cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լյուիի մարմնիկներով դեմենցիա
Նշաններ և ախտանիշներ
Արագ քնի փուլի վարքային խանգարումը կարող է ի հայտ գալ մյուս ախտանիշներից տասնյակ տարիներ առաջ ։ Դիահերձման տվյալներով՝ պոլիսոմնոգրաֆիայով հաստատված արագ քնի փուլի վարքային խանգարում ունեցող անձանց 94-98 %-ը ունի որևէ սինուկլեինոպաթիա, հիմնականում Լյուիի մարմնիկներով դեմենցիա կամ Պարկինսոնի հիվանդություն , գրեթե նույն հաճախականությամբ ։ Այս խանգարմանը բնորոշ մյուս ախտանիշները հայտնվում են հետագա 15 տարիների ընթացքում , բայց ավելի քան 50 տարի կարող են էականորեն չանհանգստացնել ։
Ախտորոշում
Լյուիի մարմնիկներով դեմենցիան պետք է տարբերակել Պարկինսոնի հիվանդության դեմենցիայից՝ համեմատելով ախտանիշների ի հայտ գալու ժամանակները։ ԼՄԴ ախտորոշվում է, եթե կոգնիտիվ ախտանիշների դրսևորման սկիզբը ավելի վաղ է կամ Պարկինսոնի հիվանդության հետ միաժամանակ է, իսկ Պարկինսոնի հիվանդության դեմենցիա կախտորոշվի, եթե դեմենցիան զարգացել է արդեն Պարկինսոնի հիվանդություն ունեցող անհատի մոտ ։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Լյուիի մարմնիկներով և Պարկինսոնի հիվանդության դեմենցիաները շատ նմանություններ ունեն և, հավանաբար, կունենան նաև ընդհանուր ախտաֆիզիոլոգիական մեխանիզմներ, ինչպես օրինակ` սպիտակուցային կուտակումները Լյուիի մարմնիկներում և Լյուիի նևրիտը ։ Այս երկու հիվանդությունները գտնվում են Լյուիի մարմնիկներով խանգարումների սպեկտրի երկու հակադիր կողմերում։ Չնայած առկա տարբերություններին` այս երկու հիվանդություններն էլ ունեն բավականին նման նյարդապաթոլոգիական փոփոխություններ ։
Համաճարակաբանություն
Լյուիի մարմնիկներով դեմենցիա ունի 1,3 միլիոն մարդ ԱՄՆ-ում և 140,000 մարդ Մեծ Բրիտանիայում ։ ԼՄԴ-ն հիմնականում զարգանում է 50 տարեկանից հետո ։
Շահերի պաշտպանություն և տեղեկացվածություն
Լյուիի մարմնիկներով դեմենցիան ամենահաճախ սխալ ախտորոշվող դեմենցիան է ։ Մարդկանց մեծ մասը, մինչև ախտորոշումը, երբևէ լսած չի եղել այս հիվանդության մասին։ Չնայած այն Ալցհեյմերից հետո թուլամտության երկրորդն հաճախ հանդիպող պատճառն է, մարդկանց տեղեկացվածությունը այս հիվանդության մասին շատ քիչ է ։ Լյուիի մարմնիկներով դեմենցիա ունեցողների հարազատների և խնամողների համար շատ հիասթափեցնող է այն փաստը, որ քիչ մարդ, այդ թվում՝ քիչ բուժաշխատողներ են տեղյակ այս հիվանդության մասին։ Գիտելիքի պակասը կարող է էականորեն ազդել առողջության վրա, որովհետև ԼՄԴ-ով ախտահարված անձինք խիստ զգայուն են հակափսիխոտիկ դեղորայքի նկատմամբ, որը հաճախ են տալիս զուտ ախտանշանային բուժման ժամանակ ։ Լյուիի մարմնիկներով դեմենցիայի ասոցացիան (Lewy Body Dementia Association) և Լյուիի մարմնիկների հասարակությունը(Lewy Body Society) կառույցներ են, որոնք կատարում են լուսավորչական աշխատանքներ՝ բարձրացնելու մարդկանց տեղեկացվածության աստիճանը և աջակցելու հիվանդներին, նվազեցնելով բուժման ծախսերը ու ընտանիքի սթրեսը ։ Այսպիսի կառույցներ գործում են Արգենտինայում, Ավստալիայում և Ճապոնիայում ։
Նշանավոր անհատներ
Այլ ԼՄԴ-ից մահացած նշանավոր դեմքերից են Էստել Գետին՝ «Ոսկյա աղջիկներ»(The Golden Girls) հեռուստասերիալի գլխավոր դերասանուհին, Նիքոլաս Քինգը՝ ամերիկացի դերասան և այգեգործ , դերասանուհի Դինա Մերիլը , Դոնալդ Ֆիթերսթոնը, ով ստեղծել է վարդագույն պլաստմասե ֆլամինգոները , ամերիկյան ռադիոյի և հեռուստատոշեսության աստղ Քեյսի Կասեմը և կանադացի երգիչ Պիեռ Լալոնդը ։
Կառավարության անդամներից կամ արդյունաբերական հայտնի դեմքերից, ովքեր ունեցել են Լյուիի մարմնիկներով դեմենցիա, հայտնի են` Միացյալ Նահանգների Գանձապետական դեպարտամենտի շրջանակներում գործող պետական մարմին Փորագրության և տպագրության գրասենյակի ղեկավար Սեյմուր Բերին, Լոս Անջելես թայմս պարբերականի տպագիր Օտիս Չանդլերը , Իլնոյսի Սենատի դեմոկրատական կուսակցության անդամ Ֆիլիպ Ջ․ Ռոքը և ԱՄՆ-ում հեռուստամագնատ և ֆիլանթրոպ Թեդ Թերները. ։
Նյու Օռլեանի համալսարանի պատմության դասախոս Առնոլդ Ռ․ Հիռչը և անասնաբուժական մանրէաբան Ջեսսի իզաբել Փրայսը ևս մահացել են Լյուիի մարմնիկներով դեմենցիայից ։
ԼՄԴ ախտորոշում ունեն հոկեյի կանադացի խաղացող Ստան Միկիտան և բասկետբոլիստ ու մարզիչ Ջերրի Սլոանը ։ ԱՄՆ-ի Բեյսբոլի բարձրագույն լիգայում խաղացող Էնդի Քերին, ով Նյու Յորք Յանկիս-ի խաղացող էր, մահացել է Լյուիի մարմնիկներով դեմենցիայից ։
Կինո
«Լուսնոտները»(Sleepwalk with Me) գրքում պատմվում է մի երիտասարդի մասին, ով ուներ դժվարություններ հարաբերություններում և արագ քնի փուլի վարքային խանգարում, որը հիմքն է սինուկլեինոպաթիաների, որոնց մեջ էր մտնում նաև Լյուիի մարմնիկներով դեմենցիան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուլամտություն Կատեգորիա:Լյուիի մարմնիկներով դեմենցիա Կատեգորիա:Սինեւկլեինոպաթիա
Էդուարդ Ավագ
Նրան շնորհվել է «Anglorum Saxonum rex»-ի կամ «Անգլո-սաքսերի արքա» տիտղոսը ։ Նա այս տիտղոսով երկրորդ արքան էր, քանի որ տիտղոսը ստեղծել էր Ալֆրեդը Edward's coinage reads "EADVVEARD REX." : Ժամանակագիրները գրում են, որ ամբողջ Անգլիան համարում էր Էդվարդին լորդ 920 թվականին ։ Բայց այն փաստը, որ Յորքը շարունակում էր արտադրել իր սեփական մետաղադրամը, խոսում էր այն մասին, որ Էդուարդը չէր հանդիսանում հեղինակություն վիկինգներին ենթակա Նորթումբրիայում ։ Էդուարդի «ավագ» մականունը առաջին անգամ օգտագործվել էր Վուլֆստանի ''Սրբ. Ադելվոլդի կյանքը'' (մոտ 996) գրքում, որպեսզի նրան տարբերի ավելի ուշ կառավարած Էդվարդ Տառապյալից։
Վաղ կյանք
