cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ափիոնային առաջին պատերազմ
Նախապատմություն
Չնայած այն հանգամանքին, որ Անգլիան Նեպիրին ուղարկել էր որպես իր առևտրային և դիվանագիտական ներկայացուցչի, Չինաստանի տեսանկյունից նա ընդամենը անգլիական վաճառականների ներկայացուցիչն էր, այսինքն՝ ոչ այնքան բարձր, որպեսզի կարողանար անմիջականորեն շփվել մարզպետի հետ։ Դա շատ դեպքերում կանխորոշում էրՆեպիրի առաքելության անհաջողությունը։ Նրա՝ Լյանգուանի մարզպետին ուղղված նամակը հետ վերադարձվեց, և ի պատասխան նամակը՝ խնդրողական բնույթի փոխելուն տրված մերժմանը, կայսերական կողմը պահանջեց «անամոթին» հեռացնել Գուանչժոուից։ Նեպիրը չցանկացավ ենթարկվել, և դրա հետևանքներն ի հայտ եկան 1834 թվականի օգոստոսին և սեպտեմբերին, երբ դադարեցվեց սննդամթերքի մատակարարումը անգլիական գործարանի չինական անձնակազմին և սահմանվեց առևտրային արգելք։ Հակամարտությունն արագորեն հասունանում էր։ Երբ ցիննական զորքերը գործարանն արգելափակեցին ցամաքի կողմից, անգլիացիներն այնտեղ զորք իջեցրեցին և Սիցզյանի գետաբերանին երկու ֆրեգատ կանգնեցրեցին։ Դրան ի պատասխան չինական առափնյա զինաշարերը պատնեշապատման կրակ բացեցին։ Ցիննական կողմի ամրությունը, զինված հակամարտություն սկսելու և դրանով իսկ առևտրային հարաբերությունների խափանման վախը Նեպիրին ստիպեցին լքել չինական տարածքները։ Դրանից հետո Լյանգուանի իշխանությունները վերսկսեցին առևտուրն այլ ազգերի, օրինակ՝ ամերիկացիների հետ, իսկ ահա բրիտանացիները պետք լքեին տարածքը՝ հեռանալով դեպի Վամպաո կամ Մակաո ։ Լորդ Նեպիրը ստիպված էր Մակաո վերադառնալ, որտեղ էլ մահացավ մի քանի օր անց ։ 1836 թվականի վերջին, 1837 թվականի սկզբին Գուանչժոուում տեղի ունեցավ անգլո֊չինական հարաբերությունների նոր սրում։ 1837 թվականից սկսած Անգլիան սկսեց Գուանդուն նահանգի առափնյա ջրերում մշտապես պահել իր նավերը։ 1830-ականների վերջին Չինաստանի հարավում իրավիճակը գնալով ավելի էր սրվում։ Լոնդոնյան ներկայացուցչությունը, այդ թվում՝ արտաքին գործերի նախարար Հենրի Պալմերսթոնը, վերջնականապես որոշեցին դիմել չինական շուկայի «բացման» ուժային տարբերակին։ Անհրաժեշտ էր ընդամենը քիչ թե շատ համոզիչ առիթ։
Հակամարտության սկիզբը
1839 թվականին կայսրը չինական կայսերական արտակարգ և լիազոր ներկայացուցիչ նշանակեց Լին Ցզեսյույին՝ հանձնարարելով վերացնել ափիոնի առևտուրը ։ Լինը բաց նամակ ուղարկեց Վիկտորիա թագուհուն՝ հարցականի տակ դնելով բրիտանական կառավարության բարոյական հիմնավորումը։ Նա գրում էր ․
Նամակը երբեք չհասավ թագուհուն՝ հիմնավորվելով միայն մեկ աղբյուրի վրա, որ այն կորսվել է տեղափոխման ժամանակ ։ Լինը խոստացավ, որ ոչինչ իրեն հետ չի կանգնեցնի իր առաքելություններից ։
Ռազմական գործողությունների մեկնարկի անմիջական առիթ դարձավ Լին Ցզեսյույի գործունեությունը, ով 1839 թվականի մարտին Գուանչժոուում անգլիացիներից և ամերիկացիներից պահանջեց ամբողջ ափիոնի հանձնում, իսկ երբ նրանք հրաժարվեցին ենթարկվել, Լին շրջափակեց արտասահմանյան գործարանների տարածքը և հետ կանչեց դրանց չին անձնակազմին։ Նա փակեց նաև կայսերական կապուղին ։ Ափիոնի առևտրով զբաղվողները և բրիտանական առևտրի վերակացու Չարլզ Էլիոթը ստիպված էին հանձնել թմրամիջոցի ամբողջ պաշարը՝ ավելի քան 19 000 արկղ և 2 000 տուկ, որոնք Լինի հրամանով ոչնչացվեցին։ Երբ «վիրավորված» անգլիացիները տեղափոխվեցին Մակաո, Լինը թույլատրեց Գուանչժոուում առևտրով զբաղվել միայն նրանց, ով ստորագրում էր ափիոն բերելուց հրաժարվելու գրություն։ Քանի որ անգլիացիները ցուցադրաբար արհամարհում էին չինական օրենքները, Լինը օգոստոսին խախտողներին արգելափակեց Մակաոյում և ստիպեց նրանց տեղավորվել իրենց նավերում։ Բրիտանացի մրցակիցների համառությունից օգտվեցին ամերիկացիները՝ իրենց առևտրի ընդլայնման նպատակով։ Շատ անգլիացիներ ձգտում էին կատարել պահանջվող պարտավորությունները։
Ափիոնի առևտրով զբաղվողների հզոր լոբբին բրիտանական կառավարությանը ստիպեց 1840 թվականի ապրիլին Չինաստանին պատերազմ հայտարարել։ Նույն ամսին 4000 զինվորներով 40 նավերի նավատորմը դուրս եկավ Հնդկաստանից՝ ուղևորվելով Չինաստան։
Անգլիական ուժեր
Բրիտանական էքսպեդիցիոն կորպուսը Հնդկաստանից դուրս գալու պահին բաղկացած էր 4 գնդերից․ Հնդկական զորքերից մասնակցում էին կամավորներ․ Բենգալյան նախագահության բանակից մասնակցում էր Բենգալյան կամավորական գունդը (689 անձ), Մադրասյան նախագահության բանակից մասնակցում էր սակրավորների բաժինը (324 անձ)։ Առկա էր նաև հրետանային բաժին՝ 67 անձ․ հնդկական զորքերի ընդհանուր թիվը կազմում էր 1 080 անձ։
Ցին կայսրության ուժեր
Պատերազմի սկզբի դրությամբ Ցին կայսրության զինված ուժերում հաշվվում էր 220 000 մարդ մանչժուրյան «ութշքանշանակիր բանակի» կազմից և 660 000 մարդ էթնիկ չինացիների «կանաչ շքանշանի զորքերի» կազմից։ Այդ ուժերը սփռված էին պետության ամբողջ տարածքով մեկ, և արդեն 35 տարի չէին մասնակցում կազմակերպված հակառակորդի դեմ տարվող ռազմական գործողություններին, լավագույն դեպքում կատարում էին ոստիկանական կամ հակապարտիզանական գործառույթներ։
Պատերազմի ընթացքը
Առաջին ռազմական բախումը տեղի ունեցավ 1839 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ անգլիական զորքերի կողմից Սիցզյանի գետաբերանին չինական նավերի վրա բացված կրակը։ Բուն պատերազմի սկիզբը համարվում է 1840 թվականի հուլիսը, երբ հրամանն արդեն ստացված էր, իսկ նավատորմը պատրաստ։
Անգլիական կողմի հիմնական մարտավարությունը նավատորմի խուսանավումն էր (Արևելաչինական ծովի ափի ուղղությամբ վերև դեպի Յանցզի գետի դելտա, մինչև կայսերական կապուղի), ամրությունների ռմբակոծումը գծային նավերով, ինչպես նաև կայսերական կապուղու (երկրի կարևորագույն տրանսպորտային զարկերակներից մեկի ) շրջափակումը։ Անգլիացիների ցամաքային բոլոր գործողությունները հեռանում էին ծովից կամ գետից և տարվում էին նավատորմի աջակցությամբ։ Չինական բանակի հիմնական մարտավարությունը հնացած, բայց մեծ քանակությամբ զինամթերքով հագեցած ամրությունների պաշտպանությունն էր, գետերի վրա արգելքների տեղադրումը, պայթուցիկներով բեռնված նավերով անգլիական նավատորմի վրա հարձակումները։
Պատերազմի ընթացքում անգլիական զորքերը ցուցադրեցին իրենց նավատորմի և զինամթերքի զգալի առավելությունը, բարձր ճարպկությունը և կազմակերպվածությունը։ Չինական զորքերը, այդ թվում նաև բարձրակարգ մանչժուրյան ջոկատները, չկարողացան լուրջ հակահարված տալ, ինչը պայմանավորված էր զինամթերքին տիրապետելու անբավարարությամբ, զորքի ընդհանուր թույլ պատրաստավածությամբ, բանակի ցածր մարտական ոգով։ Պատերազմի ընթացքում խոշոր մարտերն անցնում էին անգլիական կողմի համեմատաբար փոքր կորուստներով և վիրավորներով, սակայն վերջիններս առավել մեծ կորուստներ էին ունենում կլիմայական շոգ պայմանների և արևադարձային հիվանդությունների պատճառով։ Այնուամենայնիվ, չինական կողմի կորուստները զգալիորեն շատ էին։
Պատերազմի նախնական փուլը
1840 թվականի հունիսին ադմիրալ Ջորջ Էլիոթի (Չարլզ Էլիոթի եղբոր) էսկադրիլիան ժամանեց Չժուցզյանի գետաբերանի մոտ և շրջափակեց այն ։ Նավերը ղեկավարում էր Ջեյմս Բրեմերը։ Նա չինական կառավարությունից պահանջում էր փոխհատուցել ընդհատված առևտրի պատճառով բրիտանացիների կրած վնասները ։
Հուլիսին անգլիացիները Չժուցզյան նահանգի ափերի մոտ գրավեցին Չժոուշան կղզիախումբը՝ այնտեղ իրագործելով ավազակություն և բռնություններ։ Միայն դրանից հետո Պեկինում գիտակցեցին պատերազմի վտանգը և միջոցներ ձեռնարկեցին ափերի պաշտպանության համար։
«Բարբարոսները» մոտենում են մայրաքաղաքին
Նավերի և կայազորի մեծ մասը թողնելով Չժոուշան կղզիախմբում՝ անգլիական էսկադրիլիան շարժվեց հյուսիս՝ դեպի Դեղին ծով, հերթականությամբ շրջափակելով չինական նավահանգիստները։ Օգոստոսին այն հատեց Բոհայի ծոցը, մտավ Բայխեի գետաբերան և խարիսխ գցեց Դագուի ափերին։ Կայսրը, վախենալով Պեկինին «բարբարոսների» այդքան մոտ գտնվելու փաստից, փորձեց բանակցություններ սկսել Էլիոթի հետ։ Դրանք վարում էր Ցիշանը՝ Չժիլի նահանգի երեցը։ Պալմերստոնից նրան ուղարկված թղթում ներառված էին հետևյալ պահանջները՝ ոչնչացված ափիոնի արժեքի փոխհատուցում, «Գունխան» ընկերության պարտքերի մարում, Չ. Էլիոթի ներողամտության հայցում, առափնյա կղզիներից մեկի հանձնում Անգլիային, Լոնդոնի ռազմական ծախսերի փոխհատուցում։ Փորձելով որքան հնարավոր է շուտ հեռացնել «բարբարոսներին» Պեկինից՝ Ցիշանը ադմիրալին խոստացավ կատարել պահանջների մեծ մասը, եթե բանակցությունները տեղափոխվեն Գուանդուն։ Հավատալով այդ խոստումներին՝ Էլիոթը էսկադրիլիան տեղափոխեց հարավ։
Բանակցություններ
Կայսեր հրամանով բրիտանացիների հետ առևտուրը վերականգնվեց, ափիոնի դեմ պայքարը դադարեցվեց, պաշտոնից հեռացվեց Լին Ցզեսյույը, որը դարձավ «քավության նոխազ» և հետագայում աքսորվեց։ 1840 թվականի դեկտեմբերին Գուանչժոույում վերականգնվեցին անգլո-չինական բանակցությունները։ Դրանց ժամանակ Լինի փոխարեն Լյանգուանի երեց նշանակված Ցիշանը ընդունեց Պալմերստոնի բոլոր պահանջները, բացառությամբ մեկի՝ Սյանգան (Հոնկոնգ) կղզու պաշտոնական հանձնում Անգլիային։ Այդ ընթացքում կայսրը դարձի եկավ, հրաժարվեց վճարել ոչնչացված ափիոնի համար, «բարբարոսներին» հանձնել կղզիները և Գուանդուն ուղարկեց նոր ուժեր ուղարկեց։ Անգլիացիները 1841 թվականի հունվարի սկզբին գրոհով գրավեցին Չուանբին և շարժվեցին դեպի Հումեն։ Տեղեկանալով այդ մասին՝ կայսրը հունվարի 29-ին պատերազմ հայտարարեց Անգլիային և Գուանդուն լրացուցիչ ուժեր ուղարկեց։ Այդ ընթացքում վախեցած Ցիշանը վերականգնեց բանակցությունները Չ. Էլիոթի հետ և ստորագրեց այսպես կոչված «Չուանբիյան կոնվենցիան», որով բավարարվում էին անգլիացիների բոլոր պահանջները։ Իսկ ահա կայսերն ուղարկված զեկույցում նա խաբեության գնաց՝ թաքցնելով թմրամիջոցի համար գումարի վճարման համաձայնությունը և Հոնկոնգ կղզու հանձնումը Անգլիային։ Վերջինիս վրա միանգամից բարձրացվեց բրիտանական դրոշը։ Երբ խաբեությունը բացահայտվեց, կայսրը հրամայեց ձերբակալել դավաճանին։ Կոնվենցիան կորցրեց իր ուժը։
Պատերազմի վերսկսումը․ Գուանչժոուի ազատագրումը և ռազմական գործողությունների դադարեցումը
Պատերազմը վերսկսվեց։ 1841 թվականի հունվարին բրիտանական զորքերը երեք անհաջող մոտեցում կատարեցին Թայվանի հյուսիսային ափին գտնվող Քիլունգի նավահանգիստը գրավելու համար ։ 1841 թվականի փետրվարին բրիտանական զորքերը գրոհով գրավեցին Հումենը՝ Չժոուշանի կղզիախմբի կողմից հեռացնելով կայազորը։ Երեք ամիս անց կայսեր զարմիկ Իշանը, ով նշանակվել էր Գուանդունյան զորքերի հրամանատար, հարևան նահանգներից դուրս քաշեց ռազմական ուժերը և մայիսին հարձակում սկսեց անգլիացիների վրա, ինչն ավարտվեց չինական նավատորմի պարտությամբ։ Հակառակորդը հարձակման անցավ, գրավեց Գուանչժոուից հյուսիս գտնվող տարածքները և Իշանի զորքերին ստիպեց թաքնվել ամրությունների հետևում։ Բրիտանական հրետանին գնդակոծում էր քաղաքը, որտեղ ըգացվում էր ջրի և սննդի խիստ պակաս։ Հուսահատվելով՝ Իշանը մայիսի 26-ին հաշտություն խնդրեց, որից հետո երկու կողմերը ստորագրեցին «Գուանչժոուի ազատագրման համաձայնությունը»։ Վերջինս ենթադրում էր զորքերի հեռացում Գուանչժոուից, անգլիացիների կորուստների փոխհատուցում և չինական տարածքների վերադարձ։ Համաձայնության բոլոր պայմանների կատարումից հետո ռազմական գործողությունները դադարեցին։
Պեկինում որոշեցին, որն պատերազմն ավարտվել է և սկսեցին ծովափնյա շրջաններից զորքերի դուրսբերումը․ անգլո-չինական առևտուրը վերսկսվեց։ Այս ընթացքում Լոնդոնը չվավերացրեց Չուանբիյան կոնվենցիան՝ վերանայելով Չինաստանի նկատմամբ իր վարած քաղաքականությունը։ Որոշվեց գլխավորը հարվածն ուղղել Յանցզիի ստորին հոսքի շրջան և կտրել Մեծ ջրանցքը՝ դրանով իսկ մեկուսացնելով Պեկինն ու Չժիլին կենտրոնական նահանգներից։ Դրան պետք է հաջորդեր հարված Տյանցզին-Պեկին ուղղությամբ։ Անգլիայից Պոտինջերի գլխավորությամբ գրոհայինների նոր էսկադրիլիա ուղարկվեց։
1841 թվականի օգոստոսին հետազոտող ուժեր ժամանեցին Ֆուցզյանի ափ, գրոհով վերցրեցին Գուլանյույ կղզու ափը և ժամանակավորապես գրավեցին Սյամեն քաղաքը։ Սեպտեմբերին անգլիացիները մոտեցան Չժոուշանի կղզիախմբին և վեցօրյա համառ մարտերից հետո կրկին գրավեցին այն։ Հոկտեմբերին առանց որևէ մարտի նրանք զբաղեցրեցին Չժենհայը և Նինբոն, որտեղ անցկացրեցին ձմեռը։ Կայսեր հրամանով այնտեղ ուղղվեցին մեծ ուժեր, սակայն 1842 թվականին մարտին նրանց հարձակումը անգլիացիների վրա պսակվեց անհաջողությամբ։ Իրավիճակն ավելի էր բարդացնում այն հանգամանքը, որ չինական ջրերում հայտնվել էին ամերիկյան և ֆրանսիական էսկադրիլիաներ, և միևնույն ժամանակ գնալով վատանում էր Ցին կայսրության վիճակը։ Պեկինում որոշեցին դիմել անգլիական ուժերի խաղաղեցմանը և բանակցությունների գնալ, սակայն պոտինջերի նպատակը բանակցությունները չէին․ նա ցանկանում էր թելադրել Լոնդոնի կամքը։
Անգլիացիների որոշիչ հարձակումը
Մայիսին անգլիացիները, յոթ ամիս Չժեցզյանում տեղակայվելուց հետո, թողեցին ձմեռելու վայրը և ռազմական գործողությունները տեղափոխեցին Ցզյանսուի նահանգ։ Հունիսի համառ մարտերից հետո նրանք գրավեցին Ուսունը, Բաոշանը և Շանհայը հանձնվեցին առանց որևէ դիմադրության։ Հետազոտական խումբը, հզոր դիմադրության հանդիպելով Սունցզյանում, Յանցզիով շարժվեց դեպի վերև։ Հուլիսին կեսին այն հասավ Յանցզիի և Մեծ ջրանցքի հատմանը և առանց մարտի գրավեց Գուանչժոուն՝ կտրելով դեպի մայրաքաղաք տարվող մթերքի հիմնական ճանապարհը։ Այնուհետև, երկրօրյա արյունալի մարտերից և մեծաթիվ կորուստներից հետո գրավվեց Յանցզիից ջրանցքի հարավային հատվածի մուտքի մոտ տանող Չժենցզյան խոշոր քաղաքը։ Անգլիացիներ, գրոհի սպառնալիքներով, օգոստոսի սկզբին մոտեցան Նանկինին։ Այստեղ Պոտինջերը կայսերական չափից դուրս վախեցած պատվիրակներին գրեթե թելադրեց խաղաղության պայմանները։ 1842 թվականի օգոստոսի 29-ին անգլիական «Կորնուելս» նավի վրա ստորագրվեց այսպես կոչված «Նանկինյան համաձայնագիրը»։
Պատերազմի արդյունքը
Պատերազմի արդյունքը Մեծ Բրիտանիայի հաղթանակն էր, որն ամրագրվեց 1842 թվականի օգոստոսի 29-ի Նանկինյան համաձայնագրով։ Ցին կայսրությունը վճարեց 15 000 000 արծաթե լյան (21 000 000 դոլլար) փոխհատուցում, Բրիտանիային հանձնեց Հոնկոնգ կղզին և բացեց չինական նավահանգիստները անգլիական առևտրի համար։ Անգլիայի թագավորությունը ափիոնի վաճառքից եկամտի հսկայան աղբյուր ստացավ։
Ափիոնային առաջին պատերազմը դարձավ Ցին դինաստիայի աստիճանական թուլացման սկիզբը, ինչը հանգեցրեց նրան, որ չինական շուկան բացվեց եվրոպական համայնքի համար, իսկ չինական նավահանգիստներով ափիոնի ներկրումն օրինականացվեց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինաստանի պատերազմներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պատերազմներ
Վիլալիե
Վիլալիե (Villalier), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 806 մարդ, բնակչության խտությունը` 104.68 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.7 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 630 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 125 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 8 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 571 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 389-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 182։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,1 %։ 389 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 358 անձ (182 տղամարդ և 176 կին)։ Գործազուրկ են եղել 31 անձ (20 տղամարդ և 11 կին)։ 182 անաշխատունակներից 35-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 66-ը` թոշակառուներ, իսկ 81-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Արիոն (այլ կիրառումներ)
Արիոն կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները՝
Կասմակտի
Կասմակտի (Касмакты, Ҡаҫмаҡты), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 39 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի բնակավայրեր
Ինդի ռոք
Ինդի ռոք, (Indie rock) ռոք երաժշտության ժանր, որն առաջացել է Մեծ Բրիտանիայում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում 1980-ական թվականներին։ Այս տերմինը հաճախ օգտագործվում է անկախ ընդհատակյա երաժշտության թողարկման ու տարածման տեսակը, ինչպես նաև նման կերպ թողարկվող երաժշտության ոճը բնութագրելու համար։ Ինդի ռոք արտիստները հայտնի են նրանով, որ իրենք են տնօրինում սեփական երաժշտությունն ու կարիերան՝ թողարկելով ալբոմներ անկախ ձայնագրման լեյբլներում (հաճախ հենց սեփական լեյբլներում) և ճանաչում ստանալով շրջագայելու, սովորական մարդկանց միջոցով գովազդվելու, անկախ կամ քոլեջ ռադիոների եթերում պտտվելու և վերջին տարիներին նաև ինտերնետային պրոմո-արշավների միջոցով։ Ինդի ռոք երաժիշտներն ավելի հաճախ պայմանագրեր են կնքում հենց անկախ, այլ ոչ թե խոշոր ձայնագրման լեյբլների հետ, չնայած՝ շատ դեպքերում նրանք անցնում են խոշոր լեյբլների իրենց կարիերայի կեսից։ Ու սա ավելի աղոտ է դարձնում ինդի և մեյնսթրիմ երաժշտությունների միջև սահմանը, ինչը պատճառ է դառնում երկրպագուների անվերջ վիճաբանության։ Իհարկե, կան խմբեր, որոնք իրենց կարիերայի մեծ մասն անց են կացրել խոշոր լեյբլների հովանու ներքո, բայց հնչողության և պահվածքի շնորհիվ մամուլի կողմից կոչվում են ինդի ռոք։
Շատ երաժշտական ժանրեր ու ենթաժանրեր, ունենալով շատ ընդհանրություններ իրար հետ, ասոցացվում են ինդի ռոքի հետ։ Դրանցից են լո-ֆայը (lo-fi), փոսթ-ռոքը (post-rock), սեդքորը (sadcore), Սի86-ը (C86), մաթ ռոքը (math rock), շուգեյզը (shoegaze), դրիմ փոփը (dream pop), ինդի փոփը (indie pop), նոիզ ռոքը (noise rock), նոիզ փոփը (noise pop), րայըթ գրրրլը (riot grrrl), փոսթ-հարդքորը (post-hardcore), թուի փոփը (twee pop), ալթ-քանթրին (alt-country), փոսթ-փանք րիվայվլը (post-punk revival), գարաժ ռոք րիվայվլը (garage rock revival), դենս-փանքը (dance-punk), ինդի ֆոլքը (indie folk), բարոք փոփը (baroque pop) և ինդիտրոնիկան (indietronica)։
Վաղ արմատները
Ժամանակակից ինդի ռոքի արմատները հասնում են մինչև The Velvet Underground-ի համանուն դեբյուտային ձայնասկավառակը՝ թողարկված 1967 թվականին, որը համարվել էր համար 7 ալբոմը Բլենդերի լավագույն 100 ինդի ռոք ալբոմների ցանկում։ Beach Boys-ի Pet Sounds ալբոմը՝ թողարկված 1966 թվականին, նույնպես համարվում է ժանրի զարգացման վրա մեծ ազդեցություն ունեցող ձայնասկավառակ։ Հետագայում 70-ականների փանք շարժումը ունեցավ մեծ ներդրում ԱԴԻ (արա դա ինքնուրույն) ոճի մեջ, որն ավելի ուշ դարձավ ինդի ռոքի անկյունաքարը։
1980-ականներ
1980-ականներին ալտերնատիվ ռոքը քիչ թե շատ ասոցացվում էր ինդի ռոքի հետ։
Մեծ Բրիտանիայում ինդի չարտեր ստեղծվեցին 80-ականների սկզբին։ Ի սկզբանե, չարտերում հիմնականում այնպիսի խմբեր էին, որոնք ստեղծվել էին որպես կիթառային հիմք ունեցող ալտերնատիվ ռոք խմբեր, հատկապես ինդի փոփ արտիստներ, ինչպիսիք էին, Aztec Camera-ն և Orange Juice-ը, Սի86 ջենգլ-փոփ շարժումը և Sarah Records լեյբլի արտիստները։ 80-ականների որոշ չափով բնորոշ բրիտանական ինդի ռոք խմբերից են The Smiths-ը, The Stone Roses-ը, The Jesus and Mary Chain-ը և Happy Mondays-ը, որոնց երաժշտությունը ունեցել է ուղղակի ազդեցություն 90-ականների այնպիսի շարժումների ձևավորման վրա, ինչպիսիք են շուգեյզինգը և բրիթփոփը։
Միացյալ Նահանգներում ինդի ռոք տերմինը մասնավորապես ասոցացվում էր Hüsker Dü-ի, The Replacements-ի, Pixies-ի, Dinosaur Jr.-ի, Sonic Youth-ի և Minutemen-ի սուր, աղմկոտ ու ծանր երաժշտության հետ։ Բայց ճակատագրի հեգնանքով այդ խմբերից շատերն այդ տասնամյակի ընթացքում ձայնագրություններ են թողարկել խոշոր լեյբլների տակ։ R.E.M.-ը, 10,000 Maniacs-ը և նման այլ քոլեջ ռոք խմբեր նույնպես 80-ականների ալտերնատիվ ռոք բեմի մի մասն էին։
Մի շարք ինդի ռոք լեյբլներ հիմնադրվեցին 80-ականներին։ Դրանցից էին Վաշինգտոնի Dischord Records-ը 1980 թվականին, Սիեթլի Sub Pop Records-ը՝ 1986 թ.-ին, Նյու Յորքի Matador Records-ն ու Durham-ը, Հյուսիսային Կարոլինայի Merge Records-ը՝ 1989 թ.-ին։ Չիկագոյի Touch and Go Records-ը 1979 թ.-ին հիմնադրվեց որպես ամսագիր, իսկ 80-ականներին սկսեց թողարկել ձայնագրություններ։
1990-ականներ
90-ականները մեծ փոփոխություն մտցրին ալտերնատիվ ռոքի բեմում։ Այնպիսի գրանժ խմբեր, ինչպիսիք են Nirvana-ն, Alice in Chains-ը, Soundgarden-ը և Pearl Jam-ը, ներխուժեցին մեյնսթրիմ՝ ձեռք բերելով կոմերցիոն հաջողություն և միջազգային ճանաչում։ Փանք րիվայվլ խմբերը, օրինակ, Green Day-ն ու The Offspring-ը նույնպես ճանաչում ձեռք բերեցին ու անցան "ալտերնատիվ" կատեգորիայի տակ։ "Ալտերնատիվ" տերմինի իմաստը փոխվեց, քանի որ խոշոր լեյբլները սկսեցին մեծ ներդրումներ կատարել այդ երաժշտության մեջ, ինչը փոխեց այդ մշակույթի ողջ իմաստը։ Այն արդեն բնութագրում էր երաժշտության այնպիսի տեսակ, որը հասնում է մեյնսթրիմ հաջողության։ Իսկ "ինդի ռոք" տերմինը սկսեց ասոցացվել այն խմբերի ու ժանրերի հետ, որոնք մնացին ընդհատակում (անդերգրաունդ)։
90-ականներին առաջացան ինդի ռոքի մի քանի հիմնական ճյուղեր։ Լո-ֆայը գլխավորում էին Elliott Smith-ը, Pavement-ը, Guided by Voices-ը, Neutral Milk Hotel-ը և մի քանի խմբեր, որոնք գրվում էին Elephant 6 Recording Company-ում։ Սահմանվեցին ձայնագրման տարբեր տեխնիկաներ (այդ թվում նաև տնային ձայնագրությունը) և հիմնվեց այն համոզմունքը, որ ինդի ռոք արտիստները չեն "վաճառվում" մեյնսթրիմ ալտերնատիվ ռոք բեմին։
Էմո ուղղությունը, որն առաջացել էր 80-ականներին հարդքոր փանքից, մասնավորապես Rites of Spring խմբից, աստիճանաբար ավելի մեծ ճանաչում էր ձեռք բերում 90-ականներին։ Sunny Day Real Estate-ը, The Promise Ring-ը, The Get Up Kids-ն ավելի մելոդիկ հնչողություն մտցրին ժանրի մեջ։ Weezer-ի Pinkerton ձայնասկավառակը ժանրն ավելի լայն ու մեյնսթրիմ հանդիսատեսին հանձնեց։ Տարիներ անց "էմո" տերմինը մամուլի կողմից վերագրվեց ավելի մեյնսթրիմ խմբերի։
Talk Talk-ի Spirit of Eden ու Laughing Stock և Slint-ի Spiderland ձայնասկավառակները խթանեցին փոսթ ռոքի ու մաթ ռոքի զարգացումը։ Փոսթ ռոքը, որը էքսպերիմենտալ ոճ է՝ ազդված ջազից և էլեկտրոնային երաժշտությունից, դարձավ ժանր, երբ Tortoise-ը և Չիկագոյից նրանց հետևորդները դարձան ազգային կուռքեր 90-ականների կեսերին։ Մաթ ռոքն ունի նույն էքսպերիմենտալ հիմքերը, բայց ավելի հարուստ է ու սուր։ Don Caballero-ն, Chavez-ը և այլ խմբեր մեծ ներդրում ունեցան ոճի ճանաչում ձեռք բերելու գործում 90-ականներին։
2000-ականներ
Վերջին տարիներին ինդիի ու մեյնսթրիմի միջև սահմանը չափազանց աղոտ է դարձել։ Այնպիսի ինդի խմբեր, ինչպիսիք են Modest Mouse-ը և Death Cab For Cutie-ն, պայմանագիր են կնքում խոշեր լեյբլների հետ և ձեռք բերում կոմերցիոն հաջողություն։ Իսկ ահա Radiohead-ը չեղյալ հայտարարեց իր պայմանագիրը EMI-ի հետ և 7-րդ՝ In Rainbows ալբոմը թողարկեց սեփական լեյբլի տակ։ Առանց խոշոր լեյբլի ինդի խմբերը առաջխաղացման համար մեծ մասամբ դիմում են ինտերնետի օգնությանը, մասնավորապես այնպիսի վեբկայքերի, որոնք գրում են ինդի ռոքի մասին հոդվածներ, օրինակ Pitchfork Media-ն։
Կատեգորիա:Ինդի ռոք Կատեգորիա:Ռոք երաժշտության ժանրեր
Տյագուն (գյուղ, Իլինեցկոեի շրջան)
Տյագուն (Тягун), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Իլինեցկոեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Տյագուն գյուղում բնակվում էր 563 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 265,57 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Իլինեցկոեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ջերմաստիճան
Ջերմաստիճանը տաքի և սառի կամ ջերմության չափողական մեծություն է։ Սառը մարմինները ունեն ցածր ջերմաստիճան, տաք մարմինները ունեն ավելի բարձր ջերմաստիճան։ Ջերմությունը բարձր ջերմաստիճան ունեցող մարմնից ինքնաբերաբար անցնում է ցածր ջերմաստիճան ունեցող մարմնին, ինչի հետևանքով ջերմաստիճանների տարբերությունը փոքրանում է, և վերջիվերջո, վերանում։ Այս դեպքում ասում են, որ մարմինները գտնվում են ջերմային հավասարակշռության վիճակում։
Որևէ մարմնի ջերմաստիճանը քառակուսային օրենքով կախված է այդ մարմինը կազմող մասնիկների միջին արագությունից, այսինքն՝ համեմատական է մասնիկների միջին կինետիկ էներգիային։ Ձևականորեն ջերմաստիճանը որոշվում է որպես ներքին էներգիայի ածանցյալ ըստ էնտրոպիայի։
Ջերմաստիճանը չափվում է ջերմաչափերով, որոնք կարող են սանդղավորված լինել տարբեր ջերմաստիճանային սանդղակներով։ Ջերմաստիճանը կարևոր դեր է խաղում բնական գիտությունների մի շարք բնագավառներում, որոնցից են ֆիզիկան, աշխարհագրությունը, քիմիան, կենսաբանությունը և մթնոլորտային գիտությունները։ )
Կիրառությունը գիտության մեջ
Նյութի բազմաթիվ ֆիզիկական հատկություններ, ներառյալ հեղուկ, պինդ, գազային կամ պլազմային փուլերը, խտությունը, լուծելիությունը, հագեցած գոլորշին, էլեկտրահաղորդականությունը և այլն կախված են ջերմաստիճանից։ Ջերմաստիճանը կարևոր դեր է խաղում նաև քիմիական ռեակցիաների մեջ։ Դա է պատճառը, որ մարդու մարմնի մեխանիզմները բնականոն գործում են 310 Կ ջերմաստիճանում, մինչդեռ ընդամենը մի քանի աստիճանով բարձր ջերմաստիճանները կարող են առաջ բերել ծանր հետևանքների հանգեցնող վտանգավոր ռեակցիաներ։ Ջերմաստիճանով է որոշվում նաև մարմինների մակերևույթից առաքվող ջերմային ճառագայթումը։ Այս երևույթի քաջ հայտնի կիրառություններից է շիկացման լամպը, որում վոլֆրամի թելիկը էլեկտրականության օգնությամբ տաքացվում է մինչև որոշակի ջերմաստիճան, որի դեպքում սկսում է ճառագայթել տեսանելի լույս։
Աստղաֆիզիկա
Ջերմաստիճան աստղաֆիզիկայում, երկնային մարմինների և, ընդհանրապես, միջավայրի ջերմային վիճակը և ճառագայթումը բնորոշող մեծություն։ Երկնային մարմինների ջերմաստիճանը որոշվում է դրանց ճառագայթումն ուսումնասիրելու միջոցով։
Ենթադրվում է, որ միջավայրը գտնվում է թերմոդինամիկական հավասարակշռության մեջ, որի համար կիրառելի են բացարձակ սև մարմնի ճառագայթման օրենքները։ Քանի որ երկնային օբյեկտներում (աստղեր, միգամածություններ և այլն) գոյություն ունեցող պայմանները խիստ տարբեր են թերմոդինամիկական հավասարակշռությունից, ապա տարբեր մեթոդներով ջերմաստիճանի որոշման արդյունքները կարող են զգալի չափով տարբերվել։ Աստղաֆիզիկայում օգտագործվում են ջերմաստիճանների հետևյալ տեսակները։ Էֆեկտիվ ջերմաստիճան, այնպիսի բացարձակ սև մարմնի ջերմաստիճան, որի յուրաքանչյուր 1 ԱէԲ ամբողջ սպեկտրում ճառագայթում է տվյալ մարմնի 1 սմ քառակուսիից ճառագայթած էներգիայի հոսքին հավասար էներգիա։
Պայծառային ջերմաստիճանը բնորոշվում է նույն ձևով, երբ հոսքը վերաբերում է սպեկտրում տվյալ ալիքի երկարությանը։ Այս ջերմաստիճան հաճախ օգտագործվում է ռադիոաստղագիտությունում։ Գոլնային ջերմաստիճան վերաբերում է այն դեպքին, երբ բացարձակ սև մարմնի և տվյալ մարմնի սպեկտրների միևնույն հատվածներում էներգիաների հարաբերական բաշխումներն համընկնում են։
Կինետիկ ջերմաստիճանը համեմատական է մեկ մասնիկի միջին կինետիկ էներգիային, մասնավոր դեպքում, երբ մասնիկներն էլեկտրոններ կամ իոններ են, ջերմաստիճան կոչվում է էլեկտրոնային կամ իոնային։ Գրգռման ջերմաստիճանը պարամետր է, որը բնութագրում է ատոմների բաշխումն ըստ գրգռման վիճակների (էլեկտրոնային էներգետիկական մակարդակների «բնակվածություն»)։ Իոնացման ջերմաստիճանը՝ նյութի իոնացման աստիճանը բնութագրող պարամետր է, որը որոշվում է ըստ սպեկտրային գծերի հարաբերական ինտենսիվության։
Երկնային մարմինների ջերմաստիճանների որոշման եղանակները կիրառվում են ըստ տվյալ միջավայրի ֆիզիկական հատկությունների։ Այդ պատճառով աստղերի և, օրինակ, նոսր գազային միգամածությունների ջերմաստիճանների որոշման եղանակները տարբեր են ։
Թերմոդինամիկական մոտեցում
Ջերմաստիճանը թերմոդինամիկայում ուսումնասիրվող հիմնական մեծություններից է։ Թերմոդինամիկան հետազոտում է ջերմության և աշխատանքի կապը՝ օգտագործելով հատուկ սանդղակ, որը կոչվում է բացարձակ ջերմաստիճան։ Թերմոդինամիկական տերմիններով ջերմաստիճանը մակրոսկոպիկ, ինտենսիվ փոփոխական է, քանի որ կախված է մարմինը կազմող մասնիկներից՝ լինեն դրանք ատոմներ, մոլեկուլներ թե էլեկտրոններ։ Այլ կերպ ասած՝թերմոդինամիկական հավասարակշռության մեջ գտնվող մարմնի ջերմաստիճանը նույնն է մարմինը կազմող բոլոր մասնիկների կամ մասերի համար և հավասար չէ դրանց առանձին ջերմաստիճանների գումարին։
Վիճակագրական մեխանիկայի մոտեցում
Վիճակագրական մեխանիկան տալիս է ջերմաստիճանի միկրոսկոպիկ մեկնաբանությունը՝ ընդունելով, որ մակրոսկոպիկ համակարգը կազմված է տարբեր տիպի մասնիկներից (օրինակ՝ ատոմներից և իոններից) և որ նույն տեսակի մասնիկները նման են միմյանց։ Այն բացատրում է մակրոսկոպիկ երևույթը մոլեկուլների և իոնների մեխանիկայի հասկացություններով և կինետիկ տեսությամբ։ Վիճակագրական մեխանիկայում մասնիկների փոխարեն օգտագործվում են նրանց ազատության աստիճանները։
Մոլեկուլային մակարդակով ջերմաստիճանը նյութը կազմող մասնիկների շարժման հետևանքն է։ Շարժվող մասնիկներն օժտված են կինետիկ էներգիայով։ Շարժման և կինետիկ էներգիայի աճի հետ բարձրանում է ջերմաստիճանը։ Շարժում կարող է լինել մասնիկների համընթաց շարժումը, մոլեկուլային տատանումներով պայմանավորված մասնիկի էներգիան կամ էլեկտրոնի գրգռումը էներգիական մակարդակում։ Չնայած համընթաց ջերմային շարժումները ուղղակիորեն չափելու համար անհրաժեշտ են հատուկ լաբորատորային սարքավորումներ, հեղուկում գտնվող փոքր մասնիկների հետ ատոմների կամ մոլեկուլների ջերմային բախումների հետևանքով առաջացած Բրոունյան շարժումը հնարավոր է տեսնել սովորական միկրոսկոպով։ Ատոմների ջերմային շարժումները շատ արագ են, և դրանք նկատելու համար անհրաժեշտ են բացարձակ զրոյին մոտ ջերմաստիճաններ։
Մոլեկուլը (օրինակ, թթվածինը՝ O2) ավելի շատ ազատության աստիճաններ ունի քան ատոմը և մասնակցում է ինչպես համընթաց, այնպես էլ պտտական և տատանողական շարժումների։ Տաքանալու արդյունքում ջերմաստիճանը աճում է, քանի որ աճում է մոլեկուլների համընթաց շարժման միջին էներգիան։ Աճում է նաև տատանողական և պտտական մոդերի էներգիան։ Ուստի երկատոմ գազի ջերմաստիճանը բարձրացնելու համար կպահանջվի ավելի շատ էներգիա, այսինքն՝ երկատոմ գազն ավելի մեծ ջերմունակություն ունի, քան միատոմ գազը։
Սառեցման պրոցեսը համարժեք է համակարգից ջերմային էներգիան վերցնելուն։ Եթե այլևս հնարավոր չէ էներգիա վերցնել, ուրեմն համակարգը գտնվում է բացարձակ զրոյում, որին հնարավոր չէ հասնել փորձնականորեն։ Բացարձակ զրոն թերմոդինամիկական ջերմաստիճանային սանդղակի (բացարձակ ջերմաստիճան) զրոն է։ Եթե հնարավոր լինել համակարգը սառեցնել մինչև բացարձակ զրո, համակարգը կազմող բոլոր մասնիկների շարժումը կդադարեր և համակարգը կգտնվեր դասական իմաստով կատարյալ դադարի վիճակում։ Սակայն քվանտամեխանիկական նկարագրությամբ նյութը նույնիսկ բացարձակ զրոյում օժտված է զրոյական տատանումների էներգիայով` անորոշությունների սկզբունքի համաձայն։
Ջերմաստիճանի չափում
Թերմոդինամիկական ջերմաստիճանի չափման համար ընտրվում է ջերմաչափային նյութի որևէ պարամետր, որի չափումը միարժեքորեն կապվում է ջերմաստիճանի չափման հետ։ Թերմոդինամիկական ջերմաչափի դասական օրինակ է գազային ջերմաչափը, որում ջերմաստիճանը որոշվում է հաստատուն ծավալում գտնվող գազի ճնշումը չափելու միջոցով։ Կիրառվում են նաև ճառագայթային, աղմուկային, ակուստիկական ջերմաչափեր։ Թերմոդինամիկական ջերմաչափը շատ բարդ սարք է, որը հնարավոր չէ օգտագործել գործնական նպատակների համար։ Այդ պատճառով չափումների մեծ մասն իրականացվում է գործնական ջերմաչափերի միջոցով, որոնք երկրորդական են, քանի որ չեն կարող նյութի որևէ հատկություն անմիջականորեն կապել ջերմաստիճանի հետ։
Որևէ մարմնի ջերմաստիճանը չափելու համար այն պետք է կոնտակտի մեջ դնել «փորձող» մարմնի՝ ջերմաչափի հետ։ Ջերմաչափի զանգվածը չպետք է մեծ լինի, հակառակ դեպքում զանգվածեղ ջերմաչափը կփոխի այն մարմնի ջերմաստիճանը, որի հետ գտնվում է ջերմային կոնտակտի մեջ։ Ջերմաչափը ֆիքսում է իր սեփական ջերմաստիճանը, որը իր հետ թերմոդինամիկական հավասարակշռության վիճակի մեջ գտնվող մարմնի ջերմաստիճանն է։
Ջերմաստիճանի չափման միջոցները հաճախ սանդղավորվում են ըստ Ցելսիուսի կամ Ֆարենհայտի սանդղակների։
Ամենաճշգրիտ գործնականում կիրառվող ջերմաչափը պլատինային դիմադրության ջերմաչափն է ։
Ջերմաստիճանի չափման նորագույն եղանակները հիմնված են լազերային ճառագայթման պարամետրերի չափումների վրա ։
Ջերմաստիճանի չափման միավորներ և սանդղակներ
Աշխարհում ամենալայն կիրառությունն ունի Ցելսիուսի սանդղակը (°C)։ Այն ունի նույն աստիճանային բաժանումները, ինչ և գիտնականների կողմից օգտագործվող Կելվինի սանդղակը։ Վերջինիս զրոն համապատասխանում է Ցելսիուսի սանդղակով ջրի սառչելու ջերմաստիճանին (մեկ մթնոլորտ ճնշման տակ)` 0 ° C =  273,15 Կ ։ Միացյալ Նահանգներում օգտագործվում է Ֆարենհայտի սանդղակը, ըստ որի ջրի սառչելու ջերմաստիճանը 32 °F է, եռմանը` 212 °F (մեկ մթնոլորտ ճնշման տակ)։ Գիտական ջերմաստիճանային չափումների համար Միավորների միջազգային համակարգը (ՄՀ) թերմոդինամիկական ջերմաստիճանի սանդղակի միավորը որոշելու համար որպես կողմնորոշիչ կետ ընդունում է ջրի եռակի կետը։ Այս ընտրությունը հիմնավորված է նրանով, որ ի տարբերություն սառչելու և եռման ջերմաստիճանների, եռակի կետում ջերմաստիճանը անկախ է ճնշումից։ Պատմական պատճառներով ջրի եռակի կետը համարվում է 273,16 միավոր։ Այդ միավորը կոչվում է կելվին (Կ)` սանդղակը հորինող շոտլանդացի ֆիզիկոս Կելվինի պատվին։
Բացարձակ զրոն սահմանվում է ճշգրիտ 0 Կելվին, որը հավասար է −273,15 °C կամ −459,68 °F:
Քանի որ ջերմաստիճանը մոլեկուլների կինետիկ էներգիան է, ավելի բնական կլիներ այն չափել էներգիական միավորներով (ՄՀ միավորներով` Ջոուլներով)։ Սակայն ջերմաստիճանը սկսել են չափել մոլեկուլային-կինետիկական տեսության ստեղծումից շատ առաջ, այդ պատճառով գործնական սանդղակները ջերմաստիճանը չափում են պայմանական միավորով՝ աստիճանով։
Կելվինի սանդղակ
Բացարձակ ջերմաստիճանի գաղափարը առաջ է քաշել Վ. Կելվինը, ուստի բացարձակ ջերմաստիճանի սանդղակը կոչվում է Կելվինի սանդղակ կամ թերմոդինամիկական ջերմաստիճանային սանդղակ։ Այդ սանդղակի միավորը Կելվինն է (Կ)։
Բացարձակ ջերմաստիճանային սանդղակի ստորին սահմանը բացարձակ զրոն է՝ ամենացածր հնարավոր ջերմաստիճանը, որի դեպքում հնարավոր չէ նյութից ջերմային էներգիա վերցնել։
Ըստ սահմանման բացարձակ զրոն 0 Կ է, որը ճշգրիտ հավասար է −273,15 °C:
Կելվինի սանդղակի հաշվարկման սկիզբ ընդունված է բացարձակ զրոն։
Կենցաղում օգտագործվող Ցելսիուսի և Ֆարենհայտի սանդղակները բացարձակ չեն, այդ պատճառով հարմար չեն որոշակի պայմաններում ընթացող փորձերում օգտագործելու համար, երբ ջերմաստիճանը իջնում է ջրի սառման կետից ներքև և հարկ է լինում այն արտահայտել բացասական թվով։ Այդ պատճառով կիրառվում են ջերմաստիճանի բացարձակ սանդղակները։
Դրանցից մեկը Ռենկինի սանդղակն է (չափման միավորը՝ °Ռ, ), մյուսը՝ բացարձակ ջերմաստիճանային (Կելվինի) սանդղակը։ Երկուսի համար էլ հաշվարկի սկիզբը զրոն է, միայն թե Կելվինի սանդղակի մեկ բաժանումը հավասար է Ցելսիուսի սանդղակի մեկ բաժանմանը, իսկ Ռենկինի սանդղակինը՝ համապատասխանաբար Ֆարենհայտի սանդղակի մեկ բաժանմանը։ Ջրի սառչելու ջերմաստիճանը ստանդարտ մթնոլորտային ճնշման դեպքում համապատասխանում է 273,15 Կ, 0 °C, 32 °F:
Կելվինի սանդղակի մասշտաբը կապված է ջրի եռակի կետին (273,16 Կ), ընդ որում Բոլցմանի հաստատունը կախված է նրանից։ Դա խնդիրներ է ստեղծում բորձոր ջերմաստիճանների չափման ճշտության մեջ։ Ներկայումս քննարկվում է կելվինի՝ եռակի կետին կապելու փոխարեն նոր սահմանում տալու և Բոլցմանի հաստատունը ֆիքսելու հնարավորությունը ։
Ցելսիուսի սանդղակ
Ցելսիուսի սանդղակն օգտագործվում է տեխնիկայում, կենցաղում, բժշկության և եղանակի տեսության մեջ։ Այս սանդղակով ջերի եռակի կետի ջերմաստիճանը հավասար է 0,008 °C, և հետևաբար, ջրի սառչելու կետը 1 մթն ճնշման դեպքում 0 °C է։ Ներկայումս Ցելսիուսի սանդղակը սահմանում են Կելվինի սանդղակի միջոցով. Ցելսիուսի սանդղակի մեկ բաժանումը հավասար է Կելվինի սանդղակի մեկ բաժանմանը՝ t(°С) = Т(Կ) - 273,15։ Ուստի ջրի եռման կետը, որը սկզբում Ցելսիուսն ընտրել էր որպես հաշվարկի հիմք՝ համարելով 100 °C, այժմ կորցրել է իր արժեքը և ըստ ժամանակակից հաշվարկների, ջրի եռման ջերմաստիճանը նորմալ մթնոլորտային ճնշման դեպքում 99,975 °C է։ Ցելսիուսի սանդղակը գործնականում շատ հարմար է, քանի որ ջուրը մեր մոլորակի վրա շատ տարածված է և կյանքը նրանով է պայմանավորված։ Ցելսիուսի զրոն հատուկ կետ է օդերևութաբանության մեջ, քանի որ կապված է մթնոլորտային ջրի սառչելու հետ։ Այս սանդղակն առաջարկել է Անդերս Ցելսիուսը 1742 թ.:
Ֆարենհայտի սանդղակ
Անգլիայիում և ԱՄՆ-ում կիրառվում է Ֆարենհայտի սանդղակը։ Ցելսիուսի սանդղակի զրոն համապատասխանում է Ֆարենհայտի սանդղակի 32 աստիճանին, իսկ 100 աստիճանը՝ 212 աստիճանին։ Կապը Ֆարենհայտի և Ցելսիուսի սանդղակների ջերմաստիճանների միջև տրվում է հետևյալ առնչությամբ՝ t °С = 5/9 (t °F - 32), t °F = 9/5 t °С + 32: Առաջարկել է Գ. Ֆարենհայտը 1724 թ.:
Ռեոմյուրի սանդղակ
Առաջարկել է 1730 թ. Ռենե Անտուան Ռեոմյուրը՝ նկարագրելով իր հայտնագործած սպիրտային ջերմաչափը։
Միավորը աստիճան Ռեոմյուրն է (°R), 1 °R համապատասխանում է որպես հիմնական կետեր ընտրված սառույցի հալման (0 °R) և ջրի եռման (80 °R) միջև ընկած ջերմաստիճանային միջակայքի 1/80 մասին՝ 1 °R = 1,25 °C:
Ներկայումս այս սանդղակը չի օգտագործվում։
Կապը տարբեր սանդղակների միջև
Աղյուսակում պատկերված են Ցելսիուսի և այլ սանդղակների ջերմաստիճանների միջև կապ հաստատող առնչությունները.
Ջերմային շարժման էներգիան բացարձակ զրոյում
Երբ նյութը սառչում է, ջերմային էներգիայի շատ ձևեր և դրանց հետ կապված էֆեկտներ մեծությամբ փոխվում են։ Նյութը պակաս կարգավորված վիճակից անցում է կատարում ավելի կարգավորված վիճակի։
Բացարձակ զրոյի ժամանակակից հասկացությունը բացարձակ հանգստի հասկացությունը չէ, ընդհակառակը, բացարձակ զրոյում կարող է լինել շարժում և կա, սակայն դա կատարյալ կարգի վիճակն է։
<p style="text-align:right;">Պ. Լ. Կապիցա (Հեղուկ հելիումի հատկությունները)
Գազը վերածվում է հեղուկի, ապա՝ բյուրեղանում՝ դառնալով պինդ մարմին (հելիումը նույնիսկ բացարձակ զրոյում մնում է հեղուկ վիճակում՝ մթնորորտային ճնշման պայմաններում)։ Ատոմների և մոլեկուլների շարժումը դանդաղում է, կինետիկ էներգիան նվազում է։ Մետաղների մեծ մասի դիմադրությունը ընկնում է։ Նույնիսկ բացարձակ զրոյում հաղորդականության էլեկտրոնը ատոմների միջև շարժվում է ֆերմիի կարգի արագությամբ (1×106 մ/վ)։
Ջերմաստիճանը, որի դեպքում նյութի մասնիկները միայն քվանտամեխանիկական շարժման շնորհիվ դեռևս գտնվում են շարժման մեջ, բացարձակ զրո ջերմաստիճանն է (Т=0 Կ)։
Բացարձակ զրո ջերմաստիճանին հնարավոր չէ հասել։ Ամենացածր ջերմաստիճանը, որ ստացվել է 2003 թ. նատրիումի ատոմների Բոզե-Այնշտայնի կոնդենսացիայի միջոցով, 450±80×10−12 Կ է։ Ընդ որում ջերմային ճառագայթման բարձրակետը համապատասխանում է մոտ 6400 կմ ալիքի երկարությանը, ինչը մոտավորապես հավասար է Երկրի շառավղին։
Ջերմաստիճան և ճառագայթում
Մարմնի ճառագայթման էներգիան համեմատական է ջերմաստիճանի չորս աստիճանին։ Օրինակ, 300Կ ջերմաստիճանի դեպքում մեկ քառակուսի մակերեսից ճառագայթվում է մինչև 450 վատտ էներգիա։ Դրանով է բացատրվում գիշերվա ընթացքում Երկրի մակերևույթի սառչելը շրջակա օդից ավելի ցածր ջերմաստիճաններ։ Բացարձակ սև մարմնի ճառագայթման էներգիան նկարագրվում է Ստեֆան-Բոլցմանի օրենքով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ջերմաստիճան
Վելիկի Բրատալով
Վելիկի Բրատալով (Великий Браталів), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1581 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկի Բրատալով գյուղում բնակվում էր 287 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14207 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 20,2 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1581 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ական (Արճեշի գավառ)
Ական, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճեշի գավառակում։
Ական և Առնիս գյուղերի միջև գտնվող ժայռերի վրա կան սեպագիր արձանագրություններ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սեթնեջիկ
Սեթնեջիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(1608) Մունյոս
(1608) Մունյոս (Munoz), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1951 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Միգել Իցիգսոնի կողմից Լա Պլատայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,213346 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8364 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5903 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1202,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,299316 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,94° անկյուն։
Մունյոս աստերոիդը պատկանում է Աուգուստայի աստերոիդների ընտանիքին, որը տեղաբշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աուգուստայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1951 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Միգել Իցիգսոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռերում նովարում
«Ռերում նովարում» (Rerum Novarum), Լևոն XIII-րդ պապի Էնցիկլիկան (1891), որը հայտնի է, որպես կաթոլիկության սոցիալական քաղաքականությունը սկզբնավորող առաջին փաստաթուղթ։
Ընդհանուր բնութագիր
«Ռերում նովարում» սրբագործել է մասնավոր սեփականությունը, դասակարգային անհավասարությունը, բուրժուական պետությունը, կոչ արել ստեղծել եկեղեցու հսկողությամբ կղերական բանվորական կազմակերպություններ, կանխել բանվորների շրջանում սոցիալիզմի ազդեցությունը։
«Ռերում նովարում» բացահայտ հարձակում էր ընդդեմ սոցիալիզմի և կոմունիզմի՝ որպես եկեղեցու հեղինակությունը խարխլող ու շահագործողական պետության համար վտանգավոր գործոնի։ Սոցիալական հարցերին նվիրված պապերի հետագա էնցիկլիկաները ելնում էին «Ռերում նովարում»-ի դրույթներից, նոր պայմաններին համեմատ լրացնելով այն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Պապության պատմություն Կատեգորիա:Ձախաթևյան քաղաքականություն
Մարկովսկոե (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)
Մարկովսկոե (Марківське), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
Սառակուստե
Սառակուստե (Sarakuste), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Մեկսա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 55 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Մեկսա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ասողիկ (Խարբերդի գավառ)
Ասողիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։
Պատմություն
1915 թվականին Ասողիկի հայերը տեղահանվել և աքսորվել են Դիարբեքիր, ուր մի մասը զոհվել է, մյուս մասը գաղթել օտար երկրներ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ մոտ 220 հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակիչները զբաղվում էին հողագործությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ասողիկն ուներ եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղում կար վարժարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մարկ Յասեն
Մարկ Յասեն, (Mark Jansen, ), հոլանդացի երաժիշտ, Epica, MaYan և սինֆոնիկ-մետալ խմբերի ղեկավար ։
Կիթառահար Յասեն և Սանդերոմ Գոմմանսոնը ստեղծեցին մի խումբ, որը անվանեցին «After Forever» և եղել են հիմնական երգերի հեղինակը, սկսած իր դեբյուտային ալբոմից Prison of Desire: 2002 թվականին հեռացրել են After Forever խմբից, նրա հեռանալուց հետո խումբը սկսեց զբաղվել նոր երաժշտական ուղղությամբ։ Մարկ Յանսենը ստեղծել է նոր սինֆոնիկ-մետալ խումբ, որը կոչվում է Sahara Dust, որն ավելի ուշ վերանվանվել է որպես Epica : 2003 թվականին խմբին միացավ Սիմոն Սիմոնսը։
