cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օմար ալ-Բաշիր
Օմար Հասան Ահմեդ ալ-Բաշիր (عمر حسن أحمد البشير; ), սուդանցի պետական և զինվորական գործիչ, 1989 թվականից Սուդանի անփոխարինելի ղեկավար, 1993 թվականից Սուդանի գործող նախագահ, 1996 թվականից Սուդանի Ազգային կոնգրես կուսակցության ղեկավար։ 2017 թվականի Զիմբաբվեի զինվորական հեղաշրջումից և Ռոբերտ Մուգաբեին տապալելուց հետո Աֆրիկայի ամենաերկար ղեկավարող պետական առաջնորդն է։ 1989 թվականին Սուդանում տեղի ունեցած պետական հեղաշրջման արդյունքում իշխանության գալով՝ նա ղեկավարել է :en:Revolutionary Command Council for National Salvation| ազգային փրկության հեղափոխության հրամանատարական խորհուրդը, որից հետո դարձել է երկրի նախագահ։ Նրա ղեկավարման տարիներին Հարավային Սուդանում շարունակվել է Քաղաքացիական երկրորդ պատերազմը, որն ավարտվել է խաղաղ համաձայնագրի կնքումով, ինչի արդյունքում Հարավային Սուդանն անկախություն է ձեռք բերել։ Այդ ընթացքում տեղի են ունեցել Դարֆուրի արյունալի դեպքերը, որի արդյունքում մահացել են 200-300 հազար մարդ, իսկ շուրջ 2,7 միլիոն մարդ դարձել են ներքին գաղթականներ ։ Զուգահեռ 2011-2015 թվականներին կոնֆլիկտ է առաջացել Հարավային Կորդովանի անջատողականների հետ։ Ալ-Բաշիրի օրոք Սուդանի պետական ապարատն իսլամացվել է, ինչը քննադատության է ենթարկվել միջազգային հանրության կողմից (մինչև անգամ Սուդանը բնորոշվել է որպես « Վտարված երկիր»)։ Միևնույն ժամանակ նավթի արտահանման և վաճառքի շնորհիվ հնարավոր է եղել տնտեսության մեջ որոշակի հաջողություններ արձանագրել, լավ հարաբերություններ են ձևավորվել Չինաստանի, Ռուսաստանի և այլ պետությունների հետ։ 2008 թվականի հուլիսի 21-ին Միջազգային քրեական դատարանը ալ-Բաշիրին ձերբակալման սանկցիա է տվել՝ Դարֆուրի ցեղասպանության մեղադրանքով, որտեղ էթնիկ զտումներ են կատարվել։ Այսպիսով ալ-Բաշիրը պետության առաջին գործող նախագահն է դարձել, որի դեմ արդարադատության միջազգային մարմինների կողմից մեղադրանք է առաջադրվել։ Միջազգային քրեական դատարանի այդ որոշումն Արաբական պետությունների լիգայի, Աֆրիկյան միության, Չմիավորման շարժման կողմից քննադատության է ենթարկվել, որոնք հրաժարվել են այն կատարելուց  ։ 2015 թվականի ապրիլին Սուդանի համընդհանուր ընտրությունների ժամանակ վերընտրվել է հերթական նախագահական ժամկետով՝ ընտրողների ձայների 94,05 % պաշտոնական արդյունքով։ 2016 թվականին հայտնել է, որ 2020 թվականի նախագահական ընտրություններին չի պատրաստվում առաջադրվել ։ Սակայն 2018 թվականին իշխող Սուդանի Ազգային կոնգրեսն իր աջակցությունն է հայտնել ալ-Բաշիրին՝ կայանալիք ընտրություններին ։
Կենսագրություն
Օմար ալ-Բաշիրը ծնվել է 1944 թվականի հունվարի 1-ին՝ Խոշե Բաննագա, գյուղում՝ Շենդի քաղաքի մոտ՝ Խարթումից 150 կմ դեպի հյուսիս՝ գյուղացու ընտանիքում։ Պատկանում է արաբական ջաալին ցեղախմբին ։ Հայրական կողմից պապը պատկանել է սևամորթ ֆալատա ցեղին և Սուդան է եկել Ում Աուդամ քաղաքի ոռոգման համակարգի կառուցման նպատակով, որտեղ էլ սպանվել է ։ Նրա ընտանիքն ավելի ուշ տեղափոխվել է Խոշե Բաննագա, որտեղ էլ ծնվել է Օմար ալ-Բաշիրը։ 1964 թվականին նա Խարթումում ավարտել է միջնակարգ դպրոցը ։ 1966 թվականին Օմար ալ-Բաշիրն ավարտել է Սուդանի զինվորական ակադեմիան՝ Խարթումում ։ Սովորել է նաև Մալազիայում, Պակիստանում և ԱՄՆ-ում ։ 1973 թվականի հոկտեմբերին եգիպտական զինված ուժերի կազմում մասնակցել է Դատաստանի օրվա պատերազմին, ղեկավարել է 8-րդ մոտոհետևակային բրիգադը ։ 1975-1979 թվականներին հանդիսացել է Սուդանի զինվորական ատաշեն ԱՄԷ-ում ։ Հայրենիք վերադառնալով նշանակվել է Պարաշյուտային բրիգադի կայազորի հրամանատար, իսկ 1981 թվականից՝ Խարթումի պարաշյուտային կայազորի հրամանատար , այդ պաշտոնին մնացել է մինչև 1987 թվականը ։
Որպես պետության ղեկավար
1989 թվականի հունիսի 18-ին հայտարարվել է եգիպտական հատուկ ծառայությունների կողմից հակակառավարական դավադրության բացահայտման մասին։ Դրա հետևանքով բարձրագույն և միջին կազմի տասնյակ զինվորականներ ձերբակալվել են։ Շատ շուտով՝ հունիսի 30-ին, զինվորականները, բրիգադի գեներալ Օմար ալ-Բաշիրի գլխավորությամբ իրականացրել են հերթական զինվորական հեղաշրջումը։ Պետական բարձրագույն մարմին է դարձել ազգային փրկության հեղափոխության հրամանատարական խորհուրդը, որը կազմված էր բանակի 15 բարձրագույն սպաներից։ Ազգային փրկության հեղափոխության հրամանատարական խորհրդի ներկայացուցիչը, վարչապետը և պաշտպանության նախարարը դարձել է Օմար ալ-Բաշիրը, որը հեղաշրջումից հետո ստացել է գեներալ-լեյտենանտի կոչում. Ավելի ուշ ալ-Բաշիրը իշխանության բռնագրավման պատճառը բացատրելու համար ասել է․ «Ժողովրդավարությունը, որով չես կարող կերակրել ժողովրդիդ, արժանի չէ գոյություն ունենալու» ։ Իշխանության գալով՝ գեներալ ալ-Բաշիրը ցրել է կառավարությունը, արգելել է քաղաքական կուսակցությունները, մեկուսացրել է ազատ մամուլը։ Օմար ալ-Բաշիրը շարունակել է երկրի իսլամացման քաղաքականությունը։ 1991 թվականի փետրվարին նա հրաման է ստորագրել աստիճանաբար Սուդանի ողջ տարածքում շարիաթի նորմերի վրա հիմնված քրեական օրենսգրքի ընդգրկման վերաբերյալ ։
1993 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ազգային փրկության հեղափոխության հրամանատարական խորհուրդը ինքնացրման որոշում է ընդունել և Օմար ալ-Բաշիրին նշանակել է Սուդանի նախագահ ։
Ընտրություններ
