cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նոր Աֆոն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աբխազիայի քաղաքներ
Լաքբուդաղ
Լաքբուդաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառակում ։ Գտնվում էր Արածանիի ափին, Զեռնակ լեռան գեղատեսիլ ստորոտում։
Պատմություն
Եղել է հայաբնակ գյուղ մինչև 1903 թվականը։ Այդ թվականին թուրքական իշխանությունը գյուղում բնակեցնում է Կոմկասից փախած չերքեզներին։ Չնայած որ չերքեզները բարյացակամ էին հայերի նկատմամբ, հայերը գյուղը լքում են և տեղափոխվում են հարևան բնակավայրեր կամ Արևելյան Հայաստան։
Բնակչություն
1903 թվականին ուներ 30 տուն հայ բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Լաքբուդաղն ուներ քարաշեն հայկական եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարաչոբանի շրջանի համայնքներ
Ջեյք Ջիլենհոլ
Ջեյքոբ Բենջամին «Ջեյք» Ջիլլենհոլ (Jacob Benjamin «Jake» Gyllenhaal, ), ամերիկացի դերասան։ 2006 թվականին ներկայացված է եղել Օսկար մրցանակի։
Ջեյքը ռեժիսոր Սթեֆան Ջիլլենհոլի և սցենարիստ Նաոմի Ֆոների որդին է։ Սկսել է նկարահանվել 11 տարեկանից։
Մեծ Ացվեժ
Մեծ Ացվեժ (Большой Ацвеж), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոտելնիչսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ացվեժ գետի աջ ափին՝ 35 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է Մոկրեցի բնակավայրում, Կոտելնիչայից 20 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Գետը հոսում է հարավում։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վռամշապուհ Շաքարյան
Վռամշապուհ Ավետիսի Շաքարյան, հայ նկարիչ։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1967)։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից ։
Կենսագրություն
Վռամշապուհ Շաքարյանը ծնվել է 1906 թվականին Բաքվում ։ 1918 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Պյատիգորսկ, որտեղ հաճախակի է այցելել Սերգեյ Ռուբելի մասնավոր արվեստանոց, օգնել նրան ներկերը խառնել, կտավը ձգել։ Այդ տարիներին ձևավորվել է Շաքարյանի սերը դասական արվեստի, վերածննդի ձևերի նկատմամբ։ Ռուբելի ղեկավարությամբ Շաքարյանը սկսում է մեծ վարպետների աշխատանքները պատճենել։ 1926 թվականին ընդունվել է Համամիութենական գեղարվեստա-տեխնիկական արվեստանոցներ (Մոսկվա), որն ավարտելուց հետո ընդունվել է կերպարվեստի մոսկովյան ինստիտուտ (Վ. Ֆավորսկու և Ն. Կուպրյանովի արվեստանոց)։ Երրորդ կուրսում Ֆավորսկին առաջադրել է Շաքարյանի թեկնածությունն ասպիրանտուրայի համար։ 1934 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Վխուտեինը, որպես մանկավարժ աշխատել Մոսկվայի, Դոնի Ռոստովի, Կրասնոդարի, Օմսկի, Քիշնևի գեղարվեստական ուսանողական հաստատություններում։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Շաքարյանի ռազմի ճանապարհն անցել է Կուբան, Կերչ, Դնեպր, Դնեպրոպետրովսկ, Դնեպրոձերժինսկ, Չերկաս և այլ քաղաքներով ու գյուղերով, որոնց ազատագրման համար 1943-1944 թվականներին Խորհրդային Միության հերոս Իվան Օսիպովիչ Ցյուրուպի ղեկավարությամբ մարտական փառավոր ուղի է անցել արվեստագետ մանկավարժը։  1946 թվականից դասախոսել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում (1963 թվականից՝ պրոֆեսոր, 1946-1976 թվականներին՝ գծանկարի ամբիոնի վարիչ) ։ Աշխատել է Մարտիրոս Սարյանի, Կոջոյանի, Արա Սարգսյանի հետ ։
Ստեղծագործական ուղի
1934 թվականից մասնակցել է միութենական, հանրապետական ցուցահանդեսների։
Աշխատանքները գտնվում են Երևանի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Շորա (այլ կիրառումներ)
Շորա, կարող է վերաբերել՝
Ագարակ (նկար, Միրո)
«Ագարակ» (La Masia), Խոան Միրոյի կտավը՝ նկարված նրա կողմից 1921 թվականի ամռան, որն անցկացրել է Մոնտ ռոչ դել Կամպում, և 1922 թվականի ձմռան, որն անցկացրել է Փարիզում, միջև ընկած ժամանակամիջոցում ։ Այն իր տեսակով Մոնտ ռոչ դել Կամպում գտնվող և Միրոյի ընտանիքին պատկանող քաղաքամերձ տան գույքագրում է։ Միրոն այս աշխատանքը համարել է կարևոր իր կարիերայի համար՝ այն բնութագրելով որպես գյուղական վայրում իր կյանքի ռեզյումե։ Նկարը ցուցադրվել է Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահում, որին այն 1987 թվականին նվիրել էր Մերի Հեմինգուեյը Էռնեստ Հեմինգուեյի անձնական հավաքածուից։
Պատմություն
Չնայած նկարիչը ծնվել է Բարսելոնայում, նա մշտապես կապված է եղել գյուղական կյանքի, հատկապես Մոնտ ռոչ դել Կամպի հետ։ Նա վաղ աշխատանքներում արդեն տեսանելի են բնապատկերների ազդեցությունը ։
Նկարը Հեմինգուեյին վաճառվել է 5000 ֆրանսիական ֆրանկով ։ Հեմինգուեյը 1934 թվականին Cahiers d’Art ամսագրում գրել է. «Ես «Ագարակը» չեմ փոխի աշխարհի որևէ այլ կտավի հետ» ։
հետագայում Միրոն Մոնտ ռոչ դել Կամպի տեսարաններն օգտագործել է իր մյուս նկարներում։
Միրոյի ընտանիքին պատկանող տունը՝ Մաս Միրոն, 2006 թվականին հայտարարվել է ազգային հետաքրքրություն ներկայացնող մշակութային սեփականություն ։ Ընտանիքի և հասարակական տարբեր հաստատությունների միջև տարիներ շարունակ եղի ունեցած նամակագրությունից հետո պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել այնտեղ ստեղծել «կենդանի թանգարան» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1922 նկարներ Կատեգորիա:Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Կենդանիներն արվեստում
Կութոլսայմ
Կութոլսայմ (Kuttolsheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 660 մարդ, բնակչության խտությունը` 143.79 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.59 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 18 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 437 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 353-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 84։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,8 %։ 353 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 339 անձ (166 տղամարդ և 173 կին)։ Գործազուրկ են եղել 14 անձ (10 տղամարդ և 4 կին)։ 84 անաշխատունակներից 33-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 40-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Տոռե Կարդելա
