cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Անհպում վճարում
Տեխնոլոգիա
Թողարկված բանկային քարտի վրա դրվում է խելացի չիպ կամ կրիպտոգրաֆիկ չիպ, որը հայտնի է որպես խելացի քարտ և թույլ է տալիս անլար վճարումներ կատարել EMV չիպից վճարային տերմինալի միջակայքում՝ օգտագործելով EMVCo ստանդարտին համապատասխան RFID տեխնոլոգիա։ Երբ խելացի քարտը հպվում է վճարային տերմինալին, որը նույնականացնում է քարտ թողարկողների տվյալները մի շարք PIN փոխազդեցությունների միջոցով, վճարումը համարվում է հաջողված։
Թոկենիզացիա (նշանավորում)
Խելացի քարտերի տեխնոլոգիայի ավելի նոր մոտեցում է քարտը ապարատային սարքին միացնելը, օրինակ՝ Apple Pay հավելվածի միջոցով iPhone բջջային հեռախոսի վրա։ Դրանով իսկ բջջային սարքերին թույլ է տրվում վճարումներ կատարել RFID տեխնոլոգիայով վճարային տերմինալի միջոցով՝ խելացի քարտի անունից՝ գործածելով քարտ թողարկողի կողմից ստեղծված նշանը, որն էլ հայտնի է որպես թոկենիզացիա։ Սարքի հաշվի համարը (DAN), որը նման է ավանդական վճարային շերտի և չիպային քարտերում Անձնական հաշվի համարին (PAN), ստեղծվում է մասնավոր փակ բանալու հետ և ուղարկվում է քարտ թողարկողին՝ ապարատային սարքի վրա խելացի քարտի սկզբնական տեղադրման ժամանակ։ Երբ վճարումները կատարվում են ապարատային սարքի վրա հաստատված հավելվածի միջոցով, DAN-ը և համապատասխան մանրամասները, ինչպիսիք են ժամկետի ավարտը և CCV վավերացման սխեման, վճարային տերմինալի միջոցով ուղարկվում են քարտ թողարկողին գաղտնագրման համար, որտեղ փակ բանալին օգտագործվում է գործարքը թույլատրելու համար։
Անվտանգություն
2006 թվականին անվտանգության հետազոտողները պարզեցին, որ քարտատիրոջ անունը, վարկային քարտի համարը և գործողության ժամկետը կարող են փոխանցվել անհպում վճարային քարտերով՝ առանց գաղտնագրման։ Նրանք կարողացան գործածել անհպում վարկային քարտից արտահոսած տեղեկությունը առցանց գնումներ կատարելու համար՝ առանց բացելու այն ծրարը, որով ուղարկվել էր քարտը ։
Կախված տնտեսական տարածքից, կարող է լինել վճարման սահմանափակում առանձին գործարքների համար՝ առանց PIN մուտքագրելու անհրաժեշտության, և որոշ անհպում քարտեր կարող են օգտագործվել միայն որոշակի քանակությամբ, մինչև հաճախորդից PIN-ը խնդրելը ։ Անհպում դեբետային և վարկային քարտերը կիրառում են նույն չիպը և PIN ցանցը, ինչ հին քարտերը և պաշտպանված են նույն խարդախության երաշխիքներով։ Այնտեղ, որտեղ PIN-ը գործում է, քարտի անհպում մասը կարող է չգործել մինչև ստանդարտ չիպի և PIN-ի գործարքի իրականացումը։ Սա օգնում է հասկանալ, որ քարտը առաքվել է իրական քարտապանին։
Խարդախության երաշխիքների ստանդարտների համաձայն՝ ԱՄՆ բանկերը պատասխանատվություն են կրում անհպում քարտից գանձվող ցանկացած խարդախ գործարքի համար ։
Նվազագույն սահմանաչափ
Բացի այդ, ավելի ցածր արժեքով գործարքներն ընդունվում են առանց գործարքն առցանց ուղարկելու ընդունող կողմին՝ ստուգելու համար։ Սա հայտնի է որպես նվազագույն սահմանաչափ։
Այս սահմանափակումները սովորաբար չեն կիրառվում, երբ օգտագործվում է CDCVM (Սպառողական սարքի քարտապանի ստուգման մեթոդ) ստուգումը (օրինակ՝ Apple Pay-ում)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բանկային համակարգ Կատեգորիա:Վճարումներ Կատեգորիա:Առցանց ծառայություններ Կատեգորիա:Վաճառք Կատեգորիա:Տեխնոլոգիա Կատեգորիա:Բանկեր Կատեգորիա:Ֆինանսական ծառայություններ
Վերնաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Վայոց ձորի մարզի Վերնաշեն գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 48 հուշարձան (8 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Ուստյումովո
Ուստյումովո (Устюмово, Үҫтем), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 192 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Պիիսուպի
Պիիսուպի (Piisupi), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տամսալու շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տամսալու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սոսնովկա (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)
Սոսնովկա (Соснівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սոսնովկա գյուղում բնակվում էր 161 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ég á líf
Ég á líf (Իմ կայնքում), իսլանդացի երգիչ Էյտոուր Ինգի Գյունլյոյգսոնի երգն է, որով ներկայացրել է Իսլանդիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում։ Երգը ընտրվել է 2013 թվականի փետրվարի 2-ին Իսլանդիայի Եվրատեսիլի ազգային ընտրության ժամանակ։
Երգը մրցույթի եզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 17-րդ հորիզոնականը 47 միավորով։
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի երգեր Կատեգորիա:2013 սինգլներ Կատեգորիա:2013 երգեր
Ռաիմունդո Ռոլոն
Ռաիմունդո Ռոլոն Վիլյասանտի (Raimundo Rolón Villasanti), (մարտի 14, 1903, Պարագուարի - նոյեմբերի 17, 1981, Ասունսյոն), Պարագվայի նախագահ 1949 թ. հունվարի 30-ից փետրվարի 27-ը։ Պարագվայի պաշտպանության նախագահ Նատալիսիո Գոնսալեսի օրոք։
Կատեգորիա:1903 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:1981 մահեր Կատեգորիա:Նոյեմբերի 17 մահեր
(9033) Կավանե
(9033) Կավանե (Kawane), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հունվարի 4-ին Մակիո Ակիյամայի և Թոշիմասա Ֆուրութայի կողմից Սուսոնոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,144226 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4661 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,8223 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2036,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,17678 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 16,04° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մակիո Ակիյամայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոշիմասա Ֆուրութայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Էգերջե
Էգերջե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Կարսի պայմանագիր
Կարսի պայմանագիրը (Kars Antlaşması, Карсский договор), 1921 թվականի հոկտեմբերի 13-ին ստորագրել են, ինչպես գրված է պայմանագրի նախաբանում, «Հայաստանի Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետության, Ադրբեջանի Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետության և Վրաստանի Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետության կառավարությունները մի կողմից և Թուրքիայի ազգային մեծ ժողովի կառավարությունը, մյուս կողմից, Ռուսաստանի Սովետական Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության մասնակցությամբ»։ Պայմանագիրը, հաջորդելով Մոսկվայի պայմանագրին, հաստատում էր վերջինիս դրույթները և սահմանում էր ժամանակակից սահմանները Թուրքիայի և Անդրկովկասյան հանրապետությունների միջև։
