cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օրենքի հետադարձ ուժ
Քաղաքացիական իրավունքում
Այսպիսով, քաղաքացիարավական հարաբերություններում ռետրոակտիվությամբ օժտված օրենքների կիրարկումը կարող է հակասել քաղաքացիական իրավունքի հիմնարար սկզբունքներին (մասնավորապես՝ գույքային ինքնուրույնություն, սեփականության անձեռնմխելիություն, պայմանագրի ազատություն, մասնավոր գործերին որևէ մեկի կամայական միջամտության անթույլատրելիություն, քաղաքացիական իրավունքների անարգել իրականացման անհրաժեշտություն, խախտված իրավունքների վերականգնման ապահովում և այլն), քաղաքացիաիրավական օրենքների գործողության տրամաբանությանը, ինչպես նաև անվստահություն առաջացնել իրավակարգի, և առհասարակ՝ օրենքների կարգավորիչ նշանակության նկատմամբ։Քաղաքացիական օրենսդրության մաս կազմող և հետադարձ ուժ ունեցող օրենքները, տեսականորեն, չեն կարող համարվել իրավական։ Դրանք կարող են զրկել քաղաքացիներին իրենց օրինական ակնկալիքներից և ապակարգավորել արդեն իսկ կնքված գործարքները։
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի (քաղաքացիական օրենսդրության և այլ իրավական ակտերի գործողությունը ժամանակի մեջ) 1-ին մասի համաձայն՝ «Քաղաքացիական օրենսդրության ակտերը և այլ իրավական ակտերը հետադարձ ուժ չունեն ու կիրառվում են ուժի մեջ մտնելուց հետո ծագած հարաբերությունների նկատմամբ։ Օրենքի գործողությունը մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը ծագած հարաբերությունների վրա տարածվում է միայն այն դեպքերում, երբ դա ուղղակիորեն նախատեսված է օրենքով»։
Իրավական հետևանքներ
Հայաստանի Հանրապետության ներպետական օրենսդրության համաձայն՝ ըստ առաջացրած իրավական հետևանքների՝ հետադարձ ուժը կարող է ձևավորել․
«Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 78-րդ հոդվածի վիճարկվող 2-րդ մասը սահմանում է.
Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 42-րդ հոդվածը ընդհանրացնելով վերոգրյալը՝ նախատեսում է հետևյալը․
«Նորմատիվ իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 78-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հետադարձ ուժ չի կարող տրվել իրավաբանական կամ ֆիզիկական անձանց իրավունքները կամ ազատությունները սահմանափակող, դրանց իրականացման կարգը խստացնող կամ պատասխանատվություն սահմանող կամ պատասխանատվությունը խստացնող կամ պարտականություններ սահմանող կամ պարտականությունների կատարման կարգ սահմանող կամ խստացնող, իրավաբանական կամ ֆիզիկական անձանց գործունեության նկատմամբ հսկողության կամ վերահսկողության կարգ սահմանող կամ խստացնող, ինչպես նաև նրանց իրավական վիճակն այլ կերպ վատթարացնող իրավական ակտերին»։
Պատմություն
Օրենքի հետադարձ ուժի բացառումը կայուն իրավակարգի և իրավական կարգավորման հանրային վստահելիության կարևորագույն երաշխիքներից է։ Դեռևս հնագույն շրջանից մեզ հայտնի համապարտադիր կարգադրագրերի գործողությունը տարածվում էր ապառնի ժամանակի վրա։ Այդ մասին հավաստում են Համմուրապի օրենքները Բաբելոնում և Մանուի օրենքները Հին Հնդկաստանում։ Այնուամենայնիվ, հետադարձ ուժի բացառումը բերված օրինակներում ոչ թե եղել են իրավական մտքի նվաճում հանդիսացող օրինաչափությունների դրսևորումներ, այլ նպատակահարմարությունից (հասարակական հարաբերությունների արդյունավետ և ողջամիտ կարգավորման) ելնելով կայացված որոշումներ։
Օրենքի հետադարձ ուժի և առհասարակ՝ ժամանակի ընթացքում օրենքի գործողության հայեցակարգը ծնել է հունահռոմեական իրավունքը։ Հին Հունաստանում (մասնավորապես՝ Աթենական պետությունում) ժողովրդական ժողովի կամ ստրատեգոսների կոլեգիայի ընդունած որոշումները, սովորաբար, չէի տարածվում հասարակական հարաբերությունների վրա, որոնք առաջացել էին մինչ այդ ակտի ընդունումն ընկած ժամանակամիջոցում։ Այնուամենայնիվ, իշխող դասակարգի կամքը անսասան դարձնելու և կառավարման ապարատը կենտրոնացնելու նպատակով աթենացի օրենսդիր Կլիսթենեսը, որի գլխավորությամբ Աթենքում տապալվել էր Պիսիստրատոսի դիկտատուրան, ժողովրդական ժողովի միջնորդավորմամբ ընդունում է «ժողովրդի թշնամիների դեմ պայքարի մասին» օրենքը՝ օստրակիսմոսը, որի արդյունքում ժողովրդավարության պաշտպանության քողի ներքո հետապդնումների և հալածանքների են ենթարկվում տապալված բռնապետության հիմնադիրներն ու ռազմակառավարչական ղեկավարությունը։
Այնուամենայնիվ, «օրենքը հետադարձ ուժ չունի» գաղափարի բովանդակային հիմքը Հին Հռոմում մշակված «ex post facto» սկզբունքն է՝ համաձայն որի «ընդունված օրենքը տարածվում է ապառնի ժամանակի վրա»։ Այս ամենը հիմնավորվում է մեկ այլ լատինական սկզբունքով, որն է՝ «Nulla poena sine lege» (թարգմանաբար՝ «ոչ ոք չի կարող պատասխանատվության ենթարկվել առանց օրենքի»։
Որպես կանոն, անտիկ շրջանում և միջնադարում (նույնիսկ ավելի ուշ) օրենքները հետադարձ ուժ ստանում էին հետևյալ հիմնական նպատակներով․
Ուշ միջնադարում և նոր շրջանում ի հայտ են գալիս կոդիֆիկացված օրենքներն ու օրենսդրությունները, որի պայմաններում «օրենքը հետադարձ ուժ չունի» կանոնն իր ամրագրումն է գտնում մի շարք երկրների Սահմանադրություններում և սահմանադրական օրենքներում, այդ թվում՝ «Ազատությունների մեծ խարտիայում», ԱՄՆ անկախության հռչակագրում, Մարդու և քաղաքացու իրավունքների հռչակագրում, 1850 թվականի Պրուսիայի Սահմանադրությունում և այլուր։
Անգլոսաքսոնական ընդհանուր իրավունքում
Տարբեր պետությունների ներպետական օրենսդրությունները նախատեսում են օրենքի հետադարձ ուժի վերաբերյալ տարաբնույթ մոտեցնումներ։ Ստորև ներկայացված են այն հիմնական օրինակները, որոնք մյուսների համեմատությամբ ունեն որոշակի առանձնահատկություններ։
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Ամերիկյան իրավական միտքը օրենքի հետադարձ ուժի վերաբերյալ մշակել է բազմաթիվ հայեցակարգեր, որոնցից առաջինը հեղինակել է ԱՄՆ հիմնադիր-հայրերից Թոմաս Ջեֆերսոնը դեռևս 1813 թվականին։ Այս կապակցությամբ վերջինս ասել է․
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների բարձրագույն օրենսդիր մարմինն արգելում է հետադարձ ուժով օրենքների վկայակոչումը և կիրառումը՝ հիմք ընդունելով ԱՄՆ Սահմանադրության 1-ին գլխի 9-րդ հոդվածի 3-րդ կետը։ Սա այն եզակի սահմանափակումներից է, որը տասնչորսերորդ փոփոխությունից ի վեր գործում է ինչպես դաշնային, այնպես էլ նահանգային մակարդակներում։ Թոմաս Ջեֆերսոնը հետադարձ ուժ ունեցող օրենքները որակում էր «անարդարացի ինչպես քաղաքացիական, այնպես էլ քրեական գործերում», մինչդեռ ԱՄՆ Գերագույն դատարանի դատավոր Սեմուել Չեյսը 1798 թվականին տեղի ունեցած «Քոլդերն ընդդեմ Բալլի» նախադեպային գործի շրջանակներում արտահայտել է այն դիրքորոշումը, որ հետադարձ ուժ չեն կարող ունենալ միայն քրեաիրավական օրենքները և դա, բնավ, չի վերաբերվում քաղաքացիական վարույթներին։ Այսպիսով, Միացյալ Նահանգներում ոչ բոլոր դեպքերում է հետադարձ ուժով օժտված լինելու բացահայտ իրողություն օրենքը դարձնում հակասահմանադրական։ Հետադարձ ուժով անձի վիճակը վատթարացնող օրենքի ընդունման վերջին դեպքն այս երկրում գրանցվել է 2006 թվականին՝ ի դեմս Ադամ Ուոլշի երեխաների պաշտպանության և անվտանգության մասին ակտի։ Այս օրենքը նոր պատժաչափեր էր սահմանում սեռական հանցագործության մեղադրանքով դատապարտված մի շարք անձանց նկատմամբ։
Վարչաիրավական հարաբերություններում դաշնային գործակալությունները կարող են հետադարձ ուժ կիրառել բացառապես Կոնգրեսի թույլտվությամբ, քանզի հակառակ դեպքում այն կարող է ստեղծել հակասահմանադրական իրավիճակ։ Այսօրինակ նախադեպ գրանցվել է 1988 թվականին՝ ԱՄՆ Գերագույն դատարանի կողմից քննված Բոուինն ընդդեմ «Ջորջթաունի համալսարանական հիվանդանոցի» գործի շրջանակներում։
Միացյալ Թագավորություն
Միացյալ Թագավորությունում հետադարձ ուժ ունեցող օրինագծերը որպես կանոն չեն հաստատվում, մինչդեռ խորհրդարանական ինքնիշխանության դոկտորինի համաձայն՝ դրանք թույլատրելի են։ Պատմականորեն, մինչև 1793 թվականը Բրիտանական պառլամենտի կողմից ընդունված բոլոր օրենքներն օժտված էին հետադարձ ուժով, քանի որ դրանց գործողության սկիզբը համարվում էր նստաշրջանի առաջին օրը։ Այս իրավիճակը հանգուցալուցվում է 1793 թվականին՝ «Պառլամենտի գործողությունները» («Սկսելու» մասին) վերտառությամբ օրինագծի ընդունումից հետո։ Այնուամենայնիվ, ցայսօր ՄԹ-ում օրինական ուժ են ստանում են հետադարձ ուժով օժտված մի շարք օրենքներ։ Այդպիսի օրինակ է 1990 թվականին ընդունված «Պակիստանի ակտը», որով Պակիստանի Իսլամական Հանրապետությունը վերականգնում էր իր անդամությունը Ազգերի բրիտանական համագործակցությունում։ Չնայած այն հանգամանքին, որ օրենքն ընդունվել էր 1990 թվականի հունիսի 29-ին՝ օրինագծի 2-րդ ենթաբաժնի 3-րդ կետը նախատեսում էր, որ այդ օրենքը ուժի մեջ էր մտել 1989 թվականի հոկտեմբերի 1-ից՝ ընդունումից 9 ամիս առաջ։
Չիֆթլիկ (Կամախի գավառ)
Չիֆթլիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում ։ Գտնվում է Կամախ գյուղաքաղաքից 5 կմ արևելք, Արևմտյան Եփրատի ձախ կողմում ։
Օրենքի հետադարձ ուժ
Միացյալ Թագավորություն
Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի (ՄԻԵԿ) 7-րդ հոդվածը արգելում է հետադարձ ուժ ունեցող և քրեաիրավական հարաբերություններ կարգավորող օրենքների կամ ենթաօրենսդրական ակտերի ընդունումը։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Միացյալ Թագավորությունը ստորագրել է վերոնշյալ կոնվենցիան՝ մի շարք բրիտանացի իրավաբաններ արտահայտում են այն համոզմունքը, որ ՄԹ խորհրդարանական ինքնիշխանության կայացրած վճիռը գերակայություն ունի միջազգային պայմանագրի իրավազորության նկատմամբ։ ՄԹ խորհրդարանական ինքնիշխանության ներքո ընդունված և հետադարձ ուժով օժտված իրավական ակտի վառ օրինակ է 1991 թվականին օրինական ուժ ստացած օրենքը «Պատերազմական հանցագործությունների մասին»։ Օրենքի հիմնանպատակը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում նացիստների հետ համագործակցած և պատերազմական հանցանքների մեջ մեղադրվող բրիտանացիների դատավարությունների կազմակերպումն էր։ Վեստմինստերյան Լորդերի պալատը հավանություն չի տալիս օրինագծին, մինչդեռ այն ընդունվում է Համայնքների պալատում։
Չիֆթլիկ (Կամախի գավառ)
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Օրենքի հետադարձ ուժ
Եվրոպական միություն
Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի (ՄԻԵԿ) 7-րդ հոդվածը արգելում է հետադարձ ուժ ունեցող քրեական օրենքների ընդունումը, մինչդեռ պայմանագիրը վավերացրած Եվրոպական միության անդամ մի շարք պետություններ այս հարթությունում ունեն իրենց յուրօրինակ մոտեցնումները։ Մասնավորապես ասվում է․
Չիֆթլիկ (Կամախի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Օրենքի հետադարձ ուժ
Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն
Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության հիմնական օրենքի 103-րդ հոդվածը նախատեսում է, որ հասարակական վտանգավորություն ներկայացնող արարքը կամ անգործությունը կարող է պատժվել միայն այն դեպքում, երբ հանցանքի կատարման պահին այն սանկցավորված է եղել օրենքով (մասնավորապես՝ գրավոր օրենքով, քանի որ Գերմանիան որպես օրենսդրության բաղադրատարր ընդունում է նաև քաղաքացիական իրավունքի հիմնական սկզբունքները)։
ԱՄՆ Օհայո նահանգի սենատորներից Ռոբերտ Ալֆոնսո Թաֆթը պնդում էր, որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին հաջորդած Նյուրնբերգյան դատավարությունները հիմնված են եղել օրենքի հետադարձ ուժ ունենալու տրամաբանության վրա, քանի որ Հակահիտլերյան խմբավորման ներկայացուցիչները չեն բանակցել Լոնդոնի կանոնադրության շուրջ։ Այդ կանոնադրությունը սահմանում էր մարդկության դեմ ուղղված հանցագործությունների հասկացությունը և կանխարգելիչ նպատակներով ստեղծում միջազգային ռազմական տրիբունալ։ Ի հակադրություն սենատորի պնդումներին՝ մյուս շահագրգիռ կողմերը, այդ թվում՝ Միջազգային ռազմական տրիբունալը, պաշտպանում էին այն դիրքորոշումը, որ Լոնդոնի կանոնադրությունն իր բնույթով կրկնաբանություն էր և, ըստ երևույթի, հնարավորություն էր ընձեռում հետապնդել այն հանցագործությունները, որոնք հակաօրինական էին ճանաչվում Փարիզում ստորագրված Բրիան-Քելոգ պակտով, Ազգերի լիգայի կանոնադրությամբ, ինչպես նաև 1899 և 1907 թվականների Հաագայի կոնվենցիաներով։ 1990-ական թվականներին՝ Գերմանիայի վերամիավորումից հետո, ընդունվում են հետադարձ ուժով օժտված միի շարք օրենքներ, որով Բեռլինի պատն անցնելու համար դատապարտված անձինք ազատ էին արձակվում։
Ֆրանսիայի Հանրապետություն
Օրենքի հետադարձ ուժի կանոնը, որը Ֆրանսիայում հայտնի է որպես «ռետրոակտիվ օրենք», գործնականում արգելված է քաղաքացիական օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն։ Մասնավորապես նշվում է․ «Ընդունված օրենքները նախատեսված են ապագայի համար և դրանք հետադարձ ուժ չունեն»։ Այնուամենայնիվ, քաղաքացիական օրենսգիրքը չունի սահմանադրական օրենքի կարգավիճակ, ուստի և այն կարող է ստորադասվել Սահմանադրական խորհրդի ընդունած որոշումներին։ Ֆրանսիայի Սահմանադրական խորհուրդը գերակա շահերից ելնելով ժամանակ առ ժամանակ օրենքներին օժտում է հետադարձ ուժով, հիմնականում՝ ֆինանսական և հարկային հարաբերությունների կարգավորման նպատակահարմարություններից ելնելով։
Այնուամենայնիվ, Ֆրանսիայի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ քրեական օրենքը չի կարող հետադարձ ուժ ստանալ, եթե այն կոչված է վատթարացնելու անձի վիճակը, մասնավորապես՝ նպաստելու պատժի սահմանմանը կամ խստացմանը։ Քրեական օրենքներում այն կարող է կիրարկվել ի բացառությունս այն դեպքերի, երբ այն ծառայում է հօգուտ մեղադրյալի օրինական շահերի։ Անձի վիճակը վատթարացնող քրեական օրենքները Ֆրանսիայում առերևույթ հակասահմանադրական են, քանի որ արգելված են Ֆրանսիական հեղափոխության ծրագրային փաստաթղթով՝ բարձրագույն սահմանադրական կարգավիճակ ունեցող Մարդու և քաղաքացու իրավունքների հռչակագրի 8-րդ հոդվածով։
1944 թվականին՝ «Վիշի» ֆաշիստական պրոհիտլերյան վարչակարգի անկումից և Փարիզի ազատագրումից հետո, Ֆրանսիայում իրականացվում են անցումային արդարադատական մի շարք միջոցառումներ, որոնց շրջանակներում էլ հետադարձ ուժի կիրառմամբ, խստացված պատժատեսակներով դատապարտվում են բազմաթիվ ֆրանսիացիներ, որոնք մեղադրվում են հանցավոր վարչակարգի հետ գործակցության մեջ։
Ռուսաստանի Դաշնություն
Ռուսաստանի Դաշնության Սահմանադրության 54-րդ հոդվածն արգելում է հետադարձ ուժ պարունակող օրենքների ընդունումը քրեական և վարչական օրենսդրություններում, իսկ 57-րդ հոդվածը՝ հարկային իրավահարաբերություններում։
Հետադարձ ուժ ունեցող օրենքների զանգվածային կիրառմամբ ամենահայտնի դեպքերից մեկը գրանցվել է 1961 թվականին Խորհրդային միությունում՝ ի դեմս «Ռոկոտովա-Ֆայբիշենկո-Յակովլեվա» դատական վարույթի։
Վրաստան
2013 թվականի փետրվարին Վրաստանի խորհրդարանը փոփոխություններ է մտցնում օրենքում։ Ըստ այդ փոփոխությունների՝ «գրավյալ տարածքների մասին» օրենքի առաջին խախտումը որակվում է որպես վարչական իրավախախտում, որի համար նախատեսվում է 400 լարի տուգանք։ Օրենքով քրեական պատասխանատվություն նախատեսվում է միայն իրավախախտման կրկնվելու պարագայում։ Արդյունքում, իրավախախտների համար կարող է սահմանվել մինչև մեկ տարի ազատազրկում։ Նշյալ բոլոր դեպքերում Խորհրդարանի կողմից օրենքները ստացել են հետադարձ ուժ։
Հայաստան
Հայաստանի Սահմանադրության 73-րդ հոդվածի համաձայն՝ արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ։ Պատասխանատվություն սահմանող կամ պատասխանատվությունը խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ չունի։
Հայաստանի նորագույն շրջանի պատմության ընթացքում պատասխանատվությունը խստացնող օրենքը հետադարձ ուժ ստացել է միայն առաջին հանրապետության գոյության ժամանակահատվածում՝ 1918-1920 թվականներին։ Մասնավորապես, Դաշնակցական կառավարությունը Թուրքիայի ռազմական սպառնալիքի պայմաններում ստիպված է լինում նախատեսվածից առավել խիստ քաղաքականություն որդեգրել դասալքության դեմ պայքարի շրջանակներում։ Արդյունքում՝ Հայաստանի Գերագույն խորհուրդը դասալքության վերաբերյալ օրենքին հաղորդում է հետադարձ ուժ։
Օրենքի ռետրոակտիվություն և անցումային արդարադատություն
Անցումային արդարադատության շրջանակներում արտառոց երևույթ չէ մարդու հիմնական իրավունքների և ազատությունների ժամանակառժամանակյա խախտումներն ու անտեսումները ։ Այդ ամենը շատ հաճախ դիտարկվում է օրենքի ռետրոակտիվության համատեքստում։ Անցումային արդարադատության պատժողական գործառույթի հիմնանպատակը վաղեմության ժամկետի սահմաններից դուրս պատասխանատվության սահմանումն է։ Իրավունքի պատմությանը հայտնի են բազմաթիվ դեպքեր, երբ անցումային արդարադատությունն ուղեկցվում է հետադարձ ուժ ունեցող օրենքներ ընդունմամբ և կենսագործմամբ ։ 1990-1997 թվականների ընթացքում՝ Գերմանիայի վերամիավորումից հետո, Բեռլին քաղաքի քրեական դատարանը դատապարտում է Արևելյան Բեռլինից Արևմտյան Բեռլին անցնելիս քաղաքացիական անձանց վրա կրակոցներ արձակած Արևելյան Գերմանիայի (ԳԴՀ) պաշտպանական խորհրդի և սահմանային պահպանության ծառայության շուրջ 75 աշխատակիցների ։ Արդյունքում՝ նախկին ԳԴՀ-ի ձերբակալված պաշտոնյաներից չորսը գանգատ են ներկայացնում Գերմանիայի Սահմանադրական դատարան՝ վկայակոչելով, որ Արևելյան Գերմանիայում գործած «Սահմանի մասին» օրենքով թույլատրելի է համարվել սահմանախախտի նկատմամբ համաչափ ուժի կիրառումը։ Միևնույն ժամանակ Արևմտյան Գերմանիայի Հիմնական օրենքի 103-րդ հոդվածի 2-րդ մասին համաձայն՝ «արարքը համարվում է պատժելի, եթե մինչև այդ արարքի կատարվելը օրենքով այն որոշարկվել է որպես քրեական իրավախախտում»։ Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության Սահմանադրական դատարանը, մեկնաբանելով ԳԴՀ հիմնական օրենքի 103-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, նշել է, որ նշյալ իրավանորմն ունի բացարձակ բնույթ, բայցևայնպես, կիրարկելի չէ մարդուն կյանքի իրավունքից զրկելու՝ թեկուզև օրենքից բխող, սակայն անարդար և անմարդկային դեպքերի վրա ։
1993 թվականին Չեխոսլովակիայի Սահմանադրական դատարանը պատգամավորների կողմից ներկայացված դիմումի հիման վրա քննելով «Կոմունիստական ռեժիմի հանիրավության վերաբերյալ» օրենքը, Սահմանադրությանը համապատասխանող ճանաչեց տվյալ օրենքում տեղ գտած իրավադրույթն առ այն, որ 1948-1989 թվականներին տեղի ունեցած իրադարձությունների մասնակիցները գործել են քրեական հանցագործության (իշխանության յուրացում) և պետք է ենթարկվեն պատասխանատվության՝ անտեսելով վաղեմության ժամկետը ։ Չեխոսլովակիայի բարձր դատարանն այս ամենը հիմնավորել է ժողովրդավարական իրավակարգի հիմնարար սկզբունքների պաշտպանության հրամայականով պայմանավորված ։
Պատժողական արդարադատությունը՝ օրենքի ռետրոակտիվության զանգվածային կիրառմամբ, գործադրվել է նաև 1944 թվականին՝ Բելգիայում, Ֆրանսիայում և Իտալիայում , 1945 թվականին՝ Դանիայում, Գերմանիայում և Ճապոնիայում,  1974 թվականին՝ Հունաստանում և Պորտուգալիայում, 1983 թվականին՝ Արգենտինայում, 1989 թվականին՝ Չիլիում և Լեհաստանում, 1991 թվականին՝ Լիտվայում, 1992 թվականին՝ Բուլղարիայում, 1987 ինթվականին՝ Հարավային Կորեայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք Կատեգորիա:Քրեական դատավարական իրավունք Կատեգորիա:Հռոմեական իրավունքի եզրույթներ
Լավալետ (Օդի գավառ)
Լավալետ (Lavalette), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1244 մարդ, բնակչության խտությունը` 189.92 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.55 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 630 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 140 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 8 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 873 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 649-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 224։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,3 %։ 649 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 585 անձ (303 տղամարդ և 282 կին)։ Գործազուրկ են եղել 64 անձ (23 տղամարդ և 41 կին)։ 224 անաշխատունակներից 60-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 95-ը` թոշակառուներ, իսկ 69-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կարմրահերների միություն
Կարմրահերների միություն (The Red-Headed League)՝ Արթուր Կոնան Դոյլի «Շերլոկ Հոլմսի արկածները» ստեղծագործության առաջին սերիան։ Առաջին անգամ հրապարակվել է ամենօրյա թերթ Strand Magazine-ում 1891 թվականի օգոստոսին։ Շերլոկ Հոլմսի մասին 12 պատմություններից հեղինակն այս մեկը համարում է իր ամենասիրելի երկրորդ պատմությունը ։
Սյուժեի նկարագրություն
Լոնդոն։ 1890 թվական։ Շերլոկ Հոլմսի և բժիշկ Վաթսոնի մոտ է գալիս մի տղամարդ՝ Ջաբեզ Ուիլսոն անունով։ Նա պատմում է Հոլմսին մի տարօրինակ պատմություն, որը կատարվել է նրա հետ վերջերս։ Ըստ նրա, նա ունի մի փոքրիկ վարկային գրասենյակ, որտեղ աշխատում է իր երիտասարդ օգնականի՝ Վինսենթ Սպոլդինգի հետ։ Մի քանի շաբաթ առաջ Սպոլդինգը կարդում է թերթում մի հայտարարություն, որտեղ գրված էր, որ «Կարմրահերների միությունը» աշխատանքի է հրավիրում միայն կարմրահեր մարդկանց և շատ բարձր վարձատրում։ Ուիլսոնը գալիս է հարցազրույցի, և նրան ընդունում են աշխատանքի։ Հաջորդ մի քանի շաբաթը Ուիլսոնը գալիս էր աշխատանքի։ Իր սենյակում կար միայն մի սեղան և աթոռ, որտեղ նա արտագրում էր Բրիտանական հանրագիտարանը՝ ստանալով լավ աշխատավարձ։ Մի օր գալով աշխատանքի` նա տեսավ հայտարարություն, որտեղ ասվում էր, որ «Կարմրահերների միությունը» ցրվել է։ Նա խնդրում է Հոլմսին օգնել իրեն այս տարօրինակ պատմությունը պարզելու համար։ Հոլմսը խոստանում է օգնել Ուիլսոնին։ Հոլմսը և Վաթսոնը հանդիպում են Վինսենթ Սպոլդինգի հետ վարկային գրասենյակում, և կարճ զրույցի ընթացքում Հոլմսը նկատում է, որ Սպոլդինգի տաբատը մինչև ծնկները ցեխոտված է։ Հոլմսն իր ձեռնափայտով կտկտացնում է այն ճանապարհը, որն ընկած է վարկային գրասենյակի և բանկի միջև։ Այնտեղից լսվում էին խուլ ձայներ, քանի որ դատարկ էր։ Հոլմսը գալիս է այն եզրակացության, որ Սպոլդինգը պլանավորում էր թալանել բանկը՝ փորելով անցք, որը տանում էր դեպի բանկ։ Նրանք մտածել էին «Կարմրահերների միության» մասին այդ պատմությունը, որպեսզի Ուիլսոնը բացակայեր վարկային գրասենյակից, և նրանք կարողանային անցք փորել դեպի բանկ։ Հոլմսը կանչում է ոստիկանական աշխատող Ջոունսին և բանկի տնօրենին։ Նրանք չորս հոգով դարան են կազմակերպում բանկում, որի մեջ են ընկնում Ջոն Քլեյը և Սպոլդինգը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1891 պատմվածքներ
Օգյուստ Պեռե
Օգյուստ Պեռե (Auguste Perret, ), ֆրանսիացի ճարտարապետ։
Լագունա դե Կամերոս
Լագունա դե Կամերոս (Laguna de Cameros), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Արո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 41,60 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 139 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 46 կմ հեռավորության վրա։
Օգյուստ Պեռե
Կենսագրություն
Սովորել է Փարիզի Գեղեցիկ արվեստների դպրոցում։ 1928 թվականից Փարիզի ճարտարապետության մասնագիտական դպրոցի պրոֆեսոր։ 1948 թվականից՝ ճարտարապետական միջազգային միության պատվավոր նախագահ։
Լագունա դե Կամերոս
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Օգյուստ Պեռե
Կենսագրություն
Օգյուստ Պեռեն առաջիններից է, որ կառուցել է ամբողջական երկաթբետոնե շենքեր։ Ձգտելով գեղագիտորեն իմաստավորել հիմնակմախքային համակարգը՝ Օգյուստ Պեռեն հասել է ճարտարապետական ձևերի և կոնստրուկցիաների լիարժեք փոխպայմանավորվածության (Փարիզում՝ բնակելի տուն Ֆրանկլին փողոցում, 1903, գարաժ Պոնթիո փողոցում, 1905-1906, քանդվել է 1960-ական թվականներին, թատրոն Ելիսեյան դաշտերում, 1911-1913, Նոտր Դամ եկեղեցին Լը Ռենսիում, 1922-1923)։ Օգյուստ Պեռեի նախագծած արդյունաբերական շենքերը (նավաշինարաններ Կասաբլանկայում, 1915, գործարան Մոնտատերում, 1920 և Իսուարում, 1939) չափազանց պարզ են և ռացիոնալ։ Կյանքի վերջին տարիներին Օգյուստ Պեռեն իրագործել է քաղաքաշինական խոշոր նախագծեր (Հավրի ավերված մասի կառուցապատումը, սկսվել է 1947 թվականին)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիզայներներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Ուղղաթևեր
Ուղղաթևեր ( կամ ), միջատների կարգ։ Հայտնի է շուրջ 20 հազար, Հայաստանում՝ 160 տեսակ՝ տարածված ամենուրեք։ Ուղղաթևները բաժանվում են 2 ենթակարգի՝ երկարաբեղ (ծղրիդներ, ճռիկներ) կարճաբեղ (մորեխներ, եռամատներ)։ Փոքր, միջին և խոշոր չափերի միջատներ են։
Կառւցվածքը
Մարմինը (երկար.՝ 70 մմ) կողքերից սեղմված է։ Բերանը կրծող տիպի է։ Մեծամասնությունն ունի 2 զույգ թևեր (կան թերզարգացած թևերով կամ անթև տեսակներ)։ Վերնաթևերը խիտինացված են կամ եղջերային։ Առջևի և միջին զույգ ոտքերը հարմարված են սողալուն և վազելուն, հետինը՝ ցատկելուն։ Շատ տեսակների էգերն ունեն ձվադիրներ։ Ձմեռում են ձվի, թրթուրի կամ հասուն փուլում։ Ուղղաթևերի մեծամասնությունը (մորեխներ, ծղրիդների մի մասը) բուսակեր է, կան գիշատիչներ և ամենակերներ։ Ձվադրում են միայնակ կամ խմբերով՝ հողում, հազվադեպ՝ բույսերի ընձյուղներում և տերևներում։ Հիմնականում տալիս են 1 սերունդ։ Զարգանում են ոչ լրիվ կերպարանափոխությամբ։ Զարգացումն ավարտվում է 1-2 ամսվա ընթացքում՝ 4-8 անգամ մաշկափոխվելուց հետո։ Ապրում են բույսերի վրա և հողում։ Ուղղաթևները կարող են ձայներ արձակել և ընկալել հատուկ ձայնարձակ և լսող ապարատների միջոցով։ Ուղղաթևների մեծ մասը (չվող մորեխներ, շալա, անթև ծղրիդ, լայնացած բրադիպորուս, տափաստանային սագա և այլն) գյուղատնտեսական բույսերի վնասատուներ են։
Կատեգորիա:Միջատներ
Դով Ֆեյգին
Դով Ֆեյգին (דב פייגין, ), իսրայելցի քանդակագործ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Ռուսական կայսրության Լուգանսկ քաղաքում, դերձակի ընտանիքում։ Սովորել է Տալմուդ-տորայում և ուկրաինական դպրոցում։ 1920 թվականին Ֆեյգինների ընտանիքը տեղափոխվել է Գոմել, որտեղ Դովը միացել է Հա-շոմեր հա-ցաիր երիտասարդական շարժմանը։ 1924 թվականին ձերբակալվել է և ազատ արձակվել միայն 1927 թվականին։ 1927 թվականից ապրել է Էրեց-Իսրայելում։
Աֆիկիմ կիբուցի հիմնադիրներից մեկն է։ 1933-1937 թվականներին քանդակագործություն է սովորել Փարիզի Զարդարվեստի բարձրագույն ազգային դպրոցում։ 1937 թվականին վերադարձել է Թել Ավիվ։ 1948 թվականին միացել է «Նոր հորիզոններ» (Ofakim Hadasim) գեղարվեստական խմբին, որը հիմնադրվել էր Իոսիֆ Զարիցկու կողմից, նույն թվականին։ Խմբի գաղափարները իրենց արտացոլումն են գտել վարպետի ստեղծագործություններում։ Նրա աշխատանքներն ավելի շատ կրում են վերացական բնույթ, նա իր քանդակների համար որպես նյութ օգտագործում է մետաղը։ Այս ոճը պահպանվել է նրա «Թռչուն», «Ալոմոտ» (Հասկիկ) (1956) և «Ladderes» (1957) ստեղծագործություններում։ 1948 և 1962 թվականներին մասնակցել է Վենետիկի բիենալեին։ Նրա ամենահայտնի քանդակներից մեկը՝ «Կենդանին» (1958), ցուցադրվում է Թել Ավիվի գեղարվեստի թանգարանի քանդակի այգում։ Երուսաղեմի Ամինադավ քաղաքում գտնվող Ջ. Քենեդիի հուշահամալիրի քանդակագործն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսրայելցի քանդակագործներ
Լագունիլիա դել Խուբերա
Լագունիլիա դել Խուբերա (Lagunilla del Jubera), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Արո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 34,3 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 320 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 20 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Լա Ռիոխայի (Իսպանիա) մունիցիպալիտետներ
Իվան Ցվետաև
Իվան Վլադիմիրովիչ Ցվետաև (Иван Владимирович Цветаев, ), ռուս գիտնական, պատմաբան, հնագետ, բանասեր և արվեստագետ, Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ (1904 թվականից դասական բանասիրության և հնագիտության կարգով), Մոսկվայի համալսարանի պրոֆեսոր (1877 թվականից), գաղտնի խորհրդական, Մոսկվայի կայսերական համալսարանին առընթեր Ալեքսանդր III կայսեր անվան գեղեցիկ արվեստների թանգարանի ստեղծողն ու առաջին տնօրենը (ներկայում՝ Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան)։ Մարինա և Անաստասիա Ցվետաևաների հայրը։
Կենսագրություն
1876 թվականին դարձել է Կիևի Սուրբ Վլադիմիրի կայսերական համալսարանի դոցենտ, իսկ մեկ տարի անց հրավիրվել է Մոսկվայի համալսարան՝ դասավանդելու լատիներեն հռոմեական բանասիրության ամբիոնում։
Կնոջ՝ Վարվառա Իլովայսկայայի ազդեցությամբ թողել է հնագույն բանասիրությամբ զբաղվելն ու անցել «հնագույն գրականությունից անտիկ երկերի» ։ 1881 թվականից Իվան Ցվետաևն աշխատել է Մոսկվայի Ռումյանցևի և Հանրային թանգարաններում։
1888 թվականին Իվան Ցվետաևն ընտրվել է Բոլոնիայի համալսարանի պատվավոր անդամ։ 1889 թվականին տեղափոխվել է աշխատելու Մոսկվայի համասարանի արվեստի պատմության և տեսության ամբինում։ 1898 թվականին արժանացել է Մոսկվայի համալսարանի վաստակավոր պրոֆեսորի կոչման ։ Որոշ ժամանակ սերտ համագործակցել է «Филологическое обозрение» ամսագրի հետ։
1894 թվականին՝ ռուս նկարիչների և սիրողական նկարիչների առաջին համագումարում, որը հրավիրվել էր Տրետյակով եղբայրների կողմից Մոսկվային պատկերասրահ նվիրելու առթիվ, Ցվետաևը ելույթ է ունեցել, որում կոչ է արել Մոսկվայում ստեղծել կերպարվեստի նոր թանգարան։ Պրոֆեսորի նախաձեռնությամբ հայտարարվել է թանգարան լավագույն նախագծի մրցույթ, որում հաղթել է Ռոման Կլեյնը։ 1897 թվականին նա ծանոթացել է միլիոնատեր Յուրի Նեչաև-Մալցովի հետ, որը դարձել է թանգարանի ֆինանսական գլխավոր հովանավոր։ 1899 թվականի օգոստոսին տեղի է ունեցել թանգարանի հանդիսավոր  հիմնարկւմը։ 1912 թվականի մայիսի 31-ին թանգարանը բացվել է։ Մարինա Ցվետաևան այն կոչել է «մեր հսկայական կրտսեր եղբայրը» (ռուս․՝ «Наш гигантский младший брат»)։ Սկզբում այն եղել է անտիկ արվեստի թանգարան՝ Ռուսաստանում Էրմիտաժից հետո հունական քանդակագործության բնօրինակների ու ծեփապատճենների երկրորդ հավաքածուն, որը կարող էր օրինակ ծառայել գեղարվեստական ճաշակի զարգացման համար։ Ըստ Մարինա Ցվետաևայի հուշերի՝ այդ աշխատանքների մեծ մասն ստեղծվել է մինչ այժմ գոյություն ունեցող արվեստանոցում Շառլոտենբուրգում։ Նրանց ստեղծած թանգարանի ծեփապատճենների հավաքածուի մի մասը հիմք է դարձել Ռուսաստանի պետական հումանիտար համալսարանի Համալսարանական թանգարանի համար։
Իվան Ցվետաևը մահացել է 1912 թվականին Մոսկվայում։ Թաղվել է Վագանկովյան գերեզմանատանը։
Ընտանիք
Երկրորդ կինը՝ Մարիա Մեյն (1868-1906), ամուսնացած են եղել 1891-1906 թվականներին և ունեցել են երկու դուստր.
Մատենագիտություն
Իվան Ցվետաևի հիմնական աշխատանքները նվիրված են անտիկ բանասիրությանը, իտալական լեզուների ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև հնագույն ժողովուրդների արվեստի, մշակութային ու հասարակական կյանքի ուսումնասիրությանը։
Անտոնին Սլավիչեկ
Անտոնին Սլավիչեկ (чеш. Antonín Slavíček, ), չեխ նկարիչ
Կենսագրություն
1887 թվականին Անտոնին Սլավիչեկն ընդունվել է Պրահայի գեղարվեստի ակադեմիան, որտեղ աշակերտել է անվանի բնանկարիչ Յուլիուս Մարժակին ։ Ուսումնառությունը հարթ չի ընթացել. սանը հաճախ արտահայտել է իր անհամաձայնությունը վարպետին, վիճել է նրա հետ։ 1899 թվականի հոկտեմբերին պրոֆեսոր Մարեկը մահացել է, գեղարվեստի ակադեմիայի բնանկարչության բաժանմունքի ղեկավարի պաշտոնը առաջարկել են Սլավիչեկին, բայց մերժել են պրոֆեսորի կոչում շնորհել, որոշ ժամանակ անց էլ բնանկարչության բաժանմունքը փակել են ։
Սլավիչեկի կյանքում կարևոր դեր է խաղացել նրա ընկերը՝ արվեստի գործերի հավաքորդ Ավգուստ Շվագրովսկին. դժվարին պահերին պատրաստակամորեն ձեռք է մեկնել նկարչին, իսկ տարիներ անց էլ Ռուդնիցեի թանգարանին է հանձնել Սլավիչեկի աշխատանքների իր հարուստ հավաքածուն։
1908 թվականին Սլավիչեկի կինը ծանր հիվանդացել է, և նրա ապաքինման նպատակով անհրաժեշտություն է առաջացել մեկնելու Դուբրովնիկ։ Այդտեղ պատահարի պատճառով նկարչի ձեռքը կոտրվել է ։ 1909-ի օգոստոսին ամուսինները մեկնել են Արծվասար (Orlické hory)՝ արձակուրդն այնտեղ անցկացնելու։ Լեռնային Զդոբնիցե գետում լողալիս Սլավիչեկը սրտի տագնապ է ունեցել, նրա մարմնի աջ կողմը կաթվածահարվել է։ Երկար ժամանակ բուժվել է, այդ ընթացքում փորձել է նկարել ձախ ձեռքով, բայց արդյունքը հիասթափեցնող է եղել։ Որոշ ժամանակ անց նկարիչն ինքնասպանություն է գործել (ինչպես ձևակերպվել է մահվան վկայականում՝ «խելահեղության վիճակում») ։ Նրա այրին՝ Բոհումիլան ամուսնացել է ընտանիքի բարեկամի՝ նկարիչ Հերբերտ Մասարիկի հետ, որ Չեխիայի հանրապետության համահիմնադիր և առաջին նախագահ Տոմաշ Մասարիկի որդին է։
Սլավիչեկի տղան՝ Յանը, նույնպես նկարիչ է դարձել, իսկ Յանի որդին՝ Իրժին, դարձել է հայտնի կինոսցենարիստ ու ռեժիսոր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեխիայի արվեստ Կատեգորիա:Չեխ նկարիչներ Կատեգորիա:Բնանկարիչներ
Samsung Galaxy J1 Ace Neo
Samsung Galaxy J1 Ace Neo սմարթֆոնը արտադրել է Samsung Electronics ընկերությունը, այն ներկայացվել է 2016 թվականի հուլիսին։ Այս հեռախոսը աշխատում է Android 5.1.1, իսկ Android թարմացման ժամանակ Android 6.0.1։ Համալրված է 4,3 դյույմանոց SuperAMOLED էկրանով։ Այս սմարթֆոնն առաջին անգամ ներկայացվել է Հյուսիսային Աֆրիկայում։
Սարքավորումներ
Samsung Galaxy J1 Ace Neo ունի 1,5 GHz հզորությամբ պրոցեսոր, այն ունի 1900 mAH շարժական մարտկոց։
Հիշողություն
Galaxy J1 Ace Neo ունի 1 գբ RAM և 8 գբ ներքին հիշողություն, աջակցում է շարժական MicroSD քարտերի մինչև 128 գբ։
Ֆոտոխցիկ
Հետևի տեսախցիկ 5 մեգապիքսել դիմացի տեսախցիկը 2 մեգապիքսել։
Ազգային կոնսերվատորիա (Մեքսիկա)
Մեքսիկայի Ազգային կոնսերվատորիա (Conservatorio Nacional de Música), բարձրագույն երաժշտական ուսումնական հաստատություն Մեխիկոյում։ Հիմնադրվել է 1866 թվականին՝ Փարիզի և Մադրիդի Թագավորական կոնսերվատորիաների օրինակով՝ ֆիլհարմոնիկ հասարակության հսկողության ներքո։ 1877 թվականին ազգայնացվել է։ 1949 թվականից կոնսերվատորիան գտնվում է ճարտարապետ Մարիո Պանիի կառուցած շենքում։
Պատմություն
Կոնսերվատորիան հիմնադրվել է 1866 թվականի հուլիսի 1-ին քահանա, ուսուցիչ և երգչախմբի դիրիժոր Ագուստին Կաբալերոյի կողմից, Մեքսիկայի ֆիլհարմոնիկ ընկերության (Sociedad Filarmónica Mexicana) և կայսր Մաքսիմիլյան I-ի աջակցությամբ։ Մեքսիկայի ամենահին երաժշտական դպրոցն է (ամենահին կոնսերվատորիան Մեքսիկայում, Ամերիկայում ամենահին կոնսերվատորիան 1743 թվականին կառուցվել է Ռոսաս ին Մորելիա քաղաքում, Միչոական, Մեքսիկա), և համարվում է երկրի հնագույն սիմֆոնիկ նվագախմբին (Orquesta Sinfónica del Conservatorio Nacional, հիմնադրվել է 1881 թվականին) հյուրընկալող հաստատությունը։
1949 թվականի մարտի 18-ից կոնսերվատորիայի գլխավոր շենքը գտնվում է Մեխիկոյի Պոլանկո հատվածում՝ ճարտարապետ Մարիո Պանիի նախագծած և կառուցված ճարտարապետական համալիրում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի համալսարաններ Կատեգորիա:1866 հիմնադրումներ Մեքսիկայում Կատեգորիա:1866 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Ալդեանուևա դե էբրո
Ալդեանուևա դե էբրո (Aldeanueva de Ebro), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Ալֆարո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 39,08 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 2819 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 59 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքի հովանավորներն են Սուրբ Մարտինը և Աստվածամայր դե լա Անտիգվան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լա Ռիոխայի (Իսպանիա) մունիցիպալիտետներ
Կամիլ Տոլոն
Կամիլ Տոլոն (1912 - 1978), թուրք գործարար և արդյունաբերող է  ։
Երբ նա 1935-ին ավարտեց համալսարանը, նշանակվեց PTT- ի դիտորդ։ Դրանից հետո, Fahri Batıca- ի հետ, նրանք բացեցին խանութ։ Այս խանութում նրանք արտադրեցին առաջին լվացքի մեքենան Թուրքիայում   ։  Դրանից հետո նրա դասընկեր Ադնան Մենդերեսը առաջարկեց Կամիլ Տոլոնին էլեկտրական շարժիչ արտադրել։ Ավելի ուշ նա կառուցեց առաջին էլեկտրական շարժիչը Թուրքիայում  ։
Ծանցանկ
Կատեգորիա:1912 ծնունդներ Կատեգորիա:1978 մահեր Կատեգորիա:Թուրք գործարարներ Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության թուրքեր Կատեգորիա:20-րդ դարի գործարարներ Կատեգորիա:Գյուտարարներ
Մեզոն (Օդի գավառ)
Մեզոն (Maisons), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 41 մարդ, բնակչության խտությունը` 3.37 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.15 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 660 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 130 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 40 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 22 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 8-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 14։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 36,4 %։ 8 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 6 անձ (3 տղամարդ և 3 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (1 տղամարդ և 1 կին)։ 14 անաշխատունակներից 0-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 9-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կրիպտոարժույթ
Կրիպտոարժույթ, թվային արժույթի տեսակ, որի ստեղծումը և վերահսկումը հիմնված է գաղտնագրային մեթոդների վրա ։ Որպես կանոն, կրիպտոարժույթի հաշվառումն ապակենտրոնացված է ։ Գործարքների մասին տեղեկատվությունը սովորաբար  ծածկագրված չէ և մատչելի է։ Գործարքների տվյալների բազայի շղթայի  կայունության ապահովման համար օգտագործվում են գաղտնագրային տարրեր (թվային ստորագրությունը հիմնված է բաց բանալիով համակարգի վրա)։
Տերմինը հաստատվել է 2011 թվականին «Ֆորբս» ամսագրում «Crypto currency»  հոդվածի հրապարակումից հետո ։ Նույն ինքը բիթքոինի հեղինակը, ինչպես նաև շատ ուրիշներ, օգտագործեցին «էլեկտրոնային դրամական միջոցներ» տերմինը (electronic cash): Տարբեր կրիպտոարժույթներ թողարկելու համար կիրառվում են տարբեր մեթոդներ` մայնինգ, forging կամ ICO:
Կրիպտոարժույթի տնտեսական էության և իրավական կարգավիճակի վերաբերյալ շատ քննարկումներ են տարվում։ Կախված երկրից, կրիպտոարժույթները համարվում են որպես վճարային գործիք, որոշակի արտադրանք, ինչպես նաև կարող են սահմանափակումներ ունենալ շրջանառության մեջ (օրինակ `բանկային հաստատություններում գործարքների արգելումը)։
Ակնարկ
Կրիպտոարժույթի հիմնական առանձնահատկությունն ներքին կամ արտաքին կառավարչի բացակայություն է։ Հետևաբար, բանկերը, հարկային, դատական ​​և այլ պետական ​​կամ մասնավոր մարմինները չեն կարող ազդել վճարային համակարգի մասնակիցների գործարքների վրա։ Կրիպտոարժույթի փոխանցումը անշրջելի է՝ ոչ ոք չի կարող չեղյալ հայտարարել, արգելափակել, վիճարկել կամ ուժ կիրառել (առանց մասնավոր բանալու) գործարքը կատարելու համար ։  Այնուամենայնիվ, գործարքի մասնակիցները կարող են կամավոր կերպով ժամանակավորապես փոխարդարձաբար արգելափակել իրենց կրիպտոարժույթները որպես գրավ , կամ հաստատել, որ գործարքը ավարտելու կամ չեղյալ հայտարարելու համար հարկավոր է բոլոր կողմերի (կամ կամայական լրացուցիչ) համաձայնությունը ։
Բլոկչեյն
Կրիպտոարտարժույթի տեխնոլոգիան հիմնված է այն փաստի վրա, որ ցանցը չունի վստահելի օղակ, մեկը, որի գործողությունները երաշխավորված են և ով կարող է հաստատել այլ մարդկանց գործարքների ճշգրտությունը։ Այս պայմաններում գործարքների հուսալիության վերաբերյալ որոշում կայացնելու համար օգտագործվում է բլոկչեյն տեխնոլոգիա, որը առաջին անգամ հայտնվել է բիթքոին համակարգում։ Տվյալների պահպանման համար գործարքները միավորվում են բլոկների մեջ, որոնցից ստեղծվում է շարունակական շղթա։ Անընդհատությունը ապահովվում է ոչ այնքան համարակալումով, որքան ընթացիկ բլոկում նախորդ բլոկի քեշը ներառելով, այնպես որ բլոկը փոխելու ոչ մի հնարավորություն չկա առանց հաջորդող բլոկների քեշերի փոփոխության։ Ստույգ է համարվում միայն ամենաերկար շղթան, որտեղ բոլոր քեշերը համապատասխանում են որոշակի պահանջներին, որոնք դժվար է կատարել կամ թանկ է։ Տարբեր կրիպտոարժույթներում բլոկների ստուգման համար կիրառվում է Proof-of-work կամ Proof-of-stake մեթոդները, կամ էլ դրանց համադրումը։
Որպես կանոն, կրիպտոարժույթ մշակողները նախապես սահմանում են թողարկման ընդհանուր ծավալների վերին սահմանը ։ Այնուամենայնիվ, որոշ կրիպտոարժույթներ, ինչպիսիք են PPCoin, Novacoin, Sifcoin եւ այլն, չունեն ընդհանուր ծավալների համար սահմանված վերին սահմանը, հնարավոր է ինչպես էմիսիան այնպես էլ դեմիսիան (յուրաքանչյուր գործարքում ֆիքսված գումարի պարտադիր ոչնչացմամբ)։
Կրիպտոարժույթների մեծամասնությունը ապահովում են կեղծանունների հնարավորությամբ՝ բոլոր հասցեների (դրամապանակների) բոլոր գործարքները հրապարակային են, սակայն հասցեների սեփականատերերի մասին տվյալներ չկան։ Այնուամենայնիվ, սեփականատիրոջ ինքնությունը կարող է հաստատվել, եթե անհրաժեշտ լրացուցիչ տեղեկություններ են հայտնի։ ZeroCash-։ի հայեցակարգում հնարավոր է փոխել կեղծանունությունը անանունությունով   ։
Transaction բլոկ
Transaction բլոկը հատուկ կառուցվածք է Bitcoin և նմանատիպ այլ համակարգերում՝ գործարքների խմբի գրառումների համար։ Գործարքը համարվում է ամբողջական եւ հուսալի («հաստատված»), երբ դրա ձևաչափը և ստորագրությունները ստուգված են, և երբ գործարքը միավորված է մի քանի այլ գործարքների հետ մեկ խմբում և գրառված է հատուկ կառուցվածքի` բլոկի մեջ։ Բլոկների բովանդակությունը կարելի է ստուգել, ​​քանի որ յուրաքանչյուր բլոկում պարունակում է տեղեկություններ նախորդ բլոկի մասին։ Բոլոր բլոկները դասավորված են մեկ շղթայի մեջ, որը պարունակում է տեղեկատվություն տվյալների բազայում ցանկացած ժամանակ կատարված բոլոր գործողությունների մասին։ Շղթայի առաջին բլոկը` սկզբնական բլոկը ( genesis block), դիտվում է առանձին դեպք, քանի որ այն չունի նախորդող բլոկ ։
Բլոկը բաղկացած է վերնագրից եւ գործարքների ցանկից։ Բլոկի վերնագիրն ընդգրկում է սեփական և նախորդող բլոկի քեշը, գործարքի քեշը և լրացուցիչ ծառայողական տեղեկատվություն։ Bitcoin համակարգում, բլոկում առաջին գործարքը միշտ ցույց է տալիս միջնորդավճարը, որը կհատուցվի օգտվողին ստեղծված բլոկի համար։ Հաջորդը դա, դեռևս նախորդ բլոկներում չարձանագրված, գործարքի շարքից առաջացած գործարքների ցանկն է։ Գործարքի համար բլոկում օգտագործվում է ծառաձև քեշավորում, որը նման է BitTorrent արձանագրությունում ֆայլի համար քեշ գումար ձևավորելուն ։
Ստեղծված բլոկը կընդունվի այլ օգտվողների կողմից, եթե վերնագրի քեշի թվային արժեքը հավասար է կամ պակաս որոշակի նպատակային թվից, որի արժեքը պարբերաբար ճշգրտվում է։ Քանի որ SHA-256 ֆունկցիայի քեշավորումը համարվում է  անշրջելի, ներկա պահին չկա ալգորիթմ, որը կբերի ցանկալի արդյունքի, բացի պատահական գերագանձումից։ Երբ տարբերակ է,  գտնվում, հանգույցը ստացած բլոկն ուղարկում է այլ կապված հանգույցների, որոնք ստուգում են բլոկը։ Եթե ​​սխալներ չկան, ապա բլոկը համարվում է շղթային ավելացված և հաջորդ բլոկը պետք է ներառի իր քեշը։ Ընդ որում, նպատակային թվի արժեքը, որի հետ համեմատվում է քեշը, Bitcoin համակարգում, ճշգրտվում է յուրաքանչյուր 2016 բլոկ հետո ։
Ալ-Նաբի մզկիթ (Ղազվին)
Ալ-Նաբի մզկիթ ( – Masjed al-Nabi, հայտնի է նաև որպես – Masjed-e Soltani), հանրահայտ մզկիթ Իրանի Ղազվին քաղաքում։ Զբաղեցնում է մոտավորապես 14,000 քառ. մետր տարածք։ Ըստ մզկիթի արձանագրությունների հիմնադիրը եղել է Ֆաթհ-Ալի շահը Ղաջարիների դինաստիայից։ Այլ աղբյուրներ վկայում են, որ մզկիթը գոյություն է ունեցել դեռևս Սեֆյանների ժամանակաշրջանում։ Ներկայում ենթադրվում է, որ կառույցի ճարտարապետը Ուստադ Միրզա Շիրազին է եղել, իսկ շինարարության սկիզբը համարվում է 1787 թվականը։
Առանձնահատկություններ
Մզկիթի երկակի գմբեթի ներքին տրամագիծը 15 մ է, ներքին գագաթը 20,83 մ բարձրության վրա է, իսկ արտաքին ծայրը՝ 23,25 մետր։
Կրիպտոարժույթ
Բլոկների շղթա
Բլոկները միաժամանակ ձեւավորվում են մի շարք մայներների կողմից։ Պահանջներին բավարարող բլոկները ուղարկվում են ցանցին, ներառվելով բլոկների տվյալների բազայի բոլոր վերարտադրություններում։ Հաճախ ծագում են իրավիճակներ, երբ բաշխված ցանցի տարբեր մասերում մի քանի նոր բլոկների և նախորդ բլոկների համարում են նույնը, այսինքն` բլոկների շղթան կարող է ճյուղավորվել։ Հատուկ կամ պատահաբար հնարավոր է սահմանափակել նոր բլոկների մասին տեղեկատվության վերահաղորդումը (օրինակ, ճյուղերից մեկը կարող է զարգանալ լոկալ ցանցում)։ Այս դեպքում հնարավոր է տարբեր ճյուղերի զուգահեռ կառուցումը։ Յուրաքանչյուր նոր բլոկների մեջ կարող են լինել ինչպես նույնանման, այնպես էլ տարբեր գործարքները, որոնք ընդգրկված են միայն դրանցից մեկում։ Երբ վերականգնվում են բլոկների վերահաղորդումը, մայներները սկսում են հաշվել հիմնական շղթան, հաշվի առնելով քեշի բարդության մակարդակը և շղթայի երկարությունը։ Եթե ​​բարդությունն ու երկարությունը հավասար են, նախապատվությունը տրվում է այն շղթային, որի վերջնական բլոկը ավելի վաղ հայտնվել է։ Գործարքները, որոնք ընդգրկվել են միայն մերժված ճյուղի մեջ (ներառյալ փոխհատուցման վճարումը), կորցնում են «հաստատված»-ի կարգավիճակը։ Եթե ​​դա բիթքոինի գործարք է, ապա հերթի կդրվի և հետագայում կներառվի հերթական բլոկում։ Հատված բլոկների համար նախատեսված փոխհատուցում ստանալու գործարքը այլ ճյուղում չի կրկնվում, այսինքն հատված բլոկի ստեղծման համար փոխհատուցվող լրացուցիչ բիթքոինները չեն հաստատվում և կորում են։
Ալ-Նաբի մզկիթ (Ղազվին)
Առանձնահատկություններ
Նախկինում գմբեթի կողքին բարձրանում էր մի մինարե, որի մասին գրել է ֆրանսիացի հետազոտող Մադամ Ջեյն Դյուլաֆոյը։ Մզկիթի բակում կան չորս այվաններ (կամարակապ տարածք իսլամական ճարտարապետությունում)։
Կրիպտոարժույթ
Բլոկների շղթա
Բլոկչեյնը ձևավորվում է որպես շարունակական աճող բլոկների շղթա` բոլոր գործարքների գրառումներով։ Տվյալների բազայի կամ դրա մասերի կրկնօրինակները միաժամանակ պահվում են տարբեր համակարգիչների վրա համաժամեցվում են բլոկների շղթայի կառուցելու կանոնների համաձայն։ Բլոկներում տեղեկատվությունը  կոդավորված չէ, և հասանելի է պարզ տեսքով, սակայն փոփոխությունների բացակայությունը ստուգվում է գաղտնագրային կերպով, քեշ շղթայով (թվային ստորագրության տարր)։
Չերմե (Քղիի գավառ)
Չերմե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում։ Գտնվում էր Փերի գետի ակունքի տարածքում, Քղի գյուղաքաղաքից 28 կմ հարավ-արևելք։
Կրիպտոարժույթ
Գործարքների հաստատում
Քանի գործարքը բլոկում ընդգրկված չէ, համակարգը համարում է, որ որոշակի հասցեով բիթքոինների թիվը մնում է անփոփոխ։ Այս պահին միևնույն հասցեից տարբեր հասցեատերերին միևնույն բիթքոիների փոխանցման գործարքներ ձևակերպելու տեխնիկական հնարավորություն կա ։ Սակայն բլոկում այդպիսի գործարքներից մեկը ընդգրկվելուց հետո համակարգը արդեն անտեսում է մնացած գործարքները։ Օրինակ, եթե ավելի ուշ կատարված գործարքը ներառվում է բլոկում, ապա ավելի վաղ կատարված գործարքը սխալ է համարվելու։ Փոքր շանս կա, որ ճյուղավորման ժամանակ երկու նման գործարքները կընկնեն տարբեր ճյուղերի բլոկներ։ Նրանցից յուրաքանչյուրը ճիշտ կհամարվի, սակայն ճյուղի ոչնչացման դեպքում գործարքներից մեկը սխալ կհամարվի։ Այս դեպքում գործողության ժամանակը կարևոր դեր չի խաղա։
Չերմե (Քղիի գավառ)
Տարածքն անտառապատ էր։
Ալ-Նաբի մզկիթ (Ղազվին)
Առանձնահատկություններ
Ալ-Նաբիում կան գեղագիր մակագրություններ, որոնք թվագրվում են 1787 թվականին։ Այս մզկիթը ևս, ինչպես և Ղազվինի Ջամե մզկիթը, ունի շաբեստան (իրանական ճարտարապետությանը բնորոշ՝ ծածկով ազատ տարածք), որն այժմ օգտագործվում է որպես գրադարան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ղազվինի մզկիթներ Կատեգորիա:Գմբեթավոր կրոնական շենքեր և կառույցներ
Կրիպտոարժույթ
Գործարքների հաստատում
Այսպիսով, գործարքի բլոկում հայտնվելը հանդիսանում է հուսալիության հաստատում, անկախ նույն բիթքոինների հետ այլ գործարքների առկայությունից։ Յուրաքանչյուր նոր բլոկ համարվում է նախորդ բլոկների գործարքների լրացուցիչ «հաստատում»։
Կրկնակի ծախսեր
Եթե ​​վերահսկվի ընդհանուր ցանցի հաշվողական հզորության ավելի քան 50%-ը, ապա տեսականորեն հնարավոր է ցանկացած հաստատման շեմի առկայության դեպքում միևնույն բիթքոինները փոխանցել երկու տարբեր ստացողների ։ Գործարքներից մեկը կլինի հրապարակային և կհաստատվի ընդհանուր կարգով, իսկ երկրորդը չի ազդարարվի՝ այն կհաստատվի գաղտնի, զուգահեռ ճյուղի բլոկների կողմից։ Միայն որոշ ժամանակ անց ցանցը կստանա տեղեկատվություն երկրորդ գործարքի մասին, այն կհաստատվի, իսկ առաջինը կկորցնի իր հաստատումը, եւ կանտեսվի։ Ինչի հետևանքով բիթքոինները չեն կրկնապատկվի, այլ կփոխվի ընթացիկ սեփականատերը, առաջին ստացողը կկորցնի բիթքոիններ առանց որևէ փոխհատուցման։
Չերմե (Քղիի գավառ)
Ըստ ոմանց Չերմեն Պրոկոպիոսի հիշատակած Ծումինա բերդաքաղաքն է, իսկ ըստ Ն. Ադոնցի պատմական Մանանաղի գավառի Ջերմ կամ Ջերմա գյուղաքաղաքը։
Կրիպտոարժույթ
Կրկնակի ծախսեր
Բլոկների շղթայի հրապարակայնությունը թույլ է տալիս կատարել փոփոխություն կամայական բլոկում։ Բայց այս դեպքում հարկավոր է քեշի վերահաշվարկ կատարել ոչ միայն փոփոխված բլոկում, այլ  նաև բոլոր հետագա բլոկներում։ Ըստ էության, այս գործառնության համար հարկավոր կլինի նույնքան հզորություն, որքան հարկավոր կլիներ ընթացիկ և հաջորդող բլոկներում փոփոխություն կատարելու համար։  ինչն էլ քիչ հավանական է դարձնում այս հնարավորությունը ։
Չերմե (Քղիի գավառ)
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 10 տուն քուրդ բնակիչ։
Կրիպտոարժույթ
Պատմություն
Ծածկագրությունը գաղտնի գործարքների համար սկսվել է կիրառվել 1990 թվականից DigiCash համակարգում։ Սակայն այդ վճարային համակարգը կենտրոնացված էր։
Չերմե (Քղիի գավառ)
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսությունն էր ։
Կրիպտոարժույթ
Պատմություն
Կրիպտոարժույթ տերմինը առաջին անգամ օգտագործվել է Bitcoin վճարային համակարգը ձևավորվելուց հետո, որը ստեղծվել է 2009 թվականին Սատոսի Նակամոտո (Satoshi Nakamoto) կեղծանվան տակ մի անձի կամ մի խումբ մարդկանց կողմից ։ Ավելի ուշ հայտնվեցին նմանօրինակ արժույթներ՝ «Namecoin» (ապակենտրոնացված DNS՝ .bit դոմենային տիրույթում գրանցման համար), Litecoin (օգտագործում է scrypt քեշավորում), PPCoin (օգտագործում է հիբրիդային proof-of-work/proof-of-stake կառուցվածք, որը թողարկման վերին սահմանը չունի), Novacoin (նման է PPCoin-ի, բայց օգտագործում է scrypt) և շատ ուրիշներ։
Չերմե (Քղիի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
Կրիպտոարժույթ
Պատմություն
Մինչև 2013 թվականի հուլիս ամիսը, բացառությամբ Ripple համակարգի, բոլոր կրիպտոարժույթների ծրագրային ապահովումները հիմնված էին Bitcoin համակարգի բաց ելակետային կոդի վրա։ 2013 թվականի հուլիսից սկսեցին հայտնվել այլ հարթակներ, որոնք, բացի կրիպտոարժույթից, աջակցում են մի շարք ենթակառուցվածքների՝ առևտրային բորսաների, խանութների, Messenger հավելվածների եւ այլն։ Նման կրիպտոհարթակների շարքին են դասվում BitShares-ը, Mastercoin-ը, Nxt-ը։
Գաղտնի արտարժույթի շուկայի գլխարկը նախատեսվում է հասնել մինչեւ 2018 թ. Մինչեւ 1-2 տրիլիոն դոլարի ։
Կրիպտոարժույթների հիմնական տեսակները
Կրիպտո-շուկան շատ արագ է զարգանում, և պարբերաբար հայտնվում են նոր տիպի արժույթներ։ Հիմնական տեսակները հետևյալն
են.
Ձեռքբերում
Գոյություն ունեն կրիպտոարժույթի ձեռքբերման տարբեր եղանակներ, օրինակ՝ մայնինգ, forging, կամ ICO : Մայնինգը կամ forging-ը բլոկչեյնում նոր բլոկներ ստեղծելու տեխնոլոգիաներ են, որոնց ստեղծողները պարգևատրվում են որոշակի քանակությամբ կրիպտոարժույթով։ ICO-ն կրիպտոարժույթի ներգրավման միջոց է։ Սկզբում կրիպտոարժույթ ստանում են  նրանք, ովքեր կատարել են որոշակի պայմանավորություններ (մայնինգ, forging), հետագայում այլ շահագրգիռ անձինք կարող են կրիպտոարժույթ ստանալ նրանցից, ովքեր այն արդեն ունեն, սովորական փողի, ապրանքների կամ ծառայությունների դիմաց, կամ որպես նվիրատվություն։ Փոխանակում կարող է իրականացվել ուղղակիորեն շահագրգիռ կողմերի միջև, առանց միջնորդների կամ օգտվելով որևէ  թվային տարադրամի փոխանակման կայքերից։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կրիպտոարժույթներ Կատեգորիա:Ապակենտրոնացում
Դաշտադեմի ամրոց
Դաշտադեմի ամրոց, նախկինում՝ Ներքին Թալին, 11-20-րդ դարերի ամրոց Հայաստանի Հանրապետության Արագածոտնի մարզի  Դաշտադեմ գյուղում՝ նրա հարավային եզրին։ Տեղակայված է Արտենի լեռան հարավարևելյան կողմում տարածվող լայնարձակ սարահարթի վրա։