Տոռե Կարդելա (Torre-Cardela), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Գրանադա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լոս Մոնտես շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 15,32 կմ2։ Բնակչությունը՝ 955 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
(3318) Բլիքսեն
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,008816 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,862 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1557 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1906,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188847 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,58° անկյուն։
Բլիքսեն աստերոիդը պատկանում է Էոսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 4400 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,99 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, որը համապատասխանում է Յուպիտերի հետ 7:3 ուղեծրային ռեզոնանսին, իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,03, որը համապատասխանում է 9:4 ռեզոնանսին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էոսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Աուգյուստեսենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Պոլ Ենսենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սոխակը
Սոխակը (Nattergalen), Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթներից, գրվել է 1843 թվականին։ Ներառված է հեղինակի «Նոր հեքիաթներ» ժողովածուում, որը հասցեագրված է տարբեր տարիքի մարդկանց ։
1914 թվականին Իգոր Ստրավինսկին «Սոխակը» հեքիաթի հիման վրա գրել է համանուն օպերա, 1917 թվականին՝ «Սոխակի երգը» սիմֆոնիկ պոեմը ։
Սյուժե
Վերջ ի վերջո կայսրն իր մերձավորին կարգադրում է գտնել և պալատ բերել սոխակին։ Նրանք երկար փնտրեցին սոխակին, երբ նրան տեսան ծառի ճյուղին, զարմացան նրա հասարակ տեսքից։ Սոխակը համաձայնեց մասնակցել պալատական երեկույթին։ Այժմ նա ապրում էր 12 սպասավորներով շրջապատված և զբոսնում էր օրական երկու անգամ։
Մի անգամ կայսրի համար ուղարկեցին արհեստական սոխակ։ Երբ նրան լարեցին, սկսեց երգել իր միակ, բայց շատ գեղեցիկ երգը։ Պալատական կապելմայստերը որոշեց, որ երկու սոխակները միասին դուետ կատարեն, կատարումը ներդաշնակ չստացվեց. արհեստական սոխակը երգում էր երգեհոնիկի պես։ Այնուամենայնիվ նա հաջողություն ունեցավ. պալատականները նրան լսեցին 33 անգամ անընդմեջ։ Երբ հիշեցին կենդանի սոխակին, պարզվեց, որ նա պալատից հեռացել է։
Արհեստական թռչունը դարձավ կայսրի սիրելի խաղալիքը։ Բայց մի օր մեխանիզմը փչացավ, և երգը լռեց։ Ժամագործն այն վերանորոգեց, բայց լիսեռի մաշվածության պատճառով թույլատրեց թռչունը լարել տարին միայն մեկ անգամ։
Հինգ տարի անց կայսրը ծանր հիվանդացավ։ Նրա ննջասենյակ եկավ Մահը։ Հանկարծ մի հրաշալի երգ հնչեց. կենդանի սոխակն էր վերադարձել։ Նա երգեց այնքան ժամանակ, մինչև Մահը դուրս թռավ լուսամուտից։ Երբ կայսրն սկսեց սոխակին շնորհակալություն հայտնել իրեն փրկելու համար, սոխակը պատասխանեց. «Երբ առաջին անգամ երգեցի քեզ համար՝ ես քո աչքերում արցունք տեսա, և դա ես երբեք չեմ մոռանա։ Արցունք. ահա՛ թե որն է ամենաթանկ պարգևը երգչի համար...»: Առավոտյան կայսրը, արթնանալով առողջ ու կազդուրված, սոխակին խնդրեց մնալ պալատում։ Թևավոր թռչունը մերժեց՝ բացատրելով, որ պետք է թռչի աշխարհով մեկ ու պատմի բարու և չարի մասին, իր երգով ուրախացնի և՛ գյուղացուն, և՛ ձկնորսին։
Գեղարվեստական առանձնահատկություններ
Անդերսենին, որ ստեղծագործական առումով մոտ էր գրական ռոմանտիզմին, հետաքրքրում էր արվեստի թեման ընդհանրապես և նկարիչների կյանքը մասնավորապես։ Այդ թեման զարգացնելով «Սոխակը» հեքիաթում՝ նա ստեղծել է ֆանտաստիկ սյուժե՝ ներառելով պատմողական դրվագ այն մասին, թե ինչպես այգում թռչունին փնտրելիս պալատականները, չնկատելով սոխակի երգը, սկզբում նրա դայլայլը շփոթում են գորտերի կռկռոցի հետ ։
Հեքիաթի հիմնական թեման կենդանի և կեղծ արվեստի բախումն է։ Կենդանի է համարվում այն արվեստը, որը մոտ է բնությանը։ Կեղծ արվեստի օրինակ է մեխանիկական թռչունը, որը կարողանում էր կատարել միայն մեկ մեղեդի և հիշեցնում էր երգեհոնիկի։ Այն իրական ձայն չուներ, նրան գնահատում էին միայն մեծամիտ պալատականները, որոնք պատրաստ էին իրական երաժշտությունը փոխարինել նրա մեքենայացված իմիտացիայով։ Կայսրի համար ծանր պահին լարովի խաղալիքը լռում է, իսկ կենդանի սոխակի իրական երգը վտարում է մահին և օգնում է կայսրին առողջանալ.
Ադապտացիա
1914 թվականին «Գրանդ օպերայում» տեղի ունեցավ Իգոր Ստրավինսկու «Սոխակը» լիրիկական օպերայի պրեմիերան (անտրեպրենյոր՝ Սերգեյ Դյագիլև, նկարիչ՝ Ալեքսանդր Բենուա) ։ Կոմպոզիտորն այս ստեղծագործությանը պատահաբար չի անդրադարձել․ «այն բառացիորեն երաժշտական շարվածք է»։ Այդ վերաբերում է և՛ սոխակի երգին, և՛ երաժշտական ինքնատիպ մրցությանը, որը պալատականները կազմակերպել էին կենդանի և արհեստական թռչունների միջև, և՛ «ֆոնային առանձնահատկություններին բնորոշ երաժշտական պատկերներին», որոնք օպերայի վրա աշխատելիս օգտագործվել են Ստրավինսկու կողմից։ Հանգամանքների զուգադիպմամբ Ստրավինսկին, ով երբեք չի եղել Չինաստանում, երաժշտական թատրոնի համար առաջին ստեղծագործությունն սկսել է 1908 թվականին՝ Չինաստանի վերջին կայսրուհի Ցի Սիի (մանջուրական Ցին կայսրություն) մահվան թվականին ։
Ավելի ուշ «Սոխակը» հեքիաթին անդրադարձան թատերական ռեժիսորները․ 1975 թվականին Վալերի Բելյակովիչը Պատանի մոսկվացիների թատրոնում բեմադրեց համանուն ներկայացում, 1980-ական թվականներին հեքիաթը («Սոխակը և կայսրը» վերնագրով) բեմադրվեց Բելառուսի պետական տիկնիկային թատրոնում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթներ Կատեգորիա:Գրական հեքիաթներ Կատեգորիա:1843 հեքիաթներ
Բուրանգուլովո (գյուղ, Ուչալինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կարմիր ձեռքի օր
Կարմիր ձեռքի օր կամ Երեխա-զինվորների օգտագործման դեմ պայքարի օր, նշվում է ամեն տարվա փետրվարի 12-ին՝ որպես երեխա-զինվորների հիշատակի օր, որոնք պարտադրված մասնակցություն են ունեցել պատերազմներում և զինված հակամարտություններում ։ Այս օրը կոչ է արվում կատարել գործողություններ անչափահասների զորակոչման պրակտիկայի դեմ՝ ի պաշտպանություն այն երեխաների, որոնք հայրենիքում ռազմական հակամարտության պատճառով զրկված են բարեկեցիկ մանկությունից։
Որտեղ են երեխաներին հավաքագրում
