cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կագրա
Կագրա (Кагра), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Հոսում է ճահճուտներում, արևմտյան ուղղությամբ։ Գետաբերանը տեղակայված է Պունդոմա գետի ձախ ափին՝ 26 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կովդա գետի ակունքն է մինչև Կումսկի հիդրոհանգույց, այդ թվում Պյաոզերո, Տոպոզերո լճեր, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Պրոգրես (Եգորլիկսկի շրջան)
Պրոգրես (Прогресс), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Եգորլիկսկի շրջանում։ Մտնում է Եգորլիկսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Եգորլիկսկի շրջանի բնակավայրեր
Վինտեր
Վինտեր, էգ դելֆին, որը ապրում է Ֆլորիդա նահանգի Քլիուտեր քաղաքի Քլիուտեր Մարինա ծովային ակվարիումում։ Լայնորեն հայտնի է իր պրոտեզավորված պոչով։ Նա 2011 թվականին նկարահանվել է «Դելֆինի պատմությունը», իսկ 2014 թվականին՝ նրա շարունակության «Դելֆինի պատմությունը 2» ֆիլմում։ 2005 թվականի դեկտեմբերին Վինտերը հայտնաբերվել է Ֆլորիդաի ափից ոչ հեռու։ Նա ընկել էր ծովախեցգետնի որսագողերի դրած ծուղակը, որն էլ հանգեցրել էր պոչի կորստին։ Վինտերին հանել են այնտեղից և տարել Քլեովոթեր Մարինա ակվարիումում բնակվելու։ Ակվարիումի անասնաբուժական հիվանդանոցում էլ պատվաստում են պլաստմասե արհեստական պոչ, որն էլ հնարավորություն է տվել անընդհատ լողալու։ Այդ ժամանակից նա դարձել է ակվարիումի գրավիչ լինելու պատճառը։
Պրոտեզավորված պոչ
Դոկտոր Քերոլլը և փորձագետների խումբը, մեկուկես տարի աշխատել են պոչի վրա և ի վերջո կանգ են առել հասարակ սիլիկոնե և պլաստիկե պրոթեզի վրա։ Մաշկը չգռգռելու համար պոչի տակ օգտագործվել է գելե թև։ Քերոլը նույն գաղափարը օգտագործել է նաև ԱՄՆ-ի պատերազմի հաշվանդամների պրոթեզների ժամանակ։ Օդաչու Բրայան Կոլֆեիդժը, ով 2004 թվականին Իրաքում կորցրել էր երկու ոտքերը և աջ ձեռքը, ստացել է պրոթեզներ, որոնք նման էին Վինտերի պրոթեզներին (պատրաստված նույն գաղափարով) ։
2009 թվական, գիրք
2009 թվականին, Կրեիգ Խատկովը, Վինտերի պատմությունը նկարագրել է «Վինտերի պոչը․ ինչպես մի փոքրիկ դելֆին սովորեց նորից լողալ» պատմվածքում   («Winter’s Tail:  How One Little Dolphin Learned to Swim Again» )։ Գիրքը հրատարակվել է «Turtle Pond Publications»-ի և  «Scholastic Corporation»-ի կողմից։ Համակարգչային խաղ է թողարկել  Nintendo DS-ը։
2011 թիվ, ֆիլմ
Հիմնական հոդված՝ Դելֆինի պատմությունը
2011 թվականի սեպտեմբերի 23-ին թողարկվել է ֆիլմ՝«Դելֆինի պատմությունը» գրքի հիման վրա։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսը Սոիեր Նելսոնն է, ում մարմնավորում է Նատան Գեմբլը։ Ֆիլմում Վինտերը խաղում է ինքն իր դերում։ Ֆիլմը նկարահանվել է Ֆլորիդա նահանգի Պինելաս քաղաքում։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Կետանմաններ Կատեգորիա:Վայրի կենդանիներ Կատեգորիա:Բնապահպանություն
Սկրատ (մուլտհերոս)
Սքրեթ, (Scrat, ) «Blue Sky Studios» անիմացիոն ստուդիայի կողմից արտադրված «Սառցե դարաշրջան» անիմացիոն ֆիլմերի մուլտհերոսներից մեկը, որի ցեղատեսակը անորոշ է։ Հայտնի է, որ նա արական սեռի ներկայացուցիչ է, քանի որ մի սերիայում նա սիրահարվում է իր ցեղակից մեկ այլ սկյուռանման առնետի հետ։ Կրատը հանդիսանում է «Gone Nutty», «No Time for Nuts» և «Scrat’s Continental Crack Up» կարճամետրաժ անիմացիոն ֆիլմերի գլխավոր հերոսը, ինչպես նաև «Սառցե դարաշրջան», «Սառցե դարաշրջան 2. Գլոբալ տաքացում», «Սառցե դարաշրջան 3. դինոզավրերի դարաշրջան» և «Սառցե դարաշրջան 4. Կոնտինենտալ տեղաշարժ» մուլտֆիլմերի հերոսներից մեկը։
Բոլոր ֆիլմերում Սքրեթի կերպարը մշակել է Քրիս Ուեջը։ Սքրեթի անվանումը ծագել է անգլերեն երկու բառերի երկու արմատներից։ Նրա անվան սկզբնամասը վերցված է «squirrel» (սկյուռ) բառից, իսկ վերջնամասը «rat» (առնետ) բառից։ Սքրեթը կենսաբանական տեսանկյունից նման չէ որևէ կենդանու։ Նա ունի որոշ հատկություններ, որոնք նման են և սկյուռներին, և առնետներին։ Նա ունի այնպիսի երկար և փափլիկ պոչ՝ որը նման է սկյուռներին, սակայն նաև ունի երկար սուր առնետային քիթ։
Աստերոիդների ցանկ (272201-272300)
Աստերոիդների ցանկ (272101-272200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (272301-272400)
Ռոզա Մինասյան
Կենսագրություն
Ռոզա Մինասյանը ծնվել է 1922 թվականին, Արթիկի շրջանի Սարատակ գյուղում։ 1938 թվականին ավարտել է Լենինականի Մռավյանի անվան մանկավարժական ուսումնարանը և աշխատանքի անցել սկզբում հայրենի, ապա՝ Հոռոմ գյուղի միջնակարգ դպրոցում։ 1939 թվականին Ռոզան ընդունվել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտ ։
Հորը ռազմաճակատ ուղարկելուց հետո Ռոզան նույնպես որպես կամավորական մեկնել է ռազմաճակատ, միացել Կովկասի պաշտպանների շարքերին։ Զենիթային մարտկոցը, որի անձնակազմում կռվել է Ռոզան, անվրեպ կրակով գետնին են տապալել ռմբակոծիչներ ու կործանիչներ։ Ռոզայի հայրը 1943 թվականին հրամանատարության հերթական առաջադրանքը կատարելիս զոհվել է Կրիմսկ քաղաքի մատույցներում։ 1943 թվականին Ռոզան ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը ։
1945 թվականին Ռոզան հաղթանակով վերադարձել է հայրենի գյուղ, շարունակել մանկավարժական աշխատանքը։ Մինասյանն աշխատել է Արթիկի շրջանի Լուսակերտ, Գեղանիստ գյուղերի լոթնամյա դպրոցներում, Ալագյազի, Ապարանի գիշերօթիկ դպրոցներում, դասավանդել հայոց լեզու և գրականություն։ 1966 թվականին տեղափոխվել է Երևան և մինչև կենսաթոշակի անցնելն աշխատել է Երևանի № 12 գիշերօթիկ դպրոցում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Բադմինտոն հաուս
Բադմինտոն հաուս (Badminton House), քաղաքամերձ տուն և առաջին դասի շինություն ։ 17-րդ դարի վերջից եղել է Բեֆորտների անգլիական դքսության հիմնական նստավայրը, երբ Սոմերսեթ ընտանիքը տեղափոխվեց այստեղ Ռագլան միջնադարյան ամրոցից։
Գլյուկսթերշիրում գտնվող ներկայիս տունը կառուցվել է 18-րդ դարի սկզբին՝ ավելի հին շենքերի հիման վրա, ըստ Ուիլյամ Քենթի պալատական նախագծի։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Մարիա Թեքցիը Բոուֆորտի դքսության թույլտվությամբ գրավել է առանձնատունը։ Մեր ժամանակներում այստեղ անցկացվում են պատմական ֆիլմերի նկարահանումներ, ինչպիսիք են «Օրվա մնացած մասը» և « Պեռլ Հարբոր»։ Բադմինտոն հաուսը վաղուց հայտնի է եղել իր մարզական ավանդույթներով`աղվեսի որս, ձիասպորտի տարեկան իրադարձություններ և բադմինտոնի խաղ, որն իր անունը ստացել է այս վայրից։ 2014 թվականին ԶԼՄ-ները հայտնել են, որ շինության մոտ գտնվող տնամերձ հողատարածքը գրավում է հրապարակային սեքսի սիրահարներին, որոնք այնտեղ տրվում են սեռական հաճույքների ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պալատներ
Արմեն Նազարյան (ձյուդոիստ)
Արմեն Նազարյան, հայ ձյուդոիստ, Եվրոպայի չեմպիոն (2005) և բազմակի մեդալակիր, Հայաստանի բազմակի չենպիոն, Հայաստանի միջազգային կարգի սպորտի վարպետ (2005)։
Կենսագրություն
Նազարյանը սկսել է սպորտով զբաղվել 1990 թվականից Հրազդանի սպորտի դպրոցում։ Սկզբում Նազարյանը հետաքրքրված էր բոքսով, սակայն 1993 թվականից տեղափոխվել է ձյուդոյի բնագավառ։ 1995 թվականից նրան մարզում էր Կարեն Աբաջյանը։ 2003 թվականին նա դարձել է երիտասարդների մեջ Եվրոպայի չեմպիոն և նվաճել է բրոնզե մեդալ 2003 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում։ Նա նորից դառնում է բրոնզե մեդալակիր 2004 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում և մասնակցում է 2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում։ Նազարյանը նվաճել է ոսկե մեդալ 2005 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում, որը տեղի է ունեցել Ռոտերդամում՝ հաղթելով բոլոր հինգ մենամարտերում, այդ թվում գործող չեմպիոն Լյուդվիգ Պիզչերին Ավստրիայից։ Նազարյանը եղել է առաջին ձյուդոյի Եվրոպայի չեմպիոնը Հայաստանի պատմության մեջ ։ Հետագայում ստանձնել է Հայաստանի ձյուդոի հավաքականի գլխավոր մարզիչի պաշտոնը և արդեն որպես մարզիչ հաղթել է Եվրոպայի չեմպիոնի կոչումը`ի շնորհիվ Ֆերդինանտ Կարապետյանի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ձյուդոիստներ Կատեգորիա:Հրազդան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Եվրոպայի չեմպիոններ
Կեպլերի օրենքներ
Կեպլերի օրենքները, մոլորակների շարժման օրինաչափությունների օրենքներ են, որոնք հայտնաբերվել են գերմանացի աստղագետ Յոհան Կեպլերի կողմից։ Այս օրենքները Կեպլերը ստացել է դանիացի աստղագետ Տիխո Բրահեյի (1546 - 1601) ստացած դիտողական փաստերի մշակման հիման վրա։
Կեպլերի օրենքներն են՝
Առաջին օրենքը
Մոլորակները շարժվում են էլիպսաձև ուղեծրով, որոնց կիզակետերից մեկում գտնվում է Արեգակը։ Էլիպսը հարթ կոր է, որի ցանկացած կետի համար երկու կիզակետներից ունեցած հեռավորությունների գումարը հաստատուն մեծություն է։
Եթե համարենք, որ էլիպսի կիզակետերն են F -ը և S -ը, կենտրոնը O -ն, ապա ըստ սահմանման՝
OA -ն էլիպսի մեծ կիսաառանցքն է ( a ), իսկ OE -ն՝ փոքր ( b )։ Ընդ որում A և B կետերը էլիպսի կիզակետերից հավասարահեռ են։
Էլիպսի ձգվածությունը ( e ) բնորոշվում է
մեծությամբ և կոչվում է էլիպսի էքսցենտրիստիտետ կամ ձգվածություն։
Կեպլերի առաջին օրենքից հետևում է, որ մոլորակի շարժման ընթացքում փոխվում է Արեգակից նրա հեռավորությունը։
Արեգակը գտնվում է S կիզակետում, որին ուղեծրի ամենամոտ B կետը կոչվում է արեգակնամերձ կետ (պերիհելիում), իսկ ամենահեռու A կետը կոչվում է արեգակնահեռ կետ (ապոհելիում)։
Երկրորդ օրենքը
Էլիպսաձև ուղեծրերով, մոլորակները շարժվում են հաստատուն սեկտորային արագություներով կամ որ նույնն՝ է նրանց շառավիղ վեկտորը հավասար ժամանակահատվածներում գծում է հավասար մակերեսներ։
Հավասարամեծ մակերեսները սահմանափակող աղեղների երկարությունները տարբեր են։ Փաստորեն այդ տարբեր ճանապարհները մոլորակն անցնում է հավասար ժամանակահատվածներում։ Սրանից բխում է, որ մոլորակի գծային արագությունը ուղեծրի տարբեր կետերում նույնպես տարբեր է։ Ինչքան մոտ է մոլորակը Արեգակին, այնքան ավելի արագ է շարժվում իր ուղեծրով։ Արեգակնամերձ կետում արագությունն առավելագույնն է, իսկ արեգակնահեռ կետում՝ նվազագույնը։
Երրորդ օրենքը
Արեգակի շուրջ յուրաքանչյուր երկու մոլորակների պտտման պարբերությունների քառակուսիների հարաբերությունը հավասար է նրանց ուղեծրերի մեծ կիսառանցքների խորանարդերի հարաբերությանը։
Եթե առաջին մոլորակի պտտման պարբերությունը և ուղեծրի մեծ կիսառանցքը համապատասխանաբար նշանակենք T1 և a1 իսկ երկրորդ մոլորակի այդ նույն մեծությունները՝ T2 և a2, ապա Կեպլերի 3-րդ օրենքը մաթեմատիկորեն կարտահայտվի հետևյալ բանաձևով՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկնային մեխանիկա Կատեգորիա:Դասական մեխանիկայի օրենքներ
Աղջաղար
Աղջաղար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պրոշչալնի (Եգորլիկսկի շրջան)
Պրոշչալնի (Прощальный), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Եգորլիկսկի շրջանում։ Մտնում է Վոյնովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Եգորլիկսկի շրջանի բնակավայրեր
Չերնավկա (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)
Չերնավկա (Чернавка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Եկմալ (Մանազկերտի գավառ)
Եկմալ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մանազկերտի գավառակում ։
Պատմություն
Գյուղն ավերվել և ամայացել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 15-17 տուն՝ 160 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Բնակիչների հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ձմեռային օլիմպիական խաղեր 1994
17-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղեր, ձմեռային սպորտաձևերի օլիմպիական խաղեր, որը նացկացվել է Նորվեգիայի Օպլանդ ֆյուլքեի Լիլեհամեր համայնքում։
Լիլեհամերի օլիմպիադան առաջինն է ձմեռային օլիմպիադաներից, որ անցկացվել Ամառային օլիմպիական խաղերի անցկացման նույն տարում, ինչպես նաև առաջինն է, որին մասնակցում են ԽՍՀՄ նախկին հանրապետությունները առանձին թիմերով, այդ թվում՝ Հայաստանը։
Լիլեհամերի օլիմպիադայի բացմանը հնչեց Օլիմպիադիայի միջազգային կոմիտեի նախագահ Խուան Անտոնիո Սամարանչի կոչը դադարեցնել աշխարհի բոլոր մասերում ընթացող պատերազմները 17-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերի ընթացքում։ Նրա կոչը հատկապես ուղղված էր շրջափակման մեջ գտնվող Սարաևոյում պատերազմող կողմերին, որտեղ 1984 թվականին անցկացվել էր ձմեռային օլիմպիական խաղերը։
Օլիմպիական մայրաքաղաքի ընտրություն
17-րդ ձմեռային օլիմպիական աղերի մայրաքաղաքի ընտրությանը մասնակցում էին չորս քաղաքներ երկու մայրցամաքներից։ Ընտրությունը կազմակերպվեց երեք փուլով։ Ստորև աղյուսակի տեսքով ներկայացված են ընտրության արդյունքները.
Մասնակիցներ
17-րդ ձմեռային օլիմպիական խաղերին մասնակցել են 67 երկիր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղեր Կատեգորիա:Սպորտը Նորվեգիայում
Սաֆագա
Պատմություն
Բնակավայրը հիմնադրվել է մեր թվականությունից առաջ 282-268 թվականների միջակայքում, Սատիրուսի (Σάτυρος) նախաձեռնությամբ և Պտղոմեոս II (Ptolemy II Philadelphus) փարավոնի վախճանված քրոջ պատվին կոչվել է Ֆիլոտերա (Φιλωτέρα) : Ստեփանոս Բյուզանդացի պատմիչը հայտնում է, որ այն անվանվել է նաև Ֆիլոտերիդա (Φιλωτερίδα) :
Տրանսպորտ
Ամենամոտ օդանավակայանը Հուրգադայի օդանավակայանն է, որը գտնվում է Սաֆագայից շուրջ 50 կիլոմետր հետավորության վրա։ Քաղաքն ունի առևտրային, բեռնա-ուղևորատար նավահանգիստ, որտեղից կանոնավոր չվերթեր են կատարվում դեպի Հորդանանի և Սաուդյան Արաբիայի նավահանգիստներ։ Եգիպտոսի այլ բնակավայրերի հետ Սաֆագան կապված է երկաթուղով և ավտոմայրուղիներով։ Երթուղային ավտոբուսները օրական մի քանի չվերթ են կատարում դեպի Հուրգադա և այլ քաղաքներ, մասնավորապես՝ Նեղոսի հովտի Քենա քաղաքը, որի հետ Սաֆագան կապված է 164 կիլոմետրանոց բարեկարգ խճուղով։
Զբոսաշրջություն
Սաֆագան գրավում-հրապուրում է հատկապես խորասուզակներին, քայթսերֆինգի (օդապարուկային սերֆինգի) ու վինդսերֆինգի և ձկնորսության սիրահարներին։ 1993 թվականին այստեղ է անցկացվել վինդսերֆինգի աշխարհի առաջնությունը։
Քաղաքի դիմաց ընկած է Սաֆագա անմարդաբնակ կղզին։
Կլիմա
Ամենաբարձր ջերմաստիճանը գրանցվել է 2002 թվականի հուլիսի 30-ին՝ 46 C, ամենացածրը՝ 1993 թվականի փետրվարի 2-ին՝ 0 C :
Ալահվերդի Խան
Ալահվերդի Խան, Սեֆյան շահ Աբբաս անվանի զորավարներից, Ֆարս նահանգի բեգլարբեկի (կառավարիչ), 1603–08-ի թուրք–պարսկական պատերազմների մասնակից, ազգությամբ հայ։ Մեծ դեր է խաղացել ղզլբաշների նոր բանակի կազմավորման գործում։ 1604-ին Ալահվերդի Խան արշավել է մինչև Արճեշ՝ խստագույնս հրահանգելով իր զինվորներին չդիպչել խաղաղ բնակչությանը։ 1605-ին Թավրիզի մոտ պարտության է մատնել Ջղալ–օղլի Սինան փաշայի բանակը և հալածել մինչև Վան։ Ալահվերդի Խան իր բեգլարբեկության շրջանում կատարել է շինարարական աշխատանքներ Շիրազում և Սպահանում (կամուրջ Սպահանի Զայենդերուդ գետի վրա ևն)։ Մահացել է Սպահանում և թաղվել Մաշհադի իմամ–Ռիզայի սրբավայրին կից կառուցված հատուկ դամբարանում։
Կատեգորիա:Զորավարներ Կատեգորիա:Իրանցի զորավարներ Կատեգորիա:Իսլամ ընդունած քրիստոնյաներ Կատեգորիա:Իրանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:17-րդ դարի անձինք Կատեգորիա:Իրանցի գեներալներ
(1351) Ուզբեկիստանիա
(1351) Ուզբեկիստանիա (Uzbekistania), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1934 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Գրիգորի Նեույմինի կողմից Սիմեիզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,198684 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9948 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4026 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2089,56 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172285 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,67° անկյուն։
Զըրքըրաշ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(9221) Վուլիանգյոնգ
(9221) Վուլիանգյոնգ (Wuliangyong), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Պեկինի Շմիդտ-ԼԿՍ աստերոիդների ծրագրի կողմից Քսիլոնգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,265766 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8501 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6815 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1245,72 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,288989 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,44° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պեկինի Շմիդտ-ԼԿՍ աստերոիդների ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ապանասովկա (Բելոկալիտվինսկի շրջան)
Ապանասովկա (Апанасовка), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանում։ Մտնում է hhի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ծաղկաման
Ծաղկաման, հոլանդացի նկարչուհի Մարգարետ Հավերմանի նկարը Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուից, որը նկարվել է 1716 թվականին։
Նկարի նկարագրություն
Նկարի մեջ բույսերից պատկերված են Rosa × centifolia, մեխակ, վարդագույն տուղտավարդ, վաղենակ, պասիֆլորա, գնարբուկ, քնաբեր խաշխաշ, վարդակակաչ, անմոռուկ։ Պտուղներից պատկերված են դեղձենի, խաղող, ինչպես նաև՝ ադմիրալ թիթեռ, ճանճ, մրջյուն և խխունջներ ։ Ծաղկամանի վրա բարկայի ռելիեֆ է ։
Նկարը հետևում է հոլանդական և ֆլամանդական ծաղկային նատյուրմորտներին, որոնք պատկերում են ծաղկաման՝ միջատների հետ։ Նման նատյուրմորտները տարածված են եղել Հավերմանի ժամանակակից նկարիչների շրջանում, ինչի մասին վկայել է Ռաշել Ռյուիշի ստորագրությունը Օտոմար Էլիգեր Մեծի՝ նման ոճով նկարի վրա. այդ նկարը գտնվել է Բրենտանի հայտնի հավաքածուում, հետո ձեռք է բերվել Ադրիան վան դեր Հոոպի և Ռյուշի կողմից. տվյալ նկարը եղել է օրինակ, որի հիման վրա նկարչուհին ստեղծել է իր նատյուրմորտները ։ Հավերմանը եղել է Յան վան Հյոյսումի աշակերտուհին, որը նույնպես առավելապես նկարել է ծաղկային նատյուրմորտներ ։ «Ծաղկամանը» արտահայտում է Հյոյսումի ոճի ազդեցությունը. կոմպոզիցիան պատկերված է նույն քարե որմնախորշում։
Հաֆեզ ալ-Ասադ
Հաֆեզ ալ-Ասադ (حافظ الأسد‎, ), սիրիացի ռազմական, պետական և քաղաքական գործիչ, Սիրիայի Զինված ուժերի գեներալ, պաշտպանության նախարար (1966-1972 թթ.), Սիրիայի վարչապետ (1970-1971 թթ.), Սիրիայի 15-րդ նախագահ (1971-2000 թթ.)։
Կենսագրություն
1946 թվականից Բաաս կուսակցության անդամ է եղել։
1955 թվականին ավարտել է Հալեպի ռազմական ավիացիայի ուսումնարանը, այնուհետև պրակտիկա անցկացրել ԽՍՀՄ-ում՝ Ղրղզստանի Քանդ քաղաքում։ Միացյալ Արաբական Հանրապետության (Սիրիայի և Եգիպտոսի միացյալ պետություն) կազմավորումից հետո գործուղվել է Կահիրե, որտեղ ծառայել է որպես ռեակտիվ կործանիչների ստորաբաժանման հրամանատար։ Հանդես էր գալիս Եգիպտոսի հետ միության դեմ, և այդ պատճառով հեռացվել է զինված ուժերից։
1963 թվականին մասնակցել է ռազմական հեղաշրջմանը, որի արդյունքում տապալվեց Սիրիայի նախկին կառավարությունը և Սիրիայում իշխանության եկավ Բաաս կուսակցությունը։
1964-1970 թվականներին եղել է Ռազմաօդային և հակաօդային զորքերի հրամանատար, 1966 թվականից՝ Սիրիայի պաշտպանության նախարար։
Հաֆեզ ալ-Ասադի իշխանությունը փաստացի բռնապետություն էր։ Գլխավորում էր Բաաս կուսակցության սիրիական բաժանմունքը։ Նրա իշխանության տարիներին Սիրիան ձգտում էր սահմանափակել Իսրայելի ազդեցությունը տարածաշրջանում։ 1973 թվականին Սիրիան և Եգիպտոսը կրկին պատերազմել են Իսրայելի հետ և կրկին պարտություն կրել (տե՛ս Արաբա-իսրայելական պատերազմ)։
1982 թվականի փետրվարին Սիրիայի Հոմս քաղաքում բռնկել է « Մուսուլման եղբայրներ » իսլամիստական կազմակերպության գլխավորած ապստամբություն Հաֆեզ ալ-Ասադի իշխանության դեմ։ Ապստամբության ճնշման հետևանքով սպանվել են հազարավոր խաղաղ բնակիչներ և ավերվել է Հոմս քաղաքի մի զգալի հատվածը։
Հաֆեզ ալ-Ասադը վախճանվել է 2000 թվականի հունիսի 10-ին Դամասկոսում։ Նախագահի պաշտոնում նրան հաջորդել է իր որդին՝ Բաշշար ալ-Ասադը, որը մինչև օրս զբաղեցնում է այդ պաշտոնը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի նախագահներ Կատեգորիա:Ասադներ Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ասիացի հակակոմունիստներ
Ռեիմաստե
Ռեիմաստե (Räimaste), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պիհտլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պիհտլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ռուֆիակ դե Կորբիեռ
Ռուֆիակ դե Կորբիեռ (Rouffiac-des-Corbières), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 82 մարդ, բնակչության խտությունը` 5.11 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.04 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 670 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 135 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 45 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 41 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 25-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 16։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 61,0 %։ 25 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 17 անձ (10 տղամարդ և 7 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (6 տղամարդ և 2 կին)։ 16 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ահաբեկչություն Տուրկուում
Ահաբեկչություն Տուրկուում (Turun terrori-isku), 2017 թվականի օգոստոսի 18-ին Տուրկու քաղաքի կենտրոնական առևտրի հրապարակում և դրա հարակից Կաուպիասկատու և Մաարիանկատու փողոցներում տեղի ունեցած զանգվածային կոտորած։ Ահաբեկչության ընթացքում զոհվել է երկու մարդ, ութը ստացել է տարբեր աստիճանի ծանրության վնասվածքներ։ Հանցագործությունն իրականացվել է Մարոկկոյի քաղաքացի Աբդերահման Բուանանի կողմից, որը մինչ այդ՝ 2016 թվականին, ժամանել էր Ֆինլանդիա՝ որպես ապաստան հայցող, սակայն նույն թվականին մերժվել էր։
2018 թվականի փետրվարին ավարտվել է «ահաբեկչություն» հոդվածի վերաբերյալ ոստիկանության նախնական հետաքննությունը  ։ ԶԼՄ-ներում նշվում է, որ այդ «ահաբեկչությունը» Ֆինլանդիայի առաջին բախումն է իսլամական ծայրահեղականների հարձակման հետ  ։
Կասկածյալի նկատմամբ դատավարությունն սկսվել է 2018 թվականի ապրիլի 9-ին։ 2018 թվականի հունիսի 15-ին Բուանանը դատապարտվել է ցմահ ազատազրկման։
Իրադարձությունների ժամանակագրություն
Ահաբեկչության նախօրեին՝ 2017 թվականի օգոստոսի 17-ին, SUPO անվտանգության ոստիկանության աշխատակից Պեկա Հիլթունենը հայտարարել է, որ Բարսելոնայի ահաբեկչության հետ կապված՝ Ֆինլանդիայում ահաբեկչական սպառնալիքի մակարդակը բարձրացնելու հիմքեր չկան՝ նշելով, որ «Իսպանիայում իրավիճակն այլ է, քանի որ երկրում ահաբեկչություններ եղել են նաև նախկինում», և որ «տուրիստական վայրերը դառնում են ահաբեկիչների օբյեկտներ» ։
Օգոստոսի 18-ին՝ ժամը 16:00-ի սահմաններում, Տուրկու քաղաքի կենտրոնական առևտրի հրապարակում Մարոկկոյի 18-ամյա քաղաքացին զանգվածային կոտորած է կազմակերպել, որի ընթացքում ընդհանուր առմամբ տուժել է 10 մարդ (1-ը տեղում մահացել է, 9-ը հոսպիտալացվել են, ևս 1-ը մահացել է հիվանդանոցում, 3-ը տեղափոխվել են վերակենդանացման բաժանմունք, մնացածին ցուցաբերվել է օպերատիվ բժշկական օգնություն) ։ Մահացել է Ֆինլանդիայի երկու քաղաքացի (1951 և 1986 թվականների ծնված), իսկ տուժածների թվում, բացի Ֆինլանդիայի քաղաքացիներից, եղել են Իտալիայի և Շվեդիայի մեկանան քաղաքացի և Մեծ Բրիտանիայի հպատակ 1 շվեդ։ Վիրավորները եղել են 15-67 տարեկան ։ Վիրավորներից մեկը եղել է 18 տարեկանից փոքր, մնացած բոլոր՝ չափահաս։
Ոստիկանական գործողության ընթացքում հարձակվողը՝ Մարոկկոյի 18-ամյա քաղաքացի Աբդերահման Մեշկահը, վիրավորվել է ոտքին արձակված կրակոցից, ձերբակալվել և տեղափոխվել համալսարանական հիվանդանոց։
Հետաքննություն
«Ահաբեկչություն» հոդվածով հետաքննությունը տարվել է SUPO, Europol, Rajavartiolaitos անվտանգության ոստիկանությունների համագործակցությամբ։
Ոստիկանության կողմից հետախուզման մեջ գտնվող Սպիտակ Fiat Ducato-ն հայտնաբերվել է նույն օրը երեկոյան։ Այդ ժամանակ էլ խուզարկվել է մեքենայի սեփականատիրոջ՝ Տուրկուում գտնվող տունը, ինչպես նաև, «Turun Sanomat» թերթի տեղեկություններով, խուզարկություններ են կատարվել փախստականների ընդունման Պանսիո կենտրոնում ։ Ձերբակալվել է Մարոկկոյի ևս երեք քաղաքացի, որոնք կասկածվել են «ահաբեկչական նպատակներով սպանություններին մասնակից լինելու» և «ահաբեկչական նպատակներով սպանության փորձերի» մեջ, ոստիկանությունը պահանջել է նրանց ձերբակալման հրամանագրերը ։ Հետագայում ձերբակալվածներն ազատ են արձակվել, նրանց մեղադրանքները հանվել են, իսկ ևս մեկ կասկածյալի նկատմամբ հայտարարվել է միջազգային հետախուզում ։
SAPO Անվտանգության Ոստիկանության տվյալներով՝ 2017 թվականի սկզբին օտարերկրյա ծագում ունեցող անձը Ֆինլանդիայի անվտանգության մարմիններին տեղեկացրել է հնարավոր արմատականացման և Աբդերահմանի ծայրահեղական գաղափարների նկատմամբ հետաքրքրության մասին ։
Հարձակվող
Ձերբակալմանն ուղղված ոստիկանական գործողության ընթացքում հարձակվողը վիրավորվել է ոտքից ստացած կրակոցից, տեղափոխվել Տուրկու քաղաքի համալսարանական հիվանդանոց, իսկ ավելի ուշ՝ ձերբակալման հրամանագիր ստանալուց հետո՝ օգոստոսի 23-ին, տեղափոխվել է Հյամենլինա քաղաքի բանտային հիվանդանոց ։ Բուժումն անցնելուց հետո՝ սեպտեմբերի 7-ին, կասկածյալը տեղափոխվել է Տուրկուի բանտ, որտեղ կալանքի տակ պետք է մնար մինչև մեղադրանքի կայացումը (առավելագույնը՝ մինչև 2018 թվականի փետրվարի 28-ը) ։
Հետաքննության ընթացքում պարզվել է, որ Մարոկկոյի կասկածյալ քաղաքացու անունը ոչ թե Աբդերահման Մեշկահ է, այլ Աբդերահման Բուանան, և նրա ծննդյան տարեթիվը ոչ թե 1998, այլ 1994 թվականն է ։ 2015-2016 թվականների ընթացքոմ նա ապրել է Համբուրգում և Հյուսիսային Ռեյն-Վեսթֆալիա դաշնային տարածքում, հնարավոր է՝ նաև այլ վայրերում։ 2015 թվականի նոյեմբերին նա ձերբակալվել է Համբուրգում, երբ փորձել է առանց տոմսի երթևեկել գնացքով։ Նա անձը հաստատող փաստաթուղթ չի ունեցել, և ոստիկանությունը վերցրել է նրա մատնահետքերը ։
2016 թվականի գարնան վերջին ժամանել է Ֆինլանդիա՝ որպես ապաստան հայցող, իսկ 2016 թվականի վերջին մերժվել է։ Հարձակումից մի քանի շաբաթ կամ ամիս առաջ ենթարկվել է Իսլամական պետության քարոզչությանն ու իսլամիստների արմատական գաղափարախոսությանը։ Նա գրել է հրովարտակ և այն կարդացել Տուրկուի Մայր Տաճարի դիմաց։ Հարձակումից անմիջապես առաջ հրովարտակի տեսանյութը հրապարակել է սոցիալական ցանցում և ունեցել գործելու երկու այլընտրանքային պլան ։
2017 թվականի հոկտեմբերին կասկածյալը դատարանի կողմից ուղարկվել է դատահոգեբուժական փորձաքննության, որը պետք է ավարտվեր մինչև 2018 թվականի հունվարի վերջը ։
Արձագանք
Օգոստոսի 19-ին Ֆինլանդիայի նախագահ Սաուլի Նինիստոն ցավակցություն է հայտնել ահաբեկչության զոհերի հարազատներին ու մերձավորներին, բարձր է գնահատել այն մարդկանց գործողությունները, որոնք օգնել են զոհերին, ծաղկեփունջ է դրել Տուրկուի հրապարակում առաջացած հուշահամալիրի վրա, ինչպես նաև կարևորել է ներգաղթի մասին հանգիստ խոսակցությունը՝ չնայած հարցի հուզականությանը ։
Օգոստոսի 20-ին Ֆինլանդիայի Sine իսլամական խորհուրդը, ինչպես նաև Ֆինլանդիայի մարոկկացիների ֆորումը դատապարտել են ահաբեկչությունը՝ նշելով, որ զոհերին օգնության հասած մարդկանց թվում եղել է նաև երկու մուսուլման, որոնք փորձել են կանգնեցնել հարձակվողին ։
2017 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Ֆինլանդիայի խորհրդարանական կուսակցությունների առաջնորդները դիմել են երկրի քաղաքացիներին՝ համատեղ կոչ անելով դադարեցնել ատելության հռետորաբանությունը, որը սոցցանցերում ծավալվել էր ահաբեկչությունից հետո ։
Վերլուծաբանների մեկնաբանություններ
«Jane’s Information Group»-ի («Jane’s Counter Terrorism») ավագ գիտաշխատող Օտո Իհոն մատնանշել է Բարսելոնայի և Տուրկուի՝ Մարոկկոյից ժամանած ահաբեկիչների էթնիկ ծագման որոշ օրինաչափություն, քանի որ այդ երկրում, նրա կարծիքով, ինչպես և Հյուսիսային Աֆրիկայում, նկատվել է ջիհադի շարժման ուժեղացում ։ Եվրոպայում ահաբեկչական հարձակումների շարքում նույն ձեռագիրը նկատել է նաև Շվեդիայի պաշտպանության ակադեմիայի հետազոտող Մագնուս Ռանստրոպը ։
Պատերազմների և ահաբեկչության բնագավառի հետազոտող Դոկտոր Անտտի Պարոնենը նշում է, Տուրկուում ահաբեկչությունների հետ կապված Ֆինլանդիան անդառնալի քայլ է կատարել. երբ հնարավոր է եղել երկրում ահաբեկչության դեմ պայքարել կանխարգելիչ միջոցներով, ընտրել է սպառնալիքների հաղթահարման ռասիզմի ուժեղացմամբ և ուժային մեթոդներ ։
Աշխարհաքաղաքական հակամարտությունների հետազոտող Ալան Սալեհզադեն, մեկնաբանելով Ֆինլանդիայում առաջին ահաբեկչությունը, Եվրոպայում ահաբեկչական հարձակումների թվի ավելացումը կապել է Մերձավոր Արևելքում ԻԼԻՊ-ի դիրքերի կորստի և եվրոպական երկրներում իսլամիստների կողմից ապաստանի տրամադրման համակարգի արդյունավետ օգտագործման հետ, որը նրանց թույլ է տվել ազատորեն ապրել եվրոպական մայրցամաքում՝ ստանալով պետական աջակցություն, ինչը բնորոշ էր 2015 թվականին Փարիզում տեղի ունեցած ահաբեկչական գործողություններին։ Իսլամիզմի և ջիհադի արմատավորումը հետազոտողը կոչել է «վտանգավոր թշնամի և արևմտյան արժեքների մեծ հակառակորդ» ։
Դատաքննություն
2018 թվականի փետրվարի 27-ին գլխավոր դատախազի տեղակալը Աբդերահման Բուանանին առաջադրել է մեղադրանք՝ ահաբեկչական մտադրություններով երկու սպանության և նույն մտադրությամբ 8 մահափորձի համար ։ Կասկածյալի փաստաբան Կարլ Գումերուսը հրաժարվել է մեկնաբանել իրավիճակը՝ նշելով, որ նրա փաստարկները կներկայացվեն միայն դատավարության ժամանակ, երբ կհրապարակվեն դատահոգեբուժական փորձաքննության արդյունքները ։
Դատավարությունն սկսվել է 2018 թվականի ապրիլի 9-ին Տուրկուի Վարսինայս-Սուոմի շրջանի դատարանում Դատարանի որոշմամբ դատական նիստերի ժամանակ կասկածյալը ներկա է գտնվել ձեռնաշղթաներով ։ Դատախազը պահանջել է Բուանանին մեղադրել երկու սպանության և ահաբեկչական մտադրություններով ութ մահափորձի մեջ։ Բուանանը խոստովանել է, որ գնացել է հրապարակ՝ ահաբեկչական գործողություն իրականացնելու նպատակով։ Միևնույն ժամանակ Բուանանի փաստաբանները հայտարարել են, որ Ֆինլանդիայի քրեական օրենսգրքում ահաբեկչական մտադրությունների սահմանումը չի համապատասխանում այն գործողություններին, որոնք այդ օրն իրականացրել է Բուանանը, և պնդել են իրենց պաշտպանյալի նկատմամբ կիրառել «չկանխամտածված սպանություն» հոդվածը ։
2018 թվականի հունիսի 15-ին դատարանը Բուանանին մեղավոր է ճանաչել երկու սպանության և ահաբեկչական մտադրություններով 8 մահափորձի մեջ և դատապարտել նրան ցմահ ազատազրկման (Ֆինլանդիայում՝ 12 տարի)։ Բացի այդ, դատարանը Բուանանին պարտավորեցրել է զոհերին և նրանց հարազատներին 450 հազար եվրոյի չափով փոխհատուցում վճարել ։ 2018 թվականի սեպտեմբերի 21-ին դատապարտյալի փաստաբանը հայտարարել է, որ բողոքարկելու է երկրորդ ատյանի դատարան ։
2019 թվականի հունվարի 11-ին Տուրկուի դատարանի դահլիճում տեղի է ունեցել նախապատրաստական նիստ։ Դատարանը որոշում է կայացրել, որ հիմնական լսումները տեղի կունենան Տուրկուի բանտում, քանի որ դատապարտյալ Աբդերահման Բուանանն իր փաստաբանի միջոցով հայտարարել է, որ չի ցանկանում ներկա գտնվել դատավարությանը։ Հիմնական դատական լսումները պետք է տեղի ունենային փետրվարին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2017 ահաբեկչություններ Կատեգորիա:Տուրկու Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի պատմություն Կատեգորիա:2017 օգոստոսի իրադարձություններ Կատեգորիա:2017 սպանություններ Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ
Չերնատկա
Չերնատկա (Чернатка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի բնակավայրեր
(1352) Վավել
(1352) Վավել (Wawel), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1935 թվականի փետրվարի 3-ին Սիլվեն Արենի կողմից Ուքլում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,779492 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,594 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,965 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1692,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,212694 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,76° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1935 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սիլվեն Արենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աստերոիդների ցանկ (99501-99600)
Աստերոիդների ցանկ (99401-99500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (99601-99700)
Völkerball
«Völkerball», գերմանական Ռամշտայն խմբի երրորդ տեսաերիզն է, պաշտոնապես թողարկվել է 2006 թվականի նոյեմբերի 17-ին։ Գերմանիայում ձայներիզը երեք անգամ ստացել է Ոսկե կարգավիճակ, իսկ տեսաերիզը՝ 2 անգամ Պլատինե կարգավիճակ։
Տարբերակներ
Թողարկվել է ալբոմի երեք տարբերակ՝ ստանդարտ, հատուկ и սահմանափակ հրատարակություններ։
Վիկտորիա (գետ)
Վիկտորիա (Victoria), գետ Ավստրալիայի հյուսիսում։ Երկարությունը 570 կմ է, ավազանը՝ 78 հզ․ կմ²։ Սկիզբ է առնում Քիմբեռլիի սարավանդից, առաջացնելով էստուար՝ թափվում է Տիմորի ծովը։ Ջրի միջին տարեկան ծախսը մոտ 140 մ³/վրկ է։ Վարարում է մուսսոնային անձրևների ժամանակ (դեկտեմբերից մարտ)։ Նավարկելի է գետաբերանից 150 կմ։
Կատեգորիա:Ավստրալիայի գետեր
Բաղրամյան (Բաղրամյանի շրջան)
Բաղրամյան, գյուղ Հայաստանի Արմավիրի մարզում, Բաղրամյանի տարածաշրջանում։ Գտնվում է մարզկենտրոնից 19 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1080 մ։Բաղրամյան համայնքը ,որպես շրջկենտրոն հիմնադրվել է 1983թ-ին։Հեռավորությունը Երևանից՝ 57 կմ է, իսկ Հայաստանի պետական սահմանից՝ 20 կմ։
Բնակչություն
Բաղրամյանի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է հացահատիկի, բանջարաբոստանային կուլտուրաների մշակությամբ և անասնապահությամբ։
Աշխարհագրություն
Բաղրամյանի կլիմային բնորոշ են տաք, չոր ամառներ և համեմատաբար կարճ, բայց ցուրտ ձմեռներ։
Ժամային գոտի
Բաղրամյանը, ինչպես և ամբողջ Հայաստանը, գտնվում է Գրինվիչի միջօրեականից արևելք՝ չորրորդ ժամային գոտում։ Դա նշանակում է, որ երբ Երևանում ժամը 12.00–ն է, կեսօր, ապա Լոնդոնում առավոտյան 08.00 է, Սիդնեյում՝ երեկոյան 19.00, իսկ Լոս Անջելեսում կեսգիշեր է՝ 01.00:
Մինչև 2011 թվականը Հայաստանն անցնում էր ամառային և ձմեռային ժամային հերթափոխի. մարտի վերջին կիրակի օրը ժամացույցի սլաքները մեկ ժամ առաջ էին տրվում, իսկ հոկտեմբերի վերջին կիրակի օրը ձմեռային ժամանակը վերականգնվում էր՝ ժամացույցի սլաքները մեկ ժամ հետ տալով։ 2012 թվականից Երևանի ժամանակը դարձել է անփոփոխ` ՀՀ համապատասխան օրենքի փոփոխությամբ։
Ռելիեֆ։ Բուսական և կենդանական աշխարհ
Բաղրամյանը գտնվում է բարեխառն գոտու ցամաքային հատվածում, շրջապատված լեռներով ու լեռնաշղթաներով։ Բաղրամյանի առջև Արարատ լեռան տեսարանն է, իսկ հյուսիսում վեր է խոյանում Արագածը. այսպիսով, Բաղրամյանը թուրքական սահմանից հեռու է ընդամենը քսան կիլոմետր։
Վերջին տարիների ընթացքում ավելի կանոնավոր ոռոգման համակարգը թույլ է տալիս ընդլայնել կանաչ տարածքները և այգիները։
Բնակավայրեր
Բաղրամյանի շրջանի վարչական կենտրոնը Բաղրամյանն է։ Ուներ 16 բնակավայր։ Բնակավայրերն են՝
Ծանոթագրություններ
https://www.facebook.com/baghramyani.baghramyan
Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:1983 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վերին Ծաղկավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Տավուշի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Տավուշի մարզի Վերին Ծաղկավան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 48 հուշարձան (17 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Մյագկոխոդ
Մյագկոխոդ (Мякохід), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1832 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մյագկոխոդ գյուղում բնակվում էր 1 373 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 52,9 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 25,95 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1832 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վաղարշակ Միրզոյան
Վաղարշակ Ալեքսանդրի Միրզոյան, հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1963): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Կենսագրություն
Վաղարշակ Միրզոյանը ծնվել է 1911 թվականին, Գորիս քաղաքում, արհեստավորի բազմանդամ ընտանիքում։ 1931 թվականին մանկավարժական աշխատանքի է անցել հայրենի քաղաքում, եղել է ուսմասվար, ժողկրթբաժնի դպրոցական տեսուչ։ 1938 թվականին զորակոչվել է կարմիր բանակ՝ պարտադիր զինվորական ծառայության ։
Միրզոյանը մասնակցել է Հայրենական պատերազմին, աչքի է ընկել 1945 թվականի հունվարին, երբ խորհրդային զորքերը Սանդոմիրի պլացդարմից սկսել են հարձակումը։ Պարգևատրվել է «Վարշավայի ազատագրման համար» մեդալով։ 1945 թվականի մարտին 61-րդ բանակի հրամանատարի հրամանով կապիտան Միրզոյանի գումարտակին տրվել է մարտական հատուկ առաջադրանք, որպես բանակի ավանգարդի, հակառակորդին հետապնդել, հետագա հարձակումը ծավալելու համար։ Միրզոյանը պարգևատրվել է Կարմիր դրոշի, Կարմիր աստղի շքանշաններով, «Մարտական ծառայությունների համար», «Բեռլինի գրավման համար» մեդալներով։ 1945 թվականին Միրզոյանը 89-րդ Թամանյան հայկական հրաձգային դիվիզիայի կազմում վերադարձել է հայրենիք, ծառայել դիվիզիայի զորամասում մինչև 1956 թվականը ։
Միրզոյանը 1954 թվականին հեռակա կարգով ավարտել է Մոսկվայի Վ. Ի. Լենինի անվան ռազմաքաղաքական ակադեմիան։ Փոխգնդապետ Միրզոյանը 1956 թվականի օգոստոսից մինչև 1971 թվական եղել է միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։ 1963 թվականին արժանացել է վաստակավոր ուսուցչի պատվավոր կոչման։ Միրզոյանն անցել է հանրապետական կարգի անհատական կենսաթոշակի, միաժամնակ շարունակելով աշխատել որպես ուսուցիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Բելայա Կալիտվա
Բելայա Կալիտվա (Белая Калитва), քաղաք Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանում։ Բելոկալիտվինսկի շրջանի և Բելոկալիտվինսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։ 2010 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 43879 մարդ։ Հիմնվել է 1703 թ.։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1703 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:1703 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Այվանոս
Աղվանիս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում ։ Գտնվում էր Շապին Գարահիսար քաղաքից 27 կմ հարավ-արևելք, Աշխարօվայի դաշտում, գետակի ափին։
Պատմություն
Գյուղի հայ բնակչության մեծամասնությունը ոչնչացվեց 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
1872-1873 թվականներին ուներ 40 տուն հայ և 20 տուն թուրք բնակիչ, իսկ 1915 թվականի նախօրյակին՝ 1300 հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործությունն ու արհեստագործությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Այվանոսն ուներ Ս. Գևորգ անունով հայկական եկեղեցի, որը կառուցված էր 679 թվականին։ Գյուղում և նրա շրջակայքում կան շատ հնություններ։ Գերզմանոցում հայտնաբերվել է մեկ մղոնաքար՝ Վաղենտիանոս, Վաղե, Գրատիանոս կայսրների անունների հիշատակմամբ։ Հայտնաբերվել է մեկ մարմարյա հսկայական ծակ քար, որը հավանաբար ունեցել է պաշտամունքային նշանակություն։
Կրթություն
Գյուղն ուներ հայկական վարժարան, որտեղ սովորում էին 30 սաներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Թայվան (կղզի)
Թայվան (գաղութային անվանում — Ֆորմոզա, ilha Formosa — «Հրաշալի կղզի»), կղզի Խաղաղ օվկիանոսում, Չինաստանի մայրցամաքային մասի արևելյան ափի մոտ, որից բաժանված է Թայվանի նեղուցով։ Պենհու կղզու հետ միասին կազմում են ՉԺՀ Թայվանի նահանգը։ Ձգվում է հյուսիսից հարավ 394 կմ, լայնությունը՝ մինչև 140 կմ, տարածքը՝ մոտ 36 հազար կմ2, բնակչությունը՝ 23 069 345 (2011), 97%֊ը՝ չինացիներ։
Անվանում
Անվանումը չինարեն բառացի նշանակում է «դարավանդներով ծովափ»։ 1590 թվականին պորտուգալացի ծովագնացներն այն անվանեցին Formosa (Ֆորմոզա) «գեղեցիկ»․ այս անվանումը ընդունված է շատ երկրներում՝ իսկականի փոխարեն ։
Պատմություն
Հնագույն ժամանակներում Թայվանի տարածքում բնակվել են գաոշան ցեղերը։
Չինացիների առաջին ռազմական արշավանքը Թայվան տեղի է ունեցել 230 թվականին։ 13-րդ դարում Թայվանը պաշտոնապես մտցվել է Չինական կայսրության քարտեզի մեջ։ Թայվանի բնիկներին (ինդոնեզական ծագում ունեցող ցեղեր) չինացիները մղել են լեռնային շրջանները։
16-րդ դարի վերջին 17-րդ դարի սկզբին Թայվան են սկսել ներխուժել եվրոպացիները։ 1590 թվականին պորտուգալացիները կղզին անվանեցին «Ֆորմոզա» (գեղեցիկ, հրաշալի)։ 1624 թվականին Թայվանը զավթել են հոլանդացիները, որոնց 1661-1662 թվականներին վտարել են չինացի հայրենասերները։ 1683 թվականին Թայվանում հաստատվել է մանջուրական Ցին դինաստիայի տիրապետությունը, 1886 թվականին դարձել է առանձին նահանգ։
1895 թվականի Սիմոնոսեկիի պայմանագիրով Թայվանը անցել է Ճապոնիային։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում (1939-1945) ճապոնիայի ջախջախումից հետո այն վերադարձվել է Չինաստանին։ 1949 թվականի հոկտեմբերին ՉԺՀ կազմավորումից հետո Թայվանը դարձել է չինական ժողովրդաազատագրական բանակից ջախջախված Չան Կայշիի գոմինդանական խմբավորման և բանակի մնացուկների ապաստարան։ Չանկայշիականները այստեղ ստեղծեցին հզոր բանակ և վայելում էին ԱՄՆ-ի ռազմական, դիվանագիտական, քաղաքական և տնտեսական հովանավորությունը։
Մինչև 1971 թվականի հոկտեմբերը Թայվանը ՄԱԿ-ում անօրինականորեն զբաղեցնում էր ՉԺՀ տեղը։ ՉԺՀ կառավարությունը, Թայվանը համարելով չինական տարածքի անբաժանելի մասը, որևէ երկրի հետ դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելիս պայման է դնում՝ Թայվանը ճանաչել իբրև Չինաստանի մաս և խզել դիվանագիտական ու քաղաքական կապերը Թայվանի հետ։
Կլիմա
Կլիման հյուսիսում մերձարևադարձային է, հարավում՝ արևադարձային մուսսոնային։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը 15-20°С է, հուլիսինը՝ 25-30°С։ Տարեկան տեղումները հարթավայրերում 1500-2500 մմ են, լեռներում տեղ-տեղ՝ ավելի քան 5000 մմ։ Օգոստոս և սեպտեմբեր ամիսներին հաճախակի են թայֆունները։
Էլիզաբեթ Բլանշի
Էլիզաբեթ Բլանշի, շվեյցարացի քաղաքական գործիչ։ Ծառայել է որպես Շվեյցարիայի ազգային խորհրդի առաջին կին նախագահ և եղել է Շվեյցարիայի ազգային խորհրդի անդամ ընտրված առաջին կանանցից մեկը ։
Թայվան (կղզի)
Գետային ցանց
Գետերը լեռնային են, ջրառատ, հարուստ հիդրոէներգիայով, օգտագործվում են ոռոգման համար։
Էլիզաբեթ Բլանշի
Կենսագրություն
Էլիզաբեթ Բլանշին ծնվել է 1922 թվականի հուլիսի 13-ին Շվիցայում։ Նրա հայրը՝ Հանս Շտայները եղել է քաղաքական գործիչ, զբաղեցրել է դաշնային դատավորի պաշտոնը և եղել է Ազգային խորհրդի անդամ։ Մեծացել է Լոզանում և հաճախել է Ֆրիբուրի ավագ դպրոցը։ Հետագայում Լոզանի և Ֆրիբուրի համալսարաններում ուսանել է իրավագիտություն։ Ուսումնառությունից հետո մի քանի տարի աշխատել է որպես իրավաբան։ Դարձել է Շվեյցարիայի Կաթոլիկ Կանանց Ասոցիացիայի ապա Կարիտաս Շվեյցարիա սոցիալական արդարության կազմակերպության նախագահ ։
1971 թվականին տեղ է ստացել ազգային խորհրդում։ Չնայած կանայք այդ տարվա սկզբին դաշնային ընտրություններում քվեարկելու իրավունք են ստացել, նրա հայրենի Շվիցում դեմ են քվեարկել կանանց ընտրական իրավունքին և կանանց մինչև 1972 թվականը իրավունք չի տրվել գավառական ընտրություններում քվեարկել։
1977 թվականի մայիսին Ազգային խորհրդի գործող նախագահ Հանս Վայերը հրաժարական է տվել Վալեի պետական խորհրդի ընտրություններում հաղթելուց հետո։ Բլանշին ընտրվել է այդ ժամկետով՝ դառնալով առաջին կինը, որը դարձել է այդ մարմնի նախագահը։ Նախագահի պաշտոնավարման ժամկետը տևել է ընդամենը յոթ ամիս, որից հետո վերադարձել է խորհրդի հերթական ծառայության։
Թայվան (կղզի)
Տնտեսություն
Ցանքատարածությունների 1/2-ից ավելին զբաղեցնում է բրինձը (տարեկան 2 բերք)։ Մշակում են նաև շաքարեղեգ, բաթաթ, արևադարձային պտուղներ, թեյ։ Զարգացած է խոզաբուծությունը։ Զբաղվում են նաև ձկնորսությամբ։
Էլիզաբեթ Բլանշի
Կենսագրություն
1987 թվականի Շվեյցարիայի դաշնային ընտրություններից հետո Բլյունշին թողել է իր պաշտոնը և չի մնացել ակտիվ քաղաքականության մեջ։
Թայվան (կղզի)
Գրականություն
Կատեգորիա:Չինաստանի կղզիներ Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ
Էլիզաբեթ Բլանշի
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է եղել Ալֆրեդ Բլանշիի հետ և նրանք ունեցել են երեք երեխա։ Ալֆրեդը մահացել է 1972 թվականին։
Էլիզաբեթ Բլանշին մահացել է 2015 թվականի մայիսի 1-ին 92 տարեկան հասակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի կին քաղաքական գործիչներ
Մենախոսություն
Մենախոսություն, մոնոլոգ (μόνος-ից՝ մեկ և -ից՝ խոսք), գեղարվեստական երկի մեջ հերոսի ինքնարտահայտման ձև, երբ նա համեմատաբար լայն ընդգրկումով բացահայտում է իր հոգեվիճակը, շրջապատող իրադրությունը։ Գործող անձի խոսք (հիմնականում դրամատիկ ստեղծագործության մեջ), որն անջատված է կերպարների խոսակցական հաղորդակցությունից և չի ենթադրում անմիջական արձագանք՝ ի տարբերություն երկխոսության՝ դիալոգի։
Մենախոսությունը խոսք է, որն ուղղված է ունկնդիրներին կամ ինքն իրեն։
Մենախոսության բնույթ ունեն քնարական շատ բանաստեղծություններ (Պետրոս Դուրյան, «Տրտունջք», Սերգեյ Եսենին, «Սև մարդը» և այլն)։
Հիմնական տեղեկություններ
Մենախոսությունը՝ որպես էպիկական կամ քնարական բնույթի մի հատված, որը որոշ ժամանակով ընդհատում է գործողությունը և հանդիսատեսին մտածելու տեղիք տալիս, հայտնվել է դեռ անտիկ դրամայում։ Երբեմն դա վերացական հիմնավորում էր այն թեմաների շուրջ, որոնք կապ չունեին պիեսի գործողության հետ, որով երգչախումբը դիմել է հանդիսատեսին (Արիստոֆանի կատակերգությունները) կամ իրադարձությունների մասին սուրհանդակների պատմությունների տեսքով, որոնք անհնար էր ներկայացնել բեմում։ Արիստոտելն իր «Պոետիկայում» մենախոսությունն անվանում էր դրամայի կարևոր բաղկացուցիչներից մեկը, բայց նրան վերջին տեղն էր հատկացնում դրամայի տարրերի մեջ։
Մենախոսությունը նոր նշանակություն է ստացել, երբ «դրույթների դրաման» փոփոխվել է նոր տիպի՝ «բնավորությունների դրամայի»։ Նրա զարգացման նոր փուլը 16-րդ դարի վերջից մինչև 17-րդ դարի սկիզբն էր Ելիզավետյան թատրոնում և ֆրանսիական կլասիցիստների դրամատուրգիայում։ Պիեսի գործող կերպարների մոտիկությունը հանդիսատեսին անգլիական թատրոնում ստեղծում էր գործողության հատուկ մթնոլորտ. հանդիսատեսը արտաբերվող խոսքի անմիջական հասցեատերն էր։ Ավելի մեծ հուզական ազդեցության հասնելու համար մենախոսներն իրենց ռոմանտիկ ողբերգություններ մտցրին Քրիստոֆեր Մարլոյին և Թոմաս Քիդին։ Դրամայի գլխավոր բովանդակությունը կերպարների հոգեկան շարժումն էր, որը բացահայտելուն էլ հենց կոչված էր մենախոսությունը։ Այդպես դժվար ընտրության առաջ կանգնած գլխավոր հերոսի կասկածները Շեքսպիրն արտացոլել Է համաշխարհային դրամատուրգիայի ամենանշանավոր մենախոսություններից մեկում՝ «Լինել, թե չլինել» («Համլետ»)։
Տեսակներ
Մենախոսությունը տարբերվում է իր դրամատիկական գործառույթով և գրական ձևով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հաղորդակցություն Կատեգորիա:Գրականություն Կատեգորիա:Գրական տերմինաբանություն Կատեգորիա:Գրականության տեսություն Կատեգորիա:Գրական ժանրեր Կատեգորիա:Թատրոն Կատեգորիա:Թատրոնի ժանրեր Կատեգորիա:Դրամատուրգիա Կատեգորիա:Դերասանական արվեստ
Ռաիստե
Ռաիստե (Raiste), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վիռու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 109 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վիռու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հարավսլավիայի թագավորություն
Հարավսլավիայի թագավորություն (Краљевина Југославија, Kraljevina Jugoslavija), 1929 - 1945 թթ. գոյություն ունեցած բալկանյան պետության անվանում։ Գոյություն է ունեցել ժամանակակից Սլովենիայի, Խորվաթիայի, Սերբիայի, Բոսնիա և Հերցեգովինայի և Մակեդոնիայի տարածքում։ Անվանումը ընդունվել է 1929 թվականի հունվարի 6-ին սերբերի, խորվաթների և սլովենների թագավոր Ալեքսանդրի պետական հեղափոխությունից հետո։ 1918 թվականի դեկտեմբերի 1-ից մինչ այդ, պետությունը կոչվում էր Սերբերի, խորվաթների և սլովենների թագավորություն։