cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ոսկեծաղիկ բազմաթերթիկ
Ոսկեծաղիկ բազմաթերթիկ, հրանունկազգիների ընտանիքի երկշաքիլավոր, բազմամյա մոլախոտ ։ Արմատամերձ տերևները երկար կոթուններով են, լան, սրտաձև, ցողունային տերևները նստադիր են և գրկում են ամբողջ ցողունը։ Ցողունները ուղղականգուն են, վերին տերևածոցերից ճյուղավորվող։ Ծաղիկը հնգապսակ է։ Ծաղկում է մայիս ամսին։ Հունիսին ձևավորվում է պտուղը, որը տուփիկ է։ Պտղում գտնվում են մոտավորապես 20 երկարավուն, սև կամ դարչնագույն, փայլուն սերմերը։ Մեկ լավ զարգացած բույսը նպաստավոր պայմաններում կարող է տալ 3000 սերմ։ Յուրաքանչյուր 1000 սերմը կշռում է 0,9 գրամ։ Սերմերը հողի մեջ երկար ժամանակ պահպանում են իրենց ծլողունակությունը։ Հողի մակերեսին մոտ դասավորված բողբոջները գարնանը շարունակում են վերաճել։
Տարածված է Եվրոպայում, Ասիայում, Հյուսիսային Ամերիկայում և ՍՍՀՄ նախկին տարածքում։ Հայաստանի հանրապետության տարածքում տարածված է անտառային, լեռնատափաստանային, լեռնային շրջանների խոնավ վայրերում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հրանուկազգիներ
Բոգդան Միլգաուզենի տուն
Հասցեն` Մոսկվա, Տագանսկի շրջան, Կենտրոնական վարչական շրջան, Գոնչարնայա փողոց, տուն 2։
Շենքը պահպանվում է որպես Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտ (գրանցման համար` 7735707000) ։ Շենքը նաև Մոսկվայի մշակութային ժառանգության օբյեկտ է (գրանցման համար` 2955744)
Պատմություն
Շենքը կառուցվել է XVIII դարի վերջին - XIX դարի սկզբին` նախապետրոսյան ապարանքի տեղում ։ Պատմաբան Տիմոֆեյ Նիկոլաևիչ Գրանովսկու աները` բժիշկ Բոգդան Կառլովիչ Միլգաուզենը, այդ տան սեփականատերն էր XIX դարի սկզբին ։
Գոնչարնայա փողոցը, որտեղ կանգնած է Բոգդան Միլգաուզենի տունը, 1922-1992 թվականներին կոչվել է Վոլոդարսկու փողոց, մինչև 1918 թվականն ընդգրկում էր նաև Շվիվայա գորկա փողոցը ։
Ճարտարապետություն
Գմբեթային ռոտոնդայով անկյունային շենքն ունի XIX դարի կլասիցիզմին բնորոշ հատկանիշներ։ Տեղանքի ռելիեֆի պատճառով շենքն ունի կիսանկուղային հարկ, ինչը տեսողականորեն մեծացնում է ռոտոնդայի բարձրությունը։ Ռոտոնդայի պատերը մշակված են որմնասյուներով։ Ռոտոնդայի պատուհանները բարձր են, երկրորդ հարկում` ձգված համամասնություններով, իսկ երրորդ հարկում` փոքր քառակուսի։ Շենքի հիմնական ծավալի երրորդ հարկում կան ռոտոնդան եզրակալող եռամաս պատուհաններով հարթ կիսաշրջանաձև խորշեր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Մումի տրոլլներ
Մումի տրոլլներ (Муми-тролли), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմերի շարք, որը ստեղծվել է «Մուլտտելեֆիլմ» («Էկրան» ստեղծագործական միություն) ստուդիայում։
Գրուֆալոյի դուստրը
Գրուֆալոյի դուստրը (The Gruffalo's Child), կարճամետրաժ անիմացիոն հեռուստատեսային ֆիլմ, «Գրուֆալո» ֆիլմի շարունակությունը։ Նկարահանվել է ըստ համանուն մանկական գրքի, որը բեսթսելլեր է դարձել Մեծ Բրիտանիայում և այլ երկրներում։
Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2011 թվականի դեկտեմբերի 25-ին՝ Սուրբ Ծննդյան տոնին՝ BBC One հեռուստաալիքի եթերում, առաջին ֆիլմի ցուցադրումից երկու տարի անց։ Ֆիլմը նկարահանվել է գերմանացի սկսնակ ռեժիսորների մեկ այլ զույգի կողմից, բայց նույն ստուդիայում և նույն արտադրողների հետ (Մայքլ Ռոուզ և Մարտին Պոուպ)։ Ֆիլմը հնչյունավորվել է դերասանների կողմից, որոնք հայտնի են եղել առաջին մասից։ Պահպանվում են «Գրուֆալո» ֆիլմի ոճաբանությունը (հիմնված Ակսել Շեֆլերի նկարազարդումների վրա), ինչպես նաև` «շրջանակող» կառուցվածքը` պատմող Սկյուռիկի հետ։
Սյուժե
Ձմռանը սկյուռիկները ձյան մեջ ոտնահետքեր են տեսնում և հարցնում իրենց մորը, թե ով է. միգուցե Գրուֆա՞լոն է։ Սակայն մայրիկն ասում է, որ Գրուֆալոյի համար հետքերը փոքր են և պատմում է հետևյալ պատմությունը։
Գրուֆալոյի դուստրը մշտապես տարվում է անտառով, և հայրիկ-Գրուֆալոն ասում է, որ ժամանակին անտառում հանդիպել է մկանը` հսկա, սարսափելի գազանին, որն ունի երկար պոչ, վառվող աչքեր և պողպատե բեղեր։ Այնուամենայնիվ, դա չի վախեցնում փոքրիկ Գրուֆալոյին, և մի ձմեռ, երբ հայրիկը քնած է լինում, նա գնում է անտառ։ Հերթով հանդիպելով Օձին (որն ունի երկար պոչ), Բվին (որն ունի դեղին վառվող աչքեր) և Աղվեսինը (որն ունի բեղեր), Գրուֆալոյի դուստրը համոզվում է, որ դրանք Մկնիկը չեն։ Ի վերջո, նրան սկսում է թվալ, որ ոչ մի մուկ գոյություն չունի։
Այս պահին նա ինքն է հանդիպում հենց Մկնիկին, տեսնում, որ այն շատ փոքր է և որոշում է ուտել նրան։ Սակայն նա խոստանում է նրան ցույց տալ Մեծ Սարսափելի գազանին և բարձրանում է պնդուկի թփի վրա։ Լուսինը դուրս է գալիս, և Մկնիկի հսկայական ստվերը հիշեցնում է նույն հրեշին։ Գրուֆալոյի դուստրը սարսափած փախչում է և վերադառնում էքարանձավ, հայրիկի մոտ։
Երբ Սկյուռիկը ավարտում է պատմությունը, ավագ սկյուռը ցույց է տալիս, թե որքան վարպետորեն է ինքը «Գրուֆալոյի հետքերը» պատկերում ձյան մեջ՝ պոչով և թաթերով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր
Հալկամ Գանձակեցի
Հալկամ Գանձակեցի (ծննդյան և մահվան թթ. անհայտ - 11-րդ դար), Գանձակի, այնուհետև Լամբրոնի իշխան, ըստ Կիրիլ Թումանովի Կամսարականների նախարարական տնից, Հեթումյանների իշխանական տնից  ,, Հեթում Ա Գանձակեցու որդին։ Հալկամի եղբայրներն էին՝ իշխաններ Օշին Ա Գանձակեցին և Բազունի Գանձակեցին։ Հալկամի եղբայրը՝ Օշին Ա-ն, խույս տալով սելջուկյան թուրքերի հալածանքներից, 1071 թվականին իր ազգատոհմով, իր եղբայր Հալկամի և ուրիշ իշխանների հետ Կիլիկիա է տեղափոխվում Գանձակից։ 1073 թ.-ին Կիլիկիայում իշխող Ապլղարիբ Արծրունին Օշինին ամուսնացնում է իր դստեր հետ և Լամբրոն բերդն ու շրջակա տարածքները պարգևում Օշին իշխանին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ իշխաններ Կատեգորիա:Հեթումյաններ Կատեգորիա:Կամսարականներ
Հենրիխ Ֆոգտ
Կենսագրություն
Հենրիխ Ֆոգտը ծնվել է ֆերմերական Ֆիլիպ և Մագարետ Ֆոգտերի ընտանիքում
1911 թվականին, Մանցում դպրոցը ավարտելուց հետո, Ֆոգտը ընդունվեց Հայդելբերգի համալսարան ուսանելու աստղագիտություն, մաթեմատիկա և ֆիզիկա, Մաքս Վոլֆի ղեկավարության տակ ։ Նրա ուսումը ընդհատվեց Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառով, սակայն հետագայում նա շարունակեց իր գիտական կարիերան և ստացավ դոկտորական կոչում 1919 թվականին։ Նրա դոկտորական աշխատությունը կոչվում էր «Ալգոլի փոփոխականի տեսության մասին»։ 1921 թվականին նա հրատարակեց «Պերսեոսի h և χ քլաստերների ֆոտոմետրիկ ուսումնասիրությունները և պայծառության չափումները»։
