cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դերիք Ռոուզ
Դերիք Մարտել Ռոուզ (Derrick Martell Rose, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, խաղարկող։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Նյու Յորք Նիքս» ակումբում։
Ծնվել է Չիկագո քաղաքում։ Ընտրվել է NBA-ի 2008 թվականի դրաֆթի առաջին ընտրությամբ՝ ծննդավայրը ներկայացնող «Չիկագո Բուլս» ակումբի կողմից։ 2010 թվականին դարձել է աշխարհի չեմպիոն, 2009 թվականին արժանացել NBA-ի լավագույն նորեկի կոչմանը, 2010-2011 թթ. ճանաչվել է որպես ամենաարժեքավոր խաղացող (MVP), դառնալով տվյալ տիտղոսին արժանացած ամենաերիտասարդ մարզիկը (22 տարեկանում)։
Արտաքին հղումներ (կենսագրություններ)
Կատեգորիա:1988 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Չիկագո քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Չիկագո Բուլսի բասկետբոլիստներ
Բուրանա աշտարակ
Բուրանա աշտարակ, 10-րդ դարից 11-րդ դարի մինարեթ Կարախանիդների պետությունը Չույսկի հովտում՝ Ղրղզստան ի հյուսիսում։ Գտնվում է մայրաքաղաք Բիշքեկ ից 80 կմ հեռավորության վրա, Ղրղզստանի Տոկմակ քաղաքից 12 կմ հարավ-արևմուտքում, Ղրղզստանի լեռնաշղթայի Կեգետի կիրճ տանող ճանապարհին, Չու գետի ձախ ափին։ Աշտարակը մտնում է «Բուրանա Աշտարակ» հատուկ պահպանվող հնագիտական-ճարտարապետական համալիրի կազմի մեջ։ Բուրանի աշտարակը Ղրղզստանի հնագիտական-ճարտարապետական թանգարանի մի մասն է և պահպանվում է պետության կողմից որպես պատմամշակութային ժառանգության հուշարձան։
Աշտարակը Միջին Ասիայում ամենահին կառույցներից մեկն է։
Պատմություն
Աշտարակի շինարարությունը թվագրվում է 10-ից մինչև 11-րդ դար երով։ Այն կառուցված է այրած աղյուսից և արջային բրուսներից։ Ութանկյուն քարե ցոկոլում կլոր է կանգնած հատվածքում, որը նեղանում է դեպի վերին հատվածը, ծածկված զարդանախշային գոտիներով։ Հարավային կողմում 5 մ բարձրության վրա գտնվում է դռնատեղ, որից սկսվում է պտուտակային սանդուղքը, որը տանում է դեպի դիտահարթակ։ Աշտարակի բարձրությունը 21 մետր է, տրամագիծը՝ 9 մետր։ Նրա նախկին բարձրությունը ենթադրաբար եղել է 44-48 մետր։ Սակայն հետո նրա վերին մասը երկրաշարժից հետո ընկել է։ Այսօրվա դրությամբ բարձրությունը կազմում է 21,7 մետր։
Աշտարակի մոտ է գտնվում «Քարերի այգին», որտեղ հավաքված են այսպես կոչված «Բալբալները» (6-ից—10-րդ դար)՝ հին տապանաքարերը, հին ջրաղացները և ժայռապատկերներով քարերը (Մ.թ. ա. հազար տարի)։
Հետազոտություն
Բուրանինյան քաղաքը, և դրա հետ միասին մինարեթը 19-րդ դարի կեսից ռուս գիտնականների և երկրաբանների ուսումնասիրության օբյեկտներ են դարձել ։ Նրանց ուսումնասիրության մեջ զգալի ներդրում են ունեցել երկրագետներ Ֆ. Վ. Պոյարկովը, Վ. Դ. Գորոդեցկին, Ա.Մ. Ֆետիսովը, Ն. Ն. Պանտուսովը, Վ. Պ. Ռովնյագինը և ականավոր ռուս արևելագետ Վ. Վ. Բարտոլդը։ Չնայած Ղրղզստանի տարածքում նախահեղափոխական շրջանում հնագիտական հետազոտությունների նշանակությանը՝ դրանք պատահական, սիրողական բնույթ էին կրում։ Հուշարձանների պահպանության ոչ մի քայլ չի ձեռնարկվել ։
Արդեն Խորհրդային իշխանության առաջին տարիներին մի շարք միջոցառումներ են ձեռնարկվում Բուրանի աշտարակի պահպանման և քաղաքի հնագիտական ուսումնասիրության ուղղությամբ։ 1927-1928 թվականներին Ղրղզստանի ՀԽՍՀ կառավարության որոշմամբ իրականացվում է մինարեթի վերանորոգումն ու կոնսերվացումը, ինչը նախազգուշացրել է դրա հետագա ավերման մասին։ 1927 թվականին Մ. Ե. Մասոնը և 1929 թվականին Ա. Ի. Տերենոժկինը հնագիտական աշխատանքներ են իրականացրել քաղաքի տարածքում, որոնք իրականացվել են պեղումների, նյութերի հավաքման, պլանների նկարահանման և այլն։
1938-ում Բուրանինյան քաղաքը և մինարեթը ուսումնասիրում են Սեմիրեչյան հնագիտական արշավախումբը։ Այս հետազոտության արդյունքները արտացոլված են արշավախմբի ղեկավար Ա. ն. Բերնշտամի բազմաթիվ աշխատություններում։ Սակայն Բուրան քաղաքի վրա աշխատանքների ամենամեծ ծավալը կատարվել է 1953-1954 թվականներին։ Նրա ուսումնասիրությունների արդյունքում առաջին անգամ հաջողվել է պարզել, որ քաղաքագլուխը բարդ Հատակագիծ ունի և բաղկացած է 4-աստղանի ամրոցի կողմից ներկայացված Կենտրոնական ավերակներից՝ դրա սահմաններից դուրս գտնվող հսկայական հրապարակում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ղրղզստանի պատմություն Կատեգորիա:Ղրղզստանի թանգարաններ
Նիկո Գրեթհեմ
Նիկո Գրիթհեմ (Nico Greetham, ), ամերիկացի դերասան և պարող։ Առավել հայտնի է «Ավարտական երեկոն» երաժշտական ֆիլմում և «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» հեռուստասերիալում կատարած դերերի շնորհիվ ։ Ամերկյան «Պարիր, թե կարող ես» շոուի 10-րդ եթերաշրջանի ֆինալիստներից է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի պարողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Ազգային գվարդիա
Ազգային գվարդիա (la Garde Nationale, National Guard), քաղաքացիական զինված աշխարհազոր։
Պատմություն
Ստեղծվել է 1789 թվականին, Ֆրանսիայում՝ բուրժուական հեղափոխության սկզբին։ Ընդհատումներով գոյատևել է մինչև 1871։ Ազգային գվարդիան կազմվում էր տերիտորիալ սկզբունքով։ Մինչև 1852 թվականը նրա սպայական կազմը ընտրովի էր (բացի գլխավոր հրամանատարից)։
Ֆրանսիա
1870-1871 թվականներին Փարիզի Ազգային գվարդիա, որի մեջ ֆրանս-պրուսական պատերազմի ժամանակ ընդգրկվեցին ժողովրդական զանգվածները, հեղափոխական մեծ դեր խաղաց։ Նրա Կենտրոնական կոմիտեն դարձավ 1871 թվականի մարտի 18-ի ապստամբության ղեկավարը և մինչև մարտի 28-ը կատարում էր Փարիզի ժամանակավոր հեղափոխական կառավարության դեր։
Եվրոպա
Եվրոպայում XIX դարի բուրժուական հեղափոխությունների շրջանում քաղաքացիական աշխարհազոր (Ազգային գվարդիա, ազգային միլիցիա, քաղաքացիական գվարդիա և այլն) գոյություն ուներ Գերմանական միության երկրներում, Իսպանիայում, իտալական պետություններում և այլուր։
ԱՄՆ-ում այժմ կա բանակի և ռազմաօդային ուժերի Ազգային գվարդիա, որն իր կազմում ունի 23 հետևակային, զրահատանկային և օդային-դեսանտային դիվիզիա (300 հազար մարդ)։ Այն ամերիկյան իմպերիալիզմի ռազմական հենարանն է երկրի ներսում և օգտագործվում է հակապատերազմական ելույթները, նեգրական շարժումները և բանվորական ցույցերը ճնշելու համար։
Տես նաև
Կատեգորիա:Քաղաքացիական զինված աշխարհազոր Կատեգորիա:Ֆրանսիական մեծ հեղափոխություն Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ռազմական պատմություն Կատեգորիա:18-րդ դարը Ֆրանսիայում Կատեգորիա:1789 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Wale
