cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Եֆիմիա Բոուզ
Կենսագրություն
1842 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, Պարամատայում Ալենն ամուսնացել է հացթուխ և մեթոդիստ քարոզիչ Ջոն Բոուզի հետ։ 1848 թվականին նրանք տեղափոխվել են Վուլոնգոնգ, որտեղ Ջոնին ընդունել են մեթոդիստական ծառայության։ Եֆիմիան լույս աշխարհ է բերել 11 երեխա, որոնցից ութը ողջ են մնացել մինչև հասուն տարիքը։ Ջոնի ծառայության հետ կապված ընտանիքը հաճախ տեղափոխվել է մի գյուղական բնակավայրից մյուսը, և 1880 թվականին նրանք վերադարձել են Ստենմոր ։
1891 թվականին Ջոնի մահից հետո Եֆիմիան ղեկավարել է կանանց քոլեջը, որը հիմնադրել է հանգուցյալ ամուսինը Մարրիկվիլլում։ Եֆիմիա Բոուզը մահացել է 1900 թվականի նոյեմբերի 12-ին և թաղվել է Ռուքվուդի գերեզմանատանը` որբ թողնելով երեք որդիներին և չորս դուստրերին ։
Սոցիալական ակտիվիզմ
Բոուզն ակտիվորեն հանդես է եկել նաև գաղութում ալկոհոլի օգտագործումը նվազեցնելու տարբեր միջոցառումներով։ Նա մեծ ներդրում է ունեցել կիրակի օրերին ալկոհոլային խմիչքների առևտրի արտոնագրման և սահմանափակումների խստացման գործում։ Չնայած իր բուռն արշավին՝ նա չի կարողացել ապահովել կանանց բարմենուհիներ աշխատելու արգելք սահմանելու հարցում ։ 1892 թվականին Բոուզը նաև նպաստեց հարբած կանանց սթափության տների բացմանը ։
1886 թվականին Բոուզը մեկն էր այն հինգ կանանցից, ովքեր ստեղծել են կանանց կոմիտեի Նոր Հարավային Ուելսի սոցիալական մաքրության ընկերության մասնաճյուղը։ Որպես գաղութում բարոյականության ամրապնդման ծրագրի մի մաս` կոմիտեն հասել է կանանց իրավունքների բարելավմանն ուղղված մի շարք օրենսդրական ակտերի ընդունման։ Բոուզը նպաստել է սեռական համաձայնության տարիքը 14-ից 18 տարեկան բարձրացնելուն։ Նա նաև կարևոր դեր է խաղացել դրամաշորթության, հասարակաց տների և մանկական մարմնավաճառության դեմ պայքարի նոր միջոցառումներ ներդնելու գործում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի սուֆրաժիստներ
Աբիոտիկ գործոններ
Աբիոտիկ գործոններ կամ անկենդան գործոններ, անօրգանական միջավայրի՝ կենդանի օրգանիզմի վրա ազդող գործոններ։ Մթնոլորտի, ծովի և անուշահամ ջրերի, հողերի (խոնավություն) ու կլիմայի բնութագրիչները համարվում են աբիոտիկ գործոններ ։
Ընդհանուր բնութագիր
Մշակաբույսերի համար հատկապես կարևոր են օդային, ջրային, ջերմային, սննդային ռեժիմները, հողի հանքային կազմը և արեգակնային ճառագայթման ուժգնությունը։ Արեալի սահմաններում օրգանիզմների տարածքի տեղաբաշխումը, թվաքանակը և կենսազանգվածը կախված են այս կամ սահմանափակող գործոնից (օր․՝ առանձին սորտեր և մշակաբույսեր կարող են աճել որոշակի նվազագույն խոնավության առկայության դեպքում)։ Իրենց հերթին, կենդանի օրգանիզմները կարող են ազդել անկենդան միջավայրի վրա, օրինակ՝ աղքատ հողերում աճող բույսերն աստիճանաբար փոխում են դրանց կազմն ու կառուցվածքը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էկոլոգիա Կատեգորիա:Հողագիտություն
Արշարունյաց դաշտ
Արշարունյաց, դաշտ Արաքսի վերին հոսանքի շրջանում։ Արշարունյաց դաշտ է կոչվել այն տարածքը, որը գրավում էր Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Արշարունիք գավառը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դաշտեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կարսի մարզի հարթավայրեր
Կարին Միյամոտո
Կենսագրություն
2008 թվականի նոյեմբերից դարձել է Hello Pro Egg խմբի անդամ լսումների արդյունքում, որտեղ կատարել էր Cute խմբի երգը ։
2010 թվականին հրաժարվեց մասնակցել 9֊րդ սերունդի Morning Musume խմբի ելույթին ։
2011 թվականին հրաժարվեց ելույթ ունենալ 2֊րդ սերունդի S/mileage ելույթներին և 10֊րդ սերնդների Morning Musume ։
2012 թվականին հրաժարվեց մասնակցել 11֊րդ սերունդի Morning Musume ելույթին ։
2013 թվականի փետրվարին միացվեց Hello Pro Kenshusei նոր խմբի անդամ ստեղծված մասնակիցներից Juice=Juice ։
Բրոշյուրավորում
Բրոշյուրավորում, հրատարակության տպված էջերն ու կազմերը միավորելու, շապկելու կամ կազմելու գործողությունների ամբողջություն։
Գրքի բլոկի բրոշյուրավորումը ներառում է նաև պահպանակների սոսնձումը բլոկի առաջին և վերջին տետրերին, ծածկափակումը, կռնակի մամլումը, կլորացումը կամ մակաշերտումը, ամրացնող տարրերի սոսնձումը և այլն։
Արցախի Հանրապետության ճարտարապետություն
Ճարտարապետությունը Արցախում զարգացել է հայկական ազգային ճարտարապետության ավանդույթներով։ Արցախի տարածքում պահպանվել են նախնադարյան բնակավայրեր, դամբարաններ, նախամարդու արվեստի հետքեր, վաղ շրջանի պատմամշակութային արձաններ, ուղեցույց-կոթողներ, կիրառական արվեստի գործեր, դրամներ և այլն։ Հնագույն բնակավայրերից ամենանշանավորը Տիգրանակերտն է (մ.թ.ա. 90-ական թթ.), որի պեղումները (2006-ից) հավաստում են քաղաքաշինական կառուցող, արվեստի և մշակույթի զարգացման բարձր մակարդակը։
Հուշարձաններ
Արցախում պահպանված ավելի քան 1600 հուշարձաններից հնագույնը Գրիգոր Լուսավորչի՝ Ամարասում հիմնադրած եկեղեցին է (4-րդ դարի սկիզբ), որի հորինվածքն օրինակ է ծառայել Արցախի առաջին եկեղեցիների կառուցման համար։ Վաղ միջնադարից պահպանվել են Ծիծեռնավանքի (4-5 դդ.), Մոխրենեսի Օխտը դռնի (5-6 դդ.), Վանքասարի, Վարազգունի (Վարագայում, երկուսն էլ՝ 7-րդ դարի) Տիգրանակերտի եկեղեցիները, Գրիգոր Լուսավորչի թոռ Գրիգորիսի դամբարանը (5-րդ դարի) Ամարասի վանքում։ 5-րդ դարի հայկական արվեստին բնորոշ խարիսխներ կան Բռի եղցի վանական համալիրում, խոյակ՝ Ճարտար գյուղում (այժմ՝ Ստեփանակերտի պատմաերկրագիտական թանգարանում)։ Արցախի տարածքում շինարարական արվեստը ծաղկել է 12-13 դարերում, երբ ձևավորվել է հայկական ճարտարապետության Արցախի դպրոցը, որի նշանավոր կառույցները Դադիվանքի, Խաթրավանքի, Գտչավանքի, Հակոբավանքի, Հյուրեկավանքի, Գանձասարի, Եղիշե Առաքյալի, Օխտը դռնի, Հանդաբերդի, Բռի եղցի և այլ վանական համալիրներում են։
Արցախի ճարտարապետական դպրոց
Արցախի ճարտարապետական դպրոցը զարգացել է Անի-Շիրակի, Սյունիքի, Լոռու դպրոցներին բնորոշ օրինաչափություններով, որոնք վերաբերում են եկեղեցիների տիպերին (գմբեթավոր դահլիճ, ներգծած խաչ), կառուցող, հնարքներին (փոխհատվող կամարներով ծածկեր, հակաերկրաշարժային միջոցներ, գմբեթային փոխանցումներ), ճակատների հարդարանքին (դեկորատիվ կամարաշարեր, ճակատային զույգ խորշեր, շքամուտքերի ձևավորում) և այլն։ Առկա են նաև Արցախի դպրոցին բնորոշ առանձնահատկություններ (տարածված էին միանավ դահլիճ տիպի եկեղեցիները, ուղղանկյուն բեմը, միևնույն վանական համալիրում՝ մի քանի փոքր եկեղեցիներ են)։ Պաշտպանական կառույցներից նշանավոր են Մայրաբերդը (Ասկերանի բերդամրոցը), Կաչաղակաբերդը, Խաչենաբերդը, Ջրաբերդը, Շիկաքարը, Խոխանաբերդը, Հասան-Ջալալ Դոլայի դղյակը, Գյուլիստանի և Փառիսոսի ամրոցները։
Բոխանով (գյուղ, Վարվայի շրջան)
Բոխանով (Боханів), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Վարվայի շրջանում։
Արդվիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Արդվի գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 105 հուշարձան (10 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձանների ցանկեր Կատեգորիա:Արդվի
(7216) Իշկով
(7216) Իշկով (Ishkov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի օգոստոսի 21-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,157013 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7723 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5417 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1157,12 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,311118 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,02° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արցախի Հանրապետության ճարտարապետություն
ԼՂՀ ճարտարապետությունը 17-ից 18-րդ դարերում
17-18 դարերում Արցախում կիրառվել են ողջ հայկական ճարտարապետությանյան մեջ նույն շրջանում տարածված եռանավ գմբեթավոր բազիլիկի հորինվածքները, կառուցվել են վանք-ամրոցներ, պարսպապատվել վանքերը։ 2 զույգ մույթերով եռանավ բազիլիկներից Քաշաթաղի Հակ գյուղի Սուրբ Մինաս (1675), Մերիկ գյուղի (1682), Տողի Սուրբ Հովհաննես (1736), Կավաքավանքի (1742), Ավետարանոցի Սուրբ Աստվածածին, Թաղասեռի Սուրբ Աստվածածին և այլն) բացի՝ կառուցվել են նաև 17-րդ դարերում Հայաստանում մշակված 1 զույգ մույթով բազիլիկ եկեղեցիներ Ծաղկավանքի (1682), Հակակուի Սբ. Աստվածածին, Եղիշա Կուսի անապատ (1675), Ավետարանոցի Կուսանաց անապատ և այլն։
Ուշ միջնադար
Ուշ միջնադարում Արցախում մելիքական բնակելի տները, զուգակցվելով պաշտպան, կառույցների հետ, վերածվել են բնակելի համալիրի նոր տիպի՝ ապարանքի (Գյուլիստանի, Մոխրաթաղի, Մաղավուզի, Թալիշի, Ավետարանոցի)։ Արցախի ճարտարապետության մաս են կազմում բազմաթիվ և բազմապիսի հորինվածքներով խաչքարերը։ Բարձրարվեստ գործեր են հատկապես Դադիվանքի, Խաթրավանքի, Կոշիկ անապատի, Գանձասարի, Բռի Եղցի վանքերի և այլ խաչքարեր։ Հայտնի հայկական հնագույն 8 խաչքարից 2-ը Արցախում են՝ Քոլատակ գյուղի Հովանավանքում (853) և Վաղուհաս գյուղում (866)։
Կամրջաշինության
Հայկական կամրջաշինության լավագույն նմուշներից են Թարթառ գետի վրա՝ Պառավի, Վարընկաթաղի (երկուսն էլ՝ 7-8 դդ.), Ասփայի, Սարսանգի (մնացել է ջրամբարի տակ), Խաչեն գետի վրա՝ Թախտեն (երեքն էլ՝ 18-րդ դարում), Իշխանագետի վրա Հաթամի՝ (17-րդ դարում) և Ավան Յուգբաշու (18 դարում), Կապիտջուր գետակի վրա՝ Մանաշիդի, Սևջրի վրա՝ Վերիշենի (17-18 դդ.) Կարկառ գետի վրա՝ Մազի (18 դարում, պայթեցվել է 1989-ին), Չանախչի գետակի վրա՝ Ավետարանոցի կամուրջները։
19-րդ դար
19-րդ դարի կոթողային կառույցներից է Շուշիի Ղազանչեցոց Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին (1868-1887)։ Ժողովրդական ճարտարապետության ուշագրավ օրինակներ են Շուշիի 18-19-րդ դարերիի բնակելի տները։ Հայկական դասական ճարտարապետության ձևերով են լուծված Ստեփանակերտի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հանրապետական գրադարանի (ճարտարապետ՝ Արտաշես Շիրինյան), Վահրամ Փափազյանի անվան հայկական դրամատիկական թատրոնի (ճարտարապետներ՝ Հ. Վրդանեսով, Արտաշես Շիրինյան), Մարտունի քաղաքի և Ճարտար գյուղի մշակույթի պալատների (երկուսն էլ՝ ճարտարապ՝ Գևորգ Թամանյան) շենքերը։
20-րդ դար
1995-ից հետո Արցախում հիմնականում կատարվել են պատերազմից տուժած բնակավայրերի (Շուշի, Մարտակերտ, Ասկերան, Բերդաձոր, Քարին տակ, Խրամորդ և այլն) վերականգնման աշխատանքներ։ Կառուցվել են բնակելի և հասարակական շենքեր. Ստեփանակերտում՝ «Արմենիա» հյուրանոցը (2005), ԼՂՀ ազգային ժողովի (2008) և Կառավարության (2010, շենքերը, Երեքն էլ՝ ճարտարապետ՝ Համլետ Խաչատրյան), ԼՂՀ քաղաքաշինության նախարարության վարչական շենքը (2008, ճարտարապետ՝ Մամիկոն Ֆարսյան), «Սոֆիա» առևտրահյուրանոցային կենտրոնը (2009, ճարտարապետ՝ Նվեր Միքայելյանը), Առևտրական կենտրոնի համալիրը (2010) և օդանավակայանը (2011, երկուսն էլ՝ ճարտարապետ՝ Տիգրան Բարսեղյան), № 6 դպրոցի շենքը (2011, ճարտարապետ՝ Վլադիկ Սարգսյաև), «Արցախ» բնակելի թաղամասը (2011), կառուցվում են հիվանդանոց, ծննդատուն, դատախազության վարչական շենքը, Շուշիում՝ մշակույթի պալատ, ԼՂՀ մշակույթի նախարարության շենքը են։
Կատեգորիա:Արցախ Կատեգորիա:Ճարտարապետություն ըստ երկրի Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն
Ջրագիծ
Ջրագիծ, լողացող նավի իրանի՝ հանդարտ ջրային հորիզոնական մակերևույթի հետ շփման գիծ։ Ջրագիծ լինում են թեթև (դատարկ նավի համար), բեռնային (առավելագույն թույլատրելի սուզվածքով ընկղմված լրիվ բեռնված նավի համար) և կառուցվածքային (նախագծային սուզվածքին համապատասխանող)։
Կատեգորիա:Ծովագնացության եզրեր Կատեգորիա:Նավաշինություն
Կալինինգրադի մարզ
Կալինինգրադի մարզ (Калининградская область), մարզ Ռուսաստանի կազմում, Ռուսաստանի ֆեդերացիայի միավոր։ Մայրաքաղաքն է Կալինինգրադ քաղաքը։
Սահմանակից է Լեհաստան և Լիտվայի հետ, հյուսիսից գտնվում է Բալթիկ ծովի ափին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կալինինգրադի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի դաշնային բաժանում
Տիյի սյուր Սել
Տիյի սյուր Սել (Tilly-sur-Seulles), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1448 մարդ, բնակչության խտությունը` 161.25 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.98 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 220 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 19 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 941 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 710-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 231։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,5 %։ 710 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 647 անձ (319 տղամարդ և 328 կին)։ Գործազուրկ են եղել 63 անձ (30 տղամարդ և 33 կին)։ 231 անաշխատունակներից 71-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 110-ը` թոշակառուներ, իսկ 50-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Լեանդրո Էնրիկե
Լեանդրո Էնրիկե (Leandro Henrique, ), առավել հայտնի որպես Լեանդրինյո, բրազիլացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս Նապոլիից վարձավճարով հանդես է գալիս Ատլետիկո Մինեյրոյի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական հարձակվողի կամ ձախ վինգերի դիրքում ։
Պոնտե Պրետա
Լեանդրինյոն պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի կարիերան սկսել է Պոնտե Պրետայում։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2015 թվականի հունիսի 25-ին՝ Ֆլումինենսեի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում բրազիլացին խփեց 2015 թվականի օգոստոսի 20-ին՝ Հարավամերիկյան գավաթի Շապեկոենսեի դեմ խաղում։ Պոնտե Պրետայի առաջին թիմի կազմում Լեանդրինյոն անցկացրեց 9 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլի հեղինակ ։
Նապոլի
2017 թվականի հունվարի 12-ին Լեանդրինյոն 4 տարվա պայմանագիր կնքեց Նապոլիի հետ ։ Ակումբը նրա համար վճարեց 600 հազար եվրո ։ Նապոլիի առաջին կազմում առաջին անգամ հայտավորվեց 2017 թվականի ապրիլի 9-ին՝ Լացիոյի դեմ խաղում ։
2018 թվականի հուլիսի 10-ին Լեանդրինյոն 1 տարվա վարձավճարով միացավ Ատլետիկո Մինեյրոյին ։
Միջազգային կարիերա
2015 թվականին Լեանդրինյոն Բրազիլիայի մինչև 17 տարեկանների հավաքականի հետ հաղթեց Հարավային Ամերիկայի առաջնությունը, որի ժամանակ նա դարձավ 8 գոլի հեղինակ 8 խաղում՝ դառնալով առաջնության լավագույն ռմբարկուն։ Նույն թվականին նա մասնակցեց մինչև 17 տարեկանների աշխարհի առաջնությանը ՝ դառնալով 2 գոլի և 1 գոլային փոխանցման հեղինակ անցկացրած 5 խաղերում , սակայն Բրազիլիան դուրս մնաց քառորդ եզրափակչից ։
Ակումբային
Պոնտե Պրետա
Միջազգային
Բրազիլիա Մ17
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պոնտե Պրետայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նապոլիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ատլետիկո Մինեյրոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Առինջ (գետակ)
Առինջ, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Մոկս գետի ավազանում։ Հոսում է Առինջ համանուն գյուղի մոտով, անտառապատ վայրերով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Բորգես
«Բորգես» (գերմ.՝ Borgis, < իտալ. borghese – քաղաքային), 9 կչփ-ի (3,375 մմ) լատինատառ տպատառ՝ սովորական, քաղաքացիական գրքերի (ի տարբերություն եկեղեցականի) տպագրության համար։
«Բորգեսը» գործածվել է 1498 թվականից Վենետիկում՝ առավելապես թերթերի, հետագայում՝ նաև գրքերի ու ամսագրերի տեքստեր շարելու համար։
1933 թվականին Միսակ Էփրիկյանի ղեկավարությամբ ստեղծվել է հայկական «Բորգես»՝ «Հայկական խորհրդային հանրագիտարանը» շարելու համար (1-ին պրակի ազդօրինակը լույս է տեսել 1935 թվականին)։
Կատեգորիա:Տառատեսակներ
Սրունք-վեգային հոդ
Սրունք-վեգային հոդ մարդու, սրունքի ոսկրերի միացումը ոտի ոսկրերի հետ։ Սրունք-վեգային հոդը կազմում են մեծ ու փոքր ոլոքների ստորին ծայրերը և գարշապարի ոսկրը՝ վեգոսկրը։ Վերջինս իր ստորին մակերեսով միաժամանակ հոդավորվում է ստորադիր ոսկրերի՝ կրունկոսկրի և նավակոսկրի հետ, կազմելով սրունք-թաթային հոդի ստորին հարկը։ Այս հոդերը և ոտքի ոսկրերի կամարը կարևոր նշանակություն ունեն քայլելու պրոցեսում։ Սրունք-վեգային հոդը կողքերից ամրապնդվում է մի քանի ամուր կապաններով, որոնք, սկսվելով միջային ու դրսային պճեղներից, տարածվում են գարշապարի ոսկրերի վրա։ Հոդի ամրությանը զգալի չափով նպաստում են նաև նրան շրջապատող մկանների ջլերը։ Հոդաշապիկը առջևից և ետևից բարակ է և ավելի քիչ է պաշտպանված։ Սրունք-վեգային հոդում կատարվում են ծալման և տարածման շարժումներ, իսկ ոտնաթաթի ազատ կախված դիրքում հնարավոր է նաև կողմնային շարժումներ՝ զատում և տարբերում։ Սրունք-վեգային հոդի շրջանում ոտի ոլորման պատճառով հաճախ տեղի է ունենում կողմնային կապանների պատռվածք և պճեղների կոտրվածք, որը սովորաբար զուգորդվում է թերհոդաղաղտումով։
Կատեգորիա:Հենաշարժիչ համակարգ
Կոնֆետ
Կոնֆետ (confectum՝ «պատրաստված է»), արտադրանք՝ պատրաստված տարասեռ շաքարներից և շոկոլադից։ կոնֆետներ են կոչվում նաև շաքարի մեջ թաթախած մրգերը։
«Կոնֆետներ» եզրույթը առաջացել է դեղագործների մասնագիտական ժարգոնից։ 16-րդ դարում կոնֆետ էին կոչվում մշակված կամ շաքարի մեջ թաթախած միրգն ու մուրաբաները, որոնք օգտագործվում էին բժշկական նպատակներով  ։ Հետագայում եզրը ավելի լայն իմաստ ստացավ և վերաբերեց հրուշակեղենի և անուշեղենի որոշ տեսականու ։
Հրուշակեղենի տեսականի
Այս բոլոր հրուշակեղենները, որոնք տարբերվում են բաղադրություններով և հատկություններով, պատրաստվում են տարբեր նյութերից և ձևավորվում են տարբեր ձևերով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոնֆետ Կատեգորիա:Հրուշակեղեն Կատեգորիա:Սննդամթերք
Ավտոստ (գետ)
Ավատոստ, գետ Ճորոխի ավազանում, նրա վտակ Օլթիի աջակողմյան օժանդակը։ Օթիին է միանում Ավդոստ գյուղի մոտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Օլթի գետի վտակներ
Ուլյանովկա (գյուղ, Նովի Բուգի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ուլյանովկա գյուղում բնակվում էր 452 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,72 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովի Բուգի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արծնիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Արծնի գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է ՀՀ կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (1 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձանների ցանկեր
Դավանություն հավատո եկեղեցյաց հայաստանյայց
«Դավանություն հավատո եկեղեցյաց հայաստանյայց» («Դաւանութիւն հաւատոյ եկեղեցեաց հայաստանեայց»), Յոախիմ Շրյոդերի 1711 թվականին հրատարակած «Արամեան լեզուին գանձ» գրքի մի բաժինն է՝ հայերեն և լատիներեն։ Հայերենից լատիներեն թարգմանել է հեղինակը։ Հրատարակիչը եղել է Գրիգոր Խալդարյանը։
Տպագրվել է նաև 1780 թվականին Լոնդոնում՝ Ջոն Ռիվինգտոնի տպարանում՝ Աստրախանի ու Նոր Նախիջևանի առաջնորդ Հովսեփ Արղությանի խնդրանքով։ Տպակից է Ներսես Շնորհալու «Հաւատով խոստովանիմ» աղոթքին։
Լատիներեն տիտղոսաթերթին գրված է՝ «Confessio ecclesiae armenicae latine reddita...» (76 էջ, 2°, 13 x 9,7 սմ)։
Կատեգորիա:Հայերեն գրքեր
Վերին Վալսա
Վերին Վալսա (Верхняя Валса), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով, Նենեցյան ինքնավար օկրուգով։ Գետաբերանը գտնվում է Շելինա գետի ձախ ափին՝ 91 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 61 կմ։
Չելեբի (Քղիի գավառ)
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 55 տուն հայ և քուրդ բնակիչ։
Վերին Վալսա
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Չելեբի (Քղիի գավառ)
Պատմամշակութային կառույցներ
Չելեբին ուներ 1259 թվականին կառուցված հայկական եկեղեցի ։
Վերին Վալսա
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Չելեբի (Քղիի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վերին Վալսա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Իզիդոր Այզեկ Ռաբի
Իգիդոր Այզեկ Ռաբի (Isidor Isaac Rabi, ), ֆիզիկոս։
Ֆելիկսովո (գյուղ, Կիրովսկի շրջան)
Ֆելիկսովո (Феликсово), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կիրովսկի շրջանի կազմում։
Իզիդոր Այզեկ Ռաբի
Սովորել է Կոռնելի և Կոլումբիայի համալսարաններում։ 1924 - 1927 թվականներին դասավանդել է Նյու Յորքի քոլեջում։ 1927-1929 թվականներին մասնագիտացել է Մյունխենի, Կոպենհագենի, Համբուրգի, Լայպցիգի և Ցյուրիխի համալսարաններում։ 1929 թ-ից աշխատում է Կոլումբիայի համալսարանում (1937 թ-ից՝ պրոֆեսոր)։ 1940-1945 թվականներին եղել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի ճառագայթային լաբորատորիայի տնօրենի տեղակալ և զբաղվել ռազմապաշտպանական բնույթի հետազոտություններով։ Աշխատանքների մի մասը վերաբերում է ատոմային սպեկտրոսկոպիային և ատոմի էներգետիկ մակարդակների գերնուրբ կառուցվածքի հետազոտման համար մոլեկուլային փնջերի մեթոդի օգտագործմանը։ 1933-1939 թվականներինին մշակել է ռադիոհաճախային ռեզոնանսի օգնությամբ ատոմային միջուկների մագնիսական մոմենտների չափման մեթոդ և կատարել պրոտոնի ու դեյտրոնի մագնիսական մոմենտների ճշգրիտ չափումներ։ 1944 թվականին արժանացել է ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի։
Ֆելիկսովո (գյուղ, Կիրովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Իզիդոր Այզեկ Ռաբի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Տեսական ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Կոռնելի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ
Ֆելիկսովո (գյուղ, Կիրովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կիրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սուքիաս Ավետիսյան
Կենսագրությունը
1976 - 1981 թվականներին սովորել է Երևանի պոլիտեխնիկական իստիտուտի Լենինականի մասնաճյուղում, ինժեներ-շինարար է։
2004 թվականին ավարտել է  Հայաստանի կառավարման և տնտեսական բարեփոխումների ինստիտուտի  ասպիրանտուրան։ Էկոլոգիայի և հասարակության միջազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս։ Տնտեսագիտական գիտության թեկնածու։ Պարգևատրվել է «Աշխատանքի տարբերության համար» մեդալով (1981)
1982 - 1983 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում
1981 - 1982 թվականներին աշխատել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի Լենինականի մասնաճյուղում, ԼԿՄԵ կոմիտեի քարտուղար, ԼԿՄԵԱ- ի Լենինականի քաղաքային կոմիտեի կազմակերպչական բաժնի ղեկավար, ԼԿՄԵԱ-ի Մոսկվայի մարզային կոմիտեի առաջին քարտուղար, 1989 -
1990 - ՀԿԿ Լենինականի քաղաքային կոմիտեի հրահանգիչ։
1990 - 1991 թվականներին աշխատել է «Շիրակստրոյի» տրեստում որպես գծագրող։
1991 - 1993 թվականներին Մոսկվայի վարչական շրջանի (Գյումրի) բնակարանային կառավարման բաժնի գլխավոր ինժեներ։
1994 - 1996 թվականներին Քաղաքային խորհրդի Գյումրի գործադիր կոմիտեի նախագահի տեղակալ, Տնային տնտեսության և կոմունալ ծառայությունների վարչության պետ։
1996 - 1999 թվականներին Գյումրիի քաղաքապետի տեղակալ։
1995 - 1999 թվականներին Հայաստանի խորհրդարանի ընտրված անդամ։ «Բարեփոխումներ» պատգամավորական խմբի անդամ, ապա «Երկրապահ»։
1999 - 2003 թվականներին խորհրդարանի անդամ էր։ Պետական-իրավական հարցերի մշտական ​​հանձնաժողովի անդամ։ Միասնության խմբակցության անդամ։
2003 - 2007 թվականներին կրկին պատգամավոր էր։ Գիտության, կրթության, մշակույթի և երիտասարդության հարցերի մշտական ​​հանձնաժողովի անդամ և 2004 թվականից `սոցիալական և առողջապահական հարցերի վերաբերյալ։ «ՀՀԿ» անդամ։
2000 թվականից սեղանի թենիսի ֆեդերացիայի նախագահի տեղակալ Շիրակի մարզ։
2001 թվականից փոքրիկ-ֆուտբոլի ասոցացիայի անդամ Հայաստանում։ МАНПО ակադեմիկ (2001)։
2003 թվականից փոքր-ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահ Շիրակի մարզում։
2003 հունիսից մինչև 2004 թվականի սեպտեմբերից` Ազգային ժողովի սոցիալական, առողջապահության և բնության պահպանության հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ, իսկ 2006 թվականի սեպտեմբերից` նույն հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ ։ ՀՀԿ խմբակցության անդամ։
2005 թվականին Նշանակվել է Գյումրու պետական մանկավարժական ինստիտուտի կառավարման խորհրդի անդամ։
2006 թվականից ՀՀ ֆուտբոլի ֆեդերացիայի գործադիր կոմիտեի անդամ է ։ 2008 թ. մայիսի 13-ին Ազգային ժողովի պատգամավոր է ընտրվել համամասնական ընտրակարգով Հայաստանի Հանրապետական կուսակցությունից։ ՀՀԿ անդամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ապրիլի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:1959 ծնունդներ Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքագետներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ Կատեգորիա:Հայ շինարարներ
Արճիս (գետակ)
Արճիս, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Կուրի ավազանում, Դեբեդի աջակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Վիրահայոց լեռներից և մայր գետին է միանում Տավուշի մարզի Արճիս գետի մոտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեբեդ գետի վտակներ Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր
Կեմերովոյի մարզ
Սահմանակից է Ռուսաստանի Տոմսկի և Նովոսիբիրսկի մարզերի հետ, Ալթայի և Կրասնոյարսկի երկրամասերի, ինչպես նաև Ալթայի և Խակասիա հանրապետությունների հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կեմերովոյի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի դաշնային բաժանում Կատեգորիա:Սիբիր
(17) Թետիս
(17) Թետիս (Thetis), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1852 թվականի ապրիլի 17-ին Ռոբերտ Լյութերի կողմից Դյուսելդորֆում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,469834 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1387 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,801 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Թետիս աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,1283 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1417,75 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,253923 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,59° անկյուն։ Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:1852 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ռոբերտ Լյութերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զեփյուռ հայրենյաց
«Զեփյուռ հայրենյաց» («Զեփիւռ հայրենեաց»), բանասիրական, գիտահանրամատչելի կիսամսյա (սկզբում՝ ութօրյա և տասնօրյա) հանդես։
Պատմություն
Լույս է տեսել 1862-1867 թվականներին Կ. Պոլսում (նաև «Զեփիւռ» վերտառությամբ)՝ ընդհատումերով։ Խմբագիրներ՝ Մինաս Գաբամաճյան, Մարտիրոս Թեստիճյան։
Տպագրել է գիտական, բարոյախոսական, առողջապահական, ուսումնական-կրթական հոդվածներ, գրական ստեղծագործություններ։
Որպես հավելված՝ հրատարակել է Ն. Մեզպուրյանի «Երկրագործական քիմիաբանութիւն եւ երկրաբանութիւն» գրքույկը և Վ. Հյուգոյի «Դատապարտեալի մը վերջին օրը» ստեղծագործությունը։
Կատեգորիա:Հայկական պարբերականներ
Լեմուրիա
Լեմուրիա (Lemuria), լեմուրալիաներ (Lemuralia), մահացածների տոն Հին Հռոմում։ Անցկացվել են մայիսի 9-ին, 11-ին, 13-ին։ Հավատում էին, որ այդ օրերին հոգիները շրջում են աշխարհով ուրվականների տեսքով, որոնց կոչել են լարեր։
Գերդաստանի հայրը կեսգիշերին արթնանում էր և ոտաբոբիկ քայլում տնով, հոգիներին քշելու համար։ Դարնից հետո նա լվանում էր ձեռքերը աղբյուրի ջրով, բերանի մեջ դնում էր սև լոբու սերմ, որոնք հետո շպրտում էին տնից ետ չնայելով։ Այդ ամբողջ ժամանակ նա կրկնել է կախարդություն. «Ահա տալիս եմ ձեզ և այս լոբու սերմերով փրկագնում ինձ ու իմ հարազատներին»։ Ավանդության համաձայն հոգիները գնում էին նրա հետևից և հավաքում լոբու սերմերը։ Դրանից հետո գերդաստանի հայրը կրկին լվացվում էր ջրով, վերցնում էր պղնձե թաս և ամբողջ ուժով հարվածում էր դրան, խնդրելով հոգիներին, որ լքեն իրենց տունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հին Հռոմի տոներ Կատեգորիա:Հռոմեական դիցաբանություն
(7217) Դակե
(7217) Դակե (Dacke), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի օգոստոսի 22-ին Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,210853 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6628 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7589 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2101,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,171306 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,17° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Ավլաման
Ավլաման, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Արևելյան Տիգրիսի ակունքների շրջանում ։ Ըստ Հ. Մանանդյանի, Ավլաման լեռան աղավաղված ձևն է նաև «Էլամունի» տարբերակը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դիարբեքիրի մարզի լեռներ
Սիենիտ
Սինեիտ (Սիենիտ, հին եգիպտական Սուն, այժմ Ասուան քաղաքի հունարեն անվանումը), լրիվ բյուրեղային հրային ապար, բաղկացած հիմնականում կալիումային դաշտային սպաթից, պլագիոկլազներից, գունավոր միներալների (եղջերախուբ, բիոտիտ, պիրոքսեն, հազվադեպ օլիվին) խառնուրդից։ Երբեմն պարունակում է քվարց։ Սիլիկահողի պարունակությունը 55-65% է։ Ըստ ալկալիների պարունակության բաժանվում է նորմալ և ալկալային տարբերակների։ Ալկալիներով առանձնապես հարուստ սիենիտներում հանդիպում է նեֆելին (նեֆելինային սիենիտներ)։ Սիենիտը հեշտ ողորկվում է, գլխավորապես օգտագործվում է իբրև շինարարական և երեսպատման քար։Սիենիտները տարածված են գրեթե ամենուր, նշանակալի պաշարներ կան Բրազիլիայում, Իտալիայում, Գերմանիայում, Նորվեգիայում, Եգիպտոսում, Ուկրաինայում, Ղազախստանում, Ռուսաստանի Դաշնությունում (Ուրալ)։ Հայաստանի Հանրապետությունում տարածված են Կոտայքի, Լոռվա, Արագածոտնի մարզերում (Փամբակի լեռնաշղթա), Սյունիքի մարզում (Բարգուշատի լեռնաշղթա) ։ Նեֆելինային սիենիտների որոշակի պաշարներ կան նաև Վայոց ձորի մարզում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մագմատիկ ապարներ
Վլադիմիր Էտուշ
Վլադիմիր Աբրամովիչ Էտուշ (Владимир Абрамович Этуш, ), ազգությամբ հրեա, խորհրդային ռուս կինոյի և թատրոնի դերասան, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1984) և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վետերան։
Կենսագրություն
Վլադիմիր Էտուշը ծնվել է Մոսկվայում հրեաների ընտանիքում։ Ծննդյան թվի վերաբերյալ դերասանը պատմում է․
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողությունների տարիներին Վլադիմիր Էտուշն ավարտեց Մոսկվայի օտար լեզուների երկրորդ մանկավարժական ինստիտուտի ռազմաթարգմանչական ֆակուլտետը։ Կռվել է Մալգոբեկ քաղաքի մոտ (ներկայիս Ինգուշեթիայի Հանրապետություն)։ Նրա վերջին պաշտոնը թիկունքի՝ Կարմիր դրոշի 581-րդ հրաձգային գնդի պետի օգնականն էր։ 1943 թվականի սեպտեմբերի 19-ին պարգևատրվել է «Կարմիր աստղ» շքանշանով։ Վկայագրից․
1943 թվականին Զապորոժիե մարզի Տոկմակ քաղաքի մոտ (գյուղ Ժովտնևոե) ծանր վիրավորվում է։ Հոսպիտալից հետո գրանցվում է 2-րդ կարգի հաշմանդամություն և զորացրվում է։ ԽՄԿԿ անդամ 1946 թվականից։
Թատրոնով Վլադիմիր Էտուշը «վարակվում է» դեռ դպրոցից։ Դպրոցական միջոցառումներին կարդում էր չեխովյան «Դիմակը»։ Այնուհետև սկսում է զբաղվել ինքնագործունեությամբ դպրոցին կից գործող խմբակում, որը ղեկավարում էր Պավել Սվիշչևը։ Սակայն դպրոցն ավարտելով՝ Վլադիմիրը որոշեց դառնալ ոչ թե դերասան, այլ ռեժիսոր։ Թատերական արվեստի ռուսական ինստիտուտ ընդունվելու անհաջողությունից հետո Էտուշին օգնեց Վախթանգովի անվան թատրոնի գլխավոր ռեժիսոր Ռուբեն Սիմոնովը։ Վլադիմիր Էտուշի խոսքերով նա այդ ժամանակ ընկերություն էր անում ռեժիսորի զարմուհու հետ։ Նրանց միջև ոչ մի լուրջ բան չկար՝ ուղղակի ընկերներ էին, սակայն երևի Սիմոնովն այլ կարծիքի էր։ Այսպիսով Ռուբեն Նիկոլաևիչի շնորհիվ Էտուշն ընդունվեց Շչուկինի ուսումնարանի առաջին կուրս՝ որպես ազատ ունկնդիր։ 1945 թվականին Վլադիմիր Էտուշն ավարտեց Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ուսումնարանը և աշխատանքի անցավ Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնում, որտեղ շուտով դարձավ առաջատար դերասաններից մեկը։
Վախթանգովի թատրոնում Վլադիմիր Աբրամովիչն սկսեց իր կարիերան խարակտերային, կատակերգական դրվագներից՝ ընդ որում տարիքային։ Դերասանի առաջին աչքի ընկնող դերը Ու․ Շեքսպիրի «Վերոնացի երկու ազնվական» կատակերգության մեջ ծառա Լաունսի դերն էր։ Ներկայացումը կառուցված էր իմպրովիզացիայի վրա և դերասաններից պահանջվում էր լիակատար ազատություն, հնարամտություն, սրընթաց ռեակցիաներ և ահռելի հմայք։ Այս ամենն ուներ դերասանը, և այս դերը մինչև հիմա համարվում է ամենասիրվածներից մեկը։
Կինոյում սկսել է նկարահանվել 1953 թվականին և առաջին դերը խաղաց Միխայիլ Ռոմի «Ադմիրալ Ուշակովը» պատմական ֆիլմում։ Վլադիմիր Էտուշը սուր խարակտերային և կատակերգական դերերի վարպետ է։ Հանդիսատեսը հիշում է նրա դերերը Լեոնիդ Գայդայի կատակերգություններում՝ Սաախովը «Կովկասի գերուհին», ինժեներ Բրունսը «Տասներկու աթոռ», ատամնաբույժ Շպակը «Իվան Վասիլևիչը փոխում է մասնագիտությունը» ֆիլմերում։ «Կովկասի գերուհուց» հետո Էտուշը ազգային հերոս դարձավ Կովկասում և Անդրկովկասում։ Նա պատմում է․
Վ․ Էտուշի հանրահայտ «վախթանգովյան» դերասանական ոճը վառ արտահայտվեց ռեժիսոր Նադեժդա Կոշևերովայի հրաշալի կինոհեքիաթներում՝ «Հին, հին հեքիաթ», «Ստվեր», «Ավանակի կաշի» և «Ինչպես հիմարիկ Իվանուշկան հրաշքի հետևից գնաց», ինչպես նաև «Հունիսի 31» մյուզիքլում, որը բեմադրել էր Լեոնիդ Կվինիխիձեն՝ Ջոն Բոյնթոն Պրիստլիի համանուն ֆանտաստիկ պատմվածքի հիման վրա։
Երեխաները հիշում են Վլադիմիր Էտուշի Կարաբաս Բարաբասը «Բուրատինոյի արկածներ»-ից։ Էտուշի հերոսները հիմնականում խորամանկ և ժլատ մարդիկ են։ Նրանց մեծ մասն առաջացնում է հանդիսատեսի ծիծաղը, սակայն եթե դերը պահանջում է լուրջ, դրամատիկ երանգավորում, դերասանն այն տանում է բացարձակապես այլ տոնով։ Էտուշին տրվում են բոլոր ժանրերը՝ բուֆոնադայից և հրապարակային երգիծանքից մինչև իսկական ողբերգություն։
Նրա վերջին աշխատանքներից են «Բանալու պտույտը» սերիալում և «Դասականը» հոգեբանական թրիլերում խաղացած դերերը։ 2011 թվականին նրան հրավիրում են «Երալաշ»։ Վլադիմիր Աբրամովիչը կատարել է բարի ծերուկի՝ ուրվականի դեր։ Բացի կինոյում և թատրոնում խաղալուց մեծն դերասանը հանդես է եկել համերգներում՝ որպես խոսակցական ժանրի արտիստ։ 2002 թվականին ОЛМА-ПРЕСС հրատարակչատանը տպագրվում է նրա «Եվ ես այնտեղ էի» հիշողությունների գիրքը։ «Այն ամենը, ինչ վաստակել եմ․․․», այսպես է կոչվում Վլադիմիր Էտուշի նոր գիրքը, որը լույս է տեսել 2012 թվականի փետրվարին։ Այս գրքում Վլադիմիր Աբրամովիչն ընթերցողներին հումորով մանրամասն պատմում է իր կյանքի և գործունեության մասին։ Հեղինակը ոչ միայն հիշում է մանկությունը, Հայրենական մեծ պատերազմը, առաջին դերերը, իր անվանի ուսուցիչներին և ընկերներին, հայտնի դերասաններին, այլև խորհում է, թե ինչու թատրոնը միշտ անվանի ստեղծագործական տոն չէ․․․
1945 թվականից Վլադիմիր Էտուշն զբաղվում է մանկավարժական գործունեությամբ Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ուսումնարանում, որի պրոֆեսոր դարձավ 1976 թվականին։ 1957 թվականին ղեկավարում էր իր առաջին կուրսը։ 1987 թվականին զբաղեցրեց այդ ուսումնարանի ռեկտորի պաշտոնը (2003 թվականից՝ գեղարվեստական ղեկավարը)։
Ալեքսանդր Օլեշկոն նրանցից է, ում հաջողվել է սովորել Շչուկինի ուսումնարանում՝ Վլադիմիր Էտուշի դասարանում։ Ամբողջ կյանքում հիշում է վարպետի՝ ոչ ստանդարտ, պրովոկացիոն մոտեցումը դեպի ուսանողները, հատկապես՝ դեպի դերերը չսովորածներին։
2009 թվականից Դերասանի կենտրոնական տան տնօրենն է։ 2011 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Դերասանի կենտրոնական տան ղեկավարության նիստում հրաժարվեց նախագահի պարտականություններից ։
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Մեղրու Մեծ թաղ)
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Մեղրու Մեծ թաղ), Հայ առաքելական եկեղեցի Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Մեղրի քաղաքում։ Ընդգրկված է Մեղրիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Կաստելիրի
Կաստելիրի  (Castelliri), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լացիո շրջանում՝ Ֆրոզինոնե պրովինցիայում։
Բնակչությունը կազմում է 3536 մարդ (ըստ 2005 թվականի), բնակչության խտությունը կազմում է 236 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 15 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 03030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0776։
Բնակչության հովանավոր սուրբը Սուրբ Մարիա Սալոմեն է (Santa Maria Salome), որի տոնը նշվում է ամեն տարի հոկտեմբերի 22-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ֆելիսովո (գյուղ, Միտիշչենսկի շրջան)
Ֆելիսովո (Фелисово), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Միտիշչենսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Միտիշչենսկի շրջանի բնակավայրեր
Բռնապետ (այլ կիրառումներ)
Կատեգորիա:Ազգային և էթնիկ առաջնորդման կոչումներ
Չիֆթլիկ (Քղիի գավառ)
Չիֆթլիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում ։ Գտնվում էր Քղի գյուղաքաղաքից հյուսիս-արևելք, Քղի գետի վերին հոսանքի տարածքում։
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 245, իսկ 1917 թվականին՝ 270 հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու անասնապահությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղն ուներ 1181 թվականին կառուցված Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի ։
Արմեզերգյադուկ
Արմեզերգյադուկ, լեռնանցք Հայկական լեռնաշխարհում, Բյուրակն-Մնձուրյան լեռների կենտրոնական հատվածում, Քղի գյուղաքաղաքից մոտ 25 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Այդտեղով անցնում է Արածանիի հովտից դեպի արևմուտք Եփրատ տանող ճանապարհներից մեկը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնանցքներ Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնանցքներ
Պերալեդա դե լա Մատա
Պերալեդա դե լա Մատա (Peraleda de la Mata), բնակավայր և համայնք Իսպանիայի արևմուտքում, Էստրեմադուրայի մաս հանդիսացող Կասերես ինքնավար պրովինցիայի Կամպո Արանյուելո շրջանում (կոմարկայում), Կասերեսի և Տոլեդոյի պրովինցիաների միջև սահմանագծի մերձակայքում։ Զբաղեցնում է 92 կմ² տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 1.420 : Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Կասերես քաղաքից հեռավորությունը 128 կիլոմետր է, երկրի մայրաքաղաք Մադրիդից՝ 170 կիլոմետր։ Բնակչության հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն է, մասնավորապես՝ ոչխարաբուծությունը։ Բնակավայրի մոտով անցնող A-5 ավտոմայրուղու հարևանությամբ վերջին շրջանում սկսվել է արդյունաբերական մի խոշոր համալիրի շինարարությունը։
Քաղաքի հովանավորն է համարվում Սանտիսիմո Քրիստո դե լա Ումիլդադը։
Ժողովրդագրություն
1900 թվականից ի վեր՝ Պերալեդա դե լա Մատայի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները ըստ տասնամյակների եղել են հետևյալը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կասերես պրովինցիայի բնակավայրեր
Իսմիխանլու
Իսմիխանլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Բնակչություն
1907-1908 թվականներին գյուղն ունեցել է 45 ադրբեջանցի բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Գագիկ Կոստանդյան
Գագիկ Բեգլարի Կոստանդյան, տնտեսագետ, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։
Կենսագրություն
Գագիկ Կոստանդյանը ծնվել է 1954 թվականի ապրիլի 15-ին Երևանում։ 1977 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը։ Ստացել է տնտեսագետի որակավորումը։ 1995 թվականին սովորել է իրավաբան ֆակուլտետը։ Եղել է իրավաբանական գիտությունների թեկնածու, բնության և հասարակության գիտությունների միջազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս։ 1980, 1988 թվականներին պարգևատրվել է կառավարական մեդալներով։ 1969-1972 թվականներին Երևանի «Բարձրաբերձշին» վարչությունում եղել է բանվոր, իսկ 1977-1978 թվականներին՝ Մասիսի ունիվերսալ բազայի տնտեսագետ։ 1978-1996 թվականներին աշխատել է ՆԳՆ համակարգում։ 1996-1999 թվականներին եղել է «Գոռ» ՍՊԸ գործադիր տնօրեն։ 1999-2003 թվականներին եղել է Ազգային ժողովի պատգամավոր (թիվ 3 ընտրատարածք)։ Եղել է Ազգային ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի անդամ ։ Խմբակցություններում և պատգամավորական խմբերում չի ընդգրկվել։
Որևէ կուսակցության չի պատկանել ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։
Արենջդերեսի
Արենջդերեսի, կիրճ հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Մոկսից հարավ։ Ձգվում է արևելքից֊արևմուտք 14֊15 կմ երկար։ Կիրճով հոսում է Մոկսու գետի ձախակողմյան մի վտակը։ Արենջդերեսիի հյուսիս լեռնադաշտում է գտնվում Արենջ գետը :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավրոսյան լեռնահամակարգ
Դագանսո դե Առիբա
Դագանսո դե Առիբա (Daganzo de Arriba), մունիցիպալիտետ Իսպանիայի Մադրիդ ինքնավար մարզի Կուենկա դել Մեդիո Խարամա շրջանում։ Բնակչությունը՝ 8989 մարդ։ Տարածքը՝ 43,8 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Բուլավովշչինա
Բուլավովշչինա (Булавівщина), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Վարվայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Բուլավովշչինա գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 78,57 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Վարվայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(18) Մելպոմենե
(18) Մելպոմենե (Melpomene), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1852 թվականի հունիսի 24-ին Ջոն Հինդի կողմից Լոնդոնում ։
Վահրամ Րաբունի
Վահրամ Րաբունի, հայ քաղաքական մտքի Կիլիկյան դպրոցի նշանավոր ներկայացուցիչ։
(18) Մելպոմենե
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,295668 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,795 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7964 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Մելպոմենե աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,8118 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1270,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,283361 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,13° անկյուն։ Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Վահրամ Րաբունի
Կենսագրություն
Ապրել և ստեղծագործել է 13-րդ դարում, ծննդյան և մահվան թվականները հայտնի չեն։ Լինելով բարձրակարգ մտավորական՝ Վահրամ Րաբունին պաշտոնավարել է Լևոն Գ-ի (1270-1289) արքունիքում որպես ատենադպիր և տնօրինել պետության դիվանագիտական հարաբերությունները, ստեղծել պետական փաստաթղթեր ու գրագրություններ, ընդունել դեսպաններ։ Նրա գրչին են պատկանում բազմաթիվ իմաստասիրական ու կրոնա-աստվածաբանական աշխատություններ՝ Արիստոտելի, Պորփյուրի, Դավիթ Անհաղթի, Գրիգոր Նյուսացու, Դիոնիսիոս Աերոպագացու երկերի մեկնությունները։ Հետաքրքրական է նաև Լևոն Գ թագավորի օծման առիթով նրա արտասանած ճառը, որում արտացոլվում են Րաբունու քաղաքագիտական մտքերն ու հայացքները։ Այս ճառում նա իր տեսակետն է արտահայտում թագավորական իշխանության առաջացման, նրա էության, պետության ամրապնդման ու զարգացման ուղիների մասին։ Վահրամ Րաբունու կարծիքով պետության ծագումը պայմանավորված է աստվածային կամքով ու մարդու բնությամբ։ Պատասխանելով այն հարցին, թե ինչից հետո և ինչու է առաջացել թագավորությունը, Րաբունին գտնում է, որ Աստված անմիջականորեն չի ստեղծել թագավորությունը. մարդկանց ստեղծելով իր պատկերի նմանությամբ՝ նրանց հավասար իրավունքներ է տվել իշխելու և կենդանի բնության վրա, որ նահապետներից ոմանք իրենց թագավոր հռչակեցին՝ համազգայինների վրա իշխելու նպատակով։ Ըստ Րաբունու՝ պետությունը իշխանության զարգացած ձևն է, որն իրականացնում է իշխանություն բոլորի անունից, ընդհանուրի օգտին։ Հետևելով դեռևս անտիկ աշխարհից եկող բնական իրավունքի ավանդական սկզբունքներին՝ Րաբունին գտնում էր, որ պետությունը պետք է սանձահարի մարդկանց ագրեսիվությունը, ապահովի կարգուկանոն, մեկուսացնի ներքին ապակայունացնող կենտրոնախույս ուժերին, պաշտպանի մարդու ազատությունն ու սեփականությունը։ Այս հարաբերությունները, ըստ Րաբունու, բխում են սոցիալական որոշակի պայմաններից։ Արտաքին հարաբերություններում պետությունը պարտավոր է պահպանել տարածքային ամբողջականությունը, նրա շահերը, ապահովել փոխշահավետ համագործակցությունը և այլն։ «Թագավորութիւն է ըստ ուղիղ բանին վերայ աշխարյի, որ իւր է վիճակել և ի նմա բնակելոցն իշխել արդարացի հարկս և իրավունքս ի նոցանէ առնուլ, և զնոսին ի հաստատութիւն պահել արտաքին թշնամացն` քաջությամբ պատկերազմեալ` յաղթել, և կամ հաղթութեան հնարիւք զխաղաղութիւն ողջունել»: Թագավորությունը կոչված է երկրի ներսում կարագավորելու իր հպատակների ներդաշնակ գործունեությունը, խրախուսելու բարեգործությունը, պատժելու չարագործությունը, հետևելու օրենքների իրագործմանը, իսկ արտաքին հարաբերություններում՝ քաջաբար պատերազմելով հաղթել թշնամուն կամ դիվանագիտական արվեստով հաշտություն կնքել հակառակորդի հետ և պահպանել խաղաղությունը։ Լևոն Գ-ի իշխանությունը ջատագովող այս ճառը գործող իրավունքը հայտարարում է արդարացի ու բնական։ Պետության գլխավոր դեմքը թագավորն է, որի վարքագծից է կախված երկրի բարեկեցությունն ու համերաշխությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թագավորի և իշխանների փոխհարաբերություններին և հիմանավորվում կենտրոնաձիգ պետության գաղափարը։ Սմբատ Գունդստաբլի օրինակով Րաբունին հոգևոր իշխանությունը ենթարկում է աշխարհիկ իշխանությանը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հայ աստվածաբաններ Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
(18) Մելպոմենե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:1852 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ջոն Հինդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Lista de asteroidi
Ֆերդինանդ I Մեծ
Ֆերդինանդ I Մեծ (Fernando I El Magno или El Grande),, Կաստիլիայի կոմսը 1029 թվականից՝ հորեղբոր մահից հետո, Լեոնի թագավորն իր կնոջ միջնորդությամբ, 1037 թվականին աներորդու ջախջախվելուց հետո ։ Նավարրայի թագավորի՝ Սանչո Մեծի և Մունիադոնա Սանչեսի որդին։ Ֆերդինանդ I-ին ընդունված էր համարել Կաստիլիայի առաջին թագավորը։ 1056 թվականին նա հռչակել է իրեն ամբողջ Իսպանիայի կայսրը։
Կոմսություն և հարսնացուն
Ֆերդինանդը երիտասարդ էր, երբ Կաստիլիայի կոմսը՝ Գարսիա Սանչեսը մահացավ 1029 թվականին Լեոնում, որտեղ նա գնացել էր, որպեսզի ամուսնանա Լեոն Մերբուդո III թագավորի քրոջ՝ Սանչե Լենսկայի հետ, ով կաստիլական խմբավորման հետ արտաքսյալ ազնվական էր։ Նրա ժառանգորդը դարձավ իր քույրը, Նավարրայի թագավորի՝ Սանչո III-ի կինը՝ Մունիադոննա Սանչեսը։ 1032 թվականին Սանչո III Մեծը եկավ համաձայնության Բերմուդո III-ի հետ ամուսնացնելու իր երիտասարդ որդուն՝ Ֆերդինանդին, նորածին Մունիադոննայի հետ, ով ավելի վաղ պարզ էր, որ Գարսիայի կոմսի՝ Սանչեյի ճակատագիրն էր։ Հենց այդ տարում Ֆերդինանդի մայրը տվեց նրան Կաստիլիայի կոմսի տիտղոսը։
Լեոնի և Կաստիլիայի թագավորը, Իսպանիայի կայսրը
Սանչո III թագավորի մահից հետո Բերմուդո III-ը սկսել է պատրաստվել Ֆերդինանդ I-ի հետ պատերազմին, որպեսզի վերադարձնի Լեոնին նախկինում նրանից խլած հողերը։ Ֆերդինանդը, ձգտելով ավելի շատ աջակցություն ստանալ կաստիլական ազնվականությունից, 1037 թվականի հուլիսի 1-ին ստանձնեց «Կաստիլիայի արքա» տիտղոսը։ Աշնանը Բերմուդո III-ը զորքով ներխուժել է Կաստիլիա, սակայն Ֆերդինանդը և նրա եղբայրը՝ Նավարրայի թագավորը՝ Գարսիա III Սանչեսը կարողացել են 1037 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Տամարոնեյի մոտ ճակատամարտի ժամանակ մեծ հաջողություններ ունենալ։ Բերմուդո III-ը մահացել է պայքարի ժամանակ (մատենագիրները ասում են, որ նա կռվի ժամանակ սպանվել է հենց Ֆերդինանդի կողմից), որից հետո Կաստիլիի թագավորը սկսել է կառավարել Լեոնը կնոջ իրավունքները իրեն վերապահելով, ով դարձել էր եղբոր ժառանգորդը։ Մյուս տարում հռչակել է իրեն Կաստիլիայի և Լեոնի թագավոր։
Լեոնցևներին գրավելու համար Ֆերդինանդը 1050 թվականին Կայանսեում ժողով է հրավիրում, որի ժամանակ էլ հաստատել է նրանց նախկին իրավունքների անձեռնմխելիությունը։ Միևնույն ժամանակ, Ֆերդինանդը համալրել է իր բանակը ապստամբների ու մուսուլմանների դեմ պայքարելու համար։ Միացնելով հյուսիսային Իբերինան (Պիրենեական թերակղզի), Ֆերդինանդը 1039 թվականին հռչակել է իրեն Իսպանիայի կայսր։ Տիտղոսի օգտագործմանը Հենրիխ III կայսրը և Հռոմի պապ Վիկտոր II բացասաբար են վերաբերվել և դիտարկել այդ որպես 1055 թվականի քրիստոնեական աշխարհում գերակայության պահանջ և որպես Սրբազան Հռոմեական կայսրության իրավունքների ուզուրպացիա։ Սա, սակայն, ենթադրում էր ոչ ավելին, քան այն, որ ինքնիշխան Լեոնը հավակնում էր գերակայության առկայության միտքը Պիրենեյան թերակղզու պետությունների վրա, և որ Իբերիան անկախ էր Հռոմեական սուրբ կայսրությունից։ Ֆերդինանդի եղբայրները՝ Գարսիա Նավարացին և Ռամիրոն Արագոնացին դեմ էին նրա պնդումներին, բայց երկուսն էլ զոհվեցին մարտերում։
Ժառանգություն
Ֆերդինանդը մահացել է 1065 թվականին Լեոնում և նրան հողարկավորել են ջերմեռանդ բարեպաշտության բազմաթիվ դրսևորումներով` թագը գլխին, թագավորական պատմուճանով, վանականի հանդերձանքով դիապատվանդանի մեջ։ Ֆերդինանդը մահից առաջ թագավորությունը բաժանել էր իր որդիների միջև՝ Սանչոն ստացել էր Կաստիլիան, Ալֆոնսոն՝ Լոնը, Գարսիան՝ Գալիսիան և Պորտուգալիան։ Նրա երկու աղջիկները ստացել էինք քաղաքներ՝ Էլվիրան՝ Տորոն, իսկ Ուրրաքան՝ Սամորուն։ Տալով նրանց կալվածներ, նա ցանկանում էր, որպեսզի նրանք հետևեին իր կտակին։ Սակայն Սանաչոն (ծնված 1032 թվականին ու լինելով ավագ որդին) կարծում էր, որ ինքը՝ արժանի էր թագավորության մեծ մասը ժառանգելու, և այդ պատճառով ձգտում էր տարածքներ գրավել՝ նվաճելով դրանք իր հարազատ եղբայրներից ու քույրերից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կաստիլիայի միապետներ
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Մեղրի)
Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Մեղրու վանք), Հայ առաքելական եկեղեցի Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Մեղրի քաղաքում։ Ընդգրկված է Մեղրիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։