cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բարեկենդան
Ներկայացումներ
Ներկայացումներից առավել հայտնի էր «Փաշա», «Քյոխվա», «Շահ-շահ», «Խան», «Ղադի» և այլ անուններով հիշատակվող խաղը։ Այն տարածված էր Հայաստանի գրեթե բոլոր գավառներում։ Ներկայացման առանձնահատկությունն օտար բռնակալի ու կոնկրետ հայկական համայնքի հանդիպման ծաղրապատկերն էր։
Հինգշաբթի օրը նշվում էր Վարդանանց տոնը։ Այդ առիթով հայոց տարբեր գավառներում տեղի էր ունենում այսպես կոչված Վարդան Մամիկոնյանի ցուցքը։ «Ցուցք» բառը նշանակում է ցույց տալ, ներկայացնել։ Ցուցք պետք է հասկանալ տոտեմական, երևակայական կերպարներով հերոսների, աստվածային և կենդանական կերպարների կամ կերպարանափոխությամբ խաղ-ներկայացում ։
Խաղի մասնակիցները բաժանվում էին հայկական և պարսկական բանակների։ Պատրաստվում էին դրոշներ և զինանշաններ։ Լինում էին ողբասաց կանայք։ Երթին մասնակցում էր ողջ քաղաքը։
Հաճախ էին կատարում կենցաղային թեմաներով թատերախաղեր։ Օրինակ, «խնամախոս» գնալու ներկայացումը։
Մարաշում հատկապես սիրված էր թլխաղիր կոչվող ներկայացումը։ Կանայք բահը կամ թին հագցնում էին կնոջ կամ նորահարսի հագուստին, գլուխը ծածկում զանազան քողերով ու ծածկոցներով։ Այս մարդ-տիկնիկը կոչվում էր թլխաղիր։ Այնուհետև տիկնիկին հագցնում էին իրենց զարդերը և կատակերգերի ուղեկցությամբ այն պտտում էին գյուղի թաղերում։ Վերջում թլխաղիրը տնկում էին մի բակում և մինչև երեկո շուրջը պարում։ Ենթադրվում է, որ «թլխաղիր» անունը առաջացել է «թլոհ», «թլահիլ» բայից, որ «ծաղրել» բայի արմատն է։
Ներկայացումների ժամանակ փակ թեմաներ չկային, այսինքն՝ հոգևորականները և աշխարհիկ մարդիկ ենթարկվում էին ընդհանուր տրամադրությանը։
Դիմակավորում
Բարեկենդանի անբաժանելի մասն է դիմակավորումը։ Մարդիկ հնարավորություն ունեին ծպտվելու և կերպարանափոխվելու։ Հաճախ դա ձգտման կամ բողոքի արտահայտություն էր, մարդկանց սխալները վեր հանելու և սրբագրելու հնարավորություն, հաճախ ուներ նաև չար ոգիներին վախեցնելու նպատակ ։
Հաճախ նրանք երեսին ալյուր էին քսում, այծի մազից մորուք դնում, մորթիների շորերի մեջ փաթաթվում և, ձեռքին երկար ձող կամ ակիշ բռնած, մտնում էին տներ՝ վախեցնելով տոնախմբության մասնակիցներին։ Վերջում մեյմունը տանտիրոջից մի ընծա էր ստանում և հեռանում։
Տղաները հագնում էին աղջիկների հագուստ, փոքրերը` մեծերիի, երբեմն էլ` ծաղրածուի։ Արտաքինը պետք է հնարավորինս ծիծաղաշարժ լիներ։ Դեմքերին դնում էին ծիծաղելի դիմակներ կամ ներկում մրով, ալյուրով ու ածուխով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցու տոներ Կատեգորիա:Քրիստոնեական տոներ Կատեգորիա:ՀՀ ոչ նյութական մշակութային ժառանգություն
Իպսիլանտի (Միչիգան)
Վաղ պատմությունը
Առաջին առևտրի կենտրոնը ստեղծվել է 1809 թվականին՝ Գաբրիել Գոդֆրոյի կողմից, ով ֆրանս-կանադացի մորթի վաճառող էր Մոնրեալ ից։ Մշտական կենտրոնը հիմնադրվել է 1823 թվականին Հուրոն գետի արևելյան հատվածում` մայոր Թոմաս Վուդրուֆֆի կողմից։ Այն մտնում էր Միչիգանի տարածքի մեջ որպես Վուդրուֆֆի պուրակ։ Առանձին համայնքը, որը մի փոքր հեռավորության վրա էր գտնվում գետի արևմտյան հատվածից, հիմնադրվել է 1825 թվականին, որը հունական անկախության պատերազմի հերոս Դեմետրիոս Իպսիլանտիսի պատվին կոչվեց Իպսիլանտիս։
Ավտոմոբիլային պատմությունը
Իպսիլանտին շատ կարևոր դեր է խաղացել ավտոմոբիլային արդյունաբերության մեջ։ 1920-1922 թվականներին Ապեքս Մոթորսը արտադրում է "ACE" ավտոմեքենան։ Դա եղել է Իպսիլանտիում, երբ Փրեսթոն Թուքերը (ում ընտանիքին է պատկանում Իպսիլանտի ավտոպահեստամասերի ընկերությունը) նախագծել և ստեղծել է  Tucker '48-ի ֆոտոնախագիծը։ Թուքերի պատմությունը ներկայացված է Թուքեր-Մարդը և նրա երազանքը     (Tucker: The Man and His Dream) ֆիլմում, որի ռեժիսորը Ֆրենսիս Ֆորդ Կապպոլան է։
1945 թվականին Հենրի Կայզերը և Ժոզեֆ Ֆրայզերը Ֆորդ Ավտոմոբիլային ընկերությունից գնում են մոտակա ազատարար ռմբակոծիչ գործարանը և 1947 թվականին սկսում են արտադրել Կայզեր և Ֆրայզեր մոդելի մեքենաներ։ Իպսիլանտիում արտադրված վերջին Կայզեր ավտոմեքենան հավաքագիծ դուրս եկավ 1953 թվականին, երբ ընկերությունը միացավ Willys-Overland-ին և արտադրությունը տեղափոխվեց Տոլեդո, Օհայո։
Աշխարհագրություն
Ըստ ԱՄՆ մարդահամարի Բյուրոյի, քաղաքն ունի 11.71 քառակուսի կմ ընդհանուր տարածք, որից 11.21 քառակուսի կիլոմետրը ցամաքային է, իսկ 0.49 քառակուսի կիլոմետրը՝ ջրային։
Իպսիլանտին գտնվում է Դետրոյթ/Վինձոր մետրոպոլիտենի տարածքի արևմտյան հատվածում։ Իպսիլանտիի կենտրոնը, ինչպես նաև հարևան տարածքները համարվում են մի շարք պատմական տների վայրեր, ինչպես օրինակ այնպիսի ընկերությունների կոմպլեկտ տներ, ինչպիսիք են Aladdin-ը և Sears-ը։
2010 թ.-ի մարդահամար
Կային 8, 026 տնային տնտեսություններ, որոնցից 18, 4%-ը ունեցել է մինչև 18 տարեկան երեխա և ապրել է  նրանց հետ, 19.7%-ը եղել են ամուսնական զույգերը, ովքեր ապրել են միասին, 12.1%  ընտանիքների կանայք ապրել են առանց ամուսինների, 4.0% - ը տղամարդիկ էին, ովքեր ապրում էին առանց կնոջ, եւ 64, 1% չունեին ընտանիքներ։
Քաղաքում միջին տարիքը  կազմել է 25 տարի։ Բնակիչների 14.1%-ը անչափահաս էր, 35.8%-ը գտնվում էր 18-ից 24 տարեկան հասակում,  25.3%-ը՝ 25-ից 44,  16.6%-ը՝ 45-ից 64 և 8.3%-ը 65-ից բարձր տարիքի էին։ Սեռային կազմը հետևյալն էր. բնակչության 49.7% տղամարդիկ էին, իսկ 50.3%-ը՝ կանայք։
2000թ-ի մարդահամար
2000թ-ի մարդահամարի տվյալներով  կար 22, 362 բնակիչ, 8, 551 տնային տնտեսություն եւ 3, 377 բնակվող ընտանիք։ Բնակչության խտությունը մեկ քառակուսի մղոնի վրա կազմում էր 5, 081.5 մարդ։ Ռասայական կազմը հետևյալն էր. 61.40% սպիտակամորթներ,  30.58% աֆրիկյան ամերիկացիներ,  0.44% բնիկ ամերիկացիներ,  3.18% ասիացիներ,  0.07% Խաղաղ օվկիանոսի կղզիների բնակիչներ,  1.32% այլ ռասայի ներկայացուցիչներ, 3.01% երկու կամ ավելի ռասայի ներկայացուցիչներ։ Լատինախոս կամ իսպանախոս բնակչությունը կազմում էր ընդհանուր բնակչության 2.47%-ը։ 13.6%-ը գերմանացիներ էին,  6.8%-ը՝ իրանցիներ,  6.4%-ը՝ անգլիացիներ,  5.5%-ը՝ լեհեր։
Կային 8, 551 ընտանիքներ, որից 19, 2%-ը ունեցել է մինչև 18 տարեկան երեխա և ապրել է նրանց հետ, 23.0%-ը եղել են ամուսնական զույգերը, ովքեր ապրել են միասին, 13.2% ընտանիքների կանայք ապրել են առանց ամուսինների, իսկ 60, 5%-ը չունեին ընտանիքներ։
