cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բոբ Գրոս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում ծնվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Լոս Անջելես Կլիպերսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Չօգտագործվող համարներով NBA բասկետբոլիստներ
Էստոնիան Օլիմպիական խաղերում
Հղումներ
• Էստոնիայի մասնակցությունը Օլիմպիական խաղերին www.olympic.org կայքում
Մադրիդի պատմության թանգարան
Մադրիդի պատմության թանգարան (Museo de Historia de Madrid), պատմության թանգարան, որը գտնվում է Կալե դե Ֆուենկարալում` Մադրիդի կենտրոնում. այն ժամանակագրում է քաղաքի պատմությունը ։ Թանգարանը բացվել է 1929 թվականին որպես քաղաքային թանգարան և 2007 թվականին վերանվանվել է Մադրիդի պատմության թանգարան ։
Պատմություն
Թանգարանը բացվել է 1929 թվականին որպես քաղաքային թանգարան։ Այն փակվել է 1955 թվականին` վերակառուցման համար և հանրության համար չի վերաբացվել մինչև 1978 թվականը ։ 2007 թվականին այն վերանվանվել է որպես Մադրիդի պատմության թանգարան։
Հավաքածու
Հավաքածուն բաղկացած է երեք բաժիններից.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մադրիդի թանգարաններ Կատեգորիա:Պատմության թանգարաններ Կատեգորիա:1929 Իսպանիայում
Սան Խոակին շրջան (Կալիֆոռնիա)
Սան Խոակին շրջան (San Joaquin County), ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 3623 կմ² է, բնակչությունը՝ 685306 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ստոքտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1850 թ.։
Մոշչնոե
Մոշչնոե (Мощное), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի բնակավայրեր
Միխայլովկա (գյուղ, Կրասնոկուտի շրջան)
Միխայլովկա (Михайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1800 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Միխայլովկա գյուղում բնակվում էր 98 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1502 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 65,25 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1800 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Some (երգ)
«Some» (썸), հարավկորեացի երգիչներ Սոյուի և Չոն Գի Գոյի երգը, որի ձայնագրմանը մասնակցել է նաև Geeks դուետի անդամ Լիլ Բոիը։ Այն թողարկվել է օնլայն, թվային նեբեռնման ֆորմատով, փետրվարի 7-ին Starship Entertainment լեյբլի կողմից ։
Թողարկում
Սինգլը տեսահոլովակի հետ թողարկվել է փետրվարի 7-ին։ Երաժշտության հեղինակները Կիմ Դո Հունը, Քսեփի և Էսնան են, խոսքերը գրել են Մին Յոն Ջեն, Քսեփին, Էսնան, Լիլ Բոիը և Չոն Գի Գոն։ Տեսահոլովակի ռեժիսորը ZanyBros ընկերությունն է։ B1A4 խմբի Բարոն և Կիմ Դասոմը մասնակցել են տեսահոլովակի նկարահանմանը։
Սինգլի առաջխաղացում
Սոյուն և Չոն Գի Գոն առաջին անգամ երգը կենդանի կատարել են  M! Countdown հաղորդման ժամանակ, 2014 թվականի փետրվարի 6-ին ։ Դուետը երգը կատարել է նաև Music Bank, Music Core և Inkigayo հաղորդումներին։
Այդ երգով դուետը հաղթել է հինգ մրցանակ Music Bank (փետրվարի 21, 28, մարտի 7, 21 և ապրիլի 4), երկուսը՝ M! Countdown (փետրվարի 20, 27) ու Music Core (փետրվարի 22 և մարտի 1), և մեկը՝ Inkigayo (փետրվարի 23) ու Show Champion (փետրվարի 19) հաղորդումներին։
Հաջողությունները չարթերում
Երգը մեկ շաբաթ զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը Gaon Digital Chart-ում։ Այն նաև վե շաբաթ առաջինն էր Billboard Korea K-Pop Hot 100 հիթ շքերթում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2014 երգեր
Տումանա
Տումանա (Тумана), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Օրիչևսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մուրդյուգ գետի ձախ ափին՝ 1,8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է Տումանովսկի գյուղում, Կոտելնիչա գյուղից 30 կմ հարավ-արևելք։ Գետը հոսում է արևմուտք անմարդաբնակ անտառային տարածքում։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Շտեյն
Շտեյն, շտայն (Stein, բառացի քար), որոշ գունավոր մետաղների (պղինձ, նիկել, կապար և այլն) արտադրության միջանկյալ նյութ՝ երկաթի սուլֆիդի և ստացվող մետաղի սուլֆիդի համաձուլվածք։ Օքսիդային հալույթներում գունավոր մետաղների սուլֆիդների փոքր լուծելիության, նրանց հալման համեմատաբար ցածր ջերմաստիճանի (1100 °C-ից ցածր) և բարձր խտության (ավելի քան 4 գ/սմ³) շնորհիվ հալված շտայնն անջատվում է խարամից և նրա տակ առաջացնում առանձին շերտ։ Պղնձի և նիկելի սուլֆիդային հումքերի հալման ժամանակ շտայնում են կուտակվում պղինձը, նիկելը և կոբալտը։ Շտայնը սովորաբար պարունակում է 10—50 % Сu և Ni, 15—25% Տ, մնացածը՝ երկաթ։ Շտայնն առաջանում է նաև կապարապրոցեսներում, երբ հումքի մեջ լինում են պղինձ և ծծումբ։
Կատեգորիա:Քիմիական խառնուրդներ Կատեգորիա:Գունավոր մետալուրգիա
(3614) Տումիլտի
(3614) Տումիլտի (Tumilty), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի հունվարի 12-ին Նորման Թոմասի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,988526 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6077 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3694 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1887,05 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,190774 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 16,67° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նորման Թոմասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լեո Առնշտամ
Լեո Առնշտամ (Арнштам, Лео Оскарович, ), խորհրդային կինոռեժիսոր և սցենարիստ։ ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1969 թվականին)։ Ստալինյան երկու մրցանակի դափնեկիր (1946, 1947 թվականներ)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1905 թվականի հունվարի 2-ին (15), Եկատիրինոսլավում (այժմ Դնեպր), տեղական բժշկի, ավելի ուշ մանկաբարձ և գինեկոլգ Օսկար Արնտշամի և Մերի Արնտշամի ընտանիքում ։ Երբ նա դեռ երեխա էր, ընտանիքը տեղափոխվել է Պետրոգրադ , որտեղ հայրը բացել է կանանց հիվանդանոց Նևսկի պողոտայի № 101 տանը (ընտանիքն ապրում էր հենց այդ տանը)  ։ 1923 թվականին ավարտել է Ն. Ռիմսկի-Կորսակովի անվան Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիան, դաշնամուրի դասարանը։
1929-1942 թվականներին «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում աշխատել է որպես հնչյունային ռեժիսոր, սցենարիստ և ռեժիսոր։ 1945 թվականից աշխատել է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում։
Ղեկավարել է Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացների սցենարիստների արհեստանոցը ։
Լ. Առնշտամը մահացել է 1979 թվականի դեկտեմբերի 26-ին։ Թաղված է Մոսկվայի Կունցևսկոյե գերեզմանատանը։
Կինը դերասանուհի Գալինա Վոդյանիցկայան է։
Դարդերե
Դարդերե (Dardərə), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում, Մեծ Հայքի պատմական Ուտիք նահանգում։
Լեո Առնշտամ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Դարդերե
Դար-դարա անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառում ։
Բնակչություն
1907-1908 թվականներին գյուղն ունեցել է 292 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դաշկեսանի շրջանի բնակավայրեր
Գլուբոկովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Գլուբոկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Глибоківська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Գլուբոկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 2904 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 59.41 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 48.88 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։
Ատամների ոսկրափուտ
Ատամների ոսկրափուտ, տարածված հիվանդություն (՝ նեխում), ատամների ծկթումից հետո դանդաղ առաջացող ախտաբանական պրոցես է, որը առաջանում է ներքին և արտաքին, տեղային և ընդհանուր վնասակար ազդակներից, որը բերում է ատամի կարծր հյուսվածքների ապահայնքայնացմանը՝ կարիոզ խոռոչի առաջացմամբ։ Կարիեսը բնորոշվում է էմալի անօրգանական մասի օջախային դեմիներիլիզացիայով, օրգանական մատրիքսի քայքայմամբ և ավարտվում է ատամի կարծր հյուսվածքների դեստրուկցիայով՝ էմալում և դենտինում խոռոչի առաջացմամբ, իսկ բուժման բացակայության դեպքում զարգանում է կակղանաբորբ (պուլպիտ) և շուրջատամնաբորբ (պերիօդոնտիտ)։
Կարիեսը ամենատարածված հիվանդություններից մեկն է ամբողջ աշխարհում ։ Այն հանդիպում է բնակչության մոտ 94%-ի մոտ։
Պատմություն
Կարիեսով ատամներ հայտնաբերվել են մեզանից հինգ հազար տարի առաջ ապրող մարդկանց մոտ :.
