cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սևակ Ղուկասյան
Կենսագրություն
Սևակ Ղուկասյանը զոհվել է 2011թ. ապրիլի 29-ին թշնամու դիպուկահարի նենգ հարվածից. հրամանատարը գնացել էր դիպուկահարի կողմից զոհված զինծառայողի դին բերելու, որտեղ էլ ընդհատվեց նրա կյանքը ։
Սևակ Ղուկասյանն ամուսնացած էր, ունի երկու որդի և մեկ դուստր։
«Արայիկ» ջոկատ
1992 թ. մայիսի 14-ին Արցախի Մարտունու շրջանի Ճարտար գյուղի երիտասարդության հավաքն էր. օրըստօրե ահագնացող վտանգին դիմագրավելու համար անհրաժեշտ էր համախմբել անառիկ լեռների կրծքին բազմած շենի առողջ ուժերը, կազմակերպել և ստեղծել ինքնապաշտպանական ջոկատ, լուծել պաշտպանական գծի, զենք-զինամթերքի, համազգեստի և փոխադրամիջոցների հարցերը։ Ջոկատի ստեղծման նպատակը ոչ միայն գյուղի ինքնապաշտպանությունը կազմակերպելն էր, այլև մարդկանց մարտական ոգին բարձրացնելը, նրանց հույս և հավատ ներշնչելը։
Փաստորեն, ստեղծվում էր հատուկ նշանակության մի ջոկատ, որի մարտիկներից ոմանք, ճիշտ է, անցել էին Աֆղանական պատերազմի բովով, սակայն հիմնական մասը չուներ և չէր էլ կարող ունենալ անհրաժեշտ պատրաստվածություն։
Սևակ Ղուկասյանը ԵՊՀ բանասիրության ֆակուլտետից էր, Վահրամ Ղահրամանյանն ու Հովիկ Ջիվանյանը` իրավաբանության, Մեսրոպ Մեքիյանը` Ֆիզիկական կուլտուրայի ինստիտուտի ծանրամարտի բաժնից …
Ջոկատի ստեղծման նախաձեռնողը Վահրամն էր։ Երրորդ կուրսի ուսանող էր։ Ծառայել էր Աֆղանստանում` հատուկ նշանակության զորքերում, հմտացել արևելյան մարտարվեստներում։ Ազատագրական շարժման սկզբից ևեթ մասնակցել էր մարտական գործողություններին, մշտապես պատվով ելել անգամ ամենածանր իրավիճակներից։ Հենց նա էլ ստանձնեց ջոկատի հրամանատարությունը և շուրջ մեկ տարի ղեկավարեց մարտերը։ Վահրամի ծանր վիրավորվելուց հետո արդեն գումարտակի վերածված ջոկատը Հովիկ Ջիվանյանն էր ղեկավարում։ Հետո նրան փոխարինելու էր Սևակ Ղուկասյանը։
Պարգևներ
Գնդապետ Սևակ Ղուկասյանը պարգևատրվել է ԱՀ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով, «Մարտական ծառայություն», նաև ՀՀ «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» և «Մարտական ծառայություն» մեդալներով։
Յուսսել Էստ (կանտոն)
Յուսսել Էստ (Ussel-Est), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Լիմուզան շրջանում։ Կոռեզ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Յուսել օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 7125 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1927 է։ Կանտոնում կա 6 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Պլիոցենյան բաժին
Պլիոտենյան բաժին (πλεῖον - ավելի թվաշատ, ավելի զգալի, ավելի տևական և - նոր, ժամանակակից), պլիոցեն, նեոգենյան համակարգի վերին բաժինը։
Ընդգրկել է 2 մլն-ից մինչև 7 միլիոն տարի առաջ ընկած ժամանակահատվածը։
Ենթաբաժիններ
Ստորաբաժանվում է 3 ենթաբաժինների՝
Որոշ հետազոտողներ պլիոցենյան բաժնի վերջը առանձնացնում են որպես հատուկ դարաշրջան՝ էոպլեյստոցեն, որը հանդիսանում է չորրորդական համակարգի ստորին բաժինը։ Պլիոցենյան բաժին անջատել է Չ․ Լայելը 1833 թվականին։ Պլիոցենյան բաժնում տեղի են ունեցել Հայաստանի տարածքի բարձրացում և բարձրադիր ռելիեֆի ձևավորում, որն ուղեկցվել է ինտենսիվ հրաբխականությամբ։ Պլիոցենյան բաժնի վերջում դիտվել է կլիմայի խիստ սառեցում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրաբանություն
Չերնեչա Սլոբոդա (գյուղ, Բուրինի շրջան)
Չերնեչա Սլոբոդա (Чернеча Слобода), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:17-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Լեսբոս
Լեսբոս (Λέσβος, արդի հունարենով արտասանվում է Լեսվոս), կղզի Հունաստանի կազմում, Փոքր Ասիա թերակղզու ափի մոտ։ Գտնվում է Եգեյան ծովի հյուսիսարևելյան մասում։ Տարածքը՝ 1632 կմ²։
Այս կղզին Սապփոյի ծննդավայրն է։ Նա անտիկ հունական բանաստեղծուհի էր, ում շնորհիվ առաջացել է լեսբի տերմինը։
Անվանում
Անվանումը հին հունարեն բառացի նշանակում է «անտառոտ»։ Գլխավոր քաղաքի անունով կոչվել է նաև Միտիլինի, որը ոմանք ենթադրում են, որ առաջացել է մի տեսակ խեցեմորթի հին հունական միտիլոս անունից։ Ոմանք էլ գտնում են, որ առաջացել է Միտիոն «նորագույն» բառից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի կղզիներ
Աղսու (քաղաք)
Աղսու (Ağsu), քաղաք ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետությունում, Աղսույի շրջանի վարչական կենտրոն։ Բնակչությունը՝ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի քաղաքներ Կատեգորիա:Աղսույի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1735 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տերսյուկ (Տոմի վտակ)
Տերսյուկ (Терсюк), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տոմ գետի աջ ափին՝ 483 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը ։
Բայերյան անվանակարգություն
Բայերյան անվանակարգություն (Bayer designation), աստղային անվանակարգություն, որտեղ յուրաքանչյուր աստղ ներկայացվում է հունարենի այբուբենի որևէ տառով, որին հաջորդում է այն համաստեղության լատիներեն անվան սեռական հոլովը, որին պատկանում է տվյալ աստղը։ Բայերյան անվանակարգության սկզբնական ցուցակում ընդգրկված են եղել 1,564 աստղեր։ Համեմատաբար ավելի պայծառ աստղերն իրենց առաջին համակարգված անուններն ստացել են գերմանացի աստղագետ Յոհան Բայերի կողմից 1603 թվականին, վերջինիս « Ուրանոմետրիա » կոչվող աստղային ատլասում։ Բայերը գրանցել է հեռու հարավում գտնվող Գերմանիայից տեսանելի փոքր թվով աստղեր, իսկ հետագա աստղագետներն (այդ թվում՝ Նիկոլա Լուի Լակայլը և Բենջամին Ապտորպ Գուլդը) լրացրել են Բայերի կատալոգը հարավային համաստեղությունների գրառումներով։
Սխեմա
