cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նյու Յորք
Հրշեջ ծառայություն
Նյու Յորքի հրշեջ ծառայության աշխատակիցները բախվում են հրդեհների մարման բազմատեսակ խնդիրների, որոնք շատ դեպքերում յուրօրինակ են հենց Նյու Յորքի համար։ Բացի փայտե միահարկանի տները և բազմահարկ շենքերը, շատ բազում մեկուսացված կամուրջներ և թունելներ, ինչպես նաև մեծ պարկեր և փայտաշեն տարածքներ, որոնք կարող են հրդեհվել։ Նյու Յորքում է գտնվում նաև աշխարհում մետրոյի ամենախոշոր համակարգը, որը բաղկացած է հարյուրավոր մղոնանոց էլեկտրականացված թունելից։
Նյու Յորքի հրշեջ ծառայության գլխամասը գտնվում է Դաունթաուն Բրուքլինի ՄետրոԹեք Սենթեր 9 հասցեում, իսկ Հրշեջ ծառայության ակադեմիան՝ Ռենդոլս կղզում ։ Ահազանգի 3 գրասենյակ կա, որոնք ընդունում և ուղարկում են տագնապի ազդանշանները համապատասխան բաժանմունքներին։ Բրուքլինի ՄետրոԹեք Սենթեր 11 հասցեում գտնվող գրասենյակը ծառայում է Մանհեթենին, Բրուքլինին և Սթաթեն Այլենդին։ Բրոնքսի և Քուինսի գրասենյակները գտնվում են առանձին շենքերում։
Մշակույթ և ժամանակակից կյանք
Նյու Յորքն Իսլանդիայի, Լատվիայի դիվանագիտական հյուպատոսությունների և Նյու Յորքի Բարուք քոլեջի կողմից անվանվել է աշխարհի մշակութային մայրաքաղաք ։ Ավստրալիայի ազգային գրադարանը 1940–1965 թվականներին հրատարակել է Նյու Յորքի մասին մի շարք էսեներ պարունակող մի գիրք՝ «New York, Culture Capital of the World» («Նյու Յորք՝ աշխարհի մշակութային մայրաքաղաք») անվամբ ։ Նյու Յորքը նկարագրելիս հեղինակ Թոմ Վուլֆն ասել է․ «Մշակույթն ուղղակի օդում է՝ որպես եղանակի մաս» ։
Քաղաքում սկվեցին խոշոր ամերիկյան մշակութային շարժումներ, ինչպիսիք են Հարլեմի վերածնունդը, որով Միացյալ Նահանգներում հիմք դրվեց աֆրոամերիկյան գրական կանոնին ։ 1940-ական թվականներին քաղաքը ջազի կենտրոնն էր, 1950-ականներին՝ աբստրակտ էսպրեսիոնիզմի, իսկ 1970-ականներին՝ հիփ հոփի ծննդավայրը ։ 1970-ական և 1980-ական թվականներին ազդեցիկ էին քաղաքի փանք և հարդքոր ենթամշակույթները։ Նյու Յորքում վաղուց զարգանում է նաև եբրայա-ամերիկյան գրականությունը։
Նյու Յորքում են ծնունդ առել բազում մշակութային շարժումներ՝ ներառյալ Հարլեմի վերածնունդը՝ գրականության և կերպարվեստի բնագավառում, աբստրակտ էքսպրեսիոնիզմը (հայտնի նաև որպես Նյու Յորքի դպրոց) նկարչության ոլոտում և հիփ հոփը, փանկը, սալսան, դիսկոն, ֆրիսթայլը, Թին Փան Էլին և ջազը՝ երաժշտության մեջ։ Նյու Յորքը համարվում է նաև պարի համաշխարհային մայրաքաղաքը  ։ Նյու Յորքի նորաձևության շաբաթն աշխարհի ամենանշանակալի իրադարձությունների մեկն է, որը լայնորեն լուսաբանվում է զանգվածային լրատվամիջոցների կողմից  ։ «Global Language Monitor»-ի կողմից Նյու Յորքը նաև շատ հաճախ դասակարգվում է որպես նորաձևության առաջատար մայրաքաղաք ։
Արվեստ
Նյու Յորքում են գտնվում ավելի քան 2000 արվեստի և մշակութային կազմակերպություններ և ավելի քան 500 տարբեր չափերի պատկերասրահներ ։ Քաղաքային իշխանությունները ֆինանսավորում են արվեստի տարբեր ճյուղերը ամենամյա մեծ բյուջեով, որն ավելին է, քան «National Endowment for the Arts»-ի բյուջեն ։ 19-րդ դարի հարուստ բիզնես մագնատներն այստեղ կառուցեցին խոշոր մշակութային հաստատությունների ցանց, ինչպիսիք են հանրահայտ Քարնեգի հոլը և Մետրոպոլիտեն թանգարանը, որոնք միջազգային ճանաչում ձեռք բերեցին։ Էլեկտրական լուսավորման ի հայտ գալը հանգեցրեց թատերական ներկայացումների մշակմանը, իսկ 1880-ական թվականներին Նյու Յորքի Բրոդվեյ և 42-րդ փողոցների վրա գտնվող թատրոններում սկսեցին ներկայացման նոր ձևեր մշակվել, որոնք հետագայում հայտնի դարձան որպես Բրոդվեյի մյուզիքլներ։ Խիստ ազդեցություն կրելով քաղաքի գաղթյալներից՝ այնպիսի ստեղծագործություններ, ինչպիսիք են Էդվարդ Հարիգանինը և Ջորջ Քոհանինը, արձակում օգտագործում էին երգեր, որոնք հաճախ հույս և փառասիրություն էին արտահայտում։
Կատարողական արվեստ
Մանհեթենի Լինքոլն հրապարակում տեղակայված Կատարողական արվեստի Լինքոլն կենտրոնում են գտնվում արվեստի այնպիսի ազդեցիկ հաստատություններ, ինչպիսիք են Մետրոպոլիտեն օպերան, Նյու Յորքի օպերան, Նյու Յորքի ֆիլհարմոնիան, Նյու Յորքի բալետը, Վիվիեն Բոմոնթ թատրոնը, Ջուլիարդ դպրոցը, Ջազը Լինքոլն Սենթերում հաստատությունը և Ալիս Թալի Հոլը։ Լի Ստրասբերգի թատրոնի և կինոյի ինստիտուտը տեղակայված է Յունիոն Սքվերում, Արվեստների Տիշ դպրոցը՝ Նյու Յորքի համալսարանում, իսկ Կենտրոնական պարկի ամառային բեմին անվճար համերգներ են կազմակերպվում ։
Կերպարվեստ
Նյու Յորքում են գտնվում հարյուրավոր մշակութային և պատմական հաստատություններ, որոնցից շատերը միջազգային ճանաչում ունեն։ Մանհեթենի Վերին Իսթ Սայդի Հինգերորդ պողոտայի 82-150-րդ հատվածը, որը երբեմն կոչվում է Վերին Քարնեգի Հիլ, կրում է Թանգարանային մղոն անունը ։ Մղոնը, որտեղ տեղակայված են աշխարհի բազում մշակութային հաստատություններ, իրականում 3 թաղամասով ավել է, քան մեկ մղոնը (1.6 կմ)։ Հինգերորդ պողոտայի այս հատվածում 10 թանգարան է գտնվում ։ Տասերորդը՝ Աֆրիկյան արվեստի թանգարանը, միացավ մնացածին 2009 թվականին․ թեև թանգարանը գտնվում է 110-րդ փողոցի վրա՝ այն առաջին նոր թանգարանն է, որ կառուցվել է Մղոնի վրա 1959 թվականին Սողոմոն Գուգենհայմի թանգարանի կառուցումից ի վեր ։ Բացումը տեղի է ունեցել 2012 թվականի վերջերին։ Թանգարանները համագործակցում են նաև ամենամյա Թանգարանային մղոնի փառատոնի կազմակերպման շրջանակներում, որն ամեն տարի տեղի է ունենում հունիս ամսին։ Փառատոնը նպատակ ունի գովազդել թանգարանները և բարձրացնել դրանց հաճախելիությունը ։ Աշխարհի շատ շահութաբեր արվեստի աճուրդներ կազմակերպվում են Նյու Յորքում։
Խոհանոց
Նյու Յորքի խոհանոցն ներառում է բազում միջազգային խոհանոցներ, որը պայմանավորված է քաղաքի ներգաղթյալներով։ Կենտրոնական Եվրոպայի և Իտալիայի ներգաղթյալներն իրենց հետ բերել են բեյգլներ, չիզքեյքեր և Նյու Յորքի ոճով պիցցա, մինչ չինական և ասիական այլ ռեստորանները՝ սենդվիչներ․ տրատորիաները, ճաշարաններն ու սրճարանները դարձան համատարած երևույթներ։ Քաղաքում գործում են մոտ 4000 արտոնագրված սննդի մատակարարներ, որոնցից շատերը ներգաղթյալներ են, որոնց շնորհիվ Միջին Արևելքի շատ սնունդներ, ինչպիսիք են ֆալաֆելը և քաբաբները, դարձել են ժամանակակից Նյու Յորքի փողոցային սնունդը։ Ըստ Միշլենի՝ Նյու Յորքում են գտնվում «բարձրաճաշակ խոհանոցի գրեթե հազար լավագույն և տարատեսակ ռեստորանները» ։ Նյու Յորքի Առողջապահության և մտավոր հիգիենայի բաժինը քաղաքի 24000 ռեստորաններին գնահատական է տալիս՝ հիմնվելով ստուգայցերի արդյունքների վրա ։
