cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Անտիոքի դքսություն
Կազմավորում
Ռազմիկները, ինչպես իր կին Ադելին գրում էր Ստեֆան Բլուացին, «ամբողջ ձմռան ընթացքում անտանելի ցրտի և սարսափելի տեղումների պատճառով տառապում էին հանուն մեր Տեր Քրիստոսի» ։ Այնուհետև խաչակիրների ճամբար են գալիս հիվանդությունները և սովը։ Խաչակիրների դրությունը այնքան հուսահատ էր, որ, ըստ ականատես-պատմագիրների, նրանք մսացու էին սարքում իրենց ձիերին։ Գոյություն ունեն գրություններ այն մասին, որ երբեմն գործը հասնում էր մարդակերության և սովահար ռազմիկները ուտում էին իրենց մահացած ընկերների մարմինները ։
Վերջ ի վերջո Բոհեմունդը գտնում է ելքը։ Նա Անտիոքի կայազորի ռազմիկներից մեկին՝ Ֆիրուզ անունով նախկին քրիստոնյայի (պատմագիր Իբն ալ-Ասիրը բերում է այլ անուն՝ Ռուզբիհ ) համոզում է բացել քաղաքային դարպասները և 1098 թվականի հունիսի 3-ին, պաշարման սկզբից ութ ամիս անց, խաչակիրները մտնում են Անտիոք։ Մի քանի օր շարունակ քաղաքում շարունակվում էին արյունալի կոտորածներ, իսկ չորս օր անց Անտիոքի պատերին է մոտենում մուսուլմանական բանակը մոսուլյան աթաբեկ Քերբոգի գլխավորությամբ և իր հերթին պաշարում է քաղաքը։ Բյուզանդական կայսր Ալեքսիոս Ա Կոմնենոսը սկզբում պատրաստվում էր խաչակիրներին օգնություն ցույց տալ, սակայն լեսլով, որ իբր մոհմեշականները գրավել են քաղաքը, զորքը հետ է շրջում ։
Մուսուլմանների հարձակումը հնարավոր է լինում ետ մղել միայն շնորհիվ հրաշքի։ Նրանից հետո, ինչպես ըստ մարսելցի ճգնավոր Պիեռ Բարտելեմի կանխագուշակման, Սուրբ Պետրոս եկեղեցում հայտնաբերվում է նիզակ, որով իբր թե խոցվել է խաչված Հիսուս Քրիստոսի ազդրը, խաչակիրներին, ովքեր մի քանի ամսվա անարդյունք տաժանակիր պաշարումից հյուծվել էին, այնպիսի եռանդ է պատում, որ նրանց հաջողվում է Քերբոգին փախուստի մատնել և կոտորել նրա բանակի զգալի մասը։ Այնուհետև սկսվում են վեճեր այն մասին, թե ում կհասնի քաղաքը կառավարելու իրավունքը և, վերջ ի վերջո, Անտիոքի դուքս է դառնում Բոհեմունդ Տարենտացին ։
Վաղ պատմություն
Դուքս Բոհեմունդը 1101 թվականին գերի է ընկնում սելջուկյան Սիվասի ամիրա Դանիշմենդ Գազիին և գերության մեջ անց է կացնում երկու տարի։ Այդ ժամանակաընթացքում դքսությունը կառավարվում էր նրա ազգական Թանկրեդի կողմից։ Նա զգալիորեն ընդարձակում է դքսության սահմանները, օգտվելով իսլամադավանների մեջ տարաձայնություններից և գրավելով բյուզանդական Լաթաքիա և Տարսոն քաղաքները։
Բոհեմունդը գերությունից վերադառնում է 1103 թվականին, սակայն երկու տարի անց, Հառանի ճակատամարտում պարտությունից հետո, մեկնում է Իտալիա՝ նոր բանակ հավաքելու համար և Թանկրեդին կրկին նշանակում է Անտիոքի գահապահ ։ Նոր ուժերով վերադառնալով Արևելք, Բոհեմունդը 1107 թվականին հարձակվում է Բյուզանդիայի վրա, սակայն պարտություն է կրում և հաջորդ տարի ստիպված է լինում Ալեքսիոս Ա Կոմնենոսի հետ կնքել ստորացուցիչ Դևոլյան պայմանագիրը, համաձայն որի նա իրեն ճանաչում էր Բյուզանդիայի վասալ, իսկ իր մահից հետո դքսությունը պետք է անցներ կայսրին ։ Շուտով Բոհեմունդը կրկին ուղևորվում է Իտալիա, դքսության գլուխ թողնելով Թանկրեդին, որտեղ էլ մահանում է 1111 թվականին ։
Բոհեմունդի մահվանից հետո Բյուզանդական կայսրությունը պահանջում է պայմանագրի կատարումը, սակայն Թանկրեդ դ'Օտվիլը, Տրիպոլիի կոմսի և Երուսաղեմի արքայի աջակցությամբ, պատասխանում է մերժումով։ Փաստացիորեն Թանկրեդը միակն էր խաչակրաց առաջին արշավանքի առաջնորդներից, ով խոստում չէր տվել վերադարձնել Բյուզանդիայից գրաված տարածքները (չնայած խոստում տվածներից ոչ մեկը չի կատարում իր խոստումը) ։ Նրա մահից հետո, 1112 թվականին, դքսությունը ժառանգում է Բոհեմունդ II-ը, Բոհեմունդ I-ի և ֆրանսիական արքա Ֆիլիպ I-ի դուստր Կոնստանցիայի որդին։ Քանի որ երիտասարդ դուքսը այդ ժամանակ ընդամենը երեք տարեկան էր, Անտիոքի գահապահ է նշանակվում Թանկրեդի ազգական Ռոժեր Սալերացին, ով 1113 թվականին հաջողությամբ ետ է մղում սելջուկների հարձակումը։
Բոհեմունդ II-ը 1126 թվականին, տասնութ տարեկան հասակում, ամուսնանում է Երուսաղեմի արքայի դուստր Ալիսա դը Բուրկի հետ։ Նա Անտիոքը կառավարում էր կարճատև չորս տարիների ընթացքում, իսկ նրա մահից հետո դքսությունը ժառանգում է նրա չորսամյա դուստր Կոնստանսը։ Որոշ ժամանակ Անտիոքի խնամակալ է նորից հանդիսանում Բալդուին II-ը, սակայն 1131 թվականին նա մահանում է և իշխանությունը անցնում է նրա դուստր Մելիսենդային և նրա ամուսին Ֆուլկ Անժուացուն։ 1136 թվականին Անտիոքի ժառանգորդուհի Կոնստանսը, տաս տարեկան հասակում, կնության է տրվում Ռայմունդ դը Պուատիեին, ով երեք անգամ մեծ էր իր երիտասարդ կնոջից ։
Նման իր նոխորդներին, Ռայմունդը փորձեր էր անում շարունակելու զավթողականությունը բյուզանդական Կիլիկիա գավառի տիրույթներում։ Սակայն այս անգամ նրան լուրջ դիմադրություն է ցույց տալիս կայսր Հովհաննես II Կոմնենոսը, ով 1137 թվականին Ռայմունդին ստիպում է իրեն հավատարմության երդում տալ։ Սակայն այդ երդումը մնում է ձևական։ 1142 թվականին Հովհաննեսը մահանում է, այդպես էլ չիրագործելով խաչակիրների կողմից գրավված շրջանների ետ գրավման իր ծրագրերը ։
Անտիոքը Բյուզանդիայի ավատատիրության տակ
Ռենոն 1158 թվականին կայսր Մանուիլ I Կոմնենոսի հետ հաշտության պայմանագիր է ստորագրում, որի համաձայն Անտիոքը դառնում է Բյուզանդիայի վասալային տարածքը և պարտավորվում էր ռազմիկներ տրամադրել բյուզանդական բանակում ծառայության համար։ Եվ չնայած այդ պայմանագիրը խաչակիրներին դնում էր ոչ շատ շահավետ ենթակայության տակ, ենթադրվում էր, որ հզոր Բյուզանդիայի հետ բարեկամությունը դքսությունը կպաշտպանի Նուր ադ-Դինի հարձակումներից ։
1160 թվականին Ռենո դը Շատիլյոնը գերի է ընկնում մուսուլմաններին (նա անհավատների ձեռքում մնում է տասնվեց տարիների ընթացքում և այդպես էլ երբեք չի վերադառնում Անտիոք) և դքսության խնամակալ է դառնում Անտիոքի հովվապետ Էմերի Լիմոժացին։ 1161 թվականի դեկտեմբերի 24-ին բյուզանդական կայսր Մանուիլ I Կոմնենոսը, ցանկանալով կնոջ մահվանից հետո ամուսնանալ քրիստոնեական կառավարիչներից մեկի դստեր հետ, կնության է առնում Կոստանցիայի դուստր Մարիային։
