cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կանադայի բանկի թանգարան
Պատմություն
1974 թվականին Բանկը մեծ հավաքածու է գնել Ռեմզեյի ամառանոցից, որը Մոնրեալի դրամագիտական և գնագիտական հասարակության հանգրվանն է։ Ձեռքբերված հավաքածուն ներառում, ընդգրկում էր 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի Կանադայի առաջատար դրամագետ Ռ. Ու. ՄաքԼաքլանի հավաքածուն ։
1977 թվականին Կանադայի պետական քարտուղարը պաշտոնապես բնութագրեց որպես Ազգային արժույթի հավաքածու ։
Արժույթի թանգարանը հանրության համար բացվել է նոր, ընդարձակ Կանադայի բանկի շենքում 1980 թվականի դեկտեմբերի 5-ին։ 2013 թվականի հուլիսի 2-ին թանգարանը փակվել է չորս տարով, մինչև Կանադայի բանկի շենքը վերակառուցվում էր։ 2017 թվականի հուլիսի 1-ին թանգարանը վերաբացվել է որպես Կանադայի բանկի թանգարան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադայի թանգարաններ Կատեգորիա:Դրամագիտություն Կատեգորիա:1980 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Դրամագիտության թանգարաններ
Յարոսլավլի պատանի հանդիսատեսի թատրոն
Շինություն
Շինությունը համարվում է հրապարակի կոմպոզիցիոն կենտրոնը, որը կազմակերպված է նրա շուրջ «Յարոսլավքաղնախագիծ» ինստիտուտի ծրագրով և ստացել է Երիտասարդության հրապարակ անվանումը։
Պատմություն
Յարոսլավլի պատանի հանդիսատեսի պետական թատրոնը բացվել է 1984 թվականի փետրվարի 22-ին «Հավերժ ողջերը» ներկայացմամբ, որ բեմադրվել է ըստ Վիկտոր Ռոզովի պիեսի, ով անմիջական կապ ուներ թատրոնի բացման հետ։ 1980-ական թվականներին թատրոնն անվանվել է «Երիտասարդության հրապարակի թատրոն» ։ Վերջին քառորդ դարում կայացել են 139 պրեմիերաներ։ Երեխաների և պատանիների թատրոնների համար անցկացվող ռուսական և միջազգային կինոփառատոնների մշտական մասնակից է։ Մոսկվայի ռուս-թուրքական ժամանակակից դրամատուրգիայի և թատրոնի փառատոնի մրցանակի դափնեկիր է (2000)։ Վեց անգամ արժանացել է Ֆ․ Վոլկովի անվան մարզային թատերական մրցանակի։ Թատրոնը ղեկավարել են ռեժիսորներ Սերգեյ Ռոզովը, Ստանիսլավ Տայուշևը, Ալեքսանդր Կուզինը։
Ներկայում թատրոնի խաղացանկում ընդգրկված են ներկայացումներ երեխաների, պատանիների և մեծահասակների համար։
Անձնակազմ
Ղեկավարություն
Ժողովրդական արտիստներ
Վաստակավոր արտիստներ
Լեզա
Լեզա (Lesa), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2402 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 200 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 12 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0322։
Սուրբ Մարտինը համարվում է գյուղի հովանավորը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կյանքի համը
Կյանքի համը (No Reservations), ռոմանտիկ կատակերգություն՝ նկարահանված 2007 թվականին, «Աննման Մարթան» գերմանական ֆիլմի ռեմեյքն է։ Ֆիլմի ռեժիսորը Սքոթ Հինքսն է, սցենարի հեղինակը՝ Քերոլ Ֆուչսը։ Ֆիլմի սցենարը հիմնված է Սանդրա Նեթլբեքի ստեղծագործության վրա։ Գլխավոր դերերը կատարում են Քեթրին Զետա-Ջոնսն ու Աարոն Էկհարթը։
Սյուժե
Քեյթը ռեստորանի շեֆ խոհարար է։ Նա ապրում է ըստ հստակ կանոնների, որոնք հաստատվել են իր իսկ կողմից, և որոնցից նա չի շեղվում արդեն տարիներ շարունակ։ Սակայն նրա կյանքը փոխվում է այն պահից, երբ նա ստանձնում է ավտովթարի զոհ դարձած իր քրոջ դստեր՝ Զոիի խնամակալությունը։
Մինչ Քեյթը փորձում է օգնել Զոիին հարմարվել նոր իրավիճակին, առանց Քեյթի իմացության նրան օգնական են վարձում կենսուրախ Նիկին, ով, Քեյթի կարծիքով, ձգտում է գրավել Քեյթի՝ ռեստորանի շեֆ խոհարարի տեղը։
Սակայն որքան շատ են նրանք ճանաչում միմյանց, այնքան փոխվում է Քեյթի վերաբերմունքն իր օգնականի նկատմամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2007 թվականի ԱՄՆ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռիմեյք ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր ընտանիքի մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Ոտաբոբիկ երեխան
Սյուժե
Գյուղաբնակ աղքատ երիտասարդն աշխատանք գտնելու նպատակով մեկնում է քաղաք՝ իր մահացած հոր ընկերոջ մոտ, ով սովորել էր կունֆու, բայց ընտրել էր խաղաղ մասնագիտություն։ Սակայն հանգամանքները դասավորվում են այնպես, որ երիտասարդն ստիպված է լինում կիրառել մարտական արվեստը, որպեսզի վերականգնի արդարությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հոնկոնգյան ֆիլմեր
Սանտյագո Ասկասիբար
Սանտիագո Ասկասիբար (իսպ․՝ Santiago Ascacibar, փետրվարի 25, 1997, Լա Պլատա, Արգենտինա), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս արգենտինական «Էստոդիանտես»-ի և Արգենտինայի երիտասարդական հավաքականի կազմում։
Ակումբային կարիերա
Ասկասիբարը «Էստոդիանտես» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ 2016 թվականին նա թիմի գլխավոր մարզչի կողմից հրավիրվել է հիմնական կազմ։ Արգենտինայի առաջնությունում իր դեբյուտը Սանտիագոն նշել է փետրվարի 8-ին՝ «Լաունս»-ի դեմ խաղում ։
Մրցաշրջանի ավարտից հետո նրա հանդեպ սկսել են հետաքրքրվել ռուսական «Սպարտակ»-ն ու «Ռուբին»-ը ։
Միջազգային կարիերա
2016 թվականի ամռանը Սանտիագոն Արգենտինայի օլիմպիական հավաքականի կազմում մասնակցել է Օլիմպիական խաղերին։ Առաջնության ընթացքում նա մասնակցել է Ալժիրի, Հոնդուրասի և Պորտուգալիայի հավաքականների դեմ խաղերին ։
2017 թվականին Արգենտինայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Ասկասիբարը մասնակցել է Էկվադորում կայացած Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնությանը։ Նա մասնակցել է Պերուի, Բոլիվիայի, Կոլումբիայի, Բրազիլիայի , Էկվադորի , Վենեսուելայի և Ուրուգվայի երիտասարդական հավաքականների դեմ խաղերին ։
Երիտասարդական հավաքականի կազմում Սանտիագոն մասնակցել է նաև Հարավային Կորեայում կայացած Աշխարհի երիտասարդական առաջնությանը։ Նա դաշտ է դուրս եկել Գվինեայի, Անգլիայի և Հարավային Կորեայի հավաքականների դեմ խաղերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1997 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 25 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Շտուտգարտի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Էստուդիանտեսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արգենտինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Պասադոբլ
Պասոդոբլ, իսպանական պար, որը կապվում է ցլամարտի հետ (կորիդա)։ Նախկինում այս պարն անվանվել է «իսպանական մեկ քայլ», քանի որ քայլերը բաժանվում են մեկ հաշվի հետ։ Պարող զույգի մեջ տղան մարմնավորում է ցլամարտիկին, իսկ աղջիկը՝ նրա մուլետան (մատադորի ձեռքի կարմիր կտորը) կամ ցուլը։ Երաժշտությունը նույնպես համապատասխանում է ցլամարտի երաժշտությանը։ Առաջին ցլամարտերը անցկացվել են Կրետե կղզում, բայց միջնադարում նրանք մեծ տարածում են ստացել նաև Իսպանիայում։ Պասադոբլ պարը առաջին անգամ կատարվել է Ֆրանսիայում 1920 թվականին։ 1930-ականներին այն արդեն մեծ հեղինակություն ուներ Փարիզի բարձր հասարակության շրջանում։ Այդ պատճառով էլ պարի մեջ շատ քայլեր ու ձևեր ֆրանսերեն անվանում ունեն։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո այս պարն ընդգրկվել է լատինաամերիկյան պարերի ծագման մեջ։ Պասադոբլի առանձնահատուկ գիծը պարողների մարմնի դիրքն է. բարձր պահված կրծքավանդակ, գլուխը՝ հստակ ֆիքսված դիրքում, իսկ որոշ շարժումներում այն թեքվում է վեր ու վար։ Մարմնի նման դիրքը համապատասխանում է ցլամարտիկի շարժումների բնույթին։ Շարժումներն ինքնին մեկնաբանվում են որպես ցլամարտիկի և ցլի պայքար։