Կարիեսի բուժումը ացտեկների մոտ
Կարիեսի ամենավաղ բուժան մասին առաջին հիշատակումները եղել են Բերնարդինիո դե Սաագունի Նոր Իսպանիայի ընդհանուր գործեր գրքում։ Այնտեղ նկարագրվում են կարեսի առաջացման տարբեր գործոնների դեմ պայքարը, որն բերեց կարիեսի բուժման մեթոդների առաջացմանը։
Կարիեսի տարածվածություն
Բնակչության 93% ի մոտ հայտնաբերվում է և համարվում է ամենատարածված հիվանդությունը, իսկ երեխաների մոտ գրեթե 5-8 անգամ շատ, քան մեծահասակների մոտ՝առաջ անցնելով երեխաների մոտ շատ հանդիպող բրոնխիալ ասթմայից ։ Տարբեր հեղինակների վիճակագրությունների տվյալներից ելնելով՝ կաթնային կծվածք ունեցող երեխաների մոտ այն հասնում՝ 80-ից 90 %-ի մոտ, շրջանավարտների մոտ՝ 80%, իսկ բնակչության  95-98 %-ի մոտ կան պլոմբավորված ատամներ։
Ելնելով ավստրիալական հետազոտություններից՝ 5-10 տարեկան երեխաների կաթնատամների ավելի քան 40%-ը ախտահարված է կարիեսով, որից մեկ չորրորդը չեն բուժվել։
Վիճակագրական տվյալները ցույց են տալիս, որ մերձհասարակածային երկրներում (Աֆրիկա, Ասիա) կարիեսով ախտահարումները ավելի քիչ են, քան մերձևեռային երկրներում (Սկանդինավիա, Հյուսիսային Ամերիկա)։ Վիճակագրական տվյալները ցույց են տվել նաև, որ զարգացող երկրներում կարիեսի տարածվածությունը ավելի բարձր է ։
Պատճառագիտություն
Ստոմատոլոգիայում հայտնի է ատամների կարիեսի պատճարագիտությունը՝էթիոլոգիան, և ախտածնությունը բացատրող մոտ 400 տեսություն։
Քիմիայում և հատկապես մանրէաբանոության մեջ կատարած նվաճումնորի հիման վրա առաջացան կարիեսի գիտականորեն հիմնավորված տեսությունները։
Ատամների կարիեսի առաջացման ժամանակակից պատկերացումներ
Ատամների կարիեսի առաջացման պատճառների ժամանակակից պատկերացումներից է Կեյզի եռաթերթը, որը նկարագրում է կարիեսը իբրև երեք կարևոր պայմանների զուգակացման դեպքում՝
ստրեպտոկոկեր (Streptococcus mutans, Str. sanguis, Str. mitis, Str. salivarius)
լակտոբակտերիաներ (Lactobacillus acidophilus,Lactobacillus casei)
Այս միկրոօրգանիզմներին բնորոշ է անաէրոբ խմորումը, որի արդյունքում առաջանում են
Այս թթուները լուծում են էմալը և առաջացնում են էմալի դեֆեկտ՝ կարիոզ խոռոչ։ Այնուհետև միկրոօրգանիզմերը, քայքայելով էմալը, ներթափանցում են դենտին՝ սկսելով քայքայել դենտինը։ Վերջիններս լուծում են դենտինի անօրգանական մասը, իսկ իրենց կողմից արտադրվող պրոտեոլիտիկ ֆերմենտները քայքայում են նրա օրգանական մասը՝ բերելով պրոցեսի խորացմանը։ Այս պրոցեսին զուգահեռ առաջացած թթուները բերում են բերանային հեղուկի PH-ի իջեցմանը, որի հետևանքով էլ նվազում են բերանային հեղուկի պաշտպանական մեխանիզմները ։
Կարիեսի ինտենսիվության վրա ազդում է նաև օգտագործվող սննդի կազմը։ Դյուրամարս ծխաջրատների հաճախակի օգտագործումը, կպչուն սննդի գերակշռումը ռացիոնում մեծացնում են կարիեսով ախտահարվածության ռիսկը։
Կարիես-ռեզիստենտականություն
Յուրաքանչյուր մարդ օժտված է իրեն բնորոշ կարիես-ռեզիստենատականությամբ։
Լեոնտևը կարիես-ռեզիստենտականության վրա ազդող գործոնները ներկայացնում է հետևյալ մակարդակներով՝ Մոլելուլային մակարդակում թթուների ազդեցության նկատմամբ ատամների ռեզիստենտականությունը կախված է էմալի հիդրօքսիապատիտի տեսակից, դրա կազմության մեջ գտնվող միկրոտարրերի տեսակից, բյուրեղների կառուցվածքում փուր տեղերի առկայությունից, էմալի հանքայման աստիճանից, սպիտակուցային մատրիցայի ճիշտ ձևավորումից և ներդրումից, էմալի սպիտակուցային և հանքային բաղադրիչների փոխազդեցությունից։
Հյուսվածքային մակարդակում թթուների ազդեցության նկատմամբ ատամների ռեզիստենտականությունը կաղված է էմալի կառուցվածքի կանոնավորությունից, արատների առկայությունից և դրանց քանակից, էմալային պրիզմաների ձևավորման բնույթից, էմալի էլեկտրական լիցքի բնույթից, որը նպաստում է կամ խոչընդոտում է էմալի վրա միկրոօրգանիզմների ադսորբցիային։
Օրգանային մակարդակում որոշվում է էմալի կառուցվածքով, դրա վրա ելուկիլայի ձևավորմամբ, ատամի մակերեսի հետ նրա փոխազդեցությամբ, ատամների ֆիսսուրնորի ձևով և խորությամբ։ Ֆիսսուրները էմալը ծալքերն են ծամիչ թմբիկների միջև։ Դրանք կարող են լինել մակերեսային կամ խորը, որի տարբերում են բաց և փակ ֆիսուրներ։ Փակ ֆիսուրների տարբերակ են կոլբայաձև ֆիսուրները։ Փակ և հատկապես կոլբայաձև ֆիսուրներում առաջանում են առավել բարենպաստ պայմաններ մանրէային ատամնավահանիկի ձևավորման և գոյատևման համար։
Համակարգային մակարդակում ատամների կարիեսի ռեզիստենտականությունը կախված է գանգի կառուցվածքից և ատամների դասավորվածության խտությունից, միջատամնային տարածությունների չափից։
Օրգանիզմի մակարդակում կարիեսի ռեզիստենտականությունը կարիեսի հանդեպ կախված է մարդու դիմածնոտային համակարգի ռեդուկցիայի գործընթացից, տարբեր քաղաքակրթական գործոնների անբարենպաստ ներգործությունից (սննդակարգի առանձնահատկությունները,սննդի խոհանոցային մշակումը, ածխաջրատների մեծ քանակությունը)։
Պատճառները ոսկրի կամ վերնոսկրի սնուցման խանգարումը և վարակական պրոցեսներն են, որոնք հանգեցնում են ոսկրի մեռուկացման։ Ախտահարված օջախները հետագայում ներծծվում են կամ պոկվում՝ առաջացնելով ոսկրի արատ (խոց)։ Ոսկրափուտով կարող են ուղեկցվել առանձնահատուկ բորբոքային մի քանի պրոցեսներ (օրինակ, տուբերկուլոզը, սիֆիլիսը)։
Երեխաների ատամներից հաճախ ախտահարվում են առաջին մնայուն մեծ աղորիքները։ Հիվանդության պատճառները վերջնականապես պարզված չեն։ Հաստատված է, որ ատամների ոսկրափուտին նպաստում է ոչ ճիշտ սնուցումը, մեծ քանակությամբ շաքարի օգտագործումը, քաղցր խմորեղենը, սննդում վիտամինների, կալցիումի և ֆոսֆորի անբավարարությունը, սննդի օրաբաժնում հում բանջարեղենի և մրգերի (որոնք ծամելիս ատամներն ինքնամաքրվում են) բացակայությունը։ Նպաստում է նաև ատամների վատ խնամքը։
Ատամները պտղի օրգանիզմում սաղմնադրվում են ներարգանդային կյանքի 6-8-րդ շաբաթում, ուստի երեխաների ատամների ոսկրափուտին նպաստում են հղիության ընթացքում մոր ոչ ճիշտ սնուցումը և կրած հիվանդությունները։ Աշխարհագրական որոշ շրջանների բնական ջրերում և հետևապես խմելու ջրում նկատվում է ֆտորի անբավարարություն, որի հետևանքով ատամների ոսկրափուտով երեխաների հիվանդացությունը բարձր է։ Ատամների ոսկրափուտի արագ խորացումը, հատկապես մանկական տարիքում, նկատվում է նաև տենդային և ծանր վարակիչ հիվանդությունների, սննդում վիտամինների անբավարարության ժամանակ, ինչպես նաև սեռական հասունացման (հատկապես՝ աղջիկների) շրջանում։ Հաճախ ատամների ոսկրափուտի առաջացումը կապված է հղիության հետ, որը պայմանավորված է կնոջ օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական վերակառուցմամբ, ներզատիչ գեղձերի գործունեության փոփոխություններով, նյութափոխանակության խանգարումներով, ինչպես նաև պտղի կմախքի կառուցման համար անհրաժեշտ կալցիումի բարձր պահանջով։
Զարգացում
Ոսկրափուտի զարգացման մեխանիզմները և կլինիկական դրսևորման ձևերը տարբեր են և պայմանավորված նրա պատճառներով, օջախի տեղադրությամբ և այլն։ Ոսկրի սուր բորբոքային պրոցեսների (օրինակ, օստեոմիելիտի) դեպքում, երբ ոսկրում զարգանում է թարախի օջախ, ոսկրափուտն ընթանում է ընդհանուր թունավորման երևույթներով, և ոսկրն արագ քայքայվում է։
Ախտանիշներ
Ատամների ոսկրափուտի սկիզբը սովորաբար մնում է աննկատ, քանի որ այն ընթանում է գրեթե անախտանշան, երբեմն միայն կարելի է ատամի պսակի վրա նշմարել կրանման կամ դեղնավուն բիծ, որն արծնի՝ ատամի մակերեսային և ամենակարծր հյուսվածքի փոփոխության նշան է։ Հետագայում այդ հատվածում արծնը փափկում է, որը, որպես կանոն, բժիշկը կարող է հայտնաբերել միայն ատամնաբուժական հատուկ գործիքով։ Այդպիսի թերությունը կոչվում է մակերեսային ոսկրափուտ։ Այդ շրջանում ատամում առաջանում է ցավային զգացողություն քաղցրից, թթվից և ատամները խոզանակով մաքրելիս։ Ոսկրափուտն, աստիճանաբար խորանալով, ախտահարում է դենտինը (միջին ոսկրափուտ)։ Հետագայում ատամի դենտինը փափկում է, ատամը ցավում է ոսկրափուտային խոռոչը սնունդ ընկնելիս, սառից, տաք ջրից։ Գրգռիչը հեռացնելուց հետո ատամի ցավն անմիջապես անցնում է (խորը ոսկրափուտ)։ Ժամանակին բժշկի չդիմելու և ոսկրափուտի խորացումը չկանխելու դեպքում արծնի և դենտինի քայքայմանը մասնակցող մանրէները թափանցում են ատամի կակղենի և առաջացնում կակղենու բորբոքում։ Վերջինս չբուժելու դեպքում հետագա բարդությունների՝ ատամի արմատը շրջապատող հյուսվածքի բորբոքման (հարատամնաբորբի) պատճառ է դառնում։
Դպրոցական տարիքի երեխաների կաթնատամների և մնայուն ատամների ոսկրափուտն ընթանում է ավելի արագ, քան հասուն մարդկանցը։ Ատամը քայքայվում է 1-1,5 տարվա ընթացքում, արագ առաջանում են բարդություններ, երբեմն քայքայումը շարունակվում է նաև ատամնալիցքի տակ։ Դա պայմանավորված է երեխաների ատամների կրակալման անբավարարությամբ և մանրէների ազդեցության հանդեպ անկայունությամբ։
Բուժում
Բուժում է ատամնաբույժը։ Այն հարկավոր է սկսել որքան հնարավոր է արագ, մինչև ոսկրափուտային խոռոչի առաջացումը. կարելի է ժամանակին հայտնաբերել կանխարգելիչ զննումներով։ Բուժում են՝ ատամի ոսկրափուտային խոռոչը հատուկ մշակելով և ատամնալիցք անելով։ Կանխարգելումը հարկավոր է սկսել դեռևս հղիության շրջանում, անհրաժեշտ է կանխել և ժամանակին բուժել հղի կնոջ հիվանդությունները, սնունդն ապահովել անհրաժեշտ քանակությամբ սպիտակուցներով, ճարպերով, ածխաջրերով, վիտամիններով և հանքային աղերով՝ հատկապես կալցիումով և ֆոսֆորով, որոնք ծախսվում են պտղի կմախքի կառուցման վրա և կարևոր են հղի կնոջ օրգանիզմում նյութափոխանակության համար։ Այս բոլորը խիստ կարևոր են ատամների ճիշտ սաղմնավորման և հետագա ձևավորման համար։ Զանգվածային կանխարգելման հիմնական ձևը արտադրությունում աշխատող մարդկանց որոշակի խմբերի, դպրոցական, մանկապարտեզի երեխաների, հղի կանանց բերանի խոռոչի հիվանդությունների բուժումն է։ Բերանի խոռոչի բուժումը բնակչության դիսպանսերացման բաժիններից է։
Խմելու ջրում ֆտորի անբավարարության դեպքում կատարում են ջրի ֆտորացում (ատամները մշակում ֆտորային մածուկներով, նշանակում հակաոսկրափուտային սննդակարգ), իսկ ավելցուկի դեպքում (կարող է քայքայել արծնը)՝ ջրի աղբյուրների ֆտորազերծում։ Տնային պայմաններում պետք է օգտագործել <<Colgate Total>> կամ <<Colgate 3 գործողություն>>։Colgate-ի 3 գործողությունները՝ 1.Պաշտպանում է ոսկրափուտից, 2.Սպիտակցնում է ատամները (ամեն օր օգտագործելու դեպքում), 3.թարմ շունչ է տալիս (բացում է քթի ծակերը, որտեղից, որ օդը գնում է շնչափող)։ Իսկ Colgate Total—ը որ պարունակում է ցինկ ու արգինին, դրանք կպչում են ատամներին ու պաշտպանում ատամները մանէրներից 12 ժամ (720 րոպե, իսկ վայրկյաններով 43200 վայրկյան)
Տես նաև
Կատեգորիա:Ատամների հիվանդություններ Կատեգորիա:Սուր ցավեր
Շաբաթասար
Շաբաթասար, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Մեղրու լեռներում, Քաջարան քաղաքից 5,5 կմ հարավ-արևելք։ Բարձրությունը՝ 2691 մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Քլարկ շրջան (Այդահո)
Քլարկ շրջան (Clark County), ԱՄՆ Այդահո նահանգի 44 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 4.571 կմ² է, բնակչությունը՝ 1.022 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Դյուբուա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1919 թ.։
Կատեգորիա:Այդահոյի շրջաններ
Յունգաբերրա
Յունգաբերրա (Yungaburra), քաղաք, որը գտնվում է ավստրալիական Քվինսլենդ նահանգի հյուսիս-արևելքում։ Քաղաքի բնակչությունը 2011 թվականի տվյալներով կազմել է 1106 մարդ։ Քաղաքը գտնվում է Թեյբլենդս մարզի կազմում, որի բնակչությունը կազմում է 45.300 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։
Տեղանուն
Յունգաբերրա անվանումը ծագում է բնիկների janggaburru բառից, ինչը տեղական Ֆլինդրեսիա (Flindersia bourjotiana) բույսի անվանումն է ։
Աշխարհագրություն
Յունգաբերրան գտնվում է Ատերտոն սարահարթի վրա, ծովի մակարդակից 750 մ բարձրության վրա։ Քաղաքը գտնվում է Ատերտոնից 13 կմ դեպի հյուսիս և մարզկենտրոն Քերնս քաղաքից 67 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։
Պատմություն
Մինչև եվրոպացիների գալը ապագա քաղաքի մերձակայքում ապրում էին Ավստրալիայի աբորիգենների մոտավորապես 60 տարբեր խմբեր, այդ թվում նաև` իդինժի և նգաջանջի ժողովուրդները։
1880-ական թվականների սկզբին գրեթե ապագա Յունգաբերայի չափ տարածք, որը կոչվում էր Ալլումբա, օգտագործվում է հանքափորների համար որպես գիշերակացի վայր, որոնք ճանապարհորդում էին ափից դեպի արևմուտք։ 1886 թվականին տարածքն ուսումնասիրվել է, և 1891 թվականինն այստեղ են եկել առաջին նորաբնակները։
1910 թվականին քաղաքի միջով անցկացվել է երկաթուղային կայարան, և քաղաքը վերանվանվել է Յունգաբերրա` Ալլումբա անունով այլ քաղաքի հետ չշփոթելու համար։
1911 թվականին բնիկների թվաքանակն ամբողջ բնակչության թվից, որոնք գոյություն են ունեցել մինչև եվրոպացիների գալը, կրճատվել է` դառնալով 20 %։ Դա կապված է եղել հաճախակի հիվանդությունների, եվրոպացիների հետ հակամարտությունների և իրենց բնակության միջավայրը կորցնելու հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքներ
Նիկոլաոս Կանտունիս
Կենսագրություն
Կանտունիսը ծնվել է 1767 թվականին  Զակինֆ կղզու վրա, բանաստեղծ,գրող,բժիշկ Իոաննիս Կանտունիսի ընտանիքում։ Արվեստի ազգային պատկերասրահում պահվող ինքնադիմանկարի էպիգրամում Կանտունիսը նշում է, որ ինքը ինքնուսույց է. Բայց քննադատների և արվեստի պատմաբանների մեծամասնությունը կարծում է, որ նա նկարել սովորել է իր հայրենակիցներից՝ Իոաննիս Կորաիսից (մահացել է 1786 թվականին) և Նիկոլաոս Կուտուզիսից (1741— 1813) : Ավելին, հետևելով Կուտուզիսին,1786 թվականի հունվարի 25-ին Կանտունիսը ձեռնադրվեց քահանա։ Ավելի ուշ Կանտունիսը դարձավ Ֆիլիկ հետերիա հունական հեղափոխական հասարակության անդամ։  Հունական հեղափոխության սկզբին իր հայացքների և ազգային գործունեության պատճառով Կանտունիսը 1821 թվականի մայիսին  բրիտանացիների կողմից, որոնք այդ ժամանակ վերահսկում էին Իոնյան կղզիները, աքսորվեց դեպի Կիրուս անապատ կղզին,  Կեֆալոնիա կղզու մոտակայքում, որտեղ գրեց «Գաղտնի երեկոն»:Նույն տարվա հոկտեմբերին նա վերադառնում է Զակինֆ, որտեղ ապրում է մինչև իր կյանքի վերջը՝ 1834 թվականը ։
Աշխատանք
Նրա ամենանշանակալից աշխատանքների թվում են «Բոլոր սրբերի» և «Սուրբ առաքյալներ» եկեղեցիների համար կրոնական ստեղծագործությունները, որոնք հետագայում տուժել են երկրաշարժերից։ Կանտունիոսի պատրաստած սրբապատկերները՝ «Սուր Բեսարեբրենիկով» (հուն. Αγίων Αναργύρων) և «Սուրբ Գեորգի Կիպրիանա» (հուն. Αγίου Γεωργίου της Κυπριάνας) եկեղեցիների պատկերակալների համար, այժմ պահվում են Զակինֆի թանգարանում։ Չնայած այն հագամանքին, որ Կանտունիոսը ուղղափառ  քահանա էր, իր իսկ գործերում նա իրականում չէր հետևում բյուզանդական ավանդույթին՝նույնիսկ եկեղեցական գործերում հավատարիմ մնալով արևմտյան ոճին։  Այս առումով բնորոշ է նրա «Սուրբ Գեորգին»,որը  պահվում է  Բյուզանդական թանգարանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հույն նկարիչներ Կատեգորիա:1767 ծնունդներ Կատեգորիա:Դիմանկարիչներ
Անվանական տոկոսադրույք
Անվանական տոկոսադրույքը, տնտեսագիտության և ֆինանսների տեսանկյունից բնութագրվում է որպես տոկոսադրույք, որը հաշվի չի առնում գնաճի մակարդակը (ի տարբերություն իրական տոկոսադրույքի)։
Անվանականն ընդդեմ իրական տոկոսադրույքի
Իրական տոկոսի արդյունավետությունը կայանում է նրանում, որ վերջինս արտացոլում է նաև գնաճի ազդեցությունները և հնարավոր հետևանքները։ Վարկի դեպքում հենց իրական տոկոսադրույքն է, որ փոխատուն ստանում է դրամային տեսքով։ Օրինակ, եթե տրամադրված վարկային միջոցների դիմաց փոխառուն ստանում է 8 տոկոս եկամուտ, և միաժամանակ գնաճի մակարդակը ևս կազմում է 8 տոկոս, ապա արդյունավետ իրական տոկոսադրույքը հավասարվում է 0-ի, չնայած այն հանգամանքին, որ վերադարձված արժութային միջոցները քանակական տեսանկյունից ավելին են, քան տրամադրված միջոցներ։
Տնտեսագիտական վերլուծություններում անվանական տոկոսադրույքը համարվում է ամրագրված, իսկ իրական տոկոսադրույքը ինֆլյացիայի հետևանքով հնարավոր կորուստները արտացոլող տոկոսադրույքն է։ Եվ քանի որ գնաճի մակարդակը կարող է հաստատվել միայն գնաճի փաստացի դրսևորման արդյունքում, ուստի իրական տոկոսադրույքները կարող են լինել տարբեր (բարձր կամ ցածր)։
Անվանականն ընդդեմ արդյունավետ տոկոսադրույքի
Անվանական տոկոսադրույքը, որը հայտնի է նաև տարեկան տոկոսադրույք կամ APR անվամբ, ներկայացնում է պարբերական տոկոսադրույք՝ բազմապատկած տարեկան ժամանակաշրջանների քանակով։ Օրինակ, եթե անվանական տոկոսադրույքը կազմում է 12 տոկոս, ապա ամսական կտրվածքով բարդ տոկոսադրույքը կազմում է 1 տոկոս ։ Ըստ պարբերաշրջանների հաստատված ամսական բարդ տոկոսադրույքը համեմատաբար ավելի ցածր է ստացվում, քան տարեկան կտրվածքով տվյալների միջինացված ցուցանիշը, վերջինս փաստարկվում է բարդ տոկոսադրույքի բանաձևի միջոցով։ Նկատենք, որ անվանական տոկոսադրույքը հստակորեն չի կարող սահմանվել, եթե հայտնի չէ բարդ տոկոսադրույքի չափն ու հաշվարկման պարբերականությունը։
Տարբեր անվանական տոկոսադրույքներ կարող են համեմատելի լինել, եթե բարդ տոկոսադրույքի հաշվարկման պարբերաշրջանները նույնն են։ Շատ դեպքերում կախված տեղական կանոնակարգերի առանձնահատկություններից, տոկոսադրույքները փոխատուների կողմից գովազդներում ներկայացվում են անվանական տոկոսադրույքների, ոչ թե արդյունավետ տոկոսադրույքի տեսքով, և այդպիսով անվանական տոկոսադրույքը դառնում է համեմատելի հավասարազոր արդյունավետ տարեկան տոկոսադրույքի հետ։
Միաժամանակ նկատենք, որ անվանական տոկոսադրույք հասկացությունը գնաճի պայմաններում ունի այլ բովանդակություն։ Անվանական տոկոսադրույքը այս պայմաններում բնութագրվում է մինչ ինֆլյացիան հաշվարկված տոկոսադրույք և հաստատուն գների պայմաններում իրական տոկոսադրույք։ Անվանական և իրական տոկոսադրույքներին է միտված նաև Ֆիշերի տեսությունն ու էֆեկտը։ Որպեսզի խուսափեն հնարավոր խառնաշփոթներից, որն առաջանում է անվանական տոկոսադրույք հասկացության տարբեր իմաստներից, որոշ տնտեսագետներ ավելի հաճախ օգտագործում են տարեկան անվանական տոկոսադրույք կամ APR անվանումները, քան հենց անվանական տոկոսադրույքը, երբ քննարկվում է տարբերությունը արդյունավետ տոկոսադրույքների և APR-ների միջև։
Անվանական տոկոսադրույքը չպետք է շփոթել նաև պարզ տոկոսադրույքի հետ, քանզի վերջինս համարվում է բարդ տոկոսադրույքի հակառակ երևույթը։
Արդյունավետ տոկոսադրույքը մշտապես հաշվարկվում է այնպես, ինչպես բարդ տոկոսադրույքը՝ տարեկան կտրվածքով։ Արդյունավետ տոկոսադրույքը հաշվարկվում է հետևյալ բանաձևի միջոցով՝
որտեղ, r-ը արդյունավետ տոկոսադրույքն է, i -ը անվանական տոկոսադրույքը, իսկ n-ը բարդ տոկոսադրույքի հաշվարկման պարբերաշրջանների թիվն է՝ տարեկան կտրվածքով /օրինակ բարդ տոկոսադրույքը տարեկան կտրվածքով կազմում է 12/։
Տոկոսագումարի ամսական հաշվեգրում
Օրինակ 1։ Ամսական ուսումնասիրության տվյալներով անվանական տոկոսադրույքը 6 տոկոս է, ինչը հավասար է 6,17 փաստացի տոկոսադրույք չափին։
Օրինակ 2։ տարեկան 6 տոկոսի դեպքում՝ 6%/12 = 0.5% յուրաքանչյուր ամիս. Մեկ տարի հետո, սկզբնական կապիտալի արժեքում կգրանցվի աճ՝ (1+0.005)12 ≈ 1.0617 չափով։
Տոկոսադրույքի օրական հաշվեգրում
Վարկի դեպքում օրական հաշվեգրումը տարեկան կտրվածքով արդյունավետ տոկոսադրույքի դեպքում ավելի բարձր է անվանական տոկոսադրուքից։ Երբ անվանական տոկոսադրույքը օրական հաշվարկով մեկ տարվա համար կկազմի 10 տոկոս, ապա արդյունավետ տոկոսադրուքի դեպքում այն կկազմի 10,516 տոկոս։ 10,000 ԱՄՆ դոլար վարկի դեպքում փաստացի տոկոսադրույքով հաշվարկով փոխառուն վարկն ամբողջությամբ մարելուց կվճարի 51,56 դոլար ավելի, քան անվանական տոկոսադրույքով հաշվարկի դեպքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տնտեսություն Կատեգորիա:Ֆինանսային մաթեմատիկա Կատեգորիա:Բանկային գործ Կատեգորիա:Գնաճ
British Steel (ալբոմ)
British Steel (Բրիտանական պողպատ), ծանր մետալ Judas Priest (Ջուդաս Պրիսթ) խմբի 6-րդ ալբոմն է՝ թողարկված 1980 թ. ապրիլի 14-ին։ British Steel-ը կրկնեց իրենց նախորդ ալբոմի՝ "Killing Machine"-ի կոմերցիոն հաջողությունը, բայց այս անգամ նրանք որոշ չափով հրաժարվեցին մռայլ լիրիկական թեմաներից։ Ալբոմը ձայնագրվել է Տիտենհարսթ Պարկում՝ 1979 թ դեկտեմբերին, Բիթլզի նախկին Ռինգոսթար ձայնագրման ստուդիայում։
Քանի որ այդ ժամանակ թվային ձայներ ստանալու տեխնիկան լայնորեն տարածված չէր, խումբը ձայնագրել է շշերի ջարդվելու, պատառաքաղների ձայներ և դրանք օգտագործել "Breaking the Law" և "Metal Gods" երգերի մեջ ։
Այս ալբոմում առաջին անգամ հարվածային գործիքավորումը ներկայացնում է Դեյվ Հոլանդը։ "Breaking the Law, "United" և "Living After Midnight" երգերը թողարկվեցին որպես սինգլ։
"British Steel"-ը վերաձայնագրվել է 2001 թ.՝ ավելացնելով ևս 2 բոնուսային երգեր։ 2009 թ. Judas Priest-ը իրենք 30-ամյակին նվիրված տուր անցկացրեց ԱՄՆ-ում՝ առաջին անգամ կենդանի կատարմամբ ամբողջությամբ ներկայացնելով "British Steel"-ը։ Միաժամանակ թողարկվեցին նաև կենդանի համերգի DVD և CD տարբերակները օգոստոսի 17-ին ։
British Steel"-ում տեղ գտած բոլոր երգերի կենդանի կատարումները ներբեռնելը հնարավոր դարձավ 2010 թ.՝ որպես Rock Band վիդեոխաղի կոնտենտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1980 ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Բաք Քարթալյան
Բաք Քարթալյան (Buck Kartalian, Վահե Խարտալյան, ), թատրոնի և կինոյի ամերիկահայ դերասան։
Կենսագրություն
