cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բենսհայմ
Աշխարհագրություն
Բենսհայմն ընկած է Վերինհռենոսյան դաշտի արևմտյան եզրին, Օդենվալդյան լեռների ստորոտին։ Մերձակա խոշոր բնակավայրից՝ 5,6 միլիոն բնակչություն ունեցող Մայնի Ֆրանկֆուրտից հեռու է մոտավորապես 25, Դարմշտադից՝ 22, Հայդելբերգից՝ 35, Մանհայմից՝ 32 կիլոմետր։
Մովսես Բ Եղիվարդեցի
Կաթողիկոսական գահին Մովսես Բ Եղիվարդեցուն նախորդել է Հովհաննես Բ Գաբեղենցին, հաջորդել՝ Աբրահամ Ա Աղբաթանեցին։
Բենսհայմ
Պատմություն
Հնագիտական պեղումների արդյունքները վկայում են, որ Բենսհայմի ներկայիս տարածքում դեռևս 3.500 տարի առաջ բնակավայր է եղել։ Պատմական փաստաթղթերում քաղաքի մասին առաջին անգամ հիշատակվել է 765 թվականին՝ հարևանությամբ կառուցված Լորշ վանքի առնչությամբ ։ 956 թվականին ստացել է տոնավաճառներ անցկացնելու իրավունք, 13-րդ դարում՝ ազատ քաղաքի կարգավիճակ և ծաղկում է ապրել մինչև 1301 թվականին հրդեհի մատնվելը։ Դրանից հետո քաղաքի տերերն ու ճակատագիրը հաճախ են փոփոխվել ։
Քույր քաղաքներ
2019 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով Բենսհայմը բարեկամական և գործընկերային հարաբերությույններ էր հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.
Մովսես Բ Եղիվարդեցի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ
Մեն Ցզի
Մեն Ցզի (մ.թ.ա. 372 թ. – մ.թ.ա. 289 թ. կամ մ.թ.ա. 385 թ. – մ.թ.ա. 303/302 թ.), չինացի փիլիսոփա, կոնֆուցիոսական ուսմունքի հետևորդ։ Հաճախ բնութագրվել է որպես «երկրորդ իմաստուն», այսինքն` իմաստությամբ Կոնֆուցիոսից երկրորդը։ Կոնֆուցիոսի աշակերտների չորրորդ սերնդի ներկայացուցիչ է։ Մենց Ցզին ժառանգել և զարգացրել է Կոնֆուցիոսի փիլիսոփայական ուսմունքը ։ Ապրելով «Պատերազմող պետությունների ժամանակաշրջան»–ում` նա իր կյանքի մեծ մասն անց է կացրել ճանապարհորդելով պետությունների միջև և խորհուրդներ տալով տարբեր իշխաններին։ Այդ իշխանների հետ զրույցները կազմում են «Մեն Ցզի» երկի հիմքը, որը հետագայում ընդգրկվել է կոնֆուցիոսական գրականության կանոնի մեջ։
Մեն Ցզիի ուսմունքի հիմնական համոզմունքն այն էր, որ մարդիկ իրենց բնությամբ լավն ու բարի են, բայց մարդկանց այդ բնատուր որակը պահանջում է մշակման և զարգացման պատշաճ միջավայր։ Նա նաև սովորեցնում էր, որ կառավարիչները պետք է արդարացնեն իրենց իշխանական դիրքը՝ արդար կառավարելով իրենց հպատակներին, և այս իմաստով նրանք ստորադաս են զանգվածներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոնֆուցիականություն
Վիլմսի ուռուցք
Վիլմսի ուռուցք՝ հայտնի նաև որպես նեֆրոբլատոմա, երեխաների, հազվադեպ մեծահասակների մոտ հանդիպող երիկամի ուռուցք ։ Հիվանդությունը անվանվել է ի պատիվ գերմանացի վիրաբույժ Մաքս Վիլմսի, ով առաջինն է նկարագրել այն (1867–1918) ։
ԱՄՆ-ում ամեն տարի ախտորոշվում է մոտ 650 դեպք ։ Դեպքերի մեծամասնությունը հանդիպում է երեխաների մոտ առանց գենետիկական համախտանիշների, այնուամենայնիվ, երեխաների մի մասի մոտ հայտնաբերվում է զարգացման անոմալիաներ ։ Այն գերազանց պատասխանում է բուժմանը և 10 երեխայից 9-ը բուժվում է ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Վիլմսի ուռուցքի բնորոշ նշաններն ու ախտանիշներն են՝
Ախտաֆիզիոլոգիա
Նեֆրոբլաստոման պարունակում է երեք հյուսվածաբանական տարր՝
Ուռուցքը բնութագրվում է ախտահարված խողովակներով և կծիկներով՝ շրջապատված իլիկաձև բջջային հենքով։ Հենքը կազմված է մկաններից, աճառից, ոսկրերից, ճարպային և ֆիբրոզ հյուսվածքից։ Երիկամի ֆունկցիային խանգարվում է, երբ ուռուցքը ճնշում է նորմալ երիկամի պարենքիման։
Մեզենխիմալ բաղադրիչը պարունակում է բջիջներ, որոնք պայմանավորում են ռաբդոմիոիդ տարբերակումը կամ չարորակությունը (ռաբդոմիասարկոմատոզ Վիլմս)։
Հյուսվածաբանական բնութագրիչներից կախված Վիլմսի ուռուցքը ըստ կանխատեսման բաժանվում է երկու խմբի՝
Մոլեկուլային կենսաբանություն և դրան վերաբերվող խնդիրներ
Վիլմսի ուռուցքի 20% դեպքերում առկա է WT1 գենի մուտացիան, որը տեղակայված է 11-րդ քրոմոսոմի (11p13) կարճ թևի վրա ։ WT1 գենի մուտացիան ունեցողների կեսը ունի նաև CTNNB1 գենի մուտացիան, որը կոդավորում է բետա-կատենին պրոտոօնկոգենը ։ Այս գենը տեղակայված է 3-րդ քրոմոսոմի կարճ թևի վրա (3p22.1)։
Դեպքերի մեծամասնությունում այս գեներից ոչ մեկի մուտացիան առկա չէ ։
Քրիստոնյա հրեաներ
Հրեա քրիստոնյաներ, հրեաքրիստոնյաներ (երբեմն նաև քրիստոնյա հրեաներ), վաղ քրիստոնեության շրջանում ձևավորված հրեա-քրիստոնեական աղանդի ներկայացուցիչներ, որոնք դուրս են եկել հրեական համայնքներից և շարունակել են պահպանել հուդայականության հիմնական կանոնները քրիստոնեության ընդունումից հետո ։
Գոյիմների ընդգրկումը քրիստոնյաների շարքերում հանգեցրեց հրեական քրիստոնեության բաժանմանը ինչպես ուղղափառ քրիստոնեական եկեղեցուց, այնպես էլ հիմնական հուդայականությունից։ 49 թվականին Երուսաղեմի ժողովում առաքելական հրամանագիր է ընդունվել մկրտության համար թլփատությունը ոչ անպայման կարգ դարձնելու, ինչպես նաև տաճարում և լևիրատում զոհաբերություններըից մերժելու մասին։ Հրեաների մի մասը, ովքեր հավատում էին Քրիստոսին, բայց չէին պատրաստվում հրաժարվել հրեական օրենքներից, սկսեցին կոչվել էբիոնիտներ։ Ենթադրվում է, որ էբիոնացիներն ունեին Ավետարանի իրենց տարբերակը, որը կոչվում Հրեաների Ավետարան։
Վիլմսի ուռուցք
Մոլեկուլային կենսաբանություն և դրան վերաբերվող խնդիրներ
Նկարագրվել է կապ հիվանդության և H19-ի մեջ ։ H19-ը երկար չկոդավորված ՌՆԹ է, որը տեղակայված է 11-րդ քրոմոսոմի կարճ թևի վրա (11p15.5)։
Ներսես Բ Բագրևանդցի
Ներսես Բ Բագրևանդցի, (հիշատակվում է նաև որպես Ներսես Բ Աշտարակեցի, ծ. թ. անհայտ, գ. Աշտարակք (Բագրևանդ գավառ), 557), Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս 548 թվականից։
Էլ Բուրգո
Էլ Բուրգո (El Burgo), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 117 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1981 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 70 կմ հեռավորության վրա։
Ստրակոնիցեի շրջան