Wale, ամերիկացի ռեփեր, երգերի հեղինակ։ Երաժշտի իսկական անունը և ազգանունը Օլաբոուել Վիկտոր Ակինթիմեհին (Olubowale Victor Akintimehin) է, իսկ Wale-ը կեղծանուն է, որը արտասանվում է Ուալեյ ։ Երաժիշտը նախընտրում է վերծանել այն որպես «We Ain't Like Everyone» ։
Կենսագրություն
Wale-ը ծնվել է հարավարևմտյան Նիգերիայից ներգաղթածների ընտանիքում, յորուբայի ժողովրդից։ Ուալեյի ծնողները Միացյալ Նահանգներ են ժամանել Ավստրիայից 1979 թվականին։ Նրա ընտանիքը Հյուսիս-Արևմտյան Վաշինգտոնում ապրել է մինչև 1994 թվականին Մոնտգոմերի շրջան տեղափոխվելը, երբ Ուալեյը 10 տարեկան էր։ 2001 թվականին ավարտել է Գեյթերսբերգի «Quince Orchard» միջնակարգ դպրոցը։ 2002 թվականին Ուալեյի ընտանիքը տեղափոխվել է Լարգո, Փրինս Ջորջս շրջան (Մերիլենդ նահանգ)։ Ուալեյը սովորել է Փիթսբուրգի արվարձանում (Փենսիլվանիա) Ռոբերտ Մորիսի համալսարանում և Վիրջինիա նահանգի համալսարանում (Չեստերֆիլդի շրջան), այնուհետև տեղափոխվել է Բոուի պետական համալսարան (Փրինս Ջորջս շրջան), սակայն թողել է այն։
Համբավը ձեռք է բերել 2005 թվականին, երբ նրա մասին գրել է հիփ հոփի մասին The Source ամսագիրն իր «Unsigned Hype» խորագրում, որը նվիրված էր MC-ին առանց պայմանագրերի, բայց մեծ ներուժով։ 2006 թվականին Վաշինգտոնում հայտնի է դարձել Wale-ի «Dig Dug (Shake It)» երգը։ Ուալեյը տարածաշրջանում ճանաչված էր և շարունակում էր երաժշտություն ձայնագրել տարածաշրջանային լսարանի համար։ 2006 թվականին նրա վրա ուշադրություն է դարձրել պրոդյուսեր Մարկ Ռոնսոնը և 2007 թվականին Wale-ը պայմանագիր է կնքել Allido Recordsu-ի հետ։ Ուալեյը թողարկել է մի քանի երգ և հայտնվել է ազգային ԶԼՄ-ներում, այդ թվում՝ MTV-ում և քաղաքային տարբեր ամսագրերում։
2008 թվականին Ուալեյը պայմանագիր է կնքել Interscope Records-ի հետ 1,3 մլն դոլարով, իսկ նրա դեբյուտային «Ուշադրության պակաս» (Attention Deficit) ալբոմը թողարկվել է 2009 թվականին «Chillin», «Pretty Girls» և «World Tour» սինգլների հետ։ Ալբոմը, չնայած նրան, որ ուղարկվել է, քննադատների կողմից դրական արձագանքներ է ստացել։ 2011 թվականի սկզբին Ուալեյը պայմանագիր է կնքել Maybach Music Group-ի հետ, հայտնի հիփ-հոփ կատարող Ռիք Ռոսի լեյբլի հետ, որը նույն 2011 թվականի մայիսի 23-ին թողարկել է «Self Made Vol.1» ժողովածուն։ Ուալեյի երկրորդ ստուդիական ալբոմը՝ «Ambition», թողարկվել է 2011 թվականի նոյեմբերի 1-ին։ 2013 թվականի հունիսի 26-ին թողարկվել է նրա երրորդ «The Gifted» ալբոմը։
2019 թվականի սեպտեմբերին Wale-ը հայտարարել է իր նոր նախագիծը։ Ռեփեր-վետերանը իր IG հաշվում հայտարարել է «Wow ... That's Crazy» ալբոմի թողարկման մասին, և որ այն դուրս է գալու LP ֆորմատում։ Վեցերորդ ստուդիական ալբոմի թողարկման ամսաթիվը նախատեսված էր 2019 թվականի հոկտեմբերի 11-ին։
2020 թվականի հունիսի 19-ին Wale-ը թողարկել է «The Imperfect Storm» մինի ալբոմը։ Այն ներառում է 6 երգեր Eric Bellinger-ի և McClenney-ի մասնակցությամբ։ Թողարկման թեմատիկան տատանվում է ռեփերի անձնական փորձից մինչև ռասիզմի, ոստիկանական բռնության և ԱՄՆ-ում քաղաքացիական բողոքի ակցիաների թեմաների մեջ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեփերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հիփ հոփ երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հիփ հոփ երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Interscope Records-ի արտիստներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Շլոմո Հիլել
Շլոմո Հիլել (שלמה הלל; 23, ), իսրայելցի քաղաքական և պետական գործիչ, քնեսեթի խոսնակ, Իսրայելի ներքին անվտանգության նախարար և Իսրայելի ներքին գործերի նախարար ։ Եղել է Իսրայելի դեսպանը աֆրիկյան մի շարք երկրներում։ Իսրայելական պետական և սոցիալական գործունեության մրցանակի դափնեկիր (1998)։
Կենսագրություն
Երուսաղեմի հրեական համալսարանում սովորել է քաղաքագիտություն, տնտեսագիտություն և պետական կառավարում, եղել է ամուսնացած Թամիմա Հիլելի հետ, ունեցել են երկու երեխա՝ որդի և դուստր։
Քաղաքական կարիերա
Քնեսեթի 1951 թվականի ընտրությունների ժամանակ Հիլելի անունն ընդգրկված է եղել Մապայ սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության ցուցակում։ 1952 թվականի դեկտեմբերի 21-ին նա պատգամավոր է դարձել՝ փոխարինելով մահացած Էլիահու ա-Կարմելիին։
1959 թվականին նշանակվել է Գվինեայում դեսպան։ 1961 թվականին նա դարձել է Կոտ դ'Իվուարի, Դահոմեայի, Վերին Վոլտայի հանրապետության և Նիգերի դեսպան, այնուհետև ՄԱԿ-ում՝ իսրայելական պատվիրակության անդամ (1963-1967)։ 1967 թվականին Շլոմո Հիլելը վերադարձել է Իսրայել և մինչև 1969 թվականը ծառայել որպես Արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ։
1969-1977 թվականներին եղել է Ազգային անվտանգության նախարար, 1974-1977 թվականներին՝ ներքին գործերի նախարար։ Ընտրվել է 11-րդ քնեսետի նախագահ (1984-1988)։
Մահացել է 2021 թվականի փետրվարի 8-ին։ Մինչ իր մահը համարվել է Իսրայելի ամենաերկարակյաց ներքին գործերի նախարարը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսրայելի պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Իսրայելի ներքին գործերի նախարարներ Կատեգորիա:Իսրայելի դեսպաններ
Աղչայ (գետակ)
Աղչայ, գետակ Արաքսի ավազանում, Ախուրյանի վտակը։ Հոսում է Կարսի սարահարթի հարավային մասով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ախուրյան գետի վտակներ
Ռոնի Ջեյմս Դիո
Ռոնի Ջեյմս Դիոն (Ronnie James Dio, իսկական անուն ազգանունը՝ Ռոնալդ Ջեյմս Պադավոնա, Ronald James Padavona, ), իտալական արմատներով ամերիկացի լեգենդար ռոք երգիչ երաժիշտ է, ծնված 1942 թվականի հուլիսի 10-ին։ Համարվում է բոլոր ազգերի ու ժամանակների լավագույն ռոք և մեթալ վոկալիստներից մեկը։ Հայտնի է իր հզոր վոկալային տվյալներով։ Ռոնի Ջեյմս Դիոն կարողացավ մինչև իր կյանքի վերջին տարիները պահպանել իր հզոր ձայնը բարձր մակարդակի վրա։ Նա հայտնի դարձավ իր ելույթներով անգլիական հայտնի և լեգենդար ռոք խումբ Բլեք Սաբաթ-ի կազմում 1979-1982 թվականներին։ Մահացել է 2010 թվականի մայիսի 10-ին ստամոքսի քաղցկեղից 67 տարեկան հասակում։ Իր ամբողջ երաժշտական կարիերայի ընթացքում վաճառել է 47 միլիոն օրինակ ալբոմ ամբողջ աշխարհում։ Շատ ռոք երաժիշտներ նրան համարում էին լավագույններից մեկը իր գործում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Կրոնների քննադատներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Յոն Պետրեսկու