Այդ ընթացքում Կոստանցիայի որդին հասնում է չափահասության տարիքի և մորը հայտարարում է գահի իր իրավունքների մասին։ Կոստանցիան չի ցանկանում զիջել իշխանությունը և 1163 թվականին աջակցության համար դիմում է Կիլիկիային, սակայն Անտիոքի բնակիչները խռովում են, Կոստանցիային վտարում, իսկ Բոհեմունդ III-ը դառնում է դուքս։ 1164 թվականին, Հարիմի ճակատամարտի ժամանակ, Բոհեմունդը գերի է ընկնում Նուր ադ-Դինին, որից հետո Անտիոքի և Հալեպի միջև սահմանը տեղափոխվում է և սկսում է անցնել Օրոնտ գետով ։ Նրանից հետո, երբ 1165 թվականին Բոհեմունդի համար վճարվում է չափազանց մեծ փրկագին, նա վերադառնում է Անտիոք և շուտով ամուսնանում է Մանուիլ I-ի ազգականուհիերից մեկի հետ ։
1180 թվականին Մանուիլ I Կոմնենոսի մահից հետո Անտիոքի և Բյուզանդիայի միջև դաշինքը, որը քսան տարվա ընթացքում հուսալիորեն պաշտպանում էր դքսության տարածքը ամիրայությունների հարձակումներից, փլուզվում է։ Այնուամենայնիվ, Անտիոքը, իտալական նավատորմի օգնությամբ, բարեհաջող դիմադրում է Երուսաղեմի թագավորության վրա Սալահ ալ-Դինի հարձակումը (1187 թվական)։ Անտիոքի դքսությունը, ինչպես նաև Տրիպոլիի կոմսությւոնը, մասնակցություն չէին ունենում խաչակրաց երրորդ արշավանքին և նրա հետ շփում է ունենում միայն մասամբ, երբ 1190 թվականին քաղաք են գալիս Ֆրիդրիխ I Շիկամորուսի բանակի մնացորդները, որպեսզի թաղեն մեծ արքայի մարմինը։
1207 թվականին Բոհեմունդը վերջապես հռչակվում է Անտիոքի դուքս՝ Բոհեմունդ IV անվան տակ և դքսությունը կառավարում է մինչ 1233 թվականին իր մահը (երեքամյա դադարով 1216-ից 1219 թվականներին, երբ իշխանությունը գտնվում էր Ռայմունդ Ռուբենի ձեռքին)։ Բոհեմունդին ժառանգում է նրա որդի Բոհեմունդ V-ը, խաչակրաց հինգերորդ, վեցերորդ և յոթերորդ արշավանքների առաջնորդներից մեկը ։
Դքսության անկումը
1254 թվականին Բոհեմունդ VI-ը՝ Բոհեմունդ V-ի որդին, ամուսնանում է հայ արքայադուստր Սիբիլ Հեթումյանի հետ, վերջ դնելով երկու պետությունների միջև տարաձայնություններին։ Այնուամենայնիվ, և Անտիոքը, և Կիլիկիան, գոյատևում էին իրենց գոյության վերջին օրերը։ Մամլուքների և մոնղոլների միջև ծագած դիմադրությունում երկու պատություններն էլ վերջինիս կողմն էին, իսկ Անտիոքը նույնիսկ վասալային պայմանագիր է ստորագրում մոնղոլների հետ։ Այդ պատճառով, Այն Ջալուտի ճակատամարտում (1260 թվական) խան Հուլավուի պարտությունից հետո, Անտիոքը ընկնում է մամլուքների սուլթան Բեյբարսի հարձակման վտանգի տակ։
Այդ վտանգը իրականություն է դառնում 1268 թվականին, երբ Բեյբարսը գրավում է Անտիոքը և իրեն է ենթարկում Սիրիայի հյուսիսային տարածքները ։ 23 տարի անց ընկնում է Աքքան և խաչակիրների պետությունները Արևելքում դադարում են իրեց գոյությունը։ Անտիոքի դուքսի տիտղոսը այլևս չի պաշտպանվում իրավունքներով տարածքում և անցնում է Կիպրոսի արքաներին ։ Պարբերաբար տիտղոսը շնորհում էին որպես պարգև արքայական ընտանիքի կրտսեր զավակներին։
Աշխարհագրություն և բնակչություն
Անտիոքի դքսությունը երրորդն էր ըստ մեծության Լևանտում խաչակիրների պետությունների համեմատ (նրան զիջում էր միայն Տրիպոլիի կոմսությունը)։ Դքսությունը զբաղեցնում էր Միջերկրական ծովի հյուսիսարևելյան ափը, սահմանակցելով Կիլիկիայի թագավորության և Եդեսիայի կոմսության հետ հյուսիսիում և Տրիպոլիի կոմսության հետ հարավում։ XIII դարում նրա բնակչությունը կազմում էր մոտ 30 000 բնակիչ և կազմված էր գերազանցապես ուղղափառ հույներից և հայերից։ Բացի այդ, քաղաքի տարածքից դուրս գոյություն ունեին որոշակի քանակի իսլամադավան համայնքներ։ Խաչակիրների գերակշռող մասը, ովքեր բնակվել էին Անտիոքում, ծնունդով Նորմանդիայից էին և հարավային Իտալիայից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անտիոքի դքսություն Կատեգորիա:Թուրքիայի Միջերկրածովյան տարածաշրջան Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմական պետություններ
Էնն Առչեր
Էնն Առչեր (Anne Archer, ), ամերիկյան դերասանուհի և մարդու իրավունքների պաշտպանության ակտիվիստ։
Դերասաններ՝ Ջոն Արչերի և Մարջորի Լորդի աղջիկը ։
Դերասանական կարիերան սկսել է հեռուստատեսության մեջ 1970-ականների սկզբին, փոքրիկ դերերով՝ հեռուստասերիալներում և շոուներում։ 1971 թվականին դերասանուհին արժանացավ՝ Միս Ոսկե Գլոբուս կոչմանը։
1978 թվականին Առչերը «Ճակատագրական հակում» ֆիլմում դերակատարեց Բեթ Գալլահերին, ինչի համար արժանացավ «Օսկար» կինոմրցանակին։ Հետագայում նա ունեցավ բազմաթիվ դերեր՝ «Հայրենասերների խաղերը» (1992), «Կարճ պատմություններ» (1993), «Ուղիղ և ակնհայտ սպառնալիք» (1994), «Պատերազմի արվեստը» (2000) և «Հանցագործը» (2008) ֆիլմերում։
Դերասանուհին ամուսնացել է երկու անգամ և ունի երկու որդի։ Հրեա լինելով, Առչերը սաենտոլոգիայի եկեղեցու անդամ է համարվում ։ 2006 թվականին նա հիմնել է՝ մարդու իրավունքների պաշտպանության դերասանների կազմակերպություն, որը նշանակալից օգնություն է ստանում սաենտոլոգներից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Երազողը (վեպ)
Երազողը (The Daydreamer), 1994 թվականի մանկական վեպ, որի հեղինակը Իեն Մաքյուենն է։ Պատկերազարդվել է Էնթնի Բրոունի կողմից։ Վեպն առաջին անգամ հրատարակել է Ջոնաթան Քեյփը։ Այն հիմնված է «Երազողը» (1966) ֆիլմի վրա, որտեղ երիտասարդ տղան արթմնին երազ է տեսնում և մտնում Հանս Քրիստիան Անդերսենի պատմությունների աշխարհը։ Վեպը համարվում է ՄքԷվանի առաջին կամ երկրորդ գիրքը երեխաների համար, եթե հաշվենք Ռոզ Բլենչի նկարների գիրքը (1985)։ Քննադատները բարձր են գնահատել ՄքԷվանի երևակայությունը, բայց նշել են, որ գիրքն ունի «քաղցր և թեթև» շատ բարձր մակարդակներ։
Բովանդակություն
Գիրքը պարունակում է յոթ փոխկապակցված պատմվածքներ մի երիտասարդ տղայի՝ Փիթեր Ֆորչնի մասին, որի արթմնին երազները տանում են նրան տարբեր երևակայական իրավիճակներ։ Նա հայտնաբերում է մի քսուք, որը քսելուց հետո մարդիկ չքանում են, և որի օգնությամբ անհետացնում է իր ընտանիքը։ Չարաճճի տղան հանգում է այն եզրակացության, որ կյանքը երազ է, և ինքը կորցնելու բան չունի և իրեն մնում է միայն արթնանալ։ Նա կերպարանափոխվում է կատվի և կռվում մի թափառաշրջիկի հետ, վերափոխվում է իր փոքրիկ զարմիկին և վայելում երեխա լինելու հաճույքը, պոկում խաղալիքի ոտքերը և ձեռքերը։ Եվ վերջին պատմության մեջ կերպարանափոխվում է հասուն մարդու, որտեղ և հասկանում է, թե որքան անհետաքրքիր է մեծահասակների կյանքը` համեմատած երեխաների հետ։ Նա պատմության սկզբում 10 տարեկան է, իսկ վերջում՝ 12:
Հրատարակում
Վեպն առաջին անգամ հրատարակել է Ջոնաթան Քեյփը և այն թարգմանվել է մի շարք լեզուներով։ Այն վերահրատարակվել է Վինտաժի կողմից և համարվում է նրա առաջին կամ երկրորդ գիրքը երեխաների համար, կախված նրանից, թե արդյոք Ռոզ Բլենչի (1985) նկարազարդ գիրքը համարվում է մանկական գիրք։ Նշված երկու գրքերն էլ պատկերազարդել է Էնթնի Բրոուը։
