cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դեսպանատուն
Խմբեր
Խոշոր դեսպանատների աշխատակիցները, որպես կանոն բաժանվում են խմբերի (երբեմն ասում են սեկցաիների կամ բաժանմունքների), որոնք զբաղվում են այն երկրի խնդիրներով, որտեղ գտնվում է դեսպանատունը։
Որպես կանոն գոյություն ունեն հետևյալ խմբերը.
Խմբի ղեկավարի պաշտոնում, որպես կանոն կանգնում է ավագ խորհրդականը։ Խմբի մեջ բացի ղեկավարից սովորաբար մտնում են 3-5 աշխատակիցներ՝ տարբեր պաշտոնի։
Եթե դեսպանատունը փոքր է, և ունի քիչ թվով աշխատակիցների անձնակազմ (սովորաբար սա վերաբերում է փոքր երկրների դեսպանատներին, որոնք չունեն մեծ քաղաքական-տնտեսական նշանակություն), ապա խումբը կարող է փոքր լինել կամ ընդհանրապես չլինել. այդ դեպքում նույն աշխատակիցը կարող է զբաղվել առավել լայն շրջանի հարցերով։ Սակայն միևնույն է հյուպատոսական հարցերով, որպես կանոն զբաղվում են հատուկ նշանակված աշխատակիցները, ովքեր ազատեն այլ հանձնարարականներից։
Ռազմական կցորդ ապարատը նույնպես համարվում է դեսպանատան մի մաս։ Ռազմական կցորդի ընդհանուր ղեկավարումը իրականացնում է դեսպանը։ Այս պաշտոնը պետք է տարբերել դիվանագիտական կցորդից —ամենացածր դիվանագիտական պաշտոններ (սակայն խմբի ղեկավարը մշակութային համագործարկցության պաշտոնակատարնն է, ասենք օրինակ՝ խորհրդականին, կարող են անվանել մշակույթի կցորդ)։
Մշտական ներկայացուցչություններ
Բացի դեսպանատներից, գոյություն ունեն դիվանագիտական առաքելության այլ ձևեր՝ խոշոր միջազգային կազմակերպություններում մշտական ներկայացուցչություն։ Օրինակ ՝ Ռուսաստանը ունի մշտական ներկայացուցչություն ՄԱԿ-ում և Նյու-Յորքում, և մշտական ներկայացուցչություն Վիեննայի միջազգային կազմակերպություններում։
Մշտական ներկայացուցչության կառուցվածքը նույն է ինչ դեսպանատանը, միայն տարբերվում են նրանով, որ նրանք զբաղվում են տվյալ երկրի խնդիրներով, իսկ ներկայացուցչությունները համապատասխան միջազգային կազմակերպություններով։
Դիվանագիտական հարաբերությունների մասին Վիեննայի կոնվենցիա
Վիեննայի կոնվենցիան դիվանագիտական հարաբերությունների մասին, ընդունվել է Վիեննայի միջազգային կոնֆերանսի ժամանակ, որը տեղի է ունեցել 1961 թվականի ապրիլի 2-ից 14-ը ընկած ժամանակահատվածում ։ Կոնվենցիան կանոնակարգում է դիվանագիտական իրավունքի բոլոր հիմնական հարցերը․ կանոնակարգվում են դիվանագիտական առաքելության գործառույթները և տեսակները, դիվանագիտական ներկայացուցչությունների ղեկավարի ընթացակարգի նշանակումը, այդ ներկայացուցիչների դասակարգումը, մեկնաբանվում է դիվանագիտական անձեռնմխելիություն հասկացությունը։
Հյուպատոսական հարաբերությունների մասին Վիեննայի կոնվենցիան
Վիեննայի կոնվենցիան հյուպատոսական հարաբերությունների մասին, այն ընդունվել է 1963 թվականին՝ սահմանում է անկախ պետությունների միջև հյուպատոսական գործունեության շրջանակը ։ Հյուպատոսական հարաբերությունների մասին Վիեննայի կոնվենցիան 79 հոդվածից բաղկացած ծավալուն միջազգային փաստաթուղթ է։ Հյուպատոսը սովորաբար գործում է այլ երկրում գտնվող իր դեսպանության տարածքից դուրս և իրականացնում է հետևյալ գործառույթները. 1. Նստավայր պետությունում պաշտպանում է իր երկրի քաղաքացիների շահերը, 2. Խթանում է երկու երկրների միջև առևտրային և տնտեսական կապերի ընդլայնմանը։ Քանի որ հյուպատոսը դիվանագետ է, նա սովորաբար աշխատում է նստավայր դեսպանության տարածքում գտնվող իր երկրի դեսպանության տարածքում և սույն կոնվենցիայով օժտված է նույն առավելություններով, ինչ դեսպանը, ներառյալ դիվանագիտական (հյուպատոսական) անձեռնմխելիությամբ։ Սույն կոնվենցիան վավերացրել են 179 երկիր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագիտություն Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք Կատեգորիա:Դեսպանատներ Կատեգորիա:Դեսպանատներ ըստ երկրի Կատեգորիա:Դեսպանատներ ըստ վայրի
Պույակ
Պույակ (Pouillac), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառի Ժոնզակի շրջանում։ Մտնում է Մոնլյո լա Գարդ կանտոնի կազմի մեջ։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 246 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Միսրա
Միսրա կամ Մյուսերա (Мысра, მიუსერა), քաղաքատիպ ավան Աբխազիայի Գուդաութայի շրջանում, Պիցունդայից 8 կմ հարավ։ Գտնվում է Սև ծովի ափին, Պիցունդա-Մյուսերայի արգելոցում, ոչ հեռու նույնանուն գետից։
Բնակչությունը
По данным переписи 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքներով Միսրայում ապրում էր 50 մարդ, որոնցից 36-ը աբխազներ (72,0 %), 11-ը ռուսներ (22,0 %), 3-ը այլ ազգություններ (6,0 %) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աբխազիայի քաղաքատիպ ավաններ
Թիմ Արմենիա
«Թիմ Արմենիա» (Team Armenia), հայկական շախմատային օնլայն ակումբ Chess.com շախմատային կայքում (Chess.com-ը օնլայն շախմատի ամենահայտնի հարթակն է իր ավելի քան 10.000.000 գրանցված անդամներով)։ Ակումբը հիմնադրվել է 2008 թ. հոկտեմբերի 25-ին, մասնակցում է Chess.com կայքի ամենահայտնի մրցաշարերին՝ World League, Euro League, Chess960 World League: 2013 թվականից սկսած մրցաշարերի արդյունքները հնարավոր է տեսնել հետևյալ կայքում՝ chessleagues.com: «Թիմ Արմենիան» իր հաջողություններով Chess.com կայքի ազգային առաջատար ակումբներից մեկն է։
Անդամագրությունը թիմում
Թիմի անդամ կարող են դառնալ Chess.com կայքում գրանցված միայն ազգությամբ հայ օգտատերերը։ Գրանցման հայտն ընդունվում է թիմի գլխավոր էջից, որին կարճ ժամանակում արձագանքում են թիմի ադմինիստրատորները։
Թիմի կազմը
«Թիմ Արմենիա»-ում գրանցված են ավելի քան 1200 օգտատերեր, որոնցից առավել ակտիվորեն մասնակցում են մոտ 230-ը։ Նրանց կազմում են տարբեր տարիքային խմբերի ինչպես սիրողական, այնպես էլ պրոֆեսիոնալ շախմատիստներ։ Վերջիններիս թվում են Մելիքսեթ Խաչիյանը, Դավիթ Պետրոսյանը, Տաթև Աբրահամյանը և այլք։ Թիմի անդամների գերակշիռ մասը բնակվում է Հայաստանում, սակայն անդամներ կան նաև ԱՄՆ-ից, Գերմանիայից, Իսպանիայից, Հունաստանից, Շվեյցարիայից, Կանադայից, Շվեդիայից, Մեծ Բրիտանիայից, Իտալիայից և Ավստրիայից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շախմատ
Դարնիուս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
ՀՀ ԶՈՒ եֆրեյտոր
ՀՀ ԶՈՒ եֆրեյտոր, զինվորական կոչում, որը կրում են Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի և վերջինիս ենթակայության տակ գտնվող Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի այն զինծառայողները, ովքեր ստորաբաժանման կամ բարձրագույն հրամանատարության կողմից ստացել են այն։ ՀՀ ԶՈՒ եֆրեյտոր զինվորական կոչումը ներկայացնող ուսադիրը բաղկացած է մեկ V–աձև նշանից, որի սուր ծայրն ուղղված է ներքև։ Եֆրեյտոր կոչում ստացած զինծառայողները դասվում են շարքայինների ցանկում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ ԶՈՒ կոչումներ
Պրինյակ
Պրինյակ (Prignac), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառի Սեն Ժան դ՛Անժելի շրջանում։ Մտնում է Մատա կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17290։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 276 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ականջային ծծումբ
Ականջի ծծմբախցան, ծծմբի կուտակումը ականջի արտաքին լսողական անցուղում, որն այդտեղ գտնվող ծծմբային գեղձերի գերարտազատության հետևանք է։
Առաջացում
Ականջի ծծմբախցանը անմաքրության արդյունք չէ. դրա առաջացմանը նպաստում են ականջի ծծումբի բարձր մածուցիկությունը, արտաքին լսողական անցուղու նեղությունը և ոլորունությունը, պատերի գրգռվածությունը, լսողական անցուղի ցեմենտի, ալյուրի փոշիներ ընկնելը և այլն։ Ականջի ծծմբախցանն սկզբում փափուկ է, այնուհետև պնդանում է, համարյա քարանում։ Գույնը բաց դեղինից մուգ դարչնագույն է։ Երբ ականջի ծծմբախցանն ամբողջությամբ չի փակում լսողական անցուղին, ապա որևէ խանգարում չի առաջանում։ Իսկ եթե լսողական անցուղին ամբողջությամբ խցանվում է, ապա զգացվում է ականջի փակվածություն և լսողության թուլացում՝ ծանրալուրություն, սեփական ձայնի ռեզոնանս փակված ականջում (աուտոֆոնիա)։ Այդ խանգարումներն առաջանում են հանկարծակի, հիմնականում լողանալիս, գլուխը լվանալիս լսողական անցուղու մեջ ջուր լցվելիս (ականջի ծծմբախցանն այդ ժամանակ ուռչում է) կամ ականջը քչփորելիս (լուցկու հատիկով, հերակալով և այլն)։ Ականջի ծծմբախցանը ճնշում է լսողական անցուղու պատերին և թմբկաթաղանթին, կարող է առաջացնել նաև այլ խանգարումներ, ինչպես, օրինակ, հազ, աղմուկ ականջներում և նույնիսկ գլխապտույտ։
Բուժում
Մինչև ծծմբախցանը հեռացնելը, որոշ դեպքերում բժիշկը նշանակում է այն փափկացնող միջոցներ։ Դրանցից խցանը կարող է ընդարձակվել և ծանրալուրությունն ուժեղացնել, որը, սակայն, չպետք է անհանգստացնի հիվանդին։ Ոչ մի դեպքում, հատկապես սուր առարկաներով (հերակալ, լուցկու հատիկ և այլն), չի կարելի ինքնուրույն հեռացնել ականջի ծծմբախցանը, քանի որ դրանք կարոդ են վնասել թմբկաթաղանթը և արտաքին լսողական անցուղու պատերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ականջ
Սան Կվիրինո
Սան Կվիրինո (San Quirino,San Quarìn), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզում՝ Պորդենոնե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 4154 մարդ, բնակչության խտություն՝ 75 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 51 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33080։ Հեռախոսային կոդ՝ 0434։
Կոմունայի հովանավոր սուրբն է Սիսցիայի Սուրբ Կվիրինիոսը։ Տոնը նշվում է հունիսի 4-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ալո (Խնուսի գավառ)
Ալո, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կառլ Ապերատ
Կառլ Ապերատ (Կառլիս Ապերատս, Kārlis Aperāts, ), լատվիացի զորապետ, շտանդարտենֆյուրեր Բաֆեն-ԷսԷս։
Կենսագրություն
Կառլ Ապերատը ծնվել է Ռիգայում։ Ավարտել է Պետրովյան քաղաքային գիմնազիան, այնուհետև աշխատել է հաշվապահ։ 1915 թվականին ծառայության է անցել Կայսերական բանակում, 1918 թվականից` Լատվիական բանակում։ Լատվիայի ԽՍՀՄ-ին միանալու ժամանակ խուսափել է պատժամիջոցներից։
Երրորդ Ռեյխի կողմից լատվիայի օկուպացման ժամանակ ծառայել է ԷսԷս-ի Լատիշական լեգիոնում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Lատվիացի ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ
Անթիլյան ֆրանս-կրեոլական լեզու
գվադելուպա-մարտինիկյան
դոմինիկա-սենթլյուսիական
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փոքր Անտիլյան կղզիներ Կատեգորիա:Տրինիդադ և Տոբագոյի լեզուներ
Ֆյումիչինո
Ֆյումիչինո (իտալ.` Fiumicino), կոմունա Իտալիայում, մտնում է Լացիո մարզի Հռոմ գավառում ։
Բնակչությունը` 59373 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 279 մարդ/կմ2, տարածքը՝ 213կմ2, փոստային ինդեքսը՝ 054, հեռախոսային կոդը՝ (+39) 06։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկան՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Նիկոլ (երգչուհի)
Նիկոլ Զայբերտ, (Նիկոլ) (Nicole Seibert, ), գերմանացի երգչուհի, երգահան, երաժիշտ և պրոդյուսեր. , 1982 թվականի Եվրատեսիլ երգի մրցույթի հաղթող ։
Կենսագրություն
Նիկոլ Զայբերտը ծնվել է Զաարբրյուքենում, Սաար, Արևմտյան Գերմանիա։ Նիկոլը դպրոցական փառատոներում սկսել է ելույթ ունենալ յոթ տարեկանից։ 1981 թվականին նա ստորագրել է իր առաջին ձայնագրման պայմանագիրը «Jupiter-Records» ձայնագրման ստուդիայի հետ։ Նույն թվականին նրա «Flieg nicht so hoch, mein kleiner Freund» երգը Արևմտյան Գերմանիայի հիթ շքերթում գրավել է երկրորդ հորիզոնականը։
1982 թվականին նա «Ein bißchen Frieden» երգով ներկայացրել է Գերմանիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում և դաձել հաղթող։ Երգը, որը Նիկոլը ձայնագրել է մի քանի լեզուներով, առաջին տեղն է զբաղեցրել Գերմանիայի, Ավստրիայի, Շվեյցարիայի, Մեծ Բրիտանիայի, Իռլանդիայի, Հոլանդիայի, Շվեդիայի, Նորվեգիայի հիթ-շքերթներում։ Երգի հեղինակը եղել է Jupiter-Records լեյբլի հիմնադիր Ռալֆ Զիգելը։
1983 թվականին Նիկոլը Տոկիոյի Համաշխարհային ժողովրդական երգի փառատոնում կատարել է Ռալֆ Սիգելի «So viele Lieder sind in mir» նոր երգը և գրավել 5-րդ տեղը։
1991 թվականին Նիկոլը «ein leises Lied» երգով դարձել է գերմանական «Schlagerparade» երաժշտական փառատոնի հաղթող։
2007 թվականից համագործակցել է «Echo» ձայնագրման ընկերության հետ։ Ամուսնու և երկու դուստրերի հետ ապրում է Սաար բնակավայրի քաղաքի Նոֆելդեն քաղաքում, որի պատվավոր քաղաքացի է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գերմանացի երգիչներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի հաղթողներ Կատեգորիա:Գերմանիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Սորզո
Սորզո (Sorso), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Սասսարի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 14 419 մարդ (2004 թվականի տվյալով), բնակչության խտությունը կազմում է 191,53 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 67,05 կմ² տարածք, փոստային ինդեքս՝ 7037, հեռախոսային կոդ՝ 079:
Սուրբ Մեծ նահատակ Պանտելեյմոն Բուժիչը հարգվում է որպես համայնքի հովանավոր։ Տոնը նշվում է ամեն տարի հուլիսի 27-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Տնտեսական բռնություն
Տնտեսական բռնությունը ցանկացած գործողություն կամ վարքագիծ է, որը տնտեսական վնաս է հասցնում անհատին։
Կարող է դրսևորվել գույքային վնասի, ֆինանսական ռեսուրսների, կրթության կամ աշխատաշուկայի հասանելիության սահմանափակման կամ տնտեսական պարտավորությունների չկատարման (օրինակ՝ ալիմենտի չվճարման) տեսքով ։
Դրսևորման օրինակներ
Հարկադրված նյութական կախվածություն մեջ դնելու կամ իշխելու նպատակով՝
Տես նաև
Բռնություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բռնություն Կատեգորիա:Հանցագործություն Կատեգորիա:Մարդկային վարք
Ապոստոլովի շրջան
Ապոստոլովի շրջան (Апостолівський район), շրջան Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզի հարավ-արևմուտքում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ապոստոլովո ։
Շրջանը Ուկրաինայի 2020 թվականի հուլիսի 20-ի վարչական բարեփոխման արդյունքում լուծարվել է. նրա տարածքը միացվել է Կրիվոյ Ռոգի շրջանին (ամբողջ մարզում թողնվել է ընդամենը յոթ շրջան) : Լուծարումից առաջ անցկացված մարդահամարի տվյալներով շրջանի բնակչության թվաքանակը եղել է 52.509:
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1380 կմ²։
Բնակչություն
2018 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 53 612 Բնակչությունը 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի դրությամբ Դնեպրոպետրովսկի մարզի գշխավոր վիճակագրական վարչություն մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դնեպրոպետրովսկի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Slipknot
«Slipknot», ամերիկյան նու մետալ խումբ, ստեղծվել է 1995 թվականի սեպտեմբերին ԱՄՆ-ի Այովա քաղաքում։ Խմբի ալբոմները ստացել են պլատինե կարգավիճակ, ընդհանուր առմամբ վաճառվել է ավելի քան 30 միլիոն օրինակ ամբողջ աշխարհում, որից 6 միլիոնը՝ ԱՄՆ-ում ։ 2006 թվականին խումբը ստացել է այս պահի իր միակ Գրեմմի մրցանակը։ Հայտնի է նրանով, որ համերգների, ֆոտոսեսիաների և հարցազրույցների ժամանակ նրա մասնակիցները կրում են դիմակներ և հատուկ կոմբինեզոններ։ Դիմակները ձևափոխվում են ամեն նոր ալբոմի թողարկմամբ։ Մինչ այժմ խումբը թողարկել է յոթ պաշտոնական ստուդիական ալբոմ։ Այս պահին խմբի վերջին ալբոմը՝ «The End, So Far»-ն է, որը թողարկվել է 2022 թվականի սեպտեմբերի 30-ին ։
Սկավառակագրություն
Ստուդիական ալբոմներ
Կազմ
Հիմնական կազմ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:1995 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ալտերնատիվ մետալ երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոք խմբեր
Մախազ
Մախազ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն Մաղխազ՝ «Հայ Արշակունիների թիկնապահ զորքի պետը (ժառանգաբար ընտրվում էր Խորխոռունիների տոհմից)» բառից։ Հիշատակվել է մեկ անգամ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Ժամադրությունից մեկ ժամ առաջ
«Ժամադրությունից մեկ ժամ առաջ», խորհրդային մուլտֆիլմ, որը նկարահանել են Վալենտինա և Զինաիդա Բրումբերգները ։ Զավեշտական օպերա է մեծահասակների համար։
Սյուժե
Մուլտֆիլմը երգիծանք է կենցաղային սպասարկման ոլորտում եղած թերությունների վերաբերյալ։ Սիրահարված պատանին գնում է իր սիրելի աղջկա հետ ժամադրության։ Շինհրապարակով անցնելի նա, տարված երազանքներով, ընկնում է փոսի մեջ։ Ամբողջ ցեխի մեջ կորած՝ հուսահատ երիտասարդը օգնության համար դիմում է «շրջանային, կրկնակի օրինակելի, երեք անգամ ցուցադրական, 4-րդ աստիճանի դիպլոմով կենցաղային սպասարկման կոմբինատ», որը հայտնի է վերանորոգման մանր աշխատանքների բնագավառում իր խոշոր հաջողություններով։
Բայց կոմբինատի աշխատակիցները՝ տնօրեն, վարսահարդար, մաքրող, դերձակ, վերանորոգողներ, կոշկագործներ, նպատակ ունեն գերակատարել պլանը տոկոսներով, սպասարկման արագությունով և հնարավորինս շատ իրերի վերանորոգմամբ՝ ի վնաս որակի։
Արդյունքում կոմբինատ այցելելուց հետո նախկինում նորաձևության վերջին պահանջներին համապատասխանող տղան նմանվում է հրեշի և մի քանի ժամ ուշանում ժամադրությունից։ Նրան չի ճանաչում իր սիրելի և հեռանում է վշտացած ու հուսահատ։ Վշտից պատանին որոշում է խեղդվել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1965 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Վալենտինա և Զինաիդա Բրումբերգների մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Սուրբ Երրորդության տաճար (Խանիա)
Սուրբ Երրորդության տաճար (Μονή Αγίας Τριάδας Τζαγκαρόλων), Կոստանդնուպոլիսի ուղղափառ եկեղեցու ստավրոպիգիական տաճար Հունաստանում՝ Կրետեում՝ տեղակայված Ակրոտիրի թերակղզու կենտրոնում՝ Խանիա համայնքում, Խանիայի ծայրամասային միավոր Կրետեի ծայրամասում։
Պատմություն
Ագիա Տրիադա տաճարը կառուցվել է 18-րդ դարի սկզբին վենետիկյան Զանգարոլի ընտանիքի երկու եղբայրների կողմից հին եկեղեցու տեղում ։ Եկեղեցին կառուցվել է բյուզանդական ոճով, ճակատային մասը զարդարված է հոնիական և կորնթական ոճի սյուներով։ Նկուղի դռները թվագրվում են 1613 թվականով, իսկ ճակատային մասի հունարենով գրությունը վերագրվում է 1631 թվականին։ Սյուները կառուցվել են 1864 թվականին, իսկ 1892 թվականին տաճարում բացվել է սեմինարիա ։ Տաճարին կից բացվել է թանգարան և գրադարան՝ թանկարժեք ցուցադրանմուշներով, օրինակ, Հովհաննես առաքյալի սրբապատկերը թվագրվում է 1500 թվականով, իսկ Իմանուելա Սկորդիեսայի «Ահեղ դատաստանը»՝ 17-րդ դարով ։
Հունական հեղափոխությունից հետո տաճարը վերականգնվել է։ Հետագայում այն ձեռք է բերել մեծ գույք և ունեցել շատ վանատներ, այդ թվում նաև Սմիրնայում։
Մուզուրասի տեղական միություն
Մուզրասի տեղական միության մեջ են մտնում վեց բնակավայր։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ բնակչության թիվը կազմել է 268 մարդ։ Մակերեսը 19,233կմ² է ։
ՀՀ ԶՈՒ կրտսեր սերժանտ
ՀՀ ԶՈՒ կրտսեր սերժանտ, զինվորական կոչում, որը կրում են Հայաստանի զինված ուժերի և վերջինիս ենթակայության տակ գտնվող Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի այն զինծառայողները, ովքեր ստորաբաժանման կամ բարձրագույն հրամանատարության կողմից ստացել են այն։ ՀՀ ԶՈՒ կրտսեր սերժանտ զինվորական կոչումը ներկայացնող ուսադիրը բաղկացած է երկու V–աձև նշաններից, որոնց սուր ծայրերն ուղղված են ներքև։ Կրտսեր սերժանտ կոչում ստացած զինծառայողները դասվում են սերժանտների շարքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ ԶՈՒ կոչումներ
Օլիուս
Օլիուս (Olius), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սոլսոնես շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 54,5 կմ2։ Բնակչությունը՝ 841 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Նիկողայոս Հրաշագործ եկեղեցի (Գրեկովո-Տիմոֆեևկա)
Նիկողայոս Հրաշագործ եկեղեցի (Սուրբ Նիկողայոս տաճար, Նիկողայոսի տաճար) (Церковь Николая Чудотворца; Свято-Никольский храм; Никольский храм), ուղղափառ եկեղեցի Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջանի Գրեկովո-Տիմոֆեևկա գյուղում ։ Ենթարկվում է Ռոստովի թեմի Մատվեևո-Կուրգանյան գործակալությանը ։
Պատմություն
Գրեկովո գյուղը (ավելի ուշ սկսեց կոչվել Գրեկովո-Տիմոֆեևկա) հիմնադրվել է 1779 թվականին։ 1856 թվականին գյուղում սկսվել է եկեղեցական տաճարի շինարարությունը, որը շարունակվել է գրեթե երեք տարի. 1858 թվականին եկեղեցում կայացել է առաջին պատարագը։ Գեղեցիկ տաճարը դարձել է ոչ միայն Գրեկովո-Տիմոֆեևկայի, այլև շրջակա գյուղերի հոգևոր կենտրոնը։
Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացու անունով օծված եկեղեցին կառուցվել է հինմոսկովյան ոգով՝ ճերմակ քարից, խիստ, կենտրոնական մեծ և փորագրված կամարաձև գոտիներով չորս փոքր գմբեթները հեշտությամբ պահող։ Այն ժամանակ նման տաճարները Ռուսաստանի հարավում հազվադեպ էին։ Եկեղեցուն պատկանող շինություններից էին քահանայի և դպիրի տները, ինչպես նաև պահակակետը։ Ավելի ուշ եկեղեցուն կից ստեղծվել է եկեղեցական-ծխական դպրոց։
1935 թվականին Մալոկիրսանովսկի գյուղական խորհրդի Անաստասիևսկի շրջանի Շիրոկովի անվան կոլտնտեսությունը զբաղեցրեց եկեղեցու շենքը և մինչև գյուղի գերմանական օկուպացիան՝ 1941 թվականի հոկտեմբերը, այն օգտագործեց որպես հացահատկի պահեստ։ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ եկեղեցու շենքում վերսկսվեցին ծիսակատարությունները, որոնք տևեցին մինչև խրուշչովյան ժամանակները։ 1963 թվականի մարտից եկեղեցին չի գործել և կրկին օգտագործվել է որպես հացահատկի պահեստ։
Ծիսակատարությունները տաճարում, որոնք տեղի են ունենում մինչ օրս, վերսկսվել են 1990-ական թվականների սկզբից, ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո։ 1991 թվականին եկեղեցում սկսվել են վերականգնողական աշխատանքներ, կրկին կառուցվել է տանիքը, վերականգնվել է հատակը, նկարազարդվել են պատերը։ 2014 թվականին տաճարում տեղադրվել է կենտրոնական ոսկեզօծ գմբեթը, եկեղեցու տարածքն ասֆալտապատվել է, տեղադրվել են նոր դարպաս ու ցանկապատ ։
Սուրբ Նիկողայոս տաճարի վանահայրը քահանա Գեորգի Սերգեևիչ Սվետլովն է ։
Հասցեն՝ 346970, Ռոստովի մարզ, Մատվեևո-Կուրգանսկի շրջան, գյուղ Գրեկովո-Տիմոֆեևկա, Բերեգովայա փողոց, 12։
Հղումներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի եկեղեցիներ
Դերան Սարաֆյան
Կենսագրություն
Դերան Սարաֆյանը ծնվել է 1958 թվականի հունվարի 17-ին Կալիֆորնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում, ռեժիսոր Ռիչարդ Ս. Սարաֆյանի ընտանիքում։ Ունի 3 եղբայր, որոնք են Թեդին, Դեյմոնը և փոքրը Ռիչարդը։ Դերան Սարաֆյանը Ռոբերտ Օլտմենայի զարմիկն է։
2000 թվականի հունիսի 9-ին ամուսնացել է դերասանուհի Լորի Ֆորսեի (Laurie Fortier) հետ, որից ունի 1 տղա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Էթնիկ հայ դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ
Աշոտ Մարկոսյան
Աշոտ Խաչատուրի Մարկոսյան, հայ տնտեսագետ, ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Կառավարությանն առընթեր պետական գույքի կառավարման վարչության պետի նախկին տեղակալ։
Աշխատանքային գործունեությունը
Անկուսակցական է։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 24 ծնունդներ Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:ՀՀ պետական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Հնդկոտեմ բարձր
Հնդկոտեմ բարձր, հնդկոտեմազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա ծաղկաբույս, որի հայրենիքը Պերուն է։
Կոմպակտ, մինչև 30 սմ բարձրությամբ կամ սողացող (մինչև 3 մ) բույս է։ Տերևները, որոնք գտնվում են երկար կոթունների վրա, չափազանց գեղեցիկ են` վահանաձև, բաց կանաչ կամ ծիրանագույն երանգով։ Ծաղիկները հասարակ են կամ լիաթերթիկ, միայնակ, ունեն երկար ծաղկակոթուն, դեղին են, նարնջագույն, վառ կարմիր, դարչնակարմիր, վարդագույն, թավշանման, բուրումնավետ։ Այս տեսակը ունի նաև ցածրաճ ձևեր (նանում)։ Մշակության մեջ տարածված են հետևյալ սորտերը․
Ցանքը կատարում են ապրիլին՝ նախօրոք ծլեցրած սերմերով, սածիլները դաշտ են տեղափոխում հողագնդով ուշ գարնանային սառնամանիքների վտանգն անելուց հետո՝ տնկելով բույսը բույսից 20 սմ հեռավորության վրա։ Հնդկոտեմը արագ է աճում ու զարգանում, ուստի խորհուրդ է տրվում մայիսի երկրորդ կեսին ցանք կատարել անմիջապես բաց գրունտում։ Լուսասեր է, պահանջկոտ է հողի նկատմամբ, ջերմասեր է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ծաղկաբույսեր Կատեգորիա:Հնդկոտեմազգիներ Կատեգորիա:Միամյա բույսեր Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Յամագաթա (պրեֆեկտուրա)
Յամագաթա (山形県, թարգմանաբար՝ «լեռան ձևով»), պրեֆեկտուրա Ճապոնիայում, որը գտնվում է Տոհոկու տարածաշրջանում Հոնսյու կղզու վրա։ Վարչական կենտրոնը Յամագաթա քաղաքն է։ Տարածքը կազմում է 9 323,46 կմ², բնակչությունը՝ 1 131 667 մարդ, և բնակչության խտությունը՝ 121,38 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տոհոկու տարածաշրջան Կատեգորիա:Ճապոնիայի պրեֆեկտուրաներ
Սիրտ-անոթային հիվանդություն
Սիրտանոթային հիվանդություն, հիվանդությունների խումբ, որը ներառում է սրտի և արյունատար անոթների ախտահարումը ։ Սիրտանոթային հիվանդությունն ներառում է գլխավորապես պսակաձև (կորոնար) անոթների հիվանդությունը, ինչպիսիք են օրինակ՝ կրծքահեղձուկը (ստենոկարդիա) և միոկարդի (սրտամկանի) ինֆարկտը։ Սիրտանոթային հիվանդությունների մեջ ներառված են նաև՝ կաթված, սրտային անբավարարություն, սրտի գերճնշումային հիվանդություն, սրտի ռևմատիկ ախտահարում, կարդիոմիոպաթիա, առիթմիա, սրտի բնածին հիվանդություն, փականային անբավարարություն, կարդիտներ, աորտայի անևրիզմա, ծայրամասային զարկերակների հիվանդություն, թրոմբոէմբոլիկ հիվանդություն և երակային թրոմբոզ ։
Հիվանդության առաջացման մեխանիզմը կախված է հիվանդության տեսակից ։ Կորոնար անոթների հիվանդությունը, կաթվածը և ծայրամասային զարկերակների հիվանդությունը ներառում են աթերոսկլերոզը ։ Սա կարող է պայմանավորված լինել բարձր զարկերակային ճնշմամբ, ծխախոտի օգտագործմամբ, շաքարային դիաբետով, թերշարժունաությամբ, գիրությամբ, արյան մեջ խոլեստերոլի բարձր պարունակությամբ, սխալ սննդակարգով, ալկոհոլի չարաշահմամբ և այլ պատճառներով ։ Սիրտանոթային հիվանդություններից մահվան պատճառ են հանդիսանում գերճնշումային հիվանդությունը 13%, ծխախոտի օգտագործումը 9%, շաքարային դիաբետը 6%, թերշարժունությունը 6% իսկ գիրությունը 5% դեպքերում ։ Սրտի ռևմատիկ ախտահարման պատճառ կարող է հանդիսանալ կոկորդի չբուժված կամ թերի բուժված ստրեպտոկոկային ախտահարումը ։
Կարելի է ասել, որ սիրտանոթային հիվանդությունների 90%-ը հնարավոր է կանխարգելել ։ Աթերոսկլերոզը կարելի է կանխարգելել ռիսկի գործնները նվազեցնելու միջոցով՝ առողջ և ճիշտ սննդակարգի օգտագործում, ֆիզիկական բավարար ակտիվություն, ծխախոտի և ալկոհոլի օգտագործման բացառում ։ Ռիսկի գործոնների բուժում՝ արյան բարձր ճնշման կարգավորում, արյան մեջ լիպիդների և գլյուկոզայի քանակի կարգավորում ։ Ստրեպտոկոկային վարակների անտիբիոտիկային բուժումը կարող է նվազեցնել ռևմատիկ սրտի առաջացման հավանականությունը։ Ասպիրինի օգտագործումը առողջ մարդկանց շրջանում անօգուտ է  ։
Սիրտանոթային հիվանդությունները մահացությամբ զբաղեցնում են առաջին տեղը, բացառություն է կազմում Աֆրիկան 2015 թվականին մահացության 17.9 միլիոնը (32.1%) բաժին է ընկնում սիրտանոթային հիվանդությանը, իսկ 1990 թվականին սիրտանոթային հիվանդությունը մահվան պատճառ է հանդիսացել բնակչության 12.3 միլիոնի (25.8%) մոտ ։ Սիրտանոթային հիվանդությունը մահվան պատճառ է հանդիսանում մեծ մասամբ զարգացող երկներում ։ Պսակաձև անոթների հիվանդությունը և կաթվածը մահվան են բերում տղամարդականց 80%-ի իսկ կանանց 75%-ի մոտ ։ Սիրտանոթային հիվանդությամբ հիմնականում հիվանդանում են մեծահասակները։ ԱՄՆ֊ի բնակչության 20-40 տարեկան անձանց 11%-ի, 40-60 տարեկանների 37%-ի, 60-80 տարեկանների 71%-ի և 80 տարեկանից բարձր տարիքի մարդկանց 85%-ի մոտ հայտանաբերվել է սիրտանոթային հիվանդություն ։ Պսակաձև անոթների հիվանդությունից մահանում են զարգացած երկրներում հիմնականում 80 տարեկան մարդիկ, իսկ զարգացող երկրներում՝ 68 տարեկան մարդիկ։ Հիվանդության սկզիբը տղամարդկանց մոտ սկսվում է ավելի վաղ, քան կանանց մոտ։
Տեսակներ
Սիրտանոթային հիվանդությունների մեծ մասն ընդգրկում է արյունատար անոթները։ Դրանք հաճախ հայտնի են որպես անոթային հիվանդություն։ Սիրտանոթային հիվանդություններ, որոնք ախտահարում են սիրտը՝
Ռիսկի գործոններ
Կան բազմաթիվ ռիսկի գործոններ, որոնցից են օրինակ՝ տարիքը, սեռը, ծխախոտամոլությունը, ֆիզիկական թերակտիվությունը, ալկոհոլամոլությունը, անառողջ սնունդը, ճարպակալումը, ժառանգական նախատրամադրվածությունը, ընտանեկան ծանրաբեռնված անամնեզը, գերճնշումը, շաքարային դիաբետը, արյան մեջ խոլեսթերոլի բարձր քանակը, չախտորոշված ցելիակիան, հոգեսոցիալական գործոնները, աղքատությունը, ցածր կրթական մակարդակը և օդի աղտոտվածությունը  ։ Մինչդեռ որոշ ռիսկի գործոններ բնորոշ են մարդկանց փոքր խմբերի, պայմանավորված տվյալ էթնիկ խմբի սովորույթներով և ապրելաոճով ։ Ռիսկի գործոններից որոշները, ինչպես օրինակ՝ տարիքը, սեռը, ընտանեկան անամնեզը, գենետիկ նախատրամադրվածությունը հնարավոր չէ կանխարգելել, սակայն սիրտանոթային հիվանդությունների առաջացման հավանականությունը կարելի է նվազեցնել կենսակերպի փոփոխման, սոցիալական վիճակի բարելավման և դեղորայքային բուժման միջոցով (օրինակ՝ գերճնշման, հիպերլիպիդեմիայի և արյան մեջ գլյուկոզայի քանակի կարգավորում) ։ Հավելյալ քաշով հիվանդները կորոնար անոթների աթերոսկլերոզի առաջացման ռիսկի խմբում են ։
Գենետիկ նախատրամադրվածություն
Գենետիկ գործոնները ազդում են սիրտանոթային հիվանդությունների զարգացմանը 55 տարեկանից ցածր տարիքի տղամարդկանց և 65 տարեկանից ցածր տարիքի կանանց շրջանում ։ Սիրտանոթային հիվանդության առաջացման հավանականությունը 3 անգամ ավելի մեծ է այն անձանց շրջանում, ում ծնողները ևս ունեցել են սիրտանոթային հիվանդություն ։
Տարիք
Տարիքը սիրտանոթային հիվանդությունների զարգացման ամանակրևոր ռիսկի գործոններից է, քանի որ կյանքի յուրաքանչյուր հաջորդ տասնամյակում եռապատկվում է սիրտանոթային հիվանդությունների զարգացման հավանականությունը ։ Պսակաձև անոթներին ճարպային շերտի առաջացումը կարող է սկսվել դեռևս պատանեկության տարիքից ։ Սրա մասին է վկայում այն հանգամանքը, որ կորոնար հիվանդությունից մահացողների 82%֊ը 65 տարեկանից մեծ է ։ Միաժամանակ 55 տարեկանից հետո յուրաքանչյուր տասնամյակ կրկնապատկվում է կաթվածի հավանականությունը ։
Տարիքային առանձնահատկությամբ է պայմանավորված նաև անոթի պատի մեխանիկական և կառուցվածքային փոփոխությունները, ինչպես օրինակ զարկերակների էլաստիկության կորուստը ։
Սեռ
Միջին տարիքի մարդկանց շրջանում գրանցվել է տղամարդկանց հիվանդացության 2-5 անգամ ավելի բարձր մակարդակ, քան կանանց մոտ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության աշխատություններում նկարագրվում է, որ սեռով պայմանավորված մահացության մոտավորապես 40% բաժին է ընկնում սիրտանոթային հիվանդություններին ։ Մեկ այլ աշխատության մեջ նկարագրվում է, որ սեռային տարբերությամբ է պայմանավորված սիրտանոթային հիվանդություններով հիվանացության դեպքերի մոտ կեսը ։ Առաջարկված տեսություններից մեկում էլ նկարագրվում է, որ սեռային տարբերությամբ պայմանավորված սիրտանոթային հիվադնացության պատճառներից մեկը հորմոնալ տարբերությունն է, գլխավորապես պայմանավորված կանանց մոտ էստրոգենների արտադրությամբ ։ Էստրոգենը կարող է հանդիսանալ գլյուկոզի մետաբոլիզմի ու հեմոստատիկ համակարգի խթանիչ, և կարող է դրական ազդեցություն ունենալ էնդոթելիալ բջիջների ֆունկցիայի վրա ։ Էստրոգենների արտադրությունը նվազում է մենոպաուզալ շրջանից հետո, որը կարող է պատճառ հանդիսանալ կանանց մոտ աթերոգեն հատկությունների ավելացման՝ նվազում է բարձր խտության լիպոպրոտեինների քանակը և բարձրանում է ցածր խտության լիպոպրոտեինների քանակը։
Տղամարդկանց և կանանց միջև կա նշանակալի տարբերություն քաշի, հասակի, մարմնի ճարպի տեղաբաշխման, սրտի զարկերի և կաթվածի հավանականության առաջացման մեջ ։ Ավելի մեծ տարիքում ի տարբերություն տղամարդկանց՝ կանանց մոտ ավելի արտահայտված է խոշոր զարկերակների պուլսացիան և կարծրացումը՝ պայմանավորված տարիքային առանձնահատկություններով ։ Սա կարող է պայմանավորված լինել կանանց մոտ մարմնի և զարկերակների համեմատաբար փոքր չափերով, պետք է նշել, որ այս առանձնահատկությունը մենոպաուզա անկախ է։
Ծխախոտ
Առողջության վրա բացասական ազդեցություն կարող է ունենալ ինչպես ակտիվ, այնպես էլ պասիվ ծխելը Սիրտանոթային հիվանդությունների մոտ 10%֊ը պայմանավորված է ծխախոտի օգտագործմամբ, այնուամենայնիվ այն մարդիկ, ովքեր դադարեցնում են ծխախոտի օգտագործումը մինչև 30 տարեկան հասակը նրանց մոտ սիրտանոթային հիվանդությամբ հիվանդանալու հավանականությունը այնքան ցածր է լինում, որքան երբեք ծխախոտ չօգտագործածների մոտ ։
Սննդակարգ
Սննդակարգում ճարպերով հագեցած և աղի մեծ չափաբաժնով օգտագործումը, իսկ մրգերի, բանջարեղենի և ձկների քիչ քանակով օգտագործելը կարող է բարձրացնել սիրտանոթային հիվանդությունների առաջացման հավանականությունը։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը նկարագրում է մահվան դեպքերի 1.7միլիոն դեպք, որը պայմանավորված է սննդի ռացիոնում մրգերի և բանջարեղենի քիչ քանակությամբ ։ Աղի քիչ չափաբաժնով կիրառումը կարևոր է արյան ճնշման կարգավորման և սիրտանոթային հիվանդության առաջացման նվազեցման գործում ։ Էներգետիկ բարձր արժեք ունեցող սննդամթերքները, որոնցից են ճարպով կամ շաքարով հարուստ սնունդը նպաստում են ճարպակալման առաջացմանը, միաժամանակ մեծացնելով նաև սիրտանոթային հիվանդությամբ հիվանդացության հավանականությունը ։ Ըստ Կոքրանի կատարած հետազոտությունների սննդի ռացիոնում կենդանական ճարպի փոխարինումը բուսական յուղերով զգալիորեն նվազեցնում է սիրտանոթային հիվանդության առաջացման հավանականությունը։
Կենդանական ճարպի բացառումը կամ քիչ քանակով օգտագործումը 17%֊ով նվազեցնում է սիրտանոթային հիվանդությունների և կաթվածի առաջացումը Տրանս֊կոնֆիգուրացիայով ճարպերի օգտագործումը բացասաբար է ազդում արյան մեջ լիպիդների և հակաբորբոքային մարկերների շրջանառության վրա, այդ իսկ պատճառով ռիսկի խմբում գտնվող մարդկանց խորհուրդ է տրվում ճարպերով աղքատ դիետա ։ Ըստ ԱՀԿ֊ի 2018 թվականի տվյալների տրանս֊կոնֆիգուրացիայով ճարպերի օգտագործումը հանգեցնում է կես միլիոն բնակչության մահվան ։ Կարևոր է նաև շաքարի քանակի կագավորումը, քանի որ այն կարող է բերել արյան ճնշման բարձրացման և բացասական ազդեցություն ունենալ արյան լիպիդային կազմի վրա ,։
Շաքարի մեծ չափաբաժիններով կիրառումը կարող է ռիսկի գործոն հանդիսանալ նաև շաքարային դիաբետի առաջացման համար ։ Մսամթերքի և աղի չարաշահումը ևս կարող է հանդիսանալ սիրտանոթային հիվանդություն ռիսկի գործոն ։
Ալկոհոլի օգտագործման և սիրտանոթային հիվանդությունների առաջացման միջև կապը պայմանավորված է ալկոհոլի օգտագործման քանակով։ Ալկոհոլի չարաշահման դեպքում բարձրանում է հիվանդացության մակարդակը Քիչ չափաբաժնով ալկոհոլի օգտագործումը առանց հարբեցողության էպիզոդների կրճատում է հիվանդանլու հավանակնաությունը ։ Պետք է նշել նաև, որ ալկոհոլի օգտագործումը բազմաթիվ հիվանդությունների առաջացման պատճառ կարող է հանդիսանալ ։
Քուն
Քնի այնպիսի խանգարումները ինչպիսիք են ապնոեն և անքնությունը, ինչպես նաև քնի քիչ և շատ երկար տևողությունը, կապված են ավելի բարձր սիրտ-նյութափոխանակային ռիսկի հետ ։
Ցելիակիա
Չբուժված ցելիակիան կարող է պատճառ հանդիսանալ սիրտանոթային բազմաթիվ հիվանդությունների առաջացման, որոնցից շատերը կարելի է կանխել գլյուտեն֊անկախ դիետայով բուժման միջոցով։ Այնուամենայնիվ հիվանդության ախտորոշման և բուժման ուշացումը կարող է բերել սրտի անդարձելի ախտահարման ։
Օդի աղտոտվածություն
Պոլյուտանտները ուսումնասիրվել են սրտանոթային համակարգի վրա իրենց ունեցած կարճատև և երկարատև ազդեցության պատճառով։ Ներկայումս PM2.5ը հիմնական օջախն է, որի գրադիենտներն օգտագործվում են սիրտանոթային հիվանդության ռիսկերը որոշելու համար։ Յուրաքանչյուր 10μg/m3֊ը PM2.5֊ից երկարատև ազդեցության պայմաններում սիրտանոթային հիվանդությունից մհացության 8-18% դեպք է գրանցվել ։ PM2.5-ով խթանված պսակաձև անոթային հիվանդությունը կանանց մոտ ռիսկի հարաբերականությամբ ավելի բարձր էր (1.42), քան տղամարդկանց մոտ (0,99) Ընդհանուր առմամբ, երկարատև PM ազդեցությունը բարձրացնում է աթերոսկլերոզի և բորբոքման զարգացման հաճախականությունը։ Ինչ վերաբերում է կարճատև ազդեցությանը (2 ժամ), յուրաքանչյուր 25μg/m3֊ը PM2.5֊ից նպաստում է սիրտանոթային հիվանդությամբ մահացության ռիսկի 48%-ով աճին ։ Ազդեցության ընդամենը 5 օրվա ընթացքում, նկատվեց սիստոլիկ (2.8mmHg) և դիաստոլիկ (2.7 mmHg)արյան ճնշման բարձրացում յուրաքանչյուր 10,5μg/m3֊ը PM2.5֊ից ։ Մեկ այլ հետազոտություն ներառել է PM2.5֊ի ազդեցությունը ոչ կանոնավոր սրտի զարկերի համար, նվազեցրել է սրտի զարկերի հաճախականության փոփոխությունը և ամենակարևորը, սրտի կանգը ։ PM2.5-ը կապված է նաև քնային զարկերակների հաստացման և սուր միոկարդիալ կաթվածի ռիսկի աճի հետ ։
Աշխատանք
Չկան բավականաչափ տվյալներ աշխատանքի և սիրտանոթային հիվանդության առաջացման միջև առկա կապի մասին, սակայն կան տվյալներ որոնց համաձայան թույների ներգործության, էքստերմալ տաք և սառը միջավայրերի, ծխախոտամոլության, հոգեկան անկայուն վիճակների՝ սթրեսի, դեպրեսիայի դեպքում մեծանում է հիվանդացության հավանականությունը ։
Քիմիական ռիսկի գործոններ
2017 թվականի տվյալներով ապացուցված է սիլիկատների, գազային արտանետումների և եռակցման հետ կապված սիրտանոթային հիվանդությունների առաջացման միջև կապը ։ Կապ կա նաև մկնդեղի, բենզպիրենի, կապարի, պայթուցիկների, ածխածնի երկօքսիդի, ածխածնի մոնօքսիդի և այլ քիմիական վնասակար նյութերի հետ աշխատողների մոտ սիրտանոթային հիվանդության առաջացման մեջ  ։ Սիլիկատների և ազբեստի հետ աշխատանքը կարող է բերել նաև թոքային սրտի առաջացման ։
Սոմատիկ մուտացիա
2017 թվականի տվյալներով պարզված է, որ լեյկեմիան, որը կապված է արյան սպիտակ տարրերի մուտացիայի հետ կարող է մեծացնել սիրտանոթային հիվանդությունների առաջացման հավանականությունը։ Հետազոտություններ են անցակացվում պարզելու գենետիկ մուտացիայի, կլոնալ հեմատոպոեզի և սիրտանոթային հիվանդությունից մահացության միջև կապը ։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Սա շատ կարևոր է, հաշվի առնելով, որ 3 մարդուց 1- ը մահանում է աթերոսկլերոզի բարդություններից։ Սիրտանոթային հիվանդությունների մասին տեղեկատվության տարածումը թույլ կտա կանխարգելել դրանց զարգացումը։ Ճարպակալումը, շաքարային դիաբետը, երիկամի հիվանդությունները և հիպերխոլեստերոլեմիան կպված են սիրտանոթային հիվանդության հետ, ընդ որում շաքարային դիաբետով հիվանդները 2-4 անգամ ավելի հաճախ են մահանում սիրտանոթային հիվանդություններից, քան առանց շաքարային դիբաետի մարդ  ։
Սկրինինգ
Սկրինինգային ԷԿԳ հետազոտություն (կատարվում է ինչպես հանգստի, այնպես էլ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ) խորհուրդ չի տրվում կատարել անախտանիշ մարդկանց շրջանում, ովքեր պատկանում են ռիսկի ցածր խմբին, քանի որ ինֆորմատիվ չէ ։ Ներառում է երիտասարդ մարդկանց, ովքեր չեն պատկանում որևէ ռիսկի խմբի ։ ԷԿԳ֊ն ախտորոշիչ նշանակություն չունի նաև ռիսկի խմբում գտնվող անձանց մոտ ։ Էխոսրտագրությունը, սցինտիգրաֆիան և սթրես թեստը խորհուրդ չի տրվում կատարել ռիսկի ցածր խմբում գտնվող անձանց մոտ, ովքեր չունեն որևէ գանգատ ։
Առողջության համաշխարհային ինստիտուտը խորհուրդ է տալիս 2 տարեկանից սկսած հետազոտել այն երեխաներին, ում ընտանեկան անամնեզում կա սրտային որևէ հիվանդություն կամ լիպիդային փոխանակության խանգարում ։ Դա հնարավորություն կտա ռիսկի խմբում գտնվող անձանց վաղ հայտնաբերման և կյանքի որակի բարձրացման ու առողջ ապրելակերպի շնորհիվ կանխել հիվանդության հնարավոր զարգացումը ։
Սկրինինգի և առաջնային միջամտության համար ընտրությունը կատարվում է օգտագործելով բազմաթիվ սանդղակներ և հաշվարկելով ռիսկը ։ Այս դասակրագումը բաժանում է մարդկանց, ովքեր ստանում են դեղորայք նրանցից, ում մոտ կատարվում է միայն կենսակերպի փոփոխություններ։ Այսպիսի սանդղակների բազմազանությունը շատ մեծ է, սակայն ոչ բոլորի արդյունավետությունն է ապացուցված ։ Ռսիկի գնահատումը ունի շատ քիչ զգայունություն առանձին խմբերի համար ։
Կանխարգելում
Սիրտանոթային հիվանդությունների առաջացումից 90% դեպքերում հնարավոր է խուսափել ռիսկի գործոնների հնարավոր վերացման կամ կանխարգելման միջոցով ։ Ներկայումս սիրտանոթային հիվանդությունների կանխարգելումն ներառում է՝
Ուղեցույցների մեծ մասը խորհուրդ է տալիս կիրառել կանխարգելիչ մեթոդների համակցումներ։ 2015 թվականին կատարված Կոքրան ակնարկը հայտնաբերեց որոշակի ապացույցներ, որ միանգամից մի քանի ռիսկի ֆակտորների վրա ազդեցությունը կարող է լինել արդյունավետ, օրինակ՝ զարկերակային ճնշում, մարմնի քաշ և գոտկատեղի շրջագիծ, այնուամենայնիվ փաստերը սահմանափակ էին ։ Գերճնշում, դիաբետ, հիպերլիպիդեմիա կամ սիրտանոթային հիվանդության պատմություն չունեցող մարդկանց շրջանում սննդակարգի և կենսակերպի փոփոխությունները էական նշանակություն չեն ունեցել և, հետևաբար, ցուցված չեն ։ Մեկ այլ ակնարկ ցուց է տվել, որ գնահատման սանդղակների կիրառումը կարող է քիչ քանակով նվազեցնել սիրտանոթային հիվանդությունների ռիսկի գործոնները։ Այնուամենայնիվ չկա որևէ փաստ, որ այս սանդղակներ ազդեցություն ունեն սիրտանոթային միջադեպերի հաճախականության վրա ։
Սննդակարգ
Մրգերով և բանջարեղենով հարուստ դիետան կարող է նվազեցնել սիրտանոթային հիվանդությունների քանակը և մահացության մակարդակը ։ Երբեմն նաև առաջարկվում է Միջերկրածովյան դիետա, քանի որ այն ավելի օգտակար և արդյունավետ է, քան ճարպով աղքատ դիետան ։ Միջերկրածովային դիետան կարող է խթան հանդիսանալ բազմաթիվ ռիսկի գործոնների վերացման համար, որպես օրինակ կարգավորում է խոլեստերոլի քանակը և զարկերակային ճնշումը ։ Հիպերտենզիան կանխարգելելու համար նշանակում են ընդեղենով, ձկով, մրգերով և բանջարեղենով հարուստ, իսկ քաղցրավենիքով,կարմիր մսով և ճարպով աղքատ դիետա, այս դիետան հնարավորություն է տալիս նվազեցնել արյան ճնշումը, կարգավորել արյան մեջ խոլեստերինի քանակը , և կարգավորել նյութափոխանակությունը  ։
Բարձր կամ նորմալ զարկերակային ճնշմամբ անձանց մոտ աղի քանակի սահմանափակումը չունի ապացուցված արդյունքներ։ Սրտային անբավարարությամբ հիվանդների մոտ արդյունքներն ավելի խոստումնալից են։ Ապացույցներ կան, որ աղի մեծ քանակով ընդունումը բարձրացնում է սիրտանոթային մահացությունը, ինչպես նաև կաթվածի և ձախ փորոքի գերաճի ռիսկը։
Դեղաբուժում
Հակագերճնշումային դեղամիջոցները անկախ տարիքային խմբի պատկանելիությունից, հիվանդանալու ռիսկի հավանականությունից կամ բարձր ճնշման առկայությունից նվազեցնում են ռիսկի խմբում գտնվողների մոտ սիրտանոթային հիվանդության առաջացման հավանականությունը։ Հիմնականում բոլոր հակագերճնշումային դեղերը սիրտանոթային հիվանդության կանխարգելման ժամանակ հավասար ազդեցություն ունեն, սակայան օգտագործման ժամանակ առաջացնում են յուրաքանչյուր դեղին բնորոշ սպեցիֆիկ ելք ։ Կարևոր է ճնշման ճիշտ կարգավորումը, քանի որ արյան նորմալ ճնշման պահպանումը նվազեցնում է հիվանդության առաջացման հավանականությունը, այդ իսկ պատճառով երբեմն անհրաժեշտ է լինում մի քանի դեղերի համակցում ։ Ստատիններն արդյունավետ կերպով նպաստում են սիրտանոթային հիվանդության կանխարգելմանն այն անձանց մոտ, ովքեր անամնեզում ունեն սիրտանոթային հիվանդությամբ հիվանդացության դեպք ։ Ռիսկի խմբում գտնվող, սակայն անամնեզում սիրտանոթային հիվանդություն չունեցողների մոտ ստատինները նվազեցնում են մահվան հավանականությունը ։ Ըստ Միացիալ Նահանգների ուղեցույցերի ստատիններ կիրառվում են սիրտանոթային հիվանդությամբ հիվանդանալու 12%-ից ավել հավանականություն ունեցողների մոտ ։ Վիտամին B3(PP), ը, ֆիբրատները, խոլեստերիլէսթեր փոխակերպող սպիտակուցը կարող են նվազեցնել բարձր խտության լիպոպրոտեինների քանակն արյան մեջ, սակայն չունենան որևէ ազդեցություն հիվանդության ռիսկի նվազեցման գործում, այն մարդկանց մոտ, ովքեր արդեն իսկ կիրառում են ստատիններ ։ Հակաշաքարախտային դեղամիջոցները կարղ են նվազեցնել սիրտանոթային հիվանդությամբ հիվանդանալու հավանականությունը շաքարային դիաբետի 2-րդ տիպով հիվանդների շրջանում, սակայն դեռևս չկան այդ կապը հաստատող վերջնական հետազոտություններ Ասպիրինի երկարատև կիրառումը ռիսկի ցածր խմբերում կարող է բերել լուրջ արյունահոսությունների առաջացման, այդ իսկ պատճառով ասպիրինը կիրառում են արդեն իսկ առկա սրտի իշեմիկ հիվանդության ժամանակ ։ Քանի որ ասպիրինի կիրառման ժամանակ օգուտ֊վնաս հարաբերակցությունները հավասար են միմյանց, այդ իսկ պատճառով ցածր ռիսկի խմբերում այն կիրառելի չէ ։ Խորհուրդ է տրվում ասպիրին կիրառել կանանաց դեպքում 55 տարեկանից իսկ տղամարդկանց դեպքում 45ից ցածր տարիքի մարդկանց, իսկ ավելի բարձր տարիքի մարդկանց շրջանում կիրառվում է հաշվի առնելով օգուտ֊վնաս հարաբերակցությունը ։
Ֆիզիկական ակտիվություն
Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ կորոնար հիվանդությունից մահացության 6%֊ը պայմանավորված է ֆիզիկական թերակտիվությամբ ։ Կորքանի հետազոտությունների համաձայն յոգան որոշակի դրական ազդեցություն ունի արյան ճնշման և խոլեստերինի քանակի կարգավորման գործում ։
Վարում
Սրտային հիվանդությունները բուժելի են սկզբնական կենսակերպի փոփոխությունների դեպքում ։ Գրիպը կարող է բարձրացնել սրտամկանի ինֆարկտի և կաթվածի ռիսկը, այդ պատճառով գրիպի դեմ պատվաստումը նվազեցնում է այդ ռիսկերը ։
Համաճարակաբանություն
Սիրտանոթային հիվանդությունները մահվան հիմնական պատճառն են ամբողջ աշխարհում, բացառությամբ Աֆրիկայի ։ 2008 թվականին մահերի 30%- ը առաջացել է սիրտանոթային հիվանդություններ հետևանքով։ Հաստատված է, որ մինչև 2030 թվականը տարեկան 23 միլիոնից ավել մարդ կմահանա այս հիվանդություններից։
Ամբողջ աշխարհում սիրտանոթային հիվանդությունների 60%—ը Հարավային Ասիայում է։ Սա կարող է լինել գենետիկ նախատրամադրվածության և միջավայրի պայմանների հետևանքով ։
Հետազոտություններ
Սիրտանոթային հիվանդությունների հետազոտությունը սկսվել է դեռևս 18- րդ դարից ։ Պատճառները, կանխարգելումը, բուժումը մնում են կենսաբժշկական հետազոտությունների ակտիվ դաշտեր։
Վերջերս ուսումնասիրվում է կապը բորբոքման և աթերոսկլերոզի միջև և նորագույն բուժման մեթոդների արդյունավետությունը  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիրտ-անոթային հիվանդություններ
Իզոլա Վիչենտինա
Բնակչությունը կազմում է 13735 մարդ, բնակչության խտություն՝ 687 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 20 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 36031։ Հեռախոսային կոդ՝ 0444։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Պետրոս առաքյալը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի հունիսի 29-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գյուղատնտեսական ռիսկերի ապահովագրություն
Գյուղատնտեսական ռիսկերի ապահովագրություն, գույքային ապահովագրության տարատեսակ։ Ներառում է մշակաբույսերի, բերքի և բազմամյա տնկարկների, գյուղատնտեսական կենդանիների, գյուղատնտեսական կազմակերպությունների և ֆերմերային տնտեսական ունեցվածքի և գյուղատնտեսության հետ կապված այլ ռիսկերի ապահովագրությունը։
Մշակաբույսերի և տնկիների ապահովագրություն
Մշակաբույսերի և բազմամյա տնկիների ապահովագրությունը իրականացվում է երաշտի, փոթորկի, ջրհեղեղի, սառնամանիքի, կարկտահարության, տարբեր հիվանդությունների և վնասատու բույսերի պատճառած ամբողջական կորստից կամ վնասից։ Վնասի չափը որոշվում է ըստ ապահովագրության պայմանագրով սահմանված գնի։ Պայմանագրերը կնքվում են նախօրոք, մինչև ցանքը՝ հաշվի առնելով մշակաբույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունները և նրանց աճի պայմանները։ Եթե տեղի է ունեցել մշակաբույսի ամբողջ բերքի կորուստ ողջ ցանքատարածության վրա, ապա վնասը որոշվում է Վ = Ամ x Մ բանաձևով, որտեղ Վ-ն վնասն է ցանքատարածության ամբողջ մակերեսի հաշվով, Ամ-ն մեկ հեկտարից ստացված ապահովագրված բերքի միջին արժեքն է, Մ-ն՝ ցանքատարածության ընդհանուր մակերեսը։
Կենդանիների ապահովագրություն
Կենդանիների ապահովագրության պատահարներ են համարվում նրանց անկումը, հարկադրված վերացումը՝ հիվանդությունների, դժբախտ պատահարների, տարբեր աղետների և դեպքերի հետևանքով։ Ապահովագրությամբ հատուցվում են միայն ուղղակի վնասները և ոչ արտադրանքի կորուստը, որը համարվում է անուղղակի վնաս։ Կենդանիների անկման դեպքում վնասը հավասար է դրանց հաշվեկշռային արժեքին, հարկադրաբար ոչնչացման դեպքում վնասը որոշվում է հաշվեկշռային արժեքի և սննդի մեջ պիտանի մսի իրացման գնի տարբերության չափով։ Ապահովագրության պայմանագրով սահմանված ապահովագրական գումարները չեն կարող գերազանցել կենդանիների իրական արժեքները։
Գյուղացիական և ֆերմերային ապահովագրություն
Գյուղացիական և ֆերմերային տնտեսութունների շենքերի, շինությունների, մեքենաների, մեխանիզմների և սարքավորումների անավարտ ու պատրաստի արտադրանքի, փոխադրամիջոցների ապահովագրությունն իրականացվում է գույքի ապահովագրության հիմնական սկզբունքներին համապատասխան։
ՀՀ ԶՈՒ սերժանտ
ՀՀ ԶՈՒ սերժանտ, զինվորական կոչում, որը կրում են Հայաստանի զինված ուժերի և վերջինիս ենթակայության տակ գտնվող Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի այն զինծառայողները, ովքեր ստորաբաժանման կամ բարձրագույն հրամանատարության կողմից ստացել են այն։ ՀՀ ԶՈՒ սերժանտ զինվորական կոչումը ներկայացնող ուսադիրը բաղկացած է երեք V–աձև նշաններից, որոնց սուր ծայրերն ուղղված են ներքև։ Սերժանտ կոչում ստացած զինծառայողները դասվում են սերժանտների շարքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ ԶՈՒ կոչումներ
Մեծ թերմոդինամիկական պոտենցիալ
Մեծ թերմոդինամիկական պոենցիալ, վիճակագրական մեխանիկայում հատկապես բաց համակարգերում ոչ դարձելի պրոցեսների համար կիրառվող մեծություն։ Մեծ թերմոդինամիկական պոտենցիալը մեծ վիճակագրական համույթի բնութագրական վիճակի ֆունկցիա է։
Սահմանում
Մեծ թերմոդինամիկական պոտենցիալը սահմանվում է որպես որտեղ U-ն ներքին էներգիան է, T-ն՝ համակարգի ջերմաստիճանը, S-ը՝ էնտրոպիան, μ-ն՝ քիմիական պոտենցիալը, N-ը՝ մասնիկների թիվը համակարգում։
Մեծ պոտենցիալի փոփոխությունը տրվում է բանաձևով, որտեղ P-ն ճնշումն է, V-ն՝ ծավալը։ Կիրառելով թերմոդինամիկայի հիմնարար առնչությունը (թերմոդինամիկայի առաջին և  երկրորդ սկզբունքները համատեղ)՝
Երբ համակարգը թերմոդինամիկական հավասարակշռության, վիճակում է, ΦG-ն նվազագույնն է։ Սա կարելի է հասկանալ՝ պատկերացնելով, որ  dΦG-ն զրո է, եթե ծավալը ֆիքսված է և ջերմաստիճանն ու քիմիական պոտենցիալը դադարել են փոխվել։
Լանդաուի ազատ էներգիա
առնչությունը՝ ռուս ֆիզիկոս Լև Լանդաուի անունով։ Կախված համակարգի պայմաններից՝ այն կարող հանդես գալ որպես թերմոդինամիկական մեծ պոտենցիալը համարժեքը։ Հոմոգեն միջավայրերի համար կարելի է ստանալ ։
Իդեալական գազ
Իդեալական գազի համար որտեղ Ξ-ն վիճակագրական գումարն է, kB-ն՝ Բոլցմանի հաստատունը, Z1-ը՝ վիճակագրական գումարը 1 մասնիկի համար, իսկ β = 1/kBT-ն՝ հակադարձ ջերմաստիճանը։ eβμ-ն Բոլցմանի գործոնն է։
Ժիգմոնդ Մորից
Ժիգմոնդ Մորից (Móricz Zsigmond, ), հունգար անվանի գրող, ռեալիստական (իրապաշտական) ուղղության ներկայացուցիչ