Շքերթներ
Նյու Յորքը հայտնի է իր փողոցային շքերթներով, որոնք նվիրված են բազմազան թեմաների, այդ թվում՝ տոների, ազգությունների, մարդու իրավունքների, մեծ լիգաներում սպորտային թիմերի հաղթանակների։ Շքերթների մեծ մասը տեղի է ունենում Մանհեթենում։ Ամենամյա փողոցային շքերթների առաջնային ուղղվածությունը, որպես կանոն, հյուսիսից հարավ է․ շքերթն անցնում է մեծ պողոտաներով։ Ամենամյա Մեսիի երախտագիտության օրվա շքերթն աշխարհի ամենամեծ շքերթն է, որն սկիզբ է առնում Կենտրոնական պարկից և ուղևորվում դեպի հարավ՝ Մեսիի Հերալդ Սքվեր գլխամաս ․ շքերթը դիտում են ամբողջ աշխարհից միլիոնավոր հեռուստադիտողներ ։ Այլ հայտնի շքերթներից են ամենամյա Սուրբ Պատրիկի օրվա շքերթը, որը տեղի է ունենում մարտին, ԼԳԲՏ շքերթը՝ հունիսին, Գրինվիչ Վիլիջի Հելոուինի շքերթը՝ հոկտեմբերին և բազմաթիվ շքերթներ՝ նվիրված բազում ազգերի անկախության օրվան։ Թղթե գլանակներով կամ կոնֆետիներով ուղեկցվող շքերթները, որոնք սովորաբար տեղի են ունենում, երբ սպորտային թիմերը հաղթում են որևէ մրցաշարում, Բրոդվեյի Հերոսների կանյոնի մոտով ուղևորվում են դեպի հյուսիս՝ Բոուլինգ Գրինից դեպի Ստորին Մանհեթենի Սիթի Հոլի պարկ։
Արտասանություն և բարբառ
Նյու Յորքում պատմականորեն ձևավորվել է առանձնահատուկ տեղական խոսք, որն անվանվում է Նյու Յորքի բարբառ, այլ կերպ՝ բրուքլիներեն կամ նյույորքերեն։ Այն համարվում է ամերիկյան անգլերենի ամենաճանաչվող արտասանություններից մեկը ։ Այս բարբառի դասական տարբերակով խոսում են եվրոպական ծագում ունեցող միջին և բանվոր դասակարգի մարդիկ։ Վերջին տասնամյակների ընթացքում ոչ եվրոպացի ներգաղթյալների հոսքը փոփոխություններ է մտցրել բարբառի մեջ, և այս խոսքի ավանդական ձևը նախկինի պես տարածված չէ նյույորքցիների շրջանում ։
Նյու Յորքի բարբառի ավանդական արտասանությունը բնութագրվում է որպես ոչ ռոական, այսպես, վանկի վերջում կամ անմիջապես բաղաձայնից առաջ [ɹ] հնչյունը չի լսվում․ ուստի, քաղաքի անվանումը հնչում է «Նյու Յոք» ։ [ɹ] հնչյունը չի արտասանվում նաև հետևյալ բառերում՝ «park» pɑək], «butter» [bʌɾə], կամ «here» [hiə]։ [ɔr] հնչյունը այնպիսի բառերում, ինչպիսիք են «talk, law, cross, chocolate և coffee», արտասանվում է ավելի լարված և բարձր, քան ընդհանուր ամերիկյան անգլերենում։ Նյու Յորքի ամենահին բարբառի ծայրահեղ տարբերակում ձայնավոր հնչյունները «girl» և «oil» բառերում դարձել են երկբարբառ՝ [ɜɪ]։ Սա հաճախ թյուրիմացության պատճառ է դառնում այլ արտասանություն ունեցող մարդկանց մոտ, քանի որ er և oy հնչյունները տեղերով փոխվում են այնպես, որ «girl»-ն արտասանվում է «goil», իսկ «oil»-ը՝ «erl» ։ 1970-ականներին «Ամեն ինչ ընտանիքում» սիթքոմի Արչի Բանքերի կերպարը (դերասան՝ Քարոլ Օ'Քոննել) խոսում էր հենց այս բարբառով։
Սպորտ
Նյու Յորքում են անցկացվում Ֆուտբոլի ազգային լիգան, Բեյսբոլի բարձրագույն լիգան , Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիան , Հոկեյի ազգային լիգան և Ֆուտբոլի բարձրագույն լիգան ։ Նյու Յորքի մերձքաղաքային շրջանում են տեղակայված այս 5 պրոֆեսիոնալ լիգաների սպորտային թիմերը։ Քաղաքում դեռ հին ժամանակներից թիմերը մասնակցում են պրոֆեսիոնալ սպորտին․ քաղաքում 1882 թվականից, երբ ստեղծվեց Բրուքլին Դոդջերս բեյսբոլի թիմը, պարբերաբար անց են կացվում պրոֆեսիոնալ սպորտի մրցաշարեր։ Քաղաքում խաղացել են ավելի քան 40 խոշոր պրոֆեսիոնալ թիմեր 5 սպորտաձևերում, որոնք մասնակցել են ինչպես ընթացիկ, այնպես էլ պատմական, միմյանց հետ մրցող լիգաների։ Աշխարհում երբևէ կառուցված 10 ամենաթանկ մարզադաշտերից 4-ը՝ Մեթլայֆ Ստադիումը, նոր Յանկի Ստադիումը, Մեդիսոն Սքուեր Գարդենը և Սիթի Ֆիլդը, տեղակայված են Նյու Յորքի մերձքաղաքային շրջանում ։ Մեդիսոն Սքուեր Գարդենը, նրան նախորդող մարզադաշտը, նախկին Յանկի Ստադիումը և Էբեթս Ֆիլդը, գտնվում են Նյու Յորք քաղաքում, վերջին երկուսը պատկերված են ԱՄՆ նամականիշների վրա։
Նյու Յորքը բնորոշվում է որպես «բեյսբոլի մայրաքաղաք» ։ Նյու Յորքի թիմերը հաղթել են Բեյսբոլի 35 բարձրագույն լիգաներում և արժանացել 73 պատվադրոշի։ Այն 5 մերձքաղաքային շրջաններից մեկն է (Լոս Անջելես մերձքաղաքային շրջան, Չիկագո մերձքաղաքային շրջան, Բալթիմոր-Վաշինգտոն մերձքաղաքային շրջան և Սան Ֆրանցիսկո Բեյ մերձքաղաքային շրջան), որը 2 բեյսբոլի թիմ ունի։ Բացի այդ, տեղի է ունեցել «Subway Series»-ի 14 համաշխարհային մրցաշարեր, որտեղ Նյու Յորքի թիմերը խաղացել են միմյանց հետ։ Ոչ մի այլ մերձքաղաքային շրջան նման բան չի ունեցել․ շրջանից մասնակցել է միայն մեկ թիմ (Չիկագոն՝ 1906 թվականին, Սենթ Լյուիսը՝ 1944-ին և Սան Ֆրանցիսկո Բեյը՝ 1989-ին)։ Ներկայումս քաղաքից Բեյսբոլի բարձրագույն լիգային մասնակցում է 2 թիմ՝ Նյու Յորք Մեթսը, որը խաղում է Քուինսի Սիթի Ֆիլդում և Նյու Յորք Յանկիսը, որը խաղում է Բրոնքսի Յանկի Ստադիումում ։ Յանկիները հաղթել են ռեկորդային՝ 27 առաջնություններում, իսկ Մեթսերը 2 անգամ հաղթել են Համաշխարհային առաջնությանը ։ Նյու Յորքում են խաղացել նաև Բրուքլին Դոդջերսը (այժմ՝ Լոս Անջելես Դոդջերս), որը մեկ անգամ է հաղթել Համաշխարհային առաջնությունում և Նյու Յորք Ջայանթսը (այժմ՝ Սան Ֆրանցիսկո Ջայանթս), որը 5 անգամ հաղթել է Համաշխարհային առաջնությունում։ Երկու թիմերն էլ տեղափոխվել են Կալիֆոռնիա 1958 թվականին ։ Քաղաքում խաղում են նաև Բեյսբոլի ցածրագույն լիգայի 2 թիմ՝ Բրուքլին Սայքլոնսը և Սթաթեն Այլենդ Յանկիսը ։
Ֆուտբոլի ազգային լիգային քաղաքը ներկայացնում են Նյու Յորք Ջայանթսը և Նյու Յորք Ջեթսը, թեև երկու թիմերն էլ իրենց տնային խաղերը խաղում են Մեթլայֆ Ստադիումում՝ Նյու Ջերսիի Իսթ Ռաթերֆորդում, որը 2014 թվականին հյուրընկալեց «Super Bowl XLVIII»-ը ։
Նյու Յորք Այլենդերսը և Նյու Յորք Ռենջերսը քաղաքը ներկայացնում են Հոկեյի ազգային լիգայում։ Մերձքաղաքային շրջանից մասնակցում է նաև Նյու Ջերսի Դևիլսը, որը խաղում է Նյու Ջերսիի Նյուարկ քաղաքի մոտ ։
