cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Անիմատոր.ռու
Պատմություն
Զգալի բաժինը կազմում է մուլտիպլիկացիաների և անիմացիոն ֆիլմերի փառատոների մասին հոդվածների արխիվը։ Հատուկ «Անիմատոր.ռու» կայքի համար գրված են մի շարք եզակի հոդվածներ։ Հեղինակների թվում են կինոգետ և «КРОК» փառատոնի մամուլի կցորդ Սերգեյ Կապկովը, կինոգետ, Սուզդալի փառատոնի ծրագրային տնօրեն Նատալյա Լուկինիխը, անիմացիայի պատմաբան, կինոարվեստի գիտահետազոտական ինստիտուտի աշխատակից Գեորգի Բորոդինը, կինոգետ, ՎԳԻԿ դասախոս Ալեքսեյ Օռլովը, լրագրող և Մուլտֆիլմերի մեծ փառատոնի ծրագրային տնօրեն Մարիա Տերեշչենկոն, կինոգետ, Արվեստագիտության պետական ինստիտուտի աշխատակից Ալեքսանդր Վասիլկովան և ուրիշներ։ Մի քանի հոդվածներ են գրել Լեոնիդ Շվարցմանը, Յուրի Նորշտեյնը , Յուրի Պրիտկովը և Մարինա Կուրչևսկայան ։ Կայքում հրապարակվել են նաև հայտնի մուլտիպլիկատոր և գրքերի նկարազարդող Եվգենի Միգունովի հուշերը ։
2005 թվականի ապրիլին մամուլի և զանգվածային հաղորդակցությունների դաշնային գործակալությունը նշել է «Անիմատոր․ռու»-ն սոցիալական նշանակալի ինտերնետ-նախագծերի թվում, որոնց աջակցության համար նախատեսվում է միջոցներ հատկացնել բյուջեից։ Կայքի ղեկավարներին հրավիրել են ելույթ ունենալու կլոր սեղանին ՌԴ Դաշնության խորհրդի, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Սոցիոլոգիայի ինստիտուտի և այլ կառույցների ներկայացուցիչների մասնակցությամբ, որտեղ քննարկվել են նման նախագծերի ստեղծման, աջակցության և ֆինանսավորման հարցերը ։ Բանախոսների դերում հանդես են եկել Թամարա Ցոցորիան և Ալեքսանդր Գերասիմովը։ Նշվել է, որ կայքով ակտիվորեն հետաքրքրվում են ռուսական և արևմտյան մուլտիպլիկատորների և լրագրողների մասնագիտական միջավայրում ։
2008 թվականին կայքի թիմը արժանացել է Ռուսաստանի կինոգետների և կինոքննադատների գիլդիայի «Փիղ» մրցանակին՝ «Կինոգիտությունը և կինոքննադատությունն էլեկտրոնային ԶԼՄ-ներում, նոր տեխնոլոգիաներ» անվանակարգում.
2009 թվականին կայքը հանդես է եկել «Անիմացիայի աջակցման պետական քաղաքականությունը. խնդիրներն ու հեռանկարները ճգնաժամի ժամանակ և հետո» կլոր սեղանի կազմակերպիչներից մեկը, որտեղ որպես բանախոսներ հանդես են եկել Հայրենական մուլտիպլիկացիայի և կինոյի ոլորտի տարբեր մասնագետներ, ինչպես նաև Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի նախարարության կինեմատոգրաֆիայի դեպարտամենտի տնօրեն Սերգեյ Զերնովը ։
2010 թվականին ռեսուրսը հարթակ է հանդիսացե Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևին ուղղված ռուսական անիմացիոն հանրության բաց նամակի տեղադրման համար, որով խնդրում էին վերանայել կինեմատոգրաֆիային պետական աջակցության սկզբունքները։ Նամակի հեղինակներն են Ֆեոդոր Խիտրուկը, Էդուարդ Նազարովը, Ալեքսանդր Պետրովը, Լեոնիդ Շվարցմանը, Անդրեյ Խրժանովսկին, Անատոլի Պրոխորովը և Ստանիսլավ Սոկոլովը, անմիջապես «Անիմատոր․ռու» կայքում դիմումն ստորագրածների թվում են եղել Յուրի Նորշտեյնն ու Կոնստանտին Բրոնզիտը ։
Ռուսաստանի անիմացիոն կինոյի ասոցիացիա
2011 թվականից «Անիմատոր.ռու»-ն տեղեկատվական աջակցություն է ցուցաբերում Ռուսաստանի անիմացիոն կինոյի ասոցիացիայի վերստեղծմանն ու աշխատանքին։ Մինչև 2010 թվականի վերջը Ռուսաստանի անիմացիոն կինոյի ասոցիացիան նշված էր որպես Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության ստորաբաժանում, 2011 թվականի մարտից Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության կայքում հիշատակվում է անիմացիոն կինոյի հանձնաժողովը , իսկ Ռուսաստանի անիմացիոն կինոյի ասոցիացիան բացակայում է ասոցիացիաների ցանկում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմային կայքեր Կատեգորիա:Ինտերնետային տվյալների բազաներ Կատեգորիա:Ռուսական կայքեր Կատեգորիա:Կայքեր այբբենական կարգով
Ռոյթլինգեն
Ռոյթլինգեն (Reutlingen, Reitlenga, ; Swabian: Reitlenga), քաղաք Գերմանիայի Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասում, որի կազմի մեջ մտնող նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ենթակա է Թյուբինգենի վարչական օկրուգին։ Զբաղեցնում է 87,06 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բաժանված է քաղաքային 12 շրջանների։ Բնակչության թվաքանակը 2018 թվականի հունիս ամսվա տվյալներով եղել է շուրջ 115.818. (այդ ցուցանիշով երկրորդ տեղն է զբաղեցնում օկրուգում և իններորդ տեղը՝ երկրամասում ): Իսկ Ռոյթլինգեն-Թյուբինգեն ագլոմերացիայում ապրողների թիվը մոտավորապես 280 000 է ։
Ռոյթլինգենն ընկած է Ախալմ սարի ստորոտին ։ Նրա տարածքի 17,5 % -ը գտնվում է Շվաբյան Ալբի կենսոլորտային արգելոցի սահմաններում, այդ պատճառով էլ քաղաքն անվանում են նաև «Շվաբյան Ալբի դարպաս»։
Համալսարանական քաղաք է. նրա համալսարանը հիմնադրվել է 1855 թվականին, սկզբնապես եղել է ջուլհակների դպրոց։ Մեր օրերում Ռոյթլինգենը տեքստիլ արդյունաբերության կենտրոն է։ Այստեղ գործում են նաև մեքենաշինական, կաշվեղենի, թուջի ու պողպատի մշակման ձեռնարկություններ։ Քաղաքը համբավվել է նաև նրանով, որ այստեղ է գտնվում աշխարհի ամենանեղ փողոցը ՝ Շպրոյերհոֆշտրասեն (Spreuerhofstraße, ամենանեղ հատվածում լայնքը 31 սմ է) ։ Այդ փողոցը ձևավորվել է 1726 թվականին՝ գրեթե ամբողջությամբ հրդեհված Ռոյթլինգենի վերակառուցման ժամանակ և սկզբնապես եղել է տների արանքում ընկած անցում։ Շպրոյերհոֆշտրասեն գրանցված է Գինեսի ռեկորդների գրքում։
Ժողովրդագրություն
¹ Volkszählungsergebnis
Տես նաև
Ռոյթլինգենի բարձրագույն դպրոց
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Համալսարանական քաղաքներ Կատեգորիա:Բադեն-Վյուրթեմբերգի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գերմանիայի համալսարանական քաղաքներ
Պառնի լա Դյուի
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 170 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 102 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 77-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 25-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 75,5 %, 1999 թվականին եղել է 65,6 %)։ 77 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 65-ը (36 տղամարդ և 29 կին), գործազուրկ էին 12 մարդ (5 տղամարդ և 7 կին)։ 25 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 12-ը՝ թոշակառուներ, 9-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բանաձևերի ցանկ (701-800)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի բանաձևերի ցանկեր
Ռոզա (Վիչենցայի գավառ)