Էդուարդը Ալֆրեդ Մեծի և Մերսիացի թագուհի Իլսվիթի ավագ որդին է։ Էդուարդի ծննդյան ստույգ տարեթիվը անհայտ է։ Նրա ծնողները ամուսնացել են 868 թվականին և նրա ավագ քույր Էթելֆլեդը ծնվել է քիչ անց, քանի որ նա ինքը ամուսնացել է 883 թվականին։ Էդուարդը հնարավոր է ծնվել է շատ ավելի ուշ, մոտ 874 թվականից 877 թվականներին Պատմաբան Պետրոս Լանգտոֆտը (մահացել է մոտ 1308 թվականին և գրել է Էդուարդի մասին մի քանի դար հետո) անվանել է նրան «շատ ուժեղ, գեղեցիկ և չափազանց խելացի»։
Ըստ Ալֆրեդ թագավորի կյանքի վերաբերյալ հաշվետվությունների Էդուարդը կրթվել է պալատում իր ամենակրտսեր քրոջ հետ։ Նրա երկրորդ քույրը փոքր տարիքից անցել է հոգևոր կյանքին (ըստ միջնադարյան ավանդույթի ճանաչված ընտանիքից առնվազն մեկ հոգի նվիրվում էր եկեղեցուն) և ավելի ուշ ծառայեց Շեֆսբերիում։ Նրա փոքր եղբայր Ադելվարդը ուսուցանել է արքունական դպրոցում, որտեղ ուսումնասիրել է լատիներեն, ինչը ենթադրում էր, որ նա պետք է ապրի կրոնական կյանքով։
Վիրյու
Վիրյու (Вырью), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Տուժինսկի շրջան Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիչեգդա գետի աջ ափին՝ 1014 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է արևելքում Նիկոլա գյուղում, Յրանսկա գյուղից 18 կմ հյուսիս-արևելք։ Գետը հոսում է հյուսիս-արևմուտք։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ճըտեյտե
Ճըտեյտե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մասելյայյոկի
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է մինչև Յուշկոզերսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Տվերդոխլեբի (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)
Տվերդոխլեբի (Твердохліби), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տվերդոխլեբի գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոբելյակի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Եղնիկը (վիպակ)
«Եղնիկը» (The Yearling), ամերիկացի գրող Մարջորի Ռոուլինգսի պատանեկան (young-adult fiction) վիպակը, Պուլիտցերյան մրցանակի դափնեկիր  «գեղարվեստական գրքի համար» (անգլ.՝ Pulitzer Prize for Fiction, 1939) : 1938 թվականին ԱՄՆ-ում ամենաշատ վաճառված գիրքը ։ Վիպակը հաճախ ներառվում է ԱՄՆ-ում դեռահասների պարտադիր ընթերցանության ծրագրում։
Սյուժե
12-ամյա Ջոդին անտառում գտնում է փոքրիկ որբացած եղնիկի։ Նրանք դառնում են լավագույն ընկերներ, բայց մեկ տարի անց նրանք ստիպված են բաժանվել. եղնիկը դարձել է չափահաս անտառային կենդանի և չի կարող հետագայում ապրել մարդկանց հետ…
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարջորի Ռոուլինգսի գրքեր
Գվենդոլին Բրուքս
Գվենդոլին Էլիզաբեթ Բրուքս (Gwendolyn Elizabeth Brooks, ), քսաներորդ դարի ամերիկացի բանաստեղծուհի ։ Գեղարվեստական գրականության ասպարեզում ձեռք բերած նվաճումների համար պարգևատրվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Արվեստի ազգային մեդալով։ 1950 թվականին նրան շնորհվել է Պուլիտցերյան մրցանակ «Պոեզիա» անվանակարգում (1949 թվականին լույս ընծայած իր երկրորդ գրքի՝ «Էննի Ալեն» պոեմի համար). այդպիսով՝ նա դարձել է գրական այդ բարձր պարգևին արժանացած առաջին աֆրոամերիկացին, առաջին սևամորթ կինը։ 1962 թվականին ԱՄՆ-ի այն ժամանակվա նախագահ Ջոն Քենեդին Բրուքսին հրավիրել է մասնակցելու ԱՄՆ Կոնգրեսի կազմակերպած պոեզիայի փառատոնին։ 1967 թվականին՝ ամերիկացի անվանի բանաստեղծ Կարլ Սենդբերգի մահից հետո, Գվենդոլին Բրուքսը հռչակվել է Իլինոյս նահանգի դափնեկիր բանաստեղծ (ցմահ)։ 1985 թվականին նա ընտրվել է ԱՄՆ Կոնգրեսի գրադարանի խորհրդատու պոեզիայի գծով։
Գվենդոլին Բրուքսի ստեղծագործություններում մեծ տեղ է գրավում ամերիկյան խոշոր քաղաքների բանվորական թաղամասերի սևամորթ բնակիչների կյանքի, կենսապայմանների արտացոլումը ։
Գրական գործունեությանը զուգընթաց՝ բանաստեղծուհին երկար տարիներ եռանդուն կերպով զբաղվել է մանկավարժական բեղուն աշխատանքով (դասավանդել է ստեղծագործական շարադրանք)։ Ամերիկյան դպրոցներից մեկը Գվենդոլին Բրուքսի անունով է կոչվել դեռևս նրա կենդանության օրոք։
Բրուքսին անկյուն է հատկացվել ԱՄՆ Կանանց ազգային փառքի սրահում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պուլիտցերյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ուսուցչուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Անիսֆիլդ Վուլֆ գրքային մրցանակի դափնեկիրներ
Օրլանդո (օպերա)
Կատեգորիա:1733 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Հայկական ռադիո
«Հայկական ռադիոյի» կամ «Երևանի ռադիոյի» անեկդոտները շատ սիրված էին Խորհրդային Միությունում և նախկին Վարշավայի պայմանագրի կազմակերպություն մյուս երկրներում (մասնավորապես՝ Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետությունում) և Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետությունում        , նույնիսկ հետխորհրդային տարիերին , սկսած 20-րդ դարի երկրորդ կեսից։
Որոշ անեկդոտներ, հիմնականում նվիրված կնոջ և տղամարդու հարաբերություններին տպագրվում էր մամուլում կամ ժողովածուներում, սակայն զգալի մասը, որոնք քննադատում էր խորհրդային իրականության թերությունները հրապարակվում էր միայն արևմուտքում և փոխանցվում էր բանավոր։
Այս անեկդոտները հարց և պատասխան տիպի են, ենթադրաբար Հայկական ռադիոյի հարց և պատասխան շարքից։
Անեկդոտի ձևաչափը հետևյալն է՝
Հայկական ռադիոյին հարցնում են. «<...>»
Հայկական ռադիոն պատասխանում է. «<...>»
Հայկական ռադիոն պատասխանում է. «Ընդհանրապես այո/ոչ, բայց <...>»
Հայկական ռադիոյի անեկդոտներ
«Ինչո՞ւ են կանայք այդքան աշխատում իրենց արտաքինի, այլ ոչ ինտելեկտի վրա»։
Հայկական ռադիոն պատասխանում է.
-Որովհետև կույր տղամարդիկ անհամեմատ ավելի քիչ են, քան հիմարները։
Տեղի կունենա՞ նոր համաշխարհային պատերազմ։
Ոչ, սակայն խաղաղության համար պայքարը այնքան թեժ կլինի, որ քարը քարի վրա չի մնա։
Ինչպե՞ս պատրաստել թուրքական սուրճ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հումոր Կատեգորիա:ԽՍՀՄ մշակույթ
(9039) 1990 WB4
(9039) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի նոյեմբերի 16-ին Յոշիկանե Միզունոյի և Թոշիմասա Ֆուրութայի կողմից Կանիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,011649 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7923 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,231 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1909 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188581 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,6° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոշիկանե Միզունոյի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոշիմասա Ֆուրութայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Խորեն Ա Տփղիսեցի
Խորեն Ա Մուրադբեկյան (ավազանի անունը՝ Ալեքսանդր Հովհաննեսի Մուրադբեկյան),, Տփղիսեցի - Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս (1932-1938)։ Հաջորդել է Գևորգ Ե Սուրենյանցին։
Կենսագրություն
1903 թվականի հունիսին, եկեղեցական կալվածքների և ունեցվածքի բռնագրավման ժամանակ ցարական իշխանություններին դիմադրություն ցույց տալու համար ձերբակալվել և աքսորվել է Ռուսաստանի Օրյոլ քաղաք։ 1905 թվականին վերադարձել է աքսորից և նշանակվել Գորի-Իմերեթի-Բաթումի և Արդվինի առաջնորդական փոխանորդ։ 1907 թվականի հունիսին Մկրտիչ Ա Վանեցի կաթողիկոսի կոնդակով նշանակվել է Նոր Բայազետի և Դարաչիչակի (այժմ՝ Ծաղկաձոր) եկեղեցիների բարեկարգիչ։
1909 թվականի դեկտեմբերին ձեռնադրվել է եպիսկոպոս։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Երևանի թեմի Եղբայրական օգնության հանձնաժողովի նախագահն էր, կազմակերպել է վիրավոր հայ զինվորների և փախստականների օգնության գործը։
1920 թվականին Փարիզից մեկնել է Ամերիկա՝ կարգավորելու պառակտված թեմական կյանքը։ Այստեղ կազմակերպել է հանգանակություն Հայաստանի պաշտպանության և վերաշինության համար, ինչպես նաև կատարել Հյուսիսային Ամերիկայի հոգևոր առաջնորդի ընտրություն՝ հանձին Տիրայր արք. Տեր-Հովհաննիսյանի։
1920 թվականի դեկտեմբեր 11-ին Գևորգ Ե Սուրենյանցի կոնդակով նրան շնորհվել է արքության տիտղոս և պատիվ։ 1923 թվականի մարտի 4-ին կարգվել է Ամենայն հայոց կաթողիկոսի տեղապահ և Գերագույն հոգևոր խորհրդի նախագահող։ Այս պաշտոնում նա պայքար է ծավալել «Ազատ եկեղեցական եղբայրության» խմբավորման դեմ։
Գևորգ Ե Սուրենյանցի մահից հետո, 1930–1932 թթ. ղեկավարել է Հայ եկեղեցու գործերը։ 1932 թվականի նոյեմբերի 12-ին ընտրվել, իսկ 13-ին օծվել է Ամենայն հայոց կաթողիկոս։
Նա պայքար է ծավալել փակված եկեղեցիները վերաբացելու օգտին, հանդես եկել եկեղեցիները քանդելու և ոչ իրենց նպատակին օգտագործելու, խորհրդային իշխանությունների՝ հայ հոգևորականներին բռնությունների ենթարկելու քաղաքականության դեմ։
Զբաղվել է եկեղեցու սահմանադրական, ծիսական, կազմակերպչական համակողմանի քննության ու բարեկարգման, Մայր տաճարի վերանորոգման, Հայոց եկեղեցու նվիրապետական աթոռների միջև սերտ հարաբերությունների ստեղծման հարցերով։ Գլխավորել է Աստվածաշնչի հայերեն թարգմանության 1500-ամյակին նվիրված մի շարք միջոցառումներ։ Զգալի աշխատանք է կատարել սփյուռքահայության ազգային հայրենասիրական ոգին պահպանելու, սփյուռքահայությանը Հայոց եկեղեցու շուրջը համախմբելու և հայրենիքին Հայաստանի հետ սերտ կապ պահպանելու ուղղությամբ։
Պետանվտանգության ծպտյալ գործակալները 1938 թվականի ապրիլի 6-ին Խորեն Ա Կաթողիկոսին խեղդամահ են արել Վեհարանի իր բնակարանում ։ Նրա մարմինն ամփոփվել է նախ Սուրբ Գայանե եկեղեցու գավթում, ապա՝ 1996 թվականի սեպտեմբերին աճյունը տեղափոխվել է Էջմիածնի Մայր տաճարի բակը։
Կաթողիկոսական աթոռին նրան հաջորդել է Գևորգ Զ Չորեքչյանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սպանվածներ Կատեգորիա:Ստալինյան բռնաճնշումների հայ զոհեր Կատեգորիա:Ստալինյան բռնաճնշումների զոհեր Հայաստանում Կատեգորիա:Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի շրջանավարտներ
Անգաիտե
Անգաիտե (Angaité), սանապանա բարբառի լեզու, որով խոսում են անգայիտե ժողովուրդը, որոնք հիմնականում բնակվում են՝ Անակոնդա, Կարանդայ- Պիկու, Կսամոկ- Կասեկ- Էստանսիա- Սալազար, Լա- Էսպերանզա, Լագունա- Պատո- Կունյատայ, Լագունա- Պատո- Լոլայկո, Լագունա- Պատո- Պատո- Կուէ- Սալադո, Նուէվա- Պրոմեսա- Ալդեա 1, Նուէվա- Պրոմեսա- Ալդեա 2, Նուէվա- Պրոմեսա- Ալդեա 3, Նուէվա- Պրոմեսա- Ալդեա 4, Նուէվա- Պրոմեսա- Ալդեա 5, Նուէվա- Պրոմեսա- Ալդեա 6 հնդկական համայնքներում Պարագվայի պրովինցիայի Պրեսիդենտե- Աես շրջանի Գրան- Չակո։ Շատ երեխաներ խոսում են գուարանի լեզվով, նրանք չեն կարողանում հասկանալ անգայիտեի բարբառը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեզուներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պարագվայի լեզուներ
Վելզերներ
Վելզերներ (Welser), աուգսբուրգյան և նյուրնբերգյան  պատրիկների և խոշոր առևտրականների տոհմ։ Աուգսբուրգ կայսերական քաղաքում Վելզերների տոհմը հիշատակվել  է դեռևս 1246 թվականից։ Վելզերների աուգսբուրգյան առանձնատունը քաղաքի տեսարժան վայրերից մեկն է։
Վելզերների առևտրային ընկերությունն Աուգսբուրում բացվել է 1420 թվականին և հանրաճանաչություն ձեռք բերել արծաթի, բամբակի և վելվետի (թավշանման կտոր) առևտրի շնորհիվ։
Անտոն Վելզերը 16-րդ դարի սկզբին սիրային կապի մեջ է եղել Աննա Լամինիտի հետ,որը նրան որդի է պարգևել։ Բանկիրը երկար ժամանակ նրան վճարել է երեխայի ապրուստի համար, չկասկածելով որ նա վաղուց է մահացել։
Բարտոլոմեո Վելզերը, բանկիր Ֆուգգերամի  հետ կայսերը՝ որպես փոխատվություն, տվել են  12 տոննա ոսկի, որի դիմաց, որպես գրավ ստացել է  Վենեսուելա տարածքը։ Նոր հողերի գաղութացման համար նա ուղարկել է Նիկոլայ Ֆեդերմանին։ 20 տարի հետո իսպանական գաղութային իշխանությունների բռնությունները զրկել են Վելզերներին Ամերիկայի իրենց տարածքներից, իսկ ինքը՝ Բարտոլոմեոն, գլխատվել է։
Նրա զարմիկը բեղմնավոր գրող, Գալիլեի և այլ գիտնականների հովանավոր Մարկն էր, իսկ զարմուհին՝ Ֆիլիպիննան, գաղտնի ամուսնացել է  էրցհերցոգ Ֆերդինանդ Ավստրիացու հետ (Կառլոս 5-րդի զարմիկի հետ)
Իզաբել Նորոնյա
Իզաբել Նորոնյա (պորտուգալերեն՝ Isabel Helena Vieira Cordato de Noronha, ), մոզամբիկցի ժամանակակից կինոռեժիսոր
Վելզերներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ազնվական ընտանիքներ Կատեգորիա:Գերմանացի ընտանիքներ Կատեգորիա:Վենեսուելայի պատմություն Կատեգորիա:Հարստություններ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Իզաբել Նորոնյա
Կենսագրություն
Իզաբել Նորոնյան ծնվել է 1964 թվականին, Մոզամբիկի մայրաքաղաք Մապուտուում։ Հայրը, որ ծնունդով Գոայից էր, բժիշկ էր, իսկ մոզամբիկցի մայրը աշխատում էր հասարակական ոլորտում ։
1980-ական թվականների սկզբներին Իզաբելը ծանոթացել է կինոգործիչների մի խմբակի անդամների՝ Կամիլո դե Սոուզայի, Մաչադո դա Գրակայի և Լուիս Պատրիկումի հետ, ովքեր ձեռնամուխ էին եղել մոզամբիկյան առաջին լիամետրաժ ֆիլմի նկարահանման աշխատանքներին (հարավսլավացիների հետ համատեղ նկարահանվող այդ ֆիլմը կրում է «Ընձառյուծների ժամանակը» վերնագիրը) ։ Կինոնկարի պրոդյուսեր Կամիլո դե Սոուզան հետագայում դարձել է Իզաբելի ամուսինը ։ Վերջինս քսան տարեկանից սկսել է աշխատել Մոզամբիկի ազգային կինոինստիտուտում՝ որպես պրոդյուսեր, ռեժիսոր, հետազոտող։
Իզաբել Նարոնյայի նախաձեռնությամբ հիմնադրվել են Մոզամբիկի կինեմատոգրաֆիստների ասոցիացիան և տեսաֆիլմերի արտադրության մոզամբիկյան առաջին անկախ կոոպերատիվը («Coopimagem»-ը)։ Նրա՝ որպես կինոռեժիսորի, առավել հիշարժան ստեղծագործություններից է համարվում 'Trilogia das novas familias' փաստավավերագրական եռամաս կինոնկարը, որը պատմում է Մոզամբիկում տարածում գտած նորատեսակ ընտանիքների մասին, որոնք բաղկացած են միայն որբացած երեխաներից (նրանք իրենց ծնողներին կորցրել են ՁԻԱՀ-ի պատճառով)։
Պարգևներ
2009 թվականին Cineposible կինոփառատոնում Իզաբել Նորոնյան «Ստեղծագործ կին» մրցանակի է արժանացել իր Mãe dos netos փաստավավերագրական կինոնկարի համար, : Անիմացիայի և վավերագրության միահյուսումով ստեղծված այդ ֆիլմը, Էլիզա տատիկի կյանքի պատմությունը ներկայացնելով, արտացոլում է ՁԻԱՀ-ի ավերիչ հետևանքները. նրա որդին և վերջինիս ութ կանայք վաղաժամ մահացել են՝ ծեր կնոջը միայնակ թողնելով իրենց 14 անչափահաս երեխաների հետ, և նա պիտի հոգ տանի մանուկների մասին։
Աֆրիկայի, Ասիայի և Լատինական Ամերիկայի երկրների ֆիլմերի 2008 թվականի միլանյան փառատոնում Իզաբել Նորոնյայի Ngwenya, o crocodilo լիամետրաժ փաստավավերագրական կինոնկարը շահել է «Janela para o Mundo» («Լուսամուտ դեպի աշխարհ») մրցանակ՝ որպես լավագույն վավերագրական ֆիլմ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կին կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Մոզամբիկցի կանայք
Էնղուն
Էնղուն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ուստ-Չուզիկ
Ուստ-Չուզիկ (Усть-Чузик), գյուղ Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Պարաբելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 31 մարդ։
Պիկատի
Պիկատի (Pikati), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Տուդուլիննա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 28 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Տուդուլիննա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Պերիակ դը Մեր
Պերիակ դը Մեր (Peyriac-de-Mer), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1011 մարդ, բնակչության խտությունը` 37.56 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 26.92 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 628 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 406-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 222։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,6 %։ 406 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 355 անձ (194 տղամարդ և 161 կին)։ Գործազուրկ են եղել 51 անձ (23 տղամարդ և 28 կին)։ 222 անաշխատունակներից 52-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 108-ը` թոշակառուներ, իսկ 62-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Փոքր Բալխան
Փոքր Բալխան, բարձրությունը Կոպետդաղի արևմտյան վերջավորության և Մեծ Բալխանի միջև։ Անտիկլինալային ծալք է։ Տարածվում է արլևելք-հյուսիս-արլևելքից արևմուտք-հարավ-արևմուտք։ Երկարությունը մոտ 30 կմ է, բարձրությունը՝ մինչև 777 մ։ Կազմված է կրաքարերից և մերգելներից։ Զարգացած են կարստասուֆոզիոն ռելիեֆը և ստորգետնյա էրոզիոն ձևերը։ Լանջերին օշինդրի և օշինդրա–աղուտաբույսերի անապատ է։
Էթելսթան
Էթելսթան (Æðelstān, ), Անգլիայի արքա 924/925 - 939 թթ.: Ժամանակակից պատմաբանները նրան համարում են Անգլիայի առաջին թագավորը և անգլո-սաքսոնական մեծագույն թագավորներից մեկը, ում գահակալության շրջանը նշանավորվել է անգլո-սաքսոնական անգլիական թագավորության ամենաբարձր բարգավաճման ժամանակաշրջանով։ Նա երեխաներ չուներ, ուստի նրան հաջորդեց իր խորթ եղբայր՝ Էդմունդ I-ը։
Էդվարդի մահից հետո 924 թվականի հուլիսին, Էթելսթանը  մերսիացիների կողմից ճանաչվեց որպես թագավոր։ Էթելսթանը մի քանի ամիս դիմադրության հանդիպեց Ուեսեքսում և թագադրվեց միայն 925 թվականի սեպտեմբերին։ 927 թվականին նա նվաճեց վիկինգների վերջին թագավորությունը՝ Յորքը՝ դառնալով ամբողջ Անգլիայի առաջին անգլո-սաքսոնական կառավարիչը։ 934 թվականին նա ներխուժեց Շոտլանդիա և ստիպեց Կոստանդին II-ին ենթարկվել իրեն։ Էթելսթանի կառավարումից վրդովված շոտլանդացիները և վիկինգները 937 թվականին  ներխուժեցին Անգլիա։ Էթելսթանը հաղթեց նրանց Բրունանբուրի ճակատամարտում,որը նրան մեծ հեղինակություն բերեց Բրիտանական կղզիներում։ 939 թվականին նրա մահից հետո վիկինգները հետ վերցրեցին Յորքի վերահսկողությունը, և այն վերջնականապես վերանվաճվեց 954 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիայի միապետներ Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ
Միկոնոս (քաղաք)
Միկոնոս կամ Խորա (Μύκονος), քաղաք Հունաստանի արևելքում՝ Կիկլադների մաս կազմող համանուն կղզու վրա։
Վարչականորեն մտնում է Հարավային Եգեյան կղզիներ պերիֆերիայի կազմի մեջ։ Համարվում է Միկոնոս կղզու գլխավոր քաղաքը։
Ըստ 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 6 467 մարդ։ Միկոնոսում կա հնագիտական, Եգեյան ծովի, ֆալկլորի և հողմաղացների թանգարաններ։
Պատմություն
Հնագիտական գտածոները վկայում են, որ Միկոնոսում մարդը բնակություն է հաստատել դեռևս նեոլիթյան ժամանակաշրջանում՝ մ.թ.ա. 3000 թվականին։ Սակայան առաջին իրական գտածոները թվագրվում են մ.թ.ա. 11-րդ դարին։
Շատ մարդիկ դեռևս հնագույն ժամանակներից ապրում էի հարևան Դելոս կղզում, որը գտնվում էր Միկոնոսից 2 կմ հեռավորության վրա։ Դա նշանակում է, որ այն կարևոր տարանցիկ առևտրական գոտի էր։ Միկոնոսի բնակիչները եղել են հեթանոսներ և պաշտել են բազմաթիվ աստվածների ։
Հունական տիրապետությանը հաջորդեց հռոմեականը։ Հռոմեական կայսրության պառակտումից հետո մինչև 12-րդ դարը Բյուզանդական կայսրության մաս է կազմել։ Չորրորդ խաչակրաց արշավանքի ժամանակ՝ 1204 թվականին, Միկոնոսը գրավել է Վենետիկի հանրապետության դոժ Անդերա Գիսիի կողմից։
1537 թվականին Միկոնոսի վրա հարձակվել է օսմանյան նավատորմը՝ Հեյրեդդին Բարբարոսայի գլխավորությամբ։ Թուրքերը հաղթեցին և վտարեցին տեղի վենետիկյան իշխաններին։ Օսմանյան կայսրության կողմից Միկոնոսը կառավարվում էր տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից, որը գլխավորում էր մարզպանը։
1718 թվականին օսմանյան թուրքերը գրավել են տարածաշրջանում վերջին վենետիկյան հենակետը՝ Տինոս ամրոցը։ Մինչև 18-րդ դարի վերջը Միկոնոսը բարգավաճում է, որպես խոշոր առևտրական կենտրոն։ 1794 թվականին Միկոնոսի ճակատամարտում միմյանց դեմ են դուրս եկել բրիտանական և ֆրանսիական նավատորմերը։
1821 թվականին Միկոնոսը կարևոր դեմ խաղաց Օսմանյան կայսրության դեմ հունական ազգային-ազատագրական հեղափոխության տարիներին։ Միկոնոսը տվեց ազատագրական պայքարի մի շարք հերոսներ։
19-20-րդ դարերում մեծ տեմպերով սկսեց զարգանալ զբոսաշրջությունը, ի դեմս զբոսաշրջության։ Գնալով զբոսաշրջությունը դարձավ Միկոնոսի տնտեսության կարևորագույն ճյուղը։ Դեռևս 1873 թվականից Դելոս կղզում իր գործունեությունն էր սկսել ֆրանսիական հնագիտական դպրոցը, որը կարևոր պեղումներ է անցկացրել ամբողջ Հունաստանում։
Աշխարհագրություն
Միկոնոսը գտնվում է ծովի մակարդակից 64 մետր բարձրության վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միկոնոս Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Զավրիյան
Զավրիյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Մեդեա (օպերա)
Մեդեա (Médée), Լուիջի Քերուբինիի օպերա (քնարերգական ողբերգություն) երեք գործողությամբ։ Ֆրանսերեն լիբրետտոն Ֆրանսու Բենուա Հոֆմանի ըստ Պիեռ Կոռնեյլի համանուն ողբերգության, որն իր հերթին հիմնված է Եվրիպիդեսի և Սենեկայի ողբերգությունների վրա։ Առաջնախաղը կայացել է Փարիզի «Ֆեյդո» թատրոնում 1797 թ. մարտի 13-ին։ Համարվում է Կերուբինիի լավագույն ստեղծագործություններից մեկը։ Մեդեայի դերերգը հույն երգչուհի Մարիա Կալլասի լավագույն դերերից մեկն է։
Կատեգորիա:Քերուբինիի օպերաներ Կատեգորիա:1797 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Ֆրանսերեն օպերաներ
Դորոգան
2001 թվականի տվյալներով Դորոգան գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3621 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 6,08 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Էշակ
Էշակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տրոյանի (գյուղ, Կոբելյակի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Տրոյանի գյուղում բնակվում էր 196 մարդ։
Ճիզմելի
Ճիզմելի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նվարդ Պառնասյան
Նվարդ Ավետիսի Պառնասյան, հայ սովետական լեզվաբան։ ԽՄԿԿ անդամ (1952)։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1972), պրոֆեսոր (1981)։
Կենսագրություն
Նվարդ Պառնասյանը ծնվել է Երևանում։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1963 թվականին Հ․ Աճառյանի անվան լեզվի ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, 1979 թվականից՝ տնօրենի տեղակալ ։ «Ստորադասական կապակցությունը արդի հայերենի բարդ նախադասություններում» (1961), «Անշաղկապ բարդ նախադասությունները արդի հայերենում» (տես «Լեզվի և ոճի հարցեր», պրակ 2, 1964), «Շարահյուսական համանիշները ժամանակակից հայերենում» (1970), «Ձևաբանական և բառաքերականական համանիշները ժամանակակից հայերենում» (տես «Հայոց լեզվի կառուցվածքը», 1975), «Քերականական համանունները ժամանակակից հայերենում» (1979) մենագրություններում Պառնասյանը քննել է ժամանակակից հայերենի շարահյուսության բազմաբնույթ հարցեր։ Մասնակցել է քառահատոր «Ժամանակակից հայերենի բացատրական բառարան»-ի կազմմանն (հ․ 1, 1969) ու խմբագրմանը (հ․ 2, 1972), գրել «Ժամանակակից հայոց լեզու» (1974 -1979) եռահատոր աշխատության «Բայ» (հ․ 2, 1974), «Բառակապակցություն» և «Բարդ ստորադասական նախադասություն» (հ․ 3, 1976) գլուխները ։
Մահացել է Երևանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Ուստ-Չուլ
Ուստ-Չուլ (Усть-Чуль, Ус Чул), աուլ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ասկիզսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1030 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի աուլներ Կատեգորիա:1889 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ասկիզսկի շրջանի բնակավայրեր
Արևիք
Արևիք, գրաբար՝ Արեւիք, գավառ պատմական Հայաստանի Սյունիք նահանգում։ Սյունիքի ամենահարավային գավառն է։
Համապատասխանում է ՀԽՍՀ Մեղրու շրջանին ։
Արևիք անունը հնագույն ծագում ունի։ Այս անունը հավանաբար կապված է նույնանուն ցեղի կամ Արև աստծու հետ։
(1174) Մարմարա
(1174) Մարմարա (Marmara), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1930 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Արևիք
Արևիքը Սյունիքի ամենափոքր գավառներից է։ Տարածքը գրեթե համընկնում է Մեղրի գետի ավազանին, նրա միայն մի փոքր մասը տարածվում է դեպի արևելք՝ Կովսականի կողմերը, այս մասերում իր մեջ ընդգրկելով մի քանի փոքրիկ ձորահովիտներ։
(1174) Մարմարա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,02339 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6815 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3653 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1920,17 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187483 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,09° անկյուն։
Արևիք
Արևիքը հնում կազմում էր Գողթնի մի մասը, իսկ հետագայում նրանից անջատվելով՝ միացել է Սյունիքին։
(1174) Մարմարա
Մարմարա աստերոիդը պատկանում է Էոսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 4400 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,99 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, որը համապատասխանում է Յուպիտերի հետ 7:3 ուղեծրային ռեզոնանսին, իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,03, որը համապատասխանում է 9:4 ռեզոնանսին։
Արևիք
Այս գավառը 1226-ին ավերման է ենթարկվել էմիր Հարունի կողմից, որը դեռ 1158-ին գրավել էր Մեղրին։
(1174) Մարմարա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էոսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1930 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արևիք
Արևիքի պատմա-աշխարհագրական վայրերից ամենահայտնիներն են՝ Մեղրին, որը համապատասխանում է այժմյան Մեղրի քաղաքին, Կարճավան ավանը, որը համապատասխանում է այժմյան Կարճևան գյուղին (Մեղրի քաղաքից 7-8 կմ արևմուտք՝ Կարճևան գետի հովտում), Կաքավաբերդը, որը գտնվում է այժմյան Կալեր-Վանքի շրջանում և հանդիսանում էր Սյունիքի թագավորության նշանավոր բերդերից մեկը ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Սյունիք նահանգի գավառներ Կատեգորիա:Արևիք
(9040) Ֆլակուրտիա
(9040) Ֆլակուրտիա (Flacourtia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հունվարի 18-ին Էրիկ Էլստի կողմից Վերին Պրովանսում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,064474 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6612 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4677 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1959,44 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,183726 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,58° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռուբեն Սահակյան (ճարտարապետ)
Ռուբեն Հովհաննեսի Սահակյան, ճարտարապետ, շինարար։
Ճարտարապետ Ալեքսանդր Սահակյան ի եղբայրը։
Կենսագրություն
60-ից ավելի գյուտերի հեղինակ են։ 1965 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ ճարտարապետների և Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ։ 1971 թվականից տեխնիկական գիտությունների թեկնածու է։ 1978 թվականից ՀԽՍՀ վաստակավոր գյուտարար է։ 1978 թվականին Երևանում ստեղծվել է Համամիութենական նախագծային տեխնոլոգիական ինստիուտ։ Այնտեղ մշակված աշխատանքների արագ ներդրման համար 1983 թվականին ստեղծվել է «Բարձրշին» մասնագիտացված տրեստ։ Նրանց հարկերի և ծածկերի բարձրացման մեթոդը լայնորեն կիրառվել է Խորհհրդային Միության տարբեր քաղաքներում ։ Այդ մեթոդով Երևանում կառուցվել է 24 հազար բնակչի համար նախատեսված օրինակելի-ցուցադրական շրջան (16 և 25 հարկանի բնակելի շենքեր, դպրոցական համալիրներ, պոլիկլինիկա, մանկապարտեզներ, բազմահարկ ավտոտնակ-կայանատեղեր)։
Տես նաև
Սահակյան եղբայրներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:Հայ շինարարներ
Վարաժնունիներ
Ըստ Մովսես Խորենացու հաղորդած ավանդախառն տեղեկության, տոհմի անվանադիրն եղել է Գեղամ նահապետի շառավիղ, Դատ իշխանի որդի Վարաժը (մ.թ.ա. II դար), որը վարել է արքունի որսապետության գործակալությունը։ Վարաժնունիների ժառանգական տիրույթն եղել է Այրարատ նահանգի Վարաժնունիք գավառը։ Վարաժնունիների տոհմական տոտեմն էր վարազը։
Զորանամակի համաձայն՝ Վարաժնունիները հայկական բանակին տվել են 300 հեծյալ մարտիկ։ IX դ Վարաժնունիները հիշատակվում են նաև Վասպուրականում։ Ըստ Թովմա Արծրունու, Վարաժնունիներից Մլեահ, Ռստոմ և Վարազշապուհ իշխանները մասնակցել են արաբական պատժիչ զորքերի դեմ մարտերին։ Նրանցից Ռստոմը հետագայում արժանացել է Վասպուրականի տանիտերության պատվին։ 890-ական թթ. Վարաժնունիներից հիշվում է Արշակ իշխանը, որին Ավշին ոստիկանի սրից փրկել են Վասպուրականի իշխանուհիները։ Տոհմի խոշորագույն ներկայացուցիչն է համարվում Փիլարտոս Վարաժնունին։
Կատեգորիա:Վարաժնունիներ
Սպառողը՝ բիզնեսին (C2B) գործարար մոդել
Սպառողը`բիզնեսին (C2B) գործարար մոդել, նաև անվանում են հաճախորդ-բիզնես, մոդել, որտեղ սպառողները (անհատները) ստեղծում են արժեք և բիզնեսը օգտագործում է այդ արժեքը։ Օրինակ, երբ սպառողը կարծիք է թողնում կամ օգտակար գաղափար է տալիս նոր արտադրանքի զարգացման համար, ապա այդ սպառողը արժեք է ստեղծում բիզնեսի համար, եթե բիզնեսն ընդունում է այդ ներդրումը։ C2B մոդելի մեջ հակադարձ աճուրդի կամ պահանջարկի հավաքման մոդելը թույլ է տալիս գնորդներին սահմանել իրենց գինը, որը հաճախ վերջնական պայամանվորվածություն է դառնում տվյալ ապրանքի կամ ծառայության համար։ Սպառողը`բիզնեսին շուկայի շրջանակներում պետք է հստակ սահմանվի գործարքի մեջ ներգրավված սպառողների դերերը, և սպառողը պետք է բիզնեսի համար ինչ-որ արժեք ներկայացնի ։
C2B-ի մեկ այլ ձև է էլեկտրոնային առևտրի բիզնես մոդելը, որտեղ սպառողները կարող են առաջարկել ապրանքներ և ծառայություններ ընկերություններին, և ընկերությունները վճարում են սպառողներին։ Այս բիզնես մոդելը հանդիսանում է ավանդական բիզնես մոդելի լրիվ հակառակը, որտեղ ընկերություններն են ապրանքներ և ծառայություններ առաջարկում սպառողին (բիզնես – հաճախորդ = B2C)։ Մենք կարող ենք տեսնել C2B մոդելը բլոգերում կամ ինտերնետ ֆորումներում, որտեղ հեղինակը հղում է առաջարկում դեպի առցանց բիզնես՝ դրանով նպաստելով ապրանքի վաճառքին (ինչպես, օրինակ, Amazon.com- ի գիրքը), որի համար հեղինակը կարող է ստանալ փոխկապակցված եկամուտներ ամեն հաջող վաճառքից։ Առաջին C2B մոդելի էլեկտրոնային առևտրի կայքը եղել է Էլանսը /Elance/։
C2B-ն տնտեսական հարաբերությունների այն տեսակն է, որը որակվում է որպես բիզնեսի "շրջված" տեսակ։ C2B սխեմայի մեկնարկը պայմանավորված է.
Դրական  եւ բացասական
Այսօր մարդիկ ունեն սմարթֆոններ կամ ինտերնետին միանում են անձնական պլատֆորմներով / համակարգիչներով, որոնք թույլ են տալիս սպառողներին զբաղվել բրենդերով առցանց։ Քեթրին Արլինի խոսքերով, ավանդական սպառողը բիզնեսին մոդելներում ընկերությունները սպառողներին ապրանքներ և ծառայություններ կառաջարկեին, սակայն փափոխություն է տեղի ունեցել, որտեղ սպառողներին հնարավություն է տրվել դառնալու գործարքի շարժիչ ուժը ։ Ի շահ սպառողների՝ բիզնես շուկաներում աճուրդները տեղի են ունենում սպառողի կողմից, որը թույլ է տալիս սպառողին առաջարկել իր գինը ապրանքի կամ ծառայության համար։ Սպառողը կարող է նաև ապահովել արժեք բիզնեսում՝ առաջարկելով խթանել ապրանքներ սպառողների բլոգերում կամ սոցիալական լրատվամիջոցներում ։ Բիզնեսը արժեք է ներկայացնում սպառողների համար և ճիշտ հակառակը։ Բիզնեսնը շահում է C2B սպառողների՝ գնի շուրջ բանակցելու, ներդրում կատարելու կամ շուկայահանելու նրանց պատրաստակամությունից։ Իսկ սպառողները օգուտ են ստանում նվազեցված գներով ապրանքների և ծառայությունների ուղղակի վճարմումից և այն ճկունությունից, որը ստեղծել է C2B շուկան ։ C2B շուկայական հարաբերություններն ունեն նաև իրենց թերությունը։ C2B-ն դեռևս համեմատաբար նոր գործնական պրակտիկա է և դեռևս լիովին չի ուսումնասիրվել ։
Տարբերակում ավանդական բիզնես մոդելների միջև
Սպառողը՝ բիզնեսին զարգացող բիզնեսի շուկա է, որը կարող է դառնալ ընկերության ամբողջական բիզնես մոդել, կամ կցվել արդեն գոյություն ունեցող մոդելին ։ Սպառողը՝ բիզնեսին (C2B) մոդելը բիզնեսը՝ սպառողին (B2C) մոդելի ճիշտ հակառակն է, որը նպաստում է ինտերնետի կամ առցանց տեխնոլոգիաների ձևավորմանը ։ Ավանդական բիզնեսից դեպի սպառողական շուկա կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ սպառողը ընտրում է դառնալ  գործարար հարաբերության մի մասը՝ սպառողը՝ բիզնեսին (C2B) մոդելի շրջանակներում։ Հարաբերությունների գոյատևման համար երկու կողմերը նախ պետք է գիտակցեն, որ այն գոյություն ունի, ընդունելով, որ հարաբերությունները կարևոր են երկու կողմերի համար ։
Տվյալների բազան և անալիտիկան կխթանեն C2B աշխարհը և հնարավորություն կտան ընկերություններին ավելի լավ հասկանալ և պատկերացնել հաճախորդների կաիրքները։ Բիզնեսները պետք է վերադառնան ուսումնասիրելու, թե ինչն է հանգեցնում վաճառքի, մարդկանց որոշումների։ Հեռու մնացեք նորարարությունից և նորագույն տեխնոլոգիաներից և վերադարձեք պարզելու "ով, ինչ և ինչու",-ին, որոնք մարդկանց բերում են բիզնեսի հետ գործակցության ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էլեկտրոնային առևտուր Կատեգորիա:Հաճախորդի վարքագիծ
Ռուսալ
Ռուսալ (РУСАЛ (Русский алюминий)), Ռուսաստանի ամենամեծ ալյումինի արտադրության ընկերությունն է։ Աշխարհի ալյումինային շուկայի 10%–ը, և երկրի ներքին շուկայի 70%–ը բաժին է ընկնում Ռուսալին։ Ալյումին և բոքսիտ արտադրող աշխարհի երեք ամենախոշոր ընկերություններից մեկն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ընկերություններ Կատեգորիա:Մոսկվայի ընկերություններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ապրանքանիշեր
Ռեգբի 15. խաղի ընթացքը
Ռեգբի-15-ի սովորական տարբերակում խաղի ընթացքը հետևյալն է՝ սկզբնական փուլում թիմերից մեկը ստանում է գնդակի առավելություն սկզբնական ոտքի հարվածով, վերամեկնարկի հարվածով, scrum-ով կամ line-out-ի ժամանակ։ Դրա հետ մեկտեղ գնդակը կարող է փոխել ուղղությունը ոտքի առաջ հարվածով, երբ հակառակորդը պատրաստ է որսալ այն։ Գնդակի որսի գործողությունը կատարվում է նաև, երբ հարձակվող խաղացողը գնդակը ձեռքերում վազում է առաջ։ Գնդակը կարող է փոխանցվել մեկից մյուս խաղացողը, սակայն միայն ետ ուղղությամբ։ Հարձակվող թիմի ցանկացած խաղացող, որը գտնվում է գնդակով խաղացողից առաջ՝ խաղից դուրս վիճակում է և չպետք է ոչ մի կերպ խանգարի կամ միջամտի խաղի ընթացքին։ Պաշտպանվող կամ ոչ գնդակով թիմը պետք է փորձի կանգնեցնել գնդակով խաղացողին նրան գետնին գցելով (ընթացքից բռնելով)։ Վայր գցված խաղացողը պետք է անմիջապես փոխանցի գնդակը իր խաղընկերներից մեկին կամ բաց թողնի գնդակը որպեսզի մրցող թիմերը կարողանան շարունակել պայքարը գնդակի համար։ Եթե բռնող խաղացողը բաց է թողնում գնդակով խաղացողին, նա կարող է նորից վեր կենալ և շարունակել խաղը։ Խաղը կանգնեցվում է միայն այն դեպքում, երբ գրանցվում է խաղի կանոնների խախտում, գնդակով խաղացողը դուրս է գալիս դաշտի սահմաններից, հարցակվող թիմը վաստակում է միավորներ (կատարելով փորձ, կամ դրոպ-գոլ)։ Եթե գնդակը կամ գնդակով խաղացողը լքում է խաղադաշտը, այն վերսկսվում է line-out-ով։ Եթե խաղի դադարի պատճառը կանոնների խախտումն է, ապա նշանակվում է scrum, ազատ հարված կամ տուգանային հարված (կախված խախման տեսակից)։
Խաղի կանոնները և մեթոդները
Ռեգբին տարբերվում է ֆուտբոլից այն բանով որ այստեղ գնդակի փոխանցման համար կարող են գործածվել ձեռքերը, սակայն գնդակով խաղացողը կարող է փոխանցել այն միան ետ կամ դեպի կողք (ոչ առաջ)։ Ոտքի հարվածով գնդակը առաջ ուղարկել թույլատրվում է։ Սա նշանակում է, որ խաղի մեծ մասն ընթանում է իծաշարուկի օղակով, այսինքն փոխանցելով գնդակը, գցելով կամ ազատելով այն մինչև հարցակվող խաղաձողին բռնելը։ Ամեն խաղի օղակը (պարզեցված) կոչվում է խաղային ֆազա։
Ռեգբի-15-ում առկա է “առավելության” հասկացությունը (չի վերաբերվում “առավելության գծին”)։ Եթե թիմերից մեկը խախտում է խաղի կանոնները, խաղը չի կանգնեցվում, եթե հակառակորդ թիմը տարածքային կամ տակտիկական առավելության դիրքում է և կարող է օգտվել հակառակորդի սխալից։ Մրցավարը խաղը կանգնեցնելու փոխարեն հայտարարում է “առավելություն” մինչ այն պահը, երբ նա համարում է, որ թիմը հասել է առավելության, որից հետո հայտարարում է “առավելության ավարտ”։ Այդ պահից խաղը ընթանում է իր հունով մինչ հաջորդ խախտումը։ Այն դեպքում, եթե մրցավարը չի տեսնում, որ թիմը կարող է առավելություն վաստակել, նա կանգնեցնում է խաղը և նշանակում է scrum, ազատ հարված կամ տուգանային հարված, համապատասխան խաղի օրենքներին։ Որոշումը այն հարցին, թե ի՞նչ է “առավելությունը” ե՞րբ և ինչքա՞ն այն պետք է տևի, լիովին կախված է խաղի միակ (կենտրոնական) մրցավարից։ Ցանկացած մրցավար կարող է յուրովի տալ տվյալ հարցի պատասխանը ըստ խաղի վիճակի։
Խաղադաշտ
Ռեգբի խաղն անց է կացվում խաղադաշտում, որն ունի խոտածածկ, սակայն համաձայն ռեգբիի օրենքների այն կարող է նաև անց կացվել արհեստական խոտածածկի, կավի ծածկի, ձյան, բայց ոչ կոշտ ծածկերի վրա, ինչպիսին են ասֆալտը կան բետոնը։ Խաղի կանոնները չեն պնդում, որ խոտածածկը պետք է լինի լիովին հարթ համ հավասար բարձրությամբ, սակայն այն պետք է լինի անվտանգ խաղի համար։ Եթե թիմը գտնում է, որ դաշտը կարող է վտանգ ներկայացնել խաղն անցկացնելու համար, ապա պետք է այդ հարցով մոտենալ մրցավարին։
Խաղի տարածքը բաղկացած է՝ “խաղի դաշտից” որը չի գերազանցում 70 մետր լայնությունը և 100 մետր երկարությունը, “գոլային” տարածքից, որոնք գտնվում են խաղադաշտի վերջնամասերում և ունեն երկարություն ոչ ավելի, քան 22 մետր ամեն կողմում (երբ հնարավոր է) կամ ամենաքիչը 10-ական մետր ամեն կողմում։ Հարթ գծերով խաղադաշտում ընդգծված են կողային սահմանները (թաչ-գծերը), գոլային սահմանները (փորձի և սահմանային), 22-մետրային գծերը ամեն փորձագծից դեպի ներս և խաղադաշտի միջնագիծը։Լայն կոտրած գծերով նշված են 10-մետրային գծերը խաղադաշտի միջնագծից (զուգահեռ) աջ և ձախ, 5 և 15 մետրային գծերը ամեն կողմից (զուգահեռ փորձագծերի)։ Մանր կոտրված գծերով նշված են միայն կողային (թաչ) գծերը զուգահեռ 5-մետրային գծերը։ Ռեգբիում կողային (թաչ) գծերը համարվում են խաղադաշտից դուրս։ Այսպիսով խաղացողը, որը գտնվում է (չի անցնում) թաչ-գիծը կոչվում է “in touch”, իսկ գնդակը, որը հպվում է այդ գծին կոչվում է “խաղադաշտից դուրս”։
Դրոշ-մարկերները (որոնք ունեն ամենաքիչը 1,2 մետր բարձրություն) տեղադրված են խաղի դաշտի չորս անկյուններում և գոլային տարածքների անկյուններում,, որոնք նշում են խաղադաշտի վերջը։ Առկա են ևս 6 դրոշ-մարկերներ, որոնք գտնվում են 22-մետրային գծերի և միջնագծի տարբեր կողմերում։ Բոլոր դրոշ-մարկերները ունեն իրենց դերը և ինդիկատիվ նպատակը խաղում։
Մրցավարական կազմ
Հանդիպումները կառավարվում են մրցավարների օգնությամբ՝ գլխավոր մրցավարի և երկու օգնական մրցավարների։ Հանդիպման կազմակերպիչները կարող են նաև թույլատրել լրացուցիչ մրցավարների առկայությունը, օրինակ՝ հակառակ կողմի օգնական մրցավարներ, հանդիպման հեռուստատեսային մրցավար (ТМО), ժամապահ և հանդիպման բժիշկ։
Չնայած այլ պաշտոնական անձանց ներկայությանը, խաղի մրցավարը միակն է, որ կարող է դատել (համաձայն խաղի կանոնների) առանց նրանց խորհրդի։ Եթե մրցավարը որևէ պատճառով չի կարող ավարտին հասցնել խաղը, նրան փոխարինում են, սովորաբար դա լինում է օգնական մրցավարներից ավագը։ Մրցավարները պատասխանատու են խաղի ընթացքում կանոնների գործածման համար, բայց չնայած դրան, որոշ պատասխանատվություններ կարող են փոխանցվել օգնականներին։ Նրանք կարող են կատարել ժամանակի պահում, հաշվի պահում, խաղացողի խաղատարածքի լքման թույլատրում, պահեստայինների խաղադաշտ դուրս գալու թույլատրում և բժշկական անձնակազմի խաղադաշտի մուտքի թույլատրում։ Խաղացողները պարտավոր են հարգել մրցավարին և նրա որոշումները, հակառակ դեպքում նրանք կտուգանվեն։ Միակ խաղացողները, որոնք իրավունք ունեն խաղի ընթացքում խորհրդակցվել մրցավարի հետ կամ ազդարարել իրենց որոշումը կախված մրցավարի որոշման հետ (օրինակ՝ կատարել տուգանային հարվածը դեպի գոլ նշանակումից հետո) թիմերի ավագներն են։ Այն դեպքում, եթե թիմի ավագը լքում է խաղադաշտը, մեկ այլ խաղացող պետք է հայտարարվի նրա փոխարեն։
Օգնական մրցավարները հետևում են, երբ գնդակը կամ գնդակով խաղացողը հայտնվում է խաղադաշտից դուրս կամ իրացվում է գոլային հարված։ Հանդիպման կազմակերպիչների կամ գլխավոր մրցավարի թույլտվությամբ՝ օգնական մրցավարները կարող են աջակցել գլխավոր մրցավարին ցանկացած հարցով։ Կարող են առկա լինել նաև օգնականներ խաղադաշտի տարբեր կողմերում, (բացի այն դեպքից, երբ կատարվում է գոլային հարված) որոնք ազդարարում են խաղի կանոնների խախտում։ Մրցավարի օգնականները կրում են դրոշակներ, որոնցով ազդարարում են իրենց որոշումները։ Մրցավարի օգնականները պետք է ունենան մրցավարի որակավորում և նշանակվում են հանդիպման կազմակերպչի կողմից։ Ավելի ցածր մակարդակի հանդիպումներում, երբ մրցավարի օգնականներ չեն նշանակվում, այդ դեպքում նրանց դերը կարող են վերցնել ցանկացած անձինք։ Այն դեպքերում, երբ մրցավարի օգնականները պաշտոնապես չեն նշանակվում, նրանց կարող են միայն ազդարարել գնդակի կամ գնդակով խաղացողի խաղադաշտը լքելը և բարեհաջող գոլի իրացումը։
Եթե հանդիպումը ցուցադրվում է հեռուստատեսությամբ, կարող է նաև նշանակվել հանդիպման հեռուստատեսային մրցավար (TMO)։ Այս մրցավարի գլխավոր դերը հանդիսանում է կրկնապատկերների օգնությամբ տեղեկացնել գլխավոր մրցավարին՝ (նրա և հարցումով) փորձը տեղի՞ է ունեցել, թե՞ ոչ։
Հանդիպման կառուցվածքը
Ըստ ավանդույթի՝ հանդիպումը մեկնարկում է մետաղադրամով՝ թիմերի կողմը որոշելով։ Դրանով որոշվում է, թե որ թիմը, որ կողմում պետք է մեկնարկի հանդիպումը, և թիմերից որ մեկը պետք է առաջինը գնդակը խաղի մեջ մտցնի։ Այս գործողությունը սովորաբար կատարում է մրցավարը, սակայն խաղի կանոնները խորհուրդ են տալիս, որպեսզի դա անեն թիմերի ավագներից մեկը։
Կախված գցված մետաղադրամի կողմից՝ թիմերը գրավում են իրենց կողմերը։ Խաղի մեկնարկը տրվում է խաղադաշտի կենտրոնից։ Ամեն խաղակեսի տևողությունն է 40 րոպե, սակայն խաղակեսը ավարտվում է խաղաժամանակը լրանալուց հետո, երբ գնդակը լքում է խաղադաշտը։ Առկա են նաև այլ ժամային տարբերակներ, որոնք վերաբերվում են թե՛ լրացուցիչ ժամանակին, և թե՛ ընդհանուր խաղին մրցույթների ժամանակ։
Խաղակեսի ընդմիջումը տևում է 10 րոպե՝ ժամանակ տալով խաղացողներին վերականգնվելու համար, մարզիչներին՝ իրենց թիմերին ցուցումներ տալու, իսկ երկրպագուներին՝ հանգստանալու համար։ Երկրորդ խաղակեսին թիմերը փոխվում են կիսադաշտերով, և մեկնարկող թիմերով, որը որոշակի հավասարացնում է առավելությունը՝ կախված քամու կամ արևի նման ֆակտորներից։
Միավորները
Ռեգբիի հիմքում ընկած է այն, որ մեկ թիմը պետք է վաստակի ավելի շատ միավորներ, քան մյուսը։ Միավորները հնարավոր է վաստակել տարբեր ճանապարհներով;
Կատեգորիա:Ռեգբի
Rugby-Union-Regeln Rugby union gameplay Règles du rugby à XV
Վորգա Յոլ
Վորգայոլ (Ворга-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վոյ Վոժ գետի ձախ ափից՝ 11 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Վեռներ Վինտեր
Յոհան Կառլ Վեռներ Վինտեր (Johann Karl Werner Winter, ), գերմանացի լեզվաբան, հայագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր 1949 թվականից, 1953 թվականից՝ պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Սովորել է Համբուրգի և Բեռնի համալսարաններում, որտեղ հետևել է հունարենի, սլավոնական և հնդեվրոպական լեզուների ուսումնասիրման դասընթացներին։ Դասախոսել է Կանզասի (1953-1957 թվականներին), Տեխասի (1957-1965 թվականներին) համալսարաններում, ինչպես նաև Համբուրգի (1963 թվականին), Կոպենհագենի (1966 թվականին), Ցեյլի (1967 թվականին), Կալիֆորնիայի Բերկլի (1969 թվականին), Ստանֆորդի (1979-1980 թվականներին) և այլ բուհերում։ 1964 թվականից՝ Քիլի (ԳՖՀ) համալսարանի պրոֆեսոր և ընդհանուր լեզվաբանության ամբիոնի վարիչ։