cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Թիթեռներ
Արվեստ, գրականություն, պոեզիա
Գրականության մեջ թիթեռը հաճախ է հանդես գալիս որպես ազատության, սիրո և հույսերի խորհրդանիշ։ Այս ըմբռնմամբ է նա դրսևորվել ռուս մի շարք պոետների ստեղծագործության մեջ, ինչպես՝ Վասիլի Ժուկովսկի, Աֆանասի Ֆետ, Իվան Բունին և այլք։
Կինո և երաժշտություն
Թիթեռը՝ որպես կենտրոնական կերպար հանդես է գալիս մի շարք կինոֆիլմերում։ Ինչպես օրինակ՝ ռեժիսոր Լեա Փուլի 2004 թվականի «Կապույտ թիթեռ» (The Blue Butterfly) ֆիլմը, որում քաղցկեղից մահացող երեխան խնդրում է միջատաբանին՝ իրար հետ մեկնել Հարավային Ամերիկա, որտեղ հանդիպում են մորֆո թիթեռները, որոնք, համաձայն լեգենդի, օժտված են հիվանդներին բուժելու կախարդական հատկությամբ։ Ինչպես նաև 2002 թվականի Ֆիլիպ Մույլի «Թիթեռ» ֆիլմը (Le papillon), որը պատմում է, թե ծեր ու փնթփնթան թիթեռների կոլեկցիոները իր հարևանի փոքրիկ աղջկա հետ մեկնում է իր հավաքածուի յուրօրինակ նմուշը՝ Graellsia isabellae թիթեռը փնտրելու, որն իր գեղեցկությամբ ու հազվագյուտությամբ չունի հավասարը։
Մեռած գլուխ իլիկաթիթեռը որոշիչ դերակատարում ունի Ջոնաթան Դեմմիի «Գառնուկների լռությունը» կուլտային ֆիլմում՝ նկարահանված Թոմաս Հարրիսի համանուն վեպի հիման վրա։ Սերիական մարդասպանը իր զոհերի բերանում դնում էր այս թիթեռնիկի չորացրած նմուշ։ Շատ ֆիլմերում հերոսների տան պատերը զարդարում են թիթեռների միջատաբանական հավաքածուներ։ Այս ձևով ընդգծվում է կամ կերպարների դրական հատկանիշը՝ ձգտում դեպի գեղեցիկ, և կամ չար կողմը՝ անպաշտպան միջատների ապանություն։ Այսպես օրինակ՝ 1965 թ. Ոիլյամ Ուայլերի «Կոլեկցիոներ» (The Collector) ֆիլմը՝ նկարահանված Ջոն Ֆաուլզի համանուն վեպի հիման վրա, որտեղ բանկային ծառայողը հավաքում է թիթեռներ և նրանց մասին գիտի ամեն ինչ, բայց նա չի կարողանում աղջիկների հետ հարաբերություններ ստեղծել և մի օր առևանգում է նրանցից մեկին։ Ինչպես նար Ֆիլիպ Հաասի 1995 թվականի «Հրեշտակներ և միջատներ» (Angels and Insects) միջատաբանի մասին պատմող ֆիլմը, ով իմանում է, որ կինը արյունապիղծ կապի մեջ է զարմիկի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թիթեռներ
John the Revelator / Lilian
«John the Revelator» / «Lilian» (թարգմ․՝ Հովհաննես Աստվածաբան / «Լիլիան), բրիտանական Davehe Mode խմբի կրկնակի սինգլը «Playing the Angel» ալբոմից, որը թողարկվել է 2006 թվականի հունիսին։ Թողարկվել է տարբեր կրիչների վրա (CD, DVD, գրամպլաստինկա, թվային ներբեռնում), ընդ որում՝ յուրաքանչյուր հրատարակության թրեքլիստները տարբեր են։ Սա խմբի առաջին կրկնակի սինգլն է 1984 թվականին «Blasphemous Rumours» / «Somebody» սինգլի թողարկումից ի վեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դեփեշ Մոդի սինգլներ
Արամազդ (այլ կիրառումներ)
Արամազդ, կարող է վերաբերել՝
Կամպորա Սան Ջովաննի
Կամպորա Սան Ջովաննի (Campora San Giovanni, Campura San Giuvanni, Campura Santu Janni), նավահանգիստ և Իտալիայի Կոզենցա նահանգի Ամանտեա գավառի կոմունաներից մեկը։
Աշխարհագրություն
Կամպորան տեղակայված է Տիրենյան ծովի ափամերձ տարածքում՝ մի փոքր սարահարթի վրա։ Մոտակա բլուրների վրա աճում են գինու արտադրության համար խաղող և ձիթատու սերմեր։ Տեղի բլուրների համայնապատկերը տարածվում է Լամեցիա Տերմի ծովածոցից մինչև Ստրոմբոլի հրաբուխը, որի ծուխը երևում է պարզ արևոտ օրերին։ Կամպորա Սան Ջովաննի նավահանգստից կա ծովային հաղորդագրություն դեպի Լիպարյան կղզիներ։
Տնտեսություն
Տնտեսությունը հիմնականում հիմնված է գյուղատնտեսության և զբոսաշրջության վրա։ 1980 թվականին, տնտեսության մեջ զգալի դեր է խաղում կարմիր սոխի արտահանումը, որը ունի մեծ պահանջարկ է իտալական և օտարերկրյա շուկաներում։ Այստեղ կա նաև ծովային առողջարան։ Զբոսաշրջության առանցքային տարրը դա նավահանգիստն է, որը կառուցվել է 2003 թվականին, որից շատ հեշտ է հասնել Լիպարյան կղզիներ։ Առևտրային ակտիվությանը խաթարում է այնպիսի տրանսպորտային հաղորդակցման միջոցներ, ինչպիսիք են SS18 խճուղին, ճանապարհատրանսպորտային ճյուղը և А3 ավտոպողոտան, որը տարածաշրջանը միացնում է Լամեցիա Տերմե օդանավակայանին։
Ստեֆանիա Ֆերնանդես
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1990 ծնունդներ Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Կամպորա Սան Ջովաննի
Բնակավայրեր
Կամպորա Սան Ջովաննիի տարածքում են գտնվում հետևյալ գյուղերը.