Քաղաքում բնակչության 15.9%-ը մինչեւ 18 տարեկան էր, 38.2%-ը՝ 18-ից 24, 26.4%-ը՝ 25-ից 44, 12.4%-ը ՝ 45-ից 64  եւ 7, 0%-ը՝  65 տարեկան կամ ավելի։ Միջին տարիքը կազմել է 24 տարի։ Յուրաքանչյուր 100 կանանց բաժին էր ընկնում 89.8 տղամարդ։ Յուրաքանչյուր 100 կանանց, որոնց տարիքը 18 և ավելի էր, բաժին էր ընկնում 86.2 տղամարդ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1823 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարանական քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ
Խակասիա
Խակասիայի Հանրապետություն, Խակասիա, Կրասնոյարսկի երկրամասի կազմում։ Կազմվել է 1930 թվականի հոկտեմբերի 20-ին։ Տարածությունը 61 900 կմ2 է, բնակիչ 483 400 (1977)։ Բաժանվում է վարչական 8 շրջանի, ունի 5 քաղաք, 17 քտա։ Կենտրոնը՝ Աբական։
Անվանում
Անվանումը ստացել է Խակաս ժողովրդի (մինչև Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը խակասներն անվանվում էին միուսինսկյան և արաբական «թաթարներ» կամ «թուրքեր») անունից ։
Բնություն
Խակասական ինքնավար մարզը գտնվում է Կրասնոյարսկի երկրամասի հարավ-արևմուտքում, Մինուսինսկի և Չուլիմա-Ենիսեյի գոգավորություններում։ Բաժանվում է լեռնային (տերիտորիայի 2/3-ը) և բլրահարթավայրային մասերի։ Գոգավորությունների հարթավայրային հատվածները տափաստաններն են (Աբականի, Կոյբալյան, Ույբատի ևն)։ Կլիման ցամաքային է, ցուրտ ձմեռներով։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը գոգավորություններում - 19 °C-ից - 21 °C է, նախալեռներում՝ - 15 °C-ից - 17 °C։ Ամռանը գոգավորություններում շոգ է, հուլիսի միջին ջերմաստիճանը 18 - 20 °C է, նախալեռներում և լեռներում զով է, 17 - 18 °C։ Տարեկան տեղումները 300 - 700 մմ են, վեգետացիոն շրջանը՝ 115 - 125 օր։
Գլխավոր գետերն են Ենիսեյը, Աբականը, Տոմը։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման համար։ Կան քաղցրահամ (Սև, Ֆիրկալ, Իտկուլ) և աղի (Բելե, Շիրա) լճեր։ Գոգավորություններում և մասամբ նախալեռներում սևահողեր են, տեղ-տեղ՝ աղուտներ, լեռներում՝ լեռնատայգային պոդգոլային և լեռնատունդրային հողեր։
Բնակչություն
78, 3%-ը ռուսներ են, 12, 3% -ը՝ խակասներ (1970), բնակվում են նաև ուկրաինացիներ, թաթարներ։ Խտությունը 1 կմ2 վրա 7, 8 մարդ է, քաղաքային բնակչությունը՝ 65% (1977)։ Քաղաքներն են Աբականը, Չեռնոգորսկը, Աբագան, Մորսկը, Մայանոգորսկը։ Խակասական ինքնավար մարզն ինդուստրիալ-ագրարային մարզ է։ Գլխավոր ճյուղերն են՝ թեթև, անտառային և փայտամշակման, լեռնահանքային արդյունաբերությունը, շինանյութերի արտադրությունը։ Զարգացած են նաև տրիկոտաժի, կաշվի-կոշիկի, սննդի արդյունաբերության ճյուղերը, որոնք կենտրոնացած են Աբականում և Չեռնոգորսկում։
Գրականություն
Խակասների գրականությունը ստեղծվել է Հոկտեմբերյան սոցիալիստական մեծ հեղափոխությունից հետո։ Խակասական ինքնավար մարզի գրականության հիմնադիրներից է Վ. Կոբյակովը (1906 - 1937)։ 1930 - 1940-ական թթ. Խակասական ինքնավար մարզի գրականության զարգացման գործում նկատելի ավանդ ունեն բանաստեղծներ Պ. Շտիգաևը (1886 - 1941), Մ. Կոկովը (1913 - 1941), Մ. Արշանովը (1914 - 1941)։ Այդ տարիներին են հանդես եկել նաև գրողներ Ն. Դոմոժակովը (ծն. 1916), Ի. Կոստյակովը (ծն. 1916), Ի. Կոտյուշևը (ծն. 1919)։ 1960-ական թթ. սկզբներին՝ Դ. Տոպանովը (ծն. 1917), Մ. Չարկովը (ծն. 1922), Ֆ. Բուռնակովը (ծն. 1932), Կ. Ներբիշևը (ծն. 1938) և ուրիշներ։
Մշակույթ
Խակասական ինքնավար մարզի տարածքում հայտնաբերվել են ժայռապատկերներ, քարե արձաններ, գերեզմանոցներից՝ խեցեղեն անոթներ, մետաղյա գեղ. առարկաներ, թաղման դիմակներ, որոնցից վաղագույնները մ.թ.ա. II - I հազարամյակների նմուշներ են։ Խակասների ժող. արվեստի ավանդական տեսակներից են՝ փայտի քանդակազարդումը (XVIII - XIX դդ. հաճախակի են պատկերել մարդկանց, կենդանիների, որսի տեսարաններ), հագուստի ասեղնագործությունը (նախշերը հիմնականում բուսական են, սև ֆոնի վրա)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խակասիա Կատեգորիա:1991 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:Սիբիր
Մուղանի դաշտավայր
Մուղանի դաշտավայր, կամ Մուղանի տափաստան, Կուր-Արաքսյան դաշտավայրի մաս Ադրբեջանում։ Տարածքի հարավարևմտյան մասը գտնվում է Իրանում։ Մուղանի դաշտավայրը հարավում աստիճանաբար ձուլվում է Լենքորանի դաշտավայրի հետ։ Մեծ մասամբ ծովի մակարդակից ցածր ալյուվիալ հարթավայր է։ Տարածված են մոխրագույն, մարգագետնամոխրագույն, մոխրաշագանակագույն, մարգագետնային, երբեմն՝ աղակալված հողերը։ Բուսականությունը կիսաանապատային է։ Ոռոգվում է ջրանցքներով։ Դաշտավայրում զբաղվում են բամբակագործությամբ։ Կան ձմեռային արոտավայրեր։
Կատեգորիա:Ադրբեջանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Իրանի դաշտեր
Ալբերտո Սորդի
Ալբերտո Սորդի (Alberto Sordi, ), իտալացի դերասան և ռեժիսոր։ Իտալական Հանրապետության մեծ խաչի ասպետ, Տոտոյի հետ մեկտեղ հանդիսանում է իտալական կինեմատոգրաֆի լավագույն կատակերգակ դերասաններից մեկը ։
Կենսագրություն
Սորդիի հայրը երաժշտության ուսուցիչ էր։ Ալբերտոն ծնվել է Իտալիայի Հռոմ քաղաքում։ Փոքր տարիներից ցուցադրել է երաժշտական և դերասանական ունակություններ։ 1937 թվականին սկսել է ստատիստ աշխատել Թրասթվերե կինոքաղաքում, զբաղվել է կրկնօրինակմամբ (մինչև 1951)։ Նրա ձայնով իտալական կինոթատրոներում խոսում էին Ռոբերտ Միտչեմը, Էնթոնի Քուինը, Օլիվեր Հարդին, Բրյուս Բենեթը և ալյք։ Բացի դրանից Սորդին երկար ժամանակ մնացել է մյուզիք-հոլում և մեծ հաջողությունների է հասել որպես ռադիոհաղորդավար։ 1948 թվականին հեռարձակվում էր «Ձեր հետ է խոսում Ալբերտո Սորդին» ռադիոհաղորդում ։
Առաջին փորձեր
Երկար ժամանակ Սորդին խաղում էր դրվագներում, դրանցից էր Մարիո Սոլդատիի և Ֆյոդոր Օցեպի «Իշխանուհի Տարականովա» ֆիլմը։ Բացառություն էր դարձել Մարիո Մաթոլիի «Արծվի երեք ձագուգ» (1942), որտեղ Սորտին խաղացել է գլխավոր դերերից մեկը։ 1952 թվականին նա հանդիպել է Ֆեդերիկո Ֆելինիի հետ։ Սորդին նկարահանվել է հայտնի իտալացի ռեժիսորների երկու ֆիլմերում՝ «Սպիտակ Շեյխը» և «Մայրիկի տղաները» և դրանով նրանց համագործակցությունը վերջացել է։ Ռեժիսոր Սթենոյի հետ աշխատանքը Սորդիին թույլ է տվել լիովին ցուցադրել իր կոմիկ դերասանական տաղանդը։ Նա նաև խաղացել է Մարիո Մոնիչելիի «Մեծ պատերազմ» (1959 թվականին) ֆիլմը, որտեղ նա խաղացել է անպետք, սակայն որպես հերոս մահացող զինվորի դեր։
