cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կայսերական տաճարներ
Կայսերական տաճարներին բնորոշ առանձնահատկությունն այն է, որ ունեցել են երգչախմբի համար նախատեսված երկու վերնասրահ նավի սկզբում և վերջում։ Լրացուցիչ վերնասրահը նախատեսված է եղել կայսրի և նրա ընտանիքի համար։ Այդպիսով` կայսեր իշխանությունը հավասարվել է Աստծո իշխանությանը, իսկ վերնատները խորհրդանշել են Աստծո և կայսեր իշխանության որոշակի տարբերությունը։
Հռենոսյան տաճարներ
Կայսերական առաջին տաճարը եղել է Շպայերի տաճարը, որի շինարարությունն սկսվել է 1030 թվականին Կոնրադ II կայսեր պատվերով։ Այն պետք է դառնար Սալյան արքայատոհմի տոհմական հանգստարանը։ Տաճարը վերակառուցվել է Հենրի IV-ի օրոք, իսկ 1082-1104 թվականին ավելացվել են կամարներ։
Հենրի IV-ի օրոք, բացի Շպայերի տաճարից, կայսերական տաճարի տիտղոս են ստացել ևս երկուսը` Մայնցի և Վորմսի տաճարները։ Մայնցի տաճարը կառուցվել է արքայի անմիջական հսկողությամբ, իսկ Վորմսի տաճարը կայսերական տաճարների շարքին է դասվել իր շքեղության և հանդիսավորության շնորհիվ։ Բոլոր երեք տաճարները գտնվել են Հռենոսի շրջակա քաղաքներում, ինչի համար դրանք երբեն կոչվում են «Հռենոսյան կայսերական տաճարներ»։
Այլ տաճարներ
Կայսերական տաճարների կառուցումը չի սահմանափակվել արդեն եղածներով։ Հենց «Կայսերական տաճար» անվանված հերթական տաճարը կառուցվել է Քյոնիգսլուտերում Լոտար II կայսեր հովանավորությամբ։ Հենրի II Սրբակյաց կայսեր օրոք կառուցվել է Բամբերգի տաճարը, որտեղ իր մահից հետո արքան դասվել է սրբերի կարգը։ Կայսերական են համարվել նաև Աախենի և Ֆրանկֆուրտի տաճարները, քանի որ այնտեղ կատարվել են արքաների օծման արարողություններ։
XII դարից հետո կառուցված տաճարները չունեն այն հանդիսավորությունը, ինչ դրանց նախորդները։ Այսպես` Պրահայի Սուրբ Վիտուսի մայր տաճարը, կառուցված լինելով Կառլոս IV կայսրի կողմից, հռչակվել է կայսրության գլխավոր տաճար, սակայն այն երբեք չի համարվել «կայսերական»։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռոմանական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Վլադիմիր Գարանժին
Վլադիմիր Գարանժին (Владимир Андреевич Гаранжин, ), լրագրող, արձակագիր։ ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամ ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից ։
Կենսագրություն
Վլադիմիր Գարանժինը ծնվել է 1914 թվականի մայիսի 3-ին Նիժնետիխովսկի խուտորում։ Ավարտել է Ստալինգրադի մանկավարժական ուսումնարանը, այնուհետև աշխատել տրակտորների գործարանում ։ 1930-ական թվականներից աշխատել է Դոնում, եղել տարածաշրջանային թերթերի թղթակից և խմբագիր։ Եղել է Ստալինգրադի տրակտորի գործարանի «Даёшь трактор!» թերթի գրական խմբի անդամ : Նա հետաքրքրվում էր Միխայիլ Ալեքսանդրովիչ Շոլոխովի գրական գործունեությամբ, ստեղծագործական սեմինարների ընթացքում նա քննարկում էր «Խաղաղ Դոն» և «Հերկած խոպան» վեպերի նոր գլուխները։ 1939 թվականին նա ծանոթացել էր Շոլոխովի հետ, հանդիպում էր գրողի հետ ծառայողական գործերով, այդ ժամանակ Գարանժինը աշխատում էր Բազկովսկի շրջանում որպես «Դոնսկոյ Կոմունար» թերթի պատասխանատու քարտուղար ։ Վլադիմիր Գարանժինի «Երիտասարդ ծերություն» պատմվածքը, որպես սկսնակ հեղինակ, լույս տեսավ երիտասարդական թերթում, և Միխայիլ Շոլոխովը մատնանշեց ոչ միայն այս պատմվածքի թերությունները, այլև խորհուրդ տվեց, թե ինչպես ազատվել դրանցից։ 1939 թվականի մայիսի 26-ին Շոլոխովը գրում է Գարանժինին. «անհրաժեշտ է ուշադիր և խոհուն ուսումնասիրել անցյալի և ներկայիս գրողների լավագույն ստեղծագործությունները» ։ 1950 թվականին Միխայիլ Շոլոխովը ողջույնի խոսքով հանդես եկավ Վյոշենսկի մշակույթի տանը՝ գյուղատնտեսության առաջավորների տարածաշրջանային խորհրդակցությունում, որը արձանագրվեց Վլադիմիր Գարանժինի կողմից։  Խորհրդակցությունից հետո Գարանժինը Շոլոխովին խնդրեց խմբագրել այն տպագրության համար, և կես ժամ անց Միխայիլ Շոլոխովը ներկայացրեց «ուղղված, լրացված և վերաշարադրված  ձեռագրի տեքստը <...> Այս ելույթը ներառված է  գրողի ստեղծագործությունների ժողովածուի  ութերորդ հատորում»  ։
Մահացել է 2008 թվականի հունիսի 2-ին, Կամենսկ-Շախտինսկի քաղաքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Սահակ Ծաղկարար
Սահակ Տեր-Գրիգորյան (Սահակ Ծաղկարար), (Իսահակ Ծաղկարար) , հայ բնագետ, քիմիկոս, գրիչ և մանրանկարիչ։
Կենսագրություն
Սահակ Ծաղկարարը պատմականորեն համարվում է վերջին մարդը, որը 19-րդ դարում փորձել է վերականգնել որդան կարմիրի բաղադրատոմսն ու դրանից ներկանյութ ստանալ ։
Սահակ Ծաղկարարը բացի որդան կարմիրից, ներկեր է ստացել տարբեր եղանակներով։
Սահակ Ծաղկարարը մահացել է 1857 թվականին, Երևանում։ 1863 թվականին, Միքայել Նալբանդյանն իր նամակներից մեկում՝ հասցեագրված Ղազարոս Նալբանդյանին, գրել է՝ «Ծաղկարարը մեռավ և նրա հետ գերեզման իջավ (ներկ) պատրաստելու եղանակը» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ Կատեգորիա:Հայ գրիչներ Կատեգորիա:Հայ բնագետներ
Սովետսկայա Լիտվա
«Սովետսկայա Լիտվա» (Советская Литва, թարգմ.՝ «Խորհրդային Լիտվա»), խորհրդային և մասամբ հետխորհրդային շրջանի ռուսալեզու թերթ Լիտվայում։ Հանիսացել է Լիտվայի կոմկուսի ԿԿ-ի, Լիտվական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի և նախարարների խորհրդի օրգանը։
Լույս էր տեսնում 1940 թվականից, Վիլնյուսում (1-ին համարը՝ «Տրուժենիկ», Կաունասում)։ 1941—1944 թվականներին հրատարակությունը ընդհատվել է։ 1989 թվականներին, ԽՍՀՄ պետությունների անկախացման գործընթացի ընթացքում վերանվանվել է «Էխո Լիտվի» (Эхо Литвы, չշփոթել լիտվեերեն նույնանուն «Lietuvos aidas» թերթի հետ)։ Լիտվայի կոմկուսի ռուսամետ մասը, առանձնանալով իր անկախությունը Մոսկվայից հայտարարած Լիտվայի կոմունիստական կուսակցությունից, Մոկսվայից, թերթի խմբագրության նախկին մի մասի ուժերով սկսեց թողարկել թերթը հին անվամբ, որը տպագրվում էր Մինսկում, Բելառուսի կոմունիստական կուսակցության օգնությամբ, 35000 տպաքանակով և տարածվում ոչ պաշտոնապես։ Հիմնական խմբագրության առարկությունների և դատական գործընթացներից հետո, այդ նոր թերթը թեթևակի փոխեց անունը, դառնալով «Լիտվա Սովետսկայա» (Литва Советская)։
Լիտվայի անկախության վերականգնումից հետո հրատարակվում էր «Էխո Լիտվը» հրատարակության կողմից, և ինչ–որ շրջանում Լիտվայի միակ ռուսերեն թերթն էր։ Թերթը փակվել է 2000–ականների սկզբին, տնտեսական պատճառներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիտվայի օրաթերթեր Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օրաթերթեր
Հաջիչի (համայնք)
Հաջիչի համայնք (, Општина Хаџићи), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականորեն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում։ Համայնքի վարչական կենտրոնն է Հաջիչի քաղաքը ։
Բնակչություն
1991 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ համայնքում բնակվում է 24 200	մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության համայնքներ
Աշոտ Աբրահամյան (պատմաբան)
Աշոտ Գարեգինի Աբրահամյան, հայ խորհրդային աղբյուրագետ-պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր (1943), պրոֆեսոր (1944), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961)։
Կենսագրություն
Ծնվել է հունվարի 31-ին, Շարուր-Դարալագյազի գավառի Ղուշչի (այժմ՝ Վայոց ձորի մարզի Կեչուտ) գյուղում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Նախիջևանի հայկական դպրոցում, ապա՝ Գևորգյան ճեմարանում (1916-1917)։ 1920-1926 թվականներին աշխատել է Վայոց ձորի Խաչիկ գյուղում որպես հոգևոր հովիվ։ 1933 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմա-տնտեսագիտական ֆակուլտետը, 1937 թվականին՝ Մոսկվայի ԽՍՀՄ Կենտգործոմին կից ասպիրանտուրան։ Նույն թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը։
Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1948 թվականին Անանիա Շիրակացուն նվիրված ուսումնասիրությունների շարքի համար նրան շնորհվել է պատմական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան, մեկ տարի անց՝ պրոֆեսորի կոչում։
1944 թվականին պետական հատուկ հանձնարարությամբ գործուղվել է Իրան, Իրաք, Լիբանան, Պաղեստին, Եգիպտոս՝ սփյուռքահայության շրջանում հանգանակություն կազմակերպելու «Սասունցի Դավիթ» տանկային շարասյունն ստեղծելու համար։ 1945-1946 թվականներին մեծ աշխատանք է տարել Մերձավոր Արևելքի երկրներում հայրենադարձությունը կազմակերպելու համար։
Նրա գրչին են պատկանում շուրջ 250 հոդված, երկու տասնյակից ավելի մենագրություններ, որոնցից հիշարժան են «Անանիա Շիրակացու մատենագրությունը» (1944), «Հովհաննես Իմաստասերի մատենագրությունը» (1956), «Հայ գրի և գրչության պատմության» (1959), «Եղիա Կարնեցու «Դիվանը» (1967), «Համառոտ ուրվագիծ հայ գաղթավայրերի պատմության» (հ. 1-2, 1963, 1967) գործերը։ Կազմել է հայ հնագրության բուհական ամբողջական ձեռնարկը («Հայկական պալեոգրաֆիա», 1948)։
Գիտական զեկուցումներով հանդես է եկել միջազգային և միութենական գիտաժողովներում (Դելի, Պրահա, Մոսկվա, Թբիլիսի, Բաքու և այլն)։
Պարգևատրվել է մարտական և աշխատանքային գերազանցության մեդալներով և ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատվոգրերով ։
Ժորժ Բեռտեն Սքոթ
Ժորժ Բեռտեն Սքոթ (Georges Scott, Scott de Plagnolle, Georges Bertin Scott de Plagnolle, ), ֆրանսիացի նկարիչ, ֆրանսիական L'Illruction ամսագրի պատերազմական թղթակից և նկարազարդող 20-րդ դարի սկզբին։ Նրա աշխատանքը եղել է գեղանկարչական միջոցառման արվեստի մրցույթի մաս 1928 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ ։
Աշխատանք
Հայտնի է Բալկանյան պատերազմները և Առաջին համաշխարհային պատերազմը լուսաբանող իր նկարներով։ Նա նաև լուսաբանել և նկարազարդել է Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբի տեսարաններ։ Նրա մեծ գործերից մեկը, որը պատկերում է Հունաստանի թագավոր Կոնստանտինոս I-ին բալկանյան պատերազմների ժամանակ, ցուցադրվում է Աթենքի նախկին արքայական, ներկայում՝ Նախագահական պալատի գլխավոր մուտքում։
Նկարչի աշխատանքները ցուցադրվում են նաև Աթենքի պատմության ազգային թանգարանում։1909 թվականին Ժորժ Սքոթն ամուսնացել է ֆրանսիացի երգչուհի Նելլի Մարտիլի հետ, որն Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է որպես բուժքույր պարգևատրվել է Հաղթանակի խաչով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Մոտ (ռեփեր)
Կենսագրություն
Մատվեյ Մելնիկովը ծնվել է Կրիմսկում ։ Հինգ տարեկան հասակում ընտանիքի հետ տեղափոխվեց Կրասնոդար։ Ինը տարի դպրոցում սովորելուց հետո, տասնհինգ տարեկանում տեղափոխվեց Մոսկվա։ Այդ ժամանակ էլ սկսում է հետաքրքրվել հիփ-հոփ-ով և զուգահեռաբար զբաղվում էր երգով և պարով։ Միջին դպրոցում նա մասնակցել է դպրոցական թատրոնի բեմադրություններին և արդեն իր քաղաքում հայտնի էր որպես տաղանդավոր երգիչ։ Ոսկե մեդալով ավարտելով դպրոցը` Մելնիկովը ընդունվում է Մոսկվայի պետական համալսարան` տնտեսագետ- մենեջեր մասնագիտությամբ։ 2012 թվականին ստացավ դիպլոմ և ընդունվեց ասպիրանտուրա։ Հարցազրույցներից մեկում նա նշել է, որ ծագումով հույն է ։
Գործունեություն
Մոտը իր առաջին երգերը սկսել է գրել 2006 թվականին, դրանք ներկայացնում էին ազատ ոճ` նվիրված ռուսական ռեփին։ Ավելի ուշ երաժիշտը սկսում է գրել ավելի լուրջ տեքստեր` հորինված Կաստայի և CunninLynguists (անգլ.) երաժշտության վրա։ 2007 թվականին Մատվեյը սկսեց ձայնագրվել GLSS ստուդիայում։ 2009 թվականին մասնակցել է «Պայքար հարգանքի համար», «Битва за респект» մրցույթին, որտեղ 2000 մասնակիցներից հայտնվել է լավագույն քառասունի մեջ։ Այնտեղ Անդրեյ Մենշիկովի խորհրդով փոխել է իր բեմական անունը որպես «Մոտ»։ 2011 թվականին ելույթ է ունեցել առաջին միջազգային հիփ-հոփի գագաթնաժողովում, որտեղ բացի հայտնի ռուսական ռեփերներից եկել էին նաև արտասահմանյան Onyx և Raekwon խմբերը ։ Մոտի առաջին ալբոմը դուրս է եկել 2011 թվականի հունվարին և ստացել է Remote անվանումը։ Ալբոմը պարունակում է 12 երգ, որոնց մեջ կա երաժիշտ Իլյա Կիրեևի հետ համատեղ երգեր` Katrin Mokko և ms. Sounday: 2011 թվականի սեպտեմբերին դուրս է եկել տեսահոլովակ` «Միլիոն աստղեր», Миллионы звёзд երգի համար ։ 2012 թվականի փետրվարին դուրս է եկել Մոտի երկրորդ ալբոմը` «Վերանորոգում», «Ремонт»: Այն ներառում էր 11 երգ, իսկ ձայնագրությանը մասնակցել են հրավիրված կատարողներ` L’One, LIYA, Կատյա Նովան և Իլյա Կիրեևըв : Հոկտեմբերին դուրս է եկել Մատվեյի տեսահոլովակը «Դեպի ափերը», «К берегам» երգի համար։ Այն նկարահանվել է Մատվեյի հայրենի քաղաքում` Կրիմսկում, որտեղ նույն թվականի հուլիսին տեղի է ունեցել ավերող ջրհեղեղ։ Տեսահոլովակի ցուցադրումը տեղի է ունեցել հոկտեմբերի 5-ին «Lookin Rooms» ակումբում։ Ըստ Rap.ru կայքի հարցումների` «Դեպի ափերը» տեսահոլովակը հայտնվել է 2012 թվականի լավագույն 5 ռուսական տեսահոլովակների շարքում ։ Այդ երգը ընդգրկված էր վավերագրական «Արդար խաղ.ավտոստոպ», «Честная игра: автостоп» ֆիլմի հնչյունավորման համար, որը ցուցադրվել Մոսկվա-24 հեռուստաալիքով ։ 2013 թվականի կեսին Մոտը լքում է «Soul Kitchen»-ը և դառնում է «Black Star Inc.» լեյբլի արտիստ։ Մարտի սկզբին դուրս է գալիս Մոտի առաջին երգը այդ լեյբլում «#МотСтелетЧоСели» վերնագրով։ Ինչպես նաև այդ երգի համար թողարկվել տեսահոլովակ, որի ռեժիսորն է Ռուստամ Ռոմանովը։ Մոտը նաև աշխատում էր իր երրորդ ալբոմի վրա «Գծիկ», «Чёрточка» անվանմամբ, որը թողարկվել է 2013 թվականի աշնանը։ 2016 թվականի մարտի 14-ին դուրս է եկել իր չորրորդ ստուդիական ալբոմը «Հակառակն», «Наизнанку» վերնագրով։ Այն ներառում է համատեղ երգեր` Jah Khalib, Բյանկա, Music Hаyk և Արտյոմ Պիվովառ արտիստների հետ համատեղ ։ 2016 թվականի հունիսի 1-ին թողարկել է իր ստուդիական «92 օր» ալբոմը։ Այն ներառում է համատեղ երգեր Միշա Մարվինի հետ։ 2016 թվականի հոկտեմբերին տեսահոլովակ է թողարկվել «Ապրել», «Жить» երգին, որի ձայնագրությանը մասնակցել է նաև Մոտը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:«Ոսկե գրամաֆոն» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռուս ռեփերներ
Երկնագույն տափաստան: Դոնի պատմվածքներ: 1923-1925
«Երկնագույն տափաստան։ Դոնի պատմվածքներ։ 1923-1925» (Лазоревая степь. Донские рассказы. 1923-1925), ռուս խորհրդային գրող Միխայիլ Ալեքսանդրովիչ Շոլոխովի պատմվածքների ժողովածու, որը լույս է տեսել 1931 թվականին :
Հրապարակումներ
«Երկնագույն տափաստան։ Դոնի պատմվածքներ։ 1923-1925» ժողովածուն առաջին անգամ հրապարակվել է 1931 թվականին «Գրողների Մոսկովյան ընկերակցությունում» ։ Ժողովածուում ներառված են «Դոնի պատմվածքներ» ժողովածուի ութ պատմվածքներից յոթը` «Շիբալոկի սերունդը», «Հանրապետության հեղափոխական ռազմական խորհրդի նախագահը», «Կոլովերտ», «Հովիվը», «Երկու ամուսին ունեցողը», «Ալյոշկայի սիրտը» և  «Բոստանապանը», «Երկնագույն տափաստան» ժողովածուի տասներկու ստեղծագործություններից ինը` «Երկնագույն տափաստան», «Օտար արյուն», «Անպատկառը», «Խորթ փոքրիկ աղջիկ», «Մահացու թշնամի», «Ճանապարհ-ճամփիկ» (վիպակ), «Պարենային հանձնակատար», «Արատ», «Ընտանեկան մարդ» ։  «Կոլչակի, եղինջի և այլ բաների մասին» ժողովածուի (1927) պատմվածքներից «Մտրուկը», «Կոլչակի, եղինջի և այլ բաների մասին», «Դոնի պարենային հարցերով հանձնակատարի և Դոնի պարենային  հարցերով հանձնակատարի տեղակալի ընկեր Պտիցինի մասին» պատմվածքը, որը չէր ընդգրկվել որևէ ժողովածուի մեջ մտավ «Երկնագույն տափաստան» ժողովածուի մեջ։  «Երկնագույն տափաստան։ Դոնի պատմվածքներ։ 1923-1925» գիրքը սկսվում է նախաբանով և Միխայիլ Շոլոխովի ինքնակենսագրությամբ, «Ընթերցողները, որոնք արդեն ծանոթ են Մ. Շոլոխովի «Խաղաղ Դոն» վեպին, Դոնի պատմվածքներում հեշտությամբ կնկատեն այն բազմաթիվ առանձնահատկություններն ու դրդապատճառները, որոնք առնչվում են գրողի այս վաղ շրջանի և հետագա ստեղծագործություններին, այն փաստը, որ ավելի ուշ «Խաղաղ Դոն» վեպում ընթերցողին է ներկայացվում գեղարվեստական տեսանկյունից  կարգավորված, խորը մտածված և ժամանակի փորձությունը անցած, այս ամենը արտացոլված է «Դոնի պատմվածքներում» գրողի կողմից որպես այն իրադարձությունների արտացոլում, որոնց ժամանակակիցը և մասնակիցը եղել է ինքը» ։
Քննադատություն
«Գիրք կոմունիզմի շինարարների համար» մատենագիտական ինստիտուտի տեղեկագրի հեղինակը ժողովածուի գրախոսականում գրել է. «... գրքում հավաքված վաղ շրջանի ստեղծագործությունները կարծես թե համարվում են «Խաղաղ Դոն» վեպի նախապատրաստական փուլը»։ Դոնի կազակները քաղաքացիական պատերազմի ժամանակաշրջանում սա է ժողովածուի հիմնական թեման։ Սոցիալապես նշանակալից պատմվածքները <...> արտացոլում են  քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում կազակների դասակարգային շերտավորումը, կուլակների կատաղի արյունալի պայքարը գյուղի առաջադեմ ուժերի հետ։ Դասակարգային թշնամու վառ ատելությամբ հագեցած այս պատմվածքները, չնայած վերաբերում են ավելի վաղ ժամանակներին, սակայն չեն կորցրել իրենց նշանակությունը նույնիսկ այժմ ՝ «Կուլակաթափության» և համատարած կոլեկտիվացման ժամանակաշրջանում» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միխայիլ Շոլոխովի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Գրքեր կազակների մասին Կատեգորիա:Պատմվածքների ժողովածուներ
Շմարովո (գյուղ, Խոլմ-Ժիրովսկի շրջան)
Շմարովո (Шмарово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Զոլաքար
Զոլաքար (նախկին անվանումը` Զոլախաչ), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզի Մարտունու տարածաշրջանում, Զոլաքար գետի ստորին հոսանքի շրջանում, մարզկենտրոն Գավառից 45 կմ հարավ-արևելք։ Բնակավայրը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1985 մ բարձրության վրա։ Զոլաքար է վերանվանվել 1925 թվականի հունվարի 3ին։
Բնակչություն
Զոլաքարի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի մշակությամբ և դաշտավարությամբ։
Պատմամշակությային կոթող
Զոլաքարում է գտնվում սբ. Գևորգ եկեղեցին (վերակառուցվել է 19դ.)։ Շրջակայքում են գտնվում «Թուխ Մանուկ» և սբ. Դավիթ (13դ.) սրբավայրերը։ Պահպանվում են նաև այլ հնություններ (խաչքարեր, գերեզմաններ), որոնք վերաբերում են 14 և հետագա դարերին։ Խաչքարերից աչքի է ընկնում հատկապես մեկը, որը սովորականից շատ խոշոր է՝ “Զոլախաչ” (13դ.)։
Զոլաքար գյուղից 15 կիլոմետր դեպի հարավ, Ակնախաչ լեռան գագաթին՝ 3299 մետր բարձրության վրա է գտնվում Գեղարքունիքի մարզի ամենաբարձր քրիստոնեական հուշարձանը՝ Սարի Սուրբ Հովհաննես մատուռը։ Այն թվագրվում է 15-րդ դարով, սակայն տարածքում նկատվող որոշ տարրեր խոսում են շատ ավելի վաղ ժամանակների օգտին։ Մատուռը վերակառուցվել 2005 թվականին։
Սարի Սրբի դիմացի հարավային թևում՝ Զանգատներ կոչվող ժայռախմբերի կատարին տարածվում է Հասոյի քռա կոչվող «ամրոցը», որի պարիսպները ձգվում են մի քանի հարյուր մետր երկարությամբ։ Սարի Սրբի չորս կողմում, մի քանի տասնյակ կիլոմետրեր հեռավորությամբ պահպանվել են բազմաթիվ բնակավայրերի, կիկլոպյան ամրոցների, սրբավայրերի հետքեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Գեղարքունիք գավառի բնակավայրեր Կատեգորիա:Հայաստանի բնակավայրեր
Ռուս-ալբանական հարաբերություններ
Ռուս-ալբանական հարաբերություններ (Росийско-албанские отношения), դիվանագիտական հարաբերությունները Ռուսաստանի Դաշնության և Ալբանիայի Հանրապետության միջև։
Պատմություն
Դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են Խորհրդային Միության ժամանակաշրջանում՝ 1924 թվականին, կասեցվել 1939 թվականի ապրիլին՝ Նացիստական Իտալիայի կողմից Ալբանիայի գրավումից հետո, վերականգնվել 1945 թվականի նոյեմբերին Ալբանիայի հեղափոխության հաղթանակից հետո։ ԽՍՀՄ և Ալբանիայի համագործակցությունը զարգացել է տնտեսական փոխօգնության խորհրդի (որի մեջ Ալբանիան մտել է 1949 թ. [փետրվարին) սկզբունքների համաձայն։ ԽՍՀՄ և Ալբանիան 1955 թ. մայիսին ստորագրել են Վարշավայի պայմանագիր 1955 թ.։ Այնուհետև կնքվել են գիտատեխնիկական համագործակցության (1956), աոևտրի և ծովագնացության (1958) վերաբերյալ ևն համաձայնագրեր ու պայմանագրեր։ 1961 թվականից, ալբանական ղեկավարության պառակտիչ գծի հետևանքով, երկու երկրների միջև հարաբերությունները խզվել են։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արտաքին հարաբերություններ
Վան Ի
Վան Ի (չին. պարզ. 王毅, փինյին Wáng Yì, ծնվ. հոկտեմբերի 19, 1953 թվական, Պեկին, ՉԺՀ), չինացի պետական գործիչ, 2013 թվականի մարտից ՉԺՀ-ի արտաքին գործերի նախարարն է։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1953 թվականի հոկտեմբերին Պեկինում, և դպրոցն ավարտելուց հետո 8 տարի աշխատել է Հեյլունցզյան շինարարության և արտադրության մասնաշենքում։ 1982 թվականին ավարտել է Պեկինի երկրորդ օտար լեզուների ինստիտուտի Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների լեզուների ֆակուլտետը՝ ճապոներենի մասնագիտությամբ և տնտեսագիտության բակալավրի աստիճանով։ 1982 թվականից նա աշխատում է ՉԺՀ Արտաքին գործերի նախարարությունում որպես գործավար, կցորդ, արտաքին գործերի նախարարության Ասիայի երկրների վարչության բաժնի պետ և պետի տեղակալ ։
1989-1994 թվականներին Ճապոնիայում Չինաստանի դեսպանության խորհրդականը և խորհրդական-բանագնացն էր, 1994-1995 թվականներին Արտաքին գործերի նախարարության Ասիայի երկրների վարչության փոխտնօրենը, իսկ 1995-1998 թվականներին Արտաքին գործերի նախարարության Ասիական երկրների դեպարտամենտի տնօրենն էր։ 1997 թվականի օգոստոսից մինչև 1998 թվականի փետրվարը Ջորջթաունի համալսարանի դիվանագիտության ուսումնասիրության ինստիտուտում հրավիրվեց որպես գիտաշխատող։ 1999 թվականի սեպտեմբերից  խորացված ուսուցում է ստացել Չինաստանի միջազգային հարաբերությունների համալսարանում։
2013 թվականի մարտի 16-ից Չինաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարն է։
Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության Կենտկոմի 17-րդ և 18-րդ գումարման անդամ է։
Ամուսնացած է Չժոու Էնլայի քարտուղարի դստեր՝ Ցիան Ցիադոունի հետ, և նրանք ունեն մեկ դուստր։
Յարեմովշչինա (գյուղ, Լոխովիցայի շրջան)
Յարեմովշչինա (Яремівщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Յարեմովշչինա գյուղում բնակվում էր 262 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,903 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 290,14 մարդ/կմ²։
Չերնա (գյուղ, Վինոգրադովի շրջան)
Չերնա (Черна), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վինոգրադովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերնա գյուղում բնակվում էր 2 226 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5295 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,42 մարդ/կմ²։
Մեգ Ռոսոֆ
Մեգ Ռոսոֆ (Meg Rosoff, ), Լոնդոնում բնակվող ամերիկացի գրող։ Հայտնի է «Ինչպես եմ հիմա ապրում» ("How I Live Now", 2004) վեպի համար, որն արժանացել է Գարդիանի մրցանակի, Printz մրցանակի և Branford Boase մրցանակի և ընդգրկվել Whitbread մրցանակաբաշխության կարճ ցուցակում։ Նրա երկրորդ վեպը՝ «Ամեն դեպքում» (Just in Case, 2006), արժանացել է Քարնեգի ամենամյա մրցանակի՝ ճանաչելով տարվա լավագույն մանկական գիրք ։
Կենսագրություն
Մեգ Ռոսոֆը ծնվել է 1956 թվականին Բոստոնում, ընտանիքի չորս դուստրերից եղել է երկրորդը ։ 1974-1977 թվականներին սովորել է Հարվարդի համալսարանում, այնուհետև տեղափոխվել է Լոնդոն՝ Սուրբ Մարտինի արվեստի դպրոցում ուսանելու քանդակագործություն ։ Կրթությունը Հարվարդում ավարտելու նպատակով 1980 թվականին վերադարձել է ԱՄՆ, 9 տարի ապրել Նյու Յորքում, որտեղ աշխատել է հրատարակչությունում և գովազդի գործակալությունում։
Գործունեություն
1989 թվականին՝ 32 տարեկանում, Ռոսոֆը վերդարձել է Լոնդոն։ 1989-2003 թվականներին որպես հեղինակային իրավունքի պաշտպան աշխատել է տարբեր գովազդային գործակալություններում։ Վեպեր սկսել է գրել, երբ կրտսեր քույրը մահացել է կրծքագեղձի քաղցկեղից։ Դեռահասների համար գրված նրա «Ինչպես եմ հիմա ապրում» վեպը տպագրվել է 2004 թվականին, նույն շաբաթվա ընթացքում նրա քրոջ մոտ հայտնաբերվել է կրքագեղձի քաղցկեղ ։ Վեպն արժանացել է Գարդիանի մանկական արկածային գրքի մրցանակի և Ամերիկյան գրադարանների ասոցիացիայի ամենամյա Michael L. Printz մրցանակի ։ 2005 թվականին հրատարակվել է Ռոսոֆի Meet Wild Boars ստեղծագործությունը, որը պատկերազարդել է Սոֆի Բլեքոլը։ «Ամեն դեպքում» վեպը հրատարակվել է 2006 թվականին և արժանացել է Քարնեգի մեդալի և գերմանական Deutscher Jugendliteraturpreis մրցանակի։ Ռոսոֆի երրորդ վեպը՝ «Ինչ էի ես», տպագրվել է 2007 թվականի օգոստոսին։
«Ինչպես եմ հիմա ապրում» վեպի հիման վրա ռեժիսոր Քևին Մաքդոնալդը նկարահանել է համանուն ֆիլմը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կին մանկագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
(8108) Վիլենդ
(8108) Վիլենդ (Wieland), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի հունվարի 30-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից Տաուտենբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,369994 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0766 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6634 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1332,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,270137 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,74° անկյուն։
Սիվադար
Սիվադար (նաև՝ Սիվեհ Դար, Սիվեհ Դարրեհ, ), գյուղ Իրանի Արևմտյան Ադրբեջան օսթանում, Սալմաստի շահրեսթանի Կուհսար բախշիի Շեպիրանի դահեստանում, Սալմաստ քաղաքից մոտ 28 կմ հարավ-արևմուտք, Տարոնո գետի ձախակողմյան վտակներից մեկի ձախ ափին, Սիվադար լեռան արևելյան կողմում ։
Պատմություն
Մեծ Հայքի թագավորության ժամանակաշրջանում գյուղի տարածքը մտել է Նոր Շիրականի բդեշխության Զարեհավան գավառի մեջ։ Հետագա ժամանակներից գտնվում է Պարսկահայաստանում, նախկինում գտնվում էր Սալմաստ գավառում։ Նշանակված է Կովկասի 5 և 10-վերստանոց քարտեզներում ։
Բնակչություն
2006 թվականի մարդահամարի տվյալներով գյուղում ապրում է 55 ընտանիք՝ 343 բնակչով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան օսթանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սալմաստ գավառի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սալմաստի շահրեսթանի բնակավայրեր
Բախտիար Վահաբզադե
Բախտիար Վահաբզադե (Bəxtiyar Vahabzadə, ), ադրբեջանցի խորհրդային գրող, գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1964), պրոֆեսոր (1965)։
Պենա Կառլոս
Վաղ հասակ
Կառլոսը ծնվել է Կոլումբիայի Միսուրի քաղաքում։ Նա մեծացել է Ֆլորիդա մարզի Վեստոնե քաղաքում ։ Նրա հայրը իսպանական և վենեսուելական արմատներ ունի, իսկ մայրը՝ դոմինիկյան ։
Բախտիար Վահաբզադե
Հեղինակ է բանաստեղծությունների և պոեմների մի շարք ժողովածուների («Իմ բարեկամները», 1949, «Գարուն», 1950, «Բարեկամության երգ», 1953 թ. և այլն)։ Պոեմներից հատկանշելի են «Բաժանման գիշերը» (1959), «Զրույց Լենինի հետ» (1975, ԱԽՍՀ պետական մրցանակ՝ 1976), «Մուղան» (1975 թ., ԱԽՍՀ պետական մրցանակ՝ 1976)։ Գրել է պիեսներ («Խիղճ», 1959, բեմադրվել է 1960 թվականին, «Երկրորդ ձայն», 1969, բեմադրվել է 1970 թվականին, «Անձրևից հետո», 1971, բեմադրվել է 1972 թվականին), ինչպես նաև «Սամեդ Վուրղուն» (1968) մենագրությունը։ Գրականագիտական հոդվածներն ամփոփված են «Բանաստեղծը և ժամանակը» (1975) ժողովածուում։ Ադրբեջաներեն է թարգմանել Ջորջ Բայրոնի, Ալեքսանդր Պուշկինի, Միխայիլ Լերմոնտովի, Ավետիք Իսահակյանի, Աշոտ Գրաշու և այլոց ստեղծագործություններից։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի գրողներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի բանասերներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Պենա Կառլոս
Կարիերա
Կառլոսը դեռ դպրոցում սովորելու տարիներին նկարանվել է ջրային ատրճանակի գովազդում։ Նրա դեմքը հայտնվել է խաղալիքների փաթեթավորման վրա։ Կառլոսը սովորում էր Բոստոնի կոնսերվատորիայում, երբ նրա մենեջերը նրան ներկայացրեց «Big Time Rush» խմբում երգելու հրավերը։ Կառլոսը չէր ուզում, բայց գնաց հանդիպմանը։ Երկու ամիս անց նա դեր ստացավ և 2009 թվականին տեղափոխվեց Հոլիվուդ։
2014 թվականի փետրվարին նա թողարկել է իր «Electrico» սինգլը «PenaVega» կեղծանունով։
Անձնական կյանք
2010-2012 թվականներին Կառլոսը հանդիպել է դերասանուհի Սամանտա Դրոուկի հետ ։
2012 թվականի վերջին Կառլոսը հանդիպում էր դերասանուհի Ալեքսա Վեգայի հետ ։
2013 թվականի սեպտեմբերին զույգը հայտարարեց իրենց նշանադրության մասին ։
2014 թվականի հունվար 4-ին զույգն ամուսնացել է Մեքսիկայի Պուետրո Բալյարտե քաղաքում ։ Կառլոսը և Ալեքսան այժմ ունեն նույն ազգանունը՝ ՊենաՎեգա (PenaVega) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի պարողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Շմարովո (գյուղ, Սուվորովսկի շրջան)
Շմարովո (Шмарово), գյուղ Ռուսաստանի Տուլայի մարզի Սուվորովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տուլայի մարզի Սուվորովսկի շրջանի բնակավայրեր
Միշել
Միշել (ֆրանսերեն` Michel)` ֆրանսիական արական և իգական (ֆրանսերեն` Michelle) անուն է, համապատասխանում է հայկական Միքայել անվանը։
Գուստավ III
Գուստավ III, Շվեդիայի թագավոր է կարգվել 1771 թվականի փետրվարի 12-ից։ Գուստավ III- ը ծնվել է Պրուսիայի արքա Ադոլֆ Ֆրեդրիկի և Լուիզ Ուլրիկայի ընտանիքում ։ Ռուսաստանի կայսրուհի Եկատերինա Երկրորդի զարմիկն է, ով անձնական նամակագրության մեջ նրան անվանում էր «Չաղլիկ Գու» ։ Գուստավի կրթությամբ և դաստիարակությամբ զբաղվել են այդ ժամանակների շվեդիայի նշանավոր մարդիկ։ Նրացից են Տեսսի Կառլ Գուստավը և Կառլ Շեֆֆերը, սակայն Գուստավն առանձնակի վերաբերմունք ուներ բանաստեղծ և պատմաբան Ուլոֆ Դալիի նկատմամբ։ Դալին կիրթ էր, ինչպես Քեթրինը, ծանոթ էր գրականությանն ու արվեստին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարվեստի ակադեմիա Կատեգորիա:Թագավորական ակադեմիաներ Կատեգորիա:Շվեդիական երաժշտություն Կատեգորիա:Շվեդիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
Օրբելյանների իջևանատուն
Սելիմի իջևանատուն, այժմ՝ Օրբելյանների իջևանատուն Մեծ Հայքի Սյունիք աշխարհի Վայոց ձոր գավառում՝ Եղեգնաձոր-Մարտունի ավտոճանապարհին։ Գտնվում է Սելիմ լեռան վրա (ծովի մակերևույթից 2410մ)։ 5 կմ հեռավորության վրա 2829 մ բարձրություն ունեցող Արմաղան լեռն է։
Միջնադարում շինությունների մեծ մասը կառուցվում էր առևտրային ճանապարհներին, ինչն առավել հարմար էր ճանապարհորդողների համար։ Օրբելյանների քարավանատունը հյուրընկալություն է առաջարկել ճանապարհորդներին, ովքեր անցել են մայրուղու երկայնքով և Վարդենյաց լեռնանցքով։ Վերջինս Հայաստանի միջնադարյան բոլոր լեռնանցքներից լավագույն պահպանվածն է։
Վարդենյաց լեռնանցքում գտնվող 14-րդ դարի այս քարավանատունը ի թիվս նման մի շարք այլ շինությունների որպես իջևանատուն է ծառայել Մետաքսի ճանապարհի Հայաստանով անցնող առևտրականների համար ։ Հայտնի է, որ Մարկո Պոլոն անցել է այս տարածքով և նկարագրել է թե ինչպես էին հայերը ապրում դժվարանցանելի լեռների մեջ։
Ճարտարապետություն
Կառուցվել է 1332 թվականին իշխան Չեսար Օրբելյանի միջոցներով։ Միջնադարյան Հայաստանի հազվագյուտ քաղաքացիական ամբողջական շինություն է և ունի պատմաճարտարապետական արժեք։ 14-րդ դարի Հայաստանի համար ներկայացնում է նոր հորինվածք ու կառուցվածքային լուծում։
Քարավանատունը ունի ճարտարապետական մեծ ընդհանրություն գյուղական բնակելի տան հետ։ Հատկապես դա վերաբերվում է գլխավոր դահլիճի հատակագծին։ Դա 13x26մ ուղղանկյունաձև սենյակ է, որը յոթ զույգ մույթերով բաժանվում է միջին (5,3մ) և կողային (3,05մ, 3,02մ) նավերի։ Դահլիճը լուսավորվում է երեք երդիկների միջոցով ։ Երկարությունը 35,5մ է, տարածքը՝ 298 քառ.մ։ Ունի եռանավ դահլիճ՝ 7 զույգ մույթերով, բաժանված միջին և կողային նավերի, միակտոր քարե ջրավազան։ Մույթերի միջև կառուցված են մսուրները՝ 64 ձիերի համար։ Վերջում կան 2 փոքրիկ սենյակներ՝ հյուրերի համար։ Նախասենյակի մուտքն ունի հարուստ հարդարանք։ Շքամուտքի երկու կողմից տեղադրված են կենդանիների պատկերներ, արևելյան մասում՝ ցուլ, արևմտյան մասում՝ մարդու դեմքով առյուծ՝ թագը գլխին, որի վրա օձ է հարձակվում։
Քարավանատան շքամուտքը հայ միջնադարյան նոր ճարտարապետական ոճի նմուշներից էր, որը այդ ժամանակ ձևավորվում էր քաղաքներում։ Ճարտարապետները մտահոգ էին, որ շենքը գեղեցիկ տեսք ունենար մոտ հեռավորությունից, տարբերվեր հարևան կառույցներից և ուշադրություն գրավեր։ Այդ պատճառով ճակատի ձևավորումը դեկորատիվ միջոցներով կարևոր դեր ուներ։ Ճարտարապետները դիմում են շթաքարային բարձրաքանդակներին, որի կարկառունությունը յուրահատուկ նրբերանգ է տալիս՝ շնորհիվ լույսի և ստվերի խաղի։ Սելիմի քարավանատանը, այդպիսի աստիճանաձև զարդաքանդակով, հարդարված է սլաքաձև խորշը, մուտքի վերևում։
13-14-րդ դարերում, այժմյան Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերը պատկանում էին Սյունիքի իշխանությանը, որի տիրակալն էր Օրբելյանների տոհմը։ Վերջիններս Չինգիզ խանի թոռից ոչ միայն ետ են վերցնում իրենց հողերը, այլ նաև կարողանում են ազատորեն զբաղվել ներքին գործերով, մասնավորապես՝ շինարարությամբ։
Մեժայի կոտորած
Մեժայի կոտորած (Masakra e Mejës), Կոսովոյի մոտ 340 ալբանացիների զանգվածային սպանություն, որ իրագործել են սերբ ոստիկանները Հարավսլավական բանակի ու սերբական ռազմական միավորումների ուժերով։ Այս կոտորածը, հավանական է, եղել է Կոսովոյի ազատագրության բանակի սերբ վեց ոստիկանների սպանության պատասխանը։ Ալբանացիների սպանությունն իրականացվել է 1999 թվականի ապրիլի 27-ին Ջյակովիցա քաղաքի մերձակայքում գտնվող Մեժա գյուղում Կոսովոյի պատերազմի շրջանակներում։ Տղամարդկանց Մեժայի անցակետում առանձնացրել են փախստականների խմբից` իրենց ընտանիքներից` վերջիններիս կարգադրելով շարունակել ճանապարհը Ալբանիա, իսկ տղամարդկանց սպանել են ճանապարհի մոտ ։ Մեժայի կոտորածը զոհերի թվով ամենամեծ միջադեպն է եղել Կոսովոյի պատերազմում ։
Նախապատմություն
Մեժան կաթոլիկ փոքրիկ գյուղ է Կոսովոյում, որ գտնվում է Ջյակովիցա քաղաքից մի քանի կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք։ 1999 թվականի ապրիլի 21-ին` զանգվածային սպանությունից մի շաբաթ առաջ, Կոսովոյի ազատագրության բանակի զինվորները շուրջկալել են ոստիկանական ավտոմեքենան, որի արդյունքում զոհվել են ազգությամբ սերբ վեց ոստիկաններ, այդ թվում` մեկ սպա ։ Գյուղի բնակիչների տվյալներով, որոնց հարցաքննել է Human Rights Watch կազմակերպությունը, ոստիկանները Մեժա են ժամանել շագանակագույն Opel Ascona մեքենայով միջադեպից մի քանի րոպե առաջ և հետաքրքրվել են Կոսովոյի ազատագրության բանակի անդամների գտնվելու վայրով ։ Սպանվածներից մեկը եղել է Միլուտան Պրաշևիչը, ով մի շարք վկաների ցուցմունքով եղել է էթնիկական զտումների պատասխանատուն, որոնք այդ տարածքում ուղղված են եղել ալբանացիների դեմ ։
Օրբելյանների իջևանատուն
Ճարտարապետություն
Շենքի ճակատի երկու բարձրաքանդակները Օրբելյանների իշխանական տան զինանշաններն են ։
Մեժայի կոտորած
Դատաստան
Ապրիլի 27-ի առավոտյան հարավսլավական կառավարական զորքերը առանց նախազգուշացման հարձակվել են Մեժա գյուղի վրա` կրակելով ու այրելով տներ ։ Գյուղ ներթափանցած սերբ ոստիկանները և ռազմական միավորումները գյուղի բնակիչներին ստիպել են հավաքվել դպրոցի մոտ, որոնցից ուժայինների կողմից առանձնացվել են 15-50 տարեկան 100-150 տղամարդիկ ։ Հետո նրանց բաժանել են քսանհոգիանոց խմբերի ու սպանել գլխներին արձակած կրակոցներով ։ Նույն ժամանակ` ապրիլի 27-ի առավոտյան, հարավսլավական ու սերբական ուժերը ալբանացիներին կանոնավոր ձևով վտարել են Ջյակովիցայի ու Յունիկի միջև ընկած տներից, որը գտնվում է Ալբանիայի սահմանի մոտ։ Նրանք շրջապատել են գյուղերը` տանտերերին ստիպելով լքել իրենց տները և շարժվել Ալբանիա տանող ճանապարհով։ Փախստականների մի մասն այդ նպատակով տրակտոր է օգտագործել, իսկ մյուս մասը տեղաշարժվել է ոտքով ։
Օրբելյանների իջևանատուն
Ավանդություն
Վարդենյաց լեռնանցքը Վայոց ձորի մարզը կապում է Գեղարքունիքի մարզին։ Ավանդության համաձայն՝ քուրդ առաջնորդ Սուլեմայի տղան սիրահարված է եղել Գեղարքունյաց աշխարհի գեղեցկուհիներից մեկին և միշտ այցելության է եկել նրան։ Մի անգամ էլ ձմռանը, ճանապարհը դժվարանցանելի է եղել, հազիվ ճանապարհի կեսը անցած, գիշերը վրա է հասել, կորցրել է ճանապարհը ու խեղդվել ձնաբքի մեջ։ Քուրդ առաջնորդը իր տղայի հիշատակին կառուցել է մի իջևանատուն, որ ձմռան բուքերին Եղեգնաձորի լեռնանցքով անցնողներն իջևանեն այնտեղ մինչև եղանակի պարզվելը, ապա շարունակեն ճանապարհը։ Լեռնանցքը կոչվել է Սելիմի լեռնանցք, իսկ 2014 թվականին անվանափոխման արդյունքում կոչվում է Վարդենյաց լեռնանցք ։ Հենց այդ տեղում էլ ավել ուշ կառուցվել է այժմյան քարավանատունը ։
Մեժայի կոտորած
Դատաստան
Կոսովոյի ալբանացիների շարասյուները ստիպված են եղել գնալ Մեժայի ուղղությամբ, որտեղ սերբ ոստիկանները, որոնցից շատերն իրենց դեմքերը թաքցրել են սև դիմակներով, ձևավորել են հսկիչ անցակետ ։ Այնտեղ ոստիկաններն ու զինվորականները պարբերաբար թալանել են փախստականներին, ծեծել նրանց` սպառնալով սպանել, եթե նրանք չհանձնեին իրենց թանկարժեք իրերն ու դրամը ։
Օրբելյանների իջևանատուն
Նշանակություն
Հիմնականում կանգուն մնացած և հստակ թվագրված քարավանատունը ՀՀ տարածքում պահպանված այն փոքրաթիվ հուշարձաններից է, որի գոյությունը խոսուն վկայությունն է Չինաստանից դեպի Միջերկրականի ափերը ձգվող միջնադարյան «Մետաքսի ճանապարհային մշակույթում» Հայաստանի ակտիվ ներգրավվածության մասին՝ լրացնելով հայ և օտար մատենագիր աղբյուրներից հայտնի առևտրային և մշակութային փոխհարաբերությունների մասին տվյալները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի իջևանատներ Կատեգորիա:Օրբելյաններ Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:Գեղարքունիք գավառի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի տեսարժան վայրեր
Մեժայի կոտորած
Զոհեր
Սլոբոդան Միլոշևիչի ռեժիմի անկումից հետո հայտնի է դարձել, որ Մեժայի ու Սուվա Ռեկեի զոհերի մարմինները հարավսլավական ներքին գործերի նախարարության համագործակցությամբ տեղափոխվել են ոստիկանության հատուկ հակաահաբեկչական խմբի դաշտային զորամաս, որը գտնվել է Բելգրադի մոտակայքում` Բատայնիցայում, և թաղվել եղբայրական գերեզմաններում ։ Բատայնիցայի զանգվածային հուղարկավորությունների արդյունքում հայտնաբերվել են 287 մարդու մնացորդներ։ 2003 թվականի օգոստոսի 1-ին նրանցից 43-ը վերադարձվել են ու թաղվել Մեժայում ։ 2005 թվականի օգոստոսի 26-ին ևս 21 ալբանացու մարմին ուղարկվել է Կոսովո և թաղվել Մեժայում ։ 2008 թվականի մարտին ճանաչվել են 345 զոհի մնացորդներ, իսկ 32 մարդ համարվել է անհետ կորած։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զանգվածային սպանություն
Պուտիլիխա
Պուտիլիխա (Путилиха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ռեվաժ գետի ձախ ափին՝ 33 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Գաբորոնե
Գաբորոնե (ցվանա՝ Gaborone, Gaborone ), Բոտսվանայի մայրաքաղաքն է։ Բնակչությունը՝ ։ Իր անվանումը ստացել է ի պատիվ XIX դարի տեղական կառավարիչներից մեկի։
Գլոբին
Գլոբին, հեմոգլոբինի սպիտակուցային մաս։ Իզոէլեկտրիկական կետը 7,5 է։ Հեշտությամբ լուծվում է ջրում։ Նստեցվում է սպիրտով կամ ացետոնով։ Գլոբինի մոլեկուլը պարունակում է 574 ամինաթթվային մնացորդ։ Հեմոգլոբինում գլոբինի կապը հեմի հետ կայուն է և քայքայվում է միայն թթու միջավայրում։ Օրգանիզմում գ֊լոբինի սինթեզի արագությունը խիստ մեծ է և ընթանում է Էրիթրոցիտների առաջացման տեղերում։
Կատեգորիա:Սպիտակուցներ
Գաբորոնե
Պատմություն և աշխարհագրություն
Նոր մայրաքաղաքը ստեղծվել է հին բնակավայրի տեղում երեք տարվա ընթացքում։ Կառուցվել էին կառավարական հաստատություններ, էլեկտրակայաններ, հիվանդանոց, դպրոցներ, ռադիոկայաններ, հեռախոսային հանգույցներ, բանկեր, խանութներ, եկեղեցի, հյուրանոցներ, մարզադաշտ, ինչպես նաև հազարից ավել շենքեր։ Քաղաքի հիմնական ենթակառուցվածքը պատրաստ էր 1966 թվականի սեպտեմբերի 30-ի Անկախության օրվա համար։ Հին բնակավայրը դարձել է քաղաքի the Village (գյուղ) թաղամասը։ Ներկա դրությամբ Գաբորոնեն համարվում է Աֆրիկայի ակտիվորեն զարգացող քաղաքներից մեկը։
Բնակչություն
2006 թվականի դրությամբ քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 191 776 մարդ՝ 92 859 տղամարդ և 98 917 կին։ Այդպիսով, երկրի մայրաքաղաքում բնակվում է Բոտսվանայի բնակչության ավելի քան 10 %-ը։ Բացի այդ, երկրի բնակչության կեսը բնակվում է Գաբորոնեից 100 կմ հեռավորության վրա ։ Քաղաքի բնակչության աճը կազմում է 3,4 %՝ Բոտսվանայում ամենաբարձր ցուցանիշը։ Դա բացատրվում է երկրի այլ տարածաշրջաններից ներգաղթյալների ակտիվ հոսքով։
2011 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն, բնակչության թիվը կազմում է 227 333 մարդ ։
Գաբորոնե քաղաքի բնակչության թվի դինամիկան ըստ տարեթվերի.
Կլիմա
Քաղաքի կլիման բնորոշվում է որպես կիսաանապատային։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը 24 °C է, հուլիսինը՝ 12 °C: Տարվա մեջ դիտվում է միջինը 74 օր 32 °C և 196 օր՝ 26 °C ջերմաստիճանով։ Միևնույն ժամանակ նշվում է, որ դիտվում է միջինը 51 օր 7 °C-ից ցածր և մեկ օր 0 °C-ից ցածր ջերմաստիճանով ։
Գաբորոնեում տեղումները բավականին քիչ են և անկանոն։ Դրանց մեծ մասը թափվում է հոկտեմբերից մինչև ապրիլ։ Տեղումների տարեկան քանակը կազմում է մոտ 500 մմ։ Ամենաբարձր խոնավության մակարդակը դիտվում է հունիսին՝ 90%, իսկ ամենացածրը՝ սեպտեմբերին՝ 28% :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Բոտսվանայի քաղաքներ Կատեգորիա:1964 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սոլթան Հաջիբեկով
Սոլթան Հաջիբեկով(Soltan Hacıbəyov),, ադրբեջանական կոմպոզիտոր և դիրիժոր, մանկավարժ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ ։
Կենսագրություն
Սոլթան Հաջիբեկովը ծնվել է 1919 թվականին Շուշիում։ 1930 թվականին Սոլթան Հաջիբեկովը տեղափոխվել է Բաքու։ 1936 թվականից նա ապրում էր իր հորեղբայր Ու.Հաջիբեյովի ընտանիքում։ Ավարտելուց հետո ավագ դպրոցը նա, ընդունվել է երաժշտական դպրոց ։ Աշխատել է երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում որպես դիրիժոր։ Կոմպոզիտորի ստեղծագործական գործունեությունը սկսել է այս ժամանակահատվածում։ Նրա առաջին ստեղծագործությունը երգչախմբի և սիմֆոնիկ նվագախմբի համար գրված երաժշտական կատակերգություն է, որը կոչվում է «Ոսկե վարդ»։ 1940 թվականին Բաքվի Երաժշտական Կոմեդիայի թատրոնի բեմում հաջողությամբ կատարվեց «Ոսկե ծաղիկը»։ 1939-ին կոմպոզիտորը ընդունվել է Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիտորական բաժին, պրոֆեսոր Զեյդմանի դասը։ Կոնսերվատորիայի տարիների ընթացքում նա գրել է երկու պրելյուդներ և սոնատ դաշնամուրի համար ։ 1945 թվականին Սոլթան Հաջիբեկովը գրել է «Քեմինե և Գազի» օպերան։ Այդ աշխատանքի սիմֆոնիկ մասը «Քարավան» է։ Սոլթանի Հաջիբեկովը գրեց իր երկրորդ սիմֆոնիան 1946 թվականին։ 1953-ին կոմպոզիտորը գրեց վեց մանկական երգ։ 1950-ին Ս. Հաջիբեկովը գրել է «Գյուլշան» բալետը։ 1950-ական թվականներին Ս. Հաջիբեկովը աշխատել է վոկալ երաժշտության ոլորտում։ 1950-ական թվականներին կոմպոզիտորը գնաց Բուլղարիա և Չեխոսլովակիա։ Հայրենիքը վերադառնալուց հետո նա գրել է «բուլղարական սուիտ» և «չեխական պար»։ 1969-1974թթ եղել է Ադրբեջանի Պետական Կոնսերվատորիայի ռեկտոր։ Ս.Հաջիբեկովը մահացել է 1974 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Կալիստո (արբանյակ)
Կալիստո (Καλλιστώ), Յուպիտերի արբանյակն է, Գալիլեյան արբանյակներից մեծությամբ երկրորդը Գանիմեդից հետո։ Կալիստոն Արեգակնային համակարգի մեծությամբ երրորդ բնական արբանյակն է, երկրորդը Սատուրնի արբանյակ Տիտանն է։ Կալիստոն հայտնաբերվել է Գալիլեո Գալիլեյի կողմից 1610 թվականին։ Անվանվել է հին հունական աստված Զևսի սիրուհի նիմփա Կալիստոյի անունով։
Արբանյակի տրամագիծ 4821 կմ է, ինչը կազմում է Մերկուրիի տրամագծի 99%-ը, սակայն Կալիստոյի զանգվածը մոլորակի զանգվածի միայն երրորդ մասն է։ Կալիստոն Գալիլեյան արբանյակներից չորրորդն է Յուպիտերից հեռավորությամբ, ուղեծիրը կազմում է 1 883 000 կմ ։ Այն չի մտնում ուղեծրային ռեզոնանսի մեջ այլ արբանյակների հետ, ինպես մյուս Գալիաեյան արբանյակները, և հետևաբար չի ենթարկվում զգալի մակընթացային տաքացման ։ Կալիստոն գտնվում է մակընթացային փականի մեջ և նրա միայն մի կիսագունդն է ուղղված դեպի մոլորակը։ Արբանյակը ավելի քիչ է գտնվում մոլորակի հզոր մագնիսոլորտի ազդեցության տակ, քան մյուս ներքին արբանյակները, քանի որ պտտվում է մոլորակի ռադիացիոն գոտուց դուրս ։
Կալիստոն կազմված է մոտ հավասար մասերով քարերից և սառույցներից, նրա միջին խտությունը կազմում է մոտ 1,83 գ/սմ3, Յուպիտերի մեծ արբանյակների միջև այն ունի ամենափոքր խտությունն ու մակերևույթին ձգողությունը։ Արբանյակի մակերևույթին սպեկտրոսկոպիկ հետազոտությունների արդյունքում դիտարկված միացությունները հիմնականում եղել են ջրային սառույցներ, ածխաթթու գազ, սիլիկատներ, և օրգանական միացություններ։ Գալիլեո կայանից կատարված հետազոտությունների արդյունքում պարզվեց, որ Կալիստոն կարող է ունենալ փոքր սիլիկատե միջուկ և հեղուկ ջրի ընդերքային օվկիանոս , որն ընկնում է մակերևույթից 100 կմ-ից խորության վրա ։
Կալիստոն ունի չափզանց բարակ մթնոլորտ, որը բաղկացած է ածխաթթու գազից և հավանաբար մոլեկուլար թթվածնից, ինչպես նաև արբանյակը ունի բավականին հագեցած իոնոլորտ ։ Ենթադրվում է, որ Կալիստոն առաջացել է Յուպիտերի առաջացման ժամանակից մոլորակը շրջապատող գազի և փոշու մասնիկների ամպից դանդաղ աճանստվածքի արդյունքում ։ Կալիստոյի դանդաղ աճանստվածքման և մակընթացային տաքացման պայմաններում արբանյակը չի ունեցել բավարար ջերմություն արագ ձգողական դիֆերենցացման համար։ Արբանյակի ընդերքի դանդաղ կոնվեկցիան հանգեցրել է մասնակի դիֆերենցացման և հնարավոր է նաև առաջացրել է ընդերքային օվկիանոս 100–150 կմ խորության վրա, թողնելով համեմատաբար փոքր քարե միջուկ արբանյակի կենտրոնում ։
Հայտնաբերում
Կալիստոյի առաջին դիտարկումը կատարել է Գալիլեո Գալիլեյը Պադուայի համալսարանում 1610 թվականի հունվարի 7-ին, օգտագործելով 20x խոշորացնող, ռեֆրակտոր աստղադիտակ ։ Կալիստոյի և այլ Գալիլեյան արբանյակների հայտնաբերման մասին Գալիլեյը գրել է իր Sidereus Nuncius աշխատության մեջ 1610 թվականի մարտին ։ Իր 1614 թվականի հրապարակված Mundus Jovialis աշխատության մեջ Սիմոն Մարիուսը պնդում էր, որ հայտնաբերել էր Կալիստոն և Յուպիտերի մյուս երեք արբանյակները 1609 թվականին, մեկ շաբաթ Գալիլեյից առաջ։ Գալիլեյը կասկածի ենթարկեց այս պնդումը և անվանեց Մարիուսի աշխատությունը որպես գրագողություն։ Չնայած այս ամենին Մարիուսը գրանցել է առաջին դիտարկման կատարումը 1609 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Հուլյան օրացույցով, որը նույնն է ինչ 1610 թվականի հունվարի 8-ը Գրիգորյան օրացույցով, որն էլ օգտագործել է Գալիլեյը ։ Քանի որ Գալիլեյը հրապարակել է իր աշխատությունը Մարիուսից առաջ, նրան է շնորհվել հայտնագործության առաջնությունը ։
Անվանում
Կալիստոն անվանվել է հունական դիցաբանության աստված Զևսի բազմաթիվ սիրուհիներից մեկի, նիմփա Կալիստոյի անունով, ով կապվում է որսի աստվածուհի Արտեմիսի հետ ։ Չնայած Սիմոն Մարիուս չի նշվում որպես Գալիլեյան արբանյակների հայտնաբերող, նրա կողմից առաջարկված արբանյակների անունները ընդունվել են ։ Մարիուսը առաջարկեց, առաջնորդվելով Յոհան Կեպլերի 1613 թվականի հոկտեմբերին արված առաջարկությունով, անվանել ամեն արբանյակը Հունական դիցաբանության Զևսի կամ նրա Հռոմեական տարբերակ՝ Յուպիտերի սիրուհիների անուններով ։ Մարիուսի առաջարկած անունները հետագա դարերում լայնորեն չէին ընդունվել, մինչև 20-րդ դարի կեսը ։ Ավելի վաղ հրապարակվող աստղագիտական գրականությունում Կալիստոն հիմնականում նշվում էր իր հերթական համարով հռոմեական թվերով՝ Յուպիտեր IV, այս անվանումների համակարգը առաջարկել էր Գալիլեյը, կամ որպես «Յուպիտերի չորրորդ արբանյակ» ։
Ուղեծիրը և պտույտ
Կալիստոն պտտվում է Յուպիտերի Գալիլեյան արբանյակներից մոլորակից ամենահեռու ուղեծիր ունեցողն է։ Նրա միջին ուղեծրային հեռավորությունը կազմում է 1 880 000 կմ (26,3 Յուպիտերի շառավիղ) ։ Սա բավականին մեծ է քան նրան ամենամոտ Գալիալեյան արբանյակ Գանիմեդինն է, և որպես արդյունք Կալիստոն չի մասնակցում այլ Գալիլեյան արանյակների ուղեծրային ռեզոնանս-ին ։ Ինչպես և մյուս մեծ մոլորակների արբանյակները, Կալիստոն գտնվում է մակընթացային փականի մեջ Յուպիտերի հետ. նրա միայն մի կիսագունդն է միշտ ուղղված դեպի մոլորակը ։ Կալիստոյի օրվա երկարությունը միևնույն ժամանակ և նրա ուղեծրային պարբերությունն է, որ կազմում է 16,7 երկրային օր։ Ուղեծիրը շատ քիչ էքսցենտրիկ է, նրա ուղեծրի թեքումը և Էքսցենտրիսիտետը ենթարկվում են փոփոխությունների հարյուրամյակների ընթացքում Արեգակի և մոլորակների ձգողականության ազդեցության տակ, այս փոփոխությունները տատանվում են 0,0072–0,0076 Էքսցենտրիսիտետի համար և 0,20–0,60° ուղեծրի թեքման համար ։
Այն փաստը, որ Կալիստոն երբեք չի գտնվել ուղեծրային ռեզոնանսում այլ խոշոր արբանյակների հետ վկայում է այն մասին, որ այն չի ենթարկվել մակընթացային տաքացման, ինչը կարևոր է արբանյակի ներքին կառուցվածքի և էվոլյուցիայի համար ։ Նրա մեծ հեռավորությունը Յուպիտերից նաև նշանակում է, որ արբանյակի մակերևույթը մոլորակի մագնիսոլորտի լիցքավորված մասնիկների կողմից ռմբակոծության շատ ավելի թույլ ազդեցության է ենթարկվում ։ Ռադիացիայի մակարդակը Կալիստոյի մակերևույթին համապատասխանում է մոտ 0.1 մՍվ օրվա ընթացքում, ինչը մոտ տասն անգամ մեծ է քան Երկրի միջինացված ցուցանիշը ։
Կազմություն
Կալիստոյի միջին խտությունը կազմում է 1,83 գ/սմ3, դա վկայում է մոտավորապես հավասար մասերով ժայռային և սառցային նյութերի առկայությունը, որոշ ցնդող սառույցների առկայությամբ, այնպիսիք ինչպե ամոնիակը ։ Սառույցների մասնաբաժինը կազմում է 49–55% : Ժայռային մասի ճշգրիտ կազմությունը անհայտ է, սակայն հավանական է, որ այն սովորական խոնդրիտներին մոտ է , որոնք պարունակում են ավելի քիչ երկաթ, իսկ առկա երկաթը հիմնականում երկաթի օքսիդի տեսքով է։ Երկաթի հարաբերությունը սիլիցիումին կազմում է 0,9–1,3, այն դեպքում, երբ Արեգակի դեպքում այն կազմում է 1:8 ։
Կալիստոյի մակերևույթի ալբեդոն մոտ 20% է ։ Նրա մակերևույթը ամբողջ մակերեսի վրա միանման է։ Մոտ ինֆրակարմիր սպեկտրում հետազոտությունները ցույց են տվել ջրային սառույցի առկայություն ։ Ջրային սառույցը առկա է Կալիստոյի մակերևույթի վրա ամեն տեղ՝ 25–50% զանգվածային մասով ։
Սպեկտրոսկոպիկ հետազորտությունների արդյունքում պարզվել է բազմաթիվ ոչ-սառցային նյութերի առկայությունը՝ մագնեզիում, երկաթ պարունակող սիլիկատներ, ածխաթթու գազ , ծծմբի օքսիդ , և հավանական է՝ ամոնիակ և տարաբնույթ օրգանական միացություններ ։ Սպեկտրալ տվյալները ցույց են տալիս, որ Կալիստոյի մակերեսը փոքր մասշտաբներում չափազանց տարասեռ է։ Մաքուր ջրային սառույցի փոքր հատվածները խառնվում են քար-սառույց խառնուրդի մասերի և ունեն ոչ սառցե նյութի հավելումներ  ։
Կալիստոյի մակերևույթը ասիմետրիկ է. առաջնային կիսագունդը (ուղեծրով դեպի առաջ ուղղված կիսագունդ) ավելի մուգ է քան ետնային կիսագունդը։ Սա տարբերում է արբանյակը այլ Գալիլեյան արբանյակներից, որոնց մոտ հակառակ ն է ։ Կալիստոյի ետնային կիսագունդը հարուստ է ածխաթթու գազով, իսկ առաջնայինը ծծմբի օքսիդով ։