Իր գրանցած յուրաքանչյուր աստղի համար Բայերն օգտագործել է հունարեն այբուբենի փոքրատառ տառերը (ալֆա (α), բետա (β), գամմա (γ), և այլն) կամ լատիներեն որևէ տառ (A, b, c, և այլն), համադրելով դրանք աստղապատկան համաստեղության լատիներեն անվան սեռական հոլովի հետ։ Համաստեղության անվանումը հաճախ կրճատվել է մինչև ստանդարտ երեք տառաչափ ձևի ։ Օրինակ՝ Ցուլ համաստեղության Ալդեբարան աստղը ստացել է α Tauri (հապավմամբ՝ α Tau, որն արտասանվում է Alpha Tauri) անունը, որը նշանակում է «ցուլի ալֆա» (Alpha of the Bull) ։
Հունարեն տառերը Բայերն օգտագործել է համեմատաբար ավելի պայծառ աստղերի համար, սակայն հունարեն այբուբենն ունի ընդամենը 24 տառ, իսկ մեկ համաստեղությունը կարող է պարունակել անզեն աչքին տեսանելի հիսուն և ավելի աստղեր։ Երբ ավարտվել են հունարեն տառերը, Բայերը շարունակել է լատիներեն տառերով․ մեծատառ A, որին հաջորդել է փոքրատառ b մինչև z (բաց է թողել j և v տառերը, սակայն o-ն ընդգրկված է եղել) և ստացել ևս 24 տառ ։
«Անփոփոխ» աստղերը Բայերը մեծատառերով չի անվանակոչել (բացառությամբ A-ի, որը նա օգտագործել է a-ի փոխաարեն՝ α-ի հետ շփոթելուց խուսափելու նպատակով)։ Սակայն հարավային համաստեղություններում մի շարք աստղեր ունեն մեծատառով անուններ, ինչպես օրինակ՝ Կենտավրոսի B-ն ու Կարիճի G-ն։ Սա արվել է ավելի ուշ շրջանի աստղագետների, մասնավորոպես՝ Լակայլի ու Գուլդի կողմից, իրենց «Coelum Australe Stelliferum» և «Uranometria Argentina» աշխատություններում համապատասխանաբար։ Լակայլը հետևել է Բայերի՝ հունարեն տառերն օգտագործելուն, սակայն սա բավարար չի եղել շատ համաստեղությունների համար։ Նա նախ օգտագործել է փոքրատառ տառերը a-ից սկսած, ապա անհրաժեշտության դեպքում՝ մեծատառ տառերը A-ից սկսած, այսպիսով ինչ -որ չափով շեղվելով Բայերի ուղուց։ Լակայլը լատիներեն այբուբենն օգտագործել է երեք անգամ Արգոյի նավ մեծ համաստեղությունում, այժմյան Ողնուց, Նավախել և Առագաստ համաստեղություններից յուրաքանչյուրի համար մեկական անգամ։ Սակայն դա ևս անբավարար էր աստղերի քանակի համար, այսպիսով նա օգտագործել է լատիներեն մեծատառերը, ինչպես օրինակ՝ Վելորումի N կամ Նավախելի Q։ Մեծատառ R - Z տառերը Լակայլն օգտագործել է մի քանի համաստեղությունում, բայց դրանք կա՛մ դուրս են մղվել՝ այդ տառերով փոփոխական աստղերն անվանելու նպատակով, կա՛մ իրականում պարզվել է, որ փոփոխական են ։
Հերթականություն ըստ մեծության կարգի
Շատ համաստեղություններում Բայերը հունարեն ու լատիներեն տառեր է վերագրել տվյալ համաստեղության աստղերին ըստ տեսանելի աստղային մեծության մոտավոր հաշվարկի՝ ամենապայծառից ինչև ամենաաղոտը։ Քանի որ համաստեղությոնների մեծամասնությունում ամենապայծառ աստղն անվանվել է ալֆա (α), շատերը ենթադրում են, որ Բայերը մտադիր է եղել դասակարգել աստղերը բացառապես ըստ պայծառության։ Բայերի ժամանակաշրջանում սակայն աստղերի պայծառությունը չէր կարող ճշգրիտ հաշվարկվել։ Աստղերը սովորաբար վերագրվում էին վեց մեծության դասերից մեկին (ամենապայծառն առաջին, իսկ ամենանաղոտը՝ վեցերորդ մեծության), և Բայերը դասավորել է աստղերը համաստեղության ներսում ըստ կարգերի․ բոլոր առաջին կարգի մեծության աստղերը, որոնց հաջորդել են բոլոր երկրորդ մեծության աստղերը և այսպես շարունակ։ Յուրաքանչյուր մեծության կարգում Բայերը փորձ չի արել դասավորել աստղերն ըստ հարաբերական պայծառության ։ Արդյունքում յուրաքանչյուր դասի ամենապայծառ աստղը միշտ չէ, որ եղել է առաջին ըստ Բայերի դասակարգման։
88 ժամանակակից համաստեղություններից առնվազն 30-ի մեջ ալֆան ամենապայծառ աստղը չէ, իսկ չորսի մեջ ընդհանրապես ալֆա աստղ չկա։ Վերջինների թվում են՝ Առագաստ և Նավախել համաստեղությունները, որոնք նախկինում մաս են կազմել Արգո նավ համաստեղության, որի հունատառ անվանումներով աստղերը ցրվել են երեք համաստեղությունների միջև։ Արգոյի α -ն Կանոպուսն է և տեղափոխվել է մերօրյա Ողնուց համաստեղություն։
Օրիոնը՝ որպես օրինակ
Օրիոն համաստեղությունում Բայերն առաջինն անվանակոչել է Բետելգեյզե և Ռիգել՝ երկու առաջին կարգի մեծության աստղերը, որպես Ալֆա և Բետա, որտեղ Բետելգեյզեն (ուսը) առաջ է անցնում Ռիգելից (ոտք), թեև վերջինս սովորաբար ավելի պայծառ է (Բետելգեյզեն փոփոխական աստղ է և իր հզորությամբ երբեմն կարող է գերազանցել Ռիգելին) ։ Հետո Բայերը կրկնել է գործընթացը երկրորդ կարգի մեծության աստղերի համար՝ նրանց անվանելով gamma-ից մինչև zeta «վերից վար» (հյուսիսից հարավ) հերթականությամբ։ Լատիներեն p տառով անվանվել են վեցերորդ մեծության աստղերը։
Տարատեսակ անվանումներ
Թեև Բայերը լատիներեն մեծատառերը չի օգտագործել (բացի A-ից) «ֆիքսված ատղերի» համար, նա այնուամնենայնիվ դրանք օգտագործել է իր աղյուսակների այլ անդամներ անվանելու համար, ինչպիսիք են՝ հարևան համաստեղությունները, «ժամանակավոր աստղերը», տարատեսակ աստղագիտական օբյեկտները և այլն ։ Կարապ համաստեղությունում, օրինակ, ֆիքսված աստղերը Բայերն անվանել է մինչև g տառը, իսկ աղյուսակներում նա կիրառել է H - P -ն որպես տարատեսակ անվանումներ՝ հիմնականում հարևան համաստեղությունների համար։ Բայերը դրանք նախատեսած չի եղել որպես կատալոգային անվանուներ, սակայն մի մասը պահպանվել է և բնութագրում է աստղագիտական օբյեկտներ․ օրինակ՝ Կարապի P-ն դեռևս օգտագործվում է որպես Նովա Ցիգ 1600 աստղի անվանում։ SN 1572 աստղը հայտնի է որպես Կասիոպեայի B։ Համաստեղությունների աղյուսակներում հունարեն տառերը չեն սպառվել, և Բայերը երբեմն օգտագործել է դրանց մնացած մասն այլ անվանումների համար նույնպես ։
Վերանայված անվանակարգություններ
Պտղոմեոսը չորս աստղ անվանել է «սահմանային աստղեր», որոնցից յուրաքանչյուրը պատկանում է երկու համաստեղության․ Ալֆերացը (Անդրոմեդա և Պեգաս համաստեղություններին), Էլնաթը (Ցուլ և Կառավար համաստեղություններին), Եզնարածի նուն (Եզնարած և Վահագն համաստեղություններին) և Ֆոմալհաուտը (Հարավային ձուկ և Ջրհոս համաստեղություններին) ։ Բայերն առաջին երեքն անվանել է երկու համաստեղությունների հունարեն տառերով․ Անդրոմեդայի ալֆան = Պեգասի դելտային, Ցուլի բետան = Կառավարի գամմային, Եզնարածի նուն = Վահագնի պսիին (Ֆոմալհաուտին նա գրանցել է միայն մեկ անգամ, որպես Հարավային ձկան ալֆա)։ Երբ Միջազգային աստղագիտական միությունը 1930 թվականին համաստեղություններին որոշակի սահմաններ է վերագրել, այն հայտարարել է, որ աստղերն ու այլ երկնային մարմինները կարող են պատկանել միայն մեկ համաստեղության։ Հետևաբար վերոնշյալ յուրաքանչյուր զույգի ավելորդ երկրորդ անվանումը գործածությունից դուրս է մղվել ։