Երեխաներին որպես զինվորներ օգտագործում են, այդ թվում և զինված հակամարտություններում, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում, Ռուանդայում, Ուգանդայում, Սուդանում, Կոտ դ'Իվուարում, Մյանմայում, Ֆիլիպիններում, Կոլումբիայում և Պաղեստինում ։ Երեխաներին նաև ընդգրկում են զինված խմբավորումներում, որի պատճառով էլ հնարավոր չէ հաշվարկել նրանց ճշգրիտ քանակը։
Ավելի քան 17 երկրում երեխաներին պաշտոնապես զորակոչում են բանակ։
2009 թվականին ավելի մոտավորապես 250 000 երեխա, միայն պաշտոնական տվյալներում, եղել է զինվորական ծառայության մեջ, ընդ որում, նրանց մեկ երրորդը աղջիկ է։
Կարմիր ձեռքի օր
Կարմիր ձեռքի օրն առաջին անգամ նշվել է 2002 թվականին, երբ Երեխաների իրավունքների մասին կոնվենցիայի ֆակուլտատիվ արձանագրությունը, որը վերաբերում է զինված հակամարտություններին երեխաների մասնակցությանը, ուժի մեջ մտավ (2002 թվականի փետրվարի 12)։ Այս արձանագրությունը ընդունվել է Միավորված ազգերի կազմակերպության Գլխավոր ասամբելայի կողմից 2000 թվականի մայիսին, և ներկայումս ունի ստորագրություններ ավելի քան 100 տարբեր պետություններից։
Փաստաթղթի բովանդակությունը․
Նման գործողությունները հակասում են միջազգային իրավունքին, մարդու իրավունքին և միջազգային հումանիտար իրավունքին։ Համաձայն 1977 թվականին Ժնևի կոնվենցիայի I և II լրացուցիչ արձանագրությունների՝ 15 տարեկանը չբոլորած երեխաները ենթակա չեն զինված ուժերում կամ խմբերում հավաքագրմանը, և նրանց թույլատրելի չէ ռազմական գործողությունների մասնակությունը։ 2000 թվականին ընդունված «Երեխայի իրավունքի ֆակուլտատիվ արձանագրությունը, որը վերաբերում է զինված հակամարտություններում երեխաների մասնակցությանը» նախատեսում է, որ մասնակից պետություններն ընդունում եմ հնարավոր բոլոր միջոցները, որպեսզի խափանեն մինչև 18 տարեկանը չբոլորած երեխաների մասնակությունը ռազմական գործողություններին։
Ի հավելումն այդ իրավական նորմերի՝ բանակում ծառայությունը ճանաչվել է մանկական աշխատանքի ամենավատ տարբերակը։ Կոնտեքստում «երեխա» տերմինն վերաբերում է բոլոր անձանց, ում տարիքը չի բոլորել 18 տարեկանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
Շորյոլ (այլ կիրառումներ)
Շորյոլ, կարող է վերաբերել՝
Լենոսյու
Լենոսյու (Леносъю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Լեմյու գետի ձախ ափին 68 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 50 կմ, ջրհավաք ավազանը՝ 204 կմ2։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Լեյլեկ
Լեյլեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում ։ Գտնվում էր Սպեր քաղաքից 25 կմ հարավ-արևմուտք, Ճորոխ գետի աջ, լեռնոտ ափին։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 28 տուն բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Լեյլեկն ուներ ավերակ հայկական եկեղեցի։ Մոտակայքում գտնվում էր շինությունների ու տաճարի հետքեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Սպերի շրջանի համայնքներ
Զալազնայա (Ցեբյուգայի վտակ)
Զալազնայա (Залазная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Ցաբյուգա գետի ձախ ափից 63 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մեզեն, գետի գետային ավազանը Մեզեն ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Մեդյատովո
Մեդյատովո (Медятово, Миҙәт), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի կազմում։
Զրոյական էներգիա սպառող տուն
Զրոյական էներգիա ծախսող տուն,(zero-energy building, բարձր էներգաարդյունավետություն ունեցող շենք, որն ունակ է վերականգնվող աղբյուրներից էներգիա արտադրել տեղում և հավասար քանակությամբ սպառել այն ամբողջ տարվա ընթացքում ։ Սպառման համար պակաս էներգիա առաջացնելիս շենքը կոչվում է գրեթե զրոյական էներգիա սպառող տուն(near zero-energy building):
Նկարագրություն
Զրոյական սպառում ունեցող տները չեն օգտագործում բրածո վառելիք և իրենց համար անհրաժեշտ էներգիան ստանում են վերականգնվող աղբյուրներից ։ Դրանք կարող են լինել ավանդական շենքեր`մեծ արևային վահանակներով ։
Այս տների մեծ մասը կառուցված են հետևյալ սկզբունքների համաձայն. պահանջվող էներգիայի նվազեցում, ավելցուկային էներգիայի օգտագործում, արհեստական հովացման անհրաժեշտության նվազեցում, միկրոկլիմայի կառավարման բարձր արդյունավետ համակարգերի և այլ համակարգերի ապահովում, այդ թվում նաև լուսավորության՝ արևային, քամու և այլ վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների ։
Դանիայում զրոյական էներգիայի տունը կարող է միացվել մեկ կամ մի քանի էներգետիկ ենթակառուցվածքների՝ էլեկտրական ցանց, կենտրոնացված ջեռուցման և հովացման համակարգեր, գազի բաշխման ցանց, կենսավառելիքի և կենսազանգվածի բաշխման ցանց
Ֆինլանդիա
Արդեն կառուցված զրոյական էներգիա սպառող տներից են Յարվենպյայի հաշմանդամների տունը (2,124 մ²), Կուոպիոյի ուսանողական հանրակացարանը (2,124 մ²) , տուն մեկ ընտանիքի համար Մյանտյուհարյու քաղաքում(154 մ²) , Հիվինկիում 2013 թվականին կառուցված 160 մ² տներ մեկ ընտանիքի համար ։ Գրեթե զրոյական սպառմամբ տներ են կառուցվել Յակոբստադում (մեկ ընտանիք 165 մ²) և Լահթիում (կենսաթոշակառուների տուն 16500 մ²) ։
Կանադա
Կանադայում Զրոյական էներգիա ծախսող տունգաղափարի խթանման փուլն է
Կանադայի հիպոթեկային և բնակարանային կորպորացիան ֆինանսավորեց կայուն բնակարանային շինարարության մրցակցություն «EQuilibrium» նախագիծը՝ միավորելով պետության և անհատների ջանքերը։ 2006 թ.-ին տեղի ունեցավ մրցույթ, որտեղ 72 մասնակից նախագծերից հաղթեցին 12-ը, որոնցից առաջինը Քվեբեկի Իսթման քաղաքում գտնվող ÉcoTerra տունն էր։ Դրա պահպանման ծախսերը 60%-ով ավելի ցածր էր, քան համանման ստանդարտ տան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էներգիայի տնտեսություն Կատեգորիա:Շինարարություն Կատեգորիա:Վերականգնվող էներգիա Կատեգորիա:Էներգետիկա Կատեգորիա:Շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Զարգացող տեխնոլոգիաներ Կատեգորիա:Շրջակա միջավայրի պաշտպանություն Կատեգորիա:Տներ Կատեգորիա:Կայուն զարգացում
Պանյուտինո (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Պանյուտինո (Панютине), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի քաղաքային խորհուրդում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Լոզովայա-Ազովսկայա։ Հիմնադրվել է 1869 թվականին։