Կատեգորիա:Իսպանական պարեր
Վլադո Մալեսկի
Վլադո Մալեսկի (Владо Малески, ), մակեդոնացի արձակագիր։
Նախնական կրթությունը ստացել է Շկոդերում (Ալբանիա), գիմնազիան ավարտել է Բիտոլայում։ Ավարտել է Բելգրադի համալսարանի իրավաբանական մասնաճյուղը։ Պատերազմի տարիներին Մալեսկին Մակեդոնյան-կոսովյան աrաջին բրիգադի շարքերում էր։ Գրել է սկսել պատերազմի տարիներին և տպագրվել է պարտիզանական թերթերում։ 1946 թվականին դարձել է Մակեդոնիայի գրողների միության անդամ։ Պատերազմից հետո զբաղվել է նաև դիվանագիտական աշխատանքով։
Մալեսկու «Ֆրոսինա» կինոսցենարով ստեղծվել է մակեդոնական առաջին կինոֆիլմը։
1978 թվականին լույս է տեսել Մալեսկու երկերի հինգհատորյակը ։
Մակեդոնիայի Հանրապետության հիմնի («Այսօր Մակեդոնիայի վրա») հեղինակն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի արձակագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մակեդոնացի գրողներ Կատեգորիա:Բելգրադի համալսարանի շրջանավարտներ
Օբինյա
Օբինյա (Aubignas), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 418 մարդ, բնակչության խտությունը` 27.11 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15.42 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 510 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 135 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 17 կմ հարավ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 270 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 184-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 86։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,1 %։ 184 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 161 անձ (90 տղամարդ և 71 կին)։ Գործազուրկ են եղել 23 անձ (8 տղամարդ և 15 կին)։ 86 անաշխատունակներից 21-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 38-ը` թոշակառուներ, իսկ 27-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մաջորա
Մաջորա (Maggiora), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1804 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 167 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 10 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28014։ Հեռախոսային կոդ՝ 0322։
Մաջորան սահմանակից է Բոկա, Բորգոմաներո, Կուրեջո, Գարգալո, Վալդուջա համայնքներին։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Ագապիտ Պալեստրինացին։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 18-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սլավկո Յանևսկի
Սլավկո Յանևսկի (Славко Яневский, ), մակեդոնացի արձակագիր, բանաստեղծ, մանկագիր։
Ավարտել է Սկոպյեի տեխնիկական ուսումնարանը։ Մասնակցել է ժողովրդաազատագրական պայքարին, եղել է Մակեդոնյան երրորդ հարվածային բրիգադի կոմիսարը։
Լույս են տեսել Յանևսկու «Արյունոտ մանյակ» (1945), «Բանաստեղծություններ» (1948), «Լիրիկա» (1951), «Հաց և քար» (1957), «Խորամանկ Պեյոյի ավետարանը» (1969) չափածո ժողովածուները, «Կաինավելիյա կամ Աստրոսյեուս» (1966) բանաստեղծությունների գիրքը, «Փողոցը» վիպակը (1950): Յանևսկու գրչին է պատկանում մակեդոնական առաջին վեպը՝ «Գյուղը յոթ հացենու ետևում» (1952) և «Երկու Մարիա» (1956), «Լուսնոտը» (1958), «Ե՛վ ցավ, և՛ ցասում» (1964), «Ցողուն» (1965), «Համառները» (1971), «Հեղձուկ» (1972) վեպերը, «Դառնաղետ լեգենդներ» (1972) ճանապարհորդական նոթերը, «Ծաղրածուներն ու մարդիկ» (1954) պատմվածքների ժողովածուն և այլստեղծագործություններ։
Սլավկո Յանևսկին Մակեդոնիայի ամենալայն ճանաչում վայելող մանկագիրներից է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Մակեդոնացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Մակեդոնացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Մակեդոնացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:Մակեդոնացի գրողներ
Ջինսով խաչակիրը (գիրք)
Ջինսով խաչակիրը (Kruistocht in spijkerbroek), նիդեռլանդացի գրող Թեա Բեքմանի մանկական վեպ։ Պատմում է 1212 թվականի Մանուկների խաչակրաց արշավանքի մասին։
1993 թվականին գիրքը թարգմանվել և լույս է տեսել նաև ռուսերենով։
Սյուժե
15-ամյա Ռուդոլֆ Վեգան կամավոր համաձայնվում է մասնակցել ժամանակի մեքենայի փորձարկումներին։ Փորձը անցնում է ոչ այնքան հաջող և Դոլֆը հայտնվում է 12-րդ դարի Գերմանիայում` հայտնվելով Սփիրս քաղաքի մոտակայքում։ Այնտեղ նա փրկում է երկու ավազակներից երիտասարդին` Լեոնարդո Ֆիբոնաչիին, և երկուսն էլ կամավոր միանում են խաչակրաց արշավանքին, թեև երկուսն էլ չեն հավատում, որ հնարավոր է հասնել իրենց վերջնական նպատակին՝ այն է անցնել բաժանված ծովով և հասնել մինչև Իսրայելի Սուրբ քաղաք Երուսաղեմ։
Գրքում արշավը ղեկավարում են երկու կեղծ վանականներ և նրանց կողմից խաբված տասնհինգամյա նախկին հոտաղ, ով հավատում է իր Աստծո բացառիկությանը։ Նա անկեղծորեն կարծում էր, որ մինչև Ջենովա հասնելը, ծովը խաչակիրների առաջ բաժանվելու է, և բոլոր սարակինոսները, գտնվելով գետի մյուս ափին, փախչելու են Տիրոջ բարկության պատճառով, իսկ անմեղ մանկական զորքը մտնելու է Երուսաղեմ։ Սակայն երկու կեղծարարները միայն ցանկանում են ինչքան հնարավոր է շատ եվրոպացի երեխաներ բերել Միջերկրական ծովի ափ և խաբեությամբ մխրճել նրանց ստրկավաճառների նավերում, որպեսզի ստանան նրանց կողմից խոստացված խոշոր պարգևը։
Սակայն ճշմարտության բացահայտումից և դավադրական պլանների խափանումից հետո երեխաներից շատերը չեն ցանկանում վերադառնալ հայրենիք. շատերը տուն չունեին, որբեր էին ու աղքատ։ Յուրաքանչյուր քաղաքում, որտեղ ժամանում է ջոկատը, հանգրվանում են նախկին խաչակիրների որոշակի քանակություն։ Վերջապես, Ապպիյան ճանապարհի ավարտին՝ Բրինդիզի քաղաքում, ավարտվում է խաչակրաց արշավանքը։ Տեղի եպիսկոպոսը 800 երեխաներից բաղկացած վերջին խումբը ուղարկում է Վենետիկ` նոր կյանք սկսելու համար։
Բրինդիզիում Դոլֆի պատահականորեն ձեռքն է ընկնում ալյումինե արկղիկ, որում գտնվում էր հոլանդերենով գրված թուղթ։ Ծնողները փորձում են գտնել տղային՝ Խաչակրաց արշավանքի բոլոր կետեր ուղարկելով նմանատիպ հաղորդագրություններ։
Բենջի
Սյուժե
Բենջին հասարակ ընկերասեր շուն է, որն ապրում է տեխասյան ոչ մեծ քաղաքում։ Տեղի բնակիչները սիրում են նրան և ուտելիք են տալիս։ Շուտով նա հանդիպում է իր նման մի հասարակ շան։ Երբ երկու երեխաներ, որոնց Բենջին սիրում է, գողացվում են փոխհատուցում ստանալու համար, երկու շները պայքարում են չարագործների դեմ և ազատում երեխաներին։
Ջինսով խաչակիրը (գիրք)
Սյուժե
Մի քանի օր հետո Ռուդոլֆ Վեգան բարեհաջող վերադառնում է տուն` 20-րդ դար։
Բենջի
Գրականություն
