cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆրանցիսկո Լաչովսկի
Մոդելային գործունեություն
Աշխատել է բազում բրենդների համար, որոնցից են՝ DKNY, Lacoste, Armani Exchange, Etro, Dior, DSquared² և Mavi Jeans.
Հայտնվել է որոշ ամսագրերի շապիկներին, օրինակ՝ Vanity Teen, Homme Essential, Carbon Copy , Made in Brazil և Chaos, ինչպես նաև հայտնի ամսագրերի շապիկներին, որոնցից են՝ GQ, V, Vogue և FHM։
Նա հայտնվել է Models.com-ի «Ամենասեքսուալ տղամարդկանց» ցանկում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլացի մոդելներ Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով
Բոր (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)
Բոր (Бор), (մինչև 1948 թվականը՝ Լյահտեենմյակի, Lähteenmäki թարգմանաբար նշանակում է «աղբյուրի բլրակ»), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
1990 թվականի տվյալներով Բոր գյուղը մտնում էր Կրասնոսոկոլսկի գյուղխորհրդի կազմի մեջ ։
1997 և 2007 թվականներին գյուղում մշտական բնակչություն չի եղել ։
Կլիմա
Այստեղ կլիման ատլանտյան-ցամաքային է։ Տարվա ամենատաք ամիսը հուլիսն է, իսկ ամենացուրտը՝ հունվարը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի բնակավայրեր
Սուրբ Միքայել եկեղեցի (Քեսաբ)
Սուրբ Միքայել եկեղեցի (Քեսաբ), Հայ կաթողիկե եկեղեցի, որը կառուցվել է 1925 թվականին, գտնվում է Քեսաբի արևելյան թաղամասում։ Եկեղեցին կառուցվել է Գուստոդի Տերրա Սանտա միաբանության ֆինանսավորմամբ։ Գլխավոր որմնադիրն է Նազար Ռստագարյանը, իսկ եկեղեցու քարերը բերվել են Պաշորտ գյուղի քարհանքից։ 1946 թվականին եկեղեցին անցնում է Հայ կաթողիկե պատրիարքարանին, և նույն թվականին կաթողիկե համայնքը, լքելով իր հին եկեղեցին, սկսում է արարողություններ կատարել այս եկեղեցում։
Ճարտարապետություն
Եկեղեցին թաղածածք է, երկաթե տանիքով միանավ բազելիկ կառույց է, ունի հինգանիստ խորան որը գտնվում է հյուսիսային կողմում։ Սրահը լուսավորվում է արևելյան և արևմտյան որմերի զույգ, ինչպես նաև խորանի հյուսիսարևելյան և հյուսիսարևմտյան նիստերից բացված լուսամուտներով։Եկեղեցին ունի մեկ մուտք որը գտնվում է հարավային ճակատում, կառուցված է սրբատաշ քարերով։
Եկեղեցու որմերին և նրա շրջաբակում կան մի քանի արձանագրություններ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Հայ կաթողիկե եկեղեցի Կատեգորիա:Սիրիա
Ջերոզա
Ջերոզա (իտալ․՝ Gerosa), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 383 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 38 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 10 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0345։
Կոմունայի հովանավորն է Տիրոջ սուրբ կենարար Խաչը։ Տոնը նշվում է հոկտեմբերի 14-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մալաթիայի բարբառ
Մալաթիայի բարբառ, հայերեն կը ճյուղի բարբառներից մեկը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կը ճյուղի բարբառներ
Վլադիմիր Շապոշնիկով
Վլադիմիր Նիկոլաևիչ Շապոշնիկով (Владимир Николаевич Шапошников, ), խորհրդային մանրէաբան։ ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս (1953)։ Համարվում է ԽՍՀՄ-ում տեխնիկական մանրէաբանության հիմնադիրներից։
Կենսագրություն
Պարգևատրվել է Լենինի 2 շքանշանով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային մանրէաբաններ Կատեգորիա:Խորհրդային կենսաբաններ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Ռուս կենսաբաններ
Սպանիել
Սպանիել (Spaniel ), որսորդական շան ցեղատեսակ։ Դատելով անունից սպանիել տեսակի շունը ծագումով Իսպանիայից է, քանի որ հենց այդ բառը թարգմանաբար նշանակում է «իսպանական» ։ Սպանիելների հիմնական նշանակությունը և որսորդական մասնագիտացվածությունը եղել է փետրավոր որս հայթայթումը խիտ խոտածածկույթի միջից։ 17-րդ դարի վերջին սպանիելները բաժանվեցին ցամաքային, ինչպես նաև «ջրային» որս անողների։
Առանձնահատկություններ
Որպես կանոն սպանիելներին օգտագործում են որսի որոնման և այն որսորդին հասցնելու համար ։ Ի տարբերություն որսկան շների, սպանիելները որսում են ոչ միայն թաքնված այլև վազող որսը։
Սպանիելները փնտրում են թռչունին ինչպես հոտառությամբ, այնպես էլ հետքերի հոտով, այդ իսկ պատճառով նրանց պետք է շատ լավ հոտառություն ունենան։ Սպանիելները պետք է ֆիզիկապես դիմացկուն և ունակ լինեն ցամաքով, ինչպես նաև բուսածածկ տարածքներով և ջրով երկարատև տեղափոխությունների։ Սպանիելները չպեք է վախենան կրակոցներից, պետք է ընտելացվող լինեն և կարողնան ընկալել որսորդին։ Սպանիելի գործնական հատկանիշները փոխանցվում են ժառանգաբար, դրանց զարգացմանը հասնում են նպատակաուղղված վարժեցման շնորհիվ։
Դասակարգում
Կինոլոգիական միջազգային ֆեդերացիայի (ՇՄՖ) շների ցեղատեսակների դասակարգման մեջ սպանիելները ներկայացված են անկախ նրանց ծագումից և առավելապես որսորդական կիրառման մեջ ։ Որսորդական շների խումբ (7-րդ խումբ, 1.2 բաժին) ներառված են մայրցամաքային որսորդական շները սպանիել տեսակի, որոնք շնակաց են անում։ Անգլո-ամերիկյան ծագմամբ սպանիելները, որոնք հիմնականում օգտագործվում են ճահճոտ և ջրային որսի որսորդության համար, դասված են 8-րդ խմբին (սպանիելնել և ռետրիվերներ)։
Գանձասար (հանդես)
«Գանձասար», աստվածաբանական հանդես։
Նկարագրություն
Հայ առաքելական եկեղեցու Արցախի թեմի համանուն աստվածաբանական կենտրոնի հրատարակչություն։
Լույս է տեսնում 1991 թվականից Երևանում (հատոր 1–8...):
Գլխավոր խմբագիր՝ Մեսրոպ քահանա Արամյան։
Տպագրում է անտիպ ձեռագրեր, քննական բնագրեր, աշխարհաբարի է փոխադրում ու հրապարակում գրաբար և օտար լեզուներով լույս տեսած հայրաբանական աշխատություններ, Հայ եկեղեցու հայրերի և նշանավոր վարդապետների երկերի ուսումնասիրություններ, վերլուծականներ, անդրադառնում է հայ հոգևոր մշակույթի (ճարտարապետություն, երաժշտություն, մանրանկարչություն) զարգացման օրինաչափություններին, կանոններին։
Կենտրոնը մինչ օրս տպագրել է նաև դավանական, խրատական, մեկնաբանական, ծիսական, հայագիտական ավելի քան 50 անուն գիրք։
Տոռե դե Էսգևա
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Մթիուլներ
