cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ումշլագպլաց հուշարձան
Նկարագրություն
Տարածքի դարպասը պսակվում է կիսաշրջանաձև սև տախտակով՝ մացևա հիշեցնող և տաշված սիենիտի բլոկից, որը նվիրվել է Շվեդիայի կառավարության և հասարակության կողմից։ Նրա վրա տեղադրված է հարթաքանդակ՝ ջարդոտված անտառի պատկերով (հրեական սգո արվեստում կոտրված ծառը նշանակում է վաղաժամ, բռնի մահ) խորհրդանշում է հրեա ժողովրդի մահը։ Գլխավոր լայն դարպասների առանցքում կան նաև երկրորդ դարպասներ՝ նեղ ուղղահայաց լուսանցքով, որոնք պսակված են փորագրված մացևայով, ինչի միջով երևում է արդեն պատերազմից հետո հուշարձանի հետևում աճած ծառը։ Այն հույսի խորհրդանիշ է։ Երկու դարպասների առանցքային դիրքը խորհրդանշելու է անցումը մահից դեպի կյանքի հույս ։
Կողմնային պատին՝ շենքի (մինչև պատերազմը՝ թիվ 8, այժմ՝ թիվ 10) մասին հիշատակման կողքին, կա մեջբերում Հոբի գրքից լեհերենով, իդիշով և եբրայերենով. «Երկի՛ր, մի՛ թաքցրու իմ արյունը, որպեսզի իմ ճիչը չդադարի» (16, 18)։ Գրությունը հատում է երկու պատուհանների և դռների ուրվագծերը։ Ստավկի փողոցի եզրից՝ հուշարձանի գլխավոր մասնաշենքի և դպրոցի պատի միջև, մի փոքր թեքության տակ ընկած է մահվան ճանապարհը, որով երկաթուղային բեմեզրով հալածում էին հրեաներին, որոնք սպասում էին Տրեբլինկայի տեղափոխման հրապարակում։ Տոնակատարության շրջանակներում ճանապարհը հարթվել է սև բազալտով։
Հուշարձանի հետևի պատին փորագրված է դրա ստեղծողների և հիմնադիրների անուններով ցուցանակ ։
Հուշարձանն իրենից ներկայացնում է հրեաների նահատակության հիշատակի և պայքարի ճանապարհների եզրափակում՝ բացված նույն օրը, որը սկսվում է Անիլևիչի և Զամենգոֆի փողոցների խաչմերուկում, և ձգվում է Զամենգոֆի, Դյուբուի և Ստավկայի փողոցներով։
1999 թվականի հունիսի 11-ին Լեհաստան կատարած իր յոթերորդ առաքելական ճանապարհորդության ժամանակ Հովհաննես Պողոս II-ը հրեական ժողովրդի համար աղոթքն ավարտել է այստեղ ։
2002 թվականին հուշարձանը, հրապարակից պահպանված հատվածը և դրան հարող երկու շենքերը (պատերազմից առաջ Ստավկի 4/6 և 8, ներկայումս՝ թիվ 10) ներառվել են հուշարձանների գրանցամատյանում ։
2007-2008 թվականներին իրականացվել է հուշարձանի հիմնանորոգում, որը դրա պատրաստման համար օգտագործված նյութերի ցածր որակի պատճառով գտնվում էր վատթարագույն վիճակում։ Սպիտակ Մարիաննա կոչված սպիտակ մարմարից սալաքարերն այն ժամանակ փոխարինեցին երեսպատմամբ՝ պատրաստված վատ եղանակի համար նախատեսված Զիմնիկայի ավելի ամուր մոխրագույն գրանիտից՝ Ներքին Սիլեզիայում : Համաձայն Հաննա Շմալենբերգի և Թերեզա Մուրակի նախագծի՝ հուշարձանի շուրջը գտնվող պուրակը կտրվեց կավե մանրախճից արահետով, իսկ Ստավկի և Դիկայա փողոցների խաչմերուկից մինչև պուրակի խորքերը նեղ ալիքաշերտերով տնկվեցին ծաղկող կապույտ (Իսրայելի դրոշի գույները) իսոպներ ։
Ի հիշատակ 1942 թվականին Վարշավայի գետտոյից տեղահանությունների զոհերի՝ 2012 թվականից հուշարձանի մոտից սկսվում է Հրեական պատմական ինստիտուտի կողմից հուլիսի 22-ին կազմակերպվող Հիշատակի երթը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980-ականների ճարտարապետություն Կատեգորիա:Լեհաստանը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Լեհաստանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Վարշավայի հուշարձաններ
Արևմտյան Ֆլանդրիա
Արևմտյան Ֆլանդրիա (West-Vlaanderen, Flandre occidentale, Westflandern), Բելգիայի թագավորության տասը նահանգներից և Ֆլանդրիայի հինգ նահանգներից մեկը։ Սահմանակցում է Արևելյան Ֆլանդրիային, Էնոյին, Ֆրանսիային և Նիդերլանդներին։
Վարչական կենտրոնը Բրյուգե քաղաքն է։ Իր մեջ է ներառում 64 համայնքներ։
Վարչական բաժանում
Մարզը բաղկացած է 8 շրջանից և 64 կոմունաներից։
Պերշոտրավնևոե (գյուղ, Զաչեպիլովի շրջան)
Պերշոտրավնևոե (Першотравневе), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ժուչիխա, Ռիկովո։ Հիմնադրվել է 1905 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պերշոտրավնևոե գյուղում բնակվում էր 375 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,113 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3318,58 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1905 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նեկրասովո (գյուղ, Գլուխովի շրջան)
Նեկրասովո (Некрасове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նեկրասովո գյուղում բնակվում էր 946 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Թափարիզ
Թափարիզ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում ։ Գտնվում էր Բայազետ քաղաքից 12 կմ հարավ-արևմուտք, Բայազետ-Բերկրի ճանապարհի վրա։
Պատմություն
Թափարիզի հայ բնակիչները 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից հետո գաղթել և վերահաստատվել են Երևանի նահանգի Նոր Բայազետի գավառի Քյոսամամեդ (այժմ Գանձակ) գյուղում։
Բնակչություն
XIX դարի վերջերին ուներ 30 տուն քուրդ բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Թափարիզից հարավ և արևմուտք կան հին բերդի պարիսպների մնացորդներ, որոնք կառուցված են մշակված և անմշակ բազալտե քարերով։ Բերդի մասին նկարագրել է եվրոպացի ճանապարհորդ Թեքսեն։
Ըստ Հ. Մանանդյանի հնարավոր է, որ Թափարիզում է գտնվել Սեբեոս պատմիչի հիշատակած Որդսպու բերդը ։
Բոլշոե Օպոչիվալովո
Բոլշոե Օպոչիվալովո (Большое Опочивалово), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Չուդովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Չուդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (318501-318600)
Աստերոիդների ցանկ (318401-318500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (318601-318700)
Էլկան ու աստղային փոստատարը
«Էլկան ու աստղային փոստատարը» («Элька и Звёздный почтальон»), ռուսական ամանորյա մուլտֆիլմ՝ ստեղծված «Тема» ստուդիայի և «Элизиум» ընկերության կողմից 2004 թվականին։ «Էլկա» մուլտֆիլմի պրիքվելն է։
Սյուժե
Արկտիկայի ձյուների մեջ կանգնած է Ձմեռ պապի տունը։ Աստղային փոստատարը գալիս է ու արթնացնում Ձմեռ պապին, որը ննջել էր, քանի դեռ երեխաների համար նախատեսված նվերները տեղավորվում էին պարկում։ Երբ նվերների պարկերը տեղավորվում են սահնակի վրա, որոնց լծված էին եղջերուները, Ձմեռ պապը ճանապարհ է ընկնում։ Շրջադարձի ժամանակ պարկերից մեկը դուրս է թռչում ու ընկնում սպիտակ արջերի ձյունե տան մոտ։ Այնտեղ ապրում էր արջուկ Էլկան իր մոր, պապի ու տատի հետ։ Առավոտյան նվերներով պարկը գտնում է որորն ու սկսում նրանում փնտրել իր համար արժեքավոր ինչ-որ իր։ Էլկան նրանից վերցնում է պարկը՝ որոշելով այն վերադարձնել տիրոջը։ Այդ ժամանակ Էլկայի հարազատները քննարկում են, թե ինչ և ինչպես նվիրեն նրան Ամանորին։ Էլկան ծանոթանում է Աստղային փոստատարի հետ, որը փնտրում էր կորած պարկը, վերադարձնում է նվերները և պատմում, որ իր երազանքն է ընկեր ունենալ։ Աստղային փոտատարը նրան խորհուրդ է տալիս նամակ գրել, որն ինքը կհասցնի երեխաներին։ Էլկան նամակում գրում է, որ ուզում է ընկերություն անել։ Փոստատարը թռչում է։ Շուտով տեղի փոստատարը գալիս է փոստի մեքենայով, և ԷԼկան իր պապի հետ նստում է կարդալու երեխաների ուղարկածը նամակը։Իսկ Ձմեռ պապն Էլկային նվիրում է չմուշկներ ու հոկեյի մական։
Ռաիսա Գորբաչովա
Ռաիսա Մաքսիմի Գորբաչովա (Տիտարենկո) (Горбачёва, Раиса Максимовна, ), խորհրդային և ռուսական քաղաքական գործիչ։
Միխայիլ Գորբաչովի կինը։
Կենսագրություն
Ռաիսա Գորբաչովան ծնվել է 1932 թվականին երկաթուղային ինժեների՝ Մաքսիմ Տիտարենկոյի ընտանիքում ։ Հայրը ծնունդով Ուկրաինայից էր, իսկ մայրը, Ալեքսանդրա Պետրովնան՝ Սիբիրից ։ Ռաիսան մանկության տարիներն անց է կացրել Ուրալում և Սիբիրում։ Ռաիսայի փոքր եղբայրը՝ Եվգենի Տիտարենկոն գրող էր, իսկ քույրը Լյուդմիլան՝ բժշկուհի։
1949 թվականին Ռաիսան ոսկե մեդալով ավարտում է դպրոցը և առանց քննությունների ընդունվում Մոսկվայի պետական համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը։ Այստեղ նա ծանոթանում է Միխայիլ Գորբաչովի հետ, որը սովորում էր Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում և 1953 թվականի սեպտեմբերին նրանք ամուսնանում են։ Հարսանիքը կայանում է ուսանողական հանրակացարանի ճաշարանում ։ Ամուսնության նախնական շրջանում Ռաիսան չի կարողանում իր մասնագիտության համապատասխան աշխատանք գտնի և նրանք ապրում են ամուսնու աշխատավարձով։ Նրանք ապրում էին Ստավրոպոլում՝ վարձակալված փոքր սենյակում, որտեղ 1957 թվականին ծնվում է նրանց աղջիկը՝ Իրինան։ Ստավրոպոլում ապրելու տարիներին Ռաիսան դասախոս է աշխատել «Գիտելիք» համամիութենական կրթական կազմակերպության Ստավրոպոլի մասնաճյուղում, Ստավրոպոլի պետական բժշկական համալսարանում, Ստավրոպոլի ագրարային համալսարանում ։ 1967 թվականին Մոսկվայի պետական մանկավարժական ինստիտուտում պաշտպանել է դիսերտացիա և ստացել փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։
Առաջին տիկին
1985 թվականին Միխայիլ Գորբաչովը, երբ ընտրվեց ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահ՝ Ռաիսա Գորբաչովան անմիջապես ներգրավվեց հասարակական աշխատանքին։ Նա Դմիտրի Լիխաչովի հետ Խորհրդային մշակույթի ֆոնդ հիմնեց, որը օգնում էր թանգարաններին, ֆինանսավորում եկեղեցիների վերակառուցմանը։ Ռաիսան անմիջապես ղեկավարում էր «Օգնություն Չեռնոբիլի երեխաներին» հիմնադրամը և վերահսկում էր «Աշխարհի արյունաբանները երեխաների համար» բարեգործական հիմնադրամի կատարած աշխատանքները։ Բրիտանական «Woman’s Own» հանդեսը 1987 թվականին Գորբաչովային «տարվա կին» է ճանաչել։ Ռաիսան ուներ գեղեցիկ կազմվածք՝ բարակ գոտկատեղ, երկար ոտքեր։ Ռաիսա Գորբաչովան ակտիվ կյանք է վարել։ Նա մասնակցել է արտասահմանյան պատվիրակությունների պաշտոնական ընդունելություններին։ Ռաիսայից առաջ այդ դերը ստանձնել է առաջին կին–տիեզերագնաց Վալենտինա Տերեշկովան։
Հիվանդություն ու մահ
1999 թվականի հուլիսի 22-ին ՌԴ առողջապահության նախարարության Արյունաբանական հետազոտական կենտրոնի բժիշկները Ռաիսա Գորբաչովայի մոտ հայտնաբերում են արյան ծանր հիվանդություն՝ լեյկոզ։ Հիվանդության պատճառի վարկածները տարբեր էին՝ դեղորայքի չարաշահում, սթրես, բարդություններ այլ հիվանդություններից։ Վարկածներից էլ էր այն, երբ 1949 թվականին միջուկային փորձարկումների ժամանակ Ռաիսա Գորբաչովայի հայրենի քաղաքի երկինքը պատվեց ռադիոակտիվ ամպով։ Ոչ պակաս վարկած էր նաև այն, որ Ռաիսա Գորբաչովան 1986 թվականին Չեռնոբիլի ատոմակայանի վթարից հետո այցելել է աղետի գոտի։ Հուլիսի 26-ին ամուսինը և աղջիկը նրան տեղափոխում են Մյունստեր՝ Վիլհելմի անվան Վեստֆալյան համալսարան։ Երկու ամսվա բուժումերն ապարդյուն անցան։ Մահից առաջ Ռաիսա Գորբաչովան ասել է. «Երևի ես պետք է հիվանդանայի այսպիսի ծանր հիվանդությամբ ու մահանամ, որ ժողովուրդը ինձ հասկանա»։ 1999 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Ռաիսա Գորբաչովան գիտակցության չգալով մահանում է։ Նրան հուղարկավորում են Մոսկվայի Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական մանկավարժական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս սոցիոլոգներ Կատեգորիա:Ռուս փիլիսոփաներ
Ջուն կախարդական այգին
«Ջուն կախարդական այգին» (Wonder Park), իսպանա-ամերիկյան լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ։
Մուլտֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2019 թվականի մարտի 13-ին, իսկ Ռուսաստանում այն ցուցադրվել է մարտի 21-ին` 2D և 3D ձևաչափերով ։ Նույն թվականին ցուցադրվում է հեռուստասերիալ, որը հիմնված է լինում այդ մուլտֆիլմի վրա։ Այն ցուցադրվում է Nickelodeon հեռուստաալիքով՝ դրանով իսկ անելով երրորդ անիմացիոն ֆիլմը` «Ջիմի Նեյտրոնի արկածները. Հանճարեղ տղան» և «Եղջյուր և սմբակ» մուլտֆիլմերից հետո ։
Արտադրություն
2015 թվականի Նոյեմբերի 10-ին Paramount Animation ը հայտարարեց հաջորդ անիմացիոն ֆիլմի ստեղծման մասին, որը ստացավ «Ժամանցի պարկ» անվանումը։ Սակայն 2018 թվականի ապրիլի 12-ին անվանումը փոխվեց` «Ժամանցի պարկից» դառնալով «Հրաշքների պարկ» ։ Որպես անիմատոր հանդես եկավ Փիքսար ընկերության նախկին անիմատոր Դիլան Բրաունը ։
Հեռուստասերիալ
Ֆիլմի հեռարձակումից առաջ "Paramount Animation" ը հայտարարեց, որ ֆիլմի հիման վրա ստեղծված սերիալը կթողարկվի 2019 թվականին` ֆիլմի եթեր դուրս գալուց հետո ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:Իսպանական մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Իսպանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր արջերի մասին Կատեգորիա:3D մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ
Գալակտիկական կենտրոն
Գալակտիկական կենտրոն, համեմատաբար ոչ մեծ տիրույթ մեր Գալակտիկայի կենտրոնում, որի շառավիղը կազմում է մոտավորապես 1000 պարսեկ և նրա հատկությունները կտրուկ տարբերվում են մնացած մասերի հատկություններից։ Պատկերավոր ասած՝ գալակտիկական կենտրոնը տիեզերական լաբորատորիա է, որտեղ դեռևս տեղի են ունենում աստղերի առաջացման պրոցեսներ, որում տեղադրված է այն միջուկը, որը ժամանակին մեր աստղային համակարգի խտացման սկիզբն է դրել։