Ռոզա  (Rosà), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վիչենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 13866 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 578 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 24 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս 36027։ Հեռախոսային կոդ՝ 0424։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Թիու
Թիու, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի ավազանում, Ջուղա քաղաքի հյուսիս֊արևելյան կողմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ Կատեգորիա:Ջուղայի շրջան
Երեքը կղզում
Սյուժե
Բորյան դասերը սովորելու փոխարեն կարդում է գիրք ծովահենների մասին։ Նա վերցնում է թաշկինակը թութակի վանդակի վրայից, թափահարում այն և բացականչում․ «Այ թե հայտնվեի անմարդաբնակ կղզում»։ Պատի հայելին մեծանում է և բացվում անմիջապես դեպի արևադարձային կղզի՝ իրականացնելով Բորյայի ցանկությունը։ Բավականին արագ Բորյան բացահայտում է թաշկինակի կախարդական հատկությունները և իր մոտ կանչում ընկերներին՝ Յուրային և Միլային։ Կղզու վրա գեղեցկություն է տիրում։ Բայց շուտով խութերի վրա կործանվում է  ծովահենների նավը։ Կապիտան Կարմրահեր շունը և  նավաստիներ Կատվի ատամը և Միաչքանին ափ են դուրս գալիս, և տղաները ստիպված են փախչել նրանցից։ Ի վերջո, իր ընտանի թութակ Ծեր Ֆլինտի օգնությամբ (նա էլ է մտնում բնակարանից կղզի) Բորյան վերադարձնում է իրեն ծովահենների կողմից գողացված կախարդական թաշկինակը, թափահարում այն և հայտնվում է տանը։ Դռան զանգը հնչում է։ Նրա ընկերները՝ Յուրան և Միլան, եկել են դասերը միասին սովորելու։ Եվ Բորյան կրկին ծածկում է թութակի վանդակը։
Թողարկումներ
1990-ական թվականներին Twic Lyrec հրատարակչությունը ձայներիզներով թողարկել է Ալեքսանդր Պոժարովի տեքստով աուդիոհեքիաթ համանուն մուլտֆիլմի հիման վրա։
Թողարկում տեսաերիզով
Մուլտֆիլմը բազմիցս վերահրատարակվել է «Արկածների աշխարհ» («Սոյուզմուլտֆիլմ», տեղայնացնող՝ «Союз») մուլտֆիլմերի հավաքածուում DVD-ով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Յուրի Պրիտկովի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1986 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ասքիմ
Ասքիմ (Askim), կոմունա Նորվեգիայի Էստֆոլդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Ասքիմ քաղաքն է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 69.14 կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին ։
Ասքիմի զինանշանը
Ասքիմ կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1963 թվականի նոյեմբերի 1-ին և իրենից ներկայացնում է կապույտ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը կլոր, որի վրա վերից վար, աջից ձախ գծված են ոլորավուն երեք գծեր։ Զինանշանի վրայի երեք գծերը խորհրդանշում են կոմունայի տարածքում գտնվող Սոլբերգֆոս, Քուկելռուդֆոս և Վաամաֆոս ջրվեժները ։
Բնակչություն
Համաձայն 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Ասքիմ կոմունայում բնակվում է 15,511 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում աճ է գրանցել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստֆոլդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Երազանքի թիմը
«Երազանքի թիմը» («Команда мечты»), ռուսական սպորտային ֆիլմ, որը նկարահանել են ռեժիսորներ Ֆիլիպ Աբրյուտինը և Մաքսիմ Զիկովը ։ Գլխավոր դերում նկարահանվել է Յան Ցապնիկը  ։ Ռուսաստանում վարձույթի դուրս գալը կայացել է 2019 թվականի օգոստոսի 29-ին  ։
Իմ սիրային մեղեդին
Սյուժե
Պատմություն է անվասալյակին գամված նախկին պարուհու մասին։ Իր ընկերոջ հետ միասին նա ճանապարհորդում է Մեմֆիսում։ Երկու հերոսներն էլ ունեցել են ծանր կյանք, բայց օգնել են միմյանց ցանկացած պահին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Երազանքի թիմը
Սյուժե
Սյուժեի կենտրոնում սպորտային մեկնաբան Ստեպան Վերշինինն է, որը կորցնում է աշխատանքը և իր տեղը գտնում մանկական մրցումներում, որոնք նրան օգնում են հասկանալ, որ ոչ մի դեպքում պետք չէ հուսահատվել և կորցնել հավատը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:2019 ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Էքսոխորդա խոշորածաղիկ
Էքսոխորդա խոշորածաղիկ, վարդազգիների ընտանիքի էքսոխորդա ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Տերևաթափ թոսի է մինչև 3, երբեմն՝ 5 մ բարձրությամբ։ Տերևների ձևը տարբեր է, սկսած էլիպսաձևից մինչև երկարավուն ձվաձև, 3—6 սմ երկարությամբ, սրածայր, գագաթին կռճիկանման, սուր հավելվածով, հիմքում սեպաձև սեղմված, ամբողջաեզր կամ միջին մասից վերև ատամնաեզր, ներքին կողմից սպիտակավուն։ Տերևակոթունը ունի 8 — 15 մմ երկարություն։ Ծաղիկները սպիտակ են, մինչև4 սմ տրամագծով, 6 — 10-ական հավաքված ողկույզանման ծաղկաբույլերում։ Պսակաթերթիկները համարյա կլորավուն են, շատ կարճ եղնգիկով։ Պտուղը տարբեր ձևեր է ունենում, լայն տանձաձևից մինչև համարյա գնդաձև, 8 — 10 մմ տրամագծով։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են օգոստոսին։
Տարածվածություն
Բնական պայմաններում տարածված է արևմտյան Չինաստանում։ Հայաստանում մշակվում է միայն Երևանի բուսաբանական այգում և նրա Վանաձորի բաժանմունքում։ Հեռանկարային է միջին և ստորին գոտիների բնակավայրերի կանաչապատման համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վարդազգիներ
Ռուպիտ ի Պրուիտ
Ռուպիտ ի Պրուիտ (կատ.՝ Rupit i Pruit ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Օսոնա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը կազմում է 47,8 կմ2։ Բնակչության թվաքանակը 2007 թվականի տվյալներով եղել է 332, խտությունը՝ 7,16 մարդ/կմ² ։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 98 կմ հեռավորության վրա։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Վաղարշապատի թատրոն
Վաղարշապատի թատրոն, 1868 թ. Վաղարշապատում, Վ․Շահխաթունյանի նախաձեռնությամբ, տեղի թատերասերների և Երևանի թատերախմբի ուժերով կազմակերպվել են ներկայացումներ։ Բեմադրություններ են տրվել նաև Գևորգյան ճեմարանում, ուր կանանց դերերը կատարել են տղամարդիկ։ Վաղարշապատի թատրոնի զարգացմանը նպաստել են Ա․ Սագինյանը, Փ․ Նավասարդյանը իրենց ներկայացումներով (Փուղինյանի «Դալալ Ղաղո», Գալֆայանի «Արշակ Երկրորդ», Սունդուկյանի «Պեպո» ևն)։ Հիշարժան են Շիլլերի «Ավազակներ», Շեքսպիրի «Օթելլո» (երկուսն էլ՝ 1894), Լ․ Մանվելյանի (նաև՝ Ֆրանց Մոորի և Օթելլոյի դերակատարը) ղեկավարությամբ տրված բեմադրությունները։ 20-րդ դարի սկզբին ճեմարանում ներկայացվել են Կոմիտասի «Քաղաքավարության վնասները» օպերետը, Մոլիերի «Սկապենի արարքները» (ճեմարանի թատրոնի բացման առթիվ, 1907) ևն։ Վաղարշապատում հանդես են եկել Հ․ Աբելյանի, Սիրանույշի ղեկավարած և այլ թատերախմբեր։ Սովետական կարգերի հաստատումից հետո Վաղարշապատում ավելի ակտիվ գործունեություն է ունեցել տպագրիչ բանվորների թատերախումբը։ 1937 թ. կազմակերպվել է պետական թատրոն՝ Ա․ Խոսրովի ղեկավարությամբ (բացվել է Սունդուկյանի «Պեպո» ներկայացումով), խաղացանկում՝ Կոռնեյչուկի «Պլատոն Կրեչետ», Լ․Միքայելյանի «Գոշ», Ջաբարլիի «Սևիլ», Պարոնյանի «Պաղտասար աղբար», Շիրվանզադեի «Պատվի համար», Սիմոնովի «Ռուս մարդիկ», Սունդուկյանի «Խաթաբալա», Վաղարշյանի «Վանքաձոր» ևն։ Թատրոնի զարգացմանը մեծապես նպաստել են Ե․ Յուզբաշյանը, Ա․ Վաչյանը, Ռ․ Վանյանը, Լ․ Զանյանը, Խ․ Ներսիսյանը, Խ․ Զաքարյանը, Տ․ Խաչատրյանը, Հ․ Հարությունյանը, Բ․ Բժիկյանը, Ա․ Վրույրը, Գ․ Ստամբոլցյանը, Ա․ Բարսեղյանը, Ց․ Սողոմոնյանը և ուրիշներ։ 1949 թ. Վաղարշապատի և Ա․ Խարազյանի անվան թատրոնները միավորվել և անվանվել է էջմիածնի Ա․ Խարազյանի անվ․ պետ․ թատրոն։tԹատերախումբը համալրվել է նոր ուժերով՝ Ամո և Աշխեն Խարազյաններ, Գ․ Զանրյան, Վ․ Փանոյան, Հ․ Մանվելյան, Վ․ Բեգիջանյան և ուրիշներ։ Խաղացանկում նկատելի տեղ են գրավել սովետական դրամատուրգների (Ն․ Զարյանի «Աղբյուրի մոտ», Կոռնեյչուկի «Մակար Դուբրավա» ևն) և դասականների (Շիրվանզադեի «Չար ոգի», Գորկու «Վասսա ժելեզնովա» ևն) երկերը։ Թատրոնում հյուրախաղերով հանդես են եկել Վ․ Փափազյանը, Հ․ Ներսիսյանը, Ա․ Ավետիսյանը, Ա․ Ոսկանյանը, Գ․ Ջանիբեկյանը, Մ․ Մանվելյանը և ուրիշներ։ Թատրոնը փակվել է 1951 թ.։ 1959 թ. էջմիածնի Մշակույթի տանը կից գործում է ժողովրդական թատրոն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի դրամատիկական թատրոններ թ
Բոշամ (Սոմի գավառ)
Բոշամ (Beauchamps), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2011 թվականի դրությամբ կազմում է 1043 մարդ, բնակչության խտությունը` 144.46 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.22 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ամյեն քաղաքից 60 կմ արևմուտք։
Տնտեսություն
2010 թվականին կար 690 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 512-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 178։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,2 %։ 512 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 456 անձ (244 տղամարդ և 212 կին)։ Գործազուրկ են եղել 56 անձ (27 տղամարդ և 29 կին)։ 178 անաշխատունակներից 42 եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 72-ը` թոշակառուներ, իսկ 64-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Նիտազոքսանիդ
Նիտազոքսանիդ (անգլ․՝ Nitazoxanide), Ալինիա ապրանքանիշով, լայն սպեկտրի հակամակաբույծ և լայն սպեկտրի հակավիրուսային դեղամիջոց, որն օգտագործվում է բժշկության մեջ տարբեր հելմինթիկ, նախակենդանիների և վիրուսային վարակների բուժման համար ։ Ցուցված է կրիպտոսպորիդիում փարվիումով և լամբլիաներով վարակի բուժման համար իմունային կոմպետենտ անձանց մոտ և վերաբաշխվել է գրիպի բուժման համար ։ Ցույց է տրված նաև, որ նախակենդանիների և հելմինտների կողմից առաջացած վարակների դեպքում ունի հակամակաբույծային ակտիվություն և կլինիկական բուժման արդյունավետություն ։ Ըստ 2014 թվականի տվյալների նիտազոքսանիդը նաև արդյունավետություն ունի մի շարք վիրուսային վարակների բուժման մեջ։
Քիմիապես նիտազոքսանիդը թիազոլիդների նախատիպ անդամ է, որոնք սինթետիկ նիտրոթիազոլիլ-սալիցիլամիդի ածանցյալներ են՝ հակամակաբույծ և հակավիրուսային ակտիվությամբ։ Տիզոքսանիդը՝ մարդկանց մոտ նիտազոքսանիդի ակտիվ մետաբոլիտը, նույնպես թիազոլիդների դասի հակամակաբույծ դեղամիջոց է ։
Նիտազոքսանիդի հաբերը ԱՄՆ-ում 2020 թվականին հաստատվել են որպես ընդհանուր դեղամիջոց ։
Քրոնիկ հեպատիտ C
Ի սկզբանե, Ռոմարկը որոշեց կենտրոնանալ քրոնիկ նիտազոքսանիդով հեպատիտ C-ի բուժման հնարավորության վրա։ Դեղը հետաքրքրություն առաջացրեց լյարդաբանական համայնքի կողմից այն բանից հետո, երբ երկրորդ փուլի երեք կլինիկական փորձարկումները, որոնք ներառում էին հեպատիտ C-ի բուժումը նիտազոքսանիդով, դրական արդյունքներ տվեցին բուժման արդյունավետության և պլացեբոյի նման՝ առանց թունավորության որևէ նշանի ։ 2014 թվականին կատարված մետա-վերլուծությունը եզրակացրեց, որ կատարված նախորդ փորձարկումները անորակ էին և չեն իրականացվել կողմնակալության ռիսկով։ Հեղինակները եզրակացրել են, որ անհրաժեշտ են ավելի շատ պատահականացված ուսումնասիրություններ՝ կողմնակալության ցածր ռիսկով, որպեսզի պարզեն, թե արդյոք նիտազոքսանիդը կարող է օգտագործվել որպես արդյունավետ բուժում քրոնիկ հեպատիտ C-ով հիվանդների համար ։
Հակացուցումներ
Նիտազոքսանիդը հակացուցված է միայն այն անձանց համար, ովքեր ունեն գերզգայունության ռեակցիա նիտազոքսանիդի կամ նիտազոքսանիդային դեղամիջոցի ոչ ակտիվ բաղադրիչների նկատմամբ ։
Կողմնակի ազդեցություն
Նիտազոքսանիդի կողմնակի ազդեցությունները էապես չեն տարբերվում պլացեբո գիարդիոզի բուժումից։ Ախտանիշները ներառում են ստամոքսի ցավ, գլխացավ, ստամոքսի խանգարում, փսխում, գունաթափված մեզ, ավելորդ միզարձակություն, մաշկի ցան, քոր, ջերմություն, գրիպի համախտանիշ և այլն ։ Նիտազոքսանիդը չի առաջացնում որևէ էական կողմնակի ազդեցություն, երբ ընդունվում է առողջ մեծահասակների կողմից ։
Գերդոզավորում
Նիտազոքսանիդի գերդոզավորման մասին տեղեկատվությունը սահմանափակ է։ Առողջ մեծահասակների մոտ 4 գրամ դեղաչափերը, չեն առաջացնում որևէ էական կողմնակի ազդեցություն ։ Տարբեր կենդանիների մոտ LD50-ի մակարդակը գերազանցում է 10 գ/կգ-ը ։
Փոխազդեցություններ
Նիտազոքսանիդի և տիզոքսանիդի մետաբոլիտի պլազմայի սպիտակուցների բացառիկ բարձր կապի պատճառով (>99,9%), նիտազոքսանիդի միաժամանակյա օգտագործումը պլազմայի սպիտակուցներին լավ կապող այլ դեղամիջոցների հետ, նեղ բուժական ցուցանիշներով (Օրինակ ՝ վարֆարին), մեծացնում է դեղամիջոցի թունավորման ռիսկը։ Նիտազոքսանիդի և տիզոքսանիդ մետաբոլիտի միաժամանակյա օգտագործումը պլազմայի սպիտակուցների հետ և լավ կապող այլ դեղամիջոցների հետ, որոնք ունեն նեղ բուժական ցուցանիշներ (օրինակ ՝ վարֆարին), մեծացնում է տվյալները և ցույց տալիս, որ նիտազոքսանիդը չի ազդում համակարգի վրա ։
Ֆարմակոդինամիկա
Ենթադրվում է, որ նիտազոքսանիդի հակապրոտոզոյական ակտիվությունը պայմանավորված է պիրուվատի՝ ֆերեդոքսին օքսիդորեդուկտազի (PFOR) ֆերմենտից կախված էլեկտրոնների փոխանցման ռեակցիայի միջամտությամբ, որն անհրաժեշտ է անաէրոբ էներգիայի նյութափոխանակության համար ։ Քանի որ արգելակում կարող է նաև նպաստել իր գործունեության դեմ անաէրոբ բակտերիաների ։
Ապացուցված է, որ այն ակտիվություն ունի նաև գրիպի A վիրուսի դեմ։ Մեխանիզմը, կարծես, բաղկացած է վիրուսային հեմագլուտինինի հասունացման ընտրողական արգելափակումից էնդոգլիկոզիդազ N-ի կողմից պառակտման դիմադրությանը նախորդող փուլում։ Սա խաթարում է հեմագլուտինինի ներբջջային փոխադրումը և սպիտակուցի ընդունումը հյուրընկալող պլազմային թաղանթում։
Նիտազոքսանիդը մոդուլացնում է բազմաթիվ այլ ուղիներ, ինչպիսիք են՝ քլորիդ իոնների ալիքները նեմատոդներում, բակտերիաների և քաղցկեղի բջիջների այլ ուղիները, ինչպես նաև վիրուսների և հյուրընկալողի արտագրման գործոնները ։
Ֆարմակոկինետիկա
Արտաքին ընդունումից հետո նիտազոքսանիդը արագորեն հիդրոլիզվում է դեղաբանորեն ակտիվ տիզոքսանիդ մետաբոլիտի մեջ, որը 99%-ով կապվում է սպիտակուցների հետ ։ Այնուհետև գլյուկուրոնիդի հետ զուգակցվում է ակտիվ մետաբոլիտի մեջ։ Տիզոքսանիդի մետաբոլիտների պլազմայի գագաթնակետային կոնցենտրացիաները նկատվում են նիտազոքսանիդի բանավոր ընդունումից 1-4 ժամ անց, մինչդեռ նիտազոքսանիդը ինքնին չի հայտնաբերվում պլազմայում։
Նիտազոքսանիդի մոտավորապես 2-3 դոզան արտազատվում է որպես կղանքի մետաբոլիտներ, մինչդեռ դոզայի մնացած մասը արտազատվում է մեզի միջոցով։ Գերազանցվել է տիզոքսանիդի պարունակությունը մեզի, արյան մեջ։ Գլյուկուրոնիդ տիզոքսանիդի պարունակությունը մեզի և լեղու մեջ գերազանցված է ։
Քիմիա
Նիտազոքսանիդը թիազոլիդների նախատիպն է, որոնք կառուցվածքային առումով հարակից լայն սպեկտրի հակապարազիտային միացությունների բուժիչ դաս են։ Թիազոլիդների ենթատեսակ է, որոնք կառուցվածքային առումով կապված են լայն սպեկտրի հակապարազիտային միացությունների հետ ։ Նիտազոքսանիդը բաց դեղին բյուրեղային փոշի է։ Այն վատ լուծելի է էթանոլում և գործնականում անլուծելի է ջրի մեջ։
Պատմություն
Հետագայում Ռոմարկ ընկերությունը գործարկել է մի շարք վերահսկվող փորձարկումներ։ Կրիպտոսպորիդիոզի համար նիտազոքսանիդի պլացեբոյով վերահսկվող ուսումնասիրությունը ցույց է տվել զգալի կլինիկական բարելավում մեծահասակների և մեղմ հիվանդություն ունեցող երեխաների մոտ։ Քրոնիկ կրիպտոսպորիդիոզ ունեցող Զամբիայում հյուծված երեխաների շրջանում թերապիայի եռօրյա ընթացքը հանգեցրել է կլինիկական և մակաբուծաբանական բարելավման և գոյատևման մակարդակի բարձրացման։ Զամբիայում և Մեքսիկայում կատարված ուսումնասիրության արդյունքում նիտազոքսանիդը հաջող չէր օգտագործված դոզաներում մարդու իմունային անբավարարության վիրուսով վարակի առաջադեմ փուլում կրիպտոսպորիդիոզի բուժման համար։ Այնուամենայնիվ, այն արդյունավետ էր CD4-ի ավելի բարձր պարունակությամբ հիվանդների մոտ ։ Գիարդիոզի բուժման ժամանակ նիտազոքսանիդը գերազանցում էր պլացեբոյին և համեմատելի էր մետրոնիդազոլի հետ ։
Դեղաձևեր
Նիտազոքսանիդը ներկայումս հասանելի է երկու դեղաչափերով' դեղահատ (500 մգ) և արտաքին կասեցում (100 մգ 5 մլ-ի համար, երբ նոսրացվում է) ։
Երկարատև արձակման դեղահատը (675 մգ) օգտագործվել է քրոնիկ հեպատիտ C-ի բուժման կլինիկական փորձարկումներում, սակայն, այս ձևը ներկայումս չի վաճառվում և չի տրվում բժշկի նշանակմամբ։ Նիտազոքսանիդը կարող է օգտագործվել նաև քրոնիկ հեպատիտ C-ի բուժման համար ։
Բրենդային անվանում
Նիտազոքսանիդը վաճառվում է Adonid, Alinia, Allpar, Annita, Celectan, Colufase, Daxon, Dexidex, Diatazox, Kidonax, Mitafar, Nanazoxide, parasoxanide, Netazox, Niazide, Nitamax, Nitax, Nitaxide, Nitazide, Nizonide, NT-TOX, Pacovanton, Paramix, Tosa և Zox ապրանքանիշերի ներքո։
Հետազոտություն
2015 թվականի սեպտեմբերի դրությամբ նիտազոքսանիդը անցել է գրիպի բուժման երրորդ փուլի կլինիկական փորձարկումներ՝ գրիպ վիրուսի ենթատեսակների լայն շրջանակի վրա արգելակող ազդեցության և օսելտամիվիրի նման նեյրամինիդազի ինհիբիտորներին դիմացկուն գրիպի վիրուսների դեմ արդյունավետության պատճառով ։ Նիտազոքսանիդը հետազոտվում է նաև որպես պոտենցիալ բուժում COVID-19-ի, քրոնիկ հեպատիտ B-ի, քրոնիկ հեպատիտ C-ի, ռոտավիրուսային և նորովիրուսային գաստրոէնտերիտի բուժման համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հակամակաբուծային պրեպարատներ Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ Կատեգորիա:Հակավիրուսային դեղեր Կատեգորիա:Հակահելմինթային դեղեր Կատեգորիա:Բժշկություն
Հունգարիայի հարկային համակարգ
Հունգարիայի հարկային համակարգ, համակարգ, որը նախատեսում է հարկերի հավաքագրում դաշնային կառավարության և տեղական իշխանությունների կողմից։ Հունգարիայի գանձարանում հարկային եկամուտների մուտքերը կազմում են ՀՆԱ-ի 39.3% -ը ։ Գույքի առավելկարևոր աղբյուրներն են եկամտային հարկը, սոցիալական պաշտպանությունը, շահութահարկը և դաշնային մակարդակում գանձված ավելացված արժեքի հարկը։ Տարածաշրջանային հարկերի տեսակարար կշիռը կազմում է 5% ԵՄ-ի միջին ցուցանիշի 30% -ի դեպքում ։
Պատմություն
Հարկահավաքությունը Հունգարիայում փոխվել է յուրաքանչյուր պատմական ժամանակաշրջանում։ Օսմանյան տիրապետության ժամանակ Հունգարիայի կենտրոնում տեղական իշխանությունները ոչ մուսուլման բնակչությունից հավաքում էին զիմմի` հատուկ հարկ, որից մուսուլմանները ազատվել էին։ Ավստրո-Հունգարիայի տիրապետության ընթացքում հարկերը գանձվել են ավստրիական իշխանությունների կողմից, թեև Հունգարիան 1867 թվականին Հաբսբուրգների հետ կնքած կնքված պայմանագրից հետո ստացել էր իր հարկերը հավաքելու իրավունք։ 1988 թվականին Հունգարիայի ժողովրդական հանրապետությունում գործող Յանոշ Կադարի բարեփոխումների ընթացքում ներդրվեց համապարփակ հարկային համակարգ, որը բաժանված է կենտրոնական և տարածաշրջանային հարկերի, այդ թվում` անձնական եկամտահարկի, շահութահարկի և ավելացված արժեքի հարկի ։
Ընթացիկ կառուցվածք
Հունգարիայում եկամտային հարկի դրույքաչափը կազմում է 15% ։ Հարկային նպաստը ներառում է ընտանեկան նպաստը, որը հավասար է նպաստին, բազմապատկած ընտանիքում մեծացողող երեխաների թվին։ Առաջին երեխայի համար նպաստը 66670 ֆորինտ է, երկրորդ երեխայի համար` 100 հազար ֆորինտ, երեք կամ ավելի երեխաների դեպքում` 220 հազար ֆորինտ յուրաքանչյուր երեխայի համար։ Հարկային նպաստի չափըը կարելի է բաժանվել ամուսինների միջև ։
Հունգարիայում ԱԱՀ-ի դրույքաչափը 27% է, իսկ 2012 թվականի հունվարի 1-ից դա ամենաբարձրն է Եվրոպայում ։ Հարկի չափը 5% -ով կրճատվում է դեղամիջոցներ և որոշ պարենային ապրանքներ վաճառողների համար։ ԱԱՀ-ի 18% -ը կիրառվում է ինտերնետ-մատակարարների, ռեստորանների, հեռավոր վայրերում սննդի ծառայությունների, կաթնամթերքի և հացաթխման ապրանքների, հյուրանոցների և կարճատև բացօթյա միջոցառումների կազմակերպման համար ։
2017 թվականի հունվարից, նոր օրենսդրության հետ կապված, եկամտահարկի դրույքաչափը կազմում է 9%, ինչը Եվրամիության ամենացածր ցուցանիշն է ։ Շահաբաժինները չեն հարկվում, եթե նրանք չեն ստացվել վերահսկվող օտարերկրյա ընկերության կողմից։ Որոշ բացառություններով եկամտային հարկում ներառված են կապիտալի աճը ։
Աշխատանքի եկամուտը կախված է սոցիալական ապահովագրության վճարներից, գործատուի համար` 22% -ի սահմաններում ։ Բացի այդ, գործատուները ևս 1.5% են վճարում ուսման հիմնադրամին ։ Կապիտալի աճը հարկվում է ֆիքսված 15% չափով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարկումը ըստ երկրի Կատեգորիա:Ֆինանսներ Հունգարիսյում Կատեգորիա:Ֆինանսներ Հունգարիայում
Պերդիտա (արբանյակ)
Պերդիտա (Perdita), Ուրան մոլորակի արբանյակն է, հայտնաբերվել է «Վոյաջեր-2» ԱՄԿ-ի լուսանկարների վրա 1999 թվականի մայիսի 18-ին։ Այն սկզբում ստացել է S/1986 U 10 ժամանակավոր անվանում ։ Հետագայում այն անվանվել է Պերդիտա (լատիներեն` 'կորած'), Շեքսպիրի Ձմեռային հեքիաթ պիեսի հերոսուհու անունով։ Այն նույնպես անվանվում է Ուրան XXV :
Ուղեծիրը
Արբանյակը պտտվում է իր ուղեծրով Բելինդայի և Պակի միջև։ Վերը նշված Հաբլի դիտարկումները ապացուցեցին, որ Պերդիտան պտտվում է Ուրանի շուրջ ոչ ըստ Կեպլերյան շարժման օրենքների։ Փոխարենը այն գտնվում է 43:44 ուղեծրային ռեզոնանսի մեջ Բելինդայի հետ։ Այն նույնպես մոտ է 8:7 ռեզոնանսին Ռոզալինդայի հետ ։
Արբանյակը պատկանում է Պորցիայի խմբին, խումբը նույնպես ներառում է` Բիանկան, Կրեսսիդան, Դեզդեմոնան, Ջուլիետը, Պորցիան, Կուպիդոնը, Ռոզալինդան և Կուպիդոնը ։ Այս արբանյակները ունեն նման ուղեծրեր և ֆոտոմետրիկ առանձնահատկություններ ։ Բացի նրա ուղեծրից, 15 կմ շառավղից , և 0,08 մեծությամբ երկրաչափական ալբեդոյից այս արբանյակի մասին այլևս ոչինչ հայտնի չէ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուրանի արբանյակներ
Վալեր (Էստֆոլդ)
Վալեր (Hvaler), կոմունա Նորվեգիայի Էստֆոլդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Շերհալդեն բնակավայրն է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 89.54 կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին:Կոմունան իրենից ներկայացնում է կղզիախումբ ։
Դերո (այլ կիրառումներ)
Դերո, կարող է վերաբերել՝
Վալեր (Էստֆոլդ)
Կոմունայի տարածքում է գտնվում 12-րդ դարի Հվալերի եկեղեցին, որը կղզեխմբի գլխավոր կրոնական կառույցն է։
Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Վալեր կոմունայում բնակվում է 3961 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 40 տարում աճ է գրանցել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստֆոլդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Լյուդմիլա Գենիկա-Չիրկովա
Լյուդմիլա Յուրևնա Գենիկա-Չիրկովա (Людмила Юрьевна Геника-Чиркова, ), խորհրդային և ռուսական թատրոնի ու կինոյի դերասանուհի, Բորիս Չիրկովի այրին։ ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ (1972)։
Կենսագրություն
Լյուդմիլա Գենիկա-Չիրկովան ծնվել է 1923 թվականի սեպտեմբերի 18-ին խորհրդային կինոռեժիսոր Յուրի Գենիկայի ընտանիքում։ 1947 թվականին ավարտել է Բ. Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտը՝ Վերա Լվովայի արվեստանոցը ։
Ավարտելուց հետո՝ 1947-1949 թվականներին, եղել է Ե. Վախթանգովի անվան թատրոնի դերասանուհիներից, այնուհետև 1950-1965 թվականներին հանդես է եկել Մոսկվայի Ա. Պուշկինի անվան դրամատիկական թատրոնում։ 1965 թվականից աշխատել է Մոսկվայի Ն. Գոգոլի անվան դրամատիկական թատրոնում։ Դասավանդել է ՎԳԻԿ-ում ։
Լյուդմիլա Գենիկա-Չիրկովան մահացել է 2019 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Նովոդևիչյան գերեզմանատանը՝ ամուսնու կողքին։
Ընտանիք
Հայրը՝ խորհրդային կինոռեժիսոր Յուրի Գենիկան է (1893-1965)։ Եղել է ՎԳԻԿ-ի պրոռեկտորը։
Ամուսինը՝ խորհրդային թատրոնի ու կինոյի հայտնի դերասան Բորիս Չիրկովն էր (1901-1982), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ։
Դուստրը՝ դերասանուհի, մանկավարժ Լյուդմիլա Չիրկովան է (ծնվ.՝ 1949 թ.)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնի անձինք Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի դասախոսներ
Մեգարա
Մեգարա (Μέγαρα ), քաղաք Հունաստանի արևելյան մասում, Ատտիկե նահանգում։ Քաղաքի բնակչությունը կազմում է մոտ 30 000 մարդ։ Մեգարան գտնվում է Աթենքից 42 կիլոմետր դեպի հյուսիս- արևմուտք։
Քաղաքի պատմություն
Քաղաքը ունեցել է երկու ակրոպոլիս, որի պատերից երևում են հին քաղաքի մնացորդները։ Դրանցից մեկը կոչվել է "Կարիա" և հիմնվել է Կարոս արքայի կողմից, ով Արգոսի պելասգների թագավորն էր։ Այնուհետև քաղաքը գրավել է լելեգիները, իսկ արքա Լելեգի թոռ Պիլասը թագավորությունը հանձնել է Աթենքի արքա Պանդիոնին։ Այսպես ձևավորվել է միացյալ ատտիկյան թագավորություն։
Պանդիոնը թագավորությունը բաժանել է իր չորս որդիների միջև։ Մեգարան բաժին է հասնում Նիսոսին, որը Մեգարայի հարևանությամբ կառուցել է Նիսեա բնակավայրը։ Նրա օրոք երկիրը ենթարկվել է կրետացիների հարձակմանը։ Նիսոսին օգնության է հասնում Մեգարիոսը, ով Բեոտիայի Օնհեսթ քաղաքից էր։ Ամուսնանալով Նիսոսի դստեր հետ, նա դարձավ իր անոր հետնորդը։
Թեզեոսը միավորել է նորից Պանդիոնի թագավորությունը և հատուկ հրամանով սյուն է տեղադրեկ տվել այստեղ, որը վկայում էր, որ սա Հոնիայի և Պելոպոնեսի սահմանագիծն է։
Մեգարայի վերջին արքան եղել է Հիպերիոնը, որից հետո քաղաքի ղեկավարը ընտրվել է ընտրությունների միջոցով։
Երբ դորիացիները արշավեցին Պելոպոնեսից, Մեգարան նվաճվել է վերջիններիս կողմից։ Քաղաքի բնակչությունը կոտորածի է ենթարկվել դորիացիների կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանության աշխարհագրություն
Ներսես Մկրտչյան
Ներսես Ալեքսանի Մկրտչյան, հայ լեզվաբան-արևելագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1995), պրոֆեսոր, ՀՀ ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1928 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Երևանում։ Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական համալսարանում տարիներ շարունակ դասավանդել է տարբեր առարկաներ՝ հայ բարբառագիտություն, լեզվաբանության ներածություն, ընդհանուր լեզվաբանություն, համեմատական քերականություն, արևմտահայերեն, գրաբար և այլն։
Ներսես Մկրտչյանը ուսումնասիրել է բարբառագիտություն, ազգագրություն, հայոց լեզվի պատմություն, միջլեզվային փոխառություններ, համեմատական քերականություն, ընդհանուր լեզվաբանություն, լեզվական առնչություններ, սեպագիր, սեմական լեզուներ և այլն։
Աշխատություններ
Ներսես Մկրտչյանի գրչին են պատկանում «Բուրդուրի բարբառը» (1971), «Գամիրքի բարբառը, ազգագրությունը և բանահյուսությունը» (1988), «Երաժշտական բառարան» (2000), «Բառերի կենսագրությունից» (1986 և հետագա հրատ.), «Սեմական լեզուները և հայերենը» (2005), «Հայերենից փոխառյալ բառեր թուրքերենի բարբառներում» (2008) և այլ աշխատություններ։
«Բուրդուրի բարբառը»
Ներսես Մկրտչյանը հետազոտել է արևմտահայ մի քանի (Անատոլիայում գտնվող) բարբառներ. Բուրդուրի, Սիվրի-Հիսարի, Բողազլյանի (Գամիրքի), Մուրադչա-Յայլայի, Սթանոզի՝ իրենց ժողովրդական բանահյուսությամբ և ազգագրությամբ հանդերձ։ Նա զբաղվել է նաև բանահավաքությամբ։
«Հայերենից փոխառյալ բառեր թուրքերենի բարբառներում»
Գիրքը նվիրված է թուրքերենի բարբառներին անցած հայերեն բառերին։ Թուրքերենի բառարաններում նշվում է ամենաշատը հայերենից թուրքերենին անցած 50-60 բառ, մինչդեռ բարբառներում դրանք շատ-շատ են՝ 1500-ից ավելի։ Ն. Մկրտչյանը հրատարակել է նաև հայերենից թուրքերենին անցած փոխառությունների բառարան, որտեղ ներկայացրել է բոլոր այն բառերը, որոնք տարբեր ժամանակներում անցել են թուրքերենին և գործածական են նրա թե՛ գրական լեզվում, թե՛ բարբառներում։
«Բառերի կենսագրությունից»
Այստեղ Ներսես Մկրտչյանը քննել է շուրջ 2000 բառ ու արտահայտություն։ Գիրքը հարուստ տեղեկություն է պարունակում բառերի նախնական իմաստների, կրած փոփոխությունների, նոր ձևերի ու իմաստների վերաբերյալ, որի շնորհիվ այն ունեցել է հինգ հրատարակություն և դարձել է հետաքրքրության առարկա տարբեր մասնագետների համար։
«Սեմական լեզուները և հայերենը»
Այն հրատարակվել է ռուսերեն, խմբագիրն է ակադեմիկոս Վ. Իվանովը, գրքին դրական կարծիք է տվել Թ. Գամկրելիձեն։
1979 թվականին լույս է տեսել «Հայերենի օրինաչափություններից շեղվող բառերը աքադերեն փոխառությունների լույսի տակ» հոդվածը։ Ներսես Մկրտչյանը լեզվական փաստերով ցույց է տվել, որ հայերը ժամանակակից են եղել աքադացիներին և նրանցից էլ լեզվական փոխառություններ են կատարել (դպիր, կնիք, անագ, գագաթ, ագուռ, թոնիր, քաղաք և այլն. շուրջ 300 բառ)։
Ն. Մկրտչյանը զբաղվել է նաև պամիրյան լեզուների և հայերենի առնչակցության հարցերով, որոնք աշխարհագրորեն միմյանցից բավականին հեռու են։ Նա նկատել է, որ երկու լեզուներում առկա շատ բառեր սկյութա-սակական ազդեցության հետևանք են։ Նա ճշգրտել է արաբերենից հայերենին անցած փոխառությունների ժամանակը։ Ն. Մկրտչյանի «Երաժշտական բառարանը» ունի ոչ միայն բացատրական, այլև՝ ստուգաբանական ուղղվածություն։ Այնտեղ կարևոր տեղեկություններ կան հայ ժողովրդական երաժշտական գործիքների, պարարվեստի և հին հայկական խազերի վերաբերյալ։
Ն. Մկրտչյանը հոդվածներ է գրել Հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ։ Նրա «Սպանդանոցից մազապուրծների հուշերը» գիրքը տպագրվել է Հայոց Ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի կողմից։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Հայ արևելագետներ
Վի Հա Ջուն
Վի Հա Ջուն (위하준, ի ծնե՝ Վի Հյուն Յի (위현이), ) հարավկորեացի դերասան և մոդել։ Առավել հայտնի է «Գոնջիամ․ ուրվականների ապաստան» (2018) և «Կեսգիշեր» (2021) ֆիլմերում և «Ինչ-որ բան անձրևի տակ» (2018), «Ռոմանտիկան բոնուսային գիրք է» (2019), «Կրկին 18» (2020) և «Կաղամարի խաղ» (2021) հեռուստասերիալներում կատարած դերերով, որոնցից վերջինը նրան միջազգային ճանաչման է բերել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հարավկորեացի մոդելներ
Հաննա Կոսոնեն
Աննա Կոսոնեն ( Hanna Kosonen, ) - Ֆինն քաղաքական գործիչ և նախկին մարզիկ, դահուկավազքի շխարհի չեմպիոն (2000)։ Ֆինլանդիայի Կենտրոնական կուսակցության անդամ։ 2015 թվականի ապրիլի 22-ից Էդվեսկունտայի (խորհրդարանի) անդամ ՝ Հարավարևելյան Ֆինլանդիայի ընտրատարածքից։ Գիտության և մշակույթի նախարար՝ 2019 թվականի օգոստոսի 9-ից դեկտեմբերի 9-ը ընկած ժամանակահատվածում ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1976 թվականի փետրվարի 27-ին Սավոնլիննա քաղաքում ։ 1995 թվականին ավարտել է Յուվյասկյուլի Վոյոնմաայի անվան սպորտային դպրոցը։ 2003 թվականին նա ստացել է մագիստրոսի աստիճան Յուվյասկյուլյայի համալսարանիում։
2009 թվականից մինչև 2017 թվականը եղել է Etelä-Savon Liikunta (ESLi) մարզական կազմակերպության փոխնախագահ։ Նա նաև Savonlinnan Keskustanaiset կանանց կազմակերպության նախագահն էր Սավոնլինում ։
2015 թվականի ապրիլի 19-ին խորհրդարանական ընտրություններում նա ընտրվել է պատգամավոր Հարավարևելյան Ֆինլանդիայի ընտրատարածքից ։ Էդուսկունտայի պատգամավոր է վերընտրվել 2019 թվականի ապրիլի 14-ի ընտրություններում։
2017 թվականի ապրիլի 9-ին կայացած ավագանու ընտրություններում նա ընտրվեց Սավոնլիննա քաղաքաի ավագանի։
2019 թվականի օգոստոսի 9-ին ստացել է գիտության և մշակույթի նախարարի պաշտոնը ՝ Աննա Սաարիկկոյին փոխարինելով, որը դեկրետային արձակուրդ էր գնացել մինչև 2020 թվականի օգոստոսը։ Դեկտեմբերի 10-ին Մարինի աշխատասենյակում ստացել է գիտության և մշակույթի նախարարի պաշտոնը։
Սպորտային կարիերա
1996 թվականին Բանսկա Բիստրիցայում անցկացվող դահուկավազքի աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում նա նվաճել է ոսկե մեդալը երկար հեռավորության վրա, կարճ հեռավորություններում ոսկե մեդալը և ռելեում բրոնզե մեդալը։ 1997 թվականին զբաղեցրել է 17-րդ հորիզոնականը դահուկասահքի աշխարհի գավաթի խաղարկությունում։ Դահուկավազքի 1998 թվականի աշխարհի առաջնությունում Վինդիշգարստենում երկար տարածությունում զբաղեցրել է 15-րդ հորիզոնականը և 13-րդ հորիզոնականը կարճ տարածությունում։ 1999 թվականին աշխարհի գավաթում առաջնությունում զբաղեցրել է 8-րդ հորիզոնականը։
2000 թվականի աշխարհի առաջնությունում Կրասնոյարսկում նվաճել է ոսկե մեդալ փոխանցումավազքում, բրոնզե մեդալ երկար տարածությունում և կարճ տարածությունում գրավել 14-րդ հորիզոնականը։ 2000 թվականի աշխարհի գավաթի խաղարկությունում զբաղեցրել է չորրորդ տեղը և հինգերորդ տեղը 2001 թվականի աշխարհի գավաթի խաղարկությունում։ 2002 թվականին աշխարհի առաջնությունում Բորովեցում զբաղեցրել է 9-րդ հորիզոնականը միջին տարածությունում։
Անձնական կյանք
2011 թվականին նա ամուսնացել է։ Ամուսնալուծվել է 2017 թվականին։ Նա ունի երկու երեխա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:1976 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 27 ծնունդներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Վիքիտվյալների արժեքների վերաձևակերպմամբ հոդվածներ
Ռոմանո դ’Էցելինո
Ռոմանո դ’Էցելինո (Romano d'Ezzelino), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վիչենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 14 535 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 692 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 21 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս 36060։ Հեռախոսային կոդ՝ 0424։
Andrena stepposa
Andrena stepposa - մեղվի հազվագյուտ տեսակ Andrena ցեղից (Andrenidae ընտանիքից) ներառված է Ուկրաինայի Կարմիր գրքում։ Ուկրաինայի էնդեմիկ տեսակ է։
Տարածվածություն
Ի սկզբանե տեսակը հայտնի է Ուկրաինայի տափաստանային շրջաններից՝ Դոնեցկի շրջան, Գրուզկիյ Էլենչիկի գետային հովիտ։ Չնայած երկարամյա սիստեմատիկ որոնողական աշխատանքների, այլ շրջաններում չի գտնվել։ Շատ հազվադեպ և հավանաբար էնդեմիկ տեսակ է, որը հանդիպում է միայն Ուկրաինայի տափաստանային շրջաններում։
Նկարագրություն
Երկարությունը 13-14 մմ է։ Մաշկի խավը սև է և կարճ, բացառությամբ ուսային մասի վառ ժանգագույն ուսային մասի խիտ մազերի և մեջքային մասի մազերի։ Տերիտները մի փոքր փայլուն, դասակարգումներ են։ Մեղուները ակտիվանում են գարնանը, բնաորման հատկությունները հայտնի չեն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թաղանթաթևավորներ
Վոլեր
Վոլեր (Våler), կոմունա Նորվեգիայի Էստֆոլդ ֆյուլքեյում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնը Հիրկեբյուգդեն բնակավայրն է։ Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Զբաղեցնում է 256.96 կմ² տարածք։ Որպես Նորվեգիայի ֆյուլքե՝ ստեղծվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին ։
Վոլերի զինանշանը
Վոլեր կոմունայի զինանշանը հաստատվել է 1986 թվականի հունիսի 20-ին և իրենից ներկայացնում է կապույտ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր։ Այն բաժանված է երկու մասին ։
Բնակչություն
Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Վոլեր կոմունայում բնակվում է 4268 մարդ։ Կոմունայի բնակչության քանակը վերջին 60 տարում կրկնակի աճ է գրանցել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստֆոլդ ֆյուլքեի կոմունաներ
Խորհրդավոր ընթրիք (Տինտորետտո)
«Խորհրդավոր ընթրիք» (Ultima Cena), Տինտորետտոյի նկարը՝ ստեղծված մոտավորապես 1592 թվականին։ Այս աշխատանքը հեղինակի վերջին անդրադարձն է իր սիրած թեմաներից մեկին։ «Խորհրդավոր ընթրիքը» Տինտորետտոյի կողմից նկարվել է հատուկ վենետիկյան Սան Ջորջո Մաջորե տաճարի համար, որտեղ և մինչ օրս գտնվում է նկարը ։ Նկարը զարմացնում է գեղանկարչական համարձակությամբ, որի մեջ վարպետորեն միահյուսվել են երկրային և աստվածային տարրերը ։
Սյուժե
Նկարիչը պատկերել է այն պահը, երբ Քրիստոսը բաժանում է հացը և արտասանում այս բառերը. «Այս է մարմինը Իմ»։ Տեսարանը հագեցած է խոր ներշնչվածությամբ և խորհրդավոր հուզականությամբ, որը պարուրել է զատկական սեղանի շուրջ նստածներին։ Գործողությունը տեղի է ունենում աղքատիկ պանդոկում, որի կիսախավարում թաղված տարածությունը անսահման է թվում. այս տպավորությունն ստեղծվում է գլխավորապես նկարի անկյունում պատկերված երկար սեղանի շնորհիվ։ Սեղանի շուրջ տիրող խորհրդավոր և տեղի ունեցող հրաշքի լարված հուզական մթնոլորտի տպավորությունը վերարտադրելու համար նկարիչը ցայտերանգության է դիմում. առջևի պլանի աջ կողմում նա պատկերել է սյուժեի հետ բացարձակապես կապ չունեցող մի քանի առարկաներ և կերպարներ. հատակին շարված են սափորներ և պարենով լի զամբյուղ, որին ուղղված է կատվի հայացքը, պանդոկապանը ինչ-որ բանի շուրջ խոսում է սպասուհու հետ, մեկ այլ կին սեղանից վերցնում է մրգերով լի պնակը ։
Նկարի մասին
«Խորհրդավոր ընթրիք» նկարը ստեղծվել է 1592-1594 թվականների ընթացքում։ Առաջին հայացքից թվում է, որ հրաշքի զգացումը սքողվել է խրախճանքի տեսարանով. կենցաղային մանամասները վերարտադրվել են ամենայն մանրամասնությամբ։ Սենյակը ողողված է անբնական լույսով, Քրիստոսի և առաքյալների գլուխներն օղակված են շողացող լուսապսակներով։ Այս կտավը կարելի է համարել ամփոփիչ գործ՝ Տինտորետտոյի ստեղծագործության մեջ ։ Այն ստեղծվել է արտասովոր զգացմունքով և այնպիսի վարպետությամբ, որը հասանելի է միայն հասուն նկարչին։ Դիտողի վրա հատուկ տպավորություն է թողնում սեղանի անկյունագիծը. այն տեսողականորեն բաժանում է աստվածային աշխարհը մահկանացուների աշխարհից ։
Դերջան (այլ կիրառումներ)
Դերջան, կարող է վերաբերել՝
Երաշտ
Երաշտ, տեղումների երկարատև անբավարարություն՝ օդի բարձր ջերմաստիճանի, ցածր հարաբերական խոնավության պայմաններում։ Երաշտը անապատացման բնական գործոններից է և հանգեցնում է բույսերի աճի ու զարգացման անկման, երբեմն՝ չորացման։
Երաշտը Հայաստանում
Հայաստանում երաշտը ձևավորվում է անտիցիկլոնային ռեժիմի պայմաններում՝ հիմնականում արևադարձային չոր օդային զանգվածների ներխուժման հետևանքով։ Երաշտը լինում է հողային և մթնոլորտային։ Հողային երաշտի դեպքում բույսերը տուժում են անձրևների երկարատև բացակայությունից և հողի արմատաբնակ շերտի չորացումից։ Մթնոլորտային երաշտի դեպքում հողում լինում է խոնավության որոշ պաշար, որն առանց անձրևների (հարաբերական խոնավությունն իջնում է 30%-ից) չի լրացվում և սպառվում է։ Երաշտի ժամանակ բույսն արմատների միջոցով դժվարությամբ է ջուր ստանում, գոլորշացող ջրի քանակը գերազանցում է հողից ստացածին, հյուսվածքների ջրով հագեցվածությունն ընկնում է, խախտվում են լուսասինթեզի և ածխածնային սնուցման բնականոն պայմանները։ Հաճախ հողային երաշտին նախորդում է մթնային երաշտը։ Երաշտը լինում է տարվա բոլոր սեզոններին։
Առավել վտանգավոր երաշտներ
Առավել վտանգավոր են գարնանային-ամառային և ամառային-աշնանային երաշտները։ Ամառային երաշտների ժամանակ կեսօրին օդի ջերմաստիճանը բարձրանում է 25-30 °C-ից, և հողի արմատաբնակ շերտը զրկվում է խոնավությունից, տևողությունը Ապարանի, Լոռու դաշտերում, Աշոցքի սարահարթում, Կոտայքի սարավանդում՝ 40-50, Սևանի ավազանում, Շիրակի դաշտում՝ 70-90, Թալինի սարավանդում, Սիսիանում՝ 110-120, Արարատյան դաշտում, Վայոց ձորում, Մեղրիում 130-150 օր է։ Հայաստանում Երաշտը դիտվում է անգամ լեռնային արոտավայրերում։ Մթնային Երաշտները գրեթե ամեն տարի դիտվում են Արարատյան գոգավորությունում, Վայոց ձորում, Սյունիքում մինչև 1500-1600 մ, Լոռի-Փամբակում, Աշոցքի սարահարթում՝ մինչև 1000 մ բարձրություններում։
Վերջին 50 տարիներին Հայաստանում առավել սակավ տեղումներ դիտվել են 1961, 1962, 1965, 1971, 1980, 1985, 1989, 1998, 2000 թվականներին։ Գարնանային ուժեղ երաշտ դիտվել է 1961 թվականին, ամառային՝ 1956, 1961 թվականին, աշնանային՝ 1952, 1964 թվականին, ձմեռային՝ 1955, 1958, 1961, 1989, 2000 թվականներին, առավել բարձր ջերմաստիճաններ՝ 1998, 2000 թվականներին (2000 թվականին Արարատյան դաշտում 37 օր օդի ջերմաստիճանը գերազանցել է 36 °C-ից, 22 օր՝ 38 °C-ից)։
Երաշտի կանխումը
Երաշտը կանխելու համար կիրառվում է ագրոտեխնիկա և հողաբարելավման միջոցառումների համալիր՝ հողի նախացանքային մշակում, պարարտացում, դաշտերում ձյան կուտակում, ոռոգում և այլն։
Կատեգորիա:Ջերմաստիճան Կատեգորիա:Բնական աղետներ
Մարիա Կիվանուկա
Մարիա Կիվանուկա (Maria Kiwanuka, ), ուգանդացի տնտեսագետ, գործարար կին և քաղաքական գործիչ, Ուգանդայի ֆինանսների նախարար (2011 թվականի մայիսի 27 - 2015 թվականի մարտի 1) ։ 2015 թվականից Ուգանդայի նախագահի ֆինանսական հարցերով ավագ խորհրդատուն է և պատասխանատու է Բրետոն Վուդսի համակարգի համար ։
Կենսագրություն
Մարիա Կիվանուկան ծնվել է Կամպալայում 1955 թվականի մայիսի 12-ին. : Սովորել և 1973 թվականին ավարտել է Կամպալայի հյուսիսում գտնվող աղջիկների գիշերօթիկ Գայազա ավագ դպրոցը։ 1974 թվականին ընդունվել է Մակերերեի համալսարան, որտեղից 1977 թվականին ստացել է առևտրի բակալավրի աստիճան։ Հետագայում սովորել է Լոնդոնի բիզնես դպրոցում, որտեղից ստացել է բիզնես կառավարման մագիստրոսի աստիճան ։
1980-ական թվականներից Մարիա Կիվանուկան ավելի քան տասը տարի աշխատել է Համաշխարհային բանկում որպես Արևելյան Ասիայի և Հարավային Աֆրիկայի տարածաշրջանների տնտեսագետ և ֆինանսական վերլուծաբան։ Մասնավորապես լուսաբանել է Բիրմայում, Մալավիում, Սվազիլենդում և Ուգանդայում իրականացված ծրագրերը։ Համաշխարհային բանկից հեռանալուց հետո վերադարձել է հայրենի Ուգանդա և զբաղվել մասնավոր գործունեությամբ։ Ընտանիքի անդամների հետ միասին հիմնադրել է ձեռնարկություններ հեռարձակման, հրատարակման, անշարժ գույքի և տնտեսական խորհրդատվության բնագավառներում։ 2000-ական թվականներից Բուգանդայի Ննաբագերեկայի ֆինանսական խորհրդատուն է ։ 2015 թվականի մարտի 1-ին կառավարության վերակազմավորումից հետո դադարել է պաշտոնավարել և նշանակել է Նախագահի ավագ խորհրդատու ։
Անձնական տվյալներ
Մարիա Կիվանուկան ամուսնացել է Oscar Industries Limited-ի գլխավոր գործադիր տնօրեն Մոհան Կիվանուկայի հետ։ 2007 թվականին, Մարիա Կիմանուկայի ֆինանսների նախարար նշանակվելուց չորս տարի առաջ, նրա ամուսինն ընդգրկվել է Ուգանդայի ամենահարուստ մարդկանց ցուցակում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուգանդացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Ուգանդայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մակերերեի համալսարանի շրջանավարտներ
Mumm
Պատմություն
Ընկերությունը հիմնադրվել է 3 Մյում եղբայրների` Ժակոբի, Գոտլիբի և Ֆիլիպի կողմից, որոնք գերմանացի գինեգործներ էին Հռենոսի հովտից և Բրյուլ քաղաքից Ֆրիդրիխ Գիսլերի կողմից 1827 թվականի մարտի 1-ից և կոչվում էր P. A. Mumm Giesler et C°։ P. A. տառերը հոր անվանատառերն են, որը հաջողակ գինու վաճառական էր Զոլինգենից։ 1852 թվականին Ժորժ Հերման Մյումը՝ Պիտեր Առնոլդի թոռը, դարձավ գինետան ղեկավարը և նրա G. H. անվանատառերն սկսեցին կիրառել ընկերության անվան մեջ։ Շամպայնի պիտակների կարմիր երիզն արվել է Պատվավոր լեգիոնի ֆրանսիական շքանշանի ժապավենի նման և դարձավ այս շամպայնի տարբերակիչ նշանը։ Որոշ ժամանակ անց ֆրանսիացիները ազգայնացրին Mumm ընկերությունը, թեև նրա հիմնադիրները, և նրանց ընտանիքները մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմն ապրում էին Ֆրանսիայում՝ չընդունելով ֆրանսիական քաղաքացիություն։
Ներկայումս կազմակերպությունը պատկանում է ֆրանսիական Pernod Ricard՝ ալկոհոլային խմիչքների արտադրող և մատակարար կազմակերպությանը։ Ըստ վաճառքի ծավալի՝ այն աշխարհում երրորդն է Moët & Chandon և Կլիկո այրուց հետո ։ Յուրաքանչյուր տարի վաճառվում է մոտ 8 միլիոն շիշ գինի աշխարհի ավելի քան 100 երկրներում ։ Մյումը Ֆորմուլա 1-ի պաշտոնական հովանավորն էր 2000-2016 թվականներին և հատուկ շամպայնի շշեր էր տրամադրում հաղթողներին՝ հարթակի վրա տոնելու համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շամպայն
Հեղինակային իրավունքը Պանամայում
Հեղինակային իրավունքը Պանամայում առաջին հերթին հիմնված է 1994 թվականի օրենքի վրա, որը հայտնի է որպես «15-րդ օրենք»։ Պանամայի մտավոր սեփականության մասին օրենսդրության պատմությունը անցյալում է մինչև 19-րդ դարը։ Բազմաթիվ պնդումների համաձայն՝ երկրի իշխանությունները սկսել են լրջորեն հետևել դրա պահպանմանը միայն վերջերս՝ միջազգային հանրության քննադատությունից հետո։ Այնուամենայնիվ, 2012-ի նոր օրենքը հակառակ ուղղությամբ գրավեց հասարակության մտահոգությունները, քանի որ շատերն այն չափազանց կոշտ են համարում։
Պատմություն
Պանամայում հեղինակային իրավունքի մասին օրենսդրության որոշ դրույթներ թվագրվում են դեռևս 1826 թվականին։ Պետությունը մասնակից է եղել 20-րդ դարի ընթացքում կնքված հեղինակային իրավունքների վերաբերյալ մի շարք միջազգային պայմանագրերի։ Պանամայի ազգային ասամբլեան 1994-ի օգոստոսին ընդունեց հեղինակային իրավունքի համապարփակ օրինագիծ, որը կոչվում է 15-րդ, որը հիմնված է մտավոր սեփականության համաշխարհային կազմակերպության կողմից մշակված մոդելի վրա։ 1994-ի օգոստոսին Պանամայի ազգային ժողովը ընդունեց 15-րդ օրենքը, որը հիմնված էր մտավոր սեփականության համաշխարհային կազմակերպության կողմից մշակված մոդելի վրա։ Օրենքը կատարելագործում է հեղինակային իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմը, նախատեսվում է ռոյալթիների վճարում, հեշտացվում է հեղինակային իրավունքները խախտողների հետապնդման գործընթացը, պաշտպանվում է ծրագրային ապահովումը։ Հեղինակային իրավունքի խախտումը ճանաչվում է որպես հանցագործություն, որը պատժվում է մինչև 20,000 ԱՄՆ դոլարի տուգանքով, իսկ տուգանքն ինքնին վճարվում է հօգուտ Պանամայի կրթության նախարարության հեղինակային իրավունքի ազգային վարչության։ Օրենքը նաև ճանաչում է բարոյական իրավունքի առկայությունը (ստեղծագործությունների հեղինակների իրավունքը պահանջել իրենց հրատարակությունները՝ առանց դրանցում որևէ փոփոխություն մտցնելու, հեղինակի անանունության իրավունքը և այլն)։ Հեղինակային իրավունքի գործողության ժամկետը հեղինակի մահից կամ անանուն ստեղծագործության հրապարակումից հետո 50 տարի է ։
1996 թվականի 23-րդ օրենքի համաձայն, երկրում ստեղծվել է մտավոր սեփականության հարցերով միջառարկայական հանձնաժողով, որը վերահսկում է հեղինակային իրավունքի հետ կապված տարբեր գործերի քննությունը ։