cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կաբոժա (գյուղ, Խվոյնինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Խվոյնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կրելլի սյուր Սել
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 2405 մարդ, բնակչության խտությունը` 128.54 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 18.71 կմ² տարածք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:2017 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալեքսանդր Տոկովինին
Ալեքսանդր Տոկովինին (Алекса́ндр Авре́льевич Токови́нин, ), ռուս դիվանագետ։
Կենսագրություն
1978 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։
1978 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք որդի։
Ալյուր (Թիմարի գավառ)
Ալյուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Թիմարի գավառում, Վան քաղաքից 21-22 կմ հյուսիս, Վանա լճի արևելք՝ ափից 4-5 կմ հեռավորության վրա, Կտուց կղզու դիմաց՝ արգավանդ սարահարթի վրա։
Անվան ստուգաբանություն
Ըստ Ադոնցի գյուղի անվանումը պահպանվել է ուրարտական Այլուրիա գետի անվանումից, որի մասին հիշատակումներ կան Սարգոնի 713 թ.-ի արշավանքի կապակցությամբ։
Ըստ Ա. Ղանաղալյանի ավանդապատման այստեղով է անցել Թադևոս առաքյալը և տեսնելով տարածքի հաճելի դիրքը, ասել է. «այլ ո՞ւր երթանք»։ Այստեղից էլ գյուղի անունը մնացել է Ալյուր կամ Ալուր։
Պատմություն
Հիշատակվում է որպես գյուղ Վասպուրականի Տոսպ գավառում՝ XIII դարից։ Ըստ Դավրիժեցու XVII դարում Այլուրը մտնում էր Ամուկ (Ամյուկ) գավառի կազմում։
Ըստ Մ. Օրմանյանի գյուղը հանդիսանում է միջնադարյան մատենագրություններում հիշատակվող Անալյուր գյուղը, որտեղ ծնվել է մատենագիր Գևորգ Մեղրիկը։
1895 թվականին Ալյուրը ենթարկվել է հարձակման, իսկ Մեծ եղեռնի ժամանակ նրա բնակիչների մեծ մասը զոհվել է։ Ողջ մնացած ալյուրցիներն ապաստանել են Արևելյան Հայաստանում` հիմնականում Արթիկի շրջանի Մեծ Մանթաշ և Փոքր Մանթաշ գյուղերում։
Բնակչություն
XIX դարի վերջերին և XX դարի սկզբներին Ալյուրը Թիմարի շրջանի ամենամեծ բնակավայրն էր և ուներ 400 տուն հայ բնակիչ։ Բացի այդ կային նաև քուրդ բնակիչներ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ալյուրն ուներ Ս. Աստվածածին և Ս. Գրիգոր անվանումներով եկեղեցիներ։
Հասարակական կառույցներ
Գյուղն ուներ երկսեռ վարժարան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լևկովկա (գյուղ, Նովոարխանգելսկի շրջան)
Լևկովկա (Левківка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լևկովկա գյուղում բնակվում էր 328 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Օլգա Կովալկովա
Օլգա Ալեքսանդրովնա Կովալկովա (Вольга Аляксандраўна Кавалькова, ), բելառուս քաղաքական գործիչ, իրավաբան, հաշվապահ, չգրանցված Բելառուսական Քրիստոնեական ժողովրդավարություն կուսակցության համանախագահ և քաղաքական ճգնաժամի հաղթահարման գործընթացի կազմակերպման համակարգող խորհրդի անդամ։
Կենսագրություն
Օլգա Կովալկովան ծնվել է 1984 թվականի հունվարի 26-ին Մինսկում։
2006 թվականին ավարտել է Բելառուսի ՆԳՆ ակադեմիան իրավաբանի մասնագիտությամբ, 2005 թվականին ստացել է հաշվապահի մասնագիտություն կադրերի որակավորման բարձրացման և վերապատրաստման հանրապետական ինստիտուտում և քաղաքագետի մասնագիտություն Արևելաեվրոպական քաղաքական հետազոտությունների դպրոցում։
2004 թվականից մինչև 2008 թվականը աշխատել է Մինսկի շրջանային վարչակազմերում, ապա իրավաբան, նախագահ և գլխավոր հաշվապահ բնակարանային շինարարական սպառողական կոոպերատիվներում, 2011-2014 թվականներին՝ դասախոսի որակավորմամբ աշխատել է ինստիտուտում։
2011 թվականից ընդգրկվել է չգրանցված «Բելառուսական քրիստոնեական ժողովրդավարություն» կուսակցությունում։
Խորհրդարանական ընտրություններ 2019
2019 թվականին Կովալկովան առաջադրվել է Մինսկի Պուշկինի թիվ 103 ընտրատարածքից, որպես պատգամավորի թեկնածու։
2020 թվականի նախագահական ընտրություններ
2020 թվականի փետրվարի 12-ին Օլգա Կովալկովան հայտարարել է Բելառուսի նախագահական ընտրություններին մասնակցելու մտադրության մասին։
Մասնակցել է փրայմերիզին, որը սկսվել է մարտի 27-ին և ավարտվել ապրիլի 30-ին։ Նրա նպատակն է որոշել ընդդիմության միասնական թեկնածուին, Կովալկովի արդյունքներով հավաքել է 1073 ձայն։ Այսպիսով, նա զբաղեցրել է երրորդ տեղը ։
2020 թվականի մայիսի 20-ին ԿԸՀ-ն 120 հոգանոց նախաձեռնող խումբ է գրանցել։ Բայց Կովալկովան COVID-19 պանդեմիայի պատճառով չի պատրաստվում ստորագրություններ հավաքել իր առաջադրման համար ։
Ինտերնետային հարցումների ընթացքում պորտալներից, ինչպիսիք են TUT.BY, Telegraf.by և «Ազատություն» ռադիոկայանի բելառուսական ծառայությունը, մայիսի 20-26-ը Կովալկովայի վարկանիշը կազմել է 0,25 %-ից մինչև 0,37 %  ։
Հունիսի 19-ին ավարտվել է ստորագրահավաքը Բելառուսի Հանրապետության թեկնածուների համար, սակայն Կովալկովան չի խոսել հավաքագրված ստորագրությունների քանակի մասին և չի հանձնել իր ստորագրությունները ԿԸՀ-ում։
Հունիսի 30-ին Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովը մերժել է Օլգա Կովալկովայի թեկնածությունը։
Շուտով դարձել է թեկնածու Սվետլանա Տիխանովսկայայի վստահված անձը  ։
Ընտրություններից հետո
Օգոստոսի 21-ին՝ իշխանության փոխանցման խորհրդի ստեղծման հետ կապված քրեական գործի բացումից հետո, Մինսկի օդանավակայանում ձերբակալվել է Լեհաստան մեկնելու փորձի ժամանակ, Մարիա Կոլեսնիկովայի խոսքով՝ Լեհաստանի վարչապետի հետ հանդիպելու համար ։ Մատեուշ Մորավեցկիից նման տեղեկատվություն չի հաղորդվել։
Օգոստոսի 25-ին դատարանի որոշմամբ Օլգա Կովալկովին կալանավորել են 10 օրով։
Սեպտեմբերի 4-ի ցերեկը Կովալկովին գաղտնի դուրս են բերել Մինսկից և արդեն սեպտեմբերի 5-ին՝ գիշերը ժամը 2-ին, տեղափոխել Գրոդնո-Վարշավա ։ Սեպտեմբերի 5-ի երեկոյան Կովալկովան արդեն գտնվել է Լեհաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելառուս հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Սախարովի անվան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Բելառուսի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Կին ակտիվիստներ
Կոսոմբրատո
