cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հայտածիչ նյութեր
Ռեդօքս ինդիկատորներ
Մեծ կիրառություն ունեն այն ինդիկատորները, որոնց օքսիդացման պոտենցիալը հավասար կամ մեծ է +0,76 վ-ից, և այդ ինդիկատորներն օգտագործում են հատկապես երկաթի աղերը տիտրելիս։
Քրոմատաչափության դեպքում կիրառվող ամենալավ ինդիկատորը համարվում է դիֆենիլ ամինը, որն անգույնից անցնում է մանուշակագույնի՝ փոխարկվելով դիֆենիլ բենզիդինի։
Ռեդօքս ինդիկատորները պետք է բավարարեն հետևյալ պահանջներին.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քիմիա Կատեգորիա:Քիմիայի բաժիններ
Ռեսսետա
Ռեսսետա (Рессета), գետ Ռուսաստանում, հոսում Բելորեցկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ժիզդրա գետի աջ ափին 134 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 123 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Վուկ Կարաջիչ
Վուկ Ստեֆանովիչ Կարաջիչ (Вук Стефановић Караџић/Vuk Stefanović Karadžić;, սերբ լուսավորիչ, բանասեր, պատմաբան, բանահավաք, ազգագրագետ։
Սերբական մշակույթի և ազգային վերածննդի գործիչ։ Առաջին սերբական ապստամբության (1804—1813) մասնակից։ Գրական սերբերենի հիմնադիրը։ Կազմել է սերբերենի առաջին գիտական քերականությունը և բառարանը։ Բարեփոխել է գրական սերբերենը՝ հիմքում դնելով իր հարազատ հերցեգովինյան բարբառը, կարգաբերել է սերբական այբուբենը /եկեղեցասլավոնական այբուբենից հանել է նոր ժամանակներում ավելորդ դարձած տասներկու տառ, ավելացրել վեց նոր տառ, որոնց կարիքը զգացվում էր/, նոր ուղղագրության հիմքում դրել,,ինչպես արտասանվում է, այդպես էլ գրվում է,, սկզբունքը։ Եղել է սերբ և խորվաթ ժողովուրդների լեզուների միասնության վերաբերյալ Վիեննայում կնքված համաձայնության նախաձեռնողն ու ակտիվ կազմակերպիչը։ Առաջինն է հավաքել ու հրատարակել սերբական ժողովրդական երգեր ու հեքիաթներ, լույս ընծայել պատմաազգագրական արժեքավոր աշխատություններ։
Կենսագրություն
Վուկ Կարաջիչը ծնվել է 1787 թվականի նոյեմբերի 7-ին Լոզնիցայի մերձակայքում գտնվող Տրշիչ գյուղում։ Հայրը՝ Ստեֆանը, և մայրը՝ Եգդան, նրան Վուկ («Գայլ») են անվանակոչել, որպեսզի նորածին մանկանը պաշտպանեն չար ոգիներից (բանն այն է, որ նրանց ընտանիքում նորածին երեխաների մահացության մակարդակը չափազանց բարձր էր)։ Վուկի բախտը բերել է նաև այն տեսակետից, որ շրջակայքում միակ գրագետ մարդը՝ Եվտա Սավիչ Չոտրիչը, իր ազգականն էր։ Հենց նա էլ տղային գրել-կարդալ է սովորեցրել։ Այնուհետև նա իր ուսումը շարունակել է Լոզնիցայի Տրոնոշա վանքում։ Այստեղ վայելչագրություն է սովորել՝ գրչի փոխարեն գործածելով եղեգ և թանաքի փոխարեն՝ վառոդի լուծույթ։ Իսկ եթե բախտը բերում էր, և որպես թուղթ գործածելու համար փամփուշտների փաթեթավորման նպատակով օգտագործվող ստվարաթուղթ էր ձեռքն ընկնում, նա իրեն երջանիկ էր համարում։ Հայրը արգելեց տղային ուսումը շարունակել Ավստրիայում, քանի որ կանոնավոր կրթությունը իրենց կողմերում այն ժամանակներում ընդունված ու հարգի չէր։ Տեսնելով, որ վանքում Վուկին ուսում տալու փոխարեն ստիպում են նախիրն արածեցնել, Ստեֆանը տղային տուն բերեց։
1804 թվականին բռնկվեց սերբերի առաջին ապստամբությունը թուրքական լծից ազատագրվելու համար, և պատանի Վուկը ևս մասնակցեց ազատագրական պայքարին։ 1806 թվականին մի կարճ ժամանակ ուսանեց Սրեմսկի Կառլովիցի գիմնազիայում, մի քանի ամիս լատիներեն ու գերմաներեն սովորեց Պետրինիայում, այնուհետև մեկնեց Բելգրադ, որտեղ հույս ուներ սովորել ճանաչված գիտնական, մանկավարժ Դոսիտեյ Օբրադովիչի մոտ, բայց դա նրան չհաջողվեց։ Կարաջիչը մեկնեց Յադար, դարձավ Յակով Նենադովիչի գրագիրը, իսկ 1808 թվականին, երբ բացվեց Բելգրադի բարձրագույն դպրոցը, դարձավ դրա առաջին ուսանողներից մեկը։ Շատ չանցած՝ նա, ցավոք, հիվանդացավ և հարկադրված էր թողնել ուսումն ու բուժման նպատակով մեկնել Նովի Սադ, ապա՝ Պեշտ: Ոտքն այդպես էլ չհաջողվեց ապաքինել, և նա մինչև կյանքի վերջը մնաց կաղ։
Բնապատկեր Օվերում անձրևին
«Բնապատկեր Օվերում անձրևին» (Paysage d'Auvers sous la pluie), հոլանդացի նկարիչ, պոստիմպրեսիոնիզմի և էքսպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչ Վինսենթ վան Գոգի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1890 թվականին ։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 50,3 × 100,2 սմ։
Վուկ Կարաջիչ
Կենսագրություն
1810 թվականին Կարաջիչը վերադարձավ հայրենիք, և քանի որ զինվորական շարային ծառայության պիտանի չէր, հրամանատարներ Չուրչիջի և Հայդուկ-Վելիկոյի մոտ ծառայեց որպես քարտուղար։ 1813 թվականին թուրքերը ճնշեցին սերբերի ապստամբությունը, Վուկը մեկնեց Վիեննա, որտեղ որոշ ժամանակ անց հանդիպեց ու ծանոթացավ սլովեն ճանաչված լեզվաբան, սլավոնագիտության փորձառու, բանիմաց մասնագետ Երնեյ Կոպիտարի հետ։ Վերջինիս ազդեցությունը կարևոր դեր խաղաց և օգնեց Կարաջիչին սերբական նոր գրական լեզվի և նոր ուղղագրության արմատավորման, հաստատման համար նրա մղած պայքարում։
Բնապատկեր Օվերում անձրևին
Այսօր «Բնապատկեր Օվերում անձրևին» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Քարդիֆի ազգային պատկերասրահում (Քարդիֆ, Միացյալ Թագավորություն)։
Պատմություն
1890 թվականի մայիսին Վինսենթ վան Գոգը Սեն Ռեմի դը Պրովանսից տեղափոխվում է Փարիզից հյուսիս գտնվող Օվեր սյուր Ուազ բնակավայր։ Այստեղ նկարիչը գտնվում էր բժիշկ և մեկենաս Պոլ Գաշեի հսկողության ներքո ։
Վուկ Կարաջիչ
Կենսագրություն
1814 և 1815 թվականներին Կարաջիչը լույս ընծայեց իր հավաքած ու գրի առած սերբական ժողովրդական երգերի առաջին և երկրորդ հատորները (հատորների թիվը տարեցտարի աճեց և ի վերջո հասավ իննի)։ Այդ հրաշալի երգերը, հրատարակվելով՝ իրենց վրա հրավիրեցին Եվրոպայի ու Ամերիկայի շատ ու շատ անվանի մտավորականների ուշադրությունը։ Գյոթեն դրանց բնորոշեց իբրև «հոյակապ և Սողոմոնի «Երգ երգոցի» հետ համեմատվելու արժանի»։ 1824 թվականին Կարաջիչն իր հրատարակած ժողովրդական երգերի ժողովածուի մի օրինակն ուղարկեց Յակոբ Գրիմին, որը, ծանոթանալով գրքին, շատ բարձր գնահատեց հատկապես «Սկադարի շինությունը» երգը, թարգմանեց գերմաներեն, և այն դարձավ շատ ու շատ սերունդների սիրած երգերից մեկը։ Այդ երգի մասին Գրիմը գրեց, որ «դա բոլոր ժողովուրդների և բոլոր ժամանակների ամենահուզիչ երգերից մեկն է», իսկ Կարաջիչի կազմած ժողովածուում ամփոփված երգերն ընդհանրապես բնութագրեց որպես հոմերական պոեզիայի ազնվագույն ծաղկանմուշների։ Ֆրանսիական գրականության ռոմանտիկական դպրոցի հիմնադիրներից Շառլ Նոդիեն, Պրոսպեր Մերիմեն, Լամարտինը, Ժերար դը Ներվալը դրանցից բավականին մեծ քանակությամբ թարգմանեցին ֆրանսերեն, Ալեքսանդր Պուշկինը որոշ երկեր թարգմանեց ռուսերեն, ֆինն ազգային բանաստեղծ Յոհան Լյուդվիգ Ռունեբերգը՝ ֆիններեն, Սամուել Ռոզնեյը՝ չեխերեն, Կազիմեժ Բրոձինսկին՝ լեհերեն, Վալտեր Սքոթը, Օուեն Մերեդիթը, Ջոն Բոուրինգը՝ անգլերեն... Եղան նաև բազում այլ թարգմանություններ։
1814 թվականին Կարաջիչը հրատարակեց նաև ժամանակակից գրական սերբերենի առաջին քերականությունը, 1819 թվականին Վիեննայում՝ սերբական առաջին բառարանը։ 1819 թվականի փետրվարից մինչև մայիս, Աստվածաշնչյան ընկերակցության հրավերով, եղավ Ռուսաստանում, որտեղ լուսավորության նախարար իշխան Գոլիցինը նրան 5000 ռուբլի տվեց «Նոր կտակարանը» թարգմանելու համար, իր հերթին կոմս Ռումյանցևը մի խոշոր գումար նշանակեց, որպեսզի Կարաջիչը հնարավորություն ունենա շրջելու սլավոնական երկրներում և հավաքելու աշխարհագրական, ազգագրական, լեզվաբանական բնույթի նյութեր, ինչպես նաև տեղեկություններ պատմական հուշարձանների ու հին գրքերի մասին։ Ընդ որում՝ այս վերջին առաջադրանքի մասին ոչ ոք չպիտի իմանար, Կարաջիչը պետք է ճամփորդեր incognito, որպեսզի իր կյանքը վտանգի չենթարկեր. չէ, ինչպես նշում է այս ամենի մասին իր հուշերի գրքում հիշատակած ցարական բարձրաստիճան պաշտոնյա Ի. Ն. Պոբոյկոն,,,турки подозрительны и губительны для ученых народ":
Բնապատկեր Օվերում անձրևին
Պատմություն
Հունիսի 17-ից 27-ն ընկած ժամանակահատվածում նկարիչը վրձնել է շուրջ տասներեք նկար՝ 50 × 100 սմ կտավների վրա, որտեղ պատկերել էր Օվերի շրջակայքի դաշտերն ու այգիները ։
1920 թվականին Փարիզում «Բնապատկեր Օվերում անձրևին» ստեղծագործությունը ձեռք է բերում Գվենդոլին Դեյվիսը, իսկ 1952 թվականին նա վաճառում է նկարը Քարդիֆի ազգային պատկերասրահին։
Վուկ Կարաջիչ
Կենսագրություն
Այս ամենի հետ մեկտեղ Կարաջիչը շարունակում էր բանահյուսական նյութեր հավաքել, գրի առնել ու հրատարակել։ Ընդ որում՝ բանահավաքչական աշխատանքներում ներգրավել էր նաև այլ նվիրյալների՝ ռիզենցի գրականագետ Վուկ Վրչևիչին, որը դարձավ նրա հավատարիմ ու անձնվեր գործընկերը, Բոկա Կոտորսկայի քահանա Վուկ Պոպովիչին, Միլան Դ. Միլիչևիչին...
Բնապատկեր Օվերում անձրևին
Նկարագիր
«Բնապատկեր Օվերում անձրևին» ստեղծագործությունում հեղինակը վրձնել է սաստիկ քամուց առաջացած անձրևի շերտեր՝ հիմնականում ուղղահայաց ուղղությամբ։ Կտավի հիմնական գույները մանուշակագույնը, դեղինն ու կանաչն են։
Վուկ Կարաջիչ
Կենսագրություն
Կարաջիչի երկերի մեծ մասի հրատարակությունը իշխան Միլոշ Օբրենովիչի իշխանության տարիներին արգելված էր Սերբիայում և Ավստրիայում։ Իշխանը վախենում էր, որ ժողովածուներում տեղ գտած բազմաթիվ ստեղծագործություններ կարող են ժողովրդի մեջ հայրենասիրության պոռթկում առաջացնել, ազատության, անկախության ձգտումներ արթնացնել՝ վտանգելով իր հավատարմությունը օսմանյան կայսրության նկատմամբ, որի հետ վերջերս էր դժվարին հաշտություն կնքել։ Այդ նույն ժամանակ աշխարհի այլ վայրերում և հատկապես Ռուսաստանում Կարաջիչի աշխատանքը բարձր գնահատականի էր արժանանում։ Ռուսական ցարը մինչև իսկ թոշակ էր նշանակել նրան։
Վուկ Կարաջիչը վախճանվել է 1864 թվականի փետրվարի 7-ին, Վիեննայում։ 1897 թվականին նրա աճյունը տեղափոխվել է Բելգրադ և մեծ պատիվներով վերահուղարկավորվել Սուբ Միքայել վանքի առջև՝ Դոսիտեյ Օբրադովիչի շիրմի կողքին։ Այս գործում կարևոր դեր են խաղացել նաև Վուկի զավակները՝ դուստրը՝ գրող, նկարչուհի Մինա Կարաջիչը, և որդին՝ զինվորական սպա Դիմիտրիյե Կարաջիչը։
Վաստակի գնահատումը և հիշատակը
Կարաջիչն իր կենդանության օրոք բարձր պատիվների է արժանացել եվրոպական մի շարք երկրներում, ընտրվել բազմաթիվ բարձրագույն ուսումնական ու գիտական հաստատությունների պատվավոր անդամ, այդ թվում՝ Բեռլինի, Վիեննայի, Սանկտ Պետերբուրգի, Մոսկվայի, Գյոթինգենի, Զագրեբի, Բելգրադի ակադեմիաների ու համալսարանների, Փարիզի ու Կրակովի գիտաուսումնական տարբեր ընկերությունների ու կազմակերպությունների։ Նրան պատվավոր դոկտորի կոչում և պետական պարգևներ՝ շքանշաններ ու մեդալներ են շնորհել Ռուսաստանի և Ավստրոհունգարիայի միապետները, Պրուսիայի, Չեռնոգորիայի թագավորները, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիան։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն 1987 թվականը հռչակել էր Վուկ Կարաջիչի տարի։ Կարաջիչին շնորհվել է նաև Զագրեբի պատվավոր քաղաքացու կոչում։ 1964 թվականին՝ Կարաջիչի ծննդյան 100-ամյակի կապակցությամբ ուսանողական շինարարական ջոկատները «Տրշիչ-64» երիտասարդական ակցիայի շրջանակներում կառուցեցին մի ամֆիթատրոն՝ հարմարավետ բեմով։ 1987 թվականին Կարաջիչի ծննդավայրը՝ Տրշիչ գյուղը պատմամշակութային հուշարձանի կարգավիճակ ստացավ, կառուցվեց Կարաջիչի տնից Տրոնոշա վանք տանող բարեկարգ ճանապարհ։ Մեծ մտավորականի ու հայրենասերի տունը 1979 թվականին հռչակվել է բացառիկ կարևորության մշակութային հուշարձան և պահպանվում է Սերբիայի Հանրապետության կառավարության կողնից։ Տրշիչը դարձել է Սերբիայում գյուղական զբոսաշրջության կարևորագույն և մեծ ժողովրդականություն վայելող երթուղիներից մեկը։ Կարաջիչի կյանքի ուշագրավ դրվագների վրա հիմնված ամենաբազմազան նյութեր են հաճախակի հաղորդվում Սերբիայի հեռուստատեսությամբ և ռադիոյով։ Սերբական շատ ու շատ դպրոցներում կարելի է տեսնել նրա դիմանկարը՝ ամենապատվավոր տեղում։ Հիմնական և միջնակարգ դպրոցները բացարձակ գերազանց ավարտած աշակերտներին շնորհվում է «Վուկ Կարաջիչի դիպլոմ»,և նրանք համարվում են լավագույն սովորողների էլիտար խմբի անդամ։
Ծանոթագրություններ
5.Побойко И. Н.,,Мои воспоминания. Мои записки" М.,,Новое литературное обозрение", 2013г., стр. 328
Կատեգորիա:Սերբ լուսավորիչներ Կատեգորիա:Սերբ բանասերներ Կատեգորիա:Սերբ պատմաբաններ Կատեգորիա:Սերբ բանահավաքներ Կատեգորիա:Սերբ ազգագրագետներ Կատեգորիա:Սլավոնագետներ Կատեգորիա:Զագրեբի պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:19-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Սերբ դիվանագետներ Կատեգորիա:Սերբ գրողներ Կատեգորիա:Սերբ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Լեզվաբաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Մարդաբաններ
Տադահիրո Նոմուրա
Տադահիրո Նոմուրա (野村 忠宏)), ճապոնացի ձյուդոիստ, առաջին և միակ եռակի օլիմպիական չեմպիոնը (1996, 2000 և 2004)։ 1997 թվականի աշխարհի չեմպիոն։ Ավարտել է Տենրիի համալսարանը։ Մրցել է մինչև 60 կգ քաշային կարգում։ Հասակը՝ 164 սմ։
Կենսագրություն
Նոմուրան ավարտել է Տենրիի համալսարանը, Նառա պրեֆեկտուրայի մանկավարժական համալսարանի մագիստրատուրան, 2009 թվականից հանդիսանում է Հիրոսակիի համալսարանի դոկտոր։
Հանդես է եկել մինչև 60 կգ քաշային կարգում։ Հասակը 164 սմ է։ Ձյուդոյի մինչև 70 կգ քաշային կարգի օլիմպիական չեմպիոն (1972 թվական) Տոյոկաձու Նոմուրայի զարմիկն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնացի ձյուդոիստներ Կատեգորիա:1974 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:Ճապոնացի մարզիկներ Կատեգորիա:2004 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:2000 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Ադնան Խաշոգջի
Ադնան Խաշոգգի (عدنان خاشقجي, ), արաբ բիզնեսմեն։ 1980-ական թվականների սկզբին, նրա հարստությունը հասավ իր բարձրակետին։ Այդ ժամանակ վերջինիս կարողությունը կազմում էր 26 մլրդ ամերիկյան դոլար։
Կենսագրություն
Ադնան Խաշոգգին ծնվել է 1935 թվականի հուլիսի 25-ին Մեքքայում։ Նրա հայրը՝ Մուհամմադ Խոշոգգին, եղել է Սաուդյան Արաբիայի թագավոր Աբդուլ Ազիզ ալ-Սաուդի անձնական բժիշկը ։ Ադնանի քույրը՝ Սամիրա Խոշոգգին, եղել է եգիպտացի միլիարդատեր Մուհամեդ ալ-Ֆայեդի կինը և պրոդյուսեր Դոդի այլ-Ֆայեդի մայրը ։
Սկզբնական շրջանում Ադնան Խոշոգգին ուսանել է Ալեքսանդրիայի Վիկտորիա քոլեջում, ինչպես նաև Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Կալիֆոռնիա և Օհայո նահանգների մի շարք ուսումնական հաստատություններում, այդ թվում՝ Սթենֆորդի համալսարանում։ Ուսումն ավարտելուց հետո գլխավորել է «Triad Holding Company» ընկերությունը, որը շուտով սնանկացել է։
1960-1970-ական թվականներին նա զբաղվել է զենքի առևտրով՝ հանդես գալով, որպես միջնորդ ամերիկյան զենք մատակարարող ընկերությունների և Սաուդյան Արաբիայի կառավարության միջև։ Նա նաև Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը զենք մատակարարող ծառայության միջնորդ է եղել։ 1988 թվականին ձերբակալվել է Շվեյցարիայի Համադաշնությունում և եռամսյա կալանքից հետո արտահանձնվել է Միացյալ Նահանգներին։ Շուտով նա ազատ է արձակվել գրավի դիմաց։ 1990 թվականին դատարանն արդարացրել է Ադնան Խոշոգգիին և Իմելդա Մարկոսին, ովքեր մեղադրվում էին ռեկետի և խարդախության մեջ ։
Անձնական կյանք
1960-ականներին Խոշոգգին ամուսնացել է քսանամյա բրիտանուհի Սանդրե Դելիի հետ, ով իսլամ ընդունելուց հետո վերցրել է Սորայա Խոշոգգի անունը ։ Իրենց համատեղ կյանքի ընթացքում նրանք ունեցել են հինգ երեխա՝ մեկ տղա և չորս աղջիկ ։ Սակայն նրանք ամուսնալուծվել են, քանի որ Ադնանը ծննդաբերել է Սաուդյան Արաբիայի ապագա ֆինանսների նախարարի երեխային ։
Ադնանի երկրորդ կինը եղել է իտալուհի Բանչոլինի Լաուրան, ով ևս իսլամացվելուց հետո ընդունեց Լամիա Խոշոգի անունը։ Լամիան հանդիպել է Ադնանին, երբ եղել է ընդամենը 17 տարեկան։ 1980 թվականին ծնվեց նրանց որդին՝ Ալին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Զենքի վաճառականներ
Պեսնյարի
Պատմություն
Երաժշտախումբը պաշտոնապես ձևավորվել է 1969 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, կիթառահար Վլադիմիր Մուլյավինի նախաձեռնությամբ ։ Նոր խումբը կազմած երաժիշտների մեծ մասը սկզբնական շրջանում հանդես է եկել Лявоны անվանումը կրող երաժշտախմբում ։
Նոր երաժշտախմբի բնորոշ առանձնահատկությունը բելառուսական ֆոլկլորային երաժշտության յուրօրինակ մշակումներն են։ «Պեսնյարին» խորհրդային եզակի համույթներից է, որին բախտ է վիճակվել հանդես գալու Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում. 1976 թվականին նրանք ամերիկյան The New Christy Minstrels խմբի հետ ելույթներով շրջագայել են Հյուսիսային Կարոլինա նահանգում ։
1971 թվականին «Պեսնյարի»-ն թողարկել է ստուդիայում ձայնագրված իր առաջին երաժշտական ալբոմը, 1974-ին՝ երկրորդը , 1978-ին՝ ևս երկու ալբոմ ։ 1979 թվականին երաժշտախմբի անդամներին շնորհվել է ԽՍՀՄ վաստակավոր արտիստի կոչում։ 1983-ին թողարկվել է «Зачарованная Моя» խորագիրը կրող համերգային ձայնագրությունների ալբոմը, 2001-ին՝ հերթական հաջողված հավաքածուն՝ Molodost moja... վերնագրով ։
2003 թվականին Մուլյավինն ավտովթարի զոհ է դարձել։ Նրա մահվանից հետո «Պեսնյարի» անվանումով հանդես գալու իրավունքը վիճարկել են երեք տարբեր երաժշտախմբեր ՝ բելառուսական պետական «Պեսնյարի» համույթը, սաքսոֆոնահար Վլադիսլավ Միսևիչի և երգիչ Լեոնիդ Բարտկևիչի ստեղծած երաժշտախումբերը ։ Այդ երաժշտախմբերից յուրաքանչյուրը հանդես է գալիս «Պեսնյարի»-ի երգացանկի երգերի կատարումով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելառուսի արվեստ Կատեգորիա:Բելառուսի երաժշտություն Կատեգորիա:1969 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Արամ Խաչատրյանի կիսանդրի (Երևան)
Պատմություն
2013 թվականի ապրիլի 30-ին Երևանի Արաբկիր համայնքի Արամ Խաչատրյան և Վահրամ Փափազյան փողոցների հարակից հատվածում տեղադրվել է կոմպոզիտոր, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Արամ Խաչատրյանի կիսանդրին՝ կոմպոզիտորի 110-ամյակի միջոցառումների շրջանակում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Գևորգ Գևորգյանի քանդակներ Կատեգորիա:Արամ Խաչատրյանի հուշարձաններ
Ուշենվիլ
Ուշենվիլ (Huchenneville), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 674 մարդ, բնակչության խտությունը` 58.41 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.54 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 140 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 40 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Օկունևսկի Յար
Օկունևսկի Յար (Окуневский Яр), գետ Ռուսաստանում, հոսում Բելորեցկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Օսկոլ գետի ձախ ափին 350 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Մայսկայա (այլ կիրառումներ)
Մայսկայա անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Օկունևսկի Յար
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Էդվարդ Ուոլտեր Մաունդեր
Էդվարդ Ուոլտեր Մաունդեր (Edward Walter Maunder, ), Անգլիացի աստղագետ։ Ճանաչում ստացել է Արեգակի ակտիվության վերաբերյալ հետազոտություններից։ Նրա կողմից բացված Արեգակնային բծերի քանակի փոքրացումը ստացել է «Մաունդերի մինիմում» անվանումը։