ՄքԷվանն իր երեխաների համար կարդում է իր գրած պատմություններն այնպես, ինչպես ինքը գրել է ։ Հարցազրույցում նա իր երեխային համեմատել է Փիթերի հետ, ասելով, որ նա «հանգիստ է, գունատ, երազկոտ» և նախընտրում է ունենալ մոտիկ ընկերներ ։
Վերլուծություն
Էվա Մարիա Մոութերն իր մագիստրոսական թեզում գրել է, որ «Երազողը» ՄքԷվանի այլ ստեղծագործությունների համեմատ անտեսվել է, քանի որ այն երեխաների համար նախատեսված վեպ է ։
Դեյվիդ Մալքոլնը Հասկանալով Իեն Մաքյուենին (2002) աշխատության մեջ գրել է, որ վեպում Փիթերն իր ազատ և անկաշկանդ աշխարհում տեղաշարժվում է հասարակ և ֆանտաստիկ իրադարձությունների մեջ։ Նա դա համեմատում է First Love, Last Rites (1975)-ի հետ, որը ՄքԷվանի կարճ պատմությունների առաջին ժողովածուն էր։ Երկուսն էլ պարունակում են հուզմունք, վախ և ազատ աշխարհներ ։
Ընդունելիություն
Ամերիկացի վիպասան Դեյվիդ Լիվիթը Նյու Յորք Թայմսում գնահատում է ՄքԷվանի երևակայությունը, բայց միևնույն ժամանակ գրում է, որ «երևակայական հատվածներ» հազվադեպ են հանդիպում, իսկ մեծ մասը նվիրված է «Փիթերի արվարձանային կյանքի ամենօրյա ձախողությունների» նկարագրությանը։ Ավարտելով այս ակնարկը՝ Լիվիթը գալիս է այն եզրահանգման, որ ՄքԷվանը լավագույնս է դրսևորվում, երբ գրում է բոլորի համար, այլ ոչ թե՝ երեխաների ։
Փաուլ Թեյլորն The Independentում գրել էր, որ ՄքԷվանի վաղ վեպերը ընդգրկում են «սև և սատանայական» նյութեր, և որ նա «բավականին լրջորեն էր պատրաստվել պահպանելու օգտակարի և հաճելիի բարձր մակարդակը» ։
Ռոբերտ Ուինդերը New Statesman-ում վեպը անվանում է «հիանալի մանկական գիրք... որտեղ ծնողների և երեխաների միջև անդունդը ավելի վառ է պատկերված, քան Քավարանում» ։ Թոմ Շոնը The New York Times-ում գրել է, որ «գիրքը լավ էր իր Ռոալդ Դահլիին նմանվող չար տեսքով» ։
Գիրքն Իտալիաում վաճառքի է հանվել որպես մեծահասակների գիրք, որտեղ այն շատ լավ է վաճառվել ։
literacymatters.com-ը գիրքը ներառում է տարրական դպրոցի ուսուցիչների ծրագրի մեջ ։
Գիրքը 2008 թվականին Իվան Ջոնսի կողմից ադապտացվել է BBC ռադիոյի համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն Կատեգորիա:Մանկական գրականություն
Բյուզինգեն ամ Հոխրհայն
Բյուզինգեն ամ Հոխրհայն (Büsingen am Hochrhein՝ «Վերին Հռենոսի վրա տեղակայված Բյուզինգեն»), քաղաք Գերմանիայում, վարչականորեն պատկանում է Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասին։
Ենթարկվում է Ֆրայբուրգ վարչական շրջանին։ Մտնում է Կոնստանց շրջանի մեջ։ Բնակչությունը՝ ։ Զբաղեցնում է 7.63 կմ2 տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 3 35 015։
Պատմություն
Քաղաքը երկար ժամանակ գտնվել է Ավստրիայի տիրապետության տակ, քանի դեռ Պրեսբուրգի խաղաղության պայմանագրով չի դարձել գերմանական Վյուրթեմբերգ թագավորության մաս ։
1918 թվականին՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, անցկացվել է հանրաքվե, որի ժամանակ բնակչության 96 %-ը կողմ է քվեարկել Շվեյցարիայի հետ միանալուն։ Այնուամենայնիվ, այդպես տեղի չունեցավ այն պատճառով, որ Շվեյցարիան փոխանակման համար համարժեք տարածքներ չկարողացավ ներկայացնել։ Այդ պատճառով Բյուզինգենը մինչև օրս մնում է որպես Գերմանիայի էքսկլավ։ Հետագա փորձերը միշտ մերժվել են Շվեյցարիայի կողմից։
Էքսկլավի կարգավիճակ Բյուզինգենը ձևականորեն ստացել է 1967 թվականին՝ Արևմտյան Գերմանիայի և Շվեյցարիայի միջև բանակցությունների արդյունքում։ Միևնույն ժամանակ արևմտագերմանական Ֆերենհոֆ էքսկլավը, որը բաղկացած էր երեք տնից և ուներ ոչ ավել, քան 12 բնակիչ, դարձել է Շվեյցարիայի մաս։
Առանձնահատկություններ
Բյուզինգեն ամ Հոխրհայնը Գերմանիայի էքսկլավ է։ Արևմուտքում, հյուսիսում և արևելքում սահմանակցում է շվեյցարական Շաֆհաուզեն կանտոնի հետ, իսկ հարավում ափերը ողողում են Հռենոսի ջրերը։
19-րդ դարի սկզբից քաղաքը Գերմանիայից բաժանվում էր ընդամենը նեղ տարածքով (700 մ), որի վրա տեղակայված է շվեյցարական Դյորֆլինգեն գյուղը։ Վարչականորեն Բյուզինգենը համարվում է Գերմանիայի մաս, պատկանում է Կոնստանց վարչական միավորին, որն էլ իր հերթին մտնում է Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասի մեջ, սակայն տնտեսապես այն Շվեյցարիայի մաքսային գոտու մաս է, այնպես, ինչպես անկախ Լիխտենշտայնի իշխանությունն ու իտալայան Կամպիոնե դ'Իտալիա քաղաքը։
Ներկայումս Շվեյցարիայի, Բյուզինգենի և Գերմանիայի մնացյալ մասի միջև սահմանային հսկողություն չի իրականացվում՝ 2008 թվականի սեպտեմբերին Շվեյցարիայի՝ Շենգենյան գոտու մեջ ընդգրկվելուց հետո։
Հատուկ համաձայնագրեր Բյուզինգենի (Գերմանիա) և Շվեյցարիայի միջև
Ելնելով Եվրոպական Միության մաքսային համաձայնագրի 31-րդ հոդվածից՝ Բյուզինգենը չի համարվում ԵՄ մաքսային տարածքի մաս այն պատճառով, որ Բյուզինգենը պատկանում է շվեյցարական մաքսատանը, որն էլ ունի իր դրույթներն ու հրահանգները։
Արժույթ
Բյուզինգենը միակ գերմանական քաղաքն է, որտեղ մարդիկ հիմնականում օգտագործում են շվեյցարական ֆրանկ, թեև, տեխնիկապես եվրոն Գերմանիայի տարածքում օրինական վճարային միակ միջոցն է։ Մինչև 1980-ական թվականների վերջերը գերմանական դրամը Բյուզինգենում չէր ընդունվում։ Նույնիսկ բյուզինգենյան փոստը միայն շվեյցարիական ֆրանկ էր ընդունում` գերմանական փոստային նամականիշների վճարման համար։ Ուշ ընդունված փոփոխությունները պարտադրում էին վճարման համար ընդունել գերմանական ապրանքային դրամ, իսկ հետագայում՝ եվրո։ Սակայն այսօր շվեյցարական ֆրանկը շարունակում է ժողովրդականություն վայելել այն պատճառով, որ տեղի բնակիչների մեծամասնությունն աշխատում է Շվեյցարիայում և այնտեղ գումար ստանում են շվեյցարական ֆրանկով։
Միջպետական համաձայնագիր
1957 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Լոկառնոյում Շվեյցարիայի և Գերմանիայի միջև տեղի է ունեցել կոնֆերանս, որի նպատակը Բյուզինգենում երկու երկրների իրավասությունների կարգավորումն էր։ Համաձայնագիրը ստորագրվել է 1964 թվականի նոյեմբերի 23-ին և ուժի մեջ է մտել 1967 թվականի հոկտեմբերի 4-ին ։ Ըստ այդ համաձայնագրի՝ Շաֆհաուզենի կանտոնային ոստիկանությանը թույլատրվում է Բյուզինգենում մարդկանց ձերբակալել և ուղարկել Շվեյցարիա։ Համաձայնագրի պահանջով՝ Շվեյցարացի ոստիկանների քանակը չպետք է գերազանցի 10-ը․ միևնույն ժամանակ գերմանացի սպաների թվաքանակը պետք է հավասար լինի 100 բնակչին 3 սպա հարաբերակցությանը։ Շվեյցարական ոստիկանությունը իրավասություն ունի միայն այն հատվածներում, որտեղ կիրառվում են շվեյցարական օրենքները, հակառակ դեպքում՝ պատասխանատվությունն անցնում է գերմանական ոստիկանությանը։