Բայերը սխալմամբ երկու աստղի վերագրել է կրկնօրինակ անուններ․ Խոյի քսին (կրկնօրինակվել է որպես Կետի փսի), և Կետի կապպան (կրկնօրինակվել է որպես Ցուլի գամմա)։ Հետագա ատլասներում նա ուղղել է սա, և կրկնօրինակ անուններն այլևս չեն օգտագործվել ։
Բայերյան բազմակի անվանումներ են առաջացել, երբ մեկ համաստեղության՝ Բայերի կողմից անվանված աստղը հետագա աստղագետների կողմից տեղափոխվել է այլ համաստեղություն։ Կարիճ համաստեղության Բայերի անվանակոչած գամմա և օմիկրոն աստղերն, օրինակ, հետագայում Կարիճից տեղափոխվել են Կշեռք համաստեղություն և ստացել նոր անուններ՝ Կշեռքի սիգմա և Կշեռքի իպսիլոն ։
Որոշ աստղեր այլևս չեն գտնվում այն համաստեղություններում, որոնց անունով նրանք կոչվում են։ Արծիվի ռոյի սեփական շարժումն, օրինակ, 1992 թվականին աստղին հասցրել է Դելֆին համաստեղության սահմաններից ներս ։
Հետագա բարդություն է հարևան աստղերը տարբերակելու նպատակով թվային համարակալումների օգտագործումը, որոնց Բայերը (կամ որևէ այլ աստղագետ) անվանել է ընդունված տառով։ Սովորաբար սրանք երկակի աստղեր են (հիմնականում օպտիկական կրկնապատկումներ, ոչ թե իրական կրկնակի աստղեր), սակայն կան որոշ բացառություններ, ինչպիսին է Հայկ համաստեղության π1, π2, π3, π4, π5 և π6 աստղերի շղթան։
Նշումներ
Կատեգորիա:Աստղագիտական կատալոգներ Կատեգորիա:Աստղագիտություն Կատեգորիա:Աստղեր Կատեգորիա:Օնոմաստիկա Կատեգորիա:Անուններ Կատեգորիա:Դիտողական աստղագիտություն Կատեգորիա:Հունական այբուբեն Կատեգորիա:Համաստեղություններ
Մազիտովո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի բնակավայրեր
Դենգսայմ
Դենգսայմ (Dingsheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 1305 մարդ, բնակչության խտությունը` 263.64 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.95 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 400 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 8 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մատաղաբլուր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Շանսի
Շանսի (山西), նահանգ Չինաստանում, Հուանհե գետի միջին հոսանքի ավազանում։ Տարածությունը 150 հզ․ կմ² է, բն․՝ 36 միլիոն (2014), վարչական կենտրոնը՝ Տայյուան։ Շանսիի տարածքը զբաղեցնում են Լյոսային սարավանդի արևելյան մասը և Տայհանշան լեռնաշղթայի արևմտյան լանջերը։ Կլիման բարեխառն է, մուսսոնային։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը հյուսիսում -16 °C է, հվ-ում՝ —2 °C, հուլիսինը՝ համապատասխանաբար 20 °C և 25 °C։ Տարեկան տեղումները 400-500 մմ են։ Բուսականությունը արևմուտքում և հյուսիսում կիսաանապատային է, արևելքումում՝ անտառային։ Զարգացած են քարածխի արդյունահանությունը, մեքենաշինական, քիմիական, տեքստիլ, սննդի, շինանյութերի արդյունաբերությունը, մետալուրգիան, արհեստները։ Արդյունաբերության հիմնական կենտրոններն են՝ Տայյուանը, Դատունը, Ցանցյուանը։ Շանսիի տարածքը հնագույն հողագործական շրջան է։ Ցանքատարածությունների ավելի քան կեսը զբաղեցնում են հացահատիկային կուլտուրաներ (ցորեն, չումիզա, չինական կորեկ, եգիպտացորեն, վարսակ)։ Մշակում են նաև բամբակենի, վուշ, քնջութ, գետնանուշ, շաքարի ճակնդեղ։ Կենտրոնական և հարավային շրջաններում տարեկան ստանում են գյուղատնտեսական 2 բերք։ Զբաղվում են նաև անասնապահությամբ։
Դեմարշ
Դեմարշ (démarche), պետության դիվանագիտական ելույթը՝ ուղղված այլ պետությանը։ Արտահայտվում է հայտագրի, հուշագրի, հայտարարության և այլ ձևերով։ Ըստ բովանդակության կարող է դրսևորվել մեղմ՝ զոնդաժի կամ խնդրանքի ձևով, և խիստ՝ բողոքի կամ սպառնալիքի ձևով, առանց ուժի դրսևորման։
Կատեգորիա:Պաշտոնական փաստաթղթեր Կատեգորիա:Դիվանագիտություն
Չոլախ-ուշագի
Չոլախ-ուշագի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում ։ Գտնվում էր Խարբերդ քաղաքից 30 կմ հարավ-արևմուտք, Խարբերդ-Մալաթիա ճանապարհի ձախ կողմում։
Աշխարհագություն
Տարածքը բարձրադիր էր։
Բնակչություն
XX դարի սկզբում ուներ 20 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Իգոր Բելյաև
Իգոր Նիկոլայի Բելյաև, (հուլիսի 22, 1908 - օգոստոսի 7, 1985), խորհրդային բասկետբոլիստ, մարզիչ և դատավոր, սպորտի վաստակավոր գործիչ (1948), համամիութենական կատեգորիայի դատավոր (1938), միջազգային կատեգորիայի դատավոր (1947)։ ԽՍՀՄ չեմպիոն (1924)։
Կարիերա
1923 թվականին սկսել է հանդես գալ Մոսկվայի «Պրոֆինտերն» թիմում։ 1924 թվականին Մոսկվայի հավաքականի կազմում դարձել է ԽՍՀՄ չեմպիոն։ 1925-1934 թվականներին եղել է Մոսկվայի ԲԿՄԱ-ի խաղացող։ 1935-1937 թվականներին խաղացել է Մոսկվայի Սպարտակում։
Եղել է համամիութենական և եվրոպական մրցումների դատավոր։
1937-1942 թվականներին եղել է Սպարտակի ուսումնասպորտային բաժնի պետի տեղակալ, իսկ 1942-1944 թվականներին՝ Դինամոյի 11-րդ շրջսովետի պատասխանատու քարտուղար։ 1944-1954 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդին կից ֆիզիկական մարմնամարզության և սպորտի կոմիտեի պետական մարզիչը, իսկ 1954-1962 թվականներին՝ ՌԽՖՍՀ սպորտկոմիտեի պետական մարզիչը։
Եղել է Դատավորների համամիութենական կոլեգիայի նախագահը և ԽՍՀՄ բասկետբոլի ֆեդերացիայի նախագահության անդամ։
«Բասկետբոլը ԽՍՀՄ-ում» (1950), «Բասկետբոլի մրցումներ․ կազմակերպում և դատավորություն» (1954), «Բասկետբոլի մրցումների դատավորությունը» (1956) գրքերի համահեղինակ։
Վախճանվել է 1985 թվականի օգոստոսի 7-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ չեմպիոններ
