cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Միսս Տիեզերք (գեղեցկության մրցույթ)
1970-1980-ական թվականներ
1977 թվականին մրցույթում առաջին անգամ հաղթել է սևամորթ ներկայացուցիչը՝ Ժանել Կոմմիսիսիոնգը Տրինիդադ և Տոբագոյից։
1978 թվականին, պայմանավորված անհատական ​​համակարգիչների ի հայտ գալով, մրցույթի ձևաչափը նորից փոփոխվեց։ 1970-ականներից սկսած՝ ընտրության գործընթացը արագացնելու նպատակով ժյուրին մրցույթի մասնակիցներին գնահատում էր հատուկ մշակված էլեկտրոնային տերմինալների միջոցով։ Վարկանիշը ցուցադրվում էր էկրաններին ժյուրիի կողմից արդեն սահմանված միջին գնահատականով։ Կիսաեզրափակչում տեղերի քանակը 12 էր։
Չնայած աճող հեղինակությանը՝ 1980-ականներին մրցույթը բախվեց ճգնաժամի։ Տևական նախապատրաստական ​​փուլի պատճառով մրցույթը սկսեց երկարաձգվել։ Իրավիճակը դուր չեկավ հանդիսատեսին, և որոշվեց եզրափակչին նախապատրաստվելու շրջանը կրճատել մինչև 3 շաբաթ։ Նվազել էր նաև մրցույթի մասնակիցների թիվը․ 1987 և 1988 թվականներին մրցույթի մասնակիցների թիվը չհասավ նույնիսկ 70-ի։
1983 թվականին «Միսս Տիեզերք կազմակերպությունը» դեռահաս աղջիկների համար ստեղծեց «Երիտասարդ Միսս ԱՄՆ» (Miss Teen USA) գեղեցկության մրցույթը։
1987 թվականին փոխվեց մրցույթն անցկացնելու ժամանակաշրջանը՝ ամռանից դառնալով գարուն։
1990-2000-ական թվականներ
1990-ականներին մրցույթի մեջ տեղ ունեցան կարևոր փոփոխություններ։ Խորհրդային իշխանության վերակառուցման քաղաքականությունը ճանապարհ հարթեց ԽՍՀՄ-ի և հետխորհրդային տարածքի երկրների թեկնածուների համար։ Նոր դարաշրջանի արժեքները ազդեցին նաև «Միսս Տիեզերք» գեղեցկության մրցույթի չափանիշների վրա։ Դիմողները պետք է ունենային մշակութային լայն աշխարհայացք, սրամտություն, հումորի զգացում։ Այժմ ֆիզիկական գեղեցկությունից բացի մասնակիցները մի քանի փուլով հարցազրույցի էին մասնակցում ժյուրիի հետ։ Թոփ 5-ը կրճատվեց մինչև թոփ 3, և ի հայտ եկավ նախնական փուլը (Preliminary Competition), որտեղ ժյուրիի մի մասը կիսաեզրափակչի մասնակիցներից ընտրում էր եզրափակչի թեկնածուներին։ Նախնական փուլը սովորաբար տեղի էր ունենում եզրափակչից մեկ շաբաթ առաջ։ Կարևոր էր նաև այն, որ 1994 թվականին լողազգեստի արտադրությամբ զբաղվող «Catalina’s» ընկերությունը հրաժարվեց հովանավորել մրցույթը։
1990-ականներից սկսած՝ փոփոխվեց մրցույթին մասնակցելու տարիքային շեմը։ Այժմ մրցույթին կարող էին մասանակցել 18-27 տարեկան աղջիկները։
1995 թվականի վերջին հովանավորներ չունենալու պատճառով մրցույթը հայտնվեց սնանկության եզրին։ Իրավիճակը կտրուկ փոխվեց 1996 թվականին, երբ մրցույթը գնեց ամերիկացի միլիարդատեր Դոնալդ Թրամփը և տեղափոխեց Նյու Յորք ։ Կազմակերպությունը սկսեց ղեկավարել ամերիկացի պրոդյուսեր Փոլ Շուգարտը ։ Մրցույթի հաղթողը տիտղոսը ստանալուց հետո մի ամբողջ տարի մասնակցում էր գովազդային ակցիաներին, համարվում էր դեսպան ՄԻԱՎ-ի և կրծքագեղձի քաղցկեղի դեմ պայքարում, այցելում տարբեր երկրներ՝ հանդիպելու այդ հիվանդություններով տառապող մարդկանց։
21-րդ դարի առաջին տարիներին մրցույթի ձևաչափային հայեցակարգը կրկին ենթարկվեց փոփոխության։ 1990-ականներին ճանաչում ձեռք բերած մոդելային բիզնեսի ոլորտը դարձավ հաղթողի ընտրելու կարևորագույն գործոններից մեկը։ Վերականգնվեց եզրափակչում լավագույն 5 հորիզոնականների սկզբունքը։
2000-ականների առաջին կեսին որոշվեց մրցույթը կրկին անցկացնել ամռանը։
2003 թվականին «NBS» հեռուստաընկերությունը «CBS»-ից գնեց հեռարձակման իրավունքը, և որոշ ժամանակ անց մրցույթի եզրափակչի ցուցադրությանը ուղիղ հեռարձակմամբ միացավ իսպանալեզու «Telemundo» հեռուստաընկերությունը։
1996 թվականից «Միսս Տիեզերք» կազմակերպությունը դարձավ անկախ ապրանքանիշ՝ անձնական հաշվին ունենալով մի քանի միլիարդ ԱՄՆ դոլար։
2010-ական թվականներ
2011 թվականին կատարվեցին ընտրության հետ կապված նորամուծություններ։ Օնլայն քվեարկության միջոցով հեռուստադիտողները կարող էին ընտրել մեկ մասնակցի կիսաեզրափակիչ փուլին մասնակցելու համար։ Այսպիսով, կիսաեզրափակչի համար սկսեց ընտրվել 16 մասնակից։
2015 թվականին հապշտապ փոխվեց մրցույթի սեփականատերը։ Նույն տարվա հունիսին առաջադրվելով Միացյալ Նահանգների նախագահի պաշտոնին՝ Դոնալդ Թրամփը խոսեց Լատինական Ամերիկայի հետ կապված միգրացիոն քաղաքականության խստացման մասին։ Նման ելույթները պատճառ հանդիսացան հանրային քննադատումների և որոշ բիզնես կապերի խզման համար, ներառյալ «Միսս Տիեզերքի»։ Մասնակցությունից հրաժարվեցին Մեքսիկան և Պանաման։ «Միսս Տիեզերք 1996» մրցույթի հաղթող, Վենեսուելայի բնիկ Ալիսիա Մաչադոն մեղադրեց Թրամփին կոպիտ պահվածքի և վիրավորանքների համար։ Մեքսիկական խոշորագույն լրատվամիջոց «Grupo Televisa»-ը և իսպանական ամենամեծ հեռուստատեսային ցանցը՝ «USA Univisión»-ը, նույնպես հայտարարեցին միլիարդատիրոջը բոյկոտելու մասին։ Մրցույթի ամենամյա հեռարձակումից հրաժարվեց NBC-ն, որին պատկանում էր «Miss Universe Organization»-ի ակցիաների փաթեթի կեսը։ Սեպտեմբերին Թրամփը գնեց բոլոր արժեթղթերը և դարձավ մրցույթի միակ սեփականատերը, ապա ընդամենը մի քանի օրում ընկերությունը վաճառեց WME / IMG արտադրական գործակալությանը։
ԱՄՆ նախագահական ընտրություններում Թրամփի հաղթանակից հետո WME / IMG լրատվամիջոցների սեփականատեր Արի Էմանուելը խոստովանեց, որ նախագահական քարոզարշավի ընթացքում իրեն մոտեցել են Դեմոկրատական ​​կուսակցության ներկայացուցիչներ՝ ցանկանալով բացել «Միսս Տիեզերք» մրցույթի արխիվները, սակայն ինքը հրաժարվել է դա անել։
2018 թվականի նոյեմբերին պատմության մեջ առաջին անգամ մրցույթին մասնակցեց աղջիկ տրանսգենդեր ։
Հիմնական մրցույթ
«Միսս Տիեզերք» մրցույթի մասնակիցները սովորաբար ընտրվում են մասնակից երկրների գեղեցկության ազգային մրցույթներում։ Այնուամենայնիվ, ոչ միշտ է այդպես լինում։ 2004 թվականին ավստրալիական ազգային մրցույթ չէր անցկացվել, և Ավստրալիայի ներկայացուցիչ Ջենիֆեր Հոուքինսը ընտրվել էր մոդելային գործակալության կողմից։
Մրցույթին մասնակցելու նվազագույն տարիքը համարվում է 18-ը։ Մրցույթն անցկացվում է երկու շաբաթ՝ հաջորդ կամ ընթացիկ ձմռանը։ 1970-1990-ական թվականներին մրցույթը տևեց մեկ ամիս, բայց հետո դրա տևողությունը կրճատվեց։
Մրցույթի մասնակիցները մասնակցում են ֆոտոսեսիաների և տարբեր միջոցառումների։ Հիմնական փուլերն են նախնական մրցույթը (Preliminary Competition) և հարցազրույցը ժյուրիի հետ։ Մրցույթի նախապատրաստական փուլում մասնակիցներին արգելվում է ոչ միայն ամուսնանալ, այլև գտնվել քաղաքացիական ամուսնության կարգավիճակում։ Մրցույթի մասնակիցները չպետք է ունենան դատվածություն, ոստիկանության հետ կապված խնդիրներ կամ մերկ ֆոտոներ։ Մրցույթի հաղթողը իրավունք չունի նաև մի ամբողջ տարի լուրջ հարաբերություններ ունենալ տղամարդկանց հետ։ Կազմակերպիչներից տեղեկությունները թաքցնելու, ինչպես նաև սահմանված կանոնները չկատարելու դեպքում մասնակիցները ենթարկվում են տույժի։
«Միսս Տիեզերք» մրցույթի հաղթողը ստանում է մեկ տարվա պայմանագիր և մեծ մրցանակային փաթեթ, որն իր մեջ ներառում է 250 000 դոլար, ամսական 3000-5000 դոլար աշխատավարձ, ոճաբանի ​​ծառայություններ, հանդերձարան, երկու տարվա դերասանական դասընթացներ Նյու Յորքի կինոակադեմիայում վճարովի կրթաթոշակով։
Հաղթողը մեկ տարի ապրում է Նյու Յորքի էլիտար թաղամասում՝ կազմակերպության հատկացրած տանը։ Նա նաև դառնում է Ամերիկայի բարձրաշխարհիկ ընդունելությունների պատվավոր հյուրը, բարեգործական գործունեությամբ շրջում է աշխարհով մեկ և մասնակցում է գեղեցկության ազգային մրցույթներին՝ որպես ժյուրի։
Թագ
67 տարվա ընթացքում «Միսս Տիեզերք» մրցույթի թագը փոխվել է 9 անգամ ։
Առաջին թագը Ռոմանովների թագադրության թագն է, որը նախկինում պատկանել է Ռուսական կայսրությանը։ Առաջին անգամ՝ 1952 թվականին, նրանով թագադրվել է առաջին «Միսս Տիեզերք» ճանաչված Արմի Կուսելան Ֆինլանդիայից։ Թագը զարդարված էր մոտավորապես 1535 ադամանդով և ապահովագրված էր 500 000 դոլարով։ Հաջորդ տարի կայսերական թագը փոխարինվել է բրոնզե թագով։ 1953 թվականին Ֆրանսիայից Քրիսթիան Մարթելը դարձավ «Միսս Տիեզերքի» միակ հաղթողը, որը երբևէ կրել է այս թագը։ Սա, երևի թե, ամենայուրահատուկն է բոլոր խույրերից, քանի որ այն շատ ամուր կառուցվածք ուներ և զարդարված չէր բյուրեղներով կամ քարերով։
1954-1960 թվականներին հաղթողների ստացած թագերը կոչվում էին Տիեզերքի աստղ։ Այն պատրաստված էր ոսկուց և պլատինից՝ զարդարված 1000 սպիտակ և սև մարգարիտներով։ Դրա արժեքը գերազանցել է 500․000 դոլարը։
1961 թվականին «Միսս Տիեզերքի» կոմիտեն որոշեց հատուկ թագ պատրաստել՝ ի պատիվ մրցույթի 10-ամյակի։ Թագի պատրաստման համար օգտագործվել է լեռնային բյուրեղապակի։ Այս թագը կրել են 1961 և 1962 թվականների հաղթողները՝ Գերմանիայից Մարլեն Շմիդթը և Արգենտինայից Նորմա Նոլանը։
1963 թվականին ներկայացվեց «Միսս Տիեզերքի» ամենաերկարաժամկետ թագը, ամերիկյան «Sarah Coventry» ոսկերչական տան նախագիծը։ «Միսս Տիեզերք 1963» մրցույթի հաղթող բրազիլացի Եդա Մարիա Վարգասը այս թագով պարգևատրված առաջին հաղթողն էր։ Իսկ վերջինը «Միսս Տիեզերք 2001» Դենիզ Կինոնեսն էր Պուերտո Ռիկոյից։ Մրցույթի շատ երկրպագուներ վրդովված էին՝ իմանալով, որ սիրված թագը պետք է փոխարինվի։
2002-2007 թվականներն հաղթողները պարգևատրվում էին ճապոնական «Mikimoto» ոսկերչական տան կողմից նախագծված թագով։ Թագի պաշտոնական անունը «Phoenix» էր։ Այն փյունիկիի պոչ էր, որը խորհրդանշում էր կարգավիճակ, ուժ և գեղեցկություն։ Թագը զարդարված էր 30 կարատ (6.0 գ) կշռող 500 ադամանդով և հարավային ծովերից 120 մարգարիտներով՝ 3-8 մմ տրամագծով։ Թագը գնահատվել է 250,000 դոլար։ Մեկ տարի անց հաղթողը պարգևատրվեց մեկ այլ թագով, որն ուներ սրա նման ձևավորում, բայց չափերով զիջում էր։ Չնայած թագի դիզայնը բավականին լավ էր արված, բայց մրցույթի կողմնակիցները ենթադրում էին, որ այն անհաջողություն կբերի։ 2002 թվականին Օքսանա Ֆյոդորովայի թագադրումից մի քանի ամիս անց հաղթողը զրկվեց տիտղոսից։
«Միսս Տիեզերք 2008»-ի հաղթող, Վենեսուելան ներկայացնող Դայանա Մենդոսան եղել է միակ հաղթողը, որը կրել է վիետնամական ոսկերչական «CAO Fine Jewelry» ընկերության կողմից մշակված թագը։ Այն գնահատվում էր 120.000 դոլար և պատրաստված էր 18 կարատանոց սպիտակ և դեղին ոսկուց։ Զարդարված էր ավելի քան 1000 գոհարով, այդ թվում՝ 555 սպիտակ ադամանդով (ընդհանուր 30 կարատ), 375 կոնյակի ադամանդով (14 կարատ), 10 ծխագույն կվարցե բյուրեղով (20 կարատ) և 19 մորգանիտով (60 կարատ)։ Այս թագը տարեկան պայմանագրի մի մասն էր կազմում և, չնայած ինքնարժեքին, դարձավ մրցույթի պատմության մեջ ամենաանհաջողը։ 2009 թվականին Դայանա Մենդոսան դադարեց այն օգտագործել իր ելույթների ժամանակ և վերադարձավ «Միկիմոտո» թագին։
«Միսս Տիեզերք 2009», Վենեսուելան ներկայացնող Ստեֆանիա Ֆերնանդեսը առաջինն էր, որը ստացավ «Diamond Nexus Labs» ոսկերչական ընկերության կողմից պատրաստված «Աշխարհի թագ» կոչվող խույրը։ Այն նաև կոչվում էր «էկո-թագ», քանի որ բոլոր թանկարժեք քարերը էկոլոգիապես մաքուր էին։ 2008 թվականին մրցույթի պաշտոնական կայքում քվեարկություն սկսվեց, որտեղ երկրպագուներին հնարավորություն ընձեռվեց առցանց քվեարկության միջոցով հաղթողի համար ընտրել նոր թագ։ «Diamond Nexus Labs»-ը ներկայացրել էր երեք թագ՝ Խաղաղություն (Peace), Միասնություն (Unity) և Հույս (Hope) անուններով։ Հանդիսատեսի կողմից ընտրված դիզայնով թագին հետագայում արժանացավ Ֆերնանդեսը։ Մեկ տարի անց «Միսս Տիեզերք 2010»-ում Մեքսիկան ներկայացնող Խիմենա Նավարետեն արժանացավ վերամշակված թագին, որի վերին կամարները հանվել էին ավելի հարմարավետ կրելու նպատակով։ Այն պատրաստված էր 416,09 կարատ ընդհանուր քաշով պլատինից և ոսկուց, զարդարված էր 1.371 ադամանդով և սուտակով։ Վերջիններս խորհրդանշում էին ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի իրազեկումը։ Վերջին անգամ այն կրել է Վենեսուելայի ներկայացուցիչ Գաբրիելա Իսլերը։ Այսպիսով՝ «Աշխարհի Թագը» օգտագործվել է 2009-2013 թվականներին։
«Միսս Տիեզերք» մրցույթի ներկայիս թագը պատրաստել է չեխական «Diamond International Corporation (DIC)» ընկերությունը, որը մասնագիտացած է չեխական բյուրեղներից զարդեր պատրաստելու մեջ։ Այն գնահատվել է 300.000 դոլար։ Թագի ձևավորումը արտացոլում է Մանհեթանը, որտեղ էլ գտնվում մրցույթի գլխավոր գրասենյակը։ «Թագը խորհրդանշում է գեղեցկություն, կայունություն, ինքնավստահություն և կանանց հզորությունը ամբողջ աշխարհում», - ասում են կազմակերպությունից։ Թագը կշռում է 411 գրամ։ Այն պարունակում է 18 կարատ քաշով սպիտակ ոսկի, 198 փոքր շափյուղա։ Ամբողջությամբ կազմված է 311 ադամանդով զարդարված բոհեմյան բյուրեղից։ Առաջին անգամ թագը կրել է Պաուլինա Վեգան Կոլումբիայից 2014 թվականին։ 2017 թվականի մարտին՝ «Միսս Ինդոնեզիա» մրցույթի եզրափակչում, Ֆրանսիայի ներկայացուցիչ, 2016 թվականի հաղթող Իրիս Միտենարը ներկայացավ «Diamond Nexus Labs»-ի թագով։ Ավելի ուշ մրցույթի պրոդյուսերը հայտնեց, որ «Միսս Տիեզերք» կազմակերպությունը դատի է տալիս չեխական զարդերի ընկերությանը` պայմանագիրը խախտելու համար։ Հայցադիմումում պահանջվում էր 2.04 միլիոն ԱՄՆ դոլարի չափով պայմանագրային վճարներ և փոխհատուցում հովանավորչական պայմանագրի խախտման համար, ըստ որի՝ նախատեսվում էր աշխատել 2015-2024 թվականներին ։
21-րդ դարի հաղթողներ
Երկրներ, որոնց ներկայացուցիչները հաղթել են 3 և ավելի անգամ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միսս Տիեզերք Կատեգորիա:Գեղեցկության մրցույթներ Կատեգորիա:1952 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Գեղեցկության միջազգային մրցույթներ Կատեգորիա:Ամերիկյան մշակույթ
Գորբուշի (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)
Գորբուշի (Горбуши), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Աշխատանքի սոցիոլոգիա
Աշխատանքի սոցիոլոգիա, սոցիոլոգիայի ճյուղ, որն ուսումնասիրում է սոցիալ բնորոշ հարցեր, որոնք արտահայտվում են մարդկանց աշխատանքի հանդեպ վերաբերմունքի, մարդու սոցիալական ակտիվության, մարդկային փոխհարաբերությունների և սոցիալական խմբերի մեջ ։ Նեղ իմաստով՝ աշխատանքի սոցիոլոգիան հետազոտում է աշխատատուների և վարձու աշխատողների վարքը՝ ի պատասխան աշխատանքի տնտեսական և սոցիալական խթանների գործունեության։ Աշխատանքի սոցիոլոգիան սերտորեն կապված է այնպիսի տնտեսագիտական գիտությունների հետ, ինչպիսին են մակրոտնտեսագիտությունը և միկրոտնտեսագիտությունը, ձեռնարկության տնտեսագիտությունը, վիճակագրությունը, արտադրության կազմակերպումը, կազմակերպությունների սոցիոլոգիան, կառավարման սոցիոլոգիան, տնտեսական սոցիոլոգիան։
Աշխատանքի սոցիոլոգիայի պատմությունը
XIX դարի սկզբին հայտնվեցին առաջին գիտական աշխատանքները, որ վերաբերում էին աշխատանքին և դրա հետազոտությանը՝ կրելով էմպիրիկ բնույթ։ XIX դարի երկրորդ կեսին երևան եկան աշխատանքի հետազոտության վերաբերյալ առաջին համակարգված աշխատությունները։ Այդպիսի հետազոտությունների նպատակը, որ սկսել է կատարել ամերիկացի ճարտարագետ Ֆրեդերիկ Թեյլորը, սկզբնապես կայանում էր արտադրական գործընթացների ռացիոնալ կատարման մեթոդների որոնման մեջ։ Այս ամենի հետևանքով առաջացավ գիտական ուղղություն, որը ստացավ «աշխատանքի գիտական կազմակերպում» անունը։ Այդ գիտական ուղղության շրջանակներում առաջացան «աշխատանքի կարգավորում», «աշխատավարձ», «մասնագիտական ընտրություն» և մի շարք այլ հասկացություններ։
Հետագայում աշխատանքի սոցիոլոգիայի ձևավորման վրա մեծ ազդեցություն ունեցան այնպիսի գիտություններ, ինչպիսիք են տնտեսագիտությունը, մաթեմատիկան, վիճակագրությունը, ֆիզիոլոգիան և մարդու հոգեբանությունը, իրավագիտությունը և այլն ։
Աշխատանքի սոցիոլոգիայի հասկացությունները
Աշխատանքի սոցիոլոգիայում առանձնացնում են այնպիսի հասկացություններ, ինչպիսիք են «աշխատանքի բովանդակությունը» և «աշխատանքի բնույթը»։ Աշխատանքի բովանդակության տակ հասկանում են աշխատանքային որոշակի գործառույթներ՝ ապահովված սարքավորումներով, տեխնոլոգիաներով, արտադրության կազմակերպությամբ և աշխատակցի վարպետությամբ։ Աշխատանքի բնույթի տակ հասկանում են արտադրողի կապվելու մեթոդները արտադրական միջոցների հետ, որոնք պայմանավորված են այդ հասարակության մեջ սեփականության նկատմամբ գերակշռող հարաբերություններով։ Աշխատանքի բնույթը արտացոլում է աշխատանքի սոցիալ-տնտեսական հատկանիշները զարգացման որոշակի փուլում գտնվող հասարակության մեջ։ Ինչպես արտադրական ուժերը և արտադրական հարաբերությունները արտացոլում են արտադրության միասնությունը, այնպես էլ աշխատանքի բովանդակությունը և բնույթն իրենցից ներկայացնում են հասարակական աշխատանքի էությունն ու ձևերը ։
Սոցիոլոգիայի այս ճյուղի հիմնական հասկացությունների մեջ մտնում են «աշխատանք» և «աշխատանքային բավարարվածություն» հասկացությունները։ Աշխատանքը սուբյեկտի գործունեությունն է՝ ուղղված պահանջմունքների բավարարմանը արտադրության գործառույթների հասարակական բաժանման համակարգում։ Աշխատանքային բավարարվածությունը անհատի սեփական դիրքի գնահատականն է աշխատանքի հասարակական բաժանման համակարգում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հասարակագիտություն
Արգանիա
Արգանիա (Argania) ցեղի միակ տեսակը Արգանիա փշոտն (Argania spinosa) է, որը տարածված է Մարոկկոյում և Ալժիրում։ Նրա սերմերից ստանում են արգանական յուղ, ինչն օգտագործվում է կոսմետիկայի արտադրության և խոհարարության մեջ։
Բնագիտական նկարագրությունը
Արգանիան փշոտ ճյուղերով ծառ է, որը հասնում է 8-10 մ բարձրության և ապրում է 150-200 տարի։
Օգտագործումը
Արգանական յուղը օգտագործվում է խոհարարությունում և կոսմետիկայում։ Տոկոֆերոլների մեծ քանակության պարունակության շնորհիվ յուղը հայտնի է սիրտ-անոթային համակարգի կարգավորմամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փշատազգիներ Կատեգորիա:Կերաբույսեր
Կիրչանկա
Կիրչանկա (Кырчанка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Նոլինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վոյա գետի աջ ափին՝ 69 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 28 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է Վերին Կամայի բարձունքում, Զալազնա գյուղից 10 կմ հյուսիս-արևելք։ Գետը հոսում է հարավ-արևմուտք ապա հյուսիս-արևմուտք։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
(3577) Պուտիլին
(3577) Պուտիլին (Putilin), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1969 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,944809 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,165 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,7246 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2861,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,125796 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,74° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1969 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Լիպինի (գյուղ, Լուցկի շրջան)
Լիպինի (Липини), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1870 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լիպինի գյուղում բնակվում էր 2 871 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,24 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2315,32 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1870 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ցոլակ Վարդազարյան
Ցոլակ Վարդազարյան, հայ սովետական փողհար, դիրիժոր, երաժիշտ։
Չիստովոդովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Չիստովոդովսկի գյուղական խորհուրդ  (Чистоводівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումսկի շրջանում ։
Ցոլակ Վարդազարյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1910 թվականի հունվարի 19-ին Ջալալօղլիում։ 1932 թվականին ավարտել է Երևանի երաժշտական ուսումնարանը։ 1932-1936 թվականներին սովորել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայում` Տաբակովի արվեստանոցում։ 1937 թվականից եղել է Երևանի Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի մենակար։ Դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում և երաժշտական ուսումնարանում։ 1938 թվականին Արտեմի Այվազյանի հետ եղել է Հայաստանի պետական ջազ նվագախմբի հիմնադիր կազմում` որպես դիրիժոր և մենակատար։ 1942 թվականից եղել է Երևանի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի դիրիժոր։  Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին  կազմակերպել է համերգային անսամբլներ և հանդես եկել ռազմաճակատում։ Վախճանվել է 1944 թվականի ապրիլի 23-ին Երևանում։
Չիստովոդովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
2001 թվականի տվյալներով Չիստովոդովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 793 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 56.43 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14.05 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Ցոլակ Վարդազարյան
Ղեկավարած ներկայացումներ
Երևանի երաժշտական կոմեդիայի թատրոնում ղեկավարել է հետևյալ ներկայացումները ՝
Չիստովոդովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Ֆիրետ-Տրունշտադտ
Ֆիրետ-Տրունշտադտ (Viereth-Trunstadt), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Բամբերգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 3603 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 15,78 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 4 71 207։
Կոմունան բաժանված է 4 գյուղական համայնքի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Աստերոիդների ցանկ (330501-330600)
Աստերոիդների ցանկ (330401-330500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (330601-330700)
Շիրազ
Շիրազ, քաղաք Իրանի տարածքում՝ Ռուդխանե Խոշք (ցամաքած գետ) սեզոնային գետի ափին։ Վարչականորեն գտնվում է Ֆարսի նահանգի Շիրազի գավառում, հանդիսանում է նաև համանուն շրջանի կենտրոնը։ Իրանի միլիոնանոց ինը քաղաքներից հինգերորդն է՝ 1,565,572 բնակչությամբ: Քաղաքն ունի չափավոր կլիմա։ Ավելի քան հազար տարի տարածաշրջանի մշակութային, քաղաքական և առևտրաարդյունաբերական կենտրոն է։
Շիրազը հայտնի է որպես բանաստեղծների, գրականություն, գինու (չնայած 1979 թվականից ի վեր Իրանը հանդիսանում է իսլամական հանրապետություն), այգիների և ծաղիկների քաղաք ։ Այստեղ է գտնվում հռչակավոր Էրամի այգին։ Այժմ քաղաքն ունի նաև նավթավերամշակման խոշորագույն գործարան, այստեղ է երկրի արևային առաջին էլեկտրակայանը, դրվել է քամու խոշոր տուրբին։ Շիրազը հանդիսանում է էլեկտրոնային էլեկտրոնային արդյունաբերության կարևորագույն կենտրոն՝ արտադրելով իրանական էլեկտրաէներգիայի 53 տոկոսը ։ Շիրազի արդյունաբերական ձեռնարկություններից են ցեմենտի, շաքարավազի, պարարտանյութերի, տեքստիլ արտադրանքի, փայտանյութի, մետաղագործության և գորգերի գործարաններն ու ֆաբրիկաները։
Քույր քաղաքներ
2018 թվականի դրությամբ Շիրազն ունեցել է յոթ քույր քաղաք ՝
Մովսես Գորգիսյանի կիսանդրի (Երևան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայկ Թոքմաջյանի քանդակներ
Մոլոդոյ Տուդ
Մոլոդոյ Տուդ (Молодой Туд), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Օլենինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 886 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տվերի մարզի Օլենինսկի շրջանի բնակավայրեր
Գիորգի
Գիորգի ( վրացերեն ` გიორგი), հունական ծագումով վրացական անուն է, համապատասխանում է հայկական Գևորգ անվանը։
Շիրազ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրազ
Ստեֆկա Խրուսանովա
Ստեֆկա Խրուսանովա (Стефка Рускова Хрусанова, ), բուլղարացի թարգմանչուհի։ Թարգմանում է հունգարերենից, անգլերենից, ռումիներենից։ Մանկական «Фют» ամսագրի հեղինակ և համահիմնադիր։
Կենսագրություն
Ստեֆկա Խրուսանովան ծնվել է Սոֆիայում։ Ավարտել է Սոֆիայի համալսարանի հունգարերեն, անգլերեն, բուլղարերեն բանասիրության ֆակուլտետը։
Linguaggi-di-versi թարգմանության խնդիրներն աշխատանքային միջազգային խմբի անդամ և համահիմնադիրն է։ Խումբը համագործակցում է Բուլղարիայում, Իտալիայում, Սլովենիայում, Ֆրանսիայում և այլ երկրներում բնակվող թարգմանիչների ու գրողների հետ։
Ստեղծագործություններ
Հունգարերեն թարգմանություններ `
Անգլերեն թարգմանություններ `
Պարգևներ, մրցանակներ
Հունգարիայի «Միլան Ֆյուշտի» անվան հիմնադրամի մրցանակակիր ։
2011 թվականի նոյեմբերի 24-ին Հունգարիայի նախագահ Պալ Շմիտ ի կողմից արժանացել է Պատվո մեդալի, որը հանձնել է Բուլղարիայում Հունգարիայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Յուդիտ Լանգը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Սոֆիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բուլղարացի բանասերներ Կատեգորիա:Բուլղարացի խմբագիրներ
Տոպոլինոե (ավան, Կոնոտոպի շրջան)
Տոպոլինոե (Тополине), ավան Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տոպոլինոե ավանում բնակվում էր 140 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Գորգալա
Գորգալա (Горгала), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 37 մարդ։
Սահակ Պարթև, Մեսրոպ Մաշտոց (խմբաքանդակ, Երևան)
«Սահակ Պարթև, Մեսրոպ Մաշտոց» խմբաքանդակ, գտնվում է Երևանի կենտրոնում՝ Երևանի պետական համալսարանի կենտրոնական մասնաշենքի մերձակա հրապարակում, տեղադրվել է 2002-ին։
Խմբաքանդակի բացումը
Հայ գրչության, դպրության և թարգմանական արվեստի հիմնադիրներ Սահակ Պարթևի և Մեսրոպ Մաշտոցի խմբաքանդակի բացման հանդիսավոր արարողությունը կայացել է 2002 թվականի սեպտեմբերի 3-ին, ԵՊՀ կենտրոնական մասնաշենքի առջևի հրապարակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Արա Սարգսյանի քանդակներ
Ջորջ Օրդ
Ջորջ Օրդ (George Ord, ), ամերիկացի թռչնաբան և կենդանաբան։
Կենսագրություն
Ջորջ Օրդի հայրը զբաղվում էր պարանների արտադրությամբ, և Օրդը միացավ իր ընտանիքի բիզնեսին՝ պարանի արտադրությանը, և 1806 թվականին իր հոր մահից հետո նա շարունակեց հոր արվեստը։ 1829 թվականին Օրդը թողեց այդ գործը, և կենտրոնացավ իր գիտության վրա։
1815 թվականին Ջորջ Օրդը դարձավ Ֆիլադելֆիայի բնական գիտությունների ակադեմիայի անդամ և երկու տարի անց դարձավ Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամ։ Նա նկարագրել է մի քանի կենդանիներ և շնորհակալագրեր է ստացել Լյուիսի և Քլարկա (1804-1806) արշավախմբերից, ինչպես նաև նկարագրել է գորշ արջին և պրոնգոնին (վիլորոգ)։
Օրդը շոտլանդացի բանաստեղծ և բնագետ Ալեքսանդր Վիլսոնի ընկերն ու գործընկերն էր (1766-1813), ում ուղեկցում էր իր բազմաթիվ ճանապարհորդությունների ժամանակ։ Վիլսոնի մահից հետո նա ավարտեց ընկերոջ ստեղծագործության ութերորդ և իններորդ հատորները «American Ornithology» (1808-32): 1828 թվականին հրատարակել է ընկերոջ՝ Ալեքսանդր Վիլսոնի կենսագրությունը։ Այնուհետև հրատարակել է բնագետներ Թոմաս Սայի (1834) և Չարլզ-Ալեքսանդր Լեսուերի (1849) կենսագրությունները։ Նա նաև օժանդակել է անգլերեն լեզվով Սամուել Ջոնսոնի (1709-1784) բառարանը «Dictionary of the English Language» (1755) և Նոյ Ուեբստրի (1758-1843) առաջին համարի բառարանը «An American Dictionary of the English Language» (1828):
Նա թաղված է Ֆիլադելֆիայում՝ Վիլսոնի հարևանությամբ, Գլորիա Դեյ եկեղեցու գերեզմանատանը ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ամերիկացի թռչնաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կենդանաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Պերշոտրավնևոե (գյուղ, Կրասնոգրադի շրջան)
Պերշոտրավնևոե (Першотравневе), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1921 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պերշոտրավնևոե գյուղում բնակվում էր 275 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1303 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 211,05 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1921 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գուտենբերգի Աստվածաշունչ
Գուտենբերգի Աստվածաշունչ (Gutenberg-Bibel), Աստվածաշնչի առաջին հրատարակությունը՝ իրագործված գերմանացի հրատարակիչ Յոհաննես Գուտենբերգի կողմից 1452 և 1454 թվականների միջև Մայնց քաղաքում։ Հայտնի է նաև «42 տողանի Աստվածաշունչ» (B42) անվամբ և համարվում է եվրոպական գրահրատարակչության երախայրիքը։
Բնագրային հիմքը
Յոհաննես Գուտենբերգն իր հրատարակության համար հիմք է ընդունել Աստվածաշնչի դեռև 4-րդ դարում Հիերոնիմոսի կողմից կատարված լատիներեն թարգմանությունը՝ Վուլգաթան, որի կիրառումը պաշտոնապես ամրագրված էր Հռոմեական Կաթոլիկ Եկեղեցում։
Ձևավորում
Գուտենբերգի Աստվածաշունչը բաղկացած է երկու հատորից։ Առաջին հատորը բաղկացած է 648 էջից և պարունակում է Հին Կտակարանի մեծ մասը, իսկ երկրորդ հատորը ունի 634 էջ և բովանդակում է Հին Կտակարանի մարգարեական գրքերն ու Նոր Կտակարանն ամբողջությամբ ։ Գրքի ամեն մի էջն ունի 19,5 × 29 ձևաչափը և բաղկացած է երկու 42 տողանի սյունակներից։ Հրատարակության համար տառատեսակ է ընտրված Գոթական գրի Տեքստուրա տեսակը, որը մեծ տարածում ուներ այդ ժամանակ Գերմանիայում և հիմնականում կիրառվում էր ծիսական գրքերում, քանի որ այս տառատեսակի խոշոր և հստակ գծագրումն ապահովում էր նրա տեսանելիությունն անգամ վատ լուսավորված միջավայրում։
Պահպանված օրինակներ
Ամբողջ աշխարհում այժմ առկա է Գուտենբերգի Աստվածաշնչի 49 օրինակ, որոնցից սակայն միայն 21-ն են ամբողջական։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հնատիպ գրքեր
Աստերոիդների ցանկ (151501-151600)
Աստերոիդների ցանկ (151401-151500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (151601-151700)
Հարկաբյուջետային քաղաքականություն
Հարկաբյուջետային (Ֆիսկալ) քաղաքականություն, տնտեսագիտության և քաղաքագիտության մեջ հայտնի է որպես կառավարության եկամուտների (հիմնականում հարկերի) և ծախսումների միջոցով ազգային եկամտի վրա ազդելու մակրոտնտեսական քաղաքականություն։ Այն սկսվել է կիրառվել Մեծ ճգնաժամի տարիներին, երբ Laissez-faire սկզբունքն սպառեց իրեն և առաջացավ պետության միջամտության խիստ անհրաժեշտություն։ Հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականությունները երկու հիմնական ռազմավարություններ են, որոնք օգտագործում են կառավարությունը և կենտրոնական բանկը՝ դրված տնտեսական նպատակներին հասնելու համար։ Բրիտանացի տնտեսագետ Ջոն Մեյնարդ Քեյնսի տեսություններում հարկաբյուջետային քաղաքականությունն ունի առանցքային դեր։ Ըստ քեյնսյան տնտեսագիտության՝ երբ կառավարությունը փոփոխում է հարկերի և ծախսումների մեծությունները, դա ազդում է համախառն պահանջարկի և տնտեսական ակտիվության մակարդակի վրա։ Սա թույլ է տալիս կառավարությանը նպատակադրել գնաճը (տնտեսության համար օգտակար է համարվում 2-3% գնաճը) և բարձրացնել զբաղվածության մակարդակը։ Այս քաղաքականությունն ուղղված է նաև պահպանելու ՀՆԱ-ի աճը միջինում 2-3%-ի սահմաններում, իսկ գործազրկությունը՝ բնական մակարդակին մոտ ։ Սա նշանակում է, որ հարկաբյուջետային քաղաքականությունն օգտագործվում է բիզնես շարքի ընթացքում՝ տնտեսությունը կայունացնելու նպատակով ։
Հարկերի և ծախսումների փոփոխությունը կարող է ազդել մակրոտնտեսական հետևյալ փոփոխականների վրա․
Հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականություններն ունեն մի շարք տարբերություններ։ Հարկաբյուջետային քաղաքականությունն իրականացվում է հարկերի և ծախսումների փոփոխության միջոցով, հիմնականում՝ օրենսդիր և գործադիր մարմնի կողմից։ Մյուս կողմից, դրամավարկային քաղաքականությունն իրականացվում է փողի առաջարկի և տոկոսադրույքի միջոցով, հիմնականում՝ կենտրոնական բանկի կողմից։ Վերջինս սահմանում է հիմնական տոկոսադրույքը՝ վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը, և ազդում փողի առաջարկի վրա։ Այս երկու քաղաքականություններն էլ կարող են կիրառվել կարճաժամկետ հատվածում տնտեսական ցուցիչների վրա ազդելու համար։
Դրամավարկայի՞ն, թե՞ հարկաբյուջետային քաղաքականություն
1970-ականներից սկսած՝ պարզ դարձավ, որ դրամավարկային քաղաքականությունը հարկաբյուջետայինի նկատմամբ ունի որոշակի առավելություն, քանի որ, կիրառվելով կենտրոնական բանկի կողմից (որն անկախ կառույց է), նվազեցնում է քաղաքական ազդեցությունը (ընտրություններում շատ ձայներ հավաքելու համար, գործող կառավարությունը կարող է անհիմն կրճատել տոկոսադրույքը)։ Ի հավելումն, հարկաբյուջետային քաղաքականությունը կարող է ունենալ ավելի շատ հակադարձ ազդեցություններ․ հարկերի բարձրացմամբ և կառավարության ծախսումների կրճատմամբ գնաճի զսպումը երբեմն կարող է ոչ նպատակահարմար լինել, սակայն կառավարությունը ստիպված կարող է կիրառել այն։ Որպես կանոն՝ դրամավարկային քաղաքականությունն արագ է ազդում տնտեսության վրա, քանի որ յուրաքանչյուր ամիս որոշվում է տոկոսադրույքը, մինչդեռ կառավարության ծախսումների աճի մասին որոշում կայացնելը կարող է բավականին երկար տևել, որպեսզի որոշվի, թե ծախսումների ավելացման համար հատկացվող գումարը որ ոլորտում պետք է ծախսվի։
2000-ականների ճգնաժամը ցույց տվեց, որ դրամավարկային քաղաքականությունը նույնպես ունի թերություններ։ Լիկվիդային ծուղակը (իրավիճակ, երբ մարդիկ նախընտրում են պահել բացառապես կանխիկ փող) տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ տոկոսադրույքի կրճատումը բավարար չէ պահանջարկի խթանման համար, քանի որ բանկերը չեն ցանկանում վարկեր տրամադրել, իսկ սպառողներն էլ ապագայի հանդեպ բացասական սպասումների պատճառով սկսում են շատ սպառել այսօր (քանի որ ունեն գնաճային սպասումներ)։ Կառավարության ծախսումները պատասխանատու են պահանջարկ ստեղծելու և տնտեսությունը ճգնաժամային իրավիճակից հանելու համար։ Երբ խորը ճգնաժամ է տեղի ունենում, նպատակահարմար չէ տնտեսական նախկին հավասարակշռությունը վերականգնելու հույսը դնել միայն դրամավարկային քաղաքականության վրա ։ Այս երկու քաղաքականություններն էլ ունեն իրենց յուրահատկությունները, և սրանց միավորումը դարձել է տնտեսական խնդիրների լուծման հիմնական վիջոց, որն այժմ կիրառվում է Միացյալ Նահանգներում։ Այս քաղաքականություններն ունեն սահմանափակ ազդեցություն․ այնուամենայնիվ, հարկաբյուջետային քաղաքականությունը մեծ ազդեցություն ունի երկարաժամկետ հատվածում, իսկ դրամավարկայինը՝ կարճաժամկետ ։
Տեսակներ
Տնտեսության վիճակից կախված՝ հարկաբյուջետային քաղաքականությունը կարող է հետապնդել տարբեր նպատակներ․ այն կարող է կենտրոնանալ տնտեսական աճի դանդաղեցման վրա՝ գնաճը զսպելու նպատակով, կամ հակառակը՝ խթանել տնտեսական աճը՝ կրճատելով հարկերը և մեծացնելով կառավարության ծախսումները, ինչը կխրախուսի ծախսումներն այն ոլորտներում, որոնք կհանգեցնեն ՀՆԱ-ի աճի։
Կա հարկաբյուջետային քաղաքականության 3 տեսակ.
Այնուամենայնիվ, վերոնշյալ սահմանումները երբեմն կարող են շփոթեցնել, քանի որ նույնիսկ կառավարության կողմից մակրոտնտեսական քաղաքականություն չկիրառելու պայմաններում բիզնես շարքի տատանումները հանգեցնումն են հարկային մուտքերի և կառավարության ծախսումների փոփոխությունների՝ փոփոխելով բյուջեի պակասուրդի (կամ հավելուրդի) մեծությունը․ սա չի համարվում քաղաքականության հետևանք։ Ուստի արդյունավետ նպատակադրման համար առանձնացվում են կառավարության՝ ցիկլով ճշգրտված ծախսեր և ցիկլով ճշգրտված հարկային մուտքեր։ Որպես օրինակ՝ ցիկլով ճշգրտված և հավասարակշռված բյուջեն համարվում է չեզոք և արդյունավետ բյուջետային քաղաքականության գործիք։
Հարկաբյուջետային քաղաքականության ֆինանսավորման մեթոդներ
Կառավարությունը ծախսում է իր տնօրինության տակ եղած դրամական միջոցները բազմաթիվ ոլորտներում՝ ռազմական ոլորտից մինչև կրթություն, առողջապահություն, ինչպես նաև սոցիալական նպաստներ և այլն։ Այս ծախսերը կարող են ֆինանսավորվել մի քանի ճանապարհով․
Պետական պարտք
Բյուջեի պակասուրդը հաճախ ֆինանսավորվում է պետական պարտատոմսերի թողարկմամբ և առաջնային տեղաբաշխմամբ՝ վճարելով տոկոսագումարներ ֆիքսված կամ անորոշ ժամանակահատվածում։ Եթե տոկոսագումարների և կապիտալի պահանջը չափազանց մեծ է, պետությունը կարող է իրեն սնանկ հայտարարել սովորաբար արտաքին պարտատերերի նկատմամբ։
Նախորդ ժամանակաշրջանի ավելցուկի ծախս
Բյուջեի հավելուրդը հաճախ պահվում է ապագայում օգտագործելու համար ու կարող է ներդրվել և՛ ազգային արժույթում, և՛ արտարժույթում, կամ ցանկացած ֆինանսական գործիքում, որը կարող են հետագայում վաճառել, երբ կառաջանա դրամական միջոցների կարիք։
Ֆիսկալ «զսպաշապիկ»
Ֆիսկալ «զսպաշապիկի» հայեցակարգը տնտեսական ընդհանուր սկզբունք է, որը ենթադրում է կառավարության ծախսումների և պետական պարտքի խիստ սահմանափակում բյուջեի ճեղքվածքը որոշակի ժամանակահատվածում զսպելու կամ կառավարելու համար։ ԱՄՆ-ի շատ նահանգներ հավասարակշռում են իրենց բյուջեն, որը թույլ չի տալիս ունենալ պակասուրդ։ ԱՄՆ-ի կառավարությունն ունի պետական պարտք վերցնելու իրավաբանական որոշակի սահմանափակումներ, սակայն դա այնքան էլ նշանակալի սահմանափակում չէ, քանի որ երկրի ֆինանսական հնարավորությունները կարող են աճել նույնպիսի հեշտությամբ, ինչպես, օրինակ, կորոշվեր պետական ծախսումների ծավալը, և, որպես կանոն, ԱՄՆ-ի ֆինանսական կարողություններն աճում են ավելի արագ, քան պետական պարտքը։
Տնտեսական ազդեցություն
Քեյնսյան տնտեսագիտությունը պնդում է, որ կառավարության աճող ծախսումները և կրճատվող հարկերը համախառն պահանջարկի վրա ազդելու լավագույն ճանապարհն են, մինչդեռ տնտեսական «բումից» (աննախադեպ աճ) հետո պետք է կրճատել ծախսումները և բարձրացնել հարկերը։ Քեյնսյանները կարծում են, որ խթանող հարկաբյուջետային քաղաքականությունը, որպես տնտեսական աճի և լրիվ զբաղվածության հասնելու հիմնական գործիք, պետք է կիրառվի անկման և տնտեսական ցածր ակտիվության դեպքում։ Խթանող քաղաքականության պատճառով առաջացած պակասուրդն իր հերթին կծածկվի ապագա տնտեսական «բումի» շնորհիվ։
Կառավաությունը կարող է օգտագործել բյուջեի ավելցուկը հետևյալ 2 նպատակների համար․
Քեյնսյան տեսության համաձայն ծախսումների կրճատումը կիջեցնի համախառն պահանջարկի մակարդակը և կարգելակի տնտեսությանը՝ կայունացնելով գների մակարդակը։
Սակայն տնտեսագետները դեռևս բանավիճում են հարկաբյուջետային քաղաքականության արդյունավետության շուրջ։ Բանավեճի հիմնական օղակներից մեկը դուրսմղման էֆեկտն է, որի դեպքում կառավարության վերցրած պարտքը հանգեցնում է տոկոսադրույքների աճին, ինչն էլ մասամբ կամ ամբողջությամբ կարող է չեզոքացնել սպառման խթանումը։ Կառավարությունը բյուջեի պակասուրդը կարող է ֆինանսավորել ներքին պարտքի (պարտատոմսերի թողարկում), արտաքին պարտքի կամ նոր թղթադրամների թողարկման միջոցով։ Երբ կառավարությունը պակասուրդը ֆինանսավորում է պետական պարտատոնսերի թողարկմամբ, տոկոսադրույքը կարող է բարձրանալ, որովհետև կառավարության ներքին պարտքի աճը ֆինանսական շուկայում հանգեցնում է վարկերի և փոխառությունների պահանջարկի մեծացման։ Սա կրճատում է ապրանքների և ծառայությունների համախառն պահանջարկը՝ մասամբ կամ ամբողջությամբ չեզոքացնելով խթանող քաղաքականության ազդեցությունը։ Նորդասական (նեոդասական) տնտեսագետները հարկաբյուջետային քաղաքականության անարդյունավետությունը հաստատելու համար գրեթե միշտ նշում են դուրսմղման էֆեկտը, սակայն քեյնսյանները պնդում են, որ այս քաղաքականությունը կարող է արդյունավետ լինել, հատկապես լիկվիդային ծուղակի դեպքում, այդ ժամանակ դուրսմղման էֆեկտը նվազագույնի է հասնում ։
Դասական տնտեսագիտության տեսանկյունից խթանող հարկաբյուջետային քաղաքականությունը նաև կրճատում է զուտ արտահանումը, որն իր հերթին ազդեցություն է թողնում ազգային եկամտի վրա։ Երբ կառավարության պարտքի մեծացման պատճառով բարձրանում է տոկոսադրույքը, տեղի է ունենում կապիտալի ներհոսք այլ երկրներից։ Դա տեղի է ունենում այն պատճառով, որ այլ հավասար պայմաններում երբ կառավարությունը բյուջեի պակասուրդը ֆինանսավորելու համար պարտատոմսեր է թողարկում և տեղաբաշխում, տնտեսությունում փողի զանգվածը կրճատվում է, բարձրանում է տոկոսադրույքը, ինչն էլ նշանակում է, որ ներդրված կապիտալի շահութաբերությունն ավելի մեծ է։ Պետական պարտատոմս գնելու համար, օտարերկրյա ներդրողները պետք է ձեռք բերեն տվյալ երկրի ազգային արժույթը։ Այսինքն՝ երբ արտասահմանյան կապիտալը հոսում է տվյալ երկիր, այդ երկրի ազգային արժույթի պահանջարկն աճում է։ Աճած պահանջարկն ի վերջո պատճառ է հանդիսանում ազգային արժույթի արժևորման՝ ներքին գնորդների համար էժանացնելով այլ երկրներից ներմուծումը, իսկ արտասահմանյան գնորդների համար թանկացնելով տվյալ երկրից արտահանված ապրանքները։ Արդյունքում աճում է ներմուծումը, կրճատվում է արտահանումը՝ կրճատելով զուտ արտահանումը։
Որոշ տնտեսագետներ հակադրվում են հայեցողական հարկաբյուջետային քաղաքականությանը, քանի որ այն ունի ժամանակային ներքին լագ (կիրառվող քաղաքականության մասին որոշում կայացնելու և իրագործելու ժամանակահատված), որը գոյություն ունեցող իրավական և օրենսդրական նորմերի պատճառով բավականին մեծ է։ Իսկ արտաքին լագի դեպքում, (որը քաղաքականության իրագործման և դրա ազդեցությունների ի հայտ գալու միջև ընկած ժամանակահատվածն է) խթանող քաղաքականության ազդեցությունն ի հայտ է գալիս այն ժամանակ, երբ տնտեսությունը դուրս է եկել անկման կամ ճգնաժամի փուլից և գտնվում է վերելքի կամ պիկի փուլում, իսկ վերջին 2 դեպքում տնտեսությունը, որպես կանոն, պետք է ոչ թե խթանել, այլ կիրառել զսպող քաղաքականություն։
Որոշ տնտեսագետներ էլ անհանգստացած են խթանող քաղաքականությամբ և աճած պահանջարկով պայմանավորված գնաճով։ Տեսության մեջ նշվում է, որ խթանող հարկաբյուջետային քաղաքականությունը չի առաջացնում գնաճ, քանի որ օգտագործվում են պարապուրդի մատնված ռեսուրսներ։ Օրինակ՝ եթե խթանող քաղաքականության արդյունքում գործազուրկը գտնում է աշխատանք, այս դեպքում գնաճ չի առաջանա․ սակայն, եթե աշխատանք է գտնում այն անձը, որն այսպես թե այնպես կարողանալու էր գտնել իր համար աշխատանք, այս դեպքում աշխատանքի պահանջարկը աճում է, իսկ աշխատանքի առաջարկը մնում է նույնը՝ առաջացնելով աշխատավարձի աճ, հետագայում՝ հանգեցնելով նաև գների աճի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն Կատեգորիա:Մակրոտնտեսագիտություն Կատեգորիա:Մակրոտնտեսական քաղաքականություն Կատեգորիա:Տնտեսական քաղաքականություն Կատեգորիա:Հարկում Կատեգորիա:Ֆինանսներ
Մոռու Ագուդու դի Գոյաս
Մոռու Ագուդու դի Գոյաս (Morro Agudo de Goiás), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Սերիսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2 462 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 282,615 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 8,7 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է օգոստոսի 10-ին։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1989 թվականին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր
Դևագի
Դևագի, ճմակ, ճրագախոտազգիների ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 18 (այլ տվյալներով՝ 12), ՀՀ-ում՝ 3 տեսակ՝ Մակաբույծ բույս է. հազվադեպ հանդիպում է Արարատյան դաշտի աղուտալկալի հողերում աճող աստղածաղկազգիների (օշինդր) և թելուկազգիների (օշան, շոռան, թելուկ) ընտանիքի բույսերի արմատներին։ Ցողունը կանգուն է, հաստ՝ պատված հերթադիր դասավորված թեփուկներով, բարձրությունը՝ 20-40 սմ, ծաղկաբույլը հասկանման է, ծաղիկները՝ մանուշակագույն։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիսին։ Պտուղը տուփիկ է։ Պարունակում է ալկալոիդներ և կարմիր գունակ։
Կատեգորիա:Ծաղկավոր բույսեր Կատեգորիա:Ճրագախոտազգիներ
Յակիր Ահարոնով
Յակիր Ահարոնով (‏יקיר אהרונוב‏‎, ), իսրայելցի ֆիզիկոս-տեսաբան, Իսրայելի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս (1990), ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1993)  ։ Արժանացել է ԱՄՆ Ազգային գիտական մեդալի (2009), Վոլֆի մրցանակի դափնեկիր է (1998)։
Կենսագրություն
Դպրոցն ավարտել է 1950 թվականին։ 1950-1952 թվականներին ծառայել է բանակում, զորացրվել է լեյտենանտի կոչումով (Սեգեն միշնե) ։ 1952-1956 թվականներին սովորել է Տեխնիոնում (Հայֆա), այն ավարտելով բակալավրի աստիճանով։ Ուսումը շարունակել է Բրիստոլի համալսարանում (Մեծ Բրիտանիա) Դեյվիդ Բոմի ղեկավարությամբ, որտեղ 1960 թվականին  ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան (PhD): 1960-1961 թվականներին աշխատել է Բրանդեյսի համալսարանում (ԱՄՆ), 1961-1967 թվականներին՝ Իեշիվա համալսարանում (ԱՄՆ), (1961-1964 թվականներին` պրոֆեսորի ասիստենտ, 1964-1967 թվականներին դոցենտ)։ 1967 թվականից մինչև 1973 թվականը նա միաժամանակ եղել է  Իեշիվա համալսարանի և Թել Ավիվի համալսարանի պրոֆեսոր։ 1973 թվականից մինչև 2006 թվականը  եղել է Թել Ավիվի համալսարանի և Հարավային Կարոլինայի նահանգի համալսարանի պրոֆեսոր։ 2006-2008 թվականներին եղել է Ջորջ Մեյսոնի համալսարանի պրոֆեսոր  (ԱՄՆ)։ 2008 թվականից Չեփմենի համալսարանի պրոֆեսոր է (ԱՄՆ)։
Յակիր Ահարոնովի գիտական ուսումնասիրությունները ընդգրկում են քվանտային մեխանիկայի և դաշտի քվանտային տեսության ոչ տեղային, տոպոլոգիական ազդեցությունների բնագավառները։ Նրա հետաքրքրությունների ոլորտում է նաև քվանտային մեխանիկայի մեկնաբանության հարցերը։
1959 թվականին նա (իր գիտական ղեկավար Դեյվիդ Բոմի հետ համատեղ) տեսականորեն կանխատեսեց ոչ տեղային քվանտոմեխանիկական ազդեցության էֆեկտը (հետագայում կոչվեց Ահարոնով-Բոհմի էֆեկտ) ։ Էֆեկտի առաջին փորձնական հաստատումը ի հայտ եկավ արդեն 1960 թվականին ։ 1998 թվականին այս տեսական հայտնագործության համար Յակիր Ահարոնովը պարգևատրվեց ֆիզիկայի բնագավառում Վոլֆի մրցանակով։ 1988 թվականին, Դավիդ Ալբերտի և Լև Վայդմանի համահեղինակությամբ առաջարկվեց քվանտոմեխանիկական չափումների նոր տարատեսակ, թույլ չափումներ, ինչը հնարավորություն է տալիս որոշակի հավանականությամբ չափել ալիքային ֆունկցիայի աստիճանական զարգացումը, առանց դրա տատանում առաջացնելու ։
Յակիր Ահարոնովը հանդիսանում է Ամերիկյան ֆիզիկական ընկերության իսկական անդամ (1978), Տեխնիոնի (1992), Հարավային Կարոլինայի նահանգի համալսարանի (1993), Բրիստոլի համալսարանի (1997) և Բուենոս Այրեսի համալսարանի (1999), գիտությունների պատվավոր դոկտոր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պատվավոր դոկտորներ Կատեգորիա:Բրիստոլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Իսրայելցի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Հրեա գիտնականներ
Կեգիչյովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Կեգիչյովսկի գյուղական խորհուրդ  (Кегичівська селищна рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կեգիչյովսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Կեգիչյովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 6839 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 83.94 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 81.48 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1957 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տիտանիտ
Տիտանիտ, (հնացած հոմանիշ uֆեն), միներալ։ Քիմիական կազմը՝ CaTiO[SiO4]: Բյուրեղագիտական համակարգը մոնոկլինային է։ Առաջացնում է աղյուսաձև, սեպանման, սակավ՝ պրիզմայաձև, ասեղնաձև բյուրեղներ։ Գույնը՝ շագանակագույն, դեղին, սպիտակ, կանաչ։ Կարծրությունը՝ 5–6, խտությունը՝ 3300–3600 կգ/մ3։ Տիտանիտ մագմատիկ ապարների լայնորեն տարածված միներալ է։
Անունը գալիս է տիտան քիմիական տարրից, որը հանքանյութի մի մասն է։ Հոմանիշ uֆեն (σφήν - սեպ) - կապված բյուրեղի կառուցվածքի հետ։
Հատկություններ
Երկբեկում +0,105—0,135: Դիսպերսիա 0.051. Պլեոքրոիզմ՝ կանաչը - անգույնից կանաչ, դեղինը — ուժեղ, անգույնը — դեղին — վարդագույն-բեժ։ Լյումինեսցենցում չկա։ Բյուրեղները ծրարաձեւ են՝ սեպաձեւ խաչաձեւ կտրվածքով։ Ձևավորում է հատիկավոր, ասեղանման, շառավղային ճառագայթող ագրեգատներ։
Կազմ՝
Հանքանյութի գտնվելու վայրեր
Հաճախ աճում է այլ օգտակար հանածոների վրա, նաև ապարի մեջ ձևավորում է նուրբ տարածում, հազվադեպ դեպքերում՝ պինդ զանգվածներ (սովորաբար ալկալային հրային ապարներում, ինչպես Կոլա թերակղզում)։
Ռուսաստանում տարածված է Ուրալում, Կոլա թերակղզու ապատիտի հանքավայրերում։ Միևնույն ժամանակ, Կոլայի թերակղզում՝ Խիբիններ լեռներում, կան պինդ տիտանիտային հանքաքարերի՝ այսպես կոչված, սֆենիտների մեծ հանքավայրեր, որոնք ունեն արդյունաբերական նշանակություն։ Այն առաջին անգամ նկարագրվել է Ռուսաստանում Գուստավ Ռոուզի կողմից 1842 թվականին։
Թանկարժեք տիտանիտի գտածոները հայտնի են Մեքսիկայում և Բրազիլիայում։ Դարչնագույն գույնի գեղեցիկ կոլեկցիոն նմուշներ կարելի է գտնել Ուրալում, դեղնա-կանաչավուն՝ Նորվեգիայում, անգույն և մուգ շագանակագույնը՝ Շվեյցարիայում, դեղին և կարմրավուն՝ Իտալիայում։
Վասիլի Իգնատենկո
Վասիլի Իվանովիչ Իգնատենկո (Василий Иванович Игнатенко, Васіль Іванавіч Ігнаценка, ), հրշեջ-լիկվիդատոր, Պրիպյատ քաղաքի պաշտպանության 6-րդ հրդեհային բաժանմունքի (СВПЧ-6) հրամանատար, ավագ սերժանտ, հետմահու Ուկրաինայի հերոս (2006):
1986 թվականի ապրիլի 25-ի, լույս 26-ի գիշերը, անմիջականորեն մասնակցել է Չեռնոբիլի ատոմակայանում տեղի ունեցած վթարի հետևանքով բռնկված հրդեհի մարման աշխատանքներին։ Ճառագայթման մահացու չափաբաժին ստանալու պատճառով, երկու շաբաթ անց՝ մայիսի 13-ին, մահացել է սուր ճառագայթային հիվանդությունից ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1961 թվականի մարտի 13-ին, Բելառուսական ԽՍՀ Գոմելի մարզի Բրահինի շրջանի Սպերժիե գյուղական համայնքում։ Ունի ԽՍՀՄ սպորտի վարպետի կոչում։
Ավարտել է Գոմելի ռադիոտեխնիկայի մասնագիտական դպրոցը, գործուղվել Բոբռույսկ քաղաք։ Ծառայել է Մոսկվայի հրշեջ տեղամասում։ Ծառայությունից հետո փորձել է աշխատանքի տեղավորվել է Չեռնիգովում, սակայն չի կարողացել, ինչից հետո տեղափոխվել է ՈւԽՍՀ Պրիպյատ քաղաք և աշխատանքի անցել հրշեջ ծառայությունում։
1986 թվականի ապրիլի 25-ի, լույս 26-ի գիշերը, հրշեջ բրիգադի հետ միասին անմիջականորեն մասնակցել է Չեռնոբիլի ատոմակայանի 4-րդ էներգաբլոկի հրդեհի մարման աշխատանքներին։ Սուր ճառագայթային չափաբաժին ստանալուց հետո, ապրիլի 27-ին, մյուս հրշեջների հետ տարհանվել է Մոսկվայի թիվ 6 հիվանդանոց՝ ոսկրածուծի փոխպատվաստման վիրահատության։ Վիրահատությունն ապարդյուն է անցել, և մայիսի 13-ին, ընդամենը 25 տարեկան հասակում, Իգնատենկոն վախճանվել է ճառագայթային հիվանդությունից։