Կոսոմբրատո  (Cossombrato), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Աստի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 504 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 95 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 5 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 14020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0141։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Տերևաթափ Անթարեսի վրա
Սյուժե
Պատրանքներն ու իռեալ մտապատկերները խանգարում են երիտասարդ տղային ու կույր աղջկան լիարժեք կյանքով ապրել, բայց նրանք հանդիպում և գտնում են իրենց երջանկությունը։
Դերասանական անձնակազմ
Կատեգորիա:1999 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Դալարի (Դմանիսի շրջան)
Դալարի (დალარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1160 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դմանիսից հեռու է 4 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 178 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դմանիսի շրջան
Կոեմեցա
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։
Իտալիա-Արմենիա ընկերակցություն
Իտալիա-Արմենիա ընկերակցություն, հիմնվել է 1991 թվականին, Վենետիկում՝ Սան Զեքիյանի, Պապա Սիրոոնյանի, Սուրեն Ծովիկյանի նախաձեռնությամբ։ Նպատակն էր Իտալիայում ստեղծել հայանպաստ հասարակական կարծիք, սերտացնել հայ-իտալական փոխհարաբերությունները։ Առաջին նախագահն է եղել Վենետիկի պետական համալսարանի դասախոս, պրոֆեսոր Մարիո Նորդիոն, ապա՝ աստղագետ Մասսիմո Տուրատտոն։
Կատեգորիա:Ընկերակցություններ
Սամույլովո (գյուղ, Յարցևսկի շրջան)
Սամույլովո (Самуйлово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
(5653) Կամարիլո
(5653) Կամարիլո (Camarillo), աստերոիդ ամուրի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի նոյեմբերի 21-ին Էլեանոր Հելինի և Քենեթ Լոուրենսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,794216 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,2487 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3397 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Կամարիլո աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,2849 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 877,83 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,410102 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,87° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Քենեթ Լոուրենսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ամուրի ընտանիքի աստերոիդներ
Տրեցանո սուլ Նավիլիո
Տրեցանո սուլ Նավիլիո (Trezzano sul Naviglio), քաղաք Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում ։
Բնակչությունը 19 287 մարդ է։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 1929 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 10 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 20090։ Հեռախոսային կոդը՝ 02։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Ամբրոսիոս Մեդիոլանցին։ Տոնը նշվում է ամեն տարի դեկտեմբերի 7-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Անանավանք
Անանավանք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Թիմարի գավառում ։ Գտնվում էր Վան քաղաքից հյուսիս-արևմուտք, լճափից փոքր-ինչ հեռու, Մարմետ գետի աջ ափին։
Պատմություն
Միջին դարերում գյուղը կոչվել է Անստան և մտել է Մեծ Հայքի Վասպուրական աշխարհի Բոգունիք գավառի մեջ։
1895 թվականին գյուղը թուրքերի կողմից ենթարկվել է հարձակման։ Բնակիչները մասնակցել են Վանի հերոսական ինքնապաշտպանությանը և ռուսական զորքերի հետ էվակուացվել է Արևելյան Հայաստան։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 56 տուն հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործություն, այգեգորությունն ու անասնապահությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Անանավանքն ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Շիրլի Հենդերսոն
Վաղ կյանք
Դեռ մանուկ հասակում Հենդերսոնը սկսել է երգել տեղական ակումբներում և բարեգործական կազմակերպություններում ։ Դպրոցից հետո Շիրլին հաճախել է թատերական ակումբ ։ 17 տարեկանում, ավարտելով Ֆայֆայի քոլեջը, Շիրլին տեղափոխվել է Լոնդոն, որտեղ երեք տարի շարունակ դերասանություն է սովորել Գիլդհոլի երաժշտական և թատերական դպրոցում ։
Կարիերա
Շիրլի Հենդերսոնն առաջին անգամ էկրաններին հայտնվել «Քարի ստվերը» մանկական հեռուստատեսային ֆիլմում։ Դրանից հետո երկար ժամանակ Հենդերսոնը հանդես է եկել թատրոնում։ Միայն 1990-ականներին, թատերական բեմը չթողնելով, նա կրկին սկսել է նկարահանվել ֆիլմերում և սերիալներում։ 1995 թվականին Հենդերսոնը Բի-Բի-Սի հեռուստասերիալում կատարել է Իսոբելի դերը «Հեմիշ Մակբեթ» հեռուստասերիալում»։
Տարբեր սերիալներում խաղալով՝ Շիրլի Հենդերսոնը սկսել է նկարահանվել մեծ կինոյում։ 1995 թվականին դերասանուհին կատարել է Մորագի դերը «Ռոբ Ռոյ» ֆիլմում։ Այդ ընթացքում նաև շատ ժամանակ է հատկացրել բեմին, հատկապես՝ Լոնդոնի ազգային թատրոնին։ 1999 թվականին Շիրլի Հենդերսոնը հնարավորություն է ստացել ցուցադրել իր վոկալի ունակությունները՝ խաղալով Մայք Լեյի դերը «Կուտերմա» ֆիլմում։ Նույն թվականին նկարահանվել է Մայքլ Ուինթերբոտոմի «Հրաշալի երկիր» ֆիլմում։
2000-ական թվականներին Հենդերսոնը նկարահանվել է մի շարք հեռուստատեսային ֆիլմերում, ինչպիսիք են՝ «Ինչպես ենք ապրում հիմա» (2001), «Վերջին թագավորը» (2003), «Կեղտոտ սերը» (2004)։
Չնայած հեռուստաֆիլմերում և սերիալներում մեծ քանակությամբ դերերին, Հենդերսոնը դերեր է ստացել նաև մեծ էկրան դուրս եկող ֆիլմերում։ Օրինակ, նա կատարել է Ջուդիի դերը «Բրիջիթ Ջոնսի օրագրում»։ 36 տարեկան հասակում Հենդերսոնը կատարել է 13-ամյա աշակերտուհի Պլակսա Միրթլի դերը «Հարի Փոթերը և գաղտնի սենյակը» (2002) ֆիլմում։ Երեք տարի անց դերասանուհին վերադարձել է Միրթլի դերին ֆիլմի չորրորդ մասում` «Հարրի Փոթերը և Կրակի գավաթը» ֆիլմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Կենդանիների պաշտպանության համաշխարհային օր
Կենդանիների պաշտպանության համաշխարհային օր կամ պարզապես Կենդանիների օր (World Animal Day), համաշխարհային օր, որը ստեղծված է Երկիր մոլորակի մյուս բնակիչների խնդիրների վրա մարդկանց ուշադրությունը գրավելու նպատակով։ Օրը նշվում է ամեն տարի՝ հոկտեմբերի 4-ին։
Կենդանիների պաշտպանության համաշխարհային օրվա պատմությունը
