cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հենրի Ուոլես
Առևտրի նախարար
1945 թվականին Ռուզվելտը Ուոլեսին նշանակել է առևտրի նախարար։ Ուոլեսն այդ պաշտոնում աշխատել է 1945 թվականի մարտից մինչև 1946 թվականի սեպտեմբեր, երբ նա հեռացվել էր նախագահ Հարրի Թրումանի պաշտոնից՝ Խորհրդային Միության քաղաքականության հարցերում տարաձայնությունների պատճառով։
«Նոր Հանրապետություն»
ԱՄՆ առևտրի նախարարի պաշտոնից հեռանալուց հետո աշխատել է որպես Նոր հանրապետություն (The New Republic) ամսագրի խմբագիր, որտեղ նա ակտիվորեն քննադատել է Թրումանի միջազգային քաղաքականությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի փոխնախագահներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Հոնուտա վանք
Հոնուտա վանք, Հայ առաքելական եկեղեցու տաճար ՀՀ Տավուշի մարզի Վազաշեն գյուղում։
Կատեգորիա:Տավուշի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Վազաշեն
(6438) Սուարես
(6438) Սուարես (Suarez), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հունվարի 18-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,22821 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,81 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6464 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1214,88 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,296326 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,22° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
2028
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2028
Զոտիկիանթկարի
Զոտիկիանթկարի (ზოტიკიანთკარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 940 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 23 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 62 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դուշեթի շրջան
Բրաս Պիրիս
Բրաս Պիրիս (Brás Pires), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերաիս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերաիս նահանգի հյուսիսային մարզում։ Բնակչությունը կազմում է 4568 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 223,362 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 20,5 մարդ/կմ2։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Նեեմե (գյուղ, Յիելեհտմե շրջան)
Նեեմե (Neeme), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Յիելեհտմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 279 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Յիելեհտմե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Տելմա (քաղաքատիպ ավան, Ուսոլսկի շրջան)
Տելմա (Тельма), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Ուսոլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4576 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Ուսոլսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1660 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սուլպան
Սուլպան (Сулпан, Сулпан), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 135 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Ենգիքյոյ
Ենգիքյոյ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Հելեն Շտյոկեր
Հելեն Շտյոկեր, գերմանացի ֆեմինիստ, հրապարակախոս և մանկավարժ։
Կենսագրություն
Հելեն Շտյոկերը ծնվել է 1869 թվականի նոյեմբերի 13-ին, Վուպերտալ քաղաքում, ձեռնարկատեր Հենրիխ Շտյոկերի և Հուլդա Բերգմանի ընտանիքում, որոնք դավանում էին կալվինիստական արժեքներ։ Նա հաճախել է աղջիկների միջնակարգ դպրոց, այնուհետև տեղափոխվել է Բեռլին՝ ուսումը շարունակելու, իսկ այնտեղից էլ տեղափոխվել է Բեռնի համալսարան, որտեղ դարձել է գերմանացի առաջին կանանցից մեկը, որը ստացել է դոկտորի աստիճան։ Դեռևս ուսանողական տարիներին նա հիմնադրել է «Ուսանող կանանց միությունը» և հանրային հանդիպումներից մեկի ժամանակ կարդացել «Ֆրիդրիխ Նիցշեն և կանայք» զեկույցը (ավելի ուշ Վեյմարում նա անձամբ հանդիպել է Նիցշեին, և նրա փիլիսոփայությունը նկատելի ազդեցություն է ունեցել նրա «նոր էթիկայի» տեսության վրա, որը  Հելեն Շտյոկերին ուղեկցել է ողջ կյանքի ընթացքում)։ 1902 թվականին Լիդա Գուստավ Հայմանի, Միննա Կաուերի և Անիտա Աուգսպուրգի հետ միասին ստեղծել է «Կանանց ընտրական իրավունքների միություն»-ը։ 1903 թվականին Հելեն Շտյոկերը դարձել է «Կանանց հանդես» ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։ 1905 թվականի սկզբին Հենրիետտա Ֆյուրտի և Լիլի Բրաունի հետ միասին նախաձեռնել է «Մայրերի պաշտպանության և սեռական բարեփոխումների միության» ստեղծումը, և որոշ ժամանակ աշխատել այդ կազմակերպության տպագիր օրգանում՝ «Մայրերի պաշտպանություն» ամսագրում (1908 թվականին անվանափոխվել է «Նոր սերունդ»)։ Կազմակերպության հիմնական նպատակներն էին չամուսնացած մայրերի և նրանց երեխաների նկատմամբ նախապաշարմունքների, ինչպես նաև հղիության արհեստական ընդհատման համար պատժամիջոցների վերացումը։ Շտյոկերի «նոր բարոյականության» հիմնական թեզն այն էր, որ «ոչ թե ամուսնությունը, այլ սերը պետք է լինի միակ օրինական հիմքը տղամարդու և կնոջ միջև հարաբերությունների համար», բայց դա չափազանց հեղափոխական էր, նույնիսկ «Գերմանական կանանց միության ասոցիացիայի» համար (BDF), որը հրաժարվեց ընդունել «Մայրերի պաշտպանության և սեռական բարեփոխումների միությանը» ընդունել իր անդամների շարքը։ 1927 թվականին Հելեն Շտյոկերը այցելել է Խորհրդային Միություն։ Երբ իշխանության եկան նացիստները, ովքեր չէին ընդունում որևէ ազատ մտածողություն, Շտյոկերն արտագաղթեց նախ Շվեյցարիա, ապա Անգլիա և վերջապես հաստատվեց Նյու Յորքում` Ռիվերսայդ Դրայվում։ Նրան վիճակված չէր ապրել մինչև նացիստների պարտությունը և հայրենիք վերադառնալ. Հելեն Շտյոկերը մահացավ քաղցկեղից, 1943 թվականի փետրվարի 24-ին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Ֆեմինիստ գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի կին գրողներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի լրագրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Գերմանացի հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ
A Night to Remember (ալբոմ, Սինդի Լոպեր)
A Night to Remember, ամերիկյան երգչուհի Սինդի Լոպերի 3֊րդ երաժշտական ալբոմը՝ թողարկված 1989 թվականին մայիսի 27֊ին՝ Epic Records լեյբլով։
Ալբոմի մասին
Լոպերն ինքն բավականին սառն էր վերաբերվում A Night to Remember֊ին։ «I Drove All Night»֊ից բացի, այս ալբոմի երգերը հազվադեպ են լինում հավաքածուներում և կատարվում համերգներին։
Ալբոմը թողաարկվեց այն ժամանակ, երբ ԱՄՆ֊ի ռադիոկայաններն փոխեցին իրենց ձևաչափը՝ դառնալով փոփից գրանժ։ Դրա հետևանքով Լոպերի երգերն դարձան ավելի քիչ լսելի ռադիոյով, որը իր հերթին ԱՄՆ֊ում հանգեց սկավառակների վատ վաճառքին՝ 500 000 պատճեն։ Մեծ Բրիտանիայում A Night to Remember֊ը, գրավելով 9֊րդ հորիզոնականը ազգային չարտերում, համարվում է Սինդի Լոպերի ամենահաջողակ ալբոմը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Նոյպետերսհայն
Նոյպետերսհայն  (Neupetershain), կոմունա Գերմանիայում, Բրանդենբուգի տարածքում։
Մտնում է Վերին Շպրեվալդ Լաուզիցի շրջանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Ամթ Ալտդյոբերնի ենթակայության տակ։ Բնակչությունը 1433 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 18,71 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 12 0 66 228։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակչություն
Ադրիանապոլիս
Ադրիանապոլիս կամ Ադրիանուպոլիս (Одрин; Αδριανούπολη Ադրիանուպոլի), քաղաք Թուրքիայի եվրոպական մասում, Մարիցա, Թունճա և Արտաս գետերի միախառնման վայրում։ Ունի 46,1 հզ. բն. (1965)։
Տնտեսություն
Գտնվում է Ստամբուլ–Սոֆիա երկաթուղու վրա։ Կան մետաքսի, գործվածքեղենի և կաշվի արտադրության տնայնագործական ձեռնարկություններ։
Պատմություն
Ա. կառուցել է Հռոմի Ադրիանոս (117–138) կայսրը
Քաղաքը հիմնադրվել է հռոմեական Հադրիանոս կայսեր կողմից, որի անվամբ էլ կոչվում է։ 378 թվականի օգոստոսի 9-ին հռոմեական ուժերը Վաղես կայսեր գլխավորությամբ մարտի բռնվեցին գոթերի հետ։ Ճակատամարտում հռոմեացիները կրեցին ջախջախիչ պարտություն, իսկ կայսրը զոհվեց մարտի դաշտում։
1205 թվականի ապրիլի 14-ին խաչակիրների և բուլղարների միջև տեղի ունեցավ ճակատամարտ, որտեղ խաչակիրները ջախջախվեցին։ 1362 թվականին քաղաքը գրավվեց թուրք-օսմանների կողմից։ 1361-ին սուլթան Մուրադ I նվաճեց Ա. և դարձրեց Օսմանյան կայսրության մայրաքաղաքը (մինչև 1453)։ 1365 - 1453 թվականներին եղել է Օսմանյան կայսրության մայրաքաղաքը։ Ռուս-թուրքական պատերազմների հետևանքով 1829 և 1878 թվականներին գրավվել է ռուսական բանակի կողմից։
Ադրիանապոլիս քաղաքում է կնքվել Ադրիանուպոլսի հաշտության պայմանագիրը (1829)։
Էդիրնե վիլայեթի վարչական կենտրոնը։
Առաջին Բալկանյան պատերազմի հետևանքով 1913 թվականին քաղաքը զբաղեցվեց բուլղարական բանակի կողմից, իսկ ըստ Լոնդոնի պայմանագրի քաղաքն անցավ Բուլղարիային։ Սակայն Բալկանյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով քաղաքը դարձյալ զբաղեցվեց Օսմանյան կայսրության կողմից։ Ըստ Սևրի պայմանագրի քաղաքն անցնելու էր Հունաստանին։ Հունական զորքերը 1920 - 1922 թվականներին զբաղեցրել էին քաղաքը, սակայն ըստ Լոզանի պայմանագրի քաղաքը վերադարձվեց Թուրքիային։
Ադրիանապոլիսը գրավել են ռուսները (1828), բուլղարացիները (1912–13), հույները (1920–22)։
Ազգային կազմ
Բյուզանդական կայսրության օրոք քաղաքն ունեցել է հունական, բուլղարական և հայկական խառը բնակչություն։ Ադրիանապոլիսի հայ համայնքը ձևավորվել է դեռևս Բյուզանդական կայսրության վաղ շրջանում։ Մեզ հասած հայկական մշակույթի հուշարձաններից է «Ադրիանուպոլսի ավետարան»֊ը (1007)։ Հայերի թիվն Ադրիանապոլիսում ավելացավ, երբ Ղրիմում հաստատված Անիի հայերը XIII–XIV դդ. Լեհաստանի և Մոլդավիայի վրայով անցան Բալկաններ։ 1550-ին սուլթան Սուլեյման I պատվերով հայազգի Սինան ճարտարապետը կառուցեց Ա֊ի նշանավոր մզկիթը։
Չնայած Օսմանյան կայսրության երկարատև կառավարման, քաղաքում մուսուլմանները՝ հատկապես թուրքերը երբեք մեծամասնություն չեն կազմել։ XX դարի սկզբին քաղաքի բնակչության հարաբերական մեծամասնություն կազմել են հույները՝ 27,5%։
Օրինակ ըստ 1905 թ.-ի տվյալների, քաղաքի 80-հազարանոց բնակիչներից՝
Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրյակին Ադրիանապոլիսում բնակվում էին հայեր, հույներ, թուրքեր։ Հայերի թիվը մոտ 3 հզ. էր։ Հիմնականում զբաղվում էին տնայնագործությամբ և առևտրով։ Նրանք ապրում էին Գալեիչի, Աթ փազար, Գարաղաճ թաղամասերում, որոնք ունեին իրենց եկեղեցիները (Մ. Թորոս, Մ. Կարապետ, Ս. Լուսավորիչ), վարժարաններն ու մանկապարտեզները։ Ադրիանապոլիսի հայերից 700 հոգի 1915-ին մեկ շաբաթվա ընթացքում՝ հոկտեմբեի 15–21, աքսորվեցին Գոնիա, Էսկի֊Շեհիր, Հալեպ, Դամասկոս և Դեր Էլ֊Զոր։ 1916-ի փետրվարի 16-ին բռնությունները կրկնվեցին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից, հատկապես թուրքերի կողմից Ադրիանապոլիս վերագրավվելուց հետո հայերի մեծ մասը գաղթեց Հունաստան և Բուլղարիա։ Հ. Հ. Պարոնյանի ծննդավայրն է։ 1885֊ին այստեղ տպագրվել է «Խիկար» հանդեսը։
Քաղաքի քրիստոնյա և հրեա բնակչության մեծ մասը լքեց քաղաքը 1923 թ.-ին։ Ներկայումս քաղաքի բնակչության 95%-ը թուրք է, իսկ մնացածը մուսուլման գնչու։
Կատեգորիա:Նախկին մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հռոմեական տեղավայրեր Կատեգորիա:Թուրքիայի հրեական համայնքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հռոմեական քաղաքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Էդիրնեի մարզի բնակավայրեր
Սուրբ Հարություն եկեղեցի (Բուղաշեն)
Սուրբ Հարություն եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Ախալքալաքի շրջանի վարչական կենտրոն Ախալքալաք քաղաքից 12 կմ հյուսիս, հայաբնակ Բուղաշեն գյուղում կառուցվել է 19-րդ դարում։
Բուղաշեն գյուղի Սուրբ Հարություն եկեղեցին կառուցվել է 1830 թվականին, Կարնո և Տանձուտ գյուղի հայ բնակիչների ջանքերով։
Եկեղեցին ի սկզբանե եղել է փայտաշեն, ապա քարաշեն։ Եկեղեցու ծխականները եղել են 111 հոգի 1840 թվականի դրությամբ։ Եկեղեցին հիմնանորոգվել է 1909 թվականին, քանի որ 1899 թվականի երկրաշարժից ավերվել էր։
Հիմնանորոգման վերաբերյալ կա արձանագրություն։ Եկեղեցին գործել է մինչև 1930-ական թվականները, որից հետո խորհրդային անաստվածության տարիներին եկեղեցին փակվել է և վերածվել է պահեստի։
Եկեղեցին երկթեք սրահով քարաշեն կառույց է, այն կառուցվել է մոխրագույն տուֆից, նրա չափսերն են (15.93 x 10.14) մետր։ Եկեղեցու արևմտյան ճակատը շարված է սրբատաշ քարերով։ Ունի վեցասյուն զանգակատուն, որը գտնվում է արևմտյան մասում։ Եկեղեցին ունի մեկ մուտք, արևմտյան կողմում, իսկ պատուհանները բացված են հարավային և հյուսիսային պատերին։ Եկեղեցու մուտքի վերևում հայատառ արձանագրություն կա։
Խորանը գտնվում է արևելյան մասում, իսկ նրա աջ և ձախ կողմերում կան ավանդատներ։ Եկեղեցին ունի նաև մկրտության ավազան, այն գտնվում է հյուսիսային պատին։
Եկեղեցու հոգևոր կազմն է եղել՝ Մարտիրոս քահ. Սաղաթելյանը, Մինաս քահ. Մկրտչյանը և Գալուստ քահ.Պալյանցը, քահանայագործել են 1830-1880-ական թվականներին։
2009 թվականի օգոստոսի 8-ին, ձեռամբ Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Տ. Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանի և մասնակցությամբ Սամցխե- Ջավախքի և Ծալկայի ընդհանուր առաջնորդական փոխանորդ Տ. Բաբգէն աբղ. Սալբիյանի եկեղեցին վերաօծվեց։
Եկեղեցու վերանորոգման և բարեկարգման հովանավորն է ռուսաստանաբնակ Խաչատուր Եղոյանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ Կատեգորիա:Վանքեր Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Կատեգորիա:Վրաստանի հայոց թեմ
Կրասնովկա (գյուղ, Սիմֆերոպոլի շրջան)
Կրասնովկա (Краснівка, Krasnovka), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կրասնովկա գյուղում բնակվում էր 615 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ժորժի Չուլա
Ժորժի Միգել Ֆեիջոցա Չուլա, պորտուգալացի ֆուտբոլիստ, խաղում է Լյուքսեմբուրգի «Ջեունեսսե Քանաչ» ֆուտբոլային ակումբում որպես աջ կիսապաշտպան։
Ակումբային կարիերիա
Ծնվել է Սանտարեմի շրջանի Բենավենտե քաղաքում։ Չուլան իր առաջին երեքուկես տարիների ընթացքում ավագի պաշտոնում խաղացել է երկրորդ և երրորդ դիվիզիոններում։ Նա իր նորամուտը Պրեմիեր լիգայում նշել է «Մորեիրենսե» ակումբում 2012-13 մրցաշրջանում։ 2013 թվականի հունվարին վարձավճարային պայմանագիր է կնքել « Սպորտինգ » ֆուտբոլային ակումբի հետ, սակայն ընդհանուր առմամբ 189 րոպե է խաղացել, իսկ նրա թիմը հայտնվել է ցածր լիգայում ։ Մեկ տարի վարձավճարով խաղացել է Նիդերլանդների ֆուտբոլի առաջնության «ՎՎՎ-Վենլո» ակումբում ։
Չուլան 2013-14 մրցաշրջանում իր երկրի բարձրագույն խմբի առաջնությունում հանդես է եկել ևս երկու խաղում «Մարիտմո» թիմի կազմում ՝ երկու անգամ էլ փոխարինման դուրս գալով, քանի որ նա հանդես է եկել հիմնականում երկրորդ կարգի պահեստայինների կազմում ։ 2015 թվականի հունիսի 17-ին նա «Ավես» ակումբից միացել է Ա Լիգայի «Ժալգիրիս» ակումբին  ։ 2017 թվականի փետրվարի 25-ին փոխադարձ համաձայնությամբ լքել է թիմը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պորտուի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրագայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գանձասարի ֆուտբոլիստներ
Le Frisur
Le Frisur, գերմանական Die Ärzte փանկ-ռոք խմբի յոթերորդ ալբոմնե է, թողարկվել է 1996 թ. մայիսի 24-ին «Hot ActionRecords» ձայնագրման լեյբլում ։
Ծանուցումներ
Կատեգորիա:1996 ալբոմներ Կատեգորիա:Die Ärzte ալբոմներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու ալբոմներ
Արամայիս Հովսեփյան
Արամայիս Ազիզբեկի Հովսեփյան (ծնված մայիսի 9, 1931, գյուղ Ղշլաղ (ԼՂՀ Ասկերանի շրջանում)), հայ փիլիսոփա։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1975), պրոֆեսոր (1976)։
Ավարտել է ՄՊՀ փիլիսոփայան ֆակուլտետը (1956)։ 1956-1963 թվականներին աշխատել է ԼՂԻՄ-ում։ 1963 թվականից գիտամանկավարժական աշխատանքի է ԵՊՀ-ում, 1983 թվականից՝ փիլիսոփայության և բարոյագիտության ամբիոնի վարիչ։
Գիտական հետազոտությունները վերաբերում են սոցիալական համակարգերի գործառնության, վերարտադրության ու զարգացման դիալեկտիկայի և սոցիալական հոգեբանության հարցերին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Մայիսի 9 ծնունդներ Կատեգորիա:1931 ծնունդներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Աստերոիդների ցանկ (217301-217400)
Աստերոիդների ցանկ (217201-217300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (217401-217500)
Շյուքրյու Կայա
Մեհմեդ Շյուքրյու Կայա (թուրք.` Mehmet Şükrü Kaya, ), թուրք պետական և քաղաքական գործիչ։ 1927-1938 թվականների ընթացքում զբաղեցրել է Թուրքիայի մի քանի կառավարություններում գյուղատնտեսության, արտաքին գործերի և ներքին գործերի նախարարների պաշտոններ։ 1935-1939 թվականներին եղել է Թուրքիայի Ժողովրդահանրապետական կուսակցության գլխավոր քարտուղարը։ Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչներից մեկն է։
Կենսագրություն
Շյուքրյու Կայան ծնվել է հունական Դոդեկանեսի մաս կազմող Կոս կղզում, որն այն ժամանակ մտնում էր Օսմանյան կայսրության կազմի մեջ։ Ավարտել է Գալաթասարայի վարժարանը, իսկ 1908 թվականին` իրավաբանական դպրոցը։ Դիպլոմային աշխատանքը պաշտպանել է Փարիզում։ Որպես տեսուչ աշխատել է Օսմանյան կայսրության գանձապետարանում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին զբաղվել է գաղթականների տարաբնակեցման հարցերով և Հայոց ցեղասպանության ժամանակ իրականացրել է հայերի տարհանումը։
1915 թվականի սեպտեմբերին նրան գործուղել են Հալեպ, որտեղ նա կարգավորում էր տեղահանված հայերին սիրիական անապատներ ուղղորդելու գործընթացը ։ Նրան հանձնարարված էր Սիրիայում գտնվող տեղահանված հայերով լցված համակենտրոնացման ճամբարների կառավարումը։ Այդ շրջանում տեղահանված հայերի հոսքը կարգավորելու նպատակով նա իրականացնում էր այլ բնակիչների նկատմամբ հայերի տոկոսային հարաբերությունը անփոփոխ պահելու քաղաքականություն։ Դա նշանակում էր, որ երբ հայերի քանակն սկսում էր մի փոքր բարձրանալ, «ավելորդներին» տարհանում էին ճամբարներից և արդյունքում սպանում ։
1915 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Շյուքրյու Կայան գերմանացի ինժեներ Բաստենդորֆին հայտնել է հետևյալը.
