cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Միլա Յովովիչ
2002 թվականին Յովովիչը նկարահանվեց «Չարի կացարան» գիտաֆանտաստիկ, սարսափ ժանրի ֆիլմում, որը ստեղծվել էր Resident Evil համակարգչային խաղի հիման վրա։ Ֆիլմը հավանության չարժանացավ քննադատների կողմից, բայց կոմերցիոն հաջողություն ունեցավ ։ 2004 և 2012 թվականներին նա կրկին Էլիսի դերով հանդես եկավ ֆիլմաշարի շարունակություններում ։
1994 թվականին Միլան թողարկել է The Divine Comedy ալբոմը։ Այնուհետև նա նոր երգերի փորձնական տարբերակներ է տեղադրել իր պաշտոնական կայքէջում և աշխատանք է ծավալել ֆիլմերի սաունդթրեքների ոլորտում։ 2003 թվականին Յովովիչը և Կարմեն Հավկը բացել են Յովովիչ-Հավկ զգեստների ֆիրմային խանութը։ Յովովիչն ունի իր սեփական կինոընկերությունը՝ «Creature Entertainment» անվանումով ։
Վաղ կյանքը և ընտանիքը
Միլա Յովովիչը ծնվել է 1975 թվականին Կիևում` Ուկրաինա ԽՍՀ-ում ։ Նրա հայրը ազգությամբ եղել է սերբ, իսկ մայրը` ռուս ։
1980 թվականին, երբ Միլան դեռ 5 տարեկան էր, նրա ընտանիքը քաղաքական պատճառներով լքում է Սովետական Միությունը և բնակություն են հաստատում Լոնդոնում։ Դրանից հետո նրանք բնակություն են հաստատում Սակրամենտոյում և յոթ ամիս անց տեղափոխվում են Լոս Անջելես։ Լոս Անջելես տեղափոխվելուց քիչ անց Միլայի ծնողներն ամուսնալուծվում են։
1988 թվականին Միլայի հայրը հարաբերությունների մեջ էր արգենտինացի կնոջ հետ։ Նրանք ունեցան որդի, որին կնքեցին Մարկո Յովովիչ անունով ։ Ծնողների ամուսնալուծության պատճառով Միլան իր եղբորը քիչ է տեսել ։
Լոս Անջելեսում նրա մայրը՝ Գալինա Յովովիչը, դերասանի աշխատանք էր փնտրում, բայց նա քիչ հաջողություններ ուներ լեզվին լավ չտիրապետելու համար։ Ի վերջո նա թողեց դերասանի աշխատանքը և գումար վաստակելու համար սկսեց զբաղվել տուն մաքրելու աշխատանքով։ Միլայի երկու ծնողներն էլ որպես խոհարար և տան մաքրուհի աշխատում էին ռեժիսոր Բրայան դե Պալմայի համար ։ 1994 թվականին Միլայի հոր վրա գործ հարուցվեց Բժշկական ապահովագրությունում անթույլատրելի գործողություն կատարելու համար, որի արդյունքում նա դատապարտվեց 20 տարի ազատազրկման, բայց 5 տարի անց՝ 1999 թվականին, նրան ազատ արձակեցին ։ Ըստ Միլայի «Բանտը օգտակար էր նրա համար։ Նա դարձավ ավելի լավ մարդ։ Այն նրան հնարավորություն տվեց մի պահ կանգնել ու խորհել։»
Միլան հաճախեց Լոս Անջելեսի դպրոցներից մեկը և 3 ամսում սկսեց ազատորեն անգելերեն խոսել ։ Դպրոցում նրան դասընկերները ծաղրում էին, քանի որ նա եկել էր Սովետական միությունից։ «Ինձ կոչում էին կոմունիստ և ռուսական լրտես։ Ես երբեք ու երբեք դրանք չեմ ընդունել». հիշում է Միլան ։ 12 տարեկան հասակում Միլան վերջացնելով 7-րդ դասարանը դուրս է գալիս դպրոցից և կենտրոնանում է մոդելային կարիերիայի վրա, որը նա սկսել էր ինը տարեկանում ։ Միլան ասել է, որ պատանեկան տարիքում նա բուռն բնավորություն ուներ, օգտագործում էր թմրանյութեր, զբաղվում էր վանդալիզմով և կրեդիտ քարտերով խարդախություններ էր անում 1994 թվականին՝ 19 տարեկան հասակում, Միլան դառնում է ԱՄՆ-ի քաղաքացի ։
Մոդելի կարիերա
Միլան աշխատել է Ռիցի, Ռիչարդ Ավեդոնի և Փիթեր Լինդբերգի հետ՝ նկարահանվելով գովազդային տեսահոլովակներում։ Գովազդներում ունեցած հաջողության պատճառով նրա հետ աշխատանքային պայմանագիր են կնքել Vogue և Cosmopolitan ամսագրերը, որտեղ նա պետք է հանդես գար որպես երիտասարդ մոդել Այդ պահից սկսած նրա նկարները զարդարել են 100-ից ավելի ամսագրերի շապիկներ, որոնց թվում են նաև նորաձևությանը վերաբերվող ԱՄՆ-ի բոլոր հիմնական ամսագրերը ։ Նա աշխատել է Banana Republic, Christian Dior, Damiani, Դոնա Կարան, Gap, Վերսաչե, Քելվին Քլայն, DKNY, Coach, Ջորջիո Արմանի, H&M և Revlon դիզայներների և ընկերությունների հետ։ 1998 թվականից սկսած Յովովիչը L’Oréal օծանելիքի «միջազգային խոսնակ» էր։
Յովովիչը 2002 թվականին եղել է դիզայներ Միակիա Պրադայի մուսան ։ 2003 թվականի հոդվածը պնդում էր, որ նա հանդիսացել է Ջանի Վերսաչիի ֆավորիտ սուպերմոդելը 2004 թվականին, ըստ «Forbes» ամսագրի Միլան 10.5 միլիոն դոլար աշխատավարձով հանդիսանում էր աշխարհի ամենահարուստ սուպերմոդելը ։
2006 թվականին Յովովիչը գրավեց «Mango» իսպանական հագուստի ընկերության ուշադրությունը և դարձավ նրանց խոսնակ-մոդելը ։ Նրան նաև կարելի էր տեսնել Etro-յի գովազդներում։ Միլան նշել է. «Մոդելի աշխատանքը երբեք առաջնություն չի ունեցել իմ մոտ» և «դրանով վաստակած գումարն ինձ թույլ է տվել ընտրողի դերում լինել ստեղծագործական աշխատանքներում» ։
2012 թվականին Յովովիչը հանդիսացավ ձեռքի ժամացույցների և ոսկյա իրերի գլոբալ գովազդային «Jacob & Co» ընկերության նոր դեմքը ։
Վաղ աշխատանքը (1985–1993)
Յովովիչի մայրն իր դստերը մեծացրել է որպես դերասան ։ Գալինան Յովովիչին 10 տարեկան հասակում տարել է դերասանական վարպետության դասերի։ Դրանից հետո Միլան գնացել է երիտասարդ դերասանների դասերի ։
15 տարեկան հասակում Միլան Լիլի Հարգրևի դերով հանդես եկավ «Վերադարձ դեպի Երկնագույն ծովալճակ» (1991) ֆիլմում, որտեղ նրա խաղընկերն էր Բրայան Կրուզը։ Յովովիչի տարիքն ու գեղեցկությունը հաշվի առնելով նրան հաճախ համեմատել են Բրուկ Շիլդսի հետ, որը ևս եղել էր երեխա մոդել և դարձել էր դերասան, ինչպես նաև հանդես էր եկել «Երկնագույն ծովալճակ» բնօրինակ ֆիլմում ։ Դերը վիճելի էր, քանի որ Միլան ֆիլմում հանդես էր եկել մերկ վիճակում, ինչպես որ հանդես էր եկել Շիլդը «Երկնագույն ծովալճակ» ֆիլմում ։ Այս դերի համար Յովովիչը Երիտասարդ դերասան մրցանակաբաշխությունում ներկայացվեց «լավագույն երիտասարդ դերասանուհի գլխավոր» դեր անվանակարգում և միևնույն ժամանակ «վատագույն նոր դերասան» անվանակարգում ներկայացվեց Ոսկե ազնվամորիում։
1992 թվականին Միլան Քրիստիան Սլետերի հետ նկարահանվեց «Կաֆս» կատակերգությունում։ Նույն տարում ավելի ուշ նա մարմնավորեց Միլդրեդ Հարիսին Չարլի Չապլինի մասին պատմող կենսարգական «Չապլին» ֆիլմում։ 1993 թվականին նա նկարահանվեց Ռիչարդ Լինկլեյթերի «Հաճույքի և շփոթմունքի մեջ» ֆիլմում։ Նա մարմնավորում էր Միշել Բուրոութսին, որը հանդիսանում էր Փիկֆորդի ընկերուհին։ Նկարահանումների ժամանակ Փիկֆորդին մարմնավորած Շոն Էնդրյուն և Միլան եղել են հարաբերությունների մեջ։ Միլան տխրել էր, երբ նրա մասնակցությունը ֆիլմում կրճատեցին Հուսալքված նա դադար տվեց կինոկարիերայում ։ և տեղափոխվեց Եվրոպա։ Այնտեղ նա սկսեց աշխատել երաժշտության ոլորտում։
Ճանաչում (1997–2001)
Յովովիչը կինո վերադարձավ 1997 թվականին՝ հանդես գալով ֆրանսիացի ռեժիսորի գիտաֆանտաստիկ «Հինգերորդ տարրը» ֆիլմում, որտեղ նրա խաղընկերներն էին Բրյուս Ուիլիսը և Գարի Օլդմենը։ Ֆիլմի սցենարիստն ու ռեժիսորը Լյուկ Բեսոնն էր։ Միլան մարմնավորում էր այլմոլորակային Լիլուին, որն եկել էր աշխարհը փրկելու համար։ Յովովիչն ասել է.« Ես աշխատում էի ոնց որ դժոխքում` ոչ ակումբ, ոչ հանգիստ, որպեսզի կարողանայի տպավորել Բեսոնին և ձեռք բերել դերը»։ 1997 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Բեսոնն ու Միլան ամուսնացան, բայց հետագայում ամուսնալուծվեցին ։
1998 թվականին Միլան նկարահանվեց Սփայկ Լիի «Նա լավ է խաղում» ֆիլմում, որտեղ նա մարմնավորում էր շահագործվող մարմնավաճառ Դակոտ Բըրնսին։ Ֆիլմում նրա խաղընկերներն էին Դենզել Վաշինգտոնը և Ռեյ Ալենը։ 1999 թվականին նա հանդես եկավ Լենի Կրավիցի «If You Can't Say No» երգի տեսահոլովակում։ Նույն թվականին նա վերադարձավ էքշն ժանրի ֆիլմերին՝ մարմնավորելով Ժաննա դ'Արկին ռեժիսոր Լյուկ Բեսոնի «Ժաննա դ'Արկ» ֆիլմում։ Միլան կտրեց մազերը և զրահով հանդես եկավ մի քանի լայնածավալ մարտերի տեսարաններում։ Ընդհանուր առմամբ Յովովիչն իր դերի համար լավ գնահատականների արժանացավ, չնայած որ Ոսկե ազնվամորին նրան ներկայացրեց «Վատագույն դերասանուհի» անվանակարգում Պատմական դրաման բավականին մեծ հաջողություն ունեցավ համաշխարհային կինովարձույթում՝ ձեռք բերելով 66 միլիոն դոլար ։
2000 թվականին Յովովիչը անհանգիստ Էլոիզի դերով հանդես եկավ «Միլիոն դոլարանոց հոթելը» ֆիլմում, որի սցենարը հիմնված էր Բոնոյի, U2 խմբի և Նիկոլաս Կլեյնի պատմության հիման վրա։ Ֆիլմի ռեժիսորը Վիմ Վենդերսն էր։ Յովովիչի հետ ֆիլմում հանդես էին գալիս նաև Ջերեմի Դեյվիսն ու Մել Գիբսոնը։ Միլան ձայնագրել է ֆիլմի սանդթրեքը։ Նույն թվականին Լուսիայի դերով Միլան հանդես եկավ «Հավակնություն» (2000) բրիտանական վեսթեռնում։ Հաջորդ տարի Միլան Կատինկայի դերով հանդես եկավ «Օրինակելի արու» (2001) կինոկատակերգությունում։
Միջազգային հաջողություն (2002–2006)
2002 թվականին Յովովիչը նկարահավնեց Capcom համակարգչային խաղի սցենարի վրա հիմնված «Չարի կացարան» ֆիլմում, որն ԱՄՆ-ում լույս տեսավ 2002 թվականի մարտի 15-ին։ Համակարգչային խաղը հանդիսանում էր «Չարի կացարան» խաղի սերիաներից մեկը։ Միլան մարմնավորում էր Էլիսին` ֆիլմի գլխավոր հերոսուհուն, որը մարտնչում էր «Umbrella» ընկերության կողմից ստեղծված զոմբիների դեմ։ Յովովիչը միանգամից համաձայնվեց նկարահանվել ֆիլմում, քանի որ ինքն իր եղբոր հետ հանդիսանում էր այդ խաղի երկրպագուները ։ Միլան ինքն է կատարել ֆիլմում իր հերոսուհու բոլոր հնարքները, բացառությամբ մեկի` որտեղ իր հերոսուհին թռնում է բետոնե պլատֆորմի վրա։ Միլայի ղեկավարները դա բավականին վտանգավոր հնարք էին համարել ։ Բացի այդ Միլան ֆիլմի համար զբաղվել է կարատեով, քիքբոքսինգով ։ Ֆիլմը կոմերցիոն տեսանկյունից հաջողություն ունեցավ։ Առաջին իսկ շաբաթում ֆիլմը վաստակեց 17 միլիոն դոլար, իսկ ընդհանուր առմամբ տեղական շուկայում վաստակեց 40 միլիոն, իսկ համաշխարհային շուկայում` 102 միլիոն դոլար ։
Այնուհետև Միլան հանդես եկավ գանգստեր Էրինի կնոջ դերով «Տուն թուրքական փողոցում» (2002), Նադինի դերով «Դու ինչ հիմարն ես» (2002) ռոմանտիկ կատակերգությունում, պանկ ռոքեր Ֆանգորայի դերով «Տիկնիկ» (2003) ֆիլմերում։ Բացի այդ Միլան հնչյունավորել է «Բլրի արքան» մուլտսերիալը։ «Տիկնիկ» ֆիլմում Յովովիչը նկարահանվեց օսկարակիր Էդրիեն Բրոուդիի հետ։ Յովովիչը հեշտությամբ մարմնավորեց Ֆանգորայի դերը, քանի որ ըստ դերասանուհու հերոսուհին իր սեփական կյանքի հետ ընդհանուր գծեր ուներ ։
2004 թվականին Յովովիչ կրկին հանդես եկավ Էլիսի դերում` «Չարի կացարան 2։ Ապոկալիփսիս» ֆիլմում։ Ֆիլմը դերասանուհուց պահանջեց օրական երեք ժամ մարտարվեստի դասերի գնալ և երեք ամսում հրաձգություն սովորել ։ «Ապոկալիփսիսը» քննադատների կողմից ավելի բացասական կարծիքների արժանացավ, քան նախորդ ֆիլմերը, սակայն կոմերցիոն տեսանկյունից այն ավելի եկամտաբեր էր, քան առաջին ֆիլմը։ Ֆիլմի ավարտից հետո Յովովիչը դժգոհ մնաց քննադատների գնահատականից և ռեժիսոր Ալեքսանդր Ուիթի ջանքերից ։ Այդ տարվա հարցազրույցի ժամանակ Միլան ասել է. «մասնակությունը էքշն ֆիլմերում օգնում է իմ կարիերիայի աճին, մինչ փոքրիկ, անկախ կինոստուդիաների ֆիլմերը հոգ են տանում իմ դերասանական տաղանդի աճի մասին։ Դա լավ բալանս է։». Հաջորդ տարի նա Հուլիա Դրուզիլլայի դերով հանդես եկավ Գոռ Վիդալի «Կալիգուլա» ֆիլմին նվիրված թրեյլերում։
2006 թվականին Յովովիչը հանդես եկավ «Ուլտրամանուշակագույն» գիտաֆանտաստիկ ֆիլմում, որը լույս տեսավ մարտի 3-ին։ Միլան ֆիլմում մարմնավորում էր գլխավոր հերոսուհու` շերիֆ Վիոլետի դերը։ Ֆիլմը բավականին հարուստ էր մարտի տեսարաններով։ Ֆիլմը ցուցադրվեց քննադատներին, բայց վերջիններիս կողմից ֆիլմը դրական գնահատականի չարժանացավ ։ Միջազգային շուկայում ֆիլմը ձեռք բերեց 31 միլիոն դոլար եկամուտ ։ Այդ նույն տարվա մեջ Միլան նաև նկարահանվեց «45 կալիբր» ֆիլմում, որտեղ մարմնավորում էր զենքերի և թմրանյութերի դիլեր շոտլանդացի դերասան և դիջեյ ՄակՖայդենի վրիժառու կնոջը։
Նոր դերերը (2007–այժմ)
2007 թվականին Յովովիչը երրորդ անգամ մարմնավորեց Էլիսին «Չարի կացարան» ֆիլմաշարի «Չարի կացարան 3» ֆիլմում։ Առաջին շաբաթվա ընթացքում ֆիլմը ցուցադրվեց 2 828 կինոթատրոններում և վաստակեց 24 միլիոն դոլար ։ Ֆիլմն ավելի եկամտաբեր էր, քան նախորդ «Չարի կացարան 2։ Ապոկալիփսիս» ֆիլմը, որն առաջին շաբաթում ցուցադրվել էր 3 284 կինոթատրոններում (մոտ 450-ից ավել կինոթատրոններում) և վաստակել էր ընդամենը 23 միլիոն դոլար ։ 2006 թվականի հարցազրույցներից մեկի ժամանակ Միլան ասել է, որ ինքը երկար ժամանակ չի մասնակցի էքշն ֆիլմերում` միտում ունենալով հանդես գալ զանազան դերերով, սակայն «Չարի կացարանի» շարունակությունը մոտ ապագայում հնարավոր է ։
2009 թվականին Յովովիչը նկարահանվեց Դևիդ Տուիի «Կատարյալ փախուստ» ֆիլմում, որտեղ նրա խաղընկերներն էին Կիլե Սանչեսը, Տիմոտի Օլիֆանտը և Սթիվ Զանը։ Միլան մարմնավորում էր Սիդնի Անդերսոնին։ Ֆիլմը թրիլեր էր չամուսնացած զույգի (Միլա և Զան) Հավայան կղզիներում անցկացրած մեղրամսի մասին։
Յովովիչն այնուհետև մարմնավորեց Լուսետային` բանտարկյալի (մարմնավորում է Էդվարդ Նորթոն) կնոջը «Սթոուն» հոգեբանական դրամայում։ ՖիլմԻ գլխավոր դերակատարը Ռոբերտ Դե Նիրոն էր։ Ֆիլմի նկարահանումները սկսվեցին 2009 թվականի մայիսին` Հարավային Միչիգանի Ջեքսոն քաղաքի վերջերս փակված ուղղիչ գաղութում ։
Այնուհետև Միլան մարմնավորվեց դոկտոր Աբիգեյլ Թայլերին «Չորրորդ տեսք» գիտաֆանտաստիկ թրիլերում և գլխավոր դեր ստանձնեց «Դեմքեր ամբոխում» հոգեբանական թրիլերում, որի ռեժիսորն ու սցենարիստը Ջուլիան Մագնատն էր ։ Վերջին ֆիլմում նրա հերոսուհին սերիական մարդասպանից մազապուրծ եղած մի աղջիկ էր, որը տառապում էր պրոզապագնոզիայով, որի պատճառով չէր կարողանում դեմքեր զանազանել.
Յովովիչը կրկին հանդես եկավ Էլիսի դերով «Չարի կացարան» ֆիլմաշարի «Չարի կացարան 4։ Կյանք մահից հետո» ֆիլմում, որի ռեժիսորն էր նրա ամուսինը` Պոլ Ուիլյամ Սքոթ Անդերսոնը ։ Դրանից հետո Միլան նկարահանվեց «Անպիտան աղջիկը» ֆիլմում, որի շնորհանդեսը տեղի ունեցավ 2010 թվականի սեպտեմբերի 12-ին` Տորոնտոյի կինոփառատոնի ժամանակ։ Ֆիլմում նրա խաղընկերներն էին Ջունո Թեմփլը, Ուիլյամ Մեյսին, Մերի Ստինբերգենը և Թիմ ՄակԳրոն։
Յովովիչը նկարահանվեց Դեվիդ Էլիսի «Վատ բախտ» ֆիլմում, որը նկարահանված էր Դևիդ Ջ. Շոույի սցենարի հիման վրա ։ Նա նկարահանվել է Ֆամկե Յանսենի «Վատ մայրիկը» ռեժիսորական դեբյուտում, որտեղ նրա խաղընկերն էր Մարսիա Կրոսը։ Դրանից հետո Յովովիչը նկարահանվեց ռուսական «Ձևահնարներ» կատակերգությունում։
2007 թվականին Յովովիչը պետք է մարմնավորեր Ամալիա Բեժետսկայային «Ձմեռային թագուհին» ֆիլմում, սակայն նախագիծը հետաձգվեց մինչ 2011 թվական, երբ դերասանուհին հայտնեց իր հղիության մասին լուրը։ «Seven Arts» և «GFM Films» կինոստուդիաները հայտարարեցին, որ նրանք ջանքեր կտանեն ֆիլմի ստեղծման ուղղությամբ, իսկ ռեժիսորը կլինի Ֆեոդոր Բոնդարչուկը ։
Միլան կրկին Էլիսի դերով հանդես եկավ «Չարի կացարան» ֆիլմաշարի «Չարի կացարան։ Վրեժ» ֆիլմում, որը լույս տեսավ 2012 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ։ Դերասանուհին ևս մի անգամ պատրաստվում է հանդես գալ ֆիլմաշարում, որի հերթական ֆիլմը կոչվելու է «Չարի կացարան։ Եզրափակիչ գլուխ» ։
Երաժշտական կարիերա
Յովովիչը երաժշտական ալբոմի վրա է աշխատել դեռևս 1988 թվականին, երբ նա պայմանագիր ստորագրեց SBK Records ընկերության հետ և դեմո տարբերակ ձայնագրեց ։ 1990 թվականի օգոստոսին տրված հարցազրույցում նա պնդեց, որ սպասվող ալբոմն իրենից կներքայացնի Քեյթ Բուշ, Շինեյդ Օ'Քոնոր, This Mortal Coil և Cocteau Twins ոճերի համադրություն ։ SBK-ն Միլայից պահանջեց փոփ ժանրի ալբոմ կազմել, սակայն Միլան բողոքեց, քանի որ ուզում էր օգտագործել իր պոեզիան և սեփական երաժշտական գործիքները «In a Glade» ալբոմում Յովովիչը ձայնագրեց այն երգերը, որը գրել էր տասնհինգ տարեկան հասակում։ Բացառություն էր կազմում միայն ուկրաինական ազգային երգերը։ 1994 թվականին իր առաջին անվան տակ Միլան թողարկեց «The Divine Comedy» ալբոմը, որի անունը հղվում էր Դանթե Ալիգիերի համանուն Աստվածային կատակերգություն էպոսին։ Յովովիչը վերնագիրը ընտրել էր ռուս նկարիչ Ալեքսիս Ստիլի առաջարկած անանուն ալբոմի էսքիզից հետո։ Յովովիչը նկատել էր. «էսքիզն իրենից ներկայացնում է այն ողջ մարտը, որ ես երգում եմ։ Դա էլ հենց Աստվածային կատակերգությունն է։» «The Divine Comedy»-ն լավ ընդունվեց քննադատների կողմից, իսկ երաժշտության մեջ ուկրաինական ֆոլկլորի առկայությունը հիմքեր տվեց, որ Միլային համեմատեն Թորի Ամոս և Քեյթ Բուշ երաժիշտների հետ ։ Rolling Stone-ից Ջոն ՄակԱլեյը ալբոմը հիանալի անվանեց` ասելով, որ «բավականին հասունացած էր և հարուստ պատկերացումներով» ։
Յովովիչը թողարկել է «Gentleman Who Fell» թրեքն վերջինիս երաժշտական տեսահոլովակի հետ։ Երաժշտական տեսահոլովակի սկզբնական ռեժիսորը Լիզա Բոնետն, իսկ ապա Հարի Դին Ստենտոնը, բայց Յովովիչը բավարարված չէր արդյունքներով և որոշեց նոր տարբերակ թողարկել։ «Gentleman Who Fell»-ը հիմնված էր Մայա Դերենի «Կեսօրյա ցանցեր» (1943) կարճամետրաժ ֆիլմի սյուժեի հիման վրա։ Տեսաահոլովակը ցուցադրվեց MTV ալիքով։ Յովովիչը 1994 թվականի գրեթե ողջ ընթացքում ԱՄՆ-ում տուռնեի էր, որպեսզի առաջ տաներ Toad the Wet Sprocket և Crash Test Dummies խմբերի ալբոմը, որտեղ նա փոքր ակուստիկ հատվածներ էր նվագել։ Յովովիչը որոշեց երաժշտությամբ զբաղվել ավելի փոքր և հանգիստ միջավայրում, այնպես որ նա մերժեց իր Շաբաթ երեկոյան ուղիղ եթերում ծրագրում իր հանդես գալու հրավերը։ Յովովիչը նաև համագործակցել է իր վաղեմի ընկեր, երաժիշտ Քրիս Բրեների հետ։ Բրեները եղել է «The Divine Comedy» ալբոմի համահեղինակը և երաժշտական տուռնեի կոորդինատորը։ Միլան և Բրեները հանդիպել են 1993 թվականին և այդ ժամանակվանից սկսած մի քանի տարբեր նախագծերում համագործակցել են միմյանց հետ ։ «The Divine Comedy» ալբոմից հետո Միլան որոշեց թողարկել նոր ալբոմ, որի համար արդեն 10 պատրաստի երգ ուներ։ Այն նախատեսվում էր թողարկել 1996 թվականի ամռանը ։ Չնայած որ 1998 թվականին Յովովիչը թողարկեց «The People Tree Sessions» ալբոմը, այն մի ալբոմը այդպես էլ դեռ չթողարկեց։
1999 թվականին Յովովիչը Քրիս Բրեների հետ միասին «Plastic Has Memory» անվանումով փորձնական երաժշտական խումբ ձևավորեց, որտեղ Միլան երգեր գրեց, երգեց և նվագեց էլեկտրական կիթառի վրա ։ Խմբի երգերը ավելի ծանր և մթին էր, քան ուկրաինական ֆոլկ երաժշտության էլեմենտները ։ «Plastic Has Memory» խումբը մոտ մի դյուժին ելույթ ունեցավ Լոս Անջելեսում և Նյու Յորքում կապված Virgin Records-ում ալբոմի հնարավոր թողարկման համար ։ Ալբոմում հանդես էր եկել նաև Միք Ջագերը ։ Չնայած որ «Plastic Has Memory»-ին կազմեց «Hollywood Goes Wild» ալբոմը, խումբը երբևէ ալբոմ չթողարկեց և խմբի գոյությունը երկար չպահպանվեց ։
Յովովիչը զբաղվել է մի քանի ֆիլմերի սաունդթրեքներով, ինչպիսիք են օրինակ «Միլիոն դոլարանոց հոթելը» (2000) և «Տիկնիկ» (2002) ֆիլմերը։ Բացի այդ Միլան սաունդթրեքների է ներկայացրել ֆիլմերի համար, որտեղ ինքը չի նկարահանվել։ Այդպիսի ֆիլմերից է օրինակ «Ուրիշ աշխարհ» ֆիլմը։ Սաունդթրեքի վրա Միլան աշխատել է երաժիշտ Դենի Լոհների հետ, որը մի քանի տարի հանդիսանում էր Nine Inch Nails խմբի բաս երաժիշտը։ Յովովիչը հայտնի շատ անձանցից մեկն է, ում ձայնը հնչում է «We are Family» կազմում, որի նպատակն է գումար հավաքագրել Ամերիկյան Կարմիր Խաչի համար։ Յովովիչը որպես հրավիրված երաժիշտ հանդես է եկել Դիպակ Չոփրայի «Former Lover» ալբոմում և The Crystal Method-ի «A Gift of Love II: Oceans of Ecstasy» (2002) «Legion of Boom» (2004) ալբոմներում։
2003 թվականից Յովովիչն աշխատել է Tool և A Perfect Circle խմբերի երաժիշտ Մայնարդ Ջեյմս Կինանի հետ` վերջինիս Puscifer նախագծի վրա ։ «REV 22:20» թրեքը օգտագործվեց մի քանի ֆիլմերի սաունդթրեքներում` բնօրինակ և ռեմիքս տարբերակներով ։ 2009 թվականի հունվարից Միլան Մայնարդի և Դեննի Լոհների հետ աշխատեց Puscifer-ի «The Mission» թրեքի վրա։ 2009 թվականի փետրվարի 13-ին Միլան Նևադայում ելույթ ունեցավ Puscifer-ի առաջին կենդանի ելույթի ժամանակ։ Դեննի Լոհները և Քրիս Բրեները դեռևս Միլայի հետ շարունակում են աշխատել նոր ձայնագրությունների վրա։
Յովովիչը շարունակում է գրել նոր երգեր և դրանք ազատ տրաբերակով MP3 ֆորմատով զետեղում է իր պաշտոնակում կայքում։ Նա թույլ է տալիս ազատ ներբեռնել երգերը, սակայն երգերի վաճառքի իրավունքը պատկանում է իրեն ։
2012 թվականի մայիսին թողարկվեց տեսավ «Electric Sky» նոր սինգլը ։ 2012 թվականին երգը հավակնում էր Life Ball-ի մրցանակին։
Նորաձևություն
Յովովիչը և մոդել Կարմեն Հավկը 2003 թվականին հագուստների ապրանքանիշ բացեցին, որը կոչվում էր «Յովովիչ-Հավկ»։ 2005 թվականի սեպտեմբերի 13-ին նրանք Նյու Յորքի Գրինվիչ-Վիլիջում սրահ բացեցին։ «Յովովիչ-Հավկ»-ի հագուստները չորս տարի գոյատևեցին։ Ընկերության բոլոր հագուստների դիզայներները Յովովիչն ու Կարմեն Հավկն էր։ Կարի գլխավոր արհեստանոցը գտնվում էր Լոս Անջելեսում, բայց զգեսնտները վաճառվում էր Լոս Անջելեսի Ֆրեդ Սեգալում, Հարվեյ Նիկոլսում և աշխարհի շուրջ 50 խանութներում։ Vogue ամսագիրը գովերգել է հագուստների բրենդը, ասելով, որ ուրիշ դիզայներին նման արդյունքի հասնելու համար տարիներ էին անհրաժեշտ ։
2006 թվականի նոյեմբերին ԱՄՆ-ի երիտասարդ դիզայներների խորհուրդը և «US Vogue»-ն «Յովովիչ-Հավկ» ընկերությանը ներկայացրեցին CFDA/Vogue նորաձևության ֆոնդի մրցանակի։ Սակայն ի վերջո «Յովովիչ-Հավկ»-ի փոխարեն մրցանակի արժանացավ Doo-Ri Chung ընկերությունը ։
2007 թվականին Յովովիչը և Հավկը կոստյում պատրաստեցին «Չարի կացարան 3» ֆիլմի Միլայի կերպարի համար։ Էլիսի կարճ տաբատի օրինակով հագուստներ հանվեց վաճառքի 2007 թվականի գարնանը։ Այդ հագուստը ստացել էր «Էլիսի Աստղ» անվանումը ։ 2007 թվականին «Յովովիչ-Հավկ»-ը պայմանագիր ստորագրեց «Target Corporation Go» միջազգային ընկերության հետ հետևելով Լուելլայի, Պաուլ և Ջոյի, և Պրոենզա Սչուլերի օրինակներին ։
2008 թվականի վերջերին Յովովիչն ու Հավկը որոշեցին թողնել բիզնեսը, քանի որ այն գնալով իրենցից ավելի շատ ժամանակ էր պահանջում։ Յովովիչը մեկնաբանեց. «Ես դերասան եմ։ Ես այն անձանցից չեմ, ով կարող է գործ ունենալ առքուվաճառքի և հարկային տուրքերի հետ։»
Անձնական կյանք
Յովովիչը ծնվել է Ուկրաինայում, երբ այն հանդիսանում էր Սովետական Միության մաս։ Նրա հայրը չեռնոգորիացի բժիշկ էր, իսկ մայրը ռուս դերասան էր ։ Միլան բացի անգլերենից ազատորեն խոսում է ֆրանսերենով և փոքր-ինչ ռուսերենով ։ 2005 թվականին Միլան ասել է. «Ես ունեմ ռուս մայր և նա հայտնի դերասան է ՍՍՀՄ-ում (Գալինա Լոգինովա)։ Եվ առաջին գիրքը, որ ես ընթերցել եմ, եղել է ռուսերեն լեզվով։ Ես դաստիարակություն եմ ստացել ռուսական դասական թատրոնի դպրոցում։ Ամենառեալիստիկ արվեստը դա Ստանիսլավսկու ոճով ստեղծված արվեստն է և ժամանակակից արվեստը հիմնված է այդ սկզբունքի վրա։ Ռուսները ուզում են գտնել ճշմարտությունը։ Դա է հանդիսանում ռուսական մշակույթի հիմքը։ Ես երբեք դա չեմ մոռանա, հատկապես, որ ես ունեմ ռուսական արմատներ։» 2005 թվականին Միլան հիմնեց ֆոնդ, որպեսզի օգնի ուկրաինացի երեխաներին ։ Իսկ իր մասին դերասանուհին ասել է ինքն իրեն. «Ես ուժեղ ուկրաինացի աղջիկ եմ և դրա համար եմ շատ աշխատում» ։
Յովովիչը ներկայումս ապրում է Լոս Անջելեսի և Նյու Յորքի տներում իր ամուսին, սցենարիստ և ռեժիսոր Պոլ Ու. Ս. Անդերսոնի հետ, որի հետ նա ամուսնացել է 2009 թվականի օգոստոսի 22-ին ։ Նրանք հանդիպել են 2002 թվականին` «Չարի կացարան» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ, որտեղ Անդերսոնը ֆիլմի սցենարիստն ու ռեժիսորն էր, իսկ Յովովիչը ֆիլմի գլխավոր հերոսուհին էր ։ 2007 թվականի նոյեմբերի 3-ին Յովովիչն ու Անդերսոնը ունեցան առաջին երեխան։ Դստերը կնքեցին Էվեր Գաբո անունով ։ Երեխան ծնվեց Լոս Անջելեսի Սեդերս-Սինայի բժշկական կենտրոնում ։ 2015 թվականին ծնվեց նրանց երկրորդ դուստրը ։
Մինչ Անդերսոնի հետ հարաբերությունները Յովովիչը 1992 թվականից ամուսնացած էր «Հաճույքի և շփոթմունքի մեջ» ֆիլմի խաղընկեր Շոն Էնդյուսի հետ։ Էնդրյուսը այդ ժամանակ 21 տարեկան էր, իսկ Միլան` 16։ Երկու ամիս անց ամուսնություն չեղյալ ճանաչվեց Միլայի մոր միջոցով ։ Ամուսնալուծությունից կարճ ժամանակ անց Յովովիչը տեղափոխվեց Եվրոպա իր` ընկերոջ, երաժիշտ, Քրիս Բրեների հետ։ Այնուհետև 1994 թվականի մայիսից 1995 թվականի հոկտեմեբերը Միլան ապրում էր նոր ընկերոջ` Jamiroquai խմբի նախկին բասիստ Ստյուարդ Զենդերի հետ ։ 1995-ic 1997 թվականներին նա հանդիպում էր լուսանկարիչ Մարիո Սորետիի հետ։ 1997 թվականին Լոնդոնում Միլան ամուսնացավ «Հինգերորդ տարրը» ֆիլմի ռեժիսոր Լյուկ Բեսոնի հետ։ Ամուսնական արարողությունից հետո նրանք պարշյուտով թռիչք կատարեցին։ Յովովիչը և Բեսոնը ամուսնալուծվեցին 1999 թվականին ։ 1998-ից 2001 թվականների ընթացքում նա ընկերություն էր անում պոետ և երաժիշտ Աննո Բիրկինի հետ։ Յովովիչը և Բրիկինը ռոմանտիկ հարաբերությունների մեջ էին մինչև Բիրկինի մահը, որը տեղի ունեցավ 2001 թվականի նոյեմբերի 8-ին, ավտովթարից ։
Միլան լինելով նախկին ծխող, փորձել է լեգալիզացնել մարիխուանայի օգտագործումը։ 1994 թվականին տպագրված հոդվածում Միլան խոստովանել է, որ նրա միակ վատ սովորությունը սիգարետի և մարիխուաննայի օգտագործումն է ։
Յովովիչը հաճախակի զբաղվում է յոգայով և միդիտացիայով` փորձելով առողջ ապրելակերպ վարել։ Միլան որևէ կրոն չի դավանում, բայց աղոթում է և իրեն համարում է «ոգեղեն մարդ» Յովովիչը տիրապետում է Բրազիլիական ջիու-ջիցույի, ինչպես նաև մի քանի այլ մարտաձևերի։ Միլան հրաժարվել է ֆաստ ֆուդերից և նախընտրում է զբաղվել խոհարարությամբ։ Նա նաև հաճույք է ստանում կիթառով երգեր նվագելուց և երգերի համար բանաստեղծություններ գրելուց ։
Սկավառակագրություն
Ստուդիայի ալբոմներ.
Երգեր
Մրցանակաբաշխություն
Յովովիչը առաջադրվել է բազմաթիվ մրցանակների։ 1992 թվականին նաԵրիտասարդ դերասան մրցանակաբաշխության կողմից առաջադրվել է «լավագույն երիտասարդ դերասանուհի» անվանակարգում «Վերադարձ դեպի Երկնագույն ծովալճակ» ֆիլմի համար ։ Նույն դերի համար նա նաև առաջադրվել է Ոսկե ազնվամորիի։
1998 թվականին Միլան «Հինգերորդ տարրը» ֆիլմի համար առաջադրվել է Սատուրնի «լավագույն դերասանուհի», «Blockbuster Entertainmen»t-ի կողմից լավագույն նոր դերասանուհի և MTV-ի կողմից «լավագույն մարտի տեսարան» (Միլայի և այլմոլորակայինների միջև) անվանակարգերում ։ Նույն դերի համար նա նույնպես առաջադրվել է Ոսկե ազնվամորիի ։
Պիան Կամունո
Պիան Կամունո (Pian Camuno), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։ Բնակչության թիվը կազմում էր 4108 մարդ՝  2008 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։ Բնակչության խտությունը կազմում էր  367 մարդ/ կմ²։ Զբաղեցնում է  11կմ2 տարածք։ Փոստային ինդեքսը՝ 25050։ Հեռախոսի կոդը՝  0364։
Միլա Յովովիչ
Մրցանակաբաշխություն
2000 թվականին Ոսկե ազնավորիի կողմից «Ժաննա դ'Արկ» ֆիլմի համար առաջադրվել է վատագույն դերասանուհի անվանակարգում։
Պիան Կամունո
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Միլա Յովովիչ
Մրցանակաբաշխություն
2002 թվականին Սատուրնի կողմից «Չարի կացարան» ֆիլմի համար առաջադրվել է «լավագույն դրեասանուհի» անվանակարգում, իսկ 2008 թվականին «Scream»-ի կողմից «Չարի կացարան 3» ֆիլմի համար արժանացել է «գիտաֆանտաստիկ էքշն ժանրի ֆիլմի լավագույն դերասանուհի» անվանակարգի մրցանակի։
Պիան Կամունո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Միլա Յովովիչ
Մրցանակաբաշխություն
2010 թվականին «Scream»-ի կողմից «Չորրորդ տեսք» ֆիլմում դոկտոր Աբիգեյլ Թայլերի կերպարի համար առաջադրվել է լավագույն սարսափի դերասանուհի անվանակարգում և «Hollywood Spotlight»-ի կողմից արժանացել է լավագույն դերասանուհի անվանակարգում մրցանակի «Սթոուն» ֆիլմում Լուչետայի կերպարի համար։
2011 թվականին «Scream»-ի կողմից «Չարի կացարան 4։ Կյանք մահից հետո» ֆիլմի համար արժանացել է մրցանակի գիտաֆանտաստիկ ժանրի լավագույն դերասանուհի անվանակարգում։ 2012 թվականին «Teen Choice»-ի կողմից առաջադրվել է «ընտրյալ ֆիլմի դերասանուհի» անվանակարգում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Իսրայել Միլիտոսյան
Իսրայել Միլիտոսյան, հայ ծանրորդ, ԽՍՀՄ կրկնակի չեմպիոն (1989 թ., 1991 թ.), Եվրոպայի չեմպիոն (1989 թ.) աշխարհի չեմպիոն (1989 թ.), Սեուլի 1988 թվականի օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիր և Բարսելոնի օլիմպիական խաղերի ոսկե մեդալակիր (1992 թ.) պոկում վարժությունների աշխարհի եռակի ռեկորդակիր։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ։
Սպորտային կարիերան
Իսրայել Միլիտոսյանը սկսել է զբաղվել ծանրամարտով 1980 թ-ից իր հորեղբոր Վարդան Միլիտոսյանի ղեկավարությամբ։ 1987–1991 թթ ընդգրկված է եղել ծանրամարտի ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում։ 1988 թ. նվաճեց Սեուլի օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալ, իսկ 1989 թ. դարձավ Եվրոպայի չեմպիոն Աթենքում։ Այդ մրցումներում Իսրայել Միլիտոսյանը երկու անգամ գերազանցեց աշխարհի ռեկորդները պոկում վարժություններում։ 1992 թվականի Բարսելոնայի Օլիմպիական խաղերում Հայաստանը ներկայացավ 5 օլիմպիականներով՝ նվաճելով 4 մեդալ, սահմանելով համաշխարհային ռեկորդ, որը մինչ օրս անգերազանցելի է։ Իսրայել Միլիտոսյանը, Մնացական Իսկանդարյանը, Հրաչյա Պետիկյանը դարձան չեմպիոն, իսկ Ալֆրեդ Տեր-Մկրտչյանը նվաճեց արծաթե մեդալը։ Հետագայում 1996 թվականին Հայաստանը ներկայացրեց Ատլանտայի օլիմպիական խաղերում, ԱՄՆ, որտեղ զբաղեցրեց 6-րդ տեղը։ 1999 թվականին ավարտելով սպորտսմենի իր կարիերան, անցավ մարզչական աշխատանքի։ 2003 թվականից աշխատում է Գյումրու ծանրամարտի դպրոցում որպես տնօրեն։
Պարգևներ
2013 թ. դեկտեմբերի 23-ին Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Մովսես Խորենացու մեդալով ։
Կապույտ (գույն)
Կապույտ, լույսի երեք հիմնական գույներից (կարմիր, կանաչ, կապույտ, անգլերեն՝ RGB) մեկը։ Գտնվում է տեսանելի լույսի ալիքների երկարության 440-520 նանոմետր տիրույթի մեջ (երբեմն տիրույթը ավելի լայն է լինում՝ 420-495 նմ)։ Տեսանելի ճառագայթման սպեկտրի մեջ գտնվում է կանաչի և մանուշակագույնի միջև։
Կապույտի երանգների մեջ առանձնանում են երեքը՝ ցիանը (կապտականաչ), ուլտրամարինը և լազուրը, որոնք պարունակում են խառնուրդներ այլ գույներից, օրինակ լազուրը՝ որոշ չափի կանաչ, իսկ ուլտրամարինը՝ մանուշակագույն։ Մաքուր երկինքը և ծովը կապույտ են օպտիկական երևույթի պատճառով, որը կոչվում է Ռելեյան ցրում։ Տինդալի ցրման երևույթով էլ բացատրվում են կապույտ աչքերը։ Հեռու առարկաներն ավելի կապույտ են թվում մեկ այլ օպտիկական երևույթի պատճառով, որը կոչվում է մթնոլորտային պատկեր։
Կապույտը տարածված գույն է արվեստում և ձևավորման մեջ՝ սկսած դեռ հնագույն ժամանակներից։ Կիսաթանկարժեք լաջվարդ քարն օգտագործվել է Հին Եգիպտոսում զարդարվեստի մեջ, իսկ ավելի ուշ՝ Վերածննդի շրջանում, ծովազվարթ (ուլտրամարին) ներկի ստեղծումը ամենաթանկն էր բոլոր ներկանյութերի մեջ։ 8-րդ դարում չինացիներն օգտագործում էին կոբալտի կապույտ ներկը, որպեսզի ստեղծեն կապույտ և սպիտակ կավե ամանեղեն, իսկ միջնադարում եվրոպացիները կիրառում էին այն մայր տաճարների պատուհանների ձևավորման մեջ։ Եվրոպացիները հագուստները ներկում էին լրջունի երանգով, մինչև որ այն փոխարինեցին Ամերիկայից բերված ինդիգոյով։ 19-րդ դարում սինթետիկ կապույտ ներկերը հետզհետե փոխարինեցին հանքաքարային ներկանյութերին։ Մուգ կապույտը ընդհանրական դարձավ ոստիկանական համազգեստների մեջ, իսկ ավելի ուշ՝ 20-րդ դարում՝ աշխատանքային հագուստում։ Քանի որ կապույտը հաճախ զուգորդվում է ներդաշնակության հետ, այն ընտրվել է Միավորված ազգերի կազմակերպության և Եվրոպական Միության դրոշներում ։
ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում արված ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ կապույտը հիմնականում զուգորդվում է ներդաշնակության, հավատարմության, վստահության, հեռավորության, անսահմանության, երևակայության, սառնության և երբեմն էլ տխրության հետ։ ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում և՛ կանանց, և՛ տղամարդկանց գրեթե կեսի կողմից ընտրվել է որպես սիրելի գույն։ Նույն ուսումնասիրությունները ցույց են տվել նաև, որ գույնը հիմնականում զուգորդվել է առնականության հետ՝ զիջելով միայն սևին, և նաև այն գույնն է, որը հիմնականում կապվել է մտավոր կարողությունների, խելքի, հանգստության և խտացման հետ։
Ստուգաբանություն
Ժամանակակից անգլերենի «blue» բառը ծագում է միջին անգլերենի «bleu» կամ «blewe» բառից, որն էլ հին ֆրանսերենի «bleu» բառից է, իսկ դա էլ ունի գերմանական արմատներ, կապվում է հին բարձր գերմաներենի «blao» բառի հետ ։ Զինանիշագիտության մեջ կապույտի համար գործածվում է երկնագույն բառը ։
Որոշ լեզուներում, ինչպես՝ ճապոներեն, թայերեն, կորեերեն և լակոտերեն, կապույտը և կանաչը բնութագրելու համար օգտագործվում է նույն բառը։ Օրինակ՝ վիետնամերենում և՛ ծառի տերևների, և՛ երկնքի գույնն անվանում են «xanh»։
Ներկանյութեր
Կապույտ ներկանյութն ստացվել է հանքաքարերից, հատկապես լաջվարդից և ազուրիտից (։ Այս հանքաքարերը փշրվել են, փոշիացվել, ավելացվել են արագ չորացող ամրացնող նյութեր, ինչպես ձվի դեղնուց (տեմպերա նկարչություն), կամ ուշ չորացող յուղ, ինչպես՝ կտավատի սերմի յուղ, յուղանկարչության համար։ Կապտագույն ապակի (վիտրաժ) ստեղծելու համար կապույտ կոբալտը (կոբալտ (II) ալյումինատ ) խառնում են ապակու հետ։ Հանքաքարերից կապույտ ներկանյութեր ստանալու համար օգտագործում են նաև ուլտրամարինը, սերուլիանը (լազուր, ) և պրուսական կապույտը ։
Հագուստը և գոբելենը ներկելու համար օգտագործվել են բուսական ներկեր։ Ներկատու լրջունը և Indigofera tinctoria-ը օգտագործում են՝ ստեղծելու ինդիգո ներկանյութը, որն էլ կիրառվում է գործվածքները ինդիգո կամ կապույտ ներկելու մեջ։ Սկսած 18-րդ դարից՝ բնական կապույտ ներկանյութերը մեծապես փոխարինվել են սինթետիկ ներկերով։
Ինչու են ծովը և երկինքը կապույտ
Լույսի տեսանելի լուսապատկերի գույներում կապույտ ունի ալիքի շատ կարճ երկարություն, ի տարբերություն կարմիրի, որի ալիքի երկարությունն ամենաերկարն է։ Երբ արևի լույսը ներթափանցում է մթնոլորտ, կապույտի ալիքի երկարությունը ավելի լայնորեն է ցրվում թթվածնի և ազոտի մոլեկուլներից, և արդյունքում ավելի շատ կապույտ է հասնում մեր աչքերին։ Այս երևույթը կոչվում է Ռելեյան ցրում լորդ Ռելեյի անունից, որը դա հայտնագործած բրիտանացի ֆիզիկոսն էր։ Այն 1911 թվականին հաստատել է Ալբերտ Այնշտայնը ։
Արևածագի և մայրամուտի ժամանակ լույսի ճառագայթների մեծ մասը, որը մենք տեսնում ենք, ուղղահայաց է Երկրի մակերևույթին, այսինքն լույսի ճանապարհը մթնոլորտով այնքան երկար է, որ լույսի կապույտ և նույնիսկ կանաչ գույները ցրվում են՝ թողնելով արևի ճառագայթները, և ամպերը լուսավորվում են կարմիրով։ Այդ իսկ պատճառով, երբ մենք նայում ենք լուսաբացը և արևամուտը, կարմիր գույնը ավելի նկատելի է, քան մյուս գույները ։
Ծովը կապույտ է երևում հիմնականում հետևյալ պատճառով. ջուրը կլանում է կարմիր ալիքի երկարությունը, արտացոլում է և ցրում կապույտ, որն էլ ընկալում է նայողի աչքը։ Ծովի գույնը կախված է նաև երկնքի գույնից, որն արտացոլվում է ջրերի մեջ, ինչպես նաև ջրի մեջ առկա բուսականությունից և ջրիմուռներից, որոնցից այն կանաչ է երևում, կամ տիղմից, որից շագանակագույն է թվում ։
Մթնոլորտային պատկեր
Ինչքան հեռու է գտնվում օբյեկտը, այնքան ավելի կապույտ է թվում այն աչքի համար։ Օրինակ՝ հեռու եղող լեռները հաճախ կապույտ են երևում։ Սա մթնոլորտային պատկերի երևույթն է. ինչքան հեռու է տեղակայված օբյեկտը նայողից, այնքան քիչ է հակադրությունը օբյեկտի և ետին պլանի միջև, որը սովորաբար կապույտ է լինում։ Նկարների մեջ, որտեղ պատկերի տարբեր մասեր կապույտ են, կանաչ կամ կարմիր, կապույտը կարող է թվալ ավելի հեռու, իսկ կարմիրը՝ նայողի համար ավելի մոտ։ Ինչքան սառն է գույնը, այնքան հեռու է թվում այն ։
Կապույտ աչքեր
Միացյալ Նահանգներում 2006 թվականի տվյալներով 6-ից մեկը, կամ ամբողջ բնակչության 16.6%-ը, սպիտակամաշկ բնաչկության 22.3%-ը ունի կապույտ աչքեր, համեմատական կարգով՝ 1900 թվականին Ամերիկայում ծնվածների մոտ կեսը, կամ 1950 թվականին ծնվածների երրորդ մասը։ Կապույտ աչքերը ավելի սակավաթիվ են դառնում ամերիկացի երեխաների շրջանում։ ԱՄՆ-ում տղաները 3–5 անգամ ավելի հաճախ են ունենում կապույտ աչքեր, քան աղջիկները ։
Հին աշխարհ
Կապույտը արվեստում և ձևավորման մեջ կիրառված գույների շրջանում ավելի ուշ է հանդես եկել, ինչպես նաև լեզուներում և գրականության մեջ ։ Կարմիրը, շագանակագույնը, սևը և կարմրաշագանակագույնը հանդիպում են վերին Հին քարի դարում, սակայն ոչ կապույտը։ Կապույտը չի օգտագործվել կտորների ներկման մեջ բավականին ժամանակ, նախքան կարմիրը, կարմրաշագանակագույնը, վարդագույնը և մանուշակագույնը։ Սա հավանաբար կապված էր լավ կապույտ գունանյութ և պիգմենտ ստեղծելու երկար տարիներ տևած դժվարությունների հետ ։ Մեզ հայտնի ամենավաղ կապույտ գունանյութերն ստեղծված են բույսերից՝ ներկատու լրջուն Եվրոպայում, ինդիգոն Ասիայում և Աֆրիկայում, նաև կապույտ ներկանյութ պատրաստվում էր հանքանյութերից, ինչպես՝ լաջվարդը կամ ազուրիտը։
Լաջվարդը կիսաթանկարժեք քար է, արդյունահանվել է Աֆղանստանում ավելի քան երեք հազար տարի և արտահանվել հին աշխարհի բոլոր ծայրեր. ։ Իրանում և Միջագետքում այն կիրառվել է թանկարժեք զարդեր և անոթներ պատրաստելու համար։ Եգիպտոսում այն օգտագործվել է Թութանհամոն փարավոնի (մ.թ.ա. 1341–1323) թաղման դիմակի հոնքերը նկարելու համար ։
Եգիպտական կապույտը զուգորդվում է երկնքին և աստվածությանը։ Եգիպտական Ամոն աստվածը կարողանում էր իր մաշկը կապույտ սարքել, որպեսզի թռչելիս անտեսանելի լիներ երկնքում։ Կապույտը կարող էր նաև պաշտպանել չարից, Միջերկրականի շրջակայքի շատ մարդիկ նախկինի պես կրում են կապույտ հմայիլ, որն իրենից ներկայացնում է Աստծո աչք, որ պաշտպանի իրենց անհաջողություններից ։
Կապույտ ապակին պատրաստվում էր Միջագետքում և Եգիպտոսում արդեն մ.թ.ա. 2500 թվականին՝ օգտագործելով այն նույն պղնձե բաղադրիչները, ինչ եգիպտական կապույտի բաղադրիչներում։ Նրանք նաև ավելացնում էին կոբալտ, որը հաղորդում էր ավելի խոր կապույտ երանգ. նույն կապույտը, որը արտադրվում էր Միջնադարում մայր տաճարների ապակիների ձևավորման մեջ ։
Հին Բաբելոնի Իշտարի դարպասները (մ.թ.ա. 604–562 թվականներ) զարդարված էին մուգ կապույտ փայլուն աղյուսներով՝ որպես առյուծների, վիշապների և վայրի ցլերի հետին ֆոն ։
Հին հույները գույները դասակարգում էին ըստ դրանց մգության և բացության, ոչ թե դրանց երանգներով։ Հին հունարենի մուգ կապույտ բառը՝ kyaneos, կարող էր նշանակել նաև մուգ կանաչ, մանուշակագույն, սև կամ շագանակագույն։ Հին հույների բաց կապույտ բառը՝ glaukos, նաև կարող էր նշանակել բաց կանաչ, մոխրագույն կամ դեղին ։
Հռոմեացիները ևս ներկրում էին ինդիգո ներկը, բայց կապույտը աշխատավոր դասի զգեստի գույնն էր, ազնվականները և հարուստները կրում էին սպիտակ, սև, կարմիր կամ մանուշակագույն։ Կապույտը համարվում էր սգո գույն։ Այն նաև կապում էին բարբարոսների հետ. Հուլիոս Կեսարը հաղորդում էր, որ կելտերը և գերմանները ներկում էին իրենց դեմքերը կապույտով, որպեսզի վախեցնեն թշնամուն, և ներկում էին իրենց մազերը կապույտով, երբ ծերանում էին ։
Ամեն դեպքում, հռոմեացիները լայնորեն կիրառում էին կապույտը զարդարանքների մեջ։ Համաձայն Վիտրուվիոսի՝ նրանք մուգ կապույտ ներկ էին ստանում ինդիգոյից և ներկրում էին եգիպտական կապույտ։ Պոմպեյի հռոմեական տների պատերին կային փայլուն երկնագույն որմնանկարներ, իսկ կապույտ ներկանյութ հայտնաբերվել է ներկերի վաճառականների խանութներում։ Հռոմեացիներն ունեին կապույտի տեսակների տարբեր անվանումներ, ներառյալ՝ caeruleus, caesius, glaucus, cyaneus, lividus, venetus, aerius և ferreus, բայց երկու բառ, երկուսն էլ օտար ծագման, ամենակիրառելին էին՝ blavus, գերմանական blau բառից, որն ի վերջո դարձավ bleu կամ blue, և azureus, արաբական lazaward բառից, որը հետագայում դարձավ azure ։
Բյուզանդական կայսրություն և իսլամական աշխարհ
Մուգ կապույտը լայնորեն կիրառվել է Բյուզանդական կայսրության եկեղեցիների ձևավորման մեջ։ Բյուզանդական արվեստում Քրիստոսը և Մարիամը սովորաբար կրում էին մուգ կապույտ կամ մանուշակագույն հագուստ։ Կապույտը օգտագործվում էր որպես հետին պլանի գույն՝ պատկերելով երկինքը ապշեցուցիչ խճանկարներում, որոնցով զարդարվում էին բյուզանդական եկեղեցիները։
Իսլամական աշխարհում կապույտը կանաչից հետո երկրորդային կարևորություն ուներ, հավատում էին, որ այն Մուհամմեդ մարգարեի սիրելի գույնն էր։ Որոշ ժամանակ Ալ-Անդալուսում և իսլամական աշխարհի տարբեր մասերում կապույտ հագուստ էին կրում քրիստոնյաները և հրեաները, որովհետև միայն մուսուլմաններին էր թույլատրվում կրել սպիտակ և կանաչ։ Մուգ կապույտը և փիրուզագույնը լայն կիրառություն ունեին Իսպանիայից մինչև Կենտրոնական Ասիայի մզկիթների և պալատների ճակատային մասերի ձևավորման մեջ։ Լաջվարդը օգտագործվում էր պարսկական մանրանկարներում հարուստ կապույտ ստանալու համար։
Միջնադար
Վաղ միջնադարում եվրոպական արվեստում և կյանքում կապույտը երկրորդական դեր ուներ։ Ազնվականները կրում էին կարմիր կամ մանուշակագույն, միայն աղքատներն էին կապույտ հագուստ հագնում, որը ներկվում էր ներկատու լրջունից պատրաստված ցածրորակ ներկով։ Կապույտը դեր չէր խաղում կղերականության հարուստ զգեստավորման կամ եկեղեցիների ճարտապետական ձևավորման մեջ։ Սա կտրուկ փոխվեց 1130-ից 1140 թվականների ընթացքում Փարիզում, երբ աբբա Սուգերը վերակառուցեց Սուրբ Դենի բազիլիկան։ Նա կոբալտով ներկված լուսամուտներ տեղադրեց, որոնք համադրվելով կարմիր ապակու հետ՝ եկեղեցին լրացրին կապտավուն մանուշակագույն երանգով։ Եկեղեցին դարձավ քրիստոնեական աշխարհի հրաշալիքներից մեկը, իսկ գույնը ճանաչվեց «bleu de Saint-Denis» անունով։ Հաջորդող տարիներին այլ եկեղեցիներում, այդ թվում և Փարիզի Շարտրի տաճարում և Սենտ Շապելում, տեղադրվեցին նրբագեղ կապույտ ապակենախշեր ։
Կապույտ գույնի վարկի բարձրացման մեկ այլ կարևոր գործոն էր 12-րդ դարում կույս Մարիամի պաշտամունքը՝ ներառյալ նրա հագուստի գույների կիրառումը։ Վաղ դարերում նրա թիկնոցը նկարում էին հիմնականում մռայլ սև, մոխարգույն, մանուշակագույն, մուգ կանաչ կամ մուգ կապույտ։ 12-րդ դարում Հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցին կանոն հրապարակեց, ըստ որի Իտալիայի (և բնականաբար ամբողջ Եվրոպայի) նկարիչները կույս Մարիամին պատկերեն Ասիայից ներկրված նոր ամենաթանկ գունանյութով՝ ուլտրամարինով։ Կապույտն սկսեց կապվել սրբության, հնազանդության և առաքինության հետ։
Ուլտրամարինը պատրաստվում էր լաջվարդից, Աֆղանստանի Բադակշան լեռների հանքերից, որոնք մոտ են Ամուդարյա գետի ակունքին։ Մոտ 1271 թվականին հանքավայրեր այցելել է Մարկո Պոլոն, նա հաղորդել է. «Այստեղ գտնվում է մի բարձր լեռ, որից նրանք արտահանում են ամենալավ ու գեղեցկագույն կապույտը»։ Նստվածքի լաջվարդը կիրառվում էր բյուզանդական մանրանկարներում դեռևս 6-րդ դարում, սակայն այն խառնուրդային էր և խիստ տարբերվում էր գույնով։ Ուլտրամարինը մաքրվել է խառնուրդներից երկար և դժվար գործընթացի միջոցով՝ ստեղծելով հարուստ և խոր կապույտ։ Այն ֆրանսերենում կոչվում է «bleu outremer» և «blu oltremare»՝ իտալերենում, երբ հասել է ծովի մյուս կողմը։ Այն ավելի թանկ արժեր, քան մյուս գույները, և դարձել է Եվրոպայի արքաների և արքայազների շքեղության գույնը ։
Ֆրանսիայի Լուի 9-րդ արքան, որը հայտնի էր Սուրբ Լուի անունով (1214–1270), Ֆրանսիայի առաջին թագավորն էր, որ պարբերաբար կապույտ էր հագնում։ Նույնը պատճենեցին մյուս ազնվականները։ Առասպելական Արթուր թագավորի նկարներում նա պատկերվում էր կապույտ հագուստով։ Ֆրանսիայի արքաների ռազմական գերբը դարձավ լազուր կամ բաց կապույտ վահան՝ պատված հերալդիկական ոսկե շուշանով կամ շուշաններով։ Կապույտն անհայտությունից դառնում էր արքայական գույն ։
Երբ կապույտը դարձավ արքայական գույն, այն նաև դարձավ Եվրոպայի մեծահարուստների և հզորների գույնը։ Միջնադարյան Եվրոպայում և մասամբ Իտալիայում կտորների կապույտ ներկելը սահմանափակվում էր գահով կամ իշխանությամբ։ Իտալիայում կտորների կապույտ ներկելը սեփանակաշնորհված էր կոնկրետ համքարությունամբ՝ tintori di guado, և խիստ կանոնով արգելվում էր որևէ այլ մեկին։ Կապույտ կրելն իրենից ենթադրում էր որոշակի տիտղոս և հարստություն ։
Ուլտրամարինի հետ մեկտեղ կապույտի մի քանի երանգներ ևս լայնորեն կիրառվում էին Միջնադարում և վաղ Վերածննդի շրջանում։ Ազուրիտը պղնձի կարբոնատի ձև է, հաճախ կիրառվել է որպես ուլտրամարինի փոխարինող։ Հռոմեացիները այն կիրառում էին «lapis armenius» կամ Հայաստանի քար անունով։ Բրիտանացիներն այն կոչում էին Ամայնի ազուր կամ գերմանական ազուր։ Իրենք գերմանացիները կոչում էին այն բերգբլաու կամ լեռնային քար։ Այն մշակվում էր Ֆրանսիայում, Հունգարիայում, Իսպանիայում և Գերմանիայում, ուներ դժգույն կապույտ գույն՝ կանաչ երանգով, որը իդեալական էր երկինք նկարելու համար։ Այն գերմանացի նկարիչ Ալբրեխտ Դյուրերի սիրելի գույնն էր հետին ֆոնի համար ։
Միջնադարում կապույտի մյուս հաճախ կիրառվող երանգը կոչվում էին tournesol կամ folium։ Այն պատրաստվում էր լակմուսային բույսից (Chrozophora tinctoria), որը աճում էր Ֆրանսիայի հարավում։ Դրանից ստացվում էր հիանալի թափանցիկ կապույտ, որն արժևորվում էր միջնադարյան մանրանկարներում ։
Կապույտի մյուս տարածված երանգը կապտապակին էր, որը պատրաստվում էր կապույտ կոբալտե ապակու մանրացումից։ Դրանից ստացվում էր խոր մանուշակագույն երանգով կապույտ, որը մոտ էր ուլտրամարինին, փայլում էր որմնանկարներում, բայց կորցնում էիր իր փայլի մի մասը յուղանկարներում։ Այն հատկապես տարածված էր 17-րդ դարում, երբ ուլտրամարինը դժվար էր ճարվում։ Այն ժամանակ առ ժամանակ կիրառել են Տիցիանը, Տինտորետտոն, Պաոլո Վերոնեզեն, Էլ Գրեկոն, Անտոնիս վան Դեյքը, Պիտեր Պաուլ Ռուբենսը, Ռեմբրանդ վան Ռեյնը ։
Եվրոպական Վերածնունդ
