Հաղորդակցության_ճանապարհների_պատկերում
Երկաթուղիներ
Ձմեռային ճանապարհները ժամանակավոր են. դրանք իրենց զգալի մասում օգտագործվում են միայն ձմռանը ճահիճների, լճերի և գետերի սառչելու ժամանակ։ Տոպոգրաֆիական քարտեզներում հաղորդակցության ցամաքային ճանապարհները պատկերվում են լրիվ ստորաբաժանումներով՝ մեծ մանրամասնությամբ, մասշտաբի փոքրացմանը զուգընթաց աստիճանաբար ենթարկվում են գեներալիզացիայի։ Փոքր մասշտաբի ընդհանուր աշխարհագրական քարտեզներում ճանապարհները պատկերելիս գեներալիզացիայի և ընտրության ժամանակ հաշվի են առնում հետևյալ կարևորագույն հատկանիշները՝ Ճանապարհների ընտրության դեպքում էական նշանակություն ունեն այն օբյեկտները, որոնց կապում է տվյալ ճանապարհը /բնակավայրեր, երկաթուղային կայարաններ, նավահանգիստներ և այլ օբյեկտներ/: Ավտոճանապարհների ընտրության ժամանակ առաջին հերթին պահպանում են այն ճանապարհները, որոնք կապում են հիմնակական բնակավայրերը, այսինքն՝ այն բնակավայրերը, որոնք անպայման պետք է պատկերվեն կազմվող քարտեզում. օրինակ՝ ընդհանուր աշխարհագրական 1:1000000; 1:1500000 և 1:2500000 մասշտաբների քարտեզների վրա պատկերում են բոլոր քաղաքները, քաղաքատեպ ավանները և շրջկենտրոնները։ Նշանակում է, տվյալ դեպքում նշված բնակավայրերը միացնող հիմնական ճանապարհները պետք է անպայման պատկերվեն։ Ընդունված է նույնիսկ խիստ փոքր մասշտաբի ընդհանուր աշխարհագրական և տեղեկատու քարտեզների վրա բնակավայրերն առանց ճանապարհի, մեկուսացված ձևով չպատկերել։ Ճանապարհները քարտեզի վրա պատկերելիս մեծ նշանակություն ունի նրանց ճիշտ տեղադրությունը. պետք է քարտեզի վրա պատկերված ճանապարհի առանցքն անպայման համընկնի իրական տեղադրության առանցքին։ Ճանապարհների ընդհանրացումը կախված է ոլորապտույտների ձևից և աստիճանից։ Ճանապարհի ամբողջ երկարության վրա մեծ ազդեցություն են գործում տերիտորիայի աշխարհագրական պայմանները, առանձնապես ռելիեֆը։ Բարդ ռելիեֆի դեպքում հանդես են գալիս ոլորապտույտներ։ Ոլորապտույտների ձևերը կախված ռելիեֆից, կարող են լինել տարբեր. լեռնային և միջին լեռնային շրջանններում երկաթգծերը և ճանապարհները անցկացվում են գերազանցապես գետահովիտների ոլորապտույտներին համապատասխանող լեռնալանջերով, այդ պատճառով էլ ոլորապտույտ մասերը ընդունում են պայտի, օղի ձև։ Ավտոճանապարհների և երկաթուղիների ոլորապտույտ մասերը միմյանցից մեծ մասամբ տարբերվում են միայն չափերով. երկաթգծերի ոլորապտույտ մասերը ստացվում են ավելի մեծ, քան ավտոճանապարհներինը։ Ճանապարհը քարտեզի վրա պատկերելիս ոլորապտույտ մասերը հնարավոր դեպքում պետք է ցույց տալ, իսկ շատ փոքր լինելիս նրանք բոլորովին անտեսվում են, սակայն մեծաքանակ ոլորապտույտների դեպքում նրանց մի մասը պետք է պատկերել նույնիսկ որոշ մեծացումով, իսկ մնացած մասերը անտեսել։ Երբ մի քանի ճանապարհներ անցնում են իրար մոտիկ ծովափի, լճերի կամ գետափի երկարությամբ և հնարավոր չէ տվյալ մասշտաբի քարտեզում բոլորը պատկերել ճիշտ տեղադրումով, այդ դեպքում նրանցից ամենակարևորները պատկերում են ճիշտ տեղադրումով, իսկ մնացածները անցկացնում են նրանց զուգահեռ դիրքով 0.2 մմ հեռավորությամբ։ Առանձնապես դժվար է ճանապարհները պատկերել ծովափին մոտիկ մեծ թեքություն ունեցող ռելիեֆի պայմաններում։ Տվյալ դեպքում պետք է ճանապարհը տեղափոխել թե ափագծի և թե հորիզոնականների նկատմամբ։ Քանի որ հնարավոր չի լինում ճանապարհը տեղադրել հորիզոնականների և ափագծի միջև, ապա նման դեպքում պետք է տեղաշարժել ափագիծը և նրա հաշվին անցկացնել ճանապարհը։ Ցամաքային հաղորդակցության ճանապարհները քարտեզի վրա պատկերելիս պետք է անպայման գծել բնակավայրերի պատկերումից հետո, եթե բնակավայրը պատկերվում է պլանավորումով, ճանապարհը պետք է ճիշտ կերպով միացնել համապատասխան փողոցին, իսկ պունսիոնի դեպքում ճանապարհը պետք է միացնել պունսիոնին այնպես, որ նրա առանցքն անցնի կենտրոնով։