Կենսագրություն
Էդվարդ Մաունդերը ծնվել է 1851 թվականին Լոնդոնում։ Սովորել է «Լոնդոնի Թագավորական քոլեջում»։ Իր կրթությունը վճարելու համար աշխատել է բանկում։ 1873 թվականից «Գրինվիչի աստղադիտարանում» զբաղվել է սպեկտրասկոպիական հետազոտություններով, ինչպես նաև Արեգակնային բծերի նկարահանումներով։ Երկարաժամկետ ուսումնասիրություններից հետո բացահայտեց, որ Արեգակնային սկավառակի վրա բծերի առաջացման լայնությունը փոփոխվում է 11-ամյա ցիկլով։ 1904 թվականին հրապարակեց ստացված տվյալները դիագրամի տեսքով(այսպես կոչված «Մաունդերի թիթեռներ»)։ Արխիվային տվյալները ուսումնասիրելով բացահայտեց, որ մոտավորապես 1645 թվականին - 1715 թվականները Արեգակի վրա բծեր առաջացել են շատ հազվադեպ։ Չնայած այն ժամանակների աստղադիտակների ոչ կատարյալ լինելուն, Արեգակի ուսումնասիրություններ անցկացում էին և ամեն մի բծի առաջացումը գրանցվում էր։ Այդ ժամանակաշրջանը ստացավ «Մաունդերի մինիմում» անվանումը։ Հետաքրքիր է, որ նրա ժամանակաշրջանը համընկնում է այսպես կոչված փոքր սառցե դարաշրջանին, որի ընթացքում գրանցվում էր տեսանելի սառեցում։ Սակայն այս երկու դեպքերի միջև կապը վերջնական բացահայտված չէ։
Մաունդերը զբաղվում էր նաև Գիսաստղերի, Միգամածությունների և Մոլորակների ուսումնասիությամբ, այդ թվում նաև Մարս մոլորակի։ Ի տարբերություն այլ աստղագետների նա մնում էր մի համոզման, որ մարսյան ալիքները հանդիսանում են օպտիկական խաբկանքներ, այլ ոչ թե մարսեցիների տեխնածին կառույցներ։ 1903 թվականին նրա կողմից դրվեց համոզիչ փորձ, որի արդյունքում փորձարկվողներին ցույց էին տալիս բծերի ոչ դասակարգված նկարներ, որոնց փոխարեն նրանցից շատերը տեսնում էին «ալիքներ»։
Մաունդերը ամուսնացած է եղել երկու անգամ. 1875 թվականից Էդիտ Հաննա Բաստինի (Edith Hannah Bustin) հետ, որից նա ուներ 5 երեխա, իսկ 1890 թվականից մաթեմատիկոս Էննի Սքոթ Դիլլ Ռասելլի(Annie Scott Dill Russell): Նրա հետ համագործակցել է մինչ կյանքի վերջ, 1909թվականին լույս է տեսել նրանց համատեղ գիրքը՝ «The Heavens and their Story»:
Հիշատակ
1970 թվականին «Միջազգային աստղագիտական միությունը» Էդվարդ Մաունդերի (միասին Էննի Սքոթ Մաունդերի) անունով կոչեցին Լուսնի հակառակ կողմի խառնարանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի աստղագետներ
Անձյո
Անձյո (ճապ. 安城市 Անձյո-սի) քաղաք Ճապոնիայում, տեղակայված է Այչի պրեֆեկտուրայի կենտրոնական մասում։ Այն հիմնադրվել է 1952 թվականի մայիսի 5-ին՝ համանուն բնակավայրին քաղաքի կարգավիճակ տալով ։ Քաղաքը գտնվում է Օկաձակի հովտի կենտրոնում։ XX դարում Անձյոն վերածվել է ավտոմոբիլային արդյունաբերության կենտրոնի ։
Անձյո քաղաքի տարածքը 86,01 կմ² է, բնակչությունը՝ 182 342 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1) , բնակչության խտությունը 2120,01 մարդ/կմ² է։
Աշխարհագրություն
Անձյոն գտնվում է Այչի պրեֆեկտուրայում հարավում, Նագոյա քաղաքից մոտ 30 կմ հեռավորության վրա, Օկաձակի դաշտավայրի կենտրոնում, Յահագի գետի արևմտյան ափին։ 1-ին և 23-րդ ազգային երթուղին ապահովում է քաղաքով դեպի արևելք-արևմուտք հիմնական մուտքը։
Ժողովրդագրություն
Ճապոնիայի մարդահամարի տվյալներով ՝ Անձյոյի բնակչությունը վերջին 70 տարիների ընթացքում արագ աճել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ճապոնիայի պրեֆեկտուրաներ Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Փափուկներն ընդդեմ Ատամնավորների
Փափուկները ընդդեմ Ատամնավորների (The Outback), ռեժիսոր Կյունգ Հո Լիի` Հարավային Կորեայի և ԱՄՆ-ի համատեղ անիմացիոն նախագիծ է` ըստ Սքոթ Քլիվենջերի, Քրիս Դենկի և Թիմոթի Ուեյն Պետերնելիի սցենարի։ Մուլտֆիլմը թողարկվել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 25-ին։
Սյուժե
Մուլտֆիլմում հղումներ կան մի շարք հայտնի մուլտֆիլմերին, ինչպիսիք են «Սուպերմենը», «Սարդ-մարդը», «Հարրի Փոթերը», «Սպարտան»։
Հնչում է Men At Work ավստրալիական խմբի «Down Under» հայտնի երգը։
Ընդունելություն
Ֆիլմը Գվատեմալայի կինոթատրոններում հավաքել է 4.6 միլիոն գվատեմալական քուետզալ ։
Մայրի (այլ կիրառումներ)
Մայրի անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Օլխովայա Պլոտա
Օլխովայա Պլոտա (Ольховая Плота), գետ Ռուսաստանում, հոսում Բելորեցկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տոպլինկա գետի ձախ ափին 7,7 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Էմբերկուր
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 260 մարդ, բնակչության խտությունը` 31.52 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.25 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 155 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 37 կմ հյուսիս։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 153 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 106-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 47։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,3 %։ 106 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 98 անձ (53 տղամարդ և 45 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (5 տղամարդ և 3 կին)։ 47 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 23-ը` թոշակառուներ, իսկ 18-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Էմիլ Գաբրիելյան
Էմիլ Սամսոնի Գաբրիելյան, հայ դեղաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1971), պրոֆեսոր (1972), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1994 թ., թղթակից անդամ՝ 1977 թվականից) ։ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարար (1975-1989)։
Կենսագրություն
Էմիլ Գաբրիելյանը ծնվել է 1931 թվականին Աշտարակ քաղաքում։ 1954 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1959 թվականից աշխատել է նույն ինստիտուտի դեղաբանության ամբիոնում։ 1968 թվականին ստացել է դոցենտի, իսկ 1971 թվականին՝ պրոֆեսորի կոչում։ 1961-1971 թվականներին եղել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի պրոռեկտորը, 1971-1975 թվականներին՝ ռեկտորը, 1975-1989 թվականներին՝ ՀԽՍՀ առողջապահության նախարար ։ 1976 թվականին հիմնադրել է ԵԲԻ դեղաբանության ամբիոնի արյան շրջանառության դեղաբանության ԳՀԼ, 1988-1994 թվականներին՝ դեղաբանության ամբիոնի վարիչ։ 1992 թվականից եղել էՀՀ Դեղերի և բժշկական տեխնոլոգիաների գործակալության հիմնադիր-տնօրեն, 1994 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ փոխնախագահ և բնական գիտությունների բաժանմունքի ակադ-քարտուղար (1994-2002)։ 1997 թվականից «Արմենիկում» ծրագրի գիտական ղեկավար, 2001 թվականից՝ Սուրբ Մեծն Ներսես բժշկական կենտրոնի վարչության նախագահ։
Գիտական գործունեություն
Գաբրիելյանը հեղինակ է 420-ից ավելի գիտական հրատարակությունների, 17 գրքերի (մենագրություններ և դասագրքեր), ունի 10 հեղինակային վկայագիր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դեղաբաններ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:ԵՊԲՀ ռեկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ Կատեգորիա:Խորհրդային վիրաբույժներ Կատեգորիա:Դասագրքերի հեղինակներ
Սանտա Սուսանա (Բարսելոնա)
Սանտա Սուսանա (Բարսելոնա) (կատ.`  Santa Susanna )՝ բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բարսելոնա գավառում, ինքնավար Կատալոնիա մարզում։ Մունիցիպալիտետի մի մասը գտնվում է Մարենսմե շրջանում։ Տարածքը զբաղեցնում է 12.45 կմ2։ Բնակչությունը` 3308 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Լյուտայա (Ռեսսետայի վտակ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ալիզռնան
Ալիզռնան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 6-7 կմ արևելք։
Պատմություն
Գյուղը թուրքերի ձեռքով ավերվել, իսկ բնակիչները տանջամահ անելով սպանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
1880 թվականին ուներ 50 տուն՝ 5000 հայ բնակիչով, իսկ 1909 թվականին՝ 30 տուն հայ բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ալիզռնանն ուներ հայկական եկեղեցի ու վարժարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ասքանազ Կարապետյան
Ասքանազ Գևորգի Կարպետյան, հայ խորհրդային զինվորական, գեներալ-մայոր (2.11.1944), Սովետական Միության հերոս (1.11.1943)։
Կենսագրություն
1920 թվականի նոյեմբերին 11-րդ կարմիր բանակի կազմում մասնակցել է Հայաստանի բռնազավթմանը և երկրում խորհրդային ռեժիմի հաստատմանը, իսկ 1921 թվականին՝ քաղաքացիական կռիվներին։ 1923-1927 թվականներին սովորել է Երևանի Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան ռազմահետևակային դպրոցում։
1937 թվականից եղել է գնդի հրամանատար։ 1940 թվականին մասնակցել է Արևմտյան Բելառուսի ազատագրմանը։ Կարապետյանի գունդը մարտնչել է Ստալինգրադյան ռազմաճակատում (1942- 1943 թվականներ)։ ԽՄԿԿ անդամ (1920)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ զինվորականներ Կատեգորիա:Հայ բոլշևիկներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Գեներալ-մայորներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտի մասնակիցներ
Ալիթան
Ալիթան, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում։
19-րդ դարի վերջերին ուներ 10 տուն քուրդ բնակիչ։
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու գյուղատնտեսությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վիլեն Աստվածատրյան
Վիլեն Արմենի Աստվածատրյան, հայ բժիշկ, մանկաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1970), ԽՍՀՄ ԲԳԱ թղթակից (1986 թվականից՝ ՌԴ ԲԳԱ), ՀՀ ԲԳԱ (1998) անդամ։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1981), ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1976) ։
Կենսագրություն
1956 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը, որից հետո աշխատել է Երևանի № 2 մանկական հիվանդանոցում ։ 1970-1974 թվականներին եղել է ԵԲԿԻ մանկաբուժության, 1974 թվականից՝ ԵՊԲՀ մանկաբուժության № 1 ամբիոնների վարիչ, 1973-1975 թվականներին՝ ուսումնական գծով պրոռեկտոր, 1975-1987 թվականներին՝ ռեկտոր, 1998 թվականից, միաժամանակ՝ Պարբերական հիվանդության մանկական հանրապետական կենտրոնի ղեկավար։ ՀՀ մանկաբույժների գիտական ընկերության նախագահ (1976 թվականից), Մանկաբույժների համամիութենական ընկերության նախագահության անդամ (1974-1991), ՀԽՍՀ բուհերի ռեկտորների խորհրդի փոխնախագահ, Երեխաների և դեռահասների առողջության պահպանման ընկերակցության փոխնախագահ (1998 թվականից) ։
Գիտական գործունեություն
Վիլեն Աստվածատրյանն ավելի քան 150 գիտական աշխատանքների հեղինակ է։ Նրա աշխատանքները վերաբերում են երեխաների ռևմատիզմին, արյան, երիկամների, լյարդի, հիվանդություններին, լեղուղիների բորբոքային հիվանդությունների, վերին շնչուղիների վիրուսային ինֆեկցիաների բուժման և կանխարգելման ժամանակ ինտերֆերոնի և նրա խթանիչների ազդեցության, բրոնխաթոքային պաթոլոգիայով հիվանդ երեխաների իմունոլոգիական ցուցանիշների ուսումնասիրություններին ։
Վիլեն Աստվածատրյանն առաջինն է նկարագրել երեխաների պարբերական հիվանդությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊԲՀ ռեկտորներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մխիթար Հերացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հայ մանկաբույժներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Սերգեյ Կասպարով
Սերգեյ Կասպարով (Сяргей Уладзіміравіч Каспараў; Օգոստոսի 8 1968, Մոգիլյով), Բելառուս շախմատիստ, գրոսմայստեր(2007)։ Միջազգային վարպետը 1999 թվականին ավարտել է Բելառուսի պետական համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետը։ Ամուսնացած է Տատյանա Կասպարովայի հետ (նա կանանց մրցաշարի միջազգային վարպետ է) և ունի մեկ դուստր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ
Սիամանթո
Սիամանթո (Ատոմ Հովհաննեսի Յարճանյան), արևմտահայ բանաստեղծ։
Կենսագրություն
Սիամանթոն ծնվել է 1878 թվականի օգոստոսի 15-ին Արևմտյան Հայաստանի Ակն քաղաքում` վաճառականի ընտանիքում։ Սկզբնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի Ակն քաղաքի Ներսիսյան վարժարանում, որտեղ նրա ուսուցիչն է եղել հայտնի արձակագիր ու բնահավաք Գարեգին Սրվանձտյանցը, որն էլ պատանի Ատոմին կնքում է Սիամանթո մականունով։ 1891 թվականին հոր հետ տեղափոխվել է Կ․ Պոլիս, կրթություն է ստացել նախ Գում-Գափուի Միրիճանյան դպրոցում, այնուհետև՝ Սկյուտարի Պերպերյան վարժարանում։ 1894—96 թթ. հայկական ջարդերի հետևանքով պատանի Ատոմը նետվել է օտար հորիզոններ։ Որոշ ժամանակ մնալով Կահիրեում՝ 1897 թվականին մեկնել է Ժնև, ապա՝ Փարիզ, որտեղ եղել է Սորբոնի համալսարանի գրականության բաժնի ազատ ունկնդիր։ Եվրոպայում Սիամանթոն սերտ կապեր է հաստատել «Եվրոպայի հայ ուսանողների միության» և հայ ազգային կուսակցությունների հետ։ Այս մթնոլորտում էլ կազմավորվել են նրա աշխարհայացքային և գրական-գեղարվեստական հակումները։
Սիամանթոյի ստեղծագործությունը, ողբերգական պատկերների հետ միասին, ունի նաև լավատեսական բովանդակություն։ Նա գրել է հերոսական բանաստեղծություններ, բարձրացրել հերոսներին, հողի պաշտպաններին։ «Ես երգելով կ'ուզեմ մեռնիլ» բանաստեղծության մեջ, օրինակ, Սիամանթոն արծարծում է այն միտքը, որ երգը պետք է արդար կռվի տանի հերոսներին։
Հերոսական բանաստեղծություններից են կազմված «Դյուցազնորենը» և «Հոգեվարքի և հույսի ջահերի» մի մասը։ «Հայրենի հրավերում» արդեն, համեմատաբար խաղաղ տարիներին (1910 թ.) Սիամանթոն արծարծում է խոր մտքեր. հայ մարդիկ պետք է վերադառնան երկիր, ցրված հայությունը կարող է ապրել միայն հարազատ հողի վրա, աշխատանքով ու ստեղծարար ոգով։ 1912 թ. գրած «Սուրբ Մեսրոպ» պոեմում Սիամանթոն լավատեսությամբ երազում էր մի ազատ հայրենիք, ուր պետք է ծաղկեն միտքն ու հոգին, խոր հավատ էր հայտնում հայրենիքի հավերժության մասին։
1913 թվականին Սիամանթոն եղավ Կովկասում` ջերմ ընդունելություն գտնելով հայ գրողների և մտավորականների կողմից։ Ոգևորված բանաստեղծն ապրում էր նոր երկունք։ Բայց ճակատագիրը ողբերգականորեն ընդհատեց այդ մեծ կյանքը։
1915 թվականին նա գտնվում էր այն խմբի մեջ, որին Անկարա քաղաքից ոչ հեռու մի ձորում թուրք խուժանները տանջեցին վայրենաբար` զենքով, բրիչներով, քարերով, կացիններով։ Պատմում են, որ մյուս օրը թուրք բաշիբոզուկները Անկարայի փողոցներում շրջում էին հայ մտավորականների եվրոպական տարազներով։
Սիամանթոյի ստեղծագործությունը ազգային երևույթ է, բայց հենց դրա շնորհիվ ունի համամարդկային բովանդակություն։ Նա մեծ տաղանդով երգել է իմպերիալիզմի դարաշրջանում ոչնչացող փոքր ժողովրդի ողբերգությունը` ատելություն տածելով ամեն տեսակ բռնության նկատմամբ։
Ստեղծագործությունը
Սիամանթոյի առաջին բանաստեղծությունը՝ «Աքսորված խաղաղություն»-ը (ավելի ուշ՝ «Մահվան տեսիլք»), որ հայտնի է եղել նաև «Կոտորած» վերնագրով, լույս է տեսել 1898 թվականին «Վաղվան ձայնը» (Մանչեստր) թերթում։ Հաջորդ գործերը տպագրվել են «Անահիտ» (Փարիզ), «Բանբեր» (Պետերբուրգ), «Հայրենիք» (Բոստոն), և այլ պարբերականներում։ Դրանք հայկական ջարդերից տպավորված բանաստեղծական արձագանքներ էին, որ արդեն նախանշում էին Սիամանթոյի ստեղծագործության ուղղությունը։
1902 թվականին տպագրվել է նրա «Դյուցազնորեն» ժողովածուն, որը միանգամից հաստատեց գաղափարի բանաստեղծի հայտնությունը։ Ժողովածուի քերթվածները հայ երիտասարդությանն ուղղված պատգամներ են, որոնց առաքելական խորհուրդն ուղենշում է «Ռիգվեդա»-ից առնված բնաբանը՝ «Այնքան արշալույսներ կան, որ տակավին չեն ծագած․․․»։ Դա պայքարի ու սթափումի նշանաբանն էր, որ բանաստեղծը ավանդում էր ժամանակակիցներին։
«Հայորդիներ» (1905, 1906, 1908) բանաստեղծական երեք շարքերում Սիամանթոյի գեղարվեստական մտածողությունը միստիկական խորհրդապաշտությունից անցել է իրական աշխարհի պատկերներին։ Նրա հերոսը՝ նորօրյա Հայորդին, անձնավորում է Գաղափարի ու Կամքի մի հզոր ես, որի անունը Պայքար է, իսկ վախճանը՝ Հաղթանակ։ «Որբերու ճակատագրեն», «Սովամահ», «Բանտերուն խորերեն», «Կախաղաններու կատարեն» քերթվածներում նկարագրելով թուրք բարբարոսների խոշտանգումներին ենթարկված հայ ժողովրդի ողբերգական սարսափները` Սիամանթոն պատմության դասերի մեջ խտացրել է դարերի վրեժը և ազատագրական պայքարի կոչել Հայորդուն՝ նրա հերոսական մաքառումները հուսավառելով կյանքի և գոյության, պատվի և արդարության, լույսի և գեղեցկության իդեալի հավատով։
Պայքարի ու գաղափարի պոեզիան ծրագրային նույնպիսի ավարտվածությամբ այլևս չկրկնվեց Սիամանթոյի հետագա բանաստեղծական շարքերում։ Հույսի ջահերը չէին մարել, սակայն տարիների ապարդյուն սպասումների հետ ռոմանտիկական ոգևորությունը տեղի էր տվել հոգեվարքի գալարումներին, բանաստեղծն անձնատուր էր եղել տառապանքի խոհական վերապրումներին։ Այդ տրամադրությունների արտահայտությունն է «Հոգեվարքի և հույսի ջահեր» (1907) քնարական մատյանը։ Այստեղ արդեն բանաստեղծն ինքն իր հետ է և հոգեկան լարումներից, վրեժի ու ատելության, պայքարի ու նահատակության կրքոտ կոչերից հոգնած՝ գաղափարական ու գեղագիտական իր հավատամքի խորհուրդն է ստուգում իրադարձությունների ողբերգական ընթացքի հանդեպ։ Ցավագին ու հակասական մտորումները միմյանց են հաջորդում, վերհուշերը թրծվում են հայրենի եզերքի կարոտով («Արցունքներս», «Հայրենի աղբյուր», «Ափ մը մոխիր, հայրենի տուն․․․»), հույսերը խամրում են կորսված երազների մշուշում, բանականությունը մթագնում է չարագուշակ տեսիլների հալածանքով («Չարչարանքի երազ», «Հոգեվարքի իրիկուն», «Մահվան տեսիլք», Անդրշիրիմյան աղաղակ»), և բանաստեղծը ձեռք է մեկնում իր հոգու մտերիմներին՝ վերստին գտնելու պայքարի ու գաղափարի երգը («Ձեռքերդ ինձ երկարե», «Ես երգելով կուզեմ մեռնիլ», «Ասպետի երգը», «Հույսին համար»)։
Երիտթուրքական հեղափոխությունից և հուլիսյան սահմանադրությունից հետո երկրի քաղաքական մթնոլորտն ստուգելու միտումով 1908 թվականին Սիամանթոն վերադարձել է Կ․ Պոլիս։ Ազգային մտավորականության պատրանքները հավատ չեն ներշնչել բանաստեղծին։ Նա գուշակել է հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը թուրք նացիոնալիստական բուրժուազիայի պետական քաղաքականության պայմաններում։
Կ․ Պոլսում Սիամանթոն ստեղծել է իր «Կարմիր լուրեր բարեկամես» (1909) շարքը, որը Դանիել Վարուժանն անվանել է «տաղանդավոր ոճրերգություն» ։ Այստեղ պատկերված է հայոց դանթեականը, արյան նախճիրների դժոխային տեսարանների մեջ բացահայտված է սադիզմի և վանդալիզմի բիոլոգիական բնազդը։
Հայ գաղթականների կյանքն ու առօրյան ուսումնասիրելու առաքելությամբ Սիամանթոն 1909 թ. մեկնել է Ամերիկա։ Իրողությունը նրան հուշում էր ազգին սպառնացող աղետը։ Զանգվածային արտագաղթից ամայանում էր Հայաստանը, օտարվում էին հայրենի հուշիկները, հայրենիքը բնապատմական ռեալությունից վերածվում էր աշխարհագրական հասկացության։ Պետք էր կանխել չարիքը, փրկել ազգը տրոհումից, կապել նրան հայրենի հողին ու բնությանը և կյանքն իմաստավորել աշխատանքի ու ստեղծումի գաղափարով։ Ազգահավաքման, հայրենականչի այս գաղափարի վրա Սիամանթոն կառուցել է «Հայրենի հրավեր» (1909) բանաստեղծական նամակաշարը։ Տարագիր հայությանն ուղղված տասներկու կոչերում նա արտացոլել է որբացած հայրենիքի մորմոքներն ու տվայտանքները։
1911 թ. Սիամանթոն կրկին վերադարձել է Կ․ Պոլիս։ Նոր որոնումներով խանդավառված բանաստեղծը ձգտել է մոտիկից ճանաչել հայրենի երկիրը, լինել Արևելյան Հայաստանում։ 1913 թ. Սիամանթոն եղել է Թիֆլիսում, Բաքվում, Էջմիածնում, այցելել պատմական հիշարժան վայրերը, հանդիպումներ ունեցել գրական ու հասարակական անվանի գործիչների հետ։ Նրա պոեզիայում արդեն տեղի էին տվել «չարչարանքի տեսիլները»՝ ազգի գոյության ու հարատևության հեռանկարն ուրվագծելով «հոգևոր Հայաստանի» մեջ։
Սիամանթոն հայ պոեզիայի ամենաինքնատիպ դեմքերից է։ Նա ձև է տվել հայ ազատաչափ (վեռլիբր) բանաստեղծությանը և մի քանի էական գծերով հարստացրել ազգային բանաստեղծության պոետիկայի համակարգը։ Հայ բանաստեղծական խոսքը համալրել է նոր բառերով, ստեղծել բառակապակցություններ ու բառաբարդություններ, որոնք ընդլայնում են բանաստեղծական խոսքի արտահայտչական հնարավորությունները։ Լինելով հայ նեոռոմանտիզմի ականավոր դեմքերից՝ նա իր արվեստի մեջ ներհյուսել է դասական ռոմանտիզմի և սիմվոլիզմի գեղագիտական սկզբունքները։ Ուժեղ ներշնչանքով, ներքին լարվածությամբ, երևակայության տեսիլային վերացությամբ ու մակդիրների կուտակումներով նրա պոեզիան աղերսներ ունի Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան ողբերգության» հետ։ Սիամանթոյի արվեստը նպաստել է հայ պոեզիայի հետագա զարգացմանը։ Նրա մի շարք բանաստեղծություններ թարգմանվել են ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Արևմտահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Սպանվածներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Համիդյան ջարդերից փրկվածներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:19-րդ դարի հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Ռուոկկոյի տուն (Տագանրոգ)
Ռուոկկոյի տուն (Дом Руокко), երկհարկանի շենք ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Տան բնակիչները կապված էին գրող Անտոն Չեխովի ընտանիքի հետ։
Հասցեն` ք. Տագանրոգ, Հունական փողոց, 100։
Պատմություն
Տագանրոգ քաղաքի Հունական փողոց, 100 հասցեում գտնվող երկհարկանի անկյունային շենքը կառուցվել է 19-րդ դարի 3-րդ քառորդում։ Ներկայումս շենքը վերակառուցվել է, Հունական փողոցում այն նախկինում բաժանվում էր հավասար մասերի կամարաձև դարպասով, որը ծառայում էր որպես ներքին բակի մուտք։ Մինչև 1880-ական թվականների կեսերը շենքը պատկանել է վաճառական Կոնստանտին Մուսուրիին, այնուհետև այն վաճառվել է իտալահպատակ Դավիդ Յանուարևիչ Ռուոկկոյին։
Ռուոկկո ծնունդով Իտալիայից էր, ուներ լավ երաժշտական լսողություն, նվագում էր մի քանի երաժշտական գործիք, երաժշտության դասեր էր տալիս տագանրոգցի հարուստ ընտանիքներում, նվագախմբի ղեկավար էր քաղաքային այգում։
Տագանրոգում Դավիդ Յանուարևիչը ջութակ նվագել է սովորեցրել իր որդուն` Եվգենիին, որը հետագայում նշանվեց Անտոն Չեխովի ընկերոջ ավագ դստեր` Եվգենյա Դմիտրիևնա Սավելևայի հետ։ 1914 թվականի օգոստոսի 26-ին ծնվեց նրանց դուստրը` Լյուդմիլան։ Ռուոկկոյի տանը տարբեր ժամանակներում հյուրընկալվել են քաղաքում հյուրախաղերի եկած դերասանները։ Մեծ գրողի հայրը` Պավել Եգորովիչ Չեխովը (1825-1898), Դավիթ Ռուոկկոյին հրավիրել է իր որդուն` Նիկոլային, ջութակ նվագել սովորեցնելու։ Տղան ուներ երաժշտական ունակություններ։
1910-ական թվականներից տան տեր է դարձել ազնվական Նիկոլայ Իվանովիչ Դյոմինը։ Նրա կինը` Ալեքսանդրա Վասիլևնան, 1910 թվականի նոյեմբերի 20-ին 42 տարեկանում մահացել է սրտի հիվանդությունից։ Տանը կից Դյոմինների ընտանիքը պահել ծաղկանոց և ծաղկի խանութ։
1912 թվականին տանը բնակարան վարձակալեց Վետլիցկիների ընտանիքը։ Ընտանիքի հայրը` Վադիմ Իվանովիչ Վետլիցկին, ուներ կոլեգիալ խորհրդականի աստիճան։ Այստեղ բնակարան է վարձակալել նաև Տագանրոգի առևտրային ուսումնարանի աշխարհագրության ուսուցիչ Վալենտին Սամոյլովիչ Իսակովիչը։
Ներկայումս սա բնակելի տուն է։
Ссылки
Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր
Ֆուքսիա
Ֆուքսիա (Fúchsia), պատկանում է ապուզանազգիների (Onargraceae) ընտանիքին։
Անվանում
Ֆուքսիա անունը տրվել է ի պատիվ գերմանացի բուսաբան Ֆուքսի։ Մշտադալար բույս է, ձմռանը ջերմատներում կամ բնակարաններում ցածր ջերմաստիճանի տակ կամ խոնավության պակասի դեպքում տերևաթափ է լինում։
Կենսաբանական նկարագիր
Ծաղիկները կախված են, հասարակ են և լիաթերթ։ Պսակաթերթերի և բաժակաթերթերի գույները տարբեր են լինում։ Որոշ պսակաթերթերի ծաղիներ իրենց դասավորության շնորհիվ նմանվում են ձագարի։ Տեսակներ էլ կան, որոնց ծաղիկները բաժակների երկարության հետևանքով խողովակի ձև են ունենում։
Տեսակներ
Ջերմոցներում, բնակարաններում մշակվում են ֆուքսիայի բազմաթիվ տեսակներ։
Հիմնական տեսակներն են՝
Բազմացում
Ֆուքսիաները բազմանում են կտորներով, որոնք ստացվում է ջերմոցներում։ Կտորները տնկում են բազմացման արկղերում, մաքուր լվացած ավազի մեջ։ 10-12 °C ջերմության պայմաններում դրանք արմատակալում են 10-20 օրվա ընթացքում։ Գարնանը ջերմաստիճանի բարձրացման հետևանքով ֆուքսիան սկսում է ավելի վատ աճել, այդ իսկ պատճառով պետք է տեղափոխել ծառերի ստվերի տակ։ Տնկած երիտասարդ բույսերը կարելի է պահել նաև պատուհանի գոգերին, որտեղ արևն ընկնում է միայն առավոտյան և երեկոյան ժամերին։ Ձմռան ամիսներին ֆուքսիաները պահում են սառը ջերմոցներում և ավելի սակավ են ջրում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապուզանազգիներ
Սասուն Վարդանյան
Սասուն Տիգրանի Վարդանյան ( - փետրվարի 16, 2023, Երևան), գրող, մանկավարժ։
Կենսագրություն
Սասուն Վարդանյանը ծնվել է 1942 թվականի Օգոստոսի 3-ին Հրազդանի շրջանի Սոլակ գյուղում։ Ավարտելով գյուղի 7-ամյա դպրոցը՝ մեկնել է Երևան և այնտեղ ավարտել միջնակարգ դպրոցը։ 1964—1969 թթ. ուսանել է Էջմիածնի Գևորգյան հոգևոր ճեմարանում։ 1970-ական թվականներին որպես դասախոս աշխատել է Գևորգյան ճեմարանում։ Նույն ժամանակահատվածում էլ սկսել է գրական գործունեությունը։ 1960-ական թվականների ազգային զարթոնքի օրերին Սասուն Վարդանյանը ևս հայտնվել է ազգային շարժման հորձանուտում, որի համար հետապնդումների է ենթարկվել ՀԽՍՀ Պետական անվտանգության կոմիտեի կողմից։ 1974 թվականին որպես գիտաշխատող կարճ ժամանակով աշխատանքի է անցել Մատենադարանում, այնուհետև դասախոսական աշխատանք է կատարել Երևանի Պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ 1990—1995 թթ. Սասուն Վարդանյանը որպես տնօրեն պաշտոնավարել է Արարատյան թեմի Սևանի Վազգենյան հոգևոր դպրանոցում։ 1998 թվականի վերջին մեկնել է Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջան՝ Ծիծեռնավանք գյուղի միջնակարգ դպրոցում դասավանդելու։ 1999 թվականից աշխատանքի է անցել Երուսաղեմի ժառանգավորաց վարժարան ընծայարանում տեսուչ-տնօրենի և հայոց լեզվի դասախոսի պաշտոնով։ Վերադառնալով Հայաստան՝ շարունակել է աշխատանքն Արցախում։
Ստեղծագործությունը
Սասուն Վարդանյանի առաջին գիրքը՝ «Մատյան Փրկության»-ը լույս է տեսել 1978 թվականին Իտալիայում։ Գիրքը կազմված է պատմական մի դրամայից և չափածո պոեմից, որոնք երկուսն էլ նվիրված են միջնադարյան հայ աշխարհահռչակ բանաստեղծ Գրիգոր Նարեկացու կյանքին և գործունեությանը։ Նրա վաղ շրջանի երկերի («Ակունքներ (1989 թ.)», «Սկիզբ (1991 թ.)», «Կախարդական մանկություն (1993 թ.)») հիմնական ատաղձը հայրենի բնաշխարհն է՝ հարազատ գյուղը, նրա կենցաղը, հոգսերն ու ուրախությունները։ Սակայն, Սասուն Վարդանյանին, որպես գրողի ճանաչում և համբավ բերեց «Արամ աշխարհակալ» (1997—1998 թթ.) երկու հսկայածավալ հատորներից բաղկացած պատմավեպը։ Վեպում նկարագրված են մ.թ.ա. IX դարում Հայաստանում ծավալված իրադարձությունները՝ Արամ աշխարհակալ թագավորի նվաճումներն ու մղած պատերազմները բարբարոս կիմերների, սկյութերի, Փռյուգիական ծովային միության և Միացյալ թագավորության դեմ, ինչպես նաև մարա-ասորեստանյան արշավանքները։ Ընթերցող շրջանակների կողմից ջերմ ընդունելության է արժանացել նաև հեղինակի հաջորդ՝ դարձյալ երկու ստվար հատորներից բաղկացած «Արքայից արքա» (2008 թ.) պատմավեպը, որտեղ ներկայացված է 5000 տարվա վաղեմությամբ իրադարձություններ՝ Հայկ նահապետի անվան և գործունեության հետ կապված ավանդապատում առասպելախառն պատմությունը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Ալիխանլը
Ալիխանլը (ադրբ. Alıxanlı), գյուղ Ադրբեջանի Հանրապետության Ֆիզուլիի շրջանում։ Գտնվում է Արաքսի ձախակողմյան վտակ Քենդալան գետի ափին։
1907 թ.-ին ուներ 663 բնակիչ՝ հիմնականում ադրբեջանցիներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Մարիա Լուիզայի զբոսայգի
Մարիա Լուիզայի զբոսայգին (Parque de María Luisa) հանրային այգի է, որը ձգվում է Իսպանիայի Սևիլյան Գվադալկիվիր գետի երկայնքով։ Այն Սևիլյայի հիմնական կանաչ տարածքն է ։
Պատմություն
Այգու համար օգտագործված հիմքերի մեծ մասը նախկին Սան-Սելմո պալատի այգիներն էին։ Նրանք նվիրաբերվել են Սևիլյա քաղաքին 1893 թվականին՝ Մոնպենսիերի դքսուհի Ինֆանտա Լուիզա Ֆերնանդայի կողմից, որպես հանրային այգի օգտագործելու համար ։ Սկսած 1911 թվականից, Ժան-Կլոդ Նիկոլաս Ֆորեսթիերը վերաձևավորեց այգիները իրենց ներկա ձևերի մեջ։ 1914 թվականին ճարտարապետ Անիբալ Գոնսալեսը սկսեց շինարարական աշխատանքներ 1929 թվականի Իբերո-Ամերիկյան ցուցահանդեսի համար, որոնք որոշ չափով տեղի ունեցան այգում։ Պլազա դե Էսպանայի շենքերը օգտագործվեցին որպես տոնավաճառի գրասենյակներ ։
Կառուցվածք
Ցուցահանդեսին նախապատրաստվելիս, քաղաքի ամբողջ հարավային հատվածը վերափոխվել է այգիների և մեծ բուլվարների տարածքի։ Մարիա Լուիզայի զբոսայգիի կենտրոնը «Մավրիտանական պարադիզական ոճ» է՝ կես մղոն շատրվաններով, տաղավարներով, պատերով, լճակներով և նստարաններով։ Այնտեղ կան արմավենիներ, նարնջի ծառեր, միջերկրածովյան սոճիներ, ոճավորված ծաղիկներ և խաղողի թաքնված վազեր ։ Այգին ծառայում է որպես բուսաբանական այգի։ Բույսերի բազմաթիվ տեսակներ՝ տեղի կամ էկզոտիկ, ներկայացված են ուսանելի վահանակներով` այգու այցելուներին տեղեկացնելու համար։ Շատ թռչուններ իրենց տունը պատրաստում են այգում, որը հայտնի է աղավնիների մեծ քանակությամբ դրա համար Պլազա դե Ամերիկայի մի մասը կոչվում է Աղավնիների զբոսայգի)։ Այնտեղ կան նաև բազմաթիվ կանաչ թութակներ, որոնք ապրում են այգու կենտրոնում և նաև բադեր, որոնք ապրում են շատրվաններում և լճերում։
Հուշարձաններ
Այգում կան շատ հուշարձաններ, բազմաթիվ ջրամբարներ և շատրվաններ։ Ամենահայտնիների թվում են «Առյուծների շատրվանը» (Fuente de los Leones) և «Ջրաշուշանների ավազանը» (Estanque de los Lotos)։
Գուստավո Ադոլֆո Բեկկերի հուշարձան
Գուստավո Ադոլֆո Բեկկերի հուշարձանը գտնվում է զբոսայգու հյուսիսում։ Այն կառուցվել է 1911 թվականին Լորենցո Քոլաթ Վալերայի կողմից ՝ Ճարտարապետ Խուան Թալավերա Հերեդիայի և կատալոնացի քանդակագործ Ֆեդերիկո Բիչինիի հետ համատեղ։ Հուշարձանը բաղկացած է ութանկյուն բազայից, որի պատվանդանի վրա կառուցված է բանաստեղծի կիսանդրին։ Վերջինս հենված է ութանկյան կենտրոնում գտնվող ծառին։
Միգել դե Սերվանտեսի հուշարձան
Միգել դե Սերվանտեսի հուշարձանը գտնվում է Պլազա դե Ամերիկայում, Ռոյալ Պավիլիոնի մոտակայքում։ Հուշարձանը ստեղծվել է 1913 թվականին Անիբալ Գոնսալեսի, Ռամոս Ռեգանոյի և Էդուարդո Մունոսի համագործակցության արդյունքում Իբերո-Ամերիկյան ցուցահանդեսի համար։ Հուշարձանը բազմանկյուն տարածություն է, որը զարդարված է Սերվանտեսի ստեղծագործություններից պատկերված տեսարաններով։ Երկու արձաններ, որոնք ներկայացնում են Դոն Կիշոտին իր ձիու վրա ու Սանչո Պանսային՝ իր ավանակի, այստեղ են երկար ժամանակ։ Նրանք հիմա անհետացել են։
Առյուծների շատրվան
«Առյուծների շատրվանը» (Fuente de los Leones) հիմնված է այգու դիզայներ Ժան Կլոդ Նիկոլաս Ֆորեսթիերի կողմից մշակված հայեցակարգի վրա, 1913 թվականին կերտվել է Մանուել Դելգադո Բրաքեմբերիի կողմից։ Այն բաղկացած է չորս քարե առյուծներից՝ որոնցից յուրաքանչյուրը կրում է վահան է, և նրանք տեղադրված են 8 կողմերից 4-ի վրա։ Աղբյուրը զարդարված է Մանուել Ռամոս Ռեխանոյիի աշխատանքներով։ Առյուծները տեղադրվել են 1928 թվականին։ Ուժգին վնասվել է բարբարոսների կողմից, 1957 թվականին դրանք փոխարինվել են կրկնօրինակներով, որոնք սևիլյացի քանդակագործ Խուան Աբասկալ Ֆուենտեսի աշխատանքն են։ Աղբյուրը վերականգնվել է 1992 թվականին ։
Շինություններ
Իսպանիայի հրապարակը հիմնական շինվածքն էր, որ կառուցվել է զբոսայգու եզրին` որտեղ պետք է ցուցադրվեին Իսպանիայի արդյունաբերության և տեխնոլոգիաների ցուցանմուշները։ Իսպանիայի հրապարակը հսկայական կիսաշրջան է, որը շրջափակված է բազմաթիվ կառույցներից։ Կենտրոնում մեծ շատրվան կա։ Հրապարակի պատերից շատերը սալիկապատ են, և նրանք յուրաքանչյուրը ներկայացնում է Իսպանիայի տարբեր պրովինցիաները։ Այսօր հրապարակի շենքերը հիմնականում օգտագործվում են որպես կառավարության գրասենյակներ ։