cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Իոսիֆ Ստալին
Հեղափոխական գործունեության վաղ շրջան
1899 թվականի մայիսի 29-ին, կրթության հինգերորդ տարում նա հեռացվեց ճեմարանից «անհայտ պատճառով քնությանը չներկայանալու համար» (հավանաբար հեռացման պատճառը Իոսիֆ Ջուղաշվիլիի գործունեությունն էր՝ ճեմարանում աշակերտներին և երկաթուղային աշխատողներին մարքսիզմ քարոզելը) ։ Իր վկայականում ասվում է, որ նա ավարտել է չորս դասարան և ազգային վարժարաններում կարող է որպես ուսուցիչ աշխատել ։
Ճեմարանից հեռացվելուց հետո որոշ ժամանակ Ջուղաշվիլին աշխատում էր որպես կրկնուսույց ։ Նրա աշակերտներից էր նաև մանկության մտերիմ ընկերը՝ Սիմոն Տեր-Պետրոսյանը (ապագա հեղափոխական Կամոն)։
1899 թվականի դեկտեմբերի վերջերին Ջուղաշվիլին որպես դիտորդ ընդունվում է Թիֆլիսի ֆիզիկական աստղադիտարան ։
1900 թվականի ապրիլի 23-ին Իոսիֆ Ջուղաշվիլին, Վանո Ստուրուան և Զակրո Չոդրիաշվիլին կազմակերպեցին աշխատանքային մայովկա՝ մայիսմեկյան անլեգալ ժողով, որի ժամանակ հավաքվեցին 400-500 աշխատող։ Ցույցի ժամանակ ելույթ ունեցավ նաև Իոսիֆը։ Այդ ելույթը Ստալինի առաջին ելույթն էր հասարակության առջև։ Այդ թվականի օգոստոսին Ջուղաշվիլին մասնակցեց Թիֆլիսի աշխատավորների մեծ խմբի գործադուլի նախապատրաստական աշխատանքներին, ինչպես նաև իրականացմանը։ Բողոքի ցույցերի կազմակերպմանը մասնակցեցին նաև հեղափոխական-աշխատողներ՝ Մ. Ն. Կալինինը (Պետերբուրգից Կովկաս էր ուղարկվել), Ս. Յ. Ալլիլուևը, ինչպես նաև Մ. Զ. Բոչորիձեն, Ա.Գ. Օկուաշվիլին, Վ. Ֆ. Ստուրուան։ Օգոստոսի 1-ից 15-ը գործադուլին մասնակցեցին շուրջ չորս հազար մարդ։ Արդյունքում ձերբակալվեցին ավելին քան հինգ հարյուր գործադուլի մասնակիցներ։
1901 թվականի մարտի 21-ին ոստիկանությունը խուզարկություն իրականացրեց աստղադիտարանում, որտեղ ապրում և աշխատում էր Ջուղաշվիլին։ Այնուամենայնիվ, նա խույս տվեց ձերբակալումից, անօրինական կերպով դարձավ ընդհատակյա գործիչների հեղափոխական ։
Մինչև 1917 թվական
1901 թվականի սեպտեմբերին Բաքվում Լադո Կեցխովելու կողմից հիմնված «Նինա» տպարանում սկսեց տպագրվել անօրինական «Բրձոլա» («Պայքար») թերթը։ Առաջին համարի առաջին էջը պատկանում էր քսաներկուամյա Իոսիֆ Ջուղաշվիլիին։ Այս հոդվածը Ստալինի հայտնի առաջին քաղաքական աշխատանքն էր ։
1901 թվականի նոյեմբերին նա մտավ Ռուսական սոցիալ-դեմոկրատական աշխատանքային կուսակցության (ՌՍԴԱԿ) Թիֆլիսի կոմիտեի շարքերը, որի հանձնարարականով նույն ամսին մեկնեց Բաթում, որտեղ մասնակցում է էսդեկովյան կազմակերպության ստեղծմանը ։ Կուսակցական մականունը Կոբա։
1903 թվականին՝ ռուսական սոցիալ-դեմոկրատների՝ բոլշևիկներ և մենշևիկների պառակտումից հետո, միացավ բոլշևիկներին ։
1905 թվականի դեկտեմբերին ՌՍԴԱԿ-ի Կովկասյան միության կողմից որպես պատվիրակ Թամերֆորսում (Ֆինլանդիա) մասնակցում է ՌՍԴԱԿ-ի առաջին համագումարին, որտեղ առաջին անգամ անձամբ հանդիպեց Վ. Ի. Լենինին։
1906 թվականի մայիսին որպես Թիֆլիսի պատվիրակ Ստոկհոլմում մասնակցում է ՌՍԴԱԿ չորրորդ համագումարին, որը նրա առաջին արտերկրա ուղևորությունն էր։
1906 թվականի հուլիսի 16-ի գիշերը Թիֆլիսի Սուրբ Դավիթ եկեղեցում Իոսիֆ Ջուղաշվիլին ամուսնանում է Եկատերինա Սվանիձեի հետ։ Այս ամուսնությունից 1907 թվականին ծնվում է Ստալինի առաջին որդին՝ Յակովը։ Տարեվերջին Ստալինի կինը մահանում է տիֆից։
1907 թվականին Ստալինը պատվիրակ է Լոնդոնում ՌՍԴԱԿ-ի հինգերորդ համագումարում։
Մի շարք պատմաբանների կարծիքով, 1907 թվականի ամռանը Ստալինը մասնակից է դառնում այսպես կոչված « Թիֆլիսյան բռնագրավմանը » (բռնագրավված փողերը նախատեսված էին կուսակցության ծախսերի համար)։
1910 թվականից Ստալինը հանդիսանում էր Կովկասի գծով կուսակցության Կենտկոմի լիազոր անձը («Կենտկոմի լրտես») ։
1912 թվականի հունվարին ՌՍԴԱԿ-ի Կենտկոմի պլենումում տեղի ունեցած ՌՍԴԱԿ վեցերորդ (Պրահայի) Համառուսաստանյան համագումարից հետո, Լենինի առաջարկով Ստալինը համատեղության կարգով նաև ընտրվում է Կենտկոմ և ՌՍԴԱԿ Կենտկոմի Ռուսական բյուրո։
1912-1913 թվականներին, աշխատելով Պետերբուրգում, բոշլևիկյան «Պրավդա» թերթի գլխավոր աշխատակիցներից մեկն էր։
1912 թվականին Իոսիֆ Ջուղաշվիլին վերջնականապես ընդունում է «Ստալին» կեղծանունը ։
1913 թվականի մարտին Ստալինը հերթական անգամ ձերբակալվեց, բանտ նետվեց և աքսորվեց Ենիսեյան նահանգի Տուրուխանյան երկրամաս, որտեղ մնաց մինչ 1916 թվականի աշնան վերջը։ Աքսորի ժամանակ նամակագրական կապ կար Լենինի հետ։ Ավելի ուշ Ստալինի աքսորը շարունակվում էր Աչինսկ քաղաքում, որտեղից 1917 թվականի մարտի 12-ին վերադարձավ Պետրոգրադ։
1917 թվականի նոյեմբերին տեղի ունեցած Հոկտեմբերյան հեղափոխությանը հաջորդած Ռուսական քաղաքացիական պատերազմում բոլշևիկները հաղթանակ են տանում և գալիս են իշխանության՝ 1922 թվականին ստեղծելով Խոհրդային Միությունը։ Երկու տարի անց, Վլադիմիր Լենինի մահվանից անմիջապես հետո Ստալինն աքսորում է Լև Տրոցկիին և դառնում ԽՍՀՄ-ի ղեկավարը։
Ղեկավարությունը 1920-ականներին և 1930-ականներին
Լենինի թաղման հոգսերն ստանձնելուց և կատարելուց հետո Ստալինը, քանի որ Առաջին Համաշխարհային պատերազմից և Ռուսական քաղաքացիական պատերազմից սովն ու աղքատությունն էլ ավելի էին սրվել, բազում հնգամյա ծրագրեր է մշակում Սովետական Միության արդյունաբերությունը զարգացնելու համար։ Նրա օրոք նաև փոխվում է հին օրացույցը, որն օգտագործվում էր Ռուսական Կայսրությունում։ Չնայած այդ ամենին, մարդկանց ավելի բուռն ալիքներով սկսեցին աքսորել Սիբիր։ Գուլագներում տիրող վիճակն էլ ավելի վատացավ։ Սկսվեց Մեծ Բռնաճնշումը։ Դրա հետրևանքով բազում մտավորականներ Միության բոլոր անկյուններից (այդ թվում՝ նաև Հայաստանից, օրինակ՝ Եղիշե Չարենցը) աքսորվեցին և ենթարկվեցին մահապատժի։
Ստալինի հրամանով էլ 1930-ականների սկզբին կազմակերպվում է Հոլոդոմորը, որի պատճառով միլիոնավոր ուկրաինացիներ սովամահ են լինում։
Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմ, դրանից առաջ և հետո (1939 - 1945)
1932 թվականին Սովետական Միության և Ճապոնական Կայսրության միջև սկսվեցին սահմանային կոնֆլիկտներ Չինաստանի հյուսիսային հատվածում՝ Մանչուրիայում, որն օկուպացվել էր ճապոնացիների կողմից։ Սակայն պաշտոնապես պատերազմ չհայտարարվեց, քանի որ ըստ Ստալինի ԽՍՀՄ-ն դեռ պատրաստ չէր։ Դրա պատճառով էլ Խալխին Գոլի ճակատամարտում սովետական հաղթանակից հետո կնքվում է հաշտության պայմանագիր։
Այդ ընթացքում Գերմանիայում իշխանության եկավ Ադոլֆ Հիտլերը, և մի շարք Եվրոպական երկրներում սկսեցին հաստատվել ֆաշիստական կառավարություններ։ Դրա պատճառով Եվրոպայում կոմունիստներին սկսեցին ավելի շատ նեղել։ Օրինակ՝ Ավստրիայում 1934 թվականին սկսվեց կարճ քաղաքացիական պատերազմ կոմունիստների և ֆաշիստների միջև, որն ավարտվեց վերջինների հաղթանակով։
Ստալինին այս ամենը դուր չէր գալիս, քանի որ Արևմուտքում ավելի էին ուժեղանում նացիստները, իսկ Արևելքում՝ իմպերիալիստ ճապոնացիները։ Նրա հրամանով Իսպանական քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ օգնություն տրամադրվեց հակա-ֆաշիստներին, չնայած, որ նրանք պարտվեցին։ Ստալինը նաև ցանկություն հայտնեց աջակցելու Չեխոսլովակիային, որը որոշ պատճառներով չստացվեց։ Սակայն Գերմանիան առաջարկում է ստորագրել մի պայմանագիր, ըստ որի նրանց միջև ոչ մի պատերազմ չի լինի, և թե ինչպես նրանք կկիսեն Արևլեյան Եվրոպական երկրներ և տարածքներ, որոնք Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Ռուսական Կայսրությունից անկախություն էին ձեռք բերել։ Ստալինը համաձայնում է, և ստորագրվում է Մոլոտով-Ռիբենտրոպ պայմանագիրը, ինչից ԽՍՀՄ-ն շատ տարածքներ է ձեռք բերում։
Բայց, 1941 թվականի հունիսի 22-ին Նացիստական Գերմանիան հարձակվում է Սովետական Միության վրա՝ խզելով պայմանագիրը։ Սկսվում է Մեծ Հայրենական Պատերազմը։ Ստալինի համար սա շոկային էր։ Պատերազմի ընթացքում Ստալինը հիմնականում մնում է Մոսկվայում, նույնիսկ Մոսկվայի ճակատամարտի ընթացքում։ Երբ նացիստները գրոհում են դեպի Ստալինգրադ քաղաքը, որն անվանվել էր ղեկավարի անունով, Ստալինը հրամայում է, որ ոչ ոք «ոչ մի քայլ հետ» չգնա։ Այդ քաղաքը ոչ միայն կարևոր էր աշխարհագրական առումով, այլ նաև իր անվանումով։ Ստալինգրադի ճակատամարտը դառնում է ամենաարյունահեղը՝ մարդկության պատմության մեջ։ Այն ավարտվում է Կարմիր բանակի հաղթանակով։ Պատերազմի ընթացքում Ստալինը հանդիպում է Բրիտանական Կայսրության վարչապետ Ուինսթոն Չերչիլի և ԱՄՆ նախագահ Ֆրանկլին Դելանո Ռուզվելտի հետ Թեհրանում և Ղրիմի Յալտա քաղաքում, որտեղ որոշվում են մի շարք կարևոր հարցեր։
Իոսիֆ Ստալինը հետպատերազմյան շրջանում օգնություն է տրամադրում Չինաստանի և Կորեայի կոմունիստներին, որի շնորհիվ ԽՍՀՄ-ը ձեռք է բերում իր համար կարևոր դաշնակիցներ։
Գաղափարական հիմնավորումներ
Ստալինի ելույթները որպես կանոն գաղափարապես հիմնավորված էին լինում․ հղումներ էր կատարում Լենինից, եթե համապատասխան մեջբերում կար, իսկ եթե նման մեջբերում չկար, նոր դոգմա էր հորինում։ Այդ գաղափարական հիմնավորումը հենված էր լինում դասակարգերի և դասակարգային պայքարի հայեցակարգի վրա։ Բայց Լենինը, ինչպես նաև Մարքսը, դասակարգային հասարակությունում էր դիտարկում պատմական գործընթացներում և մարդկանց վարքում դասակարգերի և դասակարգային պայքարի հետաքրքրությունները, իսկ սոցիալիզմը համարվում էր անդասակարգ հասարակություն (1936 թվականին Ստալինն էր այդպես հայտարարել) և այդ իսկ պատճառով որևէ հասարակական-քաղաքական երևույթ դասակարգային պայքարով չէր կարելի հիմնավորել։ Մյուս կողմից, ինչպես բացատրել վնասարարների, դիվերսանտների, մարդասպանների գոյությունը ԽՍՀՄ-ում, որոնցից տարեկան 10 մլն մարդ համակենտրոնացման ճամբարների շարքերն էր համալրում։
Ահա նրանք էլ, այդ «կենդանի մարդիկ» միավորվելով դասկարգի մեջ այս անդասակարգ հասարակությունում, Ստալինի հետ «մահացու պայքար էին մղում»։
Կյանքի վերջին օրեր
Պետական անվտանգության ոչ պաշտոնական աշխատակցուհի Տիմոշչուկի նամակից Ստալինը տեղեկանում է իր անձնական բժիշկ Վինոգրադովը դավադրություն է կազմակերպում։ «Բժիշկների գործով»․ ձերբակալվեցին Ստալինի անձնական բժիշկները և շատ չանցած «խոստովանեցին իրենց մեղքը»։ «Բժիշկ-վնասարարների մերկացման գործում կառավարությանը ցուցաբերած օժանդակության համար» 1953 թվականի հունվարի 21-ին Լիդիա Տիմոշչուկը պարգևատրվում է Լենինի շքանշանով։ Այս պարգևատրությունը բացահայտ կոչ էր հասարակությանը․ գրեք մատնություններ և նույնպես կպարգևատրվեք ։
Բերիան առաջարկում է իր բժշկի ծառայություները, սակայն Ստալինը մերժում է և այլևս մոտ չի թողնում որևէ բժշկի, այլ ինքնուրույն է բուժվում՝ մնալով առանց բժշկի հսկողության։
Լև Լևինը (1870-1938) Ստալինի նախկին բժիշկն էր, իսկ հիմա՝ Վլադիմիր Վինոգրադովն (1882-1964) էր։ Ըստ Ստալինի երկուսն էլ ուզում էին նրան սպանել, բայց ինքը կենդանի մնաց իր անձնական զգոնության շնորհիվ։ ՆԳ Ժողկոմի օրգանները ոչ այն ժամանակ (Հենրիխ Յագոդա (1934-1936)), ոչ էլ հիմա (Լավրենտի Բերիա) ժամանակին չբացահայտեցին «բժիշկների շրջանում վնասարար, ահաբեկչական կազմակերպության» նպատակները։ Յագոդան չբացահայտեց, քանի որ «ձախ օպորտունիստ էր և ազգի թշնամի», իսկ Բերիայի անգործությունը պարզելու և նրան պատժելու նպատակով Ստալինը պլաններ էր կազմել ։
Ստալինի հոդվածներ է հրատարակում «պրավդա» թերթում, կոչ անելով համախմբվել Կոմունիստական կուսակցության շուրջը, զգոն լինել, շնորհակալություն է հայտնում բժիշկների գործի բացահայտման վերաբերյալ թերթի խմբագրություն ուղղված բազմաթիվ շնորհավորանք–նամակների համար։ «Պրավդա» թերթի յուրաքանչյուր համարում մինչ փետրվարի 27-ը մարդասպանների, լրտեսների, վնասարարների, ժողովուրդնրի թշնամիների և բուրժուա ազգայնականների վերաբերյալ հոդվածներ են լույս տեսնում։ Քաղաքական առաջատար թերթի և ոչ մի համար առանց աչալրջության և ժողովրդի թշնամիների մասին հիշեցումների լույս չի տեսնում։ Եժովյան ռեպրեսիայի ժամանակների նման համատարած և նպատակամղված լրտեսամանիա է ներարկվում։
Փետրվարի 17-ին «Իզվեստիա» թերթը հաղորդում է գեներալ Կասինկինի «անժամանակ» մահվան մասին, որը ղեկավարում էր Ստալինի անվտանգության համար պատասխանատու Կրեմլի պարետային ծառայությունը։
Այդ օրը Լև Մեխլիսի հուղարկավորությունն էր։ Նա միակ մարդն էր Կենտկոմում, որը կարող էր ասել․
Ստալինի շնորհիվ «Պրավդա» թերթի խմբագիր Մեխլիսը գլխավոր խմբագիր դարձավ, «խոշոր զտումից» հետո՝ Կենտկոմի անդամ, իսկ պատերազմի ժամանակ Կարմիր բանակի Գլխավոր քաղվարչության պետ՝ գեներա-գնդապետի կոչմամբ, պատերազմի ավարտից հետո՝ Պետական հսկողության մինիստր։ Սակայն «սիոնիստների գործից» և «բժիշկների գործից» հետո Ստալինը կարևորեց նրա հրեա լինելը․ եթե հրեա է, ուրեմն սիոնիստ է, եթե սիոնիստ է, ուրեմն սիոնիստ բժիշկների հանձնարարական տվողը կարող էր լինել։ Մինչև բժիշկների դատը լինելը Ստալինը Մեխլիսին գործուղման է ուղարկում Սարատով, որտեղ նրան առանց վկաների բանտարկում են, տեղափոխում Մոսկվայի Լեֆորտովյան բանտ, որի հիվանդանոցում անհրաժեշտ վկայություններ տալուց հետո 1953 թվականի փետրվարի 13-ին մահանում է ։
Ստալինն իր իրական մտադրությունները թաքցնելու մեծ վարպետ էր, նաև վիրտուոզ դերասան էր։ Նախ շահում էր իր ընտրած զոհի վստահությունը, ապա հանկարծակի շշմեցնող հարված էր հասցնում․ այս կանոնով առաջնորդվում էր և՛ ներքին, և՛ արտաքին քաղաքականության հարցերում։ Մի առանձնահատուկ բան հորինելով քողարկում էր մտածված հարվածը։
Մահ
Քաղաքական հեղաշրջում էր իրականացվել Բերիա, Մալենկով, Խրուշչով և Բուլգանին քառյակի կողմից, որոնք մինչև լույս Ստալինի Կունցևոյի ամառանոցում ճաշկերույթի էին։ Պրավդա թերթում 1953 թվականի մարտի 4-ին Պետական հաղորդագրության մեջ ասվում էր․
Թաղված է Կրեմլի պատի պանթեոնում։
Թևավոր խոսքեր և դարձվածքներ
Ի պատասխան հնչել է Ստալինի հետագայում թևավոր դարձած խոսքերը․ Այս խոսքերը լայնորեն լուսաբանվել են խորհրդային թերթերում, չնայած հետագա բռնաճնշումներով գործնականում հակառակն է հաստատվել ։
Գրականություն
Ա․ Ավտորխանով [http://www.lib.ru/POLITOLOG/awtorhan.txt А.Авторханов. Загадка смерти Сталина] Новый мир. 1991. No5. էջ 194-233.
Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարություն
Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարություն, ՌԴ ԱԳՆ (Министерство иностранных дел Российской Федерации, МИД РФ), Ռուսաստանի գործադիր իշխանության դաշնային մարմին, որը իրականացնում է Ռուսաստանի Դաշնության և օտար երկրների ու միջազգային կազմակերպությունների հետ հարաբերությունների պետական կառավարումը։
Ղեկավարում է արտոգործնախարարը (2004 թվականից՝ Սերգեյ Լավրովը)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի արտաքին հարաբերություններ
Գալաց
Գալաց (Galaţi), (հունարեն Գալազիոն (Γαλαζιον) «երկնագույն» բառից, ինչպես այն անվանել են Բյուզանդիայում), քաղաք և նավահանգիստ Ռումինիայի արևելքում, Դանուբի գետաբերանին, Գալացի ժուդեցի վարչական կենտրոնը ։ 2005 թվականի տվյալներով բնակչության թիվը կազմել է 331,4 հազար, 2011 թվականի տվյալներով՝ 249,432 հազար ։ Քաղաքը հայտնի է 18-րդ դարից։ Այստեղ են գտնվում երկրի ամենամեծ մետաղագործական գործարանը, զարգացած են նավաշինությունը, նավային սարքավորումների արտադրությունը, քիմիական, տեքստիլ, կահույքի արդյունաբերությունը։
Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է Ռումինիայի արևելքում, կոորդինատներն են՝ 45°27'հս.լ. և 28°02'ավ. ե. ։ Տեղակայված է Դանուբ գետի ձախ ափին՝ Սիրետ (արևմուտքում) և Պրուտ (արևելքում) գետերի սահմանագծին. զբաղեցնում է 246,4 կմ² տարածք։ Գտնվում է Սև ծովից 80 կմ հեռավորության վրա ։
Պատմություն
Գալացի մասին առաջին հիշատակությունը վերաբերում է 1445 թվականին։
1769 թվականի նոյեմբերին Գալաց քաղաքի մոտակայքում տեղի է ունեցել ճակատամարտ՝ ռուսական բանակի և թուրքերի միջև։ 1789-1791 թվականներին Գալացը գրավված է եղել ռուսական բանակի կողմից ։
1821 թվականի փետրվարի 21-ին Գալացում ռուս նախկին մայոր Վասիլիս Կարավիասի ղեկավարությամբ, 150 հույներ իրականացրին իրենց առաջին մարտը թուրքերի դեմ։ Քաղաքի հերոսկան պաշտպանությունից հետո Աֆանասիոս Կարպենիսիոտիսի գլխավորությամբ հույներին հաջողվեց ճեղքել թուրքերի շրջափակման օղակը։ Բայց թուրքերը սպանեցին բնակչությանը և այրեցին քաղաքը ։
19-րդ դարի սկզբին Գալացը դարձավ Հունաստանի՝ թուրքերի դեմ մղվող ազատագրական պատերազմի (1821-1829) թատերաբեմ ։
Հույների ներկայությունը Գալացում, հատկապես նավագնացության մեջ, նշանակալի է եղել նաև 19-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Այդ մասնակցությունը զգալի չափով կապված էր Գալացի ազատ տնտեսական գոտու կարգավիճակ ունենալու հետ, որը չեղարկվել է միայն 1883 թվականին ։
1859 թվականին Գալացը վատ համբավ ձեռք բերեց այստեղ տեղի ունեցած հրեական ջարդերի պատճառով։ Հրեաներին սպանության մեջ կեղծ մեղադրանքից հետո, այդ երևակայական հանցագործության 15 գլխավոր մեղավորները ձերբակալվեցին, սինագոգը, բոլոր հրեական տները ավերվեցին և որոշ հրեաներ սպանվեցին։ Միայն երրորդ օրը, օտարերկրյա հյուպատեսների (հատկապես ֆրանսիացի) միջամտության շնորհիվ ջարդերը կանգնեցվեցին։
1867 թվականին հրեաներին վտարելու ժամանակ նրանցից մի քանիսը ջրահեղձ եղան ռումինական սահմանային պահակախմբի մեղքով, երբ հրեաները Գալացից տեղափոխվում էին Թուրքիա։ Ռումինիայի կառավարությունը, զգուշանալով հրեական հասարակության զայրույթից, պաշտոնական հոդված հրատարակեց, որում կատարվածի ամբողջ պատասխանատվությունը գցում էր թուրքերի վրա, ովքեր չէին ցանկանում հրեաներին ափ թողնել։ Բայց Յասիում գտնվող եվրոպացի հյուպատոսները, 1867 թվականի հուլիսի 15-ին կոլեկտիվ նամակով «իրենց պարտքը համարեցին բողոքել բարբարոսական այդ ակտի դեմ, որի պատասխանատվությունը Գալացի պրեֆեկտի և բարձրագույն ղեկավարության ուսերին է»։ Առաջացած հասարակական արձագանքի ֆոնին Բրատիանոյի իշխանությունը հարկադրված էր հրաժարական տալ, այն բանից հետո երբ անգլիական պառլամենտում սկսեցին պահանջել հրեաների հալածնքների դեմ վճռական քայլեր ձեռնարկել ։
Քաղաքի՝ Հունաստանի հետ ունեցած այսպիսի նշանակալի պատմական կապով պայմանավորված, Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքի շրջաններից մեկը կոչվել է Գալաց։
Կլիմա
Գալացը խոնավ ցամաքային կլիմա ունի (ըստ Կյոպենի դասակարգման)՝ արտահայտված 4 եղանակներով։ Աչքի է ընկնում օդի ջերմաստիճանի սեզոնային մեծ տատանումներով, շոգ (կամ տաք) ամառներով (35 °C (95 °F)) և ցուրտ ձմեռներով (−10 °C (14 °F))։ Ամսական տեղումների միջին քանակը 28-68.6 մմ է։
Տնտեսություն
Քաղաքում է տեղակայված երկրի ամենամեծ մետաղագործական գործարանը (Mittal Steel)։ Մինչև 2001 թվականը գործարանը պետության սեփականությունն է եղել։ Քաղաքում է գտնվում նաև ամենամեծ նավաշինարանը։ Դրան նպաստում է քաղաքի նպաստավոր տնտեսաաշխարհագրական դիրքը. սևծովյան ափին մոտ լինելը։
Գալացում է տեղակայված նաև երկրի՝ Մոլդովայի հետ սահմանակետը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:1445 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հիպնոս
Հիպնոս (հուն. հիպնոս բառից, որ նշանակում է քուն), հոգեկանի հատուկ վիճակ, որի մեջ մարդուն կարելի է դնել որոշակի մեթոդների օգնությամբ։ Հիպնոսն առաջ է գալիս ֆիզիկական թույլ և միօրինակ գրգռիչների և խոսքային ներշնչումների ազդեցության տակ։
Հիպնոսի վիճակի խորացման հետ զուգընթաց՝ ուժեղանում է մարդու ներշնչվողությունը, ավելի արդյունավետ է դառնում հիշողությունը, առաջ է գալիս կատալեպսիա, տեղի են ունենում հոգեբնախոսական այլ խորը փոփոխություններ։ Ըստ հիպնոսի մեջ դրվելու մատչելիության, մարդկանց միջև կան անհատական մեծ տարբերություններ։
Հիպնոսի խորը աստիճանում (սոմնաբուլիզմ) ինքնաբերաբար առաջ է գալիս երազատեսություն։
Համառոտ նկարագիր
Հիպնոս անունն առաջացել է Հին Հունաստանի դիցարանի քնի աստված Հիպնոսի անունից։ Սակայն հիպնոսացված մարդու վիճակը միայն արտաքնապես է քնի նման։ Երբ մարդուն հասցնում են հիպնոսացված վիճակի, նա շարունակում է լսել հիպնոսացնողին և ենթարկվել նրա ներշնչումներին։ Նրանց միջև պահպանվում է հատուկ տեսակի կապ, որի շնորհիվ հիպնոսացողը հիպնոսացվածին կարող է ներշնչումներ կատարել և մղել տարբեր գործողությունների, նրա մեջ կարող է տարբեր հոգեվիճակներ ստեղծել։ Հիպնոսացնելով և համապատասխան ներշնչումներ կատարելով կարելի է ուժեղացնել կամ թուլացնել մարդու հիշողությունն ու մյուս իմացական ընդունակությունները։ Եթե հիպնոսացվածն իսկապես քնած լինի, ապա այլևս չի պատասխանի հոգեբանի ազդեցություններին։
Հիպնոսը որպես բուժման և հետազոտության մեթոդ
Հիպնոսը և ներշնչումը ներկայումս օգտագործվում են ինչպես բուժման նպատակներով, այնպես էլ որպես հետազոտության մեթոդ։
Հիպնոսը կարող է ներշնչման ահռելի ուժ ունենալ։
Դեռևս 19-րդ դարում Ռուսաստանում այսպիսի փորձ են կատարել. մահվան դատապարտված հանցագործին հայտնում են, որ նա մահապատժի է ենթարկվելու՝ զարկերակը կտրելու միջոցով։ Ապա նրան բերում են մահապատժի վայրը և գործիքները ցույց տալով կապում են աչքերը։ Այնուհետև ձևացնում են, թե կտրեցին զարկերակը, իսկ մերկ թևին գոլ ջուր են լցնում «արյունը հոսեց»։ Մի քանի րոպե անց սկսվում է հոգեվարքը, և հանցագործը մահանում է։ Դիահերձումը ցույց է տալիս որ մահը վրա է հասնում սրտի կաթվածից։ Ներշնչումը սպանեց մարդուն։ Նման երևույթ կարողանում են առաջ բերել նաև աֆրիկյան ցեղերի շամանները։ Ներշնչման ուժի մասին վկայող բազմաթիվ փորձեր է նկարագրում ամերիկացի բժիշկ և ճանապարհորդ Հարրի Ռայլը իր «Կախարդության վկան» գրքում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կլինիկական հոգեբանություն Կատեգորիա:Մտքի ղեկավարման մեթոդներ
Ղազախա-իսրայելական հարաբերություններ
Ղազախա-իսրայելական հարաբերություններ, երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններ Իսրայելի Հանրապետության և Ղազախստանի Հանրապետության միջև։ Հարաբերությունները հաստատվել են 1992 թվականի ապրիլի 10-ին։ Ղազախստանում Իսրայելի դեսպանատունը բացվել է 1992 թվականի օգոստոսին, իսկ Իսրայելում Ղազախստանի դեսպանատունը՝ 1996 թվականի մայիսին։ Իսրայելի դեսպանատունը գտնվում է Աստանայում, իսկ Ղազախստանի դեսպանատունը՝ Թել Ավիվում։
Պատմություն
2004 թվականին Ղազախստանի վարչապետ Դանիալ Ախմետովը հանդիպել է Ուզբեկստանում Իսրայելի դեսպանի հետ՝ քննարկելու երկու երկրների միջև սոցիալական և տնտեսական հարաբերությունները և Իսրայելի դեսպանատունը Աստանա տեղափոխելու հարցը։
2009 թվականի ապրիլին Ղազախստանի ազգային անվտանգության կոմիտեն պաշտպանության նախարարությանը մեղադրել էր իսրայելական գործարաններում արտադրված անսարք հրետանային կայանքներ ձեռք բերելու մեջ։ Այդ կապակցությամբ ձերբակալվել Է Ղազախստանի պաշտպանության փոխնախարարը ։
2009 թվականի հունիսին Իսրայելի նախագահ Շիմոն Պերեսն այցելել էր Ղազախստան։ Մինչ այդ նա մի քանի ուղևորություններ է կատարել այդ երկիր՝ լինելով Իսրայելի ԱԳ նախարար ։
2011 թվականին Իսրայելի և Ղազախստանի միջև ապրանքաշրջանառության ծավալը կազմել է 1,544 միլիարդ ԱՄՆ դոլար ։
2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Իսրայելի ԱԳՆ-ում տեղի է ունեցել երկու երկրների այդ գերատեսչությունների ներկայացուցիչների հանդիպումը՝ կապված Իսրայել այցելելիս Ղազախստանի քաղաքացիների համար վիզային ձևականությունների չեղարկման հետ։ Պայմանավորվածություն ձեռք բերվեց ստեղծել աշխատանքային խումբ՝ այդ հարցը լուծելու համար ։ 2017 թվականի սկզբին Ղազախստանը միակողմանիորեն չեղարկել է իսրայելցիների համար մուտքի վիզաները ։
Հրեական համայնքը Ղազախստանում
Ղազախստանի հրեական բնակչության թիվը զգալիորեն աճել է Իոսիֆ Ստալինի օրոք։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ավելի քան 8,5 հազար հրեաներ փախել են Ղազախստան ։ 1989 թվականից մոտ 10 հազար հրեաներ Ղազախստանից տեղափոխվել են Իսրայել ։
Այսօր Ղազախստանում բնակվում է ավելի քան 3,3 հազար հրեա, երկրում գործում են ավելի քան քսան հրեական կազմակերպություններ և 14 դպրոցներ։ Ավելի քան 700 աշակերտ հաճախում հրեական դպրոցներ ամբողջ երկրում։ Հրեական գործակալությունը հովանավորում է մի քանի երիտասարդական կենտրոններ Ղազախստանում։ Այդ կենտրոններում դեռահասներին սովորեցնում են հրեական մշակույթի մասին ։ 2004 թվականի սեպտեմբերին Աստանայում բացվել է Կենտրոնական Ասիայում խոշորագույն սինագոգը՝ «Բեյթ Ռախե-Հաբադ Լյուբավիչը» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսրայելի երկկողմանի հարաբերություններ Կատեգորիա:Ղազախստանի երկկողմ հարաբերություններ
Հնաբերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)
Հնաբերդի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ, կարող է վերաբերել՝
Սերբայիս
Սերբայիս (სერბაისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 560 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խարագաուլից հեռու է 17 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 165 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խարագաուլի շրջան
Գրիմակո
Գրիմակո (Grimacco), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 427 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 31 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 15 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0432։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պլիմուտ (Անգլիա)
Պլիմուտ (Plymouth ), քաղաք Անգլիայում, Դևոն ծիսական կոմսության հարավարևմտյան մասում, ունի «սիթի» կարգավիճակ։ Կլիման բնորոշ անգլիական է։
Նոյեմբերի 9
Նոյեմբերի 9, տարվա 313-րդ (նահանջ տարիներին՝ 314-րդ) օրն է։
Պլիմուտ (Անգլիա)
Պատմություն
Քաղաքի տարածքում առաջին բնակեցումները վերագրվում են Բրոնզե դարին։ Քաղաքի հիմնադրման տարեթիվը համարվում է 12-րդ դարը։ Քաղաքի անվանումը նշանակում է «Պլիմայի գետաբերան»՝ ելնելով նրա տեղադրությունից։
1998 թվականի ապրիլի 1-ին Պլիմուտը մտել է ոչ եպիսկոպոսական Դևոնի կոմսության կազմի մեջ։
Բնակչություն
2001 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 240 720 մարդ, 3 017 մարդ/կմ2 միջին խտությամբ։ Բնակչությունը՝ 256 384 մարդ, 3 211 մարդ/կմ2 միջին խտությամբ՝ 2011 թվականի տվյալներով։
Տնտեսություն
Քաղաքում կենտրոնացած են նավաշինական և ձկնամսի վերամշակման տնտեսական ճյուղերը։
Քաղաքականությունը
Պլիմուտը կառավարվում է քաղաքական ժողովի միջոցով, որի կազմի մեջ են մտնում 57 պատգամավորներ, ընտրված 20 շրջանից։ Վերջին ընտրությունների արդյունքում 32 տեղ զբաղեցնում են կոնսերվանտները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1928 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հոգի (այլ կիրառումներ)
Հոգի, կարող է վերաբերել՝
Աստրախանի կաղնի
Աստրախանի կաղնի (Астраханский дуб, երկար ժամանակ սխալմամբ կոչվել է «Պետրոս I-ի կաղնի»), Ռուսաստանի Աստրախան քաղաքի Գեներալ Գերասիմենկոյի փողոցում գտնվող բնության բուսաբանական հուշարձան։ Քաղաքի տարածքում գտնվող հնագույն ծառն է. ըստ փորձագետների՝ այն 449 տարեկան է (2019 թվականի տվյալներով)։
Պատմություն
Երկար ժամանակ համարվում էր, որ 1722 թվականին Աստրախան կատարած այցի ժամանակ ծառը տնկել է Պետրոս I-ը, սակայն հետագայում պարզվեց, որ կաղինը մեկուկես հարյուրամյակով մեծ է ։
2011 թվականի հունվարին Աստրախանի քաղաքապետարանը շրջակա միջավայրի կառավարման և շրջակա միջավայրի պահպանության տարածաշրջանային ծառայության աջակցությամբ հայտնի կաղնուն կենդանի բնության հուշարձանի կարգավիճակ շնորհելու հայտ ներկայացրրեց ։ 2012 թվականի օգոստոսին «Ծառերը բնության հուշարձաններ են» համառուսաստանյան ծրագրի սերտիֆիկացման հանձնաժողովի որոշմամբ կաղնին ստացել է կենդանի բնության համառուսաստանյան նշանակության հուշարձանի կարգավիճակ ։ 2012 թվականի դեկտեմբերին ծառը ներառվել է Ռուսաստանի տարեց ծառերի գրանցամատյանում ։ Փայտի փորձաքննության «Առողջ անտառ» կենտրոնի մասնագետներն անցկացրել են ծառի ախտորոշում և սահմանել նրա ճշգրիտ տարիքը՝ 443 տարեկան ։ 2016 թվականի սեպտեմբերին կաղնին ներառվել է «Ռուսաստանի տարվա ծառ» կոչման 12 հավակնորդների ցանկում, ինչը հնարավորություն է տվել մասնակցելու Չեխիայի էկոլոգիական հիմնադրամի կողմից անցկացվող «Եվրոպայի տարվա ծառ 2018» մրցույթին ։
Նկարագրություն
Ծառը պատկանում է կաղնի ամառային տեսակին։ Բարձրությունը մոտ 11 մետր է, բնի շրջագիծը՝ 5 մետր, հիմքի տրամագիծը՝ 7,25 մետր։ Վերին հատվածում կա փչակ, որն առաջացել է 1950-ականներին՝ կայծակից առաջացած հրդեհի պատճառով ։ Ծառն ամեն տարի պտուղ է տալիս ։
Ծառը համարվում է էնդեմիկ, քանի որ կաղնու բնական անտառները գտնվում են Վոլգա գետի ափին՝ քաղաքից 360 կմ հեռավորության վրա ։
Ծառի կողքին կա տեղեկատվական ցուցանակ. ''«Կենդանի բնության համառուսաստանյան նշանակության հուշարձան։ Կաղնի (Quercus sp. L.)։ Տարիքը (տարի)՝ 443։ Պահպանվում է Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնության ժողովի Դաշնության խորհրդի ազգային բնական ժառանգության պահպանման խորհրդի «Ծառերը բնության հուշարձաններ են» համառուսաստանյան ծրագրի կողմից։ Հետազոտվել և գործիքներով ախտորոշվել է փայտի հետազոտման ոչ առևտրային գործընկերություն ռազմավարական դաշինքի «Առողջ անտառ» կենտրոնի կողմից... 2013 թվական»'' »։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստրախանի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Հայտնի ծառեր Կատեգորիա:Կաղնիներ
Սոնա Ռուբենյան
Կենսագրություն
Սոնա Ռուբենյանն առաջին անգամ բեմ է բարձրացել հինգ տարեկանում «Կռունկ» մրցույթի շրջանակներում։ Այդ ժամանակ Սոնան արդեն սովորում էր Երգի պետական թատրոնի վոկալ բաժնում (1999), որտեղ ուսանել է Վարդուհի Վարդանյանի մոտ։ 2000 թվականին նա ընդունվել է Նար-Դոսի անվան թիվ 14 դպրոց, իսկ 2001 թվականին՝ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան երաժշտական մասնագիտական դպրոցի դաշնամուրային բաժին։ 2010 թվականին ավարտել է Երևանի Պյոտր Չայկովսկու անվան միջնակարգ երաժշտական մասնագիտական դպրոցը և նույն թվականին ընդունվել Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ջազ-դաշնամուրային բաժին, սովորել է Մարտին Վարդազարյանի դասարանում։
Կարիերա
2012 թվականին Սոնա Ռուբենյանը, մասնակցելով «Շանթ»-ի «Հայ Սուպերսթար» հեռուստանախագծի 5-րդ եթերաշրջանին, դառնում է մրցույթի հաղթող։ Սոնան նաև հեղինակել է մի շարք երգերի երաժշտություններ`ժամանակն է, Նոր տարվա նվեր, իրական պատրանք, Արցախ, Երևան և այլ երգերի երաժշտություններ։ 2017 թվականից դերասան, հումորիստ, երաժիշտ Գարիկ Պապոյանի հետ կազմել է,,Գարիկ Սոնա,, խումբը, որի շրջանակներում  ներկայացրել է  հայկական հին ու նոր երգերի վերամշակված տարբերակները, հանդես եկել մի շարք համերգներով։ Խմբում երգչուհին նաև նվագում է ստեղնաշարային գործիքի վրա։ 2017 թվականին Գարիկն ու Սոնան Հայաստանի Հանրային հեռուստաընկերության «Երգ Երգոց» հաղորդման շրջանակներում ներկայացրել են Էդգար Էլբակյան կրտսերի « Լուսին » երգը, որը 2018 թվականին ՀՀ մշակույթի  նախարարության  «Ծիծեռնակ» մրցանակաբաշխության ժամանակ արժանացել է մրցանակի՝ որպես «Տարվա հիթ»։
Նախագծի ընթացքում նա կատարել է հետևյալ երգերը․
Հաղթանակից հետո 2013 թվականին Սոնան մասնակցել է «Շանթ» հեռուստատեսության «Պրեմիերա» հեռուստանախագծի առաջին եթերաշրջանին և իր «Աշնան սերենադ» երգով դարձել մրցույթի հաղթող։ Նույն թվականին նա մասնակցել է «Դուետ» նախագծի 1-ին եթերաշրջանին և գրավել է 2-րդ հորիզոնականը՝ «Պարի՛ր, թե կարող ես» նախագծի հաղթող Հովհաննես Սարգսյանի հետ։ Աշխատել է նաև «Առավոտը Շանթում» հեռուստանախագծում որպես հաղորդավար 2013 թվականին համերգային ծրագրով մեկնել է ԱՄՆ։
«Նոր Ալիք»
2014 թվականի ապրիլի 18-ին Մոսկվայում կայացած նախընտրական փուլում պարզ դարձավ, որ Հայաստանը Նոր Ալիք 2014-ին ներկայացնելու է Սոնա Ռուբենյանը ։
Մրցութային առաջին օրը՝ հուլիսի 23-ին, Սոնան կատարել է Մայլի Սայրուսի «Wrecking Ball» երգը։ Երկրորդ օրը՝ հուլիսի 24-ին, Մհերի հետ երգել է «Հայաստան» երգը։ Մրցութային վերջին օրը՝ հուլիսի 26-ին, Սոնան կատարել է Ազատ և Մանե Հակոբյանների «Կարոտ» ստեղծագործությունը ։ Ռուսական woman.ru կայքը անցկացրել է մրցույթ «Նոր Ալիք 2014»-ի մասնակիցների միջև, ուր Սոնան առաջատարն էր մոտ 18000 քվեով, իսկ երկրորդ տեղում Ուկրաինայի ներկայացուցիչ Վիկտորյա Պետրիկն էր մոտ 11000 ձայնով ։ Սոնան մրցույթում գրավեց 6-րդ հորիզոնականը՝ ստանալով «Հանդիսատեսի համակրանք» մրցանակը ։
2014 թվականին «Շանթ» հեռուստաընկերության անձնակազմի հետ Սոնան կրկին համերգային ծրագրով մեկնում է ԱՄՆ և սեպտեմբերի 29-ին ներկայանում «Փասադենա Սիվիք» համերգասրահում։ Հայաստանում ներկայանում է «Սիրո Կամուրջ» մյուզիքլի շրջանակներում, այնուհետև 2014-ի հոկտեմբերի 22-ին տեղի է ունենում «Wait» երգի տեսահոլովակի պրեմիերան, որտեղ երգչուհին ներկայանում է The Beautified project խմբի հետ։ Իր ծննդյան օրը՝ դեկտեմբերի 14-ին առաջին անգամ համերգային ծրագրով ներկայանում է Կրեմլում։ Իսկ դեկտեմբերի 24-ին տեղի է ունենում Սոնայի առաջին տեսահոլովակի պրեմիերան։ Տեսահոլովակը կոչվում է «Նոր տարվա նվեր»։
2015 թվական
Ապրիլի 20-ին տեղի է ունենում «Ժամանակն է» երգի տեսահոլովակի պրեմիերան, որը նվիրված էր Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին։
Հունիսի 15-ին տեղի ունեցավ «Աշնան սերենադ» երգի տեսահոլովակի պրեմիերան։ Հուլիսի 24-ին տեղի ունեցավ Սոնայի «Աղքատ թե հարուստ» երգի պրեմիերան (երաժշտություն՝ Արսեն Գրիգորյան, խոսք՝ Ավետ Բարսեղյան)։
Դեկտեմբերի 13-ին «Ժողովրդական երգ. նոր սկիզբ» խորագրով համերգ տեղի ունեցավ Երևանում՝ Ա. Խաչատրյան համերգասրահում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ Կատեգորիա:1993 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ առաքելական քրիստոնյաներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Հայ երգահաններ
Բորդո ՖԱ
Ժիրոնդեն դե Բորդո կամ ուղղակի Բորդո (FC Girondins de Bordeaux), ֆրանսիական ակումբ Բորդոյից։ Ներկայումս թիմը հանդես է գալիս Լիգա 1-ում՝ Ֆրանսիայի բարձրագույն դիվիզիոնում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆուտբոլային ակումբներ
Հոգոց վանք (այլ կիրառումներ)
Հոգոց վանք, կարող է վերաբերել՝
Հոդ (այլ կիրառումներ)
Հոդ, կարող է վերաբերել՝
Հոլ շրջան (այլ կիրառումներ)
Հոլ շրջան, կարող է վերաբերել՝
Նոյեմբերի 10
Նոյեմբերի 10, տարվա 314-րդ (նահանջ տարիներին՝ 315-րդ) օրն է։
1314
Մահեր
Կատեգորիա:1314 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ալեքսեյ Վեսելովսկի
Ալեքսեյ Նիկոլաևիչ Վեսելովսկի (Алексей Николаевич Веселовский, ), ռուս գրականագետ, պատմաբան։ Համընդհանուր գրկականության պատմության դոկտոր, Մոսկվայի համալսարանի և Լազարյան ճեմարանի դասախոս (1881 թվականից)։ Ակադեմիկոս Ա․ Ն․ Վեսելովսկու եղբայրը։ Ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի բանասիրական ֆակակուլտետը (1863)։ Աշխատել է արտասահմանում (1863-1866 թթ., Գերմանիա, Ավստրո-Հունգարիա), ուսումնասիրել գրականություն, թատրոն և երաժշտություն։ 1876-1888 թվականներին նա դասավանդել է Մոսկվայի օրիորդաց բարձրագույն դասընթացներում։ 1906 թվականին ընտրվել է ԳԱ պատվավոր ակադեմիկոս։ Իր հիմնական հետազոտությունները Ալեքսեյ Վեսելովսկին նվիրել է արևմտաեվրոպական գրկականության պատմությանը։ Նրա մենագրությունները, կենսագրական և պատմական ակնարկները հագեցած են փաստական հարուստ նյութով։ Մշակութապատմական դպրոցի և պատմահամեմատական գրականագիտության ներկայացուցիչներից է։ Վերջինիս բնորոշ գծերը հատկապես դրսևորվել են նրա «Արևմուտքի ազդեցությունը ռուս նոր գրականության վրա» (1883) գրքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս գրականագետներ Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի պրոֆեսորներ‎ Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ
1803−1806 թվականների շուրջերկրյա ճանապարհորդությունների համար մեդալ
1803−1806 թվականների շուրջերկրյա ճանապարհորդությունների համար մեդալ (Медаль «За путешествие вокруг света 1803−1806») կամ Շուրջերկրյա ճանապարհորդության մեդալ («За путешествие кругом света»), Ռուսական կայսրության պետական պարգև, որով պարգևատրվում էին ծովահենները, ովքեր մասնակցել են 1803−1806 թվականների շուրջերկրյա ճանապարհորդություններին։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Մեդալը ստեղծել է Ալեքսանդր I-ը 1806 թվականի օգոստոսի 15-ին՝ Ռուսաստանի միությունների մեդալի հետ համատեղ։ Մեդալը հայտի է իր ընդհանուր ձևով։ Տրամգիծը կարող է հասնել 40×30 մմ ։
Մեդալի նկարագրություն
Մեդալն ունի անսովոր ութանկյան տեսք։ Մեդալը ստեղծում էին արծաթից՝ 40×30 մմ տրամագծով։ Մեդալի դիմերեսի կողմում պատկերված է Ալեքսանդր I-ի դիմանկարը։ Մեդալի հակատակ կողմում պատկերված է ծովում լողող մի նավ։ Նավի կողքերով՝ օվալաձև գրված է․ Սկզբից և վերջից՝ ճանապարհորդության տարիները․ Աջից ձախ մեդալկիրի անունը Մեդալ երկու կողմերում էլ եզրերը բաղկացած են մանր կետերից ։
Սանտկ Պետերբուրգի դրամատանը հատել է 34 մեդալ ։
Կրելու կարգ
Մեդալը ուներ կանթ շերտաձողիկին կամ ժապավենին ամրացնելու համար։ Մեդալը պետք է կրել կրծքին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պարգևներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ալեքսանդր I կայսեր ժամանակաշրջանի պարգևներ
Molly (երգ, Թայգա)
«Molly», ամերիկացի ռեփեր Թայգայի երգն է, համագործակցությամբ Վիզ Խալիֆայի, Սեդրիկ Ժերվեի և Մալի Մոլի հետ։ Այն թողարկվել է 2013 թվականի մարտի 29-ին, որպես Թայգայի «Hotel California» երրորդ ստուդիական ալբոմի երգ ։
Երգի տեսահոլովակը, որը ռեժիսորն է Քոլին Թիլինը, նկարահանվել է 2013 թվականի մարտի 21-ին Լոս Անջելեսում, և ներկայացվել է ապրիլի 7-ին, 2013 ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թայգայի երգեր Կատեգորիա:Վիզ Խալիֆայի երգեր
Հոլմս շրջան (այլ կիրառումներ)
Հոլմս շրջան, կարող է վերաբերել՝
Հոլտ շրջան (այլ կիրառումներ)
Հոլտ շրջան, կարող է վերաբերել՝
Mary King’s Close
Պատմություն
Փողոցն իր անունն ստացել է այս փողոցում մի քանի սեփականություն ունեցող փաստաբան Ալեքսանդր Քինգի դուստր տանտիրուհի Մերի Քինգի պատվին (? - 1644 թվականի սեպտեմբեր)։ Փողոցն առաջին անգամ հիշատակվել է 17-րդ դարի երկրորդ կեսին այդ անվան տակ, թեև ինքնին գոյություն է ունեցել նաև նախկինում (հայտնվել է 16-րդ դարի սկզբից ոչ ուշ)։ 18-րդ դարում՝ քաղաքային վարչության (Edinburgh City Chambers) նոր շենքի կառուցման ժամանակ, «Mary King’s Close»-ը դրան հարող մի քանի փողոցների հետ մասամբ ավերվել է, մասամբ էլ՝ որմնաշարվել և օգտագործվել որպես հիմք նոր շենքի համար։ Տարիներ շարունակ փողոցների համալիրը գործնականապես անհասանելի է եղել դրսից և վերածվել առասպելների ու քաղաքային լեգենդների փարթամ փնջի, որը հաճախ խիստ մռայլ էր։
21-րդ դարի սկզբին հնագետները բացահայտել են «City Chambers»-ի շենքի տակ գտնվող փողոցների համալիրը։ Փողոցների մնացորդները հետազոտվել, մաքրվել և թանգարան են դարձվել որոշ ժամանակ անց՝ 2003 թվականին, և բացվել է «The Real Mary King 's Close» թանգարանը (Մերի Քինգի իսկական փակուղին), որի ցուցադրության հիմքը դարձել են Մերի Քինգի փակուղու շենքում պահպանված իրերը։ Օգտագործելով իրական «դեկորացիաներ»՝ թանգարանն այցելուներին ծանոթացնում է 16-19-րդ դարերում Էդինբուրգի բնակիչների կյանքին։ Թանգարանը մեծ ժողովրդականություն է վայելում, օրինակ՝ բրիտանական հիմնական ճանապարհորդական կայքը՝ tripadvisor.co.uk, «The Real Mary King’s Close» թանգարանը ներառել է «Երեք օր Էդինբուրգում» (3 days in Edinburgh) շարքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էդինբուրգի փողոցներ Կատեգորիա:Շոտլանդիայի պատմություն Կատեգորիա:Խորհրդավոր իրադարձություններ Կատեգորիա:Էդինբուրգի թանգարաններ Կատեգորիա:Փողոցներ այբբենական կարգով
1316
Մահեր
Կատեգորիա:1316 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Տիրամիսու
Տիրամիսու (Tiramisù, tira-քաշիր, mi-ինձ, su-վեր), իտալական աղանդեր, որը պարունակում է մասկարպոնե պանիր, սուրճ (հիմնականում էսպրեսո), հավկիթ, շաքարավազ, կակաո, սավոյարդի։ Որպես օրենք՝ աղանդերը ծածկում են կակաոյով ։ Կարելի է նաև հունական ընկույզ ավելացնել։
Պատմություն
Պատմաբանների մի մասը մտածում է, որ Տիրամիսուի բաղադրատոմսը ստեղծվել է 17-րդ դարում՝ Մեծ դուքս Կոզիմո 3-րդ Մեդիչիի պատվին, սակայն դրա մասին փաստաթղթային ոչ մի տեղեկություն չի պահպանվել ։ Իսկական պատմությունը այս տորթի սկսվում է 20-րդ դարի 60-ական կամ 70-ական թվականներից, որի շնորհիվ էլ տորթը համարվում է ժամանակակից ։
Առաջին գրված հիշողությունը ֆիքսված է Ջուզեպե դի Կլեմենտի(Giuseppe di Clemente) հոդվածում՝ 1971 թվականին ։ 1981 թվականին նրա անվանակիցը՝ Ջուզեպե Մաֆիոլին (Giuseppe Maffioli), «Vin Veneto» թերթում գրեց, որ Տիրամիսուն ստեղծվել է հրուշակագործ Ռոբերտո Լինգուանոտտոյի (Roberto Linguanotto) կողմից՝ 60-ական թվականներին՝ «Alle Beccherie» ռեստորանում(քաղաք Տրեվիզո)։ Ջուզեպե Մաֆիոլին նշեց, որ իր անվանմամբ Տիրամիսուն պարտական է բաղադրիչների վերականգնողական և սնուցողական հատկանիշներին, որոնք մտնում են իր բաղադրատոմսի մեջ։
Բաղադրատոմսը նաև հանդիպում է «I dolci del Veneto» (1983 թվական) գրքում ։ Հաջորդ հիշողությունները կարելի է հանդիպել ավելի ուշ տեքստերում, ինչպիսիք են՝ «Cucina e tradizioni del Veneto», որում գրում են, որ Տիրամիսուն ստեղծվել է «Alle Beccherie» ռեստորանի գլխավոր խոհարարի կողմից, ով ուներ աշխատանքային փորձ կենտրոնական Եվրոպայում։
Գոյություն ունեն տորթի վերաբերյալ շատ լեգենդներ։ Այսպիսով, դրանցից մեկը վկայում է, որ ճանաչված իտալական աղանդերը, որը առաջին անգամ պատրաստվել էր Սիենում (Տոսկանա)՝ հատուկ մեծ դուքս Տոկսանա Կոզիմո 3-րդի համար, և տորթին անվանել էին «Zuppa del duca»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տորթեր
Իգի Ազալիայի մրցանակներ
Ավստրալիացի ռեփեր Ամետիստ Ամելիա Քելլին, ով հայտնի է որպես Իգի Ազալիա, բազմաթիվ մրցանակների դափնեկիր է։ Նրա առաջին աչքի ընկած առաջադրումը եղել է 2013 թվականի MTV Video Music Awards մրցանակաբաշխությունում, որտեղ նա իր «Work» երգով ներկայացված է եղել «Դիտելու արտիստ» անվանակարգում, սակայն չի հաղթել։ 2014 թվականի մարտին թողարված նրա «Fancy» հիթը նրան բերել է համաշխարհային ճանաչման, որից հետո Իգին և իր երգերը ներկայացված են եղել գրեթե բոլոր լայնամասշտաբ երաժշտական մրցանակաբաշխությունների անվանակարգերում։ Նա 2014-ին ամենամեծ թվով առաջադրումներն է ստացել MTV Video Music Awards և American Music Awards մրցանակաբաշխություններում։
2015 թվականին Իգին առաջադրվել է Գրեմմի մրցանակաբաշխության 4 անվանակարգում, այդ թվում «Տարվա ձայնագրություն» և «Լավագույն նոր արտիստ» անվանակարգերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իգի Ազալիա Կատեգորիա:Երաժշտական մրցանակների ցուցակներ ըստ կատարողների
Աբաշա
Աբաշա (վրացերեն՝ აბაშა), քաղաք Վրաստանի Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթի մարզում։ Բնակչությունը՝ ։ Գտնվում է Թբիլիսիից 283 կմ դեպի արևմուտք։
Վրաստանի կոմունիստական կուսակցության առաջնորդ Էդուարդ Շևարդնաձե 1970-ական թվականներին այստեղ միավորել է շրջանային բոլոր գյուղատնտեսական հաստատությունները, կոլխոզները ևս, միասնական կառավարմամբ մի վարչության մեջ, խրարուսել անհատ ձեռներեցությունը, ինչը նպաստել է Աբաշայի չքավոր շրջանի բարգավաճմանը և գյուղատնտեսական արտադրության ավելացմանը։ Սա եղել է առաջին անհատական ձեռնարկատիրությունը Խորհրդային Միությունում Լենինի օրերից ի վեր ։ «Աբաշայի փորձը» 1980-ական թվականներին տարածվել է Վրաստանի այլ շրջաններում ևս ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքներ
Կլերի սյուր Սոմ
Կլերի սյուր Սոմ (Cléry-sur-Somme), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 551 մարդ, բնակչության խտությունը` 29.34 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 18.78 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 130 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 45 կմ արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 333 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 239-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 94։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,8 %։ 239 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 209 անձ (121 տղամարդ և 88 կին)։ Գործազուրկ են եղել 30 անձ (13 տղամարդ և 17 կին)։ 94 անաշխատունակներից 24-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 38-ը` թոշակառուներ, իսկ 32-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Եղիա Չուբար
Եղիա Չուբար (Եղիա Չուբարյան, ծածկանունները՝ Սպարտակ, Թոփթեցի, ), հայ լրագրող, կինոսցենարիստ, հրապարակախոս, գրական-հասարակական գործիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1918 թվականից ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Թոփթիում (այժմ՝ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզում)։ Ավարտել է Ռոստովի  գիմնազիան։ 1918 թվականին աշխատել է Թիֆլիսում և Բաքվում։ Հեղափոխական գործունեության համար ձերբակալվել է և աքսորվել Քութայիս։ Բանտից փախել և 1919 թվականին հասել է Երևան, որտեղ գործուն մասնակցություն է ունեցել «Սպարտակ» կազմակերպության հիմնադրմանը։ 1919 թվականին արտաքսվել է Հայաստանից։ 1920 թվականին աշխատել է Նոր Նախիջևանում, եղել է «Բանվորի կռիվ» թերթի խմբագիր։ Նույն թվին մեկնել է Բաքու և աշխատել տեղի հայերեն «Կոմունիստ» թերթում։
Հիշյալ թերթերից բացի Եղիա Չուբարը 1921 - 1936 թվականին խմբագրել է «Գրական թերթ» (Երևան), «Երևան» (Փարիզ), «Խարիբկիթ» (Դոնի Ռոստով), «Կարմիր գութան» (Երևան), «Կոմունիստ» (Երևան), «Մաճկալ» (Երևան), «Գյուղի կոմունիստ» (Երևան), «Հոկտեմբեր-Նոյեմբեր» (տարեգիրք, Երևան), «Նոր ակոս» (Երևան), «Նոր ուղի» (Երևան), «Վերելք» (Փարիզ), «Վերելք» (Երևան), «Խորհրդային Հայաստան» (Երևան) թերթերն ու ամսագրերը։
1925 - 1927 թվականներին աշխատել է Փարիզում։ 1927 թվականի հոկտեմբերին Ֆրանսիայի ներքին գործերի նախարարի հրամանով ձերբակալվում է Փարիզում և արտաքսվում Ֆրանսիայից։ Վերադառնալով Երևան, աշխատել է «Խորհրդային Հայաստան» թերթում։ 1933-1936 թվականներին Ադրբեջանական ԽՍՀ լուսավորության մինիստրի առաջին տեղակալն էր, ապա արվեստի գործերի կոմիտեի նախագահը։ Եղիա Չուբարը հայ առաջին կինոսցենարիստներից է. գրել է «Մեքսիկական դիպլոմատներ» (Հայֆիլմ, 1931) և «Երկու գիշեր» կինոնկարների սցենարները։ 1937-ին դատապարտվեց ստալինյան ռեժիմի կողմից և մահապատժի ենթարկվեց 1938 թվականի հուլիսի 18-ին ։
Եղիա Չուբար (1933). Նկարիչ Փանոս Թերլեմեզյան.
Տես նաև
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ կինոսցենարիստներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:1897 ծնունդներ Կատեգորիա:1937 մահեր Կատեգորիա:Հուլիսի 18 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Հոլցկիրխեն (այլ կիրառումներ)
Հոլցկիրխեն, կարող է վերաբերել՝
1317
Մահեր
Կատեգորիա:1317 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Հոլցհայմ (այլ կիրառումներ)
Հոլցհայմ, կարող է վերաբերել՝
The Airship
The Airship, Port Blue երաժշտական նախագծի առաջի ստուդիական ալբոմը, որ թողարկվել է Port Blue Productions լեյբլով 2007 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ։
Ալբոմի մասին
The Silent Ballet կայքում տրված է ալբոմի հետևյալ բնութագրությունը.
1318
Մահեր
Կատեգորիա:1318 Կատեգորիա:Տարեթվեր
The Airship
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2007 ալբոմներ
Հոխդորֆ (այլ կիրառումներ)
Հոխդորֆ, կարող է վերաբերել՝
Հոկայդո (այլ կիրառումներ)
Հոկայդո, կարող է վերաբերել՝
1319
Մահեր
Կատեգորիա:1319 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Փոթի
Փոթի (վրացերեն՝ ფოთი), քաղաք Վրաստանի Սամեգրելո և Զեմո-Սվանեթի մարզում։ Ներկայիս քաղաքը կառուցվել է հունական Փազիս գաղութի տեղում։ Բնակչությունը՝ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքներ
Հնդկական առևտրային իջևանատուն
Հնդկական առևտրային իջևանատուն (Индийское торговое подворье), 17-րդ դարի ճարտարապետական և պատմական հուշարձան Ռուսաստանի Աստրախան քաղաքում։ Պատմական հուշարձանի ժամանակակից երկհարկանի շենքը քիչ է հիշեցնում հնդկական իջևանատան սկզբնական վիճակը, քանի որ բնօրինակ տեսքը խեղաթյուրել են բազմաթիվ շինությունները։
Առաջին անգամ հնդկական առևտրային իջևանատան մասին հիշատակվում է 1625 թվականի Կլյուչարյովյան տարեգրությունում. ''«1625 թվականին պարսիկները, հայերը և հնդիկները կառուցեցին... իջևանատներ՝ հայկական, պարսկական և հնդկական քարե ասիական ծեսով, Փրկչի վանքից ոչ հեռու»'' ։ 1671-1672 թվականների Ստեպան Ռազինի ապստամբության ժամանակ հնդկական առևտրային շինություններն այրվեցին և 1673 թվականին վերակառուցվեցին։ 19-րդ դարի սկզբին թվականին շենքը վերակառուցվել է կլասիցիզմի ոճով։ 19-րդ դարի կեսերին հնդիկները դադարեցրին իրենց առևտրային գործունեությունը Աստրախանում   ։
Պատմություն
Վոլոդարսկու փողոցը, որտեղ գտնվում է իջևանատունը, նախկինում կոչվել է Հնդկական։ Հնդիկ վաճառականները Աստրախան են եկել առևտուր անելու դեռևս 17-րդ դարի սկզբին ։
Ներկայում պահպանված շենքը կառուցվել է 1804-1806 թվականներին՝ գավառական ճարտարապետ Ստեպան Մարտինովի նախագծով, հնդիկ առևտրականների միության միջոցներով (որոշ աղբյուրներ նշում են առաջին գիլդիայի կոնկրետ վաճառականի՝ Սաբրա Մոգունդասովի անունը)։ Նախկինում այստեղ գտնվել է հնդկական առևտրային հին իջևանատունը, ենթադրաբար՝ փայտե ։
Հնդիկ վաճառականները Աստրախան էին բերում համեմունքներ, անուշահոտություններ, քաղցրավենիք, մետաքս, ոսկի, թանկարժեք քարեր։ Ռուսաստանի կառավարությունը չէր միջամտում հնդիկների անձնական և հոգևոր կյանքին ։
Աստրախանում հնդիկ վաճառականների թիվը, ըստ գրանցված տղամարդանց թվաքանակի, չէր գերազանցում 100-ը։ 19-րդ դարի կեսերին Հնդկաստանում բրիտանական իշխանության հաստատմամբ, Աստրախանում հնդկական առևտուրը բավական արագ անկում ապրեց, և հնդիկները շուտով լքեցին քաղաքը։ 1860 թվականից իջևանատան շենքում տեղակայվում էր քաղաքային հասարակական անկելանոցը։ 1862, 1884 և 1890 թվականներին շենքը վերանորոգվել է, ինչը հանգեցրել է նրա սկզբնական տեսքի փոփոխության ։
Ճարտարապետություն
Հնդկական առևտրային իջևանատունը Աստրախանում տարածված, ուշ կլասիցիզմի ոճով կառուցված խոշոր վաճառական առևտրային և բնակելի շինության տեսակ է։ Երկրորդ հարկում բնակելի սենյակներ էին, առաջին հարկում՝ առևտրի կետեր։ Երկհարկանի աղյուսե շենքի գլխավոր (արևելյան) ճակատը Վոլոդարսկու (նախկին Հնդկական) փողոցի երկայնքով է։ Պահպանված շենքը բնօրինակ իջևանատան միայն մի մասն է. շենքի հյուսիսային մասն ապամոնտաժվել է 1977 թվականին, իսկ 19-րդ դարի վերակառուցումները լրջորեն խաթարել են պահպանված ծավալների բնօրինակ տեսքը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստրախանի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Քափքեյք
Քափքեյք (բառացի՝ «բաժակով տորթ», հայտնի է նաև fairy cake՝ փերիների տորթ անունով), փոքր չափսի տորթ (կեքս, թխվածք)։ Նախատեսված է մի մարդու համար։ Դրվում է բարակ թղթի կամ այլումինե կաղապարի մեջ։ Շատ հաճախ պարունակում է հրուշակեղենի արտադրության ժամանակ կիրառվող տարբեր զարդարանքներ ։
Քափքեյքերի առաջին բաղադրատոմսերը գրվել են 1796 և 1828 թվականներին։ Որպես կանոն՝ բաղադրիչներն են՝ սերուցքային կարագը, շաքարը, ձուն և ալյուրը, չնայած գոյություն ունեն նաև մի քանի այլ բաղադրատոմսեր։ Անգլախոս երկրներում քափքեյքերը հիմնականում մատուցվում են ծննդյան օրերին։