1996 թվականի մարտի 6-17-ը երկրում անցկացվեցին նախագահական ընտրություններ, որտեղ հաղթեց Օմար ալ-Բաշիրը, հավաքելով ձայների 75,68 % ։ Կենտրոնացված իշխանությունն ամրապնդելու նպատակով 2000 թվականի սկզբում Օմար ալ-Բաշիրը առանձնահատուկ դեկրետ ընդունեց, որով Սուդանի 25 նահանգում նահանգապետեր նշանակեցին։ Սա իսլամիստ նախագահի պատասխանն էր այն մարդկանց, որոնք պահանջում էին նահանգապետերի ուղիղ ընտրություններ։ Նույն ժամանակահատվածում էլ ալ-Բաշիրը հրաման ստորագրեց, որով նշանակվեց Սուդանի Հանրապետության նախագահի խորհրդական։ Օմար ալ- Բաշիրը ձևավորեց 25 նախարարներից կազմված նոր կառավարություն, որոնցից հինգը հանդիսանում էին սուդանցի գեներալներ ։ Նույն տարվա դեկտեմբերի 13-23-ը անցկացված նախագահական ընտրությունների ժամանակ Օմար ալ-Բաշիրը վերընտրվել է՝ հավաքելով ձայների 86,5 % ։ 2008 թվականի մայիսի 10-ի գիշերը Արդարության և հավասարության շարժման ապստամբները, շարժվելով դեպի մայրաքաղաք, Սուդանի բանակի կողմից կասեցվել են Խաթումից մոտ 200 կմ դեպի արևմուտք ընկած տարածքում՝ Կորդոֆան գավառում։ Ապստամբները սակայն կարողացել են մուտք գործել մայրաքաղաք և գրավել արևմտյան արվարձան հանդիսացող Օմդուրմանը, սակայն ընթացող մարտերի ժամանակ ապստամբները ցաքուցրիվ են եղել ։ Օմար ալ-Բաշիրը, ելույթ ունենալով պետական հեռուստատեսությամբ, կատարվածի պատասխանատվությունը դրել է հարևան երկրի՝ Չադի իշխանությունների վրա․ «Այդ ուժերին օժանդակում է Չադը, նրանք Չադում են վերապատրաստվում և հենց այնտեղից են սկսել հարձակումը», հարևան երկրի հետ խզել է դիվանագիտական հարաբերությունները ։ 2010 թվականի հունվարին Օմար ալ-Բաշիրը թողել է երկրի զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարի պաշտոնը ։ Նույն թվականի ապրիլի 11-ից 13-ը երկրում տեղի են ունեցել նախագահական և խորհրդարանական ընտրություններ, որտեղ հաղթել է Օմար ալ-Բաշիրը՝ հավաքելով ձայների 68,24 % ։ Ընդդիմադիր կուսակցությունների ներկայացուցիչները բոյկոտել են ընտրությունները ։
Քաղաքացիական պատերազմ
Օմար ալ-Բաշիրի կառավարման տարիներին շարունակվել է զինված հակամարտությունը Արևմտյան Սուդանի հետ, որտեղ հիմնականում բնակվում են սևամորթ քրիստոնյաներ։ Կառավարական ուժերը զանգվածային գնդակահարությունների և կտտանքների են ենթարկել տեղացիներին, այրել են գյուղերը, թունավորել ջրամբարները, դաշտերն ու այգիներն ականապատել։ Սուդանի բանակը տանկերի, հրետանու և ավիացիայի օգնությամբ հարվածներ է հասցրել ոչ թե ապստամբների ճամբարներին, այլ բնակելի տներին, դպրոցներին և հիվանդանոցներին։ Երկրի հարավում ձեռք բերելով նավթ՝ կառավարությունն այն վաճառել է Արևմուտքին, իսկ ստացված գումարով զենք է ձեռք բերել։ Բանակը հարկադրել է քրիստոնյա բնակչությանը դավանելու իսլամ, երբեմն կառավարական զորքերն առևանգել են երեխաներին և նրանց դաստիարակել որպես մուսուլմաններ, կամ նրանց վաճառել են արաբական երկրներում՝ որպես ստրուկներ։ Այս բոլոր գործողությունները քրիստոնյա սևամորթների շրջանում միայն ուժեղացրել է անկախության գաղափարը․ Հարավային Սուդանի մրցակից ցեղախմբերը համախմբվել են Խարթումի դեմ պայքարում։ Չկարողանալով պայքարել ապստամբներ դեմ՝ Օմար ալ-Բաշիրը 1999 թվականին Հարավային Սուդանին առաջարկել է «քաղաքակիրթ ինքնավարություն», որը մերժվել է։ 2005 թվականի հուլիսի 9-ին ալ-Բաշիրը հաստատել է երկրի ժամանակավոր սահմանադրությունը վեց տարի ժամկետով, որը երկրի հարավային շրջաններին ինքնավարության ավելի բարձր աստիճան է ապահովել ։ 2011 թվականի հունվարի 9-ից 15-ը Հարավային Սուդանում անց է կացվել հանրաքվե՝ Սուդանից անկախանալու նպատակով, որի արդյունքում Հարավի բնակչության 98,83 % անկախությանը կողմ է քվեարկել ։ Հուլիսի 9-ին Հարավային Սուդանը հռչակվել է որպես անկախ պետություն։ Ամերիկյան «Parade» լրագրի տվյալներով 2005 թվականին զբաղեցրել է առաջին տեղը ժամանակակից վատթարագույն բռնակալների տասնյակում ։
Դարֆուրյան հակամարտություն․ մեղադրանք ցեղասպանության համար
Դարֆուրի շրջանը գտնվում է Սուդանի արևմուտքում՝ Չադի և Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետության սահմանին։ Շրջանի բնակչությունը կազմված է աֆրիկացի սևամորթ հողագործներից և արաբալեզու քոչվորներից։ Հակամարտության պատճառ է հանդիսացել Խարթումի և Հարավի ապստամբների միջև նավթից ստացված եկամուտները բաժանելու համաձայնությունը։ Հակամարտությունը սկսել է 2003 թվականի փետրվարին, երբ երկու ապստամբ խմբավորումներ ՝ Սուդանի ազատագրական բանակը և Հանուն արդարության և հավասարության շարժումը զինված պայքար են սկսել կառավարական ուժերի դեմ։ Իշխանությունները մեծաթիվ օգնական ուժեր են ուղարկել Դարֆուր, լայնամաշտաբ քանակով կիրառվել է զինվորական ավիացիան։ Սուդանի կառավարությունը համագործակցել է արաբալեզու քոչվորներից կազմված « Ջանջավիդ» («ձիավոր սատանաներ») աշխարհազորի հետ, որոնք պարբերաբար հարձակվել են սևամորթ գյուղացիների վրա, այրել են ամբողջական գյուղեր և իրականացրել այլ բռնություններ։
2008 թվականի հուլիսին Միջազգային քրեական դատարանի դատախազ Լուիս Մորենո Օկամպոն պահանջով դիմել է դատարանին՝ Օմար ալ-Բաշիրին ձերբակալելու թույլտվություն ստանալու նպատակով, քանի որ ապացույցներ է հավաքել Դարֆուրում կատարված ցեղասպանությանը, մարդկության դեմ հանցագործությանը, զինվորական հանցագործությանը Սուդանի նախագահի մասնակցության վերաբերյալ ։ Հուլիսի 17-ին Խարթումում նախագահին աջակցելու կապակցությամբ ցույցեր են տեղի ունեցել, որին մասնակցել են շուրջ հազար հինգ հարյուր մարդ։ Նրանց կարգախոսն էր․ «Ալ-Բաշիր, առաջ», «Դարֆուրի ցեղախմբերն աջակցում են Ալ-Բաշիրին» ։ 2009 թվականի մարտի 4-ին պատմության մեջ առաջին անգամ Միջազգային քրեական դատարանը պետության գործող նախագահին՝ Օմար ալ- Բաշիրին ձերբակալման թույլտվություն է տվել՝ նրան մեղադրելով մարդկության դեմ կատարած հանցագործությունների (սպանություն, բնաջնջում, բռնի տեղահանում, կտտանքների ենթարկել, բռնաբարություն) և զինվորական հանցագործությունների (քաղաքացիական բնակչության դեմ դիտավորյալ ուժի կիրառում, դիակապտություն) համար ։ Մինչ այդ ցույցերում ելույթ ունենալով՝ ալ-Բաշիրն արտահայտել է իր դիրքորոշումը․ «Նրանք կարող են վերցնել իրենց ձերբակալման սանկցիան և ուտել այն» ։
2010 թվականի հուլիսի 12-ին Միջազգային քրեական դատարանը Օմար ալ-Բաշիրին ձերբակալման նոր սանկցիա է տվել՝ նրան մեղադրելով Դարֆուրի բնակչության կազմի մեջ ընդգրկված երեք էթնիկական խմբերի՝ ֆորերի (ժողովուրդ), մասալիտների և զագավաների ցեղասպանության կազմակերպման և իրականացման մեջ ։ Չնայած Միջազգային քրեական դատարանի կողմից տրված ձերբակալման թույլտվությունը՝ Ալ-Բաշիրը շարունակել է շրջագայել արտասահմանյան երկրներում։ 2011 թվականի նոյեմբերի 28-ին Քենիայի Գերագույն դատարանը նրան ձերբալկալելու սանկցիա է տվել՝ հայտնելով, որ Սուդանի նախագահը կձերբակալվի, եթե հայտնվի Քենիայի տարածքում ։