Կարսի պայմանագրի վավերաթղթերի փոխանակումը տեղի է ունեցել 1922 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Երևանում ։
Պայմանագրով Թուրքիային են անցել Կարսի մարզը գրեթե ամբողջությամբ և Սուրմալուի գավառը (որը նախկինում երբեք չէր գտնվել Թուրքիայի կազմում)՝ ներառյալ Արարատ լեռն իր հարակից շրջաններով, իսկ Ադրբեջանին՝ Նախիջևանի շրջանը, որը սահմանվել է որպես ինքնավար կազմավորում։ Արդյունքում Հայաստանը կորցրել է իր տարածքի գրեթե կեսը։ Պայմանագրի դրույթները պարտված Հայկական կողմին պարտադրվել են Բոլշևիկյան ղեկավարության և Թուրքական նորակազմ իշխանությունների կողմից։
Նախապատմություն
18-րդ դարի վերջին և 19-րդ դարի սկզբներին մղված ռուս-պարսկական պատերազմների արդյունքում Ռուսական կայսրությունը տիրացավ ժամանակակից Անդրկովկասի տարածքի մեծագույն մասին։ 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի հետևանքով Ռուսաստանին անցան նաև Կարսի, Արդահանի, Արդվինի և Բաթումի շրջանները։ 19-րդ դարի վերջին, 20-րդ դարի սկզբին գրավված տարածքները բաժանված էին Բաքվի, Ելիզավետպոլի, Երևանի, Թիֆլիսի ու Քութայիսի նահանգների և Կարսի ու Բաթումի մարզերի միջև։
Ռուսաստանը և Թուրքիան կրկին բախվեցին 1914 թվականին սկսված Առաջին համաշխարհային պատերազմում։ Պարտության մատնելով Էնվերի գլխավորած թուրքական բանակը Սարիղամիշի ճակատամարտում՝ ռուսները տիրեցին ռազմական նախաձեռնությանը։ Էնվերն իր պարտության մեջ մեղադրեց հայերին. արդյունքում մերձճակատային գոտուց ռուսամետ հայերի հեռացման պատրվակով սկսվեց Հայոց ցեղասպանությունը՝ Մեծ եղեռնը։ 1915-1916 թվականներին ռուսական զորքերը հայկական կամավորական ջոկատների աջակցությամբ ազատագրեցին Արևմտյան Հայաստանի տարածքի զգալի մասը. Վանը՝ 1915 թվականի ապրիլին, Էրզրումը՝ 1916 թվականի փետրվարին, Բիթլիսը և Մուշը՝ մարտին, Տրապիզոնը՝ ապրիլին, Երզնկան՝ հուլիսին։
1917 թվականի փետրվարյան հեղափոխությունից հետո ռուսական զորքերը դադարեցրեցին ակտիվ գործողությունները, իսկ հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո սկսեցին լքել իրենց դիրքերը։ Նույն տարվա դեկտեմբերի 5-ին ստորագրվեց Երզնկայի զինադադարով պատերազմական գործողությունները Ռուսաստանի և Օսմանյան Թուրքիայի միջև ավարտվեցին, որից հետո ռուսական զորքերը վերջնականապես հեռացան Կովկասյան ճակատից՝ թողնելով դիրքերը հայկական ջոկատներին։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո Թիֆլիսում ստեղծվեց Անդրկովկասյան սեյմը, որը 1918 թվականի փետրվարի 24-ին հռչակեց անկախ Անդրկովկասյան Դեմոկրատական Ֆեդերատիվ Հանրապետության ստեղծումը։
Օգտվելով ռուսական զորքերի հեռացումից՝ թուրքերը 1918 թվականի փետրվարին անցան հարձակման ճակատի գծի ողջ երկարությամբ՝ երկու ամսվա ընթացքում հետ գրավելով Արևմտյան Հայաստանի տարածքները։ Ապրիլին թուրքերը ներխուժեցին նախկին ռուսական տարածք՝ գրավելով Կարսը և Ալեքսանդրոպոլը։ Մինչ այդ, մարտի 3-ին, ստորագրվեց Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիրը, որով բոլշևիկյան Ռուսաստանը ճանաչեց Կարսի, Արդահանի և Բաթումի անցումը Թուրքիային։ Մայիսին թուրքական զորքերն անցան նոր հարձակման. նրանց առաջխաղացումը դեպի Երևան կանգնեցվեց Սարդարապատի և Բաշ-Ապարանի ճակատամարտերում հայկական զորքերի հաղթանակից հետո, սակայն Ղարաքիլիսայի ճակատամարտում հայկական բանակը պարտվեց։ Մայիսի վերջին Անդրկովկասյան ֆեդերացիան մասնատվեց՝ մայիսի 26-ին Վրաստանի անկախության հայտարարումից հետո։ Մայիսի 28-ին հռչակվեց Հայաստանի Դեմոկրատական Հանրապետությունը։ Նորաստեղծ հանրապետությունը ստիպված էր կնքել Բաթումի խայտառակ պայմանագիրը, որով Հայաստանը սահմանափակվում էր 14 հազար կմ² տարածքով՝ կորցնելով ոչ միայն Կարսը և Արդահանը, այլև Շիրակը, Սուրմալուն, Նախիջևանը, Շարուր-Դարալագյազը, Զանգեզուրը, Ղարաբաղը և այլն։
1918 թվականի հոկտեմբերի 30-ին կնքված Մուդրոսի զինադադարից հետո թուրքական զորքերը լքեցին Անդրկովկասը և Հայաստանի Հանրապետությունը հաստատեց իր վերահսկողությունը կորցված տարածքների զգալի մասի նկատմամբ։ Սակայն թուրքերի նահանջից հետո դեկտեմբերի 1-ին իսլամիստները Կարսում հռչակեցին Հարավ Արևմտյան Կովկասյան հանրապետությունը։ Վերջինս լուծարվեց 1919 թվականի ապրիլին անգլիացիների կողմից, որից հետո Կարսի մարզի տարածքի մեծ մասը փոխանցվեց Հայաստանին։ Փարիզի Խաղաղության վեհաժողովի մեկամյա բանակցություններից հետո 1920 թվականի օգոստոսի 10-ին կնքվեց Սևրի պայմանագիրը, որով ոչ միայն Կարսի մարզը, այլև Արևմտյան Հայաստանի տարածքի զգալի մասը ճանաչվեց Հայաստանի Հանրապետության մաս։ Սակայն իրադարձությունները զարգացան այլ հունով. 1920 թվականի ապրիլին Մուստաֆա Քեմալի կողմից ստեղծված Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովը երբևէ չճանաչեց այդ պայմանագիրը և Անտանտի դաշնակից երկրների դեմ բոլշևիկյան օգնությամբ սկսած պատերազմական գործողությունների արդյունքում հասավ հայերի համար ոչ նպաստավոր մի շարք պայմանագրերի կնքմանը։
1920 թվականի ապրիլին Ադրբեջանի խորհրդայնացումից հետո Հայաստանի Հանրապետությունը հայտնվեց ծանր վիճակում։ Մինչև ամռան վերջը ռուսական, ադրբեջանական և թուրքական զորքերը վերահսկողություն հաստատեցին Ղարաբաղի, Զանգեզուրի և Նախիջևանի տարածքների վրա։ Սեպտեմբերին սկսված երկրորդ հայ-թուրքական պատերազմի արդյունքում մինչև նոյեմբեր թուրքական զորքերը գրավեցին Կարսի մարզի տարածքը և Ալեքսանդրապոլը։ Նոյեմբերի 29-ին Հայաստան ներխուժեցին ռուսական զորքերը՝ դեկտեմբերի 2-ին պարտադրելով դաշնակցական կառավարությանը հանձնել իշխանությունը բոլշևիկներին։ Դրան զուգահեռ դաշնակցական կառավարության ներկայացուցիչները թուրքերի հետ դեկտեմբերի 2-ի լույս 3-ի գիշերը ստորագրեցին Ալեքսանդրապոլի հաշտության պայմանագիրը, որով ճանաչում էին Կարսի մարզի զավթումը թուրքերի կողմից։
1921 թվականի մարտի 16-ին կնքված Մոսկվայի պայմանագրով քեմալական Թուրքիան և բոլշևիկյան Ռուսաստանը փաստացի կիսեցին Հայաստանի Հանրապետության տարածքը. Թուրքիան ստացավ 1877-1878 թվականներին կորցրած Կարսի մարզի տարածքը և Բաթումի մարզի հարավային մասը։ Համարվում է, որ Բաթումի մարզի հյուսիսային մասի փոխարեն բոլշևիկները թուրքերին փոխանցեցին Սուրմալուի գավառը։ Կարսի պայմանագիրը կոչված էր ընդամենը հաստատելու Մոսկվայի պայմանագրի դրույթները Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի ներկայացուցիչների կողմից։
Պայմանագրի դրույթներ
Կարսի պայմանագիրը ընդգրկել է հետևյալ կարևոր դրույթները.
