cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դիմիտրիե Կանտեմիր
Աշխատություններ
Աշխարհաճանաչման աղբյուր Կանտեմիրը համարում է բանականությունը, թեև բանականության հետ մեծ նշանակություն է տալիս նաև աստվածային կամքին։ Կանտեմիրի առավել արժեքավոր գործերը Ռուսաստանում գրած պատմա-աշխարհագրական երկերն են, որոնց վրա մեծ ազդեցություն են թողել պետրոսյան բարեփոխումները։
«Օսմանյան կայսրության փառքի և անկման պատմություն»-ը (1-ին հրատարակչություն, անգլերեն, 1734-1735 թթ․, թարգմանվել է նաև հայերեն, անտիպ) Կանտեմիրի ստեղծագործության գլուխգործոցն է, որի համար 1714 թվականին ընտրվել է Բեռլինի ԳԱ անդամ։ Գրել է նաև «Հռոմեա-մոլդո-վալաքների վաղեմության քրոնիկոն» (1-ին հրատարակչություն, ռումիներեն, 1835-1836 թթ.) և հատկապես հայագիտության համար արժեքավոր «Մոլդովայի պատմական, աշխարհագրական և քաղաքական նկարագրություն» (1-ին հրատարակչություն, գերմաներեն, 1769-1770 թթ.) ու «Կովկասյան լեռնապատից» (1-ին հրատարակչություն, լատիներեն, 1726 թ.) երկերը, որոնցում բազմիցս անդրադարձել է հայերին ու Հայաստանին, կարևոր տեղեկություններ հաղորդել Մոլդովայում ապրող հայերի հարկերի ու դրանց չափի, հայոց իրավունքների, դավանության, եկեղեցիների, նշանավոր անձանց մասին և այլն։
Կանտեմիրը թաղվել է Մոսկվայում։ 1935 թվականին աճյունը տեղափոխվել է Յաշ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոլդովացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Մոլդովացի արևելագետներ Կատեգորիա:Մոլդովացի երաժշտագետներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պետական ծառայողներ Կատեգորիա:Թուրքական մուղամ երաժշտության կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Օսմանյան դասական երաժշտության կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ռումինացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Քարտեզագիրներ
Հիրոկի Կոսայ
Հիրոկի Կոսայ, ճապոնացի աստղագետ, գիսաստղերի և աստերոիդների հայտնաբերող, աշխատել է Կիսոյի աստղադիտարանում։
Ծնվել է Օկայամա պրեֆեկտուրայի Կուրասիկի քաղաքում։ 1976-ից 1986 թվականները հայտնաբերել է 93 աստերոիդ, որոնցից 92-ը հայտնաբերվել են համատեղ այլ ճապոնացի աստղագետ Կիիտիրո Ֆուրուկավայի հետ ։ Նա նաև դարձել է D/1977 C1 (Սկիֆ-Կոսայ) գիսաստղի համահայտնաբերող ։
Հիրոկի Կոսայը միջնակարգ դպրոցը ավարտելուց հետո ընդունվել է Կեյո համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետ, սակայն չավարտելով ուսումը թողնում է համալսարանը և զբաղվում աստղագիտությամբ։ Հետագայում նա դառնում է արհեստավարժ հետազոտող և Ճապոնիայի ազգային աստղադիտարանի աստղաֆիզիկայի ֆակուլտետի դոցենտ։
Որպես գիտության մեջ նրա ներդրման ճանաչում, Հիրոկի Կոսայի անունով է կոչվել 3370 համարի աստերոիդը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Կլարա Վեստհոֆ
Կլարա Վեստհոֆ (Clara Westhoff, աղջկական անունը՝ Կլարա Հենրիետե Սոֆի Վեստհոֆ, հայտնի նաև որպես Կլարա Ռիլկե Վեստհոֆ, ), գերմանացի նկարիչ և քանդակագործ։
Կենսագրություն
Կլարա Վեստհոֆը ծնվել է վաճառականի ընտանիքում, հայրը՝ Հենրիխ Վեստհոֆ (1840-1905), մայրը՝ Յոհաննա Վեստհոֆ (1856-1941), ունեցել է երկու եղբայր։ Կլարան 17 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Մյունխեն, որտեղ նկարել է սովորել Ֆրիդրիխ Ֆեհրի և Լյուդվիգ Շմիդ-Ռոյտեի անվան գեղարվեստի դպրոցում։ 1898 թվականին նա նկարչության և մոդելավորման դասեր է ստացել Ֆրից Մակենզենի մոտ՝ Վորպսվեդեի նկարիչների գաղությում։ Վորպսվեդեում նա ընկերացել է Օտտո Մոդերզոնի և Պաուլա Մոդերզոն-Բեկերի հետ, ունեցած ջերմ հարաբերությունները պահպանել է ողջ կյանքի ընթացքում։ 1900 թվականին Կլարան հանդիպում է իր ապագա ամուսնուն՝ բանաստեղծ Ռայներ Մարիա Ռիլկեին։ 1899 թվականին նա շարունակել է ուսումը Լայպցիգում՝ Կարլ Սեֆների և Մաքս Կլինգերի հետ, իսկ 1900 թվականին Փարիզում՝ Օգյուստ Ռոդենի հետ, նաև հաճախել է Ժյուլիանի ակադեմիա ։
Ստեղծագործական գործունեություն
Կլարա Վեստհոֆը համարվում է Գերմանիայում կին քանդակագործների մեջ առաջին ռահվիրաներից մեկը։ Նա քանդակներ է ստեղծել ողջ կյանքի ընթացքում։ Միշտ ֆինանսական կարիքների մեջ է եղել, ստիպված կատարել է մեծ քանակությամբ պատվերներ. այսպիսով գրեթե կապվել է դիմանկարի ժանրին ։ Բայց լինելով որպես անկախ նկարիչ, նա ինքն իրեն որպես քանդակագործ է որակել և ամրապնդել իր կոչումը։
Կլարա Վեստհոֆի համապարփակ կենսագրությունից, հետազոտող Մարինա Զաուերը 1986 թվականին վերականգնել է նրա ստեղծագործական գործունեության պատմությունը՝ ազատելով նկարիչին Ռիլկեի կնոջ և Պաուլա Մոդերզոնի ընկերուհու կլիշեներից։
Անձնական կյանք
Իր ապագա ամուսնու՝ բանաստեղծ Ռայներ Մարիա Ռիլկեի հետ Կլարան հանդիպել է 1900 թվականին Վորպսվեդեի արվեստի գաղութում։ 1901 թվականի ապրիլի 28-ին նրանք ամուսնանացել են և տեղափոխվել Վորպսվեդե գյուղ։ Այնտեղ, Ռիլկեն տուն է գնել, որի ինտերիերը նախագծել է իր ընկեր՝ նկարիչ Հենրիխ Ֆոգելերը։ 1901 թվականի դեկտեմբերին ծնվել է Ռիլկեի և Կլարայի դուստրը՝ Ռուֆը։
1919 թվականին Վեստհոֆը դստեր հետ տեղափոխվել է Ֆիշերհուդե, որտեղ նրանք ապրել են մինչև Կլարայի մահը։ Հետագայում, Կլարայի տունը՝ արհեստանոցի հետ միասին դարձել է «Սրճարան Ռիլկե» (Café Rilke), որն այսօր էլ գոյություն ունի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Կոլարոսի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ
Էյտոկու Կանո
Էյտոկու Կանո (狩野 永徳, ), ճապոնացի նկարիչ։
Կյանքը և գործունեությունը
Էյտոկու Կանոն Ճապոնացի խոշորագույն նկարիչներից մեկն է եղել, հիմնադրել է Ազուչի-Մոմոյամա ժամանակաշրջանի ճապոնական գեղանկարչության  Կանո դպրոցը։ Էյտոկուի աշխատանքները տարբերվում են  իրենց նրբագեղությամբ և հիանալի  վարպետությամբ։ Նրա նկարներից շատերը ընդգրկված են «Ճապոնիայի ազգային հարստություն» մշակութային արժեքների ցանկում։