2015 թվականի հունիսի 14-ին Օմար ալ-Բաշիրը մեկնել է Յոհանեսբուրգ՝ Աֆրիկյան միության առաջնորդների համաժողովին մասնակցելու նպատակով։ Դրա հետ կապված Միջազգային քրեական դատարանը պահանջել է ՀԱՀ կառավարությունից ձերբակալել և հանձնել Ալ-Բաշիրին։ Բարձրագույն Դատարանի դատավոր Հանս Ֆաբրիցիուսը որոշել է, որ Սուդանցի առաջնորդը չպետք է լքի ՀԱՀ տարածքը՝ մինչև նրա անձի շուրջ հարցի վերջնական լուծումը։ Սակայն Օմար ալ-Բաշիրը վեհաժողովի առաջին օրվանից հետո լքել է ՀԱՀ և վերադարձել Սուդան ։ ՀԱՀ իշխող կուսակցությունը՝ «Աֆրիկյան ազգային կոնգրեսը» Միջազգային քրեական դատարանին մեղադրել է կանխակալության մեջ։ «Աֆրիկայի և Արևելյան Եվրոպայի շատ երկրներ, շարունակում են անհիմն իրենց վրա կրել Միջազգային քրեական դատարանի որոշումների ծանրությունը», - ասվել է հայտարարության մեջ ։ Օմար ալ-Բաշիրի ՀԱՀ-ում գտնվելու ժամանակ Սուդանի զինված ուժերը շրջափակման մեջ են վերցրել ՀԱՀ-ի Հյուսիսային Դարֆուրում գտնվող խաղաղապահների բազան ։ 2016 թվականի մայիսին Օմար ալ-Բաշիրը մեկնել է Ուգանդայի նախագահ Յովերի Մուսևենիի երդման արարողությանը։ Եվ չնայած Ուգանդան հանդիսանում է Միջազգային քրեական դատարանի անդամ, Ալ-Բաշիրը չի ձերբակալվել։ Որպես բացարկ՝ ԱՄՆ-ի, Կանադայի և Եվրամիության պատվիրակությունները լքել են միջոցառումը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆելդմարշալներ Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Աֆրիկայի երկրների քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Աֆրիկացի ռազմական գործիչներ
Աննա Աբամելիք-Լազարևա
Իշխանուհի Աննա Դավթի Աբամելիք-Լազարյան (ամուսնական ազգանունը՝ Աբամելիք-Բարատինսկայա, Анна Давыдовна Абамелек-Лазарева, ), ռուսահայ թարգմանչուհի, իշխան Դավիթ Աբամելիքի դուստրը, Աբամելիք-Լազարյանների ազնվական տոհմից ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1814 թվականի ապրիլի 15-ին Սանկտ Պետերբուրգում, Դավիթ Աբամելիքի և Մարթա Լազարյանի իշխանական ընտանիքում։ Եղել է Պետերբուրգի առաջին գեղեցկուհին, նշանակվել է կայսրուհու նաժիշտ։ Ամուսնանալով Կազանի նահանգապետ Իրակլի Բարատինսկու (բանաստեղծ Եվգենի Բարատինսկու եղբոր) հետ՝ տեղափոխվել է Կազան ։
Թարգամանություններ
Հայերենից և ռուսերենից բացի կատարելապես տիրապետել է անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն լեզուներին։ Այդ լեզուներով թարգմանել և Եվրոպայում հրատարակել է Ալեքսանդր Պուշկինի, Միխայիլ Լերմոնտովի, Ալեքսեյ Տոլստոյի, Նիկոլայ Նեկրասովի, Ֆեոդոր Տյուտչևի ստեղծագործությունները ։
Եվրոպական գրողներից ռուսերեն է թարգմանել Հայնրիխ Հայնեի, Ֆրիդրիխ Շիլլերի, Թոմաս Մորի և Գյոթեի առանձին գործերը։ Մտերիմ էր Ալեքսանդր Պուշկինի հետ, որը նրան բանաստեղծություն է ձոնել ։
Աննա Աբամելիք-Լազարյանը արվեստում
Նրան նկարել են գեղանկարիչներ Ալեքսանդր Բրյուլովը, Օսոկինը, բանաստեղծություններ են ձոնել Պուշկինը, Լերմոնտովը, Իվան Մյատլևը, Պյոտր Վյազեմսկին, նրա մասին հիացական տողեր է գրել գերմանացի ճանապարհորդ Ֆրիդրիխ Գագերնը ։
Աննա Աբամելիք-Լազարյանը մահացել է 1889 թվականի նոյեմբերի 25-ին, Սանկտ-Պետերբուրգում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսահայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Աբամելիքներ Կատեգորիա:Լազարյաններ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Լյուքս (չափման միավոր)
Լյուքս (լատիներեն՝ lux - լույս) (նշանակումը՝ լք, lx), լուսավորության չափման միավոր (1մ² մակերեսով մակերևույթի լուսավորվածությունը նրա վրա ընկնող 1 լյումեն լուսային հոսքի պայմաններում) Միավորների միջազգային համակարգում։
Լյուքսը հավասար է 1 մ² մակերևույթի լուսավորությանը նրա վրա ընկնող լույսի հոսանքի 1 լմ ճառագայթման դեպքում։
Մարեն (կանտոն)
Մարեն (Marennes), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պուատու Շարանտա շրջանում։ Ծովափնյա Շարանտ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Ռոշֆոր օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 13870 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1714 է։ Կանտոնում կա 7 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Դավիթ Աբամելիք
Դավիթ Սիմեոնի Աբամելիք, հայ ազնվական Ռուսական կայսրությունում, ռուսական բանակի գեներալ-մայոր (1818)։
Աբամելիքների ազնվական տոհմից։
Կենսագրություն
Մասնակցել է Նապոլեոն I-ի դեմ 1805-1807 թվականների, ինչպես նաև՝ Հայրենական պատերազմին (1812), պարգևատրվել Սուրբ Աննայի առաջին աստիճանի ադամանդակուռ շքանշանով ։
Դավիթ Աբամելիքը մոտ էր ժամանակի ռուսական առաջադեմ գործիչներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսահայ գեներալներ Կատեգորիա:Աբամելիքներ Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ ազնվականներ
Նետաձգություն (այլ կիրառումներ)
Նետաձգություն,
Ռոմեո Ջուլհակյան
Ռոմեո Սուրենի Ջուլհակյան, հայ ճարտարապետ, ՀՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1987), Ճարտարապետության միջազգային ակադեմիայի Մոսկվայի մասնաճյուղի պրոֆեսոր (1999)։
Կենսագրություն
1960 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը, դասախոսել է 1960 թվականից, պրոֆեսոր` 1999 թվականից։ 1963 թվականից աշխատել է Երևաննախագիծ ինստիտուտում, 1975 թվականից` ճարտարապետության արվեստանոցի ղեկավար։ 1990-1991 թվականներին եղել է Երևանի գլխավոր ճարտարապետը, 1991-1993 թվականներին` ՀՀ ճարտարապետության պետական կոմիտեի նախագահ, 1993-1996 թվականներին` ճարտարապետության և քաղաքաշինության պետվարչության պետ, 1996-1997 թվականներին` ՀՀ քաղաքաշինության նախարարի առաջին տեղակալ, 1997 թվականից` նախարարի գլխավոր խորհրդական և քաղաքաշինության խորհրդի նախագահ ։
Ստեղծագործականն ուղի
Ռոմեո Ջուլհակյանի նախագծերով և համահեղինակությամբ Երևանում կառուցվել են՝
Հուշարձաններ
Հեղինակ է հետևյալ հուշարձանների ճարտարապետական մասի՝
Ցուցահանդեսներ
2013 Հայաստանի ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտ (հետմահու)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1937 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 31 ծնունդներ Կատեգորիա:Արմավիր (Արմավիրի մարզ) քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:2005 մահեր Կատեգորիա:Ապրիլի 24 մահեր Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր ճարտարապետներ
