cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սոֆյա Աննա Բուշ
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կարոնո Պերտուզելա
Կարոնո Պերտուզելա (Caronno Pertusella), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում ։
Բնակչությունը 12 973 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 1507 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 21042: Հեռախոսային կոդը՝ 02։
Օբրազցովոե
Օբրազցովոե (Образцовое, Образцовэр ), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Ադըղեայի Հանրապետության Գիագինսկայայի շրջանի կազմում։
Թյաֆֆե
Թյաֆֆե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Օբրազցովոե
Բնակչություն
Գյուղի բնակչությունը թվականին գրանցված տվյալներով կազմում է  մարդ։
Թյաֆֆե
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Կարոնո Պերտուզելա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Օբրազցովոե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ադըղեայի Գիագինսկայայի շրջանի բնակավայրեր
Թյաֆֆե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(6909) Լովիսոն
(6909) Լովիսոն (Levison), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հունվարի 19-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,72409 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,4525 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,9956 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1642,22 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,219216 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 38° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուջին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Օռնելա Վանոնի
Օռնելա Վանոնի (Ornella Vanoni; ), իտալացի երգչուհի և դերասանուհի, իտալական թեթև երաժշտության ամենահայտնի կատարողներից մեկը։ Իր կատարումներով հանդես է եկել բավականին մեծ ժամանակահատվածում, սկսած 1960-ականներից մինչև XXI դարի սկիզբ, տարբեր ժանրերում ջազից մինչև բոսանովա։ Իր անկրկնելի ձայնի և կատարողականության տաղանդի շնորհիվ Օռնելա Վանոնին համարվում է իտալական երգի լավագույն կատարողներից մեկը։ 1993 թվականին ստացել է Իտալական Հանրապետության Պատվավոր ասպետի շքանշան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Իտալացի երգչուհիներ Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Թբիլիսյան դեպքեր (1989)
Թբիլիսյան դեպքեր, Թբիլիսյան ջարդեր, Թբիլիսյան ողբերգություն, կամ Ապրիլի 9-ի ողբերգություն (9 აპრილის ტრაგედია), վրացական ընդդիմադիր շարժման խաղաղ ցույցը ցրելու ԽՍՀՄ ՆԳՆ ներքին զորքերի և խորհրդային բանակի ձեռնարկած հատուկ գործողություն, որը տեղի է ունեցել 1989 թվականի ապրիլի 9-ի լուսաբացին՝ Վրացական ԽՍՀ մայրաքաղաք Թբիլիսիում։ Խորհրդարանի շենքի դիմաց Խաղաղ բողոքի ակցիայի ճնշման հետևանքով սպանվեց 21 մարդ, վիրավորվեցին հարյուրավորները ։
Թբիլիսյան արյունոտ իրադարձությունները բեկումնային դարձան Վրաստանի վարած քաղաքականության վրա, որն արդեն առավել հակված էր Վրաստանի անկախացմանը ։ Ուղիղ երկու տարի անց՝ 1991 թվականի ապրիլի 9-ին ազգային շարժման առաջնորդ Զվիադ Գամսախուրդիան հայտարարեց Վրաստանի անկախության վերականգնման մասին ։
Ապրիլի 9-ն այժմ Վրաստանում նշվում է որպես պետական տոն՝ Ազգային միասնության օր (ეროვნული ერთიანობის დღე):
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հալածանքներ ԽՍՀՄ-ում Կատեգորիա:ԽՍՀՄ փլուզում
Ֆրեդերիկ Քրիստիան Էսսեման
Ֆրեդերիկ Քրիստիան Էսսեման (Frederik Christian Essemann, ), դանիացի զինվորական, սպա, որը ղեկավարել է Յուտլանդիայի դիվիզիան 1940 թվականին՝ Նացիստական Գերմանիայի ուժերի Դանիա ներխուժման և երկրի պաշտպանության ժամանակահատվածում ։
Կենսագրություն
Ֆրեդերիկ Էսսեմանը ծնվել է 1877 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Վիբորգ բնակավայրում՝ վաճառականի ընտանիքում։ Նրա հայրը Ֆրեդերիկ Էսսեմանն էր, իսկ մայրը՝ Օլինե Բերինգը։
1899 թվականին Ֆրեդերիկ Էսսեմանը դառնում է հետևակային զորամիավորման լեյտենանտ, 1901 թվականին՝ առաջին լեյտենանտ, իսկ 1914 թվականին Էսսեմանը ստանում է կապիտանի զինվորական կոչում։ 1920-1923 թվականներին Ֆրեդերիկ Էսսեմանը դառնում է «Sønderjydske Kommando»-ի շտաբի պետ, ինչպես նաև Գլխավոր շտաբում որպես հետևակային գլխավոր տեսուչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ինտերբելում
Ինտերբելում (ծագում է՝ inter - մեջ bellum - պատերազմ) կամ միջռազմական ժամանակաշրջան - ժամանակաշրջան պատերազմների միջև։ Սովորաբար տերմինը օգտագործվում է 1918-ից մինչև 1939 թթ. ժամանակաշրջանի նշման համար, այսինքն Առաջինից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ժամանակաշրջանին վերաբերյալ։
Կատեգորիա:20-րդ դարն Աֆրիկայում Կատեգորիա:20-րդ դարն Ասիայում Կատեգորիա:20-րդ դարը Եվրոպայում Կատեգորիա:20-րդ դարը Հյուսիսային Ամերիկայում Կատեգորիա:20-րդ դարը Հարավային Ամերիկայում Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հետևանքներ Կատեգորիա:1918 Կատեգորիա:Միջպատերազմական ժամանակաշրջան Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
ԽՍՀՄ-ը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Առաջին անգամ Խորհրդային Միությունը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի զինված հակամարտություններին մասնակցել է 1939 թվականի սեպտեմբերի 17-ին, այսպես կոչված, Լեհական ՌԿԿ-ի արշավի ժամանակ, իսկ անմիջականորեն մտել է պատերազմի մեջ՝ 1941 թվականի հունիսի 22-ին, Նացիստական Գերմանիայի և նրա եվրոպական դաշնակիցների զինված ուժերի տարածք ներխուժելուց հետո, ինչը խորհրդային պատմագրության մեջ նշանավորեց Հայրենական մեծ պատերազմի սկիզբը։