Հենրիխ Ֆոգտը ամուսնացած է եղել Մարգարետ Բրաունի հետ և ունեցել է մեկ որդի և մեկ դուստր։
Աշխատամնքը և ակադեմիկական նշանակումները
1926 թվականին Ֆոգտը նշանակվեց որպես պրոֆեսոր Հայդելբերգի համալսարանում, ինչպես նաև գլխավոր դիտարկող Հայդելբերգի լանդային աստղադիտարանում։ 1929-ին նա նշանակվեց պրոֆեսոր Ենայի համալսարանում որպես Ենայի աստղադիտարանի տնօրեն։
1931 թվականին նա դարձավ Նացիստական կուսակցության անդամ և ընտրվեց որպես այս կուսակցության ղեկավար իր համալսարանում։ 1933 թվականին Ֆոգտը ներգրավվեց Գրոհային ջոկատների կազմի մեջ, որը Նացիստական կուսակցության կիսառազմականացված թևն էր, ստանալով Օբերշտուրմանֆյուրերի կոչում ։
1933 թվականին Ֆոգտը փոխարինեց Մաքս Վոլֆին Հայդելբերգի համալսարանի պրոֆեսորի և Հայդելբերգի լանդային աստղադիտարանի տնօրենի պաշտոնում ։ 1945 թվականին նա թողեց աստղադիտարանի տնօրենի պաշտոնը, սակայն շարունակեց դասախոսական աշխատանքը մինչև 1957 թվականին թոշակի անցնելը։ Նա ավելի շատացրեց ուսուցողական գործունեությունը և սկսեց գրել աստղագիտության և կոսմոլոգիայի մասին հանրամատչելի գրքեր ։
Նվաճումները
Հենրիխ Ֆոգտը և Հենրի Ռասելը իրարից անկախ հայտնաբերել են Ֆոգտ-Ռասելի թեորեմը ։ 1912 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Ֆոգտը հայտնաբերել է (735) Մարգհաննա աստերոիդը, որը նա անվանել է իր մոր և բարեկամուհու պատվին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի աստղաֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Լիթոլոգիա
Լիթոլոգիա (լիթ... և ...լոգիա), գիտություն նստվածքային ապարների (այդ թվում և՝ հանքանյութերի) կազմության, ստրուկտուրայի, տեքստուրայի և ծագման մասին։ Ընդհանուր պետրոգրաֆիայից առանձնացել է 1916 — 1922 թվականներին, երբ ստեղծվել են նստվածքային ապարների ուսումնասիրման մեթոդական ձեռնարկներ։ ժամանակակից Լիթոլոգիան բաղկացած է երեք բաժնից։ Առաջինն ընդգրկում է նստվածքային ապարների ուսումնասիրման մեթոդները, այսինքն նրանց դաշտային և լաբորատոր հետազոտման եղանակները. դրանք լիթոլոգիական գիտելիքների հիմքն են։ Երկրորդ բաժնում կամ մասնակի Լիթոլոգիայում (նստվածքային ապարների պետրոգրաֆիա) տրվում է տարբեր կարգի ապարների նյութակազմության, ստրուկտուրայի և տեքստուրայի նկարագիրը, նրանց համակարգումը, առանձին ապարների ծագման հարցերի պարզաբանումը։ Երրորդ բաժնի կամ ընդհանուր Լիթոլոգիայի խնդիրն է՝ նստվածքային ապարագոյացման կամ լիթոգենեզի ընդհանուր տեսության մշակումը։ Այդ բաժնում վերլուծության են ենթարկվում ոչ թե առանձին ապարներ, այլ նստվածքային պրոցեսի ընթացքը և օրինաչափություններն ընդհանրապես։ Ընդ որում մասնակի ապարները ծառայում են որպես լիթոգենեզի տարբեր կողմերը լուսաբանող տվյալներ, իսկ վերլուծությունը հիմնվում է ոչ միայն նստվածքային ապարների պետրոգրաֆիայի տվյալների, այլ նաև մի շարք հարակից գիտությունների՝ հողագիտության, երկրաքիմիայի, ֆիզքիմիայի, ռեգիոնալ և պատմական երկրաբանության վրա։ Լիթոլոգիական հետազոտություններն առավել զարգացած են ՄՄՀՄ-ում և ԱՄՆ-ում։ ԱՄՀՄ-ում Լթոլոգիայի զարգացման գործում խոշոր ներդրում ունեն Շվեցովը, Ռուխինը, Պուստովալովը, ժեմչուժնիկովը և այլք։ ՀՄՄՀ-ում լիթոլոգիական ուսումնասիրություններ են կատարվում ԳԱ երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտում, հանրապետության երկրաբանական վարչությունում և Երևանի պետական համալսարանի երկրաբանական ֆակուլտետում։
Կատեգորիա:Պետրոլոգիա
Մոշկովսկի շրջան
Մոշկովսկի շրջան (Мошковский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նովոսիբիրսկի մարզում։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 39407 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 15,21 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նովոսիբիրսկի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Բեֆրուա Բռյուգգե
Բելֆորտ (Belfort), Բրյուգգեի Շուկայական հրապարակում գտնվող միջնադարյան զանգակատուն (բեֆրուա)։ Լինելով քաղաքի ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկը ՝ զանգակատունը նախկինում տեղավորում էր գանձարանը և տեղական ինքնակառավարման արխիվները, ինչպես նաև ծառայում էր որպես հրդեհների և այլ վտանգների առաջացման դիտակետ։ Նեղ, ուղղաձիգ սանդուղքը, որը կազմված է 366 աստիճաններից և վճարի դիմաց հասանելի է հանրությանը, բերում է դեպի շենքի վերնամաս (83 մետր բարձրությամբ), որը մեկ մետր խոնարհված է դեպի արևելք։ Աշտարակի կողքերին և հետնամասում գտնվում է նախկին շուկայական սրահը. ուղղանկյուն շենքն ընդամենը 44 մետր լայնություն ունի, բայց խորությունը 84 մետր է, ներսում նաև բակ ունի։ Զանգակատունը, համապատասխանաբար, հայտնի է նաև որպես Halletoren (սրահներից կազմված աշտարակ)։ Պահպանվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից՝ որպես համաշխարհային ժառանգություն, լինելով «Բելգիայի և Ֆրանսիայի Բեֆֆուրա» կազմի մեջ։
Պատմություն
Զանգակատունը շուկայական հրապարակին ավելացվել է մոտ 1240 թվականին, երբ Բրյուգգեն ծաղկում էր ապրում որպես ֆլամանդական մահուդե արդյունաբերության կենտրոն։ Ավերիչ հրդեհից հետո աշտարակը վերականգնվեց 1280 թվականին։ Սակայն քաղաքային արխիվներն անվերադարձ կորել էին կրակի ճիրաններում։
Վերին ութանկյուն աստիճանը զանգակատանն ավելացվել է 1483 և 1487 թվականների միջև ընկած ժամանակաշրջանում, ծածկված է փայտե սայրաձող ունեցող կափարիչով, որն իր վրա կրում է Միքայել հրեշտակապետի պատկերը, ում ոտքերի տակ վիշապ է պատկերված։ Սայրաձողը երկար չդիմացավ. 1493 թվականին կայծակի հարվածը այն մոխրի վերածեց և ավերեց զանգակատունը։ Փայտե սայրաձողը նորից պսակավորեց զանգակատան բարձունքը երկուսուկես դար՝ մինչ այն պահը, երբ 1741 թվականին կրակի զոհ դարձավ։ Սայրաձողն այլևս երբեք նորից չտեղադրվեց, այդ կերպ շենքի ներկայիս բարձրությունը որոշ չափով ավելի ցածր է, քան անցյալում. բայց ծակոտկեն, քարե պարապետը, որը պատրաստված էր գոթական ոճով, տանիքին տեղադրվեց 1822 թվականին։
Լոնգֆելոյի բանաստեղծությունը, որը վերնագրված է «Բրյուգգեի զանգակատունը», ներկայացնում է շենքի փոփոխական պատմությունը.
