cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բարև, թախիծ
Սյուժե
Սեսիլը ծովափին ծանոթանում է գեղեցկատես մի ուսանողի հետ, ում անունը Սիրիլ է։ Նրանք ուրախ ժամանակ են անցկացնում, մինչդեռ տանը մթնոլորտը փոխվում է։ Ռեյմոնին ավելի ու ավելի է սկսում դուր գալ Աննայի ընկերակցությունը, և նա սկսում է խուսափել թեթևամիտ Էլզայից։ Մի անգամ երեկոյան կազինոյում Ռեյմոնը թողնում է Էլզային և Սեսիլին, իսկ ինքը հեռանում է Աննայի հետ։ Հաջորդ օրը Ռեյմոնը և Աննան հայտնում են Սեսիլին, որ պատրաստվում են ամուսնանալ։ Սեսիլը ոչինչ չունի Աննայի դեմ, անգամ համակրում է նրան, սակայն ոչ մի կերպ չի կարող հանդուրժել, որ այդ կինը փոխի իրենց կենցաղը Փարիզում։ Մի օր Աննան տեսնում է ծովափին միմյանց կողքի մերկ պառկած Սեսիլին և Սիրիլին, խնդրում է երիտասարդին այլևս չգալ իրենց մոտ, իսկ Սեսիլին նստեցնում է գրքերի առաջ, որովհետև Սեսիլը պիտի աշնանը վերահանձնի փիլիսոփայության քննությունը, որից կտրվել է։
Սեսիլը հանդիպում է Էլզային և համոզում է, որ իր հորը պետք է փրկել Աննայից, որ իրականում Ռեյմոնը միայն Էլզային է սիրում։ Մի ամբողջ թատերական ներկայացում է հորինում, և Սիրիլին համոզում է խաղալ Էլզայի սիրեկանի դերը, որպեսզի իր տարեց հայր Ռեյմոնը սկսի խանդել Էլզային և ցանկանա վերադարձնել։ Ծրագիրն աշխատում է։ Ռեյմոնը սկսում է խանդել։ Սեսիլը հասկանում է, որ սխալ է վարվում, որ Աննան սիրում է իր հորը։ Սակայն միևնույն ժամանակ չի կարող դադարեցնել սկսածը։
Շուտով Սեսիլը տեսնում է Աննային, որը հավաքում է իր ճամպրուկը։ Աննան հեռանալու որոշում է ընդունել։ Սեսիլը նետվում է նրա հետևից, ուզում է վերադարձնել, սակայն Աննան ոչինչ չի ուզում լսել։
Երեկոյան Ռեյմոնը և Սեսիլը ընթրում են։ Երկուսն էլ հասկանում են, որ պետք է վերադարձնել Աննային։ Հնչում է հեռախոսի զանգը։ Նրանց հայտնում են, որ Աննայի մեքենան շրջվել է ճանապարհից և անդունդն ընկել։
Աննային թաղելուց հետո Ռեյմոնն ու Սեսիլը ապրում են ասես այրին և որբը։ Մի ամիս ոչ մի տեղ դուրս չեն գալիս։ Աստիճանաբար սովորում են ստեղծված իրավիճակին։ Սովորում են այն մտքին, որ Աննայի մահը ոչ թե ինքնասպանության, այլ դժբախտ պատահարի արդյունք է։ Եվ սկսվում է նախկին ուրախություններով ու զվարճանքներով լեցուն կյանքը։ Երբ հանդիպում են, պատմում են իրար սիրային հաղթանակների մասին։ Նրանց թվում է, թե երջանիկ են։ Սակայն առավոտները, երբ երիտասարդ Սեսիլը դեռ պառկած է անկողնում, լսում է ավտոմեքենաների ձայնը, հիշում է անցյալ ամառվա միջադեպը և թախծում է։
Պատմություն
Գիրքը թարգմանվեց 22 լեզուներով, և ընդհանուր առմամբ վաճառվեց գրքի 5 միլիոն օրինակ։ Ստեղծագործության գլխավոր հերոսուհին դարձավ մի ամբողջ սերնդի խորհրդանիշ։
Կոբրալովո (ավան, Գատչինսկի շրջան)
Կոբրալովո (Кобралово), ավան Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բարև, թախիծ
Գրքի հայերեն թարգմանությունը
Գիրքը հայերեն թարգմանվել է 2005 թվականին «Լուսաբաց» հրատարակչության կողմից։ Այն ֆրանսերենից հայերեն թարգմանել է Ալեքսանդր Թոփչյանը։ Գիրքը հրատարակվել է Ֆրանսիայի մշակույթի նախարարության օժանդակությամբ։
Կոբրալովո (ավան, Գատչինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2175 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բարև, թախիծ
Էկրանավորում
1958 թվականին գիրքը էկրանավորվել է ամերիկացի ռեժիսոր Օտտո Պրեմինգերի կողմից։ Գլխավոր դերերը կերտել են Դեբորա Քերը և Դևիդ Նիվենը։
Տես նաև
Ֆրանսիական Լը Մոնդ թերթի կողմից 1999 թվականին կազմվել է «Դարի 100 գրքերն ըստ Լը Մոնդ օրաթերթի», որտեղ «Բարև, թախիծ» վեպը զբաղեցրել է 41-րդ հորիզոնականը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսուազ Սագանի վեպեր Կատեգորիա:1954 գրքեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն վեպեր
Օսամու Դաձայ
Օսամու Դաձայ (太宰 治 Դաձայ Օսամու), իրական անունը Սյուձի Ցուսիմա, ), ճապոնացի գրող, համարվում է Ճապոնիայի 20-րդ դարի ականավոր գեղարվեստական գրողներից մեկը։ Իր առավել հայտնի ստեղծագործությունները, ինչպիսիք են՝ «Ընդլայնված արևը» (Shayō) և «Թերի մարդու խոստովանությունը» (Ningen Shikkaku), Ճապոնիայում համարվում են դասական։
Գրողի գործունեության վրա ազդեցություն են ունեցել Ռյունոսկե Ակուտագավան, Մուրասակի Սիկիբուն և Ֆեոդոր Դոստոևսկին։ Դաձայը մեծ ճանաչում է ունեցել Ճապոնիայում։ Նրա վերջին գիրքը՝ «Թերի մարդու խոստովանությունը», Ճապոնիայի սահմաններից դուրս նրա ամենահայտնի ստեղծագործությունն է։
Վաղ տարիներ
Դաձայ Օսամուն ծնվել է 1909 թվականի հունիսի 19-ին Կանագի քաղաքում (Աոմորի պրեֆեկտուրա) հարուստ ազնվական ընտանիքում։ 1923 թվականին 14-ամյա դեռահաս Դաձայն ընդունվել է պրեֆեկտուրալ միջնակարգ դպրոց և հեռանալով Կանագիից՝ բնակություն է հաստատել Աոմորիում՝ իր հեռավոր ազգականների մոտ։ 1927 թվականին Դաձայը մեկնել է Հիրոսակի և ընդունվել լիցեյի բանասիրական բաժին։ Աշակերտները պետք է ապրեին հանրակացարանում, բայց Դաձայը կրկին բնակություն է հաստատել հարազատների մոտ։ 1930 թվականի մարտին, ավարտելով լիցեյը, Դաձայը մեկնում է Տոկիո, որտեղ ընդունվում է Թեյկոկուի համալսարան՝ ֆրանսիական գրականության ֆակուլտետ (իր իսկ խոստովանությամբ ամենևին էլ ֆրանսիական գրականության հանդեպ սիրուց չէ, այլ միայն այն պատճառով, որ այդ ֆակուլտետն ընդունում էին առանց քննությունների)։ 1930 թվականի աշնանը Դաձայը սիրավեպ է սկսել Գեյշա Բենիկոյի հետ (այս կնոջ իսկական անունը՝ Օյամա Հացույո է), ինչը Ցուսիմայի ընտանիքի վրդովմունքի նոր պատճառ էր դարձել, և Տոկիո շտապ ժամանել է ընտանիքի ղեկավարը։ Եղբայրները փոխհամաձայնության են եկել միայն այն բանից հետո, երբ Դաձայը հայտարարել է, որ ընտանիքի հետ կխզի կապերը։ Շուտով նա ծանուցագիր է ստացել իր դուրս գրվելու մասին, իսկ մի քանի օր անց նշանադրվել է, որից հետո Դաձայը ինքնասպանության փորձ է կատարել. ծով է նետվել Գինձեի բարում աշխատող մատուցողուհու հետ։ Նրան հաջողվել է փրկել, սակայն աղջիկը մահացել է։
Վաղ գործունեություն
