cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ավրելիա Կոտտա
Այրիություն
Կլոդիոսը մեղադրվել է սրբապղծության մեջ, և դատավարության ժամանակ Ավրելիան ցուցմունք է տվել նրա դեմ։ Այդ իրադարձությունների պատճառով Կեսարը բաժանվել է։
Ավրելիան մահացել է մ․թ․ա․ 54 թվականին, երբ որդին գտնվում էր Գալիայում։ Նրանից կարճ ժամանակ առաջ մահացել էր թոռնուհին՝ Հուլիան։
Գեղարվեստական գրանակության մեջ
Ավրելիան ավստրալիացի գրող Քոլին Մաքքալոուի «Առաջին մարդը Հռոմում» և «Պսակ խոտերից» վեպերի գործող անձանցից մեկն է։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հուլիոս Կեսար
Լյուտենկա (գյուղ, Գադյաչի շրջան)
Լյուտենկա (Лютенька), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1590 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լյուտենկա գյուղում բնակվում էր 3 665 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17841 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 205,43 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1590 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կվասովո (գյուղ, Բերեգովոյի շրջան)
Կվասովո (Квасово, Kovászó), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Բերեգովոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կվասովո գյուղում բնակվում էր 899 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,26 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 397,79 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Բերեգովոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1891 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(7770) Սիլյան
(7770) Սիլյան (Siljan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի մարտի 2-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,89501 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,666 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1241 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1799,18 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,200092 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,34° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:UESAC ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գյուլսյուն Սաղլամեր
Գյուլսյուն Սաղլամեր (Gülsün Sağlamer, ), թուրք ակադեմիկոս։
Կենսագրություն
Գյուլսյուն Սաղլամերը ծնվել է 1945 թվականին թուրքական Տրապիզոն քաղաքում։ Հայրենի քաղաքում տարրական և միջնակարգ կրթությունն ավարտելուց հետո նա սովորել է Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի (ITU) ճարտարապետության դպրոցում՝ ստանալով մագիստրոսի աստիճան։ Դոկտորական աշխատանքի հետազոտությունները Սաղլամերն անցկացրել է Քեմբրիջի համալսարանի (Մեծ Բրիտանիա) ճարտարապետության ամբիոնի Մարտինի կենտրոնում 1975-1976 թվականներին ։
Գյուլսյուն Սաղլամերն ընտրվել է Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի ռեկտոր և այդ պաշտոնն զբաղեցրել է 1996-2004 թվականներին ։ Նա դարձել է առաջին կին-ռեկտորը Թուրքիայում։ Սաղլամերը նաև Եվրոպական կին-ռեկտորիների միության նախագահն է (European Women Rectors Association) ։ 2005-2009 թվականներին նա եղել է Եվրոպայի համալսարանների միության (EUA) կառավարման ընտրյալ անդամ։ Ավելի ուշ նա ընտրվել է Կադիր Հաս համալսարանի հոգաբարձական խորհրդի անդամ և Թուրքիայի տեխնոլոգիաների և տեխնոպարկերի խորհրդի նախագահ ։ Սաղլամերը «Open House» ամսագրի խմբագրական կոլեգիայի անդամ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրք գիտնականներ Կատեգորիա:Կին գիտնականներ Կատեգորիա:Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Անձինք Տրապիզոնից Կատեգորիա:Թուրք ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Ճարտարապետներ
Լևանի Գվազավա
Ակումբային
Լևանին Հոբի քաղաքի «Օլիմպիկ» ակումբի սան է։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 1996 թվականին` թիմի հետ մասնակցելով Առաջին Լիգային։ Ակումբում անցկացրել է 4 տարի։ «Օլիմպիկ»-ում նա հասցրեց խաղալ 82 խաղ և հեղինակել 8 գոլ։ 2000 թվականին Լևանին մոլդովական «Զիմբրու» ակումբի ֆուտբոլիստ էր։ Թիմի հետ միասին երկու անգամ արժանացել է Մոլդովայի առաջնության արծաթե մեդալին, նաև կարողացել է հաղթել երկրի գավաթի առաջնությունում։ «Զիմբրու» ակումբում խաղացել է 87 խաղ՝ դառնալով 11 գոլի հեղինակ։
2004 թվականին Լևանին տեղափոխվեց Ռուսաստան՝ դառնալով «Ալանիա» ակումբի ֆուտբոլիստ։ Երկու մրցաշրջանի ընթացքում կարողացավ անցկացնել 23 խաղ՝ դառնալով 1 գոլի հեղինակ, որից հետո վերադարձավ Վրաստան։ Վրաստանում նա միացավ «Դինամո» ակումբին։
2006 թվականի սկզբին Լևանին համալրեց «Սպարտակի» շարքերը։ Ակումբի կազմում նա անցկացրեց 22 խաղ՝ դառնալով 1 գոլի հեղինակ։ 2007 թվականին Գվազավան տեղափոխվեց «Լուչա», որտեղ խաղաց կես տարի՝ անցկացնելով 36 խաղ (4 գոլ)։ 2008 թվականի ավարտին լքեց ակումբը։ Մի շարք տեղեկատվական աղբյուրներում լուրեր էր տարածվում, որ ֆուտբոլիստով հետաքրքրված է «Ռուբին» ակումբը, սակայն ավելի ուշ Գվազավան նախընտրեց տեղափոխվել «Տերեկ» ակումբ։ Լևանին թիմում անցկացրեց երեք մրցաշրջան՝ խաղալով 60 խաղ, սակայն ընդամենը 2 անգամ կարողացավ դառնալ գոլի հեղինակ։ 2011-12 մրցաշրջանի ավարտին իր սեփական ցանկությամբ լքեց ակումբը ։
2012 թվականի օգոստոսին Գվազավան «Հիմոկ» ակումբի ֆուտբոլիստ էր ։ Դեբյուտային խաղը նոր ակումբում տեղի ունեցավ 2012 թվականի սեպտեմբերի 6-ին «Նեֆտեհիմիկա» ակումբի դեմ խաղում։ Նույն խաղի 20-րդ րոպեին Գվազավան դարձավ իր առաջին գոլի հեղինակը (հիանալի իրացրեց 11 մետրանոցը) ։ 2012 թվականի դեկտեմբերին ֆուտբոլիստը խզեց   ակումբի հետ ունեցած պայմանագիրը ։
2014 թվականի փետրվար ամսվա վերջին Լևանին պայմանագիր կնքեց «Նևտչի» ակումբի հետ և տեղափոխվեց Ուզբեկստան։
2014 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Լևանին պայմանագիր կնքեց «Անժի» ակումբի հետ։ Նա «Անժի»ում հանդես եկավ մինչև 2014-15 մրցաշրջանի ավարտը ։
Ազգային հավաքականում
Լևանին հանդես է եկել Վրաստանի երիտասարդական հավաքականում, սակայն ակումբի կազմում անցկացրել է 9 խաղ՝ դառնալով 2 գոլի հեղինակ։ 2010 թվականի օգոստոսի հրավիրվել է ազգային հավաքական, բայց մերժել է առաջարկը՝ գերադասելով հանդես գալ ֆուտբոլային ակումբներում ։