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր շների մասին Կատեգորիա:1974 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Ջինսով խաչակիրը (գիրք)
Ադապտացիա
2005 թվականին ռոժիսոր Բեն Սոմբոգաարթը Թեա Բեքմանի համանուն վեպի հիման վրա նկարահանել է ֆիլմ։ Գլխավոր դերերում խաղում են Ջո Ֆլիննը, Ստեֆանի Լեոնիդասը, Յան Դեկլերը, Ուդո Քիրը և Էմիլի Ուոթսոնը։ Պրեմիերան կայացել է 2006 թվականի նոյեմբերի 12-ին։
«Նիդերլանդների Ազգային երիտասարդական երաժշտական թատրոն»-ը, թատերական շրջանում 2008-2009 թվականներին, բեմադրել է Բեքմանի վեպի հիման վրա մյուզիքլ, որի պրեմիերան կայացել է 2008 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Ամստելվենի թատրոնում։ Մյուզիքլում ներառված էր ավելի քան 120 երեխաներ, խաղացվել են ավելի քան 80 ներկայացումներ Նիդերլանդներում և Բելգիայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1973 գրքեր Կատեգորիա:Հոլանդական վեպեր Կատեգորիա:Մանկական վեպեր Կատեգորիա:13-րդ դարի թեմատիկ վեպեր Կատեգորիա:Պատմական գրքեր Կատեգորիա:Մանուկների խաչակրաց արշավանք Կատեգորիա:Խաչակիրների մասին թեմատիկ վեպեր Կատեգորիա:Մանկական գիտաֆանտաստիկ վեպեր
Իվան Տոչկո
Իվան Տոչկո (Иван Точко, ), մակեդոնացի արձակագիր, դրամատուրգ, լրագրող։
Ծնվել է Օխրիդում։ Սովորել է Բելգրադի համալսարանում։ Առաջին պատմվածքը՝ «Բոյանա», հրատարակվել է 1936 թվականին (սերբախորվաթերեն)։ Հետագայում լույս են տեսել «Պատմվածքներ» (1954), «Ակորդներ» (1957), «Օղակ» (1959), երկրորդ հրատարակությունը՝ 1967 թվականին, պատմվածքների ժողովածուները, «Գինի հոգու համար» լիրիկական արձակ գործը (1968), «Պրեմիերա» արձակ մանրապատումները (1970), «Մեղանչում» լիրիկական մանրապատումը (1971) և «Օխրիդյան եռերգություն» պիեսների ժողովածուն (1974) :
Արարատ Հակոբյան
Արարատ Մխիթարի Հակոբյան, պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1947 թվականի փետրվարի 26-ին Արմավիրի մարզի Էջմիածնի շրջանի Ապագա գյուղում։ 1966 թվականին ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ 1966-1971 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետում։ 1971 թվականից աշխատանքի է անցել ՀԽՍՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտում։ Ավարտելով ինստիտուտի ասպիրանտուրան՝ 1980 թվականին պաշտպանել է Կարսի մարզի գյուղացիության պատմությանը նվիրված թեկնածուական ատենախոսություն։ 1982 թվականից դասախոսական աշխատանքի է անցել Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում սկզբում՝ ավագ դասախոսի, այնուհետև՝ դոցենտի պաշտոնում։ 1998 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն «Հայաստանի խորհրդարանը և քաղաքական կուսակցությունները (1918-1920)» թեմայով։ 2005 թվականից գլխավորում է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի Պատմության և քաղաքագիտության ամբիոնի աշխատանքները։ Արարատ Հակոբյանն ընդգրկված է ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտում գործող գիտական աստիճաններ շնորհող ԲՈՀ-ի մասնագիտական խորհրդի կազմում։
Գիտամանկավարժական գործունեությունը
Արարատ Հակոբյանն իր մասնակցությունն է բերել «Հայոց պատմություն» բազմահատորյակի հեղինակային և խմբագրական աշխատանքներին։ Գիտահետազոտական աշխատանքներին զուգահեռ Արարատ Հակոբյանը զբաղվում է նաև դասախոսական և ուսումնամեթոդական աշխատանքներով։ 2005 թվականից գլխավորում է Երևանի Պետական տնտեսագիտական համալսարանի պատմության և քաղաքագիտության ամբիոնի աշխատանքները։ Արարատ Հակոբյանը համահեղինակ է 8-րդ և 9-րդ դասարանների «Հայոց պատմություն» դպրոցական դասագրքերի։ Հեղինակ է ավելի քան 10 մենագրության, 70-ից ավելի գիտական հոդվածների ու գրքույկների, 100-ից ավելի հրապարակախոսական, քաղաքական և այլ բնույթի հրապարակումների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Արյան լճի ճակատամարտ
Արյան լճի ճակատամարտ, ռազմական բախում Արմինիա կուսակալության և Արաբական խալիֆայության միջև, որը տեղի է ունեցել 852 թվականին Թով գյուղի մոտ՝ «Արյան լիճ» կոչված վայրում (Կորճայք նահանգի Որսիրանք գավառում)։ Հայկական կողմի հրամանատարն էր Վասպուրականի իշխան Գուրգեն Արծրունին, իսկ արաբական կողմինը՝ Բուղա ալ-Շարաբը ։
Բուղայի արշավանքը դեպի Հայաստան
9-րդ դարի կեսին Արաբական խալիֆայության տիրապետության դեմ բռնկվում է հայերի նոր ապստամբությունը, որը 8-րդ դարում տեղի ունեցած հակաարաբական ապստամբություններից տարբերվում էր առավել կազմակերպվածությամբ ու ձեռք բերած արդյունքներով։ Համազգային ելույթն ավարտվում է հայերի հաղթանակով, ինչի արդյունքում Հայաստանը ձեռք է բերում լիակատար ինքնավարություն։
Մութավաքիլ խալիֆան (847-861), նպատակ ունենալով վերջ տալ Հայաստանի ինքնավար վիճակին, 849 թվականին այնտեղ է ուղարկում Աբուսեթ (Աբու Սայիդ, أبو سيد) ոստիկանին, իսկ վերջինիս մահից հետո՝ նրա որդուն՝ Յուսուֆին (يوسف)։ Յուսուֆը 851 թվականին ձերբակալում է Հայաստանի իշխանաց իշխան Բագարատ Բագրատունուն և շղթայակապ ուղարկում խալիֆի նստավայր, իսկ արաբական զորքերը շարունակում են իրենց ասպատակությունները Հայաստանի տարբեր գավառներում։ Բագարատի որդիների՝ Աշոտի և Դավթի, ինչպես նաև Հովնան Խութեցու գլխավորությամբ Սասունի լեռնականները դուրս են գալիս արաբների դեմ, հարձակվում Մուշի վրա ու սպանում Յուսուֆ ոստիկանին։
Արաբական խալիֆայությունը հայերի ապստամբությունը ճնշելու համար 852 թվականի գարնանը մեծ բանակով Հայաստան է ուղարկում իր դաժանությամբ հայտնի, ազգությամբ թուրք Բուղային։ Նրան կարգադրվել էր Հայաստանի բոլոր իշխաններին շղթայակապ արքունիք ուղարկել ու տիրել նրանց ունեցվածքին։ Բուղան սկզբում ներխուժում է Տարոն ու ձերբակալում ապստամբության ղեկավար իշխաններին, որից հետո կոտորում է Խութի ու Սասունի շուրջ 30 հազար բնակիչների, իսկ Հովնան Խութեցուն և բազմաթիվ այլ ապստամբների գերի վերցնում։ Այնուհետև Բուղան Խլաթի վրայով արշավում է դեպի Վասպուրական՝ նպատակ ունենալով պաշարել ու հարվածել Արծրունի իշխաններին։ Վասպուրականի տեր Աշոտ Արծրունին, աջակցություն չստանալով մյուս հայ իշխաններից, ստիպված անձնատուր է լինում Բուղային։ Այս ամենից հետո հայոց պայքարը գլխավորում է Աշոտի կրտսեր եղբայր Գուրգենը, որը կարողանում է համախմբել Գնունի, Գազրիկյան, Ամատունի, Վարաժնունի, Ընտրունի, Ակեացի, Վահևունի և Անձևացի նախարարությունների 900 մարտիկներից բաղկացած ուժերը։ Ուժերը համաքելով՝ Գուրգեն Արծրունին ամրանում է Կորճայք նահանգի Որսիրանք գավառի Թվա (Թով) գյուղի մոտակա լեռներում, որից ներքև տարածվում էր Արյան լիճ դաշտավայրը։
Ճակատամարտ
Գուրգենին ուղեկցողները շուտով նկատում են, որ արաբական բանակն արդեն մարտակարգ է ընդունել, որից ակնհայտ է դառնում, որ արաբները մտադիր չէին բանակցություններ վարել։ Հայոց իշխան Գուրգենին բանակցության կանչելով՝ արաբները մտադրություն ունեին ձերբակալել նրան և, խուճապից օգտնվելով, վճռական գրոհով հաղթել հայերին։ Ստեղծված դրությունից ելնելով՝ Գուրգեն Արծրունին հարկադրված է լինում իր ուժերը ևս շարել մարտակարգով։
Հայոց մարտակարգը բաժանված էր երկու մասի.