Ստրակոնիցեի շրջան (Okres Strakonice), շրջան Չեխիայի Հարավային Բոհեմիայի երկրամասում։ Վարչական կենտրոնն է Ստրակոնիցե քաղաքը։ Տարածքը 	1032,1 կմ² է։ Բնակչությունը 2020 թվականի տվյալներով կազմում է 70 772 մարդ։ Շրջանի կազմի մեջ է մտնում 112 համայնք։
Էլ Բուրգո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մալագա պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Քրիստոնյա հրեաներ
Քրիստոնեությունը հրեաների կողմից ընկալվում էր որպես հուդայականության մեջ մեսիական բազմաթիվ շարժումներից մեկը։ Ըստ այդմ, Քրիստոսի վաղ հետևորդները հիմնականում հրեաներ էին, ովքեր նոր վարդապետությունը համարում էին հուդայականության մաս ։ Հրեա-քրիստոնյաներն իրենց համարում էին հրեաներ և, չնայած որ մկրտվում էին և Հիսուսի Մեսիա լինելուն էին հավատում, բայց կատարում էին հուդայականության պատվիրանները (կաշրութ, թլպատում, շաբաթի պահպանում և այլն)։ Ինչպես նաև տեսել են Երուսաղեմի տաճարի մեջ իրենց հոգևոր կենտրոնը։ Բեյթ ա-Միկդաշում տեղի ունեցածի վերաբերյալ Հիսուս Քրիստոսի քննադատությունը չէր հերքում Երուսաղեմի տաճարի նշանակությունը որպես հոգևոր կենտրոն, այլ վերաբերում էր տաճարում գտնվող մարդկանց արարքներին (օրինակ՝ դրամափոխների)։ Հռոմեացիները հրեա-քրիստոնյաներին (և հետագայում քրիստոնյաներին) դիտարկում էին որպես հոսանք կամ աղանդ հուդայականության մեջ։ Հրեաների նկատմամբ կիրառվող արգելքներն ու թույլտվությունները տարածվում էին հրեա քրիստոնյաների վրա նույնպես։
Մինչ Պողոս առաքյալը և հավատքի հիմքում նրա կատարած փոփոխությունները, հուդայականության և քրիստոնեության տարբերությունների մեջ սխալ հասկացություններ կային, և, հետևաբար, կային հրեաներ, ովքեր իրենց ներկայացնում էին որպես Հիսուս Նազովրեցու աշակերտներ (նազարեթցիներ, նազովրեցիներ), և դեռևս իրենց համարում էին հրեաներ, ինչպես նաև ամենամոտ շրջապատը նրանց դիտարկում էր որպես հրեա։ Հուդա-քրիստոնյաները սկզբում համարում էին միայն հրեաներին որպես իրենց հավատքին միանալու հավակնորդ, սակայն ժամանակի ընթացքում մարդկանց (հիմնականում հելլենիստական մշակույթի ներկայացուցիչներին) դուր եկավ նազովրեցիների գաղափարը և նրանք ցանկացան միանալ նոր կրոնական ուսմունքին։ Երբ մարդիկ ցանկացան միանալ, հարցեր առաջացան երկու հիմնական թեմաների շուրջ՝ քաշրութի և թլպատության։
Հուդա-քրիստոնյաների մեջ առանձնանում էին էբիոնիտները, ովքեր կարծում էին, որ բոլոր քրիստոնյաները պետք է հետևեն հուդայականության պատվիրաններին, իսկ չափավոր նազովրեցին Հին Կտակարանի պատվիրանները պարտադիր էր համարում միայն հրեա-քրիստոնյաների համար ։
Ռաբինական հուդայականության և քրիստոնեության միջև բաժանումը սկսվել է հրեա-քրիստոնեական համայնքում դեռևս տասներկու առաքյալների առաջին սերնդից և ուժեղացել է առաջին և երկրորդ դարերում, մինչև երրորդ դարում երկու համայնքներն էլ ամբողջությամբ բաժանվեցին։ Հուդա-քրիստոնյաների կողմից հրեական պատվիրանների պահպանման փոխզիջման հասնելու դանդաղ գործընթաց էր հօգուտ համայնքում օտարերկրացիների մուտք գործելը։ Հուդայականության մեջ մեսիական խմբի և կենտրոնական հոսանքների բաժանման գործընթացը վերջապես ավարտվեց 325 թվականին քրիստոնեությունը որպես Հռոմեական կայսրության պետական կրոն ընդունելով, բայց նաև այս գործընթացի զարգացման մեջ կարևոր իրադարձություն դարձավ հայերի կողմից 301 թ. քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն ընդունելը, դրանով իսկ դառնալով առաջին քրիստոնյա պետությունը։
Հրեա-քրիստոնեական համայնքները շարունակել են գոյություն ունենալ առնվազն մինչև յոթերորդ դարը։ Տեղեկություններ կան հինգերորդ և վեցերորդ դարերում Իսրայելի երկրում և նրա շրջակայքում (հիմնականում Անտիոքում) հրեա-քրիստոնյաների գոյության մասին, սակայն արաբների նվաճումներից հետո այդ համայնքների մասին տեղեկություններ այլևս չկան։ Հանրային կարծիքին համաձայն նրանց մեծ մասը ձուլվել է սիրիական եկեղեցիներում՝ Մելքիական եկեղեցիներում, Անտիոքյան եկեղեցում, Ասորի ուղղափառ եկեղեցում։ Մալաբարի սիրիական եկեղեցին նույնպես հավակնում է համայնքի հրեա-քրիստոնեական արմատներին։ Բացի այդ, կային ատինգանի նման աղանդներ, որոնք կարող էին արմատներ ունենալ հուդա-քրիստոնեական համայնքներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ Կատեգորիա:Հուդայականություն Կատեգորիա:Քրիստոնեության և հուդայականության վեճեր
Ներսես Բ Բագրևանդցի
Կենսագրություն
Ղևոնդ Ա Եռաստեցի կաթողիկոսին հաջորդեց Ներսես Բ Բագրևանդցին, որը ծնվել է Այրարատ աշխարհի Բագրևանդ գավառի (այժմ՝ Ալաշկերտ կամ Էլեղգերդ) Աշտարակք գյուղում։ Ծննդավայրի անունով երբեմն անվանվել է նաև Աշտարակեցի (չշփոթել Վաղարշապատից ոչ շատ հյուսիս գտնվող Աշտարակի հետ)։ Մաղաքիա Օրմանյանը գիտակցաբար խուսափում է նրա անվան Աշտարակեցի մակդիրից, որովհետև շատ ավելի ուշ այն մի տեսակ ամբողջապես կապվեց հայ նշանավոր հոգևոր և քաղաքական գործիչ Ներսես Ե կաթողիկոսի անվան հետ, որին ժողովուրդը մկրտել էր նաև Պաշտպան հայրենյաց տիտղոսով։
Ըստ պատմագիրների ու գավազանագրերի՝ Ներսես Բ Բագրևանդցին հովվապետել է 9 տարի, սակայն նրան վերագրված են նաև 20 կամ 5 տարիներ, որ անտարակույս գրչագրական սխալ պետք է համարել։ Հետևաբար նրա հայրապետության շրջանը պետք է դնել 548-557 թթ. միջոցին։ Ներսես Բ-ն կաթողիկոս ընտրվեց Մժեժ Գնունու մահից քիչ առաջ կամ նրա մահից անմիջապես հետո և ստիպված էր գործել Հայաստանում մարզպան կարգված պարսիկ իշխանավորների օրոք։ Արդեն առաջին իսկ պարսիկ մարզպանը՝ Դենշապուհ Նիխորականը, Դվինում գտնվող պաշտոնական կրակարանից զատ, ատրուշաններ կառուցել տվեց երկրի կարևոր վայրերում, որոնցից մեկն էր Ռշտունյաց ոստանը ։
Դավանաբանական հարցեր
Ամեն ինչ արվում էր երկրում զրադաշտականությունը տարածելու համար,և շատերն այդ պատճառով զոհ դարձան բռնություններին ու հալածանքներին։ Կաթողիկոսն ստիպված էր Պարսից արքայից արքա Խոսրով Անուշիրվանին զգացնել տալ, որ Պարսից մարզպանի նման վարվելակերպը հակառակ է Վաղարշ թագավորի օրոք կնքված հայ-պարսկական պայմանագրին, և հասավ այն բանին, որ Դենշապուհը ետ կանչվեց ընդամենը 4 տարի պաշտոնավարելուց հետո։ Հաջորդ մարզպանը՝ Վշնաս Վահրամը, վարեց կրոնական հանդուրժողական քաղաքականություն՝ թույլատրելով բռնի զրադաշտականացվածներին վերադառնալ իրենց հայրերի հավատին։ Սակայն քրիստոնեական քարոզը կրակապաշտ պարսիկների շրջանում և վերջիններիս քրիստոնեական հավատին բերելն օրենքով արգելվում էին։
Նատուխաևսկայա
Նատուխաևսկայա (Натухаевская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Նովոռոսիյսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Ներսես Բ Բագրևանդցի
Դավանաբանական հարցեր
Ներսես Բ Բագրևանդցի կաթողիկոսի օրոք Հայ և Ասորական Եկեղեցիների հարաբերությունները թևակոխեցին նոր փուլ՝ կապված ապականության կամ անապականության խնդրի և սևերյանների կամ հակոբիկյանների ուժեղանալու հետ։ Հայաստանին հարևան Ասորական Միջագետքի ասորի բնակչությունը, որը ժամանակի ընթացքում տարածվել էր նաև Աղձնիքի կողմերում և Սասունի լեռներում, արմատապես մերժում էր սևերյաններին ու հարել էր Հայոց Եկեղեցուն։ Հիշյալ ասորիների հոգևոր առաջնորդներն էին Սամվել քորեպիսկոպոսը, Սարեբայի, Ովփեսի, Սուսինայի, Գնիսթոյի, Գումայի, Բդնայի, Սազիմայի, Հովդամնայի և Սոքփոնեի երեցները։
Նատուխաևսկայա
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6922 մարդ։
Ներսես Բ Բագրևանդցի
Դավանաբանական հարցեր
Հիշյալ շրջանների ասորական բնակչությունը որոշում է առանձին եպիսկոպոս ունենալ և ընտրելով Սարեբա վանքից Աբդիշո անունով երեցին՝ (իմա՛ Հիսուսի ծառա)՝ ուղարկում է նրան Հայոց կաթողիկոսի մոտ ձեռնադրվելու։ Ասորական պատվիրակության կազմում Հայաստան են ժամանում Մարհալայի Ահարոն, Խափայի Դավիթ, Սարեբայի Հակոբ, Կենայի Նոյ և մի քանի այլ երեցներ, Բրխիսո միայնակյացը, Բդնայի սարկավագ Դավիթը և Տամոքայի միաբան Սեթը։ Ընծայության գրում, որ հասցեագրված է Հայոց Ներսես կաթողիկոսին, Տարոնի Մերշապուհ եպիսկոպոսին, նրանց աթոռակիցներին և երկրի իշխաններին, նզովյալ հերետիկոսների հետ հիշվում են Քաղկեդոնի ժողովը, Լևոնի տոմարը, Եվտիքոսը, Սևերոսը և նրանց ապականության գրերը։ Ասվում էր նաև, որ Քրիստոսը խաչվեց  և մեռավ մեզ համար «որպէս և կամեցաւ, ստուգապէս  և ոչ կարծէօք, և ապականութիւն բնաւ ոչ գտաւ ի նմա», որից անշուշտ պարզ է դառնում, որ նրանք սևերյաններից անջատված խումբ են՝ հուլիանյաններին մոտիկ, չնայած՝ երևութականներ էլ չեն։
Նատուխաևսկայա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ստանիցաներ Կատեգորիա:1862 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Նովոռոսիյսկի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Ներսես Բ Բագրևանդցի
Դավանաբանական հարցեր
Ասորական պատվիրակությունը խնդրում է Հայոց Եկեղեցուց՝ իրենց առնել իր հովանավորության ներքո և պաշտպանել։ Պահպանվել է Հայոց կաթողիկոսի և Մերշապուհ եպիսկոպոսի պատասխան թուղթը, որտեղ նշվում է, որ Աբդիշոյի ձեռնադրությունը կատարվել է Հայաստանի բոլոր եպիսկոպոսների մասնակցությամբ, որը ենթադրում է, թերևս, մի ինչ-որ եկեղեցական ժողով գումարելու մասին։ Հայոց հայրապետը հայտարարում է, որ ասորական պատվիրակությունը ներկայացնում է ճշմարիտ հավատը և կոչ է անում ամուր մնալ այդ հավատին։ Թղթից պարզ է դառնում, որ Հայոց հայրապետությունն ընդունած է եղել ասորական եպիսկոպոսին շարունակական ձեռնադրելու պայմանը, որովհետև հիշյալ եպիսկոպոսությունը ներառվել է Հայոց Եկեղեցու թեմերի շարքը։ Աբդիշոն՝ որպես ասորի ուղղափառների եպիսկոպոս, այդ իրավունքով մասնակցում է Դվնի ժողովին։ Հավանաբար սրանք են, որ հայտնի են գրիգորիկ կամ գրիգորյան ասորիներ անունով։ Նեստորականները և հակոբիկյանները, որ հալածում էին միաբնակ ուղղափառ ասորիներին, ստիպված էին ետ կանգնել իրենց հալածանքների քաղաքականությունից՝ քաջ գիտակցելով, որ Պարսից արքունիքի հովանավորությունը վայելող Հայոց Եկեղեցուն ապավինած ասորիներին դիպչելը իրենց համար հղի է վտանգավոր հետևանքներով։ Ավելին. հակոբիկ ասորիները, որ նույնպես միաբնակներ էին, նույնպես որոշում են պատվիրակություն ուղարկել Հայաստան և ձեռք բերել Հայոց Եկեղեցու բարյացակամությունը։
Պատմությունը տեղեկություններ է պահպանել Ներսես Բ կաթողիկոսի օրոք տեղ գտած կրոնական հալածանքների մասին, որոնք տեղի ունեցան Դենշապուհ մարզպանի իշխանության շրջանում և բազմաթիվ անձանց նահատակության պատճառ դարձան։ Մեզ են հասել երկու պարսիկ մարտիրոսների անուններ, որոնք հրաժարվել էին զրադաշտականությունից և մկրտվել։ Առաջինի անունը Մանաճիհր էր՝ Ռաժիկ կոչված ցեղից, որը վաղուց ի վեր հաստատվելով Հայաստանում՝ մերձեցել էր հայերին և մկրտվելով քրիստոնյա՝ վերցրել էր Գրիգորիս անունը։ Նա հաստատվեց Դվինի մերձակա վանքերից մեկում, որը նրա անունով Ռաժիկ Մանաճիհրի վանք կոչվեց։ Դենշապուհը փորձեց հորդորելով հայրենի կրոնին վերադարձնել Գրիգորիսին, սակայն հաջողության չհասնելով՝ նրան տանջանքների ենթարկեց և գլխատել տվեց:Մյուս մարտիրոսի անունը Մախոժ Քունարաստանցի էր, որը Պարսկաստանի Բեշապուհ գավառից էր՝ մոգպետի զավակ։ Սա նույնպես հաստատվել էր Դվնում և Գրիգորիսի նահատակությունից հետո, տեսնելով խաչի զորությամբ հրդեհի հանգչելը, որոշեց ընդունել քրիստոնեությունը ։
Կաթողիկոս
Գահակալման առաջին տարիներին ուժեղանում են Հայ եկեղեցու հանդեպ պարսից պաշտոնյաների հալածանքները, սակայն կաթողիկոսի հորդորով Պարսից արքունիքը հետ է կանչում Հայաստանի մարզպան Դենշապուհ Նիխորականին (548-551), որը հայերին բռնի դավանափոխելու փորձեր էր անում։ Նոր մարզպան Վահրամ Վշնասպը հրահանգ է ստանում վարել մեղմ քաղաքականություն։ Ներսես Բ Բագրևանդցու օրոք շարունակում է աճել Հայ եկեղեցու հեղինակությունն ու ազդեցությունը քաղկեդոնականությունը մերժած Արևելյան եկեղեցիների շրջանում։ Հայ եկեղեցին սկսում է ընկալվել որպես ուղղափառության պատվար քաղկեդոնականության և նեստորականության դեմ պայքարում։ Պարսից արքա Խոսրով Անուշիրվանը հաշվի է առնում Հայ եկեղեցու դավանաբանական կողմնորոշման հակաբյուզանդական ուղղվածությունը և Պարսկաստանին հպատակ քրիստոնյա եկեղեցիներից առաջնությունը վերապահում Հայ եկեղեցուն։ Ներսես Բ Բագրևանդցին, օգտվելով այս նպաստավոր պայմաններից, ավելի է թուլացնում Հայ եկեղեցու համար մեծ վտանգ ներկայացնող և նախկինում պարսից հովանավորությունը վայելող նեստորականության դիրքերը՝ իր պաշտպանության ներքո առնելով դավանակից ուղղափառ ասորիներին՝ նրանց համար եպիսկոպոս է ձեռնադրելով ոմն Աբդիշոյին, որի թեմը ենթարկվում է Հայ եկեղեցուն։ Կաթողիկոսական գահին Ներսես Բ Բագևանդցուն նախորդել է Ղևոնդ Ա Եռաստեցին, հաջորդել՝ Հովհաննես Բ Գաբեղենցին։
Վիլմսի ուռուցք
Ախտորոշում
Վիլմսի ուռուցք ունեցողների մեծ մասը ունի անցավ որովայնային զանգված, որը հայտնաբերվում է ընտանիքի անդամների կամ բժշկի կողմից ։ Երիկամի ուռուցքները նաև հայտնաբերվում են հերթական հետազոտության ժամանակ, այն երեխաների մոտ, ովքեր ունեն նախատրամադրող կլինիկական համախտանիշներ ։ Ախտորոշումը հիմնվում է կյանքի անամնեզի, ֆիզիկալ զննման և տարբեր լաբորատոր քննությունների՝ արյուն, մեզ, ինչպես նաև տեսապատկերման վրա ։
Փուլավորում
Փուլ I Վիլմսի ուռուցք (43%)՝ հաշվի է առնվում բոլոր չափորոշիչները
Փուլ III (20%), հաշվի է առնվում 1 և ավելի չափորոշիչ
Փուլ IV (10%) Վիլմսի ուռուցքը հայտնաբերվում է հեմատոգեն տարածված մետաստազներով դեպի թոքեր, լյարդ, ոսկրեր կամ գլխուղեղ և ավշային ճանապարհով տարածված մետաստազներով դեպի որովայնի և կոնքի շրջան։
Փուլ V (5%) Վիլմսի ուռուցքը ախտորոշման պահին հայտնաբերվում է երիկամների ուռուցքային պրոցեսի մեջ երկկողմանի ընդգրկվածությամբ։ Ուռուցքի երկկողմանի տեղակայման համար պետք է առանձին-առանձին գնահատել ամեն կողմի ուռուցքի փուլը։
Բուժում/Կանխատեսում
5 տարվա ընդհանուր ապրելիությունը կազմում է մոտավորապես 90%, բայց կանխատեսումը կախված է հիվանդի անհատական փուլավորումից և բուժումից։
1p և 16q քրոմոսոների ուռուցք սպեցիֆիկ հետերոզիգոտության կորուստը նշանակալիորեն բարձրացնում է ախտադարձի և մահվան ռիսկը։ Ուռուցքի սպեցիֆիկ հետերոզիգոտության կորուստը կարող է կիրառվել որպես կանխատեսման անկախ գործոն փուլավորման հետ ։
Ներսես Բ Բագրևանդցի
Դվինի ժողով
Ներսես Բ Բագրևանդցու կարևորագույն ձեռնարկներից էր 554 թ Դվինի Բ եկեղեցական ժողովի հրավիրումը, որը շրջադարձային նշանակություն ունեցավ Հայոց հոգևոր-եկեղեցական և հասարակական-քաղաքական կյանքում։ Ժողովը, որին մասնակցեցին նաև ասորիները Աբդիշոի գլխավորությամբ, ընդունեց «Ուխտ միաբանութեան Հայոց աշխարհիս» թուղթը, որտեղ ճանաչվում էին միայն երեք տիեզերական ժողովներ, նզովվում էր նեստորականությունը, մծղնեից աղանդը։ Դվինի ժողովի ընթացքում պաշտոնապես նզովվում է և Քաղկեդոնի ժողովը, ինչից էլ սկսվում է Հայ և բյուզանդական եկեղեցիների պաշտոնական բաժանումը։ Ժողովում որոշվում է նաև «Սուրբ Աստված» («Երգ երեքսրբենիի») սրբասացությունը «խաչեցար»-ով երգել, ինչպես նաև քննվում է Հայոց Մեծ թվականի սկզբնավորման հարցը, որը պաշտոնապես ընդունվում է հետագայում՝ 584 թվականին՝ արդեն Մովսես Բ Եղիվարդեցու օրոք։ Ժողովում ընդունվում են նաև 87 բարենորոգչական կանոններ, որոնք «Կանոնագիրք Հայոց» են մտել «Կանոնք Ներսէսի կաթողիկոսի և Ներշապհոյ Մամիկոնէից եպիսկոպոսի» անունով։
Վիլմսի ուռուցք
Բուժում/Կանխատեսում
Երբեմն ագրեսիվ փուլերը վիճակագրական արդյունքներով կարող են լինել բարենպաստ, որը պայմանավորված է ավելի ագրեսիվ բուժմամբ։ Նաև V փուլի ուռուցքը ոչ միշտ է ավելի վատ քան IV փուլի ուռուցքը։
Ներսես Բ Բագրևանդցի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ
Վիլմսի ուռուցք
Բուժում/Կանխատեսում
Վիլմսի ուռուցքի ախտադարձի դեպքում 4 տարվա ստանդարտ ռիսկի դեպքում ապրելիությունը երեխաների մոտ կազմում է 80% ։
Համաճարակաբանություն
Վիլսմի ուռուցքը երեխաների մոտ ամենահաճախ հանդիպող չարորակ ուռուցքն է ։ Կան մի քանի գենետիկ համախտանիշներ, որոնք կապված են Վիլմսի ուռուցքի առաջացման բարձր ռիսկի հետ ։ Սկրինինգային ծրագրերը տարբեր երկրներում տարբեր են, բայց բժիշկները խորհուրդ են տալիս համապատասխան գենետիկ համախտանիշներ ունեցող հիվանդներին պարբերաբար կատարել ուլտրաձայնային հետազոտություն ։
Վիլմսի ուռուցքի հանդիպման հաճախականությունը ամբողջ աշխարհում կազմում է 1։10,000 մինչև 15 տարեկանների մոտ ։ Աֆրիկացիները ունեն Վիլմսի ուռուցքի առաջացման բավականին բարձր ռիսկ ։ Դեպքերի մեծ մասը առաջանում է մինչև 10 տարեկանը և հիվանդության պիկը լինում է 3-4 տարեկանում ։ Անիրիդիա ունեցող հիվանդների մոտ գենետիկ նախատրամադրվածությունը պայմանավորված է 11-րդ քրոմոսոմի p13 ճյուղով ։
Պատմություն
1950-ական թվականների Դանա-Ֆարբեր Քաղցկեղի ինստիսուտի հիմնադիր բժիշկ Սիդնեյ Ֆարբերը և իր կոլեգաները գրանցել են Վիլմսի ուռուցքի առաջին ռեմիսիան։ Վիրահատությունից և ճառագայթային բուժումից բացի նրանք բուժմանը ավելցրել էին ակտինոմիցին D, որի միջոցով բուժիչ արդյունքները փոխվեցին 40-ից 89%։
Համակարգչային տոմոգրաֆիայի կիրառումը Վիլմսի ուռուցքի ախտորոշման նպատակով սկսվել է 1970-ական թվականներից շնորհիվ իտալացի բժիշկ Մարիո Կոստիցիի ։
Արժանահիշատակ դեպքեր
Նեյլ Վինսի աղջիկը՝ Սկայլարը, 1995 թվականի օգոստոսին մահացել է Վիլսմի ուռուցքից։
Հոգեհանգիստ (բանաստեղծություն)
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1915 թվականին։
Ինքնագիրը չի պահպանվել ։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1915 թվականին՝ « Հորիզոն » օրաթերթի № 258-ում, այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 185-186)։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է Կոստանդնուպոլսում լույս տեսած բանաստեղծությունների գրքից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ Կատեգորիա:1915 գրականությունում
Դուբրավա (գյուղ, Գրյազինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Գրյազինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1919 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սևանի լեռներ
Սևանի լեռներ, Սևանի լեռնաշղթա, Շահդաղի լեռնաշղթա, Շահտաղի լեռնաշղթա, լեռնաշղթա Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի և Ադրբեջանի սահմանագլխին։ Ձգվում է Քաշաթաղ լեռնագագաթից դեպի հարավ-արևելք մինչև Արևելյան Սևանի լեռները։ Ամենաբարձր գագաթը 3319 մ բարձրություն ունեցող Սատանախաչ լեռն է, որը գտնվում է Ադրբեջանի տարածքում։ Հայաստանի տարածքում լեռնաշղթայի ամենաբարձր գագաթը Փերեզակ լեռն է, որն ունի 3290 մ բարձրություն։ Լեռնաշղթայի երկարությունը շուրջ 50 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի աշխարհագրություն
Տուբերկուլոզ
Տուբերկուլոզ, Mycobacterium tuberculosis (MTB) բակտերիայով հարուցվող ինֆեկցիոն հիվանդություն ։ Մեր օրերում տուբերկուլոզը դարձել է բուժելի:Այն հիմնականում ախտահարում է թոքերը,կարող է ախտահարել նաև այլ օրգաններ ։ Ինֆեկցիան հիմնականում ընթանում է անախտանիշ. այս երևույթը կոչվում է լատենտ (գաղտնի) տուբերկուլոզ ։ Լատենտ վարակի 10%-ը վերածվում է ակտիվ հիվանդության, որը, եթե մնա առանց բուժման, կհանգեցնի հիվանդների գրեթե կեսի մահվանը ։ Ակտիվ տուբերկուլոզի դասական նշաններն են հազը, խորխում արյան առկայությունը, տենդը, գիշերային քրտնարտադրությունը և քաշի կորուստը ։ Հիվանդությունը պատմության մեջ առկա է նաև որպես թոքախտ ։ Այլ օրգանների ախտահարումը կարող է հանգեցնել ախտանիշների մեծ բազմազանության ։
Տուբերկուլոզը տարածվում է օդային ուղիով,երբ թոքերում ակտիվ տուբերկուլոզ ունեցող մարդը հազում է, թքում, խոսում կամ փռշտում ։ Գաղտնի (լատենտ) տուբերկուլոզ ունեցող մարդիկ այն չեն տարածում ։ Հիվանդության ակտիվ ձևը սովորաբար հանդիպում է ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ ունեցողների և ծխողների մոտ ։ Ակտիվ տուբերկուլոզի ախտորոշումը հիմնված է կրծքավանդակի շրջանի ռենտգենագրության վրա ։ Գաղտնի տուբերկուլոզի հայտնաբերումն իրականացվում է տուբերկուլինային մաշկային փորձերով և արյան անալիզներով ։ Հիվանդության կանխարգելումը ներառում է բարձր ռիսկի խմբում գտնվողների սկրինինգ հետազոտություններ, դեպքերի վաղ հայտնաբերում և բուժում և ԲՑԺ պատվատում (bacillus Calmette-Guérin (BCG))  : Ռիսկի խմբում գտնվում են ակտիվ տուբերկուլոզով մարդկանց հետ շփվողները ։ Բուժումը հիմնված է հակաբիոտիկների երկարատև ընդունման վրա ։ Հակաբիոտիկակայունությունը գնալով աճող խնդիր է, քանի որ գնալով շատանում են մուլտիռեզիստենտ տուբերկուլոզի (MDR-TB) և ընդլայնված կայունություն ունեցող տուբերկուլոզի (XDR-TB) դեպքերը։ Համարվում է, որ յուրաքանչյուր 4-ից մեկը վարակված է տուբերկուլոզով ։ Ամեն տարի պոպուլյացիայի 1%-ը վարակվում է ։ 2017 թվականին ակտիվ տուբերկուլոզի 10 միլիոն դեպք է գրանցված եղել, ինչը հանգեցրել է 1.6 միլիոն մահվան ։ Սա դարձնում է նրան մահվան թիվ մեկ պատճառը վարակիչ հիվանդությունների մեջ ։ Մահերի ավելի քան 95%-ը զարգացող երկրներում է գրանցվել, որից ավելի քան 50%-ը՝ Հնդկաստանում, Չինաստանում, Ինդոնեզիայում, Պակիստանում և Ֆիլիպիններում ։ 2000 թվականից ի վեր յուրաքանչյուր տարի գրանցվող դեպքերի թիվը կրճատվել է ։ Աֆրիկայի ու Ասիայի բնակչության ավելի քան 80%-ը տուբերկուլինային թեստի դրական արդյունք ունեն, իսկ Միացյալ Նահանգներում այդ ցուցանիշը կազմում է 5-10% ։ Մարդիկ տուբերկուլոզով հիվանդացել են սկսած անհիշելի ժամանակներից ։
Պատմական տեղեկություններ
Տուբերկուլոզը հնագույն և տարածված հիվանդություններից մեկն է աշխարհում։ Հայտնաբերվել են տուբերկուլոզանման ախտաբանական երևույթներ դեռևս քարե դարի մարդկանց և Եգիպտոսի մումիաների ոսկրային մնացորդներում։ Հին դարերի բժիշկները առանձնացնում էին տուբերկուլոզին բնորոշ սիմպտոմների կոմպլեքս. ուժեղ հազ՝ խորխարտադրությամբ, հաճախակի արյունախխումներով և տենդով, որը բերում էր հիվանդի արագ հյուծման. այստեղից առաջացել է տուբերկուլոզի հետազոտություններով զբաղվող գիտության՝ ֆթիզիատրիայի (фθίσις -հյուծում, քայքայում) անվանումը։ Այն ժամանակներում տուբերկուլոզը համարվում էր հույժ վարակիչ և ժառանգաբար փոխանցվող հիվանդություն։ Այդ պատճառով, օրինակ Պարսկաստանում, տուբերկուլոզով հիվանդներին բորոտների հետ միասին մեկուսնացնում էին, իսկ Հնդկաստանում արգելված էին նման հիվանդների կամ նրանց հարազատների հետ ամուսնությունը։
Հիվանդությունն իր տուբերկուլոզ անվանումով առաջին անգամ հայտնաբերվել է Հիպոկրատի աշխատություններում։ Հիվանդության մասին մանրամասն տեղեկություններ է տվել Ավիցենան։ Օրգանների ձևաբանական փոփոխությունների առաջին ուսումնասիրությունները կատարել է Սիլվիուս դե լա Բոէն, ով տարբեր օրգաններում առաջացած թմբիկների ծագումը կապում էր հենց տուբերկուլոզի հետ։ 1689 թվականին Ռիչարդ Մորտոնը գրեց տուբերկուլոզի մասին առաջին մենագրությունը՝ «Ֆթիզիոլոգիա, կամ տրակտատ թոքախտի մասին» անվանումով։ Պաթոլոգոանատոմիական և կլինիկական առավել մանրամասն նկարագրություն տվել է ֆրանսիացի գիտնական Լաեննեկը։ 1882 թվականի մարտի 24-ին Ռոբերտ Կոխը կարողացավ առանձնացնել տուբերկուլոզի հարուցիչը։ 1993 թվականին Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը տուբերկուլոզը հայտարարեց համազգային աղետ, իսկ մարտի 24-ը հայտարարեց «Տուբերկուլոզի դեմ պայքարի համաշխարհային օր» ։
Համաճարակաբանություն
Համաճարակաբանության տեսանկյունից կարևորվում են կենսաբանական (կապված մարդու օրգանիզմի և հիվանդության հարուցիչի փոխազդեցության հետ) և սոցիալական (բնակչության և նրա առանձին խմբերի առողջական ու սոցիալական վիճակ) գործոնները։ Վարակի հիմնական աղբյուր է հանդիսանում թոքերի տուբերկուլոզով հիվանդ մարդը, որից վարակը փոխանցվում է օդակաթիլային, հազվադեպ՝ ալիմենտար (սննդի հետ) եղանակներով։ Երկրորդական դեր ունեն վարակի մյուս աղբուրները. տուբերկուլոզով հիվանդ, խոզերը, կատուները, շները, թռչունները, որոնցից մարդը կարող է վարակվել ինչպես օդակաթիլային, այնպես էլ կոնտակտային (շփման միջոցով) եղանակներով։
Տուբերկուլոզը տարածված է ամենուրեք։ Ըստ ԱՀԿ-ի տվյալների (1990 թվական) աշխարհում ամեն տարի հիվանդանում են մոտ 8 միլիոն մարդ, որից 3-4 միլիոն-ը մահանում են այդ հիվանդությունից։ Տուբերկուլոզով հիվանդների ամենամեծ քանակությունը գրանցվել է Ասիայի, Աֆրիկայի և Լատինական Ամերիկայի քիչ զարգացած երկրներում ։
Հայաստանում
Տուբերկուլոզը հիմնական առողջական խնդիր է Հայաստանում։ 2005 թվականին Հայաստանում եղել է տուբերկուլոզի 2000 նոր վարակ։ 2006 թվականին, նվազել են 1500 նոր վարակի ։ Հայաստանում 2010 թվականին գրանցվել է տուբերկուլոզի նոր 1331 դեպք ։
Դասակարգում
Տարբերում են տուբերկուլոզի հետևյալ կլինիկական ձևերը.
Բուժում
Տուբերկուլոզի բուժումն իրականացվում է բժշկական հսկողության տակ, սկզբում՝ հիվանդանոցում, այնուհետև՝ ամբուլատոր պայմաններում։ Տուբերկուլոզի բուժումը, որպես կանոն, կատարվում է հակատուբերկուլոզային դեղամիջոցներով, որոնք նշանակվում են երկար ժամանակով (9-12 ամիս, երբեմն՝ նույնիսկ ավելի)։ Այս դեղամիջոցներն արագ վերացնում են հիվանդության ախտանշանները. ջերմաստիճանը դառնում է բնականոն, հազն ընդհատվում է, ընդհանուր ինքնազգացողությունը՝ լավանում։ Բայց դա չի նշանակում, որ հիվանդը լրիվ բուժվել է։ Հաճախ հիվանդները գերագնահատում են իրենց վիճակը և դադարում են հետևել բժշկի հրահանգներին։ Դրանով նրանք անուղղելի վնաս են հասցնում իրենց, քանզի այդ դեղամիջոցների ոչ ճիշտ օգտագործման կամ բուժման ընդհատման դեպքում կարող է զարգանալ կայունություն այդ դեղամիջոցներից մեկի կամ մի քանիսի նկատմամբ, որի դեպքում կզարգանա դեղորայքակայուն տուբերկուլոզ։ Բուժված լինելու փաստը կարող է հաստատել միայն բժիշկը։
Տուբերկուլոզի բուման ժամանակ պարտադիր օգտագործում են օրգանիզմի պաշտպանական ուժերն ամրապնդող մեթոդներ։ Առողջարանային ռեժիմը (ուժեղացված սնունդ, չափավոր ֆիզիկական բեռնվածություն) ունի էական նշանակություն։ Որոշ դեպքերում վիրաբուժական ճանապարհով հեռացնում են թոքերի, երիկամների և տուբերկուլոզով ախտահարված այլ հատվածներ։
Տուբերկուլոզի բոլոր ձևերի հաջող բուժման նախադրյալներն են բժշկի սահմանած ռեժիմի պահպանումը, բազմատեսակ, վիտամիններով հարուստ սնունդը, ինչպես նաև մաքուր օդը (անհրաժեշտ է հիվանդի սենյակը մշտապես օդափոխել)։ Ժամանակին կիրառված համալիր բուժումը թույլ է տալիս բուժել հիվանդների ճնշող մեծամասնությանը։
Միևնույն ժամանակ, Հայաստանի առողջապահության նախարարության Գլոբալ հիմնադրամի կողմից "Տուբերկուլոզի դեմ պայքարի ազգային ծրագրի ուժեղացում" դրամաշնորհային միջոցներով Երևանի մի շարք համայնքներում, ինչպես նաև հանրապետության մարզերում տուբերկուլոզի դեղակայուն ձևերով հիվանդների բուժման նպատակով բացվում են դեղակայուն հիվանդների բուժման կաբինետներ, հրավիրվում են Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպության փորձագետներ, վերապատրաստվում են մասնագետներ, նախատեսվում է դեղակայուն հիվանդների ընդլայնված սոցիալական աջակցություն ։
Կանխարգելում
Տուբերկուլոզի կանխարգելումը կատարվում է 3 եղանակով՝
Տուբերկուլոզի սոցիալական կանխարգելումը միջոցառումների համալիր է, որի նպատակը բնակչության առողջության բարելավումն է։ Այն ներառում է ինչպես կյանքի նյութական պայմանների և կենցաղավարման մակարդակի բարելավումը, այնպես էլ սանիտարական գիտելիքների տրամադրումը։
Տուբերկուլոզի սանիտարական կանխարգելումն իրենից ենթադրում է հիվանդության բաց ձևով հիվանդների շտապ հոսպիտալացում, ինչպես նաև բնակչության զանգվածային (հատկապես հանրակացարաններում ապրողների) պարբերաբար հետազոտությունների անցկացում։ Վարակման վտանգն առավել իրական է ընտանեկան սերտ շփման մթնոլորտում, ուստի հիվանդների հետ շփված բոլոր անձինք պետք է գտնվեն հակատուբերկուլոզային դիսպանսերի հսկողության տակ։ Տեղամասային բուժքույրն ամեն ամիս պետք է այցելի հիվանդին և հետևի, որ նա ճշտությամբ կատարի բժշկի նշանակումները, ինչպես նաև պետք է ընտանիքի անդամներին սովորեցնի հիվանդության կանխարգելման անձնական միջոցառումները, հատկապես՝ անձնական օգտագործման առարկաների վարակազերծման մեթոդները։
Խորխը հավաքելու համար յուրաքանչյուր հիվանդ պետք է ունենա թքաման. խորխը հավաքում են մինչև թքամանի կեսը լցվելը, այնուհետև վրան ավելացնում են չոր քլորակիր (10 մլ-ին՝ 2 գ), խառնում են և 2 ժամ թողնում են թքամանի մեջ։ Վարակազերծելուց հետո պարունակությունը թափում են կոյուղի, իսկ թքամանը լվանում են սովորական եղանակով։
Հիվանդի սպիտակեղենը (հատկապես թաշկինակները և սրբիչը) հարկավոր է հավաքել առանձին տոպրակի մեջ, լվանալուց առաջ գիշերը թրջել քլորամինի լուծույթով և 30 րոպե եռացնել։ Հիվանդի համար առանձնացնում են ամանեղեն, որն առանձին են լվանում (ցանկալի է 15 րոպե եռացնել 2%-անոց օճառասոդային լուծույթում)։ Հիվանդի հագուստը հարկավոր է հաճախ արդուկել և օդափոխել արևի տակ։ Հիվանդի սենյակը հարկավոր է պաշտպանել ճանճերից։ Երբ հիվանդին հոսպիտալացնում են, սենյակում կատարում են վերջնական վարակազերծում. սենյակի հատակն ու պատերը լվանում են վարակազերծող լուծույթով, իսկ 2 ժամ անց բնակարանը մաքրում են ու չորացնում։ Խորհուրդ է տրվում պատերն ու առաստաղը սպիտակեցնել կամ պաստառները փոխել։
Առանձնահատուկ (սպեցիֆիկ) հակատուբերկուլոզային կանխարգելումն իրականացվում է ԲՑԺ պատվաստանյութով, որը ստացել են ֆրանսիացի գիտնականներ Կալմետը և Գերենը։ Վակցինացումը կատարվում է պարտադիր կարգով բոլոր նորածիններին, եթե հակացուցումներ չկան։ Պատվաստված երեխաների հիվանդացության մակարդակը մի քանի անգամ ցածր է։ Վակցինայի ազդեցության տևողությունը 4-5 տարի է, որից հետո իմունիտետն աստիճանաբար մարում է։ Դրա համար մինչև 30 տարեկանը պարբերաբար կատարում են կրկնակի վակցինացում։
Տուբերկուլոզի բաց ձևով հիվանդների հետ շփվող երեխաներին և դեռահասներին, ինչպես նաև հիվանդության բարձր ռիսկով հակված անձանց նշանակում են քիմիականխարգելում՝ հակատուբերկուլոզային պատրաստուկների ներարկում 3 ամիս ժամանակով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ Կատեգորիա:Տուբերկուլյոզ
Սակվիկվինիո
Սակվիկվինիո (საკვიკვინიო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Խոբի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 100 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոբիից հեռու է 6 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 704 մարդ ։
Պիետրո Պենսա
Պիետրո Պենսա (Pietro Pensa, ), իտալացի ինժեներ, պատմաբան։ Էզինո Լարիոյի քաղաքապետ (1956-1975), Վալսասինա, Վալվարոնե, Էզինոյի հովտի (Val d'Esino) և Ռիվիերա լեռնային համայնքների նախագահը։
Գիտական աշխատանքներ է կատարել Կոմո լճի շրջակայքի Վալսասինա, Լեքո և Էզինո Լարիո բնակավայրերի պատմության, մշակույթի և շրջակա միջավայրի մասին։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1906 թվականին Ջուզեպպե Պենսայի և Ռիտա Ֆոնտանայի ընտանիքում։ Մեծացել է Միլանում, արձակուրդներն անցել են Էզինո Լարիոյում և Ստորին Էզինոյում։ Ավարտել է Միլանի պոլիտեխնիկական համալսարանի էլեկտրաէներգետիկայի բաժինը, միաժամանակ անցել է զինվորական ծառայություն։ 1923 թվականին հանդիպել է Յոլանդա Սերպելիին, ում հետ ամուսնացել է 1932 թվականին։ Նրանք ունեցել են 4 երեխա՝ ինժեներ, ձեռներեց Ջիովանիմարիան (1934-2006), սրտաբան-վիրաբույժ Պիեռմարիան (1938), ինժեներ, ձեռներեց Կառլո Մարիան (1940) և մաթեմատիկայի ուսուցիչ Ալբրիցիա Մարիան (1943)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Իտալացի պատմաբաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ
Նարատաստի
Նարատաստի (Наратасты, Наратаҫты), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 864 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի բնակավայրեր
Տաբորի շրջան
Տաբորի շրջան (Okres Tábor), շրջան Չեխիայի Հարավային Բոհեմիայի երկրամասում։ Վարչական կենտրոնն է Տաբոր քաղաքը։ Տարածքը 1326 կմ² է։ Բնակչությունը 2020 թվականի տվյալներով կազմում է 102 595 մարդ։ Շրջանի կազմի մեջ է մտնում 110 համայնք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չեխիայի շրջաններ
Օգուրցովո (գյուղ, Վոլչանսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Օգուրցովո գյուղում բնակվում էր 234 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,913 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 256,3 մարդ/կմ²։
(4046) Սվայն
(4046) Սվայն (Swain), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1953 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Ինդիանայի համալսարանի կողմից Բրուկլինում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,635382 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4593 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8115 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1562,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,230377 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,85° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1953 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ինդիանայի համալսարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ֆորթիմայլ
Ֆիզիկաաշխարհագրական հատկություններ
Ֆորթիմյալ գետի ակունքը գտնվում է ԱՄՆ-ում, ձևավորվել է երկու վտակից՝ Նորֆ Ֆորք և Սաուֆ Ֆորք։ Գետը հոսում է դեպի հյուսիս-արևելք ։
ԱՄՆ-ի տարածքով անցնում է գետի 392 մղոնը, ապա այն մտնում է Կանադայի տարածք և արդեն այնտեղ թափվում է Յուկոն գետը։ 1980 թվականից գետը պահպանվում է ԱՄՆ-ում ընդունված հատուկ հրամանագրով (Alaska National Interest Lands Conservation Act), որպես Wild and Scenic River ։ Կանադայի տարածքում պահապանության տակ է պատմական Ֆորթի Մայլ քաղաքը, որը գտնվում է գետի ափին ։
Գետը հետաքրքրություն ունի զբոսաշրջիկների համար։ Ջրի մակարդակը կախված է իջվածքներից։ Օգոստոսյան անձրևներից հետո գետում լինում են 3-րդ աստիճանի սահանաքներ։ Գետի և նրա վտակների գլխավոր սահանքներն են՝ Bald Eagle Rapids, The Chute, The Kink, The Falls, Deadman’s Rime ԱՄՆ-ում և Canyon Rapids Կանադայում ։
Պատմություն
Մինչ եվրոպացիների գալը, գետը մոտավորապես 2000 տարի օգտագործվում էր հնդկացիական Հան ցեղի կողմից, ովքեր այն անվանում էին Ch’ëdä Dëk։ Գետի կարևորությունը հնդկացիների համար այն էր, որ գետի մոտ գտնվում էր կարիբու տեսակի եղնիկների հոտը ։
1885 թվականին ամերիկյան բանակի լեյտենանտ Ֆրեդերիկ Սվատկան զբաղվում էր Յուկոն գետի ուսումնասիրությամբ, ինչպես կանադական, այնպես էլ ամերիկյան տարածքներում։ Ուսումնասիրելով գետը՝ նա նշեց դրա լայն հովիտը և երեք կոնաձև թմբերը, որոնք գտնվում են գետաբերանի մոտ։ Դրանով պայմանավորված՝ Սվատկան գետն անվանեց Կոն Հիլ (Cone-Hill River) ։
Ֆորթի Մայլ քաղաքը հիմնվել է 1887 թվականի ձմռանը, երբ 160 հոգի սկսեցին այնտեղ բնակավայր կառուցել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գետեր Կատեգորիա:Կանադայի գետեր
Վարենա-Էզինո-Պերլեդո կայարան
Վարենա-Էզինո-Պերլեդո կայարան (Stazione di Varenna-Esino-Perledo), երկաթուղային կայարան Պերլեդոյում, Իտալիայի հյուսիսային Լոմբարդիա շրջանի Տիրանո-Լեքո երկաթգծի վրա։ Սպասարկում է նաև Էզինո Լարիո (12 կմ հեռավորության վրա) և Վարենա համայնքներին։
Կայարանը բացվել է 1892 թվականին։ Ի սկզբանե կոչվել է Վարենա կայարան, 1935 թվականին անվանափոխվել է Վարենա-Էզինո ։ Ուղևորների շենքը դասական ոճի երկհարկանի կառույց է։ Կայանն ունի ուղևորների սպասարկման երկու ռելսուղի։ Նախկինում տարածքում եղել է բեռնափոխադրումների բակ, որի պահեստը դեռևս գոյություն ունի և օգտագործվում է որպես խանութ։
Կայանը ծառայել է տարածաշրջանային գնացքների համար՝ Կալոլցիոկորտե-Լեքո-Կոլիկո-Սոնդրիո ուղղություններ և RegioExpress գնացքներ՝ Միլան-Լեքո-Սոնդրիո-Տիրանո ուղղությունների համար։
Ծառայություններ
Կայանն ունի՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի երկաթուղային կայարաններ Կատեգորիա:Երկաթուղային կայարաններ
Զալիսիցա
Զալիսիցա (Залисиця), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զալիսիցա գյուղում բնակվում էր 78 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դուբրովիշչե
Դուբրովիշչե (Дубровище), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Օսվալդո Մոնտես
Օսվալդո Մոնտես (Osvaldo Montes, ), արգենտինացի կոմպոզիտոր։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1952 թվականի մարտի 21 Արգենտինայի մայրաքաղաք Բուենոս Այրեսում ։
1970-ականներին նա տեղափոխվել է Ֆրանսիա և բնակություն հաստատել Փարիզում, որտեղ դարձել է Կալչակիս (1975) խմբի անդամ, որտեղ հայտնի երգչուհի Մերսեդես Սոսայի հետ հյուրախաղերով հանդես է գալիս Եվրոպայում և Կանադայում ։
1980-ականներին նա տեղափոխվել է Կանադա, Մոնրեալ, որտեղ սկսել է իր կարիերան որպես կինոյի և հեռուստատեսային երաժշտության կոմպոզիտոր ։ Այս ընթացքում նա հսկայական աշխատանք է կատարում կանադական հեռուստատեսային նախագծերի համար, այդ թվում՝ «Legends indiennes du Canada», «Le Defi Mondial», «Ingenierie cent ans», «Points chauds» և «Ծառայությունների գաղտնիքները»։
1990-ականներին նա երաժշտություն է գրել այնպիսի հայտնի նախագծերի համար, ինչպիսիք են «El lado oscuro del corazón», «Cenizas del paraíso», «Tango feroz», «Pequeños milagros » և «Le Ciel sur la tete»: Ինչպես նաև «De poeta y de Loco» և «Nueve lunas» հեռուստասերիալի երաժշտությունը, որի համար նա ստացել է Martin Fierro de la APTRA de Argentina մրցանակը (Martin Ferro APTRA Արգենտինայում)։
Միևնույն ժամանակ նա ստեղծում է CINEMATANGO երաժշտական ներկայացումը, որը ներկայացնում է Նյու Յորքի MOMA-ում և Մոնրեալի Films du monde փառատոնում (2014)։
Նա երաժշտություն է ստեղծել այնպիսի ֆիլմերի համար, ինչպիսիք են «Plata quemada» (2000), «Bolivar soy yo» (2001), «Ay Juancito» (2004), «Un lugar lejano» (2007), «Rehén de Ilusiones» (2010 թ.), «Paisajes devorados» (2011), Omision (2013): «Pura sangre» (2006), «Mi gitana» (2012) և «Alias 'el mexicano» (2013-2014 թթ.) «Pura sangre» (2013) և «Alias ‎el mexicano» (2013-2014)։
2007 թվականին նա ստացել է լավագույն երաժշտության մրցանակը իտալական կինոֆեստիվալում ՝ Էնրիկե Գաբրիելի «Suspiros del Corazón» (Սրտի շունչ) ֆիլմի երաժշտության համար։
Ներկայումս նա ապրում և աշխատում է Մադրիդում, որտեղ էլ շարունակում է երաժշտություն գրել տարբեր ֆիլմերի և հեռուստասերիալների համար ամբողջ աշխարհի կինոընկերությունների համար։
Վերջին ստեղծագործություններից է Teleset- ի և Sony Pictures- ի համար «LADY la vendora de Rosas» հեռուստասերիալի երաժշտությունը։ Եվ որոշ գեղարվեստական ֆիլմեր, ինչպիսիք են Մարսելո Պաես Կուբելսայի ¨BAIRES¨:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Արգենտինացի կոմպոզիտորներ
Աստերոիդների ցանկ (163601-163700)
Աստերոիդների ցանկ (163501-163600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (163701-163800)
Բլանսկոյի շրջան
Բլանսկոյի շրջան (Okres Blansko), շրջան Չեխիայի Հարավային Մորավիայի երկրամասում։ Վարչական կենտրոնն է Բլանսկո քաղաքը։ Տարածքը 862,65 կմ² է։ Բնակչությունը 2020 թվականի տվյալներով կազմում է 109 136 մարդ։ Շրջանի կազմի մեջ է մտնում 116 համայնք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չեխիայի շրջաններ
Անդրեևսկի գյուղական խորհուրդ (Մաշևսկի շրջան)
Անդրեևսկի գյուղական խորհուրդ  (Андріївська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Մաշևսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Անդրեևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 836 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 64,03 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 13,06 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1947 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տափաստանային ծիծառակտցար
Տափաստանային ծիծառակտցար, ծիծառակտցարների ընտանիքի թռչուն, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Բազմացում
Առաջին ձվերը բներում հայտնվում են մայիսի վերջ հուլիսի սկզբին։ Դնում է 32 մմ տրամագծով, մոխրադեղնավուն՝ մուգ դարչնագույն և մանուշակագույն պտերով 3 ձու (1 ձվի զանգվածը կազմում է էգի միջին կենդանի զանգվածի 10%-ը)։ Հունիսի վերջին հանդիպում են բնից դուրս եկած ձագեր, որոնց դեռևս կերակրում են ծնողները։ Աշնանային չուն մինչև հոկտեմբերի կեսն է։ Որպես հազվագյուտ տեսակ՝ կարիք ունի անհատական պաշտպանության։ Բնադրում է կիսաանապատային գոտում, Արարատյան դաշտի ձկնաբուծական լճակների մերձակայքում՝ չոր, աղքատ բուսականությամբ տարածքներում, փոքր ջրածիծառի, ոտնացուպիկի, ծովային քարադրի, ավելի հաճախ՝ մարգագետնային ծիծառակտցարի հարևանությամբ։
Կենսաբանական տարածումը
Բնադրող-չվող և հազվագյուտ տեսակ է։ Հանդիպում է կավային և ավազային (կավավազային) կիսաանապատներում, խոնավ մարգագետիններում և աղուտաբույսերով հարուստ լեռնատափաստանային խոնավ տարածքներում։ Ցամքարով կամ առանց դրա բույնը ոչ խորը փոսիկ է, որը գտնվում է գետնին։
Տարածվածություն
Տարածված է Դունայի ստորոտների տափաստաններից մինչև մերձբալթյան տափաստաններ, դեպի հյուսիս` մինչև հարավային Բելառուս, Դոնի միջին հոսանք, Սամարա, Օմսկ, դեպի հարավ` մինչև Նախակովկաս, Աստրախան, Արալյան ծով և Զայսան լիճ։ Տեղ-տեղ բնադրում է Ռումինիայում։
Հայաստանում չուի շրջանում հանդիպում է Արմավիրի, Արարատի և Գեղարքունիքի մարզերում ։
Պահպանություն
Հայաստանում հազվագյուտ և չուի շրջանում հանդիպող տեսակ է, որն ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում և գնահատվում է որպես խոցելի տեսակ։
Չվող երամակները նկատվում են ոչ կանոնավոր և սովորաբար կազմված են 5-15 առանձնյակներից։
Աստերոիդի օր
Աստերոիդի օրվա նախաձեռնողներն են ռեժիսոր Գրիգորի Ռիխտերսը, B612 հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Դանիկա Ռեմին, ՆԱՍԱ-ի տիեզերագնաց Ռասել Շվայկարթը և Queen խմբի կիթառահար և աստղաֆիզիկոս Բրայան Մեյը ։ Աստերոիդի օրվա հռչակագիրը ստորագրել են բազմաթիվ գիտնականներ, տեխնոլոգներ, մշակույթի գործիչներ, գործարարներ (այդ թվում՝ Ռիչարդ Դոքինզը, Ուիլյամ Սենֆորդ Նայը, Փիթեր Գեբրիելը, Ալեքսեյ Լեոնովը, Քիփ Թորնը, լորդ Մարտին Ռիսը, Բրայան Կոքսը և այլք)։
Տափաստանային ծիծառակտցար
Պահպանություն
Տեսակի ամբողջ արեալում նկատվում է թվաքանակի կրճատում։
Աստերոիդի օր
Պատմություն
2014 թվականի փետրվարին Queen խմբի աստղաֆիզիկոս և կիթառահար Բրայան Մեյը սկսել է համագործակցել ռեժիսոր Գրիգ Ռիխտերսի հետ և գրել երաժշտական ուղեկցում իր «51 Degrees North» ֆիլմի համար (ֆիլմ-աղետ Լոնդոնում մեծ երկնաքարի ընկնելու մասին)։ 2014 թվականին Սթարմուս փառատոնում ֆիլմի ցուցադրությունից հետո Ռիխտերսը և Մեյը հայտարարել են Աստերոիդի օրվա կազմակերպման մասին։
Տափաստանային ծիծառակտցար
Պահպանություն
Սպառնացող վտանգներից է տնտեսական գործունեության արդյունքում բնորոշ ապրելավայրերի քայքայումը և որսագողությունը։
Աստերոիդի օր
Աստերոիդի օրվա հռչակագիր
Աստերոիդների օրվա աշխատանքային խումբը կազմել է «100X հռչակագիր» կոչվող փաստաթուղթը, որը կոչ է անում գիտնականներին և տեխնոլոգներին աջակցել Երկիրը աստերոիդների ապագա բախումներից փրկելու գաղափարին։ Այնուամենայնիվ, հռչակագիրը կարող են ստորագրել ոչ միայն մասնագետները, այլ նաև ցանկացած քաղաքացի, որը շահագրգռված է լուծել այդ խնդիրը։ 2017 թվականի մայիսին հռչակագիրը ստորագրել են հարյուրավոր հայտնի անձինք և տարբեր երկրների ավելի քան 40 հազար քաղաքացի։
Տափաստանային ծիծառակտցար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Քարադրանմաններ Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:Քորդավորներ Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ Կատեգորիա:Թռչուններ Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիայի թռչուններ
Աստերոիդի օր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդներ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի միջազգային օրեր Կատեգորիա:Միջազգային օրեր Կատեգորիա:Հունիսի 30 Կատեգորիա:Երկրին մոտեցող աստերոիդներ Կատեգորիա:Երկնաքարեր Կատեգորիա:Աստղագիտություն Կատեգորիա:Տոներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Տոներ
Կադիա
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 3 տուն հայ, 15 տուն քուրդ և 5 տուն ասորի բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ուիլյամ Ամհերսթ
Բարոն, այնուհետև վիկոնտ և կոմս Ուիլյամ Փիթ Ամհերսթ (William Amherst, 1st Earl Amherst,), բրիտանացի արիստոկրատ, ով 1823-1828 թվականներին զբաղեցրել է Բենգալիայի գեներալ-նահանգապետի պաշտոնը։
Կարիերա
Բարոնի տիտղոսը 1797 թվականին ժառանգել է իր հորեղբայր Ջեֆրի Ամհերսթից՝ Յոթնամյա պատերազմի ժամանակ բրիտանական զորքի գլխավոր հրամանատարից։ 1809-1811 թվականներին նեապոլիտենական արքունիքում նա ներկայացրել է բրիտանական թագի շահերը։ 1816 թվականին Հոնկոնգի հողատարածքների վարձակալության վերաբերյալ բանակցությունները վարելու նպատակով նրան ուղարկել են Պեկին, սակայն բոգդիխանի (կոուտոու) առաջ խնդրագրից հրաժարվելու պատճառով նրան արտաքսել են Չինաստան։ Եվրոպա վերադառնալիս նավը, որով գալիս էր, խորտակվել է։
Հնդկաստանում Ամհերսթի նահանգապետությունը նշանավորվել է Բաջիդո կառավարչի՝ Բենգալիայի արևելյան մասը իր իշխանության տակ թողնելու պահանջով։ Տարաձայնությունները ծագել են Առաջին անգլո-բիրմանական պատերազմի ժամանակ, որը, մեծ դժվարությամբ, հաղթել է Ամհերսթը։ Ըստ Յանդաբինսկի պայմանագրի՝ անգլիացիներն ստացան Արաքանի և Թենասերիմի ափամերձ տարածքները, ինչպես նաև՝ Ասսամը։ Այս ծառայությունների համար 1826 թվականին նա ստացել է կոմսի տիտղոս։ Կյանքի վերջին 30 տարիներն անց է կացրել մենության մեջ։
Անձնական կյանք
Ուիլյամ Ամհերսթի կինը՝ Սառան (Sarah Amherst, 1762-1838 թվականներ), եղել է բուսաբան, Հիմալայների, Հնդկաստանի, Մյանմայի բուսական աշխարհների հետազոտող։ Նրա պատվին Մյանմայի ծառերի մի ընտանիք, որը խոլորձի նման խոշոր և գեղեցիկ ծաղիկներ ունի, Ամհերսթիա (Amherstia) է անվանվել ։
Կոմս Ամհերսթը մի անգամ ասել է․ «Կա սնանկանալու երեք տարբերակ․ ամենաարագը՝ ձիարշավ, ամենահաճելին՝ կանայք, իսկ ամենահուսալին՝ գյուղատնտեսություն»։
Նորից եկան էն հավքերը...
Պատմություն
Ակունքը ժողովրդական է։ «Տաղ չորս տարերաց՝ գարնան, ամռան, աշնան և ձմռան» վերնագրով տպագրվել ՝ Կ․ Կոստանյաց, «Նոր ժողովածու» (Գ պրակ, Թիֆլիս 1896, էջ 16-18)։