cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջիհան Սադաթ
Վաղ տարիներ
Իր 15-ամյակի երեկույթի ժամանակ նա առաջին անգամ հանդիպել է իր ապագա ամուսնուն` Անվար Սադաթին, բանտից նրա ազատվելուց անմիջապես հետո, որտեղ նա երկու ու կես տարի անցկացրեց իր քաղաքական գործունեության համար։ Նրանք ամուսնացել են 1949 թվականի մայիսի 29-ին, ծնողների երկմտությունից և առարկություններից հետո այն մասին, որ իրենց դուստրն ամուսնանում է գործազուրկ հեղափոխականի հետ։ Անվարը 31 տարեկան էր, նրա տարիքը 15 տարի և 9 ամիս էր։ Անվար Սադաթը ավելի ուշ «Ազատ սպաներ» շարժման հիմնական անդամների մաս կազմեց, որոնք առաջնորդեցին 1952 թվականի Եգիպտոսի հեղափոխությունը, որը տապալեց Եգիպտոսի և Սուդանի միապետությունը։
Առաջին տիկին
32 տարվա ընթացքում Ջիհան Սադաթը սատարող կին էր քաղաքականության մեջ աճող իր ամուսնու համար, որի գործունեությունը տանում էր դեպի Եգիպտոսի նախագահ դառնալու ուղին։ Նրանք ունեցել են երեք դուստր՝ Նոհան, Ջիհանը, Լոբնան, և մեկ որդի՝ Գամալը։ Հետագայում նա օգտագործել է առաջին տիկնոջ իր հարթակը՝ իր երկրի ներսում միլիոնավոր մարդկանց հետ շփվելու համար, և իր դերով կանանց համար օրինակ էր ամենուրեք։ Նա օգնել է փոխել աշխարհի արաբ կանանց կերպարը 1970-ական թվականներին, կամավորական աշխատանքներ կատարելով և մասնակցելով կարիքավոր մարդկանց հասարական օգնությանը։
Հասարակական աշխատանքներ
Ջիհան Սադաթը առանցքային դեր է խաղացել 1970-ական թվականների վերջին Եգիպտոսի քաղաքացիական իրավունքների մասին օրենքների բարեփոխման գործում։ Հաճախ «Ջիհանի օրենքներ» անվանվող նրա կողմից առաջադրված նոր օրինադրությունը կանանց տրամադրում էր մի շարք նոր իրավունքներ, այդ թվում՝ ամուսնալուծությունների դեպքում ալիմենտի և երեխաների խնամակալության իրավունքը։
1967 թվականի Վեցօրյա պատերազմի ընթացքում Սուեզի ռազմաճակատի վիրավոր զինվորներին այցելելուց հետո նա հիմնել է al Wafa’ Wa Amal (Հավատ և հույս) վերականգնողական կենտրոնը, որն առաջարկում է հաշմանդամություն ունեցող պատերազմի վետերանների բժշկական և վերականգնողական ծառայություններ և մասնագիտական ​​պատրաստություն։ Կենտրոնն աջակցություն է ստանում ամբողջ աշխարհի կողմից կատարվող նվիրատվություններից, այժմ ծառայում է տեսողական խնդիրներ ունեցող երեխաների համար և ունի աշխարհում հայտնի երաժշտական և երգչախմբային խումբ։
Նա նաև վճռական դերեր է խաղացել հետևյալ բնագավառներում կազմակերպությունների ստեղծման գործում՝ Նեղոսի դելտայի տարածաշրջանում համալիր, որն օգնում է տեղական կանանց իրենց ուժերի վրա վստահ լինելուն, քաղցկեղով հիվանդների եգիպտական կազմակերպություն և Եգիպտոսի արյան բանկ, և SOS մանկական գյուղեր Եգիպտոսում, կազմակերպություն, որը որբերին ընտանեկան միջավայրում ապահովում է նոր տներով։
Նա գլխավորել է Եգիպտոսի պատվիրակությունը ՄԱԿ-ի Կանանց միջազգային համաժողովներին Մեխիկոյում և Կոպենհագենում։ Նա հիմնադրել է արաբա-աֆրիկյան կանանց լիգան։ Որպես ակտիվիստ, նա հյուրընկալել և մասնակցել է ամբողջ աշխարհի բազմաթիվ գիտաժողովների, որոնք վերաբերում են կանանց խնդիրներին, երեխաների բարեկեցությանը և խաղաղությանը Աֆրիկայում, Ասիայում, Եվրոպայում և Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայում։
Կրթություն
Ուսումն ավարտելուց հետո նա ուսուցիչ է աշխատել Կահիրեի նկարիչների և կիրառական արվեստի կենտրոնում։
Ուշ տարիներ
Սադաթը Մերիլենդի համալսարանի Քոլեջ Պարկի ավագ գիտաշխատող է (որտեղ ֆինանսավորվում է նաև Անվար Սադաթի Խաղաղության և զարգացման ամբիոնը)։
Ջիհան Սադաթը 1987 թվականին հրատարակել է ինքնակենսագրություն՝ «Եգիպտոսի կին» (ISBN 0-7432-3708-0), լույս է տեսել Simon & Schuster Inc. -ի կողմից, ինչպես նաև կեղծանվան տակ բանաստեղծություններ արաբերենով, և գրել է երկրորդ գիրքը՝ «Խաղաղության իմ հույսը», թողարկվել է 2009 թվականի մարտին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կին ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Կահիրեի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Եգիպտացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Առաջին տիկիններ Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Սուոնսի
Սուոնսի (Swansea, արտասանվում է, Սուանզի), (Abertawe, «Աբերտաուե»), քաղաք է Ուելսի հարավային մասում, Մեծ Բրիտանիայում։ Բնակչության թվով այն երկրորդն է ամբողջ Ուելսում Քարդիֆից հետո։ Սուոնսիին «սիթիի» (city) կարգավիճակ տրվել է 1969 թ-ին։
Սուոնսիի ամրոցները
Կատեգորիա:Ուելսի քաղաքներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1158 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կարլինո (Ուդինեի գավառ)
Կարլինո (Carlino), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2776 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 94մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 30 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0431։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ցեզիումի հեքսաֆտորոգերմանատ
Ցեզիումի հեքսաֆտորոգերմանատ, անօրգանական միացություն, ֆտորի, գերմանիումի և ցեզիումի կոմպլեքս միացությունը՝ Cs2[GeF6] բանաձևով, անգույն բյուրեղներ, լուծվում է ջրում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ցեզիումի միացություններ Կատեգորիա:Գերմանիումի կոմպլեքսային միացություններ Կատեգորիա:Կոմպլեքսային ֆտորիդներ
Գեորգե Ալբու
Ակումբային
Գեորգե Ալբուն իր կարիերան սկսել է 1924 թվականին՝ խաղալով Արադի ԱՄԵՖ ակումբի երիտասարդական կազմում մինչև 1929 թվականը, որից հետո տեղափոխվել է Արադի մեկ այլ ակումբ՝ «Գլորիա»։ Թիմի հետ հասել է 1929/1930 Ռումինիայի առաջնության եզրափակիչ, որտեղ ակումբը զիջել է Բուխարեստի «Յուվենտուս» ակումբին ։ 1933 թվականին տեղափոխվել է Բուխարեստի «Վենուս» ակումբ, որի կազմում չորս անգամ հաղթել է երկրի առաջնությունում։ Խաղացողի կարիերան ավարտել է «Կրայովա» ֆուտբոլային ակումբում, որտեղ խաղացել է 1940 թվականից մինչև 1944 թվականը ։
Հավաքականում
Գեորգե Ալբուն Ռումինիայի հավաքականում նորամուտը կատարել է 1931 թվականի մայիսին՝ Բուլղարիայի դեմ խաղում, որտեղ ռումինացիները հաղթել են 5։2 հաշվով ։ Մասնակցել է 1934 թվականի աշխարհի առաջնությանը։ Ընդհանուր առմամբ հավաքականի կազմում անցկացրել է 42 խաղ, որոնցից 19-ում խաղադաշտ է դուրս եկել որպես թիմի ավագ ։ Հրաժեշտի հանդիպումը կայացել է 1938 թվականի դեկտեմբերին ընդդեմ Չեխոսլովակիայի (Ռումինիան պարտվել է 1:2 հաշվով)։
Մարզչական կարիերա
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո մարզել է մի շարք թիմեր, 1950 թվականին գլխավորել է Ռումինիայի ազգային հավաքականը։ 1964 թվականից մինչև կյանքի վերջ աշխատել է Ֆերեգաշի «Նիտրամոնիա» ակումբի ակադեմիայում՝ գլխավորելով պատանեկան թիմեր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռումինացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռումինիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Էսթեր Շալև-Գերց
Էսթեր Շալև-Գերց (Esther Shalev-Gerz, ի ծնե ազգանունը՝ Գիլինսկայա, ), լիտվական ծագմամբ իսրայելցի նկարչուհի, գերմանացի նկարիչ Յոխեն Գերցի կինը։ Նրանք միասին ստեղծել են «Հուշարձան ընդդեմ ֆաշիզմի, պատերազմի ու բռնության, հանուն խաղաղության ու մարդու իրավունքների», որ տեղադրվել է Համբուրգի Հարբուրգ թաղամասում ։
Կենսագրություն
Էսթեր Շալև-Գերցը ծնվել է 1948 թվականին Լիտվական ԽՍՀ մայրաքաղաք Վիլնյուսում՝ հրեաների ընտանիքում։
1975-1979 թվականներին գեղանկարչություն է սովորել Բեցալելի գեղարվեստի ակադեմիայում, որտեղ ստացել է կերպարվեստի բակալավրի աստիճան։ 1980-1981 թվականներին Էսթեր Շալև-Գերցն ապրել է Նյու Յորքում։ 1981 թվականին նա կրկին մեկնել է Իսրայել, որտեղ մասնակցել է կոլեկտիվ ցուցահանդեսների. նա մասնավորապես իր աշխատանքները ցուցադրել է Երուսաղեմի Իսրայելի թանգարանում և Թել Ավիվի կերպարվեստի թանգարանում։
1983 թվականին Էսթեր Շալև-Գերցն ստեղծել է իր առաջին մոնումենտալ աշխատանքը՝ Oil on Stone, որ գտնվում է Իսրայելի Թել Հայ քաղաքում։ 1984 թվականին նկարչուհին տեղափոխվել է Փարիզ և սկսել աշխատել Եվրոպայում ու Կանադայում։ 1990 թվականին, դառնալով Գերմանիայի ակադեմիական փոխանակության ծառայության անդամ, մեկ տարով մեկնել է Բեռլին։
2002 թվականին Էսթեր Շալև-Գերցը մասնակցել է IASPIS (International Artists Studio Program) միջազգային ծրագրին Ստոկհոլմում (Շվեդիա)։ 2003 թվականից մինչև 2014 թվականը Էսթեր Շալև-Գերցը դասավանդել է Շվեդիայի Գյոտեբորգի համալսարանի Valand Academy ակադեմիայում։
Էսթեր Շալև-Գերցը մշտական բնակություն է հաստատել Փարիզում, աշխատում է Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում ։
Աշխատանքներ
Էսթեր Շալև-Գերցի ստեղծագործությունները պահվում են Եվրոպայի տարբեր թանգարաններում՝ Skissernas Museum Lund (Շվեդիա), Sprengel Museum Hannover և Buchenwald Memorial (Գերմանիա), Environment Trust Glasgow (Շոտլանդիա), UNO Park Geneva (Շվեյցարիա), Գոբելենների մանուֆակտուրա (Ֆրանսիա)։
2014 թվականին Էսթեր Շալև-Գերցի թիմը եղել է հոլոքոստի՝ Օտտավայում տեղադրվելիք ազգային հուշարձանի ստեղծման համար հայտարարաված մրցույթի եզրափակչի վեց մասնակիցներից մեկը Յաել Բարտանի, Դանիել Լիբեսկինդի, Կշիշտոֆ Վոդիչկոյի, Դևիդ Աջայեի ու Ժիլ Սոկիրի հետ միասին ։
Մանկուկ (անձնանուն)
Մանկուկ, հայկական արական անուն։ Հայերեն մանուկ բառի փաղաքշական ձևն է։ Հիշատակվել է մեկ անգամ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Էսթեր Շալև-Գերց
Աշխատանքներ
2015 թվականին Ժնևի մունիցիպալ արվեստի հիմնադրամը ձեռք է բերել Էսթեր Շալև-Գերցի «Անբաժանելիները» (Les Inséparables, 2000-2010) աշխատանքը։
Իսրայելի Թել Հայ քաղաքում տեղադրված Oil on Stone (1983) և Համբուրգում գտնվող Monument Against fascism (Գերմանիա, 1986), ինչպես նաև Ժնևում գտնվող Les Inséparables աշխատանքներից բացի՝ Էսթեր Շալև-Գերցի հայտնի գործերից են՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիտվացի նկարիչներ Կատեգորիա:Հրեա նկարիչներ Կատեգորիա:Հրեա արվեստագետներ Կատեգորիա:Նկարիչների կանայք Կատեգորիա:Լիտվացի կին արվեստագետներ
Հելիոկլոս
Հելիոկլոս (Հելիոկլոս Դիկեոս, Ηλιοκλής), Հունա-Բակտրիական թագավորության վերջին տիրակալը։ Կառավարել է մ.թ.ա. 140-130 թթ.: Եվկրատիդոսի որդին և հաջորդը։ Իշխանության է եկել դավելով սեփական հոր դեմ և անձամբ նրան սպանելով։ Կառավարման վերջում Բակտրիան գրավվել է Ամու-Դարյայի հակառակ ափից թափանցած յուեչժենների ցեղի կողմից, իսկ նրա բանակի մնացած մասը անցնելով Հինդուկուշը, հաստատվել է Արահոզիայում, տարածքներ խլելով Հունա-Հնդկական թագավորությունից։
Կատեգորիա:Հունա-Բակտրիայի արքաներ
Կաստախտա (գետ)
Կարասաազկան  (Карасаазкан), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կատուն գետի աջ ափով՝ 26 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 149 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Վերքերի բուժում
Դասակարգում
Ըստ Ի. Վ. Դավիդովսկու առանձնանում են վերքի բուժման հետևյալ տեսակները.
Բարդություններ
Հիմնական բարդությունները շատ են.
•Թերի սպիացում՝ հանգեցնում է սպիի բաժանման կամ պատռման, որն առաջանում է գրանուլային հյուսվածքի ձևավորման խանգարման հիմքում.
• Չափից շատ սպիացում՝ հիպերտրոֆիկ սպի, կելոիդ, դեսմոիդ.
• Առատ գրանուլացում (հպարտ մարմին).
•Այլ՝ դեզտրոֆիկ կալցիֆիկացում, գունանյութի փոփոխություններ, ցավոտ սպի, հետվիրահատական ճողվածք.
Այլ բարդություններ են նաև վարակը և Մարժոլենի խոցը.
Կապույտ և արծաթագույն նոկտյուրն: Չելսի
«Կապույտ և արծաթագույն նոկտյուրն Չելսի», ամերիկացի նկարիչ Ջեյմս Էբբոտ Մաք-Նեյլ Ուիսթլեր ի նկար՝ ստեղծված 1871 թվականին։ Սա լոնդոնյան «նոկտյուրնների» առաջին աշխատանքներից է ։
Նկարագրություն
Բատտերսից բացվում է տեսարան դեպի Չելսի, իսկ հորիզոնում կարելի է նշմարել հին եկեղեցու գմբեթի ուրվագիծը։ Առաջին պլանում նեղլիկ լաստանավը և ձկնորսի մարմինը պատկերվել են նվազագույն դետալներով, իսկ ճապոնական արվեստի ազդեցությունը արտահայտվել է սահմանափակ գունապնակով, նուրբ գծերով և թիթեռների ինքնատիպ պատկերներով ։
« Թայմս ի» քննադատը բացառիկ գնահատական է տվել Ուիսթլերի նոկտյուրններին՝ արտահայտվելով այսպես.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թեյթ բրիտանական պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:1871 նկարներ Կատեգորիա:Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահի նկարներ
Թուրքիայի ընտրական համակարգ
Թուրքիայի ընտրական համակարգը տարբերվում է՝ ընդհանոր, նախագահական և տեղական ընտրությունների համար, որոնք անց են կացվում Թուրքիայում յուրաքանչյուր չորս, հինգ և հինգ տարին համապատասխանաբար։ 1950 թվականից սկսած (պաշտոնապես 1945 թվականից) Թուրիքան հանդիսանում է բազմակուսակցական ժողովրդավարական պետություն, ընդ որում առաջին ժողովրդավարական ընտրությունները, որոնք անց էին կացվել 1950 թվականի մայիսի 14-ին, հանգեցրեցին միակուսակցական համակարգի վերացմանը, որն հաստատվել էր 1923 թվականին։ Այժմյան Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի անդամ լինելու համար, ըստ ընտրական համակարգի սահմանվել է 10 տոկոսանոց շեմը, որն ամենաբարձրն է բոլոր պետություններից։
Յուրաքանրյուր ընտրական համակարգին, բնորոշ է հետևյալ ընտրության ձևը՝
Ընդհանուր ընտրություններ
Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողով է ընտրվում 600 պատգամավոր, օգտագործելով Դոնթի մեթոդը։ Որպեսզի կուսակցությունը ունենա պատգամավորներ խորհրդրանում, այն պետք է հաղթահարի սահմանաված 10 տոկոսանոց շեմը ամբողջ երկրում, ինչը նշանակում է, որ եթե կուսակցությունը հավաքի շատ ձայներ առանձին շրջաններում, բայց չհավաքի 10 տոկոսը ամբողջ երկրում, ապա այն չի ունենա ներկայացուցիչներ խորհրդրանում, քանի որ ընդհանուր արդյունքը ցածր է։ Խորհրդարանական 10 տոկոսանոց շեմը, վերահսկողության է առնվում ընդդիմության կողմից, քանի որ այն կուսակցությունները, որոնք կարողացել են հաղթահարել 10 տոկոսանոց շեմը կարող են իրականում ավելի շատ ներկայացուցիչներ ունենալ խորհրդրանում։ Օրինակ 2002 թվականի ընտրություններում ԱԶԿ-ն ստացել էր ընտրողների 34,28% ձայնը, սակայն ստացավ տեղերի գրեթե երկու երրորդը։
10 տոկոսանոց շեմը չի վերաբերում անկախ թեկնածուներին, և դա նշանակում է, որ քուրդ ազգայնական գործիչները, որոնք ունեն լայն աջակցություն երկրի հարավ-արևելյան հատվածներում, բայց չեն կարողան հաղթահարել 10 տոկոսանոց շեմը, հանդես են գալիս որպես անկախ թեկնածուներ, այլ ոչ թե որպես կուսակցական թեկնածուներ։ Սա հատկապես տեղի է ունեցել 2007 և 2011 թվականների ընտրություններում, երբ «Քրդական ժողովրդավարական հասարակություն» և «Խաղաղության ու ժողովրդավարություն» կուսակցությունները առաջադրեցին անկախ թեկնածուների։
Առաջարկություններ բարեփոխումների համար
Հիմնական քնադատությունը կայանում է բարձր 10 տոկոսանոց շեմի շուրջ։ 2015 թվականի հունվարին Թուրքիայի ազգային հանրապետական կուսակցությունը վերսկսեց իր խորհրդարանական առաջարկությունները շեմը 10%-ից 3-ի իջեցնելու և առաջարկեց փոփոխություններ չմտցնել համամասնական ներկայացուցչական համակարգի մեջ, սակայն ԱԶԿ-ն դեմ էր շեմի իջեցմանը, առանց ընտրական համակարգի էական բարեփոխումների ։
2013 թվականի հուլիսին ԱԶԿ-ն պատրաստել էր նոր առաջարկություններ, որն անվանվել էր «շրջանային համակարգի նեղացում» (daraltılmış bölge sistemi), որպեսզի փոխեն համամասնական ներկայացուցչական համակարգը կամ մեմամասնականի, կամ էլ ստեղծվեն ոչ մեծ ընտրական շրջաններ, որոնք կընտրեն քիչ քանակով պատգամավորներ ։ Համաձայն այս առաջարկությունների, շեմը կնվազեր 10%-ից 7 կամ 8%-ի, իսկ Թուրքիան 85 ընտրական շրջանների փոխարեն կբաժանվեր 129-ի ։ Ստամբուլը կբաժանվեր 17 կամ 20 շրջանների ։ Համակարգը մեծ օգուտ կբերեր ամենամեծ կուսակցությանը, ինչպես նաև այն կուսակցություններին, որոնք հանդիսնաւոմ էին ուժեղ կոնկրետ շրջաններում, իսկ դա նշանակում էր, որ ԱԶԿ և Քրդական ազգայնական Խաղաղության ու ժողովրդավարություն կուսակցությունը կունենային ամենամեծ օգուտները։ Երկու հիմնական ընդդիմադիր կուսակցությունները՝ ԱՀԿ-ն և ԱՇԿ-ն չէին ունենա էական հենակետային ընտրական կետեր, իսկ դա կնշանակեր, որ նրանց վրա այս համակարգը բացասական ազդեցություն կունենար ։ ԱԶԿ-ի կողմից այս փոփոխությունները առաջարկվեցին 2014 թվականի դեկտեմբերին, չնայած նրան, որ ըստ ընտրական իրավունքի ցանկացած փոփոխություն պետք է ընդունվի խորհրդարանի կողմից առնվազն մեկ տարի առաջ ։
Ընտրական տեղամասեր
Թուրքիան բաժանված է 87 ընտրատարածքների, որոնք Թուրքիայի Մեծ Ազգային ժողովի որոշակի թվով անդամներ են ընտրում։ Թուրքիայի Մեծ Ազգային ժողովում կա ընդհանուր առմամբ 600 տեղ, իսկ յուրաքանչյուր ընտրատարածքին հատկացված է սահմանված քանակով պատգամավորական տեղ, որն համամասնական է նրան բնակչությանը։ Թուրքիայի Գերագույն ընտրական կոմիտեն ընտրություններից առաջ անց է կացնում ստուգումներ յուրաքանչյուր ընտրատարածքի և կարող է ավելացնել կամ քչացնել պատգամավորական տեղերը կախված բնակչության քանակից։
Բացի չորս ընտրական շրջանից, Թուրքիայի 81 մնացած ընտրական շրջանները ունեն միանման անուններ և սահմաններ։Բացառություն են հանդիսանում Իզմիրը, Ստամբուլը, Բուրսան և Անկարան։ Թուրքիայի նահագները (իլերը), որոնք ընտրում են 19-ից մինչև 36 պատգամավոր, բաժանվում են երկու ընտրական շրջանների, իսկ յուրաքանչյուր նահանգ, որն ընտրում է 36-ից ավել պատգամավոր, բաժանվում է երեքի։ Որպես երկրի չորս խոշոր նահանգներ՝ Իզմիրը և Բուրսան բաժանված են երկու ենթաշրջանների, իսկ Անկարան և Ստամբուլը երեքի։ Ընտրված պատգամավորների բածխումը ըստ ընտրական շրջանների ցույց է տրված ներքևում։
2015 թվականի փոփոխությունները
Ընդհանուր առմամբ 8 ընտրական շրջաններում փոփոխություններ են կատարվել պատգամավորների քանակի շուրջ 2011 թվականի ընտրություններից հետո։ Անկարայի երկու ընտրական շրջաններում նույնպես փոխել են իրենց սահմանները։
Խորհրդարանական թվաբանություն
Սահմանադրական փոփոխություններ կատարելու համար կուսակցությունը պետք է ունենան ձայների մեծամասնության երեք-հինգերորդ կամ երկու-երրորդը, որը կառավարությանը տալիս է տարբեր լիազորություններ։
2013 թվականի տեղական ինքնակառավարման բարեփոխումներ
2013 թվականին բարեփոխումների արդյունքում ավագանու անդամների և քաղաքապետների թիվը կրճատվեց։ Բարեփոխման արդյունքում վերացվել է 1040 ավան, որի արդյունքում փոքր քաղաքային համայնքների թիվ կազմել է 394, որն նպաստեց 2014 թվականին ընտրված քաղաքապետերի քանակաի նվազմանը 2009 թվականի հետ համամետաության դեպքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընտրությունները Թուրքիայում
Սխլիթ (Խարագաուլի շրջան)
Սխլիթ (სხლითი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 600 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խարագաուլից հեռու է 7 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 105 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խարագաուլի շրջան
Alien Love Secrets
Alien Love Secrets, Ստիվա Վայայի մինի-ալբոմ։ Ալբոմը թողարկվել է 1995 թվականին։ Այն ձայնագրվել է Epic Records լեյբլում։ Սկավառակը ձայնագրվել է այն ժամանակ, երբ ձայնագրվել է Fire Garden ալբոմը։ Ալբոմը գրավել է 125-րդ տեղը U.S. Billboard 200 աղյուսակում։ Ալբոմը դանիական ալբոմների վարկանշային սանդաղակում գրավել է 72-րդ տեղը ։
Ստեղծագործությունների ցանկը
No.	Անվանում Տևողություն
1.	"Bad Horsie" 	5։51
2.	"Juice" 	3։44
3.	"Die to Live" 	3։53
6.	"Kill the Guy with the Ball "7:02
7.	"Tender Surrender" 	5։01
Ընդհանուր տևողություն։ 33։26
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 ալբոմներ
Հոկտեմբեր (այլ կիրառումներ)
Հոկտեմբեր, կարող է վերաբերել՝
Գաչըթ Դաղ
Գաչըթ Դաղ, լեռ Մասիուսի լեռնահամակարգում, Արևմտյան Տիգրիսի աջ կողմում, Համանուն գյուղից ոչ հեռու։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Գաչըթ տաղ ։
Սուրեն (պարթև զորավար)
Սուրեն կամ Սուրենա, հայտնի է նաև որպես Ռուստահամ Սուրեն, մ․թ․ա․ առաջին հազարամյակի պարթև սպարապետ։ Եղել է Սուրենների տոհմի առաջնորդը, առավել հայտնի է Խառանի ճակատամարտում հռոմեացիներին պարտության մատնելու համար։ Նրա գլխավորությամբ պարթևները վճռական հաղթանակ են տարել քանակով գերազանցող հռոմեական արշավական ուժերի նկատմամբ, որոնց ղեկավարել է Մարկոս Կրասոսը։ Ճակատամարտը սովորաբար համարվում է Հռոմեական և Պարթևական կայսրությունների միջև ամենավաղ և ամենավճռական ճակատամարտերից մեկը, Հռոմեական պատմության ամենախոշոր պարտություններից մեկը։
«Սուրենա» անվանումը շարունակում է մնալ տարածված Իրանում և հաճախ արտասանվում է որպես «Սորեն»։ «Սուրենա»–ն Սուրեն անվանվան հունական և լատինական տարբերակն է ։ Անվանվան «Սուրեն» տարբերակը շարունակում է տարածված մնալ Հայաստանում ։ Սուրեն նշանակում է «հերոսական», առաջացել է ավեստերեն սուրա «ուժեղ, վեհ» բառից ։
Նկարագրություն
«Կրասոսի կյանքը 21» աշխատությունում՝ գրված սպարապետի ժամանակներից 125 տարի անց, Պլուտարքոսը նկարագրել է Սուրենին որպես «չափազանց վաստակավոր մարդու, ով իր հարստությամբ, պատվով և ծագումով երկրորդն էր արքայից հետո, քաջությամբ և ընդունակություններով ամենառաաջինն էր պարթևների մեջ, իսկ հասակով և անձնական գեղեցկությամբ նա հավասարը չուներ» ։ Պլուտարքոսը, համարելով որ նա մեծ հարստության տեր է եղել, ենթադրել է որ Սուրենի բանակում եղել են շատ ստրուկներ ։ Այնուամենայնիվ, այս համատեքստում հիշատակված «ստրուկներ» (doûloi, servi) տերմինի իրական իմաստը վիճելի է ։ Պլուտարքոսը նաև նկարագրել է նրան որպես «ամենաբարձր և ամենագեղեցիկ արտաքինով տղամարդ, ում արտաքին տեսքի նրբությունն ու զգեստի կանացիությունը սակայն այդքան էլ չէին համընկնում նրա տղամարդկայնության մասին խոսակցություններին։ Մարական սովորույթներին համապատասխան նա դեմքին կարմրաներկ էր քսում և բաժանում էր գլխի մազերը» ։ Սուրենը Պարթևական կայսրության ամենահզոր մարդկանցից մեկն էր, և ըստ Ղազերանիի, նա «ինքն իրեն թագավոր էր, քանի որ նա ճանապարհորդում է պալատական ​​շքախմբով»։
Մ․թ․ա 54 թվականին Սուրենը գլխավորել է Որոդես II–ի զորքերը Սելևկիա քաղաքի համար մղվող ճակատամարտում։ Սուրենը այս ճակատամարտում դրսևորել է իրեն որպես ժառանգական իրավահաջորդության կողմնակից (մինչ այդ Որոդես II-ը գահընկեց էր արվել Միհրդատ IV-ի կողմից) և նշանակալի դեր է խաղացել Որոդես II–ի Արշակունիների գահին վերահաստատվելու գործում ։
Մ․թ․ա 53 թվականին հռոմեացիները առաջխաղացում են սկսել Պարթևստանի արևմտյան վասալների ուղղությամբ։ Ի պատասխան, Որոդես II–ը ուղարկել է իր հեծելազորը Սուրենի գլխավորությամբ՝ կասեցնելու հռոմեացիների առաջխաղացումը։ Երկու բանակները հանդիպեցին Խառանի ճակատամարտում (Խառան քաղաքի մոտակայքում ներկայիս Թուրքիայում), որտեղ բանակի գերակա սպառազինության և խելացի մտածված մարտավարության կիրառմամբ, պարթևները անապատում ծուղակը գցեցին և ջախջախեցին իրենց թվաքանակով գերազանցող հռոմեացիներին ։ Չնայած ճակատամարտում պարթևների հաջողությունը մեծ վնաս հասցրեց հռոմեացիներին (Պլուտարքոսը հիշատակում է 20,000 սպանվածների և 10,000 գերիների մասին) և «հզոր արձագանքի առաջացավ Արևելքի ժողովուրդների մեջ», այն «չառաջացրեց ուժերի հարաբերակցության որևէ վճռական փոփոխություն», այն է՝ Արշակունիների հաղթանակը նրանց չտվեց նոր տարածքային ձեռքբերումներ։ Սուրենը մահապատժի է ենթարկվել արքա Որոդես II-ի կողմից, ամենայն հավանականությամբ այն պատճառով, որ արքան համարել է Սուրենին սպառնալիք իր գահակալության համար և զգուշացել է նրա կողմից գահակալական հնարավոր հավակնություններից ։
«Ինչ-որ իմաստով [Սուրենի] կերպարը պատմական ավանդության մեջ հետաքրքիր կերպով զուգահեռ է Ռուստամին [ Շահնամեում]»։ «Եվ այնուամենայնիվ, չնայած Ռուստամի կերպարի գերակշռությանը էպիկական ավանդույթում, երբեք չի հաջողվել նրան գտնել պատմական համոզիչ մարմնացում» ։
Տես նաև
Խառանի ճակատամարտ
Հռոմեա–պարսկական պատերամզներ
Գրականություն
Կատեգորիա:Պարթևստան Կատեգորիա:Իրանցիներ Կատեգորիա:Զորավարներ Կատեգորիա:Իրանցի զորավարներ Կատեգորիա:Իրանի պատմություն Կատեգորիա:Զինվորականներ
Գագիկ Սիմոնյան
Գագիկ Ռոստոմի Սիմոնյան, հայ ֆուտբոլիստ և մարզիչ։
Ֆուտբոլիստի կարիերան
Խաղացել է «Վան» (77 հանդիպում), «Բանանց», ինչպես նաև մի շարք լիբանանյան ակումբներում։ 2006-2007 թթ. խաղացել է «Արարատ» (26 խաղ, 4 գոլ), 2007-2008 թթ. - «Ուլիս» (20 խաղ, 1 գոլ) ակումբներում, ինչից հետո ավարտել է կարիերան։
Ազգային հավաքական
Անց է կացրել 1 խաղ Հայաստանի ազգային հավաքականի կազմում՝ փոխարինման դուրս գալով Ուելսի հավաքականի հետ արտագնա խաղում։
Մարզչական կարիերան
2011-2013 թթ. եղել է «Ալաշկերտ» ակումբի գլխավոր մարզչի օգնական, 2013-2014 թթ. - «Ուլիս» ակումբի գլխավոր մարզչի օգնական։ 2014-2015 թթ. - «Ուլիս» ակումբի գլխավոր մարզչի պաշտոնակատար։ 2015 թվականից «Ուլիս» ակումբի գլխավոր մարզիչն է։
Ձերբակալություն
2016 թ. հունվարի 12-ին Գագիկ Սիմոնյանը ձերբակալվել է ՀՀ ԿԱ Ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցների կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 201-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցված քրեական գործի շրջանակներում։ Ըստ այդմ, նա, ինչպես նաև «Ուլիս» ակումբի մարզչի օգնական Ռուբեն Առուշանյանը, ադմինիստրատոր Արա Ազարյանը և ֆուտբոլիստ Հայկ Հունանյանը կասկածվում են նրանում, որ 2015 թվականի նոյեմբերին հանցավոր համաձայնությամբ, «Տոտո» բուքմեյքերական գրասենյակի աշխատակցի միջոցով, կատարել են 1000-3000 ԱՄՆ դոլարի չափով խաղադրույքներ և, ապահովելով խաղերի կանխատեսելի արդյունքները, ստացել են ապօրինի շահույթ, որը համապատասխան մասնաբաժիններով բաշխվել է վերը նշված անձանց և առանձին ֆուտբոլիստների միջև ։ Որպես խափանման միջոց ընտրվել է կալանավորումը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1971 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Հողեկ (այլ կիրառումներ)
Հողեկ, կարող է վերաբերել՝
Ուշակովի ապարանք
Ուշակովի ապարանք (Палаты Ушакова), տեսարժանություն Մոսկվայում։ Շենքը գտնվում է Իպատևսկի նրբանցք, տուն 12, շինություն 1 հասցեով։ Մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է ։
Պատմություն
Ապարանքը կառուցվել է մոտավորապես 1650-1670 թվականներին այն կալվածքում, որի տերը XVII դարի կեսերից վաճառական Իվան Չուլկովն էր։ 1673 թվականին տունը հանձնել են սրբանկարիչ Սիմոն Ֆեոդորովիչ Ուշակովին՝ այնտեղ սրբապատկերների արվեստանոց հիմնելու նպատակով։
Նկարագրություն
Քարե տունը կառուցված է երկու հարկով, ունի նաև ներքնահարկ, գտնվում է փողոցի կարմիր գծին։ Հարևանությամբ, կարճ կողմով դեպի փողոցը, կառուցվել էր մեկհարկանի կողաշենք, երկու շինությունները միանում էին կամարաձև հզոր դարպասով։ Արտաքին ճակատը, որը նայում է նրբանցքին, անհամեմատ համեստ է ներքիններից։ Ճակատների դեկորն արված է տաշած աղյուսից՝ մոսկովյան բարոկկո ոճով, և զբաղեցնում է պատերի մակերեսի զգալի մասը։ Պատուհանները ձևավորված են ողնուցաձև եզրեր ունեցող երեսկալներով սյունակներով, շենքի անկյուններում թիակներ են։ Հարկերը բաժանվում են խիստ պրոֆիլավորված գոտիներով։
Տան ներսույթը պահպանել է բնօրինակ հատակագիծը, որի կենտրոնում գտնվում է լայն առմուտքը, որը կիսում է սենյակները։ Ներքնահարկում և երկրորդ հարկի սենյակների մի մասում պահպանվել են օրիգինալ կամարները։
Գրականություն
Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Կոլոն թատրոն
Կոլոն թատրոն (Columbus Theatre), Արգենտինայի մայրաքաղաք Բուենոս Այրեսում գտնվող գլխավոր օպերային թատրոն։ Ըստ National Geographic-ի՝ աշխարհի 10 օպերային թատրոնների շարքում Կոլոն թատրոնը զբաղեցնում է 3-րդ տեղը և համարվում է աշխարհի 5 լավագույն ակուստիկ համերգասրահներից մեկը ։ Մյուս համերգասրահներն են՝ Բեռլինի դրամատիկական թատրոնը, Վիեննայի երաժշտական ընկերակցությունը, Ամստերդամի Կոնսերտգեբաուն և Բոստոնի սիմֆոնիկ սրահը։
Ներկայիս Կոլոնը փոխարինել է 1857 թվականին բացված թատրոնին։ Ներկայիս թատրոնը բացվել է 1908 թվականի մայիսի 25-ին Վերդիի Աիդա օպերայով։ Կոլոն են այցելել ժամանակի առաջավոր երգիչներ ու օպերային ընկերություններ։
Հսկայական միջազգային հաջողությունից հետո թատրոնի անկումն ակնհայտ էր, և անհրաժեշտ էր զանգվածային վերանորոգման նոր ծրագիր։ 2005 թվականին սկսվեցին հուշարձանը վերականգնելու նախնական աշխատանքները, և 2006 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2010 թվականի մայիս թատրոնը փակվել է վերանորոգման համար։ Վերաբացվել է 2010 թվականի մայիսի 24-ին 2010 թվականի համար նախատեսված ծրագրով ։
Առաջին Կոլոն թատրոն
Առաջին Կոլոն թատրոնը նախագծել է Չարլզ Պելեգրինին։ Շուրջ 30 տարի այն գործել է մեծ հաջողությամբ։ Թատրոնն ունեցել է 2500 նստատեղ, ինչպես նաև առանձին սրահ սգի մեջ գտնվող մարդկանց համար։ Այս թատրոնի շինարարությունը սկսվել է 1856 թվականին և ավարտվել 1857 թվականին, բացումը տեղի է ունեցել 1857 թվականի ապրիլի 27-ին Վերդիի Տրավիատա օպերայով, իտալական պրեմիերայից 4 տարի անց։
Այս թատրոնը փակվել է 1888 թվականի սեպտեմբերի 13-ին՝ տեղ տալով նոր բարելավված շենքին, որը բացվել է քսան տարի անց, Լիբերտադ փողոցում և նայում էր դեպի Պլասա դե Մայո հրապարակ։ Այդ ժամանակահատվածում 1890 թվականի ճգնաժամն ու դրա հետևանքները պատճառ հանդիսացան երկրորդ թատրոնի կառուցման դանդաղ ավարտի համար։
Մինչև ներկայիս Կոլոն թատրոնի շինարարությունը, օպերային ներկայացումները տեղի էին ունենում մի շարք թատրոններում, որոնցից առաջնային էին առաջին Կոլոն թատրոնը և Օպերային թատրոնը։ Օպերային թատրոնում հանդես եկող հիմնական ընկերությունը 1908 թվականին տեղափոխվեց Կոլոն թատրոն։ Խոշոր ընկերությունները հանդես էին գալիս նաև Պոլիտեամա և Կոլիսեո թատրոններում։
Ֆեյսոն (վայր)
Ֆեյսոն, վայր Մեծ Հայքի Աղձնիք նահանգի Նփրկերտ գավառում, Տիգրանակերտ (Մարտիրոպոլիս) քաղաքից արևմուտք: Քաղաքը հիշատակում է Պրոկոպիոս Կեսարացին  :
Կոլոն թատրոն
Ներկայիս Կոլոն թատրոն
Թատրոնը շրջապատված է 9 դե Խուլիո լայնարձակ պողոտայով (տեխնիկապես՝ Սերիտո փողոց), Լիբերտադ (հիմնական մուտք), Արտուրո Տոսկանինիի և Տուկուման փողոցներով ։ Այն գտնվում է քաղաքի սրտում՝ մի վայրում, որը նախկինում հատկացված էր Բուենոս Այրեսի Արևմտյան երկաթուղու «Plaza Parque» կայարանին։
Ֆեյսոն (վայր)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղձնիքի բնակավայրեր
Կոլոն թատրոն
Ներկայիս Կոլոն թատրոն
Դահլիճը պայտաձև է, ունի 2487 նստատեղ (մի փոքր ավելի, քան Լոնդոնի Քովենտ Գարդենի օպերային թատրոնը), կանգնելու սենյակ 1000 հոգու համար և 20 մետր լայնությամբ, 15 մետր բարձրությամբ ու 20 մետր խորությամբ բեմահարթակ ։ Կոլոնի ակուստիկան այնքան լավ է, որ այն դասվում է աշխարհում 5 լավագույնների շարքում ։ Այս կարծիքի հետ համամիտ է եղել նաև Լուչիանո Պավարոտին ։
Բացում, հետագա պատմություն
Նույն անունը կրող ներկայիս երկրորդ թատրոնը բացվել է 1908 թվականի մայիսի 25-ին, 20 տարի կառուցումից հետո ։ Բացմանը ներկայացվել է Աիդա օպերան Լուիջի Մանչինելլիի ղեկավարությամբ, Աիդայի դերում հանդես է եկել Ամեդեո Բասսին։ Երկրորդ ներկայացումը եղել է Ամբրուազ Թոմայի Համլետ օպերան (բարիտոն՝ Տիտտա Ռուֆֆո) ։ Բացման սեզոնին կատարվել են տասնյոթ օպերաներ հայտնի աստղերի կողմից՝ Ռուֆֆո, Ֆեոդոր Շալյապին, Անտոնիո Պաոլի։
Ներկայիս Կոլոն թատրոնի անկյունաքարը դրվել է 1889 թվականին ճարտարապետ Ֆրանչեսկո Տամբուրինի և նրա աշակերտ Վիտորիո Մեանոյի կողմից, որոնք թատրոնը նախագծել են իտալական ոճով։ Ֆինանսական դժվարությունները, տեղայնքի որոշումը, Տամբուրինի մահը, Մեանոյի սպանությունը, շինարարությունը ֆինանսավորող իտալացի գործարար Անջելո Ֆեռարիի մահը դանդաղեցրել են նոր թատրոնի կառուցման աշխատանքները։ Շինարարությունն ավարտվել է 1908 թվականին բելգիացի ճարտարապետ Խուլիո Դորմալի ղեկավարությամբ, ով որոշ փոփոխություններ է արել կառուցվածքում և կիրառել ձևավորման ֆրանսիական ոճ։ Շենքի ճակատային խորաքանդակների հեղինակը քանդակագործ Լուիջի Տրիչերոն է։
Թատրոնը բացվել է մայիսի 25-ին՝ Արգենտինայում Ազգային տոնի օրը, Վերդիի Աիդա օպերայի ներկայացմամբ։ Թատրոնը շատ արագ դարձավ աշխարհահռչակ օպերային վայր, որը մրցակցում էր Լա Սկալա և Մետրոպոլիտեն թատրոնների հետ՝ գրավելով աշխարհի լավագույն օպերային երգիչներին ու դիրիժորներին։
Արգենտինացի արտիստների և դասական երաժիշտների հետ մեկտեղ թատրոնում հանդես են եկել բալետի աստղերը, այդ թվում բալետի պարուհի Լիդա Մարտինոլին, ով թոշակի անցնելուց հետո զբաղվեց խորեոգրաֆիայով։ Նա մահացել է Սանտա Ֆեում։ 1971 թվականի ողբերգական ավիավթարից մահացել են բալետի պարողներ Նորմա Ֆոնտենլան և Խոսե Նեգլիան, որոնց հիշատակին թատրոնին հարակից Լավալե հրապարակում կանգնեցվել է հուշարձան։
Գերազանց ակուստիկայով և ժամանակակից բեմական հարթակով, թատրոնի ինտերիեր-դիզայնն առանձնանում է հարուստ կարմիր և ոսկե դեկորներով։ Գմբեթի կտավները 1966 թվականին նկարել է 20-րդ դարի նկարիչ Ռաուլ Սոլդին վերանորոգման աշխատանքների ընթացքում։
Վերականգնում, 2005-2010
Վերջին տարիներին, պայմանավորված Արգենտինայում քաղաքական և տնտեսական հանգամանքներով, Կոլոն թատրոնը զգալիորեն տուժել է, սակայն սկսվել է դանդաղ վերականգնման ժամանակաշրջանը։ Թատրոնը ենթարկվել է զանգվածային փուլային ներքին և արտաքին վերափոխման, 2006 թվականի դեկտեմբերից թույլատրվել է իրականացնել ամբողջական վերանորոգում։
Նախքան թատրոնի շենքի փակումը վերջին ներկայացումներից էին Կարապի լիճը սեպտեմբերի 30-ին Կոլոն թատրոնի բալետի խմբի և Բուենոս Այրեսի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի կատարմամբ և հոկտեմբերի 28-ին կայացած Բորիս Գոդունով օպերան ։
Նախքան 2005 թվականին փակվելը թատրոնում վերջին կատարումը նոյեմբերի 1-ին Մերսեդես Սոսայի կատարումն էր Արգենտինայի ազգային սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ Պեդրո Իգնասիո Կալդերոնի խմբավարությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի թատրոններ Կատեգորիա:Օպերային թատրոններ Կատեգորիա:1857 կառուցումն ավարտված թատրոններ
Անուշավան Զաքարյան
Անուշավան Հազարապետի Զաքարյան, հայ գրականագետ, խմբագիր, բանասիրական գիտությունների դոկտոր։
Կենսագրություն
Անուշավան Զաքարյանը ծնվել է 1954 թվականի հունվարի 1-ին Նախիջևանի ԻԽՍՀ Օրդուբադի շրջանի Փառակա գյուղում, ծառայողի ընտանիքում։ Վաղ հասակից փոխադրվելով Երևան՝ 1961 թ.-ին ընդունվել և 1971 թվականին ավարտել է Երևանի Ն. Կ. Կրուպսկայայի (այժմ՝ Նիկոլ Աղբալյանի) անվան թիվ 19 միջնակարգ դպրոցը։ Այնուհետև ընդունվել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը. ինստիտուտը դեռ չավարտած՝ գործուղվել է Հոկտեմբերյանի շրջանի Նոր Արտագերս գյուղի միջնակարգ դպրոցում դասավանդելու։ 1975–1976 թթ. Խաբարովսկի երկրամասի Օբլուչիե քաղաքում որպես շարքային ծառայել է բանակում։ 1977 թվականին աշխատանքի է անցել ՀԽՍԽ գիտությունների ակադեմիայի հրատարակչությունում որպես խմբագիր։ Շուրջ 13 տարի նա եղել է «Լրաբեր հասարակական գիտությունների» ամսագրի պատասխանատու քարտուղարը։ 1989–1990 թվականներին Անուշավան Զաքարյանը վարել է նաև «Հայաստան» հասարակական-քաղաքական կազմակերպության «Գոյամարտ» շաբաթաթերթի պատասխանատու քարտուղարի պաշտոնը՝ միաժամանակ լինելով ակտիվ հեղինակ։
1993 թվականի հոկտեմբերից Անուշավան Զաքարյանն աշխատանքի է փոխադրվել ՀՀ Գերագույն խորհրդի աշխատակազմ որպես հրատարակչական բաժնի վարիչ։ 1995 թվականի հոկտեմբերից Ան. Զաքարյանը ղեկավարել է Ազգային ժողովի աշխատակազմի կառուցվածքային տարբեր ստորաբաժանումներ. եղել է արձանագրային-հրատարակչական բաժնի վարիչի տեղակալ, գրասենյակի ղեկավար, քարտուղարության պետի տեղակալ։ 1998 թվականին եղել է ՀՀ կառավարության աշխատակազմի «Հայաստանի Հանրապետության պաշտոնական տեղեկագիր» ՊՓԲԸ-ի գործադիր տնօրեն։ 2000 թվականից եղել է ԱԺ աշխատակազմի հրատարակչական բաժնի վարիչ։
Գիտահետազոտական գործունեություն
Անուշավան Զաքարյանը խմբագրել է երկու տասնյակից ավելի գիտական ուսումնասիրություններ ու մենագրություններ։ Նրա անմիջական ղեկավարությամբ են ստեղծվել «Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողով» (երկրորդ և երրորդ գումարումներ) մեծածավալ, պատկերազարդ, եռալեզու (հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն) գրքերը։
Անուշավան Զաքարյանի գիտական հետազոտություններն ամփոփված են 8 մենագրությունում ու կազմած ժողովածուներում և 110-ից ավելի հոդվածներում ու հրապարակումներում։ Դրանք ընդգրկում են հայ-ռուս պատմամշակութային փոխհարաբերությունների լայն շրջանակ, XX դարասկզբի հայ իրականության, Հայկական հարցի և Հայոց ցեղասպանության առավել քիչ ուսումնասիրված հիմնախնդիրների լուսաբանում։
1985 թվականին նա պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ «Ռուս գրողները Անդրկովկասում և հայ գրական կյանքը» խորագրով, իսկ 2005 թվականին «Ռուս գրագետները և հայ իրականությունը (XX դարի 10-ական թվականներ)» թեմայով պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն։
Ռուս գրական-հասարակական, ռազմական գործիչների մասին Անուշավան Զաքարյանը գրել է մի շարք աշխատություններ՝ «Ռուս գրողները Անդրկովկասում և հայ գրական կյանքը (1914-1920 թթ.)» (1984 թ.), «Ռուս գրագետները և հայ իրականությունը» (XX դ. 10-ական թվականներ)» (1994, ռուս.), «Ալեքսանդր Կուլեբյակինը և Հայաստանը» (2003, ռուս.), «Հայ ժողովրդի ողբերգությունը ռուս գրական գործիչների գնահատությամբ» (2003 թ., ռուս.), «Բորիս Լազարևսկին Հայաստանի և հայ կանանց մասին» (2004 թ.)։
Անուշավան Զաքարյանը հետագա տարիներին խորացավ հայ իրականության տարբեր կողմերի ուսումնասիրության մեջ, ընդլայնեց իր գիտական հետաքրքրությունների ոլորտը, զբաղվեց մինչ այդ չհետազոտված հիմնահարցերի ուսումնասիրությամբ։ Նա ներկայացրեց Հովհաննես Թումանյանի գլխավորած՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին հայ ժողովրդի կրած վնասները քննող հանձնաժողովի գործունեությունը՝ կազմելով «Հայ ժողովրդի կորուստները Առաջին աշխարհամարտի տարիներին («Համաշխարհային պատերազմից հայ ժողովրդի կրած վնասների քննիչ հանձնաժողովի» փաստաթղթերի և նյութերի ժողովածու)» գիրքը (2005 թ.):
2006 թվականի հրատարակվել է Անուշավան Զաքարյանի «Շիրվանզադեի հրապարակախոսական ժառանգությունից (1914–1919 թթ.)» աշխատանքը։ Անուշավան Զաքարյանի նմանօրինակ հաջորդ աշխատանքը XX դարասկզբի հայ գրական, հասարակական, քաղաքական գործիչ Տիգրան Հովհաննիսյանի (1865–1921)` 1919 թվականի «Հառաջ» թերթի մի շարք համարներում տպագրած և գիտական հանրությանը անծանոթ «Տաճիկ կառավարությունը և իթթիհաթը մարդկության դատարանի առաջ» աշխատության կազմումն ու հրատարակության պատրաստումն էր։ Այն լույս տեսավ 2007 թվականին։
Անուշավան Զաքարյանի գիտահետազոտական աշխատանքի մասն է կազմում նաև հայագիտության, հայ և ռուս գրական-մշակութային, հասարակական-քաղաքական մի շարք երևելի դեմքերի (Գ. Հովսեփյան, Ս. Մալխասյանց, Ս. Տեր-Հակոբյան, Ե. Օտյան, Պ. Մակինցյան, Կ. Միքայելյան, Լ. Լիսիցյան, Ի. Էրենբուրգ և շատ ուրիշներ) գործունեությանը վերաբերող արխիվային տարբեր բնույթի նյութերի (նամակագրություն, հուշեր, հոդվածներ և այլն) հրապարակումը։
Աղբյուրներ
«Պատմաբանասիրական հանդեսի» խմբագրություն «Գիտնականը, խմբագիրը, հրատարակիչը» (Անուշավան Զաքարյանի ծննդյան 55-ամյակի առթիվ), պատմաբանասիրական հանդես № 1, 2009, էջ 273-279
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Բազիլիանո
Բազիլիանո (Basiliano), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 5331 մարդ՝ ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 117 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 43 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33031։ Հեռախոսային կոդ՝ 0432։
Բնակավայրի հովանավոր պաշտպանն է Ռոբերտո Միցելլին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Առանց վերնագրի (Չեխովի պատմվածք)
«Առանց վերնագրի» («Без загла́вия»), ռուս մեծ գրող Անտոն Չեխովի հումորային պատմվածքը, որը գրվել է 1888 թվականին։
Ստեղծում և հրապարակում
1888 թվականին Չեխովի ընտանիքը բնակություն հաստատեց Լուկայում, Խարկովի նահանգի Սումի քաղաքի մերձակայքում ։ Այդ շրջանում էլ ստեղծվեց «Առանց վերնագրի» պատմվածքը։ Պատմվածքն առաջին անգամ տպագրվել է 1888 թվականի հունվարի 1-ին «Նովոյե վրեմյա» թերթում (№ 4253, «Հեքիաթ» վերտառությամբ)։ Հետագայում, բազմաթիվ ոճական շտկումներով և վերնագրի փոփոխությամբ, պատմվածքը մտավ «Օգնություն անբերությունից տուժածներին» ժողովածուի մեջ («Կուրիեր» թերթի հրատարակություն, 1899), իսկ 1900 թվականին վերահրապարակվեց ժողովածուի երկրորդ հրատարակության համար ։ Ինքը` Չեխովը, պատմվածքն ընդգրկել է ստեղծագործությունների ժողովածուի չորրորդ հատորում։
Պատմվածքը հայերեն առաջին անգամ տպագրվել է դեռևս Չեխովի կենդանության օրոք` 1903 թվականին, «Լումա» գրական հանդեսում (թարգմանիչ` Ս. Համալբաշյան) ։
Սյուժե
Պատմվածքի գործողությունը ծավալվում է 5–րդ դարում, մի վանքում։ Այստեղ ապրող միաբանները երբեք դուրս չեն եկել վանքի սահմաններից, նրա կողքով երբեք ոչ ոք չի անցել։ Նրանց ծերունի վանահայրը երգեհոն էր նվագում, հորինում էր լատինական բանաստեղծություններ և գրում էր նոտաներ։ Մի քանի տասնյակ տարի վանքում ոչինչ տեղի չէր ունեցել, և ահա մի օր վանքի դուռը թակեց մի հարբեցող ու գինի և ուտելիք պահանջեց։ Աղոթել կամ միանալ միաբաններին նա հրաժարվեց, և նրանց ամոթանք տվեց, որ նրանք չեն փրկում մեղսավոր քաղաքացիներին, որոնք իրենք իրենց խորտակում են անառակության ու մոլությունների մեջ։
Ծերունին համաձայնեց դրա հետ և որոշեց գնալ քաղաք։ Միաբանները նրան սպասեցին երեք ամիս։ Երբ նա վերադարձավ, հուսահատ պատմեց միաբաններին, որ քաղաքում տիրում է այլասերում, մարդիկ ամբողջ օրը նստած են հասարակաց տներում, գինի են խմում և զվարճանում։ Ուժասպառ միաբանը պառկեց քնելու, իսկ առավոտյան հայտնաբերեց, որ վանքում չի մնացել ոչ մի միաբան. բոլորը փախել են քաղաք։
Արձագանքներ
Ռուս բանաստեղծ Յակով Պոլոնսկին տեղեկացրեց Չեխավին ընթերցողների շրջանում պատմվածքի հաջողության մասին.
Նույն օրը Ալեքսանդր Չեխովը հայտնեց եղբորը, որ ծանոթացել է Նիկոլայ Լեսկովի հետ.
1905 թվականին Ժողովրդական լուսավորության նախարարության գիտական կոմիտեն արգելեց Չեխովի ստեղծագործությունների ժողովածուի չորրորդ հատորը ազգային գրադարաններում և ընթերցասրահներում` «Առանց վերնագրի», «Գրազ» և «Գողեր» պատմվածքների պատճառով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:1888 աշխատություններ Կատեգորիա:Անտոն Չեխով
Նորմանդական դեսանտային օպերացիա (1944)
Նորմադական դեսանտային օպերացիա 1944, ամերիկա-անգլիական զորքերի ափհանումը Նորմանդիայում (Հյուսիսային Ֆրանսիա), հունիսի 6-ից հուլիսի 24-ը, երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939-1945 թթ.) ժամանակ, Եվրոպայում երկրորդ ճակատ բացելու նպատակով։ Դաշնակիցների ուժերը (հրամանատար՝ գեներալ Դուայթ Էյզենհաուեր) կազմված էին բանակների 21-րդ խմբից (1-ին ամերիկական, 2-րդ անգլիական և 1-ին կանադական բանակները) և 3-րդ ամերիկյան բանակից, ընդամենը 39 դիվիզիա և 12 բրիգադ։ Գործողության նպատակը կայանում էր 2-րդ ճակատ բացելու մեջ։ Դա հնարավորություն կտար դաշնակիցներին ջլատել նացիստական ուժերը և պարտության մատնել։ Ափհանումը տեղի ունեցավ հունիսի 6-ին։ Դրան հետևեցին ծանր մարտեր, որոնց վերջնակետ կարելի է համարել Փարիզի ազատագրումը։ Այս գործողությունը վճռկան դեր ուենցավ պատերազմի ընթացքը փոխելու համար և հնարավորություն տվեց ԽՍՀՄ ուժերին ճնշել գերամանան զորքերին արևելյան ճակատում ։
Ռազմական գործողության նախապատրաստումը
Ռազմական գործողության իրականացման որոշումը կայացվել էր 1943 թվականի մայիսին Վաշինգտոնում կայացած դաշնակիցների եռակողմ համաժողովի ժամանակ։ Գործողության պլանավորումը գլխավորեց բրիտանացի գեներալ Ֆրեդերիկ Մորգանը։ Ափհանման համար նախաապես քննարկվում էին Բրետանը, Կոտենտին թերակղզին, Նորմանդիան և Պա դե Կալեն։ Առաջին երկու տարբերակները բացառվեցին, քանի որ թերակղզիներ էին, ինչը հնարավորություն կտար գերմանացիներին առավել կազմակերպված դիմադրություն ցույց տալու։ Պա դե Կալեն մայցամաքային Եվրոպայում ամենամոտ կետն է Բրիտանիային և գերմանացիների համար ափհանման ամենականխատեսելի վայրն էր։ Ի վերջո գեներալի ընտրությունը կանգ առավ Նորմանդիայի վրա։ Նախապես ծրագրված էր հարձակումը սկսել 1944 թվականի մայիսի 1-ին։ Քվեբեկի կոնֆերանսում հաստատվեց հարձակման նախնական պլանը։ Գործողության հրամանատար նշանակվեց գեներալ Դուայթ Էյզենհաուերը, իսկ 21-րդ բանակային միավորման հրամանատար՝ գեներալ Բերնարդ Մոնտգոմերին։ Նախատեսվում էր 33 ռազմական դիվիզիաների մասնակցությունը Նորմանդիայի ճակատամարտին․ շուրջ 1 մլն բանակ՝ կազմված 22 ամերիկյան, 12 բրիտանական, մեկ լեհական և մեկ ֆրանսիական դիվիզիաներից։ Հարձակման պլանը մշակված էր մանրակրկտորեն։ Հաշվի էին առնվել տեղանքի ռելիեֆից մինչև եղանակի տեսությունը։ Նախատեսվում էր համալիր զորքերի սրընթաց գրոհ ափամերձ շրջանները զբաղեցնելու համար՝ հրետանու, ավիացիայի, ռազմածովային ուժերի մասնակցությամբ։
Ներխուժումը Նորմանդիա
Մինչև 1944 թվականի մայիս 1.5 մլն ամերիկյան զորքերը ժամանել էին Բրիտանիա։ Դաշնակիցների ուժերը կազմված էին բանակների 21-րդ խմբից (1-ին ամերիկական, 2-րդ անգլիական և 1-ին կանադական բանակները) և 3-րդ ամերիկյան բանակից, ընդամենը 39 դիվիզիա և 12 բրիգադ։ ԱՄՆ և Մեծ Բրիտանիան ռազմածովային և ռազմաօդային ուժերի քանակով գերազանցում էին թշնամուն (11 հազար մարտական ինքնաթիռ՝ թշնամու 500-ի դիմաց)։ Դաշնակիցների զորքերի ընդհանուր թիվը կազմում էր 2 միլիոն 876 հազար մարդ։ Հյուսիսային Ֆրանսիայի, Բելգիայի և Հոլանդիայի ծովափը պաշտպանում էր գերմանական «Բ» բանակախումբը (հրամանատար՝ գեներալ-ֆելդմարշալ Է․ Ռոմել), ընդամենը՝ 39 դիվիզիա։ Հունիսի 6-ի գիշերը դաշնակիցներն ավիացիայի հզոր հարվածների պաշտպանությամբ Կարանտանից հյուսիս և Կաննից հյուսիս-արևելք իջեցրին առաջին օդադեսանտային դիվիզիաները, իսկ առավոտյան ափ ելան ծովային դեսանտները։ Հունիսի 12-ին ստեղծվեց 80 կմ ճակատով և 10֊17 կմ խորքով հենակետ (16 դիվիզիա, այդ թվում՝ 2 տանկային)։ Գերմանական հրամանատարությունը մարտի մեջ մտցրեց մինչև 12 դիվիզիա և մեծ կորուստներ կրեց։ Հունիսի վերջին դաշնակիցների հենակետը ընդլայնվեց (մինչև 100 կմ ճակատով և 20֊40 կմ խորքով), որտեղ կենտրոնացավ ավելի քան 25 դիվիզիա։ Գերմանացիները պահեստային ուժեր չունեին՝ պաշտպանությունն ամրացնելու համար, քանի որ հիմնական ուժերը գտնվում էին սովետա-գերմանական ճակատում։ Հունիսի 29-ին դաշնակիցները գրավեցին Շերբուր նավահանգիստը՝ առաջանալով մինչև 10֊15 կմ, հուլիսի 21-ին՝ Սեն Լո քաղաքը և ծանր մարտերից հետո՝ Կաննը։ Դաշնակիցների կորուստը այդ գործողությունում կազմեց մինչև 122 հազար, իսկ գերմանացիներինը՝ մոտ 117 հազար մարդ։ Հենակետը ձգվեց 110 կմ ճակատով և 30֊50 կմ խորությամբ։ Դաշնակից զորքերի Ֆրանսիա ներխուժումով՝ բացվեց երկրորդ ճակատը, որը կարևոր գործոն էր ֆաշիստական Գերմանիայի դեմ հակահիտլերյան կոալիցիայի մղած ռազմական գործողությունների եզրափակիչ փուլում։ Ֆրանսիացիների դիմադրության շարժումը գերամանական օկուպացիայի դեմ սկսվեց օգոստոսի 19-ին։ Էյզենհաուերը նախապես ցանկանում էր շրջանցել քաղաքը այլ գործողություններ իրականացնելու համար, սակայն ստացվող լուրերը, որ քաղաքում տիրում է սով, և Հիտլերը մտադրություն ունի քաղաքը ավերելու, Շառլ դը Գոլի ցուցումով հարձակումը որոշվեց սկսել անհապաղ։ Ֆրանսիական 2-րդ դիվիզիան գեներալ Ֆիլիպ Լեքրեքի հրամանատարությամբ օգոստոսի 24-ին սկսեց հարձակումը արևմուտքից։ ԱՄՆ 4-րդ դիվիզան հարձակման անցավ հարավից։ Մինչև առավոտ ընթացած կատաղի մարտերի արդյունքում Փարիզն ազատագրվեց։ Հետագա ռազմական գործողությունները ընթացան ռազմաճակատի ավելի նեղ հատվածում՝ հիմնական նպատակ ուենալով թույլ չտալ գերմանական հակահարձակումը։
Նորմանդիայում ափհանումն աշխարհի ամենածավալուն դեսանտային ռազմական գործողությունն էր՝ ներառելով շուրջ 5000 փոխադրող և հարձակողական նավեր, 289 ուղեկցող և 277 սակրավոր նավեր։ Ահռելի էին նաև պատերազմող կողմերի մարդկային կորուստները․ դաշնակիցներինը մոտ 227 000, գերմանացիներինը՝ 289 000 - 530 000։
Հղումներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ Կատեգորիա:Ռազմական գործողություններ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Գերմանիայի ճակատամարտեր
Մարս (դիցաբանություն)
Մարս (, ինչպես նաև` Mārspiter կամ առանձին` Mārs pater «Մարս հայր», սաբինների լեզվով` Māmers), հռոմեական դիցարանի գլխավոր աստվածներից։ Հին հռոմեական դիցաբանության մեջ Մարսն Իտալիայի և Հռոմի հնագույն աստվածներից է, մտել է հռոմեական պանթեոնն ի սկզբանե գլխավորող աստվածների տրիադայի մեջ (Յուպիտեր, Մարս և Կվիրին)։ Այս աստծո անունով է կոչվել Արեգակնայաին համակարգի Արևից հեռավորությամբ չորրորդ տեղում գտնվող Մարս մոլորակը։
Հռոմեական աստված
Ի սկզբանե համարվել է Հռոմի նախահայրն ու պահապանը։ Հին Իտալիայում Մարսը բերքառատության աստվածն էր։ Համարվում էր, որ նա կարող է կա՛մ ոչնչացնել բերքն ու ընտանի կենդանիներին, կա՛մ ապահովել դրանց առատությունը։ Նրա անունով է կոչվում հռոմեական օրացույցի տարվա առաջին ամիսը, երբ իրականացվում էր ձմեռը քշելու ծես։ Ամիսը կոչվել է մարտ։ Ավելի ուշ նույնացվել է հունական Արեսի հետ և դարձել է պատերազմի աստված։ Արդեն որպես պատերազմի աստված Մարսի տաճարը գտնվել է Մարսի դաշտում, քաղաքային պատերից դուրս, քանի որ զինված զորքը չպետք է մտներ քաղաքի տարածք։ Համարվում է, որ վեստալուհի Ռեյա Սիլվիան Մարսից ունեցել է Հռոմուլոս և Հռեմոս զույգ եղբայրներին։ Որպես Հռոմուլոսի հայր` Մարսը համարվում էր նաև Հռոմի նախահայրն ու պահապանը։ Մարսի խորհրդանիշը նիզակն էր, որը պահվում էր հռոմեական կայսեր պալատում։ Այնտեղ էր գտնվում նաև 12 վահան, որոնցից մեկն, ըստ ավանդության, ընկել էր երկնքից Նումա Պոմպիլիոս կայսեր ժամանակ, այդ պատճառով էլ համարվում էր հռոմեացիների անհաղթելիության գրավականը։ Մնացած 11 վահանները պատրաստված էին կայսեր հրամանով` երկնքից ընկած օրինակի ճիշտ նմանողությամբ, որպեսզի թշնամիները չկարողանային տարբերել ու գողանալ իսկականը։ Պատերազմի մեկնելիս հրամանատարը կանչում էր Մարսին` գործողության մեջ դնելով նիզակն ու վահանները։ Ինքնակամ շարժումը համարվում էր սարսափելի դժբախտությունների նախազգուշացում։ Մարսի կինը ոչ շատ նշանակալի աստվածուհի Ներիոն էր, ում նույնացնում էին Վեներայի և Միներվայի հետ։ Պատմում են, որ մի անգամ Մարսը սիրահարվում է Միներվային և դիմում է ծերացած աստվածուհի Աննա Պերենային` խնդրելով միջնորդի դեր ստանձնել։ Որոշ ժամանակ անց Աննա Պերենան տեղեկացնում է նրան, որ Միներվան համաձայն է դառնալ նրա կինը։ Այդ ժամանակ Մարսը ուղևորվում է հարսնացուի հետևից և բարձրացնելով իրեն ներկայացված աստվածուհու քողը, հայտնաբերում է, որ իր առջև ոչ թե Միներվան է, այլ պառավ Աննա Պերենան։ Մյուս աստվածները երկար ժամանակ զվարճացել են այս կատակով։
Մարսի սրբազան կենդանիները համարվում էին գայլը, փայտփորիկը, ձին և ցուլը։