cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գևորգ Թամանյան
Գործունեությունը
Գևորգ Թամանյանի նախագծերով Երևանում իրականացվել է Կիևյան փողոցի կառուցապատումը (1953-1956 թվականներին, հեղինակային խմբի հետ), կառուցվել է Սայաթ-Նովայի անվան երաժշտական դպրոցի և պարարվեստի ուսումնարանի միացյալ շենքը (1948-1950 թվականներին, նոր կողաշենքը՝ 1976), Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիան (1975), Հայգլխէներգոյի բնակելի տունը (1948-1950), Ջերմուկում` առողջարան և հանքային ջրերի տաղավարը (1950-1956), մշակույթի պալատներ Ճարտարում (1969) և Մարտունիում (1973, երկուսն էլ` ԼՂՀ-ում) և այլն։
Գևորգ Թամանյանը ստեղծել է 1400 նստատեղով ներկայիս Արամ Խաչատրյանի անվան համերգային մեծ դահլիճը (ավարտվել է 1953 թվականին), որը նրա ստեղծագործության գլուխգործոցն է։
Պարգևատրվել է ՀՀ Պետական մրցականերով (1970, Հանրապետության հրապարակի կառուցապատման, 1980, Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի թատրոնի շենքի համալիր վերակառուցման համար)։
Երիտասարդ ճարտարապետների ստեղծագործության համամիութենական (1947), «Տարվա լավագույն կառույց» հանրապետական (1953) ստուգատեսների դափնեկիր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ
Սարգիս Բալթայան
Սարգիս Կարոյի Բալթայան, հայազգի խմբավար, կոմպոզիտոր, մանկավարժ։ Եղել է Կարո Բալթայանի հայրը ։
Կենսագրություն
Սարգիս Բալթայանը ծնվել է 1897 թվականին։
1920 թվականից դասավանդել է Պլովդիվի դպրոցներում։ Գրել է երգեր, խմբերգեր ու պարեղանակներ։ Նրա ստեղծագործություններից են «Վարդ և սեր» (1932), «Անառակ որդին» (1942), «Մոլորված ամուսիններ» (1947), «Կարմիր զինվոր» (1947) երաժշտական կատակերգությունները, «Միգանուշների պարը» (1921) բալետը և այլ գործեր։
1944 թվականից ղեկավարել է «Երևան» միության Պլովդիվի մասնաճյուղի 100-հոգանոց երգչախումբը։ Երաժշտի երկացանկում եղել են հայ, բուլղար և այլազգի դասական կոմպոզիտորների երկերից։
Սարգիս Բալթայան երգչախմբի հիման վրա ստեղծել է օպերային խումբ, որը 1933-1951-ին Պլովդիվում, Վառնայում և Սոֆիայում ներկայացրել է իր, նաև բուլղարացի և դասական երաժշտների կատակերգություններ։
Ապլիկացիա
Ապլիկիացիա (application, ― հակում, միացում բառից), գունավոր թղթի կամ գործվածքի կտորտանքներով հարթության կամ զգեստի վրա ամրացված նախշ, պատկեր ։
Սարգիս Բալթայան
Կենսագրություն
Սարգիս Բալթայանը մահացել է 1989 թվականին։
Ապլիկացիա
Ապլիկացիան լայնորեն օգտագործվում է կահույքի ձևավորման մեջ։ Ամենատարածված մեթոդներից մեկը դեկուպաժն է։ Կահույքի տերմինալոգիայում «Ապլիկացիա» տերմինը շատ դեպքերում փոխարինում են «տակացու» տերմինով՝ «ինտարսի» և «մարկետսի» տերմինների հետ շփոթությունից խուսափելու համար։ Ի տարբերություն ապլիկացիայի՝ այս նախշերը «կտրտվում են» կահույքի մակերեսին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ստեղծագործական գործունեություն
Իգդենբու (ֆիլմ)
Իգդենբու (Զունդուկայ), 1930 թվականին Վոստոկկինոի կողմից թողարկված կինոնկար է։
Սյուժե
ֆիլմը պատմում է Ռուսաստանի Հեռավոր Արևելքում գտնվող գոլդ որսորդերի գյուղի Խորհրդային իշխանության հաստատման ընթացքների մասին։ Իրադարձությունները տեղի են ունենում 1923 թվականին։
Հղումներ
«Իգդենբու» ֆիլմը «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի կայքում
Կատեգորիա:1930 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Համր ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Համո Բեկնազարյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Չերնյավկա (գյուղ, Օրատովկայի շրջան)
Չերնյավկա (Чернявка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1640 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Չերնյավկա գյուղում բնակվում էր 1 186 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5248 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 225,99 մարդ/կմ²։
Գորան (Բայազետի գավառ)
Գորան, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում ։
Բնակչություն
1877-1878 թվականներին ուներ 6 տուն քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վան (Ջուղայի շրջան)
Վան (աժմ կոչվում է՝ Milax - Միլախ), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ջուղայի շրջանում։
Պատմություն
Վան գյուղը գտնվում էր պատմական Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Երնջակ գավառում՝ Արավսեակ գյուղից 4 կմ հարավ-արևմուտք։
19-րդ դարում լքված գյուղի մի մասի վրա հմնվել է ներկայիս Միլախ գյուղը։
Ստեփանոս Օրբելյանի հարկացուցակի համաձայն Վան գյուղը Տաթևի վանքին վճարել էր 12 միավոր հարկ։
Հուշարձաններ
Գյուղn ուներ եկեղեցի, որի հետքերը 20-րդ դարի վերջերին դեռևս երևում էին ։ Գյուղի հարավ-արևելյան կողմում գտնվող լեռան գագաթին ժամանակին եղել է բերդ, որից այժմ որևէ հատված չի պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ջուղայի շրջանի բնակավայրեր
Շահ Արմեններ
Շահ Արմենների ամիրայության ստեղծումը և հզորացումը
Շահ Արմեններ (Շահ-ի Արմեններ), Խլաթի ամիրայության տիրակալների պայմանական անվանումը՝ ըստ նրանց կրած «Շահ-ի Արմեն» («Հայոց թագավոր») տիտղոսի։ Շահ Արմենների ամիրայությունը հիմնադրել է սելջուկ Սուքման ալ Կութբին (Սուքման Ա), որը 1100 թվականին Մրվանյաններից գրավել է Խլաթն ու հարակից հայկական գավառները։ Նրա որդու՝ Իբրահիմի օրոք (1112-1127 թվականներ) ամիրայության սահմաններն ընդարձակվել են՝ ընդգրկելով նաև Մանազկերտը, Արճեշը և Հայաստանի հարավային այլ քաղաքներ՝ մերձակա գավառներով։
Շահ Արմենների ամիրայության թուլացումը և անկումը
1127-1133 թվականներին իշխանության համար պայքարից հետո, գահակալել է Սուքման Բ (1133-1183 թվականներ, հայկական աղբյուրներում՝ Շահ Միհրան)։ Վերջինս Ատրպատականի Ելտկուզյանների և Կարինի Սալդուխյանների օգնությամբ փորձել է նվաճել Հայաստանի հյուսիսարևելյան գավառները, սակայն 1160 թվականին Ուղթիքի (Օլթի) մոտ ծանր պարտություն է կրել հայ-վրացական ուժերից և նահանջել։ 1161 թվականին, երբ հայ- վրացական բանակն Անին ազատագրել է Շադդադյաններից, վերջիններին օգնության եկած Շահ Արմենի մոտ 80 հազարանոց բանակը, օգոստոսին, Անիի մոտ կրկին պարտություն է կրել։ Սուքման Բ-ին հաջողվել է առժամանակ կախման մեջ գցել Սասունի Թոռնիկյան և Վասպուրականի Խեդենեկյան Արծրունիների իշխանությունները։ 1193 թվականին պալատական ծառա Ակ Սունկուր Հազարդինարը դավադրությամբ սպանել է Սուքման Բ-ի հաջորդ Բեկթեմուրին (1183-1193 թվականներ) և դարձել ամիրա (1193-1199 թվականներ), որից հետո, կարճ ժամանակով իշխանությանը տիրացել է ծագումով հայ, մամլուք Կութլուղը։ Ներքին երկպառակությունները խիստ թուլացրել են Շահ Արմեններին։ 1207 թվականին ամիրայության մեջ մտնող հայկական գավառները գրավել են ծագումով քուրդ Այուբյանները՝ շարունակելով կրել «Շահ-ի Արմեն» տիտղոսը։ Հետագայում այդ տիտղոսը կրել են նաև Հուլավյան դինաստիայի օրոք Հայաստանում իշխած կառավարիչները, Աղձնիքի Արտուխյան ամիրաները, տասնհինգերորդ դարի կարա կոյունլուները։
Կատեգորիա:Հայաստանը զարգացած միջնադարում Կատեգորիա:Պետություններ Պատմական Հայաստանի տարածքում Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Վանի նահանգի պատմություն Կատեգորիա:Հայկականացում
Ռեֆրակտոր
Ռեֆրակտոր (լատ․՝ refractus — բեկված), ոսպնյակային օբյեկտիվով աստղադիտակ։ Երկնային լուսատուների պատկերն ստացվում է լուսային ճառագայթների բեկման միջոցով։ Ռեֆրակտորն օգտագործում են դիտումների, լուսանկարման (աստրոգրաֆ), հազվադեպ՝ սպեկտրային և ֆոտոէլեկտրական հետազոտությունների համար։ Աշխարհի խոշորագույն ռեֆրակտորի (ԱՄՆ) օբյեկտիվի տրամագիծը 1,02 մ է։
Կատեգորիա:Օպտիկական սարքեր Կատեգորիա:Աստղագիտական գործիքներ
Կառլեն Ավետիսյան (այլ կիրառումներ)
Կառլեն Ավետիսյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց՝
Շքանշանով մարդը (ֆիլմ)
Շքանշանով մարդը, 1932 թվականին Վոստոկկինոյի կողմից թողարկված կինոնկար է։
Հղումներ
«Շքանշանով մարդը» ֆիլմը Кино-Театр.ru կայքում
Նոր ուսանող
«Նոր ուսանող», հասարակական-քաղաքական, գրական-գեղարվեստական պատկերազարդ հանդես։ Համարվել է խորհրդայնացումից ի վեր առաջին ուսանողական պարբերականը Հայաստանում։ Հանդիսացել է Հայաստանի պետական համալսարանի ուսանողական խորհրդի օրգանը։ Լույս է տեսել 1924 թվականին, Երևանում։ Խմբագիր՝ Նաիրի Զարյան։ Լուսաբանել է բուհի աոօրյան, բարձրագույն կրթության զարգացման հեռանկարները հանրապետությունում։ Նյութեր է տպագրել Վլադիմիր Լենինի կյանքի ու գործունեության վերաբերյալ։ Թղթակցել են Հ․ Ազատյանը, Ա․ Մռավյանը, Ա․ Հովհաննիսյանը, Ա․ Լուկաշինը, Վ․ Արծրունին և ուրիշներ։ Տպագրել է Գուրգեն Մահարու, Արաքսի, Գ․ Վանանդեցու ստեղծագործություններից։
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ հանդեսներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Մալինո (քաղաքատիպ ավան, Ստուպինսկի շրջան)
Մալինո (Малино), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Ստուպինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4108 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Ստուպինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բոլշոե Յուրկովո
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 203 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Դնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Միջուկային սպեկտրոսկոպիա
Միջուկային սպեկտրոսկոպիա, միջուկային ֆիզիկայի բաժին, որն ուսումնասիրում է ատոմային միջուկների տարբեր վիճակները և դրանց միջև անցումները՝ նպատակ ունենալով տեղեկություններ ստանալ միջուկների ներքին կառուցվածքի, ռադիոակտիվ փոխակերպումների օրինաչափությունների և միջուկային ռեակցիաների մասին։ Ատոմային միջուկը միմյանց հետ ուժեղ կապված պրոտոնների ու նեյտրոնների քվանտամեխանիկական համակարգ է, որը բնութագրվում է գրգռված վիճակների կամ մակարդակների ընդհատ սպեկտրով։ Հետազոտելով միջուկի մի վիճակից մյուսին անցմանն ուղեկցող միջուկային ճառագայթումը, որը կապված է միջուկի էներգետիկ մակարդակների հետ, կարելի է տեղեկություններ ստանալ միջուկի կառուցվածքի վերաբերյալ։ Այդ պատճառով միջուկային ճառագայթման հետազոտությունը միջուկային սպեկտրոսկոպիայի հիմնական մեթոդն է։ Մակարդակների սպեկտրը և դրանց բնութագրական մեծություններն ուսումնասիրվում են α-, β-, γ- ճառագայթների գրանցման միջոցով։ Միջուկն առաքելով α- և β- ճառագայթներ, անցնում է հարևան միջուկների ցածր մակարդակներին, իսկ γ-ճառագայթումն ու կոնվերսիոն էլեկտրոնների առաքումն ուղեկցում են գրգռված վիճակից նույն միջուկի անցմանը ավելի ցածր էներգետիկ մակարդակի։ α-, β- և γ- ճառագայթների հետազոտման մեթոդները զգալիորեն տարբերվում են իրարից, ուստի միջուկային սպեկտրոսկոպիան բաժանվում է α-, β-, γ- սպեկտրոսկոպիայի։ Միջուկային սպեկտրոսկոպիայի մեթոդների համար անհասանելի տեղեկությունները միջուկների գրգռված բարձր մակարդակների մասին ստացվում են միջուկային ռեակցիաներից։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ զգալիորեն մեծացել է ռեակցիաներից ստացվող մասնիկների էներգիայի ու կինեմատիկական պարամետրերի չափման ճշտությունը։ Փորձարարական միջուկային սպեկտրոսկոպիայի մեթոդներով որոշվում են միջուկների կառուցվածքի հետ կապված հետևյալ բնութագրական մեծությունները, մակարդակների միջև անցումների էներգիան և ինտենսիվությունը, միջուկների գրգռված մակարդակների սպինները և զույգությունը՝ γ-ճառագայթման մուլտիպոլության չափման ու β-անցումների բնույթի որոշման միջոցով, այդ մակարդակների կյանքի տևողությունը։ Ժամանակակից միջուկային սպեկտրոսկոպիայի տեխնիկական միջոցների զինանոցը խիստ բազմազան է։ Լայն գործածություն են գտել մագնիսական սպեկտրոմետրերը, գամմա-սպեկտրոմետրը, միջուկային ճառագայթման տարբեր դետեկտորները, կիսահաղորդչային դետեկտորը և այլն։ Միջուկային սպեկտրոսկոպիայի մեթոդները կիրառվում են միջուկային բոլոր հետազոտություններում, ինչպես նաև կենսաբանության, բժշկության մեջ, քիմիայում, տեխնիկայի տարբեր բնագավառներում։
Կատեգորիա:Միջուկային ֆիզիկա
Օբուխովկա (գյուղ, Դվուրեչենսկի շրջան)
Օբուխովկա (Обухівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դվուրեչենսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օբուխովկա գյուղում բնակվում էր 180 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,071 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2535,21 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դվուրեչենսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(3036) Կրատ
(3036) Կրատ (Krat), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1937 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Գրիգորի Նեույմինի կողմից Սիմեիզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,211626 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9038 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5194 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2102,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,171244 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,88° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1937 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Գրիգորի Նեույմինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Պոդվիսոկոե (գյուղ, Օրատովկայի շրջան)
Պոդվիսոկոե (Підвисоке), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1460 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պոդվիսոկոե գյուղում բնակվում էր 565 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2787 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 202,73 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1460 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Թալահասի
Թալահասի (Tallahassee), քաղաք ԱՄՆ-ում, Ֆլորիդա նահանգի մայրաքաղաքը և ամենախոշոր բնակավայրը։
Բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով կազմում է 181.377 մարդ։
Թանգարաններ
Թալահասին հայտնի է իր թանգարաններով։ Դրանք են Ֆլորիդայի պետական համալսարանի կերպարվեստի թանգարանը, Թալահասիի թանգարանը, Գուդվորդ թանգարանը, Ֆլորիդայի պատմության թանգարանը, Թալահասիի ավտոմոբիլային թանգարանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:Ֆլորիդա Կատեգորիա:1824 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Լուսնային ուղով
Սյուժե
Միստիկական պատմություն տղայի մասին, որը անքնությամբ է տառապում գրասեղանում ապրող սարդի պատճառով։ Սարդը պատմում է Նապոլեոն կայսեր մասին, նրան լսում են ճանճը և գեր մուկը։ Ամեն ինչ հասնում է նրան, որ լիալուսնի ժամանակ տղան գնում է հեծանիվով զբոսնելու և փողոցում հանդիպում է ուրվականների։ Նրանցից մեկը կորցնում է գլխարկը։ Տղան բարձրացնում այն, բայց ուրվականներն արդեն անետացել են։ Ավելի ուշ Նապոլեոնի ուրվականը գալիս է տղայի տուն և վերցնում գլխարկը, երբ տղան արդեն քնած էր։
Մուլտֆիլմը նկարանահնվել է խորհրդային ֆանտաստ գրող Սերգեյ Շացի նովելի մոտիվներով։
Վերաթողարկում DVD-ով
Մուլտֆիլմը վերաթողրկվել է DVD-ով մուլտֆիլմերի հավաքածուներում.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1991 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Ջոն Լորդ
Ջոն Լորդ (Jonathan „Jon” Douglas Lord, լրիվ անունը՝ Ջոնաթան Դուգլաս Լորդ, ), անգլիացի երաժիշտ, երգահան, ստեղնահար-նորարար (Համմոնդ), հատկապես հայտնի որպես Դիփ Փարփլի համահիմնադիր։ Նվագել է նաև Whitesnake, Paice, Ashton & Lord, The Artwoods և Flower Pot Men խմբերում։ 2002 թ. հանդես էր գալիս որպես մենակատար։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1941 թվականին Լեյքեսթերում։ Հինգ տարեկանից ուսանել է դասական դաշնամուր։ 1968 թվականին դառնալով Դիփ Փարփլի հիմնադիր՝ մինչև 1970 թվականը խմբի ղեկավարն էր։ Նա հեղինակն է "Child in Time" երգի հանրահայտ ստեղնային նախերգանքի։
Կատարել է նաև Խաչատրյանի «Սուսերով պարի» ռոք-տարբերակը։
Վերջին ձայնագրած երգի հասույթը տրամադրվել է Գյումրու դպրոցի շինարարությանը։ Մահացել է քաղցկեղից։
Հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Անգլիացի երգեհոնահարներ Կատեգորիա:Անգլիացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:Բրիտանացի երգահաններ
Անսովոր խուզարկուն
Անսովոր խուզարկուն կամ Անսովորները (The Unusuals), ամերիկական դետեկտիվ սերիալ, որը 2009 թվականի ապրիլի 8-ից հունիսի 17-ը թողարկվել է ABC հեռուստաալիքով։
2009 թվականի մայիսի կեսերին սերիալի ստեղծող Նոա Հոուլին Twitter-ում գրել է, որ սերիալը երկրորդ եթերաշրջան չի ունենալու ։
Սյուժե
Խուզարկու Քեյսի Շրյոգերին (Էմբեր Թեմբլին) Նյու Յորքի ոստիկանության բարոյականության դեմ գործած հանցագործությունների դեմ պայքարի բաժնից տեղափոխում են սպանությունների հետաքննության բաժին։ Խուզարկուն ընկնում է իր համար լրիվ նոր` սպանությունների աշխարհ։ Շուտով նա հասկանում է, որ իր նոր կոլեգաներից յուրաքանչյուրն «իր կմախքն ունի պահարանում», բայց հենց նա ինքն էլ բացառություն չէ ։
DVD թողարկում
2010 թվականի ապրիլի 6-ին սերիալը թողարկվել էր միայն Amazon.com կայքում։ Տասը դրվագ կարելի է գտնել նաև Netflix կայքով (միայն DVD ձևաչափով), Hulu-ով և Crackle-ով` անվճար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական հեռուստասերիալներ
Ջրծաղկի վիրուս
Ջրծաղկի (Varicella-zoster) վիրուսը (VZV), որը նաև հայտնի է որպես մարդու հերպես վիրուս 3 (HHV-3, HHV3) կամ մարդու ալֆահերպես վիրուս 3 (տաքսոնոմիական առումով), հերպեսի ինը հայտնի վիրուսներից մեկն է, որը կարող է վարակել մարդկանց։ Այն առաջացնում է ջրծաղիկ, որը սովորաբար ախտահարում է երեխաներին և երիտասարդներին, իսկ գոտևորող որքինը մեծահասակներին, հազվադեպ երեխաներին։ Վիրուսը կարող է գոյատևել արտաքին միջավայրում մի քանի ժամ ։
Ջրծաղկի վիրուսը բազմանում է նշագեղձերում։ Ձրծաղկի վիրուսի առաջնային վարակումից հետո վիրուսը տեղակայվում է նեյրոններում, ներառյալ գանգուղեղային նյարդի հանգույցները, մեջքային արմատային և ինքնավար հանգույցները։ Շատ տարիներ անց այն բանից հետո, երբ մարդը բուժվել է ջրծաղկի առաջնային վարակից,այն կարող է նորից ակտիվանալ՝ առաջացնելով գոտևորող որքին ։
Ջրծաղիկ
Varicella-zoster վիրուսի առաջնային վարակը հանգեցնում է ջրծաղկի (varicella), որը կարող է հանգեցնել բարդությունների, ներառյալ էնցեֆալիտը, թոքաբորբը (վիրուսային թոքաբորբ կամ երկրորդային բակտերիալ թոքաբորբ) կամ բրոնխիտ (վիրուսային բրոնխիտ կամ երկրորդային բակտերիալ բրոնխիտ)։ Նույնիսկ այն ժամանակ, երբ ջրծաղկի կլինիկական նշանները անհետացել են, VZV-ն մնում է նյարդային համակարգում (վիրուսի լատենտություն)՝ տրիգեմինալ և մեջքային արմատային հանգույցներում ։ Ջրծաղկի վիրուսը ներթափանցում է օրգանիզմ շնչառական համակարգով։ Ունի 10–21 օր ինկուբացիոն շրջան, միջինում 14 օր։ Թիրախավորելով մաշկը և ծայրամասային նյարդերը, հիվանդությունը տևում է 3-4 օր։ Ցանի ի հայտ գալուց 1-2 օր առաջ ամենավարակիչ շրջանն է։ Նշաններն ու ախտանշանները ներառում են պատռվող վեզիկուլներ, որոնք լցված են թարախով,ապաքինումից առաջ առաջանում է ուժեղ քոր։ Վեզիկուլներն առավել հաճախ առաջանում են դեմքի, կոկորդի, մեջքի ստորին հատվածի, կրծքավանդակի և ուսերի վրա ։
Գոտևորող որքին
Դեպքերի մոտ մեկ երրորդում VZV-ն վերաակտիվանում է կյանքի ընթացքում՝ առաջացնելով հիվանդություն, որը հայտնի է որպես գոտևորող որքին կամ herpes zoster : Ենթադրվում է, որ հերպես զոստերի զարգացման ռիսկը կազմում է 20-30%։ Այնուամենայնիվ, 85 տարեկան և ավելի բարձր տարիքի մարդկանց համար այս ռիսկը աճում է մինչև 50% ։ Շվեդիայում Նիլսոնի և այլոց կատարած ուսումնասիրության մեջ (2015) herpes zoster վարակի տարեկան հաճախականությունը գնահատվում է 315 դեպք բոլոր տարիքային խմբերի 100,000 մարդու համար և 577 դեպք 100,000-ից 50 տարեկան և ավելի բարձր տարիքի մարդկանց համար ։
Ջրծաղկի վիրուսը կարող է նաև ախտահարել կենտրոնական նյարդային համակարգը, 2013 թվականի հոդվածում նշվում է 100,000 բնակչի հաշվով 1,02 դեպք Շվեյցարիայում և տարեկան 1,8 դեպք՝ 100,000 բնակչի հաշվով Շվեդիայում ։
Գոտևորող որքինի ախտանշանները և դրա հետ կապված ցավը, որը հաճախ նկարագրվում է որպես այրվածքի ցավին նմանվող ցավ, զգում է հիվանդը մեկ կամ երկու հարակից զգայական նյարդերով, գրեթե միշտ միայն մարմնի մի կողմում։ Մաշկի վնասվածքները սովորաբար նվազում են մի քանի շաբաթվա ընթացքում, մինչդեռ ցավը հաճախ ավելի երկար է տևում։ Դեպքերի 10-15%-ում ցավը տևում է ավելի քան երեք ամիս, քրոնիկական և հաշմանդամ վիճակ, որը հայտնի է որպես հետհերպետիկ նևրալգիա։ Varicella-zoster վարակի այլ լուրջ բարդությունները ներառում են Մոլարեթի մենինգիտը, զոստերային մուլտիպլեքսը և ուղեղի զարկերակների բորբոքումը (հանգեցնում է կաթվածի), միելիտի, ակնային հերպեսի ։ Ռեմսի Հանթի համախտանիշի դեպքում VZV-ն վնասում է դիմային նյարդի հանգույցը, որին հետևում է դիմային նյարդի ճյուղերի վնասումը։ Ախտանիշները կարող են ներառել լեզվի և ականջի վրա ցավոտ բշտիկներ, դեմքի միակողմանի թուլություն և լսողության կորուստ։ Հղիության սկզբնական փուլերում վարակվելիս պտուղը կարող է լուրջ վնասվել։ Ռեյեի համախտանիշը կարող է առաջանալ առաջնային վարակումից հետո՝ առաջացնելով շարունակական փսխում և ուղեղի դիսֆունկցիայի նշաններ, ինչպիսիք են ծայրահեղ քնկոտությունը կամ ագրեսիվ վարքագիծը։ Որոշ դեպքերում կարող է հասցնել մահվան կամ կոմայի։ Ռեյեի համախտանիշը հիմնականում ազդում է երեխաների և դեռահասների վրա։ Ասպիրինի օգտագործումը վարակի ժամանակ կարող է մեծացնել այս ռիսկը։
Մորֆոլոգիա
Ջրծաղկի վիրուսը սերտորեն կապված է հերպեսի սիմփլեքս վիրուսների (HSV) հետ՝ ունենալով գենոմի մեծ հոմոլոգիա։ Հայտնի գլիկոպրոտեինները (gB, gC, gE, gH, gI, gK, gL) համապատասխանում են HSV-ի հետ, սակայն, չկա HSV-ի gD սպիտակուցի համարժեքը։ Ջրծաղկի վիրուսը չի կարողանում արտադրել նաև LAT (լատենտ-ասոցացված տրանսկրիպցիաներ), որոնք կարևոր դեր են խաղում HSV (herpes simplex virus) լատենտության առաջացման գործում ։ Ջրծաղկի վիրուսը գնդաձև է, 180–200 նմ տրամագծով։ Նրա լիպիդային շերտը ներառում է նուկլեոկապսիդը 162 վեցամերիկ և հնգամերիկ կապսոմերներից, որոնք դասավորված են իկոսաէդրիկ (քսանանիստ) տեսքով։ Նրա ԴՆԹ-ն առանձին, գծային, երկշղթա մոլեկուլ է՝ կազմված 125000 նուկլեոտիդներից։ Կապսիդը շրջապատված է թույլ կապված սպիտակուցներով, որոնք միասին կազմում են պատյան։ Այս սպիտակուցներից շատերը շատ կարևոր դեր են կատարում վարակված բջջում վիրուսի վերարտադրության գործընթացը սկսելու գործում։ Պատյանը (տեգումենտ) իր հերթին ծածկված է լիպիդային շերտով, որը պարուրված է գլիկոպրոտեիններով, որոնք դասավորված են վիրուսի արտաքին շերտում՝ յուրաքանչյուրը մոտավորապես 8 նմ երկարությամբ ։
Գենոմներ
Ջրծաղկի վիրուսի գենոմի հաջորդականության մասին առաջին անգամ խոսվել է 1986 թվականին։ Այն գծային, երկշղթա ԴՆԹ-ի մոլեկուլ է։ Լաբորատոր շտամն ունի 124884 բազային զույգ (bp): Գենոմն ունի երկու գերակշռող իզոմեր՝ կախված S հատվածի կողմնորոշումից՝ P (նախատիպ) և IS (շրջված S), որոնք առկա են 90-95% հաճախականությամբ։ L հատվածը կարող է նաև շրջվել առաջացնելով չորս գծային իզոմեր (IL և ILS): Այս բաշխումը տարբերվում է HSV-ի հավասար հավանական բաշխումից և մեխանիզմը հայտնի չէ։ Մոլեկուլների փոքր տոկոսը շրջանաձև գենոմներ են։ Գենոմում կան առնվազն 70 բաց կարդացվող շրջանակներ։ Այս վիրուսի առնվազն հինգ ընտանիքներ կան։ Ասիայից, Ճապոնիայից, և 5-րդ ընտանիքը, ըստ երևույթին, Հնդկաստանի շտամներն են։ Որոշ շտամներ Եվրոպայից մտնում են 4-րդ ընտանիքի մեջ,
Բուժում
Բուժվում է մի շարք դեղամիջոցներով։ Ացիկլովիրը՝ ջրծաղկի համար, ֆամցիկլովիրը և վալացիկլովիրը՝ գետևորող որքինի համար:Բուժվում է նաև զոստեր-իմունագլոբուլինով (ZIG) և վիդարաբինով ։ Ացիկլովիրը հաճախ օգտագործվում է որպես դեղամիջոց առաջնային VZV վարակների դեպքում, և դրա վաղ կիրառումը կարող է զգալիորեն կրճատել ցանկացած ախտանիշի տևողությունը։ Այնուամենայնիվ, ացիկլովիրի արդյունավետ շիճուկային կոնցենտրացիայի հասնելը սովորաբար պահանջում է ներերակային ներարկում, ինչը դժվարացնում է դրա օգտագործումը արտահիվանդանոցային պայմաններում ։
Պատվաստում
Հասանելի է կենդանի,թուլացած հարուցիչներով VZV Oka/Merck շտամի պատվաստանյութը, որը վաճառվում է Միացյալ Նահանգներում Varivax ապրանքային անունով։ Այն մշակվել է Merck, Sharp & Dohme-ի կողմից 1980-ականներին Oka շտամի վիրուսից, որը մեկուսացվել և թուլացվել է Միչիակի Տակահաշիի և գործընկերների կողմից 1970-ականներին։ Այն ներկայացվել է ԱՄՆ-ի սննդի և դեղերի ադմինիստրացիային (FDA) 1990 թվականին և հաստատվել է 1995 թվականին։ Այդ ժամանակից ի վեր, այն կա Ավստրալիայում, ԱՄն-ում և շատ այլ երկրներում երեխաների պատվաստումների առաջարկվող ցուցակում։ Varicella-ի դեմ պատվաստումը ոմանց մոտ մտավախություն է առաջացրել, որ պատվաստանյութով առաջացած արհեստական պասիվ իմունիտետը կարող է տևական չլինել, ինչը, հնարավոր է, մեծահասակներին խոցելի դարձնի ավելի ծանր հիվանդությունների նկատմամբ, քանի որ նրանց մանկական պատվաստումից իմունիտետը թուլանում է։ Պատվաստումների համար առաջարկվող բնակչության շրջանում ԱՄՆ-ում պատվասման մակարդակը մոտենում է 90%-ին, որն ուղեկցվում է դեպքերի և հոսպիտալացումների,VZV-ի հետևանքով մահացությունների դեպքերի կրճատմամբ։ Ավելի քան տասը տարի վարակը ավելի թեթև ընթացք է ունի ։ 2006 թվականին CDC-ի իմունիզացիայի պրակտիկաների խորհրդատվական կոմիտեն (ACIP) խորհուրդ տվեց պատվաստանյութի երկրորդ չափաբաժինը նախքան դպրոց գնալը՝ ապահովելու համար իմունիտետի բարձր մակարդակ ։
2006թ.-ին FDA-ն հավանություն է տվել Zostavax-ին գոտրևորող որքինի կանխարգելման համար։ Zostavax-ը Varivax պատվաստանյութի այլընտրանքային անվանումն է, որը նախատեսված է իմունային պատասխան առաջացնելու տարեց մարդկանց մոտ, որոնց իմունիտետը VZV-ի նկատմամբ թուլանում է տարիքի հետ։ Zostavax-ը նվազեցնում է գոտևորող որքինի դեպքերը գրեթե 50%-ով ։
Shingrix-ը V. zoster-ի խմբի պատվաստանյութ է (գլիկոպրոտեին E), որը մշակվել է GlaxoSmithKline-ի կողմից, որը հաստատվել է ԱՄՆ-ում FDA-ի կողմից 2017 թվականի հոկտեմբերին ։ ACIP-ը խորհուրդ է տվել Shingrix-ը 50 տարեկանից բարձր մեծահասակների համար, ներառյալ նրանց, ովքեր արդեն ստացել են Zostavax: Հանձնաժողովը որոշեց, որ Շինգրիքսը նախընտրելի է Zostavax-ից, քանի որ կլինիկական տվյալները ցույց են տվել, որ պատվաստանյութի արդյունավետությունը 90% է բոլոր տարիքային խմբերում, ինչպես նաև ապահովում է կայուն իմունիտետ չորս տարվա ընթացքում։ Ի տարբերություն Zostavax-ի, որը տրվում է մեկ ներարկումով, Shingrix-ը տրվում է երկու միջմկանային չափաբաժիններով 2-6 ամսվա տարբերությամբ ։ Ապացուցված է, որ այս պատվաստանյութը իմունոգեն և անվտանգ է մարդու իմունային անբավարարության վիրուսով մեծահասակների համար. :
Պատմություն
Ջրծաղկի նման ցաները ճանաչվել և նկարագրվել են հին քաղաքակրթությունների կողմից։ Գոտևորող որքինի և ջրծաղկի փոխկապվածությունը բացահայտված չէր մինչև 1888 թվականը ։ 1943 թվականին գտան նմանություն վիրուսային մասնիկների միջև ։ 1974 թվականից սկսեցին օգտագործել ջրծաղկի դեմ առաջին պատվաստանյութը ։
Varicella zoster վիրուսն առաջին անգամ ուսումնասիրեց Էվելին Նիկոլը, երբ նա աշխատում էր Քլիվլենդի քաղաքային հիվանդանոցում ։ Թոմաս Հաքլ Վելլերը նույնպես ուսումնասիրեց վիրուսը և գտավ ապացույցներ, որ նույն վիրուսը պատասխանատու է ինչպես ջրծաղկի, այնպես էլ հերպեսի համար :
Վիրուսի անվան ստուգաբանությունը գալիս է նրա առաջացրած երկու հիվանդություններից՝ ջրծաղկից և հերպեսից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիների վիրուսային հիվանդություններ Կատեգորիա:Մաշկային հիվանդություններ Կատեգորիա:Վիրուսային վարակներ Կատեգորիա:Վիրուսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ
Քաղցածություն
Քաղցածություն, սով, օրգանիզմի վիճակ, որն առաջանում է սննդանյութերի, նրանց բաղադրամասերի բացակայության կամ անբավարարության, ինչպես նաև դրանց յուրացման խանգարման հետևանքով։ Որպես բնականոն ֆիզիոլոգիական երևույթ քաղցածությունն նկատվում է բնության մեջ՝ որոշ կենդանիների (օրինակ, արջերի, գետնասկյուռների, ոզնու) ձմեռային քնի, երկկենցաղների, ձկների սառնամանիքային թմրության շրջանում։ Նշված ժամանակներում քաղցածություն զուգակցվում է կենտրոնական նյարդային համակարգի արգելակման, նյութափոխանակության խիստ անկման հետ, որը հնարավորություն է տալիս կյանքը պահպանել էներգիայի աննշան ծախսման պայմաններում։ Մարդկանց ախտաբանական քաղցածություն կարող է առաջանալ սննդառության անբավարարության, մարսողական համակարգի հիվանդությունների, մարսողության խանգարման հետևանքով։ Տարբերում են լրիվ (սննդանյութեր չի ընդունում օրգանիզմը, բայց ջուր ընդունում է), բացարձակ (նաև ջուր չի ընդունում) և հարաբերական (ավելի քիչ սննդանյութ է ընդունում, քան նրա էներգետիկ ծախսերն են) քաղցածություն։ Լրիվ քաղցածությունյան ընթացքում օրգանիզմի կյանքը պահպանվում է պահեստային սննդանյութերի (հատկապես ճարպերի) հաշվին։ Այդ վիճակին հասուն մարդու օրգանիզմը կարող է դիմանալ 65–70 (բացարձակի դեպքում մի քանի օր), հավերը՝ 14–20, շները՝ 40–60, ձիերը՝ մինչև 80 օր։ Երեխաները, երիտասարդ, աճող օրգանիզմներն ավելի քիչ են դիմանում քաղցածությունյանը, քան հասունները։ Լրիվ և հարաբերական քաղցածությունն օգտագործվում է բուժիչ նպատակով, ճարպակալումը, նյութափոխանակության խանգարումների հետ կապված այլ հիվանդությունները (ռևմատիզմ, պոդագրա, շաքարային, հիպերտոնիկ) բուժելու համար։ Խորհրդային գիտնական Ա․ Բակուլևը քաղցաբուժությունն օգտագործել է ենթաստամոքսային գեղձի, լեղուղիների սուր բորբոքումները, խոցային հիվանդությունը, ճարպակալումը բուժելու համար և դրական արդյունք է ստացել։ Քաղցաբուժության ժամանակ կիրառվում է նաև սահմանափակող դիետա (հիվանդներն ավելի հեշտ են տանում), բեռնաթափող ռացիոն։ Քաղցաբուժությունը կատարվում է միայն ստացիոնար պայմաններում, բժշկի հսկողության տակ և որոշակի օրերի քանակով։ Քաղցաբուժության ավարտից հետո, առաջին օրերին, պետք է օգտագործել կաթնա–բուսական, վիտամիններով, հանքային աղերով (բացի կերակրի աղից) հարուստ սնունդ։
Երկրաբանական որոնում և հետախուզություն
Երկրաբանական որոնում և հետախուզություն երկրաբանական ուսումնասիրությունների հիմնական մեթոդը դաշտում կատարվող անմիջական դիտարկումներն են։ Որևէ տարածքի երկրաբանական հետազոտությունն սկսվում է բնական կամ արհեստական ձնով մերկացված ապարների ուսումնասիրմամբ ու համադրմամբ, ինչպես նաև լաբորատոր հետազոտություևների համար նմուշներ վերցնելով։ Երկրաբանի դաշտային աշխատանքի ամենակարևոր տարրը երկրաբանական հանույթն է, որն ուղեկցվում է երկրաբանական քարտեզներ և երկրաբանական կտրվածքներ կազմելով։
Երկրաբանակն հիմնական ուղղություններ
Երկրաբանական հետազոտություններում առանձնացվում է երեք հիմնական ուղղություն՝ նկարագրական, դինամիկական ն պատմական։ Միներալների և ապարների նկարագրությունը, երկրաբանական մարմինների (ապարաշերտերի, ինտրուզիվ զանգվածների, հանքակուտակների) կազմության, կառուցվածքի, տեսքի, ձևի, չափերի և տեղադրման պայմանների ուսումնասիրությունն առաջին ուղղության խնդիրն է։ Երկրակեղևը մշտապես փափոխվում է, որը պայմանավորված է ներծին արտածին պրոցեսների գործունեությամբ։ Դրանց ուսումնասիրությամբ զբաղվում է դինամիկական Երկրաբանական որոնում և հետախուզություն։ Երկրի անցյալի արտածին և ներծին պրոցեսների վերականգնման և երկրակեղևի զարգացման օրինաչափությունների բացահայտման հարցերն է հետազոտում պատմական Երկրաբանական որոնում և հետախուզություն։ Անցյալի երկրաբանական պրոցեսները մեկնաբանվում են ապարներում դրանց թողած հետքերի ուսումնասիրության հիման վրա։ Շերտադրության հաջորդականության և օրգանական աշխարհի էվոլյուցիայի անդարձելիության օրենքների համաձայն ստեղծվել է Երկրի տարեգրությունը (տես Երկրաբանական հասակ, Երկրաբանական ժամանակագրություն)։
Երկրաբանական հետախուզությունների կիրառում
Երկրաբանական հետախուզության մեջ լայնորեն կիրառվում է ակտուալիզմի մեթոդը, որը հնարավորություն է ընձեռում այժմ ընթացող երկրաբանական պրոցեսներն ուսումնասիրելով դատել անցյալում կատարվածների մասին։ Այդ սկզբունքի հիման վրա վերականգնվում են ապարաշերտերի առաջացման ֆիզիկաաշխարհագրական ֆիզիկաքիմիական պայմանները, ինչպես նաև այն խորությունները, որում տեղի է ունեցել ապարների մետամորֆիզմը։ Օրգանական սերտորեն կապված է բնական, հատկապես Երկիրն ուսումնասիրող մյուս գիտությունների հետ (տիեզերագիտության, աստղաֆիզիկայի, երկնային մեխանիկայի, ֆիզիկայի, քիմիայի, աշխարհագրության, կենսաբանության, ռադիոքիմիայի, միջուկային ֆիզիկայի, տեխնիկական մեխանիկայի, ֆիզիկական քիմիայի)։
Երկրաբանական հետախուզության մեջ առանձնացվում են մի շարք ճյուղեր և դիսցիպլիններ, երկրաքիմիա, երկրաֆիզիկա, տեկտոնիկա, պատմական երկրաբանություն, ռեգիոնալ երկրաբանություն, դինամիկական երկրաբանություն, հանքագիտություն, ջրաերկրաբանություն, հրաբխագիտություն, շերտագրություն, հնէաբանություն, ինժեներական երկրաբանություն, մետաղածնություն, երկրամեխանիկա, վառելանյութերի երկրաբանություն, բյուրեղագիտություն, միներալոգիա, պետրոգրաֆիա, լիթոլոգիա։ Երկրի կառուցվածքը, հատկությունները և զարգացման ընդհանուր օրինաչափություններն ուսումնասիրում է գեոնոմիան, իսկ Երկրի՝ իբրև մոլորակային համակարգության անդամներից մեկի՝ պլանետոլոգիան (աստրոլոգիան)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրաբանություն
Ալբերտ Էբերհարդ Շեֆլե
Կենսագրություն
Ալբերտ Շեֆլեն ծնվել է Նյուրտինգենում 1831 թվականի փետրվարի 24-ին։ 1848 թվականին դարձել է Թյուբինգենի համալսարանի ուսանող։ 1856 թվականին ստացել է դոկտորի աստիճան Թյուբինգենի համալսարանի քաղաքագիտության ֆակուլտետում ։
Կարիերան սկսել է լրագրությամբ։
Քաղաքական տնտեսագիտության պրոֆեսոր Թյուբինգենի (1860-1868), Վիեննայի (1868-1870) և Շտուտգարտի (1871-1903) համալսարաններում։
1862-1865 թվականներին Վյուրտեմբերգի թագավորության օրենսդիր պալատի անդամ էր, պաշտպանել է պրոավստրիական քաղաքականությունը։ 1868 թվականին Վյուրտեմբերգից ընտրվել է գերմանական Մաքսային պառլամենտի պատգամավոր՝ պրուսական քաղաքականության ընդդիմության մեջ։ Նույն թվականին որպես պրոֆեսոր հրավիրվել է Վիեննայի համալսարան։
1871 թվականին Ավստրիայի կառավարությունում եղել է առևտրի և գյուղատնտեսության նախարար՝ Կառլ Զիգմունդ ֆոն Հոգենվարտի գլխավորությամբ ։
Մահացել է Շտուտգարտում 1903 թվականի դեկտեմբերի 25-ին։
Ներդրում գիտության մեջ
Հասարակությունը դիտարկում էր որպես մի օրգանիզմ, որը զարգանում է Դարվինյան սկզբունքով` հանուն գոյության պայքարի, վերլուծում էր կոլեկտիվ սեփականության դերը բաշխման և արտադրության գործընթացում։ Սոցիալիզմ էր համարում պետության ցանկացած միջամտություն տնտեսական կյանքին։ Շեֆլեն գրել է սոցիալական հյուսվածքների 5 տեսակի մասին, որոնք համասեռ են կենսաբանականին (օրինակ՝ հոգևոր ոլորտ = նյարդային հյուսվածք)։ Սոցիալական զարգացման օրենքը բնական ընտրություն է, կյանքի բարձրագույն ձևերի հաղթանակը պարզունակների նկատմամբ։ Հասարակության և օրգանիզմի հիմնական տարբերությունը կոլեկտիվ գիտակցության առկայությունն է։
Շեֆլեի սոցիոլոգիայի առարկան մարդկանց միջև հոգևոր փոխհարաբերություններն են։ Հոգևոր փոխազդեցությունը դառնում է սոցիալական մարմնի համակարգողը, երբ ստեղծվում են նշանակալի միջոցներ կապի և ամբողջականության պահպանման համար։
«Կապիտալիզմ և սոցիալիզմ» դասախոսությունների ժողովածուում (1870) նա գիտական ​​շրջանառության մեջ է դրել «կապիտալիզմ» եզրույթը՝ «մաքրելով» այս հայեցակարգն իր քաղաքական, քարոզչական իմաստից։ Շեֆլեն հանրահռչակել է կապիտալիզմի զարգացման բնական, արդար բնույթը, որը կապված է արդյունաբերական առաջընթացի հետ` խոսելով այն մասին, որ յուրաքանչյուրի աշխատանքը ներդրում է ընդհանուր կապիտալի գանձարանում։ Շեֆլեն առաջ է քաշել այն թեզը, որ լիբերալ կապիտալիզմն է հենց սոցիալիզմի լավագույն ձևը։ Նրա կարծիքով` տնտեսության մեջ կապիտալիզմի գերակայությունը միանգամայն ազատ, անհատական տեսանկյունից փոփոխական շրջանառություն է. յուրաքանչյուր վարձու աշխատող անձնական ծառայությունների վարձման ազատ պայմանագրով զիջում է իր աշխատանքի արտադրանքներն աշխատավարձի դիմաց, անձնական ազատությունն ու ու փոխանակման ազատությունն անբաժան են դառնում կապիտալիզմի զարգացումից։ Հավաքական կապիտալի տեսության հիմնավորման միջոցով Շեֆլեն առաջարկել է հասկանալ կապիտալիզմը ոչ թե որպես սոցիալիզմի հականիշ, այլ որպես սոցիալիզմի հոմանիշ` որպես ազատ փոխանակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թյուբինհեմի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գերմանացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի սոցիոլոգներ Կատեգորիա:Գերմանացի լրագրողներ Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ
Ալվանիկալա (այլ կիրառումներ)
Ալվանիկալա, կարող է վերաբերել՝
Ֆեգերսայմ
Ֆեգերսայմ (Fegersheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում :
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 4173 մարդ, բնակչության խտությունը` 667.68 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.25 կմ² տարածք:
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 3520 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 2710-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 810: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,0 %: 2710 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 2541 անձ (1327 տղամարդ և 1214 կին): Գործազուրկ են եղել 169 անձ (77 տղամարդ և 92 կին): 810 անաշխատունակներից 308-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 314-ը` թոշակառուներ, իսկ 188-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ալվառինջ (այլ կիրառումներ)
Ալվառինջ, կարող է վերաբերել՝
Ֆուտբոլի Բուլղարիայի սուպերգավաթ
Ֆուտբոլի Բուլղարիայի սուպերգավաթ (Суперкупа на България), բուլղարական ֆուտբոլային տիտղոս, որի համար պայքարում են նախորդ մրցաշրջանի չեմպիոնը և Բուլղարիայի գավաթակիրը։ Երբ նույն ակումբը հաղթում է առաջնությունը և գավաթը, ապա սուպերգավաթում հանդիպում է Գավաթի եզրափակիչ դուրս եկած ակումբի հետ։
Առաջին անցկացում (1989)
Բուլղարիայի սուպերգավաթի համար առաջին հանդիպումն անցկացվել է 1989 թվականին։ Այդ խաղի անցկացումն առաջարկել է Սպորտային հաղորդավարների համայնքի և Բուլղարական հեռագրային գործակալության սպորտային բաժնի գլխավոր խմբագիր Կիրիլ Զահարինովը։ Գավաթը ԲՀԳ-ի պատվերով պատրաստվել է Իտալիայում և շնորհվել Սուպերգավաթի առաջին հաղթող «ՑՍԿԱ Սոֆիա» ակումբին, որի թանգարանում մինչ օրս այն պահպանվում է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի ազգային սուպերգավաթներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային առաջնություններ Բուլղարիայում Կատեգորիա:Ֆուտբոլը Բուլղարիայում Կատեգորիա:1989 հիմնադրումներ Բուլղարիայում Կատեգորիա:Ֆուտբոլի մրցություններ Կատեգորիա:Սպորտը Բուլղարիայում
Թուրքիայի նախագահ
Թուրքիայի նախագահ (Cumhurbaşkanı), Թուրքիայի Հանրապետության բարձրագույն կառավարչական պաշտոնը։ 2014 թվականի օգոստոսի 28-ից այն զբաղեցնում է Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը։ Պաշտոնը առաջին անգամ ի հայտ է եկել 1923 թվականի հոկտեմբերի 29-ին` Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադիր Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի կողմից։ Թուրքիայի նախագահի պաշտոնը արտահայտում է թուրք ժողովրդի միասնությունը, և Թուրքիայի Սահմանադրության առանձին գլուխ նվիրված է նախագահի պաշտոնին։ Սահմանադրության 101-ից 106-րդ հոդվածները սահմանում են Նախագահի պաշտոնին ներկայացվող պահանջները։ Նախագահի պաշտոնը շատ հաճախ անվանում են նաև Reis-i Cumhur, ինչը թարգմանաբար նշանակում է «ժողովրդի նախագահ»։ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը Թուրքիայի թվով տասներկուերորդ նախագահն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքիա Կատեգորիա:Թուրքիայի նախագահներ Կատեգորիա:Թուրքիայի պետական կառուցվածք
Իվայպորանի գավառ
Իվայպորան (Microrregião de Ivaiporã), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Պարանա նահանգի մեջ։ Մտնում է Բայշու Ամազոնաս նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 128 261 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 6 154,282 կմ²։ Բնակչության խտությունը 20,8 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմը
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Պարանա նահանգի գավառներ
Նոր փորձ
«Նոր փորձ», գրական, հասարակական հանդես։ Լույս է տեսել 1897 թվականին (1 համար), Մոսկվայում։ Խմբագիր՝ Հ․ Շահնազարյան։ Գրականության զարգացման ու առաջընթացի գլխավոր պայման համարելով քննադատությունը, հանդեսը նպատակադրվել էր ստեղծել հայ գրաքննադատության այնպիսի դպրոց, որը հետևեր Բելինսկուն, Դոբրոլյուբովին, Պիսարևիև և այլ առաջադեմ մտածողների, օգներ ստեղծելու լիարժեք գեղարվեստական գործեր։ Տպագրել է թարգմանական, գեղարվեստական գործեր, գրախոսականներ և այլ նյութեր։ Արժեքավոր են համարվել մասնավորապես «Ի՝նչ է կտակել իր ազգին Ա․ U․ Պուշկինը» հոդվածը և Ա․ Ծատուրյանի՝ Տուրգենևից կատարած թարգմանությունների մասին գրախոսականը։
Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայկական հանդեսներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Արեգակնային ճառագայթում
Արեգակնային ռադիացիա, Արեգակի էլեկտրամագնիսական և մասնիկային ճառագայթում։ Արեգակնային ռադիացիայի հիմնական մասը (մոտ 48%), որն ընկած է սպեկտրի տեսանելի տիրույթում, Երկրի վրա ու մթնոլորտում ընթացող պրոցեսների էներգիայի հիմնական աղբյուրն է։ Մթնոլորտի վերին սահմանում մեկ րոպեում, 1 սմ2 մակերեսին ուղղահայաց ընկնող ճառագայթման էներգիան կոչվում է արեգակնային հաստատուն և հավասար է 2 կալ/սմ2, իսկ ամբողջ Երկրագունդը մեկ րոպեում Արեգակից ստանում է 2, 5-1018 կալ էներգիա։ Ակտինոմետրիայում Արեգակնային ռադիացիան լայն իմաստով հասկացվում է որպես արեգակնային լույս, որը մասամբ կլանվում, անդրադառնում և ցրվում է Երկրի մթնոլորտում։ Մթնոլորտի վիճակից ու ճառագայթի անցած ճանապարհից կախված՝ Արեգակնային ռադիացիայի ինտենսիվությունը թուլանում է և Երկրի մակերևույթի վրա կազմում է 1, 0—1, 5 կալ/սմ2 ր՝ Արեգակնային ռադիացիան Երկրի մակերևույթ է հասնում անմիջական և ցրված վիճակում՝ կազմելով գումարային ռադիացիան, որի մեծությունը օրվա և տարվա ընթացքում աճում է Արեգակի բարձրությանը համընթաց։ Արեգակնային ռադիացիան ուժեղանում է ըստ բարձրության, ընդ որում մթնոլորտի ստորին շերտերում՝ ավելի արագ։
Կատեգորիա:Արեգակնային էներգիա
Ալվար (այլ կիրառումներ)
Ալվար, կարող է վերաբերել՝
Կլոչկովկա
Կլոչկովկա (Клочківка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կլոչկովկա գյուղում բնակվում էր 92 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կիրիկան
Կիրիկան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում ։ Գտնվում էր Ալաշկերտի դաշտում, Շառիան գետի ձախ կողմում, Ալաշկերտ քաղաքից 11 կմ հարավ-արևելք։
Անվան ստուգաբանություն
Կիրիկանը քրդերենից թարգմանաբար նշանակում է «կար աղբյուր»։
Աշխարհագրություն
Տարածքն հարթավայրային էր։ Գյուղի միջով հոսում է Շառիան գետի Խաչլվա վտակը։
Չնայած որ գյուղը հարուստ է աղբյուրներով, ամռան այն մեծապես զրկվում է ջրից։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 25 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սկուպշչինա
Սկուպշչինա (Скупштина, skupština, skupščina), խորհրդարանի անվանումը Բալկանյան երկրներում (Սերբիա, Չեռնոգորիա, Բոսնիա և Հերցեգովինա).
Կատեգորիա:Խորհրդարան
Ավազակություն
Կատեգորիա:Ավազակություն Կատեգորիա:Սև ցուցակ
Բոլշոե Նագատկինո
Բոլշոե Նագատկինո (Большое Нагаткино), գյուղ Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ցիլնինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ցիլնինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1675 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ավազաբերդ
Ավազաբերդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթում։ Գտնվում էր Բալու քաղաքից մոտ 66 կմ հյուսիս-արևելք, Քղի գետի ակունքի մոտ։
Օլշանա (գյուղ, Դվուրեչենսկի շրջան)
Օլշանա (Вільшана), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դվուրեչենսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1699 թվականին։
Ավազաբերդ
Պատմություն
Գյուղն ավերվել է Մեծ եղեռնի տարիներին։ Բնակչության մեծ մասը զոհվել է, մյուսը տարագրվել օտար երկրներ։
Օլշանա (գյուղ, Դվուրեչենսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Օլշանա գյուղում բնակվում էր 1 500 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5766 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 260,15 մարդ/կմ²։
Ավազաբերդ
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ մոտ 120 ընտանիք հայեր։
Օլշանա (գյուղ, Դվուրեչենսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դվուրեչենսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1699 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մալինովայա Պոլյանա
Մալինովայա Պոլյանա (Малиновая Поляна), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Տերբունսկի շրջանի կազմում։
Ավազաբերդ
Տնտեսություն
Բնակիչները զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։
Մալինովայա Պոլյանա
Աշխարհագրություն
Մալինովայա Պոլյանա գյուղը գտվում է Կոբիլյա Սնովա գետի վտակի աջ ափին։ Հակառակ՝ ձախ կողմում, Վիսլայա Պոլյանա գյուղն է։ Հարավ-արևելքում Բոլշայա Պոլյանա գյուղը հարում է Մալինովայա Պոլյանային (այն գտնվում է Տերբունի-Խլևնոյե մայրուղու վրա)։
Ավազաբերդ
Տնտեսություն
Գյուղը տեղական ճանապարհներով կապված էր Քղի և Բալու քաղաքների հետ։
Մալինովայա Պոլյանա
Պատմություն
Գյուղն առաջացել է 17-րդ դարի երկրորդ կեսին։ 1705 թվականի փաստաթղթերում հիշատակվում է որպես եկեղեցի ունեցող գյուղ։
Ավազաբերդ
Պատմամշակութային կառույցներ
Ավազաբերդն ուներ եկեղեցի։
Մալինովայա Պոլյանա
Պատմություն
Այն կոչվել է նաև Мали́новым Ве́рхом (ձորի վերին հոսանք)։ Անվանումն առաջացել է բնակավայրից, որտեղ հին ժամանակներում եղել են ազնվամորու թավուտներ։
Ավազաբերդ
Կրթություն
Գյուղում կար նախակրթական վարժարան ։
Մալինովայա Պոլյանա
Բնակչություն
2009 թվականին Մալինովայա Պոլյանայի բնակչությունը կազմել է 188 մարդ։
Ավազաբերդ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մալինովայա Պոլյանա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Տերբունսկի շրջանի բնակավայրեր
Վլադիմիր Մարգարյանց
Վլադիմիր Սուրենի Մարգարյանց, հայ կուսակցական և պետական գործիչ։ ՀԽՍՀ մինիստրների խորհրդի նախագահ 1989-1990 թթ.։
Աշխատանքային գործունեությունը
ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի ժողովրդական պատգամավոր էր։ 1990 թ. հուլիսից ԽՄԿԿ Կենտրոնական կոմիտեի անդամ։
Վախճանվել է 2000 թ. մարտի 2-ին։ Աճյունն ամփոփված է Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եյսկ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:1934 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 19 ծնունդներ Կատեգորիա:2000 մահեր Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Մարտի 2 մահեր Կատեգորիա:Հայաստանի վարչապետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ Կենտկոմի անդամներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ստավրոպոլի պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:Ստավրոպոլի երկրամասի պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը թաղվածներ
Աստերոիդների ցանկ (317901-318000)
Աստերոիդների ցանկ (317801-317900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (318001-318100)
Վոլտա Ռեդոնդա
Վոլտա Ռեդոնդա  (Volta Redonda), քաղաք և համայնք Բրազիլիայում՝ Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Վալի դու Պարաիբա Ֆլումինենսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 255 653 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 182,317 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 1402,2 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1954 թվականի հուլիսի 17-ին։
Աշխարհագրություն
Տեղանքի կլիման լեռնային արևադարձային է։
Ալտ (այլ կիրառումներ)
Ալտ, կարող է վերաբերել՝
Ալտամիրա (այլ կիրառումներ)
Ալտամիրա, կարող է վերաբերել՝
Նահաջիր (գյուղ)
Պատմություն
Բնակավայրի տարածքում վաղ շրջանի հուշարձանները վկայում են այն, որ մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակում մարդիկ բնակություն են հաստատաել այս գյուղում։ Միջնադարում Նահաջիրն հայաբնակ միջին մեծության գյուղ էր համարվում, որտեղից հայերը արտագաղթել են 19-րդ դարի կեսերին։ Այնուհետև այն մինչև 1950-ական թվականները բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով ։
Հուշարձաններ
10-13-րդ դարերում Նահաջիրի հարավ-արևելքում հիմնվում է եկեղեցի, որը 1873 թվականի տվյալներով կանգուն էր, սակայն այն ավերակների է վերածվել 20-րդ դարի սկզբին։ Եկեղեցին ունեցել է քառամույթ բազիլիկայի հորինվածք ։ Վաղ շրջանի կարևոր հուշարձաններից նշանակալի են նրա բերդը և դամբարանադաշտը։ Նահանջիի բերդը, որը համարվում է մ.թ.ա. 8-7-րդ դարերի նշանավոր հուշարձան, գտնվում է բարձրագագաթ և անառիկ լեռան վրա։ Այս բերդը Նախիջևանի կարևոր ամրաշինություններից է, որը Երնջակ գավառի իշխանները վերակառուցել և ամրացրել են 9-10, 17-18-րդ դարերում։ Միջնաբերդով և մի քանի պարիսպներով շրջապատված Նահանջիր բերդի շինությունների մեծ մասը դարերի ընթացքում ավերվել և փլատակների են վերածվել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ջուղայի շրջանի բնակավայրեր
(3037) Ալկու
(3037) Ալկու (Alku), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1944 թվականի հունվարի 17-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1944 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Իրյո Վյայսյալյայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արո (այլ կիրառումներ)
Արո, կարող է վերաբերել՝
Վիտալի Ֆրիդզոն
Վիտալի Վալերևիչ Ֆրիդզոն (Виталий Валерьевич Фридзон, ), ռուս նախկին բասկետբոլիստ, պաշտպան։
Տոլյատիի «Ստանդարտ» բասկետբոլային դպրոցն ավարտելուց հետո 2001-2004 թվականներին հանդես է եկել համանուն բասկետբոլային ակումբում։ 2004 թվականին պայմանագիր է կնքել «Խիմկիի» հետ, որտեղ հանդես է եկել մինչև 2013 թվականը՝ 2010-2013 թթ. ստանձնելով թիմի ավագի պաշտոնը։ Ունի միջազգային մակարդակի սպորտի վարպետի կոչում։
Ակումբային կարիերայից զատ հանդես է եկել նաև Ռուսաստանի բասկետբոլի ազգային հավաքականում, որի կազմում դարձել է օլիմպիական բրոնզե մեդալակիր Լոնդոնի ամառային օլիմպիական խաղերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 ծնունդներ Կատեգորիա:Ռուս բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Մալինովայա Վարրակա (գյուղ, Լոուխսկի շրջան)
Մալինովայա Վարրակա (Малиновая Варракка), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Լոուխսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Լոուխսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալտդորֆ (այլ կիրառումներ)
Ալտդորֆ, կարող է վերաբերել՝
Շազամ (ֆիլմ)
«Շազամ» (Shazam!), սպասվող ամերիկյան սուպերհերոսական ֆիլմ, որը հիմնված է DC Comics-ի համանուն կերպարի վրա։ Այն կլինի DC-ի ընդարձակ տիեզերքի յոթերորդ ադապտացիան։ Ֆիլմի ռեժիսորն Դևիդ Սանդբերգն է, իսկ իսկ սցենարիստը՝ Դերեն Լեմքը։ Ֆիլմում Աշեր Էնջելը և Զակարի Լիվայը մարմնավորում են Բիլի Բաթսոնին/ Շազամին՝ մի դեռահաս տղայի (Էնջել), ով «Շազամ» բառն արտասանելով դառնում է չափահաս սուպերհորոս (Լիվայ)։ Ֆիլմում երկրորդական դերեր են կատարում Մարկ Ստրոնգը, Ռոն Սեֆաս Ջոնսը, Գրեյս Ֆալթոնը, Ջեք Դիլան Գրեյզերը, Իեն Չենը, Յովան Արմանդը, Ֆեիթ Հերմանը, Քուփեր Էնդրյուսը և Մարթա Միլանսը։
Ֆիլմի հիմնական նկարահանումները սկսել են 2018 թվականի հունվարի 29-ին Կանադայի Տորոնտո քաղաքում։ Ֆիլմը նախատեսվում է թողարկել Warner Bros.-ի և New Line Cinema-ի կողմից 2019 թվականի ապրիլի 15-ին՝ 3D և IMAX ձևաչափերով ։