cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Անկարա
Բյուզանդական պատմություն
654 թվականին քաղաքը առաջին անգամ գրավում են Ռաշիդուն խալիֆայության արաբները՝ Մուավիայի կողմից, որը հետագայում դառնալու էր Օմայյան խալիֆայության հիմնադիրը ։ Գրեթե նույն ժամանակաշրջանում Փոքր Ասիայում ստեղծվում են թեմեր, իսկ Անկիրան դառնում է Օփսիկիանի թեմի կենտրոնը։ Այն համարվում էր ամենամեծ և ամենակարևոր թեմը այնքան ժամանակ, քանի դեռ Կոստանդին V (741–775) կայսեր օրոք մասերի չէր բաժանվել։ Անկիան ավելի ուշ դարձավ Բուկելարիայի թեմի կենտրոնը։ 776 թվականին և 798-799 թվականներին քաղաքը անհաջող հարձակման է ենթարկվել Աբբասյանների կողմից։ 805 թվականին Նիկոֆորոս I (802–811) ամրությունները ավելի է ամրացնում, որը հետագայում մեծ կարևորություն էր ունենալու հաջորդ տարի Հարուն ալ-Ռաշիդ խալիֆի մեծածավալ արշավանքի ժամանակ՝ Փոքր Ասիան նվաճելիս ։ Արաբական աղբյուրները նշում են, որ Հարունը և նրան հաջորդած ալ-Մամունը (813–833) նվաճել են քաղաքը, սակայն հետագայում այս տեղեկությունը հերքվում է։ 838 թվականին Ամորիումի պաշարման ժամանակ ալ-Մութասիմ խալիֆի (833–842) բանակները հավաքվում և հանդիպում են բնակիչների կողմից լքված քաղաքում. արաբական զորքերը պաշարում և ոչնչացնում են Ամորիումը ։ 859 թվականին Միքայել III (842–867) քաղաք է եկել արաբների դեմ արշավանքների ժամանակ և հրամայել վերականգնել ամրությունները ։ 872 թվականին քաղաքը սպառնալիքի տակ էր գտնվում, սակայն դեռևս չէր նվաճվել Խրիսոխիր հրամանատարությամբ Պավլիկյանների կողմից ։ Արաբական վերջին արշավանքը, որին ենթարկվեց քաղաքը տեղի է ունեցել 931 թվականին Տարսոնում Աբբասյանների կառավարչի՝ Թամալ ալ-Դուլաֆիի կողմից, սակայն քաղաքը գրավել հնարավոր չի եղել ։
Թյուրքական իշխանություն
1071 թվականի Մանազկերտի ճակատամարտից հետո սելջուկ թյուրքերը սկսում են իշխել գրեթե ամբողջ Փոքր Ասիայում։ Մինչև 1073 թվականը թյուրք վերաբնակչները հասնում են Անկիրայի մոտակայք և կարճ ժամանակ անց գրավում այն ։ 1101 թվականին, երբ Տուլուզի կոմս Ռայմոնդ IV-ի գլավորությամբ խաչակիրները հասնում են այս տարածքներ, քաղաքը գտնվում էր Դանիշմենդյանների իշխանության տակ։ Խաչակիրները գրավում են քաղաքը և այն հանձնում բյուզանդացի կայսր Ալեքսիոս I Կոմնենոսին (1081–1118) : Բյուզանդական իշխանությունը, սակայն, երկար չտևեց, և քաղաքը գրավվեց սելջուկյան Ռումի սուլթանության կողմից. 1127 թվականին այն վերադարձվեց Դանիշմենդյաններին մինչև 1173 թվականը, երբ Ռումի սելջուկյան սուլթանությունը վերագրավեց այն ։
1243 թվականի Քյոսե դաղի ճակատամարտից հետո, որի ժամանակ մոնղոլները պարտության մատնեցին սելջուկներին, Փոքր Ասիայի մեծ մասը հայտնվեց մոնղոլական իշխանության տակ։ Սելջուկների նահանջից օգտվելով՝ ահիները, որոնք արհեստավորների և առևտրականների կիսակրոնական խավ էին ներկայացնում, 1290 թվականին Անկարան հռչակում են անկախ քաղաք-պետություն։ Օսմանյան կայսրության երկրորդ բեյ Օրհան I-ը 1356 թվականին գրավել է քաղաքը։ 1402 թվականին Անկարայի ճակատամարտի ժամանակ Լենկ Թեմուրը պարտության է մատնել Բայազեդ I-ին և գրավել քաղաքը, սակայն 1403 թվականին Անկարան կրկին հայտնվում է օսմանյան վերահսկողության տակ։
1639-1768 թվականներին Լևանտի ընկերությունը քաղաքում արտադրամաս է հիմնում։ 19-րդ դարում նրա բնակչությունը 20.000-60.000 է եղել։ 1832 թվականին քաղաքը ավերվել է եգիպտացի փաշա Իբրահիմի կողմից։ Առաջին համաշխարհային պատերազմին ընդառաջ քաղաքում կար բրիտանացի հյուպատոս, իսկ բնակչությունը շուրջ 28.000 էր, որի ⅓ մասը քրիստոնյա էր⅓:
Թուրքիայի Հանրապետության մայրաքաղաք
Առաջին համաշխարհային պատերազմում Օսմանյան կայսրության պարտությունից հետո օսմանյան մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլիսը և Փոքր Ասիայի շատ այլ հատվածներ հայտնվում են Անտանտի պետությունների վերահսկողության տակ, որոնք ծրագրում էին այդ տարածքները բաժանել Հայաստանի, Ֆրանսիայի, Հունաստանի, Իտալիայի և Մեծ Բրիտանիայի միջև՝ թուրքերին թողնելով միայն մի փոքրիկ տարածք Կենտրոնական Փոքր Ասիայում։ Դրան ի պատասխան՝ թուրք ազգայնամոլական շարժման ղեկավար Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքը 1920 թվականին Անկարայում սկսում է քեմալական շարժումը։ Ազգայնամոլական պատերազմում հաղթանակ տանելուց հետո Սևրի պայմանագիրը փոխարինվում է Լոզանի պայմանագրով, արդյունքում՝ թուրք ազգայնամոլները 1923 թվականի հոկտեմբերի 29-ին հիմնում են Թուրքիայի Հանրապետությունը։ Մի քանի օր առաջ՝ 1923 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, Անկարան պաշտոնապես դառնում է մայրաքաղաք՝ փոխարինելով Կ.Պոլսին։
Այն բանից հետո, երբ Անկարան դարձավ Թուրքիայի նորահռչակ հանրապետության մայրաքաղաքը, քաղաքը բաժանվեց հին հատվածի, որը կոչվում է Ուլուս բառացի՝ ազգ), և նոր հատվածի, որը կոչվում է Յենիշեհիր (բառացի՝ նոր քաղաք)։ Անտիկ շրջանի բյուզանդական, հռոմեական և օսմանյան պատմությունն արտացոլող շինություններն ու նեղ փողոցները ներկայացնում են քաղաքի հին հատվածը։ Նոր հատվածը, որի կենտրոնն է Քըզըլայ հրապարակը, աչքի է ընկնում ժամանակակից շինություններով՝ լայն լուսավոր փողոցներ, հյուրանոցներ, թատրոններ, տոնավաճառներ և բարձրահարկ շենքեր։ Կառավարական շենքերն ու օտարերկրյա դեսպանատները ևս տեղակայված են նոր հատվածում։ 1923 թվականին Թուրքիայի մայրաքաղաքը դառնալուց հետո այն մեծապես աճել և զարգացել է։ Ժամանակին այն համարվում էր «աննշան փոքր քաղաք» ։ 1924 թվականին Անկարայում բնակվում էր 35.000 հոգի։ 1927 թվականին արդեն բնակիչների թիվը հասնում էր 44.553, իսկ մինչև 1950 թվականը կտրուկ աճ է գրանցվում՝ հասնելով 286.781: 20-րդ դարի ընթացքում Անկարան շարունակում է արագորեն աճել և ի վերջո անցնում է նաև Թոււրքիայի երկրորդ խոշոր քաղաքին՝ Իզմիր, զիջելով միայն Ստամբուլին։
Կրոնական պատմություն
Անկիրայի վաղ քրիստոնեական մարտիրոսները, որոնք մասին շատ քիչ է հայտնի, այդ թվում նաև Պրոկոլսն ու Հիլարիոսը, Տրայանոսի (98–117) կողմից անընդհատ հալածանքների էին ենթարկվում։ 280 թվականին հիշատակվում է Ֆիլումենոսը, ով եգիպտացորենի առևտրով էր զբաղվում Փոքր Ասիայի հարավային շրջանում, սպանվում է Անկարայում։
Ինչպես այլ քաղաքներում, այնպես էլ Անկիրայում Դիոկղետիանոսի իշխանության ժամանակ քրիստոնյաների նկատմամբ հալածանքները հասան գագաթնակետին։ 303 թվականին Դիոկղետիանոս կայսրը և նրա տեղակալ Գալերիոսը Անկիրայում սկսում են հակաքրիստոնեական հալածանքներ։ Անկիրայում նրանց առաջին թիրախը դարձավ 38-ամյա եպիսկոպոս Կլեմենտը։ Կլեմենտին բռնել տարել են Հռոմ, ապա այնտեղից հետ ուղարկել, նա բազմաթիվ անգամ հարցաքննությունների և հալածանքների է ենթարկվել, որից հետո նա ու իր եղբայրը դատապարտվել են մահվան։ Սուրբ Կլեմենտ եկեղեցու ավերակները պահպանվում են Ուլուս շրջանի Ըշըքլար պողոտայի մոտակայքում։ Ենթադրվում է, որ Կլեմենտը հենց այստեղ է թաղվել։ 4 տարի անց քաղաքի բժիշկներից մեկը՝ Պլատոն, և նրա եղբայրը՝ Անտիոքոսը Գալերիոսի ձեռքի զոհը դարձան։ Թեոդոտուս Անկիրացին դասվել է սրբերի շարքին։
Այնուամենայնիվ հալածանքները իրենց արդյունքը չտվեցին և 314 թվականին Անկիրան դարձավ վաղ քրիստոնեական եկեղեցու կարևոր կենտրոններից մեկը, նրա 25 կարգապահական կանոնները համարվում են ամենակարևոր փաստաթղթերից մեկը։ Սինոդը քննարկում է կրոնական քաղաքականություն հալածանքներից հետո քրիստոնեական եկեղեցու վերականգնման համար։
Չնայած Կլեմենտի ժամանակներում արդեն հեթանոսության հիմքերը սկսել էին քիչ-քիչ խարխլվել Անկիրայում, այնուամենայնիվ այն շարունակում էր մնալ մեծամասնության կրոնը։ 20 տարի անց քրիստոնեությունը և միաստվածությունը արդեն խորը հիմքեր ունեին։ Անկիրան արագորեն վերածվեց քրիստոնեական քաղաքի, որտեղ վանականներն և քահանաներն գերիշխում։ Քաղաքի խորհուրդը կամ սենատը իր դիրքերը զիջեց եպիսկոպոսին՝ որպես տեղական ղեկավար։ 4-րդ դարի կեսերին Անկիրան մտել էր Քրիստոսի բնության հետ կապված խնդիրների մեջ, և արիոսականությունը կարծես թե հենց այստեղ է ծագել։
362-363 թվականներին Հուլիանոս կայսրը անցել է Անկիրայով և իրաանացրել պարսիկների դեմ տխրահռչակ մի արշավանք, և քրիստոնեական աղբյուրների համաձայն հալածանքների է ենթարկել բազմաթիվ սուրբ մարդկանց ։ Այսօր էլ Անկարայի ամրոց գնալիս կարելի է տեսնել քարե հուշարձանը, որի վրա Հուլիանոսի վերաբերյալ գրված է «Տիրակալ ամբողջ աշխարհի՝ սկսած Բրիտանական օվկիանոսից մինչև բարբարոս ազգեր տարածքներ»։ Ի պատիվ 362 թվականին Անկիրա Հուլիանոս կայսեր մուտքի կանգնեցված սյունը մինչ օրս էլ կարելի է տեսնել։
4-րդ դարի վերջին Անկիրան դառնում է կայսերական ամառանոց։ Այն բանից հետո, երբ Կոստանդնուպոլիսը դառնում է Արևելյան Հռոմեական կայսրության մայրաքաղաքը, կայսրերը 5-6-րդ դարերում Բոսֆորի խոնավ ամառներից խուսափելու համար տեղափոխվում էին Անկիրայի չոր տարածքներ։ Թեոդոսիոս II-ը (408–450) ամռանը իր արքունիքը տանում էր Անկիրա։
Անկիրա մետրոպոլիսը մինչև 20-րդ դարը շարունակում էր մնալ Արևելյան ուղղափառ եկեղեցու նստավայրը, որտեղ կային 40.000-ից ավելի հավատացյալներ, բայց հիմնականում թուրքախոս։ Այս իրավիճակը ավարտին հասավ 1923 թվականին Հունաստանի և Թուրքիայի բնակչության փոխանակման մասին կոնվենցիայով։ Ավելի վաղ տեղի ունեցած Հայոց ցեղասպանությունը վերջ դրեց դեռևս 1850 թվականից ստեղծված Հայ կաթոլիկ եկեղեցու գործունեությանը Անկիրայում ։
Հայ կաթոլիկ թեմ
1735 թվականին ստեղծվում է հայ կաթոլիկ թեմը։ Որոշ ժամանակ անգործության մատնվելուց հետո այն վերականգնվել է 1850 թվականի ապրիլի 30-ին։
Հայոց ցեղասպանությունը իր հետևանքներն է ունեցել թեմի գործունեության վրա, որը դադարեցվել էր 1972 թվականին և անմիջապես փոխակերպվել՝ դառնալով հայ կաթոլիկ եպիսկոպոսություն։ Այս թեմը ունեցել է ընդամենը մեկ առաջնորդ՝
Լատինական արքեպիսկոպոսություն
Ոչ ուշ, քան 1696 թվականը կաթոլիկ եկեղեցին հիմնեց Անկիրայի՝ Լատինական պատարագ կոչվող անվանական արքեպիսկոպոսությունը։ Վերջին ղեկավարը մահացել է 1976 թվականին։
Տնտեսություն և ենթակառուցվածքներ
Քաղաքը դարեր շարունակ զբաղվել է մոհայիրի (ստացվում է անգորական այծից) և անգորական բրդի արտահանմամբ։ 19-րդ դարում քաղաքը արտահանում էր մեծ քանակությամբ այծի և կատվի կաշի, արաբական խեժ, մեղրամոմ, մեղր, հատապտուղներ և տորոն։ Անկարան Ստամբուլի հետ կապված է եղել երկաթուղով նախքան Առաջին համաշխարհային պատերազմը և շարունակել է մոհայիրի, բրդի, հատապտուղների և հացահատիկի արտահանումը։
Կենտրոնական Փոքր Ասիան համարվում է Թուրքիայի գինեգործության գլխավոր կենտրոններից մեկը; Անկարան հատկապես հայտնի է Քալեջիք Քարասը և Մուսքաթ խաղողի տեսակներոբ, ինչպես նաև Քավաքլըդերեի գինիով։ Անկարան աչքի է ընկնում նաև դեղձի տեսակներով։ Քաղաքին մեծ հռչակ է բերել նաև մեղրը, որը ունի բաց գույն և հիմնականում արտադրվում է Աթաթուրքի անվան անտառային ֆերմայի կողմից Գազի շրջանում։
Անկարան հանդիսանում է թուրքական պետական և մասնավոր պաշտպանական ընկերությունները։ Պաշտպանության արդյունաբերության միջազգային ցուցահանդեսը Անկարայում համարվում է համաշխարհային սպառազինության ոլորտի ամենամեծ ցուցահանեսներից մեկը։ Համաշպարհային մի շարք ավտոմոբիլային ընկերություններ Անկարայում ունեն իրենց արտադրական օբյեկտները, ինչպես օրինակ գերմանական ավտոբուսներ և բեռնատար մեքենաներ արտադրող ՄԱՆ ՍԵ ընկերությունը ։
Երթևեկություն
Էլեկտրականության, գազի, ավտոբուսի գլխավոր վարչությունը զբաղվում է Անկարայի մետրոյի և հասարակական տրանսպորտի այլ տեսակների գործերով։ Ակարայում այժմ գործում է քաղաքամերձ երկաթուղի, որը կոչվում է Անկարայ (A1), կան նաև երեք մետրոպոլիտենային գծեր (M1, M2, M3), որոնք օրական սպասարկում են 300.000 ուղևորների, իսկ ևս մեկ հավելյալ գիծ (M4) ներկայումս կառուցվում է։ Շենթեփե շրջանը Յենիմահալլե մետրոյի կայարանին միանում է 3.2 կմ երկարություն ունեցող ճոպանուղով, որը ունի 4 կայարան ։
Անկարայի կենտրոնական կայարանը Թուրքիայի երկաթուղու գլխավոր հանգույցն է։ Թուրքական պետական երկաթուղին գործի է դնում Անկարայից խոշոր քաղաքներ գնացող մարդատար գնացքները՝ Ստամբուլ, Էսքիշեհիր, Բալըքեսիր, Քյութահյա, Իզմիր, Կեսարիա, Ադանա, Կարս, Խարբերդ, Մալաթիա, Դիարբեքիր, Քարաբյուք, Զոնգուլդաք և Սվազ։ 2009 թվականի մարտի 13-ին Բարձր արագությամբ գնացքը սկսել է գործել Անկարա և Էսքիշեհիր քաղաքների միջև։ 2011 թվականի օգոստոսի 23-ին մեկ այլ նմանատիպ գնացք սկսել է գործել Անկարա և Քոնյա քաղաքների միջև։ 2014 թվականի հուլիսի 25-ին գործարկվել է Անկարա-Ստամբուլ արագընթաց գնացքը ։
Քաղաքականություն
Անկարայում բախվում են երեք տարբեր կուսակցությունների շահեր՝ իշխող պահպանողական Արդարություն և զարգացում կուսակցության (ԱԶԿ), ընդդիմություն հանդիսացող քեմալական գաղափարախոսությամբ կենտրոնից ձախ ուղղության Ժողովրդական հանրապետական կուսակցության (ՀԺԿ) և ազգայնական ծայրահեղ աջ հայացքներ ունեցող Ազգայնական շարժում կուսակցության (ԱՇԿ)։ Անկարայի մարզը բաժանվում է 25 շրջանների։ ՀԺԿ-ի քաղաքական հիմնական հենարանը Անկարայում գտնվում է Չանքայայի կենտրոնական շրջաններում, որը համարվում է քաղաքի ամենաբնակեցված շրջանը։ 2002 թվականից ի վեր ՀԺԿ-ն ընտրությունների ժամանակ Չանքայայում ստանում էր ձայների 60-70%, մինչդեռ քաղաքի մյուս շրջաններում նվազագույն ձայներ էր հավաքում։ Չանքայայի, ինչպես նաև Յենիմահալլեի բնակչությունը ապահոցում է ՀԺԿ-ի երկրորդ տեղը՝ զիջելով միայն ԱԶԿ-ին ինչպես տեղական, այնպես էլ ընդհանուր ընտրություններում։ ԱՇԿ հիմնականում այս շրջաններում զբաղեցնում է երրորդ տեղը, մինչդեռ մյուս շրջաններում գրեթե միշտ ՀԺԿ-ից առաջ է անցնում։ Ընդհանուր առմամբ հենց ԱԶԿ է քաղաքում մեծ հեղինակություն վայելում և աջակցություն ստանում։ Ընդհանուր առմամբ Անկարայի ընտրազանգվածը նախընտրում է քվեարկել քաղաքական աջ կուսակցությունների օգտին։
Մելիհ Գյոքչեքը 1994 թվականից ի վեր եղել է Անկարա մետրոպոլիտենային քաղաքի քաղաքապետ՝ Բարօրություն կուսակցությունից։ Հետագայում նա միացել է Առաքինություն կուսակցությանը, ապա՝ ԱԶԿ-ին։ Սկզբնապես 1994 թվականի տեղական ընտրությունների ժամանակ ընտրվելով՝ նա վերընտրվել է 1999, 2004 և 2009 թվականներին։ 2014 թվականի տեղական ընտրություններում Գյոքչեքը 5-րդ անգամ ընտրվեց քաղաքապետ։ Այս ընտրություններում նրա դեմ հանդես էր գալիս Հանրապետական ժողովրդական կուսակցությունից Մանսուր Յավաշը։ Խիստ հակասական ընտրություններում Գյոքչեքը 1%-ով հաղթանակ տարավ։ Սակայն Յավաշը մի քանի անգամ դիմեց Գերագույն ընտրական խորհուրդ, սակայն հաջողության չհասավ, նույնիսկ հայտարարեց, որ դիմելու է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան։ Չնայած Գյոքչեքը 5-րդ անգամ ընտրվեց քաղաքապետ՝ ընտրողների մեծամասնությունը կարծում է, որ ընտրություններում իրական հաղթողը եղել էր հենց Մանսուր Յավաշը     ։
2017 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Գյոքչեքը հեռացել է այս պաշտոնից, իսկ նրա փոխարեն քաղաքապետ է դարձել Սինջանի նախկին քաղաքապետ Մուսթաֆա Թունան։
2015 և 2016 թվականներին քաղաքը մի շարք ահաբեկչական հարձակումների է ենթարկվել, ավելի հայտնի են 2015 թվականի հոկտեմբերի 10-ի, 2016 թվականի փետրվարի 17-ի, 2016 թվականի մարտի 13-ի և 2016 թվականի հուլիսի 15-ի հարձակումները։
Անկարայի միջնաբերդ
Անկարայի ամրոցի և միջնաբերդի (39.941°N, 32.864°W) հիմքերը դրվել են գալաթացիների կողմից, հետագայում նրա կառուցման աշխատանքները շարունակել են հռոմեացիները։ Ավելի ուշ շրջանում բյուզանդացիները և սելջուկները վերականգնման աշխատանքներ են կատարել, ինչպես նաև նոր հատվածներ են կառուցել։ Միջնաբերդի ներքին և արտաքին հատվածը, լինելով Անկարայի ամենահին հատվածներից մեկը, ունի ավանդական ճարտարապետության ուրույն նմուշներ։ Կան նաև հանգստի վայրեր։ Միջնաբերդի ներսում վերականգնված թուրքական ավանդական տները վերածվել են ժամանակակից ռեստորանների, որոնք ներկայացնում են տեղական խոհանոցը։
Միջնաբերդը պատկերված է 1927-1952 թվականների և 1983-1989 թվականների թուրքական թղթադրամների վրա The citadel was depicted in the following Turkish banknotes:
Central Bank of the Republic of Turkey. Banknote Museum. – Links retrieved on 20 April 2009. ։
Հռոմեական թատրոն
Ամրոցից դուրս կարելի է տեսնել Հռոմեական թատրոնի ավերակները, բեմը, հետնաբեմը։ Այստեղ հայտնաբերված հռոմեական հուշարձանները այժմ գտնվում են Փոքրասիական քաղաքակրթությունների թանգարանում։ Պեղումները դեռևս շարունակվում են։
Ավգուստոսի և Հռոմի տաճար
Ավգուստյումը, որը այժմ հայտնի է Ավգուստոսի և Հռոմի տաճար անունով, կառուցվել է մ.թ.ա. 25-20 թվականներին՝ Հռոմեական կայսրության կողմից Փոքր Ասիայի կենտրոնական շրջանները գրավելուց հետո։ Անկիրան հետագայում դարձել է Գալաթայի նահանգի կենտրոնը։ Մ.թ.ա 14 թվականին Ավգուստոսի մահից հետո Աստվածային Ավգուստոսի արարքները մակարգվել է տաճարի գավիթում լատիներենով, իսկ հունարեն թարգմանությամբ խորանում։ 2-րդ դարում Անկիրայի հնագույն միջնաբերդում գտնվող տաճարը ընդլայնվել է, իսկ 5-րդ դարում վերածվել եկեղեցու։ Այն գտնվում է քաղաքի Ուլուս թաղամասում։ 16-րդ դարում այն հանրայնացվել է ավստրիացի դեսպան Օժյե Գիսլեն դե Բուսբեկի կողմից։
Հռոմեական բաղնիքներ
Անկարայի հռոմեական բաղնիքները ունեն հռոմեական դասական բաղնիքների տեսքը՝ սառը սենյակ (frigidarium), գոլ սենյակ (tepidarium) և տաք սենյակ (caldarium): Բաղնիքները կառուցվել են 3-րդ դարի սկզբներին հռոմեացի կայսր Կարակալլայի կողմից ի պատիվ Ասկլեպիոսի՝ բժշկության աստծո։ Այսօր պահպանվել են միայն բաղնիքի հիմքերն ու առաջին հարկերը։ Այն ևս տեղակայված է Ուլուս թաղամասում։
Հռոմեական ճանապարհ
Անկարայի հռոմեական ճանապարհը կամ Cardo Maximus-ը հայտնաբերվել է 1995 թվականին թուրք հնագետ Ջևդեթ Բայբուրթլուօղլուի կողմից։ Այն ունի 216 մետր երկարություն և 6.7 մետր լայնություն։ Ճանապարհի պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել են բազմաթիվ հին գտածոներ, որոնք այժմ գտնվում են Փոքրասիական քաղաքակրթությունների թանգարանում ։
Հուլիանոսի սյուն
Հուլիանոսի սյունը, որը այժմ գտնվում է Ուլուս թաղամասում, կանգնեցվել է 362 թվականին ի պատիվ հռոմեական կայսր Հուլիանոս Ուրացողի՝ Անկիրա այցի։
Գաբուճյան
Գաբուճյան, հայկական ազգանուն։
Անկարա
Քոջաթեփե մզկիթ
Քոջաթեփե մզկիթը քաղաքի ամենամեծ մզկիթն է։ Այն տեղակայված է Քոջաթեփե թաղամասում և կառուցվել է 1967-1987 թվականներին օսմանյան ոճով՝ 4 մինարեթներով։
Գաբուճյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Անկարա
Ահմեդ Համդի Աքսեքի մզկիթ
Ահմեդ Համդի Աքսեքի մզկիթը գտնվում է Էսքիշեհիր ճանապարհի վրա՝ Կրոնական գործերի նախագահության մոտակայքում։ Թուրքական նեոկլասիկ ոճով այս մզկիթը քաղաքի աենամեծ մզկիթներից մեկն է, որի կառուցման աշխատանքներն ավարտվել են 2013 թվականին։ Ընդհանուր աղոթքների ժամանակ այս մզկիթը կարող է տեղավորել 6 հազար մարդ, իսկ թաղման աղոթքների ժամանակ ընդհուպ մինչև 30 հազար։ Մզկիթի ճարտարապետության մեջ կան փոքրասիական սելջուկյան ոճի տարրեր ։
Նոր (Ջենաբ Ահմեդ) մզկիթ
Ջենաբ Ահմեդ մզկիթը օսմանյան ամենամեծ մզկիթն է Անկարայում և կառուցվել է 16-րդ դարում հայտնի ճարտարապետ Սինանի կողմից։ Մզկիթի ամբիոնն ու աղոթատեղին ամբողջությամբ սպիտակ մարմարից են։
Հաջը Բայրամ մզկիթ
15-րդ դարում սելջուկյան ոճով կառուցված այս մզկիթը գտնվում է Ավգուստոսի տաճարի կողքին՝ Ուլուս թաղամասում, ճարտարապետը հայտնի չէ։ 16-րդ դարում այն վերականգնվել է ճարտարապետ Միմար Սինանի կողմից, իսկ 18-րդ դարում ավելացվել են Քյութահիայի հախճասալիկները։ Մզկիթը կառուցվել է ի պատիվ բանաստեղծ Հաջը Բայրամ Վելիի, ում գերեզմանը գտնվում է մզկիթի կողքին ։ Մզկիթի ներսում ընդհանուր տարածքը կազմում է 437 մ² առաջին հարկում, իսկ երկրորդ հարկում՝ 263 մ²։
Ահի Էլվան մզկիթ
Այս մզկիթը կառուցվել է 14-15-րդ դարում Ահիների եղբայրության կողմից Ուլուս թաղամասում՝ Անկարայի միջնաբերդի մոտակայքում։ Ընկուզենուց պատրաստված ամբիոնը առանձին ուշադրության է արժանի ։
Ալա ադ-Դին մզկիթ
Ալա ադ-Դին մզկիթը Անկարայի ամենահին մզկիթն է։ Այն ունի ընկուզենուց պատրաստված ամբիոն, որի վրա եղած մակագրության համաձայն մզկիթի կառուցման աշխատանքն ավարտին է հասցվել հիջրայի տարով 574 թվականին (համապատասխանում է 1178 թվականին)։ Մզկիթը կառուցվել է սելջուկյան իշխան Մուհիդդին Մեսուդ շահի՝ Անկարայի բեյի կողմից, ով Փոքրասիական սելջուկյան սուլթան Քըլըչ Արսլան II-ի որդին էր (իշխել է 1156–1192 թվականներին)։
Հաղթանակի հուշարձան
Հաղթանակի հուշարձանը կերտել է ավստրիացի քանդակագործ Հենրիխ Կրիպպելը 1925 թվականին, իսկ Ուլուս հրապարակում տեղադրվել է 1927 թվականին։ Հուշարձանը ամբողջությամբ պատրաստված է մարմարից և բրոնզից և ներկայացնում է Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքին՝ ձի հեծած, հանրապետական շրջանի ժամանակակից ռազմական համազգեստով և ֆելդ-մարշալի կոչումով ։
Աթաթուրքի արձան
Արձանը տեղակայված է Հաղթանակի հրապարակում, պատրաստված է մարմարից և բրոնզից։ Արձանի հեղինակն է իտալացի հայտնի քանդակագործ Պիետրո Կանոնիկան։
Ապահով, վստահ ապագայի հուշարձան
Այս հուշարձանը, որը գտնվում է Քըզըլայ հրապարակի մոտակայքում՝ Վստահության այգում, ստեղծվել է 1935 թվականին և կրում է Աթաթուրքի խորհուրդը իր ժողովրդին՝ «Թու՛րք, եղիր հպարտ, շատ աշխատիր և հավատա ինքդ քեզ»։
Հուշարձանը դրոշմված է 1937–1952 թվականների թուրքական 5 լիրա թղթադրամի վրա և 1939-1946 թվականների 1000 լիրա թղթադրամի վրա։
Նախախեթական հուշարձան
Հուշարձանը կառուցվել է 1978 թվականին, գտնվում է Սըհհիյե հրապարակում։ Այս հուշարձանը խորհրդանշում է նախախեթական արևի սկավառակ (այն հետագայում օգտագործվել է նաև խեթերի կողմից) և նվիրված է Փոքր Ասիայի հնագույն քաղաքակրթությանը։ Նախախեթական արևի սկավառակը նախկինում օգտագործվել է որպես Անկարայի քաղաքապետարանի տարբերանշան, այնուհետև որպես Մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարության տարբերանշան։
Չենգելհան Ռահմի Քոչ թանգարան
Չենգելհան Ռահմի Քոչ թանգարանը արդյունաբերական տեխնոլոգիաների թանգարան է, որը գտնվում է Չենգել իջևանատանը (հան), վերջինս կառուցվել է 1523 թվականին սուլթան Սուլեյման Փառահեղի կառավարման վաղ շրջանում։ Այստեղ ներկայացված են 1850-ական թվականներից ի վեր պահպանված արդյունաբերական, տեխնոլոգիական արտեֆակտներ։ Այստեղ կան նաև հատվածներ, որոնք պատմում են Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի՝ Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադրի, Վեհբի Քոչի՝ Ռահմի Քոչի հոր և Թուրքիայի առաջին արդյունաբերողներից մեկի, ինչպես նաև քաղաք Անկարայի մասին։
Առևտուր
Անկարա այցելող զբոսաշրջիկները սիրում են այցելել Չըքրըքչըլար բլուրը Ուլուսի մոտակայքում, որտեղ կարելի է գտնել ավանդական գործվածքներ, ձեռագործ գորգեր, կաշվից ապրանքներ բավականին էժան գներով։
Բաքըրջըլար շուկան (պղնձագործների) հայտնի է ոչ միայն պղինձով, այստեղ կարելի է գտնել նաև զարդեղեն, գորգեր, հնություններ, ասեղնագործված իրեր։ Բլրի ստորին հատվածից մինչև միջնաբերդի մուտքը կան բազմաթիվ խանութներ, որտեղ վաճառվում են համեմունքներ, չորացված մրգեր, ընդեղեն և այլ ապրանքներ։
Ժամանակակից առևտրի կենտրոնները գտնվում են Քըզըլայում կամ Թունալը Հիլմի պողոտայում, ինչպես նաև Քարում մոլում (անվանվել է ի պատիվ հնագույն ասորական առևտրական գաղութ Քարումի, որը ստեղծվել է մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակում Փոքր Ասիայի կենտրոնական շրջաններում), որը գտնվում է պողոտայի վերջում, նաև Չանքայայում՝ քաղաքի ամենաբնակեցված թաղամասում։
1970-ական թվականներին Անկարան սկսում է ընդարձակվել դեպի արևմուտք, այդ ընթացքում մի շարք ժամանակակից, արվարձանային ոճով կառուցված մինի քաղաքներ են ձևավորվում արևմտյան մայրուղու երկայնքով, որը հայտնի էր Էսքիշեհիրի ճանապարհ անունով։ Մայրուղու վրա գտնվող Արմադա, CEPA և Քնեթփարք, Ումիթքյոյում Արկադիում, Գալերիա և Գորդիոն, Բիլքենթ կենտրոնում Ռեալ առևտրի մեծ կենտրոնները առաջարկում են հյուսիսամերիկյան և եվրոպական ոճի գնումների հնարավորություններ։ Ստամբուլի մայրուղու վրա է գտնվում նորաբաց ԱՆԿԱ մոլը, որտեղ կարելի է գտնել միջազգային հայտնի ապրանքանիշներ։ Անկարայի շրջանում սա ամենամեծ առևտրի կենտրոնն է։ 2014 թվականին Անկարայում բացվել են մի շարք նոր առևտրի կենտրոններ՝ Մևլյանայի զբոսայգում գտնվող Taurus և New Level:
Արվեստ
Թուրքիայի օպերայի և բալետի պետական թատրոնի գլխամասը գտնվում է Անկարայում և քաղաքում առկա է երեք վայրերում՝
Երաժշտություն
Անկարայում կան դասական երաժշտության 5 նվագախմբեր՝
Քաղաքում կա 4 համերգասրահ՝
Քաղաքում անցկացվել են բազմաթիվ երաժշտական, թատերական և կինոփառատոններ՝
Անկարայում կան նաև այլ համերգասրահներ՝ Էսքիյենի, Ջոլի Ջոկեր, Քայթ, Նեֆես բար, Փեսիջ փաբ և այլն։
Թատրոն
Թուրքական պետական թատրոնները ևս իրենց գլխամասն ունեն Անկարայում և ներկայացնում են հետևյալ թատրոնները՝
Թանգարաններ
Անկարայում կան 50 թանգարաններ
Փոքրասիական քաղաքակրթությունների թանգարան
Փոքրասիական քաղաքակրթությունների թանգարանը գտնվում է Անկարայի միջնաբերդի մուտքի մոտ։ Այն 15-րդ դարի բեդեսթեն է (փակ շուկա), որը վերականգնվել է և այժմ այստեղ են գտնվում պալեոլիթի, նեոլիթի, նախախեթական, խեթական, փռյուգիական, ուրարտական և հռոմեական գտածոներ և մշակութային արժեքներ, իսկ թանգարանի մի ամբողջ հատված նվիրված է լիդիական գանձերին։
Անըթքաբիր
Անըթքաբիրը գտնվում է մի բարձրադիր բլրի վրա, որը ձևավորում է քաղաքի Անըթթեփե թաղամասը, այստեղ է գտնվում Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադիր Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի դամբարանը։ Այն կառուցվել է 1953 թվականին և իրենից ներկայացնում է հին ու նոր ճարտարապետական ոճերի խառնուրդ։ Հարակից թանգարանում է գտնվում Աթաթուրքի մոմե արձանը, նրա նամակները, անձնական իրերը, ինչպես նաև ցուցադրված են Քեմալի կյանքի կարևոր պահերի լուսանկարները։ Անըթքաբիրը բաց է ամեն օր մինչդեռ հարակից թանգարանը բաց է ամեն օր բացի երկուշաբթի օրերից։
Անկարայի ազգագրության թանգարան
Անկարայի ազգագրության թանգարանը գտնվում է Ուլուս թաղամասում գտնվող Թալեաթ փաշա զբոսայգում՝ Անկարայի օպերայի թատրոնի դիմաց։ Այստեղ կան ֆոլկլորի տարրեր, սելջուկյան և օսմանյան շրջանի նմուշներ։ Թանգարանի շենքի առջև կանգնեցված է ձիավոր Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի մարմարե և բրոնզե արձանը, որը կերտվել է 1927 թվականին իտալացի հայտնի քանդակագործ Պիետրո Կանոնիկայի կողմից
Արվեստի և ճարտարապետության պետական թանգարան
Արվեստի և ճարտարապետության պետական թանգարանը, որը բացվել է 1980 թվականին, գտնվում է Ազգագրության թանգարանի մոտակայքում։ Թանգարանում են գտնվում 19-րդ դարից վերջից միչ օրս թուրքական արվեստի հարուստ հավաքածուներ։
Ջեր Մոդեռն
Ջեր Մոդեռնը Անկարայի ժամանակակից արվետների թանգարան է, որը բացվել է 2010 թվականի ապրիլի 1-ին։ Այն գտնվում է TCDD Ջեր պատմական արհեստանոցների վերանորոգված շենքում։ Թանագարանում է գտնվում Թուրքիայի ամենամեծ ցուցասրահը։ Թանգարանում ներկայացվում են ժամանակակից արվեստի նմուշներ, տեղի են ունենում ժամանակակից արվեստի հետ կապված միջոցառումներ։
Ազգայնական պատերազմի թանգարան
Ազգայնական պատերազմի թանգարանը գտնվում է Ուլուս հրապարակում։ Այն Թուրքիայի Հանրապետության առաջին կառավարության շենքն է։ Ինչպես երևում է ներկայացված լուսանկերներից ազգայնամոլական պատերազմը ծրագրվել և իրականացվել է հենց այստեղից։ Թանգարանի մի հատվածում ներկայացված են Թուրքիայի Հանրապետության նախկին նախագահների մոմե արձանիկները։
Մեհմեթ Աքիֆի գրականության թանգարան-գրադարան
Մեհմեթ Աքիֆի գրականության թանգարան-գրադարանը կարևոր գրադարան-թանգարան է, ինչպես նաև արխիվ, որը հիմնադրվել է 2011 թվականին և նվիրված Մեհմեթ Աքիֆ Էրսոյին (1873–1936)՝ Թուրքիայի ազգային օրհներգի՝ Անկախության երթի հեղինակին։
TCDD բացօթյա շոգեքարշի թանգարան
TCDD բացօթյա շոգեքարշի թանգարանը բացօթյա թանգարան է, որը ներկայացնում է շոգեքարշի պատմությունը։
Անկարայի ավիացիայի թանգարան
Անկարայի ավիացիայի թանգարանը գտնվում է Էթիմեսգութում՝ Ստամբուլ փողոցի մոտակայքում։ Թանագարանը բացվել է 1998 թվականի սեպտեմբերին ։ Այստեղ են գտնվում բազմաթիվ հրթիռներ, ավիացիոն սարքավորումներ և ինքնաթիռներ, որոնք օգտագործվել են Թուրքիայի ռազմաօդային ուժերի կողմից (այնպիսի մարտական ինքնաթիռներ, ինչպիսիք են՝ F-86 Սեյբր, F-100 Սուպեր Սեյբր, F-102 Դելտա Դեգգըր, F-104 Սթարֆայթեր, F-5 Ֆրիդոմ Ֆայթեր, F-4 Ֆենթըմ, ինչպես նաև բեռնատար ինքնաթիռներից C-160 Թրենսոլը)։ Թանգարանում ներկայացված են նաև հունգարական MiG-21, պակիստանական MiG-19 և բուլղարական MiG-17 ինքնաթիռները։
Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանի գիտության և տեխնոլոգիաների թանգարան
Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանի գիտության և տեխնոլոգիաների թանգարանը գտնվում է Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանի տարածքում։
Սպորտ
Թուրքիայի բասկետբոլի առաջնությունում Անկարան ներկայացնում է Թուրք Թելեքոմը, որը մարզվում է Անկարա արենայում, և CASA TED համալսարանականները, որոնք մարզվում են TOBB-ի սպորտային սրահում։
1980-ական թվականներից սկսած Թուրքիայում շատ հայտնի է սքեյթբորդինգը, որի համար բավականին հարմար վայրեր կան։ Սքեյթբորդինգով զբաղվողները սովորաբար հավաքվում են Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի մոտ գտնվող զբոսայգում։
2012 թվականին կառուցվել է THF մարզադահլիճը, որտեղ տեղի են ունենում հանդբոլի առաջնությունները ։
Զբոսայգիներ
Անկարայում կան բազմաթիվ զբոսայգիներ և բացօթյա տարածքներ, որոնք հիմնականում ստեղծվել են հանրապետության ձևավորման առաջին տարիներին և հետագայում պահպանվել և ընդարձակվել են։ Այս զբոսայգիներից ամենանշանակալի են՝ Երիտասարդության զբոսայգին, Բուսաբանական այգին, Սեղմենլեր զբոսայգին, Անայասա (սահմանադրության) զբոսայգին, Քուղուլու զբոսայգին (որը հայտնի է չինական կառավարության կողմից նվեր ստացված կարապներով), Աբդի Իփեքչի զբոսայգին, Էսերթեփե զբոսայգին, Գյուվեն զբոսայգին, Անկախության զբոսայգին, Ալթընփարքը, Հրաշքների երկիր և Գյոքսու զբոսայգիները։
Գենչլիք զբոսայգին պատկերված է եղել 1952-1976 թվականների թուրքական 100 լիրա թղթադրամի վրա ։
Աթաթուրքի անվան անտառային ֆերմայում կա կենդանաբանական այգի, գյուղատնտեսական ֆերմաներ, ջերմոցներ, ռեստորաններ, կաթնատնտեսական ֆերմա և գարեջրատուն։ Սա հրաշալի վայր է ընտանիքի հետ ժամանակ անցկացնելու համար՝ վայելելով մաքուր օդն ու բնությունը։ Այստեղ է գտնվում նաև Սալոնիկի տան ճիշտ կրկնօրինակը, որտեղ 1881 թվականին ծնվել է Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքը։
Համալսարաններ
Առհասարակ ողջ Թուրքիայում Անկարան աչքի է ընկնում բազմաթիվ համալսարաններով։ Դրանց մեջ են մտնում ներքոնշյալ համալսարանները, որոնց մի մասը բավականին ճանաչված են՝
Անգորական կատու
Անկարան հայտնի է ընտանի կատվի տեսակով, որը կոչվում է թուրքական անգորա կամ պարզապես անգորական կատու։ Անգորական կատուն հին ժամանակներից հայտնի է եղել, այն հանդիսանում է Վանա կատուների ցեղատեսակի մի մասը, որոշակի նմանություններ ունի նաև պարսկական կատվուների հետ։
Հիմնականում ունենում են սպիտակ, փափուկ մազածածկույթ, երբեմն բավականին երկար։ Այս կենդանիները հայտնի են իրենց փայլուն սպիտակ մազածածկույթով, սակայն այսօր կան բազմաթիվ տեսակներ, որոնք ունեն սև, կապույտ և կարմրավուն մորթի։ Լինում են նաև խառը գույներով։
Անգորական կատուների աչքերը կարող են լինել կապույտ, կանաչ կամ էլ դեղին, իսկ երբեմն էլ մեկը կապույտ, իսկ մյուսը կանաչ կամ դեղին։ W գենը, որը պատասխանատու է սպիտակ մորթի և կապույտ աչքի համար, վերաբերում է նաև լսողությանը. եթե կատուն ունի կապույտ աչք, ապա նրա համապատասխան ականջը խուլ է։ Այնուամենայնիվ բավականին շատ կապույտ և տարբեր աչքեր ունեցող սպիտակ կատուներ նորմալ լսողություն ունեն։ Ամեն դեպքում նույնիսկ խուլ կատուներին տանը պահելիս որևէ լուրջ խնդիր չի լինում։
Անգորական նապաստակ
Անգորական նապաստակը ընտանի նապաստակի տեսակ է, որն առանձնանում է իր երկար և փափուկ մազածածկույթով։ Այս տեսակը շատ հայտնի է եղել 18-րդ դարում ֆրանսիական արքունիքում և դարավերջին տարածում է գտել նաև ամբողջ Եվրոպայում։ ԱՄՆ-ում առաջին անգամ հայտնվել է 20-րդ դարի սկզբին։ Այս տեսակը բազմացվում է հատկապես իրենց անգորական բրդի համար, որը փափուկ է և մետաքսանման։ Անգորական նապաստակները ծիծաղելի տեսք ունեն, քանի որ տարօրինակ ձևով նման են բրդե գնդակի։ Պետք է շատ զգուշորեն խնամել այս կենդանիներին, որպեսզի նրանց բուրդը չխճճվի և փայլը չկորցնի։ Հաճախ ամռանը անգորական նապաստակների բուրդը խուզում են, քանի որ չափից շատ տաքությունը կարող է վնասել կենդանուն։
Անգորական այծ
Անգորական այծից ստացվող բուրդը կոչվում է մոհայիր։ Յուրաքանչյուր տարի մեկ այծից կարելի է ստանալ 5-8 կգ բուրդ։ Անգորական այծերին խուզում են տարեկան երկու անգամ ի տարբերություն ոչխարների, որոնք խուզում են տարեկան մեկ անգամ։ Այս կենդանիները ունեն հատուկ սննդային պահանջներ, որը պայմանավորված է իրենց մազածածկույթի արագ աճի հետ։ ԱՄՆ, Թուրքիան և Հարավային Աֆրիկան մոհայիր արտադրող խոշոր պետություններն են։
Երկար տարիներ անգորական այծերին բուծում էին նրանց սպիտակ մազածածկույթի համար։ Սակայն 1998 թվականից սկսեցին բուծել նաև գունավոր անգորական այծեր։ Այսօր անգորական այծերը լինում են սպիտակ, սև և շագանակագույն։
Անգորական այծերը պատկերված են եղել 1938-1952 թվականների թուրքական 50 լիրա թղթադրամների հետևի մասում ։
Քույր քաղաքներ
Անկարայի քույր քաղաքներն են ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Անկարա Կատեգորիա:Անկարայի մարզի բնակավայրեր
Օտավնիկ
Օտավնիկ, գյուղ Սլովենիայի Հանրապետության Սևնիցա երկրամասում։ Ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների բնակչությունը կազմում է 25 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սլովենիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սլովենիայի գյուղեր
Յոհաննա Մյունտեր
Յոհաննա Էլիսաբեթ Մյունտեր (Johanne Elisabeth Münter, ծննդյամբ` Իոնսոն (Johnson), ), դանիացի գրող և կանանց իրավունքների պաշտպան։ 1895 թվականին ամուսնու հետ Ճապոնիա կատարած ճանապարհորդությունից հետո նա մի քանի գիրք է գրել ճապոնացի կանանց մասին` ինքն էլ հրապուրված լինելով այդ երկրով։ 1890-ականներին մասնակցել է կանանց իրավունքների պաշտպանության շարժմանը՝ ելույթ ունենալով մշակույթի և կրոնի մասին Կին ընթերցողների ասոցիացիայում (Kvindelig Læseforening): Միացել է նաև Դանիայի կանանց պաշտպանության ասոցիացիային (Danske Kvinders Forsvarsforening) և Կարմիր խաչի կանանց բաժամունքին։ 1904 թվականին Մյունտերը Բեռլինում մասնակցել է Կանանց միջազգային ընտրական ալյանսի (IWSA) հիմնադիր համաժողովին։ 1906 թվականին հիմնադրել և ղեկավարել է Կանանց ընտրական ակումբը (Danske Kvindeforeningers Valgretsforbund), որը անդամակցել է Դանիայի Կանանց միացյալ ընտրական իրավունքի համար շարժմանը (Danske Kvindeforeningers Valgretsforbund): Մյունտերը եղել է Ամստերդամում (1908) և Լոնդոնում (1909) անցկացված IWSA համաժողովների պատվիրակ ։
Կենսագրություն
Յոհաննան ծնվել է 1844 թվականի մայիսի 13-ին Ռյոննեում (Բորնհոլմ), նավատեր Պետեր Ջոնսոնի (1786-1850) և Մարեն Քիրստին Սոննի (1801-1882) ընտանիքում։ 1865 թվականին Յոհաննան ամուսնացել է ռազմածովային սպա` Ալեքսանդր Հերման Յակոբ Բալթաս Մյունտերի հետ (1837-1932) ։
1873 թվականից նա 10 տարի ապրել է Մալմյոյում (Շվեդիա), որտեղ նրա ամուսինը նավաշինարանի տնօրեն էր, ինչպես նաև Դանիայի հյուպատոս։ 1883 թվականին Յոհաննան տեղափոխվում է Կոպենհագեն, մինչդեռ ամուսինը աշխատում էր Հեռավոր Արևելքում՝ որպես ռազմական խորհրդական Չինաստանում և Ճապոնիայում։ Նրա և ամուսնու հայացքների աններդաշնակությունը ավելի հաճախ էր զգացվում, որը հատկապես ցայտուն դրսևորվեց 1895 թվականին Ճապոնիա կատարած այցի ժամանակ։ Մյուս կողմից, այդ ճանապարհորդությունը ոգեշնչեց նրան սկսել դասախոսություններ և գրքեր հրատարակել իր ճանապարհորդությունների և փորձի մասին։ Մասնավորապես, նրա «Minder fra Japan» աշխատության մեջ նկարագրվում է ճապոնացի կանանց վիճակը և իր հմայքը դանիացիների համար էկզոտիկ երկրների նկատմամբ ։ Մյունտերը սկսեց հետաքրքրվել կանանց իրավունքների համար շարժմամբ 1895 թվականի Կոպենհագենի կանանց ցուցահանդեսից հետո և 1890-ականների վերջին սուֆրաժիստական ընկերությունների ազդեցության ներքո։ Նա նաև ուսումնասիրել և գրել է բուդդիզմի և սինտոիզմի մասին, որոնք նա համարում էր անհամատեղելի քրիստոնեության հետ։ 1901 թվականին Մյունտերը հրատարակեց «Բուդդիզմի պատմություն» (Buddhismens Historie), իսկ 1914 թվականին՝ «Էզոտերիկ բուդդիզմ» (Den esoteriske Buddhisme) գրքերը ։
Կանանց շարժման հետ կապված նա դարձավ Դանիայի կանանց պաշտպանության ասոցիացիայի և Կարմիր խաչի կանանց բաժամունքի անդամ։ 1904 թվականին Բեռլինում մասնակցել է Կանանց միջազգային ընտրական ալյանսի (IWSA) հիմնադիր համաժողովին, ինչպես նաև եղել է Ամստերդամում (1908) և Լոնդոնում (1909) անցկացված IWSA համաժողովների պատվիրակ։ 1906 թվականին նա հիմնադրել և ղեկավարել է կանանց ընտրական իրավունքի կազմակերպությունը՝ Կանանց ընտրական ակումբ (Kvindevalgretsklubben, KVK), որը հայտնի է դարձավ որպես «Frou Munter Club»: Չնայած այն ուներ ընդամենը հարյուր անդամ, նրանցից շատերը ընտրության իրավունքի և մարդու իրավունքների տեսանկյունից շատ ազդեցիկ կանայք էին։ Մյունտերը կապված էր Դանիայի կանանց միասնական ընտրական իրավունքի շարժման հետ, և դրա միջազգային քարտուղարն էր 1904-1909 թվականներին, որտեղ նրան հաջորդեց Տորա Դաուգորդը։ Մյունտերը խմբագրում էր Կանանց ընտրական ակումբի «Kvindestemmerets-Bladet» ամսագիրը (1907-1913)։ Հրատարակվել է նաև այնպիսի հրատարակություններում, ինչպիսիք են Berlingske Tidende, Damernes Blad, Kvindernes Blad և Husmoderens Blad :
Յոհաննա Մյունտերը մահացել է Հելեբեկում 1921 թվականի հուլիսի 27-ին ։ Թաղված է Կոպենհագենի Արևմտյան գերեզմանատանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դանիացի կին գրողներ Կատեգորիա:Դանիացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Դանիացի սուֆրաժիստներ Կատեգորիա:Խմբագիրներ
Քարերը հավաքելու ժամանակն է
«Քարերը հավաքելու ժամանակն է» («Время собирать камни»), 2005 թվականի ռուսական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալեքսեյ Կարելինը   , նրա վերջին ռեժիսորական աշխատանքն է։
Սույժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1945 թվականի մայիս-հունիս ամիսներին։ Նացիստական Գերմանիան կապիտուլացիայի է ենթարկվել, բայց պատերազմը դեռ շարունակվում է․ և ականներով պատված ցորենի դաշտերում, և՛ այն մարդկանց հոգիներում, որոնք դեռ չեն պատկերացնում, թե ինչպիսին կլինի խաղաղ կյանքը։
Գերմանացի լեյտենանտ-ականորդ Ռուդոլֆ Օնեզորգը (Դավիթ Բուններս), որն առաջնորդվում է խղճի և պարտքի հասկացություններով, խորհրդային զորքերի շտաբում է, որպեսզի պատմի խորհրդային տարածքում կարևոր օբյեկտների ականապատման լայնածավալ գործողությանը իր մասնակցության մասին։ Տեղադրված ականները շուտով կպայթեն, ինչը կհանգեցնի խոշոր ավերածությունների ու զոհերի։ Օնեզորգը պատրաստ է անցնել ականազերծմանը։ Խորհրդային սպաները հասկանում են, որ տեղեկատվությունը հավաստի է։ Կապիտան Դյոմինը (Վլադիմիր Վդովիչենկով) հրաման է տրվում գերմանացի լեյտենանտի հետ միասին անցնել օբյեկտների ականազերծմանը։ Խմբում ընդգրկվում է նաև թարգմանչուհի Նելան (Օլգա Կրասկո)։
Ֆիլմում ցուցադրվում է հարաբերությունների բարդ զարգացում, երբ երեկվա թշնամիները կապվում են մասնագիտական և մարդկային պարտքով։ Սակրավորի աշխատանքը ենթադրում է վստահության հատուկ փոխհարաբերություններ թիմում, դա արագացնում է իրադարձությունների զարգացումը։ Դյոմինը և Օնեզորգը հաղթում են թշնամու կերպարին իրենց մեջ, նրանց միջև մարդկային հարաբերություններ են սկսվում։ Սակայն գործը եղբայրության չի հասնում։ Հերթական օբյեկտում գերմանացի լեյտենանտը զոհվում է, և Դյոմինը պետք է ավարտին հասցնի գործողությունը։
Ֆիլմի հիմնական սյուժեն լրացվում է պատերազմից խաղաղ կյանքի անցնելու բարդ իրավիճակների մասին վառ դրվագներով։ Ֆիլմի եզրափակիչ կադրերը տեղի են ունենում Մոսկվայի Կարմիր հրապարակից Հաղթանակի շքերթի հեռարձակման ֆոնին։
Ստեղծում
Ֆիլմի սցենարը գրվել է 1981 թվականին։
Ֆիլմի նկարահանումներն անցկացվել են Չերնյախովսկ քաղաքի (Կալինինգրադի մարզ) մերձակայքում։ Մի քանի սյուժեներ նկարահանվել են Տվերի մարզում, Տվերի Սուվորովի ռազմական ուսումնարանի դաշտային ճամբարի մոտակայքում, Կոկոշկինո բնակավայրի մոտ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:2005 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական ռազմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ռիդեն (Կաուֆբոյրեն)
Ռիդեն (Կաուֆբոյրեն) (Rieden (bei Kaufbeuren)), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Արևելյան Ալգոյ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1265 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 8,41 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 77 164։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Սպասով (Կրասնոդարի երկրամաս)
Սպասով (Спасов), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Ապշերոնսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Ապշերոնսկի շրջանի բնակավայրեր
Հիրագանա
Հիրագանա (ճապոներեն` 平仮名) — ճապոներենի վանկային այբուբեն։ Ճապոներենի գրության ձևերից մեկն է` կատականայի, կանձիի, արաբական թվերի և ռոմաձիի շարքում։ Հիրագանան և կատականան միասին կազմում են կանա համակարգը, որի մի նիշը համապատասխանում է մի վանկի։ Կանայի նիշերը կարող են հաղորդել ձայնավոր հնչյուն (օրինակ՝ ա, あ), զուգորդվել բաղաձայնի հետ, որը նախորդում է ձայնավորին (օրինակ՝ տա, た) կամ ռնգային ձայնորդ ն-ի հետ, որը կապված համատեքստից կարող է հնչել ինչպես ն, մ, անգլերեն ng կամ ինչպես ֆրանսերեն ռնգային բաղաձայները ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Այբուբեններ
Տիմաշևկա (գյուղ, Իշիմբայսկի շրջան)
Տիմաշևկա (Тимашевка, Тимашевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 425 մարդ։
Փոփ երաժշտություն
Փոփ երաժշտություն (popular՝ հանրահայտ բառի կրճատ տարբերակը), հանրամատչելի երաժշտության ժանր, որը ձևավորվել է 1950-ականներին՝ բխելով ռոքնռոլ ոճից ։ «Հանրամատչելի երաժշտություն» և «փոփ երաժշտություն» Տերմինաբանության մեջ «հանրամատչելի երաժշտություն» և «փոփ երաժշտություն» արտահայտությունները երբեմն օգտագործվում են որպես հոմանիշներ, չնայած, որ առաջինը նկարագրում է ցանկացած երաժշտական ժանր, որն ընդունվում է հասարակության լայն զանգվածների կողմից, այնինչ երկրորդն իրենից ներկայացնում է առանձնահատուկ երաժշտաոճ։
Տիմաշևկա (գյուղ, Իշիմբայսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1870 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Փոփ երաժշտություն
Փոփը կարող է իր մեջ պարունակել բաղադրիչներ այլ երաժշտական ոճերից ։ Հայկական իրականության մեջ վերջին ժամանակներում խոսվում է փոփացված ռաբիսի մասին, որը նույնպես ավելի շատ քննադատվում է ռաբիս ոճը չսատարողների կողմից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտական ոճեր Կատեգորիա:Փոփ երաժշտություն
Սիրո մասին (պատմվածք)
«Սիրո մասին» (О любви), Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատմվածքը` գրված 1898 թվականին։ «Սիրո մասին» պատմվածքն ավարտում է չեխովյան «Փոքրիկ եռերգությունը»։ Պատմվածքն առաջին անգամ հրապարակվել է 1898 թվականի օգոստոսին «Ռուսական միտք» ամսագրում (№ 8) :
Պատմվածքի մասին
Պատմվածքը գրելու մտադրության մասին առաջին հիշատակումները երևան են գալիս Չեխովի նոթատետրերում 1895 թվականին։ Գրողը պատմվածքի վրա աշխատել է Մոլիխովում 1898 թվականի ամռանը։ Նույն ժամանակ Չեխովն աշխատել է նաև «Հաղարջ»-ի վրա և երկու պատմվածքներն էլ նախապատրաստվում էին  հրապարակման «Ռուսական միտք» ամսագրի օգոստոսյան համարում։ Լիդիա Ավիլովան  համարում էր, որ այս պատմվածքում արտացոլված  է իր և Չեխովի փոխհարաբերությունների պատմությունը։
Սյուժե
Այս պատմվածքում խոսվում է «Փոքրիկ եռերգության» հերոսներից մեկի` Պավել Կոնստանտինովիչ Ալյոխինի սիրո պատմության մասին։ Երիտասարդ տարիներին ավարտելով ինստիտուտը` Ալյոխինը բնակություն է հաստատում հորից մնացած Սոֆյին կալվածքում։ Պարտքերը վճարելու համար աշխատանք փնտրելու ընթացքում Ալյոխինը ծանոթանում է Դմիտրի Լուգանովիչի, իսկ հետագայում նաև նրա կնոջ, Աննա Ալեքսեևնայի հետ։ Ալյոխինն Աննա Ալեքսեևնա Լուգանովիչին համարում էր գեղեցիկ, բարի, մտավորական կին, նա հիացած էր նրա գեղեցկությամբ և շուտով հասկանում է, որ նրա նկատմամբ տածում է հատուկ վերաբերմունք։ Ժամանակի ընթացքում հերոսն ավելի հաճախակի էր լինում Լուգանովիչների մոտ՝ նրանց տուն մտնելով համարյա ամեն օր, իսկ նրա բացակայությունը տագնապ էր առաջացնում Լուգանովիչների մոտ, և նրանք կարծում էին՝ ինչ որ բան է պատահել։ Լուգանովիչների ընտանիքը շատ հարցերով օգնում էր Ալյոխինին, օրինակ նրան դժվար պահերին պարտք էին տալիս։  Այդ ամենից հետո Ալյոխինը մտածում էր, որ Աննա Ալեքսեևնան իր նկատմամբ անտարբեր չէ։ Սակայն նրանցից ոչ մեկը չէր ցանկանում արտահայտվել իր զգացմունքների մասին, քանի որ հասկանում էին դա կարող է խաթարել իրենց անձնական  և սիրասուն կյանքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:1898 պատմվածքներ Կատեգորիա:Պատմվածքներ
Մեզե (քաղաք)
Մեզե (Mese), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Սոնդրիո գավառում ։ Բնակչության թիվը կազմում է 1619 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալներով, բնակչության խտությունը կազմում է 405 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 4 կմ² տարածք։ Հեռախոսի կոդ՝ 0343։ Փոստային ինդեքս՝ 23020։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Լոմբարդիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Տիգրան Գազազյան (այլ կիրառումներ)
Տիգրան Գազազյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝
Սոմալիլենդի զինանշան
Դե Ֆակտո անկախ Սոմալիլենդի զինանշանը (شعار أرض الصومال), Սոմալիլենդի դրոշի և Սոմալիլենդի օրհներգի հետ միասին Սոմալիլենդի Հանրապետության խորհրդանիշերից մեկը։ Ստեղծվել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Սոմալիլենդի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:1996 զինանշաններ
Տիմենկա (գյուղ, Պալեխսկի շրջան)
Տիմենկա (Тименка), գյուղ Ռուսաստանի Իվանովոյի մարզի Պալեխսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Իվանովոյի մարզի Պալեխսկի շրջանի բնակավայրեր
Օղջօղլի
Օղջօղլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Մարյանովկա (գյուղ, Արբուզինկայի շրջան)
Մարյանովկա (Марянівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Արբուզինկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1860 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մարյանովկա գյուղում բնակվում էր 515 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Արբուզինկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1860 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (38301-38400)
Աստերոիդների ցանկ (38201-38300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (38401-38500)
Օիսաառե
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Սաառդե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Թոնի Ալեն (բասկետբոլիստ)
Էնթոնի Ալեն (անգլ.՝ Anthony Allen, ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ։
Մարզական կարիերայի ընթացքում հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Բոստոն Սելտիքս», «Մեմֆիս Գրիզլիս» և «Նյու Օռլեանս Պելիկանս» ակումբներում։
Գազազյան
Գազազյան, հայկական ազգանուն ։
Թոնի Ալեն (բասկետբոլիստ)
Խաղացել էհարձակվող պաշտպանի և թեթև հարձակվողի դիրքերում (այլ կերպ՝ սվինգմեն)։
Գազազյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Թոնի Ալեն (բասկետբոլիստ)
Ընտրվել է 2004 թվականի NBA դրաֆթի 25-րդ ընտրությամբ՝ «Բոստոն Սելտիքսի» կողմից։
2008 թվականին «Սելտիքսի» կազմում նվաճել է NBA-ի գավաթը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Բոստոն Սելտիքսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Մեմֆիս Գրիզլիսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Նյու Օռլեանս Պելիկանսի բասկետբոլիստներ
Պեսկերա
Պեսկերա  (Pesquera), մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում։ Մտնում է Կանտաբրիա պրովինցիայի մեջ՝ Կանտաբրիա ինքնավար համայնքում ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպո Լոս Վալես շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 8,9 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 72 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։
Կոորդինատներն անհայտ են
Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1957 թվականի հոկտեմբերի 2-ին։
Սյուժե
«Ուրալ» և «Կրեմլ» հեղուկանավերը պետք է ավիացիոն բենզին հասցնեն Տուապսեից Բալթիկա, Լենինգրադ։ Այսդես խորհրդային նավաստիների համար սկսվում է Հայրենական մեծ պատերազմ է սկսվում։ Խաղաղ նավերը գնդակոծվում են ֆաշիստական ռմբակոծիչների կողմից։ Խորտակվում է «Ուրալ» տանկերը։ Նրա անձնակազմից «Կրեմլ» նավ են վերցրել միայն ռադիստ Դոլինսկուն։ «Կրեմլի» նավապետ Չալին և քաղօգնական Կրուտովը, անկախ ամեն ինչից, որոշում են արժեքավոր բեռը հասցնել Լենինգրադ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1957 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Ուոլ Սթրիթ
Ուոլ Սթրիթ (Wall Street), ութ բլոկ-երկարություն ունեցող փողոց, որը մոտավորապես ձգվում է հյուսիս-արևմուտքից դեպի հարավ-արևելք։ Այն գտնվում է Մանհեթենի հարավային մասում։ Փողոցն իրար է միացնում Բրոդվեյը և Իսթ Ռիվերի ափը։ Նյու Յորքի գործարար և ֆինանսական կենտրոններից է։ Այստեղ է գտնվում Նյու Յորքի ֆոնդային բորսան։ Այս փողոցով կարելի է հասնել հարևան Կոնեկտիկուտ և Նյու Ջերսի։
Ուոլ Սթրիթի շնորհիվ Նյու Յորք քաղաքը համարվում է աշխարհի ամենավստահելի քաղաքը և առաջատար ֆինանսական կենտրոնը։ Քաղաքը հանդիսանում է տուն աշխարհի երկու` ըստ ընդհանուր շուկայական կապիտալիզացիայի խոշորագույն ֆոնդային փոխանակումների` the New York Stock Exchange-ի  և NASDAQ-ի համար։ Մի քանի ալյ խոշոր բորսաներ իրենց գլխավոր գրասենյակն ունեն Ուոլ Սթրիթի տարածքում, այդ թվում  նաև Նյու Յորքի Mercantile Exchange-ը, Նյու Յորքի առևտրի խորհուրդը և նախկին Ամերիկյան ֆոնդային բորսան։
Կատեգորիա:Նյու Յորք Կատեգորիա:Անավարտ հոդվածներ ԱՄՆ-ի մասին Կատեգորիա:Նյու Յորքի փողոցներ Կատեգորիա:Մանհեթեն
(6543) Սեննա
(6543) Սեննա (Senna), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,276304 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7907 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7619 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1254,42 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,286985 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,17° անկյուն։
Զազա Պաչուլիա
Զազա Պաչուլիա (վրաց.` ზაზა ფაჩულია, ծնվ. որպես` Զաուր Պաչուլիա`, ), վրաց նախկին բասկետբոլիստ, կենտրոնական։ Մարզական կարիերայի մեծ մասն անցկացրել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում (NBA)։
Երեք մրցաշրջան Թուրքիայի «Յուլքերսպորում» ելույթներ ունենալուց հետո մուտք է գործել Բասկետբոլի ազգային ասոցացիա (NBA)` 2003 թվականին անցկացված դրաֆթով, որտեղ ընտրվել է «Օռլանդո Մեջիքի» կողմից՝ երկրորդ ռաունդի 42-րդ ընտրությամբ։
2017 և 2018 թվականներին «Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս» ակումբի կազմում դարձել է NBA-ի չեմպիոն։
Ակումբային կարիերայից զատ, հանդես է եկել Վրաստանի բասկետբոլի ազգային հավաքականում, բազմաթիվ առիթներով ստանձելով ավագի պաշտոնը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 ծնունդներ Կատեգորիա:Վրացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Փետրվարի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:Ատլանտա Հոքսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Օռլանդո Մեջիքի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Միլուոքի Բաքսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Վրացական ծագմամբ թուրքեր Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Անջեյ Վայդա
Անջեյ Վայդա (Andrzej Witold Wajda, ), կինոյի և թատրոնի լեհ հայտնի ռեժիսոր և սցենարիստ։ 50-ից ավելի ֆիլմի ռեժիսոր, մոտ 30 ֆիլմի սցենարի հեղինակ։
Մի շարք երկրների հեղինակավոր պետական պարգևների դափնեկիր, ստացել է 42 տարբեր կինոմրցանակ։
Ֆիլմեր
Առավել նշանավոր ֆիլմերից են.