cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կլուժ-Նապոկա
Տնտեսություն
Քաղաքում կա մեքենաշինական (տեքստիլ և սննդի արդյունաբերության սարքավորումների արտադրություն), սննդահամի արդյունաբերություն, կոշիկի, կարի, տրիկոտաժի, կահույքի, քիմ., ճենապակու, հախճապակու արդ., շինանյութերի արտադրության ձեռնարկություններ, Ռումինիայի ԳԱ մասնաճյուղ (երկու ինստանցներով, 7 բուհ (Պետական համալսարան, պոլիտեխնիկ, երկրաբանական, բժշկա-դեղագործական, պլաստիկ արվեստների, մանկավարժական համալսարաններ, կոնսերվատորիա), 3 պետ. թատրոն (մեկը՝ հունգ.), 2 պետական օպերա (մեկը՝ հունգ.), ֆիլհարմոնիա, պետական արխիվների մասնաճյուղ, ձեռագրատուն (1872-ից), պատմության (հռոմ. պեղածո հուշակոթողների սրահով), կերպարվեստի, ժողովրդական արվեստի թանգարաններ, բուսաբանական այգի (1872-ից), ճարտարապետական հուշարձաններ և այլն։
Հայերը Կլուժ-Նապոկայում
XVII —XX դդ. Կլուժ-Նապոկան եղել է հայկական գաղութ։ Հայերը Կլուժ-Նապոկայի գավառում բնակվել են դեռևս XII — XIII դարերից։ Այդ են ապացուցում հայերին հիշեցնող տեղանունները։ 1291-ից հիշատակվում է Օրմենիշ (էուրմենուս, Ուրմենիշ) գյուղը, 1312-ից՝ Օրման (Ուրման) կալվածք գյուղը, այնուհետև՝ Էորմենյոսը՝ Մեզեն Էորմենյեսի շրջանում և այլն։ Այդ բնակավայրերի, ինչպես ն Տրանսիլվանիայի հայկական մյուս կենտրոնների հայերը տնտեսական ու մշակութային սերտ կապեր են պահպանել Կլուժ-Նապոկայի հետ։ XVII դ. վերջից սկսած հայերը մշտական բնակություն են հաստատել նաև Կլուժ-Նապոկայում։ Նրանց թիվն ավելի է ստվարացել XIX դ. երկրորդ կեսից՝ XX դ. սկզբին հասնելով շուրջ 1000 հոգու։ Դրա հետ մեծացել է նաև նրանց տեսակարար կշիռը։ Սկսած XVIII դարից Կլուժ-Նապոկան դարձել է Տրանսիլվանիայի հայ մշակութային կարևոր կենտրոն։ Հայկական այլ կենտրոնների դպրոցներն ավարտած բազմաթիվ հայ ուսանողներ Կլուժ-Նապոկայի ուսումնական ակադեմիայում (հիմնադրված 1571-ին) մասնագիտական բարձր ուսում են ստացել։ XVIII դ. սկզբից մինչև XX դ. սկիզբը Կլուժ-Նապոկայի Հիսուսյան եկեղեցում հայերեն արարողություն ու քարոզներ են կատարվել։ XVIII —XIX դդ. Կլուժ-Նապոկայում գրվել են հայերեն ձեռագրեր, տպագրվել (տպարանը հիմնվել է 1550-ին) հայագիտական բազմաթիվ գրքեր։ Հայերը գործուն դեր են կատարել գավառի և քաղաքի բոլոր ոլորտներում, ղեկավարության մեջ (Օ. Միրզա, Յ. և Գ. Կորբուլիներ, Լ. Չիկի, Լ. Վիկոլ), փաստաբանական պալատում (Ա. Դոբալ, Լ. Էստեգար, Ա. Կաղսագոյան), զանազան ընկերությունների (մանկավարժական, մեղվաբույծների և այլն) և միությունների (մարզական, որբախնամ և այլն) հիմնադրման ու կառավարման (Լ. Մերզա, Մ. Սենկովիչ, Բ. Կորբուլի), ցուցահանդեսների (անասնաբուծական, ազգագրական և այլն) կազմակերպման (Ա. Ցեց, Բ. Կորբուլի) գործում և այլն։ Նպաստել են առևտրի և արդյունաբերության զարգացմանը (արդյունաբերական պալատի նախագահ Ի. Բոգդան, բանկերի տնօրեններ՝ Լ. Մերզա, Գ. Դալմա, որբանոցի վերահսկիչ, վաճառական Յ. Մեդիեշի և այլն), հայ և հունգարական գիտության (բժշկապետ Ի. Մալի, բուսաբան Վոլֆգան) ու մշակույթի (հունգարական ազգային թատրոնի ինտենդանտ Բ. Կորբուլի, կոնսերվատորիայի նախագահի տեղակալ Մ. Սենկովիչ, համալսարանի խորհրդի ադմինիստրատոր Լ. Կորբուլի, երգահան Ս. Վիկոլ, «Կոլոժվար» թերթի խմբագիր, գրող Ի. Պետելեյ, «Էրդեյ» թերթի խմբագիր, հայագետ Դ. Մերզա, գրող Աննա Տուտչեկ և ուրիշներ) վերելքին։ 1848- 49-ի հունգարական հեղափոխության օրերին Կլուժ-Նապոկայի հայերը կանգնել են հեղափոխության կողմը։ Այժմ էլ բազմաթիվ հայեր ապրում են Կլուժ-Նապոկայում և մասնակցում հասարակական ու մշակութային կյանքին (նկարչուհի Մ. Չուպե, գրող Ա. Լասլոֆի, դաշնակահար Գ. Ամիրաս, երգչուհի Է. Կատոնա, պատմաբան, դ-ր Յ. Դենդերլե, թերթի խմբագիր Յ. Մուրադին, թանգարանագետ Մ. Ակոբշա, բժիշկներ, դոկտորներ Գ. Ֆոգոլյան, Գ. Կարաչոնի և ուրիշներ)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1213 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (174801-174900)
Աստերոիդների ցանկ (174701-174800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (174901-175000)
|}
Դավիթ Քոչարյան (քաղաքական գործիչ)
Դավիթ Ժորայի Քոչարյան, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։
Կենսագրություն
Դավիթ Քոչարյանը ծնվել է 1975 թվականի մարտի 10-ին Հրազդանում։ 1996-1998 թվականներին ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։ 1996 թվականին ավարտել է Չարենցավանի Գրիգոր Մագիստրոսի անվան համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը։ Տնտեսագետ։ 2007 թվականին՝ Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի ֆիզիկական կուլտուրայի եւ սպորտի ֆակուլտետը։ Մարզիչ-մանկավարժ։ 1999 -2000 թվականներին աշխատել է «Ծաղկաձորի ԳՄՀ» ՊՓԲԸ գանձապահ, 2000-2001 թվականներին՝ ընդհանուր հարցերի գծով փոխտնօրեն, 2001-2007 թվականներին՝ հյուրանոցային ծառայության տնօրեն։ 2002 թվականին ընտրվել, 2005 թվականին վերընտրվել է Հրազդան քաղաքային համայնքի ավագանու անդամ։ 2008-2012 թվականներին եղել է ՀՀ ՊԵԿ մաքսային ծառայության մաքսային տեսուչ։
Քաղաքական գործունեություն
2012 թվականի մայիսի 6-ին ԱԺ պատգամավոր է ընտրվել թիվ 25 ընտրատարածքից և դարձել ԲՀԿ խմբակցության անդամ ։ 2014 թվականի ապրիլին դիմում է ներկայացնել վայր դնելու մանդատը, սակայն հետո ետ է վերցրել ։ 2015 թվականի փետրվարին լքել է ԲՀԿ խմբակցությունը ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Սալմե (դիցաբանական կերպար)
Սալմե, էստոնական դիցաբանության կերպար, որը հանդես է գալիս կույսի կամ աստղի հարսի կերպարով։ Մարմնավորում է մայրամուտը։ Համաձայն ժողովրդական երգերի՝ Սալմեն դուրս է եկել հավի ձվից։ Երկնային հարսանիքի սյուժեում նրա ձեռքն են խնդրում արևը, լուսինը և բևեռային աստղի ավագ որդին։ Սալմեն հրաժարվեց ամուսնանալ արևի և լուսնի հետ, քանզի արևը երաշտ է առաջացնում, իսկ լուսինը շատ պարտականություններ ունի. շուտ է արթնանում և հետևում է բոլորին և ամեն ինչի։ Այսպիսով, նա ընտրում է աստղին իր համեստության համար։ Բևեռային աստղի որդին տանում է հարսնացուին և խոստանում թաքցնել նրան ամպերի հետևում և դարձնել աստղ։
Մասնագետների կարծիքով Սալմեյի կերպարը ձևավորվել է բալթյան դիցաբանության մեջ տեղ գտած երկնային հարսանիքի ազդեցությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնական դիցաբանություն
Սմբատ (այլ կիրառումներ)
Սմբատ կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Ալգաիր (գետ)
Ալգաիր (Алгаир), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կատուն գետի ձախ ափով՝ 97 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ² է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեօբյան ավազանային երկրամասին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կատուն գետն է, գետի ավազանատակը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Օլենևկա (գյուղ, Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Օլենևկա գյուղում բնակվում էր 447 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,89 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 502,25 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1923 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կլուխորի լեռնանցք
Կլուխորի լեռնանցք, Գլխավոր կամ Մեծ Կովկասյան ջրբաժան լեռնաշղթայում, Տեբերդա և Կոդոր գետերի վերին հոսանքների միջև։ Ունի 2781 մ բարձրություն։ Կլուխորի լեռնանցքով է անցնում Ռազմա-սուխումյան ճանապարհը։
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կովկասի լեռնանցքներ
172 (թիվ)
172 (հարյուր յոթանասուներկու), բնական թիվ է։
Տես նաև
Կատեգորիա:172
Կիզելբրոն
Կիզելբրոն  (Kieselbronn), կոմունա Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգի տարածքում։
Մտնում է Էնց շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 2990 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 8, 63 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 2 36 028։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Նազիկ Հարությունյան
Նազիկ Կարապետի Հարությունյան ՝ հայ գիտնական, մանկավարժ, մանկավարժական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ ԵՊՀ մանկավարժության ամբիոնի վարիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1956 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ՀԽՍՀ Լենինական քաղաքում։
Աշխատանքային գործունեություն
1979-1989 թվականներին աշխատել է Լենինականի պետական մանկավարժական ինստիտուտում որպես դասախոս, իսկ 1989 թվականից՝ ԵՊՀ-ում։ 1996 թվականից ԵՊՀ մանկավարժության ամբիոնի վարիչն է։
2002 թվականին ստացել է մանկավարժական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան («Հայ կրթական գործը սփյուռքում»)։
1993 - 2005 թվականներին եղել է ԵՊՀ մանկավարժության ամբիոնի դոցենտ։
1994-2009 թվականներին դասախոսություններով և զեկուցումներով հանդես է եկել տարբեր երկրների բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում և միջազգային գիտաժողովներում (Լոս Անջելեսի պետական համալսարան (UCLA), Լիբանան, Բեյրութ, Հայագիտական բարձրագույն հիմնարկ, Սիրիա, Հալեպ, Հալեպի հայագիտական կենտրոն, Հունգարիա, Բուդապեշտ, մասնակցություն միջազգային գիտաժողովին, Իրան, Թեհրան, ուսուցիչների վերապատրաստման դասընթացներ, Անգլիա, Լոնդոն, մասնակցություն «Կրթության որակի ապահովում» միջազգային թրեյնինգներին)։
2005 թվականից ԵՊՀ մանկավարժության ամբիոնի պրոֆեսոր է։
Պարգևներ և կոչումներ
Բազմամյա գիտամանկավարժական գործունեության համար Նազիկ Հարությունյանը 2009 թվականին արժանացել է ՀՀ ԿԳ նախարարության «Ոսկե մեդալի», 2014 թվականին՝ ՀՀ վարչապետի հուշամեդալի ։ 2014 թվականին ՀՀ Նախագահի կողմից շնորհվել է ՀՀ վաստակավոր մանկավարժի կոչում ։ 2016 թվականին ԵՊՀ մանկավարժության ամբիոնի 95-ամյակի առթիվ պարգևատրվել է ԵՊՀ Ոսկե մեդալով, ինչպես նաև «Երևան քաղաքի պատվավոր մանկավարժ» մեդալով ։
Աշխատանքներ
Նազիկ Հարությունյանի աշխատությունները վերաբերում են մանկավարժության տեսությանն ու պատմությանը, մարդու իրավունքների հիմնահարցերին, սփյուռքահայ դպրոցներին։ Հեղինակ է 2 բուհական և 2 դպրոցական դասագրքերի, մեթոդական և ուսումնական ձեռնարկների, ինչպես նաև «Մանկավարժական հանրագիտարան» երկհատորյակի ։
«Հայ մանկավարժ կաթողիկոսները» գրքով առաջին անգամ ներկայացվել է Վազգեն Առաջին և Գարեգին Առաջին ամենայն հայոց կաթողիկոսների գիտամանկավարժական գործունեությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Մանկավարժական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ Կատեգորիա:ՀՀ վարչապետի հուշամեդալակիրներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր մանկավարժներ
Աղի երթ
Աղի երթ, հայտնի է նաև որպես Դանդիի շարժում և Դանդիի սատյագրահա, ոչ բռնի պայքար քաղաքացիական անհնազանդության ձևով Բրիտանական Հնդկաստանում, որը նախաձեռնվել է Մահաթմա Գանդիի կողմից՝ ծովի ջրից աղ արտադրելու համար, որն արվում էր Հնդկաստանում, մինչև Բրիտանացիների՝ աղի արտադրության հարկեր սահմանելը․ նրանց աղի արտադրության գործընթացը համարեցին անօրինական, իսկ հետո շարունակաբար ուժ գործադրեցին այն դադարեցնելու համար։
24-օրյա երթը սկսվեց 1930 թվականի մարտի 12-ին՝ որպես անմիջական գործողություններ հետապնդող քարոզարշավ հարկերի դեմ և ոչ բռնի պայքար ընդդեմ բրիտանական աղի մենաշնորհի։ Այն համաշխարհային ուշադրության արժանացավ, ինչն էլ խթան հանդիսացավ Հնդկաստանի անկախության համար մղվող պայքարի համար և սկսվեց մի նոր համազգային քաղաքացիական անհնազանդության շարժում ։ Երթը ամենաակնառու կազմակերպված մարտահրավերն էր` ուղղված Բրիտանական իշխանությանը, սկսված 1920-22 թվականների չհամագործակցելու շարժումից, որին էլ հաջորդեց Հնդկաստանի անկախության և ինքնիշխանության հռչակման Պուրնա Սվարաջի հռչակագիրը Հնդկաստանի ազգային կոնգրեսի կողմից 1930 թվականի հունվարի 26-ին ։
Մոհանդաս Կըրըմչընդ Գանդին առաջնորդեց շարժումը իր բնակավայրից՝ Սաբարմաթի Աշրամից, որը գտնվում է Ահմեդաբադ քաղաքի մոտ։ 78 հոգի սկսեցին երթը Գանդիի հետ, որը նպատակ էր դրել քայլել 240 մղոն դեպի Դանդի առափնյա գյուղ, որը գտնվում է Գուջարաթ նահանգի Նվսարի կոչվող մի փոքր քաղաքում։ Քանի որ Գանդին և մյուսները շարունակաբար ու համառորեն անում էին այն, ինչ պետք է տեղի ունենար երթի 24-րդ օրում, Նավսարի շրջանի Դանդի գյուղում, շատ մարդիկ միացան իրենց այս գործում։
Երբ 1930 թվականի ապրիլի 6-ին ժամը 6։30 Գանդին խախտեց աղի օրենքները, այն քաղաքացիական անհնազանդության մեծ ալիք բարձրացրեց Բրիտանական Հնդկաստանի աղի օրենքների դեմ միլիոնավոր հնդիկների կողմից ։
Դանդիի պայքարից հետո Գանդին շարունակեց իր պայքարը ափի հարավային երկայնքով՝ արտադրելով աղ և ճանապարհին հավաքներ կազմակերպելով։ Կոնգրես կուսակցությունը որոշեց մի կեղծ սատյագրահա կազմակերպել Դհարասանան աղի գործարանում, որը Դանդիից 25 կմ հարավ է գտնվում։ Այնուամենայնիվ, Գանդին 1930 թվականի մայիսի 4-5 ձերբակալվեց, Դհարասանայի կազմակերպված ակցիայից անմիջապես հետո։ Դանդիի շարժումն ու դրան հետևող Դհարասանա սատյագրահան համաշխարահային ուշադրություն բերեց Հնդկաստանի անկախության շարժմանը համաշխարհային մամուլում և կինոարտադրության ոլորտում։ Աղի հարկերի դեմ մղվող սատյագրահան տևեց մոտ մեկ տարի՝ ավարտվելով Գանդիի՝ բանտից ազատվելով և փոխարքա Լորդ Հալիֆաքս Իրվինի հետ երկրորդ անգամ Կլոր Սեղանի շուրջ բանակցություններ վարելով ։
1930 թվականի սկզբին Ազգային Կոնգրեսը որոշեց, որ սատյագրահան պետք է լինի իրենց պայքարի միակ հնարքը Հնդկաստանի ինքնավարությունն ու ինքնիշխանությունը Բրիտանիայից ձեռք բերելու գործում, և Գանդին էլ դարձավ շարժման առաջնորդ։ Գանդին հրապարակել էր 1882 թվականի Բրիտանիայի աղի մասին ակտը, որպես սանտյագրահայի առաջին թիրախ։ Դանդիի Աղի երթը և բրիտանացի ոստիկանների կողմից հարյուրավոր ոչ բռնի պայքարի մասնակիցների ծեծվելը, որը ձեռք բերեց համաշխարհային հնչեղություն մամուլում, ցույց տվեց, որ խաղաղ քաղաքական անհնազանդությունը լավ միջոց է պայքարելու քաղաքացիական և քաղաքական անարդարությունների դեմ։ Գանդիի սատյագրահայի ուսմունքները և Դանդիի երթը նշանակալի ազդեցություն ունեցան ամերիկացի ակտիվիստներ Մարտին Լյութեր Քինգ կրստերի, Ջեյմս Բեվըլի և ուրիշների աֆրոամերիկյան քաղաքացիական իրավունքների շարժման ժամանակ ։
Ինքնավարության ու ինքնիշխանություն հռչակումը
1929 թվականի դեկտեմբերի 31-ի կեսգիշերին Հնդկաստանի Ազգային Կոնգրեսը բարձրացրեց Հնդկաստանի եռագույնը Լահորի Ռավի գետի ափին։ 1930 թվականի հունվարի 26-ին Հնդկաստանի Ազգային Կոնգրեսը, որը ղեկավարվում է Գանդիի և Ջավահարլալ Նեհրուի կողմից, հրապարակավ հանդես բերեց ինքնիշխանության ու իրնքնավարության մասին հռչակագիրը կամ «Պուրնա Սվառաջը» ։ (Բառացիորեն սանսկրիտ «պուրնա»-ն նշանակոմ է «ամբողջական», «սվա»-ն «ինքնա», «ռաջ»-ը «կառավարում», այսինքն՝ «ամբողջական ինքնակառավարում») Հռչակագիրը ներառում է հարկերը հանելու պատրաստակամությունը և հետևյալ հայտարարությունը․
Մենք հավատում ենք, որ ինչպես յուրաքանչյուր մարդու, այնպես էլ հնդիկ ժողովրդի անկապտելի իրավունքն է ունենալ ազատություն և վայելել իրենց քրտնաջան աշխատանքի պտուղները և ունենալ կյանքի պահանջմունքներ, ուստի նրանք ունեն աճելու լիարժեք իրավունք։ Մենք նաև հավատում ենք, որ եթե որևէ կառավարություն մարդկանց զրկում է այս իրավունքից և ճնշումների է ենթարկում, մարդիկ այն փոխելու կամ վերացնելու իրավունք ունեն։ Հնդկաստանում Բրիտանիայի կառավարությունը հնդիկ ժողովրդին ոչ միայն զրկել էր իրենց ազատությունից, այլև սկսել էր հիմնվել մարդկանց մասսաների շահագործման վրա։ Այն նաև ավերել է Հնդկաստանի տնտեսությունը, քաղաքականությունը, մշակույթն ու հոգևոր կյանքը։ Ուստի մենք հավատում ենք, որ Հնդկաստանը պետք է Բրիտանիայի հետ իր կապերը խզի և ձեռք բերի «Պուրնա Սվառաջ» կամ լրիվ ինքնավարություն ու ինքիշխանություն ։
Կոնգրեսի աշխատանքային կոմիտեն Գանդիին հանձնարարեց քաղաքացիական անհնազանդության առաջին գործողության կազմակերպումը, իսկ Կոնգրեսն անձամբ պատասխանատվությունը իր ձեռքը պիտի վերցներ Գանդիի ենթադրվող ձերբակալությունից հետո ։ Գանդիի ծրագիրն էր սկսել քաղաքական անհնազանդություն սանտյագրահայի միջոցով, որը նպատակաուղված էր Հնդկաստանում Բրիտանիայի սահմանած աղի հարկին։ 1882 թվականի Աղի մասին որոշումը բրիտանական մոնոպոլիային թույլ տվեց ունենալու աղահավաքության և արտադրության մենաշնորհ`սահմանափակելով տիրապետությունը կառավարության աղի պահեստների և աղի համար գանձվող հարկերի վրա ։ Աղի մասին որոշման խախտումը քրեական հանցագործություն էր համարվում։ Նույնիսկ չնայած որ աղը ազատ կերպով հասանելի էր նրանց, ովքեր ապրում էին ափամերձ տարածքում (ջրից ցամաքած տարածքներում), հնդիկներին ստիպում էին աղը գնել գաղութատեր կառավարությունից։
Երթի պատրաստություններ
Փետրվարի 5֊ին թերթերում գրվեց, որ Գանդին սկսելու էր քաղաքական անհնազանդություն՝ պաշտպանելու աղի մասին օրենքները։ Աղի սանտյագրահան սկսվելու էր մարտի 12֊-ին և ավարտվելու էր ապրիլի 6-֊ին Դանդիում՝ Գանդիի՝ Աղի մասին որոշման խախտմամբ ; Գանդին ընտրեց ապրիլի 6֊ը, քանի որ այն սիմվոլիկ բնույթ էր կրում․ այն «Ազգային շաբաթվա» առաջին օրն է, որը սկսվել է 1919 թվականին, երբ Գանդին սկսեց ազգային խաղաղ գործադուլ Ռովլաթ ակտի դեմ ։ Գանդին նախապատրաստեց աշխարհի լրատվամիջոցներին երթին՝ Սաբարմաթիից կանոնավոր կերպով հայտարարություններ անելով, իր կանոնավոր աղոթքներում ու թերթերի հետ ուղիղ կապի միջոցով։ Նրա ձերբակալվելու հավանականությունն աճում էր իր հայտարարությունների ու ավելի ու ավելի մեծացող դրամատիկական ելույթների պատճառով քանի ժամը մոտենում էր․ «մենք սկսում ենք կյանքի ու մահվան պայքար․ սուրբ պատերազմ, մենք իրագործում ենք հսկայածավալ զոհաբերություն, որին ինքներս մեզ ենք նվիրաբերում՝ որպես զոհ» Հնդկաստանից, Եվրոպայից, Ամերիկայից բազմաթիվ լրագրողներ, ինչպես նաև ֆիլմ արտադրող ընկերություններ սկսեցին արձագանքել ու անդրադառնալ այս իրադարձությանը ։ Հենց երթի համար Գանդի ուզում էր ամենախիստ կարգապահությունն ու հավատարմությունը հասնելու սատյագրահայի կամ ահիմսայի։ Այդ իսկ պատճառով երթի մասնակիցներին ընտրեց ոչ թե Կոնգրես կուսակցության անդամներից, այլ իր իսկ աշրամից, ովքեր վարժեցվել էին Գանդիի խիստ կարգապահության չափորոշիչներով ։
Անդիրին
Անդիրին, միջնադարյան հայկական բերդ Կիլիկիայում՝ ներկայիս Թուրքիայում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Կիլիկիայի բերդեր Կատեգորիա:Թուրքիայի Միջերկրածովյան տարածաշրջան Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի փոքր քաղաքներ
Պետրովսկոե (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)
Պետրովսկոե (Петровское), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Խոշնիշին
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Իզմայիլ
2012 թվականի տվյալներով Իզմայիլ քաղաքում բնակվում էր 73 336 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 53 կմ²։
Հայերը Իզմայիլում
Հայերը Իզմայելում միջին դարերում բնակություն են հաստատել Ամասիայից, Եվդոկիայից և Արևմտյան Հայաստանի զանազան բնակավայրերից։ Ունեցել են եկեղեցի (1669-ից)։
1750-ին Իզմայիլում գործել է հայ դերձակների եղբայրություն (համքարություն)։ 1787-1791 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ հայերը մեծ օգնություն են ցույց տվել ռուսական զորքերին։ Քաղաքի ազատագրումից հետո ռուս զորավար Ա. Վ. Սուվորովն ու Ռուսահայոց թեմի առաջնորդ Հովսեփ արքեպիսկոպոս Արղությանը շատ հայերի ազատել են թուրքական գերությունից։ Հովսեփ արքեպիսկոպոս Արղությանը 320 ընտանիք (1658 բնակիչ) գաղթեցրել է նախ Դուբոսար, ապա՝ նորաստեղծ Գրիգորիուպոլիս։ 19-րդ դարի սկզբին Իզմայիլում կար ընդամենը 60 տուն հայ։ Տեղի հայկական ավանը մտնում էր Բեսարաբիայի և Նոր Նախիջևանի հայոց թեմի մեջ։ 1828-ին Խ. Լազարյանի դրամական օգնությամբ նորոգվել է Իզմայիլի հայոց եկեղեցին և բացվել հայկական տարրական դպրոց։ Սակայն հետզհետե նվազել է հայերի թիվը, և արդեն 1905-թվականին Իզմայիլում կար ընդամենը 25-30 տուն հայ բնակիչ ։
173 (թիվ)
173 (հարյուր յոթանասուներեք), բնական թիվ է։
Տես նաև
Կատեգորիա:173
Laticauda semifasciata
Laticauda semifasciata ծովային օձերից է ։ Ընդհանուր երկարությունը հասնում է 70-80 սմ, առավելագույն երկարությունը՝ 170 սմ ։ Նկատվում է սեռական երկիմորիզմ` արուները ավելի մեծ են, քան էգերը։ Մարմնի վերին մասի գունավորումը մոխրագույն կամ կանաչավուն է՝ 30-42 շագանակագույն լայնակի կապանքներով, որովայնը՝ դեղնավուն:Վերին շրթունքը դարչնագույն է։ Միջմաքսիլային ափսեի ստորին մասը գրեթե հավասար է իր լայնության երկարությանը։ Նախածննդյան սալերի միջև գոյություն ունի չվճարված սկուտ։ Պարիետալ սկուտերը շփման մեջ են գտնվում ստորին աչքի վահանի հետ։ 21-23 շարքերի կշեռքները ձգվում են ամբողջ մարմնում։ Որովայնի սկուտերներ - 195-205, կանացի ենթամաշկային բծախնդրություններ `32-36 զույգ, տղամարդկանց մոտ` 38-43։ Թարմ ջուր խմելու անհրաժեշտության պատճառով օձը պարբերաբար ուղևորվում է երկիր` ջուր խմելու նպատակով։ Գարնանային օձ` իգական սեռը հողի վրա դնում է մինչև 10 ձու։
Զարգացում
Սևամորթ ծովային նեղուցի արական սեռի կանայք և տղամարդիկ հասնում են սեռական հասունության հասունությանը, համապատասխանաբար իգական սեռի ներկայացուցիչները 4-5 ամսվա ընթացքում ձվադրում են 2-3 ձու։
Գտնվելու վայր
Ինչպես արդեն նշվեց, սևամորթ ծովային օձերը կարելի է գտնել արևմտյան Խաղաղ օվկիանոսի տաք ջրերում։ Հետազոտողները վերջերս օձերի տեսակներից հայտնաբերել են Հարավային Կորեայի հարավում` հարակից ջրերում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
(4539) Միյագինո
(4539) Միյագինո (Miyagino), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի նոյեմբերի 8-ին Մասահիրո Կոիշիկավայի կողմից Այաշի կայանում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,672656 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4878 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8575 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1595,93 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,225574 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,7° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մասահիրո Կոիշիկավայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զիմովսկի (խուտոր, Ֆրոլովսկի շրջան)
Զիմովսկի (Зимовский), խուտոր Ռուսաստանի, Վոլգոգրադի մարզի Ֆրոլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին հայտնի գրանցված տվյալներով կազմում էր 40 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ֆրոլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Տոկոսադրույքի սվոպ
Կիրառում
Տոկոսադրույքների սվոպներն օգտագործվում են ներդրումային ռազմավարությունների լայն տեսականիում։ Դրանք հայտնի հեջավորման և ֆինանսական շահարկման գործիք են։
Շահարկումներ
Տոկոսադրույքի սվոպի դիրքում մտնելու ցածր շեմի պատճառով դրանք լայն տարածվածություն ունեն թրեյդերների մոտ, ովքեր շահարկում են տոկոսադրույքների շարժը ։ Այսպիսով, հիմքում ընկած ակտիվի վրա լիարժեք կարճ դիրք բացելու փոխարեն, որի համար ակնկալվում է գնի անկում, թրեյդերը միայն պետք է կնքի սվոպ համաձայնագիր, որը ֆիքսում է տոկոսադրույքը նույն ժամանակահատվածի համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆինանսներ Կատեգորիա:Դերիվատիվներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Ենթաբջջայիններ
Ենթաբջջայիններ, կենդանի օրգանիզմների խումբ, որոնք զուրկ են բջջային կառուցվածքից։ «Առանց բջիջների» արտահայտությունը հաճախ օգտագործվում է որպես հոմանիշ՝ բնութագրելով նաև վիրուսներին։
Տերմինը առաջին անգամ գործածության մեջ է դրվել 2003 թվականին, ամենաբարդ կառուցվածքային վիրուսը՝ միմիվիրուսը հայտնաբերելուց հետո,որը, հնարավոր է, զարգացել է բջջային կյանքի ձևից։
Վիրուսները, վիրոիդները, վիրուսոիդները և վարակիչ հարուցիչները, չունեն իրենց սեփական գենոմը կոդավորված են ԴՆԹ կամ ՌՆԹ (օրինակ՝ պրիոններ), որոնք վարակունակ սպիտակուցի մոլեկուլներ են, չեն պարունակում ԴՆԹ կամ ՌՆԹ։
Պրիոնները կարող են առաջացնել ոչխարների մարմաջ, խոշոր եղջերավոր անասունների էնցեֆալոպատիա, եղնիկների քրոնիկական հոգնածություն (անգլ.՝ chronic wasting disease) և այլ հիվանդություններ։ Մարդու պրիոններով պայմանավորված հիվանդություններից է կուրուն, Կրայցֆելդ-Յակոբի հիվանդությունը և Գերստման-Շտրաուսլեր-Շայնկերի ախտանիշը ։
Վիրուսներ
Մանրադիտակային չափսերով՝ (լատ.՝ virus՝ թույն), ոչ բջջային կառուցվածք ունեցող հարուցիչներ են, որոնք բազմանում է միայն կենդանի բջիջների ներսում։ Վիրուսները վարակում են կյանքի բոլոր բջջային ձևերը՝ կենդանիներից ու բույսերից մինչև բակտերիաներ և արքեաներ։ Աառաջին անգամ նկարագրվել են 1892 թվականին Դմիտրի Իվանովսկու կողմից որպես՝ ծխախոտի բույսերը վարակող ոչ բջջային ախտածիններ։ Ծխախոտի խճանկարի վիրուսը հայտնաբերել է Մարտին Բեյերինկը 1898 թվականին։ Այդ ժամանակից ի վեր հայտնաբերվել և մանրամասն նկարագրվել են շուրջ 5000 տեսակի տարբեր վիրուսներ, չնայած այն բանին, որ հայտնի են վիրուսների միլիոնավոր ձևեր։
Վիրուսների էվոլյուցիոն ծագումն ամբողջությամբ պարզ չէ։ Հնարավոր է՝ նրանց մի մասը ծագել է բակտերիաներից։ Էվոլյուցիայում վիրուսները խաղում են կարևոր դեր գեների հորիզոնական տեղափոխման մեջ՝ սրանով նպաստելով գենետիկական բազմազանությանը ։
Որոշ գիտնականներ վիրուսները համարում են կենդանի ձևեր, քանի որ վերջիններս կրում են գենետիկական նյութ, վերարտադրվում են և բնական ընտրությամբ ենթարկվում էվոլյուցիայի։ Այնուամենայնիվ, վիրուսների մոտ բացակայում են կենդանի օրգանիզմներին բնորոշ որոշ կարևոր հատկանիշներ (ինչպիսին օրինակ բջջային կազմությունն է), որի պատճառով վիրուսներին անվանում են «կյանքի ոչ բջջային ձևեր»։
Վիրոիդներ
Վիրոիդների ՌՆԹ-ն շրջանաձև միաշղթա կառուցվածքի է, բաղկացած  246-467 նուկլեոտիդներից, որոնք սովորաբար հայտնի են  ձողաձև  տեսքով` շղթայի առանձին մասերի բազային զուգավորման շնորհիվ։ Վարակում են բացառապես բուսական [[բջիջ]]ները, որտեղ դրանք տեղայնացված են (մի քանի բացառություններով) միջուկում, որտեղ կարող է լինել գենոմի 200-ից 100,000 օրինակ։ Վերարտադրությունը տեղի է ունենում ընդունող բջիջի ԴՆԹ-ից կախված ՌՆԹ պոլիմերազի միջոցով ։
Վիրոիդները պատասխանատու են բույսերի վիրուսային հիվանդությունների մոտ մեկ երրորդի համար ։ Երկուսի ախտանիշներն էլ շատ նման են։ Փոխանցումը տեղի է ունենում վեգետատիվ բազմացման ժամանակ, ինչպես նաև մեխանիկորեն, ավելի հազվադեպ սերմերի և ծաղկափոշու միջոցով, որպես բացառություն՝ միջատների։
Պաթոգենության մեխանիզմները չեն պարզաբանվել, ենթադրվում է, որ բջիջների պաշտպանությունը հարձակվում է վիրուսային և բջջային ԴՆԹ-ի հիբրիդի կողմից, որի արդյունքում դադարեցվում է բջջի գենոմի արտահայտումը (ժառանգական տեղեկատվության վերափոխումը ֆունկցիոնալ արտադրանքի՝ ՌՆԹ կամ սպիտակուցներ)։
Ռետրովիրուսներ
ՌՆԹ վիրուսների ընտանիքին պատկանող ներկայացուցիչներ են՝(լատ.՝ Retroviridae, լատ.՝ retro-հետադարձ), որոնք մարդկանց և ողնաշարավոր կենդանիների շատ տեսակների  համար մեծ վտանգ են ներկայացնում ։ Վարակվելուց հետո ռետրովիրուսների բջիջների ցիտոպլազմայում սկսվում է վիրուսային ԴՆԹ-ի գենոմի սինթեզը՝ վիրիոնային ՌՆԹ-ն օգտագործելով որպես մատրիցա (կաղապար)։ Նրանց մեծ մասն ունի լավ արտահայտված տրոպիզմ (մերձեցում) իմունային համակարգի և արյունաստեղծ համակարգերի բջիջների նկատմամբ։ Ոմանք քաղցկեղածին են։ Ռետրովիրուսներիի ծագման հիմնական վարկածը դրանք կապում է ռետրոտրանսպոզոնների՝ էուկարիոտ գենոմի շարժական շրջանների հետ։
Պրոկարիոտներ
Միաբջիջ կենդանի օրգանիզմներ, որոնք չունեն (ի տարբերություն էուկարիոտների ) ձևավորված բջջային կորիզ և այլ ներքին թաղանթային օրգաններ՝ (բացառությամբ հարթ ցիստեռնների ֆոտոսինթետիկ տեսակների մեջ, օրինակ՝ ցիանոբակտերիաներում)։
Սննդառության տեսակը օսմոտրոֆ է։ Միակ խոշոր շրջանաձև (որոշ տեսակների մեջ՝ գծային) երկշղթա ԴՆԹ մոլեկուլը պարունակում է բջիջի գենետիկ նյութի մեծ մասը (այսպես կոչված ՝ նուկլեոիդ) չի առաջացնում սպիտակուցների, հիստոնների (այսպես կոչված քրոմատինի ) հետ բարդույթ։
Պրոկարիոտներն իրենց կազմում ներառում են մանրէներ, ներառյալ ցիանոբակտերիաներ (կապտականաչ ջրիմուռներ) և հնէարխեաններ։ Պրոկարիոտիկ բջիջների հետնորդները էուկարիոտիկ բջիջների օրգելնենր են՝ միտոքոնդրիումներն  ու պլաստիդները։ Պրոկարիոտները բաժանված են տաքսոնային աստիճանի երկու տիրույթի (գերշահույթ)՝ մանրէների ( մանրէներ ) և հնէականների ( հնագիտական)։
Արքեաներ
Արքեա բառը ծագում է հին հունական ἀρχαῖα բառից, որը նշակում է «հնադարյան իրեր», քանի որ արքեաների առաջին ներկայացուցիչները եղել էին մեթանոգենները և ենթադրվում էր, որ նրանց նյութափոխանակությունը արտացոլում էր Երկրի մթնոլորտային շերտը և օրգանիզմների հնությունը, սակայն նոր բնակավայրերի ուսումնասիրությանը զուգահեռ հայտնաբերվեցին շատ օրգանիզմներ։ Ծայրահեղ հալոֆիլները և հիպերթերմոֆիլ մանրէները նույնպես ընդգրկված են արքեաների մեջ։ Երկար ժամանակ արքեաները համարվում էին էքստրեմոֆիլներ, սակայն 20-րդ դարավերջին արքեաներ հայտնաբերվել էին նաև ոչ էքստրեմոֆիլ պայմաններում։ Այսօր նրանք հայտնի են, որպես մեծ և բազմազան օրգանիզմների խումբ, լայնորեն տարածված ողջ բնության մեջ ։
Արքեաները միաբջիջ միկրոօրգանիզմներ են, որոնք չունեն բջջակորիզ կամ թաղանթային օրգանորդներ։ Ներկայումս հնավայրերը հինգն են,որոնցից ամենաշատը ուսումնասիրված են կրենարքեոտները ( լատ. Crenarchaeota) և էվարքեոտները ( լատ.  Euryarchaeota): Դեռևս դժվար է դասակարգել հնէաբանությունը, քանի որ դրանց ճնշող մեծամասնությունը երբեք չի աճեցվել լաբորատոր պայմաններում և որոշվել է միայն իրենց բնակավայրերից ստացված նմուշների նուկլեինաթթուների վերլուծության միջոցով։ Հնէաբանությունների մեծ մասը քիմիավոտրոֆ են։
Նրանք օգտագործում են ավելի շատ էներգիայի աղբյուրներ, քան էուկարիոտները։ Աղ հանդուրժող հնագույն արքեաական մշակույթները` հալոարքեա (լատինական  Haloarchaea),  օգտագործում են արևի լույսը որպես էներգիայի աղբյուր, այլ հնագույն տեսակները միացնում են ածխածինը, ի տարբերություն բույսերի և ցիանոբակտերիաների (կապտականաչ ջրիմուռներ), հնագույն տեսակների ոչ մի տեսակ դա չի անում միաժամանակ։  Ի տարբերություն բակտերիաների և էուկարիոտների, հնագիտական ոչ մի հայտնի տեսակ սպոր չի առաջացնում ։
Մանրէներ
Մանրէները, պրոկարիոտիկ՝ (առանց կորիզային ) միկրոօրգանիզմների տիրույթներ են, առավել հաճախ՝ միաբջիջ։ Մինչ օրս նկարագրվել է բակտերիաների շուրջ տասը հազար տեսակ, և ենթադրվում է, որ դրանց քանակը ավելի քան մեկ միլիոնի։
Մանրէաբանության բաժինը զբաղվում է մանրէների ուսումնասիրությամբ։ Ամենահայտնին մանրէների ֆենոտիպային դասակարգումն է՝ հիմնված դրանց բջջային պատի կառուցվածքի վրա, ներառված, մասնավորապես, Bergi's Guide to Bakteria IX հրատարակությունում ( 1984 - 1987թթ.): Դրանում ամենամեծ տաքսոնոմիկական խմբերը կազմում էին 4 բաժին՝ Gracilicutes (գրամ-բացասական), Firmicutes (գրամ-դրական), Tenericutes (mycoplasma, բաժանում Mollicutes- ի մեկ դասի) և Mendosicutes (archaea):
Միկրոօրգանիզմների մեծամասնությունը ունի մանրադիտակային չափսեր, բայց որոշները օրինակ՝ Thiomargarita namibiensis կարելի է տեսնել նաև անզեն աչքով։ Միկրոօրգանիզմները տարածված են ամենուրեք՝ հողում, տաք աղբյուրներում, օվկիանոսի հատակում, կենսոլորտի վերին և ստորին սահմաններում։
Միկրոօրգանիզմները կատարում են կարևոր դեր էկոհամակարգերում սննդանյութերի նեխման գործում։ Որոշ միկրոօրգանիզմներ ընդունակ են ֆիքսել մթնոլորտային ազոտը, որի պատճառով կարևոր դեր ունեն ազոտի շրջապտույտում։ Վերջին հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ միկրոօրգանիզմները կարող են խաղալ կարևոր դեր մթնոլորտային տեղումների և եղանակի ձևավորման գործում ։
Միկրոօրգանիզմները օգտագործվում են մարդու կողմից կենսատեխնոլոգիայում, ինչպես ավանդական՝ սննդի և ըմպելիքի պատրաստման, այնպես էլ ժամանակակից ձևերով՝ հիմնված գենային ինժեներիայի վրա։ Գոյություն ունեն նաև բազմաթիվ պաթոգեն բակտերիաներ, որոնք վտանգավոր, վնասական և նույնիսկ մահացու են կենդանիների և բույսերի համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կյանքի ոչ բջջային ձևեր Կատեգորիա:Վիրուսային վարակներ Կատեգորիա:Վիրուսային հիվանդություններ Կատեգորիա:Բակտերիաների դասակարգում Կատեգորիա:Բակտերիալ հիվանդություններ Կատեգորիա:Մանրէաբանություն Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Stripped
Stripped («Մերկացած») - գերմանական Rammstein խմբի յոթերորդ սինգլն է, թողարկվել 1998 թ. օգոստոսի 11-ին Motor Music լեյբլի կողմից։ Սինգլը պարունակում է Depeche Mode խմբի համանուոն երգի քավեր տարբերակը, և երգի 4 ռեմիքսից։ Երգը նաև տեղ է գտել Sehnsucht ալբոմի ավստրալիական թողարկման մեջ։ Ի տարբերություն օրիգինալին («Let me see you stripped down to the bone» («Թույլ տուր քեզ տեսնեմ ամբողջությամբ մերկացած», Rammstein-ի տարբերակում կռճատվաշ է մեկ տող կրկներգի մեջ («Let me see you stripped» («Թույլ տուր տեսնեմ քեզ մերկացած»)։
Սինգլի շապիկը
Որպես սինգլի պիտակ օգտագորշվել է ավստրիացի լուսանկարիչ Գոթֆրիդ Հելնվայնի 1993 թվականի «Առաջին սեր» նկարը ։
Տեսահոլովակ
Նույն թվականին պատրաստված տեսահոլովակը իրենից ներկայացնում է գերմանուհի ռեժիսոր Լենի Ռիֆենշթայլի նացիստական ժամանակաշրջանի "Օլիմպիա" ֆիլմի դրվագները, որտեղ գովերգվում էր Երրորդ Ռեյխը ։
Կենդանի կատարում
Առաջին անգամ խումբը կատարել է երգը 1999-ին, Հյուսիսային Ամերիկայում շրջագայության ընթացքում։ Հետագայում երբեմն կատարվում էր Mutter ալբոմին սատարող համերգներին։ Reise, Reise շրջագայության ժամանակ միշտ կատարվել է ամենավերջում, որպես համերգ սահմանափակող երգ։ «Liebe ist für alle da» և «Made in Germany» ալբոմներին սատարող շրջագայությունների ընթացքում երգը չի կատարվել։
Ծանոթագրություններ
Տեսահոլովակը [[YouTube] կայքում]
Կատեգորիա:1998 սինգլներ Կատեգորիա:Ռամշտայնի երգեր
Stripped (song)
Օգաստես Սենթ-Գոդենս
Օգաստես Սենթ-Գոդենս (Augustus Saint-Gaudens; ), ամերիկացի քանդակագործ։
Կյանք և ստեղծագործություն
Սենթ-Գոդենսը եղել է ֆրանսիացի-կոշկակարի որդի՝ հուգենոտ-իռլանդական ծագումով։ Երբ տղան կես տարեկան էր, ընտանիքը տեղափոխվել է ԱՄՆ։ Սենթ-Գոդենսը մեծացել է Նյու Յորքում։ 1861 թվականին նա աշակերտել է կամեյա փորագրողի մոտ և, զուգահեռաբար, Նյու Յորքում մասնակցել գիտության և արվեստի տարածման Կուպերի միության և Դիզայնի ազգային ակադեմիայի կուրսերին։ Ուսումն ավարտելուց հետո՝ 1867 թվականին, մեկնել է Փարիզ, որտեղ քանդակագործություն է ուսումնասիրել Գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցում, սովորել է Էմանյուել Ֆրեմյեի մոտ։ 3 տարի անց Փարիզից մեկնել է Հռոմ։ Այնտեղ 5 տարվա ընթացքում Սենթ-Գոդենսն ուսումնասիրել է անտիկ դարաշրջանի արվեստն ու ճարտարապետությունը։ Երիտասարդ քանդակագործն իր առաջին պատվերներն ստացել է Հռոմում։ Այնտեղ նա ծանոթացել է իր ապագա կնոջ հետ, ով Օգաստո Հոմերի ուսանողուհին էր։
Քանդակագործին հիացմունք էին պատճառում հատկապես անտիկ դարաշրջանի և Վերածննդի բարձրաքանդակներն ու մեդալները։ Դա ազդեցություն է թողել ինչպես քանդակագործի նկարչական ոճի, այնպես էլ ամերիկյան քանդակագործության զարգացման վրա 19-րդ դարում։ Սենթ-Գոդենսն իր սեփական մեկնությունն է արել Վերածննդի և անտիկ շրջանի մշակութային ժառանգության վերաբերյալ՝ ստեղծելով երկու մշակույթների ավանդույթների սինթեզ։
Քանդակագործը փառքի է արժանացել Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմի հերոսի՝ ադմիրալ Դեյվիդ Ֆարագուտի հուշարձանի ստեղծումից հետո։ Դրանից հետո Սենթ-Գոդենսը դարձել է մի շարք հուշարձանների, հուշարձանային բարձրաքանդակների և պաշտոնական հուշահամալիրների հեղինակ, որոնք ստեղծվել են ԱՄՆ-ի իշխանությունների հանձնարարությամբ։
ԱՄՆ-ի նախագահ Թեոդոր Ռուզվելտի հանձնարարությամբ Սենթ-Գոդենսը 1904 թվականին ստեղծել է երեք մետաղադրամի նմուշներ, որոնք հետագայում հատվել են ԱՄՆ գանձապետարանի կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ
Պուշկարևկա (գյուղ, Սումիի շրջան)
Պուշկարևկա (Пушкарівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պուշկարևկա գյուղում բնակվում էր 456 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հին երգեր գլխավորի մասին 3
«Հին երգեր գլխավորի մասին 3» («Старые песни о главном 3»), 1997 թվականի ռուսական երաժշտական ֆիլմ։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1997 թվականի դեկտեմբերի 31-ի լույս 1998 թվականի հունվարի 1-ի գիշերը, Ռուսաստանի Առաջին ալիք հեռուստաընկերության եթերում։
Սյուժե
Գործողութունները տեղի են ունենում 1998 թվականին Մոսկվայում և 1970-ական թվականներին «Մոսֆիլմ»-ում։ Գլխավոր գործող անձերն են հանդիսանում «Իվան Վասիլևիչը փոխում է մասնագիտությունը» ֆիլմի հերոսները։ Ըստ սյուժեի՝ գլխավոր հերոսները հավաքվում են՝ տոնելու Նոր Տարին, և Շուրիկը որոշում է հյուրերին ներկայացնել արդիականացված ժամանակի մեքենան։ Ուղևորվելով XVI դար` նրանք այնտեղ հայտնաբերում են ծերացած իշխան Միլոսլավսկուն, ով արդեն 25 տարի է` գահակալում է «Մոսֆիլմ» փախած Իվան Ահեղի փոխարեն։ Ձգտելով ուղղել պատմության ընթացքի խախտումը՝ հերոսները կրկին միացնում են ժամանակի մեքենան և ուղևորվում են 1970-ական թվականներ՝ փնտրելու՝ արքային, ով երազում էր դերասան դառնալ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամանորյա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական երաժշտական ֆիլմեր
Լևոն Ավագյան (այլ կիրառումներ)
Լևոն Ավագյան անուն-ազգանունը վերաբերում է՝
Լի Չժուն Իկ
Լի Չժուն Իկ (이준익, ), հարավկորեացի կինոռեժիսոր, դերասան և պրոդյուսեր։ Առավել հայտնի է իր «Թագավորն ու ծաղրածուն» ֆիլմով, որը դարձել է Հարավային Կորեայի ամենաեկամտաբեր ֆիլմերից մեկը, ինչպես նաև` «Սադո» պատմական դրամայով, որը Մեծ Չոսոն դինաստիայի թագաժառանգ արքայազն Սադոյի կյանքի և մահվան մասին է։
Կենսագրություն
Լի Չժուն Իկը մեծ կինոյում որպես պրոդյուսեր իր ճանապարհը սկսել է դեռևս 1993 թվականին, նկարահանել է «երեխա-ոստիկան» կարճամետրաժ ֆիլմը, որից հետո 10 տարի չի զբաղվել ռեժիսորի մասնագիտությամբ։ Իր բոլոր ֆիլմերում հանդես է եկել նաև որպես սցենարիստ ։
2016 թվականին դարձել Է Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնի պատվավոր հյուրը ։ Լի Չժուն Իկի աշխատանքները, հարավկորեացի այլ ռեժիսորների` Կիմ Չժոն Կվանի և Չերո Յունի աշխատանքների հետ ցուցադրվել են հատուկ ցուցադրության ժամանակ։ 2016 թվականին Հարավային Կորեայից կինոժապավենները ներկայացվել են փառատոնի բոլոր երեք հիմնական մրցույթներում (լիամետրաժ, կարճամետրաժ և վավերագրական կինո), ավելի շատ ֆիլմեր են ներկայացրել միայն ռուս կինեմատոգրաֆիստները ։
Ստեղծագործական գնահատում
Դարյա Միտինան իր բլոգում «Սադո» ֆիլմն անվանում էր դիտարժան և շքեղ, ինչպես նաև` արևելաասիական պատմական ֆիլմերի մեծ մասից տարբերվող, քանի որ հանդիսատեսի ուշադրությունը հրավիրում էր ոչ միայն թագավորական պալատի արտաքին շքեղությանը, այլ նաև` ներքին կյանքին, կերպարների կրքերի վրա։
Ռաֆայել Ավագյան (այլ կիրառումներ)
Ռաֆայել Ավագյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝
106 (թիվ)
106 (հարյուր վեց), բնական թիվ, որը գտնվում է 105-ի և 107-ի միջև։
174 (թիվ)
174 (հարյուր յոթանասունչորս), բնական թիվ է։
Տես նաև
Կատեգորիա:174
Պետրովսկոե (գյուղ, Բորիսոգլեբսկի քաղաքային օկրուգ)
Պետրովսկոե (Петровское), գյուղ Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Բորիսոգլեբսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Բորիսոգլեբսկի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Օլխովեց (գյուղ, Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջան)
Օլխովեց (Вільховець), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օլխովեց գյուղում բնակվում էր 250 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2994 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 83,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1939 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պատերնա դե Ռիվերա
Պատերնա դե Ռիվերան մաս է կազմում այսպես կոչված՝ «Ցլի երթուղու» ( Ruta del Toro), գյուղատնտեսական և հատկապես անասնապահական բնակավայր է, հայտնի է մանավանդ նրանով, որ հանդիսանում է ցլամարտի համար ցուլեր բուծող վայրերից մեկը։ Ամենայն հավանականությամբ՝ հենց այս բնակավայրում է ծնունդ առել ֆլամենկո պալո պարի «պետեներա» անվանումը կրող տեսակը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կադիս պրովինցիայի բնակավայրեր
Կապույտ գնացքի առեղծվածը
Կապույտ գնացքի առեղծվածը, ինչպես նաև «Կապույտ ճեպընթացի» գաղտնիքը (The Mystery of the Blue Train), 1928 թվականի Ագաթա Քրիստիի վեպը Էրքյուլ Պուարոյի ստեղծագործությունների շարքից։
Սյուժե
Պուարոն նստում է «Կապույտ գնացք» (Le Train Bleu), որը ուղևորվում է դեպի Լազուր ափ։ Այդ նույն գնացքն է նստում նաև Քեթրին Գրեյը, որն առաջին անգամ ժառանգություն ստանալուց հետո, անց է կացնում ձմեռային արձակուրդները Անգլիայից դուրս։ Գնացքում նա ծանոթանում է հարուստ ամերիկացի ժառանգորդուուհու՝ Ռութ Քեթթերինգի հետ, ով փախչել է իր ընտանիքից, հանդիպելու համար իր սիրեկանին։ Հաջորդ առավոտյան Ռութին հայտնաբերում են սպանված իր կուպեում։ Գողացված են անգին սուտակներ, որոնք, հնարավոր է, ժամանակին պատկանում էին Եկատերինա երկրորդին։ Բացի այդ, կուպեի մոտ սպանված զոհը նկատել էր մի կասկածելի մարդու։ Այդ ամենը դրդում է Պուարոյին սկսել մարդասպանի որոնումները։
Վեպի սյուժեն հիմնված է 1923 թվականի «Պլիմության էքսպրես» (The Plymouth Express) պատմվածքի վրա, որը զետեղվել է Պուարոյի վաղ գործերը (Poirot's Early Cases) պատմվածքների հավաքածուի մեջ, որը հրատարակվել է Բրիտանիայում միայն 1974 թվականին, իսկ ԱՄՆ-ում 1951 թվականին։
Այդ վեպում առաջին անգամ հայտնվում է Սենթ-Մերի-Միդ (անգլերեն՝ St. Mary Mead) փոքրիկ գյուղի մասին նկարագրությունը, որը հետագայում դառնում է Միսս Մարփլի տունը։
Էկրանավորում
Վեպի սյուժեն ընկած է Ագաթա Քրիստիի Պուարո շարքի «Երկնագույն գնացքի գաղտնիքը» (2005) շարքի հիմքում ։ Էրքյուլ Պաուրոյի դերում էր՝ Դևիդ Սուշեն։ Ամերիկացի միլիոնատեր՝ Ռուֆուս Վան Ալդենի դերում էր՝  Էլիոտ Գուլդը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1928 գրքեր Կատեգորիա:Հեռուստաշոուների հիմք ծառայած վեպեր Կատեգորիա:Էկրանավորված բրիտանական վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կրծքային աորտայի վնասվածք
Կրծքային աորտայի վնասվածք, նշանակում է ցանկացած վնասվածք, որի ժամանակ վնասվում է աորտայի՝ կրծքի շրջանում տեղակայված հատվածը։ Կրծքային աորտայի վնասվածքները հաճախ ֆիզիկական ազդեցության հետևանք են, այնուամենայնիվ դրանք կարող են առաջանալ նաև այլ ախտաբանության պատճառով։ Վնասվածքներ հիմնականում լինում են արագ արգելակման, ճնշման պատճառով։ Կան վնասվածքի տարբեր աստիճաներ՝ կախված վնասվածքի լայնությունից, և բուժման տեսակի անհրաժեշտությունից ։ Դժվար է ասել կրծքային աորտայի վնասվածքի մասին միայն ախտանիշների վրա հիմնվելով, սակայն մանրամասն պատկերավորումը և ֆիզիկալ հետազոտությունը կարող են ցույց տալ վնասվածքը ։ Կրծքային աորտայի վնասվածքով բոլոր հիվանդներին պետք է կատարել վիրահատություն՝ էնդովասկուլյար եղանակով, կամ բաց վիրահատության միջոցով և/կամ դեղորայքներով՝ ճնշումը և սրտի ռիթմը պահպանելու համար ։ Այնուամենայնիվ, կրծքային աորտայի վնասվածքով շատ հիվանդներ չեն ապրում 24 ժամ ։
Մեխանիզմ
Աորտան վնասվում է տրավմաների ժամանակ՝ կտրուկ արգելակման և ճնշման ժամանակ։ Կտրուկ արգելակման մեխանիզմով վնասվածքները սովորաբար առաջանում են ճանապարհատրանսպորտային պատահարների, բարձր տեղից ընկնելու ժամանակ։ Առաջանում են մեխանիկական երևույթներ, որոնք ազդում են վնասման վրա։ Վերջերս առաջարկված մեխանիզմը այն է, որ աորտան սեղմվում է որոշ ոսկրերի (կրծոսկր, անրակ, առաջին կող) և ողնաշարի միջև։ Վերել աորտայում վնասման մեխանիզմը ոլորումն է ։ Կան կլինիկական որոշ նշաններ, որոնք խոսում են կրծքային աորտայի վտանգի մասին ։ Այդ նշաններից են՝ 50-ից մեծ տարիքը, հիպոտոնիան, թորակոտոմիա պահանջող կրծքային շրջանի վնասվածքը, ողնաշարի կամ գլխի վնասվածքը ։ Այս նշաններից չորսի առկայության դեպքում աորտայի վնասման հավանականությունը հասնում է 30% ։
Աորտայի պատը կազմված է երեք տարբեր մասերից՝ ներքին շերտից (ինտիմա), մկանային շերտից (մեդիա), արտաքին շերտ (ադվենտիցիա)։ Կրծքային աորտայի վնասվածքի ժամանակ կարող են խախտվել այս մասերից յուրաքանչյուրի ամբողջականությունը։ Այդպիսով, աորտայի վնասումը լինում է ներքին շերտի մի մասի վնասումից մինչև երեք շերտերի ամբողջական պատռում ։
Կան աորտայի վնասման 4 աստիճաններ ՝
Որպես հավելում աորտայի վնասվածքի 4 աստիճաններինմ, պատռման ռիսկը նույնպես կարող է դասակարգվել։ Եթե վնասման մեջ ներառված են լինում աորտայի ներքին և մկանային շերտերը, ապա վնասումը դասակարգվում է որպես ծանր վնասվածք ։ Եթե ներառված են լինում ներքին շերտը և մկանային շերտի մի մասը, ապա վնասումը դասակարգվում է որպես աորտայի մինիմալ վնասում ։ Ռենտգենաբանորեն վնասման հատվածը երևում է ներքին շերտի վրա՝ 1սմ-ից փոքր ։ Շարժուն վերել աորտայի և համեմատաբար ֆիքսված վայրէջ աորտայի միջև գտնվում է աորտալ նեղուցը։ Կտրուկ արգելակման դեպքում, շարժուն վերել աորտան շարժվում է առաջ և առաջացնում է ճիպոտի նման ազդեցություն՝ աորտայի նեղուցի վրա ։ Այնուամենայնիվ, վերել աորտայի նեղուցին մոտ գտնվող հատվածի պատռման ժամանակ այլ մեխանիզմ է գործում։ Կտրուկ արգելակման դեպքում սիրտը շարժվում է հետ և ձախ։ Սա առաջացնում է ներաորտային ճնշման կտրուկ մեծացում և կարող է բերել աորտայի պատռման։ Սա հայտնի է որպես հիդրավլիկ հարվածի էֆեկտ ։
Կախված վնասման հատվածից, կարող են առաջանալ տարբեր ուղեկցող վնասվածքներ։ Եթե վնասվածքը վայրէջ աորտայում է, ապա առաջանում է հեմոթորաքս ։ Եթե վնասումը վերել աորտայում է, ապա դա կարող է բերել հեմոպերիկարդի և տամպոնադայի առաջացման ։
Ախտանիշներ
Դժվար է ախտորոշել կրծքային աորտայի վնասվածք՝ հիմնվելով երևացող ախտանիշների վրա։ Այնուամենայնիվ, ախտանիշներից են կրծքի շրջանի ծանր ցավը, հազը, հևոցը, կուլ տալու դժվարությունը՝ կերակրափողի ճնշման պատճառով, մեջքի ցավը, ձայնի խռպոտությունը՝ կոկորդային հետադարձ նյարդի վնասման պատճառով ։ Կարող են նկատվել արտաքին նշաններ՝ վնասվածքի հետքեր կրծքի առաջային պատի վրա ։ Կլինիկական նշանները ոչ բնորոշ են և սպեցիֆիկ չեն, սակայն կարող են ներառել տարածուն հիպերտենզիան՝ սիմպատիկ նյարդերը ներառող վնասման պատճառով ։ Վնասման հատվածում կարելի է լսել աղմուկ՝ արյան տուրբուլենտ հոսքի պատճառով ։
Պատկերավորում
Կրծքային աորտայի վնասման ոսկե ստանդարտը աորտոգրաֆիան է։ Այս դեպքում տեղադրվում է կաթետեր աորտայում և ներարկվում է կոնտրաստային նյութ։ Աորտոգրաֆիայի առավելությունը այն է, որ ցույց է տալիս վնասման հատվածը՝ ինչը թույլ է տալիս պլանավորել վիրահատությունը ։ Պատկերավորման այլ եղանակներից է ՀՇ անգիոգրամման, որը ունի 100% զգայունություն ։ ՀՇ անգիոգրամման հիմնվում է կոնտրաստային նյութի ներարկումից հետո համակարգչային շերտագրման վրա՝ ներարկելով կոնտրաստը պերիֆերիկ անոթից։ Քանզի այդ մեթոդը ունի 100% զգայունություն, քիչ ինվազիվություն, այն պատկերավորման առաջնային ընտրություն է ։ Այն թույլ է տալիս վիզուալիզացնել աորտան և թույլ է տալիս հայտնաբերել վնասման հստակ հատվածը ։ ՀՇ անգիոգրամման ցույց է տալիս վնասման ուղղակի և անուղղակի նշանները։ Անուղղակի նշաններից է ճարպի կորուստը պատկերի վրա՝ հեմատոմայի պատճառով ։ Այդ նշանը հուշում է ճառագայթաբանին նրա մասին, որ առկա է վնասվածք։ ՀՇ ուղղղակի նշաններից են ինտիմայի վնասումը, աորտայի չափերի անկանոնությունը, լցման դեֆեկտները, աորտայի վրա գրպանիկի առաջացումը ։
Բուժում
Կրծքային աորտայի վնասվածքով հիվանդների առաջին շարքի բուժումը շնչուղիների ինտուբացիան է և երկրորդային վնասվածքների բաւժումը (օրինակ՝ հեմոթորաքս) ։ Համոզվելուց հետո, որ հիվանդի շնչուղիները անցանելի են և կյանքին վտանգ չի սպառնում, կարելի է սկսել աորտայի վնասվածքի վերականգնումը։
Պատռման ռիսկից ելնելով, անհրաժեշտ է իրականացնել շտապ բուժում։ Հիվանդին կարելի է կատարել էնդովասկուլյար վարականգնում կամ վիրահատական վերականգնում ։ Էնդովասկուլյար վերականգնումը ներկայիս ոսկե ստանդարտն է՝ ելնելով հաջողության բարձր տոկոսից և բարդությունների առաջացման ցածր տոկոսից ։ Հիվանդները, որոնց մոտ հակացուցումներ չկան,պետք է անցնել էնդովասկուլյար վերականգնում ։ Վերականգնումը պետք է հետաձգվի, եթե առկա են կյանքին վտանգ սպառնացող վիճակներ, ներգանգային արյունազողումներ, ինֆոկցիայի ռիսկ ։
Էնդովասկուլյար վերականգնում
Մինչ էնդովասկուլյար վերականգնումը պետք է կատարել մուտք դեպի ազդրային զարկերակ ։ Հետագայում կաթետերը մտնում է զարկերակ, հասնում է վնասված հատված և տեղադրվում է ստենտ ։ Հետագայում արյունը անցնում է ստենտի միջով և կանխում է աորտայի պատի պատռումը ։
Բաց վիրահատական վերականգնում
Վիրահատական վերականգնումը կատարվումը թորակոտոմիայի միջոցով ։ Թորակոտոմիայից հետո կարող են օգտագործվել բազմաթիվ եղանակներ ։ Վիրահատության կատարման ժամանակ պետք է վերահսկել արյունամատակարարումը վնասվածքից հեռու գտնվող հատվածներին ։
Բժշկական միջամտություններ
Մինչ վիրահատությունը անհրաժեշտ է զգուշորեն վերականգնել արյան ճնշումը և սչտի ռիթմը ։ Արյան սիստոլիկ ճնշումը պետք է պահպանվի 100-ի և 120 մմ ս.ս. միջև, ինչը թույլ է տալիս պահպանել օրգանների պերֆուզիան և իջեցնել անոթի պատռվելու ռիսկը։ Սրտի ռիթմը պետք է պահպանվի մինչև 100 զարկ րոպեն։ Էսմոլոլը առաջին շարքի դեղամիջոց է՝ արյան ճնշման և սրտի ռիթմի պահպանման համար։ Էսմոլոլի չօգնելու դեպքում կարելի է ավելացնել նատրիումի նիտրոպրուսսիդ որպես երկրորդ շարքի դեղամիջոց ։ Աորտայի շերտազատման և վնասվածքի բուժումը նման են ։ Եթե հիվանդը ունենում է աորտայի մինիմալ վնասվածք, ապա կարելի է բուժել ոչ վիրահատական եղանակով ։ Հիվանդին կարելի է հետևել պատկերավորման եղանակներով։ Ավելի ծանր վնասվածք առաջանալու դեպքում պետք է կատարել վիրահատական բուժում ։
Ելք
Կրծքային աորտայի վնասվածքը բութ վնասվածքների մեջ զբաղեցնում է երկրորդ տեղը։ Կրծքային աորտայի վնասվածք ունեցող հիվանդնրի 80%-ը կմահանա միանգամից ։ Հիվանդների 50%-ը 24 ժամվա ընթացքում կենդանի կմնա ։ Առաջին 24 ժամում կենդանի մնացող մարդկանց մոտ 14% դեպքերում զարգանում է պարապլեգիա ։
Համաճարակաբանություն
Կրծքային աորտայի վնասվածքը առավել հաճախ առաջանում է թափանցող վնասվածքից՝ 90% դեպքերում ։ Այս դեպքերի 28%-ը առաջանում են աորտայի կրծքային փուլում՝ ներառյալ վերել աորտան, աորտայի աղեղը, վայրէջ աորտան ։ Առավել հաճախ վնասվում է զարկերակային կապանի հատվածը, իսկ դրան հետևում է ձախ ենթաանրակային զարկերակից հետո եղած աորտայի հատվածը ։ Կրծքային աորտայի վնասման ամենահաճախ պատճառը ճանապարհատրանսպորտային պատահարն է։ Այլ պատճառներից են, ինքնաթիռների կործանումները, բարձր տեղից ընկնելը, կրծոսկրը ճնշող վնասվածքները ։ Կրծքային աորտայի վնասվածքը հանդիպում է 100.000-ից 1-ի մոտ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիրտ-անոթային հիվանդություններ Կատեգորիա:Վնասվածքներ