cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ASOS (ապրանքանիշ)
Դանիական Bestseller A/S ընկերությունը, որը պատկանում է գործարար Անդերս Հոլչ Պավլսենին, հանդիսանում է ASOS-ի ամենախոշոր բաժնետերը՝ 26% բաժնեմասով։
Պատմություն
ASOS-ը հիմնադրվել է 2000 թվականի հունիսի 3-ին Նիք Ռոբերտսոնի, Էնդրյու Ռեյգանի , Քուենթին Գրիֆիթսի և Դեբորա Թորփի կողմից։ 2001 թվականին ընկերությանը թույլատրվել է Լոնդոնի ֆոնդային բորսայում այլընտրանքային ներդրումային շուկա մուտք գործել ։ 2003 թվականին ASOS-ի բաժնետերերը որոշեցին փոխել «AsSeenOnScreen» անվանումը և ընկերությունն անվանեցին ASOS։ 2004 թվականին ընկերությունը ներկայացրել է իր շահույթի մասին առաջին հաշվետվությունը, որը գրեթե կրկնապատկվել է առաջին կիսամյակում ։ 2004 թվականին ASOS-ը ներկայացրել կանացի հագուստի իր սեփական ապրանքանիշը ։
2010 թվականի վերջին քառորդում ASOS-ը ստեղծեց երեք միջազգային օնլայն խանութներ՝ Ֆրանսիայում, Գերմանիայում և ԱՄՆ-ում։ 2010 թվականի նոյեմբերին ASOS-ը ստեղծեց իր շուկայական հարթակը բուտիկների, վինտաժ իրերի կոլեկցիոներների, անհատների և դիզայներների համար, որպիսի գլոբալ եղանակով  վաճառի վիրտուալ շուկայի վաճառողներից գնորդներին ։
2013 թվականին ASOS-ը բացեց հարավ-արևելքից դուրս իր առաջին գրասենյակը Բիրմինգհեմում ։  Ռուսաստանի և Չինաստանի ASOS օնլայն խանութները ստեղծվեցին միևնույն թվականին ։ 2014 թվականին տեղի է ունեցել հրդեհ իրենց պահեստներից մեկում՝ Բարնսլիում, որի պատճառով  պատվերների ընդունումը կասեցվել է մոտ երեք օրով  ։ 2014 թվականին  տեղի ունեցած Ֆորմուլա 1-ի ընթացքում ASOS-ը հանդիսացավ Մաքլարեն թիմի հովանավորը  ։ 2015 թվականին ASOS-ն ուներ շուրջ 4 հազար աշխատակից և համարվում էր Միացյալ Թագավորության հագուստի և աքսեսուարների խոշորագույն անկախ օնլայն ապրանքանիշը ։
2020 թվականի ապրիլին, COVID-19 համաճարակի ընթացքում, ASOS-ը մեղադրվեց որոշ աշխատակազմի անդամների և աշխատակիցների կողմից նրանում, որ «ռուսական ռուլետկա է խաղում մարդկանց կյանքերի հետ» և համատասխան կանխարգելիչ միջոցառումներ չի իրականցնում իր գլխավոր ֆիլիալում՝ Գրիմետորպում, Բարնսլիի շրջանում  ։ Հաստատվել է, որ պահեստի աշխատակազմը չէր կարող անվտանգ աշխատել՝ պահպանելով սոցիալական հեռավորություն, աշխատակիցները չէին կարող ապահով զգալ իրենց, և որ ASOS-ի արտադրանքը իրականում էական չէր, հետևաբար այն չէր համապատասխանում Միացյալ Թագավորության կառավարության առաջարկությանը, որ միայն կարևոր աշխատատեղերը պետք է բաց մնան ։ Ընկերությունը հերքեց այս պնդումները, պնդելով, որ նրանք փոխել են իրենց գործելաոճը՝ պահանջներին համապատասխանելու համար, Բարնսլեյի խորհուրդը նաև ստուգել է կայքը և գտել, որ ընկերությունը բավարարում է պահանջներին ։
2020 թվականի հոկտեմբերին ASOS-ը հայտարարեց, որ միջնորդավճար չի գանձի փոքր բիզնեսով զբաղվողներից, որպիսի աջակցություն ցուցաբերի վաճառողներին՝ COVID-19 համաճարակի շրջանում ։
Ինտերնետ մարքեթինգ
2009 թվականի նոյեմբերին ASOS-ը նշում է թվիթթերի մեկ հետևորդի հարաբերությունը ֆեյսբուքյան 8 երկրպագուների և էլեկտրոնային փոստի 100 ակտիվ բաժանորդների նկատմամբ։ Նրանց 2008 թվականի զեկույցում նշվել է, որ վաճառքի մոտ 10%-ը կարող է ուղղակիորեն կապված լինել էլեկտրոնային փոստի մարքեթինգի հետ ։
2017 թվականին ASOS-ը սկսեց արշավ, որի նպատակն էր ամբողջությամբ գործածել 'Instagram Stories' գործառույթը՝ խրախուսելով օգտատերերին ներբեռնել ASOS-ից գնված ապրանքի տեսանյութը։ Մեծ Բրիտանիայում 3 միլիոն մարդ միացավ այդ արշավին ։ ASOS-ն օգտագործում է #AsSeenOnMe հեշթեգը և ցանկացած լուսանկար, որտեղ օգտագործվել է հեշթեգը, ավելացվում է ASOS-ի առցանց տվյալների բազա ։
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="1">
Շանհայի թանգարան
Շանհայի թանգարանը (上海博物館) հին չինական արվեստի թանգարան է և գտնվում է Չինաստանի Շանհայ քաղաքի Ժողովրդական Հրապարակում։ Շանհայի թանգարանում ցուցադրվում է հին չինական արվեստի աշխարհում ամենամեծ հավաքածուներից մեկը։ Թանգարանում պահվում են շուրջ հարյուր քսան հազար ցուցանմուշներ ։
Պատմություն
Շանհայի թանգարանը հիմնվել է 1952 թ.։ 1992 թ. Շանհայի քաղաքային կառավարությունը Ժողովրդական հրապարակում տեղ է հատկացնում թանգարանի ապագա շենքի համար։ Շենքի կառուցումը տևում է երեք տարի և ավարտվում է 1996 թվականին։ Նոր շենքում թանգարանի բացումը տեղի է ունենում 1996 թ. հոկտեմբերի 12-ին։ 29,5 մետր բարձրությամբ նոր շենքը արդեն ունի 39 200 քառակուսի մետր տարածք Շենքի ճարտարապետությունը՝ կլոր տանիքով և քառակուսի հիմքով, նմանեցված է Դինգի՝ Շանգ դարաշրջանի բրոնզե սպասքի՝ նախատեսված միս մատուցելու համար։ Այս ձևը արտացոլում է չինական փիլիսոփայության այն տեսակետը, ըստ որի Կլոր երկինքը ծածկում է քառակուսի երկիրը։ Հարավային մուտքը հսկում են առյուծների 8 սպիտակ նեֆրիտե քանդակներ ։
Հավաքածուն
Թանգարանի 4 հարկերում ներկայացվում են ընդհանուր առմամբ 21 ճյուղերի ստեղծագործություններ, որոնցից են.
