cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Յաանովյան եկեղեցի
Յաանովյան եկեղեցի (Narva Jaani kirik), չպահպանված պաշտամունքային կառույց Նարվայում։ Եղել է քաղաքի խորհրդանիշներից մեկը 7-րդ դարի կեսերից մինչև 20-րդ դարի կեսերը ։ Գտնվել է քաղաքի պատմական մասում՝ Վիրու փողոց, 18 հասցեում ։
Պատմություն
1704 թվականին ռուս կայսր Պետրոս I-ը գրավել է Նարվան։ Եկեղեցում տեղադրվել է իկոնոստաս և այն վերածվել է ռուս ուղղափառ եկեղեցու տաճարի՝ կոչվելով Ալեքսանդր Նևսկու անունով։ Որպես ուղղափառ եկեղեցի գործել է մինչև 1708 թվականի հունիսի 29-ին Փրչի Պայծառակերպության տաճարի օծումը և փակվել։ Պատարագներ այնտեղ անցկացվել են միայն Ս. իշխան Ալեքսանդր Նևսկու օրը ։ 1708 թվականին քաղաքից արտաքսված գերմանացիներին ժամանակի ընթացքում (1718 թվականին) թույլատրվել է վերադառնալ նախկին բնակության վայր։
Եկեղեցու շենքը քանդվել է 1944 թվականին՝ ռազմական գործողությունների ընթացքում։ 1950-ական թվականներին քանդվել են նաև նրա ավերակները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի եկեղեցիներ Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
(3716) Պետսվալ
(3716) Պետսվալ (Petzval), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,395968 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8779 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,914 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1354,63 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,265756 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,52° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գվարդեյցի (գյուղ, Բորսկի շրջան)
Գվարդեյցի (Гвардейцы), գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Բորսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Բորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1772 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մեքենբոյրեն
Մեքենբոյրեն  (Meckenbeuren), կոմունա Գերմանիայի Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Մտնում է Բոդենզե շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 444 մարդ(ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի). ։ Տարածքը կազմում է 31,90 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 4 35 035։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Աղուն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տեսլայի սուպերչարջեր
Տեսլայի սուպերչարջեր (Tesla Supercharger), ամբողջությամբ էլեկտրական ավտոմոբիլների (, և ) երկարատև ուղևորություններն ապահովելու համար  ամերիկյան Tesla Inc. ընկերության կողմից կառուցված 480-վոլտանոց արագ լիցքավորվող կայանքների ցանց։
Տեսլան սկսել է ցանցի կառուցումը 2012 թվականին։ 2017 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ, աշխարհով մեկ արդեն գոյություն ունի 1,045 կայան՝ 7,496 չարջերներով ։ Սուպերչարջերն իրենից պատենտավորված հաստատուն հոսանք տեխնոլոգիա է ներկայացնում, որը մեկ մեքենային ապահովում է մինչև 120 կՎտ հզորությամբ (կախված է տարբեր նրբություններից), Model S-ին 90 կիլովատտ-ժամով տրամադրելով հեռավորության լրացուցիչ 170 մղոն (270 կմ) լիցքավորման 30 րոպեի ընթացքում և ամբողջական լիցքավորման շուրջ 75 րոպեի ընթացքում ։ Տեսլայի բոլոր ավտոմոբիլների 2015 թվականին ներկայացված ծրագրային ապահովման թարմացումն օգտագործում է ամեն կայանի տեղեկությունը՝ կառուցելով հնարավորինս կարճ երթուղի, եթե դրա համար անհրաժեշտ կլինի լիցքավորել մեքենան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավտոմոբիլային տեխնոլոգիաներ Կատեգորիա:Լիցքավորման կայան Սուպերչարջեր Կատեգորիա:Կոմերցիոն սարքավորումներ
Սումսկոե (գյուղ, Շևչենկոյի շրջան)
Սումսկոե (Сумське), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1820 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սումսկոե գյուղում բնակվում էր 113 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,24 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 91,13 մարդ/կմ²։
Դոնիա Բլանկայի ամրոց
Դոնիա Բլանկայի ամրոց (Castillo de Doña Blanca), գտնվում է Կադիս նահանգում` Իսպանիայում։
Պատմություն և կառուցվածք
Ամրոցը, ըստ ավանդության, այդպես է կոչվել, որովհետև այնտեղ գերության մեջ տանջվել է Դոնիա Բլանկա Բուրբոնը։ Աշտարակը կառուցվել 14-15-րդ դարերում ` դիտելու համար Կադիսի ծովածոցը։ Այն նաև օգտագործվել է որպես մատուռ։
Մատենագրություն
Castillo de Blanca.jpg|thumb|Otra imagen del castillo.]]
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Սան Ջովաննի ին Ֆիորե
Սան Ջովաննի ին Ֆիորե (San Giovanni in Fiore), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 17 989 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 64 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 279 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87055։ Հեռախոսային կոդը՝ 0984։
Կեչուց (Ֆաբերժեի ձու)
«Կեչուց» (Берёзовое), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1917 թվականին Նիկոլայ II կայսեր պատվերով ։ Ոսկերչական ձուն Նիկոլայը Զատկի տոնին պետք է նվիրեր մորը՝ այրիացած կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային, սակայն այդպել է չի նվիրում ։ Մինչև 2001 թվականը համարվում էր կորսված ։
Այսօր «Կեչուց» կայսերական ոսկերչական ձուն պահպանվում և ցուցադրվում է Բադեն-Բադենի Ֆաբերժեի թանգարանում (Բադեն-Բադեն, Բադեն-Վյուրթեմբերգ, Գերմանիա)։
Դիզայն
«Կեչուց» ոսկերչական ձուն պատրաստված է ոսկուց և կարելական կեչու փայտից, որն աճում է միայն Կարելիայում (Ռուսաստան)։ Այս ձվի իսկությունը շատ փորձագետներ կասկածի տակ են դնում։ Այսօր ձվի անակնկալից մնացել է միայն փղի փոքրիկ բանալին ։
Անակնկալ
«Կեչուց» կայսերական ոսկերչական ձվի անակնկալը կորսված է։ Հնարավոր է, որ այն եղել է փղի մանրակերտ՝ պատրաստված ոսկուց, արծաթից և զարդարված է եղել էմալով և ադամանդներով ։ Կարլ Ֆաբերժեն Ռուսական Ժամանակավոր կառավարության երկրորդ վարչապետ Ալեքսանդր Կերենսկուն գրված նամակում խնդրում է թույլատրել, որ նախկին կայսրին հանձնի «սովորական փայտյա ձու», որի մեջ տեղադրված է նույնքան «սովորական մեխանիկական փիղ՝ երջանկության համար»։ Սակայն, ինչպես երևում է Ֆաբերժեի ընկերության հաշիվներից, ձուն 64 սովորական և 8 մեծ ադամանդով է զարդարված եղել։ Հաշիվը կազմված է եղել կայսեր գահընկեցությունից հետո և գրված է եղել «Պարոն Ռոմանով, Նիկոլայ Ալեքսանդրովիչ»։
Պատմություն
«Կեչուց» կայսերական ոսկերչական ձուն Նիկոլայ II կայսրը նպատակադրվել էր նվիրել մորը՝ 1917 թվականի Զատկի տոնին։
Մինչև 2001 թվականը ձվի մասին պատմությունը լռում էր։ 2002 թվականին ռուս Ալեքսանդր Իվանովն իր մասնավոր հավաքածուի համար գնում է ձուն Լոնդոնից, որտեղ այն գտնվել է 1927 թվականից ։
Համաձայն Ալեքսանդր Իվանովի տարբերակի, Ֆաբերժեն Կերենսկուն խնդրել է, որ ձուն հանձնի գահընկեց Նիկոլային։ Սակայն ինչ-ինչ պատճառներով ձուն հայտնվում է Ռումյանցևի թանգարանում (այսօր՝ Ռուսաստանի պետական գրադարան)։ 1927 թվականի հունվարին թանգարանը փակվում է և 450 ցուցանմուշ վաճառվել է արտասահմանցի գնորդների։ Այդպես 1927 թվականին ձուն հայտնվում է Լոնդոնում ։ Իսկ այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Բադեն-Բադենի Ֆաբերժեի թանգարանում (Բադեն-Բադեն, Բադեն-Վյուրթեմբերգ, Գերմանիա), թեպետ կասկածի տակ է դրվում ձվի իսկությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ոսկերչություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն Կատեգորիա:1917 աշխատություններ Կատեգորիա:Ֆաբերժեի ձվեր Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Պետրոս Շուժունյան