Ֆուտբոլում Նյու Յորքը ներկայացնում է Նյու Յորք Սիթի ՖԱ-ն, որն իր տնային խաղերն անց է կացնում Յանկի Ստադիումում ։ Նյու Յորք Ռեդ Բուլզը տնային խաղերն անց է կացնում Նյու Ջերսիի Հարիսոն քաղաքի Ռեդ Բուլ Արենայում ։ Հինավուրց ժամանակներից քաղաքը հայտնի է Նյու Յորք Կոսմոս թիմով, որը բարձր հաջողություն վայելող պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային թիմ էր, որտեղ խաղում էր Պելեն։ Նյու Յորք Կոսմոսի նոր տարբերակ ձևավորվեց 2010 թվականին, որը 2013 թվականին սկսեց հանդես գալ Հյուսիսային Ամերիկայի ֆուտբոլի լիգայի երկրորդ դիվիզիոնում։ Կոսմոսը տնային խաղերն անց է կացնում Հոֆսթրա համալսարանական ավանի Ջեյմս Շուարտ Ստադիումում՝ ոչ շատ հեռու Նյու Յորքի Հեմփստեդ գյուղից։
ԱՄՆ թենիսի ամենամյա բաց առաջնությունը աշխարհի 4 Մեծ սաղավարտի առաջնություններից մեկն է, որը տեղի է ունենում Քուինսի Ֆլաշինգ Մեդոուս-Քորոնա պարկի Թենիսի ազգային կենտրոնում ։ Նյու Յորքի մարաթոնը, որն անցնում է 5 բորոներով, աշխարհի վազքի ամենամեծ մարաթոնն է ․ 2016 թվականին վերջնագծին հասել է 51 394 մասնակից և 98,247 դիմորդներ համար 2017 մրցավազք. , իսկ 2017 թվականի մարաթոնին մասնակցելու հայտ է ներկայացրել 98 247 մասնակից։ Միլրոս խաղերն ամենամյա «Track and field» խաղեր են, որի նշանակալի իրադարձությունը «Wanamaker Mile»-ն է։ Բռնցքամարտը ևս քաղաքի խոստումնալից սպորտային խաղերից է․ յուրաքանչյուր տարի Մեդիսոն Սքուեր Գարդենում անց է կացվում Բռնցքամարտի մեծահասակների «Ոսկե ձեռնոց» առաջնությունը ։ Քաղաքը համարվում է նաև Բելմոնթ Ստեյքսի հյուրընկալը՝ վերջին, ամենաերկար և ամենահին ձիավազքի «Triple Crown» մրցաշարը, որը տեղի է ունենում քաղաքի սահմանային Բելմոնթ պարկում հունիսի առաջին կամ երկրորդ կիրակին։ 1932 թվականին քաղաքը հյուրընկալեց նաև ԱՄՆ Գոլֆի բաց առաջնությունը, իսկ 1930 և 1939 թվականներին՝ Պրոֆեսիոնալ գոլֆի ասոցիացիայի մրցաշարը։
Տրանսպորտ
Նյու Յորքի տրանսպորտային համակարգը և՛ բարդ է, և՛ ընդարձակ։
Արագ փոխադրում
Նյու Յորքի զանգվածային փոխադրամիջոցների մեծ մասն աշխատում է օրական 24 ժամ․ փոխադրամիջոցից օգտվող յուրաքանչյուր 3 բնակչի բաժին է ընկնում 1 փոխադրամիջոց, իսկ երկրի երկաթուղային տրանսպորտից օգտվողների 2/3-ը բնակվում է Նյու Յորք մերձքաղաքային շրջանում ։
Երկաթուղի
Նյու Յորքի հանրահայտ մետրոն ամենամեծ արագ փոխադրման միջոցն է ամբողջ աշխարհում՝ իր գործող 472 կայարաններով և ուղերթի երկարությամբ։ Նյու Յորքի գրեթե բոլոր կայարաններն աշխատում են օրը 24 ժամ՝ ի տարբերություն քաղաքների մեծամասնության, որտեղ մետրոն գիշերը չի գործում, այդ թվում՝ Հոնկոնգի, Լոնդոնի, Փարիզի, Սեուլի  և Տոկիոյի մետրոները։ Նյու Յորքի մետրոն Արևմտյան կիսագնդի ամենածանրաբեռնված մետրոն է․ 2015 թվականին այն փոխադրել է 1.76 մլրդ ուղևոր , իսկ Նյու Յորքի կենտրոնական մեծ կայարանը, որը նաև կոչվում է «Կենտրոնական մեծ կայարան», աշխարհի ամենամեծ երկաթուղային կայարանն է իր երկաթուղային հարթակների թվով։
Հասարակական տրանսպորտն անհրաժեշտ փոխադրամիջոց է Նյու Յորքում։ Բնակչության 54,6%-ը 2005 թվականին աշխատանքի էր գնում զանգվածային փոխադրամիջոցներով ՝ ի տարբերություն ԱՄՆ-ի մնացած քաղաքների, որտեղ բնակչության 90%-ն իր ավտոմեքենայով է աշխատանքի գնում ։ Ըստ Նյու Յորքի գանձապետի՝ քաղաքի աշխատավորները շաբաթական միջինում 6 ժամ 18 րոպե են ծախսում աշխատանքի հասնելու համար, որն ամենաշատ ծախսված ժամանակն է ԱՄՆ-ի մնացած քաղաքների հետ համեմատած ։ Նյու Յորքն ԱՄՆ-ի միակ քաղաքն է, որտեղ բնակչության մեծամասնությունը (52%) ավտոմեքենա չունի․ մանհեթենցիների միայն 22%-ն ավտոմեքենա ունի ։ Զանգվածային փոխադրամիջոցներից օգտվելու շնորհիվ նյույորքցիներն ավելի քիչ գումար են ծախսում տրանսպորտի վրա՝ տարեկան խնայելով $19 մլրդ ԱՄՆ դոլար ։
Նյու Յորքի արվարձանային երկաթուղին ամենամեծն է Հյուսիսային Ամերիկայում ։ Նյու Յորքն իր արվարձաններին կապող երկաթուղային համակարգը կազմված է Լոնգ Այլենդի երկաթգծից, Մետրոհյուսիսային երկաթգծից և Նյու Ջերսի տրանզիտից։ Համակարգերը միանում են Կենտրոնական մեծ կայարանում և Փենսիլվանիա կայարանում և ունեն ավելի քան 25 կայարան և 20 երկաթգիծ ։ Քուինսի վերերկրյա «AirTrain»-ը Ջոն Քենեդու անվան միջազգային օդանավակայանը կապում է Նյու Յորքի մետրոյի և Լոնգ Այլենդի երկաթգծի հետ․ առանձին «AirTrain» համակարգ է նախատեսվում «Grand Central Parkway»-ից, որը Լա Գուարդիա օդանավակայանը կմիացնի այդ տրանզիտային համակարգերին ։ Միջքաղաքային երկաթգիծը սպասարկում է «Amtrak» ընկերությունը, որի ամենածանրաբեռնված կայարանը Փենսիլվանիա կայարանն է Մանհեթենի արևմտյան հատվածում, որտեղից «Amtrak»-ը «Northeast Corridor»-ի հետ ապահովում է կապը Բոսթոնի, Ֆիլադելֆիայի և Վաշինգտոնի, ինչպես նաև հյուսիսամերիկյան այլ քաղաքների հետ ։
Սթաթեն Այլենդի մետրոպոլիտենը, աշխատելով օրը 24 ժամ, ծառայում է միայն Սթաթեն Այլենդին։ «PATH»-ը Միդթաունը և Ստորին Մանհեթենը կապում է Նյու Ջերսիի հյուսիսարևելյան հատվածի՝ առաջին հերթին Հոբոկեն, Ջերսի Սիթի և Նյուարկ քաղաքների հետ։ Նյու Յորքի մետրոյի նման «PATH»-ը ևս աշխատում է օրը 24 ժամ․ աշխարհի 6 արագ փոխադրման համակարգերից 3-ը, որոնք աշխատում են 24 ժամ, ամբողջովին կամ մասամբ տեղակայված են Նյու Յորքում։
Ծանր երկաթգծի կառուցման բազմամիլիարդանոց նախագծերի մեջ են մտնում «Second Avenue Subway»-ը, «East Side Access»-ը և «7 Subway Extension»-ը ։
Օդային տրանսպորտ
Նյու Յորքի օդային տարածքն է ԱՄՆ-ում ամենածանրաբեռնվածն է և համարվում է նաև աշխարհի ամենածանրաբեռնված օդային միջանցքը։ Նյու Յորք մերձքաղաքային շրջանի 3 ամենածանրաբեռնված օդանավակայաններն են Ջոն Քենեդու միջազգային օդանավակայանը, Նյուարկի Լիբերթի միջազգային օդանավակայանը և Լա Գուարդիա օդանավակայանը․ 2016 թվականին այս օդանավակայաններից օգտվել էին 130.5 մլն ուղևոր ։ 2012 թվականին Քենեդու և Նյուարկի օդանավակայաններն ամենածանրաբեռնվածն էին և ԱՄՆ-ում չորրորդ ամենածանրաբեռնվածը՝ միջազգային ուղևորներ փոխադրելու առումով, իսկ 2011 թվականին Քենեդու օդանավակայանն էր ամենածանրաբեռնվածը Հյուսիսային Ամերիկայում՝ միջազգային ուղևորներ փոխադրելու առումով ։ Նյու Յորքի և Նյու Ջերսիի Նավահանգստային վարչությունը ծրագրել է ընդլայնել ուղևորների ծավալը չորրորդ՝ Նյուբերգի Ստյուարտ միջազգային օդանավակայանի միջոցով ։ 2015 թվականի հուլիսին հայտարարվել է Լա Գուարդիա օդանավակայանն ամբողջովին վերակառուցելու բազմամիլիարդանոց նախագծի մասին․ պետք է փոխարինվեն հնացած սարքավորումները ։ Այլ կոմերցիոն օդանավակայանները, որոնք ծառայում են Նյու Յորք մերձքաղաքային շրջանին, Լոնգ Այլենդի ՄակԱրթուր օդանավակայանը, Թրենթոն Մերսեր օդանավակայանն ու Վեսթչեսթեր Քաունթի օդանավակայանն է։ Ընդհանուր առաջնային ավիացիոն օդանավակայանը, որը ծառայում է այս շրջանին, Թեթերբորո օդանավակայանն է։