Բաք Քաթալյանը ծնվել է Դիթրոյթում 1929 թվականին, Դեթրոյթում, հրուշակագործի ընտանիքում։ Մանկությունն անցել է Նյու Յորքում։ Դերասանական գործունեությունը սկսել է Նյու Յորքի հայ թատերասերների անգլախոս թատերախմբում։
Նյու Յորքի և Ֆիլադելֆիայի թատրոններում Քալանթարյանը գլխավոր դերեր է կատարել 50-ից ավելի դրամատիկական և երաժշտական պիեսներում։ Շրջագայել է ԱՄՆ-ի գրեթե բոլոր նահանգներում։
Կինոյում նկարահանվել սկսել է 1955 թվականից։ Բաք Քարթալյանը խաղացել է նաև 220-ից ավելի հեռուստատեսային բեմադրություններում, շոուներում և սերիալներում։
Բաք Քարթալյանը մշտապես մասնակցել է հայ գաղութի միջոցառումներին, ղեկավարել Նյու Յորքի Հայ Թատերասերների խումբը։
Ընտանիք
Ամուսնացած էր, ունի երեք զավակ՝ Արամը, Ջուլիետը, Ջեյսոնը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:1929 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ
Հաղթանակի սյուն
Հաղթանակի սյուն (Siegessäule), պատմական հուշարձան Գերմանիայում, Բեռլինի տեսարժան վայրերից մեկը։
Նախագծի հեղինակը ճարտարապետ Յոհան Հենրիխ Շտրակն է (1805-1880), ով եղել է Կարլ Ֆրիդրիխ Շինկելի աշակերտը։ Սյան գագաթին խոյացող քանդակի հեղինակը գերմանացի ականավոր ճարտարապետ Ֆրիդրիխ Դրակեն է (1805-1882)։
Հուշարձանը գտնվում է Տիրգարտեն այգու կենտրոնում` Մեծ աստղ հրապարակում (Großer Stern): Սյունը կառուցվել է Վիլհելմ I Հոհենցոլեռնի պատվերով` ի նշան Պրուսիայի` 1864 թվականին Դանիայի, 1866 թվականին Ավստրիայի և 1870-1871 թվականներին ֆրանս-պրուսական պատերազմում Ֆրանսիայի դեմ տարած հաղթանակների։ Սյան գրանիտե պատվանդանին փորագրված պատկերները ներկայացնում են դրվագներ այդ պատերազմներից։ Սյունը բացվել է 1873 թվականի սեպտեմբերի 2-ին` Սեդանի ճակատամարտում տարած հաղթանակի երրորդ տարեդարձի առթիվ։ Սյան գլխին տեղադրված է հաղթանակի աստվածուհի Վիկտորյայի արձանը, որն ունի 8.3 մ բարձրություն և 35 տ քաշ ։ Ժողովուրդն այն կոչել է «Ոսկյա Էլզա» (Goldelse) : Որպեսզի աստվածուհու շորերին պատշաճ փայլ տրվի, 1987 թվականին հատկացվել է 1 կգ ոսկի։
Պատմություն
Հաղթանակի սյունը ի սկզբանե գտնվել է Արքայական հրապարակում (Königsplatz, ներկայումս` Հանրապետության հրապարակ` Ռայխստագի դիմաց) և բաղկացած է եղել երեք մասից։ 1938-1939 թվականներին Հիտլերի` Բեռլինը վերակառուցելու ծրագրի նախագծով սյունը տեղափոխվել է Մեծ աստղի հրապարակ, որտեղ և գտնվում է ներկայումս։ Հենց այդ ժամանակ էլ ավելացվել է չորրորդ մասը` 7.5 մ բարձրությամբ, ինչի արդյունքում հուշարձանի ընդհանուր բարձրությունը կազմել է 66.89 մ։
Ինվերկարգիլ
Ինվերկարգիլ (անգլ․ Invercargill), Նոր Զելանդիայի Հարավային կղզում տեղակայված քաղաք, երկրի ծայր հարավային և ծայր արևմտյան քաղաքն է և մեր մոլորակի առավել բնակեցված հարավային բնակավայրերից մեկը։ Տեղացիների լեզվով քաղաքը կրում է Ուաիոպի անվանումը (մաորի․ Waihōpai)։
Հաղթանակի սյուն
Պատմություն
1945 թվականին ֆրանսիական օկուպացիոն ուժերը նախատեսել էին ոչնչացնել սյունը, որ խորհրդանշում էր նաև Ֆրանսիայի պարտությունը 1870 թվականին։ Սակայն խորհրդային օկուպացիոն վարչությունը` սպա Արսենիյ Գուլիգայի ղեկավարությամբ, իր վճռական բողոքն է արտահայտել, և սյունը մնացել է կանգուն։
Կինոյում
Հաղթանակի սյունը, նրա գագաթի արձանը և Բեռլինի տեսարանները ներկայացված են Վիմ Վենդերսի «Այնպես հեռու, այնպես մոտիկ» (Գերմանիա, 1993) ֆիլմի սկզբնամասում։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսը` Կասիել հրեշտակը, որոշ ժամանակ կանգնում է քանդակի աջ ուսին` նայելով երկնքին, քաղաքին, ապա սլանում է ներքև։
Ինվերկարգիլ
2005 թվականի տվյալներով՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 48 200 մարդ։
Քաղաքում տեղակայված Ջեյս Հարգեստ քոլեջը հանդիսանում է տարածաշրջանի խոշորագույն կրթական հաստատությունը։ Քաղաքի միակ բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը Հարավային տեխնոլոգիական ինստիտուտն է, որը միաժամանակ հանդիսանում է միակ ուսումնական հաստատությունը երկրում, որը առաջարկում է անվճար կրթական ծառայություններ ։
Հաղթանակի սյուն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բեռլինի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Բեռլինի հուշարձաններ
Ինվերկարգիլ
Կլիմա
Քաղաքի կլիման խոնավ է, բայց մեղմ։ Ձմեռային ջերմաստիճանը (հուլիս֊օգոստոս)՝ +6°С ՝, ամռանը՝ +13,5 °C։ Ձմռանը հնարավոր են ձյան տեղումներ և սառնամանիքներ, բայց դրանք հազվադեպ են, իսկ ձյունն արագ հալվում է։ Ամռանը ցերեկային ջերմաստիճանը հազվադեպ է անցնում +25 °C֊ից։
Քանի որ քաղաքը գտնվում է Հարավային Ալպերի եզրին, հաճախակի է ենթարկվում արևուտքից եկող ուժեղ կամ թույլ օդային հոսանքների ազդեցությանը, քաղաքում հաճախակի են լինում ուժեղ քամիներ և անձրևներ (հաճախ՝ միասին)։ Տեղի բնակիչները կատակում են՝ ասելով, որ լավ եղանակը ուղիղ եկող անձրևն է։
Տրանսպորտ
Քաղաքում կա օդանավակայան։ Ինվերկարգիլը հանդիսանում է Գլխավոր հարավային գծի ծայրհարավային կետը։ 1881 թվականի դեկտեմբերի 3֊ին քաղաքում բացվեց ձիաքարշ տրամվայի երթուղին։ Այն գործել է մինչև 1908 թվականի մարտի 15֊ը։ Էլեկտրաքարշով աշխատող տրամվայի երթևեկությունը գոյություն է ունեցել 1912 թվականի մարտի 26֊ից մինչև 1952 թվականի սեպտեմբերի 10֊ը։
Տեսարժան վայրեր
Քաղաքում պահպանվել են Խորհրդի շինությունները, որոնք կառուցվել էին 1864 թվականին որպես մասոնական օթյակներ և ձեռք էին բերվել Սաուտլենդի մարզային խորհրդի կողմից 1866 թվականին.
Սպորտ
Քաղաքում կա «Ռեգբիի դաշտ» մարզադաշտը։ Քաղաքն ընդունել է ռեգբիի 1987 և 2011 թվականների ռեգբիի աշխարհի առջնությունները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նոր Զելանդիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1853 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Thank U, Next (երգ)
«thank u, next» ` ամերիկացի երգչուհի Արիանա Գրանդեի երգը։ Երգը դարձել է «Thank U, Next» հինգերորդ ստուդիական ալբոմի լիդ-սինգլը։ Երգի տեքստը պատմում է երգչուհու նախկին սիրեցյալների (Բիգ Շոն, Մաք Միլեր, Պիտ Դևիդսոն և Ռիքի Ալվարես) հետ հարաբերությունների մասին ։ Երգը հասել է առաջին հորիզոնականին Մեծ Բրիտանիայում, Շոտլանդիայում, Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում։ Ինչպես նաև դարձել է Արիանայի առաջին երգը, որը գլխավորել է ամերիկյան Billboard Hot 100-ը ։ Բացի այդ, երգը ռեկորդ է սահմանել Spotify-ում 100 միլիոն սթրիմ հավաքելով ։
Արձագանքներ
Կոմպոզիցիան, ընդհանուր առմամբ, հավանության է արժանացել երաժշտական փորձագետների և մեկնաբանների կողմից՝ Forbes.com, Digital Journal , Pitchfork , The Atlantic , Rolling Stone , Jezebel , Internet meme , refinery29.com :
Երգը տարվա լավագույններից մեկն է ճանաչվել մի քանի երաժշտական հրատարակություններում։ Օրինակ, Time ամսագիրը «Thank U, Next» երգը ներկայացրել է 2018 թվականի լավագույն թրեքների շարքի 3-րդ հորիզոնականում ։
Երաժշտական տեսահոլովակ
Երաժշտական տեսանյութն առաջին անգամ առանձին պատկերների տեսքով հայտնվել է 2018 թվականի նոյեմբերի 20-ին երգչուհու Ինստագրամյան էջում ։ Նոյեմբերի 27-ին հայտնվեց տեսահոլովակի թիզերը՝ կամեոյի ընկերների՝ Թրոյ Սիվանի, Colleen Ballinger-ի և Mean Girls-ի դերասաններ Ջոնաթան Բենետի և Stefanie Drummond-ի հետ ։ Երաժշտական տեսահոլովակում ներկայացվում են ամերիկյան հայտնի կինոֆիլմերի սյուժեները՝ «Դաժան աղջիկները» (2004), «Հաջողության հասած» (2000), «13-ից 30» (2004) և «Օրենքով շիկահերը» (2001)։
Նոյեմբերի 30-ին տեղի ունեցավ տեսահոլովակի պաշտոնական պրեմիերան և այն առաջին 24 ժամվա ընթացքում միանգամից 55,4 միլիոն դիտում հավաքեց՝ գերազանցելով նախկին ռեկորդը, որը սահմանել էր կորեական ԲիԹԻԷս փոփ խումբը՝ «Idol» հիթով ։ Տեսահոլովակը դարձել է նաև VEVO ալիքում Յություբի միջոցով 100 միլիոն դիտում հավաքած ամենարագը՝ դրա վրա ծախսելով ընդամենը 3 օր և 10 ժամ՝ երկու ժամ գերազանցելով ամերիկացի երգչուհի Թեյլոր Սվիֆթի «Look What You Made Me Do» և կորեացի երաժիշտ Փի Էս Ուայի «Gentleman» տեսահոլովակների նախորդ ռեկորդը ։
Առևտրային հաջողություն
Միաժամանակ սինգլը 71 միլիոն սթրիմ է ունեցել ԱՄՆ-ում առաջին շաբաթվա ընթացքում և նաև առաջին տեղն Է զբաղեցրել Streaming Songs չարթում՝ այնտեղ դառնալով առաջին չարթոպերը։ Երգը, սակայն, առաջին շաբաթվա ընթացքում չի հայտնվել Radio Songs ռադիոարտում (Billboard հանդեսի հիթ-շքերթի երրորդ բաղադրիչը) և միայն մեկ շաբաթ անց (ավարտվող նոյեմբերի 11-ին) ստացել է 11,3 միլիոն լսարան աուդիոյում ։
Գրանդեն համաշխարհային ռեկորդ է սահմանել կատարողների համար և այժմ նրա առաջին հինգ ստուդիական ալբոմներից յուրաքանչյուրի բոլոր լիդ-սինգլները միանգամից հայտնվել են Hot 100-ի լավագույն տասնյակում՝ «The Way», «Problem», «Dangerous Woman», «No Tears Left to Cry» և «Thank U, Next» :
..
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2018 երգեր Կատեգորիա:Արիանա Գրանդեի երգեր Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:Երաժշտական մեմեր Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Տաղով եկավ...
«Տաղով եկավ...», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1913 թվականին ապրիլի 5-ին ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1913 թվականի ապրիլի 5-ին։ Հեղինակը նույն օրը այս ոտանավորը կարդացել է Հայ գրողների կովկասյան ընկերության նախաձեռնությամբ Սայաթ-Նովայի հիշատակին նվիրված երեկոյին ։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1913 թվականին ապրիլի 7-ին « Հորիզոն » օրաթերթում։ Նույն ժամանակ փորագրվել է Սայաթ-Նովայի գերեզմանաքարի վրա, որը դրված է Թիֆլիսի սուրբ Գևորգ եկեղեցու բակում, պատի մոտ։ Այնուհետև՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է «Հորիզոն» օրաթերթից ։
Մայրը (պատմվածք)
«Մայրը», Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներից ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանի այս պատմվածքի գրման ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ ։
Առաջին անգամ լույս է տեսել 1908 թվականին՝ «Հասկեր» մանկական ամսագրի № 5-ում (էջ 178-179) այնուհետև՝ 1908 թվականին լույս տեսած «Լուսաբեր» դասագրքում (էջ 97-98)։ Դրանից հետո տպագրվել է 1940-1959 թվականներին Երևանում լուս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 72-73)։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Պահպանվել է 1909 թվականին լույս տեսած «Լուսաբեր» դասագրքի բնագիրը՝ հեղինակի ուղղումներով (Եղիշե Չարենցի անվան արվեստի և գրականության թանգարան Թումանյանի ֆոնդի, № 1360), որից և տպագրվել է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի պատմվածքներ
Մեզենովկա (գյուղ, Կրասնոպոլիեի շրջան)
Մեզենովկա (Мезенівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։ Մեզենովկա գյուղական խորհրդի վարչական կենտրոնն է, որը, բացի այդ, ներառում է Նովոալեքսանդրովկա, Չերյոմուշկի, Պտուշկա և Մայսկոե գյուղերը։
2001 թվականի տվյալներով Մեզենովկա գյուղում բնակվել է 1 273 մարդ ։
Մեզենովկա գյուղը գտնվում է Պոժնյա գետի ափին, վերևում՝ 6,5 կմ հեռավորության վրա, Լեսնոե գյուղը, հոսանքին ներքև՝ 2,5 կմ հեռավորության վրա՝ Սլավգորոդ գյուղը։ Գետի վրա կան մի քանի ամբարտակներ։
Պատմություն
Մեզենովկան Ռուսական կայսրության Խարկովի նահանգի Ախտիրսկի շրջանի Ռյասնյանսկի վոլոստում գյուղ էր, 1848 թվականին այստեղ կառուցվել է շաքարի գործարան։ 1995 թվականի հուլիսին Ուկրաինայի Նախարարների կաբինետը հաստատել է այստեղ գտնվող շաքարի գործարանը և շաքարի ճակնդեղի ֆերման սեփականաշնորհելու որոշումը ։ Հետագայում շաքարի գործարանը սնանկ է ճանաչվել և դադարել է գոյություն ունենալ ։
Տրանսպորտ
Գյուղով են անցնում Т-1901 և Т-1913 մայրուղիները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:17-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Գորյաչեգորսկ
Գորյաչեգորսկ (Горячегорск), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Շարիպովո քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 647 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Շարիպովո քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Սմոլիգով
2001 թվականի տվյալներով Սմոլիգով գյուղում բնակվում էր 496 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1418 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 349,79 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1570 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Alfa Romeo 90
Պատմություն
Մեքենան մշակվել է Bertone-ի կողմից և ներկայացվել է 1984 թվականին Թուրինի ավտոսրահում։ Alfa Romeo 90-ը տեղակայված էր մոդելային շարքում Alfa Romeo Giulietta-ի (nuova) և Alfa Romeo Alfa 6-ի միջև։ Երկու մոդելներն էլ շուտով դադարեցրին արտադրությունը Alfa 90-ի թողարկումից հետո։ Մեքենան օգտագործում էր Alfetta-ի շասսին, ներառյալ հետևի մասը։ - տեղադրված է փոխանցման տուփ և ավելի մեծ Alfa 6-ի շարժիչներ։ Թափքի դիզայնը նման էր երկու մոդելներին, սակայն ենթարկվել էր արդիականացման։ Alfa 90-ի տարբերակիչ հատկանիշներից մեկը փոքր սպոյլերն էր, որն օգնում էր շարժիչի սառեցմանը որոշակի արագություններով։ Ինտեգրված բամպերներով մեքենայի անկյունային գծերը նրան ժամանակին համահունչ տեսք էին տալիս։ Այնուամենայնիվ, մեքենան տուժել է աերոդինամիկական խնդիրների պատճառով, որի աերոդինամիկ դիմադրության գործակիցը (Cx) 0,37 է։
Alfa Romeo 90-ը լավ սարքավորված էր, ներառյալ առջևի էլեկտրական ապակիները և էլեկտրական կարգավորվող առջևի նստատեղերը որպես ստանդարտ։ Շքեղ Gold Cloverleaf (Quadrifoglio Oro) մոդելն ունի հետևի էլեկտրական ապակիներ, ճամփորդական համակարգիչ, էլեկտրական ղեկ, կենտրոնական փական, մարմնի մետաղական գույն և թվային գործիքների վահանակ։
Alfa Romeo 90-ը թարմացվել է 1986 թվականին՝ ստանալով մի քանի փոքր փոփոխություններ։ Արտաքին ոճի հիմնական փոփոխություններից մեկը ռադիատորի նոր վանդակաճաղի ներդրումն էր, որը փոխարինեց փոքր հորիզոնական վանդակաճաղին։ Իր վաճառքի 4 տարվա ընթացքում ընդհանուր առմամբ վաճառվել է 56428 ավտոմեքենա։
Alfa Romeo 90-ը բացառապես վաճառվում էր որպես սեդան, չնայած 1985 թվականին Carrozzeria Marazzi-ն մշակեց Alfa 90 Station Wagon-ի նախատիպը։ Կառուցվել է կայանի վագոնի միայն երկու օրինակ։
Տեխնիկական սարք
Alfa 90-ն ուներ լայն առջև տեղադրված շարժիչ և դիֆերենցիալ փոխանցման տուփով մեխանիկական փոխանցում, որը գտնվում էր հետևի մասում։ Առջևի կախոցը առանձնանում էր անկախ կրկնակի ոսկորներով և եռանկյունաձև կապերով՝ հակապտտվող բարով, իսկ հետևի առանցքը օգտագործում էր De Dion համակարգ։ Շարժիչը տեղադրված էր բոլոր չորս անիվների վրա՝ ապահովելով քաշի հավասարակշռված բաշխում։ Հետևի կախոցի բաղադրիչները տեղակայված էին բեռնախցիկի ներսում՝ դիֆերենցիալ փոխանցման տուփի հետևում։
Շարժիչներ
Alfa 90-ը հասանելի էր շարժիչի հինգ տարբերակով՝ երկու Alfa Romeo Twin Cam շարժիչներ, 1,779 cc և 1,962 cc վառելիքի ներարկման, և երկու Alfa Romeo V6 շարժիչներ, 1,996 cc V6 վառելիքի ներարկման և 2,492 cc V6 վառելիքի ներարկման։. Բացի այդ, հասանելի էր նաև տուրբո լիցքավորվող դիզելային շարժիչը՝ VM Motori-ի 2393 cc ծավալը։ Վառելիքի ներարկման 1,962 սմ ծավալով շարժիչը հագեցած էր փականների ժամանակացույցի փոփոխական համակարգով՝ բարելավված աշխատանքի համար։
2.0 լ V6 շարժիչը ներկայացվել է իտալական շուկայում, քանի որ 2.0 լիտրից ավելի շարժիչ ունեցող մեքենաներն այդ ժամանակ հավելավճար են կրում։ Մոդելները համալրված էին նորարարական էլեկտրոնային վառելիքի ներարկման համակարգով, որը կոչվում է CEM (Controllo Elettronico Motore), որը մշակվել է Alfa Romeo-ի դուստր ընկերության՝ SPICA-ի կողմից։ Համակարգը վերահսկում էր ներարկիչի բացման և բռնկման ժամանակը՝ հիմնվելով լիսեռի անկյան վրա։ Ի տարբերություն Bosch Jetronic համակարգի, որը տեղադրված է 2,5 լ ծավալով շարժիչներում, ինժեկտորները կառավարվում էին առանձին՝ մեկ բալոնով մեկ ներարկիչով։ <references group="" responsive="1">
Հղումներ
Կատեգորիա:Ավտոմոբիլներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Alfa Romeo ավտոմեքենաներ
Էստոնիայի ազգային գրադարան
Էստոնիայի ազգային գրադարան (Eesti Rahvusraamatukogu), Էստոնիայի ամենամեծ գիտական գրադարանը։ Գտնվում է Տալլինի կենտրոնում։ Հիմնադրվել է 1918 թվականին։
Պատմություն
1918 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Էստոնիայի ժամանակավոր կառավարությունը որոշում է ստեղծել հանրապետական գրադարան։ Նախապես գրադարանն ուներ ընդամենը 2000 հատոր գիրք, որոնցից կարող էին օգտվել միայն Էստոնիայի խորհրդարանի պատգամավորները։ 1919 թվականից Էստոնիայում հրատարակվող յուրաքանչյուր գրքից մեկ օրինակ պիտի հանձնվեր գրադարանին։ 1935 թվականից Էստոնիայի ազգային գրադարանն սկսեց հավաքել էստոնական հին ձեռագրերի օրինակներ։ 1930-ական թթ. ընթացքում գրքերի քանակը հասավ 50000-ի։ Այդ ժամանակ այն հասանելի դարձավ բոլորին։
Խորհրդային իշխանության տարիներին գրադարանը վերանվանվեց Էստոնական ԽՍՀ հանրապետական գրադարան (Eesti NSV Riiklik Raamatukogu)։ Գրադարանը համալրվում էր Խորհրդային Միության տարբեր ծայրերում հրատարակվող գրքերով, միաժամանակ միջխորհրդային գրքերի մի մասը հանվեց գրաքննության պատճառով։
1953 թվականին գրադարանը կոչվեց Ֆրիդրիխ Կրեյցվալդի անունով։ 1988 թ. գրադարանն ստացավ ներկայիս անվանումը։
Գրադարանի ներկայիս շենքը կառուցվել է 1985-1993 թվականներին էստոնացի ճարտարապետ Ռայնե Կառպի նախագծով։ Գրադարանի ընթերցասրահը նախատեսված է 600 ընթերցողի համար։
Ղզըլջա (Երզնկայի գավառ)
Ղզըլջա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։
Էստոնիայի ազգային գրադարան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի գրադարաններ Կատեգորիա:Ազգային գրադարաններ Կատեգորիա:Տալլին Կատեգորիա:Էստոնիայի մշակույթ
Ղզըլջա (Երզնկայի գավառ)
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սան Լուիս Օբիսպո շրջան (Կալիֆոռնիա)
Սան Լուիս Օբիսպո շրջան (San Luis Obispo County), ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի 58 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 8557 կմ² է, բնակչությունը՝ 269637 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սան Լուիս Օբիսպո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1850 թ.։
Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի շրջաններ
Մոչալեյ
Մոչալեյ (Мочалей), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պիլնինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պիլնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Միխայլովսկոե (ավան, Կրասնոկուտի շրջան)
Միխայլովսկոե (Михайлівське), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1918 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Միխայլովսկոե ավանում բնակվում էր 3 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,903 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3320 մարդ/կմ²։
Ուոլքամին
Ուոլքամին (Walkamin), քաղաք, որը գտնվում է ավստրալիական Քվինսլենդ նահանգի հյուսիս-արևմտյան մասում։ Քաղաքի բնակչությունը 2006 թվականի տվյալներով կազմել է 630 մարդ։ Քաղաքը գտնվում է Թեյբլենդս մարզի կազմում, որի բնակչությունը կազմում է 45.300 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։
Տեղանուն
Ուոլքամին անվանումը գալիս է քաղաքում գտնվող երկաթուղային կայարանից։ Իսկ երկաթուղային կայարանի անվանումն իր հերթին առաջարկել է երգեհոնահաև Սիդնեյ Լեոնել Մեյը։ Առավել հավանական է, որ այս անվանումը եկել է վակամանների լեզվից, որոնք ապրել են այստեղ մինչև եվրոպացիների գալը։
Աշխարհագրություն
Տեղակայված է Ատերտոն սարահարթում։ Քաղաքը գտնվում է Մարիբայից 15 կմ հեռավորության վրա, մարզկենտրոն Քերնս քաղաքից 76 կմ դեպի հարավ-արևմուտք 1702 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք Քվինսլենդ նահանգի մայրաքաղաք Բրիսբենից։
Պատմություն
Առաջին պետական դպրոցը Ուոլքամինում բացվել է 1958 թվականի մայիսի 19-ին ։ 1982 թվականին դպրոցը նշել է իր 25-ամյակը ։
1959 թվականին Քվինսլենդի կառավարությունն Ուոլքամինում հիմնել է հետազոտական կայարան` ուսումնասիրելու Տինարու ամբարտակի ջուրը ոռոգման նպատակով օգտագործելու տնտեսագիտությունը ։
Վանանդ (գավառ)
Վանանդ, կոչվում էր նաև Անփայտ Բասյան (Անփայտ Բասեան) կամ Վերին Բասյան (Վերին Բասեան), գավառ Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգում, Ախուրյան գետի հովտում ։