Այլ տեղեկություններ
Թանգարանը բաց է ամեն օր ժ. 9.00-17.00։ Մուտքն ազատ է։ Թանգարանն ամեն օր առավելագույնը ընդունում է 5,000 այցելու։ Թանգարանում գործում է հուշանվերների և գրքերի խանութ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինաստանի թանգարաններ Կատեգորիա:1952 հիմնադրված թանգարաններ
Սթոքեր (ֆիլմ, 2013)
«Սթոքեր» (Stoker), 2013 թվականի արտադրության անգլո-ամերիկյան հոգեբանական թրիլեր, որի ռեժիսորն է հարավկորեացի Պակ Չան Ուկը։ Ֆիլմը նկարահանվել է Ուենտուորտ Միլլերի գրած սցենարով։ Ֆիլմի գլխավոր դերերում են Միա Վասիկովսկան, Մեթյու Գուդը և Նիկոլ Քիդմանը։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2013 թվականի հունվարի 20-ին Սանդենս կինոփառատոնի ժամանակ ։
Սյուժե
Ինդիայի հայրը մահանում է ավտովթարից։ Որոշ ժամանակ անց Ինդիայի և նրա էմոցիոնալ առումով ոչ հավասարակշռված մոր մոտ է գալիս աղջկա առեղծվածային հորեղբայրը, որի գոյության մասին Ինդիան չգիտեր։ Նրա ժամանումից հետո Ինդիան սկսում է հասկանալ, որ այս շատ սովորական և համակրելի մարդն ունի թաքնված հակումներ և շարժառիթներ։ Բայց ընդհակառակը՝ զայրույթն ու վախը մի կողմ թողնելով՝ Ինդիան էլ ավելի է տարվում նրանով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պակ Չան Ուկի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Fox Searchlight Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2013 դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ թրիլեր ֆիլմեր
Վարայերեն Վիքիպեդիա
Սամարերեն Վիքիպեդիա (Waray-Waray Wikipedia), Վիքիպեդիա բազմալեզու և ազատ հանրագիտարանի Սամարերեն տարբերակն է։
Վիճակագրություն
Այսօր՝ 1 2023-ին Վիքիպեդիայի Սամարերեն բաժինը ունի  NaN հոդվածs։ Գրանցված են  NaN մասնակիցs, նրանցից  կատարել են գոնե մեկ խմբագրում անցած 30 օրվա ընթացքում, իսկ  NaN մասնակիցs ունեն ադմինիստրատորի կարգավիճակ։ Ընդհանուր խմբագրումների թիվը հատում է -ը։
Արտաքին հղումներ
Սամարերեն
Պուլլեռիցու
Պուլլեռիցու (Pulleritsu), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Պաիստու շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Պաիստու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կումբրես դե Սան Բարտոլոմե
Կումբրես դե Սան Բարտոլոմե (Cumbres de San Bartolomé) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ուելվա պրովինցիայի Անդալուզիա ինքնավար համայնքի կազմում։ Տարածքը կազմում է 145 կմ2, բնակչությունը՝ 459 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 145 հեռավորության վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Աստերոիդների ցանկ (270101-270200)
Աստերոիդների ցանկ (270001-270100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (270201-270300)
Ջադդե
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Չապաևո (գյուղ, Դաոլեկանովսկի շրջան)
Չապաևո (Чапаево, Сапай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 441 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի բնակավայրեր
Վոկ Յու
Վոկ Յու (Вок-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սիսոլա գետի ձախ ափին՝ 269 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 8 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Վյարյանկոսկենյոկի
Վյարյանկոսկենյոկի (Вярянкоскенйоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետի ակունքը գտնվում է ճահճուտներում հյուսիս-արևելյան մասում Սորինո գյուղի մոտ։Գետաբերանը տեղակայված է Սոսկուանյոկի գետի աջ ափին՝ 24 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ ջրային ավազանային շրջան, գետի ենթաավազանը՝ Նևա և Լադոգա լճի ավազան։ Գետի գետային ավազանը՝ Նևա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Դեմիդովկա (գյուղ, Կրեմենչուգի շրջան)
Դեմիդովկա (Демидівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1654 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դեմիդովկա գյուղում բնակվում էր 395 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1654 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տաբուլա ռազա
Տաբուլա ռազա ( - հարթ, մաքուր տախտակ), սենսուալիզմի տերմին, արտահայտում է դեռես գիտելիք չունեցող մարդու գիտակցության վիճակը՝ պայմանավորված արտաքին զգայական փորձի բացակայությամբ։ Հասկացությունը հանդիպում է անտիկ փիլիսոփայության մեջ (Պլատոն, Արիստոտել), միջնադարում (Ալբերտ Մեծ, Թովմա Աքվինացի), նոր ժամանակում (Թ․ Հոբս, Պ․ Դասենդի)։ Տարածվել է շնորհիվ Ջոն Լոկի, որն այն օգտագործել է բնածին գաղափարների տեսությունը քննադատելու նպատակով։
Հայկական խոհանոց
Հայկական խոհանոց, ունի մի շարք առանձնահատկություններ, որոնք պայմանավորված են տարբեր պատմական, աշխարհագրական, կլիմայական և նույնիսկ պատմա-քաղաքական գործոններով։ Հայկական լեռնաշխարհում մի ժամանակ գտնվում էր Վանի թագավորությունը։ Եվ Հայաստանում պահպանվել են այդ հնագույն պետության նյութական մշակույթի հուշարձանները։ Իսկ հայկական խոհանոցը իր վրա կրում է դեռևս այն ժամանակների աշխարհագրա-կլիմայական և հասարակարգային գործոնների ազդեցությունը։
Պատմական զարգացում
Հին դարերում, հատկապես Վանի թագավորության դարաշրջանում (մ.թ.ա. 9-6-րդ դարեր) Հայաստանի տարածքում ապրող բնակչությունը զբաղվում էր գյուղատնտեսությամբ, անասնապահությամբ և գյուղատնտեսական մթերքներից պատրաստի սննդանյութեր վերամշակելով։
Տաբուլա ռազա
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տերմինաբանություն Կատեգորիա:Հոգեբանություն Կատեգորիա:Լատիներեն բառեր և արտահայտություններ Կատեգորիա:Ոչինչ
Հայկական խոհանոց
Պատմական զարգացում
Կարմիր բլուր (Թեյշեբաինի բերդի) պեղումերը անգնահատելի նյութ տվեցին հին Հայաստանում ընդունված սննդակարգերի բնույթի վերաբերյալ։ Ակադեմիկոս Մ. Գ. Թումանյանի տվյալների համաձայն երկրագործական մշակույթը այն ժամանակվա համար գտնվում էր բավականին բարձր մակարդակի վրա։ Պեղումների ժամանակ հայտնաբերվեցին ծավալուն շտեմարաններ, հացահատիկով լեցուն կարաս-կճուճներ, գարեջուր և քաղցրածիկ պատրաստելու և պահելու հատուկ անոթներ։ Այն ժամանակների բրուտագործական տեխնիկան նույնպես բավականաչափ բարձր մակարդակի վրա էր։ Պատրաստվում էին բազմազան ձևերի և պարունակության կավե ամաններ ոչ միայն կենցաղային կարիքների, այլ նաև սննդամթերքի արտադրության համար։
Հնէաբանական հայտնագործությունները հայկական խոհանոցի մասին
Պեղումների ժամանակ հայտնաբերվեց նաև ցորենի ձավար։ Ձավարը պատրաստում են ցորենը թեթև խաշելով և չորացնելով։ Չխաշած, բայց մանրացրած հատիկները կոչվում են կորկոտ։