Առավոտյան հայերը բարձունքից գրոհում են արաբների վրա։ Այս գրոհը շարունակվում է մինչև ուշ երեկո, որից հետո արաբները փախչում են մարտադաշտից։ Հաղթանակից հետո Գուրգեն Արծրունին հետապնդում է կազմակերպում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Արմինիա կուսակալության ճակատամարտեր Կատեգորիա:Արաբական խալիֆայության ճակատամարտեր Կատեգորիա:852
Հայկազ Հովհաննիսյան
Հայկազ Հովհաննիսյան, հայ պատմաբան, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Էջմիածին քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Միասնություն (Հարավային Օսիա)
Հարավային Օսիայի Հանրապետական քաղաքական կուսակցություն «Միասնություն», Միասնություն ԺՀԿ, ամենամեծ քաղաքական կուսակցությունը Հարավային Օսիայում։ Կուսակցությունը ստեղծվել է 2003 թվականի ապրիլի 5-ին։ Սերտորեն կապված է Միացյալ Ռուսաստանի հետ ։ Կուսակցությունը գլխավորում է Զուրաբ Կոկոն։ Կուսակցությունը աջակցում է նախագահ Էդուարդ Կոկոյտիի քաղաքականությանը և և նախագահի թեկնածու Անատոլի Բիբիլովին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարավային Օսիայի կուսակցություններ
1944 (ֆիլմ)
1944, 2015 թվականի Էստոնական ռազմական ֆիլմ, նկարահանված՝ Էլմո Նյուգանենի կողմից։ Ֆիլմի պրեմիերան եղել է 2015 թվականի փետրվարին Գերմանիայի Բեռլին քաղաքում, որտեղ այն ցուցադրվել է ավելի վաղ, քան Էստոնիայում և մյուս հյուսիսային եվրոպական երկրներում։ Օսկարի 88-րդ մրցանակաբաշխությանը այն հաղթող է ճանաչվել «լավագույն օտարալեզու ֆիլմի համար» անվանակարգում ։
Ֆիլմը սկսվում է 1944 թվականին Թանենբերգի ճակատամարտում (1944 թվական հուլիսի 25 - օգոստոսի 10) այնուհետև Թեհմուրադի ճակատամարտում՝ Սուրվիա թերակղզում (1944 թվական հոկտեմբեր - նոյեմբեր), ցուցադրվել է Էստոնացի զինվորների աչքերով, ովքեր պետք է ընտրեին տարբեր մասեր և պայքարեն իրենց երիտասարդ հայրենակիցների դեմ։ Տարբերակները պետք է ընտրվեին ոչ միայն զինվորների կողմից, այլ նաև իրենց սիրված մարդկանց կողմից։
Ֆիլմը ավելի շատ կենտրոնացված է պատեկարզմի համատեքստում անձի, քան հենց պատերազմի վրա, և ցույց է տալիս պատերազմը երկու պատկերներով՝ Էստոնացիներից նրանք ովքեր գտնվում են կարմիր բանակում և նրանք, ովքեր գտնվում են Գերմանական բանակում։
Արտադրություն
Ֆիլմի առաջին մասի նկարահանումը տևել է 2013 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2014 թվականի Զատկի հանգիստը։ Հետո այն շարունակվել է 2014 թվականի ամռանը, երբ նկարահանումները նորից տեղի ունեցան Սինիմաեդ բլուրնենրում ։
Ֆիլմը ֆինանսավորվել է Էստոնիայի կինոինստիտուտի, Էստոնիայի պաշտպանության նախարարության, Էստոնիայի մշակութային հիմնադրամի և անհատական նվիրաբերությունների կողմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնական ֆիլմեր Կատեգորիա:Էստոնական ռազմական ֆիլմեր Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր Կատեգորիա:2015 դրամա ֆիլմեր
Էյս Վենտուրա
Թոմ Էյս Վենտուրա (Tom Ace Ventura) - հորինված կատակերգության կերպար, տարօրինակ մասնավոր խուզարկու, ով մասնագիտացված է գողացված կամ մոլորված կենդանիների որոնմամբ։
Կրոն
Կրոնը քրիստոնեությունն է, սակայն դա մինչև 1994 թվականը։ 1994 թվականին նա փորձում է փրկել մի կենդանու, սակայն նրա մոտ դա չի ստացվում, և կենդանին մահանում է՝ ընկնելով անդունդը։ Սրանից հետո Էյսը շոկի մեջ է ընկնում և սկսում է հետևել նոր կրոնի՝ բուդդայականությանը, սրանով նա փորձում էր մաքրել և հարմոնիայով լցնել իր հոգին։ Սակայն դառնալով բուդիստ քահանա, նա միևնույն է չի դադարում հիմարություններ անել՝ շտապելով այստեղ և այնտեղ։ Նա անգամ մեղք է գործել՝ կապվելով աֆրիկյան արքայադուստր Վաչատիի հետ։
Էյսի ընտանիքը
Ըստ մտահաղացման նա ամուսնացած է մամուլի քարտուղարուհի Մելիսա Ռոբինսոնի հետ, որի դերը առաջին ֆիլմում մարմնավորել է Քորթին Կոքսը։ Սրանից հետո նրա ընտանեկան կարգավիճակը մնաց անհայտ, հայնտի է միայն այն, որ նա ունի որդի, ում անունն է Թոմ Էյս Վենտուրա կրտսեր, և մի երեխա էլ աֆրիկյան արքայադստրից՝ երկրորդ ֆիլմում։
Վենտուրայի կերպարը
Էյսի կերպարը ստեղծվել է ամերիկացի սցենարիստ և պրոդյուսեր Ջեք Բերնստայնի կողմից, իսկ դերը մարմնավորել է Ջիմ Քերրին «Էյս Վենտուրա. Տնային կենդանիների որոնում» ֆիլմում 1993 թվականին։ 1995 թվականին նկարահանվեց «Էյս Վենտուրա 2. Երբ բնությունն է կանչում» ֆիլմը։ Ֆիլմերի հաջողությունների մասին խոսում է 1995-1997 թվականներին թողարկված մուլտսերիալները և հետագայում համակարգչային խաղերը։ 2009 թվականին դուրս եկավ Էյս Վենտուրայի որդու մասին ֆիլմը, որտեղ Ջիմ Քերրին չի նկարահանվել։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆիլմերի հերոսներ Կատեգորիա:Էյս Վենտուրա Կատեգորիա:Մուլտֆիլմերի կերպարներ
Բե (Արդեշի գավառ)
Բե (Baix), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 1034 մարդ, բնակչության խտությունը` 59.46 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.39 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 500 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 120 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 14 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 712 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 528-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 184։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,2 %։ 528 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 474 անձ (266 տղամարդ և 208 կին)։ Գործազուրկ են եղել 54 անձ (23 տղամարդ և 31 կին)։ 184 անաշխատունակներից 60-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 74-ը` թոշակառուներ, իսկ 50-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Պոլետ Բուրժուա
Պոլետ Բուրժուա (Paulette Bourgeois, ), կանադացի մանկագիր, լրագրող։ Առավել ճանաչում է ձեռք է բերել որպես Բենժամեն կրիայի (անգլիական տարբերակում՝ Ֆրանկլին) մասին գրքերի շարքի հեղինակ, որի մոտիվներով նկարահանվել է նկարչուհի Բրենդա Քլարկ ի՝ գրքի համար նկարազարդումների վրա հիմնված «Ֆրանկլին» մուլտիպլիկացիոն սերիալը։ Կրիայի մասին գրքերի շարքը լույս է տեսել ավելի քան 60 միլիոն տպաքանակով, թարգմանվել է 38 լեզուներով։
Կենսագրություն