2012 թվականի տվյալներով Պանյուտինո քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 8 900 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5,52 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1328,26 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1869 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շուբան (այլ կիրառումներ)
Շուբան, կարող է վերաբերել՝
Նալչիկի քաղաքային օկրուգ
Բնակավայրեր
Քաղաքայի օկրուգի կազմում ընդգրկված է 5 բնակավայր․
Բնակչություն
2016 թվականի տվյալներով օկրուգում բնակվում է 264 924 մարդ ։ 2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով քաղաքային օկրուգում 266 033 բնակվողներից 264 904-ը նշել են իրենց ազգությունը ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կաբարդա-Բալկարիայի քաղաքային օկրուգներ
Գովորուն
Գովորուն, մտացածին թռչուն, Կիր Բուլիչովի գրքերի գրական հերոսը և Ռոման Կաչանովի «Երրորդ մոլորակի գաղտնիքը» ֆիլմի հերոսը։ Արտաքինից նման է մեծ թութակի։ Գովորունների հայրենիքը Բլուկ մոլորակն է։ Այս թռչուններն ունեն փայլուն հիշողություն, ինչը թույլ է տալիս նրանց վերարտադրել երբևէ լսած ցանկացած խոսք և հնչյուն։
Նկարագրություն
Թռչունն առաջին անգամ հանդիպում է «Ալիսայի ճանապարհորդությունը» պատմվածքում, որտեղ նկարագրվում է որպես թութակի նման մեծ սպիտակ թռչուն՝ երկու կտուցով և փետուրներից պատրաստված ոսկյա թագով (պսակով)։ «Հարյուր տարի առաջ» պատմվածքում հիշատակվում է, որ նա ունի «ականջների փոխարեն երկու կտուց, իսկ կտուցի փոխարեն՝ մեկ ականջ »։ Ավելի ուշ գրված «Ոսկե արջուկ» և «Խուզարկու Ալիսան» պատմվածքներում խոսվում է երկու գլխի մասին։ «Երրորդ մոլորակի գաղտնիքները» մուլտֆիլմում թռչունը պատկերված է այլ կերպ՝ մեկ կտուցով և դեղին գլխով։
Վարքագծի առանձնահատկություններ և սնուցում
Գովորունը բավականին ծույլ թռչուն է։ Երբ չի թռչում և չի խոսում, սիրում է նիրհել։ Շատ խոսելուց կարող է խռպոտել։ Եթե Գովորունը շատ է խոսում, հատկապես տիեզերական նավաստիների լեզվով, սկսում է սայլի պես ճռճռալ։ Գովորունի ձայնը վերադարձնելու համար, պետք է սոդայով տաք կաթ խմեցնել։
Գովորունի խոսքային կարողությունների մասին տվյալները փոքր-ինչ հակասական են․ նշվում է, որ գովորունը կարող է միայն կրկնել ինչ-որ մեկից լսած արտահայտությունը՝ նաև նմանակելով ձայնը և հնչերանգը, բայց մի քանի դրվագում Գովորունն արտաբերում է իմաստալից նախադասություններ, որոնք հազիվ թե լինեն ուրիշների բառերի կրկնություն։
Գովորունին կարելի է կերակրել սովորական սպիտակ հացով և կաթով։ Օգտակարության համար նրան տալիս են մասրենու մրգահյութ։ Նրանք նաև սիրում են շաքար։
Միջաստղային չվերթների ժամանակ գովորունը կարող է երկար ժամանակ մնալ առանց սննդի․ սաստիկ սովի դեպքում նա կարող է սնվել նույնիսկ մեքենայի յուղով (Շելեզյակ մոլորակի ռոբոտները Գովորունի համար ուրիշ կերակուր չունեին)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հորինված կենդանիներ
Շուբինկա (այլ կիրառումներ)
Շուբինկա, կարող է վերաբերել՝
Բերյոզովկա (Բոկովայայի վտակ)
Բերյոզովկա (Берёзовка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոտելնիչսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բոկովայա գետի ձախ ափին՝ 60 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Լևոն Սաղաթելյան
Լևոն Մկրտչի Սաղաթելյան, հայ դրամատուրգ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1934)։
Կենսագրություն
Լևոն Սաղաթելյանը ծնվել է Քուչակ (ՀԽՍՀ Ապարանի շրջան) գյուղում։ 1908 թվականին ավարտել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանը, 1916 թվականին՝ Մոսկվայի առևտրի ինստիտուտը։ 1922-1925 թվականներին որպես քարտուղար աշխատել է Անդրկովկասի փոստ-հեռագրական կոմիսարիատում։ 1925 թվականին տեղափոխվել է Հայաստան և որպես տնտեսագետ աշխատել տարբեր վայրերում։ Նրա առաջին դրաման՝ «Մի կտոր հողի համար», բեմադրվել է 1923 թվականին, Թիֆլիսում։ Այնուհետև գրել է «Երկու կյանք» (1932), «Կարմիր մանյակ» (1947) և այլ դրամաներ, որոնք բեմադրվել են Անդրկովկասի հայկական թատրոններում։ Գրել է նաև «Եղնիկի արահետով» կինոսցենարը, «Արևի շողերով» մանկական օպերայի լիբրետոն։ Մահացել է Երևանում ։
(3319) Կիբի
(3319) Կիբի (Kibi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի մարտի 12-ին Հիրոկի Կոսայի և Կիիտիրո Ֆուրուկավայի կողմից Կիսոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,172001 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7029 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6411 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2063,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174463 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,82° անկյուն։
Բուրաննոե (գյուղ, Սոլ-Իլեցկի շրջան)
Բուրաննոե (Буранное), գյուղ Ռուսաստանի Օրենբուրգի մարզի Սոլ-Իլեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Օրենբուրգի մարզի Սոլ-Իլեցկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (325201-325300)
Աստերոիդների ցանկ (325101-325200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (325301-325400)
Վասիլևկա (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
Վասիլևկա (Василівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Վասիլևկա գյուղում բնակվել է 1 550 մարդ ։
Այն Վասիլևսկի գյուղական խորհրդի վարչական կենտրոնն է, որը, բացի այդ, ներառում է Նովոսելսկոյե, Պոմերկի, Սավոնիխա և Միրնոե գյուղերը։
Աշխարհագրական դիրք
Վասիլևկա գյուղը գտնվում է Գրուն գետի ափին։ Հոսանքին վերև՝ 6 կմ հեռավորության վրա, Գրուն գյուղն է, հոսանքին ներքև՝ 1 կմ հեռավորության վրա՝ Կապուստինցի (Լիպովոդոլինսկի շրջան) և Կլյուսի (Լիպովա Դոլինայի շրջան) գյուղերը։
Սոցիալական ոլորտի օբյեկտներ
Գյուղում կա դպրոց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:17-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Մեդնի Զավոդ
Մեդնի Զավոդ (Медный Завод), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 37 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի բնակավայրեր
Շելիխովի ծոց
