cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գրիգորի Զախարով
Գրիգորի Ալեքսեևիչ Զախարով (Григо́рий Алексе́евич Заха́ров, ), խորհրդային ճարտարապետ և մանկավարժ։ ԽՍՀՄ ճարտարապետության ակադեմիայի և ԽՍՀՄ Արվեստների ակադեմիայի թղթակից անդամ, Ստալինյան 1-ին աստիճանի մրցանակի դափնեկիր «Կուրսկայա-Կոլցևայա» մետրոյի ճարտարապետության համար, Մոսկվայի արդյունաբերական արվեստի բարձրագույն ուսումնարանի ռեկտոր։
Կենսագրություն
Գրիգորի Զախարովը ծնվել է 1910 թվականին Կալուգայի մարզի Դեշովսկոյե գավառի (այժմ՝ Կոզելսկի շրջան) Դմիտրովսկի խուտորում։ 1927-1929 թվականներին սովորել է Մոսկվայում Արտյոմի բանֆակում։ 1929-1934 թվականներին Լենինգրադի ինժեներական-կոմունալ շինարարության ինստիտուտի (ԼԻԿՇԻ) ճարտարապետական ֆակուլտետում։ Նա պաշտպանեց իր դիպլոմը Նոյ Տրոցկու մոտ ։
ԼԻԿՇԻ-ն ավարտելուց հետո նրան ուղարկել են ԽՍՀՄ ճարտարապետության ակադեմիայի ինստիտուտի ասպիրանտուրա (1934-1937)։ 1934 թվականին ամուսնացել է Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտի շրջանավարտ Զինաիդա Սերգեևնա Չերնիշևայի հետ, որը հետագայում դարձել է նրա մշտական համահեղինակը։ Ասպիրանտուրան ավարտելուց հետո Զախարովը շարունակել է աշխատել ԽՍՀՄ ճարտարապետության ակադեմիայում, աշխատել է բնակելի և հասարակական շենքերի գրասենյակում` դպրոցների և թատրոնների մի շարք ստանդարտ նախագծերի վրա։ Առաջին գործը, որը փառք է բերել նրան, 1941 թվականի ապրիլին կայացած փակ մրցույթում «Պերեկոպի գրոհ»-ի  համայնապատկերների նախագծի համար տարած հաղթանակն է եղել։ Պատերազմի սկզբում զբաղվել է քողարկման աշխատանքներով, Կրեմլյան շինությունների իմիտացիայով Կրիլացկոյում՝ Մոսկվա գետի ոլորաններում։ 1941 թվականի աշնանը Ճարտարապետական ակադեմիայի հետ միասին Զախարովն ու Զինաիդա Չեռնիշևան տարհանվել են Շիմքենտ։ Տարհանման ընթացքում նրանք ուսումնասիրել են Կենտրոնական Ասիայի ավանդական բնակավայրերը և ցածրահարկ շենքերի համար մշակել մի շարք նախագծեր ։
Գրիգորի Զախարովը Մոսկվա է վերադարձել 1942 թվականի աշնանը։ 1943 թվականին նա շահել է մրցույթ Հայրենական պատերազմի հերոսների պանթեոնի նախագծման համար (Չեռնիշևայի և քանդակագործ Ն. Ա. Ռաբինովիչի հետ միասին)։ 1943 թվականի ամռանից նինչև 1948 թվականը Զախարովն աշխատել է Իվան Ժոլտովսկու արվեստանոց-դպրոցում։ 40-ականների վերջին Ժոլտովսկու արվեստանոց-դպրոցն արվեստի դեմ ընդհանուր հարձակման ֆոնին «Զվեզդա» և «Լենինգրադ» ամսագրերում լույս տեսած Անդրեյ Ժդանովի հոդվածներում մեղադրվել է կոսմոպոլիտիզմի մեջ։ Մ. Բարշչին և Գրիգորի Զախարովին վտարել են արվեստանոցից։ Սակայն 1950 թվականի սկզբին, երբ Իվան Ժոլտովսկին ստացել է Ստալինյան մրցանակ Լենինի պողոտայի բնակելի շենքերի համար (1949), Ժոլտովսկու դպրոցի նկատմամբ հետապնդումը դադարեցվել է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարապետներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Օբյեկտոֆիլիա
Օբյեկտի նկատմամբ սեքսուալությունը (OS) կամ օբյեկտոֆիլիան սեքսուալ կամ ռոմանտիկ գրավչության ձև է, որը կենտրոնացած է որոշակի անկենդան օբյեկտների վրա։ Այս գրավչությունն ունեցող անհատները կարող են սիրո և նվիրվածության ուժեղ զգացողություններ ունենալ որոշակի իրերի կամ կառույցների նկատմամբ։ Ոմանց համար մարդու հետ սեռական կամ սերտ հուզական հարաբերությունները անհասկանալի են։ Որոշ օբյեկտոֆիլ անհատներ հաճախ նաև հավատում են անիմիզմին և փոխադարձություն են զգում` հիմնվելով այն համոզմունքի վրա, որ առարկաներն ունեն հոգիներ, բանականություն և զգացմունքներ և ունակ են հաղորդակցվելու։
Հետազոտություն
2009 թ.-ին Էմի Մարշը՝ կլինիկական սեքսոպաթոլոգ, հարցում անցկացրեց Էրիկա Էյֆելի 40-հոգանոց OS Internationale- ի անգլախոս քսանմեկ անդամների հետ իրենց փորձի վերաբերյալ ։ Մոտ կեսը հայտնել է աուտիզմի սպեկտրի խանգարումների մասին. վեցը ախտորոշվել է, չորսը ախտահարվել են, բայց չեն ախտորոշվել, իսկ մնացած իննից երեքը հայտնել են, որ ունեն «որոշ գծեր» ։ Ըստ Մարշի, «OS-ի կողմից հաղորդված հույզերն ու փորձը համապատասխանում են սեռական կողմնորոշման ընդհանուր սահմանումներին», ինչպես օրինակ՝ APA-ի հոդվածում «սեռական կողմնորոշման և համասեռամոլության մասին» ... [որը] վերաբերում է սեռական կողմնորոշմանը որպես «զգացմունքների և ինքնորոշման»։
ՕS-ի իրազեկում և շահերի պաշտպանություն
2009-ին Էրիկա Էյֆելը հայտնվեց Good Morning America- ում և The Tyra Banks Show- ում Էմի Մարշի հետ՝ քննարկելու Էյֆելյան աշտարակի հետ իր ամուսնությունը և այն, թե ինչպես է իր առարկայի սերը օգնել նրան դառնալ աշխարհի չեմպիոն նետաձիգ։ Մարշը կիսեց իր հետազոտության արդյունքները և իր համոզմունքը, որ ՕS-ն կարող է լինել իսկական սեռական կողմնորոշում և հիմնավորեց, որ եթե մանկության տրավման գործոն լիներ, ապա ՕS-ով ավելի շատ մարդիկ կլինեին։ Էյֆելը, ով ընդունել է իր ազգանունը 2007 թ.-ին Էյֆելյան աշտարակի հետ ամուսնությունից հետո, հիմնադրել է OS Internationale-ը՝ կրթական կայք և միջազգային օնլայն հարթակ նրանց համար, ովքեր սովորում կամ ուսումնասիրում են սիրո օբյեկտները։
Էգաձոր (գետակ)
Էգաձոր, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում, Փենեք գետի ձախ վտակը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Ալմոստեր
Ալմոստեր  (Almoster), մունիցիպալիտետ Կատալոնիայում։ Գտնցում է Տառագոնիա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։ Տարածքը կազմում է 5,95 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1 384 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ռուբիդիում
Ռուբիդիում, Rb, տարրերի պարբերական համակարգի 5-րդ պարբերության 1-ին խմբի տարր։ Կարգահամարը՝ 37, ատոմական զանգվածը՝ 85,4678: Ալկալիական մետաղ է, s-տարր։ Ատոմի էլեկտրոնային թաղանթների կառուցվածքն է 4s24p6 5s1։ К, L, М թաղանթները լրացված են։ Ռուբիդիումը սպիտակ, արծաթափայլ, փափուկ մետաղ է, կտրվում է դանակով։
Պատմություն