Զանգակատուն
Աշտարակի զանգակատունը կարգավորում է քաղաքացիների կյանքը՝ հայտարարելով ժամը, հրդեհային ազդանշանները, աշխատանքային ժամերը, ինչպես նաև տարատեսակ սոցիալական, քաղաքական և կրոնական իրադարձություններ։ Ի վերջո՝ մեխանիզմն ապահովել է որոշ ղողանջների կանոնավոր հնչումը, օրինակ՝ ժամը մատնանշող։ XVI դարում աշտարակը կարիլիոն ստացավ, որը թույլ էր տալիս զանգակատանը հնչելու ձեռքի ստեղնային պանելի օգնությամբ։ 1604 թվականից սկսած՝ կաիլիոնահարը պետք է երգեր նվագեր կիրակի օրերին, տոնական և շուկայի օրերին։
1675 թվականին կարիլիոնը կազմում էին 35 զանգեր, որոնք պատրաստված էին Մելքիոր դե Խազեի կողմից (Անտվերպեն)։ 1741 թվականի հրդեհից հետո դա փոխարինվեց զանգերի հավաքակազմով, որը տրվել էր Joris Dumery-ի կողմից, որոնցից 26-ը դեռևս օգտագործվում են։ XIX դարի վերջին կարիլիոնը հաշվվում էր 48 զանգ, բայց այսօր դրանք 47-ն են, որոնք միասին կշռում են 27,5 տոննա։ Զանգերի զանգվածը գտնվում է 2-11000 ֆունտի տրամագծում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելգիայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Աշտարակներ
Սեն Ֆոր սյուր լը Նե
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 402 մարդ, բնակչության խտությունը` 59.12 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.80 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 420 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 125 կմ հարավ-արևմուտք, Անգուլեմ քաղաքից` 37 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ուսամա Անուար Ուքաշա
Ուսամա Անուար Ուքաշա, եգիպտացի արձակագիր, սերիալներ, ֆիլմեր և պիեսներ գրող։ Արաբական և եգիպտական դրամայի ամենանշանավոր հեղինակներից և սցենարիստներից մեկն է ։ Նրա գործերը համարվում են ամենակարևորները և ամենաշատ դիտվողները արաբական աշխարհում և Եգիպտոսում ։
Իր դիտարկումներից
Ուսամա Անուար Ուքաշան «Ալ-Ահրամ» թերթում հանդես էր գալիս շաբաթական հոդվածներով։ Նա հայտնի էր Մերձավոր Արևելքում և Եգիպտոսում որպես ամենասիրված ժողովրդական սերիալների գրող։ Նրա վերջին գործերից էր «Ալ-Մսրաուիյե» սերիալը։
Մահը
Մահացել է 2010 թվականի մայիսի 28-ին՝ հիվանդանոցում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եգիպտացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Եգիպտացի լրագրողներ Կատեգորիա:Սցենարիստներ
Ռոբինզոն
«Ռոբինզոն» (կամ՝ «Ռոբինզոն և 13 պատմվածք»), հայ արձակագիր Արամ Պաչյանի պատմվածքների ժողովածուն է։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 2011թ-ին Երևանում «Գրական էտալոն» հրատարակչության կողմից։ Վերահրատարակվել է 2012թ-ին «Անտարես» հրատարակչության «XXI.» մատենաշարով։ Գիրքը բաղկացած է 168 էջերից։
Հանձնարարականը
«Պատմվածքների այս ժողովածուն համաշխարհային «ռոբինզոնադի» ավանդույթների յուրօրինակ շարունակությունն է՝ Արամ Պաչյանի գրողական ինքնատիպության դրոշմով։ Երբեք չթուլացող զգայականությամբ, կառուցվածքային նուրբ խաղարկումներով հատկանշվող այդ պատմվածքներում յուրաքանչյուր հերոս յուրովի է փնտրում ու գտնում մարդկային նախաստեղծ պարզ ու անկեղծ կեցության իր կղզին»։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:2011 գրքեր
Նովոսիբիրսկի շրջան
Նովոսիբիրսկի շրջան (Новосибирский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նովոսիբիրսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Նովոսիբիրսկ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2223 կմ²։
Բնակչություն
2012 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 118659 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 53,38 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նովոսիբիրսկի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Վալենտինա Վագրինա
Վալենտինա Գրիգորևնա Վագրինա (Валентина Григорьевна Вагрина, ), թատրոնի և կինոյի դերասանուհի, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստ։
Կենսագրություն
Վալենտինա Վագրինան ծնվել է 1906 թվականի նոյեմբերի 3-ին Մոսկվայում։ Շատ ողբերգական կյանք է ապրել․ «Վառ, ճշգրիտ, խելացի դերասանուհի է, շատ բան է տարել՝ բռնաճնշված ամուսնու համար պատիժ և ստեղծագործական զարգացման բուռն ժամանակ թատրոնից հեռացում և մոռացություն ծեր տարիքում և մահ կարիքի և անհայտության մեջ» ։
Ամուսինը՝ «Սոյուզպրոմէքսպորտ»-ի նախագահ, ԽՍՀՄ ծանր արդյունաբերության ժողկոմի «Գլավխիմպլաստմասս»-ի ղեկավար Դավիթ Կոլմանովսկին էր (1896֊1937), ում հետ բնակվել են Արբատ 35 հասցեում՝ թատրոնի դիմաց։ Նույն տանը մեծացել է նաև ամուսնու զարմիկը՝ կոմպոզիտոր Էդուարդ Կոլմանովսկին։ Դավիթ Կոլմանովսկին 1937 թվականին ձերբակալվել է, գնդակահարվել 1937 թվականի նոյեմբերի 26-ին (թաղված է Դոնսկոյ գերեզմանատանը, արդարացվել հետմահու՝ 1989 թվականին)։
Ամուսնու հետ ձերբակալվել էր նաև Վալենտինա Գրիգորևնան՝ որպես նրա կին ։
Աննա Մասսը, հիշելով այն ժամանակներում Վախթանգովի թատրոնում տիրող ջերմ ընկերական մթնոլորտի մասին, գրել է իր հուշերում․
1950-ական թվականներին՝ «խրուշչովյան ձնհալի» ժամանակ, նրան ազատ արձակեցին, սակայն նրա դերասանական կարիերան արդեն չհաջողեց, ստեղծագործական լավագույն տարիներն անվերադարձ գնացին ։
Որոշ տվյալներով նա ամուսնացավ նկարիչ Նիկոլայ Օսենևի հետ (1909֊1983), ում կտավները նրա մահից հետո փոխանցել է Ռուսաստանի մշակույթի ֆոնդ․
Վալենտինա Վագրինան մահացել է 1987 թվականի Մոսկվայում։
Ընտանիք
Զարմիկներն են գրող Զախար Խացրևինը, ինժեներ Նաում Ռոգովինը, տեսաբան-ֆիզիկոս Յուրի Կագանը, գիտնական-քիմիկոս Զախար Ռոգովինը, տեխնիկական գիտությունների դոկտոր, ավտոմատիկայի, կիբեռնետիկայի և հաշվողական տեխնիկայի բնագավառում գիտնական Բորիս Կագանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնի անձինք Կատեգորիա:Բռնաճնշվածներ ԽՍՀՄ-ում Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Այգեկ (վանք)
Այգեկ, վանք Կիլիկիայում, Տոնկալայի շրջանում, Մարաշից մոտ 70 կմ արևմուտք։
Հիմնադրվել է 1166 թվականին, այգեշատ վայրում (որտեղից և ստացել է իր անունը)։ Այգեկում 1206 թվականին հաստատվել է Վարդան Այգեկցին, որտեղ Այգեկցին 1212 թվականին գրել է իր նշանավոր առակները։ Վանքի տեղում այժմ գտնվում է կաթոլիկական երկու եկեղեցի՝ շրջապատված այգիներով ու պարտեզներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի վանքեր Կատեգորիա:Կիլիկիա
Գայլ Հին
Գայլ Հին, լեռ Արցախում, պատմական Խաչեն գավառում։ Գտնվում է Վաղուհաս գյուղի մոտ։ Լեռան վրա գտնվում էին Վահին անունով երկու մատուռ, որոնք ուխտատեղի էին համարվում։ Ադրբեջանցիները լոռը կոչել են Ղոջա Ղուրդ։ Լեռան բարձրությունը 2340 մ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի լեռներ
Հայ-թուրքական արձանագրություններ
Հայ-թուրքական արձանագրություններ, 2008 թվականի աշնանը Հայաստանի նախագահի՝ Սերժ Սարգսյանի նախաձեռնությամբ սկսված հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման նոր փուլի արդյունքում 2009 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Ցյուրիխում Հայաստանի Հանրապետության և Թուրքիայի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարների ստորագրած արձանագրություններ ։
Ստորագրվել է 2 փաստաթուղթ՝ արձանագրություն, որոնք են՝
Սկզբում նախատեսվում էր առանց որևէ նախապայմանի դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել Հայաստանի և Թուրքիայի միջև ։
Չեղյալ են հայտարարվել 2018 թվականի մարտի 1-ին ։
Նախապատմություն
Չնայած որ 1991 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Թուրքիան de facto ճանաչել է Հայաստանի Հանրապետությունը, սակայն այն մինչ օրս հրաժարվում է դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել Հայաստանի հետ, այսինքն` de jure ճանաչել Հայաստանի Հանրապետությունը։
1993 թվականին Թուրքիան միակողմանի փակել է օդային և ցամաքային սահմանը Հայաստանի հետ։ Միջազգային հանրության ճնշման ներքո օդային սահմանը վերաբացվել է 1995 թվականին, իսկ ցամաքային սահմանի վերաբացման և դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու համար Թուրքիան առաջ էր քաշում մի շարք նախապայմաններ, որոնցից հիմնական են Լեռնային Ղարաբաղի վերահսկողության տակ գտնվող շրջաններն Ադրբեջանին վերադարձը, Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչումից և ընդհանրապես Թուրքիայի նկատմամբ պահանջներից հրաժարումը։ 1991 թվականից ի վեր հարաբերությունների կարգավորման բազմաթիվ փորձեր են եղել, որոնք անհաջողությամբ են ավարտվել Թուրքիայի որդեգրած դիրքորոշման պատճառով ։
Պատմություն
Ցյուրիխի համալսարանի պատմության ֆակուլտետի «Աուլա» սրահում հոկտեմբերի 10-ին Հայաստանի ու Թուրքիայի միջև ստորագրվեցին երկկողմ հարաբերությունների զարգացման և երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու մասին արձանագրությունները։
Հայկական կողմից արձանագրությունները ստորագրել է արտգործնախարար Էդվարդ Նալբանդյանը, թուրքական կողմից՝ նրա պաշտոնակից Ահմեդ Դավութօղլուն։
Արձանագրությունները ստորագրվել են 3,5 ժամ ուշացումով, ինչը կապված էր արարողությունից հետո արտգործնախարարների կողմից արվելիք հայտարարություններում որոշ ձևակերպումների հետ։
Աշխարհի հզոր պետությունների ղեկավարները ժամեր շարունակ համոզում էին կողմերին կատարել այն, ինչն արդեն համաձայնեցված էր, և ինչի համար նրանք ժամանել էին Ցյուրիխ։
Ուբինսկի շրջան
Ուբինսկի շրջան (Убинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նովոսիբիրսկի մարզում։
Հայ-թուրքական արձանագրություններ
Պատմություն
Հոկտեմբերի 10-ին Երևանի ժամանակով ժամը 20:00-ին Հայաստանի և Թուրքիայի արտգործնախարարներ Էդվարդ Նալբանդյանը և Ահմեդ Դավութօղլուն պիտի սկսեին ստորագրել հայ-թուրքական արձանագրությունները։
Ուբինսկի շրջան
Ստեղծվել է 1925 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ուբինսկոե ։
Հայ-թուրքական արձանագրություններ
Պատմություն
Ցյուրիխի համալսարանի «Աուլա» սրահում Հայաստանի, Թուրքիայի, Ռուսաստանի, Ֆրանսիայի, ԱՄՆ-ի, Եվրամիության դրոշներն էին, ժամանել էին Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը, Ֆրանսիայի արտգործնախարար Բեռնար Քուշները, Եվրամիության նախարարների հանձնաժողովի նախագահ, Սլովենիայի արտգործնախարար Սամուել Ժբոգարը, Եվրամիության արտաքին և անվտանգության հարցերի ղեկավար Խավիեր Սոլանան։ Ստորագրման վայրում է եղել նաև Շվեյցարիայում ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան, երգիչ Շառլ Ազնավուրը ։ Հայտարարվել էր, որ Միացյալ Նահանգների պետքարտուղար Հիլարի Քլինթոնը շուտով կհասնի, բայց հետո հաղորդագրություն ստացան, որ նա չի գալու ստորագրման արարողությանը. ճանապարհին պետքարտուղարը տեղեկություն էր ստացել, որ Էդվարդ Նալբանդյանը առարկում է Թուրքիայի արտգործնախարարի հայտարարությանը ։
Ուբինսկի շրջան
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 13760 կմ²։
Հայ-թուրքական արձանագրություններ
Պատմություն
«Վաշինգտոն փոստ»-ի թղթակիցն այս առիթով հաղորդել է՝
Ուբինսկի շրջան
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 17300 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1,26 մարդ/կմ²։
Հայ-թուրքական արձանագրություններ
Պատմություն
Ստորագրման արարողությունը բացել է Շվեյցարիայի արտգործնախարար Միշելին Քալմի-Ռեյը։ Արարողությանը ներկա են եղել Հիլարի Քլինթոնը, Սերգեյ Լավրովը, Բեռնար Քուշները, Սամուել Ժբոգարը, Խավիեր Սոլանան։ Արարողությանը որևէ հայտարարություն չի հետևել։ Արձանագրությունները հետագայում ներկայացվել են երկու երկրների խորհրդարանների վավերացմանը։
Ուբինսկի շրջան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նովոսիբիրսկի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Հայ-թուրքական արձանագրություններ
Պատմություն
Արձանագրությունների ստորագրման վերաբերյալ ներկաների կողմից տարբեր կարծիքներ են հնչել՝
Ստորագրումից հետո
Արձանագրությունների ստորագրումից հետո Թուրքիան, կտրուկ փոխելով իր դիրքորոշումը և հրաժարվելով «խելամիտ ժամկետներում» և առանց նախապայմանների երկկողմ հարաբերությունները կարգավորելու ձեռք բերված համաձայնությունից, Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովում Արձանագրությունների վավերացումը պայմանավորեց Լեռնային Ղարաբաղի հիմնահարցի կարգավորմամբ։
Հինգ տարի անց՝ 2015 թվականի փետրվարի 16-ին, Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանը նամակով դիմում է ՀՀ ԱԺ նախագահ Գալուստ Սահակյանին՝ տեղեկացնելով Հայաստան-Թուրքիա արձանագրությունները ՀՀ ԱԺ-ից հետ կանչելու վերաբերյալ իր որոշման մասին։ Նախագահի նամակում, մասնավորապես, ասված է՝