Պատմություն
Հնագույն ժամանակներում Կամպորայի ժամանակակից տարածքներում տեղակայված են եղել Մեծ Հունաստանի 2 քաղաքներ՝ Երկու քաղաքներնն էլ պատերազմում են միմյանց դեմ, և նրանք երկուսն էլ ծովահենների զոհ դարձան։ Տեղի բնակիչները փախան լեռներ։ Հետագայում, ներկայիս Կամպորա տարածքը եղել էր զավթման և նվաճման օբյեկտ տարբեր ժողովուրդների համար։ Դրանք են. փյունիկեցիները, հույները, հռովմեացիները, բարբարոսը, արաբները և նորմանները։
Տեսարժան վայրեր
Բարձր աշտարակը, որը կառուցվել է XIV դարում միակ ուշագրավ շենքն է։ Աշտարակի վերին մասը զարդարված է աստիճանաձև ելուստներ։ Այս աշտարակը ստացել է անուն՝ U Turriune («Մեծ աշտարակ»)՝ ըստ տեղական բարբառի։ Վերջերս կառուցել նավահանգիստ (2002)։ Տոնախմբության ժամանակ, երբ տարբեր գյուղերից ուխտավորներ են գալիս այստեղ, ամբողջ երթը իրականացվում է փողոցներում, իրենց ուսերին դնելով սուրբ արձանիկներ։
Կամպորայի խոհանոց
Կամպորայի տեղական խոհանոց ավանդաբար ներառում բուսական և ձկան ճաշատեսակներ, թխվածքներ, երշիկեղեն է խոզի միս։
Գինի
Տեղական գինիներից առանձնանում են Savuto և Gallo բրենդը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի նավահանգիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Առաջին ժամադրությունը
«Առաջին ժամադրությունը» («Первое свидание»), 1960 թվականի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ ։
Սյուժե
Արձակուրդի ժամանակ լինելով երիտասարդական ճամբարում և տեսնելով մի գեղեցիկ աղջկա՝ Ալեքսեյն իր ընկերոջ մոտ պարծենում է, որ ինքը գնում է իր առաջին ժամադրությանը, և որ նա կամուսնանա իր հետ։ Այնուհետև Ալեքսեյը հանդիպում է նույն աղջկա հետ, որի անունը Վալյա է։ Շուտով Ալյոշան ու Վալյան իսկապես ամուսնանում են, սակայն միմյանց վատ են ճանաչում։ Չնայած նրան, որ Վալյան հազվադեպ սիրալիր ու բարի աղջիկ է, նրանց միջև սկսվում են տարաձանություններ և վեճեր, որոնք հանգեցնում են նրանց բաժանմանը։ Շուտով մահանում է Վալյայի ծառայակից Տոնյան, որի երկու փոքր երեխաները մնում են առանց խնամակալի։ Վալյան սկսում է հոգ տանել նրանց մասին։ Եվ միայն այդ երեխաների հոգսերը նրան օգնում են մոռանալ իր անձնական ձախորդությունները, իսկ Ալյոշային՝ իսկապես ճանաչել և հասկանալ իր կնոջը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Շարկի ծովածոց
Շարկ ծովածոց (Shark Bay ՝ Շնաձկան ծովածոց), ծովածոց Ավստրալիայի Արևմտյան Ավստրալիա նահանգի հյուսիսարևմտյան մասում՝ Պերթ քաղաքից մոտավորապես 650 կմ դեպի հյուսիս։
Ծովածոցն իրենից ներկայացնում է միջինը 10 մետր խորությամբ փոքր ծովածոց, որը բաժանում են դեպի Հնդկական օվկիանոս խորացող երկու թերակղզի։ Այսօր Շարկ ծովածոցը յուրաքանչյուր տարի գրավում է շուրջ 120 000 զբոսաշրջիկների։ 1991 թվականին այն ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։
Պատմություն
Ծովածոցը հայտնաբերել է հոլանդացի ծովագնաց Դիրկ Հարթոգը 1616 թվականին, որը այստեղ հասավ Բրաուվերի երթուղիով և դարձավ երկրորդ եվրոպացին Վիլեմ Յանսզոնից հետո, որ տեսավ և նկարագրեց անհայտ մայրցամաքի ափերը։ 1629 թվականին հոլանդացի ճանապարհորդ Ֆրանկոյս Պելսարտը ծոցի ափերը նկարագրեց որպես անկյանք ու տխուր տեղ։
Իր անունը ծովածոցը ստացել է 17-րդ դարի վերջերին, երբ կապիտան Ուիլյամ Դամփիրի հրամանատարության ներքո անգլիական նավը հասավ Ավստրալիայի արևմտյան ափերին և կանգ առավ ծոցում։ Մոտավորապես այդ ժամանակ Դամփիրը քարտեզագրեց ծոցի ափերի ուրվագիծը։ Վարկածներից մեկի համաձայն, իր անունը Շնաձկան ծովածոցը ստացել է այն պատճառով, որ Դամփիրի նավաստիները հսկա շնաձուկ էին բռնել, որն էլ սնունդ էր դարձել քաղցահար անձնակազմի համար ։ Այլ՝ առավել տարածված վարկածի համաձայն՝ ծովածոցն իր անունը ստացել է այստեղի ջրերում ավելի քան տասը տեսակի շնաձկներ լինելու պատճառով, այդ թվում՝ վագրային շնաձուկը ։
Ֆլորա և ֆաունա
1991 թվականին ծովածոցն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ որպես յուրահատուկ էկոհամակարգ։ Էկոհամակարգի հիմքն են ջրիմուռները, որոնք ծածկում են ծովածոցի հատակն ավելի քան 4000 կմ2։ Նրանցում ապաստան է գտնում պլանկտոնը, որը բաղկացած է ծովախեցգետիններից և մանր ձկներից։ Ջրիմուռները դյուգոնգների հիմնական սնունդն է, որոնց այստեղ հաշվվում է շուրջ 10 հազար։ Շարկ ծովածոցը դյուգոնգների խոշորագույններից բնակավայրն է աշխարհում։ Ծոցում հանդիպում են շշաքիթ դելֆինները, որոնք գրավում են ամբողջ աշխարհի կենսաբաններին։ Ծոցի ամենահարավային մասում է գտնվում գերաղի ծանծաղ Համելին Փուլ փոքրիկ ծովածոցը՝ սթրոմատոլիթների աշխարհի խոշորագույն վայրը։ Ամենահին սթրոմատոլիթների հանածոներն ունեն մոտ 3 մլրդ տարի տարիքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի Համաշխարհային ժառանգություն Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ավստրալիայի ծոցեր Կատեգորիա:Հնդկական օվկիանոսի ծոցեր
Արամո (այլ կիրառումներ)
Արամո, կարող է վերաբերել՝
Կազիմիրաս Չեռնիս
Կազիմիրաս Չեռնիս (Kazimieras Černis, ), լիտվացի աստղագետ, աստղաֆիզիկոս։
Կենսագրություն
1981 թվականին ավարտել է Վիլնյուսի համալսարանը։ 1981-1990 թվականներին աշխատել է Լիտվայի գիտությունների ակադեմիայի ֆիզիկայի ինստիտուտում, 1996 թվականից եղել է Վիլնյուսի համալսարանի տեսական ֆիզիկայի և աստղագիտության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։
Գիտական գործունեություն
Գիտական հետաքրքրությունների շրջանակներում են եղել աստղերի ֆոտոմետրիան, Գալակտիկայի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը, Արեգակնային համակարգը, գիսաստղերը և աստերոիդները։
1980-1990 թվականներին հայտնաբերել է երեք գիսաստղ, 2000-2005 թվականներին հայտնաբերել է 22 գիսաստղ SOHO տիեզերական ապարատի LASCO և Swan տեսախցիկների լուսանկարներում ։ <!-- == Հայտնաբերած աստերոիդների ցանկ ==
-->
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիտվացի աստղագետներ
(224) Օկեանա
(224) Օկեանա (Oceana), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1882 թվականի մարտի 30-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Վիեննայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,644704 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5268 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7626 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Օկեանա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,5194 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1570,96 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,22916 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,84° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է M դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս M Կատեգորիա:1882 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(8681) Բարս
