cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վիրուսային մարքեթինգ
Վիրուսային տեսահոլովակ
Գրեթե յուրաքանչյուր խոշոր ընկերություն փորձում է ստեղծել որակյալ գովազդային հոլովակներ, որպեսզի դրանք ունենան վիրուսային ազդեցություն։ Տեսագովազդը վիրուսային էֆեկտ ստանալու առավել արդյունավետ եղանակ է, քանի որ ունի ավելի խորը հնարավորություններ լսարանին հետաքրքրելու համար։ Անվանի ընկերությունները կարող են օգտագործել վիրուսային հոլովակները որպես անոնս, օրինակ՝ ընկերությունը նոր Fashion Show-ի նախաշեմին թողարկել է Maroon 5 խմբի «Moves Like Jagger» երգի տեսահոլովակի ռիմեյքը՝ իր ճանաչված մոդելների մասնակցությամբ։ Կիրառելի են նաև ինտերակտիվ վիրուսային հոլովակներ, որոնցում գործողությունների զարգացման վրա դիտողը կարող է ազդեցություն ունենալ։ Ինչպես օրինակ՝ պաղպաղակի մի գովազդում երգչուհին և դերասանուհին մրգերի հետ տարբեր գործողություններ են կատարում, որոնց անունները դիտողը կարող է գրել հատուկ տողում։ Մեկ այլ գովազդում, որտեղ նշվում է արջի ծննդյան տարեդարձը, գլխավոր հերոսները ճանապարհորդում են ժամանակի մեջ։ Դիտողը կարող է ընտրել տարեթիվը, ինչից կախված՝ փոխվում է գովազդի սյուժեն։
Տարածման ուղիներ
Վիրուսային բովանդակության տարածման հիմնական եղանակներն են ․
Քայուգա շրջան (Նյու Յորք)
Քայուգա շրջան (Cayuga County), ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի 62 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.238 կմ² է, բնակչությունը՝ 80.026 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Օբերն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1799 թ.։
Ուլյանովկա (գյուղ, Ռազդոլնոյեի շրջան)
Ուլյանովկա (Ульяновка, Tavkel Nayman), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ռազդոլնոյեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ուլյանովկա գյուղում բնակվում էր 211 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ռազդոլնոյեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հացենի սպիտակ
Հացենի սպիտակ, ձիթազգիների ընտանիքի, հացենի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Տերևաթափ ծառեր են' 10-15, երբեմն' 20 մ բարձրությամբ, 20—30 (երբեմն` 60) սմ բնի տրամագծով։ Բունը կարճ է, սաղարթը` ցածրադիր, կլորավուն կամ վրանաձև։ Ընձյուղները կանաչամոխրավուն են։ Բողբոջները սև են, գորշամազապատ։ Տերևները կազմված են 7-9 (հազվադեպ` 5-11) տերևիկներից, որոնք ունեն 5-8 (հազվադեպ` 3-10) սմ երկարություն և 2-4 սմ լայնություն, ձվաձև են, էլիպսաձև, նշտարաձև կամ հակառակ ձվաձև, կարճ, սրածայր, անհավասար մանր-սղոցաեզր, լայն սեպաձև կամ կլորավուն, հաճախ անհավասար հիմքով, վերևի կողմից` կապտականաչ, ներքևի կողմից` ավելի բաց գույնի։ Տերևակոթունները կարճ են, կիսակլոր, անկյունավոր, փողրակավոր, գորշաթաղիքանման աղվամազապատ։ Ընդհանուր կոթունի երկարությունը կազմում է 4-13 սմ։ Ծաղկաբույլերը ծայրային են, խիտ, հուրանաձև 7-12 սմ երկարությամբ, բազմածաղիկ։ Ծաղիկները բուրումնավետ են, ավելի հաճախ` երկսեռ։ Բաժակը կանաչ է, քառամաս։ Պսակաթերթիկները 4-ն են, սպիտակ, նեղ նշտարաձև, բաժակից մի քանի անգամ երկար։ Վարսանդն ունի երկար սռնակ և երկբաժան սպի։ Սևապտուղները նշտարաձև են կամ երկարավուն հակառակ-ձվաձև, 2-0 սմ երկարությամբ և 0,5 սմ լայնությամբ։ Ծաղկում է տերևները բացվելուց հետո կամ միաժամանակ՝ ապրիլի վերջին, մայիսի սկզբին, պտուղները հասունանում են հուլիս օգոստոս ամիսներին։
Տարածվածություն
Տարածված է հարավ արևելյան Անդրկովկասում, հարավային և միջին Եվրոպայում, Միջերկրական ծովի շրջանում, Բալկանյան թերակղզում, Փոքր Ասիայում։
Լուսասեր է, սակայն աճում է նաև կիսաստվերում, ընդ որում այս դեպքում վատ է ծաղկում։ Ջերմասեր է և երաշտադիմացկուն։ Պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ։
ՀՀ-ի պայմաններում հաջողությամբ է աճում միայն ցածրադիր, տաք շրջաններում, ծ. մ. մինչև 1000—1200 մ բարձրության վրա։ Նույնիսկ Երևանում արտակարգ ցուրտ և երկարատև ձմեռների դեպքում միամյա, երբեմն' նաև երկամյա շիվերը ցրտահարվում են։ 1400 մ բարձրության վրա աճում է թփանման։ Ավելի մեծ բարձրություններում լրիվ ցրտահարվում է։ Արարատյան դաշտում առատորեն ծաղկում և պտղաբերում է։
Կիրառություն
Որպես դեկորատիվ տեսակ բարձր է գնահատվում գեղեցիկ սաղարթի, հրաշալի ծաղկաբույլերի, հաճելի բուրմունքի և տերևների աշնանային գեղեցիկ դեղնանարնջագույն գունավորման շնորհիվ։ :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր Կատեգորիա:Վրաստանի բուսական աշխարհ
Տանեևկա (գյուղ, Ստերլիտամակսկի շրջան)
Տանեևկա (Танеевка, Танеевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 91 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի բնակավայրեր
Սերգեյ Բուկին
Սերգեյ Բուկին (Серге́й Никола́евич Бу́кин, ), ռուս դիվանագետ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1973) և Ռուսաստանի ԱԳՆ Դիվանագիտական ակադեմիային կից որակավորման ֆակուլտետը (2002) ։
Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1973 թվականից։
Nissan Skyline
Nissan Skyline (Նիսսան Սքայլայն, ճապոներեն՝ スカイライン։ նիիսան սուկայլայն), սպորտային լյուքս դասի կուպե և սեդան տեսակի ավտոմեքենաների անվանումն է, որի արտադրությունը սկսվել է 1955 թվականից Prince Motor Company-ի կողմից, իսկ 1966 թվականից միավորված Nissan-ի կողմից։ Արդեն 2013 թվականից, Nissan-ը որոշում է վերանվանել Nissan Skyline մոդելը, Infiniti Skyline -ի։ Հիմնականում այս մոդելը նախագծվել է Շինիչիրո Սակուռաիի կողմից, մինչ 2011 թվականը, քանզի այդ տարի մահանում է նա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնական ավտոմեքենաներ
Միիսակյուլա (գյուղ, Հանիլա շրջան)
Միիսակյուլա (Mõisaküla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Հանիլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 23 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Հանիլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթի եզրափակիչ 1979