Վերածննդի շրջանում գեղանկարչության հեղափոխություն եղավ. նկարիչներն սկսեցին նկարել աշխարհը այնպես, ինչպես կար, հեռանկարով, թանձրությամբ, ստվերներով և մի աղբյուրից լույսով։ Արվեստագետները վերամշակում էին կապույտի կիրառումը նոր կանոններին։ Միջնադարյան նկարներում կապույտը կիրառվում էր, որպեսզի դիտողի ուշադրությունը բևեռվի կույս Մարիամին և նույնացվի նրա հետ։ Վերածննդի նկարներում նկարիչները փորձում էին ներդաշնակություն ստեղծել կապույտի և կարմիրի միջև՝ բացացնելով կապույտը սպիտակ գույնով և ավելացնելով ստվերներ ու ցոլքեր։ Ռաֆայելը այս տեխնիկայի վարպետն էր, զգուշորեն հավասարակշռում էր կարմիրները և կապույտները այնպես, որ ոչ մի գույնը գերակշռող չլինի ։
Ուլտրամարինը ամենաշքեղ կապույտն էր Վերածննդի շրջանում, և հովանավորները երբեմն պահանջում էին, որ այն օգտագործվեր իրենց պատվիրած նկարներում։ Անդրեա դել Սարտոյի «Հարպիաների Մադոննա» (1514) նկարի պայմանագրում պահանջվում էր, որ Մարիամի հագուստը լինի ուլտրամարին, որը կարժենար «ունցիան նվազագույնը 5 լավ ֆլորին» ։ Լավ ուլտրամարինը ավելի թանկ էր, քան ոսկին։ 1508 թվականին գերմանացի նկարիչ Ալբրեխտ Դյուրերը նամակում հաղորդում էր, որ երեսուն գրամ ուլտրամարինին վճարել է տասներկու դուկատ, որը հավասարազոր էր ոսկու քառասունմեկ գրամին ։
Հաճախ նկարիչները կամ պատվիրատուները խնայում էին փողը՝ կիրառելով ավելի էժան կապույտ, ինչպես կապտապակին կամ ինդիգոյով պատրաստված ներկանյութը, սակայն դա երբեմն խնդիրներ էր առաջացնում։ Ազուրիտից պատրաստված ներկանյութը ավելի էժան էր, բայց ժամանակի ընթացքում մգանում էր և կանաչ դառնում։ Օրինակ՝ Ռաֆայելի «Մադոննան գահ է բարձրանում սրբերի հետ» նկարում, որը պահվում է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանում, Մարիամի ազուրիտ կապույտ թիկնոցը փոփոխվել է՝ դառնալով կանաչավուն սև ։
Յուղանկարչության ներմուծումը փոխեց գույների արտաքին տեսքը և դրանց կիրառումը։ Օրինակ ուլտրամարին ներկը ավելի մուգ էր յուղանկարչության մեջ կիրառելիս, քան տեմպերա նկարչության մեջ, որմնանկարներում։ Իրենց գույները հավասարակշռելու համար Վերածննդի նկարիչները, ինչպես ասենք Ռաֆայելը, ավելացնում էին սպիտակ, որպեսզի բացացնեն ուլտրամարինը։ Կույս Մարիամի մուգ կապույտ թիկնոցը դարձավ փայլուն երկնագույն ։ Տիցիանը ստեղծեց իր հարուստ կապույտ գույները՝ կիրառելով տարբեր կապույտ ու մանուշակագույն ներկերի բազում բարակ փայլեր, որոնք կլանում էին լույսը և ստեղծում համապարփակ ու պայծառ գույն, ինչպես գունավոր ապակին։ Նա նաև կիրառում էր ուլտրամարինի խոշոր կամ մանր մանրացված շերտեր, որոնք կապույտին հաղորդում էին նուրբ անցումներ ։
Կապույտ ու սպիտակ ճենապակի
Մոտավորապես 9-րդ դարում չինացի արհեստավորները հրաժարվեցին Հան կապույտ գույնից, որը կիրառում էին դարեր շարունակ, և սկսեցին կիրառել կապույտ կոբալտը՝ պատրաստված ալյումինօքսիդի կոբալտ կապտապակուց, որպեսզի պատրաստեն կապույտ ու սպիտակ նուրբ ճենապակի։ Ափսեները և սկահակները ձևավորվում, չորացվում էին, ներկը քսվում էր վրձինով, պատվում մաքուր փայլով, ապա չորացվում բարձր ջերմաստիճանի տակ։ 14-րդ դարի սկզբին ճենապակու այս տեսակը մեծ քանակությամբ արտահանվում էր Եվրոպա, որտեղ այն ոգեշնչում է արվեստի մի ամբողջ ոճ՝ Չինուազրի։ Եվրոպական արքունիքներում երկար տարիներ փորձում էին ընդօրինակել չինական կապույտ և սպիտակ ճենապակին, սակայն դա հաջողվեց միայն 18-րդ դարում, երբ միսիոներները բերեցին գաղտնիքը Չինաստանից։
Կապույտների պայքար
Քանի որ կապույտը թանկ էր և հեղինակավոր եվրոպական նկարչության մեջ, այն դարձավ Վերածննդի շրջանի հագուստների հիմնական գույնը։ 12-13-րդ դարերի նորաձևության մեջ կապույտի տարածումը առիթ դարձավ, որ կապույտ ներկանյութեր սկսեցին պատրաստվել մի շարք քաղաքներում, որոնցից հիշատակելի են Ամյենը, Թուլուզը և Էրֆուրտը։ Այնտեղ կապույտ ներկն ստանում էին ներկատու լրջունից, որը Եվրոպայում տարածված բույս է, և կապույտի ստացման համար կիրառել էին դեռևս կելտական և գերմանական ցեղերը։ Կապույտը դարձավ ոչ միայն ազնվականների, այլև ծառաների և արհեստավորների գույնը։ 1570 թվականին Պիոս 5-րդ պապը կազմեց գույների ցուցակ, որոնք կարելի էր օգտագործել եկեղեցական հագուստների և խորանի ձևավորման մեջ։ Նա այդտեղ չներառեց կապույտը, քանի որ այն համարում էր չափազանց տարածված ։
Ներկատու լրջունից կապույտի ստացման գործընթացը երկար և վտանգավոր էր, այն ներառում էր իր մեջ բույսի տերևների թրջումը մարդու մեզով երեք օրից մինչև մի շաբաթ։ Իդեալական տարբերակը շատ ալկոհոլ օգտագործած տղամարդու մեզն էր, ինչն ըստ նրանց ավելի էր լավացնում գույնը։ Կտորը թրջում էին ստացված խառնուրդի մեջ, ապա արևի տակ էին հանում, որտեղ չորանալով ստանում էր կապույտ գույն ։
Վիլկեր Անխել
Վիլկեր Խոսե Անխել Ռոմերո (Wilker José Ángel Romero, ), վենեսուելացի ֆուտբոլիստ, «Ախմատ» ակումբի և Վենեսուելայի հավաքականի պաշտպան։
Կապույտ (գույն)
Կապույտների պայքար
Լրջաբույսի արտադրությանը 15-րդ դարում սպառնում էր Հնդկաստանից բերվող նմանատիպ ներկը (ինդիգո), որը պատրաստվում էր Ասիայում տարածված թփերից։ Ասիայում ինդիգո ներկն ավելի հեշտ էր ձեռք բերվում։ 1498 թվականին Վասկո դա Գաման հայտնաբերեց Հնդկաստանից Եվրոպա տանող ջրային ճանապարհը։ Հնդկաստանում ինդիգոյի տերևները թրջում էին ջրով, թթվեցնում, ճմլում էին մինչև պնդանա, աղյուսիկներ էին չորացնում, տեղափոխում Լոնդոնի, Մարսելի, Ջենովայի և Բրյուգգեի նավահանգիստներ։ Ավելի ուշ՝ 17-րդ դարում, բրիտանացիները, իսպանացիները և հոլանդացիները ինդիգոյի պլանտացիաներ հիմնեցին Ճամայկայում, Հարավային Կարոլինայում, Վիրջինյան կղզիներում և Հարավային Ամերիկայում, ու սկսեցին ներկրել ամերիկյան ինդիգոն Եվրոպա։
Լրջաբույսի ծաղկուն արտադրություն ունեցող երկրները փորձեցին արգելել ինդիգոյի կիրառումը։ Գերմանական կառավարությունը օրենքի ուժից զրկեց ինդիգոյի օգտագործումը 1577 թվականին՝ անվանելով այն «չարորակ, նենգ և քայքայիչ նյութ, սատանայի ներկ» ։ Ֆրանսիայում Հենրի 4-րդը 1609 թվականին մահվան սպառնալիքով արգելեց «կեղծ ու մահացու հնդկական թմրանյութը» ։ Այն արգելված էր Անգլիայում մինչև 1611 թվականը, երբ բրիտանացի առևտրականները հիմնեցին ինդիգոյի իրենց սեփական արտադրությունը և սկսեցին ներկրել Եվրոպա ։
Վիլկեր Անխել
Ակումբային կարիերա
2016 թվականի ամռանը Վիլկերը տեղափոխվել է է Գրոզնիի «Թերեք» ։ Օգոստոսի 14-ին Մոսկվայի «Լոկոմոտիվի» դեմ խաղում նա նշել է իր նորամուտը ՌՖՊԼ-ում՝ հանդիպման երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Ռոդոլֆոյին ։ Օգոստոսի 28-ին «Ռոստովի» դեմ խաղում Անխելն իր առաջին գոլն է խփել ակումբի կազմում ։ 2017 թվականի հունվարին Անխելը Գրոզնիի ակումբի հետ պայմանագիրը երկարաձգել է ևս երկու տարով՝ մինչև 2020/2021 մրցաշրջանի ավարտը ։