cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆիլոկարտիա
Հավաքածուների պահպանում
Կա բացիկները պահելու երեք եղանակ՝ ալբոմով, քարտարկղերով և ծրարներով։ Ալբոմով եղանակի ժամանակ բոլոր բացիկները դրվում են ալբոմի մեջ։ Մինչև 1990-ական թվականները հիմնականում օգտագործվում էին ստվարաթղթե ալբոմներ՝ բացիկների անկյունները տեղավորելու կտրվածքներով։ Ներկայումս հաճախ օգտագործվում են պլաստիկե լուսանկարչական ալբոմներ գրպաններով, որտեղ բացիկները տեղադրվում են ամբողջությամբ։ Պահպանման ալբոմային եղանակը լավագույնս ապահովում է հավաքածուի անվնաս վիճակն ու նրա տեսողական գրավչությունն օտար մարդու համար։ Սակայն կտրուկ աճում են հավաքածուի ծավալն ու կշիռը, ինչպես նաև ծախսերը։
Հավաքորդության հիմնական թեմաներ
Հավաքորդության՝ ֆիլոկարտիային մոտ ժանր է մաքսիմաֆիլիան, այսինքն՝ քարտմաքսիմումների հավաքումն ու պատրաստումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հավաքորդություն
Մորգան Շնայդերլին
Մորգան Շնայդերլին (Morgan Schneiderlin, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, Ֆրանսիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի և Էվերթոնի կիսապաշտպան։
Մորգանը կարիերան սկսել է ֆրանսիական Ստրասբուրգում, որտեղ հանդես է եկել մինչև 2008 թվական։ Հետո տեղափոխվել է Սաութհեմփթոն, որտեղ անցկացրել է 7 մրցաշրջան։ 2015 թվականի հուլիսին տեղափոխվել է Մանչեսթեր Յունայթեդ 25 մլն ֆունտի դիմաց։
Հանդես է եկել Ֆրանսիայի հավաքականի բոլոր տարիքային խմբերում, սկսած 16 տարեկանների հավաքականից։
Ստրասբուր
Շնայդերլինը տեղափոխվել է Ստրասբուրի ակդաեմիա 1995 թվականին։ Տասը տարի անց ակադեմիայի ղեկավարությունը կնքեց առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը թիմի հետ, իսկ մեկ տարի անց նաև տեղի ունեցավ նրա դեբյուտը երկրորդ թիմում։ 2006 թվականին տեղի ունեցավ Մորգանի դեբյուտը հիմնական կազմում։
2007/08 մրցաշրջանում Ստրասբուրը դուրս մնաց Ֆրանսիայի բարձրագույն դիվիզիոնից և մրցաշշրջանի ավարտից հետո տեղափոխվեց Սաութհեմփթոն։
Սաութհեմփոն
2008 թվականի հունիսի 27-ին Շնայդերլինը տեղափոխվեց Սաութհեմփթոն, կնքելով ակումբի հետ 4 տարվա պայմանագիր։ Տրանսֆերի արժեքը կազմեց 1,2 մլն եվրո։ Մորգանը նաև առաջարկ էր ստացել «Պորտսմուտից», սակայն նա ընտրեց «Սաութհեփթոնը», ինչպես որ ենթադրվում էր։ Սաութհեմփթոն տեղափոխվելը նաև տալիս էր ավելի շատ խաղաժամանակ ։ Նրա դեբյուտը անգլիական ակումբում տեղի ունեցավ 2008 թվականի օգոստոսի 9-ին Կարդիֆ Սիթիի հետ խաղի ժամանակ։ Առաջին գնդակը Սաուհեմփթոնի կազմում Մորգանը խփել է 2010 թվականի ապրիլի 13-ին Բրիստոլ Ռովերսի դեմ խաղի ժամանակ։ Հանդիպումն ավարտվեց 5։1 հաշվով ։
2011 թվականի օգոստոսի 19-ին Շնայդերլինը կնքեց նոր պայմանագիր Սաութհեմփթոնի հետ։
2013 թվականի հունվարի 16-ին Շնայդերլենը Սաութհեմփողնի ավագն էր Սթեմֆորդ Բրիջում կայացող Չելսիի հետ խաղի ժամանակ։ Հանդիպումն ավարտվեց 2։2 հաշվով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ստրասբուրի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սաութհեմփթոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Ավշային հանգույց
Ավշային հանգույց կամ ավշային գեղձ , լիմֆատիկ և իմուն համակարգերին պատկանող ձվաձև օրգան։ Մեծ թվով ավշային հանգույցներ միացած են միմյանց հետ ավշային անոթների միջոցով։ Դրանք T և B լիմֆոցիտների խոշոր և հիմանական պահեստարաններն են։ Ավշային հանգույցները կարևոր դեր են կատարում իմուն համակարգի պատշաճ ֆունկցիայի կատարման հարցում, հանդիսանալով օտար ագենտների ֆիլտրներ (օրինակ՝ ուռուցքային բջիջներ), սակայն օժտված չեն դետոքսիկացիոն էֆեկտով։
Ավշային համակարգում ավշային հանգույցը համարվում է երկրորդային լիմֆոիդ օրգան։ Ավշային հանգույցը պատված է ֆիբրոզ պատիճով և բաղկացած է արտաքինից՝ կորտեքսից, ներսից՝ մեդուլլայից։
Կառուցվածք
Ավշային հանգույցները ունեն երիկամի կամ օվալ տեսք, չափերը տատանվում են 0,1ից 2,5 սմ ։ Յուրաքանչյուր ավշային հանգույց շրջապատված է ֆիբրոզ պատիճով, որը մխրճվում է դեպի գեղձի ներսը, ձևավորելով տրաբեկուլներ ։ Ավշային հանգույցի հիմքը կազմում են արտաքին կորտեքսը և ներքին մեդուլլան ։ Սրանք հարուստ են բջիջներով ։ Նախադուռը (հիլում) հանգույցի գոգավոր մակերեսին գտնվող բացվածք է, որով հանգույցից դուրս են գալիս ավշային անոթները, կամ մուտք են գործում արյունատար անոթները ։
Ավիշը գեղձի գոգավոր հատվածից մուտք գործող բազմաթիվ աֆերենտ ավշանոթների միջոցով լցվում է դեպի հանգույց, որտեղից հոսում է դեպի ենթակապսուլյար սինուսներ , այնուհետև՝ մեդուլյար սինուսներ։ Այս բոլոր սինուսներից ավիշը արտահոսում է դեպի էֆֆերենտ ավշանոթներ և լքում է գեղձը։
Տեղակայում
Ավշահանգույցները առկա են ամբողջ մարմնով, ավելի կենտրոնացված են ցողունների մոտ և դրանց երկայնքով, և բաժանված են խմբերի ։ Մեծահասակների մոտ կա մոտ 450 ավշահանգույց ։ Որոշ ավշահանգույցներ կարող են շոշափվել մեծապես դրանց չափերի մեծացման դեպքում (ոչ պարտադիր), օրինակ, անութային ավշահանգույցներ՝ թևատակում, պարանոցային ավշահանգույցներ՝ պարանոցին և գլխին, աճուկային ավշահանգույցներ՝ աճուկային ծալքի շրջանում։ Շատ ավշահանգույցներ տեղակայվում են մարմնի խոշոր գողձերի և ցողունների հարևանությամբ, օրինակ, հարականջային ավշանոթներ և տրախեոբրոնխիալ ավշանոթներ։
Կենտրոնական նյարդային համակարգում չկան ավշահանգույցներ, այն առանձնացված է ուղեղ-անոթային պատնեշով։ Ուղեղաթաղանթային ավշանոթներով ավիշը հոսում է դեպի խորանիստ պարանոցային ավշահանգույցներ ։
Ենթաբաժանումներ
Ավշահանգույցները բաժանված են կոմպարտմենտների, որոնք կոչվում են նոդուլներ, որոնցից յուրաքանչյուրը կազմված են կորտեքսից՝ համակցված B բջիջների ֆոլիկուլներով, պարակորտեքսից՝ T բջիջներով, և մեդուլլայում գտնվող նոդուլից ։ Ավշահանգույցի կորտեքսը դրա արտաքին մասն է՝ կապսուլայի և ենթակապսուլյար սինուսի տակ։ Այն ունի արտաքին մաս և ներքին մաս, որն անվանում են պարակորտեքս ։ Արտաքին կորտեքսը կազմված է հիմնականում չակտիվացած B բջիջների ֆոլիկուլների խմբերից։ Ակտիվանալուց հետո սրանք զարգանում են որպես բողբոջման կենտրոններ։ Պարակորտեքսը հիմնականում կազմված է T բջիջներից։ Այստեղ T բջիջները հիմանկանում շփվում են դենդրիտային բջիջների հետ, իսկ ռետիկուլյար ցանցը խիտ է ։
Մեդուլլան պարունակում է խոշոր արյունատար անոթներ, սինուսներ և մեդուլյար լարեր, որոնք պարունակում են հակածին-կոդավորող պլազմային բջիջներ։ Մեդուլլայում բջիջները քիչ են ։
Մեդուլյար լարերը ավշային հյուսվածքի լարեր են, որոնք պարունակում են պլազմատիկ բջիջներ, մակրոֆագեր և B բջիջներ։
Բջիջներ
Որպես ռետիկուլյար ցանցի մաս, B բջջային ֆոլիկուլներում կան ֆոլիկուլյար դենդրիտային բջիջներ և ֆիբրոբլաստային ռետիկուլյար բջիջներ՝ T բջջային կորտեքսում։ Ռետիկուլյար ցանցը հանդիսանում է կառուցվածքային հենք և դենդրիտային բջիջների, մակրոֆագերի և լիմֆոցիտների կպման մակերես։ Այն նաև ապահովում է արյունից նյութեր փոխանակումը էնդոթելիալ բջիջների միջոցով, ինչպես նաև մատակարարում է իմուն բջիջների ակտիվացիային և զարգացման համար նախատեսված գործոններ ։
Ավշի հոսք
Ավիշը ավշագեղձ է մտնում դրա գոգավոր հատվածով մուտք գործող աֆերենտ ավշանոթներով, որոնք այստեղ կազմում են ավշանոթների ցանց (plexus), և այստեղից հոսում է կապսուլայի տակ գտնվող հատված՝ սուբկապսուլյար սինուս (sinus) ։ Այստեղից ավիշը հոսում է դեպի կորտեքսի սինուսներ ։ Կոտրեքսով անցնելուց հետո ավիշը հավաքվում է մեդուլյար սինուսներում ։ Բոլոր այս սինուսները թափվում են դեպի էֆերենտ ավշանոթներ, որոնք դուրս են գալիս գեղձից դրա գոգավոր հատվածից՝ հիլումից ։
Ավշանոթները ներսից պատված են էնդոթելային բջիջներով, որոնց հարում են ֆիբրոբլաստային ռետիկուլյար բջիջնեերը, որոնց միջոցով ապահովվում է ավշի հարթ հոսքը։ Սուբկապսուլյար սինուսի էնդոթելը շարունկական է, չընդհատվող՝ ինչպես աֆերենտ ավշանոթներում։ Այսպիսին են նաև կորտեքսի տրաբեկուլներում գտնվող սինուսների պատերը։ Այս անոթները ավելի փոքր տրամագիծ ունեն և չեն կարող ապահովել մակրոֆագերի արտահոսքը․ այսպիսով դրանք մնում են ավշահանգույցում։ Ավշի հոսքի ընթացքում լիմֆոցիտները կարող են ակտիվանալ՝ դառնալով ադապտիվ իմուն պատասխանի մաս։
Հաճախ էֆերենտ ավշանոթը մեկն է, սակայն հազվադեպ կարող են հանդիպել նաև 2-ը ։ Մեդուլյար սինուսները պարունակում են հիստիոցիտներ (իմոբիլ, անշարժ մակրոֆագեր), և ռետիկուլյար բջիջներ։
Լիմֆատիկ հանգույցը կազմված է լիֆոիդ հյուսվածքից․ թելերի ցանց, որն անվանում են ռետիկուլում, որոնց արանքում մխրճված են արյան սպիտակ բջիջբները։ Այն հատվածները, որտեղ քիչ քանակով բջիջներ կան մխրճված այդ ցանցի մեջ, անվանվում են սինուսներ։ Դրանք շրջապատված են ռետիկուլյար բջիջներով, ֆիբրոբլաստներով և անշարժ մակրոֆագերով ։
Կապսուլա Ռետիկուլյար շարակցական հյուսվածքի բարակ ռետիկուլյար թելերը (ռետիկուլին) գեղձի ներսում կազմում են հենքային ցանց ։ Ավշահանգույցի կապսուլան կազմված է խիտ անհամաչափ շարակցական հյուցվածքից՝ որոշ բարակ կոլլագենային թելերով, և նրա ներքին մակերեսից բարձրացող թաղանթային ելուններից կամ տրաբեկուլներից։ Տրաբեկուլները տարածվում են դեպի ներս՝ ճառագայթելով դեպի գողձի կենտրոնը, գեղձի արտաքին մակերեսից մինչև կենտրոնը ձգվող տարածության մեկ-երրորդը կամ մեկ-չորրորդը։ Կենդանիների մոտ այս սահմանը ավելի տեսանելի, սակայն մարդկանց դեպքում անզեն աչքով տարբերելը գրեթե անհնար է։ Կապսուլայից բխող մեծ տրաբեկուլները բաժանվում են ավելի նուրբ ժապավենիկների, և սրանք միահյուցվում են, ձևավորելով գեղձի մեդուլյար հատվածի ցանցը։ Այս տրաբեկուլյար տարածությունները պարունակում են միֆոիդ հյուսվածք։ Ավշահանգույցի միջուկը, այնուամենայնիվ, ամբողության չի զբաղեցնում կենտրոնական տարածությունը․ դրա արտաքին եզրի և շրջապատող տրաբեկուլների միջև մնում է  ոչ շատ մեծ լայնությամբ տարածություն։ Սա իրենից ներկայացնում է սուբկապսուլյար սինուսը։ Սրա ամբողջ երկայնքով անցնում են ավելի բարակ ռետիկուլյար թելեր, որոնք մեծամասամբ պատված են ճյուղավորվող բջիջներով։
Ֆունկցիա
Ավշային համակարգում ավշահանգույցը երկրորդային օրգան է ։
Ավշահանգույցի առաջնահերթ ֆունկցիան ավշի ֆիլտրումն է՝ դրա ներսում գտնվող ինֆեկցիայի հայտնաբերման և վնասազերժման նպատակով։ Այս ֆունկցիան իրականացնելու համար գեղձը պարունակում է լիմֆոցիտներ՝ արյան սպիտակ բջիջներ, որոնք հիմանականում B և T բջիջներ են։ Սրանք պտտվում են արյան շրջանառությունում, մուտք գործելով և դուրս գալով ավշահանգույցից ։ B բջիջները արտադրում են հակամարմիններ։ Յուրաքանչյուր հակամարմին ունի մեկ թիրախ՝ անտիգեն, որին այն կապվում է։ Հակամարմինները շրջանառվում են արյան մեջ, անտիգենին հանդիպելով՝ կապվում դրան, խթանելով իմուն պատասխանը։ Ամեն B բջիջ արտադրում է տարբեր հակամարմիններ, և այս պրոցեսը կատարվում է ավշահանգույցներում։ B բջիջները թափանցում են արյան շրջանառություն որպես նաիվ (պարզ) բջիջներ, արտադրվելով ոսկրածուծում։ Թափանցելով ավշահանգույց, դրանք այնուհետև մտնում են լիմֆոիդ ֆոլիկուլ, որտեղ դրանք կիսվում են, յուրաքանչյուրը արտադրելով տարբեր հակամարմիններ։ Եթե բջիջը խթանվում է, այն շարունակում է ավելի շատ հակամարմիններ արտադրել կամ վերափոխվում են հիշողության բջիջների՝ օգնելով հաղթահարել ապագա ինֆեկցիան։ Եթե բջիջը չի խթանվում, այն ենթարկվում է ապոպտոզի և մահանում է։
Հակածինները բակտերիալ բջիջների մակերեսներին հանդիպող մոլեկուլներ են, քիմիական միացություններ, որոնք արտազատվում են բակտերիաների կողմից, կամ, որոշ դեպքերում, նույնիսկ սեփական մարմնի հյուսվածքային բջիջներ։ Սրանք ընկալվում են օրգանիզմում շրջանառող հակածին-ներկայացնող բջիջների կողմից, որոնցից են դենդրիտային բջիջները։ Այս հակածին-ներկայացնող բջիջները այնուհետև մուտք են գործում ավշային համակարգ, և, այնուհետև, ավշահանգույցներ։ Սրանք ներկայացնում են հակածինները T բջիջներին․ Եթե այդ T բջիջը ունի համապատասխան ընկալիչը, այն ակտիվանում է։B բջիջները ձեռք են բերում հակածինները աֆերենտ լիմֆայից։ Եթե B բջիջը կապում է իրեն համապատասխան հակածինը, այն ակտիվանում է։ Որոշ B բջիջբներ կարող են անմիջապես վերափոխվել հակամարմին արտադրող պլազմատիկ բջիջների և արտադրել IgM (իմունոգլոբուլին M)։ Այլ B բջիջները յուրացնում են հակածինը, այնուհետև ներկայացնելով դրանց ֆոլիկուլյար T հելփեր բջիջներին։ Եթե համապատասխան ֆոլիկուլյար T հելփեր բջիջը գտնվում է, այն կարգավորում է CD40L-ի արտադրությունը և խթանում սոմատիկ հիպերմուտացիան և B բջիջների վերափոխման պրոցեսը, ավելացնելով դրա անտիգեն կապող հատկությունը ու փոփոխելով դրա էֆեկտոր ֆունկցիան։ Ավշահանգույցի ներսում այս բջիջների արտահայտված պրոլիֆերացիան կարող է հանգեցնել դրա չափերի մեծացմանը։
Այտուց
Ավշահանգույցի չափերի մեծացումը կամ այտուցը հայտնի է որպես լիմֆադենոպաթիա։ Այտուց կարող է զարգանալ տարբեր պատճառներով, որոնցից են ինֆեկցիաները, ուռուցքները, աուտոիմուն հիվանդությունները, դեղորայքային ռեակցիաները, ամիլոիդոզը կամ սարկոիդոզը, լիմֆոման կամ լեյկեմիան։ Կախված այտուցի պատճառից, դրանք կարող են լինել ցավոտ, հատկապես, եթե այտուցը զարգացել է արագ, իֆեկցիայի կամ բորբոքման պատճառով։ Ավշագեղձի մեծացումը կարող է տեղայնացված լինել, ինչը կարող է հուշել տվյալ զոնայում ինֆեկցիայի կամ ուռուցքի առկայության մասին։ Այն նաև կարող է գեներալիզացված լինել, որը կարող է խոսել շարակցական հյուսվածքի կամ աուտոիմուն հիվանդության մասին, կամ էլ լիմֆոմայի կամ լեյկեմիայի մասին։ Հազվադեպ, կախված ավշագեղձի տեղակայումից, դրա մեծացումը կարող է հանգեցնել շնչառության դժվարացման կամ արյունատար անոթի խցանման (օրինակ՝ վերին սիներակի օբստրուկցիա)։
Մեծացած ավշահանգույցը կարող է հայտնաբերվել բժշկական օբյեկտիվ կամ գործիքային զննման ժամանակ։ Հիվանդության պատմության որոշ տվյալները համեմատելով մեծացած ավշահանգույցի տեղակայման հետ կարելի է արագորեն գտնել առաջացման պատճառը։ Օրինակ, կրծքագեղձի ուռուցքը կարող է հանգեցնել անութափոսի ավշահանգույցների մեծացման, կամ գիշերային քրտնարտադրությունը և քաշի կորուստը կարող են խոսել լիմֆոմայի մասին։ Բացի բժշկական օբյեկտիվ զննումից և ճառագայթային հետազոտումից, կարող է կարիք լինել ավշահանգույցի բիոպսիայի։
Քաղցկեղ
Ավշահանգույցները կարող են ախտահարվել և՛ ավշային հյուսվածքի առաջնային քաղցկեղի, և՛ օրգանիզմի այլ հատվածների երկրորդային քաղցկեղի դեպքում։ Ավշային հյուսվածքի առաջնային քաղցկեղը կոչվում է լիմֆոմա, որը ներառում է Հոջկինի լիմֆոման և Ոչ հոջկինյան լիմֆոման։ Ավշագեղձերի քաղցկեղը կարող է հանգեցնել բավականին մեծ քանակով ախտանիշների առաջացման, սկսած անցավ, դանդաղ հարաչող այտուցից մինչև հանկարծակի, սրընթաց մեծացում օրերի կամ շաբաթների ընթացքում, զուգակցվելով ուռուցքի աստիճանից բխող ախտանիշներով։ Շատ լիմֆոմաներ B բջջային են։ Լիմֆոման հսկվում է արյունաբանների կամ ուռուցքաբանների կողմից։
Տեղայնացված քաղցկեղը մարմնի շատ հատվածներում հանգեցնում է հարակից ավշահանգույցների չափերի մեծացման, քանի որ ուռուցքային բջիջները կարող են մետաստազի ենթարկվել դեպի ավշագեղձ։ Ավշագեղձի՝ պրոցեսում ընդգրկումը, կարևոր է քաղցկեղի ճիշտ ախտորոշման և բուժման հարցում, քանզի ավշագեղձերը հանդիսանում են լոկալ հիվանդության դարպասներ, ընդգրկված են TNM դասակարգման համակարգի մեջ։
Լիմֆեդեմա
Լիմֆեդեման հյուսվածքի այտուցի վիճակ է, որը կապված է ավշային համակարգի ոչ պատշաճ ինքնամաքրման հետ ։ Այն կարող է լինել բնածին՝ չզարգացած կամ բացակայող ավշային հանգույցի պատճառով, և կոչվում է առաջնային լիմֆեդեմա։ Երկրորդային լիմֆեդեման հաճախ առաջանում է ավշահանգույցի հեռացման հետևանքով, օրինակ, կրծքագեղձի քաղցկեղի վիրահատական բուժման դեպքում, կամ ճառագայթումից առաջացած վնասից։ Այն կարող է առաջանալ նաև որոշ պարազիտային ինֆեկցիաներից։ Ախտահարված հյուսվածքը ինֆեկցման մեծ հավանականություն ունի։ Լիմֆեդեմայի կառավարումը իրենից ենթադրում է քաշի կորուստ, ախտահարված վերջույթի խոնավության պահպանում և կոմպրեսիա ։ Որոշ դեպքերում ցուցված է վիրահատական բուժում ։
Նման լիմֆոիդ օրգաններ
Փայծաղը և նշիկները չափերով ավելի մեծ երկրորդայն լիֆոիդ օրգաններ են, որոնք կատարում են ավշագեղձերի ֆունկցիային որոշ չափով համարժեք ֆունկցիա, չնայած, փայծաղը ֆիլտրում է արյան բջիջները ավելի շատ, քան ավիշը։ Նշիկները սխալմամբ նույնականացվում են ավշագեղձերի հետ։ Չնայած նշիկները և ավշագեղձերը նման են միմյանց որոշ հատկություններով, կան որոշ զգալի տարբերություններ, որոնցից են դրանց տեղակայումը, կառուցվածքը և չափերը ։ Ավելին, նշիկները ֆիլտրում են հյուսվածքային հեղուկը, մինչդեռ ավշահանգույցները ֆիլտրում են ավիշը ։
Որդանման ելունը պարունակում է ավշային հյուսվածք, այսպիսով, կատարելով ոչ միայն մարսողական, այլև իմունային ֆունկցիա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2023 երիտասարդական ամառային վիքիճամբարի դասընթացի ժամանակ ստեղծված կամ բարելավված հոդվածներ Կատեգորիա:Ավշային համակարգ Կատեգորիա:Իմունիտետ Կատեգորիա:Իմունաբանություն Կատեգորիա:Անատոմիա
Մարգարիտ Շամպենդալ
Մարգարիտ Շամպենդալ (Marguerite Champendal, ), Ժնևի համալսարանից բժշկագիտության դոկտորի կոչում ստացած առաջին կինը (1900 թվական)։ Հիմնադրել է պաստերացված կաթի բաշխման կենտրոն նորածինների համար, ինչպես նաև մանկաբարձության դպրոց ։
Կենսագրություն
Շամպենդալը ծնվել է 1870 թվականի հունիսի 2-ին Շվեյցարիայի մայրաքաղաք Ժնևի Petit-Saconnex թաղամասում, քահանա Ժակ Հենրի Սամուելի և նրա կնոջ` Քրիստիան Էլիզաբետ Ռոքի ընտանիքում։ Եղել է ընտանիքի երրորդ երեխան ։
Մարգարիտը դասավանդել է Փարիզում և Բեռլինում, ապա ծնողների կամքին հակառակ սկսել է բժշկական ուսումնասիրություններ կատարել Ժնևում։ 1900 թվականին նա դարձել է առաջին կինը, ով ավարտելով Ժնևի համալսարանը, ստացել է դոկտորի աստիճան (Մինչ այդ 34 այլ կանայք ևս ստացել էին դոկտորի աստիճան, սակայն նրանք Ժնևի բնակիչներ չէին)։ Նրա դոկտորական թեզի թեման է եղել «Des varices congénitales» (Բնածին վարիկոզային երակներ'') ։
Շամպենդալը Ժնևում եղել է բժիշկ Հենրիետ Սալոզ Ջուդրայի ժամանակակիցներից (1855–1928), ով 1883 թվականին ստացել է դոկտորի աստիճան, և եղել է առաջին կինը, ով հիմնել է իր սեփական բժշկական կենտրոնը ։
Բժշկական պրակտիկա
Ուսման ավարտից հետո Շամպենդալը պրակտիկա է անցել քաղաքի ամենահայտնի թաղամասերում ։ Հիմնվելով Փարիզ կատարած այցի ժամանակ ունեցած փորձառության վրա` մասնավորապես բժիշկ Գաստոն Վարիոտի մշակած նախագծի վրա, որը կոչվում էր «Կաթի մի կումը» (La Goutte de Lait), 1901 թվականին Շամպենդալը ստեղծել է իր սեփական բժշկական կենտրոնը նույն անվամբ։ Այնտեղ նա կատարել է պաստերացված կաթի բաշխում և երիտասարդ մայրերին մատուցել խորհրդատվական ծառայություններ ։ 1916 թվականին մայրերին օգնություն ցուցաբերելու նպատակով նա հրապարակել է «Փոքրիկ ուղեցույց մայրերի համար» աշխատությունը` առաջնահերթությունը տալով երեխաների շահերին և բարեկեցությանը ։
1905 թվականին, մեկուկես տարի անցկացնելով ծննդաբերող կանանց մոտ, Շամպենդալը որոշել է հիմնել ծննդաբերության ողջ ընթացքին վերաբերող դպրոց` «Le Bon Secours» : Նա ղեկավարել է դպրոցը մինչև իր վաղաժամ մահը` 1928 թվականը։ Շամպենդալը իր իսկ կենտրոնում մինչ օրս հիշվում է որպես «տեսիլք և ժամանակակից կին» ։
1913-1919 թվականներին Շամպենդալը Բժշկական դպրոցում եղել է մասնավոր բժիշկ ։
1918 թվականին Շամպենդալը Ժնևի համալսարանում ստացել է բժշկի լիարժեք մասնագիտական կոչում նման գործունեություն վարելու կապակցությամբ ։
Մահ
Բժիշկ Շամպենդալը մահացել է 1928 թվականի հոկտեմբերի 25-ին, Ժնևում` 58 տարեկան հասակում, սրտի կանգից ։
Պարգևներ
Շվեյցարիայի մայրաքաղաք Ժնևի փողոցներից մեկը կրում է բժիշկ Շամպենդալի անունը :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի բժշկուհիներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի ուսուցիչներ Կատեգորիա:Ժնևի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Սրտի կաթվածից մահացածներ
Ալեքսանդր Շտիգլից
Կենսագրություն
Դորպատի համալսարանն ավարտելուց հետո՝ 1840 թվականին Ալեքսանդր Շտիգլիցը ծառայության է անցել Ռուսաստանի կայսրության Ֆինանսների նախարարությունում՝ զբաղեցնելով Մանուֆակտուրային խորհրդի անդամի պաշտոնը։ 1843 թվականին՝ հոր մահից հետո, որպես միակ զավակ, ժառանգել է հոր հսկայական կարողությունը, ինչպես նաև նրա բանկային տան գործերը և ստանձնում պալատական ​​բանկիրի պաշտոնը։
1840-1850 թվականներին արտասահմանում հաջողությամբ իրացրել է վեց 4%-անոց փոխառություն Պետերբուրգ-Մոսկվա (Նիկոլաևյան) երկաթուղու կառուցման համար։ Նրա մասնակցությամբ Ղրիմի պատերազմի ժամանակ զգալի արտաքին փոխառություններ են ստացվել։ Շտիգլիցը զբաղվել է ձեռնարկատիրական գործունեությամբ։ Նարվայում հիմնել է մահուդագործական և վուշամանածագործական ֆաբրիկաներ, որոնք 1880 թվականին վերափոխվել են Նարվայի մահուդագործական ընկերության և Եկատերինհոֆի թղթի և մահուդագործական մանուֆակտուրաների։ 1846 թվականին Պետերբուրգի բորսային վաճառականության կողմից ընտրվել է Բորսային կոմիտեի նախագահ։ Բազմիցս վերընտրվելով՝ նա այդ պաշտոնը զբաղեցրել է 13 տարի, մասնակցել է Ռուսաստանի կառավարության կողմից ներքին և արտաքին շուկայում իրականացվող բոլոր հիմնական գործարքներին։ Բարոն Շտիգլիցի բանկային տան միջոցով Ռուսաստանի կառավարությունը հարաբերություններ է պահպանել Ամստերդամի, Լոնդոնի և Փարիզի բանկային տների հետ։ 1855 թվականին Շտիգլիցը բարոն Ֆելեյզենի հետ համատեղ սկսել են կառուցել երկաթուղի Սանկտ Պետերբուրգից Պետերհոֆ (Պետերհոֆի երկաթուղի) և Գատչինայից մինչև Լուգա (Բալթյան երկաթուղի), որն այնուհետև նվիրել է իր գործընկերոջը։
1857 թվականին Շտիգլիցը հանդես է եկել որպես Ռուսական երկաթուղիների գլխավոր ընկերության համահիմնադիր, որը ստեղծվել է երկաթուղային գծեր կառուցելու և շահագործելու համար, որոնք պետք է կապեին Ռուսաստանի գյուղատնտեսական շրջանները Սանկտ Պետերբուրգի, Մոսկվայի, Վարշավայի, Բալթյան և Սև ծովյան առափնյա շրջանների հետ։
1848 թվականին նշանակվել է Ֆինանսների նախարարության Կոմերցիոն խորհրդի անդամ։ 1854 թվականին «եռանդուն աշխատանքի համար» ստացել է պետական ​​խորհրդականի, իսկ 1855 թվականին՝ իսկական պետական ​​խորհրդականի կոչումներ։
1860 թվականին Շտիգլիցը լուծարել է իր բոլոր մասնավոր բանկային հաստատությունները և իր իսկ խնդրանքով ազատվել Ֆոնդային բորսայի կոմիտեի նախագահի պաշտոնից։ 1860 թվականի մայիսի 31-ին (հունիսի 12) Ալեքսանդր II-ի հրամանագրի համաձայն Առևտրային բանկը վերափոխվել է Պետական ​​բանկի, իսկ 1860 թվականի հունիսի 10-ին (22) նրա կառավարիչ է նշանակվել Շտիգլիցը։ 1866 թվականին նա ազատվել է այդ պաշտոնից՝ մնալով Ֆինանսների նախարարությանը կից Առևտրի և մանուֆակտուրաների խորհրդի պատվավոր անդամ։ Նույն թվականին դարձել է Մոսկվայի առևտրային բանկի ամենախոշոր բաժնետերը ։ 1862 թվականին նրան շնորհվել է գաղտնի խորհրդականի, իսկ 1881 թվականին՝ իսկական գաղտնի խորհրդականի կոչումներ։
Շտիգլիցը մահացել է թոքաբորբից 1884 թվականի հոկտեմբերի 24-ին (նոյեմբերի 5-ին) և իր ցանկությամբ թաղվել Իվանգորոդում՝ Սուրբ Երրորդություն եկեղեցում, որը կառուցել է իր միջոցներով, կնոջ գերեզմանի վրա՝ տեղի գործարանի բնակչության հոգևոր կարիքների համար։
Ընտանիք
Շտիգլիցի կինը (1842 թվականից) Կարոլինա Լոգինովնա Միլլերը (1817-1873), ծնունդով գերմանացի, Սանկտ Պետերբուրգի սնանկացած առևտրականի դուստրն է եղել։ Նա գործունյա բարերար էր և հոգաբարձուի օգնական և Սանկտ Պետերբուրգի մանկատների խորհրդի պատվավոր անդամ։
Նրա միակ որդին Շտիգլից Լյուդվիգը (1842-1843), մահացել է մանուկ հասակում, իսկ 1844 թվականին նրանք որդեգրել են Մեծ իշխան Միխայիլ Պավլովիչի անօրինական դստերը (այլ վարկածի համաձայն՝ նա եղել է հենց Շտիգլիցի անօրինական դուստրը)։ Աղջկան որդեգրելուց հետո նրան անվանել են Նադեժդա Միխայլովնա Իյունևա (Յունևա) (1843-1908)։ 1861 թվականին նա միլիոնանոց օժիտով ամուսնացել է Պետական խորհրդի ապագա քարտուղար Ալեքսանդր Պոլովցովի հետ։
Բարեգործություն
Շտիգլիցի բարեգործական գործունեությունը համարվել է իր հոր բարի նախաձեռնությունների շարունակությունը, որը հիմնականում վերաբերել է կրթության կարիքներին և նրա ենթակաների շահերին։ Արդեն 1843 թվականին, հոր մահից անմիջապես հետո, Շտիգլիցը հաստատվել է որպես Սանկտ Պետերբուրգի կոմերցիոն ուսումնարանի խորհրդի պատվավոր անդամ և Սանկտ Պետերբուրգի բարձրագույն կոմերցիոն գիշերօթիկ հաստատության խորհրդի իսկական անդամ։
Ղրիմի պատերազմի ժամանակ նա երկու խոշոր նվիրատվություն է կատարել (յուրաքանչյուրը 5000 ռուբլի) ռուսական բանակի կարիքների համար՝ 1853 թվականին՝ հօգուտ Չեշմեի ռազմական անկելանոցի և 1855 թվականին՝ ի նպաստ ծովային սպաների, ովքեր կորցրել են իրենց ունեցվածքը Սևաստոպոլում։
1858 թվականին, բորսային սրահում կայսր Նիկոլայ I-ի հուշարձանի կառուցման համար նվիրատվության հետ մեկտեղ, Շտիգլիցը զգալի գումար է հատկացրել մայրաքաղաքի ուսումնական հաստատությունների սաների պահպանման նպատակով՝ ի հիշատակ հանգուցյալ կայսրի, իսկ 1859 թվականին կրկին կրթության կարիքների համար նա կապիտալ է նվիրաբերել գահաժառանգի չափահաս դառնալու կապակցությամբ։ Պետական ​​բանկի կառավարիչի պաշտոնը ստանձնելուց հետո Շտիգլիցը հոգացել է իր ծառայակիցների կարիքները։ Նրա անմիջական աջակցությամբ 1862 թվականին Պետական ​​բանկում ստեղծվել է բանկի աշխատակիցների վարկային խնայողական դրամարկղ, այնուհետև 3 տարի նա աջակցել է դրամարկղի միջոցներին նվիրատվություններով (իր աշխատավարձի մի մասը թողնելով դրամարկղի օգտին)՝ 10290 ռուբլի ընդհանուր գումարով։ 1880-ականներին դրամարկղի պատգամավորական ժողովը այդ գումարին տվել է «Բարոն Ալեքսանդր Շտիգլիցի անվան կապիտալ» անվանումը։ Դրա տոկոսներից ամեն տարի նպաստ է վճարվել դրամարկղի անդամների այրիներին և որբերին։
Բացի թվարկված հաստատություններից, Շտիգլիցը տարբեր ժամանակներում կատարել է նաև շատ այլ բարեգործություններ, այդ թվում՝ Կոլոմնայում գտնվող մանկատանը, որը հիմնադրել է նրա հայրը և շարունակել է գոյատևել իր նվիրատվությունների հաշվին։ Շտիգլիցի ամենակարևոր և ամենաթանկ նվիրատվությունը Ռուսաստանի համար, որը կարող է հավերժացնել նրա անունը, Սանկտ Պետերբուրգում երկու սեռերի տեխնիկական նկարչության կենտրոնական ուսումնարանի հիմնումն է՝ հարուստ արվեստի և արդյունաբերական թանգարանի ու լավ կահավորված գրադարանի հետ միասին։ Այդ ուսումնարանն արվեստի ջերմեռանդ երկրպագու Շտիգլիցի սիրասուն զավակն է եղել։ Ուսումնարանի նախնական կազմակերպման համար նվիրաբերելով 1.000.000 ռուբլի, նա հետագայում շարունակել է դրամական օժանդակություն ցուցաբերել նրա գործունեության ընթացքում։ Մինչև իր կյանքի վերջին օրը նա եղել է ուսումնարանի պատվավոր հոգաբարձուն և մահից հետո կտակել է շատ մեծ գումար, որի շնորհիվ ուսումնարանը կարողացել է ավելի ընդլայնվել ու զարգանալ։
Շտիգլիցի թողած կտակը, ընդհանուր առմամբ, իր ստեղծած հաստատությունների և իր հետ քիչ թե շատ մտերիմ հարաբերությունների մեջ գտնվող անձանց նկատմամբ հոգատարության վառ օրինակ է։ Այսպես, նա Պետբանկի աշխատակիցներին կտակել է 30000 ռուբլի, չի մոռացել նաև իր անձնական աշխատակիցներին՝ իր սիրելի սպասավորին, օրինակ, կտակել է 5000 ռուբլի։ Շտիգլիցի կտակի համաձայն տարբեր անձանց և հաստատությունների միջև բաշխված ընդհանուր գումարը, ըստ լուրերի, հասել է մինչև 100 միլիոն ռուբլու (առանց անշարժ գույքի), բայց իրականում այն ​​ավելի համեստ էր՝ մոտ 38 միլիոն ռուբլի։
Հետաքրքիր է նշել, որ լինելով լիովին անկախ անձնավորություն, ում կապիտալը պատրաստակամությամբ ընդունվել է բոլոր երկրներում, Շտիգլիցն իր հսկայական կարողությունը տեղադրել է գրեթե բացառապես ռուսական ֆոնդերում և մի ֆինանսիստի թերահավատ նկատառումը Ռուսաստանի ֆինանսների նկատմամբ վստահության մասին մի անգամ նշել է. «Ես ու հայրս մեր կարողությունը դիզել ենք Ռուսաստանում՝ եթե պարզվի, որ նա անվճարունակ է, ապա ես պատրաստ եմ նրա հետ կորցնել իմ ողջ կարողությունը»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գործարարներ Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հրեաներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Մոնսամպետրո Մորիկո
Մոնսամպետրո Մորիկո (Monsampietro Morico), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Ֆերմո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 712 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 75 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 10 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 63029։ Հեռախոսային կոդ՝ 0734։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Պետրոս Առաքյալը, տոնը նշվում է հունիսի 29-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության գրաֆիկը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Գրիգոր Հայրապետյան
Գրիգոր Սիմոնի Հայրապետյան (1889, Տեղ, Գորիսի շրջան-հոկտեմբերի 5,1948), հայ բժիշկ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1889 թվականին, Տեղ գյուղում։ Նա սերում է քահանայի ընտանիքից։ Սովորել է Տեղի, Շուշիի թեմական դպրոցներում, ավարտել Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը և Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանը։ Դրանից հետո երեք տարի դասավանդել է Շուշիի ռեալական ուսումնարանում։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Խարկովի բժշկական ինստիտուտում և աշխատել Պավլովի անվան ֆիզիոլոգիական ինստիտուտում։
Գիտական աշխատանքները վերաբերում են ուղեղի ֆիզիոլոգիայի և նյարդաբջջային համակարգի հիմնախնդիրներին։ Տպագրել է 120 գիտական հոդվածներ, հեղինակել մի շարք ուսումնական ձեռնարկներ։ 1936 թվականին զեկուցումով հանդես է եկել Մոսկվայում։ 1937 թվականին անարդարացիորեն ձերբակալվել է և աքսորվել Մագադան։ 1948 թվականին աքսորավայրից վերադարձել է և բնակություն հաստատել Աշխաբադում։ Նույն տարվա հոկտեմբերի 5-ին զոհվել է երկրաշարժից։
Արտաքին հղումներ
Հայրապետյան Գրիգոր Սիմոնի
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1889 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 5 մահեր Կատեգորիա:1948 մահեր Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանի սաներ
Շուբինո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Քյուրտ-Գաջի
Քյուրտ-Գաջի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Ստեֆանի Ֆրապար
Ստեֆանի Ֆրապար (Stéphanie Frappart, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլային մրցավար։
Կարիերա
2011 թվականից սպասարկում է Ֆրանսիայի ֆուտբոլի երրորդ դիվիզիոնի ազգային առաջնության խաղերը ։
2014 թվականում Ֆրապարը դարձավ Ֆրանսիայի Լիգա 2-ի առաջին կին մրցավարը ։
2015 թվականին եղել է Կանադայում կայացած կանանց ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մրցավարներից մեկը ։
Մասնակցել է նաև 2019 թվականի աշխարհի առաջնությանը Ֆրանսիայում, որտեղ եղել է ԱՄՆ-ի և Նիդեռլանդների միջև կայացած եզրափակիչ խաղի մրցավար (2:0) ։
2019 թվականի ապրիլին հայտարարվել էր, որ Ֆրապարը կդառնա Ֆրանսիայի բարձրագույն խմբի առաջին կին մրցավարը ։
Ապրիլի 28-ին նա իր նորամուտը նշեց Լիգա 1-ում՝ 34-րդ տուրի Ամյեն-Ստրասբուրգ խաղում, որում ցույց տվեց 4 նախազգուշացում։ Հանդիպումն ավարտվեց 0։ 0 հաշվով ։
2019 թվականի օգոստոսի 2-ին նշանակվել է ՈՒԵՖԱ-ի 2019 թվականի Սուպեր գավաթի հանդիպման գլխավոր մրցավար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցավարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլային մրցավարներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային կին մրցավարներ
Սոֆի Երամյան
Կենսագրություն
Որպես նկարչուհի հանդես է եկել 1957 թվականից։ Մասնակցել է Լիբանանում կազմակերպված մի շարք ցուցահանդեսների։ Հեղինակ է ժանրային նկարների և բնանկարների։ 1964 թվականին բացել է անհատական ցուցահանդես Բեյրութում ։ Ապրել և ստեղծագործել է Բեյրութում։ Մահացել է 1984 թվականին ։
Մատենագրություն
Սոֆի Երամեանի նկարներուն ցուցահանդեսը։ «Այգ» 1963 թվականի փետրվարի 3-ին։
Մրեն
Մրեն կամ Մերին քաղաքատեղին գտնվում է Ախուրյան և Տեկոր գետերի միջև տափարակ հրվանդանի վրա, ծովի մակրեևույթից 1260-1300 մետր բարձրության վրա։ Ներկայումս Թուրքիայի տարածքում է։ Զբաղեցնում է 2 քառակուսի կիլոմետր մակերես, որի կենտրոնական մասում խիտ բնակեցված բնակելի թաղամասն է և Սուրբ Կաթողիկե եկեղեցին ։ Արդեն 15-16-րդ դարերում քաղաքի այգիներն ամայացել էին և վերածվել էին արոտավայրերի։ Քաղաքի տարածքում բացակայում են սրբատաշ քարերը, քանի որ շրջակա գյուղերի բնակիչները դարեր շարունակ յուրացրել են դրանք սեփական կարիքների համար։ Մինչ օրս նշմարվում են քաղաքի գլխավոր փողոցները։
Պատմություն
Մրեն քաղաքի պատմությունը մնում է չլուսաբանված։ Որպես բնակավայր հայ մատենագիտության մեջ հիշատակվում է 5-րդ դարի կեսին, երբ պարսից Հազկերտ Բ-ի հավատափոխության հրովարտակը քննարկման ժամանակ մասնակցել է նաև Խորեն Մրենցին։ Հայտնի է, որ Մրենի բնակչությունը մեծ վնասներ է կրում 7-րդ դարում արաբական արշավանքների ընթացքում, երբ սպանվել և գերեվարվել են հազարավոր հայեր։ Սակայն Մրենը շարունակում է զարգանալ հետագա դարերում, իսկ 1163 թվականին ավերվում է սելջուկ-թուրքերի կողմից, սրի է քաշվում 4000 բնակիչ։ 13-րդ դարի երկորդ կեսին քաղաքը նորից վերականգնում է իր բնականոն կյանքը, իսկ 14-րդ դարի կեսերից աստիճանաբար անկում ապրում և ամայանում։ Հետագա դարերում քաղաքատեղիի ծաղկուն այգեստանները վերածվում են արոտավայրերի, իսկ եկեղեցին՝ անասնագոմի։ 1878 թվականին ռուս-թուրքական պատերազմի ավարտից հետո Մրենի տարածքն անցնում է Ռուսաստանին։ Քաղաքը վերականգնելու նպատակով հայ հոգևորակությունը դիմում են ռուսական իշխանություններին, սակայն հայերի փոխարեն լքված քաղաքատեղիում հաստատվում են հույները։ 1896-1899 թվականներին Մրենի վանքի վանահայր հիշատակվում է Սարգիս Տեր-Կարապետյանը։ 1900-1910-ական թվականներին որոշակի վերանորոգումներ են կատարվել վանքի տարածքում։ Ընդհանուր առմամբ քաղաքի նյութական ժառանգությունը պատկանում է  երեք շրջանի.
Հուշարձաններ
Քաղաքի տարածքում պահպանվել են 5-7-րդ դարերի քառակող կոթողների բեկորները, որոնց մի մասը 11-13-րդ դարերում ագուցվել են եկեղեցու որմերում մասնակի վերանորոգման ընթացքում։ Կաթողիկե եկեղեցին գտնվում է Ախուրյան գետի աջ ափին։ Եկեղեցու մասին հիշատակություններ կան հայ մատանագիտության մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի բնակավայրեր այբբենական կարգով
Մարիա Անիդո
Մարիա Լուիզա Անիդո (María Luisa Anido, լրիվ անունը՝ Իզաբել Մարիա Լուիզա Անիդո Գոնսալես - Isabel María Luisa Anido González, ), արգենտինացի դասական կիթառահար և կոմպոզիտոր։
Կենսագրություն
Մարիա Լուիզա Անիդոն ծնվել է 1907 թվականի հունվարի 26-ին Արգենտինայի Բուենոս Այրես նահանգի Մորոն քաղաքում։ Խուան Կառլոս Անիդոյի և Բետիլդա Գոնսալես Ռիգոյի չորրորդ դուստրն էր։ Ընտանիքը տեղափոխվել է Բուենոս Այրես, երբ նա շատ փոքր էր։ Սկսել է կիթառ նվագել վաղ տարիքից հոր ղեկավարությամբ, ով հրատարակել է այս գործիքին նվիրված ամսագիր։ Այնուհետև սովորել է Դոմինգո Պրատի և Միգել Լյոբետի մոտ, որի հետ 1925 թվականին սկսեց դուետով հանդես գալ։ 1927 թվականին Անիդոն գրում է իր առաջին պիեսը՝ «Բարկարոլա»։ Անիդոն շատ է շրջագայել Լատինական Ամերիկայում, իսկ հետպատերազմյան շրջանում՝ նաև Եվրոպայում։ Նրա առաջին համերգը Լոնդոնում 1952 թվականին մեծ հաջողություն ունեցավ հանրության շրջանում, որին հաջորդեցին կիթառահարի հաղթական ելույթները այլ երկրներում։ 1956 թվականի մայիսին տեղի ունեցան Անիդոյի առաջին հյուրախաղերը ԽՍՀՄ-ում՝ Չայկովսկու անվան համերգասրահում, իսկ 1957 թվականին թողարկվեց երկու ձայնասկավառակ նրա ձայնագրություններով (8", Д—004050-1 и Д—004052-3): Հետագայում Անիդոն բազմիցս եկել է Խորհրդային Միություն (1962, 1966, 1967, 1980), բազմաթիվ վարպետության դասերի ժամանակ կիսվել է իր ստեղծագործական փորձով խորհրդային կիթառահարների հետ։
1980-ականների կեսերին նա կրկին ապրում էր Բարսելոնայի մոտ և մահացավ Տարագոնայում։
Ստեղծագործություն
Անիդոն 20-րդ դարի ամենանշանավոր դասական կիթառահարներից է։ Նրա երգացանկը շատ ընդարձակ էր և ընդգրկում էր Վերածննդի դարաշրջանից մինչև ժամանակակից կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ։ Կիթառահարը մեծ ուշադրություն է դարձրել այնպիսի ռոմանտիկ կոմպոզիտորների երաժշտությանը, ինչպիսիք են Ֆրանցիսկո Տառեգան և Իսահակ Ալբենիսը։ Անիդոյի կատարումն առանձնանում էր վառ արտահայտչականությամբ ու հուզականությամբ, ոճի նուրբ զգացողությամբ։ Անիդոն նաև Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայի ժողովրդական մեղեդիների հիման վրա կիթառի մի շարք մշակումների և օրիգինալ ստեղծագործությունների հեղինակ է՝ «Հյուսիսային Ամերիկայի հնդկացիների պար», «Արգենտինական մեղեդի», « Պամպա յի երգը» և այլն։
== Դիսկոգրաֆիա ==
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիթառահարներ Կատեգորիա:Արգենտինայում ծնվածներ Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Արգենտինացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Կին
Մարկ Կինսելա
Մարկ Կինսելա (Mark Kinsella, ), իռլանդացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Ներկայումս զբաղեցնում է «Դրոեդա Յունայթեդ» ակումբի գլխավոր մարզչի պաշտոնը։ 2002 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից։
Ակումբային կարիերա
Կինսելի պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է «Կոլչեստեր Յունայթեդ» ակումբում, որի հիմնական թիմում դեբյուտը նշել է 1989 թվականին։ 1996 թվականին 150 հազար ֆունտ ստերլինգով տեղափոխվել է «Չարլտոն Ատլետիկ», որտեղ անցկացրել է իր կարիերայի լավագույն տարիները, Չարլտոնում դարձել է թիմի առաջատար և ավագ, նրա հետ դուրս եկել Պրեմիեր Լիգա։ Չարլտոնից հետո Կինսելը խաղացել է ևս մի քանի ակումբներում, սակայն ոչ մի տեղ չի հասել իր նախկին մակարդակին։
Կարիերան հավաքականում
Ազգային հավաքականի կազմում Կինսելան անցկացրել է 48 հանդիպում, խփել է 3 գոլ։ Մասնակցել է 2002 թվականի աշխարհի առաջնությանը։
Մարզչական կարիերա
Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելուց հետո Կինսելան մեկ հանդիպում է անցկացրել «Ուոլսոլ»-ի գլխավոր մարզիչի պաշտոնակատարի կարգավիճակում։ Հետագայում աշխատել է «Չարլտոն Ատլետիկ»-ի պահեստային թիմի մարզիչ, մարզել է «Դեյվենտրի Թաուն»-ը, 2012-2014 թվականներին աշխատել է «Կոլչեստեր Յունայթեդ»-ում՝ որպես մարզչի օգնական։ 2015 թվականից իռլանդական «Դրոդա Յունայթեդ» ակումբի առաջին թիմի մարզիչը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 12 ծնունդներ Կատեգորիա:1972 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իռլանդացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իռլանդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Չառլտոն Ատլետիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իռլանդացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Աստոն Վիլլայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Ալինա Սանչես
Ալինա Սանչես (Alina Sánchez), հայտնի է նաև որպես Lêgerîn Çîya, արգենտինացի բժիշկ, միջազգայնագետ, ֆեմինիստ և հեղափոխական։ Սովորել է Կուբայում՝ Լատինական Ամերիկայի բժշկական դպրոցում (ELAM (Latin American School of Medicine)): Սանչեսը  2011 թվականին միացել է Կանանց ինքնապաշտպանական ջոկատներին (Women's Protection Units (YPJ)) և աշխատել Սիրիական Քուրդիստանի առողջապահական համակարգում։ Մահացել է ավտովթարից՝ Ալ-Հասաքա քաղաքի ճանապարհին՝ 2018 թվականի մարտի 17-ին ։ Նրա պատվին Ջազիրայի շրջանի Թել Թամեր հիվանդանոցը կոչվում է նրա անունով ։
Կենսագրություն
Ալինա Սանչեսը ծնվել է Սան Մարտին դե լոս Անդես քաղաքում, Նեուկեն, Արգենտինա և մեծացել է Կորդովայում։
Սովորել է Կորդովայի ազգային համալսարանում (կարճ ժամանակահատվածով), երիտասարդ տարիներից եղել է քաղաքական անկախության և ուսանողական կազմակերպության ուժեղ պաշտպանը։ 2005 թվականին նա Կուբայի Հանրապետությունից կրթաթոշակ է ստացել և ուսանել Լատինական Ամերիկայի բժշկական դպրոցում՝ ստանալով բժշկի որակավորում։ Սանչեսը 2011 թվականին միացել է Կանանց ինքնապաշտպանական ջոկատներին ։
Սիրիական Քուրդիստանի հանրային առողջապահական քաղաքականության իրականացման իր փորձի մասին Սանչեսն ասել է.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի բժշկուհիներ Կատեգորիա:Օտարերկրյա միջամտություն Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմին
Մայքլ Օնդաժե
Կենսագրություն
Կողոպտիչների սերունդները եղել են Շրի Լանկայի և նիդերլանդների հետ ամուսնությունից։ 1954 թվականին երիտասարդ Օնդաաժեն իր մոր՝ Դորիս Գրատյանի հետ տեղափոխվել է Անգլիա, իսկ հետո 1962 թվականին տեղափոխվել Կանադա և դարձել նրա քաղաքացի ։ Նա ուսումը սկսել է Եպիսկոպոսների քոլեջում և Եպիսկոպոսների համալսարանում, որը գտնվում է Քվեբեկի Շերբրուկ քաղաքում, Լենոքսվիլ քաղաքի արվարձանում։ Բայց Տորոնտո տեղափոխվելու պատճառով նա Տորոնտոյի համալսարանում ստացել է բակալավրի կոչում, իսկ մագիստրոսի կոչում ստացել է Օնտարիոյի Քինգսթոն քաղաքի Քուինս համալսարանում ։ Հետո նա սկսել է դասավանդել Լոնդոնի Արևմտյան Օնտարիոյի համալսարանում։ 1970 թվականին տեղափոխվել է Տորոնտո, որտեղ 1971-1988 թվականներին անգլիական գրականություն է դասավանդել Յորքի համալսարանում և Գլենդոնի քոլեջում։ Օնդաաժեն աշխարհում առավել հայտնի է իր վեպերով, բայց հիմնականում աշխատել է պոեզիայի ոլորտում և թողարկել 13 ժողովածու ։
Օնդաժեն և նրա կինը՝ գրող և բանասեր Լինդա Սփոլդինգը,, Brick գրական ամսագրի ղեկավարության անդամներ էին, մասնագիտանում էին դավանաբանական բնույթի վավերագրական արձակում ։ 1992 թվականին նա հիմնադրել է Գրատյանի ամենամյա գրական մրցանակը Շրի Լանկայի բնակչի կողմից գրված անգլերեն լեզվով լավագույն աշխատանքի համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադացի գրողներ Կատեգորիա:Կանադացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խմբագիրներ Կատեգորիա:Կանադացի ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:Կանադացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Աշխատակիցների հատուցումներ
Աշխատակիցների հատուցումներ, աշխատակիցների, ներառյալ տնօրենները և կառավարչական անձնակազմը, մատուցած ծառայության դիմաց կազմակերպության կողմից ցանկացած ձևով տրվող փոխհատուցումներ ։
Աշխատակիցների հատուցումները պետք է լինի հետևյալ չորս տեսակներից մեկը`
Աշխատակիցների հատուցումները ներառում են նաև բաժնետոմսերի վրա հիմնված վճարման գործարքները, որոնց միջոցով աշխատակիցները ստանում են բաժնային գործիքներ (ինչպիսիք են բաժնետոմսերը կամ բաժնետոմսերի օպցիոնները), կամ կազմակերպության բաժնետոմսերի կամ այլ բաժնային գործիքների գնի վրա հիմնված գումարներով արտահայտված դրամական միջոցներ կամ կազմակերպության այլ ակտիվներ։
Աշխատակիցների բոլոր հատուցումների ճանաչման ընդհանուր սկզբունք
Կազմակերպությունը աշխատակիցների բոլոր այն հատուցումների ծախսումները, որոնց նկատմամբ աշխատակիցները հաշվետու ժամանակաշրջանի ընթացքում կազմակերպությանը ծառայություններ մատուցելու արդյունքում ձեռք են բերել իրավունք, պետք է ճանաչի`
Աշխատակիցների կարճաժամկետ հատուցումներ
Աշխատակիցների կարճաժամկետ հատուցումները ներառում են այնպիսի հոդվածներ, ինչպիսիք են` աշխատավարձերը և սոցիալական ապահովության մասհանումները, կարճաժամկետ փոխհատուցելի բացակայությունները (ինչպիսիք են վճարովի տարեկան արձակուրդները և հիվանդության հետ կապված վճարովի արձակուրդները), երբ ակնկալվում է, որ բացակայությունները տեղի կունենան այն ժամանակաշրջանի ավարտից հետո տասներկու ամսվա ընթացքում, որում աշխատակիցները մատուցել են համապատասխան ծառայությունը, շահույթի բաշխումները և պարգևավճարները, որոնք ենթակա են վճարման այն ժամանակաշրջանի ավարտից հետո տասներկու ամսվա ընթացքում, որում աշխատակիցները մատուցել են համապատասխան ծառայությունը, ոչ դրամային հատուցումները (ինչպիսիք են բուժսպասարկումը, բնակարանով և ավտոմեքենայով ապահովումը, անվճար կամ մասնակի վճարումով ապրանքների կամ ծառայությունների տրամադրումը) ընթացիկ ժամանակաշրջանում աշխատող աշխատակիցների համար։
Հետաշխատանքային հատուցումներ
Հետաշխատանքային հատուցումները ներառում են, օրինակ՝ աշխատանքային գործունեությունը ավարտելու հետ կապված հատուցումները, ինչպիսիք են կենսաթոշակները, այլ հետաշխատանքային հատուցումներ, ինչպիսիք են հետաշխատանքային կյանքի ապահովագրությունը և հետաշխատանքային բուժսպասարկումը։
Հետաշխատանքային հատուցումների պլանները դասակարգվում են կամ որպես սահմանված մասհանումների պլաններ, կամ որպես սահմանված հատուցումների պլաններ` կախված դրանց հիմնական պայմաններից։
Սահմանված մասհանումների պլանները հետաշխատանքային հատուցումների պլաններ են, որոնց համաձայն կազմակերպությունը ֆիքսված մասհանումներ է կատարում որևէ առանձին կազմակերպության (հիմնադրամի) և չունի իրավական կամ կառուցողական պարտականություն` կատարելու հետագա մասհանումներ կամ կատարելու հատուցումների ուղղակի վճարումներ աշխատակիցներին, եթե հիմնադրամը չունենա բավարար ակտիվներ, որպեսզի վճարի աշխատակիցների բոլոր հատուցումները` կապված ընթացիկ և նախորդ ժամանակաշրջաններում աշխատակցի ծառայության հետ։ Աշխատակցի կողմից ստացվող հետաշխատանքային հատուցումների գումարը որոշվում է կազմակերպության (հնարավոր է` նաև աշխատակցի) կողմից հետաշխատանքային հատուցումների պլանին կամ ապահովագրողին վճարված մասհանումների գումարով` այդ մասհանումներից առաջացող ներդրումների հատույցի հետ միասին։
Սահմանված հատուցումների պլանները սահմանված մասհանումների պլաններից տարբեր հետաշխատանքային հատուցումների պլաններ են։ Ըստ սահմանված հատուցումների պլանի` կազմակերպությունը պարտականություն ունի տրամադրելու համաձայնեցված հատուցումներ ընթացիկ ժամանակաշրջանում աշխատող և նախկին աշխատակիցներին, և ակտուարային ռիսկը (որ հատուցումները կլինեն ակնկալվածից շատ կամ քիչ) և ներդրումային ռիսկը (որ հատուցումները ֆինանսավորելու համար առանձնացված ակտիվներից հատույցները կտարբերվեն ակնկալիքներից), ըստ էության, կրում է կազմակերպությունը։ Եթե ակտուարային կամ ներդրումային փորձի արդյունքները ակնկալվածից ավելի վատ են, ապա կազմակերպության պարտականությունը կարող է աճել, և հակառակը` եթե ակտուարային կամ ներդրումային փորձի արդյունքները ակնկալվածից ավելի լավ են, ապա կազմակերպության պարտականությունը կարող է նվազել։
Աշխատակիցների այլ երկարաժամկետ հատուցումներ
Աշխատակիցների այլ երկարաժամկետ հատուցումները ներառում են, օրինակ՝ երկարաժամկետ փոխհատուցելի բացակայությունները, ինչպիսիք են երկարամյա ծառայության համար տրվող արձակուրդը կամ գիտական (ստեղծագործական) աշխատանքների համար տրվող արձակուրդը, երկարամյա ծառայության համար հատուցումները, երկարաժամկետ անաշխատունակության նպաստները, շահույթի բաշխումները և պարգևավճարները, որոնք ենթակա են վճարման այն ժամանակաշրջանի ավարտից տասներկու կամ ավելի ամիսներ հետո, որում աշխատակիցները մատուցել են համապատասխան ծառայությունը, հետաձգված փոխհատուցումները, որոնք ենթակա են վճարման այն ժամանակաշրջանի ավարտից տասներկու կամ ավելի ամիսներ հետո, որում դրանք վաստակվել են։
Կազմակերպությունը աշխատակիցների այլ երկարաժամկետ հատուցումների գծով պետք է ճանաչի պարտավորություն` չափված հետևյալ մեծությունների զուտ հանրագումարով`
Կազմակերպությունը պետք է ճանաչի ժամանակաշրջանի ընթացքում պարտավորության զուտ փոփոխությունը` որպես ժամանակաշրջանի ընթացքում աշխատակիցների այլ երկարաժամկետ հատուցումների արժեք, բացառությամբ ժամանակաշրջանի ընթացքում աշխատակիցներին վճարված հատուցման կամ գործատուից ստացված մասհանումներին վերագրվող փոփոխությունը։ Այդ արժեքն ամբողջությամբ ճանաչվում է շահույթում կամ վնասում որպես ծախս, եթե ՖՀՄՍ-ները չեն պահանջում, որ այն ճանաչվի որպես ակտիվների, օրինակ` պաշարների կամ հիմնական միջոցների արժեքի մի մաս։
Ազատման նպաստներ
Կազմակերպությունը կարող է օրենսդրությամբ, աշխատակիցների կամ նրանց ներկայացուցիչների հետ կնքված պայմանագրային կամ այլ համաձայնությամբ, կամ էլ գործարար պրակտիկայի, ավանդույթների կամ արդար գործելու ցանկության վրա հիմնված կառուցողական պարտականությամբ պարտավորված լինել վճարումներ կատարել (կամ տրամադրել այլ հատուցումներ) աշխատակիցներին, երբ կազմակերպությունը դադարեցնում է նրանց աշխատանքը։ Այդպիսի վճարումները ազատման նպաստներ են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հաշվապահություն Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն Կատեգորիա:Աշխատանքային իրավունք Կատեգորիա:Մարդկային ռեսուրսների կառավարում Կատեգորիա:Բիզնես տնտեսագիտություն
Երկապետություն
Երկապետություն, դիարխիա, քաղաքական կարգ (այսպես կոչված՝ պրինցիպատ)՝ հաստատված մ. թ. ա. 27 թվականին, Հին Հռոմում՝ Օգոստոս կայսրի օրոք։ Երկրապետության դեպքում պետական բարձրագույն ևաստաաություն իրավաբանորեն համարվում էր սենատը, սակայն փաստացի իշխանությունը կայսրինն էր։
Կատեգորիա:Միապետություն Կատեգորիա:Պետականության ձևեր
Պոգարշչինա (գյուղ, Լոխովիցայի շրջան)
Պոգարշչինա (Погарщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1740 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պոգարշչինա գյուղում բնակվում էր 859 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,87 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 221,96 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1740 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շուբինսկի (խուտոր, Ալեկսեևսկի շրջան)
Շուբինսկի (Шубинский), խուտոր Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ալեկսեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Օլեշնիկ (գյուղ, Վինոգրադովի շրջան)
Օլեշնիկ (Олешник), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վինոգրադովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օլեշնիկ գյուղում բնակվում էր 4 696 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9095 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,52 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վինոգրադովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1284 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ազիզներ
Ազիզներ, գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Սևանա լճի ավազանում, Վարդենիս գետի աջակողմյան վտակը։ Սկիզբ է առնում Վարդենիսի լեռների հյուսիսային լանջերից։ Երկարությունը 12 կմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Վարդենիս գետի վտակներ
Լյուխով
Լյուխով (Lüchow, պոլաբ. Ľugow կամ Ljauchüw, Lugów) քաղաք է Գերմանիայում, շրջանային կենտրոն, որը գտնվում է Ներքին Սաքսոնիա նահանգում։
Ընդգրկված է Լյուխով-Դաննենբերգ շրջանում։ Ենթարկվում է Լյուխովի (Վենդլենդ) ղեկավարությանը։ Բնակչությունը կազմում է 9432 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31)։ Զբաղեցնում է 89,01 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը ՝ 03 3 54 018 ։
Քաղաքը բաժանվում է 7 քաղաքային թաղամասերի։
«Վենդլանդ» անվանումը (Wendland) նշանակում է «վենդների հող» (սլավոնների հող)։ Այս տարածքում ապրում էին պոլաբները, որոնք մինչև 18-րդ դարի կեսերը պահպանեցին իրենց լեզուն Լյուխովի շրջակայքում։
Նշումներ
<references group="" responsive="1">
Հղումներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Հոդվածներ Module:URL-ի բարդ մուտքով Կատեգորիա:Category:Ստորին Սաքսոնիա Կատեգորիա:Category:Գերմանիա
Կովկասյան պատերազմ (1817-1864)
Կատեգորիա:Կովկաս Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության պատմություն Կատեգորիա:Վրաստանի ռազմական պատմություն Կատեգորիա:19-րդ դարը Վրաստանում
(8123) Կանալետո
(8123) Կանալետո (Canaletto), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի մարտի 26-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։