cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջորջ Բայրոն
Ստեղծագործության բնույթ և ազդեցություն
Բայրոնի պոեմներն անգլիական այլ ռոմանտիկների հետ համեմատած ավելի ինքնակենսագրական են։ Նա ավելի քան սրությամբ էր ընկալում ռոմանտիկ իդեալների և իրականության վհատ անհամապատասխանությունը։ Այդ գիտակցումը ոչ միշտ էր նրա մելանխոլիայի և հուսահատության պատճառ դառնում. նրա վերջին ստեղծագործություններում մարդկանց և երևույթների դիմակազերծումը ոչ մի զգացում չեն ներշնչում, բացի հեգնախառն ծաղրանքից ։ Ի տարբերություն շատ ռոմանտիկների՝ Բայրոնը հարգանքով էր վերաբերվում անգլիական կլասիցիզմի ժառանգությանը, բառախաղերին և Ալեքսանդր Փոուփի շնչով սուր սատիրային։ Նրա նախասիրած օկտավան նախատրամադրում էր լիրիկական շեղումների և ընթերցողի հետ խաղերի ։
Վիկտորյայի ժամանակաշրջանի Անգլիայում լորդ Բայրոնը գրեթե մոռացության էր մատնվել. նա ճանաչվածությամբ չէր կարող համեմատվել Կիտսի և Շելլիի հետմահու հաջողության հետ։ «Ո՞վ է այժմ կարդում Բայրոն, նույնիսկ՝ Անգլիայում»։ 1864 թվականին բացականչում է Ֆլոբերը։ Եվրոպայի մայրցամաքային մասում, այդ թվում նաև Ռուսաստանում, բայրոնիզմի գագաթնակետը 1820-ական թվականներն էին, սակայն 19-րդ դարի կեսերին բայրոնյան հերոսը փոքրացավ և դարձավ գերազանցապես զանգվածային և արկածային գրականության մաս։
Բայրոնը և հայերը
1816 թվականին Բայրոնն այցելում է Վենետիկի Սուրբ Ղազար Կղզի, որտեղ նա Մխիթարեան Կարգի վանականների միջոցով ծանոթանում է Հայկական մշակույթին։ Հայր Հ. Ավգերյանի օգնությամբ սովորում է գրաբար և մասնակցում է լեզվի և պատմության վերաբերյալ բազմաթիվ դասախոսությունների։ Բայրոնը նրա հետ հրատարակել է «Քերականութիւն անգղիական և հայերէն» (1817), «Քերականութիւն հայերէն և անգղիական» (1819) դասագրքերը, որոնք կազմելիս նմուշներ է զետեղել հայ հին և միջնադարյան գրականությունից, օգնել «Բառարան անգղիերէն և հայերէն» (1821) գրքի ստեղծմանը և գրել իր նշանավոր «առաջաբանը», ուր բարձրացրել է հայ ժողովրդին թուրքական փաշաների և պարսկական սատրապների բռնակալությունից ազատագրելու խնդիրը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռոմանտիկ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Անգլիացի հայագետներ Կատեգորիա:Հայ ժողովրդի բարեկամներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Ջորջ Բայրոն Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սուրբ Ղազար կղզու միաբանության շրջանավարտներ Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Անգլիացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ Կատեգորիա:Հայագետներ Կատեգորիա:Ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Արտոնագրային իրավունքի մասին պայմանագիր
Արտոնագրային իրավունքի մասին պայմանագիր, ԱԻՄՊ (Patent Law Treaty, PLT), 2000 թվականի հունիսի 1-ին Ժնևում, Շվեյցարիա, ընդունված արտոնագրային իրավունքի վերաբերյալ բազմակողմանի պայմանագիր, որը կնքվել է 53 պետության և միջպետական կազմակերպության՝ Եվրոպական արտոնագրային կազմակերպույթյան միջև։ Պայմանագրի նպատակն է պաշտոնական ընթացակարգերի (ինչպիսիք են՝ արտոնագրի հայտ ներկայացման ամսաթվի պահանջները, արտոնագրային հայտի ձևանմուշը և բովանդակությունը, ներկայացուցչությոնը) ներդաշնակացումը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արտոնագրային իրավունքի պայմանագրեր Կատեգորիա:Մտավոր սեփականության համաշխարհային կազմակերպության պայմանագրեր Կատեգորիա:2000 թվականին կնքված պայմանագրեր Կատեգորիա:2000 Շվեյցարիայում Կատեգորիա:Մոլդովայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ղրղզստանի պայմանագրեր Կատեգորիա:Սլովենիայիա պայմանագրեր Կատեգորիա:Սլովակիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Նիգերիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Դանիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Խորվաթիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ռումինիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Բահրեյնի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ֆինլանդիա պայմանագրեր Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության պայմանագրեր Կատեգորիա:Ուզբեկստանի պայմանագրեր Կատեգորիա:Օմանի պայմանագրեր Կատեգորիա:Շվեդիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Հունգարիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Շվեյցարիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի պայմանագրեր Կատեգորիա:Լիխտենշտայնի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ալբանիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Լատվիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Սերբիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Նիդերլանդների պայմանագրեր Կատեգորիա:Չեռնոգորիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Լիտվայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ղազախստանի պայմանագրեր Կատեգորիա:Բոսնիայի և Հերցեգովինայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Իռլանդիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պայմանագրեր Կատեգորիա:Հայաստանի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ճապոնիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Բելառուսի պայմանագրեր Կատեգորիա:Մակեդոնիայի Հանրապետության պայմանագրեր Կատեգորիա:2005 թվականին ուժի մեջ մտած պայմանագրեր Կատեգորիա:Միջազգային կոնվենցիաներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համաձայնագրեր
Ստեփանակերտի Քերոլայն Քոքսի անվան վերականգնողական կենտրոն
Ստեփանակերտի Քերոլայն Քոքսի անվան վերականգնողական կենտրոն, Արցախում գործող իր տեսակով միակ վերականգնողական կենտրոնը, որը հիմնադրվել է բարոնուհի, Մեծ Բրիտանիայի Լորդերի պալատի անդամ և նախկին փոխխոսնակ Քերոլայն Քոքսի նախաձեռնությամբ ։ Կենտրոնի առաքելությունն է վերականգնողական բուժում ցուցաբերել հաշմանդամություն ունեցող անձանց, ինտեգրել հասարակության հետ, ինչպես նաև նպաստել նրանց ինքնուրույնությանը և անկախությանը։ Կենտրոնն իր տեսակով միակն է տարածաշրջանում, այդ իսկ պատճառով բուժման համար դիմում են տարբեր ֆիզիկական և մտավոր խնդիրներ ունեցող մարդկանց տարբեր խմբեր, առանց տարիքային սահմանափակումների։
Պատմություն
Վերականգնողական կենտրոնը բացվել է բարոնուհի Քերոլայն Քոքսի նախաձեռնությամբ, 1998 թվականին ։ Քանդված շենքը կարճ ժամանակում կարգավորվել և շահագործման է հանձնվել։ 1998-2000 թվականներին այդ շենքը հնարավորինս վերակառուցվել և հարմարեցվել է հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց համար։
Բաժիններ
1999-2000 թվականներին կազմակերպվել են մեկամյա ինտենստիվ դասընթացներ տասերկու բուժքույրերի հետ, որոնք, ստանալով համապատախան կրթություն, սկսել են աշխատել հաշմանդամություն ունեցող մարդկանց  հետ։
2000-2005 թվականներին բուժվողների 70%-ից ավելին պատերազմի հետևանքով հաշմանդամ դարձած անձինք էին, իսկ ներկայումս կենտրոն են հաճախում տարբեր պատճառներով հաշմանդամ դարձած անձինք, անկախ տարիքից և սեռից։ Կենտրոնն ունի 60 աշխատող, որից 25-ը բժշկական մասնագետներ  են, ինչպիսիք են` բժիշկ վերականգնողաբան, վերականգնող թերապիստներ, հոգեբաններ, լոգոպեդներ, բուժքույրեր, սոցիալական աշխատող։  Կենտրոնում  ստեղծվել և գործում են արվեստի խմբակներ` կավագործություն, նկարչություն և մաքրամե։ Վերականգնողական կենտրոնում գործում է նաև տեղեկատվական տեխնոլոգիաների դասարան, որտեղ կենտրոնի բուժվողները կարող են ստանալ համակարգչային գիտելիքներ և օգտվել համացանցից։ Ինչպես նաև, կենտրոնն ունի գրադարան, որից ևս կարող են օգտվել կենտրոնի բուժվողները։
2005 թվականի սեպտեմբերի 12-ին կենտրոնը վերանվանվեց Քերոլայն Քոքսի անունով։
2006 թվականի հուլիսից կենրոնում գործում է նաև ջրաբուժություն ծառայությունը։
2007 թվականին վերականգնողական կենտրոնում բացվել է «Մանկական առողջության կենտրոն», որտեղ հաճախում են 2-7 տարեկան տարբեր մտավոր և ֆիզիկական խնդիրներ ունեցող երեխաներ։ Մանկական առողջության կենտրոնի նպատակն է երեխաներին տալ նախադպրոցական կրթություն, զարգացվածություն, ինչպես նաև` վերականգնողական բուժում։ Կենտրոնը նաև նպատակ ունի ֆիզիկական և մտավոր տարբեր խնդիրներ ունեցող երեխաներին ինտեգրել առողջ հասակակիցների հետ։
Կենտրոնում գործում են հետևյալ ծառայությունները՝ Բժիշկ-վերականգնողաբանի խորհրդատվություն, ֆիզիկական թերապիա, էրգոթերապիա, բոբաթ-նեյրոզարգացողական թերապիա, հոգեբանի և լոգոպեդի ծառայություն, սոցիալական ծառայություն, ջրաբուժություն, սպորտի, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և արվեստի դասընթացներ։ Նշված ծառայություններից օգտվում են կենտրոնում ամբուլատոր, ստացիոնար և ցերեկային ստացոնար բուժում ստացողները։ Վերականգնողական կենտրոնում գործում է նաև կրթական բաժանմունք, որտեղ պատրաստվում և վերապատրաստվում են համապատասխան մասնագետներ, ինչպես կենտրոնի անձնակազմի շարքերը լրացնելու համար, այնպես էլ` ԱՀ տարբեր շրջանների հիվանդանոցների համար։ Այժմ կենտրոնն ունի վերականգնողական բաժանմունքներ Հադրութի, Մարտակերտի և Մարտունու շրջանային հիվանդանոցներում, որոնց առաքելությունն է ֆիզիկական և աշխատանքային թերապիա անցկացնել նշված շրջանների, վերականգնողական բուժման կարիք ունեցող բնակիչների հետ։ Վերականգնողական կենտրոնը ստեղծման օրվանից ունի տնային այցելության բաժանմունք, որը սպասարկում է ունեցող 150-ից ավելի ծանր հաշմանդամություն ունեցող  մարդկանց՝ տնային պայմաններում համապատասխան բուժումը շարունակելու և մեր աջակցությունը ստանալու համար։
Վերակագնողական կենտրոնն ամեն տարի կազմակերպում է տարատեսակ միջոցառումներ բուժվողների մասնակցությամբ, այցելություն Արցախի պատմամշակութային և հանրային վայրեր, ամառային ճամբարներ Սևանա լճի ափին, և այլն։ 2017թ մայիսի 2-ին վերականգնողական կենտրոնին կից սկսել է գործել ցերեկային խնամքի և բուժման կենտրոն, որի նպատակն է բարելավել աուտիզմ և ՄՈՒԿ ախտորոշում ունեցող երեխաների կյանքի որակը։ Կենտրոնում տարեկան բուժում են ստանում ավելի քան 60 երեխա։ Կենտրոնի գործունեությունը  հովանավորվում է ԱՀ Կառավարության, Ջինիշյան Հիշատակի Հիմնադրամի ու Հովարդ Կարագյոզյան ԲԲՀԿ-ի կողմից։ Կենտրոնում աշխատում են հետևյալ մասնագետները՝ լոգոպեդ, հոգեբան, ֆիզիոթերապիստ, էրգոթերապիստ, հատուկ մանկավարժներ և սոցիալական աշխատող։
Մակվիլ
Մակվիլ (Macqueville), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Սեն Ժան դ՛Անժելի շրջանում։ Մտնում է Մատա կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17217։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 296 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Սան Անտոնիո (այլ կիրառումներ)
Սան Անտոնիո, կարող է վերաբերել՝
Սան Դոմինգուս (այլ կիրառումներ)
Սան Դոմինգուս, կարող է վերաբերել՝
Սան Լուիս (այլ կիրառումներ)
Սան Լուիս, կարող է վերաբերել՝
Գորելի Կրեստ
Գորելի Կրեստ (Горелый Крест), գետ Ռուսաստանում, հոսում Վոլգոգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պիչկուրա գետի աջ ափին՝ 22 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմու ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
K-pop Cover Dance Festival
K-pop Cover Dance Festival` համաշխարհային սիրողական պարային մրցույթ, կազմակերպվել է հարավկորեական MBC հեռուստաալիքի օգնությամբ ։ Մրցույթը կոչվում է «cover dance festival», քանի որ մասնակիցները մրցում են կորեական փոփ-երգերի տակ և պարում կրկնօրինակված պարեր ։
Հայտնիություն և մասնակիցների քանակ
2011 թվականին գրանցվել էին 1700 մասնակից 64 երկրներից։ 66 մասնակիցները 10 երկրներից ընտրված էին և հյուրընկալվել էին Հարավային Կորեա մրցույթին մասնակցելու համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պարի մրցույթներ
Կարմասկալիի շրջան
Կարմասկալիի շրջան (Кармаскалинский район, Ҡырмыҫҡалы районы), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Բաշկորտոստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1930 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կարմասկալի ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1751 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 51979 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 29,69 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բաշկորտոստան Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Վերգոն
Վերգոն (Vergons), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպեր գավառում։ Մտնում է Աննո կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Կաստելան։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04236։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 125 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 68 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 43-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 25-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 63,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 59,7 %)։ 43 աշխատունակ բնակիչներից 38-ը աշխատում էին (20 տղամարդ և 18 կին), անաշխատանք էին 5-ը (2 տղամարդ և 3 կին)։ 25 անգործ մարդկանցից 2-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 17-ը թոշակառու, 6-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Պիչկուրա
Պիչկուրա (Пичкура), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլգոգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մոլոկչա գետի ձախ ափին՝ 18 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 43 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմու ավազանային շրջանին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ռիվդու Պլաժ
Ռիվդու Պլաժ (Rivedoux-Plage), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտի գավառի Լա Ռոշելի շրջանում։ Մտնում է Սեն Մարտեն դը Ռե կանտոնի կազմի մեջ։
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի կամ Վիկտորյա Ադելաիդա Մարիա Լուիզա, Թագավորական արքայադուստր (Victoria Adelaide Mary Louisa, Princess Royal  ), Գերմանիայի կայսրուհի և Պրուսիայի թագուհի (1888)։
Ռիվդու Պլաժ
Կոմունայից է սկիզբ առնում երեքկիլոմետրանոց Իլ դը Ռե կամուրջը, որը կղզին միացնում է ցամաքային Ֆրանսիայի հետ։
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Գերմանիայի կայսր Ֆրիդրիխ III-ի կինը։ Նա եղել է Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի թագուհի Վիկտորյայի և Արքայազն Ալբերտի դուստրը, և 1841 թվականին որպես ավագ դուստր ստացել է Թագավորական Արքայադուստր տիտղոսը։ Նա Գերմանիայի կայսր Վիլհելմ II-ի մայրն է։
Վիկտորյան լիբերալ դաստիարակություն է ստացել իր հորից և տասնվեց տարեկանում նրա ձեռքը խնդրել է արքայազն Ֆրիդրիխ Պրուսիացին, ով կիսում էր Վիկտորյայի ընտանիքի լիբերալ հայացքները և հավատում էր, որ Պրուսիան, իսկ ապագայում` Գերմանական կայսրությունը ևս, կդառնա սահմանադրական միապետություն հետևելով բրիտանական օրինակին։ Նման հայացքների և իր անգլիական ծագման համար Վիկտորյան քննադատվելով ենթարկվել է օստրակիզմի Հոհենցոլերններ արքայական տոհմի և Բեռլինի պալատական արքունիքի կողմից։ Այս մեկուսացումը ուժեղացել է 1862 թվականին Օտտո ֆոն Բիսմարկի (առավել համոզված քաղաքական հակառակորդներից մեկը) իշխանության գալուց հետո։
Ռիվդու Պլաժ
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17297։
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Վիկտորյան Պրուսիայի կայսրուհի և թագուհի է եղել ընդամենը մի քանի ամիս, որի ընթացքում նա հնարավորություն է ունեցել ազդել Գերմանական կայսրության քաղաքականության վրա։ Ֆրիդրիխ III-ն իշխանության գալուց ընդամենը 99 օր հետո մահացել է կոկորդի քաղցկեղից, և գահը ժառանգել է նրանց որդին` Վիլհելմ II-ը, որն ի տարբերություն իր ծնողների շատ ավելի պահպանողական հայացքների ուներ։
Ռիվդու Պլաժ
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 2302 մարդ։
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Ամուսնու մահից հետո Վիկտորյան լայնորեն հայտնի է եղել որպես Կայսրուհի Ֆրիդրիխ (Kaiserin Friedrich)։ Այրիացած կայսրուհին բնակություն է հաստատել Թաունուսի ստորոտում գտնվող Կրոնբերգ քաղաքում, որտեղ նա կառուցել է Ֆրիդրիխշոֆ (Schlosshotel Kronberg) ամրոցը,  որն անվանվել է ի պատիվ իր հանգուցյալ ամուսնու։ Կյանքի վերջին տարիներին նա գրեթե լիովին մեկուսացած է եղել հասարակական կյանքից, իսկ կրտսեր դստեր հարսանիքից հետո ավելի մեկուսանալով 1901 թվականին մահացել է կրծքագեղձի քաղցկեղից (մոր մահից մի քանի ամիս անց)։
Ռիվդու Պլաժ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Գրեթե ամբողջությամբ պահպանվել է Վիկտորյայի և նրա ծնողների միջև հեռակա նամակագրությունը։ Վիկտորյա թագուհու և նրա ավագ դստեր 3 777 նամակները և կայսրուհու մոր նրան գրած մոտ 4 000 նամակները պահպանվել և համակարգվել են ։ Դրանք մանրակրկիտ պատկերացում են տալիս 1858-1900 թվականների պրուսական արքունիքի կյանքի մասին։
Ծնունդ և մկրտություն
Արքայադուստր Վիկտորյան ծնվել է 1840 թվականի նոյեմբերի 21-ին, Լոնդոնի Բուքինգհեմյան պալատում։ Նա իր անունը ստացել է ի պատիվ իր մոր՝ Վիկտորյա թագուհու, որը Ջորջ III-ի չորրորդ որդու` արքայազն Էդուարդ Ավգուստ Քենթի դքսի և արքայադուստր Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Զաալֆելդցու միակ ժառանգն էր։ Նրա հայրը Արքայազն Ալբերտն էր, ով երկրորդ և կրտսեր որդին էր Էռնեստ I, Սաքսեն Կոբուրգ Գոթայի դքսի և արքայադուստր Լուիզա Սաքսեն Գոթա Ալտենբուրգցու։
Որպես սուվերենի դուստր, Վիկտորյան ավտոմատ կերպով Բրիտանական արքայադուստր էր Նորին Թագավորական Մեծություն տիտղոսով (HRH The Princess Victoria) և Նորին Գերազանցություն Արքայադուստր Վիկտորյա դիմելաձևով ։ Վիկտորյային մեծարել են Նորին Գերազանցություն Թագավորական Արքայադուստր։ Բացի այդ, նա Միացյալ Թագավորության գահի հավանական ժառանգորդն է համարվել՝ նախքան 1841 թվականի նոյեմբերի 9-ին նրա կրտսեր եղբոր՝ արքայազն Ալբերտի (հետագայում թագավոր Էդուարդ VII) ծնվելը ։ Ընտանիքում նրան անվանում էին, պարզապես, Վիկի կամ Պուսի (փիսո)։
Արքայադուստր Վիկտորյան մկրտվել է Բուկինգհեմյան պալատի Գահասենյակում 1841 թվականի փետրվարի 10-ին Քենթրբերիի արքեպիսկոպոս  Ուիլիամ Հոուլիի ձեռամբ։ Այդ կապակցությամբ է կառուցվել Լիլի (շուշան) շատրվանը պատվիրվել է հատուկ նրա մկրտության առիթով ։
Վիկտորյայի կնքահայրերն են եղել թագուհի Ադելաիդան (նրա մորական պապի քենին), թագավոր Լեոպոլդ I Բելգիացին (մորական տատի եղբայրը և նրա մեծ քեռին), Էռնստ I-ը (հայրական պապը, որի վստահված անձն էր Վելինգթոնի դուքսը, Լորդերի պալատի Տորի կուսակցության առաջնորդը), Սասեքսի դուքս Ավգուստուսը (մայրական պապի եղբայրը), Գլոստերի դքսուհի Մարիան (մայրական պապի քույրը) ու Քենթի դքսուհի Վիկտորյան  (մայրական տատը) ։
Կրթություն
Վիկտորյա և Ալբերտ թագավորական զույգը երեխաներին հնարավորինս լիարժեք կրթություն են տվել։ Ի դեպ, թագուհի Վիկտորյան հետագայում գրել է, որ երբ 18 տարեկանում փոխարինել է իր հորեղբորը` թագավոր Վիլհելմ IV-ին, բավարար պատրաստվածություն չուներ պետական գործերը վարելու համար։ Այն դեպքում, երբ Արքայազն Ալբերտը, ով ծնվել էր Սաքսեն Կոբուրգ Գոթա փոքրիկ դքսությունում, առավել մանրակրկիտ կրթություն է ստացել շնորհիվ իր հորեղբոր` Բելգիայի թագավոր Լեոպոլդ I-ի ։
Վիկտորյայի ծնունդից կարճ ժամանակ անց, Արքայազն Ալբերտը մանրամասն նկարագրությամբ գրել է թագավորական երեխաների հետ առնչություն ունեցողներին վերաբերող խնդիրների և պարտականությունների մասին։ Պահպանվել է 48-էջանոց մի փաստաթուղթ, որը Վիկիի ծնունդից մեկ ու կես տարի անց գրել էր բարոն Ստոկմարը թագավորական զույգի հետ համատեղ և պարունակում է կրթական մանրամասն սկզբունքներ, որոնք պետք է կիրառվեն փոքրիկ արքայազների նկատմամբ։ Այնուամենայնիվ թագավորական զույգը երեխայի կրթության պատշաճ կազմակերպման մասին շատ աղոտ պատկերացումներ ուներ։ Թագուհի Վիկտորյան, օրինակ, գտնում էր, որ այն փաստը, որ իր երեխան օղակներ է ծծում, անբավարար կրթվածության նշան է։ Ըստ գերմանական կայսրուհու կենսագիր Հանա Պակուլայի, արքայադստեր առաջին երկու դայակները հատուկ ընտրություն են անցել։ Տիկին Լիթելտոնը, որը թագավորի բոլոր երեխաների դայակն է եղել, նախկինում երեխաների հետ աշխատելու փորձ ուներ և մանկամսուր էր ղեկավարել։ Երիտասարդ կինը դիվանագիտորեն մեղմել է թագավորական զույգի անիրական պահանջները։ Սառա Անն Հիլդյարդը` երեխաների երկրորդ դայակը գրագետ ուսուցիչ էր և նրան հաջողվել է շատ արագ կարգավորել հարաբերություններն իր աշակերտների հետ ։
Վիկտորյան շատ ընդունակ և խելացի երեխա էր. տասնութ ամսականում սովորել է ֆրանսերեն, չորս տարեկանում նա սկսել է գերմաներեն սովորել։ Հինգ տարեկանում նա կարողանում էր անգլերեն գրել և կարդալ։ Վեց տարեկանում նրա ուսումնական պլանում ընդգրկվել են թվաբանության, աշխարհագրության ու պատմության դասեր, իսկ հայրը նրան սովորեցրել է քաղաքականություն և փիլիսոփայություն։ Նրա դպրոցական օրը սկսվում էր առավոտյան ժամը 8:20 և ավարտվում երեկոյան 18:00-ին, այդ ընթացքում երեք ժամ տրամադրվում էր հանգստին։ Ի տարբերություն իր եղբորը, որի կրթական ծրագիրը նույնիսկ ավելի խիտ էր, Վիկտորյան գերազանց աշակերտ էր և մշտապես ուսման ծարավ էր։ Այդուհանդերձ, նա կամակոր է եղել ։
Վիկտորյա թագուհին և նրա ամուսինը ցանկանում էին իրենց երեխաներին հնարավորինս հեռու պահել պալատական կյանքից։ Այդ նպատակով էլ նրանք ձեռք են բերել Օսբորն հաուսը Ուայթ կղզում, որը վերակառուցվել էր նեապոլիտանական ամառանոցի ոճով` ըստ Կոնսորտ արքայազնի գծագրերի ։ Գլխավոր մասնաշենքի կողքին Ալբերտը երեխաների համար կառուցել էր շվեյցարական ոճով տնակ` փոքրիկ խոհանոցով և ատաղձագործական արվեստանոցով։ Այս շենքում թագավորի երեխաները սովորել են ձեռագործ և գործնական աշխատանք։ Արքայազն Ալբերտը շատ ակտիվ մասնակցություն է ունեցել իր ժառանգների դաստիարակության գործում։ Նա ուշադիր հետևել է իր երեխաների հաջողություններին և որոշ դասեր անձամբ է վարել, ինչպես նաև ազատ ժամանակ նրանց հետ խաղացել ։ Վիկտորյան «պաշտում էր» հորը և ժառանգել էր նրա ազատական քաղաքական հայացքները ։
Հոհենցոլերների հետ առաջին հանդիպում
Արքայազն Վիլհելմ Պրուսիացին և նրա տիկինը` արքայադուստր Ավգուստա Վայմարը Գերմանիայի համադաշնության այն գործիչներից էին, որոնց հետ Վիկտորյա Թագուհին և Արքայազն Ալբերտը դաշնակիցներ էին։ Բրիտանական սուվերենը նաև կանոնավոր նամակագրական կապ էր պահպանում իր զարմուհի Ավգուստայի հետ մինչև 1846 թվականը։ 1848 թվականին Բեռլինում բռնկված հեղափոխությունն ամրապնդեց կապը երկու թագավորական զույգի միջև, քանի որ պրուսական գահի ժառանգորդը ստիպված էր երեք ամսով ապաստանել Բրիտանական արքունիքում ։
Համաշխարհային ցուցահանդեսում հանդիպումը Ֆրիդրիխի և փոքրիկ Վիկտորյայի միակ հանդիպումը չէր, սակայն Ֆրիդրիխի դրական տպավորությունը ձևավորվել էր Անգլիայում իր կանգ առնելու այդ չորս շաբաթների ընթացքում։ Այդ օրերին Պրուսիայի երիտասարդ արքայազնը Կոնսորտ արքայազն Ալբերտի հետ կիսվել էր իր ազատական գաղափարներով։ Ֆրիդրիխին անկեղծորեն հիացրել էր նաև Բրիտանական թագավորական ընտանիքի անդամների հարաբերությունները։ Նրան թվացել էր, թե Լոնդոնի պալատական կյանքն այնքան կոշտ և պահպանողական չէ, ինչպես Բեռլինում է, և բացի այդ նա նկատել էր, որ Վիկտորյա Թագուհու և Արքայազն Ալբերտի հարաբերություններն իրենց երեխաների խիստ տարբերվում էին Վիլհելմի և Ավգուստայի` իրենց երեխաների հետ ունեցած հարաբերություններից ։
Գերմանիա վերադառնալուց հետո Ֆրիդրիխը Վիկտորյայի հետ նամակագրական կապ է հաստատել։ Այդ նոր ձևավորվող բարեկամական հարաբերությունների տակ թաքնցած էր Պրուսիայի հետ առավել սերտ կապեր հաստատելու Վիկտորյա թագուհու և նրա ամուսնու ցանկությունը։ Այդ մասին է վկայում Բելգիայի թագավորին` իր հորեղբորը գրած նամակը, որտեղ բրիտանական տիրակալը հայտնել է, որ փափագում է, որ իր դստեր և պրուսական գահի ժառանգորդի միջև հանդիպումները հանգեցնեն երկու երիտասարդների մերձեցմանը ։
Նշանադրություն Ֆրիդրիխ Պրուսիացու հետ
Ֆրիդրիխը բազմակողմանի կրթություն ստացած անձնավորություն էր և ձևավորվել էր այնպիսի անհատների ազդեցությամբ, ինչպիսիք էին գրող Էռնեստ Մորից Արնդտը և պատմաբան Ֆրիդրիխ Քրիստոֆ Դալմանը ։ Հոհենցոլերների տան ավանդույթի համաձայն նա նաև ստացել էր խիստ զինվորական պատրաստություն ։
1855 թվականին Արքայազն Ֆրիդրիխը ևս մեկ անգամ մեկնել է Մեծ Բրիտանիա և այցելել Շոտլանդիայի Բալմորալ ամրոցում գտնվող Վիկտորյային և նրա ընտանիքին։ Ուղևորության նպատակն էր ևս մեկ անգամ տեսնել թագավորական արքայադստերը և համոզվել նրան կնության առնելու մտադրությունում։ Բեռլինի վերաբերմունքը Մեծ Բրիտանիա այս ճանապարհորդությանն ամենևին դրական չի եղել։ Իրականում, պրուսական արքունիքի շատ անդամներ հավակնում էին ժառանգորդի հարսնացուի թեկնածու տեսնել ռուս Մեծ իշխանուհուն։ Թագավոր Ֆրիդրիխ Վիլհելմ IV-ը, որը համաձայն էր Բրիտանիայի արքայադստեր հետ նրա ամուսնությանը, նույնիսկ ստիպված էր գաղտնի պահել իր համակրանքը, քանի որ իր սեփական կինը անգլոֆոբ մտքեր էր արտահայտում։
Ֆրիդրիխի երկրորդ այցի ժամանակ Վիկտորյան տասնհինգ տարեկան էր։ Նա մի փոքր ավելի բարձրահասակ էր, քան նրա մայրը. Արքայադստեր հասակը 1մ 50սմ էր և հեռու էր այդ ժամանակվա գեղեցկության իդեալ լինելուց։ Բրիտանական սուվերենը մտահոգված էր նրանով, որ պրուսական գահի թագաժառանգն իր դստերը բավականաչափ գրավիչ չէր համարի ։ Այնուամենայնիվ, արքայզնի հետ առաջին իսկ ճաշի ժամանակ Վիկտորյա Թագուհու և նրա ամուսնու համար հասկանալի էր, որ երկու երիտասարդների միջև փոխադարձ համակրանքը, որը սկսվել էր 1851 թվականին, դեռ առկա է։ Իրականում, Ֆրիդրիխը Վիկտորյայի ծնողներից նրանց դստեր հետ ամուսնանալու թույլտվությունը խնդրել է ցարական ընտանիքի հետ երեք օր անցկացնելուց հետո, միայն։ Նրանք հիացած էին նորությունից, բայց իրենց համաձայնությունը տվել են մի պայմանով, որ ամուսնությունը չպետք է կայանա մինչև Վիկիի տասնյոթ տարին լրանալը ։
Արձագանքներ
Նախապայմանը Ֆրիդրիխի կողմից ընդունելուն պես հրապարակայնորեն հայտարարվել է Վիկտորյայի և Ֆրիդրիխի նշանադրության օրը` 1856 թվականի մայիսի 17-ը։ Բրիտանիայում անմիջապես բացասական արձագանքեր են հնչել։ Անգլիական հասարակությունը հիշատակում էր 1853-1856 թվականներին Ղրիմի պատերազմի ժամանակ Պրուսական թագավորության չեզոքությունը։ «Թայմսը» Հոհենցոլերններին բնութագրում էր որպես «թշվառ դինաստիա», որը վարում է անհետևողական և անհուսալի արտաքին քաղաքականություն, գահը պահպանելով բացառապես Ռուսաստանից կախվածությամբ։ Թերթը նաև քննադատել էր 1848 թվականի հեղափոխության ժամանակ բնակչությանը մատուցվող քաղաքական երաշխիքները հարգելու թագավոր Ֆրիդրիխ Վիլհելմ IV-ի անընդունակությունը ։
Գերմանական Համադաշնությունում նշանադրության նորության մասին տարբեր արձագանքներ են հնչել։ Հոհենցոլերների ընտանիքի մի քանի անդամներ և պահպանողականները դեմ ելույթներով են հանդես եկել, իսկ լիբերալ շրջանակները ողջունել են բրիտանական թագի հետ առաջարվող միությունը ։
Պրուսական արքայադստեր դերի նախապատրաստում
Ձգտելով իր աղջկան Գերմանիայի ազատականացման գործի գործիք դարձնել, Արքայազն Ալբերտը Վիկտորյայի և Ֆրիդրիխի նշանվելուց հետո երկու տարվա ընթացքում դստերը առավելագույնս համապարփակ կրթում էր այդ ուղղությամբ։ Ընդսմին, հայրն անձամբ ուսուցանում էր պատմություն և ժամանակակից Եվրոպական քաղաքականություն և, ըստ էության, Արքայադուստրը բազմաթիվ ակնարկներ է գրել Պրուսիայում կատարված իրադարձությունների մասին։ Սակայն, Կոնսորտ արքայազնը գերագնահատում էր Գերմանիայում ազատական բարեփոխումների շարժման հնարավորությունները, քանի որ այն ժամանակ միայն փոքր թիվ կազմող միջին դասը և որոշ ինտելեկտուալ շրջանակնրն էին կիսում Գերմանական Համադաշնության մասին նրա կարծիքը ։ Այնպես որ, արքայազն Ալբերտը չափազանց բարդ դեր էր դրել իր դստեր վրա, հատկապես ի դեմս քննադատական և պահպանողական Հոհենցոլերների արքունիքի։
Ներքին խնդիրներ ու ամուսնություն
Թագավորական արքայադստեր օժիտը վճարելու համար բրիտանական խորհրդարանը հատկացրեց ավելի քան 40 000 ֆունտ ու նաև տվեց տարեկան 8 000 ֆունտ ապանաժ (apanage)։ Միևնույն ժամանակ, Բեռլինում Թագավոր Ֆրիդրիխ Վիլհելմ IV-ը իր եղբորորդուն` Ֆրիդրիխին տրամադրեց 9 000 թալեր ամենամյա նպաստ ։ Ինչպես ապագան ցույց տվեց, Պրուսիայի գահի ժառանգի եկամուտը չէր բավարարում իր պաշտոնի, և իր ապագա կնոջ ծախսերը հոգալուն։ Իրենց ամուսնության ընթացքում Վիկտորյան մեծ մասամբ ապավինում էր իր սեփական միջոցներին ։
Թագավորական զույգի Բեռլինի արքունիքում պալատական անդամների ընտրությունը կատարել էին թագուհի Էլիզաբեթ Պրուսիացին և Ֆրիդրիխի մայրը` արքայադուստր Ավգուստան։ Երկու կանայք էլ ընդգրկել էին այն մարդկանց, ովքեր երկար ժամանակ պալատական ծառայության մեջ էին և շատ ավելի մեծ էին Վիկտորյայից և Ֆրիդրիխից։ Այդ պատճառով արքայազն Ալբերտը դիմել էր Հոհենցոլերներին, որ իր դստերը տրամադրեն առնվազն երկու տարքակից պալատական տիկնանց, ովքեր բրիտանական ծագում կունենային։ Նրա խնդրանքն ամբողջովին չմերժվեց և որպես փոխզիջում, Վիկտորյան ստացավ երկու երիտասարդ պալատական տիկնանց, բայց գերմանական ծագում ունեցող։ Նրանք էին կոմսուհի Վալբուրգա ֆոն Հոհենթալը և Մարի ցզու Լինարը ։ Սակայն, Արքայազն Ալբերտին հաջողվեց արքունիքին պարտադրել, որ ընդգրկեն Էռնեստ Ալֆրեդ Քրիստիան ֆոն Ստոկմարին, իր ընկերոջ` Բարոն ֆոն Ստոկմարի որդուն, որպես իր դստեր անձնական քարտուղար ։ Համոզված լինելով, որ բրիտանական արքայադստեր ամուսնությունը պրուսական գահի ժառանգորդի հետ մեծ պատիվ կլինի Հոհոնցոլերներին համար, արքայազն Ալբերտը պնդեց, որ դուստրը հարսանիքից հետո շարունակի կրել Թագավորական Արքայադուստր տիտղոսը։ Սակայն արքայազնի այդ որոշումից հետո խիստ հակաբրիտանական և ռուսամետ տրամադրվածություն ունեցող Բեռլինի արքունիքում տիրող իրավիճակը միայն բարդացավ։
Իոնվալ
Իոնվալ (Yonval), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Ներքին խնդիրներ ու ամուսնություն
Առավելագույնս քննադատության է արժանացել հարսանեկան արարողության անցկացման վայրի ընտրության հարցը։ Հոհենցոլերների համար բնական էր, որ Պրուսիայի թագաժառանգի պսակադրությունը տեղի ունենար Բեռլինում։ Սակայն, Թագուհի Վիկտորյան պնդում էր, որ իր ավագ դուստրը պետք է ամուսնանա ի՛ր երկրում։ Եվ ի վերջո, նա հաղթեց։ Վիկտորյայի և Ֆրիդրիխի հարսանիքը տեղի ունեցավ Լոնդոնի Թագավորական կապելլայում,  Սուրբ Ջեյմսի պալատում, 1858 թվականի հունվարի 25-ին ։
Իոնվալ
Բնակչությունը 2013 թվականի դրությամբ կազմում է 238 մարդ, բնակչության խտությունը` 60.56 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.93 կմ² տարածք։
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Քննադատության առարկա
Վիկտորյայի Բեռլին տեղափոխվելով արքայադստեր և իր ծնողների միջև մեծ նամակագրություն սկսվեց։ Ամեն շաբաթ Վիկտորյան նամակ էր ուղարկում հորը, որում, որպես կանոն, մեկնաբանություններ էր պարունակում գերմանական քաղաքական իրադարձությունների մասին։ Այդ նամակների մեծ մասը պահպանվել է և դարձել է պրուսական արքունիքը ճանաչելու արժեքավոր աղբյուր ։
Բայց այս նամակները նաև ցույց են տալիս իր դստեր յուրաքանչյուր քայլը թելադրելու թագուհի Վիկտորյայի ձգտումը։ Բրիտանական տիրակալը պահանջում էր, որ Վիկտորյան հավասարապես հավատարիմ ներկայանա և՛ իր հարազատ հայրենիքին, և՛ իր նոր երկրին։ Բայց շատ արագ պարզ դարձավ, որ դա անհնար է, և ամենաչնչին հարցերում արքայադուստրն անլուծելի խնդիրների հետ էր բախվում։ Օրինակ, եթե Լոնդոնում բրիտանական և պրուսական թագավորական ընտանիքների հեռավոր ազգականի մահվան կապակցությամբ սուգը տևում էր մեկ ամիս, ապա Բեռլինու`մ ընդամենը մեկ շաբաթ, Վիկտորյան պարտավոր էր պահպանել Հոհենցոլերների մոտ ընդունված սգի տևողությունը, բայց դա արժանանում էր մոր քննադատությանը, ով համարում էր, որ որպես Թագավորական արքայադուստր և Միացյալ Թագավորության և Իռլանդիայի թագուհու դուստր, Վիկտորյան պարտավոր է հետևել Անգլիայում ընդունված ավանդույթներին։
Իոնվալ
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 45 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Քննադատության առարկա
Բարոն ֆոն Ստոկմարը, ով մտահոգված էր Վիկտորյայի հոգեկան առողջության վրա մշտական մայրական քննադատության ազդեցությամբ, խնդրել էր, որ Արքայազն Ալբերտը միջամտի և Թագուհուն խնդրի, որպեսզի չափավորի իր պահանջները ։ Սակայն, Բարոնին չի հաջողվել Բեռլինի արքունիքի այն հարձակումները նվազեցնել, որոնք արքայադուստրը ստանում էր ռուսամետ և անգլիաֆոբ շրջանակներից։ Վիկիին հաճախ էին վիրավորում Հոհենցոլերների ընտանիքի անբարյացակամ մեկնաբանությունները ։
Իոնվալ
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Պարտականությունների շրջանակ
Ընդամենը տասնյոթ տարեկան էր Վիկտորյան, երբ սկսեց շատ հոգնեցուցիչ պաշտոնական պարտականություններ կատարել։ Գրեթե ամեն երեկո, նա պետք է ներկայանար պաշտոնական ընթրիքներին, թատերական ներկայացումներին կամ հրապարակային ընդունելություններին։ Եթե Հոհենցոլերնների օտարերկրյա հարազատները Բեռլինում կամ Պոտսդամում էին լինում, նրա պաշտոնական պարտականություններն ընդլայնվում էին։ Երբեմն թագավորական ընտանիքի հյուրերին նա ստիպված էր լինում դիմավորել կայարանում, առավոտյան ժամը 7:00-ին և կամ ներկա լինել կեսգիշերային ընդունելություններին ։
Իոնվալ
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Պարտականությունների շրջանակ
Վիկտորյայի Բեռլին տեղափոխվելուց հետո Ֆրիդրիխ-Վիլհելմ IV թագավորը Ֆրիդրիխին տվեց Բեռլինի թագավորական պալատի հին մասը։ Շենքը խիստ անմխիթար վիճակում էր, նա անգամ զուգարան չուներ։ 1858 թվականի նոյեմբերին զույգը տեղափոխվեց Կրոնպրինցենպալաս։ Ամռանը նրանք բնակվում էին Պոտսդամի Նոր Պալատում ։
Իոնվալ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 149 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 113-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 36։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,8 %։ 113 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 106 անձ (53 տղամարդ և 53 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (1 տղամարդ և 6 կին)։ 36 անաշխատունակներից 11-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 17-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Առաջնեկ. դժվար ծնունդ
Ամուսնությունից մեկ տարի անց, 1859 թվականի հունվարի 27-ին Վիկտորյան ծննդաբերեց իր առաջնեկին` Գերմանիայի ապագա կայսր Վիլհելմ II-ին։ Այս առաջին ծննդաբերությունը չափազանց բարդ ընթացք ունեցավ։ Աղախինը, ով պատասխանատվություն էր կրում ծննդկանի կծկումների մասին բժիշկներին տեղեկացնելու համար, բժիշկների կանչը ուշացրել էր։ Բացի այդ, գինեկոլոգները վարանում էին հետազոտել միայն ֆլանելե բարակ գիշերազգեստ հագած արքայադստերը։ Երեխան հետույքային (Breech birth) էր, և ծննդաբերության հետաձգումը կարող էր հանգեցնել արքայադստեր և նրա որդու մահվան ։
Յան Ասելին
Յան Ասելին (Jan Asselijn, ), հոլանդական գեղանկարչության ոսկե դարաշրջանի նկարիչ ։ Ստեղծել է բնանկարներ, կենդանիների նկարներ, ռազմական տեսարաններով կտավներ։
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Առաջնեկ. դժվար ծնունդ
Ի վերջո, բժիշկներին հաջողվեց փրկել և՛մորը, և՛ երեխային։ Սակայն բարդ ծննդաբերության հետևանքով մանկիկը բազկահյուսակի վնասվածք էր ստացել, և ձեռքի նյարդերը վնասվել էին։ Հետագայում, մեծանալու ընթացքում ձեռքը նորմալ չէր զարգանում, և արդեն չափահաս տարիքում Ուիլյամի ձախ ձեռքն աջից 15 սմ-ով կարճ էր ։ Ենթադրություն կա նաև, որ դժվար ծննդաբերությունը պտղի հյուծում էր առաջացրել, քանի որ ապագա կայսրը ութից տասը րոպե շարունակ զրկած է եղել թթվածնից, և, միգուցե, դա հանգեցրել է նաև այլ նյարդաբանական խնդիրների ։
Յան Ասելին
Կենսագրություն
Յան Ասելինը ծնվել է 1610 թվականին ֆրանսիական Դեպ քաղաքում ֆրանսիացի հուգենոտ Ժան Ասելինի ընտանիքում։ 1621 թվականին ընտանիքը Ֆրանսիայից տեղափոխվել է Ամստերդամ։ Յան Ասելինը սովորել է Էսայս վան դե Վելդեի (1587-1630) մոտ։ Ճամփորդել է Ֆրանսիայում, Իտալիայում, 1635-1642 թվականներին եղել է Հռոմում, որտեղ դարձել է «Չվող թռչուններ» նկարիչների ընկերության (Bentvueghels) անդամ։ Յան Ասելինի աշակերտներից են եղել Ժակ Կուրտուան, որին 1640 թվականին դասավանդել է ռազմական գեղանկարչություն և Ֆրեդերիկ դե Մուշերոն։
Իոնվալ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Առաջնեկ. դժվար ծնունդ
Բժիշկները փորձում էին հանգստացնել Վիկտորյային և Ֆրիդրիխին, հայտարարելով, որ նրանց երեխան կարող է լիովին ապաքինվել վնասվածքներից։ Համենայն դեպքս, ամուսինները որոշեցին չտեղեկացնել բրիտանական արքունիքին Ուիլյամի վիճակի մասին։ Սակայն, մի քանի շաբաթվա ընթացքում պարզվեց, որ երեխայի ձեռքը չի առողջանա, իսկ չորս ամիս տարակուսելուց հետո Վիկտորյան ծնողներին վերջապես հայտնեց այդ տխուր նորությունը։
Յան Ասելին
Կենսագրություն
Ստեղծագործական գործունեության սկզբում հիմնականում ստեղծել է ձիերով, հեծելազորային հարձակումներով տեսարաններ։ Ավելի ուշ շարունակել է ռազմական, ինչպես նաև անիմալիստական նկարչության թեման` ստեղծելով կենդանիների և թռչունների կտավներ։ Բնապատկերներում հայրենի բնության մոտիվները միավորել է իտալական տեսարանների տարրերի հետ։ Ասելինի աշխատանքներում զգալի է Կլոդ Լորենի ազդեցությունը, որի հետ ընկերներ էին դարձել Հռոմում։ Ասելինի գունագեղ և ոսկեգույն կոլորիտներով բնանկարները հիշեցնում են Յան Բոտի ոճը ։
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Առաջնեկ. դժվար ծնունդ
Բարեբախտաբար արքայադստեր երկրորդ երեխայի` արքայադուստր Շառլոտայի ծնունդը, 1860 թվականի հուլիսի 24-ին, առանց բարդությունների է եղել ։
Յան Ասելին
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի նկարիչներ
Վիկտորյա Սաքսեն Կոբուրգ Գոթացի (Գերմանիայի կայսրուհի)
Նուրբ իրավիճակ
1861 թվականի հունվարի 2-ին Պրուսիայի թագավոր Ֆրիդրիխ Վիլհելմ IV -ի մահից հետո նրա եղբայրը, որը 1858 թվականից ռեգենտ էր հանդիսանում, գահ բարձրացավ` ստանալով Վիլհելմ I անունը։ Ֆրիդրիխը դարձավ թագաժառանգ, բայց հոր գահ բարձրանալով նրա դրությունը պալատում առանձնապես չփոխվեց. հայրը հրաժարվեց ավելացնել որդու նպաստը, իսկ Վիկին շարունակում էր զգալի ներդրում ունենալ ընտանեկան բյուջեում իր օժիտով և ունեցվածքով։ Բարոն Ստոկմարին գրած նամակում Արքայազն Ալբերտն այսպես է մեկնաբանել իրավիճակը. Ֆրիդրիխը և Վիկտորյան իրենց ֆինանսական սահմանափակումներից բացի բախվեցին նաև այլ խնդիրների։ Լինելով գահի ժառանգորդ, նրանք չէին կարող ճանապարհորդել Պրուսիայից դուրս առանց թագավորի թույլտվության։ Բամբասանքներ կային, որ այդ միջոցառման նպատակն էր Վիկտորյայի Միացյալ Թագավորություն մեկնելը սահմանափակելը ։ Արքայազն Ալբերտը Վիլհելմ I-ին գահ բարձրանալուց հետո մի նամակ է գրել, որտեղ նա անուղղակի ձևով ասում է, որ պրուսական Սահմանադրությունը օրինակ է ծառայել այլ գերմանական պետությունների համար։ Սակայն, այս նամակից հետո սուվերենի վրդովմունքը էլ ավելի աճեց բրիտանական կոնսորտ արքայազնի և Ֆրիդրիխի ու Վիկտորյայի նկատմամբ, քանի որ վերջիններս կիսում էին այդ նույն ազատական գաղափարները ։
Հոր կորուստ և քաղաքական ճգնաժամ
1861 թվականի դեկտեմբերի 14-ին,  ընդամենը 42 տարեկանում Արքայազն Ալբերտը որովայնային տիֆից մահացավ։ Վիկտորյան մեծ վիշտ էր ապրում, քանի որ շատ մտերիմ հարաբերությունների մեջ էր հոր հետ։ Նա իր ամուսնու հետ մեկնեց Մեծ Բրիտանիա հուղարկավորությանը մասնակցելու ։
Այդ ողբերգությունից անմիջապես հետո Ֆրիդրիխը և Վիկին, դեռ սգի մեջ, ստիպված էին դիմակայել Վիլհելմ I-ի կառավարության առաջին լուրջ ճգնաժամին, սակայն նրանք դրանով զբաղվելու պատրաստ չէին ։ Պրուսական խորհրդարանը մերժել էր թագավորին գումար տրամադրել, որն անհրաժեշտ էր բանակի վերակազմավորման նրա ծրագիրը իրականացնելու համար։ Վիլհելմ I-ը համարում էր, որ բարեփոխումն ունի առաջնային նշանակություն և 1862 թվականի մարտի 11-ին որոշում կայացրեց խորհրդարանը լուծար, վերածնելով պրուսական սահմանադրական հակասությունը։ Թագի և լանդթագի միջև թեժ առճակատման պայմաններում թագավորը որոշեց գահը թողնելու վերջնաժամկետ նշանակել ։
Վիկին փորձում էր ամուսնուն համոզել, որ ընդունի հոր գահից հրաժարականը։ Սակայն, արքայազնը համաձայն չէր կնոջ հետ և աջակցում էր հորը, ասելով, որ նա ամուր կկանգնի Լանդթագի առաջ։ Ֆրիդրիխի համար, խորհրդարանի հետ հակամարտությունից հետո տիրակալի գահից հրաժարումը վտանգավոր նախադեպ կարող էր հանդիսանալ` թուլացնելով նրան փոխարինողի դիրքերը։ Թագաժառանգն էլ համարում էր, որ ի շահ իր թեկնածության` հոր գահից հրաժարվելուն աջակցելը կլիներ որդիական պարտականությունների լուրջ խախտում ։
Վերջապես, Ուիլիամ I-ը հետ կանգնեց գահից հրաժարվելու իր որոշումից և սեպտեմբերի 22-ին Պրուսիայի վարչապետ նշանակեց կոմս Օտտո ֆոն Բիսմարկին։ Այդ պահպանողական կուսակցության առաջնորդ քաղաքական գործիչը պատրաստ էր երկիրը ղեկավարել առանց խորհրդարանական մեծամասնության և նույնիսկ չհաստատված բյուջեի պայմաններում։ Թագավորը գոհ էր իրավիճակից, սակայն նրա լիբերալ կինը` Թագուհի Ավգուստան, և, հատկապես, նրա որդին և հարսը, խիստ քննադատում էին այդ որոշումը ։ Սակայն Բիսմարկը մնաց պրուսական կառավարության և հետագայում գերմանական կառավարության ղեկավար մինչև 1890 թվականը, և կարևոր դերակատարում ունեցավ թագաժառանգ արքայազնի և նրա կնոջ մեկուսացման գործում։
Աճող մեկուսացում
Այն բանից հետո, երբ հայտարարվեց, որ Ուելսի արքայազնը նշանվել է Դանիայի արքայադուստր Ալեքսանդրայի հետ, որը Դանիայի ապագա թագավոր Քրիստիան IX-ի դուստրն էր և ներկայացնում էր մրցակից պրուսական պետությունը, Վիկտորյայի դիրքերն է՛լ ավելի թուլացան Բեռլինի արքունիքում։ Գերմանական հանրությունը գտնում էր, որ թագադիր արքայադուստրը պատասխանատվություն է կրում Դանիայի ու Մեծ Բրիտանիայի միջև այդ միությունը խրախուսելու համար ։ Ֆրիդրիխը բացահայտ կերպով քննադատում էր հոր և Բիսմարկի վարած քաղաքականությունը։ Դանցինգ պաշտոնական այցի ընթացքում թագաժառանգը հրապարակավ մերժեց 1863 թվականի հունիսի 1-ի վարչապետի կարգադրությունը, ինչը պրուսական իշխանություններին թույլ տվեց արգելել այն թերթի թողարկումը, որի բովանդակությունն աննպատակահարմար է համարվել ։ Որդու ելույթից զայրացած Վիլհելմ I-ը նրան մեղադրեց անհնազանդության մեջ` սպառնալով հեռացնել նրան զինվորական ծառայության պարտականություններից և նույնիսկ բացառել գահի իրավահաջորդությունից։ Պահպանողական շրջանակներում, ովքեր օրինակելի պատիժ էին պահանջում, քչերն էինն համաձայն թագավորի կրտսեր եղբոր արքայազն Չարլզի և գեներալ Էդվին ֆոն Մանտեյֆելի հետ, ովքեր կարծում էին, որ Ֆրիդրիխին պետք է դատել ռազմական դատարանով (Court-martial)  ։
Բնականաբար, Վիկտորյան ապահովագրված չէր պահպանողականների այդ քննադատությունից։ Ի դեպ, շատերը կասկածում էին, որ նա է կանգնած եղել թագաժառանգի Դանցինգում ասված խոսքերի հետևում ։
Գերմանիայում լուրջ քննադատության արժանացած ամուսինների վարքագիծը դրական գնագատականի արժանացավ Մեծ Բրիտանիայում։ «Թայմսը» գրել է. Բրիտանական թերթի այս աջակցությունը Ֆրիդրիխի և Վիկտորյայի համար նոր խնդիրների աղբյուր դարձան։ Հոդվածում ներառված էին կենցաղային մանրամասներ, որից ենթադրվում էր, որ Վիկին որոշակի գաղտնի տեղեկատվություններ է փոխանցել մամուլին։ Գերմանական իշխանությունները հետաքննություն սկսեցին, և այդ ճնշման հետևանքով Վիկտորյայի անձնական քարտուղար բարոն Էռնեստ ֆոն Ստոկմարը հեռացեց խորհրդականի իր պաշտոնից ։
Պրուս-դանիական պատերազմ
Վարչապետ Բիսմարկը միջազգային ասպարեզում Գերմանիան Պրուսիայի շուրջ միավորելու փորձեր էր անում։ Նա ծրագրում էր վերջ դնել Գերմանական Համադաշնության վրա ավստրիական ազդեցությանը և Գերմանիային պարտադրել պրուսական գերիշխանություն։ Հավատարիմ իր նպատակին, Բիսմարկը 1864 թվականին Պրուսիային ներգրավեց Դանիայի դեմ Դքսության պատերազմի մեջ։ Սակայն վարչապետը հավի չէր առել հակամարտության մեջ Ավստրիայի օգնությունը ։
Չնայած Ուելսի արքայազնի Կոպենհագենի հետ բարեկամական հարաբերություններին, բրիտանական կառավարությունը հրաժարվեց միջամտել Գերմանական Համադաշնության և Դանիայի միջև պատերազմին։ Դա որոշակի նշանակություն ուներ թագավորական ընտանիքում, որը խորապես հեռու էր հակամարտությունից ։ Բացի այդ, Բեռլինում շատերը կասկածում էին, որ Վիկտորյան դժգոհ էր իր հարսի` Ալեքսանդրայի երկրի դեմ Պրուսիայի ռազմական հաջողություններից ։
Չնայած քննադատություններին և անվստահությանը, Վիկին աջակցում էր գերմանական ուժերին։ Օրինակ, հետևելով Ֆլորենս Նայթինգեյլի օրինակին, ով նպաստում էր Ղրիմի պատերազմում բրիտանացի զինվորների բժշկական օգնության բարելավմանը, թագադիր արքայադուստրը նույնպես մասնակցում է վիրավոր զինվորների օգնությանը։ Վիլհելմ I-ի տարեդարձի տոնակատարության ժամանակ Վիկտորյան, իր ամուսնու հետ միասին, ստեղծեց հասարակական հիմնադրամ` զոհված կամ ծանր վիրավոր զինվորների ընտանիքների համար ։
Պատերազմի ժամանակ Ֆրիդրիխը միացավ պրուսական բանակին և գեներալ-ֆելդմարշալ Ֆրիդրիխ ֆոն Վրանգելի հրամանատարության ներքո մասնակցեց մարտերին։ Դյուբյոլում նա իրեն դրսևորեց արիական խիզախությամբ (1864 թվականի ապրիլի 7-18), որը նշանավորվել է Ավստրո-պրուսական կոալիցիայի կողմից Դանիայի պարտությամբ ։ Գերմանիայի հաղթանակով ուրախացած Վիկտորյան սպասում էր, որ ամուսնու ռազմական հաջողությունը մարդկանց կօգներ բարյացակմ դառնալ իր նկատմամբ, հասկանալ, որ նա թագաժառանգի կինն է։ Ֆրիդրիխին գրած մի նամակում նա բողոքում է մշտական քննադատություններից և որ իրեն համարվում են խիստ բրիտանական Պրուսիայում և խիստ պրուսական Մեծ Բրիտանիայում ։
Դանիայի նկատմամբ վերջնական հաղթանակով և Վիեննայի պայմանագրով (ստորագրվել է 1864 թվականի հոկտեմբերի 30-ին) որոշվեց, որ Շլեզվիգ, Հոլշթայն և Լաուենբուրգ դքսությունները կառավարվելու են Պրուս-Ավստրիական կառավարության համատեղությամբ։ Սակայն այս նոր բաժանումը դարձավ Վիեննայի և Բեռլինի միջև նոր հակամարտության աղբյուր։
Ավստրո-պրուսական պատերազմ
Դքսությունների պատերազմից հետո Գերմանիան կարճատև խաղաղ ժամանակաշրջան ապրեց։ 1865 թվականի օգոստոսի 14-ին Գասթայնի կոնվենցիայով երկու հաղթողների միջև ստորագրված պայմանագիրը նախկին դանիական նահանգներին դրել էր պրուս-ավստրիական վերահսկողության տակ և երկու երկրները զբաղեցրել էին դքսության մասը։ Սակայն շատ չանցած նահանգների վարչակազմի հետ հակասությունները նախկին դաշնակիցների միջև հակամարտություններ առաջացրեցին։ 1866 թվականի հունիսի 9-ին Պրուսիան օկուպացրեց Հոլշթայնը, որը գտնվում էր Ավստրիայի տիրապետության տակ։ Միևնույն ժամանակ, Վիեննան դիմեց Ֆրանկֆուրտի Սեյմին, որպեսզի գերմանական պետությունների համընդհանուր զորահավաք կազմակերպվի ընդդեմ Պրուսիայի, որն էլ տեղի ունեցավ հունիսի 14-ին ։
Պատճառաբանելով, որ զորահավաքը անօրինական է, Պրուսիան հայտարարեց, որ Գերմանական Համադաշնությունը փլուզված է և ներխուժեց Սաքսոնիա, Հանովեր և Հեսսեն Կասել, արդյունավետ կերպով սկսելով այսպես կոչված Ավստրո-պրուսական պատերազմը։  Քյոնիգգրեյցի ճակատամարտում (1866 թվականի հուլիսի 3-ին), որտեղ թագաժառանգ արքայազն Ֆրիդրիխը կարևոր դերակատարում է ունեցել, Ավստրիան ծանր պարտություն կրեց և, ի վերջո, հանձնվեց։ Վերջապես, Պրահայի հաշտությամբ (1866 օգոստոսի 23) Վիեննան դուրս եկավ Գերմանական Համադաշնությունից։ Շլեզվիգ Հոլշթայնը, Հանովերը, Հեսսեն Կասսելը, Նասաուն և Ֆրանկֆուրտ քաղաքը միացվեց Պրուսիային ։
Քյոնիգգրեյցում Պրուսիայի հաղթանակից կարճ ժամանակ անց Բիսմարկը խորհրդարանին առաջարկեց լրացուցիչ գումար հատկացնել բանակի համար, որը նոր վեճերի պատճառ դարձավ ազատական խորհրդարանականների շրջանում ։ Ֆրիդրիխը ողջունեց Հյուսիս-գերմանական համադաշնության ստեղծումը, որին միացել էր Պրուսիան և որոշ գերմանական իշխանություններ, քանի որ Ֆրիդրիխը տեսնում էր, որ դա Գերմանիայի միավորման առաջին քայլն է։ Սակայն, Համադաշնությունը հեռու էր գահաժառանգի ազատական գաղափարներն ընդունելուց։ Չնայած ժողովրդավարական ճանապարհով ընտրված լինելուն Ռայխսթագը օժտված չէր այնպիսի լիազորություններով, ինչպիսիք ունի խորհրդարանը։ Բացի այդ, տեղական իշխանություններն ավելի շատ շահագրգռված էին պահպանել իրենց արտոնությունները, և նոր գերմանական Սահմանադրությունն այժմ շատ լիազորություններ էր տալիս կանցլեր Օտտո ֆոն Բիսմարկին ։
Վիկտորյան իր ամուսնու նման ոգևորված չէր։ Նա Հյուսիս-գերմանական համադաշնությունը համարում էր որպես պրուսական քաղաքական համակարգի ընդարձակում, որը նա ատում էր։ Այդուհանդերձ, Վիկտորյան դեռ հույս ուներ, որ այդ իրավիճակը ժամանակավոր բնույթ է կրում, և որ հնարավոր կլինի ստեղծվել միասնական և լիբերալ Գերմանիա ։
Ընտանեկան կյանք
Ավստրո-պրուսական պատերազմի ժամանակ Վիկտորյան և Ֆրիդրիխը ծանր կորուստ եկրեցին։ Մենինգիտից մահացավ նրանց չորրորդ երեխան`Սիգիզմունդը, 1866 թվականի հունիսի 18-ին, 21 ամսականում, Քյոնիգգրեյցի ճակատամարտից ընդամենը մի քանի օր առաջ։ Այս ողբերգությունը թուլացրել էր թագակիր արքայադստերը, ում չէին գտնում մխիթարություն ո՛չ մոր, ոչ էլ ամուսնու հարազատները։ Ավգուստա թագուհին օգոստոսին պահանջել էր, որ իր հարսը արագ վերականգնի իր ծառայողական պարտականությունները, ինքն իրեն խղճալու փոխարեն։ Վիկտորյա թագուհին, ով դեռևս սգում էր ամուսնու` Արքայազն Ալբերտի կորուստը, չէր հասկանում իր դստեր զգացմունքները և կարծում էր, որ երեխայի կորուստն այնքան էլ մեծ կորուստ չէ ամուսնու կորստի համեմատ ։ Գերմանիայում խաղաղության վերականգնումից հետո թագաժառանգը հաճախակի էլ մեկնում արտասահման` Բեռլինի արքունիքը ներկայացնելու։ Այդ ուղևորությունների ժամանակ Վիկին հազվադեպ էր ուղեկցում ամուսնուն, քանի որ ֆինանսական դժվարություններից ելնելով նրանք փորձում էին սահմանափակել ծախսերը` դրանք նվազագույնի հասցնելով ։ Մյուս կողմից, թագադիր արքայադուստրը անհանգստանում էր երկար ժամանակով հեռու լինել երեխաներից։ Չնայած Սիգիզմունդի մահը, թագավորական ընտանիքը շարունակում էր աճել` 1866-1872 թվականների ընթացքում նոր երեխաներ լույս աշխարհ բերելով։ Եթե Վիկտորյան ավագ երեխաներին (Վիլհելմ, Շառլոտա և Հենրի) թողնում էր դայակի խնաքի տակ, ապա կրտսեր երեխաներին (Սիգիզմունդ, Վիկտորյա, Վալդեմար, Սոֆիա և Մարգարիտա) նա անձամբ է մեծացրել, որը մոր և սկեսրոջ հետ բազմաթիվ հակադրությունների տեղիք է տվել ։