cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դավիթ Առուշանյան
Հայ-ադրբեջանական պատերազմ, 2020
Սեպտեմբերի 29-ին Արեգասար լեռան մոտ մայոր Դավիթ Առուշանյանը իր զինակիցների հետ մարտի մեջ է մտնում ընդդեմ Ադրբեջանի զինված ուժերի մեծաքանակ զորքի։ Հրամանատարությունից երկու անգամ ստանալով նահանջի հրաման՝ չի ենթարկվում և իր անձնակազմով ոչնչացնում է ադրբեջանական չորսից ավել զրահատեխնիկա ու պատճառում մեծ քանակությամբ կենդանի ուժի կորուստ։ Մարտի ընթացքում ադրբեջանական զինուժի կողմից խոցվում է մայոր Առուշանյանի հետևակի մարտական մեքենան, ինչի հետևանքով ինքն էլ վիրավորվում է։ Մայոր Առուշանյանը դուրս է գալիս իր խոցված զրահամեքենայից և մտնում հետևակի մեկ այլ մարտական մեքենա և մինչև զինամթերքի վերջանալը շարունակում սկսված անհավասար մարտը։ Այնուհետև Դավիթ Առուշանյանը մտնում է 3-րդ զրահամեքենան և շարունակում մարտական գործողությունները՝ իր զրահամեքենայով մխրճվելով ադրբեջանական զինուժի խորքը ։ Մայոր Առուշանյանը զոհվում է իր վարած հետևակի մարտական մեքենայով ադրբեջանական զրահապատ մեքենայի մեջ մխրճվելով և այն պայթեցնելով։
Մայոր Դավիթ Առուշանյանի հետ միասին մարտնչում էին Հովիկ Ասատրյանը, Արեն Չոբանյանը։ Նրանց գործողությունների շնորհիվ ադրբեջանական զինված ուժերի մեծաթիվ ստորաբաժանումների առաջխաղացումը կանգնեցվում է ։
Արցախի հերոս
Պատերազմի ընթացքում հայրենիքի պաշտպանության ու անվտանգության ապահովման գործում Արցախի Հանրապետությանը մատուցած բացառիկ ծառայությունների, ցուցաբերած քաջության ու անձնական արիության համար մայոր Դավիթ Առուշանյանին հետմահու շնորհվել է «Արցախի հերոս» բարձրագույն կոչում ։
Գաղափարախոսություն
Դավիթ Առուշանյանը եղել է հայ զորավար Գարեգին Նժդեհի գաղափարախոսության կրողը։ Ըստ ընտանիքի անդամների՝ հաճախ էր մեջբերում Նժդեհի խոսքերը։ Կնոջ՝ Լուսինեյի պատմելով՝ Դավիթ Առուշանյանն այնքան հաճախ էր մեջբերումներ կատարում Նժդեհի գրած մտքերից, որ ինքն առօրյա զրույցների ընթացքում շփոթում էր արդյո՞ք այս անգամ Նժդեհին է ցիտում, թե՞ իր մտքերն են։ Ըստ Լիդա Առուշանյանի՝ Դավիթը հաճախ էր կրկնում Նժդեհի՝ «Ամեն ազգ իր տականքն ունի, բայց հայի տականքը ոչ մի ազգ չունի» արտահայտությունը ։
Պարգևներ
Դավիթ Առուշանյանը պարգևատրվել է «Արիություն», «Անբասիր ծառայութան համար» մեդալներով, իսկ հետմահու՝ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի և Արցախի հերոսի կոչումով ու «Ոսկե արծիվ» շքանշաններով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 25 ծնունդներ Կատեգորիա:1989 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 29 մահեր Կատեգորիա:2020 մահեր Կատեգորիա:Հայ զինվորականներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Եռաբլուր պանթեոնում թաղվածներ Կատեգորիա:Արցախի հերոսներ
Աննա Գարդներ
Աննա Գարդներ (Anna Gardner, ), ամերիկացի աբոլիցիոնիստ, մանկավարժ, ռեֆորմատոր, կանանց իրավունքների անսասան կողմնակից, արձակ և չափածո մի քանի հատորների հեղինակ։
Գարդներն ունի քվակերներական ծագում. ծնվել է 1816 թվականին Մասաչուսեթսի Նանթաքետ շրջանում, մահացել նույն վայրում 1901 թվականին։ Պատանի տարիքում կարդացել է ամերիկյան «The Liberator» աբոլիցիոնիստական թերթը և տարվել աբոլիցիոնիստական հարցերով։ 1841 թվականին նա Նանթաքետում մասնակցել է առաջին հակաստրկական ժողովին, որի ընթացքում Ֆրեդերիկ Դուգլասն իր առաջին հրապարակային ելույթն ունեցավ և էլեկտրահարեց իր լսարանին։ Գարդներն Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմին նախորդող տարիների ընթացքում դասավանդել է Վիրջինիայի, Հյուսիսային Կարոլինայի և Հարավային Կարոլինայի ազատ արձակված ստրուկների դպրոցներում։ 1878 թվականին նա վերադարձել է Նյու Յորք, որտեղ վթարի հետևանքով ծանր վնասվածք է ստացել։ Շաբաթներ շարունակ տառապելուց և մասնակի վերականգնումից հետո վերադարձել է Նանթաքետում գտնվող իր հին տուն։ Դասախոսություններով հանդես է եկել Նանթաքետի Athenaeum-ում։ Իր լավագույն աշխատանքը հրատարակել է արձակ և չափածո հատորյակում՝ վերնագրված «Հավաքած հասկեր»։
Վաղ տարիներ
Աննա Գարդները ծնվել է 1816 թվականի հունվարի 25-ին Նանթաքետում։ Նրա հայրը՝ Օլիվեր Ս. Գարդները, եղել է Քարթռայթերի ազգականը, նա Բենջամին Ֆրանկլինի պապ Փիթեր Ֆոլջերի ժառանգորդներից էր, և Գարդները Լուկրեցիա Մոտի, Մարիա Միտչելի և այլ նշանավոր մարդկանց ազգականն է։ Մոր՝ Հանա Մակերել Գարդների կողմից, Նանտակետի առաջին քաղաքացիական պաշտոնյաների՝ Տրիստրամ Քոֆինի ազգականներից են։ Նրա նախնիների յոթ սերունդներն ապրել են Նանտակետում։ Գարդները գրական նախասիրություններն ու տաղանդը ժառանգել է մորից, ով տարված էր դասական պոեզիայով։ Հոր կողմից նույնպես ժառանգել է գրական գեներ, քանի որ Քարթռայթերի ընտանիքը յուրաքանչյուր սերնդում ունեցել է բանաստեղծներ։
Գործունեություն
Գարդները ստրկության մասին տեղեկացել է վաղ տարիքում։ Գարդները հանդես է եկել հանուն մարդու ազատության և ազատ իրավունքների։ 18 տարեկանից պարբերաբար ընթերցել է «The Liberator» թերթը։ 1841 թվականին Նանթաքետում կազմակերպել է աբոլիցիոնիստական ժողով, որն ունեցել է մեծ թվով հանդիսատես։ Այդ ժողովում Ֆրեդերիկ Դուգլասը առաջին անգամ հանդես է եկել որպես աբոլիցիոնիստական ճառով։ Գարդները հարավում երկար տարիներ դասավանդել է ազատագրված մարդկանց դպրոցում, աշխատանքներ է իրականացրել Հյուսիսային Կարոլինայում, Հարավային Կարոլինայում և Վիրջինիայում։
1878 թվականին Գարդները վերադարձել է Հյուսիս, Բրուքլինում վիրավորվել է կառքի վթարում։ Շաբաթներ շարունակ մասնակի ապաքինվելուց հետո վերադարձել է Նանթաքետի իր տուն, որտեղ շարունակել է զբաղվել իր շուրջը գտնվող մարդկանց ուսուցմամբ և ստեղծագործելով։ Բացի աբոլիցիոնիստական աշխատանքը, Գարդները զբաղվել է կանանց իրավունքների հարցերով։ Դասախոսել է Նանթաքետի Athenæum-ում։ 1881 թվականին հրատարակել է «Հավաքած հասկեր» վերնագրով արձակ և չափածո հատորյակը Gardner died February 18, 1901:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի աբոլիցիոնիստեր Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ
Սկուրդի
Սկուրդի (სკურდი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մարտվիլի շրջան‎‎‎ում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 241 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մարտվիլի շրջան‎‎‎