Լաստանավեր
Սթաթեն Այլենդ Ֆերին ամենածանրաբեռնվածն է աշխարհում, որն օրական աշխատելով 24 ժամ՝ 2015 թվականի հուլիսից մինչև 2016 թվականի հունիս, 8.4 կմ ուղերթով՝ Սթաթեն Այլենդից Ստորին Մանհեթեն է փոխադրել 23 մլն ուղևորի ։ Լաստանավերի մյուս համակարգերը երթևեկում են Մանհեթենի և քաղաքի և մերձքաղաքային շրջանի այլ թաղամասերի միջև։
2017 թվականին սկսել է աշխատել Նյու Յորք Ֆերին՝ Նյու Յորքի Տնտեսական զարգացման ընկերության նախաձեռնությունը, որի ուղերթն անցնում է 5 բորոներով․ լաստանավերի անուններն ընտրել են երկրորդ դասարանցի աշակերտները ։ Բացի այդ, 2016 թվականի սեպտեմբերին «SeaStreak» ընկերությունը հայտարարեց 600 ուղևոր տեղավորող գերարագ շքեղ լաստանավի կառուցման մասին, որի ուղերթը Ջերսիի ափի և Մանհեթենի միջև է․ լաստանավերի գործարկումը նախատեսվում է 2017 թվականին։ Գործարկումից հետո այն կդառնա ամենամեծ նավն իր դասի մեջ ։
Տաքսիներ, տրանսպորտային ստարտափներ և ճոպանուղիներ
Քաղաքի տրանսպորտային ենթակառուցվածքի այլ բնութագրիչներից են ավելի քան 12 000 դեղին տաքսիները, միմյանց հետ մրցող բազմազան ստարտափ տրանսպորտային ընկերությունները և ճոպանուղիները, որոնք երթևեկում են Ռուզվելտ կղզու և Մանհեթեն կղզու միջև։ Քարփուլը, երբ մեկ ավտոմեքենայով միաժամանակ մի քանի ուղևոր է երթևեկում, էական մրցակցային դաշտ են ստեղծել Նյու Յորքի տաքսու վարորդների համար ։
Փողոցներ և մայրուղիներ
Չնայած Նյու Յորքի հասարակական փոխադրման լայնարձակ համակարգի՝ փողոցները քաղաքի բնորոշիչ գիծն են։ Մանհեթենի փողոցների ցանցի հատակագիծը մեծապես ազդել է քաղաքի ֆիզիկական զարգացման վրա։ Քաղաքի որոշ փողոցներ և պողոտաներ, ինչպիսիք են Բրոդվեյը, Ուոլ Սթրիթը , Մեդիսոն ավենյուն և 7-րդ պողոտան մեծ դեր են խաղում նաև ազգային արդյունաբերության՝ թատրոնի, ֆինանսների, գովազդի և նորաձևության ընկերությունների համար համապատասխանաբար։
Նյու Յորքն ունի նաև ավտոմայրուղիների և ծառուղիների ընդարձակ ցանց, որոնք քաղաքի բորոները միացնում են միմյանց, իսկ բազմազան կամուրջների և թունելների միջոցով՝ Նյու Ջերսիի հյուսիսային հատվածի, Վեսթչեսթեր շրջանի, Լոնգ Այլենդի և Կոնեկտիկուտի հարավարևմտյան հատվածի հետ։ Քանի որ այս մայրուղիները ծառայում են բորոներից դուրս բնակվող և արվարձանների բնակիչներին ևս, որոնք երթևեկում են Մանհեթեն, զարմանալի չեն ժամեր տևող խցանումները, որոնք սովորական երևույթ են՝ հատկապես երթևեկության լարված ժամերին ։
Գետանցումներ
Նյու Յորքը տեղակայված է աշխարհի ամենամեծ բնական ծովախորշի վրա, իսկ Մանհեթենի և Սթաթեն Այլենդի բորոները տեղակայված են հիմնականում համանուն կղզիների վրա, մինչ Քուինսը և Բրուքլինը տեղակայված են Լոնգ Այլենդի ծայր արևմուտքում, իսկ Բրոնքսը՝ Նյու Յորք նահանգի ծայր հարավում։ Բորոների՝ ջրով առանձնացված լինելու հանգամանքը նպաստել է հանրահայտ կամուրջների և թունելների ենթակառուցվածքի զարգացմանը քաղաքում։
Ջորջ Վաշինգտոնի կամուրջն աշխարհի ամենածանրաբեռնված ավտոմեքենաների կամուրջն է, որը Մանհեթենը միացնում է Նյու Ջերսիի Բերգեն շրջանի հետ։ Վերազանո Նարոուս կամուրջը Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայի ամենաերկար կախովի կամուրջն է, ինչպես նաև աշխարհի ամենաերկարը  ։ Բրուքլինի կամուրջն ինքնին քաղաքի պատկերն է։ Բրուքլինի կամրջի աշտարակները կառուցված են կրաքարից, գրանիտից և Ռոզենդեյլի ցեմենտից, ճարտարապետական ոճը նեոգոթիկական է՝ քարե աշտարակներով անցումների վրա սուրանկյուն կամարներով։ Քուինսբորոյի կամուրջը բարձակային ճարտարապետության կարևոր գործ է։ 1909 թվականին բացված Մանհեթենի կամուրջը համարվում է ժամանակակից կախովի կամուրջների նախակարապետը, իսկ նրա դիզայնը որպես նախօրինակ է ծառայել աշխարհի շատ կախովի կամուրջների համար։ Մանհեթենի կամուրջը, Թրոգս Նեք կամուրջը, Թրայբորո կամուրջը և Վերազանո Նարոուս կամուրջը բոլորն էլ ստրուկտուրալ էքսպրեսիոնիզմի նմուշներ են  ։
Մանհեթեն կղզին Նյու Յորքի այլ բորոների և Նյու Ջերսիի հետ կապված է նաև թունելների միջոցով։ Լինքոլնի թունելը, որն օրական 120 000 փոխադրամիջոց է տեղափոխում Հուդզոն գետի տակով Նյու Ջերսիից Միդթաուն Մանհեթեն և հակառակը, աշխարհի ամենածանրաբեռնված երթևեկելի թունելն է ։ Այն կառուցվել է մի կամրջի փոխարեն, որպեսզի ուղևորափոխադրող և բեռնակիր մեծ նավերն անխափան նավարկեն Նյու Յորք ծովախորշով և Հուդզոն գետով դեպի Մանհեթենի նավամատույցներ։ Հոլանդի թունելը, որը Ստորին Մանհեթենը միացնում է Ջերսի Սիթի քաղաքին, աշխարհի առաջին մեխանիկորեն օդափոխվող երթևեկելի թունելն էր, երբ այն բացվեց 1917 թվականին ։ Քուինս-Միդթաուն թունելը, որը կառուցվել է կամուրջների խցանումները թեթևացնելու համար, Մանհեթենը միացնում է Քուինսի և Բրուքլինի հետ․ այդ ժամանակ ամենամեծ դաշնային նախագիծն էր, երբ այն ավարտին հասցվեց 1940 թվականին ։ Նախագահ Ֆրանկլին Ռուզվելտն առաջին մարդն էր, որ անցել է այդ թունելով ։ Բրուքլին-Բաթերի թունելն անցնում է Բաթերի պարկի տակով և Մանհեթենի հարավային մասում գտնվող Ֆինանսական թաղամասը միացնում է Բրուքլինի Ռեդ Հուքի հետ։
Միջավայրային ազդեցության կրճատում
Նյու Յորքը կենտրոնացել է իր միջավայրային ազդեցությունը և ածխածնի հետքը կրճատելու վրա ։ Նյու Յորքի հասարակական տրանսպորտն ամենամեծն է ԱՄՆ-ում։ 2010 թվականին քաղաքում կար 3715 հիբրիդային տաքսիներ և այլ մաքուր վառելիքով աշխատող փոխադրամիջոցներ, որոնք կազմում են Նյու Յորքի ամբողջ տաքսիների մոտ 28%-ը, որը Հյուսիսային Ամերիկայի բոլոր քաղաքներից ամենամեծ թիվն է ։