Պետրոս Շուժունյան, հայ կոմպոզիտոր, ջութակահար։
Կենսագրություն
Պետրոս Շուժունյանը ծնվել է 1957 թվականին Լենինականում։ Նախնական երաժշտական կրթությունն ստացել է Լենինականի Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի անվան ուսումնարանում (ջութակի դասարան)։ Տասնմեկ տարեկանում գրել է առաջին գործերը՝ ջութակի պիես և սյուիտ, որոնք կատարվել են 1975 թվականին։
1976 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Կանադա, որտեղ 1982 թվականին ավարտել է Մոնրեալի կոնսերվատորիան։ Հանդես է եկել նաև որպես դիրիժոր և խմբավար (ղեկավարել է Մոնրեալի Համազգային հայ մշակութային միության «Քնար» երգչախումբը)։
1987-1988 թվականներին եղել է Մոնրեալի միջազգային օպերային փառատոնի գեղարվեստական ղեկավարի օգնական, 1988-1990 թվականներին՝ Մոնրեալի Մետրոպոլիտեն նվագախմբի աշխատակազմի ղեկավար ։
Ստեղծագործություններ
Հեղինակել է բազմաժանր ստեղծագործություններ (մենանվագ, մեներգ, տրիո, կվարտետ և այլն)։ «Ախ, Թամար» սիմֆանիկ պատկերում, «Արաքս» լարային կվարտետում, «Ձեզ» պոեմում (դաշնամուր և հարվածային գործիքներ), «№ 1 մենախոսության» (ալտի համար) մեջ ակնհայտորեն դրսևորվել են հեղինակի մտածողությունն ու ճաշակը. ազգայինից սերող երաժշտական կառուցվածքները զարգացրել է նորարարական սկզբունքներով, օգտագործել պոլիֆոնիկ և հոմոֆոնիկ միջոցներ։
Հայոց ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցի առթիվ գրել է «Պատարագ», որը կատարվել է Մոնրեալի Սան Բատիստ եկեղեցում ։
2016 թվականին Պետրոս Շուժունյանն այցելել է Հայաստան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ
Քաս շրջան (Տեխաս)
Քաս շրջան (Cass County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ 2008 թվականին բնակչության թիվը կազմում էր 29 284 մարդ ։ ԱՄՆ-ի վիճակագրության բյուրոյի համաձայն 2010 թվականին բնակչությունը կազմում էր 30 464 մարդ։ Շրջկենտրոնն է Լինդեն (Linden) բնակավայրը ։
Պատմություն
Շրջանը պաշտոնապես կազմավորվել է 1846 թվականին Բոուի շրջանի հատվածից ։ Իր անվանումը ստացել է Միչիգանի սենատոր Լյուիս Քասի պատվին, ով աջակցում էր Տեխասի ԱՄՆ-ին միացմանը ։
Աշխարհագրություն
ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի տվյալներով Քաս շրջանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2487 կմ², որից 2428 կմ²-ն զբաղեցնում է ցամաքը, իսկ 60 կմ²-ն կամ 2,39 %-ը՝ ջրային տարածքները ։
Սուրբ Փրկիչ վանք (Թորդան)
Սուրբ Փրկիչ վանք (Թորդան) ,, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Արևմտյան Հայաստանի Երզնկա քաղաքից մոտ 7 կմ դեպի արևմուտք՝ Սեպուհ լեռան կողմերում, Թորդան գյուղի մեջ։ Կառուցվել է 1-ին դարում։
Քաս շրջան (Տեխաս)
Բնակչություն
Բնակչության թիվը 2010 թվականի դրությամբ կազմում էր 30 464 մարդ։ Առկա էր 12 190 տնային տնտեսություն և 8 654 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 13 մարդ/կմ²։ Հաշվվում էր 13 890 բնակելի շինություն՝ 6 շինություն/կմ² խտությամբ։ Ռասայական կազմը հետևյալն էր՝ սպիտակամորթներ - 78,20 %, աֆրոամերիկացիներ – 19,47 %, բնիկ ամերիկացիներ (հնդկացիներ) – 0,47 %, ասիացիներ – 0,14 %, խաղաղօվկիանոսյան կղզիների բնակիչներ – 0,02 %, այլ ռասաների ներկայացուցիչներ – 0,65 %, երկու կամ ավելի ռասաների ներկայացուցիչներ – 1,05 %: Իսպանախոսները կամ լատինոամերիկացիները կազմում են բնակչության 1,73 %–ը (անկախ ռասայից)։
Բնակչության տարիքային կազմը հետևյալն էր՝ 24,90 % - մինչև 18 տարեկան, 7,60 % - 18-24 տարեկան, 24,50 % - 25-44 տարեկան, 25,40 % - 45-64 տարեկան և 17,60 % - 65 և ավելի բարձր։ Շրջանի բնակչի միջին տարիքը 40 տարեկան է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 92,20 տղամարդ։ 18 տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 87,50 տղամարդ։
Սուրբ Փրկիչ վանք (Թորդան)
Վանքը կրել է նաև Սուրբ Խաչ, Սուրբ Նշան և Ինն Սրբոց Գերեզմանք անուններով։ Վերջին հիշատակված անվան ծագում եկել է այն բանից որ, այնտեղ էին ամփոփված հայոց Տրդատ Գ Մեծարքա ի, նրա կնոջ Աշխենի և քրոջ Խոսրովիդուխտի, Գրիգոր Լուսավորչի, և Լուսավորչի տոհմի կաթողիկոսներ՝ Վրթանեսի, Յուսիկի և Գրիգորիսի (Աղուանքի եպիսկոպոս), Դանիել Ասորու և Խադի եկեղեցական գործիչների աճյունները։
Քաս շրջան (Տեխաս)
Բնակչություն
Բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարեթվերի․
Սուրբ Փրկիչ վանք (Թորդան)
Մեծ եղեռնի արդեն իսկ սկզբերին վանքից մնացել էր միայն գլխավոր տաճարի շենքը, որը Թորդանի բնակիչները այցելում էին որպես եկեղեցի, իրենց հոգևոր կարիքների համար։
Քաս շրջան (Տեխաս)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Սուրբ Փրկիչ վանք (Թորդան)
Եկեղեցին բաժանված էր 2 մասի ներքի և արտաքին տաճարների։ Արտաքին տաճարը ուներ 3 սեղաններ, պատերը շաղախով ծեփված քարե շարվածքով, ձեղունը ատաղձներով ծածկուած։ Տաճարի ավագ սեղանի բեմի տակ գտնվում էր ներքին տաճարի մուտքը։
Ինչ վերաբերվում է ներքին տաճարին, այն ամբողջութեամբ շաղախով ծեփված էր և խաչաձև էր, որի վրայ բարձրանում էր ութանիստ վեղարաձև գագաթ։ Աարևելյան կամարի տակ ուներ ավագ սեղան, որը միակներ, իսկ բեմի տակ ամփոփված էին  Տրդատ Գ Մեծարքա ի և նրա կնոջ՝Աշխենի նշխարները, իսկ անմիջապես նրանց կողքին գտնվում էին Խոսրովիդուխտի և Դանիել Ասորուի գերեզմանները։
Հյուսիսային կամարի տակ էր գտնվում Վրթանեսի շիրիմը, իսկ հանդիպակաց հարավային կամարի տակ գտնվում էր Յուսիկի համանման շիրիմը։ Գրիգոր Լուսավորչի գերեզմանը գտնվում էր արևմտյան կամարի հարավային կողմում։ Ներքին տաճար մուտք գործելիս առաջինը հանդիպում էին Գրիգոր Լուսավորչի գերեզմանին։ Նոյն տեղում էր գտնվում նաև Գրիգորիսի շիրիմը։ Իսկ Խադի գերեզմանը գտնվում էր տաճարի հարավային կողմում՝ կողմնական ավանդատան մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ Կատեգորիա:Վանքեր Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստան Կատեգորիա:Էրզինջանի մարզ Կատեգորիա:Մշակութային ժառանգություն
Սիպսիկ
«Սիպսիկ», կենդանություն առած շորե տիկնիկ, էստոնական գրականության հերոս՝ հորինված Էնո Ռաուդի կողմից։ 1960-ական թվականներին Ռաուդի՝ նախադպրոցականների համար գրած պատմվածքների շարքը մեծ ճանաչում է բերել հեղինակին, իսկ Սիպսիկը ժամանակի ընթացքում դարձել է էստոնական մանկական գրականության խորհրդանիշներից մեկը ։
Էնո Ռաուդի «Սիպսիկ» (Sipsik) գիրքը հրատարակվել է 1962 թվականին Էդգար Վալտերի նկարազարդումներով։ 1970 թվականին լույս է տեսնում ևս մեկ ժողովածու՝ «Անուն ու Սիպսիկը» (Anu ja Sipsik) վերնագրով։ Սիպսիկի մասին պատմվածքները թարգմանվել են եվրոպական ու ԱՊՀ բազմաթիվ լեզուներով։
Ծագում և արտաքին տեսք
Որոշելով քրոջը՝ Անուին, ծննդյան օրվա առթիվ տիկնիկ նվիրել, դպրոցական Մարտն ինքն է կարում այն։ Տատիկը նրան տալիս է լաթեր, բամբակ, թել ու ասեղ։ Մարտը կարում է տիկնիկի մարմինը, գլուխը, ձեռքերն ու ոտքերը, սակայն դրանք իրար միացնելուց հետո ստացված արդյունքը հիասթափեցնում է տղային։ Տիկնիկը բնավ այնպիսին չէր, ինչպիսին ինքն էր երազում պատրաստել։ Մարտն ասում է, որ ոչ թե տիկնիկ է ստացվել, այլ «ինչ-որ սիպսիկ».
Անսպասելիորեն Սիպսիկն սկսում է խոսել։ Հետագայում նա խոսում է միայն Մարտի ու Անուի հետ, մյուսները նրան չեն լսում։
Սիպսիկի ամենահայտնի կերպարը Էդգար Վալտերի նկարածն է. նա սևահեր է, հագուստը սպիտակ ու կապույտ լայն շերտերով է։ Խորհրդային տարիներին հրատարակված գրքերը նկարազարդել է Գերման Օգորոդնիկովը. դրանցում Սիպսիկը շիկահեր է, նրա շալվարը կապույտ շերտերով է, իսկ վերնաշապիկը՝ սպիտակ, կարմիր պուտերով։ Սիպսիկի մասին գրքերից լույս են տեսել նաև Ռոման Կաշինի նկարազարդումներով։
Սիպսիկի մասին պատմվածքները
Անուի վեցերորդ տարեդարձից մի քանի օր առաջ Մարտը նրա համար պատրաստում է նվեր՝ շորե տիկնիկ, որին անվանում է Սիպսիկ։ Սիպսիկը կենդանություն է առնում ու սկսում խոսել։
Լրանում է Անուի վեցերորդ տարին։ Նրա նվերների շարքում է Սիպսիկը։ Չնայած վերջինիս տգեղությանը՝ այն ամենաշատն է դուր գալիս Անուին։
Անուն առանց թույլտվության ուտում է բլիթները, հետո Չինաստանի նկարներով հոր գիրքը Սիպսիկին ցույց տալիս յուղոտ մատների հետքը թողնում է գրքի վրա։ Երբ հայրն իմանում է՝ ով է արել, Անուին թվում է, թե Սիպսիկն է մատնել իրեն։ Այնինչ հայրը կռահել էր նրա մատների հետքերից։
Գարնանը Անուն Սիպսիկի հետ գնում է զբոսնելու։ Տանիքի տակ նստած Սիպսիկի վրա կաթում է հալչող սառցալուլայի ջուրը։ Թրջված Սիպսիկին չորացնում են տանը։
Անուն ու Մարտը ծնողների հետ տաքսով հյուր են գնում։ Վերադարձի ճանապարհին Անուն Սիպսիկին մոռանում է մեքենայում։ Վարորդը նկատում է մոռացված տիկնիկը ու հետ գնում՝ վերադարձնելու այն։
Ամառը ծովափին Սիպսիկը խնդրում է իրեն թողնեն լողալ փչովի նավակով։ Շուտով նա սկսում է հեռանալ ափից։ Անուն չի կարողանում հասնել նրան։ Սակայն հետո սկսում է լողալ ու հետ է բերում Սիպսիկին։ Այդպես Անուն սովորում է լողալ։
Սիպսիկն ուզում է զբոսնել տանիքին։ Անուն նրան թույլ է տալիք, բայց միայն իր ձեռքից բռնած։ Սակայն Սիպսիկը սայթաքում է։ Մարտն ու այլ տղաները սփռոցը պահում են ու փրկում Սիպսիկին։
Անուն գնում է ընկերուհու տուն, որի բակում ջրավազան կա։ Սիպսիկը ուզում է լողալ, բայց սկսում է խեղդվել։ Նրան փրկում են ու փռում չորանալու։ Սիպսիկը լվացքի պարանի վրա պտտվում է ինչպես պտտաձողի վրա։
Անուն այգում սալոր է քաղում։ Հանկարծ նրա ու Սիպսիկի վրա հարձակվում են իշամեղուները։ Անուն փախչում է, բայց շուտով վերադառնում է փրկելու իշամեղուների հետ քաջաբար կռվող Սիպսիկին։
Անուն շուտով դպրոց է գնալու։ Նա արդեն մեծ տիկնիկներով խաղալու համար։ Այդ մասին նա ասում է Սիպսիկին, ինչին վերջինս պատասխանում է. "Դու երբեմն կհանես ինձ արկղից կամ տուփից։ Այդ ժամանակ կհիշես, թե ինչպես էիր խաղում ինձ հետ, ինչպես էինք բարձրանում տանիք, ինչպես ճանապարհորդեցինք փչովի նավակով, ինչպես կռվեցինք իշամեղուների հետ։ Դու կհիշես այն ժամանակները, երբ դեռ փոքրիկ աղջիկ էիր ու ուզում էիր խաղալ տիկնիկներով։"
Թարգմանություններ
Սիպսիկի մասին գրքերը բազմիցս հրատարակվել են ռուսերեն։ Երկու թարգմանություններից բացի լույս է տեսել նաև Գենադի Մուրավինի փոխադրությունը, որում էստոնական Մարտա ու Անու անունները փոխարինվել են ռուսերեն Մաքսիմ ու Աննա անուններով, իսկ Անուի տարիքը պատմվածքի սկզբում 5-ի փոխարեն 4 տարեկան է։ Ամենաամբողջականը համարվում է Տատյանա Տեպպեի թարգմանությունը, որ լույս է տեսել 1982 թ.։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի գրականություն Կատեգորիա:Գրական կերպարներ Կատեգորիա:Հեքիաթների կերպարներ
Մոնժի թեորեմ
Մոնժի թեորեմ, երեք շրջանագծերի մասին թեորեմ, որն առաջարկվել է Ժան Լը Ռոն Դ'Ալամբերի և ապացուցվել Գասպար Մոնժի կողմից։
Ապացույց
Ընդունենք, որ r1, r2 և r3-ը համապատասխանաբար O1, O2 և O3 շրջանագծերի շառավիղներն են։ Zij-ն Oi և Oj շրջանագծերի ներքին ընդհանուր շոշափողների հատման կետն է։
Օգտվելով Թալեսի թեորեմից` կստանանք
Բազմապատկելով իրար` կստանանք
Ըստ Մենելաոսի թեորեմի` Z12, Z23, Z31 կետերը գտնվում են մի ուղղի վրա։
Տես նաև
Կատեգորիա:Երկրաչափական թեորեմներ
Չանի
Չանի, անհոսք աղի լիճ Բարաբայի տափաստանում, Ռուսաստանի Դաշնության Նովոսիբիրսկի մարզում։ Ամենախոշոր լիճը Արևմտյան Սիբիրում։
Լիճը գտնվում է Նովոսիբիրսկի մարզի հինգ շրջանների՝ Զդվինսկի, Բարաբինսկի, Չանովսկի, Կուպինսկի և Չիստոօզյորնի տարածքում։ Իր անվանումը ստացել է թյուրքական չան բառից, որը թարգմանաբար նշանակում է «մեծ չափի տարա»։
Լիճն իրենից ներկայացնում է խոր ջրալայնուտների համակարգ, որոնք միացված են վտակներով և ծանծաղ տարածքներով։
Սառչում է հոկտեմբերի երկրորդ կեսին կամ նոյեմբերի առաջին կեսին, հալչում է մայիսին։
Լճի վրա գործում է տեղական նավագնացություն։ Լճի մեծ մասը գտնվում է անտառատափաստանային բնական գոտում։
Ֆիզիկաաշխարհագրական բնութագիր
Չանի լիճը գտնվում է ծովի մակարդակից 106 մետր բարձրության վրա։ Լիճն ունի 91 կմ երկարություն, 88 կմ լայնություն։ Լճի մակերեսը անկայուն է և ներկա դրությամբ, համաձայն տարբեր գնահատականների, կազմում է 1400-2000 կմ²։ Միջին խորությունը՝ մոտ 2 մետր։ Լճի գոգահովիտը հարթ է։ Լիճը ծանծաղ է, մինչև 2 մետր խորությունները կազմում են լճի ընդհանուր մակերեսի 60 %-ը։ Լճի ափերը բավականին ցածր են և խիստ կտրտված, ծածկված շամբիով, եղեգով, բոշխով և թփուտներով։ Հատակը ավազոտ է և տղմոտ։ Ամռանը ջրի առավելագույն ջերմաստիճանը կազմում է 28,3 ˚C:
Կղզիներ
Լճի վրա կա մոտ 70 կղզի։ Դրանցից ամենախոշորներն են՝ Ամելկինա Գրիվա, Շուլդիկով, Լեժան, Մեդվեժի, Կոլպաչոկ, Չինյաիխա, Չերյոմուխովի, Րեդկի կղզիները։ Չերյոմուշկին, Կոբիլի, Պերեկոպնի, Բեկարև, Կալինովա, Չինյաիխա, Շիպյագին, Կրուգլի, Կոլոտով, Կամիշնի կղզիները համարվում են մարզի բնական հուշարձաններ, քանի որ այնտեղ պահպանվել են յուրահատուկ լանդշաֆտներ, որտեղ տարածված են հազվագյուտ բույսեր և կենդանիներ։
Թերակղզիներ
Խոշորագույն թերակղզիներից են՝ Զելենչակը, Կոնդակովը, Գոլենկին, Վասկին, Միսը, Դրովնիկովը, Ռոդյուշկինը, Կվաշնինոն, Մալինիխան, Տյոմնին, Տյումենսկին։ Լճի կղզիները և թերակղզիներն օժտված են բնութագրական առանձնահատկությամբ՝ դրանցից շատերը ձգվում են հարավ-արևմուտքից դեպի հյուսիս-արևելք։ Լճի աղիության մակարդակը ցածր է, իսկ հարավարևելյան հատվածում՝ ավելի ցածր է։ Լիճը հիմնականում սնվում է ձնհալքային ջրերից, ինչպես նաև Կարգատ և Չուլիմ գետերից։ Անցյալում լճի մեջ թափվում էր Սարայկա գետը, որն միացնում էր այն Սարտլան լճի հետ։ Չուլիմ և Կարգատ գետերի ընդհանուր ջրի հոսքը շատ մեծ չէ՝ 0,44 կմ³, բացի այդ հոսքերն աչքի են ընկնում մեծ փոփոխականությամբ։ Չանի լիճը Արևմտյան Սիբիրի յուրօրինակ ջրամբար է։
Կլիմա
Չանի լճի տարածքում կլիման չափավոր ցամաքային է։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը կազմում է -19,7 °C, իսկ հուլիսինը՝ +18,3 °C : Ոչ սառնամանիքային ժամանակահատվածը տևում է 115-120 օր ։ Տեղումների տարեկան միջին քանակությունը կազմում է 380 մմ ։ Ձնածածկույթի բարձրությունը՝ 20-30 սմ ։
Պատմություն
Լճի ծագումը պատկանում է սառցե դարաշրջանի վերջին՝ մոտ 10-13 հազար տարի առաջ ։ Ի սկզբանե լիճը գտնվում էր տափաստանային տեղանքում, իսկ առաջին թփուտային կեչիները լճի ափին ի հայտ են եկել մոտ 5,5 հազար տարի առաջ ։
Պատմականորեն լճի համար բնորոշ են ջրի մակարդակի փուլային տատանումներ, որոնք կապված են կլիմայական փոփոխությունների հետ։ Դրանք առաջացնում են բարձր խոնավության և երաշտի ժամանակաշրջաններ։ Սեզոնային և տարեկան տատանումներից բացի դիտվել են նաև ավելի զգալի տատանումներ՝ 30-45 տարի տևողությամբ ։ Սակայն նույնիսկ տատանումները հաշվի առնելով, հաստատվել է, որ լճի մակերեսը վերջին 200 տարիների ընթացքում կրճատվում է։ 18-րդ դարի վերջին գրանցվել է լճի ամենամեծ մակերեսը դիտարկումների ամբողջ պատմության ընթացքում՝ 12 000 կմ² ։ 19-րդ դարի սկզբին լճի մակերեսն արդեն կազմում էր 8000 կմ² ։ 1840-ական թվականներին տեղի է ունեցել լճի առանձնացումն առանձին ջրամբարների և ջրալայնուտների ։ Այդ պահից սկսած լճի մակերեսն արագորեն փոքրանում էր, և 19-րդ դարի վերջին այն կազմում էր 3170 կմ² ։ 1899-1914 թվականներին տեղի է ունեցել լճի մակարդակի բարձրացում 2 մետրով ։ 20-րդ դարի սկզբում լճի մակերեսը կազմում էր 3400 կմ² ։ 1914-1937 թվականներին տեղի է ունեցել լճի մակարդակի իջեցում 3 մետրով, սակայն 1920-1923 թվականներին գրանցվել է ոչ մեծ բարձրացում՝ 0,9 մետրով ։ Լճի մակարդակի հաջորդ զգալի բարձրացումները գրանցվել են 1937-1950 թվականներին ։ 1960-ական թվականներին լճի մակերեսը կրճատվել էր մինչև 2000 կմ²։
Բրանցովսկի գյուղական խորհուրդ (Կրասնոպոլսկի շրջան)
Բրանցովսկի գյուղական խորհուրդ  (Бранцівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Բրանցովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 696 մարդ։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Ալեսհայմ
Ալեսհայմ (Alesheim), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիայի տարածքում։
Մտնում է Վայսենբուրգ Գունցենհաուզեն շրջանի կազմի մեջ։ Ալտմյուլտալի ենթակաության տակ է։ Բնակչությունը 991 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 20,45 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 5 77 113։
Ալեսհայմ համայնքի բնակչությունը 2015 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 953 մարդ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ռեուտինցի
Ռեուտինցի (Реутинці), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրոլևեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռեուտինցի գյուղում բնակվում էր 996 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5,98 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրոլևեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Առևանգել 60 վայրկյանում (ֆիլմ, 2000)
Առևանգել 60 վայրկյանում (Gone in Sixty Seconds), 2000 թվականի ամերիկյան մարտաֆիլմ, Նիկոլաս Քեյջը գլխավոր դերում։ Համարվում է 1974 թվականին Գ.Բ.Հալիկի կողմից նկարահանած նույնանուն ֆիլմի նոր տարբերակը։ Ֆիլմի սցենարիստը Սքոթ Ռոզենբերգն է, իսկ ռեժիսորը՝ Դոմինիկ Սենան։ Պրոդյուսերը Ջերրի Բրուքհայմերն Է։
Նախկինում հայտնի մեքենաներ առևանգողը՝ «Մեմֆիս» մականվամբ, ստիպված է կրկին մեծ չափերի հասնող առևանգում կատարել, որպեսզի իր եղբորը փրկի հանցավոր խմբի ղեկավար՝ Ռեյմոնդ Վինսենտ Կալիտրիի ձեռքերից։ Մեմֆիսը պետք է մի գիշերվա ընթացքում 50 առաջնակարգ մեքենա գողանա։ Որպեսզի կատարի այդ առաջադրանքը, նա ստիպված կլինի վերադարձնել հին ընկերներին, որոնց նա թողել էր շատ տարիներ առաջ՝ փախչելով քաղաքից։
Սյուժե
Ռենդոլ Ռեյնսը (Նիկոլաս Քեյջ)՝ «Մեմֆիս» մականվամբ, երկար բացակայությունից հետո պետք է վերադառնա իր հարազատ քաղաք. նրա եղբայրը՝ Քիփ Ռեյնսը (Ջովաննի Ռիբիզի) 50 թանկարժեք մեքենաների առևանգման պատվեր է ընդունել Ռեյմոնդ Վինսենտ Կալիտրիից (Քրիստոֆեր Էքլեսթոն) և չի կարողացել կատարել այն։ Ռենդոլը փորձել է վերադարձնել եղբոր պարտքը, բայց Կալիտրին ստիպել է ընդունել պատվերը, չնայած այն բանի, որ նա իր մորը խոսք էր տվել չվերադառնալ այդ ամենին։ Հասկանալով, որ միայնակ այդ ամենը նա գլուխ չի բերի՝ նա գնում է իր հին ընկերներից մեկի՝ Օտտոյի (Ռոբերտ Դյուվալ) ավտոտնակ, որտեղ նրանք միասին փորձում են գտնել իրենց նախկին գործընկերների հետ կապվելու միջոցները։ Այդ ամենից հետո՝ այդ խմբին է միանում նաև Ռենդոլի եղբայրը և նրա ընկերները. միասին նրանք սկսում են գործողությունը։ Բայց, չնայած առևանգողների վարպետությանը, Մեմֆիսը չի կարողանում ժամանակին տեղ հասցնել լեգենդար Eleanor (Shelby GT500 67 թվականի) մեքենան։ Հայտնվելով Կալիտրիի մոտ՝ Մեմֆիսը փորձում է համոզել իր պատվիրատուին, որ մի քանի րոպեի ուշացումը էական չէ և առաջարկում է թողնել 100 հազար դոլլար իր մոտ՝ խոստացված 200 հազարից, սակայն Կալիտրին չի համաձայնում և «Մեմֆիս»-ին տանում են գլխատման։ Սակայն Ռենդոլի վաղեմի ընկեր և ոստիկան Քասթլբեկը (Դելրոյ Լինդո) խանգարում է Կալիտրիին սպանել Ռենդոլին՝ շեղելով թշնամուն իր վրա։ Կալիտրին արդեն պատրաստվում է սպանել Քասթլբեկին, սակայն Ռենդոլը հրում է Կալիտրիին, և նա ընկնում է բարձրությունից ու մահանում։ Կարճատև շփումից հետո ոստիկանական դետեկտիվը բաց է թողնում Ռենդոլին այն բանի համար, որ նա փրկեց իր կյանքը։ Հեռանալուց առաջ «Մեմֆիսը» տեղեկացնում է Քասթլբեկին առևանգված մեքենաների գտնվելու վայրը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:2000 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Touchstone Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռիմեյք ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր
Սեն Նաբոր
Սեն Նաբոր (Saint-Nabor), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 478 մարդ, բնակչության խտությունը` 252.91 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1.89 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 29 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 331 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 248-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 83։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,9 %։ 248 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 235 անձ (120 տղամարդ և 115 կին)։ Գործազուրկ են եղել 13 անձ (9 տղամարդ և 4 կին)։ 83 անաշխատունակներից 29-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 38-ը` թոշակառուներ, իսկ 16-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Պատմութիւն (3825, Ագաթանգեղոս)
Ագաթանգեղոս․ պատմություն (3825), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3825 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1671 թվականին Ոսկան աբեղա գրիչի կողմից Խորվիրապում։ Ստացողը եղել է Ոսկան աբեղան։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 20x11 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 264 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 165ա, 207բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Արզիկ Մխիթարյան
Արզիկ Մարտիրոսի Մխիթարյան, հոգեբան, մանկավարժ, ԱրՊՀ պրոֆեսոր (2000), ԼՂՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2007) ։
Կենսագրություն
Հեղինակ է 2 դասագրքերի և 42 գիտական հոդվածների։
Ամուսնացած է, ունի չորս որդի։
Երկեր
Ընդհանուր հոգեբանություն (ուսումնական ձեռնարկ), Ստեփանակերտ, 2010։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոճողոտ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Արցախի պետական համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Հայ հոգեբաններ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Մարանո Պրինչիպատո
Մարանո Պրինչիպատո (Marano Principato) կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2335 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 389 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87040։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0984։
Մուրդաշևո
Մուրդաշևո (Мурдашево, Мырҙаш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 184 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի բնակավայրեր
Գվոզդևիցի
Գվոզդևիցի (Гвоздевицы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Բախվանց
Բախվանց, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Գավաշի գավառակում։
XX դարի սկզբին ուներ 30 տուն հայ բնակիչ, որոնք զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։
Բախվանցն ուներ Ս․ Աստվածածին անունով հայկական եկեղեցի։
Բնակիչները տեղահանվել են առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սպոդոբովկա
Սպոդոբովկա (Сподобівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1875 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սպոդոբովկա գյուղում բնակվում էր 542 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 216,8 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Շևչենկոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1875 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոն
Եվգենի Վախթանգովի անվան պետական ակադեմիական թատրոն (Государственный академический театр имени Е. Вахтангова), դրամատիկական թատրոն Մոսկվայում, որը գործում է 1921 թվականից։ Տեղակայված է Արբատ փողոցի վրա։
1921 թվականի նոյեմբերի 13-ին Ե․ Վախթանգովի բեմադրությամբ Մորիս Մետերլինկի «Սուրբ Անտոնիոսի հրաշքը» ներկայացումը դիտելու եկած հանդիսատեսը ականատես եղավ նոր թատրոնի՝ Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի երրորդ ստուդիայի ծնունդին, որը հետագայում՝ 1926 թվականին, վերանվանվեց՝ կրելով իր հիմնադրի և ղեկավարի՝ Եվգենի Վախթանգովի անունը։
Թատրոնի առաջին քայլեր
1913 թվականի վերջին Մոսկվայի տարբեր ուսումնական հաստատություններում սովորող մի քանի ուսանողներ որոշեցին ստեղծել Ուսանողական դրամատիկական ստուդիա և խաղալ այն ժամանակ նորաձև Ստանիսլավսկու համակարգով։ Սակայն պրոֆեսիոնալները չէին համաձայնվում օգնել սիրողական ուսանողներին։ Վերջապես երկար բանակցություններից հետո Գեղարվեստական թատրոնի ղեկավարումն իր ձեռքը վերցրեց երիտասարդ դերասան և ռեժիսոր, Կոնստանտին Ստանիսլավսկու աշակերտ Եվգենի Վախթանգովը։ Առաջին բեմադրությունը Բորիս Զայցևի «Լանինների կալվածքը» պիեսն էր։ Փորձերը կատարում էին որտեղ պատահեր՝ հիմնականում միմյանց բնակարաններում։ 1914 թվականի մարտի 26-ին կայացավ պրեմիերան։ Ներկայացումն ամբողջությամբ տապալվեց, իսկ թատրոնի ղեկավարությունն արգելեց Վախթանգովին աշխատել ոչ պրոֆեսիոնալ ստուդիականների հետ։ Սակայն արգելքներն անզոր էին։ Նոր փորձեր սկսեցին ընթանալ Մանսուրովի նրբանցքի իր բնակարանում։ Ավելի ուշ ստուդիականներից մեկը որպես իրեն բեմական կեղծանուն ընտրեց հենց այս նրբանցքի անունը, հենց այս անունով էլ բեմական արվեստի պատմության մեջ ընդմիշտ մտավ Ցեցիլիա Մանսուրովան՝ արքայադուստր Տուրանդոտի դերը կատարած առաջին դերասանուհին։