Մթիուլներ (მთიულები), վրացիների ազգագրական խումբ, հարավարևելյան Կովկասի Մթիլուլեթի շրջանի բնիկ ժողովուրդը։ Մթիուլները պատմականորեն եղել են ամբողջությամբ ռազմականացված ցեղ։ Հիմնական զբաղմունքները՝ խոշոր եղջերավոր անասնաբուծություն, ոչխարաբուծություն և հողագործություն։ Վրացիներից գուդամակարցիները հանդիսանում են մթիուլներին ամենամոտիկ ազգությունը։
Գիտություն (ամսաթերթ, Երևան)
«Գիտություն», գիտակրթական, հասարակական-քաղաքական ամսաթերթ։
Պատմություն
Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի հրատարակչություն։
Լույս է տեսնում 1993 թվականից Երևանում։
Խմբագիրներ՝ Ռաֆայել Ղազանչյան, Վլադիմիր Մուրադյան, Անուշավան Տեր-Գաբրիել­յան (2008 թվականից)։
Լուսաբանում է Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի նախագահության և Գիտահետազոտական ինստիտուտների առօրյան, ներկայացնում է ակադեմիայի անվանի գիտնականների, իսկ «ՀՀ ԳԱԱ արտասահմանյան անդամ­ների հանրագիտարան» էջում՝ արտերկրի հայ և այլազգի գիտնականների դիմանկար-կենսագրականներ, անդրադառնում է համաշխարհային գիտության նվաճում­ներին, Հայաստանի հասարակական-քաղաքական, կրթական, մշակութային կարևոր իրադարձություններին։
Մակեևսկոե (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մեղրու բարբառ
Մեղրու բարբառ՝ հայերենի ս ճյուղի բարբառներից մեկը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ս ճյուղի բարբառներ
Վարդանույշ Մամիկոնյան
Վարդանույշ Մամիկոնյան, հայ իշխանուհի Մարզպանական Հայաստանում, հայոց սպարապետ Վարդան Մամիկոնյանի դուստրը, Արշարունիքի տանուտեր Արշավիր Կամսարականի կինը, Ներսեհի, Հրահատի, Սահակի և Վահանի մայրը, Մամիկոնյանների նախարարական տոհմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մամիկոնյաններ Կատեգորիա:հայ իշխանուհիներ
Վիգեն Ավագյան
Վիգեն Ավագյան, հայ լեզվաբան, մանկավարժական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
1973 թվականին աշխատանքի է հրավիրվել Ուսուցիչների կատարելագործման հանրապետական ինստիտուտ՝ որպես երեկոյան դպրոցների բաժնի ղեկավար։ Նույն թվականին աշխատանքի է անցել Վանաձորի մանկավարժական ինստիտուտում և մինչև 1977 թվականը եղել այդ բուհի հայոց լեզվի ամբիոնի ավագ դասախոս։
1987 թվականին Մոսկվայի բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովը շնորհել է ավագ գիտաշխատողի կոչում։ 1988 թվականին նշանակվել է ՀՀ Ժողովրդական կրթության նախարարության ծրագրամեթոդական բաժնի պետ։ 1989-1998 թթ. աշխատել է Երևանի Խ.Աբովյանի անվան մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետի հայոց լեզվի ամբիոնում՝ որպես հայոց լեզվի դասախոս։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Մանկավարժական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Ուզունվալի
Ուզունվալի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կարաքիլիսայի գավառակում ։ Գտնվում էր Արածանիի ձախ կողմի Ուզունվալի գետալի ակունքների տարածքում, Կարաքիլիսա քաղաքից 21 կմ հարավ-արևելք։
Աշխարհագրություն
Տարածքը լեռնային սարահարթ էր։
Բնակչություն
1877-1878 թվականներին ուներ 13 տուն, իսկ 1900-ական թվականներին` 30 տուն քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կոնստանտին Պամֆիլով
Կոնստանտին Պամֆիլով (Константи́н Дми́триевич Памфи́лов, ), ՌԽՖՍՀ Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի նախագահի պաշտոնակատար, ՌԽՖՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։
Տասնյոթ տարեկանում մտել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ 1918-1921 թվականներին աշխատել է Սմոլենսկի մարզում՝ Դուխովչինայի հեղկոմում և գավառային գործկոմում։ 1921 թվականի մարտին, որպես կոմունիստական վաշտի կամավորական, մասնակցել է Կրոնշտադտի խռովության ճնշմանը։ Հետո սովորել է բանֆակում, այնուհետև՝ Մոսկվայի համալսարանում։ Տասը տարի շարունակ ղեկավար պաշտոններ է զբաղեցրել Մոսխորհրդում, ակտիվորեն մասնակցել է Մոսկվայի վերակառուցմանը, նրա բնակտնտեսության բարելավմանը։ 1938 թվականին նշանակվել է ՌԽՖՍՀ կոմունալ տնտեսության ժողկոմ, իսկ 1940 թվականին՝ ՌԽՖՍՀ Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի նախագահի տեղակալ։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Կոնստանտին Պամֆիլովը կատարում էր ԽՍՀՄ կառավարության հատկապես պատասխանատու առաջադրանքներ՝ արդյունաբերությունը երկրի արևելյան շրջանները բազավորելու, բնակչության տարհանման և նոր վայրերում տեղավորելու վերաբերյալ։ 1942 թվականի մայիսից Պամֆիլովը կատարում էր ՌԽՖՍՀ Ժողկոմխորհի նախագահի պարտականությունները՝ ղեկավարելով Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության ամբողջ գործունեությունը։ Նա մեծ ուշադրություն էր դարձնում սպառազինության և ռազմամթերքի արդյունաբերության աշխատանքը բարելավելուն, հոսպիտալների ցանցը ծավալելուն, վիրավոր զինվորների բուժումը կազմակերպելուն, զինծառայողների ընտանիքներին օգնություն ցույց տալուն։
Կոնստանտին Պամֆիլովի անունով է կոչվել Մոսկվայի կոմունալ տնտեսության ակադեմիան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Բուգայ Պերվիե
Բուգայ Պերվիե (Бугаї Перші), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում։
1991 թվականի տվյալներով Բուգայ Պերվիե գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ուիլյամ Սմիթ Օ'Բրայեն
Ուիլյամ Սմիթ Օ’Բրայեն (Liam Mac Gabhann Ó Briain, William Smith O'Brien, ), իռլանդացի ազգայնական քաղաքական գործիչ։ 1828 թվականից անգլիական պառլամենտում իռլանդական ընդդիմության առաջնորդներից։
1843 թվականին հարել է ռիպիլերներին, եղել անգլո–իռլանդական ունիայի (1801) խզման կողմնակիցների միության անդամ։ Վերջինիս պառակտումից հետո միացել է արմատականներին։ Հանդես է եկել հանուն Իռլանդիայի ինքնուրույնության համար պայքարի չափավոր, սահմանադրական միջոցների, բայց 1848 թվականին, հեղափոխական խմորման պայմաններում, արտահայտվել է զինված ապստամբության օգտին։ 1848 թվականի հուլիսին Հարավ-Արևելյան Իռլանդիայում տեղային հեղափոխական ելույթների ժամանակ կոչ է արել գործել պաշտպանական տակտիկայով։ 1848 թվականի օգոստոսի 5-ին դատապարտվել է մահվան, որը փոխարինվել է աքսորով Թասմանիա։ 1856 թվականին վերադարձել է Իռլանդիա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իռլանդիայի քաղաքական գործիչներ