Կնքող կողմերի լիազորությունները
Կարսի պայմանագիրն անօրինական է ու անվավեր կնքման պահից, քանի որ պայմանագիրը կնքող կողմերից և ոչ մեկը չի հանդիսացել միջազգային իրավունքի սուբյեկտ։ Հայկական ՍՍՀ-ի իրավական կարգավիճակի և Կարսի պայմանագրի օրինականության և իրավականության (legitimacy and legality) հարցերը սերտորեն շաղկապված են։ Ըստ ՄԱԿ-ի պաշտոնական ուղեցույց-ձեռնարկի, «միջազգային պայմանագրերը համաձայնություններ են միջազգային իրավունքի սուբյեկտների միջև, որոնց միջոցով նրանք ստեղծում, փոփոխության են ենթարկում կամ դադարեցնում են փոխադարձ իրավունքներն ու պարտավորությունները» ։ Այսինքն, պայմանագրի օրինականության և իրավականության համար անհրաժեշտ է, որ պայմանագիրը կնքող կողմերից յուրաքանչյուրը լինի միջազգային իրավունքի սուբյեկտ, այն է՝ լինի միջազգայնորեն ճանաչված պետության օրինական կառավարության լիազոր ներկայացուցիչ։
Հայկական ՍՍՀ-ի կարգավիճակը
ՀՍՍՀ-ն անկախ երկիր չէր, թեև այդպես էր գրված մի շարք ներքին օգտագործման փաստաթղթերում (օրինակ՝ ՀՍՍՀ կամ ԽՍՀՄ սահմանադրություններում)։ Անկախ չէր համարվում, որովհետև միջազգային իրավունքում միակողմանի իրավական փաստաթղթերը (unilateral legal acts), ինչ ձևով էլ դրանք արտահայտված լինեն (հռչակագրերի, հայտարարագրերի, սահմանադրությունների և այլն), չեն կարող շնորհել ավելի շատ իրավունքներ, քան դա հասնում է ըստ միջազգային իրավունքի ։ ՀՍՍՀ-ի գոյությունը, հետևաբար դրա իրավական կարգավիճակը, բաժանվում է 2 ժամանակահատվածի՝
Միջազգային իրավունքի տեսանկյունից ՀՍՍՀ-ն երբեք չի եղել պետություն և, բնականաբար, երբեք ճանաչված չի եղել որպես այդպիսին։ Պետության ճանաչումը մեկ այլ պետության կողմից վճռորոշ նշանակություն ունի պետության կայացման գործում ։ ՀՍՍՀ-ն իր գոյության և ոչ մի հատվածում երբեք ճանաչված չի եղել որևէ օրինական ճանաչում ունեցող պետության լիազոր իշխանությունների կողմից։ ՀՍՍՀ-ի, այսպես կոչված, ճանաչումները չեն առաջացրել որևէ իրավական հետևանք, քանի որ իրենց հերթին բխել են չճանաչված երկրներից կամ վարչախմբերից։ Որպեսզի ճանաչումն օրինապես համարվի այդպիսին, այն պետք է կատարվի իր հերթին օրինականորեն ճանաչված միջազգային իրավունքի սուբյեկտի կողմից ։ Հետևաբար, միջազգային իրավունքի տեսանկյունից ՀՍՍՀ-ն ի սկզբանե չի ունեցել միջպետական հարաբերություն իրականացնելու որևէ կարողություն և իրավասություն, մասնավորապես՝ միջազգային պայմանագիր կնքելու լիազորություն։
Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի կառավարության կարգավիճակը
Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովն իր կարգավիճակով հասարակական կազմակերպություն էր (NGO), և նրա մեջ միավորված էին նախկին պատգամավորներ, պաշտոնանկ զինվորականներ ու պաշտոնյաներ։ մուստաֆա qեմալի վարչախումբը որևէ իրավական հիմք չուներ միջազգային հարաբերություններում ներկայացնելու թուրքական պետությունը։ Մինչև 1922 թվականի նոյեմբերը, այսինքն՝ սուլթան մուհամմեդ VI-ի մեկնումը Թուրքիայից, վերջինիս կառավարությանն էր վերապահված Թուրքիայի անունից միջազգային հարաբերությունների մեջ մտնելու իրավունքը, և միայն սուլթանն էր կարող, ըստ Օսմանյան կայսրության սահմանադրության 7-րդ հոդվածի, լիազորել որևէ անձի՝ հանդես գալու երկրի անունից ։ Քեմալականների շարժումը սկզբնավորվել ու ընթացել է օսմանյան սահմանադրության ոտնահարումով և միջազգային իրավունքի խախտումով, որոնք են երկրի օրինական իշխանության՝ սուլթան-խալիֆի, դեմ ապստամբությունը և Մուդրոսի զինադադարի (հոկտեմբերի 30, 1918) ոտնահարումը։ Մուստաֆա Քեմալը 1921 թվականին պարզապես փախուստի մեջ գտնվող քրեական հանցագործ էր։ Այդ իսկ պատճառով դեռևս 1920 թ. ապրիլի 11-ին կայսրության բարձրագույն կրոնավորի՝ շեյխ-ուլ-իսլամի, ֆեթվայով (կոնդակով) մուստաֆա քեմալը մահվան էր դատապարտվել։ Նրա նկատմամբ նույն տարվա մայիսի 11-ին մահապատժի վճիռ էր կայացրել նաև թուրքական ռազմական դատարանը։ Այս դատավճիռը 1920 թվականի մայիս 24-ին հաստատվել էր սուլթանի կողմից։ Ի դեպ, Քեմալի և քեմալականների նկատմամբ քրեական հետապնդումը կարճվել է միայն 1923 թվականի հուլիսի 24-ին՝ ներման համապատասխան հայտարարագրով ։ Կարսի պայմանագիրը ստորագրած քյազըմ կարաբեքիրը 1921 թվականին չէր հանդիսանում իրավականորեն ճանաչված թուրքական պետության լիազոր ներկայացուցիչը, այլ Քեմալի մարտախմբի ներկայացուցիչն էր։
Պայմանագրի վավերացումը
Խիստ խնդրահարույց է նաև Կարսի պայմանագրի օրինապես վավերացված լինելու հարցը։ Ըստ պայմանագրի 20-րդ հոդվածի՝ պայմանագիրը ենթակա էր վավերացման։ Սակայն տպագիր աղբյուրներում չի գտնվել հիշատակում ՀՍՍՀ որևէ կառույցի կողմից Կարսի պայմանագրին պաշտոնական անդրադարձած, առավել ևս՝ վավերացրած, լինելու մասին։ Կարսի պայմանագրի վերաբերյալ սովետական աղբյուրները նշում են միմիայն վավերագրերի փոխանակման մասին (Երևան, 11.09.1922 թ.), սակայն չեն նշում Հայաստանի, Վրաստանի կամ Ադրբեջանի կողմից պայմանագրի վավերացման մասին։
Օտար աղբյուրները նշում են, որ Կարսի պայմանագիրը վավերացվել է Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի կողմից (16.03.1922 թ., օրենք #207) և, ի դեմս Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի՝ ՌՍՖՍՀ-ի կողմից ։ Եթե սա իրողություն է, ապա, ըստ այդմ, Կարսի պայմանագիրն անօրինական է ու անվավեր նաև վավերացման գործընթացի կոպիտ խախտման պատճառով։ Ըստ միջազգային իրավունքի հստակ է. յուրաքանչյուր երկիր կարող է որևէ պայմանագիր վավերացնել միմիայն իր անունից և իր համար ու չի կարող դա անել ուրիշի փոխարեն։
Այսպիսով, Կարսի պայմանագիրը ստորագրելու գործընթացը ոտնահարել է մի շարք jus cogens-ներ։ Ըստ այդմ, եթե սահմանի հստակեցման և հաստատման գործընթացը խախտել է միջազգային իրավունքի որևէ անբեկանելի սկզբունք՝ jus cogens, ապա տվյալ սահմանն անօրինական է և անվավեր (illegal and void), քանի որ անօրինական և անվավեր է այն ամրագրող պայմանագիրը։ Այս սկզբունքն ամրագրված է Վիեննայի Պայմանագրերի մասին օրենքի կոնվենցիայի 53-րդ հոդվածի մեջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պայմանագրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 13 դեպքեր Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ պատմություն Կատեգորիա:1921 Հայաստանում Կատեգորիա:Հայ-թուրքական հարաբերություններ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի պայմանագրեր Կատեգորիա:ԽՍՀՄ պայմանագրեր Կատեգորիա:Թուրքիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Թուրքիայի անկախության պատերազմ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-Թուրքիա հարաբերություններ Կատեգորիա:1921 Ռուսաստանում Կատեգորիա:Ռուս-թուրքական հարաբերություններ
Լիզարդա
Լիզարդա  (Lizarda), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևելյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Ժալապան գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3507 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 5 723,201 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 0,6 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է նոյեմբերի 11-ին։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1953 թվականի նոյեմբերի 11-ին։
Աշխարհագրություն
Տեղանքի կլիման արևադարձային է։
Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր
Պերֆիտ դյու Ռազես
Պերֆիտ դյու Ռազես (Peyrefitte-du-Razès), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 53 մարդ, բնակչության խտությունը` 7.89 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.72 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 650 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 165 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 32 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 32 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 21-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 11։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 65,6 %։ 21 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 15 անձ (8 տղամարդ և 7 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (5 տղամարդ և 1 կին)։ 11 անաշխատունակներից 1-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Փոռի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Վայոց ձորի մարզի Փոռ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (2 միավոր)։
Խաչատուրենք
Խաչատուրենք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Shivers (երգ, Էդ Շիրան)
«Shivers», բրիտանացի երգիչ Էդ Շիրանի երգը, որը թողարկվել է 2021 թվականի սեպտեմբերի 10-ին որպես նրա = հինգերորդ ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։
Թողարկում
2021 թվականի օգոստոսի 19-ին Շիրանը հայտարարել է իր = հինգերորդ ստուդիական ալբոմի մասին, որում «Shivers» երգը նշված է թրեքլիստում ։ Ավելի ուշ նա ներկայացրել է սինգլի շապիկը և հայտարարել է, որ այն թողարկվելու է 2021 թվականի սեպտեմբերի 2-ին։ Նա նաև հաղորդել է, որ «Shivers» երգը սկզբնապես մտածվել է որպես ալբոմի գլխավոր սինգլ «Bad Habits» սինգլի փոխարեն ։ Նաև նշվել է երգի փրևյուն ։ Շիրանը երաժշտական տեսահոլովակի և թիզերի մասին ներկայացրել է Աշխատանքի օրը՝ 2021 թվականի սեպտեմբերի 6-ին ։
Արձագանքներ
2021 թվականի սեպտեմբերի 2-ին՝ նույն օրը, երբ Շիրանը հայտարարել է երգի մասին, GQ-ի՝ Շիրանի հայրենի քաղաքում տեղակայված բրիտանական բաժնից Ջոնաթան Հիֆը երգը նկարագրել է որպես «սեքսուալ, արագ տեմպով երգ, և դա երաժշտություն է, որի ներքո կարելի է պարել լավագույն ընկերների հետ տեկիլայի երեք շատ մեծ չափաբաժնից հետո» ։
Երաժշտական տեահոլովակ
Պաշտոնական երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է 2021 թվականի սեպտեմբերի 10-ին․ գլխավոր դերերում հանդես են եկել Շիրանը և ամերիկացի դերասանուհի Աննասոֆիա Ռոբ։ Շիրանը ընդօրինակում է իր ընկերոջը՝ անգլիացի երգիչ և բանաստեղծ Էլթոն Ջոնին (մեծ գունավոր ակնոց, փայլուն զարդերով կոստյում) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էդ Շիրանի երգեր
Բոզե-Այնշտայնի վիճակագրություն
Նկարագրությունը
Ֆերմի-Դիրակի և Բոզե-Այնշտայնի վիճակագրություններին ենթարկվում են նույնական մասնիկների այն համակարգերը, որոնցում հնարավոր չէ անտեսել քվանտային երևույթները։ Քվանտային երևույթներն ի հայտ են գալիս մասնիկների կոնցենտրացիայի ( արժեքների դեպքում, որտեղ n_q-ն այսպես կոչված քվանտային կոնցենտրացիան է, որի դեպքում տրված ջերմաստիճանում իդեալական գազի մասնիկների միջև եղած միջին հեռավորությունը հավասար է դը Բրոյլի ալիքի միջին երկարությանը։ n_q կոնցենտրացիայի դեպքում տարրական մասնիկների ալիքային ֆունկցիաները հպվում են միմյանց, սակայն գործնականում չեն վերածածկվում։
Ֆերմիոնները (Պաուլիի սկզբունքին ենթարկվող մասնիկները) նկարագրվում են Ֆերմի-Դիրակի, բոզոնները` Բոզե-Այնշտայնի վիճակագրությամբ։ Քանի որ ջերմաստիճանի աճի հետ աճում է քվանտային կոնցենտրացիան, ֆիզիկական համակարգերի մեծ մասը բարձր ջերմաստիճանների դեպքում ենթարկվում է դասական՝ Մաքսվել-Բոլցմանի վիճակագրությանը։ Բացառություն են շատ մեծ խտություն ունեցող համակարգերը, օրինակ՝ սպիտակ թզուկները։ Բարձր ջերմաստիճանի կամ փոքր կոնցենտրացիայի սահմանային դեպքերում երկու վիճակագրություններն էլ վերածվում են Մաքսվել-Բոլցմանի վիճակագրության։
Ի տարբերություն ֆերմիոնների, բոզոնները չեն ենթարկվում Պաուլիի արգելման սկզբունքին՝ միևնույն վիճակում միաժամանակ կարող են գտնվել կամայական թվով մասնիկներ։ Այդ պատճառով ցածր ջերմաստիճաններում նրանց վարքը խիստ տարբերվում է ֆերմիոնների վարքից։ Բոզոնների դեպքում ջերմաստիճանի անկման ժամանակ բոլոր մասնիկները հավաքվում են ամենափոքր էներգիայով վիճակում՝ ձևավորելով այսպես կոչված Բոզե-Այնշտայնի կոնդենսատ։
Պատմություն
Ճառագայթման տեսության և ուլտրամանուշակագույն աղետի մասին Դաքքայի համալսարանում դասախոսություններ կարդալիս բենգալացի գիտնական Շատենդրանատ Բոզեն որոշեց ուսանողներին ապացուցել, որ իր ժամանակի տեսությունն անբավարար էր, քանի որ դրա նախատեսած արդյունքերը չէին համապատասխանում փորձնական տվյալներին։ Տեսությունը կիրառելիս Բոզեն դասախոսության ընթացքում միտումնավոր սխալ թույլ տվեց, ինչի արդյունքում անսպասելիորեն ստացված կանխատեսումը համաձայնեցվում էր փորձի հետ (հետագայում Բոզեն այդ դասախոսությունը ներկայացրեց կարճ հոդվածի տեսքով` վերնագրելով այն «Պլանկի օրենքը և լույսի քվանտի հիպոթեզը») :
Ֆիզիկայի ամսագրերը հրաժարվեցին տպագրել Բոզեի հոդվածը։ Տարբեր խմբագիրներ մերժում էին նույն պատճառաբանությամբ՝ ասելով, որ նա պարզ սխալ է թույլ տվել։ Վհատվելով, Բոզեն գրեց Այնշտայնին։ Վերջինս անմիջապես համաձայնվեց Բոզեի ենթադրության հետ և նրան սատարելու համար հոդված ուղարկեց Zeitschrift für Physik-ին՝ նշելով, որ պետք է հրատարակել Բոզեի հոդվածի հետ միասին։ Դրանք լույս տեսան 1924 թ.: Ավելի վաղ Բոզեն գերմաներենից անգլերեն էր թարգմանել Այնշտայնի հարաբերականության ընդհանուր տեսությունը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Քվանտային մեխանիկա Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ Կատեգորիա:Դաշտի քվանտային տեսություն
Ուստյուցկոե
Ուստյուցկոե (Устюцкое), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Պեստովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Պեստովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կոնստանտին Սարաջև
'''
Կոնստանտին Սողոմոնի Սարաջև (Սարաջյան),, հայ խորհրդային դիրիժոր, մանկավարժ, երաժշտական, հասարակական գործիչ։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1945)։ Աշխատանքի հերոս (1921)։
Կյանքը և գործուներությունը
1898 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայի Ի․ Վ․ Գրժիմալիի ջութակի դասարանը (կոնտրապունկտ ուսումնասիրել է Ս․ Ի․ Տանեևի մոտ)։ 1900 թվականից՝ Մոսկվայի մասնավոր ռուսական օպերայի նվագախմբի կոնցերտմայստեր։ 1905-1906 թվականներին Լայպցիգում պարապել է Ա․ Նիկիշի մոտ (դիրիժորություն)։ 1908 թվականից Մոսկվայում հանդես է եկել որպես մենակատար-ջութակահար, նվագել կամերա-գործիքային անսամբլներում, ժողովրդական կոնսերվատորիայում վարել ջութակի և երաժշտական գրագիտության դասեր, ղեկավարել է հանրամատչելի սիմֆոնիկ համերգներ Սոկոլնիկիում (1908, 1910, 1911), օպերային ներկայացումներ Սերգիևո Ալեքսեևյանի տանը (1911-1912), գլխավորել «Ազատ թատրոնի» երաժշտության մասը (1913-1914)։ Սարաջևը դասական երաժշտության խոր գիտակ և լուրջ մեկնաբան էր, ժամանակակից երաժշտության անխոնջ պրոպագանդող։ Նրա ղեկավարությամբ են առաջին անգամ հնչել Ն․ Մյասկովսկու, Ս․ Պրոկոֆևի, Դ․ Շոստակովիչի շատ սիմֆոնիկ երկեր։ Հոկտեմբերյան սոցիալիստական մեծ հեղափոխությունից հետո Սարաջևը ակտիվորեն մասնակցել է սովետական երաժշտական կյանքին։ 1918-1919 թվականներին Սարատովում վարել է սիմֆոնիկ համերգներ, ղեկավարել Սովետական օպերայի թատրոնը, դասավանդել կոնսերվատորիայում։ Դոնի Ռոստովում կազմակերպել է սիմֆոնիկ նվագախումբ և օպերային թատրոն, եղել է Ազով Սևծովյան նավատորմի նվագախմբի դիրիժոր, ստեղծել է կամերա-գործիքային անսամբլ։ 1922 թվականին Ա․ Վ․ Լունաչարսկու հրավերով տեղափոխվել է Մոսկվա։ 1922-1935 թվականներին՝ Մոսկվայի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր (վարել է նվագախմբային, խմբավարական, օպերային դասարանները, դասավանդել երաժշտա-տեսական առարկաներ, պարտիտուրի ընթերցում)։ Հատկապես մեծ դեր է խաղացել դիրիժորական կադրերի պատրաստման գործում։ Աշակերտներից են Գ․ Բուդաղյանը, Լ․ Գինզբուրգը, Մ․ Պավերմանը, Բ․ Խայկինը, Ցու․ Տիմոֆեևը և ուրիշներ։ Ղեկավարել է Մոսկվայի թատերական արվեստի պետական ինստիտուտը (1922-1924, ռեկտոր), սիրողական սիմֆոնիկ նվագախումբ (1924-1935, 1926 թվականից՝ Սարաջևի անվան)։ Սովետական կոմպոզիտորների ստեղծագործությունների կատարմամբ հանդես է եկել Վիեննայում և Պրագայում (1927)։ Սարաջևի դիրիժորական արվեստն աչքի է ընկել վառ Կ․ Ս․ Սարաջև արտիստականությամբ, դասական խստությամբ, կատարվող ստեղծագործության գաղափարա-գեղարվեստական մտահղացման բացահայտման խորությամբ։ 1935 թվականից ապրել է Երևանում, ծավալել բազմակողմանի ստեղծագործական և կազմակերպչական գործունեություն․ 1935-1939-ին Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի թատրոնի գլխավոր դիրիժոր, մասնակցել է Ա․ Դարգոմիժսկու «Ջրահարսը» (1938) օպերայի, Բ․Ասաֆևի «Բախչիսարայի շատրվանը» (1939), Ա․ Խաչատրյանի «Երջանկություն» (1939) և «Գայանե» (1947) բալետների բեմադրություններին։ 1941 թվականից՝ Հայաստանի սիմֆոնիկ նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր։ Լայնորեն պրոպագանդել է հայ կոմպոզիտորի ստեղծագործությունը։ 1936-1954 թվականներին՝ Երևանի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր (1936-1937 թվականներին և 1940-1954 թվականներին՝ տնօրեն)։ Սաներից են՝ Արամ Քաթանյանը, Յուրի Դավթյանը, Հակոբ Ոսկանյան ։ Սարաջևի անունով Երևանում կոչվել է երաժշտական դպրոց։
Կոնստանտին Սարաջևի որդին է երաժշտության տեսաբան, կոմպոզիտոր Կոնստանտին Սարաջևը (Սարաջյան)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ռեկտորներ
Սուխինովկա (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)
Սուխինովկա (Сухинівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սուխինովկա գյուղում բնակվում էր 417 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ցցեր
Ցցեր, բեռնվածքները կառույցներից հիմքին փոխանցելու համար գրունտի մեջ մխրճվող ձողաձև տարրեր (փայտե, բետոնե, երկաթբետոնե, պողպատե սյուներ, չորսուներ)։
Տեսակներ
Տարբերվում են վարսովի (այդ թվում՝ պտուտակային)՝ գրունտի մեջ մխրճվում են պատրաստի վիճակում, և լցովի, որոնք պատրաստվում են գրունտի մեջ նախապես արված անցքերում։ Կիրառվում են ցցավոր հիմքերի (որոնցում հիմնական տարրերը ցցերն են) կառուցման համար, առափնյա, կառանման և այլ կառույցների կոնստրուկցիաներում։ ԽՍՀՄ–ում առավել լայն տարածում էին ստացել երկաթբետոնե վարսովի ցցերը։
Էլլորա
