cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վաղարշ Վաղարշյանի կիսանդրի (Երևան)
Վաղարշ Վաղարշյանի կիսանդրի, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ թիվ 80 համանուն դպրոցի առջև։ Հայ դերասան, ռեժիսոր, դրամատուրգ, թատերական գործիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Վաղարշ Վաղարշյանի հուշարձանը տեղադրվել է 1983 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
.cy
.cy, Կիպրոսի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։
Երկրորդ մակարդակի ազգային դոմեններ
Արտաքին հղումներ
cy
Toppdomän
(572) Ռեբեկա
(572) Ռեբեկա (Rebekka), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1905 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Պաուլ Գյոցի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,400943 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0248 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7771 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ռեբեկա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,0291 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1358,85 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,26493 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,57° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է D դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս D Կատեգորիա:1905 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պաուլ Գյոցի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կրիաներ վարժեցնողը (կտավ)
«Կրիաներ վարժեցնողը» (Kaplumbağa Terbiyecisi), Օսման Համդի Բեյի 1906 և 1907 (երկու տարբերակներ) թվականներին ստեղծած կտավ։ 2004 թվականին նկարը վաճառվել է $3.5 միլիոն դոլարով։ Գտնվում է Ստամբուլի Պերա թանգարանում։
«Կրիաներ վարժեցնողը» նկարում նկարիչ Օսման Համդի բեյը ծաղրում է Օսմանյան կայսրության դանդաղ և անարդյունավետ բարեփոխումների փորձերը (Տրանզիմատ) ժամանակավրեպ պատմական բնույթի պատկերով՝ կրիաներ վարժեցնելով։ Նկարում պատկերված է թուրքական ավանդական կրոնական հագուստով տարեց տղամարդ, որը ձեռքի ֆլեյտայով փորձում է «վարժեցնել» ոտքերի մոտ գտնվող կրիաներին ։
Պատմական համատեքստ
Օսման Համդի բեյը նկարը ստեղծել է Օսմանյան կայսրությունում մեծ հասարակական և քաղաքական իրարանցման ժամանակ։ Սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի ներկայացրած բարեփոխումները կամ անարդյունավետ էին, կամ հետագա ցնցումների պատճառ։ Օսմանյան կայսրությունը, որին 20-րդ դարի սկզբում դեռ պատկանում էին Բալկանյան թերակղզու և Հյուսիսային Աֆրիկայի որոշ մասեր, ամբողջ Անատոլիան և Լևանտը և Արաբական թերակղզու մեծ մասը, գտնվում էր ինչպես իր տարածքում ազգայնական շարժումների  աճող իշխանության, այնպես էլ օտարերկրյա արշավանքների լուրջ սպառնալիքի ներքո, ինչը ի վերջո կայսրությունը կպառակտեր նրանց միջև  Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Իր կտավում նկարիչը կանխագուշակել է 1908 թվականի երիտթուրքական հեղափոխությունը, ինչը վերջ դրեց սուլթանի ավտորիտար իշխանությանը։
Նկարի երկու տարբերակներ
1906 և 1907 թվականներին ստեղծված «Կրիաները վարժեցնողը» կտավները տարբեր են։ Կտավի երկրորդ տարբերակում հինգ կրիաների փոխարեն նկարիչը պատկերել է վեցին, ինչպես նաև երկրորդ կտավում պատկերված է կուժ և պատի վրա կա արաբերեն մակագրություն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1906 նկարներ Կատեգորիա:1907 նկարներ Կատեգորիա:Օսման Համդի Բեյի նկարներ Կատեգորիա:Թուրքիայի մշակույթ
Հայաստանի հանրային խորհուրդ
Հայաստանի Հանրային խորհուրդը, (ՀԽ) Հայաստանի նախագահի կողմից կազմավորվող ապաքաղաքական, խորհրդակցական մարմին, որի նպատակը ժողովրդավարական համակարգի զարգացմանը պետական իշխանության մարմինների ու քաղաքացիների, հասարակության և իշխանության միջև երկխոսության ու վստահելի գործընկերային հարաբերությունների ձևավորմանը, հասարակական վերահսկողության իրականացմանը, ինչպես նաև մարդու և քաղաքացու հիմնարար իրավունքների ու ազատությունների ապահովմանը նպաստելն է։
Հայաստանի հանրային Խորհուրդը ստեղծվել է 2008 թվականի հուլիսի 12-ին, կանոնադրությունը և առաջին 12 անդամների կազմը հաստատվել է 2009 թվականի մարտի 11-ին, մայիսի 29-ին ամրագրվել է Հայաստանի նախագահի հրամանագրով։
ՀԽ-ի որոշմամբ՝ փորձաքննություն է իրականացվում Հայաստանի օրենքների և սահմանադրության մեջ փոփոխություններ կամ լրացումներ նախատեսող՝ գիտության, կրթության, մշակույթի, առողջապահության, սոցիալական ապահովության, բնապահպանության և մարդու իրավունքների, հասարակական անվտանգության ու կարգի պահ¬պանման բնագավառներում պետական քաղաքականության նախագծերի վերաբերյալ։
Անդամները
ՀԽ-ն կազմված է 36 անդամից, որոնցից 12-ին նշանակում է ՀՀ նախագահը, 12-ին ընտրում են հանձնաժողովները։ Հետագայում 24 անդամից յուրաքանչյուրն առաջադրում է ՀԽ-ի մեկական թեկնածու, որոնցից առավել շատ ձայներ ստացած 12 անձի առաջարկվում է անդամակցել ՀԽ-ին։ Ներկայումս ՀԽ-ում գործում են 66 ենթահանձնաժողով և բազմաթիվ աշխատանքային խմբեր։ 12 ոլոր-տային հաձնաժողովներում ընդգրկված 1950 անդամները ներկայացնում են ավելի քան 1200 հասարակական կազմակերպություններ, միություններ, ընկերակցություններ և հիմնադրամներ։ Այս հանձնաժողովներում ընդգրկված են գիտական 329 թեկնածու և 129 դոկտորր, պրոֆեսոր։ Մարզերը ներկայացված են 422 անդամով (21,7 %), կանայք՝ 635- ով (32,7 %)։
Կատեգորիա:Հայաստան Կատեգորիա:ՀՀ իշխանություն
Էմիլ Շերման
Էմիլ Շերմանը ավստրալիցի կինոնկարիչ է։ Շերմանը «Արքայական խոսքի համար լավագույն նկար» անվանակարգում արժանացել է Ակադեմիայի մրցանակին և պատրաստել է այլ քննադատորեն ճանաչված ֆիլմեր, ներառյալ «Առյուծ»-ը կինոֆիլմը (2016) : Էմիլը նաև արտադրեց Էմմի մրցանակակիր «Լճի գագաթը»(2013) հեռուստասերիալը ։
Էմիլը համահիմնադիր է See-Saw Films-ին`արտադրող գործընկեր Իեն Քաննինգի հետ 2008 թվականին ։ Նրանց գրասենյակները բաժանված են Մեծ Բրիտանիայի, Ավստրալիայի և ԱՄՆ-ի միջև։
Կյանքը և կարիերան
Էմիլ Շերմանն ավարտել է Նոր Հարավային Ուելսի համալսարանի արվեստի և իրավագիտության աստիճանները, ինչպես նաև արվեստի մագիստրոս է։ Նա հիմնադրել է Տեսեք-տեսավ կինոնկարները Միացյալ Թագավորության պրոդյուսերից Իեն Քաննինգի հետ 2008 թվականին և արտադրել է մի շարք հեղինակավոր նախագծեր, այդ թվում ՝ վեց անգամ արժանացել է Ակադեմիայի մրցանակի կողմից առաջադրված Առյուծին, Բաֆթայինի՝ երկու մրցանակների հաղթող, դերասանական կազմով ՝ Դև Պաթելին, ակադեմիայի մրցանակակիր Նիկոլ Քիդմանը և Ակադեմիայի մրցանակակիր Ռունի Մառան ։ Նա հրեական ծագում ունի ։
Շերմանը ստացավ իր Ակադեմիայի մրցանակը 2011 թվականին՝ ռեժիսոր Թոմ Հոուպերի «Քինգի ելույթի»-ի համար։ Ակադեմիայի մրցանակակիր կինոնկարի աստղերն են Քոլին Ֆերտը և Գեոֆրի Ռուշը ։
2017/2018 թվականների կինոնախագծերի Տեսեք-տեսավի շարքում են Մերի ՄակԴոնել, որի դերակատարմամբ հանդես են գալիս Ակադեմիայի մրցանակակիրներ Ռունի Մարան և Ջոակին Ֆենիքսը, Ջոն Քեմերոն Միտչելի «Ինչպե՞ս զրուցել աղջիկներին երեկույթների ժամանակ» դերասանելով Էլլ Ֆանինգին և Նիկոլ Քիդմանը , և Ակադեմիայի մրցանակակիր Սթիվ Մաքքուինի «Այրիները», գլխավորում են Ակադեմիայի մրցանակակիր Վիոլա Դևիսը, Ակադեմիայի մրցանակակիրներ Լիամ Նեզոնը և Միշել Ռոդրիգեսը   ։
Շերմանը նաև արտադրեց Ջեյն Քեմպերիի «Էմմի» մրցանակակիր «Լճի լավագույն գագաթը» հեռուստասերիալը, որը առաջին նախագիծն էր, որն արտադրվել է Տեսեք-տեսավ կինոնկարների նոր հեռուստատեսության բաժնում ։ «Լճի գագաթը. Չինաստանի աղջիկ»-ը կինոյի ռեժիսորն է Կամպիոնը, վերջերս է արտադրված և ցուցադրված է հեռարձակման 2017 թվականին։ Դերասանուհի Էլիզաբեթ Մոսին, ով կրկնօրինակում է իր «Ոսկե գլոբուս»-ի հաղթող դերը `որպես դետեկտիվ Ռոբին Գրիֆին ,«Լճի գագաթը. Չինաստանի աղջիկ»-ը կինոյի աստղեր են նաև Նիկոլ Քիդմանը և Գվենդոլին Քրիստին ։ Ներկայումս Շերմանը գործադիր տնօրեն է Տեսեք-տեսավի հեռուստատեսության և արտադրում է հետևյալ ֆիլմերը ՝ «Լճի լավագույն գագաթը»-ը, «Նեթֆլիքս»-ը, «ԱԲՑ Ավստրալիա»-ը և ։ Նախորդ հեռուստածրագրերը ներառում են «Սերը , Նինա»- ն՝ գրված Նիք Հորնբիի կողմից, ռեժիսոր ՝ S. Քլարկսոնը և դերասանուհի Հելենա Բոնհեմ Քարթերը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:1965 ծնունդներ Կատեգորիա:Նկարիչներ Կատեգորիա:Օպտիկական արվեստ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Օսկար Կատեգորիա:Արվեստ Կատեգորիա:Կինոարվեստ Կատեգորիա:Ավստրալիական հեռուստասերիալներ
Մարիա Աքսյոնովա
Մարիա Դմիտրիեվնա Աքսյոնովա (Аксёнова, Мария Дмитриевна փետրվարի 23, Մոսկվա, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն), ռուս էնցիկլոպեդիստ, հասարակական գործիչ, ձեռնարկատեր, հաղորդավարուհի, սպորտսմենուհի , բանաստեղծ, հրատարակիչ, «Ավանտա+» մանկական հանրագիտարանի գլխավոր խմբագիր (ընդհանուր հրատարակված տպաքանակ՝ 63 հատոր, 20000000), «Առաջին տպագրիչ Իվան Ֆյոդորով» հիմնադրամի վարչության նախագահ, «Գիտե՞ն արդյոք ռուսները ռուսերեն» հեռուստածրագրի հեղինակ և հաղորդավար (164 թողարկում), ակադեմիկոս և լաուրեատ՝ ուսումնական նյութերի ներկայացման գիտական և մեթոդական հայեցակարգի մշակման և դրա հիման վրա «Մանկական հանրագիտարան»(2001) ֆունդամենտալ գրքերի շարքի ստեղծման համար , սոցիալապես փոխակերպող ներդրող ։
Կենսագրություն
Մարիա Աքսյոնովան ծնվել է փետրվարի 23-ին Մոսկվայում ։
Դպրոցն ավարտել է արծաթե մեդալով, այնուհետև գերազանցությամբ ավարտել է Մոսկվայի Պետական Համալսարանի մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետը։ 2003 թվականին սովորել է որպես ։
Մարիան 2001 թվականի մարտի 7-ին կայացաց Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ և Ռուսաստանի նշանավոր գործարար կանանց հանդիպման 26 մասնակիցներից և զեկուցողներից մեկն է եղել ։
Հոբբիները՝ Իկեբանա, ճանապարհորդություն,, ջրասուզակ։
Ընտանիք
Հայրական կողմի նախապապը՝ Պյոտր Եվդոշենկոն,բանաստեղծ է եղել, վերջինիս հայրը՝ Իվան Եվդոշենկոն, ծառայել է որպես գիմնազիաների կառավարիչ։
Մայրական կողմի նախահայրն ու նախատատը՝ ու Մերձմոսկվայում, Ռիգայում և հեղափոխական շարժման լիդերներից են եղել։
«Ավանտա+» հրատարակչություն
20 տարեկան հասակում Մարիան որոշել է Սովետական մեծ հանրագիտարանին զուգորդելի մանկական հանրագիտարան հիմնել։ Դեռևս Լինելով Մոսկվայի պետական համալսարանի ուսանող ՝ դարձել է գիտա-տեղեկատու գրականության հրատարակչության տնօրենների խորհրդի համահիմնադիր և նախագահ ։ 1999—2002 թվկաններին հրատարակչության տարեկան շրջանառությունը մոտ $-ից մինչև $։ Ընդ որում, հանրագիտարանի մեկ ամբողջական գունավոր օրինակի գինը տատանվում էր ~150 ռուբլիի ($6, 1999) և 200—270 ռուբլիի (2002-03) շրջանում, ինչը 50%-ով ավելի էժան էր, քան արևմտյան շուկայի նմանօրինակները ' արտադրության գնով ~180 ռուբլի։ 500 էջանոց նոր հատորները կազմվում էին  ամեն երեք ամիս   ։
1996-ից 2000թթ․ և 2005-ից 2009թթ․ Մարիան եղել է (2005 թվականից ) հրատարակչության խմբագրական խորհրդի և կրթական այլ շարքերի գլխավոր խմբագիրը և նախագահը ։
Աքսյոնովան «Մանկական հանրագիտարան» - ում ժամանակակից գիտական գիտելիքներ ներկայացնելու հայեցակարգի համահեղինակ է, որի շնորհիվ բարդ թեման ներկայացվում է մատչելի և հետաքրքիր։ Նա ավելի քան 50 գիտա-պոպուլյար ներածական հոդվածներ և 8 հանրագիտարանային հոդվածներ է հեղինակել։
հրատարակված է 63 մասում, դրանցից ավելի քան 50 — ը խմբագրվել են Մարիա Աքսյոմովայի կողմից։ 2006 թվականին հրատարակության ամենավաճառվող օրինակի ընդհանուր տպաքանակը գերազանցել է 15000000 թիվը։ Մանկական հանրագիտարանի մշակման և ստեղծման համար «Ավանտա+» հրատարակչության 9 աշխատակիցներ 2001 2-ին արժանացել են կրթության ոլորտի ՌԴ նախագահի անվան մրցանակի ։ Հրատարակչության թիմը ստեղծել է «Մանկական հանրագիտարան Ավանտա+» «մատչելի ձևով ներկայացնելու համար բոլոր այն հիմնական գիտելիքները, որոնք այսօր ունի մարդկությունը» ։ Կրթական ծրագրերի և ստանդարտների վարչություն «Մանկական հանրագիտարան» շարքի բոլոր հատորները հանձնարարել է որպես լրացուցիչ ընթերցանության ուղեցույց ։ Շարքը նաև առաջարկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կրթական համակարգերի միջազգային կենտրոնի միջազգային ամբիոնի ցանցի կողմից և ճանաչվել է ազգային մասշտաբի նախագիծ.։
Մարիա Աքսյոնովան հրատարակչական աշխատանքի մասին ․
Ավանտա + հրատարակչության համահիմնադիր Գեորգի Խրամովը նշում է․
Առաջին տպագրիչ «Իվան Ֆեդորով» հիմնադրամ
2007 թ-ից Մարիա Աքսյոնովան համարվում է «Առաջին տպագրիչ Իվան Ֆեդորով»(ThePrinting Pioneer Fund) հիմնադրամի վարչության նախագահ։ Ֆոնդի գործունեությունը ․ Հիմնադրամը նախաձեռնել և հավաքել է միջգերատեսչական ազդեցության կլաստեր ՝ Մոսկվայի Նորարարական Կլաստերի շրջանակներում։
Ձեռնարկատիրական և ներդրումային գործունեություն
Մ. Դ. Աքսյոնովան մի շարք նախագծերի համահիմնադիր և ներդրող է ․ Մարիան սոցիալապես փոխակերպող ներդրող է։ Որպես ներդրող ունի ավելի քան հինգ վենչուրային ներդրումներ ։
Կազմակերպություններ և բիզնես-ընկերություններ
Մարիա Աքսյոնովան եղել է "Ռուսաստանի գործարար կանայք" Համադաշնությունում և "Նոր Մոսկվա" ձեռնարկատերերի ակումբում, անդամակցել է հոգաբարձական տարբեր խորհուրդների, եղել է Ռուսաստանի բարձրագույն բնապահպանական խորհրդում։ Բիզնես-ընկերություններ, որոնց անդամցում է Մարիա Աքսյոնովան ․
Պրոեկտ «Իսկ մենք արդյոք ռուսերեն գիտե՞նք»
2012 թ-ին գիրքը մտել է լոնգ-լիսթ։ Գրքերը ներառված են մանկավարժների համար կազմված գրականության ցուցակներում։ Հաստատված են Ա. Ս. Պուշկինի անվան ռուսաց լեզվի պետական ինստիտուտի կողմից։ Մեջբերում ինստիտուտի նախաբանից։
Հոդվածներ
Մարիա Աքսյոնովան մի շարք հրապարակումներ է արել տարբեր երկրներում հիմնարար կրթության գաղափարների հանրագիտարանային իրացման մեթոդաբանության և մշակութային ու կրոնական ավանդույթների ուսումնասիրության մասին։ Նշանակալի հոդվածների շարքում նշվում են․ 1998 թվականին Կարլոս Կաստանեդայի մահվան հրապարակեց երկու հոդված նվիրված նրան՝   Վիկտոր Պելևինի «Մարտիկի Վերջին կատակը» և Մարիա Աքսյոնովայի «Ո՞վ է լքել այս աշխարհը» ։
Բանաստեղծությունների ժողովածուներ
2007 թ-ին հրատարակվել է Մարիա Աքսյոնովայի «Դատարկության բլյուզ» հեղինակային բանաստեղծությունների ժողովածուի «վալետային» հրատարակությունը և նույնպես վերահրատարակվել է Մարիայի նախապապի՝ Պյոտր Եվդոշենկոյի «Կասկադի ցայտեր» բանաստեղծությունների ժողովածուն։
Հեռուստատեսությունում, կինոյում և ռադիոյում
Հեղինակային և դերասանական գործեր ․
Սպորտ
1984—1989թթ՝ սպորտսմենուհի, շաշկի սպորտի վարպետի թեկնածու ։
Մրցանակներ
Մրցանակները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գիտական գրողներ Կատեգորիա:Ռուս հրատարակիչներ
Բոլնիսի սիոն
Բոլնիսի սիոն (ბოლნისის სიონი) կամ Բոլնիսի վանք, վրաց ուղղափառ եկեղեցի բազիլիկ, որը գտնվում է Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Բոլնիսի մունիցիպալիտետում՝ Բոլնիս փոքրիկ քաղաքում։
Սիոնի շինարարությունը սկսվել է 478 թվականին և ավարտվել 493 թվականին։ Այն համարվում է Վրաստանում պահպանված ամենահին բազիլիկը։
Տաճարում գտնվել են հնագույն արձանագրություններ վրացերեն լեզվով և ասոմլթավրուլի գրով։
Ճարտարապետություն
Բոլնիսի սիոնը կառուցված է միջնադարյան վրացական ճարտարապետական ոճով։ Դեկորատիվ զարդերը գրեթե բացակայում են։
Առավել օգտագործվող զարդաքանդակները կամարներն են։ Մուտքը կամարակերտ է։ Մուտքի սյուների մոտ կան կենդանիների և ծառերի փորագրումներ։
Կառույցում նկատելի է Իրանի և Սիրիայի արվեստի կապը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վրաստանի տաճարներ
Ջոզեֆ Քոթեն
Ջոզեֆ Քոթեն (Joseph Cheshire Cotten, ), թատրոնի և կինոյի ամերիկացի դերասան։
Սկզբնական հաջողությունը ձեռք է բերում խաղալով Բրոդվեյի բեմերում, իսկ նրա մասնակցությամբ հենց առաջին լիամետրաժ ֆիլմը՝ «Քաղաքացի Քեյնը», նրան հաջողություն ու ճանաչում է բերում կինոյում։
Կենսագրություն և աշխատանք
Ջոզեֆ Քոթենը ծնվել է 1905 թվականին։ Վաշինգտոնի Հիքման դերասանական ստուդիան ավարտելուց հետո որոշ ժամանակ աշխատել է որպես գովազդային գործակալ։ Հաջորդիվ աշխատել է որպես թատրոնի քննադատ, ինչը նրան ոգեշնչել է ավելի ակտիվ մասնակցել թատերական ներկայացումներին որպես դերասան, սկզբում Վիրջինիայում, ապա Նյու Յորքում։
Համագործակցություն Օրսոն Ուելսի հետ
1930 թվականին կայացել է նրա նորամուտը Բրոդվեյում, որտեղ նա ծանոթանում է իր ապագա ընկերոջ՝ Օրսոն Ուելսի հետ։ 1937 թվականին Քոթենը միանում է Ուելսի թատերական խմբակին, մասնավորապես խաղում է գլխավոր դերեր «Կոշկակարի տոնը» և «Հուլիոս Կեսար» ներկայացումներում։ 1938 թվականին նա հաջողությամբ ստանձնում է դեր Օրսոն Ուելսի «Աշխարհների պատերազմը» ռադիոներկայացման մեջ, նրան նկատում են «RKO Pictures» կինոընկերությունից, և նույն տարում նրա հետ կնքում են պայմանագիր։
1938 թվականին Քոթենի նորամուտ կայանում է կինոյում կրկին Օրսոն Ուելսի «Չափից շատ Ջոնսոն» կատակերգությունում։ Այդ ֆիլմը չի ունեցել զանգվածային ցուցադրություն և մինչև 2008 թվականը համարվել է չպահպանված. Фильм не демонстрировался публично и до 2008 года считался утраченным : Մեկ տարի անց Քոթենը վերադառնում է Բրոդվեյմ որտեղ դեր է ստանում Ֆիլիպ Բարիի հաջողված «Ֆիլադելֆիական պատմություն» ներկայացումում։
Չնայած Օրսոն Ուելսի վերաբերյալ այն կարծիքին որ ուներ շատ բարդ և փոփոխական բնավորություն, նա և Քոթենը երկար տարիներ մնացել են լավ ընկերներ։
Այլ ֆիլմեր
Խաղացել է ընդհանուր թվով մոտ 100 ֆիլմում, «Քաղաքացի Քեյնը» ֆիլմից բացի, մյուս նշանավոր ֆիլմերն են «Հրաշալի Էմբերսոնները» 1942, «Կասկածի ստվեր» 1942,   «Գազային լույս» 1944, «Մենամարտ արևի տակ» 1946, «Երրորդ մարդը» 1949, «Նիագարա» 1952, «Չարի կնիքը» 1958, «Կամաց, կամաց սիրելի Շառլոտա» 1964, «Տորա, Տորա, Տորա» 1970, «Սարսափելի դոկտոր Ֆայբսը» 1971, «Դրախտի դարպասները» 1980 և այլն։
Նկարահանվել է շատ նշանավոր ռեժիսորների գործերում՝ Ալֆրեդ Հիչքոք, Ջորջ Կյուկոր, Քինգ Վիդոր, Քերոլ Ռիդ, Ռոբերտ Օլդրիչ, Ռիչարդ Ֆլեյշեր, Մայքլ Չիմինո։
Մրցանակներ
Չնայած Քոթենի գլխավոր դերակատարմամբ շատ դասական դարձած ֆիլմերին, նա չի ստացել և չի էլ ներկայացվել Օսկարի։ Նրա միակ հիշարժան կինոմրցանակը Վենետիկի կինոփառատոնի Վոլպիի Գավաթն է։
Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում կա նրա անվան աստղ։
Կյանքի վերջին տարիներ
1981 թվականին 75-ամյա Քոթենը ավարտեց դերասանական կարիերան և կնոջ՝ Պատրիսիա Մեդիսոնի հետ առանձին էր ապրում Կալիֆորնիայի Վեստվուդ քաղաքում։ 1981 թվականին նա սրտի կաթված տարավ և որոշ ժամանակ զրկվեց նորմալ խոսելու կարողությունից։ 1987 թվականին հրատարակվեց դերասանի ինքնակենսագրությունը, որը միանգամից դարձավ բեսթսելլեր։
Ջոզեֆ Քոթենը մահացել է 1994 թվականի փետրվարի 6-ին թոքաբորբից 88 տարեկան հասակում։ Կնոջ հետ նրանք երեխաներ չեն ունեցել։ Հուղարկավորվել է իր ծննդավայրում՝ Փիթսբուրգ քաղաքում՝ Բլենդսֆորդովյան գերեզմանատանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի հուշարձան
Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի հուշարձան (Памятник Мстиславу Ростроповичу), հուշարձան Մոսկվայում, որը տեղադրվել է 2012 թվականին։ Հուշարձանը նվիրված է մեծանուն թավջութակահար, դաշնակահար և դիրիժոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Մստիսլավ Ռոստրոպովիչին։ Գտնվում է Բրյուսի նրբանցքում, Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի պուրակում։ Հուշարձանի հեղինակներն են քանդակագործ Ալեքսանդր Ռուկավիշնիկովը և ճարտարապետ Իգոր Վոսկրեսենսկին ։
Նկարագրություն
Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի քանդակը պատրաստվել է բրոնզից և տեղադրվել է գրանիտե սալիկներով դեկորացված բրոնզե պատվանդանի վրա ։ Երաժիշտը պատկերված է թավջութակ նվագելիս։ Տպավորություն է ստեղծվում, որ այժմ կհնչի նրա կատարմամբ երաժշտությունը։ Հեղինակի՝ քանդակագործ Ալեքսանդր Ռուկավիշնիկովի խոսքով՝ «քանդակային հորինվածքում հաջողվել է բացահայտել երաժշտի անզուսպ էներգիան, որը նրան օգնում էր հաջողությամբ իրականացնել իր ցանկացած նախաձեռնությունը» ։
Պատմություն
Հուշարձանի տեղադրման վայրն ընտրվել է ոչ պատահականորեն։ Մստիսլավ Ռոսրոպովիչը և նրա կինը՝ երգչուհի Գալինա Վիշնևսկայան, ապրել են մոտակայքում՝ թիվ 8/10 ինըհարկանի շենքում (Մոսկվայի կոմպոզիտորների տուն), Բրյուսի նրբանցքում ։ Այս շենքը կառուցվել էր հատուկ կոմպոզիտորների և Մոսկվայի Կոնսերվատորիայի պրոֆեսորների համար։ Այս տանն ապրել են նաև Դմիտրի Կաբալևսկին, Արամ Խաչատրյանը, Դմիտրի Շոստակովիչը, Լեոնիդ Կոգանը, Սվյատոսլավ Ռիխտերը ։
Հուշարձանի բացման արարողությունը կայացել է 2012 թվականի մարտի 29-ին։ Բացումը հարմարեցրել էին երաժշտի 85-ամյակին ։ Բացման արարողությանը ներկա էին այն ժամանակ ՌԴ վարչապետ Վլադիմիր Պուտինը և Մոսկվայի քաղաքապետ Սերգեյ Սոբյանինը ։
Բացումից 5 տարի անց արձանի մոտի պուրակը ևս անվանակոչվել է Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի անունով ։
Քյոլագիր
Քյոլագիր, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։ Գտնվում է Ելիզավետպոլ քաղաքից 12 կմ հյուսիս ։
Բնակչություն
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 298, իսկ 1908-ին՝ 163 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Չափազանց մեծ աստղադիտակ
Չափազանց մեծ աստղադիտակ (Extremely Large Telescope, ELT, նախկինում E-ELT, «European» բառը անունից հանվել է 2017 թվականի հունիսին), կառուցվող աստղադիտարան, որի հիմնական գործիքը կլինի 39,3 մ տրամագծով հատվածավորված հայելիներով աստղադիտակը, որը բաղկացած է 798 վեցանկյուն հատվածներից՝ յուրաքանչյուրը 1,4 մետր տրամագծով ։
Հայելին 15 անգամ ավելի շատ լույս կհավաքի, քան այսօր գոյություն ունեցող ցանկացած աստղադիտակ։ Աստղադիտակը համալրված կլինի 5 հայելիներից բաղկացած յուրահատուկ հարմարվող օպտիկական համակարգով, որն ի վիճակի է փոխհատուցել երկրագնդի մթնոլորտի տուրբուլենտությունը և հնարավորություն կտա ստանալ ավելի մեծ մանրամասնությամբ պատկերներ, քան Հաբլ ուղեծրային աստղադիտակը ։
Պատմություն
Աստղադիտակի կառուցումը նախատեսված էր ավարտել 10-11 տարում, և պետք է սկսեր 2012 թվականին։ Նախագծման արժեքը գնահատվում էր 57 մլն, իսկ շինարարությունը՝ 1,05 մլրդ եվրո ։ Գնաճի ազդեցությամբ 2018 թվականին աստղադիտակի արժեքը աճել է մինչև 1,23 միլիարդ դոլար, իսկ կանխատեսումների համաձայն՝ մինչև 2024 թվականը ամբողջ նախագծի արժեքը պետք է կազմի մոտ 1,47 միլիարդ դոլար։ Այս գումարի մի մասը՝ 400 մլն եվրո, ներառում է հիմնական հայելու արտադրությունը, որի արտադրության պայմանագիրը ստացել են գերմանական SCHOTT և ֆրանսիական Safran Reosc ընկերությունները։
2010 թվականի ապրիլի 26-ին Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի խորհուրդը որպես աստղադիտակի կառուցման վայր ընտրել է Չիլիի Ատակամա անապատում գտնվող Արմասոնես լեռը ։ Մյուս վայրերը, որոնք քննարկվել են, ներառել են Սիեռո Մակոնը Արգենտինայում, Ռոկե դե լոս Մուչաչոս աստղադիտարանը Կանարյան կղզիներում; և վայրեր Հյուսիսային Աֆրիկայում, Մարոկկոյում և Անտարկտիդայում  ։
2012 թվականի հունիսի 12-ին Եվրամիությունը հաստատել է Չիլիի Ատակամա անապատում աստղադիտակ կառուցելու ծրագիրը ։
2013 թվականի դեկտեմբերին հայտնի է դարձել, որ շինարարական աշխատանքները կսկսվեն 2014 թվականի մարտին և կտևեն մոտ 16 ամիս։ Այս ընթացքում պետք է կառուցվեր ճանապարհը դեպի ապագա աստղադիտակի աշտարակ, Արմազոնես լեռան գագաթին կառուցվելու էր կրող հարթակը, ինչպես նաև խողովակների և մալուխների խրամատներ ։
2014 թվականի հունիսի 20-ին ժայռի գագաթը պայթեցվել է այն վայրում, որտեղ պետք է կառուցվեր բազմատոննանոց աստղադիտակի աշտարակը
2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին կայացել է աստղադիտակի կառուցման առաջին քարի տեղադրման արարողությունը ։ 2016 թվականի մայիսի 25-ին Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի (ESO) գլխավոր գրասենյակում ստորագրվել է ցամաքային աստղագիտության պատմության մեջ ամենամեծ պայմանագիրը։ Պայմանագրի առարկան գերաստղադիտակի աշտարակի, գմբեթի և մեխանիկական մասերի կառուցումն էր, պայմանագրի մոտավոր արժեքը 400 մլն եվրո էր նախատեսված։ Դեպի ապագա աստղադիտարան տանող մայրուղին ըստ նախագծի պետք է գործարկվեր 2017 թվականին։ Ըստ Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի գլխավոր տնօրեն Թիմ դե Զեուի, չնայած ներկայիս քաղաքական իրավիճակին, Եվրոպական հարավային աստղադիտարանը բաց է միջազգային համագործակցության համար ։
2018 թվականի հունվարի 8-ին ավարտվել է ավելի քան հայելու 900 հատվածներից առաջին վեցի ձուլումը (798 հատված հիմնական հայելու համար և 133 պահեստային հայելային հատված)։ Արտադրական գործընթացի կայունացումից հետո ամեն օր ձուլվելու է մեկ հատված ։
2018 թվականի նոյեմբերին հայտնվել են Չափազանց մեծ աստղադիտակի արդեն իսկ դրված հիմքի առաջին լուսանկարները ։
2019 թվականի սեպտեմբերի 27-ին սկսվել է 2800 տոննա կշռող աստղադիտակի գմբեթի կառուցումը ]։
2021 թվականի հոկտեմբերին ավարտվել են 2,4 մ տրամագծով M4 հարմարվողական հայելու բոլոր 6 հատվածները, որը երբևէ ստեղծված ամենամեծ դեֆորմացվող հայելին է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստղադիտակներ Կատեգորիա:Չիլիի աստղադիտարաններ Կատեգորիա:Չիլիի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Գիտությունը Չիլիում Կատեգորիա:Աստղագիտական գործիքներ Կատեգորիա:Սպասվող իրադարձություններ Կատեգորիա:Կառուցվող շենքեր և կառույցներ
Միլենիում կամուրջ (այլ կիրառումներ)
Միլենիում կամուրջ կարող է վերաբերել՝
Բարսեղ Էքսերճյան
Բարսեղ Էքսերճյան (Հմայակ), հայ բանասեր։
Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Կրթությունն ստացել է Սկյուտարի վարժարանում, ապա՝ Պերպերյան վարժարանում։ Երկար տարիներ աշխատել է Կ. Պոլսի հայկական դպրոցներում որպես ուսուցիչ և տեսուչ։ Հետագայում դարձել է քահանա, կոչվել Հմայակ։ Դեռևս 1880-ականների կեսերից աշխատակցել է պոլսահայ մամուլին։ 1885 թվականին հրատարակել է մի գրքույկ «Շինեմք մեր գերեզմանատունը» վերնագրով, 1887 թվականին «Շինեմք ճեմարան» գրքույկը։ Նրա ամենից կարևոր աշխատությունն է «Ընդարձակ կենսագրություն բարեհիշատակ Պետրոս Դուրյանի» գիրքը, որը լույս է տեսել Կ. Պոլսում 1893 թվականին և հանդիսանում է բանաստեղծի կենսագրության առաջին և հավաստի աղբյուրը։ Նույն 1893 թվականին Կ. Պոլսում հրատարակել է Դուրյանի բանաստեղծությունները, որոնք սակայն տպագրվելով համիդյան բռնապետության խստագույն տարիներին, ենթարկվել են բազմաթիվ աղճատումների։ Հրատարակել է նաև «Տարերք մայրենի լեզվի» դասագիրքը ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ
Ստեպանովկա (գյուղ, Մարյինի շրջան)
Ստեպանովկա (Степанівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստեպանովկա գյուղում բնակվում էր 46 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Տեսիեռ լե Բուլիես
Տեսիեռ լե Բուլիես (Teissières-lès-Bouliès), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 309 մարդ, բնակչության խտությունը` 15.84 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 19.51 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 450 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 115 կմ հարավ, Օրիյակ քաղաքից` 15 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 197 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 159-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 38։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,7 %։ 159 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 151 անձ (84 տղամարդ և 67 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (5 տղամարդ և 3 կին)։ 38 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 13-ը` թոշակառուներ, իսկ 18-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կելլու
Կելլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 240 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Աբրուս
Աբրուս (Abrus), բակլազգինեռի ընտանիքին պատկանող բույս (Fabaceae)։ Abreae ցեղի միակ ներկայացուցիչը։
Դասը ներառում է մոտ 20 տեսակներ, տարածված է երկիր մոլորակի արևադարձային գոտիներում։
Կենսաբանական նկարագիրը
Դասի տեսակները բազմամյա մագլցող թփեր են։ Տերևները բարդ փետրաձև են։ Ծաղիկները փոքր են, թիթեռածաղկավորների տիպի։ Պտուղը հարթ պատիճներով է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թիթեռնածաղկավորներ Կատեգորիա:Հարավային Ասիայի ֆլորան Կատեգորիա:Աֆրիկայի ֆլորան
Սպարտակ և Կալաշնիկով
Սպարտակ և Կալաշնիկով (Спартак и Калашников), ռուսական ֆիլմ, որն էկրան է բարձրացել 2002 թվականին։ Ռեժիսոր Անդրեյ Պրոշկինի առաջին ֆիլմն է, որի համար նա ստացել է «Ոսկե արծիվ» մրցանակ խաղարկային կինոյում լավագույն ռեժիսորական նորամուտի համար ։
Սյուժե
Ֆիլմը մանկատան 13-ամյա սան Շուրկա Կալաշնիկովի արկածների մասին է, որը բոլորին ներկայանում է իբրև հրաձգային զենքի հայտնի կոնստրուկտոր Միխայիլ Կալաշնիկովի թոռը։ Շուրկան թափառաշրջիկ կյանք է վարում Սպարտակ անունով շան հետ միասին, որը ոչ թե շուն է, այլ իսկական ընկեր։ Նրանց բարեկամությունը բազմիցս ենթարկվում է նվիրվածության և հավատարմության փորձությունների։ Ճակատագիրը նրանց բերում է մեկ «նոր ռուսների», մեկ՝ անապաստարանների մոտ, մեկ էլ ծառայողական շների զորամաս։
Սեռա Սանտ Աբոնդիո
Սեռա Սանտ Աբոնդիո (Serra Sant'Abbondio), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 1115 մարդ (2008), բնակչության խտությունը՝ 34 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 33 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0721։ Բնակավայրի հովանավոր սուրբն է Աբբոնդիոն։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի 16-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
(573) Ռեքա
(573) Ռեքա (Recha), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1905 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,011594 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6646 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3586 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1908,94 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188586 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,84° անկյուն։
Ռեքա աստերոիդը պատկանում է Էոսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 4400 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,99 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, որը համապատասխանում է Յուպիտերի հետ 7:3 ուղեծրային ռեզոնանսին, իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,03, որը համապատասխանում է 9:4 ռեզոնանսին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էոսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1905 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Յանկի Դուդլ Դենդի
«Յանկի Դուդլ Դենդի» (Yankee Doodle Dandy), 1942 թվականին նկարահանված ամերիկյան երաժշտական-կենսագրական ֆիլմ է` դերասան, երգիչ, պարող, դրամատուրգ, պրոդյուսեր, պարուսույց, թատրոնի սեփականատեր, ռեժիսոր Ջորջ Մ. Կոհանի մասին, որը հայտնի էր որպես «Մարդ, ով տիրում է Բրոդվեյին»։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է նրա մահից կես տարի առաջ։
Սցենարի հեղինակներն են` Ռոբերտ Բակները և Էդմունդ Իոսիֆը։ Ֆիլմը նկարահանել է ռեժիսոր Մայքլ Քերթիսը։ DVD-հրատարակությունների տվյալներով սցենարը բավականին բարելավել են «սցենարների բժիշկ» երկորյակ եղբայրներ` Յուլի Ջ. Էպշտեյնը և Ֆիլիպ Գ. Էպշտեյնը, բայց ֆիլմի տիտրերում նրանք նշված չեն։
Չնայած ֆիլմը բյուջետային հաջողություն է գրանցել և պրեմիերայի ժամանակ դարձել էր Warner Bros ընկերության պատմության մեջ ամենաբյուջետային հիթը, այն, միևնույն ժամանակ, այնքան է շեղվել Կոհանի կենսագրության իրական փաստերից, որ ինքը ՝ Կոհանը, պրեմիերայից հետո հայտարարել է. «Լավ ֆիլմ էր, բայց ո՞ւմ մասին էր այն»։
Պարգևներ
Օսկար, 1943 թվական, ֆիլմը հաղթել է հետևյալ անվանակարգերում`
Ֆիլմերը առաջադրվել են
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1942 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Լավագույն երաժշտության համար Օսկարի մրցանակակիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆիլմերի ազգային գրանցամատյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում
Ստեպնոե (ավան, Մարյինի շրջան)
Ստեպնոե (Степне), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստեպնոե ավանում բնակվում էր 1 305 մարդ։
Ավատատիրական հասարակության դասեր
Ավատատիրական հասարակության երեք դասերը։ Միջնադարի մտածողների համոզմամբ հասարակությունը բաղկացած է երեք դասերից։
Ավատատերերի դասակարգը
11րդ դարում Արևմտյան Եվրոպայում ավատատերերի դասակարգը առանձնացել էր հասարակության մյուս դասերից և դարձել էրարտոնյալ փակ խումբ, որին պատկանելը որոշվում էր միայն ծնունդով։ Հողի սեփականության իրավունքը պատկանում էր միայն նրանց, ուստի գործում էր առանց սենյորի հող չկա սկզբունքը։ Համայնքի հողատարածքների սեփականության իրավունքը ևս պատկանում էր ավատատիրոջը։ Հողի դիմաց գյուղացին հարկեր էր վճարում։ Ավատատիրական դասի ձևավորմանը զուգահեռ ավարտուն տեսք ստացավ ավատատիրական աստիճանակարգությունը։ Հողային սեփականության վրա էր հիմնված նաև ավատատերերի քաղաքական իշխանությունը։ Քաղաքական աստիճանակարգության մեջ նրանց զբաղեցրած աստիճանը կախված էր հողի չափից և կարգավիճակից։ Հոգևորականությունը առաջին դաս կոչվելու իր իրավունքը բացատրում էր նրանով, որ իրենք են միջնորդները Աստծո և մարդու միջև։ Նրանք քարոզում էին, որ եկեղեցին Աստծո պատվիրանների միակ կրողն է, ուստի կարող է թողություն տալ մարդկանց մեղքերին և նրանց արժանացնել հավիտենական փրկության։ Եկեղեցին ևս խոշոր հողատեր էր։ Եկեղեցու կարիքները բավարարելու համար պետությունը նրան հանձնեց հսկայական հողատիրույթներ։ Առանձին անձինք ևս հոգու փրկության և մեղքերի թողության համար եկեղեցուն հողեր էին նվիրում։ Արևմտյան Եվրոպայի բոլոր բնակիչները պարտավոր էին եկեղեցուն հարկվճարել, որը կոչվում էր տասանորդ բերքիմեկ տասներորդ մասը։ Վաղ միջնադարում եկեղեցուն պատկանում էր մշակովի հողատարածքների մեկ երրորդը, և եկեղեցին դարձավ հոգևոր ավատատեր։ Հոգևորավատատերերը ներառվեցին ավատատիրական աստիճանակարգության մեջ։ Նրանք ևս ունեին իրենց վասալները։ Քաղաքների, արհեստի և առևտրի զարգացումը, քաղաքների պայքարը սենյորների դեմ հիմք դարձան քաղաքային դասի ձևավորման համար։ Նոր դասի հիմնական տնտեսական զբաղմունքները արհեստն ու առևտուրն էին։ Քաղաքային դասն ուներ մի շարք արտոնություններ, մասնավորապես անձնական ազատություն, մասնակցություն քաղաքի կառավարմանը։ Նրանց դատում էին միայն քաղաքային դատարանում։ Գույքային և սոցիալական անհավասարություն կար նաև քաղաքային դասի ներսում։ Աստիճանաբար ձևավորվում էր հարուստների խավը, որի անդամներին 14–15-րդ դարերում սկսեցին անվանե լբյուրգերներ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ավատատիրություն
Հռոմի կոթողների ցանկ
Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում գտնվում են շատ կոթողներ, որոնցից ութը հին եգիպտական են, հինգը՝ հին հռոմեական, ինչպես նաև կան բազմաթիվ ժամանակից կոթողներ։
Անտիկ եգիպտական կոթողներ
Հռոմեացիների կողմից Եգիպտոսի գրավումից հետո Հռոմ է բերվել եգիպտացիների ստեղծած ութ կոթող։
Հին հռոմեական կոթողներ
Եգիպտոսի հռոմեական ժամանակաշրջանում ունևոր հռոմեացիների կողմից պատրաստվել են հինգ կոթողներ, որոնք հնարավոր է նաև պատրաստված լինեն Հռոմում՝ որպես եգիպտական բնօրինակների կրկնօրինակներ։
Ակսումի կոթող
Հռոմում եղել է նաև մի եթովպական կոթող՝ Ակսումի կոթողը, որի բարձրությունը 24 մետր էր, և այն կանգնեցված էր Պիացցա դի Պորտա Կապենա հրապարակում։ Այն բերվել է 1937 թվականին իտալական բանակի կողմից, Եթովպիայի օկուպացման ժամանակ։ 2002 թվականի մայիսին կայծակը հարվածում է նրան։ 2005 թվականի ապրիլին վերանորոգվելուց հետո կրկին տեղափոխվում է Եթովպիա։
Ժամանակակից կոթողներ
Հռոմում կան հինգ ժամանակակից հանրահայտ կոթողներ։ Դրանք են՝
Ընկեցիկը (ֆիլմ, 2019)
«Ընկեցիկը» («Подкидыш»), ռուսական կատակերգություն, արկածային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է 2019 թվականին Մ. Գորկու անվան կինոստուդիայում՝ ՌԴ մշակույթի նախարարության աջակցությամբ։ 1939 թվականի համանուն խորհրդային ֆիլմի ռեմեյքն է։
Սյուժե
Ֆիլմը Մոսկվայում կորած աղջկա արկածների մասին է։ 21-րդ դարի սկզբին մեգապոլիսի աշխարհը ոչ բարի է, ոչ էլ անվտանգ, բայց հնգամյա Նատաշան այնքան անկեղծ ու վստահաբար է վերաբերվում շրջապատին, որ մարդիկ, հանդիպելով նրա հետ, փոխվում են դեպի լավը։
Արձագանքներ
Ալեքսեյ Կոլենսկի, «Կուլտուրա» թերթ, 25.09.2019 – «Ժամանակակից տարբերակում ոչ ոքի չպատկանող «ընկեցիկ» է ներկայանում մեր հայրենիքի մայրաքաղաքը, որը մարմնավորվում է պարապ, ինքնասիրահարված, առանց որոշակի զբաղմունքի շաղակրատ քաղաքային խելահեղների կերպարով» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական կինոկատակերգություններ
Վլադիմիր Մայակովսկու կիսանդրի (Երևան)
Վլադիմիր Մայակովսկու կիսանդրի, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ թիվ 7 համանուն դպրոցի առջև։ Տեղադրվել է 1974 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ
Քեսաման (Գետաբեկի շրջան)
Քեսաման, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում, իսկ ապա գյուղ Ադրբեջանական ՍՍՀ-ի Խանլարի շրջանում ։
Բնակչություն
1907-1908 թվականներին գյուղն ունեցել է 326 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Բեռլինի պատվավոր քաղաքացի
«Բեռլինի պատվավոր քաղաքացի» (Ehrenbürger von Berlin), կոչում, որ սահմանվել է 1813 թվականին և Բեռլինի սենատի կողմից Բեռլինի պատգամավորների պալատի հետ համաձայնությամբ շնորհվում է գերմանացիների և օտար պետությունների քաղաքացիների «Բեռլինին մատուցած ծառայությունների համար»։
Սահմանում
Պատվավոր քաղաքացիությունը Բեռլինի բարձրագույն պարգևն է ։ Կոչումը կարող է շնորհվել միայն դափնեկրի կենդանության օրոք, սակայն եղել են չորս բացառություններ, երբ կոչումը շնորհվել է Օտտո Նեգալին, Հայնրիխ Ցիլեին, Նիկոլայ Բերզարինին և Մառլեն Դիտրիխին ։ Կոչումը շնորհվում է Բեռլինի պատգամավորների պալատի հետ համաձայնությամբ Բեռլինի սենատի կողմից գերմանացիների և օտար պետությունների քաղաքացիների «Բեռլինին մատուցած ծառայությունների համար» ։ Կոչման թեկնածուներ կարող են առաջադրել Պատգամավորների պալատի ու Սենատի, շրջանային կառավարությունների ու քաղաքային շրջանի ներկայացուցիչների ժողովի անդամները ։ Կոչման շնորհումը դափնեկրին տալիս է մի շարք արտոնություններ, ներառյալ նկարչի ընտրությունը պաշտոնական դիմանկարի համար, ինչպես նաև հուղարկավորությունը Բեռլինի նահանգի հաշվին ։ Բեռլինի պատգամավորների պալատի շենքում տեղակայված է Բեռլինի պատվավոր քաղաքացիների պատկերասրահը, որը ներկայում ներառում է 52 դիմանկար ։
Պատմություն
Բեռլինի առաջին պատվավոր քաղաքացին 1813 թվականին դարձել է Կոնրադ Գոթլիբ Ռիբեկը, որն այդ կոչմանն արժանացել է Բեռլինի ֆրանսիական օկուպացիայի ժամանակ ցուցաբերած ծառայությունների համար ։ 1948 թվականին Բեռլինի պատվավոր քաղաքացիներից երեքը՝ Ադոլֆ Հիտլեր, Հերման Գյորինգը և Յոզեֆ Գեբելսը, որոնք այդ կոչմանն արժանացել էին Երրորդ Ռայխի օրոք, զրկվել են կոչումից ։ Բեռլինի տարածքի բաժանումից հետո կոչումը շնորհվել է ինչպես Արևմտյան Բեռլինի, այնպես էլ Արևելյան Բեռլինի իշխանությունների կողմից, իսկ երկրի միավորումից հետո՝ 1992 թվականին, Բեռլինի պատգամավորների պալատի նախագահ Հաննա Ռենատա Լաուրինի (Hanna-Renate Laurien) որոշմամբ Արևելյան Բեռլինում պատվավոր քաղաքացու կոչման արժանացած 25 անձանցից այն պահպանել են միայն յոթը՝ Օտտո Նագելը, Հայնրիխ Ցիլեն, Աննա Զեգերսը, Վալերի Բիկովսկին, Զիգմունդ Ենը, Վոլֆգանգ Հայնցը, Վիլանդ Հերցֆելդեն  ։ Կոչումից զրկվածների թվում է եղել նաև Նիկոլայ Բերզարինը, որին կոչումը կրկին շնորհվել է 2003 թվականին Բեռլինի իշխող բուրգոմիստր Կլաուս Վովերայթի որոշմամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բեռլին
Մալանդա
Մալանդա (Malanda), քաղաք, որը գտնվում է ավստրալիական Քվինսլենդ նահանգի հյուսիս-արևելյան մասում։ Քաղաքի բնակչությունը 2011 թվականի տվյալներով կազմում է 2052 մարդ։ Քաղաքը գտնվում է Թեյբլենդս շրջանի կազմում, որի բնակչությունը կազմում է 45.300 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։
Աշխարհագրություն
Մալանդան գտնվում է ծովի մակարդակից 732 մ բարձրության վրա։ Քաղաքը գտնվում է Ատերտոնից 20 կմ, Քերնսից` 73 կմ, իսկ Բրիսբենից` 1889 կմ հեռավորության վրա։
Պատմություն
Մինչև եվրոպացիների գալը Մալանդայի տարածքի կեսը բնակեցված է եղել Նգաջաջիներով։ 1886 թվականին որոշում է կայացվել այդ շրջանում երկաթուղային կայարանի կառուցման մասին։ Հաջորդ վեց տարիների ընթացքում կառուցվել է մոտ 3412 կմ (2120 մղոն) երկաթուղային ճանապարհ։ Միայն 1911 թվականին երկաթուղային ճանապարհը հասել է Մալանդա։ Երկաթգիծը փակվել է 1964 թվականին։
1908 թվականին Ջեյմս Ինգլիշը (ավելի ուշ աշխատել է Մալանդայի հյուրանոցում և եղել է Չարլզ Ինգլիշի հայրը) և Ջեյմս Էմերսոնը եկել են այս շրջան։ Անգլիացիներն իրենց հետ բերել են խոշոր եղջերավոր անասուններ Կիամիից և Նոր Հարավային Ուելս նահանգի Ռիչմոնդ գետի մոտակա շրջաններից։ Էմերսոնը նախիր ուներ, որը բաղկացած էր 1026 խոշոր եղջերավոր անասուններից, որոնք նա բերում էր Լիսմոր քաղաքից, բայց 16 ամիս դժվար ճանապարհից մինչև Մալանդա հասել են նրանցից ընդամենը 560-ը։
1910 թվականին Ջոն Փրինսը Մալանդայում հիմնել է անտառահատարան։ Հենց այդ սղոցամեքենաների օգնությամբ պատրաստվել են Մալանդայի հյուրանոցի տախտակները (կառուցվել է 1911 թվականին)։ Առաջին փոստատար բաժանմունքները կառուցվել են 1912 թվականի հունվարին ։
Քաղաքի հյուսիսային մուտքն անցնում է Մալանդա ջրվեժով։ «Մալանդա» անվանումը, համաձայն մի քանի աղբյուրների, գալիս է տեղացի բնիկների բառից, որը նշանակում է ջրվեժ։
1990 թվականին բացվել է քաղաքային գրադարան և կենցաղային սպասարկման կենտրոն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքներ
(574) Ռեգինհիլդ
(574) Ռեգինհիլդ (Reginhild), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1905 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,253006 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7137 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7923 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1235,21 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291448 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,68° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Գեորգի Ասատուրյան
Գեորգի Գարեգինի Ասատուրյան, ՀՀ արվեստի և սպորտի վաստակավոր գործիչ, Մովսես Խորենացի մեդալակիր։
Կենսագրություն
Հայրական կողմից Գեորգի Ասատուրյանը մշեցի էր, մայրական կողմից՝ կարսեցի։ Հայրը եղել է Անդրանիկի զինվորներից։ Դեռ դպրոցական տարիներից ի հայտ են եկել նրա կազմակերպչական ունակությունները, ինչպես նաև հետաքրքրությունը արվեստի նկատմամբ։
Կրթություն
1951 թվականին ավարտել է Երևանի պետական թատերական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետը, պրոֆեսոր Վավիկ Վարդանյանի ղեկավարած կուրսը ։
Աշխատանքային և հասարակական գործունեություն
Հասարակական գործունեությունը սկսել է որպես Կոմերիտմիության Սպանդարյանի շրջանի առաջին քարտուղար, հետագայում եղել է Քաղկոմի առաջին քարտուղար, ապա՝ Կենտկոմի 3-րդ քարտուղար։
Գեորգի Ասատուրյանի աշխատանքային գործունեությունը հարուստ է և բեղմնավոր՝ ՀԽՍՀ կուլտուրայի մինիստրության արվեստի գործերի գլխավոր վարչության պետի տեղակալ (1954-1958),  Հայֆիլհարմոնիայի տնօրեն և ռեժիսոր (1958-1963), Հայաստանի սպորտկոմիտեի նախագահ (1963-1967), Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների և կինոֆիկացիայի կոմիտեի նախագահի տեղակալ (1968-1969), Հայաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության պատասխանատու քարտուղար և «Էկրան» ստեղծագործական արտադրական փորձարարական միավորման տնօրեն  (1969-1976), «Հայհամերգ» միավորման գլխավոր տնօրեն և գլխավոր ռեժիսոր (1976-1986), «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի տնօրեն (1986-1991), «Հայֆիլմ» կինոստուդիային կից կոմերցիոն միավորման տնօրեն (1991-1993), մարզամշակութային-տնտեսական «Արարատ-Օլիմպ» ՍՊ ընկերության տնօրեն (1993-2006) ։
Ձեռքբերումներ
Գեորգի Ասատուրյանը անգնահատելի ավանդ է ունեցել հայրենական սպորտի և մշակույթի զարգացման ու մասսայականացման գործում։ Նրա անմիջական նախաձեռնությամբ և մտահղացումներով Հայաստանում բուռն ծաղկում են ապրել մշակութային զանգվածային միջոցառումների կազմակերպումը, սպորտի մասսայականացումը։ Գեորգի Ասատուրյանի ջանքերով է ստեղծվել Թաթուլ Ալթունյանի անվան երգի-պարի անսամբլը, կազմակերպվել Պարի պետական անսամբլը, սկիզբ է դրվել «Ոսկե աշուն» տոնակատարությանը։ Նրա ունեցած միութենական լայն կապերն օգնել են «Էկրան» գեղարվեստափորձարարական միավորումը, ինչպես նաև Դիլիջանում Կինեմատոգրաֆիստների ստեղծագործական տունը հիմնելու գործին։ Ասատուրյանի նախաձեռնությամբ է մեկնարկել Ծաղկաձորի օլիմպիական մարզաբազայի շինարարությունը, իսկ հայկական ֆուտբոլն իր բարձունքին է հասել նրա շնորհիվ։ Անցյալ դարի 60-ական թվականներին Գեորգի Ասատուրյանն առաջին անգամ Սփյուռքի հայությանն է ներկայացրել հայ մշակույթի և արվեստի տարբեր ժանրերը։ Բազմաթիվ հայ արվեստագետներ, անվանի կատարողներ ու խմբեր նրա անմիջական ջանքերով հյուրընկալվել են արտասահմանյան տասնյակ երկրներում՝ դրանով իսկ նպաստելով հայապահպանության գործին և ազգային մշակույթի հանրահռչակմանը։
Սեմ Լիվիթ
Սեմ Լիվիթ (Sam Leavitt, ), ամերիկացի կինոօպերատոր։ «Չխոնարհվող գլուխներ» ֆիլմում լավագույն օպերատորական աշխատանքի համար «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1904 թվականի փետրվարի 6-ին Նյու Յորքում՝ ԱՄՆ-ում ։ 1926 թվականից սկսել է աշխատել կինոյում որպես ընթերակա և երկրորդ օպերատոր։ Որպես հիմնական կինոօպերատոր առաջնաելույթ է ունեցել 1932 թվականին «Սեր և կիրք» ֆիլմում։ Հայտնի է ռեժիսոր Ռասսել Ռաուսի «Գող», Սթենլի Կրամերի «Չխոնարհվող գլուխներ» և «Գուշակիր, ով կգա ընթրիքին», Օթթո Փրեմինգերի «Սպանության անատոմիա» և «Հետևանք», ինչպես նաև Սեմյուել Ֆուլերի «Արյունոտ կիմոնո» և Սեմ Պեկինպի «Մայոր Դանդի» ֆիլմերում։ 1935 թվականից Ամերիկական կինոօպերատորների միության անդամ է ։
Մահացել է 1984 թվականի մարտի 21-ին ԱՄՆ-ի Վուդլենդ Հիլզ քաղաքում ։
Մրցանակներ և անվանակարգեր
«Օսկար» մրցանակ լավագույն օպերատորական աշխատանքի համար
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 6 ծնունդներ Կատեգորիա:1904 ծնունդներ Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Մարտի 21 մահեր Կատեգորիա:1984 մահեր Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոօպերատորներ
Վեսյոլի Գայ (գյուղ, Մարյինի շրջան)
Վեսյոլի Գայ (Веселий Гай), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վեսյոլի Գայ գյուղում բնակվում էր 164 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լե Տերն
Լե Տերն (Les Ternes), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 546 մարդ, բնակչության խտությունը` 28.54 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 19.13 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 440 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 90 կմ հարավ, Օրիյակ քաղաքից` 50 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 360 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 284-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 76։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,9 %։ 284 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 268 անձ (143 տղամարդ և 125 կին)։ Գործազուրկ են եղել 16 անձ (9 տղամարդ և 7 կին)։ 76 անաշխատունակներից 20-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 34-ը` թոշակառուներ, իսկ 22-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Բուրավետ պղպեղ
Բուրավետ պղպեղ կամ Յամայկայի պղպեղ,  արևադարձային մշտադալար բուժիչ պիմենտա ծառի չորացած չհասունացած պտուղներ։
Նկարագրությունը
Այս պտուղներն իրենցից ներկայացնում են հատապտուղներ, սկզբում կապտականաչավուն հատապտուղներ են. չորացումից հետո անհարթ, երկուսից երեք անգամ ավելի մեծ շագանակագույն հատիկներ են, քան սև պղպեղը, որը պարունակում է մինչև 4%-անոց եթերայուղ։ Համեմունքն ունի անուշ  բույր, կծու համ և հիշեցնում է սև պղպեղի, մեխակի, մշկընկույզի և դարչինի խառնուրդ։
Վաճառքում հայտնվում է հատիկի և աղացած տեսքով։ Ամբողջական հատիկն  ավելացվում է մսային ապուրների, մարինադների, մսային  սոուսների  (ավելի հազվադեպ՝ ձկնային կերակրատեսակներում)  և օգտագործումից առաջ հանվում են ուտեստի միջից, քանի որ  այն համը տալիս է տապակած  մսին, հատկապես թռչնամսին։ Հատիկավոր պղպեղը  ջրի մեջ թույլ է լուծվում։  Աղացած վիճակում հատիկավոր պղպեղն  ավելացվում է միայն հրուշակեղենի խմորի մեջ (քաղցրաբլիթ, թխվածքաբլիթ, կեքս)՝ որպես համեմված խառնուրդների բաղադրիչներից մեկը։
Քիմիական բաղադրությունը
Բուրավետ պղպեղը պարունակում է պիմենտոյի յուղ, որն օգտագործվում է լիկյորների արտադրության մեջ, ինչպես նաև կոսմետիկական արդյունաբերության մեջ՝ օծանելիքների և օճառների արտադրության համար։ Դրա հիմնական բաղադրիչներն են՝ էվգենոլը, կարիոֆիլլենը, ցինեոլը, ֆելլանդրենը։
Բժշկական միջոցներ
Օգնում է վերացնել գազերը։ Այն օգտագործվում է որպես ախտահանիչ ։
Երեխաների հիշատակի առողջության ինստիտուտ
Երեխաների հիշատակի առողջության ինստիտուտ (Instytut "Pomnik - Centrum Zdrowia Dziecka", ԵՀԱԻ), Լեհաստանում ամենամեծ և ամենահագեցած մանկական առողջության պահպանման ինստիտուտն է ։ Տեղակայված լինելով Վարշավայում և ենթարկվելով անմիջապես Լեհաստանի Առողջապահության նախարարությանը, այն նաև Լեհաստանում առաջավոր ուսումնական հիվանդանոց է։
Կենտրոնում աշխատում է շուրջ 2 000 բժիշկ և անձնակազմ, այդ թվում՝ 17 հիվանդասենյակներ և 29 հատուկ հիվանդությունների ամբուլատորիաներ ։ Այն համագործակցում է Լեհաստանի առաջադեմ բժշկական դպրոցների հետ նույնքան լավ որքան հասարակական կազմակերպությունների հետ, ինչպես օրինակ Սուրբ Ծննդյան բարեգործության մեծ նվագախումբը։ Քանի որ շատ երեխաներ այնտեղ բուժվում են երկարատև թերապիաներով, կենտրոնում կան նաև նախակրթարան, տարրական դպրոց, գիմնազիա և ակադեմիական ավագ դպրոց։