2009 թվականի դեկտեմբերին Թուրքիայի վարչապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարեց, որ Անկարան արձանագրությունները չի վավերացնի՝ առանց ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման։ 2010 թվականի ապրիլի 22-ին Սերժ Սարգսյանը հայտարարեց հայ-թուրքական արձանագրությունների վավերացման գործընթացը առկախելու մասին՝ փաստելով, որ Թուրքիան պատրաստ չէ շարունակել սկսված գործընթացը։
Փաստաթղթերի վավերացման գործընթացը Թուրքիայի խորհրդարանում նույնպես սառեցված է ։ Այսպիսով՝ ավարտվել է դիվանագիտական հարաբերությունների վերականգնման փորձի ևս մեկ փուլ ։
Ըստ թուրք պաշտոնյայի՝ հայ-թուրքական հարաբերությունները կարգավորող արձանագրությունները Կովկասում խաղաղության և կայունության ապահովման իմաստ ունեին։ Բիլգիչը նշել է, որ Սերժ Սարգսյանի այդ քայլը ցույց տվեց, որ արձանագրությունների հարցով Հայաստանը հենց սկզբից էլ անկեղծ չի եղել։
Արձանագրությունների բացասական հետևանքներ
Որոշ մասնագետներ, այդ թվում միջազգային իրավունքի փորձագետ Արա Պապյանը, կանխատեսում էին բացասական հետևանքներ, որոնք թողնելու էին այս արձանագրությունները։ Այդ բացասական հետևանքները կանխավ բարձրաձայնվել էին ՀՀ Ազգային ժողովում լսումների ժամանակ ։ Եղան նաև բողոքի ցույցեր Հայաստանում և սփյուռքում ընդդեմ արձանագրությունների ստորագրման    ։
Եվ այդ բացասական հետևանքներն իրենց երկար սպասեցնել չտվեցին։ Օրինակ, Կանադան և՛ խորհրդարանի (2002, 2004), և՛ կառավարության մակարդակներով (2006) ճանաչել էր Հայոց ցեղասպանությունը։ Հետևաբար, 2004 թվականից հետո իրեն հարգող և ոչ մի լրատվամիջոց չէր տպագրում կամ հեռարձակում Հայոց ցեղասպանությունը ժխտող որևէ հոդված կամ հաղորդում։ Ավելին, երբ 2006 թվականի փետրվարին, ի պատասխան Embassy magazine ազդեցիկ հանդեսում Հայոց ցեղասպանության հիշատակման, Թուրքիայի և Ադրբեջանի դեսպանները բողոքեցին, հանդեսի խմբագրությունն առանց հայկական կողմի միջամտության գրեց, որ «ցեղասպանության եղելությունը չի կարող վիճարկվել, քանի որ այն կասկածի չի ենթարկվում»։
Արձանագրությունները ստորագրելուց ընդամենը տասն օր անց նույն Embassy magazine-ը (21.10.2009) Գույնե Դըյերի (Gwynne Dyer) հեղինակությամբ տպագրում է հոդված, որտեղ նշում է. «Հայաստանցի հայերը գործարքի մեջ են մտել՝ ստեղծելու համատեղ պատմական հանձնաժողով՝ որոշելու համար, թե ինչ է իրականում տեղի ունեցել 1915 թվականին» (The Armenians back home have made a deal to create a joint historical commission to determine what actually happened in 1915)։ Հեղինակն իր հոդվածը միանշանակորեն եզրափակում է, որ այն, ինչ տեղի է ունեցել հայերի հետ «ցեղասպանություն չէր» (It was not a genocide) :
Մետրո (Metro) ազդեցիկ թերթի գլխավոր խմբագիր Փեր Գյուննեն (Per Gunne) հրաժարվել է տպագրել որևէ հոդված որտեղ հիշատակում կլինի Հայոց ցեղասպանության մասին, քանի որ այլևս վստահ չէ՝ եղել է արդյոք ցեղասպանություն, թե ոչ (are not sure that there was a genocide)։ Նույն փոփոխված քաղաքականությունն է որդեգրել շվեդական մեկ այլ օրաթերթ «Սվենսկա Դագբլադեթ» (Svenska Dagbladet), որը հանձին իր հայտնի լրագրող Բիտտե Համմարգրենի (Bitte Hammargren) այժմ գործածում է միայն «հայկական ջարդեր» (Armenian massacres) լրագրողական ձևակերպումը և ոչ թե իրավական «ցեղասպանություն» եզրը։ Քաղաքականությունն էապես փոփոխվել է տխրահռչակ զույգ արձանագրությունների ստորագրումից հետո ։
Արձանագրությունների իրավական կարգավիճակ
Ըստ Միջազգային պայմանագրերի մասին Հայաստանի օրենքի վերոհիշյալ սահմանման՝ միջպետական արձանագրությունը միջազգային պայմանագիր է։ Ուստի արձանագրության կնքումը «անհրաժեշտ ընթացակարգերի ամբողջություն է» (հոդված 8, կետ 1)։ Այսինքն՝ արձանագրության կնքումը կանոնակարգված հաջորդական գործողությունների շղթա է և պահանջում է օրենքով նախատեսված քայլերի անշեղ ու ամբողջական կատարում։
Հայ-թուրքական արձանագրություններ կնքելու գործընթաց սկզբնավորելու համար որպես առաջին քայլ անհրաժեշտ էր նախագահի գրավոր հանձնարարականը (հոդված 8, կետ 5)։
Արտգործնախարարությունը՝ որպես իրավասու նախարարություն, պարտավոր էր կազմել հայ-թուրքական արձանագրություններ կնքելու նպատակահարմարության մասին տեղեկանք և արձանագրությունների նախագծերը (հոդված 9, կետ 1) և ներկայացնել նախագահին (հոդված 9, կետ 2-1)։
Նախագահը, ստանալով արձանագրությունների նախագծերը, պետք է ԱԳՆ հասցեագրված պատասխան նամակով արտահայտեր իր դիրքորոշումը։ Դրական դիրքորոշման դեպքում, նախագահի գրավոր համաձայնությունն ստանալուց հետո՝ 10-օրյա ժամկետում, ԱԳՆ-ն պարտավոր էր սկսել արձանագրությունների նախագծերի ներպետական համաձայնեցման ընթացակարգը։ Այսինքն՝ պետք է արձանագրությունների կնքման մասին գրավոր ծանուցեր բոլոր շահագրգիռ գերատեսչություններին և արձանագրությունների նախագծերն ուղարկեր նրանց (հոդված 10, կետ 2)։
Շահագրգիռ գերատեսչությունները, իսկ այս դեպքում դա բոլոր նախարարություններն են և ևս երկու տասնյակ այլ կառույցներ, ծանուցումն ու արձանագրությունների նախագծերն ստանալուց հետո՝ առավելագույնը 15 օրվա ընթացքում, պարտավոր էին իրենց իրավասության ոլորտին առնչվող հարցերի մասով գրավոր առաջարկությունները և դիտողությունները ներկայացնել իրավասու գերատեսչությանը՝ ԱԳՆ-ին (հոդված 12, կետ 1 և կետ 2)։
Իրավասու գերատեսչությունը, տվյալ դեպքում ԱԳՆ, շահագրգիռ գերատեսչությունների կարծիքները ստանալուց հետո պետք է լրամշակեր կամ վերամշակեր միջազգային պայմանագրի նախագիծը (հոդված 14, կետ 1-1)։
ՀՀ վկայակոչյալ օրենքը նախատեսում է, որ ՀՀ միջազգային պայմանագրի տեքստը մյուս կողմի հետ փոխհամաձայնեցվում է նախաստորագրման կամ օրենքով նախատեսված այլ ձևով (հոդված 18, կետ 1)։ Մեր դեպքում ընտրված է նախաստորագրումը։ Անհրաժեշտ է շեշտել, որ միջազգային պայմանագիրը ՀՀ կողմից կարող է նախաստորագրվել միայն այդ պայմանագրի նախագծի մշակման և նախաստորագրման համար սահմանված ընթացակարգն ավարտելուց հետո (հոդված 18, կետ 2)։