Էլլորա, ժայռակերտ տաճարների, վանքերի ու ամրոցների համալիր Հնդկաստանի Մահարաշտրա նահանգում, Աուրանգաբադ քաղաքից 32 կմ հարավ-արևմուտք։ Հինդուիստական ժայռափոր քարանձավա-տաճարային ամենամեծ համալիրներից մեկն է՝ արվեստի հոյակապ աշխատանքներով, որոնք թվագրվում են 600–1000 թվականներով : 16-րդ քարանձավն իրենից ներկայացնում է միակտոր բազալտե ժայռից փորված, մարտակառքի տեսք ունեցող Կայլաշա տաճարը, որը մոնոլիտ վեմից փորված ամենամեծ շինությունն է աշխարհում։ Այն նվիրված է Շիվա աստծուն, բայց նրա ներսում ու շուրջը կան նաև հինդու այլ դիցերի արձաններ ու փորագրաքանդակներ, ինչպես նաև հնդկական երկու մեծ էպոսներից՝ Ռամայանայից ու Մահաբհարաթայից ընտիր հատվածների արձանագրություններով քարե տախտակներ։
Չարանանդրի բլրաշարում հարյուրից ավելի բազալտափորվածքային քարանձավ կա, բայց դրանցից միայն 34-ն են բաց հանրության առաջ ։ Այդ երեսունչորսից տասնյոթում հինդուիստական տաճարներ են (##13-29), տասներկուսում՝ բուդդայական (##1-12), հինգում՝ ջայնիստական (##30-34) : Հարևանությամբ դրանց գտնվելը վկայում է Հին Հնդկաստանում տիրապետած կրոնական հանդուրժողականության, դավանանքային ներդաշնակության մասին։ Այս տաճարներն ու վանքերը հին հնդիկները նվիրել են Բուդդային, ինչպես նաև Շիվա և Վիշնու աստվածներին։ Շինարարական աշխատանքները տևել են շուրջ չորս հարյուր տարի։ Արտահայտում են երեք կրոնների՝ բուդդայականության, հինդուիզմի և ջայնիզմի ազդեցությունը, որի հետևանքով Էլլորայում գտնվող հուշարձաններում միաժամանակ արտահայտվում են ճարտարապետության երեք ոճ։ Էլլորայի ժայռակերտ տաճարները թվով երեսունչորսն են, որոնք ձգվում են երկու կիլոմետր։ Էլլորայի տաճարներում գերիշխում է քանդակագործությունը։ Շենքերի շուրջն ու ներսում քանդակել են աստվածներ, փղեր և այլ կենդանիներ։
1983 թվականից Էլլորայի քարանձավային-ճարտարապետական-քանդակագործական համալիրն ընդկրված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի տաճարներ Կատեգորիա:Բուդդայական տաճարներ Կատեգորիա:Հինդուիստական տաճարներ Կատեգորիա:Ջայնիստական տաճարներ
Պիիումեցա
Պիիումեցա (Piiumetsa), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Վեետսա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Վեետսա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Էլմալի
Էլմալի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մարլիի ձիեր
Մարլիի ձիեր (Chevaux de Marly), ֆրանսիացի քանդակագործ Գիյոմ Կուստույի աշխատանքը։ Երկու (զույգ) սիմետրիկ քանդակագործական խմբեր Կարարայի մարմարից, ստեղծվել են 1743–1745 թվականներին։
Նկարագրություն
Քանդակն իրենից ներկայացնում է ծառս եղած ձիեր, որոնց սանձում են ձիապանները։ Այս աշխատանքը պատվիրվել է Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկ XV-ի կողմից, ով ցանկանում էին վերականգնել Ռեգենտության շրջանում լքված Մարլիի այգու (Château de Marly) և ամրոցի քանդակագործական անսամբլը։
Պատմություն
1743 թվականին Կուստուի մոդելները հաստատվել են թագավորի կողմից և ընդամենը երկու տարվա աշխատանքից հետո՝ 1745 թվականին, տեղադրվել են Մարլիում։ Մոդելների վրա աշխատելիս Կուստուն աշխատում էր անմիջապես թագավորական ախոռներում և հեծյալների կերպարների համար բնորդներ էր հրավիրում ։ Կոմպոզիցիայի նախատիպերն էին Կվիրինալ հրապարակում և Կամպիդոլիոյում (Հռոմի Կապիտոլիումում) գտնվող Դիոսկուրոսների անտիկ շրջանի քանդակագործական խմբերը։ Այնուամենայնիվ, հռոմեական տարբերակները համահունչ են։ Կարելի է ընդհանրություններ գտնել Կուստի աշխատանքի և Վերսալում Մարսի եղբայրների «Ապոլլոնի ձիերը» (Les chevaux d′Apollon), ինչպես նաև քանդակագործ Ռոբերտ Լեի «Արևային ձիերը» (Chevaux du Soleil) քանդակների միջև։։
Մարլիի ձիերի դինամիկան և արտահայտությունը արտացոլում են Արևի արքա Լուի XIV-ի նախորդ դարաշրջանի մեծ ոճի գեղագիտությունը, բարոկկոյի և կլասիցիզմի համադրությունը։ Այնուամենայնիվ, Գիյոմ Կուստի ստեղծագործության բարոկկո գեղագիտությունը «ենթակա է ռիթմի խիստ կազմակերպմանը, ընդհանուր տպավորության ամբողջականությանը» ։
«Մարլիի ձիերը» հռչակված էր ռոմանտիզմին հաջորդած դարաշրջանում, նրանք գերազանցել էին Թեոդոր Ժերիկոյի «Ազատ նժույգների վազքը Հռոմում» (1817) ստեղծագործությանը։ Կուստուի աշխատանքով հիացել են Էժեն Դելակրուան և Վիկտոր Հյուգոն։
Ելիսեյան դաշտերում ծանր տեխնիկայի ցուցադրությամբ անցկացվող ռազմական շքերթների ժամանակ, ըստ մասնագետների, վնասվել է Մարլիի ձիերի մարմարը։
Վերակառուցումից հետո բակը վերանվանվել է «Cour Marly» (Մարլիի բակ)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քանդակներ Կատեգորիա:Լուվրի նկարներ Կատեգորիա:Կենդանիների քանդակներ Կատեգորիա:Ֆրանսիական քանդակագործություն
(1168) Բրանդիա
(1168) Բրանդիա (Brandia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1930 թվականի օգոստոսի 25-ին Էժեն Դելպորտի կողմից Ուքլում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,553323 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9996 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,107 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1490,24 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,241571 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,74° անկյուն։
Բրանդիա աստերոիդը պատկանում է Էվնոմիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 2,54 - 2,72 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 11,6°-14,8° ուղեծրի թեքում և 0,121-0,180 էքսցենտրիսիտետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էվնոմիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1930 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էժեն Դելպորտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ազարիա Ֆրիդոն
Ազարիս Ֆրիդոն, հայ եկեղեցական գործիչ, ունիտոր։
Կենսագրություն
Ծնվել է Նախիջևանի Ապարաններ գյուղում։ Ընտրվելով Նախիջևանի ունիտորական վիճակի առաջնորդ՝ 1602 թվականին գնացել է Հռոմ՝ պապից իր պաշտոնի հաստատումն ստանալու և չի կարողացել վերադառնալ հայրենիք։
