cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Շառլ դը Գոլ
ԱՄՆ-ի և ՆԱՏՕ-ի հետ հարաբերությունների խզում
1959 թվականին նախագահը Ալժիրից դուրս բերված հակաօդային պաշտպանությունը, հրթիռային զորքերը և բանակը ֆրանսիական հրամանատարության տակ վերցրեց։ Այս որոշումը, որը միակողմանի էր կայացվել, չէր կարող դուր գալ Էյզենհաուերին, որից հետո նաև նրա իրավահաջորդ Քենեդուն։ Դը Գոլը անընդմեջ նշում էր, որ Ֆրանսիան իրավունք ունի վարվել «որպես սեփական քաղաքականության տեր և անձնական նախաձեռնող»։ Միջուկային զենքի առաջին փորձարկումը, որն իրականացվեց 1960 թվականի փետրվարի 13-ին Սահարա անապատում (1960 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Ֆրանսիայի Ազգային ժողովը ընդունեց որոշում՝ ֆրանսիական բանակը ատոմային զենքով զինելու մասին), սկիզբ դրեց ֆրանսիական մի շարք ատոմային պայթյունների, որոնք հետագայում դադարեցվեցին (1963 թվականին Միջուկային զենքի փորձարկումների արգելման պայմանագրի կնքում Մոսկվայում) Միտտերանի օրոք և կարճ ժամանակով վերականգնվեցին Ժակ Շիրակի օրոք։ Դը Գոլը բազմաթիվ անգամ անձամբ այցելում էր ատոմային օբյեկտներ, հսկայական ուշադրություն դարձնելով ինչպես խաղաղ, այնպես էլ ռազմական նորագույն տեխնոլոգիաների զարգացմանը ։
1965 թվականին, երբ դը Գոլը նախագահ վերընտրվեց, դարձավ ՆԱՏՕ-ի քաղաքականության երկու հարվածների տարի։ Փետրվարի 4-ին գեներալ դը Գոլը հայտարարեց, որ հրաժարվում է դոլարը միջազգային հաշվարկում կիրառել և անցնում է միասնական ոսկու ստանդարտի։ Սեպտեմբերի 9 -ին նախագահն հայտարարեց, որ Ֆրանսիան իրեն չի համարում Հյուսիսատլանտյան բլոկի հետ պարտավորությունների կրող։ 1966 թվականի փետրվարի 21-ին Ֆրանսիան դուրս եկավ ՆԱՏՕ-ի ռազմական կազմակերպությունից, իսկ կազմակերպության գլխամասային գրասենյակը շտապ կերպով Փարիզից տեղափոխվեց Բրյուսել։ Պաշտոնական նոտայում Պոմպիդուի կառավարությունը հայտարարեց երկրից 33 հազար անձնակազմից բաղկացած 29 բազաների էվակուացման մասին ։
Այդ ժամանակներից ի վեր միջազգային քաղաքականության մեջ Ֆրանսիայի պաշտոնական դիրքորոշումը դարձավ հակաամերիկյան։ 1966 թվականին ԽՍՀՄ և Կամբոջա այցելությունների ժամանակ գերներալ դը Գոլը դատապարտել է Հնդկաչինի նկատմամբ, իսկ հետագայում նաև 1967 թվականին Իսրայելի վեցօրյա պատերազմում ԱՄՆ գործունեությունը ։
Քվեբեկի հայտարարություն և դրան հաջորդած սկանդալներ
1967 թվականի հուլիսին դը Գոլը մեկնեց Քվեբեկ, որտեղ տոնվում էր Մոնրեալի հարյուրամյակը «Էքսպո 67» համաշխարհային ցուցահանդեսով։ Հուլիսի 24-ն, Մոնրեալի քաղաքապետարանի պատշգամբից մի մեծ բազմության հետ խոսելով, Դե Գոլը իր ելույթն ավարտելով բացականչեց. «Կեցցե Քվեբեկը», որից հետ ավելացրել է վայրկյանապես հանրահայտ դարձած խոսքերը. «Կեցցե ազատ Քվեբեկը (Vive le Québec libre!) ։ Որին հաջորդեց սկանդալը։ Կանադացի լրատվամիջոցները խստորեն քննադատեցին այդ հայտարարությունը, իսկ Կանադայի վարչապետ Պիրսոնը հայտարարեց, որ «կանադացիները պետք չունեն ազատվելու» ։ Երկու օր անց Դը Գոլը շտապ հեռացավ Կանադայից, առանց Օտտավա մեկնելու ։ Նա հետագայում այլևս երբեք չվերադարձավ Կանադա։
Ելույթը վիրավորեց շատ անգլալեզու կանադացիների և խիստ քննադատության ենթարկվեց նաև Ֆրանսիայում և հանգեցրեց երկու երկրների միջև դիվանագիտական ​​ճեղքման ։ Դը Գոլը և նրա պաշտոնական խորհրդականները հետագայում մի քանի տարբերակներ են առաջարկել, որոնք թույլ կտային սեպարատիզմի մեղադրանքներից խուսափել ։ Դրանց շարքում էր նաև այն, որ դը Գոլը նկատի է ունեցել Քվեբեկի և Կանադայի ազատությունը օտարերկրյա ռազմական բլոկներից ընդհանուր առմամբ (այսինքն, նույն հենց ՆԱՏՕ-ից) ։ Այլ տարբերակներում, որոնք հենվում էին դը Գոլի ելույթի ամբողջ կոնտեքստի վրա, ասվում էր, որ նա նկատի է ունեցել «Դիմադրություն» շարժման քվեբեկյան ընկերներին, ովքեր ամբողջ աշխարհում նացիզմի դեմ պայքար էին մղում։ Այնուամենայնիվ, իրադարձությունը Քվեբեկի ինքնիշխանության շարժման կողմից դիտարկվում էր որպես շրջադարձային պահ, և Քվեբեկի բնակչության շատերի աչքերում շարունակում է մնալ Քվեբեկի պատմության կարևորագույն իրադարձություն ։ Այս կամ այն կերպ երկար ժամանակ այդ միջադեպի վրա էին հենվում Քվեբեկի անկախության կողմնակիցները ։
1967 թվականի նոյեմբերին Revue de la Défense Nationale- ում Ֆրանսիայի գլխավոր շտաբի պետի հոդվածը (որը դե Գոլի կողմից էր ոգեշնչված) առաջացրեց միջազգային սարսափ։ Այնտեղ ասվում էր, որ ֆրանսիական միջուկային ուժը պետք է կարողանա կրակել «բոլոր ուղղություններով», այդ թվում, նույնիսկ, Ամերիկայի, որպես պոտենցիալ թիրախ։ Այս զարմանալի հայտարարությունը մտածված էր որպես Ֆրանսիայի ազգային անկախության հռչակագիր և հակահարված էր Դանի Ռուսկի կողմից նախկինում կատարված նախազգուշացմանը, որ ԱՄՆ հրթիռները կուղղորդվեն Ֆրանսիայի կողմը, եթե փորձեր ձեռնարկվեն ատոմային զենք կիրառել համաձայնեցված պլանից դուրս։ Սակայն դը Գոլի նկատմամբ քննադատությունը աճում էր, քանի որ նա գործում էր միայնակ ։ Դե Գոլի քաղաքականության վերաբերյալ իր մտահոգությունը հնչեցվել է Ժիսկար դ'Էստենը, այն անվանելով «իշխանության միահեծան իրականացում» ։
1969 թվականի հունվարին դը Գոլն այցելեց Բրետան։ Փորձելով օգտագործել իր հորեղբոր հեղինակությունը (որի անունը բրետոներենով հնչում էր Շառլ դը Գոլ), իր ելույթում բրետոներենով գրած նրա Da Varsez Breiz բանաստեղծությունից քառատող հնչեցրեց։
Փարիզում է իմ մարմինը ապրում, Բայց իմ ոգին թռչում է դեպի քեզ Արագաթև թռչնի պես, Հանդիպելու իր հեռու եղբայրներին։
Բանաստեղծության օգտագործումը հանգեցրեց դը Գոլի լսարանի խիստ բացասական արձագանքին, որը խանգարեց լսել նրա խոսքի մնացած մասը։ Ելույթին հետևեցին ազգայնական ակտիվիստներին բրետոնական նացիոնալիզմի մեղադրանքով մի շարք հետապնդումներ։ Ավելի ուշ նրան մեղադրեցին երկակի ստանդարտներում։ Դե Գոլը մեղադրվում էր կեղծավորության մեջ, մի կողմից՝ «ազատ» Քվեբեկին աջակցելով այլ կանադացիների համեմատ լեզվական և էթնիկական տարբերություններ ունենալու համար, մյուս կողմից, բրիտանացիների շրջանային և էթնիկ ազգայնական շարժումը ճնշելու համար, քանի որ ֆրանսերեն լեզվի ավանդույթը տարբերվում էր Կանադայի անգլիացիների գերակշիռ մեծամասնությունից ։
Ֆրանսիա և Եվրոպա. հատուկ հարաբերություններ ԳԴՀ-ի և ԽՍՀՄ-ի հետ