Քանի որ քննության առարկա արձանագրությունները չեն անցել սույն օրենքով նախատեսվող «անհրաժեշտ ընթացակարգերի ամբողջությունը», ինչպես նաև այդ արձանագրությունների նախաստորագրումն իրականացվել է առանց նախաստորագրման համար օրենքով սահմանված ընթացակարգի, ուստի Հայաստանի Հանրապետության և Թուրքիայի Հանրապետության միջև դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու մասին և Հայաստանի Հանրապետության և Թուրքիայի Հանրապետության միջև հարաբերությունների զարգացման մասին արձանագրությունների նախաստորագրումն անվավեր է, հետևաբար արձանագրությունները ենթակա չեն ստորագրման։ Ստորագրելը կլինի անօրինական քայլ ։
Ռուսաստանցի նշանավոր լրագրող Վլադիմիր Պոզների հետ հեռուստազրույցում Սերժ Սարգսյանը հայտարարել է, որ Ցյուրիխում 2009 թվականին ստորագրված Հայաստան-Թուրքիա զույգ արձանագրությունները «գոյություն ունեն»։
Սահմանադրական դատարանի որոշումն արձանագրությունների վերաբերյալ
2010 թվականի հունվարի 12-ին հրապարակվեց ՀՀ Սահմանադրական դատարանի (ՍԴ) որոշումը հայ-թուրքական արձանագրությունների վերաբերյալ։ Հայտարարվեց, որ «արձանագրություններում ամրագրված պարտավորությունները համապատասխանում են Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը»։
Սակայն եղան փաստարկներ, որ Արձանագրությունները հակասում են ՀՀ Սահմանադրությանը, և դրանց նախաստորագրման և ստորագրման գործընթացները խախտել են ՀՀ գործող համապատասխան օրենքն ու կարգը ։
Սահմանադրական դատարանի իրավական դիրքորոշումն անվերապահ և բացարձակ չէ, այլ ունի որոշակի հստակ մեկնաբանություններ և վերապահումներ։ Իր իրավական դիրքորոշման մեջ ՍԴ-ն ամրագրում է, որ արձանագրություններով ստանձնվող պարտավորությունները միայն «փոխադարձ» են և «ունեն բացառապես երկկողմանի միջպետական բնույթ»։ Հստակորեն ամրագրված է, որ Հայաստան-Թուրքիա հարաբերությունները տարանջատված են Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերություններից կամ Թուրքիա-հայկական սփյուռք հարաբերություններից։ Կամ «միջազգային պայմանագրերը Հայաստանի Հանրապետության համար իրավաբանական ուժ կարող են ունենալ միայն … նկատի ունենալով միջազգային իրավունքի տեսանկյունից դրանց վավերականությունը»։
Այսինքն, ՍԴ-ն ամրագրում է, որ, օրինակ, եթե Ալեքսանդրապոլի, Մոսկվայի կամ Կարսի պայմանագրերը միջազգային իրավունքի տեսանկյունից անվավեր են (void), իսկ այդ հարցում կասկած լինել չի կարող, ապա դրանք չեն կարող «Հայաստանի Հանրապետության համար իրավաբանական ուժ ունենալ», հետևաբար դրանցում նկարագրված սահմանագծերը չեն կարող օրինական հիմք հանդիսանալ «գոյություն ունեցող սահմանի համար»։ Ըստ այդմ, ՀՀ ՍԴ-ի իրավական դիրքորոշմամբ, արձանագրությունները չեն կարող և չեն օրինականացնում Ալեքսանդրապոլի, Մոսկվայի կամ Կարսի պայմանագրերի, ինչպես նաև միջազգային իրավունքի տեսնակյունից անվավեր (void) այլ հնարավոր անօրինական իրավական գործիքների (unlawful legal instruments) հետևանքները։ Պարզ ասած, ՀՀ ՍԴ-ը տխրահռչակ արձանագրությունների վերաբերյալ տվել է իրավունքի հիմնարար և համընդահուր սկզբունքներից մեկի կիրառական մեկնաբանությունը. Jus ex injuria non oritur («Իրավունքը չի կարող խարսխված լինել անօրինականության վրա»)։
ՍԴ-ը գտել է նաև, որ արձանագրությունների դրույթները «չեն կարող մեկնաբանվել և կիրառվել այնպես, որ հակասեն ՀՀ Սահմանադրության նախաբանի դրույթներին և Հայաստանի անկախության մասին հռչակագրի 11-րդ կետի պահանջներին»։ Ըստ վերոհիշյալ կետի «Հայաստանի Հանրապետությունը սատար է կանգնում 1915 թվականին Օսմանյան Թուրքիայում և Արևմտյան Հայաստանում հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործին»։
ՍԴ-ի որոշումը խիստ կարևոր և օրենքով նախատեսված քայլ է ՀՀ միջազգային պայմանագրերի նկատմամբ վերաբերմունք արտահայտելու ընթացակարգում։ Այսուհանդերձ, այն ներքին ընթացակարգի մաս է կազմում և միջազգային իրավունքի տեսանկյունից գրեթե նշանակություն չունի։ Երկրների մեծ մասում Սահմանադրական կամ այլ դատարանները որևէ դերակատարություն չունեն միջպետական հարաբերությունների մեջ։ Որպեսզի միջազգային իրավունքի տեսանկյունից ՀՀ ՍԴ-ի արտահայտած դիրքորոշումն իրավական ուժ ստանա, ապա այն պետք է պաշտոնական վերապահումների տեսքով ներառված լինի ՀՀ Ազգային ժողովի համապատասխան որոշման մեջ։ Ազգային ժողովը պիտի անսակարկ նկատի ունենա, որ ՍԴ-ի խնդրո առարկա որոշումը խարսխված է որոշակի իրավական դիրքորոշման վրա, որոշման մեջ առկա են հստակ վերապահումներ և մեկնաբանություններ։ Ուստի, ՀՀ Ազգային ժողովը միանշանակորեն պարտավոր է իր քննարկումներում արտացոլել և, առավել ևս, իր որոշման մեջ առնվազն ամրագրել ՍԴ-ի բոլոր վերապահումները և մեկնաբանությունները։
Հայ-թուրքական արձանագրությունները վավերացնելը չի բխում ՀՀ և հայ ժողովրդի շահերից ։
= Արձանագրությունների կնքման ընթացակարգի դադարեցումը = 2018 թ. մարտի 1-ին Հայ-թուրքական արձանագրությունների կնքման ընդացակարգը դադարեցնելու հարցով հրավիրվել է Ազգային անվտանգության խորհրդի նիստ ։ Զեկույցով հանդես է եկել ՀՀ Արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ նալբանդյանը։ Այնուհետև Նախագահ Սերժ Սարգսյանը ներկայացրել է Ցյուրիխյան արձանագրությունների ստորագրումից հետո միջպետական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացն առաջ մղելու ուղղությամբ Հայաստանի ջանքերն ու ի հակառակ դրա՝ միջազգային հանրության առջև իր ստանձնած պարտավորությունների կենսագործման ուղղությամբ տարիներ շարունակ Թուրքիայի կողմից դրական տեղաշարժի բացակայությունը։ Նա հիշեցրել է, որ Հայաստանը տարբեր առիթներով հայտարարել է, որ այս հարցում Թուրքիայի կողմից հիշյալ քաղաքականությունը չփոխվելու դեպքում, Հայաստանը ցյուրիխյան արձանագրությունները կհայտարարի առ ոչինչ և 2018 թվականի գարուն կմտնի առանց դրանց։
ԱԱԽ անդամներն ընդգծել են, որ ստեղծված իրավիճակում Հայաստանին այլընտրանք չի մնում, քան դադարեցնել արձանագրությունների կնքման ընթացակարգը։ Քննարկման արդյունքում անվտանգության խորհուրդը միաձայն հավանություն է տվել 2009 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Ցյուրիխում ստորագրված «Հայաստանի Հանրապետության և Թուրքիայի Հանրապետության միջև դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելու մասին» և «Հայաստանի Հանրապետության և Թուրքիայի Հանրապետության միջև հարաբերությունների զարգացման մասին» արձանագրությունների կնքման ընթացակարգի դադարեցմանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական հարց Կատեգորիա:Հայ-թուրքական հարաբերություններ Կատեգորիա:Հայաստանի երկկողմ հարաբերություններ Կատեգորիա:Թուրքիայի երկկողմ հարաբերություններ
