cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ակնե
Այլընտրանքային բժշկություն
Ուսումնասիրվել են լրացուցիչ մեթոդներ ակնեի բուժման համար ։ Ենթադրվում է, որ թեյի ծառի յուղի կամ մեղվի թույնի տեղային օգտագործումը կարող է նվազեցնել ակնեի հետևանքով առաջացած հետքերը ։ Թեյի ծառի յուղը համարվում է մոտավորապես այնքան արդյունավետ, որքան բենզոիլ պերօքսիդը կամ սալիցիլաթթուն, բայց կարող է առաջացնել ալերգիկ շփամաշկաբորբ։ Թեյի ծառի յուղի արդյունավետության ենթադրվող մեխանիզմն է՝ հակաբակտերիալ ազդեցությունը P. acnes-ի վրա և հակաբորբոքային հատկությունը։ Նկատվել են բազմաթիվ այլ բույսերի դրական ազդեցությունը ակնեի ժամանակ (օրինակ՝ ռեհանի յուղ կամ ջրիմուռների օլիգոսախարիդներ), այնուամենայնիվ մի քանի հետազոտություններ են կատարվել, և մեծ մասը ունեն ցածր մեթոդաբանական արժեք ։ Կան քիչ ապացուցված փաստեր ասեղնաբուժության, դեղաբույսային բժշկության կամ բժշկական բաժակներով թերապիայի կիրառումը ակնեի ժամանակ ։
Ինքնուրույն խնամք
Բուժման շատ հասանելի տարբերակներ կան, որոնց դեպքում դիմում եմ կոսմետոլոգիական միջամտությունների ։ Որոշակի դիմահարդարման տեսակներ կարող են օգտակար լինել ակնեն քողարկելու հարցում ։ Յուղոտ մաշկի համար նախընտրելի է ջրի հիմքի վրա ստեղծված միջոցներ ։
Կանխատեսում
Ակնեն սովորաբար բարելավվում է 20 տարեկանում, բայց կարող է շարունակվել դրսևորվել նաև մեծ հասակում ։ Կարող են հանդիպել մշտական վնասումներ։ Սա լավ ապացույցն է այն տեսակետի, որ ակնեն և դրա հետևանքվ առաջացած վնասումնեը բացասաբար են ազդում մարդու հոգեկան վիճակի, տրամադրության վրա, իջեցնում է ինքնագնահատականը և կարող է բերել հուզական խանգարումների, ընկճախտի և ինքնասպանության մասին մտքերի ։ Ակնեի մեկ այլ հոգեբանակն բարդություն է acne excoriée, որն առաջանում է, երբ մարդը մշտական սեղմում և պոկում է բշտիկները, անկախ ակնեի ծանրությունից։ Սա կարող է բերել արտահայտիչ սպիների առաջացման, կարող է փոխվել ախտահարված մաշկի գույնը, և պարբերաբար անհանգստության, հուզմունքի առաջացում։ Ակնեի հազվադեպ հանդիպող բարդություններից են՝ թարախածին գրանուլյոմա, osteoma cutis և դեմքի պինդ այտուցներ ։ Ակնեի վաղ և ագրեսիվ բուժումը խորհուրդ է տրվում մի շարք բժշկական համայնքների կողմից նվազեցնելու ոչ արդյունավետ դեպքերը ։
Համաճարակաբանություն
Ամբողջ աշխարհում կա ակնեով ախտահարված մոտավորապես 650 միլիոն մարդ, բնակչության 9.4% 2010թ․ի դրությամբ ։ Արևմուտքում այն հանդիպում է պատանեկության շրջանում 90% դեպքերում, բայց կարող է ի հայտ գալ նաև մինչև սեռահասունությունը կամ արտահայտվել հասուն տարիքում ։ Ակնեի առաջին դրսևորումենրը հազվադեպ են լինում 21-25 տարեկանում, 25 տարեկանից հետո այն ախտահարում է կանանց 54% և տղամարդկանց 40% դեպքերում, և կյանքի ընթացքում հանդիպման հաճախականությունը 85%-է։ 20% դեպքերում հանդիպում են միջին և ծանր ձևերը։ Ավելի շատ տարածվածէ կանանց, քան տղամարդկանց մոտ (9.8% ընդդեմ 9.0%) ։ 40 տարեկանից հետո, տղամարդկանց 1%-ը և կանանց 5%-ը դեռ ունեն խնդիրներ։ Գյուղական համայնքներում տվյալներն ավելի ցածր են ։ Մի շարք հետազոտություններ պարզել են, որ ակնեն ախտահարում է բոլոր էթնիկ խմբերի մարդկանց, բացի Պապուա Նոր Գվինեայի և Պարագվայի բնակչությանը ։
Ակնեն ախտահարում է ԱՄՆ-ի 40-50 միլիոն բնակչությանը (16%) և մոտավորապես 3-5 միլիոն՝ Ավստրալիայում (23%) ։ Ծանր աստիճանի ակնեն ավելի շատ հանդիպում է կովկասյան և լատինոամերիկյան էթնիկ խմբերի մոտ, ավելի քիչ՝ աֆրիկացիների մոտ ։
Պատմություն
Փարավոնները գրառումներ են կատարել, որ ունեցել են ակնե և դա համարվում է ամենահին մեջբերումը հիվանդության մասին։ Կլեոպատրայի իշխանության տարիներից սկսած (69–30 ՔԱ) ծծմբի օգտագործումը մաշկի վրա համարվում էր օգտակար ակնեի բուժման հարցում ։ 16-րդ դարում հույն բժիշկ Աէտիուս Ամիդացին առաջարկեց "ionthos" (ίονθωξ,) կամ "acnae"տերմինը, որը, ինչպես ենթադրում էին նկարագրում էր դեմքի մաշկի վնասումները, որոնք առաջանում էին սեռահասունության ընթացքում ( "the 'acme' of life") :
16-րդ դարում ֆրանսիացի բժիշկ և բուսաբան Ֆրանսուա Բուասե դե Սովաժ դե Լակուրան տրամադրել է ակնեի նկարագրություն։ Նա օգտագործել է "psydracia achne" տերմինը, նկարագրելով փոքր, կարմիր և պինդ թմբիկներ, որոնք առաջանում են մարդու դեմքին սեռահասունացման տարիքում և բորբոքված ու ցավոտ չեն ։
Գիտնականներն ի սկզբանե ենթադրում էին, որ ակնեն մաշկի մազապարկի հիվանդություն է, որն ուղեկցվում է ծակոտիների ճարպով խցանումով։ 1880-ականների ընթացքում մանրադիտակով հայտնաբերվեց մանրէն ակնեով ախտահարված մաշկից և ապացուցվեց կոմեդոնների առաջացման, ճարպի արտադրության և, վերջապես, ակնեի պատճառը ։ 20-րդ դարի կեսերին մաշկաբանները հասկացան, որ ոչ մի առանձին գործոն (ճարպ, մանրէ, կերատինի ավելցուկ) չի կարող ամբողջապես բացատրել այս հիվանդությունը ։ Սա բերեց ժամանակակից այն մտքին, որ ակնեն առաջանում է հետևյալ գործոնների հերթագայությամբ․մազապարկի խցանում մաշկի մահացած ավելցուկային բջիջներով, մանրէի ներթափանցումով մազապարկի մեջ, ճարպի արտադրության փոփոխություն և բորբոքում ։
20-րդ դարի ընթացքում ակնեի բուժման մոտեցումները զգալի փոխվեցին։ 1943թ․ին ռետինոիդներն առաջարկվեցին որպես ակնեի բուժման եղանակ ։ 1958թ․ին առաջին անգամ առաջարկվեց բենզոիլ պերօքսիդը, իսկ 1960-ականներին սկսեց օգտագործվել ակնեի բուժման համար ։ Ակնեի բուժումը փոխվեց 1950թ․ին ներքին ընդունման հակաբիոտիկ տետրացիկլինի ներմուծումով (մինոցիկլինի ձևով)։ Դրանք ամրապնդեցին մաշկաբանների այն տեսակետը, որ մանրէների աճը մաշկի վրա մեծ դեր ունի ակնեի առաջացման մեջ ։ Հետագայում, 1970-ականներին, հայտնաբերվեց տրետինոինը (օրգինալ վաճառքային անվանումը Ռետին Ա) որպես արդյունավետ բուժում ։ Ներքին ընդունման իզոտրետինոինի (ակուտան և ռոակուտան) հայտնաբերվեց 1980թ․ին ։ ԱՄՆ-ում ներկայացնելուց հետո այն ճանաչվեց որպես դեղորայք, որը առաջացնում է բնածին արատներ, եթե օգտագործվի հղիության ընթացքում։ ԱՄՆ-ում ավելի քան 2000 կին հղիացել էր իզոտրետինոին ընդունելու ընթացքում 1982-2003թթ․ի միջև եղած ժամանակահատվածում, հղիությունների մեծ մասն ավարտվել են վաղաժամ ծննդաբերություններով կամ հղիության արհեստական ընդհատումներով։ Ավելի քան 160 նորածիններ ծնվել են արատներով ։