Կոննայա Ռասսոխա
Կոննայա Ռասսոխա (Конная Рассоха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Բալաբանսի գետի ձախ ափից 5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Խվուրակ
Խվուրակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բար (Ստորին Հռենոսի գավառ)
Բար (Barr), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 6830 մարդ, բնակչության խտությունը` 331.39 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20.61 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 4335 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 3277-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 1058։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,6 %։ 3277 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 2860 անձ (1522 տղամարդ և 1338 կին)։ Գործազուրկ են եղել 417 անձ (195 տղամարդ և 222 կին)։ 1058 անաշխատունակներից 364-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 331-ը` թոշակառուներ, իսկ 363-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վաժնոե (գյուղ, Տեպլիկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Վաժնոե գյուղում բնակվում էր 420 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,112 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3750 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տեպլիկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1850 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Արդուկ
Արդուկ կենցաղային տեխնիկա, որը նախատեսված է հագուստի ծալքերն ուղղելու համար։ Ուղղման այդ գործընթացն անվանում են արդուկել։
Կիպրոս
Կիպրոս (Κύπρος, պաշտոնապես՝ Կիպրոսի Հանրապետություն, մայրաքաղաքը՝ Նիկոսիա (Κυπριακή Δημοκρατία), կղզի պետություն Արևելյան Միջերկրականում և երրորդ խոշորագույն ու երրորդ ամենաբնակեցված կղզին Միջերկրական ծովում, որը տեղակայված է Թուրքիայի հարավում, Սիրիայի և Լիբանանի արևմուտքում, Իսրայելի ու Պաղեստինի հյուսիս արևմուտքում, Եգիպտոսի հյուսիսում և Հունաստանի հարավ արևելքում։
Արդուկ
Արդուկի պատմություն
Արդուկը շատ վաղ է հայտնագործվել։ Մ․թ․ա․ 4-րդ դարում Հին Հունաստանում հայտնագործվել է կտորից կարված հագուստին մանր դարսեր տալու տեխնիկան՝ տաք մետաղաձողի օգնությամբ, որը նման էր գրտնակի։ Հագուստ արդուկելու համար հնում օգտագործել են տաքացված գլաքար։ Մահմուդ Քաշգարի 11-րդ դարի «Դիվան լուգատ ատ տուրկ» (ديوان لغات الترك) աշխատության մեջ հիշատակվում է այդ առարկան․ «үтүк-ը բահաձև երկաթ է, որը տաքացնում են և օգտագործում հագուստի ծալքերը հարթելու համար»։
Կիպրոս
Կղզում մարդու գործունեության մասին առաջին վկայությունները թվագրվում են մ.թ.ա. 10-րդ հազարամյակին։ Այս ժամանակաշրջանի հնագիտական պեղումները ներառում են լավ պահպանված Նոր քարի դարի Խիրոկիտիա գյուղը, բացի այդ Կիպրոսում են գտնվել աշխարհի ամենահին ջրային պարիսպները ։ Կիպրոսը բնակեցրել են Միկենյան հույները երկու ալիքով մ.թ.ա. երկրորդ հազարմյակում։ Որպես մարտավարական տարածք Միջին Արևելքում, Կիպրոսը հաճախակի նվաճել են գերտերությունները, ներառյալ Նեոասորական թագավորությունը, եգիպտացիները և պարսիկները, որոնցից կղզին նվաճել է Ալեքսանդր Մակեդոնացին մ.թ.ա. 333 թվականին։ Հետագայում կղզին նվաճել են Պտղոմեոսների Եգիպտոսը, Հռոմեական կայսրությունը, Բյուզանդական կայսրությունը, արաբական խալիֆայությունները կարճ ժամանակով, ֆրանսիական Լուսինյանները ու Վենետիկի հանրապետությունը, որին հաջորդել է երեք դար օսմանյան տիրապետությունը 1571-ից 1878 թվականներին (դե յուրը մինչև 1914 թվականը) ։
Արդուկ
Արդուկի պատմություն
18-19-րդ դարերում արդուկներն իրենցից ներկայացրել են մետաղական կաղապար ունեցող առարկաներ, որոնք իրենց տեսքով նման են եղել մերօրյա արդուկներին։ Արդուկները տաքացվել են գազօջախի կամ վառարանի վրա։
Կիպրոս
Կիպրոսը դրվեց Միացյալ թագավորության կառավարման տակ 1878 թվականին և պաշտոնապես կցվեց Միացյալ Թագավորությանը 1914 թվականին։ Քանի որ Կիպրոսի բնակչության 18%-ը թուրքեր էին, առիթ եղավ Թուրքիային մասնատել Կիպրոսը և ստեղծել թուրքական պետություն 1950-ական թվականներին։ Թուրք առաջնորդները երկար ժամանակ փորձում էին բռնակցել Թուրքիային Կիպրոսը, քանի որ կարծում էին, որ կղզին Անատոլիայի մասն է, մինչդեռ 19-րդ դարից կղզու բնակչության մեծ մասը Հույն կիպրացիներն էին, որոնք դավանում էին Ուղղափառ եկեղեցուն և ձգտում էին միանալ Հունաստանին 1950-ական թվականներին ։ Երկարատև պայքարից հետո Կիպրոսը ստացավ անկախություն 1960 թվականին ։ Կիպրոսի 1963-64 թվականների ճգնաժամը բերեց բախումների հույն կիպրացիների և թուրք կիպրացիների միջև և ավելի քան 25.000 թուրք կիպրացի մեկուսացվեց, որից հետո վերջ դրվեց հանրապետությունում թուրք կիպրացիների մասնակցությանը։ 1974 թվականի հուլիսի 15-ին հույն կիպրացի ազգայնականները կազմակերպեցին ռազմական հեղաշջրում  և Հունաստանի ռազմական տարրերի օգնությամբ էնոզիս-ի փորձ արվեց։ Սա հրահրեց Թուրքերի ներխուժումը Կիպրոս հուլիսի 20-ին , որից հետո օկուպացվեց Հյուսիսային Կիպրոսը, որտեղի 150.000 հույն կիպրացու փոխարեն բնակեցվեցին  50.000 թուրք կիպրացի ։ 1983 թվականին Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետությունը հռչակեց իր անկախությունը, որը չճանաչեց միջազգային հանրությունը բացառությամբ Թուրքիայի։ Այս իրադարձություններին հաջորդեց լարված քաղաքական իրավիճակ, որը հայտնի է որպես Կիպրոսի հիմնախնդիր։
Արդուկ
Արդուկի պատմություն
Ռուսաստանում մինչև արդուկի հայտնվելը լեհերը և լիտվացիները հագուստ չեն արդուկել։ Բնական վուշից կարված վերնաշապիկները լվանալուց և չորացնելուց հետո պետք էր լավ տրորել, որպեսզի ավելի փափուկ և խավամազ լիներ։ Սա շատ յուրահատուկ ձևով էր արվում։ Սպիտակեղենը փաթաթվում էր գրտնակի վրա, որից հետո մի քանի անգամ պտտել են  «գլանատախտակի» (առարկա) ամբողջ փայտե երկայնքով։ Այս գործիքը ռուսական գյուղերում եղել է մինչև 20-րդ դարի վերջը։
Կային նաև ապակե գնդեր, մետաղական բաժակներ, որոնք լցված էին եռման ջրով։ 18-րդ դարի կեսերին հայտնվեց արդուկ, որի մեջ այրվող քարածուխ էր։ Ավելի տարածված էին տաքացվող արդուկները, դրանք դրվում էին վառարանի վրա և տաքացվում։ Առավել թանկ էին սպիրտե արդուկները․ 19-րդ դարում դրա համար կարող էին վճարել մեկ ոչխարով։ Էլեկտրական արդուկը հայտնագործվել է 19-րդ դարում։
Կիպրոս
Կիպրոսի հանրապետությունը ունի դե յուրե ինքնիշխան է ամբողջ կղզում, ներառյալ տարածքային ջրերը և բացառիկ տնտեսական գոտին, բացառությամբ Ակրոտիրի և Դեկելիա ռազմաբազան, որը մնում է Միացյալ Թագավորության վերահսկողության ներքո համաձայն Լոնդոն-Ցյուրիխ համաձայնագրերի։ Այնուամենայնիվ Կիպրոսի հանրապետությունը դե ֆակտո բաժանված է երկու հիմնական մասերի, կղզու հարավային մասը գտնվում է հանրապետության վերահսկողության ներքո և կազմում է կղզու 59%-ը և հյուսիսը ՝ կառավարում է ինքնահռչակ Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետությունը, որը կազմում է կղզու մոտ 36%-ը։ Մյուս 4%-ը ՄԱԿ-ի բուֆերային գոտին է։ Միջազգային հանրությունը համարում է, որ կղզու հյուսիսը օկուպացրել են թուրքական զորքերը։ Օկուպացիան համարվում է անօրինական համաձայն միջազգային իրավունքի և դասվում է ԵՄ անօրինական օկուպացված տարածքների շարքին երբ Կիպրոսը դարձավ Եվրոպական միության անդամ ։
Արդուկ
Աշխատանքի սկզբունք
Արդուկի աշխատանքի սկզբունքը հետևյալն է, որ հագուստը կոնկրետ հատվածում տաքանում է և արդուկի ծանրության տակ ուղղվում։
Մինչև էլեկտրականության հայտնվելը
Նախկինում արդուկի տաքացման համար այն դնում էին վառարանի վրա, կամ նրա մեջ (քարածխի արդուկ) լցրել են տաք ածուխ։ Կային նաև սպիրտե արդուկներ։ Հնում արդուկները պատրաստել են հիմնականում չուգունից։ Թուրքերեն «ուտյուկ» բառը կազմված է երկու արմատից՝ «ուտ»՝ կրակ, «յուկ»՝ դնել։
Կիպրոս
Կիպրոսը Միջերկրական ծովի գլխավոր զբոսաշրջային կենտրոններից է  ։ Զարգացած բարձր շահութաբերությամբ տնտեսությամբ և շատ բարձր Մարդկության զարգացման ինդեքսով , Կիպրոսի հանրապետությունը Ազգերի համագործակցության անդամ է 1961 թվականին և եղել է Չմիացած երկրների շարժման անդամ մինչև Եվրոպական միության անդամ դառնալը 2004 թվականի մայիսի 1-ին ։ 2008 թվականի հունվարի 1-ին Կիպորսի հանրապետությունը միացավ Եվրագոտուն։
Արդուկ
Էլեկտրականության հայտնագործում
Էլեկտրականության հայտնվելու և տեխնիկայի զարգացմանը զուգահեռ ստեղծվեցին նոր էլեկտրական արդուկներ։ Նրանց աշխատանքի սկզբունքը հետևյալն է․ էլեկտրական հոսանքի միջոցով արտադրվում է ջերմություն  (առաջին էլեկտրական արդուկներում, որպես տաքացուցիչ, օգտագործվել է էլեկտրական աղեղը)։ Արդուկի կաղապարում տաքացուցիչը հնարավորինս մոտ է գտնվում տակացուին և դրա ու բռնակի միջև առկա է ջերմամեկուսիչ, որպեսզի  հնարավոր այրվածքներից զերծ մնան։ Ժամանակակից արդուկներն ունեն փոքրիկ տեղ՝ ջրի համար, ջուրն օգտագործվում է գոլորշի առաջացնելու համար, որն օգնում է ավելի լավ  արդյունքի հասնելու համար։ Գոլորշու քանակի ընտրությունը կատարվում է գոլորշու ասեղիկի օգնությամբ։
Կիպրոս
Անվանում
Ենթադրում են, որ կղզին իր անվանումն ստացել է այնտեղ եղած նոճու (լատիներեն՝ Cupressus) պուրակների պատճառով (նոճին մի ժամանակ այստեղ է բերվել Լիբանանից) ։
Պետական կարգ
Կիպրոսը Հանրապետություն է։ Ըստ 1960 թվականի սահմանադրության՝ պետության գլուխը նախագահն է։ Նախագահը պետք է լինի ազգությամբ հույն, փոխնախագահը՝ թուրք։ Օրենսդրական իշխանության բարձրագույն մարմինը միապալատ պառլամենտն է՝ ներկայացուցիչների պալատը (35 դեպուտատն ընտրվում է հույն, 15-ը՝ թուրք համայնքից)։ Գործադիր իշխանության բարձրագույն մարմինը Մինիստրների խորհուրդն է՝ պրեզիդենտի և փոխպրեզիդենտի գլխավորությամբ։ 1963 թվականից Կիպրոսի պառլամենտի, կառավարության և պետական այլ հաստատությունների աշխատանքներին թուրքական համայնքի ներկայացուցիչները չեն մասնակցում։ 1967 թվականից ստեղծվել է թուրքական գործադիր ադմինիստրացիա, իսկ 1975 թվականից միակողմանիորեն հռչակվել է Թուրքական ֆեդերատիվ պետություն։ Կիպրոսի Հանրապետության դատական բարձրագույն ատյանը Գերագույն դատարանն է։
Արդուկ
Ջերմության կարգավորում
Ժամանակակից արդուկների մեջ կա ջերմակարգավորիչ՝ երկմետաղական թիթեղից։ Որոշ տեսակների մեջ օգտագործվում են դիմերներ։ Կարգավորիչի ցուցանակի վրա հաճախ նկարված են լինում որոշ խորհրդանիշեր։ Արդուկներում օգտագործվում է նաև ջերմության էլեկտրական տվիչներ, կառավարումը տեղի է ունենում էլեկտրական թիթեղի օգնությամբ, որը  նաև հետևում է արդուկի դիրքին և որոշ ժամանակ անց անջատվում է։ Սա ապահովում է տարածքի հրդեհային անվտանգությունը։ Արդուկներն ունեն նաև հատուկ կցադիր՝ նուրբ գործվածքներն արդուկելու համար, ինչպիսիք են մետաքսը, սինթետիկ գործվածքները և այլն։
Կիպրոս
Աշխարհագրություն
Կղզու ափերը ցածրադիր են, թույլ կտրտված, մակերևույթը լեռնային է։ Հյուսիսային ափի երկայնքով ձգվում է Կիրենիա լեռնաշղթան (առավելագույն բարձրությունը՝ 1023 մ), կենտրոնական և հարավային մասում՝ Տրոոդոս լեռնազանգվածը (առավելագույն բարձրությունը՝ 1951 մ)։ Նրանց միջև Մեսաորիա հարթավայրն է (բարձրությունը մոտ 200 մ)։ Օգտակար հանածոներից կան քրոմիտ, երկաթ, պղինձ, ասբեստ։ Կլիման մերձարևադարձային միջերկրածովյան է։ Ամառը շոգ է (25-35C), ձմեռը՝ մեղմ (10-15C)։ Տարեկան տեղումները հարթավայրերում 300-500 մմ են, լեռներում՝ 100-1300 մմ։ Գետահունները ջրով են լցվում միայն ձմեռային անձրևներից հետո։ Մինչև 500 մ բարձրությունները գերակշռում են մշտադալար թփերի մացառուտները, ավելի բարձր կաղնու, նոճու, հալեպյան սոճու անտառները (գրավում են Կիպրոսի տարածքի մոտ 20 %-ը) ։
Արդուկ
Կարգավորիչ ցուցանակ
Վերջերս հաճախ են հանդիպում արդուկներ, որոնք ունեն արդուկող տակի հատվածի էլեկտրական կարգավորիչ։ Սա հնարավորություն է տալիս առավել ճշգրիտ վերահսկել արդուկի ջերմությունը։
Կիպրոս
Արդյունաբերություն
Զարգացած են արդյունաբերության հանքարդյունահանող (պղինձ, քրոմ, երկաթ) և գյուղատնտեսական հումքի վերամշակող (ծխախոտ, գինի, մրգի պահածոներ և այլն) ճյուղերը։ Կա նաև տնայնագործական և արհեստագործական արտադրություն (գորգեր, ձեռագործ, խեցեղեն)։ Մշակում են ցորեն, գարի, ընդեղեն, բոստանային բույսեր, խաղող, ցիտրուսներ, ծխախոտ, նշենի։ Կան ձիթենու և ընկուզենու պուրակներ։ Զարգացած է շերամապահությունը, ափամերձ շրջաններում՝ ձկնորսությունը։
Արդուկ
Թանգարաններ
Արդուկների մեծ հավաքածու (ավելի քան 150) պահվում է Ուկրաինայի «Ռադոմիսլ ամրոցի» պատմամշակութային համալիրում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կենցաղային սարքեր Կատեգորիա:Բրիտանական հայտնագործություններ
Կիպրոս
Բնակչություն
Կիպրոսի բնակչության մեծամասնությունը (մոտ 80 %) հույներ են, որոնց նախնիներն այստեղ բնակություն են հաստատել ավելի քան 3 հազար տարի առաջ, 18 %-ը թուրքեր են, որոնք այստեղ մուտք են գործել XVI դարում։ Հունաստանի հետ հույն-կիպրացիների միավորմանը շարունակաբար խոչընդոտել է կղզու փոքրաթիվ թուրքական համայնքը ։
Գրականություն
Կիպրոսի գրականությունը հիմնականում հունարենով և թուրքերենով է։ Հունարենով գրականությունն ստեղծվել ու զարգացել է հունական գրականության սերտ փոխներգործությամբ։ Կիպրոսի առաջին հուշարձաններն են Ստասինի «Կիպրական ասքեր»-ը (մ.թ.ա. 7-10 դդ.), և Աֆրոդիտեին նվիրված «Հոմերոսյան հիմներ»-ը։ Աստիճանաբար ձևավորվել է Կիպրոսի բարբառը, որով արձանագրվել են «Ակրիտյան երգեր»-ը(8-10-րդ դդ.)։ 15 դ. գրի են առնվել Լ. Մախերասի պատմական ժամանակագրությունները։ Թուրքական նվաճումով (1571) կասեցվեց Կիպրոսի գրականության զարգացումը։ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին այն նոր վերելք է ապրել։ 30-ական թթ. հետո Կիպրոսի գրականության մեջ հնչում են ազգային ինքնորոշան համար պայքարի մոտիվները (Կ. Լիսիոտիս, Ա. Պերնարիս, Ա. Իոանու, արձակագիրներ Կ. Պրուսիս, Ա. Ինդիանոս և այլն)։ Գեղարվեստական նոր լուծումների որոնումները բնորոշ են Պ. Միխանիկոսի, Ս. Լազարոսի և ուրիշների պոեզիային։ Պատմվածքի ժանրը մշակում են Պ. Իոաննիդիսը, Լ. Մալենիսը։ 50-60-ական թվականներին աչքի են ընկնում արձակագիրներ Ա. Խրիստոֆիդեսը, Իվի Մելեագրուն և ուրիշներ, բանաստեղծներ Ա. Պաստելասը, Մ. Պասիարդիսը։ Ձևավորվում է առաջադեմ գրողների երիտասարդ սերունդը (բանաստեղծներ Ա. Պիլիոտիս, Գ. Կոնստանդիս, արձակագիրներ Պ. Պեոնիդիս, Լ. Սոլոմոնիդու, Ն. Ռոսսիդի)։ Կիպրոսի թուրքերենով գրականությունը ներկայացված է գլխավորապես պոեզիայով։ Թուրք համայնքում հայտնի են Օզքեր Յաշինը (ծնվել է 1932 թ.-ին), Ֆիքրեթ Դեմիղրաթը(ծնվել է 1940 թ.-ին), Օղուզ Քուզետողլուն (ծնվել է 1928 թ.-ին)։ Ժամանակակից դրամատուրգներ են Ֆադլ Քորքուտը, Յուններ Ոլուտուգը։ Հայտնի է արձակագիր Հիքմեթ Աֆիֆ Մապոլարը (ծնվել է 1919 թ.-ին)
Ճարտարապետություն և կերպարվեստ
Վաղ քարի դարի շրջանի սալարկված փողոցով, հատակագծում շրջանաձև բնակարաններով Խիրոկիտիյա բնակավայրում (մ. թ. ա. VI հազարամյակ) հայտնաբերվել են քարե անոթներ, պրիմիտիվ կուռքեր, խեցեղեն։ Ուշ բրոնզի դարի (մ. թ. ա. 1400—1050) կիպրամիկենյան արվեստի ծաղկման շրջանի նկարազարդ սափորները, արձանիկները, բրոնզյա իրերը, ոսկե զարդերը, փղոսկրյա բարձրաքանդակները կերտված են էգեյան և արևելյան մշակույթների համադրումով։ էնգոմիում հայտնաբերվել է փողոցների ուղղանկյուն ցանցով քաղաք։ Կիպրոսյան արխաիկայի շրջանում (մ. թ. ա. 700—475) ծաղկել է երկգույն (կարմիր, սև) սափորանկարչությունը, թրծակավե քանդակագործությունը։ Կրաքարե մոնումենտալ արձանագործությունը մ. թ. ա. VI դ. վերջին կրել է հունական արխաիկայի ազդեցությունը։ Վունիի պալատի (մ. թ. ա. V դ. սկիզբ) հատակագծային հորինվածքում զուգորդվել են արևելյան պալատների և հունական մեգարոնի ճարտարապետական առանձնահատկությունները։ Մ. թ. ա. IV դ.—մ. թ. IV դ. Կիպրոսիի արվեստը և ճարտարապետությունը զարգացել են հունական դասական և հելլենիստական, ապա նաև հռոմեական արվեստի ազդեցությամբ (Պաֆոսի, Կուրիոնի, Սալամիսի հուշարձանները)։ Կիտին և Լիտրանգոմին մերձ եկեղեցիներում պահպանվել են VI—VII դդ. վաղ բյուգանդական բարձրարվեստ խճանկարներ։ XIII դ. գոթական ոճի հուշարձաններից են Նիկոսիայի և Ֆամագուստայի տաճարները, Սուրբ Իլարիոնի դղյակը և այլն։ Թուրքերի օրոք կառուցվել են մզկիթներ, անգլիացիների տիրապետության ժամանակ՝ կլասիցիզմի և ժամանակակից ճարտարապետական ոգով վարչական շենքեր։ 1960-ական թվականներից զարգանում են ճարտարապետությունը (ճարտարապետներ՝ Ս. Իկոնոմու, Մհխաիլիդիս եղբայրներ, Թ. Դիմիտրիոս), գեղանկարչությունն ու գրաֆիկան (նկարիչներ Ա. Դիամանդիս, Գ. Գեորգիու, Տ. Կանտոս)։ Կիպրոսի ժողովրդական արվեստի ճյուղերն են՝ փայտի քանդակազարդումը, խեցեգործությունը, արծաթի դրվագումը, ժանեկագործությունը, ասեղնագործությունը։
Մամուլը, ռադիոն, հեռուստատեսություն
Կիպրոսում լույս է տեսնում շուրջ 30 թերթ, ամսագիր (հունարեն, անգլերեն, թուրքերեն)։ Խոշրագույններն են (հուն., 1951 թվականից) «Ալիթիա» շաբաթաթերթը, (1960 թվականից) «Մախի», (1964 թվականից) «Ագոն», (1969 Թվականից) «Նեա», (1955 թվականից) «Ֆիլելևթերոս», (1956 թվականից) «Խարավգի», (1942 թվականից թուրքերեն) «Հալքըն սեսի» օրաթերթը։ Հայերեն լույս են տեսնում «Տեղեկատու», «Կիպրահայ տեղեկատու», «Արձագանք», «Հայացք», «Փարոս» պարբերականները։ Ռադիոհաղորդումները ՝ 1953 թվականից (հուն., անգ., թուրք., հայ.,), հեռուստատեսային հաղորդումները ՝ 1957 թվականից։
Հայերը Կիպրոսում
Հայերը Կիպրոսում բնակվել են հնագույն ժամանակներից։ Ըստ Հայ սփյուռք հանրագիտարանի՝ դեռևս վաղ միջնադարում (4-5-րդ դդ.) Կիպրոսում եղել են առանձին հայ պաշտոնյաներ, զինվորականներ, առևտրականներ։ Հայկական համայնքն այստեղ ձևավորվել է 12-րդ դարում։ Կիլիկիայի Հայոց թագավորության անկումից (1375 թ.) և Հայոց ցեղասպանությունից (1915-23 թթ.) հետո Կիպրոսում հայերի թվաքանակը ստվարացել է։ Ներկայումս կիպրահայերի թիվը կազմում է 4.000 մարդ որոնք հիմնականում ապրում են Նիկոսիա, Լարնակա, Լիմասոլ, Ֆամագուստա, Պաֆոս քաղաքներում։ Կիպրոսի հայ համայնքի թվաքանակի մասին նմանատիպ ցուցանիշ է հրապարակված նաև Կիպրոսաբնակ հայության համացանցային հանգույցում։
Հայկական սփյուռքի ավանդական կառույցները (դպրոց, եկեղեցի, մամուլ) միշտ էլ ակտիվորեն են գործել՝ լինելով հայ համայնքի ինքնակազմակերպման և հայապահպանության արդյունավետ մեխանիզմներ։
Կիպրոսաբնակ հայությունն ունի կրոնական համայնքի կարգավիճակ։ Հայ համայնքը Ներկայացուցիչների պալատում ունի 1 ներկայացուցիչ։ Կիպրոսի խորհրդարանում հայ համայնքի ներկայացուցիչն է նշանավոր գործարար և հասարակական-քաղաքական գործիչ Վարդգես Մահդեսյանը։ Կիպրական հասարակությանը հայերի ինտեգրվածության մասին է վկայում թեկուզ այն, որ ս.թ. նոյեմբերի 5-ին Կիպրոսի նախագահ Դիմիտրիս Քրիստոֆիասը գլխավորել է Լիմասոլում հայկական դպրոցի բացման արարողությունը։
Վարչական բաժանում
Կիպրոսի Հանրապետությունը, որն աշխարհի երկրների կողմից ճանաչված պետություն է, գերիշխանության պահանջներ է հայտարարել ամբողջ Կիպրոս կղզու և շրջակա ջրերի նկատմամբ, բայց դե ֆակտ կղզին բաժանված է չորս մասի.
Կիպրոսի Հանրապետությունը վարչականորեն բաժանվում է 6 շրջանների (επαρχίες եպարքիա), որոնց մի մասը գտնվում է միայն Թուրքիայի կողմից ճանաչված Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության վերահսկման տակ։
Տուրիզմ
Կիպրոսը երրորդ ամենամեծ կղզին է Միջերկրականում և ամենասիրված շրջաններից մեկն է զբոսաշրջիկների համար։ Կղզին զբոսաշրջիկներին գրավում է իր մեղմ կլիմայով, տաք ծովով, հրաշալի լողափերով, որոնք ամբողջ տարին մարդաշատ են, Տրոոդոսի լեռնային առողջարանով, ինչպես նաև բազմաթիվ ու եզակի պատմական հուշարձաններով։ Տարեկան ավելի քան 2,4 միլիոն զբոսաշրջիկ է այցելում այդ երկիրը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիպրոս Կատեգորիա:Եվրոպայի երկրներ Կատեգորիա:Նախկին բրիտանական գաղութներ Կատեգորիա:Երկրների միջև բաժանված կղզիներ Կատեգորիա:Կղզի պետություններ Կատեգորիա:Ասիայի կղզիներ Կատեգորիա:Եվրոպայի կղզիներ Կատեգորիա:Լիբերալ ժողովրդավարություններ Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի կղզիներ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Ազգերի Համագործակցության անդամ երկրներ Կատեգորիա:Եվրոպական միության անդամ երկրներ Կատեգորիա:Միջերկրածովյան միության անդամներ Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի երկրներ Կատեգորիա:Հանրապետություններ Կատեգորիա:Տարածքներ և երկրներ հռչակված 1960-ին Կատեգորիա:Համագործակցության հանրապետություններ Կատեգորիա:Եվրոպայի խորհրդի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Արևելյան Միջերկրական Կատեգորիա:Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության անդամ երկրներ Կատեգորիա:Հարավային Եվրոպայի երկրներ
Մալայա Անդրեևկա (գյուղ, Բարվենկովոյի շրջան)
Մալայա Անդրեևկա (Благодатне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանում։
1981 թվականի տվյալներով Մալայա Անդրեևկա գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կրասնի Խոդ
Կրասնի Խոդ (Красный Ход), գյուղ Ռուսաստանի Հյուսիսային Օսիա-Ալանիա հանրապետության Ալագիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 155 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Հյուսիսային Օսիա-Ալանիա հանրապետության Ալագիրսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (132101-132200)
Աստերոիդների ցանկ (132001-132100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (132201-132300)
|}
Բորիս Կաբուր
Կաբուր Բորիս (Boris Kabur),, էստոնացի խորհրդային գրող, թարգմանիչ։
Ծնվել է 1917 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Տալլին քաղաքում։ Ավարտել է Տարտուի համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը։ Անդրանիկ պիեսը («Ռոպս», 1964 թ.) բեմադրվել է Տալլինում, Լենինգրադում (այժմ՝ Սանկտ Պետերբուրգ), Հելսինկիում, Երևանում։ Գրել է նաև «Ռոպսն օգնում է բոլորին» (1965 թ.), «Հակալույս» (1968 թ.) պիեսները։ Արձակ գործերից հիմնականը «Տիեզերքի շեմին» (1966) վեպն է։ 1973 թվականին սոցիալիստական երկրների գրողների կոնֆերանսում (Պոզնան) արժանացել է գիտաֆանտաստիկ երկերի համար սահմանված միջազգային գլխավոր մրցանակին։ Բնագրից թարգմանել է Գ. Միլտոնի, Հ. Լոնգֆելլոյի, Ու. Ուիտմենի, Է. Լի Մաստերսի, Ն. Վիների առանձին երկեր։ Թարգմանություններով ու հոդվածներով էստոնացիներին է ներկայացրել հայ դասականների ստեղծագործությունները։
Նրա թարգմանությամբ (հայերենից) լույս են տեսել նաև Եղիշե Չարենցի «Երկիր Նաիրի»-ն (1966 թ.) և «Սասունցի Դավիթ» (1975 թ.) էպոսը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնացի գրողներ Կատեգորիա:Էստոնացի թարգմանիչներ‎ Կատեգորիա:Էստոնացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ
Բերյոզովկա (գյուղ, Իբերեսինսկի շրջան)
Բերյոզովկա (Берёзовка), գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Իբերեսինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 253 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Իբերեսինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1933 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լա Ռոշել 9 (կանտոն)
Լա Ռոշել 9 (Canton de La Rochelle-9), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պուատու Շարանտա շրջանում։ Ծովափնյա Շարանտ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Լա Ռոշել օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 17206 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1750 է։ Կանտոնում կա 4 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
(2756) Ջանգար
(2756) Ջանգար (Dzhangar), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1974 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,550803 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2581 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8435 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1488,04 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,241929 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,74° անկյուն։
Աֆոնիխա (գետ)
Աֆոնիխա (Афониха), գետ Ռուսաստանում, Կամչատկայի հյուսիս-արևմուտքում։ Հոսում է Կարագինսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Գոսպիչ
Գոսպիչ (Gospić), քաղաք Խորվաթիայի Հանրապետության կենտրոնական հատվածում։ Համարվում է Լիչկո Սենսկայի ժուպանության վարչական կենտրոնը։
Գտնվում է Ադրիատիկ ծովի ափից 40 կմ հեռավորության վրա՝ Զադար քաղաքից 65 դեպի հյուսիս։ Լիկա պատմա-աշխարհագրական երկրամասի գլխավոր քաղաքն է։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 5695 մարդ ։ Վերջին տարիներին քաղաքից զանգվածային արտագաղթը կապված է ավերածությունների հետ։
Գտնվում է Ադրիատիկ ծովի ափից 40 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքի անվանումը գալիս է «Գոսպա» բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է «մադամ»՝ ի պատիվ Մարիամ Աստվածածնի։
1856 թվականին այստեղ ծնվել է հայտնի գյուտարար Նիկոլա Տեսլան, իսկ 1823 թվականին՝ խորվաթ քաղաքական գործիչ և գրող Անտե Ստարչևիչը։
Նովո-Սելո
Նովո-Սելո (Novoseja), գյուղ հյուսիսարևելյան Ալբանիայում։ Ընդգրկված է Կուկասի գավառի Շիշտևացի համայնքի կազմում։ Տեղակայված է Գորա պատմական նահանգի՝ Ալբանիային պատկանող տարածքում։
Նովո-Սելո գյուղը տեղակայված է Գորայի Շիշտևաց գյուղից մեկ կիլոմետրից էլ քիչ հեռավորության վրա;
Պատմություն
Բալկանյան երկրորդ պատերազմից հետո՝ 1913 թվականին, Գորայի մի մասը, այդ թվում՝ Նովո-Սելո բնակավայրը, հանձնվեց Ալբանիային։ 1916 թվականին դեպի Մակեդոնիա ու Պոմորավյե կատարած գիտարշավի ժամանակ Օրգոստա է այցելել բուլղարացի լեզվաբան Ստեֆան Մլադենովը։ Վերջինս նշում է, որ Նովո-Սելոն նախապես բնակեցված է եղել մահմեդականացված սլավոններով, սակայն 20-րդ դարի սկզբին գյուղն արդեն վերածվել էր ալբանական բնակավայրի ։
Ալբանիայում բուլղարական եկեղեցական դպրոցների գլխավոր համակարգող-կազմակերպիչ Սրեբրեն Պոպետրովի՝ 1930 թվականին կազմված զեկույցի համաձայն՝ Նովո-Սելո գյուղում կար շուրջ 170 տուն ։
Կարոլինա Հարիքեյնս
«Կարոլինա Հարիքեյնս» (անգլերեն՝ Carolina Hurricanes), ամերիկյան պրոֆեսիոնալ հոկեյի ակումբ։ Հանդես է գալիս Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) արևելյան կոնֆերենցիայի մայրաքաղաքային դիվիզիոնում։ Տեղակայված է ԱՄՆ Հյուսիսային Կարոլինա նահանգի վարչական կենտրոն կենտրոն Ռոլի քաղաքում։
Նովո-Սելո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալբանիայի բնակավայրեր
Էմիլի Սթեննարդ
Էմիլի Սթեննարդ, նաև տիկին Ջոզեֆ Սթեննարդ, բրիտանացի նկարիչ, ով հայտնի է իր նատյուրմորտներով։ Նա համագործակցում էր Նորվիչի նկարիչների դպրոցի հետ։ Էմիլին և նրա զարմուհի Էլուիզ Հարիեթ Սթեննարդը համարվում են իգական սեռի տասնիներորդ դարի բրիտանացի լավագույն բնանկարիչներ։
Էմիլի Քոփինը ծնվել է Նորվիչում։ Նա Դանիել Քոփինի և նրա կնոջ՝ Էլիզաբեթի (née Clyatt) դուստրն էր, ովքեր ևս նկարիչներ էին։ 1820 թվականին Էմիլին հոր հետ ուղևորվում է Հոլանդիա՝ Ժան Վեյ Հայսեմի և այլ հոլանդացի նկարիչների աշխատանքներն ուսումնասիրելու։ Սա կարևոր հանգամանք էր իր կյանքում, որը մեծ ազդեցություն ունեցավ իր աշխատանքների վրա։ Նա 1826 թվականին ամուսնանում է նկարիչ Ջոզեֆ Սթեննարդի հեր, ով ևս Նորվիչից էր, սակայն չորս տարի հետո նա այրիանում է։ Ամուսինը մահանում է տուբերկուլոզից: Էմիլին շարունակում է աշխատել մինչ ութսուն տարեկան։ Նրա նկարների հիմնական մասը նատյուրմորտներ էին՝ ծաղիկներ ծաղկամանում, մրգեր կամ կենդանիներ։ Նրա աշխատանքները ցուցահանդեսների էին ներկայացվում և՛ Լոնդենում, և՛ Նորվիչում։ 1820 թվականին նա ծաղիկների օրիգինալ նկարի համար արժանանում է ոսկե մեդալի։ Հետագայում ևս երկու մեդալի է արժանանում։ 1831 թվականին դառնում է Նորվիչի նկարիչների միության անդամ։ Էմիլին միակն էր իր ընտանիքում, ով մշտապես համագործակցեց միության հետ։
Նրա աշխատանքների ամենամեծ հավաքածուն գտնվում է Նորֆոլքի թանգարանում։
Կենսագրություն
Էմիլի Քոփինը ծնվել է 1802 թվականի փետրվարի 8-ին՝ Նորվիչում։ Դանիել Քոփինի և նրա կնոջ՝ Էլիզաբեթ քլայեթի դուստրն էր։ Նա մկրտություն է ստացել փետրվարի 14-ին Սուրբ Ստեփան եկեղեցում ։ Նրա ծնողները ևս նկարիչներ էին։ Դանիել Քոփինը կոլեկցիոներ էր, նաև համարվում էր Նորվիչի նկարիչների միության հիմնադիր անդամներից մեկը։ Նրա մայրը նկարների տաղանդավոր կրկնօրինակող էր, բայց Էմիլին գերազանցեց նրա տաղանդը։ Ելնելով եկաղեցական գրառումներից Ֆրեդերիկ Դանիելը, Հենրի և Մերի Էլիզաբեթը նրա ավագ քույր և եղբայրներն էին, իսկ Լյուսին և Էդուարդը՝ կրտսեր (բոլորն էլ մկրտվել են 1796-1805 թվականներին)։ Նրա երկու քույրերն էլ մահացել են դեռահաս տարիքում ։
Գրեթե ոչինչ հայտնի չէ նրա մանկության և կրթության վերաբերյալ։ 1820 թվականին Էմիլին հոր հետ ուղևորվում է Հոլանդիա՝ հոլանդացի նկարիչների աշխատանքներն ուսումնասիրելու։ Սա կարևոր հանգամանք էր իր կյանքում, որը մեծ ազդեցություն ունեցավ իր աշխատանքների վրա։ Այցի ընթացքում նա կրկնօրինակեց Ժան վեն Հայսեմի նկարները, որոնք գտնվում էին Ամստերդամի Տրիփոն Հաուսում։ Նա բարձր է գնահատվել է իր աշխատանքի ճշգրտության համար, և քանի որ Ամստերդամի պատկերասրահի տնօրենը հիացած էր նրա ցուցադրած աշխատանքների երկու օրինակներով, նրան հնարավորություն է ընձեռնվում կրկնօրինակելու Հայսեմի մեկ այլ աշխատանք ։
1826 թվականի հունվարի 3-ին, Էմիլին, ով արդեն կայացած նկարիչ էր, ամուսնանում է Նորվիչի նկարիչների դպրոցի նկարիչ Ջոզեֆ Սթեննարդի հետ, Նորվիչի Սուրբ Ջորջ Թեմբլանդ եկեղեցում ։ Նրանք շատ համապատասխան զույգ էին, երկուսն էլ նկարիչների ընտանիքից։ Նրանց դուստրը՝ Էմիլին, ծնվել է 1827 թվականին։ Երկրորդ դուստրը մահացել է 1830 թվականին 9 ամսականում ։ Նրանց ամուսնությունը շատ կարճատև էր, քանի որ ամուսինը՝ Ջոզեֆ Սթեննարդը մահանում է տուբերկուլեզից, 1830 թվականին։ Նա մահանում է եռեսուներեք տարեկնում, չնայած կնոջ ջանքերին, ով ամեն ինչ արեց իր ամուսնու կյանքը փրկելու համար։
Սթեննարդը ապրեց Նորվիչում ավելի քան հիսուն տարի։ Ըստ 1841–1881 թվականների մարդահամարի տվյալների, նա բնակվել է ամուսնու եղբոր՝ Ալֆրեդ Սթեննարդի և նրա ընտանիքի հետ 1841 թվականին, իսկ 1851-1881 թվականներին ապրել է միայն իր դստեր հետ։ Այդ մասին նկարագրվում է «Նկարիչ» կամ «Նկարչի մահացած կյանքը» աշխատության մեջ ։
Սթեննարդի ոսկե մեդալները 1894 թվականին դուստրը նվիրել է Նորվիչ ամրոցի թանգարանին:
Մինչ կյանքի վերջ, 1894 թվականը (67 տարեկան), նա ապրել է Քաֆիդրալ փողոցում ։
Կյանքի վերջին տարիներին նա ապրել է իր չամուսնացած դստեր՝ Էմիլիի հետ Նորվիչի Քաֆիդրալ փողոց 12 հասցեում։ Նա մահանում է այդտեղ 1885 թվականի հունվարի 6-ին ։ Սթեննարդը ցանկացել էր, որ նրան հուղարկավորեին իր դստեր մոտ ։ Նրա մահվանից մեկ շաբաթ անց նրա մահախոսականը հայտնվում է տեղական լրագրերում. «Նա տաղանդավոր և խելացի նկարիչ էր, ով նկարում էր մրգեր, ծաղիկներ, ձկներ, կենդանիներ, նատյուրմորտ և նրա աշխատանքները միշտ բարձր են գնահատվել նկարչության սիրահարների կողմից։ Նրա բնական, նուրբ, համեստ և պարզ էությունը գրավում էր բոլոր նրանց, ում բախտ էր վիճակվել ծանոթանալ նրա հետ»:
Ստեղծագործական ուղի
Նորվիչի նկարիչների դպրոցը արտակարգ միություն էր 19-րդ դարի Բրիտանիայի նկարչության պատմության մեջ։ Նորվիչը Լոնդոնից բացի միակ անգլիական քաղաքն էր, որտեղ զարգացած նկարչական դպրոց կար։ Այն ավելի շատ տեղաբնակ նկարիչներ ուներ, քան հետագայում տարբեր վայրերում ստեղծված այլ դպրոցներ։ Առավել հայտնի նկարիչներից են Ջոն Քրոնը, Էմիլի Սթեննարդի ամուսինը՝ Ջոզեֆ Սթեննարդը, Ջեյմս Սթարքը, Ջորջ Վինսենթը, Ռոբերտ Լեդբրուկը, Ջոն Ֆիրթլը, և Ջոն Սել Քորթմանը։ Նորվիչի դպրոցի նկարիչները միմյանց հետ կապված էին բնակության վայրով, Նորվիչի և Նորֆոլքի նկարագրություններով և անձնական ու գործնական մտերիմ հարաբերություններով: 19-րդ դարավերջին Նորվիչ դպրոցի նկարիչների նկարները, որ մի ժամանակ համարվում էին ժամանակակից և առաջադեմ, 20-րդ դարի սկզբին համարվում էին հնաոճ։
Ուսուցիչ
Էմիլին եղել է նաև նկարչության ուսուցիչ։ Սակայն այս հանգամանքի մասին գրեթե ոչ մի տեղեկություն չկա նրա կենսագրության մեջ։
Ստեղծագործություններ
Էմիլին և նրա զարմուհի Էլուիզ Հարիեթ Սթեննարդը համարվում են իգական սեռի տասնիներորդ դարի Բրիտանացի լավագույն բնանկարիչներ։ Սթեննարդը ստեղծագործական կյանքի վաղ շրջանում ոգեշնչվել է հոլանդացի նկարիչ Հայսեմի և Դե Հիմի աշխատանքներով։ Ծաղկամանների և ծաղիկների պատկերները ավելի շատ պատկանում են Հայսեմին և նրա անստորագիր նկարները վերագրվում են 18-րդ դարի հոլանդացի նկարիչներին։ «Սատկած բադերը», «Նապաստակը զամբյուղով» նկարները վերագրվում են Ժան Վինիքսին։ Նրա «Սատկած բադերը» և «Փարթիջիզ» նկարները նա տեսել է Բրիտանական ինստիտուտում։
Առաջին անգամ իր աշխատանքները ցուցադրել է 1816 թվականին։ 1821 թվականին իր ծաղիկների մի նկարի համար Նորվիչի նկարիչների միության կողմից արժանացել է ոսկե մեդալի։ Իսկ երկրորդ մեդալը, մրգերի նկարի համար, ստացել է մեկ տարի անց։ Երրորդ ոսկե մեդալը նա ստացել է 1828 թվականին «Որսը» նատյուրմորտի համար։ Այն Նորվիչի նկարիչների միությունում ցուցադրվել է որպես «Կյանքից հեռացած կենդանին»։ Նրա երկարատև ստեղծագործական կյանքի ընթացքում, մինչ 82 տարեկանը, նկարել է ծաղկամանով ծաղկեփնջեր, նատյուրմորտներ, որտեղ պատկերված էին մրգեր, որսի կենդանիներ՝ մոնոխրոմ հետին պլանով։
Չնայած Սթեննարդը սովորաբար իր աշխատանքները ցուցահանդեսների է ներկայացրել Նորվիչում, այնուհանդերձ ներկայացնում է նաև Բրիտանական արվեստի թագավորական ասոցացիայում 1824 թվականին և Բրիտանական ինստիտուտում 1823-1825 թվականներին։
Ըստ գրող Ժոզեֆին Ուոլփոլի Եմիլի Սթեննարդի նկարները արտացոլում են «բնական տաղանդ» և «անբասիր գունային զգացողություն»։ Նա տեԽնիկապես ավելի հմտացավ այն տարիներին, երբ արդեն նրա ամուսինը մահացել էր։
Նա իր աշխատանքները ստորագրում էր որպես «տիկին Էմիլի Սթեննարդ»։ Միայն մեկ անգամ է ստորագրել հայրական անվամբ։ Նա իր չգունավորված նկարները նկարում էր բարակ, ջրիկացված ներկով, որը Հոլանդացի նկարիչնեչի ոճով էր։
Նորֆոլքի թանգարանը միակն է Միացյալ Թագավորությունում, որտող գտնվում են նրա նկարների հավաքածուն։ Նկարներից են «Աղավնին ու նապաստակը զամբյուղի մեջ», «Սատկած բադերն ու ճագարը զամբյուղի մեջ» (1853), «Որս, սափոր և մի կապ սոխ» (1847), «Որսը և հրացանը» (1835), «Որսը»(1837), «Որսած թռչուններ», «Ծաղիկներ» և «Վայրի բադ»:
Նրա՝ «Սատկած բադերը սեղանին» նկարի համար, 2017 թվականին վճարվել է £400, «Ծաղիկներ և մրգեր զամբյուղում» նկարի համար՝ £1600, «Տարատեսակ ծաղիկներ», «Թռչունների բույնը և թիթեռնիկը մարմարե հենակին» նկարների համար 2015 թվականին վճարվել է £920, «Թրանկուի գետը» 2010 թվականին՝ £130 : Նրա ամենամեծ նկարը, «Մառանում» (52 x 43.2 սմ), վաճառվել է 2010 թվականին, որը արժեցել է £10,000 :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նկարչուհիներ
Նիքոլ Անդերսոն
Նիքոլ Գեյլ Անդերսոն (Nicole Gale Anderson, ), ամերիկացի դերասանուհի։ Հիշարժան աշխատանքներից են դերակատարումները «Գեղեցկուհին և հրեշը» (Beauty & the Beast), «Յոնաս» (Jonas), «Սարքիր կամ կոտրի՛ր» (Make It or Break It) և Ravenswood հեռուստասերիալներում։ Նախկինում ավելի քան տասը տարի զբաղվել է մարմնամարզությամբ, մասնակցել մրցումների, սակայն ստացած բազմաթիվ վնասվածքների պատճառով թողել է սպորտը և դարձել դերասանուհի։ 13 տարեկան հասակում արժանացել է կրթաթոշակի և ընդունվել ԱՄՆ-ի Ջորջիա նահանգում գործող մոդելային և դերասանական բարբիզոնյան դպրոցը ։ Մոր կողմից Նիքոլը ունի ֆիլիպինյան և իսպանական ծագում, իսկ հոր կողմից անգլիական, շվեդական, գերմանական ծագում ։ 2005 թվականից նկարահանվում է ֆիլմերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Պուպիենուս
Ըստ երևույթին, Պուպիենը ազնվական ծագում ուներ։ Նա հաջողակ քաղաքական կարիերա է արել՝ ղեկավարել է մի շարք գավառներ, եղել է Կոնսուլ, նաև՝ Հռոմի պրեֆեկտ։ 238 թվականին, երբ սենատը միացավ Գորդիանոս I-ի և Գորդիանոս II-ի ապստամբությանը Աֆրիկայում Մաքսիմինոս Թրակիացու դեմ, Պուպիենուսը միացավ քսան հոգուց բաղկացած կոմիտեին, որը նշանակված էր Իտալիայի պաշտպանության համար։ Գորդյանների մահից հետո սենատորները կայսրեր ընտրեցին Պուպիենուսին և Բալբինուսին։ Քաղաքաբնակների և զինվորների ճնշման տակ նրանք ստիպված եղան երիտասարդ Գորդիանին՝ Գորդիանսո I-ի թոռանը հռչակել Կեսար, շատ մարդիկ մահացան, իսկ մայրաքաղաքի մի մասը այրվեց։ Արշավի ընթացքում Պուպիենուսը, ստանալով լուր, որ Մաքսիմինոսը սպանվել է իր իսկ զորքերի կողմից, հաղթական վերադարձավ Հռոմ։ Կարճ ժամանակ անց, երբ երկու կայսրերն էլ պատրաստ էին հեռանալ քաղաքից՝ Պուպիենը պարսիկների դեմ, իսկ Բալբինուսը՝ գոթերի դեմ, պրետորացիները, որոնք դժգոհ էին սենատորների նշանակումից և պաշտպանում էին զինվոր կայսր Մաքսիմինուսի հիշատակը վրեժ լուծելու հնարավորությունը բաց չթողեցին։ Երբ մարդկանց մեծամասնությունը Կապիտոլինյան խաղերին էր, նրանք ներխուժեցին պալատ, բռնեցին Բալբինուսին և Պուպիենուսին և, քարշ տալով փողոցներով, մահապատժի ենթարկեցին։
Աղբյուրներ
Պուպիեն կայսրի անձի և գահակալության մասին տեղեկությունները պարունակվում են նույն պատմական աղբյուրներում, ինչ նրա համիշխան Բալբինի մասին։ Այսպիսով, նախ և առաջ անհրաժեշտ է նշել կայսերական կենսագրությունների «Օգոստոսների պատմություն» ժողովածուն, որը հիմնված է հետևյալ հին պատմիչների՝ Կորդայի, Պուբլիուս Հերեննիուս Դեքսիպոսի և Հերոդիանի աշխատությունների վրա։ Այն ներառում է Պուպիենուսի և Բալբինուսի կենսագրությունը, որը գրել է ոմն Յուլիուս Կապիտոլինը։ Բացի այդ, որոշ տեղեկություններ կան Մաքսիմինի և երեք Գորդյանների կենսագրություններում։ Ի լրումն «Օգուստիների պատմություն» Պուպիենուսի և Բալբինուսի թագավորության մանրամասն նկարագրությունը տրված է Հերոդիանոսի «Մարկոսի անվան կայսերական իշխանության պատմություն» աշխատության մեջ։ Հարկ է ընդգծել, որ չնայած որոշակի թերություններին և սխալներին, «Պատմությունը ...» ավելի վստահելի և շատ ավելի ճշգրիտ է իրադարձությունների հաջորդականության ներկայացման մեջ, քան «Օգոստոսների պատմությունը», որը մեծապես հիմնված է Հերոդիանոսի տեղեկությունների վրա։ 7-րդ դարի բյուզանդական պատմիչ Հովհաննես Անտիոքացու կողմից Պուպիենի մասին տեղեկությունները, ընդհանուր առմամբ, վերաբերում են Հերոդիանոսի աշխատությանը։ 12-րդ դարի բյուզանդացի պատմաբան Ջոն Զոնարայի պատմությունը բավականին շփոթեցնող է և, հետևաբար, գործնականում անօգուտ։ Բացի պատմողական աղբյուրներից, մեծ արժեք ունի նաև մետաղադրամների, պապիրուսների, լատիներեն ու հունարեն արձանագրություններում պարունակվող տեղեկությունները ։
Ծագում և կարիերա
Պուպիենուսի ծագման և կարիերայի մասին քիչ հավաստի տեղեկություններ են պահպանվել։ Ելնելով Ջոն Զոնարայի ցուցումներից, որոնց համաձայն, կայսեր հռչակման ժամանակ Մարկոս ​​Կլոդիոսը յոթանասունչորս տարեկան էր, կարող ենք եզրակացնել, որ նա ծնվել է մոտ 164 թվականին։ Ըստ Մ. Գրանտի՝ Պուպիենը փոքր-ինչ ավելի երիտասարդ էր և 238 թվականին նա ընդամենը վաթսուն տարեկանից քիչ էր ավել։ Նա, հավանաբար, ավելի մեծ էր, քան իր համիշխան Բալբինուսը, քանի որ նրա անունը առաջինն է գրվում արձանագրություններում և պապիրուսներում։ Յուլիուս Կապիտոլինն ասում է, որ Պուպիենի հայրը Մաքսիմ անունով դարբին կամ սայլի վարպետ էր, իսկ մայրը՝ ոմն Պրիմա։ Նշվում է նաև, որ Մարկն ուներ չորս եղբայր և չորս քույր, որոնք մահացել են մինչև չափահաս դառնալը։ Օգոստոսյան պատմությունը բազմիցս ընդգծում է Պուպիենուսի համեստ ծագումը, ի տարբերություն Բալբինուսի ազնվականության ։ 4-րդ դարի պատմիչ Եվտրոպիոսը գրում է, որ Պուպիենուսը «շատ անհասկանալի ծագում ուներ»։ Ընդհակառակը, Հերոդիանոսը մի քանի անգամ նշում է Պուպիենի ազնվականությունը և պատրիկական դասին պատկանելը։ Ա.Ստայնը կարծում է, որ Պուպիենը հայրապետի արժանապատվություն է ստացել Սեպտիմիուս Սևերուսի օրոք ։ Ըստ Հուլիոս Կապիտոլինուսի՝ Պուպիենուսն իր մանկությունն անցկացրել է իր հորեղբոր՝ Պինարիուսի տանը, որին ենթադրաբար նշանակել է պրետորիումի պրեֆեկտ՝ իշխանության գալուց հետո (քանի որ ինքը՝ Մարկ Կլոդիուսն այդ ժամանակ արդեն մեծ տարիքում էր, հավանաբար այստեղ ասվում է Պինարիուսի որդու մասին, որին այսպես շնորհակալություն հայտնեց հոր ողորմության համար)։ Բացի այդ, Պուպիենուսի կենսագրության մեջ հիշատակվում է ոմն Պեսսենիա Մարսելինա, ով մեծացրել է նրան որպես որդի և գումարով օգնել պետական ​​պաշտոնների կառավարմանը։
Ըստ Ռ.Սայմի՝ Պուպիենը եկել է էտրուսկական Վոլատերրա քաղաքից։ Թերևս նրա ընտանիքը ծագում է հանրապետականների ժամանակաշրջանի հայտնի Կլոդիուս Պուլչրովի կամ Կլավդիուսի ընտանիքից։ 1-ին և 2-րդ դարերով թվագրված արձանագրություններում բազմիցս հիշատակվում են Կլոդիուս կամ Կլավդիոս ազգանվան կրողները, ովքեր տարբեր պաշտոններ են զբաղեցրել կայսերական վարչակազմում։ Մարկ Կլոդիուսի հայրը կամ նախահայրը կամ նախահայրը կարող էր հիշատակվել Հռոմից եկած սարկոֆագի արձանագրության մեջ՝ Պուբլիուս Պուպիեն Մաքսիմուսը, որը, ըստ Ֆ. Շաուսոնի, կարող է ծագել կլաուդյան կլանի ներկայացուցիչ Պուլչրովի և Պուպիենիա Մաքսիմայի ամուսնությունից։ Այնուամենայնիվ, «Օգոստոսների պատմության» մեջ, չնայած բազմաթիվ գեղարվեստական ​​գրականության առկայությանը, կարող են նշվել Մարկուս Կլոդիուսի իրական ծագման մասին։ Այսպիսով, Պուպիենի հորեղբոր անունը՝ Պինարիուսը, պատկանում է Տիվոլի ամենահին ընտանիքներից մեկին, ինչը վկայում է Պուպիենի կապերի մասին այս քաղաքի և Պինարիի Կոռնելիոս Սևերոսի ընտանիքի հետ, որի ժառանգները հայտնի են Դիոկղետիանոսի օրոք։ Հատկանշական է, որ Յուպիտերի Պահապանի տաճարը, որը հիշատակել է Յուլիուս Կապիտոլինը Պուպիենի ծնունդին ուղեկցող նախանշանների պատմության մեջ, գտնվում էր հենց Տիբուրում։ Հնարավոր է, որ Պուպիենի ծնողների անունները նույնպես ճիշտ են։ Մաքսիմուսը իսկապես Մարկոսի ենթադրյալ ազգականի անունն էր վերը նշված գրությունից։ Ինչ վերաբերում է մոր անվանը՝ Պրիմա, ապա դա կարող է ցույց տալ ընտանեկան կապեր Ումբրիական Պրիմուս ընտանիքի հետ, իսկ դրա միջոցով այլ հայտնի հռոմեական ընտանիքների՝ Նումմիի, Կաիոնիի, Կլոդիի հետ։ Հնարավոր է, որ Պուպիենուսը կարող էր լինել Դիդիոս Հուլիանոսի և Կլոդի Ալբին կայսրերի ազգականը։ Ֆ. Շաուսսոնը կարծում է, որ Պուպիենի կենսագրության հեղինակը «Օգոստացիների պատմության» մեջ միտումնավոր ցածր ծագում է տվել Պուպիենին, որպեսզի ծաղրի կամ նվաստացնի իր ժառանգներին, ովքեր ստեղծագործության ստեղծման ժամանակ (4-5-րդ դդ. ) բարձր պաշտոններ է զբաղեցրել և ազդեցություն է ունեցել։
Ինչպես գրում է Յուլիուս Կապիտոլինը, «նա կարճ ժամանակ սովորել է քերականություն և հռետորաբանություն, բայց միշտ իր մեջ զարգացրել է ռազմական հմտություն և խստություն»։ Հայտնի է, որ Պուպիենը եղել է ռազմական տրիբունա, ապա զբաղեցրել է պրետորի պաշտոնը ։ Պրետորությունից հետո Մարկ Կլոդիուսը երեք անգամ անընդմեջ եղել է պրոհյուպատոս՝ Բյութանիա, Աքայա և Նարբոն Գալիա։ Այնուամենայնիվ, սա քիչ հավանական է թվում։ Նախ, ինչպես նշում է Բ. Ռեմին, Պուպիենի օրոք Բիթինիա և Պոնտոս նահանգը կայսերական էր և կառավարվում էր կայսերական լեգաատի կողմից։ Երկրորդ, հաստիքների նման կարգը հակասում է հանրային ծառայության հռոմեական պրակտիկայի մասին հայտնիին և նմանը չունի։ Ավելին, երեք գավառներից որևէ մեկի ֆասթի կամ պրոկոնսուլ ցուցակներում, որոնց Պուպիենուսը կառավարում էր որպես պրոկոնսուլ, ըստ Օգոստոսյան պատմության, նրա անունը չի նշվում։ Այնուհետեւ, ըստ Հուլիոս Կապիտոլինոսի, Պուպիենուսը որպես լեգատ ուղարկվել է Իլլիրիկում, որտեղ նա կռվել է գավառ ներխուժած սարմատների դեմ (հավանաբար, այս նշանակումը նույնպես հորինված է)։ Հավանաբար մոտ 210 թվականին Մարկուս Կլոդիուսը ծառայում էր որպես Վերին կամ Ստորին Գերմանիայի լեգատ սեփականատեր։ Հերոդիանոսը գրում է, որ Պուպիենը հարգանք է ձեռք բերել գերմանական գավառների զինվորների կողմից և հոգատար տիրակալի համբավ։ Էլագաբալոսի կամ Ալեքսանդրոս Սևերուսի օրոք Պուպիենուսը հյուպատոս էր (ամսաթիվն անհայտ է, որոշ պատմաբաններ նշում են 205 կամ 217 թվականները)։ 220-ից 225 թվականներին Մարկ Կլոդիոսը Ասիայի պրոհյուպատոսն էր։ 234 թվականին Պուպիենուսը սովորական հյուպատոս էր Մարկուս Մունատիուս Սուլլա Ուրբանուսի հետ։ Ալեքսանդր Սեւերոսի գահակալության վերջին տարիներին Մարկ Կլոդիուսը նշանակվեց Հռոմի պրեֆեկտ։ Այս պաշտոնում նա աչքի է ընկել խոհեմությամբ և ծառայողական պարտականությունները խստորեն կատարելով։