Ռուբիդիումը հայտնաբերել են Ռ. Բունզենը և Գ. Կիրխհոֆը, Դյուրկհայմի (Գերմանիա) աղաջրերում, սպեկտրասկոպիական եղանակով (1861) և անվանել ըստ սպեկտրի ամենաբնորոշ գծերի կարմիր գույնի ( - մուգ կարմիր)։ Մետաղական ռուբիդիումը առաջինն ստացել է Բունզենը (1863)։
Բնության մեջ
Ռուբիդիումը չափազանց ցրված տարր է, պարունակությունը երկրակեղևում՝ 1,5•10−2 % (ըստ զանգվածի)։ Նշանակալի քանակներով պարունակվում է թթու հրաբխային ապարներում և հատկապես պեգմատիտներում (1-3%) փոքր քանակներով՝ ուլտրահիմքային (2• 10−4 %) և հիմքային (4,5•10−3 %) ապարներում։
Սեփական միներալներ չի առաջացնում։ Ուղեկցում է կալիումին, լիթիումին, ցեզիումին։ Ռուբիդիումի միացությունները իզոմորֆ խառնուրդի ձևով մտնում են լեպիդոլիթ, ցինվալդիթ, պոլլուցիտ, սիլվինիտ, կառնալիտ և այլ միներալների բաղադրության մեջ։
Ռուբիդիումի աղեր են պարունակում հանքային, նաև ծովերի և օվկիանոսների (1•10−5-2,1•10−5 %) ջրերը։ Ռուբիդիումը մշտապես պարանակվում է բուսական (3,2-6,4•10−4 %) և կենդանական հյուսվածքներում (չոր մնացորդում մինչև 0,014 %)։ Մարդու արյան մեջ ռուբիդիումի պարունակությունը 3,2•10−4 (տղամարդկանց մոտ) և 2,8•10−4 % (կանանց մոտ) է։
Ռուբիդիումի փոխանակությունն օրգանիզմում վատ է ուսումնասիրված։
Հանքավայրեր
Ռուբիդիում պարունակող միներալները (լեպիդոլիթ, ցինվալդիթ, պոլլուցիտ, սիլվինիտ, կառնալիտ) գտնվում են Գերմանիայում, Չեխիայում, Նամիբիայում, Զիմբաբվեում, Թուրքմենստանում և այլ երկրներում ։
Ֆիզիկական հատկություններ
Ռուբիդիումը սպիտակ, արծաթափայլ, փափուկ մետաղ է, կտրվում է դանակով։ Հալման ջերմաստիճանը՝ 38,9 °C, եռմանը՝ 703 °C, խտությունը՝ 1525 կգ/մ3։ Պարամագնիսական է, էլեկտրահաղորդականությունը՝ 8,85•10−4 օհմ−1• սմ−1։ Ռուբիդիումի միացությունները բոցը դարձնում են մանուշակագույն կարմիր։ Ռուբիդիումը քիմիապես չափազանց ակտիվ է, ուժեղ վերականգնիչ, տալիս է ալկալիական մետաղներին հատուկ ռեակցիաներ (ավելի բուռն, քան Li, Na, К)։
Ռուբիդիումի իոնացման պոտենցիալը 4,176 Էվ է, էլեկտրաբացասականությունը՝ 0,89: Միացություններում միարժեք է (օքսիդացման աստիճանը՝ + 1), առաջացնում է գերազանցապես իոնական քիմիական կապեր։
Քիմիական հատկություններ
Ռուբիդիում միանում է ջրածնի հետ (300-350 °С, 50-100 մթն, կատալիզատոր), առաջացնելով սպիտակ բյուրեղական հիդրիդը՝ RbH, որն ակտիվ վերականգնիչ է։
Թթվածնի հետ ռուբիդիումը միանում է չափազանց բուռն՝ անգամ օդում անմիջապես ինքնաբոցավառվում է։ Առաջանում է ռուբիդիումի վերգերօքսիդը՝ RbO2, և մասամբ՝ գերօքսիդը՝ Rb2O2։ Հայտնի են նաև ռուբիդիումի օզոնիդը՝ RbO3, օքսիդը՝ Rb2O, և Rb2O3 բաղադրության գերօքսիդը։
Rուբիդիումի օքսիդները ակտիվորեն փոխազդում են ջրի հետ՝ առաջացնելով ռուբիդիումի հիդրօքսիդ (RbOH)։ Լուծույթներից անջատվում են ռուբիդիումի հիդրօքսիդի բյուրեղահիդրատները՝ RbOH•H2O, RbOH•2H2O:
Ռուբիդիում ինքնաբոցավառվում է նաև հալոգենների միջավայրում։ Առաջանում են ռուբիդիումի հալոգենիդները (RbF, RbCl և այլն), որոնք ջրում և բազմաթիվ օրգանական լուծիչներում լավ լուծվող, անգույն, բյուրեղական նյութեր են։ Ռուբիդիումի նիտրիդը Rb3N, ֆոսֆիդը Rb3P, կարբիդը Rb2C2 և սիլիցիդը RbSi խոնավության առկայությամբ քայքայվում են։
Ռուբիդիում չափազանց բուռն փոխազդում է ջրի և թթուների հետ, անջատելով ջրածին՝ Rb-ի աղերը մեծ մասամբ անգույն, ջրում լուծելի նյութեր են, որոնց լուծույթներից անջատվում են բյուրեղահիդրատները։ Ռուբիդիումի որոշ աղեր ջրում վատ են լուծվում՝ RbClO4Rb2(PtCl6), RbIO4, RbMnO4, Rb2C2O7 և այլն։ Տաքացնելիս (>300 °C) ռուբիդիումը քայքայում է ապակին (վերականգնում է սիլիցիումը)։ Մետաղների հետ առաջացնում է համաձուլվածքներ և ներմետաղական միացություններ։
Կիրառություն
Ռուբիդիում օգտագործվում է ֆոտոբազմապատկիչներ, ռադիոլամպեր (որպես կաթոդ և գետտեր), հրթիռային և տիեզերական տեխնիկայում օգտագործվող քսանյութեր պատրաստելու համար. ռուբիդիումի գոլորշիները՝ լազերներում, տիեզերական և երկրաբանական հետախուզությունների մագնիսաչափերում, ցածր ճնշումային գազապարպման լամպերում ռուբիդիումի աղերը որպես կատալիզատորներ, օրգանական սինթեզում ։
Իզոտոպներ
Բնական ռուբիդիում բաղկացած է 85Rb կայուն (72,15%) և 87Rb թույլ ռադիոակտիվ (27,85 % T1/2 = 4․8•1010 տարի) իզոտոպներից ։ 87Rb-ռադիոակտիվ է, փոխարկվում է 87Sr կայուն իզոտոպի։ 87Rb և 87Sr իզոտոպների հարաբերական պարունակությունը միներալներում և ապարներում թույլ է տալիս հաշվել նրանց երկրաբանական տարիքը (ստրոնցիումային եղանակ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալկալիական մետաղներ Կատեգորիա:Ռադիոակտիվ տարրեր Կատեգորիա:Ռուբիդիում
Ռյու-դյու-Շա-քի-Պեշ
Ռյու-դյու-Շա-կի-Պեշ (rue du Chat-qui-Pêche, Կատու-Ձկնորսի փողոց), փողոց Փարիզի 5-րդ շրջանում, միացնում է Սեն Միշել ափամերձ տարածքը և Յուշետ փողոցը։ Ունենալով 1,80 մ լայնություն և 29 մ երկարություն, համարվում է Փարիզի ամենանեղ փողոցը (չնայած նրա անվանումը վիճարկում է Սանտյե-դե-Մերիզյեն (Sentier des Merisiers) Փարիզի XII շրջանում ) և ամենափոքրերից մեկը։
Պատմություն
Փողոցը հայտնի է 1540 թվականից։ Այդ ժամանակ մերձափնյա տարածք, որպես այդպիսին, գոյություն չուներ, և փողոցը աստիճան էր հանդիսանում, որ տանում էր ուղիղ Սենայի մոտ ։ Սկզբնապես այն կոչվում էր rue des Étuves («Բաղնիքային փողոց»), ապա անվանումը փոխվեց՝ rue du Renard («Աղվեսի») ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Փարիզի փողոցներ
Հակոբ Գավաթ
Հակոբ Գավաթ (Գավաթովիչ, Iacob Gawatthowic, ), հայկական ծագմամբ լեհ գրող, եկեղեցական և մշակութային-կրթական գործիչ, թարգմանիչ ։
Կենսագրություն
Հակոբ Գավաթովիչը ծնվել է Լվովում՝ հայ քաղքենիների ընտանիքում։ Կրթություն է ստացել լվովյան դպրոցում և Կրակովի Յագելոնյան համալսարանում։ Այնուհետև դասավանդել է Կամենկա Ստրումիլովայում (այժմ՝ Կամենկա Բուգսկայա), եղել է Բերեժանի քաղաքի քահանա։ Վանականություն է ընդունել Գավաթ անվան ներքո։ 1628 թվականից բնակվել է Վիժնյանում (այժմ՝ Լվովի մարզի Զոլոչևի շրջանում)։
1655 թվականին՝ կազակների զորքերի կողմից Լվովի պաշարման ժամանակ, մասնակցել է Բոգդան Խմելնիցկու հետ բանակցություններին։ 1669 թվականից բնակություն է հաստատել Լվովում։
1672 թվականին՝ թուրքերի կողմից Լվովի պաշարման ժամանակ, մեծ դեր է խաղացել քաղաքը պաշտպանելիս։ Երբ թուրքերը մոտեցել են քաղաքին, բնակիչների մեծ մասը, այդ թվում՝ քաղաքային հյուպատոսները (բացի քաղաքագլուխ բանաստեղծ Ժոզեֆ Զիմորովիչից), փախուստի են դիմել։ Գավաթովիչը ևս մնացել է քաղաքում՝ աղքատների և հիվանդների հետ։ Հակոբ Գավաթովիչն այդ ժամանակ արքեպիսկոպոսության կառավարիչն էր և ջանասիրությամբ զբաղվում էր քաղաքի ազատագրմամբ, իրականացնում եկեղեցական ծառայությունը և ոսկի ու արծաթ հավաքում փրկանքի համար։ 1672 թվականի հոկտեմբերի 1-ին նա կամավոր գնացել է թուրքական ճամբար՝ թուրք ղեկավարների հետ փրկագնի չափը համաձայնեցնելու նպատակով։ Փաշան ձգտում էր ստանալ 80 000 դուկատ, և Գավաթովիչը մեծ դժվարությամբ կարողացավ հայթայթել այդ գումարը։ Իր կողմից նվիրաբերել է արծաթյա տակառ։ Այդ գործողությունների արդյունքում Լվովն ազատագրվել է ։
Աշխատություններ
Գավաթովիչը լեհերեն մի շարք քարոզների և բանաստեղծությունների հեղինակ է, մասնավորապես․
Հակոբ Գավաթովիչին է պատկանում մեր ժամանակներ հասած ուկրաինական ժողովրդական լեզվով գրված առաջին դրամատիկական տեսարանների հեղինակային իրավունքը։ 1619 թվականին Կամենկա Ստրումիլովայում՝ Հովհաննես Մկրտիչի հիշատակի օրվա տոնավաճառում, առաջին անգամ բեմադրվել է Գավաթովիչի բանաստեղծական հինգ գործողությունից բաղկացած դրաման՝ Նոր Կտակարանի «Ողբերգություն կամ Աստծո սուրհանդակ սուրբ Հովհաննես Մկրտչի մահվան պատկերը» թեմայով։ 2-րդ և 3-րդ գործողություններից հետո դերասանները խաղացել են երկու մնջախաղ ուկրաիներենով՝ «Պարկում գտնվող կատվի մասին» և «Լավագույն երազ»։ Դրանցում ներկայացվել են պարզ և խորամանկ մարդու ազգային կերպարները, առկա են ուկրաինական կենցաղի շատ մանրամասներ։ Այդ մնջախաղերից է սկսվում ուկրաինական կատակերգության պատմությունը։ Նույն թվականին «Ողբերգության…» տեքստը տպագրվել է լեհ հրատարակիչ Յան Շելիգի կողմից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ մանկավարժներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Լեհ գրողներ Կատեգորիա:17-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:Լեհ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Լեհ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Լեհ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ եկեղեցական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ
Թոնրակ (լճակ)
Թոնրակ, լճակ Հայկական լեռնաշխարհում, Թոնդրակ լեռան գագաթին, ծովի մակերևույթից մոտ 3700 մ բարձրության վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լճեր
Media.Vision
Media.Vision, ճապոնական հանրային ընկերություն, որը մասնագիտացված է համակարգչային խաղերի մշակմամբ։ Գլխավոր գրասենյակը տեղակայված է Տոկիոյում։ Ավելի հայտնի է իր Wild Arms և Chaos Rings խաղերով։
Պատմություն
Ընկերությունը հիմնադրել է 1993 թվականի մարտի 1-ին Telenet Japan-ի աշխատակիցների կողմից ։ Սկզբնական շրջանում ընկերությունը տեղակայված է Թիյոդա քաղաքում, սակայն 2006 թվականի հունիսին տեղափոխեց Կոտո։ 2003 թվականի օգոստոսից մինչև 2010 թվականի մարտ ամիսը ընկերությունը կրել է Media Vision Entertainment անվանումը։
Ստուդիայի առաջին խաղը դարձավ՝ Crime Crackers-ը, որը նախատեսված է եղել PlayStation խաղային համակարգերի համար։ Հետագայում ստուդիան շարունակել է թողարկել է համագործացել Sony Computer Entertainment-ի հետ և թողարկել է ևս 4 խաղ նախատեսված PlayStation-ի համար։ 2002 թվականին ընկերությունը առաջին անգամ թողարկեց խաղ նախատեսված այլ պլատֆորմի համար, մասնավորապես Xbox խաղային համակարգի համար։ Խաղը կրում էր Sneakers անվանումը։ Սակայն ընկերությունը շարունակում էր համագործակցությունը Sony Computer Entertainment-ի հետ և զարգացնում էր Wild Arms շարքն արդեն PlayStation 2-ի համար։ 2010 թվականին ընկերությունը մուտք գործեց բջջային խաղերի շուկա և թողարկեց Chaos Rings խաղը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ընկերություններ Կատեգորիա:Ստուդիաներ Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր արտադրողներ այբբենական կարգով
Էմլիկ
Էմլիկ լեռնագագաթ Կիլիկիայում, Կիլիկիան Տավրոս լեռնաշղթայում, Ալադաղ լեռների հյուսիսային հատվածում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկիա
Նատրիումի պիրոսուլֆիտ
Նատրիումի պիրոսուլֆիտ Na2(SO2SO3), կամ նատրիումի պիրոսուլֆատ, նատրիումի կամ պիրոսուլֆիտի աղ պիրոսուլֆիտական թթու, սպիտակ կամ դեղնավուն բյուրեղային փոշի է բարակ բույրով. Երբեմն կոչվում է նաև նատրիումի բիսուլֆիտ, նատրիումի պիրոսուլֆիտ։
Քիմիական հատկությունները
Ջրի, հիդրոսոիլֆիտը հեշտությամբ դառնում է նատրիումի հիդրոսուլֆիդ։
Եվ ջեռուցման աղ է, ջերմաքայքայված է, ազատ է, արձակում ծծմբի երկօքսիդ (SO2)։
Անվտանգության պահանջներ
Նատրիումի պիրոսուլֆիտ դանդաղ այրվում է և առաջացնում է պայթյուն - ապացույցն այն է, որ նյութական աստիճանի ազդեցությունը մարմնի նյութերի 3-րդ դասի վտանգավորության։ Վտանգները է GN-98 բացակայում են։
Նատրիումը վնասակար է եթե աչքերը բաց են։ Նրա հետ աշխատելու ժամանակ պետք կրել ակնոցներ, դիմակներ և ձեռնոցներ։ Եթե այն աչքերին պատաճառել է վնաս՝ պետք է աչքերը լվանալ ջրով և դիմել բժշկի խորհրդատվություններին։
Արտադրություն
Նատրիումի պիրոսուլֆիտ (պիրոսուլֆիտ նատրիում), որը ծծմբի երկօքսիդի հետ լուծման ժամանակ առաջացնում է սոդա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սուլֆիտներ Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ
Էնդերաբ
Էնդերաբ (Գզլօղան, Էնտերապ, Կզըլօղան), գետ Արաքսի ավազանում։ Հոսում է Արդաբիլի շրջանով և աջից միանում է Արաքսի վտակ Կարասուին։ Արդաբիլ քաղաքի մոտակայքից մինչև մայր գետը կոչվում է Արդաբիլ կամ Էրդեբիլ գետ ։
Շիզանդրա չինական
Շիզանդրա չինական, մագնոլիազգիների ընտանիքի, շիզանդրա ցեղի բույս։
Նկարագրություն
8-10 մ երկարությամբ տերևաթափ լիան է, դարչնագույն կեղևով։ Տերևները հերթադիր են, առանց տերևակիցների, կլոր էլիպսաձև, մանր-սղոցաեզր, սրածայր, 6-10 սմ երկարությամբ և 3-4 սմ լայնությամբ, ծաղիկները կազմված են 3 բաժակաթերթիկներից։ Պսակաթերթիկները 6-9 հատ են, սպիտակ, հաճելի բուրմունքով։ Առէջքային ծաղիկները կազմված են 5-30 առէջներից։ Վարսանդայիններն ունեն բազմաթիվ սերմնարաններ։ Պտղաբույլը կոնաձև է, կազմված կարմիր, հատապտղանման պտուղներից։ Սերմերը դեղնավուն են, դաղող համով (եթերային յուղերի պարունակության հետևանքով)։ Երիտասարդ տարիքում չափազանց ստվերատար է, ձմեռնադիմացկուն։
Տարածվածություն
Բնական պայմաններում աճում է Հեռավոր Արևելքում (Պրիմորիեի երկրամաս, Ամուրի միջին հոսանքներ, Սախալին), Ճապոնիա, Հյուսիսային Չինաստան։ Հանդիպում է խառը, փշատերև-լայնատերև և լայնատերև անտառներում, գերազանցապես լավ ջրաթափանց ալյուվիալ հողերում, գետերի և գետակների ափերի երկարությամբ։ Մշակվում է Երևան բուսաբանական այգում և Վանաձորում։ Երևանում խիստ տուժում է օդի չորությունից և անկանոն ոռոգման դեպքում, խիստ չորային տարիներին տերևները վաղաժամ թափվում են։ Ծաղկում և պտղաբերում է։ Անհամեմատ լավ է աճում Վանաձորում։ Հեռանկարային է Հայաստանի անտառային շրջանների համար։ Չինաստանում մշակվում է անհիշելի ժամանակներից։ Բազմանում է սերմերով (գարնանային ցանքերի դեպքում ստրատիֆիկացիա է պահանջում), անդալիսով, թփի բաժանմամբ և կտրոնավորմամբ։
Բուժական ազդեցություն
Ունի տեսողությունը սրող, տեսողական նյարդի հոգնածությունը վերացնող, գիշերային տեսողությունը նշանակալիորեն խթանող ազդեցություններ։ Բույսը հրաշալի միջոց է մտավոր և ֆիզիկական հոգնածությունը վերացնելու, սրտի գործունեությունը, և շնչառությունը, կենտրոնական նյարդային գործունեությունը կարգավորելու հարցերում։
Կիրառություն
Ցողունը, արմատները և հատկապես պտուղները բուրումնավետ են և թթվաշ։ Բժշկության մեջ օգտագործվում է որպես առույգացնող միջոց, սակայն մեծ քանակությամբ օգտագործելու դեպքում թունավոր է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մագնոլիազգիներ Կատեգորիա:Դեղաբույսեր Կատեգորիա:Ասիայի բուսական աշխարհ
Արտակադրային երգի կատարող
Արտակադրային երգի կատարող, երգիչ կամ երգչուհի, ում նախապես ձայնագրված երգեցողությունը օգտագործվում է կինոյում։ Արտակադրային երգիչները երգերը ձայնագրում են սաունդթրեքի համար, իսկ դերասաններն ու դերասանուհիները, կինոխցիկի առջև պատկերում են երգեցողությունը այն դեպքում, երբ փաստացի երգի կատարողը չի հայտնվում էկրանին` մնալով կադրից դուրս։ Արտակադրային երգի կատարումը լայնորեն կիրառվում է խաղարկային երաժշտական ֆիլմերում, մյուզիքլներում, մուլտիպլիկացիայում և այլն։
Արտակադրային երգարվեստը Հարավային Ասիայում
Արտակադրային երգարվեստը առավելապես տարածված է Հարավային Ասիայի, հատկապես հնդկական կինեմատոգրաֆում։ Հնդկական ֆիլմերի մեծամասնությունը, որպես կանոն ընդգրկում է 5-7 երաժշտական համար։ Սկզբնական շրջանում, երբ հնդկական կինեմատոգրաֆում ի հայտ եկավ ձայնը, երգերը կատարում էին դերասանները, սակայն կրկնօրինակման տեխնոլոգիաները յուրացնելուց հետո, երգերի կատարումը վստահեցին մասնագետ կատարողներին։ Ներկայումս Հնդկաստանի հանրաճանաչ արտակադրային երգիչները ունեն այնպիսի կարգավիճակ, ինչպիսին կարող են ունենալ հանրահայտ դերասաններն ու կինոաստղերը։
Հնդկական կինեմատոգրաֆում երգերը` բանաստեղծների, երգահանների, կոմպոզիտորների և երգիչների համատեղ ստեղծագործական աշխատանքի արդյունք են, որոնք հաճախ հանդիսանում են առանձին վերցրած կինոնկարների հաջողության գրավականը։ Որպես կանոն, երգերը թողարկվում են ավելի շուտ, քան ֆիլմերը։
Արտակադրային երգիչները հնդկական կինոարդյունաբերության մեջ ունեն իրենց կարևոր դերակատարումը։ Նրանցից շատերը ի սկզբանե սովորել են հնդկական դասական երաժշտության ավանդույթներն ու կատարումը, իսկ հետագայում ընդարձակել են իրենց երգացանկը ։ Առավել ազդեցիկ արտակադրային երգիչներից են Մոհամեդ Ռաֆին, Լատա Մանգեշկարը, Աշա Բհոսլեն, Մուկեշը, Մաննա Դեյը և Կիշոր Կումարը։ Լատա Մանգեշկար և Աշա Բհոսլե քույրերը, ովքեր հիմնականում աշխատում են հինդի լեզվով նկարահանվող ֆիլմերում, համարվում են հնդկական կինոյի ամենահայտնի և արգասաբեր արտակադրային երգչուհիները  ։ 1974 թվականին Լատա Մանգեշկարը ընդգրկվեց Գինեսի ռեկորդների գրքում, որպես ամենաշատ երգեր կատարած երգչուհի։ Նրա կատարումների քանակը հաշվվում էր 25 հազար երգով։ 1977 թվականին Մոհամեդ Ռաֆին կասկածի տակ դրեց Լատա Մանգեշկարի երգերի քանակը, հայտարարելով, որ ինքն ավելի շատ երգեր է կատարել։ 1991 թվականին, հաշվառման արդյունքում պարզ դարձավ` մինչև 1980 թվականը ձայնագրված երկու երգիչների երգերի փաստացի քանակը (Մոհամեդ Ռաֆին մահացել է 1980 թվականին)։ Ըստ այդ հաշվառման, Լատա Մանգեշկարը կատարել էր 4500 երգ, իսկ Մոհամեդ Ռաֆին` 4525 երգ ։ Այնուամենայնիվ, ամենաարգասաբեր երգչուհու համբավը փոխանցվեց Աշա Բհոսլեին, ով մասնակցել է ավելի քան 11 հազար երգերի ձայնագրության, այդ թվում մեներգեր, զուգերգեր, խմբերգեր և այլն, որոնք նա կատարել է Հնդկաստանի 20 լեզուներով ։ Մոտ 50 հազար երգերի կատարում են վերագրում նաև արտակադրային երգիչ Կատտասերի Ջոզեֆ Եսուդասին ։ Արտակադրային երգի այլ հայտնի կատարողներից են Գիտա Դատը, Մահենդրա Կապուրը, Ալկա Յագնիկը, Կավիտա Կրիշնամուրթհին, Ուդիտ Նարայանը, Կումար Սանուն, Սունիդհի Չաուհանը և այլք։
Արտակադրային երգիչներից շատերը սիրված են ունկնդիրների կողմից և համերգային ելույթներ են ունենում աշխարհի շատ երկրներում։ Վերջին շրջանում շատ դերասաններ ու դերասանուհիներ, գերադասում են ֆիլմերում երգել ինքնուրույն և կարելի է ասել` բավականին հաջող։
Հնդկաստանում արտակադրային երգի համար սահմանված են մի շարք հեղինակավոր մրցանակներ։ Դրանցից են.