Ակնեի բուժումը տեղային չոր սառեցմով առաջին անգամ նկարագրվել է 1907թ․ին, սակայն այլևս չի կիրառվում։ Մինչև 1960թ․ ռենտգենյան ճառագայթները նույպես օգտագործվում էին ակնեի բուժման նպատակով ։
Հասարակություն և մշակույթ
Անգլիայում ամեն տարի ակնեի խնդրով բժշկի է դիմում 3.5 միլիոն մարդ։ ԱՄՆ-ում 2015թ․ին ակնեի բուժման համար նախատեսված դեղորայքը ամենաշատ վաճառվող դեղերի թոփ տասնյակում են կազմելով շուրջ 352 միլիոն դոլլար ։
Ակնեի պատճառների ու նպաստող գործոնների մասին մասին կան մի շարք մոլորություններ և դա մեծ ազդեցություն ունի հիվանդի վրա ։ Դա կարող է ազդել մարդու ինքնագնահատականի վրա ։ Մինչև 20-րդ դարը նույնիսկ մաշկաբանները պատճառների ցանկում ավելացնում էին սեքսուալ մտքերի շատացումը և ձեռնաշարժությունը ։
Ակնեն և դրա հետևանքով առաջացած սպիները կապված են նշանակալի սոցիալական դժվարությունների հետ, որոնք կարող են տևել չափահաս տարիքից, ներառելով դժվարություններ աշխատանք գտնելու հարցում։ Մինչև 1930-ականները դա շատ տարածված չնչին խնդիր էր միջին դասարանի աղջիկներ մոտ, ինչու չնչին, որովհետև ի տարբերություն բնական ծաղիկ ու պալարախտի (տուբերկուլյոզ), այն մահացու չէ ։ Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի ընթացքում, մաշկաբանները հայտնաբերեցին, որ ակնեով երիտասարդ տղամարդիկ ունենում են խնդիրներ աշխատանք փնտրելիս, և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին արևադարձային կլիմայական գոտուց մի շարք զինվորների մոտ զարգացել էր այնպիսի ծանր և տարածուն արևադարձային ակնե մարմնի վրա, որ նրանք համարեցին ոչ պիտանի ծառայության համար ։
Հետազոտություններ
Փորձերը, ավելի լավ հասկանալու ճարպի արտադրման մեխանիզմը, ընթացքի մեջ են։ Հետազոտության նպատակն է ընտրել թիրախային բուժում և խանգարել այն հորմոնների սինթեզը, որոնք ավելացնում են ճարպի արտադրությունը (ԻԱԳ-1 և ալֆա մելանոցիտ խթանող հորմոն)։ Լրացուցիչ ճարպի արտադրությունը նվազեցնող դեղորայքները ուսումնասիրվել են և ներառում են տեղային հակաանդրոգենները և ՊՊԱԸ-ի խթանիչները։ Ավելի վաղ կատարված հետազոտությունների մեկ այլ ուղի կենտրոնացել էր լազերային և լուսային թերապիայի վրա ընտրողական ոչնչացնելով ճարպագեղձերը, որոնք բացվում են մազապարկի մեջ, իջեցնելով ճարպի արտադրությունը և բարելավվում ակնեի դրսևորումները։
Հակաբիոտիների օգտագործումը ակնեի ժամանակ հետազոտությունների փուլում է հաղթահարելով հակաբիոտիկների նկատմամբ կայունությունը։ 2007թ․ին առաջին անգամ հայտնաբերվեց P. acnes-ի բակտերիոֆագի(PA6) գենային կառուցվածքը։ Հեղինակներն առաջարկում են տարածել այս հետազոտությունը և զարգացնել բակտերիոֆագով թերապիան, քանի որ հակաբիոտիկների երկարատև օգտագործումը առաջացնում է մի շարք խնդիրներ, ինչպիսին է հակաբիոտիկների նկատմամբ կայունության առաջացումը ։ Ներքին ընդունման կամ տեղային օգտագործման պրոբիոտիկների դերը ևս գնահատվում է ակնեի բուժման ժամանակ։ Պրոբիոտիկները ուսումնասիրվել են և գտել են, որ ունեն թերապևտիկ ազդեցություն ակնեի բուժման ժամանակ, ընդհուպ մինչև մաշկի բորբոքման նվազում, մաշկի խոնավության բարելավում իջեցնելով մաշկում ցերամիդի մակարդակը ։ 2014թ․ին հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ պրոբիոտիկների կիրառումը ակնեի ժամանակ սահմանափակ է ։
Ռետինոյաթթվի մակարդակի իջեցումը նպաստում է կոմեդոնների առաջացմանը։ Մշակվել են մեթոդներ բարձրացնելու մաշկում ռետինոիդների արտադրությունը, վերացնելու դրա պակասը։ Բորբոքային ակնեի դեմ պատվաստանյութը խոստումնալից է երևում մկների և մարդկանց համար։ Շատերը մտահոգություն են հայտնում, որ ստեղծված պատվաստանյութը չեզոքացնում են նորմալ մաշկի կայուն միկրոֆլորան, որը կարևոր դեր ունի՝ պաշտպանելով մաշկը ավելի վնասակար մանրէներից
Այլ կենդանիներ
Ակնե կարող է առաջանալ կատուների, շների , և ձիերի մոտ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մաշկային հիվանդություններ
Կարինե (օպերետ)
Կարինե (հայտնի է նաև Լեբլեբիջի անունով /Լեբլեբիջի Հոր-հոր աղա/), հայկական երաժշտության դասական Տիգրան Չուխաջյանի օպերետը։
Ստեղծման պատմություն
«Լեբլեբիջի» («Ոլոռ վաճառողը») օպերետը գրվել է 1875 թվականին։
Պրեմիերան կայացել է 1875 թվականի նոյեմբերի 17-ին, Կոստանդնուպոլսում ։ Ռուսական և խորհրդային բեմում օպերետը ներկայացվել է «Կարինե» անվամբ։
Սյուժե
Երիտասարդ, աշխույժ Արմենը երազում է իր հայրենի Կոստանդնուպոլիսում ստեղծել առաջին մեծ թատրոնը։ Առաջին ներկայացումն սկսելուց առաջ գլխավոր դերակատարուհին անսպասելիորեն հեռանում է թատրոնից։ Արժանի փոխարինող գտնելը գրեթե անհնար է դառնում։ Փողոցային դերասան Մարգարը փորձում է օգնել լավագույն ընկերոջը` փողոցային ակրոբատների խմբից դերասանուհի առաջարկելով։ Ի վերջո Արմենն ու Մարգարը հայտնաբերում են գրավիչ ձայնով երիտասարդ ու չքնաղ մեկ այլ կնոջ` Կարինեին, որը նավակ էր քշում։ Պատմությունը բարդանում է Կարինեի հոր` ոլոռ վաճառող Հոր-հոր աղայի ստեղծած խոչընդոտներով. հայրն արգելում է աղջկան թատրոնով զբաղվել` խոսելով դերասանների «անբարոյականության» մասին։ Արմենը փորձում է համոզել Կարինեին, որ թատրոնը հրաշալի վայր է, որտեղ բեմի վրա մարմնավորվում են պոեզիան ու գեղեցիկ պատմությունները։ Երիտասարդները զուգերգ են կատարում, և այդպիսով սկսվում է նրանց սիրո պատմությունը ։
Իվան Ֆիգուրովսկի
Իվան Վլադիմիրովիչ Ֆիգուրսկի (Иван Владимирович Фигуровский, ), ռուս կլիմայագետ, աշխարհագրագետ։
Հիմնական ուսումնասիրությունները վերաբերում են Կովկասի կլիմայական առանձնահատկությունների վերլուծությանը, Կովկասի կլիմաների դասակարգման և կլիմայական ու ֆիզիկաաշխարհագրական շրջանացման հարցերին։ Այդ աշխատանքներում վերլուծվում և ամփոփվում են նաև Հայաստանին վերաբերող նյութերը։ Հատուկ աշխատություն ունի Հայաստանի կլիմայի վերաբերյալ՝ «Հյուսիս-արևելյան Հայաստանի և հարևան շրջանների կլիմայական ակնարկ» (1920)։
Դա Հայաստանի կլիմային նվիրված առաջին մենագրությունն է։ Մասնակցել է Կուր-Արաքսի ավազանի ջրային ռեսուրսների օգտագործման հանձնաժողովի աշխատանքներին։
Կատեգորիա:Ռուս կլիմայագետներ Կատեգորիա:Ռուս աշխարհագրագետներ Կատեգորիա:1865 ծնունդներ Կատեգորիա:1940 մահեր Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Սպիտակ ռուսական կոկտեյլ
