cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ղանդահար վիլայեթ
Ղանդահար կամ Կանդահար (փուշթու՝ کندھار, պարսկերեն՝ قندهار), Աֆղանստանի 34 վիլայեթներից ամենամեծերից մեկն է, գտնվում է երկրի հարավարևելյան մասում։ Սահմանակից է Պակիստանի հարավում և արևելքում, Ուրուզգան և Զաբուլ վիլայեթների հյուսիսում և Հելմենդի արևմուտքում։ Նրա մայրաքաղաքը Ղանդահար քաղաքն է, որը գտնվում է Արղանդաբ գետի ծայրին։ Վիլայեթին բնակչությունը 886.000 է, որից 300.000 ապրում է մայրաքաղաքում, իսկ տարածքը՝ 54.022 կմ²։ Բնակչության գերակշռող մասը կազմում են փուշթունները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աֆղանստանի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Մետաքսի ճանապարհի բնակավայրեր
Կիսլովոդսկ
Կիսլովոդսկ (Кисловодск, բառացի՝ թթու ջրեր), քաղաք-բուժավայր Ռուսաստան Դաշնության հարավում, ընդգրկված է Ստավրոպոլի երկրամասի Կիսլովոդսկի քաղաքային օկրուգում՝ հանդիսանալով վերջինիս վարչական կենտրոնը։
Կիսլովոդսկը հիմնադրվել է 1803 թ. որպես ռազմական ամրոց։ Այն անվանակոչվել է շրջակայքի բազմաթիվ հանքային աղբյուրներից ելնելով։
Անվանում
Անվանումն առաջել է ռուսերեն «կիսլայա» ― «թթու» և «վոդա» ― «ջուր» բառերից՝ ավելացրած «սկ» վերջածանցը, որն ունի վայրի իմաստ, այսինքն՝ «Թթուջրի վայր»։
Քաղաքն այդպես է անվանվել նկատի ունենալով այստեղի «Նարզան» աղբյուրի ածխաթթվային ջրի համը ։
Պատմություն
19-րդ դարի վերջում և 20-րդ դարի սկզբում Կիսլովոդսկը որպես մոդայիկ առողջարան գրավում է բազմաթիվ երաժիշտների, դերասանների և Ռուսաստանի արիստոկրատիայի ներկայացուցիչների։ Միխայիլ Լերմոնտովի «Մեր ժամանակների հերոսը» վեպի որոշ իրադարձություններ տեղի են ունեցել Կիսլովոդսկում։
Բնակչություն
2016 թվականի տվյալներով օկրուգում բնակվում է 129 993 մարդ ։ 2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով այստեղ բնակվող հիմնական ազգություններն են ․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ստավրոպոլի երկրամասի քաղաքային բնակավայրեր Կատեգորիա:Ստավրոպոլի երկրամասի Կիսլովոդսկի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1803 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:1803 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Երկնային կոորդինատների համակարգեր
Երկնային կոորդինատային համակարգեր, թվերի որոշակի համակարգեր, որոնց օգնությամբ որոշվում է լուսատուների և օժանդակ կետերի դիրքը երկնոլորտի վրա։ Աստղագիտությունում օգտագործվող երկնային կոորդինատային համակարգերից յուրաքանչյուրը համապատասխան ձևով ընտրված բևեռային կոորդինատների համակարգ է։ Երկնային կոորդինատային համակարգեր որոշվում են երկնոլորտի մեծ շրջանով կամ նրա բևեռով։ Կախված այդ շրջանի ընտրությունից՝ երկնային կոորդինատային համակարգեր կոչվում են հորիզոնական, հասարակածային, խավարածրային, գալակտիկական։ Երկնային կոորդինատային համակարգեր օգտագործվել են դեռևս հին դարերում։ Որոշ համակարգերի նկարագրությունը պարունակվում է հույն երկրաչափ Էվկլիդեսի (մոտավորապես III դարում մեր թվարկությունից առաջ) աշխատանքներում։ Հիպարքոսի (II դար մեր թվարկությունից առաջ) աստղացուցակը (հայտնի է Պտղոմեոսի «Ալմագեստից») պարունակում է 1022 աստղի դիրքն ըստ խավարածրային համակարգի։
Երկրորդ հասարակածային համակարգ
Երկրորդ հասարակածային համակարգը առաջինից տարբերվում է միայն երկրորդ կոորդինատով։ ժամային անկյան փոխարեն վերցվում է լուսատուի α ուղղակի ծագումը՝ երկնային հասարակածի γM աղեղը, որը չափվում է երկնոլորտի պտտման հակառակ ուղղությամբ γ գարնանային գիշերահավասարի կետից մինչև տվյալ լուսատուի հակման շրջանը։ Այս կոորդինատներն անկախ են երկնոլորտի օրապտույտից և հարմար են աստղացուցակներ ու աստղային քարտեզներ կազմելիս։
Խավարածրային համակարգ
Խավարածրային համակարգում հիմնական շրջանը EγE՛ խավարածիրն է, բևեռը՝ խավարածրի П բևեռը։ σ լուսատուի դիրքը որոշելու համար դրանով և П կետով տանում են մեծ շրջան, որը կոչվում է տվյալ լուսատուի լայնության շրջան։․ Կոորդինատներից մեկը խավարածրի ու լուսատուի միջև ընկած լայնության շրջանի աղեղն է և կոչվում է խավարածրային լայնություն (β)։ Մյուս կոորդինատը՝ խավարածրային երկայնությունը (λ), խավարածրի γM աղեղն է՝ δ կետից մինչև տվյալ լուսատուի լայ–նության շրջանը և չափվում է Արեգակի տարեկան շարժման ուղղությամբ։ Խավարածրային կոորդինատները, սովորաբար, օգտագործվում են արեգակնային համակարգի մարմինների շարժումներն ուսումնասիրելիս։
Գալակտիկական համակարգ
Գալակտիկական համակարգում հիմնական շրջանը BDB՛ գալակտիկայի հասարակածն է, այսինքն՝ երկնոլորտի մեծ շրջանը, որը զուգահեռ է Երկրից երևացող Ծիր կաթնի սիմետրիայի հարթությանը և գալակտիկայի հարթության հետ կազմում է 62°(աստիճան) անկյուն, բևեռը՝ այդ շրջանի G բևեռը (G և G՛ գալակտիկայի բևեռներն են)։ Գալակտիկայի հասարակածի դիրքը երկնոլորտի վրա կարելի է որոշել միայն մոտավոր ճշտությամբ։ Սովորաբար, այն տրվում է հյուսիսային բևեռի հասարակածային կոորդինատներով՝ α=12 ժամ 49 րոպե և δ=+27°,4 (1950 թվականի համար)։ σ լուսատուի դիրքը որոշելու համար դրանով և G բևեռով տանում են մեծ շրջան, որը կոչվում է գալակտիկական լայնության շրջան։ Կոորդինատներից մեկը գալակտիկայի հասարակածի ու լուսատուի միջև ընկած այդ շրջանի աղեղն է և կոչվում է գալակտիկական լայնություն (b)։ Մյուս կոորդինատը գալակտիկական երկայնությունն է (l), որը գալակտիկայի հասարակածի ու երկնային հասարակածի հատման D կետի և լուսատուի գալակտիկական լայնության շրջանի միջև ընկած գալակտիկայի հասարակածի DM աղեղն է։ Գալակտիկական երկայնությունը փոփոխվում է ուղղակի ծագումների աճման ուղղությամբ։ D կետի ուղղակի ծագումը 18 ժամ 49 րոպե է։ Գալակտիկական կոորդինատներն օգտագործվում են գալակտիկայի կառուցվածքն ու անդամների շարժումներն ուսումնասիրելիս։ Առաջին երեք համակարգերի կոորդինատները որոշվում են դիտումներից, իսկ խավարածրային և գալակտիկական կոորդինատներն ստացվում են հասարակածայինից։
Լա Սկալա հրապարակ
Լա Սկալա հրապարակ (Piazza della Scala), հետիոտնային կենտրոնական հրապարակ Իտալիայի Միլան քաղաքում, որը Միլանի Դուոմո գլխավոր հրապարակին է միանում Վիկտոր Էմանուիլ II-ի պատկերասրահի անցումով։ Անվանվել է Լա Սկալա հայտնի օպերային թատրոնի պատվին, որը գտնվում է հրապարակի հյուսիսարևմտյան մասում։ Շենքում տեղակայված է և՛ օպերային թատրոնը, և՛ Լա Սկալայի և, ընդհանրապես, օպերայի պատմությանը նվիրված Լա Սկալա թանգարանը։ Լա Սկալա թատրոնի շենքի մյուս կողմում՝ դեպի հարավ-արևելք, Միլանի քաղաքապետարանի շենքն է՝ Մարինո պալատը։ Հրապարակի հյուսիսարևելյան կողմում է գտնվում մեկ այլ նշանակալի կառույց՝ Իտալիայի առևտրային բանկի շենքը։ Հրապարակի հարավարևմտյան հատվածը մուտք ունի դեպի Վիկտոր Էմանուիլ II-ի պատկերասրահ, ինչպես նաև Բելտրամի պալատ։ Հրապարակի ճարտարապետության մեծ մասը վերագրվում է իտալացի ճարտարապետ Լուկա Բելտրամիին, ով նախագծել է համանուն պալատը, Մարինո պալատի ճակատային հատվածը, Իտալիայի առևտրային բանկի շենքը։ Հրապարակի կենտրոնում է գտնվում քանդակագործ Պիետրո Մանիի հեղինակած Լեոնարդո դա Վինչիին նվիրված հուշարձանը ։
Պատմություն
Լա Սկալա հրապարակը Միլանի կենտրոնի համեմատաբար վերջին լրացումներից է։ Հրապարակում գտնվող ամենահին շինությունը՝ Մարինո պալատը, թվագրվում է 16-րդ դար (կառուցումն ավարտվել է 1563 թվականին), այն ժամանակ, այնուամենայնիվ, հրապարակը դեռևս գոյություն չի ունեցել (տարածքը զբաղեցրել են շենքեր)։ Մարինո պալատի ճակատային հատվածը ի սկզբանե միակ կառույցն էր, որ նայում էր դեպի Սան Ֆեդել հրապարակ։ Երբ 1778 թվականին կառուցվեց Լա Սկալա թատրոնի շենքը, այն նայում էր ավելի շատ դեպի փողոց, քան հրապարակ։ 19-րդ դարի վերջում Միլանի քաղաքային իշխանությունները նախաձեռնեցին տարածքի մանրակրկիտ վերանորոգումը, ինչպես նաև հրապարակի ստեղծումը։ Ճարտարապետ Լուկա Բելտրամին նախաձեռնեց Բելտրամի պալատի ստեղծումը (1886), այնուհետև՝ Մարինո պալատի նոր ճակատային հատվածը (1888-1892), ավելի ուշ՝ Իտալիայի առևտրային բանկի շենքի ստեղծումը (1923-1927):
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի հրապարակներ Կատեգորիա:Միլանի տեսարժան վայրեր
Ես մեռնում եմ, բայց չեմ հանձնվում։ Մնաս բարով, Հայրենիք
«Ես մեռնում եմ, բայց չեմ հանձնվում։ Մնաս բարով, Հայրենիք» («Я умираю, но не сдаюсь! Прощай, Родина»), գրություն Բրեստի ամրոցում, որն արվել է կենտրոնական կղզու արևմտյան մասում գտնվող Բելոստոկսկի դարպասների շրջանում 1941 թվականի հուլիսի 20-ին՝ Հայրենական մեծ պատերազմի ընթացքում ամրոցի պաշտպանության ժամանակ։
Մակագրությունը հայտնաբերվել է ԽՍՀՄ ՆԳԺԿ-ի զորքերի չորս զորամասերի և ստորաբաժանումներից մեկի՝ ՆԳԺԿ-ի շարասյան զորքերի 132-րդ առանձին գումարտակի զորանոցի վերակներում, որոնք Կարմիր բանակի կայազորի հետ միասին տեղակայված էին ամրոցում  ։ Համարվում է, որ գրությունն արվել է այդ գումարտակի զինծառայող Ֆեոդոր Ռյաբովի կողմից ։
Ավելի ուշ պատի մի մասը Բրեստից տեղափոխվել է Մոսկվա՝ ընդգրկվելով Զինված ուժերի կենտրոնական թանգարանի ցուցադրության մեջ ։ Գրության պատճենն արվել է «Բրեստի հերոս ամրոց» հուշահամալիրում ։ Ամրոցի թանգարանում գտնվում է բրոնզե քանդակ՝ «Մեռնում եմ, բայց չեմ հանձնվում», որը Մինսկի բանվորները նվիրել են 1969 թվականին՝ հուշահամալիրի բացման օրը ։
Ագրակ (Արաքս)
Ագրակ, Գանճակ, առվակ Թուրքիայի արևելքում, Աղրըի մարզում Արաքսի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Հայկական Պար լեռնաշղթայի Սինակ գագաթից և թափվում է Արաքսի մեջ նրա աջ կողմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Արաքս գետի վտակներ Կատեգորիա:Աղրըի մարզ
Շիգաևկա
Շիգաևկա (Шигаевка, Шығай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռոստոմ Երզնկյան
Ռոստոմ Հարությունի Երզնկյան, հայ պատմաբան, գրականագետ։
Կենսագրություն
Ռոստոմ Երզնկյանը ծնվել է Հաղպատ գյուղում։ Հայտնի է եղել նաև Ռոստոմ Բեկ անունով։ 1843-1846 թվականներին եղել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի հայկաբանության և պատմության ուսուցիչ։ 1846 թվականից անցել է զինվորական ծառայության, մասնակցել Դաղստանի լեռնականների դեմ ռազմական գործողություններին։ 1861 թվականին պաշտոնաթող է եղել, հաստատվել Թելավում, աշխատանքի անցել տեղի հայկական դպրոցում։ Թղթակցել է «Կովկաս», «Մեղու Հայաստանի», «Արարատ» պարբերականներին։ Ուսումնասիրել է Սանահինի և Հաղպատի պատմությունն ու ճարտարապետական հուշարձանները, վերծանել Հաղպատի 162 վիմական արձանագրությունները («Տնախօսական աեդագրութիւն Հաղբատայ աշխարհահռչակ վանից Սրբոյ Նշանի», 1886)։ Գրել է հայ-չերքեզական կապերին Արմավիր քաղաքի հիմնադրման պատմությանը նվիրված աշխատություն։ Նրա «Ավարիա» պատմաաշխարհագրական ակնարկը, «Պանդուխտ Դաղստանի» ուղեգրական նոթերը (Դաղստանի մի շարք բնակավայրերի նկարագրությունն ու այնտեղ ծավալված պատերազմական գործողությունների պատմությունը), «Մյուրիդիզմը Դաղստանում» ուսումնասիրությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ
Գոմարան (Սյունիքի մարզ)
Նույն անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Կապանի շրջանի։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ` Գեղանուշ գյուղի հետ կազմելով Գեղանուշ համայնքը։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների` Գոմարանի մշտական բնակչությունը կազմել է 71, առկա բնակչությունը` 66 մարդ ։ Բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ և այգեգործությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր
Ռոբերտ Կարայան
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1960-1962 թվականներին եղել է Երևանի ալյումինի գործարանի «Կանազ» մշակույթի պալատի երգի-պարի համույթի գեղարվեստական ղեկավար, նույն գործարանի «Մետալուրգ» թերթի խմբագիր, 1962-1972 թվականներին՝ Հեռուստատեսության և ռադիոյի պետական կոմիտեի երիտասարդական հաղորդումների խմբագիր, գլխավոր խմբագիր, 1972 -1975 թվականներին՝ Սփյուռքահայության հետ մշակութային կապի կոմիտեի նախագահի օգնական, 1976-1979 թվականներին՝ «Երեկոյան Երևան» թերթի պատասխանատու քարտուղարի տեղակալ, «Ծիածան» գովազդա-տեղեկատվական հավելվածի խմբագիր, 1979-1982 թվականներին՝ «Գրքերի աշխարհ» հրատարակչության ավագ գրական աշխատակից, 1983 -1992 թվականներին Բաղրամյանի շրջանի «Երասխ» թերթի գլխավոր խմբագիր, 1992-1993 թվականներին՝ Արմենպրես լրատվական գործակալության թղթակից։ Հրատարակել է արձակ և չափածո ստեղծագործություններ, մանկական ժողովածուներ։ 28 գրքի հեղինակ է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ առակագիրներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ երգիծաբաններ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Բագրատ Խաչատրյան
Բագրատ Անուշավանի Խաչատրյան, հայ մանկավարժ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողությունների մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1943):
Կենսագրություն
Բագրատ Խաչատրյանը ծնվել է 1918 թվականին, Ապարանի շրջանի Մելիքգյուղում։ Ավարտել է Ապարանի շրջկենտրոնի միջնակարգ դպրոցը, աշխատանքի է նշանակվել Ձորագլխի դպրոցում։ Ընդամենը երկու տարի աշխատելուց հետո 1941 թվականի հունիսի վերջին զորակոչվել է բանակ ։
1942 թվականի հունվար-մարտ ամիսներին Ղրիմում կռվել է 390-րդ հայկական դիվիզիայում, Կերչի մատույցներում։ Մարտերից մեկում վիրավորվել է և տեղափոխվել Սոչի։ Բուժվելուց հետո նորից մեկնել է ռազմաճակատ։ Ծառայել է 242-րդ լեռնահրաձգային դիվիզիայի 18-րդ բանակի կազմում։ Մասնակցել է Կերչ, Սիմֆերոպոլ, Սևաստոպոլ քաղաքների պաշտպանության կռիվներին։ Նովոռոսիյսկ քաղաքի մատույցներում տեղի ունեցող մարտերի ժամանակ Բագրատը հաջողությամբ կատարել է հրամանատարության առաջադրանքները, որի համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ 1943 թվականի հոկտեմբերին Կերչի մոտ գտնվող քարանձավներից մեկում Խաչատրյանը ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ 1-ին Մերձբալթյան ռազմաճակատում Լիտվական Սկոպեչկա քաղաքի մատույցներում տեղի ունեցող մարտերի ժամանակ Խաչատրյանը աջ ուսից վիրավորվել է, տեղափոխվել Բրյանսկ՝ հոսպիտալ։ Հոսպիտալում էլ լսել է մեծ հաղթանակի լուրը ։
Ռազմադաշտից վերադառնալով Խաչատրյանը ընդունվել և ավարտել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը։ Ապարանի շրջանի տարբեր դպրոցներում եղել է պատմության ուսուցիչ, դպրոցի տնօրեն։ Այնուհետև հայրենի գյուղի դպրոցում դասավանդել է պատմություն։ Լավագույն աշխատանքի համար պարգևատրվել է «Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մելիքգյուղ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Աշխատանքային գերազանցության համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Սոկոլովշչինա (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Սոկոլովշչինա (Соколівщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սոկոլովշչինա գյուղում բնակվում էր 204 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1226 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 166,39 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(8054) Բրենտանո
(8054) Բրենտանո (Brentano), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,237904 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9562 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5196 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1222,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294403 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,82° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վադսյո
Վադսյո (Vadsø, Vesisaari), քաղաք և կոմունա Նորվեգիայում։ Համարվում է Ֆինմարք ֆյուլքեի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը կազմում է 6 186 մարդ։ Քաղաքն ընկած է Վարանգեր թերակղզու հարավային ափերին։ Վադսյոյում կա հանրապետական նշանակության օդանավակայան, ինչպես նաև նավահանգիստ։
Քաղաքում աշխատում է Նորվեգիայի հեռարձակող ընկերության մասնաճյուղը։ Վադսյոն ունի նաև սեփական ռադիոկայանը, որոը կոչվում ՝ Varangerradio: Ամենօրյա պարբերականությամբ քաղաքում լույս է տեսնումFinnmarkena թերթը։ Տպվում է նաև Varangeren շաբաթաթերթը։
Պատմություն
1500 թվականին Վադսյոյի ներկայիս տարածքում և հարակից կղզիներում գոյություն ունեին փոքր ձկնորսական բնակավայրեր և եկեղեցիներ։ Ավելի ուշ կղզիների բնակիչները եկան դեպի մայրցամաքը։
Բնակավայրին քաղաքի կարգավիճակ շնորհվեց 1833 թվականին։ Դա կատարվեց այն բանից հետո, երբ այստեղ բնակության համար եկան Ֆինլանդիայի և Շվեդիայի հյուսիսի բնակիչները, քանի որ իրնեց մոտ մոլեգնում էր սովը։ Ֆիններենը արագորեն տարածվեց տարածաշրջանում և այսօր էլ կիրառվում է որոշ ընտանիքներում։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Վադսյոն հատկապես շատ տուժեց օդային հրթիռակոծության ժամանակ, որը հիմնականում հասցնում էր Խորհրդային Միությունը՝ հրթիռակոծելով ֆաշիստական դիրքերը, որոնք շրջափակման մեջ էին առել քաղաքը։ Բայցևայնպես, ի տարբերություն Ֆինմարկի մյուս քաղաքների, այստեղ՝ Վադսյոյի կենտրոնում, դեռևս պահպանվել են 19-րդ դարի փայտաշեն կառույցները։
Մշակույթ
Ամեն տարի Վադսյոյումանցկացվում է Ջազային փառատոն, որն այստեղ կոչվում է Varangerfestivalen: Փառատոնին մասնակցելու համար այստեղ են ժամանում կատարողներ ամբողջ աշխարհից։
Սկսած 2004 թվականից, քաղաքում անցկացվում են աշխարհում դեռևս միակ՝ խաչափառերի փառատոնը, որը կոչվում է« Kongekrabbefestivalen Polar spectacle»
Վադսյոն ունի իր ջազային ակումբը։ Երաժշտության ասպարեզում կարևոր դեր են խաղում քաղաքի նվագախումբն ու ազգային խմբերգային կազմակերպությունները։ Ժամանակակից երգերի կատարումներով աչքի են ընկնում ներքոհիշյալ երաժշտական խմբերը. .Daap, Whateverland, Ursus Maritimus, Ed[og]Lys և այլ խմբեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1838 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պլոսկոե (գյուղ, Սվալյավայի շրջան)
Պլոսկոե (Плоске), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Սվալյավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պլոսկոե գյուղում բնակվում էր 1 080 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Սվալյավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Չիրիկովի եկամտաբեր տուն
Չիրիկովի եկամտաբեր տուն (Доходный дом Чирикова), շենք Դոնի Ռոստովի Բուդյոննու պողոտայում (շենք №46)։ Տունը կառուցվել է 1913 թվականին ՝ ճարտարապետ Լեոնիդ Էբերգի նախագծով  էկլեկտիզմի ոգով ։ Ներկայումս շենքում գործում է Դոնի Ռոստովի ներքին գործերի Լենինյան շրջանի բաժանմունքը։ Չիրիկովի եկամտաբեր տունն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ ։
Պատմություն
