cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռոնի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Խլոդոմիր
Խլոդոմիր կամ Խլոդոմեր  — ֆրանկների թագավորը 511 - 524 թվականներին Մերովինգների արքայատոհմից։ Կառավարել է Օռլեանյան թագավորությունում։ Խլոդվիգ I-ի և Կլոտիլդա Բուրգունդացու երկրորդ տղան (առաջին տղան՝ Ինգոմերը մահացել է մանուկ հասակում)։
«Խլոդոմիր» անունը կազմված է երկու մասերից՝ hlod (այսինքն «հռչակավոր», «բացառիկ», «անվանի») և mir, mer (որը թարգմանվում է «մեծ») արմատներից։ Այդպիսով «Խլոդոմիր» անունը ֆրանկերենից թագրմանված նշանակում է «Մեծ հռչակավոր»։
Խլոդոմիրի թագավորություն
Խլոդվիգ I թագավորի մահից հետո՝ 511 թվականին Խլոդոմիրը և նրա երեք եղբայր Թեոդորիխ I -ը, Խիլդեբերտ I-ը և Խլոտարը իրենց միջև բաժանեցին Ֆրանկների թագավորությունը։ Այդ տարածքների մեծ մասը բաժին ընկավ Թեոդորիխին, իսկ պետության մյուս մասը գրեթե հավասար բաժանվեց Կլոտիլդա Բուրգունացու տղաների միջև։ Խլոդոմիրը տարածք ստացավ Լուարայի ավազանի շրջանում` այսպես կոչված Օռլեանյան թագավորությունը, որի մեջ էին մտնում Տրուա, Սանս, Մելյոն, Օռլեան, Շարտր, Անժե և Նանտ տարածքները, իսկ հարավից այդ տարածքին էին միանում Տուրը, Բուրժը, Պուատիեն և Լիմոժը։ Խլոդոմիրի մայրաքաղաքը Օռլեան քաղաքն էր։
Պատերազմբ բուրգունդների դեմ։ Խլոդոմիրի մահը
Խլոդոմիրը, Խիլդեբերտ I-ը և Խլոտար I-ը պայմանագիր կնքեցին Օստգոթերի հետ, որոնց թագավոր Թեոդորիխ Մեծը նույնպես ուզում էր բուրգունդներից վրեժ լուծել։ Բանն այն էր, որ Թեոդորիխ Օստգոթացու դստեր մահից հետո նրա ամուսին բուրգունդների թագավոր Սիգիզմունդը իր նոր կնոջ դրդումով սպանեց իր նախորդ ամուսնությունից որդուն, որը նաև Թեոդորիխի թոռն էր ։ Բուրգունդների և օստգոթերի հարաբերությունները այնքան էլ լավ չէին, իսկ այդ իրադարձություններից հետո հասան վերջնակետին։ Օստգոթերը պատրաստակամությամբ օգնեցին ֆրանկներին` ընդդեմ բուրգունդների թագավորներ Սիգիզմունդի և Գոդոմարի դեմ, որոնք Գունդոբադի տղաներն էին՝ սեղմելով նրանց երկու կողմից։ Մինչև Սիգիզմունդը համառորեն փորձում էր ետ մղել ֆրանկների հարձակումը, օստգոթերի զորքը Տուլուինի գլխավորությամբ անցել էր Դյուրանս գետը և շարժվելով դեպի հյուսիս, գրավել էր մի շարք բուրգունդյան քաղաքներ։ Այսպիսով նրանք գրավեցին ինչպես Դյուրանս և Դրոմ գետերի միջև, ինչպես նաև մինչև Իզեր գետն ընկած տարածքը։ Ֆրանկները նույնպես հարձակվելով հյուսիսից, ջախջախեցին բուրգունդյան զորքերը։ Գոդոմարը փախուստի դիմեց, իսկ Սիգիզմունդը փորձեց թաքնվել Ակավն վանքում, բայց նրան գտան ձերբակալեցին կնոջ և տղաների հետ միասին, և ուղարկեցին Օռլեան քաղաքի մոտակայք։
Դրանից հետո երբ ֆրանկյան թագավորները հեռացան, իսկ Սիգիզմունդի եղբայր Գոդոմար II-ը հավաքեց բուրգունդներին և ազատագրեց թագավորությունը։ Այդ ժամանակ Խլոդոմիրը, փորձելով դուրս գալ Գոդոմարի դեմ, 524 թվականի մայիսի 1-ին սպանեց Սիգիզմունդին կնոջ և երեխաների հետ միասին, հաշվի չառնելով հայտնի վանքահայր Ավիտին, իսկ նրանց դիակները գցեց ջրհորը Կոլոմնիից մոտակայքում, որը գտնվում էր Օռլեան քաղաքի մոտակայքում։
Հետո նա օգնության կանչեց Թեոդորիխ I թագավորի եղբորը, ով ամուսնացած էր սպանված Սիգիզմունդի աղջկա հետ, և նա չմտածելով, որ դրանով վիրավորում է իր աների անունը, ընդունեց առաջարկը։ Միասին նրանք շարժվեցին դեպի Բուրգունդիա և Վիրոնցիա տարածում (հիմա Վեզերոնս Կորտեն), որը Վիեն քաղաքի մոտակայքում էր, և 524 թվականի հունիսի 21-ին ճակատամարտ սկսեցին բուրգունդների հետ։ Ֆրանկները տապալելով բուրգունդների գիծը, սկսել հետևել նահաջող հակառակորդներին։ Սակայն Խլոդոմիրը, հետաքրքրվելով հետապնդումով, շրջափակվեց և գլխատվեց։ Ֆրանկների թագավորներից մեկի մահից հետո բուրգունդները կարողացան հաղթանակ տանել այդ պատերազմում ։
Նեֆտեգորսկի շրջան
Նեֆտեգորսկի շրջան (Нефтегорский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Սամարայի մարզում։
Ստեղծվել է 1965 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Նեֆտեգորսկ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1350 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 31672 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 23,46 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սամարայի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Շենան Քլիք
Շենան Մարի Քլիք, ամերիկացի մոդել է։ Նա բազմիցս հայտնվել է տարբեր երկրների հանրաճանաչ Vogue ամսագրի շապիկներին և 2008, 2009, 2010 ու 2011 թվականների Victoria's Secret նորաձևության շոուներին։
Վաղ տարիներ և բացահայտում
Քլիքը ծնվել է ԱՄՆ–ի Կալիֆորնիա նահանգի Սան Դիմաս քաղաքում։ Նա հայտնաբերվել է մի գործակալի կողմից՝ Հանինգտոն Բիչում հանգստանալու ժամանակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ
Ժան Ֆրանսուա Ռենյար
Ժան Ֆրանսուա Ռենյար (Jean-François Regnard, ), ֆրանսիացի դրամատուրգ։ 1688 թվականից սկսած ստեղծել է ֆարսեր՝ երաժշտությամբ ու պարերով հանդերձ (մեծ մասը գրել է Շ․ Ռ․ Դյոլֆրենիի հետ)։ Ճանաչվել է «Խաղամոլը» (բեմադրվել է 1696, հրատարակվել է 1697) չափածո կատակերգությամբ։ Պչավտոսի սյուժեներով են գրված «Անսպասելի վերադարձը» (բեմադրվել և հրատարակվել է 1700) և «Մենեխմները» (բեմադրվել է 1705, հրատարակվել է 1706) կատակերգությունները։ Ռեյնարի ամենանշանավոր չափածո կատակերգության («Միակ ժառանգը», հրատարակվել է 1708) կենտրոնում խորամանկ և խելացի ծառայի կերպարն է։ Նրա կատակերգությունները, չունենալով Մոլիերին հատուկ փիլիսոփայական խորություն և երգիծական սրություն, հիմնականում զվարճացնող բնույթի են, լի անսպառ զավեշտական հնարամտություններով։ Գրել է «Պրովանսուհին» (հրատարակվել է 1731) ինքնակենսագրական վեպը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:18-րդ դարի ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճանապարհորդներ Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ
Խլոդվիգ III
Խլոդվիգ III (Clovis III, մոտ 670 — մահ. 676 թվական), ֆրանկների թագավոր, կառավարել է 675 — 676 թվականներին, Մերովինգների հարստությունից։ Կառավարել է Ավստրազիաում։ «Խլոդվիգ» անունը ֆրանկներենից թարգմանած նշանակում է «Մենամարտերում հռչակված»
Կենսագրություն