Շելիխովի ծոց (Залив Шелихова ), գտնվում է Օխոտի ծովի հյուսիս-արևելքում, Եվրասիա մայրցամաքի և Կամչատկա թերակղզու միջև։ Երկարությունը 650 կմ է, լայնությունը՝ 130-300 կմ, խորությունը՝ 50-150 մ (առավելագույնը՝ 350 մ)։ Հյուսիսային մասը Տայգոնոս թերակղզով բաժանվում է Գիժիգայի և Պենժինայի խորշերի։ Շելիխովի ծոցի մեջ են թափվում Գիժիգա և Պենժինա գետերը։ Մառցակալում է դեկտեմբերից մայիս։ Ափերին կան թռչնաշուկաներ։ Արդյունահանվում է ծովատառեխ, տափակաձուկ, փրփրուկ, սաղմոն։ Անվանվել է ի պատիվ ռուս վաճառական Գ․ Շելիխովի (1747-1795 թվականներ)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծոցեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի նեղուցներ
Վան Գունվու
Վան Գունվու (Wang Gungwu, ), սինգապուրցի գիտնական-պատմաբան, որը զբաղվում է հարավ-արևելյան Ասիայում չինական սփյուռքի ուսումնասիրությամբ և այդ տարածաշրջանի երկրների հետ Չինաստանի հարաբերություններով։
Կենսագրություն
Ավարտել է Իպո Անդերսոնի դպրոցը (Պերակ նահանգ, Մալայզիա)։ 1946-1948 թվականներին սովորել է Նանկինի Ազգային կենտրոնական համալսարանում (չի ավարտել Չինաստանում սկսված քաղաքացիական պատերազմի պատճառով)։ Սինգապուրի Մալայի համալսարանում ուսումնասիրել է պատմություն և ստացել բակալավրի և մագիստրոսի կոչում (1949-1954)։ 1957 թվականին ավարտել է Լոնդոնի համալսարանի արևելյան և աֆրիկյան հետազոտությունների դպրոցի ասպիրանտուրան ՝ պաշտպանելով «իշխանության կառուցվածքը Հյուսիսային Չինաստանում հինգ հարստությունների շրջանում» դոկտորական թեզը։ Ղեկավարել է Մալայա համալսարանի պատմության ամբիոնը (Կուալա Լումպուր, Մալայզիա) (1963-1968), Ավստրալիայի ազգային համալսարանի Հեռավոր Արևելքի պատմության ամբիոնը (1968-1975, 1980-1986)։ Եղել է Ավստրալիայի ազգային համալսարանի Խաղաղօվկիանոսյան հետազոտությունների դպրոցի տնօրեն (1975-1980), Հոնկոնգի համալսարանի ռեկտոր (1986-1995), Սինգապուրի ազգային համալսարանին առընթեր Արևելյան Ասիայի ինստիտուտի տնօրեն (1997-2000) ։ Ներկայումս Սինգապուրի ազգային համալսարանի հումանիտար և հասարակական գիտությունների ֆակուլտետի պրոֆեսոր, Ավստրալիայի ազգային համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր է։ Մի շարք ամսագրերի խմբագրական խորհրդի անդամ, այդ թվում՝ Journal of Southeast Asian Studies, The China Journal, The China Quarterly, Modern Asian Studies, Japanese Journal of Political Science, China Studies, Pacific Affairs, The Pacific Review, China: an International Journal, Contemporary Southeast Asia, The Round Table, Asian Studies Review, Asian Culture և Journal of the Malaysian Branch, Royal Asiatic Society : Հրատարակել է ավելի քան 20 գիրք ։  Գրում է անգլերեն բանաստեղծություններ ։
Ընտանիք
Կին՝ Մարգարետ Լիմ Պինգ-տինգ Երեխաներ՝ Վան Շի Չանգ, Խյու Չանգ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Լոնդոնի համալսարանի շրջանավարտներ
Ալեքսանդրովկա (գյուղ, Ցիրկունովի գյուղական խորհուրդ)
Ալեքսանդրովկա (Олександрівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1862 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսանդրովկա գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,09 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 377,78 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1862 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մենդիս
Մենդիս  (Mendes), համայնք Բրազիլիայում՝ Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ռիո դե Ժանեյրոյի ագլոմերացիա (մեզոշրջան)ում։ Մտնում է Վասորասի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 17 800 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 77,288 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 230,3 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1952 թվականի հուլիսի 11-ին։
Աշխարհագրություն
Տեղանքի կլիման լեռնային արևադարձային է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի բնակավայրեր
Լիբանոս
Լիբանոս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում ։ Գտնվում էր Ճորոխ գետի վերին հոսանքի ձախ կողմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Վլադիմիր Պետրոսյան
Վլադիմիր (Օհան) Գեղամի Պետրոսյան, հայ քանդակագործ, ՀՀ վաստակավոր նկարիչ (1991) ։
Կենսագրություն
1979-1964 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ Ձևավորել է հեռուստաֆիլմեր, բեմադրություններ։ 1990-1995 թվականներին եղել է ՀՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր, եղել է գիտության, կրթության, լեզվի և մշակույթի հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ ։
Ստեղծագործություններ
Պետրոսյանի բազմաժանր գործերին բնորոշ են հոգեբանական նուրբ գծերի բացահայտումը, պլաստիկական զուսպ ձևերի ներդաշնակումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր նկարիչներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Բրայտինգեն
Բրայտինգեն  (Breitingen), կոմունա Գերմանիայի Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Մտնում է Ալբ Դունայ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 262 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 2,89 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 4 25 024։
Շեմային ազդանշան
Շեմային ազդանշան, ընդունիչ սարքի ելքի ազդանշան՝ նվազագույն արժեքով, որի դեպքում ապահովվում է ազդանշանի գրանցման հավանականությունը՝ դրա կեղծ գրանցման տրված հավանականության դեպքում։ «Շեմային ազդանշան» հասկացությունը կիրառվում է կապի, հիդրո և ռադիոլոկացիայի, ռադիոպելենգացիայի, օպտիկական լոկացիայի և այլ համակարգերի որակի վերլուծության ժամանակ։ Գնահատվում է անտենայի (ռադիոընդունիչ սարքավորումներում) բացվածքի դաշտի լարվածությամբ կամ հզորությամբ էներգիայով, լույսի (օպտիկական ընդունիչների համար) քվանտների թվով, հոսանքով կամ լարումով, ճնշումով կամ ջերմաստիճանով (ռելեային համակարգերի մուտքում)։
Կատեգորիա:Ազդանշանային հարմարանքներ
Բազենից վանք
Բազենից վանք, միջնադարյան ճարտարապետական հուշարձան, գտնվում էր Վանա լճի արևելյան ափին, Երերին և Ամյուկ գյուղերի մոտ, Սուրբ Սահակ Պարթև վանքի դիմաց, բլրի վրա։
Ընդհանուր նկարագրություն
XV դարում հիշվում է որպես «նորաշէն Սուրբ Էջմիածին, որ անուամբ Բազենից վանք յորջորջի»։ Նշանակում է՝ այդ ժամանակ կամ նոր էր կառուցվել, կամ վերանորոգվել էր։ Ունեցել է մի մատուռ՝ Վերին Էջմիածին, և երկու եկեղեցի՝ Ներքին Էջմիածին ու Ս․ Աստվածածին անուններով։
Մեզ հասած ձեռագրեր
Բազենի վանքից մեզ են հասել մի քանի ձեռագրեր․ Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի № 4213-րդ Ավետարանը (1441 թվական), № 6121-րդ ժամագիրքը (1443 թվական, երկու ձեռագրերի գրիչն է Ղազարը), № 6653-րդ Ավետարանը (1454 թվական, գրիչ՝ Հովհաննես, ծաղկող՝ Մինաս), № 5860-րդ Մաշտոցը (1487–1489, գրիչ՝ Թումա աբեղա)։ 1445 թվականին Բազենից վանքում գրված մի Ավետարան գտնվում է Կալիֆոռնիայում, 1553 թվականին գրված Շարակնոցը՝ Երուսաղեմում (ձեռ․ № 1594-րդ), 1475 թվականին Ռստակեսի և 1566 թվականին Աստվածատուրի գրած Ավետարանները մինչև 1915 թվականի Եղեռնը Վասպուրականում էին։
Meconematinae
Meconematinae՝ ծղրիդների ենթաընտանիք։
Տարածվածություն
Հանդիպում են բոլոր մայրցամաքներում, հիմնականում մերձարևադարձային երկրներում ։
Բնութագիր
Կանաչ կամ դեղնականաչավուն գույնի փոքր ծղրիդներ։ Պրոստերնումը անպաշտպան է  ։ Գլուխը հիպոգնատիկ է (կամ հոպիստոգնատիկ)։ Սրունքները նկատելի փշերով են պատված։ Տիմպանալային օրգանները բաց են կամ ձևափոխված։ Կան գիշատիչ և բուսակեր խմբեր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոդվածոտանիներ
Մալայա Գլուշա
Մալայա Գլուշա (Мала Глуша), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբեշովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1537 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մալայա Գլուշա գյուղում բնակվում էր 1 547 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3902 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 396,46 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբեշովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1537 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Անհմեդաղլի-յուրդ
Ահմեդաղլի-յուրդ, լեռնագագաթ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Բզովդալ լեռնաշղթայի հյուսիս կողմում, բարձրությունը 2622 մ։ Նշանակված է Կովկասի 5-վերստանոց քարտեզում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագագաթներ
Բուրանովո (գյուղ, Կալամանկայի շրջան)
Բուրանովո (Бураново), գյուղ Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Կալամանկայի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1757 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Կալամանկայի շրջանի բնակավայրեր
Ծրագրային ապահովում
Համակարգչային ծրագրային ապահովում կամ պարզապես ծրագրային ապահովում, համակարգչի մաս, որն ի տարբերություն ֆիզիկական սարքակազմի՝ որից կառուցված է համակարգը, բաղկացած է տվյալներից կամ համակարգչային ցուցումներից։ Ինֆորմատիկայում և ծրագրային ապահովման ճարտարագիտությունում ծրագրային ապահովումը այն ամբողջ ինֆորմացիան է, որը մշակվում է համակարգչի, ծրագրերի և տվյալների կողմից։ Ծրագրային ապահովումը ներառում է այնպիսի համակարգչային ծրագրեր, գրադարաններ և տվյալներ, ինչպիսիք են ծրագրերի օգտագործման գրավոր ցուցումները կամ ինֆորմացիայի կրիչները։ Համակարգչային սարքակազմը և ծրագրային ապահովումը գործում են փոխկապակցված և իրատեսորեն չեն կարող օգտագործվել իրարից անկախ։
Կատարվող կոդն ամենացածր մակարդակում բաղկացած է մեքենայական լեզվի ցուցումներից, որոնք բնորոշ են առանձին պրոցեսորի՝ հիմնականում կենտրոնական մշակիչ հանգույցը։ Մեքենայական լեզուն բաղկացած է երկուական համակարգի թվերից կազմված խմբերից։ Դրանցով արտահայտվում են պրոցեսորի ցուցումները, որոնք անցնում են համակարգչի նախորդ վիճակից հաջորդին։ Օրինակ, հրահանգը կարող է փոխել համակարգչի որոշակի պահեստային դիրքում գտնվող արժեքը, ինչն անմիջականորեն չի երևում օգտվողին։ Հրահանգը կարող է նաև անուղղակիորեն պատճառ հանդիսանալ, որպեսզի համակարգչի էկրանին ինչ-որ բան հայտնվի։ Սա վիճակի փոփոխություն է, որը տեսանելի է օգտվողին։ Պրոցեսորը կատարում է հրահանգները տրված հաջորդականությամբ, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ հրահանգվում է «թռիչք կատարել» մեկ այլ հրահանգի կամ ընդհատվում է (մինչև հիմա բազմամիջուկային պրոցեսորները դոմինանտ են, դրանցից յուրաքանչյուր միջուկը կարող է աշխատեցնել հրահանգները հերթականությամբ, հետո յուրաքանչյուր կիրառական ծրագրային ապահովում թերասությամբ գործարկվում է միայն մեկ միջուկում, սակայն որոշ ծրագրային ապահովումներ ստեղծված են այնպես, որ աշխատեն մի քանի միջուկներում)։
Ծրագրային ապահովման մեծամասնությունը գրված է բարձր մակարդակի ծրագրավորման լեզուներով, որոնց օգտագործումն ավելի հեշտ և արդյունավետ է ծրագրավորողների համար, քանի որ դրանք ավելի մոտ են բնական լեզուներին, քան մեքենայական լեզուները ։ Բարձր մակարդակի ծրագրավորման լեզուները թարգմանվում են մեքենայական լեզվի՝ օգտագործելով կոմպիլյատոր կամ ինտերպրետատոր կամ էլ երկուսի համադրումը։ Ծրագրային ապահովումը կարող է գրված լինել նաև ցածր մակարդակի ասեմբլեր լեզվով, որը մեծապես համապատասխանում է համակարգչի մեքենայական լեզվի ցուցումներին և թարգմանվում է մեքենայական լեզվի՝ օգտագործելով ասեմբլեր։
Պատմություն
Ծրագրային ապահովման համար ստեղծված ալգորիթմի առաջին մասը գրել է Ադա Լավլեյսը 19-րդ դարում։ Այն նախատեսված էր Անալիտիկ մեքենայի համար։ Սակայն չստեղծվեց ո՛չ Անալիտիկ մեքենան, ո՛չ էլ դրա համար նախատեսված ծրագրային ապահովումը։
Ծրագրային ապահովման մասին առաջին թեորիան առաջադրել է Ալան Թյուրինգը՝ իր 1935 թվականին գրված «Հաշվարկելի թվեր» աշխատությունում։
Սա, ի վերջո, տարավ երկու ակադեմիական ուղղությունների ստեղծմանը։ Դրանք են ինֆորմատիկան և ծրագրային ապահովման ճարտարագիտությունը, որոնք ուսումնասիրում են ծրագրային ապահովումը և դրա ստեղծումը։ Ինֆորմատիկան ավելի տեսական է (Թյուրինգի աշխատությունը դրա օրինակն է), մինչդեռ ծրագրային ապահովման ճարտարագիտությունը հիմնականում կենտրոնանում է գործնական խնդիրների վրա։
Սակայն, մինչև 1946 թվականը ծրագրային ապահովումը՝ որը հասկանում ենք այսօր (թվային համակարգիչների հիշողության մեջ պահվող ծրագրեր), դեռ գոյություն չուներ։ Առաջին էլեկտրոնային հաշվողական սարքերը փոխարինվեցին, որպեսզի «վերածրագրավորեն» դրանք։
Նպատակ կամ օգտագործման բնագավառ
Կախված նպատակից՝ համակարգչային ծրագրային ապահովումը բաժանվում է հետևյալ խմբերի.
Ծրագրավորման գործիքներ
Ծրագրավորման գործիքները ևս համարվում են ծրագրային ապահովում՝ ծրագրերի կամ հավելվածների տեսքով։ Ծրագրային ապահովման մշակողները (հայտնի որպես ծրագրավորողներ, կոդավորողներ, հաքերներ կամ ծրագրային ապահովման ճարտարագետներ) օգտագործում են դրանք, որպեսզի ստեղծեն, հայտնաբերեն և վերացնեն համակարգչային ծրագրի վրիպակները, սպասարկեն համակարգիչները (բարելավեն կամ ուղղեն առաջացած խնդիրները) կամ այլ կերպ ասած ապահովեն ծրագրային ապահովման տեխնիկական աջակցություն։
Ծրագրային ապահովումը գրվում է մեկ կամ մի քանի ծրագրավորման լեզուներով։ Գոյություն ունեն բազմաթիվ ծրագրավորման լեզուներ, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի առնվազն մեկ իրագործում և որոնցից յուրաքանչյուրը բաղկացած է սեփական ծրագրավորման գործիքների շարքից։ Այս գործիքները կարող են լինել համեմատաբար անկախ ծրագրեր, ինչպիսիք են կոմպիլյատորները, խմբագրիչները (անգլ.՝ debugger), ինտերպրետատորները (բարձր մակարդակի լեզուն մեքենայական կոդի փոխարկիչներ), կապակցիչները (անգլ.՝ Linker) և տեքստային խմբագրիչները։ Դրանք իրար հետ միավորվելով կարող են իրագործել առաջադրանքներ, կամ կարող են ձևավորել ինտեգրված մշակման միջավայր (անգլ.՝ integrated development environment), որը խմբավորում է շատ կամ բոլոր այսպիսի անկախ գործիքները։ Ինտեգրված մշակման միջավայրերը կարող են անել դա կամ համապատասխան առանձին գործիքները կանչելով կամ նրանց ֆունկցիոնալությունը նոր ձևով վերագործարկելով։ Ինտեգրված մշակման միջավայրը կարող է հեշտացնել որոշակի առաջադրանքների իրագործումը, օրինակ, որոնումը որոշակի պրոյեկտի ֆայլերում։ Շատ ծրագրավորման լեզուներ հնարավորություն են տալիս օգտագործել առանձին գործիքներ կամ ինտեգրված մշակման միջավայր։
Կառուցվածք
Օգտատերերը հաճախ ծրագրավորողներից տարբեր են տեսնում որոշ բաներ։ Ժամանակակից ընդհանուր նպատակային համակարգիչներ օգտագործող մարդիկ սովորաբար տեսնում են տարբեր առաջադրանքներ կատարող ծրագրային ապահովման երեք շերտ՝ պլատֆորմ, հավելված և օգտվողի ծրագրային ապահովում (ի տարբերություն նշված համակարգիչների, գոյություն ունեն ներկառուցված համակարգեր, անալոգային հաշվողական մեքենաներ և գերհամակարգիչներ)։
Համակարգչային պլատֆորմը, ներառում է ներկառուցված ծրագրաշարեր, դրայվերներ, օպերացիոն համակարգ և, սովորաբար, գրաֆիկական ինտերֆեյս, որն ընդհանուր առմամբ թույլ է տալիս օգտվողին փոխազդել համակարգչի և նրա օժանդակ սարքերի հետ։ Պլատֆորմային ծրագրային ապահովումը հաճախ վաճառվում է համակարգչի հետ միասին։ Սովորաբար անհատական համակարգիչներում հնարավոր է կատարել փոփոխություն պլատֆորմային ծրագրերում։ Կիրառական ծրագրային ապահովումը կամ հավելվածներն այն է, ինչի մասին մտածում է մարդկանց մեծամասնությունը «ծրագրային ապահովում» ասելիս։ Տիպիկ օրինակներ են օֆիսային ծրագրային միջոցների փաթեթը և վիդեո խաղերը։ Հաճախ հավելվածները ձեռք են բերվում համակարգչային սարքակազմից առանձին։ Երբեմն հավելվածները վաճառվում են համակարգչի հետ միասին, սակայն դա չի փոխում այն հանգամանքը, որ դրանք աշխատում են որպես անկախ հավելվածներ։ Հավելվածներն օպերացիոն համակարգից անկախ ծրագրեր են, սակայն հաճախ հարմարեցվում են որոշակի պլատֆորմների համար։ Ծատ օգտվողներ կարծում են, որ կոմպիլյատորները, տվյալների բազաները և այլ «համակարգային ծրագրային ապահովումները» հավելվածներ են։ Ոչ պրոֆեսիոնալ ծրագրավորողների կողմից գրված ծրագրերը համապատասխանեցնում են համակարգը օգտվողի որոշակի կարիքներին։ Օգտվողի կողմից գրված ծրագրային ապահովումը ներառում է աղյուսակների կաղապարներ և տեքստային պրոցեսորի կաղապարներ։ Էլեկտրոնային փոստի ֆիլտրերը ևս համարվում են օգտվողի կողմից գրված ծրագրային ապահովում։ Օգտվողները ստեղծում են այս ծրագրերը՝ հաճախ անտեսելով դրանց կարևորությունը։ Կախված նրանից, թե որքանով է իրավասու օգտվողի կողմից գրված ծրագրային ապահովման ներառումը լռելյայն ծրագրային փաթեթներում, շատ օգտվողներ չեն կարող տեղյակ լինել օրիգինալ փաթեթների միջև տարբերության մասին և ինչն է ավելացվել համահեղինակների կողմից։
Իրագործում
Համակարգչային ծրագրային ապահովումը պետք է «բեռնվի» համակարգչի պահեստ (օրինակ կոշտ սկավառակ կամ հիշողություն)։ Բեռնելուց հետո համակարգիչը կարող է իրագործել ծրագիրը։ Սա ներառում է համակարգային ծրագրային ապահովման միջոցով հրահանգների փոխանցումը կիրառական ծրագրային ապահովումից դեպի սարքակազմ, ինչն ի վերջո ստանում է հրահանգները որպես մեքենայական կոդ։ Յուրաքանչյուր հրահանգ պատճառ է հանդիսանում, որ համակարգիչը կատարի գործողություն՝ տեղափոխի տվյալներ, կատարի հաշվարկումներ կամ փոփոխի հրահանգների կատարման հերթականությունը։
Տվյալների փոփոխությունը սովորաբար կատարվում է հիշողության մի տեղից դեպի մյուսը։ Երբեմն այն ներառում է տվյալների փոխանցում հիշողության և ռեգիստորների միջև, ինչը պրոցեսորին հնարավորություն է տալիս արագ մուտք գործել տվյալներ։ Տվյալների տեղափոխումը՝ հատկապես մեծ քանակությամբ, կարող է թանկ արժենալ։ Սրանից խուսափելու համար երբեմն օգտագործվում են տվյալների ցուցիչներ։ Հաշվարկները ներառում են պարզ գործողություններ, օրինակ՝ փոփոխական տվյալների տարրի արժեքի ավելացում։ Ավելի բարդ հաշվարկները կարող են ներառել շատ գործողություններ և տվյալների տարրեր միասին։
Որակ և հուսալիություն
Ծրագրային ապահովման որակը շատ կարևոր է՝ հատկապես առևտրային և համակարգային ծրագրային ապահովումների համար, ինչպիսիք են Microsoft Office-ը, Մայքրոսոֆթ Վինդոուզը և Լինուքսը։ Եթե ծրագրային ապահովումը պարունակում է վրիպակներ, այն կարող է ջնջել մարդու աշխատանքը, խափանել համակարգիչը և կատարել այլ անսպասելի գործողություններ։ Թերություններն ու սխալները կոչվում են bug։ Դրանք հաճախ հայտնաբերվում են ալֆա և բետա թեստավորման ընթացքում։ Հաճախ ծրագրերը դառնում են այսպես կոչված «ծրագրային ապահովման հնացման» զոհ։ Այն առաջանում է չնկատված սխալների պատճառով և հանգեցնում է արտադրողականության աստիճանաբար նվազմանը։
Շատ բագեր հայտնաբերվում և հեռացվում են թեստավորման ընթացքում։ Այնուամենայնիվ, ծրագրային ապահովման թեստավորումը հազվադեպ կարող է հայտնաբերել բոլոր սխալները։ Որոշ ծրագրավորողներ ասում են, որ «յուրաքանչյուր ծրագիր ունի առնվազն մեկ այլ սխալ» (Լուբարսկիի օրենք) ։ Ծրագրային ապահովման մշակման կասկադի մոդելը կիրառելիս սովորաբար աշխատում են առանձին թեստավորման թիմեր։ Սակայն ավելի նոր մոտեցումներ կիրառելիս, որոնք հավաքականորեն կոչվում են ճկուն ծրագրային ապահովման մշակում, ծրագրավորողները հաճախ կատարում են իրենց թեստավորման ամբողջ մասը, ապա ցույց տալիս ծրագրային ապահովումը օգտվողներին/պատվիրատուներին՝ կանոնավոր կերպով կարծիք ստանալու համար։ Թեստավորումը կատարվում է մոդուլային (միավոր) թեստավորման, հետահայաց թեստավորման (երբ ստուգվում է արդյո՞ք նախկինում թեստավորված ծրագրային ապահովումը գործում է նույն կերպ՝ փոփոխվելուց կամ այլ ծրագրային ապահովման հետ փոխկապակցվելուց հետո) և այլ մեթոդներով, որոնք կատարվում են ձեռքով, կամ շատ հաճախ ավտոմատ կերպով, քանի որ այն կոդը, որը պետք է թեստավորվի կարող է լինել բավականին երկար։ Օրինակ, ՆԱՍԱ-ն ունի չափազանց խիստ ծրագրային ապահովման փորձարկում՝ շատ օպերացիոն համակարգերի և հաղորդակցման ֆունկցիաների համար։ ՆԱՍԱ-յում օգտագործվող շատ գործողություններ միմյանց հետ փոխազդում և կապակցվում են command ծրագրերի միջոցով։ ՆԱՍԱ-յում աշխատող շատ մարդկանց սա թույլ է տալիս ստուգել և գնահատել ընդհանուր ֆունկցիոնալ համակարգերը։ Այն ծրագրերը, որոնք պարունակում են command ծրագրային ապահովում, թույլ են տալիս սարքակազմին և համակարգային գործողություններին միասին աշխատել շատ ավելի հեշտորեն։
Լիցենզիա
Ծրագրային ապահովման լիցենզիան իրավունք է տալիս օգտվողին օգտագործել այն արտոնագրված միջավայրում, իսկ ծրագրային ապահովման ազատ ծրագրային ապահովման արտոնագրերի դեպքում նաև երաշխավորում է այլ իրավունքներ՝ ինչպես օրինակ պատճեններ ստեղծելու իրավունքը։
Սեփականություն կազմող ծրագրային ապահովումը բաժանվում է երկու տիպի.
Մյուս կողմից, բաց կոդով ծրագրային ապահովումը տրվում է անվճար արտոնագրով՝ ստացողին երաշխավորելով այն փոփոխելու և վերաբաշխելու իրավունքները։
Արտոնագրեր
Ծրագրային ապահովման արտոնագրերը հակասական են ծրագրերի արտադրությունում, քանի որ շատ մարդիկ տարբեր տեսակետներ ունեն դրանց վերաբերյալ։ Հակասության պատճառներից մեկն այն է, որ սկզբնական գաղափարների և արտոնագրի միջև վերոնշյալ խնդիրը գործնականում չի լուծվում արտոնագրային իրավաբանների կողմից։ Օրինակ, ասպեկտ կողմնորոշված ծրագրավորման (AOP) արտոնագիրը պահանջում է իրավունքներ ցանկացած ծրագրավորման գործիքի նկատմամբ, որն այս կամ այն ձևով իրականացնում է AOP—ի գաղափարը։ Հակասության մեկ այլ պատճառ է նորարարությունների վրա ազդեցությունը։ Շատ նշանավոր փորձագետներ և ընկերություններ վիճում են այն հարցի շուրջ, որ ծրագրային ապահովումն այնքան արագ զարգացող ոլորտ է, որ ծրագրային ապահովման արտոնագրերը պարզապես ստեղծում են հսկայական քանակով լրացուցիչ դատական ծախսեր և ռիսկեր ու, իրականում, կասեցնում են նորարարությունները։ Միացյալ Նահանգներից դուրս ծավալվող ծրագրային ապահովման արտոնագրերի մասին բանավեճերի դեպքում, մեծ ամերիկյան կորպորացիաները և արտոնագրային իրավաբանները հավանական է, որ լինեն հիմնական շահառուներն, ովքեր թույլ են տալիս ծրագրային ապահովման արտոնագրերը։
Դիզայն և իրականացում
Ծրագրային ապահովման դիզայնն ու իրականացումը տարբերվում են՝ կախված դրա բարդությունից։ Օրինակ, Microsoft Office Word-ի դիզայնն ու ստեղծելը շատ ավելի երկար տևեց, քան Microsoft Notepad-ի ստեղծումը, քանի որ վերջինս ունի շատ ավելի պարզ ֆունկցիոնալություն։
Ծրագրային ապահովումը սովորաբար ձևավորվում և ստեղծվում (կոդավորվում/գրվում/ծրագրավորվում) է ինտեգրված մշակման միջավայրերում, ինչպիսիք են Eclipse-ը, IntelliJ-ը և Microsoft Visual Studio-ն։ Սրանք կարող են պարզեցնել գործընթացը և հարկ եղած դեպքում կոմպիլացնել ծրագրային ապահովումը։ Ծրագրային ապահովումը սովորաբար ստեղծվում է արդեն իսկ գոյություն ունեցող ծրագրային ապահովման և դրա ապահոված հավելվածի ծրագրային ինտերֆեյսի հիման վրա։ Հավելվածի ծրագրային ինտերֆեյսի (անգլ.՝ API) օրինակներ են GTK+-ը, JavaBeans-ը և Swing-ը։ Գրադարանները (APIs) կարող են խմբավորվել ըստ նպատակի։ Օրինակ, Spring Framework-ն օգտագործվում է ձեռնարկատիրական հավելվածներ իրագործելու համար, Windows Forms library-ն օգտագործվում է գրաֆիկական օգտվողական ինտերֆեյսով հավելվածներ ստեղծելու համար, իսկ Windows Communication Foundation-ը կիրառվում է վեբ ծառայություններ նախագծելու համար։ Երբ ծրագիրը նախագծվում է, այն հիմնվում է API-ի վրա։ Օրինակ, եթե օգտվողը ստեղծում է Մայքրոսոֆթ Վինդոուզ դեսկթոփ հավելված, ապա կարող է օգտագործել .NET Windows Forms գրադարանը և կանչել դրա API-ները՝ օրինակ Form1.Close-ը և Form1.Show-ը, որպեսզի փակի կամ բացի հավելվածը և գրի այն լրացուցիչ գործողությունները, որը հավելվածը պետք է ունենա։ Առանց API-ների ծրագրավորողը ստիպված կլինի գրել դրանք ինքնուրույն։ Որոշ ընկերություններ՝ ինչպես օրինակ Օրաքլը և Մայքրոսոֆթը, ապահովում են իրենց սեփական API-ները։ Շատ հավելվածներ են գրվում՝ օգտագործելով նրանց ծրագրային ապահովման գրադարանները, որոնք ներառում են բազմաթիվ API-ներ։
Տվյալների կառուցվածքները, ինչպիսիք են հեշ աղյուսակները (հեշ քարտեզ), զանգվածները, երկուական ծառերը և արագ տեսակավորման ալգորիթմի նման ալգորիթմները, կարող են օգտակար լինել ծրագրային ապահովում ստեղծելու համար։
Համակարգչային ծրագրային ապահովումն ունի հատուկ տնտեսական հատկանիշներ, որոնք առանձնացնում են դրա դիզայնը, ստեղծումը և բաշխումը տնտեսական մյուս ապրանքներից ։