cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լեստիցա
Լեստիցա (Lestizza), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 3953 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 114 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 34 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0432։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
1396
Մահեր
Կատեգորիա:1396 Կատեգորիա:Տարեթվեր
1395
Դեպքեր
• Մայիսի 17 - մահանում է Հունգարիայի իշխող թագուհի Մարիա I-ը։ Իր ամուսին Սիգիզմունդը դառնում է լիարժեք գահակալ։
Լիգոսուլո
Լիգոսուլո (Ligosullo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 196 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 12 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 17 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0433։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կրուարո
Կրուարո (Croixrault), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 316 մարդ, բնակչության խտությունը` 35.27 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.96 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 110 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 26 կմ հարավ-արևմուտք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 265 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 200-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 65։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,5 %։ 200 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 175 անձ (91 տղամարդ և 84 կին)։ Գործազուրկ են եղել 25 անձ (14 տղամարդ և 11 կին)։ 65 անաշխատունակներից 19-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 20-ը` թոշակառուներ, իսկ 26-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Իսեսակի
Իսեսակի (伊勢崎市), քաղաք Ճապոնիայի Գունմա պրեֆեկտուրայում։ 2015 թվականի փետրվար ամսի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 208 705 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 1500 մարդ/կմ2։ Քաղաքը զբաղեցնում է 139․44 կմ2 տարածք։
Աշխարհագրություն
Իսեսակին գտնվում է Կանտո հարթավայրում՝ Գունմա պրեֆեկտուրայում։ Հարավում սահմանակցում է Սայիտամա պրեֆեկտուրային։ Քաղաքի կենտրոնը գտնվում է Մաեբասի քաղաքից 15 կմ հեռավորության վրա, իսկ Տոկիոյից՝ 95 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ճապոնիայի հատուկ քաղաքներ
Մեծ Կուխ
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 80 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոնից հեռու է 5 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1148 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խոնի շրջան
Ստորին Կոտանդա
Ստորին Կոտանդա (Нижняя Котанда), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կատուն գետի ձախ ափով՝ 444 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 27 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Դեդրիկ Բոյատա
Դեդրիկ Բոյատա (Dedryck Boyata, ), բելգիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Սելտիկի և Բելգիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում ։
Մանչեսթեր Սիթի
Մանչեսթեր Սիթիի առաջին թիմի կազմում իր դեբյուտը Բոյատան նշեց 2010 թվականի հունվարի 2-ին՝ Անգլիայի գավաթի Միդլսբրոյի դեմ խաղում ։ Պրեմիեր Լիգայում իր դեբյուտը նշեց հունվարի 11-ին՝ Բլեքբուրնի դեմ խաղում ։ Պրեմիեր Լիգայում իր առաջին հանդիպումը թիմի մեկնարկային կազմում անցկացրեց փետրվարի 6-ին՝ Հալ Սիթիի դեմ խաղում ։ 2009-10 մրցաշրջանում Բոյատան ճանաչվեց Մանչեսթեր Սիթիի տարվա լավագույն երիտասարդ ֆուտբոլիստ։
Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում Բոյատան խփեց 2010 թվականի օգոստոսի 26-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի որակավորման փլեյ օֆֆ փուլի Տիմիշոարայի դեմ խաղում ։ Եվրոպայի Լիգայում իր առաջին հանդիպումը անցկացրեց սեպտեմբերի 16-ին՝ Ռեդ Բուլ Զալցբուրգի դեմ խաղում ։ Հոկտեմբերի 24-ին՝ Արսենալի դեմ խաղի 5-րդ րոպեին բելգիացին կարմիր քարտ ստացավ վերջին հույսի խախտման համար ։ 2010-11 մրցաշրջանում Բոյատան անցկացրեց 17 հանդիպում բոլոր մրցաշարերում՝ օգնելով Մանչեսթեր Սիթիին հաղթել Անգլիայի գավաթը ։
2011 թվականի օգոստոսի 26-ին Բոյատան 1 տարվա վարձավճարով տեղափոխվեց Բոլտոն ։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց սեպտեմբերի 10-ին՝ Մանչեսթեր Յունայթեդի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց հոկտեմբերի 2-ին՝ Չելսիի դեմ խաղում ։ Բոլտոնի կազմում Բոյատան անցկացրեց 17 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլի հեղինակ ։
2012 թվականի օգոստոսի 31-ին Բոյատան կարճ վարձավճարով միացավ Տվենտեին ։ Իր դեբյուտը նշեց սեպտեմբերի 15-ին՝ Վիլեմ II-ի դեմ խաղում ։ 2013 թվականի հունվարի 8-ին նա վերադարձավ Մանչեսթեր Սիթի ՝ հոլանդական ակումբի կազմում անցկացնելով 10 հանդիպում։
Մանչեսթեր Սիթի վերադառնալուց հետո Բոյատան իր առաջին հանդիպումը անցկացրեց 2013 թվականի սեպտեմբերի 24-ին՝ Անգլիայի լիգայի գավաթի Ուիգան Ատլետիկի դեմ խաղում ։ 2013-14 մրցաշրջանում նա ակումբի հետ հաղթեց Պրեմիեր Լիգան և Անգլիայի լիգայի գավաթը ՝ անցկացնելով 6 հանդիպում բոլոր մրցաշարերում ։ 2013 թվականի մայիսի 28-ին Բոյատան երկարաձգեց իր պայմանագիրը ակումբի հետ մինչև 2016 թվականը   ։
Սելտիկ
2015 թվականի հունիսին Բոյատան 4 տարվա պայմանագիր կնքեց Սելտիկի հետ ։ Ակումբը նրա համար վճարեց 1․5 միլիոն ֆունտ ստերլինգի դիմաց։ Իր դեբյուտը նշեց հուլիսի 15-ին՝ Չեմպիոնների Լիգայի որակավորման երկրորդ փուլի Ստյարնանի դեմ խաղում՝ այս խաղում դառնալով գոլի հեղինակ ։ Իր առաջին հանդիպումը Շոտլանդիայի առաջնությունում անցկացրեց օգոստոսի 1-ին՝ Ռոս Կաունտիի դեմ խաղում ։ 2015-16 մրցաշրջանում Բոյատան շատ քննադատությունների արժանացավ երկրպագուների կողմից՝ Աբերդինի դեմ խաղում իր խախտումից հետո նշանակված 11-մետրանոցի և Եվրոպայի Լիգայում բաց թողած գոլերի համար  ։
Գոռ Մարգարյան
Գոռ Ստեփանի Մարգարյան, թատրոնի ռեժիսոր, բեմադրիչ, Գորիսի Վաղարշ Վաղարշյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար։
Դեդրիկ Բոյատա
Սելտիկ
2016-17 մրցաշրջանում Բոյատան իր առաջին հանդիպումը անցկացրեց միայն նոյեմբերի 18-ին՝ Կիլմարնոկի դեմ խաղում ։ Այս մրցաշրջանում իր երկրորդ հանդիպումը անցկացրեց հունվարի 22-ին՝ Շոտլանդիայի գավաթի Ալբիոն Ռովերսի դեմ խաղում  ։ Հաջորդ 3 հանդիպումներում Բոյատան դարձավ 2 գոլի հեղինակ ՝ 2 դեպքում էլ 1-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով Սելտիկին  ։
Զեմստվո
Զեմստվո (земство), տեղական ինքնավարության մարմիններ Եվրոպական Ռուսաստանի մի շարք նահանգներում․ ստեղծվել են 1864 թվականի զեմստվային ռեֆորմի համաձայն։ Զեմստվոյի միջոցով ցարիզմը փորձում էր միապետական կարգը հարմարեցնել զարգացող կապիտալիզմի պահանջներին։ Զեմստվոյի գործունեությունը աշխուժացավ 1890-ական թթ․, երբ այնտեղ մեծ ազդեցություն ձեռք բերեց «երրորդ տարրը»՝ ծառայող մտավորականությունը (ուսուցիչներ, բժիշկներ, գյուղատնտեսներ և այլն)։ 1890 թվականին հրապարակվեց զեմստվոյական նոր կանոնադրություն (գործեց մինչև 1917)։ 1905-1907 թվականների հեղափոխությունից հետո, կառավարությունը Զեմստվո հաստատեց մի շարք արևելյան, բելառուսական և ուկրաինական նահանգներում։ 1914-1918 թվականների Առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ Զեմստվո կային Եվրոպական Ռուսաստանի 43 նահանգներում։ 1914 թվականի հուլիսին, ցարական կառավարությանը պատերազմում օգնելու նպատակով, ստեղծվեց Համառուսաստանյան զեմստվոյական միություն։ Ժամանակավոր կառավարությունը նոր օրենք հրապարակեց Զեմստվոյի իրավունքների ընդլայնման մասին, Զեմստվո ստեղծելով նաև վոլոստներում (գավառակներ)։
Դեդրիկ Բոյատա
Սելտիկ
2017-18 մրցաշրջանում Բոյատան անցկացրեց 39 հանդիպում՝ դառնալով 3 գոլի և 3 գոլային փոխանցման հեղինակ՝ օգնելով իր թիմին տեղական տրեբլ նվաճել՝ հաղթելով Շոտլանդիայի առաջնությունը, Շոտլանդիայի գավաթը և Շոտլանդիայի լիգայի գավաթը ։
Զեմստվո
Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո զեմստվոյական հիմնարկությունները վերացվեցին։
Դեդրիկ Բոյատա
Միջազգային կարիերա
2018 թվականի մայիսին Բոյատան ընդգրկվեց Բելգիայի՝ աշխարհի առաջնության համար վերջնական կազմում ։
Զեմստվո
Կատեգորիա:Տեղական ինքնավարություն Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության պետական կառուցվածք Կատեգորիա:1864 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Դեդրիկ Բոյատա
Ակումբային վիճակագրություն
2018 թվականի հունիսի 5-ի դրությամբ
Միջազգային վիճակագրություն
2018 թվականի հունիսի 5-ի դրությամբ
Ակումբային
Մանչեսթեր Սիթի
Գոռ Մարգարյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1985 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, Երևանում։ Ավարտել է Երևանի թիվ 31 միջնակարգ դպրոցը։ 2002-2008 թվականներին սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետում։ Ուսանողական տարիներին որպես դերասան հանդես է եկել Տեր-Դանիելյանցի «Իմ մահը», Լ. Էլբակյանի «Մարդու կյանքը» և այլ ներկայացումներում։ 2008 թվականին բեմադրել է Շեյլա Դիլենի «Մեղրի համը» ներկայացումը։ ՀՀ զինված ուժերում ծառայելու ընթացքում՝ 2009 թվականից, դասավանդել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի Գորիսի մասնաճյուղում։ «Արտավազդ 2014» մրցանակաբաշխությանը Գոռ Մարգարյանի կողմից վերաբեմադրված «Մեղրի համը» ներկայացումը հաղթող է ճանաչվել 6 անվանակարգերում՝
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ‎ Կատեգորիա:Հայ բեմադրիչներ‎ Կատեգորիա:1985 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 31 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
1397
Դեպքեր
Սրտենսկի վանքի կառուցում
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1397 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Դեդրիկ Բոյատա
Ակումբային
Սելտիկ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Բելգիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բելգիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բոլթոն Ուոնդերերսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տվենտեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սելտիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Լը Կրոտուա
Լը Կրոտուա (Le Crotoy), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 2361 մարդ, բնակչության խտությունը` 144.67 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.32 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 160 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 60 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 1316 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 842-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 474։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,0 %։ 842 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 699 անձ (391 տղամարդ և 308 կին)։ Գործազուրկ են եղել 143 անձ (63 տղամարդ և 80 կին)։ 474 անաշխատունակներից 107-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 189-ը` թոշակառուներ, իսկ 178-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ջիովաննի Ֆաթթորի
Ջիովանի Ֆաթթորի (Giovanni Fattori սեպտեմբեր 6 1825, Լիվոռնո,  - օգոստոս 30, 1908, Ֆլորենցիա), իտալացի գեղանկարիչ, Մաքիայոլի գեղանկարիչների խմբի անդամ, 19-րդ դարի իտալական գեղանկարչության խոշորագույն ներկայացուցիչ։ Սկզբում նա հայտնի էր որպես բատալիստ-նկարիչ, ապա Բարբիզոնյան դպրոցի ազդեցությամբ սկսում է զբաղվել պլեներային գեղանկարչությամբ՝ հիմնականում բնանկարային ժանրով։ 1884 թվականից հետո գրավվում է գրաֆիկական արվեստով։
Կյանքը և ստեղծագործությունը
Ջիովաննի Ֆաթթորին ծնվել է Լիվոռնոյի ոչ հարուստ ընտանիքներից մեկում։ Ենթադրվում էր, որ նա առևտրական կրթություն կստանար, բայց քանի որ երիտասարդը տաղանդ էր ցուցաբերել գեղանկարչության մեջ, 1845 թվականին դառնում է Ջուզեպպե Բալդինիի աշակերտը։ Վերջինս կրթություն ստացել էր Հռոմում, բայց աշխատում էր Լիվոռնոյում։ 1846 թվականին նա տեղափոխվել էր Ֆլորենցիա, որտեղ մասնավոր դասեր էր վերցրել Ջուզզեպե Բեցուլոյից, ապա ներգրավվեց Գեղարվեստի Ակադեմիա։ Ֆաթթորիի կյանքի 1840֊ ական թվականների մասին պահպանված փաստերը քիչ են։ Հայտնի է, որ 1848 թվականին ընդհատել է ուսումը ակադեմիայում, գրավվել էր ազգային-ազատագրական շարժմամբ, և ուզում էր բանակ զորակոչվել, բայց ընտանիքը հետ է պահել նրան այդ քայլից։ 1850 թվականին վերսկսկում է կրթությունը ակադեմիայում, նկարում է բնապատկերներ, որոնք հավաքում է ալբոմներում և միշտ պահում էր իր մոտ։ Հայտնի է նաև, որ 1850- ական թվականների սկզբին նա Ֆլորենցիայի Caffè Michelangiolo -ի անդամ էր, որտեղ այցելում էին հայտնի արվեստագետներ։ Գեղարվեստական առաջին գործերը ստեղծվել են հենց այդ ժամանակաշրջանում։
Վաղ շրջան (մինչև 1860 թվական)