Աստերոիդների ցանկ (315801-315900)
Աստերոիդների ցանկ (315701-315800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (315901-316000)
Մոտովելոդրոմո Ապպիո
Մոտովելոդրոմո Ապպիո (Motovelodromo Appio), ֆուտբոլի և հեծանվասպորտի մարզադաշտ, որը տեղակայված էր Հռոմ քաղաքում։ Մարզադաշտում իր տնային հանդիպումներն էին անցկացնում Ռոմա, Ալբա-Աուդաչե, Կինոտտո Ների, ՖԵԴԻՏ ֆուտբոլային ակումբները։ Մարզադաշտում անցկացվում էին նաև հեծանվասպորտի առաջնություններ։ Ռոմա ֆուտբոլային ակումբը իր տնային հանդիպումները Մոտովելոդրոմո Ապպիոյում անցկացնում էր 1927-ից 1929-ը թվականներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռոմա ՖԱ
Երկսեռականություն
Երկսեռական կամ բիսեքսուալ (bisexual), յուրաքանչյուր անհատ, որը զգացմունքային և/կամ սեռական գրավչություն ունի մեկից ավելի սեռերի նկատմամբ։
Երկսեռական կողմնորոշում
Բիսեքսուալները սեռականության աշխարհում յուրահատուկ տեղ գրավող մարդկանց խումբ են։ Հաճախ տեղ գտնելով հոմոսեքսուալ և հետերոսեքսուալ կողմնորոշման միջակայքում, բիսեքսուալ մարդիկ շատերի կողմից դիտվում են որպես այս երկուսի խառնուրդ։ Իրականում դա, իհարկե, ճիշտ չէ։
Ինչպես բոլոր սեռական կողմնորոշումների դեպքում, բիսեքսուալ մարդկանց նախասիրությունները կախված են բազմաթիվ նրբություններից։ Շատ բիսեքսուալ մարդիկ բոլորին չեն համարի հավասարապես գրավիչ. նրանց կարող են ավելի շատ դուր գալ որոշ մարդիկ, քան մյուսները, նրանք կարող են նույնիսկ որոշ գենդերային ինքնություն ունեցող մարդկանց ավելի շատ հավանել, քան մյուսներին։ Ինչպես և հետերոսեքսուալ և ԼԳԲՏ մարդկանց դեպքում է` մի փոքր սահմանումը երբեք չի կարող բնորոշել մի ամբողջ խումբ մարդկանց։ Բոլոր մարդիկ տարբեր են, ու թեև մարդիկ կարող են ունենալ նույն սեռական կողմնորշումը, դա չի նշանակում, որ նրանք բոլորը նույնն են։
Կատեգորիա:Երկսեռականություն
Բոլշեբադրակովո
Բոլշեբադրակովո (Большебадраково, Оло Бадрак), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 456 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի բնակավայրեր
Չերվոնայա Սլոբոդա (գյուղ, Բուրինի շրջան)
Չերվոնայա Սլոբոդա (Червона Слобода), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 18-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնայա Սլոբոդա գյուղում բնակվում էր 1 399 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բուրինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
(2959) Շոլլ
(2959) Շոլլ (Scholl), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,948159 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,858 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,0383 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2865,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,125635 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,23° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Լևանտե B
«Լևանտե B» (իսպ.`Levante Unión Deportiva B), իսպանական ֆուտբոլային ակումբ, որը հանդես է գալիս «Սեգունդա Բ»-ում։ Գտնվում է Վալենսիա քաղաքում։ Ակումբը հիմնադրվել է 1962 թվականին։ Ակումը երբեք հանդես չի եկել «Լա Լիգայում» և «Սեգունդայում»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանական ֆուտբոլային ակումբներ
Մատաղաձոր
Մատաղաձոր, լեռնագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Զանգեզուրի լեռնահամակարգում, Գիժգետի աջափնյակում, Ցղունի գյուղից 4,5 կմ արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 2916 մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Դոնզնակ (կանտոն)
Դոնզնակ (Donzenac), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Լիմուզան շրջանում։ Կոռեզ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Բրիվ լա Գեյյարդ օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 10616 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1909 է։ Կանտոնում կա 6 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Շամախիի աստղադիտարան
Շամախիի աստղադիտարան (Şamaxı Astrofizika Rəsədxanası), Ադրբեջանի ԳԱԱ գիտահետազոտական ինստիտուտ։ Հիմնադրվել է 1960 թ.։ Գտնվում է Պիրկուլի լեռան հարավ-արևելյան սարահարթում՝ Շամախի քաղաքից 22 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակերևույթից 1435 մ բարձրության վրա։ Գիտական հիմնական ուղղություններն են Արեգակի, աստղերի և միգամածությունների ֆիզիկա, ռադիոաստղագիտություն, երկնային մեխանիկա, մոլորակային աստղագիտություն։ Դիտողական գլխավոր գործիքներն են՝ 2 մ տրամագծով հայելիով աստղադիտակը, արեգակնային հորիզոնական դիտակը, գունոլորտալուսոլորտային արեգակնային դիտակը։
Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Ադրբեջանում
Չայկովկա (գյուղ, Դերգաչևի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Չայկովկա գյուղում բնակվում էր 21 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,126 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 166,67 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դերգաչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գորմարաս
Գորմարաս (Гормарас), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տոմաշա գետի ձախ ափով՝ 19 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Մազովո (գյուղ, Ելնինսկի շրջան)
Մազովո (Мазово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 127 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Չիկնիր
Չիկնիր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Արաբկիրի գավառակում ։ Գտնվում էր Արաբկիր քաղաքից 15 կմ հյուսիս-արևմուտք ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ուղիղ անկյուն
Ուղիղ անկյան արժեքը տարբեր չափողականություններով.
Երկրաչափական մարմիններ, որոնք ունեն մեկ կամ մի քանի ուղիղ անկյուններ.