Դարձել է Ավստրազիայի թագավոր ոչպես Խլոտար III-ի ոչ ամուսնական տղա։ Կան նաև տարբերակներ, որ նա կարող է լինել Տեոդորիխ III-ի կամ Խլոդվիգ II-ի տղան ։ Խլոդվիգը նստել է գահին փոքրիկ Դագոբերտ II-ի և մայորդոմ Վուլֆոալդի օգնությամբ։ Այդ ժամանակ Էբրոինը, Նեյստրիայի նախկին մայորդոմը, փախչեց վանքի փակումից և միացավ Խլոդվիգին։ Կարող է լինել այնպես, որ նա մտածում էր օգտագործել Խլոդվիգին Տեոդորիխ III-ի և Պիպին Գերիստալցկիի ինչպես Նեյստրիայում, այնպես էլ Բուրգունդիայում։ Թեպետ Էբրոինը չհասցրեց գահընկեց անել Տեոդորիխին և Պիպինին, սակայն վերջ ի վերջո նա կարողացավ վերադարձնել իր նախկին մայորդոմի պաշտոնը։ Խլոդվիգ մահացավ իր հռչակումից քիչ հետո, նա ոչինչ միայնակ չէր կատարում, լինելով խաղատիկնիկ հակամարտ կուսակցությունների ձեռքում։ Բացի դրանից, բացառված չէ, որ Խլոդվիգ III-ը ընդհանրապես Մերովինգ չի եղել։
Վոխտոմա (Յուզայի վտակ)
Վոխտոմա (Вохтома), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յուզա գետի աջ ափին 11 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 56 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Սովինյակ
Սովինյակ (Sauvignac), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 103 մարդ, բնակչության խտությունը` 8.86 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.62 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 440 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 155 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 50 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 69 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 53-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 16։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,8 %։ 53 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 49 անձ (28 տղամարդ և 21 կին)։ Գործազուրկ են եղել 4 անձ (1 տղամարդ և 3 կին)։ 16 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 5-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Աբդուլգյան
Աբդուլգյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Աբդուլյան
Աբդուլյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Խատեմալյա
Խատեմալյա  (Хатемалья), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Շուգօ գետի աջ ափին՝ 183 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 48 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Աբեթյան
Աբեթյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Շենտալայի շրջան
Ստեղծվել է 1935 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Շենտալա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1338,2 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 17107 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12,78 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սամարայի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Աբեթնակյան
Աբեթնակյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Աբելանց
Աբելանց, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Portugal. The Man
'''Portugal. The Man''', ամերիկյան ինդի ռոք խումբ Ալյասկա նահանգի Ուասիլա քաղաքից։ Գրեմմիի 60-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ խումբը հաղթել է «Լավագույն փոփ դուո/խումբ ելույթ» անվանակարգում «Feel It Still» երգի համար ։
Կենսագրություն
2009 թվականին տղաները ճանաչում են ձեռք բերել ԱՄՆ-ում Bonnaru և Lollapalooza փառատոններին մասնակցելու շնորհիվ։ Երբ խմբի վոկալիստ Ջոն Գուրլին մտածում էր խմբի անունը, նա Պորտուգալիայի մասին գիտեր միայն նրա մայրաքաղաքի անունը (Լիսաբոն), որ այնտեղ գեղեցիկ ծովափեր կան, և որ «Portugal բառը զիլ է հնչում» ։ Դրա շնորհիվ խումբը հիմնադրման օրվանից մեծ ճանաչում է ձեռք բերել Պորտուգալիայում ։
Աբեշյան
Աբեշյան, հայկական ազգանուն ։
Պուալկուր Սիդնե
Պուալկուր Սիդնե (Poilcourt-Sydney), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում ։
Աբեշյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Պուալկուր Սիդնե
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 169 մարդ, բնակչության խտությունը` 21.45 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.88 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 60 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 60 կմ հարավ-արևմուտք։
Portugal. The Man
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2004 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Ինդի ռոք երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Պուալկուր Սիդնե
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 112 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 89-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 23։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,5 %։ 89 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 82 անձ (40 տղամարդ և 42 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (5 տղամարդ և 2 կին)։ 23 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Այխենաու
Այխենաու (Eichenau) կոմունա Գերմանիայում, Բավարիայում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիայի ղեկավարությանը։ Մտնում է Ֆյուրստենֆելդբրուկ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 11961 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 6,98 կմ քառ. տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 79 118:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Միտինկա (գետ)
Միտինկա (Митинка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Օբնորա գետի ձախ ափում՝ 79 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջոն Հատչինսոն
Ջոն Հատչինսոն, ավստրիական և մալթական ֆուտբոլիստ, Մալթայի հավաքականի խաղացող։ Հիմա մարզիչ։
Միտինկա (գետ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կոստրոմա գետն է։։ Գետի գետային ավազանը՝ Վերին Վոլգայից մինչև Կույբիշևի։
Ջոն Հատչինսոն
Ակումբային կարիերա
Ծնվել է 1979 թվականի դեկտեմբերի 29-ին ավստրալիական Մորուել քաղաքում և հանդիսանում է « Մորվել Պեգասուս » տեղական ակումբի սան ։ Պրոֆեսիոնալ մակարդակում իր նորամուտը կատարել է « Ջիպպսլենդ Ֆելկոնս » հավաքականի կազմում, որտեղ խաղացել է 1996 թվականից մինչև 2001 թվականը Ավստրիայի բարձրագույն լիգայում։ 2001-ին ակումբը լուծարվելուց հետո նա պայմանագիր կնքեց «Նոզերն Սպիրիտ»-ի հետ, որտեղ անցկացրեց ևս երեք մրցաշրջան:2004-ին նա տեղափոխվեց ավստրալիական ցածր մակարդակի լիգաներից մեկի ակումբ, որտեղ անցկացրեց մեկ մրցաշրջան, որից հետո պայմանագիր կնքեց « Սենտրալ Կոստ Մարիներս » ֆուտբոլային ակումբի հետ։ « Մարիներս » ֆուտբոլային ակումբի կազմում միասին Հատչինսոնը անց է կացրել 10 տարի և ավարտել է կարիերան 2015 թվականին։
Միտինկա (գետ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ջոն Հատչինսոն
Կարիերան հավաքականում
Հաչինսոնը ունի մալթական արմատներ տատիկներից մեկի կողմից։ 2009-ին նրան առաջին անգամ կանչեցին Մալթայի ազգային հավաքական ՝ Չեխիայի և Շվեդիայի ազգային հավաքականների հետ խաղերի համար։ Իր նորամուտը կատարել է հունիսի 5-ին հավաքականի կազմում, խաղալով մեկ ամբողջ խաղ ընդդեմ Չեխիայի հավաքականի։
Աբեսալոմյանց
Աբեսալոմյանց, հայկական ազգանուն ։
Միտինկա (գետ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Աբեսալոմյանց
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Ջոն Հատչինսոն
Մարզչային կարիերա
Մարզչային կարիերան սկսել է 2015 թվականին, մտնելով « Սենտրալ Կոստ Մարիներս » մարզչական շտաբ։ 2017 թվականին դարձել է « Սիետլ Սաունդերս 2 » ֆուտբոլային ակումբի մարզիչ՝ Էզրի Հենդրիկսոնի օգնականը։
Թիմային
«Սենտրալ Կոստ Մարիներս»
Անձնական
«Սենտրալ Կոստ Մարիներս» ֆուտբոլային ակումբի առաջնորդ իր անցկացրած խաղերի քանակով (271)։
Առաքելությունն անիրագործելի է (ֆիլմաշար)
«Առաքելությունն անիրագործելի է» (Mission: Impossible film series), մարտաֆիլմերի շարք, որը կազմված է վեց ֆիլմերից՝ թողարկված 1996-2018 թվականների և հիմնված համանուն հեռուստասերիալի վրա։ Դիպաշարի կենտրոնում գործակալ Իթան Հանթի պատմությունն է, որի դերն ամբողջ ֆիլմաշարի ընթացքում խաղում է Թոմ Քրուզը։
Թոմ Քրուզի հոնորարները «Առաքելությունն անիրագործելի է» ֆիլմերում
-->
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առաքելությունն անիրագործելի է Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2022 ֆիլմեր
Իվան Հաշեկ
Իվան Հաշեկ , չեխական ֆուտբոլիստ և մարզիչ, Չեխոսլովոկիայի հնգակի չեմպիոն, Չեխոսլովակիայի Գավաթի եռակի դափնեկիր, խաղացել է կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում։
Ակումբային
21 տարի տևած պրոֆեսիոնալ մարզիկի կարիերայի ընթացքում Իվան Հաշեկը խաղացել է այնպիսի ակումբներում, ինչպիսիք են « Սպարտա Պրահան », « Ստրասբուրգը », « Սանֆրետշե Հիրոշիման » և « ՋԵՅՈՒ Յունայթեդ Ինտիհարա Տիբա »։ Չեխիայում նա երկու անգամ ճանաչվել է տարվա խաղացող (1987, 1988)։
Իսլամիստական ահաբեկչական հարձակումների ցանկ
Ողջ աշխարհում ծայրահեղ իսլամիստների կողմից կրոնական-քաղաքական այս կամ այն դրդապատճառներով իրագործվել են բազմաքանակ ահաբեկչական հարձակումներ։ Սովորաբար ահաբեկիչների մարտավարության մեջ են մտնում հրկիզումները, տրանսպորտային միջոցների պայթեցումները, ռումբի պայթեցման սպառնալիքները, մահապարտ ահաբեկիչների հարձակումները, ռմբակոծությունները, զանգվածային հրաձգությունները, դանակահարությունները, օդահենությունները, առևանգումները և գլխատումները։
Իվան Հաշեկ
Մարզչային
Ավարտելով խաղացողի կարիերան, 1999-ին Հասեկը որոշեց շարունակել աշխատել ֆուտբոլում ՝ դառնալով մարզիչ։ Նա մարզեց իր նախկին « Սպարտա » ակումբները (երկու անգամ նրանց բերեց առաջնություն) և « Ստրասբուրգ », ինչպես նաև « Վիսել Կոբե », « Ալ Վասլ », « Սենտ-Էթյեն » : 2007 թվականի դեկտեմբերին նա ղեկավարեց «Ալ-Ահլին» ։ Հուլիսից հոկտեմբեր նա եղել է Չեխիայի հավաքականի գլխավոր մարզիչը, հրաժարականի դիմում է ներկայացրել 2010 թվականի Աշխարհի գավաթի խաղարկության որակավորման փուլում ձախողվելուց հետո ։ Վերջերս նա եղել է երկրի ֆուտբոլային միության նախագահ ։
Իսլամիստական ահաբեկչական հարձակումների ցանկ
Արտաքին հղումներ
Նորություններ՝
Իվան Հաշեկ
Անձնական կյանք
Զարմիկ Մարտին Հասեկը, որը նաև ֆուտբոլիստ և գործընկեր է « Սպարտայում » և Դոմինիկ Հասեկը, ով հիանալի արդյունքների է հասել որպես հոկեյի դարպասապահ։ Երկու որդիներին անվանումներն են՝ Իվան և Պավել, նրանք նույնպես խաղում են պրոֆեսիոնալ մակարդակի ֆուտբոլ։
Իսլամիստական ահաբեկչական հարձակումների ցանկ
Արտաքին հղումներ
Գրականություն՝
Իվան Հաշեկ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեխիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Չեխ ֆուտբոլային մարզիչներ
Իսլամիստական ահաբեկչական հարձակումների ցանկ
Արտաքին հղումներ
Կայքեր՝
Կատեգորիա:Ցանկեր Կատեգորիա:Ահաբեկչություն
Շիգոնիի շրջան
Ստեղծվել է 1965 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Շիգոնի ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2134,4 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 20878 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 9,78 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սամարայի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Ֆեստինգերի գիտափորձ
Լեոն Ֆեստինգերի գիտափորձ (Leon Festinger), գիտափորձերի շարք սոցիալական հոգեբանության բնագավառում, որն անցկացրել են ամերիկացի հոգեբաններ Լեոն Ֆեստինգերը և Ջեյմս Կառլսմիթը 1956 թվականին։ Գիտափորձը հանգամանորեն ներկայացված է «Հարկադրական զիջողականության կոգնիտիվ հետևանքները» (Cognitive consequences of forced compliance // J. Abnorm. Soc. Psychol.; 1959) հոդվածում ։
Նկարագրություն
Ֆեստինգերի և Կառլսմիթի դասական գիտափորձերին մասնակցել են Սթենֆորդի համալսարանի ուսանողները։ Հետազոտվողներին բացատրել են, որ գիտափորձի նպատակը արդյունավետության մակարդակի ուսումնասիրությունն է, որպեսզի հետագայում այդ արդյունքների հիման վրա այն բարձրացնեն։ Գիտափորձին մասնակցել է 71 մարդ։
Գիտափորձի ընթացքում նրանց առաջադրվել են ձանձրալի և անմիտ առաջադրանքներ։ Առաջին կես ժամվա ընթացքում հետազոտվողները մեկ ձեռքի օգնությամբ սկուտեղից սեղանին էին տեղափոխում 12 կոճերը։ Հաջորդ կես ժամվա ընթացքում մասնակիցները, կրկին օգտագործելով մեկ ձեռքը, ժամ սլաքի ուղղությամբ պտտում էին տախտակին ամրացված լծակները։ Գիտափորձի ընթացքում լաբորատորիայում էր գտնվում հետազոտողը, ով ուներ վայրկյանաչափ և նոթագրումներ էր անում։
Առաջադրանքը կատարելուց հետո հետազոտողը բարձրաձայնում էր գիտափորձի մտացածին նպատակը՝ սպասելիքների ազդեցությունը իրականացվող աշխատանքի վրա։ Հետո հետազոտվողին ասում էին, որ նա ընդգրկված է մի խմբում, որի անդամները ոչ մի տեղեկություն չունեն գիտափորձի մասին։ Հետազոտվողին առաջարկվում էր ժամանակավորապես հանդես գալ որպես հետազոտողի օգնական (ով որոշ ժամանակով բացակայում է) և հաջորդ մասնակիցներին ներկայացնել այն աշխատանքը, որը նրանք պիտի անեն՝ բնութագրելով այն որպես հետաքրքիր և հաճելի աշխատանք։ Նրան տրվում էր թղթիկ՝ «Բ խմբի համար» գրառմամբ։ Առաջադրանքը բարդանում էր նրանով, որ գիտափորձի մասնակիցը մյուսներին պետք է խաբեր և համոզեր, որ առաջադրանքները գրավիչ ու հետաքրքիր են։
Գիտափորձի բոլոր մասնակիցները բաժանված էին երեք խմբի․ մի խմբին խաբելու համար առաջարկվում էր 1$, մյուսին՝ 20$, իսկ երրորդ խումբը ստուգիչ խումբն էր, որը չէր մասնակցում խաբելուն։ Որոշ մասնակիցներ հրաժարվեցին առաջարկվող դերից անգամ խրախուսվելու պարագայում, սակայն մեծ մասն ընդունեց առաջարկը ։
Արդյունքներ
Գիտափորձի ավարտին բոլոր երեք խմբերը մասնակցեցին հարցազրույցի, որտեղ հոգեբանության ֆակուլտետի աշխատակիցը առաջարկեց նրանց անցկացված գիտափորձը գնահատել ըստ չորս չափանիշի․
Գիտափորձի ոչ բոլոր մասնակիցներն են խստորեն հետևել նշված կանոններին։ 5 հոգի, որոնց խրախուսանք էր առաջարկվել (մասնակիցներից երեքին առաջարկվել էր 1$, երկուսին՝ 20$), շատ կասկածելի էին համարում խաբելու համար վճար ստանալու երևույթը։ Այդ փաստը նրանց դրդեց կասկածի տակ առնել գիտափորձի իրական նպատակը։ 1$ ստացած 2 մասնակից հաջորդ մասնակիցներին ասացին, որ առաջադրանքները ձանձրալի էին, սակայն իրենց վճարել են, որպեսզի խաբեն։ 3 հետազոտվող հրաժարվեց մասնակցել խաբեությանը՝ չնայած խոստացված խրախուսանքին։ Եվս մեկ մասնակից, ով ստացել էր 1$, առաջադրանքները դրական բնութագրեց, սակայն հետո խնդրեց հաջորդ մասնակցի հեռախոսահամարը, որպեսզի գիտափորձից հետո ամեն ինչ պատմի նրան։ Վերջին հաշվով, մնաց 60 հետազոտվող, որոնց պատասխանների հիման վրա էլ ամփոփվել են գիտափորձի արդյունքները։
Հետազոտողների համար առավել մեծ հետաքրքրություն էին ներկայացնում առաջին հարցի պատասխանները, քանի որ մնացած երեք հարցերի պատասխանների մեջ առանձնապես մեծ տարբերություններ չկային։ Առաջին հարցին տրված պատասխանների սանդղակն ընդգրկում էր -5-ից մինչև 5 սանդղակը, որտեղ «-5»-ը նշանակում էր «ձանձրալի, անհետաքրքիր», «0»-ն՝ «չեզոք», իսկ «+5»-ը՝ «հետաքրքիր, գրավիչ»։ Ստուգիչ խմբի անդամների մեծ մասը առաջադրանքները համարել էր ձանձրալի և անհետաքրքիր, ինչը միանգամայն սպասելի էր։ Այն մասնակիցները, ում վճարել էին 20$, առաջադրանքները գնահատել էին չեզոք։ Այն մասնակիցները, ովքեր խաբելու համար ստացել էին 1$, նշել էին, որ կատարված աշխատանքը հետաքրքիր էր և գրավիչ։ Ֆեստինգերի և Կառլսմիթի կարծիքով այդպիսի գնահատականը միանգամայն կանխատեսելի էր և հաստատում էր կոգնիտիվ դիսոնանսի տեսությունը։ 1$ և 20$ ստացած մասնակիցների մեջ գիտափորձի ընթացքում զարգացել է դիսոնանս, ինչի արդյունքում առաջացել է անհամապատասխանություն առաջադրանքների միապաղաղության և ցուցադրվող հետաքրքրության միջև։ Եթե երկրորդ խմբի անդամները ստեղծված իրադրությունը կարող էին արդարացնել նրանով, որ գոնե բավարար գումար էին ստացել խաբելու դիմաց՝ այդ կերպ չեզոքացնելով հոգեբանական անհարմարության վիճակը, ապա 1$ ստացած մասնակիցները ստիպված էին փոխել իրավիճակի իրենց ընկալումը և մտքերը, որպեսզի խուսափեն դիսոնանսի վիճակից ։
Եզրակացություններ
Գիտափորձի արդյունքներն ակնհայտորեն հաստատում էին Ֆեստինգերի կոգնիտիվ դիսոնանսի տեսության դրույթները։ Ֆեստինգերը կարծում էր, որ դիսոնանսն առավել արտահայտված կլինի այն դեպքում, երբ դիրքորոշումների անհամապատասխանությունը ամենաշատ նշանակությունը կունենա հետազոտվողի համար։ Տվյալ դեպքում ենթադրվում էր, որ մարդկանց մեծամասնությունը համոզված է իր բնածին անկեղծության մեջ, ուստի անհամաձայնությունն առավել վառ կարտահայտվի։ Իսկապես, 1$ ստացած խմբի անդամները, բախվելով գործունեության և դրա նկարագրության անհամապատասխանությանը, ստիպված էին իրենք իրենց համոզել, որ առաջադրանքները հետաքրքիր են, որպեսզի խուսափեն հոգեբանական անհարմարության վիճակից, և արդարացնել կեղծիքը։ Արդյունքում տեղի ունեցավ գործող դիրքորոշումների փոփոխություն և դիսոնանսի վիճակի չեզոքացում ։
Համանման գիտափորձեր
Ամերիկացի հոգեբան Արթուր Քոենը նմանատիպ գիտափորձ է անցկացրել Եյլի համալսարանի ուսանողների հետ ուսանողական ընդվզումից անմիջապես հետո, որը խստորեն ճնշել էր Նյու-Հեյվենի ոստիկանությունը։ Ուսանողներին առաջարկվեց էսսե գրել, որտեղ կարդարացնեին ոստիկանության գործողությունները, քանի որ հետազոտվողներին հարկավոր էին ոստիկանության օգտին համոզիչ փաստարկներ։ Գրվող էսսեի դիմաց ուսանողներին խրախուսանք էր առաջարկվում։ Արված աշխատանքի համար մի խմբին վճարում էին 50 ցենտ, մյուսին՝ 1 դոլար, երրորդին՝ 5 դոլար, իսկ չորրորդին՝ 10 դոլար։ Էսսեները գրելուց հետո հետազոտվողներին առաջարկեցին լրացնել հարցաթերթիկ, որն արտացոլում էր ոստիկանների նկատմամբ նրանց վերաբերմունքը։ Ստուգիչ խումբը էսսե չէր գրել․ նրանց վերաբերմունքը որոշվեց հարցաթերթիկների պատասխանների միջոցով։
Գիտափորձի արդյունքները ցույց տվեցին, որ ինչքան խրախուսանքը մեծ էր, այնքան դիսոնանսը փոքր էր։ Այն ուսանողները, ովքեր ստացել էին 50 ցենտ, վերջին հաշվով փոխել էին վերաբերմունքը դեպի ավելի դրականի, քան նրանք, ովքեր գրել էին դոլարի դիմաց։ Իր հերթին, մեկ դոլար ստացածների վերաբերմունքն ավելի դրական էր, քան նրանցը, ովքեր ստացել էին 5 դոլար։ 5 և 10 դոլար ստացած խմբերի վերաբերմունքը ոստիկանության հանդեպ ևս կտրուկ տարբերվում էր։ Իսկ ստուգիչ խմբի վերաբերմունքը խիստ բացասական էր ։
Քննադատություն
Ֆեստինգերի գիտափորձի հիմնական քննադատներն էին Նատալյա Չապանիսը և Ալֆոնս Չապանիսը։ Նրանք կասկածում էին, որ տվյալ գիտափորձի պայմանները կարող են հանգեցնել դիսոնանսի առաջացմանը։ Ստուգիչ խմբի անդամները գնահատել էին առաջադրանքները իբրև չեզոք կամ ձանձրալի, այն դեպքում, երբ Ֆեստինգերը ենթադրում էր, որ հենց առաջադրանքների միօրինակությունն ու միատեսակությունն են հանգեցնում դիսոնանսի առաջացմանը։ Այդ պարագայում, ինչպես հաստատում են Նատալյա և Ալֆոնս Չապանիսները, կամ ներկայացվող առաջադրանքներն այնքան ձանձրալի և միատեսակ չէին, որպեսզի ներգործեին հետազոտվողների հոգեվիճակի վրա, կամ գիտափորձից առաջ դրա նպատակի մասին ներկայացվող կեղծ հրահանգները հետազոտվողներին այնքան հետաքրքիր են թվացել, որ առաջադրանքների կրկնվող և ձանձրալի բնույթը չի առաջացրել հոգեբանական անհարմարություն։
Քննադատության է ենթարկվել նաև գիտափորձի վարձատրությունը։ Հետազոտվողներն ուսանողներ էին, ում համար 20$-ը մեծ գումար էր անգամ մեկ ամբողջ օր աշխատելու դիմաց։ Ուստի երբ նրանց առաջարկում էին այդքան մեծ վարձատրություն կես ժամ տևող անմիտ աշխատանքի դիմաց, զարմանալի չէր, որ շատերը դա համարում էին խաբեություն կամ հրաժարվում մասնակցելուց։ Նատալյա և Ալֆոնս Չապանիսները եզրակացրին, որ մասնակիցները կարող էին խաբել կամ խուսափողաբար պատասխանել գիտափորձը գնահատելիս, քանի որ անվստահությամբ էին մոտենում վերջինիս նպատակին ։
Ազդեցություն տնտեսության վրա
Լեոն Ֆեստինգերի գաղափարներն ու գիտափորձերը հետագայում արտացոլվեցին նաև վարքային տնտեսության տեսության մեջ։ Այս ուղղության համախոհները հաստատում են, որ տնտեսական որոշումների ընդունման վրա ներգործում են նաև հոգեբանական, այդ թվում՝ մտավոր գործոնները։ Այդ կերպ, տնտեսական գործակալները ամբողջ ուժով կձգտեն արդարացնել ընդունված որոշումները, եթե դրանք իռացիոնալ կամ նույնիսկ վնասակար լինեն՝ դրանով ձգտելով նվազեցնել առաջացած դիսոնանսի զգացողությունը։ Հուզական և մտավոր գործոնները կարող են դրսևորվել հատկապես ներդրողների և բանկային աշխատողների գործունեության մեջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոգեբանական գիտափորձեր Կատեգորիա:Սոցիալական գիտափորձեր Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն
Խոյկավոժ
Խոյկավոժ  (Хойкавож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Յանգեչավոժ գետի ձախ ափին՝ 11 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 16 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Դեղնականջ մոհո
Դեղնականջ մոհո  (Moho bishopi), Էնդեմիկ հավանացիների անհետացած երգող թռչուն։ Նախկինում դիտվել է որպես Ավստրալիայի-խաղաղօվկիանոսյան ներկայացուցիչ (Meliphagidae). Ուոլտեր Ռոտշիլդը այս տեսակն անվանել է ի պատիվ Հոնոլուլուի թանգարանի հիմնադիր Չարլզ Բիշոփի (Charles Reed Bishop)։
Նկարագրություն
Այդ տեսակը հայտնաբերվել է թռչունների կոլեկցիոների կողմից 1892թ-ին։ դեղնականջ մոհոի երկարությունը մոտավորապես 29սմ է։ Պոչի երկարությունը հասնում է մինչև 10ւմ։ Գլխավոր փետուրները եղել է վառ սևի և դեղինի խառնուրդ վերին ծնոտի շրջանում, թևերի և պոչի։ Նրանց երգը բաղկացած էր երկու պարզ նոտաից-տուկ տուկ, Որը կարելի էր լսել մի քանի կիլոմետրի վրա։
Ապրելակերպ
Քիչ բան է հայտնի դեղնականջ մոհոյի ապրելակերպի մասին։ Նա սնվում էր Հավայան ծաղկատեսակներով։
Բնաջնջվելը
Նրանց բնաջնջման պատճառներից էին անտառազրկումը, մրցակցությունը ներխուժած տեսակների միջև, բնիկ ցեղերի որսերի պատճառով, որոնք որսում էին նրանց դեղին փետուրների համար, որոնցից պատրաստում էին թանկարժեք թիկնոցներ։ Վերջին անգամ թռչնին տեսել է թռչնաբան Ջորջ Մունրոն 1904թ-ին։ 1915թ-ին նա փորձեց գտնել թռչնի հետ հանդիպելու հավանականությունը, սակայն այդպես էլ չգտավ։ 1981 տեղի ունեցավ իբր թե տեսակների վերագտնումը Մաուի կղզում, սակայն դա այդպես էլ չհաստատվեց։
Ցուցադրանմուշներ
Այսօր այդ թռչնին կարելի է տեսնել միայն խրտվիլակների տեսքով, նկարներում, պատկերազարդման մեջ և մորթու տեսքով։ Դրանք գտնվում են Քեմբրիջում, Լոնդոնում, Գոնոլուլուում, Նյու Յորքում և այլն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կենսաբանության բաժիններ Կատեգորիա:Թռչուններ
Ցեսիս
Ցեսիս (Cēsis), Վենդեն (Wenden, Venden), քաղաք Լատվիայում, Ցեսիսի շրջանի վարչական կենտրոն։ Գտնվում է Գաույա գետի մոտ՝ Ռիգայից 90 կմ հյուսիս-արևելք։ Բնակչությունը 17.2 հազար մարդ է (2016)։ 2014 թվականին եղել է Եվրոպայի մշակութային մայրաքաղաք կոչման հավակնորդներից մեկը ։
Պատմություն
Գերմանական Վենդեն ամրոցը, որը կառուցվել է 1213 թվականին, Լիվոնյան օրդենի գլխավոր կենտրոններից է եղել և նրա մագիստրոսների նստավայրը։ Գերմանական անվանումը ծագում է այստեղի երբեմնի բնակիչների՝ վենդերի անունից, որոնց էթնիկ ծագումն անհայտ է։ Նրանք 11-րդ դարում Ռիեկստուկալնս բնակավայրում կառուցել են իրենց ամրոցը։ Վենդական այս բնակավայրն ու հարևանությամբ կառուցված քարե ամրոցը դարձել են ապագա քաղաքի հիմքը։
Միջնադարում այն հանզայական միության մեջ է մտել։ Այստեղ ամեն տարի հավաքվել է օրդենի գլխավոր կապիտուլը։ Լիվոնյան օրդենի մագիստրոս Վալտեր ֆոն Պլետենբերգը և մի շարք այլ մագիստրոսներ թաղված են օրդենի՝ Սուրբ Հովհաննեսի եկեղեցում (13-րդ դար)։
Լիվոնյան դարաշրջան
1198 թվականին Հռոմի Իննոկենտիոս III պապը խաչակրաց արշավանք է հայտարարել Մերձբալթիկայի հեթանոսների դեմ։ 1202 թվականի ամռանը Ռիգայի ապագա եպիսկոպոս Ալբերտ Բուկսգևդենը 23 նավերով ուղևորվել է հնազանդեցնելու Դաուգավայի շրջանի լիվերին և հիմնադրել է Սուսերակիրների օրդենը։
1206 թվականին վենդերն ընդունել են կաթոլիկություն և հպատակություն հայտնել Լիվոնի եպիսկոպոսությանը։ 1208 թվականին վենդական քաղաքում տեղավորվել է սուսերակիրների կայազորը։ Այն գլխավորել է մագիստրոս Բերտոլդը։ Նույն թվականին լատգալական կառավարողները և ասպետները համաձայնագիր են կնքել, որն ուղղված էր էստերի դեմ։
1210 թվականի ամռանը քաղաքը փորձել են գրավել էստերը, սակայն անհաջողություն են կրել։ 1218 թվականին Վենդենը պաշարել են Սմոլենսկի իշխան Վսեվոլոդ Մստիսլավիչը զորքերը, սակայն վենդերը խաչակիրների օգնությամբ ստիպել են նրանց նահանջել։ Այս հարձակման ժամանակ տարեգիր Հենրիխ Լատվիացին հիշատակել է Վենդենի մերձակայքի բնակավայրը։
1213 թվականին եպիսկոպոս Ալբերտն ու Սուրերակիրների օրդենը պայմանագիր են կնքել հողերի նոր բաժանման մասին, որի արդյունքում օրդենը ստացել է Վենդենն ու քաղաքից հարավ-արևելք ընկած մեծ տարածքը։ Հենց այդ ժամանակ էլ վենդական բնակավայրի դիմաց կառուցվել է քարե ամրոց (Ցեսիսի ամրոց)։
1225 թվականին Հռոմի պապի դեսպան Վիլհելմ Մոդենացին ժամանել է Վենդեն։
1226 թվականի հուլիսի 28-ին առաջին անգամ հիշատակվում է ռատուշան։ Դա նշանակում է, որ Վենդենն արդեն քաղաքի կարգավիճակ է ունեցել։
1245 թվականին 500 լիտվացի աննկատ հասել է Վենդեն և պարտության մատնել Լիվոնյան օրդենին։ Լիտվացիների ներկայացուցիչ Լուգվենը ասպետներից մեկին ստիպել է քաղաքի կոմտուրի կտրված գլուխը հասցնել Լիտվա։ 1262 թվականին Վենդենի վրա է հարձակվել լիտվացի իշխան Մինդովգը, սակայն ռուսների կողմից չստանալով խոստացված օգնությունը՝ լիտվացիները նահանջել են։
Լիվոնիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ 1298 թվականին Ռիգայի եպիսկոպոսության դաշնակիցները պարտության են մատնել Լիվոնյան օրդենի զորքերին։ Սպանվել են մեծ մագիստրոսը, 22-60 ասպետներ և մոտ 1.500 տեղացիներ։ Լիտվացիները կորցրել են մոտ 800 զինվոր։
1367 թվականին քաղաքը մտել է հանզայական միության մեջ և մասնակցել Դանիայի դեմ մղված պատերազմին, որն ավարտվել է Դանիայի պարտությամբ։ Դա ազատ ելք է ապահովել Բալթիկ ծովի ու Հյուսիսային ծովի միջև։
1401 թվականին Վենդենում առաջին անգամ կայացել է լիվոնյան քաղաքների կապիտուլը։ Հետագայում այն բազմիցս կայացել է Վենդենում։
1472 թվականին Վենդենում բացվել է դրամահատարան, որտեղ, ինչպես Ռիգայում, հատել են Լիվոնյան օրդենի դրամներ։ Վենդենը եղել է Լիվոնիայի միակ քաղաքը, որտեղ ոսկե ու արծաթե դրամներ են հատել մակագրությամբ (Moneta Wendes կամ Moneta Wenden):
1494 թվականին Մոսկվայի իշխան Իվան III-ը փակել է Նովգորոդի հանզայական միությունը, որի առևտրական գլխավոր գործընկերը Լիվոնիան էր, բռնագրավել է ունեցվածքը և ձերբակալել լիվոնյան առևտրականներին։ Նույն թվականի հուլիսի 7-ին օրդենի մեծ մագիստրոս է դարձել վալտեր ֆոն Պլետենբերգը։ Նա փորձել է Վենդենը Լիվոնյան օրդենի մայրաքաղաք հռչակել՝ զգալով Մոսկվայի իշխանի կողմից եկող վտանգը։ 1501 թվականին, երբ Դերպտի մոտ ձերբակալվել է ռուս 150 առևտրական, սկսվել են ռազմական գործողություններ, որին ի պատասխան՝ ռուսները հարձակվել են Վենդենի վրա, սակայն հետ են մղվել։ Սմոլինի լճի մոտ կայացած վճռական ճակատամարտում Լիվոնյան դաշնության միացյալ զորքը (գերմանացիներ, լատիշներ, էստոնացիներ) հաղթանակ է տարել, որը մոտ հիսուն տարով ապահովել է երկրի խաղաղությունը։
1522 թվականին Լիվոնիայում սկսվել է Ռեֆորմացիան. կաթոլիկությունը փոխարինվել է լյութերականությամբ։ Երեք տարի անց Վենդենում հրավիրաված լանդտագը որոշել է թույլ տալ լյութերականության տարածումը ամբողջ Լիվոնիայով։
Լիվոնյան պատերազմ
Լիվոնյան պատերազմը սկսվել է Իվան Ահեղի զորքերի հարձակումով 1558 թվականի հունվարի 17-ին։ Հուլիսին ռուսները հաղթանակ են տարել Վենդենի մերձակայքում, սակայն քաղաքի վրա չեն համարձակվել հարձակվել։
1559 թվականի հունվարին ռուսներն ավերել են Վենդենի շրանի որոշ ամրոցներ։ Էրմեսի մոտ կայացած ճակատամարտից հետո Իվան Ահեղը տիրել է Ֆելինի ամրոցին, ինչը հանգեցրել է Լիվոնյան դաշնության կազմալուծմանը։
1561 թվականին Լիվոնյան օրդենի մագիստրոսը, Ռիգայի եպիսկոպոսը և Ռիգան հպատակություն են հայտնել Լիտվական մեծ իշխանությանը։ Իրավական առումով Լիվոնյան օրդենի գոյությունն ավարտվել է 1563 թվականի մարտի 5-ին, և դրա հետ մեկտեղ Վերդենն էլ կորցրել է մայրաքաղաքի իր կարգավիճակը։
1569 թվականին Լիտվան ու Լեհաստանը միավորվել են Ռեչ Պոսպոլիտայի մեջ։ 1577 թվականի օգոստոսին՝ Վենդենի ճակատամարտի ժամանակ, լատիշները Վենդենի ամրոցից վանել են լեհական կայազորը, և այնտեղ հաստատվել է իշխան Մագնուսը, որը համարվում էր Լիվոնիայի արքա։ Բնակիչները հույս ունեին, որ քաղաքը կպաշտպանվի ռուսների հարձակումներից։ Չնայած Մագնուսը խոստացել էր Վենդենը հանձվել Իվան Ահեղին, սակայն ամրոցի պաշտպանները հրաժարվել են հանձնվել։ 1577 թվականին Վենդենի ամրոցը Իվան Ահեղի գրոհի ժամանակ պայթեցվել է հենց պաշտպանների կողմից ։
Ռեչ Պոսպոլիտայի և Շվեդիայի տիրակալության շրջան
1582 թվականին լեհ արքա Ստեֆան Բատորին Վենդենին այնպիսի իրավունքներ է տրամադրել, ինչպիսիք ունեցել է Ռիգան։ Քաղաքը սկսել է արագ ծաղկում ապրել։ 1588 թվականին Վենդենում լիվանյան լանդտագը գահընկեց է արել լեհ արքային։ 1598 թվականի վենդենը դարձել է Վենդենի վոևոդության կենտրոնը։
Վենդենը կրկին ավերվել է լեհ-շվեդական պատերազմի հետևանքով։ 1600-1602 թվականներին շատ ցուրտ ձմեռներ են եղել, անձրևոտ ամառներ, և զինվորների գործած վայրագություններին ավելացել են սովն ու համաճարակը։
1625 թվականին Վենդենն անցել է Շվեդիայի տիրապետությանը։ Գուստավ II արքան քաղաքից վտարել է բոլոր ճիզվիտներին։ Այդ ժամանակ արդեն ծայրամասի շատ բնակավայրեր լքվել էին։ Բարեփոխումների, առևտրի, արհեստագործության ու հողագործության շնորհիվ՝ քաղաքն աստիճանաբար սկսել է վերելք ապրել։ Շվեդիայի թագուհի Քրիստինան արգելել էր քաղաքում գարեջրի վաճառքը, իսկ արհեստագործներն իրավունք չունեին թողնել իրենց արհեստն ու գարեջուր պատրաստել։
Ալեքսեյ Միխայլովիչ ցարի՝ 1656 թվականի արշավանքից հետո լատիշներն աշխարհազոր են կազմավորել, որոնք հաջորդ տարի հաջողությամբ կանխել են ռուսների հարձակումը քաղաքի վրա։ 1657 թվականին Վենդենը կարճ ժամանակով գրավել ու ավերածությունների են ենթարկել լեհերը, սակայն տեղի բնակիչների կազմակերպած դիմադրության հետևանքով նրանք մոտ 6.000 զինվոր են կորցրել։ 1669 թվականին Ռեչ Պոսպոլիտայի ու Շվեդիայի միջև կնքվել է Օլիվի հաշտության պայմանագիրը, որը Լիֆլանդիայի համար խաղաղություն է ապահովել հետագա 40 տարիներին։
1665 թվականին կառուցվել է քաղաքային հիվանդանոցը։ 1667 թվականին բացվել է լատիշական առաջին դպրոցը։ 1680 թվականին հաստատվել է Ցեսիսի Փոքր գիլդիայի կանոնադրությունը։ 1669 թվականին քաղաքում եղել է քարե և փայտե 119 շինություն։
Անկախ Լատվիայի շրջան
Գերմանական զորքերի փաստացի օկուպացիայի պայմաններում 1918 թվականի նոյեմբերի 18-ին Լատվիայի ժողովրդական խորհուրդը հռչակել է Լատվիայի Հանրապետության անկախությունը։ Վեդենում սկսել են ձևավորվել ինքնապաշտպանական խմբեր։ Դեկտեմբերի 1-ին Լատվիա են ներխուժել Կարմիր բանակի զորքերը։ Լատվիայի կառավարությունը սկզբնական շրջանում չէր վայելում լատիշների մեծ վստահությունը, ուստի ռուսական զորքերին դիմագրավելու համար գերմանական բանակի զինծառայողներից ձևավորել է Երկաթյա դիվիզիան։
Սակայն դիվիզիան հրաժարվել է Վենդենը պաշտպանելուց, և դեկտեմբերի 23-ին Կարմիր բանակը ներխուժել է քաղաք։
Հունվարի 9-ից մինչև մայիսի կեսեր Ցեսիսի հեղափոխական ռազմական դատարանը 71 ցեսիսցու մահապատժի է ենթարկել։ Քաղցի ու ահաբեկչության պայմաններում Պյոտր Ստուչկայի կառավարությունն ավելի ու ավելի անկայուն էր դառնում։ Մայիսի 13-ին ազգային պարտիզանները Արթուրս Վեցկալնինշսի գլխավորությամբ հարձակվել են Ցեսիսի բանտի վրա և ազատել ձերբակալվածներին։
Մայիսի 30-ին Ցեսիսն ազատագրվել է Արթուրս Ապարնիեկսի պարտիզանական ջոկատի գլխավորությամբ, իսկ մի քանի ժամ անց այնտեղ են մտել հյուսիսլատվիական ջոկատները։
Մայիսի 3-ին քաղաքը փորձել է գրավել գերմանական դիվիզիան։ Հունիսի 19-23-ին տեղի է ունեցել Ցեսիսի ճակատամարտը էստոնական ու լատիշական միացյալ ուժերի և գերմանական լանդեսվերի միջև։ Էստոնական ու լատիշական կողմի հաղթանակի շնորհիվ կանխվել է դեպի Ռիգա առաջխաղացումը, և հուլիսի 6-ին այն ազատագրվել է։
Բնակչություն
2015 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ վիճակագրական վարչության տվյալներով քաղաքի բնակչությունը եղել է 15.666 մարդ ։
1989 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչության կազմը հետևյալ պատկերն է ունեցել.
Տեսարժան վայրեր
Վենդեմի ամրոցի ավերակները ամինից մեծն են և ամենի լավ պահպանվածը Լիֆլյանդիայի նահանգում։ Հսկայական չորս աշտարակները, որոնց պատերի հաստությունը հասնում է մինչև 3.5 մ-ի, հարում են նույն հաստությամբ ամրոցային պատերին։ Աշտարակներն իրար հետ կապված են ստորգետնյա ուղիներով։ Վենդեմը հայտնի է իր լավ կլիմայով, հատկապես ջրով, որի շնորհիվ այստեղ գործում է ջրաբուժության հայտնի հաստատություն։
Լիվոնյան օրդենի մագիստրոսի ամրոց
Ամրոցը քաղաքի պատմական կենտրոնի կորիզն է։ Այն կառուցված է բլրի վրա և այստեղ գոյություն ունեցած վենդերի ամրոցից բաժանվել է խանդակով։ Ամրոցը կառուցվել է մոտ 1220 թվականին և բազմիցս վերանորոգվել է, իսկ 1237 թվականից եղել է Լիվոնյան օրդենի մեծ մագիստրրոսի նստավայրը։ Սկզբնական ամրոցից պահպանվել են միանավ կապելլայի մնացորդները ամրոցի արևելյան մասում։ Պահպանվել են նաև ուշ ռոմանական ոճի ճարտարապետական դետալներ։
14-րդ դարի վերջին և 15-րդ դարի սկզբին ամրոցը վերակառուցվել է։ Այդ կառույցից պահպանվել է երկու մասնաշենք՝ ուղիղ անկյան տակ կտրված, և արևմտյան գլխավոր աշտարակի երկու հարկեր։ Գլխավոր աշտարակի մոտ եղել է մուտք դեպի ներքին բակ, ինչպես նաև արտաքին կամարակապ սյունաշար։
15-րդ դարի վերջին և 16-րդ դարի սկզբին ամրոցին կից կառուցվել են հրետանային զենք պահելու համար նախատեսված Հյուսիսային և Հարավային աշտարակնեըր (կոչվում են Երկար Գերման)՝ մոտ 4 մ հաստությամբ պատերով, իսկ ամրոցի առաջ Լանդամահերի և Արևմտյան աշտարակները։ Ավարտին է հասցվել արևմտյան գլխավոր աշտարակի շինարարությունը, որտեղ տեղակայվել է մեծ մագիստրոսի հարկաբաժինը (ավարտին է հասցվել 1522 թվականին)։
1912-1914 թվականներին տանիք է կառուցվել գլխավոր աշտարակի վրա, 1957 թվականին մասնակիորեն վերանորոգվել է Երկար Գերմանը։ 1952-1962 թվականներին ամրացվել է հյուսիսային աշտարակը, անցկացվել են հնագիտական պեղումներ։
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի
Այս եկեղեցին միջնադարյան ամենամեծ բազիլիկն է Լատվիայի տարածքում՝ Ռիգայի սահմաններից դուրս։ Այն կառուցվել է 1281-1284 թվականներին և եղել է Լիվոնյան օրդենի գլխավոր տաճարը։ 1582-1621 թվականներին այն եղել է Լիվոնիայի կաթոլիկ եպիսկոպոսի, իսկ 1621 թվականից՝ լյութերական եկեղեցու գլխավոր տաճարը։ Այստեղ են թաղվել շատ մագիստրոսներ ու եպիսկոպոսներ։
Եկեղեցին եռանավ, վեց մույթով բազիլիկ է։ Պատերը կրաքարային խոշոր, կոպիտ տաշած քարերից են, իսկ կամարներն ու ջլաղեղները՝ աղյուսից։ Առաստաղի կամարները վերաբերում են 14-րդ դարի կեսերին։ 15-րդ դարում ընդարձակվել է նավի ու խորանի միջև եղած հատվածը, կառուցվել է արևմտյան աշտարակը, իսկ հյուսիսային մասում՝ կապելլա։
Գրականություն
Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքներ
Չելնո-Վերշինսկի շրջան
Չելնո-Վերշինսկի շրջան (Челно-Вершинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Սամարայի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Չելնո-Վերշինի ։
Կրոնը Բելգիայում
Eurobarometer-ի հարցման համաձայն 2005 թվականի տվյալներով Բելգիայի թագավորության բնակչության 43 %-ը հավատում է Աստծուն ։
Բելգիայի թագավորության սահմանադրությունը երաշխավորում է կրոնի դավանանքի ազատությունը։
Բելգիայում գերակշռող դավանանքը Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցին է։ Այլ կրոնների և դավանանքների շարքում խոշորներն են Անգլիկան եկեղեցին, բողոքականությունը, իսլամը և հուդայականությունը։
Գոյություն ունի կրոնների (դավանանքների) պետական ֆինանսավորման ծրագիր։ Ամեն տարի Բելգիայի կառավարությունը հիմնական կրոններին տրամադրում է 140 մլն եվրո։ Այդ գումարի 85.5 %-ը գնում են կաթոլիկության դավանանքի աջակցությանը, 8 %-ը՝ կազմակերպված աշխարհիկության վրա, 2,5 %-ը՝ բողոքական և ավետարանչական դավանանքին, իսկ 2,1 %-ը՝ իսլամական։ Գումարի մնացյալ հատվածը հավասարապես կիսվում է ուղղափառների, հուդայականների և անգլիկանների միջև։
Կրոնական կազմակերպություններ
Բելգիայում գործում են ճանաչված և ոչ ճանաչված կրոնական միավորումներ։ Պետական սուբսիդավորում ունեցող ճանաչված կրոնական կազմակերպություններն են.
Կաթոլիկ եկեղեցի
Բելգիայի բնակչության մոտ 76 %-ը համարում է իրեն կաթոլիկ, սակայն ակտիվ ծխականները բնակչության միայն 8 %-ն են։ Բելգիայում հաշվվում է կաթոլիկ եկեղեցու 3 946 ծխական համայնք։
Բողաքական եկեղեցի
Բելգիայում խոշորագույն բողոքական կազմակերպությունը «Բողոքական և ավետարանչական դավանանքի վարչական խորհուրդն» է։ Այդ կազմակերպությունը ստեղծվել է 2002 թվականին Բելգիայի երկու խոշորագույն բողոքական եկեղեցիների՝ Բելգիայի բողոքական միացյալ եկեղեցու և Բողոքական և ավետարանչական եկեղեցիների դաշնային սինոդի միավորումից։
«Բողոքական և ավետարանչական դավանանքի վարչական խորհուրդն» իրենից ներկայացնում է վարչական համագործակցության կառուցվածքը Բելգիայի բողոքական միացյալ եկեղեցու և Բողոքական և ավետարանչաական եկեղեցիների դաշնային սինոդի միջև։
Վարչական խորհուրդի գլխավոր առաքելությունը քաղաքացիական իշխանությունների հետ միացյալ ներկայացուցչությունն է։
Իսլամ
Իսլամը Բելգիայում երկրորդ ամենատարածված կրոնն է։ Տարբեր տվյալներով երկրում ապրում է 450-ից մինչև 600 հազար մուսուլման բնակիչ, որոնք կազմում են թագավորության ընդհանուր բնակչության 5-ից 6 %-ը։ Մուսուլմանների մեծ կենտրոնացումը նկատվում է Բրյուսելում (մոտ 22 %).
Հուդայականություն
Բելգիայում ապրում է մոտ 40 հազար հրեա, գործում են 45 ժողովարան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրոնը Բելգիայում
Սովանյակ
Սովանյակ (Sauvagnac), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 75 մարդ, բնակչության խտությունը` 10.36 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.24 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 370 կմ հարավ, Պուատիե քաղաքից` 100 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 40 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 42 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 27-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 15։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,3 %։ 27 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 27 անձ (16 տղամարդ և 11 կին)։ Գործազուրկ են եղել 0 անձ (0 տղամարդ և 0 կին)։ 15 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Nyctemera adversata
Nyctemera adversata (Schaller, 1788)՝ Nyctemera (Erebidae: Arctiinae) ցեղի թիթեռներից է ։
Արեալ
Տեսակը բնակվում է Հնդկաստանում, Նեպալում, Չինաստանում, Բանգլադեշում, Ճապոնիայում, Թաիլանդում, Մալայզիայում, Ինդոնեզիայում (Սումատրա, Ճավա, Բորնեո), Շրի Լանկայում և Ֆիլիպիններում։ 2015 թվականին առաջին անգամ հայտնաբերվել է Մյանմայում։
Կազմաբանություն
Թիթեռը միջին չափսերի է, թևերի բացվածքը՝ 36-50 մմ։ Թևերի հիմնական գույնը սպիտակ է մուգ մոխրագույն պատկերով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արջաթիթեռներ Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Պորոս
Պորոս (IPA: [porus], հին հունարենում՝ Πῶρος, Pôros), հնդիկ տիրակալ, որի տիրապետությունը տարածվում էր Հնդկական թերակղզում՝ Փունջաբում՝ Հյուդասպ և Ակեսին գետերի միջև ընկած տարածքների վրա։ Նա համարվում է բացառիկ հմտություններ ունեցեող ռազմիկ, որը մ․թ․ա․ 326 թվականին Հյուդասպի ճակատամարտում կռվել է ընդդեմ Ալեքսանդր Մակեդոնացու ․ այդ մարտը տեղի է ունեցել ժամանակակից Մոնգ բնակավայրի մոտ Պակիստանում։ Չնայած դրա մասին չի հիշատակվում ոչ մի հնդկական աղբյուրում ՝ հունական սկզբնաղբյուրները ճակատամարտի ելքը համարում են հօգուտ Ալեքսանդրի։ Պորոսի պարտությունից և ձերբակալությունից հետո Ալեքսանդրը հարցրել է նրան՝ ինչպես է ցանկանում իր հետ վարվեն, ինչին ի պատասխան՝ պարտություն կրած Պորոսը հպարտորեն պատասպանել է՝ արքայավայել։ Հաղորդվում է, որ Ալեքսանդրը զարմացել է նրա պատասխանից և ոչ միայն նրան է վերադարձրել իր թագավորության կառավարումը, այլ նաև շնորհել է հարավարևելյան տարածքները՝ մինչև Հիսփաս ։ Հաղորդվում է, որ Պորոսը սպանվել է մ․թ․ա․ 321-315 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում ։
Նախապատմություն
Պորոսի և նրա կայսրության մասին տեղեկության միակ աղբյուրը հունական սկզբնաղբյուրներն են։ Հնդկական աղբյուրներում Պորոսը չի հիշատակվում, սակայն ժամանակակից գիտնականները շրջանառում են մի վարկած, ըստ որի՝ նա կարող է եղած լինել Պուրոս ցեղի առաջնորդը, որը Վեդայական դարաշրջանից ի վեր բնակեցրել է Հնդկաստանի հյուսիս-արևմուտքը ։ Որոշ գիտնականներ փորձել են Պորոսին նույնականացնել Պարվատակա արքայի հետ, որը հիշատակվում է սանսկրիտով գրված Մուդրարակշասա, Պարիշիշտապարվան ստեղծագործությունների և այլ աղբյուրների մեջ։ Այնուամենայնիվ այս ամենը այնքան էլ իրական ապացույցներ չեն, որպեսզի ապացուցեն այս վարկածը։ Մուդրարակշասայում Պարվատակա արքան նկարագրվում է որպես մլեչչխա կամ ոչ վեդայական օտարերկրացի, սակայն Պուրոս ցեղը եղել է վեդայական։ Ըստ Պարիշիշտապարվանի՝ Պարվատակա արքան իշխել է Հիմավակուտայի վրա, մինչ Պորոսը իշխել է ժամանակակից Փունջաբի տարածաշրջանում։ Ըստ Մուդրարակշասայի՝ Պարվատակա արքան սպանվել է վիշականյայի կողմից, ինչի պատճառը Չանակյայի հետ ունեցած ինտրիգն էր, իսկ հունական աղբյուրները պնդում են, որ Պորոսը սպանվել է Էվդամոսի կողմից ։
Դարեհ Մեծի կազմակերպած արշավանքներից ի վեր Աքեմենյան տերությունը գրավել էր Ինդոսի ավազանը։ Ոչ այդ տարածքները գրաված աքեմենյան և ոչ էլ տեղական աղբյուրները ոչ մի տեղեկություն չեն հայտնում այդ ժամանակ Պորոսի թագավորության գոյություն ունենալու մասին։ Աքեմենյան տերության անկումից հետո Պորոսը և այլ տեղական իշխաններ պայքար են սկսել միմյանց դեմ՝ մնացած տարածքներում իշխանության հասնելու համար։
Ըստ պատմաբան Իշվարի Պրասադի՝ Պորոսը կարող է եղած լինել Յադավայի տիրակալ Շուրասենան։ Նա պնդում էր, որ Պորոսի առաջնապահ զինվորները կրել են Հերակլեսի դրոշը, ում Մեգասֆենեսը, որը Պորոսին Չանդրագուպտա Մաուրյայի կողմից արդեն փոխարինած լինելու ժամանակ, ճանապարհորդել է դեպի Հնդկաստան հստակորեն նույնականացրել է Շուրասենա Մաթհուրացու հետ։ Այս Հերակլեսը, որը հիշատակում են Մեգասֆենեսը և Արիանոսը որոշ գիտնականների կողմից նույնականացվել է Կրիշնայի և նրա ավագ եղբայր Բալարամայի հետ   ։ Ի պաշտպանություն Իշվարի Պրասադի առաջ քաշած վարկածի՝ ասվում է նաև, որ Շուրասենա կարող է Մաթհուրից տեղափոխված լինել Փունջաբ և ժամանակակից Աֆղանստան այն բանից հետո, երբ Կրիշնան եկել է այնտեղ և հիմնել նոր թագավորություն  ։
Հյուդասպի ճակատամարտ
Երբ Ալեքսանդր Մակեդոնացին գրավել էր Աքեմենյան տերության բոլոր տարածքները, սկսում է պատրաստվել դեպի Հնդկաստան պլանավորվող ներխուժմանը։ Նախ իրեն ենթարկելով Ինդոսի արևմտյան ափին գտնվող հնդկական ցեղերին՝ Ալեքսանդրն անցնում է Ինդոսը և մտնում Թաքսիլա, ինչից հետո իմանում է, որ Պորոսը գտնվում է Հյուդասպ գետի արևելյան ափին և ռազմական կարգով սպասում է Ալեքսանդրի ներխուժմանը։ Մակեդոնացի արքան շարժվում է նրան ընթառաջ և երկար ժամանակ ճամբար խփում գետի մյուս՝ արևելյան ափին՝ Պորոսի ճամբարին դեմ դիմաց։ Նրանից երկար ժամանակ է խլում Հյուդասպի անվտանգ անցնելու հնար գտնելը, սակայն դա այնուամենայնիվ ստացվում է Ալեքսանդրի համար։