cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ATR 72-ի ավիավթար Տյումենի մոտ
Ինքնաթիռ
ATR-72-201 (գրանցման համար VP-BYZ) ինքնաթիռը արտադրվել է «ATR» ֆրանս-իտալական ընկերությունունում 1992 թվականին։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 20-ին ինքնաթիռը իրականացրել է իր առաջին չվերթը։ Ինքնաթիռը շահագործվել է հետևյալ ավիաընկերությունների կողմից` TransAsia Airways (1992 թվականի դեկտեմբերի 16-ից մինչև 1999 թվականի հունվարի 1-ը), Finnair (1999 թվականի հունվարի 1-ից մինչև 2003 թվականի նոյեմբերի 1-ը), Aero Airlines (2003 թվականի նոյեմբերի 1-ից մինչև 2008 թվականի հուլիսի 23-ը)։ 2008 թվականի հուլիսի 23-ին ինքնաթիռը հանձնվել է ՅուՏէյր ավիաընկերությանը և ստացել է գրանցման համար VP-BYZ ։
Ինքնաթիռը ուներ երկու շարժիչ` Pratt & Whitney Canada PW124B արտադրության։ Ինքնաթիռի շարժիչի վերջին ձևը արտադրվել է Գերմանիայում 2010 թվականին։ Մինչ ավիավթարի տեղի ունենելաը ինքնաթիռը իրականացրել է 49633 չվերթ, և օդում է եղել ավելի քան 35523 ժամ։
Արձագանք
Տյումենի մարզում ապրիլի 4-ին 5-ին և 6-ին հայտարարվել է եռօրյա սգո օր  ։
Հետաքննություն
Աղետի բացահյատման գործընթացին կմասնակցի Ռուսաստանի Դաշնության քննչական կոմիտեն և ԱՊՀ Միջպետական ավիացիոն կոմիտեն։ Հետաքննության ընթացքում բացահայտվել է, որ ինքնաթիռի վառելիքն է վերջացել։ Աղետի վերջնական զեկույցը տպագրվել է 2013 թվականի հուլիսի 16-ին։
Եզրակացություն
Աղետի պատճառը հանդիսացել է եղանակային վատ պայմանները։
Հիշատակ
2013 թվականի ապրիլին վթարի վայրում զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձան են տեղադրել, որի բարձրությունը հասել է 1,7 մետրի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավիավթարներ Կատեգորիա:2012 իրադարձություններ Կատեգորիա:Ավիաաղետներ Ռուսաստանում
Բոյուք բաղ
Բոյուք բաղ, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իակ ապա գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 15 տուն հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վիժենկա
Վիժենկա (Виженка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Վիժնիցայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վիժենկա գյուղում բնակվում էր 1 321 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Վիժնիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Շինդարա
Շինդարա (შინდარა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 895 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 3 կմ։
(7694) Կրասետին
(7694) Կրասետին (Krasetin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,042357 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5733 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5114 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1938,27 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,185733 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,42° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռոզինա Սկոպելիտի
Ռոզինա Սկոպելիտի (Rosanna Scopelliti, ), իտալացի քաղաքական գործիչ, «Նոր աջ կենտրոն» կուսակցությունից Իտալիայի պատգամավորների պալատի պատգամավոր, նախկինում` «Ազատության ժողովուրդ» կուսակցության պատգամավոր։
Կենսագրություն
Իտալացի քաղաքական գործիչ Անտոնիո Սկոպելիտիի դուստրը, որը սպանվել է 1991 թվականին «Նդրանգետա» մաֆիոզ խմբավորման կողմից։ Եղել է «Ազատության ժողովուրդ» կուսակցության անդամ, որպես դրա անդամ ընտրվել է պատգամավորների պալատ 2013 թվականի մարտի 19-ին՝ Կալաբրիայի 21-րդ ընտրատարածքի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով։ 2013 թվականի նոյեմբերի 16-ին «Ազատության ժողովրդի» լուծարումից հետո միացել է Անջելինո Ալֆանոյի «Նոր աջ կենտրոն» կուսակցությանը ։ 2013 թվականի մայիսի 7-ից մասնակցում է պաշտպանության 4-րդ հանձնաժողովի նիստերին։
Ջրաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Ջրաձոր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 3 հուշարձան (5 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Նովոկարաչևո
Նովոկարաչևո (Новокарачево, Яңы Ҡарас), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 150 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սևդա Մամեդալիևա
Սևդա Յուսիֆ կըզի Մամեդալիևա (Sevda Yusif qızı Məmmədəliyeva, ), ադրբեջանցի գիտնական, փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր; Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ (2001)։ Ադրբեջանի Հանրապետության մշակույթի նախարարի տեղակալ ։
Կենսագրություն
Սևդա Մամեդալիևան ծնվել է 1946 թվականի նոյեմբերի 14-ին Բաքվում, ակադեմիկոսի ընտանիքում։ Բաքվի թիվ 6 միջնակարգ դպրոցը ավարտելուց հետո նա ընդունվել է Ադրբեջանի պետական համալսարան (այժմ `Բաքվի պետական համալսարան)։ 1967 թվականին ավարտել է համալսարանը։ Նույն տարում նա ընդունվել է Ադրբեջանի գիտությունների ակադեմիայի ասպիրանտուրա և սկսել իր գիտական գործունեությունը ։ Դիսերտացիան պաշտպանելուց հետո 1970-1983 թվականներին աշխատել է որպես կրտսեր գիտաշխատող, ապա որպես ավագ գիտաշխատող Գիտությունների ակադեմիայի գիտահետազոտական ինստիտուտներում։
Սևդա Մամեդալիևայի գիտական գործունեությունը կապված է սոցիալական փիլիսոփայության հետ։ Նա հեղինակ է ավելի քան 120 գիտական աշխատանքների, այդ թվում 9 գրքերի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի գիտնականներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Բաքվի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Յան Միկալեֆ
Յան Միկալեֆ, Մալթայի քաղաքական գործիչ։
Սկսած 2006 թ.-ի մայիսից նա հանդիսանում է Եվրոպայի խորհրդի Տեղական և տարածքային իշխանությունների կոնգրեսի Տեղական իշխանությունների պալատի նախագահը։ 2008 թ.-ի մայիսի 27-ին նա վերընտրվել է այդ պաշտոնում երկու տարի ժամկետով։
Լինելով մասնագիտությամբ իրավաբան (եվրոպական իրավունքի մասնագետ)՝ սկսած 1994 թ.-ից նա հանդիսանում է Գզիրա քաղաքում ավագանու անդամ և Մալթայի համայնքների ասոցիացիայի նախագահ սկսած 1996 թ.-ից։ Միջազգային ասպարեզում նրա քաղաքական կարիերան սկսվում է 1996 թ.-ից որպես Եվրոպայի խորհրդի Տեղական և տարածքային իշխանությունների կոնգրեսի պատվիրակության ղեկավար։
Կատեգորիա:Եվրոպայի խորհուրդ Կատեգորիա:Մալթայի քաղաքական գործիչներ
Աստերոիդների ցանկ (243601-243700)
Աստերոիդների ցանկ (243501-243600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (243701-243800)
Ավետիք (այլ կիրառումներ)
Ավետիք, կարող է վերաբերել՝
Ագրիջենտո
Ագրիջենտո (Agrigento)՝ քաղաք Իտալիայի Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում ։
Բնակչությունը՝ 65 466 մարդ (2010)։
Նախկինում կոչվել է Ակրագաս կամ Ագրիգենտում (, Agrigentum)։ Հիմնադրվել է մ.թ.ա 582 թվականին։
Ագրիջենտոն մտնում է Համաշխարհային ժառանգության ցուցակի մեջ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Աստերոիդների ցանկ (62201-62300)
Աստերոիդների ցանկ (62101-62200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (62301-62400)
Ագրիջենտո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իտալիայում
(7695) Պրեմիսլ
(7695) Պրեմիսլ (Premysl), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի նոյեմբերի 27-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,298836 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,6976 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9001 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1273,09 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,282776 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 26,01° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Շուա Սամծկղարո
Շուա Սամծկղարո (შუა სამწყარო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 940 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 6 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Վլադիմիր Սուսլով
Վլադիմիր Սուսլով (Влади́мир Па́влович Су́слов, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Կենսագրություն
1948 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:«Խիզախության համար» մեդալով պարգևատրվածներ (ԽՍՀՄ)
Սամվել Սուքիասյան
Սամվել Հրանտի Սուքիասյան, հայ հոգեբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1996), պրոֆեսոր (2001)։
Կենսագրություն
Սամվել Սուքիասյանը ծնվել է 1957 թվականին Երևանում։ 1981 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժպրոֆիլակտիկ ֆակուլտետը։ 1987-1993 թվականներին աշխատել է նույն ինստիտուտի հոգեբուժության և բժշկական հոգեբանության, 1992 թվականից Ազգային առողջապահության ինստիտուտի հոգեբուժության, հոգեթերապիայի և բժշկական հոգեբանության, 2004 թվականից՝ սթրեսաբանության, 1995 թվականից ՀԲԻ հոգեկան առողջության և հոգեբուժության ամբիոններում, 1993-2000 թվականներին՝ «Սթրես» հոգեկան առողջության կենտրոնի փոխտնօրեն, 2000 թվականից՝ տնօրեն, 2012 թվականից՝ «Արթ-Մեդ» բժշկական վերականգնողական կենտրոնի հոգեկան առողջության վերականգնման «Սթրես+» բաժնի վարիչ, 2013 թվականից՝ «Արթմեդ» բժշկական վերականգնողական կենտրոնի «Սթրես» հոգեկան առողջության վերականգնման կենտրոնի կլինիկայի ղեկավար ։
1999-2001 թվականներին եղել է ՀՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր հոգեբույժ։
2007 թվականից դասավանդում է Երևանի պետական համալսարանի սոցիալական հոգեբանության ‎ֆ‎ակուլտետում, 2011-2012 թվականներին՝ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի հոգեբուժության ‎ամբիոնի պրոֆեսոր, 2011 թվականից՝ Հայաստանի պետական մանկավարժական համալսարանի կիրառական հոգեբանության ամբիոնի պրոֆեսոր, 2012 թվականից՝ Հայկական բժշկական ինստիտուտի հոգեկան առողջության և հոգեբուժության ամբիոնի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են սոմատիզացված հոգեկան խանգարումներին, աթերոսկլերոտիկ սակավամտության կլինիկաշերտագրական հետազոտություններին, սոցիալ-քաղաքական գործընթացների հոգեախտաբանությանը, հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարումներին։ Հեղինակ է 300-ից ավելի գիտական հոդվածների, թեզիսների, ձեռագրերի, դասագրքերի, մենագրությունների, մեթոդական ձեռնարկների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ հոգեբույժներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Բուլամքյոյլար
Բուլամքյոյլար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր Կատեգորիա:Ադըյամանի մարզի բնակավայրեր
Ավետում (այլ կիրառումներ)
Ավետում, կարող է վերաբերել՝
Շեյխ Ջաբեր ալ-Ահմադի մշակույթի կենտրոն
Շեյխ Ջաբեր ալ-Ահմադի մշակույթի կենտրոն (مركز الشيخ جابر الأحمد الثقافي), հայտնի է նաև որպես Քուվեյթի օպերայի շենք, նշանավոր մշակութային կենտրոն Քուվեյթում՝ համանուն մայրաքաղաքի ծովային ճանապարհի վրա։ Հանդիսանում է Քուվեյթի ազգային մշակույթի թաղամասի մի մասը ։
Այն համարվում է Մերձավոր Արևելքի խոշորագույն մշակութային կենտրոնն ու օպերայի տունը ։ Մշակույթի կենտրոնը, որը կրում է Քուվեյթի էմիր շեյխ Ջաբեր ալ-Ահմադի անունը, կոչված է ոգեշնչելու, կրթելու և ուսանելու Քուվեյթի բնակչությանը ։ Այն առաջարկում է երաժշտության, թատրոնի, կինոյի և ժամանակակից այլ արվեստների հետ կապված մի շարք միջոցառումներ բոլոր տարիքի ներկայացուցիչների համար։
Ջաբեր ալ-Ահմադի մշակույթի կենտրոնը ուսուցողական հիմնարկություն լինելուց բացի նաև ազատ ժամանցի անցկացման վայր է։ Որպես շինություն՝ մշակութային համալիրը ներառում է թատրոններ, համերգասրահներ, երաժշտական կենտրոններ, կոնֆերանս-դահլիճներ, ցուցասրահներ, կինոթատրոններ, գրադարաններ, պատմական փաստաթղթի պահոցներ և այլն ։
Դիզայն
Մշակութային կենտրոնը կազմված է չորս շինությունից, որոնք իրենց մուտքի բակերով տեղադրված են քաղաքային հրապարակի  կողքին։ Նրանք շարված են ադամանդների պես ՝ ավելի մեծ հանրային զբոսայգու տարածքում, հարստացնելով կառուցապատված միջավայրը։ Դիզայնը ներշնչված էր իսլամական ճարտարապետական ավանդույթով։ Այս երկչափ պատկերները վերափոխվում են եռաչափ մասշտաբի բարդ երկրաչափական ձևի՝ ներքևում տարածքներ ստեղծելու համար։ Իրենք շենքերը տեղադրված են «ադամանդների» տակ, որոնք ներգրավում են շենքի ֆունկցիոնալ պահանջները։
Այն զբաղեցնում է 214000 մ² տարածք։ Շինարարական աշխատանքների վրա ծախսվել է 775 միլիոն ԱՄՆ դոլար ։
Հայերենի բառապաշարը
Բառապաշարը պատմական կարգ է, և լեզվի զարգացման ընթացքում այն անընդհատ փոփոխվում է, զարգանում։ Ժամանակակից հայերենի բառապաշարի զարգացումն իրականանում է տարբեր ուղիներով։ Դրանցից են բառաբարդումը, ածանցումը, ինչպես նախ փոխառությունները։
Շեյխ Ջաբեր ալ-Ահմադի մշակույթի կենտրոն
Հայաստանի Օպերայի թատրոնի դերը
2018 թվականի սեպտեմբերի 27-ին և 28-ին Երևանի Օպերայի թատրոնը ներկայացեց «Կախարդական սրինգ» օպերան Քուվեյթի նորաբաց Օպերայի շենքում։ Այն երկրի պատմության մեջ օպերայի առաջին բեմադրությունն էր։ Քուվեյթի Օպերայի բեմում հնչեց Մոցարտի այս օպերան, այնուհետև սեպտեմբերի 29-ին Շեյխ Ջաբեր ալ-Ահմադի մշակույթի կենտրոնում տեղի ունեցավ գալա համերգ։
«Կախարդական սրինգի» երկու ներկայացումների դերասանական կազմում մասնակցում էին մրցանակակիր տենոր Լիպարիտ Ավետիսյանը, սոպրանո Մերի Մովսիսյանը, բարիտոն Կիմ Սարգսյանը, կոլորատուրային սոպրանո Հասմիկ Թորոսյանը, սոպրանո Ալինա Փահլևանյանը, ինչպես նաև Երևանի օպերային թատրոնի նվագախմբի և երգչախմբի դերասանական կազմը։ Ներկայացման կայացման համար աշխատել են տարազների դիզայներ Ալբերտո Սպազին և մեփինգի դիզայներ Պաոլո Միչչիխեն։ Վերջինների աշխատանքները ծառայում են Երևանի օպերային թատրոնի «Կախարդական սրինգի» ներկայացուներում ։
Հայերենի բառապաշարը
Ժամանակակից հայերենի բառապաշարի դասակարգումն ըստ ծագման
Հայերենի բառապաշարն ըստ ծագման բաժանվում է մի քանի շերտերի։ Գլխավոր շերտը բնիկ հայերեն բառերն են։ Բնիկ հայերեն են համարվում այն բառերը, որոնք ի սկզբանե եղել են հայերենում, որպես ժառանգություն ստացվել են մայր լեզվից՝ հնդեվրոպական նախալեզվից, և հայերենին ձուլված լեզուներից կամ դրանց հիման վրա ինչ-որ ժամանակ առաջացել են հենց հայոց լեզվի ներսում։ Հայերենի հետ ծագած բառերից են, օրինակ՝ հայր, մայր, եղբայր, արև, լույս, երկինք, երկու, երեք, ես, դու և այլն։ Հայերենում, բայց ավելի ուշ առաջացած բառերից են, օրինակ՝ սուրճ, դուչ, հրետանի, պահարան, շողակն, մեկնարկ, նվագավար, արագացուցիչ և այլն։
Հայերենի բառապաշարը ժամանակի ընթացքում փոփոխությունների ենթարկվել. եղել են բառեր, որ հնում գործածվել են, բայց հետո մոռացվել են կամ դուրս մղվել այլ բառերի կողմից։ Մի շարք բառեր գործածվել են միջին հայերենում կամ հայերենի բարբառներից որևէ մեկում կամ մի քանիսում։ Այդպիսի ժամանակային ու տարածքային սահմանափակում ունեցող բառերը երբեմն գործածվում են ժամանակակից հայերենում՝ իբրև փոխառություններ գրաբարից, միջին հայերենից կամ բարբառներից։ Դրանք այսպես կոչված ներքին փոխառություններն են։ Օրինակ՝ օրավուր, ձերբակալել, սրբություն սրբոց, գլուխգործոց, դիցուք, հաստոց, էտել, չմուշկ, բուկլից, մղան և այլն։ Լինում են նաև արտաքին փոխառություններ, այսինքն՝ այնպիսի բառեր, որ մեր լեզվին են անցել ուրիշ լեզուներից։ Օրինակ՝ գազ, մզկիթ, հերոս, ջազ, գրամ, մատիտ, տետր, տոմս, մետաղ և այլն։
Այն արտաքին փոխառությունները, որոնք ունեն հայերեն համարժեքներ, կոչվում են օտարաբանություններ։ Օտարաբանությունների գործածությունը, որպես կանոն, մերժելի է։ Օրինակ՝ օտարաբանություններ են բդեշխ, կոմպյուտեր, ասիստենտ, ստադիոն, նովել, սալաթ, պոմիդոր, մասսա բառերը, քանի որ կան հայերեն կուսակալ, համակարգիչ, ընթերակա, մարզադաշտ, նորավեպ, աղցան, լոլիկ, զանգված բառերը, որ նույն իմաստներն ունեն, նույն բանն են նշանակում։ Մինչդեռ գազ, մզկիթ, հերոս, ջազ, գրամ, մետաղ բառերը, թեև ուրիշ լեզուներից են փոխառված, բայց օտարաբանութըուն չենք համարում, քանի որ դրանց փոխարինող հայերեն բառեր չկան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայերենի բառապաշար
Ակադեմիայի կամուրջ
Ակադեմիայի կամուրջ (Ponte dell'Accademia), Վենետիկի Մեծ ջրանցքի չորս կամուրջներից մեկն է։ Անվանվել է Վենետիկի գեղարվեստի ակադեմիայի պատվին։ Ակադեմիան 1907-2004 թվականներին Վենետիկի Ակադեմիայի պատկերասրահի հետ միասին տեղակայված են եղել «Scuola della Carità» շենքում, որտեղ էլ այժմ գտնվում է ակադեմիայի պատկերասրահը։ Կամուրջն Ակադեմիայի պատկերասրահը միացնում է Սան Մարկո շրջանի հետ ։
Իլյա Ֆրանկ
Իլյա Միխայլովիչ Ֆրանկ (Илья Михайлович Франк, ), սովետական ֆիզիկոս, ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1968 թ.)։ Գլեբ Ֆրանկի եղբայրը։
Ակադեմիայի կամուրջ
Պատմություն
Կամուրջը նախատեսվել է կառուցել դեռևս 1488 թվականին։ Քաղաքային խորհրդում պրովեդիտոր Լուկա Տրումն առաջարկել է Մեծ կանալի վրա կառուցել երկու կամուրջ, մեկը՝ նշված վայրում, մյուսը՝ Սանտա Սոֆիայում։ Նրա առաջարկը ծիծաղ է առաջացրել խորհրդի անդամների մոտ, և հարցը քվերակության չի դրվել։ Ալֆրեդ Վևիլի նախագծով ստեղծված պողպատե կոնստրուկցիայով կամուրջը բացվել է 1854 թվականի նոյեմբերի 20-ին, սակայն քանդվել է և փոխարինվել Էուժենիո Միոցցիի նախագծով ստեղծված փայտե կամրջով, որը բացվել է 1933 թվականին ։
Իլյա Ֆրանկ
Կենսագրություն
1930 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը։ 1930-1934 թվականներին աշխատել է Օպտիկայի պետական ինստիտուտում, 1934-1970 թվականներին՝ ՍՍՀՄ ԳԱ ֆիզիկայի ինստիտուտում։ Միջուկային հետազոտությունների միացյալ ինստիտուտի նեյտրոնային ֆիզիկայի լաբարատորիայի կազմակերպիչ և տնօրեն (1957 թվականից)։ Մոսկվայի համալսարանի պրոֆեսոր (1940 թվականից)։ Աշխատանքները վերաբերում են ֆիզիկական օպտիկային և միջուկային ֆիզիկային։ 1937 թվականին Ի. Ե․ Տամմի հետ միասին բացատրել է Վավիլով-Չերենկովի էֆեկտը։ Այս աշխատանքի համար Ի․ Ե․ Տամմի և Պ․ Ա․ Չերենկովի հետ արժանացել է ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ (1958 թ.)։ Վ․ Լ․ Գինզբուրգի հետ առաջինն է դիտարկել անցումային ճսոագայթումը։ Զարգացրել է Դոպլերի էֆեկտի տեսությունը։ Լ․ Վ․ Գրոշևի հետ փորձերով հետազոտել է γ-քվանտներից էլեկտրոն-պոզիտրոն զույգերի առաջացման երևույթը։ Ունի թեթև միջուկների հետ կապված ռեակցիաների հետազոտման մի շարք աշխատանքներ։ Առաջարկել և մշակել է նեյտրոնների տարածումը հետազոտելու իմպուլսային մեթոդ և հայանագործել, այսպես կոչված, նեյտրոնների դիֆուզիոն հովացումը։
Ակադեմիայի կամուրջ
Պատմություն
Սիրահարները «սիրային կողպեքներ» են ամրացնում կամրջի մետաղական ձողերի վրա, սակայն Վենետիկի իշխանությունները միջոցներ են ձեռնարկում դրա դեմ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վենետիկի կամուրջներ Կատեգորիա:1854 հայտնված
Իլյա Ֆրանկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ռուս ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:Փորձարարական ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Սուրբ Կարապետ եկեղեցի (Աբադան)
Սուրբ Կարապետ, հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի Աբադան քաղաքում։ Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Սպահանի թեմին։ Գտնվում է իմամ Մուսա բին Ջաաֆար մզկիթի անմիջական հարևանությամբ ։
Պատմություն
Պարսից ծոցի ափին գտնվող Աբադան նավահանգիստում հայերի հաստատման պատմությունը մեկ դարից ավելի չէ. 1909 թվականից անգլո-իրանական նավթային ընկերությունում ծառայության անցան Թեհրանի և Թավրիզի մի քանի հայեր։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ հայոց ցեղասպանությունից հետո, այստեղ բնակություն հաստատեցին ևս մի քանի վանեցի ընտանիքներ։ 1928 թվականի սկզբին հայերի թիվն անցավ 600-ը, իսկ քառասուն տարի անց՝ 5 հազարը։ Համայնքում եղել է վարժարան, մարզական ակումբ, երգչախումբ։ 1958 թվականին այստեղ բացվել է սուրբ Կարապետ եկեղեցին, որը դառնում է Աբադանի հայ բնակչության գլխավոր հավաքատեղին։ 1960-ական թվականներին Աբադան են տեղափոխվել Չհարմահալի գավառի երեք հայաբնակ գյուղերի մի քանի տասնյակ ընտանիքներ, ինչպես նաև՝ հայեր Սպահանից, Շիրազից ու Նոր Ջուղայից ։ Իրան-իրաքյան պատերազմից հետո հայերն արտագաղթել են Աբադանից։
Քաղաքում մնացել է միայն մեկ հայկական ընտանիք ։ Եկեղեցու կառուցումից 50 տարի անց՝ 2018 թվականի դեկտեմբերի 24-ին, այն վերաբացվել է ։
Ճարտարապետություն
Սուրբ Կարապետը կառուցված է հայկական դասական ճարտարապետության ոճով՝ բարձր կենտրոնական գմբեթով և երեք մուտքերով։ Արևելյան կողմում գտնվում է խորանը, իսկ արևմուտքում վեր է խոյանում զանգակատունը։ Շինանյութը մարմար է։
1966 թվականին բակում տեղադրվել է հուշակոթող՝ հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին ։
Ծանոթագրություններ
Կարապետ Կարապետ Կարապետ Կատեգորիա:Պարսից ծոցի հայկական եկեղեցիներ
Վիժնիցա
Վիժնիցա (Вижниця), քաղաք Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզում, Վիժնիցայի շրջանի վարչական կենտրոնն է։
2015 թվականի դրությամբ Վիժնիցա քաղաքում բնակվում էր 5025 մարդ։
Աշխարհագրություն
Վիժնիցա քաղաքը գտնվում է Չեռնովցիի և Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզերի սահմանին, Չերեմոշ և Վիժենկա գետերի ափին, Վիժնեցկի ձորում, շրջկենտրոնից 70 կմ հեռավորության վրա։
Վիժնիցյան հասիդիզմ
1854 թվականին Վիժնիցայում բնակություն է հաստատել Մենահեմ Մենդել Հագեր ռաբբին, ով Բաալ Շեմի հետևորդներից էր։ Նա շատ արագ իր շուրջը հետևորդներ է հավաքել և Վիժնիցան դարձրել հասիդական դինաստիայի կենտրոն։ 1884 թվականին ռաբբի Մենահեմ Մենդելը մահացել է և նրան փոխարինել է նրա որդի Բարուխը, որը ղեկավարում էր հասիդական համայնքը մինչև 1892 թվականը։ Նրա մահվանից հետո Վիժնիցայում ռաբբի է դարձել նրա որդի Իսրայելը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Վիժնիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1501 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(7696) Լիեբե
(7696) Լիեբե (Liebe), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի մայիսի 10-ին Վերներ Լանդգրաֆի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,722195 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6335 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8109 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1640,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,219445 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,65° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Վերներ Լանդգրաֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սինյիտիրո Տոմոնագա
Ավարտել է Կիոտոյի համալսարանը (1929 թ)։ 1932-1940 թվականներին աշխատել է ֆիզիկայի և քիմիայի հետազոտությունների ինստիտուտում։ 1937-1939 թվականներին կատարելագործել է գիտելիքները Լայպցիգի համալսարանում, Վ․ Հայզենբերգի մոտ։ 1941-1969 թվականներին՝ Տոկիոյի համալսարանի պրոֆեսոր, 1963-1969 թվականներին՝ նույն համալսարանի օպտիկական հետազոտությունների ինստիտուտի տնօրեն և ճապոնիայի գիտական խորհրդի նախագահ։ Աշխատանքները վերաբերում են նեյտրոնների և մեզոնների տեսությանը, միջուկային ֆիզիկային, մագնիսականությանը, քվանտային էլեկտրադինամիկային։ 1940 թվականին ենթադրել է մեզոատոմների գոյությունը։ Տոմոնագաին է պատկանում ալիքային դաշտերի քվանտային տեսության ռելյատիվիստորեն ինվարիանտ ձևակերպումը, որը խթանել է վերանորմավորումների մեթոդի մշակումը։ 1955 թվականին մշակել է քվանտամեխանիկական կոլեկտիվ շարժումների տեսությունը։ Ֆիզիկայի նոբելյան մրցանակ (1965 թ., Ռ․ Ֆեյնմանի և Յու․ Շվինգերի հետ)։ Մ․ Վ․ Լոմոնոսովի անվան ոսկե մեդալ (1964)։ ԽՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան անդամ (1971)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ճապոնացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Տեսական ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ճապոնացի գիտնականներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Զբոսաշրջությունը Նորվեգիայում
Զբոսաշրջությունը Նորվեգիայում (turisme i Norge), Նորվեգիայի Թագավորության տնտեսության գլխավոր ճյուղերից մեկը։
Նորվեգիա պետությունը գտնվում է Եվրոպայի հյուսիսում՝ Սկանդինավյան թերակղզու վրա։ Նորվեգիայի ափերը ողողում են Բարենցյան ծովը՝ հյուսիս-արևելքից, Նորվեգյան ծովը արևմուտքից և Հյուսիսային ծովը հարավ-արևմուտքում։
Նորվեգիայի թագավորությունը իր տարածաշրջանային բարեկամ Իսլանդիան համարվում են միակ պետությունները, որոնք գտնվում են Շենգենային համաձայնագրի գոտում, սակայն չեն անդամակցում Եվրոպական Միությանը։ Նորվեգիան Շենգենային համաձայնության անդամ է դարձել 1996 թվականի դեկտեմբերի 19-ին։ Այս պայմանագրով Նորվեգիայի կառավարությունը թույլատրում էր Շենգենային համաձայնագրի անդամ մյուս երկրների քաղաքացիներին ազատ մուտք գործել թագավորության տարածք։
Այս պայմանագրի յուրացումը դարձավ Նորվեգիայում զբոսաշրջության զարգացման կարևոր շարժառիթ։ 2006 թվականի տվյալներով Նորվեգիա ժամանած զբոսաշրջիկների քանակը կազմում է յոթ միլիոն մարդ, ինչը զարմանալիորեն գերազանցում է Նորվեգիայի մշտական բնակչությանը։
Նույն թվականի տվյալներով Նորվեգիա է ժամանել 3,9 միլիոնը զբոսաշրջիկ։ 1,3 միլիոնը մեկօրյա այց են կատարել (նրանց մի մասը Նորվեգիայի տարածքով մուտք է գործել հարևան պետություններ), իսկ շուրջ 1,8 միլիոն մարդ այցելել է Նորվեգիայի նավահանգիստները՝ կրուիզ նավարկությունների ժամանակ։
2015 թվականի տվյալներով՝ Նորվեգիա այցելած օտարերկրյացիների քանակը կազմում է 31,6 միլին, ինչև 4 %-ով ավելի է նախորդ տարվա ցուցանիշից ։
2014 թվականի համեմատ՝ Նորվեգիայի հյուրանոցներում միջազգային զբոսաշրջային ժամանումների թիվը 2015 թվականին աճել է 12 %-ով և կազմել 3,6 միլիոն դոլար։ Գիշերակացի ցուցանիշը ավելացել է 13 %-ով։ Այս վիճակագրությունը ընդգրկում է Նորվեգիա ժամանածների թիվը՝ ժամանցի և բիզնես ճանապարհորդության նկատառումներով։
Նորվեգիայում զբոսաշրջության զարգացման շրջան համարվում է նաև ձմեռը՝ հատկապես սուրբծննդյան տոների նախաշեմին։
Մուտք Նորվեգիա
Նորվեգիան 1996 թվականից Շենգենյան համաձայնության անդամ պետություն է։ Համաձայնության անդամ պետությունների՝ Ավստրիայի, Բելգիայի, Գերմանիայի, Դանիայի, Էստոնիայի, Իսլանդիայի, Իսպանիայի, Իտալիայի, Լատվիայի, Լեհաստանի, Լիտվայի, Լյուքսեմբուրգի, Հունաստանի, Հունգարիայի, Մալթայի, Նիդերլանդների, Նորվեգիայի, Շվեդիայի, Չեխիայի, Պորտուգալիայի, Սլովակիայի, Սլովենիայի և Ֆրանսիայի քաղաքացիները Նորվեգիա կարող են մուտք գործել առանց վիզայի գրանցման։
Մեծ Բրիտանիայի, Իռլանդիայի, Խորվաթիայի, Կիպրոսի, Ռումինիայի և Բուլղարիայի քաղաքացիները ևս կարող են ազատ մուտք գործել Նորվեգիայի տարածք՝ որոշակի վերապահումներով։
Մյուս բոլոր պետությունների քաղաքացիություն ունեցող զբոսաշրջիկները (այդ թվում՝ Հայաստանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի, Թուրքիայի, Չինաստանի, Հնդկաստանի, Եգիպտոսի և այլ երկրների զբոսաշրջիկներ) իրավունք ունեն մուտք գործել այս երկիր միայն վիզայով։ Բացառություն են կազմում միայն Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը, Աֆղանստանը, Պակիստանը, Իրաքը, Գանան, Ժողովրդավարական Կոնգոն, Եթովպիան և Սոմալին, որի քաղաքացիները մուտքի իրավունք կարող են ստանալ հատուկ դեպքերում՝ բանակցությունների միջոցով։
Նորվեգիա մեկնելու հնարավորությունները Հայաստանից
Հայ զբոսաշրջիկները ևս կարող են մտնել Նորվեգիայի տարածք։ Հայաստանի տարածքում ներկայումս չի գործում Նորվեգիայի դեսպանատուն, իսկ Հայաստանի քաղաքացիները Նորվեգիա կարող են մուտք գործել միայն վիզայի միջոցով։
Նորվեգիա մեկնող հայերը դիմում են Հայաստանում Շվեդիայի դեսպանություն, որտեղ նրանք կարող են ստանալ 90-օր Նորվեգիայի տարածքում անցկացնելու իրավունք։ Այսուհանդերձ, Երևանում գործում է Նորվեգիայի պատվավոր հյուպատոսարան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Նորվեգիայում
Նովոկեմսկի
Նովոկեմսկի (Новокемский), գյուղ Ռուսաստանի Վոլոգդայի մարզի Վաշկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 763 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1962 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վոլոգդայի մարզի Վաշկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալեքսանդր Պիդսուխա
Ալեքսանդր Պիդսուխա (Олекса́ндр Миколайович Підсу́ха, ), ուկրաինացի բանաստեղծ, դրամատուրգ, խմբագիր, թարգմանիչ, հասարակական գործիչ։ ԽՄԿԿ անդամ՝ 1947 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է Կիևի մարզի Նեժիլովիչի գյուղում։ 1939 թվականին ավարտել է Խարկովի օտար լեզուների մանկավարժական ինստիտուտը։ Մինչև 1941 թվականը Դոնեցիկի ինդուստրիալ ինստիտուտում դասավանդել է անգլերեն։
Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ Պատերազմից հետո դասախոսել է Կիևի մանկավարժական ինստիտուտում, եղել է «Դնիպրո» հանդեսի գլխավոր խմբագիր։ Այնուհետև ղեկավարել է արտասահմանում ապրող ուկրաինացիների հետ մշակութային կապերի ընկերությունը։
Ստեղծագործությունը
Ալեքսանդր Պիդսուխան հրատարակել է բանաստեղծությունների և պոեմների բազմաթիվ ժողովածուներ, որոնց թվում՝ «Խաղաղության զինվորները» (1948), «Հերոիկա» (1951), «Մայրական պատգամ» (1964), «Արծաթե սահմանագիծ» (1971), «Պոլեսյան եռագրություն» չափածո վեպը և այլն։
Մոսկվայի «Մոլոդայա գվարդիա» և «Սովետսկի պիսատել» հրատարակչությունները լույս են ընծայել Ալեքսանդր Պիդսուխայի բանաստեղծությունների հինգ ժողովածուները։
Գրել է նաև մի շարք պիեսներ, որոնք բեմադրվել են ուկրաինական բազմաթիվ թատրոններում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի խմբագիրներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խարկովի ազգային համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային խմբագիրներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Շուա Քվաթեթրի
Շուա Քվաթեթրի (შუა ქვათეთრი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 10 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Բուրխանեդին
Բուրխանեդին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վեսնա Պուսիչ
Վեսնա Պուսիչ (Vesna Pusić; ), խորվաթ քաղաքական գործիչ, Խորվաթիայի Լիբերալ ժողովրդական կուսակցության ամենավառ անդամներից մեկը։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 23-ից մինչև 2016 թվականի հունվարի 22-ը զբաղեցրել է Խորվաթիայի Հանրապետության արտաքին գործերի և եվրոպական ինտեգրման նախարարի պաշտոնը Զորան Միլանովիչի ձախ կենտրոնամետ կառավարությունում։
Քաղաքական գործունեության մեջ է ընդգրկվել 1990-ականների սկզբին, երեք անընդմեջ ժամկետում եղել է Սաբորի պատգամավոր՝ ընտրվելով 2000, 2003 և 2007 թվականների ընտրություններում։ Բացի այդ, 2009-2010 թվականների ընտրություններում պայքարել է նախագահի պաշտոնի համար՝ որպես ՀՌԱԿ-ի թեկնածու՝ 7,25 տոկոս ձայներով դուրս գալով հինգերորդ տեղ։ 2008-2011 թվականներին իր երրորդ պատգամավորական ժամկետի ընթացքում գլխավորել Է Եվրամիությանը Խորվաթիայի անդամակցության շուրջ բանակցությունների առաջխաղացմանը հետևելու խորհրդարանական հանձնաժողովը։
Կենսագրություն
Վեսնա Պուսիչը ծնվել է Զագրեբում ՝ Զագրեբի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի պրոֆեսոր Յուջին Պուսիչի ընտանիքում։ Նրա մայրը՝ Վիշնյան, անգլերենի պրոֆեսոր էր, իսկ եղբայրը՝ Զորանը, քաղաքացիական ակտիվության և խաղաղության շարժման ակնառու ակտիվիստ էր։
1971 թվականին ավարտել է գիմնազիան, իսկ 1976 թվականին՝ Զագրեբի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը, որտեղ ուսումնասիրել է սոցիոլոգիան և փիլիսոփայությունը ։
1975-1979 թվականներին եղել է միջազգային հետազոտական խմբի անդամ, իրականացրել է գիտական հետազոտություններ Եվրոպայում արդյունաբերական ժողովրդավարության վերաբերյալ։ 1976-1978 թվականներին աշխատել է Լյուբլյանայի համալսարանի Սոցիոլոգիայի ինստիտուտի գիտաշխատող ։
1978 թվականին Պուսիչը յոթ կանանցից մեկն էր, որոնք Հարավսլավիայում հիմնադրեցին առաջին ֆեմինիստական կազմակերպությունը՝ Žena i društvo-ն (կին և հասարակություն), բախվելով այն ժամանակվա կոմունիստական իշխանության կատաղի քննադատությանը ։
1990 թվականին Վեսնա Պուսիչը Խորվաթիայի 28 անդամ-հիմնադիրներից մեկը դարձավ (Hrvatska narodna stranka) համաժողովրդական համաձայնագրի կոալիցիային մասնակցելուց հետո (Koalicija narodnog sporazuma), չափավոր ազգայնական և լիբերալ կուսակցությունների դաշինք, որը ձևավորվել է Խորվաթիայում առաջին բազմակուսակցական ընտրությունների նախօրեին, որոնք տեղի են ունեցել 1990 թվականի ապրիլի 22-ին։ 1992 թվականին թողել է կուսակցական գործունեություն, բայց նույն կուսակցությանը վերադարձել է 1997 թվականին և հետագայում դարձել նրա ղեկավարը՝ 2000-2008 թվականներին։ Առաջին անգամ խորհրդարան է անցել 2000 թվականի ընտրություններից հետո։
Պուսիչը եղել է ժողովրդավարության մշակույթի հարցերով ոչ կառավարական և անկուսակցական վերլուծական կենտրոնի հիմնադիրներից և Erasmus Guild-ի տնօրեններից մեկը, ինչպես նաև Erasmus ամսագրի հրատարակիչ և խմբագիր՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով Խորվաթիայում, նախկին Հարավսլավիայի և Արևելյան Եվրոպայի երկրներում անցումային շրջանի տարբեր հարցերի վրա ։ Կենտրոնը գործունեությունը դադարեցրել է 1998 թվականին։
2005 և 2008 թվականներին նշանակվել է ԵՄ-ի հետ բանակցությունների հարցերով ազգային կոմիտեի ղեկավար, մարմին, որը ղեկավարում է ԵՄ-ին Խորվաթիայի անդամակցության բանակցությունները և բաղկացած է խորհրդարանի անդամներից, ինչպես նաև նախագահի, գիտական շրջանակների, գործատուների և արհմիությունների ներկայացուցիչներից։
Պուսիչը 2006 և 2008 թվականներին զբաղեցրել է լիբերալ դեմոկրատների և ռեֆորմատորների Եվրոպական կուսակցության փոխնախագահի պաշտոնը ։
Պուսիչը դասավանդել է Չիկագոյի համալսարանում, Կոռնելի համալսարանում (Նյու Յորք), ինչպես նաև մեթոդիստական Ամերիկյան համալսարանում (Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան) և Վուդրո Վիլսոնի անվան գիտնականների աջակցության միջազգային կենտրոնում ։
Պուսիչը ամուսնու հետ ապրում է Զագրեբում։ Նրա դուստրը ներկայումս բնակվում է Լոնդոնում և կինոյի արտադրություն է սովորում հեղինակավոր Լոնդոնի կինոդպրոցում մագիստրոսի ծրագրով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զագրեբի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորվաթիայի կին քաղաքական գործիչներ
Զվարթ Վահրամյան
Զվարթ Աշոտի Վահրամյան, հայ նյարդաֆիզիոլոգ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (2001):
Ճարտարագետ-քիմիկոս, ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ Աշոտ Վահրամյանի դուստրը։
Կենսագրություն
Զվարթ Վահրամյանը ծնվել է 1935 թվականին Լենինգրադում։ 1957 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1958-1992 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտում, 1992 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ Ֆիզիկայի կիրառական հիմնախնդիրների ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող։ 2004 թվականից եղել է «Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ և կառավարում» (ռուսերեն) հանդեսի խմբագրական խորհրդի անդամ, 1960 թվականից՝ ՀՀ ֆիզիոլոգների ընկերության անդամ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նյարդաֆիզիոլոգներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Բուդա (Բուդապեշտ)
Բուդա (Buda, Budín, Budim, Budin, Будим կամ Budim) կամ Օֆեն (Ofen), Հունգարիայի մայրաքաղաք Բուդապեշտի արևմտյան մասը։ Գտնվում է Դանուբի աջ ափին։ Լեգենդի համաձայն` Բուդա անվանումն առաջացել է հոների Բլեդա առաջնորդի անունից, իսկ մեկ այլ տարբերակի համաձայն` քաղաքի անվանումն ունի սլավոնական ծագում. առաջացել է բուդա բառից, որ նշանակում է տուն, շինություն, շեն ։
Բուդայի տարածքը կազմում է Բուդապեշտի մոտ մեկ երրորդը։ Ծածկված է բլուրներով ու անտառներով։
Պատմություն
Բուդան եղել է Հունգարիայի մայրաքաղաքը 1361 թվականից մինչև 1541 թվականը, երբ մտել է Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ։ Դրանից հետո նոր մայրաքաղաք է եղել Պոժոնը (այժմ` Բրատիսլավա` Սլովակիայի մայրաքաղաքը)։
1686 թվականին Ավստրիան զավթել է Բուդան։
1873 թվականին Բուդա, Օբուդա և Պեշտ քաղաքների միավորումով ձևավորվել է Բուդապեշտ քաղաքը։
Աստղագիտության մեջ
Բուդայի պատվին է կոչվել (908) Բուդա աստերոիդը, որ հայտնաբերվել է 1918 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուդապեշտ
Սցինկներ
Բնորոշ առանձնահատկություններ
Սցինկերի ամենաբնորոշ հատկանիշներից է հարթ, ձկներին նման մաշկը, որը ծածկված է ոսկրային թեփուկներով՝ օստեոդերմաներով։ Մեջքային հատվածի մաշկային ծածկույթը, որպես կանոն, գրեթե չի տարբերվում փորային հատվածի ծածկույթից։
Աչքերի ակնակապիճները գնդաձև են, մեծ մասամբ ունեն շարժուն կոպեր։ Որոշ տեսակների մոտ կոպերի վրա կան թափանցիկ հատվածներ, որոնց շնորհիվ նրանք կարող են տեսնել անգամ փակ աչքերով։ Մերկաչքների մոտ ձևավորված են թափանցիկ լինզաներ, ինչպես օձերի մոտ։
Սցինկերի մեծ մասը որ վառ գունավորում ունեն, բայց հանդիպում են նաև պայծառ երանգների սցինկեր։
Չափերը տարբեր են՝ մանր, միջին, խոշոր։ Ընտանիքի տարբեր տեսակներ կարող են ունենալ 8-70 սմ երկարություն։
Տարածումը
Սցինկերը աշխարհաքաղաքացիներ (կոսմոպոլիտներ) են և տարածված են բոլոր մայրցամաքներում, բացի Անտարկտիդայից։ Բնակվում են, հիմնականում, արևադարձային շրջաններում, բայց տարածվել են նաև բավականին հյուսիս, ու հասարակածից հարավ։ Հատկապես շատ տեսակներ են հանդիպում Ավստրալիայում, Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներում, հարավարևելյան Ասիայում և Աֆրիկայում։
Կենսակերպը
Սցինկերը բնակվում են ամենատարբեր կենսամիջավայրերում. ինչպես անապատներում, այնպես էլ խոնավ անտառներում, տափաստաննորում, չափավոր լայնություննեում։
Սցինկերի մեծամասնությունը վերգետնային մողեսներ են, բայց նրանց մեջ կան բավաանին տեսակներ, որոնք փորող ապրելակերպ են վարում։ Կան նաև մերձջրյա ու փայտային միջավայրներում ապրող սցինկներ։ Որոշ անապտային ձևեր սովորել են «լողալ» ավազի մեջ։
Սնումը
Սցինկերը սնվում են ամենատարբեր տեսակի սննդով։ Մեծամասնությունը գիշատիչներ են, որոնք սնվում են մողեսներով և այլ անողնաշարավորներով, օրինակ՝ այլ սողուններով։ Որոշ տեսակներ ամենակերներ են (կապտալեզու սցինկեր, լեյոլոպիսմներ )։ Շատ քչերը բուսակերներ են (կարճապոչ սցինկ)։
Դասակարգում
Հնում, սցինկերի ընտանիքը բաժանվում էր չորս ենթաընտանիքի՝
Այժմ հաշվարկվում են հետևյալ տեսակները՝
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Սողուններ
Վոլոկա (գյուղ, Վիժնիցայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Վոլոկա գյուղում բնակվում էր 486 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Վիժնիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(7697) 1989 AE
(7697) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հունվարի 3-ին Տակուո Կոջիմայի կողմից Չիյոդայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,41712 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9527 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8815 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1372,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,262275 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,59° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակուո Կոջիմայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ջրառատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Ջրառատ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 13 հուշարձան (21 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Չիլիական կատու
Չիլիական կատու (Leopardus guigna), գիշատիչ կաթնասուն կենդանի կատվազգիների ընտանիքից (Felidae)։ Հանդիպում է Հարավային Ամերիկայում, 900-500 մ բարձրություններում։ Մարմնի երկարությունը՝ 55-75 սմ, պոչը կազմում է մարմնի երկարության երրորդ մասը. քաշը՝ 1,8-2,7 կգ։
Ենթատեսակներ
Նկարագրված են երկու ենթատեսակներ.
Կատեգորիա:Վագրային կատուներ Կատեգորիա:Հարավամերիկյան կատուներ
Չաչինագի
Չաչինագի (ჩაჩინაგი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1020 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 14 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Նովոկիևկա (գյուղ, Չիշմինսկի շրջան)
Նովոկիևկա (Новокиевка, Яңы Киевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 24 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի բնակավայրեր
Վյեն (դեպարտամենտ)
Վյեն (ֆրանսերեն՝ Vienne), դեպարտամենտ Ֆրանսիայի արևմուտքում։
Պատմական տեղեկություններ
Վյենը 1790 թ. մարտի 4-ին ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ ձևավորված 83 դեպարտամենտներից մեկն է։ Անունն ստացել է Վյեն գետից։
Նոր Շոտլանդիայում և Կանադայի այլ ծովամերձ նահանգներում հիմնավորված աքադիացիները 1604 թ. Հյուսիսային Ամերիկա են տեղափոխվել Վյենից։
Աշխարհագրական տվյալներ
Վյենի տարածքը 6990 քառ.կմ է, բնակչությունը՝ 421.8 հազար մարդ, պրեֆեկտուրան Փուաթյե քաղաքն է։
Տնտեսություն
Տնտեսական հիմնական արտադրանքն այծի պանիրն է։
Քաղաքականություն
Էդիթ Կրեսոնը՝ Ֆրանսիայի առաջին կին վարչապետը 1991-1992 թվականներին, պատգամավոր էր այս դեպարտամենտից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գավառներ Կատեգորիա:1790 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Բուրջ (Մալաթիայի գավառ)
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր Կատեգորիա:Ադըյամանի մարզի բնակավայրեր
Կռան
Կռան, մետաղյա գլխիկի բազմակի հարվածների միջոցով մետաղները կռելու և հարթացնելու, նախապատրաստուկներ մշակելու համար նախատեսված գործիք կամ մեքենա։ Տարբերում են կռման և ծավալային ու թերթային դրոշմման կռաններ։ Ըստ հաղորդակի տեսակի, կռանները լինում են՝
Ըստ աշխատանքի եղանակի, տարբերում են պարզ (ընկնող կռան) և կրկնակի գործողության (առավել տարածված) կռաններ, երբ ընկնող մասի վրա ծանրության ուժից բացի ազդում է նաև գոլորշու, օդի կամ հեղուկի լրացուցիչ ուժը։ Կան նաև առանց սալակալի կռաններ, որոնք ունեն կինեմատիկորեն կապված երկու թակեր և հավասար արագություններով շարժվում են հանդիպակւնց, որի հետևանքով հարվածի էներգիան հիմքին չի հաղորդվում։ Տարածում են գտել բարձրարագային կռանները (թակի արագությունը՝ մինչև 25 մ/վրկ, սովորական կանի 3—5 մ/վրկ-ի փոխարեն)։
Կատեգորիա:Մեքենաներ
Միքայել Դանիելյան
Միքայել Դանիելյան, հայ իրավապաշտպան։ Հայաստանում Հելսինկյան ասոցիացիայի հիմնադիր։
Հասարակական գործունեություն
Միքայել Դանիելյանը 80-ականների վերջից զբաղվում էր իրավապաշտպանական գործունեությամբ։ 1991 թվականին «Էքսպրես Խրոնիկա» ռուսական իրավապաշտպանական հրատարակչությունում աշխատել է որպես թղթակից. հրատարակչությունն այդ ժամանակ ղեկավարում էր Ալեքսանդր Պոդրաբինեկը։ 1995 թվականին Դանիելյանը դարձել է Հայաստանի Հելսինկյան կոմիտեի հիմնադիրներից մեկը, բայց մյուս հիմնադիրների հետ տարաձայնությունների պատճառով 1996 թվականին լքել է այդ կազմակերպությունը և նույն թվականին ստեղծել Հելսինկյան ասոցիացիա կազմակերպությունը, որը ղեկավարել է մինչև իր մահը` 2016 թվականը։ Միքայել Դանիելյանը համարվում է Հայաստանի առավել հեղինակավոր իրավապաշտպաններից մեկը և մարդու իրավունքների իրավիճակի վերաբերյալ նրա զեկույցները հաճախ հիշատակվում էին օտարերկրյա առաքելությունների և միջազգային կազմակերպությունների պաշտոնական զեկույցներում ։
2004 և 2008 թվականներին Միքայել Դանիելյանը հարձակման է ենթարկվել, որը, իրավապաշտպանական շարժման արտասահմանյան ներկայացուցիչների կողմից միանշանակ գնահատվել է որպես բռնաճնշում հետխորհրդային երկրներում քաղաքացիական հասարակության այլախոհ առաջնորդների դեմ ։
Մրցանակներ
1998 թվականին Հելսինկյան ասոցիացիան արժանացել է ԱՄՆ կառավարության և ԵՄ-ի «Ժողովրդավարություն և քաղաքացիական հասարակություն» համատեղ մրցանակի ։ 2008 թվականին Միքայել Դանիելյանը դարձել է Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանության կողմից հիմնադրված Ազատության մրցանակի առաջին դափնեկիրը, այդ թվում՝ Հայաստանում 2008 թվականի նախագահական ընտրություններից հետո բողոքի ցույցերի ընթացքում քաղաքացիների քաղաքացիական իրավունքների պաշտպանության գործում ունեցած ներդրման համար։
Մահ
Միքայել Դանիելյանը մահացել է 2016 թվականի օգոստոսի 24-ին, սրտի կաթվածից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Վոլչինեց (գյուղ, Վիժնիցայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Վոլչինեց գյուղում բնակվում էր 774 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Վիժնիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նովոկիզգանովո
Նովոկիզգանովո (Новокизганово, Яңы Киҙгән), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 482 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի բնակավայրեր
Եռապատում
Եռապատում, եռերգություն (τριλογία - տրիլոգիա, trilogia), նույն հեղինակի երեք ստեղծագործությունները, որոնք գաղափարական բովանդակության և գեղարվեստական մտահղացման առումով կազմում են մի ամբողջություն, թեև առանձին-առանձին ավարտուն գործեր են։ Դրանք սովորաբար ունենում են թեմատիկ-գաղափարական ընդհանրություններ, իսկ կերպարները անցնում են մի երկից մյուսը։ Նման եռապատումներ են՝
Կատեգորիա:Գրական ժանրեր Կատեգորիա:Գրականություն
Մալև
Մալև, ներկայումս լքված գյուղ Հայաստանի Սյունիքի մարզի Մեղրու տարածաշրջանում, Մեղրի քաղաքից մոտ 10 կմ հյուսիս-արևելք, Մալև գետի վերնագավառում, Մալև Վերին գյուղից 7 կմ հարավ-արևելք, Ալվանք (նախկին Ալդարա) գյուղից 14 կմ հյուսիս, բարձրադիր և անտառազուրկ վայրում։
Մալվոլան անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Մեղրու գավառի, իսկ 1930 թվականից` Մեղրու շրջանի։ 1960-ական թվականներին գյուղը ապաբնակեցվել է գյուղական համայնքների խոշորացման ծրագրի շրջանակներում` միացվելով Ալդարա գյուղին։
Պատմություն
Ըստ 1781 թվականի հարկացուցակի Տաթևի վանքին տարեկան տալիս էր 5600 դահեկան պտղի հարկ։
Կարևոր դեր է խաղացել Դավիթ-Բեկի ղեկավարած ազատագրական պայքարի ընթացքում։
Բնակչություն
Գյուղը լքված է 1960-ական թվականներից, ներկայումս բնակչություն չունի; Նախկինում բնակեցված է եղել հայերով, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Պատմամշակութային կառույցներ
Այստեղ է գտնվում Ամենափրկիչ կուսանաց անապատը։ Ունի Ս. Գևորգ անանով եկեղեցի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Հարավամերիկյան կատուներ
Հարավամերիկյան կատուներ (Leopardus), գիշատիչ կաթնասունների ցեղ կատվազգիների ընտանիքից (Felidae)։ Գիտական Leopardus անվանումը կապված է լեոպարդի հետ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հարավամերիկյան կատուներ
Տանել Պադար
Տանել Պադար (Tanel Padar, 27 հոկտեմբերի, 1980, Հալյալա, Ռակվեռեի շրջան, Էստոնական ԽՍՀ), էստոնացի ռոք-երաժիշտ և փոփ-երգիչ, Դեյվ Բենտոնի հետ դուետով հաղթել է Կոպենհագենում կայացած Եվրատեսիլ 2001 երգի մրցույթում։
Կարիերա
Սովորել է սաքսոֆոն և կլարնետ նվագել, երգել է եկեղեցական և մանկական, ինչպես նաև տղաների երգչախմբում, սիրել է ժողովրդական երաժշտություն և սպորտային պարեր։
«Speed free» համույթի հիմնադիրն է, որի առաջին սկավառակը՝ «Woman Knows», թողարկվել է 2001 թվականի մայիսին։ Համույթի բոլոր երգերը գրել է Պադարն ինքը։
Դեյվ Բենտոնի հետ Եվրատեսիլ 2001 երգի մրցույթում հաղթելուց հետո դարձել է Էստոնիայի ամենահայտնի ռոք-երգիչներից մեկը։ Մրցույթում Բենտոնն ու Պադարը կատարել են «Everybody» երգը, ելույթին մասնակցել է նաև «2XL» խումբը։
2003 թվականին ստեղծել է «The Sun» համույթը, որը 2006 թվականին Էստոնիայում ստացել է 5 մրցանակ 15 կատեգորիաներից, այդ թվում նաև «Տարվա լավագույն ալբոմ» և «Տարվա լավագույն համույթ» մրցանակները։
Eesti otsib superstaari երրորդ շրջանի հաղորդավաներից մեկն է։
Ընտանիք
2003 թվականի մայիսի 16-ին ամուսնացել է նախկին մոդել Կատարինա Կալդայի հետ, որը նախորդ ամուսնությունից ուներ որդի՝ Անդրեյը։ 2006 թվականի ապրիլին զույգը բաժանվել է, իսկ 2007 թվականի հուլիսի 12-ին ձևակերպել են ամուսնալուծությունը։