1933 թվականի փետրվարին Տոկիոյի «Տո-օկունիպպո» թերթերից մեկի կիրակնօրյա թողարկման մեջ հայտնվեց «Գնացք» («Ռեսյա») պատմվածքը, որն առաջին մրցանակը ստացավ այդ թերթի կողմից անցկացվող մրցույթում։ Պատմությունը հրապարակվել է բոլորին անհայտ անվամբ՝ Դաձայ Օսամու։ Սա երիտասարդ գրողի առաջին հրապարակումն էր կեղծանվամբ, որով նա մուտք գործեց գրական աշխարհ։ Չնայած Դաձայն ուսանող էր, նա դասերի չէր հաճախում։ Նրա միակ նպատակն էր գրել իր կյանքի պատմությունը և մեռնել։ Գրքի համար նախապես հորինվել էր «Օրերի մայրամուտին» («Բաննեն») անվանումը։ Նույն թվականի մարտին «Թյուլեն» («Կայխյո») ամսագրի առաջին համարում հայտնվեց Դաձայի ևս մեկ պատմվածք՝ «Հագուստ ձկան թեփուկից» («Գյոֆուկուկի»),և գրական հանրությունը սկսեց խոսել նոր ու յուրահատուկ տաղանդի ի հայտ գալու մասին։ Շուտով նույն ամսագիրը սկսել է հրատարակել «Հիշողություններ» («Օմոիդե») վեպը։
1935 թվականի մարտին «Օրերի մայրամուտին» ժողովածուն ավարտին է հասցրել, և ցանկանալով հավատարիմ մնալ իր մտադրությանը՝ Դաձայն ինքնասպանության նոր փորձ է կատարում։ Ինքնասպանության փորձը կրկին ավարտվեց անհաջողությամբ։ Կամակուրայից վերադառնալով՝ Դաձայը կույրաղիքի ուժեղ նոպայով հիվանդանոց է տեղափոխվել։ Վիրահատությունից հետո նրա մոտ սկսվել է որովայնամզի բորբոքում, ուժեղ ցավեր էր ունենում։ Նրան անընդհատ թմրանյութեր էին ներարկում, և հիվանդանոցից դուրս գալով՝ Դաձայն այլևս չէր կարող առանց դրանց ապրել։ Դեռ հիվանդանոցում նա սկսել է գրել «Կատակի ծաղիկները» («Դոկե-նո Խանա») վիպակը, որը հրապարակվել է «Ճապոնական ռոմանտիզմ» ամսագրի մայիսյան համարում։ Նույն թվականի հուլիսին Դաձայը տեղափոխվեց Տիբայի պրեֆեկտուրայի Ֆունաբասի քաղաք։ Հիվանդանոցից դուրս գալուց կարճ ժամանակ անց պարզվել է, որ Դաձայը թմրանյութի մշտական չափաբաժինների կարիք ունի։ Դրա հետ մեկտեղ, դա Դաձայի կյանքում ստեղծագործական առումով ամենածաղկուն ժամանակահատվածներից մեկն էր։ «Երբ էլ մտնեմ նրա մոտ, - հիշում է Ասամի Ձյունը, - նա միշտ նստած էր, իր գրածի վրա կռացած։ Սովորաբար ներարկումից հետո նրա մոտ ոգեշնչման մեծ ալիք էր բարձրանում։ Հավանաբար, նա դրանք ներարկում էր գրելու համար»։
1936 թվականի հոկտեմբերին Դաձայ Օսամուն իր ընկեր Մասուձի Իբուսեի պնդմամբ պառկել է Մուսասինոյի հոգեբուժարանում։ Այնտեղ անցկացնելով մոտ մեկ ամիս՝ նա իսկապես բուժվել է թմրամոլությունից, բայց ընկել է խոր դեպրեսիայի մեջ։ Դուրս գալով հիվանդանոցից՝ Դաձայն անմիջապես սկսեց գրել "Human Lost" պատմվածքը, որում առաջին անգամ առաջացավ «կորած մարդու» թեման, որը հասել էր նրա վերջին ստեղծագործություններից մեկում հնչելու լիությանը՝ «Թերի մարդու խոստովանությունը» («Նին-գեն սիկկակու»)։ Դա նրա ստեղծագործության ծաղկուն և արգասաբեր շրջանն էր, որը տևել է մինչև 1945 թվականը։ 1939 թվականի հունվարին Դաձայն ամուսնացավ Միտիկո Իսարայի հետ։ Երիտասարդ ամուսինները սկզբում ապրել են Միտիկոյի հայրենիքում՝ Կոֆուում, սակայն շուտով տեղափոխվել են Տոկիոյի արվարձան Միտակու։
Ռազմական տարիներ
1941 թվականի նոյեմբերին Դաձայը, ի թիվս այլ գրողների, զորակոչվեց գործող բանակ, սակայն համապատասխան վարչությունում քննվելուց հետո անմիջապես ազատ արձակվեց թոքերի քրոնիկ գործընթացի պատճառով։ 1941 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Ճապոնիան մասնակցեց պատերազմի Խաղաղ օվկիանոսում։ Պատերազմի տարիներին, երբ շատ գրողներ դադարեցրին իրենց գործունեությունը, Դաձայը շարունակեց գրել։ 1945 թվականին նա սկսեց գրել «Հեքիաթներ» («Օտոգիձոսի») գիրքը։ Գարնանը օդային հարձակման ժամանակ ավերվել է նրա՝ Միտակիում գտնվող տունը, և նա մեկնել է Կաֆա, որտեղ ավելի վաղ ուղարկել էր կնոջը երեխաների հետ (1944 թվականին ծնվել է նրանց որդին ՝ Մասակին)։ Սակայն շատ շուտով այրվել է նաև Կաֆայում գտնվող տունը, որից հետո Դաձայն ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Կանագի։ Ավելի քան մեկ տարի ապրել է իր հարազատ տան ֆլիգելում։ Հենց այնտեղ է ստացել կապիտուլյացիայի մասին լուրը, որը նրա համար ապշեցուցիչ էր։
Հետպատերազմյան շրջան
1946 թվականի նոյեմբերին Դաձայը վերադարձավ Տոկիո։ Այդ ժամանակ վերսկսվեց շատ ամսագրերի գործունեությունը։ Դաձայի մոտ շատ պատվերներ են հայտնվում, բայց նա քիչ է աշխատում։ Միայն 1947 թվականին Դաձայը կարողացավ հաղթահարել անտարբերությունը և սկսեց գրել։ Առանձին սենյակ վարձելուց հետո նա վաղ առավոտից գնում էր այնտեղ և աշխատում մինչև երեք ժամ։ Հետո գնում է մոտակա սրճարան, որտեղ նրան արդեն սպասում էին ընկերները։ Այդ ժամերին նա շատ անմիջական էր ու սրամիտ։ 1947 թվականին Դաձայը գրել է իր լավագույն պատմություններից մեկը ՝ «Վիյոնի կինը» («Բիյոն-նո ցումա») և «Մայր մտնող արևը» («Սյայո») վիպակը, որը տպագրվել է «Սինտյո» ամսագրի կողմից և կարելի է ասել անմիջապես հետո լույս է տեսել առանձին գրքի տեսքով։ Այս պատմությունը մեծ հայտնիություն է ձեռք բերել ընթերցողների շրջանում։ Առաջացել է նույնիսկ «սյայոձոկու» հասկացությունը, որը նշանակում է հին արիստոկրատական ընտանիքներ, որոնք աստիճանաբար կորցնում են նախկին ազդեցությունը։ Այս պատմվածքի կերպարները իր անձի մարմնավորումներն են. Նաոձիի կերպարում արտահայտում է ինքնազարգացման գաղափարը, որին տիրապետում է երիտասարդ տարիներից, Կաձուկոյի մեջ արտացոլվում են կոմունիստական գաղափարները, որոնք մեծ ազդեցություն են ունեցել նրա վրա երիտասարդ տարիներին, Ուեհարայի կերպարում ՝ հոգնածություն և անզորություն, որոնք ձեռք է բերել կյանքի վերջին տարիներին։ 1947 թվականի մարտին ծնվել է գրողի երրորդ երեխան ՝ Սատոկոն, որը հետագայում Յուկո Ցուսիմա կեղծանունով դարձել է Ճապոնիայի ամենահայտնի գրողներից մեկը։
Մահ
1948 թվականի գարնանը ստեղծվեց «Թերի մարդու խոստովանություն» («Նինգեն սիկակու») «Բալ» («Օտո») պատմվածքը։ Վիպակի առաջին գլուխները հայտնվել են «Տեմբո» ամսագրի հունիսյան համարում, սակայն չսպասելով մինչև վիպակը հրապարակվի ամբողջությամբ, Դաձայը հեռացել է աշխարհից։ «Խոստովանությունը» վերջացնելով և նրա մեջ ներդնելով իր ողջ հոգին ՝ Դաձայն իրեն հոգնած ու ամայացած զգաց։ Նա անքնությամբ էր տառապում, սրվել էր թոքերի գործընթացը, սկսվել էր արյունահեղություն։ Հիվանդ և տանջված, նա գրել է իր վերջին պատմությունը «Գուդ Բայ» և Յամաձակի Թոմիեի հետ միասին նետվել է Տոկիոյի Տամագավա ջրհավաքը։ Դա 1948 թվականի հունիսի 13-ին էր։ Նրա գրասեղանի վրա մնացել են «Գուդ բայ» ձեռագիրը ՝ հեղինակային իրավունքով, նամակ-կտակը ուղղված կնոջը ՝ Միտիկոյին, խաղալիքներ ՝ երեխաների համար և Սատիո Իտոյի բանաստեղծությունը։
Հայտնի մշակույթում
Դաձայի «Թերի մարդու խոստովանությունը» վիպակը մի քանի անգամ էկրանավորվել է՝ ռեժիսոր Գենձիրո Արատոյի ֆիլմը, «Aoi Bungaku» անիմեի առաջին չորս սերիաները և բազմաթիվ մանգաները, որոնցից մեկը հրապարակվել է «Comic Bunch Shinchosha» ամսագրում։ « Բանգո։ Թափառող շներ» և «Գրականագետներն ու ալքիմիկոսը՝ արդարադատության վեցնյակը» ֆրանշիզներում հիմնական կերպարներից մեկը կրում է գրողի անունը և ունի նրա հետ նմանություններ։
Այս գիրքը նաև կենտրոնական ստեղծագործություն է Ճապոնական «Book Girl» շարքի հատորներից մեկում՝ «Book Girl և the Suicidal Mime», չնայած հիշատակվում են նաև նրա մյուս ստեղծագործությունները ։
Խորչանա
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 62 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Տղիբուլի շրջան‎‎‎
Կոկայի ամրոց
Պատմություն
1123 թվականին Հռոմի պապի հրամանով Կոկան ընդգրկվում է Սեգովիայի պրովինցիայի կազմում։ 1439 թվականին Կոկան անցնում է Սանտիլյանայի մարքիզ դոն Ինիգո Լոպեսի (Don Inigo Lopez de Mendoza Marquis of Santillana) տիրապետության տակ, ով այն ժամանակ հայտնի բանաստեղծ էր։ 1453 թվականին՝ երկու տարի տևած բանակցություններից հետո, այդ տարածքներն անցնում են Ավիլա եպիսկոպոս Ալոնսո դե Ֆոնսեկային (Alonso de Fonseca), ով անմիջապես սկսում է նոր ամրոցի կառուցումը։ Հաջորդ տարի Ալոնսոն դառնում է Սևիլյայի արքեպիսկոպոս ։
Ամրոցի շինարարությունը տևել է ավելի քան 20 տարի և ավարտին է հասցվել միայն Ալոնսոյի զարմիկի կողմից 1473 և 1496 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում։ Ամրոցի գլխավոր աշտարակի վրա կարելի է տեսնել ALONSO DE FONSEKA գրությունը և կիսաջնջված MCCC… գրությունը, որի հիման վրա որոշ պատմաբաններ ենթադրում են, որ ամրոցը հիմնադրվել է 15-րդ դարում (Ալոնսոյի զարմիկի անունը նույնպես Ալոնսո Ֆոնսեկա էր) ։ Ամրոցի շինարարության վրա աշխատելու համար ճարտարապետներ են հրավիրվել Տոլեդոյից։ Հայտնի է, որ աշխատողներին վճարելու համար Կոկայում հատվել են կեղծ մետաղադրամներ։
1503 թվականին Կաստիլիայի Իզաբելա թագուհին հրապարակել է հրաման, համաձայն որի՝ Կոկա քաղաքը ժառանգաբար կարող էր անցնել միայն տոհմի՝ արական սեռի ներկայացուցիչներին։ Հրամանի հրապարակման պատճառը արքեպիսկոպոս Ալոնսոյի զարմիկի երկու դուստրերին ժառանգությունից զրկելն էր։ Նույն թվականին աղջիկներից մեկը՝ Մարիա Ֆոնսեկան, առևանգվել է ամրոցից ու որոշ ժամանակ անց առանց թագավորի համաձայնության ամուսնացել մարքիզ դե Սենետի հետ։
1504 թվականին ամրոցի կառավարիչ է դառնում Անտոնիո Ֆոնսեկան (Antonio Fonseca)՝ Իզաբելա Կաստիլիացու ու Ֆերդինանդ II Արագոնցու զինվորական կապիտանը, ով կատարել է շինության ամրացման աշխատանքներ։
17-րդ դարում Կոկայի ամրոցում բանտարկված է եղել Մեդիան Սիդոնիայի դուքս Գասպար Ալոնսո Պերես դե Գուսմանը (Gaspar Alonso Perez de Guzman), ով ամրոց էր տեղափոխվել այն բանից հետո, երբ փորձել էր իրեն հայտարարել Իսպանիայի թագավոր։
1808 թվականի դեկտեմբերի 2-ին քաղաքը գրավվել է Նապոլեոնի զորքերի կողմից։ Ամրոցի փոքրիկ կայազորը, որ բաղկացած էր 25 մարդուց, չի կարողացել դիմադրել ֆրանսիացիներին, իսկ ամրոցի բնակիչները մեծ մասը փախել են շրջակա անտառները։ Ֆրանսիացիները մասամբ ավերել են ամրոցը և հեռացել միայն 1812 թվականին։
20-րդ դարում Ալբաների տունն ամրոցը նվիրել է պետությանը՝ պայմանով, որ այն ամբողջությամբ կվերակառուցվի։ 1931 թվականին Կոկայի ամրոցը հայտարարվել է ազգային հուշարձան։ 1958 թվականից այնտեղ գործում է անտառապետերի դպրոց։
Կառուցվածք
Ամրոցը կառուցված է աղյուսից, ինչպես ընդունված էր արաբների մոտ։ Ամրոցը շրջապատված է երկու շարք պարիսպներով, որոնց դիմաց փորված է չոր խրամ, որը պիտի խանգարեր թշնամուն մոտենալ պարիսպներին։ Չնայած գետի մոտ լինելուն՝ խրամը երբեք ջրով լցված չի եղել, ինչի ապացույցն են ամրոցի գաղտնի ելքերը, որոնք տեղակայված են խրամի հատակին հավասար մակարդակին վրա։
Կոկայի ամրոցի հիմքն ուղղանկյունաձև է։ Դոնժոնը (Torre de Homage) գտնվում է երկրորդ պարսպի մասն է, որը շրջապատում է ոչ մեծ ներքին բակը։ Ե՛վ դոնժոնը, և՛ պարիսպը ունեն կիսաշրջանաձև ու բազմանկյուն բազմաթիվ բաստիոններ, որոնք պատին տալիս են ալիքաձև տեսք։ Ամրոցի պատերի վրա կան տարբեր տեսակի բազմաթիվ հրակնատներ՝ սկսած նետաձիգների համար նախատեսված խաչաձև հրակնատներից մինչև հրետանավորների համար նախատեսված հրակնատներ։
Կոկա քաղաքը միջնադարում շրջապատված է եղել պարսպով (նրա մի մասը պահպանվում է ներկայում), Կոկայի ամրոցը եղել է քաղաքի պաշտպանական համակարգի մաս։ Սակայն ամրոցի կենտրոնական հատվածը չի պահպանվել, և ներկայիս շինությունը նախկինի վերականգնված տարբերակն է։
Ձկների սրահը (Sala de los Pesces) տեղակայված է համանուն աշտարակում։ Սրահի առաստաղն ու պատերը զարդարված են կարմիր ու կապույտ ձկների նկարներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Բեզիմյանկա (Մորոզովի շրջան)
Բեզիմյանկա (Безымянка), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանում։ Մտնում է Շիրոկո-Ատամանովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանի բնակավայրեր
Նյու Դելիի Հեռուստատեսություն
New Delhi Television Limited (NDTV), հնդկական մասնավոր հեռուստաընկերություն, հիմնվել է 1988 թվականին Փրանոյ Ռոյի կողմից, որը ներկայումս զբաղեցնում է NDTV Group մեդիախմբի տնօրենի պաշտոնը ։ Համարվում է Հնդկաստանի խոշորագույն հեռուստաընկերություններից մեկը, մասնաճյուղեր ունի Հնդկաստանի 23 քաղաքներում։ 2012 թվականին հեռուստաընկերության շահույթը կազմել է 90,27 միլիոն ԱՄՆ դոլար ։ Ընկերության հիմքն են համարվում համազգային երեք հեռուստաալիքները՝ NDTV 24x7 (անգլերեն), NDTV India (հինդի) և NDTV Profit :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Մեդիաընկերություններ
(9892) 1995 YN3
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,263974 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9443 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5837 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1244,24 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,289332 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,21° անկյուն։
Նավամբարձիչ
Նավամբարձիչ, նավերը մեկ մակարդակից մյուսը տեղափոխելու համար ծառայող ամբարձիչ կառույց։ Տարբերում են տրանսպորտային նավամբարձիչներ (ներքին ջրային ուղիներում ջրի մակարդակի անկումը հաղթահարելու համար) և նավամբարձիչ կառույցներ (նավաշինական և նավանորոգման ձեռնարկություններում նավերի բարձրացման և իջեցմաև համար)։ Տրանսպորտային նավամբարձիչներում (թեք և ուղղաձիգ) նավը տեղափոխվում է ռելսերով շարժվող խցիկի օգնությամբ, որը լցված է ջրով և ունի մուտքի ու ելքի փակաղակներ։ Թեք նավամբարձիչները լինում են երկայնական և լայնական՝ կախված շարժման ուղղության նկատմամբ նավի դիրքից։ Ուղղաձիգ նավամբարձիչները, ըստ աշխատանքի սկզբունքի, լինում են մեխանիկական, պլունժերային և լողանավոր։ Նավամբարձիչ կառույցներից առավել տարածված են էլինգները (նավերի կառուցման կամ նորոգման համար սարքավորված կառույց) և սահահարթակները (ևավերը ջրի վրա իջեցնելու և ջրից բարձրացնելու համար)։
(9892) 1995 YN3
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակաո Կոբայաշիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նավամբարձիչ
Կատեգորիա:Հիդրոտեխնիկա
Շաբադին (Զանգեզուրի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ակոլովո
Ակոլովո (Акколово), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1831 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կուկավկա (գյուղ, Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջան)
Կուկավկա (Кукавка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1661 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կուկավկա գյուղում բնակվում էր 1 281 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 492,69 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1661 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կոբրալովո (գյուղ, Գատչինսկի շրջան)
Կոբրալովո (Кобралово), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Տյուռի
Տյուռի (Türi), քաղաք Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Տյուռի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով քաղաքում բնակվում էր 5410 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Տյուռի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի քաղաքներ
Կոբրալովո (գյուղ, Գատչինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Փայ
Փայ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում ։ Գտնվում էր Արճեշ քաղաքից 25 կմ հյուսիս֊արևելք, Վանա լիճը թափվող Աղի գետակի աջ ափին։
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 29 տուն քուրդ, 8 տուն հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Խրեսիլի
Խրեսիլի (ხრესილი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Տղիբուլի շրջան‎‎‎ում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 390 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Տղիբուլից հեռու է 15 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 274 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Տղիբուլի շրջան‎‎‎
Կեդա (Իլվամայի վտակ)
Կեդա (Кеда), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Պուդոժսկի շրջանում և Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Հոսում է հյուսիսում, գետաբերանը տեղակայված է Իլվամա գետի աջ ափին՝ 5,7 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 7,3 կմ է, ավազանի տարածքը 94,8 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վոդլա, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր (այդ թվում գետի ավազանում Օնեժի լիճ)։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ակուդի
Ակուդի (Акуди, Акуди), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի բնակավայրեր
(2014) Վասիլևսկիս
(2014) Վասիլևսկիս (Vasilevskis), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի մայիսի 2-ին Առնոլդ Կլեմոլայի կողմից Մաունթ Համիլտոնում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,401833 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,714 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0896 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1359,6 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,264783 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,37° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1973 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Առնոլդ Կլեմոլայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արտյուշա Կարապետյան
Արտյուշա Հակոբի Կարապետյան, հայ մշակույթի և կրթության գործիչ, պարուսույց։ ՀՀ ժողովրդական արտիստ (2017) ։
Ստեղծագործական և աշխատանքային գործունեությունը
1965 թվականից ղեկավարել է պարային և ազգագրական ինքնագործ և ժողովրդական անսամբլներ, հավաքել ու գրանցել է շուրջ 250 պար։ 1970-1974 թթ. եղել է ժողովրդական ստեղծագործության տան պարարվեստի բաժնի մեթոդիստ, ապա՝ տնօրեն, 1974 թվականից՝ Թաթուլ Ալթունյանի անվան երգի-պարի պետական անսամբլի պարային խմբի ղեկավար և պարուսույց։ 1980-1988 թթ. եղել է ՀԽՍՀ մշակույթի նախարարության ժողստեղծագործության և կուլտլուսավորական աշխատանքների գիտամեթոդական կենտրոնի պարարվեստի բաժնի բալետմայստեր։ 1988 թվականից դասավանում է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական համալսարանի կուլտուրայի ֆակուլտետի պարարվեստի մանկավարժության ամբիոնում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1928 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 18 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ պարուսույցներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ Կատեգորիա:ՀՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Երևանի պատվավոր քաղաքացիներ
Բելյաև (Մորոզովի շրջան)
Բելյաև (Беляев), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանում։ Մտնում է Շիրոկո-Ատամանովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ 2010 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 446 մարդ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Նովայա Ռոմանովկա (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)
Նովայա Ռոմանովկա (Нова Романівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Ռոմանովկա գյուղում բնակվում էր 647 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2097 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 308,54 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կրեմենոե
Կրեմենոե (Кремінне), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1456 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կրեմենոե գյուղում բնակվում էր 623 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,8 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 346,11 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1456 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դրուլ
Դրուլ (Drulhe), համայնք Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 401 մարդ, բնակչության խտությունը` 22.24 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 18.03 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 490 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 110 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 38 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 245 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 177-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 68։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,2 %։ 177 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 166 անձ (89 տղամարդ և 77 կին)։ Գործազուրկ են եղել 11 անձ (2 տղամարդ և 9 կին)։ 68 անաշխատունակներից 17-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 33-ը` թոշակառուներ, իսկ 18-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բոլշայա Խլոպովայա (Մորոզովի շրջան)
Բոլշայա Խլոպովայա (Большая Хлоповая), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանում։ Մտնում է Շիրոկո-Ատամանովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Կորուդ
Կորուդ (Коруд), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Պուդոժսկի և Սուոյարվսկի շրջաներում Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Շույա գետի ձախ ափին՝ 125 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Հոսում է Կրասնոբորսկի գյուղի մոտ։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Շույա, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր (այդ թվում գետի ավազանում Օնեժի լիճ)։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Տյուռի-Ալիկու
Տյուռի-Ալիկու (Türi-Alliku), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Տյուռի շրջանում։
Պերիօդոնտիտ
Պերեդօնտիտ (պերի․․․և հունարեն, սեռական հոլով՝— ատամ), ատամների արմատային թաղանթի (շրջոսկր) և դրան հարակից հյուսվածքների բորբոքում։ Հիմնական պատճառը ատամների ոսկրափուտն է, որի դեպքում վարակը արմատային խողովակից ատամնածայրի անցքով թափանցում է շրջոսկր։ Կարող է առաջանալ նաև ատամների հաճախ կրկնվող վնասվածքների հետևանք։ Ըստ ընթացքի պերեդօնտիտ լինում է սուր և քրոնիկական։ Սուր պերեդօնտիտ բնորոշվում է ուժեղ ցավերով, որոնք սաստկանում են ատամին դիպչելիս, հաճախ այտուցվում են լինդը, շրթունքը կամ այտը, ատամը շարժվում է, ենթածնոտային ավշագեղձերը մեծանում են, դառնում ցավոտ, երբեմն բարձրանում է մարմնի ջերմաստիճանը։ Վերոհիշյալ պրոցեսները կարող են բարդանալ ծնոտի օստեոմիելիտով, դեմքի և պարանոցի փափուկ հյուսվածքների թարախային բորբոքմամբ և սուր սեպսիսով։ Քրոնիկական ընթացքի դեպքում զգացվում է բերանի տհաճ հոտ, երբեմն լնդի և դեմքի մաշկի խուղակներ են առաջանում։ Քրոնիկական պերեդօնտիտը կարող է հանգեցնել ծնոտի կիստայի և օրգանիզմի ստրեպտոկոկային զգայնության բարձրացման։ Բուժումը սովորաբար պահպանողական է, որն ավարտվում է արմատային խողովակի լցմամբ (պլոմբումով), հաճախ՝ ատամի հեռացմամբ։ Թարախակույտի առաջացման դեպքում՝ վիրաբուժական միջամտություն, ընդհանուր երևույթների դեպքում՝ անտիբիոտիկներ (տես նաև Ատամների հիվանդություններ)։
Տյուռի-Ալիկու
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 431 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Տյուռի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Անարխիզմը Պորտուգալիայում
Անարխիստական շարժումները Պորտուգալիայում գոյություն ունեն 19-րդ դարի 70-ական թվականներից։ Պրուդոնի գաղափարները (պորտուգալերեն թարգմանությունը` «Ֆեդերատիվ սկզբունքի մասին», լույս է տեսել 1874 թվականին) ազդեցություն թողեցին դի Կենտալի և Էսի դի Կեյրոշի արվեստների վրա։ Առաջին ինտերնացիոնալում Պորտուգալիան ներկայացնում էր Կրոպոտկինի կողմնակից բժիշկ Էդուարդո Մաիյան։
Սոցիալիստական շարժումների դիրքերի ուժեղացումն իր հետին պլաններ ուներ` Նապոլեոնի դարաշրջանում ազգային-ազատագրական պայքարի փորձը, բուրժուական հեղափոխությունը, 19-րդ դարի քրիստոնեական ապստամբությունները, երկրի տնտեսապես զարգացած լինելուց ետ մնալը, Մեծ Բրիտանիայի մի արբանյակի վերածվելը։
Պորտուգալիայում անարխիստական շարժումների սկսման տարեթիվը համարվում է 1886 թվականը, երբ երկրաբան Էլիզ Ռեկլյուն այցելեց Պորտու և Լիսաբոն և հանդիպեց պորտուգալացի մտավորականների հետ։ Նույն թվականին հիմնադրվեց կոմիտեն և սկսվեց «A Centelha» («Կայծ») թերթի տպագրությունը, հայտնվեցին Կրոպոտնիկի աշխատանքների առաջին պորտուգալերեն թարգմանությունները։ 19-րդ դարի վերջին պորտուգալացի անարխիստները ստեղծեցին ավելի քան քսան ժամանակավոր կառույցներ, որոնց մեծամասնությունը երկար չգոյատևեց։ 1896 թվականին լույս տեսավ Սիլվի Մենդեշի «Ազատական սոցիալիզմ կամ անարխիզմ» գիրքը։
Սկսած 1890 թվականից` շատ անարխիստներ տեղափոխվեցին Բրազիլիա։ Նրանց թվում էր նկարիչ Կոնստանտինու Պաչեկուն, «Ինտերնացիոնալի» թարգմանիչ Նենու Վաշկուն և այլք  ։
Անարխիստները կասկածվում էին 1908 թվականի արքայասպանության մեւ, սակայն նրանք դա ժխտում էին ։ Ավելին, նրանք աջակցում էին բուժուական հեղափոխությունը և շարունակում իրենց գործունեությունը 1910-1920-ական թվականներին։ Հայտնիություն ձեռք բերեցին պացիֆիստական «A Aurora» («Ավրորա») թերթը` Առաջին համաշխարհային պատերազմին դեմ գնացող և «A Batalha» («Կռիվ») պարբերականը` հիմնված 1919 թվականին ստեղծված «Աշխատանքի համադաշնակցության» վրա։ Պորտուգալացիները մասնակցեցին անարխիստների իբերեյան միության ստեղծման մեջ։
Դիկտատուրայի ժամանակաշրջանում անարխիստական խմբերը հալածվում էին։
Մեխակների հեղափոխությունից հետո նկատվեց անարխիստական շարժումների վերածնունդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անարխիզմ Կատեգորիա:Պորտուգալիայի պատմություն Կատեգորիա:Պորտուգալիայի քաղաքականություն
(2015) Կաչուևսկայա
(2015) Կաչուևսկայա (Kachuevskaya), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1972 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,336847 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0958 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5779 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1304,8 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,275904 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,91° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1972 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արմեն Սարգսյան (լեզվաբան)
Արմեն Յուրիի Սարգսյան, ԱրՊՀ ռեկտոր , բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, լեզվաբան ։
Կենսագրություն
Արմեն Սարգսյանը ծնվել է ուսուցչի ընտանիքում։
Մասնակցել է Արցախում, Հայաստանում, Ռուսաստանում, Հոլանդիայում, Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում կազմակերպված մի շարք միջազգային գիտաժողովների։ 2008 թվականին Ստեփանակերտում կազմակերպել է միջազգային հայերենագիտական ութերորդ գիտաժողովը։ 2010 թվականին ԱրՊՀ ռեկտոր Ս․ Վ․ Դադայանի հետ ԱրՊՀ-ում հիմնադրել է ազգագրական թանգարան՝ նվիրաբերելով իր անձնական հարուստ հավաքածուն։ ԱրՊՀ ուսանողների օգնությամբ, ըստ «Հայերենի բարբառագիտական նյութերի հավաքման ծրագրի», կազմել է Ղարաբաղի բարբառի շուրջ քսան խոսվածքների վկայագրերը և հանձնել ՀՀ ԳԱԱ Հր․ Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտի բարբառագիտական բաժին։
Աշխատություններ
Հեղինակ է մեկ տասնյակից ավելի գիտական աշխատությունների ու ժողովածուների և շուրջ 60 գիտական հոդվածների, որոնց մեծ մասը վերաբերում է Ղարաբաղի բարբառին և բանահյուսությանը ։ 2016 թվականին լույս է տեսել Արմեն Սարգսյանի «Արցախի բանահյուսությունը» գիրքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Արցախի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԼՂՀ Գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
(9893) 1996 AA1
(9893) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հունվարի 12-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,237503 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9504 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5246 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1222,49 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294482 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,14° անկյուն։
Կոգունեկ
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 295 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Օրջոնիկիձեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Ակուդիբաշևո
Ակուդիբաշևո (Акудибашево, Акудибаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 309 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի բնակավայրեր
Փափշկեն
Փափշկեն, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում ։
Ոսկե Ձկնիկ (համաստեղություն)
Ոսկե ձկնիկ, երկնքի հարավային կիսագնդի համաստեղություն։ Երկնքում զբաղեցնում է 179,2 քառակուսի աստիճան մակերես, պարունակում է անզեն աչքով տեսանելի 32 աստղ։ Ռուսաստանի տարածքից տեսանելի չէ։ Համաստեղությունում է գտնվում խավարման հարավային բևեռը։
Փափշկեն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ոսկե Ձկնիկ (համաստեղություն)
Հայտնի աստղեր
Այստեղ է տեղակայված նաև Ոսկե ձկան AB աստղը, որը տվել է շարժվող աստղերի խմբի անվանումը, և Ոսկե ձկան S աստղը՝ տատանվող հիպերհսկաների ամբողջ դասի նախատիպը։ Համաստեղության ամենապայծառ աստղերից մեկը՝ Ոսկե ձկան գամման, նույնպես անվանում է տվել փոփոխական աստղերի դասերից մեկին։ 1987 թվականին Ոսկե ձկան համաստեղությունում պայթեց գերնոր աստղ SN 1987A-ն։ Ոսկե ձկնիկում է գտնվում Խավարածրի հարավային բևեռը և Մագելանի մեծ ամպը։
Պատմություն
Ոսկե ձկնիկի համաստեղությունն առաջարկել է Պետեր Պլանցիուսը 1598 թվականին։ Որոշ ժամանակ նրան հենց այդպես էլ անվանում էին, բայց 1627 Ռուդոլֆյան աղյուսակներում Յոհա Կեպլերը առաջարկել է «Սրաձուկ» տարբերակը։ Հենց այդ տարբերակով էլ համաստեղությունը հանդիպում է մի շարք հին երկնային քարտեզներում։ Ի դեպ այդ քարտեզնորում պատկերում էին ոչ միայն սրաձկանը այլ նաև սղոցաձուկ։ Մասնավորապես սրաձուկը պատկերվծ է Յան Գեվելիայի «Որանոգրաֆիա» աշխատությունում։ Յոհան Գաբրիել Դոպելմայրի «Atlas Coelestis» աշխատությունում օգտագործվում են երկու անվանումներ՝ «Ոսկե ձկնիկ»  և «Սրաձուկ» ։ Ջոն Ֆլեմստիդի «Երկնքի քարտեզում», ինչպես նաև Թոմաս Կորբինիանուսի «Mercurii philosophici firmamentum firmianum»-ում պատկերված է սղոցաձուկ և գրված է Ոսկե ձուկ։
Այժմ ընդուված է Պլանցիուսի տված անվանումը՝ Dorado (Ոսկե ձկնիկ)։ Բայց գերմաներենում պահպանվել է «Սրաձուկ» (Schwertfisch).
Ջվարիսա (Տղիբուլի շրջան)
Ջվարիսա (ჯვარისა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Տղիբուլի շրջան‎‎‎ում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 480 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Տղիբուլից հեռու է 33 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 249 մարդ ։
Արման Սաղաթելյան
Արման Արմենի Սաղաթելյան, հայ լրագրող, հեռուստահաղորդավար, Հայաստանի հանրային ռադիոյի նախկին գործադիր տնօրենը։
Կրթություն
1992 թվականին ավարտել է Երևանի Պուշկինի անվան թիվ 8 միջնակարգ դպրոցը, 1992-1997 թվականներին սովորել և ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ակադեմիան։ 1997-2000 թվականներին սովորել և ավարտել է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ասպիրանտուրան։
Ընտանիք
Արման Սաղաթելյանը երկրաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Էմմա Սաղաթելյանի թոռն է, ՀՀ ԳԱԱ էկոլոգանոոսֆերային հետազոտությունների կենտրոնի տնօրեն, երկրաբանական գիտությունների դոկտոր Արմեն Սաղաթելյանի որդին, ՀՀ Նախագահի աշխատակազմի «Հանրային կապերի և տեղեկատվության կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի նախկին տնօրեն Արա Սաղաթելյանի զարմիկը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1975 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 26 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ մեդիա գործիչներ Կատեգորիա:Քաղաքական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Երևանի Ալեքսանդր Պուշկինի անվան թիվ 8 դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գարեգին Նժդեհ մեդալակիրներ Կատեգորիա:Քառյակ մեդիա Կատեգորիա:Հայ հեռուստամեկնաբաններ
Måneskin
Måneskin, իտալական ռոք խումբ, որի անդամներն են գլխավոր վոկալիստ Դամիանո Դեյվիդը, բասիստ Վիկտորյա Դե Անջելիսը, կիթառահար Թոմաս Ռաջին և թմբկահար Իտան Տորկիոն ։ Խմբի հայտնի դառնալու ճանապարհին հիմնական ուղենիշներ են դարձել 2017 թվականին Իքս Ֆակտոր-ի իտալական տարբերակի տասնմեկերորդ եթերաշրջանում երկրորդ տեղ զբաղեցնելը, Սան Ռեմոյի փառատոնում հաղթանակը, որը Եվրատեսիլ 2021-ի իտալական ազգային ընտրությունն էր , և, վերջապես, հենց Եվրատեսիլ 2021-ում հաղթանակը «Zitti e buoni» երգով։
Պատմություն
Խմբի անդամները միմյանց ծանոթ են ավագ դպրոցում համատեղ սովորելու տարիներից։ 2016 թվականին լինելով Հռոմի Ջոն Քենեդու անվան լիցեյի ուսանողներ՝ նրանք որոշել են խումբ ստեղծել ։ Անունն ընտրվել է սկսնակ խմբերի համար տեղական երաժշտական մրցույթում գրանցվելուց քիչ առաջ։ Մասնակիցները կիսով չափ դանիացի Վիկտորյային խնդրել են մի քանի դանիերեն բառեր ասել՝ հույս ունենալով, որ դրանցից գոնե մեկը կարող է համապատասխանել իրենց։ Որոշվել է խումբն անվանել Måneskin («լուսնի լույս»), չնայած, որ բառի իմաստը ոչ մի կերպ կապված չէր խմբի հետ։ «Pulse» սկսնակ խմբերի մրցույթն իրենց գործունեության բեկումնային պահն է նշանավորել, քանի որ նրանք ստիպված են եղել սկսել գրել իրենց սեփական երգերը։ Մրցույթին մասնակցելը նրանց թույլ է տվել ելույթ ունենալ «Felt Music Club & School»-ում, որտեղ ավելի ուշ նրանք շահել են իրենց առաջին մրցանակը ։
Ավելի ուշ նրանք հանդես են եկել որպես երաժիշտներ Հռոմի Կոլի Պորտուենսիի շրջանի փողոցներում, ինչպես նաև Հռոմի պատմական կենտրոնում՝ ներառյալ Կորսոն ։ 2016 թվականին՝ Ֆաենցայում անկախ ձայնագրման լեյբլների հանդիպման ժամանակ, կայացել է հայրենի քաղաքից դուրս նրանց առաջին կենդանի համերգներից մեկը։ Շոուին մասնակցել է մոտ 30 մարդ ։ Դանիա կատարած ուղևորությունից հետո, որի ընթացքում խումբը նաև մի քանի կենդանի համերգներ է տվել, Måneskin-ի մասնակիցներն ավելի համախմբված են դարձել և միասին անցկացրել օրական մի քանի ժամ ։
Դեբյուտային ալբոմ և Իքս Ֆակտոր
2017 թվականի նոյեմբերի 24-ին « Sony Music » ընկերության աջակցությամբ թողարկվել է նրանց դեբյուտային սինգլը՝ «Chosen», որը սինգլների իտալական FIMI չարթում զբաղեցրել է 2-րդ հորիզոնականը ։ Երգն ընդգրկվել է համանուն վերնագրով մինի ալբոմում, որը թողարկվել է 2017 թվականի դեկտեմբերի կեսերին և հիմնականում բաղկացած է խմբի կողմից Իքս Ֆակտոր շոուի ժամանակ կատարված երգերից ։
2018 թվականի մարտի 23-ը խումբը թողարկել է առաջին իտալալեզու սինգլը՝ «Morirò da re», որը մեծ հաջողություն է ունեցել ։ Շատ չանցած թողարկվել է «Il ballo della vita» վերնագրով ալբոմը, որը գլխավորել է իտալական հիթ-շքերթերը ։ Ալբոմի առաջխաղացման համար խումբը թողարկել է «Սա Մոնեսկինն է» վերնագրով վավերագրական ֆիլմը, որի պրեմիերան կայացել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Իտալիայում ։
Եվրատեսիլ 2021
Måneskin-ը «Zitti e buoni» երգով հաղթանակ է տարել «Սան Ռեմո 2021» երաժշտական փառատոնում ։ Դրանից քիչ առաջ խումբը հայտարարել էր «Teatro d’ira» վերնագրով իրենց նոր ալբոմի թողարկման մասին, որի թողարկման ամսաթիվը նշանակված էր 2021 թվականի մարտի 19-ը ։ Måneskin-ը նորից «Zitti E Buoni» երգով ներկայացրել է Իտալիան Ռոտերդամում կայացած «Եվրատեսիլ 2021» երգի մրցույթին և հաղթել՝ հավաքելով 524 միավոր։ Սկզբնապես հետ մնալով ժյուրիի միավորներում (ժյուրիի միավորներով նրանք 4-րդ տեղն են զբաղեցրել)՝ խումբը հեռուստադիտողի միավորների շնորհիվ բարձրացել Է առաջին հորիզոնական ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալական երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի հաղթողներ Կատեգորիա:2016 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Իտալիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:Ռոք խմբեր Կատեգորիա:Քառյակներ
Կրիշտոֆովկա
Կրիշտոֆովկա (Криштофівка), ավան Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կրիշտոֆովկա ավանում բնակվում էր 120 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,37 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 324,32 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Բիստրի (Վոզնեսենսկի գյուղական համայնք)
Բիստրի (Быстрый), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանում։ Մտնում է Վոզնեսենսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ 2010 թ. տվյալներով Բնակչությունը կազմում է 91 մարդ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանի բնակավայրեր
Իսպաներեն
Իսպաներեն, որը անվանում են նաև կաստիլերեն , արևմտառոմանական լեզու, որը ձևավորվել է Իսպանիայի Կաստիլիա շրջանում և այժմ այն հանդիսանում Լատինական Ամերիկայի և Իսպանիայի հարյուր միլիոնավոր բնակիչների մայրենի լեզուն։ Այն սովորաբար համարվում է աշխարհում երկրորդ ամենատարածված լեզուն մանդարին չինարենից հետո    ։
Իսպաներենը իբերո-ռոմանական լեզվաընտանիքին պատկանող լեզուներից է, որն առաջացել է Իբերիայի խոսակցական լատիներենի մի քանի բարբառներից Արևմտահռոմեական կայսրության փլուզումից հետո 5-րդ դարում։ Իսպաներենի տարրեր պարունակող հնագույն լատիներեն տեքստերը հայտնաբերվել են Իբերիայի հյուսիսային կենտրոնական հատվածներում 9-րդ դարում ։ 13-րդ դարում լեզուն առաջին անգամ գրավոր համակարգված կիրառվել է Տոլեդոյում, որը այն ժամանակ Կաստիլիայի թագավորության մայրաքաղաքն էր։ Սկսած 16-րդ դարի սկզբից իսպաներենը տարածվեց Իսպանական թագավորության գաղութներում, հատկապես ամերիկյանում, ինչպես նաև Աֆրիկայում, Օվկիանիայում և Ֆիլիպիններում գտնվող Իսպանիային պատկանող տարածքներում ։
Իսպաներենը ՄԱԿ-ի 6 պաշտոնական լեզուներից մեկն է։ Այն որպես պաշտոնական լեզու օգտագործվում է նաև ԵՄ-ի, Ամերիկյան պետությունների կազմակերպության, Հարավամերիկյան ազգերի միության, Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան երկրների համայնքի, Աֆրիկյան միության և մի շարք այլ միջազգային կազմակերպությունների կողմից։
Խոսողների մոտավոր թիվ
Հաշվարկել են, որ մոտ 437 միլիոն մարդու համար իսպաներենը համարվում է մայրենի լեզու, ինչը նշանակում է, որ այն մայրենի լեզվով խոսողների թվաքանակով աշխարհում երկրորդն է մանդարինից հետո ։ Ինչպես նշում է Սերվանտեսի ինստիտուտը հաշվարկվել է, որ իսպաներենը մայրենի լեզու է համարվում մոտ 477 միլիոն մարդու համար, 572 միլիոն մարդու համար այն որպես առաջին կամ երկրորդ լեզու է (այդ հաշվարկում ընդգրկված են նաև լեզվին վատ տիրապետողները), և 21 միլիոն ուսանող ուսումնասիրում են իսպաներենը որպես օտար լեզու ։
2011 թվականին Ամերիկյան համայնքի հետազոտությունների արդյունքում պարզ դարձավ, որ ԱՄՆ լատինամերիկյան ծագում ունեցող 55 միլիոն հինգ տարեկանից բարձր բնակիչներից 38 միլիոնը տանը խոսում է իսպաներեն ։
Լեզվի անվանումներ
Իսպանիայում և իսպանախոս աշխարհի տարբեր հատվածներում իսպաներենը կոչվում է նաև կաստիլերեն (կաստեյանո) Կաստիլիայի թագավորության անունով՝ այն տարբերակելու համար Իսպանիայում օգտագործվող մյուս լեզուներից, որոնցից են գալիսերենը, բասկերենը, աստուրերենը և կատալաներենը։
1978 թվականի Իսպանիայի սահմանադրության մեջ կաստեյանո տերմինը օգտագործվում է սահմանելու համար ամբողջ Իսպանական պետության պաշտոնական լեզուն՝ այն առանձնացնելով las demás lenguas españolas-ից (այլ իսպանական լեզուներ)։ Ըստ III հոդվածի՝ "El castellano es la lengua española oficial del Estado. ... Las demás lenguas españolas serán también oficiales en las respectivas Comunidades Autónomas... Կաստեյանոն պետության պաշտոնական իսպաներեն լեզուն է... Մնացած բոլոր իսպանական լեզուները ևս պաշտոնական են համարվում համապատասխան ինքնավար համայնքներում․․․"
Իսպանական թագավորական ակադեմիան ներկայումս իր կողմից արված հրապարակումներում օգտագործում է էսպանյոլ (español) տերմինը, որը 1713 թվականից մինչև 1923 թվականը կոչվել է կաստեյանո։
Diccionario panhispánico de dudas-ը (Իսպանական թագավորական ակադեմիայի կողմից հրատարակվող լեզվի ուղեցույց) պնդում է, որ չնայած Իսպանական թագավորական ակադեմիան նախընտրում է իսպաներեն լեզվի մասին խոսելիս օգտագործել էսպանյոլ տերմինը, և՛ էսպանյոլը և՛ կաստեյանո համարվում են հոմանիշներ և հավասարապես կիրառելի են ։
Էսպանյոլ բառի համար առաջարվում է երկու ստուգաբանություն։ Իսպանական թագավորական ակադեմիական բառարանը այդ բառի ծագումը կապում է օքսիտաներեն էսպանյոլ (espaignol) բառի հետ, որն էլ իր հերթին ծագում է միջնադարյան լատիներեն իսպանյոլուս (Hispaniolus) բառից, որը նշանակում է Իսպանիայից ամ Իսպանիային պատկանող ։ Այլ աղբյուրներում այն կապում են միջնադարյան լատինական իսպանյոնե (hispaniōne) անվան հետ, որն ունի նույն նշանակությունը։
Պատմություն
Իսպաներենը ծագում է խոսակցական լատիներենից, որը Երկրորդ պունիկյան պատերազմի ժամանակ՝ մ․թ․ա․ 210 թվականի սկզբին Իբերական թերակղզում սկսեց կիրառվել հռոմեացիների կողմից։ Նախկինում Իբերական թերակղզում խոսում էին մի քանի նախահռոմեական լեզուներով, որոնք կոչվում են նաև պելեոիսպանական լեզուներ և որոնք ընդհանրություններ չունեն լատիներենի, իսկ նրանց մի մասն անգամ հնդեվրոպական լեզուների հետ։ Այս լեզուների թվում են բասկերենը, որով խոսում են մինչ օրս, իբերերենը, սելտիբերենը և գալիսերենը։
Առաջին փաստաթղթերը, որոնք պարունակում են ժամանակակից իսպաներենի տարրեր, թվագրվում են 9-րդ դարով։ Միջնադարից մինչև ժամանակակից շրջան ընկած ժամանակահատվածում իսպանական բառապաշարի վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել ռոմանական լեզուները՝ նավարո-արագոներենը, լեոներենը, կատալաներենը, պորտուգալերենը, գալիսերենը, օքսիտաներենը, իսկ ավելի ուշ՝ ֆրանսերենը և իտալերենը։ Իսպաներենը փոխառել է զգալի թվով բառեր նաև արաբերենից։ Ցեղերի միգրացիայի, ինչպես նաև Իբերիայում վեստգոթերի իշխանության շրջանում գերմանական լեզուները ունեցել են փոքր ազդեցություն իսպաներենի վրա։ Բացի այդ, շատ բառեր փոխառվել են լատիներենից եկեղեցական գրավոր լեզվի և պատարագի լեզվի միջոցով։ Փոխառությունները վերցվել են և՛ դասական լատիներենից և՛ Վերածննդի շրջանի լատիներենից։
Իսպաներենի հնչյունային համակարգի զարգացումը դրսևորվում է փոփոխություններով, որոնք բնորոշ են արևմտառոմանական լեզուներին, օրինակ՝ միջձայնային բաղաձայնների կրճատում (Latin > Spanish vida). Լատիներենի երկբարբառացումը (diphthongization) ընդգծվում է կարճ -ի և -ի միջոցով, որոնց առկայությունը բնորոշ է ֆրանսերենի և իտալերենի բաց վանկերին, իսկ պորտուգալերենում և կատալաներենում դրանք բացակայում են։ Կարճ -ն և -ն առկա են իսպաներենի և՛ բաց, և՛ փակ վանկերում. դա ցույց է տրված ստորին աղյուսակում։
Իսպաներենը առանձնանում է լատիներեն և  կրկնակ բաղաձայնների քմայնացմամբ (այսպես, լատիներեն՝  > իսպաներեն՝ año, և լատիներեն՝  > իսպաներեն՝anillo).
Լատիներենում u կամ v տառով արտահայտվող բաղաձայնը, որը արտասանվում է դասական լատիներենում խոսակցական լատիներենում փոխակերպվում է երկշրթային շփական բաղաձայնի : Իսպաներենի վաղ շրջանում (բայց ոչ կատալաներենում կամ պորտուգալերենում) այն ձուլվում է b գրվող երկշրթնային բաղաձայնին, որը կարող է լինել կա՛մ պայթական, կա՛մ  շփական։ Ժամանակակից իսպաներենում b և v գրային նշանները արտասանությամբ չեն տարբերվում։ Սակայն որոշ բացառություններ առկա են կարիբյան իսպաներենում։
Իսպաներենին (ինչպես նաև օքսիտաներենի գասկոն խոսվածքին և բասկերենին) հատուկ է լատիներենի բառասկզբում գրվող f տառի h–ի փոխակերպումը, որը չի արտասանվում, երբ նրան հաջորդողը կարճ ձայնավոր է։ H–ը, որը գրելիս պահպանում է, ներկայումս չի արտասանվում լեզվի մի շարք տարբերակներում, չնայած որ անդալուսյան և կարիբյան մի շարք խոսվածքների որոշ բառերում այն արտասանվում է։ Լատիներենից և մի շարք այլ ռոմանական լեզուներից բառեր փոխառելու արդյունքում ժամանակակից իսպաներենում առաջացել են շատ f-/h- նմանօրինակ բառեր՝ Fernando և Hernando (իսպաներենում երկուսն էլ փոխարինում են Ferdinand–ին), ferrero և herrero (դարբին), fierro and hierro (երկաթ), fondo և hondo (խորը)։ Hacer բայը (անել) ծագում է satisfacer (բավարարել) բայի արմատից, իսկ hecho–ն (արված, կատարված) նմանապես ծագում է satisfecho (բավարարված) բառի արմատից։ Լատիներենի որոշ բաղաձայնների խմբեր իսպանական լեզուներում մի շարք տարբերությունների առաջացման պատճառ են դարձել, ինչպես ցույց է տրված աղյուսակում․
15 և 16–րդ դարերում իսպաներենում շչական բաղաձայնների արտասանության մեջ մեծ փոփոխություններ իրականացվեցին, որը հանգեցրեց j տառի ետնալեզվային արտասանությանը, իսկ Իսպանիայի մեծ մասում z տառի միջատամնային  արտասանությանը։