Գլդոր Գլդորի
Գլդոր Գլդորի կամ Կլտոր Կլտորի, ձոր և գետակ Հայկական լեռնաշխարհում։ Գտնվել է Ակն քաղաքում։ Սակավաջուր է, բայց գետի ջրով ոռոգում են հարակից այգիները։ Գետը ձկնառատ է։ Հոսում է Ակնի Վարի թաղի Սուրբ Գևորգ եկեղեցու հյուսիսային մասով՝ մոտ 100 մետր հեռավորությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Ակն
Յոզեֆ Ռեդեն
Յոզեֆ Ռեդեն (Joseph Rheden, ), ավստրիացի աստղագետ, աշխատել է Վիեննայի համալսարանի աստղադիտարանում։
Հայտնի ավստրիացի աստղագետ Յոհան Պալիսայի որդին է, 1897 թ.-ից 1901 թվականները սովորել է աստղագիտություն, մաթեմատիկա և ֆիզիկա Վեննայի համալսարանում։ Արդեն 1901 թվականից Ռեդենը աշխատանքի է անցնում Վիեննայի աստղադիտարանում որպես օգնական։ Ռեդենը այստեղ աշխատել է մինչև 1935 թվականին թոշակի անցնելը, չնայած դրանից հետո էլ նա կամավոր աշխատում էր աստղադիտարանում։
Ռեդենը հիմնականում զբաղվել է աստղալուսանկարչությամբ և մոլորակների ու գիսաստղերի դիտարկմամբ։ Նա նաև զբաղվել է աստղագիտական ժամանակի ծառայությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի աստղագետներ Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Սեն Ֆրեն
Սեն Ֆրեն (Saint-Fraigne), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 463 մարդ, բնակչության խտությունը` 14.42 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 32.10 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 370 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 75 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 37 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 279 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 185-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 94։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 66,3 %։ 185 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 147 անձ (83 տղամարդ և 64 կին)։ Գործազուրկ են եղել 38 անձ (17 տղամարդ և 21 կին)։ 94 անաշխատունակներից 22-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 45-ը` թոշակառուներ, իսկ 27-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գյոքսու (Սարոսի ավազան)
Գյոքսու, գետակ Կիլիկիայում, Սարոսի ավազանում։ Սարոս գետից բաժանվում է, անցնում է Ադանայի նահանգի հյուսիսով և ոռոգում Քոզանի գավառի կենտրոնական մասը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Ադանայի մարզ
Գյոքսու (Խնուսի վտակ)
Գյոքսու (Գյոկու, Գյոք, Գոգասան, Կյոքսու), գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Եփրատի ավազանում։ Նրա աջակողմյան Խնուս վտակի օժանդակն է։ Սկիզբ է առնում Աղդաղ լեռից և Կարաչոբան գյուղի մոտ միանում Խնուս գետին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Խնուս գետի վտակներ
Բամնիի լեռներ
Բամնիի լեռներ, լեռներ Հայկական լեռնաշխարհում, հավանաբար՝ Սևանի ավազանում։ Հիշատակված են սեպագիր արձանագրություններում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Կնուտ Շուբերտ
Կնուտ Շուբերտ (Knut Schubert, ), գերմանացի գեղասահորդ, հանդես է եկել զուգասահքում։ Սկզբում հանդես է եկել քրոջ՝ Կատյա Շուբերտի հետ, հետո «SC Dynamo Berlin»-ի սառույցի վրա՝ Բիրգիտ Լորենցի հետ՝ նշանավոր մասնագետ Հայդեմարի Շտայներ-Վալտերի ղեկավարությամբ։
ԳԴՀ առաջնություններում Լորենցն ու Շուբերտը երկու անգամ դարձել են գեղասահքի ոսկե մեդալակիրներ և Եվրոպայի առաջնություններում՝ բրոնզե մեդալակիրներ` թեժ պայքարում հաղթելով խորհրդային զույգերի։
Զույգը փոքր-ինչ տարբերվում էր ԳԴՀ դպրոցի մյուս զույգերից։ Սահքի ոճը ավելի պարային էր, երաժշտական, կատարվում էին բարդ պահումներ, ինչպես օրինակ, ակսել պահում երեք պտույտով մի ձեռքով։ Տիրապետում էր մինչև վեց մետր երկուսուկես պտույտով ակսել թռիչքի։
Ներկայումս աշխատում է որպես գեղասահքի մարզիչ։ Նրա սաներից են այնպիսի սպորտային զույգեր, ինչպիսիք են Պեգի Շվարցը և Ալեքսանդր Կյունինգը, Դոմինիկա Պջենտկովսկայան և Դմիտրի Խրոմինը, Ռեբեկա Դենկեն և Դանիել Վենդեն և ուրիշներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի գեղասահորդներ
Ռիլա Ֆուկուշիմա
Ռիլա Ֆուկուշիմա (福島 リラ, Ֆուկուշիմա Ռիրա, ), ճապոնացի մոդել և դերասանուհի։
Կյանք և կարիերա
Ֆուկուշիման ծնվել է Ճապոնիայի Տոկիո քաղաքում ։
Իրականում նա ցանկացել է դառնալ մոդելային գործակալ, սակայն դրա փոխարեն որոշել է դառնալ մոդել ։ Նա աշխատել է շատ ամպրանքանիշների համար ։
2014 թվականին նկարահանվել է «Կուղխ» սուպերհերոսական ֆիլմում մարմնավորելով Յուկիոյին ։ 2014 թվականին նկարահանվել է «Գունշի Կանբեի» հեռուստասերիալում մարմնավորելով Օմիչիին ։
Ֆուկուշիման մարմավորել է Տացու Յամաշիրոյին/ Կատանային The CW հեռուստաալիքի «Նետ» հեռուստասերիալում ։ 2015 թվականին նկարահանվել է HBO հեռուստաալիքի «Գահերի խաղ» հեռուստասերիալում որպես Վոլանտիսի կարմիր քարոզչուհիներից մեկը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի մոդելներ Կատեգորիա:Ճապոնացի դերասանուհիներ
Բորիս Բաբոչկին
Կենսագրություն
Վերադառնալով խաղաղ կյանքին՝ ընդունվել է Ալեքսանդր Կանինի ղեկավարած Սարատովի դրամատիկական թատրոնին կից գործող դրամատիկական ստուդիա։ 1920 թվականի օգոստոսին մեկնել է Մոսկվա, որտեղ միանգամից ընդունվել է 2 թատերական դպրոց՝ Միխայիլ Չեխովի ստուդիա և «Երիտասարդ վարպետներ» պետական ստուդիա, որտեղ սովորել է Իլարիոն Պևցովի մոտ, սակայն շուտով հեռանում է Չեխովի ստուդիայից։
«Երիտասարդ վարպետներ» թատերական ստուդիան ավարտելուց հետո՝ 1921 թվականի ամռանը Իլարիոն Պևցովի ղեկավարությամբ շրջանավարտների թվում Բաբոչկինն իր առաջին պրոֆեսիոնալ թատերաշրջանն անցկացրեց Իվանովո-Վոզնեսենսկի թատրոնում։