Lush Cosmetics
LUSH (LUSH Fresh Handmade Soaps and Natural Cosmetics), կոսմետիկ միջոցների ընկերություն, որը հիմնադրվել է Պուլա քաղաքում, 1995 թվականի ապրիլին։ Հայտնի է էթիկության սկզբունքով, ձեռքով պատրաստված արտադրանքով, բնական բաղադրիչներից, որոնք չեն փորձարկվել կենդանիների վրա ։
Արտադրանք
Ընկերությունը հանդիսանում է շրջակա միջավայրի համար պայքարող ընկերություն, օգտագործում է անվտանգ սինթետիկ և բնական բաղադրիչներ, թարմ քամած հյութեր մրգերից, բանջարեղենից և բույսերից, տարբեր եթերային յուղեր ։ Արտադրանքի 17 %-ը պարունակում է որոշ կենդանական բաղադրիչներ, ինչպիսիք են մոմանյութերը, լանոլինը և մեղրը, 83 %-ը` ամբողջությամբ բուսական են, դրանք նշվում են հատուկ «V» տառով (անգլ.՝ vegan)։ 2007 թվականին, Lush ընկերության պատվերով, «Kay’s» օճառագործական ընկերությունը մշակել է յուրահատուկ բնական հիմք օճառի արտադրության համար՝ առանց արմավենու յուղի ավելացման։ Նման քայլի պատճառը ջունգլիների զանգվածային հատումն է, որը հանգեցնում է օրանգուտանների մահվան և անտառային ցեղերի բնակության վայրերի սահմանափակման    ։ Պատրաստված տեխնիկական փաստաթղթերը թույլ են տվել թարգմանել Lush ապրանքանիշի տակ արտադրվող օճառի բոլոր տեսակները նոր հիմքի վրա։ Lush բնական արտադրանքի մաքրող և փրփրող ազդեցությունը ապահովում է երկու բուսական յուղեր` ռապսային յուղ և կոկոսի յուղ։ Այս հիմքի վրա պատրաստված օճառն իր որակով չի զիջում արմավենու յուղի ավանդական հավելումով օճառին։ Բնությանը վնաս չի հասցվում այդ հումքի աճեցումից ։
Բարեգործություն
2009-ին Lush-ը աջակցել է որսի դիվերսանտների ասոցիացիային (HSA), թողարկելով Fabulous Mrs Fox լոգանքի համար ամուր փրփուր, հավաքվեց 50,000 ֆունտ ստեռլինգ`ապօրինի որսության դեմ պայքարը ֆինանսավորելու համար։ Lush-ի այս արշավի ժամանակ ինքն է դարձել որսի կողմնակիցների թիրախը` Lush-ի խանութները վանդալիզմի են ենթարկվել, իսկ աշխատակիցները սպառնալիքներ են ստացել    ։
Չարիթի Փոթ
Ընկերությունը թողարկում է Չարիթի Փոթի կրեմ (Charity Pot), որի վաճառքից ստացված ողջ հասույթը (հանած ավելացված արժեքի հարկն) օգտագործվում է բարեգործական նպատակներով՝ կենդանիների և շրջակա միջավայրի պաշտպանություն, երեխաներին օգնություն և այլն ։ Ռուսական նախագծերի թվում Չարիթի Փոթը օգնություն է ցուցաբերում Բայկալի պետական կենսոլորտային արգելոցին և Սանկտ Պետերբուրգում ռուսական Կարմիր Խաչի սոցիալ-վերականգնողական կենտրոնի սաներին ։ 2010 թվականի ապրիլին LUSH-ը համագործակցություն էր նախաձեռնել կենդանիների պաշտպանության «Բիմ» բարեգործական հիմնադրամի հետ։ Չարիթի Փոթի վաճառքից ստացված միջոցների մի մասը կուղղվի կենդանիներին կացարանով կերերով և դեղորայքով ապահովելուն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կենդանիների իրավունքներ
(3130) Հիլլարի
(3130) Հիլլարի (Hillary), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,466366 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9728 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9599 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1414,77 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,254459 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,21° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աճման տեմպեր
Աճման տեմպեր, վիճակագրական հարաբերական ցուցանիշներ, որոնք բնութագրում են երևույթի դինամիկայի ինտենսիվությունը։ Որոշվում են երևույթի հաշվետու կամ պլանային և բազիսային (համեմատվող) ժամանակաշրջանների բացարձակ մակարդակների հարաբերությամբ (տես նաև Դինամիկայի շարքեր)։ Տարբերում են բազիսային աճման տեմպերը, երբ շարքի բոլոր մակարդակները հարաբերվում են որպես բազա ընդունած որևէ ժամանակաշրջանի մակարդակին և շղթայական, որի դեպքում շարքի յուրաքանչյուր մակարդակ հարաբերվում է նախորդ ժամանակաշրջանի մակարդակին։ Աճման տեմպերը հաշվարկվում են գործակիցների ձևով՝ եթե բազիսային ժամանակաշրջանի մակարդակն ընդունված է որպես 1, և տոկոսների ձևով՝ երբ այն 100 է։ Աճման տեմպերի հիման վրա որոշվում են հավելաճի տեմպերը, որոնք հավասար են տոկոսներով հաշվարկած աճման տեմպերի՝ հանած 100։ Մի քանի տարվա տնտեսական զարգացման ինտենսիվությունը բնութագրում են տարեկան միջին աճման տեմպերի (ե հավելաճի), որոնք որոշվում են որտեղ К տարեկան աճման տեմպերն են արտահայտած գործակիցներով, ո-ը՝ տարիների թիվը, կամ K=|/r^^L բանաձևով* Уо որտեղ У-ները դինամիկայի շարքի բացարձակ մակարդակներն են, իսկ ո-ը՝ ուսումնասիրվող ժամանակահատվածում (առանց բազիսայինի) տարիների (դինամիկայի շարքի մակարդակների) թիվն է։
Հիրշֆելդ (Բրանդենբուրգ)
Հիրշֆելդ  (Hirschfeld (Brandenburg)), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ երկրամասում։
Մտնում է Էլբա Էլստեր շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1367 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) Տարածքը կազմում է 20,47 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 62 232։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Բրազիլիայի ազգային թանգարան
Բրազիլիայի ազգային թանգարան (Museu Nacional), Բրազիլիայի Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքի Կինտա դա բոա վիստա զբոսայգում տեղակայված թանգարան և հետազոտական ինստիտուտ։
Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1818 թվականին Պորտուգալիայի արքա Ժուան VI (1769-1826) կողմից՝ խթանելու գիտական հետազոտությունները Բրազիլիայում և կոչվել է արքայական թանգարան։ Սկզբում թանգարանը հավաքել է բուսական և կենդանական աշխարհի նմուշներ, հատկապես թռչունների, ինչի պատճառով Ռիո դե Ժանեյրոյի կենտրոնում տեղակայված շենքը բնակչությանը հայտնի էր որպես «Թռչունների տուն»։
19-րդ դարի վերջում, արտացոլելով Բրազիլիայի Պեդրո II կայսեր (1825–1891) նախասիրությունները, ազգային թանգարանը սկսեց ներդրումներ կատարել մարդաբանության, հնէաբանության և հնագիտության բնագավառներում։ Կայսրը, ով սիրողական գիտնական և գիտության բոլոր ճյուղերի խանդավառ աջակիցն էր, թանգարանին նվիրաբերեց ճամփորդությունների ժամանակ ձեռք բերված հին եգիպտական արվեստի, բույսերի բրածոների հավաքածուները։ Այս կերպով Ազգային թանգարանն արդիականացվեց և դարձավ Հարավային Ամերիկայի բնական պատմության և մարդկային գիտությունների առավել կարևոր թանգարան։
Պեդրո II կայսերը գիտակցելով Բրազիլիայում իսկական գիտնականների և բնագետների պակասը՝ թանգարանում աշխատելու հրավիրեց օտարերկրացի գիտնականների, այդ թվում Լյուդվիգ Ռիդելին (1761-1861), գերմանացի բուսաբան, ով 1826-1828 թվականներին մասնակցել էր բրազիլական Մատու Գրոսու նահանգի Բարոն ֆոն Լանդսդորֆի կատարած արշավախմբի աշատանքներին։ Հրավիրյալ գիտնականների թվում էին գերմանացի քիմիկ Թեոդոր Պեկոլտը, ամերիկացի երկրաբան Չարլզ Ֆրեդերիկ Հարտը (1840-1878)։ Հետագա տարիներին թանգարանը մեծ հռչակ ձեռք բերեց և շատ գիտնականներ ցանկություն էին հայտնում իրենց կոչումները ստանալ Բրազիլիայում կատարած աշխատանքի համար։ Այդ գիտնականներից էին՝ կենսաբան Ֆրից Մյուլերը (1821–1897), Հերման ֆոն Այրինգը (1850–1930), Կառլ Ավգուստ Վիլհելմ Շվակը (1848–1894), Օրվիլ Ադալբերտ Դերբին (1851–1915), Էմիլ Ավգուստ Գյոլդին (1859–1917), Լուիս Կուտին (1854–1884)։ Կայսրը շարունակեց մնալ սիրված գործիչ 1889 թվականի ռազմական հեղաշրջումից հետո, ուստի հանրապետականները փորձեցին ջնջել կայսրության բոլոր խորհրդանիշերը, որոնցից մեկն էլ Սան-Քրիստոֆան պալատն էր՝ կայսեր պաշտոնական նստավայրը, որը 1892 թվականին դարձավ Ազգային թանգարանի շենք և այստեղ տեղափոխվեցին արժեքավոր հավաքածուները։
1946 թվականին թանգարանի կառավարումն անցնում է Բրազիլիայի համալսարանին, այժմ՝ Ռիո դե Ժանեյրոյի ֆեդերալ համալսարան։ Հետազոտողների գրասենյակներն ու լաբորատորիաներն զբաղեցնում են Կինտա դա բոա վիստա զբոսայգում տեղակայված պալատի լավագույն մասը։ Այստեղ է գտնվում նաև Ռիո ամենամեծ գիտական գրադարանը։
Ներկայում թանգարանն առաջարկում է ավարտական դասընթացներ հետևյալ բնագավառներում՝ մարդաբանություն և սոցիոլոգիա, բուսաբանություն, երկրաբանություն և հնէաբանություն, կենդանաբանություն։
Հավաքածու
Թանգարանն ընդգրկում է Ամերիկա մայրցամաքների կենդանիների, միջատների, միներալների, բնիկների պարագաների, եգիպտական մումիաների և Հարավային Ամերիկայի հնագիտական առարկաների, երկնաքարի, բրածոների և գտածոների ամենամեծ հավաքածուն։
Հրդեհ
2018 թվականի սեպտեմբերի 2-ին՝ թանգարանը փակվելուց անմիջապես հետո, Քինթա դա Բոա Վիստայի այգում գտնվող Ազգային թանգարանի շենքի բոլոր երեք հարկերում միաժամանակ հրդեհ է բռնկվել  ։ Բրազիլիայի նախագահ Միշել Թեմերը աղետն անվանել է «պատմական և մշակութային ժառանգության անգնահատելի կորուստ»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի թանգարաններ Կատեգորիա:1818 հիմնադրված թանգարաններ
Էդուարդ Բեյլերյան
Էդուարդ Հայկի Բեյլերյան, հայ կոմպոզիտոր , ջութակահար։
Կենսագրություն
Էդուարդ Բեյլերյանը ծնվել է Երևանում, 1948 թվականի նոյեմբերի 14-ին։
1971 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ջութակի բաժինը՝ ուսուցիչ Արա Բոգդանյան։ 1983 թվականին երաժիշտն ավարտել է նույն կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի բաժինը՝ ուսուցիչ Էդվարդ Միրզոյան։
1970-1975 թվականներին եղել է Հայաստանի ազգային ռադիոյի էստրադային–սիմֆոնիկ նվագախմբի, 1975-1980 թվականներին՝ Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի, 1980-2002 թվականներին և 2007 թվականից՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի նվագախմբի, 2002-2007 թվականներին, միաժամանակ՝ Լորիս Ճգնավորյանի կամերային նվագախմբի ջութակահար։
1971-1992 թվականներին զբաղեցրել է Երևանի № 8 երաժշտական դպրոցի լարային բաժնի ղեկավարի պաշտոնը։
Նվագախմբերի կազմում Էդուարդ Բեյլերյանը մասնակցել է փառատոների, հյուրախաղերով շրջագայել է շուրջ 30 երկրում։
Գրել է «Պիես՝ ֆագոտի և դաշնամուրի համար» (1972), լարային կվարտետներ («Պասսակալիա և ֆուգա», 1972, «Լարային կվարտետ», 1982) և փողային երկեր («Երկու պիես փողային կվարտետի համար», 1973), դաշնամուրուրային պրելյուդներ (1974), ստեղծագործություններ՝ ձայնի և դաշնամուրի համար («Դարձյալ…», 1975, «Մթությունը…», 1976), «Քարանձավում…» (ձայնի և գործիքների անսամբլի համար, 1977), «Պոլիֆոնիկ վարիացիաներ» (սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, 1983), «Երեք պիես ալտի համար» (1984), «Երկու դուետ ջութակի և ալտի համար» (1986), «Պիես կամերային նվագախմբի համար» (1990), «Երկու պիես կամերային նվագախմբի համար» (2002), «Հայաստան» (2006, երգչախմբի և սիմֆոնիկ նվագախմբի համար), կինոերաժշտություն («Կվարտետ», 1987, «Արխիվային գործ», 1988, երկուսն էլ՝ Հայֆիլմ, «Խոյի համաստեղությունը», 1988, Մոսֆիլմ)։ Հեղինակ է նաև այլ աշխատությունների ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ
Պուշինանան
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Պարաիբա նահանգի բնակավայրեր
Աննա Տումարկին
Աննա Էսթեր Տումարկին (Анна Павловна Тумаркина, Anna Ester Tumarkin, ), ռուսական ծագման շվեյցարացի փիլիսոփա, փիլիսոփայության պատմաբան, Եվրոպայում փիլիսոփայության առաջին կին պրոֆեսորը (1909)։
Կենսագրություն
Աննա Տումարկինը ծնվել է Դուբրովնոյում (այժմ` Վիտեբսկի մարզի Դուբրովենսկու շրջանի շրջկենտրոն, Բելառուս) հրեական հարուստ ընտանիքում ։ Նրա հայրը բեսարաբացի առևտրական և պալատական Պալտիել (Պավել) Տումարկինն էր (մահացել է 1906 թվականին), որը զբաղվում էր կոշիկի մեծածախ առևտրով և ռուսերենից եբրայերեն թարգմանությամբ։ Պալտիել Տումարկինը և նրա կինը` Սոֆյա Հերցենշտեյնը, ծագում էին Դուբրովնոյից, սակայն նրանց դուստրը` Խանա Էսթերը (հետագայում` Հանա Էսթեր) մեծացել է Քիշնևում։ Այստեղ նա ավարտել է կանանց գիմնազիան և մանկավարժական կուրսեր ։
Աննա Տումարկինն սկսել է սովորել Հումբոլդտի համալսարանում Վիլհելմ Դիլթայի ղեկավարությամբ ։ 1892 թվականից սկսած նա ապրել է Շվեյցարիայում, որտեղ այդ ժամանակ աշխատում էր նրա ավագ եղբայրը։ Ընդունվել է Բեռնի համալսարանի փիլիսոփայության բաժինը, որտեղ 1895 թվականին հաջողությամբ գիտական աշխատանք է պաշտպանել Յոհան Գոթֆրիդ Հերդերի և Իմանուիլ Կանտի փիլիսոփակայան աշխատանքների համեմատական վերլուծության վերաբերյալ, որը լույս է տեսել «Բեռնի փիլիսոփայության դասընթացի» առաջին գրքում, Լյուդվիգ Շտայնի ղեկավարությամբ։