Վիճակագրություն
Աղբյուրներ:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Խիմկիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սպարտակ Նալչիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ալանիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անժիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Լևոն Բաշալյան
Լևոն Բաշալյան (, թաղված է Փարիզում), հայ արձակագիր, հրապարակագիր, գրաքննադատ, թարգմանիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում, Բալուից ներգաղթած ճարտարապետի ընտանիքում։ Մանկությունն անցել է Ալեմտաղում և Սկյուտարում։ Հաճախել է Իսկյուտար-Իճատիեի մի մանկապարտեզ, ուր հայերեն գրել-կարդալու հետ միասին, սովորել է նաև ֆրանսերեն։ Սովորել է նորաբաց Պերպերյան վարժարանում, որն ավարտել է 1886 թ. և դարձել «Մասիս» օրաթերթի օգնական խմբագիր։ Այնտեղ էլ սկսել է իր գրական-հրապարակախոսական փորձերը։ Հետագայում դարձել է Արփիարյանի խմբագրած «Մասիս» շաբաթաթերթի հիմնական ուժերից մեկը։ Այնտեղ տպագրել է հոդվածներ ռուս գրողների մասին, ինչպես Իվան Տուրգենևի և ուրիշների։ Այս ժամանակվանից էլ սկսել է գրել պատմվածքներ, որոնց նյութը Կ. Պոլսի քաղքենիական կյանքն է։ «Մասիսում» լույս են տեսել նրա «Հմայաթափ», «Դրացուհին», «Այս է եղել» և այլ պատմվածքները։ Հետագայում, երբ 1891 թ. լույս է տեսնում «Հայրենիք» օրաթերթը, դառնում է նրա խմբագիրներից մեկը, այնտեղ տպագրելով բազմաթիվ հոդվածներ և գեղարվեստական երկեր։ Մինև 1895 թվականի դեկտեմբեր ամիսը նա վարում է Ա. Արփիարյանի խմբագրությամբ լույս տեսնող «Արևելք», «Մասիս», «Հայրենիք» պարբերականների օգնական-խմբագրի պաշտոնը։ 1895-1896 թվականների կոտորածներից հետո անցել է արտասահման և դարձել 1898 թվականից Լոնդոնում Արփիար Արփիարյանի խմբագրությամբ լույս տեսնող «Նոր կյանք» պարբերականի օգնական խմբագիրը։ 1901 թ. եկել է Կովկաս և հաստատվել Բաքվում, որտեղ ծառայել է նավթարդյունաբերական ֆրանսիական մի ընկերությունում, ապա նշանակվում է ընկերության տնօրեն։ Այս շրջանում «Մուրճ» ամսագրի 1901-1902 թվականների համարներում վերատպվել են նրա պատմվածքներից մի քանիսը, ինչպես «Ղալաթիո ռեսթը», «Աղավնիները», «Խաչախճին» և այլն։ Մինև 1920 թ. մնում է Կովկասում և Ռուսաստանում` ստեղծագործական կյանքից կտրված։ 1920 թ. հեռացել է Բաքվից, մեկնել է Կ. Պոլիս, ապա վերջնականապես հաստատվել Փարիզում` նորից մղվելով դեպի գրական կյանքը։ Այստեղ Բաշալյանը կատարում է ազգային-հասարակական և մշակութային արգասավոր գործունեություն։ Նա Հայաստանի օգնության կոմիտեի (ՀՕԿ) և հայ բարեգործական ընդհանուր միության (ՀԲԸՄ) անդամներից էր։ Վերջինիս հանձնարարությամբ 1924 թվականին ժամանում է Խորհրդային Հայաստան։
1928-1934 թթ. Փարիզում խմբագրել է ֆրանսերեն և հայերեն բաժիններ ունեցող «Լը Ֆուայե» պարբերականը։
Կյանքի վերջին տարիներին գրել է իր հուշերը «Թրքահպատակի մը արկածները մեծ պատերազմին ատեն» վերնագրով, որը լույս է տեսել 1939 թ. մամուլում։ 1943 թ. Փարիզում լույս է տեսել նրա գեղարվեստական ստեղծագործությունների առաջին հատորը՝ գրականագետ Արշակ Չոպանյանի առաջաբանով։ Լևոն Բաշալյանը վախճանվել է 1943 թվականի փետրվարի 1-ին, Ֆրանսիայի Վիշի քաղաքում։ 1945 թ. նրա ստեղծագործությունները հրատարակվել է նաև Հալեպում, 1965 թ.՝ Երևանում ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Թուրքահայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Թուրքահայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Թուրքահայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Ֆրանսիայում օսմանյան ներգաղթյալներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Հայալեզու գրողներ Կատեգորիա:Անձինք Սկյուտարից Կատեգորիա:Հայ գրաքննադատներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակագիրներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Ալբեմարլի ծոց
Ալբեմարլի ծոցը Միացյալ Նահանգների Հյուսիսային Կարոլինայի ափին գտնվող մեծ գետաբերան է, որը տեղակայված է մի խումբ գետերի, այդ թվում` Չոուանի և Ռոանոկի գետերի հարևանությամբ։ Այն Ատլանտյան օվկիանոսից անջատվում է «Currituck Bank»-ով, որը պատնեշ թերակղզի է. այստեղ` ծոցի արևելյան եզրին գտնվում է Քիթի Հոքք քաղաքը, և ավելի մեծ արտաքին բանկերի շրջանի մի մասը։ Ռոանոկ կղզին գտնվում է ծոցի հարավ-արևելյան անկյունում, որտեղ այն միանում է Պամլիկոյի ծոցին։ Ալբեմարլի ծոցի ջրերի մեծ մասը բաց կամ թարմ է, ի տարբերություն օվկիանոսի աղաջրի ջրերի, այն առաջանում է ծոցի մեջ գետի ջրի թափվելու արդյունքում։
Ալբեմարլի ծոցի որոշ փոքր մասերին տրվել են «Sound» անունը՝ ջրի այս մարմինները տարբերելու համար խոշոր գետաբերանի այլ մասերից։ Օրինակ, խորվաթական ծոցը ընկած է մայրցամաքային Դեյր կոմսության և Ռոանոկ կղզու միջև։ Կղզու արևելյան ափը դեպի Արտաքին Բանկեր սովորաբար համարվում է որպես Ռոանոկի ծոց (որը նաև պատմական անուն է Ալբեմարլի ծոցի համար ): Վիրջինիայի նահանգի հարավից մինչև Կուրիտուկ շրջանի հարավային սահմանի մոտ գտնվող ջրի երկար հատվածը հայտնի է որպես Կուրիտուկի ծոց։
Ծոցը մաս է կազմում Ատլանտյան միջքաղաքային ջրատարին։ Նրա ափերի առաջին մշտական ​​բնակավայրերը Հյուսիսային Կարոլինայում, անգլիական Ալբեմարլեում են։ Ալբեմարլի երկայնքով այսօր Թայդուաթերի շատ ներքին համայնքներ այսօր պետության Ներքին Բանկերի շրջանի կազմում են։
Պատմություն
Նախքան եվրոպացիների Ալբեմարլի ծոց գալը, տարածաշրջանում բնակվում էին ալգոնկյան հնդիկները։
1586 թվականին եվրոպական առաջին հետախույզները նավարկեցին Ալբեմարլի ծոցի հիսունհինգ մղոն (89 կմ) երկարությամբ։ Դրանից կես դար անց, առաջին եվրոպական բնակիչները եկան Վիրջինիա քաղաքից հարավ` ստեղծելով գյուղատնտեսական և առևտրական գաղութներ ծոցի ափերի երկայնքով։ Ալբեմարլի ծոցը շուտով դարձավ շատ կարևոր ճանապարհ, քանի որ մանր առևտրային նավերը, որոնք կոչվում էին ափամերձ նավեր, տեղափոխում էին բեռներ այլ գաղութներ,իսկ այնտեղից բերվում էին ծովամթերք և փայտանյութ։
Լաստանավերը շրջանի ողջ պատմության ընթացքում Ալբեմարլի ծոցը շրջապատող ճահիճներով տեղափոխման սովորական միջոցն էին։ Մեկ լաստանավ, որը կապում էր Հյուսիսային Կարոլինայի Էդենտոն և Մակեյս քաղաքները, շարունակում էր ծառայել 1734-1938 թվականներին, երբ ծոցի միջով կամուրջ էր կառուցվում։ Ավելի քան 3 մղոն (4,8 կմ) երկարությամբ ևս մեկ կամուրջ կառուցվել է 1990 թվականին։
Ձկնորսությունը Ալբեմարլի ծոցի խոշոր արդյունաբերությունն էր։ Գարնան վերջին, տնկարկային տնտեսությունները ձկնորսություն էին անում գծավոր բասի համար։ Այս ձկնորսների կողմից օգտագործվող ցանցերը երբեմն հսկայական էին, մի քանի մղոնից ավելի երկարություն (1600 մ) ունեցող, և հաճախակի անձնակազմը օրական 24 ժամ գործում էր։ Ծովատառեխի թիվը կրճատվեց, դրանք սկսեցին աղավորվել և դառան անհնար Եվրոպա արտահանելու համար, մինչդեռ մնացածը կարելի էր սառույցով փաթեթավորել և առաքել Չուան գետը, այնտեղից էլ պետք է վաճառվեր հյուսիսային գաղութներում։ Տարածաշրջանային գծավոր բասերը շատ ձկնորսների ներգրավեցին, և շատերի կողմից այն համարվեց աշխարհի ամենամեծ ձկնորսության տեսակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի ծոցեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ծոցեր Կատեգորիա:Ծոցեր այբբենական կարգով
Էնթոնի Գիլրոյ
Էնթոնի Ջոզեֆ Գիլրոյ (Anthony Joseph «Tony» Gilroy, ), ամերիկացի կինոռեժիսոր և սցենարիստ։ Գրել է «Ջեյսոն Բորն» ֆիլմերի սցենարը (գլխավոր դերում՝ Մեթ Դեյմոն) և նկարահանել է «Բորնի էվոլյուցիա» ֆիլմը։ Առաջադրվել է Օսկար մրցանակի՝ «Մայքլ Կլեյտոն» ֆիլմի սցենարի և ռեժիսուրայի համար, որի գլխավոր դերում նկարահանվել է Ջորջ Քլունին։ Գիլրոյը գրել և նկարահանել է «Ոչ մի ավելորդություն» ֆիլմը, որի գլխավոր դերերում հանդես են եկել Ջուլիա Ռոբերտսը և Քլայվ Օուենը։
Կենսագրություն
Թոնի Գիլրոյը ծնվել է Մանհեթենում (Նյու Յորք), քանդակագործ և գրող Ռուտ Դորոտիի և դրամատուրգ Ֆրենկ Դ․ Գիլրոյի ընտանիքում։ Նրա եղբայրներն են սցենարիստ Դան Գիլրոյը և մոնտաժոր Ջոն Գիլրոյը ։ Ամուսնացած է Սյուզան Գիլրոյի հետ, ունի երկու երեխա։ Ընտանիքի հետ միասին ապրում է Մանհեթենում։
1974 թվականին ՝ 16 տարեկան հասակում, Գիլրոյն ավարտել է Washingtonville ավագ դպրոցը և  երկու տարի հաճախել է Բոստոնի համալսարան, ապա թողել այն՝ կենտրոնանալով երաժշտական կարիերայի վրա։
Սցենարիստ
Գիլրոյը գրել է բազմաթիվ ֆիլմերի սցենարներ՝ սկսելով 1992 թվականին նկարահանված «Ոսկե սառույց» ֆիլմով։ Դրան հետևում է 1995 թվականի «Դոլորես Կլեյբորն» և 1997 թվականի «Սատանայի փաստաբանը» ֆիլմերի սցենարները։ Նաև Մայքլ Բեյի «Արմագեդոն» ֆիլմի հինգ սցենարիստներից մեկն է։ Գիլրոյի հաջորդ սցենարը 2000 թվականի «Կյանքի ապացույց» ֆիլմն է։ 2002, 2003 և 2007 թվականներին գրել է «Բորնի նույնականացումը», «Բորնի գերակշռությունը» և «Բորնի վերջնագիրը» ֆիլմերի սցենարները։
Ռեժիսոր
2007 թվականին Գիլրոյը նկարահանել է իր դեբյուտային «Մայքլ Կլեյտոն» ֆիլմը, որի սցենարի հեղինակը եղբայրն է՝ Ջոն Գիլրոյը։ Ֆիլմն առաջադրվել է Օսկար մրցանակի, այդ թվում՝ «Լավագույն ֆիլմ», «Լավագույն ռեժիսոր և «Լավագույն դերասան» անվանակարգերում։ Բացի «Էդգար Ալան Պոյի մրցանակ»-ից (լավագույն ֆիլմի համար), ֆիլմը ստացել է Օսկար երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար (Թիլդա Սուինտոն) մրցանակը ։ Ֆիլմն ունեցել է շահութային մեծ հաջողություն համաշխարհային կինովարձույթում, որը կազմել է 92,991,835 ԱՄՆ դոլար ։
2009 թվականին թողարկվել է Գիլրոյի «Ոչ մի ավելորդություն» ֆիլմը, որի սցենարի հեղինակը ևս նա է։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Թոմ Ուիլկինսոնը, Ջուլիա Ռոբերտսը և Կլայվ Օուենը։
2010 թվականին հանդես է եկել որպես «Բորն» ֆիլմաշարի չորրորդ ֆիլմի սցենարիստ և ռեժիսոր։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Ջերեմի Ռեները, Ռեյչել Ուայզը, Էդվարդ Նորթոնը, Ջոան Ալենն ու Ալբերտ Ֆիննին։ Ռուսաստանում «Բորնի Էվոլյուցիա» ֆիլմի պրիեմիերան տեղի է ունեցել 2012 թվականի օգոստոսի 30–ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Մարդագայլի ցիկլ
«Մարդագայլի ցիկլ» (Cycle of the Werewolf), ամերիկացի գրող Սթիվեն Քինգի վեպը՝ գրված գոթական գրականություն ժանրում, հրատարակվել է 1983 թվականին The Land of Enchantment-ի կողմից։
Սյուժե
Երբ լիալուսինը ծագում է, փոքր քաղաքի փողոցները դատարկվում են, քանի որ լիալուսինն այնտեղ մահվան ժամանակ է։ Ժամանակ, որի ընթացքում տեղի են ունենում արյունալի սկանություններ, երբ երեխաների հեքիաթների և մղձավանջների սարսափն իրականություն է դառնում։ Երբ գալիս է լիալուսնի գիշերը, գետնին պառկած են մնում այլանդակված, բզկտված մարմինները... իսկ գիշերային մարդասպանը անհայտանում է, թաքնվում է մարդկային դիմակի տակ։ Նորից ու նորից մահ, արյուն և գայլի ոռնոց մթության մեջ։ Նորից ու նորից որսի է դուրս գալիս գազանը։ Նորից ու նորից կրկնվում է «մարդագայլի ցիկլը»։
Հրապարակում
Սկզբում ստեղծագործությունը մտածված էր ինչպես մարդագայլի վերաբերյալ օրացույց, և Քինգին խնդրել էին գրել 12 փոքր պատմվածքներ ամեն ամսվա համար։ Պատմվածքները ստացվել էին ավելի երկար, քան ենթադրվում էր, և, բացի այդ, օրացույցի թեմայից արդեն հրաժարվել էին։ Քինգը որոշում է հրատարակել ստեղծագործությունը որպես առանձին գիրք :
«Կախարդության աշխարհ» (The Land of Enchantment) մասնավոր հրատարակչությունը հրատարակում է 127-էջանոց վեպը 1983 թվականին լայնաֆորմատ հրատարակչությամբ հաստ կազմով և պատյանով, Բերնի Ռայթսոն նկարչի տասներկու նկարազարդումներով։ Գիրքը հրատարակվել է սահմանափակ տիրաժով (350 օրինակ, որոնցից 250-ը համարակալված էին և ստորագրված Քինգի ու Ռայթսոնի կողմից)։ Այժմ «Մարդագայլի ցիկլը» այդ հրատարակությունը համարվում է Սթիվեն Քինգի ամենաթանկարժեք գրքերից, և լավ պահպանված գրքերի արժեքն է 1500-2000 դոլար ։
Երկու տարի անց՝ 1985 թվականին, Signet հրատարակչությունը հրատարակում է ստեղծագործությունը հանրամատչելի, փափուկ կազմով։ Քանի որ այն հարմարեցված էր էկրանիզացիային, վեպը փոխեց իր անվանումը «Արծաթե փամփուշտ». Права на публикацию романа с 2016 года принадлежат издательству Scribner :
Քննադատություն
Դոն Խերրոնը ընդգծել է ստեղծագործության փոքր ծավալը, համարելով, որ հեղինակը, միգուցե նրա գրման համար ծախսել է ընդամենը մի քանի օր։ Նա կարծում էր, որ վեպի գոյությունը արդարեցված է միայն Ռայթսոնի գեղեցիկ նկարազարդումներով։ Ստեղծագործության մեջ օգտագործվում է եղանակների փոփոխությունների գեղեցիկ նկարագրությունը, բայց «քանի՞ միլիոն անգամ են նկարագրվել տարվա եղանակները, այն ժամանակներից, երբ մարդն իր ձեռքն է վերցրել փետուրը»։ Այն հանգամանքը, որ մարդագայլը քահանա է, իսկ հաշմանդամ-երեխան պետք է փրկվի, միմիայն սեղմվածություն է առաջացնում սյուժեին ։ Շերոն Ռասսելը կարծում էր, որ գլխավոր հերոսը պատրաստ է զոհաբերել իրեն, որպեսզի փրկի քաղաքը մարդասպանից։ Սյուժեի կենտրոնում օգտագործված է ներքին նմանակի կոնցեպցիան, ըստ որի լավ մարդիկ կարող են կատարել վատ արարքներ։ Մարդագայլը՝ «ներքին սարսափի» ավանդական տաօբերակն է ։
Էկրանավորում
Էկրանավորումը հայտնվում է 1985 թվականին՝ ինչպես Դենիել Աթիասի ռեժիսորական դեբյուտ։ Քինգն անձամբ է գրել դրա սցենարը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարդագայլերը գրականությունում Կատեգորիա:Սթիվեն Քինգի վեպեր Կատեգորիա:Սթիվեն Քինգի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:1983 աշխատություններ Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Մահմուդլու
Մահմուդլու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աշխարհի արդարակյացներ
2016 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ՝ Աղետի ու հերոսականության «Յադ Վաշեմ» ինստիտուտն աշխարհի արդարակյաց է ճանաչել 26 119 մարդու 51 երկրներից։
Արդարակյացների գործունեությունը
Շվեյցարացի պատմաբան Ֆրանսուա Վիզարդը գրում է, թե Հոլոքոստի դիտարկումը հաճախ սահմանափակվում է դահիճների ու զոհերի հակադրմամբ։ Ընդ որում, նրանք եղել են շատ քիչ ողբերգության նկատմամբ անտարբերություն ցուցաբերած մեծամասնության համեմատությամբ։
Հրեաներին օգնություն ցուցաբերելը պահանջել է մեծ արիություն ու ինքնազոհողություն։ Նացիստները սպառնացել են մահապատժի ենթարկել յուրաքանչյուր մարդու, որ կթաքցնի հրեաների։ Տարբեր երկրներում հրեաներին օգնողները պատժվել են տարբեր կերպ։ Արևելյան Եվրոպայում գերմանացիները սպանում էին ոչ միայն այն մարդուն, որ թաքցրել էր հրեային, այլև նրա ողջ ընտանիքին։ Արևմտյան Եվրոպայում բռնաճնշումներն այդքան խիստ չէին, սակայն այնտեղ էլ շատ արդարակյացներ սպանվել են կամ զոհվել համակենտրոնացման ճամբարներում։ Ե՛վ հրեաներին փրկողները, և՛ այն հրեաները, որոնց թաքցնում էին, գտնվում էին մշտական վախի պայմաններում։ Վտանգ էր սպառնում ոչ միայն գերմանական իշխանությունների կողմից։ Հակասեմական տրամադրություններ ունեցող հարևանները հաճախ էին հայտնում թաքցված հրեաների մասին ։ Լիտվացի անտառապահ Միկոլաս Շիմելիսը 1945 թվականին սպանվել է տեղի նացիոնալիստների կողմից նրա համար, որ թաքցրել է հրեաների գերմանական օկուպացիայի ժամանակ ։ Շվեյցարացի ոստիկան Պաուլ Գրյունինգերը ենթարկվել է քրեական հետապնդման ու առանց թոշակի ազատվել աշխատանքից, որովհետև հրեա փախստականերին օգնել էր անօրինական կերպով հատել սահմանը։
Հրեաների փրկել են տարբեր խավերի ներկայացուցիչներ՝ անգրագետ գյուղացիներից մինչև թագավորական ընտանիքների անդամներ։ Նրանց օգնել են գրեթե բոլոր մասնակիտությունների ներկայացուցիչներ՝ զինվորականներ, պետական պաշտոնյաներ, կրոնավորներ, ձկնորսներ, բանվորներ, ծառայողներ, գիտության ու արվեստի գործիչներ, ուսուցիչներ, ձեռնարկատերեր և այլն։
Լեհաստանում փրկվել է շուրջ 120 հազար հրեա ։ Ըստ գնահատականների՝ մինչև 350 հազար լեհեր այս կամ այն չափով մասնակցել են հրեաների փրկության գործին՝ ենթարկվելով տարբեր վտանգների (Վլադիսլավ Բարտոշևսկին նրանց թիվը գնահատում է մինչև մեկ միլիոն )։ Հրեաների փրկած կամ օգնած առնվազն 5000 լեհեր դրա համար սպանվել են նացիստների կողմից ։ Տարագրության մեջ Լեհաստանի կառավարությունն ստեղծել է ընդհատակյա հատուկ գործակալություն՝ Ժեգոտա (Żegota, Օկուպացված Լեհաստանի տարածքում հրեաների օգնության խորհուրդ, 1942-1945), որպեսզի կազմակերպվի հրեաների փրկությունը։ Այն գլխավորել է Զոֆիա Կոսակ-Շչուցկան ։ Այդ կազմակերպության ականավոր գործիչներից մեկն է եղել Իրենա Սենդլերը։ Լեհ ընդհատակային Յան Կարսկին 1942 թվականին հասել է Մեծ Բրիտանիա և զեկուցել հրեաների ոչնչացման մասին ու փորձել գրավել բրիտանական ու ամերիկյան քաղաքական գործիչների ուշադրությունը՝ ցույց տալու համար, որ անհրաժեշտ է օգնություն ցուցաբերել հրեաներին։
Նիդերլանդներում, Նորվեգիայում, Բելգիայում ու Ֆրանսիայում դիմադրությանը մասնակցող ընդհատակյա կազմակերպությունները օգնել են հրեաներին՝ հիմնականում նրանց համար թաքստոցներ գտնելով։ Դանիայում գերմանական ռազմական կցորդ Գեորգ Դուկվիցի զգուշացումից հետո հասարակ դանիացիները ձկնորսական նավերով Շվեդիա են ուղարկել դանիացի 8000 հրեաներից 7000-ին։ Ողջ դանիական ժողովուրդը, ներառյալ թագավորական ընտանիքը, բացահայտ կերպով բողոքել են գերմանական օկուպացիայի ժամանակ գործադրված ռասայական օրենքների դեմ։ Դա հանգեցրել է նրան, որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Դանիայում զոհվել է ընդամենը 60 հրեա։
Նացիստներին դիմադրություն են ցույց տվել նաև բուլղարացիները։ Երբ գերմանացիները պահանջել են հանձնել բուլղարացի հրեաներին (շուրջ 50 000 մարդ), դրան դեմ է հանդես եկել ողջ հասարակությունը։ Դեմոկրատները, կոմունիստները, հասարակական գործիչները, խորհրդարանի անդամները, ինչպես նաև ուղղափառ եկեղեցու կրոնավորները պատրիարքի գլխավորությամբ կանգնել են ի պաշտպանություն Բուլղարիայի քաղաքացի հրեաների։ Բորիս III թագավորը բազմիցս սաբոտաժի է ենթարկել Գերմանիայի համապատասխան հրամանները։ Արդյունքում հաջողվել է փրկել գրեթե բոլոր հրեաներին։ Սակայն պատերազմի ժամանակ Բուլղարիային միացված Մակեդոնիայի ու հունական Թրակիայի բնակիչ 11 343 հրեաներ ուղարկվել են Օսվենցիմ։ Իսրայելում 1996 թվականին բացվել է «Բուլղարական հիշատակի պուրակը», որտեղ տեղադրվել են սալաքարեր ի պատիվ նրանց, ովքեր նպաստել են բուլղարացի հրեաների փրկությանը ։
Իտալացի զինվորականներն ու քաղաքացիական իշխանությունները 1942-1943 թվականներին նույնպես հրաժարվել են օգնել Հարավսլավիայի ու Ֆրանսիայի՝ Իտալիայի կողմից օկուպացված տարածքներում բնակվող հրեաների ուղարկմանը մահվան ճամբարներ։ Գերմանացիների ճնշման տակ իտալացիներն ստեղծել են համակենտրոնացման ճամբարներ հրեաների համար (մասնավորապես Կամպանյա համակենտրոնացման ճամբարը), սակայն այնտեղ տիրել են համեմատաբար հումանիստական պայմաններ կեցության համար ։
Չնայած նացիստների ծավալած հակասեմական դաժան քաղաքականությանը՝ Գերմանիայում պարբերաբար բողոքի ձայն է բարձրացվել ընդդեմ հրեաների հալածանքների։ Հակասեմական քաղաքականության դեմ ինքնաբերական խոշորագույն ելույթը եղել է Ռոզենշտրասսեի ցույցը Բեռլինում 1943 թվականի փետրվարի 27-28-ին․ դրան մասնակցել են էթնիկ գերմանացիները, ովքեր ամուսնացած էին հրեաների հետ կամ ունեին հրեա ազգականներ, որոնք ենթակա էին ճամբարներ ուղարկվելու վտանգին։ Սկանդալից խուսափելու համար Բեռլինի գաուլյայտեր Պաուլ Յոզեֆ Գեբելսը հրամայել է ազատ արձակել ցուցարարների հարազատներին (ընդհանուր առմամբ շուրջ 2000 մարդ) և նրանց ուղարկել հարկադիր աշխատանքի Բեռլինում (նրանք գրեթե բոլորը կենդանի էին պատերազմի ավարտին)։
Առանձին դեպքերում հրեաներին օգնելու համար իրենց հնարավորություններն են օգտագործել բարձրաստիճան պաշտոններ զբաղեցնող գերմանացիները։ Նրանցից առավել հայտնի է գերմանացի ձեռնարկատեր Օսկար Շինդլերը, որը Պլաշովի ճամբարից փրկել է հազարավոր հրեաների՝ նրանց աշխատանքի տեղավորելով իր ֆաբրիկայում։
«Աշխարհի արդարակյացների» շարքում կան նաև դիվանագետներ ու քաղաքացիական պաշտոնյաներ։ Նրանցից առավել հայտնի են Արիստիդես Սոուսա Մենդեսը (Aristides Sousa Mendes, Պորտուգալիա), Թիունե Սուգիխարան (Ճապոնիա) և Պաուլ Գրունինգերը (Paul Gruninger, Շվեյցարիա), որոնք վտանգի են ենթարկել իրենց կարիերան՝ փրկելով հրեաների։ Վիեննայում Չինաստանի գլխավոր հյուպատոս Հե Ֆենշանը հրեաներին տվել է Սինգապուրի հազարավոր վիզաներ։ Փարիզում Իրանի դեսպանատան աշխատակից Աբդուլ Հուսեյն Սարդարին (ում պատմությունն ընկած է «Շրջադարձ զրո աստիճանով» սերիալի հիմքում) նույնպես փրկել է հրեաների նացիստների կողմից օկուպացված Փարիզում՝ նրանց տալով շուրջ երեք հազար իրանական վիզա ։ Սակայն հրեաներին փրկած ամենանշանավոր դիվանագետը, հավանաբար, Ռաուլ Վալենբերգն է Շվեդիայից․ նա փրկել է տասնյակ հազարավոր հունգարացի հրեաների։ Միայն 2006 թվականին է լայն ճանաչման արժանացել սալվադորցի դիվանագետ գնդապետ Խոսե Արթուրո Կաստելյանոսը, որ Սալվադորի քաղաքացիության շուրջ 40 հազար կեղծ փաստաթղթեր է տվել եվրոպացի հրեաների (հիմնականում հունգարացի), ինչի շնորհիվ փրկվել է շուրջ 25 հազար մարդ։
Աշխարհի արդարակյացներից են նաև Բուդապեշտում իսպանական միսիայի աշխատակից Ջորջո Պերլասկան ու Աթենքում Իսպանիայի հյուպատոս Սեբաստյան Ռոմերո Ռադիգալեսը։
2013 թվականի մարտի 6-ից նշվում է Աշխարհի արդարակյացների հիշատակի եվրոպական օրը։ Այն հաստատվել է Եվրախորհրդարանի կողմից 2012 թվականին ։
Թվաքանակ և չափանիշներ
2016 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով՝ «Յադ Վաշեմն» աշխարհի արդարակյաց է ճանաչել 26 119 մարդու ։ Այդ կոչմանն արժանացել են Նիդերլանդների Նիվլանդե գյուղի բոլոր 170 բնակիչներն ու ֆրանսիական Շամբոն սյուր Լինյոն գյուղի ավելի քանի 40 բնակիչներ ։
Մարդուն «Աշխարհի արդարակյացի» կոչում շնորհվում է հետևյալ չափանիշների առկայության դեպքում․
Չափանիշները սահմանվել են կոչում շնորհելու նպատակով, այդ պատճառով էլ դրանք ոչ միշտ են համապատասխանում գիտական ուսումնասիրությունների մեթոդներին։ Մասնավորապես կոչում շնորհող հանձնաժողովի կողմից գործի քննման համար գլխավորն է փրկվածի վկայությունը օգնության բնույթի վերաբերյալ։ Միայն մի քանի դեպքերում է հանձնաժողովը հիմք ընդունել արխիվային փաստաթղթերը՝ որպես բավարար ապացույց։ Ականատեսների վկայությունները ոչ միայն պարտադիր չափանիշ են, այլև հաճախ միակ ապացույցները ։
Արդարակյացների մեծ մասին կոչումը շնորհվել է փրկվածների դիմումների շնորհիվ, փոքր մասը՝ հենց փրկողների, պատմաբանների կամ այլ անձանց դիմումներով։ Փրկողների ու փրկվածների վերաբերյալ տվյալները դեռևս ամբողջական չեն ։
Յուրաքանչյուր ճանաչված արդարակյացի պատվին անցկացվում է պարգևատրման արարողություն, որի ընթացքում արդարակյացին կամ նրա ժառանգներին հանձնվում է պատվավոր հավաստագիր և անվանական մեդալ, որի վրա երկու լեզուներով (եբրայերեն և «ֆրանսերեն») փորագրված է․ Ի երախտագիտություն հրեա ժողովրդից։ Ով փրկում է մեկ կյանք, փրկում է ամբողջ աշխարհը» ։
Վիճակագրություն ըստ երկրների
Աշխարհի արդարակյացների ցանկն ըստ երկրների (2016 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով) ․
Յադ Վաշեմը նշում է, թե այդ վիճակագրության հիման վրա չի կարելի եզրակացություն անել տարբեր երկրներում հրեաների նկատմամբ վերաբերմունքի ու փրկության մասշտաբների մասին։ Այդ վիճակագրությունն արտացոլում է միայն այն ինֆորմացիան, որ հասանելի է Յադ Վաշեմին։ Օրինակ՝ Արևելյան Եվրոպայում ուսումնասիրություններ անցկացնելն ու արդարակյացներին պարգևատրելը երկար ժամանակ խոչընդոտվել է կոմունիստական վարչակարգի կողմից։ Դրանից բացի նացիստների վերահսկողության տակ գտնվող տարբեր երկրներում եղել են տարբեր պայմաններ՝ հրեաների քանակը, հրեական հարցի վերջնական լուծման միջոցները, ղեկավարության ձևերը, պատմական ավանդույթները, հրեական համայնքի ազդեցության մակարդակը, բնակչության վերաբերմունքը հրեաների նկատմամբ և այլն։ Այդ և այլ գործոններ ազդել են փրկվածների ու փրկողների թվի վրա յուրաքանչյուր երկրում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստ Կատեգորիա:Պատվավոր կոչումներ Կատեգորիա:Իսրայելի պատմություն Կատեգորիա:Աշխարհի արդարակյացներ
Օլգա (իշխանուհի)
Իշխանուհի Օլգա (քրիստոնեական անունը՝ Հեղինե (Ելենա)), Կիևի մեծ իշխանուհի, Իգոր Ռյուրիկովիչի կինը։ 945-ին, դրևլյանների կողմից ամուսնու սպանությունից հետո, դաժանորեն ճնշել է նրանց ապստամբությունը։ 945 - 47-ին դրևլյանների և նովգորոդցիների համար սահմանել է հարկի չափ, ստեղծել է վարչական կենտրոններ՝ պոգոստներ։ Օլգան նշանակալիորեն ընդլայնել է Կիևյան մեծ իշխանական տան հողային տիրույթները։ 955 (կամ 957)-ին այցելել է Կ․Պոլիս, ընդունել է քրիստոնեություն։ Պետությունը կառավարել է որդու՝ Մվյատոսչավ Իգորեիչի մանկության, իսկ ավելի ուշ՝ նրա արշավանքների ժամանակ։ 968-ին ղեկավարել է Կիևի պաշտպանությունը պեչենեգների դեմ կռվում։ Ռուսական եկեղեցին Օլգային դասել է սրբերի շարքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Ահմեդ Մուհամմադ Հասան-փաշա
Ահմեդ Մուհամմադ Հասան-փաշա (د حسنين باشا, ), Եգիպտոսի քաղաքական գործիչ, դիվանագետ, գրող, ճանապարհորդ, Աֆրիկայի հետազոտող, մարզիկ։
Կենսագրություն
Ծնվել է ազնվական ընտանիքում։ Ալ-Ազհարի համալսարանի պրոֆեսորի որդի է, Եգիպտական նավատորմի վերջին ծովակալ Ահմեդ փաշա Մաժար Հասանեյնի թոռը։ Կրթություն է ստացել Կահիրեում, այնուհետև մինչև 1914 թվականը իրավունք է սովորել Օքսֆորդի Բալլիոլ քոլեջում։
Ճանապարհորդ
1920 թվականին որպես հետազոտող մասնակցել է անգլիացի Ռոզիտա Ֆորբսի գիտարշավին Լիբիական անապատում։ Ճանապարհորդների քարավանը Բենգազիից հարավ է անցել մոտ 1000 կիլոմետր և մտել խորհրդավոր կենտրոն, որը վեց օազիսներից բաղկացած խումբ է եղել։ Միջերկրական ծովի ափ արշավախումբը վերադարձել է նոր ճանապարհով՝ Կալանշոյի անապատով և Ջագբուբ օազիսով՝ չուսումնասիրված տեղանքով անցնելով ավելի քան 600 կիլոմետր։
1922 թվականի դեկտեմբերին Հասանեյնը սկսեց նոր գիտական արշավ։ Ճամփորդելիս գրի է առել ուղենիշները և չափումներ կատարել, լուսանկարել, օրագիր գրել և շփվել տեղի բնակիչների հետ՝ նրանց ավանդույթների, վայրերի և բնական երևույթների մասին ավելին իմանալու համար։ Նրա արշավախմբի գագաթնակետը դարձել է ջրի անհայտ աղբյուրների հայտնաբերումը, որոնք նոր ուղիներ են բացել Սահարայից մինչև Սուդանական Աֆրիկա։
1923 թվականին ինքնուրույն ճանապարհորդություն է կատարել դեպի Լիբիայի Կուֆրա օազիս, հատել է սենուսիտների պաշտպանած տարածաշրջանը։ Անջուր անապատի ավազների միջով հետագա ճանապարհը դեպի հարավ եղել է շատ ծանր, ավելի քան 400 կմ ճանապարհին հանդիպել է ընդամենը մեկ ջրհոր։ Հունիսի սկզբին, անցնելով ավելի քան 2 հազար կմ և կատարելով Լիբիական անապատի միջօրեականային հատումը, Հասանեյնը հասել է Դարֆուրի առաջին բնակավայրին, որը մոտ է 16° հ․ լ․: Այնտեղից նա շրջվել է դեպի հարավ-արևելք, դուրս եկել քարավանային ճանապարհի վրա և դրանով հասել Նեղոսին։ Հասսանեյնի նկարահանումը կարևոր լրացում է այն նյութերի համար, որոնք թույլ են տվել վերացնել Աֆրիկյան մայրցամաքի քարտեզի վրա վերջին նշանակալի «սպիտակ բծերից» մեկը։
Իր ճանապարհորդությունների մասին գրել է գիրք և հուշագրություն։
Արժանացել է Բեյի կոչման ու տիտղոսի։ Թագավորական աշխարհագրական ընկերության անդամ է։ 1924 թվականին պարգևատրվել է Թագավորական աշխարհագրական ընկերության ոսկե մեդալով ։
Որպես մարզիկ՝ զբաղվել է ճկասուսերամարտով և սուսերամարտով։ 1920 թվական և 1924 թվականիններին մասնակցել է Ամառային օլիմպիական խաղերին (սուսերամարտ) ։
Մահացել է ճանապարհատրանսպորտային պատահարի հետևանքով 1946 թվականի փետրվարի 19-ին ։ Թաղված է իր փեսայի՝ ճարտարապետ Հասան Ֆաթհիի նախագծած գերեզմանատանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Եգիպտոսի վարչապետներ Կատեգորիա:Եգիպտացի գրողներ Կատեգորիա:Ավտոճանապարհային վթարներից զոհվածներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Մոլլա Ներքին
Մոլլա Ներքին, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (63601-63700)
Աստերոիդների ցանկ (63501-63600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (63701-63800)
Նովոյումրանովո
Նովոյումրանովո (Новоюмраново, Яңы Йомран), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 62 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Սանտա Մարիա դե լա Ալամեդա
Սանտա Մարիա դե լա Ալամեդա (իսպ․՝ Santa Maria de la Alameda), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Մադրիդ պրովինցիայի Մադրիդ ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սիեռա Օոստե դե մադրիդ շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 74,4 կմ²։ Բնակչությունը 4775 մարդ (2007 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Չիլիական ծով
Չիլիական ծովը Խաղաղ օվկիանոսի այն հատվածն է, որը գտնվում է Չիլիական մայրցամաքից արևմուտք։ Չիլիական ծովի պաշտոնական շահագործումը սահմանվել է 1974 թվականի մայիսի 30-ին, երբ «Diario oficial de la Republica de Chile» թերթը հաստատեց թիվ 346 Գերագույն հրամանագիրը. այստեղ ասվում է, որ «ազգային տարածքի ափերը ողողող ջրերը հայտնի են նաև որպես Մար Չիլենո» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի ծովեր Կատեգորիա:Չիլիի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Ծովեր այբբենական կարգով
Մաղարա
Մաղարա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մոլլա Վերին
Մոլլա Վերին, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Բնակչություն
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 462, իսկ 1908-ին՝ 284 քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Լոբոդինո (գյուղ, Գադյաչի շրջան)
Լոբոդինո (Лободине), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1628 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լոբոդինո գյուղում բնակվում էր 141 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,09 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 129,36 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1628 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հայոց ձորի դաշտ
Հայոց Ձորի դաշտ, դաշտ Հայկական լեռնաշխարհում, Վանա լճի գոգավորությունում։ Լճի հարավարևելյան ափից տարածվում է դեպի արևելյան և զբաղեցնում մոտ 260 կմ² տարածք։ Գրաբենային ծագման դարավանդային հարթավայր է՝ ծածկված լճագետային նստվածքներով։ Հյուսիսով հոսում է Խոշաբ գետը։ Կլիման ցամաքային է։ Բնորոշ է տափաստանային և մարգագետնային բուսածածկույթը։
Կատեգորիա:Բիթլիսի մարզի հարթավայրեր
Ռոմինա Յան
Կենսագրություն
Ռոմինա Յանկելևիչը ծնվել է 1974 թվականի սեպտեմբերի 5–ին Բուենոս Այրեսում (Արգենտինա) ՝ պրոդյուսեր Գուստավ Յանկելևիչի և դերասանուհի ու սցենարիստ Քրիս Մորենայի ընտանիքում։ Ծնողները բաժանվել են 1995 թվականին։ Ռոմինան ունեցել է կրտսեր եղբայր՝ Թոմաս Յանկելևիչ՝ ռեժիսոր, սցենարիստ և պրոդյուսեր։
Ռոմինան կինոյում սկսել է նկարահանվել 1990–ական թվականների սկզբին և մինչև իր մահը՝ 2010 թվականը, նկարահանվել է 12 ֆիլմում և սերիալում։ 2005 թվականին Յանկելևիչը սկսել է սցենարիստի կարիերան։
Կինոմատոգրաֆիական գործունեությունից բացի, Ռոմինան նաև եղել է երգչուհի և պարուհի։
1998–2010 թվականներին (մինչ մահը) Ռոմինան եղել է ամուսնացած պրոդյուսեր Դարիո Ջորդանոյի հետ, որից ունեցել է երեք որդի՝ Ֆրանկո Ջորդանո, Վալենտին Ջորդանո և Ազուլ Ջորդանո ։ Մահացել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 28–ին սրտամկանի ինֆարկտից Սան Իսիդրոում (Բուենոս Այրեսի արվարձան, Արգենտինա) իր 36 ամյակից քիչ անց ։ 2011 թվականի դեկտեմբին Սան Կարլոս դե Բոլիվար հիվանդանոցում բացվել է դերասանուհու անվան մանկաբուժության համալիր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի պարուհիներ Կատեգորիա:Արգենտինացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Արգենտինացի երգիչներ Կատեգորիա:Բուենոս Այրես քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Մալայա Բիյգան
Մալայա Բիյգան (Мала Бийгань, Kisbégány), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Բերեգովոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալայա Բիյգան գյուղում բնակվում էր 1 300 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1875 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 693,33 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Բերեգովոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կռում
Կռում, ճնշմամբ մետաղի մշակման եղանակներից. կատարվում է ունիվերսալ գործիքներով և մեքենաներով։ Որպես կանոն կռման ժամանակ մետաղը տաքացվում է մինչև որոշակի ջերմաստիճան (պլաստիկությունը մեծացնելու և դեֆորմացիայի նկատմամբ դիմադրությունը փոքրացնելու նպատակով)։ Կռման ջերմաստիճանային միջակայքը կախված է մշակվող մետաղի քիմիական բաղադրությունից և կառուցվածքից, ինչպես նաև գործողության կամ անցումի ձևից։ Պողպատի համար այդ միջակայքը 800—1100 °C է, ալյումինի համաձուլվածքների համար՝ 420—480°C։ Կռում կատարում են դրոշմոցներով և առանց դրոշմոցների (ազատ կռում)։ Առաջին դեպքում մետաղը բոլոր կողմերից սահմանափակվում է դրոշմոցի աշխատանքային խոռոչի պատերով և դեֆորմացիայի ընթացքում ստանում խոռոչի ձևը։ Ազատ կռման (ձեռքով կամ մեքենայով) դեպքում մետաղը չի սահմանափակվում կամ էլ սահմանափակվում է մեկ կողմից։ Լիակռման դեպքում մետաղն ամրանում է, վերանում են անհամասեռությունները, մանրանում բյուրեղները, որի շնորհիվ կառուցվածքը դառնում է մանրահատիկ։ Կռման ժամանակ օգտագործում են դարբնոցային գործիքների հավաքածու, որի օգնությամբ նախապատրաստուկներին տալիս են անհրաժեշտ ձև ու չափեր։ Կռման հիմնական գործողություններն են՝ նստեցումը, կռաձգումը, անցքակռալայնումը, շրջագլումը ևն։ Կռումը դետալների նախապատրաստուկների ստացման տնտեսողաբեր եղանակներից է։ Զանգվածային և խոշոր սերիական արտադրություններում ավելի շատ կիրառում են դրոշմոցներով, իսկ մանր սերիական արտադրությունում՝ ազատ կռում։
Կատեգորիա:Մետաղամշակում
Հեկտոր Մալո
Հեկտոր Մալո (Hector Malot, ), ֆրանսիացի գրող։
Կենսագրություն
Հեկտոր Մալոն ծնվել է նոտարի ընտանիքում։ Փարիզում ուսանել է իրավագիտություն, այնուհետև տարվել է գրականությամբ։ Գրական գործունեությունն սկսել է ամսագրային ակնարկներով։ Lloyd Francais-ում եղել է դրամատիկ քննադատ, L'Opinion Nationale-ում՝ գրական քննադատ։
Մալոյին արագ հռչակ բերեցին Les Amants, Les Epoux և Les Enfants երկերը, որոնք միասին կազմում են Victimes d’amour շարքը («Սիրո զոհեր»)։
Առաջին գիրքը Les Amants տպագրվել է 1859 թվականին։ Շուրջ 70 գրքերի հեղինակ է։ Ամենահայտնի ստեղծագործությունը «Առանց ընտանիքի» վիպակն է (Sans Famille, 1878)։
1895 թվականին Մալոն հայտնեց իր գրականության ասպարեզից հեռանալու մասին, սակայն 1896 թվականին վերադարձավ L'amour Dominateur նովելով և իր Le Roman de mes Romans («Իմ նովելների նովելը») գրքով։
Մահացել է Ֆոնտենե-սու-Բուայում, 1907 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաքննադատներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Նափա
Նափա (Napa), նավահանգստային քաղաք ԱՄՆ-ում՝ Կալիֆոռնիա նահանգի հյուսիսարևմտյան մասում՝ «Հյուսիսային ծոց» կոչվող տարածաշրջանում՝ Խաղաղ օվկիանոսի Սան Պաբլո ծովածոցի և այդ ծոցը թափվող Նափա գետի ափերին։ Նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն ու խոշորագույն բնակավայրն է. զբաղեցնում է 47.33 քառակուսի կիլոմետր տարածք, 2021 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 77.480 : Համարվում է Հյուսիսային Կալիֆոռնիայի «Գինու երկիր» անվանումով հայտնի երկրամասի կարևորագույն բնակավայրերից մեկը. այստեղ է սկիզբ առնում այսպես կոչված՝ «գինե երթուղին», որն անցնում է Նափայի դաշտավայրի գինեգործարաններով։ Քաղաքն ինքը հռչակվել է որպես ոչ միային գինեգործության, այլև զբոսաշրջության կենտրոն և համբավվել է նաև իր ռեստորաններով, արվեստի ու մշակութային միջոցառումներով։
Քույր քաղաքներ
Նափան բարեկամական սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր Կատեգորիա:Նավահանգիստներ Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի նավահանգիստներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի նավահանգիստներ
Քլաուս Էգգե
Քլաուս Էգգե (Klaus Egge), ), նորվեգացի երգահան։
Կենսագրություն
Էգգեն ծնվել է 1906 թվականի հուլիսի 19-ին Գրանսհերադ քաղաքում (Տելեմարկ)։ Մինչև 1929 թվականը երգեհոն նվագել է սովորել Ա. Սանվոլլայի մոտ, դաշնամուր՝ Ն. Լարսենի մոտ և կոմպոզիցիա՝ Ֆարտեյն Վալենի մոտ Օսլոյի կոնսերվատորիայում։ 1937-1938 թվականներին կոպմոզիցիայի ոլորտում կատարելագործվել է Բեռլինի Բարձրագույն երաժշտական դպրոցում Վալտեր Գմայնդլի ղեկավարությամբ։
1933-1945 թվականներին դասավանդել է երգեցողություն Օսլոյի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում։ 1935-1938 թվականներին Էգգեն եղել է «Tonekunst» ամսագրի խմբագիր։ 1945 թվականից սկսած՝ աշխատել է հիմնականում թերթերում որպես երաժշտական քննադատ (այդ թվում՝ «Arbeiderbladet» թերթում)։
1946 թվականին հիմնել է Սկանդինավյան երկրների կոմպոզիտորների միությունը և նախագահել է այն մինչև 1948 թվականը ։ Նույն թվականին դարձել է Նորվեգացի կոմպոզիտորների միության նախագահ (պաշտոնավարել է մինչև 1972 թվականը, ընդմիջումներով)։ Մինչև 1949 թվականը եղել է Նորվեգիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Միջազգային երաժշտական խորհրդի նախագահ։ Մահացել է Օսլոյում 1979 թվականի մարտի 7-ին։
Արվեստ
Էգգեն 20-րդ դարի լավագույն նորվեգացի կոմպոզիտորներից մեկն է։ Նրա վառ ժողովրդական երաժշտությունը վկայում է 20-րդ դարում նորվեգական երաժշտության վերածնունդի մասին ։ 1930-ական թվականներին իր ստեղծագործություններում օգտագործել է ազգային երաժշտական ֆոլկլորը։ Էգգեի որոշ ստեղծագործություններ մոտ են նեոկլասիցիզմին (օրինակ, երեք ֆանտազիաները)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակների ստեղծագործությունները ներարկված են հայրենասիրությամբ և հակապատերազմական տրամադրությամբ։ Դրանց թվում են՝ «Նորվեգական երգը» (1941), «Նորվեգիայի ժայռերը» (1941), 1-ին սիմֆոնիան՝ նվիրված նովեգացի ծովագնացների հիշատակին (1942): 1950-ական թվականներին Էգգեն անդրադարձել է դոդեկաֆոնիային։ Էգգեի երաժշտության վերջին փուլում օգտագործվել են կվինտաներ, առանձնահատուկ տետրակորդներ և տրիտոնի ինտերվալներ, որ վկայում են իր վերջին ստեղծագործություններում ֆոլկլորային հիմքի մասին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Նորվեգացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Նորվեգացի երաժիշտներ
Մամաղար
Մամաղար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(7771) Տվարեն
(7771) Տվարեն (Tvaren), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի մարտի 2-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,661642 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6055 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7178 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1586,07 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,226976 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,22° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:UESAC ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գուրգեն Մարգարյանի կիսանդրի (Երևան, Աջափնյակ)
Գուրգեն Մարգարյանի կիսանդրի, գտնվում է Երևանի Աջափնյակ համայնքում՝ Լենինգրադյան 52 շենքի հարակից այգում (Լենինգրադյան և Գ. Հասրաթյան փողոցների խաչմերուկ), տեղադրվել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 28-ին՝ նվիրված հայ լեյտենանտ Գուրգեն Մարգարյանին, ով սպանվել է 2004 թվականի փետրվարի 19-ին ադրբեջանցի սպայի կողմից։
Պատմություն
2004 թվականի հունվարի 11-ից Գուրգեն Մարգարյանը Բուդապեշտում մասնակցում էր ՆԱՏՕ-ի «Գործընկերություն հանուն խաղաղության» ծրագրի անգլերենի եռամսյա դասընթացներին։ Գուրգենի ծառայակիցը՝ ադրբեջանցի մարդասպան Ռամիլ Սաֆարովը, ով նույնպես մասնակցում էր դասընթացին, կացնի 16 հարվածներով սպանել է քնած հայ սպային ։
Հուշարձանի բացման արարողությանը ներկա են եղել ՀՀ պաշտպանության նախարարության, օտարերկրյա դեսպանատների, միջազգային կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ, հասարակական-քաղաքական գործիչներ, ինչպես նաև Մեծ Բրիտանիայի լորդերի պալատի բարոնուհի Քերոլայն Քոքսը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Սերժ Մեհրաբյանի քանդակներ Կատեգորիա:Աջափնյակ վարչական շրջան
Նովոնագաևո
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1140 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կրասնոկամսկի շրջանի բնակավայրեր
Տարաուակայի գավառ
Տարաուակայի գավառ (Microrregião de Tarauacá)՝ գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Ակրի նահանգի մեջ։ Մտնում է Վալի դու Ժուրուայի մարզի մեջ։ 2006 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 74 738 մարդ։ Տարածքը 45 184,222 կմ²։ Բնակչության խտությունը՝ 1,7 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ մտնում են հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Ակրի նահանգի գավառներ
Մուգես-Նովրուզլու
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 229 հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Խարկովցի (գյուղ, Գադյաչի շրջան)
Խարկովցի (Харківці), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1680 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Խարկովցի գյուղում բնակվում էր 760 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2046 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 371,46 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գադյաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1680 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
The 7 Temptations
The 7 Temptations (Յոթ գլխավոր գայթակղություն), լեհ երգչուհի Դոդիի երկրորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է Universal Music Group լեբլի վրա 2011 թվականին ։
Ալբոմի մասին
The 7 Temptations ալբոմը ձայնագրվել է երկու լեզվով՝ լեհերեն («7 pokus głównych») և անգլերեն (The 7 Temptations) ։ Ալբոմը թողարկվել է յոթ տարբեր շապիկների տեսքով, սակայն նրանցից բոլորը ծածկված էին սև փաթեթավորմամբ ։
Մրցանակներ։ Պլատինե դիսկ (10000 օրինակ) «ZPAV» 2011 թվական։։
Երգացանկ
«7 pokus głównych» ալբոմի լեհերեն տարբերակը
Հայրապետովի տուն (Տագանրոգ)
Հայրապետովի տուն (Дом Гайрабетова), հնագույն եռահարկ շենք Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքի կենտրոնական մասում, նրա պատմական հատվածում ։ Ունի պատմության և ճարտարապետության հուշարձաննի դաշնային նշանակության կարգավիճակ։ Ներկայումս շենքում գործում է Տագանրոգի Չեխովի անվան մանկավարժական ինստիտուտի օտար լեզուների ֆակուլտետը։
Պատմություն
1861 թվականին նախիջևանցի վաճառական Կարապետ Մարկոսի Հայրապետովը որոշեց վերակառուցել Պետրովսկայա փողոցում գտնվող իր երկհարկանի տունը։ Աշխատանքն իրականացվում էր Տագանրոգի առաջին քաղաքային ճարտարապետ (1867-1873) Միխայիլ Պետրովի նախագծով։ Ավելացվեց մեկ հարկ, ճակատը զարդարվեց եռանկյունաձև ճակտոններով ութ սյունով։ Առաջին հարկում կատարվեց ռելիեֆային շարվածք ։
Մինչև Հայրապետովի կողմից տունը գնելը, առաջին հարկում գտնվում էր քաղաքում հանրաճանաչ «Տրատորիա» սրճարանը։ 1860 թվականից շենքում գտնվում էր առևտրային ժողովի ակումբը, ապա` հանրային ժողովի ակումբը ։ Շենքի մի մասը զբաղեցնում էին կոշիկի (տերը` Տ. Ի. Իլյենկո), տղամարդկանց գլխարկների (տերը` Ի. Լև), հեծանիվների, կարի մեքենաների և այլնի (տերը` Ի. Ռոզենշտեյն) խանութները։ Այստեղ էին նաև Ա. Գ. Կարելինի «Ծխախոտ» և «Թեյի» խանութները։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին տանը գործում էր զինվորական հիվանդանոց։ 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո շենքը զբաղեցրել են Արհմիութենական աշխատողների տունը, Ատամանյան գնդի ակումբն ու թանգարանը, նահանգային դասընթացները և այլն ։
Հայրենական մեծ պատերազմից հետո տանն աշխատել է Սննդարդյունաբերության տեխնիկումը, 1955 թվականից շենքը զբաղեցնում է Մանկավարժական ինստիտուտը։