cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Իմպիչմենտ
Պաշտոնանկության ընթացակարգն ԱՄՆ-ում ներառում է Ներկայացուցիչների պալատում պաշտոնանկության համար քվեարկությունը մի փաստաթղթի միջոցով, որը կոչվում է պաշտոնանկության հոդվածներ։ Պաշտոնանկության ամեն մի հիմք ձևակերպվում է որպես առանձին հոդված։ Ներկայացուցիչների պալատի՝ պաշտոնանկության կողմ անդամները այնուհետև նշանակում են կառավարիչների, ովքեր Սենատում հարցի քննարկման ժամանակ պետք է հանդես գան որպես դատախազներ։ Պաշտոնանկության դատալսումները տեղի են ունենում Սենատում, և նախագսհի պաշտոնանկության ժամանակ նիստը նախագահում է ԱՄՆ Գերագույն դատարանի նախագահը կամ փոխնախագահը։ Տեղի է ունենում դատավարություն, որի ընթացքում վկաները երդում են տալիս։ Պաշտպանյալն իրավունք ունի ստանալու իրավաբանական խորհրդատվություն, վկաների շրջանում անցկացնելու խաչաձև հարցաքննություն և խոսել ի պաշտպանություն իրեն։ Սենատորները ևս պետք է երդում տան, որ իրենց պարտականությունները կկատարեն ազնվորեն և բարեխղճությամբ։ Լսումը չի կարող տեղի ունենալ, եթե 50 % + 1 % քվորումն ապահովված չէ։ Լսումից հետո քննարկումները գաղտնի են լինում։ Պաշտոնից ազատումը հնարավոր է Սենատի ձայների առնվազն 2/3-ով։
Պաշտոնանկությունը ծագել է անգլիական իրավունքում, սակայն 18-րդ դարում դուրս եկավ կիրառությունից։ Մի շարք երկրներում սահմանադրական իրավունքով կարգավորվում է պաշտոնանկության ինստիտուտը․ այդպիսիք են Բրազիլիան, Իռլանդիան, Ռուսաստանը, ԱՄՆ-ն։ Պաշտոնանկություն ինստիտուտն ամրագրված է նաև ՀՀ Սահմանադրությամբ։
Ծագում և պատմություն
«Իմպիչմենտ» բառը ծագում է լատիներեն «impedicare» արմատից, որն արտահայտում է բռնվելու, ծուղակն ընկնելու իմաստ։ Ժամանակակից ֆրանսերենում այս իմաստն արտահայտում է «empêcher» բայաձևը, անգլերենում՝ «impede»-ը։  Միջնադարյան ստուգաբանությունը բառը սխալ կերպով կապում է լատիներեն «impetere»` հարձակվել բառի հետ։ Առաջին անգամ իմպիչմենտ կիրառվել է անգլիական քաղաքական համակարգում։ Մասնավորապես, առաջին անգամ իմպիչմենտ կիրառվել է 14-րդ դարի կեսին անգլիական Օրինական պառլամենտի կողմից Ուիլիամ Լաթիմերի նկատմամբ։ Բրիտանական օրինակին հետևելով՝ Վիրջինիայի 1776 թվականի, Մասսաչուսեթսի 1780 թվականի և այլ նահանգների սահմանադրություններն ամրագրեցին իմպիչմենտի ինստիտուտը
Ավստրիա
Ավստրիայի նախագահը կարող է պաշտոնանկ արվել Ավստրիայի դաշնային խորհրդի՝ Բունդերվերսամմլանգի կողմից Սահմանադրական դատարանի առջև։ Սահմանադրությունը նաև ընձեռում է հանրաքվեի միջոցով նախագահի հետկանչի հնարավորություն։ Այս ընթացակարգերից ոչ մեկը Ավստրիայում երբևէ չի կիրառվել։ Սրա պատճառը հավանաբար այն է, որ Նախագահը Ավստիայում ունի քիչ և հիմնականում արարողակարգային լիազորություններ ունի, որոնց խախտում դժվար է թույլ տալ։
Բրազիլիա
Բրազիլիայում պաշտոնանկության կարող են ենթարկվել նախագահը, նահանգների կառավարիչները ու տեղական քաղաքապետերը։ 1992 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Բրազիլիայի 32-րդ նախագահ Ֆեռնանդու Կոլոր դի Մելուն հրաժարական տվեց մինչ Բրազիլիայի կոնգրեսի կողմից իր պաշտոնանկության հարցով քվեարկության անցկացումը։ Նրան անարժան էին համարում 8 տարվա նախագահության համար, քանի որ նրա դեմ կային կաշառքի և անհիմն հարստացման ապացույցներ։ 2016 թվականի ապրիլի 16-ից Բրազիլիայի պատգամավորների պալատը հաստատեց նախագահ Դիլմա Ռուսսեֆի դեմ պաշտոնանկության ընթացակարգ սկսելու նախագիծը՝ բյուջեից շորթումների հիմքով ։ Հարցը շուտով վերաքննարկվեց Դաշնային սենատում, որը մայիսի 12-ին հաստատեց նախագահի պաշտոնանկությունը ։ Փոխնախագահ Միշել Թեմերը մինչև Սենատում գործընթացի ավարտը դարձավ նախագահի պաշտոնակատար և օգոստոսի 31-ին նախագահի՝ պաշտոնից հեռացումից հետո պաշտոնապես փոխարինեց Ռւսսելֆֆին նախագահի պաշտոնում ։
Բուլղարիա
Բուլղարիայի նախագահը կարող է պաշտոնանկ արվել միայն հայրենիքի դավաճանության և սահմանադրության խախտման հիմքով։ Ընթացակարգը սկսվում է Բուլղարիայի խորհրդարանի պատգամավորների առնվազն 2/3-ի կողմից նախագահի պաշտոնանկության ընթացակարգ սկսելու օգտին քվեարկելով։ Այնուհետև Սահմանադրական դատարանը որոշում է, թե արդյոք հանրապետության նախագահը մեղավոր է այն հանցագործության մեջ, որում իրեն մեղադրում են։ Եթե նա մեղավոր է ճանաչվում, հեռացվում է պաշտոնից։ Բուլղարիայում ևս մինչ օրս ոչ մի նախագահ պաշտոնանկության ճանապարհով չի հեռացվել պաշտոնից։ Այս ընթացակարգը կարող է օգտագործվել նաև փոխնախագահին հեռացնելու համար, սակայն սա ևս դեռ չի կիրառվել։
Խորվաթիա
Խորվաթիայի խորհրդարանը՝ Սաբորը, ձայների 2/3-ով սկիզբ է դնում պաշտոնանկության ընթացակարգին։ Այնուհետև, համապատասխան հիմքերի առկայության դեպքում, Սահմանադրական դատարանը դատավորների ընդհանուր թվի 2/3-ով ընդունում է պաշտոնանկության հիմնավորվածությունը։ Խորվաթիայի պատմության ընթացքում ևս պաշտոնանկություն չի կիրառվել։
Գերմանիա
Գերմանիայի նախագահը կարող է պաշտոնանկ արվել և՛ Բունդեսթագի, և՛ Բունդեսրատի կողմից՝ դաշնային օրենքը խախտելու հիմքով։ ԵրբԲունդեսթագն ու Բունդեսրատը նախագահին պաշտոնանկություն հայտնելու մասին որոշում են ընդունում, Գերմանիայի Սահմանադրական դատարանը որոշում է նախագահի մեղավորության հարցը և մեղավորության մասին որոշում ընդունելու դեպքում հեռացնում նրան զբաղեցրած պաշտոնից։ Սահմանադրական դատարանն իրավունք ունի նաև պաշտոնից հեռացնել այն դաշնային դատավորներին, ովքեր խախտել են դաշնային կամ նահանգների սահմանադրությունները։
Հոնգ Կոնգ
Հոնգ Կոնգի գլխավոր գործադիրը կարող է պաշտոնանկ արվել Հոնգ Կոնգի օրեսնդիր խորհրդի կողմից։ Հարցի քննության նախաձեռնությամբ կարող է հանդես գալ պատգամավորների ընդհանուր թվի առնվազն մեկ քառորդը։ Պաշտոնանկության հիմք կարող է լինել օրենքի կամ պարտականությունների խախտումը, հրաժարական ներկայացնելուց հրաժարվելը։ Նախ որոշումը պետք է ընդունի խորհուրդը։ Այնուհետև հարցը պետք է քննարկի հետաքննության անկախ կոմիտեն, որի նախագահն է Վճռաբեկ դատարանի նախագահը։ Կոմիտեն հարցի հետաքննություն է կատարում և հետ ուղարկում օրենսդիր խորհուրդ։ Եթե Խորհուրդն ապացույցները բավարար է համարում մեղադրանք առաջադրելու համար, կարող է իմպիչմենտ հայտարարել ձայների 2/3 մեծամասնությամբ ։ Ինչևէ, օրնսդիր խորհուրդը գլխավոր կառավարչին պաշտոնից ազատելու իրավունք չունի, քանի որ վերջինս նշանակվում է կենտրոնական կառավարության կողմից։ Օրենսդիր խորհուրդը կարող է միայն իր որոշման զեկույց ուղարկել կառավարությանը ։
Հնդկաստան
Հնդկաստանի նախագահը Խորհրդարանի կողմից կարող է պաշտոնանկ արվել Սահմանադրության խախտման հիմքով։ Սահամանադրության խախտման համար նախագահի նկատմամբ իմպիչմենտից բացի այլ սանկցիա չի կարող կիրառվել։ Հնդկաստանում ոչ մի նախագահն պաշտոնանկ չի արվել։ Իմպիչմենտի արարողակարգերն էլ չեն փորձարկվել։
Իրան
Գիտակների խորհուրդն Իրանում կարող է պաշտոնանկ անել Գերագույն առաջնորդին ու նշանակել նոր կառավարիչ։ Իրանի նախագահը կարող է պաշտոնանկ արվել Իսլամական խորհդրակցական խորհրդի և Իրանի գերագույն առաջնորդի փոխհամաձայնությամբ։ Այնուհետև նախագահական նոր ընտրություն է տեղի ունենում; Իրանի առաջին նախագահ Աբոլհասսան Բանիսադրը 1981 թվականի հունիսին պաշտոնանկ արվեց ու հեռացվեց պաշտոնից։ Մուհամմեդ-Ալի Ռաջաին ընտրվեց նոր նախագահ։ Նախարարներին իմպիչմենտ կարող են հայտնել իսլամական խորհրդակցական խորհրդի անդամները։ Նախագահի կողմից նոր նախարարի նշանակումը քննարկվում է խորհրդարանում։ Վերջին մի քանի կառավարությունների ժամանակ նախարարների իմպիչմենտը հաճախ է օգտագործվում որպես նախագահի ու խորհրդի միջև յուրահատուկ ճակատամարտ։
Իռլանդիա
Իռլանդիայում իմպիչմենտ կարող է կիրառվել միայն նախագահի նկատմամբ։ Սահմանադրության 12-րդ հոդվածը սահմանում է, որ նախագահին իմպիչմենտի կարող են ենթարկել միայն պառլամենտի երկու պալատները միայն սահմանադրությամբ սահմանված իրավախախտ պահվածքի համար։ Միայն Oireachtas պալատը կարող է նախագահին պաշտոնանկություն հայտնել ձայների ընդհանուր թվի 2/3-ով։ Հարցը կարող է քննարկվել միայն այն դեպքում, եթե առաջարկվել է նվազագույնը 30 անդամի կողմից։ Երբ նախագահի պաշտոնանկության հարցը բարձրացնում է մի պալատը, մյուսը հետաքննում է մեղադրանքը կամ նույնն անում են պալատի սգտեղծած խորհուրդները։ Հետաքննող պալատը նախագահին կարող է հեռացնել, եթե իր անդամների ընդհանուր թվի ձայների նվազագույնը 2/3-ով միաժամանակ հաստատում է, որ նախագահը մեղավոր է և հանցանքի բանականաչափ լուրջ է նախագահին հեռացնելու համար։ Մինչ օրս Իռլանդիայում ոչ մի նապագահ պաշտոնանկ չի արվել։ Նախագահը հիմնականում արարողակարգային լիազորություններ է իրականացնում, որոնք կարևոր են համարվում և հավանական է, որ իմպիչմենտի համար հիմքերի առկայության դեպքում նախագահը հրաժարական կներկայացնի։ Դատավորները ևս Իռլանդիայում պաշտոնանկ են արվում խորհրդարանի 2 պալատների համատեղ որոշմամբ։ Սակայն այս ընթացակարգն իրականում բուն իմպիչմենտից տարբերվում է։
Իտալիա
Իտալիայի Սահմանադրության 90-րդ հոդվածի համաձայն՝ Իտալիայի նախագահը կարող է պաշտոնանկ արվել խորհրդարանի մեծամասնության ձայներով՝ հայրենիքի դավաճանության ու սահամանդրությունը շրջանցելու փորձի հիմքերով։ Այնուհետև հարցը քննում է Սահմանադրական դատարանը՝ 40 տարին լրացած 40 դատավորի կազմով, որոնք ընտրվում են 9 տարին մեկ անգամ Խորհրդարանի կողմից։ Իտալական մամուլն ու քաղաքական ուժերը իմպիչմենտ անունն են տվել խորհրդարանական հակադրության 2 փորձերին։ Դրանցից առաջինը 1991 թվականին կիրառվեց նախագահ Ֆրանսեսկո Կոսսիգայի նկատմամբ, երկրորդը՝ 2014 թվականին Ջիորջիո Նապոլիտանոյի նկատմամբ։ Ինչևէ, այս փորձերն անհաջողությամբ են ավարտվել։
Լիխտենշտեյն
Լիխտենշտեյնի կառավարության անդամները Դաշնային դատարանի առջև կարող են իմպիչմենտի ենթարկվել Սահմանադրության և այլ օրենքների խախտման հիմքով ։ Քանի որ այստեղ կառավարման ձևը ժառանգական միապետությունն է, միապետը պաշտոնանկ չի կարող արվել, քանի որ իրավական պատասխանատվություն չի կրում և նրա գործունեությունն ընդդատյա չէ դատարաններին" ։ Պաշտոնանկ չի կարող արվել նաև արքայական խորհրդի անդամը, որը կատարում է պետության գլխի գործառույթը արքայազնի կողմից ժամանակավոր անաշխատունակության դեպքում ։
Լիտվա
Լիտվայի Հանրապետությունում նախագահին իմպիչմենտի կարող են ենթարկել Սեյմասի՝ խորհրդարանի ձայների 3/5-ով ։ Նախագահ Ռոլանդաս Փասկասը ինպիչմենտի միջոցով պաշտոնից հեռացվել է 2004 թվականի ապրիլի 6-ին՝ այն բանից հետո, երբ Լիտվայի Սահմանադրական դատարանը նրան մեղավոր ճանաչեց սահմանադրությունն ու իր երդումը խախտելու մեջ։ Նա իմպիչմենտի ճանապարհով պաշտոնից հեռացված եվրոպական առաջին նախագահն էր ։
Նորվեգիա
Կառավարության անդամները, ազգային ժողովի՝ Ստորտինգետի պատգամավորները և Գերագույն դատարանի անդամները ինպիչմենտի կարող են ենթարկվել Նորվեգիայում քրեական հանցագործությունների ու պաշտոնեական պարտականությունների չարաշահման հիմքով՝ համաձայն 1814 թվականին ընդունված Սահմանադրության 86 և 87 հոդվածների։ Ընթացակարգային կանոններն ընդունվել են ԱՄՆ—ի օրենսդրության հիման վրա և բավականին նման են ԱՄՆ-ում իմպիչմենտի կանոններին։ 1814 թվականից իմպիչմենտ է կիրառվել 8 անգամ։ Վերջինը տեղի է ունեցել 1927 թվականին։
Պակիստան
2008 թվականի օգոստոսի 8-ին երկրի իշխող կոալիցիան հայտարարեց Պակիստանի նախագահ Պերվես Մուշարրաֆին իմպիչմենտի ենթարկելու մասին՝ նշելով, որ վերջինս չարաշահել է ժողովրդի վստահությունը։ Խորհրդարանը մեծ ճնշում գործադրեց վերջինիս վրա։ Նախագահը 2008 թվականի օգոստոսի 18-ին հրաժարական տվեց։ Իմպիչմենտի մեկ այլ եղանակ է քիչ վստահության համար քվեարկությունը հակամարտությունների դեպքում և օգտագործվում է տեղական խորհուրդների կողմից ազգային խորհդուրդը թուլացնելու համար։ Նախագահին իմպիչմենտի ենթարկելը պահանջում է օրենսդիրների ընդհանուր առնվազն 2/3-ի համաձայնությունը։
Ֆիլիպիններ
Ֆիլիպիններում իմպիչմենտի ընթացակարգը նման է ԱՄՆ-ի ընթացարակգին։ Սահմանադրության 2-րդ և երրորդ գլուխների համաձայն՝ ներկայացուցիչների պալատն իրավունք ունի իմպիչմենտի ենթարկել նախագահին ու փոխնախագահին, Գերագույն դատարանի անդամներին, սահմանադրական խորհրդի անդամներին, Քաղաքացիական ծառայության խորհրդի անդամներին ու Աուդիտի խորհրդին, ինչպես նաև Ֆիլիպինների օմբուդսմենին։ Երբ ձայների 1/3-ով ընդունվում է որոշում իմպիչմենտի հոդվածները հաստատելու մասին, հարցը տեղափոխվում է Ֆիլիպինների սենատ, որը, որպես իմպիչմենտի դատարան, քննարկում և լուծում է հարցը ։
ԱՄՆ-ից հիմնական տարբերությունն այն է, որ նախագահին պաշտոնանկ անելու համար պահանջվում են պալատի անդամների 1/3-ի ձայները։ Սենատում մի քանի ընտրված անդամներ հանդես են գալիս որպես դատախազներ, նախագահի խպաշտոնանկության դեպքում նիստը նախագահում է Գերագույն դատավորը։ ԱՄՆ-ի նման որոշումն ընդունելու համար պահանջվում է ձայների առնվազն 2/3-ը։ Եթե իմպիչմենտի փորձն անհաջող է կամ պաշտոնյան արդարացվում է, նրա դեմ իմպիչմենտի փորձ մեկ տարվա ընթացքում այլևս չի կարող կիրառվել։
Հիմքեր և պաշտոնանկության ենթակա պաշտոնյաներ
1987 թվականի Սահմանադրությունը նշում է, որ իմպիչմենթի հիմքերն են սահմանադրության կոպիտ խախտումը, կաշառք վերցնելը և տալը, հասարակական վստահության չարաշահումը։ Այս իրավախախտումները համարվում են ծանր հանցագործություն։ Իմպիչմենտի ենթակա են նախագահըմ փոխնախագահը, Գերագույն դատարանի դատավորները, Սահմանադրական հանձնաժողովի անդամներն ու Օմբուդսմենը։
Պաշտոնանկության ընթացակարգն ու փորձերը
Իմպիչմենտի ենթարկված առաջին պաշտոնյան նախագահ Յոզեֆ Էստրադան էր, ով իմպիչմենտի ենթարկվեց խորհրդարանի կողմից 2000 թվականին։ Նա պաշտոնանկ արվեց 2001 թվականի EDSA հեղափոխությունից մի քանի օր անց։ 2005, 2006, 2007, 2008 թվականին իմպիչմենտի փորձեր են եղել նախագահ Գլորիա Մակաբագալ-Արրոյոյի դեմ, բայց այս փորձերից ոչ մեկի ժամանակ չապահովվեց ձայների 1/3-ը, և իմպիչմենտը ավարտին չհասավ։ 2011 թվականին Ներկայացուցիչների պալատը իմպիչմենտ կիրառեց օմբուդսմեն Մերսեդիտաս Գուտիերրեզի նկատմամբ։ Վերջինս դարձաց իմպիչմենտի ենթարկված երկրորդ անձնավորությունը։ Ապրիլին նա հեռացվեց պաշտոնից։ 2011 թվականի դեկտեմբերին ներկայացուցիչների պալատի 285 անդամներից 188-ը իմպիչմենտի նախագիծ առաջարկեց ընդդեմ Գերագույն դադարանի գլխավոր դատավոր Ռենատո Կարոնայի։ 3 պաշտոնյաներ հաջողությամբ պաշտոնանկ արվեցին, երկուսը չմեղադրվեցին։ Վերջինը՝ Ռենատո Կարոնան, 2012 թվականի մայիսի 12-ին Սենատի կողմից մեղավոր ճանաչվեց հասարակական վստահությունը չարաշահելու մեջ։
Լեհաստան
Լեհական իրավունքում իմպիչմենտի ընթացակարգը չի բնորոշվում այնպես, ինչպես մյուս երկրներում։ Լեհաստանում Պետական դատարանը ունի անհատների պետական պաշտոնից հեռացնելու իրավունք, բայց սա ավանդական իմպիչմենտը չէ։
Ռումինիա
Ռումինիայի նախագահը կարող է պաշտոնանկ արվել Ռումինիայի խորհրդարանի կողմից։ Այնուհետև նա հեռացվում է պաշտոնից, տեղի է ունենում հանրաքվե այս հարցով։ Նախագահ Թրայան Բասեսկուն խորհրդարանի կողմից երկու անգամ իմպիչմենտի է ենթարկվել՝ 2007 և 2012 թվականներին։ 2007 թվականի մայիսին տեղի ունեցած՝ նախագահին պաշտոնից հեռացնելու վերաբերյալ հանրաքվեն ձայների մեծամասնությամբ դեմ արտահայտվեց նախագահի պաշտոնանկությանը։ 2012 թվականի հանրաքվեն անվավեր ճանաչվեց մասնակիցների փոքր թվի պատճառով։
Ռուսաստան
Ռուսաստանի նախագահը կարող է պաշտոնանկ արվել Պետական դումայի կողմից։ Իմպիչմենտի ընթացակարգն իրականացվում է հատուկ հետաքննող հանձնաժողով ստեղծելու միջոցով։ Նախագահը պաշտոնանկ կարող է արվել նաև Ռուսաստանի դաշնային խորհրդի ձայների առնվազն 2/3-ով, Ռուսաստանի գերագույն դատարանի կողմից պաշտոնանկ կարող է արվել,եթե վերջինս նախագահին մեղավոր է ճանաչում հայրենիքի դավաճանության կամ այլ ծանր հանցագործության մեջ։ Սահմանադրական դատարանը պատասխանում է իմպիչմենտի ընթացակարգի՝ սահմանադրությանը համապատասխանելու հարցին։ 1995-1999 թվականներին Դուման մի քանի փորձ արեց նախագահ Բորիս Ելցինին, բայց բավարար չափով ձայներ չհավաքվեցին։
ԱՄՆ
Բրիտանական համակարգի նման ԱՄՆ սահմանադրությունը ևս միայն Ներկայացուցիչների պալատին է տալիս նախագահին պաշտոնանկ անելու լիազորությունը և միայն Սենատին՝ կառավարության անդամներին պաշտոնանկ անելու լիազորությունը։ Ի հակադրություն բրիտանական համակարգի՝ ԱՄՆ—ում իմպիչմենթն ունի միայն երկու փուլ, մեղադրանք առաջադրելու համար պահանջվում է ձայների ընդհանուր թվի 2/3-ը։ Իմպիչմենտը անհրաժեշտորեն չի հանգեցնում պաշտոնից հեռացմանը․ այն միայն մեղադրանք արտահայտելու ձև է և կարելի է այն դիտել որպես քրեական իրավունքի մեղադրանք հասկացության հոմանիշ։ Իմպիչմենտի ենթարկված անձը ստանում է երկրորդ օրենսդիր ձայնը կամ նույն կամ այլ մարմնի կողմից, ինչը կամ վերջնական մեղադրանք է առաջադրում, կամ ձախողում մեղադրանք առաջադրելը։ Շատ նահանգների սահմանադրություններ մեղադրանքի համար պահանջում են որակյալ մեծամասնություն։ Չնայած մեղադրանքի օբյեկտը քրեական հանցագործությունն է, այն քրեական դատավարության կանոններով չի քննվում․ քննարկման ենթակա միակ հարցն անհատին իր զբաղեցրած պաշտոնից հեռացնելն է և հետագայում նրա կողմից քաղաքական պաշտոն զբաղեցնելն արգելելը։
Պաշտոնանկության հիմքեր
Սահմանադրությունը իմպիչմենտը բնորոշում է դաշնային մակարդակում և սահմանում, որ իմպիչմենտ կարող է կիրառվել նախագահի, փոխնախագահի և ԱՄՆ քաղաքական բոլոր պաշտոնյաների նկատմամբ։ Հիմքերն են պետական դավաճանությունը, կաշառքը, այլ ծանր հանցագործությունները ։ Որոշ մեկնաբաններ առաջարկում են, որ միայն Կոնգրեսը որոշի ծանր հանցանքների շրջանակը, հատկապես Նիքսոնի գործից հետո, երբ սահմանվեց, որ Գերագույն դատարանը լիազորություն չունի Սենատի գործողությունները գնահատելու ։
Պաշտոնանկության ենթարկվող պաշտոնյաներ
1798 թվականին Ներկայացուցիչների պալատը իմպիչմենտի նախագիծ առաջադրեց սենատոր Ուիլյամ Բլաունթի նկատմամբ ։ Ինչևէ, նրա իմպիչմենտի հարցի լսումներից հետո մեղադրանքը հանվեց ապացույցների պակասի պատճառով ։ Չլուծված մնաց այն հարցը, թե արդյոքն Կոնգրեսի անդամները համարվում են քաղաքական պաշտոնյաներ ԱՄՆ-ում։
Պաշտոնանկությունը Հայաստանում
Համաձայն 2015 թվականի խմբագրությամբ Հայաստանի Սահմանադրության՝ նախագահի լիազորությունները վաղաժամկետ կարող են դադարեցվել պաշտոնանկության ճանապարհով։ Սահմանադրությունը պաշտոնանկության հիմք է համարում պետական դավաճանությունը կամ այլ ծանր հանցագործություն կատարելը, ինչպես նաև Սահմանադրության կոպիտ խախտումը։ Մինչև Ազգային ժողովի կողմից նախագահի պաշտոնանկության ընթացակարգը սկսելը՝ Սահմանադրական դատարանը իր եզրակացությամբ պետք է հաստատի Սահմանադրության կոպիտ խախտում կատարելը, պետական դավաճանություն կամ այլ ծանր հանցագործություն կատարելը։ Պաշտոնանկության բուն ընթացակարգը բաղկացած է երկու փուլից․
2015 թվականի փոփոխություններով Հայաստանի Սահմանադրության համաձայն՝ Ազգային ժողովը իրավասու մշտական հանձնաժողովի առաջարկությամբ պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների առնվազն 3/5-ով, 6 տարի ժամկետով նշանակում է ՀՀ գլխավոր դատախազին, Կենտրոնական բանկի նախագահին և խորհրդի անդամներին , Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախագահին և 7 անդամներին , Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովի անդամներին , Հաշվեքննիչ պալատի նախագահին և մյուս անդամներին ։ Ձայների 3/5-ով այս պաշտոնյաներին Ազգային ժողովը ձայների առնվազն 3/5-ով կարող է պաշտոնանկ անել Սահմանադրության պահանջները խախտելու դեպքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաղաքագիտություն Կատեգորիա:Իրավաբանություն Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք Կատեգորիա:Դատական համակարգ
Բուռնազ Քյոփրուսու
Բուռնազ Քյոփրուսու, Պուռնազ Քյոփրուսու, կամուրջ Կիլիկիայում, նրա արևելյան ուղղությամբ, Բուռնազ գետի վրա։ Ճանապարհորդ Էդիպը կամրջի մոտ եղած ավերակ բնակավայրն անվանում է Բուռնազ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կամուրջներ Կատեգորիա:Կիլիկիա
Ալիի մինարեթ
Մինարեթը կառուցվել է սելջուկների սուլթան Սանջարի օրոք (մ. թ. ա.1118 — 1157 թթ.): Կառուցման մոտավոր ժամանակը` մ. թ. ա. 525-515 թթ.: Ալիի մինարեթը համարվում է վեցերորդ դարի և սելջուկների ժամանակաշրջանի ամենախոշոր հուշարձաններից մեկը։
Մինարեթը ունի երկու պատշգամբ։ Պատշգամբներից ներքև պատը զարդարված է միահյուսված աստղերով, որոնք վերևում վերածվում են 4 տողով արված գրությունների, որոնցից երեքը ընդգծված են սալիկով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սպահանի մզկիթներ
Հենգերսբերգ
Հենգերսբերգ (Hengersberg), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դեգենդորֆ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 7583 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով )։ Զբաղեցնում է 45,80 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 71 111։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 64 գյուղական համայնքների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Էնդերի խաղը (ֆիլմ, 2013)
Էնդերի խաղը (Ender's Game), ռեժիսոր Գևին Հուդի գիտաֆանտաստիկ ֆիլմ, որը նկարահանվել է Օրսոն Սքոթ Քարդի համանուն վեպի հիման վրա։ Պրեմիերան ԱՄՆ-ում կայացել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, Ռուսաստանում՝ 2013 թվականի նոյեմբերի 31-ին ։
Սյուժե
Մարդկությունը պայքար է մղում այլմոլորակային բզեզների հետ։ Ստեղծվում է ռազմական դպրոց, որտեղ կառավարողները երեխաների են ուղարկում։ Այնտեղ պատրաստում են ապագա ղեկավարների, ովքեր պետք է կառավարեն մեր մոլորակի հարձակման ձևերը։ Էնդեր Վիգգենը ընտանիքում երրորդ երեխան է։ Նրա մեծ եղբայր՝ Պիտերը, չընդունվեց իր չափից շատ դաժանության պատճառով, իսկ քույրը Վալենտինան՝ հակառակը, ունի շատ նուրբ բնավորություն։ Ռազմական դպրոցի ղեկավար գնդապետ Գրաֆֆը կարծում է, որ Էնդերը հենց նա է, ով պետք է հրամաններ արձակի ամբողջ բանակին։ Ռազմական դպրոցից հետո Էնդերին ուղարկում են ղեկավարների դպրոց, որտեղ նրա ուսուցիչը՝ Մաիզեր Ռեկխեմը էր։ Նա պատերազմի հերոս է, նախորդ պատերազմի ժամանակ ժուկերի հաղթող է եղել։ Էնդերի ուսուցումը անցնում է համակարգչային խաղի տեսքով՝ նա կառավարում է տիեզերական նավերը՝ ժուկերի դեմ կռվից։ Էնդերը համարվում է բանակի գլխավոր հրամանատարը, իսկ սպաները՝ նրա ընկերները ռազմական դպրոցից...
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր դեռահասների համար Կատեգորիա:Զանգվածային սպանություններ հորինվածքներում Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Նոր Օռլեանում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Lionsgate ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր Կատեգորիա:Summit Entertainment ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ ֆիլմեր տիեզերքի մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր այլմոլորակայինների մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր միջատների մասին
Գարապապա
Գարապապա, Ղարաբաբա, լեռ պատմական Փոքր Հայքում, Անտիտավրոս լեռնահամակարգում, Արաբկիր քաղաքի մոտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Մալաթիայի մարզ
Գյոզալդարա (գետակ, Կուրի ավազան)
Գյոզալդարա, գետակ Կուրի ավազանում, նրա վտակ Աղստև գետի Գետիկ օժանդակի ձախակողմյան վտակներից մեկը։ Հոսում է Ղազախի շրջանով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր Կատեգորիա:Գետիկ գետի վտակներ
Աբայ (այլ կիրառումներ)
Աբայ եզրը կարող է վերաբերել․
Հունդինգ (Ներքին Բավարիա)
Հունդինգ (Hunding), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դեգենդորֆ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 1183 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով )։ Զբաղեցնում է 14,67 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 71 126։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Բակո (լճակ)
Բակո, լճակ Հայկական լեռնաշխարհում, Աջարիսծղալի գետի մոտ։ Լճակից սկիզբ է առնում համանուն գետակը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լճեր Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լճեր
Իոսիպ Հորվաթ
Իոսիպ Հորվաթ (Josip Horvat Međimurec, ), խորվաթ նկարիչ ։
Կենսագրություն
Նա սկսել է աշխատել Զագրեբում 1924 թվականին, Անտուն Ուլրիչի հովանու ներքո, և աշխատել է այստեղ մինչ իր մահը, շատ կարճ՝ մինչև Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմը։ Խորվաթիայի Անկախ Հանրապետության իշխանության հետ համագործակցելու մեջ մեղադրվելու պատճառով Հուգասլավիայի պարտիզանների կողմից մահապատժի է ենթարկվել առանց դատավարության։
1945 թվականի օգոստոսի 7-ին Ադրիա Մարուովիչը վկայություն տվեց Իոսիպ Հորվաթի հումանիտար աշխատանքի մասին, բայց շատ ուշ էր, քանի որ նա արդեն սպանվել էր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փետրվարի 18 ծնունդներ Կատեգորիա:1945 մահեր Կատեգորիա:Հունիսի 2 մահեր Կատեգորիա:Խորվաթ նկարիչներ
Ավշար
Ավշար, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի Արարատ խոշորացված համայնքում, Արարատ քաղաքից անմիջապես հյուսիս-արևմուտք, Երևան-Երասխ մայրուղու ձախ կողմում։ Մարզկենտրոն Արտաշատից գտնվում է 16 կմ հեռավորության վրա։
Անվանում
Անվան ծագումը կապված է Պատմական Հայաստանի Փոքր Հայքի Սեբաստիա նահանգի Ավշար գյուղի հետ։
Բնակավայրը հայտնի է Ավշար, Քյալբալավան անուններով։ Ավշար բառը պահպանվել է հայերենի բարբառներում, որն ունի «կաթնառատ», «կաթնոտ», «կաթնաշատ» իմաստները։ Ավշար անունով բնակավայրեր են եղել Շապին Գարահիսարի մոտ, Կիլիկիայում, Արցախում և նույնանուն դաշտ Փոքր Հայքի Սեբաստիա նահանգում։ Բնակավայրի մասին գրավոր տեղեկություններ կան մեծ հայագետ, պատմաբան Ղևոնդ Ալիշանի «Այրարատ» մեծածավալ գրքում։
Գյուղը XIX դարի և XX դարի սկզբներին կրել է Քյալբավան անունը, որը թուրքական ծագում ունի և որոշ թյուրքալեզու ցեղերի մոտ տիտղոս է։
Բնակչություն
1828 թվականի Թուրքմենչայի պայմանագրով շահաբասյան բռնագաղթվածներին հնարավորություն ընձեռնվեց վերադառնալ իրենց նախնիների բնակատեղիները։ Սակայն թուրքական ցեղերն այստեղ անցել էին նստակյաց կյանքի՝ ամրանալով տեղահանվածների բնակավայրերում։ Վերադարձած հայերն իրենց ավելի ամուր և պաշտպանված զգալու համար սկսեցին բնակություն հաստատել հոծ զանգվածներով։ Շատ գյուղեր մնացին թուրքաբնակ՝ ժողովրդագրական փոփոխությունները թողնելով հետագա տարիներին։ Ավշար գյուղը մնացել է լիովին ադրբեջանաբնակ մինչև 1918 թ.:
1918 թվականին Ավշար է ներգաղթել 11 հայ ընտանիք Վասպուրականից։ Նրանք Արևմտյան Հայաստանի հայության վերջին բեկորներից էին, որոնք 1915 թվականի Մեծ եղեռնից հետո գաղթել էին Իրաք, այնտեղից՝ Արևելյան Հայաստան։
1946 թվականին Իրանից ավշար հայրենադարձվեց 45 ընտանիք, որոնցից 7-ը ներգաղթկոմիտեի թույլտվությամբ տեղափոխվեց այլ վայրեր, 2 ընտանիք ՆԳ մարմինների կողմից արտաքսվեց։ 1947 թվականին գյուղում հաստատվեց 23 իրանահայ ընտանիք։
Գյուղը բնակեցվել է առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Վանից, Շատախից, իսկ 1930-ական թթ. Մարտունու, Սիսիանի, Սևանի, Վարդենիսի շրջաններից եկած վերաբնակիչներով։ Ըստ 2005 թվականի ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 5152 մարդ, որից 49% տղամարդիկ են, իսկ կանայք՝ 51%։ Մինչաշխատունակ տարիքի բնակչությունը կազմում է 26%, աշխատունակ տարիքի ներկայացուցիչները՝ 56%, հետաշխատունակները՝ 18%։
Ավշարի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Գյուղն ունի 1604 տնտեսություն։ Համայնքի հիմնախնդիրների մեջ գլխավորը ոռոգման ջրի հիմնախնդիրն է և խմելու ջրի ջրագծերի վերանորոգումը։ Կարևորվում է գյուղամիջյան ճանապարհների վերանորոգումը։ Զբաղվում են այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ, դաշտավարությամբ, բանջարաբուծությամբ։ Մշակում են ջերմասեր բանջարաբոստանային կուլտուրաներ՝ լոլիկ, տաքդեղ, սմբուկ, ձմերուկ, սեխ, ինչպես նաև հացահատիկ։ Պահուստային հողերը հիմնականում օգտագործվում են որպես արոտավայրեր՝ 574 հա, խոտհարքերը զբաղեցնում են 22 հա մակերես։ Զբաղվում են կաթնամսատու անասնապահությամբ, մեղվաբուծությամբ։ Համայնքի տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը գյուղատնտեսությունն է, համախառն բերքի մեծ մասը տալիս է բուսաբուծությունը։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են շուրջ 1410 հա։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերի գրեթե կեսն օգտագործվում է որպես վարելահողեր։ Պտղատու և խաղողի այգիները համապատասխանաբար կազմում են 62 և 54 հեկտար։
Ավշարում հիմնադրվել է նաև մրգերի և բանջարեղենների վերամշակմամբ զբաղվող «Ավշար Պրոդ» գործարանը։
Առկա են նաև հացի փռեր։
Հասարակական կառույցներ
Ունի միջնակարգ դպրոց, մշակույթի պալատ, գրադարան, բուժկետ, կապի հանգույց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:1831 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆորոնիդներ
Ֆորոնիդներ, ծովային հատակային անողնաշարավոր կենդանիների դաս։
Մարմնի երկարությունը 0,6– 45 սմ է՝ ամփոփված խիտինային խողովակում։ Բազմաթիվ շոշափուկները տեղադրված են պայտաձև հիմքում, որոնց միջև գտնվում է բերանը։ Սնվում են մանր օրգանիզմներով։ Հայտնի է 23 տեսակ, ԽՍՀՄ-ում հանդիպել է 5 տեսակ` Սև և հեռավորարևելյան ծովերում, ներկայիս ՌԴ-ի տարածքում նույնպես 5 տեսակ ։
Ամենաքիչ քանակ ունեցող և առավել ուսումնասիրված կենդանիների տեսակներից է, ներառում է մոտ 20 ժամանակակից տեսակներ, որոնք մտնում են Actinotrocha, Phoronis և Phoronopsis ցեղերի մեջ։ Այս կենդանիները հանդիպում են գրեթե բոլոր ծովերում ու օվկիանոսներում։ Ֆորոնիդների տեսակների մեծ մասը կոսմոպոլիտներ են։ Առավել շատ նկատվում են մինչև մոտ 70 մ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անողնաշարավորներ
Կոլա (խմիչք)
Կոլա խմիչք կոֆեին պարունակող գազավորված քաղցր խմիչքի տեսակ։ Անվանումն առաջացել է կոլա բույսի անունից, որը ի սկզբանե, որպես կոֆեինի աղբյուր արտադրողները օգտագործում էին խմիչքի պատրաստման մեջ։
Ստեղծման պատմություն
Քիմիկոս դոկտոր Ջոն Ստիտ Պեմբերտոնը Ատլանտայից ( Ջորջիա նահանգ, ԱՄՆ) 1886 թվականին պատրաստեց կարամելագույն  օշարակ և տարավ քաղաքի ամնամեծ «Ջեյկոբս»  դեղատուն։ Օշարակի առաջին խմբաքանակը վաճառվում էր բաժակը հինգ ցենտով։ Դեղատան վաճառողները շուտով սկսեցին օշարակին խառնել գազավորված ջուր. հայտնի չէ դա պատահական է եղել, թե՝ դիտավորյալ։ Սակայն փաստն այն է, որ այսպես է առաջացել Coca-Cola-ն։
Կոկա-կոլայի հետ միասին առաջացան մի շարք այլ տեսակներ, օրինակ Պեպսի-կոլան (Pepsi-Cola,ԱՄՆ) կամ 1931 թվականից Գերմանիայում արտադրվող Afri-Cola-ն։ Այդպես 1898 թվականին Նյու Բեռնից ամերիկացի դեղագործ Քալեբ Բրեդհեմը ստեղծեց Պեպսի-կոլան։ Գազավորված ըմպելիքի, որին անվանել էր «Բրեդի խմիչք»,բաղադրության մեջ կար պեպսին և  Կոլա բույսի պտուղների լուծամզվածք։ 1903 թվականին Պեպսի կոլան մեծ ճանաչում ստացավ։ 1973 թվականից Պեպսի-կոլայի սկզբնական վաճառքին զուգահեռ ԽՍՀՄ-ում  արտադրվում էր համանման «Բայկալ խմիքչը» ։
Կոլան աշխարհի տարբեր երկրներում համարվում է տիպիկ ամերիկյան խմիչք։ Այդ խմիչքի (հատկապես Կոկա-կոլայի) հաճախ օգտագործումը համարվում է արևմտյան կենցաղին նվիրվածության արտահայտություն:1970ից 1993 թվականները Հնդկաստանում Coca-Cola-ն և Pepsi-Cola-ն արգելված էին։
Իգենսբախ
Իգենսբախ (Iggensbach), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Կոլա (խմիչք)
Ստեղծման պատմություն
Որպես այլընտրանք արևմտյան ապրանքանիշերին՝ 2002 թվականին շուկա մտավ Mecca-Colaն։ Ֆրանսիայում արտադրված այս կոլան նախատեսված էր մահմեդական հաճախորդների համար։ Արտադրողը շահույթի մի մասը խոստանում է տալ Պաղեստինյան ինքնավարությանը։
Բաղադրություն
Սկզբում Կոկա-կոլայի գլխավոր բաղադրիչներն էին կոֆեինով հարուստ կոլա պտուղներն ու կոկաին պարունակող կոկա բույսը։ 1903 թվականին վերջինս հեռացվեց բաղադրությունից, երբ հայտնի դարձավ կոկաինի վտանգավոր լինելը։ Ներկայումս Կոկա-կոլայի բաղադրության մեջ կոկա բույսից մնացել է միայն նրա անվանումը։
Իգենսբախ
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դեգենդորֆ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 2141 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով )։ Զբաղեցնում է 19,08 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 71 127։
Կոլա (խմիչք)
Բաղադրություն
Որպես քաղցրացուցիչ՝ կարող են օգտագործվել տարբեր հավելումներ, որոնց ընտրությունը հաճախ կապված է տվյալ տարածքում դրանց հասանելիության հետ։ ԱՄՆ-ում և Կանադայում առավել լայն տարածում է գտել  ֆրուկտոզայով հարուստ եգիպտացորենի օշարակը:Եվրոպայում ավելի տարածված է շաքարը ։ Դրանցից բացի կարող են օգտագործել  ստևիայի էքստրակտ կամ արհեստական քաղցրացուցիչներ։ «Դիետիկ» կամ «առանց շաքարի» մակագրությունը ունեցող կոլայում կարող են օգտագործվել բացառապես արհեստական ​​քաղցրացուցիչներ։
Իգենսբախ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կոլա (խմիչք)
Բաղադրություն
Այսօրվա կոլայի բնորոշ համը ստացվում է վանիլինի, ցիտրատի յուղի, մեխակի յուղի և  կիտրոնի հավելումից։
Խմիչքի քննադատություն
Ընդհանուր առմամբ, կոլայի նկատմամբ պահանջները հանգում են այն փաստին, որ այն կարող է վնասակար ազդեցություն ունենալ սպառողների առողջության վրա, մասնավորապես, նպաստելով ճարպակալման և այլ խանգարումների՝ նյութափոխանակություն, աղեստամոքսային տրակտի հիվանդությունների պատճառ դառնալ։ Հիմնական պահանջները, որպես կանոն, հանգում են հետևյալին՝
Ընդհանուր եզրակացություններ
Ի տարբերություն մյուս գազավորված ըմպելիքների՝ կոլան բացասաբար է ազդում երիկամներում քարերի առաջացման վտանգին (նեֆրոլիտիազ)։ Խմիչքի ամենօրյա օգտագործումը խորհուրդ չի տրվում այն մարդկանց, ովքեր տառապում են երիկամներում քարերի առկայության (ուրոլիտիաս) հիվանդությամբ կամ հակված են դրան։ Այնուամենայնիվ, երիկամային քարերի զարգացման ռիսկի վիճակագրորեն նշանակալի աճ չի ​​ունենա խմիչքի օգտագործումը շաբաթը մեկ անգամ կամ ավելի քիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ըմպելիքներ Կատեգորիա:Ոչ ալկոհոլային խմիչքներ Կատեգորիա:Ուտեստ և ըմպելիք
Գյոզալդարա (լեռ, Գյոզալդարա վտակ)
Գյոզալդարա , լեռ Սևանա լճի հյուսիսային կողմում, Աղստև գետի Գետիկ վտակի վերին հոսանքի շրջանում, նրա ձխակողմյան Գյոզալդարա վտակի ձախ կողմում։ Բարձրությունը 2348 մ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Գուրղան
Գուրղան, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Մասիս լեռնագագաթից ոչ հեռու՝ Հայկական պար համակարգում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Գիդրելիտի (գետակ)
Գիտրելիտի, գետակ Ճորոխի ավազանում, Լիվանայի հովտում։ Ոռոգելով համանուն գյուղի հանդամասերը՝ աջից միանում է Ճորոխին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Ճորոխ գետի վտակներ
Միխայիլ Դոստոևսկի
Միխայիլ Միխայլովիչ Դոստոևսկի (Михаил Михайлович Достоевский), ), ռուս գրող, թարգմանիչ, դրամատուրգ, ամսագրերի խմբագիր։
Ռուս գրող Ֆեոդոր Դոստոևսկու եղբայրը։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1820 թվականին Մոսկվայում Մարինոյի հիվանդանոցի շտաբի բուժակի Միխայիլ Անդրեևիչ Դոստոևկու ընտանիքում։ Տանը դաստիարակություն ստանալուց հետո իր եղբոր՝ Ֆյոդորի հետ միասին սովորել է Նիկոլայ Դրաշուսովի և Լ. Չերմակի Մոսկվայի գիշերօթիկ դպրոցներում (1833—1834): 1837 թվականի մայիսին հայրը եղբայրներին տանում է Սանկտ Պետերբուրգ և ընդունում է նրանց Կ. Կոստոմարովի նախապատրաստական գիշերօթիկ դպրոց, որպեսզի նրանք ընդունվեն գլխավոր ինժեներական ուսումնարան։ Մ. Դոստոևսկին չընդունվեց ուսումնարան, քանի որ բժշկական հետազոտությունից հետո պարզվեց, որ նրա մոտ թոքախտ է։
Ամուսնացած էր Էմիլյա ֆոն Դիտմարի հետ։ Նրանք ունենում են 5 երեխա ՝Ֆյոդոր Միխայլովիչը (կրտսեր), Միխայիլ Միխայլովիչը, Եկատերինան, Մարիան և Վարվարան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս հրատարակիչներ Կատեգորիա:Ֆեոդոր Դոստոևսկի Կատեգորիա:19-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուս խմբագիրներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուս գրաքննադատներ
Գեգելաձե (գետակ)
Գեգելաձև, գետակ Ճորոխի ավազանում, Աճարիսծղալի գետի աջ օժանդակը, Հոսում է Գեգելաձե գյուղի մոտով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Սինթիա-Ադայ Ռոբինսոն
Սինթիա Ադայ-Ռոբինսոն (Cynthia Addai-Robinson, ), ամերիկացի դերասանուհի։ Հայտնի է Starz հեռուստաալիքի «Սպարտակ» հեռուստասերիալում կատարած Նեյվիա և The CW հեռուստաալիքի «Նետ» հեռուսատսերիալում կատարած Ամանդա Ուոլեր դերերով։ 2016 թվականի նոյեմբերից սկսած մարմնավորում է Նեյդին Մեմփիսին USA Network-ի «Հրաձիգը» հեռուստասերիալում։
Վաղ կյանք
Ադայ-Ռեբինսոնը ծնվել է 1985 թվականի հունվարի 12-ին Լոնդոնում, մայրը ծնունդով Գանայից է, իսկ հայրը՝ Ամերիկայից։ Նա 4 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ և մեծացել Վաշինգտոնի արվարձաններից մեկում ։ Նա ավարտել է Սիլվեր Սփրինգի Մենտգոմերի Բլեյր ավագ դպրոցը և Թիսք արվեստի դպրոցի կերպարվեստի բաժինը՝ ստանալով բակալավրի աստիճան։ Դասավանդել է Լի Ստրասբերգ թատրոնի և կինոյի ինստիտուտում և բալետ, ջազ, չեչոտկա պարային բաժիններում։ Նա «Սպարտակ» հեռուստասերիալի «Անիծվածների պատերազմը» եթերաշրջանում նկարահանվելու համար վարժեցվել է հատուկ նշանակության զորքերի կողմից։
Կարիերա
Մի քանի օֆֆ-բրադվեյ ներկայացումների մասնակցելուց հետո, 2002 թվականին նա ստացել է իր առաջին հեռուստատեսային դերը «Մաքս Բիքֆորդի կրթությունը» հեռուստատեսային դրամայի էպիզոդներից մեկում։ Հաջորդ տարի նա մասնակցել է մի քանի հեռուստատեսային շոուների, որոնցից են «Օրենք և Կարգուկանոն․ Երդվյալ ատենակալների դատավարությունը», «Օրենք և կարգուկանոն․ Հանցավոր միտք», «CSI․ Մայամի», «Թվեր» և «Արդարադատություն»։ 2009 թ․ նա ստացել է իր առաջին կրկնվող դերը՝ դայակ Դեբի ABC-ի «FlashForward» հեռուստասերիալում։ Նույն թվականին նա հայտնվեց Թինա Մեբրիի «Միսիսիպիի անիծվածները» դրամա ֆիլմում Միլենայի կերպարում։ 2011 թ․ վերջին նա հայտնվեց «Կոլումբիանա» ֆիլմում, որպես Զոյի Սալդանայի մայր Ալիսիա Ռեստրեպո ։ Նրա ամենահայտնի դերերից մեկը «Սպարտակ» հեռուստասերիալի երկրորդ՝ «Վրեժխնդրություն» եթերաշրջանի Նեյվիա կերպարն է։ Ադայ-Ռոբինսոնը փոխարինեց դերասանուհի Լեսլի-Էն Բրենթին, ով մարմնավորել է այդ կերպարն առաջին եթերաշրջանում, բայց որոշեց լքել շոուն ։
2013 թ․ սկզբին նա մարմնավորել է Էյջային, ով հզոր կախարդ է և եկել է օգնելու Բոնիին «Վամպիրի օրագրերը» հեռուստասերիալի երկու էպիզոդներում։ Նա փոքրիկ ներկայացում է ունեցել նաև «Աստղի ընկնելը մթության մեջ» ֆիլմում։ 2013 թ․ սեպտեմբերին նա ստացավ Ամանդա Ուոլեր կրկնվող դերը The CW-ի «Նետ» հեռուստասերիալում ։
2014 թ․ մարտին նա մարմնավորեց Էմիլի Ուեսթին History հեռուստաալիքի «Տեխասի վերելքը» հեռուստասերիալում ։ Այդ դերի համար նա արժանացավ Women's Image Network մրցանակի որպես դրամա սերիալի լավագույն դերասանուհի ։ 2015 թվականի հունվարին նա հայտնվեց Գևին Օ'Քոնորի «Հաշվապահը» ֆիլմում, որտեղ իր խաղընկերներն էին Բեն Աֆլեքը և Ջոնաթան Քիմբլ Սիմոնսը։ 2016 թվականի մարտին հայտարարվեց, որ նա կստանձնի Էմիլի Ռիոսի խաղացած դերը «Հրաձիգը» հեռուստասերիալում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Բակո (գետակ)
Բակո, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Ճորոխի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Բակո լճակից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Պիեռ Քիյառ
1902 թ. Քիյառի նախաձեռնությամբ հրավիրվել է հայասերների եվրոպական կոնգրեսը, որը դատապարտել է խաղաղ հայ բնակչության նկատմամբ սուլթան, վարչակարգի վայրագությունները։ Քիյառը Մարդկային իրավունքների լիգայի գլխավոր քարտուղարն էր, 1900-14 թթ. Փարիզում հրատարակվող «Պրո Արմենիա» ամսագրի խմբագիր։ Հեղինակ է հայկական հարցի վերաբերյալ բազմաթիվ աշխատությունների («Հայկական հարցը և Եվրոպան», 1896, «Նկատառումներ և փաստաթղթեր ի պաշտպանություն հայերի», 1902 և այլն)։ Սուր քննադատության է ենթարկել ֆրանսիական կառավարության քաղաքականությունը հայկական հարցում։
Սղնախներ
Սղնախներ (ամրություն, ապաստարան, թուրք․՝ sığınak), Արևելյան․ Հայաստանի լեռնային բերդերի և բնական ամրությունների անվանումը 18-րդ դարի 1-ին կեսին։
Հայկական սղնախների պատմություն
Սղնախներ ունեցել են հայկական գրեթե բոլոր նահանգները։ Համեմատաբար առատ տեղեկություններ են պահպանվել Արցախի և Սյունիքի սղնախների մասին, որոնց մելիքական տների ազատագրական պայքարը ռազմադիվանագիտական տեսանկյունից սերտորեն առնչվել են հարևան ժողովուրդների և ռուսական արքունիքի հետ։ Ղարաբաղի հինգ մելիքություններից յուրաքանչյուրն ունեցել է մեծ և փոքր սղնախներ, որոնց մի մասը (Դտիչ-Դորոզ, Ջրաբերդ, Կաչաղակաբերդ, Շիկասար-Քարագլուխ-Շոշ) հայտնի բերդ-ամրոցներ են եղել դեռևս վաղ միջնադարում։ Կառուցվել են նաև նորերը (Գյուլիստան, Ավետարանոց, Քոչիզ)։
Սղնախների զինուժը և մարտերը
Սղնախների զինական ուժերը գլխավորել է Մեծ սղնախը՝ Եսայի Հասան-Ջալալյանի և Ավան Յազբաշու գլխավորությամբ։ Մեծ սղնախը զորքեր է ունեցել նախ Ջրաբերդում, որտեղ 721 թվականի գարնանը ջախջախված ավարառու լեռնականները նահանջել են Կուրի ձախ ափը։ Հետագայում Մեծ սղնախի դերը փոխանցվել է Քարագլխին (Շոշի բերդ)։ Դիզակ գավառի սղնախը եղել է Տողա բերդը, Վարանդայինը՝ Քոչիզը (Հերհեր և Ծովաւոեղ գյուղերի մոտ) և Ավետարանոցը (Չանախչի)։ Թարթառի և Խաչենի հովիտներում նշանավորվել են Գյուլստանը, Ջրաբերդը, Հավքախաղացն ու Կաչաղակաբերդը։ Ղարաբաղի սղնախում տեղաբաշխվել են մոտ 30 հազար հեծյալ և 10 հազար հետևակ մարտիկներ, իսկ զինաբախումների ժամանակ զորակոչվել է բնակիչների մեծ մասը։ Սղնախներում ամրացած հայ զինական ուժը, փաստորեն, ապահովել է նահանգի անկախությունը շուրջ 6 տարի (1721—1727 թվականներ)։ Ղարաբաղի գավառներն այլևս հարկ չեն վճարել թուրք կամ պարսիկ բռնակալներին։ Սղնախների զինված ուժերը Պետրոս I-ի պարսկական արշավանքի ժամանակ, զինակցելով վրացիներին, պատրաստվել են կռվել ռուս զորքերի կազմում, շատ մարտիկներ են մտել հայկական զինուժի կազմի մեջ։ 1724 թվականի գարնանը Ավան Ցուզբաշին 2 հազարանոց զորախմբով Շոշից օգնության է շտապել Սյունիք, որտեղ թուրքական լծի դեմ պայքարը գլխավորում էր Դավիթ Բեկը։ 1725 թվականին սղնախները ոչնչացրել են Վարանդա գավառ ներխուժած թուրքական մի խոշոր զորաջոկատ։ 1726 թվականի աշնանը Մեծ սղնախը՝ Շոշի բերդը, ծանր մարտերում զգալի կորուստներ է պատճառել թուրքական բանակին և հարկադրել նահանջել։ Հետագա պայքարի կենտրոններ են դարձել Ջրաբերդն ու Գյուլստանը, որոնց հերոսական պաշտպանությունն ապահովել է Ղարաբաղի լեռնային գավառների անձեռնմխելիությունը։ Սզնախների պայքարը շարունակվել է մինչև 1728-1729 թվականները, երբ Եսայի Հասան-Ջալալյանի մահից (1728 թվականին) հետո մյուս ղեկավարները անցել են Ռուսաստան՝ հայրենիքի ազատագրման հեռանկարը կապելով հետագա իրադարձությունների նպաստավոր շրջադարձի հետ։
Շոշի սղնախ
Շոշի սղնախը գտնվում է ԼՂՀ Ասկերանի շրջանում։ Այստեղ կատարված պեղումների արդյունքում պարզվեց, որ այն համընկնում է Շուշիի ներկա տարածքում մինչև Փանահի կողմից պարիսպների կառուցումը (18-րդ դարի 50-ական թվականներ) եղած ամրություններից մեկի ավերակները համընկնում են Մխիթարաշենի դարպասների մոտի պարսպահատվածներին։ Պեղումների արդյունքում հայտնաբերված նյութերը տեղափոխվել են Երևան, վերականգնվել, հետո հանձնվել Շուշիի պատմա-երկրագիտական թանգարան։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Արցախ)
Ալի Ղափու պալատ
Ալի Ղափու պալատ (բառացիորեն` «Բարձր դարպասներ), պատմական պալատ Իրանի Սպահան քաղաքում։ Գտնվում է Սպահանի Նաղշե Ջահան հրապարակում `Շեյխ Լոթֆոլլայի մզկիթի դիմաց։ Պալատը կառուցվել է XVI դարում։ Այն ունի 6 հարկ, բարձրությունը կազմում է 48 մետր։
Նկարագրություն
Ալի Ղափու պալատը համարվում է Իրանի ամենատեսարժան վայրերից մեկը և ամենահայտնիներից Սպահանում։ Այն համարվում է իրանական ճարտարապետության լավագույն նմուշներից և ունի համաշխարհային ճանաչում։ Կառուցվել է 1644 թվականին` Շահ Աբասի հրամանով։ Այս պալատում Շահն առաջին անգամ նշել է Նոռուզի տոնը։ Ալի Ղափու պալատը համարվում է յուրահատուկ մուտք դեպի այլ պալատներ, որոնք կառուցվել են Սպահանի Նաղշե Ջահան հրապարակում։ Պալատը զարդարված է փայտե զարդանաշխ սյուներով։ Պատերն իրենցից ներկայացնում են արվեստի գլուխգործոցներ։ Դրանց վրա կարելի է տեսնել հիանալի նախշեր։ Պալատի ներսի որմնանկարներն արվել են Ռեզա Աբասիի և նրա աշակերտների կողմից։ Ռեզա Աբասին Շահ Աբասի պալատական նկարիչն էր։ Որմնանկարներից մեծ մասում պատկերված են բույսեր ու կենդանիներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սպահանի պալատներ Կատեգորիա:Սպահանի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Ղեկավարների նստավայրեր Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իրանում
Վազգեն (խմբապետ)
Տիգրան Տերոյան (, առավել հայտնի Վազգեն մականվամբ), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, խմբապետ, հայդուկապետ, բանաստեղծ, Հայ հեղափոխական Դաշնակցություն կուսակցության անդամ։
Կենսագրություն
Սկզբնապես անդամագրվել է Արմենական կուսակցությանը, ապա ՀՅԴ-ը։ Քույր Զարուհին (Ժենյա) և կրտսեր եղբայրը Վարազդատը (Վազրիկ) նմանապես եղել են ՀՅԴ անդամներ և ակտիվորեն օժանդակել Վան-Վասպուրականում հայ ազատագրական շարժմանը։
ՀՅԴ կուսակցության անդամ։ Սովորել է Վանի Հայկազյան կենտրոնական վարժարանում։ 1893 թվականին ազատագրական գործունեության համար ձերբակալվել է։ Բանտից ազատվելուց հետո՝ 1895 թվականին անցել է Սալմաստ։ Այնտեղից Նիկոլ Դումանի 60-հոգանոց խմբի հետ, ճանապարհին կռիվներ մղելով, անցել է Վան։ Նրա ջոկատում է գործել Անդրանիկը (Օզանյան)։ 1896 թվականի հունիսին Վազգենը մասնակցել է Վանի ինքնապաշտպանությանը։ Դեմ է եղել Խանասորի արշավանքին (1897 թ. հուլիսի 25)։ Գուրգենի խմբում կռվել է Սպահան լճի մոտ։ Խուսափել է մասնակի և վաղաժամ ընդհարումներից, ձգտել գաղտնորեն զինելով ժողովրդին՝ նախապատրաստել ընդհանուր ապստամբության։ Կազմել է ընդհանուր ապստամբության առաջին հրահանգը։ Կողմ է եղել հայ-ասորական մարտական զինակցությանը։
Զոհվել է 1898 թվականի հունվարի 2-ին Վանից ոչ հեռու գտնվող Կուռուբաշ գյուղի ջրաղացում, երբ թուրքերը պաշարել էին նրան և իր զինակից ընկեր Շատախցի Միքոյին (Արշակ Չալկադրյան)։
Հիշատակ
1906 թվականին Ժնևում լույս է տեսնում Անդրանիկ Օզանյանի «Մարտական հարահանգներ»-ը, որը նշանավոր հայդուկը ի թիվս մյուս ֆիդայիների, նվիրում է նաև Վազգենի հիշատակին։ 1943 թվականին Աթենքում վարդապետ ձեռնադրվելիս Կարապետ Լևոն Պալճյանը, որը հետագայում հայտնի է դառնում որպես Վազգեն Առաջին Ամենայն Հայոց կաթողիկոս, ընդունում է Վազգենի անունը։ Վասպուրականի հետ կապված անձինք յուրօրինակ կերպով պահպանել են հայդուկի հիշատակը՝ իրենց զավակներին կոչելով Վազգենի անունով։
Գրականություն
Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Գուրի
Գուրի, լեռնագագաթ Պոնտական լեռների լեռնահամակարգում, նրա արևելյան հատվածում, Պոնտական և Անտիպոնտական լեռների ջրբաժան գծի վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով
Կարապետ Տուղրեմաճյան
Կարապետ Տուղրեմաճյան հայտնի է նաև Վահան Մանվելյան անունով, (1870-ական թթ. 1-ին կես - Բուլղարիա, 1904), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, ֆիդայի։ ՀՅԴ կուսակցության անդամ։ Գործել է Կոստանդնուպոլսում։ «Բանկ Օտոմանի» միջադեպից հետո (օգոստոս, 1896) մեկնել է Բուլղարիա և աշխատել որպես ուսուցիչ։ 1901 թվականին եկել է Արևմտյան Հայաստան (Վան, Սասուն)։ 1902-1904 թվականներին եղել է Դաշնակցության Սասունի լիազոր ներկայացուցիչը։ Լինելով ընդհանուր ապստամբության կողմնակից՝ ձգտել է յուրաքանչյուր գյուղում ստեղծել մարտական ջոկատներ, որոնք անհրաժեշտության դեպքում կապահովեին գյուղի ինքնապաշտպանությունը։ 1904 թվականի Սասունի ապստամբության փաստացի հրամանատարներից էր։ Զոհվել է ապստամբությունից հետո, Գելիեգուզան-Մուշ ճանապարհին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ Կատեգորիա:1904 մահեր Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Արսեն Թոխմախյան
Արսեն Թոխմախյան (Հարություն, ), ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։
Ավարտել է Վարագավանքի ժառանգավորաց վարժարանը։ Մասնակցել է Վանի «Միություն ի փրկություն» գաղտնի կազմակերպության հիմնադրմանը (1872)։ Արևմտահայերի ազատագրության հարցով զբաղվել է դեռևս 1877 թ. ռուս-թուրքական պատերազմից առաջ։ Հրատարակել է գրքույկներ («Հայրենիքի պահանջներ և հայ գյուղացին», 1881, «Մասիս լեռների հարավային ստորոտներ», 1882)՝ արևելահայությանը արևմտահայերի ծանր կացությանը ծանոթացնելու նպատակով։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ ազատագրական պայքարի գործիչներ
Բրի (պանիր)
Բրի (Brie)՝ փափուկ պանիր կովի կաթից, անվանումը  ստացել է ֆրանսիական գավառից (Փարիզից ոչ հեռու գտնվող  Իլ դը Ֆրանս կենտրոնական շրջան), որտեղ այն առաջին անգամ պատրաստել են։ Բրին աշխարհում ամենահայտնի ֆրանսիական պանիրներից մեկն է։ Քանի որ այս անունը համատեղում է մեծ թվով առանձին տեսակներ, ճիշտ կլինի  խոսել բրի պանրի ընտանիքի մասին։ Տարբեր երկրներում արտադրվում են պանրի շատ տեսակներ՝ ներառյալ հասարակ բրի, բույսերով, կրկնակի և եռակի բրի և առանց կովի կաթի ստացվող տեսակներ։ Գոյություն ունի բրիի  ավելի քան տասնյակ տեսակներ, սակայն Ֆրանսիայում հավաստագիր ունեն միայն երկու տեսակները՝ Բրի դը Մոն (Brie de Meaux) և Բրի դը Մելեն (Brie de Melun), որոնք կրում են Փարիզից արևելք գտնվող փոքր քաղաքների անուններ АОС (Appellation d'origine contrôlée).
Պատմություն
Բրի՝ֆրանսիական հնագույն պանիրներից մեկը։ Հայտնի է, որ դեռ միջնադարում ամենապահանջված պանիրներից է եղել։
Բրին թագավորական պանիր է եղել։ Շամպայնի դքսուհին՝ Բլանկա Նովարսկայան, բրին որպես նվեր ուղարկում էր թագավոր Ֆիլիպ II Օգոստոսին, վերջիսն դրանից միշտ հիացմունք էր ապրում։ Ծննդյան տոներին ընդառաջ պալատական տիկնայք, Շառլ Օռլեանի դուքսից, որպես նվեր անհամբեր սպասում էին թարմ բրի։ Բրի պանրի երկրպագուներ են եղել Մարգո թագուհին ու Հենրի IV-ը։
Առանձնահատկություններ
Բրի պանրին բնորոշ է թույլ մոխրագույն երանգը՝ «ազնիվ» սպիտակ բորբոսի տակ (Penicillium camemberti կամ Penicillium candidum): Կառուցվածքով՝ 30-60 սանտիմետր տրամագծով և 3-5 սանտիմետր հաստությամբ, «թխվածք» է հիշեցնում։ Ամոնիակի թեթև հոտ ունեցող փափուկ և հաճելի համով պանիր է։ Բորբոսի շերտը ամիակի հստակ արտահայտված բույր ունի, բայց ուտելի է։
Նոր պատրաստված բրին փափուկ ու նուրբ համ ունի։ Հասունացմանը զուգահեռ՝ ձեռք է բերում արտահայտիչ սուր համ։ Որքան բարակ է բրիի շերտիկը, այնքան սուր է համը։ Բրի արտադրում են տարվա ցանկացած եղանակին և համարվում է ամենաունիվերսալը ֆրանսիական պանիրների ցանկում, քանի որ օգտագործում են և՜ տոնական սեղանին և՜ սովորական ընթրիքին։ Ավելի լավ է Բրին  ուտել սենյակային ջերմաստիճանի, դրա համար անհրաժեշտ է նախապես դուրս բերել այն սառնարանից (կամ նկուղից). լավ է պահպանվում +2…-4 °C ջերմաստիճանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պանիրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պանիրներ ըստ երկրի‎ Կատեգորիա:Ֆրանսիական պանիրներ Կատեգորիա:Կովի կաթից պանիրներ Կատեգորիա:Իդ դե Ֆրանս Կատեգորիա:Սեն է Մարն Կատեգորիա:Պանիրներ Կատեգորիա:Խոհանոց Կատեգորիա:Սննդամթերք Կատեգորիա:Ֆրանսիական խոհանոց
Իբլիս
Իբլիս (إبليس), իսլամում ջինի անվանում, ով, ի շնորհիվ իր նպատակասլացության, հասավ նրան, որ մերձեցավ Աստծուն և դասվեց հրեշտակների շարքը։ Սակայն իր հպարտության և գոռոզության համար վտարվեց երկնքից։ Իր վտարումից հետո, Իբլիսը դարձել է մարդկանց թշնամին, ով շեղում էր հավատացյալներին ճիշտ ճանապարհից։
Իբլիսն ունի բազմաթիվ այլ անվանումներ։ Նրան նաև անվանում են աշ-Շայթան (, որպես բոլոր չարքերի (շայթանների) պարագլուխ), Ադուվ Ալլահ ( — «Ալլահի թշնամի») կամ էլ ուղղակի ալ Ադուվ ( — «թշնամի)»։ Նրանից պաշտպանվելու համար մուսուլմանները հաճախ կարդում են Իսթիազա աղոթքը․ «Ա’ուզզու բի-լ-Լյահի մինաշ- Շայթանի ռ-ռաջիմ» («Վազում են Ալլահի մոտ [օգնության համար] ընդդեմ Շայթանի, ում հարվածում են քարերով») կամ էլ Ղուրանի վերջին սուրաները (օրինակ, Ալ Ֆալաք, Ան նաս) ։ Իբլիսի հիմնական մակդիրներից մեկը ար ռաջիմն է (՝ «քարերով հարվածված (մեղսագործ կամ ուրացող)»), որն առաջացել է Ալ հիջր սուրայի 34-րդ հայաթից ։