Այս օրը նշել որոշվել էր Ֆլորենցիայում (Իտալիա), 1931 թվականին, բնության պաշտպանության շարժման կողմնակիցների միջազգային համագումարում։
Կենդանիների պաշտպանության համաշխարհային օրվա անցկացման ամսաթիվը պատահական չէր ընտրված։ Հոկտեմբերի 4-ը կաթոլիկ եկեղեցու սրբերից ամենահարգվածներից մեկի՝ Ֆրանցիսկ Ասսիզեցու հիշատակի օրն է (մահացել է 1226 թվականի հոկտեմբերի 4-ին)։ Ֆրանցիսկ Ասսիզեցին համարվում է կենդանիների խնամակալը, այդ պատճառով էլ համագումարի մասնակիցները ընտրեցին այդ օրը։
Կատեգորիա:Կենդանիների բարեկեցություն Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
Լոզովատկա (գյուղ, Նովոարխանգելսկի շրջան)
Լոզովատկա (Лозуватка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (19101-19200)
Աստերոիդների ցանկ (19001-19100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (19201-19300)
Բարի ոգիների նոր արկածները
Բարի ոգիների նոր արկածները, 1999 թ. Հալֆիլմում նկարահանված գունավոր տիկնիկային ֆիլմ։
Սյուժե
Բարի ոգիների օգնությամբ երեխաները վերադարձնում են չար Կակաֆոնի գողացած երաժշտությունը, և ներդաշնակությունը վերականգնվում է։
Նկարահանող անձնակազմ
Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:1999 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Բազեյան
Բազեյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Ֆրանցիսկո Մարիա Տուբինո
Ֆրանցիսկո Մարիա Տուբինո (Francisco María Tubino y Oliva, ), իսպանացի քաղաքական գործիչ, լրագրող, արվեստի քննադատ, պատմաբան, Սան Ֆերնանդոյի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամ ։
Կենսագրություն
Ֆրանցիսկո Մարիա Տուբինոն ծնվել է 1833 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Սան-Ռոկեում։ Եղել է լրագրող, գրող, հնագետ, Անդալուսիայի կարևորագույն անձանցից մեկը։ Ամուսնացել է Գաբինա Նախերայի հետ, ունեցել է երեք դուստր ։ Մահացել է Սևիլյայում 1888 թվականի նոյեմբերի 6-ին ։
Կարիերա
1863 թվականին եղել է Սևիլյայի համայնքային պատգամավոր, 1865 թվականին՝ Սևիլյայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ։ 1866 թվականին տեղափոխվել է Մադրիդ։
Անդալուսիա միություն
1858 թվականից Ֆրանցիսկո Մարիա Տուբինոն փորձել է իրականացնել Unión Andaluza (Անդալուսիա միություն) ծրագիրը, ոչ ինստիտուցիոնալ բնույթի կազմակերպություն, որի գլխավոր խնդիրներից էր վերջ տալ «փոքր պետությունների» մեկուսացմանը, ինչպիսիք էին Անդալուսիայի վարչական շրջանները, դատապարտում էին «կառավարության կողմից անտեսված լինելու փաստը» ։
Աշխատություններ
Cervantes վեբ կայքում կարելի է գտնել նրա աշխատությունների լիակատար ժողովածուն
Կիեռա
Կիեռա (Kõera), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Հանիլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Հանիլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ամկուբերդ
Ամկուբերդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Թիմարի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սամույլովո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)
Սամույլովո (Самуйлово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ցեց
Ցեցը ցածրակարգ թիթեռների ընտանիքի ընդհանուր անվանումն է։ Հայտնի է ավելի քան 15 հազար տեսակ։ Առավել տարածված է իսկական ցեցերի ընտանիքը՝ մոտ 50 հազար, Հայաստանում՝ 30 տեսակներով։
Բնութագիրը
Սրանք փոքր կամ միջին չափի (4–25 մմ) թիթեռներ են՝ նուրբ ծոպավոր թևերով։ Թևերի բացվածքը 6–60 մմ է։ Գլուխը ծածկված է երկար մազիկներով։ Առջևի թևերը երկար ու նեղ են, հետիններն ունեն մազիկներից կազմված լայն ծոպեր։ Թրթուրներն սպիտակադեղնավուն են, ապրում են մետաքսահյուս խողովակներում կամ պատյաններում՝ բուսական և կենդանական մնացորդների, սնկերի, քարաքոսերի վրա, շատերը վնասում են պահպանվող մթերքները (հացահատիկի, հացի ցեցեր), փչացնում են բուրդը, մորթին, փետուրները (հագուստի, մուշտակի ցեցեր)։
A New Day... Live in Las Vegas
'''A New Day... Live in Las Vegas', կանադացի երգչուհի Սելին Դիոնի առաջին անգլիական համերգային ալբոմը, թողարկվել է 2004 թվականի հունիսի 14-ին։ Այն 31-ից 11-րդ ալբոմն էր։ Պարունակում է 13 համերգային A New Day… շոուները, շնորհանդեսը տեղի է ունեցել Լաս Վեգասի Սիզարս Պասաս թատրոնում։ Ալբոմում ներառված են նաև նախկինում չհրապարակված 2 երգեր՝ You and I և Ain’t Gonna Look the Other Way։ Ալբոմի ֆրանսիական տարբերակում ներկայացված է Contre nature բոնուս թրեք։ Ամբողջ աշխարհում վաճառվել է 1 միլիոնից ավել կրկնօրինակ։ ԱՄՆ-ում այն դարձել է ոսկե'' ալբոմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2004 ալբոմներ Կատեգորիա:Համերգային ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Ցեց
Կնգումացեցեր
Կնգումացեցերի ընտանիքը տեսակներով հարուստ չէ, սակայն տարածված է ամենուրեք։ Թրթուրներն ապրում են ոստայնակերպ բներում կամ ականում են տերևները, վնասում բողբոջները և այլն։ Գյուղատնտեսական մշակաբույսերին մեծ վնաս են պատճառում խնձորենու ցեցը, պտղացեցը և այլն։
Գոգաթև ցեցեր
Գոգաթև ցեցերի ընտանիքը հարուստ է տեսակներով (1500)՝ տարածված ամենուրեք։ Բնորոշ է թիթեռի հետին թևերի գագաթի տակ գտնվող խորը կտրվածքը։ Թրթուրները թաքնված կյանք են վարում ընձյուղներում, բողբոջներում, տերևային ականներում կամ ոլորված տերևներում։ Հայաստանում մեծ վնաս են պատճառում հացահատիկային ցեցը, ռեկուրվարիան, շերտավոր պտղացեցը և այլն։
Մանգաղաթև ցեցեր
Մանգաղաթև ցեցերը մանր թիթեռներ են՝ նեղ, երկար թևերով, որոնք հանգստի վիճակում ծածկում են մարմինը վերևից և կողքերից։ Առջևի թևերն ունեն մանգաղաձև գագաթ (այստեղից՝ անվանումը)։ Թրթուրներն ապրում են ոստայնով պատված տերևներում, սերմերում, երբեմն ականում են տերևները։ Առավել տարածված են դեղձենու և կաղամբի ցեցերը։
Մատնաթև ցեցեր
Մատնաթեվ ցեցերի առաջին զույգ թևերը շատ կամ քիչ խորը ճեղքով բաժանված են 2 բլթակի, հետին զույգ թևերը՝ 3 մատնաձև բլթակների։ Հանգստի վիճակում թևերը հորիզոնադիր փռված են և մարմնի հետ ուղիղ անկյուն են կազմում։ Բազմաքանակ ընտանիք է։ Հայաստանում առավել տարածված է վարդենու հովհարաթևը։
Conspiracy of One
Conspiracy of One, ամերիկական The Offspring փանք-ռոք խմբի վեցերորդ ստուդիական ալբոմը՝ թողարկված 2000 թվականի նոյեմբերի 14-ին։
Ալբոմի մասին
