cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ձյուդո
Ձյուդոյի զարգացումը Ճապոնիայի սահմաններից դուրս
1961 թվականին Փարիզում անցկացված աշխարհի երրորդ առաջնության ժամանակ առաջին անգամ մարզիկները բաժանվել են քաշային կատեգորիաներով։ Այդ առաջնությունում հոլանդացի Անտոն Գեսինկն առաջին անգամ խախտել է ճապոնացի մարզիկների մենաշնորհը՝ զբաղեցնելով առաջին տեղը բացարձակ քաշային կատեգորիայում։
Ամառային օլիմպիական խաղերի տղամարդկանց ձյուդոյի մրցումների ծրագրում առաջին անգամ ընդգրկվել է Տոկիոն (1964 թվական)։
1969 թվականին ԱՄՆ ձյուդոյի ֆեդերացիայից դուրս են եկել մի շարք կազմակերպություններ և կազմավորել ԱՄՆ ձյուդոյի ասոցիացիան (USJA): Դատավարության արդյունքում այդ կազմակերպությունը հավասար իրավունքներ է ստացել ԱՄՆ ձյուդոյի ֆեդերացիայի հետ։ 1969 թվականին ԱՄՆ-ում ձյուդոյով արդեն զբաղվել է մոտ 135 հազար մարզիկ ։ Հետագայում AAU վերափոխվել է United States Judo Incorporated (USJI) կազմակերպության, որն դարձել է ԱՄՆ-ում ձյուդոյի ղեկավար օրգան, իսկ USJF և USJA դարձել են նրա իրավահավասար անդամները ։
1980 թվականին առաջին անգամ անցկացվել է կանանց աշխարհի առաջնությունը։
1988 թվականին Սեուլում ձյուդոն առաջին անգամ ներառվել է պարալիմպիկ խաղերում։
1988 թվականի Ամառային Օլիմպիական խաղերում առաջին անգամ անցկացվել են կանանց ձյուդոյի ցուցադրական ելույթներ, իսկ 4 տարի անց կանանց ձյուդոյի մրցումները ներառվել են 1992 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի (Բարսելոնա) պաշտոնական ծրագրում։
2004 թվականին կանանց ձյուդոյի մրցումները ներառվել են Աթենքի ամառային պարալիմպիկ խաղերի պաշտոնական ծրագրում։
2005 թվականից Ձյուդոյի եվրոպական միությունն սկսել է անցկացնել կատայի մրցումներ։ 2008 թվականին Փարիզում Ձյուդոյի միջազգային ֆեդերացիան անցկացրել է կատայի աշխարհի առաջին առաջնությունը։
Ձյուդոն աշխարհում
2010 թվականի հունիսի դրությամբ IJF կազմում ընդգրկված են ձյուդոյի 198 ազգային ֆեդերացիաներ ։ Ամբողջ աշխարհում ձյուդոյով զբաղվում է մոտ 28 միլիոն մարդ, որից 8 միլիոնը՝ Ճապոնիայում և 200 հազարը՝ Ռուսաստանում ։ Ըստ սիրողական ըմբշամարտի միջազգային ֆեդերացիայի (FILA) տվյալների՝ ձյուդոն հունահռոմեական ըմբշամարտի, ազատ ոճի ըմբշամարտի և սամբոյի հետ միասին ներառված է աշխարհում մարզական մրցումների ամենատարածված քառյակի մեջ ։
Ձյուդոն Հայաստանում
Հայաստանում ձյուդոն սկսել է զարգանալ 1972 թվականից։ Այս մարզաձևի տարածման նախաձեռնողը և առաջին մարզիչը Թելման Քոչարյանն է ։ 1973 թվականին Հայաստանի ձյուդոյի հավաքականը Ուկրաինայի մայրաքաղաք Կիևում մասնակցել է ԽՍՀՄ մեծահասակների առաջին առաջնությանը հետևյալ կազմով,
Ձյուդոյի տեխնիկա
Կոդոկան ոճի ձյուդոյի երեք հիմնական տեխնիկական բաժիններն են՝, , :
Բացի այդ, Կոդոկան ձյուդոյի ուսուցման ծրագիրը ներառում է և կապո (վերակենդանացման տեխնիկա) տեխնիկաները։
Մարզումների ձևեր
Ձյուդոյի մարզումներն անցկացվում են տատամիի վրա, ձյուդոիստները մարզվում են բոբիկ։ Մարզումների համար որպես հագուստ օգտագործվում են տարբեր տեսակի կոստյումներ (կեյկոգի)՝ ձյուդոգիներ։ Ձյուդոգին կազմված է վերնազգեստից, տաբատից և գոտուց։ Դասական ձյուդոգին սպիտակ գույնի է, բայց միջազգային մրցումներում, որ անց են կացվում IJF կողմից, մասնակիցները հագնում են սպիտակ և կապույտ ձյուդոգիներ ։
Տեխնիկական զինանոց
Սկզբնական շրջանում ձյուդոն ներառում էր ջուջուցուի տարբեր դպրոցների (ռյու) հնարքներ, որոնք ընտրվել էին Ջիգորո Կանոյի կողմից՝ ըստ առավելագույն արդյունավետության, բայց միևնույն ժամանակ մրցումների ժամանակ կիրառման համար նվազագույն չափով անվտանգության սկզբունքի։ Կոդոկան ձյուդոյի հնարքների առաջին հաստատված ցանկը (1895 թվական) ներառում էր 40 նետում, որոնք միավորված էին 5 խմբերում և կատարվում էին առավելապես ուղիղ կեցվածքով ։
Դուսի Սենտ Մարգերիտ
Դուսի Սենտ Մարգերիտ (Ducy-Sainte-Marguerite), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Ձյուդո
Տեխնիկական զինանոց
2010 թվականի փետրվարի դրությամբ ձյուդոյի տեխնիկական զինանոցը ներառում է հետևյալ բաժինները՝, , որ ներառում է պահումների (օսաէկոմի վաձա), ցավեցնող (կանսեցու վաձա) և խեղդող (սիմե վաձա) հնարքներ, ու :
Դուսի Սենտ Մարգերիտ
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 143 մարդ, բնակչության խտությունը` 39.61 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.61 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 220 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 19 կմ արևմուտք։
Ձյուդո
Տեխնիկական զինանոց
Կոդոկան ձյուդոն իր զինանոցում ունի 67 նագե վաձա հնարք և 29 կատամե վաձա հնարք ։ Դրանց հիման վրա կառուցվում են տեխնիկայի գրեթե անսահմանափակ թվով տարբերակներ (խենկա վաձա)։
Դուսի Սենտ Մարգերիտ
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ձյուդո
Տեխնիկական զինանոց
Ատեմի վաձան, ինչպես նաև նագե վաձայի և կատամե վաձայի առավել վտանգավոր մի շարք հնարքներ ուսուցանվում են կատայի ձևով։
Դուսի Սենտ Մարգերիտ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 93 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 70-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 23։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,3 %։ 70 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 65 անձ (32 տղամարդ և 33 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (3 տղամարդ և 2 կին)։ 23 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ձյուդո
Տեխնիկական զինանոց
Ձյուդոյում կիրառվում են նետումներ մեջքի կամ ուսի վրայով (օրինակ՝ Իպպոն Սեոյնագե – նետում մեջքի վրայով՝ ձեռքերի բռնելակերպն ուսից), ազդրերի միջով, ինչպես նաև ոտք գցելով, խփելով վայր գցելով և բռնել բարձրացնելով։
Ըստ ոճի՝ նետումները լինում են և :
Կանգնած դրությունից կատարվող նետումները իրենց հերթին բաժանվում են հետևյալ խմբերի՝, և :
Սուտեմի վաձա նետումները լինում են և յոկա սուտեմի վաձա (橫捨身技, նետում՝ կողքի վրա գցելով)։
Ձյուդոյում կա ցավեցնող հնարքների մեծ զինանոց (կանսեցու վաձա), այդ թվում՝ լծակներ և հանգույցներ։
Ցավեցնող հնարքները կարող են իրականցվել տարբեր հոդերի վրա (արմնկային կամ ծնկային հոդեր, ձեռքի դաստակ և այլն ), սակայն վնասվածքները նվազագույնի հասցնելու նպատակով մարզական ձյուդոյում թույլատրվում են ցավեցնող հնարքներն արմնկային հոդում։
Պահումների տեխնիկան ծառայում է հնարքը կատարելուց հետո տատամիի վրա հակառակորդին մեջքի վրա սևեռելու համար։
Ձյուդոյում օգտագործվում են խեղդող հնարքների 2 տեսակ ՝
Ձյուդոյում ատեմի վաձան ներառում է ուդե-ատեն (հարվածներ ձեռքերով), ասի-ատեն (հարվածներ ոտքերով) և ատամա-ատեն (հարվածներ գլխով)։
Ատեմի վաձա, ինչպես նաև կապպո տեխնիկաները հիմնականում Ջիգորո Կանոյի կողմից վերցված են Թենձին Սինյո Ռյուի ջուջուցուի դպրոցի համապատասխան բաժիններից ։
Ռուսաստանի ձյուդոյի ֆեդերացիան կազմել է ձյուդոյի տերմինների բառարան՝ դրանց ռուսերեն թարգմանություններով և մեկնաբանություններով ։
Հնարքների իրականացման փուլեր
Ձյուդոյի տեսության մեջ առանձնացվում են տեխնիկական գործողությունների (հնարքների) կատարման հետևյալ փուլերը՝
Ռանդորի
Ռանդորի մարզական գոտեմարտի նպատակը կարող է լինել ինչպես հնարքների որևէ խմբի, այնպես էլ տեխնիկական որևէ մեկ գործողության մշակումը։ Ռանդորին նաև նպաստում է ձյուդոիստների ուժային դիմացկունության զարգացմանը։
Կան ռանդորիի մի քանի տարբերակներ, մասնավորապես ձյու ռենսին, որտեղ երկու ձյուդոիստներն էլ կարող են գրոհել միմյանց վրա, և կակարի գեյկոն, երբ գրոհում է մարզիկներից մեկը, իսկ մյուսը պաշտպանվում է։
Գոտեմարտի փուլեր
Ձյուդոիստների գոտեմարտը սովորաբար սկսվում է կանգնած վիճակից (տատի վաձա)։ Այս փուլում հիմնականում օգտագործվում է նագե վաձա տեխնիկան։
Երբ մարզիկներից մեկը մյուսին վայր է գցում տատամիի վրա, գոտեմարտն անցնում է մարտ գետնի վրա (նե վաձա) փուլին։ Որոշ դեպքերում ուսումնական նպատակներով գոտեմարտն սկսվում է ծնկներին կանգնած դրությունից (նե վաձա)։ Այդ դեպքում օգտագործվում է կատամե վաձա տեխնիկական զինանոցը։
Կատա
Բացի ռանդորի գոտեմարտերին մասնակցելուց՝ ձյուդոյով զբաղվողներն ուսումնասիրում են նաև ֆորմալ համալիրներ՝ կատա։
Կատան ձյուդոյում ուսուցանվում է զույգերով, ընդ որում՝ նրանցից մեկը (տորի) հնարքների տրված հաջորդականությունը կատարում է մյուսի նկատմամբ (ուկե)։ Կատան ներառում է կանգնումներ և բռնումներ, շարժումներ և հավասարակշռությունից հանում, հնարքին ճիշտ անցում, տեխնիկական գործողությունների անցկացում և հակառակորդին գամում տատամիի վրա։
Կատան ծառայում է ձյուդոյի հիմնական սկզբունքները գործնականում ուսումնասիրությանը, հնարքների ճիշտ կատարմանը, ինչպես նաև ձյուդոյի հիմքում ընկած փիլիսոփայական սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Բացի այդ, մի շարք կատաներ օգտագործվում են այն հնարքների ուսումնասիրության համար, որոնք անվտանգության նկատառումներով թույլատրված չեն մարզումներում, և գոտեմարտի հինավուրց այն հնարքներին ծանոթանալու համար, որոնք արդեն չեն կիրառվում ձյուդոյի ժամանակակից սպորտային բաժնում։
Կոդոկան ոճի ձյուդոն ներառում է հաստատված 8 կատա.
Յուրաքանչյուր կատա նախատեսված է կոնկրետ խնդիրների լուծման համար։ Օրինակ՝ Կատամե-նո կատան և Կոդոկան գոսինձյուցուն ծառայում են ինքնապաշտպանության այն հնարքների մշակմանը, որոնք չեն օգտագործվում սպորտային մրցումներում, իսկ Ձյու-նա կատան՝ սկզբունքին համապատասխան սահուն շարժումների մշակմանը։
Կոդոկան գոսինձյուցու կատան մշակել է Կենձի Տոմիկին, որը հետագայում դարձել է Տոմիկի-ռյու այկիդոյի ոճով դպրոցի հիմնադիրը։
Գոտիներ և աստիճաններ
Կախված ձյուդոիստի որակավորումից՝ նրան կարող է շնորհվել աշակերտի (կյու) կամ վարպետի (դան) աստիճան։ Ընդհանուր առմամբ Կոդոկան ձյուդոյում կա 6 կյու, ամենացածր աստիճանը 6-րդ կյուն է, ամենաբարձրը՝ 1-ին կյուն։ Ձյուդոյի որոշ ֆեդերացիաներում ընդունված են կյուի ավելի շատ աստիճաններ։ Ներկայումս ձյուդոյում կա 10 դան. ամենափոքրը 1-ին դանն է, ամենամեծը՝ 10-րդ դանը։ Բայց տեսականորեն հնարավոր է 11 և 12 դաների շնորհում, քանի որ այն ավանդել է Ջիգորո Կանոն։
Յուրաքանչյուր աստիճան ունի գոտու իր գույնը։ Գոտու գույները կարող են տարբեր լինել՝ կախված երկրից և ձյուդոյի ֆեդերացիայից   ։
Բարձր վարպետական աստիճան ունեցող մարզիկների համար օգտագործվում են նաև կարմրա-սպիտակ (6-8-րդ դաներ) և կարմիր (9-րդ, 10-րդ դաներ, շնորհվում են ձյուդոյի զարգացման համար) գույներ ։ Ամենաբարձր դանի մարզիկներին ձյուդոյի էթիկետով թույլատրվում է մարզումների ժամանակ կարմրա-սպիտակ և կարմիր գոտիների հետ կապել սև գույնի գոտի։
Մարտարվեստ և օգտագործում ինքնապաշտպանության նպատակով
Ձյուդոյի հնարքներն ընկած են (լրիվ կամ մասնակի) բանակային ձեռնամարտի բազմաթիվ ոճերի և ինքնապաշտպանության քաղաքացիական համակարգի հիմքում, այդ թվում՝ Ամերիկյան մարտական ձյուդոյի (American Combat Judo) հիմքում, որը բանակի և ԱՄՆ-ի ծովային հետևակազորի ձեռնամարտի համակարգն է։
Ինքնապաշտպանության հնարքներն ուսուցանվում են կատայի ձևով՝ Կիմե-նո-կատա և Կոդոկան գոսինձցու։
Ճապոնական ոստիկանությունում ձյուդոն ուսուցանվում է 1886 թվականից սկսած։ Ոստիկանների համար հատուկ մշակվել է հանցագործներին բռնելու հնարքների համալիր՝ Ռենկոհո վաձա (մշակվել է Սումիյուկի Կոտանիի (Կոդոկան ձյուդոյի 10-րդ դան), Յոսիմի Օսավայի և Յուիթի Հիրոսեի (երկուսն էլ ունեն 7-րդ դանի աստիճան) կողմից) ։
Կանանց ինքնապաշտպանության համար 1943 թվականին Ձիրո Նանգոն Կոդոկանում մշակել է կատայի համալիր՝ Յոսի ձյուդո գոսինհո, որը բաղկացած է 18 հնարքից, որոնք բաժանված են 3 խմբի։
Ձյուդոիստներին տարբեր ասպեկտներով նախապատրաստումն օգնում է ձյուդոն հաջողությամբ կիրառել ինքնապաշտպանության համար.
Սակայն ձյուդոն ինքնապաշտպանության նպատակով օգտագործելը քննադատության է ենթարկվել մյուս մարտարվեստների ներկայացուցիչների կողմից.
Ընդհանուր մենամարտեր
Գոտեմարտի հմտությունները և՛ կանգնած (տատի վաձա), և՛ պարտերի (նե վաձա) դիրքերով ձյուդոիստներին հնարավորություն են տալիս հաջողությամբ ներկայանալ խառը մարտարվեստներում (Mixed Martial Arts):
Գիտակցության կատարելագործման մեթոդ
Ձյուդոյով զբաղվելը նպաստում է ներդաշնակ հոգևոր զարգացմանը, քանի որ այն խթանում է իրադարձությունների նկատմամբ դրական մոտեցմանը, պահանջում կարգապահություն, հաստատակամություն, էթիկետի պահպանում, հաջողության հասնելու և դրան հասնելու համար անհրաժեշտ ջանքերի փոխկապակցվածության գիտակցում ։
Ջիգորո Կանոն իր ելույթներում նշել է, որ ձյուդոն՝ որպես գիտակցության բարելավման մեթոդ, ներառում է տարբեր ասպեկտներ։ Մասնավորապես, ձյուդոյով զբաղվողների բարոյականության զարգացումն ապահովվում է ձյուդոյի դասընթացի առանձնահատկությունների շնորհիվ ։ Ի թիվս այլ բաների՝ այն ձեռք է բերվում նրա հաշվին, որ մարզումների տարբեր աստիճաններում աստիճանաբար տեղի է ունենում ձյուդոյով զբաղվողների՝ աշակերտից ուսուցչի դերերի աստիճանաբար անցում, ինչը հանգեցնում է միմյանց օգնելու անհրաժեշտությանը։
Կանոն նաև նշել է, որ ձյուդոյով զբաղվելու համար պահանջվում է ինքնատիրապետում, ինչը դրականորեն է ազդում աշակերտների անհատականության վրա։ Իսկ հիշողության (բարդ հնարքներ սովորելու անհրաժեշտության հաշվին), դիտողականության (ռանդորիի պրակտիկայի միջոցով) մարզումները և երևակայության զարգացումն ու ստեղծագործական մոտեցումը (տարբերակային տեխնիկայի յուրացումը), իր մտքերն արտահայտելու կարողությունները (օրինակ՝ հնարքների նկարագրումը) ձյուդոյի պարապմունքների շնորհիվ զարգանում են համալիր կերպով ։
1889 թվականի մայիսի 11-ին Մեծ Ճապոնիայի կրթական հասարակության համար հնչեցրած «Ընդհանուր տեղեկություններ ձյուդոյի և դաստիարակության գործում նրա ունեցած կարևորության մասին» իր զեկույցում Ջիգորո Կանոն ասել է.
Ձյուդոյով զբաղվելու համար Կանոն մշակել է մի շարք հրահանգներ.
Այս հրահանգները կիրառելի են ինչպես ձյուդոյում, այնպես էլ առօրյա կյանքում։
Ձյուդոն որպես մարզաձև
Ձյուդոյի ստեղծման պահից ի վեր Ջիգորո Կանոն այն պրոպագանդել է որպես առողջության ամրապնդման համար օգտակար մարզաձև։
Սպորտային ձյուդոն մեծ տարածում է ստացել, անցկացվում են ազգային, մայրցամաքային և համաշխարհային առաջնություններ, ինչպես նաև գավաթի խաղարկություններ («Մեծ սաղավարտ», «Աշխարհի սուպերգավաթ», «Եվրոպայի ակումբային գավաթ» և այլն) ։ Անցկացվում են նաև պատանիների և վետերանների առաջնություններ։
Ձյուդոն օլիմպիական և պարալիմպիկ մարզաձև է ։ Աշխարհում սպորտային զարգացմամբ զբաղվում է Ձյուդոյի միջազգային ֆեդերացիան (International Judo Federation, IJF):
It Won't Be Soon Before Long
«It Won't Be Soon Before Long», ամերիկյան Maroon 5 խմբի երկրորդ ստուդիական ալբոմն է։ Այն թողարկվել է 2007 թվականի մայիսի 16-ին A&M Octone Records լեյբլի կողմից։ Ալբոմը թողարկման առաջին շաբաթում վաճառվել է 430,000 օրինակով և գլխավորել է Billboard 200 ալբոմների հիթ շքերթը ։ 2008 թվականի փետրվարին ալբոմը առաջադրվել է Գրեմմի մրցանակի «Լավագույն փոփ վոկալ ալբոմ» անվանակարգում, սակայն չի հաղթել։
Ձյուդո
Ձյուդոն որպես մարզաձև
Վարկանիշների հաշվարկման համակարգի մեջ ներառված միջազգային յուրաքանչյուր մրցումից հետո IJF հրապարակում է ձյուդոիստների համաշխարհային վարկանիշը ՝ հաշվարկների համար հիմք ընդունելով վերջին 2 տարում մայրցամաքային և համաշխարհային առաջնություններում, ինչպես նաև միջազգային վարկանշային այլ մրցումներում ձյուդոիստների ցույց տված արդյունքները ։ Նաև հրապարակվում է մրցավարների վարկանիշային ցուցակը ։
It Won't Be Soon Before Long
Հավաստագրումներ
! scope="row"| Ավստրալիա (ARIA) !scope="row"| Կանադա(Music Canada) !scope="row"| Կոլումբիա(ASINCOL) !scope="row"| Իռլանդիա (IRMA) !scope="row"| Իտալիա (IFPI) !scope="row"| Ճապոնիա (RIAJ) !scope="row"| Մեքսիկա (AMPROFON) !scope="row"| Նոր Զելանդիա (RIANZ) !scope="row"| Հարավային Կորեա (MIAK) !scope="row"| Մեծ Բրիտանի (BPI) !scope="row"| ԱՄՆ (RIAA)
Ձյուդո
Ձյուդոն որպես մարզաձև
Մայրցամաքային, աշխարհի առաջնությունների և Օլիմպիական խաղերի մակարդակով մրցաշարերին մարզիկների մասնակցությունը որոշվում է Ձյուդոյի միջազգային ֆեդերացիայի Համաշխարհային վարկանիշային ցուցակում (WRL) նրանց ունեցած դիրքով։ Վարկանիշային ցուցակը ձևավորվում է ձյուդոիստների՝ «Continental Open» մակարդակի մրցումներում, «Գրան Պրի», «Մեծ սաղավարտ» և «Վարպետներ» մրցաշարերում, մայրցամաքային, աշխարհի առաջնություններում և Օլիմպիական խաղերում հավաքած միավորներով։ Յուրաքանչյուր մրցաշարում հաղթանակը գնահատվում է միավորներով, որն արդիական է այդ տարվա ընթացքում, մեկ տարի անց կրճատվում է կիսով չափ, իսկ 2 տարի անց զրոյացվում։
It Won't Be Soon Before Long
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2007 ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ Կատեգորիա:Maroon 5 ալբոմներ
Ձյուդո
Մարզական մրցումներ
Ձյուդոիստների մրցումներն անցկացվում են գոտեմարտի (սիայ) և կատայի տեխնիկայով (մրցումներն անցկացվում են զույգերով, գնահատվում է կատայի բոլոր տարրերի կատարման ճշգրտությունը)։
Ըստ մասնակիցների մասնակցման ձևի՝ մրցումները լինում են.
Ըստ համակարգից մասնակիցների դուրս մնալու՝ մրցումներն անցկացվում են.
Ամենամեծ միջազգային մրցումները սփոփիչ օլիմպիական համակարգով անցկացվում են միայն քառորդ եզրափակչի մասնակիցների համար։ Այդ սխեմայով բոլոր մասնակիցները բաժանվում են 2 խմբի, և նրանց միջև մրցումներն անցկացվում են օլիմպիական համակարգով։ Մրցման հաղթողը և արծաթե մեդալակիրը որոշվում են 2 խմբերի հաղթողների եզրափակիչ գոտեմարտով։
Այս սխեմայում առաջին և երկրորդ տեղերից բացի խաղարկվում է նաև 2 հատ երրորդ տեղ։ Յուրաքանչյուր խմբի սփոփիչ հանդիպումների հաղթողը այնուհետև 3-րդ տեղի համար մրցում է կիսաեզրափակչում մյուս խմբի պարտվող մարզիկի հետ ։
Ձյուդոյի միջազգային ֆեդերացիայի կողմից անցկացվող մրցումների ժամանակ ձյուդոիստները հագնոմ են տարբեր գույնի՝ կապույտ և սպիտակ, ձյուդոգիներ։ Մեծահասակ մարզիկների գոտեմարտի տևողությունը 5 րոպե է։ Հավասար միավորների դեպքում (ինչպես հնարքների, այնպես էլ «սիդո» պատիժների համար տրված) հիմնական ժամանակի ավարտից հետո սկսվում է անսահմանափակ ժամանակով գոլդենսկորը՝ գոտեմարտը մինչև առաջին միավորը կամ նախազգուշացումը։
Գոտեմարտի տեխնիկայով ձյուդոյի մրցումներն անցկացնում են 3 մրցավարները (տատամիի արբիտրը և տատամիի սահմաններից դուրս գտնվող 2 մրցավարները, խոշոր մրցումների ժամանակ անհրաժեշտության դեպքում օգտագործում են տեսախցիկներ)։
Ձյուդոյի մրցումներ անցկացվում են նաև հաշմանդամների համար (այդ թվում նաև տեսողական սահմանափակումներով ), ընդ որում մրցումների կանոնները փոխվում են՝ հաշվի առնելով մարզիկների հնարավորությունները։
Մարզիկներին թույլատրվում է կատարել նետումներ կանգնած դրությունից, ինչպես նաև պահումներ, ցավեցնող և խեղդող հնարներ պարտերի վիճակում (ի տարբերություն ավանդական ձյուդոյի՝ ցավեցնող հնարքները թույլատրվում են միայն արմնկային հոդին)։ Ցավեցնող և խեղդող հնարները կանգնած վիճակում, ինչպես նաև հարվածները (ատեմի) մարզական ձյուդոյում արգելվում են։
Մենամարտը միշտ սկսվում է մարզիկների կանգնած վիճակով։ Տատամիի վրա կանգնելիս նրանք խոնարհվում են։ Մարզիկները միմյանց ու մրցավարներին խոնարհվում են նաև մարտն սկսելուց առաջ և ավարտելուց հետո։ Մինչև մարտն սկսելը միմյանց ձեռք սեղմելն արգելվում է։
Գոտեմարտն սկսվում է մրցավարի «հաձիմե» հրամանով։ Մենամարտի ժամանակավոր դադարի համար օգտագործվում է «մատե» հրամանը։ Մենամարտն ավարտելու համար մրցավարը տալիս է «սորո-մադե» հրամանը։
Եթե գոտեմարտի ժամանակ տեխնիկական գործողությունը հաջողվում է, ապա այն գնահատվում է։ Գոյություն ունի 3 գնահատական՝, և : Ամենաբարձր միավորը «իպպոնն» է, դրանից ցածր է «վաձա-արին», ավելի ցածր է «յուկոն» (նախկինում օգտագործվել է չորրորդ (ամենացածր) միավորը՝ , վերացվել է 2009 թվականին) ։ Միևնույն ժամանակ «վաձա-արին» բաձր է գնահատվում մրցակցի ստացած ցանկացած քանակի «յուկո» միավորից, իսկ «վաձա-արի» + «յուկոն» գնահատվում է ավելի բարձր, քան պարզապես «վաձա-արին»։ Եթե գոտեմարտի ժամանակ մարզիկներից որևէ մեկը կատարում է «վաձա-արի» գնահատվող 2 հնարք, ապա մրցավարը նրան շնորհում է հաղթանակ («վաձա-արի-ավասետե-իպպոն» – «միավորում եմ վաձա-արին և շնորհում իպպոն»)։
«Իպպոն» գնահատականը տրվում է հետևյալ դեպքերում՝
«Վաձա-արի» գնահատականը տրվում է հետևյալ դեպքերում՝
«Յուկո» գնահատականը տրվում է հետևյալ դեպքերում՝
Մրցումների պահանջվող կանոնները խախտելու համար մրցավարը կարող է մարզիկներին նշանակել պատիժ՝ : Տուգանքներ նշանակվում են կանոններով արգելված գործողությունների կատարման, պասիվության, հնարքների իմիտացիայի, հակառակորդի բռնելակերպերից մշտապես պաշտպանվելու և այլնի համար։ «Սիդոն» (3-ից ոչ ավելի) չի հանգեցնում մրցակցին միավորներ տալուն։ Չորրորդ խախտումը հանգեցնում է գոտեմարտն անիջապես ավարտելուն և կանոնները խախտած մարզիկի որակազրկման՝ : Միևնույն ժամանակ նրա հակառակորդն ինքնաբերաբար ստանում է «իպպոն» գնահատական։ Կանոնների լուրջ խախտման դեպքում «հանսոկու-մակե» պատիժ (օրինակ՝ կանգնած դիրքում գոտեմարտի ժամանակ հակառակորդի ոտքը բռնել) կարող է նշանակվել և առանց նախօրոք «սիդո» տալու։
2010 թվականի հունվարի 1-ից ուժի մեջ է մտել Ձյուդոյի միջազգային ֆեդերացիայի կողմից անցկացվող մրցումների կանոններում կատարված փոփոխությունները։
Կանոնների նոր տարբերակում արգելված են տեխնիկական մի շարք գործողություններ։ Մասնավորապես, արգելվում և որակազրկմամբ պատժվում է հակառակորդի ոտքը կամ գոտկատեղից ներքև մարմնի ցանկացած մասից բռնելը (գրոհելը) որպես տեխնիկական առաջին գործողություն կատարելու համար։ Նաև արգելվում է ցածր պաշտպանական կանգը (պատիժը՝ սիդո)։ Որակազրկմամբ է պատժվում նաև ձյուդոյի ոգու յուրաքանչյուր խախտում ։
Փոփոխություններ են կատարվել նաև մրցավարական կանոններում. ի լրումն տատամիի վրայի մրցավարի և եզրային մրցավարների կողմից իրականացվող տեսողական ստուգման՝ գոտեմարտը տեսագրվում է «Care» համակարգի 2 տեսախցիկներով։ Հակառակորդների հավասար միավորների դեպքում լրացուցիչ 2 րոպեների ընթացքում մինչև առաջին միավորը (այսպես կոչված «Golden Score») հաշվետախտակին ցուցադրվում է գոտեմարտի հիմնական ժամանակի ավարտի պահին եղած արդյունքը։ Մինչև լրացուցիչ ժամանակը լրանալը միավորների բացակայության դեպքում հաղթողին որոշում են մրցավարները։
2013 թվականի փետրվարից կատարվել են հերթական փոփոխությունները։ Դրանց թվում կարելի է առանձնացնել հետևյալները. կանգնած դիրքում գոտեմարտի ժամանակ ոտքը բռնելու ամբողջական արգելում (խախտման դեպքում անմիջապես տրվում է «հանսոկու-մակե»)։ Պահում կատարելիս միավոր ստանալու համար անհրաժեշտ ժամանակի կրճատում՝ 20/15/10 վայրկյան – իպպոն/վաձա-արի/յուկո։ Հակառակորդին 2 ձեռքով բռնած տապալելու, ոտքերի օգնությամբ տապալելու արգելում, և հակառակորդի բռնումներից մշտապես պաշտպանվելու պատիժների ամբողջական խստացում։ Անհապաղ (նախկինում՝ բռնելը առանց գրոհի ավելի քան երեք վայրկյան) գրոհ «ոչ ճիշտ» բռնումների դեպքում (օրինակ՝ միակողմանի)։ Հնարքի շարունակում պառկած պայքարում (ինչպես նաև կանգնած), որ սկսվել է տատամիի ներսում, դրանից դուրս։ Հրաժարում հակառակորդին միավոր նշանակելուց երկրորդ և երրորդ «սիդոների» դեպքում։ Անսահմանափակ ժամանակ գոլդենսկորի համար (այսինքն՝ հրաժարում մրցավարի որոշմամբ հաղթողին որոշելուց (այսպես կոչված «հանթեյ»)։ Կշռում մրցման նախորդ երեկոյան։
Քաշային կարգերը
Սկզբնական շրջանում ձյուդոյի մրցումների ժամանակ քաշային կարգեր չէին առանձնացվում։ Քաշային կարգեր առանձնացնելու առաջին առաջարկը Ջիգորո Կանոյի խնդրանքով արել է Ռ. Գ. Մուրը (R. H. "Pop" Moore Sr.) Լոս Անջելեսում 1932 թվականի X Օլիմպիական խաղերի ժամանակ ։
Քաշային կարգերի առաջին համակարգը մշակվել է 1948 թվականին ԱՄՆ-ում Ձյուդոյի Հյուսիսային Կալիֆոռնիայի տեխնիկական կոմիտեի կողմից՝ Հենրի Սթոունի (Henry Stone) ղեկավարությամբ։ Սահմանվել են հետևյալ քաշային կարգերը՝ մինչև 130 ֆունտ, մինչև 150 ֆունտ, մինչև 180 ֆունտ և բացարձակ ։
1952 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում, որ տեղի է ունեցել Փարիզում, ի լրումն մարզիկների կյու/դան կարգերի բաժանումների՝ անցկացվել են մրցումներ մինչև 63 կգ, մինչև 70 կգ, 80 կիլոգրամից բարձր և բացարձակ քաշային կարգերում ։
Սվետլանա Կոլոսարյան
Սվետլանա Վլադիմիրի Կոլոսարյան, հայ օպերային երգչուհի։ Հայաստանի վաստակավոր մանկավարժ (2011) ։
Կենսագրություն
Սվետլանա Կոլոսարյանը ծնվել է 1939 թվականի հունվարի 24-ին, Մոլդովայի Ռիբնիցա քաղաքում։ 1956-1957 թվականներին սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի Ն. Ռիմսկի-Կորսակովի անվան պետական կոնսերվատորիայում, 1960-1963 թվականներին՝ Գնեսինների անվան ռուսական երաժշտական ակադեմիայում, 1963-1967 թվականներին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում։ 1965 թվականից աշխատել է Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնում որպես մեներգչուհի։ 1977 թվականից դասավանդում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, որտեղ 1998-2017 թվականներին եղել է մեներգեցողության թիվ 2 ամբիոնի վարիչը (1997 թվականից՝ պրոֆեսոր) ։
Կոլոսարյանի խաղացանկում ընդգրկված են եղել տարբեր կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ։ Հանդես է եկել արևմտաեվրոպական, ռուս և հայ կոմպոզիտորների հեղինակած մի շարք օպերային ներկայացումներում։
Պարգևներ
Հայրենի արվեստի և մշակույթի զարգացման գործում ունեցած մեծ վաստակի համար 2011 թվականին արժանացել է Հայաստանի վաստակավոր մանկավարժ կոչմանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Ձյուդո
Քաշային կարգերը
1964 թվականին տղամարդկանց մրցումների համար սահմանվել են քաշային 4 կարգեր՝ թեթև (մինչև 63 կգ), միջին (մինչև 80 կգ), կիսածանր (մինչև 93 կգ) և բացարձակ։
1972 թվականի Օլիմպիական խաղերի ժամանակ քաշային կարգերը վերանայվել են, դրանք դարձել են 6ը՝ թեթև (մինչև 63 կգ), կիսամիջին (մինչև 70 կգ), միջին (մինչև 80 կգ), կիսածանր (մինչև 93 կգ), ծանր (93 կիլոգրամից ավելի) և բացարձակ։
1992 թվականին բացարձակ քաշային կարգը վերացվել է ։
2010 թվականի փետրվարի դրությամբ սպորտային ձյուդոյում ձյուդոիստները բաժանվում են 7 քաշային կարգերի։ Մեծահասակ մարզիկների համար ընդունված են հետևյալ քաշային կարգերը.
Մարզումների անվտանգություն և վնասվածքներ
Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ սպորտային ձյուդոյի մարզումները սովորաբար անվտանգ են երիտասարդների առողջության համար ։ Սպորտային ձյուդոյում վնասվածքներ ստանալն ավելի հավանական է մեծահասակ մարզիկների շրջանում ոչ կոնտակտային մարզաձևերի համեմատությամբ, սակայն հավասարվում է կոնտակտային մյուս մարզաձևերում վնասվածքներ ստանալու հավանականությանը.
Տարեկան մարզական պարբերաշրջանում ձյուդոիստները վնասվածքների մեծ մասը (մոտ 70 %-ը) ստանում են մրցումների ժամանակ։
Ձյուդոիստների վնասվածքների հիմնական պատճառներն են մարզումների և մրցումների ոչ ճիշտ կազմակերպումը, ուսուցման մեթոդների սխալները, մրցումների կանոնների խախտումն ու հնարների տեխնիկապես ոչ ճիշտ կատարումը, ինքնապահովագրման անբավարար որակը։
Վնասվածքների մոտավորապես 50 %-ը առաջանում է կտրուկ կամ ավելորդ ճկումից, հոդերի ուղղումից կամ ոլորումից, իսկ վնասվածքների մոտ 40 %-ը կապված է ընկնելու հետ կամ էլ հարվածի հետևանք է, վնասվածքների մինչև 10 %-ն ունի առաջացման համակցված մեխանիզմ ։
Ձյուդոյի և սամբոյի մրցումների կանոնների որոշ տարբերություններ
Ձյուդոյին նման է ԽՍՀՄ-ում ստեղծված և Ռուսաստանում ու ամբողջ աշխարհում մեծ տարածում ունեցող սամբո մարզաձևը։ Վերջինս ձյուդոյից տարբերվում է մարզազգեստով (սամբոիստի հագուստը կազմված է վերնազգեստից, դրա վրա կապվող գոտուց, մարզական շորտից և կոշիկներից), մրցումների կանոններով (մասնավորապես, սամբոյում թույլատրված են ցավեցնող հնարքները ոտքերին, արգելված է խեղդումը), մարզիկների ավելի ցածր դիրքով (ձյուդոիստների դասական դիրքն ուղիղ մեջքով է) և գորգով, որի վրա տեղի է ունենում մարտը (սամբոյում այն կլոր է և ավելի փափուկ, քան ձյուդոյի տատամին)։
Ներկայումս սամբոն օլիմպիական մարզաձև չի համարվում։
Ձյուդոյի և սամբոյի մրցումների կանոնների որոշ տարբերություններ
Ձյուդոն որպես օլիմպիական մարզաձև
Ձյուդոն օլիմպիական սպորտաձև է։ Առաջին անգամ տղամարդկանց միջև ձյուդոյի մրցումներ անցկացվել են 1964 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի ժամանակ (Տոկիո)։ Այդ ժամանակ խաղարկվել է մրցանակների ընդամենը 4 հավաքածու, և 3 ոսկե մեդալները նվաճել են ճապոնացիները։ Կանայք առաջին անգամ ձյուդո մարզաձևում մրցել են 1992 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի շրջանակներում (Բարսելոնա)։
Ձյուդոյի օլիմպիական մրցաշարերում ամենահաջողակ երկիրը Ճապոնիան է. 1964 թվականից սկսած նրա մարզիկները խաղարկված 109 ոսկե մեդալներից նվաճել են 35-ը, ինչպես նաև արժանացել են 15 արծաթե և բրոնզե մեդալների։ Երկրորդ տեղում ֆրանսիացիներն են, որոնք նվաճել են 10 ոսկե, 8 արծաթե և 19 բրոնզե մեդալ։ Երրորդ տեղում Հարավային Կորեայի ներկայացուցիչներն են, նրանք արժանացել են 9 ոսկե, 14 արծաթե ու բրոնզե մեդալների ։
Օլիմպիական խաղերում մեծ հաջողությունների հասած որոշ ձյուդոիստներ.
Ձյուդոն գրականության մեջ և արվեստում
Ձյուդոյին է նվիրված Ցունեո Տոմիտայի «Սանշիրո Սուգատա» վեպը, որի հիման վրա Կուրոսավան 1943 թվականին նկարահանել է համանուն ֆիլմը (հայտնի է նաև «Ձյուդոյի հանճարը» անվանումով) ։ Հետագայում նկարահանվել է 5 ռեմեյկով ֆիլմ (1955, 1965, 1966, 1970 և 1971 թվականներին)։
1945 թվականին Կուրոսավան թողարկել է ֆիլմը, որը հայտնի է նաև որպես «Ձյուդոյի հանճարը II»:
Միձեռնանիների ձյուդոյով է զբաղվել նախկին ժոկեյ և դետեկտիվ Սիդ Հոլլին՝ անգլիացի գրող Դիկ Ֆրենսիսի մի շարք վեպերի («Խաղ առանց հաղթաթղթի», «Ամուր ձեռք», «Վշտի ճանապարհ», «Պատվերով») հերոսը։
Ձյուդոյին է նվիրված ճապոնացի հայտնի երգչուհի և դերասանուհի Հիբարի Միսորայի «Yawara» երգը, որը ձայնագրվել է 1964 թվականին և մեծ ժողովրդականության է արժանացել նույն թվականին ընթացող Տոկիոյի Օլիմպիական խաղերի ֆոնին։
1986-1993 թվականներին Big Comic Spirits ամսագրում տպագրվել է Նաոկի Ուրասավայի «Yawara!» մանգան, որը ձյուդոյով զբաղվող երիտասարդ աղջկա՝ մասին էր։ Ձյուդոյին է նվիրված նաև Կացուտոսի Կավայի կողմից 1988-1997 թվականներին նկարահանված  մանգան։
1969 թվականի ապրիլի 2-ից մինչև սեպտեմբերի 24-ը Fuji Television եթերով ցուցադրվել է Տացուո Յոսիդի 26 սերիանոց անիմեն ։
2004 թվականին Հոնկոնգում նկարահանվել է «Նետում ցած» (Yau doh lung fu bong) ֆիլմը, որի սյուժեն նվիրված է ձյուդոյի նախկին չեմպիոնի կյանքի ճգնաժամին և մարզումներից հետո բնականոն կյանք նրա վերադարձին ու նախկին ինքնավստահությունը ձեռքբերելուն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական մարզաձևեր Կատեգորիա:Ձյուդո
Ռուսկի Տուրիշ
Ռուսկի Տուրիշ (Русский Турыш), գյուղ Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Կրասնոուֆիմսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Կրասնոուֆիմսկի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Կելամյաե (գյուղ, Կաառմա շրջան)
Կելամյաե (Kellamäe), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 25 մարդ։
Գառնիկ Հովհաննիսյան
Գառնիկ Միքայելի Հովհաննիսյան, հայ ազատամարտիկ ։
(5554) Կեյսի
(5554) Կեյսի (Keesey), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Գառնիկ Հովհաննիսյան
Կենսագրություն
Գառնիկ Հովհաննիսյանը ծնվել է 1960 թվականի ապրիլի 27-ին Մարտակերտում։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է Մարտակերտի միջնակարգ դպրոցում, որտեղ սովորել է մինչև 7-րդ դասարանը։ Այնուհետև ընտանիքը տեղափոխվել է Երևան, որտեղ Գառնիկը իր ուսումն շարունակել է Վահան Տերյանի անվան թիվ 60 դպրոցում։ 1978-1980 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում, իսկ զորացրվելուց հետո ընդունվել է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարան, որը ավարտել է 1987 թվականին։ 1988 թվականին միացել է Արցախյան շարժմանը։ Լինելով ՀՅԴ անդամ՝ նա միացել է Կարոտ Մկրտչանի հրամանատարությամբ գործող ջոկատին, որի կազմում մասնակցել է Մանաշիդի, Էրքեջի, Բուզլուխի և այլ գյուղերի պաշտպանությանը։
(5554) Կեյսի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,243627 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6872 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1227,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,293277 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,72° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գառնիկ Հովհաննիսյան
Կենսագրություն
Գառնիկ Հովհաննիսյանը անհետ կորել է է 1992 թվականի հունիսի 13-ին Բուզլուխում՝ 32 տարեկան հասակում՝ Բուզլուխի ինքնապաշտպանության ժամանակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկներ
Պաոզեր
Պաոզեր (Паозер), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Շաբալինսկի շրջանում Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վետլուգա գետի ձախ ափին՝ 751 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 63 կմ է, ավազանի տարածքը 830 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վետլուգա, գետի ենթաավազանը՝ Վոլգա։ Գետի ավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Ստարի Կրիմ (այլ կիրառումներ)
Ստարի Կրիմ, կարող է վերաբերել՝
Կալաոռա
Կալաոռա (Calahorra), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ռիոխա նահանգի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կալաորա շրջանում։ Բնակչությունը 24 876 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Տարածքը 93,57 կմ² է։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 49 կմ։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է պալեոթյան ժամանակաշրջանում։ Մ․թ․ա 187 թվականին գրավվել է Հռոմի կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լա Ռիոխայի (Իսպանիա) մունիցիպալիտետներ
Ջենիֆեր Իգան
Ջենիֆեր Իգան (Jennifer Egan, ), ամերիկացի ժամանակակից գրող, Պուլիտցերյան մրցանակի դափնեկիր
Կենսագրություն
Ջենիֆերը ծնվել է 1962 թվականի սեպտեմբերի 7-ին, Չիկագոյում։ Մանկությունն անց է կացրել Սան Ֆրանցիսկոյում։ Լոուելի դպրոցն ավարտելուց հետո անգլիական գրականություն է ուսումնասիրել Փենսիլվանիայի համալսարանում։ Գրական գործունեությունն սկսել է որպես կարճ պատմվածքների հեղինակ, որոնք լույս են տեսել The New Yorker-ում, Harper’s Magazine-ում, Zoetrope: All-Story-ում, Ploughshares-ում և The New York Times Magazine-ում։ Արդեն հրատարակել է պատմվածքների մեկ ժողովածու և չորս վեպ, որոնցից մեկը՝  Look at me—ն, 2001 թվականին հայտնվել է National Book Award մրցանակաբաշխության եզրափակիչ փուլում։
Իգանի առաջին վեպը՝ «Անտեսանելի կրկեսը» նույնպես լուրջ հաջողություն է ունեցել, հիմք հանդիսացել նույնանուն կինոնկարի համար։ Գրողի երկրորդ գիրքը տեղ է գտել գրքի ամերիկյան ազգային մրցանակաբաշխության կարճ ցուցակում՝ շորթ լիսթում (short list): Իգանի երրորդ վեպը՝ «Միջնաբերդը», բեսթսելլեր է դարձել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, և CBS Films կինոընկերությունը գնել է դրա էկրանավորման իրավունքը։
2011 թվականին Ջենիֆեր Իգանը Պուլիտցերյան մրցանակի է արժանացել «Ժամանակը վերջինն է ծիծաղում» («A Visit from the Goon Squad») վեպի համար (A Visit From the Goon Squad).
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ Կատեգորիա:Պուլիտցերյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ
Գորիսի բարբառ
Գորիսի բարբառ, հայերենի բարբառ։ Ըստ ձևաբանական դասակարգման` պատկանում է «ում» ճյուղին։ Խոսվում է Հայկական ԽՍՀ Գորիսի շրջանում, Սիսիանի և Կապանի շրջանների որոշ գյուղերում։
Ուղղագրություն
Ունի 9 ձայնավոր՝ ա, ա̈, օ, ö, ո̈, ու, ո̈ւ, Է, ի, ը և 32 բաղաձայն՝ այդ թվում գ', կ', ք' քմայինները։ Բաղաձայնական համակարգը երկաստիճան ձայնեղազուրկ Է։ Գրաբարի բ, գ, դ պայթական և ձ, ջ կիսաշփական ձայնեղները բառասկզբում մեծ մասամբ խլացել են (բերան>պէրան, ջորի>ճօրի), երկբարբառները՝ պարզվել․ այ>է || ա (այլ> էլ || ալ), ոյ>ու (բոյն>պուն), իւ>ու (աղբիւր> ախպուր)։ Զուրկ է ֆ հնչյունից (փիզիկա<ֆիզիկա)։ Գոյականի հոգնակիակերտ մասնիկներն են՝ էր, նէ, նի, Էք, Էրք, օտանք, արանք, անք, ինօ, անիք, ք, իք, ունք։ Ունի անվանական հինգ հոլովաձև, որոնք առավելապես գործածվում են որոշիչ հոդով (ը, ն)։ Բացառական, գործիական, ներգոյական հոլովաձևերը կազմվում են վերլուծական և համադրական եղանակներով (հմտ․ ըխճըկա՚նանըխճըկա՚նը անաըխճըկա՚նը նէստան = աղջկանից)։ Բայի խոնարհման հոգնակի թվի առաջին և երկրորդ դեմքերը Գորիսի բարբառի խոսվածքների մեծ մասում նույնն են (լըսում էք = լսում ենք, լսում եք)։ Սահմանական եղանակի բաղադրյալ ժամանակների ժխտականման դեպքnւմ օժանդակ բայը դրվում է դերբայից հետո (պիրում էմ-պիրում չէմ), իսկ անցյալ կատարյալի ըղձական և հարկադրական եղանակնևրի ժխտական խոնարհումն արտահայտվում է ետադաս վԷչ-ոչ մասնիկով (ըսէցի վէչ, ասիլ պէտէք վէչ ևն)։ Արգելական հրամայակա–նը կազմվում է անորոշ դերբայով և մի, միք մասնիկներով, որոնք անճանաչելիորեն փոխվել են (հմտություն գնալ մի> քինալ մի>ք/ինամ իլ քյինոէմ իլ ևն)։ Գորիսի բարբառը շատ իրողություններով մոտ է Ղարաբաղի և Արարատյան (Երևանի) բարբառներին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ում ճյուղի բարբառներ
Ստարի Մայդան (այլ կիրառումներ)
Ստարի Մայդան, կարող է վերաբերել՝
Ենյո Կալմար
Յանոշ Կալմար (János Kálmár, ), առավել հայտնի է Ենյո Կալմար (Jenő Kálmár), հունգարացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող և մարզիչ։
Կենսագրություն
1933 թվականին Կալմարը հեռացավ հայրենիքից և գնաց Ֆրանսիայի Ռուբե քաղաքի «Էկսելսոր» ֆուտբոլային ակումբ, հենց առաջին մրցաշրջանում երբ Կալմարն այդ ակումբում էր, «Էկսելսորը» գրավեց 5-րդ տեղը Ֆրանսիայի առաջնությունում, սակայն հաջորդ մրցաշրջաններում ակումբի խաղը չփայլեց և կայուն միջակ էր, չէր ձգտում ոչ բարձունքների ոչ էլ մեդալների։ 1935-1936 թվականներին՝ մրցաշրջանի կեսում, Կալմարը հեռացավ «Էկսելսորից» և գնաց նույն քաղաքի համանուն՝ «Ռուբե» ակումբ։ Առաջին իսկ մրցաշրջանում Կալմարը երկրորդ ֆրանսիական լիգայից բարձրացավ առաջին, զբաղեցրեց երկրորդ տեղ նաև հաջորդ մրցաշրջանում, իսկ հետո իսկ հաջորդիվ Կալմարը նորից փոխեց ակումբը՝ տեղափոխվելով «Ռեյմս»։ Հետո Կալմարը թողեց Ֆրանսիան և վերադարձավ Հունգարիա, որտեղ «Կիշտեկս» ակումբում դարձավ խաղացող մարզիչ։
1928 թվականի հոկտեմբերին տեղի ունեցավ Կալմարի առաջին ելույթը Հունգարիայի ազգային հավաքականի կազմում ընդդեմ Ավստրայի հավաքականի, որտեղ հաղթեց Հունգարիան 1:5 հաշվով։ 1929 թվականին ոտքի վնասվածքի պատճառով երկու տարի չխաղաց ազգային հավաքականում, նորից սկսեց խաղալ 1931 թվականին, բայց Ֆրանսիա գնալուց հետո չկարողացավ խաղալ հավաքականում, քանի որ Հունգարական ֆուտբոլային միությանը կանոններով հավաքականի կազմում կարող էին խաղալ միայն ազգային առաջնությունում հանդես եկողները։ Հունգարիայի հավաքականի կազմում Կալմարը 15 անցկացված խաղերում խփեց 4 գնդակ։ Ֆրանսիայում գտնվելու ժամանակ Կալմարը խաղացել է երկրի հյուսիսում գտնվող ֆուտբոլային ակումբներում։
Կալմարը պատերազմի ժամանակ «Կիշտեկսում» աշխատելուն զուգահեռ եղել է նաև ազգային հավաքականում օգնական, իսկ պատերազմի հետագա ընթացքում գլխավորել է «Չեպել» ակումբը և ակումբի հետ 1947-1948 թվականներին դարձել է Հունգարիայի չեմպիոն։ 1951 թվականին Կալմարը գլխավորեց «Գոնվեդ» ակումբը, որը հունգարական ֆուտբոլի առաջատարն էր, այնտեղ խաղում էին աշխարհի ֆուտբոլային այնպիսի աստղեր, ինչպիսիք էին Ֆերենց Պուշկաշը, Շանդոր Կոչիշը, Յոժև Բոժիկը և Զոլտան Ցիբորը։ 4 տարի Կալմարի ղեկավարության տակ լինելով՝ «Գոնվեդը» երեք անգամ հաղթել է հունգարական առաջնությունը։ 1956 թվականին «Գոնվեդը» գնաց Իսպանիա, որ խաղա «Աթլետիկ Բիլբաո» տեղական ակումբի հետ, այդ ժամանակ Հունգարիայում խռովություն սկսվեց, ակումբը որոշեց չվերադառանալ Հունգարիա և մնալ Իսպանիայում։ Ակումբը շրջագայություններ է կատարում դեպի Հարավային Ամերիկա, որը կազմակերպում է Գուդմանը։ Կալմարը մնալով առանց աշխատանքի, հեռացավ Ավստրիա, նա հավակնում էր դառնալ Ավստրիայի հավաքականի մարզիչ, բայց նրա թեկնածությունը չընդունվեց, և նա 1957 թվականի մարտին գնաց Վիեննայի «Վակեր» ֆուտբոլային ակումբ որպես մարզիչ, որը գրավեց չորրորդ տեղը ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունում։
1958 թվականին Կալմարը տեղափոխվեց Իսպանիա, որտեղ խաղացել էր շատ հունգարական ֆուտբոլիստների հետ, որոնք փախել էին երկրից։ Նա սկսեց իր աշխատանքային գործունեությունը «Սևիլյայում», բայց աշխատեց այնտեղ մի քանի ամիս և հեռացավ Գրանադա, այնտեղ նա հասավ Իսպանիայի եզրափակիչ, որտեղ պարտվեց «Բարսելոնային» 1:4 հաշվով։ Երկու գնդակը խփեց նախկին «Գոնվեդայի» խաղացող Կոչիշը։ Հետո Կալմարը երկու տարի ղեկավարեց իսրայելական «Խապոել» ակումբը՝ նվաճելով Իսրայելի գավաթը։ Հետո «Պորտուում» զբաղեցրեց երկրորդ տեղը Պորտուգալիայի առաջնությունում։ Այնուհետև աշխատեց «Հալմստադում», «Էսպանյոլում» և ուրիշ իսպանական ակումբներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հունգարացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Հունգարիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կամերանո Կազասկո
Բնակչությունը կազմում է 498 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 74 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 7 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 14020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0141։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ստարոդուբովկա (այլ կիրառումներ)
Ստարոդուբովկա, կարող է վերաբերել՝
ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 2014 Խումբ D
ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 2014 թ.-ի D խմբում խաղերն անցկացվում են 2014 թվականի հունիսի 14-ից հունիսի 24-ը։ Խումբը բաղկացած է 4 հավաքականներից՝ Կոստա Ռիկա, Անգլիա, Իտալիա, Ուրուգվայ։ Հաջորդ փուլ դուրս են գալիս առաջին երկու տեղերը զբաղեցրած հավաքականները։ 1-ին տեղը զբաղեցրած հավաքականը հանդիպելու է C խմբում 2-րդ տեղը զբաղեցրած հավաքականի հետ, իսկ D խմբում երկրորդ տեղը զբաղեցրած հավաքականը կհանդիպի C խմբում 1-ին տեղը զբաղեցրած հավաքականի հետ։
Աղյուսակ
{|
Տուր III
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2014
Տիրեբոլուի գավառակ
Տիրեբոլու, գավառակ Օսմանյան կայսրության Տրապիզոնի վիլայեթում։ Տարածվում է Տրապիզոն քաղաքից արևմուտք, Սև ծովի հարավային ափամերձ շրջանում, Գյումուշխանե գետի ստորին հոսանքի ձախ կողմում։ Կենտրոնը Տիրեբոլու քաղաքն էր։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործությունն ու անասնապահությունն էր։ Հայերը նաև զբաղվում էին առևտրով և արհեստագործությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Կլինցի (գյուղ, Կրիվոգրադի շրջան)
Կլինցի (Клинці), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կրիվոգրադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1747 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կլինցի գյուղում բնակվում էր 840 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կիրովոգրադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1747 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դմիտրի Դյակով
Դմիտրի Գեորգիևիչ Դյակով (Dumitru Diacov, ), Մոլդովայի Հանրապետության խորհրդարանի նախագահ (1998-2001), 2009 թվականից Մոլդովայի դեմոկրատական կուսակցության պատվավոր նախագահ, 2019 թվականից Մոլդովայի Հանրապետության 10-րդ խորհրդարանի պատգամավոր։
Կենսագրություն
Դմիտրի Դյակովը ծնվել է 1952 թվականի փետրվարի 10-ին ՌԽՖՍՀ Կուրգանի մարզի Կարգապոլսկի շրջանի Կարգապոլե գյուղում։ Մոլդովացի գյուղացիների (Բեսարաբիայից ներգաղթածների սերունդ) որդին էր, որոնք 1949 թվականին արտաքսվել էին Սիբիր մոլդովական ԽՍՀ Կոմրատի շրջանի Բաշկալիա գյուղից։ 1956 թվականին ծնողների հետ վերադարձել է Բաշկալիա։
Մասնագիտական գործունեություն
1969 թվականին ընդունվել Է Մոսկվայի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ժուռնալիստիկայի բաժին։ 1971 թվականին տեղափոխվել է Բելառուսի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետ։ 1972 թվականից ԽՄԿԿ անդամ է ։
Մամախաթուն (արքայադուստր)
Մամախաթունը, եղել է Արցախի արքայադուստրը։
Հասան-Ջալալի և Մամքանի դուստրը։
Դմիտրի Դյակով
Մասնագիտական գործունեություն
Մինչև 1977 թվականը աշխատել է որպես Մոլդովայի հեռուստատեսության հաղորդումների գլխավոր խմբագիր։ 1977-1979 թվականներին Մոլդովայի Լենինյան կոմունիստական երիտասարդական միության կենտրոնական կոմիտեում գաղափարական աշխատանքի գծով հրահանգող էր, իսկ 1981-1984 թվականներին՝ Մոլդովայի կոմերիտմիության կենտրոնական կոմիտեի բաժնի վարիչ։
Մամախաթուն (արքայադուստր)
Մամախաթունը ամուսնացել է խոշոր վաճառական պատրոն Ումեկի հետ, որը ծնունդով մանազկերտցի էր, Հասան-Ջալալին փեսայանալիս բնավում էր Տփղիսում և մեծ անուն ուներ Վրաց արքունիքում։ Պատրոն Ումեկի և Մամախաթունի որդին Վախթանգը դպրություն և գիտություն սիրող ազնվական է եղել՝ սերտ բարեկամությամբ կապված ժամանակի հայ մշակույթի խոշոր գործիչ Հովհաննես Երցնկացու հետ։ Գանձասարում պահպանվել է 1280 թ. ի որդու հետ այստեղ այցելած Մամախաթունի արձանագրությունը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հասան-Ջալալյաններ Կատեգորիա:13-րդ դարի անձինք
Դմիտրի Դյակով
Մասնագիտական գործունեություն
1988-1989 թվականներին ԽՄԿԿ Կենտկոմի արտաքին կապերի բաժնի խորհրդատու էր, իսկ 1989-1993 թվականներին՝ Բուխարեստում ԻՏԱՐ-ՏԱՍՍ լրատվական գործակալության բաժնի ղեկավարը։
1993 թվականին վերադարձել է Մոլդովայի Հանրապետություն։ Տարվա ընթացքում Ռուսաստանի Դաշնությունում Մոլդովայի Հանրապետության դեսպանատանը որպես խորհրդական և դեպարտամենտի ղեկավար էր։
Քաղաքական գործունեություն
1994 թվականին Դմիտրի Դյակովը Մոլդովայի ագրարային-դեմոկրատական կուսակցության ցուցակով ընտրվել է Մոլդովայի խորհրդարան՝ չհանդիսանալով կուսակցության անդամ։
1995 -1997 թվականներին Մոլդովայի խորհրդարանի փոխնախագահն էր։ 1998 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից հետո՝ ապրիլի 23-ին, ընտրվել է որպես 13-րդ գումարման մոլդովական խորհրդարանի նախագահ ։ Այդ պաշտոնն զբաղեցրել է 2001 թվականի փետրվարի 25-ին, իսկ 2001 թվականի փետրվարի 25-ից մինչև մարտի 20-ը Մոլդովայի Հանրապետության խորհրդարանի նախագահի պաշտոնակատարն էր՝ մինչև նոր խորհրդարանի ընտրությունները։
1997-2000 թվականներին Դմիտրի Դյակովը «Հանուն ժողովրդավարական և բարգավաճ Մոլդովայի» հասարակական-քաղաքական շարժման նախագահն էր։ 1998 թվականի մարտի 22-ի ընտրություններում նրա կուսակցությունը ստացել է ձայների 18,16%-ը և զբաղեցրել 24-րդ տեղը խորհրդարանում (101-ից)։
2000 թվականից Մոլդովայի դեմոկրատական կուսակցության նախագահն էր։ 2001 թվականի փետրվարի 25-ի խորհրդարանական ընտրություններում Մոլդովայի դեմոկրատական կուսակցությունը ստացել է ձայների 5,02%-ը և չի զբաղեցրել ոչ մի տեղ խորհրդարանում։ 2005 թվականի մարտի 6-ի խորհրդարանական ընտրություններում Մոլդովայի դեմոկրատական կուսակցությունը, ինչպես նաև «Մեր Մոլդովան» դաշինքը և սոցիալ-լիբերալ կուսակցությունը մասնակցել են «Ժողովրդավարական Մոլդովա» դաշինքի կազմում, որը խորհրդարանում ստացել է ձայների 28,53%-ը և զբաղեցրել 34-րդ տեղը։
Ընտրություններից հետո դեմոկրատական կուսակցության պատգամավորներից 8-ը դուրս է եկել «Ժողովրդավարական Մոլդովա» դաշինքից և ստեղծել սեփական կուսակցությունը, որը Մոլդովայի Հանրապետության նախագահական ընտրություններում աջակցել է Վլադիմիր Վորոնինին։
2009 թվականի հունիսին Դյակովը ՄՄՀ նախագահի իր պաշտոնը առաջարկել է Մարիանա Լուպուին։ Ներկայումս նա հանդիսանում է դեմոկրատական կուսակցության պատվավոր նախագահ և խորհրդարանական խմբակցության առաջնորդ։
2019 թվականի փետրվարի 24-ին՝ Մոլդովայի խորհրդարանական ընտրությունների ընթացքում, Չիմիշլիայի թիվ 40 ընտրատարածքից ընտրվել է Մոլդովայի Հանրապետության 10-րդ գումարման խորհրդարանի պատգամավոր։ Մոլդովայի դեմոկրատական կուսակցության խմբակցության նախագահն է, արտաքին քաղաքականության և եվրոպական ինտեգրման հանձնաժողովի անդամ ։
Լեզուների իմացություն
Դմիտրի Դյակովն ազատ տիրապետում է ռումիներեն, ռուսերենին, մասամբ՝ ֆրանսերենին։
Ընտանիք
Մայրը մահացել է երիտասարդ տարիքում՝ 38 տարեկանում ։
Դմիտրի Դյակովն ամուսնացել է Տատյանա անունով մի կնոջ հետ, ունեն երկու դուստր՝ Նատալյա Ստատին (ամուսնացել է Գաբրիել Ստատիի հետ, ունեցել երեք երեխա) և Օլեսյա Դյակովան ։
Նրա եղբայր Իվան Դյակովը մինչև 2015 թվականի նոյեմբերը աշխատել է որպես Քիշնևի դատախազ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոլդովայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մոլդովացի հեռուստալրագրողներ Կատեգորիա:Մոլդովացի լրագրողներ
Խոլշչեբինկա
Խոլշչեբինկա (Холщебинка), գյուղ Ռուսաստանի, Տվերի մարզի Բոլոգովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին հայտնի գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տվերի մարզի Բոլոգովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռուսկո
Ռուսկո (Русско), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 187 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստարոսելիե (այլ կիրառումներ)
Ստարոսելիե, կարող է վերաբերել՝
Քիթ Թզուկ
Քիթ Թզուկը - «Մելնիցա» ստուդիայի ռուսական լիամետրած անիմացիոն ֆիլմ։ Վիլհելմ Գաուֆայի հեքիաթի կոմբինացիայից են «Քիթ Թզուկը» և «Փոքրիկ Մուկը»։ 2003 թվականից ցուցադրվում է էկրաններում։