Կրասնայա Պոլյանա (գյուղ, Դաոլեկանովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 73 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի բնակավայրեր
Լեփոչխուե
Լեփոչխուե (ლეფოჩხუე), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մարտվիլի շրջան‎‎‎ում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 434 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մարտվիլի շրջան‎‎‎
Սերաֆիմովկա (գյուղ, Բալակլեյայի շրջան)
Սերաֆիմովկա (Серафимівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1921 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սերաֆիմովկա գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,2 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1921 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Փոքր Կիբրաս
Փոքր Կիբրաս  (Малый Кибрас), գետ Ռուսաստանում, Կամչատկայի հյուսիս-արևմուտքում։ Հոսում է Կարագինսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Սպարտակ (երիտասարդական կազմակերպություն)
«Սպարտակ», կոմունիստական երիտասարդական կազմակերպություններ Անդրկովկասում, այդ թվում՝ Հայաստանում, 1917-1919 թվականներին ստեղծված և գործած երիտասարդների ընդհատակյա հեղափոխական կազմակերպությունները։ Կոչվել են Հին Հռոմի ստրուկների ապստամբության առաջնորդ Սպարտակի անունով՝ ի նշան շահագործողական կարգերի դեմ իրենց հեղափոխական ընդվզման։ Այդ կազմակերպություններից առաջինը ձևավորվել է 1917 թվականի սեպտեմբերին, Թիֆլիսի Հավլաբար թաղամասի Ձմեռային ակումբում կայացած երիտասարդական ժողովում։ 1917 թվականի նոյեմբերին նույնանուն կազմակերպություն է ստեղծվել Նաձալադևիում, ավելի ուշ նաև Վրաստանի այլ վայրերում։ 1919 թվականի ապրիլին մարքսիստ աշակերտների միության հիման վրա ստեղծվում է Երևանի «Սպարտակ» կազմակերպությունը։ 1919 թվականի մարտին ՌԿ(բ) կ Կովկասյան երկրային և Թիֆլիսի կոմիտեների նախաձեռնությամբ Թիֆլիսում կայացած «Սպարտակ» կազմակերպությունների կոնֆերանսում ՌԿԵՄ (Ռուսաստանի կոմունիստ երիտասարդների միություն) օրինակով նրանք ձևավորվում են որպես ՌԿ(բ) կ (Ռուսաստանի կոմունիստական (բոլշևիկյան կուսակցություն) ղեկավարությամբ գործող միատարր, միասնական, կոմունիստական երիտասարդական միություններ։
Երևանի Սպարտակի գտնվելու վայրը
Սպարտակի ընդհատակյա հերթական հանդիպումները, դասախոսություններն ու ժողովները կայանում էին Արփիկ Բադալյանի տանը՝ Զանգու գետի ափին (Խորուն-Բուլաղ կոչվող վայրում)։ Սպարտակի հավաքույթների և դասախոսությունների ընթերցման վայր էր նաև Աստաֆյան (այժմ՝ Աբովյան) № 31, որը զուգահեռաբար հանդիսանում էր նաև Կոմունիստական կուսակցության բյուրոն։ Այդտեղ գտնվում էր կազմակերպության գրադարանը, որը վարում էր Աղավնի Բուդումյանը ։
Մարքսիստ աշակերտների միություն
Երևանի մարքսիստ աշակերտների միությունը ձևավորվել է ի հակադրություն ընդհանուր աշակերտական միությանը 1917 թ.-ի դեկտեմբերին (կոնկրետ օրը հայտնի չէ), այն բանից հետո, երբ բազմամարդ աշակերտական ժողովի ընթացքում փորձ է արվել դաշնակցական աշակերտական միություն կազմել։ Թեև զեկուցողը՝ Սահակ Թորոսյանը (Այդ ժամանակ՝ Երևանի նահանգապետ, խորհրդարանի անդամ), եզրափակիչ խոսքի մեջ հայտարարում է, որ չի ուզում աշակերտներին դաշնակացական դարձնել և, որ դեմ է աշակերտական կուսակցության կազմակերպմանը, այնուամենայնիվ, մի խումբ դաշնակցականներ հանդիպման ավարտին փորձում են կուսակցական միություն կազմել։ Հակադաշնակցական տրամադրված աշակերտները՝ Ա. Խանջյանը, Ղ. Ղուկասյանը, Ալ. Իսահակյանը, Վ. Խերանյանը (Ծովյան) և ուրիշները աղմուկ են բարձրացնում, թե չի կարելի անկուսակցականների ժողովները կուսակցական նպատակների ծառայեցնել։
Սեր։ Հարսանիք։ Կրկնել
«Սեր։ Հարսանիք։ Կրկնել» (Love Wedding Repeat), 2020 թվականի ռոմանտիկ կատակերգություն, Դին Քրեյգի ռեժիսորական դեբյուտը ։ 2012 թվականի Plan de Table ֆրանսիական ռոմանտիկ կատակերգության ռեմեյքն է, հասանելի է դարձել 2020 թվականի ապրիլի 10-ին Netflix-ում։
Սպարտակ (երիտասարդական կազմակերպություն)
Մարքսիստ աշակերտների միություն
Իր Գործունեության սկզբնական շրջանում Միությունը զբաղվում էր մարքսիստական տեսության ուսումնասիրությամբ։ Նրա անդամները կարդում էին մարքսիստական աշխատություններ, հանդես էին գալիս ռեֆերատներով, որոնք քննարկվում էին բոլոր անդամների ներկայությամբ։ Միությունը ուներ իր գրադարանը և հաճախակի դասախոսություններ էր կազմակերպում, որոնց ներկա էին լինում թե´ միության անդամները, թե´ քաղաքական հայացքների մեջ դեռևս որոնումներ կատարող երիտասարդներ։ Դասախոսությունները վարում էր Արշավիր Մելիքյանը։
Սեր։ Հարսանիք։ Կրկնել
Սյուժե
Ջեքը փորձում է անել ամեն ինչ, որ իր քրոջ հարսանիքի օրը անցնի հարթ։ Անսպասելիորեն գործին խառնվում են նախկինը, անկոչ հյուրը, և բոլոր պլանները խառնվում են։
Սպարտակ (երիտասարդական կազմակերպություն)
Մարքսիստ աշակերտների միություն
1917-1918 ուսումնական տարվա ընթացքում կոմիտեն ձևակերպում է յոթ կետից բաղկացած պահանջների փաթեթ և ուղարկում է քաղաքի բոլոր դպրոցների տնօրեններին՝ խնդրելով նրանց քննարկել պահանջները մանկավարժական խորհրդի նիստերին և հնարավորինս շուտ արձագանքել։ Պահանջագիրը ներառում էր՝ անցում մայրենի լեզվով դասավանդմանը, անջատել դպրոցը եկեղեցուց և վերացնել կրոնական ծեսերն ու կրոնի դասավանդումը, հանել լատիներենի պարտադիր ուսուցումը, ընդլայնել հայերենի, գրականության, պատմության դասավանդման ծավալները, հեռացնել ռեակցիոն մանկավարժներին, ապահովել աշակերտների ներկայացուցիչների մասնակցությունը մանկավարժական խորհուրդների նիստերին՝ վճռական ձայնի իրավունքով, ճանաչել աշակերտական միությունը, որպես օրինական կազմակերպություն։ Պահանջները մերժվում են և սկսվում է համաքաղաքային դասադուլ, որը հաղթական ավարտ է ունենում պահանջատեր աշակերտների համար ։
1918 թ. սկզբներին միությունը, դուրս գալով աշակերտական շրջանակներից, կազմակերպում է երեք հրապարակային դասախոսություն «Պատերազմը և հեղափոխությունը» թեմայի շուրջ։ Դասախոսությունները մեծ հաջողություն են ունենում, այդ օրերին դահլիճը լեփ-լեցուն էր։ Երբեմն դասախոսությունների մասին հաջողվում էր հայտարարություն տալ մամուլում.