1921 թվականին վերադառնալով Մոսկվա՝ դերասանը կարճ ժամանակով ընդունվեց Վասիլի Սախնովսկու ղեկավարած Մոսկվայի դրամատիկական թատրոն։ 1922-1923 թվականներին՝ Վորոնեժի դրամատիկական թատրոնի (ներկայումս՝ Վորոնեժի Ա․ Կոլցովի անվան դրամատիկական թատրոն), 1923-1925 թվականներին՝ Մոսխորհի անվան թատրոնի, 1925-1926 թվականներին՝ Կոստրոմայի Ա․ Օստրովսկու անվան դրամատիկական պետական թատրոնի, 1926-1927 թվականներին՝ Սամարղանդի դրամատիկական թատրոնի, 1929-1932 թվականներին՝ Լենինգրադի երգիծական թատրոնի (ներկայումս՝ Սանկտ Պետերբուրգի Ն․ Ակիմովի անվան կոմեդիայի ակադեմիական թատրոն), 1928-1929 թվականներին՝ Խարբինի Չինաարևելյան երկաթուղու թատրոնի, 1929-1932 թվականներին՝ Լենինգրադի ժողովրդական տան թատրոնի, 1932-1936 թվականներին՝ Լենինգրադի Ա․ Պուշկինի անվան դրամատիկական թատրոնի (ներկայումս՝ Ալեքսանդրինսկի թատրոն) դերասան։ Աշխատել է նաև Մոգիլյովի, Բերդիչևի, Բիշքեկի թատրոններում։
1936-1940 թվականներին Բաբոչկինը Լենինգրադի Մ․ Գորկու անվան դրամատիկական մեծ թատրոնի (ներկայումս՝ Գ․ Տովստոնոգովի անվան) դերասան էր, 1937-1938 թվականներին՝ գլխավոր ռեժիսոր, 1938-1940 թվականներին՝ գեղարվեստական ղեկավար։
1951-1952 թվականներին՝ Սոֆիայի ազգային թատրոնի ռեժիսոր (Բուլղարիա), մասնակցել է ծայրագավառական թատրոնների աշխատանքին, դասավանդել է Թատերական ակադեմիայում։
Վերադառնալով ԽՍՀՄ՝ 1952-1953 թվականներին, դառնում է Մոսկվայի Ա․ Պուշկինի անվան դրամատիկական թատրոնի գլխավոր ռեժիսորը, իսկ 1954 թվականին՝ Կիևի Լ․ Ուկրաինկայի անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնի դերասան ։
Վեսնա Պարուն
Վեսնա Պարուն (Vesna Parun, ), խորվաթ բանաստեղծուհի։
Բորիս Բաբոչկին
Կենսագրություն
1955 թվականին Բաբոչկինը վերադառնում է Փոքր թատրոն, որտեղ մինչև կյանքի վերջ աշխատել է որպես դերասան և ռեժիսոր ։
Վեսնա Պարուն
Կենսագրություն
1946 թվականին ավարտել է Զագրեբի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը։
Բորիս Բաբոչկին
Կենսագրություն
Խոշոր ռեժիսորական աշխատանքը Մաքսիմ Գորկու «Հովեկները» պիեսի բեմադրումն էր, որը 1939 թվականին ներկայացվեց Դրամատիկական մեծ թատրոնում (խաղացել է Վլասի դերը), 1964 թվականին՝ Փոքր թատրոնում, Բաբոչկինը խաղացել է Սուսլովին (1967 թվականին ներկայացումը ձայնագրվել է կինոժապավենի վրա)։
Բաբոչկին դերասանն առաջին անգամ նկարահանվել է կինոյում 1928 թվականին․ «Խռովություն» ֆիլմն էր։ Նրան համաշխարհային ճանաչում բերեց Չապաևի դերը, որը կատարել է 1934 թվականին նույնանուն ֆիլմում։
Վեսնա Պարուն
Ստեղծագործությունը
Վեսնա Պարունի ռոմանտիկորեն ոգեշունչ ստեղծագործությունը հատկապես բնորոշ է ետպատերազմյա Հարավսլավիայի երիտասարդ բանաստեղծներին, նրա ստեղծագործության մեջ նոր հասարակության քաղաքացու աշխարհում տեղի ունեցող ամեն ինչի համար պատասխանատու լինելու զգացումը միահյուսվում է քնարական տարերքի, երիտասարդությամբ արբենալու և կյանքի մասին առաջին լուրջ խորհրդածությունների հետ։ Քաղաքացիական և անձնական մոտիվները հանդես էին գալիս իրենց բնական միասնությամբ և ներդաշնակ գեղեցկությամբ։ Այդ հատկանիշի շնորհիվ Պարունի բանաստեղծության մեջ արժանի գեղարվեստական մարմնավորում ստացավ այնպիսի մի դժվարին թեմա, ինչպիսին է արդիականությունը իր անմիջական նշանակությամբ («Լուսաբացներ և մրրիկներ», 1947, «Բանաստեղծություններ», 1948): Պարունի ստեղծագործության վաղ շրջանում հանդես եկած մի շարք գծեր, մասնավորապես մարդկանց դիմելը և լրիվ ինքնաբացահայտումը, զարգանում են բանաստեղծի հետագա ստեղծագործության մեջ («Սև ձիթապտուղ», 1955, «Հավատարմություն ջրասամույրներին», 1957, «Ծովին վերադարձրած մարջան», 1959, «Թրակիայի քամին», 1964 և այլն) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորվաթ բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Կին մանկագիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Զագրեբի համալսարանի շրջանավարտներ
Բորիս Բաբոչկին
Կենսագրություն
Երկար տարիներ Բորիս Բաբոչկինը զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ՝ 1930-ական թվականների վերջից դասավանդել է Դրամատիկական մեծ թատրոնին կից գործող ստուդիայում, 1944 թվականից՝ ՎԳԻԿ-ում (Մոսկվա), որտեղ ղեկավարել է դերասանական արվեստանոցը։ 1966 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։
Բազմաթիվ հոդվածների, գրախոսությունների, նոթերի հեղինակ է, հրատարակվել է «Սովետսկոյե իսկուստվո», «Ռաբոչի ի տեատր», «Տեատր», «Օգոնյոկ», «Իսկուստվո կինո», «Մոսկվա», «Օկտյաբր» ամսագրերում, «Լենինգրադսկայա պրավդա», «Լիտերատուրնի Լենինգրադ», «Կոմսոմոլսկայա պրավդա», «Լիտերատուրնայա գազետա», «Իզվեստիա», «Սովետսկայա կուլտուրա» և այլ թերթերում։
Բորիս Բաբոչկինը մահացել է 1975 թվականի հուլիսի 17-ին Մոսկվայում ։ Սերգեյ Գուրզոյի խոսքերով․ «Մեքենայի ղեկին էր, կանգնեց կարմիր լույսի տակ, վառեց կանաչ լույսը և ահա այդ պահին նա կաթված ստացավ։ Մահացավ տեղում։ Դրանից մի քանի ժամ առաջ թատրոնում աշխատավարձ էր ստացել։ Սակայն ո՛չ փող, ո՛չ էլ գումար նրա մոտ չհայտնաբերեցին։ Ամեն ինչ գողացել էին․ կողոպտել էին մահացածին» ։ Թաղված է Նովոդևիչյան գերեզմանատանը (հողակտոր № 2)։
Մրցանակներ և պարգևներ
Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշան (1950)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Թատերական ռեժիսորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուս թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուս կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային թատերական մանկավարժներ Կատեգորիա:Ռուս թատերական մանկավարժներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թատերական մանկավարժներ Կատեգորիա:Հրապարակախոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնի անձինք Կատեգորիա:Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի դասախոսներ Կատեգորիա:Վասիլի Չապաևը զանգվածային մշակույթում Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:«Բենուայի տան» բնակիչներ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Ուստ-Տարկայի շրջան
Ուստ-Տարկայի շրջան (Усть-Таркский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Նովոսիբիրսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1936 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ուստ-Տարկա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 4061 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 12949 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3,19 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նովոսիբիրսկի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների