cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կարապետ Թուրսարգսյան
Կարապետ Թուրսարգսյան, Աղասի, ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։ Հնչակյան կուսակցության անդամ։
Սկզբնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում։ Վաղ հասակում ընդգրկվել է ազատագրական պայքարի մեջ։ 1884-1896 թվականների հայկական կոտորածների ժամանակ, 5 կուսակիցների (Ապահ, Մլեհ (Ասատուր Տամկաճյան), Հրաչյա Մարալ (Գրիգոր Ղարիբյան), Կարապետ Նշան) հետ ղեկավարել է Զեյթունի հայերի մի քանի ամիս տևած հերոսական պաշտպանությունը թուրք և քուրդ ջարդարարներից։
Գրել է «Զեյթունի պատմություն» գիրքը (2 հատոր, 1962), որը թարգմանվել է ֆրանսերեն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Սոցիալ-դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Օրդինո (այլ կիրառումներ)
Օրդինո, կարող է վերաբերել՝
Ջորջիանա Դրյու
Բերիմոր դերասանական ընտանիքի անդամ ։
Կենսագրություն
Ջորջիանա Դրյուն ծնվել է 1856 թվականին Ֆիլադելֆիայում, նրա ընտանիքը` ծնողները դերասան Ջոն Դրյուն և Լուիզա Լեյն Դրյուն, եղբայրները՝ Ջոն Դրյուն և Սիդնի Դրյուն, քույրը՝ Լուիզան, բոլորը, բացառությամբ Լուիզայի եղել են դերասաններ։ 1872 թվականին կայացել է Ջորջիանա Դրյուի թատերական դեբյուտը «The Ladies' Rattle» բեմադրությամբ։ Նա հանդես է եկել Բրոդվեյի բազմաթիվ հիթերում, ինչպես օրինակ «Պիկե», «Ինչպես որ ձեզ դուր կգա»։ «Պիկե» բեմադրության ժամանակ հանդիպել է 26-ամյա անգլիացի երիտասարդ դերասան Մորիս Բերիմորին, որի հետ ամուսնացել է 1876 թվականի դեկտեմբերի 31-ին ։ Նրանք ունեցել են երեք երեխա՝ Լիոնել, Էթել և Ջոն Բերիմորները։
1890 թվականին Ջորջիանան մեծ հաջողություն ունեցավ Սենատոր պիեսում` հանդես գալով Ուիլյամ Հ. Քրեյնի հետ, 1891 թվականին հանդես է եկել որպես Պարոն Վիլկինսոնի այրիներից մեկը։ Նրա բեմական կարիերան ղեկավարում էր երիտասարդ առաջատար պրոդյուսեր Չարլզ Ֆրոհմանը, ով մեծ դեր է խաղացել նրա երեք երեխաների վաղ շրջանի, ինչպես նաև եղբոր` Ջոն Դրյուի կարիերայի կառավարման գործում։ 1891 թվականի դեկտեմբերին հիվանդությունը ստիպեց Ջորջիանային թողնել բեմը։ 1893 թվականին նա Էթելի հետ մեկնեց արևմուտք` տուբերկուլյոզի դեմ ենթադրյալ բուժում ստանալու համար, ինչն անարդյունք էր, և Ջորջիանան մի քանի ամիս անց մահացավ Կալիֆոռնիայի Սանտա Բարբարա քաղաքում ։ Ջորջիանայի վերջին խոսքերը հետևյալն էին. «Օ՜, իմ խեղճ երեխաներ, ինչ է լինելու նրանց հետ» ։ 13-ամյա Էթելը մոր մասունքները բերում է Ֆիլադելֆիա, որտեղ տիկին Դրյուն և Մորիսը հողին են հանձնում այն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ
Օրան (այլ կիրառումներ)
Օրան, կարող է վերաբերել՝
Օրանի (այլ կիրառումներ)
Օրանի, կարող է վերաբերել՝
Աաշա Կայս
Աաշա Կայս (أعشى قيس‎), (ամբողջական անուն՝ ميمون بن قيس, Մայմուն իբն Կայս), ), 7-րդ դարի արաբ պոետ, Նախաիսլամական Արաբիայի ամենահայտնի բանաստեղծներից  ։ Բանաստեղծի Աաշա մականունը առաջացել է նրա վատ տեսողության պատճառով ։
Կենսագրություն
Պոետը ծնվել է 570 թվականին Արաբիայի Մանֆուհա գյուղում։ Շատ է ճանապարհորդել Արաբական թերակղզում, Միջագետքում, Սիրիայում, Եթովպիայում՝ վաստակելով բանաստեղծություններ գրելով։ Նրան սկսել են կոչել Աաշա, որը նշանակում է «թույլ տեսողություն ունեցող» կամ կույր՝ տեսողությունը կորցնելուց հետո։ Նույնիսկ կուրանալուց հետո շարունակում է ճանապարհորդել՝ մասնավորապես Արաբական թերակղզու արևմտյան ափերին։ Հենց այդ ժամանակ էլ սկսում է պանեգիրիկներ գրել։
Լինելով նախաիսլամական մշակույթի պոետ՝ Աաշան չէր ընդունում իսլամը, թեև ստեղծել էր կասիդա, որը փառաբանում էր Մուհամմադին։ Հիրայում մոտ էր նեստորականների հետ։ Համարվում է հին արաբական «գինու» պոեզիայի համահիմնադիրն ու լավագույն ներկայացուցիչներից մեկը։ Նրա կասիդաներից մեկը երբեմն ներառվում է վաղ արաբական գրականության բանաստեղծությունների ժողովածուի մեջ։
Մահացել է մոտ 629 թվականին։ Ըստ արաբական ավանդույթի՝ համարվում է հեդոնիզմի մարմնավորում․ այդ կերպով հանդիպում է Աբու ալ-Ալա ալ-Մաարրիի «Ներման ուղերձ»-ի մեջ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներ Կատեգորիա:6-րդ դարի արաբներ
Օրա (այլ կիրառումներ)
Օրա, կարող է վերաբերել՝
Օտրադնի (այլ կիրառումներ)
Օտրադնի, կարող է վերաբերել՝
Օտտավա (այլ կիրառումներ)
Օտտավա, կարող է վերաբերել՝
Օտտավա շրջան (այլ կիրառումներ)
Օտտավա շրջան, կարող է վերաբերել՝
Իլսեմա
Իլսեմա (Ильсема), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կուբեն գետի աջ ափում՝ 144 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։ Գետաբերանը գտնվում է ճահիճներում 15 կմ հյուսիս-արևմուտք Կրասնի Բուր գյուղի մոտ։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Օտսեգո շրջան (այլ կիրառումներ)
Օտսեգո շրջան, կարող է վերաբերել՝
Յանկա Բրիլ
Յանկա Բրիլ (Իվան Անտոնովիչ Բրիլ, Іван Антонавіч Брыль, ), բելառուս գրող։ Բելառուսական ԽՍՀ ժողովրդական գրող (1981)։ Ստալինյան երրորդ աստիճանի մրցանակի դափնեկիր (1952)։ Յակուբ Կոլասի անվան Բելառուսի ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1982)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1945)։ Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատվավոր անդամ (1994) :
Կենսագրություն
Յանկա Բրիլը ծնվել է 1917 թվականին Օդեսայում, երկաթուղայինի ընտանիքում։ 1922 թվականին ծնողների հետ միասին տեղափոխվել է նրանց հայրենի Արևմտյան Բելառուս։ 1931 թվականին ավարտել է լեհական յոթնամյա դպրոց, ընդունվել գիմնազիա, սակայն չի կարողացել ուսումը շարունակել ֆինանսական դժվարությունների պատճառով։ Ինքնուս կրթություն է ստացել։ 1938 թվականին բանաստեղծություններ և լրագրական հոդվածներ է հրատարակել վիլնյուս-բելառուսյան «Шлях моладзі» («Երիտասարդության ուղին») ամսագրում։
1939 թվականին զորակոչվել է լեհական բանակ, ծառայել ծովային հետևակում։ 1939 թվականի սեպտեմբերին Գդինյա քաղաղքի մոտ գերեվարվել է գերմանացիների կողմից, 1941 թվականի աշնանը փախել է և հասել հայրենիք, միացել խորհրդային պարտիզաններին։ 1942 թվականի հոկտեմբերին եղել է Ժուկովի անվան պարտիզանական ջոկատում, 1944 թվականի հուլիսից՝ «Կոմսոմոլեց» պարտիզանական-հետախուզական ջոկատի անդամ, «Сцяг свабоды» («Ազատության դրոշ», Մինսկի ընդհատակյա շրջկոմի օրգանը) թերթի և «Партызанскае жыгала» («Պարտիզանական խայթոց») երգիծական թռուցիկի խմբագիրը։ 1944 թվականի սեպտեմբերին ապրել է Մինսկում, աշխատել «Раздавім фашысцкую гадзіну» թերթ-պլակատի խմբագրությունում, «Вожык» («Ոզնի»), «Маладосць» («Երիտասարդություն»), «Полымя» («Բոց») ամսագրերում, Բելառուսի ԽՍՀ պետական հրատարակչությունում։ 1945 թվականից ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ։ 1966-1971 թվականներին եղել է Բելառուսի ԽՍՀ գրողների միության վարչության քարտուղարը։ Երկու անգամ ընտրվել է Բելառուսի Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1963-1967, 1980-1985)։ «ԽՍՀՄ - Կանադա» (1967-1990) Բելառուսի ընկերության մասնաճյուղի նախագահ։
Մահացել է 2006 թվականի հուլիսի 25-ին, Մինսկում։ Թաղված է Կոլոդիշ ավանի գերեզմանատանը։
Ստեղծագործություններ
1946 թվականին հրատարակվել է «Պատմվածքներ» ժողովածուն, այնուհետև լույս են տեսել մի շարք արձակ գործեր, պատմվածքների ու ակնարկների ժողովածուներ, վիպակներ, վեպեր, ինչպես նաև գրքեր երեխաների համար ։
Թարգմանություններ
Բրիլը թարգմանություններ է կատարել ռուսերենից, ուկրաիներենից, լեհերենից։ Նրա թարգմանությամբ բելառուսերեն հրատարակվել են Լև Տոլստոյի, Անտոն Չեխովի, Մաքսիմ Գորկու, Պավել Բաժովի ստեղծագործությունները։
Հիշատակ
Մինսկի փողոցներից մեկը կոչվում է Յանկա Բրիլի անունով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելառուս գրողներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բելառուս մանկագիրներ Կատեգորիա:Բելառուս արձակագիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ
Հայրենիքի սիրո գրասենյակ
Հայրենիքի սիրո գրասենյակ, ազգային-ազատագրական խմբակ Հայաստանում։ Հիմնվել է 1874 թ.-ի հունիսին, Մեծ Ղարաքիլիսայում (այժմ՝ Վանաձոր)։ Խմբակի հիմնադիրն էր Բարենպատակ ընկերության անդամ Համբարձում Բալասանյանը։ «Հայրենիքի սիրո գրասենյակը» փաստորեն եղել է այդ ընկերության մասնաճյուղը։ Նրա մեջ ընդգրկված էին հայրենասեր երիտասարդներ, որոնք խմբակի նիստերում քննարկում էին հայրենիքի անկախության և ազատության հարցերը։ 1875 թ.-ի հունիսի 5-ին ոստիկանությունը հայտնաբերում է խմբակը, ձերբակալում է որոշ անդամների, սակայն հիմնավոր փաստերի բացակայության պատճառով գործին դատական ընթացք չի տրվում։ Խմբակի ղեկավար Համբարձում Բալասանյանը արտաքսվում է Կարսի մարզ և վերցվում ոստիկանական հսկողության տակ, իսկ խմբակը լուծարքի է ենթարկվում։
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական կազմակերպություններ
Ռոզա Սալազար
Ռոզա Բյանկա Սալազար (Rosa Bianca Salazar, ), կանադա-ամերիկացի դերասանուհի։
Կյանք և կարիերա
Սալազարը ծնվել է Բրիտանական Կոլումբիայում, սակայն մեծացել է Մերիլենդ նահանգի Գրինբելթ քաղաքում։ 15 տարեկան հասակում սկսել է աշխատել զվարճանքի ոլոտում, իսկ Նյու Յորք տեղափոխվելուց հետո սկսել է լրջորեն մտածել դերասանուհու կարիերայի մասին՝ նկարահանվելով «CollegeHumor» համար մի քանի սկետչներում։ Լոս Անջելես մեկնելուց շատ չանցած՝ 2009 թվականին, Սալազարը երկրորդական դեր է ստացել միանգամից երկու սերիալներում՝ «Ամերիկյան սարսափ պատմություն․ Մարդասպան տունը» և «Ծնողներ» ։
2015 թվականին Սալազարը Լիննի դերով նկարահանվել է «Դիվերգենտ. գլուխ 2։ Ինսուրգենտ» ֆիլմում և Բրենդայի դերով՝ «Լաբիրինթոսում վազողը։ Փորձություն կրակով» ֆիլմում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասանուհիներ
Ռեյնալդո
Ռեյնալդո (ամբողջ․ անունը՝ Ռեյնալդո դոս Սանտոս Սիլվա, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, ղազախական «Ակտոբե» ֆուտբոլային ակումբի կիսապաշտպանն է։
Կարիերա
Ֆուտբոլիստի կարիերան սկսել է բրազիլական «Սպորտ Ռեսիֆի» ակումբի երիտասարդական կազմում։ 2007 թ, պայմանագիր է ստորագրել բրազիլական «Նաուտիկո Ռեսիֆի» ակումբի հետ, իսկ մեկ տարի անց լքելով այն 2008 թ․ ամռանը պայմանագիր է ստորագրում բելգիական «Անդերլեխտ» ակումբի հետ։ 2010 թ․ հունվարին ֆուտբոլիստին վարձակալում է բելգիական «Սերկլ Բրյուգգե» ակումբը (մինչև 2010 թ․ հունիսի 30-ը) ։ 2011/12 մրցաշրջանի առաջին կեսը Ռեյնալդոն մնում է Անդերլեխտում, սակայն երկրորդ կեսի համար վարձավճարով տեղախոխվում է բելգիական «Վեստերլո»։
2013 թ․ փետրվարին ֆուտբոլիստը տեղափոխվում է ադրբեջանական «Ղարաբաղ (Աղդամ)», որի կազմում կարողանում է դառնալ 2013/14 մրցաշրջանի հաղթող, նաև լավագույն ռմբարկու խփած 22 գնդակներով ։
2018 թ․ ձմռանը Ռեյնալդոն տեղափոխվում է ղազախական «Ակտոբե»։ Նոր ակումբի կազմում իր առաջին խաղն անցկացնում է մարտի 31-ին, երբ թիմը մրցում էր «Կայրաթ» ակումբի հետ (1:1)։
Հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նաուտիկոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անդերլեխտի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սերկլ Բրյուգեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Թուրքական Սուպեր լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Հովնան Դավթյան
Հովնան Դավթյան, (Հոնան Նանոյան, ), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Շուշիի թեմական, ապա՝ Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը, Ժնևի համալսարանում ուսումնասիրել է հասարակական գիտություններ։ 1891 թվականից եղել է ուսուցիչ Թավրիզում, որտեղ միացել է Հովսեփ Արղությանի և Նիկոլ Դումանի խմբին։ ՀՅԴ կուսակցության 1892 թվականի առաջին ընդհանուր ժողովի նախաձեռնողներից էր, Սիմոն Զավարյանի հետ հանդես է եկել սոցիալիստական գաղափարների պաշտպանությամբ։ 1895-1896 թվականներին Ժնևում խմբագրել է «Դրոշակը»։ 1898 թվականին վերադարձել է Թավրիզ։ 1905-1906 թվականներին Թիֆլիսում խմբագրել է «Հառաջ» թերթը։ Հայ-թաթար. ընդհարումների ժամանակ Շուշիում ջանացել է հարթել երկու ժոդովուրդների հարաբերությունները։ 1909-1913 թվականներին Թավրիզում եղել է Կենտրոնական դպրոցի տեսուչ, ապա անցել է Ժնև, ուր մահացել է թոքախտից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1865 ծնունդներ Կատեգորիա:1918 մահեր Կատեգորիա:Շուշի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ժնև քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ժնևի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ Կատեգորիա:Շուշիի թեմական հոգևոր դպրոցի աշակերտներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ
Անխզելիության հավասարում
Անխզելիության հավասարում, անընդհատության հավասարում, տարածության մեջ անընդհատ բաշխված որևէ ֆիզիկական մեծության (զանգվածի, էներգիայի, էլեկտրական լիցքի) պահպանում արտահայտող հավասարում՝
կամ
որտեղ –ը տվյալ ֆիզիկական մեծության տարածական խտությունն է, ՝ հոսքի խտությունը։
Կիրառություններ
Անխզելիության հավասարումն օգտագործվում է ֆիզիկայի տարբեր բաժիններում։ Հիդրոմեխանիկայում այն արտահայտում է շարժվող հեղուկի զանգվածի պահպանման օրենքը (որտեղ \rho-ն հեղուկի խտությունն է,, \vec{v}-ն՝ հոսքի արագությունը)։ Անսեղմելի հեղուկների համար
Կատեգորիա:Ֆիզիկական մեծություններ
Օտերո շրջան (այլ կիրառումներ)
Օտերո շրջան, կարող է վերաբերել՝
Օտարում (այլ կիրառումներ)
Օտարում, կարող է վերաբերել՝
Շփարնեք
Բադ Շթեբեն (Sparneck), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Հոֆ շրջանում։
Պերեգրին Տուկ
Պերեգրին Տուկ (Peregrin Took), հոբիթ, Ջոն Ռոնալդ Ռուել Թոլքինի «Մատանիների տիրակալը» վեպի գլխավոր կերպարներից մեկը։ Սերում էր հայտնի Տուկերի հոբիթական ընտանիքից։ Ֆրոդո Բեգինսի մտերիմ ընկերը, Մատանու եղբայրության անդամ։ Գոնդորի մարտիկ։ Մահվանից փրկեց Ֆարամիրին, որին ուզում էր ողջ-ողջ այրել նրա հայրը՝ Դենետոր II-ը։
Շփարնեք
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 1663 մարդ ։ Զբաղեցնում է՝ 16,36 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 4 75 174։
Համայնքը բաժանված է 9 գյուղական թաղամասերի։
Պերեգրին Տուկ
Կենսագրություն
Պերեգրին Տուկը ծնվել է Ե. Դ. 2990 թվականին, Պալադին II-ի և Էգլանտին Տուկի ընտանիքում, որտեղ նա կրտսեր զավակն էր (ուներ երեք ավագ քույր՝ Պերլինա, Օչեցվետա և Դուշիցա) և միակ տղան։ Նրա լավագույն ընկերը՝ Մերիադոկ Բրենդիբակը, հանդիսանում էր իր երկրորդական եղբայրը հորական կողմից։
Իզենգարդի գրավման ժամանակ պատահմամբ Պերեգրինի ձեռքն է ընկնում պալանտիրը, որը նրա ձեռքից վերցնում է Գենդալֆը։ Սակայն քանի որ Պիպինը շատ հետաքրքրասեր էր, այնուամենայնիվ նրան հաջողվում է նայել պալանտիրին և ընկնել խավարի տիրակալ Սաուրոնի ազդեցության տակ։ Իր հանգիստ բնավորության պատճառով Պիպինը ոչինչ չի հայտնում նրան, սակայն Գենդալֆը ստիպված է լինում հոբիթին իր հետ տանել Գոնդոր, որպեսզի Սաուրոնը չգտնի նրան։
Գոնդորում, իր փրկիչ Բոռոմիրի համար, Պերեգրինը մտնում է ծառայության նրա հոր՝ արքա Դենետոր II-ի մոտ։ Գենդալֆի օգնությամբ Պիպինը փրկում է կրտսեր արքայազն Ֆարամիրի կյանքը, որին ուզում էր ողջ-ողջ այրել խելագարված Դենետորը։
Մատանու պատերազմի ավարտից հետո, Գոնդորում ասպետական կոչում ստանալով Պիպինը վերադառնում է Շիր, որտեղ ոչնչացնում է Սարումանի դիկտատուրան, որը խորամանկությամբ յուրացրել էր երկիրը։
Ի դեպ, Պիպինը հայտնի է որպես նաև ամենաբարձրահասակ հոբիթ՝ Մերրիի հետ միասին, քանի որ նրանք բավականին շատ էին խմել էնթական ջուր, որը նրանց հյուրասիրում էր էնթ Ֆանգորնը. But amidst all these wonders Sam returned always to his astonishment at the size of Merry and Pippin; and he made them stand back to back with Frodo and himself. «But there it is: you're three inches taller than you ought to be, or I'm a dwarf.»
64 թվականին Պերեգրինը և Մերիադոկը հրաժարվում են երկրի ղեկավարի պաշտոնից և ուղևորվում են ճամփորդության դեպի Ռոհան և Գոնդոր։ Մեկ տարի անց նրանք մահանում են Գոնդորում և թաղվում տեղի արքայական գերեզմանատանը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Միջերկիր Կատեգորիա:Թոլքինի լեգենդարիումի կերպարներ Կատեգորիա:«Մատանիների տիրակալը» վեպի հերոսներ
Գառնիկ Գյուզալյան
Գառնիկ Ղազարի Գյուզալյան, հայ մանկավարժ։
Բոնդարև (գետակ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Գառնիկ Գյուզալյան
Կենսագրություն
Գառնիկ Ղազարի Գյուզալյանը ծնվել է Աշտարակի գավառակի Փարպի գյուղում՝ հողագործի ընտանիքում։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրի վարժարանում։ 1905 թվականին ընդունվել է Գևորգյան ճեմարան, որտեղ աշակերտել է ժամանակի հայագիտության և մշակույթի ականավոր դեմքերին՝ Գ․Հովսեփյանին, Մ․ Աբեղյանին, Գ․ Լևոնյանին, Կոմիտասին, Հ․ Հովանիսյանին, Ե․ Տեր–Մինասյանին, Մ․ Բերբերյանին, Ս․ Հարությունյանին, Գր․ Ղափանցյանին և այլոց։ Գառնիկ Գյուզալյանի վրա մեծ ազդեցություն է թողել հատկապես Գր․ Ղափանցյանը, ով Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի 1913 թվականի շրջանավարտ էր, ճեմարանում դասավանդում էր գրաբար, հայերենի համեմատական քերականություն և ընդհանուր լեզվաբանություն։
Գյուզալյանի վրա շոշափելի ազդեցություն է թողել նաև նախկին ճեմարանական Նիկողայոս Ադոնցը։ 1923 թվականին ընդունվում է Պրահայի Կարլի համալսարանի պատմալեզվագրական ֆակուլտետը։ Ուսումնառության տարիներին մանագիտանում է Հին Արևելքի պատմության բնագավառում։ 1927 թվականին բարձր առաջադիմությամբ ավարտելով համալսարանը՝ ուսումնառությունը շարունակում է նույն համալսարանի դոկտորանտուրայում։ Հայ պատմագիտության նշանակալի ձեռքբերումներից է Գառնիկ Գյուզալյանի «Հինգերորդ դարի հայոց կրոնական և քաղաքական շարժումները» մենագրությունը։ Գառնիկ Գյուզալյանը սփյուռքահայ առաջին պատմաբաններից էր։ 1951 թվականին լույս է տեսել «Պատմության Մերձավոր Արևելքի և Հայաստանի (հնագույն ժամանակներից մինչև Տիգրան Մեծի կայսրության անկումը)» ստվարածավալ դասագիրքը։ Հեղինակը ծրագրել էր նյութը լույս ընծայել երկու հատորով, սակայն երկրորդ հատորը լույս չտեսավ։ Նրա «Հայոց պատմություն» դասագիրքը բաղկացած էր չորս հատորից, սակայն հեղինակը կարողացավ լույս ընծայել միայն առաջին հատորը, իսկ մահվանից քիչ առաջ ճեմարանի տնօրինությանը հանձնեց երկրորդ հատորը։
Գործունեություն
Գևորգյան ճեմարանը փայլուն առաջադիմությամբ ավարտելուց հետո 1914 թվականին նա վերադառնում է հայրենի գյուղ և 1914–1916 թվականներին անվճար դասավանդում տեղի վարժարանում։ 1916 թվականին տեղափոխվում է Երևան, դասավանդում Գայանյան օրիորդաց վարժարանում, թեմական դպրոցում և ուսուցչական սեմինարիայում, միաժամանակ գործուն մասնակցություն է ցուցաբերում «Եղբայրական օգնություն» Երևանի կոմիտեի աշխատանքներին։ Առաջին հանրապետության տարիներին շարունակելով ուսուցչությունը՝ աշխատակցում է նաև Լուսավորության նախարարության դպրոցական վարչությանը, իսկ 1921 թվականի ապրիլից վարչական պաշտոններ է զբաղեցնում Լեռնահայաստանի կառավարությունում։ 1921 թվականի հուլիսին Գառնիկ Գյուզալյանը տարագրվում է Պարսկաստան, որտեղ երկու տարի շարունակ Թավրիզի դպրոցներում դասավանդում է հայոց պատմություն։ 1929 թվականին Գառնիկ Գյուզալյանը նշանակվում է Սիրիայի Արաբ-Բունարի գյուղի Ազգային վարժարանի տնօրեն։ Այստեղ երկու տարի աշխատելուց հետո՝ 1932 թվականին, Լևոն Շանթի առաջարկությամբ տեղափոխվում է Բեյրութ և շուրջ 25 տարի անընդմեջ դասավանդում «Նշան Փալանջյան» ճեմարանում՝ իբրև հայոց պատմության, աշխարհագրության, ընդհանուր ազգաց պատմության ուսուցիչ։ Ուսուցչական աշխատանքը կլանում էր Գառնիկ Գյուզալյանի ամբողջ առօրյան։ Ուսուցչական աշխատանքին զուգնթաց, անձնական հանգստի ու ընտանիքից խլված ժամերի հաշվին՝ Գյուզալյանն ապրում էր ստեղծագործական բուռն կյանքով։
Աշխատություններ
Գառնիկ Գյուզալյանի պատմագիտական աշխատությունները ցրված են Սփյուռքի տարաբնույթ մամուլի էջերում։ 200-ից ավելի ամսագրային հոդվածներ է տպագրել «Հայրենիք», «Հայրենիք եռամսյա», «Հայրենիք տարեգիրք-տոնացույց», «Վեմ», «Ակոս»,«Սիոն», «Հասկ», «Ազդարար», «Երիտասարդ հայուհի», «Տարոնի արծիվ», «Դրոշակ», «Ազդակ շաբաթօրյա» և այլ հանդեսների էջէրում։ Բացի ամսագրային հոդվածներից, Գառնիկ Գյուզալյանը շուրջ 100 լրագրային հոդվածների հեղինակ է։ Գառնիկ Գյուզալյանի հոդվածներից են․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Քաաբ իբն Զուհեյր
Քաաբ իբն Զուհեյր (ամբողջական անուն՝ كعب بن زهير, նախաիսլամական և իսլամական Արաբիայի VII-րդ դարի ամենահայտնի բանաստեղծներից։
Կատեգորիա:Արաբ բանաստեղծներ Կատեգորիա:7-րդ դարի արաբներ
Օտա (այլ կիրառումներ)
Օտա, կարող է վերաբերել՝
Օվաջիկ (այլ կիրառումներ)
Օվաջիկ, կարող է վերաբերել՝
Գերմանական ժողովուրդներ
Գերմանական ժողովուրդներ (հին գրականություններում անվանել են նաև տևտոնական, սվեբական կամ գոթական ժողովուրդներ) Հնդեվրոպական էթնոլեզվական խումբ հյուսիսեվրոպական արմատներով, առանձնանում էին Գերմանական լեզուների օգտագործմամբ։ Նրանց պատմությունը սկսվում է մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակից և շարունակվում է մինչև մեր օրերը:
Պրոտոգերմանացիները հավատում էին, որ նրանք կազմավորվել են Սկանդինավյան բրոնզի դարում։ Երկաթի դարում տարբեր գերմանական ցեղեր սկսեցին տարածվել դեպի հարավ, որտեղ նրանց դիմադրում էին կելտերը, որի արդյունքում սկսվեց դարավոր արյունաբեր հակամարտությունը Հին Հռոմի հետ։ «Գերմանական» տերմինը հեղինակել են հռոմեացիները։ Գերմանացի առաջնորդ Արմինիոսի տարած հաղթանակը Հռոմեացիների նկատմամբ Տևտոբուրգյան անտառի ճակատամարտում մ.թ. 9 թվականին համարվում է գերմանական ժողովուրդների ռոմանիզացման սկիզբ և այն համարվում է համաշխարհային պատմության շրջադարձային կետ: Գերմանական ցեղերը բնակություն հաստատեցին Հռոմեական կայսրության սահմանին Հռենոս և Դանուբ գետերի հովտում և շատերը լավ հարաբերություններ հաստատեցին հռոմեացիների հետ։ Միևնույն ժամանակաշրջանում գերմանական ցեղերը շարժվեցին դեպի Արևելյան Եվրոպա, որտեղ իշխում էին գոթերը։
Գերմանական գաղթերի արդյունքում ձևավորվեց ներկայիս շատ երկրների և տարածաշրջանների բնակչության էթնիկական կազմը, այդ թվում Շվեդիայի, Նորվեգիայի, Դանիայի, Իսլանդիայի, Գերմանիայի, Ավստրիայի, Շվեյցարիայի, Հյուսիսային Իտալիայի, Նիդերլանդների, Բելգիայի, Լյուքսեմբուրգի, հյուսիսային և կենտրոնական Ֆրանսիայի, Հարթավայրային Շոտլանդիայի և Անգլիայի։ Գերմանական ժողովուրդները հիմնական դերակատարն են Արևմտյան Եվրոպայի պատմության մեջ Վաղ միջնադարից մինչև մեր օրերը։
Գերմանական
Մոտ մ.թ.ա. 222 թվականին լատիներեն «Germani» տերմինը գործածվել է Կապիտոլիայի սալահարթակին, որտեղ գրված էր` de Galleis Insvbribvs et Germ(aneis): Սա հնարավոր է պարզապես վերաբերվի գալլերին կամ կապված ազգերին, սակայն հնարավոր է տարեթիվը սխալ է նշագրվում և իրականում այն փորագրվել է մ.թ.ա. մոտ 18 թվականին։ Germani տերմինը նորից հայտնել է Պոսիդոնիոսի գրվածներին (մ.թ.ա. 80 թվականից հետո), սակայն հնարավոր է, որ Պոսիդոնիոսի գրվածներում տերմինը ավելացրել է Աթենեոսը շատ ավելի ուշ (մոտ մ.թ. 190 թվականին)։ Առաջին մանրամասն հիշատակումը գերմանացիների և Գերմանիայի մասին արել է Հուլիոս Կեսարը իր հուշերում։
Ըստ Կեսարի հուշերի Գերմանիան աշխարհագրական տարածք էր, որը գտնվում էր Հռենոսի արևելյան ափին, Գալլիային հակառակ, որը Կեսարը համարում էր Հռոմի վերահսկողությունից դուրս։ Ըստ որոշ դասական հեղինակների, Գերմանիան նաև ներառում էր Սարմատների տարածաշրջանները, որոնք գտնվում էին Հռենոսի արևմտյան ափին և Հռոմի վերահսկողության գոտում։ Բացի այդ հարավում կելտերն էին, որոնք ապրում էին Հռենոսից արևելյան ափին և Ալպերի հյուսիսում։ Կեսարը, Տակիտոսը և այլք նշել էին ժողովուրդների մշակույթների տարբերությունների մասին, որոնք գտնվում էին Հռենոսի արևելյան ափին։ Բայց բացի այս մշակութային տարբերություններից, այս տարածաշրջանը վայրի էր և վտանգավոր, ավելի քիչ քաղաքակիրթ քան Գալլիան, և չէր ողջունվում ռազմական գործողությունները։
Կեսարը Գերմանիա տերմինը օգտագործել է շատ առանձնահատուկ ցեղախմբերի համար, որոնք ապրել են ներկայիս Բելգիայի հյուսիս արևելքում, Հռենոսից արևմուտք, որոնցից ամենամեծ ցեղը եղել են էբուրոններն էին։ Նա պարզաբանել է, որ տերմինի օգտագործումը եղել է զգացմունքային։ Ըստ Կեսարի նրանք սերտ կապեր ունեին Հռենոսի արևելյան ափի ժողովուրդների հետ և սերում են Գալլիա ներգաղթածներից ։ Կոռնելիոս Տակիտոսը կարծում էր, որ «Գերմանիա» բառը կարող է վերաբերվել մեկ ցեղի, որն ապրում էր Հռենոսի արևմտյան ափին և սերում է տունգրիներից (որոնք ապրել են Կեսարի նշած Գերմանիա տարածքում ավելի վաղ) և ամբողջական ռասայի անվանում չէ, ինչպես կարծել են մինչ այդ։ Նա նաև կարծել է, որ Կեսարի Գերմանիային հարևան են եղել երկու մեծ բելգիական ցեղեր` Ներվիի և Տրևերի, որոնք իրենց կոչել են գերմանացիներ այս ժամանակահատվածում, և ըստ երևույթին չունեին գալլական արմատներ ։ Կեսարը տեղի ցեղերին տարանջատել է որպես բելգիական գալլեր և գերմանացիներ։ Գալերը բնորոշվում էին կելտական լեզուներով, իսկ գերմանացիները` գերմանական լեզուներով, բայց Կեսարը չի քննարկել լեզուները մանրամասնորեն (բացի այդ չի ասվում, որ Բելգիական Գալլիան տարբեր էր Կելտական Գալիայից լեզվով)։ Աշխարհագրագետ Պտղոմեոսը այստեղ բնակվող ցեղերի տարածքը անվանել է Գերմանիա, որը ըստ նրա սահմանակցում էր Հռենոս, Վիստուլա և Դանուբ գետերին, բայց նա նաև ներկայացնում է մեծ Գերմանիա տարածքը, որը ներառում էր Յուտլանդիան և մեծ թվով կղզիները հայտնի որպես Սկանդիա (Սկանդինավյան թերակղզի)։
Ասելով, որ գերամանացիների բնակվել են Հռենոսի շրջակայքից` Կեսարը չի բացատրում արդյոք այս ցեղերը ներգաղթել են թե այստեղ են բնակվում մի քանի սերունդ և սերում են կիմվրներից և տևտոնններից։ (Նա այսպիսով նրանց տարանջատում էր հարևան Ադուատուկիից, որը նա չէր անվանում Գերմանիա, բայց նրանք սերում էին կիմվրներից և տևտոններից) ։ Ըստ բելգիացի գիտնական Մարից Գիսլինգի, տարածաշրջանի կոչումը Գերմանիա նշանակում է գերմանական լեզուների առկայությունը տարածաշրջանում մ.թ.ա. 2-րդ դարից։ Տարածաշրջանի վրա նաև մեծ ազդեցություն է ունեցել նաև կելտական մշակույթը, ինչին կարելի է եզրահանգել Էբուրոնես ցեղի անվանումից և նրանց թագավորների անուններից` Ամբրիորիքս և Կատիվոլկուս։
Գերմանիա բառի ստուգաբանությունը անհայտ է։ Գոյություն ունի վարկած, որ այն առաջացել է գալլերեն *գեր «մոտ» + *մանի «մարդ», նման է Welsh ger «մոտ» Հին իռլանդերեն gair «հարևան», իռլանդերեն gar- (նախածանց) «մոտ», garach «հարևան»։ Մեկ այլ վարկածով այն կելտերենով նշանակել է «աղմկոտ» բրետոներեն/կոռներեն garm «բղավոց», իռլանդերեն gairm «կանչ»։ Այնուամենայնիվ այստեղ ձայնավորը բավական երկար չէ։ Մյուսները կարծում են, որ գերմաներեն ստուգաբանությամբ *gēr-manni թարգմանվում է «նիզակով մարդիկ»։
Հնարավոր է, որ գերմանացի տերմինը տրվել է փոքր ցեղախմբի հյուսիս արևելյան Գալլիայում, որ հավանաբար չի խոսացել գերմանական լեզվով և նրանց կապը Գերմանիայի հետ անհայտ է։ Ըստ այս վարկածի գերմանական ցեղերը չէին բնորոշի իրենց որևէ բառով, մինչդեռ սվեբներ տերմինով, որը գործածել է Կեսարը, ավելի լավ կարելի էր բնորոշել գերմանախոսներին։ Սակայն նրանք օգտագործել են վալհազ տերմինը օտարներին բնութագրելու համար (հիմնականում կելտերին, հռոմեացիներին և հույներին։ Հռոմեացի հեղինակները հաճախ գործածել են լատիներեն barbarus տերմինը (բարբարոս, որը հունարենով նշանակել է օտար), երբ բնորոշել են գերմանական ժողովուրդներին։ Այս տերմինը ընդգծել է հռոմեացիների մշակութային և մտավոր գերակայությունը տարբեր բարբարոսական ցեղերի նկատմամբ։ Ժամանակակից շրջանում գերմանական կամ գերմաներեն տերմինի գործածումը գալիս է 18-րդ և 19-րդ դարերի դասական լեզվաբանություններից, երբ գերմաներեն լեզուների խումբը համարվեց Հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի կենտրոնական ճյուղը։
Ժամանակակից պարզաբանումներ և բանավեճեր
Գերմանական ժողովուրդների ժամանակակից ուսումնասիրությունները զարգացել են 19-րդ դարում, երբ «Գերմանական» տերմինը կապվեց նորորեն զարգացած գերմանական լեզուներին՝ տալով նոր ուղի ուսումնասիրելու գերմանական ժողովուրներին, նրանց ժամանակագրությունը։ Մինչ հռոմեացի հեղինակները չէին տարանջատում կելտերեն խոսող ժողովուրդներին կամ գերմանացիներին բնորոշում էին նույն կերպ, ժամանակաից ուսումնասիրողները գտան որ ազգը կամ ժողովուրդը պետք է տարանջատվի լեզուներով։ Շատ գիտնականներ գտան, որ հռոմեական դարաշրջանի գերմանացիների մեծ մասը կարող են դասվել ոչ գերմանացիներ, քանի որ նրանք խոսել են կելտերեն։ Գերմանական ժողովուրդներին սկսեցին հաճախ անվանել գերմանախոս ժողովուրդներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանական ժողովուրդներ Կատեգորիա:Հնդեվրոպական ազգեր
Վրաստանի հուշադրամներ
Հիշատակային և հոբելյանական մետաղադրամները (կամ պարզապես՝ հուշադրամներ), ինչպես նաև՝ ներդրումային մետաղադրամները, թողարկվում են Վրաստանի Ազգային բանկի կողմից՝ սկսած 1995 թվականից։ Ի տարբերություն հիմնական շրջանառու մետաղադրամների՝ դրանք ունեն հավաքորդական կամ ներդրումային նշանակություն և կարող են չհանդիսանալ օրինական վճարամիջոց:
Նշված մետաղադրամները պատրաստված են թանկարժեք (900, 920, 999 հարգի ոսկի, 925 հարգի արծաթ) և ոչ թանկարժեք (մելքիոր, նոյզիլբեր) մետաղներից։ Ոսկե մետաղադրամները թողարկվել են 10, 20, 25, 50, 100, 300, 500 և 1000 վրացական լարի անվանական արժեքով, արծաթե դրամները՝ 1, 2, 3, 5, 10 և 20 լարի, մելքիորից՝ 10 լարի, նոյզիլբերից՝ 2 և 3 լարի, իսկ երկմետաղ դրամները՝ 10 լարի։ Մետաղադրամները հատվել են BU, special UNC և proof որակներով։
Վրաստանի Ազգային բանկի կողմից թողարկված առաջին հուշադրամն է «Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում տարած հաղթանակի 50-ամյակ» մետաղադրամը։ Ամենափոքր և ամենամեծ մետաղադրամները 10 և 1000 լարի անվանական արժեքներով «Ոսկե գեղմ» ներդրումային ոսկե դրամներն են՝ համապատասխանաբար 3.11 գ և 311.0 գ քաշերով։
Վրաստանում պետական դրամահատարանի բացակայության պայմաններում Վրաստանի Ազգային բանկի կողմից թողարկված հուշադրամներն ու ներդրումային դրամները հատվում են արտերկրում։ Վրաստանի Ազգային բանկը համագործակցել է հետևյալ դրամահատարանների հետ՝
Վրաստանի հուշադրամների էսքիզների հեղինակներն են գլխավորապես վրացի նկարիչ-դիզայներները՝ Մամուկա Գոնգաձե, Էմիր Բուրջանաձե, Թինաթին Տևզաձե, Վիքտորիա Քութաթելաձե, Նինո Գոնգաձե, Իրակլի Փաղավա, Բաչանա Մալազոնիա, Նոդար Մալազոնիա, Թեմուր Ափխաձե, ինչպես նաև՝ լեհ նկարիչ-դիզայներ Ռոբերտ Կոտովիչը։
Վիճակագրություն
2021 թվականի հուլիսի դրությամբ թողարկվել են մետաղադրամների 32 տեսակներ, այդ թվում 2-ը՝ մելքիորից, 2-ը՝ նոյզիլբերից, 2-ը՝ երկմետաղ, 17-ը՝ արծաթից, 9-ը՝ ոսկուց։
«Հազարամյակի հոբելյաններ» շարք
Դիմերեսը․ կենտրոնում՝ ազգային խորհրդանիշեր, եզրով՝ հոբելյանական իրադարձության անվանումը։
Դարձերեսը՝ անվանական արժեքի ոճավորված պատկերը, եզրով՝ թողարկող բանկի անվանումը (საქართველოს ეროვნული ბანკი) և թողարկման տարեթիվը։ Դրամաշուրթը՝ ընդհատվող ատամնավոր, գրառումով՝ «GEORGIA ★ TEN LARI»:
Տեխնիկական բնութագրեր․ երկմետաղ մետաղադրամների քաշը՝ 10.60 գ, տրամագիծը՝ 26.00 մմ, մելքիորե մետաղադրամների քաշը՝ 28.28 գ, տրամագիծը՝ 38.61 մմ, արծաթե մետաղադրամների քաշը՝ 15.98 գ, տրամագիծը՝ 28.40 մմ։ Յուրաքանչյուրի հատված քանակը․ երկմետաղ դրամներ՝ մինչև 25 000 հատ, մելքիորե դրամներ՝ մինչև 2000 հատ, արծաթե դրամներ՝ մինչև 1000 հատ։ Էսքիզները՝ Էմիր Բուրջանաձեի և Թինաթին Տևզաձեի     , մետաղադրամները հատվել են Մեծ Բրիտանիայի արքայական դրամահատարանում      ։ Երկմետաղ դրամները Ազգային բանկի կողմից բնորոշվում են որպես հիշատակային շրջանառու մետաղադրամներ։
«Ոսկե գեղմ» շարք
Վրաստանի Ազգային բանկը «Ոսկե գեղմ» ներդրումային մետաղադրամների շարքը սկսել է թողարկել 2006 թվականից․ դրանք թողարկվում են պարբերաբար՝ կախված պահանջարկից ։ «Ոսկե գեղմ» ներդրումային դրամները թողարկվում են վեց քաշային տարբերակներով և համապատասխանաբար վեց անվանական արժեքներով, պատրաստված են 999 հարգի ոսկուց proof որակով։
Դիմերեսը՝ Արգո նավը ծովում՝ արգոնավորդների ճանապարհորդության ուղեցուցային քարտեզի ֆոնին, ոսկե գեղմի խորհրդանշական պատկերը՝ որպես նպատակակետ, պետության անվանումը՝ «საქართველო» և «GEORGIA», մետաղադրամի հատման տարեթիվը և անվանական արժեքը։
Դարձերեսը՝ ոսկե գեղմի ոճավորված պատկերը և անվանման գրառումը՝ «ოქროს საწმისის» և «GOLDEN FLEECE», մետաղադրամի քաշը տրոյան ունցիայով և մետաղի հարգը (GOLD 999,9)։ Դրամաշուրթը՝ ատամնավոր։
Երգ Հիմիրի մասին
Երգ Հիմիրի մասին (Hymiskviða), սկանդինավյան «Ավագ Էդդա» էպոսի երգերից մեկը։ Հիմիրը ծովային հսկա է սկանդինավյան դիցաբանության մեջ, որը խորհրդանշում է Սառուցյալ ծովը։ Երգի հիմքում ընկած են մի քանի առասպելներ, որոնք գեղարվեստականորեն շատ մեծ հմտությամբ միահյուսված են իրար և կազմում են մեկ ամբողջականություն։
Վրաստանի հուշադրամներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հուշադրամներ Կատեգորիա:Ներդրումային մետաղադրամներ Կատեգորիա:Դրամագիտություն Կատեգորիա:Վրաստանի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Վրաստանի տնտեսություն
Երգ Հիմիրի մասին
Նկարագրություն
Հաջորդ ներմուծված առասպելում Թորը, հանդես գալով որպես ձկնորս, պայքարում է Միդգարդյան վիշապ, երկրագունդը պարուրած հրեշ Յորմունդգանդր օձի հետ։ Առասպելը, որպես ամբողջական երգ, շատ հնարավոր է՝ սկանդինավյան դիցարան է մտել Արևելքից և իր մեջ պարունակում է հնդեվրոպական առասպելաբանական շերտեր։ Այն հիշեցնում է հնագույն արևելյան դիցաբանությանը հարազատ մոտիվի՝ բարեգութ աստծու և հրեշ-քաոսի մենամարտը, որից հաղթող է դուրս գալիս մարդկանց բարերարը։
Վերջում հսկայական կաթսայով հանդերձ երկու քաջ ասերը՝ Թորը և Տիրը, իրենց մարտական կառքով սլանում են դեպի աստվածների հավաքատեղի։ Կաթսան վերջապես հայտնվում է Էգիրի մոտ անցկացվող խնջույքին։ «Երգ Հիմիրի մասին» առասպելն իր մեջ քրիստոնեական ժամանակաշրջանի շերտեր չի պարունակում՝ ընթերցողի համար հնարավորություն ստեղծելով տեղափոխվելու հին ժամանակներ և ըմբոշխնել հեթանոսական արխայիկ սյուների վրա կառուցված այդ հիանալի գրական հուշակոթողի ողջ հմայքը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Սկանդինավյան դիցաբանություն
Վիեննայի երաժշտության և կատարողական արվեստի համալսարան
Պատմություն
Փարիզյան նախատիպով կոնսերվատորիան կառուցելու հարցը քննարկման դրվեց դեռևս 1808 թվականին (Փարիզի կոնսերվատորիա)։ Այն ժամանակ Վիեննայում միայն մի պրոֆեսիոնալ նվագախումբ կար՝ Պալատական նվագախումբը, որը ելույթ էր ունենում մեծ մասամբ պալատական համերգների և եկեղեցական ծեսերի ժամանակ և հազվադեպ էր հասարակական միջոցառումներին հանդես գալիս, իսկ այլ սիրողական նվագախմբերը բարձր մակարդակ չէին ապահովում։
1812 թվականին Վիեննայում ստեղծվեց Երաժշտասերների հասարակությունը, որը իր գլխավոր առաքելությունը դարձրեց կոնսերվատորիայի բացումը և արդեն 1817 թվականին կյանքի կոչվեց երաժշտական երգչախմբային դպրոց նախագիծը՝ Անտոնիո Սալիերիի գլխավորությամբ (երաժշտական գործիքերի դասավանդման համար միջոցները չէի բավարարում)։ Սա համալսարան հիմնելու առաջին քայլն էր և հենց նույն թվականին ստեղծվեց կոմիտե, որը պիտի զբաղվեր վերոնշյալ հարցերով։ Միայն 1819 թվականին վիրտուոզ ջութակահար, իսկ հետագայում նաև երաժշտական մանկավարժ Յոզեֆ Բյոմին հրավիրելը հնարավորություն տվեց բացել ջութակի, այնուհետև այլ երաժշտական գործիքների դասարան։ Առաջին ուսումնական տարում ընդունված աշակերները 24-ն էին, ուսուցումը նախատեսված էր 4 տարով ։ Կարճ ընդհատումներով XIX դարի ընթացքում դասավանդվող առարկաների թիվը լայնորեն աճեց, և արդեն 1890-ական թվականներին կոնսերվատորիայի ուսանողների թիվը գերազանցում էր 1000-ը։ 1817- 1844 թվականներին կոնսերվատորիայի տնօրենը հարմոնիայի և կոմպոզիցիայի պրոֆեսոր Գոթֆրիդ Փրեյերն էր։
1909 թվականին այս մասնավոր համալսարանը կայսրի որոշմամբ դարձավ պետական և սկսվեց կոչվել Թագավորական և կայսերական երաժշտության և կատարողական արվեստի ակադեմիա։ Ստեղծվեց նոր կառավարման համակարգ, որի գերագույն մարմինը նախագահն էր։ Կոնսերվատորիան ուներ նաև գեղարվեստական ղեկավար և 18 անձից բաղկացած հոգաբարձուների խորհուրդ։ Հենց այդ ժամանակ էլ բացվեց նոր՝ դիրիժորական բաժինը։ Պետական կարգավիճակ ստանալու հետ մեկտեղ կոնսերվատորիան նաև նոր սեփական շենք ձեռք բերեց։ Վիեննայի համերգասրահի հետ համագործակցության արդյունքում 1912 թվականին Լիսթ փողոցի վրա կատարվեց կոնսերատորիայի ապագա շենքի բացումը, որը նաև փորձնական բեմ ուներ (այսօր՝ Ակադեմիական թատրոն), այն սկսեց գործել միայն 1912 թվականից։ Առաջին աշխարհամարից հետո հաստատությունը սկսեց կոչվել Պետական ակադեմիա (1919 թվական)։ 1928 թվականին Ակադեմիայի գործունեությունը ընդարձակվեց՝ ավելացվեցին դերասանական և մանկավարժական բաժինները։ 1938-1945 թվականներին այն հանդես եկավ որպես Ռայխի բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, իսկ հրեա դասախոսներն ու ուսանողները հեռացվեցին։
Հիմնման առաջին 12 տարիների ընթացքում ուսուցումը անվճար էր, այդ իսկ պատճառով կոնսերվատորիան մշտական ֆինանսական դժվարությունների մեջ էր։ Այս հանգամանքը իր հերթին ուղղակիորեն խոչընդոտում էր դասավանդվող առարկաների թվի ավելացմանը։ Ուշադրություն դարձվում էր հատկապես փողային երաժշտական գործիքներին, որոնց պահանջարկ կար հատկապես սիրողական երաժշտական նվագախմբերում։ 1827 թվականին ուսուցումը դարձավ 6 տարի :1829 թվականին ուսուցումը վճարովի դարձնելու որոշումը չլուծեց հաստատության ֆինանսական խնդիրները և 1837 թվականին այն սնանկության եզրին հայտնվեց։ Արդեն 1843 թվականին կոնսերվատորան սկսեց պետական սուբսիդավորում ստանալ։ 1848 թվականի քաղաքական անկարգությունների ժամանակ պետությունը դադարեց սուբսիդավորումը և մինչ 1851 թվականը կոնսերվատորիայում դասավանդում չկար։ 1851 թվականին պետությունը կրկին իր հովանու տակ առավ ուսումնական հաստատությունը։
1952 թվականին Վալտեր Քոլմ Վելտիի կողմից կինոնկարահանման հատուկ դասընթաց սկսվեց, իսկ 1960 թվականին նաև Հանս Վինգեն նմանատիպ խմբակ բացեց։ 1963 թվականին վերջիններս միավորվեցին մեկ առարկայի ներքո՝ «Կինոյի և հեռուստատեսության ներածություն», իսկ սկսած 1998 թվականից այս բաժինը հայտնի է որպես՝ Վիեննայի Ֆիլմերի ակադեմիա։
1919 թվականին՝ Հանրապետության հռչակումից հետո, Ակադեմիան սկսեց կոչվել Պետական, 1946 թվականին՝ պատերազմից հետո հաստատությունը կրկին վերանվանվեց Գեղարվեստի ակադեմիա, 1970 թվականին ստացավ Երաժշտության և կատարողական արվեստի բարձրագույն դպրոց անվանումը, իսկ 1998 թվականին դարձավ համալսարան ։
Համալսարանի շենք, կամպուս, մասնաճյուղեր
Ինչպես նշվեց, 1909 թվականին կոնսերվատորիային շենք հատկացվեց Լիսթի փողոցի վրա, նույն շենքում նաև Վիեննայի Համերգների միությունն էր գտնվում։
Ներկայումս, բացի գլխավոր մասնաշենքից, որը գտնվում է Վիեննայի 3-րդ շրջանի տարածքում՝ Անտոն ֆոն Վեբերի հրապարակում, կան նաև այլ մասնաճյուղեր՝ մասնավորապես Հունգարական 14, Սալեզինյան աշտարակում՝ Ռենվեգ 8, Մեթերնիշ նրբացքում, Զինգեր փողոցի 26, ինչպես նաև Լոթարինգյան փողոցի 18 հասցեներում ։ Վիեննայի 1-ին շրջանում գտնվող մասնաշենքները գտնվում են հետևյալ հասցեներում՝ Կառլի հրապարակ՝ 1 և 2, Շուբերտրինգի 14, Յոհաննեսի նրբանցք։ Համալսարանը մասնաշենքեր ունի նաև 4-րդ շրջանում՝ մասնավորապես՝ Ռինյոզլյան նրբանցքի 12 հասցեում, 13-րդ շրջանի Շյոնբրուների պալատական թատրոնում, ինչպես նաև 14-րդ շրջանում՝ Քամբերլենդի պալատում՝ Փենցինգյան փողոցի վրա։
Կամպուսի շենքը, որը մոնումենտալ, ֆունկցիոնալ կառույց է՝ պալատական դասական ոճով կառուցված, նախկինում այն ընկած էր Վիեննա-Նոյշթաթ ջրանցքի ափին, սակայն հասցեն 1998 թվականի վերանվանումից հետո սկսեց կոչվել Անտոն ֆոն Վեբերի հրապարակ։
Գիտություն
Բացի արվեստի ուսուցանումը կոնսերվատորիան առաջարկում է նաև գիտական ուսուցում, որը համալսարանական կրթության ստվար մասն է կազմում։ Համալսարանի առանձնահատկությունը գիտության և արվեստի յուօրինակ միակցումն է։ Գիտական աստիճան շնորհելը համալսարան կոչվելու առաջին նախապայմանն է, և Վիեննայի Արեվստի և կատարողական արվեստի համալսարանը դա ապահովում է իր ուսանողների համար։ Գիտական աշխատանքների մասնագիտական ուղղվածությունները հետևյալն են՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի համալսարաններ Կատեգորիա:Կրթությունը Վիեննայում
Օստրոժոկ (այլ կիրառումներ)
Օստրոժոկ, կարող է վերաբերել՝
Ռոմանս
Ռոմանս (romance, ուշ լատիներեն romanice, բառացի՝ ռոմաներեն, այսինքն՝ իսպաներեն), կամերային երաժշտական բանաստեղծական ստեղծագործություն՝ գրված ձայնի համար գործիքի նվագակցությամբ (նշանակությամբ հաճախ հավասարվում է ձայնին)։ Ի տարբերություն երգի, ռոմանսի երաժշտությունը բանաստեղծության ընդհանուր տրամադրության արտահայտումից բացի, հետևում է տեքստի մանրամասներին, բացահայտում հույզերի նրբին անցումները։
Պատմություն
«Ռոմանս» եզրույթը ծագել է Իսպանիայում՝ դեռևս միջնադարում (15-16-րդ դարեր), և նախապես նշանակել է աշխարհիկ երգ՝ գրված ոչ թե լատիներեն (հոգևոր երգերի լեզուն), այլ իսպաներեն («ռոմաներեն»)։ Այն օգտագործվել է որպես էպիկական և քնարերգական բնույթի երկի մակդիր (այստեղից էլ անվանումը ), որոնք, օրինակ, նկարագրել են պատմական իրադարձությունները, լեգենդար ազգային հերոսների սխրանքները, աղետները, պատերազմները, մավրերի հետ մարտերը և այլն։ Գրականագետները հաճախ զուգահեռներ են անցկացնում իսպանական ռոմանսի ժանրի և այլ երկրներում տարածված բալլադի միջև ։ Նման ռոմանսների ժողովածուների բնօրինակ անուններն են՝ Cancionero de romances (չնայած անվանը՝ «երգարանը» չի պարունակում նոտավորված մեղեդիներ), Libro de romances, Romancero։ Վերջին տերմինը՝ ռոմանսերո, ամրապնդվել է հետագա գրականագիտության մեջ՝ բոլոր նման «երգարանների» բնութագրման համար։
Ժանրային տեսակներից են բալլադը, եղերերգը, բարկարոլը և այլն։ Ռոմանսի բանաստեղծությունը զուրկ է ժանրային հաստատուն հատկանիշներից, սովորաբար՝ հանգավոր, տների բաժանված, երգուն, քնարական ոչ մեծ ստեղծագործություն է։ Ռոմանսը՝ որպես երաժշտաբանաստեղծական համադրական ժանր, զարգացել է 18-րդ դարի 2-րդ կեսին Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Ռուսաստանում։ 19-րդ դարից նրա զարգացմանը մեծապես նպաստել են Յ. Վ. Գյոթեի, Հ. Հայնեի, Ա. Ս. Պուշկինի, Մ. Յ. Լերմոնտովի, Ա. Ա. Ֆետի և ուրիշների ստեղծագործությունները։ Նոր տեսակի ռոմանսի հիմնական թեման մարդու հոգեկան ապրումներն են՝ իրենց նրբերանգներով։ Կազմավորվել են ռոմանսի ավստրո-գերմանական (հիմնադիր՝ Ֆ. Շուբերտ, նաև Ռ. Շուման, Յ. Բրամս, Հ. Վոլֆ), ֆրանսիական (Հ. Բեռլիոզ, Շ. Գունո, Ժ. Բիզե, Ժ. Մասնե), ռուսական (Մ. Ի. Գլինկա, Ա. Ս. Դարգոմիժսկի, Մ. Ա. Բալակիրև, Մ. Պ. Մուսորգսկի, Ա. Պ. Բորոդին, Ն. Ա. Ռիմսկի-Կորսակով, Պ. Ի. Չայկովսկի, Ս. Վ. Ռախմանինով) դպրոցները։
Դասական ռոմանսին զուգահեռ զարգացել է նաև կենցաղային ռոմանսը (Ռուսաստանում՝ նաև գնչուական ռոմանս), որը, նախատեսված լինելով սիրող երգիչների համար, առավել պարզ ու մատչելի էր, ոճական առումով՝ երգին ավելի մոտ։
Կոմպոզիտորները հաճախ մի քանի ռոմանս միավորում են մեկ շարքում՝ հիմք ընդունելով գաղափարի և կերպարի ընդհանրությունը, կամ մեկ բանաստեղծի գործերը համակողմանի ընդգրկելու նպատակ։ Ռոմանսների առաջին շարքի հեղինակը Լ. վան Բեթհովենն է («Հեռավոր սիրուհուն», 1816)։ 19-րդ դարի 2-րդ կեսին և 20-րդ դարի սկզբին ռոմանսներ են գրել նաև չեխական, լեհական, ֆիննական, նորվեգական ազգային դպրոցների կոմպոզիտորները։
Խորհրդային շրջանում ռոմանսն առանձնացել է դասական կամերվոկալ ժանրերով (Ա. Ն. Ալեքսանդրով, Ն. Յ. Մյասկովսկի, Յ. Ա. Շապորին) և վառ արտահայտված երգայնությամբ, դրանց նորացմամբ (Գ. Վ. Սվիրիդով) կամ դեկլամացիոն, բնութագրական (Ս. Ս. Պրոկոֆև, Դ. Դ. Շոստակովիչ) սկզբունքների զարգացմամբ։
Երբեմն ռոմանս են անվանում ջութակի, թավջութակի և այլ գործիքների համար գրված երգուն բնույթի գործիքային պիեսները, նաև երաժշտություն չունեցող, բայց ռոմանսային տեքստերին բնորոշ նույն ինտոնացիոն հնարքների համակարգով կառուցված քնարական բանաստեղծությունները (Վ. Պ. Ժուկովսկու «Ցանկություն», Պ. Վեռլենի «Ռոմանսներ առանց խոսքի», ժողովածուներ)։
Հայկական երաժշտության մեջ ռոմանսն սկզբնավորվել է 19-րդ դարի 2-րդ կեսին։ Առաջին ռոմանսները գրել են Տ. Չուխաճյանը («Գարուն», «Լոռա»), Գ. Երանյանը («Հայաստան», «Կիլիկիա»), Գ. Ղորղանյանը։ Հայկական ռոմանսի զարգացմանը մեծապես նպաստել են Ա. Սպենդիարյանը (կերպարային բովանդակության հարստացում, ժանրի և երաժշտական ձևի բազմազանություն), Ռ. Մելիքյանը (ազգային ոճի բյուրեղացում)։ Ռոմանսի ժանրին անդրադարձել են Կոմիտասը, Դ. Ղազարյանը, Հ. Ստեփանյանը, Կ. Զաքարյանը, Մ. Միրզոյանը, Մ. Մազմանյանը, Ա. Հարությունյանը, Է. Միրզոյանը, Ա. Խուդոյանը, Ս. Բալասանյանը, Է. Աբրահամյանը, Գ. Չթչյանը և ուրիշներ, կենցաղային ռոմանսներին՝ Ե. Բաղդասարյանը («Մի լար, բլբուլ»), Ա. Մայիլյանը («Ծովի երգը», «Ինձ մի խնդրիր»), Ա. Տիգրանյանը («Սև աչեր» և այլն) և ուրիշներ։
Литература
Կատեգորիա:Ռոմանս
Կենսաբանական պիգմենտներ
Կենսաբանական պիգմենտները (բիոքրոմները) — գունանյութեր են, որոնք մտնում են օրգանիզմների հյուսվածքների բաղադրության մեջ։ Պիգմենտների գույնը որոշվում է նրանց մոլեկուլներում գունակիրների առկայությամբ, որոնք ընտրողական կերպով կլանում են արեգակնային լույսի տեսանելի սպեկտրի ճառագայթները :. Կենդանի օրգանիզմների պիգմենտային համակարգը հանդիսանում է օղակ, որը կապում է օրգանիզմի նյութափոխանակությունը շրջակա միջավայրի լուսային պայմանների հետ։ Կենսաբանական պիգմենտները կարևոր դեր են խաղում կենդանի էակների կենսագործունեության մեջ։
Կենսաբանական պիգմենտների խմբերը
Կենսաբանական պիգմենտները բաժանվում են մի քանի դասերի` կախված իրենց կառուցվածքից։
Կարոտինոիդներ
Կարոտինոիդները կենսաբանական պիգմենտների ամենատարածված դասն են հանդիսանում։ Նրանք հայտնաբերվել են կենդանի օրգանիզմների մեծամասնության մոտ, այդ թվում առանց բացառության բոլոր բույսերի,  Միկրոօրգանիզմների մեծամասնության մոտ։ Կարոտինոիդները պայմանավորում են կենդանիներից շատերի գունավորումը, հատկապես միջատների, թռչունների և ձկների։ Կորոտինոիդներն ու նրանց ածանցյալները, ամենից զատ, հանդիսանում են տեսողական պիգմենտների հիմքը, որոնք պատասխանատու են կենդանիների մոտ լույսի և գույնի ընկալման համար :.
Կարոտինոիդներին են պատկանում այնպիսի պիգմենտները, ինչպիսին են, как կարոտինը, հեմատոքրոմը, քսանտոֆիլը, լիկոպինը, լյուտեինը, ռոդոպսինը և այլն։
Քինոններ
Քինոնները — քիմիական միացություններ են, մոնոցիկլիկ և պոլիցիկլիկ արոմատիկ ածխաջրածինների ածանցյալներ, որոնց բաղադրության մեջ առկա է չհագեցած ցիկլիկ դիկետոն. Նրանց գունավորումը տատանվում է գունատ դեղինից մինչև նարնջագույն, կարմիր, մանուշակագույն, շագանակագույն և սև։ Հայտնաբերվել են սնկերի, քարաքոսերի մեծամասնության և մի շարք անողնաշարավորների մոտ։ Լայն կիրառություն ունեցող գունանյութ է ալիզարինը, որը պատկանում է քինոններին.
Ֆլավոնոիդներ
։
Ֆլավոնոիդները— O-հետերոցիկլիկմենոլային միացություններ են։ Բնության մեջ սինթեզվում են գրեթե բոլոր բարձրակարգ բույսերի կողմից։ Նրանց թվին է պատկանում անտոցիանները, որոնք պայմանավորում են բույսերի առավել վառ գույները` ծաղիկների և պտուղների կարմիր, մանուշակագույն, կապույտ գունավորումները; ֆլավոնները, ֆլավոնոլները, աուրոնները, խալկոնները պայմանավորում են ծաղիկների և պտուղների դեղին և նարնջագույն գունավորումները։ Ֆլավոնոիդների խմբին են պատկանում նաև բնական հակաօքսիդանտները` կատեխինները.
Պորֆիրինի հիմքով պիգմենտներ
Այս խմբի մեջ են մտնում կենսաբանական այն գունանյութերը, որոնց բաղադրության մեջ առկա է պորֆիրինային կոմպլեքս։ Հեմը, պորֆիրինների մի տեսակ է, որպես պրոստետիկ խումբ մտնում է այնպիսի միացությունների մեջ, ինչպիսիք են հեմոգլոբինը, բիլիռուբինը, ցիտոքրոմներ,c և P450-ը և այլն։ Այդ խմբին են պատկանում նաև բուսական պիգմենտներ քլորոֆիլը, ֆեոֆիտին և այլն։ Որպես կանոն այդ դասի պիգմենտները մասնակցում են ֆոտոքիմիական պրոցեսներին, ինչպես նաև հանդիսանում են ֆերմենտներ, որոնք ներգրավված են նյութափոխանակության մեջ։ Նրանց դերը որպես ներկանյութեր երկրորդական է.
Այլ
Մելանինը — կենդանիների մոտ ամենատարածված պիգմենտներից է, որը պայմանավորում է նրանց մուգ գունավորումը։ Հանդիպում է նաև բույսերի և միկրոօրգանիզմների մոտ։ ողնաշարավորների մոտ սինթեզվում են հատուկ բջիջներում — մելանոցիտներում. Մելանինները լայն տարածված են բուսական և կենդանական հյուսվածքներում, ինչպես նաև պարզագույն օրգանիզմներւմ։ Նրանք պայմանավորում են մաշկի և մազերի գունավորումը, օրինակ ձիերի թույրը, թռչունների փետուրների գույնը ( ալիքների ինտերֆերենցիայի գունավորման հետ համատեղ), ձկների թեփուկների, միջատների կուտիկուլի գույնը։ Մելանինները կլանում ենուլտրամանուշակագույն ճառագայթները, այդպիսով պաշտպանելով մաշկի խորը շերտերը ճառագայթային վնասվածքներից։ Հաջորդ վերջերս հայտնաբերված գործառույթ է որոշ սնկերի կողմից ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների և գամմա ճառագայթների  յուրացումը կենսագործունեության ապահովման համար։
լյուցիֆերին ը — լուսարձակող կենսաբանական պիգմենտների խումբ է, հանդիպում է բիոլյումինեսցենցիայի ունակ օրգանիզմների մոտ։ Իրենցից ներկայացնում են խոշոր մոլեկուլներ, որոնք սուբստրատ են հանդիսանում համապատասխան ֆերմենտների համար` լյուցիֆերազների  որոնք  օքսիդացում են կատարում :.
Կենսաբանական դերը
Բնական պիգմենտները կատարում են բազմաթիվ գործառույթներ։ Նրանք պայմանավորում են օրգանիզմների գունավորումը, որը կարևոր է միջավայրին նրանց հարմարվելու համար։ Բույսերի առանձին մասերի գունավորումը ծառայում է   փոշոտող միջատներին և սերմերը տարածող թռչուններին գրավելու համար, կենդանիների մարմնի գունավորումը նպաստում է թշնամիներից նրանց պաշտպանությանը, նրանց քողարկում է  զոհին հետապնդելիս կամ նախազգուշացնում է թշնամիներին թունավոր լինելու մասին։ Ինչպես նաև այս պիգմենտները պաշտպանում են օրգանիզմը նաև արեգակի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթներից։ Որոշ բնական պիգմենտներ մասնակցում են ֆոտոքիմիական պրոցեսներին, մասնավորապես քլորոֆիլը, բակտերոքլորոֆիլը, բակտերիոռոդուպսինը համարվում են Ֆոտոսինթեզող ֆերմենտներ, կենդանիների  ռոդոպսինը  գործում է  տեսողության պրոցեսում։ Շնչառական պիգմենտները (հեմոգլոբինը, հեմոէրիթրինը, հեմոցիանինը, ցիտոքրոմները, շնչառական  քրոմոգեները և այլն) մասնակցում են  թթվածնի փոխադրմանը հյուսվածքներին և բջջային շնչառությանը։ Կենսաբանական պիգմենտները սովորաբար գտնվում են բջջի տարբեր կառույցներում, հազվադեպ`օրգանիզմի հեղուկներում ազատ վիճակում։ Այսպիսով, քլորոֆիլը գտնվում է  քլորոպլաստներում, կարոտինոիդները քրոմոպլաստներում և քլորոպլաստներում, հեմոգլոբինը որպես կանոն Էրիթրոցիտներում, մելանինը`մելանոցիտներում։
Կիրառությունը
Մի շարք բնական պիգմենտներ իրենց կիրառությունն են գտել որպես ներկանյութ արդյունաբերության մեջ։ Մասնավորապես լայն կիրառվում են ալիզարինի հիմքով ներկերը, ավելի վաղ կիրառվում էին նաև բնական այնպիսի ներկանյութեր, ինչպիսիք են, ինդիգոն, կարմինը, զաֆրանը և այլն։
Գրականության ցանկ
Կատեգորիա:Կենսաբանական պիգմենտներ
Մակեդոնիա (Հունաստան)
Մակեդոնիա, պատմական երկրամաս Հունաստանում։