1898 թվականին Տումարկինը անհատ-դոցենտի (Privatdozentin) պաշտոն է ստացել Բեռնի համալսարանում և այդպիսով դարձել է Շվեյցարիայի և Եվրոպայի փիլիսոփայության առաջին կին դասախոսը ։ 1906 թվականին ստացել է տիտղոսակիր պրոֆեսորի կոչում (Honorarprofessorin), իսկ 1909 թվականին` հատուկ պրոֆեսորի կոչում (Professorin Extraordinaria) : Գեղագիտություն և փիլիսոփայության պատմություն է դասավանդել Բեռնի համալսարանում մինչև 1943 թվականը։ 1921 թվականից բժիշկ Իդա Հոֆի հետ ապրել է նույն բնակարանում, նրա հետ այցելել է հարազատներին ռումինական դարձած Բեսարաբիայում 1925 և 1937 թվականներին ։ Որոշ ժամանակ անց քաղաքում մնացած նրա հարազատների մեծամասնությունն աքսորվել և սպանվել են։
Աննա Տումարկինը փիլիսոփայության, տեսական հոգեբանության, գեղագիտության և մշակութաբանության վերաբերյալ մի շարք աշխատանքների հեղինակ է։ Հեղինակել է Բենեդիկտ Սպինոզայի, Հերդերի, Կանտի աշխատանքների վերլուծություններ, այդ թվում` «Հերդեր և Կանտ» (1896), «Ասոցատիվ սկզբունքը գեղագիտության պատմության մեջ» (1899), «Կարողությունների խաղը Կանտի մոտ» (1905), «Գեղագիտական իդեալ և էպիկ նորմա» (1907), «Պոեզիա և աշխարհայաց» (1919), «Ռոմանտիկ աշխարհայաց» (1920) և շատ այլ աշխատություններ ։ Վալտեր Բենիամինը լսել է Աննա Տումարկինի դասախոսությունների շարքը Բեռնի համալսարանում և Գերհարդ Շոլեմին ուղղված իր նամակում հիշատակել է Աննայի ունեցած ազդեցությունն իր աշխարհայացի վրա ։
2000 թվականի փետրվարի 16-ին, Տումարկինի ծննդյան օրը, Բեռնի համալսարանի բաժիններից մեկը կոչվել է նրա անունով։ Համալսարանում կազմակերպվել է նաև ANNA գիտական ծրագիրը` նվիրված փիլիսոփայի հիշատակին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Շվեյցարացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Բեռնի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կին փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի սուֆրաժիստներ
Բոր (գյուղ, Վսևոլոժսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 62 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1727 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի բնակավայրեր
Միայնակ Ռենջերը
«Միայնակ Ռենջերը» (The Lone Ranger)՝ արկածային, վեստեռն ֆիլմ է ամերիկացի կինոռեժիսոր Գոռ Վերբինսկու կողմից։ Նկարահանումներն սկսվել են 2012 թ․ փետրվարի 29-ից։ Համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2013 թ․-ի հունիսի 3-ին։
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է այն մասին, թե ինչպես սովորական տեխասյան Ռենջեր Ջոն Ռիդը դարձավ լեգենդար մարտիկ։ Նա և նրա գործընկեր հնդկացի Տոնտոն պետք է կռվեն կոռուպցիայի և անօրինականության դեմ։ Բայց մինչ այդ նրանք պետք է լեզու գտնեն իրար հետ և կարողանան գործել ինչպես մի թիմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Դիսնեյյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Բադի մուվի Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Սան Ֆրանցիսկոյում Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեստերն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գոռ Վերբինսկիի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր սուպերհերոսների մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ռիմեյք ֆիլմեր
Ռաճացիներ
Ռաճացիներ (რაჭველები), վրացիների ազգագրական խումբ։ Խոսում են վրացերենի ռաճայան բարբառով։ Բնակվում են Ռիոնի գետի վերին հոսանքներում՝ Ռաճա պատմական շրջանում (ներկայիս Օնիի և Ամբրոլաուրիի շրջաններ)։ Հայտնի են եղել որպես հմուտ շինարարներ։
Բիշկին (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
Բիշկին (Бишкінь), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1678 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բիշկին գյուղում բնակվում էր 915 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1678 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռոբերտա Անաստասե
Ռոբերտա Անաստասե (Roberta Alma Anastase, ռումինացի քաղաքական գործիչ։ Ռումինիայի խորհրդարանի Պատգամավորների պալատի նախագահ 2008 թվականի դեկտեմբերի 19-ից մինչև 2012 թվականի հուլիսի 3-ը, 2007 թվականից՝ Եվրախորհրդարանի պատգամավոր։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1976 թվականի մարտի 27-ին։ 1994 թվականին գեղեցկության ազգային մրցույթում ստացել է «Միսս Ռումինիա» տիտղոսը ։ 1998 թվականին ավարտել է Բուխարեստի համալսարանը սոցիոլոգի մասնագիտությամբ։
Աշխատել է PR-ի ոլորտում ընկերության տնօրեն, եղել է տրանսպորտի նախարարի խորհրդական։ Աշխատել է Ռումինիայի խորհրդարանում որպես խորհրդական։ Նա նաև ներկայացրել է Ռումինիան 1996 թվականին «Միսս Տիեզերք» գեղեցկության մրցույթում։ 2001 թվականից Ռումինիայի երիտասարդական խորհրդի փոխնախագահն է։
2007 թվականի հունվարի 1-ին նա ստացել է Եվրախորհրդարանի անդամի մանդատ՝ կապված Ռումինիայի՝ Եվրամիությանն անդամակցելու հետ։
Եվրախորհրդարանում Ռոբերտա Անաստասեն եղել է արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի ԵԺԿ-ԵԴ խմբում, ինչպես նաև անվտանգության և պաշտպանության ենթահանձնաժողովում (որպես դրա փոխնախագահ) ։
2008 թվականին Ռումինիայի խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ նա ընտրվել է Պատգամավորների պալատի անդամ Ռումինիայի Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցությունից։ Այնուհետեւ նա գլխավորել է Ռումինիայի խորհրդարանի ստորին պալատը։
Ընտանիք
Նրա հայրը՝ Կոռնել Անաստասեն, մինչև 1989 թվականը եղել է Պլոյեշթիում մայիսի 1-ի գործարանի տնօրեն, այնուհետև՝ Պրահովայի ենթապրեֆեկտ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Միսս Տիեզերք Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ռումինիայում ծնվածներ
Հուրի Բերբերյան
Հուրի Վարդգեսի Բերբերյան, հայ պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1997), պրոֆեսոր (1998):
Կենսագրություն
Հուրի Բերբերյանը ծնվել է 1966 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, Բեյրութում։ 1988 թվականին ավարտել է Կալիֆոռնիայի Բերկլիի համալսարանի բակալավրատուրան։ 1993 թվականին ավարտել է Կալիֆոռնիայի համալսարանի (Լոս Անջելես) մագիստրատուրան։ 1998 թվականից դասախոսում է Կալիֆոռնիայի պետական համալսարանում  ։
Աշխատությունները վերաբերում են իրանահայ գաղութի XX դարի 1-ին տասնամյակի սոցիալ-տնտեսական, քաղաքական հիմնահարցերին։ Հեղինակ է «Հայերը և 1905-1911 թվականների Իրանական սահմանադրական հեղափոխությունը. Ազատության նկատմամբ սերը չունի հայրենիք» (անգլերեն, 2001) աշխատության։
Երկեր
«Հայերը և 1905-1911 թվականների Իրանական սահմանադրական հեղափոխությունը. Ազատության նկատմամբ սերը չունի հայրենիք» (անգլերեն, 2001)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ
Ֆրանկլին Ֆոլսոմ
Ֆրանկլին Ֆոլսոմ (Franklin Brewster Folsom, ), ամերիկացի գրող, որը հանրամատչելի գրքեր է գրել ինչպես մանուկների, այնպես էլ` մեծահասակների համար։
Կենսագրություն
Ավարտել է Կոլորադոյի հաալսարանը, ինչպես նաև` հետազոտություններով է զբաղվել Օքսֆորդի համալսարանում, որտեղ ստացել է Ռոդսի կրթաթոշակ։ Եղել է պրոֆեսիոնալ գրող և հրատարակել է ավելի քան 80 գիրք։ Ստեղծագործությունների հիմնական թեման եղել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պատմությունը և հնագիտությունը։ Որպես զբոսավար աշխատել է Ժայռոտ լեռներում։
Հետաքրքրվել է փոքրամասնությունների խնդիրներով, ակտիվ գործել է գրողական արհմիությունում` Ամերկյան գրողների լիգայում։ 1937-1943 թվականներին զբաղեցրել է լիգայի գործադիր քարտուղարի պաշտոնը, փաստացի ղեկավարել է կազամակերպությունը Լիգայի նախագահ Ու. Ֆրենկի պաշտոնաթողությունից հետո, որը կասկած է հայտնել Մոսկվայի գործընթացների դատապարտյալների մեղավոր լինելու վերաբերյալ։ Լիգան սերտորեն համագործակցել է ԱՄՆ-ի կոմունիստաական կուսակցության հետ, որի անդամ էր նաև Ֆոլսոմը։
Մակկարտիզմի շրջանում նա ստիպված է եղել գրքերը հրատարակել տարբեր կեղծանուններով։
Կինը` Մերի Էլթինգը, գրող և լրագրողուհի էր։ Ընտանիքում ծնվել են երկու երեխաներ` Մայքլը (1938-1990) և Ռեյչելը (1944)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Մակլակի (գյուղ, Դումինիչսկի շրջան)
Մակլակի (Маклаки), գյուղ Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Դումինիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 360 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Դումինիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Փալանթոքյան
Փալանթոքյան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Այնթապի գավառակում ։ Գտնվում էր Արածանիի վերին հոսանքի ձախ վտակներից մեկի ափին, Այնթապ ավանից 10 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակավայրի շրջակայքում կային տարբեր ավերակներ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 13 տուն քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թութաքի շրջանի համայնքներ
Վարդանդուխտ Մամիկոնյան
Վարդանդուխտ Մամիկոնյան, Մեծ Հայքի Արշակունյաց թագավորության թագուհի (378-389), հայոց սպարապետ Մանվել Մամիկոնյանի դուստրը, Մեծ Հայքի արքա Արշակ Գ-ի կինը, Մամիկոնյանների նախարարական տոհմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մամիկոնյաններ Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության թագուհիներ Կատեգորիա:4-րդ դարի հայեր
Մշո բարբառ
Մշո բարբառ, հայերենի կը ճյուղի խոշորագույն բարբառներից մեկը։
Խոսվել է պատմական Հայաստանի Վանա լճի հյուսիսային (մինչև Ալաշկերտ), արևմտյան (մինչև Բուլանըխ) և հարավային (մինչև Բաղեշ ներառյալ) մասերում։ Այժմ խոսվում է Հայաստանի Արագածոտնի (Թալինի, Ապարանի շրջաններ), Գեղարքունիքի (Գավառի, Վարդենիսի շրջաններ), Շիրակի (Արթիկի շրջան), Արմավիրի (Էջմիածնի շրջան) մարզերում, ինչպես նաև Վրաստանի մի շարք շրջաններում և այլուր։
Ներկան կազմում է կը (կըգրիմ, կըկրդամ) մասնիկով։ Բաղաձայնական համակարգը՝ քառաստիճան (բ՛, բ, պ, փ), կատարում է բաղաձայնական համակարգի երկրորդ տեղաշարժ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կը ճյուղի բարբառներ Կատեգորիա:Հայկական լեզուներ
Մոկսի բարբառ
Մոկսի բարբառ, ըստ Հրաչյա Աճառյանի՝ հայերենի կը ճյուղի բարբառներից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կը ճյուղի բարբառներ
Իմերեթցիներ
Իմերեթցիներ, իմերեթներ (იმერლები), վրացիների ազգագրակաան խումբ։ Բնակվում են Վրաստանի արևմտյան մասում՝ Իմերեթի շրջանում։ Մարդաբանական տեսանկյունից իմերեթցիներին հատուկ են բաց մազերը, երկնագույն, երբեմն փիրուզագույն երանգով աչքերը. խոսքը արագ է և խանդավառ։
Աստերոիդների ցանկ (141901-142000)
Աստերոիդների ցանկ (141801-141900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (142001-142100)
Ժոզեֆ Պոլ-Բոնկուր
Ժոզոֆ Պոլ-Բոնկուր (Joseph Paul-Boncour, ), ֆրանսիացի պետական գործիչ, դիվանագետ։
1909-1914 և 1919 թվականներին պառլամենտի դեպուտատ, 1931-1940, 1946-1948 թթ.–ին՝ սենատոր։ 1916 և 1945 թվականներին սոցիալիստական կուսակցության անդամ։ Եղել է Ֆրանսիայի մշտական ներկայացուցիչը Ազգերի լիգայում, 1932 թ.-ին ռազմական նախարար, 1932-1933 թվականներին պրեմիեր նախարար և արտաքին գործերի նախարար, 1933-1934 և 1938 թթ.-ին արտաքին գործերի նախարար, 1936 թվականին՝ պետական նախարար։ 1930-ական թվականներին հանդես է եկել գերմանական ագրեսիային հակահարված կազմակերպելու օգտին։ 1940 թվականին դեմ է եղել ֆաշիստական Գերմանիայի հետ զինադադարին և իշխանությունը Պետենին հանձնելուն։ Եղել է Ֆրանսիայի ներկայացուցիչը 1945 թ.-ի Սան Ֆրանցիսկոյի միջազգային կոնֆերանսում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քաղաքագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նախարարներ
Էպոպեա
Ծագում
Էպոպեաների առաջացմանը նախորդել են ժողովրդական երգերը, որոնք ունեցել են կիսով չափ լիրիկական, կիսով չափ արձակ բնույթ` նվիրված ռազմական սխրագործությունների, առաջնորդների, հերոսների, որոնց շուրջ համախմբվում էին ցեղի անդամները։ Նմանատիպ երգերը միավորվում էին իբրև մեկ բանաստեղծական միավոր՝ էպոպեա՝ ամբողջապես արտացոլելով ընդհանրական մտահղացումներն ու մտահորիզոնը, բայց անվանապես պատկանելով կոնկրետ հեղինակի։ Այդպես են ստեղծվել հոմերական պոեմները՝ «Իլիական»ը և «Ոդիսական»ը, ինչպես նաև ֆրանսիական «Արարքների  մասին երգերը» ։
Զարգացում և բազմազանություն
Արիստոտելը և Հորացիոսը Էպոպեայի տեսակները դասական նորմաների մեջ են դրել՝ երկար ժամանակ ուսումնասիրելով օրինակների ոչ մեծ շրջանակ՝ Հոմերոսի և Վիրգիլիոսի ստեղծագործությունները։ Գրիմ եղբայրների դպրոցի և ռոմանտիկների՝ ժողովրդական երգերի նորագույն բացահայտումների շնորհիվ էպոպեայի ուսումնասիրման մի նոր շրջափուլ է սկսվել՝ հետագայում ավելի զարգանալով էթնոգրաֆների և բանահյուսագետների շնորհիվ, որոևց ուսումնասիրությունների հիմքում գրական-պատմական հուշարձաններն էին ։
19-րդ դարից սկսած էպոպեա եզրույթը ավելի լայն նշանակություն ձեռք բերեց՝ հաճախ կիրառվելով որպես ցանկացած մեծածավալ ստեղծագործություն, որն ունի էպիկական տարածաժամանակային ընկալման տարրեր։ Այս իմաստով առանձնացնում են վեպ-էպոպեաներ, որոնցում գլխավոր կերպարը պատկերվում է պատմական կարևոր նշանակություն ունեցող իրադարձությունների համատեքստում։ Տոլստոյի «Պատերազմ և խաղաղությունը», Սերգեև-Ցենսկիի «Սևաստոպոլյան տառապանքը» և «Ռուսաստանի կերպափոխումը»,  Գորկու «Կլիմ Սամգինի կյանքը», Շոլոխովի «Խաղաղ Դոն»ը,  Ա․ Տոլստոյի «Զբոսանք տառապանքի վրայով», Ա․ Ֆադեևի «Վերջին ուդեհենը»։ «Հերոսական էպոսներում» և վեպ-էպոպեաներում գլխավոր կերպարները ակտիվ և նպատակաուղղված մասնակցում են կարևոր պատմական իրադարձություններին, որի ընթացքում կայանում է անձնավորությունը, օրինակ՝   «Պետրոս Առաջին»՝ Ա․ Տոլստոյ ։
Առանձնացվում են արձակ ուղղվածություն ունեցող բարոյագիտական էպոպեաները, որոնք ծավալվում են ազգային հասարակական զավեշտալի իրադարձությունների շուրջ, ինչպես՝ Ֆրանսուա Ռաբլեի «Գարգանտյուա և Պանտագրյուել»ը, Ն․ Գոգոլի «Մեռած հոգիներ»ը, Անատոլ Ֆրանսի «Պինգվինների կղզին» ։
Էպիկական ֆանտաստիկա
Ֆենտեզի էպոպեա անվանումը եկել է անգլերենից «էպիկական ֆենտեզի» (epic fantasy) բառակապակցության միջոցով։ Էպիկական կամ այլ խոսքով բարձրագույն ֆենտեզին բնութագրվում է որպես երեք տարրերի միասնություն ։
Ջոն Տոլկինի Մատանիների տիրակալը վեպը էպիկական ֆանտաստիկայի օրինակ է, չնայած այս ժանրը չի սահմանափակվում միայն արևմտյան ավանդույթներով, օրինակ արաբական էպոսում առկա է հեքիաթների հավաքածու «Հազար ու մի գիշեր» , իսկ հնդկական էպիկական պոեզիայում առկա են « Ռամայանա» և «Մահաբհարաթա» ստեղծագործությունները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրական ժանրեր Կատեգորիա:Գրականություն Կատեգորիա:Լեգենդներ Կատեգորիա:Ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Արձակ ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Ստեղծագործություններ ըստ տարածաշրջանի Կատեգորիա:Գրականություն ըստ երկրի Կատեգորիա:Գրականություն ըստ ժամանակաշրջանի Կատեգորիա:Գրականություն ըստ վայրի Կատեգորիա:Գրականություն ըստ ժանրի
Ալ-Մուկադդիմա (Իբն Խալդուն)
Ալ-Մուկադդիմա (المقدمة) կամ Պրոլեգոմենա (προλεγόμενα)՝ «Մեծ» կամ «Համաշխարհային պատմություն», ամբողջական վերնագիրն է «Ուսուցանող օրինակների գիրք, կամ դիվան մեծագույն իշխանություն ունեցող արաբների, պարսիկների, բերբերների ու նրանց ժամանակակիցների օրերի մասին»։ Հեղինակել է միջնադարյան արաբ փիլիսոփա, պատմագիր և իրավագետ Իբն Խալդունը (1332 - 1406)։ Արաբերեն այն կոչվում է «ալ-Մուկադդիմա», որը թարգմանաբար նշանակում է «Նախաբան»։ Հենց այստեղ է նա շարադրում իր տեսակետները մարդկային հասարակության և պատմության օրինաչափությունների վերաբերյալ ։
Գիրքն իր ազդեցությունն է ունեցել Օսմանյան կայսրության 17-րդ դարի պատմաբանների վրա, ինչպիսիք են Հաջի Խալիֆան և Մուստաֆա Նաիման, ովքեր գործածել են գրքում առկա տեսությունները Օսմանյան կայսրության թուլացումը և ծաղկումը վերլուծելու համար ։ Թեև Իբն Խալդունը համարվում էր մուսուլմանական աշխարհի մեծագույն փիլիսոփաներից մեկը, 17-րդ դարում եվրոպացի սքոլարները ևս կրթվում էին այս գրքով ։
Իբն Խալդունի կարծիքով մարդկային կեցության առաջին ձևը գյուղականն էր, ամենից առաջ՝ քոչվորականը։ Կյանքի պայմանները մարդկանց թելադրում են խիստ բարքեր և ստիպում միասնական լինել։ Մի քանի ցեղի ենթարկումը մյուսների կողմից հանգեցնում է թագավորական իշխանության և քաղաքների առաջացմանը։ Քաղաքներում զարգանում են առևտուրը և արհեստները, ի հայտ է գալիս հարստություն և զեխություն։ Դա էլ իր հերթին բերում է բարքերի քայքայմանն ու անկմանը, ավանդական առաքինութունների կորստի։ Մարդիկ դառնում են փափկասուն, պաշտպանության անկարող։ Ավելանում են պետական ծախսերը, ինչի հետևանքով աճում են հարկերը, բայց անգամ այդ դեպքում դրանք բավական չէին պետության ծախսերը բավարարելու համար, և իշխանությունները սկսում են անարդարություններ գործել հպատակների նկատմամբ։ Վերջիններս կորցնում են լավ կյանքի նկատմամբ հույսերը և սկսում են խուսափել աշխատանքից, ինչը բերում է գանձվող հարկերի կրճատման։ Արդյունքում պետությունը բռնում է թուլացման, ապա՝ անկման ճանապարհը։
Փիլիսոփայի հայացքներում հիմնական գաղափարը «ասաբիան» է։ Այդ դժվար թարգմանվող եզրը արևմտյան հետազոտողները բնորոշում են որպես «կոլեկտիվ համախմբվածություն (համերաշխություն)»։ Հաշվի առնելով այս բառի բաղադրիչների բազմիմաստությունը (ոգեզորություն, արիություն, արդարամտություն, պատվախնդրություն, հավատ վաղվա օրվա և սեփական գործի ճշմարտացիության նկատմամբ)՝ պայմանականորեն ընդունվում է այն որպես զինվորական միասնություն, մարդկային համակեցություն՝ միավորված մեկ գաղափարի շուրջ։ Այն չի համընկնում, բայց մասամբ համադրվում է դասական և ժամանակակից սոցիոլոգիայի եզրերին։
Կրոնը դիտարկվում է երկու տեսակետից։ Նախևառաջ, կրոնը մեկնաբանվում է որպես ասաբիան լրացնող ու հզորացնող սուրբ սոցիալական ուժ՝ բացելով դրա համախմբող և կարգավորող նշանակությունը։ Այդ առումով կրոնը հանգեցնում է միապետության հաստատման և հետագա նվաճումների շարունակման։ Իբն Խալդունի կարծիքով կրոնը սկզբնական շրջանում ամրապնդման և հետո միայն փոխարինում է այն իրենով։ Երբ կրոնը դադարում է լինել պետության հիմքը, կրկին հարց է ծագում կոնսոլիդացիայի աղբյուրի մասին։ Դա չի լինում միայն այն ժամանակ, երբ ասաբիան դեռևս ունի մեծ նշանակություն հասարակության մեջ։ Հակառակ դեպքում թույլ պետությունը պարտություն կկրի ուրիշ խմբի կողմից՝ իրեն հավասար կամ գերազանցող ուժով։ Կրոնը, դրա բացառիկությունը և անքակտելիությունը երկիրը միավորող կարևորագույն գործոններն են։ Սական դա չի նշանակում, որ կրոնը ի վիճակի է միշտ պահպանել սոցիումը վերջնական քայքայումից։ Իբն Խալդունը գրում է, որ կգա ժամանակ, երբ կրոնը այլևս չի կարողանա զսպել մարդկային քաղաքակրթության զարգացումը։