Նյու Յորքում հասարակական տրանսպորտից օգտվելու բարձր մակարդակը՝ 2014 թվականի տվյալներով օրվա կտրվածքով ավելի քան 200 000 հեծանվորդ, և հետիոտների քանակն այն դարձնում են ԱՄՆ-ի ամենաէներգաարդյունավետ խոշոր քաղաքը ։ Քաղաքի երթևեկության 21%-ը կազմում են հեծիվները և ոտքով քայլելը․ մետրոյով երթևեկելը կազմում է մոտ 8% ։ «Walk Score» ընկերությունն իր 2011 և 2015 թվականների ուսումնասիրությունների հիման վրա Նյու Յորքն անվանել է ամենաշատ ոտքով քայլելու հնարավորություն ունեցող քաղաքն ԱՄՆ-ում  ։ 2013 թվականի ամռանը Սիթիբանկը ֆինանսավորեց 10 000 հանրային հեծանիվների գնումը հեծանիվների համատեղ օգտագործման նախագծի համար ։ Քուինիփիեքի համալսարանի ուսումնասիրությունները ցույց տվեցին, որ նյույորքցիների մեծ մասը սատարում է այս նախաձեռնությունը ։ Նյու Յորքում հեծանիվների օգտագործման ցուցանիշը ռեկորդային է եղել 2013 թվականին ։
Քաղաքի իշխանությունները հանդես էին գալիս որպես հայցորդ հանրահայտ Մասաչուսեթս նահանգն ընդդեմ Շրջակա միջավայրի պաշտպանության գործակալության գործում, որը քննվում էր Գերագույն դատարանում՝ գործակալությանն ստիպելով ջերմոցային գազերը որակել որպես աղտոտիչներ։ Քաղաքն առաջատար է էներգաարդյունավետ կանաչ գրասենյակային շինությունների կառուցման գործում, որոնց թվում է նաև Հերսթ Թաուերը ։ Քաղաքապետ Բիլ դե Բլազիոն պարտավորվել է 2014-2050 ժամանակահատվածում կրճատել ջերմոցների գազերի արտանետումները 80%-ով, որպեսզի նվազեցվի քաղաքի «ներդրումը» կլիմայի փոփոխության գործում, այդ իսկ պատճառով մեկնարկեց «Կանաչ շենքերի» համալիր նախագիծը ։
Ջրի մաքրություն և հասանելիություն
Նյու Յորքը Քաթսկիլ լեռների ջրահավաք ավազանից մատակարարվում է խմելու ջրով ։ Ջրահավաքի ավազանի ամբողջականության և բնական ջրի անխափան ֆիլտրացիայի համակարգի շնորհիվ Նյու Յորքը Միացյալ Նահանգների 4 խոշոր քաղաքներից մեկն է, որի խմելու ջուրն այնքան մաքուր է, որ ջրամշակման միջոցով դրա որակի բարելավման կարիք չունի ։ Քաղաքի հյուսիսարևմտյան հատվածում գտնվող Քրոթոնի ջրահավաք ավազանում 3.2 մլրդ ԱՄՆ դոլար արժողությամբ շինարարություն է ընթանում, որպեսզի ջրամշակման տեխնոլոգիաներ ներմուծվեն և Նյու Յորքի ջրամատակարարումն օրական մեծանա մոտ 290 մլն գալոններով, որը նշանակում է, որ քաղաքի ներկայիս ջրամատակարարումը կբարձրանա ավելի քան 20%-ով ։ Նյու Յորքի ջրային № 3 թունելի ընդլայնման աշխատանքները, որը քաղաքի ջրամատակարարման համակարգի անբաժանելի մասն է, քաղաքի պատմության մեջ ամենախոշոր կապիտալ շինարարության նախագիծն է ․ Մանհեթենը և Բրոնքսը մատակարարող հատվածի շինարարությունն ավարտված է, իսկ Բրուքլինը և Քուինսը մատակարարող հատվածի շինարարությունը նախատեսված է 2020 թվականին ։
Շրջակա միջավայրի վերականգնում
Նյութաուն Քրիքը 6 կմ-անոց երկար գետաբերան է, որը Բրուքլին և Քուինս բորոների միջև սահմանի մի մասն է կազմում․ այն «Superfund» նախագծի կողմից ընտրված է որպես շատ համայնքների համար ջրի ուղու ռեկրեացիոն և տնտեսական ռեսուրսների էկոլոգիական մաքրման և վերականգնման վայր ։ Լինելով Նյու Յորքի և Նյու Ջերսիի նավահանգստի ամենաշատ օգտագործվող ջրամբարը՝ այն երկրի ամենաշատ աղտոտված արդյունաբերական օբյեկտներից է, որի մեջ տարիներ շարունակ տոքսիններ են լցվել՝ ըստ որոշ գնահատականների՝ մոտ 110 000 մ³ նավթ, այդ թվում՝ Գրինփոինթի նավթի լցվելը, Նյու Յորքի կոյուղուց կեղտաջրերի լցվելը և այլ թափոններ։
Գլոբալ համագործակցություն
2006 թվականին Նյու Յորքի քույր քաղաքներ նախագիծը վերաձևակերպվեց և վերանվանվեց Նյու Յորքի գլոբալ գործընկերներ։ Այս նախագծի միջոցով Նյու Յորքն ընդլայնել է իր միջազգային գործունեությունը մինչև աշխարհի տարբեր քաղաքներ՝ սատարելով քաղաքացիների և քաղաքական գործիչների միջև գաղափարների և նորարարությունների փոխանակմանը։ Ստորև ներկայացվում են Նյու Յորքի այն պատմական քույր քաղաքները, որոնք միացել են Նյու Յորքի գործընկերների ցանցին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:Նյու Յորք Կատեգորիա:1624 հիմնադրումներ Հոլանդական կայսրությունում Կատեգորիա:1624 հիմնադրումներ Հյուսիսային Ամերիկայում Կատեգորիա:Նյու Յորք նահանգի քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի նախկին մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի նախկին նահանգային կենտրոններ Կատեգորիա:1624 բնակավայրեր Կատեգորիա:Հուդզոն գետի բնակավայրեր Կատեգորիա:Նյու Յորք մերձքաղաքային շրջանի քաղաքներ Կատեգորիա:Նոր Նիդեռլանդների բնակավայրեր Կատեգորիա:1898 հիմնադրումներ Նյու Յորք նահանգում Կատեգորիա:1624 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դանիլևո (այլ կիրառումներ)
Դանիլևո, կարող է վերաբերել՝
Պրոսոկիրյանի
Պրոսոկիրյանի (Просикуряни), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Գլիբոկայայի շրջանում։
Նիկոլսկոե (գյուղ, Սապոժկովսկի շրջան)
Նիկոլսկոե (Никольское), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Սապոժկովսկի շրջանի կազմում։
Պրոսոկիրյանի
2001 թվականի տվյալներով Պրոսոկիրյանի գյուղում բնակվում էր 351 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Գլիբոկայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նիկոլսկոե (գյուղ, Սապոժկովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Սապոժկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գիտական աշխատությունների ժողովածու
«Գիտական աշխատությունների ժողովածու», ԵՃՇՊՀ-ի գիտական եռամսյա հանդես։
Պատմություն
Լույս է տեսնում 1996 թվականից Երևանում։ Գլխավոր խմբագիր՝ Հովհաննես Թոքմաջյան, պատասխանատու խմբագիր՝ Յուրի Սաֆարյան։ Ժողովածուն ունի ճարտարապետության, Երկրի մասին գիտությունների, տեխնիկական, ֆիզիկամաթեմատիկական, իրավաբանական և քաղաքական գիտությունների, տնտեսագիտության, արվեստագիտության և այլ բաժիններ։
Տպագրում է հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն հոդվածներ (ամփոփումներով)։
Ժողովածուի բովանդակությունը համառոտ ներկայացվում է Ռուսաստանի գիտատեխնիկական առաջընթացի և տեղեկատվության ԳՀԻ «Շինարարություն և ճարտարապետություն» ռեֆերատիվ գիտատեխնիկական պարբերականում։
Դաչնայա (այլ կիրառումներ)
Դաչնայա, կարող է վերաբերել՝
Բանիոլո Պիեմոնտե
Բանոլո Պիեմոնտե (Bagnolo Piemonte), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5836 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 91 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 64 կմ²։ Փոստային ինդեկս՝ 12031։ Հեռախոսային կոդ՝ 0175։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Գայֆեճյան
Գայֆեճյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Վադ Յոլ
Վադ Յոլ (Вадь-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Իրիմ գետի աջ ափին 5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է Սիկտիվկար քաղաքից մինչև իր գետաբերան, գետի ենթավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Գիտական ժառանգություն
«Գիտական ժառանգություն», մատենաշար։
Լույս է տեսնում Երևանում (հ. 1–6..., 1994–2010…): Հրատարակում է ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտը։ Ունի խմբագրակազմ։
Ընդգրկում է հնագիտության, ազգագրության ու բանագիտության անվանի մասնագետների՝ նախկինում տարբեր պարբերականներում տպագրված և անտիպ աշխատություններ (Ա. Քալանթարի «Հայաստան. Քարե դարից միջնադար» (անգլ.՝ 1994, հայ.՝ 2007), «Վանստանի միջնադարյան արձանագրությունները» (1999) և «Նյութեր հայկական և ուրարտական պատմությունից» (2003, երկուսն էլ՝ անգլ.), Կ. Ղաֆադարյանի «Էջեր հայոց միջնադարյան մշակույթի և պատմության» (2007), Ս. Տեր-Ավետիսյանի «Հայագիտական հետազոտություններ» (2010) և այլն)։
Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Վարդաշեն (այլ կիրառումներ)
Վարդաշեն եզրը կարող է վերաբերել․
Փոլ Ալեն
Փոլ Գարդեն Ալեն (Paul Gardner Allen, ), ամերիկացի բիզնեսմեն, Microsoft ընկերության հիմնադիր։ Նա հիմնադրել է իր ընկերությունը դպրոցական ընկեր Բիլ Գեյթսի հետ 1975 թվականին։ 2015 թվականին Ալենը զբաղեցնում էր 51-րդ հորիզոնականը Forbes ամսագրի ցուցակում իր 98 միլիարդ դոլար կարողությամբ ։
Կենսագրություն
Ալենը ծնվել է ուսուցչուհի Էդին Ֆեյ Գարդների և ռազմական գործիչ Կեննեթ Ալենի ընտանիքում, ով 1960 թվականին աշխատում էր որպես Վաշինգտոնի համալսարանի գրադարանային համակարգի տնօրենի օգնական։ Ծնողները դաստիարակման մեղմ ոճ են օգտագործել։ Փոլը կարդալ է սկսել դեռևս մանկապարտեզից, մանկուց սիրել է տեխնիկան։ 4-րդ դասարանում նա լրջորեն զբաղվում էր քիմիայով, վեցերորդում՝ էլեկտրոնիկայով։
Ավելի ուշ, երբ Փոլ Ալենը սովորում էր քոլեջում, Բիլը աշխատանք ստացավ տեղեկատվության մշակման համար մի ընկերությունից, որ ուսումնասիրում էր տրանսպորտային ցանցեր։ Ծրագիրը ավարտին հասցնելու համար պահանջվեց երրորդ մասնակիցը՝ Փոլ Հիմբերտը։ Նրանք կոչեցին իրենց ընկերությունը «Traf-O-Data»։ Անվանումը մտածել էր Գեյթսը։
1972 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Բադ Պեմբրոկը, ով առաջարկեց Փոլին և Բիլին աշխատել «Information Service Inc.» կազմակերպությունում, կանչեց նրանց աշխատելու TRW ընկորությունում, որտեղ ստեղծվում էր Բոննևիլյան էներգետիկ կառավարման ծրագիրը։
Traf-O-Data ծրագիրը վաճառվեց 1972-1982 թվականներին և ի վերջո ընկերության հաշվին նաց 794,31 դոլար։ 1974 թվականին Ալենը թողեց քոլեջը և ընդունվեց HoneyWell։
Microsoft
1975 թվականի հունվարին Փոլը «Popular Electronics» ամսագրում կարդաց նոր անձնական համակարգչի՝ «Altair 8800»-ի մասին։ Հոդվածը կարդալուց հետո Գեյթսը կապվեց «Micro Instumentation and Telementy Systems» ընկերության տնօրենի՝ նոր համակարգիչ ստեղծող Էդ Ռոբերտսոնի հետ և հաղորդեց նրան, որ նա և իր ընկերը աշխատում են համակարգչային ծրագրի համար (չնայած իրականում Գեյթսը և Ալենը չունեին ոչ մի կապ Altair 8800-ի հետ)։ MITS-ի տնօրենը հրավիրեց Փոլին իր գրասենյակ և ցույց տվեց Basic համակարգչային լեզուն իր համակարգչով, և մի քանի շաբաթ հետո Փոլը և Բիլը արդեն աշխատում էին MITS-ում։ Նրանք որոշեցին իրենց ընկերությունն անվանել «Ալեն և Գեյթս» ("Allan and Gates"), սակայն հաշվի առան, որ այն ավելի շատ համապատասխան է ինչ-որ իրավաբանական ընկերության և այդ ժամանակ Փոլը առաջարկեց «Micro-Soft» անվանումը՝ որը միկրոպրոցեսոր և software բառերի խառնուրդն էր։ Basic լեզվի վերնագրում, որ ստեղծվել էր նրանց կողմից, նրանք ներառեցին նաև հետևյալ տողերը.
1975 թվականին Ալբուկերե քաղաքում Գեյթսը և Ալենը ստեղծեցին իրենց «Micro-Soft» ընկերությունը։ Շահույթի 36%-ը հասավ Փոլին, իսկ 64%-ը՝ Բիլին։
Ընդհանուր բիզնեսում Փոլ Ալենը զբաղվում էր տեխնիկական մտքերով և հեռանկարային գործերով, իսկ Գեյթսին ավելի հոգեհարազատ թվացին համաձայնությունները, պայմանագրերը և այլ աշխատանքային շփումները։ Հիմնական հարցերը նրան միասին էին լուծում. երբեմն, ինչպես հետագայում խոստովանել է Բիլը, վեճերը շարունակվում էին 6-8 ժամ։
1980 թվականին IMB-ը դիմեց Microsoft-ին ծրագրավորման մի քանի լեզվի ադապտացման մի առաջարկով, որպեսզի օգտագործեն դրանք IBM PC անձնական համակարգչում, որը պետք է հայտնվեր շուկայում 1981 թվականին։ Պայմանավորվածությունների շրջանում պարզվեց, որ IBM-ի ներկայացուցիչները կցանկանային գտնել օպերացիոն համակարգի ստեղծողի նոր համակարգչի համար։
Ալենը և Գեյթսը որոշեցին վերցնել այդ աշխատանքը, այնուհետև նրանք սկսեցին աշխատել օպերացիոն նոր համակարգի վրա զրոյից։ Նրանք գիտեին, որ Թիմ Փեթերսոնը, ով աշխատում էր «Seattle Compute Products» ընկերությունում, արդեն ստեղծել էր Q-DOS-ը (Quick and Dirty Operating System) Intel-ի 16 շարքով պրոցեսորի համար։ Q-DOS-ի վերաբերյալ բանակցությունների շրջանում պահանջվում էր, որ վաճառողները չիմանան, որ Ալենն ու Գեյթսն արդեն գնողներ ունեին։ Գեյթսին՝ որպես հիմնական վաճառողի, հաջողվեց դա։ Փորձելով տեղավորվել ժամանակի մեջ՝ Ալենն ու Գեյթսը այնպես աշխատեցին, որ մի անգամ, ինչպես Ալենն է պնդում, անցկացրին 36 ժամ համակարգչի դիմաց առանց հանգստի։
PC-DOS-ի համար, որը ստեղծոլիս պահանջվեց տասնյակ հազարավոր դոլարներ, IBM-ը վճարեց միանգամից 6 հազար դոլար, ընդ որում, ըստ պայմանագրի՝ IBM-ը իր վրա վերցրեց վաճառել համակարգիչը միայն PC-DOS-ի հետ՝ հաշվելով Microsoft-ի տոկոսները տեխնիկայի յուրաքանչյուր մասի համար։
Microsoft-ից հետո
1983 թվականին Ալենը լքեց Microsoft-ը՝ վաճառելով իր բաժնետոմսերը 10$ միլիոնով մեկի համար ՝ պահպանելով ակցիայի մի մասը և ղեկավարների խորհրդում իր տեղը։ Մինչ 2011 թվականը համարվում էր, որ Ալեն հեռացել է բիզնեսից իր առողջական պատճառներով (Նա Հոջկինի հիվանդություն ուներ)։
2011 թվականի հուշարձաններում Ալենը լուսավորեց իր հեռանալու փաստը. այդ ժամանակ նա չէր ցանկանում նվիրել իր կյանքը MicroSoft-ին, Գեյթսը լիովին ներգրավված էր աշխատանքի և ընկերության զարգացման մեջ։ Ալենը իր գրքում գրում է.
