cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նոր կամուրջ (Ռժև)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կամուրջներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կամուրջներ՝ կառուցված 1984 թվականին Կատեգորիա:Ռժևի կամուրջներ Կատեգորիա:Կամուրջներ Վոլգայի վրայով
Մախազ Անձևացի
Մախազ Անձևացի, հայ նախարար Մեծ Հայքում, Վասպուրական աշխարհի Անձևացիք գավառի տանուտերը, Անձևացիների նախարարական տոհմից ։
Կենսագրություն
353 թվականին մի խումբ նախարարների հետ ուղեկցում է Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Ներսես Մեծին (353-373)՝ Կեսարիա օծման գնալու ժամանակ ։
Թոմ Սթեյեր
Թոմ Սթեյեր (Thomas Fahr Steyer, ), ամերիկացի միլիարդատեր, մարդասեր և քաղաքական գործիչ։
Կենսագրություն
Եյլի համալսարանում ստացել է բակալավրի աստիճան և բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի աստիճան՝ Սթենֆորդի բիզնեսի բարձրագույն դպրոցում։ 26 տարվի գլխավորել է Farallon Capital հեջ ֆոնդերը, 2012 թվականին վաճառել է իր բաժնեմասը և սկսել է զբաղվել քաղաքականությամբ, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի պաշտպանության խնդիրներով (Սթեյերը ժառանգություն չի ստացել կարողությունը, բայց 2019 թվականի դրությամբ նրա անձնական կապիտալը կազմում է 1,6 միլիարդ դոլար)։ Տարվելով էներգիայի այլընտրանքային աղբյուրների որոնման թեմայով՝ հիմնադրել է NextGen America բնապահպանական խումբը։ 2016 թվականին 65 միլիոն դոլար է ծախսել տարբեր ընտրություններում դեմոկրատական կուսակցության թեկնածուներին աջակցելու և շրջակա միջավայրի պաշտպանությանն ուղղված ակցիաների համար ։
Նախագահական ընտրություններում Դոնալդ Թրամփի հաղթանակից հետո արշավ է ծավալել նրա իմպիչմենտի համար՝ հավաքելով 8 միլիոն ստորագրություն և լոբբինգ անելով օրենսդիրներին, ինչի պատճառով նախագահը նրան իր Թվիթթերում անվանել է «crazed and stumbling lunatic» (խելագարված և սայթաքող գիժ) ։
2019 թվականի հուլիսի 9-ին հայտարարել է 2020 թվականի նախագահական ընտրություններում դեմոկրատական կուսակցությունից իր թեկնածության առաջադրման համար պայքարի մեջ մտնելու մասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր
Մոր սիրտը (ֆիլմ, 1965)
«Մոր սիրտը» («Сердце матери»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, Ուլյանովների ընտանիքի մասին դիլոգիայի առաջին ֆիլմը, որը նկարահանվել է Զոյա Վոսկրեսենսկայայի համանուն գրքի հիման վրա։
Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում 1886-1893 թվականներին։ Ֆիլմում վերստեղծվել է Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի մոր՝ Մարիա Ալեքսանդրովնայի կերպարը, որը քաջաբար վերապրել է իր բաժին ընկած բոլոր դժբախտությունները։
Կինը սերում է բարեկեցիկ ընտանիքից, ռուսական լուսավոր մտավորականության ներկայացուցիչ է, նա կարողացել է հասկանալ իր հեղափոխական երեխաներին և մինչև իր կյանքի վերջը մնում է նրանց ամենամտերիմ ընկերը։
Մարիա Ալեքսանդրովնայի կյանքը չափազանց դժվար էր։ 1886 թվականին մահանում է ընտանիքի հայրը՝ Իլյա Նիկոլաևիչը, որը ռուսական լուսավորության շարժիչ ուժերից է։ Այժմ միայն նրա վրա է երեխաների խնամքի ամբողջ ծանրությունը։ Բայց հազիվ Մարիա Ալեքսանդրովնան ապաքինվում է այս հարվածից, վրա է հասնում մի նոր վիշտ՝ ավագ որդու՝ Ալեքսանդրի ձերբակալությունն ու մահապատիժը։
...Նա նստած է դահլիճում՝ բազմաթիվ մարդկանց մեջ և չի տեսնում ոչ մեկին և ոչինչ, բացի իր որդուն՝ շրջապատված պահակախմբով։ Եվ նա նույնպես տեսնում է միայն նրան, միայն նրան են ուղղված Ալեքսանդրի վերջին խոսքերը։ Նրան խնդրում է ներել իրեն, հասկանալ, որ ինքը չէր կարող այլ կերպ վարվել։ Եվ նա՝ սիրելի, տաղանդավոր, անխոհեմ ու հուսահատ խիզախությամբ՝ նա ընդմիշտ կորած է մոր համար։
Ալեքսանդրի մահապատժից հետո ձերբակալվում և աքսորվում է Աննան, ծանր հիվանդությունից մահանում է օլենկան, ուսանողական խռովություներին մասնակցելու համար ոստիկանության հսկողության տակ է ընկնում Վլադիմիրը։ Այնինչ մայրերը նրա որդու՝ Վլադիմիրի համար երդվյալ հավատարմատարի «փայլուն կարիերա» էին գուշակում։ Եվ կրկին Ուլյանովան ստիպված է փոխել բնակության վայրը։ Երեխաների հետ Մարիա Ալեքսանդրովնան տեղափոխվում է Սամարա։ Նա կարում է ձեռքի մեքենայով, իսկ հարևան սենյակից լսվում է անօրինական խմբակի մասնակիցների վիճաբանությունը․
Գործի համար մահանալն այն է, ինչ նրանց սպառնում է։ Եվ մայրը որոշում է կայացնում. Նա կգնա երեխաների հետ, նրանց համար հենարան կլինի, այլ ոչ թե խոչընդոտ։ Չէ՞ որ ինչքան էլ վտանգավոր լինի իր երեխաների ճանապարհը, բայց ուրիշը նրանց համար չի կարող լինել։
1893 թվականի աշուն։ Երիտասարդ Լենինը տեղափոխվում է Պետերբուրգ, մեծ դասային մարտերին ընդառաջ։ Իսկ մայրը, Վ. ի. Լենինի խոսքով, պրոֆեսիոնալ հեղափոխականներ դարձած իր երեխաների «հավատարիմ համախոհը», միշտ լինելու է նրանց հետ, նույնիսկ անջատման ժամանակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1965 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Վուդիս
«Վուդիս»-ը իր մեջ միավորել է Վուդֆորդի ձախից հարվածները և ցանցի մոտ Վուդբրիջի հիանալի ռեֆլեքսները։ Նրանք հինգ անգամ եղել են ATP Տարվա լավագույն զույգ և միասին շահել են ATP 61 մրցաշարերի հաղթողի տիտղոսներ։
«Վուդիս»-ը շահել է Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերի 11 զուգախաղի տիտղոսներ, որոնցից մեկը Ֆրանսիայի բաց առաջնությունում, երկուսը Ավստրալիայի բաց առաջնությունում, երկուսը ԱՄՆ բաց առաջնությունում և վեցը Ուիմբլդոնի մրցաշարում։
Նրանց համատեղ շահած տիտղոսների թվին են դասվում նաև ոսկե մեդալը 1996 թվականի Ատլանտայի Օլիմպիական խաղերում և արծաթե մեդալը 2000 թվականի Սիդնեյի Օլիմպիական խաղերում։
«Վուդիս»-ը հաճախ միավորվել է որպեսզի Ավստրալիայի հավախականի կազմում մասնակցի Դևիսի գավաթին և Ավստրալիայի հավախականի կազմում մասնակցել են Դևիսի գավաթի երեք եզրափակիչներում։ Նրանք օգնել են Ավստրալիային 1999 թվականին, 13 տարի անց, առաջին հաղթանակը տանելու Դևիսի գավաթում՝ ֆրանսիական Օլիվիե Դելատր-Ֆաբրիս Սանտորո զույգի նկատմամբ Փարիզում հաղթանակից հետո։
Նրանց համագործակցությունն ավարտվել է 2000 թվականին, երբ Մարկ Վուդֆորդը հեռացել է միջազգային թենիսից՝ ավարտելով պրոֆեսիոնալ կարիերան։ Թոդ Վուդբրիջը զուգախաղում իր հաջող ելույթները շարունակել է շվեդ Յոնաս Բյորկմանի հետ զույգով։ Սակայն 2004 թվականին Բլորկմանը նույնպես ավարտել է կարիերան և այնուհետև Վուդբրիջը համագործակցել է հնդիկ Մահեշ Բհուպատիի հետ՝ մինչ 2005 թվականին իր պրոֆեսիոնալ կարիերայի ավարտը։
2010 թվականի հունվարին՝ Ավստրալիայի Օրը, «Վուդիս»ը ընդգրկվել է թենիսի փառքի ավստրալիական սրահում՝ իրենց ականավոր հաջողությունների համար, իսկ նրանց բրոնզե արձանները, այլ ականավոր ավստրալիացի թենիսիստների արձանների հետ, տեղադրվել են Մելբուրնի այգում (Melbourne Park)։ 2010 թվականին նրանք ընդգրկվել են նաև Թենիսի փառքի միջազգային սրահում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թենիս Կատեգորիա:Թենիսի պատմություն
Բոզարո
Բոզարո  (Bosaro), քաղաք Իտալիայում։ Տեղակայված է Վենետո մարզում՝ Ռովիգո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 14383 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 230 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 45033։ Հեռախոսային կոդ՝ 0425։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սախարովո (Օդեսսայի մարզ)
Բնակչությունը 2001 թվականի տվյալներով կազմում է 249 մարդ։ Փոստային ինդեքս՝ 67353: Հեռախոսային կոդ՝ 4856: Զբաղեցնում է 0.773 կմ² տարածք։ Կոդ ՈւՎՏԿՕԴ՝ 5121281205:
Տեղական խորհուրդ
67353, Օդեսսայի մարզ, Բերեզովսկու շրջան, Գագարինի փողոց, 7
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Գայ Կավասակի
Գայ Կավասակի (Guy Kawasaki, ), ամերիկացի հեղինակ, Վիքիմեդիայի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ, մարքեթինգի մասնագետ և Սիլիկոնային հովտի վենչուրային կապիտալ ։ 1984 թվականին Macintosh համակարգչի մարքեթինգի պատասխանատու, Apple Computer ընկերության առաջին աշխատակիցներից մեկը։ Նա հայտնի է նրանով, որ «ավետարանական» հայեցակարգը ներդրել է բարձր տեխնոլոգիաների բիզնեսում, որն ուղղված էր սպառողների հատուկ շերտ՝ Apple ապրանքանիշի կողմնակիցների խումբ ստեղծելուն։ Կավասակին գրել է նաև գրքեր, որոնցից են «The Art of Social Media»-ն (2014) և «Database 101» (1991):
Կենսագրություն
Կավասակին աշխատել է նաև «Nova Stylings» ոսկերչական ընկերությունում։ Նա ասում է. «Ոսկերչական բիզնեսը հանդիսանում է շատ, շատ կոշտ բիզնես, ավելի կոշտ, քան համակարգչային բիզնեսը... Ես սովորեցի շատ կարևոր մի դաս. ինչպես վաճառել» ։
Ներկայումս նա «Garage Technology Ventures» գիտական, բարձր տեխնոլոգիաներ ստարտափում մասնագիտացված կազմակերպության կառավարիչ տնօրենն է, ինչպես նաև Nononina-յի համահիմնադիրն է, Truemors և Alltop կայքերի ստեղծողը։
2015 թվականի մարտին Կավասակին ընտրվել է Վիքիմեդիայի՝ շահույթ չհետապնդող ամերիկյան հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ ։
Էլեկտրաքիմիական պոտենցիալ
Էլեկտրաքիմիական պոտենցիալ, քիմիական պոտենցիալ էլեկտրական լիցքավորված մասնիկներից (էլեկտրոններ, իոններ) բաղկացած թերմոդինամիկական համակարգի համար։
Մի մասնիկին վերագրվող էլեկտրաքիմիական պոտենցիալը՝, որտեղ q-ն մասնիկի լիցքն է, \varphi-ն՝ էլեկտրական պոտենցիալը, իսկ \mu _0–ն՝ քիմիական պոտենցիալը էլեկտրական դաշտի, այսինքն՝ մասնիկների լիցքի բացակայության դեպքում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Թերմոդինամիկա
Աստերոիդների ցանկ (262601-262700)
Աստերոիդների ցանկ (262501-262600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (262701-262800)
Մհեր Գրիգորյան
Մհեր Հերբերտի Գրիգորյան, հայ պետական գործիչ, ֆինանսաբանկային համակարգի մասնագետ, իրավաբան։ ՀՀ փոխվարչապետ (2018 թվականի մայիսի 12-ից) ։
Կրթություն
1989-1991 թթ. սովորել է Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետում։ 1991 թ.-ից 1994 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը՝ ստանալով իրավագետի որակավորում։ 1997-1998 թթ. անցել է Մեծ Բրիտանիայի Լիդսի համալսարանի բիզնես դպրոցի 6-ամսյա որակավորման դասընթաց։
Աշխատանքային գործունեություն
1994 թ.-ից 1996 թվականներին Ռուսաստանի Դաշնությունում զբաղվել է անհատ ձեռնարկատիրությամբ։ Մասնագիտական գործունեությունը սկսել է 1996 թվականին ՀՀ Կենտրոնական բանկում՝ որպես իրավաբան, այնուհետև՝ ավագ իրավաբան-խորհրդատու, իսկ 1997-1999 թվականներին զբաղեցրել է Իրավաբանական վարչության ղեկավարի պաշտոնը։ 1999 թվականից մինչև 2005 թվականն աշխատել է «Հայներարտբանկ» ՓԲԸ-ում (հետագայում՝ «Ամերիաբանկ» ՓԲԸ)՝ զբաղեցնելով իրավաբանական ծառայության ղեկավարի, գործառնական տնօրենի պաշտոններ։ 2002-2006 թթ. մատուցել է իրավաբանական-խորհրդատվական ծառայություններ Համաշխարհային բանկին։ 2004-2005 թթ. համատեղության կարգով աշխատել է HSBC Բանկ Հայաստանի իրավաբանական ծառայության ղեկավարի պաշտոնում։ 2005 թվականին նշանակվել է «Ինեկոբանկ» ՓԲԸ-ի գործադիր տնօրեն և պաշտոնավարել է մինչև 2007 թվականը։ 2007 թ.-ից մինչև 2011 թվականը զբաղեցրել է «ՎՏԲ Բանկ-Հայաստան» ՓԲԸ-ի գլխավոր տնօրենի տեղակալի պաշտոնը։ 2011 թվականին նշանակվել է «Արդշինբանկ» ՓԲԸ-ի վարչության նախագահ և աշխատել է մինչև 2018 թվականի մայիսի 12-ը։ 2006 թ.-ից 2018 թվականը եղել է «ACRA Credit Reporting» ՓԲԸ խորհրդում՝ խորհրդի անդամի կարգավիճակով։ 2012 թ.-ից մինչև 2018 թվականը զբաղեցրել է «Արմենիա Ինշուրանս» ԱՍՊԸ-ի խորհրդի նախագահի պաշտոնը ։ Հայաստանի Հանրապետության նախագահի` 2018 թվականի մայիսի 12-ի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության փոխվարչապետ։
Այլ տեղեկություններ
ՀՀ Զինված ուժերի պահեստազորի սպա է։ Անկուսակցական է։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա՝ դուստր և որդի։
Պարգևներ
Տնտեսության զարգացման գործում ներդրած ավանդի համար ԼՂՀ նախագահի հրամանագրով 2016 թվականին Մհեր Գրիգորյանը պարգևատրվել է «Անանիա Շիրակացի» մեդալով։
Հայաստանի Հանրապետության Անկախության տոնի առթիվ, տնտեսության զարգացման գործում ներդրած ավանդի համար Մհեր Գրիգորյանը ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի կողմից 2017 թվականին պարգևատրվել է Անանիա Շիրակացու մեդալով ։
Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդի որոշմամբ 2022 թվականին պարգևատրվել է «Եվրասիական տնտեսական միության զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար» մեդալով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լիդսի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ
Սասուն (գետ)
Սասուն, Սասնաջուր, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Բաթմանի ձախ վտակը։ Երկարությունը մոտ 65 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ մոտ 600 կմ²։ Սկիզբ է առնում Խաչառաջ (Խաչրեշ) լեռնաշղթայի (Հայկական Տավրոսի համակարգ) հարավային լանջերից։ Հոսում է հյուսիս-արևելքից հարավ-արևմուտք։ Սնումը հիմնականում ձնաանձրևային է, վարարումը՝ ապրիլին։
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Տերնովկա (գյուղ, Թելմանովսկի շրջան)
Տերնովկա (Тернівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տերնովկա գյուղում բնակվում էր 65 մարդ։
Կատալ (Ժասատերի վտակ)
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետի՝ ջրային կառավարման հատվածը Կատունն է, գետային ենթաավազանը՝ Բիա և Կատունը։ Գետի ավազանը Օբն է ։
Տերնովկա (գյուղ, Թելմանովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1865 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կատալ (Ժասատերի վտակ)
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ՝ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության կողմից պատրաստված դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների։
Գանջի Մալ
Գանջի Մալ, լեռ։ Գտնվում է Երևանի նահանգի Շարուր֊Դարալագյազի ոստիկանական տեղամասում։ Աշխարհագրական դիրքը՝ անորոշ ։
Արևի օր
Արևի օրը, պաշտոնական տոն է Հյուսիսային Կորեայում։ Այն տոնվում է ապրիլի 15-ին՝ Կիմ Իր Սենի ծննդյան օրը, որին Հյուսիսային Կորեայում անվանում են «ժողովուրդների արև»։ Որպես կանոն այդ օրը բոլոր կորեացիները միմյանց տալիս են նվերներ (հիմնականում դեֆիցիտ մթերքներ և քաղցրավենիք)` «Մեծն առաջնորդի պատվին» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Կորեայի տոներ
Էլեկտրաօպտիկա
Էլեկտրաօպտիկա, ֆիզիկայի բաժին, ուսումնասիրում է էլեկտրական դաշտի ազդեցությունը նյութի օպտիկական հատկությունների վրա։
Էլեկտրաօպտիկայի հիմնական երևույթներն են.
Գրականություն
Կատեգորիա:Օպտիկա Կատեգորիա:Ֆիզիկական էֆեկտներ և երևույթներ
Հռոմի մզկիթ
Հռոմի մզկիթ (Moschea di Roma), մուսուլմանական կրոնական շինություն Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Այն իր հարկի տակ կարող է տեղավորել մինչև 12 000 հավատացյալի։ Բացման ժամանակ եղել է Հարավային Եվրոպայի խոշորագույն մզկիթը ։
Մզկիթի ճարտապետներն էին Պաոլո Պորտոգեզին (Paolo Portoghesi), որը աշխատում էր նախագծի շուրջ 1984-ից 1985 թվականներին, Վիտորիո Ջիլոտին (Vittorio Gigliotti) և Սամի Մուսավին (Sami Mousawi) :
Մզկիթը բացվել է 1995 թվականի հունիսի 21-ին։ Շինարարական ընդհանուր ծախսերի համագումարը կազմել է շուրջ հարյուր միլիարդ լիրա, որը հիմնականում ֆինանսավորվել է Սաուդյան Արաբիայի կողմից, որը շարունակում է գաղտնի պահել իր օպերացիոն ծախսերի զգալի մասը։ Մզկիթի պատասխանատվությունը կրում է Իտալիայի իսլամական մշակութային կենտրոնը (ICCI), որը հիմնադրվել է 1966 թվականին, ինչպես նաև մզկիթի տնօրենների խորհուրդը, որը կազմված է տարբեր երկրների սուննիական մուսուլման ներկայացուցիչներից ։
Մզկիթի շրջակայքում կա գրադարան, որտեղ պահվում են արաբալեզու ավելի քան 10 000 գրքեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի մզկիթներ Կատեգորիա:Մզկիթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գմբեթավոր կրոնական շենքեր և կառույցներ
Հոկտեմբերյան հեղափոխություն
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը հաջորդեց և հիմք առավ Փետրվարյան հեղափոխությունից, որը տեղի էր ունեցել նույն տարեթվին ավելի վաղ։ Փետրվարյան հեղափոխության ժամանակ գահընկեց արվեց Ցարական ավտոկրատիան, ինչի հետևանքով ստեղծվեց Ռուսաստանի ժամանակավոր կառավարությունը։
Հեղափոխությունը գլխավորեցին բոլշևիկները, որոնք օգտագործեցին Պետրոգրադի խորհրդի ազդեցությունը, որպեսզի կազմակերպեն զինված ուժեր։ Բոլշևիկյան Կարմիր գվարդիայի ուժերը ռազմահեղափոխական կոմիտեի գլխավորությամբ սկսեցին նվաճել կառավարական շինությունները 1917 թվականի հոկտեմբերի 25-ին։ Հաջորդ օրը Ձմեռային պալատն (ժամանակավոր կառավարության նստավայրը Պետրոգրադում) անցավ բոլշևիկների ձեռքը։
Հոկտեմբերյան հեղափոխության կարգախոսն էր «Ամբողջ իշխանությունը խորհուրդներին», ինչը նշանակում էր, որ իշխանությունը պետք է բաժանվեր ժողովրդական եղանակով ընտրված տեղական խորհուրդների միջև։ Ժամանակի ընթացքում այն փոխվեց միայն բոլշևիկների իշխանության։
Հեղաշրջման ընթացք
Հոկտեմբերի 25-ին Պետրոգրադում բացված խորհուրդների համառուսաստանյան 2-րդ համագումարը հռչակել է խորհրդային իշխանության հաստատումը։ Հոկտեմբերի 26-ին համագումարը ընդունել է, Դեկրետ խաղաղության մասին», որը պատերազմող բոլոր պետություններին առաջարկել է կնքել հաշտություն և, Դեկրետ հողի մասին», որով կալվածատերերի հողը բռնագրավվելու ու հանձնվելու էր տեղական գյուղացիական կոմիտեներին։ Համագումարում կազմավորվել է միայն բոլշևիկներից կազմված կառավարություն՝ ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդ (ԺԿԽ)՝ Վ. Ուլյանով-Լենինի նախագահությամբ, հռչակվել է Ռուսաստանի Խորհրդային Հանրապետությունը։
Պետրոգրադում խորհրդային իշխանություն հաստատվելուց հետո բոլշևիկների ձեռքն է անցել իշխանությունը Մոսկվայում (նոյեմբեր), ռազմաճակատներում (նոյեմբեր-դեկտեմբեր), Ռուսաստանի կենտրոնական շրջաններում։ Սակայն կայսրության ծայրամասերում և ազգային տարածաշրջաններում (Հյուսիսային Կովկաս, Ֆինլանդիա, Ուկրաինա, Անդրկովկաս, Միջին Ասիա) խորհրդային իշխանությունը հաստատվել է ավելի ուշ։
Հեղաշրջում և Հայաստանի Առաջին Հանրապետություն
Հոկտեմբերյան հեղաշրջումը ճակատագրական է եղել հայ ժողովրդի համար։ Խաղաղության և Հողի մասին դեկրետների ընդունումից հետո՝ ռուսական զորքերը լքել են Կովկասյան ռազմաճակատը, և Հայաստանը հայտնվել է թուրքական զորքերի ներխուժման իրական վտանգի առջև։
1917-ի դեկտեմբերի 29-ին Խորհրդային Ռուսաստանի ԺԿԽ-ն ընդունել է Դեկրետ «Թուրքահայաստանի մասին», որը մնացել է անկատար։ 1918-ի մարտին Խորհրդային Ռուսաստանը Գերմանիայի և նրա դաշնակիցների հետ կնքել է անջատ հաշտություն (Բրեստի հաշտություն), որով Ռուսաստանի բոլշևիկյան կառավարությունը, անտեսելով հայ ժողովրդի կենսական շահերը, Գերմանիայի պարտադրմամբ հրաժարվել է ոչ միայն առաջին աշխարհամարտի ընթացքում ռուսական զորքերի գրաված Արևմտյան Հայաստանի տարածքից, այլև Արևելյան Հայաստանի մի մասից (Կարսի և Արդահանի շրջանները)։
1920-ի դեկտեմբերին Խորհրդային Ռուսաստանին հաջողվել է բռնակցել Հայաստանի Հանրապետությունը, իսկ արդեն նախկին կառավարությանը ստիպել հրաժարվել իշխանությունից և այն հանձնել հայ բոլշևիկներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հեղափոխություններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն Կատեգորիա:Կոմունիզմ Կատեգորիա:Սոցիալիզմ Կատեգորիա:1917 Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պատմություն
Oh Mother (երգ, Քրիստինա Ագիլերա)
«Oh Mother» (Օ, մայր), ամերիկացի երգչուհի Քրիստինա Ագիլերայի ստուդիական 5-րդ ալբոմից՝ «Back to Basics»-ից (2006) 5-րդ և վերջին սինգլը, որը թողարկվել է 2007 թվականի հոկտեմբերի 8-ին։ Երգը գրել են Ագիլերան, Դերիք Թորնտոնը, Մարկ Ռանկինը, Լիզ Թորնտոնը և Կարա Դիոգուարդին։
Տեղեկություն երգի մասին
«Oh Mother»-ը թողարկվել է միայն Եվրոպայում, թեև Ասիայում և Ավստրալիայում թողարկվել է «Slow Down Baby»-ը։ «Oh Mother»-ը ցանկացել են թողարկել նաև Լատինական Ամերիկայում, բայց ավելի ուշ որոշել են, որ այնտեղ դուրս կգա «Slow Down Baby» ռադիոսինգլը։
2007 թվականի նոյեմբերի 23-ին «Oh Mother» սինգլը թողարկվել է Գերմանիայում և Ավստրիայում։ Գերմանիայում երգը հասել է 4-րդ հորիզոնական, Ավստրիայում՝ 11-րդ։
Որպես պաշտոնական տեսահոլովակ՝ օգտագործվել է «Oh Mother» երգի ելույթը «Back to Basics Tour»-ի շրջանակներում։
Երգը պատմում է Ագիլերայի հոր՝ Ֆաուստո Ագիլերայի և մոր անհաշտ հարաբերությունների մասին։ Սինգլը պարունակում է հայտնի ֆրանսիական «Vois sur ton chemin» երգից տարրեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2007 սինգլներ Կատեգորիա:Քրիստինա Ագիլերայի երգեր Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:2007 երգեր Կատեգորիա:2006 երգեր Կատեգորիա:Երգեր ընտանեկան բռնության մասին
Բերգենի հանրային գրադարան
Բերգենի հանրային գրադարան (Bergen Offentlige Bibliotek), հանրային գրադարան Բերգենում, Նորվեգիա։ Հիմնադրվել է 1872 թվականին։ Նորվեգիայի երկրորդ խոշորագույն հանրային գրադարանն է։ Ի լրումն Բերգենի կենտրոնում գտնվող հիմնական շենքի, Բերգենի հանրային գրադարանն ունի վեց մասնաճյուղեր և գրադարանային ծառայություն Բերգենի երկու բանտերում։
Պատմություն
Միջնադարում Բերգենը և Տրոնհեյմը Նորվեգիայում գրականության հիմնական կենտրոններն էին, որտեղ վանքերն ու եկեղեցիներն ունեին մեծ թվով գրքեր ու գրադարաններ։ Բերգենի սուրբ Մարիամ եկեղեցին ուներ հանրությանը հասանելի գրքերի մեծ հավաքածու։ 1766 թվականին առաջնորդական փոխանորդ Դավիթ Շչյոնֆելդթը եկեղեցու հավաքածուն համալրել է մեծ քանակությամբ գրքերով, գումար է հատկացրել հավաքածուի համար, և եկեղեցին կառուցել է առանձին շինություն գրադարանի համար։ Գրադարանն ամեն օր բաց էր լինում երկու ժամ։ 1876 թվականին եկեղեցու հավաքածուն հանձնվել է Բերգենի հանրային գրադարանին, որտեղ այն պահվել է Բերգենի համալսարանի գրադարանում մոտ մեկ դար անց։
Միացյալ հայկական ֆոնդ
Միացյալ հայկական ֆոնդը (ՄՀՖ, անգլերեն՝ United Armenian Fund) բարեգործական կազմակերպություն է։ Հիմնադրվել է 1989 թ. նոյեմբերի 7-ին, Լոս Անջելեսում՝ ամերիկահայ հասարակական գործիչ Հարութ Սասանյանի նախաձեռնությամբ և ԱՄՆ-ում գործող յոթ խոշոր հայկական կազմակերպությունների՝ Ամերիկայի հայկական համագումարի, Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության, Հայ օգնության միության, Հայ առաքելական եկեղեցու ԱՄՆ-ի էջմիածնական և անթիլիասական թեմերի առաջնորդարանների, Ամերիկայի Հայ ավետարանչական ընկերակցության և Քըրք Քըրքորյանի «Լինսի հիմնարկի» միացյալ ջանքերով։ Նպատակն էր համակարգել և ավելի արդյունավետ դարձնել սփյուռքի օգնությունը 1988 թ. Սպիտակի երկրաշարժից տուժած Հայաստանին, հաղթահարել շրջափակման արգելքները՝ օդանավային կանոնավոր առաքումներ կազմակերպելու միջոցով։
Առաջին օգնություն
Ֆոնդի առաջին բեռնատար օդանավը Հայաստան է ուղարկվել 1989 թ.՝ աղետի գոտու բնակչությանը հասցնելով շուրջ 30 տ մարդասիրական օգնություն։ Գործունեության առաջին տարվա ընթացքում ֆոնդը Հայաստան է առաքել 15 օդանավ՝ 12 միլիոն դոլար արժոդությամբ 500 տ բեռ (ձմեռային հագուստ, սնունդ, սարքավորումներ են)։
Գործունեություն
1992-1993 թթ. ձմռանը ֆոնդը, ՀՀ կառավարության առաջարկությամբ, 400 հազար դոլար գումարով 12 հազար նավթավառ, մեծ քանակությամբ կաթի փոշի է առաքել Հայաստան, оդանավերով Եվրոպայից և ԱՄՆ-ից Հայաստան է հասցրել ամիսը միջին հաշվով 40 տ օգնություն։ 1989 թվականից ի վեր ֆոնդը ավելի քան 120 օդային և մոտ 600 ծովային առաքումներով Հայաստան և Արցախ է հասցրել շուրջ 350 միլիոն դոլարի մարդասիրական օգնություն։
Սկզբում կազմակերպությունն առանձնակի կարեորություն է տվել դեղորայքի և բժշկական սարքերի մատակարարմանը։ Սակայն ժամանակի ընթացքում, ելնելով Հայաստանի և Արցախի տնտեսական կացության թելադրանքից, ընդլայնել է գործունեության ասպարեզը։
1993 թ., երբ Հայաստանը հայտնվել էր էներգետիկ ճգնաժամի մեջ, ֆոնդը, ՀՀ կառավարության «Ձմեռ 94» ծրագրի շրջանակներում, կազմակերպել է հանգանակություն, որի արդյունքում Հայաստանին հատկացվել է 21 միլիոն դոլարի վառելանյութ (7 միլիոն հավաքել էին սփյուռքահայ տարբեր համայնքներ, 14 միլիոն նվիրաբերել էր Ք.Քըրքորյանի «Լինսի հիմնարկը»)։
Ներկայումս (2003 թ.) ֆոնդի օգնությունը ներառում է գլխավորապես դեղորայք և բժշկական սարքավորումներ, ինչպես նաև համակարգիչներ, կապի միջոցներ, գյուղատնտեսական և կրթական պիտույքներ հայաստանյան և արցախյան հաստատությունների համար։ Ֆոնդը ֆինանսավորել է մի շարք առաողջապահական ծրագրեր, այդ թվում՝ Հայաստանի մանկական սրտաբանական կենտրոնը։ Ֆոնդն ունի առողջապահական, շինարարական և տնտեսական բնագավառների մասնագետներից բաղկացած հանձնախմբեր։ Վարչական կարիքների համար հիմնադրամը ծախսում է իր եկամտի 1%-ից էլ քիչ։
Ֆոնդի տնօրեն
Կատեգորիա:Ամերիկահայ բարեգործական կազմակերպություններ
Ռ
Ռ, ռ (անվանում՝ ռա), հայկական այբուբենի 28-րդ տառը։ Թվային արժեքը՝ «1000»։ Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405-406 թվականներին։ Միջնադարում օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները   ։
Յունիկոդում ներկայացված է՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
1972
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1972 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ռոնդա Ալթա
Ռոնդա Ալթա (պորտ.՝ Ronda Alta), մունիցիպալիտետ Բրազիլիայում, մտում է Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մտնում է Սեարա նահանգի հյուսիսարևմտյան մարզի մեջ։ 2006 թվականի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմում է 9455 մարդ։ Ընդգրկման տարածքը կազմում է 426.337 կմ²։ Բնակչության խտությունը՝ 22.2 կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1963 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։
Աշխարհագրություն
Տեղանքի կլիման բարեխառն մերձարևադարձային է։
Բատեա
Բատեա (Batea) Իսպանական մունցիպալիտետ, գտնվում է Կատալոնիայի ինքնավար համայնքի Տարագոննա մարզում։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Տերա-Ալթա համայնքի կազմի մեջ։ Զբաղեցրած տարածքը կազմում է 128.7 կմ2։ Բնակչությունը կազմում է 2174 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
(8532) 1992 YW3
(8532) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Յոշիո Կուշիդայի և Օսամու Մուրամացուի կողմից Յացուգատակեյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոշիո Կուշիդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Օսամու Մուրամացուի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ջեյմս Գալլ
Ջեյմս Գալլ (James Gall, ), շոտլանդացի հոգևորական, որը հիմնադրեց Քարուբերի փակ առաքելությունը ։ Նա նաև քարտեզագրիչ, հրատարակիչ, քանդակագործ, աստղագետ էր:Նա կրթություն է ստացել ավագ դպրոցում` իր տան մոտ և հոգաբարձուների ակադեմիայում։ Այնուհետև  սովորել է որպես տպիչ հայրական ընկերությունում 1822 թվականից՝ նախքան Էդինբուրգի համալսարանում սովորելը։ 1838 թվականից նա դառնում է գործընկեր իր հայրենի հրատարակչական ընկերությունում, որը մասնագիտանում էր քարտեզներում։ Քարտեզագրության մեջ նա իր անունը տալիս է քարտեզի երեք տարբեր կանխատեսումների՝ Գալլ սթերոգրաֆիկ, Գալլ իզոգրաֆիկ և Գալի ուղղագրական (Gall – Peter նախագծումը)
Կենսագրություն
Գալլը ծնվել է 1808 թվականի սեպտեմբերի 27-ին,ծնողներն են Էն Քոլին և Ջեյմս Գալլը։ Հայրը Էդինբուրգում հիմնել է «Gall & Inglis» տպագրական ընկերությունը, որը մասնագիտացած էր աստղագիտության մեջ։ Նրա հորեղբայրը՝ Ջոն Գալլը, վարում էր մարզաշինության բիզնես։ Գալլը մկրտվեց 1808 թվականի հոկտեմբերի 15-ին, Էդինբուրգում գտնվող Սենտ Կուտբերտ եկեղեցում։ Նա իր ընտանիքի հետ բնակվում էր Էդինբուրգի հարավային կողմում գտնվող Փոթերրոի մոտ ։
Նա կրթություն է ստացել ավագ դպրոցում և հոգաբարձուների ակադեմիայում։ Այնուհետև սովորորել է որպես տպիչ հայրական ընկերությունում 1822 թվականից՝ նախքան Էդինբուրգի համալսարանում սովորելը։ 1838 թվականից նա դառնում է գործընկեր իր հայրենի հրատարակչական ընկերությունում, որը մասնագիտանում էր քարտեզներում։ 1849 թվականին, 41 տարեկան հասակում, նա որոշեց վերապատրաստվել որպես «Ազատ Եկեղեցու  նախարար» և սովորեց Նյու Քոլեջում՝ Էդինբուրգի համալսարանը ավարտելով 1855 թվականին։ Նրա առաջին դերը եղել է հաստատվելը Թագավորական մղոնի վրա գտնվող Քարուբբերում ։ Այդ ժամանակ նա դեռ գործընկեր էր «Gall & Inglis»-ում։ Նա ապրում էր Էդինբուրգում գտնվող Տրինիտի Միրթլ բանկում ։ Նա ապրում էր եկեղեցու հարևանությամբ՝ Սուրբ Ջոն 10 փողոցում ։ Նա հրաժարվեց եկեղեցուց 1872 թվականին` կենտրոնանալու առաքելության վրա։ Մորայի եկեղեցում նրա տեղը զբաղեցրել է Սբ. Վալտեր Գլենդինինգը։ Այս որոշման արդյունքում նա կորցրեց իր պատնեշը Ջոն Սթրիթում և որոշ ժամանակ ապրեց Ֆորեսթ ճանապարհի 47 հասցեում գտնվող բնակարանում։ Նա մահացավ տանը՝ Նյուինգտոնի փողոցում, Էդինբուրգում, 1895 թվականի փետրվարի 7-ին :Նա թաղված է Էդինբուրգի «Գրանջ գերեզմանատան» հյուսիսարևելյան հատվածում՝ հոր մոտակայքում։ Նրա հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել 1895 թվականի փետրվարի 11-ին, որին մասնակցել են նրա երկրպագուներից մոտ 600-ը։ Կրոնական հայացքներ
Կրոնական հայացքներ
Գալլի տեսակետները կրոնի մասին մանրամասն ներկայացված են «Աստղերն ու հրեշտակները» գրքում, որում նա ոչ միայն հիմնավորում է այլ բնակեցված մոլորակների գոյությունը, այլ նաև նկարագրում է այն, ինչ կարող էր տեսնել Գաբրիել հրեշտակապետը դրախտի ճանապարհին Երկրի վրա, որը նա արեց Մարիամին Մեսիայի մոտալուտ ծննդյան մասին տեղեկացնելու համար։ Գալլի մեկ այլ կարևոր գիրք՝ «Սինագոգը ոչ թե տաճար,այլ քրիստոնեական եկեղեցու սաղմ և մանրակերտ» (անգլերենից՝ «Սինագոգը քրիստոնեական եկեղեցու տաճար, սաղմ կամ մոդել չէ») վերնագրով, լույս է տեսել 1890 թվականին և վաղուց դարձել է «մատենագիտական հազվադեպություն»։ Այն քննարկում է քրիստոնեական կրոնի հիմունքները։
Աստղագիտություն
Գալլ աստղագետի հիմնական աշխատանքը համաստեղությունների հետ էր։ Որպես այս աշխատանքների մի մաս նա մշակեց Գալլի ուղղագրական պրոյեկցիան,որը Լամբերտի գլանաձև  հավասար տարածքի պրոյեկցիայի ածանցյալն է, երկնային ոլորտը հարթ թղթի վրա նախագծելու  այնպիսի եղանակով, որը խուսափեց համաստեղությունների ձևերը խեղաթյուրելուց։ Նա նաև այս տեխնիկան կիրառեց երկրային քարտեզագրման համար՝ որպես կլոր Երկրի հարթ քարտեզ կազմելու միջոց։ Գալլ Օրթոգրաֆիկը Առնո Պետերսը վերստեղծեց 1967 թվականին և ընդունվեց այնպիսի կազմակերպությունների կողմից, ինչպիսիք են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն։ Ի պատիվ այս երկու տղամարդկանց, այն այժմ կոչվում է «Gall-Peter» նախագիծ։ Գալլն ինքն էլ կույր մարդկանց համար մատչելի քարտեզագրման ջատագով էր։ Նրա առաջարկած ձևաչափերից մեկն այն էր, որ գծերը նշելու համար Բրայլի տպագրությունը զույգով համատեղելը։ 1851 թվականին գրքում ներառված էր Գալլի և նրա գործընկեր Ինգլիսի այդպիսի քարտեզը : Այն օգտագործում էր բարձրացված սահմանները՝ շրջանի սահմանները և այլ առանձնահատկությունները նշելու համար ։
Ընտանիք
Գալի հայրը՝ Ջեյմս Գալլը (1784–1874), նախագծեց «եռանկյունաձև այբուբենը», որն օգտագործվում էր կույր մարդկանց համար,որը դաջված գրքեր են։ Էդինբուրգում հիմնադրել է Թագավորական կույր դպրոցը։ Նա նաև շոտլանդական կիրակնօրյա դպրոցի համակարգի ստեղծողն էր։ 1833 թվականին Գալը ամուսնացել է Մերի Քեմփբելի հետ Բելֆաստից (1810-1866) ։ [11] Նրանց ավագ որդին՝ Ջեյմս Գալլը (ծն. 1834), գործարար է դարձել Ջամայկայում։ Նրանց դուստրը՝ Էլիզաբեթ («Էլիզա») Ուոլինգշոու Գալլը (1835-1912), ամուսնացել է Ջեյմս Գալլի բիզնես գործընկերոջ որդու՝ Ռոբերտ Ինգլիսի հետ, ով այդ ժամանակ ժառանգել է Ջեյմսի «Gall & Inglis» տպագրական ընկերությունը։ Ռոբերտի որդին ՝ Ջեյմս Գալլ Ինգլիսը  (1865–1939) նույնպես մեծ աստղագետ էր և եկավ ձեռնարկություն 1880 թվականին։ Նա թաղված է Ջեյմս Գալլի հետ : Աննա Գալլը (1838-1929) մահացավ առանց ամուսնանալու։
Էլեկտրաօսմոս
Էլեկտրաօսմոս, (< էլեկտր… և օսմոս), արտաքին հաստատուն էլեկտրական դաշտի ազդեցությամբ մազանոթների, ծակոտկեն միջնորմների, թաղանթների միջով հեղուկի (կամ գազի) տեղաշարժ դեպի էլեկտրոդ։
Էլեկտրաօսմոսը հետևանք է անշարժ պինդ ֆազի և շարժվող հեղուկի (գազի) շփման մակերևույթին առաջացող կրկնակի էլեկտրական շերտի, որի պատճառով շարժվող և անշարժ ֆազերը լիցքավորվում են տարբեր նշանով։ Էլեկտրաօսմոսը կիրառում են դիսպերս համակարգերը բաժանելու, գլիցերինը, դոնդողանյութը, ջուրը և այլ նյութեր մաքրելու նպատակով, նաև՝ բժշկության, կենսաբանության մեջ և կաշվի դաբաղման գործում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Էլեկտրաքիմիա
Ստրուկների մեծ լիճ
Ստրուկների մեծ լիճ, Մեծ ստրկական լիճ (Great Slave Lake), լիճ Կանադայի հյուսիս-արևմուտքում։ Մակերեսը 28,6 հզ․ կմ2 է, խորությունը՝ մինչ 150 մ։ Ունի սառցադաշտային-տեկտոնական ծագում։ Արևմտյան ափերը ցածրադիր են՝ ծածկված փշատերև անտառներով, արևելյան ու հյուսիսային ափերը՝ բլրավոր, գերազանցապես մերկացած։ Արևելյան մասում շատ կան կղզիներ։ Լիճն են թափվում Ստրկական, Հեյ և այլ գետեր, արտահոսում է Մակենզի գետը։ Սառցակալում է հոկտեմբերին, սառցազերծվում՝ հունիսին։ Լճում կա նավագնացություն, ձկնորսություն։ Հյուսիսային ափին կան ոսկու հանքեր։
Կասլ (հեռուստասերիալ)
Կասլ (Castle), ամերիկյան հեռուստասերիալ՝ կրիմինալ դրամա ժանրի, որն առաջին անգամ հեռարձակվել է 2009 թվականի մարտի 9-ին ABC ստուդիայի կողմից։ Ստեղծված լինելով Էնդրյու Մարլոուի կողմից՝ այն հիմնականում ներկայացնում է գրական ասպարեզում մեծ հաջողությունների հասած առեղծվածային նովելագիր Ռիչարդ Կասլի (Նեյֆն Ֆիլիոն) կյանքի դրվագները, Նյու Յորքի ոստիկանական բաժանմունքի (NYPD) սպանությունների գծով դետեկտիվ գործակալ Քեյթ Բեքեթի (Ստանա Կատիչ) աշխատանքը, Կասլի և Բեքեթի համագործակցությունը՝ միասին ամենատարբեր և արտասովոր սպանություններ բացահայտելու գործում։ Դետեկտիվ Բեքեթը ի սկզբանե զայրանում է այն մտքից, որ ինքը պիտի աշխատի գրողի հետ և բավականին մեծ ջանքեր է գործադրում Կասլին իր ճանապարհից հեռացնելու համար։ Այնուամենայնիվ, նրանք երկուսն էլ ժամանակի ընթացքում սկսում են իրենց սրտերում զարգացնել սիրո զգացմունքը միմյանց հանդեպ։ Սյուժեի գերիշխող մասը կենտրոնանում է այս երկու գլխավոր կերպարների սիրավեպի և Բեքեթի մոր սպանության վրա։
Օլեքսանդրիվսկե (գյուղ, Կոնկովի գյուղական խորհուրդ)
Օլեքսանդրիվսկե (Олександрівське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանում։
Կասլ (հեռուստասերիալ)
Սյուժեի նախադրյալը
Սերիալի գլխավոր կերպարներից մեկը Ռիչարդ Կասլն է։ Նա հայտնի արկածային նովելագիր է, ով իր գրքում սպանել էր գլխավոր հերոսին և արգելափակվել՝ որպես գրող։ Նա կալանքի է ենթարկվում Նյու Յորքի ոստիկանական բաժանմունքի կողմից և հարցաքննվում մի սպանության գործի համար, որը հիմնված էր հենց իր՝ Կասլի գրքի սյուժեի վրա։ Նա հետաքրքրվում է դեպի հանցագործություն և սպանություն իր առջև բացված նոր հնարավորությամբ և օգտագործում է իր կապը քաղաքապետի հետ, որպեսզի նա օգնի իրեն մուտք գործել դետեկտիվ աշխարհ։ Վերջապես նա սկսում է համագործակցել դետեկտիվ Քեյթ Բեքեթի հետ։ Կասլը որոշում է Բեքեթին օգտագործել որպես իր հաջորդ գրքի գլխավոր կերպար Նիկի Հիթի բախատիպ։ Բեքեթը, ով Կասլի գրքերի հավատարիմ ընթերցողն էր, սկզբում հրաժարվում է, որ նա ուղեկցի իրեն աշխատանքում, սակայն ժամանակի ընթացքում նրա այս կարծիքը փոխվում է և նա հասկանում է, որ Կասլը բավականին օգտական աղբյուր է իր հետախուզական թիմի համար։
Օլեքսանդրիվսկե (գյուղ, Կոնկովի գյուղական խորհուրդ)
2001 թվականի տվյալներով Օլեքսանդրիվսկե գյուղում բնակվում էր 8 մարդ։
Կասլ (հեռուստասերիալ)
Հեռարձակման պատմությունը
Կասլի պրեմիերան եղել է 2009 թ. մարտի 9-ին ABC ստուդիայում։ Վերջինս վերանայեց սերիալի 2-րդ սեզոնը՝ դարձնելով 13 էպիզոդներից կազմված, ապա՝ 22, և վերջում՝ 24: Երկրորդ սեզոնը առաջին անգամ հեռարձակվել է 2009 թ. սեպտեմբերի 21-ին։ 2010 թ. մարտին ABC ընկերությունը որոշեց նկարահանել 3-րդ սեզոնը՝ 22 էպիզոդով։ Նոր սեզոնը առաջին անգամ հեռարձակվել 2010 թ. սեպտեմբերի 20-ին։ 2010 թ. նոյեմբերի 11-ին էպիզոդների թիվն ընդարձակվեց ու հասավ 24-ի։ 2011 թ. հունվարի 10-ին ABCճն հայտարարեց 4-րդ սեզոնի մասին՝ բաղկացած 22 էպիզոդից։ Սեզոնի պրեմիերան եղավ 2011 թ. սեպտեմբերի 19-ին։ 2011 թ, դեկտեմբերի 8-ին ավելացվեց վերջնական՝ 23-րդ էպիզոդը ևս։ 2012 թ. մայիսի 10-ին սկսվեցին 5-րդ սեզոնի նկարահանումները, պրեմիերան եղավ 2012 թ. սեպտեմբերի 24-ին։5-րդ սեզոնն ունի 24 էպիզոդ։ 2013 թ. մայիսի 10-ին ABC-ն Twitter սոցիալական կայքում հայտարարեց, որ սկսվում են 6-րդ սեզոնի նկարահանումները։ 2014 թ. մայիսի 8-ին սկսվեցին 7-րդ սեզոնի նախապատրաստական աշխատանքները, պրեմիերան եղավ 2014 թ. սեպտեմբերի 29-ին։ 8-րդ սեզոնի նկարահանումները սկսվել են 2015 թ. մայիսի 7-ին, պրեմիերան կլինի 2015 թ. սեպտեմբերի 21-ին։
Օլեքսանդրիվսկե (գյուղ, Կոնկովի գյուղական խորհուրդ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կասլ (հեռուստասերիալ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Առնաք
Առնաք (Arnac), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 150 մարդ, բնակչության խտությունը` 7.44 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20.15 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 430 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 105 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 22 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 76 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 60-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 16։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,9 %։ 60 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 58 անձ (34 տղամարդ և 24 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (1 տղամարդ և 1 կին)։ 16 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 7-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
1971
Մահեր
Կատեգորիա:1971 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ավդոտկաներ
Ավդոտկաներ, քարադրանմանների կարգի թռչունների ընտանիք։ Հայտնի է 7, Հայաստանում՝ 1 տեսակ՝ ավդոտկա (Burhinus oedicnemus)։ Բնադրող չվող է, Հայաստանում հազվագյուտ։ Բնակվում է կիսաանապատային գոտում՝ Արարատյան դաշտում և նրա նախալեռներում։
Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը 40-44 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 77-85 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 400 գ։ Հասունի փետրածածկի ընդհանուր գունավորումը բաց դարչնագույն է, մարմինը վերևից և կուրծքը՝ մանր սև խայտերով։ Թռչելիս ցայտուն երևում են թևերի ծածկող փետուրների մուգ սահմանագծված սպիտակ գիծը և թևի վերևի ցայտուն նախշը։ Կտուցը հաստ է, կարճ, դեղին, ծայրը՝ սև, աչքերը և ոտքերը՝ դեղին։ Երիտասարդի խայտերը թույլ Են, թևերի ծածկող փետուրների սև գծերը բացակայում են։ Առավելապես գիշերային թռչուն է, խիստ աշխույժ և գործուն է նաև արևածագից առաջ ու մթնշաղին։ Ամենաբնորոշ կանչը կազմված է երկհնչյուններից՝ երկրորդն ավելի բարձր է (սրնգային երանգի)։ Բնակվում է նոսր թփուտներով կիսաանապատներում, քարքարոտ լանջերին, չոր տափաստաններում։
Սննդառություն
Սնվում է անողնաշարավորներով, սողուններով։
Բազմացում և զարգացում
Բնադրում է ապրիլի 2-րդ կեսին՝ գետնին։ Բույնը փոքրիկ, ոչ խորը փոսիկ է։ Ձվադրում է ապրիլի վերջից մայիսի սկզբին։ Դնում է 54 մմ տրամագծով, բաց դեղնադարչնագույն, փոփոխական սև նախշերով 1-3 ձու։ Թխսակալում են էգը և արուն՝ 26 օր։ 2 օրական ձագերը հմուտ և արագ վազքով թաքնվում են թփերում, հասունների ուղեկցությամբ հանդիպում են հունիսին։ Աշնանային չուն ավարտվում է հոկտեմբերի կեսերին։ Որպես սահմանափակ տարածված տեսակ՝ պաշտպանության կարիք ունի։
Կատեգորիա:Քարադրանմաններ
Իան Ռաշ
Իան Ջեյմս Ռաշ (Ian James Rush, ), ուելսցի ֆուտբոլիստ, հարձակվող, ամենից շատ հայտնի է «Լիվերպուլում» անցկացրած տարիներին, որի կազմում էլ դարձել է անգլիական ֆուտբոլի 1980-90-ական թվականների լավագույն ռմբարկու։ Հանդես է եկել Ուելսի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում, որտեղ և երկար ժամանակ համարվել է պատմության լավագույն ռմբարկու։
Խաղացողի կարիերան ավարտելուց հետո 2004-2005թթ. դարձել է «Չեսթեր Սիթիի» գլխավոր մարզիչ։ Հեռուստատեսությունում հանդես է եկել որպես ֆուտբոլի էքսպերտ ։
Չեսթեր Սիթի
1978թ. Սուրբ Ռիչարդի կաթոլիկ դպրոցը ավարտելուց հետո Իանը սկսել է իր ֆուտբոլային կարիերան՝ համալրելով «Չեսթեր Սիթիի» կազմը։ Իր դեբյուտը կայացել է 1979թ. «Շեֆիլդ Ուենսդեյի» դեմ խաղում։ Սկզբում Իանը սկսել է խաղալ կիսապաշտպանության կենտրոնում, հետո՝ կենտրոնական հարձակվողի դիրքում։ Այդ դիրքում էլ նա հայտնի դարձավ ողջ աշխարհին։ Իր առաջին գոլը «Չեսթերի» կազմում Իանը խփել է «Ջիլլինգեմի» դեմ խաղում։ Իանի փայլուն խաղով տպավորված էին թոփ ակումբները։ Ռաշի հետ ցանկանում էին պայմանագիր կնքել «Մանչեթեր Սիթին» և «Լիվերպուլը»։ Ռաշը դեռ մանկուց եղել էր «Էվերթոնի» երկրպագու։ Բայց Լիվերպուլի այդ ժամանակվա գլխավոր մարզիչ Բոբ Պեյսլին Ռաշի համար վճարել է ռեկորդային 300 000 ֆունտ ստերլինգ, սակայն Լիվերպուլի հետ գործող պայմանագիրը արդեն լրացավ մրցաշրջանի վերջում։ «Չեսթեր Սիթիի» այդ տրանսֆերը մինչև 2010թ. մնաց ռեկորդային։
Լիվերպուլ (1980—1987թթ.)
Իանը եկել է «Լիվերպուլ» նախորդ սերնդին փոխարինելու համար։ Քևին Քիգանը այլևս թիմում չէր, բայց 1980-ական թվականներին Լիվերպուլը հիշվեց այնպիսի աստղերի առկայությամբ, ինչպիսիք ենՔենի Դալգլիշը, Ալան Հանսենը, Բրյուս Գրոբելլարը։ Սկզբում Իանը ոչ միշտ էր հայտնվում մեկնարկային կազմում. Բոբ Պեյսլին համարում էր որ տեղը մեկնարկայինում պետք է վաստակել։ Առաջին մրցաշրջանում Իանը քիչ էր դուրս գալիս խաղադաշտ, ամենամեծ հիասթափությունը 1981թ. Փարիզում կայացած խաղն էր «Ռեալի» դեմ՝ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչում, որի ժամանակ նա չընդգրկվեց մեկնարկային կազմում։ Իանը համարում է, որ դա իր համար դաս էր Պեյսլիի կողմից։ 1981-82թթ. մրցաշրջանում Իանը դարձել է «Լիվերպուլի» հիմնական խաղացող և առաջնությունում խփել է 17 գոլ։ «Լիվերպուլը» հաջող հանդես եկավ այդ առաջնությունում՝ նվաճելով Առաջնության գավաթը։ Ռաշի և իր թիմի համար երկրորդ մրցաշրջանը նույնպես հաջող դասավորվեց. հաղթանակ առաջնությունում և առաջնության գավաթում, որտեղ էլ Իանը խփել է 24 գոլ։ 1983-84թթ. մրցաշրջանը Ռաշի համար դարձել է ամենանշանավորը. «Լիվերպուլը» երրորդ անգամ անընդմեջ հաղթել է առաջնությունը, նվաճել առաջնության գավաթը և Հռոմում՝ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակչի հետխաղյա հարվածաշարում հաղթանակ է տարել «Ռոմայի» նկատմամբ։ Իանը 65 խաղում խփել է 47 գոլ։ Ռաշը համարվեց տարվա լավագույն ուելսցի խաղացող՝ ըստ BBC-ի վարկանիշի և դարձավ «Ոսկե խաղակոշիկի» դափնեկիր։ Հաջորդ մրցաշրջանում «Լիվերպուլը» դուրս եկավ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչ, սակայն հանդիպումը հիշվեց որպես «Էյզելյան ողբերգություն»։ Դրանից հետո «Լիվերպուլը» որակազրկվեց 7 տարի ժամկետով։ Այդ ընթացքում առաջին դիվիզիոնից շատ խաղացողներ, որպեսզի «չկորցնեն մարզավիճակը», գերադասեցին գնալ մայրցամաք։ Գնացին Գարի Լինեկերը, Մարկ Հյուզը, Մարկ Հեյտլին։ Յուվենտուսի հետ պայմանագիրը Իանը կնքեց 1986 թվականին, բայց պետք էր խաղալ 1987 թվականից։ Տրանսֆերը արժեցավ 3 մլն. ֆունտ ստերլինգ։
Յուվենտուս
«Ծեր սինյորայի» կազմում Ռաշը ընդամենը մեկ մրցաշրջան անցկացրեց։ «Յուվենտուսի» կազմում Իանը անցկացրել է 29 հանդիպում՝ խփելով 7 գնդակ, դառնալով լավագույն ռմբարկու։ Այդ մրցաշրջանը ակներև ձախողված էր. «Յուվեի» խաղացողները խփեցին ընդամենը 35 գոլ, որից 7-ը՝ Իանի հաշվին։ Յուվենտուսի ղեկավարությունը դժգոհ էր այդ ձախողումից։ Իմանալով որ ուելսցու նկատմամբ հավակնություններ ունեն մի շարք եվրոպական թոփ-ակումբներ՝ «Յուվեի» ղեկավարությունը որոշեց Ռաշին հետ ուղարկել Անգլիա։ Իր ինքնակենսագրական գրքում Ռաշը այդ իրավիճակը ներկայացրեց իր տեսանկյունից։ Իրեն ոչ միայն դժվար էր հարմարվել խաղին, այլև պայմաններին ։
Լիվերպուլ (1988—1996թթ.)
Վերադառնալով տուն՝ Իանը զբաղեցրեց իր կենտրոնական հարձակվողի դիրքը, իսկ թիմում հայտնվել էին նորեկներ՝ Ջոն Օլդրիջը, Ջոն Բարնսը, Պիտեր Բիրդսլին։ Քեննի Դալգլիշը խաղացող մարզչի կարգավիճակում էր։ Օլդրիջին գնել էին որպես Ռաշին փոխարինող։ Շատերը կարծում էին, որ նրանք միասին չէին կարող հանդես գալ։ «Էնֆիլդը» Ռաշին դիտարկում էր որպես խաղացող-փրկչի։ Եվ Ռաշը բոլորին ապացուցեց, որ հենց ինքը պետք է խաղա հիմնական կազմում։ Անգլիայի գավաթի եզրափակչում՝ «Ուեմբլիում», իրենց վաղեմի հակառակորդ «Էվերթոնի» հետ խաղում 1:1 հաշվի ժամանակ Ռաշը փոխարինման դուրս եկավ։ Գոլը «կարմիրների» կազմում խփեց Օլդրիջը։ Սկզբից Ռաշը «Լիվերպուլին» հաշվի մեջ առաջ մղեց, ապա Էվերթոնի խաղացող Սթյուարտ Մաքոլը հավասարեցրեց հաշիվը, լրացուցիչ ժամանակում Ռաշը խփեց հաղթական գոլը։ Իր խաղով Ռաշը մրցակից իռլանադացի Ջոն Օլդրիջին ուղարկեց «Տրանմիր Ռովերս»։ Կարմիրների հարձակման գիծը կազմում էր          Ռաշ — Բարնս — Բյորդսլի եռյակը։ 1990 — 1991թթ. մրցաշրջանում «Լիվերպուլը» մրցում էր Լոնդոնի «Արսենալի» հետ։ Մրցաշրջանի կեսից թիմից հեռացավ Քեննի Դալգլիշը, նրան փոխարինելու եկավ շոտլանդացի Գրեհեմ Սունեսը։ 1991 — 1992թթ. Լիվերպուլը Անգլիայի գավաթի եզրափակչում 2:0 հաշվով հաղթելով «Սանդերլենդին», Ռաշի մասնակցությամբ երրորդ անգամ նվաճեց Անգլիայի գավաթը։ Թիմում սկսվեց սերնդափոխություն, սկսեցին խաղալ երիտասարդ Սթիվ ՄաքՄանամանը, իսկ հետո նաև՝ Ռոբի Ֆաուլերը և Ջեյմի Ռեդնապը։ «Լիվերպուլի» ղեկավարությունը հասկացավ, որ թիմին անհրաժեշտ է ավելի երիտասարդ և հեռանկարային հարձակվող, և որպես Ռաշին փոխարինող՝ թիմի ղեկավարությունը «Նոթինգհեմ Ֆորեստից» £5մլն. գնեց Սթեն Քոլլիմորին։
Կարիերայի ավարտ
Լիվերպուլից հեռանալուց հետո Ռաշը խաղաց «Լիդս Յունայթեդի», «Նյուքասլ Յունայթեդի», «Շեֆիլդ Յունայթեդի», «Ռեքսեմի» կազմերում և 2000թ. կարիերան ավարտեց ավստրալիական ակումբ         «Սիդնեյ Օլիմպիկի» կազմում։ Իանը այս թիմերում հանդես գալիս էր ոչ լավագույն մարզավիճակով։
Մարզչական կարիերա
Դառնալով հարձակվողների մարզիչ՝ նա մարզեց Ժերար Հուլիեին։ Իսկ հետո Իանը որոշում կայացրեց գլխավորել «Չեսթերը»։ Բայց դառնալով «Չեսթերի» գլխավոր մարզիչ՝ նա արժանանում է քննադատության իր խաղի տակտիկայի և խոշոր հաշվով պարտությունների համար։ Աշխատելով երկու մրցաշրջան՝ Ռաշը որոշում է կայացնում թողնել գլխավոր մարզչի պաշտոնը։
Աշխատանք ԶԼՄ-ում
2005թ. Չեսթերից հեռանալուց հետո, Ռաշը սկսեց մեկնաբանել Չեմպիոնների լիգայի խաղերը, աշխատեց որպես էքսպերտ ESPN և TNS ալիքների համար ։
Ռաշը հիմա «Լիվերպուլի» հարձակվողների մարզիչն է։ 2008թ. լույս է տեսել Ռաշի ինքնակենսագրությունը՝ « Ռաշ. ինքնակենսագրություն » վերնագրով։
Էդվարդ Մորդեյք
Էդվարդ Մորդեյք (Edward Mordake); ինչպես նաև Էդվարդ Մորդրեյք (Edward Mordrake; ), քաղաքային լեգենդի հերոս, 19-րդ դարում Անգլիայի բարձր ազնվականության ժառանգ, որը գլխի հետևում ունեցել է լրացուցիչ դեմք։ Այն չի կարողացել խոսել կամ ուտել, բայց կարողացել է ծիծաղել և լաց լինել։ Մորդեյքը բժիշկներից խնդրել է հեռացնել իր երկրորդ «դիվային գլուխը», քանի որ այն գիշերները հանգիստ չի թողել և սարսափելի անհանգստություն է պատճառել նրան։ Սակայն բժիշկներից ոչ մեկը չի համարձակվել կատարել այդ վիրահատությունը։ 23 տարեկան հասակում Էդվարդը ինքնասպանություն է գործել ։ Այդ ֆիզիկական հիվանդությունն են ունեցել Չան Ցուպին (Chang Tzu Ping) և Պասկալ Պինոնը։
1977 թվականի հրատարակված հավելյալ վերջույթներ կամ մատեր ունեցող տաս մարդկանց ցուցակում գրվել են նաև Պինոնի և Մորդրեյքի անունները ։
Առաջին հայտնի հիշատակությունը Մորդրեյքի մասին հանդիսանում է 1895 թվականի «Բոստոն Փոստ» թերթի «Ներկայիս գիտության հրաշքները» հոդվածը։ Դրա հեղինակը եղել է ֆանտաստիկ գրող Լոտին Հիլդրեթը։
Բժշկության անկանոնություններ և տարօրինակություններ
Ներկայացված է 1896 թվականի հրատարակության «Բժշկության անկանոնություններ և տարօրինակություններ» գրքում։ Այնտեղ արձանագրված է մեկ տարօրինակ դեպք։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1887 ծնունդներ Կատեգորիա:1910 մահեր Կատեգորիա:Լեգենդներ
Արմինիըն Ֆորում
«Արմինիըն Ֆորում» (“Armenian Forum”, «Հայկական ֆորում»), լույս է տեսնում 1998 թվականից, սկզբում՝ Թրենթոնում, այժմ՝ Փրինսթոնում՝ անգլերեն։ Հրատարակիչ՝ Կոմիտաս ինստիտուտ։ Խմբագիրներ՝ Վ. Լիմա, Ա․ Սարաֆյան։ Տպագրում է գիտական հոդվածներ Հայաստանի, Արցախի, սփյուռքի արդի խնդիրների վերաբերյալ, ընդգրկում է արծարծվող հարցերի լայն շրջանակ՝ քաղաքական, տնտեսական, իրավագիտական թեմաներով։
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Չաուս Մարտոն Կրիշտոֆ
Չաուս Մարտոն Կրիշտոֆ, բժիշկ։ Բժշկագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Մարտոն Կրիշտոֆը ծնվել է 1797 թվականին Տրանսիլվանիայի Սատմարի մարզի Ֆելշյո-Բանյե քաղաքում։ 1820 թվականին ավարտել է Բուդապեշտի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Պեշտում զբաղվել է բժշկական գործունեությամբ, դասավանդել է Վիեննայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում, 1831-1848 թվականներին եղել է Հունգարիայի թագավորական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի դեկան, 1848-1860 թվականներին՝ պրոռեկտոր։
Հեղինակ է «Ներքին օրգաններում արյան մարմնիկների շարժման առեղծվածային գործոնները» աշխատության։ Զբաղվել է հունգարական անատոմիայի տերմինաբանության հարցերով։ Մասնակցել է Հունգարիայի հայկական գաղութի հասարակական կյանքին, նյութական օգնություն է ցույց տվել կարիքավոր ուսանողներին, սեփական միջոցներով գնել լաբորատոր սարքեր։ Չաուսի գրքերի մեծ հավաքածուի հիման վրա ստեղծվել է Բուդապեշտի պետական բժշկական գրադարանը ։
Պարգևներ
1859 թվականին Չաուսին շնորհվել է «թագավորական խորհրդատու» տիտղոսը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունգար բժիշկներ Կատեգորիա:Հունգարացի պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Բուդապեշտի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Ջուղայի բարբառ
Պատմություն
Ջուղայի և Նոր Ջուղայի բարբառները մոտավորապես 400 տարվա բաժանման ընթացքում զգալապես հեռացել են իրարից։ Առավել հնագույն հատկանիշներ է պարունակում Նոր Ջուղան։ Ըստ միահատկանիշ ձևաբանական դասակարգման Ջուղայի բարբառը պատկանում է «ում» ճյուղին, ըստ բազմահատկանիշ վիճակագրական դասակարգման՝ իբրև առանձին բարբառային միավոր մտնում է արևելյան խմբակցության Արարատյան կամ հյուսիսարևելյան բարբառախմբերի մեջ։
Կազմվածք
Ունի եռաստիճան շնչեղ-ձայնեղներով համակարգ։ Հին Ջուղայի բարբառում գրաբարի ձայնեղների դիմաց առկա են խուլեր։ Ձայնավոր հնչյուններն են՝ ա, ի, ու, օ, է, ը։ և ո հաճախ ունեն երկբարբառային արտասանություն։ Բնորոշ են հխ և յհ՝ հնչյունափոխությունները (հաց > խաց, յաղթել > հախթէլ)։ Երկբարբառները պարզված են՝ (լայն > լէն), ոյ > ու (լոյս > լուս), իլ > ու (արիւն > արուն)։
Հոգնակիակերտ ձևույթներն են՝ էր, նէր/նի, ք (տընէր, բէրաննէր, անգօջնի, քէնիք)։ Գործածական են էրօրդ և ում վերջավորություններով դասական թվականներ (չօքէրօրդ, չօքում-չորրորդ)։ Ցուցական դերանուններն են՝ էս-էտ-էն, աոօնք- տօնք-էնդօնք/ընդօնք/նօնք։
Ունի անորոշ՝ էլ/իլ, ալ (խըմէլ, աբրիլ, թօղալ), անկատար՝ ում/ըմ, ման (խաղում/խաղըմ, վազման), ապառնի՝ էց, ու (կատարէլէց, կատարէլու), վաղակատար՝ էլ (աղացէլ), հարակատար՝ ած (նստած) դերբայները։ Սահմանական եղանակի ներկա և անկատար ժամանակները կազմելիս, ում-ին զուգահեռ գործածվում է ման մասնիկով անկատար դերբայ (ուզում ա, գոլման ա-ուզում է, գալիս է)։ Պայմանական եղանակը կազմվում է կը/գը/գ՝ը/քը, պիտալ, պըլա, հարկադրականը՝ պըւոկա, պըաի, պէտիլ եղանակիչներով։ Օժանդակ բայը խոնարհվում է հետևյալ կերպ, ներկա՝ ամ, աս, ա, անք, աք/էք, ան, անցյալ՝ ի, իր, էր, ինք, իք, ին։
Ջուղայի բարբառում շեշտն ընկնում է վերջընթեր վանկի ձայնավորի վրա։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ում ճյուղի բարբառներ
Սպիտակեցում
Սպիտակեցում,
Կատեգորիա:Քիմիական տեխնոլոգիա
Ագնես ֆոն Կուրովսկի
Ագնես ֆոն Կուրովսկի Ստենֆիլդ (Agnes von Kurowski Stanfield, ), ամերիկացի բուժքույր, գրող, որը հանդիսացել է Քեթրին Բարկլին կերպարը  Էռնեստ Հեմինգուեյի «Հրաժեշտ զենքին» սիրավեպում։