Նախապես որոշվել է, որ ալբոմը թողարկվի ինտերնետի միջոցով, սակայն ձայնագրման ընկերությունը հրաժարվել է այդ տարբերակից։ «Conspiracy of One» դարձել է վերջին ալբոմը, որ ձայնագրվել է The Offspring-ի թմբկահար Ռոնա Ուելթի մասնկացությամբ, որը դուրս է եկել խմբից 2003 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2000 ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Մուղլայի մարզ
Մուղլայի մարզ (Muğla ili, վարչական միավոր Թուրքիայի արևմուտքում՝ Եգեյան տարածաշրջանում։
Աշխարհագրություն
Մուղլայի մարզը գտնվում է Փոքր Ասիայի արևմուտքում, սահմանակցում է հետևյալ մարզերով. Այդըն (հյուսիս), Դենիզլի (հյուսիս-արևելք), Բորդուր (արևելք) և Անթալիա (հարավ-արևելք)։
Պատմություն
Մուղլայի մարզի տարածքը բնակեցված է եղել հնագույն ժամանակներից։ Այստեղ առաջին բնակավայրերը կառուցվել են մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակի ընթացքում՝ կարիացիների և լիկիացիների կողմից։ Մարզկենտրոն Մուղլան հիմնադրվել է ավելի քան 3 հազար տարի առաջ։ Մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի կեսերին այստեղ իրենց գերիշխանությունն են հաստատել պարսիկները։ Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավանքներից հետո այստեղ սկսել է հունականության, ապա բյուզանդական դարաշրջանը, որը տևել է մոտ 1.5 հազարամյակ (մ.թ.ա. 4-րդ դար - մ.թ. 11-րդ դար)։ 12-13-րդ դարերում այստեղ պարբերաբար հաստատվում էր Բյուզանդական կայսրության գերիշխանությունը։ Իկոնիայի սուլթանության թուլացումից հետո մարզի տարածքը հայտնվում է Մենթեշեի թյուրքական (1261-1424) իշխանության տակ։ Օսմանյան պետության գերիշխանությունն այստեղ հաստատվել է 15-րդ դարի սկզբից։ Տարածքը մտել է Անատոլիայի կուսակալության մեջ։ 19-րդ դարի թանզիմաթի դարաշրջանում մտնում է Մուղլայի սանջաք-գավառի մեջ՝ Այդընի վիլայեթի կազմում։
Վարչական բաժանում
Մարզի տարածքը 13,338 կմ² է, բաժանվում է 13 շրջանների։ Դրանք են՝
Տնտեսություն
Մարզի տնտեսությունը հիմնականում ապավինում է զբոսաշրջությանը և գյուղատնտեսությանը, ինչպես նաև անտառտնտեսությանը և մարմարի քարհանքերին։ Մարզը Աֆյոնքարահիսարից հետո երկրորդ կենտրոնն է՝ մարմարի արդյունաբերության քանակի, բազմազանության և որակի առումով։ Այլ հանքանյութերի արդյունաբերություն կա Յաթաղանում (ածուխ) և Ֆեթհիեում (քրոմ)։ Այդուհանդերձ, մարզի եկամտի հիմնական աղբյուրը զբոսաշրջությունն է։ Այստեղ գործում են երկու միջազգային օդանավակայաններ՝ Դալաման և Միլաս-Բոդրում։ 2018 թվականին նրանք համատեղ սպասարկել են ավելի քան 9 միլիոն ուղևոր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մուղլայի մարզ
Պեդր Ալս
Պեդր Ալս (Peder Als, ), դանիացի դիմանկարիչ։
Կառլ Գուստաֆ Պիլոյի աշակերտը։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1725 թվականի մայիսի 16-ին Կոպենհագենում։
Սովորել է Դանիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում՝ արդեն ուսման ընթացքում որպես դիմանկարիչ ճանաչում ստանալով Դանեբրոգի շքանշանի ասպետների նկարների շարքով։
1755 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թագավորական հրամանագրով նա ստանում է ճանապարհորդական կրթաթոշակ (վեց տարով) և 1756 թվականի կեսերին մեկնում Հռոմ։ Այցելել է նաև Փարիզ։ Հռոմում ընդունվել է Անտոն Ռաֆայել Մենգսի դպրոցը, որը ազդել է նրա ստեղծագործական կյանքի վրա։ Իտալիայում Պեդեր Ալսը շատ ժամանակ է տրամադրել՝ կրկնօրինակելու Ռաֆայելի և Անդրեա դել Սարտոյի, ինչպես նաև Կորեջոյի և Տիցիանի նկարները։
Դանիա վերադառնալուց հետո նա դիմանկարներ է նկարել։ 1764 թվականին դարձել է Գեղարվեստի ակադեմիայի անդամ, իսկ 1766 թվականին` պրոֆեսոր։
Ստեղծագործություն
Բացի յուղաներկից, Պեդեր Ալսը աշխատել է նաև պաստելներով և ստեղծել մի քանի մանրանկարներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դանիացի նկարիչներ
Փսորիազ
Փսորիազ, քրոնիկ աուտոիմուն հիվանդություն, որը պայմանավորված է փոփոխած մաշկի որոշակի նմուշներով ։ Այդ նմուշներից են՝ կարմրութունը (երիթեմա), քոր և թեփոտում ։ Փսորիազը փոփոխվում է ուժգնությամբ թույլ, փոքր, տեղային նշաններից դեպի ամբողջ մարմնի մակերես ։ Մաշկի վնասումը կարող է խթանել այդ հատվածի փսորիատիկ մաշկի փոփոխություններ, որոնք հայտնի են որպես Կյոբների ախտանիշ։
Գոյություն ունեն փսորիազի հինգ հիմնական տեսակներ՝ վահանիկային, կաթիլային, հակառակ, թարախաբշտիկային և երիթրոդերմիկ ։ Վահանիկային փսորիազը նաև հայտնի է որպես վուլգար, որը կազմում է դեպքերի մոտավոր 90 տոկոսը ։ Այն ներկայանում է սպիտակ թեփոտմամբ կարմիր բծերի տեսքով ։ Ամենից հաճախ ախտահարվող մարմնի հատվածները հետևյալն են՝ նախաբազկի հետին հատվածը, սրունքը, պորտը և գլխի մազածածկ հատվածը ։ Կաթիլային փսորիազը ունի կաթիլանման ախտահարման տեսք ։ Թարախաբշտիկային փսորիազը ներկայանում է, որպես փոքր, չբորբոքված, թարախալցված բշտիկներ ։ Հակառակ փսորիազը ձևավորում է կարմիր բծեր մարմնի ծալքերի (ինտերտրիգենոզ հատվածների) վրա ։ Էրիթրոդերմիկ փսորիազը հայտնի է գալիս, երբ ցանը տարածուն բնույթ է ստանում։ Այս տեսակը կարող է վերափոխվել ուրիշ տեսակից ։ Ոտքերի և ձեռքերի մատները ախտահարվում են փսորիազով մարդկանց մեծամասնության մոտ՝ միաժամանակ ։ Այն ներգրավում է այնպեսզի փոփոխություններ, ինչպիսիք են՝ կետային ներհրումներ կամ եղունգի գույնի փոփոխություններ ։
Փսորիազը համարվում է գենետիկ հիվանդություն, որը խթանվում է արտաքին միջավայրի գործոններով ։ Միաձվանի երկորյակների ուսումնասիրությունների ժամանակ, ախտահարման հավանականությունը նույնական երկորյակների մոտ երկու անգամ ավելին է, համեմատած երկձվանի երկորյակների հետ։ Սա ենթադրում է, որ գենետիկ գործոնները նախատրամադրում են հիվանդության առաջացմանը ։ Հաճախ ախտանիշները սրանում են ձմռան ընթացքում և որոշակի դեղամիջոցների ազդեցությունից, օրինակ՝ բետա բլոկերներ կամ ՈՍՀԴ-ներ ։ Վարակները և հոգեբանական սթրեսը կարող են ևս դեր խաղալ ։ Փսորիազը հպավարակիչ չէ ։ Հիմնական մեխանիզմն է իմուն համակարգի պատասխանը մաշկի բջիջների նկատմամբ ։ Դիագնոզը հիմնված է նշանների և ախտանիշների վրա ։
Մինչ օրերս փսորիազի հատուկ բուժում գոյություն չունի, ինչևիցէ, բազմիցս բուժման մոտեցումները կարող են օգնել կառավարել հիվանդության ընթացքը ։ Այդ մոտեցումները ներառում են ստերոիդ քսուկներ, վիտամին D3 պարունակող քսուկներ, ուլտրամանուշակագույն ճառագայթ և իմունաճնշիչ դեղորայք, օրինակ՝ մետոտրեքսատ ։ Դեպքերի 75 տոկոսը հնարավոր է վարել միայն քսուկների օգտագործմամբ ։ Հիվանդությունը ախտահարում է պոպուլյացիայի երկուսից մինցչև հինգ տոկոսը ։ Տղամարդիք և կանայք հիվանդանում են հավասար հաճախականությամբ ։ Հիվանդությունը կարող է ի հայտ գալ ցանկացած տարիքում, բայց սովորաբար արտահայտվում է մեծհասակների մոտ ։ Փսորիազը ասոցիացվում է պսորիատիկ հոդաբորբի, լիմֆոմաների, սիրտանոթային համակարգի հիվանդությունների հետ, Կրոնի հիվանդության հետ և ընկճախտի չնչին վտանգի հետ ։ Պսորիատիկ հոդաբորբի ախտահարումները փսորիազով հիվանդ անձանց մոտ կազմում են 30 տոկասը ։
Վահանիկային փսորիազ
Վուլգար փսորիազը՝ (նաև հայտնի է որպես քրոնիկ, կայուն փսորիազ կամ վահանիկանման փսորիազ) ամենատարածված տեսակն է, որը ախտահարում է փսորիազով հիվանդ մարդկանց 85-90%-ը ։ Վահանիկային փսորիազը սովորաբար հայտնվում է մաշկից բարձր, բորբոքված տարածքների վրա, ծածկված արծաթասպիտակավուն թեփոտվող մաշկով։ Այդ հատվածները կոչվում են վահանիկներ և առավել հաճախ հանդիպում են հոնքերին, ծնկներին, գլխի մազածածկ հատվածներին և մեջքին ։ Փսորիազային երիթրոդերման (երիթրոդերմիկ փսորիազը) արտահայտվում է լայնատարած մակերեսների բորբոքմամբ և մաշկի համարյա ամբողջ մակերեսի թեփազատմամբ։ Այն կարող է ուղեկցվել ուժգին քորով, այտուցվածությամբ և ցավով։ Հաճախ դա անկայուն վահանիկային փսորիազի սրացման, իսկ գործնականում՝ համակարգային ստերոիդների կտրուկ հանման հետևանքն է ։ Փսորիազի այս տեսակը կարող է լինել մահացու, քանի որ չափազանց մեծ բորբոքվծ և թեփազատման հետևանքով վնասված մարմինը կորցնում է ջերմությունը կարգավորելու և պաշտպանիչ գործառույթները ունակությունը ։
Այլ տեսակներ
Փսորիազի լրացուցիչ տեսակների դեպքերը ընդգրկում են մոտավորապես 10%-ը։ Նրանք ներառում են՝ բշտիկային, հակառակ, տակաշորային, կաթիլային, բերանային և սեբորեանման տեսակները ։
Թարախաբշտիկային փսորիազ
Թարախաբշտիկային փսորիազը հայտնվում է երբ տարրերը լցվում են ասեպտիկ թարախով ։ Շրջակա և ենթակա մաշկը կարմիր է և տաք ։
Հակառակ փսորիազ
Հակառակ փսորիազը (նաև հայտնի է որպես ճկուն փսորիազ) բնորոշվում է հարթ, բորբոքված վահանիկներով։ Վահանիկները հաճախ առաջանում են ծալքերին՝ սեռական օրգաններին (ազդրերի և աճուկի մինչև), անութափոսերին, որովայնի գերաճած ծալքերի մաշկին (հայտնի որպես պանիկուլիտ), հետույքի և մինչհետույքային ճեղքի մինչև նաև կրծքագեղձի տակ։ Հարված, վնասվածք և ինֆեկցիա՝ նրանք բոլորը դեր են խաղում փսորիազի այդ ատիպիկ տեսակների զարգացման մեջ ։
Տակաշորային փսորիազ
Տակաշորային փսորիազը մանուկների մոտ տարածված ենթատեսակ է, բնութագրվող ախտահարման օջախում արծաթագույն թեփոտմամբ կարմիր բշտիկներով, որոնք կարող են տարածվել իրանին կամ վերջույթներին ։ Տակաշորային փսորիազը հաճախակի ախտորոշվում է սխալ, որպես տակաշորային մաշկաբորբ (բարուրույին ցան).
Կաթիլային փսորիազ
Կաթիլային փսորիազ բնութագրվում է բազմաթիվ փոքր այտուցված կարմիր կամ վարդագույն, կաթիլանման ախտահարմամբ (բշտիկներ)։ Այդ բազմաթիվ բծերը առաջանում են մարմնի մեծ հատվածներում, հաճախակի՝ իրանին, բայց հանդիպում է նաև վերջույթներին և գլխի մազածածկ հատվածներին։ Կաթիլային փսորիազը հաճախ խթանվում է ստրեպտոկոկային վարակով՝ ստրեպտոկոկային ֆարինգիտով ։
Բերան
Բերանի խոռոչի փսորիազը հանդիպում է հազվադեպ ի տարբերություն որքիներին՝ ուրիշ տարածված բշտիկաթեփուկային հիվանդությունների, որոնք հաճախ ախտահարում են և մաշկը և բերանի խոռոչը։ Երբ փսորիազը ախտահարում է բերանի լորձաթաղանթը, այն կարող է ընթանալ աննշան և արտահայտվել որպես սպիտակ կամ մոխրադեղնագույն վահանիկների տեսքով ։ Խեղաթյուրված լեզուն ամենատարածված երևույթն է փսորիազով հիվանդների մոտ, որը հանդիպում է 6.5–20% մաշկի ախտահարում ունեցող հիվանդների մոտ։ Աշխարհագրական լեզվի (միգրատոր բերանաբորբ) մանրադիտակային պատկերը շատ նման է բերանի խոռոչի լորձաթաղանթի ախտահարմանը փսորիազի ժամանակ ։ Այնուամենայնիվ, ժամանակակից հետազոտությունները ձախողվել են, ցույց չտալով որևէ նմնանություն այդ երկու վիճակների միջև ։
Սեբորեանման փսորիազ
Սեբորեամնան փսորիազը տարածված տեսակ է, կլինիկորեն նման է փսորիազին և սեբորեային մաշկաբորբին, որը դժվար է տարբերել վերջինից։ Այս տեսակը սովորաբար արտահայտվում է կարմիր վահանիկներով՝ չարպային թեփոտմամբ, ճարպի գերարտադրության մասերում (սեբորեային տեղամասերում), որոնք են՝ գլխի մազածածկ հատվածը, քիթ-շրթունքային եռանկյունը, ճակատը և պարանոցի ծալքերը ։
Բժշկական նշաններ
Յուրահատուկ բժշկական նշանները կարող են օգտագործվել պրակտիկանտների կողմից ախտորոշումը հաստատելու համար։ Օրինակ՝ Աուոպիտցի նշան (կետային արյունազեղում քերելու հետևանքով), Կյոբների ֆենոմեն (ախտահարումը խթանվում է վնասվածքով), քոր և ցավ ։
Պատճառները
Փսորիազի պատճառը մինչև վերջ հասկանալի չէ, բայց գոյություն ունեն բազմաթիվ տեսություններ։
Գենետիկա
Փսորիազով հիվանդ մարդկության մեկ երրորդը տեղեկացնում են հիվանդության ընտանեկան անամնեզի մասին։ Գիտնականները առանձնացրել են գենետիկական լոկուսը, որը պատասխանատու է այդ հիվանդության համար։ Անցկացրած հետազոտությունները միաձվանի երկորյակների մասնակցությամբ 70% դեպքերում ենթադրում են փսորիազի զարգացման հնարավորությունը մեկ երկորյակի մոտ, եթե մյուսը ունի այդ հիվանդությունը։ Երկձվանի երկորյակների ռիսկը կազմում է մոտ 20%։ Այդ հետազոտությունները ենթադրում են և՛ գենետիկական զգայունություն, և՛ շրջակա միջավայրի ազդեցություն փսորիազի զարգացման մեջ ։
Փսորիազը ունի ուժեղ ժառանգական բաղադրիչ, շատ գեները կապակցված են իր հետ, բայց դեռ պարզ չէ թե ինչպես են այդ գեները փոխկապակցվում միմյանց հետ։ Հայտնի գեների մեծամասնությունը կապակցվում են իմուն համակարգի հետ՝ հիստոհամատեղելիության գլխավոր համալիրը (ՀԳՀ) և Տ բջիջները։ Գենետիկական հետազոտությունները շնորհիվ իրենց ունակության ունեն արժեք՝ ճանաչել մոլեկուլյար մեխանիզմները և ճանապարհները հետագա հետազոտությունների և դեղորայքի պոտենցիալ կիրառման համար ։
Գլխավոր որոշիչը՝ PSORS1-ը, որը 35%–50%-ում հավանաբար պատասխանատու է փսորիազի ժառանգականության համար ։ Այն կառավարում է գեները, որոնք ազդում են իմուն համակարգի վրա կամ ծածկագրում են մաշկի սպիտակույցները, որոնք ավելցուկ են փսորիազի ժամանակ։ PSORS1-ը գտնվում է 6-րդ քրոմոսոմի վրա՝ հիստոհամատեղելիության գլխավոր համակարգի (ՀԳՀ) մեջ, որը կառավարում է կարևորագույն իմուն գործընթացներ։ Երեք գեներ PSORS1 լոկուսի վրա ունեն ուժեղ կապ վուլգար փսորիազի հետ՝ HLA-C -ից մինչև HLA-Cw6, որը կոդավորում է MHC-ի դաս I-ի սպիտակույցը, CCHCR1, տարբերակ WWC, որը կոդավորում է պարուրված կծիկային սպիտակույց, որը գերարտադրվում է փսորիազային ենթամաշկում CDSN, 5-րդ ալելային տարբերակ, որը կոդավորում է կորնեոդեսմոզինին՝ սպիտակույց, որը արտադրվում է վերնամաշկի հատիկավոր և եղջերացող շերտերում և ակտիվանում է փսորիազի ժամանակ ։
Ապրելակերպ
Վիճակները, որոնք վատթարացնում են հիվանդության ընթացքը հետևյալն են․ քրոնիկ ինֆեկցիաներ, սթրես նաև եղանակ և կլիմա ։ Հիվանդի վիճակը վատթարացնում են․ տաք ջուրը, մաշկի վատ խնամքը, ալկոհոլի զափից շատ օգտագործումը, ծխամոլությունը և ճարպակալումը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քրոնիկ աուտոիմուն հիվանդություններ Կատեգորիա:Մաշկային հիվանդություններ
(5654) Տերնի
(5654) Տերնի (Terni), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի մայիսի 20-ին Անտոնիո Վանյոցիի կողմից Ստրոնկոնեյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,777637 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,222 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3333 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1690,88 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,212908 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,82° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնիո Վանյոցիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կագա (գյուղ, Բելորեցկի շրջան)
Կագա (Кага́, Ҡағы), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի կազմում։
Պատմություն
Հիմնադրման տարին համարվում է 1740 թվականը, երբ Կագա փոքրիկ գյուղի տեղում, որը հավանաբար հիմնադրել են հին հավատացյալները, և այն անվանվել է այստեղ հոսող գետի պատվին, հիմնադրվել է Դեմիդովյան գործարաններից մեկը՝ Կագինսկու գործարանը, որը պատկանել է Օրենբուրգի նահանգի Վերխնեուրալսկի շրջանին։ Գյուղը բազմիցս հրդեհվել է։ 1911 թվականի ամռանը բռնկված հրդեհը հիմնովին ոչնչացրել է գործարանը , որից հետո գյուղի տնտեսական նշանակությունը վերջնականապես ընկել է։
Ենթակառուցվածք
«Սուխով Կլյուչ» գյուղական ճամբարից ոչ հեռու են գտնվում «Տենգրի» և «Ագիդել» ճամբարներ։ Սուրբ Նիկոլայ եկեղեցին, որտեղ պահպանվել են որմնանկարներ, ճարտարապետական հուշարձան է և բաց է շրջագայությունների և (հազվադեպ) տոնական արարողությունների համար։ Գյուղի գրադարանում գործում է գյուղի պատմությանը նվիրված ցուցահանդես։ Գյուղի մոտ բխում է Սաժելկա սուրբ աղբյուրը։ Էլեկտրաէներգիան ապահովում է Կագե գետի վրա գտնվող փոքր էլեկտրակայանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1740 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Անտոնին Նովոտնի
Անտոնին Նովոտնի (չեխերեն` Antonín Novotný, ), Չեխոսլովակիայի պետական և քաղաքական գործիչ, 1957-1968 թվականներին՝ Չեխոսլովակիայի նախագահը։
Կենսագրություն
Ծնվել է այն ժամանակ Ավստրա-Հունգարիայի կազմում գտնվող Պրահայի մոտակայքում գտնվող Լետնյանի բնակավայրում։ Նովոտնիի ընտանիքը աշխատավոր դասից էր և նա վաղ տարիքից աշխատել է դարբին ։
Եղել է Չեխոսլովակիայի կոմունիստական կուսակցության (ՉԿԿ) անդամ 1921 թ. նրա ստեղծման օրից ։ 1929 թ. դարձել է կուսակցության գործիչ ։
Էնա (գավառ)
Էնա (Aisne), դեպարտամենտ Ֆրանսիայի հյուսիսում, անունն ստացել է համանուն գետից։ Սահմանակից է Բելգիային։
Անտոնին Նովոտնի
Կենսագրություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մասնակցել է (ՉԿԿ) ընդհատակյա գործունեությանը, 1941-1945 թթ. եղել է Մաութհաուզենի համակենտրոնացման ճամբարի կալանավոր։
Պատերազմի ավարտից հետո 1945-1951 թթ. ՉԿԿ Պրահայի քաղաքային կոմիտեի 1-ին քարտուղարն է, 1946-1968 թթ.` ՉԿԿ կենտրոնական կոմիտեի (ԿԿ) անդամ, իսկ 1953 թվականից՝ ՉԿԿ ԿԿ 1-ին քարտուղարը։ Այդ պաշտոնից հեռացվել է 1968 թ. հունվարի 4-ին, նրան այդ ժամանակ փոխարինեց Ալեքսանդր Դուբչեկը։ Նույն տարվա մարտի 28-ին հրաժարվում է բոլոր պաշտոններից և նրան փոխարինում է ՉՍՍՀ նոր նախագահ Լուդվիկ Սվոբոդան։ Նովոտնիի հրաժարականին հաջորդեց «Պրահայի գարունը»։
Էնա (գավառ)
Բնություն
Համաձայն 2003 թ. գնահատականների, դեպարտամենտի անտառածածկ տարածքների մակերեսը եղել է 123 392 հեկտար, որն ընդհանուր տարածքի ավելի, քան 16.7%-ն է ։ Հին անտառների մեծ մասը վնասվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ճակատամարտերի ժամանակ։ Բնապատկերներում գերակշռում են զառիթափ ժայռոտ տեղանքները։ Ժայռերը երևում են ամբողջ տարածաշրջանում, սակայն գլխավոր քաղաք Լանի մոտ դրանք առավել տպավորիչ են։
Անտոնին Նովոտնի
Կենսագրություն
50-ականներին Անտոնին Նովոտնին մասնակցություն է ունեցել երկրում ընթացող բռնաճնշումներին։ Հետագայում նրան որոշ քաղաքական գործիչների արդարացումը ձգձգելու համար նրան քննադատության ենթարկեցին գրողներն ու ուսանողները։
Էնա (գավառ)
Երկաթուղագծեր
Համայնքի տարածքը հատում են Փարիզից եկող երկաթուղային երեք գիծ, երկուսը՝ Հյուսիսային, մեկն Արևելյան կայարաններից։ 1873 թ. Էնա դեպարտամենտում գործել է տասը երկաթուղային ընկերություն՝ 382 կմ ընդհանուր երկարության գծերով ։
Անտոնին Նովոտնի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեխոսլովակիայի նախագահներ Կատեգորիա:Չեխ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Չեխիայի քաղաքական գործիչներ
Էնա (գավառ)
Տնտեսություն
Տնտեսության մեջ գերակշռում են գյուղատնտեսական ճյուղերը՝ հացահատիկային բույսերի, մետաքսի, բամբակի, բրդի մշակումը։ Գյուիզը էնայի հյուսիսում գտնվող գյուղատնտեսական կենտրոն է։ Սեն-Գոբենը դեռևս 17-րդ դարից հայտնի է հայելիների արտադրությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գավառներ Կատեգորիա:1790 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Կագարլիկ (գյուղ, Նովոարխանգելսկի շրջան)
Կագարլիկ (Кагарлик), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կագարլիկ գյուղում բնակվում էր 37 մարդ։
Բնական ընտրություն
Դրա հետ բնական ընտրությունը, խիստ ասած, ազդում է ոչ թե առանձին գեների, այլ որոշակի ֆենոտիպերի վրա, որոնք ձևավորվել են ամբողջական գեների հիմքի վրա։ Դրա համար էլ ամենից առաջ ընտրվում են գենոտիպերը, որոնք տվյալ միջավայրի պայմաններում ունեն բարենպաստ ռեակցիայի նորմա։ Բայց յուրաքանչյուր որոշակի գենոտիպ տիրապետում է միայն հատուկ փոփոխականության սպեկտրին, նաև հավանական մուտացիաների ընտրությանը։ Միջավայրի պայմանների երկարատև փոփոխականության ժամանակ բնական ընտրությունը ընտրում է այն գենոտիպերը, որոնց փոփոխականության սպեկտրը ավելի է համապատասխանում միջավայրի փոփոխականությանը։ Բացի այդ, ընտրությունը արագացնում է էվոլյուցիայի տեմպերը որոշակի ուղղվածությամբ՝ գենոմում գտնվող գեն - մուտատորների միջոցով, որոնք ազդում են գեների՝ մուտացիայի ենթարկվելու արագության վրա։ Բնական ընտրության արդյունավետության արագությունը կախված է գոյապայմաններից, օրգանիզմների բուն հատկություններից։
Ընտրությունը կարելի է համեմատել վեկտորի հետ, որը բնութագրվում է մեծությամբ կամ ինտենսիվությամբ և ուղղվածությամբ։ Դարվինի կողմից բնական ընտրության ձևակերպումը, որպես հարմարվածների գերապրում, ներկայումս անբավարար է արտահայտում ընտրության գործունեության շատ կարևոր գենետիկական հետևանքները։ Բնական ընտրության՝ որպես էվոլյուցիայի շարժիչ ուժի հիմնական առանձնահատկությունները համարվում են՝ Չնայած ընտրության տակ հասկանում ենք ամենահարմարվածների պահպանում, բայց իրականում օրգանիզմների խմբերից միշտ չէ որ ամենաուժեղը կամ ամենահմուտն է ապրում և սերունդ թողնում։ Նկատելի ընտրության հավանականության շնորհիվ միայն անհատների խմբերից ամենահարմարվածներին առանձնացնելու միտումը և անպայման բոլորից լավ հարմարված անհատին։
Բնական ընտրության երկրորդ առանձնահատկությունը նրա կուտակող առանձնահատկությունն է։ Սա մանր օգտակար ժառանգական փոփոխականությունների կուտակումն է, որը բերում է արդեն ձեռք բերած հատկանիշների և հատկությունների կատարելագործմանը կամ նորերի առաջացմանը։ Այս առանձնահատկությունը ամենից լավ է բնութագրում է ընտրության պրոցեսը՝ որպես ստեղծագործական պրոցես։ Ընտրության երրորդ առանձնահատկությունը հատկանիշների միավորման - ինտեգրացիայի մեջ է։ Օրգանիզմը իր բարդության յուրաքանչյուր մակարդակի վրա իրենից ներկայացնում է միասնության ամբողջական կառուցվածք։
Տեր, ողորմյա
«Տեր, ողորմյա», 1996 թվականի հայկական ֆիլմ։
Բնական ընտրություն
Մեկ հատկանիշի ուղղությամբ ընթացող ընտրությունը անխուսափելիորեն տանում է նրա հետ կորելյատիվ կապերի մեջ գտնվող մյուս հատկանիշների փոփոխությանը, հատկապես բնական ընտրության պրոցեսում օրգանիզմը էվոլյուցիայի ենթարկվում է ամբողջությամբ վերցրած։ Ընտրության միավորող գործունեությունը դրսևորվում է ոչ միայն օրգանիզմի էվոլյուցիայում։ Տեսակը, կենսացենոզը գոյություն ունեն և պատմականորեն զարգանում են շնորհիվ բնական ընտրության միավորող հատկության։
Տեր, ողորմյա
Սյուժե
90-ականների Երևանը։ Կինոռեժիսորն իրեն օտար է զգում արժեքները կորցրած ժամանակի մեջ։
Տեխնիկական և այլ տվյալներ
Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր Կատեգորիա:Վիգեն Չալդրանյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Բնական ընտրություն
Նշանակում է, բնական ընտրությունը օրգանիզմների ընտրողական պահպանման և բազմացման պրոցես է, որի հետևանքը համարվում է օգտակար փոփոխությունների կուտակման և ինտեգրացիայի շնորհիվ հարմարողականության կատարելագործումը և տեսակառաջացումը։
Ընտրության տարբեր ձևերի, էվոլյուցիայի պրոցեսում նրանց միջև եղած փոխհարաբերությունների մասին ուսմունք ստեղծել է Շմալհաուզենը։ Ներկայումս տարբերում ենք ընտրության հետևյալ տեսակները՝
Կատեգորիա:Էվոլյուցիոն կենսաբանություն Կատեգորիա:Էվոլյուցիայի գործոններ Կատեգորիա:Մրցակցություն
Ալիք (Արիզոնա)
Ալիք, ավազաքար ժայռային գոյացություն ԱՄՆ-ի Արիզոնա նահանգի՝ Յուտայի հետ սահմանի մոտ։ Ալիքը գտնվում է Կոլորադոյի սարավանդի Պարիա կիրճում՝ Կոյոտ Բյուտ զառիթափի վրա ։
Բնության այս հրաշալիքը հայտնի է քայլարշավորդների և լուսանկարիչների շրջանում իր գունավոր և ալիքավոր տեսքի ու դժվարանցանելի լինելու հետևանքով։ Քանի որ Ալիքը փխրուն գոյացություն է, և բազմաթիվ մարդիկ են ցանկանում տեսնել այն, այնտեղ գործում է վիճակախաղ, որի արդյունքում օրական տասը մարդ հնարավորություն է ստանում այցելել այս տեսարժան վայրը։ Ավելին, հնարավոր է նաև համացանցով ամրագրել օր՝ այցելության համար ։
Երկրաբանական կառուցվածք
Ալիքը բաղկացած է իրար հատվող աղեղի տեսք ունեցող տրոգ երից, որոնք առաջացել են Յուրայի ժամանակաշրջանում։ Երկու հիմնական տրոգերը, որոնք կազմում են այս ժայռային գոյացությունը, համապատասխանաբար 19 մ լայնությամբ ու 36 մ երկարություն և 2 մ լայնություն ու 16 մ երկարություն ունեն։
Սկզբնական շրջանում ջրի հազվադեպ հոսքը քայքայել է այս տրոգերը։ Դրանց ձևավորումից հետո ջրահավաք ավազան ը, որը տրոգերը լցնում էր անձրևաջրով, նեղանում է այնքան, որ ջուրը չի բավարարում տրոգեր ստեղծելու համար։ Արդյունքում տրոգերը այժմ գրեթե բացառապես հղկվում են միայն քամուց։ Սա երևում է էրոզիոն աստիճանների դիրքադրությունից։ Դրանք հարաբերական դիրք ունեն քամու գերակշիռ ուղղության նկատմամբ, որը այժմ ուղղորդվում է այս տրոգերի միջով ։
Ալիքում երևում են մեծ մասշտաբի խաչաձև շերտավորված, քամուց հղկված ավազաքարեր, որոնք բաղկացած են պարբերական և կանոնավոր շերտերից։ Վերջիններս ցույց են տալիս տիրապետող քամու պարբերական փոփոխությունները Յուրայի դրարջանում։ Բարակ շերտերը և ելուստները էրոզիա յի արդյունք են։ Դրանք բավականին փխրուն են, և այցելուները պետք է զգույշ քայլեն դրանք չկոտրելու համար  ։
Գեղագիտական արժեք
Ալիքը լուսանկարելու համար իդեալական ժամանակ է ցերեկը, երբ կենտրոնում ստվերներ չկան։ Անձրևից հետո գոյանում են բազմաթիվ ջրափոսեր, որոնք պարունակում են հարյուրավոր շերեփուկներ։ Ջրափոսերը մնում են մի քանի օր։
Ալիքից մի փոքր դեպի արևմուտք գտնվում է «Միջին Ալիքը», որը համեմատաբար ավելի բաց գույներ ունի, սակայն բազմաթիվ մարդիկ, լուսանկարիչներ են այցելում այն։ «Լոս Անջելես Թայմսից» Հյուգո Մարտինը ասել է. «Մի մարդ, որ երբևէ չի լուսանկարել Ալիքը, չի կարող իրեն լուսանկարիչ համարել» ։
Մուտքի թույլտվություն