Երիտասարդ տարիներին Բուխարեստում անդամակցել է «Հայաստան» հայրենասիրական ընկերությանը։ 1878 թվականից խաղացել է Բուխարեստի Ազգային թատրոնում, հանդես եկել դասական կատակերգություններում, անտիկ ողբերգություններում, պատմական դրամաներում, մելոդրամներում, ժամանակակից արևմտաեվրոպական դրամատուրգների պիեսների ներկայացումներում։ Համարվել է ազգային թատրոնի խոշոր վարպետ, արժանացել Լ․ Կարաջալեի բարձր գնահատանքին։ Դերերից են՝ Տոմշա, Մոշ Վընտուրա-Ցարը (Վ․ Ալեքսանդրիի «Դեսպոտ-իշխանը», «Գյուղի տզրուկները»), Գրոզ (Բ․ Դելավրանչայի «Լուչաֆըրուլ»), Դրագոմիր (Ա․ Դավիլայի «Վլայկու Վոդը»), լավագույնը՝ Տրահանաքե (Կարաջալեի «Կորած նամակը»)։ Խաղացել է նաև Օրգոն (Սոլիերի «Տարտյուֆ»), Յագո, Լիր արքա, Համլետ, Մակդուֆ (Շեքսպիրի «Օթելլո», «Լիր արքա», «Համլետ», «Մակբեթ»), Քին (Ա․ Դյումա հոր «Քին») և այլն։
Կատեգորիա:Ռումինահայ դերասաններ
Չոլկի
Չոլկի (Chalky Island;, կղզի Նոր Զելանդիայում։ Վարչականորեն մտնում է Սաուտլենդ շրջանի մեջ։
Աշխարհագրություն
Չոլկի կղզին տեղակայված է նորզելանդական Հարավային կղզու հարավ-արևմուտքում, Չոլկի-Ինլետ ծոցի մոտ։ Գտնվում է Պյուսեգուր ծայրամասից մոտավորապես 10 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ուեստ-Քեյփ ծայրամասից 15 կմ հարավ-արևելք և Ինվերկարգիլ քաղաքից 140 կմ դեպի արևմուտք։ Չոլկիի մակերեսը 5,14 կմ քառակուսի է։ Մտնում է Ֆյորդլենդ ազգային այգու մեջ։
Կղզում բնակեցված է նորզելանդական հազվագյուտ թռչուններով, այդ թվում նաև դեղնագլուխ մուհուա, նորզելանդական թռչող թութակ, ինչպես նաև մողես։ Որոշ տեսակներ Չոլկի են բերվել տեղի մասնագետների կողմից ։
Պատմություն
Չոլկի կղզին հայտնաբերողը համարվում է բրիտանացի ճանապարհորդ Ջեյմս Կուկը, ով կղզին հայտնաբերել է 1773 թվականին։ XVIII դարի վերջին և XIX դարասկզբին կղզին ծառայել է որպես հիմք ծովային փոկերին որսելու համար։
Ներկա պահին կղզին համարվում է թռչունների արգելավայր։ 1999 թվականին Չոլկին դարձավ առաջին կղզին Ֆյորդլենդի ազգային այգում, որտեղ ամբողջությամբ ոչնչացվել է կզաքիսի ողջ տեսակը, որոնք այստեղ էին ներմուծվել եվրոպացիների կողմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ Կատեգորիա:Նոր Զելանդիայի կղզիներ Կատեգորիա:Ավստրալիայի և Օվկիանիայի կղզիներ
Խորսանա
Խորսանա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում Սեբաստիա քաղաքից 12 կմ արևելք։
Պատմություն
Ն. Ադոնցը գյուղը նույնացնում է Փոքր Հայքում հիշատակվող Օրսա քաղաքի հետ, իսկ ուրիշները՝ Խարստանա կամ Խարսիան բերդավանի հետ։
Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է բռնագաղթի ճանապարհին։
Բնակչություն
XIX դարի սկզբին ուներ 40 տուն, նույն դարի վերջին՝ 100-120 տուն, իսկ 1914 թվականին՝ 300 տուն՝ 2600 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և արհեստներով։
Պատմամշակութային կառույցներ
Խորսանան ուներ Ս. Աստվածածին և Ս. Սարգիս անուններով եկեղեցիներ։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր Արշակունյան անունով վարժարան, որտեղ սովորում էին 100 աշակերտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ուտյովկա
Ուտյովկա (Утёвка), գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Նեֆտեգորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր ավելին քան 6500 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Նեֆտեգորսկի շրջանի բնակավայրեր
Վերշիկերեն
Վերշիկերեն, բուրուշասկի, կանջութևրևն, վերշիկների լեզուն։ Ծագումնաբանորեն մեկուսացած լեզու է։ Խոսվում է Պակիստանի հյուսիսային արևմտյան որոշ շրջաններում։ Խոսողների թիվը՝ մոտ 40 հազար։ Ունի երկու հիմնական բարբառ՝ վերշիկվար և բուրուշասկի։ Հնչյունական համակարգում առկա է 10 ձայնավոր և 36 բաղաձայն։ Ունի երաժշտական շեշտ։ Անվանական ձևակազմությունը համեմատաբար պարզ է, իսկ բայական համակարգը՝ բարդ։ Բայերի մեջ կան դեմք, թիվ, դաս նշանակող մասնիկներ։ Տարբերակում է չորս դաս՝ ըստ տղամարդկանց, կանանց, կենդանիների և զանազան առարկաների անունների։ Նախադասությունն ունի անվանական և էրգատիվ տարատեսակներ։ Բաոապաշարում կան նկատելի փոխառություններ ուրդու և դարդյան լեզուներից։ Անգիր լեզու է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեզուներ այբբենական կարգով
Ճոլև
Ճոլև (ჭოლევი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Ծղալտուբոյի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 300 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ծղալտուբոից հեռու է 40 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 139 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ծղալտուբոյի շրջան
Մեծապետական շովինիզմ
«Մեծապետական շովինիզմ», իշխող ազգերի ներկայացուցիչների ազգայնականության ծայրահեղ ձև, որը դրսևորվում է բազմազգ պետություններում այլ ժողովուրդների ճնշման մեջ։ Համարվում է ռասիզմի դրսևորում ։
Օսիչնո
Օսիչնո (Осичне), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1925 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օսիչնո գյուղում բնակվում էր 50 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,03 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 24,63 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1925 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մեծապետական շովինիզմ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսական ազգայնականություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Կպում (բժշկություն)
Ադհեզիա  (adhesio–կպչել),մանրաթելերի միջոցով հյուսվածքների և օրգանների միջև՝ վիրահատությունների ժամանակ վնասվածքների հետևանքով առաջացած կպումներ ։ Դրանց կարելի է համարել ներքին հատիկավոր հյուսվածք, որը միացնում է ոչ նորմալ միացած հյուսվածքները։
Պաթոֆիզիոլոգիա
Ադհեզիան (կպումներ) ձևավորվում է վիրահատությունից հետո որպես օրգանիզմի բնական վերականգնվող մաս այնպես, ինչպես սպին։ «Ադհեզիա» տերմինը կիրառվում է այն ժամանակ, երբ սպին մի հյուսվածքից անցնում է մյուս հյուսվածք, սովորաբար դեպի պերիտոնեալ խոռոչ։ Կպում ձևավորվում է, երբ երկու վնասված հյուսվածքներ միմյանց մոտ են գտնվում։ Այդ մասում սկսում է բորբոքում և առաջացնում է ֆիբրինի կուտակում։ Այնուհետև ֆիբրինը միացնում է երկու վնասված հյուսվածքները, որտեղ տեղի է ունեցել հյուսվածքի վնասումը ։ Ֆիբրինը գործում է որպես սոսինձ․ վնասվածքը փակելու համար և կառուցում է նոր կպում, այսպես կոչված «ֆիբրինոզ»։ Մարմնի խոռոչներում, ինչպես օրինակ, պերիտոնեալ, պերիկարդիալ և ձուսպաթաղանթային խոռոչները, ֆիբրոլիտիկ ֆերմենտների ընտանիքը կարող են սահմանափակել առաջնային ֆիբրինային կպման առաջացումը և նույնիսկ կարող են քայքայել այն։ Սակայն դեպքերի մեծամասնության ժամանակ այս ֆերմենտների արտադրումը կամ ակտիվությունը վատթարանում է և ֆիբրինային ադհեզիան միևնույն է պահպանվում է։