Ստուդիան սկսեց կոչվել «Մոսկվայի Ե․ Վախթանգովի անվան դրամատիկական ստուդիա»։ 1920 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Վախթանգովի ստուդիան ընդունվեց Գեղարվեստական թատրոնի ընտանիք՝ Մոսկվայի Գեղարվեստական ակադեմիական թատրոնի երրորդ ստուդիա անվամբ։ Առաջին ներկայացումը Մորիս Մետերլինկի «Սուրբ Անտոնիոսի հրաշքը» պիեսն էր 1921 թվականի նոյեմբերի 13-ին։ Ռեժիսորը Եվգենի Վախթանգովն էր։ Բեմադրությունը քննադատության ենթարկվեց, մասնավորապես «Տեատրալնոե օբիզրենիե» ամսագիրը 1921 թվականի դեկտեմբերի 11-ին հրապարակեց Լյուբով Գուրևիչի դրական արձագանքը ։ Շուտով ստուդիան սեփական տարածք ունեցավ Արբատ 26 հասցեում, որտեղ էլ գործում է մինչ այժմ։
Երիտասարդ ստուդիան պիեսներ էր փնտրում, որոնք կհամապատասխանեին նոր հեղափոխական ժամանակաշրջանին։ Իսկ ժամանակը փոխվում էր սրընթաց։ Հետհեղափոխական փլուզման դեմ պայքարելու եկավ Նոր տնտեսական քաղաքականությունը։ Դրամատուրգիայի մեջ մտան թեթև ժանրերի պիեսներ։ Թե ում մտքին է առաջին անգամ եկել Կառլո Գոցցիի «Արքայադուստր Տուրանդոտ» հեքիաթի բեմադրությունը, դժվար է ասել։ Սկզբնական շրջանում դրան ոչ ոք լուրջ չէր վերաբերվում։ Քննարկման ժամանակ կատակներ սկսվեցին։ Իսկ դրանց գրական մշակման և ինտերմեդիաների ստեղծման համար հրավիրվեց Նիկոլայ Էրդմանը։ Այսպես, ժամանակակից կատակներով էլ սկսվեց ներկայացման փորձերը, որը պետք է դառնար նոր թատրոնի խորհրդանիշը։ Սակայն Վախթանգովը հիվանդացավ և չկարողացավ նույնիսկ գալ պրեմիերային։ Ներկայացման հաջողությունը շռնդալից էր, որը գերազանցեց բոլոր սպասելիքները։ «Եվգենի Վախթանգովի անվան թատրոն» գրքից․
Վախթանգովը մահացավ 1922 թվականի մայիսի 29-ին։ Մայիսի 31-ին նրա դագաղը Ստուդիայից Նովոդևիչյան գերեզմանատուն ձեռքերի վրա տարան նրա ուսանողներն ու ընկերները։
Վախթանգովի մահից հետո
1922 թվականին Վախթանգովի մահից անմիջապես հետո դերասաններն ընտրեցին իրենց գեղարվեստական խորհուրդը, որի մեջ մտան Յուրի Զավադսկին, Բորիս Զախավան, Նատան Տուրաևը, Քսենիա Կոտլուբայը (Վախթանգովի ամենամոտ օգնականը), Աննա Օրոչկոն, Իոսիֆ Տոլչանովը, Ելիզավետա Լյաուդանսկայան, Ելենա Ելագինան, Օսվալդ Գլազունովը և Օսիպ Բասովը։ Վլադմիր Նեմիրովիչ-Դանչենկոն Երրորդ ստուդիայի տնօրեն նշանակեց սկսնակ օժտված ռեժիսոր Յուրի Զավադսկիին, սակայն նա երկար չպաշտոնավարեց։ Նեմիրովիչ-Դանչենկոն մտադիր էր միավորել Երկրորդ և Երրորդ ստուդիաները, սակայն վախթանգովցիները պնդեցին իրենց ինքնուրույնությունը․ ստուդիան սկսեց կոչվել Եվգենի Վախթանգովի անվան պետական ակադեմիական ստուդիա։ Հենց վախթանգովցիների այդ մեծ ցանկությունը լինել միասին և իրենց թատրոնը չթողնել օտար ձեռքերում հանգեցրեց ստուդիականության, ընկերության մթնոլորտի, հավատարմության միմյանց, որը դեռ երկար տարիներ պահպանվեց Վախթանգովի թատրոնում։
Ժամանակը փոխվում էր սրընթաց, հեղափոխական պաթոսը փոխվում էր նոր տնտեսական քաղաքականությամբ, այնուհետև հետևեցին ստալինյան տարիները։
«Զգացմունքների դավադրություն» ներկայացումը՝ գրված Յուրի Օլեշայի «Նախանձ» վեպի հիման վրա և բեմադրված ռեժիսոր Ալեքսեյ Պոպովի կողմից, սուր բանավեճի առիթ հանդիսացավ․ արդյո՞ք բանվորաաշխատավորական երկրին անհրաժեշտ է հերոս մտավորական։ Սակայն չնայած դրան՝ ըստ թատերականությամբ, պայծառությամբ, ռիթմով «Զգացմունքների դավադրությունը» ճանաչվեց 1928/29 թատերաշրջանի լավագույն բեմադրությունը, իսկ Ալեքսեյ Պոպովը՝ լավագույն ռեժիսորը ։ Սակայն Պոպովը Վախթանգովի աշակերտը չէր և վախթանգովցիների համար օտարական էր։ Վերջիվերջո, 1930 թվականին ստիպված հեռացավ թատրոնից։
Թատրոնում փոխվեցին ռեժիսորներ, հաջող և ոչ այնքան ներկայացումներ, նշմարվեց թատրոնի զարգացման 2 հիմնական ուղղություն՝ թեթև տոնականություն, որը կտակել էր Վախթանգովը և լուրջ պսիխոլոգիզմ։
1932 թվականին Նիկոլայ Ակիմովը թատրոնի բեմ հանեց ընդհանրապես անսպասելի, արտառոցությամբ և բուֆոնադայով հարուստ «Համլետ»-ը։ Այս ներկայացման մասին է հիշել թատերական նվագախմբի երաժիշտ Յուրի Ելագինն իր «Արվեստի սանձահարումը» հուշագրում․
(«Մեզ ջարդել, ջարդել էին ուզում» երգը 1930-ական թվականներին շատ նորաձև էր։ Խոսքերի հեղինակը Դեմյան Բեդնին է, իսկ երաժշտությանը՝ Ալեքսանդր Դավիդենկոն։ Երգը նվիրված է 1929 թվականի աշնանն ու ամռանը Հեռավոր Արևելքի հատուկ զորքերի տարած հաղթանակին ընդդեմ չինացի միլիտարիստների) ։
Ներկայացումը քննադատեցին ձևականության համար, սակայն ոչ ոք ներկայացման պատճառով չտուժեց։ Այն, ինչի համար այլ թատրոններ ուղղակի փակում էին, իսկ ռեժիսորներին բանտ նստեցնում, Վախթանգովի թատրոնին միայն նախատում էին։ Հուշագիրներ, այդ թվում՝ Յուրի Ելագինը և Աննա Մասը դա բացատրում են նրանով, որ Վախթանգովի թատրոնի տաղանդները գնահատողների շարքում էին տվյալ ժամանակաշրջան ամենաբարձր պաշտոն ունեցողները․ «1920-30-ական թվականներին մշտապես թատրոն էին հաճախում կառավարության անդամները, ՄՊՔՎ-ի, իսկ այնուհետև ՆԳԺԿ-ի ղեկավար աշխատակիցները։ Նրանց թվում էին Ավել Ենուկիձեն, Կլիմենտ Վորոշիլովը, ՄՊՔՎ-ի պետի տեղակալ Ագրանովը, ինքը Ստալինը։ Մայրս թատրոնի դերասանուհի էր, հիշում էր, որ մինչև 1920-ականների կեսերը Ստալինն ուղղակի գալիս և նստում էր պարտերի վեցերորդ շարքում։ Ավելի ուշ նրա մշտական տեղը կառավարական օթյակում էր՝ երկրորդ շարքի անկյունում՝ թիկնապահի լայն թիկունքի ետևում»,- գրել է Աննա Մասն իր «Վախթանգովցիները՝ ավագ սերունդ» ։
1930-ական թվականների վերջին սկսվեցին ձերբակալություններ, որոնցից չխուսափեց նաև թատրոնը։ Բազմիցս ձերբակալվեց կոմս Նիկոլայ Շերեմետևը, որը թատրոնի երաժիշտն ու երաժշտախմբի անդամներից էր, ինչպես նաև դերասանուհի Ցեցիլիա Մանսուրովայի ամուսինը․ թատերախումբը եկավ իր տաղանդը գնահատող բարձրաստիճան պաշտոնյաների մոտ և ազատ արձակեց կոմս-երաժշտին։ Չկարողացան ազատել դերասանուհի վալենտինա Վագրինային, որին ձերբակալել էին ամուսնուն աքսորելուց անմիջապես հետո։ Այնուհետև արդեն պատերազմից հետո չհաջողվեց փրկել Օսվալդ Գլազունովին։
Պետական կառուցվածքը պահանջում էր ներկայացումներ, որոնք փառաբանում էին խորհրդային իշխանությունը․ բոլոր թատրոններում բեմադրվում էին Լենինի մասին ներկայացումներ։ Վախթանգովի ստուդիայում «գլխավոր Լենինի» դերը կատարում էր դերասան Բորիս Շչուկինը։ Մոսկվայի թատերական շրջաններում դեռ երկար պատմում էին, թե ինչպես են Վախթանգովի դերասաններին հրավիրել մասնակցել Ստալինի և նրա շքախմբի համար Կրեմլում կազմակերպված տոնական համերգին, տեսարաններ ցուցադրել գաղափարապես կայուն ներկայացումից։ Դերասանների ետևից ավտոմեքենա ուղարկեցին, որտեղ նստեցին գրիմավորված Ռուբեն Սիմոնովը, որը մարմնավորում էր Ստալինին և Բորիս Շչուկինը, որը մարմնավորում էր Լենինին։ Վարորդը, վախենալով, որ կուշանան, սկսեց արագ վարել ավտոմեքենան։ Արբատն այն ժամանակ դեռ հետիոտնային փողոց չէր, բացի այդ էլ ավտոմեքենաներ այդքան շատ չկային։ Կրեմլի մոտակայքում արագությունը գերազանցած ավտոմեքենան կանգնեցրեց մի ոստիկան, որը սարսափահար եղավ, երբ վարորդի կողքին տեսավ Ստալինին։ Իսկ նրա ետևում նստած էր Լենինը․․․ Մեքենան էլ շարժվում էր դեպի Կրեմլ։
Այդ ժամանակ թատրոնի ղեկավար կազմում երկուսն էին՝ Զախավան և Սիմոնովը։ 1939 թվականին թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար նշանակվեց Ռուբեն Սիմոնովը։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին
Անդրեյ Տուտիշկինի բեմադրությամբ Լերմոնտովի «Դիմակահանդես»-ի պրեմիերան կայացավ 1941 թվականի հունիսի 21-ին՝ պատերազմի նախօրեին։ Հուլիսի 23 լույս 24-ին 2 ժամ 10 րոպե առաջին ռազմական ռմբակործությունների ժամանակ թատրոնի շենքի վրա ռումբ ընկավ։ Զոհվածների թվում էր նաև թատրոնի դերասան Վասիլի Կուզան։ Շենքն ուժեղ վնասվեց, ոչնչացվեցին շատ դեկորացիաներ։ Արբատի բնակիչները դեռ երկար էին հիշում, որ ամբողջ փողոցում դեկորացիաների և ռեկվիզիտների տարրեր էին թափված։ Աշնանը եկավ տարհանման թույլտվությունը։ Իրենց հետ վերցրին Շչուկինի ուսումնարանի ավագ ուսանողներին՝ պաշտոնապես վերջիններիս ձևակերպելով որպես դերասանների ընտանիքի անդամներ։ Նախազգուշացնել բոլորին մեկնելու մասին չհասցրին․ Ն․ Պլոտնիկովը ստիպված էր միայնակ տեղ հասնել։ Գլազունովը (իսկական ազգանունը՝ Գլազնեկ է, նրան համարում էին գերմանացի, թեև լատիշ էր), որը ևս չհասցրեց մեկնել թատրոնի հետ, շուտով ձերբակալվեց․ նրան մեղադրում էին նրա մեջ, որ սպասում էր գերմանացիների գալստյանը ։
1941 թվականի հոկտեմբերի 22-ին թատրոնը տարհանվեց Օմսկ, որտեղ տեղակայվեց Օմսկի դրամայի թատրոնի շենքում ։
1941 թվականի նոյեմբերից 1943 թվականի օգոստոս Օմսկի բեմին շաբաթը 3 անգամ բեմադրվում էին Օմսկի թատրոնի ներկայացումները, իսկ 4 անգամ՝ Մոսկվայի Եվգենի Վախթանգովի անվան թատրոնի։
Նույն թվականին էլ ձևավորվեց և ռազմաճակատ մեկնեց վախթանգովյան արտիստների բրգադը՝ Ա․ Օրոչկոյի, Ա․ Ռեմիզովայի և Ա․ Գաբովիչի ղեկավարությամբ։ 1942 թվականի փետրվարին Բանվորագյուղացիական կարմիր բանակի գլխավոր քաղաքական վարչության և Արվեստների գործով կոմիտեի կանչով թատրոնի դերասաններից կազմված մի բրիգադ մեկնեց ռազմաճակատ․ բրիգադի կազմում էին բրիգադավար Ի․ Սպեկտորը, գեղարվեստական ղեկավար Ա․ Գաբովիչը, դերասաններ Ի․ Սոլովյովը, Ա․ Գրավեն, Ա․ Լեբեդևը, Ն․ Յանովսկին, Ն․ Մոզյայկինը, Տ․ Բլաժինան, Վ․ Դանչևան, Ա․ Դանիլովիչը, Վ․ Վասիլևան, բայանահար Ա․ Գոլուբևը ։ Խաղացանկում էր Վլադիմիր Դիխովիչնու «Հարսանեկան ճանապարհորդություն»-ը և համերգային ծրագիր։ 1942 թվականի ամռանը բրիգադում ներառվեցին նաև երկրորդ ռազմաճակատային թատրոնի մի խումբ դերասաններ (Ի․ Լիպսկի, Վ․ Պոկրովսկի, Ե․ Ֆադեևա, Մ․ Օբոլենսկայա, Ա․ Կոնտրելև)։ Ռազմաճակատի թատերախմբի խաղացանկում էին Վ․ Դիխովիչնու «Հարսանեկան ճանապարհորդություն»-ը, Ա․ Արբուզովի և Ա․ Գլադկովի «Անմահը», Ի․ Մետտերի և Լ․ Լևինի «Մեր թղթակիցը» և համերգային ծրագրեր։ Թատրոնի ռազմաճակատային մասնաճյուղը հասավ մինչև Բեռլին և Մոսկվա վերադարձավ միայն 1945 թվականի հունիսին։ Սակայն այստեղ էլ ամեն ինչ հարթ չէր։ Մոսկվա ընդհանրապես չվերադառնալու և արտահաստիքային մարզային թատրոն դառնալու վտանգ կար։ Ռուբեն Սիմոնով կրտսերի հետ հարզազրույցից․
Պատերազմից հետո
Շուտով պատերազմից հետո՝ 1946 թվականի օգոստոսին, հրապարակվեց «Դրամատիկական թատրոնների խաղացանկի և դրանց բարելավման մասին» որոշումը, ըստ որի՝ պետք է բեմադրվեին գաղափարապես «ճիշտ» ներկայացումներ։ Վախթանգովյան դպրոցի թեթև, տոնական, զավեշտական ոճը չթույլատրվեց։ Այնուամենայնիվ բեմին հրաշալի ներկայացումներ էին հայտնվում։ Նրանց, ում հաջողվում էր կենդանի վերադառնալ ստալինյան ճամբարներից, Ռ․ Սիմոնովը վերադարձնում էր թատրոն (Ալեքսեյ Դիկին)։ «Աշխարհաքաղաքացիական արշավից» և 1949 թվականին Կամերային թատրոնի փակվելուց հետո Ռուբեն Սիմոնովը Վախթանգովի թատրոն ընդունեց Ալեքսանդր Թաիրովին և Ալիսա Կոոնենին։
Խրուշչովյան ձնհալ տարիներին թատրոնը վերադառնում է իր տոնական-կատակերգական ոճին։ 1963 թվականին Կոնստանտին Ստանիսլավսկու 100-ամյա և Եվգենի Վախթանգովի 80-ամյա հոբելյանին Սիմոնովը բեմ վերադարձրեց «Արքայադուստր Տուրանդոտ»-ին՝ հենց նույն բեմադրությամբ, սակայն նոր դերասաններով և համապատասխանաբար՝ նոր արդիական կատակներով։ Ռուբեն Սիմոնովի մահվանից հետո՝ 1968 թվականին, թատրոնը ղեկավարությունն իր ձեռքը վերցրեց վերջինիս որդին՝ Եվգենի Սիմոնովը։ Սակայն ընտանեկան յուրահատուկ մթնոլորն ամբողջովին կորավ թատրոնից։ «Եվգենի Վախթանգովի անվան թատրոն» գրքից ․
Այդ ժամանակ կոմունիստական գաղափարախոսություն և քարոզչությունը հիմնական տեղ էր գրավում երկրի մշակույթում, այդ թվում և թատերական արվեստում։ Վախթանգովի թատրոնը ևս սկսեց համապատասխանել գաղափարական ուղղորդիչ գծին։ Թեև միշտ բեմադրվում էին նաև դասական ստեղծագործություններ (Շեքսպիրի «Անտոնիոս և Կլեոպատրա» (1971), Պուշկինի «Փոքր ողբերգություններ» (1974)), սակայն դրանց բեմադրությունները ևս համապատասխանեցվում էին ժամանակային շրջանակներին։ Շեշտակի ընկնում էր թատրոնի մակարդակը։ Գաղափարապես լի ներկայացումները Գլավլիտն ու կուսակցական կոմիտեներն առանց որևէ խնդրի ընդունում և հաստատում էին, սակայն դերասաններն առանց ամաչելու, բացեիբաց ծաղրում էին իրենց աշխատանքները․ «Մենք հերթական անգամ հաղթանակ կրեցինք» ։ Նոր գլխավոր ռեժիսորը՝ Եվգենի Սիմոնովը, փորձում էր ինչպես կարող էր պահպանել թատրոնի ավանդույթները և միևնույն ժամանակ համապատասխանեցնել պետական և կուսակցական ղեկավարության պահանջներին, սակայն Վերակառուցման սկսվելու տարիներին նա ստիպված էր հեռանալ իր սիրելի թատրոնից, որտեղ, ըստ էության, մեծացել էր։ 1987 թվականին թատրոնը գլխավորեց առաջատար դերասաններից մեկը՝ Միխայիլ Ուլյանովը ընդհուպ մինչև իր մահը՝ 2007 թվականը։ Այդ ժամանակամիջոցում՝ 1991 թվականին, կրկին վերականգնվեց «Արքայադուստր Տուրանդոտ» ներկայացման բեմադրությունը՝ նոր կազմով և նոր «վերակառուցողական» մեկնաբանություններով․ թատրոնում աշխատում էին բազում հետաքրքիր ռեժիսորներ, բեմադրվեցին ոճային առումով ընդհանրապես անսպասելի մի շարք ներկայացումներ։
Մինչ այսօր թատրոնի յուրաքանչյուր ներկայացման սկզբում հնչում է մագնիտոֆոնով ձայնագրված Միխայիլ Ուլյանովի ձայնը, որը հանդիսատեսին խնդրում է դահլիճ մտնելուց առաջ անջատել բջջային հեռախոսները։
Ներկայումս թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարը Ռիմաս Տումինասն է։
Խաղացանկ
Թատրոնի ամենահայտնի ներկայացումը «Արքայադուստր Տուրանդոտ»-ն է՝ ըստ Կառլո Գոցցիի հեքիաթի, որը բեմադրել է Եվգենի Վախթանգովը։ Ներկայացումը տարբեր տարիներ բեմադրել են Ռուբեն Սիմոնովը և Գ․ Չեռնյախովսկին։ Տուրանդոտ արքայադստեր դերում հանդես են եկել Ցեցիլիա Մանսուրովան, Յուլյա Բորիսովան և այլք։ Արքայազն Կալաֆի դերը երկար ժամանակ կատարում էր Վասիլի Լանովոյը։ Ներկայացումը դարձել է թատրոնի պատմական այցեքարտը։
Թատրոնին կից թանգարան
Եվգենի Վախթանգովի անվան պետական ակադեմիական թատրոնին կից գործող թանգարանը պաշտոնապես բացվել է 1931 թվականին՝ Եվգենի Վախթանգովի սաների նախաձեռնությամբ։ Թանգարանի հիմնադիր հանդես եկավ թատրոնի հասարակական խորհուրդը ։
Թանգարանի ստեղծման համար հիմք հանդիսացավ փաստաթղթերի և մեդիաֆայլերի հավաքածուն, որոնք 1913 թվականից հավաքում և պահում էր Եվգենի Վախթանգովի կինը՝ Նադեժդա Վախթանգովան (ի ծնե՝ Բայցուրովա)։
Թատերական թանգարանի արխիվում պահվում են բոլոր ներկայացումների փաստաթղթերը՝ պիեսների տեքստերը, ռեժիսորական մեկնությունները, ներկայացումների դերասանական և ռեժիսորական կազմը, նկատառումները, Թատրոնի գեղարվեստակա խորհրդի կողմից ներկայացումների քննարկումները, ձեռագիր նյութերը, թատրոնի աշխատանքի, ներկայացումների և դերասանների վերաբերյալ մամուլի հաղորդագրությունները։
Թանգարանում պահվում են նաև ներկայացումների, ծրագրերի, նետաների տպագիր պաստառները, լուսանկարների և ներկայացումների սևանկարները, թատրոնի գեղարվեստական խորհրդի նիստերի արձանագրությունները, շրջագայող մամուլի նյութերը, թատրոնի ռեժիսորների գրանցամատյանները, դերասանների և ռեժիսորների ստեղծագործական գործերը։
Թատերական թանգարանը գիտահետազոտական լուսավորչական հաստատություն է։ Թատրոնի պատմությանը, թատրոնում տարբեր տարիներին աշխատող դերասանների, ռեժիսորների, կոմպոզիտորների և նկարիչների ստեղծագործական կյանքին նվիրված գրքի պատրաստման աշխատանքներին ակտիվորեն մասնակցել են գիտաշխատողները։ Վերջիններս նաև օգնել են թատրոնի և նրա գործիչների մասին փաստագրական ֆիլմի նկարահանման ժամանակ։
Թանգարանը տեղակայված է թատրոնի դստիկոնի սենյակներից մեկում, որտեղ պահպանվում է արխիվի մեծ մասը և արվեստների պատմության գրադարանը։ Դստիկոնի նախասրահում միշտ ցուցահանդես կա, որը նվիրված է թատրոնի պատմությանը, նրան փառք բերած ներկայացումներին․ ցուցահանդեսը թատրոն այցելած հանդիսատեսի համար է։
Թանգարանի աշխատակիցները նաև թեմատիկ ցուցահանդեսներ են կազմակերպում, որոնք հարմարաեցված են թատրոնի կյանքի նշանակալի ամսաթվերին։
Թատերական թանգարանի աշխատակազմն է ՝
Ե․ Վախթանգովի տուն֊թանգարան
Ե․ Վախթանգովի տուն-թանգարանի ցուցանմուշներից են նրա աշխատասենյակի, գրադարանի առարկաներ, Եվգենի Վախթանգովի, նրա ներկայացումների, նրա ուսուցիչների և կոլեգաների հին տարիների լուսանկարներ՝ մակագրությամբ, պաստառներ և ներկայացումների ծրագրեր։
Ե․ Վախթանգովի հիշատակին նվիրված տուն-թանգարանը (Եվգենի Վախթանգովի անվան պետական ակադեմիական թատրոնին կից գործող թանգարանի մասնաճյուղ) տեղակայված է Մոսկվայի Դենեժնի նրբանցք 12 հասցեում ։
Ե․ Վախթանգովի տուն-թանգարանը բաց է այցելությունների համար՝ թատերական թանգարանի աշխատակիցների հետ ըստ նախնական պայմանավորվածության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:1921 հիմնադրված թատրոններ Կատեգորիա:Վախթանգովի անվան թատրոն Կատեգորիա:Մոսկվայի դրամատիկական թատրոններ Կատեգորիա:Արբատի շինություններ և կառույցներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի պետական դրամատիկական թատրոններ Կատեգորիա:1921 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Microsoft Office
Microsoft Office-ը իրենից ներկայացնում է OLE օբյեկտների սերվեր, և նրա ֆունկցիաները հասանելի են ոչ միայն Office փաթեթի ծրագրային միջոցներին, այլև կողմնակի ծրագրային հավելվածներին։
Microsoft Office-ի բաղկացուցիչ մասեր
Microsoft Office-ը ունի մի քանի հրատարակություն, որոնք տարբերվում են արժեքով և բաղադրամասերով։ Հրատարակություններից ամենածավալունը բաղկացած է հետևյալ ծրագրային միջոցներից՝
Տարբերակները և դրանց սպասարկումը
Office 2003 և Office 2007 վաճառքը ընդհատվեց հունվարի 11-ին 2010 թ. ընկերության կողմից պատենտային իրավունքների պաշտպանման նպատակով հարուցված դատավարության պատճառով։
Վաճառումներ
Չնայած ծրագիրը վաճառվում է գումարով, սակայն մի շարք մարդիկ ապօրինի ձևով ինտերնետից փակցում են սերիական կոդը Microsoft Office-ում, որի պատճառով այս ծրագիրն ավելի հայտնի դարձավ։ Անվճար վերբեռնելն անօրինական է և հակասում է Microsoft Office-ի հրատարակչական իրավունքին (copyright)։