1979 Եվրոպական գավաթի եզրափակիչ, Եվրոպական գավաթի 24-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Նոթինգֆեմ Ֆորեսթ» ֆուտբոլային ակումբը 1-0 հաշվով՝ «Մալմյոյին»։ Խաղը կայացել է Օլիմպիաստադիոն մարզադաշտում, Մյունխեն, Գերմանիա։
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչներ Կատեգորիա:1979 ֆուտբոլում
Միսիսիպյան գամբուզիա
Միսիսիպյան գամբուզիա, պեցիլային ձկների ընտանիքի ձուկ։
Կենսաբանական տարածումը
Հայաստանի ջրակալներ է ներմուծվել 1934 թ.-ին՝ մալարիայի մոծակի դեմ պայքարելու նպատակով։ Հանդիպում է Արարատյան դաշտի գրեթե բոլոր ջրակալներում, Արաքս, Մեծամոր, Հրազդան գետերում։ Փոքր ձուկ է։ Կազմում է մեծ վտառներ, բնակվում է գետերի, փոքր լճակների և ջրամբարների առափնյա մասերում։ Հաճախ հանդիպում է նաև կիսաճահճացած և աղի ջրակալներում կամ ջրափոսերում։
Մարմնի կառուցվածքը
Մարմնի երկարությունը 2-4 (երբեմն՝ մինչև 6) սմ է, արուներինը՝ կողքերից սեղմված, էգերի փորիկը ուռուցիկ է։ Պոչային ցողունը երկար է՝ կողքերից սեղմված։ Գլուխը տափակ է, բերանը փոքր՝ դեպի վեր ուղղված և շեղ կտրվածքով։ Թեփուկները խոշոր են՝ մարմնի վրա 30-32 երկայնական շարքով։ Կողագիծը բացակայում է։ Պոչային լողակի հիմքին մոտ գտնվող մեջքային լողակում կա 7 ճառագայթ, իսկ հետնալողակում՝ 10։ Արուների հետնալողակի 3-5-րդ ճառագայթները երկարացած են և վերածվել են յուրահատուկ սեռական օրգանի՝ գոնոպոդիումի, որի շնորհիվ կատարվում է ներքին բեղմնավորում։ Պոչային լողակը կլորավուն եզրագծով է։ Մեջքը մոխրագույնից ձիթապտղագույն է, կողքերը՝ կանաչամոխրագույն, թափանցիկ՝ յուրահատուկ երկնագույն նրբերանգով։ Փորիկն արծաթասպիտակ է, լողակները՝ անգույն։ Մեջքային և պոչային լողակները պատված են մանր, մուգ պտերի 3-4 շարքով։ Աչքի վրայով անցնում է ուղղաձիգ սև շերտ։
Բզմացումը
Սեռահասուն է դառնում 1-2 ամսականում։ Սեռական երկձևությունը վառ արտահայտված է։ Արուները 2-2,5 անգամ փոքր են էգերից և ունեն գոնոպոդիում։ Բազմանում է մարտ-նոյեմբերին։ Բեղմնավորումը ներքին է։ Հղիությունը տևում է 30 օր։ Էգը տարվա ընթացքում ծննդաբերում է 4- 7 անգամ (ամեն անգամ՝ 10-60 մանրաձուկ, որոնք ծնվելուց անմիջապես հետո անցնում են ակտիվ սննդառության և ինքնուրույն կենսաձևի)։
Սնունդը
Կատեգորիա:Ձկներ
Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթի եզրափակիչ 1978
1978 Եվրոպական գավաթի եզրափակիչ, Եվրոպական գավաթի 23-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Լիվերպուլ» ֆուտբոլային ակումբը 1-0 հաշվով՝ «Բրյուգեին»։ Խաղը կայացել է Ուեմբլի մարզադաշտում, Լոնդոն, Անգլիա։
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչներ Կատեգորիա:1978 ֆուտբոլում
Արյունային երշիկ
Արյունային երշիկ, երշիկի տեսակ, որի հիմնական բաղադրիչը ցուլի, հորթի կամ խոզի արյունն է, որից անջատված է ֆիբրինը (fibra՝ մանրաթել)։ Պարունակում են մուգ կարմրաշագանակագույն, արյան թեթև համով ֆարշ։
Հենց նոր մորթված կենդանուց արյունը քամելու համար թափահարում են կենդանուն։ Արդեն քամած արյունը կարող է երկար ժամանակ պահպանվել, իսկ օգտագործելուց առաջ այն ֆիլտրում են՝ անցկացնելով նեղ անցքեր ունեցող մաղով։
Պատմություն
Ըստ Մենանդրի (Μένανδρος, 342 մ․թ․ա․ — 291 մ․թ․ա․) կատակերգության, Աթենքի լավագույն խոհարարը հայտնի է եղել Աֆթեն անունով, ով արյունային երշիկի հեղինակն է ։
Բաղադրություն
Այս երշիկի բաղադրության մեջ ներառվում է խոզի միս, կենդանիների մաշկ, այլ երշիկների մնացորդներ, համեմունքներ։ Որոշ դեպքերում նաև ավելացնում են խոզի, ցուլի կամ հորթի լեզու։ Արյունային երշիկի պատրաստման գործընթացը հեշտ չէ։ Սպանդի ենթարկված խոզից առանձնացնում են 2 կարևոր բաղադրիչ՝ փորոտիքը և արյունը։ Որպեսզի լցոնն ունենա պինդ տեսք, ավելացնում են տարատեսակ բաղադրիչներ։ Ընդ որում յուրաքանչյուր պատրաստող ունի իր սեփական բաղդրատոմսը։ Մեկն ավելացնում է բեկոն և համեմունքներ, մեկ ուրիշը ավելացնում է խաշած վարսակաձավար, տապակած սոխ ու մսային հավելվածներ։ Այդ իսկ պատճառով երբեք հնարավոր չէ համտեսել միևնույն համն ունեցող արյունային երշիկ։
Քիմիական կազմ
Հաշվարկված է 100 գրամ ապրանքի համար․
Արյունային երշիկի տեսակներ
Արյունային երշիկները լինում են՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատվիական խոհանոց Կատեգորիա:Երշիկեղեն Կատեգորիա:Արյունով ուտեստներ Կատեգորիա:Ռուսական խոհանոց Կատեգորիա:Շոտլանդական խոհանոց
Միլորադ Դոդիկ
Միլորադ Դոդիկ (Милорад Додик, ), Բոսնիա և Հերցեգովինայի Հանրապետության նախագահ 2010 թվականի նոյեմբերից, 1998-2001 թվականներին և 2006-2010 թվականներին եղել է Սերբական Հանրապետության վարչապետ։ Անկախ սոցիալ-դեմոկրատների միության ղեկավար։
Բելգրադում ավարտել է քաղաքական գիտությունների ֆակուլտետը։ «Պարտիզան» բասկետբոլային ակումբի պատվավոր նախագահ։
Քաղաքական կարիերա
Դեյտոնի համաձայնագրի ստորագրումից հետո, 1996 թվականին ակումբից  ձևավորվեց անկախ սոցիալ-դեմոկրատների կուսակցությունը, և Դոդիկը դարձավ առաջին նախագահը։ 1997 թվականին Դոդիկը Պլավշիչի կողքին էր, որին աջակցում էին նաև միջազգային կառույցները։ Սերբական Հանրապետության Ժողովրդական սկուպշչինայի ընտրություններում Դոդիկի կուսակցությունը ստացավ միայն երկու մանդատ, և նա 1998 թվականին դարձավ Սերբական Հանրապետության վարչապետ։
Դոդիկը առաջին անգամ եղել է Սերբական Հանրապետության վարչապետ 1998-2001 թվականներին։ 1998 թվականին նա վերացրել է նորությունների ՍՌՆԱՆ հանրապետական գործակալությունը։ Շուտով Սերբական Հանրապետության նախագահ Նիկոլա Պոպլաշենի և Դոդիկի միջև սսկանդալ է հասունանում որը 1999 թվականի մարտի 8-ին վարչապետի պաշտոնից հանելու մասին հրամանագիր է ստորագրել։ Սակայն պայքարին միջամտել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Գերագույն ներկայացուցիչը, որը իր որոշմամբ հանեց Պոպլաշենին Սերբական Հանրապետության նախագահի պաշտոնից։ Նույն ամսին՝ ի նշան բողոքի Սերբական Հանրապետությունից Բրչկոյի շրջանի բաժանմանը, Դոդիկը ինքը հրաժարական տվեց, բայց այն Բոսնիա և Հերցեգովինայի Գերագույն ներկայացուցիչը չնդունեց։
2006-2010 թվականներին կրկին դարձել է Սերբական Հանրապետության վարչապետ։ Սերբական Հանրապետության նախագահական ընտրություններում 2010 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Սերբական Հանրապետության նախագահ է ընտրվել, ստանալով 615 319 ձայն (50,52 %-ով)։ 2006-2014 թվականներին նա արգելափակել է Բոսնիա և Հերցեգովինայի առաջխաղացման փորձերը ՆԱՏՕ-ում։
2014 թվականի հունիսին, Սարաևի սպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված, Իստոչնո Սարաևում հանդիսավորությամբ կանգնեցվեց Գավրիլո Պրինցիպի հուշարձանը։ Ներկա գտնվելով բացման արարողությանը Միլորադ Դոդիկը հայտարարել է, որ «սերբերը հպարտանում են նախնիներով, որոնք պայքարում են իրենց ինքնության պահպանման համար» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելգրադի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սերբիայի նախագահներ Կատեգորիա:Սերբիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
ՆԱՍԴԱՔ
Նասդաք (, ամերիկյան ֆոնդային բորսա։ Այն աշխարհում երկրորդ ամենամեծ ֆոնդային բորսան է շուկայական կապիտալիզացիայով և զիջում է միայն Նյու Յորքի ֆոնդային բորսային ։ Բորսան պատկանում է Նասդաք ընկերությանը, որին է պատկանում նաև Հյուսիսային (նախկինում հայտնի որպես ՕԷՄԷՔՍ) և Բալթյան Նասդաք բորսայական ցանցը և ամերիկյան որոշ ֆոնդային և օպցիոնային շուկաներ։
Իսպանիայի ACB լիգա
Իսպանիայի ACB լիգա (իսպաներեն անվանում՝ Liga ACB), հովանավորչական պատճառներով նաև հայտնի որպես Լիգա Էնդեսա (Liga Endesa), տղամարդկանց պրոֆեսիոնալ բասկետբոլի բարձրագույն լիգա Իսպանիայում։ Հիմնադրվել է 1957 թվականին՝ որպես «Լիգա նասյոնալ» (Liga Nacional - ազգային լիգա), որը սկզբնապես ղեկավարվում էր Իսպանիայի բասկետբոլի ֆեդերացիայի կողմից, 1983–84 խաղաշրջանից կառույցը կարգավորվում է Բասկետբոլային ակումբների ասոցիացիայի (իսպ.՝ Asociación de Clubs de Baloncesto, կրճատ՝ ACB) կողմից։ ACB լիգան ներկա պահին հանդիսանում է երրորդ լավագույն ազգային առաջնությունը Եվրոպայում։ Լիգան աշխատում է ՖԻԲԱ-ի օրենքներով։
Լիգայում ներկա պահին հանդես են գալիս 18 բասկետբոլային ակումբներ, որոնցից են «Բարսելոնա Ռեգալը», «Ռեալ Մադրիդը», «Կախա Լաբորալ Բասկոնիան», «Վալենսիա Բասկետը» և այլն։ Առաջնությունը ռեկորդային 31 անգամ հաղթել է Մադրիդի «Ռեալը»։
ՆԱՍԴԱՔ
1971–1995
Նասդաք ֆոնդային բորսան առևտուրը սկսեց 1971 թվականի փերվարի 8-ին։ Այն աշխարհի առաջին էլետրոնային ֆոնդային շուկան է ։ Սկզբում այն գնանշման համակարգ էր և թույլ չէր տալիս էլեկտրոնային առևտուր իրականացնել ։ Այս ֆոնդային բորսան օգնում էր նվազեցնել սփրեդը (առաջարկի և պահանջարկի գների տարբերությունը)։
Իսպանիայի ACB լիգա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սպորտային կազմակերպություններ Կատեգորիա:Սպորտն Իսպանիայում
ՆԱՍԴԱՔ
1971–1995
Նասդաքը հանձն առավ զանգվածային առևտրի կազմակերպումը, որոնք իրականացվում էին հիմնականում արտաբորսայական եղանակով։
Տարիների ընթացքում Նասդաքը վերածվեց ֆոնդային բորսայի՝ կիրառելով առևտրի ավտոմատացված համակարգեր։ Այն նաև առաջին ֆոնդային բորսան էր ԱՄՆ-ում, որն իրականացնում էր առցանց առևտուր։ Նասդաքը գրավում էր այնպիսի նոր զարգացող ընկերություններին, ինչպիսին էին Microsoft-ը, Apple-ը, Cisco-ն և Oracle and Dell-ը։ Եվ դրա միջոցով էլ արդիականացվեց արժեթղթերի նախնական հրապարակային վաճառքը՝ IPO-ն (Initial Public Offering):
1992 թվականին Նասդաք ֆոնդային բորսան միացավ Լոնդոնի ֆոնդային բորսային՝ վերակազմակերպվելով առաջին միջմայրցամաքային ֆոնդային բորսայի ։ Արժեթղթերի դիլերների ազգային ասոցիացիան 2000 թվականին վերածվեց հրապարակային վաճառք իրականացնող ընկերության՝ Նասդաք ֆոնդային շուկայի։
2000–այսօր
2000 թվականի մարտի 10-ին NASDAQ Composite ֆոնդային ինդեքսը հասավ 5,132.52, բայց մինչև ապրիլի 17-ը ընկավ և հասավ 3,227-ի, իսկ հետագա 30 ամիսների ընթացքում իր գագաթնակետից ընկավ 78%-ով ։
2006 թվականին Նասդաք ֆոնդային շուկայի կարգավիճակը փոխվեց՝ վերածվելով լիցենզավորված ազգային ֆոնդային բորսայի ։
2010 թվականին Նասդաքը միավորվեց ՕԷՄԷՔՍ-ի հետ (առաջատար բորսային օպերատոր սկանդինավյան երկրներում)՝ վերանվանվելով Նասդաք ՕԷՄԷՔՍ Գրուպ ։
Ցուցակման որակավորում ստանալու համար ընկերությունը պետք է գրանցվեր ԱՄՆ արժեթղթերի և բորսայի հանձնաժողովում, ունենար նվազագույնը երեք շուկա ստեղծողներ (market maker - ֆինանսական ընկերություններ, որոնք իրականացնում են բրոքերային կամ դիլերային գործունեություն՝ մասնագիտացված որոշակի արժեթղթերի գծով) և բավարարեր ակտիվների, կապիտալի, բաժնետերերի նվազագույն պահանջներին։
Արժեթղթերի դիլերների եվրոպական ասոցիացիայի ավտոմատ գնանշման համակարգը (EASDAQ) հիմնադրվել է որպես Նասդաք ֆոնդային բորսայի եվրոպական համարժեք։ 2011 թվականին այն գնվեց ՆԱՍԴԱՔ-ի կողմից և վերանվանվեց NASDAQ Europe: Սակայն dot-com bubble-ի պայթյունի արդյունքում այն դադարեցրեց իր գործունեությունը։ 2007 թվականին NASDAQ Europe-ը վերածնվեց որպես Equiduct և այժմ ղեկավարվում է Börse Berlin-ի կողմից ։
2018 թվականի հոկտեմբերին ԱՄՆ արժեթղթերի և բորսայի հանձնաժողովը որոշեց, որ Նասդաքը և Նյու Յորքի ֆոնդային բորսան շուկայական տվյալներ վաճառելիս չեն արդարացնում ընթացիկ գների աճը  ։
Գնանշման մակարդակները
Նասդաքն առաջարկում է գնանշման երեք մակարդակ.
Առևտրի օրակարգը
Ըստ հյուսիսամերիկյան արևելյան ժամային գոտու (eastern time)՝ Նասդաք ֆոնդային բորսայի առևտրի նստաշրջանները տեղի են ունենում հետևյալ օրակարգով.
9:30-16:00՝ առևտրային նստաշրջան,
16:00-20:00՝ հետառևտրային նստաշրջան ։
Նասդաք ֆոնդային բորսան մեկ տարվա ընթացքում միջինում անցկացնում է 253 առևտրային օր։
Շուկայի հատվածները
Նասդաք ֆոնդային շուկան բաղկացած է երեք հատվածից.