Պետության ավարտը իշխող դինաստիայի ծերացումն է։ Սկսվում երկարատև, անբուժելի տկարության շրջան։ Զառամյալությունը վրա է հասնում և հաղթում տիրող դինաստիային նույնիսկ անկախ արտաքին թշնամիների գործողությունից։ Սակայն ավելի հաճախ պետության մահը վրա է հասնում քոչվորների հարձակումների արդյունքում, որոնք նախկինում վարում էին վաչկատուն, դաժան զրկանքներով լի ապրելակերպ։ Ըստ Իբն Խալդունի՝ դինաստիայի կյանքի միջին տևողությունը 120 տարի է։ Նվաճման արդյունքում իշխանությունն անցնում է նոր դինաստիայի և կրկնվում է պատմական նմանատիպ շրջափուլ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արաբական գրականություն Կատեգորիա:Արաբական մշակույթ
Տիրան Թավիջյան
Կենսագրություն
Սովորել է երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի դասարանում, նվագել է հարվածային գործիքներ, հետաքրքրվել ջազային երաժշտությամբ։
Եղբոր՝ Կարապետի հետ հանդես է եկել «Թավիջյան եղբայրներ» դուետում։
1995 թվականից եղել է հոր հիմնադրած «Garo & Paramecium» խմբի դաշնակահար, երգերի հեղինակ, գործիքավորող։ Խմբի հետ շուրջ 400 համերգներով շրջագայել է Եվրոպայում. հանդես է եկել նշանավոր երաժիշտներ Ջո Զավինուլի, Բրենդֆորդ Մարսալիսի, Մակկոյ Թայների, Բ. Բրադրզի և ուրիշների հետ։
Գերմանիայում, Իտալիայում, Հունաստանում, Բուլղարիայում, Ավստրիայում, Էստոնիայում, Խորվաթիայում, Լեհաստանում, Հարավսլավիայում և այլուր մասնակցել է միջազգային ջազային փառատոնների։
Որպես գործիքավորող՝ համագործակցել է մի շարք հանրահայտ փոփ երգիչների հետ, մասնակցել երաժշտական նախագծերի։
Հեղինակ է կինոերաժշտության։ 2013 թվականին եղբոր հետ Երևանում հանդես է եկել հայկական ջազի 75-ամյակին նվիրված համերգում։
Եղբոր հետ ձայնագրել է «Tavitjan Brothers Trio» սկավառակը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ
Բալլադային օպերա
Բալլադային օպերա (ballad opera), կոմիկական օպերայի անգլիական տեսակը. տարածվել է 18-րդ դարում Իտալիայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Իսպանիայում։ Ծագումը կապված է օպերա-երկխոսության և անգլիական երգիծական կոմեդիայի հետ։ Բալլադային օպերան հաճախ սուր երգիծական բնույթի է, երբեմն էլ պալատական օպերա-սերիաների պարոդիա է։ Երգերն ու պարերն ընդմիջվել են բանահյուսությունից փոխառած (կամ կոմպոզիտորների ստեղծած) խոսքային պատկերներով։ Բալլադային օպերայի առաջին դասական նմուշը Յոհան Քրիստոֆ Պեպուշի «Մուրացկանի օպերան» է (1728), որտեղ համարները կառուցված են երգային մոնտաժի սկզբունքով։ Այդ օպերայի նմանակումներից առավել հայտնի է Կուրտ Վայլի «Երեքգրոշանոց օպերան» (ըստ Բերտոլդ Բրեխտի, 1928)։
Բալլադային օպերաjի ազդեցությամբ ստեղծվել է նաև գերմանական զինգշպիլը՝ կոմիկական օպերայի տեսակը։
Երաժշտական քննադատ Փիթեր Գամմոնդը բալլադային օպերան նկարագրում է որպես «կարևոր քայլ ինչպես երաժշտական տեսարանի, այնպես էլ հանրաճանաչ երգի ազատագրման գործում» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օպերայի ժանրեր Կատեգորիա:Թատրոնի ժանրեր Կատեգորիա:Օպերային տերմիններ Կատեգորիա:Բրիտանական երաժշտություն Կատեգորիա:Անգլիական երաժշտություն
Վարդգես Բաղրյան
Վարդգես Բորիսի Բաղրյան լրագրող, հրապարակախոս, Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր ։
Կենսագրություն
Վարդգես Բաղրյանը ծնվել է 1952 թվականի հուլիսի 16-ին Ստեփանակերտ քաղաքում, ԱՀ (նախկին՝ ԼՂԻՄ)։ 1969 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի հ. 2 միջնակարգ դպրոցը։ 1973 թվականին ավարտել է Երևանի Խ.Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի «Մանկավարժություն և տարրական ուսուցման մեթոդիկա» ֆակուլտետը։ 1973-1974 թվականներին հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդել ՀԽՍՀ Վարդենիսի շրջանի Ակունք գյուղի միջնակարգ դպրոցում։ 1974-1975 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում։ 1976-1988 թվականներին` ԼՂԻՄ ռադիոկոմիտեի լրագրող։ 1988-1995 թվականներին` Արցախի հեռուստառադիոկոմիտեի նախագահի տեղակալ` հեռուստատեսության գծով։ 1995-1998 թվականներին` ԼՂՀ հեռուստառադիովարչության պետ։ 1998-1999 թվականներին ղեկավարել է Ստեփանակերտի քաղաքապետարանի լրատվական ծառայությունը։ 1998 թվականի դեկտեմբեր` ԼՂՀ երկրորդ գումարման Ազգային ժողովի լրացուցիչ ընտրությունների արդյունքում ընտրվել է խորհրդարանի պատգամավոր։ Եղել է Ազգային ժողովի արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի անդամ։ 1999-2005 թվականներին` ԼՂՀ նախագահի աշխատակազմի ղեկավարի տեղակալ։ 2005-2007 թվականներին` ԼՂՀ «Հանրային հեռուստառադիոընկերություն» ՓԲԸ գործադիր տնօրեն, 2007-2008 թվականներին՝ նույն հեռուստառադիոընկերության խորհրդի նախագահ։ 2008 թվականի հունիս-նոյեմբեր` ԼՂՀ մշակույթի և երիտասարդության հարցերի փոխնախարար։ 2008-2010 թվականներին` Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության գրասենյակի ղեկավար։ 2010 թվականի մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ հինգերորդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության ընտրացուցակով։ 2010 թվականի հունիսի 10-ին ընտրվել է ԱԺ գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։
2015 թվականի մայիսի 3-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ վեցերորդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ համամասնական ընտրակարգով, Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության ընտրացուցակով։ ԱԺ գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ է։ Արցախի ժողովրդավարական կուսակցության անդամ է։ Ազգային ժողովի «Ժողովրդավարություն» խմբակցության ղեկավարն է։
Հայաստանի և Արցախի Հանրապետության գրողների միությունների անդամ է։
ԱՀ վաստակավոր լրագրող ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետներ