cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Միավորված ազգերի կազմակերպություն
Տնտեսական զարգացում և մարդասիրական օգնություն
ՄԱԿ-ի մյուս կարևոր նպատակներից է «տնտեսական, սոցիալական, մշակութային կամ մարդասիրական բնույթի միջազգային խնդիրների լուծման համար միջազգային համագործակցության հասնելը» ։ Բազմաթիվ մարմիններ են ստեղծվել այս նպատակին հասնելու համար՝ հիմնականում Գլխավոր ասամբլեայի և Սոցիալ-տնտեսական խորհրդի վերահսկողության ներքո։ 2000 թվականին ՄԱԿ-ի 192 անդամներ համաձայնության եկան մինչև 2015 թվականը Հազարամյակի զարգացման 8 նպատակի հասնելու շուրջ ։ 2015 թվականին սկիզբ դրվեց Կայուն զարգացման ծրագրին՝ Հազարամյակի զարգացման նպատակներին հասնելու համար։ Կայուն զարգացման նպատակներն ունեն կից ֆինանսավորող ծրագիր, որը կոչվում է Ադիս Աբեբայի գործողության օրակարգ։
ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագիրը (ՅՈՒԷՆԴԻՓԻ)՝ 1945 թվականին հիմնված դրամաշնորհային տեխնիկական օժանդակության կազմակերպությունը, միջազգային զարգացման ոլորտի առաջատար մարմիններից է։ Այն հրատարակում է նաև ՄԱԿ-ի Մարդկային զարգացման ցուցանիշը, որն ըստ աղքատության, գրագիտության, կրթության, կյանքի տևողության և այլ ցուցանիշների դասակարգում է երկրները։ Սննդի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը (ՖԱՕ)՝ նույնպես հիմնված 1945 թվականին, խթանում է գյուղատնտեսական զարգացում և սննդի անվտանգություն։ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը (ՄԱԿ-ի Երեխաների հիմնադրամը) ստեղծվեց 1946 թվականին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո եվրոպացի երեխաներին օգնելու համար և ընդլայնեց իր առաքելությունը ամբողջ աշխարհով մեկ՝ Երեխաների իրավունքների կոնվենցիային հետևելու նպատակով ։
Համաշխարհային բանկի խումբը և Արժույթի միջազգային հիմնադրամը (ԱՄՀ) անկախ, մասնագիտացված գործակալություններ ու դիտորդներ են ՄԱԿ-ի շրջանակներում՝ ըստ 1947 թվականի մի համաձայնագրի։ Դրանք սկզբնապես հիմնվել են ՄԱԿ-ից առանձին՝ 1944 թվականի Բրետտոն Վուդի համաձայնագրով ։ Համաշխարհային բանկը տրամադրում է միջազգային զարգացման վարկեր, մինչդեռ ԱՄՀ-ն խթանում է միջազգային տնտեսական համագործակցություն և շտապ վարկեր է տրամադրում պարտքեր ունեցող երկրներին։
Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպությունը (ԱՀԿ), որը շեշտը դնում է համաշխարհային առողջապահական խնդիրների և հիվանդությունների վերացման վրա, ՄԱԿ-ի մեկ այլ մեծ գործակալությունն է։ 1980 թվականին այն հայտարարեց, որ ծաղիկ հիվանդության վերացումը ավարտին է հասցվել։ Հաջորդող տասնամյակներում ԱՀԿ-ն լայնորեն վերացրեց պոլիոմիելիտ, օնխոցեռկոզ և բոր հիվանդությունները։ ՄԱԿ-ի համատեղ ծրագիրը ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի դեմ (UNAIDS) սկսվեց 1996 թվականին. այն համակարգում է կազմակերպության արձագանքը ՁԻԱՀ համաճարակի հանդեպ։ ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամը, որը նույնպես իր ռեսուրսների մի մասը նվիրում է ՄԻԱՎ-ի դեմ պայքարին, վերականգնողական առողջությունը և ընտանիքի պլանավորումը հովանավորող ամենամեծ հիմնադրամներից է աշխարհում։
Կարմիր խաչի և կարմիր մահիկի միջազգային շարժման հետ ՄԱԿ-ը հաճախ առաջնորդող դեր է ստանձնում արտակարգ իրավիճակներում օգնության համակարգումը։ Պարենի համաշխարհային ծրագիրը (ՊՀԾ)՝ ստեղծված 1961 թվականին, ապահովում է պարենային օգնություն սովի, բնական աղետների ու զինված հակամարտությունների ժամանակ։ Ըստ կազմակերպության զեկույցի՝ ամեն տարի աշխարհի 80 երկրների 90 մլն մարդու սնունդ է տրամադրվում ։ ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակը (ՄԱՓԳՀ)՝ հիմնված 1950 թվականին, աշխատում է փախստականների, կացարան փնտրողների և քաղաքացիություն չունեցող անձանց իրավունքները պաշտպանելու ուղղությամբ ։ ՄԱՓԳՀ-ն և ՊՀԾ-ն հովանավորվում են կառավարությունների, ընկերությունների և անհատների կամավոր ներդրումներով, թեև ՄԱՓԳՀ-ի վարչական ծախսերը վճարվում են ՄԱԿ-ի հիմնական բյուջեից։
Այլ նպատակներ
ՄԱԿ-ի հիմնադրումից ի վեր ավելի քան 80 գաղութներ անկախություն ստացան։ Գլխավոր ասամբլեան 1960 թվականին ընդունեց Գաղութային պետությունների և ժողովուրդների անկախության մասին հռչակագիրը՝ բոլոր գլխավոր գաղութատեր պետությունների միաձայն համաձայնությամբ։ ՄԱԿ-ն աշխատում է ապագաղութացման ուղղությամբ խմբերի միջոցով, որոնք ընդգրկված են 1962 թվականին հիմնադրված ՄԱԿ-ի Ապագաղութացման հանձնաժողովում ։ Հանձնաժողովը առանձնացնում է թվով տասնյոթ «ոչ ինքնավար տարածքներ», որոնցից ամենամեծը տարածքի և բնակչության առումով Արևմտյան Սահարան է ։
1972 թվականին Բնապահպանական ծրագրի հիմնումով ՄԱԿ-ը բնապահպանական հարցերը դարձրեց իր օրակարգի կարևոր բաղադրիչ։ Այս ոլորտում առաջին երկու տարիների անհաջող փորձի հետևանքով 1992 թվականին Բրազիլիայում՝ Ռիո դե Ժանեյրոյում հրավիրվեց Երկրի գագաթաժողով, որը նոր ուղիներ էր փնտրում ներդրվող ջանքերն արդյունավետ դարձնելու համար։ 1988 թվականին Բնապահպանական ծրագիրը և Համաշխարհային օդերևութաբանական կազմակերպությունը (ՈՒՄՕ) հիմնեցին Կլիմայի փոփոխության միջկառավարական խումբ, որը գնահատում և զեկուցում է գլոբալ տաքացման հետազոտությունների վերաբերյալ ։ ՄԱԿ-ի կողմից հովանավորվող Կիոտոյի արձանագրությունը՝ ստորագրված 1997 թվականին, սահմանեցին արտանետումների նվազեցման պարտադիր կատարման նպատակներ։
ՄԱԿ-ը նաև համակարգում է միջազգային դիտորդություններ՝ ժամանակահատված, երբ դիտարկվում են միջազգային հետաքրքրություն կամ մտահոգություն արտահայտող հարցեր։ Օրինակ՝ Տուբերկուլյոզի համաշխարհային օր, Մոլորակի օր, Անապատների և անտառահատման միջազգային տարի ։
Ֆինանսավորում
ՄԱԿ-ը ֆինանսավորվում է անդամ երկրների պարտադիր և կամավոր ներդրումներից։ Գլխավոր ասամբլեան հավանություն է տալիս բյուջեին և սահմանում է յուրաքանչյուր երկրի ներդրման չափը։ Դա մեծապես կախված է յուրաքանչյուր երկրի վճարունակությունից, որը հաշվարկվում է ըստ համախառն ներքին եկամտի՝ հաշվի առնելով արտաքին պարտքը և մեկ շնչի հաշվով ցածր եկամուտը ։ 2012-2013 թվականների երկամյա բյուջեն կազմել է $5.512 միլիարդ ։
Ասամբլեան սահմանել է մի սկզբունք, որով ՄԱԿ-ը չպիտի չափազանց մեծ կախում ունենա անդամ որևէ երկրից իր գործունեության ֆինանասավորման համար։ Հետևաբար, գոյություն ունի «առաստաղային» գործակից, որը սահմանում է անդամ երկրներից ստացվող առավելագույն ֆինանսավորման չափը։ 2000 թվականի դեկտեմբերին Ասամբլեան Միացյալ Նահանգների ճնշմամբ վերանայեց գնահատման սանդղակը։ Որպես այդ վերանայման մի մաս՝ բյուջեյի առավելագույն սահմանը 25%-ից կրճատվեց 22%-ի։ Ոչ զարգացած երկրների համար այն կազմում է 0.01% : Դրանից բացի՝ ամեն անդամ պետության համար գնահատված նվազագույն չափ (կամ «հատակի» գործակից) սահմանվեց ՄԱԿ-ի բյուջեի 0.001%-ը (2013–2014 թվականների երկամյա բյուջեի համար՝ $55,120):
ՄԱԿ-ի ծախսերի մի զգալի մասը ուղղվում է խաղաղության ու անվտանգության առաքելությանը, և այդ բյուջեն հիմնական բյուջեից առանձին է հաշվարկվում։ Խաղաղապահպանության բյուջեն 2015-2016 թվականների ֆինանսական տարվա համար կազմել է $8.27 միլիարդ՝ աջակցելով աշխարհում 15 առաքելություն իրականացնող 82,318 անդամ ունեցող զորքին ։ ՄԱԿ-ի խաղաղության գործողությունները ֆինանսավորվում են ըստ գնահատման՝ օգտագործելով կանոնավոր ֆինանսավորման սանդղակը, որն ընդգրկում է գնահատված հավելավճար Անվտանգության խորհրդի հինգ հիմնական անդամների համար, որոնք հաստատում են խաղաղապահպանության գործողությունները։ Այս հավելավճարը ծառայում է քիչ զարգացած երկրներից տրվող ֆինասավորումը հավասարակշռելուն։ 2017 թվականին ՄԱԿ-ի խաղաղապահ ուժերին ֆինանսապես ամենաշատ աջակցած երկրներն են՝ Միացյալ Նահանգներ (28.47%), Չինաստան (10.25%), Ճապոնիա (9.68%), Գերմանիա (6.39%), Ֆրանսիա (6.28%), Միացյալ Թագավորություն (5.77%), Ռուսաստանի Դաշնություն (3.99%) և Իտալիա (3.75%) :
Հիմնական բյուջեում չընդգրկված ՄԱԿ-ի հատուկ ծրագրերը, ինչպես ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը և Պարենի համաշխարհային ծրագիրը, ֆինասավորվում են անդամ երկրների կառավարությունների, ընկերությունների ու անհատ ձեռներեցների կամավոր ներդրումներից ։
Արժևորում, պարգևներ և քննադատություն
ՄԱԿ-ի հետ կապված մի շարք գործակալություններ ու անհատներ իրենց աշխատանքի համար արժանացել են Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի։ Գլխավոր քարտուղարներից երկուսը՝ Դագ Համարշոլդը և Քոֆի Անանը, արժանացել են այդ մրցանակին (համապատասխանաբար՝ 1961 և 2001 թվականներին), ինչպես նաև ՄԱԿ-ի բանակցող Ռալֆ Բանչը (1950 թվական), Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրին աջակցած Ռենե Կասսինը (1968 թվական) և ԱՄՆ պետքարտուղար Քորդել Հալը (1945 թվական)՝ կազմակերպության հիմնադրման գործում իենց ունեցած ներդրման համար։ Կանադայի պետքարտուղար Լեսթեր Բ. Փիրսոնը 1957 թվականին մրցանակ ստացավ՝ Սուեզի ջրանցքում հակամարտության կարգավորման համար ուղարկված խաղաղապահ ուժերի առաջին առաքելությունը կազմակերպելու մեջ ունեցած ներդրման համար։ 1965 թվականին պարգևատրվեց ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը, 1969 թվականին՝ Աշխատանքի համաշխարհային կազմակերպությունը, 1988 թվականին՝ ՄԱԿ-ի խաղաղապահ ուժերը, 2005 թվականին՝ Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալությունը (որը զեկուցում է ՄԱԿ-ին) և 2013 թվականին՝ ՄԱԿ-ից հովանավորվող Քիմիական զենքի արգելման կազմակերպությունը։ 1954 և 1981 թվականներին պարգևատրվել է ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակը՝ դառնալով այն եզակի երկու մրցանակակիրներից մեկը, որոնք երկու անգամ են ստացել այդ մրցանակը։ ՄԱԿ-ը որպես ամբողջություն մրցանակի է արժանացել 2001 թվականին՝ կիսելով այն Անանի հետ ։ 2007 թվականին Կլիմայի փոփոխության միջկառավարական խումբ ստացավ մրցանակ «մարդու ձեռքով առաջացած կլիմայական փոփոխության մասին ավելի մեծ չափով գիտելիքներ տարածելու և նման փոփոխություններին հակազդելուն հիմքերը դնելու համար» ։
Հիմնադրման օրվանից բազմաթիվ անգամներ կոչ է արվել բարեփոխումներ անել ՄԱԿ-ում, սակայն քիչ փոխհամաձայնություն է եղել դա անելու եղանակների շուրջ։ Որոշ մասնագետներ ուզում են, որ ՄԱԿ-ը ավելի մեծ ու ավելի արդյունավետ դեր խաղա համաշխարհային հարցերում, մինչդեռ մյուսները ուզում են, որ դրա դերը սահմանափակվի մարդասիրական աշխատանքով։ Առաջարկներ են եղել նաև մեծացնելու Անվտանգության խորհրդի անդամների թիվը, փոխելու գլխավոր քարտուղարին և ՄԱԿ-ի խորհրդարանական վեհաժողովն ընտրելու եղանակը։ Ժակ Ֆոմերանդը պնդում է, որ ՄԱԿ-ի ամենակայուն բաժանում «Հյուսիս-Հարավ պառակտումն» է՝ Հյուսիսի հարուստ և Հարավի զարգացող երկրների միջև։ Հարավի երկրները հակված են հավանություն տալու ավելի ուժեղ Գլխավոր ասամբլեայով ՄԱԿ-ի, որը թույլ կտա ավելի լսելի դարձնել իրենց ձայնը համաշխարհային հարցերում, մինչդեռ Հարավի երկրները նախընտրում են տնտեսապես չեզոք ՄԱԿ, որը կկենտրոնանա անդրազգային խնդիրների վրա, ինչպիսին է ահաբեկչությունը։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Ազգային ազատագրության ֆրանսիական կոմիտեն ԱՄՆ-ի կողմից ուշ ճանաչվեց որպես Ֆրանսիայի կառավարություն, այդ պատճառով էլ երկիրը դուրս մնաց համաժողովներից, որոնք ստեղծեցին նոր կազմակերպությունը։ Ֆրանսիայի ապագա նախագահ Շառլ դը Գոլը քննադատեց ՄԱԿ-ին՝ այն կոչելով machin («անսարք մեքենա»), և համոզված չէր, որ համաշխարհային անվտանգության դաշինքը կօգներ համաշխարհային խաղաղություն պահպանել՝ նախապատվություն տալով երկրների միջև ուղղակի համաձայնագրերին ։ Սառը պատերազմի ընթացքում և՛ ԱՄՆ-ը, և՛ ԽՍՀՄ-ը շարունակ մեղադրել են ՄԱԿ-ին մյուս կողմին աջակցելու մեջ։ 1953 թվականին ԽՍՀՄ-ը արդյունավետ կերպով հասավ գլխավոր քարտուղար Տրյուգվե Լիի հրաժարականին՝ հրաժարվելով գործ ունենալ նրա հետ, մինչդեռ 1950-ական և 1960-ական թվականներին հայտնի ամերիկյան գովազդային պաստառի վրա գրված էր՝ «Չեք կարող կոմունիզմը տառ առ տառ ասել՝ առանց ՄԱԿ ասելու» ("You can't spell communism without U.N."): Երբեմն սխալ մեջբերված 2003 թվականի փետրվարի մի պնդման մեջ նախագահ Ջորջ Ու. Բուշը նշում է (նկատի ունենալով ՄԱԿ-ի անորոշությունը Սադդամ Հուսեյնի ղեկավարության տակ գտնվող Իրաքի սադրանքների հանդեպ), որ «ազատ ազգերը ՄԱԿ-ին թույլ չեն տա անհետանալ պատմության մեջ որպես ոչ արդյունավետ, անկարևոր հասարակություն»  ։ Ի տարբերություն նրա՝ Ֆրանսիայի նախագահ Ֆրանսուա Օլանդը 2012 թվականին հայտարարում է, որ «Ֆրանսիան վստահում է Միավորված ազգերին։ Նա գիտի, որ ոչ մի երկիր՝ կապ չունի, թե որքան հզոր, չի կարող լուծել շտապ խնդիրները, պայքարել զարգացման համար և վերջ տալ բոլոր ճգնաժամերին... Ֆրանսիան ուզում է, որ ՄԱԿ-ը լինի գլոբալ կառավարման կենտրոն» ։ Այնպիսի քննադատներ, ինչպիսիք են իսրայելցի դիվանագետ Դոր Գոլդը, Բրիտանացի գիտնական Ռոբերտ Ս. Վիստրիխը, ամերիկացի իրավագետ Ալան Դերշովիչը, ավստրալիացի քաղաքական գործիչ Մարկ Դրեյֆուսը և Հակազրպատության լիգան, գտնում են, որ ՄԱԿ-ի ուշադրությունը իսրայելապաղեստինյան խնդրին չափազան շատ է ։ 2015 թվականի սեպտեմբերին Սաուդիան Արաբիայի Ֆաիսալ բին Հասան Թրադը ընտրվեց ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդի ղեկավար, որը նշանակում է անկախ փորձագետների. այս քայլը քննադատվեց մարդու իրավունքների խմբի կողմից ։
Քննադատները ՄԱԿ-ին մեղադրել են նաև բյուրոկրատական անարդյունավետության և կոռուպցիայի մեջ։ 1976 թվականին Գլխավոր ասամբլեան հիմնեց Համատեղ հսկողության բաժինը՝ ՄԱԿ-ի համակարգի ներսում անարդյունավետությունները գտնելու համար։ 1990-ական թվականներին ԱՄՆ-ը չեղյալ հայտարարեց իր ներդրումները՝ պատճառաբանելով կառույցի անարդյունավետությունը, և նորից սկսեց վճարումներ անել միայն պայմանով, որ խոշոր բարեփոխումներ նախաձեռնվեն։ 1994 թվականին Գլխավոր ասամբլեան հիմնեց Ներքին վերահսկողության ծառայության գրանսենյակը, որը պիտի ծառայեր որպես արդյունավետության պահապան մարմին ։ 1994 թվականին Սոմալիում ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի հատուկ ներկայացուցիչ Մուհամեդ Սահնոուն հրատարակեց «Սոմալի. Բաց թողած հնարավորությունները» գիրքը, որում նա վերլուծում է 1992 թվականին Սոմալիում ՄԱԿ-ի միջամտության ձախողման պատճառները՝ ցույց տալով, որ 1988 թվականին Սոմալիի քաղաքացիական պատերազմի սկզբի ու 1991 թվականի հունվարին Սիադ Բարրեի ռեժիմի անկման ժամանակահատվածների միջև ՄԱԿ-ը բաց թողեց մարդկային խոշոր ողբերգությունները կանխելու առնվազն երեք հնարավորություն. երբ ՄԱԿ-ը փորձեց մարդասիրական օգնություն տրամադրել, դրանք ամբողջությամբ հասարակական կազմակերպությունների ջանքերով էին, որոնց մրցունակությունն ու նվիրվածությունը սուր կերպով հակադրվեց ՄԱԿ-ի չափազանց զգուշավորությանն ու բյուրոկրատական անարդյունավետությանը։ Մուհամեդ Սահնոուն զգուշացնում է, որ եթե արմատական փոփոխություններ չկատարվեն, ՄԱԿ-ը կշարունակի նման ճգնաժամերին արձագանքել անպատեհ իմպրովիզացիայով ։ 2004 թվականին ՄԱԿ-ը մեղադրվեց, որ դրա վերջերս ավարտված «Նավթ սննդի համար» ծրագիրը (որում Իրաքին թույլատրվել էր նավթ վաճառել՝բավարարելու հիմնական կարիքները՝ թեթևացնելով պատժամիջոցների ճնշումը) ամբողջությամբ կոռումպացված է եղել։ ՄԱԿ-ի կողմից ստեղծված մի անկախ հարցում պարզեց, որ դրա շատ պաշտոնյաներ են ներգրավված եղել այդ կոռուպցիայի մեջ՝ հարուցելով «նշանակալի» հարցեր Քոֆի Անանի որդու՝ Կոջո Անանի դերի վերաբերյալ ։
ՄԱԿ-ը որպես ամբողջություն արժևորելով՝ Ժակ Ֆոմերանդը գրում է, որ «վերջին 60 տարիների ընթացքում ՄԱԿ-ի ձեռքբերումները տպավորիչ են։ 20-րդ դարի ընթացքում մարդկային զարգացման առաջընթացը կտրուկ է եղել, և ՄԱԿ-ն ու իր գործակալությունները հաստատապես օգնել են, որ աշխարհը միլլիոնավոր մարդկանց համար դառնա ավելի հյուրընկալ ու կենսունակ»։ Արժևորելով ՄԱԿ-ի առաջին 50 տարվա պատմությունը՝ գրող Սթենլի Մեյսլերը գրում է, որ «Միավորված ազգերը երբեք չի արդարացրել իր հիմնադիրների հույսերը, սակայն, այնուամենայնիվ, մեծ գործարք է արել»՝ մեջբերելով դրա դերը ապագաղութացման մեջ և դրա բազմաթիվ հաջողված խաղաղապահպան առաքելությունները։ Բրիտանացի պատմաբան Փոլ Քեննեդին պնդում է, որ մինչ կազմակերպությունը ունեցել է որոշակի մեծ խախտումներ, «եթե այն դիտարկենք բոլոր կողմերից, ապա ՄԱԿ-ը մեծ օգուտ է տվել մեր սերնդին և... օգուտ կտա մեր երեխաների ու թոռների սերունդներին նույնպես»։
ՄԱԿ-ը Հայաստանում
Հայաստանի՝ 1992 թվականի հունվարի 23-ի պաշտոնական խնդրանքին ի պատասխան՝ Միավորված ազգերի կազմակերպության Անվտանգության խորհուրդը (ԱԽ) իր 3035-րդ նիստի ընթացքում քննարկեց Հայաստանի Հանրապետության դիմումը ՄԱԿ-ին անդամակցելու վերաբերյալ և խորհուրդ տվեց Գլխավոր ասամբլեային (ԳԱ) ընդունել Հայաստանի Հանրապետությանը որպես ՄԱԿ-ի անդամ (ԱԽ 735-րդ բանաձև, 1992 թվականի հունվարի 29)։
1992 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Նյու Յորքում պայմանագիր ստորագրվեց Միավորված ազգերի կազմակերպության ու Հայաստանի Հանրապետության միջև։ Այն ստորագրեցին Ալեքսանդր Արզումանյանը՝ ՄԱԿ-ում Հայաստանի Հանրապետության առաջին մշտական ներկայացուցիչը, և Վիլյամ Դրեյփերը՝ ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագրի (ՄԱԶԾ) կառավարիչը։ Պայմանագիրը վերաբերում էր Հայաստանում ՄԱԿ-ի միջանկյալ գրասենյակի հիմնադրմանը՝ նպատակ ունենալով աջակցելու տնտեսական զարգացման առավել կարևոր խնդիրների լուծմանը, սոցիալական առաջընթացի օժանդակմանը, կենսամակարդակի բարելավման ուղղությամբ պետության ջանքերին։ Հայաստանի կառավարությունը համաձայնել է ապահովել անհրաժեշտ պայմաններ՝ գրասենյակի գործառույթների լիակատար և արդյունավետ իրականացման համար (հատված ՄԱԿ-ի և ՀՀ կառավարության միջև ստորագրված պայմանագրից)։
1992 թվականի դեկտեմբերին ՄԱԿ-ը Հայաստանում հիմնեց իր գրասենյակը (Հրազդան հյուրանոցում)։ Ըստ վերոնշյալ պայմանագրի դրույթների՝ Հայաստանի կառավարությունը ստանձնեց ՄԱԿ-ին համապատասխան գրասենյակով ապահովելու պարտավորությունը (պայմանագրի XIII հոդված)։ 1995 թվականի հոկտեմբերին ՄԱԿ-ի գրասենյակը տեղափոխվեց Երևանի կենտրոնում գտնվող նոր շենք՝ Պետրոս Ադամյան (նախկին Կառլ Լիբկնեխտի) 14 հասցեում։ 1998 թվականին ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակը ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղարի կողմից հաստատվեց որպես ՄԱԿ-ի շենք։
2001-2006 թվականներին ՄԱԿ-ի հայաստանյան գրասենյակում գործում էր Կանանց զարգացման հիմնադրամի (ՄԱԿԶՀ/UNIFEM), Կանայք հանուն հակամարտությունների կանխարգելման և խաղաղության ամրապնդման Հարավային Կովկասում ծրագիրը։
Այսօր ՄԱԿ-ի շենքը համատեղ օգտագործում են ՄԱԿ-ի Զարգացման ծրագիրը (ՄԱԶԾ/UNDP), ՄԱԿ-ի Հանրային տեղեկատվության վարչությունը (ՄԱԿ ՀՏՎ/UN DPI), ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարի գրասենյակը (ՄԱՓԳՀԳ/UNHCR), Պարենի համաշխարհային ծրագիրը (ՊՀԾ/WFP), Մանկական հիմնադրամը (ՄԱՄՀ/UNICEF), Բնակչության հիմնադրամը (ՄԱԲՀ/UNFPA), ՄԱԿ-ի Արդյունաբերական զարգացման կազմակերպությունը (ՄԱԱԶԳ/UNIDO) և Միգրացիայի միջազգային կազմակերպությունը (ՄՄԿ/IOM)։ Վերջինս թեև ներգրավված չէ ՄԱԿ-ի համակարգում, սակայն համաձայնագրային սկզբունքով սերտորեն համագործակցում է ՄԱԿ-ի և նրա մասնագիտացված գործակալությունների հետ։ Վերոհիշյալ գործակալություններն ու ծրագրերը կիսում են միասնական ծառայությունների համակարգի գաղափարն ու համախմբված են վերջինիս շուրջ՝ խնայված միջոցները ուղղելով ծրագրերի իրականացմանը։ Այս քաղաքականությունը լիովին համապատասխանում է Գլխավոր քարտուղարի բարեփոխումների նախաձեռնությանը, որի նպատակն է հզորացնել ՄԱԿ-ի համակարգը՝ իրականացնելով վարչական ծախսերի խնայողություն՝ հօգուտ իրականացվող ծրագրերի։
Արտաքին հղումներ
Պաշտոնական կայք էջեր
Այլ
Կատեգորիա:Պայմանագրով հիմնադրված միջկառավարական կազմակերպություններ Կատեգորիա:1945 հիմնադրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:Միավորված ազգերի կազմակերպություն Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակակիր կազմակերպություններ Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք Կատեգորիա:Միջկառավարական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կլոդ Անրի Սեն-Սիմոն
Կլոդ Անրի դը Ռուվրուա, կոմս դը Սեն-Սիմոն (Claude Henri de Rouvroy, Comte de Saint-Simon, ), ֆրանսիացի քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական տեսաբան, որի ստեղծած ուսմունքը նշանակալի ազդեցություն է թողել քաղաքագիտության, տնտեսագիտության, հասարակագիտության, փիլիսոփայության զարգացման վրա։ Նրա հայացքները շարադրված են «Ժնևյան տեղաբնիկի նամակները ժամանակակիցներին» (1802 թ.), «Նամակներ ամերիկացուն» (1817 թ.), «Հայացք սեփականությանն ու օրենսդրությանը» (1818 թ.), «Հասարակական կազմակերպման տեսության մասին» (1819 թ.), «Արդյունաբերողների կատեխիզիսը» (1823-1824 թթ.), «Գրական, փիլիսոփայական ¨ արդյունաբերական խորհրդածություններ» (1825 թ.) և այլ աշխատություններում։
Հայացքները
Սեն Սիմոնը ստեղծել է քաղաքական ու տնտեսական մի գաղափարախոսություն, որը կոչվում է իր անունով՝ սենսիմոնիզմ, և ըստ որի հաջող հասարակություն ու արդյունավետ տնտեսություն ունենալու համար արդյունաբերական դասակարգի (նա այդ դասակարգն անվանում է նաև բանվորական) պահանջմունքները պետք է ճանաչվեն ու բավարարվեն ։ Ընդ որում՝ այդ դասակարգի մեջ նա ներառում էր ոչ միայն ձեռքի աշխատանք կատարող բանվորներին, այլև գործարարներին, կառավարիչներին, գիտնականներին, բանկիրներին, միով բանիվ՝ բոլոր նրանց, ովքեր զբաղված են հասարակությանն օգուտ բերող, արտադրողական աշխատանքով ։
Սեն-Սիմոնը գտնում էր, որ արդյունաբերական դասակարգի կարիքների բավարարմանն ուղղված գլխավոր սպառնալիքը բխում է մեկ այլ դասակարգից, որն անվանել է անգործների դասակարգ և որի մեջ ներառել է բոլոր նրանց, ովքեր գերադասում են խուսափել աշխատանքից և պորտաբույծի պես օգտվել ուրիշների ջանքերով ստեղծված արդյունքից ։ Նա ընդգծել է անձի վաստակը ճանաչելու անհրաժեշտությունը և հասարակության ու տնտեսության մեջ ըստ վաստակի հիերարխիա ստեղծելու կարևորությունը։ Այդպիսի հիերարխիաներ առաջին հերթին պետք է ստեղծվեին կառավարիչների ու գիտնականների կազմակերպություններում, որոնք պիտի իրենց խելացի, հեռատես, արժեքավոր խորհուրդներով օգնեին կառավարությանը ճիշտ որոշումներ ընդունել ։ Սեն-Սիմոնը խստորեն քննադատել է տնտեսությանը իշխանությունների միջամտության ոլորտների ընդլայնումը՝ գտնելով, որ այդ միջամտությունը պետք է սահմանափակվի միայն արդյունավետ աշխատանքին խանգարող խոչընդոտները վերացնելով, իսկ մնացած դեպքերում հենց այդ միջամտությունն ինքը կարող է խոչընդոտ դառնալ ։ Սեն-Սիմոնի ուսմունքի հիմնադրույթները կարճ ժամանակամիջոցում լայն ճանաչման են արժանացել, գնահատվել որպես հասարակական-տնտեսական գիտությունների ոլորտներում կատարված լուսավորչական բնույթի ներդրում և ծնունդ են տվել այնպիսի ուսմունքների, ինչպես՝ ուտոպիական սոցիալիզմը, ազատականությունը (լիբերալիզմը), անարխիզմը։ Ընդ որում՝ թե՛ լիբերալիզմի առաջին խոշոր տեսաբանը՝ Ջոն Ստյուարտ Միլը և թե՛ անարխիզմի հիմնադիր Պիեռ-Ժոզեֆ Պրուդոնը շեշտել են, որ իրենց ոգեշնչել է Սեն-Սիմոնի ուսմումքը ։
Սեն-Սիմոնի գաղափարները որոշակի ազդեցություն են գործել նաև հասարակագետ-տնտեսագետ Թորստեյն Վեբլենի ու նրա հիմնադրած ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության վրա, գիտական մի ուղղության, որի ներկայացուցիչն են դարձել բազմաթիվ ականավոր տնտեսագետներ ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հասարակագետներ Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սոցիոլոգներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Աթրագեն ալպիական
Աթրագեն ալպիական, հրանունկազգիների ընտանիք, աթրագեն ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Թփանման լիան է, որը հենարանի վրա կարող է բարձրանալ մինչև 3 մ։ Տերևները երկար կոթունավոր են, կրկնակի եռամասնյա կամ եռամասնյա, առաջնային տերևիկները երկար, երկրորդայինները՝ կարճ կոթունավոր կամ նստադիր, օվալաձևից մինչև նշտարաձև, 2—5 սմ երկարությամբ, սրածայր, սղոցաեզր կամ ատամնաեզր, ներքևի կողմից, ջղերի ուղղությամբ, թեթևակի աղվամազապատ։ Ծաղիկները մեծ մասամբ միայնակ են, բարակ ծաղկակիրներով, դեպի ցած հակված, լայն, զանգականման, 2—6 սմ տրամագծով, կապտալազուր կամ մանուշակաերկնագույն գունավորմամբ։ Բաժակաթերթիկները 4-ն են, ձվաձև-էլիպսաձև կամ նշտարաձև, սրածայր, դրսից և եզրերում նուրբ մազմզուկապատ։ Պսակաթերթիկները թիականման են, կրկնակի անգամ կարճ բաժակաթերթիկներից։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են օգոստոս-սեպտեմբերին։
Տարածվածություն
Տարածված է Կենտրոնական և Հարավային Եվրոպայում, անտառներում, թփուտներում, գետերի ափերին կամ ժայռային փլվածքներում։ Մշակվում է 1792 թ.: Նախկին ԽՍՀՄ-ում մշակվում է ամենատարբեր կլիմայական պայմաններում (Տալլին, Տարտու, Լատվիայի պուրակներում, Լենինգրադ, Կիև, Լվով և այլն)։ Լայնորեն է մշակվում նաև Արևմտյան Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում։ Մշակվել է Երևանի բուսաբանական այգում, մամրիչ (Clematis) անվան տակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Կերչ
Կերչ (Керч, Keriç), քաղաք Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կերչի քաղաքային խորհուրդում, հանրապետական նշանակության քաղաք։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Չերկեզ-Տոբայ։
Անվանում
Հիմնադրվել է մ․թ․ա․ 6-րդ դարում և կոչվել Պանտիկապեոն, որը, ենթադրում են, առաջացել է իրանական լեզուներից։ Ստուգաբանությունը վիճելի է․ պունտ ― «հինգ», 2֊րդ բաղադրիչը պարզ չէ․ կամ պանտա ― «ուղի», ապ ― «ջուր»՝ «ամանի վիզ» իմաստով, որտեղից առաջացել է այն նեղուցի անունը, որի ափին գտնվում է քաղաքը։
9-րդ դարից հայտնի է հին ռուսական Կորչև անվամբ, որի հիմքը ոմանք համարում են къарка ― «կոկորդ, վիզ» բառը (այսինքն՝ հին անվանման պատճենումն է), ոմանք էլ գտնում են, որ այն առաջացել է հին ռուսերեն «դարբնություն» նշանակող крч հիմքից (այսինքն ցույց է տալիս մետաղի մշակման հնագույն կենտրոն լինելը)։
Թաթար֊մոնղոլական արշավանքների շրջանում հայտնի էր Չերկիո անվամբ, ենթարկվել է Ջենովային («Չերկիյո» անվան կագումը կապում են «չերքեզ» բառի հետ) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Կերչի թերակղզի Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 610 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տրյուգվե Լի
Տրյուգվե Հալվդան Լի (Trygve Halvdan Lie, ), նորվեգացի քաղաքական գործիչ, ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղար 1946-1952 թվականներին։
Կենսագրություն
Տրյուգվե Լին ծնվել է Օսլոյում։ Սովորել է Օսլոյի համալսարանում, որտեղ 1919 թվականին ստացել է իրավաբանի դիպլոմ։ 1911 թվականին անդամագրվել է Նորվեգական բանվորական կուսակցության երիտասարդական կազմակերպությանը։ 1919-1922 թվականներին եղել է բանվորական կուսակցության քարտուղարի օգնականը, 1922-1935 թվականներին՝ Նորվեգիայի արհմիությունների ֆեդերացիայի իրավախորհրդատու, իսկ 1926 թվականին դարձել է բանվորական կուսակցության ազգային գործադիր քարտուղար։
Կուսակցության կառավարությունում 1935-1939 թվականներին զբաղեցրել է արդարադատության նախարարի պաշտոնը, իսկ 1939 թվականի հուլիսից մինչև սեպտեմբեր՝ առևտրի և արդյունաբերության նախարարի պաշտոնը։ Իր ժամանակին Լին աջակցել է հոկտեմբերյան հեղափոխությանը և անձամբ խոսելով Վլադիմիր Լենինի հետ, Նորվեգիայում հանդես է եկել Լև Տրոցկուն քաղաքական ապաստան տրամադրելու օգտին (1935)։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին Լին նշանակվել է մատակարարման և առաքման նախարարը, գերմանական ներխուժման ժամանակ նրա հրամանով ողջ Նորվեգական նավատորմը գնաց հակահիտլերյան կոալիցիայի նավահանգիստներ, որպեսզի թշնամու որս չդառնա։ 1940 թվականի հունիսին, Գերմանիայի կողմից երկրի բռնազավթումից հետո մեկնել է Մեծ Բրիտանիա, քանի որ Նորվեգիայի կառավարությունը որոշել էր այնտեղից շարունակել պայքարը Երրորդ ռեյխի դեմ։ Դեկտեմբերին նշանակվել է արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնակատար, իսկ 1941 թվականի փետրվարին՝ Նորվեգիայի արտաքին գործերի նախարար։ 1945 թվականին ընտրվել է Սթորթինգի անդամ։ 1945 թվականի հունիսի 12-ին կառավարությունը, որի կազմում էր նաև Լին, հրաժարական տվեց։ Տրյուգվեն նշանակվեց ժամանակավոր կոալիցիոն կառավարության արտաքին գործերի նախարար, իսկ 1945 թվականին՝ բանվորական կուսակցության կառավարությունում արտաքին գործերի նախարար։
Լին գլխավորել է նորվեգական պատվիրակությունը Սան Ֆրանցիսկոյի միջազգային կազմակերպության ստեղծման հարցով խորհրդաժողովում՝ մասնակցելով ՄԱԿ-ի կանոնադրության պատրաստմանը։ 1946 թվականի փետրվարի 1-ին նա ընտրվել է Միավորված ազգերի կազմակերպության առաջին գլխավոր քարտուղար։ Նրա խորհրդականը եղել է դիվանագետ Ռագնավալդ Լուիդը։ 1950 թվականի նոյեմբերի 1-ին Գլխավոր ասամբլեան ևս երեք տարով երկարաձգել է նրա լիազորությունների ժամկետը։
ՄԱԿ-ից հեռանալուց հետո Լին զբաղեցրել է Աքերսհուսի նահանգապետի և Նորվեգիայի էներգետիկայի խորհրդի նախագահի պաշտոնները։ 1959 թվականին թագավոր Ուլաֆ V-ի հանձնարարությամբ միջնորդ է եղել Սոմալիում Իտալիայի և Եթովպիայի տարածքային վեճերի կարգավորման գործընթացում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարներ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Նորվեգացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Նորվեգացի իրավաբաններ
Ակաբիքար
Ակաբիքար, վիմարձան Վան քաղաքից արևելք նրա Այգեստան կոչված արվանձանում գտնվող Ակաբի գյուղում, Զմզըմ լեռան մոտ։ Կոթողն ունի 14.5 ոտնաչափ լայնություն և կրում է 95 տող սեպագիր արձանագրություն։ Այս վիմարձանը անվանում են նաև Մհերի դուռ։ Ենթադրում են նաև, թե եղել է ստորորկրյա ապարանքի մուտք։ Ակաբիքարի շրջակայքում կան կիսավեր քարե սանդուզքներ, գետնուղիներ, քարանձավեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհ
Արևշատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արարատի մարզի Արևշատ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 17 հուշարձան (3 միավոր)։
|}
Լիիվակյուլա (գյուղ, Մառտնա շրջան)
Լիիվակյուլա (Liivaküla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Մառտնա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Մառտնա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Գիլիամ շրջան (Օրեգոն)
Կատեգորիա:Օրեգոնի շրջաններ
Աննա Կանոպացկայա
Աննա Անատոլևնա Կանոպացկայա (Ганна Анатолеўна Канапацкая, ), քաղաքական գործիչ, գործարար, իրավաբան։ 2016-2019 թվականներին Բելառուսի Հանրապետության Ազգային ժողովի Ներկայացուցիչների պալատի վեցերորդ գումարման պատգամավոր էր, 2020 թվականի Բելառուսի Հանրապետության նախագահի թեկնածու։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1976 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Մինսկ քաղաքում։ Հայրը՝ Անատոլի Տրուխանովիչը, Բելառուսի առաջին պաշտոնական դոլարային միլիոնատեր էր ։ Մայրը տնային տնտեսուհի էր։ Քույրը՝ Դարյան, յոթ տարով փորք է Աննայից ։
Ավարտել է Մինսկի թիվ 55 դպրոցը, ապա Բելառուսի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը՝ «իրավագիտություն» մասնագիտությամբ։ Աշխատել է «Գրինրեյ» ՍՊԸ-ի տնօրեն, որին մատուցել է իրավաբանական ծառայություններ ։ Անատոլի Լեբեդկոյի խոսքերով՝ «գիտի օտար լեզուներ», շփվել է ռուսերենով, սակայն պնդել, որ պատրաստ է անցնել բելառուսերենի ։ 1995 թվականից մինչև 2019 թվականը Միավորված քաղաքացիական կուսակցության անդամ էր ։ 2013-2016 թվականներին Միացյալ քաղաքացիական կուսակցության Մինսկի քաղաքային կազմակերպության նախագահն էր։ 2016 թվականի սեպտեմբերից կուսակցության քաղխորհրդի անդամ է, որի շրջանակներում գործարարների հետ ղեկավարել է աշխատանքի հանձնաժողովը ։
Հասարակական-քաղաքական գործունեություն
Աննա Կանոպացկայան ընդդիմության մեջ էր Լուկաշենկոյի իշխող ռեժիմի դեմ    ։ 2012 թվականին մասնակցել է Բելառուսի Հանրապետության հինգերորդ գումարման Ազգային ժողովի Ներկայացուցիչների պալատի պատգամավորների ընտրությանը, իսկ 2014 թվականին Բելառուսի Հանրապետության պատգամավորների տեղական խորհուրդների պատգամավորական ընտրություններին ։ Վարչական պատասխանատվության է ենթարկվել քաղբանտարկյալների հետ համերաշխության ակցիայի համար ։
Կանոպացկայան պատասխանատու էր Ներկայացուցիչների պալատի տնտեսական քաղաքականության հարցերով մշտական հանձնաժողովում «պետական-մասնավոր գործընկերության հարցերով Բելառուսի Հանրապետության որոշ օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին» Բելառուսի Հանրապետության օրենքի նախագծի նախապատրաստման համար ։
Լինելով խորհրդարանի պատգամավոր՝ Կանոպացկայան հանդես է եկել Ռուսաստանի հետ միութենական պետության մասին պայմանագրի խզման օգտին և Բելառուսում քննադատել Ռուսաստանի Դաշնության այն ժամանակվա դեսպան Միխայիլ Բաբիչին ։
2017 թվականի հունվարի 26-ին Կանոպացկայան լրատվամիջոցների համար հարցազրույց է անցկացրել Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովի քաղաքական հարցերի և ժողովրդավարության հանձնաժողովի նիստի արդյունքների վերաբերյալ, որը տեղի է ունեցել հունվարի 24-ին Ստրասբուրգում (Ֆրանսիա)՝ այդ կազմակերպության ձմեռային նստաշրջանի շրջանակներում ։
2017 թվականի հունիսի 27-ից 28-ը Կանոպացկայան Եվրախորհրդարանում մասնակցել է Բելառուսի իրավիճակի վերաբերյալ խորհրդարանական լսումներին, ինչի համար զրկվել է աշխատանքային օրերի վճարումից ։
Մասնակցություն 2020 թվականի նախագահական ընտրություններին
2020 թվականի մայիսի 12-ին Աննա Կանոպացկայան առաջադրվել է Բելառուսի Հանրապետության նախագահի թեկնածու։ Մայիսի 20-ին գրանցել է 1314 հոգանոց նախաձեռնող խումբ։ Հունիսի 10-ին հաղորդել է, որ իրեն հաջողվել է հավաքել թեկնածուի գրանցման համար անհրաժեշտ 100 հազար ստորագրություն ։ Մինչև հունիսի 29-ը հայտարարել էր Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի 110 հազար ստորագրություն ներկայացնելու մասին, սակայն հունիսի 30-ին ԿԸՀ-ն հայտնել էր, որ բոլոր ստուգումներից հետո Կանոպացկայայի մոտ մնացել է միայն 146 588 իրական ստորագրություն ։ 2020 թվականի հուլիսի 18-ին հրաժարվել է մասնակցել հեռուստաբանավեճերին՝ հայտարարելով․ «Որպես փորձառու և կայացած քաղաքական գործիչ՝ ես ոչ իրավունք, ոչ ցանկություն ունեմ մրցելու ակնհայտ ավելի թույլ ընդդիմախոսների հետ։ Ես շուտով դեռ ղեկավարելու եմ երկիրը» ։ Հուլիսի 20-ին հայտնի է դարձել, որ Աննա Կանոպացկայան նախագահի գրանցված թեկնածուներից միակն էր, որը չի պատրաստվել հանդիպումներ անցկացնել ընտրողների հետ ։
Ըստ ԿԸՀ նախնական տվյալների՝ օգոստոսի 9-ի ընտրություններում Կանոպացկայան ստացել է ընտրողների ձայների 1,68 %-ը՝ ընդամենը մոտ 98 հազար ձայն ։ Ընտրություններից հետո հայտարարել է Ազգային դեմոկրատական կուսակցություն ստեղծելու մտադրության մասին ։
Քննադատություն
Բելառուսի ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտի վերլուծաբան Վադիմ Մոժեյկոն կարծում է, որ ընտրություններում Աննա Կանոպացկայան մրցակցել է ոչ թե գործող նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի, այլ այլընտրանքային թեկնածուների հետ։ Մոժեյկոյի կարծիքով՝ Կանոպացկայի մարտավարությունն է «հայհոյել ոչ այնքան գործող իշխանություններին, որքան մյուս բոլոր թեկնածուներին» ։
Անձնական կյանք
2020 թվականի օգոստոսին Աննա Կանոպացկայան վաղուց ամուսնալուծված էր, ունեցել է երկու երեխա՝ որդի և դուստր։ Որդին 21-ամյա Ալեքսեյն է, որը Բելառուսի պետական համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետի ուսանող է, իսկ դուստրը 18-ամյա Անաստասիան է, որը սովորում է Ավստրիայում  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելառուսի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բելառուսի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իրավաբաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Դեհ (Էրունի գավառ)
Դեհ, գյուղ (ավան) Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Էրունի գավառակում ։ Եղել է գավառակի կենտրոնը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դեհի շրջանի համայնքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
Էվելին Ջոնսոն
Էվելին Ջոնսոն(Evelyn Bryan Johnson, ), ամերիկուհի օդաչու, հայտնի ավիակոնստրուկտոր։
Կենսագրություն
Էվելին Ջոնսոնը ծնվել է 1909 թվականին, Կենտուկի նահանգի Քորբին քաղաքում, եղել է Թենեսի Վեսլեյան համալսարանի շրջանավարտ ։
Որպես ամենաշատ թռիչքներ կատարած՝ կին նրա անունն ընդգրկվել  է Գինեսի ռեկորդների գրքում։ Ընդհանուր առմամբ նա օդում անցկացրել է 7 տարի։ Ջոնսոնը թռչել է սովորել 1944 թվականից, երբ մտել է ռազմական ավիացիայի ոլորտ։ Նա այդ ժամանակ եղել է 36 տարեկան և ավարտել է իր օդաչուի կարիերան 2006 թվականին՝ երբ լրացել է նրա 96-ամյակը։
Մի քանի տասնամյակ ավիակոնստրուկտոր է աշխատել ամերիկյան ավիացիոն դպրոցներում, կրթել է մոտ 3000 օդաչուի, մոտ 9000 օդաչուից ընդունել քննություն։ Կոլեգաներն ու ուսանողները նրան կնքել են «Մայր Թռչուն» մականունը։
Եղել է առաջին կին-օդաչուներից, որը ստացել է օդաչուի վկայական։ Նա նշել է, որ երկու անգամ ինքնաթիռի շարժիչը խափանվել է, բայց նա կարողացել է խուսափել վթարից։
Մահացել է 102 տարեկանում ։
1996 թվականը Հայաստանում
Հետևյալ ցանկը ներառում է Հայաստանում 1996 թվականին կատարված նշանակալի իրադարձությունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1996 Եվրոպայում Կատեգորիա:1996 ըստ երկրի Կատեգորիա:1996 Ասիայում Կատեգորիա:20-րդ դարի տարեթվեր Հայաստանում Կատեգորիա:1990-ականները Հայաստանում Կատեգորիա:2000-ականները Հայաստանում Կատեգորիա:1996 Հայաստանում
Սիմոն Ալաջալով
Սիմոն Հովհաննեսի Ալաջալով (Ալաջալյան), հայ թատերական նկարիչ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1962)։
Կենսագրություն
1927 թվականին մեկնել է Մոսկվա, մինչև 1931 թվականը սովորել բարձրագույն նկարչական ուսումնարանում։ Այդ տարիներին նրա ձևավորումով Մոսկվայում Ռ. Ստուդիայում բեմադրվել են «Խաթաբալան» և «Ատամնաբույժն արևելյանը»։ Այնուհետև աշխատել է Մոսկվայի և խորհրդային այլ քաղաքների թատրոններում, պահպանելով սերտ կապը Հայաստանի հետ։ 1933 թվականին նրա ձևավորմամբ է բեմադրվել «Եգոր Բուլըչովը և ուրիշները» Գաբրիել Սունդուկյանի թատրոնում։ Ձևավորել է նաև Երևանի այլ թատրոնների մի քանի բեմադրություններ։ 1962 թվականին ծննդյան 60-ամյակի առթիվ Երևանում կազմակերպվել է նրա նկարների մեծ ցուցահանդես ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ թատերական նկարիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ բեմանկարիչներ
Աբրիկոսովկա (գյուղ, Կիրովի շրջան)
Աբրիկոսովկա (Абрикосівка, Nayman), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կիրովի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Նայման։
2001 թվականի տվյալներով Աբրիկոսովկա գյուղում բնակվում էր 1 372 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կիրովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նախապատմական բնակավայրեր Ալպերում
Նախապատմական ցցագերաններով շինված բնակավայրեր Ալպերում և հարակից տարածքներում որոնք կառուցվել են մ.թ.ա. 5000 թվականից մինչև Մ.թ.ա. 500 թվականը՝ լճերի, գետերի և ճահճուտների ափերին (օրինակ ՝ Լյուբլյանայի արգելքը)։ Ընդհանուր առմամբ 2011 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկվել է 111 տարածք, որը գտնվում է Ավստրիա (5 բնակավայր), Ֆրանսիա (11), Գերմանիա (18), Իտալիա (19), Սլովենիա (2) և Շվեյցարիա (56) Սլովենիայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում կույտային բնակավայրերը դարձան առաջին տեղանքը, որը մշակութային չափանիշներով ավելացվեցին ցուցակում ։
Որոշ բնակավայրերում իրականացված պեղումների մասին տեղեկություններ են հաղորդվում այն մասին, թե ինչպես էին ապրում նրանց բնակիչները նոր քարի դարի և բրոնզի դարում։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաձայն՝ բնակավայրերը եզակի, բացառապես լավ պահպանված, մշակութային հարուստ հնագիտական վայրեր են, որոնք կարևոր աղբյուր են հանդիսանում տարածաշրջանի վաղ գյուղատնտեսական համայնքների համար ։ Հակառակ ժողովրդական համոզմունքի, կույտերի տները կառուցվել են ոչ թե ջրի, այլ ճահճային ափերի վրա։ Տուն բարձրացնող ցցագերանները՝ պաշտպանում են տունը ջրհեղեղից։ Լճակների աճող տարածքի պատճառով ցցագերաններից շատերը այժմ ջրի տակ են, ինչը տպավորություն է ստեղծում, որ նախկինում դրանք այնտեղ են եղել ։
(6035) Չիտլալտեպետլ
(6035) Չիտլալտեպետլ (Citlaltepetl), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի հուլիսի 27-ին Էրիկ Էլստի կողմից Վերին Պրովանսում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,313725 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8083 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8191 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1285,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,280051 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 23,98° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ավգուստ Քրաուս
Ավգուստ Քրաուս (August Friedrich Johann Kraus, ), գերմանացի քանդակագործ, մեդալագործ։
Կենսագրություն
Ավգուստ Քրաուսը ծնվել է կառապանի ընտանիքում։ Մանկությունն անցել է Ռուռորտում։ 1877 թվականի Քրաուսների ընտանիքը տեղափոխվել է Բադեն֊Բադեն։ 1882 թվականին Քրաուսը սովորել է քարտաշի մոտ։ 1883 թվականին նա ընտանիքով տեղափոխվել է Ստրասբուրգ, որտեղ շարունակել է ուսումնառությունը և մինչև 1887 թվականը հաճախել քաղաքային արհեստագործական դպրոց։ 1887֊1891 թվականներին Քրաուսը սովորել է Բեռլինի Գեղարվեստի պրուսական ակադեմիայում։ Մինչև 1898 թվականը վարպետության դասեր է առել Ռեյնհոլդ Բեգասի արվեստանոցում։ 1899 թվականին Քրաուսը բացել է սեփական արվեստանոցը և մասնակցել բեռլինյան Հաղթանակի ծառուղու ձևավորմանը՝ ստեղծելով թիվ 6 խմբի քանդակները։ Ավգուստ Քրաուսի կրտսեր եղբայրը՝ Ֆրիցը, նույնպես եղել է քանդակագործ, սակայն 1918 թվականի ապրիլին զոհվել է ռազմաճակատում։
1900 թվականին Գեղարվեստի պրուսական ակադեմիան Ավգուստ Քրաուսին հատկացրել է պետական մրցանակ՝ սահմանելով 5 տարի Հռոմում ուսանելու կրթաթոշակ։ Հռոմում Քրաուսը Ադոլֆ ֆոն Հիլդեբրանդի ազդեցությամբ մշակել է սեփական ոճը՝ Լուի Տյուայոնի և Ավգուստ Գաուլի հետ դառնալով մոդեռնի նախակարապետներից մեկը։ Քրաուսը Բեռլին է վերադարձել 1906 թվականին, որտեղ վերջնականապես հրաժարվել է իր նկարչական անցյալից՝ մտնելով Բեռլինյան սեցեսսիոն։ Իր ընկերոջ՝ Հայնրիխ Ցիլեի հետ հետագայում անցել է Ազատ սեցեսիոն։ 1914֊1920 թվականներին ղեկավարել է Ռաուխի թանգարանը։ Քանդակագործների բեռլինյան միավորումը նրան ընտրել է իր առաջին քարտուղարը։
Գերմանիայում նացիոնալ֊սոցիալիստների իշխանության գալուց հետո Քրաուսը 1933 թվականի նոյեմբերին ընտրվել է Մշակույթի կայսերական պալատի խորհրդական։ Նույն թվականին նկարչական ակադեմիայում Քրաուսը ղեկավարել է կիրառական արվեստի բաժինը և որոշ ժամանակ զբաղեցրել փոխնախագահի պաշտոնը։ Այս պաշտոնում էլ 1933 թվականի նոյեմբերի 3֊ին Քրաուսը իր հայտնել է իր համակրանքը Ադոլֆ Հիտլերի նկատմամբ։ 1933 թվականից մինչև իր մահը Ավգուստ Քրաուսը զբաղեցրել է Գեղարվեստի պրուսական ակադեմիայի նախագահը։
Թաղվել է Շառլոտեն֊Վիլմերսդորֆի Հեերշտրասեի գերեզմանատանը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գերմանացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ
Այրիչար
Այրիչար, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի ավազանւմ, նրա ձախակողմյան վտակ Ղոչաղի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Սյունիքի բարձրավանդակի կենտրոնական մասից և հոսում է հարավարևմտյան ուղղությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արաքսի ավազանի գետեր
Բաղրամյանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)
|}
Վլադիմիրո-Ալեքսանդրովսկոե
Վլադիմիրո-Ալեքսանդրովսկոե (Владимиро-Александровское), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Պարտիզանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5577 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1864 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Պարտիզանսկի շրջանի բնակավայրեր
Լյուդվիգ Չիժով
Լյուդվիգ Չիժով (Лю́двиг Алекса́ндрович Чижо́в, ), ռուս դիվանագետ։
Կենսագրություն
Ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։
1960 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
2000 թվականը Հայաստանում
Հետևյալ ցանկը ներառում է Հայաստանում 2000 թվականին կատարված նշանակալի իրադարձությունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2000 Եվրոպայում Կատեգորիա:2000 ըստ երկրի Կատեգորիա:2000 Ասիայում Կատեգորիա:20-րդ դարի տարեթվեր Հայաստանում Կատեգորիա:2000-ականները Հայաստանում Կատեգորիա:2000 Հայաստանում
Նիկոլայ Բեխ
Նիկոլայ Իվանի Բեխ, խորհրդային և ռուսաստանյան արդյունաբերող և գիտնական։
Կենսագրություն
Ծնվել է դարբնի ընտանիքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո աշխատել է լոկոմոտիվային դեպոյում որպես խառատ։
Կրթություն
1969 թ. ավարտել է Կիևի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը «Ձուլման ավտոմատացում և համալիր մեխանիզացիա» մասնագիտությամբ։ Ուսանել է ԳՖՀ Կիլ քաղաքի Գործարարության միջազգային ակադեմիայում։
Աշխատանքային գործունեությունը
Ակտիվորեն մասնակցել է 1988 թ. Սպիտակի երկրաշարժի հետևանքների վերացմանը։
1997−2001 թթ. - Մոսկվայի քաղաքապետի խորհրդական արդյունաբերական քաղաքականության գծով։ 2001 թ. եղել «Մոսկվայի կառավարիչ ֆինանսական ընկերության» գլխավոր տնօրեն։ 2001−2002 թթ. — «Սիբուր» ԲԸ գործադիր տնօրեն, 2002−2003 թթ. — Կուրգանի մեքենաշինական գործարանի տնօրենների խորհրդի նախագահ։
2003 թ. հուլիսից — «Զվեզդա-էներգետիկա» ԲԲԸ գլխավոր տնօրեն, որը զբաղվում է դիզելային և գազային էլեկտրակայաններ։
Ռուսաստանի արդյունաբերողների և գործարարների միության փոխնախագահն է։
1989−1991 թթ. - ԽՍՀՄ ժողովրդական պատգամավոր։
Պարգևներ
Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս արդյունաբերողներ Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:1946 ծնունդներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարագետներ Կատեգորիա:Խորհրդային մեխանիկներ Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Խորհրդային պրոֆեսորներ
New Look (ընկերություն)
New Look, խանութը Հարավային Աֆրիկային պատկանող բրիտանական գլոբալ նորաձևության մանրածախ խանութ է, ունի խանութների ցանց։ Այն հիմնադրվել է 1969 թվականին և 2015 թվականի  մայիսից պատկանում է Braith SA ներդրումային ընկերությունը, որը ղեկավարում է Քրիստոֆել Վիսը։ Ցանցը  վաճառում է կանանց և տղամարդկանց հագուստ։
Պատմություն
New Look-ը ստեղծվել է 1969 թվականին Սոմերսեթում, Վելինգտոնում, Թոմ Սինգի կողմից ։ Ստեղծման ժամանակից սկսած ընկերությունը արագորեն ընդլայնվել է և այժմ գործում է ավելի քան 1000 խանութներ միջազգային մակարդակով, ներառյալ Բելգիան (նրանք բացեցին իրենց առաջին բելգիական խանութը 2006 թվականին), Ֆրանսիա, Նիդեռլանդներ, Իռլանդիայի Հանրապետություն, Ռումինիա, Մալթա, Մալազիա, Հարավային Կորեա, Սինգապուրը, Թաիլանդը, Ինդոնեզիան, Միացյալ Արաբական Էմիրությունները, Չինաստանը, Գերմանիան, Ռուսաստանը, Բահրեյնը, Սաուդյան Արաբիան, Ադրբեջանը, Լեհաստանը և ունեն ավելի քան 30,000 աշխատակիցներ։ 2008 թվականին կազմակերպության եկամուտը կազմել է 1,147 մլն ֆունտ :
New Look-ըպատկանում էր Apax Partners-ի և Permira-ի ընկերություններին և հիմնադիր սեփականատերեր Թոմ Սինգհին,  մինչև 2015 թվականի մայիսը, երբ Brait SE-ի կողմից ձեռք բերվեց 780 մլն ֆունտ ստեռլինգով։ Brait-ը նաև ունի Virgin Active առողջարանային ցանցը, «Իսլանդիայի սննդի» փոքրամասնության մասնաբաժինը ։
2008 թվականին New Look-ըշարունակում է իր ընդլայնումը GBE-ում և բացում իր ամենամեծ խանութը, մինչև Չիկագոյի մեկ առեւտրի կենտրոնը։ 2009 թվականի փետրվարին, իր 40-ամյակին, բացում են իրենց առաջին խանութը Ռուսաստանում։ 2010 թվականի հուլիսին New Look-ըբացում է իր 300-ամյա առաջատար խանութը Գլասգո ֆորթ Գարնանային զբոսայգում։ Խանութը 18,000 քառակուսի մետր է (1,700 մ)։ Այն կառուցվել է նախկին Սահմանների խանութի կայքում ։
2007 թվականի ապրիլի 26-ին հրդեհ է բռնկվում Լոնդոնի Օքսֆորդի փողոցի New Lookի մասնաճյուղում։ Հետագա հետաքննությունը բացահայտեց հրդեհային անվտանգության նախազգուշական միջոցների և միջոցառումների հետ կապված հսկայական սխալների մասին։ Ընկերությունը հետագայում մեղավոր է ճանաչում և  քրեական պատասխանատվության ենթարկում, ինչպես նաև 2009 թվականի նոյեմբերի 25-ին տուգանվում են  £ 400,000 ֆունտ ստեռլինգով £ 136,052 ծախսով ։
2010 թվականին տույժերը պաշտպանվել են Վերաքննիչ դատարանում ։
Տղամարդկանց New Look
2015 թվականի օգոստոսին հայտարարվեց, որ New Look-ընախատեսում է բացել տղամարդկանց հագուստի խանութներ։ Շղթան մանրամասնեց Մեծ Բրիտանիայում հաջողված դատավարության արդյունքում տան հագուստի ընդլայնման իրենց հետաքրքրությունը և վաճառքի կես տարվա աճը։ Նախկինում միայն ավելի մեծ New Look խանութները, կամ առաջնային վայրերում գտնվողները, իրականացրել են տղամարդկանց շրջազգեստներ։
Առաջխաղացում
2007 թվականին New Look-ըմեկնարկեց իր առաջին գովազդային արշավը։ Նույն տարում առաջին անգամ օգտագործվեց առցանց գովազդը և սկսեց իր գործարքային կայքը, որը գործել է 2007 թվականի դեկտեմբերին և այժմ զբաղեցնում է կանանց հագուստի, տղամարդու հագուստի, Generation 915-ի պատանիների, կոշիկների, աքսեսուարների, ներքնազգեստի, ծննդաբերության, բարձրահասակ, 18-26 տարեկաններ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1969 հիմնադրումներ Միացյալ Թագավորությունում
Լիիվակյուլա (գյուղ, Ռիդալա շրջան)
Լիիվակյուլա (Liivaküla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Ռիդալա շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Ռիդալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սիբադի
Սիբադի (Сибады, Сибәҙе), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 161 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի բնակավայրեր
Գրանտ շրջան (Օրեգոն)
Կատեգորիա:Օրեգոնի շրջաններ
Սոլարային յուղ
Սոլարային յուղ, ալկալիական մաքրման ենթարկված, նավթի թորման արգասիք։ Եռում է 240-400 °C-ում, պնդանում՝ -20 °C-ից ցածր ջերմաստիճաններում։ Օդում տաքացնելիս (125 °C) բոցավառվում է։ Օգտագործվում է որպես դիզելային շարժիչների, տրակտորների վառելանյութ, սառեցնող և մխող հեղուկ (մետաղների ջերմային և մեխանիկական մշակման ժամանակ) և կաշեգործության մեջ։
Կատեգորիա:Նավթ
Ալեքսեյ Սավրասով
Ալեքսեյ Կոնդրատիի Սավրասով (Алексей Кондратьевич Саврасов, ), ռուս նկարիչ։