Աշխատություն
Հռոմում Ազարիս Ֆրիդոն գրել է  («Հաղորդագրություն Հայաստանի եկեղեցիների կացության մասին») աշխատությունը, ուր նկարագրել է իր ժամանակի դեպքերը, մանրամասն տեղեկություններ տվել Ապարանների վանքի ու նրա վիճակի 12 գյուղերի մասին։ Մահացել է Հռոմում և թաղվել հայոց Ս. Մարիամ Եգիպտացի եկեղեցում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ եկեղեցական գործիչներ
Փախչել, հասնել, սիրահարվել
«Փախչել, հասնել, սիրահարվել» («Убежать, догнать, влюбиться», աշխատանքային անվանումը՝ «Կովկասի լավագույն աղջիկ» («Лучшая девушка Кавказа»), Միխայիլ Շևչուկի կինոֆիլմը, որը նկարահանվել է 2013 թվականին։ Սկզբնական նախագծում եղել է Լեոնիդ Գայդայի «Կովկասի գերուհին կամ Շուրիկի նոր արկածները» ֆիլմի երկրորդ ռեմեյքը, սակայն հետագայում դարձել է ինքնուրույն ֆիլմ՝ բնօրինակից պահպանելով միայն առանձին մոտիվներ։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2016 թվականին ։
Վլադիմիր Զելդինի վերջին ֆիլմն է։
Իրույա (դեպարտամենտ)
Իրույա (դեպարտամենտ) (Departamento de Iruya), դեպարտամենտ Արգենտինայում, Սալտա պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 3515 կմ2։ Բնակչությունը 6.4 հազար մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 1,8 մարդ/կմ2։ Վարչական կենտրոնը Իրույա։
Աշխարհագրություն
Դեպարտամենտը գտնվում է Սալտա պրովինցիայի արևելքում։ Սահմանակից է՝
Փախչել, հասնել, սիրահարվել
Արտադրություն
Ֆիլմը մշակվել է Գայդայի օրիգինալ կինոնկարի մեկ այլ ռեմեյքի հետ միաժամանակ, որը նրա սյուժեին հետևել է գրեթե այն աստիճան, որ այն բացասաբար է ընդունվել քննադատների ու հանդիսատեսի կողմից։ Այս ֆիլմն ի սկզբանե ծրագրվել է որպես ավելի ինքնուրույն ։ Ի տարբերություն այդ երկու ֆիլմերի, «Փախչել, հասնել, սիրահարվել» կինոնկարն իսկապես նկարահանվել է Կովկասում ։ Վլադիմիր Էտուշը, որը նկարահանվել է նախատիպ ֆիլմում, նույնպես նկարահանվել է այս ֆիլմում, ընդ որում՝ նրա կերպարը պահպանել է բնօրինակի ազգանունը։
Իրույա (դեպարտամենտ)
Խոշորագույն բնակավայրեր
Կատեգորիա:Արգենտինայի դեպարտամենտներ
Փախչել, հասնել, սիրահարվել
Նկարահանումների վայր
Ֆիլմը նկարահանվել է Սոչիում և Կարաչաևո-Չերկեսիայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական կինոկատակերգություններ
Աստերոիդների ցանկ (95301-95400)
Աստերոիդների ցանկ (95201-95300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (95401-95500)
Խտըրպեկ
Խտըրպեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Նինա Ժիժիչ
Նինա Ժիժիչ (չեռնոգորերեն՝ Нина Жижић, ), չեռնոգորիացի երգչուհի, ով 2013 թվականին Igranka երգով Who See խմբի հետ ներկայացրել է Չեռնոգորիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում  ։ 2013 թվականի մայիսի 14-ին հանդես գալով առաջին կիսաեզրափակիչում՝ ստացել է 41 միավոր, զբաղեցրել 12-րդ տեղը և չի անցել եզրափակիչ փուլ ։
Նինա Ժիժիչը երգչուհու իր կարիերան սկսել է 2003 թվականից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երգչուհիներ Կատեգորիա:Չեռնոգորիացի երգչուհիներ Կատեգորիա:1985 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 20 ծնունդներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
ԱՄՆ-ի վարչական բաժանում
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները դաշնություն է, որը միավորում է 50 նահանգ, State: Նահանգներից յուրաքանչյուրը բաժանվում է կոմսությունների, counties։ Վարչատարածքային այդ միավորի անունը ծագում է Անգլիայից, որի տարածքը միջնադարից մինչև այժմ բաժանվում է կոմսությունների։ ԱՄՆ-ի կոմսությունները երբեմն հայերեն սխալմամբ թարգմանում են շրջաններ, սակայն սա շփոթի տեղիք է տալիս, քանզի անգլերենում շրջանը «դիսթրիքթ»-ն է, district: Օրինակ՝ «Կոլումբիա դաշնային շրջան», Federal District of Columbia կամ պարզապես՝ District of Columbia, որի հապավումն է D.C.: ԱՄՆ-ի կոմսություններում գտնվող բնակավայրերը կառավարվում են քաղաքային մունիցիպալիտետների կողմից, իսկ գյուղական տարածքները բաժանվում են թաունշիփերի։
ԱՄՆ-ի մայրաքաղաք Վաշինգտոնի տարածքը առանձնացրած է առանձին վարչատարածքային կազմավորման, լինելով որևէ նահանգի սահմաններից դուրս և կազմելով Կոլումբիա դաշնային շրջանը (District of Columbia)։ Բացի այդ, ԱՄՆ-ի կազմում կամ դրա կառավարության ներքո կա մի շարք կղզային տարածքներ, որոնք չեն մտնում է նահանգների կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի երկրների վարչական բաժանում  Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի աշխարհագրություն
Անգին զարդը (հեռուստասերիալ)
Անգին զարդը (Joia Rara), բրազիլական հեռուստասերիալ արտադրված Ռեդե Գլոբոյի կողմից, հեռարձակվել սկսել է 2013 թ. սեպտեմբերի 16-ից մինչև 2014 թ. Ապրիլի 4-ը։ Հեռուստասերիալը մանրամասն հանդիսատեսին ծանոթացնում է Բուդդայականություն կրոնին, սերիալը ցուցադրում է թե ինչպես կարելի է սիրո և կարեկցանքի միջոցով հաղթահարել բոլոր դժվարությունները։ Սա մի յուրահատուկ պատմություն է որը ամբողջ աշխարհում սիրվեց` իր Քրիստոնեական և Բուդդայական գաղափարների միաձուլումով։ Հեռուստասերիալը անրադարձել է եկրրորդ Համաշխարհային պատերազմին, բրազիլիայում կանանց իրավունքներին, ռասայական խտրականությանը։ Հեռուստասերիալի նկարահանման համար ստեղծվեցին երկու արհեստական քաղաքներ 1930-ականների ոճով, սերիալի նկարահանումների համար դերասանական անձնակազմը մեկնեց Նեպալ:«Լավագույն սերիալ» անվանակարգում արժանացել է Էմմի միջազգային մրցանակի։ 2015 թվականին սերիալը ցուցադրվեց Հայաստանի Հանրային հեռուստաընկերության եթերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլական հեռուստասերիալներ
(9034) Օլեյուրիա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,64334 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4247 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,862 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1569,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,229337 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,37° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Քևին Հասեթ
Քևին Ալլեն Հասեթ (Kevin Allen Hassett, մարտի 20, 1962, Գրինֆիլդ, Մասաչուսեթս, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ), ամերիկացի տնտեսագետ, Տնտեսական խորհրդատուների խորհրդի նախագահ ( 2017-ից 2019 թվականներին) ։ Նա եղել է նախագահի թեկնածու Ջոն Մաքքեյնի գլխավոր տնտեսական խորհրդական և Ջորջ Բուշի (ԱՄՆ նախագահական ընտրություններ 2004) և Մաքքեյնի (2008 թվական) նախընտրական արշավների տնտեսական խորհրդականը։ Նա Միթ Ռոմնիի տնտեսական խորհրդատուներից մեկն էր (2012 թվական)։
Կենսագրություն
Հասեթը ծնվել է 1962 թվականի մարտի 20-ին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, Գրինֆիլ քաղաքում, Մասաչուսեթս։ Ավարտել է Սվարթմոր քոլեջը և Փենսիլվանիայի համալսարանը։ 1989 թվականից 1993 թվականներին եղել է տնտեսագիտության ասիստենտ, 1993 թվականից 1994 թվականներին ՝ Կոլումբիայի համալսարանի դոցենտ պրոֆեսոր։ 1992-ից 1997 թվականներին Հասեթը աշխատել է որպես տնտեսագետ Դաշնային պահուստային համակարգի կառավարիչների խորհրդի հետազոտությունների և վիճակագրության բաժնում։ Ջորջ Հ. Ու. Բուշի և Բիլ Քլինթոնի վարչակազմերի օրոք Միացյալ Նահանգների ֆինանսների նախարարության քաղաքականության խորհրդական։
1997 թվականին նա միացել է «American Enterprise Institute»-ին։
Գրքի համահեղինակ (լրագրող Ջ. Գլասմանի հետ մեկտեղ) «Dow 36,000 : The New Strategy for Profiting from the Coming Rise in Stock Market» (1999): Գիրքը ապացուցում է, որ 1998 թվականից 1999 թվականներին, մի քանի տարվա աճից հետո, բաժնետոմսերը դեռ թերագնահատված էին ։
Հարկային փորձագետ. նա կարծում է, որ միգրանտների և փախստականների հոսքը երկրի տնտեսությանն դրական ազդեցություն է ստեղծում և զարգացնում է տնտեսական աճը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Փենսիլվանիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:1962 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 20 ծնունդներ
Ֆլայ (գեյզեր)
Ֆլայ (Fly Geyser), արհեստական գեյզեր, տեղակայված ԱՄՆ Նևադա նահանգի հյուսիս-արևմուտքում ։ Գեյզերը գտնվում է ծովի մակարդակից 1230 մ բարձրության վրա, տեղանքում տարեկան տեղումների քանակը կազմում է ընդամենը 300 մմ։ Գեյզերի բարձրությունը մոտ 1,5 մ է ։
Պատմություն
Գեյզերը հայտնվել է «Fly» ռանչոյի տարածքում, մարդու միջամտության շնորհիվ։ 1916 թվականին այս տեղերում ջրհորի համար հորատանցք բացելիս անձնակազմը պատահաբար դիպչում է գեոթերմինալ գրպանին ։ Եվ միայն 1964 թվականին է եռացող ջուրն սկսում դուրս գալ մակերևույթ, ջրում լուծվող հանքանյութերից ստեղծելով արտասովոր բնապատկեր։
Նկարագրություն
Գեյզերը շատ է փոխել շրջակա տարածքը։
Հողատարածքը, որտեղ տեղակայված է գեյզերը, մասնավոր է։ Սեփականատերերը դեռևս չեն համաձայնում վաճառել այն։ Տեսարժանությունը շրջապատված է բարձր դարպասներով, այդ պատճառով այնտեղ հայտնվել ցանկացող զբոսաշրջիկներն այցելության համար ռանչոյի տերերից պետք է նախապես թույլտվություն հարցնեն ։
Նևադայում բացի Ֆլայից կան չափերով նրան մոտ ևս երկու գեյզեր ։ Նրանք ունեն մոտ մեկ մետր բարձրություն և տարբերվում են ավելի քիչ տարօրինակ տեսքով և կոնաձևությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գեյզերներ
Անդրեյ Վիշինսկի
Անդրեյ Ցանուարևիչ Վիշինսկի , խորհրդային պետական գործիչ, իրավաբան և դիվանագետ, ԽՍՀՄ ԳԱ անդամ (1939)։
Կենսագրություն
1903 թվականից եղել է մենշևիկյան կուսակցության, 1920 թվականից՝ ԽՄԿԿ անդամ։ 1913 թվականին ավարտել է Կիևի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 1925 թվականից՝ Մոսկվայի պետական համալսարանի ռեկտոր, 1928 թվականից՝ ՌՍՖՍՀ լուսժողկոմի կոլեգիայի անդամ։ 1931 թվականից աշխատել է արդարադատության մարմիններում, 1935 թվականից՝ ԽՍՀՄ դատախազ, 1939-1944 թվականներին՝ ԺԿԽ-ի նախագահի տեղակալ, 1940 թվականից՝ արտաքին գործերի մինիստրի տեղակալ, 1949 թվականից՝ մինիստր, 1953 թվականից՝ տեղակալ։ 1953-1954 թվականներին՝ ՄԱԿ-ում ԽՍՀՄ մշտական ներկայացուցիչ։ ՀամԿ(բ) կ 18-19-րդ դարերի համագումարներում ընտրվել է Կենտկոմի անդամ, եղել ՍՍՀՄ առաջինից-չորրորդ գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Պարգևատրվել է շքանշաններով։
Պարգևատրումները
Հեղինակ է պետության և իրավունքի վերաբերյալ աշխատությունների՝ «Սովետական քրեական դատավարության դասընթաց» (1927, Ունդրևիչի համահեղինակությամբ), «Դատարանակազմությունը ԽՍՀՄ-ում» (1939), «Դատական ապացույցների տեսությունը խորհրդային իրավունքում» (1941) և այլն։ Վիշնիսկիի աշխատություններում տեղ են գտել լուրջ սխալներ (ճիշտ չեն բնութագրվել խորհրդային պետությունն ու իրավունքը, չափազանցվել է հարկադրանքի դերը, նսեմացվել վերադաստիարակման, հանցագործությունների կանխման նշանակությունը, գերագնահատվել է մեղադրյալի խոստովանության ապացուցողական նշանակությունը հակա հեղափոխական դավադրությունների վերաբերյալ գործերում և այլն), որոնք պրակտիկայում հանգեցրել են սոցիալիստական օրինականության կոպիտ խախտումների։
Մատենագրություն
Անդրեյ Վիշինսկի, Сталин и враги народа Ինքնակենսագրական, 2012 г.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս հեղափոխականներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Տող գյուղի պատմական հուշարձաններ
Տող գյուղն ունի մշակութային բարձր կոթողներ։ Գյուղը ժամանակին եղեկ է Խամսայի մելիքություններից Տիզակի կամ Դիզակի` Մելիք Եգանի նստավայրը։ Մելիք Եգանի արգելոցից վերև գտնվում է Սբ. Հովհաննես կոչված եկեղեցին։ Վերջին ժամանակահատվածում այստեղ իրագործվել են բազմաթիվ պեղումներ և արդյունքում գտնվել են մշակութային արժեքներ։ Այստեղ էր թաղվել նԵգանի որդին։ Գյուղի մյուս հատվածում գտնվում են Անապատ և Ս.Ստեփանոս եկեղեցիները։ Անապատում թաղվել էր Մելիք Ավանը։