Զիյլիկե
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Սպարտակ (երիտասարդական կազմակերպություն)
Մարքսիստ աշակերտների միություն
1919 թ.-ի մարտ ամսից Միության անդամներ Համո Վարդանյանի և Մ. Ենգիբարյանի խմբագրությամբ հրատարակվում է "Юная мысль" աշակերտական հանդեսը, որը քննադատում էր դաշնակացական հաստատությունները, հանրապետական կարգը և հատկապես՝ հանրային կրթության նախարար Գևորգ Մելիք-Ղարագյոզյանին։ Հանդեսը, չնայած մեծ հաջողությանը և բազմաթիվ ընթերցող-բաժանորդներին, լույս է տեսնում ընդամենը երեք անգամ։
Ձևավորումը
Ղուկաս Ղուկասյանը, վերադառնալով Թիֆլիսում տեղի ունեցած Երիտասարդ Սոցիալիստ-ինտերնացիոնալիստական, հետագայում՝ Երիտասարդ Կոմունիստների «Սպարտակ» կազմակերպության ժողովից, մտադրվում է Մարքսիստական աշակերտական միության հիմքի վրա ստեղծել նույնատիպ կազմակերպություն։ Այդ նպատակով 1919 ապրիլին (ըստ Պ. Թորոսյանի՝ հիմնադիր ժողովը կայացել է ապրիլի 13-ի երեկոյան և ներկա են եղել 10-15 անդամ ) գումարվում է Մարքսիստական Աշակերտական Միության ժողով, որի ընթացքում Ղ. Ղուկասյանը զեկուցում է Թիֆլիսի կոնֆերանսի արդյունքների մասին և առաջարկում վերանվանել միությունը փոխառելով Թիֆլիսում ստեղծված միության անվանումը՝ Երիտասարդ Կոմունիտների «Սպարտակ» կազմակերպություն։ Այդիսով միությունը կստանար հստակ քաղաքական ձևակերպում, չնայած կազմում ընդգրկված այլախոհ աշակերտներին (Ամասիա Հարությունյան, Վահան Խերանյան)։
Չնայած նրան, որ Ամասիա Հարությունյանը լքեց միությունը և, որ միությունը վերանվանվեց Երիտասարդ սոցիալիստ-ինտերնացիոնալիստական Սպարտակ կազմակերպություն, պառակտում տեղի չի ունենում, ավելին՝ մենշևիկ ինտերնացիոնալիստ Վահան Խերանյանը փակ քվեարկությամբ ընտրվում է վարչության և հրատարակվելիք «Սպարտակ» օրգան թերթի խմբիի մեջ։ Անգամ թերթը անվանապես լույս է տեսնում որպես ինտերֆրակցիոն թերթ։ Սպարտակի անդամներից մեկն իր հիշողություններում հայտնում է.
Սեր։ Հարսանիք։ Կրկնել
Արտադրություն
Ֆիլմի մասին առաջին անգամ հայտնի է դարձել 2019 թվականի ապրիլին։ Ֆիլմի նկարահանումները սկսվել են Հռոմում մայիսի 6-ին ։
Զիյլիկե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սպարտակ (երիտասարդական կազմակերպություն)
Օրգան թերթը
1919 թվականի մայիսի 1-ին լույս է տեսնում Հայաստանում առաջին կոմերիտական թերթը՝ «Սպարտակ»-ը, որը նվիրված էր աշխատավորության միջազգային օրվան։ Այն տարածվում է նաև Հայաստանի այլ վայրերում։ Տպագրական աշխատանքները կատարվում են Բեհբության փողոցի (այժմ՝ Բուզանդ) վրա գտնվող «Կուլտուրա» մասնավոր տպարանում։ Տպագրման թույլտվության համար անհրաժեշտ էր Ներքին գործոց մինիստրության արտոնությունը, որը պետք էր ներկայացնել տպարանատիրոջը։ Սակայն երկիտասարդները խորամանկության են դիմում՝ ցույց տալով տպարանատիրոջը գրավոր դիմում, որը միայն վերջին օրն է տարվում մինիստրություն՝ շուտափույթ մերժումից խուսափելու համար։ Տպարանատերը, հավատացած թույլտվություն ստանալու համար, համաձայնում է՝ չուզենալով կորցնել ձեռնտու պատվերը։
Թերթում տպագրվում են Արմենակ Բուդաղյանի «Կեցցե Մայիսի 1-ը», Բաքվի 26 կոմիսարներին նվիրված «Ընկածներին» հոդվածները «Բանվոր» ստորագրությամբ (ամենայն հավանականությամբ հոդվածի հեղինակը Ղուկաս Ղուկասյանն է), Միության ծրագրի նախաբանը, Շուշանիկ Կուրղինյանի «Բանվորներին» բանաստեղծությունը և այլ նյութեր։
Սեր։ Հարսանիք։ Կրկնել
Թողարկում
2019 թվականի մայիսին Netflix-ը ձեռք է բերել ֆիլմի տարածման իրավունքները ։ Ֆիլմը թողարկվել է 2020 թվականի ապրիլի 10-ին ։
Սպարտակ (երիտասարդական կազմակերպություն)
Օրգան թերթը
Դաշնակցական կառավարությունը որոշում է անմիջապես փակել «Սպարտակ» թերթը, փակվում է նաև կոմունիստական «խոսք» թերթը։ Այդպիսով, «Սպարտակը» լույս է տեսնում ընդամենը մեկ անգամ։
Սեր։ Հարսանիք։ Կրկնել
Քննադատների արձագանք
2020 թվականի հուլիսի դրությամբ ֆիլմը 31 % վարկանիշ ունի Rotten Tomatoes կայքում, որը հիմնված է 62 գրախոսությունների վրա՝ 4.81/10 վարկանիշով ։ Metacritic կայքում ֆիլմն ունի 100-ից 41 միավոր՝ հիմնված 17 գրախոսությունների վրա ։
Սպարտակ (երիտասարդական կազմակերպություն)
Բեյուք-Վեդիի դեպքերը
1919 թվականի ամռանը, երբ դաշնակցական կառավարությունը ձեռնամուխ է լինում թյուրք ազգաբնակչության ջարդ անցկացնել Բեյուք-Վեդիում (այժմ՝ Վեդի), Սպարտակը ժողով է գումարում և որոշում է եղբայրասպան պատերազմը դադարացնելու կոչ անել։ Ղուկաս Ղուկասյանն առաջարկում է ռազմական գործողությունները դատապարտող թռուցիկներ տարածել քաղաքում։ Չնայած թռուցիկի խմբագրության համար ընտրվում են հենց իրենք՝ Ղ. Ղուկասյանը, Ա. Խանջյանը ու Ե. Չուբարը, այն գրվում է Ա. Մելիքյանի կողմից։
Սեր։ Հարսանիք։ Կրկնել
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Բրիտանական ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:2020 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Netflix-ի արտադրության ֆիլմեր
Սպարտակ (երիտասարդական կազմակերպություն)
Բեյուք-Վեդիի դեպքերը
Երիտասարդները իրենց գիշերային շրջագայությունը մերթ սիրահարների, մերթ ընկերների սովորական զրուցաերթի նմանեցնելով թռուցիկները փակցնում են ամենաաչքի ընկնող վայրերում՝ անգլիական գնդապետի շտաբի շենքին, պառլամենտի շենքի պատերին, և պարետային վարչության դռներին։ Լուսաբացին մոտ, երբ դեռ զինվորները քնած էին, բաց պատուհաններից թռուցիկները նետում են նաև զորանոցներ։ Դրանք հասնում են նաև գործող ճակատը։
Բացի այդ որոշված էր, որ նույն օրը պարլամենտի նիստի ժամանակ Ղուկասը պետք է բալկոնից թռուցիկներ ցրեր պատգամավորների գլխին, սակայն ընկերները ետ են համոզում նրան՝ ասելով որ դա չափից դուրս վտանգավոր է։
Թռուցիկներից և ոչ մի օրինակ չի պահպանվել, դրա բովադակության մասին հնարավոր է պատկերացում կազմել կազմակերպության անդամների հիշողություններով)։
Երևանի պարտիական կազմակերպության անդամ Հ. Ազիզյանը այդ առիթով գրել է.
Անմիջապես հետո ձերբակալվում են գրեթե բոլոր սպարտակյանները, նախ՝ Աղասի Խանջյանը, որի տանը հայտնաբերվում է սպարտակյանների անվան ցուցակը, այնուհետև՝ մնացած անդամները։
Ձերբակալվածների մի մասը շուտով ազատ է արձակվում, երկուսը վարչական կարգով բանտարկության են ենթարկվում, ոմանք էլ արտաքսվում են պաշտոններից ։
Նախընտրական գործունեությունը
1919 թվականի հունիսի 21-ին՝ պառլամենտական ընտրությունների ժամանակ, Սպարտակը հանդես է գալիս դաշնակցական իշխանությունը քննադատող կոչով, որը օգոստոսի 1-ին՝ պառլամենտի բացման օրը, թռուցիկների տեսքով տարածվում է քաղաքում։
Կոչը, դիմելով քաղաքացիներին, բանվորներին, զինվորներին և չքավոր գյուղացիներին, թվարկում է հեղափոխության նվաճումները Եվրոպական երկրներում և Ռուսաստանում, մատնանշում է պարլամենտարիզմի ձևական էությունը։ Կոչում Անդրկովկասյան Սեյմի ձևավորումը և անջատումը Ռուսաստանից անվանվում է դավաճանական արարք՝ իրագործված Դաշնակցության և Մուսաֆաթի կողմից։ Այնուհետ թվարկվում են «հակահեղափոխական քաղաքականության կործանիչ հետևանքները»՝ Շամխորի և Բաքվի դեպքերը.
Փակագծերում շեղատառերով գրված են 1929 թվականին լույս տեսած Հ. Դանիելյանի «Սպարտակը Հայաստանում» գրքում արված որոշ հետաքրքիր խմբագրական հավելումներ։ Ընդարձակ քննադատական պարբերություններում նախկին պարլամենտը, ինչպես կոչի հեղինակն է անվանում՝ «հայ բուրժուազիայի, կալվածատերերի, կղերի ու տիրացուների «ժողովրդական» կուսակցության ֆրակցիան» մեղադրվում է հայ-վրացական պատերազմը խրախուսելու, Դենիկինին «բարեկամության» և «ողջույնի» հեռագիր ուղարկելու և հեղախոխական ճանապարհով ձեռք բերված հողը գյուղացուց խլելու ու կալվածատիրոջը վերադարձնելու մեջ։ Մեղադրանքներից վերջինը վերաբերում է բանակում տիրող իրավիճակին.
Տեքստն ավարտվում է «Կոմունիստական Ինտերնացիոնալի իսկական պաշտպանի»՝ Կոմունիստական կուսակցության շարքերը խտացնելու կոչով.
Խմբվել մեր կարմիր դրոշի շուրջը, ձգվել դեպի հեղափոխությունը (ձգտել դեպի Ռուսաստան) և հեղափոխական մարքսիզմի (ու մարտական ինտերնացիոնալիզմի) ճանապարհով հաղթականորեն ընթանալ դեպի մեր լուսավոր ապագան՝ սոցիալիզմը։
Կոչը ստորագրված է «Յերիտասարդ կոմունիստների Յերեվանի «Սպարտակ» կազմակերպություն»։ Թռուցիկների տարածմանը հաջորդում են զանգվածային ձերբակալություններ, Երևանում կալանավորվում է 30 հոգի՝ այդ թվում կանայք։
Միասնական Անդրկովկասյան կազմակերպության ձևավորումը
1919 թվականի սեպտեմբերի երկրորդ կեսին Բաքվում գումարվում է Երիտասարդ կոմունիստների Սպարտակ կազմակերպության կոնֆերանս, որին մասնակցում են Վրաստանի, Ադրբեջանի և Հայաստանի ներկայացուցիչները՝ 16-18 հոգի։ Կոնֆերանսին Հայաստանից գործուղվում են Ղ. Ղուկասյանը և Ա. Խանջյանը։ Կենտրոնական հարցը Անդրկովկասյան միացյալ կազմակերպություն ստեղծելն էր։ Սպարտակ կազմակերպությունների ներկայացուցիչները միաձայն ընդունում են միասնական կենտրոնացված կազմակերպություն ունենալու անհրաժեշտությունը, այդպիսով Սպարտակը դառնում է ՌԿԵՄ (Ռուսաստանի կոմունիստ երիտասարդների միություն) մաս։ 1920 թվականի հունվարի երկրորդ կեսին անլեգալ պայմաններում Երևանում հրավիրվում է կուսակցության Հայաստանի կոնֆերանսը, որի ընթացքում Ղ. Ղուկասյանը զեկուցում է Սպարտակի գործունեության մասին։ Քննարկվում է ապստամբության և իշխանությունը գրավելու հարցը, որը, սակայն, մերժվում է պատճառաբանությամբ, որ իրադրությունը պահանջում է կենտրոնանալ կուսակցության ազդեցության և գաղափարների տարածման վրա։
Մայիսյան դեպքերը
Կոմունիստական կուսակցությունը, Սպարտակի հետ համատեղ, Երևանում և Ալեքսանդրապոլում (Այժմ՝ Գյումրի) մայիսմեկյան ցույց է կազմակերպում։ Ս. Ղազարյանն իր հիշողություններում գրում է, որ կազմակերպչական աշխատանքները տեղի էին ունենում քաղաքի հյուսիսային մասի նրբանցքներից մեկում (Քաթանսկի № 4)։ Լոզունգների և միջոցառման ծրագրի մշակմանը ակտիվորեն մասնակցում էր Ղ. Ղուկասյանը։ Աշխատանքների ավարտից հետո սպարտակյանները քաղաքի պատերին փակցնում են մայիսմեկյան կոչը (չի պահպանվել), իսկ հաջորդ օրը՝ ցույցի ժամանակ, հաջողացնում են տարածել այն հրետանային զինվորների մեջ։ Կազմակերպությունը հաջողացնում է ցուցարարների կողմը գրավել Երևանի արական գիմնազիայի փողային նվագախումբը, որը ցույցի ժամանակ կատարում էր աշխատավորների հիմնը՝ «ինտերնացիոնալը»։ Երթի մեկնակետը Թարխանյան (այժմ՝ Պուշկին) և Աստաֆյան (այժմ՝ Աբովյան) փողոցների հատման տեղն էր, որտեղից երթի մասնակիցները շարժվեցին դեպի պառլամենտի շենքը։ Այնուհետ, Ղուկաս Ղուկասյանի նախաձեռնությամբ՝ ցույցի մասնակիցներից շատերը շարունակում են երթը դեպի ներկայիս Սախարովի հրապարակ, որտեղ թուրք աշխատավորության հետ կազմակերպում են բոլշևիկյան միտինգ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի կոմունիստական կուսակցություն (ՀԽՍՀ)
Յոնաս Հոֆման
Յոնաս Հոֆման (Jonas Hofmann; ծնվ․ հուլիսի 14, 1992, Խայդերբեգ, Գերմանիա), գերմանացի ֆուտբոլիստ, «Դորտմունդի Բորուսիայի» կիսապաշտպան, ով ներկայումս վարձավճարային հիմունքներով հանդես է գալիս գերմանական «Մայնց 05» ակումբում։
Ակումբային կարիերա
Ֆուտբոլ սկսել է խաղալ «Ռոտ» ֆուտբոլային ակումբում, որտեղ մնացել է մինչև 2003/04 մրցաշրջանը, այնուհետև տեղափոխվել է «Հոֆենհայմ» ֆուտբոլային ակադեմիա։ 2011 թվականի ապրիլին նորամուտն է նշել թիմի երկրորդ կազմում, իսկ մրցաշրջանի ավարտին մասնակցում է 5 խաղի և դարձել 2 գոլի հեղինակ։
«Բորուսիա» Դորտմունդ
2011-12 մրցաշրջանի սկզբում Հաֆմանը պայմանագիր կնքեց «Բորուսիայի» հետ, որը պետք է ավարտվեր 2015 թ. հուլիսի 6-ին։ Առաջին տարում հանդես եկավ երկրորդ թիմի կազմում։ օգոստոսի 6-ին անցկացրեց իր առաջին հանդիպումը հիմնական թիմի կազմում, և հենց այդ խաղում էլ դարձավ գոլի հեղինակ, իսկ սեպտեմբերի 10-ին «Շալկե 04»-ի դարպասն ուղարկեց երկու գնդակ։
2012 թվականի դեկտեմբերի 16-ին նա իր հարազատ «Հոֆենհայմի» դեմ խաղում նորամուտը նշեց Բունդեսլիգայում, խաղի վերջնամասում փոխարինման դուրս գալով Մարիո Գյոթցեի փոխարեն ։ Իր առաջին մրցաշրջանում նա մասնակցեց 3 հանդիպման, դարձավ Չեմպիոնների լիգային 2012-13 թվականի ֆինալիստ, ստացավ Բունդեսլիգայի արծաթե մեդալը և նվաճեց Գերմանիայի սուպերգավաթը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Վասիլի Երանելու տաճար
Վասիլի Երանելու տաճարը (ռուսերեն՝ Собор Василия Блаженного), որը նաև հայտնի է Պոկրովսկի տաճար (Покровский собор) անունով։ Ուղղափառ տաճար է Մոսկվայի կենտրոնում, Կարմիր հրապարակի վրա։ Տաճարը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից ճանաչվել է համաշխարհային ժառանգության հուշարձան ։
Պատմություն
Կառուցվել է 1555 - 1561 թվականներին, Իվան IV Ահեղի կողմից՝ ի հիշատակ Կազանի և Աստրախանի խանությունների դեմ իր կրած հաղթանակների։ Գոյություն ունի մի քանի վարկած տաճարի շինարարության հեղինակության վերաբերյալ. մեկ վարկածի համաձայն, տաճարը կառուցողը պսկովցի ճարտարապետ Բարման է, ըստ մեկ այլի՝ այն կառուցել են Իտալիայից հրավիրված ճարտարապետները։ Գոյություն ունի նաև երրորդ պատմությունը, ըստ որի տաճարի ճարտարապետը եղել է Արևմտյան Եվրոպայից ժամանած մի անհայտ վարպետ (ենթադրաբար` իտալացի)։ Սրանով էլ բացատրվում է տաճարի յուրօրինակ ոճը, որը ներառում է թե՛ ռուսական ավանդական, թե՛ Վերածննդի դարաշրջանի եվրոպական ճարտարապետության տարրեր։ Այնուամենայնիվ, այս տեսակետը ևս փաստացի ապացույց չունի ։ Ըստ մեկ այլ հայտնի լեգենդի՝ տաճարի կառուցումից հետո ճարտարապետներ Բարմային ու Պոստնիկին Իվան Ահեղի հրամանով կուրացրել են, որպեսզի նրանք էլ երբեք նմանատիպ շինություն չնախագծեն։ Սակայն այս լեգենդը բացառում է Պոստնիկի՝ տաճարի ճարտարապետ լինելը, քանի որ նա տարիներ հետո այլ կառույցներ է նախագծել ։ Այսպես թե այնպես, Վասիլի Երանելու տաճարը ռուսական ճարտարեպետական կոթողների գլուխգործոցներից մեկն է։
Սկզբնականապես տաճարը նվիրված էր Տիրամորը. ապա այն կոչվեց հանուն Երրորդության («Троицкий собор»), մինչև Վասիլի Երանելու անվան վերջնական հաստատումը։ Սույն Վասիլին մի ոմն խելագար էր, ըստ Ռուսական Ուղղափառ Եկեղեցու դոգմաների՝ «Քրիստոսի խենթ» (այդ եկեղեցու գաղափարախոսության համաձայն, խելագարներն արժանանում էին հատուկ պաշտամունքի և շատ դեպքերում՝ սրբացման)։
Բոլշևիկյան հեղափոխությունից հետո տաճարը հրաշքով փրկվեց բոլշևիկների ավերածություններից և փակվելուց հետո (1929) վերածվեց թանգարանի։ Այժմ այն Պետական պատմական թանգարանի մասնաճյուղ է։
Տաճարը խորհրդանշում է Երկնային Երուսաղեմը, սակայն նման վառ գույների ընտրության պատճառը մինչ օրս էլ հանելուկ է մնում։
1588 թվականին կառուցվում է Վասիլի Երանելու եկեղեցին։ Ճարտարապետական տեսանկյունից այն առանձին շինություն է՝ իր առանձին մուտքով։
XVII դարի երկրորդ կեսին տաճարի արտաքին տեսքը զգալի փոփոխություններ է կրում. որոնցից ամենաէականը շեմքի կառուցումն էր։ Պյոտր Խավսկու՝ 1722 թվականի գրքում առկա տեղեկությունների՝ այդ տարիներին տաճարի համալիրը ներառում էր 18 եկեղեցի ։
1817 թվականի վերանորոգման ժամանակ ճարտարապետ Օսիպ Բովեն տաճարի հիմքային պատը ամրացնում է քարով՝ ավելի դիմացկուն ու ապահով դարձնելով այն։ Տաճարին ամենամեծ վնասը հասցնում էին հաճախակի բնույթ կրող հրդեհները, որոնց հետևանքով դեռ 16-րդ դարից սկսած համալիրը պարբերաբար ռեստավրացվում է։ Այս է պատճառը, որ համալիրի պատմության ընթացքում Վասիլի Երանելին բազմիցս փոխել է իր ընդհանուր կերպարը՝ կարծես հարմարվելով դարաշրջանի ճաշակին։ Տաճարի վերաբերյալ փաստաթղթերում 1737 թվականին առաջին անգամ հիշատակվում է ճարտարապետ Իվան Միչուրինի անունը, որի գլխավորությամբ իրականացվել են տաճարի արտաքին ու ներքին վերականգնման աշխատանքները նույն թվականի «հոգեգալուստի հրդեհից» հետո (Հոգեգալուստի տոնի ժամանակ բռնկված հրդեհը)։
Վերականգնողական մյուս աշխատանքներն արդեն իրականացվել են Եկատերինա II-ի օրոք՝ 1784-1786 թվականներին, ճարտարապետ Իվան Յակովլևի գլխավորությամբ ։ Տաճարը վերանորոգվել է նաև 1900-1920-ական թվականներին ։
1923 թվականին որոշվում է տաճարի ներսում պատմահնագիտական թանգարան հիմնել։ Նույն թվականի մայիսի 21-ից թանգարանը իր դռները բացում է այցելուների առջև՝ մինչ օրս երբեք չփակվելով։
Վասիլի Երանելու տաճարի բարձրությունը 65 մետր է։ Ընդհանուր առմամբ համալիրը բաղկացած է 9 եկեղեցուց (այդ թվում՝ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին) և 11 գմբեթից։ Տաճարի առաջին հարկի մեծ մասը զբաղեցնում է Վասիլի Երանելու եկեղեցին, իսկ երկրորդ հարկը՝ նախասրահը, պատկերասրահներն ու մնացած եկեղեցիները։ Տաճարի ներկայիս զանգակատունը կառուցվել է 1680-ական թվականներին՝ հին զանգակատան տեղում։
Ներկայումս տաճարը Ռուսաստանի Պետական պատմական թանգարանի մաս է։ 1931 թվականից տաճարի դիմաց կանգնեցվում են ռուս ազգային հերոս Կուզմա Մինինի և իշխան Դմիտրի Պոժարսկուն նվիրված հուշարձանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Մոսկվայի ուղղափառ տաճարներ Կատեգորիա:Շինություններ մետաղադրամների վրա Կատեգորիա:Մոսկվայի թանգարաններ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ռուսաստանում
Ճալա (Օնի շրջան)
Ճալա (ჭალა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Օնի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 32 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Օնի շրջան
Լյումեն (չափման միավոր)
Լյումեն (նշանակումը՝ լմ, lm), լույսի հոսքի չափման միավոր Միավորների միջազգային համակարգում։ 1 լյումենը այն լուսային հոսքն է, որ առաքվում է 1 մոմ լույսի ուժ ունեցող կետային իզոտրոպ աղբյուրից 1 ստեռ մարմնային անկյան մեջ։
Կատեգորիա:Չափման միավորներ
Խաբեբայություն (ֆիլմ)
Խաբեբայություն, բնօրինակ անվանումը՝ Թափահարել շանը (Wag the Dog), Բարրի Լևինսոնի 1997 թվականի երգիծական կատակերգությունն է, ըստ Լարրի Բեյնհարթի Ամերիկյան հերոս «Թափահարել շանը» վեպի։
Սյուժե
Արագ հնարվում է ինչ-որ ալբանական ահաբեկչական խմբի (իրականում գոյություն չունեցող) սպառնալիք, սրանով հիմնավորվում է ԱՄՆ պատերազմի մեջ ներքաշվելը։ Մոթսին բացատրում են, թե ի՞նչ պետք է պատկերացնի և զգա ԱՄՆ հասարակ քաղաքացին այս դեպքերի առիթով, և սկսում է աշխատանքը՝ նկարահանվում են զինվորական հայրենասիրական տեսահոլովակներ, կեղծ հարցազրույցներ և մտածացին պատերազմի զինվորների մասին երգեր։ Հայտարարում են, որ ալբանական կառավարության ահաբեկչական սպառնալիքը կանխելու համար ԱՄՆ նախագահը խմբավորել է նավատորմը, և ամերիկյան դեսանտը մտել է Ալբանիա, և իբր զինվորներից մեկը գերվել է։
Ի վերջո խաբեությունը բարեհաջող ավարտվում է։ Կեղծ պատերազմը ավարտվում է, նրա «հերոսը» պատվով հանձնվում է հողին։ Բայց ռեժիսոր Մոթսը չի ուզում ստվերում մնալ, նրան փող հարկավոր չէ, նա ձգտում է փառքի։ Բրինը ստիպված հրամայում է նրան վերացնել։ Հայտարարվում է, որ Մոթսը մահացել է ինֆարկտից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր Կատեգորիա:Բարրի Լևինսոնի ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Նյու Լայն Սինեմայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում
Լերիկա
Լերիկա (Валерия Андреевна Енгалычева, ), մոլդովացի երգչուհի։ 2011 թվականին «No, No» երգով ներկայացրել է Մոլդովան Հայաստանում կայացած Մանկական Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթում և գրավել 6-րդ հորիզոնականը։
2012 թվականին նա կրկին կմասնակցի Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին, այս անգամ ներկայացնելով Ռուսաստանը Մանկական Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթում՝ «Սենսացիա» երգով։
Կատեգորիա:Մոլդովացի երգիչներ Կատեգորիա:Մանկական Եվրատեսիլի մասնակիցներ Կատեգորիա:1999 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 7 ծնունդներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Գաբեղյանք
Գաբեղյանք, գրաբար՝ Գաբեղեանք, գավառ Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգում։ Եղել է Գաբեղյանների տոհմի ժառանգական հայրենիքը։
Աղբյուրներում Գաբեղյանքը հիշատակվում է հաճախ այլ գավառների (հատկապես Աբեղյանքի) հետ։
Այստեղ է գտնվել Կաղզվան քաղաքը։
Կատեգորիա:Այրարատի գավառներ
Ռեյչել Թրեսթ
Ռեյչել Թրեսթ (հոլանդերեն` Rachel Traets) հոլանդացի երգչուհի է։ 2011 թվականի հոկտեմբերին Ռեյչելը մասնակցելով Նիդերլանդների Մանկական Եվրատեսիլի ազգային ընտրությանը հաղթել է ստացել իրավունք ներկայացնելու Նիդեռլանդները Մանկական Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթում, իր "Teenager" երգով։ Մրցույթում Ռեյչելը զբաղեցրել է 2-րդ հորիզոնականը 103 միավորով։
Օլիգարխ
Օլիգարխ, քաղաքական համակարգում գործող մեծահարուստ, ով մեծ ազդեցություն ունի քաղաքական որոշումների ընդունման վրա ։ Օլիգարխների և օլիգարխիայի մասին առաջին հիշատակումներից մեկը տեղ է գտել անանուն հեղինակի «Տարեց օլիգարխը» (The old oligarch) աշխատությունում ։ Սա հունարեն առաջին արձակ ոճի աշխատանքն է, որով հեղինակը ներկայացրել է իր արձագանքը Հունաստանում տիրող օլիգարխիկ համակարգին։
Ռեյչել Թրեսթ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլանդացի երգչուհիներ
Օլիգարխ
Հետխորհրդային շրջանում «օլիգարխ» են անվանում հիմնականում գործարարներին, որոնք խորհրդային կարգելի փլուզման և կապիտալիստական կարգերի հաստատման ընթացքում կարճ ժամանակահատվածում ձեռք են բերել հսկայական կապիտալ։ Այս երևույթը առավել վառ տեղի է ունեցել Ռուսաստանի Դաշնությունում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաղաքականություն Կատեգորիա:Քաղաքական կաշառակերություն
Մետանովկա
Մետանովկա (Метанівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տեպլիկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
Պիանա Կրիքսիա
Պիանա Կրիքսիա  (Piana Crixia [ˈpjana ˈkrizja]) կոմունա Իտալիայում, Լիգուրիա մարզում՝ Սավոնա գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 857 մարդ, խտությունը՝ 29 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 30կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 17058։ Հեռախոսային կոդ՝ 019։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բերեզովկա (գյուղ, Ուվինսկի շրջան)
Բերեզովկա (Березовка), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 61 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի բնակավայրեր
(2729) Ուրումչի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,888664 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6897 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0877 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1793,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,200751 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,17° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նեոպլատոնականություն
Նեոպլատոնականություն կամ նորպլատոնականություն, անտիկ փիլիսոփայության վերջին խոշոր ուղղություն, ստրկատիրության քայքայման և ֆեոդալիզմի սկզբնավորման դարաշրջանի (III—VI դարերի) իդեալիստական հոսանք։ Նեոպլատոնականություն պլատոնականությանը հաղորդել է միստիկական բնույթ՝ միախառնելով դրան Արիստոտելի, ստոիցիզմի, պյութագորասականության և Արևելքի խորհրդապաշտական ուսմունքների մի շարք գաղափարներ։ Նեոպլատոնականության հիմնադիրը Պլոտինն է, այն զարգացրել են Պորփյուրը, Ցամբլիքոսը, Պրոկլեսը, Բոեցիուսը։ Բաժանվել է հռոմեական-աթենական, սիրիական, պերգամական և ալեքսանդրյան դպրոցների։ Պարտություն է կրել միաստվածության դեմ պայքարում։ Նեոպլատոնականության մեջ հիմնականը Պլոտինի եռյակի՝ «միասնականի», «մտքի» և «հոգու» մասին ուսմունքի մշակումն է։ Կեցության աղբյուրը «միասնականն» է («առաջնամիակը»)՝ աստվածը։ Նրանից ներքև գտնվող «մտքի», «հոգու», «կոսմոսի» և «մատերիայի» կեցությունները «միասնականի» էմանացիայի տարբեր աստիճաններն են, նրա լույսի հետզհետե նվազող դրսևորումները։ Այդ արտազեղման ընթացքում տեղի է ունենում կեցության բազմապատկում, որը վերջին աստիճանում հանդես է գալիս որպես նյութական աշխարհ, բացարձակ հոգևոր կեցության այլակեցություն՝ «խավար»։ Մարդկային հոգիները, որոնք համաշխարհային անմահ հոգու մասնիկներն են, սկիզբ են տալիս մարդկանց մարմիններին։ Մահվանից հետո հոգիները վերաբնակվում են այլ մարմինների մեջ։ Նեոպլատոնականության իմացաբանությունը պարունակում է Պլատոնի և Արիստոտելի դիալեկտիկայի տարրեր և ունի ռացիոնալիստական բնույթ, թեև ընդունվում են էքստազը, «միասնականի» հետ վերամիավորելու հոգու գերբնական խոյանքը։ Իմաստությունը համարվել է ընդհանրացման արվեստ, էմանացիային հակադիր՝ բազմությունից դեպի միասնություն ընթացող պրոցես։ Նեոպլատոնականները զբաղվել են Պլատոնի և Արիստոտելի երկերի մեկնաբանություններով, բնափիլիսոփայության, մաթեմատիկայի, տրամաբանության հարցերով։ Նեոպլատոնականությունը նպաստել է քրիստոնեական, ինչպես նաև Միջնադարի առաջավոր փիլիսոփայության ձևավորմանը։ Նեոպլատոնականության դիալեկտիկան և մարդաբանությունը, որպես սխոլաստիկայի դեմ պայքարի զենք, օգտագործել են Վերածննդի մի շարք մտածողներ։ Հայ փիլիսոփայության մեջ նեոպլատոնականությունը խաղացել է կարևոր դեր, եղել անտիկ գիտության ավանդների կրողը։ Նեոպլատոնականության խոշոր ներկայացուցիչ է Դավիթ Անհաղթը։ Նեոպլատոնականության գաղափարների տարածմանը նպաստել են Նեմեսիոս Եմեսացու, Գրիգոր Նյուսացու և Դիոնիսիոս Արեոպագացուն վերագրված երկերի՝ Ստեփանոս Սյունեցու թարգմանությունները։ Նեոպլատոնականության գաղափարները արտահայտվել են նաև Գրիգոր Նարեկացու աշխարհայացքում։
Կատեգորիա:Փիլիսոփայության ուղղություններ և դպրոցներ ըստ դարաշրջանի Կատեգորիա:Էզոթերիզմ Կատեգորիա:Փիլիսոփայության պատմություն Կատեգորիա:Հին Հունաստանի փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Խորհրդապաշտություն Կատեգորիա:Հոգևորություն Կատեգորիա:Մոնիզմ Կատեգորիա:3-րդ դարի հիմնադրումներ Կատեգորիա:Մտքերի պատմություն Կատեգորիա:Ալեքսանդրիական դպրոց
Մայզաս (Տոմի վտակ)
Մայզաս  (Майзас), գետ Ռուսաստանում, Կամչատկայի հյուսիս-արևմուտքում։ Հոսում է Կարագինսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 32 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր