cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օսիպ Իգելստրոմ
Դիվանագետ
Կանխատեսելով ապստամբություն, նա հաճախ խնդրում էր պայծառափայլ իշխան Զուբովին՝ Եկատիրինա II-ի ամենազոր ֆավորիտին, մեծացնել բանակը, բայց ի պատասխան ստանում էր կշտամբանքներ վախկոտության համար։
Վարշավացիների շրջանակում արժանացել էր կռվարար հոդատափի համբավի,ով ձգտում էր իր կամքը թելադրել լեհերին։ Դիվանագետը բնակեցրել էր դեսպանատնում ամուսնացած, բայց հայտնի իր թեթևամիտ պահվածքով, կոմսուհի Հոնորատ Զալուսկայային՝ Լյուբլինի նահանգապետի՝ Յոզոֆ Ստեմպովսկու, աղջկան։
Նրա քունը չխանգարելու համար Մյոդովի փողոցում՝ դեսպանատան մոտ դրել էին ցղոտի հաստ շերտ՝ արգելափակելով կառքերի և հետիոտների մուտքը։
Վարշավայի հարձակում
Երբ 1794 թվականին Վարշավայում ապստամբություն էր սկսվել,որը հայտնի է որպես «Վարշավայի հարձակում»,Իգելստրոմը հրաշքով փրկվեց մահից։ Որոշ տեղեկությունների համաձայն նա ապստամբ քաղաքից փախել է իշխանուհի Չարտորսկայայի ամառանոց Պովոնզկայում:
Մեկ այլ տեղեկությունների՝ գլխավոր հրամանատարը հանկարծակիի էր բերվել և բարիկադներով պաշտպանվել էր իր շտաբ-բնակարանում՝ Մյոդով փողոցի վրա, փոքրիկ ջոկատով։ Երկու օրվա ընթացքում, մինչև նրա ուղեկիցները, որոնց շարքում էր գեներալ-մայոր Զուբովը՝ ամենապայծառ իշխանի ավագ եղբայրը, կասեցնում էին հակառակորդի անդադար բուռն գրոհները, Իգելստրոմը ցուցաբերում էր ծայրահեղ անվճռականություն։Երրորդ օրը նրա հետ մնացին 400 մարդ՝ զենք բռնելու ունակ, և զինամթերքը վերջանում էր։ Զիջելով հանգամանքների ճնշմանը և սեփական սպաների կարծիքին, նա այնուամենայնիվ հրամայեց ճեղքել-անցնել քաղաքով,որը բռնագրավվել է ապստամբությամբ և կողոպուտով,պաշտշանելով վերջապահ զորքը երկու  դաշտային թնդանոտներով։ Նահանջելով՝ Իգելստրոմը նույնիսկ դեսպանատան արխիվի ոչնչացման մասին չէր հոգացել, որը հասել էր  ապստամբներին և թույլ էր տվել նրանց ավելի ուշ հայտնաբերել և պատժել Ռուսաստանի բազմաթիվ գաղտնի հանցակիցներին։
Պրուսական ճամբարից կոմս Զուբովը անմիջապես մեկնեց Սանկտ-Պետերբուրգ, որտեղ 1794 թվականի ապրիլի 20-ին առաջինը տեղեկացրեց կայսրուհուն հաստատուն տեղեկություններ ապստամբության սկզբի վերաբերյալ ։ Ականատեսների խոսքերով Եկատերինա II-ը, ստանալով այդ տեղեկությունները, ձեռքով խփել է սեղանին և բացականչել․ «Երջանիկ է այդ ծերունին, որ իր նախկին  վաստակները մնում են իմ հիշողության մեջ !»։
Համենայն դեպս Իգելստրոմի անհեռատեսության ևանզգուշության մեջ տեսնում էին 1794 թվականի ապրիլի 16-17-ի գիշերվա ռուսական կայազորի նշանակալի մասի կործանաման գլխավոր պատճառը, որի մնացորդները հավաքվել էին պրուսական թագավորի գլխավոր բնակարանում։
1794 թվականի մայիսի 26-ին ռուսական ջոկատը՝ բարոնի ղեկավարության տակ, պրուսական բանակաի կազմում մասնակցել է ապստամբների հետ հաջող պայքարին ։
Հետագա տարիներ
Պաշտոնաթողությունից հետո Իգլեստրոմը բանկություն հաստատեց կոմսուհի Զալուսկայի հետ Ռիգայում, մինչև կայսրուհու մահվանից հետո Պավել I արքան չկանչեց նրան նորից ծառայության և չնշանակեց Օրենբուրգում ռազմական նահանգապետ։ Այդ պաշտոնում, որ նա զբաղեցնում էր 1796-ից մինչև 1798 թվականները, Իգելստրոմը ենթարկեց բաշկիրներին և մեշերյակներին օրենբուրգյան ղեկավարությանը և բարելավել է նրանց ներքին կառուցվածքը։
Ապացուցված է, որ Օրենբուրգում սիրառատ բարձրաստիճան անձի սիրուհին հայտնի ղազախուհի Տայկարան էր ։
Երկու տարի անց՝ տանջված հոդատապի նոպաններից, վերջնական թողեց ծառայությունը և մեկուսացավ իր լիտվական Գարգժդայի կալվածքում, որտեղ մահացավ 1823 թվականին խոր ծերությունում։
1801 թվականին նա պաշտոնապես ձևակերպել է իր և կումսուհի Զալուսկայայի հարաբերությունները(մահացել է 1819 թվականին), որը Ռուսաստանում դաստիարակում էրնրանց ընդհանուր երեխաներին՝ տղային և աղջկան ։Քանի որ երեխաները ծնվել էին Վարշավայում մինչ կումսուհու  ամուսնու հետ ամուսնալուծությունը, նրանք կրում էին Զալուսկիների ազգանունը։ Նրանցից Կարոլը (1794-1845) արդյունքում ամուսնացավ հայտնի երգահանի դստեր հետ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1823 մահեր Կատեգորիա:Փետրվարի 18 մահեր Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:1737 ծնունդներ Կատեգորիա:Շվեդիայի ազնվականություն
Շահանդուխտ Միհրանյան
Շահանդուխտ Միհրանյան, հայ իշխանադուստր Աղվանքում։
Աղվանքի Վարազ Տրդատ իշխանի դուստրը, Միհրանյանների իշխանական տոհմից ։
Կենսագրություն
Երբ Շահանդուխտը հարս էր գնում մի հայ իշխանի, Տաթևի վանքի մոտ դարանակալ պարսիկները հարձակվում են՝ նրան առևանգելու համար։ Շահանդուխտը իր պատիվը կյանքից բարձր գնահատելով և նրանց ձեռքը չընկնելու համար, բարձր ժայռի գագաթից ձիով ցած է թռնում և անվնաս իջնում Որոտան գետի ափը ու ազատվում առևանգողներից։ Այդ դեպքից հետո այդ ժայռը կոչվել է Շահանդուխտի քերծ ։ Իբրև շնորհակալություն, նույն տեղում կառուցել է տալիս մի մատուռ (Շահանդուխտի մատուռ), որտեղ 30 տարի ճգնելուց հետո մահանում է   ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ իշխանուհիներ Կատեգորիա:Միհրանյաններ
Խոշկաշեն (այլ կիրառումներ)
Խոշկաշեն տեղանունը կարող է վերաբերվել.
Գյումրի (այլ կիրառումներ)
Գյումրի, կարող է վերաբերել՝
Հենրի շրջան (Իլինոյս)
Հենրի շրջան (Henry County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.132 կմ² է, բնակչությունը՝ 50.486 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քեմբրիջ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1825 թ.։
Կատեգորիա:Իլինոյսի շրջաններ
Ավետման տաճար (Կահիրե)
Տաճարը, որը բացվել է 1926 թվականին, ծառայում է որպես Ալեքսանդրիայի հայոց թեմի կենտրոնակայան, որը հայտնի է նաև որպես Ալեքսանդրիայի հայ կաթողիկե թեմ (Eparchia Alexandrina Armenorum): Թեմը ստեղծվել է 1885 թվականին Հռոմի Լեո XIII պապի կողմից՝ տարածաշրջանի հայ կաթոլիկների կրոնական կարիքները բավարարելու համար։
Տաճարը գտնվում է եպիսկոպոս Գրիգոր-Օկոսդինոս Կուսայի հովվական պատասխանատվության ներքո ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայերը Եգիպտոսում
Զալազկո
Զալազկո (Залазько), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանում։
Գյունգյորմազ (այլ կիրառումներ)
Գյունգյորմազ, կարող է վերաբերել՝
Զալազկո
2001 թվականի տվյալներով Զալազկո գյուղում բնակվում էր 82 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,689 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 119,01 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վիգեն Դիշչեքենյան
Վիգեն Դիշչեքենյան (Վիգէն Տիշչեքենեան, Viken Dishgekenian), լիբանանահայ երգիչ, հայրենասիրական (հեղափոխական) երգերի կատարող։
Կենսագրություն
1986 թվականին ավարտել է Բեյրութի Հովակիմյան դպրոցը։ 1991 թվականից մի շարք հայկական և արաբական վարժարաններում քիմիա է դասավանդում։
Դեռ մանուկ հասակից կապված էր հեղափոխական երգերի հետ։ Սեփական առաջին երգը կատարել է 1997 թվականին՝ երգ Մհեր Չուլհաջյանի հիշատակին։ Ունի հեղափոխական երգերի 5 ձայնասկավառակ։ Լիբանանից դուրս համերգներ է տվել Ֆրանսիայում, Եգիպտոսում, Բրազիլիայում, Արգենտինայում, Ուրուգվայում, Քուվեյթում, Հորդանանում, Նիդերլանդներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ երգիչներ Կատեգորիա:Հայ հայրենասիրական երգերի կատարողներ
Գորոդիշչե (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)
Գորոդիշչե (Городище), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 32 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
(3646) Ադուատիք
(3646) Ադուատիք (Aduatiques), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,754441 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4651 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0438 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1669,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,215603 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,59° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դերեգովկա
2001 թվականի տվյալներով Դերեգովկա գյուղում բնակվում էր 354 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,1 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 321,82 մարդ/կմ²։
Գյունե (այլ կիրառումներ)
Գյունե, կարող է վերաբերել՝
Տորիչելլիի փորձ
Տորիչելլիի փորձ, մթնոլորտային ճնշման նպատակով 17-րդ դարում իտալացի ֆիզիկոս և մաթեմատիկոս Էվանջելիստա Տորիչելլիի կողմից իրականացած փորձ։ Փորձի հիմքում պատմության մեջ առաջին անգամ ստեղծված պարզագույն սնդիկային ճնշաչափն էր։
Փորձը մեծ հայտնիություն է ձեռք բերել կողմնակի երևույթի՝ վակուումի առաջացման շնորհիվ։ Վերջինս ստացել է «տորիչելյան դատարկություն» անվանումը։
Փորձի նկարագրություն
Տորիչելլին մոտ 1 մետր երկարությամբ ապակե խողովակը, որը մի կողմից հալափակված էր, լցրել է սնդիկով և ձեռքով փակել։ Այնուհետև այդ խողովակը շրջված ընկղմել է սնդիկով լցված տարայի մեջ և բացել այն։ Սնդիկի մի մասը լցվում է տարայի մեջ և ապակե խողովակի վերին մասում առաջանում է անօդ տարածություն կամ, այսպես կոչված, տորիչելյան դատարկություն, ընդ որում, սնդիկի սյան բարձրությունը մնում է հաստատուն՝ մոտ 760 մմ՝ հաշված տարայի սնդիկի մակերեսից ։
Բացատրություն
Մթնոլորտային ճնշումը տարայի սնդիկի վրա վերևից ներքև գործադրում է ճնշում, իսկ Պասկալի օրենքի համաձայն ապակե խողովակի սնդիկի վրա գործադրում է ճնշում՝ ներքևից վերև։ Հեղուկն ունի զանգված և այդ պատճառով ծանրության ուժի կողմից ձգվում է դեպի ներքև։ Երկու ուժերը հավասարակշռվում են այնպես, որ անոթում մնա այնքան հեղուկ,որպեսզի վերջինիս առաջացրած ճնշումը հավասարվի արտաքին մթնոլորտային ճնշմանը։ Յուրաքանչյուր հեղուկի համար իր
ρ
h=P/g\rho,
որտեղ
-ն մթնոլորտային ճնշումն է, իսկ
g
-ն՝ ազատ անկման արագացումը։ Այս բանաձևից հետևում է, որ ջրի սյան բարձրությունը հավասար է մոտ 10 մ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆիզիկական փորձեր Կատեգորիա:Վակուում
Լուցիկովսկի գյուղական խորհուրդ (Բելոպոլսկի շրջան)
Լուցիկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Луциківська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Լուցիկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 644 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Իրոքեզ շրջան (Իլինոյս)
Իրոքեզ շրջան (Iroquois County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.890 կմ² է, բնակչությունը՝ 29.718 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ուոտսեկա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1833 թ.։
Մորզինո (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)
Մորզինո (Морзино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Իրոքեզ շրջան (Իլինոյս)
Կատեգորիա:Իլինոյսի շրջաններ
Մորզինո (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։
Գյունեյ (այլ կիրառումներ)
Գյունեյ, կարող է վերաբերել՝
Ադրբեջանի պատերազմների ցանկ
Ադրբեջանական Հանրապետություն
* Կատեգորիա:Ցանկեր:Ադրբեջան Կատեգորիա:Ցանկեր:Պատմություն
Գելկան
Գելկան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Չելլարա
Չելլարա (Cellara), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 527 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 105 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 5 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87050։ Հեռախոսային կոդը՝ 00984։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Սեբաստիանը։ Տոնը նշվում է օգոստոսի վերջին կիրակի օրը։
Վորոպայ (գյուղ, Կրասնոպոլիեի շրջան)
Վորոպայ (Воропай), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վորոպայ գյուղում բնակվում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մորալ դե Կալատրավա
Մորալ դե Կալատրավա (Moral de Calatrava), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սյուդադ Ռեալ պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Կաստիլիա-Լա Մանչա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Կամպո դե Կալատրավա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 188.4 կմ2։ Բնակչությունը՝ 5701 (2010 թվականին)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից՝ 40 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ջեքսոն շրջան (Իլինոյս)
Ջեքսոն շրջան (Jackson County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.523 կմ² է, բնակչությունը՝ 60.218 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մերֆիսբորո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1816 թ.։
Կատեգորիա:Իլինոյսի շրջաններ
Աստերոիդների ցանկ (332401-332500)
Աստերոիդների ցանկ (332301-332400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (332501-332600)
Գյունեյ Բաշի (այլ կիրառումներ)
Գյունեյ Բաշի, կարող է վերաբերել՝
Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական, ֆուտբոլի ազգային հավաքական, որը ներկայացնում է Հայաստանը ֆուտբոլի միջազգային մրցաշարերում և առանձին հանդիպումներում։ Խորհրդային Միության անկումից հետո հավաքականը իր առաջին միջազգային խաղն անցկացրել է Մոլդովայի դեմ՝ 1992 թվականի հոկտեմբերի 12-ին։
Պատմություն
Հայաստանի անկախացումից հետո՝ 1992 թվականի հունվարի 18-ին, հիմնադրվել է Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիան, որը նույն թվականին կապ է հաստատել ՖԻՖԱ-ի, իսկ 1993 թվականին՝ ՈՒԵՖԱ-ի հետ ։ Հայաստանի ազգային հավաքականի պատմությունն սկսվում է 1992 թվականի հոկտեմբերի 14-ին, երբ Հայաստանը խաղում է Մոլդովայի հավաքականի դեմ։ Հանդիպման ընթացքում ոչ մի գոլ չի արձնագրվում, և խաղն ավարտվում է ոչ-ոքի։ 1996 թվականին Հայաստանի հավաքականը դառնում է Եվրոպայի և աշխարհի առաջնությունների որակավորման փուլերի մասնակից ։ 1994 թվականից սկսած Հայաստանը մասնակցել է ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի ու ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնության բոլոր որակավորման փուլերին ։
Հայաստանի ազգային հավաքականի առաջին գլխավոր մարզիչն է եղել Խորհրդային Հայաստանի ֆուտբոլի աստղ Էդուարդ Մարգարովը։ ՈՒԵՖԱ-ի հոբելյանական մրցանակի դափնեկիր և նախկին ֆուտբոլիստ Խորեն Հովհաննիսյանը նույնպես եղել է Հայաստանի հավաքականի մարզիչ։ Սկզբնական շրջանում հավաքականի մարզիչներից շատերն այդ պաշտոնում մնում էին երկու տարուց ոչ ավելի։ 2006 թվականին Հայաստանի հավաքականի մարզիչ է դառնում շոտլանդացի Իան Պորտերֆիլդը, ում շնորհիվ թիմը հասնում է իր առաջին հաջողություններին։ Հայաստանի հավաքականն անցկացնում է հաղթական խաղեր Ղազախստանի (2:1) և Լեհաստանի (1:0) հավաքականների դեմ, իսկ Պորտուգալիայի հավաքականի դեմ խաղը, որին մասնակցում էր նաև Կրիշտիանու Ռոնալդուն, ավարտվոմ է 1:1 հաշվով։
Սակայն 62-ամյա Պորտերֆիլդը մահանում է քաղցկեղից՝ կիսատ թողնելով գործը։ Պորտերֆիլդից հետո հավաքականի մարզչի պաշտոնակատար է դառնում նրա օգնականը՝ Վարդան Մինասյանը, ով շատ բան էր սովորել Պորտերֆիլդից ու Սամվել Դարբինյանից ։ 2009 թվականի փետրվարի 10-ին Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ Ռուբեն Հայրապետյանի հրամանով Վարդան Մինասյանը նշանակվում է հավաքականի մարզիչ  ։ ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012 ընտրական փուլի ընթացքում Մինասյանի գլխավորությամբ Հայաստանի հավաքականը B խմբում հանդիպում է Ռուսաստանի, Սլովակիայի, Իռլանդիայի, Մակեդոնիայի ու Անդորրայի հավաքականների դեմ։ Հայաստանի հավաքականը երկու հանդիպումներում էլ հաղթում է Սլովակիայի (4:0 և 3:1) ու Անդորրայի (4:0 և 3:0) հավաքականներին։ Մակեդոնիայի հավաքականի հետ խաղերն ավարտվում են 2:2 և 4:1, իսկ Ռուսաստանի հետ հանդիպումը՝ 0:0 հաշվով։ B խմբում ամենաշատ գոլերը խփել էր Հայաստանի հավաքականը (22 գոլ), իսկ Հենրիխ Մխիթարյանը փխել էր 6 գոլ՝ դառնալով B խմբի՝ ամենաշատ գոլ խփած ֆուտբոլիստը  ։
ՈւԵՖԱ-ի Եվրո-2012-ի անհավատալի խաղարկությունից հետո 2014-ի Աշխարհի Առաջնության և Եվրո-2016-ի ընտրական մրցաշարերը հաջող չէին, իսկ 2014 -ի Աշխարհի Առաջնության մրցաշարում հայկական հավաքականը կանգնած էր վերջին հորիզոնականում՝ առանց որևէ հաղթանակի։ Հայաստանը փրկվեց 2018-ի Աշխարհի Առաջնության որակավորման փուլում, երբ հայերը կարողացան տնային խաղում ցնցող 3-2 հաշվով հաղթանակ տոնել Չեռնոգորիայի նկատմամբ, ինչը նպաստեց, որ Չեռնոգորիան չկարողացավ նվաճել 2018-ի Աշխարհի Առաջնության ուղեգիր։ Այս հիասթափություններից հետո Վարդան Մինասյանը վերադարձավ գլխավորելու Հայաստանը ՈւԵՖԱ-ի 2018-19 մրցաշրջանի ՈՒԵՖԱ-ի Ազգերի լիգայի D մրցաշարում, բայց ավարտեց Մակեդոնիայից ցածր դեղում, այդ թվում `Ջիբրալթարից կրեց 0։ 1 հաշվով տնային պարտություն։ Այս նվաստացման պատճառով Մինասյանը պաշտոնանկ արվեց, իսկ Արմեն Գյուլբուդաղյանցը նշանակվեց նոր մարզիչ։ Հայերը մասնակցեցին ՈՒԵՖԱ-ի Եվրո -2020-ի ընտրական փուլին՝ Իտալիայի, Բոսնիա և Հերցեգովինայի, Եվրոպայի նախկին չեմպիոն Հունաստանի, Ֆինլանդիայի և Լիխտենշտեյնի հետ միասին։ Հայաստանը սեփական հարկի տակ պարտվեց Բոսնիային 1–2 հաշվով և Ֆինլանդիային 0–2 հաշվով, և ենթադրվում էր, որ հավաքականը շատ շուտ դուրս կգա մրցաշարից։ Այնուամենայնիվ, Հայաստանն իր վերածնունդը սկսեց այս կորուստներից հետո, սեփական հարկի տակ 3։ 0 հաշվով հաղթելով Լիխտենշտեյնին, մինչ այդ կարողանալով արտագնա խաղում ցնցող 3-2 հաշվով հաղթանակ տոնել ՈՒԵՖԱ-ի Եվրո-2004-ի նախկին չեմպիոն Հունաստանի նկատմամբ։ Հայաստանն աննշան հետընթաց ունեցավ Իտալիայի հավաքականից 1։ 3 հաշվով պարտվելուց հետո, սակայն որակավորման մեկ այլ փուլում 4-2 հաշվով համոզիչ հաղթանակ տարավ Բոսնիայի և Հերցեգովինայի նկատմամբ։ Ցավոք, Հայաստանը անհաջողություններ ունեցավ, երբ իրենց խաղերում նրանք դիմակայեցին Հունաստանին, Ֆինլանդիային և Իտալիային, երկու խաղում էլ Հայաստանը պարտվեց և, ի վերջո, զբաղեցնելով 5-րդ տեղը իրենց խմբում, չկարողացավ նվաճել ՈՒԵՖԱ-ի Եվրո -2020 ուղեգիր։
2020–21 ՈՒԵՖԱ-ի Ազգերի լիգայի C խմբում Հայաստանի հավաքականը չէր դիտվում որպես ֆավորիտ՝ Հյուսիսային Մակեդոնիայի, Վրաստանի և Էստոնիայի հետ միասին։ Հավաքականը սկսեց մրցաշարը 1-2 հաշվով Հյուսիսային Մակեդոնիայի հետ արտագնա խաղում պարտությամբ, բայց Էստոնիայի ընտրանու հետ խաղում կարողանում է խրախուսական 2։ 0 հաշվով հաղթանակ կորզել։ Հոկտեմբերին Հայաստանը ստիպված էր անցկացնել իրենց նշանակված «տնային խաղը» Լեհաստանում՝ Լեռնային Ղարաբաղում պատերազմի պատճառով, և խաղաց Վրաստանի հետ ոչ ոքի 2-2 և Էստոնիայի հետ ոչ ոքի 1–1 տպավորություն թողնելով, որ հավաքականը կխուսափի բարձրացում ստանալու հնարավորությունից։ Սակայն նույն տարվա նոյեմբերին, առանց հավաքականի ավագ Հենրիխ Մխիթարյանի, Հայաստանը կարողացավ Թբիլիսիում 2-1 հաշվով հաղթանակ տանել Վրաստանի նկատմամբ, մինչ այդ Կիպրոսում 1-0 հաշվով հաղթանակ տանելով Հյուսիսային Մակեդոնիայի նկատմամբ, որը արդեն որակավորվել էր ՈՒԵՖԱ-ի Եվրո -2020-ին։ Այս հաղթանակները ոչ միայն ապահովեցին Հայաստանի բարձրացումը ՈւԵՖԱ-ի Ազգերի Բ լիգա 2022–23, այլ նաև նշանակում է, որ Հայաստանը կարող է լինել Կովկասի առաջին երկիրը, որը կստանա 2022 ՖԻՖԱ-ի Աշխարհի գավաթի փլեյ-օֆֆի ուղեգիր։
Մարզադաշտեր
«Հրազդան» մարզադաշտը կառուցվել է Գալուստ Գյուլբենկյանի ֆինանսական աջակցությամբ 1970-1971 թվականներին՝ 11 ամսվա ընթացքում։ Գտնվում է Հրազդան գետի ափին, որի անունով էլ կոչվել է։ Բացման արարողությունը տեղի է ունեցել 1971 թվականի մայիսի 19-ին ։ Խորհրդային տարիներին եղել է ԽՍՀՄ ամենամեծ մարզադաշտերից մեկը և քիչ թվով երկհարկանի մարզադաշտերից մեկը։ 1978 թվականին ԽՍՀՄ հավաքականն այս մարզադաշտում անցկացրել է երկու խաղ. դրանցից մեկն ապրիլին անցկացված ընկերական խաղն է Ֆինլանդիայի հավաքականի դեմ (10:2 հօգուտ ԽՍՀՄ), իսկ կես տարի անց Եվրոպայի առաջնության նախընտրական փուլի շրջանակներում ԽՍՀՄ հավաքականը խաղացել է Հունաստանի դեմ (2:0 հօգուտ ԽՍՀՄ հավաքականի)։ Ֆինլանդիայի հավաքականի դեմ խաղին ներկա է եղել 12 000, իսկ Հունաստանի հավաքականի դեմ խաղին՝ 40 հազար հանդիսական։
Մարզիչներ
2023 թվականի հուլիսի 18-ի դրությամբ
Խ = Խաղեր; Հ = Հաղթանակներ; Ո = Ոչ-ոքիներ; Պ = Պարտություններ; ԽԳ = Խփած գնդակներ; ԲԳ = Բաց թողած գնդակներ 1. Գլխավոր մարզչի պաշտոնակատար
Հավաքականի կազմ
2023թ․ - ի Հունիսի 20- ի դրությամբ
Հայաստանը այլ ազգային հավաքականների դեմ
Հունիսի 14, 2015
Վիճակագրություն
Փետրվարի 8 2022թ․ դրությամբ
Թավ տառերով նշված են այն ֆուտբոլիստները, որոնք դեռևս հանդես են գալիս հավաքականում {| width=100%
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական Կատեգորիա:Ֆուտբոլը Հայաստանում Կատեգորիա:1992 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:Եվրոպայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականներ
Եվգենի Գորոդով
Եվգենի Ալեքսանդրովիչ Գորոդով , ռուս ֆուտբոլիստ, «Ախմատ» ակումբի դարպասապահ։
Կարիերա
Բառնաուլի ֆուտբոլային սան։ Վեց տարեկանում սկսել է մարզվել տեղի «Դինամո» ակումբի դպրոցում, որտեղ աշխատում էր նրա հայրը։ Հիմնական կազմում իր առաջին խաղն անցկացրել է 2004 թվականի հոկտեմբերի 16-ին՝ Պրոկոպևսկի «Շախտյոր» ակումբի դեմ խաղի 68-րդ րոպեին դարպասի մոտ փոխարինելով Սերգեյ Բակաևին ։
2006 թվականի սկզբին տեղափոխվել է Պրեմիեր Լիգայի «Տոմ» ակումբ, սակայն խաղացել է երկրորդ կազմում, իսկ հիմնական կազմում անցկացրել է միայն մեկ խաղ։ խաղադաշտ է դուրս եկել 2006 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության 1/16 եզրափակչի՝ Կիրովի «Դինամոյի» դեմ պատասխան խաղի ժամանակ՝ մասնակցելով ամբողջ խաղին ։ 2008 թվականին վարձավճարով վերադարձել է հարազատ Բառնաուլի «Դինամո» ակումբ, որը հանդես էր գալիս Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնում։ Մրցաշրջանի արդյունքում թիմը զբաղեցրել է 20-րդ տեղը և անցել երկրորդ դիվիզիոն։ Հաջորդ մրցաշրջանում Գորոդովը վարձավճարով տեղափոխվել է առաջին դիվիզիոնի մեկ այլ ակումբ՝ «Չիտա» ։ Այդ մրցաշրջանում թիմը գրավել է 17-րդ տեղը՝ դուրս մնալով առաջին դիվիզիոնից, իսկ Գորոդովը վերադարձել է «Տոմ»։ 2010 թվականին երրորդ անգամ վարձավճարով տեղափոխվել է առաջին դիվիզիոն՝ դառնալով «Շիննիկ» ակումբի ֆուտբոլիստ ։ Յարոսլավլի թիմում Գորոդովը եղել է հիմնական դարպասապահ՝ մասնակցելով առաջնության բոլոր խաղերին առանց փոխարինման։ Վարձավճարային պայմանագրի ժամկետի ավարտին Գորոդովը ցանկացել է մնալ թիմում, սակայն «Շիննիկը» չի կարողացել գնել նրա տրանսֆերը «Տոմից» ։
2010 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Գորոդովը երեք տարի ժամկետով պայմանագիր է կնքել «Կրասնոդարի» հետ ։ 2011 թվականի մարտի 12-ին կատարել է իր նորամուտը Ռուսաստանի Պրեմիեր լիգայում՝ մասնակցելով առաջին տուրի «Անժիի» դեմ խաղում ։ 2011/12 մրցաշրջանում անցկացրել է 23 խաղ՝ բաց թողնելով 37 գոլ։ Հաջորդ մրցաշրջանում կորցրել է տեղը հիմնական կազմում։
2013 թվականի հունիսի 24-ին պաշտոնապես դարձել է Գրոզնիի «Թերեք» ակումբի ֆուտբոլիստ՝ կնքելով երկու տարվա պայմանագիր ։
Մայիսի 25-ին «Ախմատը» ֆուտբոլիստի հետ կնքել է նոր պայմանագիր 1+1 սխեմայով ։
Անձնական կյանք
Կինը՝ Եկատերինա ։ 2011 թվականի հունվարի 25-ին նրանք ունեցել են որդի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Բարաթաուլի
Բարաթաուլի (ბარათაული), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Շուախևի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 880 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Շուախևից 19 կմ հեռավորության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 308 մարդ ։
Գորոդիշչե (գյուղ, Վելիժսկի շրջան)
Գորոդիշչե (Городище), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 82 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի բնակավայրեր
(3647) Դերմոտ
(3647) Դերմոտ (Dermott), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի հունվարի 11-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,800112 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5224 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0778 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1711,44 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,210349 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,04° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գյուտ (այլ կիրառումներ)
Գյուտ, կարող է վերաբերել՝
Չերվիկատի
Չերվիկատի (Cervicati), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1018 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 85 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12.09 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0984։
Հռիփսիմե Գյուլեզյան
Հռիփսիմե Գյուլեզյան, ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Հռիփսիմե Գյուլեզյանը ծնվել է 1991 թվականին Երևանում։ 4 տարեկանից խաղացել է երեխաների համար բեմադրված դրամատիկական և երաժշտական ներկայացումներում («Քնած գեղեցկուհին», «Հեքիաթ Սալթան թագավորի մասին», «Ձյունե թագուհին» և այլն) ։
Չերվիկատի
Քաղաքի հովանավորն է Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացին։
Հռիփսիմե Գյուլեզյան
Կենսագրություն
2005 թվականին ավարտել է Դ․ Շոստակովիչի անվան №81 մանկական երաժշտական դպրոցի խմբերգի բաժինը։ 2012 թվականին ավարտել է Միջազգային սլավոնական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետը (ՌԴ ժողովրդական արտիստ Գենադի Ֆրոլովի և Անդրեյ Բաչուրինի արվեստանոցը) ։
Չերվիկատի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հռիփսիմե Գյուլեզյան
Կենսագրություն
2012 թվականից նկարահանվում է ֆիլմերում և սերիալներում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Տարոնի առավոտը
Ստեղծման պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1890 թվականին։
Բանաստեղծության ինքնագիրը չի պահպանվել ։
Առաջին անգամ տպագրվել 1892 թվականին՝ Մոսկվայում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների ժողովածուի երկրորդ հատորում։ Այնուհետև՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 57-58)։
Արտատպվել է 1892 թվականին՝ Մոսկվայում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների ժողովածուի երկրորդ հատորից։
« Հին կռիվը » պոեմի նախնական հատվածներից է, որը հետագայում դուրս է մնացել ընդհանուր հիմքից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Դյաչկովկա
2001 թվականի տվյալներով Դյաչկովկա գյուղում բնակվում էր 216 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,95 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 227,37 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ալեքսանդեր Անտսոն
Ալեքսանդեր Անտսոն (Aleksander Antson, 31 օգոստոսի 1899, գ. Վորսնա, Սաարեմաա (այժմ՝ Վալյալա) Էստոնիա — 21 սեպտեմբերի 1945, Հաապսալու), էստոնացի դրամատուրգ, գրող, լրագրող, մարզիկ, Էստոնիայի օլիմպիական հավաքականի անդամ (թեթև ատլետիկա, 1924)։
Կենսագրություն
Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ 1916 թվականից որպես էստոներենի ու մարմնամարզության ուսուցիչ աշխատել է Սաարեմաա կղզում ու Վիռու քաղաքում, այնուհետև որպես լրագրող աշխատել է Ռակվեռեում ու Տալլինում։
1925-1926 թվականներին խմբագրել է «Virulane» թերթը։ 1927-1930 թվականներին եղել է Էստոնիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության «Rahva Sona» թերթի, 1931-1933 թվականներին «Vaba Maa» թերթի խմբագիր։ Էստոնիայում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո՝ 1940-1941 թվականներին, աշխատել է կոմունիստական «Rahva Hääl» թերթում։
Էստոնիայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 1924 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերին (վազք 1500 մ), որ անցկացվել են Փարիզում։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ձերբակալվել է գերմանացիների կողմից ու 1941-1944 թվականներին անցկացրել բանտում։
Ստեղծագործությունը
Ալեքսանդեր Անտսոնը 1920-ական թթ-ից արդեն ճանաչված գրող էր, պիեսների ու արձակ ստեղծագործությունների հեղինակ։ «Երեխաներ» («Lapsed», 1925), «Գողգոթա» («Kolgata», 1926), «147» (1927), «Աշխատավորի աղջիկը» («Töölise tütar», 1931) ստեղծագործություներում արտացոլված են անտսոնի դրական վերաբերմունքը կոմունիստական կարգերի ու հեղափոխական պայքարի նկատմամբ։ «Մարդիկ բքի մեջ» («Inimesed tuisus», 1938) и «Օրդենի վերջը» («Orduaja lõpp», 1940) պիեսներում ներկայացրել է գերմանացի ու էստոնացի ֆաշիստներին։
Ալեքսանդեր Անտսոնը գրել է նաև մի շարք վեպեր. «Հաղթանակ» («Võit») պատմավեպում պատկերում է պայքարը օտար բռնակալների դեմ։ Առանձին գիրք է նվիրել 1936 թ. Բեռլինում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերին (վերահրատարակվել է 1992 թ.)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնացի գրողներ Կատեգորիա:Էստոնացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Էստոնացի մարզիկներ Կատեգորիա:Էստոնացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ավտոճանապարհային վթարներից զոհվածներ Կատեգորիա:Տալլինի Անտառային գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Քնար հայկական (ընկերություն)
Ընկերությանն անդամակցել են երաժիշտներ Գաբրիել Երանյանը, Տիգրան Չուխաճյանը, Եղիա Տնտեսյանը, Նիկողոս Թաշչյանը, Հ. Չերչյանը, Գ. Խանջյանը, Գրիգոր Սինանյանը, Ռ. Փափազյանը և ուրիշներ, գրողներ, գրականագետներ, թատերական ու քաղաքական գործիչներ Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանը, Գրիգոր Օտյանը, Նահապետ Ռուսինյանը, Հարություն Սվաճյանը, Գրիգոր Աղաթոնը, Սրապիոն Հեքիմյանը և ուրիշներ։
«Քնար հայկական» ընկերության հիմնական նպատակը եղել է ժողովրդի մեջ երաժշտական ոգին արթնացնելը՝ «Քնար հայկական» հանդեսի, անվճար դասախոսությունների, եվրոպական նոտագրություն և նոր հայկական ձայնագրություն սովորեցնելու և այլնի միջոցով։
Հիմնադրել են 35-հոգանոց սիմֆոնիկ նվագախումբ (դիրիժոր՝ Գրիգոր Սինանյան), հանդես եկել համերգներով. երկացանկում ընդգրկված են եղել հիմնականում եվրոպացի դասական կոմպոզիտորների գործերից։ Ստեղծել ու տարածել են նաև ազգային-հայրենասիրական երգեր, պարերգեր, թատերական երաժշտություն։ Գաբրիել Երանյանը և Տիգրան Չուխաճյանը գրել են նոր ազգային-հայրենասիրական երգեր («Կիլիկիա», «Եղբայր եմք մեք», «Ոհ, ինչ անուշ» և այլն)։
Ընկերությունը նպաստել է ազգային ինքնագիտակցության զարթոնքին, ժողովրդի հասարակական-քաղաքական, գեղագիտական դաստիարակությանը։
1863 թվականին ավարտել է իր գործունեությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ընկերություններ
Գյոքդաղ (այլ կիրառումներ)
Գյոքդաղ, կարող է վերաբերել՝
Գյոքթեփե (այլ կիրառումներ)
Գյոքթեփե, կարող է վերաբերել՝
Մորխաչևո
Մորխաչևո (Морхачево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ջեսպեր շրջան (Իլինոյս)
Ջեսպեր շրջան (Jasper County), ԱՄՆ Իլինոյս նահանգի 102 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.279 կմ² է, բնակչությունը՝ 9.698 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Նյուտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1831 թ.։
Կատեգորիա:Իլինոյսի շրջաններ
Ժորժ Կլեմանսո
ժորժ Կլեմանսո (Georges Clemenceau, ), ֆրանսիացի պետական և քաղաքական գործիչ, Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ (1918)։ Կրթությամբ՝ բժիշկ։
1880-ական թվականներին եղել է ռադիկալ կուսակցության պարագլուխը։ Պառլամենտում խիստ և եռանդոտ ելույթների համար ստացել է «վագր» մականունը։ 1906-1909 թվականներին եղել է Նախարարների խորհուրդի նախագահ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրյակին և պատերազմի ժամանակ վարել է ազգայնամոլ և ռազմատենչ պրոպագանդա։ 1917 թվականին, անցնելով կառավարության գլուխ և միաժամանակ լինելով ռազմական նախարար, Կլեմանսոն կազմակերպել է հակախորհրդային դիմադրություն և աջակցել սպիտակգվարդիականներին։ 1919-1920 թվականներին եղել է Փարիզի հաշտության կոնֆերանսի նախագահ և Վերսալյան հաշտության պայմանագրի հեղինակներից։
Գյոզ Վերին
Գյոզ Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում ։ Գտնվում էր Վանա լճի հյուսիսային ափից 9 կմ հեռավորության վրա, սարավանդում։
Ժորժ Կլեմանսո
1920 թվականին, պարտվելով նախագահական ընտրությունների ժամանակ, հեռացել է քաղաքական ասպարեզից։
Գյոզ Վերին
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 34 տուն բնակիչ, որից կեսից ավելին հայեր ։
Ժորժ Կլեմանսո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նախագահներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բժիշկներ
Գյոզ Վերին
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ձմեռային (Ֆաբերժեի ձու)
«Ձմեռային» (Зимнее), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1913 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին նվիրել է մորը՝ այրիացած կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային ։
Այսօր «Ձմեռային» կայսերական ոսկերչական ձուն պատկանում է Կատարի էմիր Թամիմ բեն Համիդ ալ-Թանիին ։
Դիզայն
«Ձմեռային» ոսկերչական ձուն տեղադրված է լեռնային բյուրեղապակուց պատրաստված հիմքին, որը ստեղծված է հալչող սառցաբեկորի տեսքով։ Որպես առվակներ օգտագործվել է պլատին և ադամանդ։ Ձուն նույնպես ստեղծված է լեռնային բյուրեղապակուց ։ Գագաթին լուսնաքար է տեղադրված։ Ձուն բաժանվում է երկու հավասար մասի, որոնք միմյանց են միանում ադամանդակուռ պլատինով։ Ձվի վրա մանրամասնորեն փորագրված է սառցե բյուրեղիկների տեսարան։
Անակնկալ
«Ձմեռային» կայսերական ոսկերչական ձվի անակնկալը պլատինե ցանցկեն զամբյուղն է՝ երկու բռնակով, որոնք զարդարված են վարդագույն ադամանդներով։ Զամբյուղում տեղադրված է ձնծաղիկների ծաղկեփունջ։ Յուրաքանչյուր ծաղիկ ստեղծված է սպիտակ քվարցից ։ Որպես ցողուն կիրառվել են ոսկե լարեր։ Տերևները պատրաստված են նեֆրիտից, իսկ դրանց մեջտեղի հատվածները՝ կանաչ քվարցից ։ Զամբյուղի հիմքին փորագրված է «Фаберже 1913» (Ֆաբերժե 1913) գրությունը ։
Պատմություն
Նիկոլայ II կայսրը «Ձմեռային» կայսերական ոսկերչական ձուն նվիրել է մորը՝ Մարիա Ֆեոդորովնային՝ 1913 թվականին՝ Զատկի տոնին ։ Ձուն արժեցել է 24600 կամ 25000 ռուբլի։ Այն ամենաթանկ ձուն էր, որի համար երբեէ վճարել էին Ֆաբերժեին։
1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության ժամանակ հեղափոխականները հափշտակեցին կայսերական ձվերի հավաքածուն և ուղարկեցին Կրեմլի զինապալատ ։
1927 թվականին ձուն վաճառում են Էմանուել Սնոումանին։ 1948 թվականին այն պատկանել է սըր Բերնարդ Էքսեինին։ Մեկ տարի անց «Ձմեռային» ոսկերչական ձուն գնում է Բրայեն Լեդբրուքը ։ Վերջինիս մահից հետո՝ 1975 թվականին ձվի մասին պատմությունը սկսում է լռել ։
Կրկին ձվի մասին սկսում են խոսել 1994 թվականին, երբ հայտնաբերվում է Լոնդոնում և փոխանցվում Քրիստիս աճուրդի տանը, որտեղից այն գնում է ամերիկացի մի գնորդ։
2002 թվականին Նյու Յորքի Քրիստիս աճուրդի տանից ձուն գնում է Կատարի էմիր Թամիմ բեն Համիդ ալ-Թանին՝ 9 579 500 դոլարով ։
Հետաքրքիր փաստեր
2005 թվականի հոկտեմբերի 28-ին Ֆինլանդիայի փոստը նամականիշներ թողարկեց՝ նվիրված այս ձվին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն Կատեգորիա:1913 աշխատություններ Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Մարկովսկի գյուղական խորհուրդ (Բելոպոլսկի շրջան)
Մարկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Марківська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Մարկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 977 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Տրանսպլանտատի մերժում
Տրանսպլանտատի մերժումը տեղի է ունենում, երբ փոխպատվաստված հյուսվածքը կամ օրգանը մերժվում է ռեցիպիենտի իմուն համակարգի կողմից, և վերջինս սկսում է ոչնչացնել փոխպատվաստված հյուսվածքները։ Տրանսպլանտատի (այլ կերպ անվանվում է նաև տրանսպլանտ կամ փոխպատվաստուկ) մերժման պատասխանի ծանրությունը հնարավոր է նվազեցնել, եթե ընտրված դոնորի և ռեցիպիենտի մոլեկուլային համատեղելիության գործոնները միանման լինեն, ինչպես նաև եթե ռեցիպիենտը փոխպատվաստումից հետո ստանա իմունոդեպրեսանտ դեղորայք (որպես օրենք՝ մինչև կյանքի վերջ) ։
Մերժման կանխարգելումը մինչև փոխպատվաստումը
Օրգանի փոխպատվաստման առաջին հաջողված փորձն իրականացվել է 1954թ., Ջոզեֆ Մյուրրեյի կողմից։ Քանի որ փոխպատվաստումն իրականացվել էր միաձվանի երկվորյակների միջև (այսպես կոչված՝ իզոտրանսպլանտացիա), ռեցիպիենտի մոտ տրանսպլանտատի մերժում տեղի չէր ունեցել։ Հակառակ դեպքում՝ MHC (I և II դասի) մակերեսային մոլեկուլները կոդավորող գեների տարբերակների (ալելների) անհամապատասխանությունների քանակն ուղիղ համեմատական է տրանսպլանտատի մերժման առաջացման արագության և ծանրության հետ։ Մարդու դեպքում MHC-ն հայտնի է որպես մարդու լեյկոցիտար հակածին (HLA)։
Չնայած, որ ցիտոտոքսիկ-համատեղելիության թեստերը կարող են կանխարգելել բջջային իմունիտետով պայմանավորված մերժումը, սակայն գենային էքսպրեսիայի թեստերը, որոնք որ սպեցիֆիկ են փոխպատվաստվող այս կամ այն օրգանի համար (Օրինակ՝ AlloMap մոլեկուլյար էքսպրեսիայի թեստը), ունեն բարձր բացասական կանխատեսման արժեք։ Հումորալ իմունիտետով պայմանավորված մերժումից խուսափելու համար նաև հարկավոր է, որ տրանսպլանտատները համատեղելի լինեն նաև ըստ ABO համակարգի։
ABO-անհամատեղելի տրանսպլանտատներ
Քանի որ շատ փոքր տարիքի երեխաների մոտ (որպես օրենք՝ 12 ամսականից ցածր, սակայն հաճախ՝ 24 ամսականից ցածր ) իմուն համակարգը բավարար զարգացած չէ, նրանց հնարավոր է փոխպատվաստել օրգաններ այլապես անհամատեղելի դոնորներից։ Այս երևույթը հայտնի է որպես ABO-անհամատեղելի (ABOi) փոխպատվաստում։ Տրանսպլանտատի կենսունակությունը և պացիենտների մահացությունը մոտավորապես նույնն է լինում ABOi և ABO-համատեղելի (ABOc) ռեցիպիենտների համար ։ Թեպետ այս ասպարեզում ուսումնասիրություններն առավելապես կենտրոնացված են եղել մանկական սրտային փոխպատվաստման վրա, սակայն այս սկզբունքները մեծապես տարածվում են նաև այլ օրգանների փոխպատվաստման դեպքում ։
Այս հարցում ամենակարևոր գործոններն են՝ նախ՝ որ ռեցիպիենտի օրգանիմզը դեռևս արտադրած չի լինում իզոհեմագլյուտինիններ, և հետո՝ որ նրանց օրգանիզմում T բջիջ-անկախ հակածինների մակարդակը ցածր է լինում ։ Օրգանների փոխանակման միասնական ցանցի (UNOS) կանոնակարգերը թույլ են տալիս իրականացնել ABOi փոխպատվաստում 2 տարեկանից ցածր տարիքի երեխաների մոտ, եթե իզոհեմագլյուտինինների տիտրերը 1։4 են կամ դրանից ցածր, և եթե չկա հասանելի ABOc տարբերակ ։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ ABOi փոխպատվաստում ստանալու թույլատրելի ժամկետները հնարավոր է երկարաձգել՝ պացիենտին ոչ սեփական A և B հակածինների ազդեցությանը ենթարկելու դեպքում ։ Ավելին՝ եթե ռեցիպիենտը (ով, օրինակ, արյան B-դրական խմբի է պատկանում, և ստացել է AB-դրական տրանսպլանտատ) հետագայում կրկնակի փոխպատվաստման (ռետրանսպլանտացիա) կարիք զգա, ապա նա կարող է ստանալ թե՛ մեկ, թե՛ մյուս խմբի արյան խմբի տրանսպլանտատ  ։
Մեծահասակներին ABOi սրտային փոխպատվաստման մոտեցումներում ավելի քիչ հաջողություններ են գրանցվել, այս դեպքում պահանջվում է, որ ռեցիպիենտի օրգանիզմում անտի-A կամ անտի-B հակամարմինների մակարդակները ցածր լինեն ։ Երիկամի տրանսպլանտացիայի դեպքում հաջողված ելքեր ավելի հաճախ են գրանցվում, այս դեպքում ABOi և ABOc տրանսպլանտատների երկարաժամկետ պահպանման հավանականությունները համեմատելի են ։
Տրանսպլանտատի մերժման իմունաբանական մեխանիզմներ
Մերժումը ադապտիվ իմուն պատասխան է, որը պայմանավորված է առավելապես բջջային իմունիտետով (T-քիլլեր լիմֆոցիտների կողմից միջնորդված, որոնք առաջացնում են թիրախ բջիջների ապոպտոզ), ինչպես նաև հումորալ իմունիտետով (ակտիվացված B լիմֆոցիտներով միջնորդված, որոնք արտադրում են հակամարմիններ), չնայած, որ դեր է խաղում նաև բնածին իմունիտետի բաղադրիչների (ֆագոցիտներ և լուծելի իմուն սպիտակուցներ) մասնակցությունը։ Փոխպատվաստվող հյուսվածքների տարբեր տեսակների դեպքում մերժման գործընթացների աստիճանները տարբեր են։
Իմունիզացիա
Կենդանուն նույն կամ մոտ գտնվող տեսակի պատկանող այլ առանձնյակի հակածինների ազդեցության երթարկելը կոչվում է ալոստիմուլյացիա, և հյուսվածքը կոչվում է ալոգեն։ Փոխպատվասման համար հաճախ օգտագործվում են դիակներից վերցված օրգաններ, որոնցում արդեն առկա է որոշ աստիճանի իշեմիա կամ բորբոքում։
Իմունաբանական հիշողություն
Երբ հիշողության T-հելփեր բջիջների CD4 ընկալիչները կապվում են տրանսպլանտատի թիրախ-բջիջների մակերեսին էքսպրեսվող MHC դաս II մոլեկուլներին, հիշողության T-հելփեր բջիջների T-բջջային ընկալիչները (TCR-ներ) կարող են ճանաչել թիրախային հակածինը, որը ներկայացված է լինում MHC դաս II մոլեկուլների վրա։ Այնուհետև հիշողության T-հելփեր բջիջն առաջացնում է կլոններ, որոնք, որպես էֆեկտոր բջիջներ, սկսում են արտազատել իմունային ազդանաշանային մոլեկուլներ (ցիտոկիններ)՝ հանգեցնելով ցիտոկինների հավասարակշռության մոտավորապես նույն մակարդակներին, որոնք եղել են այն պահին, երբ հիշողության T բջիջը պահպանում էր տվյալ հակածինն իր հիշողության մեջ։ Քանի որ այս երևույթն (այսպես կոչված՝ պրայմինգ) այս դեպքում տեղի է ունենում բորբոքման պայմաններում, իմուն պատասխանը լինում է պրոբորբոքային։
Բջջային իմունիտետ
Ինչպես երևում է cyto- նախածանցից (որը նշանակում է «բջիջ»), ցիտոտոքսիկ ազդեցությունն ուղղված է բջջի ոչնչացմանը։ Ալոռեակտիվ T-քիլլեր բջիջները, որոնք նաև հայտնի են որպես ցիտոտոքսիկ T Լիմֆոցիտներ (CTL), ունեն CD8 ընկալիչներ, որոնք կապվում են տրանսպլանտատի MHC դաս I մոլեկուլներին, որոնց վրա ներկայացնում են դոնորի սեփական պեպտիդները (դոնորի կյանքի ընթացքում, սեփական հակածինների այսպիսի ներկայացումն օգնում էր պահպանել իմուն տոլերատնությունը սեփական հակածինների հանդեպ)։ Այնուհետև T-քիլլեր բջիջների T-բջջային ընկալիչները (TCR) ճանաչում են իրենց համապատասխանող էպիտոպը և առաջացնում են թիրախ-բջիջների ծրագրավորված մահ՝ ապոպտոզի միջոցով։
Հումորալ իմունիտետ
Նախապես ոչ սեփական հակածնի հանդեպ առաջացած ձեռքբերովի (սպեցիֆիկ) իմունիզացիայի հետևանքով, ռեցիպիենտի օրգանիզմում կարող է առաջացած լինել սպեցիֆիկ հակամարմին, որը խաչաձև ազդեցություն կունենա նաև դոնորական հյուսվածքի հանդեպ. այս դեպքում սա դիտվում է որպես հակածնի երկրորդային ազդեցություն։ Սա հատկապես բնորոշ է այն դեպքերին, երբ, նախապես օրգանիզմ է ներթափանցում հակածնային կազմով (օրինակ՝ ըստ Kell հակածնային համակարգի) տարբերվող արյուն՝ ալոգեն արյան փոխներարկման կամ հղիության ընթացքում տրավմայի հետևանքով։ Այնուհետև՝ երկրորդային ազդեցության դեպքում, խաչաձև ռեակտիվ այս հակամարմինները փոխազդում են բնածին իմունիտետի բաղադրիչների հետ՝ կոմպլեմենտ կոչվող լուծելի իմուն սպիտակուցների հետ, ինչպես նաև բնածին իմունիտետի մաս կազմող բջիջների հետ, որոնք կոչվում են ֆագոցիտներ։ Սա հանգեցնում է փոխպատվաստված հյուսվածքում բորբոքման առաջացման, ինչն ի վերջո հանգեցնում է փոխպատվաստված հյուսվածքի ոչնչացմանը։
Հակամարմին
Հակամարմինն իրենից ներկայացնում է լուծելի իմունոգլոբուլինի մոլեկուլ, որն արտադրվում է ակտիվացված B բջջի կողմից (որը կոչվում է պլազմատիկ բջիջ)։ Հակամարմնի մոլեկուլի հիմնական կառուցվածքային բաղադրիչն ունի Y տառի ձև։ Հակամարմինը կազմված է երկու Fab ռեգիոններից և մեկ Fc ռեգիոնից։ Fab ռեգիոններից յուրաքանչյուրի ծայրային հատվածը կոչվում է պարատոպ, որը կապվում է թիրախ-հակածնի մաս կազմող համապատասխան մոլեկուլային խմբի (այդ «թիրախ» խումբը՝ իր սպեցիֆիկ հաջորդականությամբ և կոնֆորմացիայով հանդերձ, կոչվում է էպիտոպ)։
Օպսոնիզացիա
Գամմա իմունոգլոբուլինի (IgG) Fc ռեգիոնը նաև հնարավորություն է տալիս օպսոնիզացիայի. սա մի գործընթաց է, որի ժամանակ ֆագոցիտի (արյան մեջ՝ նեյտրոֆիլներ, հյուսվածքներում՝ մակրոֆագեր) վրա գտնվող Fc-ընկալիչը կապվում է հակամարմնի մոլեկուլի Fc հատվածին, և սա նպաստում է ֆագոցիտի կողմից հակամարմնի Fab ռեգիոնին միացված հակածնի յուրացման գործընթացի ավելի ակտիվացմանը։
Կոմպլեմենտային կասկադ
Երբ գամմա դասի իմունոգլոբուլինի (IgG) պարատոպը կապվում է համապատասխան էպիտոպի հետ, IgG-ի Fc ռեգիոնը ենթարկվում է կոնֆորմացիոն փոփոխության, և ունակ է լինում իր վրա ընդունել կոմպլեմենտի համակարգի սպիտակուց՝ թողարկելով կոմպլեմենտի կասկադը, որն ավարտվում է բջջի թաղանթին անցքեր առաջացնելով։ Երբ առաջանում են մեծ քանակությամբ այդպիսի անցքեր, հեղուկը սկսում է մեծ քանակով ներթափանցել բջիջ, ինչը հանգեցնում է բջջաթաղանթի պատռման։
Ֆագոցիտների թաղանթին գտնվող պատտերն-ճանաչող ընկալիչները (PRR), որպիսիք են, օրինակ, Toll-անման ընկալիչները, կարող են բջիջների մնացորդները ճանաչել որպես վնասման հետ ասոցացված մոլեկուլային ֆրագմենտներ (DAMP-ներ), ինչից հետո ֆագոցիտները սկսում են արտազատել պրոբորբոքային ցիտոկիններ՝ նպաստելով դեպի տվյալ տեղամաս այլ ֆագոցիտների տեղափոխմանը և ներգրավմանը, քանի որ վերջիններս ունակ են զգալ արտազատված ցիտոկինների (քեմոտաքսիններ) կոնցենտրացիոն գրադիենտը։
Բժշկական կատեգորիաներ
Խթանվելով նախապես առկա հումորալ իմունիտետիտետի կողմից՝ գերսուր մերժումն արտահայտվում է փոխպատվաստումից հետո րոպեներ անց, և, եթե փոխպատվաստված հյուսվածքն անհապաղ չի հեռացվում, առաջանում է համակարգային բորբոքային պատասխանի համախտանիշ։ Երիկամային տրանսպլանտատների դեպքում կա էրիթրոցիտների ագլյուտինացիայի (այսպես կոչված՝ «սոսնձման») արագ առաջացման ռիսկ, քանի որ հակամարմնի մոլեկուլը միանգամից կապվում է մի քանի թիրախ-էրիթրոցիտների։
Թեպետ մարդկային դոնորական երիկամներ հնարավոր է ստանալ քիչ թե շատ ռուտին կերպով, սակայն մյուս օրգանների մեծ մասի դեպքում առկա է մարդկային դոնորական օրգանների խիստ պակասություն, այդ իսկ պատճառով գիտնականները որպես այլընտրանքային տարբերակ սկսել են դիտարկել քսենոտրանսպլանտացիան՝ այլ տեսակի կենդանի օրգանիզմներից վերցված օրգանների փոխպատվաստումը։ Քսենոտրանսպլանտացիայի համար որպես ամենից հավանական դոնոր դիտարկվող կենդանիները խոզերն են, քանի որ այս կենդանիների օրգանիզմը մարդու օրգանիզմի հետ ունի անատոմիական և ֆիզիոլոգիական շատ նմանություններ ։ Սակայն, քսենոտրանսպլանտացիայի դեպքում գերսուր մերժում առաջացնող գլխավոր գործոններից մեկն է համարվում գալակտոզ-ալֆա-1,3-գալակտոզ (αGal) կոչվող ածխաջուրը։ Ի տարբերություն գրեթե բոլոր մյուս կաթնասունների՝ մարդու և այլ պրիմատների օրգանիզմում չի արտադրվում αGal-ը, և, փաստորեն, նրանց օրգանիզմը ճանաչում է այն որպես հակածին ։ Փոխպատվաստման դեպքում, այսպես կոչված, քսենոռեակտիվ բնական հակամարմինները ճանաչում են տրանսպլանտատում առկա αGal-ը որպես հակածին, որից հետո կոմպլեմենտի համակարգով միջնորդված իմուն պատասխանը հանգեցնում է տրանսպլանտատի մերժման ։
Տրանսպլանտատի սուր մերժում
Առաջանալով բջջային իմունիտետի ձևավորմանը զուգընթաց՝ սուր մերժումը որոշ չափով տեղի է ունենում բոլոր տրանսպլանտատների դեպքում (բացառությամբ՝ միաձվանի երկվորյակների միջև տրանսպլանտացիայի դեպքերի), քանի դեռ տեղի չի ունենում ռեցիպիենտի օրգանիզմում իմուն համակարգի ճնշում (սովորաբար՝ իմունոդեպրեսանտ դեղորայքի միջոցով)։ Սուր մերժումը սկսվում է տրանսպլանտացիայից հետո մոտավորապես մեկ շաբաթ անց, և դրա ռիսկն ամենաբարձր մակարդակին է մնում փոխպատվաստումից հետո առաջին երեք ամսվա ընթացքում. սակայն այն կարող է առաջանալ նաև ավելի ուշ՝ ամիսներ և նույնիսկ տարիներ անց։ Իրենց մեջ շատ արյունատար անոթներ պարունակող հյուսվածքների և օրգանների, օրինակ՝ երիկամի կամ լյարդի դեպքում, սովորաբար դիտվում են ամենավաղ նշանները, մասնավորապես՝ արյունատար անոթները ներսից պատող էնդոթելային բջիջների մոտ, սակայն երևույթը տեղի է ունենում լյարդի տրանսպլանտատների մոտավորապես 10-30%-ի և երիկամային տրանսպլանտատների մոտավորապես 10-20%-ի դեպքում։
Սուր մերժման առանձին էպիզոդը հնարավոր է ժամանակին ախտորոշել և անհապաղ բուժել, ինչի միջոցով սովորաբար հնարավոր է լինում կանխարգելել օրգանի անբավարարության առաջացումը։ Սակայն, սուր մերժման կրկնվող էպիզոդները, որպես օրենք, հանգեցնում են քրոնիկական մերժման։ Համարվում է, որ սուր մերժման գործընթացը տեղի է ունենում բջիջներով միջնորդված ուղիով, մասնավորապես՝ դեր են խաղում մոնոնուկլեար մակրոֆագերը և T լիմֆոցիտները։ Սուր մերժման դեպքում հյուսվածաբանական պատկերը բնորոշվում է խիտ լիմֆոցիտար բջջային ինֆիլտրատով, ինչպես նաև դոնորական օրգանի անոթներում վասկուլիտի նշաններով։
Տրանսպլանտատի քրոնիկական մերժում
Ի սկզբանե «քրոնիկական մերժում» տերմինով բնութագրվել է փոխպատվաստված օրգանների ֆունկցիայի երկարաժամկետ խանգարումը՝ տրանսպլանտատի արյունատար անոթների ֆիբրոզի հետևանքով։ Սակայն այժմ նշված երևույթը կոչվում է «ալոտրանսպլանտատի քրոնիկ վասկուլոպաթիա», իսկ «քրոնիկական մերժում» տերմինով առավելապես բնութագրում են իմուն համակարգի առավել ազդեցիկ մեխանիզմների ներգործությամբ մերժումը։
Քրոնիկական մերժման երևույթով է հնարավոր բացատրել թոքային տրանսպլանտատներ ստացող ռեցիպիենտների մեծ մասի մոտ դիտվող քրոնիկական հիվանդացությունը, մոտավորապես 4.7 տարվա վերապրելիության միջին ցուցանիշը, որը այլ կենսական օրգանների փոխպատվաստման դեպքում դիտվող վերապրելիության ցուցանիշներից մոտ 2 անգամ ցածր է ։ Ախտաբանական հյուսվածաբանության մեջ այս վիճակը կոչվում է bronchiolitis obliterans, որը կլինիկորեն արտահայտվում է որպես շնչուղիների պրոգրեսիվող օբստրուկցիա, որի դեպքում հաճախ դիտվում է դիսպնեա և հազ, և ի վերջո հիվանդի մոտ զարգանում է թոքային անբավարարություն կամ երկրորդային սուր ինֆեկցիա։