Եկամտաբեր տունը Տագանրոգյան պողոտայում (այժմ` Բուդյոննու պողոտա) կառուցվել է XX դարի սկզբին` գործարանատեր, քաղաքային վարչության անդամ և Փոխադարձ վարկի քաղաքային ընկերության խորհրդի նախագահ Վլադիմիր Կիրիլովիչ Չիրիկովի պատվերով։ Շենքի նախագծի հեղինակն է ռոստովցի ճարտարապետ Լեոնիդ Ֆեոդորովիչ Էբերգը, հենց նա էլ ղեկավարել է իրականացվող շինարարական աշխատանքները։ 1912 թվականին, շինարարության ավարտին մոտ, Չիրիկովն այցելել է շինհրապարակ, որից հետո պահանջել է ճակատին տեղադրել երկու սյուն։ Ճարտարապետն ընդդիմացել է դրանց տեղադրմանը, քանի որ շենքի կոմպոզիցիան հիմնված էր վերածննդի սկզբունքների վրա։ Ի պատասխան դրան Չիրիկովը հայտարարել է. «Իսկ փողն ո՞վ է քեզ վճարում` Վերածնո՞ւնդը, թե՞ ես»։ Սրան Էբերգը չի կարողացել առարկել և ստիպված բարձակների վրա տեղադրել է երկու սյուն ։
«Պրիազովսկի կրայ» թերթը 1913 թվականին Չիրիկովի եկամտաբեր տունն անվանել է Ռոստովի շենքերից մեծությամբ և ճարտարապետությամբ ամենանշանակալիներից մեկը։ Շինության առաջին հարկը վարձակալել էին խանութները։ Այս տան բնակարաններն ունեին 4, 5, 6 և 7 սենյակ։ Տանիքին եղել է այգի։ Շենքն ունեցել է վերելակ ։
Հայրենական մեծ պատերազմից հետո շենքում գործել է Գլավսևկավստրոյ կազմակերպությունը ։
2000-ական թվականներին շենքում գործել է Դոնի Ռոստովի ներքին գործերի վարչությունը, իսկ այժմ` ոստիկանության Լենինյան շրջանի բաժանմունքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Խամես Ռոդրիգես
Խամես Դավիդ Ռոդրիգես Ռուբիո, հայտնի որպես Խամես Ռոդրիգես կամ պարզապես Խամես, կոլումբիացի ֆուտբոլիստ, ով խաղում է Ռեալ Մադրիդի կազմում և Կոլումբիայի ազգային հավաքականում։ Խաղում է և հարձակվողի և հարձակվողական կիսապաշտպանի դիրքում։ Խամեսը համարվում է աշխարհի լավագույն երիտասարդ ֆուտբոլիստներից մեկն աշխարհում ։ Ունի լավ տեխնիկա, դրիբլինգ և փլեյմեյքերի հմտություններ։ 2014 թ. Խամեսը տեղափոխվեց Ռեալ Մադրիդ և դարձավ աշխարհում ամենաթանկ ֆուտբոլիստներից մեկը ։ Խամեսն իր ելույթները Կոլումբիայի հավաքականում սկսել է մինչև 20 տարեկան հավաքականից, որտեղ նա ավագն էր Տուլուն մրցաշարի ընթացքում։ Նա նաև հավաքականի ավագն էր 2011 թվականի մինչև 20 տարեկանների աշխարհի առաջնությանը, որը նրան հնարավորություն տվեց դառնալ թիմի առանցքային ֆուտբոլիստներից մեկը։
Նա խաղաց նաև աշխարհի 2014 թվականի առաջնություն և լքեց պայքարը 1/4 եզրափակչից՝ պարտվելով Բրազիլիային 2-1 հաշվով։ 2012 թվականին Խամեսը միացավ Պորտուին և ճանաչվեց Պորտուգալիայի Պրեմիեր Լիգայի լավագույն ֆուտբոլիստ՝ ստանալով պորտուգալական ոսկե գնդակը և դառնալով ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստը երբևէ, ով ստացել է այն։ 2013 թվականին Խամեսը Պորտուից 45 միլիոն եվրոյի դիմաց տեղափոխվեց ֆրանսիական Մոնակո, դառնալով Կոլումբիացի երկրորդ ամենաթանկ ֆուտբոլիստը՝ Ռադամել Ֆալկաոյից հետո և ամենաթանկ երիտասարդ ֆուտբոլիստներից մեկը աշխարհում։
Էվիգադո
Ծնվել է Կուկուտայում, որտեղ անցկացրել է իր մանկությունը։ Հայրը Ուիլսոն Խամես Ռոդրիգես Բեդոլան է, իսկ մայրը՝ Մարիա դել Պիլար Ռուբիո։ Հայր նույնպես ֆուտբոլիստ է եղել, սակայն հաջողակ կարիերա չի ունեցել ։ Խամեսը իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է Կոլումբիայի երկրորդ դիվիզիոնում հանդես եկող Էնվիգադո ֆուտբոլային ակումբի կազմում, որտեղ խաղացել է մինչև 2007 թվականը։
Ատլետիկո Բենֆիլդ
2008 թվականին նա պայմանագիր կնքեց արգենտինական Բենֆիլդի հետ, որտեղ նրա նորամուտը կայացավ 2009 թ. փետրվարի 7-ին, Խամեսը Բենֆիլդում իր առաջին գոլը խփեց դարպասը, փետրվարի 27-ին, որտեղ թիմը հաղթեց Կենտրոնական Ռոսարիոյին 3-1 հաշվով։
2009 թվական
2009 թվականին նա դարձավ թիմի հիմնական խաղացողներից մեկը։ Նա ամենաերիտասարդ ֆուտբոլիստն էր, ով գոլ էր խփել Արգենտինայի առաջնությունում։ Նրա երկրորդ գոլը սեպտեմբերի 26-ին էր, երբ նա գոլ խփեց Նյուելս Օլդ Բոյս թիմի դարպասը և թիմը հաղթեց այդ խաղում 2-1 հաշվով ու կարողացավ իր պատմության մեջ առաջին անգամ նվաճել Արգենտինայի չեմպիոնի կոչումը։ 2009 թվականի դեկտեմբերին Ուդինեզեն պլանավորեց Խամեսին գնել Կոպա Լիբերտադորեսի ավարտից հետո 5 միլիոն եվրոյի դիմաց, սակայն Բենֆիլդը մերժեց առաջարկը։ Կլասուրա 2010-ին Ռոդրիգեսը Լանուսի դեմ խաղում ձախ ոտքի կատարած հարվածով վերջին րոպեներին հաշիվը դարձրեց 2-0։ Խաղից հետո Դիարիո Օլեն Խամեսի խաղը և ոճը նմանեցրեց Կրիշտիանու Ռոնալդուի ոճին և նրան անվանեց Բենֆիլդի Ջեյմս Բոնդ։
2010 թվական
Խամեսը իր համբավը ավելացրեց Կոպա Լիբերտադորեսի խմբային փուլի՝ Դեպորտիվո Կուենկայի դեմ խաղում ձախ ոտքով խփած գեղեցիկ գոլով։ Այդ խաղում Բենֆիլդը մրցակցի դիմակայությունը կոտրեց 4-1 հաշվով։ Նրա խաղը գնալով ավելի ու ավելի գեղեցիկ և համախմբված էր դառնում։ 2010 թվականի մարտի 10-ին Խամեսը անցկացրեց իր լավագույն խաղերից մեկը՝ դառնալով դուբլի հեղինակ Ուրուգվայի հսկաների՝ Նասիոնալ ֆուտբոլային ակումբի դեմ։ Առաջին գոլը խփեց գլխով, իսկ երկրորդը՝ 11 մետրանոցից։ 18 տարեկան տաղանդը գոլ խփեց այս անգամ արդեն բրազիլական Ինտերնացիոնալի դեմ, որտեղ Բենֆիլդը հաղթեց 3-1 հաշվով ։ Սակայն Բենֆիլդը մրցաշարը ավարտեց պարտությամբ՝ պարտվելով Պորտու-Ալեգրիին 2-0 հաշվով։ Այդ խաղում Խամեսը ստացավ երկու դեղին քարտ և հեռացվեց դաշտից։
2010-2011 մրցաշրջան
2010 թվականի հուլիսի 6-ին Ռոդրիգեսը կնքեց չորսամյա պայմանագիր։ Պորտուն Խամեսի դիմաց Բենֆիլդին վճարեց 5,1 միլիոն եվրո։ 2010 թվականի, դեկտեմբերի 15-ին Ռոդրիգեսը եվրոպական ֆուտբոլում խփեց իր առաջին գոլը Սոֆիայի Բանակի Կենտրոնական Մարզական ակումբի դեմ ։ Խամեսը դարձավ հեթ-տրիկի հեղինակ Պորտւգալիայի Տասայի եզրափակչում, որտեղ Պորտուն Վիտորիային հաղթեց 6-2 հաշվով։ 24 խաղերում խփեց 6 գոլ և կատարեց 8 գոլային փոխանցում և իր ներդրումն ունեցավ Պորտուի՝ Եվրոպա Լիգան հաղթելու գործում։
2012-2013 մրցաշրջան