Արտակադրային երգը լայնորեն կիրառվում է նաև Պակիստանի կինեմատոգրաֆում։ Այս երկրում առավելապես հայտնի էին արտակադրային երգի կատարողներ Ահմեդ Ռուշդին, Նուր Ջեհանը, Մեհդի Հասանը, Նազիա Հասանը, Մասուդ Ռանան և այլք։
Արտակադրային երգը կիրառվել է նաև Հոնկոնգի կինեմատոգրաֆում։ 1950-1960-ական թվականներին այստեղ հայտնի երգչուհի էր Ցզին Տինը։
Արտակադրային երգարվեստը Հոլիվուդում
Ժամանակակից Հոլիվուդում արտակադրային երգը լայն տարածում չունի, քանի որ երաժշտական ֆիլմեր հազվադեպ են նկարահանվում։ Սակայն անցյալում այն լայնորեն կիրառվել է։ Առավել հայտնի օրինակներից կարելի է նշել Մառնի Նիքսոնի երգերը Նատալի Վուդի փոխարեն` «Վեսթսայդյան պատմություն» (1957թ.) կինոնկարում, Բիլ Լիի կատարումները Քրիստոֆեր Պլամմերի փոխարեն` «Երաժշտության ձայները» (1965թ.) կինոնկարում, Բեթի Նոյզի կատարումը Դեբբի Ռեյնոլդսի փոխարեն` «Անձրևի տակ երգողները» (1952թ.) ֆիլմում և այլն։
Արտակադրային երգարվեստը ԽՍՀՄ-ում
Արտակադրային երգը կիրառվում էր նաև խորհրդային երաժշտական ֆիլմերում, հատկապես այն օգտագործվում էր դեռահաս դերասանների փոխարեն։ Այդպիսի ֆիլմերից էին «Կարմիր գլխարկի մասին» (1977թ.), «Մի հիանալի մանկություն» (1979թ.), «Վաճառված ծիծաղը» (1981թ.), «Կախարդները» (1982թ.), «Պետրովի և Վասեչկինի արկածները» (1983թ.) կինոնկարները, որտեղ կերպարներից շատերի փոխարեն երգերը կատարում էր երիտասարդ երգչուհի Օլգա Ռոժդեստվենսկայան։ Իսկ «Էլեկտրոնիկի արկածները» (1979թ.) կինոնկարում, երգերի մեծամասնությունը կատարում էր Ելենա Կամբուրովան։
Հայտնի էին նաև մեծահասակ դերասանների փոխարեն երգեր կատարող երգիչները։ Այդպիսի ֆիլմերից էին «Տրուֆալդինոն Բերգամոյից» (1976թ.) կինոնկարը, որտեղ Կոնստանտին Ռայկինի փոխարեն երգում է Միխայիլ Բոյարսկին, «Ճակատագրի հեգնանք, կամ բաղնիքդ անուշ» (1975թ.) կինոնկարը, որտեղ Անդրեյ Մյագկովի և Բարբարա Բրիլսկայի փոխարեն երգերը կատարում էին Սերգեյ Նիկիտինը և Ալլա Պուգաչովան ։
Այնուամենայնիվ, ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆում առաջնահերթությունը տալիս էին երգող դերասաններին` Լյուբով Օռլովա, Անդրեյ Միրոնով, Լյուդմիլա Գուրչենկո, Յուրի Նիկուլին, Վլադիմիր Վիսոցկի, Ալիսա Ֆրեյնդլիխ, Միխայիլ Բոյարսկի, Օլեգ Անոֆրիև, Դմիտրի Խառատյան և ուրիշներ։
Էջկապ
Էջկապ, առանձին պատրաստած տպագրական ֆորմայից միատեսակ ֆորմատի երեսներ կազմելու պրոցես՝ դրանց կից դնելով էջաթվեր, էջախորագրեր, մամլադրեր, մամլանիշներ, առանձին երեսով գնացող տիտղոսաթերթեր, ձոներ, ոտանավորներ և այլն։
Արտակադրային երգի կատարող
Արտակադրային երգարվեստը Հայաստանում
Հայկական կինեմատոգրաֆում արտակադրային երգը հնչում է «Կարինե» (1967թ.) ֆիլմում, որտեղ երգերը կատարում են Գոհար Գասպարյանը, Դավիթ Պողոսյանը և Տիգրան Լևոնյանը, «Բաղդասարը բաժանվում է կնոջից» (1976թ.) կինոնկարում, որտեղ երգում են Զառա Տոնիկյանը, Էլվինա Մակարյանը, Արա Բաբաջանյանը, Գեորգի Մինասյանը, «Անուշ» (1983թ.) ֆիլմում, որտեղ երգերը կատարում են Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի երգչախմբի երգիչները (մենակատարներ` Գոհար Գասպարյան, Տիգրան Լևոնյան և ուրիշներ)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդկական կինեմատոգրաֆիա Կատեգորիա:Կինեմատոգրաֆիա
Էջկապ
Կատեգորիա:Տպագրություն
Գորիս (համայնք)
Գորիս, համայնք Սյունիքի մարզում։ 2020թ․ մայիսի 16-ի դրուդյամբ ներառում է Գորիս քաղաքը և Ակներ, Աղբուլաղ, Բարձրավան, Խնձորեսկ, Հարթաշեն, Ձորակ, Ներքին Խնձորեսկ, Շուռնուխ, Որոտան, Վանանդ, Վերիշեն և Քարահունջ գյուղական բնակավայրերը ։
Համայնքը կազմավորվել է 2016 թվականի սեպտեմբերին՝ համայնքների խոշորացման արդյունքում՝ ՀՀ վարչատարածքային բաժանման մասին ՀՀ օրենքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու արդյունքում ։
2016 թվականի հուլիսի 1-ի դրությամբ համայնքի բնակչությունը կազմել է 29320 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի համայնքներ Կատեգորիա:Վարչատարածքային միավորներ Կատեգորիա:ՀՀ խոշորացված համայնքներ
Կամուրջ Դրինայի վրա
Կամուրջ Դրինայի վրա (На Дрини ћуприја), հարավսլավացի գրող Իվո Անդրիչի վեպը։ Գրվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին՝ այն ժամանակ, երբ գրողն ապրում էր Բելգրադում, և առաջին անգամ հրատարակվել է 1945 թվականին ։ 1961 թվականին վեպի ստեղծման համար Իվո Անդրիչն արժանացել է Նոբելյան մրցանակի գրականության բնագավառում ։
Սյուժե
Ստեղծագործության կենտրոնական կերպարը, որի անունից էլ գալիս է վեպի վերնագիրը, Դրինա գետի վրա կառուցված կամուրջն է, որ գտնվում է Վիշեգրադ քաղաքում (ներկայում քաղաքը գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի տարածքում՝ Սերբական Հանրապետությունում)։ 1571 թվականին կամուրջը կառուցվել է Մահմեդ-փաշա Սոկոլովիչի հրամանով։
Վեպում նկարագրվում է շուրջ չորս դար ընդգրկող պատմական ժամանակաշրջան՝ սկսած Օսմանյան կայսրության ծաղկման ժամանակաշրջանից մինչև XX դարի սկիզբը, երբ 1914 թվականին տեղի է ունենում Սարաևոյի սպանությունը, որ դառնում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսման պատճառ։
Վեպում ոչ միայն պատկերվում են իրական դեպքեր տարածաշրջանի պատմությունից, ոչ միայն ստույգ արտացոլվում են Վիշեգրադն ու ողջ Բալկանյան թերակղզին ընդգրկող բազմազգ պետության ժողովրդի կենցաղն ու ավանդույթները, այլև շարադրանքի հետ միահյուսված ներկայացվում են լեգենդներ ու ավանդություններ, հեքիաթներ ու առասպելներ, որ ստեղծվել են այդ նույն միջավայրում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սերբական գրականություն Կատեգորիա:Խորվաթիայի գրականություն Կատեգորիա:1945 գրքեր Կատեգորիա:Պատմական վեպեր
Բիանկա (արբանյակ)
Բիանկա (Bianca), Ուրան մոլորակի արբանյակն է, հայտնաբերվել է «Վոյաջեր-2» ԱՄԿ-ի լուսանկարների վրա 1986 թվականի հունվարի 23-ին։ Այն սկզբում ստացել է S/1986 U 9 ժամանակավոր անվանում ։ Հետագայում այն անվանվել է Կատերինի քրոջ անունով Շեքսպիրի Անսանձ կնոջ սանձահարումը պիեսից։ Ի սկզբանե այն պետք է անվանվեր Շեքսպիրի Միջամառային գիշերվա երազ պիեսի փերի Փիսբլոսոմի անունով, սակայն ԱՄՆ-ի և ԽՍՀՄ-ի միջև անվանումային բախման պատճառով, Բիանկան անվանվեց ՄԱՄ-ի կողմից արբանյակի հայտնաբերումից մի քանի տարի անց։ Այն նույնպես անվանվում է Ուրան VIII :
Բիանկան պատկանում է Պորցիայի խմբին, որի մեջ նույնպես ներառված են Կրեսսիդան, Դեզդեմոնան, Ջուլիետը, Պորցիան, Ռոզալինդան, Կուպիդոնը, Բելինդան և Պերդիտան ։ Այս արբանյակները ունեն նման ուղեծրեր և ֆոտոմետրիկ առանձնահատկություններ ։ Բացի նրա ուղեծրից, 27 կմ շառավղից , և 0,08 մեծությամբ երկրաչափական ալբեդոյից այս արբանյակի մասին այլևս ոչինչ հայտնի չէ։
Վոյաջեր-2 կայանի կատարած լուսանկարների վրա Բիանկան երևում է որպես երկարուկ մարմին, որի հիմնական առանցքը ուղղված է դեպի Ուրանը։ Բիանկայի երկարության և լայնության հարաբերությունը կազմում է 0,7 ± 0,2 : Մակերևույթի գույնը գորշ է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուրանի արբանյակներ
Ավստրիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Ավստրիան Եվրատեսիլին առաջին անգամ մասնակցել է 1957 թ.-ին։ 2 անգամ կարողացել է հաղթել՝ 1966 թ. և 2014 թ. .։
Թալնա (աղբյուր)
Թալնա, աղբյուր Նախիջևանի ԻՀ Ջուլֆայի շրջանում, Ջուղա գյուղի մոտ, Թալնա մատուռի մոտակայքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ադրբեջանի աղբյուրներ Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության աշխարհագրություն
Ահաբեկչական գործողություն մետրոյի «Ռիժսկայա» կայարանի մոտ
Ահաբեկչական գործողություն մետրոյի «Ռիժսկայա» կայարանի մոտ, Մոսկվայի մետրոպոլիտենի «Ռիժսկայա» կայարանի մոտ պայթյուն է տեղի ունեցել 2004 թվականի օգոստոսի 31-ին մահապարտ ահաբեկչի կողմից։
Ահաբեկչության հետևանքով զոհվել է 10 մարդ (ներառյալ կատարողն ու կազմակերպիչը), և 51 մարդ տուժել։
Ժամանակագրություն
Երեքշաբթի 31 օգոստոսի 2004 տարի, մոտ 20:15 «Ռիժսկայա» մետրոյի մուտքի մոտ պայթյուն է տեղի ունեցել։ Ականատեսների խոսքով՝ պայթուցիկ սարքը գործի է դրել մահապարտ ահաբեկչին, որը ուղևորվում էր մետրոյի մուտքի մոտ, բայց տեսել է, որ նախասրահում հերթապահում են ոստիկանության աշխատակիցները և անց են կացնում ներս մտնողների ընտրողական զննում, ինչի պատճառով ծավալվել է և ինքնապայթեցում կատարել նախասրահում ։ Պայթյունի զոհ է դարձել 10 մարդ, որոնցից 7-ը զոհվել են տեղում (ներառյալ ահաբեկչության կատարողը), իսկ մյուսները՝ բժշկական հաստատություններում (այդ թվում՝ ահաբեկչության կազմակերպիչ Նիկոլայ Կիպկեևը, որը ուղեկցում էր մահապարտին)։ Տուժել է 51 մարդ, այդ թվում՝ Ուզբեկստանի մեկ քաղաքացի և Կուբայի մեկ քաղաքացի ։ Պայթյունի հետևանքով հրդեհվել է մետրոյի մոտ կանգնած երկու ավտոմեքենա (ինչի պատճառով միջադեպից հետո առաջին րոպեներին հնչել է սխալ վարկած այն մասին, որ պայթուցիկ սարքը տեղադրված է եղել դրանցից մեկում), իսկ պայթուցիկ ալիքով կոտրվել է վեստիբյուլի և նրա հարևանությամբ գտնվող «Կրեստովսկի» հանրախանութի պատուհանների ապակիները ։ Պայթուցիկ սարքի հզորությունը գնահատվել է մոտ 1 կգ տրոտիլային համարժեքով, այն հանդերձված Է եղել մետաղական հարվածող տարրերով ։ Ենթադրվում է, որ պայթյունի հիմնական հարվածը եղել է «Կրեստովսկի» հանրախանութի պատին, ինչը թույլ է տվել ավելի շատ զոհերից խուսափել ։
Պայթյունից կես ժամ անց մարվել է դրա հետևանքով առաջացած հրդեհը ։ Մետրոյի «Ռիժսկայա» կայարանը փակվել է մուտքի և ելքի համար,փակվել է երթևեկությունը Խաղաղության պողոտայով (բացի օպերատիվ ծառայությունների և շտապ օգնության մեքենաներից), իսկ պայթյունի վայրը շրջափակվել է ոստիկանության աշխատակիցների կողմից և հետազոտվել ԱԴԾ օպերատիվ-քննչական խմբի և պայթուցիկների կողմից ։ Երեկոյի ժամը 10-ին դեպքի վայր են ժամանել Մոսկվայի քաղաքապետ Յուրի Լուժկովը, Մոսկվայի դատախազ Անատոլի Զուևը և Մոսկվայի ներքին գործերի գլխավոր վարչության պետ Վլադիմիր Պրոնինը, որը գլխավորել է տեղում ստեղծված օպերատիվ շտաբը ։ Մոսկվայի կառավարությունում բացվել է թեժ գիծ, ինչպես նաև հոգեբանական օգնության գիծ տուժածների և զոհվածների հարազատների համար ։ Հաջորդ օրը առավոտյան՝ սեպտեմբերի 1-ին, պայթյունի հետևանքների վերացումից հետո, «Ռիժսկայա» կայանը աշխատեց բնականոն ռեժիմով, իսկ խաղաղության պողոտայով երթևեկությունը վերականգնվեց ։
Հետաքննություն և դատ
Օգոստոսի 31-ին Մոսկվայի դատախազության կողմից պայթյունի փաստով քրեական գործ էր հարուցվել ՌԴ ՔՕ 105 և 205 հոդվածներով (ահաբեկչական գործողություն) ։ Պարզվել է, որ պայթյունը իրականացրել է մահապարտ-ահաբեկիչը ։ Ահաբեկչության կատարողը Չեչնիայի Հանրապետության ծնունդով Ռոզա Նագաևային էր համարում, կրտսեր քրոջը՝ Ամինատ Նագաևային, որը 2004 թվականի օգոստոսի 24-ին իրեն պայթեցրել էր Տու-134 ինքնաթիռում, սակայն հետագայում պարզվել է, որ նա սպանվել է 2004 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Բեսլանում ահաբեկիչների կողմից գրավված դպրոցի գրոհի ժամանակ ։
Ահաբեկչության պատասխանատվությունն իր վրա է վերցրել Եգիպտական արմատական իսլամիստական «Իսլամբուլիի բրիգադներ» խմբավորումը, որը հայտարարել Է Չեչնիայի մահմեդականների համար որպես վրեժխնդրություն պայթյուն իրականացնելու մասին, սակայն հետագայում այդ խմբավորման մասնակցությունը ահաբեկչությանը չի հաստատվել ։ Ահաբեկչության համար պատասխանատվության մասին հայտնել է նաև Շամիլ Բասաևը ։
Պայթյունի զոհերի թվում ճանաչվել է նրա կազմակերպիչը, որը մինչև մետրո ուղեկցեց մահապարտուհուն՝ «Կարաչաևսկի Ջամաաթ» ահաբեկչական կազմակերպության անդամ Նիկոլայ Կիպկեևը, որն ավելի վաղ երկու անգամ դատապարտվել էր, իսկ 2002 թվականից դաշնային հետախուզման մեջ էր գտնվում անօրինական զինված կազմավորումներին մասնակցելու համար։ Հետաքննության տվյալներով՝ ինքը չպետք է մահանար, սակայն ահաբեկչությունն իրականացվել է ոչ ըստ պլանի, քանի որ մահապարտը հրաժարվել է մտնել մետրո։ Նա իր մոտ կեղծ անձնագիր է ունեցել 37-ամյա Նիկոլայ Սամիգինի անունով, իսկ նրա իրական ինքնությունը պարզվել է մատնադրոշմային եղանակով ։ Նրա մոտ հայտնաբերվել է նաև բջջային հեռախոս, որի օգնությամբ հետաքննությունը դուրս է եկել նրա հանցակիցների վրա։ 2004 թվականի դեկտեմբերին Մոսկվայում ձերբակալվել էր քրեական գործի առաջին ֆիգուրանտ, 29-ամյա Մուրադ Շավաևը, որը հետագայում ազատ էր արձակվել, իսկ 2005 թվականի գարնանը կրկին ձերբակալվել էր։ Այդ ժամանակ էլ 2005-ի գարնանը Մոսկվայում ձերբակալվել էր երկրորդ ֆիգուրանտ Տամբի Խուբիևը, իսկ Վորոնեժում 2005-ի մայիսի 8-ին ձերբակալվել էր Մաքսիմ Պոնարյինը՝ նախկին զինծառայող, որն անցել էր գրոհայինների կողմը։ Նա խոստովանել է նաև, որ մասնակցել է Մոսկվայի «Ավտոզավոդսկայա» և «Պավելեցկայա» կայարանների միջև էլեկտրագնացքի վագոնում և Վորոնեժում հասարակական տրանսպորտի կանգառներում տեղի ունեցած պայթյուններին։ Մահապարտ ահաբեկչի ինքնությունը այդպես էլ չի պարզվել ։
Բոլոր երեք մեղադրյալները մեղավոր են ճանաչվել սպանությունների, ահաբեկչության, հանցավոր հանրակցության կազմակերպման, պայթուցիկ նյութերի և զենքի ապօրինի պատրաստման, կրելու և պահելու, ինչպես նաև փաստաթղթեր կեղծելու մեջ։ Մեղադրյալների դատավարությունը տեղի է ունեցել փակ ռեժիմով։ 2007 թվականի փետրվարի 2-ին Մոսկվայի քաղաքային դատարանը Մուրադ Շավաևին, Տամբիա Խուբիևին և Մաքսիմ Պոնարյինին դատապարտել էր ցմահ ազատազրկման հատուկ ռեժիմի գաղութում՝ դատապարտյալներից բռնագանձելով 6 մլն ռուբլի։ Խուբիևն ընդունել է իր մեղքը, Պոնարյինը մասամբ ընդունել է մեղքը, Շավաևն այն հերքել է ։
Հետևանքներ
2004 թվականին Մոսկվայի մետրոպոլիտենում տեղի ունեցած ահաբեկչությունների հետևանքով ուժեղացվել են անվտանգության միջոցառումները. նոր հակաահաբեկչական ծրագրի շրջանակներում աշխատանքն են սկսել Մոսկվայի մետրոպոլիտենի իրավիճակային կենտրոնը և Մոսկվայի մետրոպոլիտենի ՆԳՎ իրավիճակային կենտրոնը, ինչպես նաև գործարկվել է տեսահսկման կենտրոնացված համակարգ և տեղադրվել են թունավոր նյութերի տվիչներ  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2000-ականները Մոսկվայում Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ Ռուսաստանում Կատեգորիա:2004 Ռուսաստանում