Եթե առաջացել է կպում, հյուսվածքի վերականգնող բջիջները, ինչպես օրինակ, մակրոֆագերը, ֆիբրոբլաստները և արյունատար անոթների բջիջները ներթափանցում են ֆիբրինացված տարածք և ներթափանցում կոլագեն և այլ մատրիցային նյութեր, որպեսզի ձևավորեն մշտական ադհեզիա։ 2002 թվականին Ջուզեպե Մարտուչելոյի հետազոտական խումբը ցույց տվեց, որ հնարավոր դերը կարող են խաղալ միկրոսկոպիկ օտար մարմիններ, որոնք վիրահատության ժամանակ չկանխատեսված ներթափանցել են վնասված հատված ։ Այդ տվյալները թույլ են տալիս մտածել, որ ադհեզիայի ձևավորման համար անհրաժեշտ է երկու տարբեր խթան՝ մեզոթելային շերտերի ուղիղ վնասում և պինդ սուբստրատային օտար մարմին։
Եթե որոշ կպումներ չեն առաջացնում խնդիրներ, այլ կպումներ կարող են խոչընդոտել մկանների, այլ հյուսվածքների և օրգանների շարժին, երբեմն առաջացնելով թեքում կամ իրենց սովորական դիրքից շեղում։
Ադհեզիվ կապսուլիտներ
Ադհեզիվ կապսուլիտները առաջանում են հոդախոռոչների բորբոքումների արդյունքում։ Ուսագոտու ադհեզիվ կապսուլիտների դեպքում (հայտնի է նաև ուսագոտու սառեցում) ուսահոդերի մակերեսների միջև առաջանում է կպումներ, որոնք սահմանափակում են շարժումները։
Ախուրի (Վերին Բասենի գավառ)
Ախուրի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում։ Գտնվում է Վերին Բասենի տարածքում ։
Կպում (բժշկություն)
Որովայնային կպումներ
Բարակ աղու անանցանելիությունը (ԲԱԱ) համարվում է հետվիրահատական կպումների գոյություն ունեցող հետևանք։ Բարակ աղու անանցանելիություն կարող է առաջանալ, երբ կպումները ձգում են կամ ճնշում են բարակ աղին և կանխում են պարունակության անցում աղիքային տրակտով։ Փակումը կարող է ընթանալ մինչև 20 տարի, սկսած վիրահատության պահից, եթե ավելի վաղ բարորակ կպումները թույլ են տվել բարակ աղուն պտտվել իր շուրջը և խոչընդոտել։ Առանց վիրահատական միջամտության անհնար է հաղթահարել բարակ աղու անանցանելիությունը․ այն կարող է հանգեցնել մահվան։
Համաձայն վիճակագրական տվյալների՝ ներկայացված ԱՄՆ-ի ազգային հիվանդանոցների գրառումների կոմիտեի՝ մոտավորապես 2000 մարդ ամեն տարի մահանում է կպումների պատճառով ։ Կախված կպումների կառուցվածքի բարդությունից, արգելքը կարելի է թուլացնել բժշկական միջամտությամբ։ Սակայն որոշ կպումներ պահանջում են վիրաբուժական միջամտություն, որպեսզի թուլացնեն կամ քայքայեն կպումը կամ հեռացնեն ախտահարված բարակ աղու այդ հատվածը։
Կոնքային կպումներ
Կոնքային կպումները որովայնային կպումների տեսակ է՝ կոնքային հոդերի մոտ։ Կանանց մոտ սովորաբար ազդում են վերարտադրողական համակարգի վրա և այդ ձևով առաջացնում են անհանգստություն վերարտադրողականության ժամանակ կամ հանդիսանում են քրոնիկ ցավի պատճառ կոնքային հատվածում։ Բացի վիրաբուժական պատճառից, պատճառ կարող է հանդիսանալ նաև էնդոմետրիոզը և կոնքում բորբոքային հիվանդությունները։
Վիրաբուժական միջամտությունը արգանդի ներսում (օրինակ, լայնացում կյուրետաժ (արգանդի լորձաթաղանթի քերում), միոմեկտեմիա, էնդոմետրալ հեռացում) կարող է հանգեցնել Աշերմանի համախտանիշի (հայտնի է նաև որպես ներարգանդային կպումներ, կապտուկներ), որը համարվում է անպտղության պատճառ։
Կպումների պատճառով վերարտադրողական համակարգի աշխատանքի վատացումը կարող է հետևանք լինել բազմաթիվ մեխանիզմների և բոլորը համարվում են արգանդափող-ձվարաններ կապի խաթարման հետևանք։ Այդ խաթարումը կարող է կանխել ձվաբջջի անցումը արգանդափողերով ։
2012 թվականին մետա-անալիզի արդյունքում եկան այն եզրակահանգման, որ վիրահատական մեթոդները, որոնց նպատակն է նվազեցնել ինվազիվությունը, օտար մարմինների կիրառումը կամ թթվածնաքաղցի առաջացումը, չեն նվազեցնում հետագայում կպումների առաջացման հավանականությունը ։
Պերիկարդիալ կպումներ
Կպումները, որոնք առաջանում են սրտի և կրծքի միջև՝ սրտի վիրահատությունից հետո, սիրտը ենթարկում են աղետալի վտանգի՝ երկրորդ անգամ հերթական պրոցեդոււրան կատարելու դեպքում։
Պերիդուրալ կպումներ
Կպումները և սպիները, ինչպես էպիդերալ ֆիբրոզը, կարող են առաջանալ ողնաշարի վիրահատությունից հետո, որը սահմանափակում է նյարդային վերջույթների ազատ շարժումները՝ առաջացնելով կապանք և ցավ։
Կապը վիրահատության հետ
Վիրահատության ժամանակ կպումների արգելակիչների օգտագործման դեպքում այն կարող է նպաստել կպումների առաջացման կանխմանը ։ Գոյություն ունի 2 մեթոդ, որոնք հաստատվել են ԱՄՆ-ի սննդի և դեղորայքի վերահսկողության կողմից, կպումների կանխարգելման համար՝ Intercede and Seprafilm ։ Հետազոտություններից մեկը ցույց է տվել, որ Seprafilm-ը կրկնակի անգամ ավելի արդյունավետ է համեմատած միայն վիրաբուժական տեխնիկայի հետ ։ Վիրաբուժական խոնավեցնող թերապիան կարող է նաև մինիմացնել կպումների առաջացման հավանականությունը ։ Լապարասկոպիկ վիրաբուժությունը ունի կպումներ առաջացնելու ավելի քիչ ռիսկեր ։ Վիրահատության ժամանակ կարող են օգտագործել միջոցներ, որոնք կկանխեն կպումների առաջացումը, ինչպես օրինակ, նուրբ վերաբերվելը հյուսվածքներին և օրգաններին, առանց օսլայի և լատեքսի ձեռնոցների օգտագործումը, թույլ չտալը հյուսվածքներին կորցնել խոնավությունը և վիրաբուժական միջամտության տևողության ժամանակի կրճատումը ։
Ցավալի փաստ է համարվում այն, որ վիրաբուժության մեջ անխուսափելի է կպումների առաջացումը և կպման բուժման հիմնական միջոց է համարվում վիրահատությունը։ Աղիքային խոչընդոտները, որոնք առաջանում են կպումների պատճառով, տեսանելի է ռենտգենագրությամբ, սակայն գոյություն չունի այլ հասանելի ախտորոշիչ թեստ, որը հստակ կախտորոշի կպումը։
Որովայնի վիրահատություն
Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ բաց վիրահատություն ունեցած մարդկանց 90%-ի մոտ անխուսափելի է որովայնում կպումների առաջացումը և կանանց 50-100%-ի մոտ կպում զարգանում է կոնքային հատվածի վիրահատությունից հետո ։ Նախորդ վիրահատությունների արդյունքում առաջացած կպումները կարող են խոչընդոտ հանդիսանալ հաջորդ վիրահատությունների ժամանակ՝ խոչընդոտելով պատկերի պարզ երևալուն։ Բավականին մեծ հետազոտության ժամանակ (29790 մասնակից), որը հրապարակվել է The Lancet բրիտանական ամսագրում, հիվանդների 35%-ը, որոնք ունեցել են որովայնի կամ կոնքի բաց վիրահատություն, բարդացումների պատճառով տեղափոխվել են հիվանդանոց միջինում 2 անգամ, կապված կպումների կամ կասկածվող կպումների պատճառով ։ Հետընդունում հիվանդանոց եղել է 22% հիվանդների մոտ՝ ընդ որում վիրահատությունից հետո՝ առաջին մեկ տարվա ընթացքում ։ Կպումների հետ կապված բարդությունը կայանում է նրանում, որ կրկնակի բացումից հետո առաջանում է մեծ ռիսկ երկրորդ վիրահատության համար ։
Որոշ օրգաններ և կառույցներ ավելի շատ են հակված կպումներ առաջացնելու, քան մնացածը։ Ճարպոնն ավելի հակված է կպում առաջացնելու։ Հետազոտություններից մեկը ցույց է տվել, որ վիրահատությունից հետո ճարպոնում հայտնաբերվել է կպումների 92%-ը ։ Ներկայացվում է, որ ճարպոնը համարվում է գլխավոր օրգանը, որը պատասխանատո է «հանկարծակի» կպումներ առաջացնելու։ Մյուս հետազոտության արդյունքը ցույց է տվել, որ 100% դեպքերում հանկարծակի կպումների առաջացման հետ կապված է ճարպոնը ։
Որովայնի վիրահատությունից հետո կպումների առաջացման քանակի նվազման համար մեթոդներից մեկը հիդրոֆլոտացիան է, որի դեպքում օրգանները առանձնացվում են միմյանցից հեղուկի մեջ դնելով ։
Տեսակներ
Գոյություն ունի կպումների ընդհանուր 3 տեսակ․ թաղանթային, անոթային և կոհենսիվ, սակայն նրանց պաթոֆիզիոլոգիան նույնն է ։ Թաղանթային կպումները սովորաբար չեն ստեղծում խնդիրներ։ Անոթային կպումները համարվում են խնդրառատ։
Էմիլ Բեռնար
Էմիլ Անրի Բեռնար (Émile Henri Bernard, ), ֆրանսիացի հետիմպրեսիոնիստական շրջանի նկարիչ և գրող, որն ընկերական կապեր է ունեցել Վինսենթ վան Գոգի,  Պոլ Գոգեն ի, Յուգեն Բոշի, իսկ հետագայում,  Պոլ Սեզան ի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Պոստիմպրեսիոնիստ նկարիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ժյուլիանի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Օրիենտալիստ նկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:19-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Պոստիմպրեսիոնիզմ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փորագրիչներ
Սթրեյթ էդջ
«Սթրեյթ Էդջ» (անգլ.` Straight edge, այլ կերպ` sXe), ռոք երաժշտության ենթաոճ և ենթամշակութային ապրելակերպ, որը բացառում է ալկոհոլի, ծխախոտի և թմրամիջոցների օգտագործումը։ Որոշ հետևորդեր իրենց նույնիսկ հետ են պահում անօրինական և/կամ անկանոն սեռական հարաբերություններից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ենթամշակույթներ Կատեգորիա:Երաժշտական ենթամշակույթներ Կատեգորիա:Կենդանիների իրավունքների շարժում Կատեգորիա:Վեգանություն
(1206) Նումերովիա
(1206) Նումերովիա (Numerowia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1931 թվականի հոկտեմբերի 18-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Խումարլի
Խումարլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
(1206) Նումերովիա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,865742 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7068 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0247 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1771,96 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,203165 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,01° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1931 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Խումարլի
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նովայա Գալեշչինա
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Գալեշչինա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 2 658 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ
Քինոլին
Խինոլին, հետերոցիկլիկ օրգանական միացություն։ Հանդիսանում է լավ լուծիչ ծծմբի, ֆոսֆորի և օրգանական ներկանյութերի սինթեզի համար։ Վատ է լուծվում սառը ջրում, բայց լավ է լուծվում տաք ջրում և օրգանական լուծիչներում։
Խինոլինը ունի բազմաթիվ ածանցյալներ, որոնք ունեն տարբեր կիրառություններ։ Խինոլինի ածանցյալները օգտագործվում են բժշկության մեջ (պլազմոցիդ, խինին)։
Պատմություն
1835 թվականին առաջին անգամ Ֆրիդլիբ Ֆերդինանդ Ռունգեն էքստրակտել է խինոլին քարածխային դյութից։ Այս մեթոդը շարունակվում է գործածվել խինոլինի արդյունաբերական ստացման համար։
Սինթեզի մեթոդներ
Ստրաուսի մեթոդի ենթադրվող մեխանիզմը
Թունավորություն
Կաթնասունների համար խինոլինի LD50 կազմում է մի քանի հարյուր մգ/կգ։
Արիստակես Ա
= Կենսագրություն = Ծնվել է Կեսարիայում 264 թվականին։ Մանկությունից իր իսկ կենսագրի բառերով․ «Ըստ աստուածագործ ծառայության սնեալ էր», այսինքն՝ աստվածապաշտական ծառայության համար դաստիարակված։ Վաղ երիտասարդությունից հետևեց ճգնողական կյանքի՝ «Մենակեաց լեռնակեաց կրօնս մտեալ» այսինքն միայնակ, լեռնաբնակ կրոնավորական կարգի մեջ մտած էր իրեն ենթարկելով քաղցի, ծարավի, տքնության և «բանջարաճաշակ և խարազանազգեստ» կենցաղի՝ Նիկոմաքոս ճգնավորի առաջնորդությամբ։ Երբ դարձավ չափահաս ու հոգևոր կատարելության բոլոր կանոններին տիրացավ, ունեցավ աշակերտների իր խումբը։ Հաղթահարեց ամեն տեսակ փորձություններ և ինքնազրկանքները «կամայական քաջությամբ տարեալ», լուսավորեալ և պայծառացեալ» հոգեվիճակի հասավ։ Ըստ Ագաթանգեղոսի, նա նախքան եկեղեցական ասպարեզ մտնելը արդեն հասել էր կրոնավորական օրինակելի հոգևոր կատարելության։ Քանի որ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը հաճախ կբացակայեր իր հայրապետական նստավայրից՝ երկրի ծայրամասերում կքարոզեր Աստծո խոսքը և ճգնակյաց կյանք կվարեր։ Տրդատ թագավորը հաշվի առնելով այս ամենը, մարդ ուղարկեց Արիստակեսի հետևից։ Երբ նրան ներկայացվեց թագավորի հրավերը, Արիստակեսը չէր ուզում հեռանալ իր մենաստանից մինչև որ քրիստոնյաների բազմությունը նրան համոզեց, որ «Աւելի լավ է, որ Աստուծո մշակութեան գործին նուիրուիս, քան մենակեաց անապատական կեանքին»։ Ուստի Արիստակեսը հետևեց Տրդատ թագավորի պատվիրակներին։ Երբ հասան Հայաստան, թագավորի հետ միասին փնտրեցին Գրիգոր Լուսավորչին և գտան նրան Դարանաղյաց գավառում՝ Մանեայ Այր կոչված ճգնարանում։ Տրդատը խնդրեց Լուսավորչին, որպեսզի նա իր երկու որդիներին՝ Արիստակեսին և Վրթանեսին եպիսկոպոսներ ձեռնադրի։ Այս կապակցությամբ Օրմանյանը կավելացնի՝ «Ընդհանուր փափաքին վրայ, Արիստակես, իբրև աւելի հոգևորական անձ, մեծ եղբօրմեն առաջ եպիսկոպոսութեան կը կոչուէր և իր հօր հայրապետական պաշտօնին օգնական կը նշանակուէր» ։ Արիստակեսի մասին շատ դեպքեր կամ գործունեության դրվագներ հայտնի չեն։ Հիշատակության արժանի է նրա մասնակցությունը Առաջին համաքրիստոնեական ժողովին, որը գումարվել էր 325 թվականին, Նիկիա քաղաքում։ Նրան ուղեկցում էին Արևելյան եպիսկոպոսները՝ Հովհաննես Տիզբոնեցին, Հակոբ Մծբնացին, Եվթաղ Եդեսիացին և Ղեվոնդիոս Կեսարացին։ Նիկիայում իր մասին մի դեպք կպատմեն, մի խումբ արիոսականներ տեսնելով Արիստակեսի նիհար և ճգնություններից հյուծված կերպարանքը, կծաղրեին, թե Հայոց Եպիսկոպոսը ավելի շատ մշակի կնմանվի, քան Հայրապետի, և հեգնելով առաջարկեցին, որ դիմացի արորադիր եզները վերցնի և ծովը հերկի։ Արիստակես առանց վարանելու ընդունեց առաջարկը և հերկեց ծովը իբրև հաստատ գետին։ Վերադարձին նա իրեն ծաղրողներին ասեց.
Մարդիկ ամոթահար եղան և իրենց հարգանքը և համարումը ավելի մեծացավ ։ Արսիտակես Ա-ն, վերադառնալով Մեծ Հայք, մնաց որպես Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս մինչև իր մահը 333 թվականին։ Նրան հաջորդեց եղբայրը՝ Վրթանես Ա-ն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ Կատեգորիա:Լուսավորիչներ Կատեգորիա:4-րդ դարի քրիստոնեական սրբեր Կատեգորիա:4-րդ դարի հայեր Կատեգորիա:3-րդ դարի հայեր
(9070) Էնսաբ
(9070) Էնսաբ (Ensab), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի հուլիսի 23-ին Կարոլին Շումեյկերի և Դևիդ Լևիի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,000563 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7049 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,2962 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1898,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,189627 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,73° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Դևիդ Լևիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռաֆիկ Հակոբյան
Ռաֆիկ Եղիշեի Հակոբյան, քիմիկոս։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1985), պրոֆեսոր (1986)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի քիմիատեխնոլոգիական ֆակուլտետը (1954)։ Աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ քիմիայի ինստիտուտում, 1968 թվականից՝ ՀՊՃՀ-ում, 1972-1980 թվականներին՝ քիմիական պրոցեսների և ապարատների ամբիոնի վարիչ, 1996 թվականից՝ ամբիոնի պրոֆեսոր, 1987-1996 թվականներին՝ ՀՊՃՀ Վանաձորի մասնաճյուղի տնօրեն։ Աշխատանքները վերաբերում են երկֆազ համակարգերի հիդրոդինամիկայի հարցերին։ Խիտ շերտում պնևմոտրանսպորտի (օդաճնշական փոխադրման) նրա մշակած (աշխատակիցների հետ) նոր մեթոդը ներդրված է ՌԴ տարբեր ձեռնարկություններում։
Երկեր
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ
Մոսուլի ապստամբություն (1959)
1959 թվականի Մոսուլի ապստամբությունը արաբ ազգայնականների հեղաշրջման փորձ էր Մոսուլում, որոնք ցանկանում էին տապալել Իրաքի այն ժամանակվա վարչապետ Աբդ ալ Քարիմ Քասիմին և հաստատել արաբական ազգայնական կառավարություն, որն այնուհետև Իրաքի Հանրապետությունը կմիացնի Արաբական Միացյալ Հանրապետությանը։ Մոսուլում հեղաշրջման տապալումից հետո, որտեղ մի քանի օր շարունակ կատաղի փողոցային մարտեր էին ընթանում տարբեր խմբավորումների միջև, որոնք փորձում էին քաոս ստեղծել քաղաքական և անձնական հաշիվները մաքրելու համար, խախտվեց օրենքն ու կարգը։
Նախապատմություն
Իրաքի կոմունիստական կուսակցության հետ Քասիմի աճող կապերը ապստամբություն են հրահրել Իրաքի հյուսիսային Մոսուլ քաղաքում, որը գլխավորել են արաբ ազգայնականները, որոնք ղեկավարում էին ռազմական ստորաբաժանումները։ Փորձելով վախեցնել նրանց, ովքեր պոտենցիալ հեղաշրջում էին փնտրում, Քասիմը կոմունիստներին կոչ է արել աջակցել Մոսուլում խաղաղության կողմնակիցների հանրահավաքին, որը տեղի է ունեցել 1959 թվականի մարտի 6-ին։ Խաղաղության շուրջ 250 հազար կողմնակիցներ և կոմունիստներ Մոսուլի փողոցները լցրել են մարտի 6-ին, և թեև հանրահավաքը խաղաղ է անցել, մինչև մարտի 7-ը կոմունիստների և ազգայնականների միջև բախումներ են սկսվել։ Հաջորդ օրերին դա վերաճեց լոկալ քաղաքացիական պատերազմի։
Հեղաշրջման փորձ
Ցույցերը կանգնեցնելու Քասիմի փորձն ինչ-որ չափով հաջող էր, քանի որ գնդապետ Աբդել Վահաբ Շավաֆը ՝ 40-ամյա բնիկ արաբ ազգայնականը ՝ Մոսուլում իրաքյան բանակի կայազորի հրամանատարը, շփոթված էր կոմունիստների կողմից ուժի ցուցադրմամբ։ Կոմունիստական կուսակցության ժողովրդական աշխարհազորի և տեղի նասերիտների միջև տեղի ունեցած բախումներից հետո, որոնց գագաթնակետը նասերյան ռեստորանի այրումն էր, Շավաֆը զանգահարել է Բաղդադ ՝ կարգուկանոնի պահպանման համար զինվորներին օգտագործելու թույլտվություն խնդրելու համար։ Շավաֆը հայտարարել է, որ իր հրամանատարությունը թույլ է տվել զինվորին օգտագործել իր հրամանատարության տակ ։
Բաղդադը Շավաֆին ոչ միանշանակ պատասխան է տվել։ Այդ պատճառով Շավաֆը որոշել է մարտի 7-ին փորձել պետական հեղաշրջում իրականացնել։ Շավաֆին աջակցում էին մյուս դժգոհ սպաները, որոնք հիմնականում հայտնի արաբական սուննիական ընտանիքներից էին, և որոնք դեմ էին Իրաքի կոմունիստական կուսակցության հետ Քասիմի աճող հարաբերություններին ։ Շավաֆը հրամայել է հինգերորդ բրիգադին, որը գտնվում էր իր հրամանատարության տակ, հավաքել կոմունիստական կուսակցությունների 300 անդամների, ներառյալ նրանց առաջնորդ Կամիլ Կազանչին, որը հայտնի Բաղդադի փաստաբան և քաղաքական գործիչ էր, որը մահապատժի է ենթարկվել ։
Շավաֆը Հյուսիսային Իրաքի բանակի մյուս հրամանատարին հաղորդագրություն է ուղարկել, որպեսզի համոզի նրան միանալ իր հեղաշրջման փորձին։ Նա առևանգել է բրիտանական տեխնիկան և շարժական ռադիոհաղորդիչը Իրաքի նավթային ընկերությունից և գրավել Մոսուլի ռադիոն, որը նա փորձել է օգտագործել, որպեսզի իրաքցիներին դրդի ապստամբել Քասիմի դեմ։ Շավաֆը նաև լուր է ուղարկել համակրող տեղացի ցեղակիցներին, այդ թվում ՝ շամմարին, որոնցից հազարավորները այնուհետև մեկնել են Մոսուլ ՝ իրենց աջակցությունը հայտնելու համար ։
Մարտի 8-ի առավոտյան Շավաֆն օդային ռմբակոծության համար Բաղդադ է ուղարկել երկու «ֆուրիա»։ Ինքնաթիռի անձնակազմին հրահանգվել է ռմբակոծել «Ռադիո Բաղդադ»-ի շտաբ-բնակարանը։ Հարձակումն անհաջող էր, ինքնաթիռները գրեթե չեն տուժել։ Ի պատասխան Քասիմը Իրաքի ՌՕՈՒ չորս ինքնաթիռ է ուղարկել գրոհելու Շավաֆի շտաբ-բնակարանը, որը գտնվում էր Մոսուլի ժայռի վրա։ Շտաբի վրա հարձակման հետևանքով զոհվել է վեց կամ յոթ սպա և վիրավորվել է Շավաֆը։ Մինչ Շավաֆն իրեն էր վերագրում, նա սպանվեց իր սերժանտներից մեկի կողմից, ով կարծում էր, թե հեղաշրջումը ձախողվել է ։
Հետագա բռնությունները
Չորրորդ օրը կառավարական զորքերը սկսել են կարգուկանոն հաստատել և մաքրել ճանապարհները, ինչպես նաև մաքրել լապտերի սյուներին կախված մերկ և այլանդակված մարմինները։ Զոհերի ընդհանուր թիվը գնահատվում էր մոտ 500 մարդ ։
Հետևանքները
Չնայած ապստամբությունը ճնշվել է զինվորականների կողմից, այն ունեցել է մի շարք անբարենպաստ հետևանքներ, որոնք պետք է ազդեին Քասիմի դրության վրա։ Նախ, դա ավելացրել է կոմունիստների իշխանությունը։ Երկրորդ, նա խրախուսում էր Բաաս կուսակցության գաղափարները (որն անշեղորեն աճել էր հուլիսի 14-ի հեղաշրջումից հետո)։ Բաաս կուսակցությունը կարծում էր, որ կոմունիզմի ամենակուլ ալիքը կանգնեցնելու միակ միջոցը Քասիմին սպանելն է։
Քասիմի կաբինետի 16 անդամներից 12-ը Բաաս կուսակցության անդամներ էին։ Սակայն կուսակցությունը երես է թեքել Քասիմից, քանի որ հրաժարվել է միանալ Արաբական Միացյալ Հանրապետությանը ՝ Գամալ Աբդել Նասերին ։ Կառավարությունում իր դիրքերն ամրապնդելու համար Քասիմը դաշինք է կնքել Իրաքի կոմունիստական կուսակցության հետ, որը դեմ էր պանարաբիզմի ցանկացած գաղափարի ։ Նույն տարվա վերջին Բաաս կուսակցության ղեկավարությունը ծրագրել էր սպանել Քասիմին։ Սադամ Հուսեյնը գործողության առաջատար մասնակից էր։ Այդ ժամանակ Բաաս կուսակցությունը ավելի շատ գաղափարական փորձ էր, քան հակակառավարական հզոր մարտական մեքենա։ Նրա անդամների մեծ մասը կամ կրթված մասնագետներ էին, կամ ուսանողներ, և Սադամը լավ տեղավորվում է այս միջավայրում ։ Սադամի ընտրությունը, ըստ պատմաբան Քոն Քոֆլինի, «հազիվ թե զարմանալի լիներ»։ Քասիմի սպանության գաղափարը, հնարավոր է, պատկանում էր Նասերին, և ենթադրություն կա, որ գործողությանը մասնակցողներից մի քանիսը պատրաստություն են անցել Դամասկոսում, որն այն ժամանակ մտնում էր ՄԱՀ-ի կազմի մեջ։ Սակայն «ոչ մի ապացույց, որ Նասերն անմիջականորեն ներգրավված է եղել դավադրությանը, այդպես էլ չի ներկայացվել» ։
Մարդասպանները ծրագրել էին 1959 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Քասիմի վրա դարան կազմակերպել Ալ Ռաշիդ փողոցում. մեկ մարդ պետք է սպաներ նրանց, ովքեր նստած էին մեքենայի հետնամասում, մյուսները ՝ նրանց, ովքեր առջևում էին։ Ասում են, որ Սադամը վաղաժամ է սկսել կրակել, ինչը կազմալուծել է ամբողջ գործողությունը։ Քասիմի վարորդը սպանվել է, իսկ Քասիմը ՝ վիրավորվել։ Մարդասպանները ենթադրել են, թե սպանել են նրան և արագ նահանջել են իրենց շտաբ, բայց Քասիմը ողջ է մնացել ։
Կոմունիզմի աճող ազդեցությունը զգացվում էր ողջ 1959 թվականին։ Մոսուլում ապստամբությունից հետո իրականացվել է կոմունիստների կողմից կազմակերպված զինված ուժերի մաքրում։ Իրաքի կառավարությունը սկսել է շարժվել դեպի ձախ արմատականներ, որի հետևանքով կոմունիստների մի քանի կողմնակիցներ պաշտոններ են ստացել աշխատասենյակում։ Իրաքի արտաքին քաղաքականությունը սկսեց արտացոլել այդ կոմունիստական ազդեցությունը, քանի որ Քասիմը մարտի 24-ին Իրաքը դուրս է բերել Բաղդադի պակտից, իսկ հետո նպաստել ԽՍՀՄ-ի հետ ավելի սերտ կապերին, այդ թվում ՝ լայնածավալ տնտեսական համաձայնագրերին ։ Սակայն կոմունիստների հաջողությունները խրախուսում էին իրենց դիրքերն ընդլայնելու փորձերը։ Կոմունիստները փորձել են Մոսուլում իրենց հաջողությունը նույն կերպ կրկնել Քիրքուքում։ Հավաքը կոչվում էր Հուլիսի 14։ Դա արվել է, որպեսզի վախեցնեն պահպանողական տարրերին։ Փոխարենը այն հանգեցրել է զանգվածային արյունահեղության ։ Արդյունքում Քասիմը սառեցրեց կոմունիստների հետ հարաբերությունները ' ազդարարելով Իրաքի կառավարությունում նրանց ազդեցության նվազեցման (թեև ոչ դադարեցման) մասին։
Քասիմը և նրա կողմնակիցները մեղադրել են ՄԱՀ-ին աջակցող ապստամբներին, և ապստամբությունը հանգեցրել է Իրաքի և ՄԱՀ-ի միջև շարունակվող քարոզչական պատերազմի ուժեղացմանը , իսկ ՄԱՀ-ի մամուլը մեղադրել է Քասիմին նրանում, որ նա «վաճառել է» իր արաբական ազգայնականության գաղափարները։ Քասիմի և Կահիրեի տարաձայնությունները նաև ցույց տվեցին այն փաստը, որ ՄԱՀ-ը չկարողացավ դառնալ արաբական ազգայնականության միասնական ձայնը, և ՄԱՀ-ը ստիպված է եղել խոստովանել, որ շատ իրաքցիներ չէին ցանկանում ճանաչել Կահիրեի առաջատարի դիրքը ։
ՄԱՀ-ի մասնակցության մակարդակը
Թեև հեղաշրջման փորձը, հնարավոր է, մասամբ պայմանավորված էր արաբական ազգայնական տրամադրություններով և Արաբական Միացյալ Հանրապետությանը միանալու ցանկությամբ, հեղաշրջմանը ՄԱՀ-ի մասնակցության մակարդակը պարզ չէր։ Շավաֆը սերտ շփումներ է ունեցել ՄԱՀ-ի հետ հեղաշրջման փորձի նախապատրաստման ընթացքում, ընդ որում, ոմանք պնդում էին, որ Բաղդադում ՄԱՀ-ի դեսպանը հանդես է եկել որպես միջնորդ ՄԱՀ-ի և ապստամբների միջև։ Կան նաև վկայություններ, որոնք ասում են այն մասին, որ Մոսուլի ռադիոն կարող էր հասնել Սիրիայի հետ սահմանը ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Քաղաքական հեղաշրջումներ Իրաքում Կատեգորիա:1959 քաղաքականությունում
Ջորդան Հիլ
Ջորդան Քրեյգ Հիլ (Jordan Craig Hill, ), ամերիկացի նախկին պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, որը հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայում ։
Համալսարանական տարիներին հանդես է եկել «Արիզոնա Վիզարդս» հավաքականի կազմում։ 2009 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է Նյու Յորք Նիքս ակումբի կողմից։ Դեբյուտային մրցաշրջանի կեսից տեղափոխվել է Հյուսթոն Ռոքեթս։ 2011-2012 մրցաշրջանի ժամանակ կրկին տեղափոխվել է կեսից և համալրել Լոս Անջելես Լեյքերսի շարքերը։ 2015 թվականին պայմանագիր է ստորագրել Ինդիանա Փեյսերսի հետ, սակայն առաջին իսկ մրցաշրջանից հետո լքել է ակումբը։ 2016 թվականին պայմանագիր է ստորագրել Մինեսոտա Թիմբերվուլվզ ակումբի հետ։
Վաղ տարիների կյանք և համալսարանական գործունեություն
Ջորդանը ծնվել է Հարավային Կարոլինայի Նյուբերի քաղաքում ։ Մայրը մահացել է թոքի քաղցկեղից, երբ Հիլը դեռ երեխա էր։ Նրան մեծացրել և խնամել են սկզբում հայրը և տատիկը, հետո ավագ եղբայրը և ավագ քույրը։ Բասկետբոլը առաջին անգամ նրան ներկայացրել է զարմիկ Թրևոր Բուկերը  ։ Բուկերը, որը Հիլից 4 ամսով երիտասարդ է, նույնպես դարձել է NBA բասկետբոլիստ ։ Հիլը հաճախել է Նորթ Սփրինգս ավագ դպրոցը, որտեղ հանդիպել է իր դասընկերոջը, որի ծնողները համաձայնվել են դառնալ ապագա բասկետբոլիստի խնամակալները։ Ավագ դպրոցը ավարտելուց հետո Հիլը մեկ տարի հաճախել է համալսարանի նախապատրաստական դասերի  ։
Արիզոնայի համալսարանում Հիլը երեք տարի հանդես է եկել Ուայլդքաթս բասկետբոլային թիմում։ Արիզոնան լքելուց համարվել է ակումբի պատմության մեջ զամբյուղին կից տարածքից իրականացված նետումների արդյունավետությամբ հինգերորդ լավագույն բասկետբոլիստը։ 2008-2009 մրցաշրջանի ընթացքում մասնակցել է բոլոր 34 հանդիպումներին և միջինում հավաքել է 18,3 միավոր և 11 անդրադարձ։ «Associated Press»-ը նրան շնորհել է պատվավոր «All-America» մրցանակը ։
NBA դրաֆթ
2009 թվականի NBA դրաֆթի շեմին շատերը կարծում էին որ նա հավանաբար կընտրվի 5-րդ համարի ներքո։ Ստեֆեն Քարիի ընտրությունից հետո, Նյու Յորքին մնացել էր միայն Ջորդանի տարբերակը։
Նյու Յորք Նիքս (2009–2010)
2009 թվականի դրաֆթի ժամանակ Նյու Յորք Նիքսը 9-րդ համարով ընտրել է Ջորդան Հիլին։ Հաջորդող 2 մրցաշրջանների ընթացքում Հիլը վաստակել է
մոտ 4,3 միլիոն ԱՄՆ դոլար ։
2009 թվականի NBA ամառային առաջնության ժամանակ Հիլը անցկացրել է ջ հանդիպում՝ միջինում հավաելով 14,4 միավոր, 8,2 անդրադարձ, 0,6 ասիսթ, 0,8 խլում և 1 բլոկշոթ։ Ամենաբարձր միավորը (21) նկատվել է Վաշինգտոն Վիզարդսի դեմ խաղում։
2009 նոյեմբերի 6-ին Կլիվլենդ Կավալիերսի դեմ խաղում Հիլը հավաքել է ամենամյա մրցաշրջանում իր առաջին միավորները։
Հյուսթոն Ռոքեթս (2010–2012)
2010 թվականի փետրվարի 18-ին Հիլը ընդգրկվել է Հյուսթոն Ռոքեթսի, Նյու Յորք Նիքսի և Սակրամենտոյի միջև բազմակողմանի գործարքի մեջ, ինչի արդյունքում տեղափոխվել է Հյուսթոն ։
Լոս Անջելես Լեյքերս (2012–2015)
2012 թվականի մարտի 15-ին հիլը տեղափոխվել է Լոս Անջելես Լեյքերս՝ պաշտպան Դերեք Ֆիշերի և Դալասի առաջին պիկի փոխարեն։ Լեյքերսի կազմում մասնակցել է 7 հանդիպման՝ միջինում հավաքելով 4,7 միավոր և 4,4 անդրադարձ 11,7 րոպեում ։ Փլեյ Օֆի ժամանակ 12 խաղի ընթացքում միջինում 18,1 րոպե ժամանակահատվածում հավաքել է 4,8 միավոր և 6,3 անդրադարձ ։
2012 թվականի հուլիսի 25-ին Հիլը 8 միլիոն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ նոր պայմանագիր է կնքել Լեյքերսի հետ ։ 2012-13 մրցաշրջանը ծանր էր Լեյքերսի համար, սակայն նա ացելացրեց կոպիտ խաղ, ինչը պակասում էր թիմին ։ 2013 թվականի հունվարի 6-ին Նագեթսի դեմ հանդիպման ընթացքում վնասված է ստացել է և վիրահատվել  է ։ 29 խաղերի ընթացքում միջինում հավաքել է 6,7 միավոր և 5,7 անդրադարձ ։
2013 թվականի նոյեմբերի 12-ին Նյու Օռլեանս Պելիկանսի դեմ հաղթանակած խաղում Հիլը մրցաշրջանի ընթացքում առաջին անգամ դաշտ է դուրս եկել մեկնարկային կազմում և հավաքել է 21 միավոր ։
2014 թվականի հուլիսի 23-ին լքել է Լեյքերսը ։
Ինդիանա Փեյսերս (2015–2016)
2015 թվականի հուլիսի 14-ին պայմանագիր է կքել Ինդիանա Փեյսերսի հետ ։ Հոկտեմբերի 28-ին Տորոնտո Ռեպտորսի դեմ խաղում անցկացրել է իր դեբյուտային հանդիպումը և հավաքել է 8 միավոր ու 8 անդրադարձ ։
Մինեսոտա Թիմբերվուլվզ (2016–2017)
2016 թվականի հուլիսի 20-ին պայմանագիր է ստորագրել Մինեսոտա Թիմբերվուլվզ ակումբի հետ ։ 2017 թվականի հունիսի 26-ին հեռացվել Մինեսոտայից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Լոս Անջելես Լեյքերսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Նյու Յորք Նիքսի բասկետբոլիստներ
Օստրոժոկ (գյուղ, Բարանովի շրջան)
Օստրոժոկ (Острожок), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1768 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օստրոժոկ գյուղում բնակվում էր 592 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 30076 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19,68 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1768 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սագարմատխա (այլ կիրառումներ)
Սագարմատխա անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Երվանդ Քոչարի թանգարան (Երևան)
Երվանդ Քոչարի թանգարան, գտնվում է Երևան քաղաքում, բացվել է 1984 թ. հունիսի 22-ին՝ Երվանդ Քոչարի արվեստանոցի հիմքի վրա։ Աշխարհի միայն երկու թանգարանում կարելի է տեսնել Քոչարի տարածական նկարներից՝ Երվանդ Քոչարի և Փարիզի Ժ. Պոմպիդու կենտրոնում։ Երվանդ Քոչարի թանգարանը տարածաշրջանում պատմական ավանգարդի ուսումնասիրման և հանրահռչակման կարևոր կենտրոն է հանդիսանում։
Պատմություն
Թանգարանի շենքը գտնվում է բնակելի շենքի առաջին հարկում, ուր նկարիչն ապրել և ստեղծագործել է 1946-1959 թթ., հետագայում  թանգարանին ավելացվել  է 3 սրահներ, որտեղ էլ ցուցադրված  է արվեստագի «Թիֆլիսյան», «Փարիզյան», «Երևանյան» շրջանների ստեղծագործություններ՝ գրաֆիկական, գեղանկարչական աշխատանքներ, քանդակներ, սեղմումով գործեր, մոնումենտալ քանդակների պլանշետներ, մանրակերտեր, ինչպես նաև բացառիկ արժեքավոր փաստաթղթեր ։
Պիհառա
Պիհառա (Põhara), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Աուդռու շրջանում։
Երվանդ Քոչարի թանգարան (Երևան)
Պատմություն
2001թ. թանգարանը ենթարկվել է հիմնանորոգման։
Թանգարանը իրականացնում է 5 լեզուներով էքսկուրսիաներ՝ Հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն, գերմաներեն, ֆրանսերեն։
Պիհառա
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 96 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Աուդռու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Երվանդ Քոչարի թանգարան (Երևան)
Պատմություն
Թանգարանում կազմակերպվում են դասախոսություններ, շնորհանդեսներ, համերգներ, ցուցահանդեսներ։
Թանգարանի երկրորդ հարկի սրահում 2017թ. ապրիլ ամսից գործում է «Քոչար» արվեստի ստուդիան։ Ստուդիան իրականացնում է իր հիմնական գործունեությունը, որտեղ հաշվի են առնվում տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան չափորոշային պահանջները և հենքային ուսումնական պլանով նախատեսված ժամաքանակի բաշխումը։ Դասընթացն իրականացվում է երկու հիմնական փուլերով՝ նկարչություն կամ ապլիկացիա և արվեստի պատմություն։ Կարևորվում է Գունանկարչությունը, քանի որ այն շրջապատող իրականության գունային բազմազանության հարստության և ներդաշնակության ընկալման և պատկերման միջոց է։ Իսկ արվեստի պատմություն՝ արվեստի բնագավառից տեսական գիտելիքների ձեռքբերման և ընդհանուր աշխարհայացքի ընդլայնման միջոց է։ Աշակերտները ծանոթանում են կերպարվեստի ժանրերին, ուղղություններին նրանց առանձնահատկություններին, ծանոթանում հայտնի արվեստագետների ստեղծագործական ուղուն։