«Վերջնական որոշումն այն է, որ պետք է ոչնչացնել հայ ռասան։ Հայերի և մուսուլմանների միջև շարունակվող բախումները հասել են իրենց ավարտական կետին։ Առավել թույլ կողմը պետք է ոչնչացվի»։
Հետագայում Շյուքրյու Կայան գործուղվել է Իրաք, սակայն անցնելով թոշակի, տեղափոխվել է Իզմիր (Զմյուռնիա)։ Աշխատել է միջնակարգ դպրոցում ուսուցիչ։ Մուդրոսի զինադադարից հետո մասնակցել է Թուրքիայի ազգային շարժմանը։ Անտանտի երկրների կողմից Ստամբուլի օկուպացիայի ժամանակ ձերբակալվել է բրիտանացիների կողմից և աքսորվել Մալթա։ Սակայն կարողացել է փախուստի դիմել և ուղևորվել Անատոլիա, որտեղ միացել է Թուրքիայի անկախության պատերազմին։
Նորաստեղծ Թուրքիայի հանրապետությունում Շյուքրյու Կայան 1924-1938 թվականների ընթացքում զբաղեցրել է գյուղատնտեսության նախարարի, արտաքին գործերի նախարարի և ներքին գործերի նախարարի պաշտոնները։ 1920-ական թվականներին մասնակցություն է ունեցել ասիմիլյացիայի նպատակով քրդերին դեպի արևմտյան շրջաններ տարհանելու ծրագրին ։ 1930 թվականին հեղինակել է թյուրքացման վերաբերյալ ակնարկներ։ Նպատակը մեկն էր` ոչ թյուրքական լեզուների բացառում և բնակավայրերի ոչ թյուրքական անվանումները փոխարինել թուրքականով ։
Մահացել է 1959 թվականի հունվարի 10-ին, Ստամբուլում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ստամբուլ քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Թուրքիայի Ժողովրդահանրապետական կուսակցության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գալաթասարայի վարժարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարներ Կատեգորիա:Թուրքիայի նախարարներ Կատեգորիա:Թուրք գրողներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչներ
Բուժական սնունդ
Բուժական սնունդ, բուժիչ կամ կանխարգելիչ նպատակով հատուկ կազմված սննդի օրաբաժինների և սնվելու ռեժիմի կիրառումը։ Բուժական սնունդը, որպես կանոն, չի համարվում բուժման ինքնուրույն մեթոդ, այն կիրառվում է դեղանյութերի և այլ բուժական ազդակների համալիրում։ Որոշ՝ ստամոքսաբորբի, հաստ աղիքի բորբոքման, խոցային, լյարդի, երիկամների հիվանդությունների ժամանակ բուժական սնունդը կարող է լինել բուժման հիմնական միջոց։ Բուժական սննդի գիտական սկզբունքները մշակվել են ռուս ֆիզիոլոգներ Իվան Պավլովի և Իվան Սեչենովի ձևակերպած դրույթներով։
Բուժական սննդի հիմնական սկզբունքներն են սննդի օրաբաժնի, սնվելու ռեժիմի և սննդի խոհարարական մշակման եղանակի նկատմամբ անհատական մոտեցումը, սննդի քանակական և որակական համապատասխանությունը հիվանդության բնույթին, հիվանդի վիճակին և նրա օրգանիզմի առանձնահատկություններին, հաշվեկշռված (սպիտակուցների, ճարպերի, ածխաջրերի, հանքային նյութերի և վիտամինների առավել բարենպաստ հարաբերակցություն) և ֆիզիոլոգիական առումով լիարժեք օրաբաժնի կազմումը, երբ հիվանդի վիճակը պահանջում է որևէ սննդամթերքի բացառում կամ սահմանափակում։ Բուժական սնունդը կարող է նշանակել և հսկել միայն բժիշկը։ Բուժական սննդում շատ են կիրառվում սննդային օրաբաժնի քանակական փոփոխություններ (ավելացում կամ սահմանափակում, այսպես կոչված, բեռնաթափման օրեր), որակական սահմանափակումներ (նշանակվում են մասնավորապես հեշտ յուրացվող մթերքներ), սնվելու ռեժիմի փոփոխում, խոհարարական մշակման հատուկ մեթոդներ։
Բուժական սննդի օրաբաժիններով բուժումը պետք է լինի արդյունավետ և միաժամանակ լիարժեք, ամբողջությամբ բավարարի օրգանիզմի պահանջը սննդանյութերի և կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի նկատմամբ։ Հիվանդությունների դեմ պայքարելու լավագույն միջոցը լիարժեք սնունդն է, որը նպաստում է ախտահարված համակարգերի աշխատունակության արագ վերականգնմանը, նյութափոխանակության և ընդհանուր վիճակի բնականոնացմանը։ Բուժական սնունդը կիրառում են հիվանդանոցում, առողջարանաառողջավայրային և ամբուլատոր բուժման ժամանակ։
Բեռնաթափման օրեր
Բուժական սննդում լայնորեն կիրառվում են, այսպես կոչված, բեռնաթափման օրեր և օրվա ընթացքում սննդի այլ քանակական սահմանափակումներ։ Բեռնաթափման համար նշանակվում է որոշակի քանակությամբ 1 տեսակի մթերք (օրինակ՝ խնձոր, կաթնաշոռ, կաթ)։ Բեռնաթափման օրեր կարելի է անցկացնել միայն բժշկի նշանակմամբ։ Նա պետք է որոշի սննդի բնույթը և սնման հաճախությունը։ Սննդի քանակ սահմանափակումը ջրի և կերակրի աղի քիչ օգտագործումով կիրառվում է ճարպակալման, գիրության, աթերոսկլերոզի, սիրտանոթային, հիպերտոնիկ հիվանդությունների և այլ դեպքերում։ Սննդի քանակը կտրուկ կարելի է պակասեցնել միայն հիվանդանոցում, երբեմն նաև որոշ բուժհիմնարկներում՝ բժիշկ-մասնագետի հսկողությամբ։ Խորհուրդ չի տրվում այն լայնորեն կիրառել բուժման, առավել ևս ինքնաբուժման նպատակով։ Լրիվ քաղցած մնալը, հատկապես՝ բազմօրյա, խիստ վտանգավոր է։ Այդ մեթոդը կիրառող մարդկանց մահվան դեպքեր են արձանագրվել։ Մահվան պատճառ են եղել գաղտնի ընթացող շաքարախտը, սրտի հանկարծակի կանգը, քաղցից հետո սնունդը յուրացնելու օրգանիզմի անկարողությունը։
Մեխանիկական խնայում
Մեխանիկական խնայման ժամանակ սննդի օրաբաժնից հանվում են կոշտ, դժվարամարս, վատ յուրացվող մթերքները և դրանց մասնիկները։ Դրանցից են կոշտ թաղանթանյութով հարուստ բուսական մթերքը, ինչպես նաև մսի պինդ մասերը։ Մեխանիկական խնայման ժամանակ բացառվում են կոշտ հացը, բողկը, շաղգամը, կաղամբը, վարունգը, ընդավորները, քաշովիները (սևաձավարի, գարեձավարի, կորեկաձավարի) և այլն։ Մեխանիկական խնայումն իրականացվում ի նաև հատուկ խոհարարական մշակմամբ, միսն օգտագործում են աղացած (կոտլետ, կոլոլակ), բանջարեղենը՝ խյուսի, ձավարապուրները (գարեձավարով, վարսակաձավարով, բրնձով և այլն)՝ տրորած վիճակում։
Քիմիական խնայում
Քիմիական խնայումը բացառում է մարսողական գեղձերի, ստամոքսի և աղիքների շարժողական ֆունկցիան խթանող որևէ սնունդ։ Դրանցից են խիտ արգանակները (մսի, ձկան, բանջարեղենի), տապակած կերակուրները (կոտլետներ, բիֆշտեքսներ, տապակած կարտոֆիլ), ռոմշտեքսը, ծեծած խոզի միսը, ճարպոտ սուր կերակուրներն ու սոուսները, համեմունքները, թթու վարունգը, թարմ փափուկ հացը և նրբաբլիթները։
Քիմիական խնայման համար կիրառում են ջերմային մշակում, խաշում են, որի դեպքում մզվածքանյութերն անցնում են արգանակ, և շոգեեփման մեթոդներ՝ 2-րդ կերակրատեսակներ պատրաստելիս, երբ մզվածքանյութերը մասնակի են հեռացվում, և տապակելիս կեղև չի առաջանում, որը պարունակում է մարսողական գեղձերը գրգռող շատ համային նյութեր։ Քիմիական խնայման ժամանակ օգտագործում են խաշած մսով և ձկով կերակուրներ, ինչպես նաև մսի և ձկան խճողակով շոգեխաշած կերակրատեսակներ։ Բուժական սննդում շատ կարևոր է սնման ռեժիմը։ Այն որոշվում է՝ ելնելով հիվանդի վիճակից, նրա շարժողական բեռնվածությունից և հիվանդության բնույթից։
Սննդակարգ
Թարմ կենդանական սնունդը, որպես բուժականի միջոց, նշանակվում է ժամանակավոր՝ միայն տվյալ հիվանդության բուժման ընթացքում։ Շատ սննդամթերքներ պարունակում են առողջացմանը նպաստող ակտիվ կենսաբանական նյութեր։ Դրանք հատկապես շատ են կաթնամթերքում (կաթ, կաթնաթթվային ըմպելիքներ, մածուն, թթվասեր, կաթնաշոռ), մսամթերքում (հավի, ճագարի, տավարի անյուդ միս, լյարդ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սննդամթերք Կատեգորիա:Սննդագիտություն Կատեգորիա:Առողջ ապրելակերպ Կատեգորիա:Անձնական խնամք
Ռիկատիի հավասարում
Ռիկատիի հավասարում, 1-ին կարգի սովորական դիֆերենցիալ հավասարումներ, որոնք ունեն հետևյալ տեսքը՝ Ռիկատիի հավասարումներ է կոչվում նաև (*)-ի բազմաչափ անալոգը, այսինքն անկախ փոփոխականներով սովորական դիֆֆերենցիալ հավասարումների համակարգը։ Այս դեպքում հավասարման աջ մասը t գործակցից կախված  փոփոխականների երկրորդ կարգի բազմանդամ է։
Պատմություն
Հավասարման մասնավոր դեպք է հանդիսանում հետևյալը՝ որտեղ -ն հաստատուններ են, որոնք հետազոտվել են իտալացի մաթեմատիկոս Յակոպո Ֆրանչեսկո Ռիկատիի և Բեռնուլի ընտանիքի (Դանիել, Յոհան, Նիկոլայ կրտսեր և Նիկոլայ ավագ) կողմից  ։
Նրանց կողմից է հայտնաբերվել նաև այն պայմանը, ըստ որի թույլատրվում է փոփոխականների անջատումը և, հետևաբար, կամ \alpha=-2.քառակուսով ինտեգրումը թույլատրելի է։
Ընդհանուր լուծումը տրվում է գլանային կոորդինատներով։
(*) հավասարումը հաճախ անվանում են Ռիկատիի ընդհանուր հավասարում, իսկ (**)-ն՝ Ռիկատիի հատուկ հավասարում։
Ընդհանրացում
Ռիկատիի մատրիցային հավասարում է անվանվում հետևյալ դիֆֆերենցիալ հավասարումը՝ Այն կախված է n-րդ կարգի X=(x_{ij})-ից, որտեղ A,B_1,B_2,C-ն n-րդ կարգի տրված քառակուսային մատրիցներ են, որոնք կախված են փոփոխական t գործակիցներից։
Վարիացիոն հաշիվներում կարևոր դեր է կատարում Ռիկատիի մատրիցային հավասարման հետևյալ տեսքը՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական անալիզ Կատեգորիա:Դիֆերենցիալ հավասարումներ
Parnassius imperator
Parnassius imperator, թիթեռների ընտանիքին պատկանող ցերեկային առագաստավորներ։
Նկարագրություն
Ստորին թևերը կլորացված են։ Մարմինը զգալիորեն կլորացված է։ Բեղիկներընման են գնդասեղներին։ Աչքերը հարթ են, խոշոր, որի վրա գտնվում են կարճ շոշափուկներ։
Տեսակներ
Կան մի քանի տեսակներ։ Դրանք են․ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թիթեռներ
Սուլտանաևո (գյուղ, Կալտասինսկի շրջան)
Սուլտանաևո (Султанаево, Солтанай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 72 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի բնակավայրեր
(6439) Տիրոլ
(6439) Տիրոլ (Tirol), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի փետրվարի 13-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից Տաուտենբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,183702 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9252 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4422 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2074,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173502 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 19,1° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նեեմե (գյուղ, Կիհելկոննա շրջան)
Նեեմե (Neeme), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կիհելկոննա շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կիհելկոննա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Տելմանա (գյուղ, Տոսնենսկի շրջան)
Տելմանա (Тельмана), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Տոսնենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5466 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Տոսնենսկի շրջանի բնակավայրեր
Սանիտարա-համաճարակային կայան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առողջապահություն Կատեգորիա:Հիգիենա
Զաիմ
Զաիմ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Թանդիլաանթկարի
Թանդիլաանթկարի (თანდილაანთკარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1020 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 30 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 14 մարդ ։
Ջավախք
Անվան ստուգաբանություն
Ջավախքի երկրամասի անվան վերաբերյալ տեղեկությունները թվագրվում են մ․թ․ա․ ժամանակաշրջանով։ Ըստ Հ. Կարագյոզյանի՝ երկրամասի անվան հնչյունական փոփոխությունները կատարվել են հետևյալ կերպ «Զաբախա» անվանաձևը աստիճանաբար դարձել է «Զաբախ», այնուհետև վերափոխվել «Զավախ», որից հետո դարձել է «Ջավախք»։ Ուսումնասիրությունների համաձայն «Զաբախա» անվանաձևի «ա» տառը նշանակել է հոգնակիություն, որը հատուկ է հնդեվրոպական լեզուներին։ Հոգնակիությունը սղվելով՝ դարձել է «Զաբախ», այսինքն՝ ստացել է տեղանվան ուղիղ ձևը։ «Բ» տառի զիջումով «վ» տառին՝ առաջացել է «Զավախ» անվանաձևը։ Այնուհետև կրկին ավելացվել է «ք» տառը, որը ներկայիս հայերենում համարվում է հոգնակիության ցուցիչ։ Հայտնի է, որ Մցխեթայում հայտնաբերված արամեարեն արձանագրության մեջ երկրամասի անունը գրված է «Զեվախ» տարբերակով, որն, ըստ ուսումնասիրությունների, առաջացել է «Զավախ» անվանաձևից ։ Երկրամասը կոչվել է նաև Վերին Ջավախք անվանաձևով
Թանդիլաանթկարի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դուշեթի շրջան
Ջավախք
Անվան ստուգաբանություն
Ջավախք երկրամասի վերաբերյալ հայտնի ամենահին գրավոր աղբյուրը Վանի թագավորության արքա Արգիշտի Ա-ի մ․թ․ա․ 8-րդ դարի փորագիր հիշատակությունում է, որտեղ Ջավախքը ներկայացված է «Զաբախա» անվանաձևով ։
«Ջավախք» անվանաձևի գրավոր ամենահին հիշատակությունը հանդիպում է 5-րդ դարի հայ պատմիչ Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմության» մեջ, որն առնչվում է Մեծ Հայքի մ․թ․ա․ 2-րդ դարի արքա Վաղարշակի ծավալած վարչաքաղաքական համակարգի բարենորոգումներին  ։
Ջավախքի երկրամասը ներառված է եղել Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի կազմում որպես առանձին գավառ, որն ունեցել է Վերին Ջավախք
Հայաստանի նախկին վարչապետ Վազգեն Սարգսյանն իր ուսումնասիրություններից մեկում փորձել է ներկայացնել «Ջավախք» անվան ստուգաբանությունը։ Նա խնդրին մոտեցել է «Ճապաղ-Ջավախք» անունների անցման տեսանկյունից՝ հաշվի առնելով տվյալ երկրամասի աշխարհագրական միջավայրի առանձնահատկությունը (ջրառատ և ընդարձակ հարթավայրեր և այլն) ։
Տ․ Դալալյանն իր «Ջավախք գավառանվան ծագման շուրջ» ուսումնասիրության մեջ նշել է նաև «Ջավախք» անվան մեկ այլ տեսակետ։ Ըստ այդ տեսակետի՝ հնարավոր է այն ինչ-որ կապ ունի օսերեն «ջաբախ» բառի հետ, որը թարգմանաբար նշանակում է «լավ», «առողջ» ։
Վրացական աղբյուրներում երկրամասը կոչվել է Ջավախեթ (ჯავახეთ) և Ջավախեթի (ჯავახეთი) անվանաձևերով։ Ներկայում Վրաստանի մարզերից մեկը կոչվում է Սամցխե-Ջավախեթի։
Աշխարհագրություն
Ջավախք երկրամասը տարածվում է Կուր գետի գլխավոր աջ Փարվանա գետի ավազանը ներառող և հյուսիսային, արևելյան ու արևմտյան կողմից ջրբաժան լեռնաշղթաներով սահմանազատված բարձրավանդակի վրա, որը զբաղեցնում է մոտավորապես 2600 կմ² մակերես։ Այն գտնվում է ծովի մակարդակից 1700 մ միջին բարձրության վրա :Ջավախքի ամենաբարձր կետը Աբուլ լեռան ամենաբարձր գագաթն է Մեծ Աբուլը, 3301 մ բարձրությամբ։ Երկրամասը հարուստ է ջրային պաշարներով՝ լճերով ու գետերով։
Կլիմա
Ջավախքի երկրամասի կլիման խստաշունչ է։ Ձմեռն երկարատև է և ցուրտ, իսկ ամառը` կարճատև և մեղմ։
Հնագույն ժամանակներ
Ջավախք երկրամասն ունի հազարամյակների պատմություն, որն ըստ պատմական հիշատակությունների, սկսվում է մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակում գոյություն ունեցած Հայասա պետության ժամանակներից։ Մ.թ.ա. 8-րդ դարում Ջավախքի մասին նշվել է Վանի թագավորության արքա Արգիշտի Ա-ի վիմագիր արձանագրություններում ։ Մ.թ.ա. 6-ից 4-րդ դարերում Ջավախքը մտնում էր Երվանդյան թագավորության կազմի մեջ։ 3-րդ դարում երկրամասն անջատվել է Հայաստանից և անցել Վիրքի իշխանության վերահսկողությանը։ Մ.թ.ա. 189 թվականին Մեծ Հայքի թագավոր դարձած Արտաշես Ա Բարեպաշտի կողմից Ջավախքը կրկին միացվում է Հայաստանին՝ դառնալով Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի կազմում որպես առանձին գավառ ։ Երկրամասը Մեծ Հայքի կազմում մնացել է մինչև Արշակունյաց թագավորական հարստության անկումը։ Արշակունիների օրոք գավառը հանդիսանում էր Վարձավունի նախարարական տան կալվածք։ 387 թվականին Սասանյան Պարսկաստանի և Հռոմեական կայսրության միջև տեղի ունեցած միջքաղաքական պայմանավորվածության համաձայն Մեծ Հայքի թագավորությունը բաժանվեց երկու մասի։ Հայաստանի բաժանումից հետո Գուգարքի նահանգի տարածքում ձևավորված Գուգարքի բդեշխությունը ենթարկում է Սասանյան Պարսկաստանի կենտրոնական իշխանություններին, իսկ Ջավախքը բդեշխության այլ տարածքների հետ միասին կցվեց Վիրքին ։ 7-րդ դարում տեղի ունեցած դեպի Հայաստան արաբական արշավանքների հետևանքով երկրամասը գրավվել է արաբների կողմից։
Միջնադար
9-րդ դարում Ջավախքի հարավային մասը միացվում է Հայաստանի Բագրատունյաց թագավորությանը, իսկ երկրամասի կենտրոն Ախալքալաքը շարունակում է մնալ Վրաստանի կազմում ։ 1065 թվականին երկրամասը նվաճվում և ավերվում է թուրք-սելջուկների կողմից ։
12-րդ դարի վերջին Հյուսիսային Հայաստանի այլ գավառների հետ միասին Ջավախքը Թմկաբերդի ու Ախալքալաքի հետ միասին տրվել է հայ Զաքարյանների նախարարական տոհմին՝ որպես ժառանգական կալվածք։ Զաքարյան իշխանապետության ժամանակաշրջանում Ջավախքի հայ հոգևոր կենտրոնը եղել է Զրեսկ ավանը։ 12-րդ դարի կեսերից մինչև 13-րդ դարի սկզբները Ջավախքի կուսակալն էր Զաքարյանների Վահրամյան տոհմաճյուղից Սարգիս Ա Վահրամյանը, ով հայտնի է նաև Սարգիս Երկայնաբազուկ Թմոգվեցի։ Ջավախքի որոշ տարածքում իշխանություն է ունեցել նաև Շալվա Թորեցին ։ Վրաստանի Ռուսուդան թագուհու մահից հետո Ջավախքն անցնում է Թորեցի Գամրեկելիի իշխանությանը ։ 1266 թվականին այս տարածաշրջանը եղել է Սամցխե–Ջավախք իշխանության կազմում։
1236 թվականին Ջավախքը գրավում են մոնղոլները։ 1266 թվականին մոնղոլների աջակցությամբ ծագումով հունադավան հայ Սարգիս Ջաղեցին Ջավախքի և հարակից տարածքներում հիմնում է Սամցխե-Սաաթաբագո անվամբ հայտնի դարձած իր իշխանությանը։ Այն գոյատևում է մինչև 1637 թվականը, երբ թուրքերի կողմից երկրամասի վերջնական նվաճումը ։
17-ից 19-րդ դարեր
1587 թ. այն գրավել են օսմանյան թուրքերը և մտցրել Չլդրի (ապա՝ Ախալցխա) էյալեթի (վիլայեթ, նահանգ) մեջ՝ իբրև առանձին սանջակ (գավառ)։
1828-29 թթ. ռուս-թուրքական պատերազմի արդյունքում Ջավախքը միացվեց Ռուսական կայսրությանը։ 1830 թ. Արևմտյան Հայաստանի Էրզրումի, Բասենի, Բաբերդի, Դերջանի և այլ գավառներից 7300 հայ ընտանիքներ Կարապետ արքեպիսկոպոս Բագրատունու գլխավորությամբ գաղթեցին և բնակություն հաստատեցին Ախալցխայի, Ախալքալաքի և Ծալկայի (պատմական Գուգարքի Թռեղք գավառը) շրջակայքում՝ վերականգնելով ու հիմնադրելով ավելի քան 60 գյուղ և 50 եկեղեցի։ Տեղացի 1716 ընտանիք (մոտ. 10–11 հազ. շունչ) հայերի, 639 ընտանիք մուսուլմանների ու 179 ընտանիք վրացիների կողքին հաստատվեցին 58 հազար արևմտահայեր։
1840–ական թթ. սկզբներին Ռուսաստանի տարբեր մարզերից աքսորված ռուս աղանդավորները՝ դուխոբորները, գավառի հարավային մասում (այժմյան Նինոծմինդայի շրջան) հիմնում են 8–9 գյուղ։ 1886 թ. գավառում հաշվվում էր 110 գյուղ, որոնք միավորվում էին 10 գյուղական համայնքներում՝ ընդամենը մոտավորապես 63,8 հազար բնակչությամբ, որից 46,386-ը, այսինքն՝ 72,7%–ը՝ հայեր էին։ Մուսուլմանները 10,7% էին, ռուս դուխոբորները՝ 10,4%, վրացիները՝ 5,8% ։
Ռուսական տիրապետության շրջանում Ախալքալաքի գավառը սոցիալ–տնտեսական և մշակութային զգալի վերելք ապրեց։ Ախալքալաքը դարձավ արհեստավորական կենտրոն, իսկ գյուղերը սկսեցին կարևոր դեր խաղալ Անդրկովկասում հացահատիկի ու մսամթերքի արտադրության բնագավառում։ Ախալցխայում բացվեցին Կարապետյան, Ախալքալաքում՝ Մեսրոպյան ծխական արական դպրոցները։
1856 թ. ավարտվեց Ախալքալաքի Ս. Խաչ եկեղեցու վերաշինությունը։ 1870 թ. սկսեցին գործել Սանդխտյան օրիորդաց, իսկ 1880–ական թթ. սկզբին՝ ռուսական դպրոցները, 1889 թ.՝ քաղաքային ուսումնարանը, ստեղծվեց թատերական խումբ։
19–րդ դարի վերջին Ախալքալաքում գործունեություն ծավալեցին Հայ հեղափոխական դաշնակցություն կուսակցությունը։ Արևմտյան Հայաստանի ազատագրության գաղափարները ջերմ արձագանք գտան ախալքալաքցիների շրջանում, որոնց զգալի մասը, ծագումով լինելով արևմտահայեր, շարունակում էր պահպանել հոգևոր կապը իրենց նախկին հայրենիքի՝ Էրզրումի նահանգի հետ։ Ջավախքը ծնունդ է տվել ազգային այնպիսի հայտնի դեմքերի, ինչպիսիք են Հովհաննես Քաջազնունին, Համո Օհանջանյանը, Ռուբեն Տեր-Մինասյանը, Ռուբեն Դարբինյանը, գրողներ Վահան Տերյանը, Դերենիկ Դեմիրճյանը, Մկրտիչ Սարգսյանը, աշուղ Ջիվանին և ուրիշներ։
1918 թ. մայիսին Ախալքալաքի գավառ թուրքական զորքերի ներխուժման պատճառով բնակչության ճնշող մեծամասնությունն արտագաղթեց Բակուրիանի անտառներ ու Ծալկայի շրջան։ Գաղթած 80 հազ. հայերից 35–40 հազ. զոհվեց։ Նոյեմբերի վերջին գավառից թուրքական զորքերի հեռանալուց հետո Ջավախքի նկատմամբ տարածքային հավակնություն հանդես բերեց մենշևիկյան Վրաստանը։ Դեկտեմբերին Ախալքալաքի ու Լոռու համար ծագած հայ–վրացական պատերազմն ավարտվեց անգլիացիների միջամտությամբ։ Ջավախքը թողնվեց Վրաստանի հսկողության տակ, սակայն Հայաստանի Հանրապետությունն իր գոյության ողջ ընթացքում (1918–1920) չդադարեցրեց դիվանագիտական ջանքերն այն վերադարձնելու ուղղությամբ։ Խորհրդային Հայաստանի ղեկավարությունը, ընդառաջ գնալով գավառի բնակչության ցանկությանը, նույնպես հանդես եկավ Ախալքալաքն ու հարևան Ծալկան մայր հայրենիքի հետ միավորելու պահանջով։ Սակայն վրաց–ադրբեջանական բոլշևիկ մեծամասնությունը, գործելով միասնաբար, 1921 թ. հուլիսին հասավ ինչպես Ախալքալաքի, այնպես էլ հայկական այլ տարածքների բռնակցմանը Վրաստանին ու Ադրբեջանին։ 1921 թ. նոյեմբերի 6–ին կնքվեց պայմանագիր Խորհրդային Հայաստանի ու Վրաստանի միջև հայ–վրացական սահմանագծի վերաբերյալ, որը մասնակի փոփոխություններով պահպանվել է մինչ օրս։
Ախալքալաքի նախկին գավառի մեծ մասից կազմվեց նույնանուն վարչական գավառը (հետագայում՝ շրջան)։ Հյուսիսային հայաբնակ գյուղերից Տաբածղուրը, Մոլիտը և Չխարոլան մտցվեցին Բորժոմի, իսկ Դամալան՝ ավելի ուշ կազմավորված Ասպինձայի շրջանների մեջ։ 1930 թվականին Ախալքալաքի շրջանից անջատվեց նրա հարավարևելյան մասը՝ կազմելով Բոգդանովկայի (այժմ՝ Նինոծմինդա) շրջանը։
Բնակչություն
Ինչպես վկայում են հայկական, վրացական, արաբական, թուրքական և այլ աղբյուրները Ջավախքը հնուց ի վեր բնակեցված է եղել հայերով։ Ըստ վրաց պատմիչ Լեոնտի Մրովելու՝ 4-րդ դարի սկզբին սուրբ Նունեի, վրաց՝ Նինոյի քրիստոնեական քարոզչության օրերին Ջավախքում՝ Փարվանա լճի մոտ նա տեղի հովիվների հետ հաղորդակցվել է հայերենով։ 16-ից 18-րդ դարերի թուրքական հարկացուցակների տվյալներով՝ Ջավախքի ու հարակից գավառների բնակավայրերի մեծ մասում ապրում էին հայեր։
Ջավախքի հայ կաթոլիկներ
Ջավախքի հայ կաթոլիկները (ֆռանգ, ֆռանկ) ։ Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու արևելաեվրոպական թեմին պատկանող ներկայացուցիչներն են, ովքեր հաստատվել են Ախալքալաքի գավառում 19-րդ դարի կեսերից։ Այսօր Վրաստանի Սամցխե-Ջավախքի կաթոլիկների թիվը կազմում է մոտավորապես 50 հազար և տեղաբաշխված է Ախալքալաքի շրջանի Ալաստան, Տուրցխ, Վարևան, Բավրա, Խուլգումո, Կարտիկամ, Նինոծմինդայի շրջանի Հեշտիա, Ժդանովական, Թորիա, Ուջմանա, Ասփարա, Նոր Խուլգումո, Կաթնատու և Ախալցխայի շրջանի Սուխլիս, Ղուլալիս, Ծղալթբիլա, Ծինուբան, Մոխրեբ (Նիոխրեբ, Աբաթխսև, Ջուլղա գյուղերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ջավախք Կատեգորիա:Տայք-Կղարջք
Հայկավան (ավան, Սիմֆերոպոլի շրջան)
Հայկավան (Айкаван, Aykavan), ավան Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունի Սիմֆերոպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Հայկավան ավանում բնակվում էր 123 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Planet Punk
Planet Punk, գերմանական Die Ärzte փանկ-ռոք խմբի վեցերորդ ալբոմն է, թողարկվել է 1995 թ. սեպտեմբերի 18-ին Metronome Records ձայնագրման լեյբլի կողմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1995 ալբոմներ Կատեգորիա:Die Ärzte ալբոմներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու ալբոմներ
Սուլտանաևո (գյուղ, Կուշնարենկովսկի շրջան)
Սուլտանաևո (Султанаево, Солтанай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 514 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գալիպ Օզմենի սպանությունը
Գալիպ Օզմեն, Հունաստանում Թուրքիայի դեսպանատան վարչական կցորդ աշխատած, 1980 թվականի հուլիսի 31-ին Աթենքում սպանվել է Հայաստանի ազատագրության հայ գաղտնի բանակի (ASALA) կողմից ։ Հայ ահաբեկիչը հարձակվել է 45-ամյա Գալիպ Օզմենի և նրա ընտանիքի վրա, երբ նրանք իրենց ավտոմեքենայում էին գտնվում Աթենքի Պանգրատի շրջանում։ Գալիպ Օզմենը սպանվեց, իսկ նրա տասնչորսամյա դուստրը ՝ Նեսհան Օզմենը, հետագայում մահացավ վերքերից։ Նրա կինը՝ Սևիլ Օզմենը և տասնվեց տարեկան որդին՝ Կաան Օզմենը, ծանր վիրավորվել են, բայց ողջ են մնացել ։
Ականատեսները պատմել են, որ հանցագործը՝ կարճահասակ, մուգ գանգուր մազերով երիտասարդը, մոտեցել է Օզմենի մեքենային, պոլիէթիլենային տոպրակից հանել ատրճանակն ու կրակ բացել մեքենայի ուղղությամբ:Օզմենը մահացել է հիվանդանոցի ճանապարհին։ Նրա դուստրը՝ Նեսիհանը, ով գլխի վնասվածք էր ստացել, հիվանդանոց հասնելուն պես կլինիկական մահացած է ճանաչվել։ Նա կոմայի մեջ ընկավ և հաջորդ օրը մահացավ։ Դիվանագետի կինը՝ Սևիլ Օզմենը, վիրավորվել է աջ թևից, իսկ նրանց ավագ որդին ՝ Կաանը, հրազենային վնասվածք է ստացել ուսին։ Միայն 12-ամյա Ալփեր Օզմենը՝ ընտանիքի ամենաերիտասարդ անդամը, չի տուժել ։