Խորհրդային և համաշխարհային պատմագրությունը տարբեր տեսակետներ ունեն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (մասնավորապես, ձմեռային պատերազմի) ընթացքում մի շարք ռազմական արշավներ ընդգրկելու վերաբերյալ, սակայն, փորձագետների կարծիքով, հենց ԽՍՀՄ-ն է ամենանշանակալի ներդրումն ունեցել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում հակահիտլերյան կոալիցիայի երկրների հաղթանակի գործում ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում ԽՍՀՄ-ի կորուստների մասին պաշտոնական տվյալները երկար ժամանակ լռում էին և անընդհատ փոխվում էին տարբեր տարիներին։ ԽՍՀՄ Պետպլանի գաղտնազերծված տվյալների համաձայն՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Խորհրդային Միության կորուստները կազմում են 41 միլիոն 979 հազար, այլ ոչ թե 27 միլիոն, ինչպես համարվում էր նախկինում ։ Ռազմական գիտությունների թեկնածու, ռազմական գիտությունների ակադեմիայի պրոֆեսոր, գեներալ-գնդապետ Գ. Ֆ. Կրիվոշեևի գնահատմամբ՝ ԽՍՀՄ-ի ընդհանուր ժողովրդագրական կորուստները (որոնք ներառում են օկուպացված տարածքում զոհված խաղաղ բնակչությանը և պատերազմի ձախորդություններից ԽՍՀՄ-ի մնացած տարածքում բարձր մահացությունը) 26,6 միլիոն մարդ է ։ Սակայն, Վուլվերհեմփթոնի համալսարանի միջազգային քաղաքական տնտեսման պրոֆեսոր Մ. Հեյնսի կարծիքով, Գ. Ֆ. Կրիվոշեևի խմբի ստացած թիվը սահմանում է պատերազմում ԽՍՀՄ բոլոր կորուստների միայն ստորին սահմանը։ Պատերազմի հետևանքով ԽՍՀՄ-ի կորուստների իրական ընդհանուր թիվը, որտեղ մահվան պատճառ են դարձել ռազմական բռնությունները, թերսնումները, հիվանդությունները կամ ռեպրեսիաները, տատանվում է 26,6 և 42,7 միլիոն մարդու միջև ։
Հայրենական մեծ պատերազմի նախապատմություն
Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի արդյունքում՝ 1933 թվականին Գերմանիայում իշխանության եկավ Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցությունը՝ Ադոլֆ Հիտլերի գլխավորությամբ, որը ինտենսիվ նախապատրաստական աշխատանքներ էր տանում Առաջին համաշխարհային պատերազմում երկրի պարտության համար ռևանշի համար։
ԽՍՀՄ-ում Մեծ պատերազմի ինտենսիվ նախապատրաստությունը ծավալվել է գրեթե 1930-ական թվականների սկզբից՝ ռազմաքաղաքական լուրջ ճգնաժամից և Մեծ Բրիտանիայի հետ հարաբերությունների սրումից հետո՝ 1927 թվականին։ Արագացված ինդուստրացման շնորհիվ 1930-ական թվականներին ԽՍՀՄ-ում ստեղծվել է հզոր ծանր արդյունաբերություն, որը ստեղծվել է՝ հաշվի առնելով սպառազինությունների արտադրության արագ փոխանցման հնարավորությունը։ Սակայն, պողպատի, չուգունի, ածուխի, էլեկտրաէներգիայի արտադրությամբ, քիմիական արտադրանքի մեծ մասի արտադրությամբ, Խորհրդային Միությունը նույնիսկ զիջում էր միայն Նացիստական Գերմանիային։ Այդ բացը դարձել է ավելի լուրջ այն բանից հետո, երբ Գերմանիայի ձեռքը ընկավ գրեթե ամբողջ Արևմտյան և Կենտրոնական Եվրոպայի արդյունաբերությունը։
1930-ական թվականների վերջի նախապատերազմական շրջանում ԽՍՀՄ-ի և Գերմանիայի միջև հաստատվել են տնտեսական ակտիվ փոխհարաբերություններ և առևտուր։ 1940 թվականին բանակցություններ էին ընթանում «Առանցքի երկրների» («չորս տերությունների պակտին») ԽՍՀՄ-ի հնարավոր անդամակցության շուրջ, սակայն 1941 թվականին սկսված պատերազմը ԽՍՀՄ-ի և Գերմանիայի միջև, բնականաբար, դադարեցրեց երկու կողմերի ցանկացած փոխադարձ համագործակցությունը և կանխորոշեց ԽՍՀՄ-ի միացումը հակահիտլերյան կոալիցիայի դաշինքին՝ Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի հետ միասին։
Մոլոտով-Ռիբենտրոպ պակտ
1939 թվականի օգոստոսի 23-ին ԽՍՀՄ կառավարության ղեկավար Վյաչեսլավ Մոլոտովը և Գերմանիայի արտաքին գործերի նախարար Յոախիմ ֆոն Ռիբենտրոպը Մոսկվայում պայմանագիր կնքեցին չհարձակման մասին։ Պայմանագրին կցվում էր Եվրոպայում ստորագրող պետությունների ազդեցության ոլորտները սահմանազատող գաղտնի արձանագրությունը։ Փաստաթուղթը նախատեսում էր ԽՍՀՄ շահերի ոլորտում Լատվիայի, Էստոնիայի, ինչպես նաև Բեսարաբիայի և Արևելյան «Լեհաստանի շրջանների» ընդգրկումը։ Լիտվան և Լեհաստանի արևմտյան տարածքները դասվել են Գերմանիայի շահերի ոլորտ։ Արդեն 1939 թվականի սեպտեմբերին սանձազերծվեցին Գերմանիայի և ԽՍՀՄ համատեղ մարտական գործողությունները Լեհաստանի դեմ, որոնք սկիզբ դրեցին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։
Մարտեր Խալխին Գոլում
Գարնանից մինչև 1939 թվականի աշուն Խալխին Գոլ գետի մոտ տեղի է ունեցել զինված հակամարտություն (չհայտարարված պատերազմ), որը շարունակվել է Մոնղոլիայի տարածքում՝ Մանջոու-Գոյի սահմանից ոչ հեռու, ԽՍՀՄ-ի և Ճապոնիայի միջև։ Եզրափակիչ ճակատամարտը տեղի է ունեցել օգոստոսի վերջին օրերին և ավարտվել է Ճապոնիայի 6-րդ առանձին բանակի լիակատար ջախջախմամբ։ ԽՍՀՄ-ի և Ճապոնիայի միջև զինադադարը կնքվել է 1939 թվականի սեպտեմբերի 15-ին։
Կարմիր բանակի լեհական արշավը
Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց և Լեհաստանի արևմտյան շրջաններ Նացիստական Գերմանիայի ներխուժումից հետո Խորհրդային Միությունը 1939 թվականի սեպտեմբերի 17-ին սկսեց իր ռազմական գործողությունը Լեհաստանի արևելյան շրջաններում (որոնք դրա կազմում էին մտել 1921 թվականի Ռիգայի հաշտության պայմանագրի արդյունքներով) և Վիլենի երկրամասում (որը գտնվում էր Լեհաստանի ղեկավարության ներքո 1923 թվականից)։ Գործողությանը մասնակցել են Կիևի Օվո և Բելառուսական Օվո ՌԿԿԱ բանակային խմբավորումները։
Խորհրդային-ֆիննական պատերազմ (1939-1940)
1939 թվականի նոյեմբերի 30-ից մինչև 1940 թվականի մարտի 13-ն ընկած ժամանակահատվածում Խորհրդային Միության և Ֆինլանդիայի միջև տեղի է ունեցել ռազմական հակամարտություն, որը ստացել է 1939-1940 թվականի խորհրդային-ֆիննական պատերազմը կամ «ձմեռային պատերազմը» (Talvisota) : Մի շարք արտասահմանյան պատմաբանների կարծիքով, ըստ էության, սա Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ֆինլանդիայի դեմ ԽՍՀՄ հարձակողական գործողությունն է ։ Խորհրդային և ռուսական պատմագրության մեջ այդ պատերազմը դիտարկվում է որպես առանձին երկկողմանի լոկալ հակամարտություն, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մաս չի կազմում, ինչպես նաև Խալխին-Գոլում չհայտարարված պատերազմ։ Արդյունքում ԽՍՀՄ-ը հայտարարվեց ռազմական ագրեսոր և հեռացվեց Ազգերի լիգայից ։ 1940 թվականի մարտի 12-ին կնքված պատերազմի ավարտի խաղաղության պայմանագրի համաձայն, փոխվեց խորհրդային-ֆիննական սահմանը, որը նախկինում սահմանված էր Տարտուի խաղաղ պայմանագրով (1920), որի արդյունքում Լենինգրադը դադարեց սահմանամերձ քաղաք լինելուց։
Խորհրդային-ֆիննական պատերազմ (1941-1944)
