cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բերդիկ (գյուղ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ջուղայի շրջանի լքված բնակավայրեր Կատեգորիա:Երնջակ գավառի բնակավայրեր
Ախնաձոր (գետ)
Ախնաձոր, գետակ Ճորոխի ավազանում։ Ոռոգելով համանուն գյուղը՝ միանում է Թորթումի Կազարիս ակունքին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Նամբրոկա
Նամբրոկա (իսպ․՝ Nambroca) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Տոլեդո պրովինցիայի Կաստիլիա լա Մանչա ինքնավար համայքնի կազմում։Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մոնտես դե Տոլեդո շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 82 կմ²։ Բնակչությունը 3838 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 12 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Հեգեմոնե (արբանյակ)
Հեգեմոնե (Ἡγεμόνη), Յուպիտերի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում։ Հայտնաբերվել է Հավայան համալսարանի աստղագետների խմբի կողմից, որը ղեկավարում են Սքոթ Շեփարդը և Դևիդ Ջուիտը, հայտնաբերման մասին հայտնվել է 2003 թվականին, սկզբում ստանալով S/2003 J 8 ժամանակավոր անվանումը ։
Հեգեմոնեն ունի մոտ 3 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 23 703 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 745,500 օրվա ընթացքում ։ Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 153° խավարածրի հարթության նկատմամբ (151° Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ), իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,4077 է  ։
Արբանյակի անունը տրվել է 2005 թվականի մարտին, այն անվանվել է Հունական դիցաբանության քարիտներից մեկի անունով ։
Հեգեմոնեն պատկանում է Պասիֆեի խմբին, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 22,8 - 24,7 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը 144,5° - 158,3° միջակայքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Յուպիտերի արբանյակներ Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ
Էմոտիվիզմ
Էմոտիվիզմը նիհիլիստական, հետևողական ռելյատիվիստական ըմբռնում է, որը, սակայն, պահպանում է սուբյեկտիվ համոզմունքների հուզական ազդեցության և նույնիսկ «ազատ» անհատի հաստատման գաղափարը՝ մերժելով բարոյական արժեքների հասարակական–պատմական բովանդակությունը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Վերլուծական փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տեսություններ
Սանգինետո
Սանգինետո (Sanguinetto), կոմունա Իտալիայում՝ Վենետո մարզի Վերոնա գավառում ։ Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 4.121 ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 307 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13,63 կմ² տարածք։ Սահմանակից է Կազալեոնե, Չերեա, Կոնկամարիզե, Գաձո Վերոնեզե, Նոգարա, Սալիցոլե համայնքներին ։ Փոստային ինդեքս՝ 37058։ Հեռախոսային կոդ՝ 0442։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սեն Մամե լա Սալվետա
Սեն Մամե լա Սալվետա (Saint-Mamet-la-Salvetat), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1453 մարդ, բնակչության խտությունը` 28.22 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 51.49 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 450 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 120 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 13 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 966 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 772-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 194։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,9 %։ 772 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 733 անձ (384 տղամարդ և 349 կին)։ Գործազուրկ են եղել 39 անձ (16 տղամարդ և 23 կին)։ 194 անաշխատունակներից 51-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 92-ը` թոշակառուներ, իսկ 51-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Արգենտինայի ազգային պատմական թանգարան
Արգենտինայի ազգային պատմական թանգարան (Museo Histórico Nacional), Արգենտինայի պատմությանը նվիրված թանգարան Բուենոս Այրեսում։ Թանգարանում ներկայացված է Մայիսյան հեղափոխությանն ու Արգենտինայի անկախության պատերազմին առնչվող հավաքածու։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի թանգարաններ Կատեգորիա:1889 հիմնադրումներ Արգենտինայում
Որմնանկարչություն
Որմնանկարչություն, գեղանկարչության տեսակ, ներկերով անմիջականորեն սվաղված պատերի, առաստաղների կամ էլ ճարտարապետական շինության տարբեր մակերեսներին փակցված պաստառի, թղթի և այլ նյութերի վրա պատկերներ, զարդապատկերներ ստեղծելու արվեստը։ Որմնանկարչությունը, որը մեծ մասամբ կատարվում է ֆրեսկոյի, սոսնձաներկերի, մոմանկարչության, տեմպերայի, յուղաներկերի ընձեռած հնարավորություններով, պատկանում է մոնումենտալ արվեստի բնագավառին (երբեմն խճանկարչությունը ևս պայմանականորեն դասվում է որմնանկարչությունյան շարքը)։
Պատմություն
Որմնանկարչության հնագույն օրինակներից են քարանձավային պատկերները, որոնք ի հայտ են եկել դեռևս ուշ քարի դարի շրջանում և ժայռապատկերները։ Հին Եգիպտոսում (հատկապես մ․ թ․ ա․ III—I հզ․) տարածված է եղել հարթապատկերային (պաշտամունքային, մարտի, կենցաղային տեսարաններով) որմնանկարչություն։ Մ․ թ․ ա․ II հազարամյակին է վերաբերում Չինաստանի և դինամիկ կոմպոզիցիոն լուծումներով առանձնացող Եգեյան մշակույթի Որմնանկարչություն։ Հին Հունաստանում ստեղծվել են տարածականության պատրանք ստեղծող որմնանկարներ, որ հետագայում զարգացել է Հին Հռոմի որմնանկարչությունում։ Եթե VII-VIII դդ․ միջինասիական շինությունները զարդարվում էին ֆիգուրատիվ պատկերներով, ապա Միջին Ասիայի, Իրանի և Առաջավոր Ասիայի միջին դարերի իսլամական արվեստում տարածվել է անխառն զարդապատկերային որմնանկարչությունը։
Միջին դարերի Չինաստանում (Դունխուան) և Հնդկաստանում (Աջանաա) վիմափոր շինությունները արտակարգ հարուստ Էին որմնանկարներով։ Միջին դարերի Եվրոպայի բարձր ոգեշնչվածությամբ տոգորված և նվիրապետական խիստ որոշակի ստորակարգմամբ տեղադրված որմնանկարչությունը Բյուզանդիայում, Վրաստանում, Բալկաններում, Հին Ռուսիայում դարձել է գեղանկարչության կարևոր տարատեսակներից։ Հին ռուսական որմնանկարչության վաղ շրջանի օրինակները գտնվում են Կիևի, Նովգորոդի, Վլադիմիրի (X—XI դդ․) եկեղեցիներում, այն նոր վերելք է ապրել XIV— XV դդ․՝ Ֆեոֆան Գրեկի, Անդրեյ Ռուբլյովի և Դիոնիսիի ստեղծագործություններում։ Արևմտյան Եվրոպայի ռոմանական ոճի շինությունների որմնանկարչություն աչքի է ընկնում սուր արտահայտչականությամբ, իսկ գոթական կառույցներում, ուր հոծ պատերը գրեթե բացակայում են, որմնանկարները փոխարինվել են վիտրաժներով։ Որմնանկարչությունը մեծ վերելք է ապրել Իտալիայում, Վերածննդի շրջանում, ուր նկարիչները (Զոտտո, Մազաչչո, Պիեռո դելլա Ֆրանչեսկա, Լեոնարդո դա Վինչի, Ռաֆայել, Միքելանջելո և ուրիշներ) իրենց որմնանկարներում հասել են քաղաքացիական պաթոսով ներթափանցված ռեալիստական խոր արտահայտչականության։ Վերածնության որմնանկարչությանը բնորոշ է իրական տարածության պատրանքային ընդարձակումը, որին արվեստագետները հասել են ճարտարապետական և քանդակագործական մոտիվների նմանակման միջոցով։ Այս երևույթը ուժեղացել է բարոկկոյի որմնանկարչությունում, որը ձեռք է բերել դեկորատիվ բնույթ։