Գրականություն
Կատեգորիա:Անկյուններ Կատեգորիա:Եռանկյունաչափություն Կատեգորիա:Երկրաչափական մարմիններ Կատեգորիա:Երկրաչափություն
Ռոնդինելլա մարզադաշտ
Ռոնդինելլա մարզադաշտ (Stadio della Rondinella), ֆուտբոլային մարզադաշտ, որը տեղակայված էր Հռոմ քաղաքում։ Մարզադաշտում 1914-ից 1957 թթ. իր տնային հանդիպումներն էր անցկացնում Լացիո ֆուտբոլային ակումբը։ 1914 թվականի նոյեմբերի 1-ին՝ բացման արարողությունից հետո, Լացիոն հանդիպեց Հռոմի մեկ այլ թիմի՝ Ալբա-Աուդաչեի հետ և հաղթանակ տարավ 3։2 հաշվով։ Մոտովելոդրոմո Ապպիո մարզադաշտից Ռոման պետք է տեղափոխվեր նորակառույց Կամպո Տեստաչչո մարզադաշտ, այդ ժամանակ Ռոման 1 տարվա ընթացքում հանդես եկավ Ռոնդինելլա մարզադաշտում, մինչ լիարժեք կկառուցվեր նոր մարզադաշտը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռոմա ՖԱ Կատեգորիա:Մարզադաշտեր այբբենական կարգով
Վիթիբրոյթ
Վիթիբրոյթ  (Wittibreut), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Ռոտալ Ին շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2022 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010 թվական) ։ Զբաղեցնում է 38,35 կմ² մակերես տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝  09 2 77 152։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Ուանի
Ուանի (արաբերեն՝ ادوئنی), քաղաք Կոմորոսի արևելքում գտնվող Անյուան կղզու հյուսիսում։ Քաղաք բնակչությունը կազմում է 10.000 մարդ՝ 2010 թվականի տվյալներով։
Բոլշեբաիկովո
Բոլշեբաիկովո (Большебаиково, Оло Байыҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 50 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի բնակավայրեր
Սաութհեմփթոն
Սաութհեմփթոն ( Southampton, [saʊθˈhæmptən]) քաղաք և ունիտար միավոր Մեծ Բրիտանիայի հարավային ափին, Անգլիայի Հեմփշիր կոմսությունում ։
Պատմություն
Քաղաքը առաջացել է 43 թվականից հիշատակվող հին հռոմեական Clausentum բնակավայրի տեղում։ Միջին դարերում Սաութհեմփթոնը դարձավ Անգլիայի թագավորության առաջատար նավահանգիստներից մեկը։ Այստեղից արտահանում էին բուրդ և կաշի, իսկ փոխարենը ներմուծում էին գինի Աքվիտանիայից։ 1447 թվականին Սաութհեմփթոնը կոմսության իրավունքներ ստացավ։ XVII և XVIII դարերում Սաութհեմփթոնյան նավահանգիստը անկում ապրեց և վերականգնվեց միայն 1840 թվականին։ Հենց Սաութհեմփթոնից ճակատագրական շրջագայության մեկնեց «Տիտանիկը» ։ 1862 թվականին Սաութհեմփթոնում հիմնադրվեց Հարթլի համալսարանը, իսկ 1951 թվականին սկսվեց նավթավերամշակման գործարանի կառուցումը։
Աշխարհագրություն
Սաութհեմփթոնը զբաղեցնում է 49 կմ² տարածք, հարավարևելյան կողմից սահմանակից է Սոլենթին, իսկ մնացած բոլոր կողմերից սահմանակից է Հեմփշիր կոմսությանը։
Քաղաքականություն
Սաութգեմփթոնը ղեկավարվում է խորհրդի կողմից՝ բաղկացած է 48 պատգամավորներից, որոնք ընտրված են 16 շրջաններից։ Վերջին ընտրությունների արդյունքում 26 տեղ հատկացված է կոնսերվատորներին ։
Կրթություն
1952 թվականին Հարթլի քոլեջը ստացավ թագավորական կանոնադրություն և դարձավ Սաութգեմփթոնյան համալսարան, որը հիմա համարվում է Մեծ Բրիտանիայի ամենահեղինակավոր 20 համալսարաններից մեկը։
Տնտեսություն
Սաութգեմփթոնում է գտնվում Carnival Corporation & plc անգլո-ամերիկյան ծովաշրջիկության աշխարհի խոշորագույն օպերատորներից մեկի գրասենյակը։ Ընկերության բաժնետոմսերը S&P 500 и FTSE 100 ինդեքսների մաս են կազմում։ «Red Funnel» ընկերության լաստանավերը Սաութգեմփթոնը կապում են Ուայթ կղզու մի քանի քաղաքների հետ ։
Սպորտ
Սաութգեմփթոնում է հիմնված փորձառու «Սաութհեմփթոն » ֆուտբոլային ակումբը, որը 1976 թվականի Ֆուտբոլային լիգայի գավաթակիր է, 2013/2014 մրցաշրջանում հանդես էր գալիս անգլիական Պրեմիեր Լիգայի կազմում։ «Սրբերը» (այդպես են նրանց անվանում) հակառակորդներին ընդունում է «Սենտ-Մերիս» մարզադաշտում (32 հազար մարդ)։
Տեսարժան վայրեր
Քաղաքի զգալի մասը վերակառուցվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավերածություններից հետո։ Սաութգեմփթոնի փառավոր անցյալի մասին վկայում են՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1640 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Առաքինության և արատի այլաբանություն (Վերոնեզե)
«Առաքինության և արատի այլաբանություն»  (Allegory of Virtue and Vice), Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ Պաոլո Վերոնեզեի կտավ, որը վրձնել է 1565 թվականին՝ յուղաներկով, կտավի վրա։ Չափերը կազմում է 219х170 սմ։ Նկարն այժմ պահվում է Նյու Յորքի Ֆրիկի հավաքածուի մեջ (ԱՄՆ)։ Այս լայնածավալ այլաբանական նկարը պատկերում է Հերկուլեսի ընտրությունը առաքինության և արատի միջև՝ կտավում մարմնավորված երկու կանանց կողմից, որոնք ֆիզիկապես քաշում են նրան տարբեր ուղղություններով։
Նկարագրություն
Կտավի կոմպոզիցիայում կարող է թվալ, որ Առաքինությունը հաղթել է Հերկուլեսի համար պայքարում, սակայն Արատը պատռել է նրա գուլպաները և դեռևս ձգում է իր ձեռքը դեպի նա։ Արատի փեշի ետևում թաքնված է դաշույնը և Սֆինքսի արձանը։ Բեմի վերևում գտնվող քարե շարքի վրա (նկարի վերին ձախ անկյունում) գտնվում է գրություն, որն ասում է. «[HO]NOR ET VIRTUS/[P]ՕՍՏ MORTE FLORET» (պատիվն ու առաքինությունը ծաղկում են մահից հետո) ։ Նկարի այլաբանությունը կայանում է արատի նկատմամբ առաքինության գերազանցության մասին բարոյական ուղերձի հաղորդման մեջ։
Ալեգորիայի ժանրը հակադրվում է Վերոնեզեի Հայտնի նկարների հետ, որոնք նվիրված են պատմական և աստվածաշնչյան սյուժեներին, ինչպիսիք են «ամուսնությունը Գալիլեայի Կանայում»։ Այս աշխատանքը, «Իմաստության և ուժի այլաբանության» հետ միասին, որը նույնպես ընդգրկված է Ֆրիկի հավաքածուի մեջ, համարվում է Վերոնեզեի առաջին աշխատանքը այս ոճով ։
Պրովենանս
«Առաքինության և արատի այլաբանություն»-ը և «Իմաստության և զորության այլաբանություն»-ը ճամփորդել են դրանց ստեղծման պահից ի վեր՝ փոխելով բազմաթիվ հայտնի տերերի և հավաքածուների։ Դրա պատճառով շատ գիտնականներ ենթադրել են, որ Վերոնեզեն դրանք ստեղծել է որպես զույգ նկարներ։ 1970 թվականին Էդգար Մանհոլն առաջին գիտնականն էր, ով առաջ էր քաշել այն վարկածը, որ դրանք պարզապես գրված էին միևնույն ժամանակ և զույգ չէին ։ 2000-ական թվականներին Մետրոպոլիտեն թանգարանում մասնագետների կողմից անցկացված հետազոտությունը հաստատել է այդ գաղափարը ։
Վենետիկում իր ստեղծման պահից ի վեր այս նկարը հասցրել է լինել Սուրբ Հռոմեական կայսրության կայսր Ռուդոլֆ II-ի, Շվեդիայի թագուհի Քրիստինայի, Օդեսալչիի ընտանիքի սեփականությանը, Ֆիլիպ II Օռլեանսկու հայտնի հավաքածուի մի մասը, իսկ հետո անցել է տարբեր անգլիացիների և արվեստի գործերի առևտրականների ձեռքերով՝ նախքան Ֆրիկի հավաքածուի մեջ հայտնվելը, որտեղ պահվում է մինչ օրս ։
Գրականություն
Կատեգորիա:1565 նկարներ Կատեգորիա:Պաոլո Վերոնեզեի նկարներ Կատեգորիա:Դիցաբանությունն արվեստում
Չայկովկա (գյուղ, Պրուդյանսկի գյուղական խորհուրդ)
Չայկովկա (Чайківка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դերգաչևի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դերգաչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ֆենիլալանին
Ֆենիլալանին, β-ֆենիլ-a-ամինապրոպիոնաթթու, արոմատիկ, անփոխարինելի ամինաթթու։
Գոյություն ունի օպտիկապես ակտիվ Լ և D, ռացեմիկ DL ձևերով՝ ազատ և սպիտակուցների կազմի մեջ։ Հանդիպում է ազատ վիճակում կենդանիների օրգանիզմում, բույսերում, միկրոօրգանիզմներում։ Փոխարկվում է թիրոզին ամինաթթվի։ Մարդու օրգանիզմում ֆենիլալանինի փոխանակության բնածին խանգարումը (ֆենիլկետոնուրիա) հանգեցնում է մտավոր թուլության։
Հասուն մարդու ֆենիլալանինի օրական պահանջը 1,1 գրամ է։ Ֆենիլալանինը արդյունաբերության մեջ ստանում են միկրոբիոլոգիական միջոցներով։ Օգտագործման ոլորտներից մեկը կենդանիների կերերի հավասարակշռումն է որպես սպորտային սնունդ։
Ռուկի վվերխ
«Ռուխի վվերխ» (Руки вверх, բառացի՝ Ձեռքերը վեր), ռուսական երաժշտական փոփ-խումբ։ Մինչև 2006 թվականի օգոստոսը անդամներն են եղել Սերգեյ Ժուկովը և Ալեքսեյ Պոտեխինը։
Պատմություն
1993 թվականի հունիսիսն ապագա մենակատար Սերգեյ Ժուկովը սկսել է աշխատել «Europa Plus» ռադիոյում և առաջնորդել է «Հիթ-ժամ» պարային երգերի ծրագիրը։ Այնտեղ ռադիոյում 1993 թվականին նա ծանոթացել է Ալեքսեյ Պոտեխինի հետ, որի հետ ստեղծել են «Mr. Ray Company» խումբը (նաև «Պարոն Ռեյ կազմակերպություն»-ը և «Քեռի Ռեյ կազմակերպություն»-ը)՝ ի պատիվ «2 Unlimited» խմբի մենակատար Ռեյ Սլեինգարդի, ում երգը զուգադրել է իր մեջ եվրոդենսի էլեմենտների և տեխնո երաժշտության ոճը։ Նաև խմբի մասնակիցների մեջ սկզբում եղել են Սերգեյ Կարաչենկովը և (ով նաև եղել է խմբի առաջին պրոդյուսերը՝ 1993 թվականից մինչև 1996 թվական) և Իվան Ալյոխինը (եղել է նաև պրոդյուսեր՝ 1995 թվականից մինչև 1996 թվականը)  ։ 1994 թվականի դեկտեմբերին Ժուկովը և Պոտեխինը տեղափոխվել են Տոլյատի, որտեղ փորձել են ստուդիայում ձայնագրել երգեր, իսկ «Europa Plus» ռադիոյի եթերում մեկնել են Սամարա։ 1995 թվականի մայիսի 1-ին նրանք տեղափոխվել են Մոսկվա։ Հին անվանումից որոշված էր հրածարվել, բայց խմբի համար նոր անվանում չկար։ Այդ ժամանակ էլ Սերգեյ Ժուկովը և Ալեքսեյ Պոտեխինը խումբ հրավիրեցին ռեփեր Վիլլի Վիլսինին (ով եղել «N’Pans» խմբի անդամ (որտեղից էլ դուրս եկավ ռեփեր N’Pans-ը)) և նրա բարեկամ Ֆերնանդոն։ Խմբի առաջին աշխատանքային անվանումը եղել է «Հանդե Հոհ» ։
1995 թվականի վերջին երաժիշտները «Maximum» ռադիոյին ավանդել են սկավառակ՝ մի քանի երգերով և ստորագրությամբ՝ «Այս երգը ստիպում է ձեզ բարձրացնել ձեռքերը»։ Մի շաբաթ անց սկավառակը ընկել է վարողների՝ Օլգա Մաքսիմովի և Կոստանտին Միխաիլովի ձեռքը։ Նրանց իրենց շոուի մեջ դրել են «Բարի առավոտ» երգը և հայտարարել՝ «Երիտասարդ խումբ «Ռուկի վվերխ»»։ Ինչից հետո խմբի անվանումը մնացել է այդ անվանումը ։
Ծանոթագրություն
<references group="" responsive="1">
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Փոփ երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:«Ոսկե գրամաֆոն» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:1996 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Հասկի
Հասկի (Husky), քարշող շների մի քանի տեսակների ընդհանուր անվանում, որոնք բնակվում են հյուսիսային տարածքներում և առանձնանում են սահնակը արագ քաշելու ունակությամբ ։ Այն տարբեր ամենաարագավազ շների տարբեր ցեղատեսակների մշտապես փոխվող խառնածին է։ Ալյասկայի մալամուտները ամենախոշոր և ամենահզոր քարշող շներն են, և օգտագործվել է ավելի ծանր բեռների տեղափոխման համար։ Թեև շների լծասարքի օգնությամբ ապրանքների և մարդկանց տեղափոխման պրակտիկան հիմնականում անցել է պատմության գիրկը, վերջին տարիներին շատ ընկերություններ զբոսաշրջիկներին առաջարկում են զբոսնել շներ լծված սահնակներով ձնառատ շրջաններում ։ Հասկին ներկայում պահվում է որպես ընտանի կենդանի։ Կան մարդկանց խմբեր, ովքեր զբաղվում են ծեր շների համար ապաստան որոնելու հարցերով ։
Ստուգաբանություն
Husky բառով սկզբնապես կոչվել են էսկիմոսները (կամ է ինուիտները). «հայտնի են որպես հասկի, որ հասկիմոսի կրճատ ձևն է. այդպես էին արտասանում էսկիմոս բառը առևտրային նավերի անգլիացի  նավաստիները («…known as Huskies, a contraction of Huskimos, the pronunciation given to the word „Eskimos“ by the English sailors of trading vessels.»)։ Շների վերաբերյալ հասկի բառի առաջին գործածությունը եղել է 1852 թվականին այն շների մասին, որոնց պահում էին ինուիտները։
Ծագում
Շների՝ գորշ գայլի հետ ունեցած գենետիկական կապը կապված է խառնածնության հետ ։ Սակայն արկտիկական որոշ ցեղատեսակներ գենետիկական կապ ունեն նաև ներկայում վերացած հյուսիսասիական թայմիրական գայլի հետ խառնածնության պատճառով. սիբիրյան հասկին ու գրենլանդական շունը (որը նույնպես պատմական կապ ունի մարդու արկտիկակակն պոպուլյացիաների հետ) և ավելի քիչ շարպեյի ու ֆիննական շպիցի հետ։ Գրենլանդական շան խառնակվելու գրաֆիկը ցույց է տալիս արդյունավետ տարբերակ՝ 3,5 % ընդհանուր նյութ, սակայն նախնիների համամասնությունը տատանվել է 1,4 %-ից մինչև 27,3 %-ի սահմաններում, ինչը համաձայնեցվում է տվյալների հետ և ցույց է տալիս, որ եղել է թայմիրական գայլի ու բարձր լայնությունների այդ չորս ցեղատեսակների խառնածնություն։
Այդ ինտրոգրեսիան բարձր լայնություններում ապրող առաջին շների համար կարող էր ապահովել ֆենոտիպի փոփոխություններ, որոնք օգտակար են եղել նոր ու բարդ միջավայրում հարմարվելուն և նպաստել են հասկիի զարգացմանը։ Դա նաև ցույց է տալիս, որ ներկայիս ցեղատեսակների նախնիները ծագում են մեկից ավելի տարածաշրջաններից ։
Բնութագրերը
Հասկիներն եռանդուն և սպորտային շներ են։ Նրանք սովորաբար ունեն հաստ երկշերտ բուրդ, որը կարող է լինել մոխրագույն, սև, պղինձակարմիր և սպիտակ ։ Նման մորթին ցրտի պայմաններում պաշտպանում է գերսառեցումից։  Նրանց աչքերը սովորաբար բաց երկնագույն են, բայց կարող են նաև լինել դարչնագույն, կանաչ, կապույտ, դեղին կամ հետերոխրոնիկ։ Հասկիներն ավելի հակված են ծիածանաբորբի, քան շների մյուս ցեղատեսակները ։
Ցեղատեսակներ
Այդ ցեղատեսակների նմուշները ժամանակակից դարաշրջանում ընտրողաբար բաժանվել են և գրանցվել կինոլոգիական տարբեր ակումբների կողմից որպես ժամանակակից զտարյուն ցեղատեսակներ, որոնց թվին են պատկանում սիբիրյան հասկին և լաբրադոր հասկին։ Սախալինի հասկին ճապոնական քարշող շուն է, որը կապված է ճապոնական շպիցի և ակիտա-ինուի հետ։
Ալյասկայի հասկին քարշող շների ցեղատեսակ է, որ ծագել են Ալյասկայում (ոչ թե Սիբիրում կամ Արկտիկայի այլ շրջաններում), իսկ Մաքենզի ռիվեր հասկին ենթատեսակ է, որ վերաբերում է Արկտիկայի և Ալյասկայի ու Կանադայի մերձարկտիկյան տարածաշրջանների շների տարբեր պոպուլյացիաներին։
Հասկիի այլ ցեղատեսակները ներառում են գրենլանդական շունը, սամոյեդը և սիբա ինուն։
Հասկին մշակույթում
Three dog night արտահայտությունը, որ նշանակում է, թե այնքան ցուրտ է, որ պետք է երեք շուն անկողնում մարդուն ջերմացնելու համար, առաջացել է Սիբիրի չուկչաների մոտ, որոնք պահում էին սիբիրյան հասկիներ
Հասկին ամերիկյան մի քանի բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների թալիսմանն է, որոնց թվին են պատկանում Հյուսթոնի բապտիստական ​​համալսարանը, Վաշինգտոնի համալսարանը, Կոնեկտիկուտի համալսարանը, Փենսիլվանիայի Բլումբերգյան համալսարանը, Հյուսիսարևելյան համալսարանը, Միչիգանի տեխնոլոգիական համալսարանը, Հյուսիսային Իլինոյսի համալսարանը, Սենթ Քլաուդի պետական ​​համալսարանը , Հարավային Մենի համալսարանը և Վիսկոնսին-Մարաթոն շրջանի համալսարանը ։ Դրանք նաև Սբ. Մարիամ համալսարանի (Գալիֆակս), Ջորջ Բրաունի քոլեջի (Տորոնտո) և Կանադայի Սասկաչևանի համալսարանի թալիսմաններն են։
Հասկիները նկարահանվել է մի քանի ֆիլմերում, այդ թվում՝ «Բալտո», «Երկաթե կամք», «Ձյան շներ» և «Սպիտակ գերին» ։
Համարվում է, որ «Մթնշաղ» սագայում, որում հանդես են գալիս մարդակերպները, և «Գահերի խաղը» շոուում, որում հիմնականում մասնակցում էին սարսափելի գայլերը առաջին եթերաշրջանում, նպաստել են հակսի ցեղատեսակի շների ժողովրդականության մեծացմանը։ Սակայն կենդանական բարեգործական կազմակերպությունները նաև նկատել են այդ շներին շքող սեփականատերերի զանգվածային աճ, ինչը տեղի է ունենում նրանց պահելու պայմանների առանձնահատկությունների պատճառով  ։
Դենսայմ սյուր Բրուշ
Դենսայմ սյուր Բրուշ (Dinsheim-sur-Bruche), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 1337 մարդ, բնակչության խտությունը` 268.47 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.98 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 25 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 912 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 696-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 216։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,3 %։ 696 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 637 անձ (335 տղամարդ և 302 կին)։ Գործազուրկ են եղել 59 անձ (30 տղամարդ և 29 կին)։ 216 անաշխատունակներից 77-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 92-ը` թոշակառուներ, իսկ 47-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Լետկովկա
Լետկովկա (Летківка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1824 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լետկովկա գյուղում բնակվում էր 1 600 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6,5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 246,15 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տրոստյանեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1824 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պոմոնի
Պոմոնի (արաբերեն՝ ادونی), քաղաք Կոմորոսի արևելքում գտնվող Անյուան կղզում։ Քաղաք բնակչությունը կազմում է 9.896 մարդ՝ 2010 թվականի տվյալներով։
Գորնա (գետ)
Գորնաս (Горна), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սավոզեռո գետի վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Պոմոնի
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Կոմորյան կղզիների քաղաքներ
Գորնա (գետ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Հայաստանը Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում
Հայաստանը մասնակցել է Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթին, որը կայացել է 2013 թվականի մայիսի 14-ից մինչև 18-ը Շվեդական Մալմյո քաղաքում։ Հայաստանը ներկայացրել է Դորիանս ռոք խումբը Lonely Planet երգով։
Ներքին ընտրություն
2013 թվականի հունվարի 22-ին Հայաստանում մրցույթը հեռարձակող ARMTV հեռուստաընկերությունը հայտարարեց, որ Հայաստանը ներկայացնելու է Գոռ Սուջյանը, սակայն մի քանի շաբաթ հետո որոշվեց որ նա մրցույթում հանդես է գալու Դորիանս խմբով։
Ազգային ընտրություն
Հայաստանը Դորիանսի երգը ընտրել է մարտի 2-ին ARMTV հեռուստաընկերության ուղիղ եթերում։ Երգերի հայտերի ընդունումը սկսվել է հունվարի 22-ին և ավարտվել փետրվարի 20-ին։ Հայաստանը ստացել է ավելի քան 70 երգ, որոնցից 4-ը ընտրվել են ազգային եզրափակչին մասնակցելու համար։
Ազգային եզրափակիչը վարել են Գոհար Գասպարյանը և Ավետ Բարսեղյանը։
Հաղթող երգը ընտրվել է հեռուստադիտողի և ժյուրիի քվեարկության արդյունքում, ըստ որի Հայաստանը ներկայացնող Դորիանս խմբի համար ընտրվեց Lonely Planet երգը։
Եվրատեսիլում
Հայաստանը Եվրատեսիլ 2013-ում ելույթ է ունեցել մայիսի 16-ին՝ երկրորդ կիսաեզրափակչի ժամանակ և եզրափակիչ է անցել 7-րդը 69 միավորով, իսկ եզրափակչում Հայաստանը զբաղեցրել է 18-րդ հորիզոնականը 41 միավորով։
Երկրորդ կիսաեզրափակիչ
Հայաստանի տված միավորները երկրորդ կիսաեզրափակչում.
Եզրափակիչ
Հայաստանի տված միավորները եզրափակչում.
Տես նաև
Կատեգորիա:Երկրներ Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում Կատեգորիա:2013 Հայաստանում
Յյուիյակ (կանտոն)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Դմիտրի Խավին
Կենսագրություն
Դմիտրի Խավինը ծնվել է 1948 թվականի դեկտեմբերի 15-ին, Լենինգրադում։ 1975 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի օպերատորական ֆակուլտետը (հետագայում կարողացել է անել նաև օպերատորական աշխատանք), դրանից հետո աշխատել է պետական հեռուստառադիոընկերությունում։
Լրագրության ասպարեզ է անցել 1970-ական թվականներին ։ Լուսաբանել է Տաջիկստանում, Աֆղանստանում և Ավստրալիայում կատարվող իրադարձությունները։ Իր աշխատանքի համար պարգևատրվել է «Մարտական ծառայության համար» մեդալով ։
Երկար ժամանակ ղեկավարել է «Ռուսկայա լինիա» գործակալությունը, որը մասնագիտացած է եվրոպական երկրներից ռուսական հեռուստաալիքների համար տեսանյութերի նկարահանումների ուղղությամբ ։
1996 թվականի օգոստոսից Խավինն աշխատել է որպես ՆՏՎ հեռուստաալիքի թղթակից ։ Մասնագիտացել Է ԵՄ-ի և ՆԱՏՕ-ի գործունեության լուսաբանման գործում ։ Բացի այդ, ռեպորտաժներ է նկարահանել նաև ոչ քաղաքական թեմաներով ։ Ապրել է Բելգիայի Վաթեռլոո քաղաքում։ Իր սյուժեներից շատերը Խավինն ինքնուրույն նկարահանել է որպես հեռուստաօպերատոր ։ Աշխատել է «Այսօր», «Արդյունքներ», «Ֆուտբոլային ակումբ» և «Երկիր և աշխարհ» հեռուստածրագրերի համար։
Մահվանից մի քանի ամիս առաջ բժիշկները Դմիտրիի մոտ քաղցկեղ են հայտնաբերել ։ Մահացել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 9-ին՝ մինչև իր 59-ամյակը չապրելով ընդամենը մեկ շաբաթ ։
Ընտանիք
Դմիտրին Զախարիա Խավինի որդին է։ Դմիտրի Խավինն ամուսնացած էր և ուներ երեխաներ ու թոռներ ։ Աղջիկը Ալեքսանդրա Խավինան է, տղան` Վլադիսլավ Խավինը։ Թոռները Դմիտրի Կոպցովն ու Դարիա Կոպցովան են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Չորգեղ
Չորգեղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում ։ Գտնվում էր Խարբերդի դաշտում։
Աղբյուրներ
Գյուղն ավերվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մազուլսկի
Մազուլսկի (Мазульский), գյուղ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Աչինսկ քաղաքի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1298 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1933 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Աչինսկ քաղաքի բնակավայրեր Կատեգորիա:1930 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սիմա
Սիմա (արաբերեն՝ ادونی), քաղաք Կոմորոսի արևելքում գտնվող Անյուան կղզու արևմուտքում։ Քաղաք բնակչությունը կազմում է 11.000 մարդ՝ 2010 թվականի տվյալներով։
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Կոմորյան կղզիների քաղաքներ
Վան ՖԱ
«Վան» ֆուտբոլային ակումբ, հայկական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ։ Հանդես է գալիս Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնության Բարձրագույն խմբում։ Ներկայացնում է Չարենցավան քաղաքը։
Պատմություն
Ակումբը հիմնադրվել է 2019 թվականի մայիսի 31-ին, ՀՀ Կոտայքի մարզի Չարենցավան քաղաքում` ռուսահայ գործարար Օլեգ Ղուկասովի կողմից։
2020 թվականի հուլիսի 30-ին ՀՖՖ Գործադիր կոմիտեի նիստում հայտարարվեց, որ «Վանը» մասնակցելու է Հայաստանի Բարձրագույն խմբի 2020-21 առաջնությանը
2021 թվականի փետրվարի 2-ին հայտարարվեց, որ գլխավոր մարզիչի պաշտոնում Սևադա Արզումանյանին կփոխարինի Կոնստանտին Զայցևը ։
Ներկա կազմ
2021թ․ մարտի 8-ի դրությամբ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ֆուտբոլային ակումբներ
Բոլշեբասաևո
Բոլշեբասաևո (Большебасаево, Оло Басай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բայմակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 306 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բայմակսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1812 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Միջմաշկային կորոնար միջամտություն
Միջմաշկային կորոնար միջամտությունը (PCI) հանդիսանում է ոչ վիրաբուժական միջամտություն, որն օգտագործվում է սրտի պսակային զարկերակների նեղացումնեը (ստենոզ) բուժելու համար։ Գործընթացը ներառում է կորոնար անգիոպլաստիկան ստենտի տեղադրման հետ համատեղ, որը հանդիսանում է մշտական ցանցավոր խողովակ, որը կարող է լինել դեղորայքով պատված (DES) կամ կազմված մերկ մետաղից (BMS)։ Անգիոպլաստիկայի ընթացքում կաթետերով անցկացվող բալոնը ճնշման շնորհիվ լայնանում է՝ սեղմելով անոթի նեղացած հատվածի պատերին լայնացնում է ախտահարված հատվածը։ Օգտագործելով որպես մուտք ճաճանչային կամ ազդրային զարկերակը՝ միջամտության ժամանակ իրականցվում է պասկային կաթետերիզացիա պասկային անոթները ռենտգենի միջոցով վիզուալիզացնելու համար։ Դրանից հետո ինվազիվ սրտաբանը կարող է կատարել կորոնար անգիոպլաստիկա, օգտագործելով բալոնային կաթետեր, որից հետո արյան անոթը բաց պահելու համար կարող է տեղակայվել ստենտ։ Կարող են իրականացվել նաև բազմաթիվ այլ միջամտություններ։
Առաջնային PCI- ը սրտամկանի սուր ինֆարկտով հիվանդների մոտ PCI-ի հրատապ իրականացումն է, հատկապես այն դեպքերում, երբ ԷՍԳ-ով առկա են սրտամկանի վնասման նշաններ (ST էլևացիա)։ PCI-ը օգտագործվում է նաև սրտամկանի ինֆարկտի այլ ձևերի կամ անկայուն ստենոկարդիայի դեպքում, երբ հետագա իրադարձությունների մեծ ռիսկ կա։ Վերջապես, PCI-ը կարող է օգտագործվել կայուն ստենոկարդիա ունեցող մարդկանց մոտ, մասնավորապես, եթե ախտանշանները դժվար է վերահսկել դեղորայքով։ PCI-ը այլընտրանք է աորտոկորոնար շունտավորման վիրահատության (ԱԿՇ, որը հաճախ անվանում են շունտավորում) համար, որը շրջանցում է ստենոտիկ զարկերակները`մարմնի այլ վայրերից անոթներ օգտագործելով։ Որոշակի պայմաններում (տարածուն ախտահարումներ, շաքարային դիաբետ) ԱԿՇ-ն կարող է առավելություններ ունենալ ։
Կորոնար անգիոպլաստիկան առաջին անգամ ներկայացվել է 1977թվականին Շվեյցարիայում Անդրեաս Գրուենտցիգի կողմից։