NASDAQ ինդեքսներ
NASDAQ-ում արժեքորոշվում են ոչ միայն բարձր տեխնոլոգիական ընկերությունները, այդ պատճառոց ի հայտ է եկել ինդեքսների մի ամբողջ համակարգ, որոնցից յուրաքանչյուրն արտացոլում է իրավիճակը տնտեսության համապատասխան հատվածում։ Այժմ կան տասներեք նման ինդեքսներ, որոնք հիմնված են NASDAQ էլեկտրոնային համակարգում վաճառվող արժեթղթերի գնանշումների վրա։
Nasdaq Composite
Nasdaq Composite ինդեքսը ներառում է NASDAQ ֆոնդային բորսայում ցուցակված բոլոր ընկերությունների բաժնետոմսերը (ընդհանուր առմամբ ավելի քան 5000)։ Շուկայական արժեքը հաշվարկվում է հետևյալ կերպ․ ընկերության բաժնետոմսերի ընդհանուր թիվը բազմապատկվում է մեկ բաժնետոմսի ընթացիկ շուկայական արժեքով ։
Nasdaq-100
Nasdaq-100-ը ներառում է կապիտալիզացիայի առումով 100 խոշորագույն ընկերությունները, որոնց բաժնետոմսերը վաճառվում են NASDAQ ֆոնդային բորսայում։ Ինդեքսը չի ներառում ֆինանսական սեկտորի ընկերությունները ։ 2021 թվականի դրությամբ Nasdaq-100-ի 57%-ը տեխնոլոգիական ընկերություններ են ։ Nasdaq ֆոնդային բորսայում QQQ նշանով հիմնադրամը բարձր ճշգրտությամբ կրկնում է Nasdaq-100-ի դինամիկան  ։
NASDAQ-ի այլ ինդեքսներ
NASDAQ Bank Index - բանկային սեկտորի ընկերությունների համար
NASDAQ Biotechnology Index - բժշկական և դեղագործական ընկերությունների համար
NASDAQ Computer Index - համակարգիչների համար ծրագրային ապահովման և սարքավորումների մշակմամբ զբաղվող ընկերությունների համար
NASDAQ Financial Index - ֆինանսական սեկտորի ընկերությունների համար, բացառությամբ՝ բանկերի և ապահովագրական ընկերությունների
NASDAQ Insurance Index - ապահովագրական ընկերությունների համար
NASDAQ Telecommunications Index - հեռահաղորդակցության ընկերությունների համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՆԱՍԴԱՔ Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ Կատեգորիա:ՆԱՍԴԱՔ-ում ցուցակված ընկերություններ Կատեգորիա:Ֆոնդային բորսաներ ԱՄՆ-ում
Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթի եզրափակիչ 1980
1980 Եվրոպական գավաթի եզրափակիչ, Եվրոպական գավաթի 25-րդ խաղարկությունն է, որում հաղթեց «Նոթինգֆեմ Ֆորեսթ» ֆուտբոլային ակումբը 1-0 հաշվով՝ «Համբուրգին»։ Խաղը կայացել է Սանտյագո Բեռնաբու մարզադաշտում, Մադրիդ, Իսպանիա։
Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակիչներ Կատեգորիա:1980 ֆուտբոլում
Տինկ
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 30 տուն՝ 150 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Չոտոկվա շրջան (Նյու Յորք)
Չոտոկվա շրջան (Chautauqua County), ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի 62 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3.885 կմ² է, բնակչությունը՝ 134.905 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մեյվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1808 թ.։
Ձերբոլո
Ձերբոլո (Zerbolò), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 1213 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտությունը կազմում է 33 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 37 կմ2 տարածք։ Հեռախոսային կոդ՝ 0382։ Փոստային ինդեքս՝ 27020։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Տանինո (գյուղ, Երշիչսկի շրջան)
Տանինո (Танино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Երշիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 113 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Երշիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Էոարքեյ
Էոարքեյ (Ηωαρχαιος), արքեյան էոնի առաջին երկրաբանական դարաշրջանը։ Ընդգրկում է 4-3,6 միլիարդ տարի առաջ ընկած ժամանակաշրջանը։ Տևել է 400 միլիոն տարի։ Գտնվում է կատարքեյի և պալեոարքեյի ժամանակաշրջանների միջև ։
Երկրաբանություն
Էոարքեյի դարաշրջանում Երկրի վրա առաջին անգամ ձևավորվեց կոշտ երկրակեղևը։ Սակայն նրա ձևավորումը չէր ավարտվել, բազմաթիվ տեղերում լավան դեռ դուրս էր գալիս մակերևույթ։ Էոարքեյի սկզբում շարունակվում էր երկնաքարերի հաճախակի անկումը Երկրի վրա, այն, այսպես կոչված՝ ուշ ծանր ռմբակոծության ավարտվելու ժամանակաշրջանն էր։
Պահպանված հնագույն լեռնային ապարները Էոարխեյի դարաշրջանին են պատկանում։ Այդպիսի մեծ կազմավորումներից է Իսուայի կազմավորումը, որը գտնվում է Գրենլանդիայի հարավ–արևմտյան ափերին, որը 3,8 միլիարդ տարեկան է։
Էոարխեյի ժամանակ է ձևավորվել Երկրի ջրոլորտը, սակայն Երկրի վրա ջրի քանակությունը քիչ էր և համաշխարհային ընդհանուր օվկիանոս դեռ գոյություն չուներ, ջրային ավազանները միմյանցից անկախ էին, ընդ որում՝ ջրի ջերմաստիճանը նրանցում հասնում էր մինչև 90 °C:
Մթնոլորտը զգալի կերպով տարբերվում է ներկայիս մթնոլորտից, և բնորոշվել է CO2–ի պարունակության բարձր քանակությամբ, և ազոտ ցածր քանակությամբ։ Այդ մթնոլորտում թթվածինը գրեթե բացակայում էր, խտությունը և ճնշումը նույնպես շատ բարձր էին։
Էոարքեյի վերջում սկսեց ձևավորվել առաջին գերմայրցամաքը՝ Վալբարան։
Կենսաբանություն
Էոարխեյի դարաշրջանին են պատկանում հնագույն ստրոմատոլիտները, որոնք ցիանոբակտերիական համայնքների գործունեության արդյունքների բրածոներ են։
2016 թվականին գիտնականները Գրենլանդիայում հայտնաբերել են 3,7 միլիարդ տարեկան հնագույն բրածոներ (ստրոմատոլիտներ)։ Քարակցուկների վրա երևում են բակտերիաների հնագույն համայնքների նստվածքները, որոնք 1-4 սանտիմետր երկարություն ունեն։ Նրանցից որոշները գմբեթաձև են, իսկ որոշները նման են շնաձկան ատամի ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Երկրաբանական դարաշրջաններ Կատեգորիա:Երկրաբանական ժամանակաշրջաններ Կատեգորիա:Երկիր
Սոկոլովո (գյուղ, Զոնալնոեի շրջան)
Սոկոլովո (Соколово), գյուղ Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Զոնալնոեի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3300 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ալթայի երկրամասի Զոնալնոեի շրջանի բնակավայրեր
Սիրո հեգնանք
«Սիրո հեգնանք» («Ирония любви»), Ալեքսանդր Չեռնյաևի ռոմանտիկ կատակերգությունը, որը նկարահանվել է 2010 թվականին (ռուս-ղազախական համատեղ կինոնկար)։
Սյուժե
Ղազախ նավթային օլիգարխի հարսնացու Ասելը (Ասել Սագատովա) երազում է աշխատել հեռուստատեսությունում։ Նրա ընկերուհին՝ Ժենյան (Օլգա Օռլովա) աշխատում է Օստանկինոյում և առաջարկում է նրան ծանոթացնել նոր շոուի պրոդյուսերի հետ, բայց դրա համար Ասելը պետք է այնպես անի, որ իրեն սիրահարվի նա, ով առաջինը կմտնի սրճարան։ Հաստատություն առաջինը մուտք է գործում Իվանը (Ալեքսեյ Չադով), որը հազվագյուտ անհաջողակ է։ Իվանին հրապուրելն աղջկա համար կարծես թե չնչին խնդիր է, բայց ամեն ինչ այնքան պարզ չէ, որքան թվում է առաջին հայացքից։
Քննադատություն
Բեկբոլատ Տլեուխանը (խորհրդարանի մաժիլիսի պատգամավոր) նշել է. «Մենք պետք է հարգենք մեր կանանց և նրանց այդքան անհրապույր կերպով ցույց չտանք։ Հինավուրց ժամանակներից խոսում են մահմեդական կանանց մաքրաբարոյության մասին։ Այժմ այս բոլոր բարոյական հասկացությունները քայքայվում են»։
Նուրթայ Սաբիլյանովը (խորհրդարանի մաժիլիսի պատգամավոր) նշել է. «...Ամենացավալին այն է, որ հերոսուհին օգտագործել է ղազախ գործարարին և ամուսնացել այլ ազգի ներկայացուցչի հետ։ Այստեղ կա ազգային զգացմունքի թաքնված քողարկված ծաղրանք»։
Երաժշտություն
Ֆիլմի սաունդթրեքը հավաքել է կոմպոզիտոր Արկադի Ուկուպնիկը։
Գլխավոր տեսարաններից մեկը հնչյունավորվել է Օլեգ Չուբիկինի «Rain, rain» երգով։
Պայքար հանուն կրակի
«Պայքար հանուն կրակի» («La Guerre du feu»), Ժոզեֆ Ռոնի ավագի դասական վեպը մարդկության նախապատմական անցյալի մասին, որը հրատարակվել է 1909 թվականին (առանձին հրատարակությամբ՝ 1911 թվականին ): Վեպի գործողությունները ծավալվում են նախնադարյան անցյալում, իսկ նրա հերոսները նախամարդիկ են։ Վեպի սյուժեն կառուցված է մարդկանց կողմից կրակի յուրացման թեմայի շուրջ։
Գրելու նախապատմություն
Ռոնի ավագն արդեն ունեցել է նման ստեղծագործություններ գրելու փորձ։ Ավելի վաղ լույս էին տեսել նրա «Վամիրեհ» (1892) և «Էյրիմահ» (1893) վեպերը, որոնք նույնպես նվիրված են նախնադարյան մարդկանց կյանքին։
Սյուժե
Սերնդից սերունդ ուլամ ցեղի կյանքը կազմակերպված է կրակի շուրջ։ Նրանք պահպանում են այն, բայց չեն կարողանում նոր կրակ վառել։ Թշնամիների դեմ պայքարի ժամանակ կրակը ոչնչացվում է, և ցեղապետ Ֆաումն իր դստերը՝ Գամլային խոստանում է կնության տալ նրան, ով կվերադարձնի կրակը։ Դա կատարելու պատրաստակամություն է հայտնում ռազմիկ Նաոն՝ Ընձառյուծի որդին՝ որպես իր ուղեկիցներ ընտրելով երկու այլ երիտասարդ ռազմիկների՝ Նամին և Գավին։ Նրան դիմակայում է ցեղի մեկ այլ անդամ՝ Վայրի ցուլի որդի գազանադեմ Ագոն իր երկու եղբայրների հետ, որը նույնպես ձգտում է տիրել Գամլային։
Նաոն ընկերների հետ սկսում է կրակ փնտրել մարդկանց նկատմամբ թշնամաբար տրամադրված աշխարհում։ Նրանք խուսափում են բազմաթիվ վտանգներից, որոնք առաջանում են ինչպես վայրի գազանների, այնպես էլ օտար ցեղերի կողմից։ Նրանք պետք է պայքարեն մազոտ մարդակերների, իսկ հետագայում՝ կարմրահեր գաճաճերի դեմ։ Վերջապես, Բարեկամական վա ցեղից նրանք սովորում են, թե ինչպես կարելի է կրակ ստանալ քարերի միջոցով։ Վերադառնալով իրենց ցեղի մոտ և կռվում հաղթելով Ագոյին ու նրա եղբայրներին՝ հերոսներն ուլամներին են վերադարձնում կրակը։
Գիտական հավաստիություն
Վեպում մանրամասն նկարագրվում են նախապատմական կենդանիներ՝ մամոնտ, քարանձավային առյուծ, քարանձավային արջ և այլն։ Բացի այդ, այն փորձում է վերակառուցել տարբեր նախնադարյան ցեղերի կենցաղը և բարքերը, որոնք գտնվում են զարգացման տարբեր փուլերում (հավանաբար, կրոմանյոնցիներ և նեանդերթալցիներ)։ Այս նկարագրությունները հիմնականում հիմնված են իրենց ժամանակի գիտական տվյալների վրա, սակայն հնէաբանության և մարդաբանության հետագա զարգացումը հանգեցրել է նրան, որ այժմ դրանց իսկությունը մեծ չէ։
Շարունակություն
«Պայքար հանուն կրակի» ստեղծագործության շարունակությունն է համարվում «Քարանձավային առյուծ» վեպը՝ Նաոյի Ունե որդու և նրա ընկեր Զուրայի մասին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պատմական վեպեր Կատեգորիա:1909 վեպեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական վեպեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ վեպեր Կատեգորիա:Ֆենտեզի վեպեր Կատեգորիա:Արկածային վեպեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն վեպեր
Ջեյմի Դայմոն
Ջեյմս Դայմոն, Ջեյմի Դայմոն (Jamie Dimon, James Dimon, ), ամերիկացի գործարար, ամերիկյան 4 ամենամեծ բանկերից մեկի՝ JPMorgan Chase-ի նախագահը և գործադիր տնօրենը։ Նախկինում եղել է Նյու Յորքի Դաշնային պահուստային բանկի խորհրդի անդամ ։ 2006, 2008, 2009 և 2011 թվականներին Թայմ ամսագիրը Դայմոնին դասել է աշխարհի 100 ամենաազդեցիկ մարդկանց շարքում։ 2008-2011 թվականներին համաամերիկյան հարցման արդյունքում Ինստիթյուշնլ ինվեսթոր (Institutional Investor) ամսագրի կողմից ճանաչվել է նաև լավագույն գործադիր տնօրեն ։
2011 թվականին ճանաչվել է տարվա գործադիր տնօրեն  ։
2011 թվականին ստացել է 23 մլն ԱՄՆ դոլար աշխատավարձ, ավելին, քան ԱՄՆ որևէ այլ բանկի գործադիր տնօրեն ։ 2013 թվականին նրա եկամուտը կազմել է 20 մլն ԱՄՆ դոլար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ
Սկահակ
Սկահակ, տարբեր նյութերից (արծաթ, պղինձ, փայտ, կավ և այլն) պատրաստված փոքր սկահ՝ գավաթ, բաժակ, որը հիմնականում ունի բռնակ։ Փայտյա սկահակների վրա փորագրվում, իսկ արծաթյա և պղնձյա սկահակների վրա նաև դրվագվում են երկրաչափական, բուսական (խաղողի ողկույզ, նուռ և այլն) զարդանախշեր, թռչնապատկերներ։ Արծաթյա սկահակները պատրաստվում են նաեւ մանրարուրք եղանակով։
Ժամանակակից սկահակների պատրաստման համար օգտագործվում են ոսկրաճենապակի, չջնարակված կավ, ճենապակի, ջերմադիմացկուն կերամիկա ևն։ Ներկայիս ստանդարտներով սկահակ են համարվում այն գավաթները, որոնք չափերով մոտ մեկ ու կես անգամ գերազանցում են թեյի միջին գավաթները ։
Փայտե սկահակներ պատրաստվել են հնագույն ժամանակներից, սակայն դրանց մեծամասնությունը չի պահպանվել ։
Կավագործական սկավառակի ստեղծումը նպաստել է կավե սկահակների պատրաստմանը ։
6-7-րդ դարերում Չինաստանում ճենապակու ստեղծումը նպաստել է սառը և տաք հեղուկների համար նախատեսված սկահակների արտադրության նոր տեխնոլոգիայի առաջացմանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սպասք
Չեխովո (գյուղ, Ռազդոլնոյեի շրջան)
Չեխովո (Чехове, Ağay), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ռազդոլնոյեի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ագայ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Ռազդոլնոյեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արտյոմ Կուլիշև
Արտյոմ Ալեքսանդրովիչ Կուլիշև (Артём Александрович Кулишев, ), ռուս ֆուտբոլիստ, «Օրենբուրգ» ակումբի աջ կիսապաշտպան։
Կարիերա
Ֆուտբոլով զբաղվել է Ռոստովի ֆուտբոլային դպրոցում։ 2013 թվականի օգոստոսի 2-ին կատարել է նորամուտը «Ռոստովի» հիմնական կազմում՝ մասնակցելով Պրեմիեր Լիգայի՝ Մախաչկալայի «Անժի» ակումբի դեմ խաղին ։ Ընդհանուր առմամբ ակումբի հիմնական կազմում անցկացրել է երկու հանդիպում։ 2014/2015 մրցաշրջանում վարձավճարով հանդես է եկել Պոդոլսկի «Վիտյազ» ակումբում։
2015 թվականի հուլիսի 1-ին տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգի «Դինամո» ակումբ, որտեղ սկզբում հանդես է եկել վարձավճարով, ապա թիմի հետ կնքել է պայմանագիր։ 2016/17 մրցաշրջանում դարձել է երկրորդ դիվիզիոնի տարածաշրջանային առաջնության հաղթող և 13 գոլով զբաղեցրել երրորդ տեղը տարածաշրջանի լավագույն ռմբարկուների ցանկում։ 2017/2018 մրցաշրջանում դարձել է ՖԱԼ առաջնության լավագույն ռմբարկու՝ խփելով 17 գոլ։
2018 թվականին տեղափոխվել է Պրեմիեր Լիգայի «Օրենբուրգ» ակումբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դինամո Սանկտ Պետերբուրգի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռոստովի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Չեմանգ շրջան (Նյու Յորք)
Չեմանգ շրջան (Chemung County), ԱՄՆ Նյու Յորք նահանգի 62 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.064 կմ² է, բնակչությունը՝ 88.830 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Էլմիրա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1836 թ.։
Մատաղիսի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Մարտակերտի շրջան)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետություն Մարտակերտի շրջանի Մատաղիս գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 30 հուշարձան։
Միիսակյուլա (գյուղ, Օռու շրջան)
Միիսակյուլա (Mõisaküla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Օռու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 25 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Օռու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Ֆիլադելֆիա)
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, հուշարձան ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի Ֆիլադելֆիա քաղաքում։
Պատմություն
Հուշարձանը նվիրված է Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Տեղադրվել է 1976 թվականին ։ Հուշարձանը կառուցվել է ամերիկահայ համայնքի և կազմակերպությունների միջոցներով։
Տվյալներ
Քանդակագործը կերտել է «Սասունցի Դավիթ» էպոսի հերոս Փոքր Մհերի բրոնզե կերպարը գրանիտե պատվանդանով ։ Պատվանդանի չորս կողմերում քանդակված են հետևյալ տեսարանները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ Կատեգորիա:Խորեն Տեր-Հարությանի քանդակներ
Secret Garden (ալբոմ)
Secret Garden (, 비밀정원), հարավկորեական Oh My Girl-ի գըրլ բենդի հինգերորդ մինի ալբոմը։ Այն թողարկվել է 2018 թվականի հունվարի 9-ին` WM Entertainment ընկերության կողմից և տարածվել է Kakao M-ի միջոցով։ Ալբոմում ներառված է հինգ երգ, այդ թվում` գլխավոր` «Secret Garden» սինգլը ։
Նախադրյալներ
Հոկտեմբերի 30-ին WM Entertainment-ը հաստատել է, որ առողջական շարունակական խնդիրների պատճառով որոշվել է, որ Ջինիի պայմանագիրը կդադարեցվի, ուստի նա պաշտոնակես կլքի խումբը ։ Հաջորդ օրը Oh My Girl-ի գործակալությունը հաստատել է, որ նոր մինի ալբոմը նախատեսվում է թողարկել նոյեմբերին ։ Նոյեմբերին հայտարարվել էր, որ թողարկումը հետաձգվելու է մինչև հունվար` «ավելի ամբողջական ալբոմ» ունենալու համար ։ 2017 թվականի դեկտեմբերի 23-ին WM Entertainment-ը հայտարարել է հունվարի 9-ին Oh My Girl-ի վերադարձի մասին` իրենց հինգերորդ` Secret Garden մինի ալբոմով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2018 ալբոմներ
(6318) Կրոնկիտե
(6318) Կրոնկիտե (Cronkite), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի նոյեմբերի 18-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,513975 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,3506 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6773 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1455,93 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,247265 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 25,89° անկյուն։
Կրոնկիտե աստերոիդը պատկանում է Ալինդայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 2,5 ա. մ. մեծ կիսաառանցքով և ունեն 0,4 - 0,65 էքսցենտրիսիտետ։ Այս աստերոիդները գտնվում են Յուպիտերի հետ ուժեղ 3:1 ուղեծրային ռեզոնանսի մեջ, ինչպես նաև ունեն ևս մեկ ուժեղ ռեզոնանս, այս անգամ արդեն Երկրի հետ՝ 1:4։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալինդայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Կանանց իրավունքները Ղազախստանում
Ղազախստանում կանանց իրավունքների պաշտպանության շարժումը սկսվել է 19-րդ դարի վերջից։ Այդ ժամանակ այն անքակտելիորեն կապված էր համառուսաստանյան շարժման հետ՝ Ռուսական կայսրությունում կանանց կրթության և վարձատրվող աշխատանքի հասանելիություն ապահովելու համար։ Ղազախական ազգային Կանանց շարժումը լիարժեք ձևակերպվել է միայն 1990-ական թվականներին՝ Ղազախստանի անկախացումից հետո։
XIX-XX դարի սկիզբ
Ղազախստանում կանանց ազգային կրթության սկիզբը դրվել է 1883 թվականին Խանսկայա Դրեբե գյուղում տարրական ուսումնարանի բացմամբ։ Ուսումնարանի առաջին սաները եղել են 20 ղազախ և ռուս աղջիկներ։ Բացման սկզբից մինչև 1889 թվականը ուսումնարանում ուսանել է 243 աշակերտ, սակայն լրիվ կուրսն ավարտել են միայն 26-ը ։
Ռուսական կայսրության բնակչության լայն շերտերում կանանց էմանսիպացիայի ուղղությամբ առաջին համակարգային քայլն էր կանանց ուսումնարանների՝ միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատությունների բացումը։ Ղազախստանում առաջին կանացի ուսումնարանը կազմակերպվել է մանկավարժ և լուսավորիչ Իբրայ Ալթինսարինի նախաձեռնությամբ 1887 թվականին Իրգիզ քաղաքում (այժմ Ակտյուբինսկի շրջանի գյուղ)։ Աշակերտուհիների առաջին խումբը բաղկացած էր բացառապես ռուս աղջիկներից, սակայն արդեն մեկ տարի անց, 1888 թվականին ուսումնարանին կից բացվել է ինտերնատ ղազախական ազգության աշակերտուհիների համար ։ Հետագայում նմանատիպ ուսումնական հաստատություններ են բացվել Տուրգայում (1891), Կուստանայում (1893), Կարաբուտակում (1896) և Ակտյուբինսկում (1896)։ 1896 թվականին ընդամենը հինգ կանանց համար նախատեսված վարժարաններում ուսանել է 211 աղջիկ, որից 141 ռուս և 70 կազակ։ Հետագայում կանանց ուսումնարանները վերածվել են արհեստագործական ուսումնարանների ։
20-րդ դարի սկզբին Ղազախստանում ստեղծվել է ջադիդականության սկզբունքների վրա հիմնված ազգային նորաձև դպրոցների համակարգ։ Նորաձև դպրոցները թույլ են տվել ղազախ աղջիկներին տիրապետել ռուսերենին և առնվազն մեկ արևելյան լեզվին և ստանալ գիտելիքների բավարար պաշար՝ ռուսական կամ նույնիսկ եվրոպական համալսարաններ ընդունվելու համար ։
Ղրղզական և ղազախական կանանց էմանսիպացիայի տեսական հիմքերը դրվում և փորձարկվում էին Ալիկ Բուկեյխանովի, Ահմեդ Բայտուրսինովի, Միրժակիպ Դուլատովի և 20-րդ դարասկզբի ղազախական մյուս լուսավորիչների աշխատությունների շնորհիվ։ Գաղափարների մեկ այլ կարևոր աղբյուր են դարձել Իրաքի լուսավորիչ Ջամիլ Ազ-Զահավիի աշխատությունները ։ 1907 թվականի մարտի 18-ին տեղի է ունեցել Ղազախստանում առաջին կանանց հանրահավաքը, իսկ մարտի 22-ին տեղի է ունեցել համաքաղաքային ժողով՝ քննարկելու աշխատավոր կանանց միության կանոնադրությունը ։
Առաջին ղազախ կին ուսուցիչ է համարվում Հուսնիժամալ Նուրալիխանովան, որը XIX դարի վերջին բացել է ղազախ աղջիկների համար առաջին դպրոցը ։ 20-րդ դարի սկզբին ուսուցչուհի Գազիզա Մալդիբաևան ամուսնու՝ Մուստահիմի հետ բացել է ևս մի քանի ազգային դպրոցներ ։
347 աղջիկներ, այդ թվում՝ ղազախական և ղրղզական ազգության, ուսուցչական կրթություն են ստացել Բագբուստան խանի կանանց մեդրեսում, որը 1910 թվականին Օրենբուրգում բացվել է թաթար մանկաբվարժ և լուսավորիչ Բագբուստան Մուկմինովայի (1884-1963) նախաձեռնությամբ։ Ուսումնարանի բացմանը ակտիվորեն աջակցել է ուֆիմի «Գալիա» մեդրեսեի հիմնադիր Զիյաիթդին Կամալետդինովը։ 10 տարվա ընթացքում 1212 աշակերտ է ավարտել մեդրեսեն, որից ուսուցչական կրթություն է ստացել 347 աղջիկ։ 1917 թվականին ուսումնարանն անցել է պետական կառավարման, իսկ 1925 թվականին՝ փակվել է  ։
Պարբերականների առաջին կին աշխատողներն են դարձել «Այկապ» ամսագրի աշխատակիցներ Մարիամ Սեյդալինան և Նազիպա Կուլժանովան, որոնք համարվում են ղազախական կանանց մամուլի հիմնադիրը։ Կուլժանովան աշխատել է մի քանի Ազգային-ժողովրդավարական պարբերականներում, իսկ հետագայում՝ խորհրդային մամուլում։ Բացի լրագրությունից, նա նաև զբաղվել է դասագրքերի գրմամբ և թարգմանչական գործով ։
Ռուսական կայսրությունում ղազախական ազգության առաջին կին բժիշկ է դարձել Գուսում Ասֆենդիարովան, որը 1908 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի կանանց բժշկական ինստիտուտը ։
Սակայն հասարակության մեջ ղազախ կանանց դրության փոփոխության դրական դինամիկան նշվել է միայն Ղազախստանի հյուսիսային շրջանների ուրբանիզացված մասում։ Ռուսական կայսրությունը չի կարողացել արմատախիլ անել անցյալի այնպիսի մնացորդներ, ինչպիսիք են բազմակնությունը, ամենհերականությունն ու հարսնացուների վաճառքը։ Կանայք չեն ունեցել ամրագրված գույքային և ժառանգական իրավունքներ ։ Բացի այդ, չնայած ազգային կրթության համակարգի ստեղծմանը, 20-րդ դարի սկզբին կազակների գրագիտությունը կազմում էր ընդամենը 2 % ։
Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո շարունակվել է կանանց ազատագրման կուրսը։ Այսպես, «Ալաշ» կուսակցության ծրագիրը հաստատել է կանանց կրթության և հասարակական կյանքին մասնակցելու իրավունքները ։ Կանանց իրավունքների ընդլայնման կողմնակիցների շրջանում նոր նշանակալի դեմքեր են դարձել լրագրող և քաղաքական գործիչ Կոլբայ Տուգուսովը, և Աքքագազ Դոսժանովան՝ ղազախ առաջին կին բժիշկներից մեկը և մուսուլմանների համառուսաստանյան առաջին համագումարի պատվիրակը ։
Խորհրդային ժամանակներում
Տղամարդկանց և կանանց իրավունքների հավասարությունը պաշտոնապես հաստատվել է բոլշևիկների կողմից իշխանության գալուց գրեթե անմիջապես հետո և ամրագրվել է աշխատողների առաջին համառուսաստանյան համագումարում, որը տեղի է ունեցել 1918 թվականի նոյեմբերի 19-ին ։ Խորհրդային Ղազախստանը միացել է Արևելքի կանանց ազատագրմանն ուղղված լայնածավալ արշավին ։
1919 թվականի նոյեմբերի 12-ին ՌԿԿ (բ) Թուրքեստանի երկրամասային կոմիտեին կից ստեղծվել է կանանց շրջանում աշխատանքի գծով առաջին ժենոտդելը։ Տարվա ընթացքում Ղազախստանի մարզերում ստեղծվել են տարածաշրջանային ժենոտդելներ։ Նրանց գործառույթների մեջ էր մտնում կանանց քաղաքական գիտակցության և ընդհանուր գրագիտության մակարդակի բարձրացումը, ինչպես նաև պետական և հասարակական հաստատություններում նրանց գործունեության նախապատրաստումը ։ 1924 թվականի մայիսին կայացած ՌԿԿ (բ) XIII համագումարը ընդունել է «աշխատավորների և գյուղացիների միջև աշխատանքի մասին» բանաձևը, որի համաձայն արևելյան հանրապետություններում և մարզերում կանանց ակումբների կազմակերպման համար ֆինանսական միջոցներ էին հատկացվում ։
Խորհրդային մարմինների աշխատանքի կարևոր ուղղությունը մայրության և մանկության պաշտպանության համակարգի ձևավորումն էր։ Սկսել են բացվել մանկաբարձական կետեր և կանանց կոնսուլտացիաներ, մանկապարտեզներ և մսուրներ ։
1920-ական թվականների կանանց շարժման առանցքային դեմքերից մեկը Ակքագազ Դոսժանովան էր, բացի բժշկական պրակտիկայից նա ակտիվ կազմակերպչական և մանկավարժական գործունեություն էր ծավալում։ Մեկ այլ նշանավոր գործիչ է դարձել Ալմա Օրազբաևան՝ առաջին կինը, որը մտել է ՌԿՊ (բ) կազմի մեջ։ Օրազբաևան մասնակցել է Ղրղզստանի ՀԽՍՀ աշխատավորների իրավունքների հռչակագրի կազմմանը, որն ընդունվել է 1920 թվականի հոկտեմբերին և արգելում էր բազմակնությունը և ամենհերությունը, ինչպես նաև 1923 թվականի դեկտեմբերի 6-ի որոշումը, որը չեղյալ է հայտարարել կալիմի վճարումը։ Բացի այդ, նրա նախաձեռնությամբ 1920-ական թվականներին ստեղծվել է «կարմիր յուրտ» համակարգը, որը ղազախ բնակչության շրջանում մշակութային-լուսավորչական աշխատանքներ էր տանում ։ Կանանց շարժման մեջ զգալի ներդրում է կատարել կուսակցության աշխատակից և լրագրող Սառա Եսովան, նա մի քանի պարբերականների խմբագիր էր, այդ թվում՝ կանանց համար նախատեսված պարբերականների ։
1930-ական թվականներին կանանց շարժումը Ղազախստանում, ինչպես և ընդհանրապես ԽՍՀՄ-ում, անկում է ապրել։ 1929 թվականի վերջին վերացվել են կինոգործիչները, իսկ նրանց գործառույթները համակուսակցական աշխատանքի կարգով փոխանցվել են կուսակցական կազմակերպություններին ։ Նաև զգալիորեն նվազել է կին անդամների և գյուղխորհուրդների նախագահների թիվը ։ Այնուամենայնիվ, ՌԲԿ-ի (բ) XVIII համագումարում նշվել է, որ ԽՍՀՄ-ը դարձել է գրեթե համատարած գրագետ (այդ թվում՝ ազգային հանրապետություններում) երկիր, բարձրագույն և միջին մասնագիտական կրթություն ունեցող կանանց թվաքանակը կազմել է 864 հազար մարդ, իսկ ԽՍՀՄ-ում կին մասնագետների թիվն աճել է մինչև 36 %-ով ։ Բացի այդ, հենց կանանց խորհուրդների շնորհիվ էր, որ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին կազմակերպվում էր թիկունքի արտադրությունում կանանց աշխատանքը, ինչպես նաև ստեղծվել էին «բանջարանոցային բրիգադներ», որոնք ձեռնարկությունների տարածքում բանջարեղեն էին աճեցնում (առաջին հերթին՝ երեխաների սննդի համար) ։
Կազմակերպություններ
Ղազախստանի ազգային կանանց շարժումը կրկին ակտիվացել է 1980-ական թվականներին՝ վերակառուցման դարաշրջանում։ 1990-ական թվականների սկզբին ստեղծվել են մի շարք հասարակական կազմակերպություններ՝ «Մուսուլման կանանց լիգա» (1992), «Ֆեմինիստական լիգա» (1993), «Կին և իրավունք» լիգա (1993), «Ստեղծագործական սկիզբ» լիգա (1994), «Ժանար» կին ձեռներեցների աջակցության հիմնադրամ (1993), «Լիանա» միջազգային ասոցիացիա (1993), «Արևելքի կանայք» միջազգային ասոցիացիա (1994), «Ղազախստանի կին գործարարներ» ասոցիացիա (1994) և այլն։ Ղազախստանի կանանց կազմակերպությունների ղեկավարները մասնակցել են կանանց ոչ կառավարական կազմակերպությունների համաշխարհային համաժողովին (Պեկին, 1995 թվական) և ՄԱԿ-ի կանանց իրավունքների 4-րդ համաժողովին ։
Ժամանակակից Ղազախստանում առաջին ֆեմինիստական հրատարակությունն է դարձել «Մալվինա» թերթը, որը լույս է տեսնում 1991 թվականից։ Նրա հրատարակիչները հետագայում դարձել են Ղազախստանի ֆեմինիստական լիգայի հիմնադիրները ։
Ներկայումս գործող Ղազախստանի կանանց ոչ կառավարական կազմակերպությունները կարելի է բաժանել մի քանի խմբերի ․
Կանանց հասարակական կազմակերպությունների գործունեությունը հովանավորում են հիմնականում միջազգային հիմնադրամները (Սորոս-Ղազախստան հիմնադրամ, Counterpart Consortium հիմնադրամ, Եվրասիա հիմնադրամ) և եվրոպական երկրների դեսպանությունները (Նիդերլանդներ, Գերմանիա, Մեծ Բրիտանիա) ։
Ֆեմինիզմի «երրորդ ալիքը» և ԼԳԲՏ շարժումը
2010 թվականին Ղազախստանում հայտնվել է կանանց քաղաքացիական նախաձեռնությունների յուրահատուկ տեսակ, որոնք կապված են ֆեմինիզմի երրորդ ալիքի և ԼԳԲՏ շարժման հետ․
Ի տարբերություն ավանդական ֆեմինիստական կազմակերպությունների, այդ նախաձեռնող խմբերը ոչ ֆորմալ միավորումներ են և հաճախ կոնֆլիկտների մեջ են մտնում իրավապահ մարմինների հետ ։
2017 թվականի մարտի 8-ին «Կազֆեմ»-ի մասնակիցներն առաջին անգամ հրապարակային փողոցային ակցիա են անցկացրել Ալմաթիում ։ Միջոցառումը նախատեսվում էր որպես ամենամյա, սակայն սկզբում այն առաջացրել է ղազախստանյան իշխանությունների զգուշավոր արձագանքը, իսկ 2018 թվականին ընդհանրապես արգելվել է ։ 2018 թվականի օգոստոսին «FemPoint»-ը Ալմաթիի Արբատում ֆոտոսեսիա էր կազմակերպել՝ նվիրված կանանց դաշտանին ։ Հիգիենիկ միջադիրներով և կարմիր ներկով աղջիկների ֆոտոսեսիան սոցիալական ցանցերում ռեզոնանս է առաջացրել։ Ավելի ուշ ֆոտոսեսիայի մասնակիցներից Ժանար Սեկերբաևան («Feminita»-ի համահիմնադիրը) դատապարտվել էր մանր խուլիգանության համար ։
Շատ ավելի ազատ է արտ-ֆեմինիզմի գործիչների կարգավիճակը։ Ինչպես Ղազախստանում, այնպես էլ երկրի սահմաններից դուրս ցուցադրվում են կոնցեպտուալ նկարչուհիներ Զոյի Ֆալկովայի և Սաուլա Դյուսեմբինայի աշխատանքները ։ 2017 թվականին Զոյա Ֆալկովան Ալմաթիում կազմակերպել է անհատական ցուցահանդես, որը հայտարարվել է որպես Ղազախստանում առաջին ֆեմինիստական ցուցահանդես ։ Բավականին լայն ճանաչում են ստացել նաև «Կրեոլյան կենտրոն» արվեստի ինստիտուտը (նկարչուհիներ Մարիա Վիլկովիսկայի և Ռուֆի Ջենբեկովայի տանդեմը, որոնք զբաղվում են ֆեմինիզմի և քվիր մշակույթի թեմաներով) և FEMFILMCA-ի կոլեկտիվը, որը նպատակաուղղված է պրոֆեմինիստական լուսավորչական մեդիայի արտադրությանն ու տարածմանը ։
2016 թվականին Ալմաթիում գործարկվել է TEDxAbayStWomen-ը՝ առաջին կանացի TED-ը։ Ամենամյա նախագիծը, որի առանցքային թեման ղազախստանցի կինն էր, կազմակերպվում է Ալմաթիի գործարար, գենդերային և կրթության հարցերով խորհրդատու և ֆեմինիստուհի Լեյլա Մահմուդովայի կողմից։ Ամեն տարի TEDxAbayStWomen թիմը հարթակ է փնտրում Ղազախստանի տարբեր քաղաքներում կոնֆերանսի հեռարձակման համար ։
2018 թվականին երգչուհի Kalya-ն (Աքմարժան Կուշերբաևան) ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի (UNFPA) հետ համատեղ նկարահանել է «Қыз тағдыры» տեսահոլովակը (ղազախերենից թարգմանաբար՝ «կանանց բաժին»)։ Չնայած այն հանգամանքին, որ երգչուհին իրեն չի ներկայացնում որպես ֆեմինիստուհի, նրա երգն ընդհանուր առմամբ կանանց ստիգմատիզացման մասին է, որոնք չեն համապատասխանում կանանց ավանդական նահապետական կերպարին ։
Խնդիրներ
2000-ական թվականների սկզբին նշվում էր, որ աղքատության նվազագույնից ցածր եկամուտ ունեցող անձանց շրջանում կանանց բաժինը կազմում է 44,9 %, իսկ տղամարդիկ միջինը 1,7 անգամ ավելի են վաստակում, քան կանայք։ Կին խորհրդարանականների թիվը 1999 թվականին 13 %-ից նվազել է մինչև 9,8 % 2001 թվականին։ Սակայն, միևնույն ժամանակ, 2002 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով, կանայք ընդհանուր առմամբ կազմել են ինչպես պետական պաշտոնյաների (55 %), այնպես էլ իշխանության կենտրոնական մարմինների ներկայացուցիչների թվի կեսից ավելին։ 2006 թվականի կառավարությունում չորս կանայք նախարարական պաշտոններ են զբաղեցրել ։
Ազգային ավանդույթների վերածնունդը հանգեցրել է հայրապետական կարծրատիպերի վերադարձին, որոնց թվում են հայրերի արհամարհական վերաբերմունքը դուստրերի նկատմամբ, ապաշնորհության կտրուկ դատապարտումը և հարսի կուսության պարտադիր պահանջը։ Ավանդական ընտանիքներում կանայք հաճախ ծեծի են ենթարկվում ։
Ներկայումս երկրում խիստ է դրված աղջիկների իրավունքների պահպանման հարցը։ 2018 թվականի օգոստոսին ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամը հրապարակել է հետազոտության տվյալները, որում ասվում է, որ ամեն տարի Ղազախստանում տղամարդկանց և անչափահաս աղջիկների միջև շուրջ 3000 ամուսնություն է տեղի ունենում։ Վիճակագրության մեջ չեն հայտնվել այն դեպքերը, երբ նման ամուսնությունները պաշտոնապես կնքվել են միայն կենակցության տարիներից հետո, և կրոնական ամուսնությունները չափահաս տղամարդու և դեռահաս աղջկա միջև։ Ղազախստանում կանանց մոտ 8 %-ն առաջին անգամ պաշտոնական կամ ոչ պաշտոնական ամուսնության մեջ է մտել մինչև 18 տարեկան, իսկ 15-19 տարեկան կանանց ավելի քան 5 %-ը ամուսնանում է ամուսնու կամ զուգընկերոջ հետ առնվազն 10 տարով ։ Բացի այդ, 2017-2018 թվականներին հիջաբներ կրելու արգելքի կապակցությամբ տեղական ԶԼՄ-ները գրել են այն միջադեպերի մասին, երբ դպրոցահասակ աղջիկներին դպրոց չեն թողել հիջաբների պատճառով ։
Սակայն, չնայած ղազախստանցի կանանց իրավունքների ապահովման համակարգի անկատարությանը, կանանց իրավունքների հետ կապված թեմաները պարբերաբար բարձրացվում են Ղազախստանի Կենտրոնական մամուլի էջերում։ Ընդ որում, բացի խնդրի կենցաղային ասպեկտներից, քննարկվում են նաև գլոբալ հարցեր, այդ թվում՝ գենդերային իրավահավասարությունը իսլամի տեսանկյունից կամ հանրային ծառայության հնարավորությունների հավասարությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ղազախստանի պատմություն Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