Գերմանական ոստիկանության սպաները, ուղևորվելով Բյուզինգեն, պարտավոր են օգտագործել սահմանված երթուղիներ և ձեռնպահ մնալ որևէ պաշտոնական հայտարարություն անելուց այնքան ժամանակ, քանի դեռ նրանք գտնվում են շվեյցարական իրավասության տակ։
Կրթություն
Բյուզինգենն ունի մանկապարտեզ։ Երեխաները մինչև 4-րդ դասարանը կարող են հաճախել տեղի տարրական դպրոցը։ Հետագայում ծնողները կարող են ընտրել ինչպես շվեյցարական, այնպես էլ գերմանական դպրոց ։
Փոստ և հեռահաղորդակցություն
Բյուզինգենում կա գերմանական փոստային բաժանմունք։ Քաղաքն ունի փոստային երկու դասիչ՝ գերմանական և շվեյցարական։ Բյուզինգեն նամակ ուղարկելու համար հասցեն պետք է գրել՝
կամ
Բյուզինգենին ուղարկված նամակները կարող են նախավճարվել կա՛մ շվեյցարական, կա՛մ գերմանական դրամով։ Սովորական նամակը Բյուզինգենից Շվեյցարիա ուղարկելու համար պահանջվում է 85 սանտիմ, կամ գերմանական 62 եվրոցենտ (մոտավորապես 74 սանտիմ)։ Հեռախոսակապ ներկայացնում է ինչպես Deutsche Telekom-ը, այնպես էլ Swisscom-ը։
Բացի այդ, Բյուզինգենի բանակիչները կարող են օգտագործել ինչպես գերմանական (+49 7734 կոդով), այնպես էլ շվեյցարական (+41 52 կոդով) հեռախոսահամարներ։
Տրանսպորտային միջոցների գրանցում
Մաքսային պատճառներով՝ Բյուզինգենն ունի իր նախամասնիկը (BÜS) համարանիշների վրա, թեև համարվում է Կոնստանց շրջանի մաս։ Նման հատուկ համարանիշ ստեղծվել է շվեյցարական մաքսատան աշխատանքը պարզեցնելու համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Եվրոպական միության հատուկ տարածքներ
Դմիտրի Աստրախան
Դմիտրի Խանանովիչ Աստրախան (Дмитрий Хананович Астрахан, ), խորհրդային և ռուսական թատրոնի և կինոյի ռեժիսոր, պրոդյուսեր, հեռուստահաղորդավար, կինոդերասան, ՌԴ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2009) ։ Բելառուսի Հանրապետության հատուկ մրցանակի դափնեկիր (2014), Ռուսաստանի հրեական կոնգրեսի հանրային խորհրդի անդամ։
Կենսագրություն
1981-1987 թվականներին եղել է Սվերդլովսկի պատանի հանդիսատեսի թատրոնի ռեժիսոր։ Այնուհետև ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում (ծովային ավիացիա)։ Բեմադրել է ներկայացումներ Ռուսաստանի տարբեր թատրոններում և արտերկրում, վերապատրաստվել է Լենինգրադում Գեորգի Տովստոնոգովի մոտ։
1991-1995 թվականներին ղեկավարել է Սանկտ Պետերբուրգի Ն. Պ. Ակիմովի անվան կոմեդիայի թատրոնը։
Ակտիվ աշխատանք է ծավալել թատրոնում և կինոյում, մասնագիտացել հոգեբանական դրամայի բնագավառում։ Դասավանդում է «Օստանկինո» հեռուստատեսության բարձրագույն դպրոցում և TheOneFilm կինոդպրոցում ։
Դմիտրի Աստրախանը պահանջված դերասան է դարձել «Վիսոցկի։ Շնորհակալություն, որ ողջ եմ» ֆիլմում ադմինիստրատոր Լեոնիդ Ֆրիդմանի դերից հետո։
2022 թվականի հունիսի 30-ին նշանակվել է Մոսկվայի «Ժամանակակից պիեսի դպրոց» թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Իոսիֆ Ռայխելհաուսի փոխարեն։
Թատրոն
1981 թվականից ի վեր բեմադրել է 40-ից ավելի ներկայացում տարբեր թատրոններում.
Ռեժիսորը բազմիցս բեմադրել է իռլանդացի դրամատուրգ Ջոն Սինգի «Անվեհեր կտրիճը՝ Արևմուտքի պարծանքը» («Удалой молодец — гордость Запада») պիեսը տարբեր թատրոններում.
Այլ
2017 թվականին դարձել Է Մոսկվայի 3-րդ հրեական կինոփառատոնի ժյուրիի անդամ ։
Ստեֆան Սիմիչ
Ստեֆան Սիմիչ (Stefan Simić, ), չեխ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Հայդուկ Սպլիտի և Չեխիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում ։
Միլան
2016 թվականի հուլիսի 7-ին Սիմիչը վարձավճարով միացավ Մուսկրոն Պերյուվելզին ։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց հուլիսի 30-ին՝ Անդերլեխտի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց սեպտեմբերի 17-ին՝ Վեստերլոյի դեմ խաղում ։ Մուսկրոնի կազմում չեխը անցկացրեց 32 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլի հեղինակ ։ 2017 թվականի օգոստոսի 31-ին Սիմիչը 1 տարվա վարձավճարով տեղափոխվեց Կրոտոնե ։ Իր դեբյուտը Սերիա A-ում նշեց հոկտեմբերի 1-ին՝ փոխարինման մտնելով ՍՊԱԼ-ի դեմ խաղում ։ Առաջին հանդիպումը թիմի մեկնարկային կազմում անցկացրեց հոկտեմբերի 25-ին՝ Ռոմայի դեմ խաղում ։ Կրոտոնեի կազմում Սիմիչը անցկացրեց 10 հանդիպում ։
Իր առաջին և միակ հանդիպումը Միլանի առաջին թիմի կազմում Սիմիչը անցկացրեց 2018 թվականի նոյեմբերի 29-ին՝ մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Եվրոպայի Լիգայի խմբային փուլի Դյուդելանժի դեմ խաղում ։ 2019 թվականի հունվարի 24-ին չեխը մինչև մրցաշրջանի ավարտը վարձավճարով միացավ Ֆրոզինոնեին  , սակայն ակումբի կազմում չանցկացրեց ոչ մի հանդիպում ։
Հայդուկ Սպլիտ
2019 թվականի հուլիսի 1-ին Սիմիչը 4 տարվա պայմանագիր կնքեց Հայդուկ Սպլիտի հետ  ։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց 2019 թվականի հուլիսի 9-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի որակավորման առաջին փուլի Գզիրա Յունայթեդի դեմ խաղում ։ Առաջին հանդիպումը Խորվաթիայի առաջնությունում անցկացրեց հուլիսի 21-ին՝ Իստրա 1961-ի դեմ խաղում և այս խաղում դառնալով գոլի հեղինակ ։
Միջազգային կարիերա
Սիմիչը իրավասու էր ներկայացնել է Բոսնիա և Հերցեգովինան, Չեխիան ու Խորվաթիան միջազգային ասպարեզում ։ Նա հանդես է եկել Չեխիայի բոլոր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։ 2017 թվականին Սիմիչը մինչև 21 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի առաջնությանը ՝ անցկացնելով 3 հանդիպում, իսկ Չեխիան դուրս մնաց խմբային փուլից ։
Չեխիայի ազգային հավաքականում իր դեբյուտը Սիմիչը նշեց 2017 թվականի նոյեմբերի 11-ին՝ Կատարի դեմ ընկերական խաղում ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի օգոստոսի 26-ի դրությամբ
Միջազգային վիճակագրություն
2019 թվականի օգոստոսի 26-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Չեխ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Չեխիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վարեզեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մուսկրոն Պերյուվելզի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կրոտոնեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆրոզինոնեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հայդուկ Սպլիտի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Բրայի Կորնեոտ
Բրայի Կորնեոտ (Brailly-Cornehotte), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 239 մարդ, բնակչության խտությունը` 20.78 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.5 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 155 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 45 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 149 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 106-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 43։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,1 %։ 106 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 91 անձ (52 տղամարդ և 39 կին)։ Գործազուրկ են եղել 15 անձ (7 տղամարդ և 8 կին)։ 43 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 18-ը` թոշակառուներ, իսկ 16-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Իտա Կոզակևիչ
Կենսագրություն
Ծնվել է 1955 թվականի հուլիսի 3-ին Ռիգայում լեհ-լատվիական խառը ընտանիքում։ 1962-1974 թվականներին սովորել է «Ֆրանսիական» թիվ 11 միջնակարգ դպրոցում։ Անրի Բարբուսան Ռիգայում, ապա 1974-1981 թվականներին ուսումը շարունակել է Լատվիայի պետական ​​համալսարանի ռոմանական բանասիրության բաժնում։
Ավարտելուց հետո նա աշխատել է որպես սրբագրիչ Ռիգայի Liesma հրատարակչությունում և որպես լրագրող և խմբագիր Daiļrade թերթում։ Նա խոսում էր լատվիերեն, ռուսերեն, լեհերեն, ինչպես նաև ֆրանսերեն, իսպաներեն, գերմաներեն և վրացերեն՝ լեհերենից և ֆրանսերենից լատվիերեն թարգմանված։ Հետազոտել է բանահյուսությունը ։
Նույնիսկ համալսարանում սովորելու տարիներին նա սկսեց մասնակցել Լատվիական ԽՍՀ-ում լեհական փոքրամասնության կիսապաշտոնական գործունեությանը։ 1989 թվականին նա դարձել է Լեհական մշակույթի բարեկամների լատվիական ընկերության նախագահը, որը հիմնադրվել է 1988 թվականի նոյեմբերին։ Նա 1990 թվականին Եկաբպիլս ում լեհական հասարակության հիմնադիրներից էր, այնուհետև գլխավորեց Լատվիայի նախապատերազմյան լեհերի վերածնված միությունը։ Միևնույն ժամանակ նա եղել է Լատվիայի ազգային մշակութային ընկերությունների ասոցիացիայի (ԼԱՄԸԱ) համանախագահ, որը միավորում էր ազգային փոքրամասնությունների կազմակերպությունները։ Նպաստել է 1989 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Լեհաստանի և Լատվիայի կրթության նախարարությունների միջև համագործակցության համաձայնագրի ստորագրմանը և ուսուցիչների Լեհաստանից Լատվիա հրավիրմանը ։
1988 թվականին նա սկսեց համագործակցել Լատվիայի ժողովրդական ճակատի հետ, որը ձգտում էր ինքնավարության, իսկ հետո՝ երկրի անկախության։ 1989 թվականին եղել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավորի թեկնածու Ջեկաբպիլսի ընտրատարածքից, ինչպես նաև տեղական ինքնակառավարման մարմինների թեկնածու։ 1990 թվականի մարտի 18-ի ընտրությունների արդյունքներով Ջեկաբպիլսի թիվ 129 ընտրատարածքից դարձել է Լատվիական ԽՍՀ 12-րդ գումարման Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ Զբաղվել է ազգային փոքրամասնությունների հարցերով, ղեկավարել է Մարդու իրավունքների և ազգային հարցերի հանձնաժողովը, եղել է նախագահության անդամ ։ 1990 թվականի մայիսի 4-ին Ժողովրդական ճակատի այլ պատգամավորների հետ քվեարկել է Լատվիայի Հանրապետության անկախության վերականգնման մասին հռչակագրի ընդունման օգտին։ 1990 թվականի հունիսին Չեզիսում նրան շնորհվել է «Կին - Լատվիա» կոչումը։
Նա ողբերգականորեն մահացավ 1990 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, երբ լողում էր Տիրենյան ծովում՝ վերադառնալով Հռոմ՝ Մոնտե Կասինո այցելելուց հետո՝ լեհական սփյուռքի համաժողովի շրջանակներում Kraj — Emigracja :
Նրան թաղել են Ռիգայի Միխայլովսկի գերեզմանատանը։
Հայացքներ
Նրան առաջին հերթին հետաքրքրում էին ազգային և կրոնական խնդիրները։ Ըստ Ռ.Մ.Շաց-Մարյաշի հուշերի, ով սերտորեն համագործակցում էր նրա հետ, չնայած ռուսաֆիկացման մերժմանը, ինտերֆրոնտի գործողություններին և անկախ Լատվիական պետության ձևավորման համար մղվող պայքարին, նա հանդես էր գալիս որպես պետություն ագրեսիվ լատվիական ազգայնականության և գաղափարախոսություն հակառակորդ։
Նա համարել է երկրի բոլոր բնակիչներին քաղաքացիություն տրամադրելու «զրոյական» տարբերակի հնարավորությունը՝ հասարակության մեջ լարվածությունից և փոքրամասնությունների ճնշումից խուսափելու համար. «Հիմա լատիշները դեռ իրենց կողմից օտար իշխանության իրավախախտումների օբյեկտ են, բայց կգա ժամանակը, նրանք տեր կդառնան, և Աստված մի արասցե, որ նրանք դառնան այլ ժողովուրդների հանդեպ իրավախախտումների սուբյեկտ» ։
Ընտանիք
Հայրy` Եժի (Յուրիս) Կոզակևիչը լեհ է, մայրը՝ Ռիտա Լիդաքսը՝ լատվիացի։ Ընտանիքը հայրական կողմից հաստատվել է Լատվիայում 1863 թվականին լեհական ապստամբության պարտությունից հետո։ 1978 թվականին նա ամուսնացավ Ստանիսլավ Ռիսզարդ Լիպեկի հետ, սակայն ամուսնությունը շուտով փլուզվեց։ Երկրորդ ամուսինը մաթեմատիկոս Ինդուլիս Ստրազդինն է, հետագայում ընտրվել է Լատվիայի Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։
Հիշողություն
2001 թվականին նախագահ Ալեքսանդր Կվասնևսկու կողմից նա հետմահու պարգևատրվել է Հրամանատարի խաչով՝ Լեհաստանի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար շքանշանի աստղով ։
Լատվիայի ազգային մշակութային ընկերությունների ասոցիացիան (ԼԱՄԸԱ) և Ռիգայի լեհական միջնակարգ դպրոցը կրում են Իտա Կոզակևիչի անունը, որի վրա տեղադրված է հուշատախտակ։
Նրան է նվիրված «Իտա» վավերագրական ֆիլմը (Նորա Իկստենա, Հարիջս Բեկերիս), ինչպես նաև «A. V. Melnalksnis Zvaigznei tikai stunda» գիրքը (2004, Tylko jedna godzina dla gwiazdy-ի լեհերեն թարգմանությունը 2007 թվականին) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խեղդվածներ Կատեգորիա:Լատիշ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ Կատեգորիա:Լատիշ թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Լատվիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 28 մահեր Կատեգորիա:Ռիգա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:1955 ծնունդներ Կատեգորիա:Լատվիայի կին քաղաքական գործիչներ
Ամամի լեզու
Ամամի լեզու, ամամի-օկինավյան 2 լեզուներից մեկը։ Խոսողների թիվը կազմում է մոտ 30 000։ Տարածված է Րյուկյու կղզու հյուսիսային մասում՝ Ամամի կղզիներում։ Նման է օկինավյան լեզվին։
Ամամի լեզվի բարբառները բաժանվում են երկու խմբի.
Օկինաէրաբուսական և Յորիի բարբառները, որ հիմնականում ներառվում են ամամի լեզուների մեջ վարչական սահմանների պատճառով, լեզվապես ավելի մոտ են օկանավյան լեզվին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի լեզուներ
Կանևա
Կանևա (Caneva), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզում՝ Պարդենոնե գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 6501 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 148 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 42 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝33070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0434։
Քաղաքի հովանավոր պաշտպանը Սուրբ Թովմաս Առաքյալն է։ Տոնը նշվում է հուլիսի 3-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Երփնաձոր (գետ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Կարճաղբյուր գետի վտակներ
Խաղ (ֆիլմ, 2018)
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է 40-ամյա Յուրի Պլատոնովի մասին, որը հաջողության է հասել ինչպես բիզնեսում, այնպես էլ անձնական կյանքում։ Նրան թվում է, թե կյանքը հաջողվել է, մինչև որ նա իմանում է, որ այն ամենը, ինչ շրջապատում է իրեն, կեղծ է ։
Քննադատություն
Քննադատները ֆիլմի ինտրիգը համարում են հետաքրքիր, բայց շատ թատերական, թատրոնի զգացողությունն ուժեղանում է «ճակատին» ստատիկ տեսախցիկի նկարահանմամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Աամիտո Լագում
Աամիտո Սթեյսի Լագում (Aamito Lagum, ), ուգանդացի մոդել, ավելի հայտնի է որպես Africa's Next Top Model նախագծի հաղթող ։
Վաղ կյանք և կարիերա
Լագումը ծնվել է Կամպալայում։ Մայրն աշխատանքը կորցնելուց հետո տեղափոխվել է Քիթգում իր ծնողների մոտ։ Լագումն իր դպրոցական տարիներն անցկացրել է Կամպալայում ։
16 տարեկանում Լագումը սկսեց իր մոդելային կարիերան։ Նա իր առաջին աշխատանքային փորձը սկսել է «Ugandan Fashion Week» ցուցադրության շրջանակներում։ 2012 թվականին Լագումը հանդիպում է դիզայներ Ադել Դեժակին, ով նրան հրավիրում է Քենիա՝ մասնակցելու ֆոտոշարքի նկարահանումների ։
Թոփ մոդել աֆրիկյան ձևով (նախագիծ)
2013 թվականին Լագումը մասնակցում է «Թոփ մոդել աֆրիկյան ձևով» նախագծի ընտրական փուլին։ Հետագայում նա ընգրկվեց նախագծի 22 ֆինալիստների կազմում և հրավեր ստացավ թռիչք դեպի Քեյփթաուն՝ Օլուչի Օնվիգբայի կողմից ։
Լագումը շուտով գրավեց ժյուրիի և նախագծի հյուրերի անդամների ուշադրությունը։ Նախագծի առաջիկա իննը շաբաթների ընթացքում, նա արժանացել է լավագույն լուսանկար տիտղոսին և մասնակցել է Elle ամսագրի նկարահանումներին ։ Նա հայտնվելով թոփ տաս ֆինալիստների ցանկում, դարձել է նախագծի հաղթող։
Որպես մրցանակի մի մաս, նա մեկ տարով պայմանագիր է կնքում DNA Model Management ընկերության հետ, համագործակցություն P&G ընկերության հետ նաև ստանում է 50000 ԱՄՆ դոլար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուգանդացի մոդելներ
Լատգեյլ
Լատգեյլ, նաև Լետգալներ կամ Լետտեր (latgaļi, letgaļi, leti, lett, läti, 11-րդ դարի ռուսական աղբյուրներում լետգոլ և լոտիգոլ, Lethi, Letthigalli, Letgalli), արևելյաբալթյան ցեղ, որը բնակեցվել է ժամանակակից Լատվիայի արևելքում։ Կենտրոնական դիրք է զբաղեցրել այլ ժողովուրդների նկատմամբ՝ հաստատվելով Արևմտյան Դվինա գետի ստորին հոսանքներում՝ ձուլելով տեղի մերձբալթյան-ֆիննական բնակչությանը (լիվեր, էստոնացիներ)։ Երկար ժամանակ նրանք դավանում էին հեթանոսություն։
Ենթադրվում է, որ լատգալ անունը տվել է ամբողջ լատվիացի ժողովրդին (latvieši, լատվիացիներ) ։ Լատգալացիները բնակվում էին ժամանակակից Լատվիայի արևելյան մասում՝ Դվինայի աջ ափի երկայնքով։ Արևմուտքում սահմանակից էին լիվերին, հարավում՝ սելերին (սելոններ) և սեմիգալիներին, արևելքում՝ կրիվիչներին, հյուսիսում՝ էստոնացիներին։ 10-12-րդ դարերում լատգալների մոտ առաջացել է վաղ ֆեոդալական ազնվականությունը։ Վաղ ֆեոդալական շրջանից լատգալները տարածվել են լիվերի տարածքներում։
Ժամանակագրություն
Նրանք սկսել են ձևավորվել 6-րդ դարից ժամանակակից հարավարևելյան Վիձեմեի տարածքում (Գաույա գետից հարավ)։ VI–VII դարերում գրավել են ժամանակակից Լատգալիայի տարածքը։ 1-ին հազարամյակի 2-րդ կեսին լճերի ծանծաղուտներում (Արաիշի, Ուշուրու և այլն) ձևավորվել են բնակավայրեր, գյուղեր և քաղաքներ։ IX–XI դարերում Դվինայի հովտում ձևավորվել են լատգալական քաղաքներ, ձախ ափին՝ խառը լատգալա-սեական (Սելպիլս), աջ ափին՝ մասամբ սելական բնակչությամբ (Ասոտե, Կոկնեսե, Ջերսիկա և այլն)։
XII դարում լետերի որոշ հողեր կախվածության մեջ են մտել ռուսական իշխանություններից։ 1208 թվականին նրանք նվաճվել են գերմանական խաչակիրների կողմից, ենթարկվել գերմանական ազդեցության, նախ ընդունել կաթոլիկություն, իսկ XVI դարի կեսերից՝ լյութերականություն։
XIII դարից հետո լատգալացիները ձևավորեցին զարգացող լատվիացի ժողովրդի կորիզը՝ միաձուլվելով սելերի՝ կիսագալիացիների, լիվերի և կուրոնացիների հետ։
XVI–XVII դարերում՝ այն բանից հետո, երբ պատմական Լատգալիայի արևելյան տարածքը (մոտավորապես համապատասխանում է ժամանակակից Լատգալիային) Ռեչ Պոսպոլիտայի մաս դարձավ, տեղի լատգալների հիման վրա ձևավորվեց լատգալական էթնիկ խումբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատվիայի ազգեր Կատեգորիա:Եվրոպայի անհետացած ազգեր Կատեգորիա:Էթնիկ խմբեր
Գրեգ Չիլինգարյան
Գրեգ Չիլինգարյան, առավել հայտնի Գրեգ Չիլլին բեմական անունով, հայկական արմատներով անգլիացի դերասան և գրող՝ Քեբրիջշչերի վարչական շրջանից։
Վաղ կյանք
Գրեգ Չիլինգարյան ծնվել է 1988 թվականի դեկտեմբերին Քեբրիջշչերում։ Նրա ծնողները ունեն հայկական և անգլիական ծագում ։
Կարիերա
Չիլինգարյան առավել հայտնի է դարձել SKY-ի, HBO-ի և AMC-ի կողմից նկարահանած «Կախարդների բացահայտումը» ֆիլմում իր տարած վամպիր Դոմենիկոյի դերի շնորհիվ ։
Նա նկարահանվել է մի շարք հեռուստասերիալներում, որոնց մեկը Դեյվիդ Գոյերի «Դա Վինչիի դևերը» հեռուստասերիալն է ։
Բեմում իր նորամուտը ունեցել է թվականին Ազգային թագավորական թատրոնում՝ Դենիս Քելլիի DNA բեմադրությունում  ։
Չիլինգարյանը խաղացել է Լորդ Ինգթար Շինովայի դերը «Ժամանակի անիվը» հեռուստասերիալում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կինոդերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Բրիտանացիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հայեր Կատեգորիա:Հայեր ըստ բնակության վայրի Կատեգորիա:Բրիտանացիներ հայկական սերմամբ Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Կոնսկովոլա
Կոնսկովոլա (Końskowola), Լեհաստանի հարավ արևելքում գտնվող գյուղ, գտնվում է Լյուբլինի և Պուլավայի միջև՝ Կուրով գյուղից ոչ հեռու։ Կոնսկովոլան տեղակայված է Կուրուվկա գետի ափին։ Հանդիսանում է Կոնսկովոլա գմինայի կենտրոնը։
Բնակչությունը՝ 2188 բնակիչ (2004)։
1532-1870 թվականներին ունեցել է քաղաքի կարգավիճակ ։
Անվանում
Կոնսկովոլա անվանումը ծագել է «Վոլյա» բառից, որը իր հերթին ծագել է գյուղի տեր հանդիսացող Յան Կոնինսկիի ազգանվան անվանումից։ Առաջին անգամ Կոնսկովոլա անվանումը հանդիպում է 1442 թվականին։
Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է մոտովորապես 14-րդ դարում՝ Վիտովսկա Վոլյա անվանումով, հետո անվանումը փոխվել է և դարձել Կոնսկովոլա և ժամանակակից հնչեղություն ստացել է 19-րդ դարում։
1532 թվականի հունիսի 18-ից համարվում է քաղաք։ Կոնսկովոլան համարվում է մթերքներ վաճառելու առևտրական կենտրոն, այստեղ են գտնվում նաև մի քանի թեթև արդյունաբերական գործարաններ։ Լեհաստանի տարբեր շրջաններից մարդիկ ներգաղթել են այստեղ։
Կոնսկովոլայի հետագա պատմությունը համընկնում է տարածաշրջանի պատմությանը։ Լեհաստանի երրորդ բաժանումից հետո քաղաքը 1795 թվականին անցել է Ավստրիային։ 1809 թվականին դարձել է Վարշավայի դքսության մի մասը՝ ստանալով Լեհական թագավորություն անվանումը՝ 1815 թվականին։ 1863-1864 թվականների լեհական ապստամբությունից հետո՝ 1870 թվականին, Կոնսկովոլան վերջնականապես կորցրել է քաղաքի կարգավիճակը։ 1905-1907 թվականների ռուսական հեղափոխության ընթացքում այստեղ անց են կացվել համերաշխության բազմաթիվ գործադուլներ։ 1918 թվականից նորից մտել է Լեհաստանի կազմի մեջ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբում՝ 1939 թվականի սեպտեմբերի 15-ին, Կոնսկովոլան շրջափակվել է Գերմանիայի կողմից։ Այստեղ կառուցվել է պատերազմի գերիների համար համակենտրոնացման ճամբար, որը գոյություն է ունեցել մինչև 1943 թվականը։ Ռազմագերիներն աշխատել են Գերմանիայի համար՝ տեղի ֆերմաներում, ինչպես նաև ճանապարհաշինարարական աշխատանքներ են իրականացրել։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ այստեղ է կազմավորվել գետտոն, որի մեջ ընդգրկել են հրեաներին։ 1942 թվականի մայիսի 8-ին նացիստների գործողությունների շնորհիվ շատ հրեաներ բռնվել են և տեղափոխվել Սոբիբոր՝ համակենտրոնացման ճամբար։ 1942 թվականի հոկտեմբերին գետտոյի բնակչությունը ոչնչացվել է։ Գերմանական պահեստային ոստիկանության 101 գումարտակը սպանդ է իրականացրել։ Մոտ 1000 հրեա՝ ներառյալ կանայք և երեխաներ սպանվել են մոտակա անտառում։ Մնացածները տեղափոխվել են այլ ճամբար։
1944 թվականին խորհրդային զորքերի մոտեցման ընթացքում գերմանացիները ցանկացել են հրդեհել քաղաքը։ 1944 թվականի հուլիսի 25-ին գերմանացիները մարտեր են մղել լեհական Կրայովի բանակի ընդհատակյա ջոկատների և նրանց միացած Խլոպսկիի պարտիզանական ջոկատների հետ։ Կարմիր բանակի հարձակողական ուժերի հետ մեկտեղ հակաֆաշիստները կարողացել են ազատագրել երկրամասը։
Տուրիզմ
Ամենահայտնի տեսարժան վայրը կաթոլիկ եկեղեցին է՝ Օպալինսկիների և Լյուբոմիրսկիների ընտանեկան գերեզմանոցով, այլ տապանաքարերով, ևս մեկ եկեղեցի, որը կառուցվել է «Լյուբլինյան վերածննդի» ոճով՝ 1613 թվականին։ Այստեղ կա նաև լյութերական գերազմանոց։
Կոնսկովոլան հայտնի է նաև նրանով, որ այստեղ են մահացել Ֆրանց Զաբլոցկին և Ֆրանցիշեկ Դիոնիզի Կնյազնինը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գյուղեր ըստ երկրի
Էշլի Բառնս
Էշլի Լյուկ Բառնս (Ashley Luke Barnes, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, «Բըրնլի» հարձակվող։
Ակումբային կարիերա
Բառնսը ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել  «Պոլտոն Ռովերս» ակումբում։ 2006 թվականի ամռանը Բառնսը տեղափոխվել է «Պլիմուտ Արգայլ» ակումբի ակադեմիա։ Այնտեղ մարզվելով մեկ մրցաշրջան և արդյունավետ հանդես գալով երիտասարդական թիմում՝ Բառնսը 2007 թվականին պրոֆեսիոնալ պայմանագիր է կնքել ակումբի հետ ։ Առաջին կազմում Բառնսը նորամուտը նշել է 2007 թվականի օգոստոսի 14-ին «Ուիկոմ Ուոնդերերսի» դեմ Ֆուտբոլի լիգայի գավաթի խաղարկության առաջին փուլի խաղում՝ հանդիպման 74-րդ րոպեին փոխարինելով Սիլվեն Էբանկս Բլեյքին  ։ Սակայն մեծ մրցակցության պատճառով Բառնսը չի կարողացել տեղ գրավել թիմի հիմնական կազմում։ Հետագայում, Բառնսը 2007 թվականի նոյեմբերին երկու ամսով վարձավճարով տեղափոխվել է «Օքսֆորդ Յունայթեդ»՝ խաղային պրակտիկա ստանալու համար ։ Ընդհանուր առմամբ, մինչև վարձակալության ժամկետը լրանալը, Բառնսը մասնակցել է հինգ խաղի՝ լիգայի երեք հանդիպման և Անգլիայի գավաթի երկու հանդիպման։ 2008 թվականի մարտին Բառնսը վարձավճարով տեղափոխվել է  «Սոլսբերի Սիթի» ակումբ ։ «Սպիտակների» կազմում Բառնսը մասնակցել է հինգ հանդիպման։ 2008 թվականի նոյեմբերին Բառնսը վարձավճարով տեղափոխվել է երրորդ անգամ՝ այս անգամ միանալով «Իսթբորն Բորոյին» մինչև 2009 թվականի հունվար ։ Բառնսը ակումբում մնալու ժամանակն օգտագործել է շատ արդյունավետ, ինչի արդյունքում վարձակալության ժամկետը երկարաձգվել է ևս մեկ ամսով։ Սակայն շուտով «Պլիմուտ Արգայլը» Բառնսին վարձակալությունից հետ է կանչել «Բրիստոլ Սիթիի» դեմ խաղին մասնակցելու համար, սակայն այդ մտահղացումը չի իրականացվել և վարձակալությունից վերադառնալուց հետո Բառնսն առաջին անգամ խաղադաշտ է դուրս եկել միայն փետրվարի 7-ին՝ «Դերբի Կաունտիի» դեմ խաղ ։ Ապրիլի 11-ին «Քովենթրի Սիթիի» դեմ խաղում Բառնսն իր առաջին գոլն է խփել «պիլիգրիմների» կազմում ։ 2009 թվականի մայիսին Բառնսը երկու տարով երկարաձգել է «Պլիմուտ Արգայլի» հետ պայմանագիրը։
2010 թվականի հուլիսի 8-ին Բառնսը երկու տարվա պայմանագիր է կնքել «Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնի» հետ ։ Ապրիլի 12-ին Բառնսը վճռորոշ գոլ է խփել «Դագեն էնդ Ռեդբրիջի» դեմ խաղում և սահմանել է 4:3 հաշիվը, որն արդյունքում նրա թիմին թույլ է տվել դուրս գալ Չեմպիոնշիպ ։ Բառնսը մրցաշրջանն ավարտել է Գլեն Մյուրեյից հետո երկրորդ ռմբարկուի կարգավիճակով։
2014 թվականի հունվարի 10-ին Բառնսը տեղափոխվել է «Բըրնլի»՝ ակումբի հետ կնքելով երեքուկես տարվա պայմանագիր ։ Հաջորդ օրը «Յովիլ Թաունի» դեմ խաղում նշել է նորամուտն ակումբում ։
Կարիերան հավաքականում
Բառնսը, չնայած նրան, որ ինքն անգլիացի է, խաղացել է Ավստրիայի մինչև 20 տարեկանների հավաքականում։ Դա հաջողվել է նրա հայրական գծի արմատների շնորհիվ, որի մայրը Ավստրիայից էր։ Հավաքականի կազմում ընդգրկվել է 2008 թվականի ամռանը՝ մասնակցելով Շվեյցարիայի հավաքականի հետ ընկերական խաղին, որը տեղի է ունեցել 2008 թվականի օգոստոսի 19-ին ։ Այդ խաղում Բառնսը հանդիպման 73-րդ րոպեին փոխարինել է Յուլիուս Պերստալերին ։
2019 թվականին Ավստրիայի քաղաքացիություն ստանալու մերժում է ստացել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բարնլիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պլիմուտ Արգայլի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ավստրիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Լանթան
Լանթան, քիմիական տարր է, որի նշանն է La: Երրորդ խմբի երկրորդական ենթախմբի տարր է, գտնվում է 6-րդ պարբերությունում։ Ատոմային համարը 57 է, ատոմային զանգվածը՝ 138,9055 է։ Ատոմի արտաքին էլեկտրոնային թաղանթի կառուցվածքը՝ 5d6s2։ Ունի երկու կայուն իզոտոպ՝ 139La (99,911 %) և 138La (0,089 %)։ Լանթանը սպիտակ-արծաթափայլ մետաղ է։
Պատմություն
Հայտնաբերել է շվեդ քիմիկոս Կ. Գ. Մոսանդերը (1839)։ Լանթանը մոտ 36 տարի հնարավոր չի եղել հայտնաբերել։ 1803 թվականին շվեդ քիմիկոս 24 ամյա Բերցիլիուսը ուսումնասիրում էր մի նյութ, որը այժմ հայտնի է ցերիտ անվամբ։ Նա այդ նյութում հայտնաբերել էր իտրիումային մաս, և ևս մեկ այլ տարր, որը շատ նման էր իտրիումային մասին։ Վերջինիս անվանեց ցերիում։
1826 թվականին Կարլ Մոզանդերը ուսումնասիրեց ցերիումային մասը, և հանգեց այն եզրակացության, որ այն համասեռ չէ, և բացի ցերիումից, պարունակում է նաև այլ նոր տարր։ Բայց այդ փաստը հաջողվեց ապացուցել միայն 1839 թվականին, երբ նա կարողացավ առանձնացնել նոր տարրը։ Բերցիլիուսի առաջարկմամբ տարրն անվանեցին լանթան։ - թաքնվում եմ, հալվում եմ։ Մետաղական 1 գրամ լանթանի գինը, որն ունի 99-99.9 մաքրություն, կազմում է 2-4 դոլար։
Ստացում
Ստացվում է LaCl3-ի հալույթի էլեկտրոլիզով և այլ եղանակներով։
Ֆիզիկական հատկություններ
Պարզագույն միացությունը լանթանն է, փայլուն մետաղ է, արծաթագույն-սպիտակ գույնով, մաքուր վիճակում փափուկ և մածուցիկ է։ Համարվում է շատ քիչ տարածված տարրերից մեկը ։ Լանթանը ցերիումի և նեոդիմի հետ համարվում է երկրի վրա հազվադեպ հանդիպող տարրից մեկը։ Լանթանի պարունակությունը երկրակեղևում կազմում է 2,9•10−3% ըստ զանգվածի, իսկ ծովային ջրում՝ 2,9•10−6մգ/լref name="ХЭ"/> ։
Փայլուն մետաղ է, արծաթագույն-սպիտակ գույնով, մաքուր վիճակում փափուկ և մածուցիկ է։ Լանթանն ունի վատ պարամագնիսական հատկություններ։ Ունի երեք բյուրեղական մոդիֆիկացիա՝ α-La, β-La, և γ-La: Անցման ջերմաստիճանը կազմում է α↔β 277 °C և β↔γ 861 °C:
Մի մոդիֆիկացիայից մեկին անցնելիս լանթանի խտությունը փոխվում է։ Լանթանը կարծրությամբ նման է անագին։ Հալման ջերմաստիճանը կազմում է 915-925 °C, իսկ եռման ջերմաստիճանը 4515 °C է։
Քիմիական հատկություններ
Իր քիմիական հատկություններով լանթանը նման է իրեն հաջորդող 14 քիմիական էլեմենտներին, այդ պատճառով նրանց անվանում են լանթանոիդներ։ Խոնավ օդում լանթանը վեր է ածվում լանթանի կարբոնատի։ La2O3-ը սպիտակ ամորֆ փոշի է, ջրում չի լուծվում, լուծվում է թթուներում։
450 °C ջերմաստիճանում թթվածնում այրվում է, առաջացնելով լանթանի (III) օքսիդ
Դանդաղ փոխազդում է սառը ջրում, և արագ՝ տաք ջրի հետ, առաջացնելով լանթանի հիդրօքսիդ (III)։ 2La(OH)3-ը դոնդողանման սպիտակ նստվածք է, CO2-ի հետ փոխազդելիս վեր է ածվում կարբոնատի։
2La+6H2O=>2La(OH)3+3H2 (90 °C) Տաքացման պայմաններում լանթանը ռեակցիայի մեջ է մտնում ֆտորի, քլորի, բրոմի և յոդի հետ, առաջացնելով համապատասխանաբար ֆտորիդ, քլորիդ, բրոմիդ և յոդիդ ։
Հեշտ է փոխազդում հանքային թթուների հետ, առաջացնելով La+3 իոն և ջրածին։
Լանթանի նիտրատները, կարբոնատները տաքացման պայմաններում առաջացնում են օքսիդ։ Լանթանի ացետատը իրեն պահում է օսլայի պես, երբ նրան ավելացնում են յոդ։ Այդ հատկությունն օգտագործվում է, երբ խառնուրդների մեջ պետք է պարզել լանթանի գոյությունը։
Լանթանի և նրա միացությունների կիրառություններ
Մաքուր լանթանը գործնականում չի օգտագործվում, իր բարձր գնի պատճառով։ Առաջին անգամ լանթանը կիրառել են ցանցերի (газокалильных сетках) արտադրության մեջ։ Լանթանի օքսիդը և բորիդը օգտագործվում են էլեկտո-վակումային լամպերում։
Օգտագործվում է նաև որպես նիկելի, մանգանի և կոբալտի համաձուլվածքների բաղադրատարր։ La(Ni3.55Mn0.4Al0.3Co0.4Fe0.35) միացությունն օգտագործվում է նիկելի մետաղ-հիդիդային մարտկոցների անոդային մատերիալ։ Տիպիկ հիբրիդային ավտոմոբիլ Toyota Prius-ի արտադրության համար պահանջվում է 10-15 կգ լանթան, որն այնտեղ գտնվում է մարտկոցի բաղադրության մեջ։
Լանթանն ունի ջրածին կլանելու հատկություն։ Մեկ ծավալ լանթանն ունակ է հետադարձ ադսորբցիայի պրոցեսում կլանելու 400 ծավալ ջրածին։ Լանթանի աղերը անգույն բյուրեղանման նյութեր են։ Լուծվող աղերն են՝ նիտրատները, հալոգենիդնեը, սուլֆատները, չլուծվողները՝ ֆտորիդները, ֆոսֆատները, կարբոնատները։ Լանթանի օքսիդը՝ La2O3-ը մտնում է հատուկ ապակիների և բարձրջերմաստիճանային կերամիկաների բաղադրության մեջ։
Իզոտոպներ
Բնության մեջ լանթանը հանդիպում է երկու իզոտոպների տեսքով՝ 139La՝ ռադիոակտիվ, և 138La, որի կյանքի տևողությունը կազմում է 1,02•1011 տարի։ Ավելի տարածված իզոտոպ է համարվում 139La-ը, որը խառնուրդում կազմում է 99,911 %։
Արհեստականորեն ստացվել են 39 անկայուն իզոտոպներ, 117-155 զանգվածային թվերով, և 12 միջուկաին իզոմերներ։ Լանթանը համարվում է քիչ թունավոր նյութ։ Լանթանի մետաղական փոշին, կամ նրա մանր մասերը ընկնելով շնչուղիներ, կարող են գրգռել, կամ առաջացնել պնևմոնիա հիվանդությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լանթան
Ադենոկախյալ վիրուս
Ադենոկախյալ վիրուս (Adeno-associated dependoparvovirus A), փոքր վիրուս, որը վարակում է մարդուն և այլ պրիմատներին։ Ադենոկախյալ վիրուսը, հավանաբար, մարդու մոտ հիվանդություններ չի առաջացնում, առաջացնում է իմունային պատասխան։
Ադենոկախյալ վիրուսը պատկանում է Parvoviridae ընտանիքի Dependoparvovirus ցեղին։ Վիրուսը ունի ոչ մեծ չափեր (20 նմ), չունի լիպիդային թաղանթ և չի կոդավորում սեփական ռեպլիկացիայի ֆերմենտներ։
Պատմություն
2013 թվականի հուլիսին ռեվիզիայի հետևանքով ադենոկախյալ վիրուսին մոտ 4 ընտանիք միավորեցին մեկի մեջ, փոխելով ցեղը և անվանումը՝ Adeno-associated dependoparvovirus A ։