Թաշնորգեղ (գետակ)
Թաշնորգեղ, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում, Ճորոխ գետի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Էշեքսրթի լեռներից, հոսում է Թաշնորգեղ գյուղի մոտով և միանում մայր գետին ։
Գիբսի էներգիա
Գիբսի էներգիա, Գիբսի ազատ էներգիա, Գիբսի պոտենցիալ, թերմոդինամիկական պոտենցիալ, որը ցույց է տալիս էներգիայի փոփոխությունը քիմիական ռեակցիայի ընթացքում․
Գիբսի էներգիան կարելի է հասկանալ որպես համակարգի լրիվ քիմիական էներգիա։ Գիբսի էներգիայի հասկացությունը լայնորեն կիրառվում է թերմոդինամիկայում և քիմիայում։
Իզոբար-իզոթերմ պրոցեսի ինքնակամ ընթացքը որոշվում է երկու գործոններով․ համակարգի էնտալպիայի նվազմամբ (ΔH) և T ΔS չկարգավորվածության աճով՝ պայմանավորված էնտրոպիայի աճով։ Այս թերմոդինամիկական գործոնների տարբերությունը՝ Գիբսի ազատ էներգիան, համակարգի վիճակի ֆունկցիա է, կոչվում է նաև իզոբար-իզոթերմ պոտենցիալ։
Սահմանում
Գիբսի էներգիայի դասական սահմանումը արտահայտությունն է, որտեղ U-ն ներքին էներգիան է, P-ն՝ ճնշումը, V-ն՝ ծավալը, T-ն՝ բացարձակ ջերմաստիճանը, S-ը՝ էնտրոպիան։
Հաստատուն թվով մասնիկներով համակարգի համար Գիբսի էներգիայի դիֆերենցիալը, արտահայտված սեփական փոփոխականներով՝ p ճնշումով և T ջերմաստիճանով, կլինի՝ Փոփոխական թվով մասնիկներից կազմված համակարգի համար այս դիֆերենցիալը գրվում է որպես որտեղ \mu-ն քիմիական պոտենցիալն է, որը կարելի է սահմանել որպես համակարգին մեկ մասնիկ ավելացնելու համար անհրաժեշտ էներգիան։
Կապը համակարգի թերմոդինամիկական կայունության հետ
Գիբսի պոտենցիալի նվազագույն արժեքը համապատասխանում է ֆիքսված ջերմաստիճանով, ճնշումով և մասնիկների թվով թերմոդինամիկական համակարգի կայուն հավասարակշռության վիճակին։
Գրելով թերմոդինամիկայի առաջին և երկրորդ սկզբունքների ընդհանրացված հավասարումը՝ դեպքում կստանանք Այսպիսով՝ հաստատուն ջերմաստիճանի և ճնշման դեպքում համակարգում Գիբսի էներգիան ունի նվազագույն արժեք։
Կապը քիմիական պոտենցիալի հետ
Կիրառելով թերմոդինամիկական պոտենցիալների էքստենսիվության հատկությունը, կարելի է ցույց տալ, որ մեկ տիպի մասնիկներով համակարգի համար քիմիական պոտենցիալը Գիբսի էներգիայի հարաբերությունն է համակարգում նյութի մոլերի թվին․
Եթե համակարգը կազմված է i թվով մասնիկների տիպերից՝ յուրաքանչյուր տիպում n_i մոլերի թվով, ապա Գիբս-Դյուհեմի առնչությունը բերվում է
արտահայտությանը։
ՔԻմիական պատենցիալը կիրառվում է փոփոխական թվով մասնիկներից համակարգերի վերլուծության ժամանակ, ինչպես նաև փուլային անցումներն ուսումնասիրելիս։ ԱՅսպես, ելնելով Գիբս-Դյուհեմի առնչությունից և միմյանց հետ փուլերի հավասարակշռության մեջ գտնվող քիմիական պոտենցիալների \mu_1=\mu_2 հավասարության պայմանից, կարելի է ստանալ Կլապեյրոն-Կլաոզիուսի հավասարումը, որը սահմանոմ է երկու փուլերի համագոյակցության գիծը (p,T) կոորդինատներով ։
Գիբսի էներգիան և քիմիական ռեակցիայի ընթացքի ուղղությունը
Գիբսի էներգիայի փոփոխության բնույթը թույլ է տալիս դատել պրոցեսի իրականացման սկզբունքային հնարավորության մասին։ \Delta G<0 դեպքում պրոցեսը կարող է տեղի ունենալ ինքնակամ, \Delta G>0 դեպքում պրոցեսը չի կարող ընթանալ․ ոչ ինքնակամ պրոցես (այլ կերպ ասած, եթե Գիբսի էներգիան համակարգի սկզբնական վիճակում ավելի մեծ է, քան վերջնական վիճակում, ապա պրոցեսը սկզբունքորեն կարող է տեղի ունենալ,հակառակ դեպքում չի կարող)։ Իսկ եթե \Delta G=0, ապա համակարգը գտնվում է քիմիական հանասարակշռության վիճակում։
Այստեղ խոսքի քիմիական ռեակցիայի ընթանալու սկզբունքային հնարավորության մասին է։ Իրական պայմաններում ռեակցիան կարող է և չսկսվել \Delta G<0 անհավասարության դեպքում (կինետիկական պատճառներով)։
Քիմիական ռեակցիայի ընթացքում Գիբսի ազատ էներգիան նրա K հավասարակշռության գործակցին կապող առնչությունը՝ որտեղ Кр-ը ըստ ճնշման հավասարակշիռ գործակիցն է։
Պատմական տեղեկություններ
Գիբսի էներգիան կոչվել է թերմոդինամիկայի հիմնադիրներից մեկի՝ Ջոզայա Գիբսի անունով։
Տես նաև
Կատեգորիա:Էներգիա Կատեգորիա:Թերմոդինամիկական պոտենցիալներ
Intel Atom
Intel Atom — միկրոպրոցեսոր x86 և x86-64 ճարտարապետությամբ, տարբերվում է էներգիայի ցածր սպառմամբ։ Թողարկել է Intel ընկերությունը։ Արտադրվում է 45-նմ  КМОП տեխնոլոգիայով, 2011 թվականի վերջից 35-նմ տեխնոլոգիայով, 2013 թվականից 22-նմ տեխնոլոգիայով, իսկ 2014 թվականից 14-նմ տեխնոլոգիայով։ 2012 թվականին Intel ընկերությունը ներկայացրել է Atom պրոցեսորների ընտանիքը նոր ձևաչափով, համակարգ չիպի վրա (SoC):  Դրանք նախատեսված են կոմունիկատորների և պլանշետային համակարգիչների համար։ Նաև Google  ընկերությունը  2011 թվականի սեպտեմբերի 13-ին համագործակցության առաջարկ է արել, որպեսզի աջակցություն ապահովի  բջջային օպերացիոն համակարգ Android և Intel x86 պրոցեսորի միջև։
Intel Atom պրոցեսորը նախատեսված է կոմունիկատորների, նետբուքների, նետոպների և այլ շարժական սարքերի, որոնց համար կարևոր է էներգիայի ցածր սպառումը։ Atom պրոցեսորների համար մշակվել է հատուկ սխեմա Intel NM10 և SCH, որը  բաղկացած է  մեկ միկրոսխեմաից և գործառույթ է  կատարում ինչպես հյուսիսային այնպես էլ հարավային  կամրջում։
Ճարտարապետությունը
Intel Atom համարվում է CISC-պրոցեսոր x86 ճարտարապետությամբ։ Intel Atom կարող է կատարել մինչև երկու հրահանգ ( u և v-փոխակրիչների օգտագործման հաշվին)։
Արտադրողականությունը
Կարծիք է տարածվել, որ մեկ միջուկանի Atom արտադրողականությունը կազմում է Pentium M արտադրողականության կեսը։ Օրինակ 1,6 ԳՀց Atom,  որը կիրառվում է բազմաթիվ  նոթբուքերում (Asus Eee PC), ապահովում է 3300 MIPS արտադրողականություն, ստանդարտ թեստերում  Pentium M 740 (1,73 ԳՀց) .դեմ է։ Կարծիք է հայտնվել, որ երկումիջուկանի Atom N330 և երկումիջուկանի Core Duo 2300 (1,66 ԳՀց) իրենց արտադրողականությամբ նույնն են : Թեև օրինակ, ավելի հեղինակավոր հետազոտությունները ասում են, որ իր արագությամբ Atom 330 Intel Celeron M 520  հետ համեմատելի է։
Կիրառումը
Կարծիք կա, որ ունենալով երկու վիրտուալ միջուկ CISC-ճարտարապետությունը քիչ հարմար է պրոցեսորների բջջային սարքերում իրանցման համար, քան   RISC (օրինակ, ARM պրոցեսորները, որոնք հիմնված են  RISC ճարտարապետության վրա, լայնորեն կիրառվում են ժամանակակից սարքերի վրա) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:X86 Կատեգորիա:Intel-ի արտադրանքներ
Տոռոելյա դե Ֆլուվիա
Տոռոելյա դե Ֆլուվիա (Torroella de Fluviá, Torroella de Fluvia, Torroella de Fluvià), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սեգառա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 16,95 կմ²։ Բնակչությունը՝ 686 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 135 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