Խորհրդային պատմագրության մեջ ԽՍՀՄ-ի և Ֆինլանդիայի միջև ռազմական գործողությունները 1941-1944 թվականներին համարվում են Հայրենական մեծ պատերազմի ռազմական գործողությունների թատրոններից մեկը, նույն կերպ Գերմանիան տարածաշրջանում իր գործողությունները դիտարկում էր որպես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի բաղկացուցիչ մաս։ Ֆիննական պատմագրության մեջ այդ ռազմական գործողությունների անվան համար առավելապես օգտագործվում է «պատերազմ-շարունակություն» (Jatkosota) տերմինը, ինչն ընդգծում է նրա վերաբերմունքը այդ խորհրդային-ֆիննական պատերազմից (1939-1940 թվականներ) քիչ առաջ ավարտված պատերազմի նկատմամբ։
Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելու հետ միաժամանակ սկսված մարտական գործողություններն իրենց արդյունքը տվեցին բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի հաղթանակը և 1944 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Մոսկվայի զինադադարի ստորագրումը։
Խորհրդա-ճապոնական պատերազմ
Խորհրդա-ճապոնական պատերազմը դիտվում է որպես տրամաբանական շարունակություն Հայրենական մեծ պատերազմի. 1945 թվականի օգոստոսի 9-ից սեպտեմբերի 2-ը տևած խորհրդա-ճապոնական պատերազմն ավարտվեց ԽՍՀՄ հաղթանակով՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Ճապոնիայի հետ պատերազմող հակահիտլերյան կոալիցիայի երկրների ընդհանուր հաղթանակի և Ճապոնական կայսրության կապիտուլյացիայի շրջանակներում։ ԽՍՀՄ-ն իրեն վերադարձրեց Հարավային Սախալինն ու Կուրիլյան կղզիները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ
Գիյոմ Ապոլիներ
Գիյոմ Ապոլիներ (Guillaume Apollinaire, իսկական անունը՝ Wilhelm Albert Vladimir Apollinaris de Wąż-Kostrowicki — Վիլհելմ Ալբերտ Վլադիմիր Ալեքսանդր Ապոլիանարի Վոնժ Կոստրովիցկի, ), ֆրանսիացի բանաստեղծ, 20-րդ դարի եվրոպական ավանգարդի ամենավառ դեմքերից մեկը։ Ծագումով լեհ է։
Կենսագրություն
Ապոլիների մայրը լեհ արիստոկրատ Անժելիկա Կոստրովիցկայան է, ով ծնվել է Ֆինլանդիայի մեծ իշխանությունում՝ Հելսինգֆորսում։ Կոստրովիցկիների և Միցկևիչների տոհմական կալվածքը գտնվում էր Նովոգրուդոկում (ներկայիս Բելառուսում)։ Վիլհելմին և Ալբերտին Անժելիկան ծննդաբերեց Հռոմում, սակայն երկու զավակներին միանգամից պաշտոնապես չճանաչեց։ Երեխաների հոր ով լինելն անհայտ է։ Հավանաբար ապագա պոետի հայրը եղել է իտալացի-շվեյցարացի արիստոկրատ Ֆրանչեսկո Ֆլյուջի դ'Ասպերմոնտը։
Ապոլիները մանկությունն անց է կացրել Իտալիայում, սովորել Մոնակոյի, Կաննի և Նիսի քոլեջներում, իսկ 1899 թվականին՝ մոր հետ տեղափոխվել Փարիզ ։
Որպես գրական կեղծանուն՝ Կոստրովիցկին ընտրեց իր երկու ֆրանսիական անունների տարբերակները՝ Վիլհելմ և Ապոլիներ (կրում էր նաև պապը)։ 1910-ական թվականներին ակտիվ հրապարակախոս էր․ լրաբեր՝ «Մերկյուր դե Ֆրանս»-ում, քննադատ՝ «Փարիզ ամսագրում», 1912-1913 թվականներին Անդրե Բիլլիի հետ «Soirées de Paris» ամսագրի խմբագիրներն էին, գրում էր ժամանակակից գեղանկարչության մասին (Les peintres cubistes, 1913)։ Ընկերական հարաբերությունների մեջ էր նկարիչներ Պաբլո Պիկասոյի, Անդրե Դերենի, Ֆրանսիս Պիկաբիայի, Մորիս դը Վլամինկի և Անրի Ռուսոյի հետ։ 1907 թվականին ծանոթացավ նկարչուհի Մարի Լորանսենի հետ․ մինչև 1912 թվականը սիրային կապի մեջ էր վերջինիս հետ։
Ուիլյամ Ֆոլքներ
Ուիլյամ Քաթբերթ Ֆոլքներ, ամերիկացի գրող, գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1949)։ Հռչակ է ձեռք բերել իր վեպերի և կարճ պատվածքների շնորհիվ։ Երբեմն գրում էր սցենարներ, տպագրվել են նաև նրա բանաստեղծությունները։
Չնայած այն բանին, որ Ֆոլքների աշխատանքները տպագրվում էին 1920-ականներից, գրողը համեմատաբար անհայտ էր մինչև 1949 գրականության Նոբելյան մրցանակ ստանալը։ Դրանից հետո, նրան հաճախ էին հիշատակում, որպես ամերիկյան գրականության ամենակարևոր անձերից մեկին։
Գիյոմ Ապոլիներ
Կենսագրություն
1917 թվականի գարնանը Դյագիլևի և Կոկտոյի անձնական խնդրանքով Ապոլիները հանդես եկավ ապագայի արվեստի մասին մանիֆեստով, որը կրում էր «Նոր ոգի» անվանումը և 2 տասնամյակ ուղղորդում էր Ֆրանսիայի երաժշտական զարգացումը։
Գործունեություն
1910-ականների վերջերին Ապոլիների շուրջ հավաքվեց երիտասարդ սյուրռեալիստ բանաստեղծների սերունդ՝ Անդրե Բրետոն, Լուի Արագոն, Ժան Կոկտո։ «Սյուրռեալիզմ» տերմինն առաջարկել է հենց Ապոլիները, 1917 թվականին նա գրել է «սյուրռեալիստական դրամա», ուր ժամանակակից հարցերը քննել է արիստոֆանեսյան ֆարսերի ոգով։
Ուիլյամ Ֆոլքներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Պուլիտցերյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:Մոդեռնիստ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ
Գիյոմ Ապոլիներ
Գործունեություն
Ապոլիների արձակի լավագույն նմուշներն են «Բաբելոնի անկումը», «Երեք դոն Ժուան» վիպակները։ 1913 թվականին կազմել է «Ազգային գրադարանի դժոխք» կատալոգը։ Նույն թվականին նա իր լավագույն բանաստեղծությունները միավորել է «Ալկոհոլ» ժողովածուում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:Մոդեռնիստ գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաքննադատներ Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Լեհ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Նիկոլաևկա (գյուղ, Կազանկայի շրջան)
Նիկոլաևկա (Миколаївка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կազանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1840 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կազանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1840 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էգոիստական գեն
Էգոիստական գեն («The Selfish Gene»), որոշ առումով դիսկուսիոն բնույթի գիրք էվոլյուցիայի մասին։ Այն գրվել է Ռիչարդ Դոքինզի կողմից և հրատարակվել է 1976 թ․-ին։
Գրքի մասին
«Էգոիստական գեն» բառակապակցությունը ընտրվել է Դոկինզի կողմից որպես պրովակացիոն միջոց և արտահայտում է էվոլյուցիայի գենակենտրոն հայացքը․ էվոլյուցիան դիտարկվում է որպես գեների էվոլյուցիա։ Գեների մակարդակում էվոլյուցիան համարյա միշտ գերակշռում է առանձնյակների և պոպուլյացիայի մակարդակաում տեղի ունեցող էվոլյուցիային։ Անգլալեզու ընթերցողի համար այս անվանումը համահունչ է Օսկար Ուայլդի «Էգոիստ հսկա» (The Selfish Giant) հեքիաթի անվան հետ, որը էլ ավելի է ընդգծում պրովակացիոն էֆեկտը։