2012-2013 մրցաշրջանում Խամեսին տրվեց 10 համարը և նա դարձավ թիմի առանցքային խաղացողներից մեկը։ Հետևելով Ռադամել Ֆալկաոյի օրինակին թիմից հեռացան Հալկը և Ֆրեդի Գուարինը։ Այդ ամենից հետո Խամեսի ուսերին դրված էր ավելի մեծ պատասխանատվություն։ Նա գոլ խփեց և գոլային փոխանցում կատարեց Օլհանենսեի դեմ խաղում։ Այնուհետև գոլի և գոլային փոխանցումների հեղինակ դարձավ Բեիռա-Մարի դեմ խաղում։ 2012-2013 մրցաշրջանին նա Չեմպիոնների Լիգայի խմբային փուլում գոլ խփեց ՊՍԺ-ի դարպասը. այդ խաղում Պորտուն հաղթեց 1-0 հաշվով ։ մի քանի օր անց Խամեսը գոլ խփեց նաև Սպորտինգի դեմ խաղում։ Մարտիմոյի դեմ խաղում, որտեղ թիմը հաղթեց 5-0 հաշվով, Ռոդրիգեսը դուբլ արեց։ Մի քանի օր անց ևս գոլ խփեց Ակադեմիկա Կոլիմբրայի դեմ։ Գոլ խփեց չեմպիոնների լիգայում Դինամո Զագրեբի դարպասը։ 90-րդ րոպեին գոլ խփեց Սպորտինգ Պրագայի դարպասը։ Մորեյրենսի դեմ խաղում էլ կատարեց գոլային փոխանցում կատարեց իր հայրենակից Ջեկսոն Մարտինեսին։ Մրցաշրջանի երկրորդ կեսի սկզբին Խամեսը վնասվածք ստացավ և բաց թողեց մոտ 1 ամիս։ Նրա վերադարձը տեղի ունեցավ Բեյրա-մարի դեմ խաղի 70-րդ րոպեին, երբ թիմն արդեն հաղթում էր 2-0 հաշվով։ Նույնիսկ վնասվածքից հետո, երբ Խամեսը այնքան էլ լավ մարզավիճակում չէր, շատ կարևոր դեր էր խաղում թիմի հարձակման գծում։ Առաջնության արդեն իսկ երկրորդ խաղում նա դարձավ գոլի հեղինակ Ռիո-Ավե-ի դեմ։ Հաջորդ խաղում ևս դարձավ գոլի հեղինակ՝ գրավելով Էսթորիլ ֆուտբոլային ակումբի դարպասը։ Վերջին երկու ամսում Խամեսը այդ խաղում առաջին անգամ դուրս եկավ դաշտ մեկնարկային կազմում։ Ռոդրիգեսը գոլի հեղինակ դարձավ Մարտիմոյի դեմ խաղում(1-1)։ Անգլիական Մանչեսթեր Յունայթեդը 30 միլիոն եվրո էր պատրաստել Խամեսի համար, բայց առաջարկը մերժվեց Պորտուի կողմից, քանի որ Պորտուի ղեկավարությունը կարծում էր, որ Խամեսն ավելին արժե քան 30 միլիոն եվրոն է։ Խամեսը 2012-2013 մրցաշրջանին Տասա լիգայի կիսաեզրափակիչներում խփեց գոլ։ Պորտուն հաղթեց 4-0 հաշվով և անցավ եզրափակիչ։ Այնուհետև ճանաչվեց Սպորտինգ-Պրագայի դեմ խաղի լավագույն ֆուտբոլիստ՝ խփելով առաջին գոլը և կատարել երկու գոլային փոխանցում։ Վիտորիայի դեմ 2 գոլերից մեկը խփել է Խամեսը (2-0)։ 2012-2013 մրցաշրջանում մասնակցել է 24 խաղի խփել է 10 գոլ և կատարել 13 փոխանցում։ Հաղթելով առաջնությունը՝ Խամեսը հաղթեց 8 տիտղոս Պորտուին միանալուց հետո։
Մոնակո
2013 թվականի, մայիսի 24-ին հայտարարվեց, որ Խամեսը 45 միլիոն եվրոյի դիմաց տեղափոխվում է ֆրանսիական Մոնակո, որը պորտուգալական ֆուտբոլի երկրորդ ամենաթանկ տրանսֆերն էր՝ Հալկից հետո Նա կնքեց հինգամյա պայմանագիր։
2013-2014 մրցաշրջան
Ռոդրիգեսն իր դեբյուտը նշեց Բորդոյի դեմ խաղում, որտեղ Մոնակոն հաղթեց 2-0 հաշվով։ Նա բաց թողեց առաջնության երկրորդ խաղը վնասվածքի պատճառով։ Ռոդրիգեսն Մոնակոյի կազմում իր առաջին գոլը խփեց Բաստիայի դեմ խաղում, որտեղ թիմը հաղթեց 3-0 հաշվով։ Շարունակելով իր լավ խաղը՝ Սեյնտ-Ետյենի դեմ խաղում Խամեսը կատարեց 2 գոլային փոխանցում և ճանաչվեց խաղի լավագույն ֆուտբոլիստ։ Այնուհետև խփեց Սոշոյի հետ խաղի առաջին գոլը, և այդ խաղն ավարտվեց 2-2 հաշվով։ Ռոդրիգեսը խփեց Էվիանի դեմ խաղի՝ իրենց թիմի միակ գոլը, սակայն չկարողացավ թիմին հաղթանակ պարգևել. խաղն ավարտվեց 1-1 հաշվով։ Խամեսը վերջապես խփեց իր առաջին գոլը տուգանային հարվածից Ռենի հետ խաղում. խաղն ավարտվեց 2-0 Մոնակոյի հաղթանակով։ Ռոդրիգեսը գոլ խփեց նաև Վալենսյենի դեմ խաղում, բայց դա Մոնակոյին բավարար չեղավ այդ խաղում հաղթելու համար. Վալենսյենը հաղթեց 2-1 հաշվով։ Խամեսը 2014 թվականը սկսեց Ֆրանսիայի գավաթի խաղով՝ ընդդեմ Վաննի, որտեղ Խամեսը կատարեց 2 գոլային փոխանցում և դարձավ գոլի հեղինակ, իսկ 2014 թվականի առաջին առաջնության խաղոիմ՝ Մոնպելյեի դեմ, կատարեց գոլային փոխանցում։ Տուլուզի դեմ խաղում ևս կատարեց գոլային փոխանցում, որտեղ Մոնակոն հաղթեց 2-0 հաշվով։ Իսկ ահա արդեն Բաստիայի դեմ խաղում Խամեսը իր առաջին դուբլն արեց Մոնակոյի կազմում։ Ըստ ֆրանսիական մամուլի՝ Խամեսը Լիգա 1-ին լավագույն ֆուտբոլիստն էր։ Իսկ ահա Սոշոյի դեմ խաղում նա իրացրեց իր առաջին 11 մետրանոցը Մոնակոյի կազմում և այդ խաղն ավարտվեց 2-1 հաշվով(Մոնակոյի հաղթանակ)։ Խամեսն ավարտեց մրցաշրջանն առանց տիտղոսի, բայց օգնեց թիմին հաջորդ մրցաշրջանում մասնակցել Չեմպիոնների Լիգայի խաղարկությանը։
Ռեալ Մադրիդ
2014 թվականի հուլիսի 22-ին «Ռեալ Մադրիդ»-ը պաշտոնական հայտարարեց «Մոնակո»-ի կիսապաշտպան Խամես Ռոդրիգեսի հետ 6 տարվա պայմանագիր կնքեց։ Ռեալը Խամեսի համար տվեց 80 միլիոն ֆունտ ստեռլինգ և Խամեսի աշխատավարձը տարում կկազմի 7 միլիոն եվրո։ Օգոստոսի 12-ին Խամեսը պաշտոնական իր դեբյուտը անցկացրեց «Ռեալ»-ի կազմում, խաղալով ՈՒԵՖԱ-ի Սուպեր Գավաթի համար ընդդեմ «Սևիլյա» ակումբի դեմ։ Իսկ արդեն օգոստոսի 19-ին Ռոդրիգեսը իր դեբյուտային գոլը խփեց «Ռեալ»-ի համար ընդդեմ «Ատլետիկո Մադրիդ» ակումբի, Իսպանիայի Սուպեր Գավաթի խաղում ։
= <<Բավարիա>> = 2017 թվականի հուլիսի 11-ին մնյունխենյան Բավարիան հայտարարեց ֆուտբոլիստի գերմանական ակումբ տեղափոխվելու մասին։ Սկզբում ակումբը Խամեսին վարձակալեց երկու սեզոնով, հետագայում նրան գնելու նպատակով։ Ըստ պայմանագրի ակումբը կարող է գնել ֆուտբոլիստին 2019 թվականին 40մլն եվրոյի դիմաց։ Ինչպես հայտնում է Մարկա ամսագիրը, ֆուտբոլիստի աշխատավարձը կազմելու է 6մլն եվրո
Միջազգային կարիերա
Խամեսը խաղացել է Կոլումբիայի մինչև 17 և մինչև 20 տարեկանների հավաքականում։
Խամեսը ԱԱ 2014-ի ամենավառ ֆուտբոլիստներից էր։ Նա հարվածել է մեկական գոլ մրցաշարի բոլոր հինգ խաղերում և հայտնվել մրցաշարի խորհրդանշական հավաքականում։
2014 թվականի աշխարհի առաջնություն
2014 թվականի հունիսի 2-ին հայտարարվեց, որ Խամեսը մասնակցելու է 2014 թվականի Աշխարհի առաջնությանը ։ Խմբային փուլի առաջին՝ Հունաստանի դեմ խաղում Խամեսը դարձավ հետ-տրիկի հեղինակ և ճանաչվեց խաղի լավագույն ֆուտբոլիստ։ Երկրորդ խաղում Խամեսը գոլ խփեց և կատարեց գոլային փոխանցում։ Իսկ արդեն վերջին՝ Հարավային Կորեայի դեմ խաղում կատարեց երկու գոլային փոխանցում և դարձավ գոլի հեղինակ։ 1/8 եզրափակչում Ուրուգվայի դեմ խաղում Խամեսը դարձավ դուբլի հեղինակ։ Խամեսը ելույթներն ավարտեց Բրազիլիայի դեմ պարտությամբ 2-1 հաշվով, և թիմի միակ գոլը խփեց հենց ինքը։ Աշխարհի 2014 թվականի առաջնությանը Խամեսը խփեց 6 գոլ դառնալով առաջնության լավագույն ռմբարկու։ Ըստ որոշ մասնագետների Խամեսը համաշխարհային ֆուտբոլի ծագող աստղերից է, և ֆուտբոլը նրա հետ մեծ հույսեր կարող է կապել։
Անձնական կյանքը
Խամես Ռոդրիգեսը
բաժանված է Դանիելա Օսպինայից, ով ֆուտբոլիստ Դավիդ Օսպինայի քույրն է։ Ռոդրիգեսն ունի մեկ աղջիկ՝ ծնված 2013 թվականի, մայիսի 29-ին։ Աղջիկը կրում է Սալոմե անունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 12 ծնունդներ Կատեգորիա:1991 ծնունդներ Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կոլումբիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բավարիա Մյունխենի ֆուտբոլիստներ
Պրեդացո
Պրեդացո  (Predazzo), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 4302 մարդ, բնակչության խտություն՝ 39 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 109 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38037։ Հեռախոսային կոդ՝ 0462։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հրաչյա Գասպարյան (ռեժիսոր)
Հրաչյա Վահագնի Գասպարյան, ռեժիսոր, ՀՀ ժողովրդական արտիստ (2011)։
Դերասան Ալեքսանդր Գասպարյանի հայրն է։
Կենսագրություն
1972 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1972-1974 թվականներին եղել է Լենինականի Ասքանազ Մռավյանի անվան դրամատիկական թատրոնի ռեժիսոր, 1974-1992 թվականներին՝ Երևանի Ստանիսլավսկու անվան ռուսական թատրոնի ռեժիսոր։ 1992 թվականից աշխատել է որպես Համազգային թատրոնի ռեժիսոր, 1993 թվականից՝ գլխավոր ռեժիսոր։ 1976 թվականից դասավանդում է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտում, պրոֆեսոր` 2003, 1998-2006 թվականներին՝ պրոռեկտոր, 2006-2011 թվականներին՝ ռեկտոր։ Պիեսներ է բեմադրել նաև Օդեսայի դրամատիկական թատրոնում, ԵՏԹ-ում, հեռուստաթատրոնում  ։ 2003 թվականին լույս է տեսել ռեժիսորի ստեղծագործական կյանքին նվիրված «Թատերական կոլաժ» ժողովածուն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:ՀՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Էկմալյան
Էկմալյան, հայկական ազգանուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Տեղանվանական հիմքով ազգանուններ
Գընալը կղզու կազդուրման կայան
Գընալը կղզու կազդուրման կայան, ամառային ճամբար։ Հիմնվել է 1965 թվականին։ Հանգստանում են 6-ից 13 տարեկան մանուկներ (հիմնականում ծնողազուրկ, անապահով ընտանիքներից)։ Հանգիստը կազմակերպվում է համայնքի հաշվին։ Կայանի խնամակալության ատենապետն է Միհրան Ուլիկյանը։ Կայանն ունի երգչախումբ (ղեկավար՝ Տիանա Տահաճրօղլի)։
Կատեգորիա:Թուրքահայ բարեգործական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Թուրքահայ մշակութային կազմակերպություններ
Պոլյանա (գյուղ, Սվալյավայի շրջան)
Չճշտված տվյալներով Պոլյանա գյուղում բնակվում էր 2 747 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Սվալյավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Շիգաևո (գյուղ, Բելորեցկի շրջան)
Շիգաևո (Шигаево, Шығай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 738 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի բնակավայրեր
Մելկեֆոսի հիդրոէլեկտրակայան
Մելկեֆոս (Melkefoss kraftverk), հիդրոէլեկտրակայան Նորվեգիայում, Պացոկի հիդրոէլեկտրակայանների կասկադի մաս։ Տեղակայված է Ֆինմարքի կոմսության Սյոր-Վարանգեր համայնքում՝ Պացոկի գետի վրա, Ռուսաստանի Դաշնության և Նորվեգիայի սահմանին։
Տուրբինները աշխատացնելու համար գետի մակարդակի իջեցվում է 10 մետրով։ Չնայած այն գտնվում է գետի վրա, այնուամենայնիվ ջրառը կարգավորվում է Ինարի լճի միջոցով, որով կարգավորվում է նաև Պացոկի հիդրոէլեկտրակայանի բոլոր կայանների ջրառը։ Ամբարտակը զինված է 26 մեգավատտ հզորությամբ մեկ դարձաթիակավոր հիդրոտուրբինով ։
Մելկեֆոս հիդրոէլեկտրակայանի տարեկան միջին արտադրական հզորությունը 129 միլիոն կիլովատտ-ժամ է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի հիդրոէլեկտրակայաններ Կատեգորիա:Ֆինմարք կոմսության շենքեր և կառույցներ
Սուլիմի (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Սուլիմի (Сулими), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1880 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սուլիմի գյուղում բնակվում էր 116 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,959 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 120,96 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1880 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (69901-70000)
Աստերոիդների ցանկ (69801-69900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (70001-70100)
Պոչվիսկա
Պոչվիսկա (Почвиска), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պոչա/Վարշ լճի վրա։ Գետի երկարությունը 7 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Սեռական խաղալիք
Սեռական խաղալիքը կամ սեքս խաղալիքը առարկա կամ սարք է, ինչպիսին է դիլդոն կամ թրթռիչը (վիբրատոր), որն առաջին հերթին օգտագործվում է մարդու սեռական հաճույքը հեշտացնելու համար։ Սեռական խաղալիքների մի մասը նախագծված են մարդու սեռական օրգանների նման և կարող են լինել թրթռացող կամ չթրթռացող։ Սեռական խաղալիք տերմինը կարող է ներառել նաև սեռական տիկնիկ, BDSM սարքեր և սեռական կահույք, սակայն սա չի վերաբերում այնպիսի իրերի, ինչպիսիք են ծնելիության վերահսկումը, պոռնոգրաֆիան կամ պահպանակները։ Սեռական խաղալիքներն անվանում են նաև չափահասների խաղալիքներ և ամուսնական օգնություն, չնայած որ «ամուսնական օգնությունն» ավելի լայն իմաստ ունի և կարող է վերաբերել նաև թմրանյութերին և խոտաբույսերին, որոնք ենթադրաբար թեժացնում կամ երկարացնում են սեռական հարաբերությունը։ Սեռական խաղալիքները հիմնականում վաճառվում են սեքս խանութում, բայց դրանք կարող են վաճառվել նաև դեղատներում, պոռնոգրաֆիկ DVD խանութներում, հանրախանութներում և այլն։ Ներկայիս սեռական խաղալիքները տղամարդկանց և կանանց համար հասանելի են գրեթե բոլոր երկրներում։
Էրոտիկ էլեկտրոստիմուլյացիա
Տղամարդկանց և կանանց համար սեռական խաղալիքների տեսակներից են էրոտիկ էլեկտրոստիմուլյացիայի համար օգտագործվող սեռական խաղալիքները։ Էրոտիկ էլեկտրոստիմուլյացիան վերաբերում է սեռական խթանման համար էլեկտրաէներգիա օգտագործելու գործողությանը։ Այն հայտնի է դեռևս 1700-ականների կեսերից։ 1970-ականների կեսերին լայնորեն հասանելի էին բժշկական միջմաշկային նյարդերի էլեկտրական խթանման (TENS) սարքերը։ Սարքերը էլեկտրականության միջոցով գրգռում են նյարդային վերջավորությունները՝ ուղեղին գրգռման ազդակներ ուղարկելով։ Էլեկտրոստիմուլյացիան գործում է այս նույն սկզբունքի հիման վրա, երբ ուղեղը սեռական օրգաններից ստանում է գրգռման ազդանշան, ազատվում են հաճույքի հորմոններ։
Էրոտիկայի կահույք
Էրոտիկայի կահույքը հատուկ նախագծված է հարմարավետության, ներթափանցման մակարդակների և գրգռման համար։ Հայտնի է նաև որպես սեռական կահույք, սեքս կահույք. այն ցանկացած կահույք է, որը կարող է հանդես գալ որպես սեռական ակտիվության օժանդակություն։ Չնայած գրեթե ամեն ինչ կարող է օգտագործվել այդ նպատակով, կահույքի ամենատարածված ձևը, որն օգտագործվում է սեռական գործունեության համար, մահճակալն է, երկրորդ տեղումբազմոցներն են։ Սրանք խիստ էրոտիկ կահույք չեն, քանի որ դրանց առաջնային օգտագործումը էրոտիկ չէ։ Էրոտիկ նպատակներով նախագծված կահույքներից են.
Ապակե սեքս խաղալիքներ
Ապակե սեռական խաղալիքները սովորաբար պատրաստվում են մաքուր, բժշկական աստիճանի բորոսիլիկատային ապակուց («կոշտ ապակի»)։ Ապակու այս հատուկ տեսակը թունավոր չէ և դիմանում է ծայրահեղ ջերմաստիճանային պայմաններին, ինչպես նաև ֆիզիկական ցնցումներին՝ չխախտելով դրա կառուցվածքային ամբողջականությունը։
Այս բարձրակարգ նյութի ընտրությունը ապահովում է օգտագործման անվտանգությունը և խաղալիքները տաքացնելու կամ սառեցնելու տարբերակը։ Բորոսիլիկատային ապակին նաև ոչ ծակոտկեն է և կարող է ստերիլիզացվել՝ օգնելով կանխել կրկնակի օգտագործումից վարակի ձեռքբերումը։ Ամենաբարձր որակի ապակե խաղալիքները նույնիսկ կարելի է դնել աման լվացող մեքենայի մեջ։ Ապակե սեռական խաղալիքների վաճառքի հիմնական պատճառը, բացի որակը, դրանց արտաքին գրավչությունն է։
Որոշ ապակե սեռական խաղալիքներ թրթռում են։ Դրան հասնելու երկու հիմնական եղանակ կա։ Կամ խաղալիքը կարող է ունենալ անցք, որի մեջ կարող է տեղադրվել փոքր թրթռիչ, կամ ապակու դիզայնը կարող է փոփոխվել՝ դառնալով ստանդարտ թրթռիչ։ Վերջին տարբերակը սովորաբար ունի մարտկոցի խցիկը ծածկող պլաստմասե գլխիկ, որի մեջ տեղադրվում են նաև կառավարման կոճակներ կամ անջատիչներ։
Վիբրատորներ, թրթռիչներ
Վիբրատորները կամ թրթռիչները էլեկտրական շարժիչով աշխատող սարքեր են, որոնք նախատեսված են մարմինը գրգռելու համար` ստեղծելով պուլսացնող կամ բզզոցային զգացողություն։ Թրթռիչները ունեն մի շարք ձևեր և չափեր` ներքին կամ արտաքին օգտագործման համար։ Ներքին օգտագործման համար նախատեսված որոշ թրթռիչներ իրենց տեսքով առնանդամ են հիշեցնում։ Փոքր թրթռիչները կարող են ունենալ ձգվող օղակի կցորդ, որը կարող է օգտագործվել որպես մատների խաղալիք կամ առնանդամի մատանի ։ Ներթափանցող թրթռիչները սովորաբար ունենում են տասներկուսից տասնութ սմ (հինգից յոթ դյույմ) երկարություն և երկուսից հինգ սմ (մեկից երկու դյույմ) լայնություն` հաճախ կրկնապատկելով մարդու առնանդամի միջին չափը։
Պատմություն
Դիլդոներն այս կամ այն տեսքով գոյություն են ունեցել պատմության ընթացքում։ Ենթադրվում է, որ վերին պալեոլիթից bâton de commandement կոչվող տեսակի արտեֆակտերը օգտագործվել են սեռական նպատակներով ։ Քիչ հնագետներ են այս իրերը համարում սեքս խաղալիքներ, բայց հնագետ Թիմոթի Թեյլորը ասում է. «Հաշվի առնելով չափը, ձևը, և, որոշ դեպքերում, սառցե դարաշրջանի մահակների բացահայտ սիմվոլիզմը, անվայել է թվում խուսափել բացահայտ և ուղիղ մեկնաբանությունից։ Բայց դրանից խուսափել են» :
Առաջին դիլդոնները պատրաստված էին քարից, խեժից, փայտից, ոսկորից, փղոսկրից, կրաքարից, ատամներից և այլ նյութերից, որոնք կարող էին պենիսի տեսք ստանալ և բավականաչափ ամուր էին որպես ներթափանցող սեռական խաղալիքներ օգտագործելու համար։ Գիտնականները կարծում են, որ 20 սանտիմետրանոց ալևրիտե ֆալլոսը, որը պատկանում է 30,000 տարի առաջվա Վերին պալեոլիթյան ժամանակաշրջանին և հայտնաբերվել է Höhle Fels քարանձավում, Գերմանիայում, կարող են օգտագործված լինել որպես դիլդոներ։ Հայտնաբերվել են նախապատմական երկգլխանի դիլդոներ, որոնք թվագրվում են 13,000-ից 19,000 տարի առաջ։ Հին Եգիպտոսի՝ մ.թ.ա. մոտ 3000 թվի տարբեր նկարներում պատկերված են դիլդոներ, որոնք օգտագործվում են տարբեր ձևերով։ Միջնադարյան ժամանակաշրջանում «կանտոնային աճուկ» կոչվող բույսը ներծծվում էր տաք ջրի մեջ, մեծանում և կարծրանում, որպեսզի կանայք օգտագործեն դրանք որպես դիլդոներ ։ Դիլդոյի նման պոչիկները, որոնք հայտնի են որպես օլիսբոկոլլիկներ (Olisbokollix ), հայտնի էին Հին Հունաստանում մ.թ.ա. 5-րդ դարում ։ 1400-ականների Իտալիայում դիլդոները պատրաստվում էին կաշվից, փայտից կամ քարից ։ 15-րդ դարում չինուհիները օգտագործում էին լաքապատ փայտից դիլդոներ և երբեմն թաղվում էին դրանց հետ միասին ։ 1590-ականների սկզբի Նաշեի «Վալենտինի ընտրությունը» հիշատակում է ապակուց պատրաստված դիլդոյի մասին ։ Դիլդոները հայտնվեցին նաև 17-րդ և 18-րդ դարի Ճապոնիայում ` շունգայում։ Այս էրոտիկ վեպերում ցույց է տրվում, թե ինչպես են կանայք խանդավառությամբ գնել դիլդոներ, որոնց մի մասը պատրաստվել է ջրի գոմեշի եղջյուրներից ։
Դիլդոները միայն սեռական հաճույքի համար չէ, որ օգտագործվում էին։ Ենթադրվում է, որ Եվրասիայի սառցե դարաշրջանի (մ.թ.ա. 40,000-10,000) և հռոմեական դարաշրջանի որոշ օրինակներ օգտագործվել են ծաղկաթափման ծեսերի համար։ Սա դիլդոների՝ ծիսական արարողություններին օգտագործելու միակ օրինակը չէ, քանի որ մ.թ.ա. 4,000 թ.-ին մարդիկ Պակիստանում օգտագործում էին դրանք Շիվա աստծուն երկրպագելու համար ։
Պատմական և ազգագրական գրականության մեջ կան շատ հիշատակումներ դիլդոների մասին։ Օրինակ Հաբերլանդտը ցույց է տալիս մեկ և կրկնակի ծայրով փայտե դիլդոներ 19-րդ դարավերջի Զանզիբարում։ Ժամանակակից նյութերի հայտնաբերումով տարբեր ձևերի, չափերի, գույների և հյուսվածքների դիլդոներ պատրաստելը դարձել է ավելի պրակտիկ ։
Հին Հունաստան
Հունական դիլդոները հաճախ պատրաստում էին բրդով լցված կաշվից՝ տարբեր աստիճանի հաստություն և ամրություն տալու համար։ Դրանք հաճախ յուղվում էին ձիթապտղի յուղով և օգտագործվում էին սեռական պրակտիկայի և այլ գործողությունների համար։ Հույները նաև առաջիններից էին, ովքեր օգտագործում էին «խաղալիք» տերմինը դիլդոյի վերաբերյալ : Դիլդոներ կարելի է տեսնել Հին հունական ծաղկամանի արվեստի որոշ նմուշներում։ Որոշ կտորներ ցույց են տալիս դրանց օգտագործումը խմբային սեքսում կամ միայնակ կանանց ձեռնաշարժության ընթացքում : Մի անոթ, որը պատկանում է մ.թ.ա. մոտավորապես վեցերորդ դարին, պատկերում է մի տեսարան, երբ մի կին կռանում է տղամարդու վրա օրալ սեքս կատարելու համար, իսկ մյուս տղամարդը պատրաստվում է դիլդոն մտցնել նրա սրբանի մեջ ։
Առողջության, անվտանգության և գաղտնիության հետ կապված խնդիրներ
Նախքան սեռական խաղալիք օգտագործելը, օգտագործողները պետք է նախազգուշական միջոցներ ձեռնարկեն։ Պետք է ստուգել կոտրվածքների, կոպիտ կարերի կամ ճաքերի առկայությունը, որոնք կարող են վնասել հեշտոցի կամ սրբանի ներքին հատվածը։ Պահպանակները պետք է օգտագործվեն նաև ծակոտկեն սեքս խաղալիքների և այնպիսի սեքս խաղալիքների վրա, որոնք օգտագործվում են երկու կամ ավելի մարդկանց կողմից։ Նրանք նաև պետք է օգտագործեն համապատասխան քսուքներ. սիլիկոնե քսուքը կկոտրի սիլիկոնային խաղալիքները, իսկ յուղի վրա հիմնված քսուքները՝ լատեքսային պահպանակները ։
Սեռական խաղալիքների մաքրումը նույնպես շատ կարևոր է սեռական առողջության և սեռական խաղալիքների ապահովության համար։ Դրանց մաքրմամբ հնարավոր կլինի խուսափել բակտերիալ վարակից, սեռավարակների փոխանցումից (եթե օգտագործվում է մեկից ավել մարդու կողմից) կամ հղիությունից (եթե խաղալիքի վրա սերմնահեղուկ կա)։ Ծակոտկեն սեռական խաղալիքները (սրածայր, ճկուն, փափուկ և փխրուն) դժվարությամբ են մաքրվում և կարող են թաքցնել մանրէները, որոնք բազմանում են և վնասում մարդու մարմնին։ Ոչ ծակոտկեն խաղալիքները ավելի հեշտ են մաքրվում՝ դրանց դարձնելով ավելի քիչ պոտենցիալ վնաս հասցնող ։ Սեռական խաղալիքները մաքրելիս միշտ օգտագործեք տաք ջուր և հոտազերծված հակաբակտերիալ օճառ ։
2016 թ.-ին Trend Micro կոչվող անվտանգության ծրագրային ապահովման ընկերությունը ցույց տվեց, որ ինտերնետին միացված որոշ էլեկտրոնային սեռական խաղալիքներ խոցելի են կիբերհարձակումների համար  ՝ այդպիսով ստեղծելով onion dildonics դաշտ ։ Բարոյական, իրավական և անձնական կյանքի վերաբերյալ մտահոգությունները, ի թիվս այլոց, Սարա Ջեյմի Լյուիսի կողմից ակտիվ հետազոտությունների ոլորտ են։
Հնդկաստան
Հնդկաստանում սեռական խաղալիքները անօրինական են ։ Սեռական խաղալիքների վաճառքը պատժելի հանցագործություն է համաձայն Հնդկաստանի քրեական օրենսգրքի 292-րդ հոդվածի, քանի որ սեռական խաղալիքները համարվում են «անպարկեշտ» ապրանքներ։ 292-րդ հոդվածում ոչ միայն սեռական խաղալիքներն են համարվում անպարկեշտ, այլ նաև ցանկացած գիրք, բրոշյուր, թուղթ, գրվածք, նկար, ներկայացում, պատկեր կամ որևէ այլ առարկա, եթե այն քմահաճություն կամ սեռական հետաքրքրություն առաջացնող ։ Հանցագործության համար պատիժը մինչև երկու տարի ազատազրկում է :
Ճապոնիա
Ճապոնիայում շատ դիլդոներ ստեղծվել են կենդանիների կամ մուլտհերոսների տեսքով, ինչպիսիք են Hello Kitty, նապաստակները կամ դելֆինները, որպեսզի դրանք վաճառվեն որպես խաղալիքներ ՝ խուսափելով անպարկեշտության մասին օրենքներից։
Մալայզիա
Մալայզիայում սեռական խաղալիքների վաճառքն ու ներմուծումն անօրինական է ։
Հարավային Աֆրիկա
«Սեռական հանցագործությունների մասին» օրենքի 18Ա կետով, 1957 թ., «Անբարոյականության մասին» օրենքով, 1969 թ., արգելվում էր որևէ իրի արտադրությունը կամ վաճառքը, «որը նախատեսված էր օգտագործել անբնական սեռական գործողություն կատարելու համար»։ «Անբնական սեռական ակտ» տերմինը վերաբերում էր բացի հեշտոցային հետերոսեքսուալ սեռական հարաբերություններից մնացած բոլոր սեռական հարաբերություններին, և այդ արգելքը, իբր, նպատակ ուներ կանխել լեսբուհիների կողմից դիլդոյի օգտագործումը : Բաժինը ուժը կորցրած ճանաչվեց Քրեական օրենքում (Սեռական հանցագործություններ և հարակից հարցեր) 2007 թ.:
Միացյալ Նահանգներ
2008-ի փետրվարին դաշնային վերաքննիչ դատարանը չեղյալ է հայտարարում Տեխասի կանոնադրությունը, որն արգելում էր սեռական խաղալիքների վաճառքը՝ համարելով, որ այդպիսի օրենքը խախտում է Սահմանադրության գաղտնիության իրավունքի մասին Սահմանադրության 14-րդ փոփոխությունը ։ Վերաքննիչ դատարանը մեջբերում է Լորենսն ընդդեմ Տեխասի գործը, որտեղ 2003թ.-ին ԱՄՆ Գերագույն դատարանը չեղյալ էր հայտարարել համասեռամոլ զույգերի միջև համաձայնեցված սեռական հարաբերությունների արգելքը, քանի որ հակասահմանադրական նպատակ էր հետապնդում՝ «հասարակական բարոյական օրենսգրքի կիրառում՝ մասնավոր ինտիմ վարքը սահմանափակելով»։ Նմանատիպ կանոնադրությունները են խախտվել Կանզասում և Կոլորադոյում։
Մարտի Քլեինը՝ Ամերիկայի պատերազմն ըննդեմ սեքսի հեղինակը և սեռական խաղալիքների բարոյական արժեքի պաշտպանը, նկարագրել է սեքս խաղալիք արգելքները որպես էրոտոֆոբիայի և գենոֆոբիայի դրսևորում ։
Հետազոտություն
Սեռական խաղալիքները տասնամյակներ շարունակ գիտական հետազոտությունների առարկա են եղել տարբեր բնագավառներում (օրինակ ՝ բժշկություն, կլինիկական հոգեբանություն, սեքսոլոգիա, քվիր ուսումնասիրություններ) ։ Այնուամենայնիվ, համեմատած պոռնոգրաֆիայի և նման այլ սեռական օժանդակությունների հետ, դրանք համարվում են համեմատաբար քիչ հետազոտված ։
Սեռական խաղալիքների տարածվածությունը և տեսակները
Սեռական խաղալիքների օգտագործման տարածվածության վերաբերյալ առկա են որոշ ուսումնասիրություններ։ Դրանք ցույց են տալիս, որ բոլոր սեռերի և սեռական ինքնության մարդիկ օգտագործում են սեքս խաղալիքներ սոլո սեքսի (ձեռնաշարժություն) և, ավելի քիչ, զուգընկերոջ հետ սեռական հարաբերության ժամանակ։ Տարբեր երկրներում (օրինակ՝ Ավստրալիայում, Չինաստանում, Գերմանիայում, ԱՄՆ – ում) սեռական խաղալիքները նորմալացվում են ըստ էմպիրիկ ուսումնասիրությունների, այսինքն՝ դրանք արդեն օգտագործվում են բնակչության մեծ հատվածների, երբեմն նաև բնակչության մեծամասնության կողմից  :
Ինտերնետը կարևոր ներդրում է ունեցել սեռական խաղալիքների մասսայականացման մեջ, քանի որ այժմ սեռական խաղալիքների վերաբերյալ տեղեկատվության որոնումը և գնումը կարող են իրականացվել առցանց  :
Հրաշագործի չորրորդ կանոնը կամ Քամիների տաճարը
Քամիների տաճարը (Temple of the Winds), Թերրի Գուդկայնդի «Ճշմարտության սուրը» էպիկական շարքի չորրորդ ստեղծագործությունն է ։
Սեռական խաղալիք
Սեռական խաղալիքների տարածվածությունը և տեսակները
Ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ սեռական խաղալիքների օգտագործումը շատ բազմազան է։ Օրինակ՝ շատ կանայք թրթռիչ չեն տեղադրում ներսում, այլ օգտագործում են արտաքինից կլիտորալ ուղիղ խթանման համար ձեռնաշարժության ընթացքում կամ սեռական կապի ընթացքում ։ Մինչդեռ նույնասեռական տղամարդիկ շատ ավելի հաճախ հայտնում են, որ օգտագործում են թրթռիչ անալ ներթափանցման համար ։