Microsoft-ից հեռանալուց հետո Փոլ Ալենը սկսեց զբաղվել ներդրումներով, 2000-ական թվականներին սուբսիդացրեց իր առաջին սուբօրբիտալային SpaceShipOne նավը, որը ունեցավ 2 հաջողակ քաղաքային մեկնարկեր և այդ ձևով հաղթեց Ansari X մրցանակը։ 2005 թվականին նա գումար ներդրեց մեծ ռադիոմանրադիտակի կառուցման համար։ Ալենը աշխարհի ամենամեծ զբոսանավերից մեկի՝ Octopus-ի և Tatoosh-ի սեփականատերն է։ Նա հետևյալ պրոֆեսիոնալ սպորտային խմբերիտնօրենն է. Սիեթլ Սիհոկս՝ ազգային սպորտային լիգայից և Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս՝ ազգային բասկետբոլի ընկերությունից։ Նա նաև Սիեթլ Սաունդերս խմբի մասնակի տնօրենն է։ Նա ավելի քան 1 միլիարդ դոլար է ծախսել այնպիսի ընկերությունների արգացման վրա, ինչպիսիք են AOL, Ticketmaster, Egghead Software ընկերությունները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկյան տեխնոլոգիական ընկերության հիմնադիրներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ծրագրավորողներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Եղվարդի մարզակոշիկների ֆաբրիկա
Եղվարդի մարզակոշիկների ֆաբրիկա, մարզակոշիկներ արտադրող հայկական ընկերություն, որը գրանցված է և գործում է Հայաստանի Հանրապետության Կոտայքի մարզի Եղվարդ քաղաքում ։
Մարզակոշիկների ֆաբրիկան գործում է Եղվարդ քաղաքում՝ Երևանյան փողոցի 118 հասցեում ։
Հիմնադրում
1985 թվականի հուլիսի 18-ին մարզակոշիկների արտադրության նպատակով Խորհրդային Միության «Լիցենզինտորգ» ընկերության և «Ադիդաս» ընկերության միջև ստորագրվել է թիվ 73/78817 Լիցենզիոն պայմանագիր, որի հիման վրա Խորհրդային Հայաստանի Եղվարդ քաղաքում հիմնադրվել է մարզակոշիկների ֆաբրիկան։ 1985-1987 թվականներին կառուցվել են ֆաբրիկայի շենք, շինություններն ու տեղադրվել արտադրական հաստոցները։ Իր արտադրական գործունեությունը սկսել է 1987 թվականի ապրիլի 1-ից ։
Գործարանի հիմնադրման ժամանակ ձեռք է բերվել շուրջ 7,8 միլիոն դոլար արժողությամբ արտասահմանյան սարքավորումներ, որոնց տեղադրումն իրականացրել են «Ադիդաս» ընկերության մասնագետների կողմից և «Adidas», «Desma», «Schoen», «Lemo», «Pfaff», «Bayer», «Elastogran», «Stelk» և այլ ընկերությունների ներկայացուցիչների ներկայությամբ ։
1987 թվականից մինչև 1991 թվականը գործարանը համագործակցել է «Ադիդաս» ընկերության հետ, լիցենզիոն պայմանագրի շրջանակներում ստացել անհրաժեշտ տեխնիկական և այլ աջակցություն։ Ֆաբրիկայի աշխատակիցները բազմիցս վերապատրաստվել են «Ադիդաս» ընկերության գերմանական և ավստրիական ձեռնարկություններում ։
Գործարանի շենքային կառուցվածք
Եղվարդի մարզակոշիկների ֆաբրիկայի ընդհանուր զբաղեցրած տարածքը կազմում է 37․000 քմ, որտեղ գտնվում են 5000 քմ մակերես զբաղեցնող մեկ հարկանի արդյունաբերական շենքեր, 2000 քմ պահեստային տարածքներ, 1500 քմ մակերես զբաղեցնող վարչական և օժանդակ տարածքներ ։
Արտադրանք
Եղվարդի մարզակոշիկների ֆաբրիկան արտադրում է տղամարդկանց և կանացի մարզակոշիկներ, այդ թվում՝ մանկական։ Հիմնադրման ժամանակ հաստատվել են «Օլիմպիա-88», «Բրեստ», «Թենիս-Կոմֆորտ», «Ռեթուրն-Կոմֆորտ» և «Բրյուսել» անունը կրող տեսականին։ Հետագայում այդ արտադրատեսակներն ավելի են կատարելագործվել։ Ներկայում մարզակոշիկների ֆաբրիկան ունի «Եղվարդ 01», «Եղվարդ 02», «Եղվարդ 03», «Եղվարդ 04», «Եղվարդ 05», «Եղվարդ 06», «Եղվարդ 07 Օլիմպիա», «Եղվարդ 08», «Եղվարդ 09», «Եղվարդ 10», «Եղվարդ 11 Հատուկ» մարզակոշիկների տեսականին։ Ընկերությունն ընդունում է նաև յուրահատուկ դիզայնի և ձևի մարզակոշիկների անհատական պատվերներ  ։
«Եղվարդ 01», «Եղվարդ 02», «Եղվարդ 03», «Եղվարդ 04», «Եղվարդ 05», «Եղվարդ 06», «Եղվարդ 07 Օլիմպիա», «Եղվարդ 09» տեսակի մարզակոշիկները պատրաստվում են բնական քրոմակաշվից, զամշից, իսկ ներբանը՝ երկգույնանի պոլիուրետանից և ունի 1,6-1,8 մմ հաստություն։ Չափերն են՝ 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46 ։ «Եղվարդ 08» տեսակի մարզակոշիկը պատրաստվում է բնական քրոմակաշվից, զամշից, իսկ ներբանը՝ երկգույնանի պոլիուրետանից և ունի 1,6-1,8 մմ հաստություն։ Չափերն են՝ 33, 34, 35 ։ «Եղվարդ 11 Հատուկ» տեսակի, ինչպես նաև պատվերով մարզակոշիկներն արտադրվում են բնական քրոմակաշվից, զամշից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եղվարդ Կատեգորիա:Հայկական ընկերություններ
Լև Կվիտկո
Կվիտկո Լև Մոիսեևիչ, հրեա խորհրդային բանաստեղծ։ ԽՄԿԿ անդամ 1939 թվականից։ Կվիտկոյի «Կարմիր փոթորիկ» (1918) պոեմը Հոկտեմբերյան հեղափոխության մասին հրեական գրականության առաջին ստեղծագործությնունն է։ 1919 թվականին լույս են տեսել «ծաղիկներ» գիրքը (մանուկների համար) և «Քայլեր» քնարական ժողովածուն։ 1941 թվականին գրել է «Երիտասարդ տարիներ» չափածո վեպը։ 1958 թվականին ռուսերեն թարգմանությամբ հրատարակվել է «Լյամ և Պետրիկ» ինքնակենսագրական վիպակը։ Կվիտկոյի բանաստեղծությունները թարգմանված են աշխարհի շատ լեզուներով։
Գրականություն
Լև Կվիտկո, Իմ ընկերները, Երևան, 1970։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հրեա գրողներ Կատեգորիա:Սպանված գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային մանկագիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Նոր Դոնսկի գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Դավիդովո (այլ կիրառումներ)
Դավիդովո, կարող է վերաբերել՝
1980—1987
«1980-1987», ծանր մետալ ժանրի ռուսական Լեգիոն ռոք խմբի երկրորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է Moroz Records լեյբլում 1997 թվականի մարտի 11-ին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1997 ալբոմներ Կատեգորիա:Ռուսական ալբոմներ
Դանզասներ
Դանզասներ, հայ խորհրդային դերասաններ։
Իզաբելլա Դանզաս
Իզաբելլա Գրիգորի Դանզաս (իսկական ազգանունը՝ Կոզոդյան, (16), 1903, Նոր Նախիջևան - սեպտեմբերի 6, 1994, Երևան)։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (1950)։ Հայկ Դանզասի կինը։ 1929 թվականին ավարտել է Դոնի Ռոստովի երաժշտական տեխնիկումը։ Բեմական գործունեությունն սկսել է 1926 թվականից՝ Դոնի Ռոստովում։
Խաղացել է Թբիլիսիի, Բաքվի, Կրասնոդարի, Երևանի, Լենինականի թատրոններում՝ դրամատիկական և օպերետային ներկայացումներում։ 1942 թվականից աշխատում է Երևանի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում։ Դերերից են՝ Էլիզա (Շոուի «Պիգմալիոն», 1935), Նատաշա (Շիրվանզադեի «Մորգանի խնամին», 1948), Ուստիան (Ա․ Այվազյանի «Քաջ Նազար», ըստ Դ․ Դեմիրճյանի, 1948), Միրաբելլա (Շտրաուսի «Գնչուների բարոն», 1952), Կատարինա, Բեատրիչե (Շեքսպիրի «Անսանձի սանձահարումը», 1958, «Մեծ աղմուկ ոչնչից», 1960)։ Դանզասին հատուկ է կոմեդիական-օպերետային ժանրի նուրբ զգացողությունը, բեմական փայլն ու գրավչությունը։ Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։
Հայկ Դանզաս
Բեմական գործունեությունն սկսել է 1919 թվականին՝ տեղի ռուսական թատրոնում։ 1920 թվականից որպես ռեժիսոր, դրամատիկական և օպերետային դերասան հանդես է եկել Դոնի Ռոստովի, Թբիլիսիի, Բաքվի, Կրասնոդարի, Լենինականի հայկական թատրոններում։ Եղել է Ռոստովի հայկական սովետական առաջին երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի (1922), Երևանի (1942) նույնատիպ թատրոնի հիմնադիրներից։ 1942 թվականից աշխատել է Երևանի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում։ Դերերից են՝ Բոնի (Կալմանի «Սիլվա», 1925, 1933, 1939, 1942), Ֆլորիդոր (Էրվեի «Մադմուազել Նիտուշ», 1933), Ալֆրեդ (Շոուի «Պիգմալիոն», 1935), Նազար (Ա․ Այվազյանի «Քաջ Նազար», ըստ Դ․ Դեմիրճյանի, 1948), Ստեֆան Շտրաուսի «Գնչուների բարոն», 1952), Չոկան (Կոտոյանի «Սիրո հովիտը», 1956)։ Բեմադրել է Կալմանի «Սիլվա» (1923, 1933), «Մարիցա» (1925, 1933, 1943), Լեհարի «Կենսուրախ այրին» (1933) օպերետները, Սունդուկյանի «Խսաթաբալա»-ն (1937)։ Դանզասը վարպետորեն տիրապետում էր օպերետային ժանրի արտահայտչամիջոցներին, վերամարմնավորման արվեստին։
Ի․ և Հ․ Դանզասների արվեստը նպաստել է Սովետական Հայաստանում օպերետային ժանրի կատարողական ավանդույթների հաստատմանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընտանիքներ
Նիկոլսկոե (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Նիկոլսկոե (Никольское), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Ասլան (իջևան)
Ասլան, Իջևան Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում, Դարաքենդ–Փարչենի ոստիկանական շրջանում ։
Նիկոլսկոե (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1387 մարդ։
Ասլան (իջևան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի նահանգ
Նիկոլսկոե (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
(7297) 1992 UG
(7297) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Ացուշի Սուգիեի կողմից Դայնիկում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,600247 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8759 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3246 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1531,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,235062 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,51° անկյուն։
Դավլետկուլովո (այլ կիրառումներ)
Դավլետկուլովո, կարող է վերաբերել՝
(77) Ֆրիգգա
(77) Ֆրիգգա (Frigga), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1862 թվականի նոյեմբերի 12-ին Քրիստիան Պետերսի կողմից Քլինտոնում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,668745 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3187 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0188 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ֆրիգգա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,3327 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1592,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,22607 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,43° անկյուն։ Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է M դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս M Կատեգորիա:1862 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Քրիստիան Պետերսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ալբերտո Մեդինա
Ալբերտո Մեդինա Բրյուսենյո (Alberto Medina Briseño, ), ֆուտբոլիստ, Մեքսիկայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի անդամ և «Ալեբրիես Դե Օահակա» ակումբի հարձակվող։ Երբեմն խաղում է նաև որպես կիսապաշտպան, տարբերվում է լավ դրիբլինգով։
Կարիերա
Ֆուտբոլում նորամուտը նշել է 2000 թվականին՝ 17 տարեկանում «Գվադալահարա» ֆուտբոլային ակումբում։ Երիտասարդական հավաքականից տեղափոխվել է Չիվաս։ Նրան կոչում էին «Մեքսիկայի ֆուտբոլային ակումբի գոհար» ։ Մրցաշարից հետո սկսեց հետաքրքրվել նրանով «Դորտմունդի Բորուսիան» ֆուտբոլային ակումբը, բայց «Չիվասը» մերժեց բոլոր առաջարկները ։
Միջազգային կարիերա
Ալբերտո Մեդինան բազմիցս հրավեր է ստացել Լավոլպեն ֆուտբոլային ակումբի կողմից, խաղացել է բազմաթիվ ընկերական խաղերում, 2004 թվականի «Օլիմպիական ֆուտբոլի խաղերում», և այլն։ Հիմնականում փոխարինել է Ռամոն Մորալեսին և Հարեթ Մորհետիին։
Ուգո Չավեսը՝ հաջորդ մարզիչը Մեքսիկայի հավաքականի Մեդինային բազմիցս հրավիրել է հավաքական։ Մեդինայի գլխավորությամբ Մեքսիկայի ազգային հավաքականը 2007 թվականի Կոնկակաֆի ոսկե գավաթի առաջնությունում գրավեց երկրորդ տեղը, իսկ Վենեսուելայում 2007 թվականի Ամերիկայի գավաթում երրորդ տեղը ։
2009 թվականին Ագիռե Մեդինայի գլխավորությամբ նվաճեցին Կոնկակաֆի ոսկյա առաջնությունը
Բորիս Վախտին
Բորիս Բորիսովիչ Վախտին (Борис Борисович Вахтин, ), խորհրդային և ռուս գրող, դրամատուրգ, փիլիսոփա, թարգմանիչ, արևելագետ-չինագետ։ Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու, ՌԳԱ արևելյան ձեռագրերի ինստիտուտի ավագ գիտական աշխատող։
Կենսագրություն
Բորիս Վախտինը ծնվել է 1930 թվականի նոյեմբերի 30-ին Դոնի Ռոստովում։ Հայրը՝ Բորիս Վախտինը, եղել է լրագրող, Դոնի Ռոստովում «Կոմսոմոլսկայա պրավդա»-ի հատուկ թղթակից, որը 1935 թվականին ձերբակալվել է և 1938 թվականին գնդակահարվել, իսկ մայրը՝ Վերա Պանովան, եղել է լրագրող և գրող։
1937 թվականին Բորիս Վախտինը մոր, ավագ քրոջ և կրտսեր եղբոր հետ տեղափոխվել է տատիկի մոտ՝ Պոլտավայի մարզի Շիշակի գյուղ ։ Պատերազմի ժամանակ տատիկի և եղբոր հետ գոյատևել է օկուպացիան ։ Հետո Պանովային հաջողվում է որդուն անցկացնել Պերմ ։ 1947 թվականին Բորիսը տեղափոխվել է մոր մոտ Լենինգրադ ։
1954 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետը, իսկ 1957 թվականին՝ ասպիրանտուրան։ Նրա ուսուցիչներն են եղել ակադեմիկներ Վասիլի Ալեքսեևը և Նիկոլայ Կոնրադը։ 1952 թվականից աշխատել է ՌԳԱ արևելագիտության ինստիտուտի Լենինգրադյան բաժանմունքը, որտեղ 1962-1964 թվականներին կառավարել է Հեռավոր-արևելյան առանձնասենյակը։
Բորիս Վախտինը ծնվել է 1981 թվականի նոյեմբերի 12-ին Լենինգրադում` 51 տարեկան հասակում։
Որդին լեզվաբան Նիկոլայ Վախտինն է (ծնվ. 1950):
Ստեղծագործություն
Բորիս Վախտինի ստեղծագործական և պրոֆեսիոնալ կյանքը բաժանվում է երկու մասերի՝ պաշտոնական և ոչ պաշտոնական։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս արևելագետներ Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային արևելագետներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Ռուս փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Խորհրդային այլախոհներ Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Գիտանք
«Գիտանք», հրատարակչություն։
Պատմություն
Ստեղծվել է 1998 թվականին Երևանում։ Հիմ­նադիր-տնօրեն՝ Ալեքսանդր Աղաբեկ­յան։
Լույս է ընծայում երկլեզու մասնագիտական բառարաններ։ Տպագրել է Պ. Ֆլանագանի «Գուլդի ձկնագիրքը» (2006), Մ. Օնդաչի «Դիվիզադերո» (2009), Ժ. Կուրտմանշի «Մի կիրակի Կիգալիում լողավազանի մոտ» (2007), Պ. Կոելոյի «Տասնմեկ րոպե» (2007) և այլ գրքեր, հայ դասականների սեղմավեպեր՝ Րաֆֆու «Սամվել» (2007), Դ. Դեմիրճյանի «Վարդանանք» (2007), Շիրվանզադեի «Քաոս» (2007) և այլն, նաև էկոնոմիկայի և ֆինանսների 4 դասագիրք՝ բուհերի համար։
Կատեգորիա:Հայաստանի հրատարակչություններ
Բանյասկո
Բանյասկո (Bagnasco), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1033 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 33 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 31 կմ²։ Փոստային ինդեկս՝ 12071։ Հեռախոսային կոդ՝ 0174։
Բնակավայրի հովանավորն է հանդիսանում սուրբ Մադոննա դել Ռոսարիոն։