Թեյշեբաինի բերդի պեղումների ժամանակ հայտնաբերած հացահատիկային մթերքների մեծ քանակությունը վկայում է այն մասին, որ մեզանից ավելի քան 2,5 հազար տարի առաջ Վանի թագավորությունում մշակում էին բարձր կուլտուրայի, մերկահատիկ ցորենի մի քանի տեսակներ։ Դրանց շարքում հատուկ տեղ էր գրավում փափուկ ցորենը, որը ներկայումս աճում է Արարատյան դաշտում։ Դատելով այդ պեղումներից Վանի թագավորության բնակչությունը մշակում էր նաև շատ մեծ քանակությամբ գարի։ Ըստ երևույթին, լայնորեն տարածված էր գարեջուր պատրաստելը, ընդ որում որպես հումք օգտագործում էին ոչ միայն գարին այլ նաև կորեկը։ Հույն պատմաբան Քսենոֆոնը (մ.թ.ա. 5-4-րդ դարեր) Հայաստանում իր ճանապարհորդության ժամանակ տվել է տեղական բնակչության հետևյալ նկարագիրը. «... տներում էին գտնվում այծերը, ոչխարները, կովերը և թռչունները իրենց ձագերով։ Այնտեղ պահվում էին ցորեն, գարի, բանջարեղեն և գարու գինի. խառնարաններում։ Ամանների եզրերին հավասար գինու մակերեսի վրա լողում էր գարին և նրանց մեջ խրած էր մեծ և փոքր չափերի եղեգ, բայց առանց հանգույցների։ Ով ուզում էր խմել, պետք է այդ եղեգը վերցներ բերանը և նրա միջոցով գինին ծծեր»։
Կարմիր բլուրի պեղումների ժամանակ հայտնաբերված կորեկի պաշարները վկայում են, որ ուրարտացիներն այն օգտագործում էին ոչ միայն գարեջուր պատարստելու համար, այլ նաև որպես սննդանյութ։ Վանի թագավորությունում հիմնականում մշակվում էր երկու տեսակի կորեկ. սովորական և եվրոպական կամ իտալական «ղոմի» տեսակի։ 1948 թ. մեծ քանակությամբ սննդի պաշարների հետ հայտնաբերվեցին նաև խոշոր աղացած կորեկի ալյուրից թխած հացի մնացորդներ։ Այդ հացը ձվաձև էր, հաստ եզրերով, մեջտեղը ծակ։ Նույն տեղում երևան եկան կորեկի քաշովու մնացորդներ, ինչպես նաև չաղացած ցորենից թխած բլիթներ։ Վանի թագավորությունում լայնորեն տարածված էին մանրասերմ ձիաբակլան և մանրահատիկ ոսպը։ Մշակում էին նաև սիսեռ, ձիթաբեր խաչածաղկավոր հմդաու և այլ հացազգիներ։ Ձիթաբեր բույսերից մշակում էին քունջութը, որը տալիս էր բորձրորակ ձեթ։ Պեղումների ժամանակ գտնվել են ցորենի, սիսեռի և քունջութի տարբեր համադրություններ։ Հայաստանում քունջութ մշակվում էր նաև Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավանքների ժամանակներում։ Այսպես պատմաբան Քվինտուս Կուրցիուս Ռուֆուսը (մ.թ.ա. մոտ 54-41 թթ.) գրում է «Ալեքսանդր Մակեդոնացին արդեն անցավ Կովկասը... Մակեդոնացիք ձեթի փոխարեն մարմիններն օծում էին սեզամ բույսի հյութով, այսինքն քունջութի ձեթով, այդ հյութի մեկ չափն արժեր երկու հարյուր քառասուն դինար»։
Ուրարտացիների երկրում սկսած հնագույն ժամանակներից մեծ չափով զարգացած էր խաղողի մշակույթը։ Վանի թագավորության սեպագիր արձանագրությունները խոսում են խաղողաբուծության և գինեգործության բարձր զարգացման մասին։ Կարմիր բլուրի պեղումների ժամանակ հայտնաբերվեցին գինու խոշոր մառաններ։ Այստեղ էլ գտնվել են մեծ քանակությամբ կավե կարաս-կճուճներ, որոնք պարունակում էին հսկայական քանակությամբ գինի։ Պեղումների արդյունքները մեզ տալիս են խաղողի տեսակների մեծ բազմազանություն։ Խաղողի այդ տեսակները տարածված են նաև այժմ։ Այսպես օրինակ հայտնաբերվել են ոսկևազ կորիզներ։ Ուրարտացիները լայնորեն գործադրում էին կարասները ծծումբով ծխահարելը։
Վանի թագավորության բնակչությունը կենդանական մթերքներից օգտագործում էր ոչխարի, տավարի, այծի, խոզի, գոմեշի և ընտանի թռչունների միսը։
Վանի թագավորությունում զարգացած էր նաև կաթնատնտեսությունը։ Կարմիր բլուրի պեղումների ժամանակ գտնվել են խնոցիներ, որոնք ապշեցուցիչ կերպով նման են ներկայումս Անդրկովկասում գործածվողներին։
Թվարկված բոլոր կերակրատեսակները այժմ էլ Հայաստանի ինչպես գյուղական, այնպես էլ քաղաքային բնակչության կողմից ամենասիրվածներն են։
Ցորենի մշակույթ
Երևանի նահանգի հայերը միշտ գործածել են զուտ ցորենի հաց։ Պասուց կամ ուտիսուց, տաք կամ սառը կերակուր գործածել են տարվա բոլոր օրերին։ Պաս օրերին հայերը գործածում են վայրի բույսերից, չոր պտուղներից պատրաստված կերակրատեսակներ. խաղող, ծիրան, հատապտուղներից՝ հոն, մասուր, պատրաստվող ապուր, սիսեռ և այլ պատիճավոր բանջարեղեն։ Հարթավայրային մասերի բնակչությունը հաճախ է օգտագործել մսեղեն և կաթնեղեն սնունդ։ Ոգելից խմիչքներ ավանդաբար քիչ են օգտագործվել։
Հաստատված է, որ գրեթե 2600 տարվա ընթացքում հայերի սնունդը հիմնականում կազմված է միևնույն մթերքներից։
Հայերի հիմնական սննդամթերքներից մեկը լավաշ հացն է, որը թխում են թոնիրում։ Ալյուրից, գոլ ջրից, խաշից (թթխմորից) և աղից լավաշ պատրաստելու համար խմորը հունցում են ու դնում տաք տեղ՝ խմորման համար։ Խմորումն ավարտելուց հետո խմորը բաժանում են 300-400 գրամանոց գնդերի և գրտնակով բացում 3-4 մմ հաստության երկար և լայն թերթիկներով։
Ազգային կերակրատեսակների առանձնահատկություններ
Հայկական ազգային կերակրատեսակների առանձնահատկություններից մեկն էլ նրա բարձր համեմվածությունն է և կծվությունը։ Որպես համեմունք գործածում են տաքդեղ, սխտոր, քեմոն և զանազան համեմունքային կանաչիներ։ Պետք է ենթադրել, որ հայերի սննդի այդ առանձնահատկությունը պայմանավորվում է կլիմայական պայմաններով և այն բազմապիսի լեռնային բուսականությամբ, որը արևելյան խոհանոցներին, այդ թվում նաև հայկականին, տալիս է զանազան եթերաբեր նյութեր։
V դարի պատմագիր և փիլիսոփա Դավիթ Անհաղթը հիշատակում է հայերի մոտ սև և սպիտակ պղպեղ գործածելու սովորության մասին։ Պատմագիր Մաթևոսը (IX դար) հաղորդում է դաղձ, չաման/քեմոն, սոխ, սխտոր և այլ բույսեր գործածելու մասին։
Կասկած չկա, որ հայ ժողովրդի սննդի այդ առանձնահատկությունը նույնպես սերտորեն կապված է կլիմայական պայմանների հետ։
Ձուկը հայկական խոհանոցում
Սննդի մեջ շատ բարձր է գնահատվել ձուկը։ Արշակունիների դինաստիայի իշխողներից շատերը և նախարարները ձկան պաշար ապահովելու համար ստեղծում էին ջրամբարներ։ Այդ ջրամբարներում ըստ պատմագիր Փավստոսի բազմացվում էին առանձնապես գնահատելի տեսակների ձկներ, ինչպես օրինակ կարմրախայտ։ IX դարի պատմագիր և փիլիսոփա Գրիգոր Մագիստրոսը ընդգծում է լեռնային գետերի կարմրախայտի սննդային արժանիքները։ Ձուկը խաշում էին, յուղով տապակում, խորովում, լցոնում, ամոքում հատուկ համեմունքներով և ոսկեգույն զաֆրանով։
Հայկական աղանդերներ
Որպես քաղցր կերակրատեսակ օգտագործում էին ինչպես թարմ այնպես էլ չորացրած մրգեր։ Պատմագիրները նշում են մրգերի մեծ տեսականի տանձ, խնձոր, ծիրան, սերկևիլ, հոն, թութ, դեղձ, նուռ, խաղող, տարբեր տեսակի սալորներ, կիտրոն, նարինջ, ունապ նաև սեխ, ձմերուկ և դդում։ Ուշագրավ է, որ միրգը օգտագործում էին նաև մսի կամ ձկան հետ։
Ուտելի վայրի բույսեր
Մեծ բազմազանություն են կազմում այն ուտելի բույսերը, որ բնակչությունն օգտագործում է թթու դնելու համար։ Դրանցից մի քանիսը աչքի են ընկնում իրենց յուրահատուկ բուրմունքով և համով։ Պատմական տվյալները ցույց են տալիս, որ հայ ժողովուրդը դարերի ընթացքում մշակովի բանջարեղենին ու կանաչեղենին զուգընթաց գործածել է նաև մեծ քանակության վայրի ուտելի բույսեր։ Վայրի ուտելի բույսերը վիտամինների հզոր տեսականի են պարունակում և նրանց օգտագործումը հայկական խոհանոցի մեջ ֆիզիոլոգիապես հիմնավորված է։ Ժողովրդի կողմից օգտագործվող ուտելի բույսերի տեսակների քանակը շատ մեծ է և կազմում է ավելի քան 300 անուն ուտելի բույսեր։
Մշոշ
Վանա հարուստ խոհանոցի բաղադրատոմս է. բառն առաջացել է մըշմոշ (ծիրան) բառի կրճատումից։ Կան տարբեր տեսակի մշոշներ, գլխավոր բաղադրիչը ոսպն է, որին միանում են դդում կամ կանաչ լոբի կամ բազուկ. սակայն դասական մշոշը պատրաստվում է ոսպով, ծիրանաչրով և ընկույզով։ Պահքային կերակրատեսակ է։
Տոլմա
Տոլման Ուրարտական խոհանոցի բաղադրատոմս է. բառն առաջացել է «տոլի» բառից, որն նշանակում է խաղողի տերև։ Սկզբնական շրջանում տոլման փաթաթել են խաղողի տերևով, հետագային նաև կաղամբի, սերկևիլի, լոբու, բանջարի տերևի մեջ, ինչպես նաև լցրել են միջուկը հանած բանջարեղենների մեջ։ Կան և՛ մսային և՛ պահքային բազմաթիվ տոլմաներ, որոնք յուրաքանչյուրն իր հերթին ունեն տարատեսակներ։ Պասուց տոլմայի հիմքը հանդիսանում է հատիկեղենը, առկա է նաև չիրը. համարվում է տոնածիսական կերակրատեսակ, պատրաստվել է գարնանամուտին՝ երկրագործական տարեսկզբին, օգտագործելով սերմացուի հատիկեղենից, որպեսզի աստվածներին հաճոյանան ընթացիկ տարվա բերքի բարեբերության խնդրանքով։
Բորանի
Ըստ պարսկական ավանդազրույցի Բորանի ճաշատեսակն առաջացել է Սասանյան Խոսրով արքայի դուստր՝ Բուրանդուխտի անունից. նա շատ է սիրում մածուն և երբ գահ է բարձրանում, իր պատվին մածնով կերակրատեսակները կոչվում են բորանի։ Հայկական ավանդական խոհանոցում կան տարատեսակ բորանիներ՝ մսային, բանջարեղենային, բանջարային և արմտիքային, որոնց նմանությունը՝ մածունի առկայությունն է։
Տարեհաց
Հայկական Ամանորի սեղանին պարտադիր է ունենալ Տարեհաց, այլ անուններով՝ տարի, տարինհաց, կրկենե, դովլաթ, միջինքի կլոճ, տալաուզի, ուփուռնիկա, ղալաչի և այլն։ Տարեհացը պատրաստում են կլոր կամ ձվաձև. երեսին շաղ են տալիս սերմեր կամ չրեր, որոնք խորհրդանշում են ընթացիկ երկրագործական տարվա բերքի առատությունը. մեջը դնում են միջինք՝ կորիզ կամ մետաղադրամ, որը խորհրդանշում է հարստություն և բախտավորություն։ Կաղանդի գիշերը կտրում են տարեհացը և բաժանում տան անդամներին և կենդանիներին. ում բաժնից, որ դուրս է գալիս միջինքը, տան հաջողությունը նրանից է ակնկալվում։
Քելեկյոշ
Գարնանամուտի տոնածիսական ճաշատեսակ է, Վան-Վասպուրական նահանգի խոհանոցից։ Պատրաստվում է մեծ կաթսայով և մատուցվում՝ խաշի նման բազմամարդ սեղանում. յուրաքանչյուրը իր ափսեի մեջ լցնում է չոր լավաշ, վրան՝ շատ խաշած ոսպ, ապա տաք չորթանը, իսկ ամենավերջում՝ սոխառածը լեռնային կանաչիների (դաղձ, ուրց, անանուխ) հետ. հարուստները սոխառածը պատրաստում էին տհալի (ղավուրմա) յուղի ու մսի հետ։
Անուշապուր
Զատիկի (Փոքր և Մեծ Զատիկներ) տոնին պատրաստվող քաղցր ապուր. այն տոնածիսական բնույթ է կրում. ձավարի հետ եփում են չրերը, ավելացնում ընկուզեղեն։ Բոլոր հայկական տներում էլ եփում են և հյուր գնալիս իրենց հետ տանում, որպես նվիրաբերում։ Կա նաև անուշապուրի այլ տարբերակը, որը կոչվում է մարիամապուր (Աստվածածնա անունով), որը, ի տարբերություն անուշապուրի, մեղրի փոխարեն պատրաստվում է դոշաբով։
Պանրախաշ
Գյուղական պարզունակ ու առօրեական ճաշ. պատրաստվում է բոլոր հայկական շրջաններում, հետևաբար ունի շատ տարբերակներ։ Կան սոխառածով, կամ կարմիր կծու պղպեղով, կամ սխտորով, կամ էլ ձվով պատրաստված պանրախաշ. թել պանրով կամ հորած պանրով. չոր լավաշով կամ հնացած հացով։ Պարզապես առատ ջրի մեջ եփած պանիր է, վրան լավաշ։
Թթվեպաս
Ավագ հինգշաբթի օրվան հատուկ ճաշատեսակ է, պարսկահայերի խոհանոցից։ Նման թթվաշ ճաշատեսակներ տարածված է ամբողջ հայկական խոհանոցում, ի հիշատակ Հիսուս Քրիստոսի խաչելության ժամանակ, ջրի փոխարեն նրան քացախ խմեցնելու դրվագին։ Տարբեր արմտիքներով, բանջարով ու չրերով ապուր է, առանց որևէ յուղի. մատուցվում է քացախով։
Մեղրով պյորեկ
Զեյթունցիներին հատուկ քաղցրեղեն, պատրաստված՝ հատկապես յայլաներում, ուր առատ է եղել անարատ յուղը։ Սարերից հավաքել են ընկույզը, մանրացրել ու խառնել մեղրի հետ. սաճի վրա թխել են լավաշը. լավաշի մեջ լցոնել միջուկը, ապա տապակել յուղով։ Հիշեցնում է փախլավայի համը։
Արիշտայով կաթնապուր կամ Համբարձման ապուր
Տոնածիսական կերակրատեսակ է, պատրաստվում է Քրիստոսի Համբարձման տոնին. այս առիթով կազմակերպում են ընտանեկան դաշտագնացություն, բացօթյա կերուխում, տոնական երգ ու պար և խաղեր ու մրցույթներ։ Հատկանշական է, որ կաթնապուրը ճաշակելուց առաջ, առաջին բաժինը նվիրաբերում են արտին, աղերսելով բարեբերություն։
Ձվածեղ
Ձվով տապակաները շատ տարածված կերակրատեսակներ են. համեղ են, սննդարար և արագ պատրաստվող. բառն առաջացել է «ձու» և «եղ» բառերից, այսինքն ձվի վրա ածել(լցնել) յուղ. բարբառներում հաճախ նաև կան «եղձու» կամ «եղաձու», ինչպես նաև «ծապատակ» = ձու տապակ տարբերակները։ Հին ժամանակ վրան մեղր լցրած «ձվածեղ» էր մատուցվում հարգի հյուրերին, նաև կնքահորն ու փեսացուին։
Թաթխան
Թաթխան, այսինքն հացը մեջը թաթախելու համար նախատեսված թացան։ Սերմերից, հատիկեղենից, ընկուզեղենից և տարբեր համեմունքներից պատրաստված մի յուրահատուկ ուտելիք, որ տարածված է եղել հատկապես Արևմտյան Հայաստանի շատ շրջաններում։ Բերքահավաքից հետո չորացրել են, ապա բովել կուտեղենը՝ դդմի, արևածաղկի, սեխի և ձմերուկի, հետո աղացել։ Օգտագործելիս վրան ձեթ լցրել և հացը մեջը թաթախելով ճաշակել։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայկական խոհանոց Կատեգորիա:Ազգային խոհանոցներ
Ջուլի Կաստելնաու
Ջուլի Ամելի Շառլոթ Կաստելնաու (Julie Amelie Charlotte Castelnau, ), 1871 թվականից հայտնի որպես Լեդի Ուոլաս, ֆրանսախոս արվեստի հավաքորդ ու բրիտանական Ուոլեսի հավաքածու թանգարանի հիմնադիր, որը բացվել է նրա մահից 13 տարի անց իր տանը՝ մոտավորապես 5500 արվեստի գործեր «ազգին կտակելու» շնորհիվ։
Ջուլի Ամելին հանդիպել է իր ապօրինածին ամուսնուն՝ 1-ին բարոնետ սըր Ռիչարդ Ուոլասին Փարիզում, ու 1840 թվականին ծնվել է նրանց կրկին ապօրինի որդին՝ Ջորջես Հենրի Էդմունդ Կաստելնաուն․ միայն երեսուն տարի անց են նրանք օրինական ամուսնացել որպես տեր և տիկին Ուոլասներ։ Քանի որ նրա սեփական նամակագրությունից քիչ բան է պահպանվել, նրա վաղ կյանքի մի քանի մանրամասներ հայտնի են դարձել ամուսնու նամակագրությունից կամ անմիջական ընտանիքից դուրս գտնվող աղբյուրներից։ Ռիչարդը ծնվել էր Լոնդոնում, բայց վեց տարեկանից նրան Փարիզում դաստիարակել էր տատը՝ Հերթֆորդի 3-րդ մարքիզուհի Մարիա Սեյմուր-Քոնվեյը ։
Ռիչարդ Ջեքսոնը մեծացել էր նրա երեք երեխաների հետ ու արդեն 1842 թվականին նա, Ջուլի Ամելին ու իրենց որդի Ջորջեսը ապրում էին նրա մոտ՝ Մարիայի կրտսեր որդու՝ լորդ Հենրի Սեյմուրի հետ։ Մարիայի ավագ որդին՝ լորդ Հերթֆորդը, նույնպես նրանց մոտ էր ապրում։ Նույն 1842 թվականին է Ռիչարդ Ջեքսոնը վերցրել իր կենսաբանական մոր՝ տիկին Ագնես Ջեքսոնի (ծնյալ՝ Ուոլաս) օրիորդական ազգանունը՝ ենթադրաբար իր ծագման մասին իմանալով պապին հարցնելուց հետո։ Հետագա տասնամյակների ընթացքում հայրն ու որդին մնացել են հարևաններ և միասին դարձել են արվեստի հավաքորդներ ու հետևել տատիկի հետաքրքրություններին արվեստում։ 1870 թվականին լորդ Հերթֆորդի մահից հետո Ջուլի Ամելին ու Ռիչարդը 1871 թվականին վերջապես ձեռք են բերել Ռիչարդի՝ որպես լորդ Հերթֆորդի որդու իրավաբանական ճանաչումը և ամուսնացել։ Լորդ Հերթֆորդը երբեք չէր ամուսնացել, նրա կոչումները ժառանգել է իր հեռավոր զարմիկը, բայց նա իր կալվածքներն ու արվեստի հավաքածուն (որը նրանք հաճախ համատեղ էին հավաքել) թողել էր Ռիչարդին ։
Ուոլաս ամուսնական զույգը Փարիզում լավ հայտնի էր բարեգործական աշխատանքներով, հատկապես Փարիզի 1870-1871 թվականների պաշարման ժամանակ ։ 1871 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Ռիչարդին բարոնետի տիտղոս է շնորհվել, իսկ 1872 թվականին նա արժանացել է Պատվո լեգեոնի շքանշանի։ Քանդակագործ Շառլ-Օգյուստ Լեբուրգը պատրաստել է Լեդի Ուոլասի կիսանդրին, որը 1872 թվականին ցուցադրվել է փարիզյան սալոններից մեկում։
Պատերազմից հետո մի փոքր ցնցված և իրենց մեծ արվեստի հավաքածուի համար մտահոգված՝ Ուոլասները որոշել են Լոնդոն մեկնել։ Չնայած Ջուլի Ամելին քիչ էր խոսում անգլերեն, նա անցկացրել է իր կյանքի վերջին 25 տարիները՝ իր տունը դարձնելով թանգարան՝ բաց հավաքածուով և շարունակելով տարբեր բարեգործական աշխատանքներ կատարել։ Նրա ամուսինն իրենց հավաքածուն փոխառությամբ տրամադրել է տարբեր ցուցահանդեսների ու երբեմն նրանց կողմից տրամադրված առարկաները կրում էին ամուսնու կամ կնոջ անունը․ հավաքածուի ոչ մի պաշտոնական առանձնացման մասին հայտնի չէ։ Նրանց տունը նույնպես բաց է եղել այցելուների համար, սակայն անհայտ է՝ արդյոք սըր Ռիչարդը այն թանգարան դարձնելու մտադրություն է ունեցել։ Ամուսնու մահից հետո Լեդի Ուոլասը շարունակել է իր բարեգործական գործունեությունը և քանի որ իր որդին ամուսնուց առաջ էր մահացել, նա միայն իր ֆրանսիական ունեցվածքն է թողել թոռներին, իսկ մնացած գույքը՝ իր անձնական քարտուղար Ջոն Մյուրեյ Սքոթին, որը զույգին ծառայել էր իրենց ամբողջ ամուսնության ընթացքում։
Նրա գեղարվեստական հավաքածուի մեծ մասը իր «կտակ ազգին» կտակի համաձայն թողնվել է ազգին․ աննախադեպ մի քայլ, որով սահմանվել էր, որ թանգարանի մուտքը պետք է լինի անվճար, ինչն էլ մինչ օրս գործում է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բարեգործներ Կատեգորիա:Հավաքորդներ
Օսթֆոլ
Օսթֆոլ (Østfold), ֆյուլքե Նորվեգիայի արևելքում (Արևելյան Նորվեգիա)։ Սահմանակից է Շվեդիայի Վերմլանդ նահանգին, նորվեգական Բուսքերուդ, Աքերսհուս, Վեսթֆոլդ կոմսություններին։ Վարչական կենտրոնը Սարփսբորգ քաղաքն է։
Պաշտոնական լեզուն բուկմոլն է։ Խոսակցական լեզվային բարբառը ունի նմանություն շվեդերենին։
Անվանում
Օսլոֆյորդի հին անվանումը եղել է «Fold», իսկ «Østfold» նշանակում է «ֆոլդից արևելք»։ Առաջին անգամ ներկայիս անվանումը հանդիպում է 1543 թվականին։ Միջնադարում տարածաշրջանի անվանումը եղել է «Borgarsysla», որն առաջացել էՍարփսբորգի հին անվանումից (Բորգ)։ «Sýsla» նշանակում է շրջան։ Հետագայում երբ Նորվեգիան գտնվում էր Դանիայի տիրապետության ներքո, դանիական թագավորը շրջանը բաժանեց բազմաթիվ լեների (բարոնությունների), որոնք 1662 թվականին միավորվեցին մեկ ընդհանրական կոմսության մեջ։ Այն կոչվում էր Սմալենս (Smaalenenes): Ֆյուլքեն ներկայիս անվանումը ստացել է 1919 թվականին։
Պատմություն
Օսթֆոլ հանդիսանում է Նորվեգիայի ամենահին շրջաններից մեկը, որտեղ հայտնաբերվել են բազմաթիվ ժայռապատկերներ և դամբարանադաշտեր։ Վիկինգների ժամանակաշրջանում այն կոչվել է Վինգուլմարկք, որն էլ իր հերթին եղել է Վիկեն պատմական շրջանի մաս՝ ընդգրկելով նաև ներկայիս շվեդական Բուհուսլենը։ Մինչև Հարալդ I Գեղավարս թագավորի գահակալությունը տարաժաշրջանը եղել է դանիական տիրույթ։ Հետագայում երբ Նորվեգիան հայտնվում է դանիական տիրապետության ներքո, Դանիայի թագավորը այն բաժանում է բազմաթիվ փոքր կոմսությունների։
Աշխարհագրություն
Օսթֆոլ գտնվում է Օսլոյի և Շվեդիայի միջև։ Այնտեղ գերիշխում է հարթավայրային ռելիեֆը, որը հյուսիսից մինչև շվեդական սահման ծածկված է անտառներով։ Կենտրոնական հատվածում առկա են բազմաթիվ լճեր։ Ափամերձ տարածքներում տեղակայված են նոսր բնակեցված կղզիախմբեր։ Նորվեգիայի ամենաերկար գետը՝ Գլոմման, անցնելով երկրի տարբեր շրջաններով, ավարտվում է Ֆրեդրիկստադում՝ թափվելով Օսլոֆյորդում։
Բնակչություն
Համաձայն 2014 թվականի վիճակագրական տվյալների՝ Օսթֆոլի բնակչությունը կազմում է 284,962 մարդ, որը բնակչության թվի առումով հանդիսանում է վեցերորդը երկրում։ Բնակչության մեծ մասը ապրում է ափամերձ բնակավայրերում, ինչպիսիք են Մոսսը, Սարփսբորգը, Ֆրեդրիկսթադը և Հալդենը։
Տրանսպորտ
Օսթֆոլը, գտնվելով մայրաքաղաք Օսլոյի և Շվեդիայի միջև, ունի ռազմավարական նշանակություն։ Այստեղով է անցնում E6 մայրուղին, որը Օսլոն կապում է Գեթեբորգի հետ։ Օսլո - Ստոկոհոլմ E18 հիմնական մայրուղին նույնպես անցնում է Օսթֆոլով։ Օսլո _ Գեթեբուրգ երկաթուղային գիծը անցնում է գրեթե E6 մայրուղուն զուգահեռ։ Երկաթուղային հաղորդակցություն կա նաև Սքիի և Սարփսբորգի միջև։ Մոսսում է գտնվում ֆյուլքեի օդանավակայանը, որտեղից «Ryanair» ավիաընկերությունը իրականացնում է միջազգային չվերթներ։ Այն հանդիսանում է Օսլոյի Գարդերմուեն օդանավակայանի պահեստային օդանավակայանը։
Վարչա-տարածքային բաժանում
Օսթֆոլ ֆյուլքեն վաչրատարածքային առումով բաժանվում է 18 կոմունաների։
Տես նաև
Օսթֆոլի զինանշանը հաստատվել է 1958 թվականին և իրենից ներկայացնում է կարմիր գույնի վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա պատկերված են երեք դեղին գույնի գծեր։ Դեղին գծերը խորհրդանշում են արևի ճառագայթները արևածագին և մայրամուտին։ Այն նաև խորհրդանշում է արևի պաշտամունքը, որը տարածված է եղել Օսթֆոլի տարածաշրջանում բրոնզի դարաշրջանում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի կոմսություններ Կատեգորիա:Օսթֆոլ
Գրաֆիտի
Գրաֆիտի („գրաֆիտո“ լատիներեն նշանակում է «քերթել»), այս բառով բնորոշվել են մարդկային առաջին նկարչական քայլերը, այսինքն՝ մարդու նախնիների կողմից քարով քերթված պատկերները քարանձավների պատերին, որտեղ պատկերված էին որսի դրվագներ, կենդանիների և մարդկանց նկարներ և այլն։
Ինչպես և որտեղ է ստեղծվել
Այժմեական մշակույթում Գրաֆիտի անվանում են փողոցային պատերին արված պատկերները, հաճախ անվանելով նաև վանդալիստական ակտ, քանի-որ այդ կերպ արտահայտելով իրենց մտքերը, նկարիչները նաև խախտում են շինության ընդհանուր տեսքը, ինչևէ մարդկանց կարծիքները բազում է այս երիտասարդ մշակույթի վերաբերյալ։ Իսկապես լինում են միանշանակ վանդալիստական ակտեր Գրաֆիտիի միջոցով, բայց և ստեղծվում են իսկապես հարգանքի արժանի արվեստի գործեր, որոնց հեղինակների յուրօրինակ աշխատանքը տեսնելով, դժվար է դասել նրանց վանդալիստների շարքերում։
Այսօրվա գրաֆիտին ստեղծվել է 1960-ականներին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, ի սկզբանե այն ունեցել է բավականին մռայլ իմաստ։ Փողոցային հանցագործ միավորումները, գրելով սեփական միավորման անունը պատերին, նշել են այն բոլոր տարածքները, որտեղ ըստ իրենց դրված օրենքների պետք է գործեն իրենք, այդ կերպ պայմանավորվածություն ստեղծելով այլ միավորումների հետ համատեղ քաղաքի բաժանման համար։ Իհարկե այս առանձնահատման ձևը նաև օգնել է օրինապահ ուժերին, իրենց ի դեմս հանցագործների պայքարի մեջ և Գրաֆիտին դարձել է ոչ օգտակար ձև նշվելու հանցագործների համար, այն հետզհետե դարձել է ավելի վանդալիզմի նման երևույթ, իսկ իր զարգացման ընթացքում նաև ստանալով նոր որակ և երիտասարդության կողմից այլ տեսակետից նայվելով դարձել է տեխնիկապես բարդ և նույնիսկ կոմերցիոն արժեք ունեցող նկարչական ուղղություն։
Գրաֆիտին թերևս չի համարվում պրոֆեսիոնալ նկարչական ոճ, բայց մեծ համբավ ունի երիտասարդության և հասուն մարդկանց շրջանակներում, այդ պատճառով բավարարվում է ինքնազարգացմամբ, որն իսկապես աշխատում է ազատամտության և էնտուզիազմի հաշվին։ Այսօր գրաֆիտին ոչ միայն նկարչական նշանակություն ունի, այլ նաև իմաստավոր, քանի որ երիտասարդությունը շատ հաճախ պատերին նկարված պատկերների և բառերի միջոցով անդրադառնում է իրեն հուզող հարցերին, օրինակ 2004 թվականին նկատվել են բազում նկարազարդված պատեր ամբողջ աշխարհում նկարված Իրաքյան պատերազմի թեմատիկայով։
Գրաֆիտիի ոճերը
Գրաֆիտին, չնայած իր բավականին նոր ուղղություն լինելու հանգամանքին, ունի մի շարք ոճեր. Դրանք են՝ Բաբլ սթայլ (Bubble style), Սթրիթ սթայլ (Street style), Քերեքթր (Character), Էֆեքս (FX)։
Բաբլ սթայլ
(Bubble style), Bubble՝ նշանակում է փուչիկ, style՝ ոճ, այսինքն փուչիկային ոճ, երևի արդեն պարզ է թէ ինչպիսին կլինի այս ոճի տեսքը։ Գրաֆիտիի այս ձևը տեխնիկապես ամենահեշտն է և համբավ ունի սկսնակ նկարողների՝ ռայթեռների մոտ, այն իր նկարչական մոտեցումով ավելի նման է մուլտիպլիկացիոն տառատեսակի, քանի որ Բաբլ ստայլով նկարվում են միայն բառեր։
Սթրիթ սթայլ
(Street style), այսինքն փողոցային ոճ։ Այս ոճը համեմատաբար ավելի տեխնիկապես բարդ է և համարվում է ամենասիրված ոճը, այն նաև ամենատարածվածն է։ Այս ոճով նկարվում են միայն բառեր, որոնք հաճախ այնքան խճճված են պատկերվում, որ միայն հեղինակն է ի վիճակի կարդալ։ Հիմնականում պետք էլ չէ հասկանալ պատին գրվածը, քանի որ հեղինակը ամենայն հավանականությամբ սեփական մականունն է գրում, այդպես է ընդունված այս ոճում, քանի որ շեշտը դրված է ոչ թէ բառի իմաստի վրա, այլ նրա գեղարվեստական հարստության, գույնի և ֆորմայի գեղեցկության վրա։ Չնայած նրան որ այս գրաֆիտիները անհասկանալի են կարդացողի համար, հաճախ հանդիպում են այնպիսի նմուշներ, որոնց նայողը երկար չի կարողանում պոկ գալ։
Քերեքթըր
(Character), այսինքն կերպար։ Այս ոճին հավատարիմ նկարիչները պատկերում են մարդկային դիմանկարներ, կամ կենդանիների, մի խոսքով ամեն ինչ կապված կերպարվեստի հետ, հաճախ հանդիպում են պատեր հայտնի մարդկանց դիմանկարներով, օրինակ քսաներորդ դարի վերջին շատ մոդայիկ էր 2Pac-ի և Չե Գեվարայի դիմանկարները, որոնք ասես տպվում էին մեկը մյուսի հետևից։
Էֆեքս
(FX), FX-ը effects անգլերեն բառի սլենգային գրվածքն է, գտնելով որ այդ բառը գրել այնպես ինչպես այն հնչում է ավելի մոտ է Գրաֆիտիի կոնցեպտին այն այդպես էլ գրում են, հայտնի է այս ոճը նաև Մյուրալիզմ անվանումով, որն օգտագործվում է հիմնականում Եվրոպայում, քանի-որ շատերի կարծիքով այն սկիզբ է առել Ֆրանսիայում։ Այս ոճը տեխնիկապես և իր բնույթով ամենադժվարն է, քանզի այստեղ պահանջվում է արդեն տարիների փորձ և գեղարվեստական բացառիկ որակ։ ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում այս ուղղությունը մեծ համբավ ունի սրճարանների, ակումբների և նույնիսկ գրասենյակների ձևավորման ասպարեզում և վարձատրվում է մեծ գումարներով։ Լինում են դեպքեր, երբ նաև վաճառվում են կտավի վրա, ինչպես կվաճառվեր գեղանկարը, դա խոսում է որակի և բարդ մասնագիտական աշխատանքի մասին։ Աշխարհում շատ քիչ գրաֆիտիի մասնագետներ կան, որոնք նկարում են այս ոճով, հիմնականում նրանց տարիքն անցնում է երեսունը, իսկ սկսել են նրանք տասնչորս-տասնհինգ տարեկանից, ինչը խոսում է փորձի մասին։ Այս ոճից է սկիզբ առել աերոգրաֆիան, որը նման ոճի նկարչություն է միայն մեքենաների վրա։
Կանանց ռուսական գիմնազիա (Վիբորգ)
Վիբորգի կանանց ռուսական գիմնազիա, միջնակարգ հանրակրթական ուսումնական հաստատություն, որը գործել է Վիբորգում 1883-1918 թվականներին։ Գիմնազիայի նախկին շենքը գտնվել է Վիբորգի կենտրոնում` Կրեպոստնայա փողոցի և Լենինգրադյան պողոտայի անկյունում և ընդգրկված է ճարտարապետական հուշարձանների ցանկում։
Պատմություն
Երկար ժամանակ Վիբորգում աղջիկների համար նախատեսված միջնակարգ ռուսական ուսումնական հաստատություն չի եղել։ Կայսրուհի Եկատերինա II-ի օրոք հիմնադրված կանանց գիմնազիան նախ եղել է գերմանալեզու, այնուհետև` շվեդալեզու։ Ռուս աղջիկները կարող էին տարրական կրթություն ստանալ միայն Հեյդենյան դպրոցում։ Կանանց ռուսական գիմնազիա բացելու հարցը բարձրացրել է 1882 թվականին բացված ռեալական դպրոցի ուսուցիչ Վ. Ասոնովը։ Ասոնովը դիմել է Վիբորգի ռուսական համայնքի ներկայացուցիչներին բաժնտիրական հիմունքներով դպրոց հիմնելու առաջարկով (առաջին փուլում` թերի միջնակարգ դպրոց, ապա` գիմնազիա)։ Արագ ձևավորվել է շահագրգիռ անձանց շրջանակ (հիմնականում զինվորականներ և առևտրականներ) և 1883 թվականի աշնանը արդեն առկա են եղել 23 բաժնետերեր, իսկ հավաքագրված գումարը կազմել է 6600 ֆիննական մարկ։ 1883 թվականի հուլիսի 1-ին գիմնազիայի հիմնադիր կոմիտեի նախագահ է ընտրվել ռեալական ուսումնարանի տնօրեն Գ. Սերբուլովը։ Գիմնազիայի ժամանակավոր տեղակայման համար վարձակալվել է Եկատերինինսկայա (այժմ ՝ Կրեպոստնայա) փողոցում գտնվող Նեուստրոևների տունը։
Գիմնազիայի ուսումնական ծրագիրը համապատասխանում էր կայսրուհի Մարիայի ինստիտուտների վարչության կանանց գիմնազիայում ընդունվածին։ Որպես օտար լեզուներ դասավանդվել են Ֆրանսերեն ու գերմաներեն, իսկ շվեդերեն և ֆիններեն կարելի էր ուսումնասիրել վճարովի հիմունքներով։ Գիմնազիա ընդունվելու իրավունք ունեին բոլոր խավերի և դավանանքի երեխաները։ Հատկանշական է, որ գիմնազիայում սովորել են ոչ միայն ռուս աղջիկներ։ Օրինակ՝ առաջին ուսումնական տարվա 65 սովորողների թվում եղել են 60 ուղղափառ (12 տղա և 48 աղջիկ), 4 լյութերական (2 տղա և 2 աղջիկ), 1 հրեա (տղա)։
Սկզբնական մանկավարժական կոլեկտիվը բաղկացած է եղել 10 հոգուց, այդ թվում ռեալական ուսումնարանի երեք ուսուցիչներ, ովքեր դասավանդել են անվճար հիմունքներով։ Ըստ այդ ժամանակ գործող կանոնների միայն չամուսնացած կանայք կարող էին ուսուցիչ լինել. նրանք, ովքեր ամուսնանում էին, կորցնում էին իրենց աշխատանքը։ 1884 թվականի մայիսի 9-ին գիմնազիայի տնօրենի պաշտոնում նշանակվել է Հելսինգֆորսի աղջիկների գիմնազիայի նախկին ուսուցչուհի Ս. Էլիստրատովան։ Նույն թվականին որոշվել է կառուցել սեփական ուսումնական մասնաշենքը։ Բաժնետերերից մեկը` առևտրային խորհրդական Կ. Յակովլևը, կամավոր շենքը կառուցել է սեփական ուժերով, այնուհետև նպաստավոր պայմաններով այն վաճառել է գիմնազիային։ Այդ նպատակով նա հողամաս է ձեռք բերել Եկատերինինսկայա փողոցի և Ալեքսանդրովսկու (այժմ՝ Լենինգրադսկի) պողոտայի անկյունում։ Գիմնազիայի գործերին ակտիվորեն մասնակցել են ռազմական իշխանությունները, 1885 թվականի աշնանը Հիմնադիր խորհրդի նախագահ է ընտրվել Վիբորգի բերդի հրամանատար, գեներալ-մայոր Միխայիլ Դուխոնինը, իսկ ներքին հարդարման աշխատանքների շինարարական վերահսկողության մեջ է ներգրավվել ռազմական ինժեներ Էռնստ Կառլովիչ ֆոն Լեզեդովը, ով հաջողությամբ ներգրավված է եղել նաև Վիբորգի ամրոցի վերակառուցման աշխատանքներում։
1886 թվականի հունիսի 19-ին Ալեքսանդր III կայսեր բարձրագույն հրամանագրով Վիբորգի ռուսական մասնավոր կանանց գիմնազիան վերափոխվել է պետական յոթամյա գիմնազիայի և ենթարկվել է Ռուսական կայսրության ժողովրդական կրթության նախարարությանը ։ Այդ ուսումնական տարին գիմնազիան սկսել է նոր շենքում։ Կանանց շվեդական գիմնազիայի շենքի առջև ռուսական ոճով կառուցված գիմնազիայի երկհարկանի քարե շենքի նախագծի հեղինակը անհայտ է։ Սկզբում գիմնազիան ունեցել է 16 սենյակ, այդ թվում`10 լսարան։ 1894 թվականին գիմնազիայում անցկացվեց ջրամատակարարման համակարգ և գազային լուսավորություն (հետագայում այն փոխարինվեց էլեկտրականով)։
1891 թվականի սեպտեմբերին գիմնազիայում ստեղծվեց ութերորդ լրացուցիչ մանկավարժական դասարան, որն ավարտելուց հետո շրջանավարտները կարող էին դառնալ տարրական դպրոցների ուսուցիչներ։ Հետագայում, ուսանողների թվի ավելացման հետ կապված, որոշվեց ընդլայնել շենքը և 1901-1903 թվականներին Եկատերինինսկայա փողոցի կողմից կառուցվեց նոր մասնաշենք, որը նախագծվել է ճարտարապետ Անդրեյ Իոսսայի կողմից։ Այդ ժամանակից ի վեր շենքն արդեն ունեցել է 26 սենյակ։
Ս. Էլիստրատովայից հետո կանանց գիմնազիայի երկրորդ և վերջին տնօրենն է դարձել Մ. Լևկովիչը (1912-1918)։ Հեղափոխական իրադարձությունների և Ֆինլանդիայի անկախության հռչակման հետ կապված Ֆինլանդիայում քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում Վիբորգի ոչ ֆիննական բնակչության կոտորածներից հետո Կանանց ռուսական գիմնազիայի գործունեությունը դադարեցվել է։ Հետագայում շենքում բացվել է ռեալական լիցեյ (համատեղ միջնակարգ դպրոց), միակ ռուսական կրթական հաստատությունը, որը գործել է Վիբորգում անկախ Ֆինլանդիայի գոյության տարիներին։
Խորհրդա-ֆիննական պատերազմների (1939-1944) ժամանակ տուժած գիմնազիայի նախկին շենքը դարձել է Վիբորգի թիվ 3 պրոֆ-տեխնիկական ուսումնարանի շենքային համալիրի մասը (1970-1984 թվականներին՝ քաղաքային թիվ 3 միջնակարգ պրոֆ-տեխնիկական ուսումնարան, 1984-1999 թվականներին` թիվ 203 միջնակարգ պրոֆ-տեխնիկական ուսումնարան, 1989-1993 թվականներին՝ թիվ 203 պրոֆ-տեխնիկական ուսումնարան, 1993-1999 թվականներին՝ Լենինգրադի մարզային «Ալեքսանդրովսկի» պրոֆեսիոնալ լիցեյ, 1999-2006 թվականներին՝ «Ալեքսանդրովսկի» թիվ 3 պրոֆեսիոնալ լիցեյ, 2006 թվականից` Վիբորգի «Ալեքսանդրովսկի» պոլիտեխնիկական քոլեջ)։ Հետպատերազմյան վերանորոգման արդյունքում ավելացվել է երրորդ հարկը, որը կապված էր Վիբորգի ռեալական դպրոցի նախկին շենքի հետ և հարմարեցված էր հանրակացարանի համար։ Միաժամանակ կառուցվել է գլխավոր մուտքը, փոխվել է տանիքի ծածկը և հանվել է ճակատային հարդարման որոշ տարրեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1886 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Կանանց կրթություն Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության գիմնազիաներ Կատեգորիա:Վիբորգի կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:Վիբորգի ճարտարապետական հուշարձաններ
Ձիգա Վերտով
Ձիգա Վերտով (իսկական անուն, ազգանունը՝ Դենիս Արկադևիչ Կաուֆման [ Dawid Abelowicz Kaufman ], ), խորհրդային կինոռեժիսոր։ Համաշխարհային և սովետական վավերագրական կինոյի հիմնադիրներից։ Սովետական իշխանության առաջին տարիներին Մոսկվայի Կինոկոմիտեում ղեկավարել է օպերատոր-փաստա- Կադր «Աշխարհի վեցերորդ մասը» կինոնկարից (1926), ռեժիսոր Ձիգա Վերտով գրողների աշխատանքը։ Քաղաքացիական պատերազմի նյութերի հիման վրա ստեղծել է «Հեղափոխության տարեդարձը» (1919), «Քաղաքացիական պատերազմի պատմությունը» (1922) և այլ ֆիլմեր։ Հիմնադիրն է «Կինոճշմարտություն» կինոժուռնալի (1922-1925), ուր նորարարությամբ է մշակել փաստագրական նկարահանման սկզբունքները, վավերագրական կինոյում առաջին անգամ կիրառել մոնտաժային համադրության հնարանքներ։ Վերտովի հիմնական վաստակը վավերագրական կինոյի, որպես պատկերավոր կինոհրապարակախոսության, հիմունքների նորարարական մշակումն է․ «Քայլի՛ր, Սովետ», «Աշխարհի վեցերորդ մասը» (երկուսն էլ՝ 1926), «Էնտուզիազմ» («Դոնբասի սիմֆոնիան», 1930, առաջին հնչուն ֆիլմը)։ «Երեք երգ Լենինի մասին» (1934) կինոնկարը սովետական պատկերավոր հրապարակախոսության լավագույն երկն է։ Վերտովի ստեղծագործական և տեսական ժառանգությունը մեծապես նպաստել է սովետական և արտասահմանյան վավերագրական կինոյի զարգացմանը։ Պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։
Վերտովը դոկումենտալ կադրերը իրար մոնտաժելով, որոնք նկարահանում էր կտրտված, տարբեր ռակուրսներով, դետալների ընդգծմամբ, փորձում էր ստեղծել “նոր կամայական ժամանակ” և “նոր կամայական տարածություն”: Նա այն կինոռեժիսորներից էր, որոնք տեսախցիկին վերագրում էին հրաշագործ հատկություններ. “Ես կինոաչք եմ, ես ստեղծում եմ ավելի կատարյալ մարդու, քան Աստծո կողմից ստեղծված Ադամն է։ Ես վերցնում եմ ձեռքեր՝ ամենաուժեղ և ամենաճարպիկ, մեկ ուրիշից վերցնում եմ ոտքեր՝ ամենագեղեցիկ և ամենաարագ, երրորդից գլուխ՝ ամենասիրուն և ամենաարտահայտիչ և մոնտաժի օգնությամբ ստեղծում եմ նոր կատարյալ մարդ”: Վետովն ասում էր, որ նկարահանման ապարատը շատ ավելի կատարյալ է քան մարդկային աչքը և մնդում էր, որ վավերագրական ֆիլմերը պետք է գերակշռեն գեղարվեստականից։ Իրեն և իր հետևորդներին նա անվանում էր “տեսողության վարպետներ, տեսական կյանքի կազմակերպիչներ՝ ամեն տեղ հասցնող կինոաչքով զինված”:
“Մենք”, “Նա և ես”, “Կինոկները և հեղաշրջումը”, “Կինոաչք” հոդված-մանիֆեստներում Վերտովը հերքում էր ռեժիսորի ինքնուրույն հորինվածքի և ենթադրությունների իրավունքը՝ արվեստի խնդիրը տեսնելով իրականության դոկումենտալացման մեջ։ Միշտ հավատալով, որ արվեստը պետք է ծառայի հեղափոխական գաղափարների խթանմանը, Վերտովը իրականացնում էր դա դոկումենտալ իրադարձությունների ընտրմամբ, նկարահանման մեթոդներով, մոնտաժային մեկնաբանությամբ և այլն։ Վերտովը և իր ղեկավարած խումբը(կինոկներ) շատ և հաջող փորձեր են կատարել դոկումենտալ նկարահանման մեթոդների որոնման մեջ։ Սակայն երբեմն այս փորձերը կինոլեզուն դարձնում էին չափից ավելի բարդ և ոչ հստակ, ինչը դժվարեցնում էր կադրի ընկալումը։ Այսպիսով Վերտովի “Կինոաչք”(1924), “Տասնմեկ”(1928), “Մարդը կինոտեսախցիկով”(1929) ֆիլմերը սահմանվում էին ոչ այնքան գաղափարական խնդիր, այլ ցանկություն ցուցադրել նկարահանման և մոնտաժի նոր մեթոդներ։
Նրա ստեղծած ֆիլմերից էին այնպիսի նորարարական աշխատանքներ, ինչպիսին էին “Աշխարհի վեցերորդ մասը”(1926)՝ պոետիկ պատմություն Խորհրդային միության ժողովուրդների մասին, “Մարդը կինոտեսախցիկով”(1929)՝ հիմն տեսախցիկի համար՝ ամեն տեղ մտնող կինոաչքով,  “Դոնբասսի սիմֆոնիան”, որն առաջին ձայնային դոկումենտալ ֆիլմն էր, “Երեք երգ Լենինին”(1934), “Օրորոցային”(1937)՝ ձոն Ստալինի փառքին։
“Կարելի է վերցնել մատիտն ու վրձինը ու, ինչպես նկարիչը ուսումնասիրել բնությունը՝ գտնելով ոչ թե երևույթների պատճառներ, այլ կերպարներ։ Գիտության նման գեղանկարչությունն էլ պարբերաբար, հին ժամանակներից սկսած իր ձևով հետազոտում է բնությունը և հայտնագործություններ անում։ Ես վերցնում եմ ոչ թե վրձին, այլ տեսախցիկ՝ գործիք, ավելի կատարյալ և ուզում եմ ներթափանցել բնության մեջ՝ գեղարվեստական նպատակով, կերպարներին բացահայտելու՝ հանելով թանկարժեք ճշմարտությաւնը տեսաժապավենի վրա՝ դիտարկումների և փորձերի ճանապարհով։ Սա տարեգրության, գիտության և արվեստի միացման կետն է”: Ձիգա Վերտովի այս բառերում է վավերագրական կինոյի ողջ ճշմարտությունը։
Վերտովը կինոարվեստից պահանջում էր հավատարիմ մնալ ճշմարտությանը։ Սակայն ո՛չ մանիֆեստներում և ո՛չ էլ իր ռեժիսորական պրակտիկայում նա չճանաչեց իրականության ամրագրումը՝ որպես արվեստի երևույթ։ Նա կարծում էր, որ արվեստը պահանջում է իրականության կերպարային մեկնաբանություն, հուզական զգացմունքներ և գաղափարական կողմնորոշում։ Իր ստեղծագործական և տեսական որոնման ժամանակ Վետովը կինոարվեստում դրեց նոր գեղարվեստավավերագրական ժանրի սկիզբը։ Նրա շատ մտքեր ու կարծիքներ դոկումենտալ ֆիլմի արժեքի մասին, հետագայում մտան կինեմատոգրաֆիստներին կրթելու պարտադիր ծրագրի մեջ։
Վերտովին և Ֆլաերտիին հաճախ դիտում են որպես հակոտնյաներ՝ վավերագրական ֆիլմի երկու տարբեր գաղափարախոսությունների համար. Ֆլաերտին հետևում էր ճշմարիտ կյանքին, Վերտովը կառուցում էր կյանքը հանուն պրոպագանդող գաղափարի։ Սա և՛ ճիշտ է, և՛ սխալ. յուրաքանչյուրի ստեղծագործություններում էլ առկա են այս երկու բևեռներն էլ, բայց նաև կա իրար լրացնող սկիզբ։
Վոյցեխ Շչենսնի
Վոյցեխ Թոմաս Շչենսնի (Wojciech Tomasz Szczęsny, ), լեհ պրոֆեսիոնալ դարպասապահ է, որը ներկայումս վարձավճարով հանդես է գալիս իտալական Ռոմայում, Լեհաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հիմնական դարպասապահն է։ 2014 թ. օգոստոսի 12-ի դրությամբ տրանսֆերային արժեքը 16,000,000€ է։
«Արսենալ»
2006 թվականին Շչենսնին գնաց «Արսենալ»։ Տրանֆերային պատուհանի շրջանակներում «Լեգիա»-ն Վոյցեվի համար ստացավ 200 000 ֆունտ։ Լեհ դարպասապահը սկսեց հանդես գալ «Զինագործների» պատանեկան կազմում։
«Արսենալ»-ի ակադեմիայում Վոյցեխը լավ տպավորություն թողեց և գրավեց Լի Բուտչերի տեղ հիմնական կազմում, ով հետո խզեց համագործակցությունը։ 2007 թ.-ին նա պրոֆեսիոնալ պայմանագիր է կնքում Լոնդոնյան ակումբի հետ։ 2007/08 մրցաշրջանում լեհ գոլկիպերը 23 հանդիպում է անցկացնում «Արսենալի» պատանեկան կազմում, որը Անգլիայի պատանեկան առաջնությունում առաջին տեղը գրավեց։
2008 թ.-ի սեպտեմբերին Շչենսնին երկարամյա պայմանագիր կնքեց «Արսենալի» հետ ։
2008/09 մրցաշրջանը Վոյցեխի համար անհաջող անցավ։ Սկզբում մարզման ժամանակ երկու ձեռքերը վնասեց։ Ավելի ուշ նա կոտրեց ոտքի մատը։ Դրանից հետո նա միայն 4 ամգամ մասակցեց խաղերին։ 2009 թ.-ի մայիսի 24-ին՝ «Ստոկ Սիթիի» դեմ հանդիպմանը հայտնվեց պահեստայինների նստարանին։
2009/10 մրցաշրջանում նա առաջին կազմում էր։ 2009 թ.-ի սեպրեմբերի 22-ին նա «Բեստ Բրոմվիչի» դեմ խաղում պաշտպանեց «Արսենալի» դարպասը։ Չնայած Շչենսնիի թույլ տված սխալներին թիմը հաղթեց 2։0 հաշվով ։
«Բրենտֆորդ»
2009 թ.-ի նոյեմբերի 20-ին «Բրենտֆորդ» ֆուտբոլային ակումբը վարձակալական հիմունքներով ձեռք է բերում լեհ դարպասապահին։ Նա միանգամից երկրպագուների ուշադրության տակ հայտնվեց իր ցուցադրած լավ խաղով։ 2009 թ.-ի դեկտեմբերի 12-ին «Լիդս Յունայթեդի» դեմ խաղում նա ճանաչվեց խաղի ամենալավ խաղացող։ «Բրենտֆորդի» կառավարությանը դուր չէր գալիս նրա ցուցադրած խաղը, բայց նրա անձնուրաց սեյվերի համար երկրպագուները նրան անվանում էին ակումբի պատմության մեջ ամենալավ դարպասապահ։ "«Նրա ցուցադրած խաղը լավ էր ոչ միայն Չեմպիոնատում, այլև Պրեմիեր լիգայում»"
Արսեն Վենգերը անուշադրության չմատնեց Վոյցեխին, և ասաց, որ մյուս մրցաշրջանում նա կդառնա «Արսենալի» հիմնական դարպասապահը ։.