Ջիովանի Ֆաթթորիի մեզ հայտնի գործերից փոքր թիվը պատկանում է 1850- ական թվականներին։ Ջ. Բեցցուլոյից ազդված՝ այս շրջանում նկարել է դիմանկարներ և պատմական նկարներ՝ հիմնականում Միջնադարի և Վերածննդի պատմությունից։ 1855 թվականին նա ցուցադրել է "Իլդեգոնդա" նկարը, որը նկարել է Տոմազո Գրոսսիի պատմվածքից ոգեշնչված։ Մոտավորապես նույն ժամանակ նա թուրինյան գեղանկարիչ Ադրեա Գաստալդիի հետ սկսում է ստեղծագործել ռեալզմի ժանրում։ Միաժամանակ նա շարունակում է նկարել պատմական թեմայով։ 19-րդ դարում Իտալիան արվեստի խոշորագույն քաղաք էր։ 1855 թվականին մի շարք իտալացի արվեստագետներ այցելում են փարիզ, որտեղ ծանոթանում են Բարբիզոնյան դպրոցի նկարիչների աշխատանքներին։ Վերադառնալով Իտալիա՝ նրանք տարածում են պլեներային գեղանկարչությունը։ 1859 թվականին Ջ. Ֆաթթորին ծանոթանում է հռոմեացի գեղանկարիչ Ջիովաննի Կոստայի հետ, որի ազդեցությամբ սկսում է զբաղվել պլեներային գեղանկարչությամբ։ Ֆլորենցիայում Caffè Michelangiolo այցելող նկարիչներից ձևավորվել էր Մաքիայոլիի խումբը, ովքեր աշխատում էին պլեների վրա և որոշակի իմպրեսիոնիստական սկզբունքներ ունեին, որը դիտվում է որպես վաղ իմպրերսիոնիզմ։ Ֆաթթորին ընդգրկվում է այդ խմբում, ինչն էապես փոխում է նրա ոճը։ 1858 թվականին Ֆաթթորին ստանում է պետական մրցանակ՝ «Մաջենտեի ճակատամարտից հետո» կտավի համար:Ստացված միջոցներով 1859 թվականին ամուսնանում է Սեթթիմա Վանուչիի հետ և բնակություն հաստատում Ֆլորենցիայում։
Միջին շրջան (1861-1863 թվականներ)
Ֆաթթորիի այս շրջանի գործերը համադրություն են պլեներային գեղանկարչության։ 1861-ից մինչև 1867 թվականը Ֆաթթորին ապրում էր Լիվոռնոյում, քանի որ կինը հիվանդ էր տուբերկուլոզով, և Լիվոռնոյի կլիման այդ հիվանդության համար բարենպաստ էր։ Լիվոռնոյում նկարում էր գյուղական լանդշաֆտներ, գյուղական կյանքից պատերներ և դիմանկարներ։ 1864 թվականին 4 նկար է ներկայացնում Promotrice fiorentina ցուցահանդեսին։ 1866 թվականի վերջերին նա տեղափոխվում է Ֆլորենցիա, որտեղ նկարում է պատմական և մարտական թեմաներով։ 1867 թվականի մարտին մահանում է կինը։ 1867 թվականի ամառը Ֆաթթորին անցկացրեց Կաստիլոնչելլոյում՝ նկարիչ Ջուզեպպե Աբատիի հետ նկարելով գյուղական լանդշաֆտներ։ Այդ բնապատկերներին առանձնահատուկ էր երկրաչափական պարզությունը՝ լույսի հանդեպ հատուկ ուշադրությամբ։ 1870 թվականին մրցանակ է ստանում «Իշխան Ամադեո Ֆերիտիոն Կուստոզայում» կտավի համար։ Ջիովանի Ֆաթթորին նաև բրոնզե մեդալներ է ստացել Վիեննայի (1873) եւ Ֆիլադելֆիայի (1876) համաշխարհային ցուցահանդեսներում:1875 թվականին նա առաջին անգամ այցելել է Փարիզ, որտեղ նրա աշխատանքներից մեկը՝ «Հանգիստ», ցուցադրվել է Սալոնում։ Նրան հաջողվել է ծանոթանալ ֆրանսիացի որոշ նկարիչների, այդ թվում՝ Կամիլ Պիսսարոյի հետ, սակայն նա իմպրեսիոնիզմն չըդունեց խանդավառությամբ, ակնհայտորեն նախապատվությունը տվեց Բարբիզոնյան դպրոցին, և իր հիացմունքը արտահայտեց այնպիսի վարպետների նկատմամբ, ինչպիսք են Կամիլ Կորոն և Էդուարդ Մանեն։ 1860-ականների վերջին նա սկսեց մասնավոր դասեր տալ։ Բացի այդ՝ 1869- ից նա շաբաթական երկու օր դասավանդել է Ֆլորենցիայի գեղարվեստի ակադեմիայում, որտեղ իր ուսանողներից մեկը հետագայում դառնում է Ամեդեո Մոդիլիանին։ Սակայն նրա մարտական թեմաներով կտավները սկսում են չվաճառվել, որից Ֆաթթորիի ֆինանասական դրությունը վատանում է։ Նա չի կարողացել վճարել պարտքերը, որի համար Ֆլորենցիայում առգրավվում են նրա անշարժ գույքը։ 1878 թվականին նա երկու նկար է ուղարկել Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդես, սակայն բավականաչափ միջոցներ չունենալու պատճառով ցուցահանդեսին անձամբ ներկա չի գտնվել։ 1870-ական թվականների դեպրեսսիվ տրամադրությունները արտահայտվում են իր ռեալիստական գործերում։ 1880-ական թվականներին նա հիմնականում նկարել է գյուղական թեմաներով նկարներ, մասնավորապես ՝ ընտանի կենդանիներ։ Այդ կտավներից մի քանիսը ցուցադրվել են Վենետիկում 1887 թվականին։
Վերջին շրջան (1884 թվական)
1875 - ից հետո Ֆաթթորին խորանում է գրաֆիկական արվեստում, եւ հատկապես 1884-ից հետո օֆորտի տեխնիկայի մեջ։ Նրա այդ գործերը միանգամից քննադատվում են։ Նույն թվականին Հռոմի Ազգային արվեստների պատկերասրահը գնում է այն։ Նշվում էր, որ Ֆաթթորիի օֆորտները առանձնանում են նորարարական տեխնիկայով և կոմպոզիցիայով։ 1884 թվականին Ֆաթթորին հրապարակում է 20 վիմագրություններով մի ալբոմ։ 1888 թվականին նա Գեղարվեստի ակադեմիայում պրոֆեսոր էր։ 1890- ին և 1900-ին նա մասնակցել է մի շարք միջազգային ցուցահանդեսների, մասնավորապես՝ 1900-ին Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդեսում ոսկե մեդալ է ստացել։ 1891 թվականին Ֆաթթորին ամուսնանանում է երկրորդ անգամ՝ Մարիաննա Բիգոցցիի հետ։ Չնայած իր աշխատանքների վաճառքից ստացված զգալի եկամուտներին՝ Ֆաթթորին ապրում էր աղքատության մեջ և հաճախ էր ստիպված լինում մասնավոր դասեր տալու։ 1903 թվականին մահանում է երկրորդ կինը, և Ֆաթթորին ամուսնանում է երրորդ անգամ 1906 թվականին՝ Ֆաննի Մարիանելիի հետ։ Կյանքի վերջում Ֆաթթորին հիասթափվել էր Իտալիայի քաղաքական զարգացումից,և խորը հիասթափության հետքերը տեսանելի են նրա ստեղծագործության մեջ։ Մինչև կյանքի վերջը դասավանդել է Ակադեմիայում՝ չընդունելով գեղարվեստական նոր հոսանքները,որոնց նկատմամբ հանդես է եկել սուր քննադատությամբ։ Ջիովաննի Ֆաթթորին մահացել է 1908 թվականի օգոստոսի 30-ին Ֆլորենցիայում։
Թանգարանը
Ջիովաննի Ֆաթթորիի թանգարանը գտնվում է Լիվոռնոյում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Յոնաս Մաչյուլիս
Յոնաս Մաչյուլիս (Jonas Mačiulis, ), լիտվացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, ով հանդես է գալիս թեթև հարձակվողի դիրքում։ Ներկայում խաղում է իսպանական «Ռեալ Մադրիդ» բասկետբոլի ակումբում։
Կենսագրություն
Յոնաս Մաչյուլիսը ծնվել է 1985 թվականի փետրվարի 10-ին Լիտվական ԽՍՀ Կաունաս քաղաքում։ Բասկետբոլով զբաղվել սկսել է Արվիդաս Սաբոնիսի դպրոցում 2002 թվականին։ Այնտեղ անցկացրել է 2 տարի՝ խաղալով Լիտվայի բասկետբոլի երկրորդ դիվիզիոնում։ 2003 թվականին արժանացել է երկրորդ դիվիզիոնի չեմպիոնի տիտղոսի։
Ակումբային
Պրոֆեսիոնալ մակարդակում Յոնաս Մաչյուլիսի դեբյուտը կայացել է 2004 թվականին Լիտվայի լիգայի «Նևեժիս» ակումբի կազմում։ Առաջին մրցաշրջանում մեկ խաղում հավաքել է միջինը 13,6 միավոր և կատարել 5,8 նետում։ 2005 թվականին նա պայմանագիր է կնքել «Ժալգիրիս» ակումբի հետ։ Այդ թիմի կազմում նա 2008 թվականին հաղթել է Բալթիկայի լիգայում, երկու անգամ դարձել է Լիտվայի չեմպիոն (2007, 2008) և երկու անգամ հաղթել է երկրի գավաթի առաջնությունում (2007, 2008)։
Յոնաս Մաչյուլիսն աչքի է ընկել բարձր արդյունքներով. 2006-07 մրցաշրջանում նա առաջին անգամ մասնակցել է Եվրոպայի լիգային, որտեղ մեկ խաղում հավաքել է միջինը 12,7 միավոր և կատարել 5,0 նետում ։ Եվրոպայի լիգայի 2008-09 մրցաշրջանում նա հավաքել է իր կարիերայի պատմության մեջ ամենաբարձր արդյունքները՝ 14,0 միավոր և 5,0 նետում մեկ խաղում ։
Լեո Սանտոս
Ակումբային կարիերա
Լեո Սանտոսը «Կորինթիանս» ակումբի սան է։ 2016 թվականի նոյեմբերի 17-ին՝ «Ֆիգեյրենսե» ակումբի դեմ խաղում, նա կատարել է իր նորամուտը բրազիլական Սերիա Ա-ում ։ 2017 թվականի մարտի 12-ին Պաուլիստա Լիգայի շրջանակներում անցկացված «Պոնտե Պրետա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ Սանտոսը խփել է իր առաջին գոլը «Կորինթիանս» ակումբի կազմում ։
Յոնաս Մաչյուլիս
Ակումբային
2009 թվականի հունվարի 8-ին «Նանսի» ակումբի դեմ խաղում հավաքել է ամենաբարձր միավորն իր կարիերայի ընթացքում (29 միավոր) ։ Նույն թվականի ապրիլի 8-ին «Լետուվոս Ռիտասի» դեմ խաղում Մաչյուլիսը գերազանցել է Լիտվայի լիգայի՝ երեք միավորանոց անընդմեջ նետումների քանակի ռեկորդը՝ կատարելով 8 այդպիսի նետում։
Լեո Սանտոս
Միջազգային կարիերա
2015 թվականին Բրազիլիայի պատանեկան հավաքականի կազմում Սանտոսը հաղթել է Պարագվայում կայացած Հարավային Ամերիկայի պատանեկան առաջնությունում։ Մրցաշարում նա խաղացել է Վենեսուելայի, Էկվադորի , Պերուի , Արգենտինայի, Պարագվայի և Կոլումբիայի հավաքականների դեմ ։
Յոնաս Մաչյուլիս
Ակումբային
2009 թվականի հուլիսի 1-ին Յոնաս Մաչյուլիսը պայմանագիր է կնքել իտալական «Օլիմպիա Միլան» ակումբի հետ։ Գործարքի արժեքը կազմել է 1,2 միլիոն եվրո երկու տարվա համար ։ Ծնկի լուրջ վնասվածքի պատճառով Մաչյուլիսն ինը ամիս չի կարողացել մասնակցել խաղերին, և «Օլիմպիա Միլան» ակումբը չի երկարացրել նրա հետ պայմանագրի ժամկետը՝ չնայած մինչ վնասվածքը նրա ցուցադրած լավ խաղին։
Լեո Սանտոս
Միջազգային կարիերա
Նույն տարում Լեո Սանտոսը թիմի հետ մեկնել է Չիլի՝ մասնակցելու Աշխարհի պատանեկան առաջնությանը։ Սակայն մրցաշարի ընթացքում նա պահեստայինների կազմում էր և խաղադաշտ դուրս չի եկել։
2017 թվականին Բրազիլիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Սանտոսը մասնակցել է Էկվադորում կայացած Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարում նա խաղացել է Կոլումբիայի, Արգենտինայի , Վենեսուելայի , Ուրուգվայի և երկու անգամ էլ Էկվադորի հավաքականների դեմ ։
Յոնաս Մաչյուլիս
Ակումբային
2012 թվականի փետրվարի 8-ին Յոնաս Մաչյուլիս որոշել է վերադառնալ Լիտվա, որտեղ խաղացել է «Այչսյայ» ակումբում, քանի դեռ չի ստացել հրավեր ավելի հայտնի ակումբից ։ «Բալթայ» ակումբի կազմում նա խաղացել է առանց վարձավճարի ։ Վնասվածքից հետո իր խաղացած առաջին հանդիպման ժամանակ, որ եղել է «Կալևի» դեմ խաղը, նա հավաքել է 16 միավոր և կատարել 2 նետում, իսկ նրա թիմը հաղթել է ։
Լեո Սանտոս
Ձեռքբերումներ
Ակումբային
«Կորինթիանս»
Յոնաս Մաչյուլիս
Ակումբային
2012 թվականի ապրիլի 24-ին Յոնաս Մաչյուլիսը պայմանագիր է կնքել իտալական «Սիենա Մոնտեպասկի» թիմի, իսկ նույն թվականի հուլիսի 24-ին՝ հունական «Պանատինաիկոս» ակումբի հետ։
Լեո Սանտոս
Ձեռքբերումներ
Միջազգային
Յոնաս Մաչյուլիս
Միջազգային
Յոնաս Մաչյուլիսը խաղացել է Լիտվայի պատանեկան ու երիտասարդական հավաքականներում։ 2001 թվականին մասնակցել է Եվրոպայի մինչև 16 տարեկանների պատանեկան առաջնությանը։ Մինչև 19 տարեկանների պատանեկան հավաքականի կազմում արժանացել է 2003 թվականի աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալի, իսկ 2004 թվականին մինչև 20 տարեկանների Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում արժանացել է բրոնզե մեդալի, իսկ 2005 թվականի Եվրոպայի առաջնության ժամանակ՝ արծաթե մեդալի։ Մինչև 21 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցել է 2005 թվականի աշխարհի առաջնությանն ու արժանացել ոսկե մեդալի ։
Լեո Սանտոս
Ձեռքբերումներ
Բրազիլիա (մինչև 17)
Յոնաս Մաչյուլիս
Միջազգային
Լիտվայի հավաքականի կազմում Յոնաս Մաչյուլիսը մասնակցել է 2007 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը՝ արժանանալով բրոնզե մեդալի։ Մասնակցել է նաև 2008 թվականին Պեկինում կայացած Օլիմպիական խաղերին և 2009 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը։ 2010 թվականի աշխարհի առաջնությունում հավաքականի կազմում արժանացել է բրոնզե մեդալի։ 2012 թվականին մասնակցել է Լոնդոնում անցկացված Օլիմպիական խաղերին ։
Լեո Սանտոս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կորինտիանսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆլումինենսեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պոնտե Պրետայի ֆուտբոլիստներ
Յոնաս Մաչյուլիս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիտվացի բասկետբոլիստներ
1398
Մահեր
Կատեգորիա:1398 Կատեգորիա:Տարեթվեր
1399
Մահեր
Կատեգորիա:1399 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Գազարը կորեական ձևով
Գազարը կորեական ձևով (կորեական գազար), մանր և երկար կտրտած գազարից, սխտորից, բուսական յուղից և համեմունքներից (օրինակ՝ գինձ, մեխակ) պատրաստված աղցան (խորհրդային կորեացիների)՝ բնորոշ կորյո-սարամներին։
Հանդիսանում է հենց կորյո-սարամների հայտնագործությունը, որը զարգացել է կորեական խոհանոցում։ Այս ուտեստի ստեղծմանը հանգեցրել է կորյո-սարամներին բնորոշ կիմչի և այլ պանչանների պատրաստման համար անհրաժեշտ բաղադրիչների դեֆիցիտը ։
Ստեղծման պատմություն
Կրեական ձևով գազարի պատրաստումն ավանդաբար եկել է կորեական կիմչի ուտեստ պատրաստումից։ Քանի որ ԽՍՀՄ-ում դժվար էր գտնել իրական բաղադրատոմսում առկա բաղադրիչներից պեկինյան կաղամբը, այդ իսկ պատճառով սկսեցին ուտեստին ավելացնել գազար։ Ժամանակի ընթացքում գազարն ամբողջությամբ դուրս մղեց պեկինյան կաղամբը, այդ իսկ պատճառով ուտեստը մնաց միայն գազարով և համեմունքներով ։
Բաղադրություն
Գազարը կորեական ձևով պատրաստելու համար անհրաժեշտ բաղադրիչներն են՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կորեական խոհանոց Կատեգորիա:Ռուսական խոհանոց
Սիբել Սիբեր