Տեղակայում
Ծիր Կաթինի գալակտիկական կենտրոնը գտնվում է Արեգակնային համակարգից 8,5 կիլոպարսեկ հեռավորության վրա՝ Աղեղնվոր համաստեղության ուղղությամբ։ Գալակտիկական հարթության մեջ կենտրոնացված է մեծ քանակով միջաստղային փոշի, որի պատճառով աստղերից եկող լույսը թուլանում է 30 աստղային մեծության չափով, այսինքն՝ 1012 անգամ։ Այդ պատճառով օպտիկական միջակայքում կենտրոնը (անզեն աչքով և օպտիկական տելեսկոպով) տեսանելի չէ։ Գալկտիկական կենտրոնը տեսանելի է ռադիոմիջակայքում, ինֆրակարմիր, ռենտգեն և գամմա ճառագայթների միջակայքերում։ Գալակտիկայի միջուկի առաջին պատկերն ստացել են Կալինյակ Ա․ Ա,Կրասովսկի Վ․Ի և Նիկոնով Վ․Բ 1940-ական թվականներին, սպեկտրի ինֆրակարմիր միջակայքում ։
Հասարակածային կորդինտներ ( J2000.0 դարաշրջան):
Գալակտիկական կենտրոնի կազմ
Գալակտիկական կենտրոնի ամենամեծ առանձնահատկությունը հանդիսանում է այնտեղ գտնվող պտտման էլիպսոիդի տեսք ունեցող աստղային կուտակումը (աստղային բալջ), որի մեծ կիսաառանցքը ընկած է Գալակտիկայի հարթության մեջ, իսկ փոքրը՝ նրա (Գալակտիկայի) առանցքի վրա։
Բալջ (bulge — «փքում»), պարուրաձև գալակտիկայի ներքին, պայծառ, սֆերիկ բաղադրիչ մաս է։ Նրա չափերը տատանվում են հարյուրավոր պարսեկներից մինչև կիլոպարսեկներ։ Այն բաղկացած է հիմնականում ծեր աստղերից, որոնք շարժվում են ձգված ուղեծրերով։ Կիսաառանցքների հարաբերությունը 0,4 է։ Մոտավորապես կիլոպարսեկ հեռավորության վրա աստղերի ուղեծրային արագությունը մոտ 270 կմ/վ է, իսկ պտտման պարբերությունը մոտ՝ 24 մլն տարի։ Դրանից ելնելով կարելի է ասել, որ կենտրոնական կուտակման զանգվածը մոտ 10 մլրդ արեգակնային զանգված է։ Կենտրոնին մոտեցմանը զուգընթաց կոնցենտրացիան կտրուկ մեծանում է։ Աստղային խտությունը փոփոխվում է R−1,8 (R -հեռավորությունը կենտրոնից) համեմատականությամբ։ Մոտավորապես կիլոպարսեկ հեռավորության վրա կազմում է մի քանի արեգակնային զանգված մեկ խորանարդ պարսեկում, կենտրոնում՝ 300 հազար արեգակնային զանգված մեկ խորանարդ պարսեկում (համեմատության համար Արեգակի մոտակայքում աստղային խտությունը կազմում է 0,07 արեգակնային զանգված խորանարդ պարսեկում), կուտակման տեղից դուրս են գալիս գազային թևեր, որոնք ձգվում են մինչև 3-4,5 պարսեկ։ Նրանք պտտվում են գալակտիկական կենտրոնի շուրջը և միաժամանակ 50 կմ/վ արագությամբ հեռանում են նրանից։ Շարժման կինետիկ էներգիան 1055 էրգ է։ Կուտակման ներսում հայտնաբերվել է գազային սկավառակ, որի շառավիղը մոտ 700 պարսեկ է, իսկ զանգվածը 100 մլն արեգակնային զանգված։ Սավառակի ներսում գտնվում է ասղագոյացման տիրույթը։
Կենտրոնին մոտ գտնվում է մոլեկուլային ջրածնից կազմված, պտտվող և ընդարձակվող օղակ, որի զանգվածը 100000 արեգակնային զանգված է, իսկ շառավիղը՝ մոտ 150 պարսեկ։ Օղակի պտտման արագությունը 50 կմ/վ է, իսկ ընդարձակման արագությունը՝ 140 կմ/վ։ Պտտման հարթությունը թեքված է Գալակտիկայի հարթության նկատմամաբ 10 աստիճանով։ Ամենայն հավանականությամբ, այդ ընդարձակումը, 12 մլրդ տարի առաջ կենտրոնում տեղի ունեցած պայթյունի հետևանք է։ Օղակում գազը տեղակայված է անհավասարաչափ և ահռելի գազափոշային ամպ է առաջացնում։ Ամենամեծ ամպ է համարվում Աղեղնավոր B2 համակարգը, որը գտնվում է կենտրոնից 120 պարսեկ հեռավորության վրա։ Տրամագիծը՝ 30 պարսեկ, զանգվածը՝ մոտ 30 մլն արեգակնային զանգված։ Այս ամպերում հայտնաբերվել են բոլոր մոլեկուլային միացությունները, որոնցից հանդիպում են տիեզերքում։ Կենտրոնին ավելի մոտ գտնվում է մոտ 15 պարսեկ շառավղով կենտրոնական փոշու ամպը։ Այդ ամպի մեջ պարբերաբար նկատվում են ճառագայթման բռնկումներ, ինչը հուշում է նրանում տեղի ունեցող ակտիվ երևույթների մասին։
2016 թվականին ճապոնացի գիտնականները հայտնեցին երկրորդ մեծ սև խոռոչի մասին, որը գտնվում է կենտրոնից 200 լուսատարի հեռավորության վրա։ Նրա զանգվածը 100 հազար արեգակնային զանգվածի է հավասար, բայց դեռևս նրա սև խոռոչ լինելը հաստատված չէ ։
Տեսանյութ
Կատեգորիա:Գալակտիկաներ Կատեգորիա:Սև խոռոչներ Կատեգորիա:Աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Երկրաչափական կենտրոններ Կատեգորիա:Ծիր Կաթին
Ցոլակ Շահինյան
Ցոլակ Մարտինի Շահինյան (1964, հունիսի 24, Լենինական), հայ նկարիչ, խեցեգործ։
Կենսագրություն
1991 թվականից ապրում և ստեղծագործում է Աբովյան քաղաքում։ Մասնակցել է տարբեր ցուցահանդեսների Հայաստանում և արտերկրում։ Աշխատանքների մեծ մասը գտնվում են մասնավոր հավաքածուներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ խեցեգործներ Կատեգորիա:1964 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 24 ծնունդներ Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Մաֆիա-Քամորա պատերազմ
Մաֆիա–Քամորա պատերազմ խմբակային պատերազմ Նյու Յորքում, որը տեղի էր ունեցել 1915-1917 թվականներին։ Մի կողմում Մանհեթենի ի սկզբանե սիցիլիական Մորելոյի հանցագործ ընտանիքն է եղել, մյուս կողմում` բանդաներ` ծագումով Նեապոլից և հարակից Կամպանիայի շրջանից, որոնք տեղակայված են եղել Բրուքլինի և Քոնի Այլենդի Նեյվի փողոցում, որը կոչվել է Քամորա։ Նյու Յորքի բանդիտների վերահսկողության դեմ պայքարն սկսվել է 1915 թվականի մայիսի 17-ին Փոքր Իտալիայի անվիճելի թագավոր Գիոսուե Գալուչիի և նրա որդու սպանությունից հետո ։ 1918 թվականին հաջորդած փորձություններով ամբողջովին զբաղվել են Քամորայի ավազակախմբերը` պաշտպանությունը, որը նրանք վայելել են, քանդվել է իրենց իսկ մարդկանց վկայությունների պատճառով։ Դա եղել է Նյու Յորքի Քամորայի վերջը և ամերիկաբնակ Սիցիլիական մաֆիայի խմբերի իշխանության ծագումը ։
Պրոտագոնիստներ
Մորելոյի բանդան, որը նախկինում ղեկավարել է Ջուզեպպե Մորելոն մինչև 1909 թվականը, այնուհետև ղեկավարել են նրա կես եղբայրները՝ Տերրոնովասը, Վինչենցոն, Չիրոն և Նիկոլաս Մորելոն։ Վինչենցոն և Նիկոլասը երբեմն օգտագործել են իրենց ավագ եղբոր անունը` Մորելո, չնայած որ նրանք օրինականորեն Թերոնովաս էին։ Նրանք վերահսկել են Հարլեմը և Մանհեթենի հյուսիսային մասը։ Մորելոն և նրա դաշնակիցները կազմել են ավանդական սիցիլիական մաֆիայի մի մասը։
Քամորա կազմակերպությունը, որը ղեկավարել է Անդրեա Ռիչին, Բրուքլինում ստորգետնյա հզոր ուժ է ունեցել։ Ի տարբերություն Մաֆիայի, Քամորան իր նորակոչիկներին ներգրավել է Իտալիայի Նեապոլի շրջանից ներգաղթյալներից։ Քամորա կազմակերպության մերձավոր դաշնակիցները ներառել են Բրուքլինի ծովային փողոցի և Քոնի Այլենդի խմբավորումները, երկուսն էլ ծագմամբ եղել են նեապոլիտանական։ Լեոպոլդո Լաուրիտանոն և Ալեսանդրո Վոլերոն գլխավորել են ռազմածովային փողոցի խմբավորումը, իսկ Պելեգրինո Մորանոն եղել է Քոնի Այլենդի բանդայի ղեկավարը։ Այս հակամարտության սկսվելուց առաջ երկու կողմերի հարաբերությունները համեմատաբար բարեկամական են եղել. փաստորեն, ամեն տարի Մորելոսները մասնակցել են «ծխողի», որը Բրուքլինում անցկացրել է Քամորայի ղեկավար Ռիչին։ Սակայն շուտով ամեն ինչ փոխվել է։
Մորելո ուժային խաղ
Ինչպես խմբակային բախումներից շատերում, Մաֆիա-Քամորա պատերազմն սկսվել է ագահության պատճառով. այս պարագայում Մորելոյի հավակնությունն էր վերահսկել խաղադրույքները Մանհեթենում։ Մորելոյի առաջին թիրախը Դել Գաուդիո եղբայրներն են եղել, ովքեր վերահսկել են խաղային գործողություններն Արևելյան Հարլեմում։ Մորելոսները սպանել են Նիկոլո Դել Գաուդիոյին և խոնարհվել նրա եղբոր՝ Գաետանոյի առաջ։
Նրանց հաջորդ թիրախը՝ Ջոզեֆ Դե Մարկոն էր, որին շատ ավելի դժվար կլիներ ճնշել։ Դե Մարկոն վարել է ստորին Մանհեթենի Մուլբերի փողոցում գտնվող ռեստորանը և մի քանի խաղային հաստատություններ։ Նախկինում առերեսվելով Մորելոսներին՝ Դե Մարկոն վերապրել է մահափորձի երկու փորձ և մի առիթով անհաջող փորձել սպանել Նիկոլաս Մորելոյին։ Մորելոյի ընտանիքը որոշել է օգնություն փնտրել Քոնի Այլենդի Նեյվի փողոցի բանդաներից Դե Մարկոյին ենթարկելու համար։
Մորելոյի դավադրություն
1916 թվականի հունիսի 24-ին Մորելոսները հանդիպել են Քոնի Այլենդի Նեյվի փողոցի խմբավորումների հետ։ Հանդիպման պատճառը Նյու Յորքի բոլոր անօրինական գործողությունների վերահսկումն է եղել, ներառյալ խաղամոլությունը, թմրանյութերը և շորթումը։ Նիստին Նիք Մորելոն և նրա գործակից Սթիվ Լասալեն առաջարկել են սպանել Դե Մարկոյին։ Բրուքլինի երկու բանդաները համաձայնվել են, և Նեյվի փողոցի ղեկավար Լաուրիտանոն հանդիպում է կազմակերպել իր Բրուքլին սրճարանում՝ պլանավորելու համար։
Երեք շաբաթ անց Նիք Մորելոն և նրա գործընկերներ Սթիվ Լասալեն, Չիրոն «Արտիճոկի արքան» Տերրանովան և Ջուզեպպե Վերիզանոն հանդիպել են Բրուքլինի բանդայի անդամներին Լաուրիտանոյի սրճարանում։ Դե Մարկոյի վրա հարձակման կազմակերպման հիմնական խնդիրն այն էր, որ նա գիտեր բոլոր Մորելոսներին և չէր թողնում, որ մոտենան իրեն։ Սակայն, Վերիզանոն Դե Մարկոյի մտերիմ ընկերն էր. այդ պատճառով նրան հանձնարարվել է ծուղակը սարքել։ Ծրագիրը նախատեսել է, որ Վերիզանոն մաքսանենգ ճանապարհով Նեյվի փողոցի մարդասպանին տեղափոխի Դե Մարկոյի դրամախաղի որջը և Դե Մարկոյին ցույց տա մարդասպանին, որն այնուհետև կսպանի նրան։
Հարված Դե Մարկոյին
Դե Մարկոյի սպանության առաջին փորձը ձախողվել է, երբ Նեյվի փողոցի հենակետ Ջոն Ֆետոն ուշ է ժամանել դրամախաղի որջը։ Մինչ այդ պահը, Դե Մարկոն հեռացել էր։ Բարդացնելով երկրորդ փորձի պլանավորումը՝ դավադիրները պարզել են, որ այդ կեսօրին Դե Մարկոյի ընկերը՝ Ջոե «Չուկ» Նացարոն, ուղեկցելու է Դե Մարկոյին։ Հաջողության հասնելու հավանականությունը մեծացնելու համար հարվածային թիմին ավելացել է Ջոն Էսպոզիտոն։ Այդ կեսօրին Էսպոզիտոն և Ֆետոն ճանապարհ են ընկել դեպի Էլիզաբեթ փողոցում գտնվող սրահը՝ սպասելու Վերիզանոյի ազդանշանին։ Ժամը հինգի սահմաններում Վերիզանոն ժամանել է սրահ և զինված անձանց հայտնել, որ Դե Մարկոն ժամանել է դրամախաղի որջը։ Վերիզանոն և երկու հարվածողները դուրս են եկել սրահից և ճանապարհ ընկել դեպի դրամախաղի որջի մուտքի մոտ։
Վերիզանոն, Էսպոզիտոն և Ֆետոն հասել են Դե Մարկոյի դրամախաղի որջի մուտքի մոտ։ Նիք Սասին, Դե Մարկոյի աշխատակիցը, ով Նեյվի փողոցի կողմակից էր, համոզել է երեք տղամարդկանց հեռանալ դահլիճի ներսից` դռնապանի կողքով։ Տղամարդիկ քայլել են դեպի հետևի ննջասենյակ, որտեղ ընթացել է թղթախաղերը։ Հետևի սենյակում Դե Մարկոն, Չարլզ Լոմբարդին, այլ բանդաներ և բազմաթիվ հանդիսատեսներ դիտել են թղթախաղը։ Էսպոզիտոյի և Ֆետոյի թիրախը պարզելու համար Վերիզանոն նստել է Դե Մարկոյի դիմաց։ Սենյակից դուրս, Նեյվի փողոցում Սասին և Ռոկկո Վալենտեն կանգնած են եղել՝ համոզվելու, որ ամեն մեկը փախուստի հստակ ճանապարհ ունեն։
Հանկարծ, Էսպոզիտոն հանել է զենքը և մահացու կրակել Լոմբարդիի վրա. նյարդայնացած զինված անձը սխալ էր կարդացել Վերիզանոյի ազդանշանները և կարծում էր, որ կրակում է Դե Մարկոյին։ Արագ աշխատելով՝ Վերիզանոյին հաջողվել է սպանել Դե Մարկոյին։ Այնուհետև Նեյվի փողոցի զինված անձինք սողալով դուրս են եկել ննջասենյակի պատուհանից` դեպի Օլիվեր փողոց, և ապահով կերպով փրկվել։ Այդ երեկո Նիք և Վենսենթ Մորելոն, ԼաՍալեն, Տերանովան և Վերիզանոն ճանապարհ են ընկել դեպի Նեյվի փողոցի բանդաների շտաբ։ Նրանք Լաուրիտանոյին մտածելով, որ Ջոե Դե Մարկոն իսկապես մահացել է. նրանք Լաուրիտանոյին վճարել են 50 դոլար են հանձնել (2019 թվականի 1,175 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դոլար), որպեսզի փոխանցի իր զինված անձանց։
Քամորայի դավադրություն
Ջեո Դե Մարկոյի մահվան հետևանքով, Մորելո կազմակերպությունը կարողացել է բացել ստորին Մանհեթենը` նրանց դրամախաղային գործողությունների համար։ Սակայն, ի զայրույթ Մորելոյի, Քամորա կազմակերպությունը նույնպես օգտագործել է հնարավորությունը և բացել իրենց սեփական մի քանի դրամախաղերը Ստորին Մանհեթենում։ Քանի որ Մորելոյի նպատակը տարածքում դրամախաղերի գործի մենաշնորհն է եղել, ստեղծվել է բախման բեմ։ Արևելյան գետի այն կողմում նեապոլիտանական խմբավորումները նույնպես հավակնոտ էին դարձել։ Ալեսանդրո Վոլերոն` Նեյվի փողոցի առաջնորդը, երբեք ուրախ չի եղել Դե Մարկոյի մահվան համար` Մորելոսի հետ համագործակցելու ժամանակ։ Նա այժմ որոշել է խզել նրանց դաշինքը։ Ֆիլադելֆիայում հանդիպում է տեղի ունեցել Նեյվի ավազակախմբի ներկայացուցիչների և Կամորայի ղեկավարության միջև Մորելոսներին հարվածելու և Մանհեթենում լիակատար վերահսկողություն հաստատելու մասին։ Կամորայի ղեկավար Ռիչիի հետ այն քննարկելուց հետո երկու խմբերը պայմանավորվել են դաշինք կնքել։
Նեյվի ավազակախումբը և Կամորան ծրագիր են մշակել, որպեսզի գայթակղեն Մորելոյի խմբավորման ղեկավարներին Բրուքլինում կայանալիք մեկ այլ հանդիպման, միայն թե նրանց դարանակալեն և սպանեն։
Հարված Մորելոյին
1916 թվականի սեպտեմբերի 7-ին, Նիկոլաս Մորելոն և Չարլզ Ուբրիակոն հրապուրվել են ծուղակում, երբ հրավիրվել են զրույցի Մորանոյի և Նեյվի փողոցի խմբավորման ղեկավար Լաուրիտանոյի հետ։ Տերանովան և Ուբրիակոն գնդակահարվել և սպանվել են։ Հետևաբար, նրանք հետևել են Արևելյան Հարլեմի ավազակախմբի մյուս ղեկավարներին՝ սպանելով Ջուզեպպե Վերազանոյին, սակայն չեն կարողացել հասնել Մորելոսներին, ովքեր մնացել են իրենց տան մոտակայքում՝ Արևելյան 116-րդ փողոցում ։
