչն էր Մոսկվայում մինչև խորհրդային անեքսիան եւ նրան հաջողվեց փախչել Մոսկվայից Ռիգայով Ստոկհոլմ 1940 թվականի հունիսին ։
1953 թվականի հունվարի 12-ին Նորվեգիայի Օսլո քաղաքում Ռեյը հայտարարեց Էստոնիայի վտարանդի կառավարության ձևավորման մասին և տեղի ունեցավ նրա երդմնակալության արարողություն, որպես Էստոնիայի վտարանդի կառավարության վարչապետ (Օսլոն, այլ ոչ թե Ստոկհոլմն է ընտրվել այն պատճառով, քանի որ Նորվեգիայում արգելված չէր նման քաղաքական ակտիվությունը, ի տարբերություն Շվեդիայի)։
Սակայն էստոնական քաղաքական գործիչների մեկ այլ խումբ կարծում էր, որ նախագահը կարող է ընտրվել միայն ներկայացուցչական մարմնի միջոցով։ Այդ խումբը գլխավորում էր Ալֆրեդ Մորերը, որը Էստոնիայի Ազգային խորհրդի նախագահի երկրորդ տեղակալն էր մինչև 1940 թվականը։ Մորերն ընտրվեց վտարանդի Հանրապետության նախագահի պաշտոնակատար (Vabariigi Presidendi Asetäitja) 1953 թվականի մարտի 3-ին Գերմանիայի Աուգուստդորֆ քաղաքում։ Մորերի դիրքորոշումը մեծ աջակցություն ուներ ներգաղթյալների շրջանում, եւ նա այդպես էլ չնշանակեց կառավարության նոր կազմ (պնդելով, որ Տիիֆի կառավարությունը դեռ մնում է այդ պաշտոնում, և, համապատասխանաբար, կարիք չկա նոր կառավարության ձևավորման)։ 1954 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Մորերի մահից հետո այս ուղղվածությունը կորցրեց իր կողմնակիցներին, իսկ Ռեյի կառավարությունն օրինական հավակնությունն ունեցող միակ կազմակերպությունը մնաց։
1963 թվականին Ռեյի մահից հետո Կառավարության ղեկավարի պաշտոնակատարի պաշտոնը փոխանցվեց այլ անձանց. 1953 թվականից մինչև 1992 թվականն ընկած ժամանակահատվածում ընդհանուր առմամբ ձևավորվել է վտարանդի կառավարության հինգ կազմ։
Դիվանագիտություն
Բոլոր երեք Բալթյան երկրներից միայն էստոնացիներն են ձևավորել պաշտոնական վտարանդի կառավարություն։ Լատվիայի եւ Լիտվայի դեպքերում սուվերեն իշխանությունը հենվում էր նրանց դիվանագիտական ներկայացուցչությունների վրա։ Ինչ վերաբերում է Էստոնիային, ապա նրա հյուպատոսությունները եղել են դիվանագիտության իրականացման եւ պետական հարցերի լուծման հիմնական մարմիններ (օրինակ, անձնագրերի տրամադրումը)։ Էստոնիայի գլխավորը հյուպատոսություն գտնվում էր Նյու Յորքում։
Ըստ ամերիկյան Ստիմպսոնի դոկտրինի և այլ նման դոկտրինների, Մերձբալթիկայում խորհրդային անեքսիայի լեգիտիմությունը ԱՄՆ-ը երբեք չի ճանաչել ։