Ալիքը գտնվում է Վերմիլիոն ժայռեր անապատ ում։ Այս անապատը ղեկավարվում է Հողերի Կառավարման Բյուրո յի(ՀԿԲ) կողմից, որը ԱՄՆ-ի ներքին գործերի նախարարության մաս է։ Հողերի Կառավարման Բյուրոն սահմանափակում է մուտքը Հյուսիսային Կոյոտ Բյուտ անապատի տարածք՝ օրական թույլ տալով միայն 20 այցելություն։ Դրանցից 10-ը նախապես ձեռք են բերվում առցանց՝ վիճակահանության արդյունքում։ Մնացած 10-ը կարելի է ձեռք բերել ճանապարհորդությունից մեկ օր առաջ վիճակահանությամբ, որը տեղի է ունենում երկուշաբթիից ուրբաթ օրերին՝ առավոտյան ժամը 9-ին։ Ալիք այցելելու ամենալավ եղանակները գարունը և աշունն են։ Ալիքը այնքան հանրահայտ է զբոսաշրջիկների շրջանում, որ առցանց կամ էլ վիճակահանությամբ այցելության թույլտվություն ձեռք բերելու հավանականությունը 50 %-ից էլ քիչ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի երկրաբանություն Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի աշխարհագրություն
Բաշարաժ
Բաշարաժ (Nidderkäerjeng, Bascharage), կումունա Լյուքսեմբուրգի Լյուքսեմբուրգ օկրուգում։ Բաշարաժ կոմունան համարվում է Կապելլենի գավառի մասը։
Ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ կոմունայի բնակչությունը կազմում է 7250 մարդ ։ Կոմունայում կան մոտ 2941 տնային տնտեսություններ։
Տարածքը կազմում է 19,14 կմ²։ Այն համարվում է 116 կոմունաներից տարածքով 61-րդը։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 378 մետր բարձրության վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի կոմունաներ
Apple Records
Apple Records, ձայնագրող լեյբլ, որը ստեղծվել է The Beatles խմբի կողմից 1968 թվականին՝ որպես Apple Corps ընկերության ստորաբաժանում։ Լեյբլի անվանումը թարգմանվում է որպես «խնձոր», որպես լոգոտիպ օգտագործվում է «Գրենի-Սմիթ» տեսակի կանաչ խնձորի լուսանկարը։
Apple Corps-ը հորինվել է խմբի կողմից 1967 թվականի վերջին՝ մենեջեր Բրայան Էփսթայնի մահից հետո։ Առաջին նախագիծը դարձել է «Կախարդական ճամփորդություն» ֆիլմը, որը թողարկվել է Apple Films լեյբլի ներքո։
Չնայած The Beatles-ը և նրանց բիզնես գործընկերները մեծ հույսեր էին կապում Apple-ի հետ, խմբի մասնակիցների միջև լարված հարաբերությունները, որոնք հետագայում պառակտվեցին, վնասեցին նաև լեյբլին։ Այստեղ հրապարակված գրառումներից շատերը չկարողացան դառնալ հանրաճանաչ հիթեր։ Դրա պատճառ է դարձել կամ, որ նրանք դուր չեկան հանդիսատեսին, կամ գովազդի բացակայության պատճառով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բիթլզ
Բերյոզա (Մեժայի վտակ)
Բերյոզա (Берёза), գետ Ռուսաստանի Դաշնության Տվերի մարզում։ Մեժա գետի ձախ վտակը։
Երկարությունը 106 կմ է, ջրավազանի մակերեսը՝ 720 կմ² ։
Անվան ստուգաբանությունը կապված է գետի ափի գերակշռող բուսածածույթի առկայության հետ ։
Հոսում է Օլենինսկի և Նելիդովսկի շրջանների տարածքով ։ Գետն սկիզբ է առնում Կուլակովկա և Պուստինկա գյուղերի հարավարևելյան մասից՝ Շերեմետև Բոլշակի հարավում դառնալով բնական սահման ։ Հյուսիսարևտյան ուղղության վերին հոսանքում լայնությունը 8 մ ից մինչև 18 մ է, խորւթյունը՝ մինչև 3 մ, իսկ հոսանքի արագությունը՝ 0,3 մ/վ ։ Գետահովիտը թույլ կտրտված է ։
Գետի հունը ներքին հոսանքում ավելի ոլորապտույտ է։ Գետի լայնությունը 12–17 մ է, խորությունը՝ 0,7–1,0 մ, հոսանքի արագությունը՝ 0,2 մ/վ, հատակը՝ ավազային ու կարծր, գետաբերանի մոտ՝ քարքարոտ ։  Նովոսյոլոկ գյուղից ներքև հատում է Р136 ավտոճանապարհը և թափվում Մեժա գետը։
Սառչում է նոյեմբերի վերջին, հալվում ապրիլի սկզբին։ Ջրի տարեկան միջին ծախսը կազմում է 3,5 մ³/վ ։ Խոշոր վտակը Վիտկա գետն է։
Գետի հոսանքի երկարությամբ տեղակայված են Գրիշինցկովյան, Նովոսյելկովյան և Մոստովյան գյուղական բնակավայրերը, որոնցից խոշորը Միրնի ավանն է։
Ալեքսեյ Մատեշա
Ալեքսեյ Միխայլովիչ Մատեշա (Аляксей Міхайлавіч Мацеша, ), բելառուս նյարդաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր, ԽՍՀՄ բժշկական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ, պրոֆեսոր ։
Ալբայրատե
Ալբայրատե (Albairate), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում ։
Ալեքսեյ Մատեշա
Կենսագրություն
Ալեքսեյ Միխայլովիչ Մատեշան ծնվել է 1931 թվականի հունվարի 1-ին Խվատովկա գյուղում ։ 1956 թվականին ավարտել է Վիտեբսկի պետական բժշկական համալսարանը։ 1966 թվականին ավարտել է Բելառուսի պետական բժշկական համալսարանի ասպիրանտուրան։ 1966-2005 թվականներին աշխատել է Գրոդնոյի պետական բժշկական համալսարանում, որտեղ 1978-1998 թվականներին զբաղեցրել է նյարդաբանության և նյարդավիրաբուժության բաժանմունքի վարիչի պաշտոնը ։
Բերյոզա (Մեժայի վտակ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գետեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Օլենինսկի շրջանի գետեր Կատեգորիա:Նելիդովսկի շրջանի գետեր
Ալբայրատե
Բնակչությունը 4152 մարդ է։ Բնակչության խտությունը՝ 297 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 14 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 20080, հեռախոսային կոդ՝ 00002։
Ալեքսեյ Մատեշա
Գիտական գործունեություն
Նյարդային համակարգի վրա դեղամիջոցների ազդեցության, ծայրամասային նյարդային համակարգի հիվանդությունների կլինիկական և իմունաբանական փոխհարաբերությունների, պարկինսոնիզմով հիվանդների բուժման վերաբերյալ ավելի քան 120 գիտական հոդվածների հեղինակ է ։
Ալբայրատե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ալեքսեյ Մատեշա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բելառուս բժիշկներ
Կոեռավեռե
Կոեռավեռե (Koeravere), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիննի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 66 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիննի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Արխիվներ
Արխիվներ (-ատյան, պաշտոնատուն), ինքնուրույն հիմնարկություններ կամ բաժիններ հիմնարկություններում, ձեռնարկություններում, կազմակերպություններում, ուր պահվում են վավերագրեր, ինչպես նաև առանձին հիմնարկությունների ու անհատների գործունեության վերաբերյալ ժամանակի ընթացքում ստեղծված փաստաթղթերի հավաքածուներ։ Որպես աղբյուրների հավաքածու արխիվները ծառայում են գիտահետազոտական նպատակների, օգտագործվում տնտեսության և պետական կառավարման գործնական կարիքների համար։ Արխիվների հետքեր հայտնաբերվել են հին աշխարհի բոլոր պետություններում։ Եգիպտոսում և Փոքր Ասիայում հայտնաբերվել են օրենքներ, դատավարություններ, դիվանագիտական տեքստեր պարունակող մեծ արխիվներ՝ գրված կավե աղյուսների, փայտի, մետաղի, պապիրուսի, հետագայում՝ մագաղաթի վրա։ Հին Հունաստանում արխիվների հետքեր գտնվել են Կրետե կղզում։ Մեծ համբավ ուներ հին Աթենքի արխիվները։