Արշի
Արշալույս Մելիքսեթի Բաբայան (Արշի), իրանահայ բանաստեղծ։
Պարտավի եկեղեցական ժողով
Պարտավի եկեղեցական ժողով, գումարվել է 768 թվականին, Հայոց կաթողիկոս Սիոն Ա Բավոնեցու նախաձեռնությամբ, Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Պարտավ քաղաքում, որն այդ ժամանակ Աղվանից կաթողիկոսության աթոռանիստն էր։ Հայաստանի մայրաքաղաք և կաթողիկոսանիստ Դվինը գրավել էին արաբները, և դրանով է Սիոն Ա Բավոնեցին բացատրել ժողովը Պարտավում անցկացնելու հանգամանքը։ Մասնակցել են եպիսկոպոսներ, երեցներ, ինչպես նաև ազատներ ու նախարարներ՝ սպարապետ Սահակ Բագրատունու գլխավորությամբ։ Այն հոգևորականները, որոնք չեն կարողացել գալ Պարտավ, գրով հայտնել են իրենց համաձայնությունը ժողովի կայացնելիք որոշումներին։ Մասնակցել են նաև Աղվանից Դավիթ կաթողիկոսը, Աղվանից աշխարհի իշխաններ և ազատներ։ Ժողովն ընդունել է 24 կանոն, որ Կանոնագիրք Հայոց-ում հայտնի է Սիոն կաթողիկոսի կանոնախումբ անունով։ Կանոնները վերաբերում են եկեղեցական կարգ ու կանոնին, եկեղեցականների պարտավորություններին և իրավունքներին։ Եպիսկոպոսներին արգելվել է մյուռոն օրհնել, բռնի տուգանքներ գանձել, տուգանքները և հարկերը գրպանել, իրենց չենթարկվող վիճակների համար քահանաներ ձեռնադրել, եկեղեցական հասույթներով հարկեր վճարել։ ԺԱ կանոնն արգելել է հեթանոսների հետ ամուսնությունը, ԺԳ կանոնը՝ երրորդ ամուսնությունը։ ԺԶ կանոնով արգելվել է ազգականների միջև ամուսնությունը՝ մինչև չորրորդ սերունդ (նույն արգելքը հայոց եկեղեցական իրավունքում մինչ Պարտավի եկեղեցական ժողովը սահմանել են նաև Շահապիվանի ժողովի ԺԳ, Աղվենի ժողովի Ժ կանոնները)։ ԺԷ կանոնը խստիվ արգելել է ուրիշ վիճակներից եկած թափառաշրջիկներին ողորմություն տալը, մուրացիկներին պետք է օգնություն ցույց տրվեր ըստ իրենց թեմի տարածքի։ Դրա համար պատվիրվել է կառուցել անկելանոցներ՝ հիվանդներին և անկարողներին մի տեղ հավաքելու և թույլ չտալու, որ նրանք մուրացկանությամբ ու թափառաշրջիկությամբ զբաղվեն։ Մեկ այլ կանոնով թեմի առաջնորդներն ու ազատները պարտավոր էին հոգալ ավերված անկելանոցները, բարեխնամ հաստատությունները նորոգելու, նշանակված տուրքը ժողովրդից հավաքելու և դրանով կարոտյալներին խնամելու մասին։ ԻԴ կանոնով կանոնական են ճանաչվել Հին կտակարանի գրքերից 37-ը։
Կատեգորիա:Եկեղեցական ժողովներ
Սեչենկի
Սեչենկի (Сеченки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
Ֆուրմանովկա (գյուղ, Բախչիսարայի շրջան)
Ֆուրմանովկա (Фурмановка, Aqtaçı), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բախչիսարայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ակտաչի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բախչիսարայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (206801-206900)
Աստերոիդների ցանկ (206701-206800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (206901-207000)
Վիլենկի (գյուղ, Միխայլովսկի շրջան)
Վիլենկի (Виленки), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1224 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1786 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (25501-25600)
Աստերոիդների ցանկ (25401-25500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (25601-25700)
Լասվա
Լասվա (Lasva), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Լասվա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 275 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Լասվա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Գի Թերջանյան
Գի Թերջանյան (Guy Terjanian), ֆրանսահայ մաթեմատիկոս, որն աշխատել է հանրահաշվական թվերի տեսության վրա։
Գործունեություն
Դոկտորի աստիճանն ստացել է Կլոդ Շևալիեի ղեկավարությամբ՝ 1966 թվականին (դոկտորական ատենախոսության թեման՝ «Մարմնի թվաբանական չափականություն»), և այդ ժամանակ հրապարակել է Էմիլ Արթինի ենթադրության սկզբնական ձևի հակաօրինակը , որը պատշաճ ձևափոխված նոր էր ապացուցվել որպես Էքս-Կոուշենի թեորեմ։
1977 թվականին Գի Թերջանյանն ապացուցել է, որ եթե p-ն կենտ պարզ թիվ է, և բնական x, y և z թվերը բավարարում են հավասարությանը, ապա 2p-ն պետք է բաժանվի x-ի կամ y-ի ։
Աշակերտներ
Գի Թերջանյանի անվանի աշակերտներից է Սաիդ էլ-Բաղդադին, որը 1993 թվականին դոկտորական աստիճանը Ֆրանսիայի Թուլուզ III Պոլ Սաբատիե համալսարանում ստացել է նրա ղեկավարությամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ հայկական սերմամբ Կատեգորիա:Ֆրանսահայ գիտնականներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մաթեմատիկոսներ
Կասր (Խիզանի գավառակ)
Կասր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում` Շենաձորի գյուղախմբում։
Կասրն ավերվել է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գրիգոր Րաբունապետ Կեսարացի
Գրիգոր Րաբունապետ Կեսարացի, մանկավարժ, մատենագետ, եկեղեցական գործիչ, րաբունապետ։ Կրթությունն ստացել է Սրապիոն րաբունապետ Ուռհայեցու մոտ, որը 1595 թվականին Ամիդում նրան վարդապետ է ձեռնադրել։ Եղել է Կ. Պոլսի, Երուսաղեմի, Կեսարիայի առաջնորդ։ Կառուցել է կամուրջ (1621—1632 թթ., Թոմարզայի մոտ Զեյթունի և Կեսարիայի շրջանները իրար միացնող)։ Զբաղվել է գրական և մանկավարժական գործունեությամբ։ Հեղինակ է «Թուականք» (Թվաբանության գիրք), «Պատմութիւն» սկսած Ադամից մինչև 1636 թվականը (չի պահպանվել) գրքերի։ Արաբերենից թարգմանել է աստղաբաշխության մի գիրք։ Գրել է չափածո և արձակ գործեր, գանձեր, տաղեր, ներբողներ, ողբեր իր ուսուցչի հիշատակին։ Նրան է վերագրվում նաև Էվկլիդեսի «Երկրաչափության» («Սկզբունքներ») հայերեն թարգմանությունը։
(5956) դ'Ալամբերտ
(5956) դ'Ալամբերտ (d'Alembert), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի փետրվարի 13-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,714164 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9302 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4981 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1633,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,22042 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,95° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սապրոֆիտներ
Սապրոֆիտներ (sapross — «փտած» և «phyton» — բույս), մեռած օրգանիզմների օրգանական նյութով կամ կենդանի օրգանիզմների արտաթորություններով սնվող բույսեր։ Ըստ սնման տիպի տարասուն օրգանիզմներ են։ Ինքնասուն օրգանիզմների հետ կարևոր դեր են կատարում բնության մեջ նյութերի շրջանառության գործում, քանի որ դիակները և կենդանիների արտաթորությունները (օրգանական նյութեր) քայքայում են մինչև ջրի, ածխածնի երկօքսիդի, ամոնիակի և այլ անօրգանական նյութերի։ Հանդիպում են գլխավորապես բակտերիաների, ճառագայթասնկերի և սնկերի մեջ։ Որոշ սապրոֆիտներ կարող են դառնալ մակաբույծներ, իսկ մի շարք ֆոտոսինթեզող օրգանիզմներ (օրինակ, որոշ կանաչ ջրիմուռներ)՝ սապրոֆիտներ․։ Հաճախ սապրոֆիտներ են անվանում միկոռիզային սնկերի միջոցով սնվող որոշ ծաղկավոր բույսերի։
Կատեգորիա:Մակաբույծեր Կատեգորիա:Բնապահպանություն
Տնտեսական արդյունավետություն
Տնտեսական արդյունավետություն (անգլ․՝ Economic efficiency)՝ Միկրոէկոնոմիկայի ոլորտում տեսություն, համաձայն որի՝ ոչինչ չի բարելավվում ՝ առանց մեկ այլ բանի վնաս կրելու։ Տնտեսական արդյունավետությունը՝ դա կենդանի և առարկայացած աշխատանքի ամենաքիչ ծախսումներով ամենամեծ արդյունքի ձեռք բերումն է և ժամանակի խնայության օրենքի գործողության կոնկրետ ձևի դրսևորումը։
Գոյություն ունեն տնտեսական արդյունավետության երկու հարակից հայեցակարգեր`
Այս սահմանումները համարժեք չեն. շուկան կամ տնտեսական որևէ այլ համակարգ բաշխման տեսանկյունից կարող է լինել արդյունավետ, բայց անարդյունավետ արտադրության տեսանկյունից, կամ անարդյունավետ բաշխման ու արդյունավետ արտադրության տեսանկյունից։ Կան նաև այլ սահմանումներ։ Տնտեսական արդյունավետությունը ծագում է առավել ընդհանուր հայեցակարգից, համաձայն որի՝ համակարգը արդյունավետ է կամ օպտիմալ, երբ այն առավելագույնի է հասցնում ցանկալի ելքերը` հաշվի առնելով առկա մուտքերը։
Տեսակետներ
Գոյություն ունեն տնտեսական արդյունավետության երկու հիմնական չափորոշիչներ, որոնք հաջորդաբար ընդգծում են պետության միջամտության արդյունքում առաջացրած շեղումները, որոնք նվազում են, եթե կրճատվում է պետության միջամտությունը, և շուկայի առաջացրած շեղումները, որոնք նվազում են, եթե մեծանում է պետության միջամտությունը շուկային։ Դրանք երբեմն մրցում են, երբեմն էլ լրացնում իրար։ Այնուամենայնիվ, երկուսն էլ դիտարկում են կառավարության միջամտության ընդհանուր մակարդակը կամ կառավարության նպատակային միջամտության հետևանքները։ Ընդհանուր առմամբ, այս երկխոսությունը տեղի է ունենում տնտեսական լիբերալիզմի կամ նեոլիբերալիզմի համատեքստում՝ չնայած որ տվյալ տերմիններն օգտագործվում են նաև առանձին ավելի նեղ ոլորտներնում։
Բացի այդ, միկրոտնտեսական և մակրոտնտեսական արդյունավետության տեսակետների միջև առկա են որոշակի տարբերություններ․ որոշները ավելի մեծ դեր են վերագրում պետությանը այս կամ այն ոլորտում։
Բաշխման և արտադական արդյունավետություն
Շուկան կարող է ունենալ բաշխման արդյունավետություն, եթե շուկայի ապրանքի գինը հավասար է դրա սպառողական սահմանային արժեքին, ինչպես նաև հավասար է սահմանային ծախսին։ Այլ կերպ ասած՝ երբ ամեն մի բարիք կամ ծառայություն արտադրվում է մինչև այն կետը, որտեղ ամեն մի հաջորդ միավոր սպառողներին բերում է ավելի քիչ սահմանային օգուտ, քան դրա թողարկման սահմանային ծախսն է։
Քանի որ արտադրական ռեսուրսները սուղ են, դրանք պետք է արդյունաբերական տարբեր ճյուղերում ճիշտ քանակությամբ բաշխել, հակառակ դեպքում արտադրվում է չափից շատ կամ քիչ ապրանք ։ Ֆիրմաների համար դիագրամ կառուցելիս բաշխման արդյունավետությունը համարվում է բավարար, եթե ապրանքն արտադրվում է մինչև այն կետը, երբ սահմանային ծախսը հավասարվում է միջին եկամուտին։ Սա կատարյալ մրցակցության երկարաժամկետ հավասարակշռության պայմանն է։
Արտադրական արդյունավետությունը տեղի է ունի, երբ բարիքների միավորներն արտադրվում են նվազագույն հնարավոր միջին համախառն ծախսով։ Ֆիրմաների համար դիագրամներ կառուցելիս այս պայմանը բավարարում է, եթե հավասարակշռությունը հաստատվում է է միջին համախառն ծախսի կորի նվազագույն կետում։ Սա կրկին կատարյալ մրցակցության երկարաժամկետ հավասարակշռության դեպքն է։ Արտադրական արդյունավետության և դրա չափանիշների վերաբերյալ ավելի լայն տեղեկատվություն (Farrell, հիպերբոլ, ծախս, եկամուտ, շահույթ, վերադիր և այլն) կարելի է գտնել Սիքըլսի և Զելենյուկի (Sickles and Zelenyuk)  գրքում (2019, Գլուխ 3) ։
Հիմնական հայացքներ
Տնտեսական արդյունավետության վերաբերյալ հիմնական մոտեցումն այն է, որ, շուկայական տնտեսություններն, ընդհանուր առմամբ, համարվում են ավելի մոտ արդյունավետին, քան մյուս այլընտրանքներին և որ կառավարության միջամտությունը մակրոտնտեսական մակարդակով անհրաժեշտ է ( հարկաբյուջետային քաղաքականության և դրամավարկային քաղաքականության միջոցով ) տնտեսական ցիկլին հակազդելու համար` հետևելով Քեյնսյան տնտեսագիտությանը։ Միկրոտնտեսական մակարդակում բանավիճում են այն մասին, թե ինչպես պետք է հասնել արդյունավետության․ որոշները պաշտպանում են ինքնակարգավորվող տնտեսությունը՝ ազատվելու կառավարության միջամտությունից, իսկ մյուսները կողմ են կարգավորումներին, որոնք ուղղված են շուկայի ձախողումների և թերությունների նվազեցմանը, մասնավորապես արտաքին էֆֆեկտները կառավարելի դարձնելով։
Բարեկեցության առաջին հիմնարար տեսությունը որոշակիորեն հիմք է հանդիսանում շուկայական տնտեսությունների արդյունավետության մոտեցման համար, քանի որ համաձայն դրա՝ ցանկացած կատարյալ մրցակցային շուկայական հավասարակշռությունը Պարետո արդյունավետ է։ Կատարյալ մրցակցությունը ենթադրում է, որ այն ինքնին տեղի ունի միայն շուկայի թերությունների բացակայության դեպքում, որոնք նշանակալի են իրական շուկաներում։ Ավելին, Պարետոյի արդյունավետությունը օպտիմալության նվազագույն պայմանն է, պարտադիր չէ, որ հանգեցնի ռեսուրսների հասարակայնորեն ցանկալի բաշխմանը, քանի որ այն ոչինչ չի նշում հասարակության ընդհանուր բարեկեցության և հավասարության մասին ։
Մտքի դպրոցներ
Ընդլայնված պետական կառավարման ջատագովները կողմ են առաջադիմականության այլընտրանքային ձևերին․ անգլոսֆերիկ երկրներում (անգլալեզու երկրներ, մասնավորապես `ԱՄՆ, ՄԹ, Կանադա, Ավստրալիա և Նոր Զելանդիա) սա կապված է ինստիտուցիոնալ տնտեսագիտության և մակրոտնտեսական մակարդակում`Քեյնսյան տնտեսագիտության հետ։ Գերմանիայում առաջատար փիլիսոփայական ճյուղը Օրդոլիբերալիզմն է՝ առաջացած Ֆրայբուրգի տնտեագիտական դպրոցում։
Միկրոտնտեսական բարեփոխումներ
Միկրոտնտեսական բարեփոխումներն իրականացվում են կարգավորումների դադարեցման միջոցով կատարյալ մրցակցային պայմաններից շեղումների նվազեցման նպատակով։ Այնուամենայնիվ, չկա որևէ տեսական հիմք, որը կհաստատնի այն համոզմունքը, որ կատարյալ մրցակցային պայմաններից շեղումները վերացնելով՝ կհասնենք տնտեսական արդյունավետությունը։ Համաձայն Երկրորդ օպտիմալի տեսության՝ եթե մի սեկտորում առկա են կատարյալ մրցակցային պայմաններից անխուսափելի շեղումներ, ապա մեկ այլ սեկտորում կատարյալ շուկային մոտենալու քայլերը կարող են նվազեցնել արդյունավետությունը։
Տնտեսական արդյունավետության ցուցանիշները
Ներդրումային ծրագրերի, նախագծերի և կազմակերպատեխնիկական միջոցառումների տնտեսական արդյունավետության մասին ավելի ճիշտ պատկերացում կարող են տալ դրանց իրականացման համար կատարված հասարակական աշխատանքի ծախսումները, այսինքն՝ արժեքը։ Սակայն հաշվառման, պլանավորման և կառավարման ներկայիս փորձը հնարավորություն չի տալիս հաշվարկելու ներդրումային ծրագրերի, նախագծերի արժեքը։  Այդ պատճառով դրանց տնտեսական արդյունավետության հաշվարկման համար որպես չափանիշներ օգտագործվում են տեսակարար ծախսերը, արտադրանքի գինը և ինքնարժեքը։  Այս ցուցանիշները պետք է առավելագույն չափով արտացոլեն ներդրումների տնտեսական արդյունավետության ցուցանիշը՝ հասարակական աշխատանքի արտադրողականության աճը կամ ինքնարժեքի նվազումը։ Առանձին վերցրած ոչ մի ցուցանիշ չի համապատասխանում այդ պահանջներին։ Այսպես, տեսակարար կապիտալ ծախսումների ցուցանիշը հաշվի չի առնում շահագործման ծախսերը, ինքնարժեքը, բնութագրելով արտադրանքի արտադրության և իրացման ծախսերը, պատկերացում  չի տալիս հավելյալ արդյունքի մասին, արտադրողականությունը բնութագրում է կենդանի աշխատանքի ծախսումները և հաշվի չի առնում առարկայացված ծախսումները և այլն։
Չափանիշներ
Տնտեսական արդյունավետությունը կարելի է բնութագրել տարբեր ձևերով՝
Յուրի Օստրովսկի
Յուրի Պետրովիչ Օստրովսկի (Юрый Пятровіч Астроўскі, ), բելառուս սրտային վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։ Բելառուսի բժշկական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, տեխնիկայի գիտության բնագավառում Բելառուսի պետական մրցանակի դափնեկիր։ Բելառուսի Հանրապետության վաստակավոր բժիշկ (2009)։
Կենսագրություն
Յուրի Պետրովիչ Օստրովսկին ծնվել է բժիշկների ընտանիքում. հայրը՝ Պյոտր Օստրովսկին, բելառուս նշանակալի գինեկոլոգ է, մայրը՝ ինֆեկցիոնիստ Գալինա Օստրովսկայան, ամբողջ կյանքում աշխատել է Բորիսովի ինֆեկցիոն հիվանդանոցում։ Նրա հայրը և Օստրովսկու պապը՝ Վասիլի Սամցևիչը (1889-1973), անվանի գավառագետ էր ։
Յուրի Օստրովսկին կատարել է բաց սրտի և անոթների ավելի քան 7500 վիրահատություն, որոնցից շատերը Բելառուսում տեղի էին ունենում առաջին անգամ։ Յուրի Օստրովսկու ղեկավարությամբ բելառուս սրտային վիրաբույժներն առաջին անգամ կատարել են կանգնած սրտի վիրահատություն, երբ հիվանդը 4 ժամ միացված է եղել արյան արհեստական շրջանառության սարքին։ Գործընկերների հետ մշակել է արհեստական սրտի փական։ 2009 թվականի փետրվարի 11-ին հանրապետությունում կատարել է դոնորային սրտի առաջին օրթոտոպիկ փոխպատվաստում ։ Երկար ժամանակ եղել է Բելառուսի Սրտաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի վիրաբուժության գծով փոխտնօրենը, որն այնուհետև վերափոխվել է «Սրտաբանություն» հանրապետական գիտագործնական կենտրոնի։ 2008 թվականի փետրվարին գլխավորել է Բելառուսի հետդիպլոմային կրթության բժշկական ակադեմիայի սրտային վիրաբուժության նորաստեղծ ամբիոնը ։
Աշխատություններ
Վեց գրքի հեղինակ է, այդ թվում՝ «Սրտի վիրաբուժություն» մենագրության (Մոսկվա, Медицинская литература, 2007) ։
Պարգևներ
2009 թվականին Օստրովսկուն շնորհվել է «Բելառուսի Հանրապետության վաստակավոր բժիշկ» կոչումը։ 2014 թվականին նրան շնորհվել է Բելառուսի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսի կոչում՝ «Սրտային վիրաբուժություն» մասնագիտությամբ։ Սրտի արհեստական «Պլանիքս» փականի մշակման և իրականացման համար 1996 թվականին արժանացել է գիտության և տեխնիկայի ոլորտում Բելառուսի Հանրապետության պետական մրցանակի ։
Այլ պարգևներ և կոչումներ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Բելառուս բժիշկներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Բելառուս)
Լաբորատոր-բրիգադային մեթոդ
Լաբորատոր-բրիգադայի մեթոդ, ուսումնական պրոցեսի կազմակերպման ձև դպրոցում՝ հիմնված սովորողների ուսումնա-լաբորատոր առաջադրանքների ինքնուրույն և բրիգադային կատարման վրա։
Հանդիսանում է ամերիկյան Դալթոն-պլանի տարատեսակ։ 1920-ական թվականների ավարտին և 1930-ականների սկզբին լաբորատոր-բրիգադի մեթոդը լայնորեն տարածվել է Խորհրդային Միության դպրոցներում, բուհերում և տեխնիկումներում։
Կատեգորիա:Կրթություն
Փոքրիկ արքայադուստր (ֆիլմ)
«Փոքրիկ արքայադուստրը» (A Little Princess), ռեժիսոր Ալֆոնսո Կուարոնի ֆիլմը, Ֆրենսիս Բյոռնետի համանուն ստեղծագործության էկրանավորումը։ Ֆիլմը թույլատրվում է բոլոր տարիքների երխաների դիտման համար։
Սյուժե
Սառան ապրում է որպես արքայադուստր Հնդկաստանում իր սիրելի հոր հետ, բայց նա զորակոչվում է զինվորական ծառայության, և հայրը Սառային տանում է Նյու Յորք՝ մասնավոր պանսիոն, որտեղ հավատացնում են, որ աղջիկը շրջապատված կլինի դաստիարակների և ուսուցիչների հոգատարությամբ։ Տնօրենի համար կենսուրախ Սառան հանգստությունը խռովող է։ Սակայն աղջիկը մխիթարվում է այն մտքով, որ իր հոր համար ինքը միշտ մնալու է փոքրիկ արքայադուստր։ Խիզախությունը, բարությունն ու երևակայությունը Սառային թույլ են տալիս հաղթահարել բոլոր ձախորդություններն ու օգնել նրանց, ովքեր ապրում են իր կողքին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ալֆոնսո Կուարոնի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:1995 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր Կատեգորիա:1990-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր որբերի մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասին Կատեգորիա:Չիկագոյում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր ընտանիքի մասին
Սեչենովո (գյուղ, Սեչենովսկի շրջան)
Սեչենովո (Сеченово), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սեչենովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սեչենովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալեքսանդրովկա (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Ալեքսանդրովկա (Олександрівка, Otarköy), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսանդրովկա գյուղում բնակվում էր 259 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մումիա
Մումիա (արաբերեն և պարսկերեն), քայքայումից արհեստականորեն պահպանած դիակ։ Մահից հետո դին պահելու ձգտումը շատ ժողովուրդների մոտ կապված է եղել հանդերձյալ կյանքի և հոգու անմահության վերաբերյալ պատկերացումների հետ։ Մարդկանց և սուրբ կենդանիների դիակների զմռսումը լայնորեն կիրառվել է Հին Եգիպտոսում։ Հայտնի մումիաներից հնագույնը եգիպտական Խետեպխերես թագուհու (մ.թ.ա. III հազարամյակ) մումիան է։ Դիակների պահպանումը չորացման միջոցով հայտնի է եղել Պերուի, Մեքսիկայի, Կանարյան կղզիների հին բնակիչներին։ Մումիա հայտնաբերվել է Ալթայում, Պազիրիկյան դամբարանաբլուրների (մ.թ.ա. V - IV դարեր) պեղման ժամանակ։ Զմռսած դիակներ են հայտնաբերվել Խլաթի մերձակա քարայրերում։ Մումիաներով դամբարանները սովորաբար պարունակում են հարուստ գույք, և դրանց պեղումները արժեքավոր նյութեր են ընձեռում հին հասարակությունների կենցաղի, մշակույթի, արվեստի և կրոնի վերաբերյալ։
Կատեգորիա:Թաղման արարողություններ Կատեգորիա:Հին Եգիպտոս
Գունհիլդ Սիեներ
Կենսագրություն
Գունհիլդ Կրակելսրուդը ծնվել է 1868 թվականի օգոստոսի 19-ին Նորվեգիայի հյուսիսում գտնվող Շի քաղաքում ։
Աշխատողների կուսակցության կանանց ֆեդերացիա
1895 թվականին Սիեները միացավ Աշխատողների կուսակցության մի խումբ կանանց, որոնք ստեղծեցին Նորվեգիայի Աշխատողների կուսակցության կանանց ֆեդերացիան։ Սկզբում ֆեդերացիայի գանձապահն էր, սակայն շուտով մեծ ներդրում ունեցավ որպես ակտիվիստ և պայքարում էր արհեստակցական միությունների ու քաղաքական կառույցների միջև համագործակցություն հաստատելու համար։ 1901 թվականին Սիեները դարձավ Աշխատողների կուսակցության կանանց ֆեդերացիայի առաջին ղեկավարը։ Լինելով լավ կազմակերպիչ՝ նա սկսեց հանդես գալ ամբողջ երկրում՝ կոչ անելով կառուցողական փոփոխությունների։ 1909 թվականին ձեռնամուխ եղավ միության ամսագրի ստեղծմանը և աշխատեց խմբագրային հանձնաժողովում մինչև 1918 թվականը ։
1904 թվականին Սիեները թողեց Կանանց ֆեդերացիայի ղեկավարությունը, սակայն գործադիր խորհրդում մնաց մինչև 1918 թվականը։ Նա արդյունավետորեն աշխատում էր արհեստակցական միությունների կողմից աշխատող կանանց համար աջակցություն ստանալու գործում։ 1904 թվականին դարձավ Մարթա Թինեսի կազմակերպության ղեկավար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Կանայք Նորվեգիայում Կատեգորիա:Նորվեգացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Նորվեգացի սուֆրաժիստներ
Վիլկի (գյուղ, Միխայլովսկի շրջան)
Վիլկի (Вилки), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 30 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Էվրիկա
«Էվրիկա» (εὕρηκα կամ, տառացի «Ես գտա»), Արքիմեդի լեգենդար բացականչությունն է՝ Արքիմեդի օրենքը հայտնագործելուց հետո, որը նրա ուրախության արդյունքն էր։ «Էվրիկա» արտահայտությունը ներկայումս դարձել է ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի կարգախոսը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դարձվածքներ
Օկիչոբի (լիճ)
Օկիչոբին (Lake Okeechobee), քաղցրահամ լիճ է ԱՄՆ-ի հարավարևելյան մասում, Ֆլորիդա նահանգում։ Լճի տարածքը կազմում է 1890 կմ²։ Լճի միջին խորությունը 3 մետր է։ Լճի ափին են գտնվում Ֆլորիդայի Օչիկոբի, Մարտին, Գլեյդս, Պոլ Բիչ, Հենդրի շրջանները։ Իր տարածքով այն ԱՄՆ-ի հարավային մասի ամենամեծ լիճն է։ Լիճն են թափվում մի քանի մանր գետեր, որոնցից ամենամեծը Կիսիսիմին է։
Հղում
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի լճեր Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի լճեր
Լետի (գյուղ, Վիգալա շրջան)
Լետի (Läti), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Վիգալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 37 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Վիգալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ալեքսեևկա (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսեևկա գյուղում բնակվում էր 303 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գուգարք (թերթ)
«Գուգարք», եռօրյա թերթ Խորհրդային Հայաստանում, ՀԿԿ Գուգարքի շրջկոմի և աշխատավորների պատգամավորների շրջանային սովետի օրգան։
Առաջին անգամ լույս է տեսել 1965 թվականին, Կիրովականում (այժմ՝ Վանաձոր)։ Լուսաբանում էր շրջանի արդյունաբերական և գյուղատնտեսական ձեռնարկությունների աշխատանքը, տարածում առաջավոր համարվող փորձը, ներկայացնում շրջանի մշակութային և մարզակաև կյանքը։
Սայակա Օհարա
Սայակա Օհարա (大原 さやか, ), ճապոնացի սեյու։ Նվագում է թավջութակ։ 2009 թվականից ամուսնացած է։ նրա կրտսեր եղբայն է ճապոնացի սեյու Տակաշի Օհարան։ Իր երկրպագուների շրջանում հայտնի է որպես Սա:յա սայա-սայա (さぁや、さやさや): 2013 թվականին Seiyu Awards-ում արժանացել է «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի» մրցանակին ։
Գուգարք (թերթ)
«Գուգարք»-ն հաջորդել է «Սոցիալիստական արշավ» (1931—1952 թվականներ), «Կիրովականի կոլեկտիվ տնտեսական» (1953—1960 թվականներ), «Փարոս» (1962—1963) թերթերին։
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ օրաթերթեր Կատեգորիա:Հայաստանի օրաթերթեր Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Խրիմյան կրթական հիմնարկություն
Խրիմյան կրթական հիմնարկաթյուն, ամենօրյա վարժարան, հիմնվել է 1930 թվականին, Բուենոս Այրեսում։ 1964 թվականից՝ ամենօրյա միջնակարգ վարժարան, ունի մանկապարտեզ, նախակրթարան և միջնակարգ բաժիններ։ Ոաումն իրականացվում է պետական և հայկական ծրագրերով։ Պատկանում է «Արմենիա» մշակութային ընկերակցությանը։ 1995 թվականին ուներ 285 աշակերտ։
Կատեգորիա:Արգենտինայի հայկական դպրոցներ
Կատինոք
Կատինոք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խիզանի գավառակում։
Գյուղն հայաբնակ էր։ 1850-ական թվականներին ուներ 9 տուն՝ 60 հայ բնակչով, իսկ 1909 թվականին՝ 18 տուն։
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում էր անասնապահությամբ և երկրագործությամբ։
Կատինոքն ուներ Ս. Գևորգ անունով եկեղեցի։
Գյուղը թուրքերի կողմից ավերվել ու ամայացվել է առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պատենենի
Պատենենի , պատկանում է շրթնածաղիկների ընտանիքին։ Հայրենիքը Հնդկաստանը և Ինդոնեզիան է (Ճավա կղզի)։
Կենսաբանական նկարագիր
Բազմամյա է, նման է վայրի վիճակում աճող եղինջին, այն տարբերությամբ, որ նրա տերևները գունեղ են, և բացի այդ, ձեռքով հպվելիս չի դաղում։
Ծագում
Պատենին առաջին անգամ Եվրոպայում երևացել է 1850 թվականներին, այդ բույսի առաջին սորտերը և ձևերը ստեղծել է գերմանացի օրիգինատոր Վալյեն։
Մշակում
Հողի նկատմամբ այքան էլ պահանջկոտ չէ, սակայն լավ է աճում սննդանյութերով հարուստ, պարարտ հողում։ Բարձր արդյունք է տալիս ամառվա ընթացքում թարմ գոմաղբից պատրաստված կոյաջրով 2-3 անգամ պարարտացնելը։ Ջուրը տրվում է առատ, միայն պետք է աշխատել, որ տերևների վրա չթափվի, որովհետև փոշին նստելով թրջված տերևների վրա գույնը կխունացնի։ Այդ պատճառով, ջուրը պետք է տալ հողի երեսից, կամ ռետինե խողովակով, միայն գիշերները։
Կիրառություն
Ծաղկեգործության մեջ օգտագործվում են ծաղկեթմբերի և ղևանդների ձևավորումներում։ Այդ նպատակների համար ցանկալի է օգտագործել, միայն միամյաները, իսկ երկամյաները կամ բազմամյաները օգտագործվում են գեղեցիկ խմբավորումներում և որպես առանձնյակներ (սոլիտեր) գազոնի ֆոնի վրա։
Ծաղկային ձևավորումներում օգտագործվում է պատենենի Վերշաֆֆելտի տեսակը (C.verschafelti Lem.), որն ունի արնակարմիր թավշանման տերևներ, եզրագծած կանաչ շերտով։ Առանձին սորտերից օգտագործվում են՝ պատենենի Հեռոն (C.Hero), մուգ-մանուշակագույն տերևներով, Մարիա-Բոշեն (C.Marie Bocher), դեղին ոսկեգույն տերևներով, Յուլկեն (C.Juhlke), թավշանման կարմիր տերևներով ու ոսկեգույն եզրագծերով և այլն։
Տեսակներ
Պատենիների ցեղը իր մեջ ընդգրկում է մոտավորապես 120 տեսակներ, որոնց մի մասի՝ հայրենիքն էլ արևադարձային Աֆրիկան է։ Դրանք գնահատվում են ոչ թե ծաղիկների, այլ տերևների գեղեցիկ գունեղությամբ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Շրթնածաղիկներ
Վիլոզի
Վիլոզի (Виллози), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Լոմոնոսովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3865 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Լոմոնոսովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սեպիչ (գյուղ, Զավյալովսկի շրջան)
Սեպիչ (Сепыч), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 197 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սերգեյ Մանուկյան
Սերգեյ Մանուկյան, ռուսահայ ջազ և սոուլ վոկալիստ, երգահան և երաժիշտ։
Կենսագրություն
Ջազ սկսել է նվագել 12 տարեկանից։ Ավարտելով երաժշտական ուսումնարը սկում է աշխատել Չեչեն-Ինգուշական ռադիոյի ու հեռուստատեսության պետական, ինչպես նաև ֆիլհարմոնիկ նվագախմբերում՝ որպես մենակատար ։ 1980-ականներին մասնակցել է խորհրդային խոշոր ջազ-փառատոներին, նվագել է "Avicenna" խմբի հետ։
Բնակվում է Մոսկվայում։ Մանուկյանը համագործակցում է Կարլոս Սանտանա յի, Հերբի Հենկոկի և այլոց հետ :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսահայ երգիչներ Կատեգորիա:Ռուսահայ ջազմեններ Կատեգորիա:Ռուսահայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ
Կաքվանիս
Պատմամշակութային կառույցներ
Կաքվանիսն ուներ Ս. Սիմոն անունով եկեղեցի ։
Սերգեյ Աղաջանյան
Սերգեյ Համբարձումի Աղաջանյան, հայ կոմպոզիտոր, ջութակահար, պրոֆեսոր, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1981), Պրոկոֆևի անվան միջազգային մրցույթի դափնեկիր (1-ին տեղ)։
Կենսագրություն
Աղաջանյանը ծնվել է Պեխլևիում 1929 թ. սեպտեմբերի 1-ին արհեստավոր Համբարձում Աղաջանյանի ընտանիքում։ 1937 թ.-ին ընտանիքը տեղափոխվել է Թեհրան, որտեղ էլ Սերգեյ Աղաջանյանը տեղի «Քյուշեշ-Դավթյան» հայկական դպրոցում ստացել է նախնական կրթություն։ Հայտնի երաժիշտ Աշոտ Պատմագրյանի առաջարկով 1949 թ.-ին Աղաջանյանը ընդունվել և ավարտել է Թեհրանի պետական կոնսերվատորիան՝ Սերգեյ Խուցիևի ջութակի դասարանը։ 1950 թ.-ին հանդես է եկել մենահամերգով և առաջինը Թեհրանում կատարել է Արամ Խաչատրյանի ջութակի կոնցերտը։ Հետագայում Վենյավսկու գործերով հանդես է եկել Թեհրանի սիմֆոնիկ նվագախմբում որպես մենակատար։
1953 թ.-ին Աղաջանյանը տեղափոխվել է իր հայրենիք՝ Հայաստան։ Երևանում նա ընդունվել և ավարտել է Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիան՝ նախ պրոֆեսոր Ա. Շամշյանի ջութակի դասարանը (1952 թ.), այնուհետև՝ պրոֆեսոր Էդվարդ Միրզոյանի կոմպոզիցիայի դասարանը (1975 թ.)։
1975 թ.-ին Աղաջանյանը դարձել է Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ։
1964 թ.-ին Աղաջանյանը հրավիրվել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ, որպես ինստիտուտի կամերային նվագախմբի ղեկավար։ Այդ նվագախումբը եղել է իր տեսակի մեջ առաջինը և միակը։ 30 տարվա ընթացքում նվագախումբն Աղաջանյանի գլխավորությամբ արժանացել է 5 ոսկե մեդալի և բազմաթիվ պատվավոր մրցանակների։
1983 թ.-ին ստացել է դոցենտի, 1987 թ.-ին՝ պրոֆեսորի կոչում։ 1985 թ.-ին Աղաջանյանը ստացել է Հայաստանի վաստակավոր գործչի կոչում։ 1999 թ.-ին Սանկտ-Պետերբուրգում Աղաջանյանի՝ թավջութակի համար գրված «Մենախոսություն» սոնատ-ֆանտազիան արժանացել է Պրոկոֆևի անվան 3-րդ միջազգային մրցույթի 1-ին մրցանակի։
Աղաջանյանի ստեղծագործությունները բազմաժանր են. վոկալ գործեր, գործեր կամերային նվագախմբի համար, կամերային նվագախմբի պոլիմոնոդիաներ, բազմաթիվ խմբերգային գործեր, սոնատներ ջութակի, թավջութակի, դաշնամուրի համար, խմբերգային կանտատա սիմֆոնիկ նվագախմբի համար և այլն ։
Ա. կապպելա խմբերգ
երգաշար N 1 երգաշար N 2
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Լետի (գյուղ, Յուլենուռմե շրջան)
Լետի (Läti), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Յուլենուռմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Յուլենուռմե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Անովկա (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Անովկա (Аннівка, Alevke), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանում։
Էլսա Էնյայարվի-Հաավիո
Էլսա Էլինա Էնյայարվի-Հաավիո (Elsa Elina Enäjärvi-Haavio, o.s. Eklund, ծննդյան անունը՝ Էկլունդ, ), ֆինն բանահավաք, հասարակական գործիչ։ Ֆինլանդիայում առաջին կին բանահյուսության դոկտորը։ Իր կարճ կյանքի ընթացքում կարողացել է իրեն դրսևորել որպես մայր, որպես գիտնական-հետազոտող և հասարակական գործիչ։
Անովկա (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Անովկա գյուղում բնակվում էր 446 մարդ։
Էլսա Էնյայարվի-Հաավիո
Կենսագրություն
Էլսայի կարծիքով 1920-ականներին ինքը եղել է նոր ժամանակաշրջանի գիտնական կին՝ անկախ շարժիչ ուժով, «հզոր ֆեմինիստական սուբյեկտով»։ Իր օրիորդական Էկլունդ ազգանունը նա 1922 թվականին փոխել է Էնյայարվի, իսկ 1929 թվականին ամուսնացել է Էնյայարվի Հաավիոյի հետ։
Անովկա (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Բելոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Էլսա Էնյայարվի-Հաավիո
Կենսագրություն
1932 թվականին Էլսան դարձել է Ֆինլանդիայում առաջին կինը, ով դոկտորական ատենախոսություն է պաշտպանել բանահյուսության բնագավառում։ Զբաղվել է ֆիննական և համեմատական ժողովրդական պոեզիայով, ուսումնասիրել է ժողովրդական երգեր և ժողովրդական պոեզիա, խաղեր և կատարումներ, ինչպես նաև սովորույթներ և հավատալիքներ, որոնք կապված էին ամենամյա տոների՝ Սուրբ ծնդյան և բարեկենդանի հետ։
Որպես գրականության և թատրոնի քննադատ՝ տպագրվել է շատ ամսագրերում, շատ է հրատարակվել, բազմաթիվ հարցազրույցներ է տվել «կինը գիտության մեջ» թեմայով։ Էնյայարվին կարծում էր, որ առաջին սերնդի կին գիտնականների դարաշրջանը` սովորաբար չամուսնացած և անզավակ, արդեն անցնում է։ Նոր սերնդի կանայք, նրա կարծիքով, արդեն կարող են բավականին հաջող կերպով համատեղել իրենց «կանանց կոչումը» բարձր ինտելեկտուալ աշխատանքի հետ։ Որպես այդպիսի համակցության ամենավառ օրինակ նա բերել է իր ընտանիքը, որում հինգ երեխա է մեծացել, և կինն ու ամուսինը ոչ միայն ամուսիններ և ծնողներ են եղել, այլև հավասարազոր գիտնական-գործընկերներ։ Նա շվեդերենից ֆիններեն է թարգմանել և տպագրության պատրաստել Էմմա Օստրյոմի հուշերի գիրքը, որը լույս է տեսել 1933 թվականին։ Էմմա Օստրյոմը համարվում է Ֆինլանդիայի առաջին կինը, որը բարձրագույն կրթության դիպլոմ է ստացել 1882 թվականին։
Էլսա Էնյայարվի-Հաավիոն ընտրվել է Հելսինկիի քաղաքային խորհրդի անդամ։ Նախագահական ընտրություններում նա եղել է ընտրական կոլեգիայի անդամ։ Հանդիսանում է նաև «Բնակչության ասոցիացիա» Ֆինլանդիայի ազգային բարեգործական և իրավապաշտպանական կազմակերպության ակտիվ անդամներից մեկը։
Ընտանիք
1929 թվականին Էլսա Էլինա Էկլունդն ամուսնացել է բանաստեղծ և բանահավաք Մարտտի Հենրիկկի Հաավիոյի հետ, որը հայտնի գիտնական է եղել և զբաղեցրել է պրոֆեսորի պաշտոն։ Նրանք ունեցել են հինգ երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հելսինկիի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆինն ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Ֆինն բանահավաքներ Կատեգորիա:Ֆինն հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆինն գիտնականներ
Լետինիիդի
Լետինիիդի (Lätiniidi), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կիհելկոննա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կիհելկոննա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Վալենսիա ՖԱ
Վալենսիան 6 անգամ դարձել է Իսպանիայի չեմպիոն, վերջին անգամ՝ 2004 թվականին։ Պատմական դասակարգման մեջ Վալենսիան Իսպանիայում զբաղեցնում է 4-րդ տեղը՝ զիջելով Բարսելոնային, Մադրիդի Ռեալին և Բիլբաոյի Ատլետիկին։ 2006-2007 մրցաշրջանից սկսած Վալենսիան Աշխարհի ամենահարուստ թիմերի ցուցակում զբաղեցնում էր 17-րդ տեղը։ Եվրոպայի ամենահեղինակավոր թիմերի դասակարգման մեջ Վալենսիան միշտ գտնվում է լավագույն տասնյակում։ 2002 թվականից Վալենսիան Գ14-ի անդամ է։
Ներկա կազմ
(վարձավճարով Սելտա Վիգոյից)
(վարձավճարով Վիլյառեալից)
Արտաքին հղումներ
Վալենսիա Կատեգորիա:Սեգունդայում եղած ակումբներ
Ալֆրեդ Մկրտչյան
Ալֆրեդ Արմենակի Մկրտչյան, անոթային վիրաբույժ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1980), պրոֆեսոր (1994), Հայաստանի Վիրաբուժության ԳԱ անդամ (1995)։
Կենսագրություն
Ալֆրեդ Մկրտչյանը ծնվել է 1935 թվականին Լենինականում։ 1958 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1962 թվականից աշխատել է Սրտաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտում, 1967-1974 թվականներին եղել է անոթների վիրաբուժության և անոթաբանության, 1974 թվականից՝ Վիրաբուժության ինստիտուտի համանուն բաժանմունքի վարիչ, միաժամանակ՝ 1991-1992 թվականներին՝ ինստիտուտի տնօրեն, 1991-1994 թվականներին՝ Երևանի բժշկական ինստիտուտի վիրաբուժական հիվանդությունների № 1 ամբիոնի վարիչ, 1994 թվականից՝ Առողջապահության ազգային ինստիտուտի պրոֆեսոր։ 2004 թվականից եղել է ՀՀ երկրաբանների և անոթաբանների ընկերության նախագահ, 1991 թվականից՝ ՀՀ վիրաբույժների ընկերակցության փոխնախագահ, 1999 թվականից՝ «Հայկական վիրաբուժություն XXI» արհեստավարժների միության, 1997 թվականից՝ ՌԴ անոթաբանների և անոթային վիրաբույժների ընկերության նախագահության անդամ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Մխիթար Հերացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Պրիպյատի զվարճանքի պուրակ
Պրիպյատի զվարճանքի պուրակ (ուկր.՝ Парк розваг, парк атракціонів), լքված զբոսայգի Ուկրաինայի Պրիպյատ ուրվական քաղաքում։ Պուրակի բացումը նախատեսված է եղել իրականացնել 1986 թվականի մայիսի 1-ին՝ մայիսյան տոներին ընդառաջ, սակայն չի կայացել Չեռնոբիլի ատոմակայանում տեղի ունեցած վթարի պատճառով։ Պուրակը տեղակայված է «Էներգետիկ» մշակույթի պալատը, քաղաքի հանրախանութը և «Պոլիսյա» հյուրանոցը միավորող կենտրոնական հրապարակի ետնամասում։
Զբոսայգին բնակիչների համար մի քանի ժամով բաց է եղել նույն թվականի ապրիլի 27-ին, որից հետո անմիջապես տեղի է ունեցել քաղաքացիների զանգվածային տեղահանումը։
Պուրակն ունեցել է չորս տեսակի կարուսել, որոնցից առավել հայտնին կենտրոնում տեղակայված պտտակարուսելն է, ինչը տարիների ընթացքում դարձել է քաղաքի և ընդհանրապես՝ չեռնոբիլյան աղետի խորհրդանիշը։
Ռադիացայի մակարդակը պուրակի տարբեր մասերում կարող է տատանվել, սակայն որոշ վայրերում մի քանի անգամ կարող է գերազանցել նորման, ուստիև պուրակը դասվում է քաղաքի առավել ռադիացված տեղամասերի շարքին։