Մարկ Յասենը կարծում է, որ բոլոր կրոնները խոսում են մեկ երևույթի մասին, և ըստ էության դրանք մեկ ընդհանուր կրոն են, այդ պատճառով էլ կրոնական պատերազմները պիտի դադարեցվեն։ Դրան է նվիրված, օրինակ, The Divine Conspiracy ալբոմը, որին կցված գրքույկում խոսվում է վերոնշյալի մասին։ Մարկի գաղափարները հանված են The Embrace, That Smothers, որը նա սկսել է Prison of Desire ալբոմում 2000 թվականին, այն ժամանակ խաղում էր After Forever: Խմբից հեռացվելուց հետո նա հիմնել է ներ նախագիծ՝ Epica, որի առաջին ալբոմում շարունակել է այդ շարքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլանդացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Օլոնգա (Շույայի վտակ)
Օլոնգա (Олонга), գետ Ռուսաստանում։
Ընդհանուր տվյալներ
Հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Բելոմորսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Շույա գետի ձախ ափին՝ 14 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 39 կմ է, ավազանի տարածքը 258 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օնեժի ծովախորշ, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կասնյա (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Կասնյա (Касня), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1961 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Արիոն (բանաստեղծ)
Արիոն (մ.թ.ա. 7-րդ դարի վերջ-6-րդ դարի սկիզբ), հին հույն բանաստեղծ։
Արիոնը եղել է Ալկմանի աշակերտը և խմբերգի հիմնադիրներից մեկը։
Արիոնի անվան հետ է կապված դիթիրամբոսը։ Նա առաջինը կատարելագործեց այն և կատարեց Կորթոսում, որտեղ ապրել է երկար ժամանակ, չնայած ծնվել է Լեսբոսի Մերիմնոս քաղաքում, եղել է նաև Սպարտայում, որտեղ մասնակցել է երաժշտական մրցություններին և հաղթանակ տարել։
Արիոնը հունական երաժշտության պատմության մեջ խոշոր դեմք է։ Նրա մասին ավանդությունը պատմում է, որ Իտալիայից վերադառնալու ժամանակ նավաստիների ընչաքաղցությունը գրգռում է Արիոնի ժողոված հարստությունը։ Նավաստիները նրան սպանել են ցանկանում։ Արիոնը նրանց խնդրում է թույլատրել մահից առաջ երգելու Օրփեոսի նոմոսը. նրա երգը հմայում է ծովի մի դելֆինի, որը բանաստեղծի դիակը տանում է Տենարու հրվանդանը։
Նրա երգերի թիվը հասնում է երկու հազար ոտանավորի, որոնցից աննշան բեկորներ են մեզ հասել։
Արիոնի նշանակությունն այն է, որ ժողովրդական ստեղծագործության մեջ գոյություն ունեցող դիթիրամբոսը նա գեղարվեստորեն մշակեց և նրան կցեց նույնպիսի կատարելագործված ու քնքուշ երաժշտություն, որի ներդաշնակ հնչյունների ներքո խումբը կատարում էր ռիթմիկ շարժումներ՝ Բաքոսի զոհասեղանի առաջ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հույն բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հին հույն երաժիշտներ
Հաննա Մյուրեյ
Հաննա Մյուրեյ (Hannah Murray, ), բրիտանացի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1989 թվականի հուլիսի 1-ին Մեծ Բրիտանիայի Բրիստոլ քաղաքում՝ համալսարանական դասախոսների ընտանիքում։ Դերասանուհին կարիերան սկսել է 2077 թվականից՝ նկարահանվելով «Կաթնակերներ» երիտասարդական հեռուստասերիալի Քեսիի դերում, որը տարօրինակ և անորեքսիայով տառապող աղջիկ է։ Հաննան իմացել է, որ տեղական թատրոնում, ուր նա հաճախում էր, սերիալի համար անցկացվող քասթինգի մասին և որոշում մասնակցել։ Արդյունքում նա և Էյփրիլ Փիրսոնը՝ Միշելի դերակատարը, դառնում են սերիալի համար ընտրված առաջին դերասանուհիները։
«Կաթնակերներ»-ից հետո 2008 թվականին որպես թատերական դերասանուհի դեբյուտ է ունեցել «That Face» պիեսում՝ Միի դերում ։
2010 թվականին «Զրուցարան» թրիլլերում (ռեժիսոր Հիդեո Նիկիտա) և «Որովայն» դրամայում (ռեժիսոր Բենեդեկ Ֆլիգաուֆ) Հաննան նկարահանվել է գլխավոր դերերից մեկում։ Նույն թվականին նա նկարահանվել է «Above Suspicion 2: The Red Dahlia» բրիտանական հեռուստասերիալի երկու էպիզոդում։
2012 թվականին «Գահերի խաղը» սերիալի երկրորդ եթերաշրջանում առաջին անգամ կատարել է Լիլիի (Ջիլի) դերը ։ 2013-2017 թվականներին նույն դերն է խաղացել HBO հեռուստանախագծի հաջորդ եթերաշրջաններում։
2013 թվականին՝ 5-ամյա դադարից հետո, Հաննան կրկին խաղացել է «Կաթնակերներ» սերիալում՝ Քեսիի դերում։ Նա նկարահանվել է 7-րդ եթերաշրջանի 2 էպիզոդում՝ պատմելով Քեսիի հետագա կյանքի մասին։
2014 թվականին դերասանուհին նկարահանվել է Գլազկոյի երեք երաժիշտների մասին պատմող «Աստված, օգնիր աղջկան» երաժշտական դրամայում։ Ֆիլմն առաջին անգամ ցուցադրվել է 2014-ի հունվարին «Սանդենս» կինոփառատոնում, որտեղ Մյուրեյը, այլ դերասանների հետ միասին, ստացել է ժյուրիի հատուկ մրցանակ։ Նույն թվականին Հաննան խաղացել է Ժան-Ժակ Բեռնարդի «Մարտին» պիեսի գլխավոր դերում։ Նրա դերակատարումը թատրոնի հանրության և քննադատների կողմից ընդունվել է որպես այդ տարվա ամենագեղեցիկ և գրավիչ ներկայացումներից մեկը։ Այդ դերի համար առաջդրվել է Լոնդոնի անկախ թատրոնի մրցանակին՝ «Լավագույն կանացի կատարում» կատեգորիայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հուլիսի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:1989 ծնունդներ Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ
Contigo Hasta El Final
Contigo hasta el final (, իսպաներենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է «Մինչև վերջ քեզ հետ»), շվեդական Մալմյո քաղաքում անցկացված Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում Իսպանիան ներկայացրած իսպանական El Sueño de Morfeo խմբի կատարած երգը, որն ընտրվել է 2013 թվականի փետրվարի 26-ին Իսպանիայի ազգային եզրափակիչում։
Եվրատեսիլյան մրցույթում երգը 8 միավորով զբաղեցրել է 25-րդ հորիզոնականը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի երգեր Կատեգորիա:2013 երգեր
Անդրեաս Իսակսոն
Անդրեաս Իսակսոն (շվեդ․՝ Andreas Isaksson, ), շվեդ ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ Հանդես է գալիս թուրքական «Կասիմպաշայի» և Շվեդիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Հավաքականի կազմում անցկացրած խաղերի թվով երրորդ ֆուտբոլիստն է։
Ակումբային կարեիրա
Անդրեաս Իսակսոնը իր ֆուտբոլային կարիերան հարազատ քաղաքի «Տրելեբորգ» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։
1999 թվականին երիտասարդ դարպասապահին գնել է իտալական «Յուվենտուսը»։ Սակայն նա 2 մրցաշրջանի ընթացքում չմասնակցեց ոչ-մի հանդիպման թուրինյան ակումբի կազմում։
2001 թվականին նա վերադարձել է Շվեդիա՝ պայմանագիր կնքելով «Յուրգորդեն»-ի հետ։ Թիմի կազմում նա 2002 և 2003 թվականներին դարձել է Շվեդիայի չեմպիոն, իսկ Շվեդիայի գավաթակիր դարձել է 2003 թվականին։
2004 թվականին նրա ծառայություններով սկսել է հետաքրքրվել ֆրանսիական «Ռեննը», և նա 2004 թվականի ամռանը տեղափոխվել է ֆրանսիական ակումբ։ Թիմի կազմում նա հիմնական կազմում հանդես գալու համար նա պայքար է մղել Կիմ Չելստրյոմի հետ։