cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռեդունիյոկի
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կարելիի ավազան, Ֆինլանդիայի և ՌԴ սահմանին, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Պատկանում է Կարելիի ավազանային շրջանին, Բալթիկ ծովի ավազան ։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կարակուլ (գյուղ, Արխանգելսկի շրջան)
Կարակուլ (Каракул, Ҡаракүл), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 50 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստարոսելիե (գյուղ, Լուգինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1888 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սկիդանկի (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)
Սկիդանկի (Скиданки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սկիդանկի գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Իմ և նրա միջև
Ֆիլմի մասին
Ֆիլմի սցենարը գրել են Բոբբի և Սանջայ եղբայրները, իսկ ոգեշնչման աղբյուր է դարձել ռեժիսոր Ակիրա Կուրոսավայի «Կարմիր մորուք» ֆիլմը։
«Իմ և նրա միջև» ֆիլմը պատմում է մի փորձառու բժշկի և նրա երիտասարդ անփույթ գործընկերոջ հարաբերությունների մասին։ Միևնույն ժամանակ, ֆիլմում արծարծվում են մի շարք հարցեր, սկսած ոչ որակյալ դեղերից, բժշկական էթիկայից, մինչև այնպիսի թեմաներ, թե որքան ցած կարող է ընկնել մարդը և արդյոք հնարավոր է նրան փրկել բարությամբ, եթե նա մոռացել է պատվի և բարոյականության մասին
Ֆիլմը լավ է ընդունվել քննադատների և հանդիսատեսի կողմից։
Հմայակ Հարոյան
Հմայակ Վարազդատի Հարոյան, հայ ռազմական գործիչ, պահեստազորի գեներալ-մայոր։
Կենսագրություն
Հմայակ Հարոյանը ծնվել է 1949 թվականի հունվարի 9-ին Արագածոտնի Արեգ գյուղում, մտավորականներ Վարազդատ և Մանուշակ Հարոյանների ընտանիքում, որոնք ունեցել են 6 երեխա։ 1973 թվականին ավարտել է Խարկովի ռազմական բարձրագույն ուսումնարանը, եղել է Խարկովի ինժեներա-հրամանատարական ռազմական ուսումնարանի կուրսանտ, ուսանել հրթիռաձիգի մասնագիտություն։ 1973-1981 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ տարբեր զորամասերում, 1991 թվականից՝ ՀՀ ԶՈՒ-ում։ 1992-1994 թվականներին մասնակցել է Տավուշի, ԼՂՀ Մարտունու ինքնապաշտպանական մարտերին ։ 1992-1993 թվականներին եղել է Արևելյան զորախմբի հրամանատար, 1993-1994 թվականներին՝ Հարավային զորախմբի հրամանատար։ 1993 թվականին վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո վերադարձել է մարտադաշտ։
1994-1998 թվականներին եղել է ՀՀ պաշտպանության նախարարի տեղակալ սպառազինության հարցերով։ 1998-2001 թվականներին ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանության ռազմական կցորդ, 2001-2004 թվականներին՝ ՀՀ արտակարգ իրավիճակների վարչության պետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:«Վարդան Մամիկոնյան» շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՀՀ գեներալ-մայորներ
Հարձակում Փերլ Հարբորի վրա
Հարձակում Փերլ Հարբորի վրա, անակնկալ ռազմական հարձակում Ճապոնական կայսրության ռազմածովային նավատորմի ավիացիայի կողմից ԱՄՆ-ի (չեզոք երկիր այդ ժամանակ) Փերլ Հարբոր նավահանգստի վրա, 1941 թվականի դեկտեմբերի 7-ի առավոտյան 08:00-ից քիչ առաջ։ Հարձակումը առիթ հանդիսացավ, որպեսզի ԱՄՆ-ը պաշտոնապես մուտք գործի Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ հաջորդ օրը։ Ճապոնանական կայսրությունը անվանեց հարձակումը Հավայան ռազմագործողություն կամ AI ռազմագործողություն , և Գործողություն Z պլանավորման ընթացքում ։ Ճապոնիան իրականացրեց հարձակումը, որպես կանխող գործողություն ԱՄՆ-ի խաղաղօվկիանոսյան նավատորմի դեմ, վերջինիս կողմից Հարավ արևելյան Ասիայում հնարավոր գործողությունները կանխելու համար ընդդեմ Ճապոնիայի։ Ճապոնիան ութ ժամվա ընթացքում նաև կոորդինացրեց հարձակումներ ԱՄՆ-ի կողմից վերահսկվող Ֆիլիպինների, Գուամի, Ուեյք կղզու և Բրիտանական կայսրության կողմից վերահսկվող Մալայայի, Սինգապուրի ու Հոնկոնգի դեմ ։
Հարձակումն սկսվեց Հավայան ժամանակով առավոտյան 7:48-ին (18:18 GMT)։ Նավահանգստի վրա հարձակվեցին 353 օդանավ (ներառյալ կործանիչներ, ռմբակոչիչներ և տորպեդոյով ռմբակոծիչներ) երկու ալիքով, վեց ավիակրից ։ ԱՄՆ նավատոմի ութ ռազմանավերից բոլորը վնասվեցին, վեցը՝ խորտակվեցին։ Բոլորը բացի Արիզոնայից հետագայում վերականգնվեցին, վեցը վերադարձվեցին ծառայության և մասնակցեցին պատերազմին։ Ճապոնացիները խորտակեցին կամ վնասեցին երեք հածանավ, երեք էսկադրային ականակիր, մեկ հակաօդային ուսումնական նավ և մեկ ականակիր։ Ընդհանուր 188 ԱՄՆ-ի օդանավեր շարքից հանվեցին, 2․403 ամերիկացի զոհվեցին, 1178-ը վիրավորվեցին ։ Կարևոր բազային ենթակառուցվածքներ, ինչպիսիք են էլեկտրակայան, դոկեր, նավահանգստային կառուցներ, կայանման վայրեր և վառելիքային և զինապահեստներ, սուզանավային կայանատեղիներ հարձակման չեն ենթարկվել։ Ճապոնիայի կորուստները համեմատաբար քիչ էին՝ 29 օդանավ, հինգ միջին սուզանավ և 64 զինծառայող։ Սուզանավերից մեկի սպաներից մեկը գերեվարվել է ։
Ճապոնիան պաշտոնապես պատերազմ հայտարարեց ԱՄՆ-ին նույն օրն ավելի ուշ, սակայն հայտարարումը չուղարկվեց մինչև մյուս օրը։ Հաջորդ օրը՝ դեկտեմբերի 8-ին ԱՄՆ-ի Կոնգրեսը պատերազմ հայտարարեց Ճապոնիային։ Դեկտեմբերի 11-ին Գերմանիան և Իտալիան պատերազմ հայտարարեցին ԱՄՆ-ին, ինչին ԱՄՆ-ն պատասխանեց պատերազմի հայտարարումով Գերմանիային և Իտալիային։ Կային բազմաթիվ պատմական նախադեպեր, որ Ճապոնիան ռազմական գործողություն է սկսել առանց պատերազմ հայտարարելու, սակայն բանակցությունների ընթացքում հարձակումը ԱՄՆ նախագահ Ֆրանկլին Դ. Ռուզվելտը իր ելույթում որակեց անպատիվ ամսաթիվ։ Առանց պատերազմ հայտարարելու հարձակման համար Փերլ Հարբորի վրա հարձակումը Տոկիոյի դատավարություններում որակվեց որպես պատերազմական հանցագործություն ։
Դիվանագիտական նախապատմություն
1937 թվականի դեկտեմբերից սկսած իրադարձությունները, ինչպիսիք էին Ճապոնիայի հարձակումը ԱՄՆ Փանայ ռազմանավի վրա, Էլիսոնի պատահարը և Նանկինի կոտորածը փոխեցին Արևմտյան հասարակության կարծիքը Ճապոնիայի նկատմամբ։ Վախենալով Ճապոնիայի ընդարձակումից ՝ Միացյալ Նահանգները, Միացյալ Թագավորությունը և ՖՐանսիան օգնեցին Չինաստանին վարկերով և ռազմամթերքով։
1940 թվականին Ճապոնիան ներխուժեց Ֆրանսիական Հնդկաչին՝ փորձելով կտրել Չինաստան հասնող մատակարարումները։ Միացյալ Նահանգները դադարեցրին Ճապոնիա ներմուծել օդանավերի մասեր, մեքենաների պահեստամասեր և ավիացիոն բենզին, ինչը Ճապոնիան հանարեց ոչ բարեկամական քայլ։ Միացյալ Նահանգները չդադարեցրին նավթի մատակակարումը, մասնակի, մասամբ Վաշինգտոնում տիրող տրամադրության պատճառով, որ հաշվի առնելով ճապոնական կախվածությունը ամերիկյան նավթից, նման գործողությունը, ամենայն հավանականությամբ, կդիտարկվեր որպես ծայրահեղ սադրանք ։
1940 թվականի կեսին ԱՄՆ նախագահ Ֆրանկլին Դ. Ռուզվելտը Խաղաղօվկիանոսյան նավատորմը Սան Դիեգոյից տեղափոխեց Հավայան կղզիներ ։ Նա նաև հրամայեց ռազմաբազա ստեղծել Ֆիլիպիններում՝ հույս ունենալով, որ այս գործողություններով կզսպի Ճապոնիայի ագրեսիան։ Քանի որ Ճապոնիայի բարձր հրամանատարությունը (սխալմամբ) կարծում էր, որ ցանկացած հարձակում Միացյալ Թագավորության Ասիական գաղությների վրա, ներառյալ Սինգապուրի վրա կներքաշի ԱՄՆ-ին պատերազմի մեջ, ավերիչ կանխարգելիչ հարվածը, կարծես, միակ միջոցն էր ամերիկյան ռազմածովային ուժերի միջամտությունը կանխելու համար ։ Ներխուժումը Ֆիլիպիններ նույնպես անհրաժեշտ էին համարում Ճապոնիայի հրամանատարները։ ԱՄՆ-ն կարծում էր, որ Ֆիլիպինները կպաշտպանի 40,000 էլիտար զինվորով, չնայած Դուգլաս ՄակԱրթուրը գտնում էր, որ կպահանջվի 10 անգամ ավելի զորք։ 1941 թվականի սկզբին ԱՄՆ-ի պլանավորողներն ակնկալում էին, որ պատերազմի սկիզբը կհեռանան Ֆիլիպիններից։ Նույն տարեթվին ավելի ուշ Ադմիրա Թոմաս Չարլս Հարթը, ով Ասիայի նավատորմի հրամանատարն էր, տվել էր այդ նպատակով հրամաններ ։
Միացյալ Նահանգները վերջապես կտրեցին նավթի արտահանումները Ճապոնիա 1941 թվականի հուլիսին, Ֆրանսիական Հնդկաչինը նվաճելուց հետո, մասամբ ներքին նավթի սպառման ամերիկյան նոր սահմանափակումների պատճառով ։ Այս որոշումից հետո Ճապոնիան որոշեց նվաճել նավթով հարուստ Հոլադնիայի արևելահնդկական ընկերությունը։ Օգոստոսի 17-ին Ռուզվելտը զգուշացրեց Ճապոնիային, որ Ամերիկան հակընդեմ քայլեր կձեռնարկի, եթե հարձակման ենթարկվեց «հարևան երկրները» ։
Դահի
Դահի (दही, دہی, দই, দৈ, தயிர், పెరుగు, തൈര്), հնդկական ծագման կաթնաթթվային մթերք, որը հիմնականում պատրաստվում է կովի, երբեմն այծի կամ գոմեշի կաթից։ Դահին հիշեցնում է յոգուրտ և մեծ տարածված է ամբողջ Հնդկական թերակղզում, լինելով ամենահայտնի կաթնաթթվային մթերքներից մեկը ։
Պատմություն
Առաջացել է սանսկրիտական դադհի բառից և հանդիպում է Վեդաների և Ուպանիշադների մոտ ։ Ռիգվեդայում նկարագրվում է դահիի պատրաստման գործընթացը՝ երիտասարդ տերևներն օգտագործելով որպես թթվեցման միջոց, ինչպես նաև բրնձից և դահիից պատրաստված ճաշատեսակը ։ Դահին գուհիի հետ օգտագործվում է ուտելիքի մեջ սկսած մ. թ. ա. 3000 տարի առաջ ։
Դահին կարևոր դեր է կատարում որոշ հինդուիզմի և բուդդայականության արարողակարգերի ընթացքում ։
Այուրվեդում դահին օգտագործվում է նաև աղեստամոքսային հիվանդությունները բուժելու միջոց։ Չարակա-Սամհիթան պատվիրում է պահել jatharagni (նյութափոխանակության կրակ) կաթնաթթվային մթերքներով ։
Արտադրություն
Ինչպես շատ կաթնաթթվային սննդամթերքներ, դահին արտադրվում է կաթի մեջ թթխմորի ավելացմամբ՝ այն թթվեցնելով։ Արդյունքը խիստ կախված է այնպիսի պայմաններից ինչպիսիք են, կաթի նախնական մշակումը, ջերմաստիճանը, խոնավությունը և թթխմորի բաղադրությունը։
ԹԹխմորի պատրաստման համար եռացնում են կաթը, հետո հասցնում են սենյակային ջերմաստիճանի և ավելացնում են չորացրած կարմիր պղպեղ։ Կաթը թողնում են տաք վայրում 5-10 ժամով՝ թթխմոր ստանալու համար։
Այն բանից հետո, երբ թթխմորը պատրաստվում է կամ մնացել է նախորդ չափաբաժնից, սկսում են դահիի պատրաստումը։ Նախքան թթխմորի ավելացումը, դահիի համար նախատեսված կաթը ամպայման եռացնում են։ Առանձին խառնում են թթխմորն ու կաթի շիճուկը, ապա խառնուրդը ավելացնում են արդեն հովացած կաթի մեջ։ Խմորումը տևում է 5-10 ժամ։
Թթվայնացման ժամանակը կախված է տարածաշրջանից և տարվա եղանակից։ Այսպիսով որոշ տարածաշրջաններում ձմռանը թթվայնացումը կարող է տևել 2-4 օր ։
Այսպեսի եղանակով դահին պատրաստվում է նաև տարբեր կաթի փոխարինիչներով, օրինակ, սոյայի կաթով։
Գոմեշների կաթից դահին
Ասիական գոմեշների (මුදවාපු මී කිරි mudavāpu meekiri) կաթից դահին արտադրվում է հիմնականում այն տարածաշրջաններում, որտեղ գոմեշները համարվում են հիմնական գյուղատնտեսական կենդանիներ։ Գոմեշի կաթը ավելի յուղոտ է քան կովի կաթը, այդ իսկ պատճառով պատրաստի յոգուրտ դահին ավելի խիտ է ստացվում։ Այն նաև պարունակում է մեծ քանակությամբ սպիտակուց և այլ միկրոտարրեր։ Գոմեշի կաթից պատրաստված դահին հիմնականում պահվում է կավե ամաններում։
Պատրաստման եղանակ
Գոմեշի կաթից դահին պատրաստվում է ինչպես տնային այնպես էլ արդյունաբերական պայմաններում։ Դրա համար կաթը զտում և եռացնում են, հեռացնում են փրփուրը, հասցնում մինչև սենյակային ջերմաստիճանի և լցնում են կավե կճուճի մեջ։ Հովացած կաթի մեջ ավելացնում են մի քանի գդալ թթխմոր կամ լցնում են հին յոգուրտ, փակում են թղթով և թողնում են 12 ժամ թթվի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կաթնաթթվային մթերք Կատեգորիա:Հնդկական խոհանոց Կատեգորիա:Պակիստանական խոհանոց
Սելի-Նուռմե
Սելի-Նուռմե (Seli-Nurme), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Ռապլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Ռապլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Նյարդակենսաբանություն
Նյարդակենսաբանություն (կամ նեյրոբիոլոգիա), գիտություն, որն ուսումնասիրում է նյարդային համակարգի կառուցվածքը, ֆունկցիաները, զարգացումը, գենետիկան, կենսաքիմիան, ֆիզիոլոգիան և պաթոլոգիան։ Վարքագծի ուսումնասիրությունը ևս համարվում է նյարդակենսաբանության ճյուղ։
Մարդու գլխուղեղի ուսումնասիրությունը միջառարկայական գիտական ոլորտ է և ներառում է ուսումնասիրության բազմաթիվ մակարդակներ՝ մոլեկուլայինից մինչև բջջային մակարդակ (առանձին նեյրոններ), համեմատաբար փոքր նեյրոնների միավորումներից մինչև խոշոր համակարգերի մակարդակ, ինչպիսին են մեծ կիսագնդերի կեղևը կամ ուղեղիկը, ինչպես նաև ամենաբարձր մակարդակը՝ նյարդային համակարգը որպես ամբողջություն։
Պատմություն
Նյարդային համակարգի ամենավաղ ուսումնասիրությունը պատկանում է Հին Եգիպտոսին։ Տրեպանացիան՝ հորատման վիրաբուժական պրակտիկան կամ գանգահատումը՝ գլխացավերը և հոգեկան խանգարումները բուժելու, ներգանգային ճնշումը իջացնելու համար, առաջին անգամ արձանագրվել է Նոր քարի դարի ժամանակաշրջանում։ Մ.թ.ա. 1700 թվականով հայտնաբերված ձեռագրերը վկայում են, որ եգիպտացիները որոշակի գիտելիքներ են ունեցել գլխուղեղի վնասման ախտանիշների մասին ։
Այդ ժամանակաշրջանում գլխուղեղը կոչվում էր "գանգուղեղային միջուկ"։ Եգիպտոսում, սկսած Եգիպտոսի ուշ Մերձավոր Թագավորությունից, գլխուղեղը պարբերաբար հեռացվում էր՝ մումիֆիկացման նախապատրաստման շրջանակներում։ Այն ժամանակ համարվում էր, որ սիրտը ինտելեկտի տեղն է։ Ըստ Հերոդոտոսի՝ մումիֆիկացիայի առաջին քայլն այն էր, որ "վերցնել կոր երկաթը և դրա հետ մեկտեղ գլխուղեղը քթանցքներով դուրս բերել, դրանով իսկ ազատվել դրա մի մասից, մինչդեռ գանգը մաքրվել է մնացած մասերից՝ տարբեր թուրմերով ողողելով" ։
Այն գաղափարը, որ սիրտը գիտակցության աղբյուր է, չի վիճարկվել մինչև Հիպոկրատի ի հայտ գալը։ Նա կարծում էր, որ գլխուղեղը ոչ միայն կապված է զգացողությունների հետ, ինչպես մասնագիտացված օրգանների մեծ մասը (օրինակ` աչքերը, ականջները, լեզուն), որոնք տեղակայված են գլխում ՝ ուղեղի մոտ, այլ նաև ինտելեկտի տեղ է։ Պլատոնը նաև առաջարկեց, որ գլխուղեղը հոգու ռացիոնալ մասի տեղն է ։ Այնուամենայնիվ, Արիստոտելը կարծում էր, որ երկիրը ինտելեկտի կենտրոնն էր ու գլխուղեղը կարգավորում էր սրտից դուրս եկող ջերմության քանակը ։ Այս կարծիքը ճիշտ էր համարվում այնքան ժամանակ, քանի դեռ բժիշկ Գալենը` Հիպոկրատի հետևորդ և գլադիատորների բժիշկ, չնկատեց, որ իր հիվանդները կորցնում էին իրենց մտավոր ունակությունները, երբ վնասում էին իրենց գլխուղեղին։ Ալ-Զահրավին, Իբն Ռուշդը, Ավիցեննան, Իբն Զուհրը և Մայմոնիդը, ովքեր գործում էին միջնադարյան մահմեդական աշխարհում, նկարագրել են գլխուղեղի հետ կապված մի շարք բժշկական խնդիրներ։ Եվրոպայում Վերածննդի դարաշրջանում Անդրեաս Վեզալիուսը (1514-1564), Ռենե Դեկարտը (1596-1650) և Թոմաս Ուիլիսը (1621-1675) նույնպես նպաստեցին նյարդակենսաբանության զարգացմանը։ 19-րդ դարի առաջին կեսին Ժան Պիեռ Ֆլորենսը սկսեց ողջ կենդանիների մոտ տեղայնացված գլխուղեղի վնասվածքների իրականացման փորձարարական մեթոդ, որը նկարագրում էր դրանց ազդեցությունը շարժունակության, զգայունության և վարքի վրա։ Գլխուղեղի հետազոտությունները ավելի կատարելագործված են դարձել մանրադիտակի գյուտից և Կամիլո Գոլջիի ներկման ձևի մշակումից հետո։ Այդ մեթոդում օգտագործվել է արծաթի քրոմատի աղ՝ առանձին նեյրոնների բարդ կառուցվածքները բացահայտելու համար։ Նրա տեխնիկան օգտագործվել է Սանտյագո Ռամոն Ի Կախալի կողմից և հանգեցրել է նեյրոնների դոկտրինի ձևավորմանը, վարկածի, որ գլխուղեղի ֆունկցիոնալ միավորը նեյրոնն է ։ Գոլջին և Սանտյագո Ռամոն ի Կախալը 1906 թ.-ին ստացան Բժշկության կամ ֆիզիոլոգիայի Նոբելյան մրցանակ` գլխուղեղի նեյրոնների լայնածավալ ուսումնասիրության, նկարագրությունների և դասակարգման համար։ 1700-ականների վերջին Լուիջի Գալվանիի նորարար աշխատանքը հիմք դրեց մկանների և նեյրոնների էլեկտրական գրգռականության ուսումնասիրության համար։ 19-րդ դարի վերջին Էմիլ Դյուբուա Ռեյմոնը, Յոհաննես Մյուլլերը և Հերման Հելմհոլցը ցույց տվեցին, որ նեյրոնների էլեկտրական գրգռումը կանխատեսելիորեն ազդել է հարևան նեյրոնների էլեկտրական վիճակների վրա, իսկ Ռիչարդ Կատոնը էլեկտրական երևույթներ է հայտնաբերել նապաստակների և կապիկների գլխուղեղի կիսագնդերում։
20-րդ դարի ընթացքում նյարդակենսաբանությունը սկսեց ճանաչվել որպես ինքնուրույն ակադեմիական առարկա, այլ ոչ թե որպես նյարդային համակարգի ուսումնասիրություններ այլ առարկաներում։ Էրիկ Կանդելը և համահեղինակները մեջբերել են Դեյվիդ Ռիոխին, Ֆրենսիս Օ. Շմիթին և Սթիվեն Կուֆլերին ։ 1950-ականներից Ռիոխը սկսեց հիմնական անատոմիական և ֆիզիոլոգիական հետազոտությունների ինտեգրումը կլինիկական հոգեբուժության հետ Վալտեր Ռիդի անվան բանակային գիտահետազոտական ինստիտուտում։ Նույն ժամանակահատվածում Շմիթը հիմնեց նյարդակենսաբանության հետազոտական ծրագիրը Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի կենսաբանության բաժնում՝ համատեղելով կենսաբանությունը, քիմիան, ֆիզիկան և մաթեմատիկան։ Նյարդակենսաբանության առաջին ինքնավար բաժինը (այնուհետև կոչվում էր հոգեկենսաբանություն) հիմնադրվել է 1964 թվականին Կալիֆոռնիայի ինստիտուտում Իրվին Ջեյմսի կողմից։ Դրան հաջորդեց Հարվարդի բժշկական դպրոցի նյարդակենսաբանության բաժինը, որը հիմնադրվել է 1966 թվականին Ստեֆան Կուֆլերի կողմից։
Կոգնիտիվ հոգեբանության և նյարդակենսաբանության կապը
Կա տեսակետ, ըստ որի կոգնիտիվ հոգեբանությունն ու նյարդակենսաբանությունը ներկայումս զարգանում են զուգահեռաբար՝ ակտիվորեն փոխազդելով միմյանց հետ, բայց ժամանակի ընթացքում կոգնիտիվ հոգեբանությունը լիովին կմիանա նյարդակենսաբանությանը։ Տեսական և պատմական փաստարկների հիման վրա մի շարք գիտնականներ և փիլիսոփաներ կասկածի տակ են դնում կոգնիտիվ հոգեբանությունը նյարդակենսաբանությանը միանալու նման հնարավորությունը։ Այնուամենայնիվ, նրանց մի մասը, պաշտպանելով կոգնիտիվ հոգեբանության տեսական և գործնական գերակայությունը, պնդում է, որ նյարդակենսաբանության առաջընթացը լիովին հակասական է հոգեկան կոգնիտիվ օրինաչափությունների նկատմամբ ։
Կանադացի գիտնական Դոնալդ Հեբը The Organization of Behaviour (1949) աշխատության մեջ ներկայացրել է լայն թեորետիկ տեսություն, որն ընդգրկում է նյարդակենսաբանության բազմաթիվ ասպեկտներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նեյրոկենսաբանություն Կատեգորիա:Նեյրոգիտություն Կատեգորիա:Կենսաբանության բաժիններ Կատեգորիա:Նյարդաբանություն
Պատգամավորների կոնգրես (Իսպանիա)
Պալատը հաստատում է կառավարության կազմը և իրավունք ունի այն արձակելու, առաջինն է քննարկում օրինագծերն ու բյուջեն և կարող է մերժել Սենատի վետոն ընդունված օրինագծերի վրա։
Խմբակցությունները խորհրդարանում
Խորհրդարանական խմբակցություն ստեղծելու համար անհրաժեշտ է առնվազն 15 անդամ։ Հնարավոր է 5 անդամից բաղկացած խմբակցություն ստեղծել, եթե կուսակցությունները հավաքեն ձայների առնվազն 15 տոկոսն այն ընտրատարածքներում, որտեղ թեկնածուներ են առաջադրել, կամ 5 տոկոս ձայն ամբողջ երկրում։ Պատգամավորները պարտավորված չեն հրամայական մանդատով և կարող են ազատորեն տեղափոխվել այլ խմբակցություններ։ Խմբակցությունը լուծարվում է, եթե նրա կազմը կրճատվում է մինչև նվազագույնի կեսը։ Խառը խմբում ընդգրկված են ոչ մի խմբակցությունում չընդգրկված անդամները։
Արտաքին հղումներ
Իսպանիա Կատեգորիա:Իսպանիայի կառավարություն Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքականություն Կատեգորիա:Իսպանիայի իրավունք
Բորիս Սակկիլարի
Բորիս Վլադիմիրի Սակկիլարի, հույն ալտահար, ջութակահար, կոմպոզիտոր։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1963)։
Կենսագրություն
Բորիս Սակկիլարին ծնվել է 1920 թվականի օգոստոսի 23-ին Երևանում։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի բաժինը (Ա. Տեր-Ղևոնդյանի դասարան)։ 1947-1992 թվականներին դասավանդել է Երևանի Ռ. Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, 1965-1992 թվականներին՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիայում։
1940-1944 թվականներին եղել է Հայֆիլհարմոնիայի սիմֆոնիկ նվագախմբի, 1944-1966 թվականներին՝ Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի նվագախմբի ջութակահար, ալտահար։
Հեղինակել է «Չոփչոփիկ» (1962, ըստ Կոռնեյ Չուկովսկու) մանկական բալետը, կանտատներ (1947, 1951), 4 սիմֆոնիա, պարտիտներ (1983), սյուիտներ («Պիոներական սյուիտ», 1954, «Մանկական երաժշտություն», 1980, 2 տետր, «Մանկական պատկերներ», 1985, դաշնամուրի և սիմֆոնիկ նվագախմբի համար), կոնցերտներ (1987) կլառնետի և նվագախմբի համար, կվարտետներ (1944, 1974, 1976, 1980), սոնատներ (դաշնամուրի, 1970, դաշնամուրի և ջութակի, 1972), դաշնամուրային մանրանվագներ, պոեմ և այլ գործեր։
Բորիս Սակկիլարին մահացել է 1992 թվականի հունիսի 16-ին Երևանում։
Գրականություն
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Իտալա-թուրքական պատերազմ
Իտալա-թուրքական կամ Թուրք-իտալական պատերազմ (Trablusgarp Savaşı, «Տրիպորիլտանիական պատերազմ», նաև Իտալիայում հայտնի որպես Guerra di Libia, «Լիբիական պատերազմ») հակամարտություն Իտալիայի թագավորության և Օսմանյան կայսրության միջև 1911 թվականի սեպտեմբերի 29-ից մինչև 1912 թվականի հոկտեմբերի 18-ը։ Պատերազմի արդյունքում Իտալիային անցավ օսմանյան Տրիպոլիտանիա վիլայեթը իր ենթակառուցվածներ` (սանյակներ) Ֆեցցանը, Կիրենաիկան և Տրիպոլին։ Այս տարածքները հետագայում կոչվեցին Իտալական Լիբիա.
Հակամարտության ընթացքում իտալացիները նաև նվաճեցին Էգեյան ծովի Դոդեկանես կղզիները։ Իտալիան համաձայնվեց վերադարձնել Օսմանյան կայսրությանը Դոդեկանես կղզիները Օուչիի պայմանագրով 1912 թվականին (նաև հայտնի որպես Լոզանի առաջին պայմանագիր)։ Այնուամենայնիվ պայմանագրի համաձայն իտալացիները ունենում էին տարածքային ադմինիստրացիա կղզում և Թուրքիան վերջնականապես հրաժարվեց կղզիների իրավունքից 1923 թվականի Լոզանի պայմանագրով ։
Իտալա-թուրքական պատերազմում կիրառվեցին նոր զինատեսակներ, նշանակալին դրանցից օդանավի կիրառումն էր։ 1911 թվականի հոկտեմբերի 23-ին իտալացի օդաչու Կապիտան Կառլո Պիացցան թռավ թուրքական դիրքերի վրայով, ինչը պատմության մեջ առաջին օդային հետախուզական գործողությունն էր, իսկ նոյեմբերի 1-ին տեղի ունեցավ առաջին օդային ռմբակոծությունը Լիբայի թուրքական զորքի վրա Etrich Taube տեսակի օդանավից ։ Օսմանցիները կրառեցին հակաօդային պաշտպանության զենքեր և առաջինն էին, որ խոցեցին օդանավ հրաձգային կրակով ։
Նախապատմություն
Լիբիայի նկատմամբ Իտալիայի հետաքրքրություննները գալիս էին Օսմանյան կայսրության Ռուսաստանից 1877-1878 թվականների պատերազմում կրած պարտությունից և 1878 թվականի Բեռլինի կոնգրեսում քննարկումներից հետո, երբ Ֆրանսիան և Մեծ Բրիտանիան համաձայնվեցին նվաճել Տունիսը և Կիպրոսը համապտասխանաբար, որոնք այն ժամանակ պատկանում էին Օսմանյան կայսրությանը։ Երբ իտալացի դիվանագետները փորձեցին ընդդիմանալ այս զարգացումներին, Ֆրանսիան խոստացավ, որ Տրիպոլին կզիջեն Իտալիային։ 1902 թվականին Իտալիան և Ֆրանսիան գաղտնի պայմանագիր ստորագրեցին, որով նրանք ազատ պետք է ներխուժեին Տրիպոլիտանիա և Մարոկկո ։ Իտալական կառավարությունը հասկանում էր, որ Լիբիայի տարածքը և բնական հանածոները կհզորացնեն Իտալիային հետագա տարիներին։
Իտալական լրատվամիջոցները մեծամասշտաբ գործողություն սկսեցին Լիբիայի գաղութականացմանը նպաստելու համար 1911 թվականին մարտի վերջից։ Այն հայտնի էր իր հարուստ ընդերքով և այն պաշտպանում էին ընդամենը 4.000 օսմանցի զինվոր։ Բացի այդ այնտեղի բնակչությունը ավելի շատ հարում էր իտալացիներին։ Ըստ իտալացիների այս պատերազմը կլիներ միայն «փոքր զբոսանք»։
Իտալական կառավարությունը սկզբում տարակուսում էր, սակայն ամռանը Լիբիա ներխուժման նախապատրաստությունները սկսեցին և վարչապետ Ջովաննի Ջոլիտտի սկսեց ստուգել եվրոպական հիմնական տերությունների արձագանքը Լիբիա հնարավոր ներխուժման դեպքում։ Սոցիալիստ կուսակցությունը մեծ ազդեցություն ուներ հասարակական կարծիքի վրա։ Չնայած այն ընդդիմություն էր, սակայն սատարում էր ներխուժման գաղափարը։ Ապագա ֆաշիստ առաջնորդ Բենիտո Մուսոլինին, ով այդ ժամանակ ձախակողմյան սոցիալիստ էր, ընդունել էր հակապատերազմական դիրքորոշում։
Սեպտեմբերի 26-27 գիշերը Իտալիան վերջնագիր ներկայացրեց Օսմանյան կառավարությանը. որը գլխավորում էր Միություն և առաջադիմություն կուսակցություն։ Ավստրիայի միջնորդությամբ օսմանցիները առաջարկեցին զիջել Լիբիան առանց պատերազմի` ձևական թողնելով այն Օսմանյան կայսրության կազմում։ Այս առաջարկի հիմքում ընկած էր Եգիպտոսի օրինակը, որը ձևականորեն համարվում էր օսմանյան տարածք, բայց իրականում Մեծ Բրիտանիայի վերահսկողության ներքո էր։ Ջոլիտտին մերժեց այս առաջարկը և 1911 թվականի սեպտեմբերի 29-ին պատերազմն սկսվեց։
Սկզբնական գործողություններ
Չնայած Իտալիան շատ ժամանակ ուներ պատրաստվելու համար, սակայն երբ պատերազմը սկսվեց, Թագավորական բանակը հիմնականում անպատերաստ էր։ Իտալական նավատորմը մոտեցավ Տրիպոլիին սեպտեմբերի 28-ի երեկոյան և սկսեց ռմբակոծել նավահանգիստը հոկտեմբերի 3-ին։ Իտալիան Տրիպոլին նվաճեց ընդամենը 1.500 զինվորով։ Օսմանյան կառավարության կողմից հարցը դիվանագիտական ճանապարհով լուծելու փորձը ձախողվեց, և օսմանցիները որոշեցին պաշտպանել տարածաշրջանը ։
Օսմանցիները չունեին բավականին զորք Տրիպոլիտանիայում (Լիբիա)։ Շատ օսմանյան սպաներ ստիպված էին ուղևորվել Լիբիա սեփական միջոցներով, հաճախ գաղտնի, քանի որ Եգիպտոսը բրիտանացիների կարգադրությամբ չէր թույլատրում թուրք զինվորներին անցնել Եգիպտոսի տարածքով։ Օսմանյան նավատորմը շատ թույլ էր, որպեսզի տեղափոխեր զինվորներին ծովով։ Օսմանցիները կազմակերպեցին տեղաբնիկ արաբներից և բեդուիններից պաշտպանական ջոկատներ ընդդեմ իտալական ներխուժման ։
Իտալացիների իջևանում Լիբիայում
1911-ից 1912 թվականներին ավելի քան 1.000 սոմալիեցի Մոգադիշոյից, որը այդ ժամանակ Իտալական Սոմալիի մայրաքաղաքն էր, ծառայեցին Իտալիայի բանակում պատերազմի ընթացքում ։ Այս զինվորների մեծ մասը չվերադարձավ տուն մինչև 1935 թվականը, որպեսզի կռվեին Երկրորդ իտալա-եթովպիական պատերազմում ։ Առաջին իտալական զինվորական խումբը ժամանեց Լիբիա հոկտեմբերի 10-ին։ Իտալական 20.000 անձնակազմը զգալի ուժ էր և կբավարարեր նվաճելու տարածքը այդ ժամանակ։ Թոբրուկը, Դերնան և Հոմսը հեշտությամբ նվաճվեցին, սակայն որոշ դժվարությունն առաջացան Բենգազիի համար։ Առաջին նահանջը իտալացիների կողմից եղավ հոկտեմբերի 23-ին։
Շուտով իտալացիները իրենց բանակը հասցրին 100.000-ի, որոնց դիմադրում էին 20.000 արաբ և 8.000 թուրք զինվորական։ Պատերազմը թևակոխեց նոր փուլ։ Անգամ ժամանակակից տեխնիկական միջոցների վաղ օրինակներով զինամթերքը քիչ ազդեցություն ունեցավ ընդհանուր իրավիճակի վրա ։ Սակայն պատերազմը նշանակալի է նրանով, որ առաջին անգամ կիրառվեցին ռազմական օդանավեր։ Կապիտան Կառլո Պիացցան առաջին ռազմական թռիչքը կատարեց պատմության մեջ 1911 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։ Մեկ շաբաթ անց Լեյտենանտ Ջուլիո Գավոտտին առաջինը ռմբակոծեց օդուժից ։
Խրամատային փուլ
Արաբների և թուրքերի զորքերը ցերեկը և գիշերվա ընթացքում անկանոն գրոհում էին խրամատներով շրջապատված իտալական գառնիզոնի վրա Բենգազիի արվարձաններում։ Տարածքում տեղակայված էին չորս իտալական ցամաքային գունդ, որոնց աջակցում էին իտալական Սան Մարկո և Ագորդատ գծանավերը։ Իտալացիները ժամանակ առ ժամանակ իրականացնում էին օդային թռիչքներ ։
Նոյեմբերի 30-ին թուրք և տեղաբնիկ զինվորների 20.000 ուժերը հարձակվեցին` պատճառելով մեծ կորուստներ։ Սրանից քիչ անց գառնիզոնը համալրվեց 57-րդ հետևակային գնդով Իտալիայից։ Ռեջինա Ելենա ռազմանավը ժամանեց Տոբրուկից։ Դեկտեմբերի 14-ին և 15-ին թուրքերը մեծաթիվ ուժերով նորից գրոհի անցան, սակայն հետ մղվեցին ռազմանավերից արձակված կրակի շնորհիվ։ Իտալացիները կորցրին մի քանի ցամաքային հրանոթ ։
Դերնայում թուրք և արաբ զինվոնվորների քանակը 3500 էր, սակայն նրանք հաստատուն համալրվում էին և պատրաստվում էին գրոհել իտալացիների դիրքերի վրա։ Իտալական և օսմանյան ուժերը Տրիպոլիում և Կիրենաիկայում անընդհատ համալրվում էին։ Թուրքերի սկզբնական շրջանում կրած պարտությունները ստիպեցին նրանց համալրել իրենց զորքերը ։
Պատերազմի ծախսերը հիմնականում հոգում էին մուսուլմանների հանգանակությունների շնորհիվ։ Օսմանյան բանակի սպաները և զինվորները, զինամթերքը, սննդամթերքը ուղարկվում էին շրջանցելով Եգիպտոսի և Թունիսի սահմանները։ Երբ իտալացիները նվաճեցին Սիդի Բարրանին, որը Տոբրուկից Սոլում ընկած ափամերձ գոտին էր, կտրեցին օսմանցիների ոչ օրինական ճանապարհը Եգիպտոսի սահմանով, իսկ նավատորմը շրջափակեց ծովային ճանապարհը ։
Իտալացի զինվորները հաջողությամբ իջևանեցին Տոբրուկում, 1911 թվականի դեկտեմբերի 4-ին ինտենսիվ հրետակոծությունից հետո, նվաճեցին ափամերձ հատվածը և շարժվեցին դեպի բարձունքներ Տոբրուկում փոքրաթիվ թուրքական ջոկատի և լիբիացի կամավորների հրամանատարն էր Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը։ Տոբրուկի փոքր ճակատամարը ավարտվեց Քեմալի հաղթանակով ։ Այս ձեռքբերումումից հետո Քեմալին ուղարկեցին Դերնա։ Լիբիական արշավանքը մտավ փակուղի 1911 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ ։
1912 թվականի մարտի 3-ին, 1500 լիբիացի կամավորական գրոհեցին իտալացի զինվորների ուղղությամբ, որոնք կառուցում էին խրամատներ Դերնայի մոտակայքում։ Չնայած իտալացիները հանկարծակի եկան, սակայն լավ զինված լինելու պատճառով կարողացան պահել պաշտպանական գիծը։ Այնուհետև իտալացիների դիրքերը սկսեց ռմբակոծել օսմանյան հրետանին և արաբները փորձեցին շրջապատել իտալացիներին։ Ավելի ուշ վրա հասան իտալացիների համալրումները և ճակատամարտն ավարտվեց կեսօրին իտալացիների հաղթանակով։
Սեպտեմբերի 14-ին իտալացիների հրամանատարությունը ուղարկեց երեք հետևակային դասակ Դերնայի մոտ արաբա-թուրքական ճամբարը ոչնչացնելու համար։ Իտալացի զինվորները նվաճեցին բարձրավանդակը` կտրելով օսմանցիների մատակարարման ճանապարհները։ Երեք օր անց օսմանցիների հրամանատար Էնվեր Բեյը գրոհեց իտալացիների դիրքերի վրա բարձրավանդակում։ Իտալացիների կրակի ներքո օսմանցիները նահանջեցին և ընկան Ալպիական հրետանավորների կրակի տակ ու ծանր կորուստներ կրեցին։ Սրանից հետո Կիրենաիկայում լուրջ ռազմական գործողություններ տեղի չունեցան մինչև պատերազմի ավարտը։ Չնայած տեղի բնակչության որոշ մասը պաշտպանում էր իտալացիներին, թուրքերի կողմից հակագրոհները ուղեկցվում էին տեղաբնիկ զինվորներով և կորուստներ պատճառում իտալացիների ափամերձ գոտիներում ։ 1912 թվականի վերջի դրությամբ իտալացիները Լիբիայի նվաճման հարցում ունեին փոքր հաջողություններ։ Իտալացիները նվաճել էին յոթ էնկլավ Տրիպոլիտանիայի և Կիրենաիկայի ափերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Թուրքիայի պատերազմներ Կատեգորիա:1911 հակամարտություններ Կատեգորիա:1912 հակամարտություններ Կատեգորիա:Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրք Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Իտալիայի թագավորություն (1861–1946) Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատերազմներ
Պեսոչին (գյուղ, Լիպովեցի շրջան)
Պեսոչին (Пісочин), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1617 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պեսոչին գյուղում բնակվում էր 129 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1092 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 118,13 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1617 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կարակուլ (գյուղ, Կարմասկալինսկի շրջան)
Կարակուլ (Каракуль, Ҡаракүл), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 50 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալաջիկ
Ալաջիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Մավկա
Մավկաներ (на́вки; мавки, майки, нявки, нейки; навяки, навы; словин. мавье, навье, мовье), սլավոնական դիցաբանության կերպար, չար հոգիներ, հավերժահարսեր ։ Հատկանիշներով նման են հավերժահարսերին, Կարպա-ուկրաինական «անտառային պաննա»-ներին կամ լեռնային իգական հոգիներին։
Հավանաբար, մավկաներ էին դառնում մահացած ծնված երեխաները, չմկրտված մահացած երիտասարդները կամ էլ այն մարդիկ, ովքեր մահացել էին հավերժահարսական շաբաթում։ Քիչ է տարածված այն վարկածը, որ Մավկաներ դառնում էին ծնողների կողմից անիծված կամ չար ոգիների կողմից գողացված երեխաները։
Ժողովրդական պատկերացումներ
Մավկա (նավկա) բառը, ըստ երևույթին, առաջացել է սլավոնական «навь» բառից, որը նշանակում է «մահ», «մահացած մարմին»։
Ժողովրդական պատկերացումներով՝ Մավկաներ էին դառնում դեռահաս չմկրտված կամ իրենց մայրերի կողմից խեղդված երեխաները, նաև այն երեխաները, որոնք մահացել էին Հավերժահարսական շաբաթում։
Ըստ ուկրաինական եզակի հավատի՝ Մավկաներ հայտնվել են այն ժամանակ, «երբ հողը ծածկվել է գարնանային կանաչով»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հավերժահարսեր Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով
Տարեգիր
Տարեգիր, պատմական դեպքերն ու իրադարձություններն ըստ տարիների գրի առնող հեղինակ։ Ի տարբերություն պատմիչների, տարեգրերը հիմնականում սահմանափակվել են փաստերի ու եղելությունների հիշատակմամբ՝ առանց ընդհանրացումների ու վերլուծումների։ Ընդհանուր առմամբ տարեգիր են կոչվում աննաչների, տարեգրությունների, ժամանակագրությունների, քրոնիկոնների հեղինակները։ Նման բնույթի պատմական երկերի հեղինակները միջնադարյան Հայաստանում կոչվել են ժամանակագիր։
Կատեգորիա:Ժամանակագրություն Կատեգորիա:Պատմագիրներ
(1656) Սուոմի
(1656) Սուոմի (Suomi), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1942 թվականի մարտի 11-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,877535 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,646 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,1091 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 939,68 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,383109 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 25,07° անկյուն։
Սուոմի աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Հունգարիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1942 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Իրյո Վյայսյալյայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Սյուզի Կաստիլո
Վաղ տարիներ
Ծնվել է Մասաչուսեթս նահանգի Մեթյուեն քաղաքում։ Նրա հայրը Դոմինիկյան Հանրապետությունից էր, իսկ մայրը՝ Պուերտո Ռիկոյից։ Ծնողները ամուսնալուծվել են, երբ նա դեռ երեխա էր։ Հոր հետ ամուսնալուծվելուց հետո մայրը Սյուզիի հետ տեղափոխվեց Լորենս, որտեղ միաժամանակ աշխատում էր մի քանի տեղ, որպեսզի կարողանա հոգալ իր և ընտանիքի ծախսերը ։
1966 թվականից, 16 տարեկանում, Կաստիլոն արդեն դարձավ պրոֆեսիոնալ մոդել և նրա նկարները հայտնվեցին պատանիների համար ամսագրերում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվում է Էնդիկոտտա քոլեջ, իսկ 2001 թվականին ավարտեց Էնդիկոտտի քոլեջը՝ ստանալով ճարտարապետի և դիզայների բակալավրի կոչում։ Այդ ժամանակ ներառվեց Կապա Դելտա կանացի ակումբի մեջ ։
Միսս Մասաչուսեթս պատանիներ
Կաստիլոն գեղեցկության մրցույթում առաջին անգամ հաղթել է 1997 թվականի նոյեմբերին՝ հաղթելով ավելի քան 40 մասնակցի՝ դառնալով «Երիտասարդ Միսս Մասաթչուսեթս 1998» ։
1998 թվականի օգոստոսի 17-ին «Miss Teen USA» գեղեցկության մրցույթում Կաստիլոն ներկայացրել է Մասաչուսեթսը, որն անցկացվել է Լուիզիանա նահանգի Շրիվպորտ քաղաքում։ Չնայած նրան, որ մրցույթը սովորաբար հեռարձակվում էր ուղիղ եթերով, այդ տարվա հեռարձակումը հետաձգվում է այն ժամանակվա նախագահ Բիլ Քլինթոնի ելույթի պատճառով Մոնիկա Լևինսկու հետ ունեցած հարաբերությունների վերաբերյալ ։ Մրցույթը հաղթում է Վանեսա Մինիլյոն՝ Հարավային Կարոլինայից։
Միսս Մասաչուսեթս ԱՄՆ և Միսս ԱՄՆ
2002 թվականի նոյեմբերին Կաստիլոն մասնակցեց «Միսս Մասաթչուսեթս ԱՄՆ» գեղեցկության մրցույթին, որն անցկացվեց Բրիջոութեր քաղաքի պետական քոլեջում, նվաճելով այդ տիտղոսը ։ Կաստիլոն առաջին լատինաամերիկացին է, որն ստացել է այդ տիտղոսը ։ Նա մասնակցել և հաղթել է նաև «Միսս ԱՄՆ 2003» գեղեցկության մրցույթին, որն անցկացվել է Սան Անտոնիոյում 2003 թվականի մարտի 24-ին։ Նա առաջին կինն է դոմինիկա-պուերտոռիկյան տոհմից, որն արժանացել է այդ տիտղոսին։
Լինելով Միսս ԱՄՆ՝ Կաստիլոն մասնակցեց «Միսս Տիեզերք» գեղեցկության մրցույթին՝ բարեգործություններ անելով ԱՄՆ-ում։ 2003 թվականին նրա «քույրերն» էին Ամելյա Վեգան (Միսս Տիեզերք, Դոմինիկյան Հանրապետություն) և Թամի Ֆարելը (Երիտասարդ Միսս ԱՄՆ, Օրեգոն)։
Ստեպանովկա (գյուղ, Լուգինսկի շրջան)
Ստեպանովկա (Степанівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1866 թվականին։
Սիմենս (չափման միավոր)
Սիմենս (նշանակումը՝ Սմ, S), էլեկտրական հաղորդականության չափման միավոր Միավորների միջազգային համակարգում, այս մեծությունը հակադարձ է Օհմին։
Ստեպանովկա (գյուղ, Լուգինսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ստեպանովկա գյուղում բնակվում էր 291 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,22 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 238,52 մարդ/կմ²։
Սիմենս (չափման միավոր)
Միավորը անվանվել է գերմանացի գիտնական և գործարար Վերներ ֆոն Սիմենսի պատվին։
Ստեպանովկա (գյուղ, Լուգինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1866 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սիմենս (չափման միավոր)
Կատեգորիա:Չափման միավորներ Կատեգորիա:Միավորների միջազգային համակարգ
Ստանիսլավ Բոնդարև
Ստանիսլավ Վլադիմիրի Բոնդարև(հունիսի 2, 1968, Տաշքենդ, Ուզբեկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԽՍՀՄ), խորհրդային ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան, պաշտպան, հարձակվող։
Կարիերան
Տամբովի աշակերտն է եղել։
Ամենաբարձր մակարդակին հասել է 1985 թվականի սեպտեմբերի 3-ին ԽՍՀՄ լիգայի մրցաշարի ժամանակ, СКА-ի կազմում ։ Ակումբում անցկացրիել է 7 սեզոն, խաղացել է բոլոր սիրողական խաղերում։
1991 թվականին տեղափոխվել է Շախտյոր, երկու հանդիպում է ունեցել ԽՍՀՄ գավաթի համար։ 1992-2000 թվականներին խաղացել է «Жемчужина» Սոչիում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1968 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 29 ծնունդներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տաշքենդ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Սան Սեբաստիան դու Տոկանտինս
Սան Սեբաստիան դու Տոկանտինս (São Sebastião do Tocantins), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևմտյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Բիկու դու Պապագայուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4534 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 287,271 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 15,8 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է հոկտեմբերի 1-ին։
Աշխարհագրություն
Տեղանքի կլիման մերձարևադարձային է։
Սելիսե
Սելիսե (Selise), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Միկիտամյաե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 57 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Միկիտամյաե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սոլոնցի (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)
Սոլոնցի (Солонці), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սոլոնցի գյուղում բնակվում էր 402 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ջիվան Ավետիսյան
Ջիվան Իգնատի Ավետիսյան, հայ ռեժիսոր, ում ստեղծած ֆիլմերն արժանացել են բազում միջազգային մրցանակների։
Կենսագրություն
Ջիվան Ավետիսյանը ծնվել է Գյումրիում, ապրել Ստեփանակերտում, այժմ բնակվում է Երևանում։
1998-1999 թվականներին ռեժիսորական կուրսեր է անցել Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունում։ 1999-2001 թվականներին ԼՂՀ ՊԲ-ում անցել է ժամկետային պարտադիր զինվորական ծառայության։ 2002-2007 թվականներին սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի խաղարկային ֆիլմի ռեժիսուրայի ֆակուլտետում։
2014 թվականից հանդիսանում է «Fish eye Art» մշակութային հիմնադրամի տնօրենը, 2021 թվականից հանդիսանում է Life Tree Pictures LLC ֆիլմարտադրող ընկերության հիմնադիրը։
2020 թ․ Ջիվան Ավետիսյանը դարձել է Berlinale Talents 2020- ի անդամ՝ ընտրվելով ներկայացված 3400 մասնակիցներից։ Ընտրված մասնակիցներից 17- ի մասին գերմանական «Դոյչե Վելե» հեռուստաընկերությունը կարճամետրաժ վավերագրական ֆիլմ է նկարահանել, որոնց թվում է Ջիվան Ավետիսյանը։
2014 թ․ ռեժիսորը նկարահանում է իր առաջին լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմը՝ Թևանիկը, որը պատմում է Արցախյան առաջին պատերազմի մասին։ Թևանիկ ֆիլմը թարգմանվել է 9 լեզուներով և ցուցադրվել է աշխարհի 20-ից ավելի երկրներում։ 3 պատանիների մասին պատմող ֆիլմը ամբողջության վեր է հանում, այն արհավիրքները, որոնք առաջանում են պատերազմի հետևանքով՝ ընդհատված մանկություններ, խեղված ճակատագրեր, կիսված ընտանիքներ։ Այն նաև պատմում է հայրենիքի հանդեպ տածվող սիրո մասին, երբ ապրելու ցանկություն ունեցող մարդը նախընտրում է մեռնել՝ հանուն հայրենի հողի։
Իր հայրենի գյուղ Խաչմաչում (Արցախ) ֆիլմ ստեղծելու երազանքը Ավետիսյանը կյանքի է կոչում
2015 թ․՝ նկարահանելով բազում մրցանակների արժանացած Վերջին Բնակիչը ֆիլմը, որը այժմ հեռարձակվում է HBO Eastern Europe-ով և Prime-ով։
Ֆիլմում նկարահանվել է Հոմայուն Էրշադին, ով հայտնի է դարձել «Բալի համը» ֆիլմով, որը 1997 թվականին Կաննի կինոփառատոնում արժանացել է Ոսկյա արմավենու ճյուղ մրցանակին։ Էրշադին նկարահանվել է մի շարք ֆիլմերում, այդ թվում հոլիվուդյան հայտնի The Kite Runner,  Zero Dark Thirty ֆիլմերում։
Ջիվան Ավետիսյանի հաջորդ ֆիլմը՝ «Դրախտի դարպասը» խաղարկային լիամետրաժ ֆիլմն է, որը կինոռեժիսորը նկարահանել է 2018 թվականին։
Ֆիլմը ստեղծվել է Հայաստանի, Լիտվայի, Գերմանիայի, Բուլղարիայի, Չեխիայի, Իտալիայի և ԱՄՆ-ի համատեղ արտադրության արդյունքում։ «Դրախտի դարպասը» ֆիլմի հայաստանյան պրեմիերան կայացել է 2019 թ. հոկտեմբերի 17-ին՝ Երևանում, հոկտեմբերի 19-ին՝ Ստեփանակերտում։ 2022 թ. հոկտեմբերի 21-ին ֆիլմը ցուցադրվել է ԱՄՆ-ի խոշորագույն AMC կինոթատրոնների ցանցում՝ 8 քաղաքներում՝ թե հայ և թե օտարերկրյա հանդիսատեսին պատմելով Արցախի և Արցախյան քառօրյա պատերազմի մասին։
Ֆիլմի գլխավոր դերակատարներից մեկը աշխարհահռչակ դերասան Ռիչարդ Սամելն է։ Նա մարմնավորում է գերմանացի ֆոտոլրագրող 50-ամյա Ռոբերտ Ստենվալի կերպարը, որը 2016 թվականին վերադառնում է Արցախ՝ այս անգամ լուսաբանելու քսաներկու տարվա ընդմիջումից հետո վերսկսված ապրիլյան պատերազմը։ Ռիչարդ Սամելը հայտնի է հոլիվուդյան ֆիլմերից՝ Casino Royale, Inglorious Basterds.
Ֆիլմի գլխավոր դերասանուհի Սոֆիայի կերպարը մարմնավորում է դերասանուհի Տատյանա Սպիվակովան։
Դերասանուհին աշխատել է մրցանակակիր կինոռեժիսոր Վիլյամ Օլդրոյիդի (In mid Wickedness), ինչպես նաև երիտասարդ ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ Մաքսիմ Ռոյի և Ջերեմի Տրեկեսերի հետ իրենց առաջին խաղարկային «Même Pas Mal» ֆիլմում, ինչպես նաև հանդես է եկել որոշ ֆրանսիական հեռուստաշոուներում, ինչպիսին է «CAÏN»-ը France 2-ում։
Այժմ Ջիվան Ավետիսյանը աշխատում է մի շարք կինոնախագծերի վրա, որոնցից «Վերածնվածը»/Revival-ի նկարահանում է իրականացնել 2023 թ․՝ Հայաստանում/Արցախում և Մարսելում։ 2023 թ․ նախատեսվում է նկարահանել նաև ռեժիսորի հաջորդ գեղարվեստական ֆիլմը՝ «Սև Ցուցակը»։ Զարգացման տարբեր փուլերում են գտնվում Բաբելոնի աշտարակաշինության և հայոց անվանադիր նախնի Հայկ Նահապետի մասին պատմող անիմացիոն կինոնախագիծ Baa'bel-ը, 2020 Հրեշտակները՝ 44-օրյա պատերազմում բժիշկների մասին պատմող գեղարվեստական ֆիլմը և մինի-սերիա The Stateless Diplomat-ը, որը պատմում է Դիանա Աբգարի մասին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ
Հովիկ Սահակյան
Կենսագրություն
1976-1979 թվականներին եղել է Հայաստանի, ՀՊՄԻ ժողովրդական գործիքների նվագախմբերի ղեկավար և դիրիժոր։ 2008-2015 թվականներին՝ «Նարեկացի» արվեստի միության համանուն մանկապատանեկան ժողովրդական գործիքների անսամբլի ղեկավար, իսկ 2015 թվականին դաձել է «Նովա» ժողովրդական գործիքների անսամբլի գեղարվեստական ղեկավար։ «Ջնար» ավանդական երաժշտական անսամբլի հիմնադիրն է։ 2005 թվականին սկսել է դասավանդել Երևանի Բ. Կանաչյանի անվան երաժշտական դպրոցում, որտեղ դարձել է նաև նվագախմբի ղեկավար), 2006 թվականից դրան զուգահեռ սկսել է դասավանդել Ս. Ջրբաշյանի անվան երաժշտական դպրոցում (որտեղ նույնպես դարձել է նաև նվագախմբի ղեկավար)։
Ֆրանսիայում գործող «Գուսան» անսամբլի հետ (գեղարվեստական ղեկավար՝ Գ. Մուրադյան) մասնակցել է «Հայ մշակույթի օրեր Ֆրանսիայում» փառատոնին։ Կազմել է «Հայկական ժողովրդական մեղեդիներ ժողովրդական նվագարանների համույթների համար» (2013), «Թառ» (2016) ուսումնական ձեռնարկները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ թառահարներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Նրանք մարտնչում էին հանուն Հայրենիքի (ֆիլմ)
Նրանք մարտնչում էին հանուն Հայրենիքի (ռուս.՝ Они сражались за Родину), խորհրդային գեղարվեստական կինոնկար, որը նկարահանվել է 1975 թվականին՝ Սերգեյ Բոնդարչուկի կողմից, ըստ Միխայիլ Շոլոխովի համանուն վեպի։ «Советский экран» ամսագրի կողմից 1976 թվականին ճանաչվել է լավագույն ֆիլմ։
Սյուժե
1942 թվականի հուլիսն էր, Հայրենական մեծ պատերազմի ամենաողբերգական ժամանակահատվածներից մեկը։ Մարտերի ժամանակ մեծ թվով զինվորներ կորցրած խորհրդային հրաձգային գունդը նահանջում էր դեպի Ստալինգրադ։ Դադարներից մեկի ժամանակ զինվորները զրուցում են տարբեր թեմաներից, լողանում են գետում, իսկ որոշները քնում։ Գնդի զինվորներից մեկը՝ Պյոտր Լոպախինը, ով զվարճասերի ու կատակախոսի համբավ ուներ, նոր բռնած խեցգետիններով լի դույլով գնում է մոտակա գյուղը՝ աղ բերելու։ Ապավինելով իր շատախոսությանն ու հմայքին, Լոպախինը խնդրանքով դիմում է մի պառավ կնոջ, սակայն հանդիպում է արհամարհական վերաբերմունքի, քանի որ զինվորները նահանջում էին՝ տեղի բնակչությանը թողնելով բախտի քմահաճույքին։ Ծանր խոսակցությունից հետո, որի ընթացքում պարզվում է, որ Լոպախինի զվարճասերի դիմակի տակ թաքնված է բավականին լուրջ մարդ, իր երկրի ճակատագրի համար մտահոգված պառավը կատարում է Լոպախինի խնդրանքը։
Հասնելով հերթական գյուղին, զինվորները մարտի են պատրաստվում, իսկ Լոպախինը զվարճախոսելով տեղի կանանց հետ, զինվորների համար կարողանում է կաթ բերել։ Հերթական մարտի ժամանակ նրան հաջողվում է հակատանկային զենքով թշնամու կործանիչ տապալել, որը հարվածելով բլրին, պայթում է։ Որոշ ժամանակ անց, մեկ այլ վայրում գունդը կրկին մարտի է բռնվում թշնամու տանկերի հետ։ Տանկերը ճնշում են գործադրում գնդի պաշտպանական դիրքերի վրա։ Հերոսի մահով զոհվում է երիտասարդ եֆրեյտոր Կոչետիգովը, վերջին շնչում հասցնելով վառելիքի խառնուրդով լի շշով այրել թշնամու տանկը։ Խորհրդային զորքերն անցնում են հակահարձակման, որի ժամանակ շարքային Զվյագինցևը ականանետից արձակված ականի պայթյունից ծանր բեկորային վնասվածք է ստանում։ Գերմանացիները նահանջում են, իսկ երիտասարդ բուժքույրը՝ ծանրամարմին Զվյագինցևին դուրս է բերում մարտադաշտից։ Գնդի վերջին սպային հուղարկավորելուց հետո, գունդը կրկին հեռանում է։
Դադարի Ժամանակ շարքային Նեկրասովը, ով չորս երեխաների հայր էր, զինվորներին զվարճացնում է ծիծաղելի պատմությամբ, թե ինչպես է վախեցրել մի պառավ կնոջ, ով կարծել էր, թե Նեկրասովը գիշերն ուզում է իրեն բռնաբարել։ Բժշկական գումարտակում Զվյագինցևին վիրահատում են առանց թմրաքուն ապահովելու և նրա ոտքերից ու մեջքից բազմաթիվ բեկորներ են հեռացնում։
Լոպախինը ամբոխի մեջ նկատում է Նիկոլայ Ստրելցովին։ Պարզվում է, որ վերջինս փախել էր բժշկական գումարտակից։ Չնայած կոնտուզիային և լիակատար խլությանը, Ստրելցովը միանում է իր մարտական ընկերներին։ Ժամանած գնդապետը սրտանց շնորհակալություն է հայտնում մարտիկներին և համբուրում է գնդի դրոշը, որը ողջ ֆիլմի ընթացքում ջանասիրաբար պահպանվել էր։ Խորհրդային մեծաքանակ զորքը շարժվում է դեպի Ստալինգրադ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1975 ֆիլմեր Կատեգորիա:Սերգեյ Բոնդարչուկի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Միխայիլ Շոլոխովի ստեղծագործությունների էկրանավորում Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն
Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն (West Bromwich Albion Football Club; անգլերեն արտասանություն։ ), անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ, որը ներկայումս հանդես է գալիս Պրեմիեր լիգայում։ Հիմնադրվել է Վեստ Բրոմվիչ քաղաքում։
«Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնը» ֆուտբոլային լիգայի հիմնադիր անդամներից մեկն էր 1888 թվականին և իր գոյության մեծ մասը անցկացրել է անգլիական ֆուտբոլի բարձրագույն դիվիզիոնում։ Թիմը եղել է Անգլիայի չեմպիոն մեկ անգամ (1919-20), բայց ունեցել է ավելի շատ հաջողություններ գավաթի խաղարկությունում՝ հինգ հաղթանակ։ Առաջին հաղթանակը եկել է 1888 թվականին, իսկ վերջինը 1968 թվականին, որը առայժմ նրանց վերջին խոշոր տիտղոսն է։ «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոնը» նաև արժանացել է ֆուտբոլային լիգայի գավաթին 1966 թվականին։ Թիմի հիմնական մրցակիցները Միդլենսից ակումբներն են։ Ավանդական մրցակից է համարվում «Աստոն Վիլլան», սակայն վերջին շրջանում նրանց հիմնական մրցակիցը համարվում է «Վուլվերհեմպտոն Ուոնդերերսը»։ Նրանց մրցակցությունը կոչվում է Black Country derby։