cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լուիջի Կառլո Ֆարինի
1847 թվականին համաներման հիմքով վերադարձել է, որը հայտարարել էր Հռոմի պապ Պիոս IX-ը, և հենց նույն տարում ստանձնել է երկրի ներքին գործերի նախարարի պաշտոնը։
1848 թվականին Իտալիայի սահմանադրության հրապարակումից հետո ընտրվել է հռոմեական պառլամենտի դեպուտատ, այնուհետև հրաժարվել է պաշտոնից և մեկնել է Թուրին համակագործակցելով «Risorgimento» թերթի հետ, որոշ ժամանակ հրատարակել է սատիրական «La Frusta» բացիկներ։
Հեղինակել է «Storia dello stato romano dall'anno 1814 al 1850» և «Storia d'Italia dall'anno 1814 la 1850» աշխատությունները։
1851—1852 թվականներին եղել է ժողովրդական լուսավորության նախարար, այդ պաշտոնից նույնպես հրաժարական է տվել։ 1859 թվականին ուղարկվել է Միջին Իտալիա որպես սարդինական լիազոր, սկզբում Մոդենի, ապա Պարմաի և Ռոմանիի բնակչությունը նրան ճանաչել է դիկտատոր։
Պայքար է մղել Ջուզեպպե Գարիբալդիի հետ, 1860 թվականի մարտ ամսին իր ղեկավարած տարածքները միավորել է Իտալական թագավորությանը Էմիլիա պրովինիցայի անվան տակ։
1860 թվականի հուլիս հոկտեմբեր ամիսներին Ֆարինին նորից ստանձնել է ներքին գործերի նախարարի պաշտոնը, ապա եղել է Նեապոլում թագավորական հանձնակատար, կրկին պայքարի մեջ լինելով Գարբալդիի հետ։
1862 թվականին Ուրբանո Ռատացիի կաբինետի լուծարման ժամանակ ձևավորել է նոր կառավարություն, սակայն արդեն 1863 թվականին առողջական խնդիրների պատճառով ստիպված հրաժարական է ներկայացրել, ունեցել է նյարդային լուրջ խանգարումներ, որոնք հետո դարձել են հոգեկան խանգարման պատճառ։
1878 թվականին Ռավեննայում քանդակագործ Է. Պացցին տեղադրել է նրա արձանը, որը սակայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ քանդվել է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իտալիայի վարչապետներ
Սուրրիբ
Սուրրիբ (Sourribes, Soribas), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Վերին Ալպերի Պրովանսի գավառում։ Մտնում է Վոլոն կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Ֆորկալկե։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04211։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 174 մարդ։
Կլիմա
Սուրրիբի կլիման միջերկրածովային է։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 110 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 90-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 20-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 81,8 %, 1999 թվականին եղել է՝ 71,8 %)։ 90 աշխատունակ բնակիչներից 83-ը աշխատում էին (49 տղամարդ և 34 կին), անաշխատանք էին 7-ը (4 տղամարդ և 3 կին)։ 20 անգործ մարդկանցից 6-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 7-ը թոշակառու, 7-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով ։
Ոսկու պաշարներ
Ոսկու պաշար, ոսկու պահուստ, որը գտնվում է Կենտրոնական բանկի, գանձապետարանի և (կամ) պետության ֆինանսների նախարարության իրավասության ներքո, որը ոսկու տարադրամային պահուստի մի մասն է։
Ոսկու ազատ շրջանառության ժամանակաշրջանում կատարել է միջազգային վճարումների (համաշխարհային փողի), ներքին մետաղադրամային շրջանառության, ավանդների վճարումների ու բանկային տոմսերի փոխանակման ռեզերվային ֆոնդերի դեր։ Գրեթե ամբողջովին դրանց տնօրինել են կենտրոնական բանկերը։
Շառլ Ժան դը լա Վալե Պուսեն
Շառլ Ժան Էտյեն Գուստավ Նիկոլա դը լա Վալե Պուսեն (Charles Jean Étienne Gustave Nicolas de la Vallée Poussin), բելգիացի մաթեմատիկոս, Բելգիայի և Փարիզի ԳԱ անդամ (1945), 1897 թվականից՝ Լյուվենի համալսարանի պրոֆեսոր։
Ոսկու պաշարներ
Արդի ժամանակաշրջանում ոսկու պաշարների մեծ մասը կենտրոնացված է գանձատների արժութային ֆոնդերում։
Շառլ Ժան դը լա Վալե Պուսեն
Աշխատանքները վերաբերում են թվերի, եռանկյունաչափական շարքերի, ֆունկցիաների մոտարկման տեսություններին, մաթեմատիկական ֆիզիկային։
Ոսկու պաշարներ
2017 թվականին մեկ տրոյական ունցիայի դիմաց 1250 ԱՄՆ դոլար արժողությամբ ոսկու մեկ տոննա արժե մոտավորապես 40,2 միլիոն դոլար։ Այս գնով երբևէ արդյունահանված ողջ ոսկու ընդհանուր արժեքը կազմում է ավելի քան 7,5 տրիլիոն դոլար ։
Շառլ Ժան դը լա Վալե Պուսեն
Կատեգորիա:Բելգիացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ
Ոսկու պաշարներ
Ոսկու պահուստի նպատակ
Ոսկին հանդիսանում է փոխանակման մետաղ, այն իրենով լցնում է արժեթղթերը, և դա նաև ստիպում է պետություններին  կուտակել այն միջազգային անկայունությունից խուսափելու համար։
Ոսկու պաշարներն ըստ պետությունների
Թանկարժեք մետաղի ամենամեծ պաշարներն ունեն Միացյալ Նահանգները և Գերմանիան։
Եվրոպական Միություն
2020 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ եվրոգոտու պետությունների ոսկու միացյալ պաշարները կազմել են 10772,1 տոննա, ուստի եվրոն մնում է աշխարհում ամենաապահովված փողը։ ԵՄ երկրներից, որոնք եվրոպական տարածության անդամ չեն, ոսկու ամենամեծ պաշարներն ունի Լեհաստանը (228,7 տոննա)։
Միացյալ Նահանգներ
ԱՄՆ-ի ժամանակակից ոսկու պաշարի հիմքերը դրվեցին Մեծ դեպրեսիայի ժամանակ։ 1933 թվականի ապրիլին ընդունվեց ոսկու ազգայնացման մասին թիվ 6102 հրամանագիրը, համաձայն որի բոլոր ֆիզիկական և իրավաբանական անձինք պարտավոր էին իրենց ամբողջ ոսկին հանձնել պետությանը մեկ տրոյական ունցիայի դիմաց 20,66 դոլար ֆիքսված գնով (31,1 գրամ)։ Ոսկու ազգայնացման մասին այս հրամանագիրը չկատարելու համար ենթարկվում էր քրեական պատասխանատվություն՝ մինչև 10 տարվա ազատազրկում ։ Արդյունքում հյուսիսամերիկյան դաշնային պետությունը բնակչությունից ստացել է (առգրավել) մոտ 500 տոննա ոսկի՝ հիմնականում մետաղադրամների տեսքով ։
1934 թվականին ընդունվեց Օրենք ոսկու պահուստի մասին, որն արգելում էր ոսկու մասնավոր սեփականությունը (հազվադեպ բացառություններով)։ Ընդ որում, պետությանը իրավունք տրվեց հաշվարկներում օգտագործել ոչ թե ոսկի, այլ թղթադրամներ։ Բացի այդ, իրականացվել է ԱՄՆ դոլարի արժեզրկում՝ տրոյական ունցիայի ոսկու գինը սկսել է հավասարվել ոչ թե 20,67, այլ 35,0 դոլարի։ Դա հանգեցրեց ԱՄՆ ոսկու պաշարների զգալի աճին, որը 1938 թվականին աճել էր մինչև 11340 տոննա։ Սա թույլ տվեց Միացյալ Նահանգներին արտասահմանյան շուկա թողարկել ոսկու աջակցությամբ դոլարներ. դոլարի փոխանակումը ոսկու հետ երաշխավորված էր ֆիքսված փոխարժեքով 35 դոլար մեկ տրոյական ունցիայի դիմաց։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ամերիկյան ոսկու պաշարները հասել են գագաթնակետին՝ 20205 տոննա։ Դա պայմանավորված էր պատերազմող պետություններին ամերիկյան ապրանքների մատակարարման դիմաց վճարումներով։ 1950-ականների սկզբին ԱՄՆ-ին պատկանում էր համաշխարհային ոսկու պաշարների 70%-ը։ Այս ոսկին օգտագործվել է ոսկու դոլարի հիման վրա Բրետտոն Վուդսի համակարգի ստեղծման համար։ Քանի որ Միացյալ Նահանգները ակտիվորեն օգտագործում էր ոսկին դոլարին աջակցելու համար, դա նվազեցրեց նրանց ոսկու պաշարները 2,5 անգամ մինչև 1971 թվականը մինչև 8133,5 տոննա։ 1971 թվականի օգոստոսի 15-ին ԱՄՆ նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնը միակողմանիորեն հրաժարվեց դոլարի կապից ոսկու հետ։ 1974 թվականի օգոստոսի 15-ին ԱՄՆ-ում թույլատրվեց ոսկու մասնավոր սեփականությունը։ Մոտ 8000 տոննա ԱՄՆ ոսկու պաշարը գրեթե անփոփոխ է մնացել ավելի քան 50 տարի։
Գանձարաններն են Ֆորտ Նոքսը Կենտուկիում (4500 տոննա), ԱՄՆ դրամահատարանի մասնաճյուղերը Դենվերում (1400 տոննա) և Ուեստ Փայնտում (1700 տոննա) և Դաշնային պահուստային բանկի մառանները Մանհեթենում (400 տոննա)։
Բացի սեփական ոսկուց, ԱՄՆ-ն ունի մոտ 60 այլ նահանգների ոսկու պաշարների մի մասը կամ ամբողջը։ Մամուլում այդ պաշարների ծավալը չի բացահայտվում։ Այս ոսկու մեծ մասը (մոտ 7000 տոննա) գտնվում է Նյու Յորքում գտնվող ստորգետնյա պահեստում։ ԱՄՆ-ը խուսափվում է իրական պահուստների ստուգումից՝ ինչը ծնում է գողության և կոռուպցիայի մասին շատ շահարկումներ և լուրեր։
Գերմանիա
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, Ռեյնի հրաշքի հետևանքով, 1951 թվականին, Գերմանիան սկսեց կուտակել իր ոսկու պաշարները։ 1968-ին պաշարները հասան իրենց գագաթնակետին՝ 4000 տոննա ։
2013 թվականին Գերմանիայի Կենտրոնական բանկը սկսել է արտասահմանյան պահոցներից ոսկու ետվերադարձի ընթացակարգ։ Նախնական պլանի համաձայն՝ 2020 թվականից նախատեսվում էր պահեստավորել իր պաշարների կեսը Մայնի Ֆրանկֆուրտում՝ մինչ այդ օրը վերադարձնելով 300 տոննա ոսկի Նյու Յորքից և 374 տոննա ոսկի Փարիզից։ Գերմանիայի կենտրոնական բանկի տվյալներով՝ 2016 թվականին Գերմանիան ավարտել է ԱՄՆ-ից ոսկու հայրենադարձությունը, որը սկսվել է 2013 թվականին՝ 5 տոննա թանկարժեք մետաղով։
Այնուհետև, ֆեդերացիան տարեկան վերադարձրել է համապատասխանաբար 85 տոննա, 99 տոննա և 111 տոննա ոսկի։ 2017 թվականին Բունդեսբանկը Փարիզի պահոցներից վերադարձրեց վերջին 91 տոննա ոսկու պաշարները։ Ներկայումս Գերմանիայի ոսկու պաշարները բաշխված են հետևյալ կերպ. Մայնի Ֆրանկֆուրտում 1710 տոննա կամ ընդհանուր պաշարների 50,6%-ը; Նյու Յորքում 1236 տոննա կամ պաշարների 36,6%-ը; Անգլիայի Բանկում 432 տոննա կամ պահուստների 12,8%-ը ։
Գերմանիան, ինչպես եվրոպական շատ այլ երկրներ, ստորագրել է Ոսկու վերաբերյալ Կենտրոնական բանկերի համաձայնագիրը, որի չորրորդ տարբերակի համաձայն, պարտավորվում է չվաճառել այդ մետաղի զգալի ծավալները։
Ֆրանսիա
1944 թվականին Ֆրանսիան ստորագրեց Բրետտոն Վուդսի համաձայնագրերը։ ԱՄՆ դոլարը փոխարինել է ոսկու ստանդարտին. Հետպատերազմյան Եվրոպան վերականգնվում էր, առևտրի ծավալն աճում էր։ 1945 թվականից մինչև 1975 թվականը Ֆրանսիան ունեցել է Փառավոր երեսնամյակ։ Ֆրանկը անկայուն էր։
1965 թվականի օգոստոսին, ըստ Ֆրանսիայի բանկի տվյալների, դեղին մետաղի պաշարը հասել է 4400 տոննայի։ Հանրապետությունը փաստացի հետ է վերցրել ոսկին Հյուսիսային Ամերիկայից։
Չինաստան
2007 թվականից ի վեր Չինաստանը ոսկու արդյունահանմամբ աշխարհում առաջին տեղում է (2007 թվականին՝ 280 տոննա, 2008 թվականին՝ 292 տոննա, 2013 թվականին՝ 430 տոննա), իսկ Շանհայի ոսկու բորսայում առևտրի ծավալները 2012 թվականին 1139 տոննայից աճել են մինչև 2197 տոննա 2013թ.
Թայվանի ոսկու պաշարները (ՉԺՀ-ն կղզին համարում է իր մաս) կազմում է 423,6 տոննա։
Ռուսաստան
Եթե մինչև COVID-19 համաճարակը պահպանվեր ոսկու գնման տեմպերը, ապա մինչև 2021 թվականը Ռուսաստանը կարող էր երրորդ տեղը զբաղեցնել ոսկի պահեստավորող երկրների շարքում ։ Սակայն համաճարակի սկսվելուն պես պետության ոսկու պաշարների աճը դադարեց՝ սառչելով շուրջ 2300 տոննաի վրա, և միայն 2022 թվականի փետրվարի 27-ին Կենտրոնական բանկը հայտարարեց գնումները վերսկսելու մասին ։
Ռուսաստանի ոսկեարժութային պահուստների երկու երրորդը պահվում է Մոսկվայի Ռուսաստանի Բանկի Կենտրոնական պահոցում ։
Պետական պահուստների հաշվետվություն
Ստորև ներկայացված են ոսկու հիմնական պաշարները.
Իրան
Թոփ ցուցակում ներառված չեն Իրանի  ոսկու պաշարները, որոնց տարբեր գնահատականներով 2012-2013 թվականներին տատանվել է 340-ից ավելի քան 900 տոննա։ Միևնույն ժամանակ Իրանն ակտիվորեն օգտագործում է ոսկին միջազգային առևտրում (օրինակ՝ աֆրիկյան պետությունների հետ ) հաշվարկների համար՝ իր դեմ սահմանված պատժամիջոցների ֆոնին։ Թե որքան ոսկի ունի Իրանը այժմ հայտնի չէ։
Հավանական է, որ Իրանի ոսկու պաշարները շատ ավելին են, քան այս հաշվարկները, քանի որ, ըստ շվեյցարական Der Bund թերթի, միայն 2008 թվականին Իրանը տարբեր բանկերից դուրս է բերել իր ոսկու ավելի քան 700 տոննա ։
Իրանի համար ոսկու հիմնական աղբյուրը Թուրքիան է, որը նավթի դիմաց վճարում է ոսկով ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Տնտեսություն Կատեգորիա:Ոսկի Կատեգորիա:Բնական ռեսուրսներ Կատեգորիա:Տնտեսական քաղաքականություն Կատեգորիա:Մակրոտնտեսագիտություն Կատեգորիա:Դրամավարկային քաղաքականություն Կատեգորիա:Փող Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն Կատեգորիա:Պետություն Կատեգորիա:Տնտեսություններ Կատեգորիա:Միջազգային տնտեսագիտություն Կատեգորիա:Ֆինանսներ Կատեգորիա:Երկրների ցանկեր Կատեգորիա:Դրամական միավորներ Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր Կատեգորիա:Տնտեսական ցուցանիշներ
My Heart Is Yours
My Heart Is Yours, Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթում Նորվեգիան ներկայացրած Դիդրիկ Սոլլի-Տանգենի երգը, որի տեքստի և երաժշտության հեղինակներն են Հաննե Սորվաագը և Ֆրեդրիկ Կեմպեն։ Նորվեգիայում նախապես անցկացված ընտրական մրցույթում երգն զբաղեցրել է առաջին տեղը՝ երկրորդ տեղը գրավածից կրկնակի ավելի քվեներ ստանալով ։
Երգը եվրատեսիլյան մրցույթի եզրափակիչ փուլում զբաղեցրել է 20-րդ հորիզոնականը 35 միավորով։ Նորվեգիայում My Heart Is Yours-ն արժանացել է պլատինե հավաստագրի ։
Բերեզովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)
Բերեզովսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝
My Heart Is Yours
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթ Կատեգորիա:Նորվեգիայի երգերը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:2010 երգեր
Բաժանումը
«Բաժանումը», 2006 թվականի ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմ։ Ռեժիսորն է Փեյթոն Ռիդը, գլխավոր դերերում են Վինս Վոնը և Ջենիֆեր Անիսթոնը։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2006 թ հունիսի 1-ին Պուերտո Ռիկոյում։ 2007-ին արժանացել է ASCAP-ի մրցանակի ամենաշահութաբեր ֆիլմերի կատեգորիայում։
Ֆիլմը պատմում է զույգի մասին, որի սիրավեպը դժվար փուլ է անցնում, երբ զուգընկերները հրաժարվում են տեղափոխվել մյուսի բնակարան, և նրանք թշնամական խաղ են սկսում մի բնակարանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Պեյթոն Ռիդի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Չիկագոյում Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Չիկագոյում նկարահանված ֆիլմեր
Դիեգո Վալերի (բանաստեղծ)
Դիեգո Վալերի (Diego Valeri, ), 20-րդ դարի իտալացի բանաստեղծ, արձակագիր, թատերագիր, թարգմանիչ, գրաքննադատ, Ֆրանսիական ակադեմիայի մրցանակների (երկու անվանակարգում՝ երեք մրցանակ. 1954, 1956 և 1969 թթ.), ինչպես նաև իտալական հեղինակավոր Վիարեջո գրական մրցանակի (1967 թ.) դափնեկիր։
Կենսագրություն
Ավարտել է Սորբոնի համալսարանը, Իտալիա վերադառնալով՝ իտալերենի ու լատիներենի դասեր է տվել նախ՝ դպրոցներից մեկում, այնուհետև՝ 1939 թվականից՝ Պադովայի համալսարանում, որտեղ աշխատել է մի քանի տասնամյակ։ Գրականագիտական յոթ աշխատություն է հեղինակել ֆրանսիական գրականության մասին, այդ թվում՝ մեկ մենագրություն Միշել Մոնտենի կյանքի ու գործի վերաբերյալ, ինչպես նաև ժամանակակից ֆրանսիական պոեզիայի մասին վերլուծական աշխատանքներ։
Վալերիի՝ որպես բանաստեղծի նորամուտը տեղի է ունեցել 1913 թվականին, «Զվարթ թախիծներ» (Le gaie tristezze) ժողովածուով, որին հաջորդել է ևս 15 գիրք, այդ թվում՝ 1967 թվականին հրատարակված «Բանաստեղծություններ» խորագրով ժողովածուն, որի համար հեղինակին շնորհվել է «Վիարեջո» մրցանակ։ Նրա թարգմանությամբ լույս ընծայված բազմաթիվ գրքերից հիշարժան են հատկապես ֆրանսիական միջնադարյան սիրային արձակի ժողովածուն (1943), Ֆլոբերի «Մադամ Բովարի»-ն, Ստենդալի «Կարմիրը և սևը», Լաֆոնտենի առակները... Դիեգո Վալերիի հեղինակած լիբրետոյի հիման վրա կոմպոզիտոր Գաբրիելե Բիանկին գրել է «Սորեջինա» հեքիաթ-օպերան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Թարգմանիչներ Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ Կատեգորիա:Իտալացի թարգմանիչներ
Սոլդատկա (Կամելիկի վտակ)
Սոլդատկա, գետ Ռուսաստանում, անցնում է Սարատովսկի շրջանի մոտով, գետի ակունքը գտնվում է Ղազախստանում։
Աշխարհագրություն և ջրաբանություն
Սոլդատկան Կամելիկ գետի ձախափյա վտակն է, նրա գետաբերանը գտնվում է 157 կմ հեռավորության վրա Կամելիկի գետաբերանից։ Սոլդատկա գետի ընդհանուր երկարությունը 45 կմ է։
Սոլդատկա գետի ջուրը վերջնական արդյունքում թափվում է Մեծ Իրգիզ, Վոլգայի վտակը և այնուհետև Կասպից ծով, չունենալով հաղորդակցում համաշխարհային օվկիանոսի հետ։
Ջրային հաշվեկշռի տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական համակարգի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ռուներ
Ռուներ, Ռունական այբուբեն ի տառ եր, որոնք օգտագործվում էին Գերմանական լեզուներ ում մինչև Լատինական այբուբեն ի ներմուծումը։ Այբուբենի Սկանդինավյան անվանումն է Ֆուտարկ, անգլոսաքսոնական անվանումը՝ Ֆուտորկ։
Ռունոլոգիա ն ռունական այբուբենը, ռունական գրերը, ռունական քարեր ը և դրանց պատմությունն ուսումնասիրող գիտություն է։ Ռունոլոգիան Գերմանական լեզվաբանության մասնագիտացված ճյուղ է։ Ամենահին ռունական գրերը թվագրվում են մ․թ․ 150 թ․։ Ռուները հետագայում փոխարինվել են լատինական տառերով, քանի որ ռունական այբուբենն օգտագործող մշակույթները, Եվրոպայում մինչև 700թ․, իսկ կենտրոնական Եվրոպայում մինչև 1100 թ․, քրիստոնեություն ընդունեցին։ Այնուամենայնիվ, ռուները շարունակեցին օգտագործվել հատուկ նպատակներով Հյուսիսային Եվրոպա յում։ Մինչև 20-րդ դարի սկիզբը ռուները օգտագործվում էին  դեկորատիվ նպատակներով Շվեդիա յի ծայրամասում, Դալարնա յում և ռունական օրացույցներ ում։
Ամենահայտնի ռունական 3 այբուբեններն են Հին Ֆուտարկ ը (մ․թ․ 150-800 թթ․), անգլոսաքսոնական Ֆուտորկ ը(մ․թ․ 400-1100թթ․) և Նոր Ֆուտարկ ը(մ․թ․800-1100 թթ․)։
Պատմականորեն ռունական այբուբենը ծագել է Հին Իտալական գրեր ից, որին ավելացվել են նոր տարրեր։ Սակայն դեռ հայտնի չէ, թե Հին Իտալական գրերից որն է ընկած ռուների հիմքում։ Ամենահին գրերը հայտնաբերվել են Դանիա յում և Հյուսիսային Գերմանիա յում։
Պատմությունը և գործածումը
Մ․թ․ 1-ին և 2-րդ դարերից սկսած ռուները օգտագործվում էին գերմանական ժողովուրդներ ի կողմից։ Լեզվաբանության տեսանկյունից այս ժամանակաշրջանը համընկնում է հին բարձր գերմաներեն ի փուլի հետ, երբ դեռ առանձնացված չէին բարբառները՝ հյուսիսային գերմաներենը, արևմտյան գերմաներենը և արևելյան գերմաներենը։
Գոյություն ունեցող ռունական գրերում երկար և կարճ ձայնավորներ ի միջև տարբերակում չկա, սակայն այդ տարբերակումները առկա էին այդ ժամանակի բանավոր խոսքում։ Նման կերպով, Հին Ֆուտարկում չկային շրթայնացած բաղաձայններ։
«Ռուներ» տերմինն օգտագործվում է այս նշանները Լատինական և հունական տառերից տարբերակելու համար։ Այս եզրը ծագում է գերմաներենի «ռուն» արմատից, որը նշանակում է «գաղտնիք» կամ «շշնջյուն» ։
Ծագումը
Ռուները զարգացում են ապրել Հին Իտալերեն ից դարեր անց, որից և հավանաբար ծագել են։ Ռունական գրերի զարգացման վերաբերյալ քննարկումներում փորձում են պարզել, թե Իտալական այբուբեններից որն է ընկած ռուների հիմքում, և որոնք են այն նոր տարրերը, որոնք ավելացվել են այդ այբուբեններից մեկին, որի արդյունքում էլ ստեղծվել է ռունական այբուբենը։ Գրերի ծագման պատմական կոնտեքստը գերմանական ժողովուրդների միջև մշակութային կապն է։ Այդ ժողովուրդները հաճախ հռոմեական բանակ ում ծառայել են որպես վարձկաններ։ Հին Ֆուտարկը առաջացել է մինչև վաղ 5-րդ դարը։ Շատ գիտնականներ համարում են, որ ռուների հիմքում ընկած է Բոլցանո յի ռետական այբուբենը, քանի որ ռունական այբուբենի միայն 5 ռուներ Բոլցանոյի այբուբենում չունեն նմանակներ։ Սկանդինավիա յի գիտնականները համարում են, որ ռուների հիմքում ընկած է լատինական այբուբենը ։
Ռուների անկյունային գրելաձևը ընդհանուր էր դրա ժամանակակից այբուբենների համար, քանի որ այդ ժամանակ գրելու համար օգտագործվում էր փայտ կամ քար։ Փայտի վրա գրելիս դժվար էր հորիզոնական գծեր անել, քանի որ դրանք համընկնում էին փայտի հորիզոնական կառուցվածքի հետ և դրա պատճառով փայտը հաճախ կոտրվում էր։
Վաղ շրջանի արձանագրություններ
Կան որոշ ապացույցներ, որ գոյություն են ունեցել առանձին գոթական ռուներ, չնայած այն բանին, որ դրանք համարվում են Ֆուտարկի հիմքում ընկած այբուբենը։ Նույնիսկ եթե երբևէ գոյություն են ունեցել իսկական գոթական ռուներ, ապա դրանք շուտով փոխարինվել են Գոթական այբուբեն ով։ Այնուամենայնիվ, գոթական այբուբենի տառերը ակնհայտորեն որոշակի կապ ունեն ֆուտարկի հետ։ Բրիտանիկա հանրագիտարան ում նույնիսկ նշված է, որ ռուները առաջացել են Գոթեր ի շնորհիվ ։
Կախարդության կամ գուշակության նպատակով գործածումը
Արտեֆակտների վրա հայտնաբերված ամենահին ռունական արձանագրությունների վրա նշված է լինում տիրոջ կամ քանդակագործի անունը, հակառակ դեպքում դա մնում է լեզվաբանական առեղծված։ Հնարավոր է, որ ռուները ուղղակի գրային համակարգ չէին, դրանք նաև կախարդական նշաններ էին, որոնք օգտագործվում էին կախարդանքներում։ Չնայած որ որոշ մարդիկ ասում են, որ ռուները օգտագործվել են գուշակության նպատակով, դրա մասին ապացույցներ, որպես այդպիսին, չկան։ Հենց ռուների անվանումը, որ նշանակում է «գաղտնիք, որևէ թաքնված բան», կարծես հուշում է, որ ռուները նախատեսված էին միայն նվիրյալների և վերնախավի համար։
Գործածությունը միջնադարում
1950-ական թվականների կեսերին Բերգեն ում հայտնաբերվել են մոտ 600 արձանագրություններ, հայտնի որպես Բրեգենյան արձանագրություններ։ Այս արձանագրությունները արված են փայտի կամ ոսկորի վրա և պարունակում են առօրյա կյանքից դրվագներ։ Սրանից ենթադրվում է, որ ռուները օգտագործվում էին որպես սովորական գրային համակարգ։ Ուշ միջնադարում ռուները օգտագործվում էին օրացույցներում։
Ռուները Էդդայական երգերում
Նորվեգիական առասպելաբանության մեջ ռունական գրերը ունեն աստվածաբանակն ծագում։ Սա հաստատվում է տարբեր ռունաքարերի վրայի արձանագրություններում, որտեղ նկարագրվում է, թե ինչպես են ռուները ստեղծվել աստվածների կողմից ։
Հին Ֆուտարկ
/Ա/ տառի անունը վերցված է ռունական «Անսուզ» կոչվող տառից։ Ռուների անունների դիմաց դրված աստղանիշը նշանակում է, որ դրանք չհաստատված վերականգնություններ են։ Հին Ֆուտարկի 24 ռուներն են.
Անգլոսաքսոնական ռուներ(5-11 -րդ դարեր)
Ֆուտորկը սկզբում կազմված է 29 ռուներից, ապա 33։ Այն հավանաբար սկսել է գործածվել 5 -րդ դարից։ Անգլոսաքսոնական ֆուտորկի առաջացման վերաբերյալ բազմաթիվ տեսություններ կան։ Համաձայն դրանցից մեկի՝ ֆուտորկը առաջացել է Ֆրիսլանդիա յում և տարածվել է մինչև Անգլիա։ Մի ուրիշ տեսության համաձայն՝ ռուները Անգլիա են եկել Սկանդինավիայից և փոփոխության են ենթարկվել։
Անգլոսաքսոնական ռուներն են՝
ᚠ feoh, ᚢ ur, ᚦ thorn, ᚩ os, ᚱ rad, ᚳ cen, ᚷ gyfu, ᚹwynn, ᚻ haegl, ᚾ nyd, ᛁ is, ᛄ ger, ᛇ eoh, ᛈ peordh, ᛉ eolh, ᛋ sigel, ᛏ tir, ᛒ beorc, ᛖ eh, ᛗ mann, ᛚ lagu, ᛝ ing, ᛟ ethel, ᛞ daeg, ᚪ ac, ᚫ aesc, ᚣ yr, ᛡ ior, ᛠ ear.
Ավելացվել են ևս մի քանի ռուներ՝
ᛢ cweorth, ᛣ calc, ᛤ cealc, և ᛥ stan. Վերջիններս գտնվել են միայն ձեռագրերում։
Նոր Ֆուտարկ (9-11-րդ դարեր)
Նոր Ֆուտարկը, որ կոչվում է նաև Սկանդինավյան Ֆուտարկ, Հին Ֆուտարկի կրճատված տարբերակն է։ Այն բաղկացած է ընդամենը 16 ռուներից։ Կրճատումը տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ նախանորվեգերենը վերածվել է հին նորվեգերենի, և հնչյունային համակարգում տեղի են ունեցել փոփոխություններ։ Նոր Ֆուտարկը օգտագործվել է սկսած 9-րդ դարից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիկինգներ  Կատեգորիա:Այբուբեններ Կատեգորիա:Գերմանական լեզուներ Կատեգորիա:Տոմարներ Կատեգորիա:Հին Եվրոպայի գրեր
Նիժնեդևիցկ (գյուղ, Նիժնեդևիցկի շրջան)
Նիժնեդևիցկ (Нижнедевицк), գյուղ Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Նիժնեդևիցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վորոնեժի մարզի Նիժնեդևիցկի շրջանի բնակավայրեր
Կրոտենկովսկի գյուղական խորհուրդ (Պոլտավսկի շրջան)
Կրոտենկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Кротенківська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջան ում ։
2001 թվականի տվյալներով Կրոտենկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1395 մարդ։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
It's Hard out Here for a Pimp
«It's Hard out Here for a Pimp», ամերիկյան Three 6 Mafia հիփ հոփ խմբի երգ, որը եղել է «Hustle & Flow» (2005) ֆիլմի սաունդթրեքերից մեկը։ Երգի հիմնական մասը գրվել է խմբի անդամներ Ջուսի Ջեյի և DJ Փոլի կողմից, սակայն որոշ մասեր գրվել են նաև ռեփեր Ֆրայզեր Բոյի կողմից։
Օսկարի 78-րդ մրցանակաբաշխություն
2006 թվականի մարտին խումբը երգը կատարել է Օսկարի 78-րդ ամենամյա մրցանակաբաշխությունում, որտեղ նաև արժանացել է «Լավագույն օրիգինալ երգ» մրցանակին ։ Three 6 Mafia-ն դառնում է առաջին հիփ հոփ խումբը, որը հաղթում է այդ անվանակարգում, և առաջին հիփ հոփ կատարողը, որը երաժշտական ելույթ է ունեցել այդ մրցանակաբաշխության բեմում։ «It's Hard out Here for a Pimp»-ը դարձել է հիփ հոփ ժանրի երկրորդ երգը, որը ստացել է Օսկար (առաջինը հիփ հոփ երգը, որը ստացել է այդ մրցանակը, եղել է Էմինեմի «Lose Yourself» կատարումը 2003 թվականին)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Three 6 Mafia երգեր
Դուգլաս Օշերոֆ
Դուգլաս Օշերոֆ, ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Սթենֆորդի համալսարանում։ 1996 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։ Մրցանակը ստացել է համատեղ Դևիդ Լիի և Ռոբերտ Ռիչարդսոնի հետ, «Հելիում-3-ի գերհոսունության հայտնաբերման համար»։ Հայտնագործությունը կատարվել էր 1971 թվականին, երբ Օշերոֆը աշխատում էր Կոռնելի համալսարանում, որպես ասպիրանտ։
Կենսագրություն
Օշերոֆը ստացել է բակալավրի աստիճան 1967 թվականին Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ Փիլիսոփայության դոկտորի աստիճանը նա ստացել է Քոռնելի համալսարանում 1973 թվականին։
1972—1987 թվականները աշխատել է Բելլի լաբորատորիաներում, որտեց 1981 թվականից զբաղեցրել է պինդ մարմինների և ցածր ջերմաստիճանների լաբորատորիայի ղեկավարի պաշտոնը։ 1972—1974 թվականները համատեղ Դ. Լիի և Ռ. Ռիչարդսոնի հետ հայտնաբերել է հելիում-3 իզոտոպի գերհոսունության երևույթը, որի համար և նրանց շնորհվել է Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ 1996 թվականին։
Հանդիսանում է Սթենֆորդի համալսարանի պրոֆեսոր 1987 թվականից։ 2006 թվականի դրությամբ դասավանդում էր համալսարանի ֆիզիկայի և կիրառական ֆիզիկայի բաժնում, որը նա ղեկավարել էր 1991 − 1996 թվականները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Կոռնելի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Զվերխովցի
Զվերխովցի (Зверхівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Գորոդոկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զվերխովցի գյուղում բնակվում էր 339 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1055 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 321,33 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Գորոդոկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Խաշանյան
Խաշանյան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառում ։ Գտնվում էր Ադամակերտ քաղաքից 18 կմ հյուսիս, Աղբակ գետի ձախ ափին, գյուղամիջյան ճանապարհի վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դե-Քալբ շրջան (Ինդիանա)
Դե-Քալբ շրջան (DeKalb County), ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 940 կմ² է, բնակչությունը՝ 40.285 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Օբերն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1835 թ.։
Կատեգորիա:Ինդիանայի շրջաններ
Բոգուշովսկայա Մարյանովկա
Բոգուշովսկայա Մարյանովկա (Богушівська Марянівка), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռոժիշչեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բոգուշովսկայա Մարյանովկա գյուղում բնակվում էր 63 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռոժիշչեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Քաջաջ Ռշտունի
Քաջաջ սարկավագ Ռշտունի, հայ հոգևորական գործիչ, Հայ Առաքելական եկեղեցու սարկավագ, Սուրբ Ղևոնդյաց նահատակ (454) ։
Կենսագրություն
Քաջաջը և իր ուսուցիչ Ռշտունյաց Սահակ եպիսկոպոսը քանդում են Ռշտունիքում նոր կառուցված կրակատները, որի համար Ատրորմիզդ Արշակունի մարզպանը բռնում է նրանց և ուղարկում Պարսկաստան՝ բանտարկության։ Ավարայրի ճակատամարտից հետո, 452 թվականի սկզբներին Պարսկաստանի մայրաքաղաք Տիզբոնում կազմվում է Մեծ ատյան՝ հազարապետ Միհրներսեհի գլխավորությամբ։ Միհրներսեհի հրամանով դատապարտվում են Քաջաջն ու Սահակը, ենթարկվում գանահարման, ապա բանտարկվում են, մինչև արքունական վերջնական վճիռը ։ Նահատակվել է 454 թվականին` Ապար աշխարհում, Ղևոնդյաց խմբի հետ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հոգևորականներ
Առնո Խայաջանյան
Առնո Խայաջանյան (, Ֆրանսիա), ֆրանսահայ ռեժիսոր։
Կենսագրություն
Առնո Խայաջանյանը ծնվել է 1987 թվականին, Ֆրանսիայի Վալանս քաղաքում։ Ավարտել է Սորբոնի համալսարանի կինոյի բաժինը, հետաքրքրված է խաղարկային, վավերագրական ֆիլմերի և տեսահոլովակների նախագծերով։ Խայաջանյանի աշխատանքները որոշ չափով իրենց վրա կրում են Ատոմ Էգոյանի, Ջոն Կասավետիսի, Ջեյմս Գրեյի և Նուրի Բիլգե Ջեյլանի ֆիլմերի ազդեցությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Վալանս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ֆրանսահայ ռեժիսորներ
Ապիկուն Ասու
Ապիկուն Ասու (Apicum-Açu), համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ, Մարանիան նահանգի հյուսիսային մարզում։ Մտնում է Լիտորալ Օսիդենտալ Մարանենսիի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 13 076 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 651,915 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 20,1 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Կուլիկովսկի գյուղական խորհուրդ (Պոլտավսկի շրջան)
Կուլիկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Куликівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջան ում ։
2001 թվականի տվյալներով Կուլիկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1362 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Դրոզդովո (գյուղ, Սիչովսկի շրջան)
Դրոզդովո (Дроздово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի բնակավայրեր
Իբադուլլա
Պատմություն
Գյուղը նախկինում գտնվում էր Երևանի օկրուգի Շարուրի մահալում։ 1829-1832 թվականներին ուներ 22 ընտանիք՝ 136 բնակիչներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շարուրի շրջանի բնակավայրեր
Ջոան Ֆոնտեյն
Ջոան Ֆոնտեյն (Joan Fontaine, ), ամերիկացի դերասանուհի, Հոլիվուդյան 1930-40 ական թվականների աստղերից մեկը։ Խաղացել է մոտ 70 ֆիլմում։ 3 անգամ ներկայացվել է Օսկարի, ստացել 1-ը Օսկար լավագույն դերասանուհու համար անվանակարգում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Տոկիո քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Ժողովածու (1903)
Ժողովածու (1903), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1903 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1600 թվականին Գրիգորիս և Ավետիս Թացվեցի գրիչների կողմից, Խիզանում։ Ստացողը եղել է Ազարիա կաթողիկոսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25,8X18,8 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 294 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի նկար՝ Եւսեբիոս Կեսարացի, կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ բոլորագիծ երկաթագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 4ա, 157բ, 184բ, 202ա, 221ա, 292բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Հերման Զիգֆրիդ
Հերման Զիգֆրիդ (Hermann Siegfried, ), շվեյցարացի տեղագիր, քարտեզագիր, ինժեներ, շվեյցարական բանակի գլխավոր շտաբի պետ (1875-1879) ։
Կենսագրություն
Հերման Զիգֆրիդը դաստիարակվել է աղքատ երեխաների դպրոցում։ Ռիենի մասնավոր ինստիտուտում սովորելուց հետո 1841 թվականից Ժնևի համալսարանում սովորել է մաթեմատիկա։ 1844 թվականից աշխատել է Գիլյոմ-Անրի Դյուֆուրի ղեկավարությամբ, 1846-1862 թվականներին մասնակցել է Դյուֆուրի տեղագրական քարտեզի ստեղծմանը։ 1847 թվականի նոյեմբերին, որպես զինվոր, ապա՝ կապրալ, մասնակցել է Շվեյցարիայի քաղաքացիական պատերազմին Դուֆուրի հրամանատարությամբ, ով Շվեյցարական միության զորքերի հրամանատարն է եղել, նրանք մարտնչել են Սոնդերբունդի զորքերի դեմ։ Դրան հաջորդել է նրա հաջող զինվորական կարիերան, 1848 թվականին ստացել է պոդպորուչիկի, 1853 թվականին՝ կապիտանի, 1859 թվականին՝ գլխավոր շտաբի սպայի, 1863 թվականին՝ փոխգնդապետի կոչումներ։
Կատալիզատոր
Կատալիզատոր, քիմիական նյութ, որն արագացնում է քիմիական ռեակցիայի ընթացքը, բայց ինքը չի ծախսվում և չի մտնում ռեակցիայի արդյունքում առաջացած նոր նյութի մեջ։
Հերման Զիգֆրիդ
Կենսագրություն
1855 թվականից Զիգֆրիդը բալիստիկայի և ամրաշինության վերաբերյալ դասախոսություններ է կարդացել նոր հիմնադրված Դաշնային պոլիտեխնիկական ինստիտուտում (այժմ՝ Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոց)։ 1875 թվականից մինչև իր մահը գնդապետի կոչումով ծառայել է որպես շվեյցարական բանակի գլխավոր շտաբի պետ։
Կատալիզատոր
Կատալիզատորը դասակարգվում է բնական ռեակցիաների հիման վրա, որն արագացնում է քիմիական կառուցվածքը կամ ֆիզիկական հատկությունները։ Կատալիկ հատկություններով օժտված են գործնականորեն բոլոր քիմիական տարրերը և նյութերը, հենց իրենց մեջ կամ ավելի հաճախ՝ բարդ նյութերում։ Իր ֆիզիկական հատկություններով կատալիզատորը ստեղծվում է միատարր և տարասեռ։ Տարասեռ կատալիզատորները պինդ նյութեր են, իսկ միատարր կատալիզատորները ցրում են գազային կամ հեղուկ նյութերը, որն էլ ռեակտիվացնում է նյութերը։ Շատ տարասեռ կատալիզատորներ պարունակում են մետաղներ։ Որոշակի մետաղներ, հատկապես, որոնք գտնվում են պարբերական աղյուսակի VIII խմբում, ունեն կատալիկ հատկություններ, օրինակ ՝ պլատինը։ Բայց մետաղների մեծամասնությունը ցուցադրում են կատալիկ հատկություններ՝ գտնվելով միացութունների վիճակում, օրինակ՝ կավահող (ալյումինի օքսիդ Al_2O_3)։
Հերման Զիգֆրիդ
Կենսագրություն
1865 թվականից Զիգֆրիդը փոխարինել է Դյուֆուրին և գլխավորել Տեղագրության բյուրոն։ Աշխատել է տեղագրական հետազոտությունների և երկրի քարտեզագրման վրա։ Զիգֆրիդը Շվեյցարիայի երկրորդ պաշտոնական ամբողջական քարտեզի և Շվեյցարիայի տեղագրական ատլասի (այսպես կոչված «Զիգֆրիդի ատլասի») հեղինակն է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցյուրիխի բարձրագույն տեխնիկական դպրոցի դասախոսներ Կատեգորիա:Ժնևի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի տեղագիրներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի քարտեզագիրներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի ճարտարագետներ
Կատալիզատոր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կատալիզ
(4138) Կալչաս
(4138) Կալչաս (Kalchas), աստերոիդ Յուպիտերի տրոյացիներից։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,158815 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 4,9323 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,3853 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4279,8 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,084116 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,1° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1973 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներ
Դելավեր շրջան (Ինդիանա)
Դելավեր շրջան (Delaware County), ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.018 կմ² է, բնակչությունը՝ 118.769 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մանսի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 7[8] թ.։
Կատեգորիա:Ինդիանայի շրջաններ
Ակիմովիչի
2001 թվականի տվյալներով Ակիմովիչի գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1929 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Խաչան (Աղբակի գավառ)
Խաչան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառում ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 48 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռոբերտ Քոլման Ռիչարդսոն
Ռոբերտ Քոլման Ռիչարդսոն (Robert Coleman Richardson, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Քոռնելի համալսարանում։ 1996 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։ Մրցանակը ստացել է համատեղ Դևիդ Լիի և Դուգլաս Օշերոֆի հետ, «Հելիում-3-ի գերհոսունության հայտնաբերման համար»։
Ուսանել է Վիրջինիայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, որտեղ ստացել է բակալավրի աստիճան 1958 թվականին, և մագիստրոսի աստիճան 1960 թվականին։ Փիլիսոփայության դոկտորի աստիճանը ստացել է Դյուկի համալսարանում 1965 թվականին։ Հանդիսանում է ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ 1986 թվականից։
1959—1960 թվականները և ապա 1966 թվականից սկսած աշխատել է Քոռնելի համալսարանում, իսկ 1968 թվականից հանդիսանում է համալսարանի պրոֆեսոր։ 1990—1997 թվականները ղեկավարել է ատոմի և պինդ մարմնի ֆիզիկայի լաբորատորիան։ 1998—2003 թվականները հանդիսացել է համալսարանի պրոռեկտոր գիտական աշխատանքի ուղղությամբ։
Հիմնական գիտական աշխատանքը կապված է եղել ցածր ջերմության ֆիզիկայի և գերհոսունության հետ։ 1972—1974 թվականները համատեղ Դ. Լիի և Դ. Օշերոֆի հետ հայտնաբերել է հելիում-3 իզոտոպի գերհոսունության երևույթը, որի համար և նրանց շնորհվել է Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակ 1996 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Ժագլովկա
Ժագլովկա (Жаглівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Գորոդոկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ժագլովկա գյուղում բնակվում էր 118 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,608 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 194,08 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Գորոդոկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1756 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կենսագրական ֆիլմ
Կենսագրական ֆիլմ, կինոմատոգրաֆիայի ժանր, որում ներկայացվում է հայտնի մարդկանց իրենց ողջ կյանքի ընթացքում կամ էլ նրա կյանքի առավել ուշագրավ հատվածները։ Ի տարբերություն պատմական ֆիլմերի, այս ժանրի ֆիլմերում ուշադրություն չի դարձվում փաստերի և իրադարձությունների մանրամասն շարադրմանը, այլ կոնկրետանում է կոնկրետ անձի պատմության ներկայացման վրա։ Նման ֆիլմի վառ օրինակ է Մուհամեդ Ալիի մասին պատմող Մայքլ Մանի «Ալի» ֆիլմը, որի գլխավոր դերակատարն է Ուիլ Սմիթը։
Վերջերս հանդիպում է անգլիական «բայոփիք»(biopic ← biographical picture կենսագրական նկար) բառը։ Կենսագրական ֆիլմերի մեծ մասը դրամաներ են, սակայն որոշները համատեղում են կատակերգություն, մարտաֆիլմ և այլ ժանրեր։
Կատեգորիա:Կինոյի ժանրեր Կատեգորիա:Կենսագրական ֆիլմեր‎
Ժողովածու (1155)
Ժողովածու (1155), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1155 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1697 թվականից առաջ։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19.3x14 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 192 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ հետագայի՝ 190բ (1697 թ․), 20բ (1779 թ․), կնիքներ՝ 170բ (1701 թ․, անընթեռնելի), 112ա (Բարսեղ վարդապետ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Մյոնխբերգ
Մյոնխբերգ  (Mönchberg), կոմունա Գերմանիայում։ Գտնվում է Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվոըն է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Միլտենբերգի շրջանի մեջ։ Բնակչությունը 2555 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ին)։ Զբաղեցնում է 24,15 կմ² տարածք ։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 76 141։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Դյուբոյս շրջան (Ինդիանա)
Դյուբոյս շրջան (Dubois County), ԱՄՆ Ինդիանա նահանգի 92 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.114 կմ² է, բնակչությունը՝ 39.674 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ջասպեր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1817 թ.։
Կատեգորիա:Ինդիանայի շրջաններ
Նիժնեե Աբդրյաշևո
Նիժնեե Աբդրյաշևո (Нижнее Абдряшево, Түбәнге Әбдрәш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աբզելիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 78 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աբզելիլովսկի շրջանի բնակավայրեր
(4139) Ուլյանին
(4139) Ուլյանին (Ulʹyanin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի նոյեմբերի 2-ին Տամարա Սմիռնովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,142871 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6098 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,676 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2035,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176894 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,59° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1975 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տամարա Սմիռնովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մաչեխովսկի գյուղական խորհուրդ (Պոլտավսկի շրջան)
Մաչեխովսկի գյուղական խորհուրդ  (Мачухівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջան ում ։
2001 թվականի տվյալներով Մաչեխովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 3901 մարդ։ Խորհրդում կա 8 բնակավայր։
Ոստան (տիրույթ)
Ոստան (ենթադրվում է՝ պահլ․ ōstān — գավառ, տիրույթ, կամ պարսկերեն ustan, asitan — շեմք, արքունի դուռ, ապարանք բառերից), թագավորի ժառանգական և անօտարելի տիրույթների (կալվածների) ընդհանրական անվանումը հին Հայաստանում։ Մինչև հայ Արշակունի արքայատոհմի անկումը (428) ոստան են կոչվել Այրարատը, ինչպես նաև այլ նահանգների որոշ, արքունապատկան կալվածներ։ Նեղ առումով ոստան են կոչվել Այրարատում գտնվող երկրի վարչաքաղաքական կենտրոնները՝ արքայանիստ քաղաքները (Արտաշատ, Դվին, Վաղարշապատ)։ Ոստանական կալվածները թագավորը տնօրինել է իր կառավարիչների միջոցով, որի եկամուտները մուծվել են արքունի մթերանոցներն ու գանձարանը։ Որում բնակվող կրտսեր ազնվականները կոչվել են ոստանիկներ, որոնց թագավորը հողեր է հատկացրել կամ պարգևել ժամանակավորապես՝ այս կամ այն ծառայության (զինվորական, կաFռավարչական ևն) դիմաց։ Արշակունյաց թագավորության անկումից և ավատատիրական մասնատվածության խորացումից հետո ոստան են անվանել նախարարական խոշոր տների իշխանանիստ կենտրոնները՝ Դարույնքը (ոստան Բագրատունյաց), Հադամակերտը (ոստան Արծրունյաց), Նախճավանը (ոստան Վասպուրականի), Ոստանը (ոստան Ռշտունյաց) և այլն։
Կատեգորիա:Տիրույթներ
Զաուրբեկ Պլիև
Զաուրբեկ Իգորևիչ Պլիև, ռուսական և ղազախական ֆուտբոլիստ, Մոսկվայի «Դինամո» ակումբի պաշտպան։ Կոնստանտին Պլիևի եղբայրն է։
Ակումբային կարիերա
Մոսկվայի «Դինամո» ակումբի ֆուտբոլային դպրոցի սան է։ «Սպարտակ-Նալչիկի» կազմում նորամուտը կատարել է 2010 թվականի հուլիսի 15-ին Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության 1/16 եզրափակչի Նիժնի Նովգորոդի «Վոլգա» ակումբի դեմ խաղում (0:5): Զաուրբեկի նորամուտը ՌՖՊԼ-ում կայացել է երեք օր հետո «Սատուրնի» դեմ խաղում (1:3):
2011 թվականին տեղափոխվել է Ղազախստանի Աստանայի «Լոկոմոտիվ» ։ «Լոկոյի» կազմում նորամուտը կատարել է Ղազախստանի 1-ին տուրի «Ժետիսույի» ։
2014 թվականի հունվարից հանդես է եկել «Կայրաթում»։ Նորամուտը նշել է «Ատիրաու» ակումբի դեմ Ղազախստանի առաջնության 1-ին տուրի խաղում (0:1)։ Մրցաշրջանի սկզբից «Կայրաթի» կազմում անցկացրել է 24 հանդիպում՝ 17 խաղ ԽՄԿԿ-ում (խփել է 3 գոլ), 3 խաղ՝ Ղազախստանի գավաթի խաղարկությունում, 4 խաղ՝ ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի լիգայի որակավորման փուլում։ 2014 թվականի հոկտեմբերին Պլիևը և «Կայրաթի» և չորս ֆուտբոլիստներ հեռացվել էին ակումբից մինչև մրցաշրջանի ավարտը՝ գլխավոր մրցակցի՝ Երևանի «Աստանայի» հետ խաղը ձախողելու համար (1։ 5) ։
2016 թվականին հանդես է եկել Գրոզնիի «Ախմատ» ակումբում ։
2019 թվականի հունիսի 9-ին տեղափոխվել է Մոսկվայի «Դինամո» ։ Հուլիսի 12-ին Տուլայի «Արսենալի» դեմ խաղում (1:1) նորամուտը նշեց «Դինամոյում»։
Կարիերան հավաքականում
Հանդես է եկել Ռուսաստանի պատանեկան հավաքականի կազմում։ 2011 թվականին հրավիրվել է Ղազախստանի երիտասարդական հավաքական ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Դինամո Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սպարտակ Նալչիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ալանիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Ղազախ ֆուտբոլիստներ
Դրոժինո (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)
Դրոժինո (Дрожжино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 132 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի բնակավայրեր
Օսկար Ռամիրես (ֆուտբոլիստ)
Օսկար Ռամիրես Էռնանդես (Óscar Ramírez Hernández, դեկտեմբերի 8, 1964, Սան Խոսե, Կոստա Ռիկա), կոստառիկացի 1980-90-ականների ֆուտբոլիստ, Կոստա Ռիկայի հանրահայտ ֆուտբոլիստներից մեկը։ Հայտնի է եղել Մաչիլյո (El Machillo՝ շիկահեր) մականվամբ։ Հանդես է եկել կոստառիկական երկու հսկաների՝ «Ալախուելենսեի» և «Դեպորտիվո Սապրիսայի» կազմում՝ հանդիսանալով երկու թիմերի աստղը և երկրպագուների կուռքը։ «Ալախուելենսեի» կազմում հաղթել է չորս անգամ Կոստա Ռիկայի առաջնությունում և մեկ անգամ էլ ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի չեմպիոնների գավաթում, իսկ «Սապրիսայի» հետ երեք անգամ նվաճել է երկրի չեմպիոնի և երկու անգամ ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի չեմպիոնների գավաթի հաղթողի կոչումը։
յի հավաքականի կազմում անց է կացրել 75 հանդիպումներ։ Մասնակցել է Լոս Անջելեսում կայացած 1984 թ. ամառային օլիմպիական խաղերի ֆուտբոլային մրցաշարին և Իտալիայում կայացած 1990 թ. ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությանը։
Պրոֆեսիոնալ կարիերան ավարտելուց հետո աշխատել է որպես «Սապրիսայի» գլխավոր մարզիչ Էռնան Մեդֆորդի օգնական։ Այժմ զբաղեցնում է «Ալախուելենսեի» գլխավոր մարզչի պաշտոնը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Կոստառիկացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կոստառիկացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:1964 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Օրեքսին
Օրեքսին (հիպոկրետին), կողմնային հիպոթալամուսի կողմից արտադրվող այս նեյրոպեպտիդներ, որոնք մասնակցում են ցիրկադային ռիթմերի կանոնավորմանը, հիմնական նշանակությունը արթունության պահպանումն է։ Հայտնաբերվել են 1998 թվականին, իրարից անկախ երկու խումբ հետազոտողների կողմից ։
Տեսակները
Կա հորմոնների երկու տեսակ՝ օրեքսին A (հիպոկրետին-1), որը կազմված է 33 ամինաթթուներից և օրեքսին B (հիպոկրետին-2)՝ կազմված 28 ամինաթթուներից։ Այս երկուսն էլ առաջանում են մեկ ընդհանուր նախահորմոնից։ Հանդիպում են բոլոր ողնաշարավորների մոտ։ Օրեքսինների հիմնական նշանակությունը արթունության պահպանումն է ։
Նշանակությունը
Այս հորմոնների անբավարարությունն առաջացնում է նարկոլեպսիա ։ Արթմնի ժամանակ օրեքսիններ արտադրող նեյրոնները դրդող ազդակներ են ուղարկում կատեխոլամիններ (ադրենալին, նորադրենալին, դոֆամին) արտադրող նեյրոններին, որոնք իրենց հերթին հետադարձ բացասական կապով արգելակում են առաջիններին։ Կատեխոլամինները թալամուսն ու գլխուղեղի կեղևը և պահպանում արթմնի վիճակը։
Քնի ժամանակ օրեքսիններ արտադրող նեյրոնները գտնվում են ճնշված վիճակում։ Օրեքսինները մեծացնում են ախորժակն ու հիմային նյութափոխանակությունը ։ Արյան միջի գլյուկոզն ու լեպտինը թուլացնում են օրեքսինների արտադրությունը, իսկ գրելինը՝ ընդհակառակը։
Օրեքսինների նկատմամբ ընկալիչներ են հայտնաբերվել նաև մարսողական համակարգում։ Այս հորմոնները խթանում են ստամոքսահյութի արտադրությունն ու աղիների շարժումները։ Օրեքսիններ արտադրող նեյրոններ են հայտնաբերվել նաև ենթաստամոքսային գեղձում։ Ազդելով մակերիկամների կեղևի վրա, խթանում են կորտիկոստերոիդների արտադրությունը։
Oրեքսինները նպաստում են ճարպային բջիջների կոմղից գլյուկոզի կլանմանն ու ճարպերի սինթեզին, միաժամանակ ընկճում ճարպերի տրոհումը ։
Օրեքսիններն ազդում են նաև հոգեկան ռեակցիաների վրա։ Օրեքսինների նկատմամբ հայտնաբերվել են երկու ընկալիչներ՝ OX1 և OX2, որոնք կապված են G-սպիտակուցի հետ։ Քնելու ընթացքում հիմնականում արգելափակվում են OX2 ընկալիչները, իսկ քնի արագ փուլը կապված է OX1 ընկալիչների հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հորմոններ Կատեգորիա:Քնաբանություն
Լյուքսեմբուրգ
Ահռելի է Գերմանիայի և Ֆրանսիայի ազդեցությունը Լյուքսեմբուրգի բնակչության, մշակույթի և լեզվի վրա։ Չնայած այն հանգամանքին, որ ըստ երկրի սահմանադրության լյուքսեմբուրգերենը պետության միակ ազգային լեզուն է, ֆրանսերենն ու գերմաներենը ևս ինտենսիվորեն կիրառվում են վարչական և դատական հարցերով՝ ունենալով հատուկ իրավական կարգավիճակ ։
Ընդամենը 2586 կիլոմետր քառակուսի տարածք ունեցող Լյուքսեմբուրգը Եվրոպայի ամենափոքր ինքնիշխան պետություններից է ՝ այսպես կոչված «գաճաճ պետություն»։ Ըստ 2022 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Լյուքսեմբուրգի բնակչությունը կազմում է 645,397 մարդ, ինչը այն դարձնում է Եվրոպայի ամենաքիչ բնակեցված երկրներից մեկը ՝ միևնույն ժամանակ նաև բնակչության աճի ամենաբարձր տեմպերով ։ Օտարերկրացիները կազմում են բնակչության գրեթե կեսը ։
Լյուքսեմբուրգը ներկայացուցչական ժողովրդավարություն է, որի գլուխ կանգնած է սահմանադրական միապետ, մեծ դուքս Հենրի Ալբերտը։ Լյուքսեմբուրգը աշխարհի միակ ինքնիշխան մեծ դքսությունն է։
Լյուքսեմբուրգը զարգացած պետություն է, որն ունի մեկ շնչի հաշվով ամենաբարձր ՀՆԱ-ն ողջ աշխարհում։ Պետության մայրաքաղաքը՝ Լյուքսեմբուրգը, 1994 թվականին հայտարարվել է որպես ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ՝ ի շնորհիվ լավագույնս պահպանված պատմամշակութային ժառանգության ։
Լյուքսեմբուրգը մի շարք միջազգային կազմակերպությունների, այդ թվում՝ Եվրոպական միության, Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության, Միավորված ազգերի կազմակերպության, Հյուսիսատլանտյան դաշինքի (ՆԱՏՕ) և Բենիլյուքսի հիմնադիր-անդամ է։ 2013-2014 թվականներին եղել է ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդի անդամ։ 2022 թվականի դրությամբ Լյուքսեմբուրգի քաղաքացիները ազատ վիզային հասանելիություն ունենեն աշխարհի 189 պետություններում։ Ըստ այս ցուցանիշի, Լյուքսեմբուրգի անձնագիրը երրորդն է աշխարհում՝ Ֆինլանդիայի, Իտալիայի և Իսպանիայի հետ զուգահեռ ։