Վարպետի պապը՝ Կանո Մոտոնոբուն եղել ասիգական սամուրայների  պալատական նկարիչ։ Նրա ղեկավարությամբ Էյտոկուն  դեռ մանկությունից սկսել է նկարել և ավելի  զարգանալ,  հասնելով ճապոնական գեղանկարչության այնպիսի բարձունքների, որի գեղարվեստական ոճով օժտված էր պապը։
Կանո Էյտոկուն աշխատել է զորավարներ Օդա Նոբունագայի և Տոյոտոմի Հիդեյոսիի պատվերով։ Նրա նկարած մեծ անձրևանոցները, բացովի վահանակները,  պատի և առաստաղի գեղանկարները զարդարում էին Օդա Նոբուգանային պատկանող Ազուչիի դղյակ և Կիոտոյի և Օսակայի Հիդեսի պալատները։ Ցավոք, նկարչի շատ աշխատանքներ վնասվել են և նույնիսկ ոչնչացվել են Ճապոնիայում Սենգոկու ժամանակաշրջանում տեղի ունեցած անկարգությունների ժամանակ ։ Բայց և մնացածներն էլ ժամանակակից դիտողին պատմում են Կանո Էյտոկուի  տաղանդի և Ադզուտի-Մոմոյամա ժամանակաշրջանի հարուստ մշակույթի մասին։
Կանո Էյտոկուի ժամանակակիցը և հակառակորդը ճապոնացի  հայտնի  նկարիչ Հասեգավա Տոհակուն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Ճապոնացի նկարիչներ
Մոտրունկի (գյուղ, Կրասիլովի շրջան)
Մոտրունկի (Мотрунки), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պերվոմայսկայա (գյուղ, Մելեուզովսկի շրջան)
Պերվոմայսկայա (Первомайская, Беренсе май), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալիբեյ (Ջանիկի գավառ)
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Դալֆսեն
Դալֆսեն (Dalfsen ), համայնք Նիդերլանդների Օվերեյսել մարզում։ Տարածքը 165,18 կմ² է, բնակչությունը՝ 27.335 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.700 եվրո է։
Կատեգորիա:Օվերեյսելի համայնքներ
Լատիշներ
Լատիշներ (լատիշ. latvieši, ինքնանվանումը՝ լատվիեշ), ազգ, Լատվիայի հիմնական բնակչությունը։ Ապրում են նաև Մեծ Բրիտանիայում, Միացյալ Նահանգներում, Կանադայում, Գերմանիայում, Բրազիլիայում, Իռլանդիայում, Ավստրալիայում, Ռուսաստանում։ Խոսում են լատիշերեն։
Հավատացյալ լատիշները հիմնականում տարբեր հոսանքների բողոքականներ են, Լատգալիայում ՝ կաթոլիկներ։ Լատիշների էթնիկական հիմքը կազմել են լատգալները և նրանց ազգակից սյոլերը, զեմգալները և կորսերը, որոնց նախնիները դեռևս նեոլիթում (մթա 2-րդ հազարամյակի սկիզբ) հարավից թափանցել են այժմյան Լատվիայի տարածքը, աստիճանաբար անցել հյուսիս և դուրս մղել կամ իրենց ձուլել մերձբալթյան-ֆիննական ցեղերին։ Լատիշական ազգության առաջացումն սկսվել է 1-ին հազարամյակում և ավարտվել 17-րդ դարում։
Լատիշներն ստեղծել են հարուստ նյութական և հոգևոր մշակույթ։
Զոլոտուխա (գյուղ, Լև-Տոլստովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1710 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լև-Տոլստովսկի շրջանի բնակավայրեր
Լատիշներ
Կատեգորիա:Լատվիայի ազգեր
Մինի շախմատ
Minic Chess- ը շախմատային տարբերակների ընտանիք է, որը խաղում են սովորական շախմատի խաղաքարերով և ստանդարտ կանոններով, բայց ավելի փոքր խաղատախտակի վրա ։ Այս տարբերակներով խաղը ավելի հեշտ է և կարճ, քան ստանդարտ շախմատի խաղերը։ Շախմատի առաջին համակարգչային խաղը « Լոս Ալամոս» շախմատի 6 × 6 տարբերակն էր։ Համակարգչի հիշողության ցածր հզորությունը պահանջում էր խաղատախտակի կրճատված չափ և փոքր քանակությամբ խաղաքարեր։
3 × 3 և 3 × 4 խաղատախտակներ
3 × 3 խաղատախտակի շախմատը չունի հստակ սահմանված մեկնարկային դիրք։ Այնուամենայնիվ, դա լուծված խաղ է. Հայտնի է յուրաքանչյուր հնարավոր դիրքի արդյունքը։ Հայտնի է նաև յուրաքանչյուր կողմի համար լավագույն քայլը։ Խաղը ինքնուրույն լուծվեց 2001-ին Ալորիլի կողմից, իսկ 2004-ին `Կիրիլ Կրյուկովի կողմից։ Կրյուկովի լուծումը ավելի ամբողջական է, քանի որ այն թույլ է տալիս զինվորները տեղադրել ամենուր, և ոչ միայն երկրորդ շարքում, ինչպես Ալորիլի տարբերակը։ 3 × 3 տարբերակի ամենաերկար պարտիան 16 քայլ է կատարում։
2009 թվականին Կրյուկովի հայտնել է 3 × 4 շախմատ լուծելու մասին ։ Այս տախտակում կա 167,303,246.916 հնարավոր դիրքեր, իսկ ամենաերկար մատի համար 43 քայլ է պահանջվում։
4 × 4, 4 × 5 և 4 × 8 շախմատ
1981 թվականին մաթեմատիկոս Դեյվիդ Սիլվերմանը առաջարկեց դիագրամում ներկայացված 4 × 4 շախմատային տարբերակը ։ Առաջին խաղացողը հեշտությամբ հաղթում է այս խաղում (1. axb3 + Qxb3 2. cxb3 + Kxb3 (կամ 2։. . Kb4 3. bxc3 ստուգիչ) . bxa3 + Kc4 4: Qa2 checkmate): Սիլվերմանը առաջարկեց մի տարբերակ ևս, սևը կարող է ընտրել զինվոր, իսկ Սպիտակները պետք է առաջին քայլը կատարեն այս զինվորով։ Այնուամենայնիվ, այս դեպքում Սևն էլ ավելի հեշտ է հաղթում (ընտրեք գրավատուն b2, 1.bxa3 (կամ 1.bxc3) b2 + 2: Qxb2 Qxb2 չմուշկ)։ Որպեսզի տարբերակն ավելի դյուրին դարձնել, Սիլվերմանը  վերջապես առաջարկեց մի շարք ավել օգտագործելով 4x5 տախտակը ։ Այս տարբերակով զինվորները կարող են կրկնակի քայլեր անել, եթե թիրախային վանդակն ազատ է։
4 × 5 տախտակի ՝ շախմատի մի այլ տարբերակ ՝ Միկրոշախամտն է,որզ Glimne- ն է ստեղծել 1997 թվականին ։ տեղափոխությունը թույլատրվում է այս տարբերակում։
4 × 8 տախտակի վրա կա նաև մի տարբերակ ՝ Demi-Chess, որը ստեղծել է Պիտեր Կրիստուֆեկը 1986 թվականին ։ տեղափոխությունը թույլատրվում է այս տարբերակում։
5 × 5 շախմատ
Առաջին շարքում բոլոր տեսակի շախմատային կտորներ պարունակելու համար տախտակը պետք է լինի հինգ քառակուսի։ 1969-ին Մարտին Գարդները առաջարկեց շախմատի տարբերակ 5x5 տախտակում, որում կարող են կատարվել շախմատի բոլոր տեղաշարժերը, ներառյալ ՝ զինվորի կրկնակի քայլը, շրջապատի գրավումը, ինչպես նաև տեղափոխությունը ։ Ավելի ուշ AISE- ն ( Associazione Italiana Scacchi Eterodossi, «Իտալական Heterodox Chess Association») հրաժարվեց զինվորի կրկնակի քայլից և տեղափոխությունից։ Խաղը հիմնականում խաղացվեց Իտալիայում և մշակվեց բացման տեսությունը։ Ավարտված խաղերի վիճակագրությունը հետևյալն է.
1989-ին Մարտին Գարդները առաջարկեց ևս մեկ տարբերակ, որը նա անվանեց Baby Chess : Ի տարբերություն Գարդների մինի շախմատի սև խաղաքրերը հայելային են։ Փաուլ Յակոբսը և Մարկո Մեյրովիցը առաջարկեցին մեկ այլ մեկնարկային 5 × 5 տարբերակ։ Effեֆ Մալետը ( Zillions of Games- ի հիմնական ծրագրավորողը) առաջարկեց ստեղծել այն մի տարբերակ, որում սպիտակներն ունեն երկու ձի երկու սև փղերի դիմաց ։
5×6 շախմատ
QuickChess- ը հորինել է Յոզեֆ Միչիոն 1991 թվականին ։ Զինվօրի կրկնակի քայլը և տեղափոխությունը այս տարբերակում չի թույլատրվում, զինվորները կարող են նպաստել միայն գրավված վանդակներին։ Խաղը վաճառվել է Amerigames International- ի կողմից և 1993-ին ստացել է Ազգային ծնողական հրատարակությունների մրցանակ։ 1993 թվականին Miccio– ն ստացավ ԱՄՆ արտոնագիր, որում նկարագրվում էր շախմատի ևս 3 տարբերակ ՝ 5 × 6 տախտակի վրա ։ Բացի Speed շախմատի և Elena Chess- ի նման երկու տարբերակներից, արտոնագիրը պահանջվեց ևս մեկ տարբերակի, որը անվանվեց Chess Attack : Միչիոն գովազդում էր այդ խաղերը, որպես կրթական գործիք, որպեսզի երեխաները սովորեն շախմատի կանոնները։ Փոքր տախտակն ու ավելի քիչ խաղաքարերը նվազեցնում են խաղի բարդությունը և թույլատրում ավելի արագ խաղեր։ The Speed շախմատը նախատեսված էր ուսանել կարճ տեղափոխության, իսկ Chess Attack- ում `երկար տեղափոխության համար։
Լասլո Պոլգարը 1994 թվականին հրատարաkec Minichess 777 + 1 Positions (Quickchess- ը արագ է սովորեցնում շախմատը արագորեն), որն ամբողջովին նվիրված է 5x6 խաղատախտակով շախմատին։ Բացի նախնական կարգավորումից, ինչպես QuickChess- ում, Պոլգարը առաջարկեց օգտագործել խաղաքարերի ցանկացած այլ հնարավոր կարգավորումը, նույնիսկ ասիմետրիկ։ Գիրքը պարունակում էր խնդիրներ, կոմբինացիաներ և խաղեր 5 × 6 շախմատի համար։ Պոլգարը խորհուրդ է տալիս օգտագործել այս գիրքը որպես առաջին ուսուցողական գիրք երեխաների համար։
Chess Attack- ը, որն ունի նույն կարգավորումը, ինչ Gardner minichess- ը (բայց խաղացել է ավելի մեծ տախտակի վրա), վաճառվում է Նորվեգիայի Yes Games AS- ի կողմից 2008 թվականից։ Այս տարբերակով ՝ զինվորները կարող են կրկնակի քայլեր կատարել և կողմնակի զինվորի հարվածելը։ Խաղը հաստատեցին Մագնուս Կարլսենը և Ալեքսանդրա Կոստենյուկը ։
6 × 6 շախմատ
Բացի « Los Alamos» շախմատից, կան նաև շախմատի այլ տարբերակներ, որոնք խաղում են 6 × 6 տախտակում։ Դիանա շախմատ (կամ տիկնայք շախմատ ) խաղը առաջարկվեց Հոփվուդի կողմից 1870 թվականին։ Նախնական դիրքը ցույց է տրված վերևում։ Տախտակի վրա թագուհիներ չկան, և զինվորները նույնպես չեն կարող դառնալ թագուհիներ։ Զինվորմերը առաջին քայլում չեն կարող առաջ շարժվել երկու խաղադաշտ։ Տեղափոխությունը կատարվում է թագավորի և նավակի դիրքերը փոխելով։ Նույն պայմանը, ինչ շախմատում է, կիրառվում է տեղափոխության համար (օրինակ ՝ թագավորը չպետք է շախի տակ լինի, ոչ էլ նավակը կամ թագավորը չպետք է տեղափոխվեին նախկինում և այլն)։ )
Սերժ Լ'Հերմիտը 1969-ին առաջարկել է խաղ գրեթե նույն կազմով, ինչ Դիանա շախմատը, բացառությամբ, որ «Սև արքայի» և ձիու դիրքերը փոխանակվում են «Դիանա» շախմատի իրենց դիրքերից։ Բացի այդ, ձիերը չեն կարող շարժվել առաջին երեք քայլերի ընթացքում, և թագավորը կարող է տեղափոխվել ձիու դիրքը ՝ առանց տեղափոխության իրավունքը կորցնելու։ Ա․ Վարդլեյը 1977 թ-ին առաջարկել է Simpler շախմատ ՝ 6 × 6 տարբերակը, որում երկու կողմերից մի զույգ խաղաքար հանվում է ՝ նավակներ, ձիեր, փիղ կամ նույնիսկ թագավոր և թագուհի։ Փղերի հեռացումը հանգեցնում է « Los Alamos» շախմատի ; նավակների, ձիերի կամ արքա/թագուհի հեռացման արդյունքը ցույց է տրված վերը նշված դիագրամներում։
Հղումներ
Կատեգորիա:Շախմատ
Օլշանկա (գյուղ, Սումիի շրջան)
Օլշանկա (Вільшанка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օլշանկա գյուղում բնակվում էր 114 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բենալուպ Կասաս Վիեխաս
Բենալուպ Կասաս Վիեխաս (Benalup-Casas Viejas), բնակավայր և համայնք Իսպանիայի հարավում՝ Անդալուսիայի մաս հանդիսացող Կադիսի պրովինցիայի Լա Խանդա շրջանում (կոմարկայում)։ Զբաղեցնում է 58 կմ² տարածք։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Կադիս քաղաքից հեռավորությունը 65 կիլոմետր է։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի տվյալներով եղել է 7183։
Պատմություն
Բենալուպ Կասաս Վիեխասի շրջակայքում մարդիկ բնակություն են հաստատել դեռ նախապատմական ժամանակներում։ Այդ են վկայում այստեղ հայտնաբերված մեգալիթները, ինչպես նաև Տախո դե լաս Ֆիգուրասի ժայռապատկերները։
1264 թվականին Ալֆոնսո Տասներորդ Իմաստուն թագավորը մավրերից ազատագրել է Բենալուպը։ 1439 թվականին բնակավայրը, ամրոցով հանդերձ, վաճառվել է Ասիդոնիա համայնքի խորհրդին։
16-րդ դարում այս կողմերում կառուցվել է Կասաս Վիեխաս մենաստանը, որի շուրջն աստիճանաբար ձևավորվել է նոր բնակավայրը։
19-րդ դարի վերջում և 20-րդի սկզբներին Բենալուպը դարձել է Միխայիլ Բակունինի և Ջուզեպե Ֆանելլիի քարոզած անարխիզմի հենակետերից մեկը, և անարխիստական լայնորեն ծավալվող շարժումը ճնշելու նպատակով այստեղ եկած ոստիկանական զինված խմբերը 1933 թվականին  բնակիչների գրեթե զանգվածային կոտորած են կազմակերպել։ Բենալուպը, որ երկար տարիներ գտնվել է Մեդինա-Սիդոնիա համայնքի կազմում և ենթարկվել վերջինիս համայնքապետարանին, 1991 թվականին ձեռք է բերել առանձին, անկախ համայնքի կարգավիճակ։
Ներկայումս Բենալուպ Կասաս Վիեխասի եկամտի գլխավոր աղբյուրները գյուղատնտեսությունն ու զբոսաշրջությունն են։ Բնակչության մի զգալի հատվածն էլ գումար է վաստակում ծովափնյա բնակավայրերում իրականացվող շինարարական աշխատանքներում ներգրավվելով։
Տեսարժան վայրեր
Գմբեթների թանգարան
Աստվածամոր թեմական եկեղեցի (Iglesia Parroquial de Nuestra Señora del Socorro)՝ կառուցված 1555 թվականին
Տոռե դե Բեն-ա-Լյուդի մերձակայքում՝ արաբական տիրապետության ժամանակներից (մոտավորապես իններորդ դարից) պահպանված շինություններ
Բենալուպից 8 կիլոմետր դեպի արևելք՝ Կուվաս դել Տախո դե լաս Ֆիգուրասում հայտնաբեևված բազմաթիվ ժայռապատկերներ, որոնք թվագրվում են ուշ նեոլիթի (քարե դարի) ժամանակաշրջանով
Հին ժամանակներից պահպանված տներով թաղամաս, որոնք ազգագրական, պատմական, մշակութային հետաքրքրություն են ներկայացնում
«Նախապատմական Կադիս» (“Cádiz Prehistórico”) ինտերպրետացիոն կենտրոն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կադիս պրովինցիայի բնակավայրեր
Սուսաննա Սաֆարյան
Սուսաննա Ամբիկի Սաֆարյան, հայ երգչուհի, ՀՀ վաստակավոր արտիստ։
Կենսագրություն
Սուսաննա Սաֆարյանը ծնվել է 1955 թվականին Արարատի մարզի Վեդի քաղաքում։ Սովորել է Երևանի երաժշտա-մանկավարժական ուսումնարանի վոկալ բաժնում, դասատու՝ Վերգինե Հովհաննիսյան։ Որպես մեներգչուհի 1976 թվականից աշխատել է Հայաստանի ժողովրդական գործիքների պետական նվագախմբում։ 1987 թվականից սովորել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի ժողովրդական գործիքների բաժնի ժողովրդական երգի դասարանում, դասախոս՝ Արզաս Ոսկանյան։ Սովորել է ասպիրանտուրայում, ասպիրանտական ուսումնասիրության թեման եղել է «Հայկական օրորներ»ը։ Որպես երգի դասախոս աշխատել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում։ 1990 թվականից Արամ Մերանգուլյանի անվան անսամբլի մեներգչուհի, 1995 թվականից` Սայաթ-Նովա աշուղական երգի անսամբլի երգչուհի։ Ռադիո-հեռուստատեսային ծրագրերում ներկայացել է «Պանդխտության երգեր», «Հույզի մեղեդի», «Հավերժող կրակ», «Հայկական օրորներ», «Մայրս» համերգաշարերով։ Զբաղվում է երգահավաքությամբ, գրի է առել երգեր, որոնք մշակել և ձայնագրել է «Գանձեր» համույթի, «Արամ Մերանգուլյանի անվան ժողովրդական գործիքների վաստակավոր անսամբլի», «ՀՀ ժողովրդական գործիքների պետական նվագախմբի» հետ։ Համերգներով հանդես է եկել Հայաստանում, Ֆրանսիայում, Ավստրալիայում, Սիրիայում, Իրաքում, Ռումինիայում, Հորդանանում, Բուլղարիայում, Հունաստանում, Կիպրոսում, Գվինեայում, Սենեգալում։ Սուսաննա Սաֆարյանը գրում է բանաստեղծություններ, երգեր, որոնք հնչում են նրա համերգային ծրագրերում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:1955 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 5 ծնունդներ Կատեգորիա:Վեդի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ Կատեգորիա:Հայ երգահաններ
Պեշ Յու
Պեշ Յու (Пеш-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սիսոլա գետի ձախ ափին՝ 397 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 22 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Աուգուստ Յակոբսոն
Աուգուստ Յակոբսոն (August Jakobson, ), էստոնացի գրող, պետական ու կուսակցական գործիչ։ Էստոնական ԽՍՀ ժողովրդական գրող (1947), Ստալինյան մրցանակի կրկնակի դափնեկիր (1947, 1948)։
Կենսագրություն
Աուգուստ Յակոբսոնը ծնվել է գործարանի աշխատողի ընտանիքում։ Սովորել է գիմնազիայում, որի վարձը տալու համար աշխատել է նավահանգստում, փայտի պահեստում և այլն։ Գիմնազիայի վերջին դասարանում՝ 1925 թվականին, սկսել է գրել իր առաջին վեպը՝ «Աղքատ մեղավորների արվարձան». դա քաղաքի աղքատության մասին գիրք է, որ հարուստ է ինքնակենսագրական նյութով։ Վեպը տպագրվել է 1927 թվականին։ Գիմնազիան ավարտելուց հետո Յակոբսոնն ընդունվել է Տարտուի համալսարան, սովորել է քաղաքատնտեսություն, ապա՝ բժշկություն։
1939 թվականին դարձել է գրողների միության անդամ, 1940 թվականին սկսել է աշխատել «Կոմունիստ» թերթում ու միաժամանակ նաև եղել «Գեղարվեստական գրականություն և արվեստ» թերթի գլխավոր խմբագիր։
Աուգուստ Յակոբսոնը մահացել է 1963 թվականի մայիսի 23-ին Տալլինում։ Թաղվել է Անտառային գերեզմանատանը։
Պիեսներ
«Կյանքը միջնաբերդում» ու «Բորենիներ» պիեսներն էկրանավորվել են։
Գրականություն
Կատեգորիա:Էստոնացի գրողներ Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Տալլինի Անտառային գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Կարեն Զախարով
Կարեն Վազգենի Զախարով, հայ ռեժիսոր։
Կենսագրություն
Կարեն Զախարովը ծնվել է 1976 թվականի հունիսի 21-ին Տաշքենդում։ 1996-1998 թվականներին աշխատել է «Օրենբուրգ» պետական հեռուստառադիոընկերությունում՝ որպես ծրագրային ռեժիսոր։ 1998 թվականի կեսերից՝ MTV հեռուստատեսության ծրագրային ռեժիսոր։ 2000 թվականից ՏՆՏ հեռուստաընկերության «Հումորի հատընտիր» փաստագրական հաղորդաշարերի ռեժիսորն է։ Դրան զուգահեռ՝ 2002 թվականից աշխատել է ՆՏՎ հեռուստատեսությունում որպես «Պեպսի չարթ» միջազգային երաժշտական ծրագրի մոնտաժի ռեժիսոր։
Այնուհետև աշխատել է «Օստանկինո» հեռուստաընկերությունում, եղել է «Փաստագրական խուզարկու», «Առողջություն» և «Մարդը և օրենքը» հաղորդումների ռեժիսոր-բեմադրիչը։ Մասնակցել է «Կանգնի՛ր և գնա» նախագծի ստեղծմանը՝ կրկին որպես ռեժիսոր-բեմադրիչ։ «Բանտ․ Ֆեոդոր Սեչենյովի գործը», «Լյուբան, երեխաները և գործարանը․․․», «Մի՛ ծնվիր գեղեցիկ» սերիալների հեռուստատեսային ռեժիսորն է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Յավորովցի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հայկական վանք (Սերբիա)
Հայկական վանք (Манастир Јерменчић, Manastir Jermenčić, Երմենչիչի վանք), սերբ ուղղափառ եկեղեցի Տիմոկի թեմի վանք, որը գտնվում է Սերբիայում՝ Օզրեն լեռան վրա։ Նվիրված է Գաբրիել և Միքայել հրեշտակապետներին։ Ավանդության համաձայն, վանքը 1392 թվականին հիմնել են հայերը ։
Պատմություն
14-րդ դարի վերջին՝ Կոսովոյի դաշտում ճակատամարտի նախօրեին, հայկական ջոկատը, որտեղ մի քանի հազար մարդ էր կռվում թուրքական զորքերի կազմում, իմանալով, որ պետք է կռվեն քրիստոնյաների դեմ, լքում է թուրքերի ճամբարը և անցնում սերբերի կողմը։ Մնալով Սերբիայում՝ հայ զինվորները բնակավայր են հիմնել Օզրեն լեռան մոտակայքում։ Լեռան հյուսիսարևմտյան մասում գտնվող տարածքը, որտեղ հայերը բնակություն են հաստատել, սկսել է կոչվել Երմենչիչ (հայկական)։ Այստեղ էլ 1392 թվականին հայերը հիմնադրել են համանուն վանքը՝ Երմենչիչ վանքը (հայկական վանք), որը շատ հարուստ է եղել և ունեցել է մինչև չորս հարյուր վանական  ։ Ավանդության համաձայն՝ վանքը հիմնադրել են թուրքերի հալածանքներից փախած հայ վանականները, մեկ այլ ավանդություն ասում է, որ վանքը հիմնել են սինացի վանականները՝ բռնակալ Ստեֆան Լազարևիչի հաշվին։
1796 թվականին թուրքերը այրել ու ավերել են վանքը, իսկ վանականները փախել են Ֆրուշկա Գորա ։ 1806 թվականին վանքը վերականգնվել և վերածվել է ռազմական հիվանդանոցի, որտեղ Դելիգրադի ճակատամարտից հետո բերել են վիրավոր զինվորներին։ 1815 թվականին Երմենչիչի վանքը կրկին ավերվել է, բայց մոտավորապես 1892 թվականին այն կրկին վերակառուցվել է։ 1926 թվականին վանքը նորից ավերվել է և այդ վիճակում մնացել մինչև 20-րդ դարի 80-ականների վերջը, որից հետո այն վերականգնվել է ։
Մինչ օրս ողջ վանքից պահպանվել են միայն Սուրբ Գաբրիել և Միքայել հրեշտակապետների եկեղեցիները ։ Վերջինս գործող  չէ, սակայն ամեն տարի՝ հուլիսի 26-ին, Սուրբ  Գաբրիել հրեշտակապետի եկեղեցում մեծ թվով մարդիկ են հավաքվում։
Տեղակայում
Վանքը գտնվում է Օզրեն լեռան վրա, ծովի մակարդակից  850 մետր բարձրության վրա, Սոկոբանյա քաղաքից (8.5 ) կմ հեռավորության վրա ։ Վանքի շրջակայքում կան խմելու ջրի երեք (չորս) աղբյուրներ, որոնք համարվում են բուժիչ. դրանցից մեկը բուժում է աչքի հիվանդություններ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայերը Սերբիայում Կատեգորիա:Սերբիայի ուղղափառ վանքեր Կատեգորիա:Սերբիայի հայկական եկեղեցիներ
Անսյուես լա Ռեդոն
Անսյուես լա Ռեդոն (Ensuès-La), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 5224 մարդ, բնակչության խտությունը` 202.25 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 25.83 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 650 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 15 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 3526 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 2561-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 965։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,6 %։ 2561 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 2302 անձ (1225 տղամարդ և 1077 կին)։ Գործազուրկ են եղել 259 անձ (129 տղամարդ և 130 կին)։ 965 անաշխատունակներից 362-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 312-ը` թոշակառուներ, իսկ 291-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
(4578) Կուրաշիկի
(4578) Կուրաշիկի (Kurashiki), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,717495 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0595 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3755 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1636,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,220014 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,26° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ցուտոմու Սեկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մանուկ Բարիքյան
Մանուկ Ստեփանի Բարիքյան (Պարիկյան, ), հայ ջութակահար, դիրիժոր։ Լոնդոնի երաժշտության թագավորական ակադեմիայի պրոֆեսոր (1959)։
Կենսագրություն
Ապրել է Կիպրոսում։ Ջութակ նվագել սովորել է 5 տարեկանից՝ աշակերտելով իր քեռուն՝ երաժիշտ-մանկավարժ Վ․ Պետելյանին։ 1936 թվականին փոխադրվել է Լոնդոն, 1936-1939 թվականներին սովորել «Թրինիթի քոլեջ օֆ մյուզիք»-ում։ 1943-1946 թվականներին հյուրախաղերով հանդես է եկել Պաղեստինում, Եգիպտոսում, Սիրիայում, Լիբանանում, Իրաքում, Հնդկաստանում։ 1946 թվականին մրցանակ է շահել Ժնևի միջազգային մրցույթում։ 1948-1957 թվականներին եղել է Լոնդոնի ֆիլհարմոնիայի սիմֆոնիկ նվագախմբի կոնցերտմայստերը։ 1950 թվականին կազմակերպել է Էդինբուրգի քառյակը։ Այցելել է Հայաստան և Մոսկվա։ 1959 թվականից Լոնդոնի «Ռոյալ ակադեմի օֆ մյուզիք»-ի ջութակի պրոֆեսոր է։ Համերգներով հանդես է եկել Եվրոպայի և Ասիայի մի շարք երկրներում։ Հանդես է եկել նաև իբրև դիրիժոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրիտանահայ ջութակահարներ Կատեգորիա:Բրիտանահայ դիրիժորներ
Բազմակի քաղաքացիություն
Բիպատրիդ (bis-, -πατρίς, πατρίδος — հայրենիք), հռոմեական օրենսդրության մեջ երկու պետությունների քաղաքացիություն ունեցող ֆիզիկական անձի իրավական կարգավիճակ, որոնցից յուրաքանչյուրը կարող է պահանջել, որ անձը կատարի իր քաղաքացիական բոլոր պարտականությունները։ Գոյություն չունի այս կամ այն անձի քաղաքացիությունը կամ քաղաքացիության կարգավիճակը որոշող միջազգային կոնվենցիա։ Սա որոշվում է բացառապես ազգային օրենքներով, որոնք կարող են տարբեր լինել և կարող են հակասել միմյանց ։
Ընդհանուր դրույթներ
Ի տարբերություն երկրորդ քաղաքացիության, երկքաղաքացիությունը թույլատրվում է ունենալ երկրների միջև համապատասխան պայմանագրային հիմքի առկայությամբ։ Յուրաքանչյուր պետություն անձին դիտարկում է, որպես սեփական երկրի քաղաքացի։
Որոշ երկրներ թույլ չեն տալիս երկքաղաքացիություն։ Որոշ երկրներ թույլ են տալիս հրաժարվել քաղաքացիությունից, իսկ մյուսները դա չեն անում։ Որոշ երկրներ թույլ են տալիս ընդհանուր երկքաղաքացիություն, իսկ մյուսները թույլ են տալիս երկքաղաքացիություն, բայց միայն սահմանափակ թվով երկրներում։
Շատ երկրներ, որոնք թույլ են տալիս երկքաղաքացիություն, կարող են դեռևս չճանաչել այլ քաղաքացիություն իրենց սեփական տարածքում։ Օրինակ, երկիր մուտք գործելը, ազգային ծառայությունը, քվեարկելու պարտականությունը և այլն ։
Պատմություն
Մինչև 19-րդ դարի վերջը ազգերը հաճախ էին որոշում, թե ում են համարում իրենց քաղաքացիները կամ հպատակները, և չէին ընդունում որևէ այլ ազգություն, որը նրանք ունեին ։
1867 թվականին ֆենիի ապստամբությունից հետո իռլանդական ծագում ունեցող ամերիկացիները, որոնք մեկնել էին Իռլանդիա՝ մասնակցելու ապստամբությանը և բռնվել, մեղադրվում էին պետական դավաճանության մեջ, քանի որ բրիտանական իշխանությունները նրանց համարում էին բրիտանական հպատակներ։ Դա վրդովեցրել է շատ իռլանդացի ամերիկացիներին, ինչին բրիտանացիները պատասխանել են՝ նշելով, որ, ինչպես և բրիտանական իրավունքը, ամերիկյան իրավունքը նույնպես ճանաչում է հավերժական նվիրվածությունը։
Արդյունքում Կոնգրեսն ընդունել է 1868 թվականի հայրենազրկման մասին օրենքը, որն ամերիկացիներին իրավունք է տվել ազատ հրաժարվել ԱՄՆ քաղաքացիությունից։ Մեծ Բրիտանիան հետևել է այդ օրինակին՝ ընդունելով նման օրենք, և տարիներ անց ստորագրել է պայմանագիր, որի համաձայն Միացյալ Նահանգների քաղաքացի դարձած բրիտանացի հպատակներն այլևս բրիտանական քաղաքացիություն չեն ունեցել։ ԱՄՆ-ի և մի շարք այլ եվրոպական երկրների միջև նույնպես դիվանագիտական միջադեպեր են տեղի ունեցել, կապված իրենց միտման հետ, կոչ անելով տվյալ երկրում բնակված ամերիկացի քաղաքացիներին այցելել իրենց նախկին հայրենի վայրերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնակչության գաղթ Կատեգորիա:Քաղաքացիության իրավունք Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք Կատեգորիա:Ժողովուրդների միգրացիա
Երջանկության տնտեսագիտություն
«Երջանկության տնտեսագիտությունը» կամ «տնտեսագիտության երջանկությունը» քանակական և տեսական ուսմունք է երջանկության, դրական և բացասական ազդակների, բարեկեցության, կյանքի որակի, կյանքից բավարարվածության և այլ հասկացություններր մասին՝ կապելով տնտեսագիտությունը մի շարք այլ ոլորտների հետ, ինչպիսիք են՝ սոցիոլոգիան և հոգեբանությունը։ Սովորաբար այն վերաբերում է երջանկության այնպիսի չափանիշներին, ինչպիսիք են առողջությունը, եկամուտը կամ շահույթը, այլ կերպ ասած՝ այն, ինչ պետք է հասցնել առավելագույնի։ Այս ոլորտը առաջ է եկել մինչև 20-րդ դարի վերջերը երջանկության մասին մեթոդների հետազոտությունների, այլ դասակարգումների զարգացման շնորհիվ։
Առարկայի դասակարգումները
Առարկան կարող է դասակարգվել տարբեր ճանապարհներով՝ կախված որոշ յուրահատկություններից։ Օրինակ՝ տնտեսական գրականության դասակարգման կոդերի ամսագրում այն դասակարգվել է հետևյալ կերպ.
Չափագիտություն
Իր բնույթով երջանկությունը շատ սուբյեկտիվ է ։ Դժվար է համեմատել մի անձի երջանկությունը մեկ այլ անձի երջանկության հետ։ Հատկապես դժվար կարող է լինել համեմատել ամբողջ աշխարհի մշակույթների երջանկությունները։ Այնուամենայնիվ, շատ երջանիկ տնտեսագետներ հավատում են, որ կլուծեն այս համեմատական խնդիրը։
Երջանկությունը սովորաբար չափվում է սուբյեկտիվ միջոցներով, օրինակ՝ ինքնակառավարման մասին հաղորդումներով։ Գլխավոր մտահոգությունը միշտ եղել է մարդկանց տրված երջանկության վերաբերյալ հարցումների պատասխանների ճշգրտությունն ու արժանահավատությունը։ Օբյեկտիվ չափանիշները, ինչպիսիք են՝ կյանքի տևողությունը, եկամուտը կամ կրթությունը, շատ հաճախ օգտագործվում են սուբյետիվ հաղորդման փոխարեն։ Սա ենթադրում է, որ նրանք իրականում արտադրում են երջանկություն, որը հավանականորեն չի կարող լինել հիմք։ Կյանքի որակ և բարեկեցություն տերմինները շատ հաճախ ընդգրկում են այս ավելի օբյեկտիվ չափանիշները։
Որոշ գիտնականներ պնդում են, որ երջանկությունը կարող է չափվել և՛ օբյեկտիվորեն, և՛ սուբյեկտիվորեն, չնայած սա առաջ է բերում որոշ փիլիսոփայական հարցեր, օրինակ՝ արդյոք սա ավելի հուսալի է, քան հաղորդված սուբյեկտիվ երջանկությունը։
Երջանկության միկրո-էկոնոմետրիկ հավասարումը ունի հետևյալ տեսքը. . Այս հավասարման մեջ W-ն անհատի բարեկեցությունն է, i-ն՝ ժամանակը, իսկ x-ը՝ հայտնի փոփոխականների վեկտորը, որը ներառում է սոց-ժողովրդագրական և սոցիոէկոնոմիկ հատկանիշները։
ՀՆԱ և ՀԱԱ
Որպես կանոն, ազգային ֆինանսական միջոցները, ինչպիսիք են՝ համախառն ներքին արդյունքը և համախառն ազգային արդյունքը, օգտագործվել են որպես հաջողակ հասարակության չափանիշներ։ Գոյություն ունի էական կապ ՀՆԱ-ի և երջանկության միջև. հարուստ ազգի բնակիչներն ավելի երջանիկ են, քան աղքատ ազգինը։ Պնդում են, որ այս կապը տարածվում է միջինը $15,000 ՀՆԱ-ի մեկ շնչի հաշվով ։ Այլ տնտեսագետներ վիճարկում են այս ուսումնասիրությունների ճշտությունը՝ գտնելով լոգարիթմական հարաբերություններ ՀՆԱ-ի մեկ շնչի և ինքնակառավարվող երջանկության միջև ։ Նշվում է նաև, որ կյանքի տևողությունը շարունակում է ավելացնել ազգային բարեկեցությունը ավելի շատ, քան հաճախ կարող է անել տնտեսական աճը։
Անհատական եկամուտ
Պատմականորեն, տնտեսագետները գտնում են, որ բարեկեցությունը եկամտի պարզ ֆունկցիան է։ Այնուամենայնիվ, պարզվել է, որ հարստությունը հասել է սպառողական զամբյուղի մակարդակին, նրա արդյունավետությունը՝ որպես բարեկեցության գեներատոր, մեծապես նվազել է ։ Այս պարադոքսը հայտնի է Իստերլինի պարադոքս անվանմամբ։ Երջանկության տնտեսագետները հույս ունեն, որ կփոխեն կառավարության տեսակետը բարեկեցության վերաբերյալ և կգտնեն՝ ինչպես ավելի արդյունավետ կառավարել և հատկացնել այս պարադոքսի համար նախատեսված ռեսուրսները։
2010 թվականին Դանիել Քահնեմանը և Անգուս Դաթոն գտան, որ ավելի բարձր վաստակողները սովորաբար ունենում են կյանքից ավելի շատ բավարարվածություն, բայց մարդիկ զգացմունքային բարեկեցությունը աճում է միայն մինչև տարեկան $75,000-ի սահմանը ։ Մնացած գործոնները մարդկանց դարձնում են ավելի երջանիկ, քան փողը։
2011 թվականին Վիրջինիայի համալսարանի, Հարվարդի և Կոլումբիայի համալսարանների գիտնականները ներկայացրել են մի հետազոտություն, որը ուսումնասիրում է բազմաթիվ ակադեմիկ փաստաթղթեր՝ ի պատասխան այդ հակասություններին. «Երբ մարդիկ վերցնում են ապրանք իրենց կյանքի համար, վերջիններս իրենց զգում են ավելի բավարարված լավ գործարքից հետո։ Բայց երբ նրանց հարցնում են՝ ինչքան երջանիկ են նրանք այդ պահին, մարդիկ, ովքեր ունեն շատ փող հազիվ են տարբերվում նրանցից, ովքեր ունեն ավելի քիչ»։ Այս հետազոտությունը հրապարակվել է «Հաճախորդի հոգեբանությունը» ամսագրում և վերնագրվել է «Եթե փողը քեզ չի երջանկացնում, ապա դու հավանաբար այն ճիշտ չես ծախսում» և ներառում էր հետևյալ գլխավոր առաջարկությունները.
Սոցիալական անվտանգություն
Այլընտրանքային հեռանկարը կենտրոնանում է բարեկեցիկ պետության դերի վրա՝ որպես հաստատություն, որը բարելավում է կյանքի որակը ոչ միայն մեծացնելով մարդկային հիմնական կարիքների սահմանները, այլ նաև խթանելով անհատի կյանքի հանդեպ ավելի մեծ վերահսկողությունը՝ սահմանափակելով այն աստիճանը, երբ մարդիկ իրենց վերագտնում են շնորհիվ այն շուկայական գործոնների, որոնք անտարբեր են իրենց ճակատագրի նկատմամբ։ Այս փաստարկը առաջարկել է ամերիկացի քաղաքագետ Բենջամին Ռեդքլիֆը, ով ներկայացրեց փաստերի մի շարք՝ ցույց տալով, որ ավելի բարկեցիկ պետությունը նպաստում է կայքնից բավարարվածության ավելի բարձր մակարդակի և այնպես է անում, որ հարուստներն ու աղքատները լինեն նույնը։
Զբաղվածությունը
Աշխատանքը կարևոր է երջանկության համար։ Այն ստեղծում է նպատակ, շահավետ հարաբերություններ աշխատակիցների հետ, ինչպես նաև վաստակում է գումար։ Աշխատանք կորցնելը ինչ-որ մեկի համար կարող է լինել դժբախտության մեծ աղբյուր ։
Երեխաները և հարաբերությունները
Կանացի եջանկության հարաբերական նվազումը կապված է երեխաների բացի հետ։ 1970-ական թվականներին կանայք այս հարցում իրենց համարում էին ավելի բարեկեցիկ, քան տղամարդիկ ։
Հարուստ հասարակությունում, որտեղ եկամտի աճը չի հավասարվել սուբյեկտիվ բարեկեցության մակարդակին, անձնական հարաբերությունները երջանկության որոշիչ գործոններն են։
Ազատություն և վերահսկողություն
Գոյություն ունի էական կապ ինչ-որ մեկի կյանքի նկատմամբ վերահսկողության և նրա երջանկության մակարդակի միջև։
Ցյուրիխի համալսարանում իրականացված հետազոտությունը առաջարկեց այն փաստը, որ ժողովրդավարությունն ու ֆեդերալիզմը բերում են ֆիզիկական անձանց բարեկեցության բարձրացմանը ։ Այն արձանագրում է, որ ավելի շատ քաղաքական մասնակցության հնարավորությունները հասանելի են դարձնում քաղաքացիների բարեկեցության բարձրացումը ։ Սրա համար կա 2 պատճառ. նախ քաղաքացիների ավելի ակտիվ դերը հնարավորություն է տալիս վերջիններիս կողմից քաղաքական գործիչների մասնագիտական ավելի լավ դիտարկում կատարել, ինչն էլ տանում է դեպի կառավարության արտադրանքից ավելի մեծ բավարարվածության ։ Երկրորդ, քաղաքացիների ներգրավվածությունն ու քաղաքական գործընթացի նկատմամբ վերահսկողություն ունենալու կարողությունը մեծացնում են բարեկեցությունը ։
Երջանկության տնտեսագիտություն և տարեգրքի ցուցանիշներ
Այն գաղափարը, որ երջանկությունը կարևոր է հասարակության համար, նոր չէ։ Շատ նշանավոր մտավորականներ, փիլիսոփաներ և քաղաքական գործիչներ ողջ պատմության ընթացքում, ներառյալ Արիստոտելը, Կոնֆուցիոսը և Պլատոնը, ընդգրկել են երջանկությունն իրենց աշխատություններում։
Ստորև ներկայացնում ենք երջանկության տնտեսագիտության և բարեկեցության ցուցանիշների ժամանակագրական ցանկը.
2005 թվականին Կառավարման միջազգային համալսարանի պրոֆեսոր Մեդ Ջոնսը ներկայացրեց առաջին «Համախառն ազգային երջանկության» ինդեքսը և գլոբալ ՀԱԵ ինդեքսի հետազոտությունը։ ՀԱԵ ինդեքսը, որը հայտնի է նաև Համախառն ազգային բարեկեցություն անվանմամբ (ՀԱԲ), ծառայել է որպես առաջին ինտեգրված օբյեկտիվ (տնտեսական) և սուբյեկտիվ (երջանկություն) սոց-էկոնոմիկ զարգացման շրջանակ։ Մինչ ՀԱԵ ինդեքսը գոյություն ունեին մի քանի զարգացման ցուցանիշներ, որոնք բարելավեցին ՀՆԱ-ն, բայց ոչ երջանկությունը։ Օրինակ՝ բնական առաջընթացի ցուցանիշը կենտրոնացված էր տնտեսական զարգացման շրջակա միջավայրի արժեքի վրա, ավելի ուշ (2006 թվականին) այն թարմացվել է՝ ներառելով համանման միջոցառումներ դեպի ՀԱԵ ինդեքսը։ Մեկ այլ զարգացման ցուցանիշը՝ մարդկային զարգացման ցուցանիշը (ՄԶՑ), որը ի սկզբանե կենտրոնացված էր գրագիտության և կրթության վրա, նույնպես չազդեց երջանկության վրա ։
2006 թվականին բնական առաջընթացի ցուցանիշը թարմացվել է կանաչ չափման համակարգից դեպի ավելի լայն հասկացության, որը ներառում էր բարեկեցության և երջանկության քանակական չափանիշներ ։ Նոր միջոցը հիմնավորվում էր ՀԱԵ-ի փիլիսոփայությունը։ Այդ նույն հասկացության սուբյեկտիվ չափանիշները, ինչպիսին է բարեկեցությունը, ավելի արդիական ու կարևոր են, քան այլ օբյեկտիվ չափանիշներ, ինչպիսին է սպառումը։ Այն չի չափվում ուղղակիորեն, բացի այն գործոններից, որոնք կհանգեցնեն դրան։
2007 թվականին Թայլանդում հրապարակվեց Կանաչի և երջանկության ցուցանիշը (ԿԵՑ) ։
Ոչ դասական տնտեսագիտություն
Ոչ դասական, ինչպես նաև դասական տնտեսագիտությունը, չեն ենթադրում «երջանկության տնտեսագիտություն» հասկացությունը, չնայած սրանց իրական նպատակը ժողովրդի երջանկության մակարդակի մեծացումն էր։ Դասական և ոչ դասական տնտեսագիտությունները բարեկեցիկ տնտեսագիտության զարգացման աստիճանն են և բնութագրվում են մաթեմատիրկական մոդելավորմամբ։ Երջանկության տնտեսագիտությունը ներկայացնում է այդ ավանդույթի արմատական դադարը։ Սուբյեկտիվ երջանկության չափումը համապատասխանաբար կյանքի բավարարվածությունը ողջ ազգերի և ժամանակի ուսումնասիրության միջոցով (ներառյալ օբյեկտիվ չափանիշները, ինչպիսիք են՝ կյանքի տևողությունը, առողջությունը, անվտանգությունը և այլն) նշանավորում են երջանկության տնտեսագիտության սկիզբը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երջանկություն Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գաղափարախոսություններ
Ռեսլմանիա 31
«Ռեսլմանիա 31» (WrestleMania 31), «WWE» կազմակերպության 31-րդ ամենամյա «Ռեսլմանիա» պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի փեյ-փեր-վյու իրադարձություն։ Անցկացվել է 2015 թվականիի մարտի 29-ին՝ Սանտա Կլարայի «Լիվայս սթեդիում» ամերիկյան ֆուտբոլի մարզադաշտում ։ Հանդիսանում է Սան Ֆրանցիսկոյի ծովածոցի շրջանում երբևէ անցկացված առաջին ռեսլմանիան։
Հիմնական շոուի մարտացանկում անկցավել են յոթ պաշտոնական մենամարտեր, ինչպես նաև երկու հանդիպումներ՝ նախաշոուի շրջանակներում։ Գլխավոր իրադարձության շրջանակներում Սեթ Ռոլինսն օգտվելով «Փողը բանկում» պայմանագրով նախատեսված լծակից, մուտք գործեց Բրոք Լեզնարի և Ռոման Ռեյնսի միջև ընթացող մարտ, և արդեն եռակողմանի մարտի արդյունքում նվաճեց WWE աշխարհի ծանրքաշային չեմպիոնական տիտղոսը։ Շոուի շրջանակներում անցկացված նշանակալի իրադարձություններից էր նաև «WCW»-ի նախկին վետերան Սթինգի ռինգային նորամուտը «WWE»-ում։
76 976 հանդիսատեսով շոուն նոր ռեկորդ սահմանեց «Լիվայս սթեդիում» մարզադաշտի հաճախելիության մեջ (նախորդին գերազանցելով 6177 միավորով)։ Շոուն նաև ռեկորդային եղավ վաճառքի ծավալներով՝ հասնելով 12,6 միլիոն ԱՄՆ դոլարի ՝ քննադատների և սատարողների շրջանում արժանանալով բարձր գնահատականների ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռեսլմանիա
Դանտումադեյլ
Դանտումադեյլ (Dantumadeel ), համայնք Նիդերլանդների Ֆրիսլանդ մարզում։ Տարածքը 85,78 կմ² է, բնակչությունը՝ 19.322 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 11.100 եվրո է։
Կատեգորիա:Ֆրիսլանդի համայնքներ
Շեյխ Սանան (օպերա)
Հաջիբեկովը «Լեյլի և Մեջնուն» օպերայով սկզբնավորվել է մուղամային օպերայի ժանրը։ Գրել է ևս 5 մուղամային օպերա՝ «Շեյխ Սանան» (1909), «Ոուստամ և Զոհրաբ» (1910), «Շահ Աբբաս և Գուրշիդ բանու» (1912), «Ասլի և Քյարամ» (1912), «Գարուն և Լեյլա» (1915) ։ «Շեյխ Սենանը» Հաջիբեյովի երկրորդ օպերան է։ Օպերան Շեյխ Սանանի և վրացուհի Խումարի ողբերգական սիրո մասին է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օպերաներ Կատեգորիա:Ուզեիր Հաջիբեկովի օպերաները Կատեգորիա:Ադրբեջաներեն օպերաներ Կատեգորիա:Գրականության հիման վրա ստեղծված օպերաներ Կատեգորիա:1909 բեմադրվածներ
Jaquet Droz
«Jaquet Droz» (Ժակե Դրո), շվեյցարական «լյուքս» դասի ժամացույցների հին ապրանքանիշ։ Նրա հիմնադիրը՝ Պիեռ Ժակե-Դրոզը, աշխարհահռչակ է դարձել՝ ստեղծելով ներքին ժամացույցներ և ավտոմատներ, ոչ էլեկտրական սարքեր, որոնք ընդօրինակել են մարդկանց և կենդանիների՝ անդրոիդների շարժումներն ու ձայները։
Պատմություն
Պիեռ Ժակե-Դրոզ, ժամագործության արվեստի հայտնի ռահվիրան, ծնվել է 1721 թվականին, Շվեյցարիայի Լա Շո դը Ֆոն քաղաքում։ Եղել  երգող թռչուններով և շատրվաններով անիմացիոն ժամացույցների, երաժշտական ​​ժամացույցների հմուտ ստեղծող, ինչպես նաև ավտոմատ մեխանիզմների՝ ավտոմատոնների ստեղծման վարպետ։
1738 թվականին Պիեռ Ժակե-Դրոզը բացել է իր առաջին մանուֆակտուրան Լա Շո-դե-Ֆոնում, իսկ վիթխարի հաջողություններից հետո, բացել է ևս երկու մանուֆակտուրաներ Լոնդոնում (1774) և Ժնևում (1784), որտեղ նա հրավիրել է իր ժամանակի ամենահմուտ արհեստավորներին։ Այսպիսով, նա հիմք է դրել ամենահեղինակավոր առևտրական ապրանքանիշերից մեկին ։
Նրա ամենահայտնի ավտոմատոններից են` գրող տղան, երգեհոն նվագող աղջիկը և նկարող տղան։ Իր ստեղծագործական հաջողությունների շնորհիվ Պիեռ Ժակե-Դրոզը ներկայացված է եղել Եվրոպայի (այդ թվում՝ Ռուսաստանի) և Չինաստանի թագավորական պալատներում։ Ընդ որում, ավտոմատոնների ստեղծումը ժամացույցների վաճառքը ընդլայնելու համար նշանավոր մարդկանց ուշադրությունը գրավելու միջոց է եղել։
19-րդ դարի սկզբի պատերազմի ժամանակ լոնդոնյան մանուֆակտուրայի հետ կապը խզվել է և Jaquet Droz-ի հաճախորդների մեծ մասը արտագաղթել են, սպանվել, կա՛մ սննկացել և ապրանքանիշի ժողովրդականությունը սկսել է նվազել։ 1989 թվականին ապրանքանիշը վերակենդանացել է Investcomp-ի կողմից, որին այդ ժամանակ պատկանել է Breguet ապրանքանիշը։ 2000 թվականին Jaquet Droz-ը ձեռք է բերվել Swatch Group-ի կողմից ։
Ավտոմատոններ
Ավտոմատոններն իրավամբ համարվում են աշխարհի առաջին ռոբոտները, ուստի դրանք պատրաստվել են հմտորեն։ Որտեղ էլ դրանք ցուցադրվել են, միշտ սենսացիա են առաջացրել։ Այսօր ավտոմատոններ կարելի է տեսնել Նեյշատելի պատմության և արվեստի թանգարանում (Շվեյցարիա)։
Նկարիչ
Մեխանիզմը բաղկացած է տեսախցիկների համակարգից, որոնք վերահսկում են ձեռքի շարժումը երկու հարթություններում, ինչպես նաև պատասխանատու են մատիտը բարձրացնելու համար։ Բացի այդ, ավտոմատոնը շարժվում է աթոռի վրա և պարբերաբար փչում փոշին մատիտի վրայից։
Գեղագիր
Գեղագիրն ամենաբարդ ավտոմատոնն է, որի պատրաստումն ավարտվել է 1772 թվականին և բաղկացած է 6000 մասերից։ Օգտագործելով նկարող տղայի մեխանիզմի նմանակը այն կարող է գրել 40 տառից բաղկացած տեքստ։ Տեքստը կոդավորված էր անիվի վրա և տառերն ընտրվում էին հաջորդաբար մեկը մյուսի հետևից։ Տղան օգտագործում էր սագի փետուրից գրիչ, որը պարբերաբար թաթախում էր թանաքի մեջ՝ միաժամանակ թափահարելով գրիչը՝ բծերը կանխելու համար։ Ավտոմատոնի աչքերը հետևում էին տեքստին և նրա գլուխը շրջվում էր դեպի թանաքամանը, երբ գրիչը թաթախում էր դրա մեջ։
Այսօր Montres Jaquet Droz ընկերությունում կարելի է պատվիրել մինչև 80 սմ բարձրությամբ ավտոմատոն գեղագիր։ Խաղալիքի պատրաստումը տևում է մեկ տարուց մի փոքր պակաս՝ կախված նրանից, թե հաճախորդը ինչպիսի դեմք, իրան, զգեստ, ինչպես նաև ինչպիսի դիմահարդարում և սանրվածք է ցանկանում տեսնել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարական ժամացույցներ Կատեգորիա:Շվեյցարական ժամացույց արտադրողներ Կատեգորիա:Շվեյցարիայի ընկերություններ
Վռամշապուհ
Վռամշապուհ Արշակունի (նաև՝ Վաղարշ Արշակունի , ), Մեծ Հայքի արքա (393-414), Մեծ Հայքի արքաներ՝ Վարազդատի (374-378) որդին, Խոսրով Դ-ի (387-393) եղբայրը և Արտաշես Դ-ի (422-428) հայրը, Արշակունիների արքայական հարստությունից
Կենսագրություն
Վռամշապուհ արքայի ծննդյան թվականն անհայտ է։ Ծնվել է Վարազդատ արքայի ընտանիքում։ Նրա իսկական անունը Վաղարշ է ։ 388 թվականին Պարսից արքա Վռամ Դ-ն Վաղարշի ավագ եղբորը՝ Խոսրով Դ-ին զրկում է թագավորական գահից և բանտարկում Անհուշ բերդում ։ Ապա թագավորական կարգը չցանկանալով խախտել, Մեծ Հայքի արքա է կարգում Վաղարշին, և նրա պահլավական անունը փոխելով, իր և իր հոր անուններով Վռամշապուհ կոչում  ։ Նաև հիշվում է՝ Ստահրաշապուհ անունով  ։
Գահակալություն
389 թվականին հաջորդել է եղբորը՝ Խոսրով Դ-ին ։ Գահակալել է համեմատաբար խաղաղ ժամանակաշրջանում, հաշտ ու բարեկամական հարաբերություններ պահպանել ինչպես Սասանյան Պարսկաստանի, այնպես էլ Հռոմեական կայսրության հետ։ 404–ից ոչ վաղ մեկնել է Հայկական Միջագետք, հաշտարար–միջնորդի դերով կարգավորել պարսկա-հռոմեական վեճերը։ Այնտեղ էլ նա հայ և ասորի մտավորականներից տեղեկացել է հայկական հին նշանագրերի մասին, որը կարևոր դեր է խաղացել հայ նոր գրերի ստեղծման գործում։ Վռամշապուհը մեծապես աջակցել է Հայոց կաթողիկոս Սահակ Պարթևին և Մեսրոպ Մաշտոցին՝ հայ նոր գրերի ստեղծման և լուսավորական ձեռնարկումներին ։ Վռամշապուհին նաև հաջողվել է միավորել Մեծ Հայքի երկու մասերը։
Մահացել է 414 թվականին ։
Ընտանիքը
Վռամշապուհի կնոջ անունն անհայտ է։ Ունեցել է մեկ որդի՝
Դոբրոլյուբովի նրբանցք (Կրասնի Սուլին)
Դոբրոլյուբովի նրբանցք (Переулок Добролюбова), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Տատարսկի միկրոշրջանում։ Անվանվել է ռուս գրական քննադատ, հրապարակախոս, բանաստեղծ, հեղափոխական դեմոկրատ Նիկոլայ Ալեքսանդրովիչ Դոբրոլյուբովի (1836-1861) պատվին։ Սկիզբ է առնում Մոսկովյան փողոցից և ավարտվում Մալո-Սադովայա փողոցի հետ հատումով։ Երկարությունը 180 մետր է։
Նկարագրություն
Կրասնի Սուլին քաղաքի Դոբրոլյուբովի նրբանցքը սկսվում է Մոսկովյան փողոցից և ավարտվում Գնիլուշա գետի մոտ՝ Մալո-Սադովայա փողոցի հետ հատումով։ Շատ կարճ նրբանցք է. երկարությունն ընդամենը 180 մետր է։ Նրբանցքում կա համարակալված 7 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)` 4 շինություն, աջ կողմում (զույգ համարներ)` 3։
Դոբրոլյուբովի նրբանցքի փոստային դասիչն է՝ 346351։