«Սպիտակ ռուսական» (Белый русский), կոկտեյլ սերուցքային կոկտեյլների խմբից, որը պատրաստվում է օղու  և սուրճի լիկյորի հիման վրա։
«Մեծ Լեբովսկի» ֆիլմից Ջեֆրի Լեբովսկու սիրած ըմպելիքն է։ Ֆիլմի թողարկումից հետո կոկտեյլը ձեռք է բերել ժողովրդականություն՝ դադարելով համարվել «կանանց» կոկտեյլ ։
Պատմություն
Այս խմիչքի մասին առաջին տպագիր հիշատակումը հանդիպում է Oakland Tribune թերթի 1965 թվականի նոյեմբեր 21-ի համարում։ Այդ ժամանակ էլ այն ներառվել է IBA-ի (Բարմենների միջազգային ասոցիացիա) ժողովածուում հետևյալ բաղադրատոմսով. «5/10 չեզոք օղին և 5/10 սուրճի լիկյորը լցնել սառույցով լի օլդ ֆեենի մեջ, ավելացնել մեկ թեյի գդալ հարած սերուցք և չխառնել»։ 1993 թվականին ժողովածուում բաղադրատոմսը ներկայացվել է հետևյալ կերպ. «5/10 օղի, 3/10 սուրճի լիկյոր և 2/10 հարած սերուցք» ։
IBA-ի ժամանակակից բաղադրատոմսի համաձայն՝ պետք է ավելացնել թարմ սերուցք, ոչ թե հարած, ապա նրբորեն խառնել ։
Տարբերակներ
«Սպիտակ ռուսական» կոկտեյլի հիման վրա ստեղծվել են մի շարք կոկտեյլներ, որոնք տարբերվում են հիմնական բաղադրիչներով.
Հետծննդաբերական դեպրեսիա
Հետծննդաբերական դեպրեսիա (ՀԾԴ), (պոստնատալ դեպրեսիա) տրամադրության խանգարում՝ կապված ծննդաբերութան հետ ։ Ախտանշանները կարող են ներառել ծայրահեղ տխրություն, էներգիայի պակաս, անհանգստություն, լացի դրվագներ և քնի ու ախորժակի փոփոխություններ ։ Սովորաբար սկսվում է երեխայի ծնվելուց հետո` մեկ շաբաթից մինչև մեկ ամսվա ընթացքում ։ ՀԾԴ-ն կարող է նաև բացասաբար անդրադառնալ նորածնի վրա ։
Պատճառագիտություն և ախտորոշում
Քանի դեռ ՀԾԴ-ի ճշգրիտ պատճառը պարզ չէ, որպես պատճառ համարվում է ֆիզիկական ու հոգեհուզական գործոնների համակցությունը ։ Սա կարող է ներառել այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են հորմոնալ փոփոխությունները և անքնությունը ։ Ռիսկի գործոններն են հետծննդաբերական դեպրեսիային նախորդող դրվագները, երկբևեռ խանգարումները, անամնեզում դեպրեսիայի դեպքերը, հոգեբանական սթրեսը, ծննդաբերական բարդությունները, աջակցության պակասը կամ դեղի սխալ օգտագործումը ։ Ախտորոշումը հիմնված է անձի ախտանիշների վրա ։ Շատ կանայք ծննդաբերությունից հետո ունենում են կարճաժամկետ անհանգստություն և տրամադրության անկում, սակայն հետծննդաբերական դեպրեսիա պետք է կասկածել այն դեպքում, երբ ախտանշանները ընթանում են ծանր ու տևում են մոտավորապես երկու շաբաթ ։
Համաճարակաբանություն
ՀԾԴ-ն հանդիպում է հետծննդաբերական շրջանում գտնվող կանանց գրեթե 15%-ի մոտ ։ Ավելին, տրամադրության այս խանգարումները 1-26% դեպքերում հանդիպում են նաև նորաթուխ հայրիկների մոտ ։ Հետծննդաբերական պսիխոզը հետծննդաբերական տրամադրության խանգարումների առավել ծանր ձևն է, հանդիպում է ծննդաբերությունից հետո 1000 կնոջից 1-2-ի մոտ ։ Հետծննդաբերական պսիխոզը մինչև մեկ տարեկան երեխաների սպանության առաջատար պատճառներից է, որը ԱՄՆ-ում հանդիպում է 100000 ծնունդից մոտավորապես 8-ի դեպքում ։
Նշաններ և ախտանիշներ
ՀԾԴ-ի ախտանիշները կարող են զարգանալ ծննդաբերությունից հետո մեկ տարվա ընթացքում՝ ցանկացած պահի ։ Սովորաբար, ՀԾԴ ախտորոշելիս հաշվի են առնվում առնվազն երկու շաբաթ տևող նշաններն ու ախտանիշները ։ Դրանք են՝
Էմոցիոնալ
Վարքագծային
Ճանաչողական
Սկիզբ և ընթացք
Հետծննդաբերական դեպրեսիան սովորաբար սկսվում է ծննդաբերությունից հետո երկու շաբաթից մեկ ամսվա ընթացքում ։ Ներքաղաքային հոգեկան առողջության կենտրոններից մեկի կատարած հետազոտությունները ցույց են տվել, որ հետծննդաբերական դեպրեսիաների 50%-ը սկսվում է մինչև ծննդաբերությունը ։ Հետևաբար, Հոգեկան խանգարումների ախտորոշիչ և վիճակագրական ձեռնարկում (ՀԽԱՎՁ, DSM-5) հետծննդաբերական դեպրեսիան ախտորոշվում է որպես շուրջծննդյան սկիզբ ունեցող դեպրեսիվ խանգարում, որտեղ «շուրջծննդյան սկիզբ»-ը սահմանվում է ինչպես ցանկացած ժամանակ կամ հղիության, կամ ծննդաբերությունից հետո մինչև չորս շաբաթվա ընթացքում։ ՀԾԴ-ն կարող է տևել մի քանի ամսից մինչև մեկ տարի ։ Հետծննդաբերական դեպրեսիան կարող է հանդիպել նաև այն կանանց մոտ, ովքեր ունեցել են վիժումներ ։ Որոշ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ տղամարդկանց մոտ ՀԾԴ-ի բարձր մակարդակ դիտվում է երեխայի ծնվելուց հետո 3-6 ամսվա ընթացքում ։
Ծնող-երեխա փոխհարաբերություններ
Հետծննդաբերական դեպրեսիան կարող է խանգարել նորմալ մայր-նորածին կապին և բացասաբար ազդել երեխայի զարգացման վրա։ Հետծննդաբերական դեպրեսիան կարող է հանգեցնել մայրերի կողմից ոչ ճիշտ իրականացվող երեխայի խնամքին ։ Երեխայի խնամքի այս անհամապատասխանությունները ներառում են կերակրման, քնի ռեժիմ և առողջության պահպանում ։
Հազվադեպ, 1000-ից 1-2-ի մոտ հետծննդաբերական դեպրեսիան արտահայտվում է հետծննդաբերական պսիխոզի ձևով ։ Այս դեպքերում, հատկապես այն կանանց շրջանում, ովքեր նախնիկում եղել են հոգեբուժական հիվանդանոցներում, կարող են դիտվել մանկասպանության դեպքեր։ ԱՄՆ-ում տարեկան գրանցվող մանկասպանութան դեպքերի առաջատար պատճառներից է հետծննդաբերական դեպրեսիան (8/100000) :
Պատճառագիտություն
ՀԾԴ-ի պատճառը ամբողջությամբ պարզ չէ։ Վարկած կա, որ հորմոնալ փոփոխությունները, գենետիկական գործոնները և կյանքում կատարված շրջադարձային իրադարձությունները առավել հավանական պատճառ են հանդիսանում։ Փաստեր կան, որ հորմոնալ փոփոխութոունները կարող են մեծ դեր խաղալ։ Ուսումնասիրվել են էստրոգենը, պրոգեստերոնը, թիրոիդ հորմոնը, տեստոստերոնը, կորտիկոտրոպ ռիլիզինգ հորմոնը և կորտիզոլը ։
Հայրիկները, ում օրգանիզմը չի ենթարկվում խորը հորմոնալ փոփոխությունների, նույնպես ունենում են հետծննդաբերական դեպրեսիա ; Տղամարդկանց մոտ պատճառները կարող են տարբեր լինել։
Վարկած կա, որ նորածնի մասին հոգ տանեը բերում է ապրելակերպի էական փոփոխությունների, ինչը հանգեցնում է ՀԾԴ-ի։ Որոշ փաստեր ապացուցում են այս վարկածը։ Մայրիկները, ովքեր իրենց նախորդ երեխաների դեպքում չեն տառապել ՀԾԴ-ով, վերջին ծննդաբերությունից հետո, այնուամենայնիվ, կարող են հիվանդանալ ։ Չնայած կենսաբանական և հոգեսոցիալական փոփոխություններին, որոնք կարող են ուղեկցել հղիությանը և հետծննդաբերական շրջանին, շատ կանանց մոտ այդպես էլ չի ախտորոշվում ՀԾԴ  ։
Ռիսկի գործոններ
Մինչդեռ ՀԾԴ-ի պատճառներն ամբողջովին պարզված չեն, առանձնացվում են մի շարք ռիսկի գործոններ՝
Արհեստական կերով սնուցումը, նախկինում տարած դեպրեսիան և ծխախոտի օգտագործումն ունեն ապացուցված հավելող ազդեցություն ։ Որոշ հետազոտություններ կապ են գտել մոր մոտ դոկոսահեքսանաթթվի (ԴՀԹ) ցածր մակարդակի հետ ։
Վերը թվարկված գործոնները փոխկապակցված են ՀԾԴ-ի հետ, սակայն այս կապը չի նշանակում, որ դրանք անմիջական պատճառ են հանդիսանում։ Փոխարենը դրանք կարող են հրահրվել որևէ ուրիշ գործոնով և հակառակը, որոշ գործոններ համարվում են հետծննդաբերական դեպրեսիայի պատճառ, օրինակ՝ հասարակության կողմից աջակցության պակասը ։
Զարմանալի չէ, որ կանայք, ովքեր ունեն ավելի քիչ միջոցներ, ավելի շատ են հակված հետծննդաբերական դեպրեսիայի, քան այն կանայք, ովքեր ավելի ապահովված են, օրինակ՝ ֆինանսապես։ ՀԾԴ-ի դրույքաչափերը նվազեցվում են, քանի որ եկամուտը աճում է ։ Քիչ ապահովված կանայք ավելի հավանական է, որ կունենան չպլանավորված կամ անցանկալի հղիություն՝ մեծացնելով ՀԾԴ-ի ռիսկը։ Նրանք կարող են նաև համալրել ցածր եկամուտ ունեցող միայնակ մայրերի շարքը։ Մինչև մայրանալը ցածր եկամուտ ունեցող կանանց հասանելիությունը որևէ եկամտի աղբյուրի ավելի սահմանափակ է։
Հետազոտությունները նաև ապացուցել են մայրիկների «մրցավազքի» ու հետծննդաբերական դեպրեսիայի միջև կապը։ Սոցիալական գործոնները ստուգելուց հետո, ինչպիսիք են տարիքը, եկամուտը, կրթությունը, ամուսնական կարգավիճակը և երեխայի առողջությունը, ապացուցվել է, որ աֆրոամերիկացի մայրիկները ՀԾԴ-ի ամենաբարձր ռիսկն ունեն (մինչև 25%), իսկ ասիացի մայրիկները՝ ամենացածրը (մինչև 11,5%)։ Առաջին կարգի ազգերի, Կովկասի ու Իսպանիայի կանանց մոտ ՀԾԴ-ի ցուցանիշները միջին են ։ Կանխատեսումներ կան, որ տղամարդկանց մոտ 50%–ով բարձրանում է ՀԾԴ–ի զարգացումը, եթե նրանց զուգընկերն ունի ՀԾԴ ։ Սեռական կողմնորոշումը ևս ՀԾԴ–ի ռիսկ է։ 2007 թվականին Ռոզի և գործընկերների կողմից կատարված հետազոտությունների ընթացքում ուսումնասիրվել է ՀԾԴ–ի զարգացումը լեսբուհի և բիսեքսուալ մայրիկների մոտ, հետո համեմատվել  հետերոսեքսուալ ընտրանքային խմբի հետ։ Ապացուցված է, որ լեսբուհի և բիսեքսուալ մայրիկները Էդինբուրգի հետծննդաբերական դեպրեսիայի աղյուսակում նշանակալիորեն ավելի բարձր ցուցանիշներ ունեն, քան հետերոսեքսուալ կանայք ։ ՀԾԴ–ի այս բարձր ցուցանիշները բերում են հասարակության կողմից ավելի քիչ աջակցության, մասնավորապես իրենց ընտանիքների կողմից քննադատողական վերաբերմունքի ։  Առաջարկվել է նաև կապ հետծննդաբերական թիրոիդիտի և հետծննդաբերական դեպրեսիայի միջև, ինչպես նաև ՀԾԴ–ի ու հակաթիրոիդ հակամարմինների միջև, բայց սա դեռևս  վիճահարույց հարց է ։
Բռնություն
Բռնության և հետծննդաբերական դեպրեսիայի միջև կապի վերաբերյալ կատարված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ կանանց նկատմամբ բռնությունը շատացնում է հետծննդաբերական դեպրեսիայի դեպքերը ։ Աշխարհում կանանց գրեթե մեկ երրորդը կյանքի ընթացքում ենթարկվում է ֆիզիկական կամ սեռական բռնության ։ Կանանց նկատմամբ բռնությունները տեղի են ունենում տարաձայնությունների հետևանքով ։ Կարևոր է նշել, որ հետազոտությունների են ենթարկվել միայն տղամարդկանց կողմից կատարված բռնությունները և հաշվի չեն առնվել կանանց կողմից իրագործված այն բռնությունները, որոնց հետևանքով տուժել են և՛ տղամարդիկ, և՛ կանայք։ Ավելին, կանանց նկատմամբ բռնությունը սահմանվել է որպես «գենդերային հիմունքներով կատարված ցանկացած բռնություն», որի արդյունքներն են կանանց ֆիզիկական, սեռական կամ հոգեբանական վնասը և տառապանքը ։ Հետծննդաբերական դեպրեսիայի դեպքերի աճը կապված է նաև այնպիսի հոգեբանական և մշակութային գործոնների հետ, ինչպիսիք են դեպրեսիայի անամնեզը, կյանքի ընթացքում սթրեսային իրավիճակները, վաղ սեռահասունությունը կամ հղիությունը, հղիության ընթացքում անհանգստությունը և հասարակության կողմից աջակցության պակասը ։ Կանանց նկատմամբ բռնությունը քրոնիկ սթրեսոր գործոն է, այսպիսով դեպրեսիան զարգանում է, երբ որևէ մեկը այլևս չի կարողանում դիմակայել բռնություններին ։
Ախտորոշում
Հետծննդաբերական դեպրեսիան հայտնի է որպես «շուրջծննդաբերական սկզբով դեպրեսիվ խանգարում»։ Շուրջծննդաբերական սկիզբ նշանակում է ցանկացած պահ՝ հղիության ընթացքից մինչև ծննդաբերությունից հետո չորս շաբաթվա ընթացքում։ Էական տարբերություն չկա այն դեպրեսիվ դրվագների մեջ, որոնք առաջացել են հղիության ընթացքում կամ ծննդաբերությունից հետո ։ Այնուամենայնիվ, մասնագետների մեծամասնությունը շարունակում է հետծննդաբերական դեպրեսիան ախտորոշել որպես դեպրեսիա, որն առաջանում է ծննդաբերությունից հետո մեկ տարվա ընթացքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոգեբուժական ախտորոշում Կատեգորիա:Դեպրեսիա
«Ալեքսանդր III կայսեր թագավորելու հիշատակի» մեդալ
«Ալեքսանդր III կայսեր թագավորելու հիշատակի» մեդալ (Медаль «В память царствования императора Александра III»), Ռուսական կայսրության պետական պարգև, որը ստեղծվել է 1896 թվականի փետրվարի 26-ին Նիկոլայ II-ի հրամանով ։ Մեդալը նվիրված է Ալեքսանդր III-ի 51-րդ տարելիցին  ։
Պարգևատրման կարգ
Մեդալով պարգևատրվել են քահանաները, եկեղեցական գեներալները, գլխավոր սպայական կազմը և այլ անձինք, ովքեր աշխատում էին տարբեր գերատեսչություններում      ։ Պարգևատրվել են նաև կանայք ։
Մեդալի նկարագրություն
Մեդալը պատրաստում էին արծաթից՝ 28 մմ տրամագծով։ Մեդալի դիմերեսին պատկերված է Ալեքսանդր III-ի կիսանդրին, որը նայում է դեպի աջ։ Մեդալի աջակողմյան եզրին մակագրված է․ իսկ ձախակողմյան մասում, դափնու տերև։ Մյուս կողմում գրված է Ալեքսնադր III-ի կառավարության տարիները՝ Թվականների վերևում պատկերված է կայսերական թագը։ Սանտկ Պետերբուրգի դրամատանը մեդալները հատել է ավելի քան 300 000-ը։
Կրելու կարգ
Մեդալը ուներ կանթ շերտաձողիկին կամ ժապավենին ամրացնելու համար։ Մեդալը պետք է կրել կրծքին .։
Գրականություն
Կատեգորիա:Պարգևներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Նիկոլայ II կայսեր ժամանակաշրջանի մրցանակներ
(293) Բրազիլիա