Քամորայի կործանում
Ջուզեպպե Վերազանոն, ով Մորելոյի խմբավորման հետ էր, ցանկանում էր բացել մեկ այլ դրամախաղային տուն։ Այն դուր չի եկել Նեյվի փողոցի խմբավորմանը, ուստի ստեղծվել է դավադրություն` նրան սպանելու համար։ Վերազանոն նկատել Նեյվի փողոցի անդամներից մեկին և փորձել սպանել նրան, սակայն նրան նկատել և ստիպել են փախչել։ Դրանից հետո տեղի են ունեցել բազմաթիվ սպանություններ և փորձեր՝ ապահովելով ոչ մի կողմի անվտանգությունը։ Քանի որ Քամորան չէր կարող սպանել նոր առաջնորդներին, նրանց ոչնչացման դավադրությունը պետք է անուղղակիորեն կատարվեր։ Քամորան փորձել է Քիրո Տերոնովայից խլել արտիճուկների բիզնեսը։ Նրանց սպառնալիքները ձախողվել են ոչ միայն արտիճուկի, այլ ածխի, սառույցի և այլ շուկաների դեմ։
Դատավարություն
Ռոքո Վալենտին ձերբակալվել է հունվարին Դե Մարկոյի և Լոմբարդիի սպանությանը մասնակցելու համար։ Նա բանտարկվել է տաս ամիս, մինչև 1918 թվականի նոյեմբերին ազատվել է։ Նա ավելի ուշ ներկայացել է դատարան՝ 1919 թվականի մարտին, Չարլզ Գիորդանոյի դեմ ցուցմունք տալու համար։ Ալեսանդրո Վոլերոն, դատվել է Նիկոլաս Մորելոյի և Չարլզ Ուբրիակոյի գործով առաջին աստիճանի սպանության համար։ Ռալֆ Դանիելոն վկայություն է տվել Վոլերոյի դեմ և հայտարարել, որ խմբավորումը գումար է վճարել Մայքլ Մեալի անունով խուզարկուի։ Մեալիի աստիճանն իջեցվել է պարեկապահակային հերթապահության կողմից։
Դրանից հետո դատավոր Քափերը հիվանդացել է, որը տեղի էր ունեցել փետրվարի 18-ին՝ պատճառաբանելով դատավարության մասին հայտարարությունը։ Վոլերոն կրկին փորձ է կատարել մարտի 4-ին և ցմահ դատապարտվել Սինգ Սինգում։ Երկրորդ աստիճանի սպանության համար դատապարտվել է Քոնի Այլենդի խմբակցության ղեկավար Պեկեգրինո Մորանոն։ Նա Սինգ Սինգում դատապարտվել է 20 տարի։ Նեյվի փողոցի բանդայի անդամ Ալֆոնսո Սգրոյան դատապարտվել է 1918 թվականի հունիսի 17-ին, նա տասներկու տարի ստացավ Դանեմորայում՝ Նիք Մորելոյի գործի համար։ Նա ցուցմունք է տվել իր հարձակվողների դեմ ու ստացել ավելի կարճ բանտարկություն և արտաքսում Իտալիա։ Մորելոյի և Ուբրիակոյի մահվան համար արդարադատությունը չի դադարել այստեղ։
Ջոն Էսպոզիտոն և Անտոնիո Նոտարոն դատապարտվել են 1918 թվականի հունիսին՝ յուրաքանչյուրին 6-ից 10 տարի ժամկետով՝ սպանությանը մասնակցելու համար։ Քիրո Տերանովային դատել են մեղսակցության համար, 1918 թվականի հունիսին` Դե Մարկոյի և Լոմբարդիի սպանության գործով։ Ջոնի Էսպոզիտոն՝ Լոմբարդիի մարդասպանը, փորձել է ցուցմունք տալ Տերանովայի դեմ, բայց երբ ապացուցվել է, որ նրանք նույն ավազակախմբում են, Քիրոն արդարացվել է` հաստատման բացակայության պատճառով։ Ռալֆ Դանիելոյի պատիժը կասեցվել է՝ իր տված ցուցմունքի պատճառով։ Հարձակումը, որը հինգ տարի է արժեցել Քոնի Այլենդում, կտրել է նրա ազատությունը։ 1925 թվականին` ազատվելուց հետո, նրան հայտնաբերել են Նյու Ջերսիի նահանգի Մետուչեն քաղաքի մոտակայքում գնդակահարված։
Ֆրանկ Ֆևրոլային դատավոր Տոմպկինսը մեղավոր է ճանաչել 1917 թվականին` «Չուկ» Նացարոյի սպանության համար։ Ֆևրոլան մահվան է դատապարտվել Սինգ Սինգում։ Վկայությունը տվել է մեկը, ով կարող էր ավելի մոտ լինել իրենից, քան մեկ ուրիշին` նրա կնոջը։ Այնուամենայնիվ, 1922 թվականի ապրիլի 14-ին DA Weeks-ին ծանուցում է ստացվել այն մասին, որ Ֆևրոլայի գործով հետաքննություն նշանակելու մասին միջնորդություն է ներկայացվելու։ Նախորդ բոլոր հայտարարությունները հետ է վերցրել նրա կինը, բացատրությունն այն է, որ ոստիկանությունը սպառնացել և կաշառել է նրան` ցուցմունք տալու համար։ Դատավարությանը հակադարձել են` ծաղրելով Թեսիի Ֆևրոլայի ստորագրությունը։ Թոմփքինսը հերքել է Ֆևրալոյի համար դատաքննության ցանկացած ձև։ Ֆևրոլային փրկելու վերջին րոպեին փորձ է կատարվել փաստաբան Թոմաս Օ'Նիլի կողմից` 1923 թվականի մայիսի 29-ին։ Յոթ ժամ մինչև մահապատիժը կատարելը, Թոմփկինին շնորհել են արժանի պատիժ՝ խնայելով նրան մինչև հոկտեմբերի 7-ը։ Նրա մահվան դատավճիռն ի վերջո փոխվել է։
Թոնի Պարետին մահվան դատավճիռ է ստացել 1916 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Նիկոլաս Մորելոյի և Չարլզ Ուբրիակոյի սպանությանը մասնակցելու համար ։ Երկուսն էլ մասնակցել են Ջեո Նացարոյի սպանությանը ։ Սինգ Սինգի բանտում նրա մահապատժի ապահովումը բարձրացվել է` օրական 16 ժամից մինչև 24 ժամ։ Նա ճնշում է գործադրել քաղաքական գործիչների վրա, որպեսզի մերժեն մահապատիժը, բայց դա չի ընդունվել։ Նա էլեկտրահարվել է 1927 թվականի փետրվարի 17-ին՝ 35 տարեկան հասակում ։
Յուրաքանչյուր խմբակցության անդամներ
Մաֆիա, Ջուզեպպե Մորելո (բանտարկվել է 1909 թվականին կեղծիքների համար), Իգնացիո Լուպո (բանտարկվել է 1909 թվականին կեղծիքների համար), Վինչենցո Տերանովա (ավագ եղբայր), Քիրո Տերանովա (միջնեկ եղբայր), Նիկոլո Տերանովա (կրտսեր եղբայր` սպանվել է 1916 թվականին), Չարլզ Ուբրիակո (սպանվել է 1916), Թոմաս Լոմոնտե, Ֆորտունատո Լոմոնտե։
Քամորա, Պելեգրինո Մորանո (Քոնի Այլենդի ղեկավար), Ալեսանդրո Վոլերո (Նեյվի փողոցի ավազակախմբի ղեկավար), Ռալֆ Դանիելո (տեղեկատու է դարձել), Լեոպոլդո Լաուրիտանո, Ալֆոնսո Սգրոյա, Ֆրենկ Ֆևրոլա, Անտոնիո Պարետտի, Ռոկկո Վալենտի, Սիլվա Տագլիագամբա, Անիելո Պարետտի, Ջոնի Էսպոզիտո։
Երրորդ աշխարհ
Երրորդ աշխարհ, XX դարի երկրորդ կեսի քաղաքագիտական տերմին, որը ներառում է այն երկրները, որոնք ուղղակիորեն չէին մասնակցում սառը պատերազմին, այլ ուղեկցում էին սպառազինության մրցավազքում։ Ի սկզբանե ընդգրկում էր բոլոր երկրները, որոնք չէին միավորվել ԱՄՆ-ի սատելիտին («առաջին աշխարհ») կամ սոցիալիստական ճամբարին («երկրորդ աշխարհ»)։ Ներկայումս, հիմանականում, կիրառվում է որպես` «զարգացող երկրներ» հասկացության հոմանիշ, անկախ` պատմական իրավիճակից։
Պատմություն
Ժամանակակից նշանակությամբ այս տերմինն առաջին անգամ օգտագործել է ֆրանսիացի գիտնական Ալֆրեդ Սովին` L’Observateur ամսագրում, 1952 թվականի օգոստոսի 14-ին, որտեղ նա երրորդ աշխարհի երկրները համեմատում էր ավանդական հասարակության երրորդ դասի հետ։ Ի սկզբանե այդ տերմինը վերաբերում էր այն երկրներին, որոնք սառը պատերազմի ժամանակ միավորված չէին ոչ` արևմտյան աշխարհին (ՆԱՏՕ), ոչ էլ` սոցիալիստական ճամբարին (Վարշավայի պայմանագրի կազմակերպություն)։ Երրորդ աշխարհը հանդիսանում է մրցակցության ասպարեզ՝ զարգացած տերությունների համար։ 1974 թվականից «երրորդ աշխարհի» հետ իրենց նույնականացնում էին մաոիստները, դատապարտելով՝ ԽՍՀՄ-ի այսպես կոչված «սոցիալ-իմպերիալիզմը» և «ռեվիզիոնիզմը»։ Չմիացած երկրների շարժումը երրորդ աշխարհը ինքնուրույն և միջազգային-քաղաքական ուժի փոխակերպման փորձ էր։ «Երրորդ աշխարհի» երկրներին նաև անվանում են զարգացող երկրներ։ Այդ զարգացող երկրներն իրենց հերթին բաժանվում են երեք հիմնական խմբերի՝ ըստ տնտեսական զարգացման աստիճանի։ Ամենաթույլ զարգացածը Աֆրիկայի երկրներն են, միջին զարգացածը՝ Ասիայի երկրները, առավել զարգացածը՝ Լատինական Ամերիկայի երկրները։
Շոդրովա
Շոդրովա (Шодрова), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մրասու գետի աջ ափին՝ 50 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։ Վտակ՝ Կեդրովի Կլյուչ։
Երրորդ աշխարհ
Առաջին և երրորդ աշխարհների միջև զարգացման դինամիկա
Ըստ սոցիալական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Ռուսաստանի պետական սոցիալական համալսարանի պրոռեկտոր Մ. Ի. Կոդինի տվյալների` «աղքատների և հարուստների միջև եկամուտների բացը մեծանում է։ Գիտության և տեխնոլոգիայի բուռն զարգացումը, զարգացած տնտեսությունը ընդգրկում է փոքր թվով պետություններ, որտեղ ապրում է այսպես կոչված` «ոսկե միլիարդ»-ը» ։ Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Սիբիրյան մասնաճյուղի պատմության դոկտոր Վլադիմիր Լամինը` ժողովրդագրության խնդիրներին նվիրված կոնֆերանսում ասել է, որ եթե «ոսկե միլիարդ»-ը չսկսեն իրապես բաժանել մոլորակի հարավի աղքատ երկրների միջև, ապա մոտ ապագայում ռեսուրսների համար կատաղի պատերազմներ կլինեն ։ Գոյություն ունեն գլոբալիզացիայի այլ գնահատականներ։ Քլիոդինամիկայի հետևորդները կարծում են, որ վերջին տարիներին առաջին և երկրորդ աշխարհների միջև տնտեսական զարգացման մակարդակը հավասարեցնելու միտում է նկատվել  ։ Նրանց կարծիքով, դա գլոբալիզացիայի, ինչպես նաև երրորդ աշխարհի երկրների բնակչության կրթական մակարդակի բարձրացման արդյունք է։ Դրա հետ նեղ կապակցված են` ժողովրդագրական և սոցիալ-մշակութային գործընթացները, որոնց արդյունքում XX դարի 90-ական թվականներին երրորդ աշխարհի շատ երկրներ ունեցել են գրագիտության աճ, ինչը` մի կողմից խթանել է տնտեսական աճին, իսկ մյուս կողմից` նպաստեց ծնելիության մակարդակի կրճատմանը։ Այս բոլոր գործընթացների արդյունքում, վերջին տարիներին, երրորդ աշխարհի խոշոր երկրներում նկատվում է, որ մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ աճի տեմպերը շատ ավելի բարձր են, քան առաջին աշխարհի շատ երկրներում։
Մաֆիա-Քամորա պատերազմ
Յուրաքանչյուր խմբակցության անդամներ
Այլ, Ջուզեպպե Դե Մարկո, Գեներասո Նազարո։
Շոդրովա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմ, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը ։
Երրորդ աշխարհ
Տես նաև
Իմպերիալիզմ
Մաֆիա-Քամորա պատերազմ
Գրականություն
Կատեգորիա:Հանցավոր կազմակերպություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մաֆիա
Շոդրովա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Երրորդ աշխարհ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քաղաքական աշխարհագրություն Կատեգորիա:Տնտեսական աշխարհագրություն Կատեգորիա:Սառը պատերազմ
Վարզե
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17460։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 793 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մալոաբդրաշիտովո
Մալոաբդրաշիտովո (Малоабдрашитово, Бәләкәй Әбдрәшит), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 52 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Շոնդրա
Շոնդրա  (Schondra), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Նիժնայա Ֆռանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Բադ Կիսինգենի շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1472 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի). Տարածքը կազմում է 28.61 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 72 149։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Պիսմակովկա
2001 թվականի տվյալներով Պիսմակովկա գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,294 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 34,01 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էնֆիդա
Էնֆիդա շուրջ 10000 բնակիչ ունեցող Թունիսի հյուսիս-արևելքում գտնվող քաղաք։ Գտնվում է Թունիս-Սուս երկաթուղում։ Գտնվում է Սուսեից 48 կմ հյուսիս-արևելք և ծովածոցից 7 կմ արևմուտք։ Համանուն օդանավակայանը գտնվում է քաղաքի մերձակայքում։ Էնֆիդայի միջազգային օդանավակայանը հիմնադրվել է 2009 թվականին, որը սպասարկում է չարտերային թռիչքներ եվրոպական մի քանի երկրներից և Ուկրաինայից։ Նաև, քաղաքով է անցնում զբոսաշրջային ավտոբուսների երթուղին Թունիսից Կայրուան։
Վերջին տարիներին քաղաքում սկսեցին զգալիորեն զարգանալ թեթև արդյունաբերությունը և տուրիզմի արդյունաբերությունը։
Պատմություն
1871 թվականին Էնֆիդային օսմանյան Թունիսի բեկը (տիրակալ) Մուհամեդ էս-Սադոկը շնորհեց իր վեզիր Հայրեդդին փաշային, ի երախտագիտություն Օսմանյան կայսրության սուլթանին ուղղված խոսքի՝ ի պաշտպանություն Էս-Սադոկի ընտանիքի կողմից գահաժառանգությունը։ Երբ 1877 թվականին Հայրեդին փաշան մտավ Օսմանյան նավահանգիստ և դարձավ Օսմանյան կայսրության վեզիր, մինչ Պոլիս տեղափոխվելը, նա վաճառեց իր ունեցվածքը Էնֆիդում՝ գրեթե 100 000 հեկտար տարածք։ Թունիսի իշխանությունների կողմից այդ գործարքը արգելափակելու փորձը հանգեցրեց Ֆրանսիայի կառավարության որոշմանը՝ Թունիսը իր տիրույթներում որպես պրոտեկտորատ ներառելու մասին։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Թունիսի քաղաքներ
Թութակ Մեծ
Թութակ Մեծ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դիադինի գավառակում ։ Գտնվում էր Դիադին քաղաքից հարավ-արևելք։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պիուզա քարանձավ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի քարանձավներ Կատեգորիա:Քարանձավներ այբբենական կարգով
Մկրտարան
Մկրտարան, վաղ քրիստոնեության շրջանում տարածում գտած շինություն (եկեղեցուն մոտ կամ կից) մկրտության ծիսակատարության համար։ Ճարտարապետորեն առնչվում է հեթանոսական շրջանում ջրի պաշտամունքին նվիրված հատուկ շինություններին, ինչպիսիք Էին Արզնիի մկրտարանի (VI դար) հատակագիծը Բարձր Հայքից մինչև Հռոմ փռյուգիացիների տարածած Փռյուգիանումը, հելլենիստական Նիմփեոնը և, հավանաբար, Հայաստանի Թուխ Մանուկ կոչված կառույցները։ Մկրտարաններն ունեցել են երկու լուծում՝ ա) մկրտության ավազանը տեղադրվել է հատուկ շենքում, որը կոչվել է մկրտատուն (կառուցվել են մինչե 14-րդ դարը, հետագայում՝ Տրիդենտյան ժողովի որոշումով արգելվել են, որի հետևանքով մկրտության արարողությունը տեղափոխվել է եկեղեցու ներսը), բ) ավազանը տեղադրվել է եկեղեցու ներսում կամ դրան կից։ Երկու լուծումներն Էլ հայ եկեղեցու կանոնների համաձայն (Սահակ Պարթևի կանոնախումբ, 5-րդ դար, Դվինի ժողով, 554 թվական) կիրառվել են վաղ քրիստոնեության շրջանից սկսած և բնորոշ են հայ ճարտարապետությանը։ Մկրտատանի և ավազանի հատակագծային ձևերը՝ ուղղանկյուն, բոլորաձև, վեցանիստ, ութանիստ, խաչաթև, ունեցել են հեթանոսությունից փոխանցված նշանաբանական իմաստ։ 4-րդ դարից այդ ձևերը հաստատվել են նախ արևելքում, ապա՝ արևմուտքում եկեղեցիների կողմից։
Հայ ճարտարապետության հնագույն մկրտարաններից է Ողջաբերդի մկրտատունը (4-րդ դար)։ Ավերակ այս կառույցն ունի քառակուսի հատակագիծ, արևելքից աբսիդ, ութանիստ թմբուկով գմբեթ։ Ասորիքում կան Ողջաբերդի տիպի ավելի ուշ շրջանի կառույցներ՝ Դար Քիտա (422) Ռբեհա (4-րդ դար)։ Փոքր չափերի կենտրոնակազմ, գմբեթածածկ կառույցների մի մասը Հայաստանում հավանաբար եղել են մկրտատներ, որոնք հետագայում օգտագործվել են որպես մատուռ։ Դրանցից է Արզնիի Սուրբ Կիրակին (4-րդ դար), որն ունի արտաքուստ ութանիստ, ներքուստ՝ քառաթև, կիսաշրջան վերջավորություններով հատակագիծ։ Ութանիստ փոքրաչափ կառույցը որպես մկրտատուն տարածված է եղել 4—5-րդ դարերում, հատկապես Իտալիայում (Միլանի Սան Ջովաննի դի Սանտիա Տեկլա, Սանա Ակուիլինո դի Սան Լորենցո, ինչպես և Ռավեննայի, Պարենցոյի, Պարմայի, Ֆլորենցիայի մկրտատնները)։ Հայկական Մկրտատների դասական տիպերից են խաչաթև գմբեթավոր կառույցները (Ծռվիզի Սուրբ Աստվածածին, 5-րդ դար, Տայքի Սուրբ Խաչ, 5-րդ դար, Օշականի մանկանոց, 7-րդ դար)։ Այն դեպքում, երբ մկրտատուն չի կառուցվել, ավազանը տեղադրվել Է՝ ա) եկեղեցու ներսում, հյուսիսային պատի արևելյան մասի խորշում՝ Աշտարակի Ծիրանավոր, Շենիկի Սուրբ Աստվածածին (պահպանվել են մկրտության ծիսակատարության որմնանկարի հետքեր), ուշագրավ է Էջմիածնի Մայր տաճարի (4-րդ դար) Մկրտատներիի օրինակը (հորի ձևով ավազանը տեղադրված է եղել ավանդատան մեջ), բ) ավազանը տեղադրվել է եկեղեցուն կից, արևմտյան․ ավանդատներից դեպի դուրս երկարող թևերի աբսիդներում, որոնք համապատասխանում են կառույցը շրջափակող սյունաշար սրահի ծայրամասերին (Տեկոր, Դառնիի բազիլիկը)։ Եզակի է Զվարթնոցի օրինակը․ պեղումներով բացված ավազանը Ավագ խորանի ետևի հարավային անկյունում է։
Արամ Շահգելդյան
Արամ Հովհաննեսի Շահգելդյան (, հունվարի 16, 1897 թվական, գյուղ Աստապատ (Երևանի նահանգի Նախիջևանի գավառում) - 1948), խորհրդային կուսակցական և պետական աշխատող, խմբագիր, ԽՄԿԿ անդամ (1917)։
Կենսագրություն
Սովորել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում և Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում։ 1915-1916 թվականներից ներգրավվել է հեղափոխական գործունեության մեջ՝ մասնակցելով ուսանողական մարքսիստական խմբակի պարապմունքներին։ 1917 թվականի գարնանը և ամռանը Թիֆլիսում աշխատել է «Պայքար» և «Սոցիալ-դեմոկրատ» թերթերի խմբագրություններում։ Նույն թվականի վերջին մեկնել է Սուխում, մտել պարտիզանական ջոկատ և Սուխումում, Սոչիում և Տուապսեում մասնակցել խորհրդային ռեժիմի հաստատմանը։ Սուխումում մասնակցել է տեղի բոլշևիկյան օրգան «Սուխումսկայա պրավդա» («Сухумская правда») թերթի խմբագրմանը։ 1918 թվականի վերջերին Շահգելդյանը Պյատիգորսկում ղեկավարել է Հայկական գործերի կոմիսարիատի Հյուսիսկովկասյան բաժանմունքը։ 1919 թվականին վերադարձել է Թիֆլիս, որտեղ ձերբակալվել և արտաքսվել է Վրաստանից։ 1920 թվականի նոյեմբերին ռուսական 11-րդ կարմիր բանակի զորամասերի հետ անցել է Հայաստան, նշանակվել Դիլիջանի գավառային հեղկոմի նախագահ։ Փետրվարյան ապստամբության (1921) ժամանակ կռվել է Ղամարլուի (Արտաշատ) ռազմաճակատում։ 1921-ին խմբագրել է Էջմիածնի «Կարմիր գյուղացի» շաբաթաթերթը ։ Մինչև 1923 թվականը եղել է Էջմիածնի, Ալեքսանդրապոլի (այժմ՝ Գյումրի) և Երևանի գավառային գործադիր կոմիտեների նախագահ։ 1923-1927 թվականներին եղել է ՀԿ (բ) կ Երևանի գավկոմի քարտուղարը։ ՀԿ (բ) կ չորրորդ համագումարում (1925 թվական) ընտրվել է ՀԿ (բ) կ ԿԿ քարտուղարության կազմում։ 1927-1929 թվականներին սովորել է ՀամԿ (բ) կ ԿԿ Մարքսիզմ-լենինիզմի դասընթացներում։ 1929 թվականին աշխատել է ՀամԿ (բ) կ Իվանովոյի մարզկոմում։ 1930-1932 թվականներին եղել է Արխանգելսկի օկրուգկոմի քարտուղար։ 1932-1936 թվականներին, 1940-1941 թվականներին և 1942-1944 թվականներին աշխատել է ԽՍՀՄ սովխոզների ժողկոմատի քաղվարչությունում։ 1936 թվականին եղել է ՀամԿ (բ) կ Կենտկոմի թեթև արդյունաբերության սեկտորի վարիչ, ապա Լենինգրադի (այժմ՝ Սանկտ-Պետերբուրգ) մարզկոմի քարտուղար։ 1941-1942 թվականներին մասնակցել է «Հայրենական մեծ պատերազմին», վիրավորվել և զորացրվել է։ 1944-1946 թվականներին եղել է արտասահմանյան գրականության հրատարակչության տնօրենի տեղակալը։ Եղել է նաև ԽՄԿԿ 14-րդ և 16-րդ համագումարների պատգամավոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանի սաներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Շոռբուլաղ
Շոռբուլաղ, գյուղ Երևանի շրջագծում։ Վարչատարածքային կարգով ենթարկվում էր Շահումյանի (Օրջոնիկիձեի) շրջանային խորհրդին ։ 1965 թվականին մտել է Երևանի շրջագծի մեջ ։ Անտառային տնտեսություն է։ Ունի միջնակարգ դպրոց, մսուր-մանկապարտեզ, կապի բաժանմունք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի աշխարհագրություն
Բրեմեն (օդանավակայան)
Բրեմեն օդանավակայան (Flughafen Bremen, նաև City Airport Bremen, IATA - BRE, ICAO - EDDW), միջազգային օդանավակայան Բրեմենում, Գերմանիայում։
Պատմություն
1909 թվականին հիմնադրվել է «Bremer Verein für Luft (schiff) fahrt» ընկերությունը, որը նախագծել է օդանավակայանի շինարարությունը Բրեմենի հյուսիսային հատվածում, Վեզերի  աջ ափին։ 1910 թ. ծրագրերը հաստատվեց քաղաքային սենատի կողմից, իսկ նույն տարվա ամռանը սկսեցին առաջին անգարների կառուցողական աշխատանքները։ Սկզբում վերելքն ու վայրէջքն ուղեկցվում էին աղմուկով, որն էլ պատճառ դարձավ օդանավակայանի աշխատանքների կարճաժամկետ ընդհատման։ 1913 թվականի մայիսի 16-ին Բրեմենի հարավային մասում օդային բազայի կառուցման թույլտվություն ստացվեց։ 1919 թվականին, առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո, այդ տարածքում սկսվեցին օդանավակայանի կառուցման աշխատանքները։ 1925 թվականին կառուցվեց առաջին տերմինալը։ 1937 թվականին կառուցվեց իր ժամանակի համար ամենալավ վերելքի և վայրէջքի գոտիները. չորս բետոնե շերտեր, որոնցից ամենաերկարը 600 × 52 մ է։ Գոտիները միմյանց հատում էին աստղաձև, որն էլ ապահովում էր վերելքի և վայրէջքի ապահովությունը, անկախ քամու ուղղությունից։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին օդանավակայանը հաճախ էր ենթարկվում ռմբակոծության, իսկ պատերազմի ավարտին այն անցավ ԱՄՆ Ռազմա-օդային ուժերի ձեռքը, ովքեր սկսեցին կարգապահ և կանոնավոր աշխատանք կազմակերպել ռազմական բազայի աշխատանքների համար մինչև 1948 թվականի մարտը։ 1949 թվականի հունվարի 27-ին օդանավակայանը կրկին կանոնավոր շահագործման հանձնվեց։ Վերանորոգման ժամանակ  արևմտյան գոտին երկարացվեց մինչև 1300 մետր, իսկ ավելի ուշ՝ մինչև 2034 թ.: Բացի այդ, ավելացվեցին ռադիոսարքավորումներ, որոնք գործում էին վատ եղանակի պայմաններում։ Այդ ժամանակից Բրեմենում սկսեցին գործել միջազգային ավիաուղիներ։ 1956 թվականի մայիսի 1-ին Lufthansa-ն Բրեմենում հիմնադրեց օդաչուական դպրոց, որն այդ ժամանակից ի վեր հայտնի է Lufthansa Flight Training անվանումով։ Մյունխենի ավիավթարից հետո առաջացավ պահանջ՝ վերանայել ինքնաթիռների թռիչքի երկարությունը։ Այդ պատճառով հարմար ուղղություններ համարվեցին միայն արևմտյան և արևելյան ուղղությունները։ Նախկինում գոյություն ունեցող գոտիները շահագործելու համար, նախևառաջ, նախատեսվում էր տեղափոխել Վեզերի ձախ ափը, Okhtum-ը։ 1988 թ-ին 09/27 գոտին  ընդարձակվեց բոլոր կողմերից 300 մ, սակայն այդ տարածքները կարող են օգտագործվել միայն բացառիկ դեպքերում։ Գոտի 23-ը օգտագործվում է միայն թռիչքների համար։ 1989 թվականին Բրեմեն քաղաքի օդանավակայանի ուղևորաշրջանառությունն առաջին անգամ կազմել է ավելի քան մեկ միլիոն մարդ։ Նույն թվականին մշակվեց Flughafen 2000 նախագծը, որը միտված էր օդանավակայանի թարմացման համար։ Կառուցվեցին նոր տերմինալներ, փակ ավտոկայանատեղի, գրասենյակային շենքեր։ Ծախսերը կազմեցին շուրջ  199,4 մլն եվրո։
Ենթակառուցվածք
Օդանավակայնը միացնում է հինգ տերմինալներ, հարավային կառույցն ունի 1, 2 և 3 տերմինալներ, որոնցից դուրս են գալիս հինգ ուղղություններ։ Loukost-ավիաընկերությունը (discounter ) Ryanair-ը տեղակայված է E-ի առանձին տերմինալում, որը նախկին բեռների պահեստն էր։ Օդանավակայանին են պատկանում երկեւ ավտոկայանատեղիներ, որոնք նախատեսված են շուրջ 4500 մեքենաների համար։
Տրանսպորտ
Օդանավակայանը գտնվում է քաղաքից 3,5 կմ հեռավորության վրա։ Կենտրոնից (մասնավորապես, Կենտրոնական կայարանից) օդանավակայան կարող են հասնել տրամվայով (ուղի 6)։ Տրանսպորտն աշխատում է 10 րոպե հաճախականությամբ, ուղևորությունը տևում է 11 րոպե։ Օդանավակայան են տանում նաև A1, A27 և A281 մայրուղիները։ Գործում են նաև ավտոբուսային ծառայություններ դեպի Համբուրգ և Գրոնինգեն։
Արտաքին հղումներ
http://www.bremen-airport.com/
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի օդանավակայաններ
Օզյորնոե (ավան, Օրատովկայի շրջան)
Օզյորնոե (Озерне), ավան Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օզյորնոե ավանում բնակվում էր 13 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,131 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 99,24 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Օրատովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Բրիվ սյուր Շարանտ
Բրիվ սյուր Շարանտ (Brives-sur-Charente) համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Սենտի շրջանում։ Մտնում է Պոն կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17069։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 230 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Նոր օր (լրագիր)
«Նոր օր», ազգային, բանասիրական ու քաղաքական եռօրյա լրագիր։ Կահիրեի հայ գաղութի լսարան-ընթերցարանի հրատարակություն։ Լույս է տեսել 1899-1901 թվականներին, Կահիրեում։ Խմբագիր՝ Մ․ Բյուրատ։ Տպագրել է նյութեր գաղթավայրի հայ կյանքի վերաբերյալ, արտատպություններ Եգիպտոսի քաղաքական իրադրության մասին։ Անդրադարձել է Ռուսաստանի ուսանողական հուզումներին, Անգլիայի գաղութատիրական ձգտումներին՝ Աֆրիկայի հարավում, Թուրքիայի ներքին կացությանը։ Տեղ է հատկացրել նաև գրական֊գեղարվեսաական, հրապարակախոսական նյութերին, տպագրել Ա․ Ֆրանսի՝ հայ որբերին նվիրված հոդվածը։
Կատեգորիա:Լրագրեր
Կոլերե
Կոլերե  (իտալ․՝ Colere) կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1143 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 64 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 18 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0346։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում՝ Բարդուղիմեոս առաքյալը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ներքին Ազա
Ներքին Ազա (այժմ կոչվում է՝ Aza - Ազա), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում, Գիրան գետի ստորին հոսանքում, հարթավայրում, Երևան-Բաքու երկաթուղու Ազա կայարանի մոտ ։
Պատմություն
Ներքին Ազան գտնվում է պատմական Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի Գողթն գավառում, Գիրան գետի ստորին հոսանքում, Արաքս գետից ոչ հեռու, այգևետ հարթավայրում, Վերին Ազա գյուղից 2 կմ հարավ-արևմուտք ։ Գյուղը հիմնված է պատմական Ազատ քաղաքի տարածքում։
Խորհրդային տարիներին մտնում էր Նախիջևանի ԻՍՍՀ-ի Օրդուբադի շրջանի մեջ։ Դեր գյուղի հետ միասին միավորված էր Վերին Ազա կոլտնտեսության հետ ։
Բնակչությունը
Գյուղում բնակվում էին հայեր և ադրբեջանցիներ։ Հայերի մի մասն այստեղ եկել էր 1829 թվականին Մարազա քաղաքի շրջակայքից ։ Վերջին հայ ընտանիքները այստեղից տեղափոխվել են 1970-ական թվականներին։ Այստեղից էր կոմպոզիտոր Արամ Խաչատրյանի մայրը՝ Ղումաշը ։ Այժմ գյուղի բնակիչները ադրբեջանցիներ են ։
Տնտեսություն
Ներքին Ազայի բնակիչները զբաղվում են երկրագործությամբ, բանջարաբուծությամբ, անասնապահությամբ ։
Հուշարձաններ
Գյուղում գտնվել էր Սուրբ Առաքյալ եկեղեցին, որը մինչև 20-րդ դարը արդեն ավերակ էր։ Գյուղում էր գտնվում Սուրբ Գևորգ մատուռը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Որդուարի շրջանի բնակավայրեր