Դավիթ Մելքումյան
Դավիթ Հայկի Մելքումյան արցախցի քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ «Արցախի ժողովրդավարական կուսակցությունից»։
Որմնանկարչություն
Պատմություն
XVII—XVIII դդ․ որմնանկարները հաճախ իրենց տեղը զիջել են գոբելեններին, հայելիներին, պաստառներին, իսկ գեղանկարչության միջոցներով զարդարվել են առաստաղները։ XVIII —XIX դդ․ սկզբի կլասիցիզմի որմնանկարներում գերակշռել են քանդակային (գրիզայչի տեխնիկայով), ճարտարապետական ձևերի, բնանկարային պատկերումները։ XIX դ․ վարպետները, վերականգնելով թեմատիկ որմնանկարչությունը, երբեմն դիմել են վաղ իտալական վերածննդի ավանդույթներին (օր․՝ գերմ․ նազովրեցիները), հաճախակի ընկնելով էկլեկտիզմի գիրկը։ Որմնանկարչության նկատմամբ մեծ հետաքրքրություն են ցուցաբերել մոդեռն ոճի և ազգային ռոմանտիկական ուղղություններին հարող գեղանկարիչները (Պ․ Պյու- վի դը Շավանը, Մ․ Դենին՝ Ֆրանսիայում, Ֆ․ Հոդլերը՝ Շվեյցարիայում, Է․ Մունկը՝ Նորվեգիայում, Վ․ Մ․ Վասնեցովը, Մ․ Ա․ Վռուբելը, Մ․ Վ․ Նեստերովը՝ Ռուսաստանում)։ Ժամանակակից կապիտալիստական երկրների արվեստում որմնանկարչություն են ներթափանցել աբստրակտ արվեստին և սյուրոեալիզմին հոգեհարազատ ձևապաշտական միտումներ (Մ․ Շագալը՝ Ֆրանսիայում, Ս․ Սպենսերը՝ Մեծ Բրիտանիայում, Ռ․ Տամայոն՝ Մեքսիկայում)։ Միաժամանակ առաջադիմական-դեմոկրատական գաղափարներով և գեղարվեստական սուր արտահայտչամիջոցներով օժտված որմնանկարչություն են ստեղծել մեքսիկացիներ Դ․ Ռիվերան, Կ․ Օրոսկոն, Դ․ Ա․ Միկեյրոսը, շվեյցարացի Հ․ Էռնին, ամեր․ նկարիչ Ա․ Ռեֆռեժիեն։
Դավիթ Մելքումյան
Կենսագրություն
1998-2000 թվականներին պարտադիր ծառայության է անցել Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակում, եղել է հրետանային հետախույզ։
Որմնանկարչություն
Որմնանկարչությունը Հայաստանում
Կատեգորիա:Արվեստ Կատեգորիա:Գեղանկարչություն
Դավիթ Մելքումյան
Կենսագրություն
2004 թվականից նախաձեռնել և համակարգել է միջազգային Երիտասարդ մարդկանց քրիստոնյա ընկերակցության (YMCA) Արցախի մասնաճյուղի աշխատանքները։ Դավիթ Մելքումյանը հանրապետության մի շարք վայրերում իրականացնել է երիտասարդական տարբեր միջոցառումներ (թրեյնինգներ, կլոր սեղաններ, ամառային ճամբարներ, միջազգային փառատոններ)։
2008 թվականից եղել է Արցախի հասարակական կազմակերպությունների անդամ, 2010 թվականի սեպտեմբերից՝ CMI (Crisis Management Initiative) միջազգային կազմակերպության խորհրդական։
Զբաղվում է Արցախի հակամարտության լուծման ուղղությամբ քաղաքացիական ծրագրերի համակարգմամբ։
2000-2010 թվականներին Դավիթ Մելքումյանը Արցախի հանրային հատվածը ներկայացրել է արտասահմանյան մի շարք երկրներում` Ռուսաստանի Դաշնություն, Անգլիա, Ֆրանսիա, Գերմանիա, Իտալիա, Ավստրիա, Լատվիա, Վրաստան, Նեպալ, Թուրքիա, Արաբական Միացյալ Էմիրություններ, Իռլանդիա, Չեխիա, Ուկրաինա, Բելգիա, Նիդեռլանդներ, Հունգարիա և այլն։
2010 թվականին նշանակվել է «Ռուսաստանի հայերի միություն» կազմակերպության Արցախի մասնաճյուղի տնօրեն։ 2005 թվականին ընդգրկվել է Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության շարքերը։
2015 թվականի մայիսի 3-ի Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի ընտրություններում մեծամասնական ընտրակարգով թիվ 1 ընտրատարածքից ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր ։
2015-2020 թվականներին եղել է Ազգային ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։
2020 թվականի մարտի 31-ի խորհրդարանական ընտրություններում Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության համամասնական ցուցակով ընտրվել է Արցախի Հանրապետության 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր։
Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Դժար տարի
«Դժար տարի», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանի այս բանաստեղծության գրման ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ ։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի Ֆոնդում № 1402-ում պահվում է մանկական «Հասկեր» ամսագրի՝ հեղինակի սեփական օրինակը, որտեղ Թումանյանը ջնջել է «Ժողվրդականից» ենթավերնագիրը։
Առաջին անգամ լույս է տեսել 1908 թվականին տպագրված «Հասկեր» ամսագրի № 7-ում (էջ 246), այնուհետև՝ 1922 թվականին Կոստանդնուպոլիսում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների գրքում (էջ 131), «Ժողովրդական երգեր» բաժնում, ապա՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության I հատորում (էջ 155)։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է 1922 Կոստանդնուպոլիսում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների գրքից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Փոփոխական աստղեր
Կատեգորիա:Աստղեր
Էմուլգատորներ
Էմուլգատորներ, էմուլսիաները կայունացնող նյութեր։
Էմուլգատորները մակերևութային ակտիվ նյութեր են, փոքրացնում են միջֆազային մակերևութային լարումը և էմուլսիայի կաթիլների միջև ստեղծում պատնեշ՝ կանխելով դրանց կոալեսցենցումը։ Որպես էմուլգատորներ օգտագործում են ճարպային և սինթետիկ օճառներ, միարժեք մետաղների ալկիլ– ու արիլսուլֆոնատներ, սուլֆատներ, մակերևութային պակաս ակտիվ նյութեր (սպիտակուցներ, սապոնիններ ևն), դոնդողանյութ, մեծ մանրացվածությամբ պինդ նյութեր (կավ, մուր, ծանր մետաղների օքսիդներ), սուլֆիդներ ևն։
Աստերոիդների ցանկ (87501-87600)
Աստերոիդների ցանկ (87401-87500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (87601-87700)
Հոմանիշների բառարան
Հոմանիշների բառարան, բառարանի տեսակ։ Բառացանկն ընդգրկում է հոմանիշությամբ առնչվող բառերը. յուրաքանչյուր գլխաբառի դիմաց բերվում է դրա հոմանիշային շարքը։
Հոմանիշների բառարանագրման փորձեր արվել են նաև անցյալում։ Նոր ժամանակների առաջին ուշագրավ գորշն այս բնագավառում համարվում է Հ. Թ. Գայայանի «Բառարան-գանձարան հայոց լեզուի հոմանիշներու» աշխատությունը (Կահիրե, 1938)։ Սակայն այս բառարանի նշանակությունը սոսկ պատմական է, նրանում կան բազմաթիվ թերություններ։ 1967 թ. լույս տեսավ Ա. Սուքիասյանի «Հայոց լեզվի հոմանիշների բառարանը», որն արժեքավոր ներդրում է հայ բառարանագրության մեջ։ Նրանում տեղ են գտել գրաբարի, միջին հայերենի, բարբառների, նոր գրական հայերենի (արևմտահայ ու արևելահայ գրական լեզուներ) ավելի քան 83 հազար բառ ու դարձվածքային միավոր։ Բնականաբար հիմնական բառամթերքը արևելահայ գրական լեզվինն է։ Բառահոդվածում տրվում են գրական հայերենի նորմավորումն արտահայտող քերականական, ոճական, բառագործածական նշումներ։ Բառահոդվածը հագեցած է հոմանիշային հարուստ ցուցադրումներով, գրեթե հոմանիշային լիակատար ցանկով, բառարանագրական անհրաժեշտ նկատումներով։
(455) Բրուխզալիա
(455) Բրուխզալիա (Bruchsalia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1900 թվականի մայիսի 22-ին Մաքս Վոլֆի և Առնոլդ Շվասմանի կողմից Հայդելբերգում ։
Զակոտնոե (գյուղ, Կրասնոլիմանի շրջան)
Զակոտնոե (Закітне), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոլիմանի շրջանում։
(455) Բրուխզալիա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,657056 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8771 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,437 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Բրուխզալիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,9167 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1581,97 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,227564 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,02° անկյուն։
Զակոտնոե (գյուղ, Կրասնոլիմանի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Զակոտնոե գյուղում բնակվում էր 573 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոլիմանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1681 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(455) Բրուխզալիա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1900 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Առնոլդ Շվասմանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(8899) 1995 SX29
(8899) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,676364 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9436 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4092 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1599,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,225106 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,49° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կիլլենե (արբանյակ)
Կիլլենեն ունի մոտ 2 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 23 396 000 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 731,099 օրվա ընթացքում ։ Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 140,149° խավարածրի հարթության նկատմամբ (139,543° Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ), իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,4116 է ։
Արբանյակի անունը տրվել է 2005 թվականի մարտին, այն անվանվել է Հունական դիցաբանության աստված Զևսի դստեր նայադ Կիլլենեի անունով ։
Կիլլենեն պատկանում է Պասիֆեի խմբին, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 22,8 - 24,7 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը 144,5° - 158,3° միջակայքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Յուպիտերի արբանյակներ Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ
Բերդենյոլ
Բերդենյոլ (Берденъёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մեծ Վոլմա գետի ձախ ափին՝ 54 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 32 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դոնի Ռոստով ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ջեյքոբ Լյու
Ջեյքոբ Ջոզեֆ Լյուն կամ Ջեք Լյուն, ամերիկացի քաղաքական գործիչ, 2012 թվականի հունվարից 2013 թվականի հունվար ԱՄՆ նախագահի աշխատակազմի ղեկավար, Դեմոկրատական կուսակցության անդամ ։
2013 թվականի հունվարի 10-ին ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման առաջադրեց Ջեյքոբ Լյուին ԱՄՆ ֆինանսների նախարարի պաշտոնում, քանի որ ներկայիս քարտուղար Թիմոթի Գեյթները լքում է իր պաշտոնը  ։ 2013 թվականի փետրվարի 27-ի իր նիստում ԱՄՆ-ի Սենատը հաստատել է Ջեյքոբ Լյուի թեկնածությունը ։
Կենսագրություն
1973 թվականից Լյուը աշխատել է Վաշինգտոնում որպես իրավաբան-խորհրդատու։ 1979-1983 թվականներին Ջեյքոբը եղել է ԱՄՆ-ի Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Թոմաս Օ'Նիլի թիմում՝ աշխատելով խոսնակի ներքին քաղաքականության գծով գլխավոր խորհրդականի, ինչպես նաև դեմոկրատական կուսակցության կառավարման և քաղաքականության կոմիտեի ղեկավարի պաշտոնում (The House Democratic Steering and Policy Committee) ։
Նախագահ Բիլ Քլինթոնի օրոք, Լյուն 1998 թվականի մայիսից մինչև 2001 թվականի հունվար աշխատել է որպես Կառավարման և բյուջեի գրասենյակի տնօրեն։ Այնուհետև 2010 թվականի նոյեմբերից մինչև 2012 թվականի հունվարը նա զբաղեցրեց ճիշտ նույն պաշտոնը նախագահ Բարաք Օբամայի օրոք ։
2012 թվականի հունվարի 27-ին Բարաք Օբաման Լյուին նշանակեց ԱՄՆ նախագահի աշխատակազմի ղեկավար։ Այս պաշտոնում նա փոխարինեց Ուիլյամ Դեյլիին և դարձավ նախագահի աշխատակազմի 25-րդ պետը 1946 թվականից ի վեր այս պաշտոնի ողջ պատմության ընթացքում։ Մասնավորապես, այս պաշտոնում նա փորձեց հարթել Բարաք Օբամայի և ԱՄՆ Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Ջոն Բեյների միջև տարաձայնությունները, որոնք կարող էին հանգեցնել ֆիսկալ խզման և հարկերի զգալի ավելացման ։
2012 թվականի նոյեմբերին National Journal-ը գրել է. «Եթե Լյուն նշանակվի Գանձապետարանի ղեկավար, ապա դա կնշանակի, որ Սպիտակ տունը երկու հաղորդագրություն է ուղարկում Ուոլ Սթրիթին և ֆինանսական հանրությանը ։ Առաջինը, որ նրանք դաշնակիցներ չունեն Վաշինգտոնում։ Երկրորդ՝ Սպիտակ տունը շատ ուշադիր կհետևի հարկային քաղաքականությանը և համաշխարհային ֆինանսական որոշումներին» ։
2013 թվականի հունվարի 10-ին ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման առաջադրեց Ջեյքոբ Լիուին ԱՄՆ ֆինանսների նախարարի պաշտոնում ։ 2013 թվականի փետրվարի 27-ին թեկնածությունը հաստատվել է ԱՄՆ Սենատի կողմից ։
Ստորագրություն
ԱՄՆ ֆինանսների նախարարի պաշտոնում Լյուի առաջադրումը բազմաթիվ մեկնաբանություններ է առաջացրել՝ կապված նրա ստորագրության հետ, որը նման է հորիզոնական պարույրին։ Բանն այն է, որ ԱՄՆ ֆինանսների նախարարի ստորագրությունը վերարտադրվում է իր պաշտոնավարման ընթացքում թողարկվող դրամական նշաններով (ԱՄՆ դոլարով)։ Այս կապակցությամբ New York Magazine-ը նրա ստորագրությունն անվանեց «աշխարհի ամենավատ ստորագրությունը»։ (the world’s worst signature) ։ Այդ ստորագրությունը նաև անվանում էին «խելագար ծղոտ» (crazy straw), իսկ որպես կատակ քաղաքական գործչի անունն աղավաղվեց ըստ ստորագրության՝ Jack Loooooooo ։
Անվանակարգի ժամանակ Բարաք Օբաման ասել է, որ ինքը նախկինում երբեք չի տեսել Լյուի ստորագրությունը և այդ մասին մամուլից իմացել է միայն նախօրեին, և կատակով հավելել է, որ եթե ինքը իմանար, ապա հնարավոր է՝ չէր դիտարկի այդ նշանակումը։ Նա ասել է, որ հույս ունի, որ Լյուն կբարելավի իր ստորագրությունը այն տարբերակով, որը կտեղափոխվի դոլարային թղթադրամների վրա ։ 2013 թվականի հունիսին Լյուն հետևեց նախագահի խորհրդին և փոխեց իր ստորագրությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Հարյուր հազար եվրո
100 000 եվրո (Մեծ Ֆիլ, Big Phil), աշխարհի ամենամեծ ոսկե մետաղադրամներից մեկը, որը նվիրված է Վիեննայի ֆիլհարմոնիային։ Այդ մետաղադրամի թողարկումը նվիրված է ֆիլհարմոնիայի մետաղադրամների շարքի 15-ամյակին ։
Պատմություն
Մետաղադրամը պատրաստվել է Ավստրիական դրամահատարանում 2004 թվականի հոկտեմբերին։ Պարունակում է 1000 ունցիա 999,9 հարգի ոսկի (31103,5 գ), ունի 37 սմ տրամագիծ և 20 մմ հաստություն։ Ներդրողներին գրավելու համար մետաղադրամի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել Վիեննայի դիտանիվի առջև, որի ընթացքում հենց անիվի վրա պրեյոկտվել է մետաղադրամի 2000 մ² մակերեսով պատկերը ։
Ընդամենը թողարկվել է 15 ոսկեդրամ, որոնք ակնթարթորեն սպառվել են՝ յուրաքանչյուրը 330000 եվրո գնով։ Մետաղադրամներից մեկը ցուցադրվում է Ավստրիայի ազգային բանկի փողի թանգարանում, ևս մեկը գտնվում է Մյունխենի «pro aurum» ֆիրմայի գլխամասային գրասենյակում ։ 2022 թվականին մետաղադրամի արժեքը կազմել է 1,7 միլիոն եվրո ։
Մետաղադրամի դիզայնը (ինչպես և «Ֆիլհարմոնիկեր» շարքի բոլոր մետաղադրամները) մշակել է Ավստրիական «Münze Österreich AG» դրամահատարանի գլխավոր փորագրիչ Թոմաս Պեսենդորֆերը (Thomas Pesendorfer) ։
Նկարագրություն
Դիմերես. Վիեննայի երաժշտական միության ոսկի դահլիճի երգեհոն
Մակագրություններ.
Դարձերես.
Մայրեակ
Մայրեակ (հայտնի է նաև Մայրյակ և Ջարաշուր անուններով), նախկինում միջնադարյան հայաբնակ գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Նախիջևանի Հանրապետության Ջուղայի շրջանի տարածքում ։
Պատմություն
Մայրեակ գյուղը գտնվում էր Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Երնջակ գավառում, Օձասար լեռան հարավային կողմում, Գաղից 3-3.5 կմ դեպի հարավ, Օրդուբադ քաղաքից հյուսիս, Վանանդ գետի ստորին հոսանքի աջ ափին։
Միջին մեծության գյուղ էր, ընդգրկել է շուրջ 200 բնակելի և այլ շինություններ ։
Հայերը այն լքել են 19-րդ դարի կեսերին, որից հետո այն վերաբնակեցվել է մահմեդականներով։
Ստեփանոս Օրբելյանի հարկացուցակի Մայրեակը Տաթևի վանքին տվել է 12 միավոր հարկ։
Հուշարձան
Պատմական աղբյուրներում և վիմական արձանագրություններում չի հանդիպում որևէ տեղեկատվություն գյուղի պատմաճարտարապետական հուշարձանների վերաբերյալ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ջուղայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Երնջակ գավառի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ջուղայի շրջանի լքված բնակավայրեր
Գարդա (Վենետոյի գավառ)
Գարդա (Garda), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վերոնա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 5340 մարդ։ Խտությունը կազմում է 189 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 16 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 37016։ Հեռախոսային կոդ՝ 045։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սիմուրգ
Սիմուրգ (պարսկերեն՝ سیمرغ sɪmorγ), պարսկական և իսլամական ավանդույթում գերբնական թռչուն, որը հաճախ համեմատվում է փյունիկի հետ ։
Գարեգին Ա Հովսեփյան
Գարեգին Ա Հովսեփյանց, Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս, նշանավոր հայագետ, արվեստաբան, Գերմանիայի Լայպցիգի համալսարանի փիլիսոփայության դոկտոր, ծնվել է Պատմական Արցախի Շամքորի շրջանի Չարդախլու գյուղում, 1867 թվականի դեկտեմբերի 17-ին  ։
Սիմուրգ
Համաձայն պարսկական առասպելների, Սիմուրգը բնակվում է Գիտելիքների ծառի վրա, որի ճյուղերին աճում են աշխարհի բոլոր սերմերը։ Երբ Սիմուրգը թռչում է ծառից, նրա առաջացրած տատանումները ցրում են այդ սերմերն աշխարհով մեկ՝ արժեքավոր բույսեր և բարեկեցություն բերելով մարդկությանը։ Ավելի ուշ Սիմուրգը բուն է դնում պարսկական սուրբ Ալբուրզ լեռան վրա, որն անհասանելի է ցանկացած մագլցողի համար։
Գարեգին Ա Հովսեփյան
Կենսագրություն
Սովորել է ծննդավայրի դպրոցում, ապա Շուշիի հայոց թեմական հոգևոր դպրոցում։
Սիմուրգ
Համաձայն լեգենդների, Սիմուրգն այնքան հին էակ է, որ հասցրել է աշխարհի վերջը վերապրել երեք անգամ։ Այդ ժամանակի ընթացքում, Սիմուրգը կարողացել է այնքան բան սովորել, որ տիրապետում է բոլոր տեսակի և բոլոր ժամանակների գիտելիքներին։
Գարեգին Ա Հովսեփյան
Կենսագրություն
1882 թվականին ընդունվել է Գևորգյան Հոգևոր Ճեմարան։
Սիմուրգ
Արտաքին տեսքը
Սիմուրգը պատկերվում էր սիրամարգի պոչով, շան գլխով, ու ձկան թեփուկներով պատված թռչնի տեսքով, որոնք խորհրդանշում էին նրա կապը բնության երեք էլեմենտների ՝ ջրի, օդի և հողի հետ ։
Գարեգին Ա Հովսեփյան
Կենսագրություն
1889 թվականին ձեռնադրվել է սարկավագ։
Սիմուրգ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դիցաբանական թռչուններ
Գարեգին Ա Հովսեփյան
Կենսագրություն
1890 թվականին ավարտել է Ճեմարանը և երկու տարի անց մի քանի այլ սարկավագների հետ (որոնց թվում էր նաև Գևորգ սարկավագը, հետագայում Գևորգ Զ կաթողիկոս) մեկնել է Գերմանիա և Լայպցիգի, Բեռլինի և Հալլեի համալսարաններում խորացրել իր աստվածաբանական և փիլիսոփայական գիտելիքները։ 1897 թվականին Լայպցիգի համալսարանում ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան՝ ներկայացնելով «Միակամության ծագումը» թեզը։
1897 թվականին վերադարձել է Էջմիածին, ձեռնադրվել է աբեղա։ Նշանակվել է Ճեմարանում Հայ մատենագրություն և Աստվածաբանություն առարկաների դասախոս։
1898 թվականին ստացել է վարդապետական աստիճան։
1899 թվականին տպագրել է Մխիթար Սասնեցուն և Խոսրովիկ Թարգմանչին նվիրված արժեքավոր աշխատությունը։
Շուտով նշանակվել է Վիրահայոց առաջնորդական փոխանորդ, ապա Երևանի թեմական դպրոցների տեսուչ։
1902 թվականին հրատարակել է «Սասնա ծռեր. Սասունցի Դավիթ ժողովրդական վեպի երկու տարբերակները» ու «Փշրանքներ ժողովրդական բանահյուսությունից» գրքերը, ավելի ուշ «Ռոստամ Զալ։ Ժողովրդական վեպ» հետազոտությունը։
1905-1906 թվականներին նշանակվել է Ճեմարանի տեսուչ, իսկ 1907-1908 թվականներին դարձել է «Արարատ» ամսագրի խմբագիր, Հռիփսիմե վանքի վանահայր։
1909-1910 թվականներին մասնակցել է Ն. Մառի ղեկավարած Գառնիի պեղումներին։ Քասախ գետի ակունքների մոտ նրա հայտնաբերած Տրդատ Ա թագավորի հունարեն արձանագրությունը դառնում է դարասկզբի նշանավոր գտածոներից մեկը։
Նա հայ արվեստին նվիրված մի շարք դասախոսություններով հանդես է եկել Կ. Պոլսում, Թիֆլիսում, Մոսկվայում և այլուր։
1913 թվականին հրատարակել է «Գրչության արվեստը հին հայոց մեջ» աշխատությունը։
1914 թվականին լույս է տեսնում Թովմա Մեծոփեցուն նվիրված ուսումնասիրությունը։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառով Գ. Հովսեփյանը չի կարողանում տպագրել իր «Հայ մանրանկարչության քարտեզ» ծավալուն երկասիրությունը։
1915-1917 թվականներին կրկին նշանակվել է Ճեմարանի տեսուչ, զբաղվել է նաև Էջմիածին եկած հայ գաղթականների խնամքով։
Արևմտյան Հայաստանից բերված ձեռագրերում նա հայտնաբերել է միջնադարյան հեղինակների՝ մինչ այդ կորած համարվող երկերի բնագրեր։
1918 թվականի գարնանը Կարսում հայտնված Գարեգին Հովսեփյանը կարողանում է կանխել քաղաքի հայ բնակչության կոտորումը թուրքական զորքի կողմից։
Ավելի ուշ հոգևոր գործիչ և հայ մշակույթի նվիրյալ գիտնականը սուրը ձեռքին միանում է Սարդարապատի հերոսամարտի զինվորներին, կոչ անում ամենքին զինվել և պաշտպանել հայրենիքը։
1920 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ներկա է եղել Կարսի գրավմանը թուրք-հայկական պատերազմի ընթացքում։
1921 թվականին հրատարակում է «Բանբեր» ժողովածուն։
1925 թվականին նա ստանում է արքության պատիվ, երկու տարի անց ընտրվում է Ռուսաստանի, Ղրիմի, Նոր Նախիջևանի թեմի առաջնորդ։
1938-1943 թվականներին նշանակվում է Ամերիկայի հայոց թեմի առաջնորդ։
1943 թվականին ընտրվում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս։ Նա մեծ աջակցություն է ունենում «Սասունցի Դավիթ» տանկային շարասյան ստեղծման գործում, նաև 1946 թ հայրենադարձության կազմակերպման աշխատանքներում։
Գործունեություն
1890 թվականին ավարտել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանը, սկսել է զբաղվել բանասիրական աշխատանքով։ Աստվածաբանություն և հնագիտություն ուսանել է Բեռլինի համալսարանում, 1892-1896 թվականներին սովորել է Լայպցիգի և Հալլեի համալսարաններում։ 1897 թվականից դասախոսել է Գևորգյան ճեմարանում, 1898 թվականից՝ մատենադարանապետ։ 1900-1901 թվականներին՝ Վիրահայոց թեմի առաջնորդական տեղապահ, 1901-1904 թվականներին՝ Երևանի թեմական տեսուչ, 1905-1906 և 1915-1917 թվականներին՝ Գևորգյան ճեմարանի տեսուչ, 1907-1908 և 1918-1919 թվականներին՝ Ս. Էջմիածնի «Արարատ» պաշտոնական ամսագրի խմբագիր։ Եղել է Սարդարապատի հերոսամարտի (1918 թվականի մայիսի 21-29) ոգեշնչողներից ու կազմակերպիչներից։ 1919 թվականից ԵՊՀ-ում դասավանդել է հայ արվեստի պատմություն և հնագիտություն, մասնակցել (Ա. Թամանյանի հետ) Հայաստանի հուշարձանների պահպանության կոմիտեի ստեղծմանը։ 1927-1933 թվականներին՝ Ղրիմի և Նոր Նախիջևանի, 1938-1942 թվականներին՝ ԱՄՆ-ի հայոց Արևելյան թեմի առաջնորդ։ 1917 թվականից՝ հայրապետական լիազոր պատվիրակ Ռուսաստանի և Հյուսիսային Կովկասի հայկական կենտրոններում, 1934-1938 թվականներին՝ սփյուռքում։ Հայ ժողովրդի և եկեղեցու պատմության տարբեր խնդիրների լուսաբանմանն են նվիրված «Ձագաւանից ժողովը» (1913), «Տարսայիճ Օրբելեանի և Մինա Խաթունի սերունդը» (ռուսերեն, 1913, հայերեն, 1948), «ԺԳ դարի քաղաքական և հոգևոր վերելքը Արևելեան Հայաստանում» և այլ երկեր։ Հայագիտության մեջ մեծ ներդրում է Հովսեփյանի «Խաղբակեանք կամ Պռոշեանք հայոց պատմութեան մէջ» եռահատոր աշխատությունը (1928-1943, 2-րդ հրատարակություն, 1969, Երուսաղեմի «Թարգմանչաց-Դուրյան» մրց.), որտեղ լրացվել է գրեթե չուսումնասիրված 13-15-րդ դարերի հայոց պատմությունը։ Նրա արվեստաբանական աշխատություններից են՝ Հավուց թառի Ամենափրկիչը և նույնանուն հուշարձանները հայ արվեստի մեջ։ Երուսաղեմ, 1937 թվականին, Նյութեր և ուսումնասիրություններ հայ արվեստի պատմության։ Պրակ Ա-Ե, Տիրացու Հովհաննես, Նկարիչ ԺԸ դարում («Գեղարվեստ» 1917 № 6) և այլն ։ Հովսեփյանը հայագետ Նիկողայոս Մառի հետ մասնակցել է հնագիտական պեղումների (Գառնի, Արագած, Անի), նշանակալի գործ կատարել պատմահնագիտական և ճարտարագիտական հուշարձանների ուսումնասիրման բնագավառում։ Հովսեփյանիմատենագիտական բնույթի գործերը նվիրված են Մխիթար Սասնեցուն (1899), Խոսրովիկ թարգմանչին (1899), Թովմա Մեծոփեցուն (1914), Մխիթար Այրիվանեցուն (1930) և այլոց։ Հավաքել և գրի է առել բանահյուսության զանազան նմուշներ («Փշրանքներ ժողովրդական բանահիւսութիւնից, 1892), այդ թվում և «Սասնա ծռեր» դյուցազնավեպի նոր տարբերակներ (1892)։ Արևմտահայ գաղթականության տարազի, նիստուկացի, սովորույթների հիման վրա կազմել է ազգագրական նյութերի ժողովածու (1917)։ Հետազոտել է հայ հնագիտությունն ու գրչության արվեստը («Գրչութեան արուեստը հին հայոց մէջ», 1913), տվել գրչության կենտրոնների համառոտ պատմությունը, քննել հայ գրի ընդհանուր զարգացումը 5-15-րդ դարեր։ Կազմել է մինչև 1250 թվականը գրված հայկական ձեռագրերի 459 հիշատակարանի հավաքածու («Յիշատակարանք ձեռագրաց», 1951)։ Առանձնակի արժեք ունեն հայ մանրանկարչության ակունքներին, առանձին ծաղկողներին նվիրված աշխատությունները («Մանրանկարչութեան արուեստը հայոց մէջ», 1902, «Հեթում Ա-ի նկարազարդ Ավետարանի մնացորդները» և այլն)։ Երկար տարիների նրա աշխատանքն ամփոփվել է «Քարտեզ հայ մանրանկարչության» աշխատությունում (անտիպ)։
Գարեգին Ա Հովսեփյան Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսը մահացել է 1952 թվականի հունիսի 21-ին Անթիլիասում։
Գրականություն
Ոգուն չապաւինելու արդիւնքը; (Կարսի անկումը 1920թ. հոկտ. 30-ին - Գարեգին Արք. Յովսէփեանցի յուշագրութիւնը և փաստաթղթեր) / Կազմեց Գ. Եազըճեան, Երևան, 2002։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրաստանի հայոց թեմի առաջնորդներ Կատեգորիա:Հայ արվեստաբաններ Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ Կատեգորիա:Հայ հնագետներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Հայ արքեպիսկոպոսներ Կատեգորիա:Աստվածաբանության դոկտորներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ արվեստագետներ Կատեգորիա:Հայ ձեռագրագետներ
Ավչակույու
Ավչակույու, բլուր Արցախում, Շուշի քաղաքից մոտ 50 կմ հարավ-արևելք, շուրջը կան աղբյուրներ։ Նշանակված է ռուսական տեղագրական քարտեզներում ։
Օփիոն
Օփիոն (նաև Օպիոն, Օֆիոն, Ὀφίων - «օձ», Ὀφιονεύς), հին հունական դիցաբանությունում օվկիանուհի Եվրինոմեի որդին և ամուսինը ։ Այլ տարբերակով՝ Ուրանոսը Օփիոնի և ավագ Թետիսի որդին է, Մեծ օձ, Տիտանների արքա, որոշ առասպելներում՝ Օլիմպոսի առաջին տիրակալը։
Օփիոնն ունեցել է հսկայական օձի ձև։ Ըստ հունական առասպելների մի վարկածի (Փերեկիդես Սիրոսացու մեկնումով)՝ դեռևս մինչև Զևսի գալը և աստվածներին իշխելը Օլիմպոսում, այնտեղ գահակալում էին Օփիոնը և Եվրինոմեն ։ Ըստ Փերեկիդեսի՝ Օփիոնը Քրոնոսի հակառակորդն էր, Օփիոնիդների հայրը։ Օփիոնը ձեռնամարտի է բռնվել Քրոնոսի հետ ։
Քրոնոսը տապալել է նրան և սկսել իշխել Օլիմպոսում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն Կատեգորիա:Տիտաններ և տիտանուհիներ
Զելյոնայա Դոլինա (գյուղ, Կրասնոլիմանի շրջան)
Զելյոնայա Դոլինա (Зелена Долина), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոլիմանի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զելյոնայա Դոլինա գյուղում բնակվում էր 176 մարդ։
(456) Աբնոբա
(456) Աբնոբա (Abnoba), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1900 թվականի հունիսի 4-ին Մաքս Վոլֆի և Առնոլդ Շվասմանի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,786755 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2833 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2902 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1699,21 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211863 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,44° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1900 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Առնոլդ Շվասմանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պազիթեե (արբանյակ)
Պազիթեեն ունի մոտ 2 կմ տրամագիծ, և պտտվում է Յուպիտերի շուրջ միջինում 23 307 000 միլիոն կմ հեռավորության վրա, 727,933 օրվա ընթացքում ։ Արբանյակի ուղեծրի թեքումը կազմում է 166° խավարածրի հարթության նկատմամբ (164° Յուպիտերի հասարակածի նկատմամբ), իսկ էքսցենտրիսիտետը 0,3289 է ։
Մեծ Այ Յու
Մեծ Այ Յու (Большая Ай-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը գտնվում է Այ Յու գետի ձախ ափին՝ 13 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։
Պազիթեե (արբանյակ)
Պազիթեեն պատկանում է Կարմեի խմբին, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 23 - 24 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը մոտ 165° է։
Մեծ Այ Յու
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դոնի Ռոստով ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա ։
Պազիթեե (արբանյակ)
Արբանյակի անունը տրվել է 2003 թվականի օգոստոսին, այն անվանվել է Հունական դիցաբանության քարիտ Պազիթեեի անունով, ով Զևսի և Եվրինոմեի դուստրն էր ։
Մեծ Այ Յու
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Պազիթեե (արբանյակ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Յուպիտերի արբանյակներ Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ
Մեծ Այ Յու
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Սեն Մարտեն Կանտալե
Սեն Մարտեն Կանտալե (Saint-Martin-Cantalès), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 172 մարդ, բնակչության խտությունը` 8.78 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 19.59 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 420 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 100 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 22 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 96 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 65-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 31։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 67,7 %։ 65 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 63 անձ (32 տղամարդ և 31 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (1 տղամարդ և 1 կին)։ 31 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 18-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ինֆորմատիկա
Ինֆորմատիկան ուսումնասիրում է ինֆորմացիայի և հաշվարկման տեսական հիմունքները, և քոմփյութերային համակարգերում նրանց իրականացման և գործածման կիրառական միջոցները։ Ինֆորմատիկայի տիրույթի մեջ են մտնում ինչպես տեսական (ալգորիթմերի անալիզ, հաշվարկման բարդության տեսություն, ավտոմատների տեսություն), այնպես էլ կիրառական գիտական ճյուղեր (կենսաինֆորմատիկա, օպերացիոն համակարգեր, համակարգչային ցանցեր, տվյալների բազաներ, տեղեկատվության անվտանգություն, շարժական սարքեր)։
Ինֆորմատիկան ընդարձակ գիտություն է, հետևապես չի սահմանափակվում էլեկտրոնային հաշվիչ մեքենաների ուսումնասիրմամբ։ Նիդերլանդացի գիտնական Էդսգեր Դեիկստրան ասել է՝ «Ինֆորմատիկան այնքանով է գիտություն համակարգիչների մասին, որքանով աստղագիտությունը՝ հեռադիտակի»։ Հասարակության մեջ, ինչպես նաև դպրոցներում, շփոթում են ինֆորմատիկան բազմաթիվ պատրաստական դասընթացների հետ ։
Ինֆորմատիկա» անունն առաջին անգամ օգտագործել է գերմանացի գիտնական Կարլ Շտեինբուքը 1957 թվականին։ Ինֆորմատիկայի առաջին ֆակուլտետը ստեղծվել է 1962 թվականի հոկտեմբերին՝ Փրդյուի համալսարանում։
Մինչև 1920-ականները, համակարգիչ անվանում էին մարդկանց, հիմնականում՝ կանանց, որոնք սովորաբար աշխատում էին ֆիզիկոսի ղեկավարության տակ և կատարում էին մաթեմատիկական հաշվարկներ։ Նրանց կատարած հաշվարկումներն առանձնահատուկ գյուտարարություն կամ ներըմբռնում չէր պահանջում, հետևաբար, 1920-ականներին ստեղծվեցին առաջին հաշվիչ մեքենաները։
Դեղին էջեր
Դեղին էջեր, տեղեկագիրք որոշակի աշխարհագրական տարածքի կազմակերպությունների հասցեների և հեռախոսահամարների վերաբերյալ, որում տեղեկությունը ներկայացված է ըստ այդ կազմակերպությունների գործունեության ոլորտների։
Ինֆորմատիկա
Այս մեքենաների մի մասը, որն աշխատում էր շարունակական արժեքների հետ, հայտնի դարձավ որպես անալոգային հաշվիչ մեքենա։ Իրենց առջև դրված խնդիրների լուծման համար այս մեքենաներն օգտագործում են շարունակական ֆիզիկական երևույթների (էլեկտրական, մեխանիկական, հիդրավլիկ) քանակություններ։ Ի տարբերություն անալոգային սարքերի, թվային մեքենան լոգիկական սարք է և սահմանափակված չէ վերոհիշյալ ֆիզիկական երևույթների հատկություններով, հետևաբար կարող է կատարել ամեն տեսակի «զուտ մեխանիկական» աշխատանք։ Առաջին այսպիսի լոգիկական մեքենա ստեղծել է ինֆորմատիկայի հայր՝ Ալան Թյուրինգը, որին այսօր անվանում են Թյուրինգի մեքենա։
Դեղին էջեր
Անունը կապված է այն բանի հետ, որ 100 տարուց ավելի է նրանք ավանդաբար տպագրվում են դեղին թղթի վրա (սպիտակ թուղթն օգտագործվում է մասնավոր հեռախոսահամարների, իսկ կապույտը՝ պետական մարմինների համար)։
Ինֆորմատիկա
Ժամանակակից համակարգիչը, որը մինչև ավելի արագ հիշողության սարքերի հնարումը օգտագործում էր տարբերության շարժիչներ, պատկանում է հաշվիչ մեքենաների թվային դասին, հետևաբար Թյուրինգի մեքենայի կատարելագործված տարբերակ է։
Դեղին էջեր
Պատմություն
1883 թվականին ԱՄՆ-ի Վայոմինգ քաղաքում մի տպագրիչի մոտ վերջացել էր սպիտակ թուղթը և նա ստիպված էր տպագրել այդ քաղաքի հեռախոսային տեղեկագիրքը դեղին թղթի վրա։ 3 տարի անց՝ 1886 թվականին Ռեյբեն Համիլտոն Դոննելին (Reuben Hamilton Donnely) Չիկագո քաղաքում հիմնադրեց «R. H. Donnely» հրատարակչական ընկերությունը, պայմանագիր կնքեց Չիկագոյի հեռախոսային ընկերության հետ՝ այդ ընկերության հաճախորդների համար հեռախոսային տեղեկագրքեր տպելու/հրատարակելու մասին և տնտեսման նպատակով տեղեկագրքերը սկսեց տպել էժան դեղին թղթի վրա՝ այդպիսով պաշտոնապես ստեղծելով «Դեղին էջեր» տեղեկագիրքը։
Տեղեկությունը դասակարգված էր առաջին հերթին ըստ գործունեության ոլորտների։
Ինֆորմատիկա
Պատմություն
«Ինֆորմատիկա» անունն առաջին անգամ օգտագործել է գերմանացի գիտնական Կարլ Շտեինբուքը 1957 թվականին։ Ինֆորմատիկայի առաջին ֆակուլտետը ստեղծվել է 1962 թվականի հոկտեմբերին՝ Փրդյուի համալսարանում։
Դեղին էջեր
Պատմություն
Ինտերնետի ստեղծումից հետո այդ տերմինը սկսեց կիրառվել նաև նույն պրոֆիլի օնլայն տեղեկատուների ընդգծման համար։
Ինֆորմատիկա
Պատմություն
Անգլերեն «քոմփյութեր» computer բառով, մինչև 1920-ականները, անվանում էին մարդկանց, հիմնականում՝ կանանց, որոնք սովորաբար աշխատում էին ֆիզիկոսի ղեկավարության տակ և կատարում էին մաթեմատիկական հաշվարկներ։ Նրանց կատարած հաշվարկումներն առանձնահատուկ գյուտարարություն կամ ներըմբռնում չէր պահանջում, հետևաբար, 1920-ականներին ստեղծվեցին առաջին հաշվիչ մեքենաները։
Դեղին էջեր
Պատմություն
Այսօր «Դեղին էջերն» օգտագործվում է և անգլախոս, և ոչ անգլախոս երկրներում։ ԱՄՆ-ում այն նշանակում է ոլորտ (գործունեության), կատեգորիա, մինչդեռ մի շարք երկրներում այն գրանցված է որպես հատուկ անուն։
Հղումներ
Կատեգորիա:Հեռախոսակապ Կատեգորիա:Տեղեկագրքեր
Ինֆորմատիկա
Պատմություն
Այս մեքենաների մի մասը, որն աշխատում էր շարունակական արժեքների հետ, հայտնի դարձավ որպես անալոգային հաշվիչ մեքենա։ Իրենց առջև դրված խնդիրների լուծման համար այս մեքենաներն օգտագործում են շարունակական ֆիզիկական երևույթների (էլեկտրական, մեխանիկական, հիդրավլիկ) քանակություններ։ Ի տարբերություն անալոգային սարքերի, թվային մեքենան տրամաբանական սարք է և սահմանափակված չէ վերոհիշյալ ֆիզիկական երևույթների հատկություններով, հետևաբար կարող է կատարել ամեն տեսակի «զուտ մեխանիկական» աշխատանք։ Առաջին այսպիսի տրամաբանական մեքենա ստեղծել է ինֆորմատիկայի հայր՝ Ալան Թյուրինգը, որն այսօր անվանում են Թյուրինգի մեքենա։
Ժամանակակից համակարգիչը, որը մինչև ավելի արագ հիշողության սարքերի հնարումը օգտագործում էր տարբերության շարժիչներ, պատկանում է հաշվիչ մեքենաների թվային դասին, հետևաբար Թյուրինգի մեքենայի կատարելագործված տարբերակ է։
Տեսական ինֆորմատիկա
Տեսական ինֆորմատիկայի տիրույթին են պատկանում նաև Գրաֆների տեսությունը և Տիպերի տեսություն։
Միհրան Ծառուկյան
Միհրան Ռոբերտի Ծառուկյան, հայ փոփ երգիչ, հեռուստադերասան և «Հայ Սուպերսթար» նախագծի ֆինալիստ։
Կենսագրություն և գործունեություն
Միհրան Ծառուկյանը ծնվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Երևանում։
1994-2004 թվականներին Ծառուկյանը սովորել է Երևանի թիվ 120 դպրոցում։
Կապրինո Վերոնեզե
Կապրինո Վերոնեզե (Caprino Veronese), կոմունա Իտալիայում՝ Վենետո մարզի Վերոնա գավառում ։ Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 8.338 ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 562 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 159 կմ² տարածք։ Սահմանակից է Բրենտինո Բելունո, Կոստերմանո, Ֆեռերա դի Մոնտե Բալդո, Ռիվոլի Վերոնեզե, Սան Ձենո դի Մոնտանիա համայնքներին ։ Փոստային ինդեքս՝ 37013։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 045։
Միհրան Ծառուկյան
Կենսագրություն և գործունեություն
1996-2004 թվականներին հանդես է եկել «Ստիլ» պարային ակումբում։ Մասնակցել է բազմաթիվ սպորտային պարերի մրցույթների և բազմիցս հաղթանակ է տարել Հայաստանի առաջնություններում և մեկ հաղթանակ միջազգային առաջնությունում։
Կապրինո Վերոնեզե
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Միհրան Ծառուկյան
Կենսագրություն և գործունեություն
2008-2010 թվականներին ծառայել է Հայաստանի Պաշտպանության Նախարարության Սպայի տան երգի էստրադային համույթում ։
3 տարի աշխատել է «Ջիանի» ակումբում որպես երգիչ։ 2009 թվականին նկարահանել է առաջին տեսահոլովակը։ Ամուսնացած է երգչուհի Արփի Գաբրիելյանի հետ։
Արտաքին հղումներ
Միհրան Ծառուկյանի ՅուԹուբյան էջը
Կատեգորիա:Հայ փոփ երգիչներ Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կյանք Մարսի վրա
Կյանք Մարսի վրա, Մարս մոլորակի վրա անցյալում կամ ներկայում ապրելու հնարավորության դիտարկում։ Մարդիկ դարեր շարունակ մտածել են Մարսի վրա ապրելու հնարավորության մասին Երկիր մոլորակին մոտ և նման լինելու պատճառով ։ Կյանքի նշանների որոնումը սկսվել է 19-րդ դարում և շարունակվում է մինչ օրս։
1960-ական թվականներից աստղադիտակային դիտարկումները լրացրել են մոլորակի ուսումնասիրման համար միջմոլորակային ավտոմատ կայանների գործարկումը՝ սկզբում թռիչքային հետագծով, այնուհետև արհեստական արբանյակի ուղեծրից։ 1971 թվականից ի վեր ավտոմատ մարսյան կայաններից հետազոտություններ են կատարվում անմիջապես մակերեսին՝ սկզբում անշարժ, իսկ հետո՝ մարսագնացների կողմից։
Նորաշեն (Ջուղայի շրջան)
Նորաշեն, նախկինում միջնադարյան հայաբնակ գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Նախիջևանի Հանրապետության Ջուղայի շրջանի տարածքում ։
Կյանք Մարսի վրա
Մարսի վրա կյանքի որոնմանը նվիրված վաղ գիտական աշխատանքները մեկնարկել են ֆենոմենոլոգիայից և գտնվել են ֆանտաստիկայի եզրին։ Ժամանակակից գիտական հետազոտությունները կենտրոնացած են մոլորակի հողի և ժայռերի մեջ կյանքի քիմիական հետքերի որոնման, ինչպես նաև մոլորակի մթնոլորտում կենսապաշարների որոնման վրա ։
Նորաշեն (Ջուղայի շրջան)
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Երնջակ գավառում ։
Ճարտարապետություն
Նորաշենում էին գտնվում հետևյալ հուշարձանները.
Կյանք Մարսի վրա
Ներկայումս կամ անցյալում կյանքի գոյության հարցը Մարսի վրա մնում է բաց ։ Բացի այդ, կան բանավեճեր նաև Մարսի գաղութացման բարոյահոգեբանական կողմի մասին ։
Նորաշեն (Ջուղայի շրջան)
Գերեզմանատուն
Գյուղի արևմտյան կողմում, լեռնալանջի փեշին կար 15-20-րդ դարերին պատկանող գերեզմանատուն։ Գերեզմանատանը կար շուրջ 800-850 տապանքար, որոնք հարթ, օրորոցաձև քառանկյուն, խոյաձև տեսակի էին։ Մոտ 124-130 տապանաքարերը արձանագրություններով էին։ 1980-ականների դրությամբ թեքադիր լանջի տապանաքարերի մեծ մասը ծածկված է հողի շերտով, արձանագրությունների մի մասը քայքայված կամ եղծված էր ։
Կյանք Մարսի վրա
17-20-րդ դարեր
Մարսի վրա կյանքի հնարավորության մասին առաջին պնդումները վերաբերում են 17-րդ դարի կեսերին, երբ առաջին անգամ հայտնաբերվել և ճանաչվել են Մարսի բևեռային գլխարկները։ 18-րդ դարի վերջին Ուիլյամ Հերշելը ապացուցել է սեզոնային կրճատումը, ապա բևեռային գլխարկների ավելացումը։ 19-րդ դարի կեսերին աստղագետների կողմից հայտնաբերվել են մոլորակի մի քանի այլ նմանություններ Երկրին։ Օրինակ՝ պարզվել է, որ Մարսի օրվա տևողությունը գրեթե նույնն է, ինչ Երկրի վրա, մոլորակի առանցքի թեքությունը նման է Երկրինին, ինչը վկայում է, որ տարվա եղանակները Մարսի վրա նման են երկրայիններին, միայն երկու անգամ ավելի երկար են տևում Մարսի տարվա մեծ տևողության պատճառով։ Ընդհանուր առմամբ, այդ դիտարկումները հետազոտողներին դրդել են այն մտքին, որ Մարսի վրա լուսավոր բծերը ցամաքներ են, իսկ մութ գծերը՝ ջուր, այնուհետև եզրակացություն է արվել մոլորակի վրա կյանքի այս կամ այն ձևի հիպոթետիկ առկայության մասին։ Մարսի վրա կյանքի գոյությունը առաջիններից փորձել է գիտականորեն հիմնավորել աստղագետ Էթյեն Լեոպոլդ Թրուվելոն 1884 թվականին՝ պնդելով, որ Մարսի վրա նրա կողմից դիտարկվող բծերի փոփոխությունները կարող են վկայել Մարսյան բուսականության սեզոնային փոփոխությունների մասին ։ Ռուս և խորհրդային աստղագետ Գավրիլ Տիխովը վստահ էր Մարսի վրա կապույտ գույնի բուսականության գոյության ապացուցման հարցում  ։ Կյանքի առկայությունը Մարսի վրա դարձել է գիտական ֆանտաստիկայի բազմաթիվ գրական և կինեմատոգրաֆիական ստեղծագործություններում տարածված թեմա։
«Մարս ծրագիր»
Սովետական «Մարս-2» և «Մարս-3» սարքերի օգնությամբ 1971-1972 թվականներին տեղեկություններ են ստացվել մակերեսային ապարների և մակերևույթի բարձրադիր կտրվածքների բնույթի, գրունտի խտության, դրա ջերմահաղորդականության մասին, Մարսի մակերևույթի վրա հայտնաբերվել ջերմային անոմալիաներ։ Պարզվել է, որ նրա հյուսիսային բևեռային գլխարկն ունի -110 °C-ից ցածր ջերմաստիճան, և որ Մարսի մթնոլորտում ջրի գոլորշու պարունակությունը հինգ հազար անգամ պակաս է, քան Երկրի վրա ։
Մարս (ԱՄԿ) ծրագիրը Մարսի վրա կյանքի հետքեր չի հայտնաբերել։
«Մարիներ-4»
«Մարիներ-4»-ը նաև պարզել է, որ Մարսի մթնոլորտը բաղկացած է հիմնականում ածխաթթու գազից (ռադիոխավարման փորձի հիման վրա պարզվել է, որ ածխաթթու գազն առնվազն 80 տոկոս է)։ Նախքան «Մարիներ-4»-ի թռիչքը աստղագետները կարծում էին, որ Մարսի վրա մթնոլորտային ճնշումը մոտ 85 միլիբար է, և Մարսի մթնոլորտը հիմնականում կազմված է ազոտից։
«Մարիներ-4»-ի թռիչքից հետո պարզ դարձավ, որ Մարսի վրա կյանք գոյություն ունենալ չի կարող։ Մասնավորապես, միջավայրի կոշտության պատճառով այնտեղ չեն կարող լինել բազմաբջիջ օրգանիզմներ։ Հաշվի առնելով ստացված տեղեկությունները՝ Մարսի վրա կյանքի որոնումը հետագայում կենտրոնացած է եղել բակտերիաների հայտնաբերման վրա։
«Մարիներ-6» և «Մարիներ-7»
«Մարիներ-6»-ը և «Մարիներ-7»-ը առաջին տիեզերական սարքերն են, որոնք հետազոտել են Մարսի մթնոլորտի կազմը սպեկտրաչափական մեթոդիկաների կիրառմամբ։ Դրանք ինֆրակարմիր ճառագայթման չափումների օգնությամբ որոշել են Մարսի մակերևույթի ջերմաստիճանը (1969 թվականին՝ թռիչքային հետագծով)։ Սպեկտրաչափական չափումներով պարզվել է, որ մթնոլորտի 98%-ը ածխաթթու գազ է։ Մթնոլորտում ուլտրամանուշակագույն սպեկտրամետրի տվյալներով, ազոտ և ազոտի օքսիդներ չեն հայտնաբերվել։ Ինֆրակարմիր սպեկտրաչափը հայտնաբերել է պինդ ածխաթթու գազի շերտեր։ «Մարիներ-7»-ը ինֆրակարմիր ռադիոմետրի օգնությամբ չափել է ջերմաստիճանը հարավային բևեռային գլխարկի 200 հատվածներում. նվազագույն ջերմաստիճանը կազմել է -153 աստիճան Ցելսիուս։ Նման ցածր ջերմաստիճանը հաստատել է, որ բևեռային գլխարկներն առնվազն մասնակիորեն կազմված են պինդ ածխաթթու գազից։ Միջմոլորակային կայանները մոտ տարածությունից լայն անկյունով հեռուստատեսային տեսախցիկի օգնությամբ նկարահանել են Մարսի մակերևույթի մոտ 20%-ը, կյանքի նշաններ չեն հայտնաբերվել։