cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռիչարդ Գրիֆիտս
Կարիերա
Վերջ ի վերջո տեղափոխվել է Մանչեստր և սկսել գլխավոր դերեր ստանալ թատրոնում։ Հետագայում հանդես է եկել հեռուստատեսությամբ, որից հետո կատարել է իր բեկումնային դերը Ջեյմս Հարրիոտի վեպի հիման վրա նկարահանված «Դա չպետք է տեղի ունենար անասնաբույժի հետ» ֆիլմում (1975)։
1982 թվականին հանդես է եկել «Գանդի» ֆիլմում, որտեղ Կոլինզի դերի համար ստացել է «Օսկար» ։
Անձնական կյանք և մահ
1980-2013 թվականներին ամուսնացած է եղել Հեզեր Գիբսոնի հետ։ Երեխաներ չեն ունեցել։
Ակրի (նահանգ)
Ակրի (Acre), նահանգ Բրազիլիայի հյուսիս-արևմուտքում, մտնում է Հյուսիսային տարածաշրջանի մեջ։ Սահմանակից է Բրազիլիայի Ամազոնաս նահանգի հետ հյուսիսում, Ռոդոնիա նահանգի հետ արևելքում, ինչպես նաև հարավ-արևելքում Բոլիվիայի և հարավ-արևմուտքում Պերուի հետ ։ Վարչական կենտրոնն է Ռիու-Բրանկու քաղաքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Բրազիլիայի նահանգներ Կատեգորիա:1962 հիմնադրումներ Բրազիլիայում Կատեգորիա:1962 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Վավատսինիա
Վավատսինիա (Βαβατσινιά), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Լառնակայի շրջանում։ Տեղակայված է Այիի Վավատսինիաս գյուղից դեպի արևելք։
Բնակչություն
Ըստ 2011 թվականի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմել է 81 մարդ, մեծամասնությունը հույն կիպրացիներ են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր Կատեգորիա:Լառնակայի շրջանի բնակավայրեր
Վեջանո
Բնակչությունը կազմում է 6579 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը 182 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 16 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 35030։ Հեռախոսային կոդ՝ 049։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ջումանջի։ Նոր մակարդակ
'''«Ջումանջի. Նոր մակարդակ»''' (Jumanji: The Next Level ), ռեժիսոր Ջեյք Քեզդանի ամերիկյան արկածային ֆիլմ, Ջումանջի։ Ջունգլիների կանչը ֆիլմի շարունակությունը և Ջումանջի ֆրանշիզայի երրորդ մասը։ Իրենց դերերը մարմնավորում են Դուեյն Ջոնսոնը, Քևին Հարթը, Ջեք Բլեքը, Քարեն Գիլանը, Նիք Ջոնասը, Սեր Դարիուս Բլենը, Մեդիսոն Այսմենը, Մորգան Թյորները և Ալեքս Վուլֆը։
Ֆիլմի պրեմիերան ասիական երկրներում տեղի է ունեցել 2019 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, ԱՄՆ-ում`դեկտեմբերի 13-ին, Ռուսաստանում` դեկտեմբերի 12-ին։
Սյուժե
Նախորդ ֆիլմի վերջնամասում Սպենսերը՝ իր ընկերներից գաղտնի պահպանել էր Ջումանջի տեսախաղի ոչնչացված ֆրագմենտները և իր պապիկի նկուղում աշխատել էր քարթիջի նորոգման վրա։ Սպենսերի ընկերները գալիս են նրա մոտ և հայտնաբերում, որ իրենց ընկերն անհետացել է, իսկ խաղը սկսվել։ Երեխաները որոշում են նորից մտնել Ջումանջի, որ օգնեն նրան։ Սպենսերի պապիկը, Էդդին և իր ընկերը` Մայլո Ջոկերը ձայներ են լսում և նույնպես պատահաբար մտնում խաղի մեջ։ Պատանիները պետք է օգնեն Էդդիին և Մայլոյին սովորել իրենց՝ խաղի ներքին կերպարներին, օգնեն գտնել Սպենսերին և նորից փախչեն Ջումանջիից։
Ստեղծում
Նկարահանումները տեղի են ունեցել 2019 թվականի հունվարի 21-ից մայիսի 11-ին Ալբերտայում (Fortress Mountain լեռնադահուկային առողջարան), Ատլանտայում, Կալգարիում և Հավայան կղզիներում Դուեյնի հոնորարը կազմել է 23,5 միլիոն դոլար ։
Ցուցադրություն
2018 թվականի հունվարին հայտարարվել է, որ ֆիլմը թողարկվելու է 2019 թվականի Սուրբ ծննդին ։ Հունիսի հայտնի է դարձել, որ ԱՄՆ-ի պրեմիերան լինելու է 2019 թվականի դեկտեմբերի 13-ին.
Առաջին թրեյլերը ցուցադրվել է 2019 թվականի հուլիսի 1-ին ։
Դրամարկղային հավաքներ
ԱՄՆ-ում և Կանադայում Ջումանջի։ Նոր մակարդակ ֆիլմը կթողարկվի միևնույն շաբաթվա մեջ՝ Ռիչարդ Ջյուելի գործ և Սև Սուրբ ծնունդ ֆիլմերի հետ միասին։ Դեբյուտային արձակուրդում նրան կանխատեսում էին հավաքներ 40 միլիոն դոլարի չափով ։
Ռոնդոնիա
Ռոնդոնիա (Rondônia), նահանգ Բրազիլիայի արևմուտքում, մտնում է Հյուսիսային տարածաշրջանի մեջ։ Սահմանակից է Բրազիլիայի Ամազոնաս նահանգի հետ հյուսիսում, Ակրի նահանգի հետ արևմուտքում և Մատու Գրոսու նահանգի հետ արևելքում, ինչպես նաև հարավում Բոլիվիայի հետ (Աբունա և Գուապորե գետերով) :Վարչական կենտրոնն է Պորտու Վելյու քաղաքը։
Նահանգի անվանվել է հայտնի բրազիլացի հետազոտող, մարշալ Կանդիդու Ռոդոնի պատվին, ով 20-րդ դարի սկզբին կազմակերպել է մի քանի արշավախմբեր Բրազիլիայի սահմանային տարածքներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Բրազիլիայի նահանգներ
Ջասթին Ռոյլանդ
Մարկ Ջասթին Ռոյլանդ (Mark Justin Roiland, ), ամերիկացի դերասան, նկարիչ-մուլտիպլիկատոր, պրոդյուսեր, ռեժիսորական արվեստ։ Ինչպես նաև հնչյունավորում է մի քանի մուլտսերալների հերոսներին։ Հայտնի է դարձել «Ռիկ և Մորտի» մուլտսերիալի շնորհիվ։
Կենսագրություն
Ջասթին Ռոյլանդը ծնվել է Ստոկթոն քաղաքում, Կալիֆորնիա նահանգում, նուշ աճեցնողի ընտանիքում։ 1998 թվականին ավարտել է դպրոցը նույն քաղաքում։ 2004 թվականի սկզբներին տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որտեղ էլ հանդիպել է Channel 101, այնտեղ էլ զբաղվում էր տարբեր կարճամետրաժ ֆիլմերի մշակումով ։ Բացի այդ, VH1 ալիքում զբաղվում էր հեռուստաշհոուների ստեղծմամբ ։ Նաև պարբերաբար հայտնվել է Comedy Central հումորային շոուում ։
Հնչյունավորում է «Ռիկ և Մորտի» մուլտսերիալի հերոսներին, նա նաև այդ մուլտֆիլմի համահեղինակ և գործադիրն է։ 2014 թվականին ներկայացրել է «Ռիկ և Մորտի»-ն San Diego Comic-Con International-ում, որտեղ խոստովանել է, որ մուլտսերիալն նկարելիս ոգևորվել է Պենդլթոն Ուորդի աշխատանքներով, նաև «Ռենի և Ստիմպի շոու»-ով։
Կայսրուհի Կի (հեռուստասերիալ)
Կայսրուհի Կի (Empress Ki, հանգըլ՝ 기황후)։ Հեռարձակվել է MBC հեռուստաալիքով 2013 թվականի հոկտեմբերի 28-ից մինչև 2014 թվականի ապրիլի 29-ը։
Ջասթին Ռոյլանդ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ծաղրանկարիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մուլտիպլիկատորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիծաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պատկերազարդողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Կայսրուհի Կի (հեռուստասերիալ)
Սյուժե
Նա դեռևս մանուկ տարիքում կորցնում է մորը, որից հետո նրան որպես տղա իր մոտ աշխատանքի է վերցնում մի պալատական։ Նա ներկայանում է որպես Սընգ Նյան, որը նշանակում է «շնագայլ»։ Դրանից հետո նրան կնքում են «շնագայլ» մականունը։ Հետագայում նա դառնում է մի ավազակախմբի անդամ, որը անօրինաբար տեղափոխում է աղ, և դրա դիմաց ստանալով պահանջվող գումարը, ազատագրում իր ավազակախմբի անդամների քույրերին կամ մայրերին վարձակ դառնալու վտանգից։
Հետագայում նա ամուսնանում մոնղոլական դինաստիայի վերջին կայսր Տոգոն Թեմուրի հետ և դառնում կայսրուհի։
Ցուցանիշներ
Կապույտ գույնը ամենացածր ցուցանիշն է, իսկ կարմիրը՝ ամենաբարձր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարավկորեական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2013 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2014 հեռուստասերիալներ
Բուրլի (Բելայայի վտակ)
Բուրլի  (Бурлы), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բելայայի գետի աջ ափին՝635 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Համասեռականության թանգարան
Թանգարանի պատմություն
1984 թվականին Արևմտյան Բեռլինի թանգարանում տեղի է ունեցել առաջին թեմատիկ ցուցահանդեսը, որը կոչվել է «Էլդորադո՝ 1850-1950 թվականների Բեռլինի նույնասեռական տղամարդկանց և կանանց պատմություն, մշակույթ և կենցաղ»։ Ցուցահանդեսը մեծ հաջողություն է ունեցել, այն այցելել է ավելի քան 45 հազար մարդ, ուստի որոշվել է թեմատիկ նյութերի հավաքումն ու ցուցադրումը շարունակել արդեն սեփական թանգարանում ։ Թանգարանի ստեղծման նպատակն էր ցույց տալ նույնասեռական տղամարդկանց կյանքը։ Այսպիսով, թանգարանի ստեղծողները ցանկացել են կոտրել տարբեր միակողմանի բացասական հոգեբանական կլիշեները և ցույց տալ նույնասեռական անձանց կյանքի բազմակողմանիությունը, դրանով իսկ օգնել մարդկանց ավելի հանդուրժող լինել նրանց նկատմամբ։
Նույնասեռականության թանգարանը բացվել է 1985 թվականին ակտիվիստների ուժերով, որոնց կողմից ստեղծվել է «համասեռականության թանգարանի ընկերների միությունը Բեռլինում» (Verein der Freunde eines Schwulen Museums in Berlin e.V.) ։ Թանգարանի առաջին ցուցահանդեսները տեղի են ունեցել «AHA-Berlin» բեռլինյան ԼԳԲՏ կազմակերպության շենքում։ 1989 թվականին թանգարանը տեղափոխվել է Մերինգդամ 61 պողոտայի վրա գտնվող շենք։
2009 թվականին թանգարանն ընդունել է 13-հազարերորդ հաճախողին։ Թանգարանի հաճախողների 60%-ը կազմում են զբոսաշրջիկները։ Տարեդարձի առիթով Բեռլինի սենատն որոշել է և 2010, և 2011 թվականին տրամադրել թանգարանին 250 հազար եվրո  ։ 2011 թվականին Գերմանիայի նախագահ Կրիստիան Վուլֆը պարգևատրել է թանգարանի երկու հիմնադիրներին՝ Անդրեաս Շտերնվայլերին և Վոլֆգանգ Տայսին ։
2013 թվականի մայիսին թանգարանը տեղափոխվել է Տիրգարտեն շրջանի վրա գնտվող շենք։ Նոր թանգարանը դարձել է հետազոտական կենտրոն, որտեղ բացի ցուցահանդեսային դահլիճներից կան նաև բոլորին հասանելի արխիվ և գրադարան ։
Ցուցահանդեսներ
Այսօր նույնասեռականության թանգարանը իր տեսակի միակ կազմակերպությունն է, որն ուսումնասիրում է նույնասեռական անձանց կյանքի բոլոր ասպեկտները՝ պատմությունը, մշակույթը և արվեստը, ինչպես նաև առօրյա կյանքը։ Այս պահին թանգարանում գործում է 127 ցուցադրություն ։
2004 թվականի դեկտեմբերից թանգարանում գործում է «նույնասեռական անձանց պատմության 200 տարին» մշտական ցուցադրությունն, որն ընդգրկում է Գերմանիայի պատմությունը 1790-1990 թվականներին և կապված է նույնասեռականների նկատմամբ գերմանական պետության և հասարակության հարաբերությունների զարգացման հետ։ Ցուցահանդեսում հատուկ տեղ է զբաղեցնում երրորդ ռեյխի ժամանակ գեյերի և լեսբիների հետապնդման եւ ոչնչացման թեման ։
Բացի այդ, ամեն տարի գործում են միմյանց փոխարինող տարբեր ցուցահանդեսներ։ Վերջին տարիներին թանգարանը դուրս է գալիս բուն հայեցակարգից և պարունակում է նաև նյութեր՝ նվիրված լեսբիականությանը և տրանսգենդերությանը ։
2010 թվականի հուլիս-հոկտեմբեր ամիսներին թանգարանում տեղի է ունեցել Ռալֆ Քենիգի աշխատանքների ցուցահանդեսը ։ 2010-ի դեկտեմբերից մինչև 2011-ի մարտ՝ Ժան Շենեի աշխատանքների ցուցահանդես ։ Մինչև 2012 թվականի մարտ ամիսը թանգարանում անցկացվում էր Մագնուս Հիրշֆելդին նվիրված ցուցահանդես ։
2015 թվականից թանգարանում անցկացվում է դրա պատմության մեջ խոշորագույն «Homosexualität_en» ցուցահանդեսն, որը պատրաստվել է գերմանական պատմական թանգարանի հետ համատեղ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թանգարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1985 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Գերմանիայի գրադարաններ Կատեգորիա:Բեռլինի թանգարաններ
Քեյթ Ուորներ
Քեյթ Ուորներ (Kate Warner), ամբողջական անվանումը Քեթրին Էնն Ուորներ, (Catherine Ann Warner, ), ավստրալիացի իրավաբան և քաղաքական գործիչ, Թասմանիայի 28–րդ նահանգապետ (2014 թվականի դեկտեմբերի 10-ից), գիտնական ։
Կենսագրություն
Քեյթ Ուորները ծնվել է 1948 թվականի հուլիսի 14–ին՝ Հոբարթում (Թասմանիա, Ավստրալիա)։
1992-1994 թվականներին Քեյթ Ուորները եղել է Թասմանիայի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի դեկան(Dean of Law), ընդ որում եղել է առաջին կինը, ով զբաղեցրել է այդ պաշտոնը։ 1996 թվականին ստացել է պրոֆեսորի գիտական կոչում ։
2002 թվականին Քեյթ Ուորները նշանակվել է Թասմանիայի իրավական բարեփոխումների համալսարանի տնօրեն (Tasmania Law Reform Institute)՝ մտնելով Թասմանիայի համալսարանի կազմի մեջ ։
2001 թվականի հունվարին նա պարգևատրվել է Centenary Medal մեդալով՝ Ավստրալիայի ֆեդերացիայի հարյուրամյակի պատվին, իսկ 2014 թվականի հունվարին դարձել է Ավստրալիայի շքանշանի անդամ ։
2014 թվականի նոյեմբերին հայտարարվեց, որ Քեյթ Ուորները նշանակվելու է Թասմանիայի նահանգապետ և իր պարտականություններին կանցնի 2014 թվականի դեկտեմբերի 10-ից ։
2014 թվականի դեկտեմբերի 10-ին նա երդում է տվել և պաշտոնապես ստանձնել պաշտոնը՝ դառնալով Թասմանիայի 28–րդ նահանգապետը և այդ պաշտոնում առաջին կինը ։
Քեյթ Ուորները ամուսնացած է Ռիչարդ Ուորների հետ, նրանք ունեն երկու աղջիկ և հինգ թոռ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի իրավաբաններ Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ավստրալիացի գիտնականներ Կատեգորիա:Ավստրալիացի իրավաբաններ
Երգերի հեղինակ
Երգերի հեղինակ, մարդ, ով երգի համար տեքստ և երաժշտություն է գրում։ Եթե մարդ միայն բառերն է գրում, նրան անվանում են երգի տեքստի հեղինակ, իսկ եթե միայն երաժշտությունը՝ երգահան (կոմպոզիտոր) ։ Վերջին ժամանակներս երգի հեղինակությունը կարող է բաժանվել մի քանի մարդկանց մեջ ։
Երգերի հեղինակները կարող են աշխատել երաժշտական հրատարակություններում կամ ինքնուրույն երգեր գրել ։
Երգերի հեղինակները կարող են վարձվել կատարողի հետ միասին երգ կամ երաժշտություն գրելու համար, կամ էլ նրանք ներկայացնում են երգերը A&R-ին, թողարկողներին, ագենտների և մենեջերներին քննարկման համար ։
Հեղինակային հոնորարները կարող են եկամուտի նշանակալից աղբյուրներ լինեն, հատկապես այն ժամանակ, երբ երգը հիթ է դառնում։ Իրավաբանական կողմից այն երգերն, որոնք գրվել են ԱՄՆ-ում 1934 թվականից հետո, կարող են օգտագործվել միայն հեղինակների կողմից ։ Իրավաբանական իրավունքները կարող են գնվել, վաճառվել կամ փոխանցվել։ Դա կառավարվում է հեղինակային իրավունքների մասին միջազգային օրենսդրությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երաժշտության մասնագիտություններ Կատեգորիա:Երգահաններ Կատեգորիա:Հանրամատչելի երաժշտություն
Ավաշլա
Ավաշլա (Авашла), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բաշկորտոստան հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեծ Իկ գետի ձախ ափին՝264 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր
Պլոմբավորում (ատամնաբուժություն)
Ստոմատոլոգիայում պլոմբը նյութ է, որն օգտագործվում է ատամի խոռոչը լցնելու համար, որը ձևավորվել է կարիեսի բուժումից հետո։ Պլոմբն անհրաժեշտ է ատամի զգայուն հյուսվածքները մեկուսացնելու և առաջացած խոռոչի մեջ մանրէների մուտքը կանխելու համար։
Դասակարգում
I դասակարգում - խոռոչը տեղայնացված է ճեղքերում, մոլերի, նախամոլարների, կտրիչների և ժանիքների կույր փոսերում։ Պլոմբը կարող է տեղակայվել ատամի բոլոր մակերեսների վրա (օկլյուզալ, բուկալ կամ լեզվական)։
II դասակարգում - խոռոչը գրավում է առնվազն երկու մակերևույթ՝ մոլարների և նախամորթների միջողային կամ հեռավոր և օկլուզալ մակերեսները։ Նման պլոմբը կարող է տեղակայվել պրեմոլարի միջնա-օկլյուզալ մակերեսին կամ մոլարի միջնա-օկլյուզալ-դիստալ մակերեսին։
III դասակարգում - խոռոչը գտնվում է կտրիչների և ժանիքների միջային և հեռավոր մակերեսների վրա,պլոմբը նույնպես տեղայնացված է այնտեղ։
IV դասակարգում - խոռոչն ունի նույն տեղայնացումը, ինչ III դասի խոռոչները (տես վերևում), բայց ատամի պսակի կամ դրա կտրող եզրի անկյունի խախտմամբ։
V դասակարգում - խոռոչը գտնվում է ատամների բոլոր խմբերի հատվածում (կտրողներ, ժանիքներ, նախամոլարներ կամ մոլարներ)։ Նման լպլոմբը կարող է տեղակայվել ատամի հիմքի շրջանում և՛ վերին ծնոտի կտրիչի վեստիբուլյար (առջևի) մակերեսին, և՛ ստորին ծնոտի մոլարի լեզվական մակերեսին։
Ատամի կոշտ հյուսվածքների վնասը հայտնաբերելու ընթացակարգը պարզեցնելու, ինչպես նաև կարիեսային խոռոչի չափերի առաջանցիկ աճի գործընթացում դրանց բարդության աստիճանը որոշելու համար մշակվել և առաջարկվել է նոր դասակարգում ։
Նյութեր
Կարիեսով ախտահարված և կոմպոզիտային միջուկներով բուժված ատամներ ամենատարածված պլոմբային նյութերն են.
Ըստ ծառայության ժամկետի պլոմբը կարելի է բաժանել.
Մշտական պլոմբի տեսակներ
Ցեմենտային պլոմբները ունեն ցածր որակ։ Նրանք երկար չեն դիմանում, սակայն ունեն կարճ կարծրացման ժամանակ։
Ինքնաբուժվող կոմպոզիտային պլոմբները («քիմիական պլոմբները», «քիմիական պնդացող» պլոմբներ) ունեն լավ մեխանիկական հատկություններ։ Հզորության առումով դրանք զիջում են միայն լուսամշակված կոմպոզիտներին։ Նրանք պոլիմերացվում են երկու մածուկներ խառնելուց հետո, որոնցից մեկը կատալիզատոր է պարունակում։ Ձեռքով միատեսակ խառնման անհնարինության պատճառով դրանք պնդացման աստիճանով զիջում են հելիոկոմպոզիտներին, ունեն ավելի ընդգծված պոլիմերացման կծկում։
Պլոմբների ամենաժամանակակից տեսակներից են լուսապոլիմերային կոմպոզիտային (թեթև, լուսամշակող, հելիոկոմպոզիտներ, ֆոտոպոլիմերներ) պլոմբները։ Դրանք կարծրանում են (պոլիմերացվում) միայն 450-480 նմ ալիքի երկարությամբ տեսանելի կապույտ լույսի հատուկ պոլիմերացման լամպի ազդեցության տակ, ինչը ատամնաբույժին թույլ է տալիս հնարավորինս ճշգրիտ կարգավորելպլոմբի ձևը։ Լույսի տեսակները տարբերվում են հատուկ դիմացկունությամբ և լայն երանգային տիրույթով։ Դրանք ներառում են պոլիմերային մատրիցա (հաճախ բիսֆենոլ - մետակրիլաթթվի դիեստեր և բիսֆենոլ A-ի երկգլիցիդիլ էսթեր), լցոնիչ (օրինակ, սիլիցիումի երկօքսիդ, ապակե կերամիկա) և կապող նյութ ( օրինակ՝ սիլաններ)։
Ապակի իոնոմեր ցեմենտը վատ դիմացկուն է մեխանիկական սթրեսի նկատմամբ (համեմատ հելիոկոմպոզիտների հետ),այն պարունակում է ֆտոր, որն օգնում է կանխել կարիեսը։ Այնուամենայնիվ, ցանկացած բաղադրիչի մեկուսացումը նվազեցնում է նյութի կայունությունը։ Ապակի իոնոմերի հյուսվածքն ու գույնը լավ չեն ընդօրինակում ատամի բնական հյուսվածքը։
Այսպիսով, պլաստմասե, ցեմենտի և մետաղական ամալգամային լպլոմբները մաատչելի են, բայց ոչ բարձրորակ։ Ապակի իոնոմեր ցեմենտի, կերամիկական և թեթև պլոմբները ունեն կիրառման լավագույն բնութագրերը։ Ժամանակակից տեխնոլոգիաները թույլ են տալիս դրանք տեղադրել շերտերով՝ հասնելով ատամի էմալով պլոմբի գույնի ամբողջական համապատասխանությանը։
Ատամների պլոմբի նախագծման տարբերակներ
Մոնոլիտ պլոմբը փոխարինում է ատամի պսակի քայքայված հատվածը։ Եթե այն պատրաստված է մեկ պլոմբանյութից, ապա դա մոնոլիտ միջուկ է։ Գրականության մեջ այս տեսակի նյութերը սովորաբար կոչվում է «կնիք»։
Պահպանման կետով պլոմբ։ Ատամի միջուկի ամրացումը բարելավելու համար օգտագործվում են պահման կետեր։ Դրանք տեղադրվում են ատամի կարծր հյուսվածքներում պատրաստված լրացուցիչ պահպանման վայրերում։ Սա նաև ապահովում է ծամելու ճնշման ավելի հավասար բաշխում ատամի հյուսվածքի վրա, մեծացնում է կայունությունը և մեծացնում պլոմբի ծառայության ժամկետը։
Տերմոկոմպեսատր պլոմբ առաջարկվում են համակցված պլոմբների ձևավորումներ, որոնցում հաշվի են առնվում ատամի պլոմբային նյութերի և կոշտ հյուսվածքների ջերմային ընդարձակման գործակիցները։ Սա շատ կարևոր է, քանի որ «ատամը լցնող» համակարգում ջերմային ընդլայնումը առաջատար գործոններից է, որը պայմանավորում է պլոմբի երկարաժամկետ գործունեությունը ։
Մոնոխրոմ միջուկ սա միագույն վերականգնող կոնստրուկցիա է, որը պատրաստված է նույն գույնի լցանյութից։ Այս դիզայնը կոսմետիկորեն արդյունավետ է ատամի պսակի փոքր հատվածի ամբողջականությունը վերականգնելու համար։ Այս դեպքում դուք հեշտությամբ կարող եք ընտրել նյութի գույնը վերականգնման տվյալ հատվածի համար՝ ըստ ատամի կոշտ հյուսվածքների գույնի։
Պոլիքրոմ պլոմբ այս վերականգնողական կառույցները դասակարգվում են որպես ավելի բարդ։ Գունային սխեման դրանք օգտագործելիս պետք է լինի ավելի քան երկու բաղադրիչ, այսինքն՝ դիզայնը բազմագույն է
Ժամանակավոր պլոմբներ
Խորը կարիեսի և պարոդոնտիտի դեպքում ախտորոշման նպատակով տեղադրվում են ժամանակավոր պլոմբներ, ատամի խոռոչում մնացած դեղամիջոցը կամ ախտահանող մածուկը մեկուսացնելու, սննդի ներթափանցումը և ջրանցքների վարակումը կանխելու համար, եթե անհրաժեշտ է արմատը վերջնականապես բուժել։ Այդ դեպքում տեղադրում են ժամանակավոր նյութ մինչև ատամի հետագա վերականգնումը, ինչպես նաև, եթե բավարար ժամանակ չկա բժշկի կամ հիվանդի մեկ այցելության ընթացքում բուժումն ավարտելու համար։
Ժամանակավոր պլոմբները առավել հաճախ պատրաստվում են ցինկի օքսիդից (օգտագործելով յուղեր, ինչպիսիք են էուգենոլը), հաճախ օգտագործվում են Սեպտոպակ պարոդոնտալ վիրակապ, լուսաբուժվող Կլիպ նյութ, ապակի իոնոմեր ցեմենտներ։ Ժամանակավոր պլոմբավորման տեսակը որոշում է բժիշկը՝ կախված պլոմբավորման անհատական ցուցումներից։
Կախված օգտագործվող նյութից, պլոմբները ունեն տեղադրման տարբեր տեխնոլոգիա։
Պլոմբավորման տեղադրման գործընթացում անհրաժեշտ է կանխել ատամի կոտրվածքը, լնդերի վնասվածքը և այլն։
Ժամանակավոր պլոմբի նյութեր
Ջրային դենտին (կաոլինի փոշին և հեղուկը կարծրանում են, երբ խառնվում և կիրառվում է)։
Դենտինի մածուկ (կաոլինի փոշին և դեղձի յուղը խառնվում են, կամ ստացվում է պատրաստի մածուկ)։
Վեսկովանա
Վեսկովանա  (Vescovana), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Պադովա գավառում ։
Պլոմբավորում (ատամնաբուժություն)
Ժամանակավոր պլոմբներ
Ցեմենտներ (ցինկ-ֆոսֆատ ցեմենտ օգտագործվում է ատամների բուժման մեջ, որոնք կազմում են ծամելու ծանրաբեռնվածության գագաթնակետը)։
Պոլիմերներ (թեթև բուժիչ մածուկներ)։
Վեսկովանա
Բնակչությունը կազմում է 1565 մարդ (2004 թ.) ։ Բնակչության միջին խտությունը 70 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 22.26 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 35040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0425։
Պլոմբավորում (ատամնաբուժություն)
Ատամի կոշտ հյուսվածքների պատրաստման տեխնիկա
Քանի որ մշտական պլոմբը, որը տեղադրվում է երկար ժամանակ, չի կարող ուղղակիորեն տեղադրվել կարիեսի խոռոչի մեջ, որոշակի պայմաններ ապահովելու համար անհրաժեշտ է նախ նախապատրաստել խոռոչը։ Հիմնական նպատակները.
Վեսկովանա
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 29-ին։
Պլոմբավորում (ատամնաբուժություն)
Ատամի կոշտ հյուսվածքների պատրաստման տեխնիկա
Տեղադրված պլոմբը պետք է երկար ծառայի։
Կարիեսի առաջացման համար պայմաններ չպետք է լինեն։
Վեսկովանա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պլոմբավորում (ատամնաբուժություն)
Ատամի կոշտ հյուսվածքների պատրաստման տեխնիկա
հնարավորության դեպքում անհրաժեշտ է հեռացնել ամբողջ փափուկ կարիեսային դենտինը խոռոչից (որպես բացառություն, որոշ դեպքերում, ատամի միջուկի պատահական բացումը կանխելու համար, հնարավոր է պահպանել դենտինի ամենախորը պիգմենտավորված, բայց կոշտ շերտը)։
Պատրաստված խոռոչի պատերին չպետք է մնա ախտահարված հյուսվածք.
Պատրաստման ընթացքում պետք է ամբողջությամբ հեռացնել ատամի էմալը, որը մնացել է առանց դենտինի հիմքում ընկած շերտի։
Վերջնական փուլում, տարբեր կոնֆիգուրացիաների բյուրեղների օգնությամբ, ձևավորվում է խոռոչ՝ հաշվի առնելով ատամի հյուսվածքների առանձնահատկությունները և պլոմբի հնարավոր պահպանումը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ատամնաբուժություն Կատեգորիա:Ատամներ Կատեգորիա:Բուժում
Լեհ-իսրայելական հարաբերություններ
Լեհ-իսրայելական հարաբերություններ, դիվանագիտական և առևտրային կապեր Իսրայելի և Լեհաստանի միջև։ Իսրայելում Լեհաստանի նախկին դեսպան Մացեյ Կոզլովսկին (Maciej Kozlowski) Լեհաստանին բնութագրել է որպես Եվրոպայում Իսրայելի ամենաուժեղ դաշնակից ։ Լեհաստանում Իսրայելի դեսպանը Աննա Ազարին է։
Պատմություն
1967 թվականին Վեցօրյա պատերազմից հետո Լեհաստանը խզեց հարաբերություններն Իսրայելի հետ ԽՍՀՄ ազդեցության տակ գտնվող Արևելյան դաշինքի այլ երկրների օրինակով։ Լեհաստանը Արևելյան դաշինքի առաջին երկիրն էր, որը Իսրայելը կրկին ճանաչել է 1986 թվականին։ Ամբողջական դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1990 թվականին ։ Իսրայելա-լեհական առևտրային Պալատը հիմնադրվել է 1988 թվականին ։
Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուի և Լեհաստանի վարչապետ Դոնալդ Տուսկի միջև 2010 թվականի հունվարին Վարշավայում կայացած բանակցություններից հետո երկու առաջնորդները պարտավորվել են խորացնել և զարգացնել երկկողմ հարաբերությունները ։ 2010 թվականին Իսրայելի Միջազգային հարաբերությունների խորհուրդը և Լեհաստանի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտը նշել են երկու երկրների միջև երկկողմ հարաբերությունների 20-ամյակը միջազգային քաղաքականության խորհրդաժողովում ։
2019 թվականի փետրվարին Լեհաստանում ԱՄՆ կառավարության նախաձեռնությամբ տեղի ունեցավ մերձավորարևելյան գագաթաժողովը՝ Իսրայելի և Սաուդյան Արաբիայի, Եգիպտոսի, Հորդանանի, Մարոկկոյի, ԱՄԷ-ի, Բահրեյնի և իսլամադավան այլ երկրների, ինչպես նաև Ասիայի, Աֆրիկայի, Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայի և Եվրոպայի երկրների մասնակցությամբ  ։
Սուքիաս Թորոսյան
Սուքիաս Անդրանիկի Թորոսյան, հայ ծաղրանկարիչ, բեմադրիչ։
Կենսագրություն
1962-1991 թվականներին եղել է Սպենդիարյանի անվան օպերային թատրոնի դերասան։ 1983 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դիզայնի բաժինը։ 1981-1991 թվականներին եղել է «Ոզնիներ» թատրոնի հիմնադիրը և գեղարվեստական ղեկավարը, 1983 թվականին՝ Սարդարապատի թանգարանի ցուցադրական բաժնի վարիչ, 1984-1986 թվականներին` Հայպետկինոյի գովազդային բաժնի գլխավոր նկարիչ, 1986-1991 թվականներին` Հայգյուղնախագիծ ինստիտուտի գլխավոր դիզայներ, 1991-1996 թվականներին` «Ազգ» օրաթերթի երգիծանկարիչ ("ToTo")։
1992 թվականին հիմնադրել է Գավիթ թատրոնը։ 1992-1996 թվականներին եղել է Հայաստանի Թեքեյան մշակութային միության նախագահ, 1996-2000 թվականներին` Առավոտ օրաթերթի երգիծանկարիչ ("ToTo")։ 2001-2005 թվականներին եղել է ԱԼՄ հոլդինգի գլխավոր նկարիչ, 2003 թվականից Հայաստանի երգիծանկարիչների ասոցիացիայի հիմնադիր և նախագահ, 2004-2005 թվականներին` «Երևանցիներ» հեռուստահաղորդումների հեղինակ և հաղորդավար։ 2005-2012 թվականներին եղել է Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայի ավագ դասախոս, 2013 թվականից՝ «Արևավիշապ» միջազգային փառատոն-մրցույթի հիմնադիր և կազմակերպիչ։ 2013 թվականից աշխատում է ԵՃՇՊՀ-ում  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ ծաղրանկարիչներ Կատեգորիա:1959 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 4 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ բեմադրիչներ
Դիպկլոֆի քարանձավ
Դիպկլոֆի քարանձավ (Diepkloof), ժայռափոր քարանձավ ՀԱՀ Արևմտյան Կապ նահանգում։ Այստեղ հայտնաբերված ամենահին խորհրդանշական պատկերներից մեկն իրենից ներկայացնում է ջայլամի ձվի կճեպի վրա զուգահեռ և խաչվող գծերով պատկերված հին զարդանկար։ Ընդհանուր առմամբ հայտնաբերվել են 25 տարբեր չափերի կճեպների կտորներ, յուրաքանչյուրը 2-3 սմ-ից ոչ մեծ, սակայն առանձին կտորներ իրար միանալով հասնում են մինչև 4-8 սանտիմետրի։ Նկարազարդումները մինչև 60000 տարվա հնության են ։
Հայտնի են նաև ջայլամի ձվի վրա արված ավելի հին նկարազարդումներ, որոնք գտնվել են Բլոմբոսի քարանձավում և թվագրվում են շուրջ 75000 տարվա հնության։ Ջայլամի ձվերն օգտագործվում էին որպես ջրի տարողություններ ։
Նկարագիր
Քարանձավը գտնվում է Ատլանտյան օվկիանոսի ափերից մոտավորապես 17 կմ հեռավորության վրա, Իլենդես-Բեյ քաղաքի մոտակայքում, Քեյփթաունից մոտ 150 կմ հյուսիս ։ Այն գտնվում է քվարցիտային ավազուտներում, Ֆերլորենֆլեյ (Verlorenvlei) գետի ափին։
Քարանձավում հայտնաբերվել է «Հարավային Աֆրիկայի միջին պալեոլիթի վերջին շրջանի ամբողջական և շարունակական ժամանակագրության վերաբերյալ տվյալներ», որը ընդգրկում է մինչստիլբեյյան, ստիլբեյյան, հովիսոնս-պորտի և հետհովիսոս-պորտյան ինդուստրիայի (շուրջ  130-45 հազար տարի առաջ) ժամանակահատվածը։ Քարանձավի լայնությունը կազմում է շուրջ  25 մ, խորությունը 15 մ։ Հետազոտությունները իրականացվում են քարանձավում փորված 16 մ լայնությամբ և 3,6 մ խորությամբ խրամուղու գտածոների հիման վրա։ Գտածոները բաղկացած են այրված և չայրված օրգանական միացությունների մնացորդներից և մոխրից ։
Քարանձավն առաջին անգամ պեղվել է 1973 թվականին Ջոն Պարկինգտոնի և Սեդրիկ Պոգգենպուլի կողմից ։ 1999 թվականից Քեյփթաունի համալսարանի հնագիտության ֆակուլտետի և Բորդոյի համալսարանի պատմության և երկրաբանության ինստիտուտի համագործակցությամբ իրականացվում են քարանձավի պարբերական ուսումնասիրություններ ։
Տեղական բուսականություն
Օրգանական նյութերի, փայտանյութի, խոտաբույսերի, սերմերի, պտուղների և այլնի պահպանումը համարվում է «բացառիկ» երևույթ ։ Փոշու մնացորդները թույլ են տալիս նույնականացնել տեղական կենդանիներին և բույսերին։ Հովիսոնս-պորտյան շրջանի բուսական աշխարհը հիմնականում թփուտային տիպի էր (ներկայումս պահպանվել է հիմնականում լեռնանցքներում և ձորերում), ներկայացված է այնպիսի բույսերով, ինչպիսիք են արմավենին, կասսինան, մայտենուսը, կծոխուրը և Hartogiella schinoides: Լեռնային Աֆրիկայի ծառերի շարքը ներկայացնում են մասնավորապես ֆիկուսը, կիգելարիան, երկարավուն պոդոկարպը և աֆրիկյան երկաթածառը։ Փաստորեն պալեոլիթի շրջանում տեղական բուսականությունն ավելի բազմազան է եղել քան ներկայումս ։
Կենդանիների մնացորդներ
Քարանձավում հայտնաբերված կենդանիների մնացորդներից կան կաթնասունների, կրիաների ոսկորներ և մակընթացության գոտիներում բնակվող կակղամորթների մնացորդներ։ Քարանձավում հայտնաբերված ոսկորների մեծ մասը պատկանում են կապյան դամանին, նապաստակներ, կապյան հողափորին և այլ մանր երկկճղակավորների։ Հայտնաբերվել են նաև ժայռոտ տեղանքում ապրող կենդանիների մնացորդներ, այդ թվում ցատկոտող այծքաղի և այծյամի։ Այս տարածքում մարգագետինների առկայությունը վկայում է զեբրի, գնուի և կոնգոնի մնացորդների առկայության մասին։ Ռնգեղջյուրը և մեծ ռեդունկան բնակվել են մոտակա գետի երկայնքով ։ Ենթադրվում է, որ հին ժամանակներում ծովափը գտնվել է քարանձավին մոտ, քանի որ այնտեղ գտնվել են սև և գրանիտային կակղամորթերի և կապյան ծովային կատվի մնացորդներ։ Միաժամանակ, չնայած ջայլամի ձվի մնացորդների առկայությանը, քարանձավում ջայլամի ոսկորների մնացորդներ չեն հայտնաբերվել։ Կրիայի ոսկորների մնացորդները հիմնականում պատկանում են կտուցավոր կրիաներին, որոնք մինչ օրս տարածված են այդ շրջանում։ Ժամանակակից կրիաները, ուշ պալեոլիթի իրենց ցեղակիցներից ավելի խոշոր են ։
Տարածաշրջանային ժառանգության վայր
Դիպկլոֆի քարանձավը 2014 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Ազգային ժառանգության ռեսուրսների ակտի 27-րդ բաժնի համաձայն հայտարարվել է Արևմտյան Կապ նահանգի ժառանգություն, ինչն այս վայրին II աստիճանի կարգավիճակ է տալիս և այն պահպանում Հարավային Աֆրիկայի ժառանգության օրենքով։
2015 թվականին Հարավաֆրիկյան կառավարությունն առաջարկ է ներկայացրել քարանձավը Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում ներառելու և այն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պոտենցիալ ապագայի կանխատեսելի վայրերի ցանկում Բլոմբոս քարանձավի, Pinnacle Point-ի, Կլասիես գետի քարանձավների, Սիբուդու քարանձավի և Սահմանային քարանձավի հետ միասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության քարանձավներ Կատեգորիա:Պալեոլիթ
Մարդն ապակե կրպակում
«Մարդն ապակե կրպակում » (1975) (այլ կիրառումեր՝ «Մարդն ապակե վանդակում» և «Մարդն ապակե խցիկում», The Man in the Glass Booth), ռեժիսոր Արթուր Հիլլերի դրաման։ Պրեմիերան կայացել է 1975 թվականի մայիսի 17-ին։ Նկարահանված է Ռոբերտ Շոուի համանուն վեպի հիման վրա։ Վեպի հիմքը իրական պատմություն է՝ կապված Մոսսադի գործակալների առևանգման և Իսրայելում նացիստ հանցագործ Ադոլֆ Էյխմանի դատի իրադարձությունների հետ։ Գլխավոր դերակատարը Մաքսիմիլան Շելլն է, ով արժանացել է «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակներին։ Էդվարդ Անհալթի սցենարն արժանացել է ԱՄՆ-ի սցենարիստների Գալդի մրցանակի անվանակարգին։
Սյուժե
Գլխավոր հերոս Արթուր Հոլդմանը (Մաքսիմիլան Շելլ)՝ հաջողակ եվրոպացի բիզնեսմենը, ապրած Հոլոքոստի ժամանակաշրջանում՝ նացիստական ճամբարներում, այժմ ապրում է 1970-ականների Նյու Յորքում՝ Մանհեթենում։ Նա իր գործընկերներին շոկի է ենթարկում պարանոյի նոպաներով, հալածանքների ու կոպիտ հակասեմականության հրամաններով։ Մի գեղեցիկ օր Մոսսադի հրեական մասնագիտական զինված ուժերը առևանգում են Հոլդմանին և հասցնում են Իսրայել՝ դատական քննության համար, որովհետև նա մեղադրել էր նացիստական զինվորականներին ոճրագործության մեջ։ Հրեական դատախազությունն առաջ է քաշում այն բանի ապացույցը, որ Արթուր Հոլդմանի դիմակի տակ թաքնվում է համակենտրոնացման ճամբարի նախկին պարետ Կառլ Ադոլֆ Դորֆը։ Հոլդման-Դորֆը որոշում է ինքն իրեն պաշտպանել և ցույց տալ իրեն մեղադրողներին ոչ միայն իր ենթադրվող մեղքը, այլև իրենց սեփականը։
Անվանակարգեր և մրցանակներ
Մաքսիմիլան Շելլը ներկայացվել է «Օսկար» և «Ոսկե գլոբուս» մրցանակներին՝ ֆիլմում գլխավոր դերը կատարելու համար։ Էդվարդ Անհալթը առաջադրվել է որպես «Ամերիկայի սցենարիստների գիլդիա»՝ «լավագույն դրամատիկական ադապտացված սցենարի» համար ։
Կրթության մեջ ֆիլմի օգտագործումը
Տվյալ ֆիլմը կարող է օգտագործվել միջին և ավագ համակարգի կրթության մեջ՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի, Հոլոքոստի, ցեղասպանության, քաղաքական գաղափարների և ազգային-սոցիալիստական պրակտիկների մասին իմացության շրջանակներում։ Այսպես, Ռուսաստանի Ա. Ի. Գերցենի անվան պետական մանկավարժական համալսարանում (Սանկտ Պետերբուրգ) այս ֆիլմն ընդգրկված է «Ցեղասպանության պատմությունը XX դարի միջազգային հարաբերություններում» կրթական ծրագրում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:1975 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հոլոքոստի մասին Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Պիեսների հիման վրա նկարահանված ամերիկյան ֆիլմեր
Շրթունքի հերպես
Շրթունքի հերպես (herpes labialis), նաև հայտնի է որպես սառը վնասվածքներ, հերպես սիմպլեքս վիրուսի ինֆեկցիայի տիպ, որն ազդում է հիմնականում շրթունքի վրա ։ Ախտանշանները սովորաբար ներառում են՝ վառվող ցավ, որին հետևում են փոքր բշտիկներ կամ վնասվածքներ ։ Առաջին գրոհը կարող է նաև ուղեկցվել ջերմությամբ, կոկորդի ցավով, ավշահանգույցների այտուցով  ։ Ողնուղեղը սովորաբար լավանում է 10 օրվա ընթացքում, բայց վիրուսը շարունակում է քնած մնալ դիմային նյարդի մեջ ։ Վիրուսը կարող է պարբերաբար վերակենդանանալ, և առաջացնել այլ վնասվածքներ բերանում կամ շրթունքին ։
Պատճառը սովորաբար հերպես սիմպլեքս վիրուս 1-ին տիպն (ՀՍՎ-1) է, երբեմն հերպես սիմպլեքս վիրուս 2-րդ տիպը (ՀՍՎ-2) ։ Վարակը սովորաբար տարածվում է մարդկանց միջև անմիջական, ոչ սեռական շփումների միջոցով ։ Գրոհի պատճառ կարող է լինել արևի լույսը, ջերմությունը, հոգեբանական սթրեսը կամ մենստրուալ շրջանը ։ Անմիջական շփումը սեռական օրգանների հետ կարող է հանգեցնել սեռական հերպեսի ։ Ախտորոշումը սովորաբար հիմնված է ախտանիշերի վրա, սակայն կարող է հաստատվել հատուկ փորձարկմամբ ։
Կանխարգելումը ներառում է խուսափելը վարակված անձին համբուրելուց կամ նրա անձնական իրերը օգտագործելուց ։ Ցինկի օքսիդը, անզգայացնողները, հակավիրուսային քսուքները կարծես մի փոքր նվազեցնում են ախտանիշերի տևողությունը ։ Հակավիրուսային դեղամիջոցները կարող են նաև նվազեցնել բռնկումների հաճախականությունը ։
Տարեկան 1000-ից 2,5 մարդ է ախտահարվում ։ Մարդկանց մոտ 33%-ի մոտ մեկ դրվագից հետո զարգանում են հաջորդ դրվագներ ։ Հաճախ սկսվում է նրանց մոտ ովքեր 20-ից փոքր են ։ Նրանց մոտ բռնկումները կրկնվում են, դրանք սովորաբար տեղի են ունենում տարեկան երեք անգամից քիչ ։ Ժամանակի ընթացքում բռնկումների հաճախականությունը նվազում է ։
Տերմինաբանություն
"labia" տերմինը նշանակում է շրթունք։Շրթունքի հերպեսը չի վերաբերում սեռական օրգանների շրթունքներին, թեև բառի ծագումը նույնն է։ Երբ վիրուսային վարակը ազդում է ինչպես դեմքի այնպես էլ բերանի վրա, օգտագոռծվում է ավելի լայն տերմին՝ "orofacial herpes", մինչդեռ "herpetic stomatitis" տերմինը օգտագործվում է հատկապես բերանի բորբոքման դեպքում. ստոմատիտը ստացվում է հունարեն stoma բառից, որը նշանակում է բերան։
Նշաններ և ախտանիշներ
Հերպեսի վարակները սովորաբար անախտանիշ են ։ երբ նշանները երեվում են, նրանք սովորաբար վերանում են երկու շաբաթվա ընթացքում ։ Բերանի ինֆեկցիայի հիմնական ախտանիշը այտերի և լնդերի լորձաթաղանթի բորբոքումն է, որը հայտնի է որպես սուր հերպեսային գինգիվոստոմատիտ, որը տեղի է ունենում վարակի 5-10-րդ օրվա ընթացքում։ Կարող են նաև այլ ախտանշաններ զարգանալ, ներառյալ գլխացավ, սրտխառնոց, գլխապտույտ և ցավոտ խոցեր, երբեմն շփոթում են Ցենկերյան աֆթոզ խոցի հետ՝ ջերմություն և ցավոտ կոկորդ ։
երեխաների առաջնային ՀՍՎ վարակը հաճախ հանդիպում է որպես ծանր ֆարինգիտ՝ այտերի և լնդերի վնասումների առաջացումով։ Որոշ մարդիկ ունենում են կլման դժվարություն(դիսֆագիա) և այտուցված ավշային հանգույցներ(լիմֆադենոպաթիա) ։ Մեծահասակների ՀՍՎ առաջին վարակները հաճախ հանգեցնում են ֆարինգիտի, որը նման է նշիկային տենդի (վարակիչ մոնոնուկլեոզ), սակայն գինգիվոստոմատիտը քիչ հավանական է։
Բերանի հետադարձ ինֆեկցիան ավելի հաճախ է տարածվում ՀՍՎ-1 վարակների հետ, քան ՀՍՎ-2-ով։ Ախտանիշները սովորաբար զարգանում են ութ փուլով՝
Հերպեսի վնասվածքը կարող է առաջանալ բերանի անկյունում և սխալմամբ համարվել մեկ այլ պատճառի անգուլյար խեյլիտ։ Երբեմն կոչվում է «անգուլյար հերպես սիմպլեքս» ։Բերանի անկյունի սառը վերքը ընթանում է շրթունքի վրա այլ տեղակայմամբ։ Անգուլյար հերպես սիմպլեքսը բուժվում է նույն կերպ ինչպես սառը վերքը, հակասնկային քսուքների փոխարեն օգտագործելով հակավիրուսային դեղամիջոցներ։
Պատճառները
Հերպես վարակը առաջանում է երբ հերպես սիմպլեքս վիրուսը շփվում է բերանի լորձաթաղանթի կամ քերծված մաշկի հետ։ Ամենատարածվածը 1-ին տիպի ինֆեկցիան է՝ հարուցված ՀՍՎ-1 վիրուսով, սակայն աճում են ՀՍՎ-2-ով հարուցված 2-րդ տիպի օրալ ինֆեկցիայի դեպքերը ։ Մասնավորապես, օրալ ինֆեկցիաների 10-15% պատճառ հանդիսանում է 2-րդ տիպը։
Սառը վերքը մարմնում վերաակտիվացող վիրուսի հետևանքն է։ ՀՍՎ-1 վիրուս մեկ անգամ ընկնելով օրգանիզմ այլևս երբեք չի հեռանում այնտեղից։ Վիրուսը շարժվում է բերանից կենտրոնական նյարդային համակարգ մնալով գաղտնի։ Մարդկանց մոտ մեկ երրորդի մոտ վիրուսը կարող է «արթնանալ» և ակտիվացնել հիվանդությունը։ Երբ տեղի է ունենում ակտիվացումը, վիրուսը նյարդերից իջնում է մաշկ որտեղ կարող է առաջացնել բշտեր(սառը վերքեր) շուրթերի և բերանի շրջանում, մոտ 10% դեպքերում քթին, կզակին կամ այտերին։
Սառը վերքի բռնկումների կարող են բերել՝ սթրեսը,մենստրուացիան, արևի լույսը, արևայրուքը, տենդը, ջրազրկումը կամ մաշկի տեղային վնասվածքները։ Վիրաբուժական միջամտությունները, ինչպիսիք են՝ ատամնաբուժական կամ նյարդային վիրահատությունները, շրթունքների դաջվածքները կամ մաշկի կոսմետիկ մաքրումը նույնպես տարածված թողարկիչներ են։ Հազվադեպ ՀՍՎ-1-ը կարող է փոխանցվել նորածին երեխաներին իրենց ընտանիքի անդամներից կամ բուժանձնակազմից, ովքեր ունեն հերպես. դա կարող է հանգեցնել ծանր հիվանդության, որը կոչվում է նեոնատալ հերպես սիմպլեքս։
Ավստրալիա (մայրցամաք)
Ավստրալիա (australis, «հարավային»), մայրցամաք Հարավային կիսագնդում։ Տարածությունը 7 692 024 կմ² է (կղզիներով մոտ 7704,5 հազար կմ²)։ Գտնվում է հարավային լայնության 10° 41'-39° 11'֊ի և արևելյան երկայնության 113° 05'-153° 34'֊ի միջև։
Շրթունքի հերպես
Պատճառները
Այս վիճակը բնութագրող տերմինը՝ սառը վերք, գալիս է այն փաստից, որ շրթունքի հերպեսը հաճախ թողարկվում է տենդից, ինչպես, օրինակ, վերին շնչուղիների ինֆեկցիայի դեպքում ։
Մարդկանց շրթունքի հերպեսի վիրուսը կարող է տարածվել իրենց մարմնի այլ հաըվածների վրա ինչպիսիք են՝ աչքերը, մաշկը մատները, սա կոչվում է ինքնավարակում։ Աչքի ինֆեկցիան արտահայտվում է շաղկապենաբորբի կամ կերատիտի ձևով, երբ վերքին դիպչելուց հետո տրորում են աչքերը։ Մատների ինֆեկցիան կարող է առաջանալ երբ հերպեսով կամ առաջնային ՀՍՎ-1-ով հիվանդ երեխան կծում է մատները։
Ավստրալիա (մայրցամաք)
Պատմություն
Ավստրալիան առաջինը հայտնագործել է հոլանդացի Վ. Յանսզոնը, ապա՝ իսպանացի Լուիս Վաես դե Տոռեսը (1606)։ 17-րդ դարում Ավստրալիայի ափերի նոր հայտնագործությունները նույնպես կատարել են հոլանդացիները և այդ պատճառով մայրցամաքը սկզբում անվանել են Նոր Հոլանդիա։ 1642-1643 թվականներին Աբել Թասմանը շրջանաձև երթուղով անցավ Հնդկական և Խաղաղ օվկիանոսները, հայտնագործեց Վան Դիմենի երկիրը (Թասմանիա) և Նոր Զելանդիան, 1644 թվականին հետախուզեց Ավստրալիայի հյուսիսային և հյուսիսարևմտյան ծովափը։ Նա առաջինն ապացուցեց, որ Ավստրալիան առանձին մայրցամաք է, այլ ոչ թե Անտարկտիդայի մի մասը։
Շրթունքի հերպես
Պատճառները
1-ին և 2-րդ տիպի հերպեսների դեպքում արյան անալիզները կարող են տարբեր լինել։ Երբ մարդը որևէ ախտանիշ չունի, միայն արյան անալիզներով հնարավոր չէ պարզել ինֆեկցիայի տեղակայումը։ Երիտասարդ տարիքում 1-ին և 2-րդ տիպի սեռական հերպեսի ինֆեկցիաները հայտնաբերվել են գրեթե հավասար հաճախականությամբ, երբ նմուշները վերցվել են սեռական օրգանների վնասվածքներից։ Բերանի հերպեսի առաջացումը ավելի հավանական է 1-ին տիպով, սակայն կարող է նաև լինել 2-րդով։Եթե արյան թեստը դրական է բերանի, սեռական օրգանների կամ այլ ինֆեկցիայի պատճառով, հստակ իմանալու միակ ձևը վնասված հատվածներից նմուշ վերցնելն է։ Սա անհնար է, եթե հիվանդությունը ասիմպտոմ է ընթանում։
Կանխարգելում
Վարակի տարածման հավանականությունը կարող է նվազել վարքագծի պահպանման միջոցով, ինչպիսիք են՝ խուսափել ակտիվ բորբոքման օջախին ձեռք տալուց, հաճախ ձեռքերը լվանալ, բացառել բերանի հետ շփվող իրերը փոխանակելը և ուրիշների հետ շփումը (խուսափելով համբուրվելուց, օրալ սեքսից, կամ կոնտակտային սպորտից)։
Ավստրալիա (մայրցամաք)
Պատմություն
Աբել Թասմանի հայտնագործությունը հոլանդացիները 150 տարի գաղտնի էին պահում։ Ջեյմս Կուկը 1770 թվականին հայտնագործեց Ավստրալիայի արևելյան ափերը և անցավ Տոռեսի նեղուցով։ Նա մայրցամաքին տվեց Նոր Ուելս անվանումը։1788 թվականին Պորտ Ջեքսոն (ներկայիս՝ Սիդնեյ) խորշում ստեղծվեց անգլիական տաժանակրային գաղութ, որից հետո սկսվեցին Ավստրալիայի ափերի հանութային ինտենսիվ աշխատանքները։ 1798 թվականին անգլիացի տեղագիր Ջ. Բասը հայտնագործեց Ավստրալիան Թասմանիայից անջատող նեղուցը, որը հետագայում կոչվեց նրա անունով։ Մ. Ֆլինդերսը (1798-1803) երեք արշավների ընթացքում անցավ ամբողջ Ավստրալիան։ Ֆլինդերսը առաջարկեց մայրցամաքը կոչել « Թերրա Աուստրալիա», որը նշանակում է « երկիր հարավային» ։
Շրթունքի հերպես
Կանխարգելում
Քանի որ վարակի առաջացումը դժվար է կանխատեսել, կարճ ժամանակահատված է տևում և արագ լավանում է, դժվար է սառը վերքի վերաբերյալ հետազոտություն անցկացնել։ թեև ֆամցիկլովիրըն բարելավում է լավացման ժամկետները, այն չի ազդումկանխարգելման վրա, վալացիկլովիրը և ացիկլովիրի ու հիդրոկորտիզոնի խառնուրդը ոչ միայն նպաստում են լավացմանը այլ նաև օգտագործվում են կանխարգելման համար ։
Ավստրալիա (մայրցամաք)
Բնություն
Ավստրալիայի 95 %-ը հարթավայրային է (բարձրությունը՝ մինչև 600 մ)։ Գլխավոր լեռնագրական միավորներն են՝
Շրթունքի հերպես
Կանխարգելում
Ացիկլովիրը և վալացիկլովիրը արդյունավետ են կրկնվող շրթունքային հերպեսը կանխարգելելիս, նախքան որևէ ախտանիշի ի հայտ գալը կամ որևէ թողարկիչի բացահայտվելը ։ լիզինը ապացուցված չէ ։
Ավստրալիա (մայրցամաք)
Բուսականություն
Ավստրալիայի ֆլորան խիստ ինքնատիպ է (75%՝ էնդեմիկ) և առանձնացվում է որպես Ավստրալիական բուսաշխարհագրական մարզ, որի համար տիպիկ են էվկալիպտները և ակացիաները։ Բուսածածկն աղքատ է։ Մայրցամաքի ծայրամասերը (բացի արևմտյանից) ծածկված են խոնավ անտառներով, հյուսիս-արևելքը՝ մշտադալար արևադարձային, հարավ-արևելքը և հարավ-արևմուտքը՝ էվկալիպտի մերձարևադարձային անտառներով։
Շրթունքի հերպես
Բուժում
Դոկոսանոլը, որը հագեցած ճարպային սպիրտ է, անվտանգ է և արդյունավետ ժամանակակից միջոց է, որը հաստատվել է Միացյալ Նահանգների Սննդամթերքի և Դեղերի Վարչության կողմից, հերպեսի համար պատշաճ կերպով գործող իմուն համակարգերով մեծահասակների մոտ։ Այն իր արդյունավետությամբ համեմատելի է ժամանակակից դեղատոմսով հակավիրուսային միջոցների հետ։ Ազդեցության մեխանիզմի շնորհիվ դեղամիջոցների կայունության ձևավորման ռիսկը փոքր է ։ Ախտանիշերի տևողությունը կարող է մի փոքր կրճատվել, եթե հակավիրուսային, անզգայացնող, ցինկի օքսիդի կամ զինկի սուլֆատի քսուքների կիրառումը շուտ սկսվի ։
Ավստրալիա (մայրցամաք)
Բուսականություն
Դեպի ցամաքի խորքն անտառներին հաջորդում են արևադարձային և մերձարևադարձային նոսր անտառներն ու սավաննաները։ Սավաննաներին բնորոշ են հացազգի խոտածածկույթը և առանձին կամ խմբերով հանդիպող ծառերը։ Շատ տարածված են ակացիան, «խոտածառը», «ծննդոց ծառը», կազուարինը։
Շրթունքի հերպես
Բուժում
Արդյունավետ հակավիրուսային դեղամիջոցները ներառում են ացիկլովիր և պենցիկլովիր, որոնք կարող են արագացնել բուժումը 10%-ով ։ Ֆամցիկլովիրը կամ վալացիկլովիրը հաբի ձևով կարող են արդյունավետ լինել, օգտագործելով մեկ օր, բարձր դոզաների կիրառությունը և ավելի արժեքավոր և ավելի հարմար է, քան 5-7 օրվա ցածր դոզաներով ավանդական բուժումը ։
Ավստրալիա (մայրցամաք)
Կենդանական աշխարհ
Կենդանական աշխարհը նույնպես ինքնատիպ է և առանձնացվում է Ավստրալիական կենդանաշխարհագրական մարզի մեջ որպես ենթամարզ։ Ֆաունան աչքի է ընկնում հնությամբ, սմբակավորների, գիշատիչների (բացի դինգո շնից, որն այստեղ բերվել է մարդու կողմից), պրիմատների բացակայությամբ։
Շրթունքի հերպես
Համաճարակաբանություն
Շրթնային հերպեսը տարածված է ողջ աշխարհում։ Վեց մայրցամաքներում, երիտասարդների մեծ հետազոտությունը հայտնաբերել է, որ հետազոտության մեկ տարվա ընթացքում տղամարդկանց 33%-ը և կանանց 28%-ը երկու կամ ավելի անգամ ունեցել են հերպես։ Տարածվածությունը Ամերիկայի Միացյալ նահանգներում կազմում է չափահաս բնակչության 20-45%-ը։ Ֆրանսիայում կազմում է տղամարդկանց 32%-ը և կանանց 42%-ը։ Գերմանիայում 32% 35-44 տարեկանների մոտ և 20%՝ 65-74 տարեկանների մոտ։ Հորդանանում մեկ այլ ուսումնասիրության համաձայն՝ 26% ։
Ավստրալիա (մայրցամաք)
Երկրաբանական կառուցվածք և օգտակար հանածոներ
Ավստրալիայի մեծ մասը կազմում է մինչքեմբրյան ավստրալիական պլատֆորմը։ Նրան արևելքից հարակցվում են հերցինյան ծալքաբեկորային ստրուկտուրաները, որոնք առաջացրել են Մեծ Ջրբաժան լեռնաշղթան։
Շրթունքի հերպես
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ
Ավստրալիա (մայրցամաք)
Երկրաբանական կառուցվածք և օգտակար հանածոներ
Ավստրալիայի միջին մասը ծալքավորվել է կալեդոնյան լեռնակազմությամբ։ Երրորդականի և անթրոպոգենի տեկտոնական շարժումները Ավստրալիան մեկուսացրել են Նոր Գվինեայից, Մալայան կղզեխմբի արևելյան կղզիներից և Թասմանիայից։ Ենթադրվում է, որ կավճի ժամանակաշրջանում Ավստրալիան անջատվել է Հարավային Աֆրիկայից և Հարավարևելյան Ասիայից, իսկ երրորդականի սկզբին Անտարկտիդայի միջոցով կապված է եղել Հարավային Ամերիկայի հետ։
Մակերևույթի երկարատև քայքայման և հարթեցման պատճառով երրորդականի վերջում առաջացել է Ավստրալիական մեծ պենեպլենը՝ ընդարձակ հարթավայրերը՝ մնացորդային լեռներով։ Ավստրալիայի մինչքեմբրյան հիմքը պարունակում է ոսկու (Արևմտյան Ավստրալիա), բազմամետաղների, ուրանի և բոքսիտների (Արևմտյան Քվինսլենդ և այլն), իսկ պրոտերոզյան նստվածքային ապարները՝ երկաթի (Համերսլի լեռնաշղթա) հանքեր։
Ավստրալիայի արևելքում, վերին-պալեոզոյան և ավելի երիտասարդ նստվածքներում, կան ածխի կուտակներ։ Վերջին տարիներին Ավստրալիայի մի շարք շրջաններում (Արտեզյան Սեծ ավազան, Արևմտյան Ավստրալիա, Վիկտորիայի ծովափ և այլն) հայտնաբերվել են նաև նավթ և գազ։
Կլիմա
[[Պատկեր:Australia-climate-map MJC01.png|thumb|320px|Ավստրալիայի կլիմայական քարտեզ՝ ըստ Կյոպենի դասակարգման․
Կլիման հյուսիսում հասարակածային-մուսոնային է, շոգ և խոնավ ամառներով, կենտրոնում՝ արևադարձային, անապատային, հարավում՝ մերձարևադարձային։ Արևելյան ափի կլիման ծովային արևադարձային է՝ տեղումների ամառային առավելագույնով։ Ավստրալիան համարյա ամբողջությամբ ընկած է ամառային 20 °C, 28 °C և ձմեռային 12 °C, 20 °C իզոթերմների սահմաններում։
Ցամաքի մեջտեղով անցնում է Հարավային արևադարձը, որից հարավ առավելագույն ճնշման հողմաբաժան գոտին է։ Դրանից դեպի հասարակած փչում են չոր քամիները՝ հարավարևելյան պասատները, իսկ հակառակ կողմը՝ արևմտյան խոնավաբեր քամիները։ Ամռանը (դեկտեմբեր–փետրվար) Ավստրալիայի վրա հաստատվում է Ավստրալիական մինիմումը։
Տարածության մոտ 70%-ի տարեկան միջին ջերմաստիճանը 20 °C–ից բարձր է։ Առավելագույնը 53,1 °C է (Քլոնքարի), նվազագույնը՝ ներքին շրջաններում՝ -4 °C–ից -6 °C, իսկ Ավստրալիական Ալպերում՝ -22 °C։ Ձմռանը (հուլիս-օգոստոս) Ավստրալիայի մեծ մասը տաք է, ամսական միջին ջերմաստիճանը 10 °C-ից իջնում է միայն հարավում՝ Անտարկտիկայից ներխուժած սառը օդային զանգվածների պատճառով։ Ձյուն գալիս է մինչև Քվինսլենդի հարավային շր ջանները։ Ավստրալիայի տարածության 38%-ը տարեկան ստանում է 250 մմ և պակաս, հյուսիսային ափերը՝ մինչև 1500—1600 մմ, արևելյան մերձափնյա մասը՝ մինչև 2000 մմ տեղումներ։ Ամենաշատ տեղումները (2243 մմ) թափվում են Քեռնսում, ամենաքիչը՝ անապատներում (մինչև 100-200 մմ)։
Ներքին ջրեր
Ներքին ջրերով Ավստրալիան աղքատ է։ Տարածքի 7%-ը պատկանում է Խաղաղ օվկիանոսի ավազանին, 33%-ը՝ Հնդկականի ավազանին, 60%-ը զբաղեցնում են ներքին անհոսք շրջանները՝ հազվադեպ ժամանակավոր ջրահոսքերով («կրիկներ»)։ Մշտահոս գետեր քիչ կան։