Ի իշխանության սկզբին՝ 1959 թվականի նոյեմբերի 23-ին դը Գոլը հանդես է եկել «Եվրոպա Ատլանտիկայից մինչև Ուրալ» իր հայտնի ելույթով։ Եվրոպայի քաղաքական միության ապագան (Եվրամիության ինտեգրումը հիմնականում ասոցացվում էր հարցի տնտեսական կողմոց) նախագահը տեսնում էր այլընտրանքային «Անգլո-սաքսոնական» ՆԱՏՕ-ն (Եվրոպայի իր հայեցակարգում Մեծ Բրիտանիան չէր ներառվում)։ Եվրոպական միասնականության ստեղծման գործում նա մի շարք փոխզիջումներ արեց, որոնցով բնորոշվեց Ֆրանսիայի ապագա արտաքին քաղաքականության բացառիկությունը մինչև մեր օրերը ։
Դը Գոլի առաջին փոխզիջումը վերաբերում էր 1949 թվականին ձևավորված Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությանը։ Այն արագ վերականգնում էր իր տնտեսական և ռազմական պոտենցիալը, այնուամենայնիվ, ԽՍՀՄ-ի հետ համաձայնության միջոցով իր պետության քաղաքական օրինականացման խիստ կարիք զգալով։ Դը Գոլը կանցլեր Ադենաուերից պարտավորություն վերցրեց՝ հանդես գալ ընդդեմ բրիտանական «Եվրոպական ազատ առևտրի գոտի» պլանի, որով վերցնել էր նախաձեռնությունը Շառլ դը Գոլից, ի դեմս ԽՍՀՄ-ի հետ միջնորդության հարաբերությունների։ 1962 թվականի սեպտեմբերի 4-9-ին Դը Գոլի այցը Արևմտյան Գերմանիա ցնցեց համաշխարհային հանրությանը Գերմանիայի նկատմամբ այդ բաց աջակցությամբ մի մարդու կողմից, ով երկու պատերազմներում կռվել էր նրա դեմ։ Սակայն դա առաջին քայլն էր երկրների հաշտեցման և եվրոպական միասնականության ստեղծման գործում ։
Երկրորդը փոխզիջումը պայմանավորված էր այն հանգամանքի հետ, որ ՆԱՏՕ-ի դեմ պայքարում գեներալի համար բնական էր ԽՍՀՄ-ի աջակցությունը, որին նա համարում էր ոչ այնքան որպես «կոմունիստական ​​տոտալիտար կայսրության» երկիր, այլ որպես «հավերժական Ռուսաստան» (տես՝ դիվանագիտական ​​հարաբերությունների հաստատումը «Ազատ Ֆրանսիայի» և 1941-1942 թվականների ԽՍՀՄ-ի ղեկավարության միջև, 1944 թվականի այցելությունը, որը հետապնդում էր նույն նպատակը՝ բացառել ամերիկացիների կողմից հետպատերազմյան Ֆրանսիայում իշխանության բռնազավթումը)։ Կոմունիզմի նկատմամբ Դե Գոլի անձնական հակակրանքը մղվեց երկրորդ պլան հանուն երկրի ազգային շահերի։ 1964 թվականին երկու երկրները կնքեցին առևտրային համաձայնագիր, որին հաջորդեց գիտական ​​և տեխնիկական համագործակցության մասին համաձայնագիրը։ 1966 թվականին ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի նախագահության նախագահի Նիկոլայ Պոդգորնիի հրավերով դե Գոլը պաշտոնական այց կատարեց ԽՍՀՄ (1966 թվականի հունիսի 20 - հուլիսի 1) ։ Նախագահը մայրաքաղաք այցելությունից բացի ողավ Լենինգրադում, Կիևում, Վոլգոգրադում և Նովոսիբիրսկում, որտեղ նա այցելեց նորաստեղծ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի սիբիրյան մասնաճյուղը, որը գտնվում էր Նովսիբիրսկի ակադեմիական քաղաքում։ Այցի քաղաքական հաջողությունը ներառում էր քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կապերի ընդլայնման մասին պայմանագրի կնքումը։ Երկու կողմերն էլ դատապարտեցին Վիետնամ ներքին գործերին ամերիկյան միջամտությունը և հիմնադրեցին հատուկ քաղաքական ֆրանս-ռուսական հանձնաժողով։ Նույնիսկ համաձայնություն ստեղծվեց Կրեմլի և Ելիսեյան պալատի միջև հաղորդակցության ուղիղ կապի գիծ ստեղծելու մասին։
Դե Գոլի վարչակազմի ճգնաժամ. 1968 թվական
Դը Գոլի հեղինակության կորստի կարևոր պատճառներից էր նրա սոցիալ-տնտեսական քաղաքականությունը։ Աճող ազդեցությունը ներքին մենաշնորհների, ագրարային բարեփոխումները, որի հետևանքով մի մեծ թվով գյուղացիական տնտեսություններ վերացան, վերջապես, սպառազինությունների մրցավազքը հանգեցրեց այն բանին, որ երկրի կենսամակարդակը ոչ միայն չի բարելավվեց, այլև շատ դեպքերում ավելի ցածրացավ (կառավարությունը ինքնասահմանափակումնե անելու կոչեր սկսել էր անել 1963 թվականից)։ Վերջապես, աստիճանաբար աճում էր դը Գոլի անձի նկատմամաբ դժգոհությունը։ Հեռուստատեսությունն ու ռադիոն իշխանության ազդեցությանն էին ենթարկվում, այսինքն կառավարությունը ուղղակիորեն ազդում է հեռարձակվող նորությունների վրա։ Միայն տպագիր մամուլն էր ազատ։ Բազմաթիվ առումներով  գոլիստական կառավարությունը պահպանողական էր, կաթոլիկ և կանայք չկային բարձր քաղաքական պաշտոններում (1968 թվականի մայիսին կառավարությունների նախարարների 100% տղամարդ էին) ։ Շատերի կարծիքով, հատկապես երիտասարդության, նա սկսել էր համարվել ոչ ադեկվատ ավտորիտար և ոչ ժամանակակից քաղաքական գործիչ։ Շատ գործոններ նպաստեցին հասարակության, մասնավորապես ուսանողական երիտասարդության շրջանում ընդհանուր բողոքի։ Դը Գոլի վարչակազմի հեղինակության անկումը խորացրեցին 1968 թվականի մայիսյան դեպքերը Ֆրանսիայում ։
Մայիսյան ապստամբություն
1968 թվականի մայիսի 2-ին Փարիզի Լատինական թաղամասում, որտեղ կան բազմաթիվ բարձրագույն հաստատություններ, Փարիզի համալսարանի ֆակուլտետներ, ուսանողական հանրակացարաններ, բռնկվեց ուսանողական ապստամբություն։ Ուսանողները պահանջում էին բացել սոցիոլոգիայի ֆակուլտետ Փարիզի արվարձանում՝ Նանտեր քաղաքում, որը փակվել էր համանման անկարգությունների հետևանքով, որը պայմանավորված էր եղել հին, «մեխանիկական» մեթոդներով կրթության դեմ բողոքով և վարչակազմի հետ մի քանի ներքին հակամարտություններով։ Սկսվեցին մեքենաներ հրդեհել։ Սորբոնի շրջակայքում կառուցվեցին բարիկադներ։ Պայքարի մեջ մտան ոստիկանական ուժերըմ, որի դեմ պայքարում մի քանի հարյուր ուսանողներ վիրավորվեցին։ Ապստամբների պահանջներին ավելացրան, իրենց ձերբակալված գործընկերներին ազատ արձակելու և ոստիկանության ուժերը թաղամասից դուրս բերելու պահանջները։ Կառավարությունը չէր համարձակվում բավարարել այդ պահանջները։ Արհմիությունները մեկօրյա գործադուլ հայտարարեցին։ Դը Գոլի դիրքորոշումը կոշտ էր՝   ապստամբների հետ բանակցություններ չեն կարող լինել։ Վարչապետ Պոմպիդուն առաջարկեց բացել Սորբոնի համալսարանը և բավարարել ուսանողների պահանջները։ Բայց որոշում կայացնելու պահն արդեն բաց էր թողնված։
Մայիս 13-ին արհեստակցական միությունները դիմակայել հսկայական ցույցով, անցնելով ամբողջ Փարիզով։ Տասը տարի էր անցել այն օրից, երբ Ալժիրի խռովութեան ալիքի ներքո դը Գոլը հայտարարել էր իշխանությունը ստանձնելու իր պատրաստակամությունը։ Ցուցարարների կարգախոսներում սկսեցին հնչել. «Դը Գոլին արխիվացնել!»,«Ցտեսություն, դը Գոլ», «13.05.58-13.05.68 - ժամանակն է հեռանալ, Շառլ!»։ Անարխիստական ​​ուսանողները լցվեցին Սորբոնի համալսարան։ Գործադուլը ոչ միայն չէր դադարում, այլև անժամկետ էր դարձել։ 10 միլիոն մարդ ամբողջ երկրում գործադուլ էր սկսել։ Երկրի տնտեսությունը կաթվածահար էր։ Բոլորը արդեն մոռացել էին ուսանողների մասին, որոնցից ամեն ինչ սկսվել էր։ Աշխատողները պահանջում էին քառասուն-ժամյա աշխատանքային շաբաթ և նվազագույն աշխատավարձը բարձրացնել հասնելով 1000 ֆրանկի։ Մայիսի 24-ին նախագահը հանդես եկավ հեռուստատեսությամբ։ Նա ասում էր, որ «երկիրը գտնվում է քաղաքացիական պատերազմի եզրին», և որ նախագահին հանրաքվեի միջոցով պետք է տրամադրել լայն մանդատ «նորանալու» համար (rennouveau), ընդ որում, վերջին հայեցակարգը կոնկրետացված չէր ։
Դե Գոլն ինքնավստահ չէր։ Մայիսի 29-ին Պոմպիդուն իր կաբինետի նիստ անցկացրեց։ Հանդիպման ժամանակ, սպասում էին դը Գոլին, բայց ցնցված է վարչապետն իմացավ, որ նախագահը Ելիսեյան պալատից վերցնելով արխիվները, մեկնել է Կոլոմբե։ Իսկ երեկոյան, նախարարներին հայտնի է դառնում, որ գեներալի ուղղաթիռը վայրէջք չի կատարել Կոլոմբեում։ Նախագահը մեկնել էր Գերմանիայում ֆրանսիական օկուպացիոն ուժերի մոտ՝ Բադեն-Բադեն, և գրեթե անմիջապես վերադարձել էր Փարիզ։ Այս իրավիճակն անհեթեթ էր առնվազն այն փաստով, որ Պոմպիդուն երկրի ղեկավարին գտնելու համար ստիպված էր դիմել հակաօդային պաշտպանության օգնությանը ։
Մայիսի 30-ին դը Գոլը Ելիսեյան պալատում հանդես եկավ իր հերթական ռադիո ելույթով։ Նա հայտարարեց, որ չի լքելու իր պաշտոնը, ցրում է Ազգային ժողովը և արտահերթ ընտրություններ է նշանակում։ Դե Գոլն իր կյանքում կիրառեց «ապստամբությանը» վերջ տալու մի վերջին կոշտ միջոցը։ 1968 թվականի հունիսի 23-30-ին անցկացված Խորհրդարանական ընտրությունները գոլիստներին 73,8 % ձայն բերեցին Ազգային ժողովում։ Դա առաջին անգամ էր, որ Ստորին պալատում մեկ կուսակցություն էր կազմում խորհրդարանական մեծամասնություն, իսկ ֆրանսիացիների մեծամասնությունը ձայնը տվել էր գեներալ Դը Գոլին։
Նրա կուսակցությունը հաղթեց 487 տեղերից 352-ը, սակայն դե Գոլն անձնական համակրանք չէր վայելում հասարակության մեջ։ Ճգնաժամից անմիջապես հետո անցկացված հարցումները ցույց տվեցին, որ մեծ մասը երկրում նրան համարում էր շատ հին, շատ եսակենտրոն, նույնպես ավտորիտար, չափազանց պահպանողական, և չափազանց հակաամերիկյան ։
Դը Գոլի քաղաքական գործունեությունն ավարտվեց 1969 թվականին։ Նա նախաձեռնեց սենատի վերակառուցման և երկրի վարչատարածքային կառուցվածքի բարեփոխման հնրաքվե, որում պարտություն կրեց ։
Մահափորձեր
Ոչ մի նախագահի նկատմամբ այդքան մահափորձ չի կատարվել, որքան դը Գոլի։ Նրա հանդեպ 32 մահափորձ է կազմակերպվել, և ամեն անգամ այդ «հաջողակ սատանային» հաջողվում էր անվնաս մնալ ։
Նախադրյալներ
Դը Գոլը իշխանության եկավ Ֆրանսիայի ալժիրյան դեպարտամենտներին աջակցելու նպատակով (որոնք ստեղծվել էին 1848 թվականին), որպես «Ֆրանսիայի անբաժան մաս»։ Սակայն 1959 թվականին նա կտրուկ փոխեց իր քաղաքականությունը և սկսեց ձգտել Ալժիրի անջատմանը։ Զինվորական սպաների մեծամասնությունը և նույնիսկ Դը Գոլի մտերիմ համախոհներից մի քանիսն արտահայտեցին Ալժիրի նկատմամբ իրենց անհամաձայնությունը նախագահի քաղաքականության վերաբերյալ։ Ինքնորոշման երկու հանրաքվե իրականացվեց. առաջինը 1961 թվականին և երկրորդը՝ 1962 թվականի ապրիլի 8-ին։ Վերջինը հայտնի է որպես Էվիանի համաձայնագրերի ֆրանսիական հանրաքվե և հակասում էր Ֆրանսիական սահմանադրության 3-րդ կետին, քանի որ Ալժիրի բնակիչները չէին մասնակցելու այդ հանրաքվեին։
Բաստիեն Տիրին Դը Գոլի նկատմամբ իրականացրել է մի քանի մահափորձ, որոնցից ամենաաղմկոտը 1962 թվականի օգոստոսի 22-ի մահափորձն էր։ Իր անձնական ավտոմեքենայի վրա, որտեղ նստած էին գեներալն ու նրա տիկինը, կրակ բացեցին 15 ինքնաձիգավորների խումբը։ Հանելուկ է, թե ամուսիններն ինչպես էին ողջ մնացել։ Դը Գոլն այդ հանելուկը բացատրել է իր Citroën DS ավտոմեքենայի ամրությամբ. հրաձգությունից երկու ծակված անվադողերով անգամ գեներալի վարորդին հաջողվել էր մեծ արագությամբ սլանալ դեպքի վայրից ։
Բայց դը Գոլը ոչ այնքան մահափորձի փաստից էր վրդովված (նա արդեն սովորել էր դրանց և համարում էր նախագահության անխուսափելի մասը), որքան նրանից, որ ավազակախմբի ղեկավարը՝ ֆրանսիական բանակի փոխգնդապետ Ժան Բաստիեն Տիրին, վրիպել էր։ Նրա բանակի պաշտոնաթող սպան կրակել չգիտեր։ Դը Գոլն անձամբ ստորագրեց նրա մահապատժի դատավճիռը։ 1963 թվականի մարտի 11-ի կայացած Ժան Բաստիեն Տիրիի մահապատիժը Ֆրանսիայի պատմության մեջ վերջին մահապատիժն է եղել ։
Անդրադարձ արվեստում
1962 թվականի օգոստոսի մահափորձի մասին է անգլիացի գրող Ֆրեդերիկ Ֆորսայթի «Շնագայլի օրը» վեպը (1971), որի հիման վրա նկարահանվել է Ֆրեդ Ցինեմանի համանուն ֆիլմը (1973) և Մայքլ Քեյթոն Ջոնսի «Շնագայլ» ֆիլմը (1997) ։
Քաղաքականությունից հեռանալ ու մահ
Դը Գոլի քաղաքական գործունեությունն ավարտվեց 1969 թվականին, երբ սենատի վերակառուցման և երկրի վարչատարածքային կառուցվածքի բարեփոխման համար իր իսկ նախաձեռնած հանրաքվեում ձախողվեց ։ Նրան համարում էին խիստ ավտորիտար և խիստ հակաամերիկամետ ։ Դը Գոլը առանց վարանելու հրաժարական տվեց և ընդմիշտ հեռացավ քաղաքականության ասպարեզից։
Մեծ ռազմական գործիչն ու քաղաքագետը մահացավ պաշտոնանկությունից մեկ տարի անց։ 1970 թվականի նոյեմբերի 9-ին, Կոլոմբե լե Դյոզ Էգլիզ գյուղում, թղթախաղ խաղալիս նա հանկարծամահ եղավ, չնայած ամուր առողջությանը (մի քանի տարի առաջ շագանակագեղձի վիրահատութուն էր տարել)։ Երեկոյան ժամը 7:40 էր, Նա հեռուստացույց էր դիտում և թղթախաղով էր տարված, երբ հանկարծ բռնեց պարանոցը և ասաց. «Ես այստեղ ցավ եմ զգում», ապա ընկավ։ Կինը կանչեց բժիշկ և տեղական քահանային, բայց մինչև նրանց ժամանելը նա մահացավ արյունատար անոթի զեղումից ։ Կինը խնդրեց, որ հանրությանը չհայտնեն նորությունը նախքան ընտանիքի անդամներին տեղեկացնելը։ Նրա դուստրը Փարիզում էր և անմիջապես իմացավ այդ մասին, սակայն որդին նավատորմում ծառայության մեջ էր և չհաջողվեց նրան հայտնել։ Այնպես որ նախագահ Ջորջ Պոմպիդուն հեռուստատեսությամբ հայտարարեց գեներալի մահվան լուրը դեպքից 18 ժամ անց, հաջորդ օրը առավոտյան ժամը 4-ին։ Նա պարզապես ասաց. «Գեներալ դը Գոլը մահացել է։ Ֆրանսիան այրիացավ» («Le général de Gaulle est mort; la France est veuve.»)։
Դը Գոլը պատվիրել էր, որ իր հուղարկավորությունը տեղի է ունենում Կոլոմբեյում, և ոչ մի նախագահ կամ նախարար չմասնակցի իր հուղարկավորությանը, միայն նրա Compagnons de la Libération ։ Չնայած իր ցանկությանը, ժամանել էին օտարերկրացիներ, ովքեր ցանկանում էին դը Գոլիին հրաժեշտ տալ։ Այնպես որ Պոմպիդուն ստիպված էր կազմակերպել հատուկ հուղարկավորություն, Փարիզի Աստվածամոր տաճարում, որը միաժամանակ տեղի ունեցավ իր իսկական թաղման ժամանակ։ Միակ ուշագրավ անձը ով բացակա էր, դա Կանադայի վարչապետ Պիեռ Թրուդուան էր, որը, թերևս, դեռևս բարկացած էր 1967-ի այցի ընթացքում դը Գոլի «Vive le Quebec libre» բացականչությունից ։
1970 թվականի նոյեմբերի 12-ին տեղի ունեցած հուղարկավորությունը Ֆրանսիայի պատմության ամենախոշոր իրադարձությունն է եղել։ Հարյուր հազարավոր ֆրանսիացիներ են մասնակցել, որոնցից շատերը վերմակներով և ուտելիքի զամբյուղներով էին եկել, ինչպես նաև հազարավոր մեքենաներ կայանել էին ճանապարհներին և դաշտերում։ Հատուկ գնացքներ էին տրամադրվել արարողությանը մասնակցել ցանկացողների համար ։ Գեներալը եկեղեցի է փոխադրվել զրահապատ հետախուզության մեքենայի վրա։ Շառլ դը Գոլի մարմինը թավել է նրա դուստր Աննայի կողքին։ Երբ նրան գետնին էին իջեցնում, Փարիզի Աստվածամոր տաճարից սկսած Ֆրանսիայի բոլոր եկեղեցիների զանգերը հնչեցվել են ։
Դը Գոլը պահանջով նրա գերեզմանաքարը կրում է իր անունը և նրա ծննդյան և մահվան տարեթիվը։. «Շարլ դը Գոլ, 1890-1970» ։ Հուղարկավորության ծառայության ժամանակ Նախագահ Պոմպիդուն ասել է. «Դե Գոլը Ֆրանսիային տվեց իր կառավարման ինստիտուտները, նրա անկախությունը և նրա տեղը աշխարհում»։ Անդրե Մալրոն, գրող և մտավորական, ով դը Գոլի օրոք մշակույթի նախարար էր, նրան անվանել է «երեկ չէ առաջին օրվա և վաղը չէ մյուս օրվա մարդ»։ Դը Գոլի ընտանիքը La Boisserie նստավայրը վերածել է հիմնադրամի։ Ներկայումս այնտեղ գտնվում է Շառլ դը Գոլի թանգարանը։
Հետաքրքիր փաստեր
Դը Գոլն իրական պատճառներով հպարտ էր իր խորը արմատներով. նրա նախնիներից շատերը հայտնի ուսուցիչներ և փիլիսոփաներ են եղել, իսկ նրանցից մեկը՝ Ժեգան դը Գոլը, Ժաննա դ'Արկի ապստամբության մասնակից է եղել։ Շատերը, այդ թվում նաև Ուինսթոն Չերչիլը, հետագայում Գոլին հեգնում էին, ասելով, որ տառապում է «Ժաննա դ'Արկի բարդույթով»։
Նա կանոնավոր կերպով վարժեցնում էր իր հիշողությունը, ինչի շնորհիվ հետագայում շլացրել է իր շրջապատին՝ անգիր հիշելով 30-40 էջանոց տեքստեր և անփոփոխ արտասանելով նախորդ օրը լսած ելույթը ։
Դը Գոլի զվարճանքներից էր բառերը հետևից առաջ արտաբերել։ Ֆրանսերեն ուղղագրության համար դա շատ ավելի բարդ է, քան ռուսերենով կամ անգլերենով, բայց Շառլն առանց դժվարության կարողանում էր երկար արտահայտություններով այդպես խոսել։
Դպրոցում նա հետաքրքրված է եղել ընդամենը չորս առարկաներով՝ փիլիսոփայություն, գրականություն, պատմություն և ռազմական գործ։ Մարտական արվեստի նկատմամբ ձգողությունն էլ նրան տարավ Սեն Սիր, որտեղ գտնվում էր Ռազմական ակադեմիան։ Դը Գոլի աշխահայացքի վրա ազդել են ֆրանսիացի փիլիսոփաներ Անրի Բերգսոնը և Էմիլ Բուտրուն, գրող Մորիս Բարեսը և բանաստեղծ Շառլ Պեգիը։ Դեռևս միջպատերազմական շրջանում նա հանդես է եկել որպես ուժեղ ազգային պետության և ուժեղ գործադիր իշխանության գաղափարի կողմնակից։ Առավել մեծ է եղել Անրի Բերգսոնի փիլիսոփայության ազդեցությունը։ Վերջինիս ուսմունքից դը Գոլին գրավել են երկու հիմնական կողմերը, որոնք հետագայում ձևավորել են դը Գոլի ոչ միայն ընդհանուր աշխարհայացքը, այլ նաև գործնականորեն առօրյա կյանքում։ Դրանք էին.
Պատմաբանները Նապոլեոնին և Շառլ գը Գոլին համարում են 19-րդ և 20-րդ դարերի Ֆրանսիայի բարձրագույն առաջնորդներ ։
Սոցիալիստ նախագահ Ֆրանսուա Միտերանի մահվան 10-րդ տարեդարձի շրջանակներում կատարված 2005 թվականի հարցումների համաձայն, հարցվածների 35 տոկոսը նշել է, որ ամենալավ ֆրանսիացի նախագահը եղել է Միտերանը, որին հաջորդում է Շառլ դը Գոլը (30 տոկոս), ապա Ժակ Շիրակը (12 տոկոս)։ Չորս տարի անց մեկ այլ հարցում ցույց տվեց, որ ֆրանսիացիների 87 տոկոսը դրական է գնահատում դը Գոլի նախագահությունը։
Դը Գոլի պատվին հուշարձաններ են տեղադրվել Վարշավայում, Մոսկվայում, Բուխարեստում և Քվեբեկում։ Ալժիրի առաջին նախագահ Ահմեդ բեն Բելլան ասել է, որ Դը Գոլը «զինվորական առաջնորդ էր, որը մեզ բերեց ամենածանր հարվածները» Ալժիրի անկախությունից առաջ, բայց ավելի «հեռուն էր տեսնում», քան այլ քաղաքական գործիչներ, և «բազմակողմանի մտահորիզոն, որը շատ հաճախ բացակայում է ներկայիս ղեկավարների մոտ» ։ Սենեգալի առաջին նախագահ Լեոպոլդ Սեդար Սենգորը հայտարարել է, արևմտյան առաջնորդներից քչերը կարող են պարծենալ նրանով, որ իրենց կյանքը վտանգել են գաղութներին անկախության տալու համար։
Ֆրանսիայի խոշորագույն միջազգային օդանավակայանը, որը գտնվում է Փարիզից դուրս՝ Ռոիսիում (Roissy-en-France), կոչվում է ի պատիվ Շառլ դե Գոլի օդանավակայան։ Ֆրանսիայի միջուկային սպառազինության ավիակիրը կոչվում է նաև նրա անունով ։
Նշումներ
<references group="Ն">
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նախագահներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Անձինք մետաղադրամների վրա Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գեներալներ Կատեգորիա:Կուսակցության հիմնադիրներ Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բանակի սպաներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հակակոմունիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի սպաներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի զորավարներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Վիկտորիանական թագավորական շղթայի ասպետներ
Կավասո Նուովո
Կավասո Նուովո (Cavasso Nuovo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզում՝ Պարդենոնե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1620, բնակչության խտություն՝ 140 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 10 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33092։ Հեռախոսային կոդ՝ 0427։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մասոնության պատմությունը Հայաստանում
Մասոնությունը Հայաստանում, Հայաստանի հասարակական կյանքի երևույթ, որը առաջացել է 19-րդ դարի կեսին։
Պատմություն
1860-ական թվականներին հայ կյանքի մեջ եղել են ոչ միայն զուտ հայ ազգային գաղափարախոսական, այլև համամարդկային բարոյափիլիսոփայական հոսանքներ։ Հայկական մասոնական կամ ազատ որմնադրական առաջին օթյակները հիմնվել են հայ որմնադիրների կողմից 1860-ականներին Պոլսում, Զմյուռնիայում և Եփրատի հովտում։
Տիգրան № 1014 օթյակ
Առաջին հայկական օթյակը՝ «Տիգրան № 1014»-ը հիմնվել է Զմյուռնիայում Անգլիայի Մայր Օթյակի հովանու ներքո 1864 թվականի ապրիլի 29-ին։ Իր սկզբնավորումից մինչև լուծարումը «Տիգրան» օթյակը ունեցել է 118 անդամ, որոնցից 108-ը՝ հայ, 7-ը՝ թուրք, 3-ը՝ հույն։ «Տիգրան» օթյակի աշխատանքները շարունակվեցին 12 տարի և դադարեցին թուրքերի սնուցած թշնամության հետևանքով։ Նրա արտոնագիրը հանձնվեց Զմյուռնիայի անգլիական «Հոմերոս № 806 Օթյակ»-ի Գերհարգելի Վարպետին։ Տիգրան № 1014 հայկական օթյակը Անգլիայի Մայր Օթյակի ցանկերի միջից վերջնականապես ջնջվեց 1894 թվականի հունիսի 6-ին։
Սեր օթյակ
Երկրորդ հայկական օթյակը «Սեր» օթյակն է, որը յուրահատուկ էր ոչ միայն հայ, այլև համաշխարհային որմնադրության պատմության մեջ։ Այս օթյակը հիմնվեց 1866 թվականի մայիսի 7-ին Կ. Պոլսում և գտնվում էր Ֆրանսիայի Մեծ Արևելքի ենթակայության տակ։ Այս օթյակի աշխատանքները իր հիմնադրումից ի վեր կատարվել են հայերենով։ Այս օթյակը կանոնավորապես գործել է 1866-1890 թվականներին, այսինքն՝ 24 տարի։ 1890-1894 թվականներին «Սեր» օթյակը ստիպված էր դադարեցնել իր աշխատանքները։ 1868 թվականին օթյակը ուներ 64 անդամ, իսկ 1869 թվականին անդամների թիվը հասավ 80-ի։
Եփրատ № 1078 օթյակ
Հայկական երրորդ օթյակը՝ «Եփրատ № 1078»-ը հիմնվել է 1909 թվականին՝ Խարբերդ քաղաքում։ Այն ենթակա էր Էդինբուրգի Շոտլանդական Մեծ Օթյակին։ Հիմնադրումից սկսած՝ օթյակի անդամները հավաքվում և իրենց աշխատանքներն էին իրականացնում Սերոբ Վարդապետյանի պալատանման տան սենյակներից մեկում։ Սակայն երբ անդամների թիվը հետզհետե ավելացավ, այդ սենյակը այլևս չկարողացավ բավականեցնել և կանոնավոր շենք կառուցելու կարիք զգացվեց։ Շենքի շինարարությունը նոր էր սկսվել, երբ վրա հասավ թուրքի կործանարար ձեռքը և ավերեց ամեն բան։ Այսպես «Եփրատ № 1078 Օթյակը» շատ կարճ կյանք ունեցավ՝ ընդամենը 6 տարի։
Հայաստան № 1185 օթյակ
Հայկական չորրորդ օթյակը կրկին հիմնվեց Կ. Պոլսում՝ Մադրասի զինադադարի շրջանում՝ 1918 թվականի հոկտեմբերին։ «La Turquie № 1049 Lodge»-ի (Էդինբուրգի Շոտլանդական Մեծ Օթյակին ենթակա) հայ անդամները 1919 թվականի մայիսի 1-ին հիմնեցին «Հայաստան № 1185 Օթյակ»-ը, որը ենթակա էր նույն կենտրոնին։ Այս օթյակը նվիրագործվեց Անգլիայի Մեծ Օթյակին ենթակա «Oriental № 687 Lodge»-ի նախկին Գերհարգելի Վարպետ Փերսի Լիթի կողմից։ Այս հայկական օթյակը 1919 թվականի մինչև 1923 թվականը փայլուն գործունեություն ունեցավ։ 1923 թվականին Զմյուռնիայի թուրքական և հունական դեպքերը գրեթե ընդհատեցին նրա աշխատանքները։ Հայկական այս օթյակի անդամների թիվը հասավ մինչև 125-ի։ «Հայաստան» օթյակը իր որմնադրական աշխատանքները գրեթե դադարեցրեց իր անդամների մեծ մասի հանկարծակի մեկնելու պատճառով։ Այնուհետև օթյակը շարունակեց գործել «Փարոս № 1185 Օթյակ» անվան տակ՝ մշտապես ենթակա լինելով Էդինբուրգի Շոտլանդական Մեծ Օթյակին»։
Գրականություն
Կատեգորիա:Մասոնությունը Հայաստանում
Ուկրաինական թատրոն
Ուկրաինական թատրոն, ուկրաինական մշակույթի ճյուղերից մեկը, որի առանձնահատկությունը հանդիսատեսի առաջ դերասանների բեմական գործունեության միջոցով կյանքի գեղարվեստական արտացոլումն է։
Սկզբնավորում և ձևավորում
Կիևի և Լավրյան դպրոցի աշակերտները հրապարակավ արտասանում էին դրամայի առաջին օրինակները (16-17-րդ դարեր)։ Այդ ժամանակ կրոնական դրամայի զարգացման գլխավոր կենտրոններից էին համարվում Լվովյան եղբայրական դպրոցը և Օստրոժյան ակադեմիան։
17-18-րդ դարերում լայն տարածում ստացան տիկնիկային ներկայացումները՝ մարիոնետների թափառական թատրոններ, որոնք կատարում էին սուրբծննդյան դրամաներ և սոցիալ-կենցաղային միջախաղեր։ 1795 թվականին բացվեց Ուկրաինայում առաջին ստացիոնար թատրոնը Լվովում՝ ճիզվիտների նախկին եկեղեցում։ Դնեպրի շրջակայքում, որտեղ առաջին թատերախմբերն ի հայտ էին եկել 18-րդ դարում, մշտական թատրոնի բացումը երկար ձգձգվեց։ Այսպես, Կիևում առաջին մշտական թատրոնը բացվեց 1806 թվականին, Օդեսայում՝ 1809 թվականին, Պոլտավայում՝ 1810 թվականին։
Դասական ուկրաինական դրամատուրգիայի ձևավորումը կապվում է Իվան Կոտլյարևսկու անվան հետ, որը գլխավորում էր Պոլտավայի թատրոնը, իսկ Գրիգորի Կվիտկի-Օսնովյանենկոն նոր ուկրաինական գրականության մեջ գեղարվեստական արձակի հիմնադիրն էր։
19-րդ դարի երկրորդ կեսին Ուկրաինայում տարածում էր գտել սիրողական թատերական շարժումը։ Սիրողական շրջանակներում սկսեցին իրենց գործունեությունը ուկրաինական թատրոնի ականավոր գործիչները՝ դրամատուրգներ և բեմադրիչներ Միխայիլ Ստարիցկին, Մարկ Կրոպիվնիցկին և Իվան Կարպենկո-Կարին։ Թատրոնի արագ զարգացման վաստակը պատկանում է նաև Տոբիլևիչների ականավոր ընտանիքին, որի անդամները հանդես էին գալիս բեմական Իվան Կարպենկո-Կարիի, Նիկոլայ Սադովսկի և Պանաս Սակսգանսկի անուններով։ Նրանցից յուրաքանչյուրը ոչ միայն ստեղծեց իր առանձին թատերախումբը, այլև նշանավոր դերասաններ և ռեժիսորներ էին։ Այդ ժամանակվա ուկրաինական թատրոնի ուղեցույց աստղը Մարիա Զանկովեցկայան էր։
20-րդ դար
Ազգային թատրոնի պատմության նոր շրջանն սկսվեց 1918 թվականին, երբ Կիևում հիմնադրվեցին Պետական դրամատիկական թատրոնը և Լեսյա Կուրբասի և Գնատ Յուրայի «Երիտասարդ թատրոնը»  (1922 թվականից՝ ուկրաինական ժամանակակից «Բերեզիլ» թատրոնը ։ Թատերական բեմում հանդես էին գալիս տաղանդավոր դերասանների աստղաբույլ՝ Ամվրոսի Բուչմա, Մարյան Կրուշելնիցկի, Օլիմպիա Դոբրովոլսկայա, Ալեքսանդր Սերդյուկ, Նատալիա Ուվժի, Յուրի Շումսկի և ուրիշներ։
Կատեգորիա:Ուկրաինայի մշակույթ Կատեգորիա:Ուկրաինայի թատրոն
Ժյուլի Ռեկամյե
Ժյուլետ կամ Ժյուլի Ռեկամյե (Juliette (Julie) Récamier, ամբողջական անունը՝ Ժաննա Ֆրանսուազա Ժյուլի Ադելաիդա (Jeanne Françoise Julie Adélaïde), օրիորդական ազգանունը՝ Բեռնար (Bernard)), հայտնի է որպես մադամ Ռեկամյե, աշխարհիկ տիկին, հայտնի գրական-քաղաքական սալոնի տիրուհի, որն այդ ժամանակներում Փարիզի ինտելեկտուալ կենտրոնն էր։ Նրա անունը դարձել է լավ ճաշակի ու կրթվածության խորհրդանիշ։ Եվրոպական չափանիշներով եղել է «աստղ», որի մասին խոսել են Ռուսաստանում և Անգլիայում, Իտալիայում ու Գերմանիայում։
Կենսագրություն
Ժյուլի Ռեկամյեն (այդ ժամանակ դեռևս Բեռնար) ծնվել է Լիոնում նոտարի ընտանիքում։ 1786 թվականին հոր առաջխաղացման հետ կապված ընտանիքը տեղափոխվել է Փարիզ ։
1793 թվականին, երբ աղջկա 16 տարեկանը դեռ չէր լրացել, նա ամուսնացել է բանկիր Ժակ Ռեկամյեի հետ, որը մեծ էր նրանից 26 տարով։ Ամուսինների միջև հարաբերություններն ավելի շատ ընկերական էին, քան թե սիրային։ Որպես ամուսնական նվեր բանկիրը Ռեկամյեի համար արքայական նախկին ֆինանսների նախարար Նեկկերից գնել է առանձնատուն Փարիզում, որտեղ կինն առաջին անգամ հյուրեր է ընդունել, և այդ այցելություններն սկսել են վերածվել հայտնի սալոնի։
Ժյուլիի հմայքը, նրա խելքը և քաղաքական հայացքները դեպի նրա սալոն էին գրավում տարբեր տարիքների և դիրքերի մարդկանց։ Ռեկամյեի տան հյուրերի անունների ցանկում մշտական էին հայտնի գրող Ռենե դե Շատոբրիանը, որը թունդ սիրահարված էր մադամ Ռեկամյեին, գրող և քննադատ Օգյուստեն Սենտ Բյովը, Ժյուլիի լավագույն ընկերուհի գրող մադամ դե Ստալը, Կամիլ Ժորդանը և շատ ուրիշներ։
Ժյուլիի զարմանալի գեղեցկությունը գրավում էր շատ երկրպագուների, որոնց թվում էին մարշալ Ժան-Բատիստ Բերնադոտը, դուքս Մատյե դե Մոնմորանսի-Լավալը, արքայազն Ավգուստ Պրուսացին, Բենժամեն Կոնստանը, Նապոլեոնի եղբայր Լյուսիեն Բոնապարտը և նույնիսկ իր ընկերուհի մադամ դե Ստալի որդին։ Սակայն Ռեկամյեն նախընտրում էր, հեռավորություն պահելով, պահպանել ընկերությունը, այլ ոչ թե ժամանակավոր երկրպագուներ։
Մադամ Ռեկամյեն չի թաքցրել իր դժգոհությունը պետական նոր քաղաքականությունից։ Նրա սալոնը գրավում էր փոփոխությունների հակառակորդներին և աստիճանաբար վերածվել է Նապոլեոնին ընդդիմադիր քաղաքական կենտրոնի։ Կայսերական ոստիկանությունը մի քանի անգամ փակել է նրա սալոնը։ Ժերմենա դե Ստալի աքսորումից հետո նա շարունակել է կապ պահել հետը, իսկ ավելի ուշ ստորագրվել է Ռեկամյեին՝ մայրաքաղաքից հեռացնելու հրամանը։ Նա տեղափոխվել է ֆրանսիական գավառ, ճանապարհորդել է Իտալիայով և վերադարձել է Փարիզ վերահաստատումից հետո։ 1819 թվականին նա տեղափոխվել է Աբբե-օ-Բուա մենաստան, որտեղ շարունակել է ընդունելություններ կազմակերպել, նրա մոտիկ ընկեր Ռենե դե Շատոբրիանը մնացել է նրա հետ մինչև կյանքի վերջ։
Ժյուլին գրել է հուշեր, սակայն մահից առաջ հրամայել է դրանք ոչնչացնել։ Նա թողել է բազմաթիվ նամակներ, որոնց մի մասը հետագայում տպագրվել է։
Հետաքրքիր փաստեր
Օթոցի տեսակը, որին հենված է մադամ Ռեկամյեն Ժակ Լուի Դավիդի նկարում, հայտնի է դարձել նրա անունով։ Գլխատեղի, մեջքի և արմնկակալի ձևը փոխառնվել է հին հունական կանացի բազկաթոռից։ Մադամ Ռեկամյեի օթոցի հիմնական տարբերակիչ նշանը գլխատեղի S-աձև գիծն է, որը, կախված մոդելից, կարող է ունենալ թեքման տարբեր անկյուններ և կորության աստիճաններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խոլերայից մահացածներ Կատեգորիա:Նամակներ Կատեգորիա:18-րդ դարի գրականություն Կատեգորիա:19-րդ դարի գրականություն Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կանայք Կատեգորիա:Կանայք պատմության մեջ Կատեգորիա:Կեղծանուններ Կատեգորիա:18-րդ դարի եվրոպական նորաձևություն
Հոգեֆիզիոլոգիա
Հոգեֆիզիոլոգիա (psyche - հոգի+ֆիզիոլոգիա), գիտություն, որն ուսումնասիրում է մարդու վարքագծի և հոգեկան գործընթացների ուղեղային ապահովումը։ Այն ֆիզիոլոգիայի և հոգեբանության սահմանագծում առաջացած և հոգեկանի նյութական հիմքը մեկնաբանող բնագավառն է։ Հոգեկանի գործառույթների և ուղեղի փոխհարաբերության խնդիրները մշտապես գրավել են մարդու միտքը։ Ժամանակակից գիտական ուսումնասիրությունները հաստատում են, որ ուղեղը հանդիսանում է հոգեկանի բարձրագույն օրգան։ Ուղեղի նյարդաֆիզիոլոգիական հետազոտությունները, որոնք իրականացվում են գերբարձր տեխնիկական մակարդակում, թույլ են տալիս տարբեր հոգեկան գործընթացների և վարքային գործունեության փոփոխություններում ստանալ ուղեղի աշխատանքի օբյեկտիվ պատկերը։ «Հոգեֆիզիոլոգիա» տերմինը առաջարկել է ֆրանսիացի փիլիսոփա Ն. Մասիսը։
Հետազոտման նպատակ և խնդիրներ
Հոգեֆիզիոլոգիայի հիմնական խնդիրը հոգեկան գործընթացների պատճառների մեկնաբանությունն է՝ դրանց հիմքում ընկած նյարդաֆիզիոլոգիական մեխանիզմների բացահայտման ճանապարհով։
Ժամանակակից հոգեֆիզիոլոգիայում կիրառվում են հետազոտության զանազան մեթոդներ և օբյեկտներ՝ վարքային մակարդակից մինչև մոլեկուլայինը (հոգեֆիզիոլոգիայի վերլուծության տիրույթն է), մարդու և կենդանիների համակեցություններից մինչև մոլեկուլային կառուցվածքները (փորձերի օբյեկտներն են)։
Հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական համակարգերի միջև հարաբերակցության հիմնախնդրի մասին առաջին պատկերացումները կարելի է գտնել Լ.Ս.Վիգոտսկու աշխատանքներում (1920-ականներ), որոնք և որոշեցին հոգեֆիզիոլոգիայի զարգացման հիմնական ուղղությունը։ Ներկայումս հոգեֆիզիոլոգիան օգտագործում է ինչպես կենսաբանական գիտությունների՝ կենսաքիմիայի, կենսաֆիզիկայի, իմունաբանության, գենետիկայի, մոլեկուլային կենսաբանության, այնպես և մաթեմատիկայի ու ֆիզիկայի ամենավերջին նվաճումները։ Այդ պատճառով էլ ժամանակակից հոգեֆիզիոլոգիան կարող է բնորոշվել, որպես նոր գիտություն՝ հոգեկենսաբանություն։
Հոգեֆիզիոլոգիան որոշակի դիրք է գրավում այլ համահունչ գիտությունների շարքում, ինչպիսիք են ֆիզիոլոգիական հոգեբանությունը, բարձրագույն նյարդային գործունեության ֆիզիոլոգիան, նյարդահոգեբանությունը՝ կուտակելով ու ամբողջացնելով այդ գիտությունների հիմնական դրույթները։
Ի տարբերություն ֆիզիոլոգիական հոգեբանության, որի առարկան հոգեկանի հետ կապված առանձին ֆիզիոլոգիական գործառույթների ուսումնասիրությունն է, հոգեֆիզիոլոգիայի ուսումնասիրման առարկան մարդու վարքն է, ընդ որում մարդը համարվում է անկախ փոփոխական, իսկ ֆիզիոլոգիական գործընթացները՝ կախյալ։
Բարձրագույն նյարդային գործունեության (ԲՆԳ) ֆիզիոլոգիան (հիմնադիր՝ Ի.Պ.Պավլով), ինչպես և հոգեֆիզիոլոգիան ուսումնասիրում է վարքի ուղեղային ապահովումը։ Սակայն ԲՆԳ ֆիզիոլոգիայի ուսումնասիրության ոլորտը ներառում է ֆենոտիպային վարքի ձևավորման ֆիզիոլոգիական մեխանիզմները՝ զուգորդական ուսուցման հիման վրա։
Նյարդահոգեբանությունը (հիմնադիր՝ Ա.Ռ.Լուրիա) ձևավորվել է մի քանի հարակից գիտությունների (հոգեբանություն, բժշկագիտություն՝ նյարդավիրաբուժություն, նյարդաբանություն) սահմանագծում։ Ի տարբերություն հոգեֆիզիոլոգիայի՝ ուղղված է բարձրագույն հոգեկան գործընթացների ուղեղային մեխանիզմների ուսումնասիրմանը՝ գլխուղեղի տեղային վնասվածքների վերաբերյալ փաստերի հիման վրա։
Հոգեֆիզիոլոգիան ուսումնասիրություններում լայնորեն կիրառվում են ինչպես դասական մեթոդները, այնպես էլ գիտատեխնիկական նորագույն նվաճումները։ ԷՈւԳ մեթոդը հնարավորություն տվեց ներթափանցել հոգեկան գործընթացների և վարքի հիմքում ընկած նուրբ ֆիզիոլոգիական մեխանիզմների մեջ։ Միկրոէլեկտրոդային մեթոդով գլխուղեղի տարբեր գոյացությունների ուսումնասիրությունները բջջային մակարդակում ցույց տվեցին, որ հոգեկան գործընթացների ձևավորումը ունի իր մոլեկուլային հիմքը։ Ներկայումս առանձնացվել են նեյրոնների նոր դասեր, որոնք յուրահատուկ կերպով կապված են հոգեկան տարբեր գործընթացների հետ։ Գլխուղեղում այդ նեյրոնների հայտնաբերումը թույլ տվեց հասկանալ վարքի նեյրոնային մեխանիզմները։
Բնագավառներ
Բացի վերը նշված բաժիններից, ընդհանուր հոգեֆիզիոլոգիան ներառում է նաև հիշողության, ուսուցման, սթրեսի, գիտակցության, քնի և այլնի հոգեֆիզիոլոգիան։
Պատմություն
Գիտության շրջանակներում հոգեֆիզիոլոգիայի առանձնացումը հնարավոր դարձավ շնորհիվ հոգեբանության մեջ փորձարարական մեթոդի ներմուծման՝ գերմանացի հոգեբան Վ. Վունդտի կողմից։ Նա այդ ուղղությունն անվանեց ֆիզիոլոգիական հոգեբանություն. սա ընկալվում էր որպես հոգեբանական գիտություն, որն ուսումնասիրում էր հոգեկան գործընթացների ֆիզիոլոգիական մեխանիզմները։
1970 թվականին տպագրվեց հոգեֆիզիոլոգիայի ասպարեզում մեծ ներդրում ունեցած կանադացի հոգեբան Պ. Միլների «Ֆիզիոլոգիական հոգեբանություն» դասագիրքը, որում նշված էին նոր տվյալներ ուղեղի կառուցվածքի, գործառնական կազմակերպման սկզբունքների, դրդապատճառների, հույզերի ֆիզիոլոգիական մեխանիզմների, ուղեղի ինքնագրգռման մեթոդների և այլնի վերաբերյալ։ Հանրահայտ դարձավ նաև հիշողության և ուսուցման մեխանիզմների ուսումնասիրման ոլորտում բազմաթիվ հետազոտություններ ծավալած Ռիչարդ Թոմսոնի (1975) «Ֆիզիոլոգիական հոգեբանության ներածություն» դասագիրքը։
«Հոգեֆիզիոլոգիա» վերնագրով առաջին գիտական ամսագիրը լույս է տեսել ԱՄՆ-ում, 1970-ականներին, որտեղ տպագրվում էին միաժամանակ հոգեբանությանն ու ֆիզիոլոգիային վերաբերող աշխատանքներ։ Այդ ժամանակվանից «հոգեֆիզիոլոգիա» տերմինը սկսում է լայնորեն կիրառվել. ստեղծվում է գործնական հիմք հոգեֆիզիոլոգիայի՝ որպես առանձին ճյուղի առանձնացման համար։ Սակայն հոգեֆիզիոլոգիան նոր ուղղության կարգավիճակը պաշտոնապես ստացավ միայն 1982 թվականին մայիսին, երբ Մոնրեալում տեղի ունեցավ հոգեֆիզիոլոգների առաջին միջազգային վեհաժողովը։ Այնտեղ է հիմնադրվել Հոգեֆիզիոլոգիական միջազգային կազմակերպությունը (International Oragization of Psychophysiology - IOP)։ Հոգեֆիզիոլոգիական միջազգային կազմակերպությունը ներկայացված է Միացյալ ազգերի կազմակերպությունում, որի հիմնական խնդիրը միջազգային համագործակցության զարգացումն է։
Հոգեֆիզիոլոգիայի ինտենսիվ զարգացմանը նպաստեց նաև այն փաստը, որ ուղեղի հետազոտման միջազգային կազմակերպությունը 20-րդ դարի վերջին տասնամյակը հռչակեց որպես «Ուղեղի տասնամյակ»։ Այդ ծրագրի սահմաններում անցկացվեցին ուղեղի և նրա աշխատանքի սկզբունքներին վերաբերող գիտելիքների բոլոր տեսակետների ամբողջացմանն ուղղված համալիր հետազոտություններ։ Հոգեֆիզիոլոգիայի ուսումնասիրման առարկայի հարցի շուրջ քննարկման ընթացքում արվել են տարբեր առաջարկություններ, այդ թվում նաև այն, որ մարդկանց հետ անցկացվող հոգեֆիզիոլոգիական հետազոտություններում անհրաժեշտ է կիրառել միայն ոչ ինվազիոն (մաշկի մակերեսից ներս չթափանցող) մեթոդներ։ Քննարկումներ արդյունքում հոգեֆիզիոլոգիայի ուսումնասիրման առարկա պաշտոնապես համարվեց հոգեկան գործընթացների ու վիճակների ֆիզիոլոգիական մեխանիզմների ուսումնասիրումը մակրոմակարդակում։ Սակայն հետագայում գիտության զարգացումը հանգեցրեց նաև միկրոմակարդակում իրականցավող ուսումնասիրությունների ներառմանը։ Արդյունքում հոգեֆիզիոլոգների գիտական հետաքրքրությունների ոլորտի մեջ մտան այնպիսի հիմնախնդիրներ, ինչպիսիք են ընկալման, հիշողության ու ուսուցման, դրդապատճառների ու հույզերի, մտածողության ու խոսքի, գիտակցության ու քնի նեյրոնային մեխանիզմները։
Հոգեֆիզիոլոգիան Հայաստանում
Երևանի պետական համալսարանում «Հոգեֆիզիոլոգիա» առարկայից դասախոսություններ կարդացվել են սկսած 1979 թվականից։ Դասախոսությունների համար նյութ են հանդիսացել Պ. Միլների «Ֆիզիոլոգիական հոգեբանություն», Ն. Պ. Բեխտերևայի «Մարդու ուղեղի գործունեության մեխանիզմները.Մարդու նյարդաֆիզիոլոգիա», Ա. Ռ. Լուրիայի «Նյարդահոգեբանություն», Ջ. Հեսետի «Հոգեֆիզիոլոգիայի ներածություն», Չ. Շահասի «Մարդու հրահրված պոտենցիալները նորմայում և պաթոլոգիայում», Ֆ. Բլյում և ուրիշ. «Ուղեղ, բանականություն, վարքագիծ», Յու. Ի. Ալեքսանդրովի խմբագրությամբ «Հոգեֆիզիոլոգիա», Ն. Ն. Դանիլովայի «Հոգեֆիզիոլոգիա», Ռ. Կոմերի «Վարքագծի ախտաֆիզիոլոգիա. հոգեկանի խանգարումները և ախտաբանությունը» և այլ աշխատանքներ ։
Հայերեն լեզվով հոգեֆիզիոլոգիայի առաջին դասագիրքը հանդիսանում է Վ. Հ. Գրիգորյանի «Հոգեֆիզիոլոգիա» աշխատությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոգեֆիզիոլոգիա Կատեգորիա:Նեյրոհոգեբանություն
Մանկուվ (գետ)
Մանկուվ, գետ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Գեղամա լեռների Մանկունք գագաթի արևելյան լանջից և Լեռնակերտ գյուղից 8 կմ հարավ-արևմուտքում աջից միախառնվում Քարաձի գետին։ Երկարությունը՝ 12 կմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Քարաձի գետի վտակներ
Գրիգոր Երեցփոխյան
Գրիգոր Երեցփոխյան, հայ դրամատուրգ։
Կենսագրություն
Մահացել է 1884 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Մայանո
Մայանո (Majano), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 6056 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 210 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 28 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0432։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
PageDefrag
PageDefrag, անվճար ծրագիր նախատեսված 32 բիթային Microsoft Windows օպերացիոն համակարգի համար։ Ծրագիրը մշակվել է Sysinternals-ի կողմից, իսկ հետո ձեռք է բերվել Microsoft Corporation-ի կողմից։
PageDefrag-ը նախատեսված է համակարգի գրանցամատյանի ֆայլերի դեֆրագմենտանցիայի, վիրտուալ հիշողության քնած ռեժիմի համար, որը միանում է այն ժամանակ երբ համակարգը մտնում է քնի ռեժիմ։
PageDefrag-ը ունակ է աշխատել հրամանի տողից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վինդոուզի ծրագրային ապահովում
Նատալյա Գլան
Նատալյա Ալեքսանդրովնա Գլան (ի ծնե՝ Ռժեպիշևսկայա, Ната́лия Алекса́ндровна Глан, ), խորհրդային խորեոգրաֆ, պարուհի, դերասանուհի։ Որպես խորեոգրաֆ 1920-ական թվականներին ստեղծել է էստրադային նոր պար, որում միավորել է շարժումների գրոտեսկային պատկերը կենցաղային ժեստերի հետ։ Աշխատել է իր ժամանակի խոշորագույն թատերական ռեժիսորների հետ, ինչպես Ալեքսանդր Թաիրովը, Վսևոլոդ Մեյերխոլդը, Բորիս Պոկրովսկին։
Կենսագրություն
Նատալյա Ռժեպիշևսկայան ծնվել է 1904 թվականի հունվարի 4-ին (17) Խարկովում, հայտնի ճարտարապետ Ալեքսանդր Ռժեպիշևսկու ընտանիքում ։ Զբաղվել է բազմաթիվ պարային ստուդիաներում, այդ թվում Լև Լուկինի ստուդիայում։ Որպես խորեոգրաֆ Նատալյա Գլանի առաջնելույթը կայացել է 1924 թվականին Ֆրեդերիկ Շոպենի երաժշտությամբ պարային ելույթների համերգային ծրագրով Մոսկվայի Կամերային թատրոնի բեմում։ Իր առաջին բեմադրության մեջ Գլանն օգտագործել է պլաստիկ պարի և էքսցենտրիզմի միջոցները։ Այդ պարերից մի քանիսը հետագայում տեղափոխվել են էստրադա ։
Ընդունելով Նիկոլայ Ֆորեգարի ոճաբանությունը՝ Բեմական արվեստի տեխնիկումի խորեոգրաֆիկ բաժանմունքում կայացած Յուրի Միլյուտինի երաժշտությամբ «Իվան Մալյար և չորս պճնամոլներ» պարային ներկայացման մեջ Նատալյա Գլանը որոշ պարային սատիրիկ, պամֆլետային տեսարաններում ներառել է ժամանակակից փողոցի տեսակներ՝ առևտրականներ, ոստիկաններ, անապաստաններ ։
Նատալյա Գլանը բեմադրել է պարեր Ալեքսանդր Թաիրովի «Ցերեկ և գիշեր» (1926), «Սերը ծփիների տակ» (1926) ներկայացումների համար և ստեղծել է Վլադիմիր Մայակովսկու պիեսի հիման վրա Վսևոլոդ Մեյերխոլդի «Փայտոջիլ» ներկայացման պլաստիկան (1929)։ 1930-ական թվականների սկզբին աշխատել է Մոսկվայի և Լենինգրադի մյուզիք հոլերում։ Գլանը բեմադրել է պարեր «Ինչպես 14-րդ դիվիզան գնաց դրախտ», «Կրկեսի գմբեթի տակ» և այլ ներկայացումների համար ։
Գլանի պարերին, ինչպես նշել է Նատալյա Շերեմետևսկայան, հատուկ են «շարժումների սուր գրոտեսկային պատկերը կենցաղային ժեստերի համադրությամբ»։ Նա «ժխտել է պարային տեխնիկան որպես ինքնանպատակ՝ ձգտելով ենթարկել այն բեմական պատկերավորությանը» ։
1926 թվականին Նատալյա Գլանը գլխավոր դեր է խաղացել իր ամուսին Բորիս Բառնետի առաջին և Ֆյոդոր Օցեպի «Միսս Մենդ» ֆիլմում ։
Ինչպես և իր քույրը՝ Գալինա Շախովսկայան, Նատալյա Գլանը մտերիմ է եղել Լյուբով Օռլովայի հետ ։
Մահացել է 1966 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Մոսկվայում։ Աճյունասափորը թաղվել է Նոր Դոնյան գերեզմանատանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Խորհրդային պարուհիներ Կատեգորիա:Նոր Դոնսկի գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Պարուսույցներ
Ալիանլու (Զանգեզուրի գավառ)
Ալիանլու, գյուղ Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։
1886 թ.-ին ուներ 714 բնակիչ՝ հիմնականում ադրբեջանցիներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Վերակենդանացում
Վերակենդանացում. , բուժական միջոցառումների համալիր, որն անցկացվում է կլինիկական մահվան դեպքում օրգանիզմի վերակենդանացման, դժբախտ պատահարների, հիվանդությունների կամ դրանց բարդությունների հետևանքով կենսական կարևոր օրգանների կորցրած կամ խանգարված ֆունկցիաները վերականգնելու նպատակով։
Վերակենդանացումը բժշկագիտության նոր ճյուղի՝ ոեանիմալոգիայի ուսումնասիրության առարկան է։ Վերջինիս զարգացման հետ կապված, բացի օրգանիզմի վերակենդանացումից, ռեանիմատոլոգիական միջոցառումների մեջ են ընդգրկվել նաև նյութափոխանակության (ջրա-էլեկտրոլիտային, գազային) սուր խանգարումների, արյան շրջանառության, շնչառության, լյարդի և երիկամների ֆունկցիայի սուր անբավարարության դեմ պայքարը, վիրաբուժական միջամտություններից հետո խանգարված ֆունկցիաների վերականգնումը։ Վերակենդանացումը իրականացվում է 2 Փուլով, շնչառության և արյան շրջանառության վերականգնում (անվանում են նաև «սիրտ-թոքային» վերակենդանացում) և հետագա բուժում ետվերակենդանացման շրջանում։ Վերակենդանացում անցկացնելիս հաշվի է առնվում ինչպես հիվանդի կյանքին վտանգ սպառնացող ախտանշախմբերի (սինդրոմներ) և սահմանային (տերմինալ) վիճակների (նախահոգևարք, հոգևարք) բուժման ընդհանուր սկզբունքները (անկախ հիվանդության պատճառներից), այնպես էլ տվյալ ախտաբանական պրոցեսի բնույթը։ Վերակենդանացման նպատակով կիրառում են էլեկտրոնային (մոնիտոր հարմարանքներ, դեֆիբրիլյատոր, էլեկտրախթանիչ և այլն) սարքավորումներ, վիրաբուժական հնարքներ (շնչափողահատում, խոշոր անոթների ֆունկցիա և ձողարկում), դեղամիջոցներ ևն։ Սրտի անուղղակի մերսումը և ոչ ապարատային արհեսաական շնչառությունը կիրառում են բժիշկները և միջին բուժանձնակազմը՝ անկախ մասնագիտացումից, ինչպես նաև բժշկական հատուկ պատրաստություն անցած մարդիկ։ Վերակենդանացման որակյալ օգնություն են ցույց տալիս շտապ բժշկական օգնության աշխատողները։ Օգնությունն ապահովվում է հատուկ սարքավորված մեքենաներով և մասնագիտացված բրիգադների (հակաշոկային, հակաինֆարկտային, թունաբանական ևն) միջոցով։ Վերակենդանացումն իրականացվում է Վերակենդանացման և ինտենսիվ թերապիայի մասնագիտացված բաժանմունքներում, ուր ընդունվում են կյանքին վտանգ սպառնացող ախտաբանական վիճակներում (գլխուղեղի վնասվածքներ, թունավորումներ, ծանր այրվածքներ, սրտամկանի ինֆարկտ, սուր երիկամային անբավարարություն, Փայտացում, ետվիրահատական շրջան) գտնվող հիվանդները։
Կատեգորիա:Բժիշկներ Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Անա Բոտին
Անա Բոտին (Ana Patricia Botín-Sanz de Sautuola O’Shea, ), իսպանացի բանկիր, «Santander» ֆինանսավարկային խմբի տնօրենների խորհրդի նախագահ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Ֆիլադելֆիայի Բրին-Մոր քոլեջի տնտեսագիտության ֆակուլտետը և Հարվարդի համալսարանի մագիստրատուրան։ 1981-1988 թվականներին աշխատել է JP Morgan բանկում, այնուհետև տեղափոխվել է Իսպանիա և սկսել է աշխատել Santander բանկում ։
2013 թվականի հուլիսին ընդգրկվել է Coca Cola ընկերության տնօրենների խորհրդի կազմում ։ Նա աշխատել է բրիտանական Santander մասնաճյուղի գլխավոր տնօրեն, իսկ 2014 թվականին, հոր՝ Էմիլիո Բոտինի մահից հետո, ընտրվել է ընկերության տնօրենների խորհրդի նախագահ ։
Անձնական կյանք
1983 թվականին Բոտինն ամուսնացել է բանկիր Գիլյերմո Մարտինես Մարիատեգի հետ ։ Նրանք ունեն երեք երեխա։
Պոլինյակ (Ծովափնյա Շարանտի գավառ)
Պոլինյակ (Polignac), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառի Ժոնզակի շրջանում։ Մտնում է Մոնլյո լա Գարդ կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17281։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 146 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գուգարաց թեմի երիտասարդական կազմակերպություն
Հայ Առաքելական Եկեղեցու Գուգարաց թեմի երիտասարդական կազմակերպություն