Սիբել Սիբեր (ծննդյան ազգանունը՝ Ադադեմիր, Sibel Siber, ), միայն Թուրքիայի կողմից ճանաչված Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության քաղաքական գործիչ։ Զբաղեցրել է ՀԿԹՀ վարչապետի պաշտոնը 2013 թվականի հունիսից՝ դառնալով առաջին կինը, որն այդ պաշտոնն զբաղեցրել է 2011 թվականի նոյեմբերից հետո ։ 2013-2018 թվականներին եղել է ՀԿԹՀ ընդհանուր ժողովի նախագահ ։ Սիբերը Ֆաթիմա Էկենօղլուից հետո երկրորդ կինն է եղել այդ պաշտոնում։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1960 թվականի դեկտեմբերի 13-ին Նիկոսիայում ։ Նրա հայրը՝ Ալթայ Ադադեմիրը, եղել է Մելուսեյա գյուղից տարրական դասարանների ուսուցիչ, մայրը՝ Այսելը, տնային տնտեսուհի էր Կլավդիից։ Քանի որ հորը ժամանակ առ ժամանակ տարբեր դպրոցներում են նշանակել, ընտանիքը մշտապես տեղափոխվել է ։
16 տարեկանում Սիբելն ընդունվել է Ստամբուլի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ, այդ ժամանակ ընթացել է ուսանողների մասնակցությամբ քաղաքական բուռն միջադեպեր ։ 1983 թվականին ավարտել է համալսարանը՝ ստանալով բժշկի որակավորում ։ 1987 թվականին նա ավարտել է բժշկական մասնագիտացումը՝ դառնալով ներքին հիվանդությունների մասնագետ, փորձաշրջանն անցկացրել է Շիշլի Էթֆալի հոսպիտալում։ Ուսումն ավարտելուց հետո վերադարձել է Կիպրոս և աշխատել մասնավոր կլինիկայում։ 1989 թվականին դիաբետ և էնդոկրինոլոգիա է սովորել Վիրջինիայի համալսարանում ։
1983 թվականին թերթում հրատարակել է այդ ժամանակ ամենաբարձր հետաքրքրությունն առաջացրած հոդված, որում քննադատել է Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության առողջապահական համակարգը ։
2015 թվականին թեկնածություն է ներկայացրել ՀԿԹՀ նախագահի պաշտոնի համար, սակայն պարտվել է՝ ըստ հավաքած ձայների քանակի զբաղեցնելով 3-րդ տեղը Դերվիշ Էրօղլուից և Մուստաֆա Ակինջիից հետո։
Անձնական կյանք
1984 թվականին ամուսնացել է ուրոլոգ (միզատար խողովակների հիվանդությունների մասնագետ) Ռիֆաթ Սիբերի հետ։ Ունեն մեկ դուստր՝ Սյումերը (ծնվել է 1985 թվականին) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հյուսիսային Կիպրոս Կատեգորիա:Վարչապետներ Կատեգորիա:Խորհրդարանի նախագահներ Կատեգորիա:Կին վարչապետներ
Մայքլ Ջեքսոնի ալբոմների սկավառակագրություն
Այս հոդվածում ներկայացված են ամերիկյան երգիչ Մայքլ Ջեքսոնի ալբոմները։ Դիսկոգրաֆիայում ներկայացված են իր 10 ստուդիական ալբոմները և մասնակի կարգով ռեմիքս, կենդանի կատրմամբ, սաունդրեք ալբոմները, ինչպես նաև EP-ները։ Այս տեղ չեն ներկայացվում վերաթողարկումները՝ բացառությամբ, եթե դրանք առանձին չեն ստանում սերտեֆիկացի (օր. Thriller 25)։ Նաև ներկայացված են 10 երկրներում այդ ալբոմների վաճառքի թվերը, գրաված բարձրագույն հորիզոնականները և սերտեֆիկացիաները։
Մայքլ Ջոզեֆ Ջեքսոն ամերիկացի երգիչ, պարող, պրոդյուսեր և գործարար։ Նրան համարում են փոփ երաժշտության արքա, արժանացել է «Սերնդի», «Տասնամյակի», «Դարի լավագույն երգիչ», «Հազարամյակի արտիստ» կոչումներին։ Ջեքսոնը բոլոր ժամանակների ամենաշատ սկավառակ վաճառած արտիստն է (780 միլիոն սկավառակ)։ Ջեքսոնը 13 անգամ գրանցվել է «Գինեսի» ռեկորդների գրքում և համարվում է բոլոր ժամանակների ամենանշանավոր և ազդեցիկ արտիստներից մեկը։ Երաժշտության, պարի և նորաձևության մեջ ունեցած իր ներդրումը Մայքլին մոտ չորս տասնամյակ դարձրեց փոփ երաժշտության կենտրոնական դեմքը։ Մայքլ Ջեքսոնը նաև մեծ մարդասեր էր և ուներ 39 բարեգործական ընկերություն։ 2009 թ. հունիսի 23-ին «Ի բարօրություն մարդկության» մրցանակի հանձնման բարձրագույն խորհրդի որոշմամբ Մայքլ Ջեքսոնը պարգևատրվեց «Համաշխարհային մշակույթում ունեցած կարկառուն ավանդի համար» մրցանակով։ Ընդհանուր առմամբ թողարկել է 10 սոլո ստուդիական ալբոմ
Մայքլ Ջեքսոնը մահացել է 2009 թ. հունիսի 25-ին՝ 50 տարեկան հասակում, այնուհետ Sony Music Entertainment-ի հետ կքնվում է պայմանագիր ըստ որի Sony-ն իրավունք է ստանում Մայքլի անշարժ գույքի նկատմամբ, ինչպես նաև մինչ 2017 թվականը նրան են անցնում Մայքլի ձայնագրությունների հեղինակային իրավունքները և ընկերությունը իրավունք է ստանում թողարկել Մայքլի 7 ետմահու ստուդիական ալբոմ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոն Ջեքսոն, Մայքլ
Մաթեմատիկական մոդելավորում
Մաթեմատիկական մոդելավորում, նշանային մոդելավորման մի տեսակ, գիտական հետազոտության մեթոդներից։ Մաթեմատիկական մոդելավորման էությունն այն է, որ հետազոտության օբյեկտի մասին հայտնի փաստերը արտապատկերում են ինչ-որ հարաբերությամբ օբյեկտին իզոմորֆ (կամ հոմոմորֆ) որևէ մաթեմատիկական ձևով (բանաձևեր, դիֆերենցիալ հավասարում, բազմություն, խումբ և այլն), իսկ օրինաչափությունների հետագա իմացությունը կատարվում է այդ ձևի (մոդելի) ձևափոխության ու վերլուծության միջոցով։
Իրական համակարգի մոդելն այնպիսի համակարգ է, որը կոչված է փոխարինելու իրական համակարգին այն իմաստով, որ մոդելի հետազոտմամբ ստացված արդյունքները հետագայում տարածվեն իրական համակարգի վրա։ Մոդելավորման տակ հասկանում են մոդելի կառուցման և նրա հետազոտման գործընթաց։ Մոդելավորման ժամանակ առկա են 3 հիմնական կողմեր. Մոդելավորման հիմնական փուլերն են. Մոդելավորումն ունի ցիկլիկ բնույթ այն իմաստով, որ մոդելի հետազոտման ընթացքում անընդհատ կատարելագործվում է մոդելը և նմանեցվում իրական համակարգին։
Մաթեմատիկական մոդելավորումը տարբեր բնագավառներում
Գիտության տարբեր բնագավառներում մաթեմատիկական մոդելավորման հնարավորությունները տարբեր են։ մեխանիկաում, օպտիկայում,էլեկտրադինամիկայում և այլն, որպես կանոն, կառուցվում են ուսումնասիրվող երևույթի ճշգրիտ մաթեմատիկական մոդելներ։ Իսկ քիմիայում, տնտեսագիտությունում, կենսաբանությունում հիմնական օրենքները մաթեմատիկական մոդելավորման չեն ենթարկվել, սակայն այն կարևոր դեր է խաղում մի շարք հարցեր ուսումնասիրելիս։ Սոցիոլոգիայում, հոգեբանությունում, մանկավարժությունում և հասարակական այլ գիտություններում մաթեմատիկական մոդելավորումը դեռևս գտնվում է ձևավորման փուլում։
Կիրառություն
Մաթեմատիկական (տրամաբանական) մոդելավորումը լայն կիրառություն ունի նաև կիբեռնետիկայում և հաշվողական տեխնիկայում։ Մաթեմատիկական մոդելավորումը պետք է տարբերել մաթեմատիկայում կիրառվող մոդելավորումից։ Այստեղ առանձնապես կարևոր են մեկնաբանող մոդելները, որոնց հատկությունները ուսումնասիրում է մոդելների տեսությունը։ Այդ տեսությամբ ուսումնասիրվում են նաև աքսիոմացված դասերի ընդհանուր հատկությունները, այն կիրառություն է գտել մաթեմատիկայի մյուս ճյուղերում նույնպես։ Հաճախ որպես մեկնաբանող մոդել հանդես է գալիս օբյեկտների համախումբը, որոնց հատկությունները և դրանց միջև հարաբերությունները բավարարում են աքսիոմների տվյալ համակարգին։ Բացառված չէ, որ |աքսիոմների համակարգի կամ տեսության մոդել հանդես գա մաթեմատիկական այլ տեսություն, որի նույնականությունը ապացուցված է գործնականում (օրինակ, Լոբաչևսկու երկրաչափություն, Բելտրամիի ու Ֆ․ Կլայնի մոդելները)։
Մաթեմատիկական տրամաբանության մեջ որևէ բովանդակալից տեսության մոդել համարվում է այն ձևական համակարգը (հաշիվը), որի մեկնաբանումը այդ տեսությունն է։ Համանման բնույթ ունի մոդելի օգտագործումը լեզվաբանության մեջ։ Լեզվաբանական մոդելները կարևոր դեր են խաղում ինչպես տեսական լեզվաբանական հետազոտություններում (լեզվաբանական հասկացությունների ու դրանց միջև կապերի ճշտում, կառուցվածքների բացահայտում, որոնք կան լեզվական երևույթների անսահման բազմազանության մեջ և այլն), այնպես էլ ինֆորմացիոն լեզուների կառուցման, մեքենայական թարգմանության մշակման և այլ խնդիրների լուծման գործում։
Օպտիմիզացիայի խնդիրներ
Օպտիմիզացիայի խնդիրներում առկա են որոշակի թվով փոփոխականներ (պարամետրեր)։ Այդ փոփոխականների քանակն անվանում են օպտիմիզացիայի խնդրի չափ։ Օպտիմիզացիայի խնդիրներում պահանջվում է գտնել պարամետրերի այնպիսի հավաքածու, որի դեպքում տրված ֆունկցիոնալը ընդունում է օպտիմալ արժեք կամ տրված մի քանի ֆունկցիոնալները ընդունում են օպտիմալ արժեքներ։
Օպտիմալ արժեք ասելով հասկանում ենք կամ մեծագույն արժեք կամ էլ փոքրագույն արժեք։ Այն ֆունկցիոնալը, որի համար պահանջվում է գտնել օպտիմալ արժեք, անվանում են նպատակային ֆունկցիա կամ օպտիմալության չափանիշ։
Տնտեսագիտամաթեմատիկական օպտիմիզացիայի խնդիրների համար պարամետրերի թույլատրելի արժեքների հավաքածուներին անվանում են պլաններ։ Այդ պլանները կարելի է ներկայացնել ȳ=(y1,y2,...,yn) վեկտորի տեսքով։ Նպատակային ֆունկցիան կարելի է գրառել F(Ȳ) կամ F(y1,y2,...,yn) տեսքով։ Նպատակային ֆունկցիայի փոքրագույն արժեքը գտնելու խնդրում ȳ*=(y1*,y2*,...,yn*) պլանը կհամարվի օպտիմալ պլան, եթե կամայական Ȳ պլանի համար տեղի ունի F(Ȳ*)≤F(Ȳ): Նպատակային ֆունկցիայի մեծագույն արժեքը գտնելու խնդրում օպտիմալ կանվանենք այն (y1*,y2*,...,yn*) պլանը, որ կամայական Ȳ պլանի համար տեղի ունի F(Ȳ*)≥F(Ȳ) ։
Օպտիմիզացիայի տիպեր
Օպտիմիզացիայի խնդիրները լինում են 2 հիմնական տիպի. Անպայման օպտիմիզացիայի խնդիրներում տրված է որոշակի տիրույթ, և պահանջվում է գտնել այդ տիրույթից այնպիսի պլան, որի դեպքում նպատակային ֆունկցիան ընդունում է օպտիմալ արժեք։
Պայմանական օպտիմիզացիայի խնդիրներում տրված է որոշակի տիրույթ, և պահանջվում է գտնել տիրույթից այնպիսի պլան, որը բավարարում է տրված սահմանափակումներին և որի վրա նպատակային ֆունկցիան ընդունում է օպտիմալ արժեք։ Սահմանափակումները կարող են դրված լինել հավասարումների, անհավասարությունների տեսքով, կամ էլ հավասարումների և անհավասարությունների խառը տեսքով։
Օրինակ, սահմանափակումները կարող են տրված լինել հետևյալ տեսքի հավասարումների համակարգի միջոցով.
կամ հետևյալ անհավասարությունների համակարգի միջոցով.
Սահմանափակումները կարող են տրված լինել նաև հավասարումների և անհավասարությունների խառը տեսքի հետևյալ համակարգի տեսքով.
Մաթեմատիկական ծրագրավորման խնդիրների տիպեր
Մաթեմատիկական ծրագրավորման խնդիրները սահմանափակումներով օպտիմիզացիայի խնդիրներն են։
Մաթեմատիկական ծրագրավորման խնդիրները լինում են 2 հիմնական տիպի։ Գծային ծրագրավորման խնդիրներում նպատակային ֆունկցիան և բոլոր սահմանափակումները գծայնորեն են կախված անկախ փոփոխականներից։ Ոչ գծային ծրագրավորման խնդիրներում նպատակային ֆունկցիան կամ սահմանափակումների մեջ որևէ սահմանափակում ունի անկախ փոփոխականներից ոչ գծային կախվածություն։
Տես նաև
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական մոդելավորում
1400
Մահեր
Կատեգորիա:1400 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Նիմիս
Նիմիս (Nimis), կոմունա Իտալիայի Հանրապետությունում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2862 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 85 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 33 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33045։ Հեռախոսային կոդ՝ 0432։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պակ Հյոնգ Սիկ
Փաք Հյոն Սիկ (հանգըլ՝ 박형식,, հայտնի է Հյոն Շիկ բեմական անունով), հարավկորեացի երգիչ և դերասան։ Նա հարավկորեական տղաների խմբի՝ ZE:A-ի և ZE:A FIVE ենթախմբի անդամ է։ Բացի երգչի կարիերան, նա ճանաչված է նաև Ժառանգները (2013), Հվարանգ. Երիտասարդ մարտիկ պոետը (2016) և Հզոր Դո Բոնգ Սուն (2017) դորամաներից։
Կյանք և կրթություն
Փաքը հաճախել է տարրական դպրոց, Գիհյունգի միջնակարգ դպրոց և Շինգալի ավագ դպրոց։ Այժմ նա սովորում է բիզնեսի կառավարում Սեուլի մշակույթի գեղարվեստի համալսարանում։ Նա ունի ավագ եղբայր, նրա հայրը աշխատել է Կորեայի BMW-ում ։
Նա հայտարարել է, որ իր մայրը ընդունել է նրան թեկվանդոյի և հապկիդոյի ակադեմիա, երբ նա շատ երիտասարդ է եղել, բայց նա լավ չի սովորել։ Նա սկսել է սովորել Գումբո տարրական դպրոցում երրորդ դասարանից՝ 7-8 տարեկանում։ Ունի վկայական որպես չորրորդ կարգի Հեյդոն Գումբո ։ Փաքը հայտարարել է, որ գումբոն իր հոբբին է, բայց նա նախընտրել է երգել և զբաղվել այլ երաժշտական գործունեությամբ։ Ավագ դպրոցի տարիներին նա միացել է խմբին և մասնակցել տարբեր մրցույթների ։
Կարիերա
2009 թվականի փետրվարին նա հայտնվել է Jewelry S-ի «Date» երգի տեսահոլովակում` որպես գլխավոր դերակատար։ Նույն տարում նա աշխատել է նաև որպես հագուստի բրենդի մոդել և հայտնվել Mnet-ի ռեալիթի շոուում՝ ZE:A-ի այլ անդամների հետ ։
2010-2014: ZE:A, դերասանական դեբյուտ։ ZE:A Five
2010 թվականի հունվարի 7-ին սկսել է հանդես գալ հարավկորեական ZE:A խմբում ։ ZE:A-ի հետ ելույթ ունենալուց բացի՝ նա մասնակցում էր նաև մի շարք շոուների,և նկարահանվում դորամաներում։ 2011 թվականին իր երաժշտական կարիերան Super Junior-ի Ryeowook խմբում լինելու հետ մեկ տեղ նա նաև խաղում է Temptation of Wolves մյուզիքլում ։
Իր դերասանական կարիերան սկսել է 2012 թվականի՝ խաղալով SBS-ի «I Remember You» դորամայում ։ Նույն տարում նա նկարահանվել է նաև Dummy Mommy ֆիլմում,որտեղ կատարել է հնդկական երգչախմբի վոկալիստի դեր ։
Պակը մեծ հռչակ է սկսել վայելել, երբ սկսել է երևալ էկրաններին Real Man ռազմական հաղորդման ժամանակ, որտեղ նրա մականունն էր Baby Soldier՝ որովհետեւ նա անմեղ անձնավորություն էր ։ Այնուհետև նա նկարահանվել է Ժառանգները դորամայում։ Նրան մեծ ճանաչում է բերել նաև «What's With This Family» դորաման,որտեղ նա արժանացել է հեռուստադիտողի ձայների 31․7 տոկոսին։
2015: Սոլո Կարիերան և նոր գործակալությունը
2015 թվականի հունիսին նա նկարահանվել «High Society» ֆիլմում, որտեղ տանում էր հետախույզի դեր ։ 2017 թվականի փետրվարին նա նկարահանվել Հզոր Դո Բոնգ Սուն ֆիլմում՝ որպես գլխավոր դերակատար։ Այս ռոմանտիկ կատակերգությունը մեծ սեր էր վայելում հեռուստադիտողի շրջանում, այդ սերն ուղղված էր նաև դեպի Պակը։ Այդտեղ խաղալուց հետո Պակը դուր եկավ շատերին և շատ լավ առաջարկներ ստացավ այլ ֆիլմերում նկարահանվելու համար։ 2017 թվականի ապրիլին նա ստորագրել պայմանագիր Միավորված արտիստների կազմակերպության հետ և դարձել դրա անդամ։ Այդ կազմակերպության անդամ էին նաև այնպիսի արտիստներ ինչպիսիք են Սոնգ Հյո Կյոն և Յու Ա Ինը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգիչներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Հարավկորեացի պարային երաժիշտներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի մոդելներ
Տոռեֆետա ի Ֆլորեժակս
Տոռեֆետա ի Ֆլորեժակս (Torrefeta i Florejacs), մունիցիպալիտետ Իսպանիաում, գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սեգառա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 88.9 կմ2։ Բնակչությունը՝ 617 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Նոր Զելանդիայի հեղինակային իրավունքի մասին օրենք
Նոր Զելանդիայի հեղինակային իրավունքի մասին օրենք, ընդունվել է 1994 թվականին՝ հետագա փոփոխություններով ։ Իրավունքի օրենսդրությունը ղեկավարվում է բիզնեսի, նորարարության և զբաղվածության նախարարության (MBIE) մտավոր սեփականության բաժնի կողմից։
Նոր Զելանդիան հեղինակային իրավունքի մի շարք միջազգային համաձայնագրերի մասնակից է, ներառյալ 1994 թվականի ԹՐԻՓՍԻ համաձայնագիրը, 1928 թվականին Բեռնի Կոնվենցիան և 1952 թվականի հեղինակային իրավունքի համաշխարհային կոնվենցիան։
Հեղինակային իրավունքի գործողության ոլորտը
Հեղինակային իրավունքի մասին 1994 թվականի օրենքը բնօրինակ ստեղծագործության սեփականատերերին տալիս է մենաշնորհային վերահսկողություն իրենց ստեղծագործությունների օգտագործման և բաշխման վրա։ Ստեղծագործության նկատմամբ հեղինակային իրավունքի սեփականատերն ունի տնտեսական իրավունքներից օգտվելու բացառիկ իրավունք։ Անձը համարվում է մեղավոր հեղինակային իրավունքի խախտման համար, եթե կատարում է հետևյալ գործողություններից որևէ մեկը որպես ամբողջություն կամ որևէ «էական մաս» ՝
Յուրաքանչյուր ոք, ով ցանկանում է օգտագործել ուրիշի աշխատանքը, պահանջում է հեղինակային իրավունքի սեփականատիրոջ թույլտվությունը։ Հեղինակային իրավունքի սեփականատերը կարող է վերագրել և փոխանցել աշխատանքի լիցենզիաներն ու գույքային իրավունքները։
Հեղինակային աշխատանքներ
Հեղինակային իրավունքը ավտոմատ կերպով տարածվում է (գրանցում չի պահանջվում) հետևյալ անվանակարգերում բնօրինակ աշխատանքների համար ՝
Հեղինակային իրավունքը չի տարածվում որոշակի պետական աշխատանքների վրա, ինչպիսիք են խորհրդարանական ակտերը, կանոնակարգերը, խորհրդարանական բանավեճերը, դատական որոշումները և հատուկ հանձնաժողովների, թագավորական հանձնաժողովների, հետաքննության հանձնաժողովների զեկույցները և այլն։
Հեղինակային իրավունքի գործողության ժամկետը
Հեղինակային իրավունքի պաշտպանությունը չի կարող հավերժ տևել։ Հեղինակային իրավունքի պաշտպանության տևողությունը կախված է աշխատանքի տեսակից։ Աշխատանքներն ի վերջո անցնում են հանրային տիրույթ։ Սա նշանակում է, որ հեղինակային իրավունքի ժամկետը լրանալուց հետո բոլոր ցանկացողները կարող են ազատորեն օգտագործել ստեղծագործությունը։ Մինչև իրավատիրոջ թույլտվության պահը պահանջվում է օգտագործել հեղինակային իրավունքով պաշտպանված աշխատանքները։ Նոր Alandելանդիայում հեղինակային իրավունքը հիմնականում համահունչ է այլ երկրների հետ, չնայած հեղինակային իրավունքի պահպանման ժամկետը չի աճել 50-ից 70 տարի, ինչպես Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում։ Հեղինակային իրավունքի գործողության ժամկետը կախված է աշխատանքի տեսակից։ Ահա հեղինակային իրավունքի ժամկետների մի քանի օրինակներ ՝
Հեղինակային իրավունքի ժամկետը կփոխվի, եթե Տրանսխաղաղօվկիանոսյան գործընկերության մեջ օրենքը վավերացվի, ապա Նոր Զելանդիայում պահանջվում է հեղինակային իրավունքի բազային ժամկետը հասցնել մահվան՝ գումարած 70 տարի ։
Փոփոխություններ
2001 թվականի տնտեսական զարգացման նախարարությունը սկսեց իրականացնել հեղինակային իրավունքի մասին օրենքի փոփոխություններ՝ հաշվի առնելով նոր տեխնոլոգիաները, ինչպիսիք են լրատվամիջոցների թվային փոխանցումը և ինտերնետի միջոցով հաղորդակցությունը։
Օրենքի փոփոխությունները ընդունվել են 2008 թվականին հատկապես հեղինակային իրավունքի (նոր տեխնոլոգիաների) օրենքի փոփոխությունների համար ։ Այս փոփոխությունները տեղի են ունեցել Մեդիա կորպորացիաների և կազմակերպությունների (RIENS, Նկարիչների միություն, NZSA, AIPA, NZIPP և այլն), տեխնոլոգիական մասնագետների , ինտերնետ-պրովայդերների , ձեռնարկությունների , լրատվամիջոցների մեկնաբանների , գրադարանավարների և հասարակության ներկայացուցիչների ազդեցության տակ ։
Նոր Զելանդիայի վարչապետը հայտարարել է, որ հեղինակային իրավունքի մասին օրենքներն անհրաժեշտ են Նոր Զելանդիայի համար՝ ԱՄՆ-ի հետ ազատ առևտրի համաձայնագրի շուրջ բանակցություններ վարելու համար ։
2013 թվականին հեղինակային իրավունքների խախտման համար Նոր Զելանդիայում դատարանը 17 գործ է հարուցել, որոնք վերաբերում են ֆայլերի ապօրինի փոխանակմանը։ Բոլոր 17 դեպքերում հայտատուն եղել է Նոր Զելանդիայի ձայնագրման արդյունաբերության ասոցիացիան (RIANZ), հեղինակային իրավունքի սեփականատերերի անունից միջոցներ են ձեռնարկվել առանձին ինտերնետային հաշիվների դեմ։ Շատ դեպքերում խախտումները վերաբերում էին ֆայլերի փոխանակման արձանագրությունների հեղեղի միջոցով երաժշտություն ներբեռնելուն ։
Սիրիա-թուրքական սահման
Սիրիա-թուրքական սահմանը — ժամանակակից պետական սահմանն է Սիրիայի Արաբական Հանրապետության և Թուրքիայի Հանրապետության միջև։
Ժամանակակից գծագրությունը ձեռք է բերել 1939 թվականին ` Թուրքիայի կողմից Հաթայ պետության աննեքսիայից` բռնակցումից հետո։
Ներկայիս երկարությունը 822 կիլոմետր է ։
Ձգվում է այսպես կոչված Ջեզիրեով, որը Միջագետքի հյուսիսային մասն է, հատում է Եփրատ գետը և մի որոշ հատված արևելքում անցնում Տիգրիս գետով։ Անցնում է մոտավորապես հյուսիսային լայնության 37-րդ աստիճանի զուգահեռականով, արևելյան երկայնության 37-րդ և 42-րդ միջօրեականների միջև։ Արևմտյան մասում՝ Միջերկրական ծովի մերձակայքում թեքվում է դեպի հարավ անցնելով Կիլիկիայի հարավային գավառների մոտով, որոնք այժմ ընդգրկված են Թուրքիայի Հաթայի մարզի մեջ. ապա անցնում է Օրոնտես կամ Էլ-Ասի գետով և դուրս է գալիս Միջերկրական ծովի առափ՝ Ջեբել ալ-Ակրա լեռան մոտ, որը գտնվում է սիրիական Լաթակիայի մարզում (մուհաֆազ)։
Թուրքիայի տրոհումը և սահմանները ըստ Սայքս-Պիկոյի համաձայնագրի
Սիրիա-թուրքական սահմանի գծագրի ձևավորումը տեղի ունեցավ Օսմանյան կայսրության տրոհումից հետո, որն իր հերթին Առաջին աշխարհամարտի արդյունքներից մեկն էր։ Սահմանի ձևավորման համար հիմք ծառայեց Սայքս—Պիկոյի համաձայնագիրը, կնքված Ֆրանսիայի, Մեծ Բրիտանիայի և Ռուսաստանի միջև՝ 1916 թվականին։
Ալեքսանդրետի սանջակի (Հարավային Կիլիկիա) հանձնումը Թուրքիային
1916 թվականին նախորոշված սահմանի գծագրությունը զգալիորեն փոխվեց Թուրքիայի կողմից Ալեքսանդրետի կամ Անտիոքի նահանգի (Hatay) բռնակցումով, որը տեղի ունեցավ 1939 թվականին։ 1921 թվականի հոկտեմբերի 20-ի ֆրանս-թուրքական դավադիր պայամանագրով, Ալեքսանդրետի սանջակը առանձնացվել էր որպես հատուկ ինքնավար վարչական միավոր Սիրիայի և Լիբանանի ֆրանսիական ենթամանդատային տարածքի ներսում, քանզի, այնտեղ բացի հարյուր հազարավոր հայերից և արաբներից, թուրքերի պնդմամբ, իբր, զգալի քանակությամբ թուրքեր էին ապրում։ Մինչև 1925 թվականը, քանի դեռ ֆրանսիացիների ղեկավարծ տարածքները բաժանված էին հինգ այսպես կոչված «պետությունների», Ալեքսանդրետի սանջակը մտնում էր «Հալեպի պետության» մեջ։ 1925 թվականին՝ Ֆրանսիայի ենթամանդատային տարածք հանդիսացող Սիրական հանրապետության ստեղծումից հետո, Ալեքսանդրետի սանջակը մտավ վերջինիս կազմի մեջ։ 1936 թվականին Թուրքիայի նախագահ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքը Ալեքսանդրետի սանջակի համար նենգամտաբար հորինեց նոր անվանում՝ «Հաթայ», և Ազգերի լիգայում բարձրացրեց «Հաթայի հարցը»։ Շուտով այդ նահանգը ինքնավար կարգավիճակ ստացավ Սիրիական հանրապետության կազմում, իսկ 1938 թվականին անկախացավ, ստեղծելով նոր՝ Հաթայ պետություն։ 1939 թվականի փետրվարին Հաթայի օրենսդիր ժողովն ընդունեց Թուրքիայի հանրապետության բոլոր օրենքները, իսկ մարտ ամսին թուրքական լիրան դարձրեց իր պաշտոնական դրամական միավորը։ 1939 թվականի հունիսի 29-ին Հաթայ պետությունը բռնակցվեց Թուրքիային. Այդ ժամանակ Եվրոպայում սկսվում էր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, ուստի Հաթայի միավորումը Թուրքիային, որը կատարեց թուրքական նոր նախագահը՝ Իսմեթ Ինյոնյուն, տեղի ունեցավ առանց Ֆրանսիայի կողմից որևէ դիմադրության ցուցաբերման։
Սիրիական պահանջատիրությունը
Սիրիան այդպես էլ չճանաչեց Թուրքիայի տիրապետությունը Ալեքսանդրետի նահանգի նկատմամբ։ Ալեքսանդրետի նահանգը Ֆրանսիայի կողմից դավադրաբար Թուրքիային հանձնելու պատճառով Հայկական Կիլիկիայի հայության մնացորդները՝ մոտ 200 հազար հայ, 1939 թվականին ստիպված եղան հերթական անգամ թողնել հայրենի հողերը և թուրքերից փախչել դեպի Սիրիայի տարածք։ Ի դեպ, Հաթայ նահանգում մինչ այժմ ապրում է բավական ուժեղ արաբախոս զանգված, ինչը Սիրիան համարում է այդ տարածքի լևանտական բնույթի ապացույցներից մեկը։
Թուրք-սիրիական սահմանը 1952 թվականից առայսօր
1952 թվականից, այն պահից ի վեր, ինչ Թուրքիան մտավ ՆԱՏՕ-ի մեջ, թուրք-սիրիական պետական սահմանը դարձավ նաև Հյուսիսատլանտյան ռազմաքաղաքական բլոկի սահմանը։ 2011 թվականից, երբ սկսվեց Քաղաքացիական պատերազմ Սիրիայում, թուրք-սիրիական սահմանը դարձավ լարվածության վայր երկրու պետությունների միջև, տեղի ունեցան մի շարք ռազմական բախումներ, բացի այդ հենց սիրիա-թուրքական սահմանն է, որ դարձավ Սիրիայից փախստականների զանգվածային հոսքի վայրերից մեկը, որտեղից նրանք ուղղվում են հիմնականում դեպի Եվրոպայի երկրներ։
Աշխարհագրություն
Արևմուտքից դեպի արևելք Սիրիան և Թուրքիան սահմանակցվում են Միջերկրական ծովի ափին՝ Ջեբել ալ-Ակրա լեռանից դեպի հարավ։ Այնուհետև, հյուսիս-արևելք ուղղությամբ սահմանը գնում է Էլ-Ասի կամ Օրոնտ (Օրոնտես) գետով։ Այնուհետև թեքվում է դեպի արևելք՝ Բաբ-էլ-Հավա սահմանային անցակետի մոտ՝ Սիրիայի Հալեպ և Թուրքիայի Իսքենդերուն (Ալեքսանդրետա) քաղաքների միջև։ Ապա սահմանագիծը գնում է դեպի հյուսիս` հասնելով Թուրքիայի Հաթայ և Գազիանթեփ (Այնթապ) նահանգների կցման կետին։ Այդտեղից սահմանագիծը կտրուկ թեքվում է դեպի արևելք` Սիրիայի Մեյդան Էքբես քաղաքի մերձակայքում։
Հետագա սահմանագիծն ընթանում է հարաբերականորեն ուղիղ գծի տեսքով՝ Բաղդադի երկաթուղու երկաթուղային ճյուղին զուգահեռ։ Թուրքական կողմից սահմանագիծը գնում է Հարավ-Արևելյան Անատոլիա կոչվող տարածաշրջանի, այսինքն՝ Հայկական լեռնաշխարհի հարավային մասի եզրով։ Սիրիայի կողմից իրար են հաջորդում Հալեպի, Էր-Ռաքքայի և Էլ-Հասաքայի նահանգները (մուհաֆազներ)։
Վերջին նահանգում սահմանագիծը հպվում է երեք պետությունների` Սիրիայի, Թուրքիայի և Իրաքի սահմանակցման կետին, որը գտնվում է Տիգրիս գետում։
Սահմանային անցակետեր
Արևմուտքից դեպի արևելք.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիա-թուրքական սահման Կատեգորիա:Պետական սահմաններ
Ստուգաբանական բառարան
Ստուգաբանական բառարան, լեզվաբանական բառարան, որում տրվում է բառի (ձևույթի) ստուգաբանությունը, ծագումը (սովորաբար ներկայացվում է նաև բառի պատմական փոփոխությունները, ցեղակից լեզուների հետ ունեցած համապատասխանությունները)։ Ստուգաբանական բառարանը կազմվում է մեկ լեզվի, ցեղակից լեզուների կամ լեզվաընտանիքի որևէ ճյուղի համար։ Եթե բառացանկում ընդգրկվում են միայն արմատները, արմատական բառերը, ապա այն կարող է կոչվել նաև արմատական բառարան։
Հայերենի ստուգաբանական բառարաններ
Հայերենի համար ստուգաբանական բառարան կազմելու փորձեր արվել են դեռևս 19-րդ դարում, մանավանդ երբ սկսեց զարգանալ համեմատական լեզվաբանությունը։ Առաջին շատ թե քիչ լուրջ գործը Պոլ դը Լագարդի «Հայկական ուսումնասիրություններ» աշխատությունն է, որում տրված է շուրջ 2413 բառի ստուգաբանություն։ Անդրադառնալով այս խնդրին՝ Հ. Հյուբշմանը հավաստի է համարում շուրջ 1971 ստուգաբանություն ։
Հայերենագիտության այս բնագավառի ամենախոշոր գործը Հրաչյա Աճառյանի «Հայերեն արմատական բառարանն» է (առաջին հրատարակություն՝ 1-7, Երևան, 1926-1935, երկրորդ հրատ.` 1-4, Երևան, 1971-1979)։ Բառացանկն ընդգրկում է հայոց լեզվի բոլոր արմատները` շուրջ 11 հազար։ Դրանցից 2221-ը անվավեր են համարվել, մնացած 8775-ից ստուգաբանված է 5095-ը (1604 արմատի ստուգաբանությունն առաջարկել է Աճառյանը)։ Հեղինակի նկատումով՝ հնդեվրոպականի համար վերականգնված 2223 արմատներից 927-ը պահպանված է հայերենում։ Արմատներից 4015-ը համարված է փոխառյալ, 155-ը բնաձայնական է, իսկ 3680-ը չի ստուգաբանվել։