cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մանկական գրականություն
Վաղ ժամանակակից Եվրոպա
Բրիտանիայում հրատարակվել էին գրպանի բուկլետներ, որոնց էջերը ոչ թե միացված էին թելերով, այլ ծալված էին։ Այդ ոչ թանկ բուկլետները, որոնք ստեղծվում էին փայտյա տպագրության միջոցով, հայտնի բալլադներ, պատմական վերապատումներ և ժողովրդական հեքիաթներ վերահրատարակելու միջոց էին ։ Չնայած նրան, որ բուկլետները այդ ժամանակ հատուկ հրատարակված չէին երեխաների համար, երեխաները նույնպես հաճույքով և սիրով օգտվում էին այդ փոքրիկ գրքանման բուկլետներից։Անգլիայում այդ ժամանակ հայտնվեցին գրքեր, որոնք երեխաներին տալիս էին հիմնային գիտելիքներ, ինչպիսիք էին այբուբենը և աղոթքները։ 17-րդ դարի կեսերից նույնը սկսեցին անել Ամերիկյան գաղութներում։ Առաջին այդպիսի գիրքը, որը հանգերով է, գրել է պուրիտան Ջոն Քոթոնը, ում «Հոգևոր կաթ Բոստոնի երեխաների համար» գիրքը տպագրվել է 1646 թվականին և տարածվել Անգլիայում և Բոստոնում։ «Նոր Անգլիայի Այբբենարան»-ը առաջին այդպիսի գրքերից է, որ տպագրվել է 1691 թվականին և շուրջ 100 տարի օգտագործվել դպրոցներում երեխաներին կրթելու համար։ Այդ Այբբենարանը սկսվում է հետևյալ կերպ․«Ադամի մեղք գործելուց հետո մենք մեղք գործեցինք» և շարունակվում այբուբենով։ Գիրքը պարունակում էր նաև կրոնական առածներ, հապավումներ, ուղղագրության համար նախատեսված օգնության բաժին և այլ կրթական նյութեր, բոլորը զարդարված փայտյա տպագրության միջոցով։
Իտալիայում «Պենտամերոն» կոչվող ժողովածուն դարձավ առաջին խոշորագույն եվրոպական ժողովրդական հեքիաթների հրատարակված ժողովածուն։ Ֆրանսիայում հեքիաթներ սկսեց գրել Շարլ Պերոն։ Նա հրատարակեց իր առաջին ժողովածուն 1697 թվականին, որը այնքան էլ լավ չընդունվեց ժամանակակից ֆրանսիական կրթված և զարգացած հասարակության կողմից։
Առաջին դանիական մանկական գիրքը գրել է Նիլս Բրեյդեյլը։ Գիրքը կոչվում է «Երեխայի Հայելին»։
Ռուսական առաջին մանկական գրքերը հայտնվել են 16-րդ դարի վերջին ։
Արդիական (մոդեռն) ժանրի ծագում
Արդի մանկական գրքերը հայտնվել են 18-րդ դարի կեսին Անգլիայում ։ «Փոքր գեղեցիկ գրպանի գրքույկ» -ը, որը գրվել և հրատարակվել է Ջոն Նյուբերիի կողմից, համարվում է առաջին ժամանակակից մանկական գիրքը։ 1744 թվականին հրատարակվելուց հետո այն դարձավ շրջադարձային, քանի որ առաջին մանկական հրատարակությունն էր՝ միտված երեխաներին զվարճացնելու։ Այն պարունակում էր տարբեր բանաստեղծություններ, նկարներով պատմություններ և զվարճալի խաղեր ։ Նյուբերին հավատում էր, որ խաղն ավելի լավ միջոց է երեխային ճիշտ պահվածք բացատրելու և դաստիարակելու համար, քան մարմնական պատիժը ։ Նա նաև կարծում էր, որ երեխայի դաստիարակության համար անհրաժեշտ է, որ երեխան ամեն օր գրի առնի իր վարքագիծը։ Գիրքը փոքր էր և ուներ վառ գունազարդված կազմ, որը գրավում էր երեխաներին և նորություն էր համարվում հրատարակության պատմության մեջ։ Նյուբերիի գաղափարների հիման վրա գրված «նվեր գրքեր»-ը նախատիպը դարձան «խաղալիք գրքեր»-ի, որոնք հայտնի էին 19-րդ դարում։
Մանկական գրքերի որակի լավացման և բազմազան թեմաներով տպագրություններ կատարելու համար Նյուբերին դարձավ իր ժամանակաշրջանի մանկական գրքեր հրատարակող առաջատար մարդկանցից մեկը։ Նյուբերին հրատարակում էր ոչ միայն իր գրքերը, այլ նաև ուրիշներինը, օրինակ, Սամուել Ջոնսոնինը և Օլիվեր Գոլդսմիթինը։
Ժան-Ժակ Ռուսոն մեկ ուրիշ փիլիսոփա էր, որն ազդեցություն է ունեցել մանկական գրականության զարգացման վրա։ Նա փաստում էր, որ երեխային պետք է թույլ տալ, որ նա զարգանա ուրախ և բնական ճանապարհով։ Նրա՝ երեխաների հետաքրքրություններին ուշադրություն դարձնելու առաջարկությունը ազդեց ժամանակակից գրողների վրա։
Ռուսոյի գաղափարները մեծ ազդեցություն ունեցան նաև Գերմանիայում, հատկապես գերմանացի ֆիլանտրոպիստների վրա, որոնք ցանկանում էին փոխել երեխաների կրթությունն ու մանկական գրականությունը։
Չինաստան
1911 թվականին Չինաստանի հեղափոխությունը և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը բերեցին քաղաքական և սոցիալական փոփոխությունների, որոնք փոխեցին մանկական գրականությունը Չինաստանում։ Չինաստանի առաջին ժամանակակից հրատարակչական ընկերությունը` «Առևտրային մամուլ»-ը, հիմնադրեց մի քանի մանկական ամսագրեր, որոնցից էին «Երիտասարդական ամսագիր»-ը և «Երեխաներին ուսուցանող նկարներ»-ը ։ Առաջին չինացի մանկագիրը Սան Յիշոն էր, ով «Առևտրային մամուլ»-ում խմբագիր էր։ Սան Յիշոնի «Թագավորություն առանց կատվի» պատմվածքը գրվել է ժամանակակից լեզվով, այլ ոչ թե նախկինում կիրառվող դասական ոճով։ Յիշոն նաև խրախուսել է գրող Շեն Դեհոնին գրել երեխաների համար, ով հատուկ երեխաների համար սկսել է վերաշարադրել 28 պատմվածք՝ դասական չինական գրականության հիման վրա։ 1932 թվականին Ժանգ Տիանյին հրատարակեց «Մեծ Լին և փոքր Լին» վեպը, որը առաջին լիարժեք չինական վեպն է՝ գրված երեխաների համար ։
Միացյալ թագավորություն
Մանկական գրականությունը զարգացավ, որպես գրականության առանձին կատեգորիա, հատկապես Վիկտորիա թագուհու դարաշրջանում։ Որոշ գործեր դարձան միջազգայնորեն հայտնի, որոնց թվում են Լուիս Քերոլի «Ալիսը հրաշքների աշխարհում» և դրա շարունակությունը՝ «Ալիսը հայելու աշխարհում»։ Դարի վերջում կենդանիների կերպարներով հերոսներ ունեցող մանկական գրքերի շնորհիվ հայտնի դարձավ գրող և նկարիչ Բեթրիքս Փոթերը։ 1902 թվականին, երբ Բեաթրիս Փոթերը տասնութ տարեկան էր, նա հրատարակեց «Փիթեր նապաստակի պատմությունը» պատմվածքը։ Այնուհետև նա հրատարակեց 23 գիրք և դարձավ հարուստ կին։
Մանկական արկածային գրականություն
Առաջին Համաշխարհային պատերազմից հետո գրող Արթուր Ռենսոմը զարգացրեց արկածային գրականությունը։ Նրա ստեղծագործություններում կերպարների արկածները տեղի էին ունենում ոչ թե հեռավոր երկրներում, այլ Բրիտանիայում։ Ռենսոմը 1390 թվականին սկսեց հրատարակել իր՝ դպրոցական արձակուրդների ժամանակ երեխաների արկածների մասին մանկական գրականության շարքը, որը կոչվում էր «Ծիծեռնակները և Ամազոնը»։
Ամսագրեր և կոմիքսներ
Մանկական ամսագրերն ու կոմիքսները բրիտանական մանկական գրականության կարևոր մասերից մեկն են կազմել։ Ամենահայտնի կոմիքսների շարքում են եղել «Դենդի»-ն և «Բինո»-ն ։ Ավելի մեծ երեխաների համար կարևոր ամսագրեր էին «Տղաների սեփական թերթ»-ը, որը հրատարակվում էր 1879-1967 թվականներին և «Աղջիկների սեփական թերթ»-ը, որը հրատարակվում էր 1880-1956 թվականներին։ Շատ նշանավոր հեղինակներ, ինչպիսիք էին Արթուր Քոնան Դոյլը, Ժյուլ Վեռնը և այլք, աջակցեցին «Տղաների սեփական թերթ»-ի զարգացմանը։
«Աղջիկների սեփական թերթ»-ը ամսագրին նույնպես աջակցում էին շատ գրողներ, սակայն նրանք այդքան էլ հայտնի չէին։ Գրողների ցանկում էին Էլեոնոր Հոյտ Բրեյները, Ռոզա Նուշե Քերին, Սառա Դուդնին, Ֆենի Ֆեռնը և այլք։
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Ամերիկյան մանկական գրականության ամենահայտնի օրինակը Լ․ Ֆրանկ Բաումի «Օզ քաղաքի հրաշալի կախարդը» ֆանտաստիկ վեպն է, որը հրատարակվել է 1900 թվականին։
Հյուսիսային Ամերիկայում Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին մանկական գրականության պահանջարկը շարունակում էր մեծանալ։ Շնորհիվ մեծ պահանջարկի, Կանադայում և Ամերիկայում սկսեցին շատանալ գրադարանները։ Գրադարաններում մանուկների համար նախատեսված ընթերցանության սենյակները և հատուկ վերապատրաստված գրադարանավարները նպաստեցին մանկական գրքերի պահանջարկի մեծացմանը։
1960-ականներին Ամերիկայում տեղի ունեցած սոցիալական հեղափոխությունից հետո գրողները սկսեցին հակառակվել և դեմ գնալ մանկական գրականության բոլոր կանոններին։ Նրանք սկսեցին իրենց գործերում ներկայացնել հակասական գաղափարներ և թեմաներ, ինչպիսիք էին ալկոհոլիզմը, մահը և ամուսնալուծությունը։
Ռուսաստան և Խորհրդային Միություն
Ռուսական ժողովրդական հեքիաթները հավաքել է Ալեքսանդր Աֆանասևը և հրատարակել 1871 թվականին։ 1860-ականներին մանկական գրականության մեջ գերակշռում էին գրական ռեալիզմը և ոչ գեղարվեստական գրականությունը։ Նոր դպրոցներ էին հիմնադրվում, որոնք օգտագործում էին Կոնստանտին Ուշինսկու և Լև Տոլստոյի գրքերը։ 1870-ական և 1880-ական թվականներին մեծանում էր միայն աղջիկների համար գրված գրքերի քանակը։
Դարասկզբին Ռուսաստանում, մանկական ոչ գեղարվեստական գրականությունը մեծապես կարևորվում էր։ 1913 կամ 1914 թվականին մանկական 10 հատորից բաղկացած հանրագիտարան է հրատարակվել։ Մանկական ամսագրերը շատացան, և արդեն դարավերջին կային 61 մանկական ամսագիր։
Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո կառավարությունը վերահսկողության տակ վերցրեց մանկական գրականությունը։ 1932 թվականին Խորհրդային Միության պրոֆեսիոնալ գրողները միավորվեցին և ստեղծեցին ԽՍՀՄ Գրողների միությունը։
Թվային գրադարաններ
Կատեգորիա:Մանկական գրականություն
Կերպարվեստ
Կերպարվեստ, տարածական արվեստների մի բաժինը, որը միավորում է գեղանկարչությունը, քանդակագործությունը, գրաֆիկան, դեկորատիվ-կիրառական արվեստը։ Ի տարբերություն տարածական արվեստների ոչ պատկերային տարատեսակների, կերպարվեստը արտացոլում է իրականությունը և տարածության մեջ ստեղծում է դիտարկելի, ակներև կերպարներ։
Կերպարվեստի առանձնահատկությունները
Կերպարվեստի ստեղծագործություններում պատկերված գործողությունը խտացած, կենտրոնացած է մեկ պահի մեջ, արտաքուստ ստատիկ է և չի զարգանում ժամանակի ու տարածության մեջ ինչպես թատերական արվեստում, պարարվեստում կամ երաժշտության մեջ, սակայն դա չի խանգարում գաղափարներ մտքեր ու ապրումներ արտահայտելուն՝ չկորցնելով մեծ արվեստի իր ուժը։
Հայտնի հայ կերպարվեստագետներ
1920-ական թվականներին գործում էին կերպարվեստի ճանաչված վարպետներ Մարտիրոս Սարյանը, Սեդրակ Առաքելյանը, Ստեփան Աղաջանյանը, Եղիշե Թադևոսյանը, Հակոբ Կոջոյանը։ Նրանց ստեղծագործական ավանդույթների հիման վրա Հայաստանում ստեղծվեց կերպարվեստի նոր դպրոց։ Այդ գործում բացառիկ է համաշխարհային ճանաչման արժանացած Մարտիրոս Սարյանի դերը։ Մարտիրոս Սարյանը մարմնավորել է հայրենիքի գեղեցկությունը։ Նրա կտավներին բնորոշ են վառ ու ներդաշնակ գույները, որոնք կարծես ճառագում են լույս ու ջերմություն։ Կերպարվեստի զարգացման կարևոր գրավականը կադրերի պատրաստումն է։ Այդ նպատակով 1922 թվականին Երևանում բացվեց գեղարվեստի դպրոց։ 1935 թվականին կազմակերպվեց Հայաստանի կերպարվեստի թանգարանը, որն այսօր գործող Հայաստանի ազգային պատկերասրահն է։ Հայ քանդակագործների ավագ սերնդի ներկայացուցիչներից են Սերգեյ Մերկուրովը, Արա Սարգսյանը, Երվանդ Քոչարը։ Մերկուրովի հայտնի գործերից է 1931 թվականին Երևանում տեղադրված Ստեփան Շահումյանի հուշարձանը։ Արա Սարգսյանի գործերից է «Սահակ Պարթև և Մեսրոպ Մաշտոց» խմբաքանդակը, որը տեղադրված է Երևանի պետական համալսարանի առջև։ Երվանդ Քոչարը նկարիչ-քանդակագործ է։ Նրա ամենանշանավոր ստեղծագործությունը Սասունցի Դավթի արձանն է Երևանի երկաթուղային կայարանի հրապարակում։
Կատեգորիա:Կերպարվեստ Կատեգորիա:Արվեստ ըստ տեսակի
Մանուել Պատակյան
Մանուել Պատակյան (անգլ․՝ Manuel Batakian, I.C.P.B., նոյեմբերի 5, 1929, Աթենք, Հունաստան - հոկտեմբերի 18, 2021, Բեյրութ, Լիբանան), կաթոլիկ եկեղեցու եպիսկոպոս։ 1995-2000 թվականներին ծառայել է որպես Հայ Կաթողիկե եկեղեցու օժանդակ եպիսկոպոս, 2000-2005 թվականներին որպես ԱՄՆ-ի և Կանադայի առաքելական էքզարխատի երրորդ եքսարքոս, և որպես Հայ կաթողիկե թեմի առաջին եպիսկոպոս 2005-2011թթ.
Կենսագրություն
Պատակյանը ծնվել է Հունաստանի թագավորության մայրաքաղաքում՝ Աթենքում։ Քահանա է ձեռնադրվել Զմմառի Սուրբ Տիրամոր վանքում 1954 թվականի դեկտեմբերի 8-ին։ Որպես քահանա տարբեր պաշտոններ է զբաղեցրել։ Պատակյանը 1978 թվականից մինչ 1984 թվական ծառայել է որպես Զմմառի պատրիարքության հոգևորական ինստիտուտի Պատրիարքական Փոխանորդ։ Այնուհետև նա ծառայել է որպես Փարիզի Հայ Կաթողիկե տաճարի ռեկտոր և Սեն-Կրուա դը-Փարիի թեմի ընդհանուր փոխանորդ։ 1990 թվականին նշանակվել է Հռոմի Հայրապետական հայկական քոլեջի ռեկտոր ։
Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս II- ը Պատակյանին նշանակել է Կապադովկիա դեգլի Արմենիի Կեսարիայի տիտղոսավոր եպիսկոպոս և 1994 թվականի նոյեմբերի 11-ին Կիլիկիայի օժանդակ եպիսկոպոս։ Եպիսկոպոս է ձեռնադրվել 1995 թվականի մարտի 12-ին Հայ Կաթողիկե եկեղեցու պատրիարք Հովհաննես Պետրոս ԺԸ Գասպարյանի կողմից։ Սենթ-Կրուա դը-Փարիի հիմնական համաօծիչներն էին եպիսկոպոսներ Գրեգուար Ղաբրոյանը և, Կիլիկիայի օժանդակ եպիսկոպոսի օգնական, Անդրե Բեդողլույանը ։ Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոսը 2000 թվականի նոյեմբերի 30-ին Պատակյանին նշանակել է ԱՄՆ Արևելյան հայոց թեմի էքզարխ։ Նա դարձավ Գլենդելի Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի Նարեկ թեմի առաջին պատարիարք, երբ 2005 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Հռոմի Պապ Բենեդիկտոս XVI- ը հյուսիսամերիկյան եկեղեցին վերափոխեց թեմի։ Գրիգոր Պատակյանը Նյու Յորքում ծառայում էր որպես եպիսկոպոս մինչև 2011 թվականի մայիսի 21-ին, երբ Հռոմի Պապ Բենեդիկտոսը ընդունեց ընդունեց իր հրաժարականը ։ Պատակյանը մահացել է 2021 թվականի հոկտեմբերի 18-ին
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2021 մահեր Կատեգորիա:1929 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ եկեղեցական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ կաթոլիկ պատրիարքներ Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե եկեղեցական գործիչներ
Մեծ Դրևյատնիցա
Մեծ Դրևյատնիցա (Большая Древятница), գետ Ռուսաստանում, հոսում Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պեդչերե գետի ձախ ափին՝ 34 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետի ավազզաների վտակները՝ մինչև թափվելը Ուսա։ Գետի ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ջասթին Բարթա
Ջասթին Բարթա (Justin Lee Bartha, ), ամերիկացի դերասան, պրոդյուսեր և ռեժիսոր։ Առավել հայտնի է Դագ Բիլինգսի «Տղաները Վեգասում» եռերգությունում և «Ազգի գանձերը» ֆիլմում Նիկոլաս Քեյջի հետ խաղացած դերերով։
Կենսագրություն
Ջասթին Բարթան ծնվել է 1978 թվականի հուլիսի 21-ին Ֆորտ Լոդերդեյլ քաղաքում՝ (Ֆլորիդա նահանգ, ԱՄՆ) անշարժ գույքի գործակալ Սթիվեն Բարթայի և ուսուցիչ Բեթի Բարթայի հրեական ընտանիքում ։ Երբ Ջասթինը 8 տարեկան էր, նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Արևմտյան Բլումֆիլդ քաղաք (Միչիգան նահանգ)։ 15 տարեկան հասակում Ջասթինը այն բանից հետո, երբ թենիս խաղալիս կոտրում է դաստակը, սկսում է դերասանական վարպետությամբ զբաղվել։ Նա դեր է խաղացել «Ամառային գիշերվա երազ» բեմադրությունում, որից հետո հիմնել է սեփական մանկական թատերական խումբը, որում ընդգրկված էին նրա դպրոցի շուրջ 15 աշակերտ։ Թատրոնում երեխաները պիեսներ էին բեմադրում և նրանց հետ ելույթ ունենում մանկական հիվանդանոցներում և տարրական դպրոցներում։ Դրանից հետո Ջասթինը Դետրոյթում սկսել է դերասանական վարպետության դասեր վերցնել Նյու Յորքի դասախոսներից։ Դպրոցն ավարտելուց հետո՝ 1996 թվականին, Ջասթինը տեղափոխվել է Նյու Յորք և վարտել է Նյու Յորքի համալսարանը։
Կարիերա
Ֆիլմում իր կարիերան Ջասթին Բարթան սկսել է 1999 թվականին՝ որպես ասիստենտ «Վերլուծի՛ր սա» ֆիլմում։ Որպես դերասան՝ Ջասթինը առաջնաելույթ է ունեցել «Tag» կարճամետրաժ ֆիլմում։
2004 թվականին Ջասթինը նկարահանվել է «Ազգի գանձերը» արկածային ֆիլմում Ռայլի Պուլի՝ համակարգչային հանճարի դերում։ Ֆիլին մասնակցել են նաև Նիկոլաս Քեյջը, Դիանա Կրյուգերը, Շոն Բինը, Ջոն Վոիթը և Հարվի Քեյթելը։
2005 թվականին Ջասթինը երկրորդական դեր է խաղացել Բարթ Ֆրեյնդլիխի «Վստահիր տղամարդուն» դրամայում, իսկ 2006 թվականին Մեթյու Մակքոնահիի և Սառա Ջեսիկա Փարկերի հետ նկարահանվել է «Սեր և այլ անախորժություններ» ռոմանտիկ կատակերգությունում։ Նույն 2006 թվականին Ջասթինը  «Ուսուցիչ» սիթքոմում, որի պրեմիերան կայացել է 2006 թվականի մարտի 28-ին NBC հեռուստաալիքում, խաղացել է Ջեֆ Կեհիլի դերը։ Սակայն ցածր վարկանիշների պատճառով սերիալը եթերից հանվել է արդեն մայիսի 15-ին՝ վեց էպիզոդ թողարկումից հետո։
2007 թվականին Ջասթին Բարթան նկարահանվել է «Ազգի գանձերը» ֆիլմի սիքվելում՝ «Ազգի գանձերը։ Գաղտնիքների գիրքը» ֆիլմում։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2007 թվականի դեկտեմբերին։
2007 թվականի նոյեմբերին Ջասթին Բարթան հաստատվել է Քևին Էշայի «Holy Rollers» տրագիկոմեդիական ֆիլմի նկարահանումներում։ Այդ ֆիլմում նրա կերպարը իր բարեկամին (Ջեսսի Այզենբերգ) ներքաշում է թմրադեղի առևտրի մեջ։ Ֆիլմի հիմքում ընկած են 1990-ական թվականներին տեղի ունեցած իրական դեպքեր, երբ թմրամիջոցը տեղափոխվել է ԱՄՆ-ի տարածք՝ հասիդականության հետևորդներին օգնելու համար։ Ֆիլմի նկարահանումները սկսվել են 2008 թվականի գարնանը Նյու Յորքում, իսկ թողարկումը պլանավորված էր 2008 թվականին։
2008 թվականին Ջասթինը սկսել է աշխատել նաև Բարթ Ֆրեյնդլիխ ֆիլմերից մեկում։ Այս անգամ նա խաղացել է գլխավոր դեր «Վերադարձը» ռոմանտիկ կատակերգությունում, որտեղ գլխավոր դերերից մեկը կատարել է Քեթրին Զետա-Ջոնսը։ Ըստ սյուժեի՝ Ջասթինի կերպարը սիրահարված էր կնոջ, որը տասնհինգ տարով մեծ էր իրենից (Զետա-Ջոնս) և ունի երկու երեխա։ 2009 թվականին վարձույթում հայտնվել է «Տղաները Վեգասում» ֆիլմը, որում Ջասթինը խաղացել է Դագայի դերը։
2012 թվականին խաղացել է «Նոր նորմ» սիթքոմի գլխավոր դերերից մեկը։
Անձնական կյանք
2008 թվականից 2011 թվականը հանդիպել դերասանուհի և բիզնեսվումն Էշլի Օլսենի հետ ։ 2014 թվականի հունվարի 4-ին ամուսնացել է իր ֆիտնեսի մարզիչ Լիա Սմիթի հոտ  ։ 2014 թվականի ապրիլի 13-ին ծնվել է զույգի աղջիկը` Ասա Շարլոթը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:1978 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ
Ռոդնիկի (գյուղ, Բաշտանկայի շրջան)
Ռոդնիկի (Родники), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1953 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռոդնիկի գյուղում բնակվում էր 260 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,096 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1953 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սվյատոսլավկա (գյուղ, Ռակիտյանսկի շրջան)
Սվյատոսլավկա (Святославка), գյուղ Ռուսաստանի Բելգորոդի մարզի Ռակիտյանսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բելգորոդի մարզի Ռակիտյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Դուենիաս
Դուենիաս (Dueñas), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Պալեսնիա պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Էլ Սեռատո Պալենտինո շրջանում։ Տարածքը կազմում է 124.35 կմ2։ Բնակչությունը՝ 2922 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 17 կմ։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 875 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Օտի (գյուղ, Կառկսի շրջան)
Օտի (Oti), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Կառկսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 21 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Կառկսի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բլեկան
Բլեկան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բշերիկի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վերին Կորսիկա
Վերին Կորսիկա (ֆրանսերեն` Haute-Corse, կորսերեն` Corsica Suprana), դեպարտամենտ Ֆրանսիայում, գտնվում է Կորսիկա կղզու հարավում։
Պատմություն
Դեպարտամենտը կազմավորվել է 1975 թ. սեպտեմբերի 15-ին, կորսիկական դեպարտամենտը բաժանվեց երկու մասերի։ Վերին Կորսիկան ձևավորվեց 1793-ից մինչև 1811 թվականները գոյություն ունեցած Գոլո դեպարտամենտի սահմաններում։
Աշխարհագրական տվյալներ
Դեպարտամենտը երեք կողմերից շրջապատված է Միջերկրական ծովով, իսկ հարավում սահմանակից է Հարավային Կորսիկային։
Ամբողջ Կորսիկա կղզին ունի գեղեցիկ լողափերով լեռնային բնություն։
Ժողովրդագրական տվյալներ
Կորսիկայի բնակիչներին ասում են կորսիկացիներ։
Մշակույթ և քաղաքականություն
Կորսիկայի բնակչությունն անկախությանը խիստ ձգտող ժողովուրդ է։ Այնուամենայնիվ, 2003 թ. հուլիսի 6-ի ինքնավարության հանրաքվեն չնչին՝ 50.98 տոկոսն ընդդեմ 49.02-ի տարբերությամբ, մատնվեց անհաջողության։ Սա մեծ արգելք եղավ ապակենտրոնացման քաղաքականության կողմնակից, այն ժամանակվա Ֆրանսիայի ՆԳ նախարար Նիկոլա Սարկոզիի համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գավառներ Կատեգորիա:1975 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Աստերոիդների ցանկ (39501-39600)
Աստերոիդների ցանկ (39401-39500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (39601-39700)
Լա Ռիվիեռ Սեն Սովեր
Լա Ռիվիեռ Սեն Սովեր (La Rivière-Saint-Sauveur), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 2371 մարդ, բնակչության խտությունը` 439.89 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.39 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 165 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 55 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 1304 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 985-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 319։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,5 %։ 985 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 877 անձ (466 տղամարդ և 411 կին)։ Գործազուրկ են եղել 108 անձ (48 տղամարդ և 60 կին)։ 319 անաշխատունակներից 71-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 143-ը` թոշակառուներ, իսկ 105-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Արտավազդ Եղիազարյան (այլ կիրառումներ)
Արտավազդ Եղիազարյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝
Գետնատուն
Գետնատուն, գետնափոր կամ կիսագետնափոր բնակարան՝ ծածկված մեծ մասամբ գերաններով, վրայից՝ հողով։ Հայտնի է դեռևս քարի դարից։ Կենտրոնում սովորաբար եղել է կրակնոցը, պատերի տակ՝ որմնաթախտեր։ Քսենոփոնը (մ․ թ․ ա․ 5-4-րդ դարեր) «Անաբասիս»-ում վկայում է, որ Հայաստանում եղել են գետնափոր տներ, որոնց մուտքը նման է եղել ջրհորի բերանի, իսկ ելումուտը կատարվել է սանդուղքով։ Անասունների համար փորված է եղել առանձին մուտք։ 19-րդ դարի կեսից ռազմական նպատակով օգտագործվող գետնատուն է բլինդաժը։
Կատեգորիա:Շենքեր և կառույցներ ըստ տեսակի
(6600) Քվերտի
(6600) Քվերտի (Qwerty), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի օգոստոսի 17-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,254759 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7824 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7272 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1236,65 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291108 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,82° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գետնաելակ
Մորի, գետնաթութ , գետնամորի, գետնաելակ, իծամորի , ոչխարի մորի , վարդազգիների (վարդածաղիկներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 50 (այլ տվյալներով՝ 30-35), ՀՀ-ում՝ 3 տեսակ՝ Մորի անտառային (F. vesca), Մորի կանաչ (F. viridis) և Մորի անանասի (F. ananassa)։ Վերջին տեսակը, որին անվանում են ելակ, իր բազմաթիվ սորտերով տարածված է միայն մշակության մեջ՝ գրեթե բոլոր մարզերում։ Վայրի վիճակում տարածված է Լոռու, Տավուշի, Արագածոտնի, Սյունիքի, Գեղարքունիքի և այլ մարզերում։
Նկարագիր
Գետնաելակը 40-50 սմ բարձրությամբ թուփ է։ Տերևները եռամասն, ծաղիկները՝ հիմնականում երկսեռ, սպիտակ, բաց վարդագույն կամ մուգ կարմիր գույնի՝ հավաքված ողկուզաձև կամ վահանաձև ծաղկաբույլի մեջ։ Պտուղները հատապտուղ են։ Պտուղը կեղծ, հյութալի հատապտուղ է (կարմիր, վարդագույն, սպիտակ), որի վրա դասավորված են սերմերը։ Սերմերը դասավորված են պտղի վրա մեծ քանակությամբ։ Պտուղները հասունանում են ծաղկումից մեկ ամիս անց, հասունացումը տևում է 15-20 օր։ Բուրավետ են, օգտագործվում են թարմ, վերամշակված վիճակում (մուրաբա, օշարակ, ջեմ, հյութ և այլն)։
Մշակում
Մշակվում է գլխավորապես այգու գետնաելակ (F․ ananassa)։ Աշխարհում հայտնի են գետնաելակի 2000-ից ավելի սորտեր։ Գետնաելակի սորտերը Հայաստանում մշակության մեջ հայտնի են XIX դարի II կեսերից սկսած, գլխավորապես Երևանի շրջակայքի տնամերձ այգիներում։ 1930-1935 թվականներից մշակվում է Հայաստանի համարյա բոլոր շրջաններում։ Բերքատվությունը 50-100 ց/հա։ Ցրտադիմացկուն է, լավ ձմեռում է ձյան ծածկոցի տակ, լավ է աճում խոնավ, սննդանյութերով հարուստ հողերում։
Բազմացում
Գետնաելակը բազմանում է սերմերով և բեղիկներով՝ վերերկրյա փռվող ընձյուղներով։
Կիրառական նշանակություն
Դեղաբույս է. պտուղը պարունակում է ասկորբինաթթու, կարոտին (A-նախավիտամին), շաքարներ, թթուներ, աղաղանյութեր, վիտամիններ և այլն։ Ժողովրդական բժշկության մեջ ետնաելակի տերևները և հատապտուղները (թարմ և չոր) օգտագործում են որպես միզամուղ միջոց։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վարդազգիներ Կատեգորիա:Հատապտուղներ
Տյատերբաշ
Տյատերբաշ (Тятербаш, Тәтербаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիբաշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 413 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիբաշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Սպիտակ խալաթի գերճնշում
Սպիտակ խալաթի գերճնշում (White coat hypertension), որն ավելի հայտնի է որպես սպիտակ խալաթի համախտանիշ, անկայուն գերճնշման ձև է, որի դեպքում մարդու արյան ճնշումը նորմալ միջակայքից բարձր է ցույց տալիս կլինիկական պայմաններում, թեև այլ իրավիճակներում դա չի դրսևորում ։ Ենթադրվում է, որ երևույթը պայմանավորված է կլինիկա այցելության ժամանակ առաջացած անհանգստությամբ ։
Հիվանդի ցերեկային ամբուլատոր արյան ճնշումը օգտագործվում է որպես հղում, քանի որ այն հաշվի է առնում ամենօրյա սթրեսի սովորական մակարդակը։ Բազմաթիվ խնդիրներ են առաջացել սպիտակ խալաթի գերճնշման ախտորոշման և բուժման մեջ։
Դիմակավորված գերճնշում (Masked hypertension) հակապատկեր երևույթ է, երբ հիվանդի արյան ճնշումը նորմալ տիրույթից բարձր է ամենօրյա կյանքի ընթացքում, բայց ոչ կլինիկայում ։
Ախտորոշում
Ուսումնասիրություններում սպիտակ խալաթի գերճնշումը կարող է սահմանվել որպես կլինիկայում սահմանված հիպերտոնիկ միջին արյան ճնշման առկայություն, թեև այն առկա չէ, երբ հիվանդը տանը է ։
Վերջին ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ արյան ճնշման մակարդակը որոշելու համար տնային պայմաններում արյան ճնշման մոնիտորինգը նույնքան ճշգրիտ է, որքան 24-ժամյա ամբուլատոր մոնիտորինգը ։ Ֆինլանդիայի Տուրկուի համալսարանի գիտնականներն ուսումնասիրել են չբուժված գերճնշումով 98 հիվանդի։ Նրանք համեմատել են տանը արյան ճնշման սարք օգտագործող հիվանդներին և 24-ժամյա ամբուլատոր մոնիտոր կրողներին։ Հետազոտող դոկտոր Նիիրանենն ասել է, որ «արյան ճնշման չափումը տնային պայմաններում կարող է արդյունավետորեն օգտագործվել հակահիպերտոնիկ բուժման համար»։ Բժիշկ Ստերգիուն ավելացրեց, որ արյան ճնշման տնային հետևումը «ավելի հարմար է և նաև ավելի քիչ ծախսատար, քան ամբուլատոր մոնիտորինգը»։
Շնչառական ուղիների ուսումնասիրությունը առաջարկվել է որպես սպիտակ խալաթի գերճնշման հայտնաբերման տեխնիկա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրտ-անոթային հիվանդություններ Կատեգորիա:Առողջապահական մասնագիտություններ Կատեգորիա:Համախտանիշներ
Համադասարանցիները (ֆիլմ, 2010, ԱՄՆ)
«Համադասարանցիները» (Grown Ups), ամերիկյան կատակերգական ֆիլմ ռեժիսոր Դենիս Դուգանի և գլխավոր դերում Ադամ Սենդլերի կողմից։ 2013 թվականին թողարկվել է ֆիլմի շարունակությունը՝ Համադասարանցիները 2։
Սվետլիցկոե
Սվետլիցկոե (Світлицьке), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1910 թվականին։
Համադասարանցիները (ֆիլմ, 2010, ԱՄՆ)
Սյուժե
Անցել է արդեն 30 միջին դպրոցը ավարտելուց հետո և հինգ լավ ընկերները կրկին հանդիպում են միմյանց հետ իրենց մարզիչի թաղմանը, որի առաջնորդությամբ նրանք երեխա ժամանակ հաղթել են բասկետբոլի չեմպիոնատը։ այդ իդկ առիթով նրանցից մեկը որոշում է տուն վարձակալել լճի ափին, որպեսզի վերհիշվեն հին լավ օրերը։ այնդտեղ նրանք սկսում են ճանաչել միմյանց և միաժամանակ ծանոթանում են նրանց ընտանիքները։
Սվետլիցկոե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1910 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Համադասարանցիները (ֆիլմ, 2010, ԱՄՆ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Դենիս Դուգանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բադի մուվի Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Relativity Media ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան բադի մուվի կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Սվյատովո
Սվյատովո (Святово), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի բնակավայրեր
Մնեմոզինա
Մնեմոզինա կամ սև ապոլոն, առագաստաթիթեռների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
Խոշոր չափի թիթեռ է։ Արուների թևերի ընդհանուր գուներանգն ալրասպիտակ է, իսկ էգերինը՝ կիսաթափանցիկ, երբեմն՝ մուգ փոշեծածկով։ 30-35 մմ երկարությամբ առջևի թևերը սկավառակային (դիսկալ) հատվածում ունեն 2 սև պուտ, ապեքսի վրա՝ կիսաթափանցիկ և մոխրագույն պտեր։ Հետին թևերը 2-3 ավելի բաց գունավորված պտերով են՝ հետին հատվածում սև թեփուկներով փոշեծածկված ։
Տարածվածություն
Տարածված է Եվրոպայում, Կովկասում, Փոքր և Միջին Ասիայում, Իրանում, Աֆղանստանում և Արևմտյան Սիբիրում։ Տարածված է նաև Շիրակի (Աշոցք գյուղի շրջակայք), Գեղարքունիքի (Սևանի լեռնանցք), Տավուշի (Դիլիջան քաղաքի շրջակայք), Կոտայքի (Արզական, Գեղադիր, Գողթ և Հանքավան գյուղերի շրջակայք), Վայոց ձորի (Ջերմուկ քաղաքի, Գնիշիկ գյուղի շրջակայք), Սյունիքի (Լիճք, Շվանիձոր գյուղերի շրջակայք, Կալեր և Վանք լքված գյուղեր) մարզերում, «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցում, Արագած և Արայի լեռներում ։
Էկոլոգիա
Ապրում են լեռնատափաստանային գոտու մարգագետիններում և անտառային բացատներում ։
Տալիս են մեկ սերունդ, թռիչքը նկատվում է մայիսի կեսից մինչև հուլիսի կես։ Թրթուրները զարգանում են անձխոտ ցեղի լոկալ տեսակների վրա։ Ձմեռում են ձվի կամ առաջին հասակի թրթուրների փուլում։
Պահպանություն
Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։ Տեսակը ընդգրկված է Բեռնի կոնվենցիայի 2-րդ հավելվածում։
Անտառային պոպուլյացիաների թվաքանակը կայուն է և բավականաչափ բարձր, իսկ անտառահատ բիոտոպերում՝ ցածր և ենթարկվում է զգալի տատանումների։
Սպառնացող վտանգներից են ինքնաթիռներով անտառային տարածքների մշակումը թունաքիմիկատներով և անասունների գերարածեցումը։
Պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցում, «Դիլիջան» և «Արևիկ» ազգային պարկերում, ինչպես նաև մի շարք անտառային արգելավայրերում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիներ Կատեգորիա:Միջատներ Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ
U.S. News & World Report
U.S. News & World Report, Ամերիկյան լրատվական ամսագիր, լույս է տեսել Վաշինգտոնում։ Time-ի և Newsweek-ի հետ միասին երկար տարիներ եղել է առաջատար շաբաթաթերթերից մեկը՝ կենտրոնանալով քաղաքական և տնտեսական նորությունների վրա, և տե՛ս. նաև Առողջություն և Կրթություն հոդվածները։ Վերջին տարիներին ամսագիրը հատկապես հայտնի է դարձել իր վարկանիշ համակարգով և ԱՄՆ քոլեջների, համալսարանների, ավարտական ​​դպրոցների և բժշկական կենտրոնների մասին տարեկան զեկույցներով։
2008 թվականի հունիսից ամսագրի հաճախականությունը աստիճանաբար նվազել է՝ շաբաթականից դառնալով ամսական։ 2010 թվականի նոյեմբերին հայտարարվել է, որ ամսագիրն ամբողջությամբ անցնելու է էլեկտրոնային հրատարակության՝ տպագրության ուղարկելով միայն բացառիկ համարներ։ Նույն թվականի դեկտեմբերին ավարտվել է պարբերական տպագիր համարների հրատարակությունը ։
Պատմություն
1933 Դեյվիդ Լոուրենսը (1888-1973) հիմնադրել է «United States News» ամսագիրը, 1946 թվականին հիմնել է նաև «World Report»-ը։ Սկզբում առաջին ամսագիրը լուսաբանում էր ազգային նորությունները, իսկ երկրորդը՝ միջազգային, 1948 թվականին որոշվեց դրանք միավորել մեկ ամսագրի մեջ, որը կոչվում էր «U.S. News & World Report''. 1984 թվականին ամսագիրը գնում է Մորտիմեր Ցուկերմանը, որը նաև Daily News-ի սեփականատերն է։
Ամսագրի խմբագիրները (նաև «U.S. News & World Report»-ը) գտնվում են Վաշինգտոնում, սակայն կառավարող ընկերությունը U.S. News & World Report, L.P. գտնվում է Նյու Յորքի գրասենյակում։ Այս կառույցը համապատասխանում է հրապարակման սեփականատիրոջ քաղաքական տեսակետին, բացի այդ, ամսագիրը չի լուսաբանում սպորտային ու ժամանցային իրադարձությունները, ինչպես նաև աստղերի մասին լուրերը ։
1995 թվականին ամսագրի կայքը սկսում է տպագրել տպագիր տարբերակում հրապարակված բոլոր նորությունները։ 2007 թվականին «ԱՄՆ. News»-ն առաջին անգամ հրապարակում է ԱՄՆ-ում իր լավագույն բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ցանկը։ 2008 թվականի հունիսին հայտարարվում է, որ ամսագիրը լույս կտեսնի երկու շաբաթը մեկ՝ սկսած 2009 թվականի հունվարից, իսկ դրանից հինգ ամիս անց դառնում է ամենամսյա ։
2010 թվականի նոյեմբերի 5-ին գրություն է ուղարկվում ամսագրի աշխատակիցներին, որում տեղեկացվում է, որ դեկտեմբերից կդադարեցվի ամսագրի տպագիր տարբերակների տպագրությունը՝ բացառությամբ հատուկ համարների ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամսագրեր
Խնկոյան
Խնկոյան, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Սպիտակ համայնքում ։
Գտնվում է Փամբակ գետի ափին, մարզկենտրոնից 48 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի, կերային կուլտուրաների, ճակնդեղի մշակությամբ և պտղաբուծությամբ։ 1980 թվականի դրությամբ կան շինանյութերի հանքավայրեր։ Ունի ութամյա դպրոց, ակումբ, գրադարան, մսուր-մանկապարտեզ։ Խնկոյանում է ծնվել Խնկո Ապերը, այստեղ է նրա տուն-թանգարանը։ Գյուղը հիմնադրել են Բասենից և Մուշից եկածները 1827-1828 թվականներին։
Առաջին բնակիչները 1826 թ. եկել են Վերին Բասենի Իշխու գյուղից, իսկ 1828 թ. նրանց են միացել Կարսի և մասամբ Մուշի գավառներից ներգաղթած հայերը։ Նրանք բնակություն են հաստատել լեռներով օղակված հովտում։ Առաջին բնակիչները գյուղն անվանել են Հատիկ, իսկ թուրքերի տիրապետության օրոք, ինչպես Փամբակի լեռնաշխարհի մնացած գյուղերը այս գյուղը ևս ստացավ թուրքական անուն՝ Ղարաբոյա, որ հայերեն նշանակում է սև հող։ Թուրքական տիրապետության ավարտից հետո, 1936 թ. գյուղը վերանվանվեց Խնկոյան ի պատիվ Աթաբեկ Խնկոյանի, որին իր ընտրած գրական անունով կոչվում էին Խնկո Ապեր։ Գյուղի կենտրոնում կանգնեցված է նրա հուշարձանը։
Բնակավայրը գտնվում է հանրապետության հյուսիսարևմտյան մասում՝ Բազումի և Փամբակի լեռնաշղթաների հատման տեղում, Գյումրի-Վանաձոր մայրուղուց 2 կմ հեռավորության վրա։ Մարզկենտրոնից հեռու է 48 կմ, Սպիտակից՝ 26 կմ, Գյումրիից՝ 23 կմ։ Գյուղի տարածքից սկիզբ է առնում Փամբակ գետը։ Կլիման բարեխառն է՝ ամռանը մեղմ և զով, առավելագույն ջերմաստիճանը հասնում է 27 C°, ձմեռը ցրտաշունչ է, բքառատ ու երկարատև՝ շուրջ 5 ամիս տևողությամբ։
Օտիկու
Օտիկու (Otiku), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Պաիդե շրջանում։
Խնկոյան
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Խնկոյանի մշտական բնակչությունը կազմել է 259, առկա բնակչությունը` 255 մարդ ։ 1831 թվականից ի վեր բնակեցված է հայերով, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սպիտակի շրջան
Օտիկու
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Պաիդե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կլոդ Կոեն-Թուննիջի
Կլոդ Կոեն-Թուննիջի (Claude Cohen-Tannoudji, ), ֆրանսիացի ֆիզիկոս, աշխատել է Լեյդենի համալսարանում։ 1997 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր, մրցանակը ստացել է համատեղ Ուիլիամ Ֆիլիպսի և Սթիվեն Չուի հետ «լազերի լույսով ատոմների սառեցման և որսման մեթոդների մշակման համար» ։
Կենսագրություն
Կոեն-Թուննիջին սերում է Ալժիրում 16-րդ դարից ապրող հրեաների ընտանիքից (1870 թվականից ֆրանսիական հպատակներ)։ 1953-ից 1957 թվականները ուսանել է Փարիզի բարձրագույն նորմալ դպրոցում, սկզբում մաթեմատիկա, ապա ֆիզիկա (Նոբելյան դափնեկիր Ալֆրեդ Կաստլերի դասախոսությունները լսելուց հետո)։ 1957 թվականին ստացել է դիպլոմ, ինչից հետո ծառայել է ֆրանսիական բանակում 28 ամիս (սովորականից մի փոքր ավելին, Ալժիրում պատերազմի պատճառով)։ 1960 թվականից աշխատել է ազգային գիտահետազոտական կենտրոնում (Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS)): 1962 թվականից հետո դասավանդել է Փարիզի համալսարանում բնական գիտությունների ամբիոնում, և հետագայում նաև Պյեր և Մարի Կյուրիների համալսարանում։ 1973 թվականին դարձել է Քոլեջ դե Ֆրանսի պրոֆեսոր և Միջուկային և մոլեկուլյար ֆիզիկայի քոլեջի կառավարման խորհրդի անդամ ։
Նվաճումներ
1977 թվականի լույս տեսած երկհատոր «Méchanique Quantique», որը նա գրել էր Բերնար Դյուի և Ֆրանկ Լալոեյի հետ, այն այսօր համարվում է քվանտային մեխանիկայի դասական դասագիրք։
Համատեղ ամերիկացի գիտնականներ Ուիլիամ Ֆիլիպսի և Սթիվեն Չուի հետ Կոեն-Թուննիջին նախագծել է ատոմների սառեցման և որսման մեթոդ, ատոմների փնջի փոփոխական մագնիսական դաշտի միջով տարածման ժամանակ։ Այդ պարագայում ատոմների փունջը արգելակվում է, և ատոմները հնարավոր է դառնում որսալ թակարդի մեջ։ Այս մեթոդը կիրառվում է ճշգրիտ ատոմային ժամացույցների նախագծման, ինչպես նաև տեղաբաշխման և տիեզերական նավավարության մեջ։
Հասարակական գործունեություն
2016 թվականին, այլ նոբելյան մրցանակի դափնեկիրների հետ ստորագրել է բաց նամակ ուղղված Գրինփիս-ին, Միավորված ազգերի կազմակերպությանը և աշխարհի պետությունների կառավարություններին, որը կոչ էր անում դադարեցնել պայքարը Գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմների դեմ  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Գետնուղի
Գետնուղի, հին և միջնադարյան ամրոցների, երբեմն նաև քաղաքների՝ դրսի հետ հաղորդակցության ստորգետնյա գաղտնի ճանապարհ։ Եղել է երկու տեսակ, մեկը՝ սկիզբ առնելով միջնաբերդում, ելք է ունեցել բերդից դուրս (դրանցով երթևեկել են սուրհանդակներ, կամ, թշնամուն չհանձնվելու համար, փախել իշխանական տան անդամները), մյուսը ամրոցը կապել է մոտակա հոսող ջրի հետ՝ պաշարված ժամանակ բնակիչներին ջրով ապահովելու համար (ջրի ափին եղել են ստորգետնյա ջրամբարներ)։ Հայաստանում գետնուղիներ ունեցել են Արտաշատը, Դվինը, Անին, Ամբերդը, Լոռու բերդը և այլն։
Կատեգորիա:Ստորգետնյա կառույցներ
La La Love
«La La Love» (Սե Սե Սեր), Իվի Ադամուի երգն է Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթի համար։ Երգը մրցույթի եզրափակչում զբաղեցրել է 16-րդ հորիզոնականը։
Նախընտրական փուլ
Նախընտրական փուլը կայացել է 2012 թվականի հունվարի 25-ին։ Ընտրությունը կայացել է 50/50 համակարգով՝ այսինքն հեռուստադիտողի և ժյուրիի ձայների արդյունքում։ Ներկայացված 3 երգերից ընտրվեց La La Love երգը որը ամենաշատ ձայներն էր ստացել։
Հավաստագրումներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթ Կատեգորիա:2012 սինգլներ Կատեգորիա:2012 երգեր
Ալկեններ
Ալկեն կամ օլեֆին օրգանական քիմիայում անվանում են այն չհագեցած ածխաջրածիններին, որոնցում պարունակվում է առնվազն մեկ ածխածին-ածխածին կրկնակի կապ ։ Պարզագույն ացիկլիկ ալկենները պարունակում են միայն մեկ կրկնակի կապ և ոչ մի այլ ֆունկցիոնալ խումբ։ Սրանք հայտնի են որպես մոնո-եններ. առավել հաճախ հենց ալկեն անվանումը վերաբերվում է մեկ կրկնակի կապով միացություններին։ Սրանք առաջացնում են CnH2n ընդհանուր բանաձևով ածխաջրածիների հոմոլոգիական շարք ՝ երկու ջրածնի ատոմով պակաս քան միևնույն քանակի ածխածնի ատոմներ պարունակող գծային ալկաններում։
Պարզագույն ալկենը էթիլենն է (C2H4), որը Մաքուր և կիրառական քիմիայի միջազգային միավորման (IUPAC) անվանակարգով անվանվում է էթեն. Նավթաքիմիական արդյունաբերությունում ալկենները հաճախ անվանվում են օլեֆիններ։ Կամրջակային ալկենների համար գործում է Բրեդտի կանոնը, համաձայն որի կրկնակի կապը չի կարող տեղակայված լինել համակարգի կամրջակային ածխածնի ատոմների վրա եթե օղակը բավականաչափ մեծ չէ (8 և ավել ածխածնի ատոմ)։ Արոմատիկ ածխաջրածինները հաճախ պատկերվում են որպես ցիկլիկ պոլի-եններ, սակայն նրանց կառուցվծքը և հատկությունները տարբեր են և նրանք չեն դիտարկվում որպես ալկեններ ։
Կապեր
Ի տարբերություն եզակի կապի, որը բաղկացած է մեկ սիգմա կովալենտ կապից, ածխածին-ածխածին կրկնակի կապը բաղկացած է մեկ սիգմա և մեկ պի կապերից։ Այս կրկնակի կապը ավելի ուժեղ է մեկ կովալենտ կապից (611 կՋ/մոլ C=C –ի պարագայում և 347 կՋ/մոլ՝ C–C -ի) և նաև ավելի կարճ է՝ միջինում 1.33 Անգստրեմ (133 պմ) երկարությամբ։
Կրկնակի կապի յուրաքանչյուր ածխածնի ատոմ առաջացնում է երեք կովալենտ սիգմա կապ երեք այլ ատոմների հետ՝ ի հաշիվ երեք sp2 հիբրիդացված օրբիտալների։ Չհիբրիդացված 2p ատոմական օրբիտալը, որը գտնվում է երեք հիբրիդացված օրբիտալների ստեղծած հարթությանն ուղղահայաց, վերածածկվում է հարևան ածխածնի համապատասխան օրբիտալի հետ՝ առաջացնելով պի կապ։ Այս կապը գտնվում է C–C առանցքից դուրս՝ առանցքը պարունակող հարթության երկու կողմերում. Կրկնակի կապի շուրջ պտույտը արգելակված է, քանի որ այն ենթադրում է պի կապի ճեղքում, ինչը պահանջում է մեծ էներգիա (264 կՋ/մոլ էթիլենի համար)։ Որպես արդյունք, տեղակալված ալկենները կարող են գոյություն ունենալ երկու իզոմերներից որևէ մեկի տեսքով։ Այս իզոմերները անվանվում են ցիս- կամ տրանս- իզոմերներ, առավել բարդ կառուցվածքի ալկենների համար կարող է կիրառվել նաև E,Z անվանակարգումը։ Օր.՝ բութ-2-ենի երկու իզոմերներից (Z)-բութ-2-ենի (նույն ցիս-2-բութեն) երկու մեթիլ խմբերը գտնվում են կրկնակի կապի միևնույն կողմում, իսկ (E)-բութ-2-ենում (նույն տրանս-2-բութեն) մեթիլ խմբերը գտնվում են սիգմա կապի հակադիր կողմերում։ Այս երկու իզոմերները որոշակիորեն տարբերվում են իրենց ֆիզիկական և քիմիական հատկություններով։
Դասակարգում
Ալկենները կարող են դասակարգվել ըստ մի շարք չափանիշների.
Ըստ շղթայի կառուցվածքի՝
Ըստ կրկնակի կապերի քանակի՝
IUPAC անվանում
Ալկենների անվանումը IUPAC կանոնների համաձայն կազմելու համար անհրաժեշտ է համապատասխան ալկանի անվան –ան վերջածանցը փոխարինել –են վերջածանցով։ Օր.՝ CH3-CH3 –ը եթան ալկանն է, հետևաբար CH2=CH2 –ի անվանումը կլինի էթեն. Ավելի բարձր ալկեններում, որոնցում գոյություն ունի կրկնակի կապի դիրքային իզոմերիա, օգտագործվում են համարակալման և անվանակարգման հետևյալ կանոնները։
Երկրաչափական իզոմերների նշանակում
Հիմնական հոդված։ Ցիս-տրանս իզոմերիա Երկտեղակալված ալկենների պարագայում, երբ յուրաքանչյուր ածխածնի ատոմ ունի մեկական տեղակալիչ, շնորհիվ նրա, որ կրկնակի շուրջ պտույտն արգելակված է, ի հայտ է գալիս երկրաչափական իզոմերիա, և անհրաժեշտ է լինում անվանման մեջ նշել այս կամ այն իզոմերը։ Այդ նպատակով կարող է օգտագործվել ցիս- տրանս- նշանակումը։ Եթե երկու տեղակալիչները գտնվում են կապի միևնույն կողմում, ապա միացությունը նշանակվում է որպես ցիս-, իսկ այն դեպքում, երբ տեղակալիչները գտնվում են կապի տարբեր կողմերում՝ միացությունը նշանակվում է տրանս-։
E,Z- նշանակում
Հիմնական հոդված։ E,Z անվանակարգում Այն դեպքերում, երբ ալկենը կրկնակի կապի մոտ ունի մեկից ավել տեղակալիչ (հատկապես 3 կամ 4 տեղակալիչների պարագայում), կրկնակի կապի երկրաչափության բնութագրումը ցիս- տրանս- նշանակման տրամաբանությամբ դժվարանում է, և դրա համար կիրառում են E և Z նշանակումը. Այս նշանները գալիս են գերմաներեն «"entgegen"» (հակադիր) և «"zusammen"» (միասին) բառերից։ Եթե առավել ավագ (որոշվում է Կանի-Ինգոլդի-Պրելոգի կանոնով) տեղակալիչները գտնվում են կրկնակի կապի նույն կողմում ապա ալկենը նշանակվում է Z, իսկ հակառակ դեպքում՝ E։ Այսպիսով E նշանակումը համարժեք է տրանս- նշանակմանը և Z –ը՝ ցիս-ին։ Անվան մեջ այս նշանակումները գրվում են փակագծերի մեջ, շեղատառ մեծատառերով, և տեղադրվում են կրկնակի կապի դիրքը ցույց տվող թվի առջև՝ թվից առանձնացվելով գծիկով (Օր.՝ (Z)-2-բութեն)։
Կրկնակի կապ պարունակող խմբեր
IUPAC –ի կողմից ճանաչվում է կրկնակի կապ պարունակող ածխաջրածնային խմբերի երկու անվանումներ վինիլ- և ալլիլ- խմբերը ։
Արտադրական մեթոդներ
Ալկենները արտադրվում են ածխաջրածինների կրեկինգի միջոցով։ Որպես հումք հաճախ հանդիսանում է բնական գազի կոնդենսատի բաղադրիչները (հիմնականում էթանը և պրոպանը) ԱՄՆ-ում և միջին արևելքում և նավթը Եվրոպայում և Ասիայում։ Բարձր ջերմաստիճանների տակ և ցեոլիտների ներկայությամբ ալկանները տրոհվում են ավելի փոքր մոլեկուլների՝ առաջացնելով հիմնականում ալիֆատիկ ալկենների և ավելի ցածր մոլեկուլային կշռով ալկաններ։ Պրոցեսի ավարտին, խառնուրդը ենթարկվում է ֆրակցիոն թորման։ Այս պրոցեսը օգտագործվում է մինչև վեց ածխածնի ատոմ պարունակող ալկենների արտադրական ստացման համար ։ Այս մեթոդին նման է նաև կատալիտիկ դեհիդրոգենացումը, որի ժամանակ ալկանը բարձր ջերմաստիճաններում կորցնում է ջրածին՝ առաջացնլով համապատասխան ալկեն ։
Պոկման ռեակցիաներ
Ալկենների լաբորատոր ստացման հիմնական մեթոդներից է ալկիլ հալոգենիդների, ալկոհոլների և նման միացությունների էլիմինացման ռեակցիաները։ Առավել տարածված է β-պոկումը E2 կամ E1 մեխանիզմներով, սակայն α-պոկման ռեակցիաներ ևս օգտագործվում են։ Ալկենների ստացման համար E2 մեխանիզմը հանդիսանում է ավելի հուսալի և նախընտրելի β-էլիմինացման մեթոդ համեմատած E1 մեխանիզմի հետ, քանի որ ավելի լայն հնարավորություններ են ընձեռում ռեակցիայի սելեկտիվության վերահսկման համար։ Ալկիլ հալոգենիդներից ալկենների ստացման ռեակցիաները կոչվում են դեհիդրոհալոգենացման ռեակցիաներ։ Պոկման ռեակցիաների համար գործում է Զայցևի կանոնը, որի համաձայն, տարբեր պրոդուկտների առաջացման հավանականության պարագայում գերակշռում է առավել տեղակալված ալկենը (C=C կապին առավել քիչ ջրածնի ատոմ միացած իզոմերը)։ Որպես դեհիդրոհալոգենացնող ագենտ հաճախ օգտագործվում են ուժեղ հիմքեր, ինչպիսին են ալկալիական մետաղների ալկոհոլատների լուծույթները համապատասխան սպիրտներում։ E2 մեխանիզմի իրականացման պարագայում պրոտոնը պոկվում է հեռացող խմբի նկատմամբ անտի- դիրքից, բացառիկ դեպքերում, երբ առկա են կառուցվածքով պայմանավորված արգելքներ, պոկումը կարող է տեղի ունենալ սին- դիրքից, սակայն այս դեպքերում ռեակցիայի արագությունը նկատելիորեն նվազում է ։ Ալկոհոլներից ալկենների ստացումը կարող է իրականացվել երկու ճանապարհով, մի դեպքում սպիրտային խումբը փոխարկվում է ավելի լավ հեռացող խմբի, ինչպիսիք են տոզիլատ կամ տրիֆլատ խմբերը, ինչից հետո պոկումը կրկին իրականացվում է հիմքերի ազդեցությամբ, գերակշռելիորեն E2 մեխանիզմով, ինչը բավականին նման է դեհիդրոհալոգենացման ռեակցիաներին։ Մյուս եղանակը սպիրտներից ջրի պոկումն է, որը կոչվում է դեհիդրում, որի տիպիկ օրինակ է հանդիսանում խիտ ծծմբական թթվի ազդեցությամբ էթանոլի դեհիդրումը մինչև էթիլենի, այս եղանակով պոկումը իրականացվում է հիմնականում E1 մեխանիզմով, այսինքն սկզբում տեղի է ունենում հեռացող խմբի պոկում, ապա, առաջացող կարբկատիոնի կայունացում՝ հարևան դիրքից պրոտոնի պոկմամբ։
CH3CH2OH + H2SO4 → H2C=CH2 + H3O+ + HSO4−
Ակլոհոլները կարող են նաև փոխարկվել համապատասխան խմբերի, որոնք նպաստում են ավելի մեղմ պայմաններում պոկմանը, մասնավորապես քսանտենները ենթարկվում են Չուգաևի էլիմինացման որը հանդիսանում է սին- պոկման օրինակ և ընթանում է որպես ներմոլեկուլային պրոցես։ Նման եղանակ է նաև Գրիեկոյի էլիմինացիան։ Ալկոհոլների թերմիկ դեհիդրում կարող է իրականացվել դրանց գոլորշիները մինչև 400 oC տաքացված ալյումինի օքսիդի վրայով անցկացնելիս։
Ալկենների ստացման այլ տարբերակ է հանդիսանում 1,2-դիհալոգենիդների (վիցինալ դիհալոգենիդների) և ակտիվ մետաղների (Zn, Mg) կամ յոդիդ անիոնի փոխազդեցությունը որն այլ կերպ կոչվում է դիհալո-էլիմինացում։
Նշվածին նման ռեակցիա է հանդիսանում β-հալոեթերների ալկօքսի-հալո էլիմինացումը (Բուրդի օլեֆինների ստացում)։ Ալկեններ ստացվում են նաև համապատասխան էսթերների պիրոլիզից։
Ալկենները անուղղակի ճանապարհներով կարող են ստացվել ալկիլ ամիններից։ Ամինային խումբը չի հանդիսանում լավ հեռացող խումբ, այդ պատճառով ամինային խումբը նախ և առաջ ալկիլացվում է (Հոֆմանյան ճեղքման ժամանակ) կամ օքսիդացվում է մինչև ամինի օքսիդ (Կոուպի ռեակցիայի ժամանակ), ինչի հետևանքով հնարավոր է դառնում սահուն էլիմինացումը։ Կոուպի ռեակցիան ևս հանդիսանում է սին- էլիմինացման օրինակ, որը տեղի ունի 150 °C կամ ցածր ջերմաստիճաններում, օր.
Հոֆմայնան ճեղքումը ունի որոշ առանձնահատկություններ, որոնցից է այն, որ ճեղքումը ընթանում է Զայցևի կանոնին հակառակ, այսինքն այս դեպքում առավելապես ստացվում է ավելի քիչ ճյուղավորված ալկեն։ Ալկեններ ստացվում են նաև α-հալոսուլֆոններից՝ Ռամբերգ Բաքլունդի ռեակցիայի արդյունքում՝ եռանդամանի սուլֆոնային ցիկլիկ միջանկյալ միացության առաջացմամբ։
Ստացումը կարբոնիլային միացություններից
Ալկենների ստացման այլ կարևոր եղանակ է կարբոնիլային միացության (ինչպիսիք են ալդեհիդները և կետոնները) համակցումը կարբանիոնի համարժեք խմբեր պարունակող միացությունների հետ, որի արդյունքում կրկնակի կապը առաջանում է երկու ֆրագմենտներց։ Այսպիսի ռեակցիաները երբեմն անվանվում են օլեֆինացման ռեակցիաներ։ Այս ռեակցիաներից առավել լավ հայտնին է Վիտտիգի ռեակցիան սակայն այլ նմանատիպ ռեակցիաներ ևս հայտնի են։
Վիտտիիգի ռեակցին իրենից ներկայացնում է ալդեհիդի կամ կետոնի փոխազդեցությունը Ph3P=CHR կառուցվածքով Վիտտիգի ռեագենտի (կամ ֆոսֆորանի) հետ, որը հանգեցնում է ալկենի և Ph3P=O-ի առաջացման։ Վիտտիգի ռեագենտը ինքնին հեշտությամբ ստացվում է տրիֆենիլֆոսֆինից և համապատասխան ալկիլ հալոգենիդից, ռեակցիան բավականաչափ ընդհանուր է, և մի շարք ֆունկցիոնալ խմբեր (օրինակ՝ էսթերները) կայուն են դրա նկատմամբ ։