cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ձորք
Ձորքը Սյունիքի ամենալեռնոտ շրջանն է։ Նրա մի զգալի մասը այժմ էլ ծածկված է խիտ անտառներով։
Սյունիքի թագավորության գոյության ընթացքում Ձորքը դարձել էր նրա կենտրոնական շրջանը՝ ոստանը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Սյունիք նահանգի գավառներ
Ղարամոշ
Ղարամոշ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
La 2
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:RTVE Կատեգորիա:Իսպանալեզու հեռուստաալիքներ
Մհեր Հովհաննիսյան (շախմատիստ)
Կենսագրություն
Մհեր Հովհաննիսյանը ծնվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 25-ին, Լենինական քաղաքում։ Միջազգային վարպետի կոչում ստացել է 1998 թվականին։ 1998 թվականին ներկայացրել է Հայաստանը շախմատի աշխարհի պատանեկան առաջնությունում, 34 մասնակիցների միջև գրավել է 17-րդ տեղը։
Հինգ անգամ՝ 2009, 2010, 2015, 2017 և 2018 թվականներին դարձել է Բելգիայի չեմպիոն։ 2015 թվականի Եվրոպայի թիմային առաջնությունում հանդես է եկել Բելգիայի հավաքականի կազմում։ Նույն երկիրը ներկայացրել է նաև Բաթում  քաղաքում տեղի ունեցած Շախմատի համաշխարհային 43-րդ օլիմպիադայի ժամանակ։
2018 թվականին ստացել է գրոսմայստերի կոչում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ շախմատիստներ Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Կարաբուլաղ (Մանազկերտի գավառ)
Կարաբուլաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մանազկերտի գավառակում ։ Գտնվում էր Մանազկերտ քաղաքից հարավ-արևելք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կապան (այլ կիրառումներ)
Կապան կարող է վերաբերել՝
Վալչ
Վալչ (Wałcz), Դոյչ Կրոնե (Deutsch Krone), քաղաք Լեհաստանում՝ Արևմտա-Պոմորյան վոևոդության Վալեցկի պովիատում (շրջանում), որի, ինչպես նաև նույնանուն գյուղական գմինայի վարչական կենտրոնն է՝ առանց մտնելու վերջինիս կազմի մեջ։ Ունի քաղաքային գմինայի (համայնքի) կարգավիճակ։ Զբաղեցնում է 38,16 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2013 թվականի տվյալներով եղել է 26 353, 2016 թվականի տվյալներով՝ 25 801 , 2021 թվականի հունիսի 30-ի տվյալներով՝ 24 802 (այդ ցուցանիշով ութերորդ տեղն է զբաղեցրել վոևոդությունում ): Բնակչության միջին խտությունը կազմել է 675,9 մարդ/կմ²։
Տես նաև
Վալչ (գմինա)
Իգոր Նովիկով
Ժամանակակից հնգամարտի և երկամարտի միջազգային ֆեդերացիայի փոխնախագահ (1972-1988), իսկ 1988-1998 թվականներին՝ նախագահ։ 1977-1992 թվականներին ժամանակակից հնգամարտի ԽՍՀՄ ֆեդերացիայի նախագահ։ ՀԽՍՀ սպորտի կոմիտեի նախագահի տեղակալ (1966-1981)։ Իգոր Նովիկովը 1958 թվականից եղել է ՍՄԿԿ-ի անդամ, պարգևատրվել է Աշխատանքի կարմիր դրոշի, Աշխատանքային գործունեության շքանշաններով։
Կենսագրություն
Իգոր Ալեքսանդրի Նովիկովը ծնվել է 1929 թ. հոկտեմբերի 19-ին Մոսկվայի մարզի Օրեխովո Զույևսկի շրջանի Դրեզնա քաղաքում։ 1934 թ. բնակություն է հաստատել Երևանում։ 1948 թվականին ավարտել է Երևանի շինարարական տեխնիկումը, իսկ 1952 թվականին՝ Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը։ Իգոր Նովիկովը հայտնի խորհրդային հնգամարտիկ է։ Նա կրկնակի օլիմպիական չեմպիոն է (1956 թ. և 1964 թ.), աշխարհի բազմակի չեմպիոն, ԽՍՀՄ-ի քառակի չեմպիոն, ԽՍՀՄ-ի սպորտի վաստակավոր վարպետ (1957 թ.), ԽՍՀՄ-ի վաստակավոր մարզիչ (1968 թ.), ՀՍՀ-ի սպորտի և ֆիզկուլտուրայի վաստակավոր գործիչ (1969 թ.), ժամանակակից հնգամարիտի և բիաթլոնի միջազգային պրեզիդենտ(1988-1992 թթ.)։
1934 թ. Նովիկովների ընտանիքը բնակություն էր հաստատում Երևանում, որտեղ էլ Իգորը 10 տարեկանից սկսել էր զբաղվել լողով Դինամո մարզադպրոցում։
1951 թ. հաղթելով ԽՍՀՄ-ի բազմամարտի առաջնությունում՝ ընդգրկվում է ԽՍՀՄ-ի հնգամարտիկների հավաքական։ Հելսինկիի օլիմպիադայի ժամանակ ԽՍՀՄ-ի հավաքականը գրավում է 5-րդ տեղը, իսկ Իգոր Նովիկովը անհատապես գրավում է 4-րդ տեղը։ 1956 թվականի Մելբուրնի օլիմպիադայում ԽՍՀՄ-ի հավաքականի հետ դառնում է օլիմպիանական չեմպիոն։ 1957, 1958, 1959 և 1961 թվականներին դառնում է աշխարհի չեմպիոն՝ անհատական և թիմային կազմով։ 1964-ին Տոկիոյում Իգոր Նովիկովը դառնում է կրկնակի օլիմպիական չեմպիոն։
1965 թվականից Իգոր Նովիկովը ավարտում է իր սպորտային գործունեությունը և անցնում է մարզչական աշխատանքի։
Ցավոք ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո դադարեց գոյություն ունենալ ՊՀԴ-ն, և Նովիկովը ստիպված էր լքել Երևանը։ Նա 1993 թ. դեկտեմբերից բնակվում էր Սանկտ Պետերբուրգում, որտեղ էլ կնքեց իր մահկանացուն 2007 թվականի օգոստոսի 30-ին։
Ընտանիք
Իգորը 5 տարեկան էր, երբ նրա ընտանիքը Ռուսաստանի Օրեխովո Զույևսկի մարզից տեղափոխվել է Երևան։ Նա մեծացել է սպորտային ընտանիքում։ Հայրը զբաղվել է ֆուտբոլով և հրաձգությամբ, ավագ եղբայրը եղել է բռնցքամարտի ծանրքաշայինների չեմպիոն Անդրկովկասի զինվորական շրջանում։ Ավագ քույրը խաղացել է վոլեյբոլ և զբաղվել լեռնագնացությամբ, իսկ փոքր քույրը եղել է Հայաստանի սպորտային մարմնամարզության բազմակի չեմպիոն, որդին Ալեքսանդրը եղել է սպորտի վարպետ, ԽՍՀՄ լողի հավաքական թիմի անդամ։
Գործունեություն
1959 թվականին Երևանում հիմնադրել և ղեկավարել է ժամանակակից հնգամարտի օլիմպիական հերթափոխի մանկապատանեկան մարզադպրոցը (ՊՀԴ)։
70-ական թվականներին Երևանի պատանի հնգամարտիկների դպրոցը, ստեղծում է մարզական լողի իր մասնաճյուղը, որը զգալիորեն աջակցել է այս մարզաձևի զարգացմանը՝ պատրաստելով բարձրակարգ լողորդներ։ Այդ դպրոցում է աճել ԽՍՀՄ լողի հավաքական թիմի անդամ, սպորտի վարպետ Ալեքսանդր Նովիկովը։ Պատանի հնգամարտիկների մարզադպրոցի բազայի վրա ստեղծվել էր հանրապետական օլիմպիական կենտրոն, որտեղ կենտրոնացվել և մարզվել էին մեր հեռանկարային պատանի լողորդները։ Դպրոցի սան Ա.Կոբիլինը 1984 թվականին Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում դարձել է արծաթե մեդալակիր։
ՊՀԴ-ի սաները այսօր էլ աշխարհի շատ երկրներում Իգոր Նովիկովի մեթոդներով մարզում և հաջողությունների են հասցնում շատ մարզիկների։
Նովիկովը ղեկավարել է ԽՍՀՄ-ի հնգամարտիկների երիտասարդական հավաքականը։ 1969-1984 թվականներին զբաղեցրել է ՀՍՀՄ-ի Հայսպորտպետկոմի փոխնախագահի պաշտոնը։ 1977-1991 թթ-ին եղել է ԽՍՀՄ-ի ժամանակակից հնգամարտի ֆեդերացիայի նախագահ, 1988-1992 թվականներին՝ ժամանակակից հնգամարտի և բիաթլոնի միջազգային միության նախագահ, իսկ 1993 թվականից նրա պատվավոր նախագահ։
Շնորհիվ Իգոր Նովիկովի միջազգային հեղինակության Երևանում կազմակերպվում էին ամենամյա միջազգային մրցույթներ։
Անտոն Մակուրին
Անտոն Յուրևիչ Մակուրին (Антон Юрьевич Макурин, ), ռուս ֆուտբոլիստ։ Խաղացել է կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում։
Անձնական կյանք
2019 թվականի հունվարի 10-ին ամուսնացել է Դարյայի հետ ։
Ձեռքբերումներ
«Տոմ»
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Նորվեգիայի փոստային ինդեքսներ
Նորվեգիայի փոստային ինդեքսը իրենից ներկայացնում է չորս թվից կազմված կոդեր, որոնք օգտագործվում են Նորվեգիայի փոստային ծառայության կողմից որպես փոստային նամակների և ծանրոցների ընդունման կամ ուղարկման կոդավորված հասցեներ։
Պատմություն և նկարագիր
1968 թվականի մարտի 18-ից Նորվեգիան օգտագործում է չորս թվից կազմված փոստային ինդեքսներ (postnummersystemet): Յուրաքանչյուր տարի Նորվեգիայի փոստային ծառայությունը (Posten Norge) ներդրում է որոշակի նորարարություններ։ 1999 թվականին երկրի փոստային ինդեքսում կատարվում են էական փոփոխություններ։
Ինդեքսային կոդերը սկսվում են «00»-ով և մեծանում են՝ ըստ մայրաքաղաք Օսլոյից ունեցած համայնքների հեռավորության։ Ինդեկսացիայի ամենաբարձր թվերը Ֆինմարք կոմսությանն է՝ 95—99: Ամենափոքր փոստային ինդեքսը Օսլոյինն է՝ «0001», ամենամեծը՝ Բոցֆյորդինը՝ «9991»:
Փոստային ինդեքսները ըստ կոմսությունների
Փոստային ինդեքսի առաջին երկու թիվը ցույց են տալիս ինդեքսացիայի ենթարկվող տարածքի աշխարհագրական դիրքը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի փոստ
End SARS
End SARS, կենտրոնացված սոցիալական շարժում և Նիգերիայում ոստիկանության կամայականության դեմ զանգվածային բողոքների շարք։ Շարժման կարգախոսը կոչ է անում լուծարել Կողոպուտների դեմ հատուկ ջոկատը (Special AntiRobbery Squad), որը հայտնի է իր մեծ թվով չարաշահումներով ։
Այս կարգախոսից իրենց անունը ստացած բողոքի ակցիաները սկսվել են 2017 թվականին՝ որպես #ENDSARS հեշթեգի օգտագործմամբ Twitter-ի արշավ, Նիգերիայի կառավարությանը հայտարարվել է SARS-ը լուծարելու պահանջ ։ 2020 թվականի հոկտեմբերին չարաշահումների նոր բացահայտումներից հետո զանգվածային ցույցեր են տեղի ունեցել Նիգերիայի բոլոր խոշոր քաղաքներում և ուղեկցվել սոցիալական ցանցերում բարձր վրդովմունքով։ Միայն Twitter-ում այդ հեշթեգով հավաքվել է մոտ 28 մլն թվիթ ։ Նիգերիացիների և նրանց կողմնակիցների համերաշխության բողոքները և ցույցերը տեղի են ունեցել աշխարհի շատ խոշոր քաղաքներում։ Բողոքի ցույցերը ուշագրավ են նրանով, որ դրանց մասնակցում են երիտասարդ նիգերիացիները  ։
Մի քանի օր տևած բողոքի ակցիաներից հետո Նիգերիայի ոստիկանության գլխավոր տեսուչ Մուհամմադ Ադամուն հայտարարել է երկրում Կողոպուտների դեմ հատուկ ջոկատի (SARS) լուծարման մասին։ Տարիներ շարունակ այս ջոկատի ոստիկանները գումար էին շորթում, ահաբեկում, ագրեսիվ գործողություններ իրականացնում բնակչության նկատմամբ, իսկ երբեմն հասնում էին նաև սպանությունների և սոդոմիայի, ինչը Նիգերիայի բնակիչների դժգոհությունն է առաջացրել։
Հոկտեմբերի 21-ին նիգերիացի ոստիկանները կրակ են բացել ցուցարարների վրա։ Ավելի վաղ անհայտ հանցագործների խումբը հարձակվել էր Էդո նահանգում գտնվող երկու ուղղիչ հաստատությունների վրա՝ ազատ արձակելով հարյուրավոր բանտարկյալների։ Այդ կապակցությամբ նահանգի իշխանությունները նրա ամբողջ տարածքում 24-ժամյա պարետային ժամ սահմանելու մասին որոշում են կայացրել ։
Հոկտեմբերի 23-ին հաղորդվել էր, որ Նիգերիայում բողոքի ակցիաների ժամանակ տեղի ունեցած անկարգությունների ընթացքում զոհվել է առնվազն 69 մարդ։ Նիգերիայի նախագահի մամուլի քարտուղարի խոսքով՝ զոհերի թվում են 51 սովորական քաղաքացի, 11 ոստիկան և 7 զինվոր։ Նիգերիայի նախագահ Մուհամմադու Բուհարին մտահոգություն է հայտնել, որ անկարգությունների և քաոսի հետևանքով շատ մարդիկ են զոհվել, իսկ պետական և մասնավոր սեփականությունը մեծ վնաս է կրել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2020 բողոքի ցույցեր Կատեգորիա:Նիգերիայի պատմություն Կատեգորիա:Կարգախոսներ Կատեգորիա:Հասարակական շարժումներ Կատեգորիա:Մարդու իրավունքները Նիգերիայում
Տիխայա (գետ, թափվում է Կրոնոցկի ծոց)
Տիխայա (Тихая), գետ Ռուսաստանում, Կամչատկայի թերակղզում։ Հոսում է Ելիզովսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 24 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ջորջ Արմիթիջ Միլլեր
Ջորջ Արմիթիջ Միլլեր (George Armitage Miller ), ամերիկացի հոգեբան։ ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ է (1962) ։
Կենսագրություն
1940 թվականին ավարտել է Ալաբամայի համալսարանը՝ արվեստի բակալավրի աստիճանով։ 1946 թվականին Հարվարդի համալսարանում հոգեբանությունից պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիա։ 1968 թվականից Նյու Յորքի Ռոքֆելլերի համալսարանի փորձարարական հոգեբանության պրոֆեսոր էր, 1979 թվականից՝ Փրինսթոնի համալսարանի հոգեբանության պրոֆեսոր։ 1969 թվականին ընտրվել է Ամերիկյան հոգեբանական ասոցիացիայի նախագահ։
Գործունեություն
Միլլերի ամենահայտնի աշխատանքը՝ «Կախարդական թիվ յոթ պլյուս-մինուս երկու» («The Magical Number Seven, Plus or Minus Two: Some Limits on our Capacity for Processing Information») լույս է տեսել 1956 թվականին «Psychological Review» գիտական ամսագրում։ Այդ թիվը նաև կոչվում է Ինգվե Միլլերի թիվ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Ղարաշեխ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վոլխով (գետ)
Վոլխով, գետ Ռուսաստանի Նովգորոդի և Լենինգրադի մարզերում։ Սկիզբ է առնում Իլմեն լճից, թափվում Լադոգա լիճը։ Երկարությունը 224 կմ է, ավազանը՝ 80,2 հզ․ Կմ²։ Գլխավոր վտակներն են Օսկույան, Պչևժան, Կերեստը, Տիգոդան։ Միջին բազմամյա ծախսը 586 մ3/վրկ է։ Սառցակալում է նոյեմբերից ապրիլ։ Նավարկելի է։ Վոլխովի վրա է Վոլխովի հէկը, ափերին են Նովգորոդ, Կիրիշի, Վոլխով, Նովայա Լադոգա քաղաքները։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
TVE Internacional
TVE Internacional, իսպանական Televisión Española ազգային հեռուստատեսության միջազգային հեռուստաալիք, պատկանում է պետական RTVE մեդիահոլդինգին։ Հեռարձակվում է 1989 թ. դեկտեմբերի 1-ից։ Հեռուստաալիքը ներկայացնում է ազգային TVE 1 և TVE 2 հեռուստաալիքների լրատվական թողարկումներն ու լավագույն հաղորդումները։
Տարբերակներ
Եվրոպայում հեռուստաալիքը հեռարձակվում է Astra 1L, Eutelsat Hot Bird 2 և Hispasat 1C արբանյակներից։ Ասիայում՝ AsiaSat 2 և PanAmSat 8 արմանյակնորով։ Ամերկայի երկրներում՝ Hispasat 1C արբանյակի RTVE փաթեթի կազմում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:RTVE Կատեգորիա:Իսպանալեզու հեռուստաալիքներ
(9097) Դևիդշլագ
(9097) Դևիդշլագ (Davidschlag), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հունվարի 14-ին Լինզի աստղադիտարանի կողմից Լինզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,149246 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7856 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5129 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2041,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176358 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,1° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լինզի աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վիպասան
Վիպասան՝ վեպերի հեղինակը կամ գրողը, թեև հաճախ վիպասանները ստեղծագործում են նաև այլ ժանրերում՝ գեղարվեստական և ոչ գեղարվեստական։ Որոշ վիպասաններ պրոֆեսիոնալ են իրենց գործում և կարողանում են իրենց ապրուստը վաստակել վեպեր և այլ գեղարվեստական գրականություններ գրելով, իսկ որոշներն էլ այս կերպ փորձում են իրենք իրենց ապրուստը հոգալ կամ պարզապես ստեղծագործում են զբաղմունքի համար։ Վիպասաններից շատերը պայքարում են իրենց դեբյուտային վեպը հրատարակելու համար, բայց երբ մեկ անգամ հրատարակում են, նրանք շարունակում են էլի վեպեր հրատարակել, թեև շատ քչերին է հաջողվում հայտնիություն ձեռք բերել՝ ստանալով հեղինակություն կամ զգալի եկամուտ իրենց աշխատանքից։
Նկարագրություն
Վիպասաններն ունեն տարբեր ծագումներ և պատկանում են տարբեր սոցիալական դասերի, և այդ ամենը հաճախ կարելի է տեսնել իրենց ստեղծագործությունների բովանդակություններում։ Վիպասանի ստեղծագործության՝ հանրության կողմից ընդունումը, գրական քննադատողների մեկնաբանությունները ստեղծագործության վերաբերյալ, վիպասանների կյանքի փորձությունների ներառումը իրենց ստեղծագործությունների կամ վեպերի կերպարներում, կարող է հանգեցնել նրան, որ վեպերի բովանդակության մեջ մտնի նաև հեղինակի անձնական կյանքն ու կենսագրությունը ։ Այս պատճառով, այն միջավայրը, որտեղ ստեղծագործում է վիպասանը, ինչպես նաև և՛ հանրության, և՛ հրատարակիչների կողմից նրա վեպերի ընդունումը, կարող է ազդել նրանց ինքնության կամ ժողովրդագրության վրա։ Այս մշակութային հիմունքներով ստեղծված ինքնություններից կարևորներն են գենդերը, սեռական ինքնությունը, սոցիալական դասը, ռասան կամ էթնիկ պատկանելիությունը, ազգությունը, կրոնը, կամ բնակության վայրի հետ կապը։ Նույն կերպ, որոշ վիպասաններ ունեն ստեղծագործական ինքնություններ, որոնք ստեղծվել են, կապված, թե ինչ գեղարվեստական ժանրերով են ստեղծագործում, ինչպիսիք են հանցագործությունը, սիրավեպը կամ պատմավեպերը։
Մինչ որոշ վիպասաններ գրում են գեղարվեստական գրականություն իրենց անձնական ցանկությունները բավարարելու համար, վիպասաններն ու մեկնաբանները հաճախ որոշակի սոցիալական պատասխանատվություն կամ դեր են վերագրում վիպագիրներին։ Բազմաթիվ հեղինակներ նման բարոյական հրամայականներ են օգտագործում, որպեսզի արդարացնեն վիպագիրների տարբեր մոտեցումները, այդ թվում ակտիվիզմը կամ իրականությունը «ճշմարիտ» ներկայացնելու տարբեր մոտեցումները։
Ստուգաբանություն
Վիպասանը ածանցյալ տերմին է, որն առաջացել է «վեպ» տերմինից և նշանակում է «վեպ գրող»։ Օքսֆորդի անգլերեն բառարանն առաջարկում է «վիպասան» բառի այլ սահմանումներ, որոնք ի հայտ են եկել 16-րդ և 17-րդ դարերում, օրինակ՝ «Նորարար (մտքով կամ հավատով)՝ անհատ, ով ստեղծում է նոր բան կամ օգտվում է նորություններից» կամ «Անփորձ մարդ, սկսնակ» ։ Այնուամենայնիվ, Օքսֆորդի անգլերեն բառարանը այդ բառի հիմնական իմաստը առաջարկում է «վեպեր գրող», որը առաջին անգամ օգտագործվել է 1633 թվականի Չ․ Ֆերվելի «East-India Colation» գրքում մեջբերված հատվածում «Նրանց վագոնների ու կառքերի ուղղությունը նկատելը գեղեցիկ ուսումնասիրություն էր հեռվից։ Կարծես (գրողին էր ներկայացվել) այն ոչնչացնում էր Տրիումֆի թալանը կամ էլ ինչ որ սարսափելի մահապատժի էր պատրաստվում» ։ Ըստ «Google Ngrams»-ի վիպասան տերմինը առաջին անգամ գրի է առնվել «Google books» տվյալների բազայում 1521 թվականին ։
Գործընթաց, հրատարակություն և մասնագիտություն
Պրոֆեսիոնալ և սիրողական վիպասանների միջև տարբերությունը հաճախ հեղինակի՝ վեպը հրատարակելու կարողությունն է։ Շատերի համար վեպ գրելը պարզապես սիրելի զբաղմունք է, բայց մեծածավալ գեղարվեստական գործերը որակյալ ավարտելու դժվարությունները խանգարում են որպեսզի վեպերը ավարտին հասցվեն։ Երբ հեղինակները ավարտին են հասցնում իրենց վեպը, նրանք հաճախ փորձում են հրատարակել այն։ Հրատարակչական ոլորտը պահանջում է, որ վեպերն ունենան հասանելի և շահութաբեր շուկաներ, այդ պատճառով շատ վիպասաններ իրենք են հրատարակում իրենց ստեղծագործությունները՝ հրատարակիչների խմբագրական վերահսկողությունից խուսափելու համար։ Գրողների համար ինքնահրատարակչությունը վաղուց եղել է լավ տարբերակ կեղծ մամուլի հետ միասին, որը գրողի վճարած գումարի դիմաց տպագրում էր սահմանափակ գրքեր։ Ի տարբերություն ավելի ավանդական հրատարակչական ոլորտի, այսպիսի պայմաններում, սովորաբար հրատարակչությանը վերապահված գործունեությունները՝ օրինակ գրքի տարածումն ու ընդլայնումը, հեղինակի պատասխանատվության տակ են։ Համացանցի և էլեկտրոնային գրքերի աճը նպաստել է նրան, որ ինքնահրատարակումը կորցնի իր արժեքը և դառնա եկամուտ ստանալու իրատեսական միջոց հեղինակների համար։
Վիպասանները բազմազան մեթոդներ են կիրառել իրենց վեպերը գրելու համար՝ հիմնվելով ստեղծագործական ոգեշնչման տարբեր աղբյուրների վրա ։ Որոշ մարդիկ ակտիվ կերպով խրախուսում են սիրողական գրողներին զբաղվել վեպեր գրելով, որպեսզի զարգացնեն այս յուրահատուկ ունակությունները, որոնք յուրաքանչյուր հեղինակի մոտ տարբեր է։ Օրինակ՝ համացանցի վրա հիմնված «Ազգային վիպագիրների ամիս» խումբը խրախուսում է մարդկանց նոյեմբեր ամսին գրել 50,000 բառ պարունակող վեպեր, որպեսզի վիպասանները փորձ ձեռք բերեն նման ստեղծագործությունները ավարտին հասցնելու համար։ 2010 թվականին կայացած միջոցառմանը մասնակցել էր ավելի քան 200,000 մարդ և բոլորինը միասին կազմել էր ավելի քան 2,8 միլիարդ բառ ։
Տարիք և փորձ
Սովորաբար վիպասանները մինչև իրենց կյանքի վերջը չեն հրապարակում իրենց առաջին վեպերը ։ Սակայն շատ վիպասաններ սկսում են ստեղծագործել երիտասարդ տարիքից։ Օրինակ՝ Յայն Բենքսը (1954-2013) սկսել է ստեղծագործել տասնմեկ տարեկան հասակում, իսկ տասնվեց տարեկան հասակում ավարտին հասցրեց իր առաջին վեպը՝ «The Hungarian Lift-Jet»-ը, որը զենքի միջազգային առևտրականների մասին էր «գրել եմ մատիտով, մի մեծ անպետք մատյանում»։ Այնուամենայնիվ նա երեսուն տարեկան էր, երբ հրապարակեց իր առաջին վեպը՝ խիստ հակասական «Wasp Factory» - ին 1984 թվականին։ Այս վեպի հաջողությունը հնարավորություն տվեց Բենքսին դառնալ լիաժամկետ վիպասան։ Հաճախ երիտասարդ գրողների աշխատությունները, որոնք նույնիսկ եթե հրատարակված չեն, գնահատվում են գիտնականների կողմից, քանի որ պատկերացում են տալիս հեղինակի կենսագրության և ստեղծագործելու մոտեցումների մասին, օրինակ՝ Բրոնտե ընտանիքի երիտասարդների ստեղծագործությունը, որը ներկայումս գտնվում է Բրիտանական գրադարանում, և որում պատկերված է Գոնդալի երևակայական աշխարհը, պարունակում է կարևոր տեղեկություններ իրենց զարգացման վերաբերյալ, որպես գրողներ  ։
Երբեմն վիպասանները հրապարակում են իրենց վեպերը դեռահաս տարիքում։ Օրինակ՝ Պատրիկ Օ՛Բրայանը 15 տարեկանում հրատարակեց իր առաջին վեպը՝ «Կեսար․ պանդա-ընձառյուծի կյանքի պատմությունը», որը գրավեց քննադատների ուշադրությունը ։ Նույն կերպ, Բարբարա Նյուհոլ Ֆոլեթի «Առանց պատուհանների տունը» ստեղծագործությունը ընդունվեց և հրատարակվեց «Knoph» հրատարակչության կողմից 1927 թվականին, երբ նա 13 տարեկան էր, և արժանացավ քննադատական գնահատանքի «New York Times»-ի, «Saturday Review»-ի և «H.L.Mencken»-ի կողմից ։ Երբեմն այս ստեղծագործությունները կարող են օգնել հանրաճանաչություն ձեռք բերել։ Չնայած, օրինակ Քրիստոֆեր Պաոլինիի «Էրագոնը» (հրատարակել է 15 տարեկանում) մեծ քննադատական հաջողություն չի բերել․ վեպի հանրաճանաչությունը ընթերցողների շրջանում, օգնեց որ այն տեղ գտնի «New York Times»-ի մանկական գրքերի բեսթսելլերների ցանկում 121 շաբաթով ։
Ցանկացած տարիքում, որպես վիպասան իրենց առաջին քայլերն անողները հաճախ չեն կարողանում տպագրել իրենց ստեղծագործությունները՝ հեղինակի անփորձությունն ու հրատարակիչների տնտեսական իրողությունները արտացոլող մի շարք պատճառներով։ Հաճախ հրատարակիչները ստիպված են լինում հրատարակչական ոլորտում իրենց կողմնակիցներ գնել, սովորաբար գրական կողմնակիցներ, որպեսզի հաջողությամբ հրատարակեն իրենց դեբյուտային վեպերը ։ Երբեմն նոր վիպասանները իրենք են հրատարակում իրենց ստեղծագործությունները, քանի որ հրատարակչությունները վտանգի տակ չեն դնի իրենց կապիտալը, որը անհրաժեշտ է լինելու, որպեսզի հանրությանը վաճառեն անհայտ հեղինակների գրքերը ։
Ի պատասխան հաջողությամբ գրի առնված և հրատարակված վեպերի դժվարություններին, հատկապես երիտասարդ տարիքում, կան բազմաթիվ մրցանակներ՝ նախատեսված երիտասարդ և առաջին անգամ ստեղծագործող վիպասանների համար, որոնք ընդգծում են նոր կամ երիտասարդ հեղինակների բացառիկ ստեղծագործությունները (Օրինակ՝ տե՛ս հետևյալ կատեգորիաները՝ «Գրական մրցանակներ, որոնցով պարգևատրվել են երիտասարդ գրողները» և «Առաջին գրքի մրցանակներ»-ը)։
Եկամուտ
Ժամանակակից բրիտանական և ամերիկյան հրատարակչական շուկաներում հեղինակների մեծ մասը ստանում է միայն մի փոքր դրամական կանխավճար, մինչև իրենց դեբյուտային վեպի հրապարակումը․ լինում են հազվադեպ բացառություններ, երբ մեծ տպաքանակ ու վաճառքի ծավալ է սպասվում, այդ դեպքում կանխավճարը կարող է ավելի շատ լինել ։ Այնուամենայնիվ, երբ հեղինակը սկսում է ինքնուրույն տպագրությունները կատարել, նրանցից որոշներին հաջողվում է կայուն եկամուտ ունենալ, քանի դեռ նրանք ստեղծագործում են որպես գրողներ։ Բացի այդ շատ վիպասաններ, նույնիսկ նրանք, ովքեր տպագրում են, հավելյալ աշխատանքով են զբաղվում, օրինակ՝ ակադեմիական հաստատություններում դասավանդում են ստեղծագործական գրություն կամ վեպեր գրելը իրենց համար դարձնում են երկրորդական զբաղմունք ։
Որոշ վիպասաններ գրականության ասպարեզում հայտնիություն են ձեռք բերում կամ հարստանում են ընդամենը իրենց վեպերը վաճառելով։ Հաճախ այն հեղինակները, որոնք հարուստ ու հաջողակ են գրում են չափազանց հայտնի ժանրային գեղարվեստական գրականություն, օրնակ՝ Ջեյմս Փաթերսոնը, ով 2010 թվականին համարվում էր ամենաբարձր վարձատրվող հեղինակը՝ վաստակելով 70 միլիոն դոլար, նա գերազանցում էր ինչպես մյուս բոլոր վիպասաններին, այնպես էլ ոչ գեղարվեստական գրականության հեղինակներին ։ Մյուս հայտնի գրական միլիոնատերների դասին են պատկանում այնպիսի հանրաճանաչ հաջողակներ, ինչպիսիք են Ջոան Ռոուլինգը՝ «Հարրի Փոթթեր» վիպաշարի հեղինակը, Դեն Բրաունը՝ «Դա Վինչիի ծածկագիրը» գրքի հեղինակը, պատմական վիպասան Բեռնարդ Քորնվելը և «Մթնշաղ» վեպի հեղինակ Ստեֆանի Մայերը։
Անձնական փորձառություն
Գրողի անձնական փորձառությունները հաճախ այն մասին են, թե ինչ են նրանք գրում, և թե ինչպես են ընթերցողներն ու քննադատները մեկնաբանելու իրենց վեպերը։ Գրական ընդունելիությունը երկար ժամանակ հիմնված է եղել ընթերցանության փորձի վրա կենսագրական քննադատության միջոցով, որում հեղինակի կյանքը մեծ ազդեցություն ունի ստեղծագործությունների թեմատիկ բովանդակությունների վրա ։ Որոշ քննադատներ վիպասանի մասին այս տեղեկատվությունը օգտագործում են, որպեսզի հասկանան վիպասանի մտքերը ստեղծագործության մեջ։ Սակայն, պոստմոդեռն գրականագետները հաճախ քննադատում են նման մոտեցումը։ Այս քննադատություններից ամենաակնառուն Ռոլան Բարտինն է, ով իր «Հեղինակի մահը» էսսեում պնդում է, որ հեղինակը այլևս չպետք է իր ստեղծագործություններում ներառի իր նախասիրությունները կամ կենսագրական առանձնահատկությունները։
Գրական քննադատության այլ տեսական մոտեցումները փորձում են բացահայտել հեղինակի ակամա ազդեցությունը իր ստեղծագործության վրա, օրինակ՝ մեթոդները, ինչպիսիք են հոգեվերլուծական տեսությունը կամ մշակութային ուսումնասիրությունները, ենթադրում են, որ վիպասանի ստեղծագործությունը ներկայացնում է հեղինակի ինքնության որոշ առանձնահատկությունները։ Միլան Կունդերան նկարագրում է վիպասանի ինքնության և իր ստեղծագործության միջև ամուր կապը, որին հեղինակը անդրադարձել է «The New Yorker»-ում «Ո՞վ է վիպասանը» վերնագրով իր էսսեում․ նա պնդում է, որ վիպասանի «Ազնվությունը կապված է նրա մեգամանիայի վատ շրջանի հետ […]։Ստեղծագործությունը միակ բանը չէ, որ գրում է վիպասանը, նա գրում է նաև նոթատետրեր, օրագրեր, հոդվածներ։ Դա գեղագիտական նախագծի վրա երկարատև աշխատանքի վերջնական արդյունքն է[…]Վիպասանը իր ստեղծագործության միակ պատասխանատուն է։ Նա է իր ստեղծագործությունը» ։ Ինքնության սերտ կապը վիպասանի ստեղծագործության հետ, ակնհայտ է դառնում այդ առանձնահատուկ տարրերից, լինի դա թե՛ դասակարգի, գենդերի, սեռականության, ազգության, ռասայի, և թե՛ բնակության վայրի վրա հիմնված ինքնության, որը կազդի նրանց աշխատանքի ընդունման վրա։
Սոցիալ-տնտեսական դաս
Պատմականորեն, քանի որ վեպեր գրելու համար անհրաժեշտ է ազատ ժամանակ և կրթություն, այդ պատճառով վիպասանների մեծ մասը պատկանում են բարձր կամ միջին կրթված դասի։ Այնուամենայնիվ, աշխատող տղամարդիկ և կանայք սկսել են վեպեր հրատարակել քսաներորդ դարում։ Սա ներառում է բրիտանական Ուոլթեր Գրինվուդի «Սերը Դոլի վրա» վեպը (1933), Ամերիկյան Բ․ Թրավենի «Մահվան նավը» (1926), Ագնես Սմեդլի «Երկրի դուստրը» (1929) և Խորհրդային Միության Նիկոլայ Օստրովսկու «Ինչպես կոփվեց պողպատը» (1932) վեպերը։ Ավելի ուշ Բրիտանիայում մի խումբ եկավ, որը հայտնի էր «Բարկացած երիտասարդները» անվամբ, նրանց թվում էին վիպասաններ Ալան Սիլիտոուն և Քինգսլի Էմիսը, որոնք պատկանում էին աշխատավոր դասի և ստեղծագործում էին այդ դասի մշակութային առանձնահատկությունների մասին ։
Որոշ վիպասաններ մտածված գրում են աշխատավոր դասի լսարանի համար՝ քաղաքական նպատակներով, որպեսզի պրոֆիլավորեն աշխատավոր դասի և աշխատավոր դասի կյանքը, միգուցե քարոզչություն անելու նպատակով ։ Նման գրականությունը, որը երբեմն կոչվում է պրոլետարական գրականություն, երբեմն կարող է կապված լինել կոմունիստական կուսակցության քաղաքական օրակարգերի կամ ձախակողմյան համախոհների հետ, և դա կարող է դիտվել որպես «Հեղափոխության միջոց» ։ Այնուամենայնիվ, աշխատավոր դասի բրիտանական ավանդույթը, ի տարբերություն ռուսականի և ամերիկյանի, կոմունիստական կուսակցությունից չէր ոգեշնչվել, բայց ուներ իր արմատները չարտիզմի և սոցիալիզմի շարժման ընթացքում, ի թիվս այլոց ։
Ազգային կամ տեղային ինքնություն
Վիպասանները հաճախ դասակարգվում են ըստ իրենց ազգային պատկանելության, որը ենթադրում է, որ վեպերը ստանում են որոշակի բնույթ՝ հիմնված հեղինակների ազգային ինքնության վրա։ Գրականության մեջ երբեմն ազգային ինքնությունը ձևավորում է շատ վիպասանների ինքնորոշումը։ Օրինակ՝ ամերիկյան գրականության մեջ շատ վիպասաններ որոշեցին ստեղծել «Ամերիկյան մեծ վեպը», կամ մի վեպ, որը բնորոշում է իրենց ժամանակների ամերիկյան փորձությունը։ Այլ վիպասաններ, քաղաքական կամ սոցիալական առումով առնչվում են իրենց ազգության այլ անդամների ինքնության հետ և այդ կերպ փորձում են օգնել սահմանել այդ ազգային ինքնությունը։ Օրինակ, քննադատ Նիկոլա Մինոտ-Ալը նկարագրում է Վիկտոր Հյուգոյի Աստվածամոր տաճարը, որն ուղղակիորեն օգնում է Ֆրանսիայի քաղաքական և սոցիալական ինքնության ստեղծմանը 19-րդ դարի կեսերին Ֆրանսիայում ։
Որոշ վիպասաններ սերտորեն կապված են որոշակի վայրի կամ աշխարհագրական տարածաշրջանի հետ և, հետևաբար, ձեռք են բերում տեղային ինքնություն։ Քննադատ Դ․Ս․Դ․ Փոքոքը, բրիտանական գրականության մեջ տեղի ունեցող առանձին վիպասանների ասոցիացիայի պատմության իր քննարկման ժամանակ նկարագրել է, որ այդ կանոններում տեղի զգացումը չի զարգացել մինչև 19-րդ դարի սկիզբ՝ նովելի կառուցվածքի առաջին ձևավորուման ընդունումից 1 դար անց ։ Հաճախ նման բրիտանական տարածաշրջանային գրականությունն (Local colour, British regional literature) արտացոլում է Բրիտանիայի որոշակի շրջանի սոցիալական և տեղական բնույթը՝ կենտրոնանալով հատուկ առանձնահատկությունների վրա, ինչպիսիք են բարբառը, սովորույթները, պատմությունը և լանդշաֆտը։ «Նման տեղանքը, ամենայն հավանականությամբ գյուղական և/կամ գավառական տարածաշրջաններն են» ։ Թոմաս Հարդիի (1840-1928) վեպերը կարելի է բնութագրել որպես տարածաշրջանային, քանի որ նա այս տարրերը օգտագործում է Արևմտյան Անգլիայի մի մասը նկարագրելու համար և անվանում այն Ուեսեքս։ Բրիտանացի այլ գրողներ, որոնք բնութագրվել են որպես տարածաշրջանային վիպասաններ, Բրոնտե քույրերն են և այնպիսի գրողներ, ինչպիսիք են Մերի Ուեբը (1881-1927), Մարգիադ Էվանսը (1909–58) և Գերեյնտ Գուդվինը (1903–42), կապված են Ուելսի շրջանի սահմանի հետ։ Ջորջ Էլիոթը (1801–86), մյուս կողմից, հատկապես կապված է անգլիական Միդլենդի գյուղական շրջանների հետ, մինչդեռ Առնոլդ Բենեթը (1867–1931) «Ստեֆորդշիր խեցեգործարաններ» կամ այլ կերպ կոչվող «Հինգ քաղաքներ»-ի (իրականում վեցն են) վիպասանն է, այժմ այդ քաղաքները կոչվում են Սթոք-օն-Թրենտ։ Նույն կերպ, վիպասան և բանաստեղծ Ուոլթեր Սքոթը (1771-1832) մեծ ներդրում է ունեցել Շոտլանդիայի համար միասնական ինքնություն ստեղծելու գործում․ հետագայում նրանք ամենահայտնիներից էին ամբողջ Եվրոպայում։ Սքոթի վեպերը մեծ ազդեցություն ունեցան շոտլանդական ինքնության վերստեղծման վրա, որը կարող էր ընդունել բրիտանական բարձր դասի հասարակությունը։
Ամերիկյան գեղարվեստական գրականության մեջ, ըստ ամերիկյան գրական ռեգիոնալիզմի գաղափարի, վեպի շատ ժանրեր, որոնք կապված են որոշակի տարածաշրջանների հետ, հաճախ արժանանում են վիպասանների ընդունելությունը։ Օրինակ՝ Զեյն Գրեյը, ով գրում էր արևմտյան վեպեր, նկարագրվել է որպես « տեղի կողմնորոշման զգացում ունեցող վիպասան», քանի որ 20-րդ դարի սկզբին նա որոշել է Ամերիկայի արևմտյան սահմանը, մինչդեռ որպես անհատ, կապվել է այդ տարածաշրջանի վերաբերյալ իր պատկերման հետ ։
Նույն կերպ, այնպիսի վիպասաններ, ինչպիսիք են Մարկ Տվենը, Ուիլյամ Ֆոլքները, Էուդորա Ուելթին և Ֆլաների Օ՛Քոննորը, հաճախ նկարագրվում են որպես գրողներ՝ Հարավային գրականության որոշակի ավանդույթի շրջանակներում, որտեղ Հարավի հետ կապված թեմաները ասոսացվում են հեղինակների ինքնության հետ։ Օրինակ՝ Ուիլյամ Ֆոլքները իր պատմվածքներից և վեպերից շատերը ընդգրկել է Յոկնապատավֆա կոմսությունում, որը հիմնված է և աշխարհագրորեն գրեթե նույն Լաֆայետ շրջանն է, որտեղ իր հայրենիքն է՝ Միսիսիպիի Օքսֆորդ քաղաքը ։
Բացի հարավային գրականության աշխարհագրական բաղադրիչից, հարավային նահանգներում նմանատիպ պատմությունների պատճառով, ի հայտ են եկել որոշ թեմաներ՝ կապված ստրկության, Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմի և վերակառուցման հետ։ Հարավում, պահպանողական մշակույթը նաև մեծ ուշարություն է դարձրել վիպասանների ընտանիքի, կրոնի, համայնքի նշանակության, հարավային բարբառի օգտագործման, ինչպես նաև վայրի արագ կողմնորոշվելու զգացման վրա ։ Հարավի պատմությունը, որը իր մեջ ներառում է ռասայական խնդիրներ, մշտապես անհանգստացրել է իր վիպասաններին ։
Լատինական Ամերիկայում 19-րդ դարի սկզբից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը գործում էր «Criollismo» և «Costumbrismo» կոչվող գրական շարժումը, որը համարժեք է Ամերիկյան գրական ռեգիոնալիզմին։ Այն օգտագործում էր ռեալիստական ոճ՝ պատկերելու այն երկրի տեսարժան վայրերը, լեզուն, սովորույթներն ու բարքերը, որտեղ, որ ապրում էր գրողը ,հատկապես ավելի ցածր և գյուղացիական խավերը, «Criollismo» գրական շարժումը կողմ էր բնօրինակ գրականությանը՝ հիմնված աշխարհամասերի բնական տարրերի վրա՝ հիմնականում էպիկական և հիմնարար։ Այն մեծ ազդեցություն է ունեցել այն պատերազմների վրա, որոնք կատարվել էին Իսպանիայից անկախանալու նպատակով, այն նաև ցույց է տալիս, թե յուրաքանչյուր երկիր ինչպես է սահմանում «Criollo»-ն, որը Լատինական Ամերիկայում վերաբերում էր Իսպանական ծագում ունեցող մարդկանց ։
Գենդեր և սեռականություն
Վիպասանները հաճախ գնահատվում են ժամանակակից քննադատների կողմից, ըստ իրենց գենդերից կամ գենդերային վերաբերունքից։ Սա կապված է գենդերային մշակութային ակնկալիքների ազդեցության հետ գրական շուկայի, ընթերցողների և հեղինակների վրա ։ Գրական քննադատությունը, հատկապես ֆեմինիստական տեսության վերելքից ի վեր, ուշադրությունից են դարձնում նրան, թե ինչպես են կանայք գրելով շատ ակնկալիքներ ունեցել՝ ելնելով իրենց սեռից․ Օրինակ՝ «The Feminist Companion to Literature in English» ամսագրի խմբագիրները նշում են՝ «Նրանց տեքստերը գրվում ու խմբագրվում են այնպիսի պայմաններում, որոնք սովորաբար շատ տարբեր են այն պայմաններից, որոնք ստեղծել են տղամարդկանց մեծ մասը» ։ Խոսքը ոչ թե կոնկրետ հեղինակի թեմայի մասին է, այլ կնոջ սեռի․ Նրա դիրքը գրական շուկայում, որպես կին։ Այնուամենայնիվ, հրատարակչական շուկայի կողմնորոշումը՝ նպաստելու կանանց ստեղծագործությունները ընթերցող լսարանին, կարող է գնալով դառնալ այնպես, որ կին վիպասանները ավելի շատ լինեն շուկայում։ Այդ իսկ պատճառով Թեդի Ուեյնը 2012 թվականին «Տղամարդ վիպասանի հոգեվարքը» վերնագրով հոդվածում պնդում էր, որ հավանականությունը շատ ավելի քիչ է, որ տղամարդ վիպասանները կհասնեն հաջողության, քան կին վիպասանները, թեև տղամարդիկ գերակշռում են Գեղարվեստական գրականության մեջ ։
Գրական շուկայում կանանց դիրքը կարող է փոխել վիպասանների և ժողովրդական մշակույթում նրանց դերի մասին հանրային խոսակցությունները՝ հանգեցնելով սեքսիզմի շուրջ բանավեճերի։ Օրինակ 2013 թվականին,ամերիկացի կին վիպասան Ամանդա Ֆիլիպաչին գրել է New York Times-ի խմբագրականը, որտեղ բողոքարկում է Վիքիպեդիայի՝ ամերիկացի կին վիպասանների դասակարգումն առանձին կատեգորիայի մեջ, որը լուսաբանեց մամուլը՝ պարզաբանելով Վիքիմեդիայի մոտեցումը դասակարգման նկատամբ, որպես սեքսիզմ։ Նրա համար, կին վիպասանների՝ հանրության կողմից ընդունումը մեկ այլ կատեգորիայի մեջ, մարգինալացնում ու առանձնացնում է իր նման կին վիպասաններին «ամերիկացի վիպասանների» խմբից, որտեղ գերակշռում են տղամարդիկ ։ Այնուամենայնիվ, այլ մեկնաբաններ, քննարկելով հակասությունները, նաև նշում են, որ գենդերային կամ սեռական փոքրամասնությունների նկարագրությունից ջնջելով այնպիսի կատեգորիաները, ինչպիսիք են «կին վիպասան»-ը կամ «լեսբուհի գրող»-ը, հանգեցնում է նրան, որ այն հեղինակները, ովքեր ունեն նման ինքնություն, կորցնում են իրենց հետաքրքրությունը՝ այլ մարդկանց բացահայտելու ։
Նույն կերպ, ֆեմինիզմի կողմից կատարված խոսակցությունների՝ արական սեռի մասին քննարկումները և «արականութուն» թեմայի մասին հեղինակային կատարումը, վեպերի քննադատական ուսումնասիրության նոր և ավելի ու ավելի ակնառու մոտեցումներ են ։ Օրինակ, որոշ գիտնականներ, ովքեր ուսումնասիրում են Վիկտորյական գրականությունը, զգալի ժամանակ են ծախսել ուսումնասիրելու, թե ինչպես է «առնականությունը» ձևավորում և ազդում ստեղծագործությունների վրա՝ վիկտորյական ժամանակաշրջանի գեղարվեստական գրականության մեջ նրա կարևորության պատճառով ։
Ժանր
Այնուամենայնիվ, ժանրային վեպերի հրատարակումը միշտ չէ, որ թույլ է տալիս վիպասանին շարունակել ստեղծագործել ժանրից դուրս կամ սեփական շահերից ելնելով։ Արդյունաբերության մեջ վայրը նկարագրելով՝ վիպասան Քիմ Ռայթն ասում է, որ շատ հեղինակներ, ովքեր սովորաբար գրում են գրական գեղարվեստական գրականություն, մտահոգվում են, որ «Վտանգ կա, որ ժանրը փակուղում է», որտեղ հրատարակիչները հրապարակում են միայն նպանատիպ ժանրային գեղարվեստական գրականություն այդ հեղինակից՝ ընթերցողի ակնկալիքների պատճառով, և որ, «եթե մի անգամ գրողը փորձի ստեղծագործել ժանրային գեղարվեստական գրականությամբ, այլևս այլ տեսակի գրականությամբ չի ստեղծագործի» ։ Բայց նաև կան շատ քիչ հեղինակներ, ովքեր սկսում են ստեղծագործել ժանրային գեղարվեստական գրականությամբ և հետո անցում կատարում ավելի «գրական» հրատարակությունների, օրինակ Ռայթը, Սթիվեն Քինգի նման վիպասաններին նկարագրում է, որպես բացառություն, այլ ոչ թե նորմ ։ Այլ քննադատներ և գրողներ, ովքեր պաշտպանում են ժանրային գեղարվեստական գրականության շահերը, հաճախ մատնանշում են Քինգին, որպես հայտնի ժանրերի և գրական արժանիքների միջև անջրպետը կամրջելու օրինակ ։
Դեր և նպատակ
Ե՛վ գրականագետները, և՛ վիպասանները հարցականի տակ են դնում, թե ինչ դեր են խաղում վիպասանները հասարակության մեջ և արվեստում։ Օրինակ Եվդորա Ուելթին 1965 թվականին գրել է իր «Արդյո՞ք անհրաժեշտ է վիպասան Խաչակրաց արշավանքի ժամանակ», որը վիպասանների միջև հակասություններ է ստեղծում․ նրանց միջև, ովքեր պատկերում են իրականությունը այնպես, ինչպես այն կա, ոչ թե պարզապես տեղեկացնելու դրա մասին կամ թեմա ստեղծելու, այլ որպեսզի ավարտած ստեղծագործությունը այս կյանքը պարունակի իր մեջ և առաջարկի այն իր ընթերցողներին և լրագրողների, որոնց դերն է հանդես գալ որպես «խաչակիրներ», որոնք պաշտպանում են որոշակի դիրքեր կամ օգտագործում են իրենց արհեստը որպես քաղաքական գործիք ։ Նույն կերպ, գրելով 1950-ականներին, Ռալֆ Էլլիսոնն իր «Հասարակությունը, բարոյականությունը և վեպը» էսսեում գրել է որ վիպասանին անհրաժեշտ է «վերստեղծել իրականությունը այն կերպ, ինչպես ինքն է մտածում, քանի որ այն խաղում և պայքարում է վառ պատրանքային «էիդետիկանման» պատկերների դեմ, որոնք մնացել են երևակայության մեջ սոցիալական փոփոխությունների գործընթացների հետևանքով ։ Այնուամենայնիվ, Էլիսոնը նկարագրում է նաև «Կորած սերնդի» վիպասաններին, ինչպիսին է օրինակ Էռնեստ Հեմինգուեյը, չօգտվելով վիպասանների բարոյական կշիռից և ազդեցությունից, նա մատնանշում է Մարկ Տվենին և Հերման Մելվիլին որպես ավելի լավ օրինակներ ։ Այդպիսի մի շարք էսսեներ, ինչպիսիք են գրականագետ Ֆրենկ Նորիսի «Վիպասանի պարտականությունները», ընդգծում են բարոյական և էթիկական հիմնավորումները, թե՛ վեպեր գրելու, և թե՛ դրանք քննադատելու իրենց մոտեցման համար ։
Պրիլիպկա (գյուղ, Կոզելշչինայի շրջան)
Պրիլիպկա (Приліпка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 10-11-րդ դարերում։
2001 թվականի տվյալներով Պրիլիպկա գյուղում բնակվում էր 400 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վիպասան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ գրականություն Կատեգորիա:Վեպեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Վիպասաններ ըստ ազգության Կատեգորիա:Վիպասաններ ըստ դարի
Աստերոիդների ցանկ (268801-268900)
Աստերոիդների ցանկ (268701-268800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (268901-269000)
Էլժբետա Դրուժբացկայա
Կենսագրություն
Էլժբետա Դրուժբացկայան սերում է Կովալսկիների լեհական ազնվականական տոհմից։ Երիտասարդ տարիներին եղել է արքայադուստր Էլժբեթ Սինյավսկու շքախմբում։ Կրթությունը ստացել է Կրակովում։ 1720 թվականին ամուսնացել է գանձապետ Կազիմիր Դրուժբանսկու հետ։ 1740 թվականին՝ ամուսնու մահից հետո, ընկերակցել է Սինյավսկիների, Լյուբոմիրսկիների, Սանգուշկովների և Կրասիցկիների ընտանիքներին։ 1760 թվականին բնակություն է հաստատել Տարնուվի բերենարդինցիների վանքում, որտեղ էլ մահացել է 1765 թվականին։
Ստեղծագործություններ
Էլժբետա Դրուժբացկայայի ակտիվում առկա են կրոնական վիպերգություններ (նվիրված Մարիա Եգիպտացուն, Դավիդին, Մարիա Մագդալինային), բանաստեղծություններ և վեպեր, որոնց ֆաբուլան սկիզբ է առնում դիցաբանությունից, ժողովրդական բանահյուսությունից և ֆրանսիական արձակից։ Հատկապես հետաքրքիր է «Տարվա չորս եղանակների նկարագիրը» պոեմը, որտեղ բնապատկերները հեռու են տարածված արկադյան ձևանմուշներից և արտացոլում են բանաստեղծուհու կողմից դրանց յուրօրինակ նուրբ գեղարվեստական ընկալումը։ Հատկանշական են համարվում նրա «Ռոսկոլանիի ժառանգորդ իշխան Ադոլֆի պատմությունը», «Անտառի գովքը», «Քրիստոնյա արքայադուստր Էլեֆանտին Եփրատցու պատմությունը» պոեմները։ Բացի այդ, նա համարվում է բազմաթիվ բարոյական դիդակտիկ ստեղծագործությունների հեղինակ, որտեղ նա փորձում է ներկայացնել ժամանակակից սովորույթները և դրանց բարելավման ուղիները։ Այդ ստեղծագործություններից են «Լեհական սովորույթների բարելավման ուղիները», «Օրինակներ հավատացյալների համար և աստիճանական ամուսնություն սիրով»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Լեհ գրողներ
Ուրեյսկ
Ուրեյսկ (Урейск), գյուղ Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Ակշինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1352 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:17-րդ դար - 18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Ակշինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մոդենա (գավառ)
Մոդենա (Provincia di Modena), գավառ Իտալիայի Էմիլիա Ռոմանիա մարզում ։ Մայրաքաղաքը Մոդենան է։ Գավառը զբաղեցնում է 2,689 կմ2 տարածք, բնակչությունը կազմում է 706,509 մարդ (2012 թ.)։ Գավառն ունի 48 կոմունա։ Հիմնական կոմունաները հետևյալներն են՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Երեք եղբայր (ֆիլմ, 1995)
Սյուժե
Սատյադևի Սինգխը ազնիվ ոստիկանության սպա էր և հանդիսանում էր Շակտինի և Անանդանի մայրը։ Այնպես է ստացվում, որ նա սպանության կեղծ մեղադրանքով հայտնվում է բանտում, որտեղ էլ ծննդաբերում է իր երրորդ տղային՝ Ռոմիին։ Իր նորածին որդուն լավ ապագա ցանկանալով, Սատյադևին նրան հանձնում է ավագ եղբայրների խնամքին։ Այնուամենայնիվ կյանքի մասին իրենց ունեցած պատկերացումներով տղաները տարբերվում էին միմյանցից։ Շակտին փորձում է իր եղբայրներին անկեղծ դաստիարակել։ Այդ նույն ժամանակ Անանդան պնդում է, որ հնարավոր չէ ապրել առանց խարդախությունների և գողությունների։ Եղբոր հետ կռվից հետո նա հեռանում է տնից։ Շատ տարիներ անց ճակատագրի բերումով եղբայրները հանդիպում են...
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1995 ֆիլմեր Կատեգորիա:Մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Հնդկական ֆիլմեր
Յակով Զարոբյան
Յակով Նիկիտայի Զարոբյան (նաև՝ Հակոբ, ծնվել է Արդվինում, ), Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար (1960-1966)։
Կենսագրություն
Ընտանիքի հետ միասին, նա Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ տեղափոխվել է Ռուսաստան։ 1925-1941 թվականներին Խարկովում աշխատել է որպես գործարանային բանվոր։ 1932 թվականին ընդունվել է Կոմունիստական կուսակցության շարքերը և սկսել աշխատել «Խարկովի պրոլետար» թերթում, 1932 թվականին՝ ՀամԿ(բ) կ անդամ, 1939 թվականին դարձել է Խարկով ֆաբրիկայի Կուսակցության կոմիտեի քարտուղար, 1949 թվականին՝ այդ բաժանմունքի Կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական Կոմիտեի ղեկավար։
1950 թվականին դարձել է Հայկական Կոմունիստական կուսակցության Երևանի կոմիտեի Քարտուղար, 1952 թվականի ապրիլ ամսին՝ Հայաստանի Անվտանգության փոխնախարար։ 1953-1958 թվականներին աշխատել է ՀԿԿ կենտկոմի երկրորդ քարտուղար, 1958-1960 թվականներին՝ ՀԽԱՀ նախարարների խորհրդի նախագահի առաջին տեղակալ։ 1960-1966 թվականներին եղել է Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար։ 1966-1980 թվականներին եղել է ԽԱՀՄ էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերության նախարարի տեղակալ, 1954-1966 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԳԽ պատգամավոր, 1951-1967 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամավոր։
Զարոբյանի անմիջական նախաձեռնությամբ Երևանում, Ծիծեռնակաբերդի բարձունքի վրա, սկսվեցին 1915 թվականի Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձան–կոթողի կառուցման աշխատանքները։
Պատերազմի սկզբից և մինչև 1941 թվականի հոկտեմբերի 24-ին գերմանացիների Խարկով մտնելը կուսակցության շրջկոմը և Յակով Զարոբյանը՝ որպես շրջկոմի քարտուղար, ակտիվորեն զբաղվել են ընդհատակի կազմակերպմամբ, պարտիզանական շարժում ծավալելու համար կադրեր պատրաստելով, աշխարհազորի կորպուսի ձևավորմամբ, քաղաքի մատույցներում պաշտպանական կառույցների շինարարության կազմակերպմամբ, արդյունաբերական ձեռնարկությունների և բնակիչների տարհանմամբ։
Զարոբյանը վերջիններից մեկն էր, որ շրջկոմի աշխատակիցների խմբի հետ դուրս եկավ Խարկովից Ստարի Սալտովի ուղղությամբ։ Նրանք հրաշքով փրկվեցին գերի ընկնելուց։ Այդ մասին «Յակով Զարոբյանը և նրա դարաշրջանը» գրքում գրում է նրա որդին՝ Նիկիտա Զարոբյանը։
1966 թվականին նրան հաջորդել է Անտոն Քոչինյանը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:ՀԿԿ կենտկոմի առաջին քարտուղարներ Կատեգորիա:Հայ աթեիստներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 5-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 6-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 20-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 22-րդ համագումարի պատվիրակներ
Պոպովիցա
Պոպովիցա (Popovitsa), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռսկա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռսկա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բագրատունիներ (այլ կիրառումներ)
Բագրատունիներ եզրը կարող է վերաբերել.
Մյուրիել Գրոսսֆելդ
Մյուրիել Էվելին Գրոսսֆելդ (Muriel Evelyn Grossfeld, ), ամերիկացի մարմնամարզուհի, 1963 թվականի Պանամերիկյան խաղերի թիմային մրցույթի ոսկե մրցանակակիր։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1940 թվականին Նյու Յորք քաղաքում։ Գրոսսֆելդը մասնակցել է գեղարվեստական մարմնամարզության մրցույթին 1956 թվականին Մելբուրնի Օլիմպիական խաղերում, 1960 և 1964 թվականներին Հռոմում և Տոկիոյում ։
1962 թվականին Պրահայում ընթացող աշխարհի առաջնությունում մասնակցել է գեղարվեստական մարնամարզությանը, բայց մնացել է առանց մեդալի։
Մյուրիել Էվելին Գրոսսֆելդը ամուսնացաց էր իր թիմակից մարմնամարզիկ Աբիե Գրոսսֆելդի հետ, բայց նրանք հետագայում ամուսնալուծվել են ։ Դադարեցնելով մասնակցությունը մրցույթներին նա երկար ժամանակ աշխատել է որպես մարմնամարզության ազգային մարզիչ և միջազգային կարգի մրցավար։
1981 թվականին Գրոսսֆելդի անունն ընդգրկվել է Ամերիկյան մարմնամարզության փառքի սրահում ։
Մահացել է 2021 թվականի հունվարի 17-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մարզուհիներ
Աստերոիդների ցանկ (96701-96800)
Աստերոիդների ցանկ (96601-96700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (96801-96900)
Զորավար Անդրանիկ (մետրոյի կայարան)
«Զորավար Անդրանիկ» (նախկին անվանումը՝ «Հոկտեմբերյան»), Երևանի մետրոպոլիտենի կայարան, որը բացվել է 1989 թ. դեկտեմբերի 26-ին ։ Կայարանը գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում և դուրս է գալիս Տիգրան Մեծի պողոտա, Ագաթանգեղոսի, Մովսես Խորենացու փողոցներ՝ «Ռոսիա» մոլի, Զորավար Անդրանիկի հուշարձանի, Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ մայր տաճարի հարևանությամբ ։
Անվանակոչվել է Զորավար Անդրանիկի պատվին։ Մինչև 1991 թվականը 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխության պատվին կոչվել է «Հոկտեմբերյան» ։
Կայարանի գլխավոր կոնստրուկտորն է Ալբերտ Նալբանդյանը ։
Ռիբալկի (գյուղ, Կոզելշչինայի շրջան)
Ռիբալկի (Рибалки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դանիել Բարենբոյմ
Երաժշտությամբ սկսել է զբաղվել հինգ տարեկանից։ Երաժշտության նրա առաջին և միակ ուսուցիչներն էին ծնողները, որոնք երկուսն էլ դաշնակահարներ էին։ Հոր՝ Էնրիկե Բարենբոյմի (1913-1998) մի շարք սաներ հետագայում դարձել են հայտնի երաժիշտներ։ Առաջին անգամ համերգով հանդես է եկել ծննդավայրում՝ յոթ տարեկան հասակում։ 1952 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Իսրայել։
1954 թվականին մեկնել է Զալցբուրգ, որտեղ դիրիժորական արվեստ է սովորել Իգոր Մարկևիչի մոտ։ Այդուհանդերձ սկսվել է նրա համերգային գործունեությունը։
1975-1989 թվականներին ղեկավարել է Փարիզի նվագախումբը։
1991-2006 թվականներին ղեկավարել Չիկագոյի սիմֆոնիկ նվագախումբը։
Արգենտինայի և Իսրայելի քաղաքացի է. նաև ունի Պաղեստինի պետության և Իսպանիայի պատվո քաղաքացիություն։
1967-1973 թվականներին եղել է ամուսնացած անգլիացի թավջութակահարուհի Ժաքլին դյու Պրեի հետ, որի հետ ամուսնալուծության պատճառը վերջինիս հիվանդությունն էր։ 1980-ականներից ամուսնացած է դաշնակահարուհի Ելենա Բաշկիրովայի հետ, ում հետ ունեն երկու երեխա։
«Երևանյան Հեռանկարներ» 15-րդ միջազգային երաժշտական փառատոնի շրջանակներում 2014 թվականի մայիսի 13-ին Դանիել Բարենբոյմը համերգով հանդես է եկել Երևանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:1942 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 15 ծնունդներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Արգենտինացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:Իսրայելցի երաժիշտներ Կատեգորիա:Արգենտինացի երաժիշտներ
Մարսի դաշտ (Հռոմ)
Մարսյան դաշտ, դաշտ Հին Հռոմում, Տիբեր գետի ձախ ափին։ Անունը տրվել է ի պատիվ պատերազմի աստված Մարսի ։ Մարսյան դաշտում սկզբնապես տեղի են ունեցել զորահանդեսներ և մրցումներ, այստեղ էր Մարսի զոհասեղանը։ Հանրապետության ժամանակաշրջանում Մարսյան դաշտում անցկացվել են ժողովրդական ժողովներ (ցենտուրիական կոմիտիաներ) ։ Հետագայում Մարսյան դաշտի զգալի մասը կառուցապատվել է, և Մարսյան դաշտ անվանել են միայն զոհասեղանի շուրջ գտնվող հրապարակը։ Հետագայում Մարսյան դաշտ են անվանվել հրապարակներ Փարիզում, Սանկտ Պետերբուրգում և այլուր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին Հռոմի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Հռոմի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հին Հռոմ Կատեգորիա:Հին Հռոմի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Իտալիայի հարթավայրեր Կատեգորիա:Հնագիտությունն Իտալիայում Կատեգորիա:Հին Հռոմի զինված ուժեր
Կաբրերա ամրոց (Բալեարյան կղզիներ)
Կաբրերա ամրոց (Կաստել-դե-Կաբրերա, Castillo de Cabrera, Castell de Cabrera), ամրոց Բալեարյան կղզիների Կաբրերա կղզում (Իսպանիա)։ Կղզու գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկն է ։ Կառույցի բարձրությունը 72 մետր է ։ 16-րդ դարում այն հիմնովին ավերվել է, իսկ վերականգնվել է ավելի քան տասն անգամ։
Կառուցվել է XIV դարում, առաջին վավերագրական վկայությունները թվագրվում են 1400 թվականին։ Ամրոցն ի սկզբանե ծառայել է հիմնականում ծովահենների հարձակումները Կաբրերայից ետ մղելու համար, իսկ հետագայում՝ ընդհուպ մինչև XIX դար, Բալեարյան կղզիների վրա ռազմական գործողությունների ժամանակ ամրոցն ունեցել է պաշտպանական նշանակություն ։