Ծնվել է Մանիտոբա նահանգի Վինիպեգ քաղաքում ։ Ֆրանկոմանիտոբցիների տոհմից է։ 1974 թվականին Արևմտյան Օնտարիոյի համալսարան ում ստացել է բակալավրի աստիճան «հոգեկան հիվանդների աշխատաբուժում» մասնագիտացմամբ։ Երեք տարվա ընթացքում աշխատել է հոգեբույժ-աշխատաբույժ, դրանից հետո իրեն նվիրել է գրականությանը։ Կարլտոնի համալսարանում ուսումնասիրել է լրագրություն, ապա աշխատել է որպես Ottawa Citizen թերթի և CBC հեռուստաալիքի թղթակից։ Այնուհետև բնակություն է հաստատել ԱՄՆ-ի մայրաքաղաք Վաշինգտոն ում, որտեղ զբաղվել է ազատ լրագրությամբ՝ հոդվածներ ստեղծելով մի շարք կանադական և ամերիկյան պատկերազարդ ամսագրերի համար, ներառյալ՝ Reader's Digest-ը և Maclean's-ը։ 1983 թվականին վերադարձել է Կանադա և բնակություն հաստատել Տորոնտոյում ։ 2009 թվականին ստացել է մագիստրոսի աստիճան Բրիտանական Կոլումբիայի համալսարանում «ստեղծագործական շարադրանք» (Creative Writing) մասնագիտացմամբ։
Պոլետ Բուրժուան ունի երկու չափահաս երեխաներ՝ Նատալին և Գորդոնը, որոնք ևս ապրում են Տորոնտոյում։
Ֆրանկլին կրիա
Իր առաջին երեխայի՝ Նատալիի ծնունդից հետո, Պոլետը որոշել է գրել մանկական գրքեր։ Նրան ոգեշնչել է M*A*S*H սերիալի 7-րդ եթերաշրջանի էպիզոդը, որտեղ Հոքի Պիրսի հերոսը խոստովանում է իր կլաուստրոֆոբիան և հրաժարվում է գնալ քարայր՝ արտաբերելով այս արտահայտությունը․ «Եթե ես լինեի կրիա, ես կվախենայի իմ պատյանից»։ 1986 թվականին հայտնվել է սերիայի առաջին գիրքը՝ «Ֆրանկլինը մթության մեջ» վերնագրով՝ Բրենդա Քլարկի նկարազարդումներով (ֆրանսիական տարբերակում կրիային անվանում էին Բենժամին) ։
Ստեղծագործություններ
Գրել է նաև երեխաների համար մի շարք ոչ գեղարվեստական գրքեր։ Վարել է բազմաթիվ ամսագրերի սյունակները, գրել է սցենարներ վավերագրական ֆիլմեր ի համար։
2003 թվականին ստացել է Կանադայի շքանշանի անդամի աստիճան ։ 2007 թվականին Օնտարիոյի Արևմտյան համլսարանում ստացել է բժշկի պատվավոր աստիճան և Կանադայի աշխատաբույժների ասոցացիայի պատվավոր մրցանակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 20 ծնունդներ Կատեգորիա:1951 ծնունդներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կանադացի լրագրողներ Կատեգորիա:Կանադացի գրողներ
Սամվել Գունտագճյան
Սամվել Հարությունի Գունտագճյան (հավանաբար 1875, Հասանբեյլի, Ադանայի նահանգ - 1914), հայ բժիշկ։
Կենսագրություն
Ծնվել է հավանաբար 1875 թվականին Ադանայի նահանգի Ջեբել-Բերեքեթի գավառի Հասանբեյլի գյուղում, ավետարանական ընտանիքում։ Հայրը, պապը և նախնիները եղել են հրացանի խզակոթ պատրաստող վարպետներ՝ գուդակչիներ և զինագործներ։ Ֆիլիպ Գունտագճյանի (Հովնանյան) ավագ եղբայրն է։
Սամվել Գունտագճյանը բարձրագույն բժշկական կրթություն է ստացել արտասահմանում (հավանաբար Ֆրանսիայում)։ Հասանբեյլիում աշխատել է որպես բժիշկ։ Ունեցել է երեք որդի՝ Լյուդվիգ, Ասատուր, Բյուզանդ։
1914 թվականին մեկ ամիս բուժել է մի թուրք փաշայի կնոջ կոտրված ոտքը (ձեռքը)։ Վերջում փաշան հարցրել է. «Գյավո՜ւր, ազգանունդ ի՞նչ է», և իմանալով, որ բժիշկը հայ զինագործների գերդաստանից է, զայրացել է ու յաթաղանի մի հարվածով կտրել գլուխը, ոտքով հրել իրենից հեռու։ Հարազատները բժշկի մարմինը թաղել են առանց գլխի, որն այդպես էլ չեն գտել ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:1914 մահեր Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր Կատեգորիա:Հասանբեյլի գյուղում ծնվածներ
Սթենֆորդի բանտային գիտափորձ
Սթենֆորդի բանտային գիտափորձ (Stanford prison experiment (SPE), 1971 թվականի օգոստոսի 14–20), հոգեբանական գիտափորձ, սահմանափակ ազատությունների, բանտային պայմանների և պարտադրված սոցիալական դերի դեպքում մարդու վարքագծի հոգեբանական, հոգեվերլուծական ուսումնասիրություն, իրականացվել է ամերիկյան հոգեբան Ֆիլիպ Զիմբարդոյի կողմից։ Այս գիտափորձը սովորական մարդկանց վրա իրավիճակային «դերակատարման» ազդեցության ուժգնությունը ցուցադրող, «չարության առաջացման» դասական օրինակ է, որը ներառված է սոցիալական հոգեբանության գրեթե բոլոր դասագրքերում և որը Ֆիլիպ Զիմբարդոյին համաշխարհային ճանաչում է բերել։
Էթիկայի տեսանկյունից գիտափորձը հաճախ համեմատվում է Միլգրեմի գիտափորձի հետ, որն իրականացվել է Յեյլի համալսարանում, 20-րդ դարի հանրաճանաչ հոգեբան Սթենլի Միլգրեմի կողմից, որը եղել է Ֆիլիպ Զիմբարդոյի դպրոցական ընկերը։
Նպատակներ և միջոցներ
Գիտափորձի պատվիրատուն ԱՄՆ ռազմածովային նավատորմն էր, որի նպատակն էր պարզել, թե ինչից են ծագում ռազմածովային նավատորմի քրեակատարողական հիմնարկների և ԱՄՆ ծովային հետևակի կորպուսի անձնակազմի հակասությունները։ Թերթում տրված հայտարարությանը արձագանքած 75 մարդանցից Զիմբարդոն և իր թիմը ընտրել են 24 հոգի, որոնք չունեին հանցավոր անցյալ, հոգեկան հիվանդություններ և ակնհայտ բժշկական խնդիրներ։ Նրանց առաջարկվել է օրական 15 դոլլարի դիմաց (ըստ գնաճի 2006 թվականի 76 դոլլարին համարժեք գումար) մասնակցել երկու շաբաթ տևողությամբ «բանտի սիմուլյացիա» (նմանակում) գիտափորձին։
«Բանտ»
Պայմանական բանտը Սթենֆորդի համալսարանի հոգեբանության ֆակուլտետի բազայի վրա էր կառուցված։ Բարձր կուրսեցի լաբորանտներից մեկը նշանակված էր բանտապետ, իսկ Զիմբարդոն ինքը՝ բանտի կառավարիչ։
Զիմբարդոն մասնակիցների համար ստեղծել էր մի շարք առանձնահատուկ պայմաններ, որոնք պետք է նպաստեին ապակողմնորոշմանը և իրականության զգացողության ու ինքնանույնականացման կորստին։ Բանտախցերը երեքն էին, չափերը՝ վեցը իննի ոտնաչափ, յուրաքանչյուրում երեք բանտարյալ, մեկ փոքր մեկուսարան էր նախատեսված, բանտի բակ։ Բանտապանները երեքն էին։ Նկարահանումը իրականացվելու էր թաքնված տեսախցիներով և բարձրախոսներով։
«Բանտապաններ»
Բանտապաններին բաժանել էին փայտե մահակներ և խակի գույնի զինվորական համազգեստներ, որոնք խանութում հենց իրենք էին ընտրել։ Նաև հայացքը թաքցնելու նպատակով նրանց բաժանել էին հայելային արևային ակնոցներ։ Ի տարբերություն բանտարկյալների, նրանք աշխատելու էին ութժամյա հերթափոխով, որից հետո, ինչպես նաև հանգստյան օրերին տուն պետք է վերադառնային, չնայած արդյունքում նրանցից շատերը մասնակցել են չվճարվող արտաժամյա հերթապահություններին։ Հետաքրքրական է, որ գիտափորձի ողջ ընթացում որևէ պատճառով բացակայություն, ուշացում կամ գիտափորձից հրաժարման ցանկություն չի գրանցվել։
Գիտափորձից մեկ օր առաջ բանտապաններին ուղղորդելու համար կազմակերպվել էր կարճատև նիստ, որտեղ ցանկացած ֆիզիկական բռնություն կիրառելու անթույլատրելիությունից բացի որևէ ցուցում չէր տրվել։ Նրանց ասվել էր, որ իրենց պարտականությունն է բանտում շրջայց կատարելը, որը նրանք կարող էին կատարել ըստ իրենց հայեցողության։ Զիմբարդոն նիստի ժամանակ կատարել էր հետևյալ հայտարարությունը.
«Բանտարկյալներ»
Բանտարկյալները սպասում էին տանը մինչև կիրակի օրը «կանչվելը», որը տեղի ունեցավ առանց որևէ նախազգուշացման, զարմացած հարևանների և ազգականների աչքի առաջ. նրանց մեղադրեցին զինված հափշտակության մեջ, և նրանք ձերբակալվեցին Պալո Ալտո ոստիկանական ստորաբաժանման կողմից, որը ներգրավվել էր գիտափորձի այդ փուլում։
Ձերբակալվածներն անցան ոստիկանական ստուգման ողջ ընթացակարգը, ներառյալ մատնահետքեր վերցնելը, ֆոտոնկարը և նրանց իրավունքները կարդալը։ Պայմանական բանտ տանելուց հետո հրամայվեց ամբողջովին մերկանալ, իրականացվեց նրանց զննումը, «ոջիլներից մաքրումը» և համարների հանձնումը։
Բանտարկյալներին բաժանել էին իրենց չափերին ոչ համապատասխան չթե խալաթներ (դա արվել էր միտումնավոր), որոնք նրանք պետք է կրեին առանց ներքնազգեստի, և ռետինե չստեր։ Զիմբարդոն պնդում էր, որ նման հագուստով նրանք մարմնի ոչ սովորական դիրք կընդունեն և անհարմարավետություն (դիսկոմֆորտ) կզգան, որը կնպաստեր նրանց ապակողմնորոշմանը։ Բանտարկյալներին դիմում էին ոչ թե իրենց անուններով, այլ՝ միայն այն համարներով, որոնք կարված էին նրանց համազգեստի վրա։ Բանտարկյալները պարտադրված էին գլխներին կրել ամուր նստող կանացի զուգագուլպաներ, որպեսզի նախնական զինվորական պատրաստության գնացող սափրված գլուխներով զինակոչիկների նմանվեին։ Դեռ ավելին, նրանց ոտնաթաթերին փոքրիկ շղթաներ էին ամրացված՝ ի նշան իրենց ազատազրկման և ընկճվածության։
Ընթացք և արդյունքներ
Գիտափորձը մեծ արագությամբ դուրս եկավ վերահսկողությունից։ Բանտարկյալները բանտապանների կողմից ենթարկվում էին սադիստական և նվաստացնող վերաբերմունքի։ Արդյունքն եղավ այն, որ գիտափորձի ավարտին բանտարկյալներից շատերն ունեին խիստ հուզական խանգարումներ։
Առաջին օրը համեմատաբար հանգիստ էր, բայց երկրորդ օրը խռովություն բռնկվեց։ Բանտապանները կամովին դուրս եկան արտաժամյա աշխատանքի և առանց գիտափորձի ղեկավարության ցուցումների սկսեցին ճնշել ընդվզումը։ Ընդ որում կրակմարիչներով հարձակվեցին բանտարկյալների վրա։ Այդ միջադեպից հետո բանտապանները փորձեցին բաժանություն մտցնել բանտարկյալների միջև։ Նրանց միմյանց դեմ լարելով, «լավ» և «վատ» բանտախցերի բաժանելով ստիպեցին բանտարկյալներին մտածել, որ իրենց շարքերում «մատնիչներ» կան։ Այդ միջոցները էական արդյունք տվեցին և հետագայում խոշոր խռովություններ չեղան։ Զիմբարդոյի խորհրդատուների (նախկինում իրական դատապարտվածներ) կարծիքով այդ տակտիկան նման էր ամերիկյան իրական բանտերում տեղի ունեցող տակտիկային։
Բանտարկյալների հաշվառումները, որոնք ի սկզբանե մտածված էին իրենց նույնականացման համարներին հարմարվելու համար, վերածվեցին մեկժամյա փորձության, որի ընթացքում բանտապանները հունից հանում էին բանտարկյալներին, ֆիզիկական պատիժների ենթարկելով, մասնավորապես, ստիպելով երկարատև ֆիզիկական վարժություններ կատարել։
Բանտն արագ վերածվեց կեղտոտ և մռայլ վայրի։ Բանտապանները կոպիտ էին և անգամ ոչ մարդկային, հիմնականում թշնամական և ագրեսիվ։ Լվացվելու իրավունքը արտոնություն դարձավ, որից որպես կանոն զրկում էին։ Որոշ բանտարկյալների ստիպում էին զուգարանները լվանալ մերկ ձեռքերով։ «Վատ» բանտախցերից հանեցին ներքնակները և բանտարկյալները ստիպված էին քնել մերկ հատակի վրա։ Որպես պատիժ հաճախ զրկում էին սննդից։ Զիմբարդոն ղեկավարում էր և ակտիվորեն մասնակցում էր գիտափորձին և որպես բանտի տնօրեն անտեսում էր բանտապանների կոպտությունը։ Նա խոստովանում է իր հետզհետե աճող կլանվածության մասին։ «Լյուցիֆերի էֆեկտը» գրքում գրում է.
Չորրորդ օրը փախուստի դիմելու դավադրության մասին լսելով, նա և հսկիչները փորձեցին գիտափորձն ամբողջությամբ տեղափոխել իսկական բանտ՝ տեղական ոստիկանության չօգտագործվող բանտային մասնաշենք՝ որպես առավել «հուսալի» վայր։ Ոստիկանական բաժանմունքը մերժեց անվտանգության նկատառումներով։ Եվ ինչպես Զիմբարդոն է ասում, նա «խիստ բարկացած էր և հիասթափված, որ ոստիկանության քրեակատարողական համակարգի և իր միջև փոխհամաձայնությունը բացակայում է»։
Գիտափորձի ընթացքում որոշ բանտապաններ ավելի ու ավելի էին վերածվում սադիստների, հատկապես գիշերները, երբ նրանց կարծիքով տեսախցիկներն անջատված էին։ Փորձարարները վստահեցնում էին, որ գրեթե յուրաքանչյուր երրորդ հսկիչ սադիստական հակումներ էր ցույց տալիս։ Շատերը վրդովված էին, երբ գիտափորձը ժամկետից շուտ դադարեցվեց։ Արդյունքում, երբ բանտարկյալներին առաջարկեցին բանտից ազատել, եթե «ազնիվ խոսք տան», որ կհրաժարվեն խոստացված վճարից, մեծ մասը համաձայնվեցին։ Զիմբարդոն այս փաստն օգտագործում է, որ ցույց տա, թե որքան էին ներգրավվել մասնակիցներն այդ փորձի մեջ։ Սակայն բանտարկյալներին մերժեցին ազատ արձակել, ոչ ոք չլքեց գիտափորձը։ Մասնակիցներից մեկը ամբողջ մարմնով մեկ հոգեսոմատիկ ցան ունեցավ, երբ իմացավ, որ բանտից դուրս գալու ազնիվ խոսքով իր խնդրանքը մերժվել է (Զիմբարդոն մերժել էր, քանի որ չէր հավատացել, որ իրոք վատառողջ է)։ Խառնաշփոթ մտածողությունը և արցունքները առօրէական էին դարձել բանտարկյալների համար։ Նրանցից երկուսը այնպիսի ուժգին շոկ ապրեցին, որ նրանց հանեցին գիտափորձից և փոխարինեցին ուրիշներով։
№ 416-ին փոխարինելու եկած բանտարկյալներից մեկը սարսափեց տեսնելով բանտապանների վերաբերմունքը և հացադուլ հայտարարեց։ Նրան երեք ժամով փակեցին նեղ խորդանոցում, որը նախատեսված էր որպես մեկուսարան։ Այդ ընթացքում բանտապանները նրան ստիպում էին ձեռքին պահել այն նրբերշիկը, որը նա հրաժարվում էր ուտել։ Մյուս բանտարկյալները նրան անվանում էին խուլիգան։ Այդ զգացմունքները շահարկելու նպատակով բանտապանները մյուս բանտարկյալներին ընտրություն առաջաարկեցին. կամ հրաժարվել ծածկոցներից կամ № 416-ը կանցկացնի մեկուսարանում ամբողջ գիշեր։ Բանտարկյալները գերադասեցին ծածկոցով քնել։ Զիմբարդոն ավելի ուշ միջամտեց և բաց թողեց № 416-ին։
Սթափ հայացք
Հոգեբանության ֆակուլտետի ասպիրանտուրայի ուսանողուհի Կրիստինա Մասլաչը Զիմբարդոյի հարսնացուն էր։ Նա գիտափորձից անտեղյակ լինելով հարցազրույց վարելու նպատակով հաճախում է բանտ, սակայն տեսնելով անմարդկային վերաբերմունքն ու ահասարսուռ պայմանները խորապես ցնցվում է։ Կրիստինա Մասլաչը Զիմբարդոյի հետ երկար ու բուռն վիճաբանություն է ունենում՝ պահանջելով դադարեցնել գիտափորձը։ Զիմբարդոն նշում է, որ 50 ականատեսներից միայն նա էթիկայի և գիտափորձը շարունակելու անբարոյականության հարցը բարձրացրեց։ Չնայած գիտափորձը երկու շաբաթ էր նախատեսված, սակայն հինգերորդ օրը ուշ գիշերով Զիմբարդոն որոշում կայացրեց, և վեցերորդ օրը այն դադարեցվեց ։
Հետագայում Կրիստինա Մասլաչը, գիտափորձին մասնագիտական տեսանկյունով նայելով, անկեղծորեն խոստովանել է, որ համոզված է, եթե չլիներ իր զբաղվածությունը, ինքն էլ կներգրավվեր այդ գործում և բացառված չէ, որ Զիմբարդոյի և մյուսների նման աստիճանաբար այդ ամենին միայն փորձի նպատակների տեսանկյունով նայեր։ Սակայն այդ օրը նա ականատես եղավ արդեն թափ առած իրադարձություններին և մարդկայնորեն խորին շոկ ապրեց։ «Այդտեղ չուներ որևէ «դեր» և չուներ անձնական շահագրգրռվածություն գիտափորձի արդյունքների նկատմամբ» և այդ էր պատճառը, որ կարողացավ հարցականի տակ դնել ստեղծված իրավիճակը ։ Նա մեծ ջանքերի գնով Ֆիլիպ Զիմբարոյին ստիպեց իր աչքերով նայել իրավիճակին։ Գիտափորձից մեկ տարի անց նրանք ամուսնացան։
2009 թվականին լույս է տեսել «Լյուցիֆերի էֆեկտ» գիտահանրամատչելի գիրքը, որում Զիմբարդոն մանրամասն նկարագրում է գիտափորձի ընթացքը և արդյունքները։
Արդյունքների կիրառությունը Աբու-Գրեյբում
2004 թվականի մարտին, երբ Իրաքի Աբու-Գրեյբ ամերիկյան զինվորական բանտում բանտարկյալներին խոշտանգումների և ծաղր ու ծանակի ենթարկելու մասինսկանդալ բռնկվեց, շատ փորձագետներ նմանեցրին Սթենֆորդի բանտային գիտափորձին։ Նրանց թվում էր Ֆիլիպ Զիմբարդոն, որին հետաքրքրեցին մանրամասները և անհանգստացավ, որ կատարվածը համակարգի պաշտոնապես սահմանված ռազմական քրեակատարողական համակարգային խնդիրներում փնտրելու փոխարեն մի քանի «անպետք ոչխարների» (բանտապանների) վրա են ուզում բարդել մեղադրանքը։ Նա իրավաբանների խմբի մեջ էր։ Նրան հասանելի էին բոլոր հետաքննական փաստաթղթերը և սահմանափակ մատչելիության փաստաթղթերը։ Զիմբարդոն այդ գործով մեղադրվող բանտապաններից մեկի՝ Ֆրեդերիկի դատապաշտպան և ռազմական տրիբունալի փորձագետ-վկա հանդես եկավ (2004 թվականի հոկտեմբեր)։
Եզրակացություններ
Գիտափորձի արդյունքները ցույց տվեցին մարդկանց խոցելիությունը և հնազանդությունը, երբ առկա է իրենց գործողություններն արդարացնող գաղափարախոսություն, որին աջակցում է հասարակությունը և պետությունը։ Ինչպես նաև այն օգտագործվել է որպես դիդակտիկ օրինակ Ճանաչողական դիսոնանսի (, ճանաչողական աններդաշնակություն) տեսության և իշխող հեղինակությունների ազդեցությունը ցուցադրելու համար։
Հոգեբանության մեջ գիտափորձի արդյունքները կիրառվում են մարդու վարքագծի իրավիճակային գործոնները անձնային գործոնների հետ հակադրության մեջ ցուցադրելու համար։ Այլ կերպ ասած, իրավիճակն ավելի ազդեցիկ գործոն է մարդու վարքի համար, քան անհատի ներքին առանձնահատկությունները. իրավիճակից ելնելով մարդու անձնային իմաստները փոխվում են։
Պասսիվ ագրեսիա
Մինչև գիտափորձը և գիտափորձից հետո բանտարկյալների հոգեբանական վիճակի մասին եզրակացությունն այն է, որ ազատությունների սահմանափակումը հանգեցնում է պասսիվ ագրեսիայի կամ պասիվ-ագրեսիվ վարքի։ Փորձը ցույց տվեց, որ պասսիվ անհատները ավելի հեշտ են ադապտացիայի ենթարկվում, քան ինքնուրույն, նախաձեռնող, անկախ, ստեղծագործական միտք ունեցողները։ Անկառավարելի իրավիճակում որևէ իշխանությունից զրկված բանտարկյալները անօգնականության զգացողությունից դառնում են ծայրահեղ պասսիվ, նրանք վերածվում են «անլեզու կատարող զոմբիների» ։
Գիտափորձի ավարտից մի քանի ժամ անց նրանց էմոցիոնալ վիճակը կարգավորվեց և հետագա բացասական հետևանքներ չունեցավ։ Նրանցից երկուսը վերանայեցին ապագայի վերաբերյալ իրենց պլանները. մեկը դարձավ բանտարկյալների գործերի իրավաբան, մյուսը՝ բանտային հոգեբան։
Գիտափորձի հիմնական եզրակացությունն այն է, որ մարդկանց մասին հնարավոր չէ դատել նրանց անձնային տվյալներից ելնելով, մինչև մարդը չհայտնվի այս կամ այն բարենպաստ կամ անբարենպաստ իրավիճակում, անհնար է կանխագուշակել նրա վարքը ։
Կիրառություն
Հետազոտության ավարտը զուգադիպեց ԱՄՆ բանտերում (Սան Քուենթինի և Ատիկա ) տեղի ունեցած արյունոտ խռովությունների հետ, և Զիմբարդոն ԱՄՆ Արդարադատության նախարարությանը զեկուցեց գիտափորձի վերաբերյալ կուտակված նյութերը ։
Քննադատություն
2007 թվականին Զիմբարդոյի գիտափորձը քննադատել են Թոմաս Կարնահանը (Thomas Carnahan) եւ Սեմ Մակֆերլանդը (Sam MacFarland) Արեւմտյան Կենտուկիի համալսարանից։ Նրանց կարծիքով, սխալը սկսվում է հենց մասնակիցների ընտրություն կատարելու մասին ոչ կոռեկտ կազմած հայտարարությունից, քանի որ այնտեղ ուղիղ տեքստով հայտարարվել է, որ այդ փորձը նվիրված է լինելու բանտային կյանքին։ Կարնահանը և Մակֆերլանդը ուսումնասիրել են մասնակիցների երկու խմբեր, ովքեր արձագանքել են նմանատիպ հայտարարությանը, եւ պարզվել է, որ նրանք, ովքեր ներգրավվել են ​​«բանտային կյանքի» հետազոտությունում, ավելի ագրեսիվ են եղել, աչքի են ընկել ավտորիտար հայացքներով, ինչպես նաեւ էմպաթիայի և ալտրուիզմի ավելի ցածր ցուցանիշներով, քան նրանք, ովքեր ներգրավվել են «հոգեբանական գիտափորձի» մասին հայտարարությամբ հետազոտություններում։ Զիմբարդոն եւ նրա գործընկերները չեն ստուգել մասնակիցների վարքագծային առանձնահատկությունները, հետևաբար չի կարելի ասել, որ «բանտապանների» վարքի վրա ազդել են հատկապես փոփոխված պայմանները, այլ ոչ թե նրանց անհատական բնութագրերը ։
Սթենֆորդի բանտային գիտափորձի վերաբերյալ քննադատությունը պայմանավորված է նրանով, որ Զիմբարդոն հստակորեն չի ասել, որ այն մասնավոր դեպք է կամ գոնե պիլոտային հետազոտություն է։ Այլ ճիշտ հակառակը, ստացված արդյունքները կիրառել է որպես դոգմա, որով բացատրվում են մարդու վարքի բոլոր անկատարությունները, որոնք բացահայտվում են փոխված արտաքին ազդեցությունների պայմաններում։ Այդ գիտափորձի արդյունքները իրական կյանքի պայմանների վրա տարածելը ոչ միայն սխալ է, այլև վտանգավոր. եզրակացությունները հետագայում կարող են օգտագործվել արդարացնելու համար բոլորովին այլ դրդապատճառներով պայմանավորված վարքը, իսկ սխալ մեթոդաբանության դեպքում նվազեցնում է այն գիտափորձերի նշանակությունը, որոնք հնարավոր է, որ ավելի մանրամասն մտածված, ռանդոմիզացված և ստուգված են։ Հետևաբար շատ հետազոտողներ զգուշանում են Սթենֆորդի բանտային գիտափորձը մարդկային վարքագծի էտալոն ընդունել
Թեև Զիմբարդոն քննադատությունների հետ համաձայն չէ և համարում է, որ «առ այսօր իր գիտափորձն հոգեբանական ամենանշանակալից ուսումնասիրությունն է», այնուամենայնիվ, Psychology: Perspectives and Connections հոգեբանության դասագրքի (որի մեջ ներառված է այս գիտափորձը) հեղինակներից մեկը` Գրիգորի Ֆեիստը (Gregory Feist) պլանավորում է հետագա հրատարակություններից բացառել Զիմբարդոյի անունն ու նրա գիտափորձը, քանի որ համարում է, որ «այդ ամենը սուտ է» ։
Արվեստում
1999 թվականին իտալացի գրող Մարիո Ջորդանոն գրել է «Սև արկղ» վեպը։ Ստեղծագործությունը էկրանավորվել է երեք ֆիլմերում.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոգեբանության պատմություն Կատեգորիա:Հոգեբանություն Կատեգորիա:Ազատազրկում Կատեգորիա:Հոգեբանական գիտափորձեր Կատեգորիա:Հետազոտական էթիկա Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարան Կատեգորիա:1971 Կատեգորիա:Էկրանավորած գիտափորձեր Կատեգորիա:Հետազոտական մեթոդներ Կատեգորիա:Էթիկայի խախտում Կատեգորիա:Սոցիալական գիտափորձեր Կատեգորիա:Փորձարարական հոգեբանություն
Դորոթի Ուիր Յանգ
Իմպրեսիոնիստ նկարիչ Ջուլիան Օլդեն Ուիրի դուստրը և քանդակագործ Մահոնի Յանգի կինը։ Նա իր մահից հետո հրատարակված Ջուլիան Օլդեն Ուիրի կյանքը և գրականությունը (The Life and Letters of J. Alden Weir) գրքի գլխավոր հեղինակն է։
Վաղ կենսագրություն
Դորոթի Ուիր Յանգը ծնվել է 1890 թվականի հունիսի 18-ին Նյու Յորքում՝ Ջուլիան Օլդենի և Աննա Բեյքեր Ուիրի ընտանիքում ։ Դորոթին նրանց երկրորդ դուստրն էր ։ Հայրը հայտնի իմպրեսիոնիստ նկարիչ էր ։ Փոքր հասակից նա իր ընտանիքի հետ այցելել է նկարիչ Ջեյմս Ուիստլերի արվեստանոց ։ Այնտեղ սովորել է, այնուհետև դարձել պրոֆեսիոնալ նկարիչ։ Արվեստն ուսումնասիրել է Բրուքլինի թանգարանի կին արվեստագետների և քանդակագործների ազգային ասոցիացիայում ։ Դորոթի Ուիրը մասնակցել է նաև «Brooklyn Daily Eagle» թերթի գլուխկոտրուկների լուծման մրցույթներին և բազմիցս հաղթող ճանաչվել ։
1911 թվականին սկսել է ուսումը Դիզայնի ազգային ակադեմիայում։ Նա տիրապետել է տարբեր նկարչական տեխնիկաների, այդ թվում՝ յուղաներկերով և ջրաներկով գեղանկարչության, ինչպես նաև փայտի վրա փորագրության։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ուիրը ֆինանսական օգնություն է ցուցաբերել Բելգիայի երեխաներին։ Նա ամերիկյան Կարմիր Խաչի կողմից ստացել է առաջին օգնության և վիրաբուժության հավաստագիր ։
Գործունեություն
Դորոթիի հայրը մեծապես ազդել է նկարչուհի դառնալու նրա որոշման վրա։ Չնայած 1919 թվականին հայրը մահացել է, նա շարունակել է զբաղվել արվեստով։ Իր կյանքի ընթացքում Դորոթի Ուիր Յանգը ստեղծել է ավելի քան 400 արվեստի գործ ։ 1922 թվականին նա եղել է Վաշինգտոնում Դունկան Ֆիլիպսի անվան գեղարվեստի պատկերասրահի բացման կոմիտեի անդամ ։ Նրա որոշ աշխատանքներ ցուցադրվել են 1935 թվականին Կանանց ամերիկյան ասոցիացիայի ծաղկային գեղանկարչության ցուցահանդեսի ժամանակ ։ Նրա աշխատանքները նաև ցուցադրվել են Բրուքլինի թանգարանում, Դիզայնի ազգային ակադեմիայում, Փենսիլվանիա գեղարվեստի ակադեմիայում և Սթոքբրիջի արվեստի ասոցիացիայում ։ Նրա նկարների մեծ մասը նվիրված է բնության պատկերմանը ։
Դորոթի Յանգի աշխատանքների զգալի մասն այժմ ներկայացված է Բրիգամ Յանգի համալսարանի արվեստի թանգարանում ։
Մրցանակներ
Փայտի վրա փորագրությունների և յուղանկարչության համար Դորոթի Ուիր Յանգն իր կյանքի ընթացքում ստացել է բազմաթիվ պարգևներ ։ 1928 թվականին Կին նկարիչների և քանդակագործների ազգային ասոցիացիայի կողմից արժանացել է Ժաննա դ'Արկի բրոնզե մեդալի։
Ուիր Յանգը Շթոքինբրիջի արվեստի ասոցիացիայի նկարների և քանդակի ամենամյա ցուցահանդեսում դարձել է Քրաունշիլդի մրցանակի դափնեկիր ։ 1940 թվականին դարձել է Կին արվեստագետների ազգային ասոցիացիայի անդամ և ընդգրկված է Ով ով է ամերիկյան արվեստում կենսագրական տեղեկատուի մեջ (Who's Who in American Art) :
Ուշ կենսագրություն
1931 թվականի փետրվարին Դորոթի Ուիրն ամուսնացել է ամերիկացի քանդակագործ Մահոնրի Յանգի հետ։ Նրանք միասին շատ ժամանակ են անցկացրել Կոնեկտիկուտ նահանգի Բրենչվիլում, որտեղ 1932 թվականին կառուցել են արվեստանոց ։ Զույգը բազմիցս մեկնել է Յուտա, որտեղ ամուսինն աշխատել է «This is the Place» հուշարձանի վրա ։ Տարիքի հետ Դորոթիի առողջությունն սկսել է վատթարանալ ։ Մահացել է քաղցկեղից 1947 թվականի մայիսի 28-ին Նյու Յորքում ։