ԱՍԱԼԱ-ն ստանձնել է հարձակման պատասխանատվությունը ձայնագրված հաղորդագրության մեջ, որն ուղարկվել է Associated Press-ին։ «Մեր թշնամիներն են թուրքական ռեժիմը, ՆԱՏՕ-ն և հետադիմական հայկական ուժերը ։
Սպանությունը կատարել է Մոնթե Մելքոնյանը։ Մելքոնյանը հետագայում պնդում էր, որ չի կարողացել հստակ տեսնել հետևի նստատեղի ուղևորներին, որոնք թաքնված էին մգեցված պատուհանի ապակու հետևում, և կարծում էր, որ նրանք բոլորը դիվանագետներ են ։ Բայց ականատեսները ցույց են տվել, որ մարդասպանը սպասում էր Օզմենի տան դիմաց, դիտում էր, թե ինչպես է ընտանիքը նստում մեքենան, իսկ հետո կրակ բացում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազգայնականների ահաբեկչական գործողություններ Կատեգորիա:Հույն-թուրքական հարաբերություններ Կատեգորիա:Հայ-թուրքական հարաբերություններ Կատեգորիա:Հայ-հունական հարաբերություններ Կատեգորիա:1980 միջազգային հարաբերություններում
Ամակա Իգվե
Ամակա Իգվե (Amaka Igwe, ), նիգերիացի կինոռեժիսոր, հեռարձակող ընկերության գործադիր տնօրեն։ Եղել է Top Radio 90.9 Lagos-ի և Amaka Igwe Studios-ի սեփականատերը ։ Համարվել է  կինոռեժիսորների երկրորդ սերնդի լավագույն ներկայացուցիչներից մեկը, ով մեծապես նպաստել է նիգերիական կինոյում տեսաֆիլմերի դարաշրջանի սկզբնավորմանը և այդ ասպարեզում նշանավոր դեմքերից մեկն է մնացել մինչև իր մահը ։
2020 թվականի հունվարի 2-ին Google Doodle-ը հատուկ անդրադարձել է նրա ծննդյան 57-րդ տարելիցին  ։
Կենսագրություն
Ամական ծնվել է 1954 թվականի հունվարի 2-ին, նիգերիական Պորտ Անկուր քաղաքում։ Սովորել է Ամենայն սրբոց դպրոցում (All Saints School, ներկայումս՝ Trans Ekulu Primary School), Էնուգու քաղաքի իգական ավագ դպրոցում (Girls High School Awkunanaw), Էդո նահանգի վարչական կենտրոն Բենին քաղաքի Իդիա քոլեջում (Idia College) : Այնուհետև ուսումնառությունը շարունակել է Օբաֆեմի Ավոլովո համալսարանում, որտեղ ուսումնասիրել է մանկավարժություն ու կրոն, և Նիգերիայի խոշոր քաղաքներից մեկի՝ Իբադանի համալսարանում, որն ավարտել է՝ ստանալով մագիստրոսի աստիճան ։
Եղել է լայն ժողովրդականություն վայելող մի շարք հեռուստասերիալների (այդ թվում՝ Checkmate-ի և Fuji House of Commotion-ի) պրոդյուսերը, թողարկել է նաև սիրված տեսաֆիլմեր, որոնցից մի քանիսը վաճառվել են 300 000-ը գերազանցող կրկնօրինակներով ։
1993 թվականին Ամական ամուսնացել է Չարլզ Իգվեի հետ, ով նախկին բանկիր էր և անցել էր պրոդյուսերական աշխատանքի ։ Նրանք ունեցել են երեք զավակ՝ Ռուբին, Դեյվիդը և Դենիելը ։
Ամակա Իգվեն մահացել է հիսուն տարեկան հասակում՝ 2014 թվականի ապրիլի 28-ին, ասթմայի նոպայի և դրան հաջորդած բարդությունների հետևանքով ։ Նրա հուղարկավորությանը մասնակցել են բազմաթիվ երկրպագուներ, Իմո նահանգի վարչակազմի ղեկավարը, Նոլիվուդի կինոինդուստրիայի մի ամբողջ շարք անվանի ներկայացուցիչներ   ։
Մեծարանք
2020 թվականի հունվարի 2-ին էլ Google-ը հատուկ անդրադարձել է նրա ծննդյան 57-րդ տարելիցին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի ռեժիսորներ
Կուզեգա (Պուկշենգայի վտակ)
Կուզեգա  (Кузега), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պուկշենգա գետի աջ ափին՝ 54 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 32 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Նեեմի
Նեեմի (Neemi), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պյոիդե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 21 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պյոիդե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Դարբնոցադրոշմիչ արտադրություն
Դարբնոցադրոշմիչ արտադրություն, ծանր մեքենաշինության ճյուղ, արտադրում է տարբեր մետաղական շինվածքներ՝ կռմամբ, դրոշմամբ, մամլմամբ։ Դարբնոցադրոշմիչ արտադրության մեթոդները հիմնված են որոշակի պայմաններում նյութերի պլաստիկ ձևափոխության՝ արտաքին ուժերի ազդեցությունից առանց քայքայվելու իրենց ձևը փոխելու հատկության վրա։ Դարբնոցադրոշմիչ արտադրության եղանակներն արժեքավոր են նրանով, որ մշակման ժամանակ նախապատրաստուկները ձևափոխվում են մետաղի վերաբաշխման միջոցով և ոչ թե ավելցուկի հեռացման հաշվին, ինչպես դա կատարվում է մետաղները կտրումով մշակելիս։ Այսպիսով խիստ կրճատվում են մնացուկները, միաժամանակ բարձրանում է նյութի ամրությունը։ Մետաղների ճնշումով մշակումը օգտագործվում է պատասխանատու մեքենամասերի պատրաստման համար։ Օրինակ, ինքնաթիռի մասերի մինչն 80-90%-ը, ավտոմոբիլինը՝ մինչև 85%-ը (ընդհանուր զանգվածի) պատրաստվում են դրոշմումով։ Նայած մշակվող նախապատրաստուկի տեսակին (գլոցուկ, ձուլուկ, թիթեղ և այլն), օգտագործվող սարքավորմանը (մամլիչ, մուրճ), ինչպես նաև կիրառվող տեխնոլոգիային, տարբերում են դարբնոցադրոշմիչ արտադրության հետևյալ տեսակները՝ կռում (մեծ մասամբ տաքացումով), ծավալայիև և թիթեղային դրոշմում (տաք և սառը), մամլում (գլխավորապես, տաքացումով)։
Տես նաև
Կատեգորիա:Մետաղամշակում
Կալիումի բրոմատ
Կալիումի բրոմատ, անօրգանական միացություն՝ KBrO3 բանաձևով։ Առաջացնում է անգույն բյուրեղներ, լավ լուծվում է ջրում։
Ֆիզիկական հատկություններ
Կալիումի բրոմատը առաջացնում է անգույն բյուրեղներ։ Մոլեկուլի պարամետրերը՝ a=0,6015 նմ, c=0,8142 նմ, Z=3։
Լավ լուծվում է ջրում, բայց վատ է լուծվում էթանոլում։ Գործնականում չի լուծվում ացետոնում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կալիումի աղեր Կատեգորիա:Բրոմատներ Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Միխայիլ Գրեշնով
Միխայիլ Նիկոլաևիչ Գրեշնով (Михаил Николаевич Грешнов, ), ռուս գրող, հրապարակախոս, ֆանտաստ ։
Կենսագրություն
Միխայիլ Գրեշնովը ծնվել է ներկայիս Ռոստովի մարզի Դյաչկինո սլոբոդայում ։ Սովորել է ֆաբրիկագործարանային ուսումնարանում։ Աշխատել է որպես փականագործ շոգեքարշային դեպոյում։ Սովորել է նաև Ռոստովի համալսարանում։ 1938 թվականին ընդունվել է Լենինգրադի համալսարան։ 1940-ից 1947 թվականներին ՌՍՖՍՌ ժողկոմխորհի կողմից նշանակումով մեկնել է աշխատելու Մեձբայկալ՝ Բուրյաթիա։ Ավարտել է Կրասնոդարի մանկավարժական ինստիտուտը (1958): Աշխատել է որպես գյուղական ուսուցիչ, հետո նաև տնօրեն։
Եղել է ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս գրողներ