(8681) Բարս (Burs), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի մարտի 2-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,048469 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5185 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5784 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1944,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,185175 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,57° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:UESAC ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սան Ձենոնե դելյի Էձելինի
Սան Ձենոնե դելյի Էձելինի (San Zenone degli Ezzelini), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզի Տրևիզո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 6506 մարդ, խտությունը՝ 342 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 19 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 31020, հեռախոսային կոդ՝ 0423։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կրո դը Ռոնեսք
Կրո դը Ռոնեսք (Cros-de-Ronesque), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 450 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 110 կմ հարավ, Օրիյակ քաղաքից` 15 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 81 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 59-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 22։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,8 %։ 59 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 58 անձ (30 տղամարդ և 28 կին)։ Գործազուրկ են եղել 1 անձ (1 տղամարդ և 0 կին)։ 22 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 15-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կարմիր անձրև Կերալայում
Կարմիր անձրև Կերալայում, անբնական մթնոլորտային երևույթ։
2001 թվականի հուլիսի 25-ից մինչև 2001 թվականի սեպտեմբերի 23-ը պարբերաբար և անհամաչափ տեղացել է Հարավային Հնդկաստանի Կերալա նահանգի տարածքում։ Սկզբում կասկածվում էր, որ անձրևը ներկվել է երկնաքարի պայթյունից առաջացած տեղումներից, սակայն Հնդկաստանի կառավարությունը հետազոտություն է կազմակերպում, ինչը հայտնում է, որ անձրևները ներկվել են տեղի ջրիմուռներ ի սպորներից։ 2006 թվականին ԶԼՄ-ների այն հայտարարությունից հետո, որ գունային մասնիկները ոչ երկրային են, Կերալայի գունավոր անձրևների նկատմամբ միջազգային հետաքրքրությունը հանկարծակի աճում է։
Փաստեր
Անսովոր կարմիր անձրևը Կերալայում սկսեց տեղալ 2001 թվականի հուլիսի 25-ին Կոտայամ և Իդուկի նահանգներում՝ հանրապետության հարավային շրջանում։ Որոշ հաղորդագրություններում ասվում էր, որ բացի կարմիրից, նկատվել են նաև անձրևի այլ գույներ՝ դեղին, կանաչ և սև ։ Բնակչությունից կարմիր անձրևի առաջացման մասին շատ հաղորդագրություններ գալիս էին հաջորդող տասը օրերի ընթացքում, ապա՝ նվազող հաճախականությամբ՝ մինչև սեպտեմբերի վերջ։
Տեղացիների ցուցմունքների համաձայն՝ առաջին գունավոր անձրևին նախորդել է ուժեղ ամպրոպը և լույսի փայլատակումը։ Միաժամանակ ծառերից թափվել են չոր գորշ տերևներ։ Տեղացիները հայտնում էին չորացած տերևների և հանկարծակի ջրափոսերի միաժամանակյա գոյացման մասին։
Անձրևի ներկման պատճառը անձրևաջրի մեջ սուսպենզիայի տեսքով գտնվող կարմիր մասնիկներն էին։ Գույնը մասամբ նման էր արյան գույնի։ Ներկված անձրևը թափվում էր ոչ ավելի, քան մի քանի կմ² մակերեսի վրա, երբեմն այնպես տեղայնացված, որ նորմալ անձրևը կարող էր գալ կարմիր անձրևից մի քանի մետր հեռավորության վրա։ Սովորաբար կարմիր անձրևները տևում էին 20 րոպե։
Առաջին պաշտոնական հաշվետվություն (Հնդկաստան)
Շուտով կարմիր անձրևի առաջին տեղումներից հետո ԶԼՄ-ները հայտնում են, որ Երկրային հետազոտությունների գիտական կենտրոնի (CESS) և Գիտահետազոտական կենսաբանական ինստիտուտի (TBGRI) գիտնականները որոշել են, որ անձրևաջրերը ներկող մասնիկները եղել են սպորները։ 2001 թվականի նոյեմբերին Հնդկաստանի գիտության և տեխնոլոգիայի բաժինը, CESS-ը и TBGRI-ը լիազորված Հնդկաստանի կառավարության կողմից, զեկուցեցին, որ Կերալայի անձրևները ներկված են եղել այդ տեղերում տարածված եպիֆիտների կանաչ ջրիմուռների (որոնք պատկանում են Trentepohlia դասին և հաճախ հանդիսանում են սիմբիոզ քարաքոսեր) սպորներով։
Զեկույցում նաև հայտնվում էր, որ անձրևում չի եղել փոշի (ո՛չ հրաբխային, ո՛չ երկնաքարային, ո՛չ անապատային), իսկ անձրևաջրի գույնը չի եղել ինչ-որ տարրալուծված գազերի և աղտոտիչների արդյունք։ Զեկույցում ենթադրվում էր, որ Կերալայում հորդառատ անձրևները, հնարավոր է, հանգեցրել են քարաքոսերի մասսայական աճի, ինչը նպաստել է մթնոլորտում մեծ քանակությամբ սպորի գոյացմանը։
Զեկույցի հեղինակները վերլուծել են կարմիր անձրևից հետո հավաքված տեղումների նմուշները՝ օգտագործելով զանգվածային սպեկտրաչափություն, ատոմային կլանման սպեկտրաչափություն մեթոդները և որոշ քիմիական մեթոդներ։
Գտնվել են հետևյալ հիմնական տարրերը․
Կոտայամայում գտնվող Մահաթմա Գանդիի համալսարանի ֆիզիկոս Գոդֆրի Լուիսը առաջարկել է վիճարկվող և փաստերով չհիմնավորվող վարկած․ Trentepohlia դասի ջրիմուռները հանդիսանում են ցամաքային ջրիմուռներ, որոնք հաճախ ինչպես միայնակ, այնպես էլ որոշ սնկերի հետ համակեցությամբ, աճում են ծառերի բների վրա՝ առաջացնելով քարաքոսեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անձրևներ
Բադ Յոլ
Բադ Յոլ (Бадь-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը գտնվում է Լոպ Յու գետի աջ ափին՝ 6 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ուկրաինայի յոթ բնական հրաշալիքները
Ուկրաինայի յոթ բնական հրաշալիքներ ( Сім природних чудес України), համաուկրաինական մրցույթ, որի նպատակն էր ընտրել Ուկրաինայի ամենահայտնի և եզակի բնական օբյեկտները՝ առանձնացնելով յոթ բնական հրաշալիքները։ Մրցույթն անց է կացվել 2007-2008 թվականներին՝ դառնալով նախորդ՝ «Ուկրաինայի յոթ հրաշալիքները» ծրագրի երկրորդ փուլը։ Ընտրված բնության օբյեկտները հանդիսանում են հատուկ պահպանվող տարածքներ, գտնվում են պետական վերահսկողության տակ և հասանելի են զբոսաշրջության համար։
Տեղեկություն միջոցառման մասին
Միջոցառումն իրականացվել է ակցիայի ձևով՝ 2007 թվականին՝ ուկրաինացի քաղաքական գործիչ Նիկոլայ Տոմենկոյի նախաձեռնությամբ։ Ակցիայի կազմակերպիչների թվում են եղել Ուկրաինայի զբոսաշրջության և հանգստավայրերի պետական ​​ծառայությունը, Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի երիտասարդական քաղաքականության, սպորտի և զբոսաշրջության կոմիտեն, Ուկրաինայի ազգային ռադիոընկերությունը և այլ լրատվամիջոցներ։
Մրցույթն իրականացվել է գիտական ​​և փորձագիտական մակարդակով, որի աշխատանքների իրականացմանը ​​մեծապես աջակցել են Ուկրաինայի ՆԱՄ Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտը, Ուկրաինայի աշխարհագրական և երկրաբանական համալսարանների մասնագետները, ինչպես նաև՝ երկրաբանա-հետախուզական գործողություններ իրականացնող ձեռնարկությունները և ընկերությունները։
Լավագույն 21 բնական հրաշալիքներ
Լավագույն 21 բնական հրաշալիքների շարքում են հայտնվել ազգային պարկերը, արգելոցները, բնության հուշարձանները, այդ թվում՝ ջրվեժներ, քարանձավներ, ծառատեսակներ, լճեր, կիրճեր, ճահճային և տափաստանային լանդշաֆտային գոտիներ և այլն։
Կարա Հորգան
Կարա Հորգան (Cara Horgan), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության բրիտանացի դերասանուհի։ Նրան առավել հայտնիություն են բերել «Զոլավոր գիշերազգեստով տղան» և «Ստալինի մահը» ֆիլմերում խաղացած դերերը։
Կենսագրություն
Կարա Հորգանը սովորել է Լոնդոնի դրամատիկական կենտրոնում։ Նկարահանվել է ՄաքԴոնալդսի, «Rightmove»-ի և «Spec Savers»-ի գովազդներում։
Կինոյում առաջնելույթել է 2004 թվականին «Ազատամիտը» ֆիլմում էպիզոդիկ դերի շնորհիվ։ Առաջին նշանավոր դերը «Զոլավոր գիշերազգեստով տղան» ֆիլմում խաղացած Մարիայի դերն է։ Այդ ժամանակից ի վեր նկարահանվել է ավելի քան 30 ֆիլմում և հեռուստասերիալում ։
2008 թվականից ի վեր խաղացել է նաև Ազգային արքունական թատրոնի, «Բրիսթոլ Օլդ Վիկ» թատրոնի թատերական բեմադրություններում ։ Նրա առաջին դերը եղել է «Գեյթ» թատրոնի «Գեդդա» ներկայացման մեջ ։
2016 թվականին նկարահանվել է «Years & Years» խմբի «Desire» տեսահոլովակում ։
2017 թվականին «Ստալինի մահը» ֆիլմում խաղացել է Լիդիա Տիմաշուկի դերը։
Դեղազգոնություն
Դեղազգոնություն (ԴԶ, Pharmacovigilance, PV or PhV, - դեղ և  - ուշադիր լինել), հայտնի է նաև որպես Դեղերի անվտանգության դիտարկում, դեղաբանության բաժին է, որը զբաղվում է դեղերի կողմնակի ազդեցությունների հավաքումով, հայտնաբերումով, գնահատումով, մշտադիտարկումով և կանխարգելումով ։  Որպես գիտություն՝ դեղազգոնությունը հիմնականում զբաղվում է դեղերի կողմնակի ազդեցություններով (ԴԿԱ), որոնք սահմանվում են որպես դեղի հարուցած վտանգավոր և ոչ սպասված ազդեցություններ, ներառյալ՝ ցածր արդյունավետությունը (այն պայմանը, որ այս սահմանումը կիրառելի է միայն հիվանդությունների կանխարգելման, ախտորոշման, բուժման կամ ֆիզիոլոգիական խանգարումներն ուղղելու համար օգտագործվող դեղաչափերի դեպքում, հանված է առկա իրավական կարգավորումների վերջին լրացումներում )։ Դեղերի կիրառման հետ կապված սխալները, ինչպիսիք են՝ գերդոզավորումը, դեղի սխալ կիրառումը կամ չարաշահումը, ինչպես նաև դեղերի կիրառումը հղիության և կրծքով կերակրման ժամանակ, նույնպես գտնվում են ԴԶ ուսումնասիրության շրջանականերում, նույնիսկ եթե առկա չեն կողմնակի ազդեցություններ ։
Ի վերջո, ԴԶ-ը ուղղված է դեղագործական արտադրանքի հետ առընչվող վտանգների հայտնաբերմանը և դրա հետ կապված՝ հիվանդին հասցվող ցանկացած վնասի նվազեցմանը։ Ընկերությունները պիտի իրականացնեն դեղորայքային անվտանգության և դեղազգոնության համապարփակ աուդիտներ՝ միջազգային օրենքներին, կանոնակարգերին և ուղեցույցերին դրանց համապատասխանեցվածությունը գնահատելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բժշկություն
Pablo Honey
Pablo Honey, Radiohead ռոք խմբի դեբյուտային ալբոմը։ Pablo Honey ալբոմը լույս է տեսել 1993 թվականին։ Այս ալբոմի ամենահայտնի երգը՝ «Creep»-ը, ձայնագրվել է դեռևս 1992 թվականի սեպտեմբերին։ Ալբոմի դուրս գալուն պես, «Creep» երգը դարձավ հիթ։ Այն UK Singles Chart հիթ-շքերթի ժամանակ զբաղեցրել է 71-րդ հորիզոնականը, բայց հետո զբաղեցրել է 7-րդ հորիզոնականը։ Կան նաև այլ երգեր, որոնք նույնպես հայտնություն են ձեռք բերել, դրանք են՝ «Thinking About You» և «Anyone Can Play Guitar» երգերը։
Ալբոմի մասին
Չնայած «Creep» ալբոմի հայտնության հաջողությանը՝ այս ալբոմը մարդկանց կողմից շատ սառը գնահատվեց։
Ալբոմի անվանումը իրենից ներկայացնում է հեռախոսային ոճաբանական ակնարկ՝ Jerky Boys խմբի տղաների միջև։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Մարտունի (Շամքորի շրջան)
Մարտունի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում, իսկ ապա գյուղ Ադրբեջանական ԽՍՀ Շամքորի շրջանում։ Գտնվում է Շամքոր քաղաքից 25 կմ հարավ, Խաչի սար լեռան լանջին ։
Գոլիցինո անվանումով ընդգրկված է եղել Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Ներկայումս կրում է Գյունեշլի անվանումը և մտնում է Ադրբեջանի Շամքորի շրջանի մեջ։
Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է XIX դարի վերջերին և կոչվել է փոխարքա Գոլիցինի անունով։ Հեղափոխությունից հետո այստեղ բնակություն են հաստատում Գետաբեկի պղնձահանքերի մոտ գտնվող Ղազախաշենի բնակիչները և գյուղը վերանվանում են Ղազախաշեն։ 1926 թվականին ի հիշատակ Ալեքսանդր Մյասնիկյանի կոչվել է Մարտունի։
Բնակչություն
1901 թվականին գյուղն ունեցել է 416 ռուս, 1908-ին՝ 286 ռուս բնակիչ ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը դաշտավարություն, կերի և բանջարաբոստանային կուլտուրաների մշակությունն ու անասնապահությունն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ալաջես
Ալաջես, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում, Շապին Գարահիսար քաղաքից 10 կմ հարավ, Սև Ծով տանող ճանապարհի աջ կողմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հայաստանի կոմունիստական կուսակցություն (1917)
Հայաստանի կոմունիստական կուսակցություն (կրճատ՝ ՀԿԿ, Коммунистическая партия Армении, КПА, ) հայկական հասարակական-քաղաքական կազմակերպություն, որը հիմնվել է 1917 թվականի նոյեմբերին։ Գործել է մինչ Ռուսաստանի կոմունիստական կուսակցության կողմից պաշտոնապես հաստատված կոմունիստական կուսակցության ստեղծումը 1920 թվականի հունիսի 30-ին։
Ձևավորվել էր արտերկրայնության սկզբունքով՝ Արևմտյան Հայաստանում հեղափոխական աշխատանք տանելու նպատակով։ Հատուկ Արևմտյան Հայաստանի համար կոմկուս ստեղծելու գաղափարը պատկանում էր Թիֆլիսում աշխատող կոմունիստ հայերին, որոնք հիմնականում Արևմտյան Հայաստանից էին (Գ. Հայկունի, Հ. Հովսեփյան, Վ. Երեմյան, Մ. Սահակյան և ուրիշներ)։
1918-1920 թվականներին կուսակցությունը գուրծունեություն է ծավալել հայ գաղթականների շրջանում Հոկտեմբերյան հեղափոխության և խորհրդային իշխանության գաղափարները տարածելու ուղղությամբ։
Հայաստանում խորհրդային կարգեր հաստատվելուց հետո ՀԿԿ շատ գործիչներ Խորհրդային Հայաստանում զբաղեցրել են պատասխանատու պաշտոններ։ Նրանց մեծ մասը հալածվել է 1930-ական թվականներին։ Ըստ տարբեր աղբյուրների՝ ՀԿԿ ունեցել է 100-ից մինչև 1500 անդամ։
Ինֆեկցիոն էնդոկարդիտ
Ինֆեկցիոն էնդոկարդիտ (վարակային ներսրտենաբորբ), ինֆեկցիա, որն ախտահարում է սրտի ներքին մակերեսը (ներսրտենի)՝ սովորաբար փականները ։ Ախտանշանները կարող են ներառել տենդ, արյունահոսության փոքրիկ օջախներ մաշկին, սրտի աղմուկ, հոգնածության զգացում, և արյան կարմիր բջիջների ցածր քանակություն ։ Բարդությունները ներառում են փականային անբավարարություն, սրտային անբավարարություն, ինսուլտ, և երիկամային անբավարարություն ։
Պատճառը սովորաբար բակտերիալ վարակն է, իսկ ավելի հազվադեպ՝ սնկային ինֆկցիան ։ Ռիսկի գործոնները ներառում են սրտի փականային հիվանդություն, այդ թվում նաև ռևմատիկ տենդը, սրտի բնածին արատները, արհեստական փականները, հեմոդիալիզը, ներերակայյին թմրանյութերի օգտագործումը և էլեկտրոնային պեյսմեյքերները ։ Ամենաահաճախը հանդիպում է ստրեպտոկոկային և ստաֆիլակոկային ինֆեկցիան ։ Ախտորոշումը ենթադրվում է, հիմնվելով ախտանշանների վրա և հաստատվում է արյան ցանքսով ու ուլտրաձայնային հետազոտությամբ ։ Գոյություն ունի նաև էնդոկարդիտի ոչ ինֆեկտիվ ձև ։
Ստոմատոլոգիական միջամտություններից հետո վարակային էնդոկարդիտի կանխարգելման նպատակով հակաբիոտիկների կիրառումը դեռևս չունի բավարար ապացուցողական հիմք ։ Որոշ հակաբիոտիկներ խորհուրդ են տրվում կիրառել բարձ ռիսկի խմբի հիվանդների համար ։ Բուժումը սովորաբար ներերակային հակաբիոտիկներով է կատարվում ։ Հակաբիոտիկի ընտրությունը կախված է արյան կուլտուրաների արդյունքներից ։ Ժամանակ առ ժամանակ սրտի վիրահատական միջամտության կարիք է առաջանում ։
Հիվանդությունով ախտահարված մարդկանց թիվը տարեկան մոտավորապես 5-ն է 100,000-ից ։ Տարածվածությունը, սակայն, տատանվում է ամբողջ աշխարհում և կախված է տեղամասից ։ Տղամարդիկ ախտահարվում են ավելի հաճախ, քան կանայք ։ Ինֆեկցված անձանց մահվան ռիսկը կազմում է մոտավորապես 25% ։ Առանց բուժման այս հիվանդությունը գրեթե միշտ մահացու է ։
Պատճառ
Բազմաթիվ միկրոօրգանիզմներ կարող են ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի պատճառ դառնալ։ Դրանք սովորաբար մեկուսացվում են արյան կուլտուրայի միջոցով, երբ հիվանդի արյունը վերցվում է և ցանակցած աճ արձանագրվում ու ճանաչվում է։ Բակտերիալ էնդոկարդիտ տերմինը հաճախակի կիրառություն է ունենում, ընգծելով այն փաստը, որ ԻԷ-ի դեպքերի մեծամասնության պատճառը բակտերիան է, այնուամենայնիվ ինֆեկցիոն էնդոկարդիտ տերմինը դարձել է նախընտրելի։
Բակտերիալ
Staphylococcus aureus-ը որին հետևում են viridans խմբի Streptococci և կոագուլազա բացասական Staphylococci, այն հիմնական օրգանիզմներն են, որոնք պատասխանատու են ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի համար։ Այլ Streptococci և  Enterococci ևս ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի հաճախակի պատճառ են հանդիսանում։ HACEK խմբի միկրոօրգանիզմները և սնկերը Հյուսիսային Ամերիկայում ավելի հազվադեպ են հանդիպում ։
Viridans խումբը ներառում է S. oralis, S. mitis, S. sanguis, S. gordonii և S. parasanguis-ը։ Այս օրգանիզմները հիմնականում տեղակայված են լինում բերանի խոռոչում և վերին շնչառական ուղիներում ։
Այս բակտերիաները, լինելով բերանի խոռոչի նորմալ ֆլորայյի մի մասը, մուտք են գործում արյան հուն, սովորաբար վիրաբուժական միջոցառումների արդյունքում (ատամի հեռացում), կամ միզասեռական օրգանների վրա մանիպուլյացիաների արդյունքում։ Այսպիսով, ատամնային վիրաբույժները պարտավոր են հոգ տանել բոլոր պաշտպանական և կանխարգելիչ միջոցառումների մասին։ Որոշ երկրներում, օրինակ՝ ԱՄն-ում բարձր ռիսկի հիվանդներին տրվում են պրոֆիլակտիկ հակաբիոտիկներ, այնպիսիք, ինչպիսին են՝ Պենիցիլինը կամ Կլինդամիցինը պենիցիլինային ալերգիայով հիվանդների համար, ատամնային միջամտություններից առաջ ։ Պրոֆիլակտիկան պետք է լինի ավելի շատ բակտերիասպան, քան բակտերիաստատիկ ։ Որոշ երկրներում այսպիսի միջոցառումներ չեն ձեռնարկվում, օրինակ՝ Շոտլանդիայում, անտիբիոտիկակայունությունից խուսափելու նպատակով ։
Արտույտաբազե
Արտույտաբազե բազեների ընտանիքի գիշատիչ թռչուն, որն ապրում է Եվրասիայի հսկայական տարածքում և Հյուսիսային Աֆրիկայում։ Նախընտրում է լուսավոր անտառները` բաց լանդշաֆտների հետ միասին։ Լեռնաշղթայի մեծ մասում չվող թռչունները ձմեռում են Աֆրիկայում և արևադարձային Ասիայում։ Սնվում է միջատներով և փոքր թռչուններով, որոնք բռնում են ճանճերին։ Բավական տարածված տեսակ է։ Պատկանում է բազեների ցեղին (Falco):
Ինֆեկցիոն էնդոկարդիտ
Բակտերիալ
Քանի որ բակտերիաները ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի հիմնական պատճառն են (հատկապես Streptococci), հակաբիոտիկները, ինչպես օրինակ Պենիցիլինն է կամ Ամոքսիցիլինը (ընդդեմ բետա-լակտամազով բակտերիաների) օգտագործվում են պրոֆիլակտիկայում։
Արտույտաբազե
Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը 30-36 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 82-92 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 160-280 գ ։ Էգ թռչունը մի փոքր ավելի մեծ է, քան արու թռչունը։ Երկու սեռերի թռչունների փետուրի գույնը նման է։ Մուգ, գեղակազմ թռչուն է։ Թևերը սրածայր են, երկար, պոչը՝ կարճ, կուրծքը և փորը՝ սպիտակավուն՝ մուգ խայտերով, ներքնապոչը և ոտքերի փետուրները՝ դարչնանարնջագույն ։ Դեմքի վերին մասը մուգ է, կոկորդը՝ սպիտակ։ Լավ արտահայտված է այտի բեղանման շերտը։ Արուն վերևից մուգ մոխրագույն է, էգը՝ ավելի դարչնագույն։ Երիտասարդի գագաթը մուգ կապտամոխրագույն է, ճակատը՝ խայտերով, մարմինը վերևից՝ բաց երիզված փետուրներով, ներքևից՝ սևավուն խայտերով։ Սավառնում է՝ թևերն ուղիղ տարածած, պոչը՝ հովհարանման բացած ։ Օդում կանգ չի առնում։
Ինֆեկցիոն էնդոկարդիտ
Բակտերիալ
Մանրէաբանական կուլտուրան ևս կարող է օգտագործվել ինֆեկցող օրագանիզմը հայտնաբերելու և տարբեր հակաբիոտիկների նկատմամբ դրա զգայունությունը որոշելու նպատակով։
Արտույտաբազե
Սննդառություն
Սնվում է միջատներով, մանր թռչուններով ։ Բնադրում է ծառերի վրա, ավելի հաճախ՝ այլ թռչունների (առավելապես՝ ագռավի) հին բներում։ Զոհին բռնում է օդում՝ արագ ու ճարպիկ թռիչքով հետապնդելով նրան։ Ավելի գործուն է երեկոյան ։ Բնակվում է լեռնալանջերին, լճափերին, անտառներում, պտղատու այգիներում ։
Ինֆեկցիոն էնդոկարդիտ
Բակտերիալ
Viridans ալֆա-հեմոլիտիկ streptococci, որոնք առկա են բերանում, ամենահաճախակի մեկուսացվող օրգանիզմներն են, եթե ինֆեկցիան ձեռք է բերվել համայնքում։ Ի հակադրություն վերջինիս, Staphylococcus-ով արյան հունի ինֆկցիաները հաճախ ձեռք են բերվում առողջապահական միջոցառումների իրականացման ժամանակ, երբ դրանք կարող են մուտք գործել արյան հուն տարբեր պրոցեդուրաների ժամանակ, որոնք մաշկի ամբողջականության խախտում են առաջացնում, օրինակ՝ վիրաբուժական միջոցառումներ, կաթետերիզացիա կամ երկարաժամկետ կաթետերների ներմուծում, հոգեմետ դեղորայքի ներերակային ներմուծում։
Արտույտաբազե
Բազմացում և զարգացում
Չվող թռչունները իրենց բույն են վերադառնում ապրիլի կեսերից մայիսի սկիզբը, երբ ծառերը սկսում են կանաչել ։ Զուգավորման ընթացքում զույգերը շատ ակտիվ են. նրանք օդային պտույտներ են կատարում և միմյանց կերակրում։ Ավստրալիական արտույտաբազեն իր համար սովորաբար բույն չի կառուցում, այլ օգտագործում է այլ գիշատիչ թռչունների բներ, ինչպես օրինակ՝ ագռավների, ճուռակների, լորաճուռակների։ Բույնը միշտ գտնվում է ծառի վերին մասում՝ լավ տեսանելիությամբ, գետնից 8–37 մ բարձրության վրա (միջինում 15 մ) և կարող է օգտագործվել մի քանի սեզոն անընդմեջ։ Որպես տարածքային թռչուն, ավստրալիական արտույտաբազեն միշտ բույն է անում այլ բազեների բներիցից առնվազն 300-500 մ հեռավորության վրա, սովորաբար 1-2 կմ ։ Դնում է 42 մմ տրամագծով, դարչնադեղնավուն՝ կարմրադարչնագույն պտերով 3 ձու, երբեմն 5 կամ 6 ձու։ Թուխս է նստում 28-33 օր, որի ընթացքում արու թռչունը կեր է բերում էգի համար ։
Ինֆեկցիոն էնդոկարդիտ
Բակտերիալ
Էնտերոկոկերը կարող են մուտք գործել արյան հուն աղեստամոքսային և միզասեռական ուղիների տարբեր անկանոնությունների պատճառով։
Արտույտաբազե
Ենթատեսակներ
Ավստրալիական արտույտաբազեն ունի երկու ենթատեսակ.
Ինֆեկցիոն էնդոկարդիտ
Բակտերիալ
Որոշ օրգանիզմների մեկուսացումը կարող է արժեքավոր ինֆորմացիա տալ, քանի որ դրանք հակված են սպեցիֆիկ լինելու․
Արտույտաբազե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բազեներ Կատեգորիա:Եվրասիայի թռչուններ Կատեգորիա:Աֆրիկայի թռչուններ
Ինֆեկցիոն էնդոկարդիտ
Բակտերիալ
Անսովոր հարուցիչներով առաջացած ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի բազմաթիվ դեպքեր են արձանագրվել։ Propionibacterium sp., որոնք մաշկի նորմալ ֆլորայի մասն են կազմում, պատասխանատու են ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի որոշ դեպքերի համար, որոնք ավարտվել են մահվամբ, աբսցեսագոյացնող այս ինֆեկցիայի կայուն ընթացքի պատճառով ։ Tropheryma whipplei-ն կարող է առաջացնել էնդոկարդիտ, առանց աղեստամոսային ուղու ընդգրկման ։ Citrobacter koseri-ն հայտնաբերվել է իմունոկոմպետենտ  սեռահասունների շրջանում ։ Neisseria bacilliformis-ը հայտնաբերվել է երկփեղկ աորտալ փականով անձանց շրջանում ։
Սնկային
Սնկային էնդոկարդիտը հաճախ մահացու է և ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի ամենածանր ձևերից մեկն է։ Այս հիվանդության հետ ասոցացաված ամենահաճախ հանդիպող սնկերի տեսակներն են․
Candida albicans, որը գնդաձև կամ օվալ բողբոջող դրոժի տեսք ունի։ Այն ասոցացված է էնդոկարդիտի հետ ներերակային թմրամոլների, արհեստական փականներով հիվանդների և ոչ իմունոկոմպետենտ անձանց շրջանում։ Այն կենսաթաղանթեր է առաջացնում բարակ պատեր ունեցող անշարժ գոյացությունների վրա, ինչպիսին է օրինակ արհեստական փականը և լրացուցիչ գաղութացնում ու պենետրացնում է էնդոթելի պատերը ։ C. albicans-ը պատասխանատու է սնկային էնդոկարդիտի դեպքերի 24-46%-ի համար և մահացությունը կազմում է 46.6–50% ։
Էնդոկարդիտ առաջացնելու ունակություն են ցուցաբերում այլ սնկերն են Histoplasma capsulatum-ը և Aspergillus-ը ։ Ասպերգիլուսը պատասխանատու է սնկային էնդոկարդիտի դեպքերի մոտավորապես 25%-ի համար ։ Tricosporon asahii-ով առաջացած էնդոկարդիտի դեպքեր ևս արձանագրվել են ։
Ռիսկի գործոններ
Ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի ռիսկի գործոնները հիմնված են այն ենթադրության վրա, որ առողջ անձի մոտ բակտերեմիան (բակտերիայի մուտք գործելը արյան հուն) արագորեն մաքրվում է և հետևանքներ չի թողնում ։ Այնուամենայնիվ, եթե սրտի փականները վնասված են, բակտերիան կարող է դիպչել փականին, ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի պատճառ դառնալով։ Բացի այդ, թուլացած իմունիտետով անձանց շրջանում, արյան մեջ բակտերիաների խտությունը կարող է հասնել այնպիսի բարձր մակարդակի, որ բավականացնի փականին դիպչելու ռիսկը մեծացնելու համար։ Որոշ նշանակալի ռիսկի գործոններ նշված են այստեղ ․
Այս ռիսկի գործոնների առավել մանրամասն նկարագրությունը բերված է ներքևում․
Այլ վիճակներից են, որոնք հանգեցնում են բակտերիաների մեծ քանակների մուտքին արյան հուն կոլոռեկտալ քաղցկեղը (առավելապես Streptococcus bovis-ը), միզուղիների ծանր ինֆեկցիաները (առավելապես էնտերոկոկեր) և թմրանյութերի ներմուծումը (Staphylococcus aureus)։ Բակտերիաների մեծ քանակով պայմանավորված կարող է ինֆեկցվել նույնիսկ առողջ փականներով սիրտը։
Առավել վիրուլենտ օրգանիզմը (ինչպիսին է Staphylococcus aureus-ը) կարող է ինֆեկցիոն էնդոկարդիտ առաջացնել ինֆեկցելով նույնիսկ առողջ սիրտը։
Ներերակային թմրամոլները հակված են աջակողմյան փականների ախտահարումով էնդոկարդիտի, քանի որ երակները, որոնք օգտագործվում են թմրադեղերի ներմուծման համար դրենավորում են արյունը դեպի աջակողմյան սիրտ։ Սրտի ռևմատիկ հիվանդությամբ տառապողների շրջանում ինֆեկցիան տեղակայվում է աորտալ կամ միտրալ փականներին, սրտի ձախ կողմում։
Ատամնային վիրահատություններ
Անցյալում ԻԷ-ի 8 դեպքրից 1-ը առաջանում էլ ատամնային պրոցեդուրաների ժամանակ առաջացող բակտերեմիայի պատճառով (դեպքերի մեծամասնությունում՝ Streptococcus viridans, որը գտնվում է բերանի խոռոչում), այնպիսիք, ինչպիսիք են ատամների մաքրումը կամ հեռացումը։ Այս փաստը ժամանակին համարվում էր կլինիկորեն ավելի նշանակալի, քան իրականում է։ Այնուամենայնիվ կարևոր է, որ ատամնաբույժը կամ հիգիենիստը տեղեկանա սրտի հետ կապված խնդիրների առկայության մասին բուժումը սկսելուց առաջ։ Հակաբիոտիկները նշանակվում են սրտի որոշակի պաթոլոգիաներով հիվանդներին, որպես կանխարգելում, չնայած այս մոտեցումը փոխվել է ԱՄՆ-ում, Ամերիկայի Սրտի Ասոցիաիցիայի նոր ուղեցույցների հետ միասին 2007-ին, և Միացյալ Թագավորությունում 2008-ին նոր NICE ուղեցույցների հրատարակման հետ։ Ատամների ամենօրյա մաքրումը խոզանակով և թելով նույն կերպով բակտերեմիա է առաջացնում, այսինքն պետք է ունենալ բերանի հիգիենայի բարձր ստանդարտներ բոլոր ժամանակներում ։ Չնայած պրոֆիլակտիկ հակաբիոտիկաթերապիան թույլ ապացուցողական հիմք ունի, ներկայիս Ամերիկայի Սրտի Ասոցիաիցիայի ուղեցույցները լայնորեն ընդունվում են կլինիցիստների և հիվանդների կողմից ։
Ախտածագում
Վանասված փականները և էնդոկարդը նպաստում են ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի առաջացմանը ։ Մասնավորապես, սրտի փականի վնասված հատվածում արյան մակարդուկ է ձևավորվում՝ վիճակ, որը հայտնի է որպես ոչ բակտերիալ թրոմբոտիկ էնդոկարդիտ։ Թրոմբոցիտների և ֆիբրինի կուտակումները, որոնք արյան մակարդման պրոցեսի մի մասն են կազմում, թույլ են տալիս բակտերիային ամրանալ և վեգետացիաներ ձևավորել։ Օրգանիզմը չունի փականային վեգետացիաների դեմ պայքարելու ուղղակի մեթոդներ, քանի որ փականներն առանձին արյունամատակարարում չունեն։ Վնասված փականների, բակտերիալ աճի և ուժեղ իմուն պատասխանի բացակայության այս համակցումը հանգեցնում է ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի առաջացման։
Փականների և էնդոկարդի վնասման պատճառ կարող են դառնալ ․
Ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի առաջացման ռիսկի գործոնները ներառում են սիրտը վնասող գործոնների էլ ավելի մեծ ցուցակ։
Ախտորոշում
Ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի ախտորոշման հաստատման համար անհրաժեշտ է Դյուկի չափանիշների լրացում ։ C ռեակտիվ սպիտակուցի և պրոկալցիտոնինային թեստերը առանձնապես օգտակար չեն ախտորոշումը ժխտելու կամ հաստատելու առումով ։
Քանի որ Դյուկի չափանիշները հիմնվում են սրտի ուլտրաձայնային հետազոտության արդյունքների վրա, հետազոտությունը ցույց է տվել, թե երբ է պետք էխոսրտագրություն պատվիրել ճանաչելով համապատասխան նշանները և ախտանշաները, ներերակային թմրամոլների   և թմրանյութեր չօգտագործողների  շրջանում գաղտնի ընթացող էնդոկարդիտը կանխելու նպատակով։ Այնուամենայնիվ հետազոտությունը ավելի քան 20 տարեկան է և, հավանական է, որ որ էնդոկարդիտի համաճարակաբանության և staphylococci-ի նման բակտերիաների  փոփոխությունները հետևող գնահատականները ոչ կոռեկտ են դարձնում։
Ուլտրաձայն
Տրանսթորակալ էխոսրտագրությունը ունի մոտավորապես 65% և 95%-անոց սենսիտիվություն և սպեցիֆիկություն, համապատասխանաբար, եթե էխոսրտագիրը կարծում է, որ «հավանական» կամ «գրեթե հաստատ» էնդոկարդիտի ապացույցներ է տեսնում ։
Դյուկի փոփոխված չափանիշներ
Դյուկի Էնդոկարդիտի Ծառայությունով հաստատվել են 1994-ին և վերանայվել 2000-ին Դյուկի չափանիշները, որոնք իրենցից մեծ ու փոքր չափանիշների համախումբ են ներկայացնում, որոնք օգտագործվում են ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի ախտորոշումը հաստատելու համար ։ Դյուկի չափանիշների համաձայն ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի ախտորոշումը կարող է լինել հաստատված, հնարավոր կամ հերքված ։ Ախտորոշումը համարվում է հաստատված, եթե ներքևում նշված ախտաբանական կամ կլինիկական չափանիշները համադրվում են։ Ախտաբանական չափանիշներից մեկն է՝
Կլինիկական չափանիշների հետևյալ համակցումներից մեկը
Ինֆեկցիոն էնդոկարդիտը հնարավոր է, եթե կլինիկական չափանիշների նշված համակցումներից մեկն առկա է
Մեծ չափանիշներ
Արյան դրական կուլտուրա ԻԷ առաջացնող տիպիկ օրգանիզմներով, որոնք սահմանվում են հետևյալ կերպ
Ռիսկ
Ն/ե թմրամիջոցներ չօգտագործող անձանց շրջանում, ովքեր տենդ ունեն և գտնվում են անհետաձգելի բուժօգնության բաժանմունքում, թաքուն էնդոկարդիտի ռիսկը 5%-ից պակաս է։ Մելորսը 1987-ին ԻԷ-ի կամ ստաֆիլոկոկային բակտերեմիայի ոչ մի դեպք չգտավ 135 ֆեբրիլ անձանց շրջանում, որոնք գտնվում էին անհետաձգելի բուժօգնության բաժանմունքում ։ Վստահության վերին միջակայքը գտնվում է 135 դեպքից 0%-ի համար 5% է կազմում, այսպիսով զուտ ստատիստիկ պատճառներով, այդ հիվանդների շրջանում գոյություն ունի ԻԷ-ով հիվանդ լինելու 5%-անոց հավանականություն։ Ի հակադրում վերջինիս, Լեյբովիցին գտավ, որ 113 չընտրված հիվաններից, ովքեր հիվանդանոց էին ընդունվել տենդի պատճառով, էնդոկարդիտի 2 դեպք (1.8%  95%ՎՄ-ով։ 0%-ից 7%) հայտնաբերվեց ։
Հետազոտություններից մեկը պարզել է, որ արտահիվանդանոցային ստաֆիլոկոկային բակտերեմիայով մարդկանց շրջանում (SAB) էնդոկարդիտի տարածվածությունը կազմում է 29%, ընդդեմ 5%-անոց նոզոկոմիալ SAB-ի ։  Սակայն շտամների միայն  2% է մեթիցիլին-ռեզիստենտ, ուստի այս թվերը կարող են ավելի փոքր լինել բարձր ռեզիստենտությամբ տեղամասերում։
Տևողություն
Պատմականորեն, ինֆեկցիոն էնդոկարդիտը կլինիկորեն բաժանվել է սուր և ենթասուր ձևերի (քանզի չբուժված հիվանդները հակված են ավելի երկար ապրելու ենթասուր տիպով, սուրի հետ համեմատած)։ Այս դասակարգումը ներառում է և՛ հիվանդության առաջընթացի արագությունը, և՛ դրա ծանրության աստիճանը։
Այս դասակարգումն այժմ չի ընդունվում, քանզի վերագրված ասոցիացիաները (օրգանիզմների և պրոգնոզի վերաբերյալ) բավականաչափ ուժեղ չեն դրանց վրա կլինիկորեն հիմնվելու համար։ Կարճ ինկուբացիա (նշանակում է ավելի պակաս, քան 6 շաբաթ) և երկար ինկուբացիա (նշանակում է 6 շաբաթից ավելի) տերմիններն այժմ առավել նախընտրելի են ։.
Կուլտուրայի արդյունքներ
Ինֆեկցիոն էնդոկարդիտը կարող է դասակարգվել նաև որպես կուլտուրա-դրական և կուլտուրա-բացասական։ Կուլտուրա-բացասական էնդոկարդիտի հիմնական պատճառը հակաբիոտիկների նախնական նշանակումն է։
Ժամանակ առ ժամանակ կուլտուրային միջավայրում աճելու համար միկրոօրգանիզմներին ավելի շատ ժամանակ է անհհրաժեշտ՝ այսպիսի օրգանզիմները կոչվում են պահանջկոտ, քանի որ դրանք աճի համար որոշ պահանջներ ունեն։ Որոշ օրինակներ ընդգրկում են այնպիսի ախտածիններ, ինչպիսիք են Aspergillus տեսակի սնկերը, Brucella տեսակները, Coxiella burnetii, Chlamydia տեսակները և HACEK բակտերիաները։ Ասյպիսով, աճի և նույնականացման ուշացման պատճառով, հիվանդները սխալմամբ կարող են դասակարգվել, որպես «կուլտուրա-բացասական» էնդոկարդիտ ունեցողներ։
Սրտի կողմ
Էնդոկարդիտը կարող է դասակարգվել նաև, հիմնվելով սրտի ախտահարված կողմի վրա։
Վարակի պայմաններ
Էնդոկարդիտի մեկ այլ ձև է առողջապահություն-ասոցացված էնդոկարդիտը, երբ ինֆեկցող օրգանիզմը փոխանցվում է առղջապահական համակարգում, օրինակ՝ հիվանդանոցում, դիալիզի անցկացման բաժնում, բուժքույրական ապրելատներում։ Նոզոկոմիալ էնդոկարդիտը առողջապահություն ասոցացված էնդոկարդիտի տարատեսակ է, որի պարագայում պատճառական օրգանիզմը ձեռք է բերվում հիվանդանոցում մնալու օրերին և, սովորաբար, ներերակային կաթետերների, ամբողջական պարէնտերալ սնուցման գծերի, պեյսմեյքերների և այլնի պատճառով է առաջանում ։
Փականի տիպ
Եվ վերջին դասակարգումը, բնական-փականային էնդոոկարդիտ և արհեստական-փականային էնդոկարդիտի տարանջատումն է, որը կլինիկորեն նշանակալի է։ Արհեստական փականների էնդոկարդիտը կարող է լինել վաղ (< 60 օր փականային վիրահատությունից հետո), միջին (60 օրից 1 տարի), կամ ուշ (> 1 տարի փականային վիրահատությունից հետո)։
Արհեստականն փականային էնդոկարդիտը սովորաբար առաջանում է Staphylococcus epidermidis-ով, քազի այն ունակ է պլաստիկ մակերեսներինկենսաթաղանթեր գոյացնել ։
Կանխարգելում
Սրտի հիվանդություն ունեցող ոչ բոլոր մարդիկ հակաբիոտիների կարիք ունեն ԻԷ-ը կանխելու համար։ Սրտի հիվանդությունները ԻԷ-ի առաջացման տեսանկյունից դասակարգվում են որպես բարձր, միջին և ցածր ռիսկի։ Բարձր ռիսկի խմբում գտնվողները ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի կանխարգելման կարիք ունեն էնդոսկոպիայից և միզասեռական ուղիների վրա կատարվող միջամտություններից առաջ։ Բարձր ռիսկի խմբում ընդգրկված հիվանդություներրը ներառում են․
Ներքևում ներկայացված են Ամերիկայի Սրտի Ասոցիացիայի կողմից առաջարկված հակաբիոտիկոպրոֆիլակտիկայի հետևյալ մոտեցումները ․
Հակաբիոտիկները պատմականորեն սովորաբար խորհուրդ են տրվել ԻԷ-ն կանխելու համար սրտի հետ կապված խնդիրներ ունեցող հիվանդների համար, ովքեր պատրաստվում են ատամնայյին միջամտություններ անցնել (հայտնի է որպես ատամնային հակաբիոտիկային պրոֆիլակտիկա)։ Այնուամենայնիվ բավականաչափ ապացույցներ գոյություն չունեն թե արդյոք հակաբիոտիկները էֆեկտիվ են, թե էֆեկտիվ չեն ԻԷ-ն կանխելու համար, բարձր ռիսկի խմբի հիվանդների շրջանում ատամանային միջամտություններից առաջ։ Ուստի նրանք ավելի քիչ են խորհուրդ տալիս պրոֆիլակտիկ հակաբիոտիկոթերապիան այս միջամտությունների համար ։
Բուժում
Բարձր դեղաչափով հակաբիոտիկները նշանակվում են ն/ե ճանապարհով հակաբիոտիկների մոլեկուլների դիֆուզիան վեգետացիաների մեջ առավելագույնի հասցնելու համար, սրտի խոռոչում գտնվող արյունից։ Սա անհրաժեշտ է, քանի որ ոչ սրտի փականները, ոչ վեգետացիաները ինքնուրույն արյունամատակարում չունեն։ Հակաբիոտիկները սովորաբար շարունակում են երկուսից երեք շաբաթով, կախված ինֆեկցիայի բնութագրիչներից և պատճառական միկրոօրգանիզմից։
Սուր էնդոկարդիտի ժամանակ, ֆուլմինանտ բորբոքման պատճառով, էմպիրիկ հակաբիոտիկոթերապիան սկսվում է անմիջապես արյունը ցանքսի նպատակով վերցնելուց հետո։ Այն սովորաբար ներառում է Վանկոմիցինի և Ցեֆտրիաքսոնի ն/ե ներարկումներ մինչև մանրէի նույնականացումը և զգայունության որոշումը մինիմալ ճնշող կոնցենտրացիայով հայտնի դառնա, թույլ տալով փոփոխել հակամիկրոբային թերապիան սպեցիֆիկ օրգանիզմին թիրախավորելով։ Պետք է հաշվի առնել, որ Գենտամիցինի ամենօրյա օգտագործումը էնդոկարդիտը բուժելու նպատակով զուրկ է ապացուցողական հիմքից (բացի Enterococcus-ով և streptococci սնուցողական շտամով) և դրան բարդությունների մեծ քանակություն է բնորոշ ։
Ենթասուր էնդոկարդիտի դեպքում, երբ հիվանդները հեմոդինամիկորեն կայուն են, հակաբիոտիկային թերապիան կարող է հետաձգվել, մինչև պատճառական միկրոօրգանիզմի նույնականացումը։
Ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի համար պատասխանատու ամենատարածված մանրէն Staphylococcus aureus-ն է, որրը կայուն է Պենիցիլինի նկատմամբ դեպքերի մեծամասնությունում, Օքսացիլինի հանդեպ կայունության բարձր մակարդակ ևս դիտվում է, որի պարագայում Վանկոմիցինի կիրառման անհրաժեշտություն է ծագում։
Viridans խմբի streptococci և Streptococcus bovis-ը սովորաբար խիստ զգույուն են Պենիցիլինի նկատմամբ և կարող են բուժվել Պենիցիլինով կամ Ցեֆտրիաքսոնով ։
Viridans խմբի ստրեպտոկոկերը և Streptococcus bovis-ը հարաբերականորեն կայուն են և բուժվում են Պենիցիլինով կամ Ցեֆտրիաքսոնով, բուժման սկզբում ամինոգլիկոզիդների 2 շաբաթանոց կուրսի հետ միասին ։
Պենիցիլինային բարձր կայունություն ունեցող viridans խմբի ստրեպտոկոկերի շտամները, սնուցողական տեսակի ստրեպտոկոկերը, ինչպես օրինակ Granulicatella sp., Gemella sp. and Abiotrophia defectiva, և Enterococci սովորաբար բուժվում են պենիցիլիններ և ամինոգլիկոզիդներ պարունակող համակցային թերապիայով 4-6 շաբաթ տևողությամբ ։
Որոշ հիվանդներ կարող են բուժվել հարաբերականորեն կարճ կուրսով (2 շաբաթ) ն/ե Բենզիլ պենիցիլինով, որն առաջանում է viridans խմբի ստրեպտոկոկերով կամ Streptococcus bovis-ով, եթե հետևյալ վիճակներն հայտնաբերվում․
Ի լրացում այս ամենի Օքսացիլին-զգայուն Staphylococcus aureus-ով հարուցված սրտի աջ կողմի բնական փականային էնդոկարդիտը ևս կարող է բուժվել բետա լակտամային հակաբիոտիկների 2 շաբաթանոց կարճ կուրսով, օրինակ՝ Նաֆցիլինով ամինոգլիկոզիդների հետ միասին, կամ առանց դրանց։
Ինֆեկցված նյութի վիրաբուժական մշակումը և փականի փախարինումը մեխանիկական բիոպրոտեզավորող սրտի արհեստական փականով անհրաժեշտ է որոշ իրավիճակներում ․
Ուղեցույցները վերջերս թարմացվել են Ամերիկայի Սրտաբանների Կոլեգիայի և Սրտաբանների Եվրոպական Միության կողից։ Վերջերս հրապարակված մետա-անալիտիկ տվյալների համաձայն առաջին 7 օրերի ընթացքում կատարված վիրավուժական միջամտությունը ասոցացված է ցածր մահացության հետ։
ԻԷ-ն ասոցացված է ներհիվանդանոցային 18%-անոց մահացության հետ ։
Համաճարակաբանություն
Զարգացող երկրներում ԻԷ-ի տարեկան հիվանդացությունը կազմում է 3-ից 9 դեպք 100,000 մարդուն ։ Տղամարդ/կին հարաբերակցությունը 2։1-ից մեծ է։ ԻԷ-ի առավել բարձր հիվանդացություն կա 65 տարեկան կամ ավելի մեծ անձանց շրջանում, ինչը հավանաբար պայմանավորված է այս տարիքի մարդկանց շրջանում բազմաթիվ ռիսկի գործոնների առկայության հետ։ Վերջին տարիներին ԻԷ-ի դեպքերի 1/3-իից ավելին ԱՄՆ-ում առողջապահություն ասոցացված էր ։ Մեկ այլ միտում, որը դիտվում է զարգացող երկրներում, սրտի ռևմատոիդ հիվանդությունն է, որը կազմում է դեպքերի 10%-ի պակաս։ Չնայած սրտի փականային հիվանդության պատմությունը ունի զգալի ասոցիացիա ինֆեկցիոն էնդոկարդիտի հետ, դեպքերի 50%-ից ավելին զարգանում է այն մարդկանց շրջանում, ովքեր չունեն սրտի որևէ փականային արատի պատմություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ Կատեգորիա:Ինֆեկցիաներ Կատեգորիա:Սրտաբանություն
(225) Հենրիետա
(225) Հենրիետա (Henrietta), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1882 թվականի ապրիլի 19-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Վիեննայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,39201 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4955 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,2885 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Հենրիետա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,5787 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2281,83 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,157768 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 20,87° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է F դասին ։
Ալաջըղ
Ալաջըղ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Օլթիի գավառում։
Բնակչություն
1906 թվականին ուներ 113 քուրդ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակիչները հիմնականում զբաղվում էին անասնապահությամբ և գյուղատնեսությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Շենքայայի շրջանի համայնքներ