cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սուր շնչառական վիրուսային ինֆեկցիա
Ախտածնություն
Շատ վիրուսներ հարուցում են վարակ վերին շնչառական ուղիներում, օրինակ ռինովիրուսը, բայց կան և այնպիսինները, որոնք հաճախ հարուցում են վարակ ստորին շնչառական ուղիներում, օրինակ գրիպի վիրուսը, երբեմն այն ազդում է նաև թոքային պարենքիմայի վրա որոշ ինֆեկցիաների դեպքում հնարավոր է նեկրոզ և բջիջների մահ։ Նաև տարբեր վիրուսներ կարող են հարուցել ինֆեկցիայի տարբեր դրսևորումներ իրենց գործունեության միջոցով աղղակի ազդելով օրգանիզմի վրա կամ անուղակիորեն օրգանիզմի իմունային պատասխանի,կամ բորբոքային գործընթացի արդյունքում։
Իմունային պատասխանը ինֆեկցիայի հանդեպ հնարավորություն է տալիս օրգանիզմին ձերբազատվել վիրուսից, բայց մյուս կողմից ի հայտ են գալիս հիվանդության ախտանիշները։ Տարբեր ախտանիշների ի հայտ գալը կախված է նաև վիրուսի տարածումից տիրոջ օրգանիզմում։ Վիրուսները ունակ են հարուցել բավականին ուժեղ բորբոքային պրոցես, որոնք կարող են դերակատարում ունենալ քրոնիկ հիվանդությունների զարգացման մեջ, որոնց թվին են պատկանում ասթման և քրոնիկական բրոնխիտը։
Ինչպես նաև ռեսպիրատոր վիրուսային ինֆեկցիաները կարող են ազդեցություն ունենալ վերին շնչառական ուղիների միկրոֆլորայի վրա։ Ինֆեկցիաները ունակ են բարձրացնել բակտերիաների ադհեզիան (կպչունություն) էպիթելային բջիջների նկատմամբ, իջեցնում են ֆագոցիտոզը և թարթչային էպիթելի կողմից արտադրվող լորձի քանակը։ Տեղային իմունային համակարգի նմանատիպ խանգարումները կարող են հանգեցնել երկրորդային բակտերիալ վարակի առաջացմանը այդ հատվածներում, որոնք նորմայում պետք է լինեն ստերիլ, օրինակ քթային սինուսներում։
Ախտանիշներ
Ախտանիշները կարող են տարբեր լինել կախված վիրուսի տեսակից, ընկալ օրգանիզմի տարիքից, քրոնիկ հիվանդությունների առկայությունից և տարած նախորդ պատվաստումներից ։
Ախտանիշները կարող են ներառել
Կան այնպիսի վտանգավոր ախտանիշներ, որոնք պահանջում են անհապաղ բժշկական օգնություն
Կլինիկական նկարագիր
Դեպքերի մեծամասնությունում այն մարդկանց մոտ, որոնց մոտ իմունային համակարգի աշխատանքը խանգարված չէ սուր շնչառական վիրուսային ինֆեկցիան ընդհանում է թեթև ձևով, դրսևորումները վերաբերվում են վերին շնչառական ուղիներին, իսկ հոսպիտալացում կամ հակավիրուսային բուժում չի պահանջվում ։ Հիվանդության տևողությունը սովորաբար կազմում է ուղիղ 5-ից 10 օր, բայց կարող է և ձգվել ավելին հասնելով 2-ից 3 շաբաթ, որը կախված է հիվանդի առողջական վիճակից և հիվանդություն հարուցող վիրուսի տեսակից ։
Սուր շնչառական վիրուսային ինֆեկցիաները կլինիկորեն կարող են դրսևորվել որպես մրսածություն, սուր սինուսիդ, սուր ֆարինգիտ, սուր լարինգիտ, կոնյուկտիվիտ, օտիտ, կրուպ (լարինգոտրախորտ), սուր բրոնխիտ և վիրուսային թոքաբորբ ։ Ինչպես նաև ՍՇՎԻ-ին կարող է դրսևորվել գրիպանման հիվանդության ձևով։ Չնայած որոշ վիրուսներ կարող են կապված լինել որոշակի դրսևորումների հետ, շատ դեպքերում նույն դրսևորումը կարող է առաջանալ բազմաթիվ տարբեր վիրուսներից ։ Ինչպես նաև կլինիկական դրսևորումները կարող են նման լինել բակտերիալ ինֆեկցիաների դրսևորումներին։
Սովորական շնչառական վիրուսները հանդիսանում են երեխաների շրջանում բրոնխիոլիտի, արտահիվանդանոցային թոքաբորբի մեծ մասի, ասթմայի սրացման և թոքերի խրոնիկական օբստրուկտիվ հիվանդության հիմնական պատճառը, իսկ սեզոնային գրիպը առաջացնում է մեծաքանակ հիվանդության և մահացության դեպքեր։ Հիվանդության ծանր դեպքերը սովորաբար զարգանում են երեխաների, տարեցների, քրոնիկ հիվանդություններ և թույլ իմունային համակարգ ունեցող անձանց մոտ։ Այն մեխանիզմները, թե ինչպես են ինֆեկցիայի թեթև ձևերը անցնում ծանր ձևերի դեռևս լավ ուսումնասիրված չեն ։
Ախտորոշում
Ախտորոշումը հիմնականում հիմնված է ախտանիշների դրսևորման վրա ։ Հստակ ախտորոշում հնարավոր է դնել իրական ժամանակում արված պոլիմերազային շղթայական ռեակցիայի (ՊՇՌ) օգնությամբ։
Տարբերակիչ ախտորոշում
Լայն տարածում ունենալու և տարասեռության պատճառով սուր շնչառական ինֆեկցիաների ախտորոշման համար անհրաժեշտ է լինում իրականացնել տարբերակիչ ախտորոշում, որպեսզի հստակ դրվի հիվանդության պատճառը։ Տարբեր բարդություններ ունեցող շնչառական վիրուսային ինֆեկցիաների տարբերակիչ ախտորոշման սկզբունքների իմացությունը անհրաժեշտ է բարդությունների կանխարգելման և հիվանդների բուժման մարտավարությունը ընտրելու համար։ ՍՇՎԻ-ի ամենատարածված պատճառը հանդիսանում է պարագրիպը (ավելի թեթև քան գրիպը, ախտահարվում է կոկորդը, երեխաների մոտ նոպան կարող է առաջացնել շնչահեղձություն), ադենովիրուսային ինֆեկցիան (պակաս ցայտուն կլինիկա, քան գրիպի մոտ,սկիզբը՝ անգինա և լիմֆադենոպաթիա, ախտահարում է աչքի շաղկապենին, առատ քթահոսություն, հնարավոր է լյարդի ախտահարում), ինֆեկցիա ռեսպիրատոր սինցիտյալ վիրուսով (ախտահարում է բրոնխները և բրոնխիոլները, հնարավոր է բրոնխոպնևմոնիա, ավելի թեթև է և ունի երկար ընթացք, քան գրիպը) ։
Դիսպեպսիայի (փսխումներ) առկայությունը պետք է մտածելու տեղիք տա ռոտավիրուսային ինֆեկցիայի մասին։
Նշիկների բերբեքային ախտահարման (հիմնականում ադենովիրուսային ինֆեկցիայի դեպքում) առկայության դեպքում պարտադիր պետք է բացառել անգինան և վարակային մոնոնուկլեոզը։ Արտահայտված տենդը կարող է առաջացնել կարմրուկի, կարմրախտի և այլնի կասկած։
Էկզոտիկ հիվանդությունների առաջին ախտանիշները որոնք կարող են հիշեցնել ՍՇՎԻ պետք է բացառվեն հեպատիտները, ՁԻԱՀ-ը և այլն, դրա համար ՍՇՎԻ-ի ախտանիշների մի քանի շաբաթ տևողության դեպքում վտանգավորություն կա այս հիվանդությունների վարակման առումով (շփում հեպատիտ A-ով հիվանդի հետ, պատահական սեռական հարաբերություն անծանոթ զուգընկերոջ հետ, ներերակային ներարկումներ ոչ ստերիլ պայմաններում), ցուցված է շտապ դիմել բժշկի։
Բարդություններ
Ոչ յուրահատուկ բարդություններին են պատկանում՝ բակտերիալ ռինիտները, սինուսիտները, օտիտները, տրախեիտները, տոնզիլիտները, թոքաբորբը, մենինգիտը, նևրիտը, ռադիկուլիտը։
Բուժում
Գրիպի ժամանակ գոյություն չունեն արդյունավետ հակավիրուսային միջոցներ. При обычной простуде лечение направлено на облегчение симптомов болезни։ Հասարակ գրիպի բուժումը ուղղված է ախտանիշների թեթևացմանը։ Սուր շնչառական վիրուսային ինֆեկցիաների թեթև ընթացքի ժամանակ հակավիրուսային դողորայքի ընդունում չի պահանջում։ Շատ մարդիկ առողջանում են իրենք իրենց ։
Ինչպես նաև չկա սուր շնչառական վարակների տևողությունը կրճատող կամ բարդությունների ռիսկը նվազեցնող դեղորայք։ Ներկայիս ՍՇՎԻ բուժման համաշխարհային ձեռնարկները բժիշկների համար ՍՇՎԻ-ն համարում են << ինքնուրույն անցնող հիվանդություն>>։ ՍՇՎԻ-ն երեխաների մոտ խորհուրդ է տրվում ծնողներին լավացնել երեխայի ինքնազգացողությունը և հետևել հնարավոր բարդությունների առաջացմանը, որոնց դեպքում անհապաղ դիմել բժշկի։ Ծանր դեպքերում ինֆեկցիայի բուժումը աջակցողական է և իր մեջ կարող է ներառել հեղուկների շատ օգտագործում, թթվածնային թերապիա կամ թոքերի մեխանիկական օդափոխում թթվաքաղցի դեպքում, եթե այդպիսիք պահանջվում են։ Ինֆեկցիայի ծանր դեպքերում կարող են նաև օգտագործել հակավիրուսային պրեպարատներ, սակայն յուրահատուկ հակավիրուսային բուժում հասանելի է միայն որոշ վիրուսների դեմ, որոնց թվին են պատկանում գրիպի վիրուսը և ռեսպիրատոր սինցիտիալ վիրուսը ։ Երկար տարիներ շարունակ ռեսպիրատոր սինցիտիալ վիրուսի ծանր դեպքերի ժամանակ երեխաների մոտ թույլատրված էր ռիբավիրինը, սակայն ներկա ժամանակներում այդ դեղը պահեստավորված է այն պացիենտների համար, ովքեր գտնվում են ռիսկի խմբում, քանի որ այդ դեղը թանկ է և ունի տերատոգեն (հրեշածին) ազդեցություն ։
ՍՇՎԻ-ի շատ հարուցիչների դեմ ներկա ժամանակներում ստեղծված չեն քիմիոպրեպարատներ, իսկ ժամանակակից տարբերակիչ ախտորոշումը դժվարացած է։
Ինտերֆերոնը նույնպես պարզվեց, որ արդյունավետ չէ ՍՇՎԻ բուժման համար և չի օգտագործվում ամենօրյա պրակտիկայում։ Շատ լուրջ կողմնակի ազդեցությունների պատճառով, որոնք տատավում են տենդից մինչև ծանր թրոմբոցիտոպենիա և սուիցիդալ (ինքնասպանության) հակումներ, ինտերֆերոնը օգտագործում է միայն ծանր ռեսպիրատոր համախտանիշի ժամանակ հարուցված կորոնավիրուսներով։ Այնուամենայնիվ Ռուսաստանում և ԱՊՀ երկրներում ինտերֆեռոնի տարբեր ձևեր օգտագործվում են ՍՇՎԻ-ի բուժման ժամանակ բավականին մեծ քանակությամբ, օրինակ վաճառվում են կաթիլներ քթի համար, մոմիկներ, ինչպես նաև դրանք նշանակում են նույնիսկ նորածիններին։ Կա կարծիք, որ նման դեղամիջոցների օգտագործման դեպքում կողմնակի երևույթների բացակայությունը կարող է ցույց տալ դրանց անարդյունավետությունը։ Մասնավորապես, հնարավոր է, որ նման դեղամիջոցների կազմից ինտերֆերոնը չանցնի արյան մեջ ։
ՍՇՎԻ հարուցված վիրուսներով որոնց դեպքում հակաբիոտիկները անարդյունավետ են ։
Ջերմիջեցնող դեղորայքից օգտագործում են ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային միջոցները, այդ թվում պարացետամոլ, իսկ սկսած 2000-ականներից իբուպրոֆենը, որը ցուցաբերում է լավագույն արդյունքները ։ Շատ հաճախ առանց ռեցեպտի օգտագործվում են հակահիստամինային, հակաայտուցային միջոցներ, պրեպարատներ հազի և խորխաբեր դեղորայք առանձին կամ զուգակցված։
Կանխարգելում
Ինֆեկցիայի ժամանակ խորհուրդ չի տրվում մասնակցել մարդաշատ միջոցառումների հատկապես փակ տարածություններում անցկացվող, խուսափել հիվանդների հետ չափազանց սերտ շփումից, ինչքան հնարավոր է հաճախ լվանալ ձեռքերը։ Այս նույն կանոնները պետք է հետևեն հիվանդները՝ վերցնեն հիվանդության արձակուրդ, փորձեն հնարավորինս քիչ օգտագործեն հասարակական տրանսպորտը, չմասնակցեն հանրային միջոցառումներին, խուսափեն առողջ մարդկանց հետ սերտ շփումից, կրեն բժշկական դիմակներ (հատկապես հիվանդների համար)։
Կան նաև ցուցումներ տունը և աշխատատեղը մաքուր պահելու համար, որը ներառում է ստեղնաշարի, հեռախոսների, դռների բռնակների և մանկական խաղալիքների մակերեսների պարբերաբար մաքրում ։
Վիտամին C-ի կանոնավոր ընդունումը չի նվազեցնում սուր շնչառական վիրուսային ինֆեկցիաների հավանականությունը ամբողջ բնակչության մեջ, այնուամենայնիվ որոշ դեպքերում այն կարող է նվազեցնել հիվանդության ծանրությունն ու տևողականությունը (3%-ից մինչև 12% մեծահասակների մոտ) հատկապես ուժեղ ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ենթակա հիվանդների մոտ ։
Ռինովիրուսային ինֆեկցիա
Ռինովիրուսային ինֆեկցիան հիմնականում ախտահարում է քթի լորձաթաղանթը։ Միևնույն ժամանակ ռինովիրուսները չեն ախտահարում ստորին շնչառական ուղիները, բայց ենթադրվում է, որ նրանք կարող են հրահրել ստորին ուղիների բորբոքային պրոցեսներ ։
Ինֆեկցիան բնութագրվում է ուժեղ քթահոսությամբ զուգակցված ֆարինգիտով, իսկ մարմնի ջերմության բարձացում սովորաբար չի լինում կամ բարձրանում է մինչև սուբֆեբրիլ աստիճանի։ Ռինովիրուսները չեն հարուցում օրգանիզմի թունավորում, հիվանդությունը սովորաբար կարող է շարունակվել 5-7 օր, իսկ քթահոսությունը կարող է պահպանվել մինչև երկու շաբաթ։
Ինֆեկցիան տարածված է ցուրտ և բարեխառն բնակլիմիական պայմաններում, հաճախ դրսևորվում է աշնանը և ձմռանը։ Ժողովրդի մեջ հիվանդության ախտանիշները առավել հայտնի են որպես մրսածություն ։ Ռինովիրուսային ինֆեկցիան կարող է դրդել հերպետիկ ցանի առաջացմանը շրթունքների, որը ժողովուրդը անվանում է նաև <<մրսածություն շրթունքների վրա>> ։
Կորոնավիրուսային ինֆեկցիա
Ինֆեկցիան փոխանցվում է օդակաթիլային ճանապարհով, ինչպես նաև արտաթորանքի միջոցով։ Արտաթորանքի միջոցով փոխանցման ժամանակ հնարավոր է առաջանա սուր գաստրոէնտերիտ, որը ուղեկցվում է որովայնի շրջանի ցավերով, փսխումներով և լուծով։
Կորոնավիրուսները տարածված են տարվա ցուրտ ժամանակ, հիմնականում ուշ աշնանը, ձմռանը և վաղ գարնանը։ Շրջակա միջավայրում կորոնավիրուսները անկայուն են։ Կորոնավիրուսների դեմ ձևավորվում է հումորալ իմունիտետ, սակայն չնայած դրան հաճախ նկարագրվել են կրկնման դեպքեր։ Կորոնավիրուսային ինֆեկցիայի դեմ չկան արդյունավետ հակավիրուսային դեղորայք, որոնք թույլատրվում է օգտագործել ։
Կորոնավիրուսային ինֆեկցիաների ծանր ձևեր
Կորոնավիրուսի MERC-CoV շտամը կարող է հարուցել ուրիշ ծանր հիվանդություն՝ Մերձավոր Արևելքի շնչառական համախտանիշ ։ Վիրուսը առաջին անգամ հայտնաբերվել է 2012 թվականին, բայց հիվանդության դեպքերը բացահայտվում են նույնիսկ մինչև հիմա, այնուամենայնիվ դրանք սովորաբար էպիզոդիկ են և կապված են Միջին Արևելք ճանապարհորդելու կամ հիվանդանոցային վարակի հետ։
Ադենովիրուսային ինֆեկցիա
Ադենովիրուսային ինֆեկցիան հիմնականում ախտահարում է նշիկները, շաղկապենին և կոկորդը։ Ինչպես նաև ուղեկցվում է տենդով, իսկ լիմֆատիկ հանգույցները հիվանդության ժամանակ կարող են չափերով մեծանալ։ Երեխաների մոտ մարմնի ջերմաստիճանը կարող է բարձրանալ մինչև 39-40 C, իսկ ինքնին տենդը կարող է ձգվել 2-3 օրից մինչև երկու շաբաթ։ Ինֆեկցիան կարող է նաև ուղեկցվել որովայնի շրջանում ցավերով, փսխումներով և ջրիկ կղանքով։
Ադենովիրուսը լավ պահպանվում է շրջակա միջավայրում, մնալով ակտիվ մինչև 14 շաբաթ։ Տարածվում է օդակաթիլային ճանապարհով, ինչպես նաև արտաթորանքի միջոցով։ Ախտահանումը կարող է տեղի ունենալ սննդի, ջրի և կենցաղային առարկաների միջոցով, եթե դրանք շփման մեջ են եղել արտաթորանքի հետ։ Վիրուսը ոչնչանում է 56 °C ջերմաստիճանի ազդեցությամբ 30 րոպեի ընթացքում։
Քանի որ հիվանդանալուց հետո ձևավորվում է տիպա-յուրահատուկ իմունիտետ, հիմնականում հիվանդանում են երեխաները մինչև հինգ տարեկանը։ Այնուամենայնիվ հիվանդությունը բավականին բարձր է մանկական կոլեկտիվներում։ Մեծահասակների մեծամասնության մոտ կան այս ինֆեկցիայի նկատմամբ հակամարմիններ։
Պարագրիպ
Սովորաբար պարագրիպը հարուցում է լարինգիտ, ախտահարելով հիմնականում ցիլինդրային էպիթելը կոկորդի հատվածի։ Դեպքերի մեծամասնությունը պարագրիպը հարուցում է վերին շնչառական ուղիների բորբոքում, բայց կարող է հարուցել բավականին ծանր հիվանդություններ մեծահասակների մոտ և այն մարդկանց շրջանում, ովքեր ունեն իմունոդիֆիցիտ։ Բացի սովորական մրսածությունից պարագրիպը կարող է առաջացնել այնպիսի հիվանդություններ, որոնցից են կրուպը, բրոնխիտը և թոքաբորբը ։ Մեծահասակների մոտ մարմնի ջերմաստիճանը որպես կանոն շատ չի բարձրանում, բայց երեխաների մոտ կարող է լինել բարձր ջերմություն։
Հիվանդությունը կարող է շարունակվել մինչև երկու շաբաթ։
Ռեսպիրատոր սինցիտյալ ինֆեկցիա
Ինֆեկցիան հարուցվում է մարդու ռեսպիրատոր սինցիտյալ վիրուսով, որը հիմնականում ախտահարում է ստորին շնչառական ուղիները ներառելով մանր բրոնխիոլները։ Մարմնի ջերմաստիճանը սովորաբար բարձրանում է մինչև սուբֆեբրիլ աստիճանի։ Բնորոշվում է հազով, այդ թվում պարբերաբար, իսկ շնչառությունը կարող է լինել դժվարացած։ Թոքերում հնարավոր է լսել խզզոցներ, կարող է զարգանալ բրոնխիտ կամ բրոնխիոլիտ բրոնխօբստրուկտիվ համախտանիշով։ Բրոնխօբստրուկտիվ համախտանիշը և երկրորդային բակտերիալ վարակը կարող է հանգեցնել մահվան։ Հիվանդությունը սովորաբար ձգվում է 2-7 օր, բայց չոր հազը կարող է պահպանվել մինչև երկու շաբաթ։
Հիվանդության ծանր ձևը դրսևորվում է մինչև մեկ տարեկան երեխաների մոտ, որի դեպքում 2-7 օրից զարգանում է բրոնխիոլիտ պարբերաբար հազով կապված խորխի հետ, որը կարող է վերածվել փսխման։
Ավելի մեծ տարիքի երեխաների և մեծահասակների մոտ հիվանդությունը ընդհանում է թեթև ձևերով։ Երեխաների շրջանում ռեսպիրատոր սինցիտյալ վիրուսը նաև հանդիսանում է օտիտի գլխավոր պատճառներից մեկը, լինելով պատճառական գործոն՝ բարդությունների դեպքերի մոտ 15%- ում։
Բոկավիրուսային ինֆեկցիա
Մարդու բոկավիրուսը հայտնաբերվել է 2005 թվականին և 2016 թվականի դրությամբ դեռ ուսումնասիրված է անբավարար։ Վիրուսի տարածումը համատարած է, իսկ HBoV1 գենոտիպը ասոցացված է ինչպես շնչառական հիվանդություն երեխաների շրջանում, այնպես էլ գաստրոէնտերիտների հետ, նույն ժամանակ վիրուսի այլ գենոտիպեր ասոցացված են աղիքային ինֆեկցիաների հետ։ Այնուամենայնիվ, վերլուծության համար հավաքած նմուշներում, դեպքերի զգալի մասում վիրուսը հայտնաբերվում է այլ վիրուսային և մանրէային ախտածիների հետ միասին։ Հստակորեն, հայտնի չէ արդյոք վիրուսն իսկապես ախտածին է։
Պրակտիկորեն բոլոր երեխանները տանում են բոկավիրուսային ինֆեկցիա մինչև երկու տարեկան հասակը։ Ինֆեկցիան կարող է առաջանալ ամբողջ տարվա ընթացքում, բայց առավել հաճախ վարակում տեղի է ունենում գարնան և ձմռան ամիսներին։
Մետապնևմովիրուսային ինֆեկցիա
Մարդու մետապնևմովիրուսը հայտնաբերվել է ոչ վաղ անցյալում՝ 2001 թվականին,մինչև այդ պահը վիրուսը մարդկանց շրջանում շրջանառվել է նվազագույնը 50 տարի։ Պատկանում է այն նույն ընտանիքին, ինչ-որ ռեսպիրատոր սինցիտյալ վիրուսը և ունի նմանություն նրա գենոմին, и схож с ним по геному։
Մետապնևմովիրուսային ինֆեկցիան ախտահարում է ինչպես վերին շնչառական ուղիները, այնպես էլ ստորին։ Կարող է հարուցել տենդ, հազ, քթի փակվածություն, քթահոսություն, ցավ կոկորդում, ինչպես նաև հևոց, դժվարացած շնչառություն և թթվածնաքաղց։ Կարող է առաջացնել բրոնխիտ, բրոնխիոլիտ և թոքաբորբ ։
Ինֆեկցիայի ծանր դեպքերը կարող են առաջանալ երեխաների, տարեցների մոտ և այնպիսի քրոնիկ հիվանդություններ ունեցող մարդկանց շրջանում՝ ինչպիսիք են բրոնխիալ ասթման, էմֆիզեման և իմունոդիֆիցիտները։ 2018 թվականի դրությամբ գոյություն չունեն գրանցված հակավիրուսային էֆեկտիվ միջոցներ մետապնևմովիրուսի դեմ։
Երեխաների մեծամասնությունը տանում է մետապնևմովիրուսային ինֆեկցիա մինչև 5 տարեկանը։ Մեղմ կլիմա ունեցող երկրներում վիրուսը առավել ակտիվ է ձմռան վերջին և գարնանը ։
Էնտերովիրուսային ինֆեկցիա
Սովորաբար էնտերովիրուսային ինֆեկցիան դրսևորվում է թեթև ձևերով, սակայն որոշ մարդկանց մոտ կարող են զարգանալ լուրջ հիվանդության դրսևորումներ ։ Բացի հիմնական դրսևորումներից, էնտերովիրուսները կարող են հարուցել վիրուսեմիա, միոզիտ, միոկարդիտ, գլխուղեղի և ծայրամասային նյարդային համակարգի ախտահարում, մենինգիտ, հեպատիտ և թոքաբորբ։ Սրտամկանի և կենտրոնական նյարդային համակարգի ծանր ախտահարումները կարող են հանգեցնել մահվան։
Էնտերովիրուսները փոխանցվում են ինչպես ֆեկալ, այնպես էլ օդակաթիլային ճանապարհներով, հիմնական ախտահարման աղբյուրները հանդիսանում են ջուրը և սնունդը, մասնավորապես բանջարեղենները։ Վիրուսները արտաքին շրջակա միջավայրում կարող են պահպանվել երկարատև, երկարատև պահպանվում են նաև կոյուղու ջրերում, սննդամթերքներում և տարբեր առարկաների մակերեսներին։ Ոչնչանում են եռացման պայմաններում։ Հիվանդ մարդկանցից վիրուսները կարող են շրջակա միջավայր արտազատվել մի քանի ամիս շարունակ։
Էնտերովիրուսները հանդիսանում են ամենատարածվածները աշխարհում, իսկ ինֆեկցիա կարող է առաջանալ ցանկացած մարդու մոտ ։ Մեղմ կլիմայական պայմաններ ունեցող երկրներում էնտերովիրուսային ինֆեկցիան բարձր է ամռանը և աշնանը։
Ռեովիրուսային ինֆեկցիա
Ռեովիրուսային ինֆեկցիան տարածված է առավելապես երեխաների շրջանում։ Ախտահարում է կոկորդը, բայց նաև ազդում է մարսողական համակարգի վրա, դրա համար էլ կարող է նման լինել էնտերովիրուսային ինֆեկցիան։ Ջերմությունը մարմնի սովորաբար բարձրանում է սուբֆեբրիլ աստիճանի, շատ բարձր հազվադեպ է լինում։ Երեխաների մոտ կարող է դրսևորվել սրտխառնոցով, փսխումներով և ջրիկ կղանքով։
Գրիպ
Գրիպը հանդիսանում է անթրոպոզոոնոզ հիվանդություն, որը նշանակում է, որ հիվանդությունը ախտահարում է ոչ միայն մարդկանց այլ նաև կենդանիներին։ Գրիպը հարուցվում է գրիպի A, B կամ հազվադեպ C տեսակի վիրուսներով։ Գրիպի միայն A և B տեսակները կարող են առաջացնել մեծ բռնկումներ և ընթանալ ծանր, մինչդեռ C տեսակը հանդիպում է միայն երեխաների մոտ և բերում ավելի մեղմ՝ ՍՇՎԻ-ին նմանվող գանգատներ։
Գրիպով վարակված մարդկանց մեծ մասի մոտ հայտնաբերվում է A տեսակի վիրուսը, որն էլ պատասխանատու է պանդեմիաների (վարակի բռնկում և տարածում աշխարհով մեկ) և համաճարակների մեծ մասի համար (կոնկրետ ժամանակահատվածում վարակի բռնկում և տարածում որևէ մեկ համայնքում)։
Գրիպի վիրուսով հնարավոր վարակվել տարվա բոլոր եղանակներին, սակայն ավելի հաճախ գրիպը տարածվում է ցուրտ՝ ձմռան ամիսներին։
Գրիպի A վիրուսը հանդիպում է կենդանական աշխարհի տարբեր ներկայացուցիչների մոտ, սակայն այս տեսակի համար բնական օջախ են համարվում ջրային թռչունները։ Գրիպի A տեսակին են պատկանում ձեզ հավանաբար ծանոթ թռչնագրիպի և H1N1 (խոզի գրիպ) վիրուսները:Գրիպի A վիրուսը ախտահարում է կաթնասուն կենդանիներին և թռչուններին, իսկ փոխանցումը հնարավոր է ինչպես մարդկանցից կենդանիներին, այնպես էլ կենդանիներից մարդկանց։
Գրիպը սովորաբար դրսևորվում է տրախեիտի ձևով, վիրուսները ախտահարում են էպիթելային բջիջները, հարուցում են թունավորում, իսկ ինքնին թույները հանդիսանում են իմունային համակարգը ճնշող գործոններ։ Գրիպի վիրուսներին բնութագրական է նաև վիրուսեմիայի հարուցումը, որի արդյունքում թույները ազդում են կենտրոնական նյարդային համակարգի և սիրտանոթային համակարգի վրա։
Թռչնի գրիպ
Մարդկանց մոտ այն վերարտադրվում է ստորին շնչուղիներում և էրիթրոցիտներում, ինչպես նաև կարող է ախտահարել ներքին օրգանները։ Հիվանդության սկիզբը նույնպիսին է ինչպիսին սովորական գրիպի ժամանակ, բայց հիվանդության 2-րդից 3-րդ օրը զարգանում է լարինգիտի, բրոնխիտի և բրոնխիոլիտի ախտանիշներ։ Այդ ժամանակ հիվանդների մեծ մասի մոտ զարգանում է վիրուսային թոքաբորբ։ Ինչպես նաև մեծամասնության մոտ դիտվում է որովայնի ցավ, փսխում և լուծ :
Վիրուսը խոզերին փոխանցելու հետաքրքիր առանձնահատկություն այն է, որ նրանք կարող են հիվանդանալ նաև մարդկային գրիպի A տիպով, որի արդյունքում վիրուսը կարող է փոխանակվել գենետիկական նյութերով նոր դիմակայուն վիրուս առաջացնելով։
Խոզի գրիպ
Խոզի գրիպը հանդիսանում է գրիպի տարատեսակներից մեկը հարուցված ձևափոխված վիրուսներով։ Սովորական գրիպից տարբերվում է նրանով, որ կարող է հարուցել ալվեոլային էպիթելի բորբոքում, հանգեցնելով սուր շնչառական դիսթրես համախտանիշի և թոքաբորբի առաջացմանը։ Ինչպես նաև կարող է հարուցել լուծ։
Խոզի գրիպի համաճարակներից մեկը գրանցվել է 2009 թվականին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում և Հարավային Ամերիկայում, որից վիրուսը տարածվել է նաև այլ տեղամասերում, այդ թվում Ռուսաստանում։ Հիվանդությունը փոխանցվում է օդակաթիլային ճանապարհով հիվանդանում են սովորաբար երիտասարդ տարիքի մարդիկ (մինչև 30 տարեկան)։ Հիվանդության դեպքերի 0.9%-ը ավարտվում է մահով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիրուսային հիվանդություններ
Վարիկուր
Վարիկուր (Variscourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Գինիկուր կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լան շրջանի կոմունա։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 214 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով աշխատունակ տարիքի 124 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 97-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 27-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 78,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 78,3 %)։ 97 աշխատունակ բնակիչներից 90-ը աշխատում էին (49 տղամարդ և 41 կին), անաշխատանք էին 7-ը (4 տղամարդ և 3 կին)։ 27 անգործունակ մարդկանցից 10-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 6-ը՝ թոշակառու, 11-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Էպան Էպանիետ
Էպան Էպանիետ (Épagne-Épagnette), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 594 մարդ, բնակչության խտությունը` 90.55 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.56 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 140 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 37 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 379 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 270-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 109։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,2 %։ 270 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 239 անձ (123 տղամարդ և 116 կին)։ Գործազուրկ են եղել 31 անձ (13 տղամարդ և 18 կին)։ 109 անաշխատունակներից 26-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 57-ը` թոշակառուներ, իսկ 26-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Կորտանա (Halo)
Կորտանա (Cortana), երևակայական արհեստական բանականություն, Halo խաղերի հերոս։ Հնչյունավորել է Ջեն Թեյլորը։ Կորտանան առաջին անգամ հայտնվում է Halօ։Combat Evolved–ում և այնուհետև Halo 2–ում, Halo 3–ում և Halo 4–ում, Halo 5։Guardians–ում և Halo Infinite–ում։ Խաղի ընթացքում Cortana-ն նկարագրություն և մարտավարական տեղեկատվություն է տրամադրում խաղացողի համար, ով հանդես է գալիս որպես John-117:
Cortana-ն եղել է Մայքրոսոֆթ ի վիրտուալ ձայնային օգնականի նախատիպը, որը ստացել է իր անունը։
Կերպարի դիզայնը
Մի հարցազրույցում նկարիչ Լորեն Մաքլիսը հայտարարել է, որ խաղերի դիզայներները, որպես կանոն, տղամարդիկ են, իսկ «կանայք իրենց խաղերում երևի պատկերված են այնպես, ինչպես տեսնում են կանանց դիզայներները։ Այստեղ 3-D նկարիչը ցանկանում էր, որ կանայք չպատկերվեն որպես սեքս-օբյեկտներ […], պատահականորեն մոդելավորելով Cortana-ն» ։ Սկզբնական շրջանում Cortana-ի մոդելը Halo-ում հիմնված էր եգիպտական թագուհի Նեֆերտիտիի պատկերին ։
Դերասանուհի Ջեն Թեյլորը հնչյունավորել է Կորտանային և հայտարարել, որ ինքը հեռու է մնացել կերպարից, հնչյունավորել է նաև այլ կերպարների և ինքը տեսախաղերի սիրահար չէ։
Առանձնահատկություն
Կորտանան ունակ է ներխուժել օտար համակարգչային համակարգեր ևւ կոդավորել հաղորդագրությունները, երբեմն ինքն էլ գոհ է իր ունակություններից ։
Գրականության մեջ
Խաղերը չեն բացահայտում Կորտանայի ծագումը, բայց դա արվում է գրականության մեջ։ Նրա առաջին ժամանակագրական հիշատակումը կատարվում է Halo: The Fall of Reach-ում, առաջին Halo խաղի նախապատմության մեջ։ Դոկտոր Հալսին թույլ է տալիս Կորտանային ընտրել SPARTAN-II ստորաբաժանման զինվորին, որպեսզի ուղեկցի նրան առաջիկա առաքելության համար։ Կորտանան ընտրում է John-117–ին, ում նա համարում է ամենահարմարը։
Halo 4
Մինչ John-117–ը հիվանդ էր անաբյոզով, Կորտանան այդ ընթացքում առաջանում է շիզոֆրենիայի թվային ձևով (սովորաբար արհեստական ինտելեկտը խելագարվում է յոթ տարում. այդ ժամկետը սահմանվում է նրանց կյանքի համար, իսկ Քորթանը արդեն ութ տարեկան է)։
Halo 5
Կորտանան Halo 5-ի գլխավոր հակառակորդն է։ Halo 4-ի իրադարձություններից հետո նա ողջ մնաց և հնազանդեցրեց Precursor Guardians-ի հնագույն մարտական մեքենաներին և նրանց օգնությամբ նա պատրաստվում է ենթարկել բոլոր անտագոիստներին՝ նախածննդյան թիկնոց-փիլիսոփայության իդեալներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2001 ծնունդներ Կատեգորիա:Արհեստական բանականություն Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով
Կարստային ջրեր
Կարստային ջրեր, ստորերկրյա ջրեր, որոնք կապված են կարստառաջացման պրոցեսների հետ և գոյանում են լուծվող ապարների խոշոր ճեղքերում ու խոռոչներում։ Սնվում են մթնոլորտային տեղումներից, հալման և մակերևութային ջրերից (գետեր, լճեր)։ Կարստյան ջրերի քիմիական բաղադրությունը տարբեր է։ Նրանց մերձմակերևութային տարածման դեպքում գրունտների ինժեներաերկրաբանական հատկությունները խիստ վատանում են, և տվյալ տեղանքում շինարարական աշխատանքներ իրականացնելը պահանջում է թանկ միջոցառումներ սողանքներն ու փլուզումները կանխելու համար։
Կատեգորիա:Ստորգետնյա ջրեր
Յուչկա (գետ)
Յուչկա  (Ючка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի և Վոլոգդայի մարզերում, Կոնոշսկի և Վոժեգոդսկի շրջանների տարածքում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վոտչա գետի ձախ ափին՝ 12 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 47 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Դվինի եկեղեցական ժողով (648)
Դվինի եկեղեցական ժողով 648 թվականին Մարզպանական Հայաստանի մայրաքաղաք Դվինում հայոց կաթողիկոս Ներսես Գ Տայեցու և Հայոց իշխան Թեոդորոս Ռշտունու օրոք ու նախաձեռնությամբ գումարված ժողով։ Ըստ Սեբեոսի, ժողովին մասնակցել են Հայոց բոլոր եպիսկոպոսներն ու նախարարները (նրանց անուններն ու թիվը չի նշվում)։ 640-ական թվականներին, Հայաստանի վրա արաբական արշավանքների ժամանակ, Բյուզանդիան ձգտել է իր կողմը գրավել հայերին, «դավանական միության» առաջարկով պարտադրել քաղկեդոնականություն։ Բյուզանդական Կոստանդիանոս III կայսրը և Կոստանդնուպոլսի պատրիարքը նամակ են ուղարկել Հայոց կաթողիկոսին և Թեոդորոս Ռշտունի իշխանին՝ հորդորելով ընդունել քաղկեդոնական դավանանքը և վերջ տալ թշնամանքին։ Կաթողիկոսը և իշխանը Դվինի Ե ժողովը հրավիրել են նախ պատրաստելու կայսրին և պատրիարքին ուղարկվելիք պատասխանը, երկրորդ՝ կազմելու դավան. ձեռնարկ փաստական պատճառաբանությամբ, և երրորդ՝ իբրև ուղեցույց հավատի ձեռնարկ սահմանելու հայերի համար, որպեսզի պարզ լինի հայոց դավանությունը և նրա տարբերությունը հունականից։
Սեբեոսի (7-րդ դար) «Պատմությունից» չի երևում, որ ժողովում կազմած թուղթը ուղարկել են կայսրին։ Սակայն ընդարձակորեն բերված է դավան. ձեռնարկը։ Նրա ընդհանուր բովանդակությունը հայոց դավանության ամփոփումն է, որտեղ մասնավորապես շեշտվել է Քաղկեդոնի և Հայ եկեղեցու վարդապետությունների տարբերությունը։ Հեղինակները հիմնավորել են Հայ եկեղեցու դավանության ուղղափառությունը՝ համաձայն 3 տիեզերաժողովների(Նիկիայի-325 թվական,Եփեսոսի-381 թվական,Քաղկեդոնի-451 թվական) որոշումների։ Վերջում նզովել են բոլոր հերձվածողներին և քաղկեդոնականներին։ Ժողովը նզովել է նաև Հովհան Մայրավանեցու աշակերտ Սարգսի հերձվածը (հայտնի է Մայրագոմեցիների աղանդ անունով), բացատրել «Սուրբ Աստված» երգը «խաչեցարով» ասելու դավանական սկզբունքը։ Թղթում խոսվում է նաև երկրորդ անգամ ամուսնացողներին եռամյա ապաշխարությունից հետո հաղորդություն ընդունելու, իսկ երրորդ և չորրորդ անգամ ամուսնացողներին՝ եկեղեցու հաղորդությունից զրկելու կանոնների մասին։ Ժողովի որոշումները ստորագրել են հոգևորական և աշխարհական բոլոր ժողովականները, կնքել իրենց մատանիներով և հանձնել կաթողիկոսին՝ ի պահպանություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայոց եկեղեցական ժողովներ Կատեգորիա:7-րդ դար
Արյունոտ կիրակի (1905)
Արյունալի դատաստանը ոտքի հանեց երկրի աշխատավորությանը։ Պետերբուրգում, Մոսկվայում, Ռիգայում, Բաքվում, Թիֆլիսում և այլ խոշոր քաղաքներում տեղի ունեցան գործադուլներ՝ «Կորչի՛ ինքնակալությունը» լոզունգով։ Հունվարյան գործադուլներին մասնակցեց 440 հազար մարդ։ «Արյունոտ կիրակի»-ի լուրը գործադուլային ալիք բարձրացրեց նաև Հայաստանում՝ Երևանում, Ալեքսանդրապոլում, Ալավերդում։ Հունվարի 9-ի իրադարձությունները դարձան Ռուսաստանում 1905-1907 թվականների հեղափոխության սկիզբը (Ռուսական հեղափոխություն (1905-1907))։
Կատեգորիա:Ռուսական հեղափոխություն Կատեգորիա:Զանգվածային սպանություններ Ռուսական կայսրությունում
Վեցաչափ
Վեցաչափ, հեկզամետր, հեքսամետր ( հունունարեն ££a|ietpoc; - վեցաչափ, վեց և |i£tpov -չափ), տաղաչափության չափական համակարգի միավոր, տողաչափ։ Կազմված է վեց դաքտիլական ոտքերից։ Կայուն է հինգերորդ ոտքը։ Մյուսներում երկու կարճ վանկերը կարող են փոխարինվել մեկ երկար վանկով։ Բանատողը ընդմիջվում է հատածով, որը տողը բաժանում է կիսատողերի։ Վեցաչափի տողերը երբեմն հանգավորվում են։ Վեցաչափը տարածված է եղել անտիկ շրջանի հունահռոմեական և միջնադարի լատին, պոեզիայում։ Վեցաչափի դասական օրինակները տվել են Հոմերոսը, Հեսիոդոսը, Վերգիլիոսը, Օվիդիոսը, Հորացիոսը, Թեոկրիտեսը, Յուվենալիսը։ Կիրառվել է բանաստեղծության տարբեր տեսակներում (դյուցազներգություն, հովվերգություն, հիմն, ուղերձ են)։ 18-19-րդ դարերում եվրոպական պոեզիայում օգտագործվել է իբրե ոճավորման միջոց։ Կլասիցիզմի պոեզիայի ներկայացուցիչները փորձել են նմանակել նախնիների կիրառած չափը։ Ինքնուրույն և հատկապես թարգմանական պոեզիայում վեցաչափ ստեղծելու փորձեր են արել Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության բանաստեղծները։ Ա․ Բագրատունին Վերգիլիոսի «էնեական»-ը («Մշակականք», 1847) թարգմանելիս հանգել է հայկ. չափին։ Իր «Մոնումենտ» բանաստեղծությունը Եղիշե Չարենցը բնութագրել է իբրե «հեկզամետր»։ Այն հիմնականում կազմված է ամֆիբրաքոսյան, յամբական և անապեստյան ոտքերից, 15-17 վանկանի տողերը կիսվում են 7-9 վանկանի կիսատողերի։ Փաստորեն, բացի ոտքերի տեսակից, Եղիշե Չարենցը պահպանել է վեցաչափի մյուս հիմնական առանձնահատկությունները (բանատողում վեց ոտք, կիսատողեր)։ Այս առումով վեցաչափ կարող է համարվել նաե Եղիշե Չարենցի «Մահվան տեսիլ» պոեմը, թե և պոեմը, և համանուն բանաստեղծությունը ենթարկված են վանկաշեշտային տաղաչափական համակարգի օրինաչափություններին։
Կատեգորիա:Տաղաչափություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմի հերոսների հուշարձան (Դոնի Ռոստով)
Առաջին համաշխարհային պատերազմի հերոսների հուշարձան (Памятник героям Первой мировой войны), Ռուսական կայսերական բանակի` Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած զինվորներին ու սպաներին նվիրված կոթողներից մեկը ՌԴ Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Տեղադրվել է 2014 թվականին։ Գտնվում է Կրասնոարմեյսկայա փողոցի և Խալտուրինի նրբանցքի խաչմերուկի պուրակում՝ Պիոներական առաջին հավաքի անվան զբոսայգու արևմտյան մասում։
Պատմություն
2014 թվականը դարձավ Առաջին համաշխարհային պատերազմը սկսվելու 100-ամյակի տարի։ Այդ պատերազմին ակտիվ մասնակցել է նաև Ռուսաստանը, որը վարել է ռազմական գործողություններ երկրի Արևելյան ճակատում։ 1917 թվականին, առաջին հերթին ներքին ցնցումների պատճառով, վիճակը ճակատում Ռուսաստանի համար դարձավ ծայրահեղ ծանր, և 1918 թվականի մարտին իշխանության եկած բոլշևիկները կնքեցին ծայրահեղ ծանր պայմաններով հաշտության պայմանագիր։ Բուն պատերազմը ԽՍՀՄ-ում անվանում էին «իմպերիալիստական» և անարդար, ուստի նրա իրադարձություններին իշխանությունների կողմից չափազանց քիչ ուշադրություն էր դարձվում։
Այդ նշանակալի իրադարձության 100-ամյակը մեծապես արթնացրեց Ռուսաստանի հանրային հետաքրքրությունը պատերազմի մասին հիշատակը հավերժացնելու հարցում։ 2014 թվականին ամբողջ երկրում տեղի ունեցան տվյալ թեմայով մի շարք մշակութային և գիտական միջոցառումներ ։
Դոնի Ռոստովում հուշարձաններ տեղադրելու հատուկ հանձնաժողովը քննեց նախանմուշի երեք տարբերակ ։ Արդյունքում ընտրվեց Ռուսաստանի վաստակավոր նկարիչ Սերգեյ Իսակովի աշխատանքը ։ Պատրաստելու և տեղադրելու ծախսերը ստանձնեց Ռոստովի մարզի առևտրաարդյունաբերական պալատը։
Բացում
Առաջին համաշխարհային պատերազմի հերոսների հուշարձանը բացվել է 2014 թվականի օգոստոսի 1-ին` Ռուսաստանի պատերազմ մտնելու օրը։ Հանդիսավոր բացումը տեղի ունեցավ Ռոստովի քաղաքապետի, քաղաքային վարչակազմի ներկայացուցիչների, տեղական կազակության մասնակցությամբ ։
Հուշարձան
Հուշարձանն ունի զինվորական համազգեստով և ուսին հրացանով 3,5-մետրանոց բրոնզե զինվորի կերպար ։
Այլ հուշարձաններ
Ռոստովի մարզում տեղադրվել է ևս մի քանի հուշարձան` նվիրված Առաջին աշխարհամարտի հերոսներին. Ազովում, Շախտիում, Նովոչերկասկում, Բատայսկում և մի քանի այլ բնակավայրերում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի հուշարձաններ
Մամունտալի
Մամունտալի (Μαμούνταλη), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2001 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 15 մարդ։ Տեղակայված է Պանայա գյուղից 3 կմ դեպի արևմուտք։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Էպոմենի
Էպոմենի (Épaumesnil), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 116 մարդ, բնակչության խտությունը` 24.47 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.74 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 125 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 32 կմ արևմուտք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 80 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 43-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 37։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 53,8 %։ 43 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 38 անձ (22 տղամարդ և 16 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (2 տղամարդ և 3 կին)։ 37 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 10-ը` թոշակառուներ, իսկ 20-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Սուլֆաթթուներ
Սուլֆաթթուներ, սուլֆոնաթթուներ, RSO_2OH, սոււֆախումբ՝ — SO_2OH պարունակող օրգանական միացություններ, որտեղ ծծմբի ատոմը կապված է ածխածնի հետ (R-ը օրգանական ռադիկալ է)։ Բյուրեղային ջրում լավ լուծվող, խոնավածուծ նյութեր են, ուժեղ թթուներ։ Արոմատիկ Սուլֆաթթուներ ստացվում են համապատասխան ածխաջրածինները կամ նրանց ածանցյալները խիտ ծծմբական թթվով սուլֆացնելով, օրինակ, ։ Ալիֆատիկ Սուլֆաթթուներ ստանում են ածխաջրածինների սուլֆաքլորացմամբ կամ հալոգենը սուլֆախմբով փոխարինելով։ Սուլֆաթթուների վրա ֆոսֆորի պենտաքլորիդ՝ PCls ազդելիս ստացվում են սուլֆաքլորիդներ։ Սուլֆաթթուները վերականգնելիս ստացվում են սուլֆանաթթուներ՝ RSOH և մերկապտաններ՝ RSH։
Կատեգորիա:Սուլֆաթթուներ
Արյունոտ օրենսդրություն
Արյունոտ օրենսդրության առավել դաժան ակտեր ընդունվել են Հենրիխ VIII-ի և Էլիզաբեթ Թյուդորի օրոք, նախատեսվում էր ձերբակալվածներին մտրակահարել մինչև մարմնից արյուն հոսելը, երկրորդ անգամ ձերբակալվելիս՝ ենթարկել մահապատժի։ Ֆ․ Էնգելսը նշել է, որ այղ օրենքներից արյան հոտ էր գալիս։ Այստեղից էլ առաջացել է «Արյունոտ օրենսդրություն» անվանումը։
Կատեգորիա:Անգլիայի պատմություն Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության իրավունք Կատեգորիա:Իրավունքի պատմություն
Թիմուրկալա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մնձուրի լեռնաշղթա Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի լեռներ
Ոսկե ժամ (բժշկություն)
Ոսկե ժամ, եզր, որն օգտագործվում է բժշկության մեջ՝ նկարագրելով այն ժամանակահատվածը (մոտ 1 ժամ), վնասվածքից հետո, որի ընթացքում առավել էֆեկտիվ է լինում հիվանդին առաջին օգնություն ցույց տալը։
Համարվում է, որ հավանականությունը այն բանի որ տվյալ ժամանակահատվածում բժշկումը կկանխի հիվանդի մահը ամենամեծն է ։
Համարվում է, որ եզրի անվանումը ծագել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ֆրանսիացի բժիշկների գրառումներից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վերակենդանաբանություն Կատեգորիա:Առաջին օգնություն
Anghellic
Anghellic, ամերիկյան ռեփեր Tech N9ne֊ի երրորդ ստուդիական ալբոմը, թողարկված՝ 2001 թվականին։
Ալբոմի մասին
2001 թվականին «Tormented» երգը հնչում է «Չար հրեշտակը» ֆիլմի երկու դրվագներում ։
2003 թվականին ալբմոմը վերահրատարակվել է։ 2009 թվականի վիճակագրությամբ վաճառվել է շուրջ 270000 ալբոմի կրկնօրինակ։
Գնահատական
2009 թվականին Fangoria ամսագիրը Anghellic֊ը անվանեց նշանավոր հոռորկոր ալբոմներից մեկը։
Վերաթողարկում
Anghellic: Reparation ֊ Anghellic֊ի վերաթողարկումը ամերիկյան Tech N9ne ռեփերի երրորդ ալբոմն է։ Թողարկվել է 2003 թվականին և փոխարինել 3 թրերքրը, այլ նոր 3 թրեքերի հետ («Devil Boy», «Breathe», и «F.T.I.», «Here I Come», «P.R. 2K1» и «This Life Anghellic»֊ի փոխարեն)։
Սեմփլներ
Psycho Messages / Psycho Bitch Here I Come Twisted Einstein
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2001 ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Իմպերիալ հյուրանոց (Վիեննա)
«Իմպերիալ» (Hotel Imperial), շքեղ հյուրանոց Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում՝ Ռինգշտրասե փողոցում։ Ունի Luxury Collection Starwood Hotels and Resorts Worldwide կատեգորիա ։
Պատմություն
Հյուրանոցի շենքը կառուցվել է 1862-1865 թվականներին որպես Ֆիլիպ Վյուրտենբերգցու պալատ ։ Շինությունը կառուցել է ճարտարապետ Առնոլդ Ցենետը իտալական նոր-վերածննդյան ոճով։ Հերցոգն ու իր կինը՝ Մարիա Թերեզա Ավստրիացին, նոր պալատ են ժամանել 1866 թվականին, բայց արդեն 1871 թվականին այն վաճառվեց բանկիր Գորացյու ֆոն Լանդաուին։ Ենթադրվում է, որ հերցոգ Վյուրտենբերգցին պալատի հանդեպ հետաքրքրությունը կորցրել է այն բանից հետո, երբ պալատից դեպի Վիեննա գետ բացվող տեսարանը փակվեց Վիեննայի երաժշտական միության նոր կառուցված շենքով, իսկ դեպի զբոսայգի տանող ճեմուղին փակվեց կառուցված ճանապարհով։ Ենթադրվում է, որ պալատը գնվել է մի խումբ ներդրողների կողմից։ Շենքի վերաձևափոխումը հյուրանոցի կատարվել է ճարտարապետ Վիլհեյմ Գրոսի կողմից։ Նոր հյուրանոցի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 1873 թվականի ապրիլի 28-ին՝ 1873 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսի նախաշեմին, որին մասնակցել է Ֆրանց Յոզեֆ կայսրը և կայսրուհի Էլիզաբեթը ։
1875 թվականին սեփականատերերը հյուրանոցը վարձակալության են տալիս Յոհան Ֆրոներին, ով Բուդապեշտում հյուրանոցների կառավարման հաջող փորձ ուներ։ 1912 թվականին «Իմպերիալ» հյուրանոցը դառնում է բաժնետիրական ընկերություն։ Հյուրանոցում կատարվում են վերանորոգման աշխատանքներ, այդ թվում՝ կենտրոնական ջեռուցման համակարգին տեղադրում։ Կայսրության ժամանակաշրջանում «Իմպերիալ» հյուրանոցում բնակվել են իշխան Օտտո ֆոն Բիսմարկը, գրաֆ Պատրիս Մակ-Մահոնը, Սերբիայի Միլան I թագավորը, Բուլղարիայի Ֆերդինանդ I թագավորը, Ռիխարդ Վագները, Էլեոնորա Դուզեն և Սառա Բեռնարը։ 1928 թվականին շենքում ավելացվում է երկու հարկ։ Միջպատերազմական շրջանում «Իմպերիալ» հյուրանոցի այցելուներից են եղել Թոմաս Մանը, Լուիջի Պիրանդելլոը, Ջոն Գոլսուորսին և Կլոդ Անեն։ Ավստրիայի անշլյուսից հետո Վիեննա կատարած իր այցելությունների ժամանակ «Իմպերիալ» հյուրանոցում է բնակվել Ադոլֆ Հիտլերը ։ Պատերազմից հետո հյուրանոցում էին բնակվում Ավստրիայում գտնվող Խորհրդային Միության տեղական իշխանությունները։ 1961 թվականին ԽՍՀՄ և ԱՄՆ առաջնորդների՝ Վիեննայում հանդիպման ժամանակ հյուրանոցում են բնակվել Ջոն Քենեդին և Նիկիտա Խրուշչովը։ 1994 թվականին «Իմպերիալ» հյուրանոցը, ըստ «Condé Nast» պարբերականի ընթերցողների, ճանաչվել է աշխարհի լավագույն հյուրանոց։ Ավանդությթի համաձայն այստեղ են գիշերում պաշտոնական այցով Վիեննա ժամանած բարձրաստիճան պետական գործիչները։ Մասնավորապես, հյուրանոցում են բնակվել ԱՄՆ նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնը, Նորվեգիայի Ուլաֆ V թագավորը, Իոսիպ Տիտո, Բելգիայի Լեոպոլդ II թագավորը, Ինդիրա Գանդին, Մեծ Բրիտանիայի Եղիսաբեթ II թագուհին, Իսպանիայի Խուան Կառլոս թագավորը և Ճապոնիայի կայսրական ընտանիքը՝ Ակիհիտոն և Միտիկոն։
«Իմպերիալ» հյուրանոցում են գիշերել մշակույթի բազմաթիվ գործիչներ, ինչպիսիք են Օտտո Պրեմինգերը, Ուոլթ Դիսնեյը, Օտտո Կլեմպերերը, Ալֆրեդ Հիչքոքը, Ֆրենկ Սինատրան, Վուդի Ալլենը, Յուլ Բրինները, Պիտեր Ուստինովը, Միշել Պիկոլին, Զուբին Մեթան, Վլադիմիր Գորովիցը, Ռիկարդո Մուտին, Միք Ջագերը, Մրայա Քերին և Սոֆիա Կոպպոլան։ «Իմպերիալ» հյուրանոցում Մայքլ Ջեքսոնը գրել է իր Earth Song երգը։
Հյուրանոցի առաջին հարկում տեղակայված է «Իմպերիալ» սրճարանը, որը թողարկում է գաղտնի բաղադրությամբ մարցիպանով և կաթնային շոկոլադով համանուն տորթ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիեննայի հյուրանոցներ Կատեգորիա:Վիեննայի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ավստրիայի ընկերություններ
Կամազ (մարզադաշտ)
«Կամազ», Ֆուտբոլի մարզադաշտ Թաթարստանի ‎Նաբերեժնիե Չելնի քաղաքում։ «Կամազ» մարզադաշտն օգտագործվում է բացառապես ֆուտբոլային խաղերի համար։ Մարզադաշտն ունի բնական խոտածածկ և հագեցած է ջեռուցման համակարգով։ Չկան վազքուղիներ։ Մարզադաշտը հանդիսանում է «Կամազ» ֆուտբոլային ակումբի տնային խաղադաշտը։ 2015 թվականին իրականացվել են վերակառուցման լայնածավալ աշխատանքներ։
Հիմնական առանձնահատկություններ
Մարզադաշտը սպորտային համալիր է, որը բաղկացած է ֆուտբոլի դաշտից՝ տրիբունաներով և վարչական և կենցաղային մասնաշենքով։ Մարզդաշտի չափը՝ 105 x 68 մ ։ Տրիբունաները հնարավորինս մոտ են դաշտին և իրենցից ներկայացնում են գործարանային արտադրության մետաղական կառույցներ։ Արևմտյան տրիբունային է հարում 1600 մ² ընդհանուր տարածքով երեք հարկանի վարչական և կենցաղային շենքը։ Կան հանդերձարաններ, համաժողովների սրահ, բժշկական կետ, մարզադահլիճ և այլ հարմարություններ, որոնք նախատեսված են Ռուսական ֆուտբոլային միության չափանիշներին համապատասխան։ Արևմտյան տրիբունայի կենտրոնական հատվածից (VIP հյուրերի համար) կա վերնածածկ ։ Մարզադաշտն ունի ջեռուցման, ջրահեռացման և տեսահսկման տեխնիկական համակարգեր։ Կան երկու հասարակական զուգարաններ։ Մարզադաշտի հարակից տարածքում կան մարզման մի քանի ֆուտբոլի դաշտեր՝ բնական և արհեստական խոտածածկով՝
Տարողություն
Որից՝
Եվրոգավաթներ
1996 թվականին «Կամազ» մարզադաշտում Ինտերտետո 1996 գավաթի շրջանակներում անցկացվել է երեք խաղ, այդ թվում`կիսաեզրափակիչ.
Հանդիպումներ Ռուսաստանի հավաքականի մասնակցությամբ
2012 թվականին «Կամազ» մարզադաշտում տեղի է ունեցել «Մրցակոչ» միջազգային մրցաշարը, որտեղ Ռուսաստանի երկրորդ հավաքականը հանդիպել է Բելգիայի հավաքականի հետ, կազմված 1992-1993 թվականներին ծնված խաղացողներից ։
Տեղադրություն
Մարզադաշտը գտնվում է Նաբերեժնիե Չելնի քաղաքի Նոր մասում՝ Կենտրոնական շրջանի Մոսկովյան պողոտայում։ Մարզադաշտ կարելի է հասնել հասարակական տրանսպորտով՝ № 6, 7, 8, 10 տրամվայ և № 2, 3, 11 ավտոբուս ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ֆուտբոլային մարզասրահներ
Գրիգոր Միքայելյան (նկարիչ)
Գրիգոր Միքայելյան (Քիքի), վերացապաշտ նկարիչ, աբստրակցիոնիստ։
Կենսագրություն
Գրիգոր Միքայելյանը՝ Քիքին, ծնվել է 1956 թվականին Երևանում ։ 1992 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ։ 2008 թվականի հոկտեմբերի 9-ին «Art gallery»-ում տեղի է ունեցել «Զերո» խորագիրը կրող Քիքիի (Գրիգոր Միքայելյան) և Սև Հենդոյի (Հենրիկ Խաչատրյան- Սէվ) աշխատանքների ցուցահանդեսը ։ Ըստ Քիքիի զրոյից է սկսվում ու ավարտվում ճանապարհը։ Յուրաքանչյուր ճանապարհ սկսվում է հարաբերական մի կետից, որն անվանում ենք զրո։ Իրականում զրոն իմաստավորելու, սկսելու, վերջացնելու մի ճանապարհ է։
Բոբոներ
Բոբոների փիլիսոփայության հիմքում մարդն է, իսկ մարդուն և հակամարդուն նկարիչը նույնացնում է՝ համարելով, որ երկուսն էլ նույնն են։ Խորհրդային տարիներին Քիքին իր բոբոները նկարել է նկարիչների արվեստանոցներում, Լոս Անջելեսում` արվեստի փառատոներում, թատրոնում, գրադարանում, ճապոնական դպրոցում։ 2005 թվականի մայիսի 14-ին բոբոներ է նկարել Ավանգարդ-ջազ ակումբում ջազմեն Արտո Թունջբոյաջյանի նվագակցությամբ ։ Ըստ Քիքիի «Բոբոները» նստած են իր ու հանդիսատեսի մեջ։ Դուրս պրծնելով ու դառնալով կտավ՝ առարկայանում են ու կորցնում վերացականությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1956 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 3 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
Էպեկամ
Էպեկամ (Épécamps), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 8 մարդ, բնակչության խտությունը` 5.00 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1.6 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 26 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 4 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 3-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 1։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,0 %։ 3 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 3 անձ (2 տղամարդ և 1 կին)։ Գործազուրկ են եղել 0 անձ (0 տղամարդ և 0 կին)։ 1 անաշխատունակներից 0-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 0-ը` թոշակառուներ, իսկ 1-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Լիտվայի համալսարանների և քոլեջների ցանկ
Լիտվայի համալսարանների և քոլեջների ցանկում ներառված են Լիտվայի Հանրապետությունում բարձրագույն կրթություն իրականացնող հաստատությունները։
Համալսարաններ
Լիտվայում կա 23 համալսարան, որոնցից 14-ը պետական է, 8-ը՝ մասնավոր, մեկը լեհական համալսարանի մասնաճյուղ է։
Քոլեջներ
Լիտվայում կա 24 քոլեջ, որոնցից 13-ը պետական է, 11-ը՝ մասնավոր։ * ուսուցման լեզուները՝ անգլերեն և լիտվերեն,
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիտվայի բուհեր Կատեգորիա:Համալսարանների ցանկեր
Wouldn’t Change a Thing
«Wouldn’t Change a Thing», ավստրալիացի երգչուհի Քայլի Մինոուգի երգը։ 1989 թվականի հուլիսին այն թողարկվել է առանձին սինգլով, իսկ հետո ընդգրվել է նույն թվականի հոկտեմբերին թողարկված «Enjoy Yourself» երկրորդ ստուդիական ալբոմում։
Մեծ Բրիտանիայում «Wouldn’t Change a Thing» երգով սինգլը հասել է երկրորդ հորիզոնականին (ազգային սինգլների հիթ-շքերթում) ։
Ստեղծման պատմություն
Երգը գրել և որպես պորդյուսեր հանդես է եկել Սթոք, Էյթկեն և Ուոթերմեն հեղինակային և պրոդյուսերական եռյակը։
Երգացանկ
7-inch and cassette single
12-inch single
Australian CD single
UK CD single
US and Canadian 12-inch single
Japanese 7-inch and mini-CD single
Japanese mini maxi-CD single
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քայլի Մինոուգի երգեր
Թեթրիկվա
Թեթրիկվա, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Շավշեթի լեռնաշղթայում, Սուրեվան գյուղից մոտ 12 կմ արևմուտք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագագաթներ
Տելեֆոնիկա
Տելեֆոնիկա (Telefónica S.A., ), իսպանական հեռահաղորդակցային ընկերություն։ Գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Մադրիդում։ Գործադիր տնօրենն է Խոսե Մարիա Ալվարես Պալետեն։
Հեռահաղորդակցության ոլորտում աշխարհում ընկերությունը զբաղեցնում է յոթերորդ հորիզոնականը շուկայական կապիտալիզացիայով՝ սպասարկելով 325 միլիոն բաժանորդների։ Բջջային կապի ծառայություններ է մատուցում «Movistar» (Իսպանիա և Լատինական Ամերիկա), O2 (Մեծ Բրիտանիա և Գերմանիա) և VIVO (Բրազիլիա) ։ Ընկերությունը ստեղծվել է 1924 թվականին որպես Իսպանիայի ազգային հեռախոսային ընկերություն (Compañía Telefónica Nacional de España, CTNE): Մինչև 1997 թվականին շուկայի ազատականացումը ընկերությունը եղել է Իսպանիայի միակ հեռախոսային օպերատորը և մինչև օրս էլ շուկայում զբաղեցնում է առաջատար դիրք։