(293) Բրազիլիա (Brasilia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1890 թվականի մայիսի 20-ին Օգյուստ Շարլուայի կողմից Նիցայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,859478 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5533 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1657 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1766,15 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,203833 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,59° անկյուն։
Բրազիլիա աստերոիդը գլխավորում է Բրազիլիայի աստերոիդների ընտանիքը, որը տեղաբաշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:Բրազիլիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1890 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Օգյուստ Շառլուայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ֆիդեիզմ
Ֆիդեիզմ ( - հավատ), բանականության նկատմամբ հավատի առավելության պնդումը, բնորոշ է կրոնական աշխարհայացքին, որը հենվում է հայտնության վրա։
Սահմանափակելով գիտության գործողության ոլորտը՝ ֆիդեիզմը ժխտում է գիտության ճանաչողության աշխարհայացքային նշանակությունը՝ աշխարհի ըմբռնման մեջ որոշիչ դեր հատկացնելով կրոն, հավատին։
Ֆիդեիզմը հատուկ է իդեալիստական փիլիսոփայության շատ ուղղությունների։
Մահվան հաղթարշավ (նկար)
Մահվան հաղթարշավ (De triomf van de dood), Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարներից։ Ստեղծվել է 1562 թվականին։
Նկարագրություն
Կտավը ներկայացնում է ամայացած, անպտուղ հող, ուր կմախքների բանակը ցանում է սարսափ, քաոս և մահ` հնարավոր ամեն տանջանքի ենթարկելով խաղաղ բնակիչներին։ Նրանք սարսափահար այս ու այն կողմ են փախչում. որոշ մարդիկ փորձում են հակահարված տալ, մյուսներն ուղղակի լյուտնյա են նվագում` գերադասելով չնկատելու տալ կարարվող իրադարձությունները։ Նկարի կենտրոնում գտնվող ձի հեծած կմախքը մեծ մանգաղով կատաղաբար հնձում է մարդկանց, ովքեր խառնիխուռն բազմությամբ փախչում են ապաստարան` չգիտակցելով, որ այն հսկա ծուղակ է` դագաղի տեսքով։ Բոլորն առանց բացառության` գյուղացիներից մինչև թագավոր, մահվան հաղթարշավի զոհերն են ։ Աշխարհը կործանվում է զանգերի տագնապալի հնչյունների ներքո, որ հնչեցնում են վերին ձախ անկյունի կմախքները։
Կտավում առանձին տարրերի առատությունը ներկայացնում է 16-րդ դարի առօրյա կյանքի բազմաթիվ կողմերը` հագուստից մինչև ժամանցի տարբեր ձևեր` թղթախաղ, նարդի։ Բրելգելը պատկերել է երաժշտական տարբեր գործիքներ, մեխանիկական հին ժամացույցներ, որսորդության դրվագներ, թաղման արարողություն, ինչպես նաև մահապատժի տարատեսակներ` գլխատում, կախաղան և նույնիսկ պարանոցին ջարաղացքարեր կապելով խեղդամահ անելը։
«Մահվան հաղթարշավ» կտավում Բրեյգելը միավորել է պատկերավորման երկու տարբեր ավանդույթներ` Հյուսիսային վերածննդի` իր համար սովորական փորագրությունը` «մահվան պար» թեմայով, և մահվան հաղթարշավի իտալական տեսակետը, որ նա կարող էր տեսած լինել Պալերմոյի Պալացո Սկլաֆանիի ֆրեսկոներում և Պիզայի Կամպո Սանտո գերեզմանոցում ։
Արվեստագետների մեծ մասը համակարծիք է այն տեսակետին, որ «Մահվան հաղթարշավում», ինչպես նկարչի նույն թեմայով այլ գործերում` «Անմիտ Գրետան», «Խռովահույզ հրեշտակների անկումը», նկարիչն արտահայտել է հասարակության տագնապալից և անորոշ տրամադրությունները, որոնք իշխում էին Իսպանական Նիդերլանդներում Նիդերլանդական հեղափոխության (1568) նախընթաց ժամանակաշրջանում։
Կտավի պատմությունը ստույգ է ինչև 1614 թվականը, երբ այն հիշատակվել է Անտվերպենի բնակիչ Ֆիլիպս վան Վալկենիսեի ունեցվածքում։ 1745 թվականին, փոխելով մի քանի տերերի, կտավը դառնում է Իսպանիայի արքա Ֆիլիպ V-ի կնոջ` Իզաբել Ֆարնեզեի սեփականությունը։ Մինչև 1827 թվականը նկարը մնացել է Լա Գրանխա պալատում, որից հետո փոխանցվել է Պրադո թանգարանին, որտեղ էլ պահվում է մինչ օրս։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1562 նկարներ Կատեգորիա:Պրադո թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ
(8734) Ուորներ
(8734) Ուորներ (Warner), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի հունվարի 1-ին Պաուլ Կոմբայի կողմից Պրեսկոտում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,868648 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,724 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0133 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1774,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,202856 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,33° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1997 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պաուլ Կոմբայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սենտ Անտուան (Կանտալի գավառ)
Սենտ Անտուան (Saint-Antoine), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 121 մարդ, բնակչության խտությունը` 16.76 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.22 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 460 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 130 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 21 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 69 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 54-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 15։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,3 %։ 54 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 52 անձ (32 տղամարդ և 20 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (0 տղամարդ և 2 կին)։ 15 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Վրաստան (շաբաթաթերթ)
«Վրաստան», Վրաստանում լույս տեսնող հայալեզու հասարակական-քաղաքական հանրապետական շաբաթաթերթ։ Թերթը լուսաբանում է Վրաստանում և նրա սահմաններից դուրս տեղի ունեցող հասարակական-քաղաքական իրադարձությունները։
Պատմություն
2010 թվականի դեկտեմբերի 29-ին թերթը դարձել է 90 տարեկան։ Հոբելյանի առթիվ «Վրաստան» թերթի խմբագրակազմին շնորհավորել են Հայաստանի և Վրաստանի նախագահները, ովքեր բարձր են գնահատել խմբագրության և Վրաստանի հայալեզու թերթի լրագրողական կազմի աշխատանքը։
Միխեիլ Սաակաշվիլին իր շնորհավորական ուղերձում հայտարարել էր.
Հայաստանի երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանը ևս շնորհավորել է թերթի 90-ամյակի առթիվ և ընդգծել է, որ «Վրաստան» թերթի 90-ամյա պատմությունը երկու ժողովուրդների անկեղծ եղբայրական հարաբերությունների օրինակ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական թերթեր Կատեգորիա:Վրաստանի թերթեր
Էրիկ Լարե
Երիտասարդություն և կրթություն
Էրիկ Լարեն ծնվել է 1914 թվականի մարտի 31-ին Օսլոյում, և մեծացել է Գամլեբյենեյում։ 1933 թվականին, անցնելով Examen artium ուսումնասիրել է իրավագիտություն և սոցիոլոգիա, 1936-1940 թվականներին Նորվեգիայի սոցիալ-հետազոտությունների ինստիտուտում (Norwegian Institute for Social Research) զբաղեցրել է գիտական օգնականի պաշտոնը, իսկ 1941 թվականին ավարտել է Օսլոյի համալսարանը օրենքի թեկնածուի աստիճանով։
Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ
Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմում Նորվեգիայի օկուպացման ժամանակ Լարեն մտնում է Նորվեգական հակամարտության շարժման (Milorg) մեջ և որոշ ժամանակ գլխավորել «13100» ստորաբաժանումը։ 1943 թվականի փետրվարին նա ձերբակալվել է նացիստների կողմից և մինչև հուլիս եղել է բանտում, այնուհետև մինչև դեկտեմբեր Գրինի կոնցլագերում։ 1944 թվականի մարտին կրկին ձերբակալվում է, այնուհետև մինչև հաղթանակի օրը՝ Գրինիում ։ Հաղթանակից հետո նա պարգևատրվել է «Զինվորական աստղ» շքանշանով։
Կարիերա
1945-1989 թվականներին Լարեն Օսլոյում զբաղվում էր իրավաբանական գործունեությամբ։ 1945 թվականին նա գնել էր որոշ քանակությամբ բաժնետոմսեր և բորսայում հիմնական խաղացողներից մեկն էր ։ Այդ նույն ժամանակահատվածում նա գլխավորում էր հետազոտական խորհուրդը (Gjensidige NOR), եղել է այդ խորհրդի անդամ` Sparebanken Nord-Norge, Sparebanken Vest, SpareBank 1 SMN և DNB ASA, միաժամանակ մի քանի բանկերի ընտրական կոմիտետներում էր ։
20 տարիների ընթացքում ընդմիջումներով Լարեն ղեկավարել է Հոկեյի ակումբը` «SK Forward», զբաղեցրել Նորվեգիայի հոկեյի ասոցացիայի (Norwegian Ice Hockey Association) փոխնախագահի և նախագահի պաշտոնները։ Նա արժանացել է այդ բոլոր կազմակերպությունների պատվավոր անդամի կոչման։ Նա Օսլոյի շրջանների հանգստի գոտիների ասոցիացիայի պատվավոր անդամ էր և Նորվեգիայի բնության պահպանության կազմակերպության անդամ ։ Նրան անվանել է «Marka, Oslo սահմանի հայր»` իր կյանքի մեծ մասը բնության պահպանության և սահմանի վավերացմանը նվիրաբերել համար ։
1986 թվականին Էրիկ Լարեն պարգևատրվել է Սուրբ Հալվարդի (Medal of St. Hallvard) շքանշանով, իսկ 2010 թվականին` թագավորական մեդալով ։ Վերջին տարիներին նա ապրել է Մադսերուդեում։ Իր 100-ամյակի հետ կապված Լարեն դարձել է նորվեգական մամուլի հետաքրքրության առարկա։ Հարցազրույցներից մեկի ժամանակ նա ասել է, որ քնում է միայն օրական 3,5 ժամ։ Նա քննադատել է Նորվեգիայում այն օրենքը, ըստ որի 70 տարեկանում պետք է պարտադիր անցնեն ծերության կենսաթոշակի ։
Էրիկ Լարեն մահացել է 2014 թվականի նոյեմբերի 11-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օսլոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի դիմադրության անդամներ Կատեգորիա:Նորվեգացի իրավաբաններ
Տերևավոր ծովային վիշապ
Բնակավայր
Տերևավոր վիշապը ապրում է հարավային և արևմտյան Ավստրալիան ողողող միջին ջերմաստիճանի և ոչ խոր ջրերում։ Սկզբում գիտնականները կարծում էին, որ այս ձուկը չի տեղաշարժվում։ Հետո պարզվեց, որ կարող են իրենց բնից հարյուրավոր մետրեր հեռու գնալ և իրենց լավ զարգացած կողմնորոշությամբ վերադառնում են։ Նրանց հիմնականում գտնում են մինչև 50 մ խորության վրա, կառչած ծովային ժայռերին, բույսերին կամ ավազի կույտերի վրա։
Բնավորություն և սնուցում
Սիրում է ջրիմուռների փնջերում թաքնվել և հայթայթել իր որսին։ Հիմնականում սնվում է ծովային պլանկտոնից և հոդվածոտանիներից, երբեմն էլ նա սնվում է փոքր ձկներով և ծովաձիուկներով։ Իր դեղնականաչավուն գույնից կենդանիները նրան խառնում են ավազի և ջրիմուռների հետ։ Իր հանգիստ բնավորությամբ ապրում է մոտ 8 տարի։ Շատ տարօրինակ է, բայց տերևավոր ծովային վիշապը ատամ չունի։ Տերևավոր ջրային վիշապն օգտագործում է իր գլխի վրա տեղադրված թևիկները պտտվելու և կողմնորոշվելու համար։ Նրա կաշին հաստ է այդ պատճառով նա քիչ է տեղաշարժվում։ Նրանք կարող են երկար ժամանակ նույն տեղում մնալ և կարող են հասնել մինչև 150 մ/ժ արագությանը։
Բազմացում
Էգը ունենում է մոտ 250 վառ վարդագույն ձվեր։ Էգը տեղադրում է այդ ձվերը արույի պոչում տեղադրված խողովակում և այսուհետ արուն է զբաղվում ձվերով։ Հարկ է մոտ 9 շաբաթ, որ ծնվեն ձագերը։ Այդ 9 շաբաթվա ընթացքում ձվերը ստանում են նարնջագույն կամ մանուշակագույն գույն։ Արուն թափ է տալիս իր պոչը, որ ձագերը դուրս գան, որը տևում է 24-48 ժամ։ Երբ ձագը դուրս եկավ արուի պոչից, ապա նա լրիվ անկախ է։ Սկզբից սնվում է շրջակա մանր կենդանիներով և բույսերով։ Ձագերի միայն 5 %-ն է, որը գոյատևում է։ Պետք է մոտ 28 ամիս, որ ձագը դառնա սեռահասուն։
Վտանգվածության աստիճանը
Նրանք ենթարկված են շատ վտանգների՝ և բնական, և մարդկանց ազդեցությունից։ Մարդիկ որսում են նրանց հետաքրքիր և տարօրինակ տեսքի համար և երբեմն որոշ բժշկություններում։ Ձագերը շատ դանդաղ են լողում և հեշտ զոհ են դառնում գիշատիչների համար։ Ձագերը հազվադեպ են դիմանում փոթորիկներին։ Տերևավոր ծովային վիշապը նաև վտանգված է աղտոտումից և թունաքիմիկատներից։ Ավստրալիան սահմանել է օրենք, որը պաշտպանում է նրանց։
Ընտելացում
Օրենքի պատճառով տերևավոր ծովային վիշապ ընտելացնելը թանկ հաճույք է։ Դեռ ոչ մի ընտելացված տերևավոր ծովային վիշապ չի բազմացել լաբորատորներում։ Նրանց ընտելացնելը շատ դժվար է, քանի որ նրանք շատ նուրբ են և ունեն մեծ պահանջարքներ։
Մշակույթի մեջ
Տերևավոր ծովային վիշապը Ավստրալիայի ջրային ուժերի գերբն է։ Նրանց անունով է կազմակերպվել նաև Leafy Sea Dragon ցուցահանդեսը։ Այդ ցուցահանդեսը կազմակերպվել է 2005 թվականին և ունեցել է 7000 այցելու։
Սքուգսֆյորդվաթենթ
Սքուգսֆյորդվաթենթ (Skogsfjordvatnet), լիճ Նորվեգիայում՝ Թրոմս ֆյուլքեի Ռինգվասյոյ կղզում, ծովի մակարդակից 20 մ բարձրության վրա։ Ունի 13,62 կմ ² մակերես, ինչը այն դարձնում է Նորվեգիայի կղզիների ամենամեծ լճերից։ Առավելագույն խորությունը 100 մ է, միջինը՝ 60-65 մ։ Երկարությունը 10 կմ է։ Շրջապատված է ճահիճներով և անտառներով։ Անտառներում հիմնականում աճում են կեչիներ ։
Լճում ապրում են է բազմաթիվ ձկնատեսակներ, որոնցից են կարմրախայտը և սաղմոնը։ Լճի շրջակայքը հանդիսանում է տարբեր տեսակի թռչունների ձվադրման վայր։ Ափին բնակվում են մոխրագույն սագ, կարմրախածի սուզահավ, սևախածի սուզահավ և այլն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թրոմս ֆյուլքեի լճեր
Սևիկ (Այնթապի գավառ, Այնթապից հարավ-արևելք)
Սևիկ, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Այնթապի գավառակում։ Գտնվում էր Այնթապ քաղաքից 16 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 6 տուն քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թութաքի շրջանի համայնքներ
Հովսեփ Փուշման
Հովսեփ Թովմասի Փուշման (Փուշմանյան,, հայ գեղանկարիչ։
Կենսագրություն
Փուշմանյաններն ապրել են Դիարբեքիրում։ Հայկական կոտորածների ժամանակ խույս տալով յաթաղանից՝ ընտանիքով ապաստան են գտել ԱՄՆ-ում։ Փուշմանների ընտանիքը մասնագիտացած էր հայկական գեղագեղ գորգերի վաճառքով, ինչը մանուկ հասակից ապագա նկարչի ընկալումների աշխարհի վրա իր ազդեցությունն է թողել։
Հովսեփ Փուշմանը նախնական կրթությունը ստացել է Ստամբուլի Գեղեցիկ արվեստների կայսերական դպրոցում։ Ամերիկայում հայտնվելուց հետո, Չիկագոյում ամբողջությամբ տրվում է չինական մշակույթի ուսումնասիրմանը, այդ ասպարեզում հասնելով որոշակի հաջողությունների։ 1905 թվականին ուղևորվում է Չինաստան, որտեղ խորասուզվում է արևելյան գեղանկարչության և փիլիսոփայության ուսումնասիրության մեջ։ Ուսումը շարունակել է Փարիզի Ժյուլիանի ակադեմիայում։ 1914 և 1921 թվականներին Փարիզի Salon des Artistes Français-ի կազմակերպած ցուցահանդեսներում ստանում է երկու մեդալ ։ 1928 թվականին Փուշմանը հեռակա ընտրվել է Հայաստանի նկարիչների միության պատվավոր անդամ, ակտիվորեն մասնակցել «Անի» հայ արվեստագետների ընկերակցության ստեղծմանը ։ 1920 թվականին Նյու Յորքում հիմնադրել է Քարնեգի Հոլ ստուդիան ։ 1940 և 1950-ական թվականներին Փուշմանի և the New York Graphic Society կազմակերպության միջև դատական գործընթաց սկսվեց։ Վերջինս առանց արվեստագետի թույլտվության վերատպագրել էր նրա գործերից։ Դատավարությունն ավարտվեց Փուշմանի հաղթանակով։
Ստեղծագործական ուղի
Հովսեփ Փուշմանն արվեստի, գեղանկարչության աշխարհում հայտնի է որոշակի մտորումների մղող նատյուրմորտներով, որոնց հորինվածքների համար հիմք են ծառայել հայկական մագաղաթե ձեռագրերը, թալիսմանները, խնկամանները, հնագույն զարդերը, կանացի նուրբ, զգայական և զգացմունքային դիմանկարներով, որոնցում հերոսուհիները հանդերձավորված են արտասովոր, գունագեղ զգեստներով։ Փուշմանի արվեստի բնութագրական հատկանիշն արևելքի պաշտպամունքն է, որ արտահայտվում է որոշակի խորհրդանիշների միջոցով։ Հոգևոր նկարագիր ունեցող այս աշխատանքներին ուղեկցում են գրառումներ, որոնք դյուրացնում են դիտողի գործը սիմվոլները վերծանելու հարցում։
Ցուցահանդեսներ
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Փարիզում, Նյու Յորքում, Բոստոնում, Չիկագոյում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Տիգրանակերտ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1877 ծնունդներ Կատեգորիա:1966 մահեր Կատեգորիա:Ժյուլիանի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:Ամերիկահայեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում օսմանյան ներգաղթյալներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության նկարիչներ Կատեգորիա:Անձինք Դիարբեքիրից Կատեգորիա:Հայ դիմանկարիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Ռոստիսլավ Սինիցին
Ռոստիսլավ Սինիցին (Ростислав Александрович Сини́цын, ), խորհրդային գեղասահորդ, հանդես է եկել պարեր սառույցի վրա ձևում Նատալյա Կարամիշևայի հետ։ Ներկա պահին` գեղասահքի մարզիչ և խորեոգրաֆ։ ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետ։ Մանկավարժական գիտությունների թեկնածու։
Կարիերա
Զուգընկերուհու և կնոջ` Նատալյա Կարամիշևայի հետ երկու անգամ դարձել է ԽՍՀՄ չեմպիոն։ Զույգի հետ տարբեր ժամանակաշրջաններում աշխատել են Լյուդմիլա Պախոմովան և Տատյանա Տարասովան։ Սպորտային կարիերան ավարտելուց հետո 1983 թվականից մինչև 1986 թվականը Ն.Կարամիշևայի հետ միասին նրանք հիմնադիրների շարքում էին և ելույթ էին ունենում «Բոլոր աստղերը» շոում, իսկ հետո նաև` Իգոր Բոբրինի «Սառցե մանրանկարների թատրոնում» 1986-1996 թթ.):
1996 թվականին կնոջ հետ տեղափոխվել է Չեխիա, որտեղ էլ աշխատում է որպես մարզիչ և խորեոգրաֆ։
Ընտանիք
Ամուսնացած է նախկին պարընկերուհու` Նատալյա Կարամիշևայի հետ։ Նրանց որդին՝ Ալեքսանդր Սինիցինը, գնացել է ծնողների հետքերով և նույնպես հանդես է գալիս պարեր սառույցի վրա ձևում (ներկայացնում է Չեխիան) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ
Դմիտրի Մոտրիչ
Դմիտրի Անատոլիի Մոտրիչ (Дмитрий Анатольевич Мотрич), 1969, Վլադիվոստոկ - 1992 նոյեմբերի 16, Ճարտար, ԼՂՀ)՝ ռուս ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից, «Արիության համար» հետմահու մեդալակիր ։
Կենսագրություն
Հանգչում է Ուստ Կալինոգորսկ քաղաքի գերեզմանատանը ։
Ամուսնացած չէր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Զեմո Քլիվանա
Զեմո Քլիվանա (ზემო ქლივანა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1200 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 35 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Էլիսոն Կրաուս
Էլիսոն Կրաուս (Alison Krauss, ), ամերիկացի ջութակահար և քանթրի երաժշտության կատարող, որը 1990-ական թվականներին այս երաժշտության առավել պահպանողական ուղղության բլյուգրաս ոճին  երկրորդ շունչն է  տվել։ Ձայնագրվել է 14 տարեկանից։ Նրան մեծ ժողովրդականություն է բերել  մասնակցությունը բազմաթիվ ֆիլմերի սաունթրեքներում, որոնց մեջ առանձնանում են «Օ՜, որտե՞ղ ես,եղբայր»-ը (Գրեմմի մրցանակ տարվա լավագույն ալբոմի համար) և «Ցուրտ լեռը»։ 2007 թվականի հոկտեմբերին Ռոբերտ Պլանտի հետ համատեղ ալբոմ է թողարկել (2-րդ տեղը ԱՄՆ-ում)։  2009 թվականի դրությամբ ունի 26 Գրեմմի մրցանակ. պատմության մեջ որևէ կին այդքան մրցանակներ չի ունեցել։ Դրանց մեջ են մտել մրցանակներ այնպիսի հեղինակավոր նոմինացիաներից, ինչպիսիք են «Տարվա ալբոմը» և «Տարվա ձայնագրությունը» (2009 թվական)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ջութակահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ
Ֆիդել
Տարածված է եղել VIII դ․—XIV դ․ կեսին, Արևմտյան Եվրոպայում՝ թափառական երաժիշտների շրջանում։ Ֆիդելի դասական տեսակը եղել է կիթառանման։ Ունեցել է 2 հարթ հնչերեսից (դեկա) կազմված իրան, փակագծաձև 2 ռեզոնատորային անցք, առանց լադերի գրիֆ, տափակ գլխիկ՝ ուղղահայաց դասավորված ականջներով։ Լարերի քանակը՝ 1-5, լարվածքը՝ կվարտա-կվինտային։
Գրականություն
Կատեգորիա:Աղեղնավոր երաժշտական գործիքներ Կատեգորիա:Լարային երաժշտական գործիքներ
Նինա Գարսիա
Նինա Գարսիա դե Կաստելանյուս (Nina García de Castellanos; ), կոլումբիացի լրագրող, գրող և խմբագիր։
Կենսագրություն
Գարսիան ծնվել է Կոլումբիայի Բառանկիլյա քաղաքում, հարուստ վաճառականի ընտանիքում։ 1983 թվականին, աղջիկը ավարտել է Մասաչուսեթս նահանգի Ուելսլիի դպրոցը, բարձրագույն կրթություն, բակալավրի աստիճան նա ստացել է Բոստոնի համալսարանում։ Ավելի ուշ Նինան ընդունվել Է Փարիզի Բարձրագույն նորաձևության դպրոց, իսկ 1992 թվականին ստացել է ևս մեկ բակալավրի աստիճան նորաձևության և տեխնոլոգիաների ինստիտուտում։
Կարիերա
Գարսիան սկսել է աշխատել նորաձևության ոլորտում 1980-ական թվականներին, առաջին անգամ աշխատել է Փերի Էլիսի ընկերության PR բաժնում, որտեղ այդ ժամանակ աշխատել է Մարկ Ջեյքոբսը։ Հետագայում Նինան դուրս է եկել Էլլիսի ընկերությունից և « Elle » ամսագրի շուկայական խմբագրի և ստիլիստի օգնականի պաշտոնին է անցել։ 2000 թվականին նրան նշանակել են նորաձևության հարցերով խմբագիր։ 2008 թվականի ապրիլին Նինան լքեց նաև այդ պաշտոնը՝ անցնելով սյունակագրի պաշտոնին․ նա այդ պաշտոնում աշխատել է մինչև օգոստոսի վերջը։ 2008 թվականի սեպտեմբերի 2-ից լրագրողուհին զբաղեցնում է « Մերի Քլեր » նորաձևության խմբագրի պաշտոնը։ Նինան պարբերաբար ներկայացնում է նոր դիզայներական ցուցահանդեսներ Նյու Յորքում, Միլանում և Փարիզում։
Ժյուրիի կազմում
2007 թվականի մայիսին Նինան ընդգրկվել է Մեխիկոյում կայացած «Միսս Տիեզերք» մրցույթի ժյուրիի կազմում։
2004 թվականին ընդգրկվել Է «Պոդիում նախագիծ» ռեալիթի-շոուի ժյուրիի կազմում։
Գրքեր
2007 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Նինա Գարսիան ներկայացրեց իր առաջին գիրքը՝ նվիրված «Փոքրիկ սև գիրք ոճի մասին» ոճին և նորաձևությանը։ Իր գրքում Նինան ընթերցողներին չէր թելադրում, թե ինչ և ինչպես հագնել, սակայն լրջորեն օգնում էր կողմնորոշվել նորաձևության աշխարհում և նկատել օրիգինալ մանրամասները նույնիսկ ամենահասարակ բաներում։ Գրքի նկարազարդմամբ զբաղվել է նորաձևության էլիտայի շրջանակներում բավականին հայտնի Ռուբեն Տոլեդոն։ «Ոճի մասին փոքրիկ սև գիրքը» լավ արձագանքներ է ստացել և ճանաչվել է նորաձևության լավագույն գրքերից մեկը։
2008 թվականի օգոստոսի 26-ին Գարսիան կներկայացնի «Իդեալական զգեստապահարանի 100 իրերը» երկրորդ գիրքը։
2009 թվականի սեպտեմբերին Նինան ներկայացրեց երրորդ գիրքը, որը կոչվում է «Ոճի ռազմավարություն»։
Անձնական կյանք
Նինան ամուսնացած է Դեյվիդ Կոնրոդի հետ։ Ամուսիններն ունեն երկու որդի՝ Լուկաս Ալեքսանդր Կոնրոդ (ծնվել է 24.03.2007) և Ալեքսանդր Դևիդ Կոնրոդ (ծնվել է 2010 թվականի նոյեմբերին)։
2015 թվականին Գարսիան իմացավ, որ BRCA1 գենի մուտացիա ունի, և այն կրծքագեղձի քաղցկեղի զարգացման մեծ հավանականություն ունի։ Հաջորդ երեք տարիները նա անցկացրել է կանոնավոր մամմոգրամներ և կրծքի ստուգմամբ, և 2019 թվականի հունվարին նա և նրա բժիշկները որոշել են, որ նա պետք է կանխարգելիչ կրկնակի մաստէկտոմիա անի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կին լրագրողներ Կատեգորիա:Բոստոնի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի խմբագիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Կոլումբիացի կին լրագրողներ
Նովալեդո
Նովալեդո (Novaledo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 920 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 131 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 7 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 38050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0461։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Օգոստինոս Երանելին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Լիվինիո
Լիվինիո (Livigno), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Սոնդրիո գավառում ։ Բնակչության թվաքանակը 2004 թվականի տվյալներով եղել է 5065, բնակչության խտությունը կազմել է 24 մարդ/կմ² ։ Զբաղեցնում է 221 կմ² տարածք։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 23030, հեռախոսային կոդ՝ 0342։
Նովալեդո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Լիվինիո
Համայնքում սեպտեմբերի 8-ին հատկապես նշում են Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան տոնը։
Լիվինիոն լեռնադահուկային կարևոր առողջարան է, որտեղ ձյունը պահպանվում է մինչև մայիսի կեսերը։ Այստեղ Կարոզելլո և Մոտտոլինո դահուկային գոտիներում  գործում են 31 վերելակ, 115 կիլոմետր ընդհանուր երկարությամբ տարատեսակ դահուկուղիներ, ավտոբուսներով կանոնավոր կերպով կազմակերպվում է դահուկորդների անվճար փոխադրումը (դրա շնորհիվ վերանում է ավտոմեքենաներ և այլ փոխադրամիջոցներ օգտագործելու անհրաժեշտությունը)։
Բնակավայրի բուռն զարգացման գործում վճռորոշ դեր է խաղացել 1965 թվականին շվեյցարական Engadiner Kraftwerke AG ընկերության կառուցած Մունտ լա Շերա թունելը. մինչ այդ աշխարհից տարվա ինն ամիսը կտրված Լիվինիոն այդ թունելի շնորհիվ կլոր տարին այցելուներ է ընդունում Եվրոպայի տարբեր ծայրերից ։
Պակաս կարևոր չէ այն հանգամանքը, որ քաղաքում առևտուրն իրականացվում է առանց հարկ ու տուրքի (այդ կարգը պահպանվում է 16-րդ դարից մինչև օրս)։
Walking in My Shoes
Երգի մասին
«Բ» կողմն զբաղեցնում է «My Joy» ռոքային երգը «I Feel You» և «Halo» երգերի ոճով։
«Walking in My Shoes» երգի տեսահոլովակը նկարահանել է Անտոն Քորբեյնը ։ Տեսահոլովակի սյուժեն հիմնված է Դանթե Ալիգիերիի «Աստվածային կատակերգություն» ստեղծագործության վրա։ Տեսահոլովակն ունի երկու տարբերակ՝ օրիգինալ (առկա է The Videos 86>98 և The Best of Videos DVD-հավաքածուներում) և ամերիկյան MTV-ի կողմից գրաքննության ենթարկված (հեռացվել է երկրորդ տան սկզբում առկա ներդիրը, որտեղ խմբի անդամները նստած են աթոռների վրա, իսկ նրանց ծնկներին նստած են մերկ աղջիկներ)։
Կանադական Finger Eleven ռոք խումբը ձայնագրել է երգի քավեր տարբերակը 2000 թվականին թողարկված իր «The Greyest of Blue Skies» ալբոմի համար։
Երգացանկ
7-inch, cassette: Mute / Bong22, CBong22 (UK)
12-inch: Mute / 12Bong22 (UK)
CD: Mute / LCDBong22 (UK)
CD: Mute / CDBong22X (EU)
Promo 12-inch: Mute / P12Bong22 (UK)
12-inch: Sire/Reprise / 40852-0 (US)
CD: Sire/Reprise / 40852-2 (US)
<!-- === Британские релизы ===
Переиздания
-->
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դեփեշ Մոդի սինգլներ
(294) Ֆելիցիա
(294) Ֆելիցիա (Felicia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1890 թվականի հուլիսի 15-ին Օգյուստ Շարլուայի կողմից Նիցայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,146131 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3885 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,9038 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2038,28 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,17662 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,29° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1890 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Օգյուստ Շառլուայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