cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ելենա Գիլբերտ
Հայեցակարգ և կերպարի ստեղծում
2009 թվականի մարտի 9-ին հայտարարվել է, որ բուլղարական ծագմամբ կանադացի հայտնի դերասանուհի Նինա Դոբրևը, որ հայտնի է կանադական «Դեգրասսի. հաջորդ սերունդը» ֆիլմում կատարած Միա Ջոնսի դերով, հաստատվել է Ելենա Գիլբերտի դերում։ Նա եղել է երկրորդը Սթիվեն Ռ. Մակքուինից հետո, որ խաղալու էր Ջերեմի Գիլբերտի՝ Ելենայի եղբոր դերը ։ Նինան լսումներին մասնակցել է գրիպով հիվանդ վիճակում, և գործադիր պրոդյուսեր Քեվին Ուիլյամսոնը այդ լսումն անվանել է ամենավատը և ասել, որ նույնիսկ չի նայել երկրորդ անգամ։ Բայց Նինան, որ հետաքրքրված էր այդ դերով, ուղարկել է իր լսումները վիդեոսկավառակով, ինչի շնորհիվ հաստատվել է այդ դերում։
Սկզբում Նինա Դոբրևը կարծում էր, որ ինքը պետք է խաղար «վատ աղջկա» դեր՝ ըստ գրքի կերպարի, բայց սերիալի ռեժիսոր Ջուլի Պլեքը և Քևին Ուիլիամսոնը որոշում են փոխել նրա դերը ։ Սցենարը կարդալուց հետո Նինան իմանում է, որ պետք է կատարի Ելենայի նախնու՝ 534 տարեկան վամպիր Քեթրին Պիրսի դերը, որի բնավորությունը Ելենայի բնավորության հակադրությունն է։ Նինա դա բնութագրել է որպես հեռուստատեսության ընձեռած ամենահազվադեպ, ամենալավ հնարավորություններից մեկը՝ կատարել երկու անձանց դեր միաժամանակ ։ Ելենային իր նմանակից տարբերելու համար Նինան փոխում է իր արտաքինը։ «Սանրվածքիս փոփոխությունը ինձ օգնում է փոխվել»,- ասել է Նինան Glamour թերթին տված հարցազրույցում ։
Կերպարի դերը
Գրքերում Ելենան նկարագրվում է «ոսկե աղջիկ», հայտնի, ինքնասիրահարված շիկահեր՝ կապույտ աչքերով, բայց Ջուլիա Պլեքը և Քևին Ուիլյամսոնը որոշել են ցույց տալ Ելենային որպես համեստ, «հարևանությամբ» ապրող աղջիկ ։ Աղջկա բնավորության հետ միասին փոխվում են նաև աղջկա արտաքին տվյալները. ոսկե խոպոպներն ու կապույտ աչքերը փոխվել են ուղիղ սև մազերով և շագանակագույն աչքերով։
Նկարագրելով գրքի հերոսուհի Ելենային՝ Դոբրևն ասել է, որ նա մեկն է այն «անպիտան աղջիկներից, ովքեր ստանում են այն ամենը, ինչ ցանկանում են... և նա շիկահեր է ու կապույտ աչքերով»։ Քեթրինին նա բնութագրվել է որպես նենգ և ինքնասիրահարված ։ Բնութագրելով Ելենային մի քանի տարի անց՝ Դոբրևն ասել է, որ նա փոքրիկ տխուր աղջկանից վերածվել է ուժեղ կնոջ ։
Նախապատմություն
Ելենա Գիլբերտը ծնվել է 1992 թվականի հունիսի 22-ին։ Սերիալի սկզբում նա ապրում էր Վիրջինիա նահանգի Միստիք-ֆոլս քաղաքում։ Ելենան Ջոն Գիլբերտի և Իզաբել Ֆլեմինգի աղջիկն է, Գրեյսոն և Միրինդա Գիլբերտների որդեգիրը։ Նա ունի փոքր եղբայր՝ Ջերեմի Գիլբերտը, և մորաքույր՝ Ջեննա Սոմերսը։ Գրեյսոն և Միրինդա Գիլբերտները մահանում են ավտապատահարի ժամանակ, և Ջեննան դառնում է Ելենայի և Ջերեմիի պաշտոնական խնամակալը։
Հարաբերություններ
Մինչ ավտոպատահարը հանդիպել է Մեթ Դոնովանի հետ, որը շարունակում է սիրել նրան։ Ուստարվա սկզբից սկսել է հանդիպել Ստեֆան Սալվատորի հետ։ Սյուժեի զարգացման ընթացքում Ելենայի մոտ զգացմունքներ են առաջանում Ստեֆանի եղբայր Դեյմոնի հանդեպ։ Վամպիր դառնալուց հետո Ելենան սկսեց հանդիպել Դեյմոնի հետ։ Չորրորդ եթերաշրջանի վերջում Ելենան, ազատվելով Դեյմոնի հետ արյունակցական կապից, պնդում է, որ սիրահարված է Դեյմոնին՝ չնայած նրա վատ հատկանիշներին։
Խոսելով Ստեֆանի և Դեյմոնի հատկանիշների տարբերության մասին՝ Նինան ասել է, որ «նրանք ունեն տարբեր հատկանիշներ, որոնք շատ գրավիչ են», և ամբողջության մեջ ստեղծում են իդելական տղամարդ», Ստեֆանը կատարյալ է, քաղցր, պաշտպանող և սիրող, իսկ Դեյմոնը բռնկվող է, խելացի, ուրախ և հետաքրքիր։ TVLine-ին տված հարցազրույցի ժամանակ Ջուլի Պլեքը ասել է, որ Ելենան գիտակցում է, որ Դեյմոնի հանդեպ իր տածած զգացմունքները 100 տոկոսով իրական են, և զույգը ցանկանում է միշտ լինել միասին, բայց հասկանում է, որ նրանք չպետք է լինեն միասին, բայց միևնույն ժամանակ ցանկանում են։ Այդ դեպքում ի՞նչ անել ։ Ստեֆանի սիրտը կոտրված էր, և նա զգում է զայրույթ և դավաճանություն Դեյմոնի և Ելենայի կողմից ։ Ամիսներ առաջ Փոլ Ուեսլին Ստեֆանի և Ելենայի երկրպագուներին կոչ արեց չհուսահատվել՝ հայտարարելով. «Երկրպագուները անպայման պետք է ունենան հույս։ Կարևոր է հիշել, որ Ելենայի և Ստեֆանի սերը շատ ուժեղ էր, և դա առաջին եթերաշրջանի հիմքն էր. դուք չեք կարող բոլորովին արհամարհել դա» ։ Ավելի ուշ Ստեֆանի ու Ելենայի մասին քննարկումներում Փլեքը ասել է. «Նրանք սիրում են միմյանց այնքան խոր, որքան երկու մարդ կարող են իրար սիրել, բայց դա չի նշանակում, թե նրանց հարաբերություններն անմեղ են» ։
Բնավորությունը և դերը սյուժեում
Ելենան սերիալի գլխավոր հերոսուհին է։ Աղջկա ճակատագիրը ընկած է սյուժեի հիմքում, նրա հետ են կապված Վամպիրի օրագրերը հեռուստասերիալի հիմնական դեպքերը։ Սերիալի սկզբում Ելենան հրաշալի աղջիկ է, որ ապրում է ճիշտ կյանքով, բայց նաև դժբախտ հանգամանքների զոհ է. մի քանի ամիս առաջ Ելենայի ծնողները զոհվել են ավտոպատահարից։ Գլխավոր դերասանուհին ողջ սերիալի ընթացքում մնում է զոհի կարգավիճակում, սակայն, չնայած դաժան ճակատագրին, սերիալի ընթացքում նա մեկ-մեկ ցուցաբերում է թուլություն, բայց հետո իր մեջ ուժ է գտնում, որպեսզի «վերածնվի մոխրից»։ Ելենան ներկայանում է իբրև բարի, ազնիվ, քաջ և հոգով ուժեղ անձավորություն, ով ընդունակ սիրել նվիրվածությամբ ու անշահախնդրորեն։ Ելենան հավատարիմ ընկեր է, ով պատրաստ է միշտ հասնել օգնության։ Թեկուզ ինքնազոհաբերության գնով մոտիկներին օգնելն այն հիմնական հատկանիշն է, որով նա տարբերվում է Քեթրինից։
Սյուժե
Ծնողների մահից հետո Ելենան պիտի վերադառնա դպրոց։ Հենց առաջին օրը նա հանդիպում է նոր ուսանողի՝ Ստեֆան Սալվատորին։ Նրանք շատ արագ ընդհանուր լեզու են գտնում և սկսում են հանդիպել։ Ելենային սիրահարվում է նաև Ստեֆանի մեծ եղբայրը՝ Դեյմոն Սալվատորը։ Շուտով Ելենան հասկանում է, որ Ստեֆանը և Դեյմոնը վամպիրներ են։ Ստեֆանի սենյակում Ելենան գտնում է մի աղջկա դիմանկար, ոչ խափազանց նման է իրեն, և Ստեֆանը ստիպված է լինում նրան ասել, որ հենց այդ աղջիկը 145 տարի առաջ վերափոխել է իրենց վամպիրների, և հենց նրա պատճառով էլ եղբայրների միջև ծագել է թշնամությունը։ Ստեֆանը նաև բացահայտում է պատահարի գիշերը Ելենայի փրկության գաղտնիքը։ Ստեֆանի շնորհիվ Ելենան բացահայտում է, որ Գրեյսոն և Միրինդա Գիլբերտները նրան որդեգրել են, իսկ իրական հայրը Ջոն Գիլբերտն է, որին ինքը համարել իր հորեղբայր և չի սիրել, իսկ մայրը Իզաբել Ֆլեմմինգն է, որը հղիացել է պատանեկան շրջանում, ծննդաբերել է Գրեյսոն Գիլբերտի հիվանդանոցում և ծննդաբերությունից հետո անհետացել է։
Երկրորդ եթերաշրջանում Ելենան իմանում է, որ ինքը Կատերինա Պետրովայի նմանակն (Քեթրին Փիրս) է, իսկ դա նշանակում է, որ ինքը պետք է զոհաբերվի Կլաուս Մայքլսոն մարդագայլի էությունը բացահայտելու համար։ Արդյունքում Ելենան մահանում է ծեսի ժամանակ, բայց նրան փրկում է Ջոն Գիլբերտը, ով Բոնիի կախարդանքի միջոցով զոհաբերում է իր կայնքը դստեր փոխարեն։ Նրա հորաքույրը՝ Ջեննան ծեսի ժամանակ վերափոխվել է վամպիրի և սպանվել Կլաուսի կողմից՝ դրանով իսկ թողնելով Ելենային որբ։ Երկրորդ եթերաշրջանի վերջում նա ներում է մարդագայլու կծելուց մահացող Դեյմոնին նրա համար, որ ստիպել էր աղջկան խմել իր արյունը, և համբուրում է նրան՝ մտածելով, որ դրանք Դեյմոնի վերջին ժամերն են։ Սակայն քիչ անց նա բուժվում է Կլաուսի արյան շնորհիվ։ Կլաուսի արյունն ստանալու համար Ստեֆանը պետք է դառնար սառնասիրտ մարդասպան և գնար նրա հետ։
ԵրրոՖրդ եթերաշրջանի ընթացքում Ելենան աշխատում է հետ բերել Ստեֆանի մարդկայնությունը, որը «անջատվել էր» Կլաուսի կողմից։ Հին հիբրիդի հետ պայքարում նրան օգնում է նաև Դեյմոնը, որից հետո նրանք ավելի են մտերմանում։ Հետո նա խոստովանում է Ստեֆանին, որ ունի զգացմունքներ նրա եղբոր հանդեպ։ Դենվերում նրանց միասին անցկացրած ժամանակահատվածում Ելենայի և Դեյմոնի մեջ առաջանում է ամուր ձգողություն, որը դրդում է նրանց համբույրի, որը ընդհատվում է Ջերեմիի կողմից։ Նա վերջնականապես շփոթվեց իր զգացմունքների մեջ Սալվատոր եղբայրների վերաբերյալ։ Սակայն եթերաշրջանի վերջում նա վերջիվերջո ընտրում է Ստեֆանին, քանի որ նրա հետ նա նաև հանդիպել էր նախկինում (ինչպես որ նա մտածում էր)։ Վերադառնալով Դենվերից՝ վերանորոգման ժամանակ Ելենան ուշաթափվում է, և Ջերեմին նրան տանում է հիվանդանոց։ Բայց Ելենայի առողջության ավելի մեծ վտանգի տակ էր, քան թվում էր առաջին հայացքից, և Մերեդիտ Ֆելը, որը աշխատում էր հիվանդանոցում, ներարկում է նրան Դեյմոնի արյունը, որպեսզի փրկի նրա կյանքը։ Ալարիկը՝ որպես խնամակալ, փորձում է Ելենային դուրս տանել հիվանդանոցից, բայց Ջերեմին նրանից առաջ է անցնում։ Հետո Մեթը և Ջերեմին որոշում են Ելենային դուրս տանել քաղաքից։ Երբ Ալարիկը սպանում է Նիկլաուսին՝ Սալվատոր եղբայրների, Քերոլայն Ֆորբսի, Թայլեր Լոկվուդի նախահորը, Ելանան Մեթի հետ մեքենայով գնում էր քաղաքից դուրս։ Նա ստիպված է լինում ընդունել որոշում, թե ում պետք է հրաժեշտ տա՝ Դեյմոնի, թե Ստեֆանին, Քերոլայնին և Թայլերին։ Ընտրելով Ստեֆանին՝ Մեթի հետ միասին վերադառնում են Միստիկբ-ֆոլլս, բայց ճանապարհին Ռեբեկային հանդիպելուց հետո, չկարողանալով պահել հավասարակշռությունը, ընկնում են կամրջից ներքև։ Հասնելով ավտովթարի վայրը՝ Ստեֆանը Ելենայի խնդրանքով փրկում է Մեթին։ Ելենան խեղդվում է, բայց քանի որ այդ պահին նրա օրգանիզմում կար վամպիրի արյուն, նա որոշ ժամանակ անց վերակենդանանում է վամպիր դարձած։ Բայց վերափոխման ժամանակ նա հիշում է, որ սկզբում նա հանդիպել է Դեյմոնին. ծնողների մեքենային սպասելու ժամանակ Ելենան գնում էր խնջույքից, որի ժամանակ կռվել էին Մեթի հետ, և հանդիպել է Դեյմոնին, որը դրանից հետո ներշնչել էր Ելենային մոռանալ նրանց առաջին հանդիպման մասին։
Չորրորդ եթերաշրջանի սկզբում Ելենան ստիպված է որոշում կայացնել՝ մնալ վամպիր՝ ավարտելով վերափոխումը, կամ մնալ մարդ և մահանալ։ Իմանալով Ստեֆանի՝ իր հետ լինելու ցանկության մասին՝ նա որոշում է ավարտել վերափոխումը։ Ստեֆանը սովորեցնում Է Ելենային խմել կենդանիների արյուն, բայց նրա օրգանիզմը չի ընդունում ոչ դա, ոչ էլ Դեյմոնի և դոնորական արյուն։ Հետո Ելենան բաժանվում է Ստեֆանից Դեյմոնի հանդեպ համակրանքի ուժեղացման պատճառով, բայց Դեյմոնը, իմանալով իրենց արյունակցական կապի մասին, կասկածի տակ է դնում Ելենայի զգացմունքների անկեղծությունը։ Նաև նա իմանում է, որ կա դեղ վամպիրիզմի դեմ, և որ Ստեֆանը Կլաուսի հետ միասին փնտրում է այն։ Դեղը գտնելու համար Ելենայի եղբայր Ջերեմին պետք է ավարտի վամպիրների որսորդի դաջվածքը։ Կլաուսի եղբոր՝ Կոլի սպանության ավարտից հետո, դաջվածքը ուղղորդում է նրանց դեպի կղզի։ Արթնացած Սայլսը սպանում է Ջերեմիին։ Ջերեմիի մահից հետո Ելենան իրեն նման չէր, և Դեյմոնը ցավը մեղմացնելու համար խնդրում է նրան անջատել մարդկայնությունը, որից հետո Ելենան փչացնում է կապերը բոլոր մարդկանց հետ, որոնք նրան հարազատ էին։ Սալվատոր եղբայրները որոշում են կայացնում ետ բերել Ելենայի մարդկայնությունը։ Բայց ավարտական երեկոյի ժամանակ իր բոլոր ընկերները հասկանում են, որ նախկին Ելենան էլ չկա, իսկ նրա՝ Բոննիին սպանելու փորձից հետո եղբայրները դիմում են լուրջ քայլերի և փակում են Ելենային Սալվատորների տան նկուղում։ Ելենայի մոտ վերադառնում են մարդկայնությունները այն ժամանակ, երբ Դեյմոնը սպանում է Մեթին, և նա իր ամբողջ ցավը վերածում է Քեթրինի հանդեպ ատելության, արդյունքում նրանց միջև տեղի է ունենում ընդհարում, որի վերջում Ելենան ստիպում է Քեթրինին խմել վամպիրիզմի դեմ դեղը։
Հինգերորդ եթերաշրջանը սկսվում է նրանով, որ Ելենան Բոննիին հաղորդագրություն է գրում՝ չկասկածելով այն մասին, որ նրան պատասխանում է իր եղբայրը, իսկ Բոննին մահացած է։
Վամպիրի փոխակերպումը
«Վամպիրի օրագրերը» վեպում Ելենան, Ջուլի Պլեքի և Քևին Ուիլիամսոնի կարծիքով, շատ վաղ է դարձել է վամպիր։ Հեռուստաֆիլմում Ելենայի վերափոխումը վամպիրի ծրագրվել է 2 տարվա ընթացքում։ Պլեքն ասել է. « Զգացվում է, որ շատ արագ և նպատակասլաց է, իսկ մենք չենք ուզում շոու անել դեռահաս աղջկա մասին, ով ակնթարթորեն դառնում է վամպիր։ Բայց մենք միշտ գիտենք, որ նրա ճամփան վերջիվերջո այդպես է վերջանալու ։
Երկրորդ եթերաշրջանի վերջում Ելենան քիչ էր մնում դառնար վամպիր։ Հարցազրույցում Նինա Դոբրևը ասել է, որ «ուրախ է, որ Ելենան վամպիր չի դարձել։ Ես մտածում եմ, որ դա շատ վաղ կլիներ» և «ես չեմ կարծում, որ նա պատրաստ է դրան։ Ես չեմ մտածում, որ դա այն է, ինչ նա կուզեր» ։
Քննադատների արձագանքը
Դեռ ամենասկզբից Ելենա Գիլբերտը ստացել է բացասական արձագանք։ Սթիվ Ուեսթը Վամպիրի օրագրերը և Ելենա Գիբերտին համեմատել է Մթնշաղ ֆիլմի և նրա գլխավոր դերասանուհի Բելլա Սուոնի հետ։ Ուեսթն ասել է, որ «Ելենայի ճանապարհը ավելի փշոտ է, քան Բելլայինը, քանի որ նրա համար կռվում են երկու վամպիր» ։
Ելենայի՝ վամպիրի վերածվելուց հետո, Կարինա Ադլի Մաքքենզ «Zap2it»-ից ասել է, թե հուսով է, որ կցուցադրվի նաև Ելենայի դաժան կողմը, երբ «ինչ-որ մեկը նեղացնում է մարդկանց, որոնց շատ է սիրում»։ Մակենզին նշել է, որ երբ մարդը դառնում է վամպիր, նրա բնավորության ուժեղ կողմերն ավելի են ուժեղանում, և հույս ունի, որ չի տեսնի Ելենայի «ցավակցելիության և անձնազոհության» կրկնապատկումը «տատիկներին օգնելու և վիրավոր կենդանիներին կերակրելու» տեսանկյունից ։
Ռոբին Ռոսսը «TV Guide»-ից նույնպես ասում է, թե հույս ունի, որ արյան համը փորձելուց հետո Ելենան կկորցնի վերահսկողությունը։ Մինչ Ելենայի՝ վամպիր դառնալը Ռոսսը մտածում էր, որ նա մի քիչ ձանձրալի էր, և կարծում էր, որ Ելենան կհետևի բնազդին և կդադարեցնի պաշտպանել բոլորի զգացմունքները» ։
Ելենայի սիրավեպը Ստեֆանի և Դեյմոնի հետ դարձել էին հանրահայտ հեռուստադիտողների մոտ, որոնք անվանել են նրանց «Ստելենա» և «Դելենա»։ Էնդի Սվիֆթը «HollywoodLife» ամսագրից գովել է Ելենայի հարաբերությունը Դեյմոնի հետ, որը եղել է իրական սիրո և արյունակցական կապի համակցություն, և հույս է հայտնել, որ նրանք պետք է ապրեն «երկար և երջանիկ» ։
Մրցանակներ և անվանակարգեր
Ելենա Գիլբերտի դերի համար Նինա Դոբրևը 2010 թվականին ներկայացվել է երկու անվանակարգում և ստացել հինգ մրցանակ «Teen Choice Awards», և նույնպես երկու անվանակարգ և երկու մրցանակ «People’s Choice Awards» մրցանակաբաշխությունում։
Վաճառքի ապրանք
«Tonner Doll Company, Inc.» խաղալիք արտադրող ընկերությունը ստեղծել է Ելենայի, Քեթրինի, Ստեֆանի և Դեյմոնի տիկնիկները ժամանակակից և 1864 թվականի հագուստով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Վամպիրի օրագրերը
Աբու Ղրայբ բանտի բանտարկյալների տանջանքներ
Աբու Ղրայբ բանտի բանտարկյալների տանջանքներ, ամերիկացի զինծառայողների կողմից իրականացված գործողություններ, որի ընթացքում բանտարկյալները ենթարկվել են բռնությունների, բռնաբարությունների, կտտանքների, ծեծի և ծաղրի։
2004 թվականի ապրիլին ամերիկյան «CBS» հեռուստաընկերությունը ցուցադրել է սյուժե, որտեղ ներկայացվում էր բանտարկյալների տանջանքները Աբու Ղրայբ բանտում։ Տեսանյութը մեծ ցնցում է առաջացրել Միացյալ Նահանգներում և դարձել միջազգային սկանդալի պատճառ։ Տանջանքների մասին նորությունները բացասաբար են ընդունվել Իրաքի բնակչության կողմից։ Իրաքի կառավարող ժամանակավոր խորհուրդը տանջանքները անվանել է «անթույլատրելի քայլ, որն ուղղված է Իրաքի քաղաքացու արժանապատվության ոտնահարմանը» ։
Մի շարք բանտարկյալների տված ցուցմունքների համաձայն, ամերիկացի զինվորականները բռնաբարել են իրենց, քայլել իրենց վրայով, ստիպել են ուտել սնունդ, որը լցված է եղել զուգարանակոնքի մեջ։ Մասնավորապես, բանտարկյալներից մեկը նշել է․ «Նրանք ստիպել են մեզ քայլել քառոտն և հաչել, ինչպես շները։ Մենք շան նման պետք է հաչեինք, իսկ եթե չանեիր, նրանք քեզ ծեծում էին, առանց խղճի խայթի։ Դրանից հետո նրանք մեզ շպրտում էին խցեր, վերցնում ներքնակները, ստիպում քնել հատակին, առանց հանելու գլխաշորերը։ Նրանք գործընթացը միշտ լուսանկարում էին։ Մի ամերիկացի ինձ ասաց՝ ես կբռնաբարեմ քեզ։ Նա կնոջ պատկեր նկարեց իմ մարմնին, ստիպեց ինձ իրեն հարմար դիրք ընդունել և բռնել սեփական ամորձապարկը». ։
2005 թվականի փետրվարին «Associated Press» գործակալությունը, հիմնվելով բանտում տեղի ունեցած քննության նյութերի վրա, հայտարարեց, որ բանտարկյալներից մեկը մահացել է՝ ԿՀՎ-ի կողմից իրականացված հարցաքննության ժամանակ։ Սպանված Մանադել ալ Ջամադիի լուսանկարը, որի ֆոնին լուսանկարվել են ամերիկացի զինծառայողներ Չարլզ Գրեյները և Սաբրինա Հարմանը, հրապարակվել է 2004 թվականի նոյեմբերին։ Այդ պահից սկսած, սակայն, ԱՄՆ պաշտպանության նախարարության և հատուկ ծառայությունների ներկայացուցիչները պնդում են, որ Ջամադին ինքնասպանություն է գործել՝ չբացահայտելով գործի մանրամասնությունները։ Associated Press-ի նյութում նշված էր, որ բանտարկյալը մահացել է այն բանից հետո, երբ նրան՝ կապված ձեռքերով, կախել են պատից։ Զինվորական դատական բժշկի եզրակացությամբ, բանտարկյալը խեղդամահ է եղել՝ կրծքին ստացած ճնշման արդյունքում ։
Մեղադրանքներ հրամանատարական կազմի հասցեին
Ամերիկացի իրավապաշտպանները հայտարարել են, որ տանջանքները ղեկավարվել են հրամանատարական կազմի կողմից։ 2005 թվականին «Քաղաքացիական ազատության ամերիկյան միությունը» հրապարակել է Իրաքում կոալիցիոն ուժերի նախկին հրամանատար, գեներալ Ռիկարդո Սանչեսի ծառայողական փաստաթղթերից մեկը, որը գրվել է 2003 թվականի սեպտեմբերի 14-ին։ Փաստաթղթում գեներալը թույլատրել է օգտագործել հարցաքննության որոշ մեթոդներ, որոնք Ամերիկյան իրավաբանների միության կարծիքով, հակասում են Ժնևյան կոնվենցիաներին ։
2004 թվականի մայիսին New Yorker ամսագիրը մեղադրել է ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Դոնալդ Ռամսֆելդին, որ նա խրախուսել է հարցաքննության մեթոդների կիրառումը՝ պատանդներից ավելի շուտ տեղեկատվություն ստանալու համար։ «Human Rights Watch» կազմակերպության գործադիր տնօրեն Քեննեթ Ռոթը նշել է, որ ԱՄՆ-ն կորցրել է իր բարոյականությունը և ոտնահարել միջազգային իրավունքի նորմերը։ Ի պատասխան Պենտագոնը հայտարարել է, որ պաշտպանության նախարարության որևէ աշխատակից հավանություն չի տվել այնպիսի ծրագրի, ինչպիսին իրենք տեսել են տեսագրություններում և լուսանկարներում ։
2005 թվականին տեղի ունեցած դատավարության ժամանակ, մեղադրյալներից մեկի՝ ռազմական փորձագետ Չարլզ Գրեների փաստաբանը հայտարարել է, որ իր պաշտպանյալը իրականացրել է իր աշխատանքը։ Նա հետևել է հրամաններին և դրանց կատարման համար արժանացել շնորհակալության։ Փաստաբանի խոսքերով, այն փաստը, որ բանտարկյալներին ստիպել են քայլել շնաթոկերով կամ ստիպել մերկ «բուրգ» կառուցել, դատապարտելի չէ։ Մեղադրյալը դատական գործընթացի ժամանակ միշտ կատակել է՝ ասելով, որ ինչ էլ, որ լինի, կավարտվի դրական նոտայի վրա և ինքը միշտ կժպտա
Տագուբայի զեկույցում, որը պատրաստվել է գեներալ Անտոնիո Տագուբայի կողմից, նշված էր, որ բանտում այսպիսի պայմանների ստեղծման ետևում կանգնած են ռազմական հետախուզությունը և դաշնային այլ մարմինները։
Կա տեսակետ, համաձայն որի զանգվածային տանջանքները իրականացվել են ոչ միայն տեղեկատվություն ստանալու, այլ նաև ճնշելու Իրաքի հասարակությանը։
Լուսանկարներ
Բանտարկյալներին ծաղրելու կամ տանջելու ժամանակ, ամերիկացի զինծառայողները լուսանկարվել են՝ իրենց զոհերի ֆոնին։
«The New York Times Magazine»-ում փիլիսոփա Սյուզն Զոնտագը նշել է, որ բանտի լուսանկարները հանդիսանում են ամերիկյան փոփ մշակույթի տիպիկ արտահայտումը, որտեղ համադրված են դաժան պորնոգրաֆիան, սադիստական ֆիլմերը և վիդեոխաղերը։ Նա գրել է, որ այդ լուսանկարները հանդիսանում են «Ամերիկայի իրական էությունը և սիրտը»։ Զոնգտագը նշել է․ «Զինվորները դիրք ընդունելով, միջնամատը պարզելով առաջ, մոռանում են, որ թողնում են իրենց գազանական վարքագծի հետքերը։ Նրանք այդ լուսանկարները ուղարկում են իրենց հարազատներին և ընկերներին։ Հիմա մեղադրյալին հրավիրում են թոք շոուի, որտեղ խնդրում են նրան պատմել իր անձնական կյանքի մասին, որը որոշ ժամանակ առաջ գաղտնի էր պահվում՝ ծառայողական նպատակներից ելնելով։ Այս լուսանկարները իրականում պատկերում են այն մշակույթը, որտեղ մենք ապրում ենք։ Այդ մշակույթը անամոթ է, դաժան և անառակ» ։
ՄԱԿ-ի ընդդեմ բռնությունների կոմիտեի անդամ Օլե Վեդել Ռասմուսսենը նշել է, որ խորապես ցնցված է լուսանկարներից։ Նրա խոսքերով, նա սարսափում է պատկերացնել, թե ինչ ապրումներ են ունեցել իրաքցի գերիները, ովքեր սեռական նվաստացումների են արժանացել ամերիկացի զինծառայողների կողմից։ Այն ամենը, ինչ նրանց հետ կատարվել է, ավելի վատ է, քան մահը։ Այդ նվաստացումները կհետապնդեն նրանց ամբողջ կյանքում։ ԱՄՆ-ն, ըստ կոմիտեի անդամների, խախտել է Ընդդեմ տանջանքների համաշխարհային կոնվենցիայի միանգամից մի քանի կետեր ։
ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցող Ասմա Ջահանգիրը նշել է, որ լուսանկարների հրապարակումը «խախտել է տաբուն այն բանի մասին, թե ինչ են անում երկրները, ովքեր փորձում են ժողովրդավարություն տարածել այլ երկրներում» ։
Դատավարություններ
2004 թվականից մինչև 2007 թվականի օգոստոս ամիսը ռազմական տրիբունալը ուսումնասիրել է ամերիկացի զինվորականների 11 գործ։ Արդյունքում 11-ից 8-ը դատապարտվել են ազատազրկման։ Աբու Ղրայբի նախկին պարետ Ջենիս Կարպինսկին բրիգադի գեներալի զինվորական կոչումից աստիճանազրկվել է մինչև գնդապետի զինվորական կոչման, գնդապետ Թոմաս Պապպասը, ով ղեկավարել է բանտի ռազմական հետախուզության բաժինը, հեռացվել է աշխատանքից և տուգանվել 8000 $ ։ Սաբրինա Հարմանը դատապարտվել է 6 տարի ազատազրկման։ Չարլզ Գրեյները 2005 թվականի հունվարի 15-ին դատապարտվել է 10 տարվա ազատազրկման ։ Ավագ սերժանտ Էյվան Ֆրեդերիկը դատապարտվել է 8 տարվա ազատազրկման, վնասի փոխհատուցման, համակարգից հեռացման և զինվորական կոչումներից զրկման ։ Սերժանտ Ջավալ Դեյվիսը դատապարտվել է 6 ամիս ազատազրկման, իսկ Ջերեմի Սիվիթսը՝ 1 տարվա ազատազրկման։ Էրմին Քրուզը դատապարտվել է 8 ամսվա ազատազրկման, Ռոման Քրոլը՝ 10 ամսվա ազատազրկման, իսկ Լինդի Ինգլանդը դատապարտվել է 3 տարվա ազատազրկման։ Սերժանտ Սանդոս Կորդոնան դատապարտվել է 90 օր ուղղիչ պարտադիր աշխատանքի։ Միշել Սմիթը դատապարտվել է 179 օր ազատազրկման։
Իրավաբանական հանձնաժողովի աշխատանքներում ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Սթենֆորդի բանտային գիտափորձի կազմակերպիչ Ֆիլիպ Զիմբարդոն։ Նրա մտահոգությունը կայանում էր նրանում, որ ԱՄՆ պետական և ռազմական բարձրագույն իշխանությունը փորձում էր գտնել մեղավորներ «բանտի պատերից դուրս», փոխանակ ընդունելու ռազմական ոլորտում առկա համակարգային խնդիրները։
Ի վերջո, Զիմբարդոն հայտնվեց իրավաբանների խմբում, ովքեր պաշտպանում էին բանտի շտաբ- սերժանտ Այվեն «Չիպ» Ֆրեդերիկի շահերը։ Զիմբարդոն մուտք է ունեցել քննության բոլոր փաստաթղթերին, ինչպես նաև ներկա է եղել Ֆրեդերիկի դատական բոլոր լսումներին։
Զիմբարդոն Ֆրեդերիկի փորձը օգտագործել է իր «Լյուցիֆերի էֆեկտը» գիրքը գրելու ժամանակ, որտեղ նշում է, որ Սթենֆորդի բանտային գիտափորձի և Աբու Ղրայբի միջև շատ նմանություններ կան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աբու Գրեյբ բանտի բանտարկյալների տանջանքներ
Հաշվապահական հաշվեկշռի իրացվելիություն
Ֆինանսների վերահսկողության ֆունկցիայի օբյեկտիվ հիմքը արտադրության ու իրացման, ծառայությունների մատուցման ծախսերի, դրամական եկամուտների ու ֆոնդերի արժեքային հաշվառումն է։ Այս ֆունկցիայի կատարումը կապված է տարբեր խթանների և սանկցիաների, ինչպես նաև ցուցանիշների կիրառման հետ։ Երբ ձեռնարկությունը ժամանակին լուծում է բյուջեի, բանկերի, մատակարարների հանդեպ պարտավորությունները, դրանով իսկ բարելավում է իր վերջնական արդյունքը, բարձրացնում արտադրության ու միջոցների օգտագործման արդյունավետությունը։ Հակառակ դեպքում չի կարող խուսափել տույժ-տուգանքներից, ֆինանսական վիճակի լարվածությունից։ Ֆինանսական վերահսկողության ձևերից մեկը տարբեր ֆինանսական ցուցանիշների օգտագործումն է, որոնցից գլխավորը ձեռնարկությունում միջոցների առկայության կայունությունն է։ Հենց դրանում է արտահայտվում վերահսկողության և բաշխման ֆունկցիաների փոխկապվածությունը, դա էլ ըստ էության դրամով վերահսկողություն է։ Մյուս ֆինանսական ցուցանիշներին վերաբերում են՝ մատակարարներին, բանկին, բյուջեին, աշխատողներին պարտքը, շրջանառու կապիտալով ապահովվածությունը, շահույթը, վնասը, իրացվելիությունը, վճարունակությունը և այլն։ Արտադրության ոլորտի առևտրային ձեռնարկությունների ֆինանսական հարաբերությունները կառուցվում են որոշակի սկզբունքների պահպանմամբ։ Այդ սկզբունքները առավելապես կապված են հիմնական տնտեսական գործունեության հետ և կիրառվում են ֆինանսական հետևանքների բարելավման նպատակով։ Դրանք գլխավորապես վերաբերում են տնտեսական ինքնուրույնությանը, ինքնաֆինանսավորմանը, նյութական շահագրգռվածությանը, նյութական պատասխանատվությանը։ Այս առումով, թեման չափազանց արդիական է, և պահանջում է համակողմանի վերլուծություն և’ միկրոմակարդակում, այսինքն գնահատելով ձեռնարկության ‎‎ֆինանսական առողջացման քաղաքականությունը և սնանկացման նախադրյալները, և մակրոմակարդակում, հիմք ունենալով պետության ռազմավարությունը խնդրո առարկա հարցի կարգավորման ուղղությամբ։ Կազմակերպության ֆինանսական առողջության հիմքում դրված է շահութաբեր գործունեությունը (հաշվեկշռային շահույթի առկայությունը բացարձակ և հարաբերական չափերով)։ Այդ դեպքում կազմակերպությունը հնարավորություն է ունենում սահմանված ժամկետներում մարել իր պարտավորությունները հումքի, նյութի մատակարարների, կրեդիտորների նկատմամբ, վճարել հարկերը, լրացնել շրջանառու միջոցները։ Հաշվետու ժամանակահատվածի վերջում յուրաքանչյուր ղեկավար հաշվապահությունից ստանում է փաստաթղթերը՝ ձեռնարկության գործունեության տվյալներով։ Դրանց ճշգրիտ վերլուծությունը թույլ կտա ճիշտ կառավարական որոշումներ ընդունել։ Այդ առումով կարևորվում Է ֆինանսական ցուցանիշների (նաև գործակիցների) համակարգի և դրանց, որպես այդպիսիք, ուսումնասիրությունն ու վերլուծությունը։ Ֆինանսական գործակիցների ընդհանուր քանակը, որը կարող է օգտագործվել կազմակերպության ֆինանսական վիճակի գնահատման համար, մոտ քսան տասնյակ է։ Սովորաբար օգտագործվում են ֆինանսական ցուցանիշների ու գործակիցների և դրանց հետ կապված եզրակացությունների ոչ մեծ քանակ։ Կանոնավոր ուսումնասիրության և վերլուծության նպատակով ավելի հարմար է ֆինանսական ցուցանիշները բաժանել խմբերի, որոնք կարտահայտեն շահագրգիռ կողմերի շահերը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հաշվապահություն Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Մարգարիտ (այլ կիրառումներ)
Մարգարիտ, եզրույթը կարող է նշանակել՝
Հալեպի մարզ
Հալեպի մարզ (محافظة حلب), մարզի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիս-արևմուտքում։ Ունի 18 498 կմ² տարածք և 4 868 000 բնակչություն (2011 թվականի տվյալներով) ։
Աշխարհագրություն
Մարզը գտնվում է Հալեպի բարձրավանդակի վրա, իսկ հյուսիսային և արևելյան սահմանները համընկնում են բարձրավանդակի սահմաններին։ Հարավ-արևելքից սահմանակցում է Սիրիական անապատին, հարավում՝ Համայի, իսկ հարավ-արևմուտքում՝ Իդլիբ հարթավայրերին։ Արևելքից սահմանակից է Ալ-Ռակկայի, հարավից Համայի, արևմուտքից Իդլիբի մարզերին, հյուսիսում և հյուսիս-արևմուտքում Թուրքիայի Հանրապետությանը։ Մարզի տարածքով հյուսիսից արևելք հոսում է Եփրատ գետը, որի վրա կառուցված է ալ-Ասադ ջրամբարը։
Կլիմա
Մարզի կլիման կիսաանապատային է։ Մարզը Միջերկրական ծովի հատվածում գրեթե ամբողջ երկարությամբ պատված է ժայռերով, ինչը խանգարում է միջերկրծովյան խոնավ օդային զանգվածների ներթափանցմանը մարզի տարածք։ Մարզի միջին ջերմաստիճանը 18-20 ºС է, տարեկան միջին տեղումների քանակը տատանվում է 450 մմ-ից (արևմուտքում) մինչև 150 մմ-ի (հարավ-արևելքում) սահմաններում։ Ավանդաբար մարզի հյուսիսային շրջանները հանդիսանում են Սիրիայի ամենաբերրին և ամենամարդաշատը։
Լեզու
Մարզի հիմնական խոսակցական լեզուն արաբերենն ու քրդերենն է։ Սիրիյաում ապրող արաբ բանախոսները հիմնականում օգտագործում են Հյուսիսային Սիրիայի արաբական բարբառը, որը համարվում է անցումային բարբառը Լևանտի և Ջազիրայի բարբառների միջև։ Բեդվինական բարաբռն մեծ ազդեցություն է ունեցել տեղի լեզվի և մշակույթի մեջ։
Բեդվիների ազդեցությունը անշեղորեն շատ մեծ է երկրի արևմուտքից մինչև արևելք, այն հասնում իր գագաթնակետին երկրի արևելյան մասերում, հիմանականուն՝ Ալ-Ռակկայի բնակչության մոտ։ Իսկ քուրդ բանախոսներն օգտագործել են արևմտյան քուրմանջի քրդերենի տարբեր բարբառնեը։ բնակչություն խոսում է նաև այլ լեզուներով, ինչպիսիք են օրինակ՝ թուրքմեններենը, ասորերենը, հայերենը և չերքեեզերնը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հալեպի մարզ
Englishman in New York
«Englishman in New York», անգլիացի արտիստ Սթինգի երգը նրա 1987 թվականի հոկտեմբերին թողարկված երկրորդ՝ «...Nothing Like the Sun» ստուդիական ալբոմից։ Բրենֆորդ Մարսալիսը երգում սոպրանո սաքսոֆոն է նվագել, Մանու Կատչեն՝ հարվածային գործիքներ, իսկ պերկուսիա՝ Մինո Սինելը։
Սինգլը թողարկվել է 1988 թվականի փետրվարին՝ որպես ալբոմի երրորդ սինգլ, սակայն UK Singles Chart-ում կարողացել է զբաղեցնել միայն 51-րդ հորիզոնականին ։ ԱՄՆ-ում «Englishman in New York» երգը 1988 թվականի ապրիլին զբաղեցրել է Billboard Hot 100 չարթի 84-րդ և Billboard Mainstream Rock-ի 32-րդ հորիզոնականները ։ Սակայն, սինգլն ավելի հաջող է եղել մայրցամաքային Եվրոպայում՝ հիթ դառնալով մի շարք երկրներում և ընդգրկվելով Ֆրանսիայի, Նիդերլանդների, Իսպանիայի, Բելգիայի և որոշ այլ երկրների չարթերի լավագույն 40 երգերում (երբեմն՝ լավագույն 20-ում)։ «Englishman in New York»-ը նաև ընդգրկվել է Իռլանդիայի չարթի թոփ-20-ում՝ այնտեղ հիթ դառնալով։ Հարավային Աֆրիկայում այն 9-րդ հորիզոնականն է զբաղեցրել։
1990 թվականին Սթինգի երրորդ՝ «The Soul Cages» ստուդիական ալբոմի թողարկումից քիչ առաջ, նրա ձայնագրման լեյբլը լիցենզավորել է հոլանդացի դիջեյ և պրոդյուսեր Բեն Լիբրանդին «Englishman in New York» երգի ռեմիքս տարբերակի արտադրության համար։ Հետագայում այն թողարկվել է որպես սինգլ։ Ռեմիքսում մեծ մասամբ մի քիչ ձևափոխվել է երգի սկիզբը և գործիքավորման մի մասը, սակայն երգի էությունը մնացել է նույնը։ Նոր տարբերակը առևտրային առումով ավելի հաջող էր և 1990-ականների կեսերին զբաղեցրել է բրիտանական չարթերի 15-րդ հորիզոնականին ։
2010 թվականին Սթինգը վերաձայնագրել է երգը երգչային տարբերակով իր «Symphonicities» ալբոմի համար։
Բովանդակություն
«Անգլիացին» (Englishman), որի մասին երգում է Սթինգը, հայտնի էքսցենտրիկ գեյ պատկերակ Քվենտին Քրիսփն է  ։ Սթինգը գրել է այս երգը Քրիսփի` Լոնդոնից Մանհեթենի Բաուերի փողոցում գտնվող բնակարան տեղափոխվելուց անմիջապես հետո։ Քրիսփը կատակով գրել է երաժշտին, «...ես սպասում եմ քաղաքացիության մասին թղթեր ստանալուն, որպեսզի հանցագործություն կատարեմ և արտաքսված չլինեմ »։
Երաժշտական տեսահոլովակ
Տեսահոլովակը նկարահանվել է ռեժիսոր Դեյվիդ Ֆինչերի կողմից սև և սպիտակ գույներով, և այնտեղ ցուցադրվել են Սթինգի և նրա խմբի մասնակցությամբ տեսարանները Նյու Յորքում, ինչպես նաև Քվենտին Քրիսփը։ Տեսահոլովակի վերջում, երբ երգն ավարտվում է, տարեց տղամարդու ձայնն ասում է․ «If I have an ambition other than a desire to be a chronic invalid, it would be to meet everybody in the world before I die... and I'm not doing badly»  ։ 2011 թվականին պաշտոնական տեսահոլովակը փոխարինվել է առանց տղամարդու ձայնի տարբերակով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բրիտանական երգեր Կատեգորիա:Բրիտանական փոփ երգեր Կատեգորիա:Սթինգի երգեր
Բնապահպանական պարտքի համաշխարհային օր
Բնապահպանական պարտքի համաշխարհային օր (Earth Overshoot Day), օր, երբ տարվա ընթացքում մարդու կողմից օգտագործվող վերականգնվող ռեսուրսների քանակն սկսում է գերազանցել այն ծավալը, որը Երկիրն ի վիճակի է վերարտադրելու։ Փորձագետները մարդու էկոլոգիական հետքը (մարդկանց կողմից վերականգնվող ռեսուրսների սպառումը) համեմատում են կենսատարողության (մոլորակի հնարավորությունը վերականգնելու և կլանելու թափոնները, ներառյալ СО2-ը) հետ ։
Օրվա հաշվարկն իրականացվում է Էկոլոգիական հետքի համընդհանուր ցանցի (GFN) բանաձևով.
Հաշվարկված ամսաթվից հետո տարվա մնացած մասն աշխարհը շարունակում է ապրել՝ մոլորակի ռեսուրսներն սպառելով «պարտքով», այսինքն՝ շարունակելով կրճատել նախորդ ամբողջ պատմության ընթացքում բնության կողմից ամբարված պաշարները և մթնոլորտում կուտակելով ածխաթթու գազ։
Բնապահպանական պարտքն առաջին անգամ գրանցվել է 1970 թվականի դեկտեմբերի 29-ին, այդ ժամանակ ռեսուրսների պակասը կազմել է ընդամենը երկու օր։ Ամեն տարի այս օրը գալիս է ավելի շուտ. 2000 թվականին այդ գիծն անցել է հոկտեմբերի սկզբին, 2013 թվականին`օգոստոսի 20-ին, 2014 թվականին` օգոստոսի 19-ին, 2015 թվականին`օգոստոսի 13-ին ։ 2018 թվականին այդ օրը եղել է օգոստոսի 1-ին, այսինքն՝ ռեսուրսների պակասը կազմել է 153 օր ։
2019 թվականին Բնապահպանական պարտքի համաշխարհային օրը գրանցվել է հուլիսի 29-ին, այսինքն՝ ընթացիկ սպառումը պահանջել է 1,75 այնպիսի մոլորակներ, ինչպիսին Երկիրն է։
Ըստ GFN տվյալների՝ մարդկությունն ամեն տարի ծախսում է այնքան վերականգնվող ռեսուրսներ, որքան կարող են ապահովել Երկրի նման 1,6 մոլորակներ։ Եթե էկոլոգիական հետքը մնա նույն մակարդակի վրա, ապա 2030 թվականին մարդկությանն անհրաժեշտ կլինի արդեն երկու Երկիր, իսկ Բնապահպանական պարտքի համաշխարհային օրը կգրանցվի հունիսի վերջին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էկոլոգիա Կատեգորիա:Շրջակա միջավայրի պաշտպանություն Կատեգորիա:Օգոստոսի տոներ
Սեռո Պրիետո
Սեռո Պրիետո (Cerro Prieto), հրաբուխ, որը գտնվում է Մեքսիկայի Ստորին Կալիֆոռնիա նահանգնում ։
Կազմված է հրաբխային երկու մեխանիզմներից՝ հրաբխային կոնից և հրաբխային գմբեթից։ Այս հրաբուխը գտնվում է ծովի մակարդակից 220 մետր բարձրության վրա։ Հրաբուխը ներկայումս գործող է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի հրաբուխներ
Մարգարիտ (անձնանուն)
Մարգարիտ, հայկական ծագում ունեցող իգական անձնանուն, որն առաջացել է հայերեն մարգարիտ բառից ։ Տարածված է հայերի շրջանում և ՀՀ ընտրողների ցուցակներում հանդիպում է 6863 անգամ ։ Նույն անունը հանդիպում է նաև այլ լեզուներում՝ ֆրանսերեն՝ Margerit, ռուսերեն՝ Маргарита , անգլերեն՝ Margaret, Maggie, հունարեն՝ Margit, իտալերեն՝ Margherita, լատիներեն՝ Margherita, գերմաներեն՝ Margarete, Margarethe, Grete, լեհերեն՝ Małgorzata։ Օգտագործվում են նաև անվան այլ տարբերակներ՝ Մարգարիտա, Մարգրիտ, Մարգարիդ, Մարքարիտ, Մարգարետ, Մարկարիտ, Մրգարիտ ։ Փաղաքշական ձևերն են Մարգոնև Մարգուշը ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Մեինա
Մեինա (Meina), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2446 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 314 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 8 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28046։ Հեռախոսային կոդ՝ 0322։
Սուրբ Մարգարիտա Անտիոքացին հարգվում է որպես կոմունայի հովանավոր։ Տոնը նշվում է ամեն տարի հուլիսի 20-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հմայակ Առստամյան
Հմայակ Առստամյան (10 հունիսի, 1970, Սառնաղբյուր, Ասկերանի շրջան - 8 մայիսի, 1992, Շուշի), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Կենսագրություն
Հմայակ Առստամյանը ծնվել է 1970 թ. հունիսի 10-ին Ասկերանի շրջանի Սառնաղբյուր գյուղում։ Ստեփանակերտի թիվ 3 միջնակարգ դպրոցում 8-ամյա կրթություն ստանալուց հետո ընդունվել է պրոֆտեխուսումնարան և սովորել զոդողի մասնագիտություն։ Խորհրդային բանակում ծառայել է Մոսկվայի մարզում։ Զորացրվելուց հետո ընդգրկվել է արցախյան ընդհատակյա պայքարին։ Ծառայել է Դաշուշենի կամավորական ջոկատում։ Մասնակցել է Կրկժանի, Մալիբեկլուի, Ջանհասանի ազատագրական մարտերին։ Կրկժանում վիրավորվել է ոտքից, Ջանհասանում՝ աչքերից, բայց էլի մնացել շարքում։ Զոհվել է 1992 թ. մայիսի 8-ին՝ Շուշիի ազատագրման ժամանակ։ Հետմահու պարգևատրվել է «Շուշիի ազատագրման համար» մեդալով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Սառնաղբյուրի գերեզմանատանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հունիսի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:1970 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 8 մահեր Կատեգորիա:1992 մահեր
Թյուրիմացություն
Թյուրիմացություն (Недоразумение), խորհրդային կարճամետրաժ նկարված մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1986 թվականին, «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։ Մուլտֆիլմի ռեժիսորը և սցենարի հեղինակը Լյուդմիլա Կոշկինան է. այն նկարահանվել է ըստ Օլեգ Բունդուրի բանաստեղծության։ Տևողությունը 2.5 րոպե է։
Ուրախ կարուսել № 18 մուլտիպլիկացիոն ալմանախի երեք սյուժեներից երկրորդն է։
Սյուժե
Մուլտֆիլմ անձրևի մասին է, որը մարդկային տեսքով շրջում էր քաղաքով և ջրում էր փողոցները, տները և անցորդներին։ Հանկարծ նա տեսնում է փոքրիկ ցուցանակ, որի վրա գրված է՝ «Սիզամարգով չքայլել», շատ է զարմանում և չի թրջում սիզամարգը։ Արևը ծագում է հողի վրա և սկսում է պայծառ փայլել սիզամարգի խոտի վրա, որն առանց ջրի սկսում է դեղնել ու թառամել, ի վերջո, ամբողջ խոտը չորանում է, և սիզամարգի փոխարեն մնում են տապից խանձված հողի կտորներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1986 մուլտֆիլմեր
Թոնգյոնգ
Թոնգյոնգ (հանգըլ՝ 통영시, հանջա՝ 統營市), քաղաք Հարավային Կորեայի Հարավային Գյոնգսանգ նահանգում։
Պատմություն
Սամհանի դարաշրջանում ժամանակակից Թոնգյոնգի տեղում բնակություն էր հաստատել Կոջամիդոն ցեղային միությունը։ Այնուհետև այս հողերի վրա է հաստատվում Սոկայա պետական միավորումը։ Կորեական երեք թագավորությունների ժամանակաշրջանում այստեղ է հիմնվում Կոջա (Կոջեգուն) գավառը, որը սկիզբ է դնում ժամանակակից Կոսոնգ գավառին։
1018 թվականին կազմավորվում է Կոջա (Կոջեգուն), իսկ 1900 թվականին՝ Չանգնամ (Չինգնամգուն) գավառը, որը հետագայում անվանափոխվում է Յոնգնամի։ 1914 թվականին այս երկու գավառները միավորվում և ձևավորում են Թոնգյոնգ գավառը։ 1953 թվականին Գոջեն մտցվում է Թոնգյոնգի կազմի մեջ։
1995 թվականին Թոնգյոնգը միավորվում է հարևան Չունգմու քաղաքի հետ և ստանում քաղաքի (սի) կարգավիճակ ։
Աշխարհագրություն
Թոնգյոնգը գտնվում է Հարավային Գյոնգսանգ նահանգի հարավային մասում, Կորեական նեղուցի ափին։ Քաղաքի որոշ հատվածներ տեղակայված են կղզիների վրա (ընդհանուր 151 կղզի, որոնցից միայն 48-ն են բնակելի)։ Ռելիեֆը հիմնականում լեռնային է, գյուղատնտեսությունը թույլ է զարգացած, բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է ձկնորսությամբ։ Հաճախակի բնույթ ունեն թայֆունները ։
Կլիմա
Կլիման զգալիորեն գտնվում է օվկիանոսի ազդեցության տակ։
Վարչական բաժանում
Թոնգյոնգը վարչականորեն բաժանվում է 1 ըպի, 6 մյոնգի և 11 դոնգի․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի քաղաքներ
Վարդան Աղաջանյան
Վարդան (Յոհաննիս) Միսակի Աղաջանյան (Ιωάννης Αγκατζανιαν, ), խորհրդային և հունական Հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտիկ, Եվրոպայի չեմպիոն (1995), 1996 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի մասնակից։ ԽՍՀՄ սպորտի միջազգային մակարդակի վարպետ է (1989) ։
Կենսագրություն
Վարդան Աղաջանյանը ծնվել է 1971 թվականի մարտի 21-ին Երևանում։ Հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտով սկսել է զբաղվել 10 տարեկան հասակում Ռոբերտ Ասրիյանի ղեկավարությամբ։ Հետագայում նրա հետ աշխատել է նաև Ռոբերտ Ներսիսյանը։ 1988 թվականին դարձել է մինչև 18 տարեկանների աշխարհի չեմպիոն ։
1993 թվականին մեկնել է Հունաստան և հետագայում հանդես եկել այդ երկրի կողմից՝ Յոհաննիս Աղաջանյան անվամբ։ 1994 և 1996 թվականներին դարձել է Եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիր՝ երկու անգամն էլ զիջելով միայն հայտնի ռուս ըմբշամարտիկ Զաֆար Գուլիևին ։ 1995 թվականին, եզրափակիչ փուլում հաղթելով Գուլիևին, վաստակել է Եվրոպայի չեմպիոնի տիտղոսը։ 1996 թվականին մասնակցել է Ատլանտայում կայացած Օլիմպիական խաղերին՝ զբաղեցնելով 8-րդ տեղը ։
1997 թվականին Ըմբշամարտի միջազգային ֆեդերացիան որոշում կայացրեց կրճատել քաշային կարգերի քանակը և լուծարել ամենաթեթև կարգերը։ Ամենաթեթև քաշի շատ մարզիկների նման Աղաջանյանը ևս ստիպված եղավ ավարտել իր սպորտային կարիերան։ Սպորտից հեռանալուց հետո Հունաստանում և Հայաստանում զբաղվում է ձեռնարկատիրական գործունեությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարտի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:Ըմբշամարտիկներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի չեմպիոններ
Հառանի ճակատամարտ
Հառանի ճակատամարտ, ռազմական ընդհարում Եդեսիայի կոմսության, Անտիոքի դքսության և Սելջուկ թուրքերի միջև, 7 մայիս 1104։ Այն առաջին ամենամեծ ճակատամարտն էր Խաչակրաց առաջին արշավանքի ժամանակ նորաստեղծ խաչակրաց պետությունների դեմ։ Այն աղետալի հետևանքներ ունեցավ Անտիոքի դքսության համար. սելջուկները կարողացան վերադարձնել այն տարածքները, որոնք կորցրել էին։
1104 թվականին Բալդուին II-ը հարձակում իրականացրեց Հառան քաղաքի վրա։ Նա օգնության հայցով դիմեց Բոհեմունդ I-ին և Թանկրեդ դ'Օտվիլին։ Վերջիններս շարժվեցին հյուսիս՝ Անտիոքից Եդեսիա և միացան Բալդուինի և Ժոսլեն I-ի զորքերին։ Նրանց ուղեկցում էին նաև Անտիոքի և Երուսաղեմի պատրիարքերը և Եդեսիայի արքեպիսկոպոսը։
Սելջուկների հրամանատարներ Մոսուլի կառավարիչ Ջիկիրմիշը և Մարդինի կառավարիչ Սոկմանը իրենց զորքը հավաքեցին Ռաս ալ-Այնում և 1104 թվականի մայիսին հարձակվեցին Եդեսիայի կոմսության վրա՝ նպատակ ունենալով շեղել խաչակիրների ուշադրությունը Հառանից։
Երբ սկսվեց քաղաքի պաշարումը, սելջուկները ձևացրին, որ նահանջում են և շարժվեցին հարավ։ Խաչակիրները հետևեցին նրանց։ Իբն ալ-Ասիրի համաձայն իսկական ճակատամարտը տեղի է ունեցել Հառան քաղաքից 12 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող ալ-Ռակկա քաղաքի մոտ։ Բալդուինը և Ժոսլենը ձախ թևի (Եդեսիայի) հրամանատարներն էին, իսկ Բոհեմունդը և Թանկրեդը՝ աջ (Անտիոքի)։ Մարտի ընթացքում ձախ թևը ամբողջությամբ կոտորվում է, իսկ Բալդուինն ու Ժոսլենը գերի են ընկնում, մինչդեռ աջ թևը կարողանում են փախչել Եդեսիա։ Չնայած որ ռազմագերինի համար վճարվում է փրկագին, Բալդուինն ու Ժոսլենը ազատ են արձակվում 1108 թվականին։
Այս ճակատամարտը խաչակիրների առաջին ճակատագրական պարտությունն էր, որը լուրջ հետևանքներ ունեցավ Անտիոքի դքսության համար։ Բյուզանդական կայսրությունը չարաշահեց այս պարտությունը իր պահանջները պարտադրելու Անտիոքի դքսության վրա և հետ վերցնելու Լաթակիան և Կիլիկիայից որոշ տարածքներ։ Բոհեմունդը վերադառնում է Իտալիա՝ նպատակ ունենալով հավաքել նոր զորք, իսկ Անտիոքի գահին է թողնում Թանկրեդին։ Այս պարտությունից հետո Բյուզանդական կայսր Ալեքսիոս Ա Կոմնենոսը Բոհեմունդին ստիպում է ստորագրել Դևոլի պայմանագիրը, որով Անտիոքը դառնում էր կայսրությանը ենթակա պետություն։
Անտիոքը կրկին պաշարվում է Արյունոտ դաշտի ճակատամարտից հետո (1119), իսկ Եդեսիան ազատ է մնում մինչև 1144 թվականը։
Մշակութային բազմազանություն
Մշակութային բազմազանություն, ամենատարբեր մշակույթների բազմազանություն, ի տարբերություն միատարր մշակույթի կամ գլոբալ մոնոկուլտուրայի կամ մշակութային տարբերությունների ջնջման, որը նման է մշակութային անկման։ «Մշակութային բազմազանություն» տերմինը նաև նշանակում է հարգանք այլ մշակութային ուղղությունների հանդեպ, որոնք իրենց ուրույն առանձնահատկություններով, որոնք են՝ կենցաղային, գաղափարային, ժողովրդավարական, քաղաքական և այլն, տարբեր են մյուսներից։ Երբեմն «մշակութային բազմազանություն» տերմինն օգտագործվում է՝ ցույց տալու համար մարդկային համայնքների կամ մշակույթների գոյությունը որևէ որոշակի տարածքում կամ առհասարակ աշխարհում։ «Գլոբալացում» տերմինի մեջ հաճախ մշակութային բազմազանության վրա բացասաբար ազդելու երանգ է դրվում։
Ընդհանուր պատկերացում
Աշխարհում գոյություն ունեն միմյանցից տարբեր բազմաթիվ համայնքներ։ Եվ շատ համայնքներ պահպանվում են իրենց արժեհամակարգում տեղ գտած մի շարք սովորություններ։ Դրանից բացի, գոյություն ունեն մշակութային տարբերություններ մարդկանց միջև, ինչպիսիք են, օրինակ, լեզվական, հագուստի ու ավանդույթների տարբերությունները։ Հանրություններն առանձնանում են <<բարոյականության>>, շրջապատող աշխարհի հանդեպ իրենց վերաբերմունքով։ Մշակութային բազմազանությունը դիտարկվում է որպես կենսաբազմազանության նմանողություն, սակայն ի տարբերություն կենսաբազմազանության, այստեղ մշակույթը ձևավորված է ժամանակի ընթացքում, տվյալ համայնքի, ժողովրդի կամ ազգության պատմության, արժեքների, ավանդույթների, գենդերային դերերի հիման վրա։
Տերմիններ և Եզրեր
Մշակութային բազմազանության մասին խոսելիս չենք կարող զերծ մնալ մի շարք տերմիններից, որոնք հասարակական զարգացման ընթացքում ներդրվել են մեր գիտական, մշակութային, քաղաքական և կյանքի այլ ոլորտներում, առավել պարզ ու հստակ հասկանալու բազմազանության գաղափարախոսույթունը և դրանում առկա, կարևոր տարբեր շերտերը։ Տերմինները շատ են, բայց կարևոր այնքանով, որ յուրաքանչյուր տերմին բնութագրիչ է հանդիսանում որևէ մարդու, սովորույթի, արժեքի, որոնք այնուամենայնիվ կարևոր են, քանի որ յուրաքանչյուր ոք ուղղակիորեն կարող է ունենալ և ունի առնչություն այդ տերմիններն իրենց վրա կրող որևէ արժեքի հետ։ Մշակութային բազմազանության մասին խոսելիս կարևոր է առանձնացնել այն հիմքերը, որոնցով յուրաքանչյուրը տարբեր է մյուսից։ Դրանք են ռասսան, լեզուն, կրոնը, տարիքը, գենդերային ինքնությունը, սոցիալական կարգավիճակը, ամուսնական կարգավիճակը, սեռական ուղղվածությունը (կամ սեռական կողմնորոշումը), առողջական կարգավիճակը, մարդկանց կենսակերպը, գենետիկական առանձնահատկությունները, քաղաքական հայացքները, մարդկանց արտաքինը և այլն։
Ներքոնշյալ յուրաքանչյուր հիմքին վերաբերող տերմիններն են ու եզրերը, որոնք հեշտացնում են մշակութային բազմազանություն հասկացությունը սահմանելը։
Ռասսա - Նեգրոիդ ռասա, Եվրոպեոիդ ռասա, Մոնղոլոիդ ռասա
լեզու - Թերևս ամենատարածված առանձնահատկություններից է, որը մարդիկ կրում են։ Մարդիկ խոսում են միմյանցից տարբեր և նման մի շարք լեզուներով, օրինակ՝ ռուսերեն, ֆրանսերեն, պարսկերեն, իսպաներեն, լատիներեն և այլն։
Կրոն - Կրոնը ևս այն առանձնահատկություններից, որը սակայն հիմք է հանդիսանում սխալ, բռնարար վարք դրսևորելու համար, դրսևորելու օտարատյացություն (քսենոֆոբիա)։
Տարիք - Տարիքը կարող ենք սահմանել մեր ապրած տարիներով։ Շատ հաճախ տարիքը հանդիսանում է խտրականության պատճառ, որը կոչվում է էյջիզմ։
Գենդերային ինքնություն - գենդեր, ագենդեր , բիգենդեր․ ապագենդեր, գենդեր ոչ համապատասխան, գենդեր ֆլյուիդ, գենդեր բազմաբևեռ, տրանսգենդեր։
Սոցիալական կարգավիճակ - աղքատություն, հարստություն, օլիգարխիա (սակավապետություն), հաշմանդամություն և այլն։
Ամուսնական կարգավիճակ - կին, ամուսին, կանայք, ամուսիններ, ամուրի, այրի, ամուսնություն, նույնասեռական ամուսնություն, երկսեռական ամուսնություն և այլն։
Սեռական կողմնորոշում կամ սեռական ուղղվածություն - ԼԳԲՏՔ+ (ԼԳԲՏ), Նույնասեռականություն, Երկսեռականություն, տրանսեքսուալություն, Լեսբուհի, գեյ, Բիսեքսուալ, տրանս, քվիր (queer), միջսեռական կամ ինտերսեքս (intersex), անսեռական կամ ասեքսուալ (asexual), պանսեքսուալ, պոլիսեքսուալ և այլն։
Քանակական տվյալներ
Մշակութային բազմազանությունը հաշվարկի չի ենթարկվում, սակայն որպես ցուցիչ կարելի է օգտագործել լեզուների թվաքանակը, որով խոսում են տվյալ տարածաշրջանում կամ ամբողջ աշխարհում։ Այդ ցուցիչն օգտագործելով՝ մենք կարող ենք հաշվի չառնել տնտեսական անկման շրջանը, որն էական ազդեցություն է ունեցել համաշխարհային մշակութային բազմազանության վրա։ Նախորդ դարի 90-ական թվականներին Դեյվիդ Կրիստալի անցկացված հետազոտություններն ապացուցել են, որ այդ ընթացքում, միջինը 2 շաբաթում գործածությունից դուրս էր գալիս մեկ լեզու։ Նա հաշվել է, որ եթե մեռնող լեզուների գործակիցը պահպանվի, ապա մինչև 2100 թվականը կվերանա այժմ գոյություն ունեցող լեզուների 90%-ը ։ Գերբնակեցվածությունը, արտագաղթը և իմպերիալիզմը այն պատճառներն են, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել՝ լեզուների վերացման պատճառները բացատրելիս։ Միևնույն ժամանակ կարելի է նաև պնդել, որ գլոբալացման հետ մշակութային բազմազանության նվազումն անխուսափելի է, քանի որ տեղեկատվության փոխանակումը միշտ հանգեցնում է համանմանեցման։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մշակույթ Կատեգորիա:Հասարակություն Կատեգորիա:Հաղորդակցություն Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ
Հոնդուրասցիներ
Հոնդուրասցիներ (Hondureños), Հոնդուրասի բնակչությունն է (լայն իմաստով) ։  Ավելի նեղ իմաստով իսպանալեզու ժողովուրդ, որը կազմում է Հոնդուրասի բնակչության 93 %-ը։ Երկրի բնակչության ընդհանուր թիվը կազմում է 7,3 միլիոն  մարդ (2007)։
Ազգային կազմ
Հոնդուրասի բնակչության ռասայական հարաբերակցությունը ունի հետևյալ պատկերը`
Բնակչության հիմնական մասը կազմում են իսպանալեզու հոնդուրասցիները։ Բնակչության թվով երկրորդը կազմող հնդկացիների կեսը հնդկացի լենկերն են։ Մյուս հնդկացի ժողովուրդներից կարելի է նշել պայա, խիկախե, միսկիտո, սումո և չորտի հնդկացիներին։ Հոնդուրասում բնակվում են նաև ոչ մեծ թվաքանակությամբ մայա հնդկացիներ։
Հոնդուրասի հնդկացի բնակչության թվի մեկ երրորդից ոչ պակասը կազմում են գարիֆները, Սևամորթների հետ միախառնվում են հնդկացի-կարիբները պահպանելով հնդկացիական մշակույթն ու ինքնագիտակցությունը։ Գարիֆները այստեղ են վերաբնակեցվել Վեստ Ինդիայից 18-րդ դարի վերջերին։
Անկախություն ստանալու պահին` 1821 թվականին, հնդկացիները կազմում էին բնակչության ընդհանուր թվի մոտավորապես 40 %-ը, մետիսները 30 %-ը, սպիտակները և սևամորթները` համապատասխանաբար 12 և 15 %-ը։