Ենթադրվում է, որ առանձնյակը ենթարկվում է էվոլյուցիայի, որպեսզի մաքսիմալացնի իր ընդհանուր հարմարվողականությունը, այսինքն իր գեների պատճենների թիվը։ Պոպոլյացիայի զարգացումը ձգտում է էվոլյուցիոն ստաբիլ ստրատեգիային։ Գրքում ներմուծվում է նաև որպես մշակութային էվոլյուցիայի էլեմենտ «մեմ» տերմինը, որը անալոգ է գենին։ Ինչպես «էգոիստական» ռեպլիկացիան, այն կարող է դասվել մշակութային էվոլյուցիայի էլեմենտներին՝ գաղափարներին, տեխնոլոգիական հնարքներին, կրոնին, նորաձևության ոճերին և այլն։
Այժմ գիրքը հրատարարակվել է երեք անգամ՝ 1976, 1989 և 2006 թվականներին։ Երկրորդ հրատարակչությունում լրացվել էին 12 և 13 գլուխները։ Դրանք հիմնված էին Ասկելրոդի «Կոոպերացիայի էվոլյուցիա» և հենց Դոկինզի «Ընդլայնված ֆենոտիպ» գրքերի վրա ։
Քննադատություն
Գիրքը շատ մեծ արձագանք է ստացել ինչպես գիտնականների, այնպես էլ հասարակության կողմից։ Ահա այդ արձագանքներից որոշները․
«...գիտական է, սրամիտ և լավ է գրված, հարբեցուցիչ հիասքանչ է»։Փիթեր Մեդուեր
«Նմանատիպ գիտահանրամատչելի ստեղծագործությունները թույլ են տալիս ընթերցողին իրեն գրեթե հանճար զգալ»։ Նյու Յորք Թայմս օրաթերթ
Գրքի հեղինակը ինքը երկրորդ հրատարակչության նախաբանում գրում է."«Տասներկու տարվա ընթացքում, անցած «Էգոիստական գենի» լույս տեսնելուց հետո, գրքի գլխավոր գաղափարը դարձել է հասարակության կողմից ընդունելի և մուտք է գործել դասագրքերի մեջ։ Դա պարադոքսալ է, թեև պարադոքսալությունը աչքի չի զարնում։ Գիրքը նրանց թվում չէր, որոնք սկզբում միայն կշտամբանքի էին արժանանում, իսկ հետո աստիճանաբար ձեռք էին բերում ավելի ու ավելի շատ կողմնակիցներ՝ մինչ վերջին հաշվով չեն դառնում այնքան ընդունված, որ այժմ մենք միայն զարմանում ենք, թե ինչով էր պայմանավորված իրարանցումը։ Տեղի էր ունեցել ճիշտ հակառակը։ Սկզբնական շրջանում արձագանգները ուրախացնում էին իրենց բարյացակամությամբ, և գիրքը համարում էին վիճելի։ Ցնորքային լինելու վարկանիշը հասունացել է բազմաթիվ տարիների ընթացքում և միայն հիմա է, որ գրքին վերաբերում են որպես ծայրահեղական։ Բայց հենց այդ տարիներին, երբ գիրքը հաստատվում էր որպես ծայրահեղական, նրա փաստային բովանդակությունը ավելի քիչ էր թվում այդպիսին՝ մոտենալով ընդունելի հայացքներին»։"Այնպիսի հայտնի կենսաբաններ, ինչպիսիք են Ուիլյամ Համիլտոնը, Ջորջ Ուիլյամսը, Ջոն Մեյնարդ Սմիթը և Ռոբերտ Թրիվերսը, բարձր են գնահատել Դոկինզի «Էգոիստական գենը» գիրքը և եկել են այն եզրակացության, որ նա արել է ավելին, քան ուղղակի իրենց գաղափարների բացատրելն էր։
Ջորջ Ուիլյամսը հարցազրույցում հայտարարել էր, որ Դոկինզը որոշ հարցեր ավելի հեռանկարայնորեն էր առաջ քաշել, քան հենց ինքը։ Ըստ Ուիլյամ Համիլտոնի, «Էգոիստական գենը» գրքում Դոկինզը «հասել էր հաջողության թվում էր թե անհնարին մի հարցում․ պարզ լեզվով ներկայացնել Էվոլյուցիոն կենսաբանության բարդ թեմաների վերջին մտքերը» և այդպիսով «զարմացրեց և կենդանացրեց շատ կենսաբան-հետազոտողների» ։ Ըստ փիլիսոփա Դենիել Դենետի՝ Դոկինզի գիրքը «ոչ միայն գիտություն է, այլ նաև՝ լավագույն ձևով ներկայացված փիլիսոփայություն։ «Էգոիստական ԴՆԹ-ի» մասին գաղափարները դրդել են որոշ գիտնականների ՝ այդ թվում հայտնի քիմիկոս Լեսլի Օրգելին և Նոբելյան մրցանակակիր Ֆրենսիս Քրիքին, այդ հարցը ավելի մանրամասն ուսումնասիրել ։ Դոկինզի գաղափարները հիմնովին հաստատվեցին, երբ հայտնաբերեցին, որ «Էգոիստական ԴՆԹ-ի» էական մասը կազմված է տրանսպոզոններից։ Այսպիսով, Դոկինզի գաղափարները օգեցին բացատրել, թե ինչ է կատարվում գենոմի ներսում, ավելի շուտ քան ԴՆԹ-ի սեքվենավորումը դարձավ սովորական երևույթ ։
Ըստ կենդանաբան, լրագրող Մեթ Ռեդլիի, Դոկինզի էվոլյուցիայի գենակենտրոն հայացքը այժմ խաղում է կենտրոնական դեր տեսական էվոլյուցիոն կենսաբանության մեջ և «ոչ մի այլ բացատրություններ իմաստ չունեն», թեև կան նաև այլ հայացքներ։ Նա նաև ասում էր, որ «էգոիստական գեն» գիրքը «առաջացրել է «ոսկե տենդ» գիտահանրամատչելի գրողների մեջ, և հրատարակողները սկսել են փնտրել նոր «Էգոիստական գեն» ։
Հայտնի ամերիկացի գենետիկ Ռիչարդ Լևոնտինը բնութագրում է Դոկինզի մոտեցումը որպես կենսաբանական ռեդուկցիոնիզմ, որը հղի է իդեոլոգիզացիայով և մարդու ինտելեկտի, սոցիալական կարգի մասին նախապաշարմունքների տարածմամբ․ "«Մենք ըստ Դոկինզի, անփույթ ռոբոտներ ենք՝ հոգով և մարմնով ստեղծված ԴՆԹ–ի կողմից։ Եվ կարծիքը այն մասին, որ մենք ամբողջությամբ գտնվում ենք ներքին ուժերի իշխանության ներքո, միայն մասն է այն գաղափարական հարթակի, որը կարելի է անվանել ռեդուկցիոնիզմ» ։"Նմանտիպ քննադատությանը Դոկինզը պատասխանել է իր հաջորդ՝ «Ընդլայնված ֆենոտիպ» գրքում (Գլուխ 2 «Գենետիկական դետերմինիզմ ու գենային սելեկցիոնիզմ»)։ Տվյալ դեպքում Դոկինզի հայացքները չափից դուրս պարզեցվել և աղավաղվել էին։ Դոկինզը բացատրում է, որ գեների ազդեղությունը ունի միայն ստատիկ բնույթ, այլ ոչ թե ֆատալ, և գեների ազդեցության էֆեկտները կարող են հեշտությամբ փոփոխվել շրջակա միջավայրի, դաստիարակության, կրթության և այլնի ազդեցությամբ ։ Եվ հենց «Էգոիստական գենում» Դոկինզը գրում է․
«Մենք միակ էակներն ենք Երկրի վրա, ովքեր ընդունակ են ընդվզելու էգոիստական ռեպլիկատորների բռնապետության դեմ» ։ Չորրորդ գլխում ՝ «Գենային մեքենաներ», Դոկինզը բացատրում է, որ գեները չեն կարող անուղղակիորեն կառավարել բոլոր շարժվող կենդանիներին, հենց միայն ժամանակային առումով։ Գեները կարող են միայն կառավարել սպիտակուցների սինթեզը։ Հետևաբար , գեների էվոլյուցիայի ընթացքում պետք է որ առաջանար զարգացած ուղեղ, որը ընդունակ է մոդելավորել շրջակա միջավայրը և ինքնուրույն որոշումներ կայացնել։ Նրան գեները տալիս են միայն ընդհանուր վարքի ցուցումներ։ Հետագա զարգացումը կարող էր բերել նրան, որ որոշ «գոյատևման մեքենաներ» կարողացան ամբողջությամբ դուրս գալ գեների իշխանությունից։ «Մեմեր՝ նոր ռեպլիկատորներ» գլխում նա ներմուծում է մեմ հասկացողություը՝ հերքելով այլ կենսաբանների կարծիքը, որ մարդու վարքագծի ցանկացած գիծ պայմանավորված է գեներով և պետք է նմաստի գեների նպաստավոր բազմացմանը։ Դոկինզը ընդգծում է, որ որևէ հատկանիշ կարող է գոյություն ունենալ, եթե այն նպաստում է այս կամ այն ռեպլիկատորի հաջողությանը։ Մշակույթի առաջացման հետ առաջացել են ինֆորմացիայի փոխանցման ոչ գենետիկական միջոցներ, և չի ժխտում, որ մարդու մոտ շատ բաներ պայմանավորված են մշակույթով և դաստիարակությամբ, այլ ոչ թե գենետիկայով ։.
Ռուս կենսաբան Մարկովը նշում էր, որ Դոկինզի գաղափարները «հիմնված են անհերքելի տրամաբանության վրա», մուտք են գործել գիտական առօրյա և որոշում են աշխարհում ժամանակակից կենսաբանության պատկերը ։ Նա Դոկինզի գաղափարներին, որոնք արտահայտվել էին «Էգոիստական գեն» և «Ընդլայնված ֆենոտիպ» գրքերում, տալիս է հետևյալ գնահատականը․ "«Դա էվոլյուցիայի գենակենտրոն մոտեցում է, որը այդպես էլ չընդունվեց ռուս կենսաբանների կողմից, թեև արևմուտքում լայն տարածում է ունեցել, և շատ կենսաբաններ են աշխատում այդ մոդելի վրա։ Դա շատ հետաքրքրաշարժ և օգտակար մոդել է, որը ավանդական պատկերացումներով, որոնք հիմնված են խմբային ընտրության վրա, դժվար է պատկերացնել։ Սակայն Դոկինզի և նրա ուսուցիչների գաղափարները արտացոլվում են որոշ ռուս կենսաբանների մոտ, թվացող ռեդուկցիոնիզմի պատճառով շատերը չեն կարողանում հասկանալ թե ինչպես կարելի է ամեն ինչը հանգեցնել գեներին։ Նրանց թվում է, որ մենք մասնատում ենք կենդանին չափից փոքր մասերի և ոչնչացնում ենք նրա ամբողջականությունը։ Դա, ըստ իս, իլյուզիա է, քանի որ մենք ոչինչ չենք ոչնչացնում․ հասկանալով թե ինչպես է աշխատում էվոլյուցիան գեների մակարդակում, մենք կարող ենք նորից անցում կատարել ամբողջական օրգանիզմի և տեսակների մակարդակներին ։"
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1976 գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Ռիչարդ Դոքինզի գրքեր Կատեգորիա:Գենետիկա Կատեգորիա:Էվոլյուցիոն կենսաբանություն Կատեգորիա:Գիտահանրամատչելի գրքեր
Սաթովլե
Սաթովլե (სათოვლე), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Մցխեթի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մցխեթի շրջան
Կարամանլիդիկա
Կարամանլիդիկա (հունատառ թուրքերեն)։ Կարամանլիդիկան 16-20-րդ դարի սկիզբ ընկած ժամանակահատվածում հունարեն այբուբենի կիրառմամբ գրի առնված թուրքերենն է։ Այն սկզբնական ժամանակաշրջանում աչքի է ընկնում կենտրոնական անատոլիական բարբառի՝ խոսակցական լեզվում նկատվող հնչյունաբանական առանձնահատկություններով, իսկ վերջին շրջանում օսմաներենի հետ ունեցած նմանություններով։ Այսպիսով, Օսմանյան կայսրության կենտրոնական շրջաններում բնակվող ուղղափառ քրիստոնյաների խոսակցական թուրքերենը, որ գրի է առնվել հունական այբուբենով կոչվում է կարամանյան թուրքերեն, կարամաներեն կամ կարամանլիդիկա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կապադովկիա Կատեգորիա:Կապադովկիայի հույներ
Երևան (կինոթատրոն, Մոսկվա)
Երևան կինոթատրոն (Ереван (кинотеатр)), մոսկովյան կինոթատրոն, որը գտնվում է Մոսկվայի Բեսկուդնիկովյան շրջանի Հովհաննես Թումանյանի անվան հրապարակում ։ Թատրոնի գեղարվեստական տեսքը կապված է այն մայրաքաղաքի հետ, որի անունը շինությունը կրում է ։ Կինոթատրոնին կից գործել է հայկական մշակութային կենտրոն ։ Խորհրդային տարիներին կինոթատոնը մեծ կապեր է ունեցել ՀԽՍՀ Մշակույթի նախարարության հետ։ Այս համագործակցության շնորհիվ կինոթատրոնում կազմակերպվում էին խորհրդային էկրանին հայտնվող հայկական բոլոր ֆիլմերի պրեմիերաները, ինչպես նաև` նշվում էին հանրապետության մշակութային կյանքի հիմնական իրադարձությունները ։ Կինոթատրոնի կանաչ տարածքը հանգստի սիրելի վայր էր այս շրջանի բնակիչների համար ։
Ճարտարապետություն
Կինոթատրոնի գտնվելու վայրը մոտ է Դմիտրովսկու խճուղուն։ Կառուցման հիմնական սկզբունքը շինության ծավալային-ընդարձակ կոմպոզիցիան է, որն իր մեջ ներառում է դահլիճի ծավալը և դրա տակ գտվող ընդարձակ ապակե նախասրահը։ Կինոթատրոնի կառուցման համար օգտագործված այս մեթոդը ֆունկցիոնալ է և էսթետիկ առումով` արտահայտիչ ։ Դահլիճի նախասրահում էր գտնվում «Հայաստանի բարիքներ» պաննոն, որը նկարվել է յուղաներկով և տեմպերայով։ Պաննոյի հեղինակը ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ Մկրտիչ Քամալյանն է ։
Մեր օրեր
1990-ական թվականների կեսերից Երևան կինոթատրոնը չի գործում։ Մոսկվայի քաղաքային գույքի դեպարտամենտի 2013 թվականի հուլիսի 26-ի N 6407 հրամանով Դմիտրովսկի խճուղի, տուն 82 հասցեում տեղակայված ոչ բնակելի շենքը հանձնվել է Մոսկվայի մետրոպոլիտենին։ 2017 թվականի փետրվարի նախկին կինոթատրոնի շենքում բացվել է Մոսկվայի միտրոպոլիտենի տրանսպորտային անվտանգության ապահովման վարչություն ։
Հայաստանը Խորհրդային Հանրապետություն հայտարարելու մասին հռչակագիր
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ պատմություն
Սուլֆադիազին
Սուլֆադիազին, հակաբիոտիկ, օգտագործվում է պիրիմեթամինի հետ միասին։ Այն համարվում է ընտրության դեղամիջոց տոքսոպլազմոզի բուժման համար ։ Այն երկրորդ շարքի պրեպարատ է միջին օտիտների բուժման, ռևմատիկ տենդի կանխարգելման, շանկրոիդոզի, խլամիդիոզի և Հեմոֆիլուս ինֆլուենզայի կողմից հարուցված ինֆեկցիոն հիվանդությունների բուժման համար ։ Այն կիրառվում է ներքին ընդունման եղանակով ։
Սուլֆադիազինը հաստատվել է 1941 թվականին Միացյալ Նահանգներում բժշկական օգտագործման համար ։ Այն Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գլխավոր դեղերի ցանկում է, առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոցներից մեկն է համարվում ։ Զարգացող երկրներում մեծածախ գինը կազմում է ամսական 2.70 ԱՄՆ-ից մինչև 7.32 ԱՄՆ դոլար ։ ԱՄՆ-ում բուժումը արժե ավելի քան 200 դոլար ամսական ։
Բժշկական կիրառում
Այն վերացնում է բակտերիան, որն առաջացնում է ինֆեկցիոն հիվանդությունը, դադարեցնելով բակտերիալ բջիջների ներսում ֆոլաթթվի արտադրությունը, և սովորաբար օգտագործվում է միզային համակարգի վարակների և այրվածքների բուժման նպատակով։ Պիրիմեթամինի հետ զուգակցման պարագայում այն կիրառվում է տոքսոպլազմոզի բուժման համար։
Այդ հիվանդությունը հարուցվում է Տոքսոպլազմա գոնդիի կողմից։
Ազդեցության մեխանիզմ
Սուլֆադիազինը աշխատում է դիհիդրոպտերոատ ֆերմենտի արգելակման միջոցով։
Կողմնակի ազդեցություններ
Կողմնակի ազդեցությունները ներառում են սրտխառնոցը, ախորժակի կորուստը և գլխապտույտը։
Վաճառքային անուններ
Այս դեղամիջոցը վաճառվում է Լանտրիսուլ, Նեոտրիզին, Սուլֆա-Տրիփլ #2, Սուլֆադիազին, Սուլֆալոիդ, Սուլֆոնամիդս Դուպլեքս, Սուլֆոզ, Տերֆոնիլ, Տրիփլ Սուլֆա, Տրիփլ Սուլֆաս և Տրիփլ Սուլֆոիդ անվանումների ներքո։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հակաբիոտիկներ Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր Կատեգորիա:Սուլֆանիլամիդներ
Չեյզ Կալիշ
Չեյզ Կալիշ (Chase Kalisz, ), ամերիկացի լողորդ, որը մասնագիտացած է կոմպլեքս լողում։ Տոկիոյի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոն (2020 թվական) կոմպլեքս լողում 400 մետր մրցատարածությունում։
Կենսագրություն
Ծնվել է ԱՄՆ-ի Մերիլենդ նահանգի Հարֆորդ շրջանում։ Առաջին անգամ հայտնի է դարձել Բարսելոնայում 2013 թվականի ջրային մարզաձևերի աշխարհի առաջնությունից հետո, որտեղ մասնակցել է կոմպլեքս լողի 400 մ մրցմանը։ Առաջին ռաունդում ցույց տալով 4 րոպե 11,87 վայրկյան ժամանակ՝ գրավել է առաջին տեղը և անցել եզրափակիչ ։ Եզրափակիչում ցույց է տվել 4 րոպե 09,22 վայրկյան ժամանակ և նվաճել արծաթե մեդալ՝ զիջելով ճապոնացի Դայա Սետոյին ։ 200 մետր մրցատարածությունն առաջին ռաունդում լողալով 2 րոպե 01,03 վայրկյանում՝ զբաղեցրել է 10-րդ տեղը և ավարտել ելույթները ։
2014 թվականին մասնակցել է Pan Pacific խաղերին։ Մասնակցել է կոմպլեքս լողի մրցումներին 200 և 400 մետր մրցատարածություններում։ Առաջին ռաունդում 400 մետր մրցատարածությունն անցել է 4 րոպե 13,12 վայրկյանում, գրավել 3-րդ տեղը և անցել A եզրափակիչ ։ Եզրափակիչում մրցատարածությունն անցել է 4 րոպե 09,62 վայրկյանում և նվաճել բրոնզե մեդալ՝ պարտվելով ճապոնացի Կոսուկե Հագինոյին և իր թիմակից Թայլեր Քլերին ։
2015 թվականի Կազանում մասնակցել է ջրային մարզաձևերի աշխարհի առաջնությանը։ Լողացել է 400 մ մրցատարածությունը կոպլեքս լողով։ Առաջին ռաունդում ցույց է տվել 4 րոպե 11,83 վայրկյան ժամանակ՝ գրավելով առաջին տեղը և անցել եզրափակիչ ։ Եզրափակչում նա լողացել է 4 րոպե 10,05 վայրկյանում և նվաճել բրոնզե մեդալ՝ զիջելով ճապոնացի Դայա Սետոյին և հունգարացի Դավիդ Վերաստոյին ։
Կվանգջու քաղաքում անցկացված մոլորակի 2019 թվականի առաջնությունում նվաճել է աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալ 200 մետր մրցատարածությունում՝ ցույց տալով 1։ 56.78 ժամանակ և հաղթողին զիջելով 0.64 վայրկյանով ։
2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում Կալիշը 400 մետր անհատական մրցավազքում ոսկե մեդալ է նվաճել մրցումային երկրորդ օրը՝ ցույց տալով 4:09.42 ժամանակ ։ Նրա մեդալը դարձել է Միացյալ Նահանգների առաջին մեդալն այդ Օլիմպիական խաղերում   ։
Հինգերորդ մրցումային օրը Կալիշն ընդհանուր հաշվարկում զբաղեցրել է 4-րդ տեղը՝ մրցատարածությունն անցնելով 1:57.38 ժամանակում և դուրս եկել կիսաեզրափակիչ ։ Կիսաեզրափակչում նա գրավել է վեցերորդ տեղը և չի անցել եզրափակիչ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լողորդներ Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Ջեյմս Հարդեն
Ջեյմս Էդվարդ Հարդեն կրտսեր (James Edward Harden, Jr., ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, Հարձակվող պաշտպան։ Ներկա պահին հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Բրուքլին Նեթս» ակումբում։
Համալսարանային տարիներն անցկացրել է Արիզոնայի նահանգային համալսարանի «Սան դևիլս» ակումբում, որի կազմում արժանացել է մի շարք ճանաչողական մրցանակների։
«Հյուստոն Ռոքեթսի» կազմում երեք անգամ եղել է լիգայի առաջատար՝ միջին միավորների ասպարազեում, 2018 թվականին ճանաչվել է ամենաարժեքավոր խաղացող (MVP): Բազմաթիվ անգամներ -անաչվել է NBA-ի աստղ, ինչպես նաև ընդգրկվել «All-NBA» խորհրդանշական հավաքականներում։
Ակումբային կարիերայից զատ հանդես է եկել նաև Միացյալ Նահանգների բասկետբոլի ազգային հավաքականի կազմում՝ 2012 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում և 2014 թվականի Աշխարհի առաջնությունում դառնալով ոսկե մեդալակիր։
Դպրոցական կարիերա
Հաճախել է Արտեզիայի ավագ դպրոցը (Լեյքվուդ, Կալիֆորնիա նահանգ)։ Ավագ դպրոցի 2-րդ տարում իր հաշվին միջինում գրանցել է 13 միավոր։ Հաջորդ ուսումնական տարում Հարդենը բարելավում է միջին ցուցանիշները՝ 18 միավոր և 3 արդյունավետ փոխանցում։ Նույն տարի 33 հաղթանակի և 1 պարտության ընդհանուր ցուցանիշով Արտեզիայի դպրոցական թիմը հաղթում է Կալիֆորնիայի ներնահանգային դպրոցական առաջնությունը։ Հաղթանակը կրկնվում է ավարտական տարում՝ 33-2 թիմային արդյունքով։
Համալսարանային կարիերա
Դպրոցն ավարտելուց հետո Հարդենը երկու ուսումնական տարի հանդես է գալիս Արիզոնային նահանգային համալսարանի «Դևիլս» ակումբում ։ 2007-08 խաղաշրջանում Հարդենն անցկացնում է 34 հանդիպում՝ միջինում մանրահատակի վրա գտնվելով 34 րոպե և հավաքելով 17 միավոր, 5 արգելափակում, 2 խլում, 2 կորուստ և 3 փոխանցում։
2008-09 մրցաշրջանում Հարդենն անցկացնում է 35 հանդիպում՝ այս անգամ մանրահատակի վրա միջինում անցկացնելով 35 րոպե և իր հաշվին գրանցելով 20 միավոր, 5 արգելափակում, 1 խլում, 3 կորուստ և 4 փոխանցում։
Օկլահոմա Սիթի Թանդեր
Հարդենն ընտրվում է «Օկլահոմա Սիթի Թանդերի» կողմից՝ NBA-ի 2009 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդի 3-րդ համարի ներքո։ Նույն թվականի հուլիսի 12-ին Հարդենը հիմնական մարզական պայմանագիր է կնքում «Թանդերի» հետ։
Հյուստոն Ռոքեթս
Պայմանագրի երկարաձգման հարցում համաձայնության չգալով «Թանդերի» ղեկավարության հետ, Հարդենը տեղ է գտնում «Հյուստոն Ռոքեթսում»։
Անձնական կյանք
2015 թվականի հունիսից մինչև 2016 թվականի փետրվարը հանդիպում էր ամերիկահայ հեռուստատեսային դեմք Քլոյի Քարդաշյանի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Օկլահոմա Սիթի Թանդերի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Հյուստոն Ռոքեթսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Թեթև տանկ
Թեթև տանկ, տանկերի դասակարգման տեսակներից մեկը։ Թեթև տանկի հասկացողությունը ներառում է իր մեջ այնպիսի տանկ, որը զանգվածով փոքր է քան միջին տանկերը, բայց մեծ քան տանկետները և փոքր տանկերը։ Միաժամանակ, թեթև համարվող տանկերի զանգվածը տարբեր ժամանակ տատանվում էր չափազանց լայն շրջանակներում՝ 3,5-4 ըստ արևմտյան դասակարգման, որը առանձնացնում էր փոքր տանկերը և 5 տոննայից ըստ խորհրդային դպրոցի, մինչև 15-18 տոննա Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի որոշ թեթև տանկերի համար և 23 տոննա հետպատերազմական M41 տանկի համար։
Տես նաև
Կատեգորիա:Տանկեր Կատեգորիա:Տանկի տեսություն
Ուրս Բյուլհեր
Ուրս Բյուլեր, շվեյցարացի տենոր, օպերային երգիչ, Il Divo խմբի չորս մենակատարներից մեկը։
Կենսագրություն
Ուրս Բյուլերը ծնվել է 1971 թվականի հուլիսի 19-ին Լյուցեռն գավառի Վիլիզաու համայնքում։ Երաժշտության հետ ծանոթությունը սկսել է հինգ տարեկանում. նա սովորել է նվագել ջութակ և երգել է տեղի եկեղեցու մանկական երգչախմբում։ Որոշ ժամանակ անց նա սովորել է նվագել կիթառ, դաշնամուր, կլառնետ ։ 20 տարեկանում ավարտել է Լյուցեռնի դպրոցական և հոգևոր երաժշտության ակադեմիայում։ Սովորելով Ակադեմիայում՝ Ուրսը կազմակերպել է «» խումբը ։ 5 տարի անց ստացել է Ամստերդամի կոնսերվատորիայի վոկալի բաժնի դիպլոմ, որտեղ նրա ուսուցիչներն էին, մասնավորապես, Յոյսթ Վինբերգը և Ուդո Ռայնեմանը ։ Ակադեմիայում և կոնսերվատորիայում սովորելու տարիներին նա բացի շվեյցարական գերմաներենից տիրապետում էր մի քանի լեզուների. ֆրանսերեն, անգլերեն, հոլանդերեն, ինչպես նաև խոսակցական մակարդակով՝ իսպաներեն և իտալերեն։
Մի շարք տարիների ընթացքում Ուրսը հանդես է եկել Նիդերլանդների օպերային ընկերությունում (Netherlands Operaa Gezelschap): Նաև մասնակցել է Զելբուրգյան փառատոնին ։
Il Divo-ի կազմում
2003 թվականի դեկտեմբերին Ուրս Բյուլերը սկսեց հանդես գալ նորաստեղծ «Il Divo» խմբում։ Սկսած 2004 թվականից՝ նա մասնակցություն է ունենում կվարտետի համաշխարհային շրջագայություններում, ինչպես նաև նրանք միասին երաժշտական ալբոմներ են ստեղծում, որ շատ ազգային չարթերում առաջին տեղեր են վաստակում։
Նա նաև մասնակցում է տարատեսակ միջազգային երաժշտական փառատոնների։
Անձնական կյանք
2007 թվականից քաղաքացիական ամուսնության մեջ է «Il Divo» խմբի դիմահարդար Տանյա Ռոդնիի հետ (Tania Rodney): Նրանք ունեն դուստր՝ Վիլհելմինան (23 դեկտեմբերի 2008 թ.) : Բնակվում է Լոնդոնում, Մեծ Բրիտանիա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տենորներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի օպերային երգիչներ
Թյուֆեհիե
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ստեպանիկի (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Ստեպանիկի (Степаники), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականի գրանցված տվյալներով կազմում էր 29 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Լաբազնայա (Պալամիշի վտակ)
Լաբազնայա (Лабазная), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պալամիշ գետի աջ ափին՝ 7 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Դեմարկուս Քազընս
Դեմարկուս Ամիր Քազընս (անգլ.՝ DeMarcus Amir Cousins, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, կենտրոնական։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Դենվեր Նագեթս» ակումբում։
Ծնվել է Մոբայլ բնակավայրում (Ալաբամա նահանգ)։ Հաճախել է «Լեֆլորե մագնետ» կոչվող ավագ դպրոցը։ Դպրոցական կարիերան ավարտելուց հետո համալսարանային առաջնությունում ներկայացրել է Կենտուկիի համալսարանը։ Մեկ ուսումնական տարի համալսարանային թիմում հանդես գալուց հետո մասնակցության հայտ է ներկայացրել NBA-ի 2010 թվականի դրաֆթում։ Ընտրվել է դրաֆթի առաջին ռաունդի 15-րդ ընտրությամբ՝ «Սակրամենտո Քինգսի» կողմից։
Ակումբային կարիերայից զատ հանդես է գալիս նաև Միացյալ Նահանգների բասկետբոլի ազգային հավաքականում, որի կազմում մասնակցել է ՖԻԲԱ-ի 2014 թվականի աշխարհի առաջնությանը՝ գրավելով առաջին տեղը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 13 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Նյու Օռլեանս Պելիկանսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Սակրամենտո Քինգսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:Լոս Անջելես Լեյքերսի բասկետբոլիստներ
Հուդիթը և Հողոփեռնեսի գլուխը (նկար)
Հուդիթը և Հողոփեռնեսի գլուխը (նաև հայտնի է Հուդիթ 1-ին անունով ), Գուստավ Կլիմտի յուղանկարն է, ստեղծված 1901 թվականին։ Այն պատկերում է աստվածաշնչյան կերպար Հուդիթին, ով ձեռքին բռնել է Հողոփեռնեսի կտրված գլուխը։
Համատեքստ և ազդեցություն
Երբ Կլիմտն անդրադառնում է Հուդիթի աստվածաշնչյան թեմային, արվեստի պատմությունն արդեն ծրագրավորել էր դրա հիմնական մեկնաբանությունն ու նախընտրելի ներկայացումը։ Փաստացի գոյություն ունեն դրվագը նկարագրող շատ կտավներ, որոնք հատկապես արտահայտում են Հուդիթի քաջությունն ու նրա առաքինի էությունը։ Հուդիթը հայտնվում է որպես Աստծո փրկության գործիք, սակայն նրա գործողության բռնությունը չի կարող ժխտվել և դրամատիկորեն ցուցադրված է Կարավաջոյի մեկնաբանությունում ։ Այլ պատկերներ ընտրել են հաջորդ պահերը, երբ ապշահար Հուդիթը բռնել է Հողոփեռնեսի կտրված գլուխն, ինչպես Մորեուի ու Ալլորիի առեղծվածային կտավներում ։ Կլիմտը դիտավորյալ անտեսում է որևէ պատմողական հղում և կենտրոնացնում է իր գեղանկարչական մեկնաբանությունը Հուդիթի վրա այնքան, որ նա կտրում է Հողոփեռնեսի գլուխը հենց ուղիղ եզրից։ Այստեղ չկա արյունոտ սրի որևէ հետք, ասես հերոսուհին այլ զենք է կիրառել. մի բացթողում, որ օրինականացնում է նմանությունը Սալոմեի հետ։ Սպանությանը նախորդող պահը թվում է, թե սերտաճել է պատմության եզրափակիչ մասի հետ։ Հուդիթը բացահայտում է զվարճալի խորհրդանշական և կոմպոզիցիոն ներդաշնակությունը Ֆրանց ֆոն Շտուկի «Մեղքը» աշխատանքի հետ. գերմանացի նկարչի կողմից պատկերված գայթակղությունը Կլիմտի համար ճակատագրական կնոջ օրինակ է դառնում` առաջարկելով մերկացված ու շատ փոքր մարմնի դիրքը որպես կիզակետ կտավի վրա։ Հուդիթը աստվածաշնչյան հերոսուհի է, ով գայթակղել է, իսկ հետո գլխատել է գեներալ Հողոփեռնեսին, որպեսզի փրկի իր հայրենի քաղաքը թշնամի ասորիների ավերածություններից։
Վերլուծություն
Հուդիթի դեմքից հեշտասիրության և այլասերման խառնուրդ է ծորում։ Դիմագծերը կերպարանափոխված են` ցույց տալու ուժեղ գայթակղության բարձրագույն աստիճանը, որին Կլիմտը հասել է` կնոջն անհասանելի վայրում տեղավորելով։ Կտավում կարելի է ճանաչել Կլիմտի ընկերոջն ու, հնարավոր է` սիրուհուն, Ադել Բլոխ-Բաուերին, որի դիմանկարը նա պատկերել է երկու անգամ` 1907 և 1912 թվականներին, ինչպես նաև` նրա նմանությունը կա Աթենաս Պալլասի պատկերում ։ Թեթև բարձրացված գլուխը հպարտության զգացողություն է տալիս, մինչդեռ նրա դեմքը թույլ է ու զգայուն, գայթակղիչ, իրարից առանձնացված շուրթերով։ Ֆրանց Ա. Ջ. Սզաբոն նկարագրել է կտավը որպես «էրոտիկ կանացիության հաղթարշավ ագրեսիվ առնականության դեմ»։ Նրա կիսափակ հայացքը, որը նույնպես հաճույքի արտահայտություն ունի, ուղղակիորեն ցուցադրում է դիտողին այս ամենը։ 1903 թվականին հեղինակ ու քննադատ Ֆելիքս Սալթենը Հուդիթին նկարագրել է  «մուգ աչքերում տաք կրակով, բերանի հատվածում դաժանությամբ և կրքից դողացող ռունգերով։ Նրա էության մեջ ասես առեղծվածային ուժեր լինեն...»: Չնայած Հուդիթը ներկայացվում է որպես կրոնապաշտ այրի, ով կատարում է իր բարձրագույն պարտքը, Հուդիթ 1 կտավում նա ճակատագրական կնոջ օրինակ է, ում Կլիմտը կրկին պատկերել է իր աշխատանքում։ Սև մազերի ու հետին ֆոնի ոսկեգույն փայլերի հակադրությունը էլեգանտություն  է հաղորդում կտավին։ Նորաձև սանրվածքն ընդգծվում է կողքերին պատկերված նախշազարդ ծառերով ։ Նրա գզզված մուգ կանաչ հագուստը ակնարկում է այն փաստի մասին, որ Հուդիթը մինչև Հողոփեռնեսին գլխատելը զվարճացրել է նրան։ 1901 թվականի տարբերակում Հուդիթը զգայունության ու հմայքի մարմնացում է։ Կտավի առաջին տարբերակը հերսուհուն պատկերում է իր նախատիպային գծերով, ինչպես նկարագրում էին մի շարք գրողներ գրավիչ կախարդներին ։ Նա այնքան ակնհայտ է զվարճանում իր ուժով ու սեքսուալությամբ, որ քննադատները սխալմամբ Կլիմտի Հուդիթին պիտակում էին որպես Սալոմե։ Որպեսզի շփոթություն չլինի, Կլիմտը պատվիրել է իր եղբորը` Ջորջին, կտավի համար մետաղյա շրջանակ պատրաստել` վրան փորագրելով կտավի անունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գուստավ Կլիմտի նկարներ Կատեգորիա:1901 նկարներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարներ Կատեգորիա:Հին Կտակարանի թեմայով նկարներ Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Օբրազցովո-Տրավինո
Օբրազցովո-Տրավինո (Образцово-Травино), գյուղ Ռուսաստանի Աստրախանի մարզի Կամիզյակինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2730 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Աստրախանի մարզի Կամիզյակինսկի շրջանի բնակավայրեր
(6910) Իկեգուչի
(6910) Իկեգուչի (Ikeguchi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի մարտի 17-ին Սատորու Օտոմոյի և Օսամու Մուրամացուի կողմից Կիյոսատոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սատորու Օտոմոյի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Օսամու Մուրամացուի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Օստրով (գյուղ, Բախմաչի շրջան)
Օստրով (Острів), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Օստրով գյուղում բնակվում էր 37 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 389,47 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դոգեր Բանկ
Դոգեր Բանկ (Doggersbank, հին հոլանդերենից՝ dogge — ձկնորսական նավ), ընդարձակ ծանծաղուտ Հյուսիսային ծովի կենտրոնական մասում։ Ձգված է հարավ–արևմուտքից հյուսիս–արևելք 260 կմ, լայնությունը 3060 կմ է, նվազագույն խորությունը 13 մ է, առավելագույնը՝ 49 մ։ Ինտենսիվ ձկնորսության շրջան է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի ծանծաղուտներ
Եվա Մաճկալյան
Եվա Մաճկալյան (1897, Թբիլիսի - 1956, Երևան), հայ մանկավարժ, ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1940), ԽՄԿԿ անդամ 1946 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1897 թվականին Թբիլիսիում։ Սովորել է ծխական դպրոցում, ապա՝ գիմնազիայում։ 1915 թվականին ընդունվել է Թբիլիսիի երաժշտական կոնսերվատորիան, որն ավարտել է 1920 թվականին և անմիջապես անցել մանկավարժական աշխատանքի։ Երևանի Նար-Դոսի անվան դպրոցում աշխատել է քսան տարի։
Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով և մեդալներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Խաղաղության հրեշտակ
Պատմություն
«Խաղաղության հրեշտակը» Մաքսիմիլիանա (Maximiliansanlagen) զբոսայգու մի մասն է և կենտրոնական կետ է Պրինցրեգենտենստրասը կազմող տեսադաշտի արևելյան կողմում։ Երկու աստիճան տանում է դեպի դիտակետը։ Այդտեղ տեղակայված է 38 մետր բարձրությամբ Կորթնական ոճով մի սյուն, որի գագաթին «Խաղաղության հրեշտակի» վեցմետրանոց արձանն է։ Այդ աշխատանքը քանդակագործ Պեոնիուսի կողմից հաղթանակի հունական աստվածուհի Նիկեի արձանի կրկնօրինակն է։ Աջ ձեռքում նա պահում է ձիթապտղի ճյուղ՝ որպես խաղաղության խորհրդանիշ, ձախ ձեռքում՝ պալադիում, որը կանգնած է գնդակի վրա ։
Հիմքը դրվել է 1896 թվականի մայիսի 10-ին․ հուշահամալիրի բացումը տեղի է ունեցել 1899 թվականի հուլիսի 16-ին։
Գրականություն
Կատեգորիա:1896 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Մյունխենի շենքեր և կառույցներ
Սասխորի
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 590 մետր բարձրության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 332 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մցխեթի շրջան
Մանվել Իսկանդարյան
Իսկանդարյան Մանվել Արշակի, հայ աշխարհագրագետ, դասագրքերի հեղինակ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1942 թվականին Սյունիքի մարզի Սիսիան ենթաշրջանի Ույծ (Ուզ) գյուղում։
1962թ․ ընդունվել և 1966թ․ գերազանցությամբ ավարտել է Խ․Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի աշխարհագրության ֆակուլտետը։ Մշտապես ցուցաբերած գերազանց առաջադիմության համար արժանացել է ուսանողության ամենաբարձր՝ Լենինյան կրթաթոշակ ի։ Ծառայել է ԽՍՀՄ բանակում։
1973թ․ պաշտպանել է «Զանգեզուրի լանդշաֆտների կենսաարտադրողականության հետազոտությունը» թեկնածուական թեզը և ստացել գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, 1979թ․՝ դոցենտի կոչում։ Գնահատելով Մ․Իսկանդարյանի աշխատասիրությունը և սկզբունքայնությունը, բուհի ղեկավարությունը 1972թ․ նրան վստահեց Պատմության և աշխարհագրության ֆակուլտետի փոխդեկանի պատասխանատու աշխատանքը։ Շուրջ 30 տարի նա նվիրումով և տքնաջան աշխատանքով ծառայեց հարազատ բուհին։
1991թ․ Երևանի «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանում Մ․Իսկանդարյանի նախաձեռնությամբ հիմնադրվում է պատմաաշխարհագրության ֆակուլտետը, իսկ 1999թ․-ից ֆակուլտետին զուգահեռ բացվում է տուրիզմի բաժինը, որի դեկանն էր նա։ Երևանի «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանի ղեկավարությունը բարձր գնահատելով Մ․Իսկանդարյանի ներդրած ջանքերը բուհի կայացման գործում, հաշվի առնելով մանկավարժության մեջ ունեցած մեծ ավանդը 1998թ․ նրան շնորհեց Երևանի «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանի պրոֆեսորի կոչում։