cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օյկոնոմիկա
Գործող անձինք
Այդ ենթադրությունը հաստատում են նաև այն գլուխները, որտեղ Սոկրատեսը Կրիտոբուլոսին պատմում էայն մասին, թե ինչպես դաստիարակել կնոջը և ինչպիսին է նրա դեմը տնային տնտեսության մեջ։ Եվ դա էլ հաշվի առնելով, որ Քսանտիպոսը՝ Սոկրատեսի կինը, դարձավ հիմար կանանց համար վերացական անուն։
Միևնույն ժամանակ Քսենոֆոնը, ունենալով լավ ընտանիք և Սկիլունտա քաղաքի իր հողամասում հողագործությամբ զբաղվելով, իր մտքերը արտահայտել է Սոկրատեսի և Իսխոմախոսի շուրթերով։
Բովանդակություն
Բաղկացած է 21 գլխից։
Գրքի սկզբում Սոկրատեսը համոզում է Կրիտոբուլոսին, որ «Տնայնագործությունը» կամ «տնտեսության վարումը» կարևոր գիտություն է, որը անհրաժեշտ է մարդու համար։ Կրիտոբուլոսը խնդրում է Սոկրատեսին իրենց սովորեցնել այն։ Սոկրատեսը պատասխանում է, որ չնայած նա և ոչ մեծ կարողություն ունի («որը գնահատվում է 2 մինա»), միևնույն ժամանակ, ինչպես Կրիտոբուլոսը 100 անգամ ավելի մեծ կարողություն ունի, միևնույնն է, դիտարկումների ճանապարհով նա շատ բաներ է սովորել և պատրաստ է կիսվել իր գիտելիքներով։
Առաջին գլուխներում Սոկրատեսը նկարագրում է տնայնագործության գիտության կարևորությունը, ապա համեմատում է լավ և հիմար տնտեսվարներին։
Ապա Սոկրատեսը գովաբանում է հողագործությունը՝ հակադրելով այն արհեստագործությանը, որը համարում է անպատվաբեր ազատ մարդու զբաղմունքի համար։
Դա ապացուցելու ամենապարզ ձևը, ինչպես մենք խոսել ենք, թշնամիների հարձակման ժամանակ հողագործներին և արհեստագորներին առանձին-առանձին նստեցնելը կլիներ և հարցելը թե՛ մեկին, թե՛ մյուսին, արդյո՞ք նրանք կարևոր են համարում երկրի պաշտպանությունը կամ քաղաքի պատերի պահպանությունը: Այդ դեպքում մարդիկ, որոնք կապված են հողի հետ, կքվեարկեին նրա համար, որպեսզի պաշտպանեին, իսկ արհեստագործները՝ նրա համար, որպեսզի չկռվեին, բայց, ինչպես նրանք մանկուց սովորել են, նստեին առանց աշխատանքի և վտանգի:
Երկրորդ մասում Սոկրատեսը պատմում է իր և Իսխոմախոսի զրույցի մասին, որին օրինակ է բերում որպես «իրավամբ հիանալի և լավ մարդու անուն կրողի»։
Գետիկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Գետիկ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 20 հուշարձան (13 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Օյկոնոմիկա
Բովանդակություն
Սոկրատեսի հետ զրույցի սկզբում Իսխոմախոսը պատմում է ամուսնության նպատակների, կնոջ և ամուսնու պարտականությունների, տնային բարեկեցության և այնտեղ լավ տնային տնտեսուհու նշանակության մասին։
Դրանից հետո Իսխոմախոսը անցնում է տնտեսության վարման և հողագործության միջոցների նկարագրմանը։ Այդ մասում ներկայացվում են ինչպես կառավարողի և ծառայությունների ընտրության, բողբոջների մշակման, հացի մաքրման և բազում այլ գործնական խորհուրդներ, այնպես էլ գյուղատնտեսական գործընթացներին վերաբերող հարցեր։ Նկարագրվում են տնտեսագիտական գործընթացներ, որոնց շնորհիվ տվյալ աշխատանքը համարվում է տնտեսագիտական առաջին ստեղծագործություններից մեկը, իսկ նրա անունը՝ այդ գիտության նշանակությունը։
Ստեղծագործության տնտեսագիտական գաղափարները
— Ուրեմն այս առարկաները, չնայած այն բանին, որ միևնույնն են, նրանցից օգտվել կարողացողի համար արժեք է, իսկ չկարողացողի համար՝ արժեք չէ։ Այսպես, օրինակ, ֆլեյտան նրա համար, որը կարողանում է լավ նվագել, արժեք է, իսկ ով չի կարողանում, նրա համար ֆլեյտան արժեք չի ներկայացնում, եթե միայն նա դա չվաճառի։
— Մենք նույնկերպ եք խոսում, Սոկրատես, եթե արդեն խոստովանեցիր, որ օգտակար իրերը արժեք են։ Եվ իրականում, եթե չվաճառել ֆլեյտան, ապա այն արժեք չէ, որովհետև այն կատարելապես անօգուտ է։ Իսկ եթե վաճառել, ապա այն արժեք է։
Դու գիտես հարստանալու մեկ միջոց. դու կարողանում ես ապրել այնպես որպեսզի ավելցուկ թողնես: Երբ ծախսերի համար նախատեսված փողերը ամբողջովին օգտագործվում են տնտեսության վրա, իսկ աշխատանքները այնպես չեն անցկացվում, որպեսզի եկամուտը գերազանցի ծախսերին, չի ստացվում ոչ մի իմաստուն բան նրա մեջ, որ ավելցուկի փոխարեն պակասուրդ է ստացվում:
Լավ աշխատողների մոտ տխրության զգացում է առաջանում, երբ նրանք տեսնում են, որ աշխատանքը, որ նրանք կատարում են, այնուամենայնիվ, նույն պարգևատրումն է ստանում այն մարդկանց չափով, որոնք չեն ուզում այդ պահին ո՛չ աշխատանք կատարել, ո՛չ վտանգների ենթարկվել
Նա երբեք ինձ թույլ չէր տալիս լավ մշակված հող գնել, այլ այնպիսին, որը սեփականատերերի անուշադրության կամ միջոցների քչության պատճառով չի մշակվել. այդիսին էր նա խորհուրդ տալիս գնել: Մշակվածը, ասում էր նա, և՛ թանկ արժե, և՛ բարելավվել հնարավոր չէ: Իսկ եթե չի կարելի բարելավվել, ապա այն հաճույք չի պատճառում: Ընդհակառակը, ցանկացած իր և անասուն, որը ենթակա է բարելավման, ուրախացնում է տիրոջը: Ահա այսպես, չկա առավել բարելավման կարիք ունեցող իր, քան հողը, որը անմշակից վերածվում է վերին աստիճանի բերքատուի: Վստահեցնում եմ քեզ, Սոկրատես, որ մեր ջանքերի շնորհիվ հողը մի քանի անգամ ավելի լավն է դարձել: Այնքան բնական է, որ բոլորը սիրում են այն, ինչից հուսով են օգուտ ստանալ:
Արտաքին հղումներ
Օյկոնոմիկա (Սերգեյ Սոբոլևսկու թարգմանությունը)
Ախալվիր
Ախալվիր (Ajalvir), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Մադրիդ նահանգի մեջ, ինչպես նաև Մադրիդ ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կունկա դել Մեդիո Խարամա շրջանում։ Տարածքը 19,62 կմ² է։ Բնակչությունը 3909 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 26 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Բողոքի ցույցեր Բուլղարիայում (2020)
Բողոքի շարժումն ուղղված է կոռուպցիային և վարչապետ Բոյկո Բորիսովի կառավարության վարած քաղաքականության դեմ, որը ղեկավարում է իշխանությունը 2009 թվականից։ Ինքնաբուխ ցույցերը հրահրվել են ոստիկանության և դատախազների կողմից 2020 թվականի հուլիսի 9-ին արշավանքի արդյունքում, որն ընկալվել է որպես նախագահ Ռումեն Ռադևի վրա հարձակում, Բորիսովի վարչության խիստ քննադատություն։ Վարչապետը հրաժարվել է հրաժարական տալ՝ պնդելով, որ «մաֆիան ցանկանում է տապալել իրեն», և որ իր կառավարմանը «այլընտրանք» չի ներկայացվել ։ Դրա նախարարները, պատգամավորները և խորհրդարանական դաշնակիցները ցուցարարներին անվանում էին «տականքներ», «կապիկներ» և «նախիր», որոնք «պետք է իրենց տեղը դնեն»։ Ցուցարարների քննադատության օբյեկտներն են Բոյկո Բորիսովի կառավարությունը և «ՔԲԵԶ» կուսակցության գլխավորած իշխող կոալիցիան, ինչպես նաև գլխավոր դատախազ Իվան Գեշևը և Սոֆիայի քաղաքապետ Յորդանկա Ֆանդիկովան, ովքեր համարվում են Բորիսովի կողմնակիցները՝ և օլիգարխներ Ահմեդ Դողանը և Դելյան Պեև սկին։ Բողոքը սկսվել է 2020 թվականի հուլիսի 9-ին և շարունակվել է 2020 թվականի սեպտեմբերի 10-ի դրությամբ։ Այն ուղղված է երկրի կառավարման գործում մաֆիայի աճող ազդեցությանը, կոռուպցիային և ապօրինություններին  ։ Մեկ այլ պատճառ է լրատվամիջոցների ազատության ցածր մակարդակը, որով Բուլղարիան ԵՄ-ում ամենավատ ցուցանիշն ունի ։ Ցուցարարներին իրենց աջակցության մասին հայտարարել են Բուլղարիայի նախագահ Ռումեն Ռադևը և ձախ կուսակցությունները։ «Հարձակում» աջ արմատական կուսակցությունը, որն ավելի վաղ աջակցում էր կառավարությանը, 2020 թվականի օգոստոսից նույնպես անցել է ցուցարարների կողմը։ Այն բանից հետո, երբ բողոքի ցույցերի ընթացքում կառավարության դիրքերը թուլացան, նրանից աստիճանաբար դուրս եկավ ԻԱՇ կուսակցությունը, որի առաջնորդ Ահմեդ Դողանն՝ ինքն էր ցուցարարների քննադատության թիրախը։
Նախադրյաներ
Չնայած հստակ պահանջների բացակայության և սեփական ներկայացուցչական մարմիններ ստեղծելու անկարողության քննադատությանը, ցուցարարների հեռավոր նպատակը ապագա կառավարությունն ու դատական ​​համակարգն է, որում օլիգարխ  Դելյան Պեևսկին (մի շարք հեռուստաալիքների սեփականատեր և տպագիր պարբերականների մոտ 80%-ը) և ԻԱՇ պատվավոր նախագահ Ահմեդ Դողանը վճռական դեր չեն խաղա կուլիսների հետևում ։ Որոշ վերլուծաբանների կարծիքով՝ այս երկուսը փաստացի վերահսկում են երկրի կառավարումը   ։
Ցուցարարների անմիջական թիրախը կառավարության, գլխավոր դատախազի հրաժարականն ու արտահերթ ընտրություններն են, բայց տարբեր նախաձեռնողներ այլ պահանջներ են ավելացնում։ Դրանք ներառում են հեռահար քվեարկությունը, Ազգային մեծ ժողովի գումարումը և Սահմանադրության բարեփոխումը, նախկին կոմունիստների իշխանության լյուստրացիան, վարչակազմի արդիականացումը,« քրեական եղբայրների»՝ որպես արտոնյալ շերտի վերացումը, խոսքի ազատության աճը և այլն   ։ Նաև երկրի իրադրության մեղավորներին պատասխանատվության ենթարկելու պահանջներ են ներկայացվել, որոնք արձագանք են գտնում հասարակական կարծիքի մեջ ։
Նրանց պահանջած ընտրություններում բողոքողներին ներկայացնող կազմակերպության բացակայությունը մտավախություն է առաջացնում, որ նրանց էներգիան կարող է օգտագործվել ընդդիմադիր կուսակցությունների կողմից իրենց ոչ լավ նպատակների համար ։ Վարչապետի և ՔԲԵԶ կուսակցության առաջնորդ Բոյկո Բորիսովի ԻԱՇ-ից հեռանալու հետագա փորձերը` պաշտոնապես ընդդիմադիր, որակվեցին որպես «ճգնաժամային փիար» ։ Գլխավոր դատախազ Իվան Գեշևի պնդումներն այն մասին, որ բողոքները հիմնականում վճարվում են ֆուտբոլային քարոզիչները, որոնք օգտագործվում են քրեական տարրերի և որոշ կուսակցությունների կողմից՝ իրենց քաղաքական նպատակներին հասնելու համար, հասարակության մեջ աջակցություն չեն գտել ։
Հարյուրավոր ցույցեր են տեղի ունեցել երկրում և արտերկրում, այդ թվում՝ նախարարների խորհրդի, Ազգային ժողովի, նախագահի գրասենյակի, դատական պալատի, ինչպես նաև Բուլղարիայի դեսպանությունների և հյուպատոսարանների, Եվրոպական հանձնաժողովի, Եվրոպական խորհրդարանի և այլոց առջև։ Պարբերաբար արգելափակվում են Բուլղարիայի խոշոր քաղաքների տասնյակ խաչմերուկներն ու գլխավոր փողոցները, ինչպես նաև մայրուղիները և սահմանային անցակետերը։
Բողոքի ընթացք
Հասարակական բուռն արձագանք առաջացրած իրադարձություններից մեկը Դեմոկրատական Բուլղարիայի ակտիվիստների ակցիան էր, որը ուղիղ եթերով հեռարձակվում էր հուլիսի 7-ին սոցիալական ցանցերում։ Քաղաքական միության ներկայացուցիչները՝ Խրիստո Իվանովի գլխավորությամբ, նավով հասան ափամերձ լողափ՝ Ահմադ Դողանի նստավայրի դիմաց, որը գտնվում էր Բուրգաս քաղաքում գտնվող Ռոզենեցի նավամատույցի անմիջական հարևանությամբ։ Նրանց նպատակն էր ստուգել, արդյոք իսկապես պահպանվում է շրջակա լողափի բացառիկ պետական սեփականության ռեժիմը և արդյոք այն որպես այդպիսին մատչելի է Բուլղարիայի քաղաքացիների համար։ Այնտեղ նրանց դիմավորել են թիկնապահները, որոնք նրանց դուրս են մղել և պնդել, որ լողափը մասնավոր սեփականություն է, և կանչել են ոստիկանություն, որն իրենց օգնել է ։
Նույն օրը Դեմոկրատական Բուլղարիայի ներկայացուցիչները նախագահին և վարչապետին կոչ են արել պարզել, թե ովքեր են եղել այդ անանուն թիկնապահները և արդյոք նրանք եղել են Ազգային անվտանգության ծառայության աշխատակիցներ, որն այդ ժամանակ հսկում էր Ահմեդ Դողանին։ Նրանք նաև կոչ արեցին դատախազությանը քրեական գործ հարուցել Դողանի դեմ սահմանադրությունը և պետական գույքի մասին օրենքը խախտելու համար ։ Հետագայում գլխավոր դատախազ Իվան Գեշևը լրատվամիջոցներին հայտնել էր լողափում տեղի ունեցած միջադեպի նկատմամբ իր անտարբերության մասին, որտեղ պղծվել էր պետական դրոշը ։
Հաջորդ օրը նախագահն իր ուղերձում հաստատեց, որ սպորտային հագուստով անանուն տղամարդիկ իրականում ՍՄԻ (Ազգային գվարդիայի ծառայության) սպաներ են, որոնք միաժամանակ ծառայում էին կառավարությունում։ Նախագահը նշում է, որ ինքը չունի իրավական լիազորություն ճնշում գործադրել ՆՍՈ-ի ղեկավարության վրա, քանի որ նման որոշումը պատկանում է գործադիր իշխանության լիազորություններին` ի դեմս վարչապետ Բոյկո Բորիսովին։ Դրանից հետո նա կոչ արեց ծառայության ղեկավարությանը հանել ոչ միայն Ահմեդ Դողանի, այլ նաև Դելյան Պեևսկու պաշտպանությունը ։
Հուլիսի 9-ին, դատարանի որոշման հիման վրա, դատախազությունը մտավ նախագահի աշխատակազմի շենք, և ներսում խուզարկություններ և առգրավումներ տեղի ունեցան։ Դատախազներին հսկում էին Գլխավոր դատախազության լավ զինված աշխատակիցները։ Նրանք հրապարակավ ձերբակալել են նախագահի աշխատակազմի երկու պաշտոնյայի։ Նախագահ Ռադևը հայտարարել է, որ նման ճանապարհով Բորիսովի կառավարությունը, դատախազության ձեռքերով, նրա հետ քաղաքական հաշվեհարդար է տեսնում։
Դեպքերը տեղի են ունեցել դատախազության պասիվության ֆոնին՝ կապված անանուն սկանդալային աուդիո և վիդեո ձայնագրությունների և լուսանկարների հետ, որոնք արտահոսել են լրատվամիջոցներ՝ կապված կատարված հանցագործությունների վերաբերյալ տվյալների հե ։ ԱՄՆ-ում անցկացված փորձագիտական եզրակացությունների համաձայն՝ դրանք իսկական են և ներառում են վարչապետ Բորիսովին ։ Այս նյութերում վարչապետը մեղադրվում է բուլղարական և եվրոպական ինստիտուտների նկատմամբ ծայրահեղ ցինիզմի մեջ  ։ Գլխավոր դատախազի անունը նույնպես առկա է «Ութ թզուկներ» լուրջ կոռուպցիոն սկանդալի մեջ, որում մեղադրվում են աշխարհի ավագ դատավորները և Դելյան Պեևսկին ։ Մյուս կողմից, մեղադրյալ օլիգարխ Վասիլ Բոժկովը, ով փախել էր Դուբայ, սոցիալական ցանցերի միջոցով պնդում է, որ կառավարությունը սիստեմատիկորեն ռեկետ էր անում, որպեսզի կարողանա առանց խնդիրների ղեկավարել իր բիզնեսը։
Դեպքը ինքնաբուխ ցույց է հրահրել Սոֆիայի նախագահական շենքի դիմաց, որտեղ սկսվել են բողոքի ցույցերը ։ Բողոքողների մեծ մասը Բուլղարիայում և արտերկրում սովորող ուսանողներ են, սեփական բիզնեսով կամ ազատական մասնագիտություններով երիտասարդներ և երիտասարդ ընտանիքներ։ Ցույցերին մասնակցում էին նաև նախագահի կողմնակիցներ և ընդդիմադիր որոշ կուսակցություններ։ Ակցիայի մասնակիցներին հետևելով ՝ միացան նաև ընդհատակյա մշակույթի հայտնիները ։
2020 թվականի հուլիսի 9-ին սկսվել են բողոքի ցույցերը։ Ցուցարարները նպատակ դրեցին վերացնել Բորիսովի կաբինետը և գլխավոր դատախազ Իվան Գեշևի հրաժարականը։ Չնայած Covid-19 պանդեմիային, հարյուր հազարավոր մարդիկ ամբողջ երկրում միացել են բողոքի ակցիաներին ։ Նրանց աջակցում էր Նախագահ Ռումեն Ռադևը, որը կոչ էր անում վտարել մաֆիան գործադիր իշխանությունից և դատախազությունից, ինչպես նաև պահանջում էր, որ ԵՄ անդամ երկրները արտահայտեն իրենց դիրքորոշումը երկրում ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ, որը վերածվում է սահմանադրական ճգնաժամի։ ՔԲԵԶ կուսակցությունը, ի պաշտպանություն նախարարների կաբինետի, կազմակերպեց հակահայկական բողոքի ցույց, որի համար կազմակերպված ցուցարարներին ավտոբուսներով տեղափոխում էին երկրի ամբողջ տարածքից։ Հակահավաքը տեղի ունեցավ ցույցերի անմիջական հարևանությամբ, ինչը պայմաններ ստեղծեց զանգվածային անկարգությունների համար։ Որոշ բողոքողներ բռնություն են կիրառել ցույցի մասնակիցների նկատմամբ ինչը հրահրեց իրավապահ մարմինների գործողությունները, որոնք բերման ենթարկեցին որոշ ցուցարարների, հրահրեցին իրավապահ մարմինների գործողությունները, և բերման ենթարկեցին որոշ ցուցարարների ։ Ձերբակալության ընթացքում ոստիկանության հետ տեղի են ունեցել բախումներ, որի արդյունքում կան վիրավորներ։ Երկու ցուցարարներ տեղափոխվել են հիվանդանոց ոստիկանության կողմից ծեծի ենթարկվելուց հետո, այնուհետև ձեռնաշղթաներով Պիրոգով ։ Ձերբակալված աղջկան դաժանորեն քաշել են մազերից, ապա վիրավորել է ոստիկանությունը, իսկ դեպքերը կոծկել են իշխանությունները  ։ Սակայն վարչապետն ու գլխավոր դատախազը հրաժարվեցին հրաժարական տալ  ։ Դատախազությունը և կառավարության անդամները դեմ են գլխավոր դատախազի և վարչապետի հրաժարականին ։
Բողոքի ցույցերի մեկնարկից հետո կասկածներ առաջացան ԲԱՀ-ի կողմից դրանց օբյեկտիվ լուսաբանման վերաբերյալ։ Որոշ վերլուծաբանների կարծիքով, ԶԼՄ-ների գլխավոր տնօրենն իրականում Դողանի և Պեևսկու սուրհանդակն է ։ Հուլիսի 14-ին մշակույթի և լրատվության խորհրդարանական հանձնաժողովի նախագահ Վեժդի Ռաշիդովը անսպասելիորեն առաջարկել է փոփոխություններ կատարել օրենքում` նրա գլխավոր տնօրեն Էմիլ Կոշլուկովի պաշտոնավարման ժամկետը երկարացնելու համար։ Սա արձագանք առաջացրեց մի խումբ լրագրողների, գրողների և արվեստագետների կողմից, ովքեր Կոշլուկովին հեռանալու կոչ էին անում ։ Դրանից հետո սկսվեցին բողոքները, որոնք պահանջում էին Կոշլուկովի հրաժարականը։
Հուլիսի 15-ին Բոյկո Բորիսովը պահանջել է իր երեք նախարարների՝ Վլադիսլավ Գորանովի, Մլադեն Մարինովի և Էմիլ Կարանիկոլովի հրաժարականը, որպեսզի հերքի «ենթադրություններն այն մասին, որ ՔԲԵԶ-ն և հիշատակված նախարարները ուղղակիորեն կախված են ԻԱՇ-ից և Դելյան Պևսկիից»։ Այս նախարարները ոչ պաշտոնապես համարվում են Պեևսկու անձնական թեկնածուները։ Նրանք իրենք էլ համաձայնեցին հրաժարական տալ, բայց գործնականում որոշումը հետաձգվեց՝ սպասելով մինչև խորհրդարանում անվստահության քվե հայտնելը ։
Սեպտեմբերի 3-ին վարչապետ Բոյկո Բորիսովի քաղաքականությունից դժգոհ ցուցարարները Ժողովրդական ժողովի գրոհի փորձ են ձեռնարկել, ինչի արդյունքում շուրջ 80 մարդ վիրավորվել է և ավելի քան 200-ը ձերբակալվել ։
Կարծիքներ և քննադատություն
Բողոքի ցույցերի հինգերորդ օրը Բուլղարիայում ԱՄՆ դեսպանատունը իր վերաբերմունքն արտահայտեց դրանց նկատմամբ։ Դեսպանն ասաց, որ ոչ ոք չի կարող վեր կանգնել օրենքից ։ Ամերիկյան Politico հրատարակության եվրոպական վարկածի համաձայն, տեքստը կասկած չի թողնում, որ ԱՄՆ համակրանքը ցուցարարների կողմն է ։ Բողոքի ցույցերի վեցերորդ օրը աջակցություն է հայտնել նաև Եվրահանձնաժողովը, Բուլղարիայում խաղաղ բողոքի ակցիայի իրավունքին։
Գերմանացի կադրային դիվանագետ Կլաուս Շրամմայերի խոսքով, ով աշխատել է Սոֆիայում և Բալկանների հարցերով փորձագետ է, Բուլղարիան բաց է թողել վերջին 30 տարվա ընթացքում բարեփոխումներ անցկացնելու մի շարք շանսեր:Նա կարծում է, որ ցույցերի նախադրյալները երկրում տիրող կամայականություններն են, անօրինականությունը, անելանելիությունը և ավերածությունները։ Դրանք նոմենկլատուրայի փտած համակարգի հետևանքն են, որը պահպանել է իր ազդեցությունը 1989 թվականից հետո, և որի մաս են կազմում օլիգարխները։ Շրամմայերը հոռետեսորեն է նայում ապագային՝ հաշվի առնելով փոփոխությունների նախորդ փորձերի ձախողումը ։
Բոյկո Բորիսովի կառավարության աջակցությունը գալիս է Եվրոպական ժողովրդական կուսակցությունից (ԵԺԿ), որի անդամն է Մանֆրեդ Բեբերը «Քաղաքացիները Բուլղարիայի եվրոպական զարգացման համար» կուսակցությունից, որը հայտարարում է. «ԵԺԿ խումբը լիովին աջակցում է Բուլղարիայի կառավարությանը, Բոյկո Բորիսովի ճգնաժամի բացասական հետևանքներից տնտեսությունը COVID-19-ից պաշտպանելու իր ջանքերում, կոռուպցիայի դեմ պայքարում և եվրո գոտուն միանալու գործընթացում։ Ցանկացած քաղաքական գործողություն, որը խաթարում է դատական համակարգի անկախությունը և խոչընդոտում է կոռուպցիայի դեմ պայքարին, սպառնալիքի տակ կդնի Բուլղարիայի հաջողությունը Եվրոպայում և կվերադարձնի Բուլղարիայի կոնկրետ առաջընթացն ու աջակցությունը, որոնք մենք տեսել ենք վերջին տարիներին» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2020 բողոքի ցույցեր
Լա Կիակա
Լա Կիակա (La Quiaca), քաղաք Արգենտինայում։ Յավի դեպարտամենտի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը կազմում է 13761 մարդ (2001)։ Քաղաքը մտնում է Յավի դեպարտամենտի կազմում և Ժուժուի պրովինցիայի մեջ։
Աշխարհագրական դիրքը
Քաղաքը գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ Սան Սալվադոր դե Ժուժույից 290 կմ դեպի հյուսիս, գրեթե չորացած Կիակա գետի վրա, որով անցնում է Բոլովիայի հետ ունեցած սահմանը։ Գետի վրա գցված է Օրասիո Գուսման միջազգային կամուրջը, որը միացնում է քաղաքը բոլիվիական Վիլյասոն քաղաքի եհտ։ Լա Կիական 10 հազարից ավելի բնակիչ ունեցող արգենտինական քաղաքներից ամենաբարձրադիրն է։
Ժողովրդագրություն
Ըստ վիճակագրության քաղաքի բնակչությունը կազմում է 13761 մարդ, որոնցից տղամարդկանց թիվը կազմում է 6500, իսկ կանան թիվը՝ 7261 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1907 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սպիրոս Կիպրիանու
Սպիրոս Կիպրիանու (Σπύρος Κυπριανού, ), Կիպրոսի Հանրապետության քաղաքական և պետական գործիչ։ Կրթությամբ՝ իրավաբան։
1959 թվականից արդարադատության, ապա՝ արտաքին գործերի նախարար (մինչև 1972 թվականը)։ 1976 թվականին ընտրվել է Կիպրոսի խորհրդարանի նախագահ։
Նախագահ Մակարիոսի մահից (1977 թվականի օգոստոս) հետո նշանակվել է նախագահի պաշտոնակատար, 1978 թվականի հունվարից՝ նախագահ։ Հանդես է եկել գալիս Կիպրոսի Հանրապետության տարածքային ամբողջականության, անկախության և կիպրական հարցի արդարացիլուծման օգտին՝ ՄԱԿ-ի որոշումների համաձայն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պետական գործիչներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Կիպրոսի նախագահներ Կատեգորիա:Արտաքին գործերի նախարարներ Կատեգորիա:Կիպրացի դիվանագետներ
Ծիածան (թերթ, Բեյրութ)
Ծիածան, գրականության և գեղարվեստի պարբերաթերթ։ ՀԲԸՄ Հայ երիաասարդաց ընկերակցության գրասեր երիտասարդների միության հրատարակություն։ Լույս է տեսել 1939-ից 1949 թվականներին։ Արտոնատեր՝ Սիսակ Վարժապետյան։ Խմբագիր Բյուզանդ Եղիայան։ Լայն տեղ է հատկացրել հայ գրողների գործերին, տպագրել նմուշներ եվրոպական, ամերիկյան, արաբական և այլ գրականություններից։
Պատմաբանասիրական և գեղագիտական հոդվածներով աշխատակցել են Գարեգին Ա կաթողիկոս Հովսեփյանը, Վահան Թեքեյանը, Հակոբ Օշականը, Շահան Պերպերյանը և ուրիշներ։ Լայն տեղ է հատկացրել հայ խորհրդային գրողների (Ավետիք Իսահակյան, Դերենիկ Դեմիրճյան, Նաիրի Զարյան, Գուրգեն Մահարի, Հովհաննես Շիրազ) գործերին։
Կատեգորիա:Լիբանանի հայկական ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Թայսոն Քիդ
Թեոդոր Ջեյմս (Թի Ջեյ) Ուիլսոն (Theodore James "TJ" Wilson, ), կանադացի նախկին պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր)։ Հանդես է եկել «WWE» կազմակերպությունում` Թայսոն Քիդ ռինգային անվամբ ։ Ներկայումս այդ նույն կազմակերպությունում աշխատում է որպես պրոդյուսեր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 11 ծնունդներ Կատեգորիա:Կանադացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ
Ռարոտոնգայի թագավորություն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1858 հիմնադրումներ Կատեգորիա:1893 կազմալուծումներ Կատեգորիա:Թագավորություններ
Տրակտոր (գյուղ, Զադոնսկի շրջան)
Տրակտոր (Трактор), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Զադոնսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Զադոնսկի շրջանի բնակավայրեր
(6796) Սանդսվալ
(6796) Սանդսվալ (Sundsvall), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի մարտի 21-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,738957 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5731 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9048 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1655,68 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,217433 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,03° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:UESAC ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գրիգորի Ագեյկին
Գրիգորի Պետրովիչ Ագեյկին, էրզիացի և ռուս բանաստեղծ, գրող։
Կենսագրություն
1941 թվականին Ագեյկինը զորակոչվել է բանակ, ծառայել է հետախուզությունում։ Հայրենական Մեծ պատերազմի ընթացքում մասնակցել է Սմոլենսկի մարզում, Ուկրաինայում, Բելառուսիայում, Մոլդովայում, Ռումինիայում, Հունգարիայում, Ավստրիայում և Բուլղարիայում մղվող մարտերին։ Արժանացել է Կարմիր դրոշի շքանշան և Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի շքանշանների։ 1947 թվականի ապրիլին վերադարձել է հայրենիք, ավարտել կուսակցական դպրոցը և Մորդովական պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է «Խորհրդային Մորդովիա» և «Էրզյան Կոմունա» թերթերում, եղել է նաև «Пионерэнь вайгель» («Պիոների ձայն») ամսագրի խմբագիր, որի շնորհիվ էլ սկսել է ստեղծագործություններ գրել մանուկների համար։ Ագեյկինի թերթում հրապարակվում էին Մորդովիայի ապագա հայտնի գրողներ Արթուր Մորոյի, Ա. Լուկյանովի և Ե. Պյատաևի հոդվածներն ու ստեղծագործությունները։ Շուտով բոլոր երեք հրատարակությունները միավորվեցին «Խորհրդային Մորդովիա» մեկ հրատարակության մեջ, որտեղ հրապարակվում էին էրզյան, մոկշյան և ռուսերեն հոդվածներ ու ստեղծագործություններ։ Ի զարմանս «Էրզյան կոմունա»-ի աշխատակիցների և խմբագիրների՝ թերթը վերականգնվեց «Էրզյան պրավդա», որտեղ էլ շարունակեց աշխատել Ագեյկինը։
«Էրզյան պրավդայում» աշխատած ժամանակահատվածում Ագեյկինը հրապարակել է բազմաթիվ ստեղծագործություններ նվիրված ժողովուրդների բարեկամությանը, հայրենի եզերքի գեղեցկությանը, աշխատանքին և սիրուն։ Հայտնի է որպես կարճ պատմվածքների և մանկական բանաստեղծությունների, բալլադների, ակնարկների, ֆելեյտոնների և զավեշտական փոքրիկ երկերի հեղինակ ։
Մահացել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 1-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Էրզիացի գրողներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Մորդովիայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Մետոպրոլոլ
Մետոպրոլոլը կիրառվում է բերանացի և ներերակային օգտագործման դեղաձևերով ։ Դեղը սովորաբար կիրառվում է օրը երկու անգամ ։ Երկարաժամկետ կիրառման դեպքում այն օգտագործվում է օրը մեկ անգամ ։ Մետոպրոլոլը կարող է համակցվել հիդրոքլորթիազիդի (միզամուղ) հետ ։
Կոմնակի ազդեցությունները ներառում են ախտաբանական քնկոտությունը, հոգնածությունը, ուշագնացությունը և անհարմարության զգացումը որովայնում ։ Մեծ դեղաչափն առաջացնում է թունագարություն ։ Հղիության ժամանակ կիրառման դեպքում վտանգի մասին տեղեկություններ չկան ։ Կրծքով կերակրման ժամանակ կիրառությունն անվտանգ է ։ Պետք է զգուշությամբ կիրառեն այն մարդիկ, ովքեր ունեն ասթմա և խնդիրներ լյարդի հետ։ Այս դեղի օգտագործումը պետք է դադարեցնել աստիճանաբար, հանման համախտանիշից խուսափելու համար ։
Մետոպրոլոլը հայտնաբերվել է 1969 թվականին, պատենտավորվել է 1970 թվականին, իսկ բժշկության մեջ կիրառումը սկսվել է 1982 թվականից ։ Այն առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության, դեղամիջոցների ցանկում է որպես ամենաանվտանգ և արդյունավետ դեղամիջոցներից մեկը ։ Այն ունի գեներիկ դեղամիջոցներ ։ 2016 թվականին մետոպրոլոլն ԱՄՆ-ում նշանակվել է 74 միլիոն անգամ՝ ամենաշատ նշանակված դեղերի շարքում զբաղեցնելով 6-րդ հորիզոնականը ։
Կիրառումը բժշկության մեջ
Մետոպրոլոլը կիրառվում է մի շարք հիվանդությունների, ներառյալ զարկերակային գերճնշման, կրծքային ցավերի, սրտամկանի սուր ինֆարկտի, վերփորոքային հաճախասրտության, փորոքային հաճախասրտության, մնայուն սրտային անբավարարության բուժման և միգրենով պայմանավորված գլխացավերի կանխարգելման համար ։
Սրտի բետա1 ընկալիչները պաշարելու հատկությամբ պայմանավորված մետոպրոլոլը կիրառվում է նաև անուղղակի նշանակումով սոցիալական տագնապայնության հիվանդության, և այլ տագնապային հիվանդությունների բուժման համար։
Հասանելի դեղաձևեր
Մետոպրոլոլը վաճառվում է բերանացի կիրառման և ներերակային ընդունման դեղաձևերով ։ Դեղաձևն ընդունվում է օրը երկու անգամ ։ Երկարաժամկետ նշանակման դեպքում դեղն օգտագործվում է օրը մեկ անգամ ։ Մետոպրոլոլը կարող է համակցվել հիդրոքլորթիազիդի (միզամուղ) հետ ։
Կողմնակի ազդեցություններ
Կոցմնակի ազդեցությունները հիմնականում կապված են գերդեղաչափման հետ և ներառում են գլխապտույտը, քնկոտությունը, հոգնածությունը, փորլուծությունը, արտասովոր երազները, ախտաբանական քունը, ընկճախտը և տեսողության խնդիրները. ß-պաշարիչները, ներառյալ մետոպրոլոլը, նվազեցնում են թքարտադրությունն արգելակելով թքագեղձերի սիմպաթիկ նյարդավորումը ։ Մետոպրոլոլը նվազեցնում է նաև ձեռքերի և ոտքերի արյան շրջանառությունը ինչի արդյունքում առաջանում է թմրածության և սառնության զգացում․ ծխելը կարող է ուժեղացնել այս ազդեցությունը ։ Արյուն-ուղեղային պատնեշով բարձր թափանցելիության շնորհիվ անպիսի ճարպալույծ բետա պաշարիչներ ինչպիսիք են պրոպրանոլոլը և մետոպրոլոլը առավել հակված են առաջացնելու քնի խանգառումներ, օրինակ՝ անքնություն և մղձավանջային երազներ ։
Ծանր կողմնակի ազդեցությունները, որոնք առաջանում են դեղի կիրառման անհապաղ դադրեցման դեպքում ներառում են դանդաղասրտություն (սրտի զարկերի ցածր հաճախականություն, 60 զարկ մեկ րոպեյում), մշտական ախտանիշներ ինչպիսիք են գլխապտույտը, քնկոտությունը և ուշագնացությունը, ձեռքերի և ոտքերի կապտավուն երանգը և թմրածությունը, սեռական թերֆունկցիան, էրեկտիլ թերֆունկցիան, մազաթափությունը, մտքի և տրամադրության փոփոխությունները, ընկճախտը, դժվարացած շնչառությունը, հազը, դիսլիպիդեմիան և ծարավի ուժեղացած զգացողությունը։ Խորհուրդ չի տրվում ընդունել ալկոհոլ մետոպրոլոլի հետ, քանի որ այն առաջացնում է թեթև ցան մարմնի վրա ։
Անվտանգության կանոններ
Մետոպրոլոլը կարող է ծանրացնել սրտային անբավարարությամբ որոշ հիվանդների ախտանշանները, առաջացնելով կրծքավանդակում ցավ և անհանգստության զգացողություն, պարանոցի երակների լայնացում, ծայրաստիճան հոգնածություն, անկանոն շնչառություն, անկանոն սրտխփոց, շնչառության կարճացում, այտուց դեմքին, ձեռքերին և ոտքերին, քաշի ավելացում։
Այս դեղամիջոցը կարող է առաջացնել արյան մեջ շաքարի մակարդակի փոփոխություն կամ քողարկել շաքարի ցածր մակարդակին բնորոշ ախտանիշները, օրինակ՝ արագացած անոթազարկը ։
Այն կարող է նվազեցնել զգոնությունը, ինչը վտանգավոր է հատկապես վարորդների կամ զգոնություն պահանջող այլ մասնագիտություններվ մարդկանց համար ։ Պետք է զգուշությամբ կիրառեն այն մարդիկ ովքեր ունեն ասթմա և խնդիրներ լյարդի հետ ։ Այս դեղի օգտագործումը պետք է դադարեցնել աստիճանաբար, հանման համախտանիշից խուսափելու համար ։
Հղիություն և կրծքով կերակրում
Հղիության ժամանակ կիրառման դեպքում վտանգի մասին տեղեկություններ չկան, ԱՄՆ-ում այս դեղամիջողը դասվում է հղիության «C» դասին ։ Ավստրալիայում մետոպրոլոլը դասվում է «C» դասին, ինչը նշանակում է որ այն կարող է ունենալ վնասակար ազդեցություն պտղի զարգացման վրա (առանց զարգացման արատների) ։ Կրծքով կերակրման ժամանակ անվտանգ է ։
Գերդեղաչափավորում
Մետոպրոլոլի թույլատրելիից բարձր դեղաչափերը կարող են առաջացնել ծանր թերճնշում, դանդաղասրտություն, նյութափոխանակային թթվագարություն, ցնցումներ և սիրտանոթային համակարգի աշխատանքի կանգ։ Արյան և պլազմայի մեջ դեղամիջոցի խտությունը կարելի է հաշվարկել հոսպիտալացված հիվանդների մոտ գերդեղաչափավորման ախտորոշումը հաստատելու կամ դատաբժշկական հետաքննության համար. Թերապևտիկ ներարկման ժամանակ մետոպրոլոլի խտությունն արյան մեջ չի գերազանցում 200 մկգ/լ-ը, իսկ գերդեղաչափման ժամանակ այն կարող է տատանվել 1-20 մգ/լ-ի սահմաններում  ։
Ֆարմակոլոգիա
Մետոպրոլոլի ընդհանուր ֆարմակոլոգիական հատկությունները։
Ֆարմակոկինետիկա
Մետոպրոլոլն ունի կարճ կիսատրոհման պարբերություն 3-7 ժամ տևողությամբ, այդ պատճառով այն կիրառվում է առնվազն օրը 2 անգամ կամ որպես դանդաղ դուրսբերման հատուկ դեղաձևով։
Այն ենթարկվում է α-հիդրոքսիլացման և O-դեմեթիլացման մեծ մասամբ որպես լյարդի CYP2D6 և փոքր քանակությամբ CYP3A4 ցիտոքրոմային ֆերմենտների նախանյութ, ինչի արդյունքում վեր է ածվում ոչ ակտիվ մետաբոլիտների։
Քիմիական կառուցվածք
Մետոպրոլոլն ունի շատ ցածր հալման ջերմաստիճան․ մոտ 120 °C (248 °F) տարտրատի և 136 °C (277 °F) սուկցինատի համար։ Այդ պատճառով մետոպրոլոլն արտադրվում է աղ պարունակող լուծույթում, քանի որ ցածր հալման ջերմաստիճանով դեղերը դժվար է օգտագործել արտադրական պայմաններում։ Ազատ հիմքն ունի սպիտակ գիպսանման տեսք, իսկ տարտրատային աղն ունի առավել փոքր, բյուրեղների տեսք։
Մետոպրոլոլի ակտիվ նյութն օգտագործվում է կամ մետոպրոլոլի տարտրատի կամ մետոպրոլոլի սուկցինատի ձևով (որտեղ 100մգ մետոպրոլոլի տարտրատին համապատասխանում է 95 մգ մետոպրոլոլի սուկցինատ)։ Տարտրատն իրենից ներկայացնում է անհապաղ ազդեցությամբ դեղամիջոց, իսկ սուկցինատն ունի ավելի ուշ․ բայց երկարատև ազդեցություն ։
Ստերեոքիմիա
Մետոպրոլոլն ունի ստերեոկենտրոն և կազմված է երկու էնանթիոմերներից․ Այն իրենից ներկայացնում է ռացեմատ, այսինքն (R) և (S) ձևերի խառնուրդ 1։1 հարաբերությամբ ։
Պատմություն
Մետոպրոլոլն առաջին անգամ սինթեզվել է 1969 թվականին ։
Հասարակություն և մշակույթ
Այն Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության, դեղամիջոցների ցանկում է որպես ամենաանվտանգ և արդյունավետ դեղամիջոցներից մեկը ։ Այն ունի գեներիկ դեղամիջոցներ։ 2013 թվականին մետոպրոլոլն ԱՄՆ-ում նշանակված դեղամիջոցների շարքում13-րդ հորզոնականում էր ։
Օրինական կարգավիճակ
Մեծ Բրիտանիայում մետոպրոլոլը դասվում է միայն դեղատոմսով բաց թողնվող բետա պաշարիչ դեղամիջոցների շարքին և կարգավորվում է դեղամիջոցների և բժշկական պարագաների կարգավորման գործակալությամբ (The MHRA): «The MHRA»-ն հանդիսանում է պետական օրգան, որը ստեղծվել է 2003 թվականին և պատասխանատու է դեղամիջոցների, բժշկական պարագաների և բժշկության մեջ կիրառվող սարքավորումների կարգավորման համար։ «The MHRA»-ն ընդունում է, որ ոչ մի դեղամիջող ազատված չէ ռիսկերից, սակայն ուշադրություն է դարձնում բոլոր հետազոտություններին և ապացույցներին, որոնք երաշխավորում են, որ ռիսկի գործոնը հասցված է նվազագույն մակարդակի ։
Բետա պաշարիչների, այդ թվում նաև մետոպրոլոլի կիրառումը ԱՄՆ-ում հաստատվել է մթերքների և դեղամիջոցների հսկողության վարչությամբ (FDA) 1967 թվականին. FDA-ն թույլատրել է բետա պաշարիչներով սրտի ռիթմաշեղումների, թերճնշման, միգրենի և այլնի բուժումը։ Բետա պաշարիչները կարող են նշանակվել նաև բուժման այլ եղանակների համար, համապատսախան պատճառների առկայության դեպքում, նույնիսկ եթե այդ եղանակը հաստատված չէ FDA-ի կողմից։ Սակայն դեղ արտադրող կազմակերպությունները չեն կարող գովազդել բետա պաշարիչները բուժման այլ եղանակների համար, եթե այդ եղանակները հաստատված չեն FDA-ի կողմից։ Քանի որ դեղի հաստատումից հետո FDA-ն չի կարգավորում դրա կիրառումը բժշկական պրակտիկայում ապա բետա պաշարիչների նշանակումը օրինակ սոցիալական տագնապայնության ժամանակ օրինական է ։
Օրենսդրություն
The MHRA-ն թույլատրել է մետոպրոլոլի տարտրատի 50 և100 միլիգրամանոց դեղահաբերով դեղաձևի վաճառքը 2011թ․ սեպտեմբերի 23-ին։ Այս որոշումը կայացվել է այն հիմքով, որ չկաին նոր կամ սպասված խնդիրներ կապված մետոպրոլոլի ազդեցության հետ և որ մետոպրոլոլի կիրառման առավելություններն ավելի են քան դրա հետ կապված ռիսկերը։ Մետոպրոլոլի տարտրատը հանդիսանում է Lopressor դեղամիջոցի ազդող նյութը։ Lopressor-ը լիցենզավորվել և թույլատրվել է արտադրության 1997թ․ հունիսի 6-ին Novartis Pharmaceuticals ընկերության համար ։
Կիրառությունը սպորտում
Մետոպրոլոլը հանդիսանում է բետա պաշարիչ և որոշ սպորտաձևերում արգելված է համաշխարհային հակադոպինգային կազմակերպության կողմից։ Բետա պաշարիչները կարող են օգտագործվել սրտի զարկերի հաճախականության քչացման տրեմորի մինիմալիզացիայի համար, ինչը կարող է բարձրացնել աշխատանքի արդյունավետությունն այնպիսի սպորտաձևերում ինչպիսին է օրինակ նետով կրակելը ։ Բոլոր բետա պաշարիչներն արգելված են ինչպես նետով կամ զենքով կրակելու մրցաշարերի ժամանակ, այնպես էլ մրցաշարերից դուրս ։ Որոշ սպորտաձևերի ժամանակ ինչպիսիք են բիլիարդը, դարթսը և գոլֆը բետա պաշարիչներն արգելված են միայն մրցաշարերի ժամանակ։ Բացի այդ ցանկացած համալսարանական սպորտային ասոցիացիա արգելում է բետա պաշարիչների ցանկացած դեղաձևի կիրառումը նետով կրակելու մրցաշարերի ժամանակ ։
Բետա պաշարիչների օգտագործումն ապացուցելու համար օգտագործվում է մեզի հետքային անալիզը։ Բետա պաշարիչների ակտիվացած դեղաձևերը և/կամ մետաբոլիտները կարող են հետազոտվել GC-MS-SIM-ի միջոցով ընտրված իոնային մոնիտորինգով։ Սակայն մեր ժամանակներում բավական դժվար է հայտնաբերել բետա պաշարիչների կիրառումը դոպինգային նպատակով։ GC-MS-SIM-ի թերությունն այն է, որ նախապես անհրաժեշտ է դեղամիջոցի/մետաբոլիտի մոլեկուլի կառուցվածքի իմացություն։ Մեր ժամանակներում հայտնի են բազմաթիվ բետա պաշարիչներ որոնք միմյանցից տարբերվում են իրենց մոլեկուլային կառուցվածքով հետևաբար նորաստեղծ բետա պաշարիչները կարող են մնալ աննկատ ։
Օրենք
2012 թվականին ԱՄՆ-ի և Toprol XL-ի (մետոպրոլոլի ուշ ձերբազատման դեղաձև) միջև կնքվել է 11 միլիոն ԱՄՆ դոլար արժողությամբ համաձայնագիր։ Դատին մասնակցում էին այնպիսի ֆարմակոլոգիական ընկերություններ ինչպիսիք են՝ AstraZeneca AB, AstraZeneca LP, AstraZeneca Pharmaceuticals LP, and Aktiebolaget Hassle։ Դատական հայցում նշվում էր, որ արտադրողները խախտել են հակամոնոպոլային օրենսդրությունը և սպառողների իրավունքների պաշտպանության մասին օրենքը։ Պնդվում էր, որ եկամտի բարձրացման համար Toprol XL-ի առավել մատչելի դեղաձևերը կանխամտածված հեռացվել են շուկայից։ Հետագայում այս պահանջը հերքվել է պատասխանող կողմից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր Կատեգորիա:Սպիրտներ Կատեգորիա:Եթերներ
Երկաթե գմբեթ
«Երկաթե գմբեթ» (כיפת ברזל Կիպաթ բարզել, Iron Dome), 4-70 կմ հեռավորության չկառավարվող տակտիկական հրթիռներից պաշտպանվելու համար նախատեսված հակահրթիռային պաշտպանության տակտիկական համակարգ։ Համաձայն որոշ ոչ պաշտոնական աղբյուրների, նախատեսված մեծացնել հեռավորությունը մինչև 250 կմ ։ Մշակված է իսրայելական Rafael Advanced Defense Systems ընկերության կողմից։ Սպառազինության ընդունման սկզբնաժամկետն էր 2011 թվականը։ Ամեն մարտկոցը կարող է պաշտպանել մոտավորապես 150 քառակուսի կիլոմետր տարածք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսրայելական արտադրության սպառազինություն Կատեգորիա:Իսրայելի հակահրթիռային պաշտպանություն Կատեգորիա:Ցամաքային տեղակայման հրթիռներ Կատեգորիա:Զենիթային հրթիռներ Կատեգորիա:Իսրայելի պատմություն
Պետիվիլ (Կալվադոսի գավառ)
Պետիվիլ (Petiville), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 498 մարդ, բնակչության խտությունը` 172.32 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.89 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 190 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 16 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 372 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 277-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 95։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,5 %։ 277 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 261 անձ (137 տղամարդ և 124 կին)։ Գործազուրկ են եղել 16 անձ (10 տղամարդ և 6 կին)։ 95 անաշխատունակներից 29-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 47-ը` թոշակառուներ, իսկ 19-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Համակարգային մոտեցում
Էությունը
Համակարգային մոտեցում-ը հետազոտությունների մեթոդոլոգիայի ուղղություն է, որը օբյեկտը դիտարկում է որպես տարրերի, նրանց միջև եղած հարաբերությունների և կապերի ամբողջական բազմություն՝ այսինքն օբյեկտը դիտարկվում է որպես համակարգ։ Խոսելով համակարգային մոտեցման մասին, նկատի ունենք մեր գործողությունների կազմակերպման որոշակի միջոց, որն ընդգրկում է գործունեության կամայական ոլորտ, բացահայտելու օրինաչափությունները և փոխադարձ կապերը դրանք ավելի արդյունավետ օգտագործելու նպատակով։ Ընդ որում համակարգային մոտեցումը ոչ այնքան խնդիրների լուծման մեթոդ է որքան խնդիրների ձևակերպման մեթոդ։ Ինչպես ասում են, «Ճիշտ ձևակերպած հարցը պատասխանի կեսն է»։ Դա իմացաբանության որակապես ավելի բարձր մակարդակ է, քան առարկայականը։
Համակարգային մոտեցման ասպեկտները
Համակարգային մոտեցումը յուրաքանչյուր համակարգ (օբյեկտ) դիտարկում է որպես փոխկապակցված տարրերի (կոմպոնենտների) համախմբություն, որն ունի ելք(թիրախ), մուտք (ռեսուրսներ), կապ արտաքին աշխարհի հետ, հետադարձ կապ։ Այն ավելի բարդ մոտեցում է։ Նրա էությունը համակարգային ընդհանուր տեսության պահանջների իրականացնումն է, համաձայն որի յուրաքանչյուր օբյեկտ հետազոտության ընթացքում պետք է դիտարկել որպես մեծ և բարդ համակարգ և, միաժամանակ, որպես ավելի ընդհանուր համակարգի տարր։ Համակարգային մոտեցման մանրամասն սահմանումը ընդգրկում է նաև հետևյալ ութ ասպեկտների պարտադիր ուսումնասիրությունը և կիրառությունը. Համարյա բոլոր ժամանակակից գիտությունները համակարգային սկզբունքով են կառուցված։ Համակարգային մոտեցման կարևոր ասպեկտը նրա կիրառման նոր սկզբունքի՝ ուսումնասիրության նոր, միասնական և ավելի օպտիմալ մոտեցման (ընդհանուր մեթոդոլոգիայի) մշակումն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համակարգեր Կատեգորիա:Հետազոտական մեթոդներ Կատեգորիա:Կիբեռնետիկա Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տեսություններ
Գրոս Լեսեն
Գրոս Լեսեն (Groß Lessen), բնակավայր Գերմանիայի Դաշնության ներքին Սաքսոնիա նահանգի Դիփոլցի մարզի Զուլինգեն քաղաքում։ Ունի 640 բնակիչ։
Աշխարհագրական դիրք
Գրոս Լեսենը գտնվում է Զուլինգեն քաղաքից 4,5 կիլոմետր հեռավորության վրա դեպի հարավ- արևմուտք։ Սահմանակից է Քլայն Լեսեն (Klein Lessen), Ռաթլոսեն (Rathlosen), Վոլշտրեկ (Wohlstreck), Շվերինգհաուզեն (Schweringhausen), Ֆարել (Varrel) և Վերբլեք (Wehrbleck) բնակավայրերին։ Արևմուտքում Քլայն Լեսենից բաժանվում է Քլայն Աուէ (Kleine Aue) գետակով, որը հանդիսանում է Գրոս Աուէ գետի ձախ վտակը։
Պատմություն
Գրոս Լեսենը հանդիսանում է Զուլինգեն քաղաքի հինգ ամենահին բնակավայրերից մեկը։ Սակայն որպես վարչական տարածք հաստատված է 1974 թվականի մարտի 1-ից ։ 2016 թվականին Գրոս Լեսենը նշում է իր 750- ամյակը ։ Գրոս Լեսենի ղեկավարն է Ֆրիդհելմ Հարթկամփը ։
Տնտեսական կառուցվածք
Գրոս Լեսենը ունի տարրական դպրոց, որտեղ սովորում են աշակերտներ նաև հարակից բնակավայրերից։ Ունի կամավոր հրշեջ ջոկատ, սպորտային ակումբ, կամավոր երկրապահ ջոկատ, հրաձգարան, գյուղական ակումբ և երգչախումբ։
Ճանապարհային դիրք
Գրոս Լեսենը ունի հարմար ճանապահային կապվածություն։ Նրանից 39 կիլոմետր դեպի արևմուտք անցնում է համար 1 գլխավոր մայրուղին։ 3 կիլոմետր դեպի հյուսիս- արևելք անցնում է Բասումը Զուլինգենին կապող համար 61 մայրուղին, իսկ 0.5 կիլոմետր դեպի հարավ՝ համար 214 մայրուղին, որը կապում է Դիփոլցը Նիմբուրգին։ Գրոս Լեսենում փողոցները չունեն անուններ, որն էլ ստեղծում է մի շարք անհարմարություններ փոստատարների, առաքիչների և այցելուների համար։ Գրոս Լեսենում կա երկաթուղային կայարան Նինբուրգ-Զյուլինգեն գծի վրա, որը կառուցվել է 1923 թվականին, սակայն նրա մի հատվածը (Զուլինգեն-Դիփոլց) այժմ նախատեսված է միայն բեռնափոխադրումների համար, իսկ կայարանի շենքը հանդիսանում է մասնավոր սեփականություն։
Տնտեսություն
Գրոս Լեսենում հիմնականում զբաղվում են մենատնտեսությամբ։ Բնակավայր ունի հացի փուռ, դարբնոց, փայտամշակման արհեստանոց։ Կան ֆերմերային տնտեսություններ, որոնք զբաղվում են հողագործությամբ, ձիաբուծությամբ, խոզաբուծությամբ։ Մասնագիտությունները հիմնականում հանդիսանում են ընտանեկան, որոնք փոխանցվում են սերնդե սերունդ։
Ցիխիսսոփելի
Ցիխիսսոփելի (ციხისსოფელი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1400 մետր բարձրության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 8 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դուշեթի շրջան
Նոր Կարթագեն
Նոր Կարթագեն կամ Կարտախենա, Carthago Nova, Cartagena,, Al-Qartājanna قرطاجنة, անտիկ ժամանակներում հիմնադրված քաղաք՝ ներկայիս Իսպանիայի թագավորության հարավարևելյան մասում, Մուրսիա ինքնավար նահանգում։
Ընդհանուր տվյալներ Նոր Կարթագենի մասին
Նոր Կարթագենը բնակեցված է եղել ավելի քան երկու հազար տարի շարունակ, հիմնադրված լինելով մոտավորապես մ․թ․ա․ 227 թվականին ։
Դարանակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Դարանակ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 4 հուշարձան (3 միավոր)։
Նոր Կարթագեն
Ընդհանուր տվյալներ Նոր Կարթագենի մասին
Նոր Կարթագեն, ներկայիս Կարտախենա քաղաքի հիմնադիրը եղել է կարթագենացի նշանավոր զորավար Հասդրուբալ Գեղեցիկը ։
Դարանակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Նոր Կարթագեն
Ընդհանուր տվյալներ Նոր Կարթագենի մասին
Քաղաքը հիմնադրելիս Հասդրուբալն այն անվանել է Քարթ Հադաշտ կամ Qart Hadasht, այսինքն՝ տվել է նույն անունը, ինչ կրում էր իր հայրենի քաղաք Կարթագենը՝ Carthage։
Բատուրին
Բատուրին (Батурин), քաղաք Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանում։
Նոր Կարթագեն
Ընդհանուր տվյալներ Նոր Կարթագենի մասին
Ի դեպ, Նոր Կարթագենը կամ Կարտախենան կարևոր քաղաքներից մեկն էր վաղ միջնաֆարում և զարգացած, Իսպանիայի տարածքի մեծ մասի Օմայյան խալիֆայությյան կողմից նվաճված լինելու ժամանակաշրջանում։ Այդ ժամանակ Նոր Կարթագենի արաբական անվանումն էր Քարթայյանաթ ալ-Հալֆա կամ Qartayannat al-Halfa։
Բատուրին
2010 թվականի տվյալներով Բատուրին քաղաքում բնակվում էր 3 066 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,7 կմ²։
Նոր Կարթագեն
Ընդհանուր տվյալներ Նոր Կարթագենի մասին
Քաղաքակրթությունների հերթագայությունը և իր ռազմավարական նշանակություն ունեցող նավահանգիստը, գումարվելով Նոր Կարթագենի տեղական հանքարդյունաբերության զարգացմանը ի վերջո նպաստել են մի եզակի մշակութային ժառանգության ստեղծմանը, այնպիսի նշանավոր նմուշներով, ինչպիսիք են, մասնավորապես․
Բատուրին
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բախմաչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1654 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նոր Կարթագեն
Ընդհանուր տվյալներ Նոր Կարթագենի մասին
Նոր Կարթագենը կամ Կարտախենան այժմ հայտնի է նաև որպես խոշորագույն շուրջերկրյա, շուրջեվրոկպական և այլ զբոսաշրջային նավագնացության ժամանման վայրերից մեկը Միջերկրական ծովում, որը վերածվում է բարձրացող Իսպանիայի և Եվրոպայի մշակութային կիզակետերից մեկի։
Նոր Կարթագենը կամ Կարտախենան առաջինն է այն բազմաթիվ քաղաքների շարքում, որոնք դարերի ընթացքումանվանակոչվել են Կարթագեն, և այդ շարքում առավել հայտնիներից է Կարթագենա դե Ինդիասը կամ (Հնդկաստանի Կարթագենը) Կոլումբայում՝ Cartagena de Indias (Cartagena of the Indies)։
Նոր Կարթագենը որպես ռազմածովային նավահանգիստ
Նոր Կարթագենի ունեցած պատմական կշռի մեծ մասն այդ քաղաքը պարտական է իր պաշտպանված ռազմական նավահանգստին, որն արևմտյան Միջերկրականի ավազանում առավել կարևորագույններից մեկն է։ Նոր Կարթագենը կամ Կարտախենան իր հիմնադրման ժամանակներից ի վեր գրեթե երկու հազարամյակ հանդիսացել է Միջերկրական ծովի արևմտյան մասի կարևորագույն առևտրական և ռազմական նավահանգիստներից մեկը։
Նոր Կարթագենը կամ Կարտախենան արդի Իսպանիայի ռազմածովային նավատորմի գլխավոր ռազմաբազաներից մեկն է՝ Բուրբոնների կամ Իսպանական Բուրբոնների արքայատոհմի Իսպանիայի գահին հաստատվելու ժամանակից ի վեր (18–րդ դար)։ Ի դեպ, դեռևս 16–րդ դարից ի վեր Կարտախենան Իսպանիայի երկու առավել կարևոր ռազմածովային նավահանգիստներից մեկն էր․ հյուսիսում Ֆերոլտերան, իսկ հարավում՝ Միջերկրական ծովի ափին՝ Կարտախենան։
Ներկայումս էլ Կարտախենան թե՛ Իսպանիայի, թե՛ Միջերկրական ծովի կարևորագույն նավահանգիստներից մեկն է, Իսպանիայի թագավորության նավատորմի գլխավոր ռազմածովային բազան Միջերկրական ծովի ափին։
Ի դեպ, Նոր Կարթագենում առկա է մեծ նավաշինարան։
Հնագույն և անտիկ ժամանակաշրջան
Արժանահավատ փաստեր կան, որ ներկայիս Նոր Կարթագեն կամ Կարտախենա քաղաքի ամբողջ տարածքում գոյություն են ունեցել մինչպատմական բնակավայրեր, այդ թվում՝ Լաս Ամալադեսը Լա-Մանգայում։ Ամբողջ առափով մեկ գտնվել են բազմաթիվ հնագիտական նյութեր, ինչպես օրինակ՝ իբերիական բնակավայրը Լոս Նյետոսի մոտ, փյունիկյան նավերի բեկորները, ինչը ապացույց է հնագույն ժամանակներից սկսած ամբողջ Սիերրա Միներայի տարածքում ինտենսիվ արդյունաբերական և առևտրական գործունեության ծավալման մասին։ Ներկայիս Կարտախենայի տեղում հնագույն ժամանակներում քաղաքի գոյության մասին առավել վաղ պատմական տվյալների համաձայն՝ հաստատվում է իբերիական և տարտեսական Մաստիա քաղաքային բնակավայրի առկայությունը։ Վերջինիս մասին հիշատակությունները վերաբերվում են մ․թ․ա․ IV դարին և հենց նա են ավանդաբար կապում Նոր Կարթագենի հետ։ Առաջին ճշգրիտ հիշատակությունը քաղաքային բնակավայրի մասին վերաբերվում է մ․թ․ա․ 227 թվականին և խոսում է այն մասին, որ կարթագենական զորավար Հասդրուբալ Գեղեցիկը հիմնադրել է Քարթ Հադաշտ (Qart Hadasht, Նոր քաղաք) անվանումը ստացած բնակավայրը, դրանով իսկ ապահովելով, հսկողությունը Իսպանիայի կամ հին Իբերիայի հանքային հանածոներով հարուստ հարավ–արևելքի վրա։ Քարթ Հադաշտը վերածվեց փյունիկյան պետության գլխավոր բազային, որն Իսպանիայում հիմնադրել էր Հաննիբալը՝ այդտեղից մեկնելով իր նշանավոր հաղթական ռազմական արշավանքին՝ դեպի Իտալիա, ընդդեմ Հռոմի, ճանապարհին անցում կատարելով անանցանելի համարվող Ալպերով և մ․թ․ա․ 218 թվականին սկսելով II (երկրորդ) Պունիկյան պատերազմը։
Մ․թ․ա․ 209 թվականին Քարթ Հադաշտը գրավեց հռոմեական զորավար Պուբլիոս Կորնելիոս Սկիպիոն Աֆրիկացի Ավագը։ Իսպանիայի «Քարթ Հադաշտ», այսինքն՝ «Կարթագեն», փյունիկերենից թարգմանած՝ «Նորաքաղաք» քաղաքը վերանվանվեց «Կարթագո Նովա» («Նոր Կարթագեն»), այսինքն՝ «Նոր Նորաքաղաք»։ Նոր Կարթագենը կամ Կարթագո Նովան վերածվեց Իսպանիայում Հռոմեական հանրապետությունՀռոմեական հանրապետության կարևորագույն քաղաքներից մեկին։
Մ․թ․ա․ 44 թվականին Նոր Կարթագենը Իսպանիայի երրորդ քաղաքն էր՝ Տարրակոյից և Կորդոբայից հետո, որն ստացավ հռոմեական գաղութի կարգավիճակ և վերանվանվելով Colonia Vrbs Iulia Nova Carthago (C.V.I.N.C) և կառավարվելով քաղաքացիների կողմից՝ Հռոմեական իրավունքի համաձայն։
Հռոմեականացման՝ ռոմանիզացիայի գործընթացում կայսր Օյտավիանոս Օգոստոսը վերակառուցեց Նոր Կարթագենը, հովանավորելով ֆորումի և կոթողային Հռոմեական թատրոնի շինարարությունը։
Մոտ 425 թվականին Նոր Կարթագենը ենթարկվեց Աֆրիկայից Եվրոպա վերադարձած գերմանական ցեղերից մեկի՝ վանդալների կողոպուտին։ Քաղաքը պետք է պատասխաներ վանդալների հարձակումներին, ուստի 461 թվականին կայսր Մայորիանոսը Նոր Կարթագենում հավաքեց 45 նավից բաղկացած նավատորմ՝ մտադիր լինելով ներխուժել Հյուսիսային Աֆրիկա, վերադարձնել վանդալների զավթած հռոմեական տարածքները և վերականգնել Հռոմեական կայսրությունը նախկին սահմաններով։ Սակայն Նոր Կարթագենի մոտ մղված ճակատամարտը, որը կոչվում է Կարտախենայի ճակատամարտ ավարտվեց հռոմեացիների մեծ պարտությամբ, հռոմեական բանակը լիովին ջախջախվեց։
Ստարոե Իլդերյակովո
Ստարոե Իլդերյակովո (Старое Ильдеряково, Кивĕ Илтеpек), գյուղ Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Ակսուբաևսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1703 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Ակսուբաևսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալիսա Նաթթինգ
Ալիսա Նաթթինգ (Alissa Nutting, ), ամերիկացի գրող և ստեղծագործական գրող պրոֆեսոր։ Նա մեծ համբավ է ձեռք բերել իր "Մայրս ինձ սպանեց, հայրս ինձ կերավ" հեքիաթների շարքով։