2016 թվականը կինոյում
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2016
Մասրենի փափուկ
Մասրենի փափուկ, վարդազգիների ընտանիքի, մասրենի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Ոչ բարձր, սակավ ճյուղավորված թուփ է, 0,5 — 1,5 մ բարձրությամբ։ Փշերն ուղիղ են, բարակ։ Ճյուղերը կարճ են, ծածկված կապտավուն կեղևով։ Տերևիկները 3—9 հատ են, կլորաձվաձև կամ հակառակ ձվաձև, հիմքում և գագաթում կլորավուն, երկու կողմից էլ ծածկված մետաքսանման աղվամազով, կրկնակի-գեղձասղոցաեզր։ Տերևակիցները խոշոր են, ականջիկներով։ Ծաղիկները միայնակ են կամ մի քանիսը միասին հավաքված փոքր վահանիկներում, կարճ, թույլ գեղձապատ ծաղկակոթերով։ Հիպանթիումը գնդաձև է, մերկ կամ գեղձախոզանապատ, նարնջագույն։ Բաժակաթերթիկները փետրաձև են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վարդազգիներ
Էնթոնի Ազիզի
էնթոնի Ազիզի (Anthony Azizi, ), ամերիկացի դերասան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իրանական սերմամբ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ
Թեյախմության շարժում
Թեյախմության շարժում (Tea Party movement), Միացյալ Նահանգներում պահպանողական-ազատական քաղաքական շարժում, որն ի հայտ է եկել 2009 թվականին որպես տեղական և ազգային մակարդակով համակարգված բողոքների շարք  , որոնք, ի թիվս այլոց, պայմանավորված էին 2008 թվականի արտակարգ տնտեսական կայունացման ակտով  և Բարաք Օբամայի վարչակազմի առողջապահական ապահովագրության ոլորտում բարեփոխումներով ։
«Թեյախմության շարժում» անվանումը հղում է 1773 թվականի Բոստոնի «թեյախմությանը»՝ «ոչ հարկերին առանց խորհրդարանական ներկայացուցչության» կարգախոսով բողոքի ցույցին, որի ընթացքում ամերիկացի գաղութարարները ոչնչացրել են թեյի անգլիական բեռը, իրադարձություն, որը խորհրդանշական է դարձել ամերիկյան պատմության մեջ։ Երբեմն շարժման անունը վերծանվում է որպես «Taxed Enough Already» («բավական է մեզանից հարկերը») ։ Թեյախմության շարժումը քաղաքական կուսակցություն չէ, և դրա թեկնածուները չեն առաջադրվում ինչպես Կոնգրեսի, այնպես էլ այլ ընտրությունների համար ։ Հանրապետական որոշ թեկնածուներ, սակայն, վայելում են շարժման աջակցությունը։ Օրինակ՝ «թեյախմության շարժման» նշանավոր գործիչ Ռենդ Փոլը (ԱՄՆ նախագահի թեկնածու Ռոն Փոլի որդին) 2010 թվականի ընտրություններում ընտրվել է Կենտուկի նահանգի սենատոր։ Շարժումը չունի կենտրոնական ղեկավարություն, և դրա համակարգումը հիմնված է ոչ խիստ հարակից տեղական խմբերի համագործակցության վրա։
Շարժման պատմություն
Բոստոնի թեյախմության լեյտմոտիվը տասնամյակներ շարունակ օգտագործվել է ամերիկյան հասարակության կողմից հարկերի իջեցման համար պայքարում , մասնավորապես՝ վերջին օրվա բողոքի ցույցերում՝ 1990-ական թվականներին և ավելի վաղ հարկային հայտարարագրեր ներկայացնելու համար    ։ Ավելի ուշ «թեյախմության» թեման ազատականների կողմից օգտագործվել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 16-ին («Բոստոնի թեյախմության» տարելիցի օրը) Ռոն Փոլի նախագահական քարոզարշավի համար առցանց միջոցներ հավաքելու համար, քարոզչությունը ֆիատ փողերի թողարկման պրակտիկան դադարեցնելու, Դաշնային պահուստների համակարգի վերացման, Իրաքից և Աֆղանստանից զորքերի դուրսբերման և նահանգների իրավունքների պահպանման համար էր  ։
Շարժումը տարերայնորեն ձևավորվել է 2009 թվականի աշնանը ակտիվիստների խմբերից, որոնք բողոքում էին բժշկական համակարգի բարեփոխման դեմ։ Արդեն 2010 թվականին տարբեր կազմակերպություններ վերածվել էին լուրջ ուժի, որն ապացուցել է իրենց հնարավորությունները խորհրդարանական ընտրություններում։ Սկզբում դրանք ցուցարարների ցրված խմբեր էին, որոնք ինտուիտիվ կերպով չէին վստահում դաշնային իշխանությանը, որը «դիրեկտիվ ձևաչափով» լուծում էր երկրի կարևորագույն խնդիրները։
Գործունեություն
«Թեյ խմողների» աջակցությամբ մի քանի հանրապետական փրայմերիզներում հաղթել են ծայրահեղ պահպանողական թեկնածուները։ 2010 թվականի Կոնգրեսի ընտրություններում թեյախմության շարժման նախընտրական թեզը պարզ էր՝ «կանգնեցնենք դեմոկրատների սկսած փոփոխությունները»։ Այս ընտրություններում հանրապետականների աղմկահարույց հաղթանակը Կենտուկիից սենատոր Ռենդ Փոլի ընտրվելն էր, որը ծայրահեղ պահպանողական քաղաքական գործիչ էր, «թեյախմության շարժման» առաջնորդներից մեկը։ Ռենդ Փոլն իր պաշտոնը ստանձնելու ժամանակ ներկայացել է մանիֆեստ-ելույթով. «Մենք եկել ենք, որպեսզի կառավարությունը վերադարձնենք մեր վերահսկողության տակ։ Ամերիկացիները դժգոհ են, թե ինչ է կատարվում Վաշինգտոնում։ Եվ այսօր մենք՝ «թեյախմության շարժման» թեկնածուներս, հստակ կարգախոսով ենք գնում Վաշինգտոն։ Սա ֆիսկալ ողջամտության կարգախոս է, սա Սահմանադրությամբ սահմանափակված կառավարության և հավասարակշռված պետական բյուջեի կարգախոս է։ Ոչ թե պետությունը, այլ գործարարներն են աշխատատեղեր ստեղծում։ Ամերիկան հասել է բացառիկ հաջողության, քանի որ մենք հավատում ենք ազատությանը, որը մեր հասարակության սրբազան սկզբունքն է։ Որովհետև մենք ապրել ենք այդ սկզբունքով և պայքարել դրա համար» ։
2016 թվականին, ինչպես նշում է Politico-ն, երթևեկությունը գրեթե ամբողջությամբ դադարեցվել էր ։
Շարժմանը մասնակցել են մի շարք ռադիոհաղորդավարներ՝ Գլեն Բեկը, Շոն Հենիթին, Մարկ Լևինը, Ռաշ Լիմբոն և Ռաստի Համֆրիսը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքականություն Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի Հանրապետական կուսակցություն Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական շարժումներ
Եվրասիական զարգացման բանկ
Եվրասիական զարգացման բանկ (ԵԱԶԲ), տարածաշրջանային զարգացման բանկ հիմնադրված Ռուսաստանի և Ղազախստանի կողմից 2006 թվականին։ Ներկայումս բանկն ունի վեց անդամ պետություններ տեղակայված Ասիայում և Եվրոպայում, ներառյալ Հայաստանը, Բելառուսը, Ղրղզստանը և Տաջիկստան։ Այլ երկրները և միջազգային կազմակերպությունները կարող են դառնալ բանկի անդամ` ստորագրելով հիմնադիր պայմանագիր։
Պատմություն և գործառնություններ
ԵԱԶԲ-ն ստեղծել է Ռուսաստանի և Ղազախստանի նախագահների նախաձեռնությամբ` ստորագրելով միջազգային համաձայնագիր 2006 թվականի հունվարի 12-ին։
Բանկը սկսել է իր գործունեությունը 2006 թվականի հունիսին, եր ընդունվեցին համապատասխան կանոններ և համաձայնագիրը սկսեց գործել։ Հայաստանը և Տաջիկստանը միացել են ԵԱԶԲ-ին 2009 թվականից, Բելառուսը` 2010 թվականից և Ղրղզստանը` 2011 թվականից։
Բանկի նպատակն է խթանել անդամ երկրներում ներդրումային ակտիվությունը, զարգացնել շուկայական տնտեսությունը, խթանել տնտեսական աճը և լուծել այլ տնտեսական խնդիրներ։
Բանկի բաժնեհավաք կապիտալը կազմում է 7 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։ Անդամ երկրները ունեն հետևյալ բաժնեմասերը. Ռուսաստան` 65,97%, Ղազխստան` 32,99%, Բելառուս 0,99%, Տաջիկստան` 0,03%, Հայաստան` 0,01% և Ղրղզստան` 0,01%։ ԵԱԶԲ գործունեությունը կարգավորվում է միջազգային իրավունքով։ Այսպիսով բանկն ունի.