cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Առաջարկ
Տեխնոլոգիա
Ռեսուրսների տվյալ գների պայմաններում տեխնոլոգիայի կատարելագործումն իջեցնում է արտադրության ծախսերը և մեծացնում առաջարկը՝ կորը տեղաշարժելով դեպի աջ։
Հարկեր և դոտացիաներ
Ձեռնարկությունների մեծ մասը հարկերը դիտում են որպես արտադրական ծախքեր, որոնց բարձրացումը կրճատում է առաջարկը։ Դոտացիաները հակառակ ազդեցությունն են ունենում, եթե պետությունը սուբսիդավորում է որևէ արդյունքի արտադրություն, ապա կրճատում է ձեռնարկությունների ծախքերը և ավելացնում առաջարկը։
Այլ ապրանքների գներ
Մի ապրանքի գնի բարձրացումը կարող է մեկ այլ ապրանքի առաջարկի կրճատման պատճառ դառնալ։ Ձեռնարկության համար շահավետ է դառնում փոխել արտադրության կառուցվածքը և անցնել համեմատաբար ավելի թանկ ապրանքի արտադրության։
Ապագա սպասելիքներ
Գնի կամ եկամուտների ապագայում սպասվող փոփոխությունները կարող են ազդել առաջարկի ներկա մակարդակի վրա։ Եթե սպասվում է գնի բարձրացում, ապա վաճառողները կրճատում են ներկա առաջարկը՝ ապագայում ավելի բարձր գնով վաճառելու ակնկալիքով։
Վաճառողների թիվ
Տվյալ ճյուղում արտադրողների թվի ավելացման հետ մեծանում է շուկայական առաջարկը՝ կորը տեղաշարժում դեպի աջ և հակառակը։
Առաջարկի օրենք
Տնտեսական օրենք, որը ցույց է տալիս գների և առաջարկի մեծության ուղիղ կախվածությունը։ Առաջարկի մեծության հիմնական հատկությունն այն է, որ այլ հավասար պայմաններում տվյալ ապրանքի գնի իջեցումը նվազեցնում է առաջարկը և հակառակը․ գնի և առաջարկի միջև գործում է ուղիղ կապ, որն էլ իրենից ներկայացնում է առաջարկի օրենքը։ Մյուս հավասար պայմանների դեպքում, առաջարկի մեծությունը կամ ծավալը մեծանում է ապրանքի գնի բարձրացմանը զուգընթաց։ Առաջարկի օրենքն իր օբյեկտիվ գործողությամբ խթանում է արտադրողներին՝ ավելացնելու ապրանքների արտադրությունն ու վաճառքը, քանի որ, եթե արտադրության ծախսերը չեն փոխվում, գների բարձրացման հետ միասին մեծանում է շահույթը։ Շուկայական տնտեսության մեջ այդ միտումը կայուն բնույթ ունի։ Այն իրականանում է արտադրողների միջև մրցակցության պայմաններում։ Գնի բարձրացմանը զուգընթաց առաջարկը համապատասխանաբար մեծանում է, բայց, որոշակի բարձր գնից սկսած, առաջարկի աճը նվազում է, որն արտահայտում է տվյալ ապրանքի արտադրությունն ավելացնելու միջոցների սահմանափակությունը։ Այսինքն առաջարկի ծավալը, անկախ գնից, սահմանափակված է ապրանքի այն քանակով, որն իր հնարավորությունների սահմաններում արտադրողը կարող է արտադրել և շուկա հանել։
Անհատական առաջարկ
Արտադրական ֆունկցիան ըստ էության հանդես է գալիս որպես ապրանքի առաջարկի մոդել։ Առաջարկը, որպես տնտեսական հասկացություն անհնար է դիտարկել գնից անկախ, քանի որ առաջարկը ապրանքների այն քանակությունն է, որն արտադրողը պատրաստ է դուրս բերել շուկա՝ տվյալ գնի դեպքում։ Տնտեսագիտության տեսության մեջ առաջարկը ներկայացվում է որպես գնից ուիղի կախվածության ֆունկցիա։ Ընդ որում տնտեսագետների մեծ մասի կարծիքով առաջարկի օրենքը գործում է անշեղորեն։ Այսինքն, բացառված են դեպքերը, երբ ապրանքի գնի բարձրացումը հանգեցնի առաջարկի նվազեցմանը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Մալաթիայի իշխանություն
Մալաթիայի իշխանություն, հայկական իշխանություն Անտիտավրոսի և Եփրատ գետի միջև ։ Ձևավորվել է 1071 թվականին։ Մտել է Փիլարտոս Վարաժնունու պետության կազմի մեջ։ Հետագայում Մալաթիայի իշխանը՝ Գաբրիել Մալաթիացին ընդունել է Եդեսիայի կոմսության գերիշխանությունը, որից հետո իշխանությունը մտել է կոմսության կազմի մեջ։ Իշխանության մայրաքաղաքն էր Մալաթիան։
Պատմություն
1045 թվականին Անիի գրավմամբ Բյուզանդական կայսրության կողմից, Բագրատունյաց թագավորությունը դադարեց գոյություն ունենալուց, իսկ արդեն XI դարի երկրորդ կեսին Հայոց լեռնաշխարհի մեծ մասն անընդհատ ենթարկվում էր թուրքական ցեղերի ասպատակությունների ։ Անկախության կորստի և քոչվոր ցեղերի ասպատակությունների հետևանքով ուժեղացավ հայ ժողովրդի գաղթը հայրենիքից։ Գաղթի հիմնական ուղղություններից էր Կիլիկիան և նրան հարակից շրջանները   ։ Այս ժամանակներից սկսած սկիզբ դրվեց Հայկական լեռնաշխարհից բնիկ հայ ժողովրդի փոխարինումն օտար թուրքական տարրով ։
10-րդ և 11-րդ դարերում հայոց մի շարք շրջանների (Հայոց Միջագետք, Մալաթիա) ետ գրավումն արաբներից Բյուզանդական կայսրության կողմից և վերջինիս հայ բնակչություն այդ շրջաններ տեղափոխելու շնորհիվ, կայսրության այդ սահմանային բանակաթեմերում հայերը կազմում էին բնակչության հիմնական մասը ։ 1071 թվականին Մանազկերտում կրած պարտության և կայսրությունում դրան հաջորդած երկարատև գահակալական կռիվները, հնարավորություն տվեցին սելջուկ-թուրքերին ստեղծելու իրենց պետությունը Հայկական լեռնաշխարհում և Փոքր Ասիայում: Դրա հետևանքով Փոքր Ասիայի խորքային շրջաններից ևս ուժեղացավ հայ ժողովրդի գաղթը թերակղզու ծովափնյա շրջաններ, հատկապես Կիլիկիա ։
Մանազկերտի ճակատամարտից հետո ձևավորվում են մի շարք անկախ հայկական իշխանություններ, որոնցից ամենախոշորը Փիլարտոս Վարաժնունու պետությունն էր։ Այն տարածվում էր Եփրատից մինչև Լեռնային Կիլիկիա և Անտիոքից մինչև Կապադովկիա ։
Փիլարտոս Վարաժնունու օրոք Մալաթիան ունեցել է մի շարք կուսակալներ՝
Սելջուկների արշավանքներից հետևանքով Փիլարտոսի թագավորությունը կարճ կյանք ունեցավ. 1086 թվականին այն դադարեց գոյություն ունենալուց։ Սակայն դրանից հետո առաջացն մի շարք մանր հայկական իշխանություններ, այդ թվում Մալաթիայի իշխանությունը։
Որոշ հետազոտողների կարծիքով 1097 թվականին Բյուզանդական կայսրությունը դեռևս պահպանում էր որոշակի ազդեցություն Մալաթիայի և Եդեսիայի իշխանությունների նկատմամբ։ Մինչև 1092 թվականը Մալաթիան ճանաչում էր Սելջուկյան սուլթանության գերիշխանությունը։ Սակայն որոշ ժամանակ անց Գաբրիելը, ստանալով կայսրությունից սեբաստի կոչում, իրեն ձևականորեն ճանաչում է կայսրության ենթակա։
XI դարի վերջում տարածաշրջանում հայտնվում են խաչակիրները։ Խաչակրաց առաջին պետությունը դարձավ հայկական Եդեսիայի իշխանությունը։ Անհանգստանալով իր պետության անվտանգության համար, Գաբրիելն իր աղջկան՝ Մորֆիային կնության է տալիս Բալդուին II֊ին և, հավանաբար ճանաչում է իրեն վերջինիս վասալը։ Հետագայում իշխանության տարածքը մտցվեց Եդեսիայի կոմսությանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի իշխանություններ‎ Կատեգորիա:Բյուզանդիայի պատմություն Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի պատմություն
Սերես (քաղաք)
Սերես կամ Սերե (Σέρρες, կաֆարևուսա ), քաղաք Հունաստանում, Կենտրոնական Մակեդոնիայում։ Սերե նոմոսի մայրաքաղաքը։ Գտնվում է Աթենքից 587 կմ դեպի հյուսիս և Սալոնիկից 80 կմ դեպի արևելք։
Պատմություն
Քաղաքի հիմնադրումը պատկանում է մ.թ.ա. 12-րդ դարին։ Հիշատակվում է Հերոդոտոսի կողմից որպես Սիրիս Պեոնիկի (Σίρις η Παιονική): Բյուզանդական դարաշրջանում քաղաքն որպես ամրոց էր ծառայում բուլղարական հարձակումներից պաշտպանվելու համար։
1204 թվականին գրավվել է խաչակիրների կողմից, 1205 և 1230 թվականներին՝ բուլղարացիների կողմից, 1345 թվականին՝ սերբերի կողմից և 1368 թվականին՝ թուրք-օսմանների կողմից Էվրենոսի գլխավորությամբ։
1912 թվականին նոյեմբերի 6-ին Առաջին Բալկանյան պատերազմի ժամանակ գրավվել է բուլղարական բանակի կողմից։ 1913 թվականի հուլիսի 11-ին Երկրորդ Բալկանյան պատերազմի ժամանակ Կոնստանտինոս I թագավորի գլխավորությամբ գրավվել է հունական բանակի կողմից։
Սերեսի բնիկ քաղաքացի էր հանդիսանում 1821 թվականի հունական հեղափոխության հերոս Էմանուիլ Պապաս, որը Խալկիդիկա թերակղզում ապստամբության ղեկավարն էր։
Մշակույթ
Սերեսը քաղաք է, որտեղ առանձնահատուկ տարածում է ստացել հունական բուգացա շերտավոր բուգացա կարկանդակը։ 2008 թվականի հունիսին քաղաք է անցկացվել է բուգացայի առաջին փառատոնը, իսկ 2009 թվականին՝ երկրորդը ։
Սերես քաղաքում է գտնվում նաև Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ վանքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի նոմոսների մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:Կենտրոնական Մակեդոնիա Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ
Թ․ Ս․ Էլիոթի մրցանակ
Թ․ Ս․ Էլիոթի մրցանակ (TS Eliot Prize), պոեզիայի գրական մրցանակ, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորության ամենամյա ամենահեղինակավոր մրցանակ՝ ի պատիվ բանաստեղծ Թ․ Ս․ Էլիոթի։ Մրցանակը շնորհվում է «նոր բանաստեղծությունների լավագույն ժողովածուի համար» սկսած 1993 թվականից, «Բանաստեղծական գիրք ընկերության» (Poetry Book Society) կողմից։ 2016 թվականին Մրցանակի ղեկավարումը փոխանցվել է Թ․ Ս․ Էլիոթի մրցանակի հիմնադրամին (TS Eliot Foundation)՝ Նյուքասլում գտնվող «Inpress Books» գրքերի վաճառքի գործակալությանը  ։
Պատմություն
Թ․ Ս․ Էլիոթի պոեզիայի համար մրցանակը Մեծ Բրիտանիայում երկար տարիներ շնորհվում է «Բանաստեղծական գիրք ընկերության» (Poetry Book Society) կողմից և սահմանված է « Մեծ Բրիտանիայում կամ Իռլանդիայի Հանրապետությունում առաջին անգամ հրատարակված անգլերեն նոր բանաստեղծությունների լավագույն ժողովածուի» համար ։ Մրցանակը ստեղծվել է 1993 թվականին՝ 1953 թվականին Թ․ Ս․ Էլիոթի հիմնած Poetry Book Society ընկերության 40-ամյակի տոնակատարության առթիվ, ի պատիվ ընկերության հիմնադիր անդամներից բանաստեղծ Թ. Ս. Էլիոթի։ Ընկերությունը ստեղծվել է «պոեզիայի արվեստը քարոզելու նպատակով» ։
Ֆինանսավորում և իրավահաջորդություն
Հիմնադրման օրվանից մրցանակի գումարը նվիրաբերել է Էլիոթի այրին՝ տիկին Վալերի Էլիոթը, իսկ հետագայում այն տրամադրել է T S Eliot Estate կալվածքը, որը 2015 թվականին գնել է Թ․ Ս․ Էլիոթ հիմնադրամը (TS Eliot Foundation) ։
2016 թվականին Poetry Book Society նախկին բարեգործական կազմակերպությունը, որը 1953 թվականից ղեկավարում էր գրքերի ակումբը, հայտարարել է ֆինանսական դժվարությունների պատճառով լուծարման մասին ։ 2016 թվականին Poetry Book Society ընկերությունը, նրա անդամությունը և գրքի ակումբը փոխանցվել է Նյուքասլում գտնվող «Inpress Books» գրքերի վաճառքի գործակալությանը ։ Նրա նախկին տնօրենը՝ Քրիս Հոլֆիլդը նշանակվել է Թ․ Ս․ Էլիոթի մրցանակի նոր տնօրեն ։
Տ․ Ս․ Էլիոթ մրցանակը ստանձնել է Տ․ Ս․ Էլիոթ հիմնադրամը, որն այժմ վարում և աջակցում է այն ։
Բրիտանական գրադարանը 1988 և 1996 թվականներին ձեռք է բերել Poetry Book Society ընկերության արխիվը՝ իր կազմակերպչական փաստաթղթերով, նամակագրություններով, ֆինանսական փաստաթղթերով, գովազդային նյութերով և լուսանկարներով հանդերձ ։
Մրցանակային ֆոնդ
Մրցանակային ֆոնդը տարեց տարի ավելանալանում է ․ 2017 թվականին հաղթողը ստացել է 25,000 ֆունտ ստեռլինգ (նախկինում՝ 20000 ֆունտ ստեռլինգ էր), եզրափակիչ փուլ անցած տասը հաղթողներից յուրաքանչյուրը ստացել է 1500 ֆունտ ստեռլինգ ։ Այդպիսով դառնալով Միացյալ Թագավորությունում անցկացվող պոեզիայի ամենամեծ ամենամյա մրցույթը։ « Ինդեփենդենտ» բրիտանական օրաթերթը մրցանակն անվանել է «պոեզիայի առավել բաղձալի մրցանակ» ։
Ժամանակացույց
Մրցանակին առաջադրվածների ցուցակը հայտարարվում է յուրաքանչյուր տարվա հոկտեմբերին ։ Մրցանակի հայտարարումից առաջ ցանկում ընդգրկված տասը բանաստեղծները մասնակցում են Լոնդոնի Սոութբանկի Թագավորական փառատոնի սրահում երեկոյան անցկացվող ընթերցումներին ։ 2011 թվականի Ընթերցմանը ներկա են եղել 2000 մարդ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանական գրական մրցանակներ Կատեգորիա:Գրական մրցանակներ Կատեգորիա:Պարգևներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Միջազգային գրականության մրցանակներ Կատեգորիա:Բրիտանական պոեզիա Կատեգորիա:1993 հիմնադրումներ Կատեգորիա:1997 հիմնադրումներ
Վիտամին B12 դեֆիցիտային սակավարյունություն
Վիտամին B12 դեֆիցիտային սակավարյունությունը, որի տեսակ է չարորակ անեմիան, հիվանդություն է, որի ժամանակ խանգարվում է էրիթրոցիտների առաջացումը՝ վիտամին B12-ի դեֆիցիտի պատճառով ։ Հիվանդության առաջին ախտանիշը հաճախ գերհոգնածությունն է ։ Կարող են նաև առաջանալ մակերեսային շնչառություն, գունատություն, կրծքավանդակի ցավ, ձեռքերի և ոտքերի անզգայություն, հավասարակշռության խախտում, հարթ կարմիր լեզու, ռեֆլեքսների խանգարում, դեպրեսիա և մոլորվածության ու շփոթության վիճակ ։ Բուժման բացակայության դեպքում, այս ախտանշանները կարող են դառնալ մշտական ։
Չարորակ անեմիան առաջանում է Կասլիի ներքին գործոնի բացակայության դեպքում, որն էլ իր հերթին առաջանում է աուտոիմուն խնդիրների պատճառով, երբ այդ գործոնը արտադրող ստամոքսային բջիջները սկսվում են քայքայվել ։ Կասլիի ներքին գործոնի միջոցով ներծծվում է սննդի միջոցով ընդունված վիտամին B12-ը։ Չարորակ անեմիա նաև կարող է առաջանալ սննդի հետ ոչ բավարար վիտամին B12-ի ընդունման պատճառով (օրինակ վեգան սննդակարգի դեպքում), գլյուտենի ինտոլերանտության դեպքում կամ մարսողական ուղում պարազիտային երիզորդի առկայության դեպքում։ Հիվանդությունը ախտորոշվում է արյան կամ ոսկրածուծի հետազոտությունների միջոցով ։ Արյունը հետազոտելուց, հայտնաբերվում են ցածր քանակությամբ, բայց մեծ չափերով հասուն էրիթրոցիտներ , ցածր քանակությամբ երիտասարդ էրիթրոցիտներ, վիտամին B12-ի ցածր քանակ և Կասլիի ներքին գործոնի հակամարմիններ ։
Չարորակ անեմիան կանխարգելելի չի, բայց վիտամին B12-ի դեֆիցիտը կարելի է կանխարգելել ճիշտ սննդակարգի միջոցով կամ վիտամին B12-ի հավելումներ ընդունելուց ։ Չարորակ անեմիան հեշտորեն բուժվում է վիտամին B12-ի ներարկումների և հավելումների միջոցով ։ Եթե դիտվում են սուր ախտանշաններ, բուժումները նշանակվում են ամբողջ կյանքի ընթացքում ։
Աուտոիմուն խնդիրներից առաջացող չարորակ անեմիան դիտվում է բնակչության 0.1%-ի մոտ, մինչդեռ կանանց մոտ ավելի հաճախ է հանդիպում, քան տղամարդկանց ։ Արդյունավետ բուժման դեպքում, հիվանդների մեծ մասը ունակ են վարելու նորմալ կյանք ։ Որովհետև այս հիվանդությունը փոխկապված է ստամոքսի քաղցկեղի զարգացման հետ, այս հիվանդությամբ տառապողներին ցուցադրվում է կատարել հաճախակի ստուգումներ ։
Ախտանշաններ
Չարորակ անեմիայի ախտանշանները ի հայտ գալիս են դանդաղորեն։ Ոչ արդյունավետ բուժման արդյունքում, կարող են առաջանալ նյարդային համակարգի խանգարումներ, իսկ որոշ դեպքերում, նույնիսկ մահ։ Հիմնական ախտանշաններն են մաշկում ծակծկոցների և այլ հպման նման զգայություններ, լեզվի ցավ (գլոսիտ), գերհոգնածություն ու ընդհանուր թուլություն  ։ Այլ ախտանշանների շարքին են նաև դեպրեսիա, ջերմության բարձրացում, փորլուծություն, դիսպեպսիա (դժվարամարսություն), քաշի կորուստ, դեղնախտ, բերանի անկյուններում վերքեր, գունատություն, ճեղքված շրթունքներ, բարակած եղունգներ , մազերի վաղաժամ սպիտակեցում ու բարակում ։ Որովհետև չարորակ անեմիան ազդում է նաև նյարդային համակարգի վրա, կարող են առաջանալ պրոպրիոցեպտիվ զգայությունների խանգարում (տարածության մեջ մարմնի դիրքի զգայության խանգարում), հիշողության խանգարում , կենտրոնացման դժվարություններ, պսիխոզ, ոտքերում անզգայություն, ոչ կայուն քայլվածք , մկանային թուլություն ։ Կարող է առաջանալ նաև տախիկարդիա (սրտի կծկումների հաճախականության ավելացում), արյան ճնշման խանգարումներ, մակերերսային շնչառություն , իսկ սուր դեպքերում՝ սրտային անբավարարություն։ Հիվանդության սուր ընթացքի բարդություններից է ողնուղեղի ենթասուր համակցված դեգեներացիան, որտեղ տեղի է ունենում ողնուղեղի հետին և կողմնային պարանիկների դեգրադացիա, որի արդյունքում առաջանում է սրունքթաթային ռեֆլեքսի բացակայություն, ծնկային հոդի գերակտիվացում, և տարածիչ ներբանային ռեֆլեքս ։
Հեմատոլոգիական ախտանիշներից են՝ ցիտոպենիան (արյան ձևավոր տարրերի ցածր քանակ) և ոսկրածուծային հեմոլիզ և թրոմբոտիկ միկրոանգիոպաթիան (թրոմբների առաջացում մազանոթներում և զարկերակիկներում)։ Չարորակ անեմիայի հետևանքով երեխաների մոտ կարող է առաջանալ աճի և հասունացման գործընթացների ուշացում, իսկ պատանիների մոտ՝ սեռահասունացման ուշացում։
Էթիոլոգիա
Մարդու օրգանիզմում Վիտամին B12 չի սիթեզվում, այդ պատճառով, դրան անհրաժեշտ է ստանալ սնունդի միջոցով։ Վիտամին B12 պարունակող սնունդն ընդունելուց, ստամոքսի վերադիր բջիջները սինթեզում են Կասլիի ներքին գործոնը, որոնք Վիտամին B12-ի հետ միանալով, առաջացնում են կոմպլեքս, և միասին ներծծվում են զստաղիքում գտնվող կուբիլինի ընկալիչներ պարունակող բջիչների կողմից։ Չարորակ անեմիա առաջանում է Կասլիի ներքին գործոնի բացակայության դեպքում  ։
Չարորակ անեմիա կարող է առաջանալ իմուն գաստրիտի վերջին փուլերում։ Իմուն գաստրիտը աուտոիմուն հիվանդություն է, որի ժամանակ տեղի է ունենում ստամոքսային հյուսվածքի ապաճում և առաջանում են վերադիր բջիջների և Կասլիի ներքին գործոնի հակամարմիններ։ Այս հակամարմինները քայքայում են ստամոքսի լորձաթաղանթը և Կասլիի ներքին գործոնը, որի հետևանքով աղիներում չի ներծծվում Վիտամին B12-ը ։
Ըստ որոշ կարծիքների Helicobacter pylori բակտերիան ազդեցություն ունի չարորակ անեմիայի պաթոգենեզի մեջ։ H. pylori-ն ստամոքսում առաջացնում է աուտոիմուն խնդիրներ մոլեկուլային միմիկայի միջոցով։ Մոլեկուլային միմիկան բակտերիայի համար հարմարվողական մեխանիզմ է, որի ընթացքում բակտերիայի հակածինների հակամարմինները ազդում են նաև ստամոքսի լորձաթաղանթի վրա։ Այդ հակամարմինները նորմայում ունակ են տարբերելու սեփական և ախտածին պեպտիդների միջև։ Ենթադրվում է, որ աուտոռեակտիվությունը առաջանում է այդ բջիջներում գտնվող H+/K+-ATP-ազի ալֆա և բետա ենթամիավորների պատճառով ։
Վիտամին B12-ի ներծծման խանգարումներ կարող են նաև առաջանալ ստամոքսի հեռացման վիրահատության (գաստրէկտոմիա) կամ ստամոքսի շրջանցման վիրահատության հետևանքներով։ Այս վիրահատությունների ժամանակ կամ հեռացվում է, կամ շրջանցվում է ստամոքսի այն մասը, որտեղ արտադրվում է Կասլիի ներքին գործոնը։ Բայց սովորաբար ստամոքսային վիրահատությունների արդյունքում առաջացած Վիտամին B12-ի դեֆիցիտը լուրջ կլինիկական խնդիր չի առաջացնում, որովհետև լյարդում պահեստավորված է լինում մեծ քանակներով Վիտամին B12, և վիրահատություններից հետո, պացիենտներին նշանակված է լինում Վիտամին B12-ի հավելումներ ։
Չնայած որ չարորակ անեմիայի նախատրամադրվածության գեներ հայտնաբերված չեն, կարծիքներ կան որ ինչ-որ գենետիկական գործոն դեր ունի այս հիվանդությանն առաջացման մեջ։ Չարորակ անեմիան հաճախ համակցված է լինում այլ աուտոիմուն հիվանդությունների հետ, որից հետևվում է, որ աուտոիմուն հիվանդություններ առաջացնող ընդհանուր գեներ են պատճառ դառնում տվյալ հիվանդության առաջացմանը ։
Չնայած դրան, որ առողջ մարդու լյարդում պահեստավորում է 3-5 տարվա համար բավարար վիտամին B12, տարիների ընթացքին ստամոքսում չհայտնաբերված աուտոիմուն խնդիրները բերում են պահեստավորված վիտամին B12-ի սպառմանը և հետևաբար չարորակ անեմիայի առաջացմանը։
Վիտամին B12-ը որպես կոֆակտոր մասնակցում է երկու ռեակցիաների՝ մեթիլմալոնիլ CoA-ից սուկցինիլ CoA-ի առաջացմանը, և հոմոցիստեինի փոխակերպմանը մեթիոնինի։ Այս ռեակցիայում 5-մեթիլտետրահիդրոֆոլատի մեթիլ խումբը տեղափոխվում է հոմոցիստեինի վրա, որի արդյունքում առաջանում է տետրահիդրոֆոլատ և մեթիոնին, և այս ռեակցիան կատալիզվում է մեթիոնին սինթազ ֆերմենտով և վիտամին B12 կոֆակտորով։ Վիտամին B12-ի դեֆիցիտի պատճառով տվյալ ռեակցիան չի գնում, որի հետևանքով էլ խանգարվում է ԴՆԹ-ի սինթեզը։ Էրիթրոցիտներում ԴՆԹ-ի ռեպլիկացիայի բացակայությունը կարող է հանգեցնել մեծ չափերով, փխրուն մեգալոբլաստիկ էրիթրոցոտների առաջացմանը։ Իսկ եթե մեթիլմալոնիլ CoA-ից սուկցինիլ CoA-ի առաջացման ռեակցիան խանգարվի, ապա մեթիլմալոնիլ CoA-ի կուտակման հետևանքով ի հայտ են գալիս նյարդային համակարգի խանգարումներ  ։
Ախտոտոշում
Չարորակ անեմիայի ախտանշան կարող է լինել արյան քսուքում մեգալոբլաստների առկայությունը։ Մեգալոպլաստները մեծ չափերով, փխրուն, երիտասարդ էրիթրոցիտներ են։ Չարորակ անեմիայի ախտորոշման համար պետք է առաջին հերթին հաստատվի մեգալոբլաստիկ անեմիայի առկայությունը, որը կատարվում է արյան քանակական հետազոտմամբ և արյան քսուքի հետազոտմամբ, որից ստանում են էրիթրոցիտների և հեմոգլոբինի կոնցետրացիան արյան միավոր ծավալում։ Չարորակ անեմիան հաստատվում է, եթե արյան մեջ առկա է բարձր կոնցենտարցիայով էրիթրոցիտներ նորմալ կոնցենտրացիայով հեմոգլոբին ։ Քսուքում կարող են նաև հայտնաբերվել օվալոցիտներ (օվալաձև էրիթրոցիտներ) և գերսեգմենտաորված նեյտրոֆիլներ։
Շիճուկային քսուքի միջոցով կարելի է հետազոտել վիտամին B12-ի քանակը, բայց միայն դեֆիցիտի առկայությամբ հնարավոր չէ ախտորոշել չարորակ անեմիան։ Չարորակ անեմիայի առկայության դեպքում կարող է B12-ի քանակը լինել նորմալ, միաժամանակ այլ հիվանդությունների՝ միելոպրոլիֆերատիվ հիվանդությունների, լյարդային հիվանդությունների, տրանսկոբալամին II-ի դեֆիցիտի և աղիքային բակտերիաների գերշատացման դեպքում։ Իսկ վիտամին B12-ի դեֆիցիտը միանշանակ ցույց չի տալիս չարորակ անեմիայի առկայությունը, որովհետև դեֆիցիտի պատճառ կարող է հանդիսանալ նաև ֆոլատի դեֆիցիտը, հղիությունը և միելոման ։
Վիտամին B12-ի դեֆիցիտը կարող է առաջացնել որոշ նյութերի կուտակումը, որովհետև B12-ը մասնակցում է որոշ նյութափոխանակային պրոցեսներին։ Մեթիլմալոնական թթուն կարող է հայտնաբերվել արյան և մեզի մեջ, մինչդեռ հոմոցիստեինը՝ միայն արյան մեջ։ Մեթիլմալոնական թթվի և հոմոցիստեինի քանակների ավելացման հայտնաբերմամբ, կարելի է տարբերակել Վիտամին B12-ի դեֆիցիտի և ֆոլատի դեֆիցիտի միջև, որովհետև վերջինիս դեպքում ավելանում է միայն հոմոցիստեինի քանակը ։
Չարորակ անեմիայով հիվանդների 80-90%-ի մոտ առաջանում է գաստրինի քանակի ավելացում, բայց վերջինս կարող է նաև հանդիպել գաստրիտի այլ ձևերով հիվանդների մոտ։ Պեպսինոգեն I-ի քանակի քչացումը նույնպես կարող է նշանակել չարորակ անեմիայի առկայություն, չնայած որ այս ախտանիշները հանդիպում են նաև վիտամին B12-ի թերներծծման կամ այլ գաստրիտների ժամանակ ։
Բուժում
Չարորակ անեմիայի մշտական բուժում դեռևս չկա, բայց վիտամին B12-ի բավարար քանակներ ընդունելով հնարավոր է մեղմացնել կամ վերացնել ախտանիշները՝ նյարդային համակարգի հետզարգացման կանգ և հիվանդության ոչ սուր դեպքերում՝ նյարդային համակարգի վերականգնմանը, և մնացած օրգան-համակարգերի լիովին առողջացումը։ Վիտամին B12 կարելի ընդունել մի քանի ձևով։
Ներմկանային ներարկում
The standard treatment for PA has been intramuscular injections of cobalamin in the form of cyanocobalamin (CN-Cbl), hydroxocobalamin (OH-Cbl) or methylcobalamin. Սովորաբար կատարում են ներմկանային ներարկումներ կոբալամինի՝ ցիանոկոբալամինի (CN-Cbl), հիդրոքսիկոբալամինի (OH-Cbl) և մեթիլկոբալամինի միջոցով ։
Պերօռալ
Բուժման արդյունավետ ձև է նաև բարձր դոզայով վիտամին B12-ի հավելումների ընդունումը բերանով ։
Մելիսա Ռոզենբերգ
Մելիսա Էնն Ռոզենբերգ (Melissa Anne Rosenberg), ամերիկացի հեռուստատեսային սցենարիստ, պրոդյուսեր և գրող։ Աշխատել է և՛ կինոյում, և՛ հեռուստատեսությունում, արժանացել է Peabody մրցանակի։ Նաև առաջադրվել է երկու «Էմմի» և երկու Ամերիկայի սցենարիստների գիլդիայի մրցանակների։ Ամերիկայի սցենարիստների գիլդիային միանալուց ի վեր` ներգրավված է եղել նրա տնօրենների խորհրդում և գործադուլի կապիտան՝ 2007–2008 թվականներին Ամերիկայի սցենարիստների գիլդիայի գործադուլի ժամանակ։ Նա աջակցում է կին սցենարիստներին WGA Diversity կոմիտեի միջոցով և համահիմնադիր է Հոլիվուդի կին գրողների լիգային։
Մելիսա Էնն Ռոզենբերգը աշխատել է մի քանի հեռուստասերիալների վրա 1993-2003 թվականներին, նախքան միանալը The O.C.-ի գրող անձնակազմին, ի վերջո թողնելով շոուն՝ գրելու 2006 թվականին «Քայլ առաջ» ֆիլմը։ 2006-2009 թվականներին աշխատել է որպես Showtime սերիալի Dexter-ի գլխավոր գրող՝ դառնալով գործադիր պրոդյուսեր մինչև հեռացավ չորրորդ սեզոնի վերջում։ Նա գրել է իր երկրորդ արտադրված սցենարը՝ 2008 թվականին Ստեֆանի Մայերի «Մթնշաղ» վեպի կինոադապտացիան, այնուհետև ադապտացրել է վեպի երեք շարունակությունները։
Ռոզենբերգը լայնորեն հայտնի է նաև որպես Netflix սերիալի՝ «Ջեսիկա Ջոնս» ստեղծող։
Մանկություն
Ռոզենբերգը ծնվել է Կալիֆորնիայի Մարին շրջանում ։ Նրա հայրը՝ Ջեք Լի Ռոզենբերգը, հոգեթերապևտ և ինտեգրատիվ մարմնի հոգեթերապիայի հիմնադիրն ՝ եղել, մայրը՝ փաստաբան Պատրիսիա Ռոզենբերգն է։ Ռոզենբերգը հոր առաջին ամուսնությունից չորս երեխաներից երկրորդն էր։ Մելիսայի եղբայրը՝ Սթիվենը, Մանհեթենում ծաղկի խանութ ունի ։ Ռոզենբերգի հայրը հրեա է, իսկ մայրն ուներ իռլանդական կաթոլիկ ծագում ։
Մանուկ հասակում Ռոզենբերգը սիրում էր ներկայացումներ ներկայացնել և հավաքագրել թաղամասի այլ երեխաների՝ դրանցում ելույթ ունենալու համար ։ Սովորել է Հարավային Կալիֆորնիայում գտնվող «հսկայական հանրակրթական միջնակարգ դպրոցում, որտեղ մարդկանց ամբոխը հավաքվել էր դասարանում և ակնկալում էր սովորել»։ Ավելի ուշ տեղափոխվեց Նյու Յորք Սիթի՝ միանալու փոքրիկ թատերական ընկերությանը, հետագայում նորից տեղափոխվեց Բենինգտոն, Վերմոնտ՝ Բենինգթոն քոլեջ հաճախելու համար ։ Ի սկզբանե ձգտում էր աշխատել պարարվեստում և խորեոգրաֆիայում։ Մելիսան ասում է, որ սկսել է շատ ուշ, սակայն, այդ պատճառով տեղափոխվել է Լոս Անջելես, Կալիֆորնիա՝ փոխարենը կինոարդյունաբերության ոլորտում կարիերան շարունակելու համար։ Ավարտել է Հարավային Կալիֆորնիայի համալսարանի (USC) Փիթեր Սթարքի պրոդյուսերական ծրագիրը՝ ստանալով կերպարվեստի մագիստրոսի կոչում կինոյի և հեռուստատեսային պրոդյուսերի ոլորտում ։
Կարիերա
Ռոզենբերգի առաջին նախագիծը պարային ֆիլմ էր՝ պատվիրված Paramount Pictures-ի կողմից, որը, ի վերջո, այդպես էլ չնկարահանվեց ։ Հետո նա անցավ հեռուստատեսային սցենարներ գրելուն։ Նա առաջին անգամ գրել է 1993 թվականին Class of '96-ի համար և շարունակել աշխատել շոուների վրա, այդ թվում՝ Dr. Quinn, Medicine Woman (1995–1996), Dark Skies (1996), The Magnificent Seven (1998), Ally McBeal (2001) և Birds of Prey (2002): Նա 2003 թվականին միացավ The O.C.-ին։ Հեռանալով The O.C.-ից իր առաջին սեզոնի ավարտին՝ նա աշխատանքի ընդունվեց՝ գրելու իր երկրորդ սցենարը՝ 2006 թվականի «Քայլ առաջ» պարային ֆիլմը ։ (Հետագայում նրան առաջարկվեց նաև գրել շարունակությունը՝ «Քայլ առաջ 2. Փողոցները», բայց մերժեց առաջարկը, քանի որ զբաղված էր այլ նախագծերով:)
2010 թվականի հուլիսին Ռոզենբերգը թողեց Dexter-ում սցենարիստի և գործադիր պրոդյուսերի իր դերը՝ բացատրելով, որ «Վերջին չորս տարիների ընթացքում ես գրում եմ Dexter-ը և այս կամ այն «Մթնշաղ»-ը»։ Այնուհետև նա աշխատում էր «Մթնշաղ» շարքի վերջին վեպի՝ «Լուսաբացի» ադապտացման վրա, որը բաժանվեց երկու ֆիլմի և ասաց.«Ես կարող եմ մեկ «Մթնշաղ» և «Դեքսթեր» անել, բայց երկուսը միասին չկարողացա»։ Նա ափսոսում էր սերիալից հեռանալու համար և այն անվանեց մինչ օրս իր սիրելի հեռուստատեսային փորձը ։ Սկսած 2010 թվականից, Ռոզենբերգը մշակում էր «Ջեսիկա Ջոնսի» հեռուստասերիալ ABC-ի համար, որը հիմնված կլինի Բրայան Մայքլ Բենդիսի «Alias» կոմիքսների շարքի վրա ։ Սակայն ավելի ուշ՝ 2012 թվականին, պարզվեց, որ ABC-ն փոխանցել է սերիալը ։ 2013 թվականի հոկտեմբերին, Netflix-ի և Marvel-ի միջև կնքված գործարքից հետո, սերիալը վերածնվեց որպես չորս սերիաների և մեկ մինի սերիալի, որոնցում Ռոզենբերգը ներկայացվեց որպես շոու վարող ։ 2014 թվականի դեկտեմբերին սերիալում նկարահանվել էր Քրիստեն Ռիթերը Ջոնսի դերում և բացահայտեց սերիալի պաշտոնական անվանումը՝ «Marvel's A.K.A. Ջեսիկա Ջոնս» : 2015 թվականի հունիսին Marvel-ը բացահայտեց, որ սերիալի անվանումը կրճատվելու է՝ «Marvel-ի Ջեսիկա Ջոնս» ։
2018 թվականի օգոստոսին հաղորդվեց, որ Ռոզենբերգը պայմանագիր է կնքել Warner Bros. հեռուստատեսության հետ և 3-րդ սեզոնից հետո կլքի «Ջեսիկա Ջոնսը» ։ 2019 թվականի փետրվարին Netflix-ը հայտարարեց, որ չեղարկում է շոուն երեք եթերաշրջանից հետո ։
Անձնական կյանքը
Ռոզենբերգի մայրը մահացավ, երբ Ռոզենբերգը դեռահաս էր, այն բանից հետո, երբ նրա հայրը նորից ամուսնացավ Լին Մաքքյուիշի հետ; նա ավելի ուշ նորից ամուսնացավ գործընկեր թերապևտ Բևերլի Կիտան-Մորսի հետ։ Նա ունի ավագ քույր՝ Անդրեա (ծնված 1960թ.), կրտսեր եղբայր և քույր Էրիկ և Ք. Ք. (երկվորյակներ, ծնված 1963թ.), և կրտսեր խորթ քույր՝ Մարիան (ծնված 1981թ.)՝ հոր երկրորդ կնոջից ։
Ռոզենբերգն ապրում է Լոս Անջելեսում իր ամուսնու՝ Լև Լ. Սպիրոյի հետ, ով հեռուստատեսային ռեժիսոր է ։ Նա կատակեց, որ «Մեր հարսանիքին ներկաների կեսը կծկված էր, մյուս կեսը՝ նրանց հաճախորդները», այն բանից հետո, երբ բացատրեց, որ «Քույրս պարային թերապևտ է, մյուս քույրս սովորում է ասպիրանտուրայում, որպեսզի թերապևտ դառնա։ Ամուսնուս ծնողները երկուսն էլ կծկված են։ Նրա հորեղբայրը, երկու մորաքույրներն ու քույրը նույնպես կծկվել էին» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ
Դեֆիբրիլյացիա
Դեֆիբրիլյացիա, մահացու սրտային առիթմիաների, մասնավորապես, փորոքային ֆիբրիլյացիայի (V-Fib) և ոչ պերֆուզիոն փորոքային հաճախասրտության (V-Tach)բուժման տարբերակ է  ։ Դեֆիբրիլյատորը էլեկտրական հոսանք է ուղղում դեպի սիրտ (հաճախ կոչվում է հակաշոկ)։ Դեռևս ազդեցության մեխանիզմը ամբողջությամբ բացահայտված չէ․ հայտնի է, որ այն հանգեցնում է սրտամկանի բջիջների դեպոլյարիզացիայի և առիթմիայի շտկման։ Դրա հետևանքով բնական կարդիոստիմուլյատոր սինոատրիալ հանգույցը կարողանում է վերականգնել սինուսային ռիթմը ։ Եթե սիրտը ասիստոլիկ վիճակում է (չկա կծկում), ապա դեֆիբրիլյատոր չի օգտագործվում։ Այդ դեպքում կատարում են սիրտ-թոքային վերակենդանացում (CPR)։
Ի տարբերություն դեֆիբրիլյացիայի կարդիովերսիան սրտի համար էլեկտրկան շոկ է։ Այն Կատարվում է սրտի զարկերին համապատասխան ։ Կարդիովերսիան կիրառվում է պրոգրեսիվող առիթմիաների ընթացքը կանգնեցնելու համար՝ վերփորոքային տախիկարդիա։ Չնայած դրան հիվանդի վիճակը կարող է մնալ ծանր ։
Դեֆիբրիլյատորները լինում են՝ արտաքին, տրանսվենոզ և իմպլանտացված (implantable cardioverter-defibrillator) ։ Այս դասակարգման հիմքում ընկած է օգտագործման տիպը։ Որոշ արտաքին դեֆիբրիլյատորներ, ինչիպիսին է ավտոմատիզացված արտաքին դեֆիբրիլյատորը (AEDs) ապահովում է ռիթմի խանգարման ավտոմատացված դիագնոստիկա, ինչը նշանակում է, որ նույնիսկ ոչ մասնագետները այն կարող են օգտագործել առանց հատուկ հմտություններ ունենալու ։
Ցուցումներ
Դեֆիբրիլյացիան սիրտ-թոքային վերակենդանացմանկարևորագույն էտապ է։ ՍԹՎ-ն հատուկ միջոցառումների համալիր է ուղղված սրտի և թոքերի ֆունկցիայի կանոնավորմանը ։ Դեֆիֆրիլյացիան ցուցված է խիստ որոշակի առիթմիաների դեպքում՝ փորոքների ֆիբրիլյացիայի և փորոքային հաճախասրտության ժամանակ (առանց պուլսի)  ։ Եթե սիրտը չի կծկվում՝ ասիստոլիա կամ սրտի էլեկտրական ակտիվություն առանց պուլսի, դեֆիբրիլյացիան ցուցված չէ։ Դեֆիբրիլյացիան ցուցված է նաև այն դեպքում, երբ հիվանդը ունի գիտակցություն կամ պուլսը առկա է։ Էլեկտրական հոսանքի հարվածների սխալ կատարումը կարող է հանգեցնել վտանգավոր առիթմիաների զարգացման, ինչպիսին է օրինակ փորոքների ֆիբրիլյացիան ։
Օգտագործման եղանակ
Այն դեֆիբրիլյատորները, որոնք օգտագործվում են հիվանդանոցներում, արտաքին ավտոմատ դեֆիբրիլյատոր են, որոնք կարող են օգտագործվել նաև հատուկ մասնագիտացում չանցած մարդկանց կողմից։ Դա կատարվում է այն բանի շնորհիվ, որ սարքում նախապես ձայնագրված է նրա աշխատանքի մասին ամբողջ տեղեկությունը, որոնք օգտագործողին ուղղորդում են, ավտոմատ կերպով գնահատում են հիվանդի վիճակը և կիրառում են էլեկտրական հարվածների ճիշտ չափաքանակ։ Բացի ձայնագրված տարբերակից կա նաև սարքի օգտագործման վերաբերյալ գրավոր տեղեկություն instructions of defibrillators, որտեղ քայլ առ քայլ ներկայացվում է միջոցառման կատարումը։
Արդյունքներ
Ապրելիության ցուցանիշները սրտի կանգի արտահիվանդանոցային պայմաններում շատ ցածր են (հաճախ 10%-ից ցածր) ։ Սրտի կանգի բարենպաստ ելքը հիվանդանոցային պայմաններում բարձր է 20%-ից ։ Արձանագրված սրտի կանգի դեպքում սրտային առիթմիայի մեծապես ազդում է ապրելիության ցուցանիշի վրա։ Ոչ շոկային ռիթմ (ասիստոլիա) ունեցողների համեմատությամբ շոկային ռիթմ ունեցողների (փորոքային ֆիբրիլյացիա կամ փորոքային տախիկարդիա առանց պուլսի) ապրելիության հավանականությունը բարձր է՝ տատանվելով 21-50%  ։
Մեխանիկական մոդելներ
Մեխանիկական դեֆիբրիլյատորների օգտագործման համար բուժաշխատողը որոշակի փորձ պետք է ունենա ։ Դեֆիբրիլյատորները օգտագործվում են էլեկտրասրտագրության հետ համատեղ, որի սարքը կարող է լինել առանձին կամ կցված դեֆիբրիլյատորին։ Բուժաշխատողը սկզբում գնահատում է սրտի ռիթմը, որից հետո որոշում է Էլեկտրական հարվածի ուժը և տևողությունը։ Այս սարքերը օգտագործվում են հիմնականում հիվանդանոցներում և շտապ օգնության որոշ մեքենաներում։ Օրինակ Միացյալ Թագավորություններում շտապ օգնության բոլոր մեքենաներում օգտագործվում են մեխանիկական դեֆիբրիլյատորներ, որոնք օգտագործվում են նաև պարամեդիկների և տեխնիկների կողմից։ ԱՄՆ-ում շտապ օգնության բժիշկները և պարաբժիշկները կարող են տարբերակել կյանքի համար խիստ վտանգավոր առիթմիաները և ցուցաբերել համապատասխան բուժօգնություն մեխանիկական դեֆիբրիլյատորով։ Ներքին դեֆիբրիլյատորները սովորաբար կիրառվում են սրտի վիրահատական միջամտությունների ժամանակ ։ Էլեկտրոդները կազմված են շրջանաձև մետաղական թիթեղներից, որոնք անմիջականորեն հպվում են միոկարդին։
Կարդիովերտեր-դեֆիբրիլյատորներ
Իմպլանտացվող կարդիովերտեր-դեֆիբրիլյատորները (հայտնի են նաև սրտի ավտոմատացված ներքին դեֆիբրիլյատորներ) իմպլանտներ են, որոնք կարդիոստիմուլյատորների անալոգներ են (այսինքն նրանցից շատերը կարող են ռիթմի ստեղծման ֆունկցիա կատարել)։ Նրանք մշտապես վերահսկում են հիվանդի սրտի ռիթմը և ավտոմատ կերպով էլեկտրական հարված են հասցնում սրտին, երբ առաջանում են տարբեր, կյանքի համար վտանգավոր առիթմիաներ, իհարկե, համապատասխան սարքի աշխատանքային ծրագրավորման։ Ժամանակակից շատ դեֆիբրիլյատորներ կարող են դիֆերենցել փորոքային ֆիբրիլյացիան կամ փորոքային տախիկարդիան այլ, համեմատաբար ավելի բարենպաստ ելք ունեցող առիթմիաներից՝ վերփորոքային տախիկարդիա, նախասրտերի շողացում։ Որոշ սարքեր կարող են փորձել կատարել ուժեղ ստիմուլյացիա նախքան սինխրոն կարդիովերսիան։ Երբ կյանքին վտանգ սպառնացող առիթմիան փորոքների ֆիբրիլյացիան է, համակարգը անմիջապես անցնում է ասինխրոն շոկին։ Լինում են դեպքեր, երբ հիվանդի ԻԿԴ-ն կարող է աշխատել անընդհատ կամ ոչ տեղին։ Դա համարվում է անհետաձգելի բժշկական միջամտություն և կարող է հանգեցնել սարքի աշխատանքային հնարավորությունների արագ սպառման, առաջացնում է դիսկոմֆորտի զգացում և անհանգստություն հիվանդի մոտ, իսկ որոշ դեպքերում կարող է հենց ինքը պատճառ լինել առիթմիայի զարգացման։ Անհետաձգելի բուժօգնության որոշ աշխատակիցներ ունեն օղակաձև մագնիս, որը արտաքինից տեղադրելով ԻԿԴ-ի վրա անջատում է շոկահարման ֆունկցիան՝ պահպանելով կարդիոստիմուլյատորի հետագա աշխատանքի հնարավորությունը (եթե սարքի ծրագրավորումը թույլ է տալիս)։ Եթե կարդիոստիմուլյատորը աշխատում է հաճախ, բայց ոչ տեղին, ապա անհետաձգելի բուժօգնության մասնագետները կարող են օգտագործել սեդատիվ դեղամիջոցներ։ Կրող կարդիովերտեր-դեֆիբրիլյատորը ներքին շարժական դեֆիբրիլյատոր է, որոնք կարող են օգտագործել ռիսկի խմբում գտնվող մարդիկ ։ Սարքը հետևում է սրտի աշխատանքին օրը 24 ժամ և կարող է ավտոմատ կերպով գործարկել շոկը, եթե հայտնաբերի փորոքային ֆիբրիլյացիա կամ տախիկ արդիա։ Սա ցուցված է այն մարդկանց, որոնց ցուցումները չեն բավարարում ԻԿԴ-ի համար ։
Արտաքին նկարագիր
Դեֆիբրիլյատորը մարդուն միացնում են զույգ էլեկտրոդների միջոցով, որոնցից յուրաքանչյուրը պատված է էլեկտրահաղորդիչ գելով, որպեսզի ապահովվի լավ միացում և մինիմումի հասցվի էլեկտրական դիմադրությունը, որը կոչվում է նաև կրծքավանդակի իմպեդանս։ Այն, նույնիսկ, կարող է այրվածքներ առաջացնել։ Գելը կարող է լինել ինչպես հեղուկ (ավելի նման վիրաբուժական քսուկներին) այնպես և պինդ (նման մարմելադի)։ Պինդ գելը ավելի հարմար է օգտագործման համար, քանի որ դեֆիբրիլյացիայից հետո այն մաշկի վրայից մաքրելու կարիք չի առաջանում։ Բայց պինդ գելի օգտագործումը մեծացնում է այրվածքների առաջացման հավանականությունը դեֆիբրիլյացիայի ժամանակ, իսկ հեղուկ գելի օգտագործման դեպքում էլեկտրական էներգիան համաչափ է ուղղվում դեպի օրգանիզմ։ Կոշտ էլեկտրոդները օգտագործվում են 1-ին տարբերակով (էլեկտրոդները նախապես գելով պատված չեն), գելի օգտագործումը առանձին էտապ է։ Կպչուն էլեկտրոդները ի սկզբանե պատված են լինում գելով։ Տարբեր կարծիքներ կան այն մասին, թե որ էլեկտրոդներն են ավելի հարմար օգտագործել հիվանդանոցային պայմաններում։ Ամերիկյան սրտաբանների միությունը չի ընդունում ո՛չ մեկի, ո՛չ մյուսի առանձին կիրառումը, քանի որ յուրաքանչյուր տեսակը ունի իր թե՛ առավելությունները, թե՛ թերությունները։ ԱՄՆ-ում օգտագործվող մեխանիկական արտաքին դեֆիբրիլյատորները հնարավորություն են տալիս շատ արագ մի տեսակի էլեկտրոդը փոխարինել մեկ այլ տեսակով։
Կոշտ էլեկտրոդներ
Կոշտ կամ թիանման էլեկտրոդները ամենատարածվածն են։ Լայնորեն ցուցադրվել են հեռուստատեությամբ և ֆիլմերում։ Այս էլեկտրոդները ունեն մի շարք առավելություններ կպչուն էլեկտրոդների համեմատությամբ։ԱՄՆ-ի մի շարք հիվանդանոցներ շարունակում են օգտագործել կոշտ էլեկտրոդները կպչուն էլեկտրոդների հետ միասին՝ արագ փոխարինելով մեկը մյուսով։ Այս հնարավորությունը ունի որոշիչ դեր սրտի կանգի ժամանակ, քանի որ կրճատում է ոչ պերֆուզիոն ժամանակը, հետևաբար կանխում է մեծ թվով հյուսվածքների վնասումը։ Ժամանակակից կոշտ էլեկտրոդները հնարավորություն են տալիս կատարել նաև ԷՍԳ-մոնիտորնգ, չնայած հիվանդանոցներում, հիմնականում, օգտագործվում են առանձին էլեկտրոդներ ԷՍԳ-մոնիտորինգ կատարելու համար։ Կոշտ էլեկտրոդները բազմակի օգտագործման համար են։ Օգտագործելուց հետո դրանք ախտահանվում են և անհրաժեշտության դեպքում նորից կիրառվում։ Կոշտ էլեկտրոդները, որպես կանոն, օգտագործվում են միայն արտաքին մեխանիկական դեֆիբրիլյատորներ հետ։
Կպչուն էլեկտրոդներ
Ռեանիմացիոն էլեկտրոդների նոր տեսակ են, որոնք իրենց կառուցվածքում ունեն պինդ կամ հեղուկ գելով թիթեղներ։ Ծածկաթիթեղները հանելուց հետո դրանք ամրացվում են հիվանդի կրծքավանդակին։ Դրանից հետո էլեկտրոդները միացվում են դեֆիբրիլյատորին նույն ձևով, ինչպես կոշտ էլեկտրոդները։ Եթե անհրաժեշտություն կա դեֆիբրիլյացիոն միջոցառման իրականացման, ապա անմիջապես լիցքավորվում է սարքը և տրվում շոկը առանց հավելյալ գելի օգտագործման։ Կպչուն էլեկտրոդները նախատեսված են ոչ միայն դեֆիբրիլյացիայի համար, այլ նաև միջմաշկային էլեկտրոկարդիոստիմուլյացիայի ու սինխրոն էլեկտրական կարդիովերսիայի համար։ Հիվանդանոցային պայմաններում, եթե հիվանդի սրտի կանգի հավանականությունը մեծ է, էլեկտրոդները կարելի է նախապես ամրացնել պրոֆիլակտիկ նպատակով։ Կպչուն թիթեղները ոչ օպտիմալ պայմաններում աշխատող բուժանձնակազմին տալիս են մեծ առավելություն։ Էլեկտրոդները չեն պահանջում հավելյալ լարերի միացում հսկողության համար, իսկ ամրացման համար մեծ ջանքեր չեն պահանջվում։ Այս էլեկտրոդների շնորհիվ բժիշկը էլեկտրական շոկի դեպքում հնարավորություն է ունենում պացիենտից գտնվել համեմատաբար ավելի մեծ հեռավորության վրա, մինիմալի հասցնելով բժշկի և հիվանդի միջև ֆիզիկական կոնտակտի հավանականությունը։ Այս էլեկտրոդները նախատեսված են միանգամյա օգտագործման համար։ Գոյություն ունեն նաև հատուկ էլեկտրական թիթեղներ, որոնք օգտագործվում են մինչև 8 տարեկան երեխաների համար կամ նրանց համար, որոնց քաշը չի գերազանցում 22 կգ-ը ։
Էլեկտրոդների տեղադրման հատվածներ
Գոյություն ունի էլեկտրոդների տեղադրման 2 սխեմա։ Առաջահետին սխեման առավել տարածված տարբերակ է էլեկտրոդների երկարատև տեղադրման համար։ Մի էլեկտրոդը տեղադրվում է ձախ նախասրտի պրոյեկցիայով (կրծքավանդակի ստորին հատված, սրտի առջևից)։ Երկրորդ էլեկտրոդը տեղադրվում է մեջքի հատվածում՝ միջթիակային տարածությունում։ Այսպիսի տեղակայումը ավելի ընդունելի է, քանի որ ամենաշատն է համապատասխանում ոչ ինվազիվ կարդիոստիմուլյացիային։ Առաջային-գագաթային սխեման (առաջային-կողմնային դիրք) կարող է կիրառվել առաջահետին սխեմայի կիրառման անհնարինության դեպքում։ Այս սխեմայի դեպքում առաջային էլեկտրոդը դրվում է աջ անրակի տակ։ Գագաթային էլեկտրոդը տեղադրվում է հիվանդի ձախ կողմից՝ կրծքամկանից ձախ և մի փոքր ներքև։ Այս սխեման կարող է օգտագործվել թե՛ դեֆիբրիլյացիայի, թե՛ կարդիովերսիայի, և թե՛ ԷՍԳ-մոնիտորինգի համար ։
Պատմություն
Դեֆիբրիլյատորները առաջին անգամ ցուցադրվել են 1899 թվականին Ժան-Լուի Պրեվոստի և Ֆրեդերիկ Բատելլիի կողմից։ Երկուսն էլ ֆիղզիոլոգներ էին, որոնք աշխատում էին Ժնևի համալսարանում (Շվեյցարիա)։ Նրանք իրենց փորձերը կատարել էին շների վրա և նկատել էին, որ ոչ մեծ էլեկտրական հարվածի դեպքում շների մոտ առաջանում էր փորոքների ֆիբրիլյացիա ։ 1933 թվականին բժիշկ-սրտաբան Ալբերտ Հայմանը (Բետ Դևիս հիվանդանոց, Նյու Յորք) և ինժեներ Հենրի Հայմանը փնտրում էին ուժեղ ազդեցության դեղերի անմիջական սիրտ ներմուծման ալտերնատիվ տարբերակ և հնարեցին համակարգ, որը թույլ էր տալիս օգտագործել էլեկտրական էներգիան թմրանյութի ներմուծման փոխարեն։ Այս հայտնագործությունը անվանվել է Հայման Օթոր, որում խոռոչավոր ներարկիչի օգնությամբ մեկուսացված հոսանքի լարը ուղղվում էր դեպի սրտի շրջան, որպեսզի հասցվեր էլեկտրական հարված։ Հոսանքի շղթայի մի ծայրը կազմում էր ներարկիչը, մյուս ծայրը՝ լարը ։ Արտաքին դեֆիբրիլյատորը հայտնագործել է ինժեներ-էլեկտրիկ Ուիլյամ Կուվենհոֆենը 1930 թվականին։ Կուվենհոֆենը ուսումնասիրել է կապը էլեկտրական հոսանքի ազդեցության մեխանիզմները մարդու սրտի վրա, երբ նա դեռ սովորում էր Ջոն Հոպկինսի համալսարանի ինժեներական դպրոցում։ Իր կողմից ստեղծված դեֆիբրիլյատորը նա օգտագործեց շների վրա, ինչպես Պրեվոստը և Բատելլին։ Դեֆիբրիլյատորը առաջին անգամ մարդու վրա կիրառվել է 1947 թվականին պրոֆեսոր-վիրաբույժ Կլոդ Բեկի կողմից ։
Փակ կրծքավանդակի մեթոդ
Մինչև 1950-ական թվականների սկիզմը դեֆիբրիլյացիան հնարավոր էր անել միայն այն դեպքում, երբ վիրահատության ժամանակ կրծքավանդակը բացված վիճակում էր։ Փակ կրծքավանդակի դեֆիբրիլացման համակարգը ստեղծվել է բժիշկ Վ․ Էսկինի կողմից և Ա․ Կլիմովի մասնակցությամբ Ֆրունզեում (ներկայիս Բիշքեկ, Ղրղզստան) ԽՍՀՄ։ Հոսանքի հաղորդման տևողությունը միջինում 100-150 միլիվայրկյան էր The duration of AC shocks was typically in the range of 100–150 milliseconds. ։
Հաստատուն հոսանքի աղբյուրի մեթոդ
Կոնդենսատորի կիրառմամբ դեֆիբրիլյացիայի հաջող փորձեր կատարվել են դեռևս 1939 թվականին կենդանիների վրա Ն․Լ․ Գուրվիչի և Գ․Ս․ Յունևի կողմից In 1947 their works were reported in western medical journals. ։ 1947 թվականին նրանց աշխատանքների մասին հոդվածներ տպագրվեցին արևմուտքի բժշկական ամսագրերում։ Գուրվիչի դեֆիբրիլյատորի աշխատանքները սկսվել են 1952 թվականին։ Աշխատանքների մանրամասները նկարագրվում են Գուրվիչի «Սրտի ֆիբրիլյացիա և դեֆիբրիլյացիա» հոդվածում ։ Առաջին չեխոսլովական դեֆիբրիլյատորը ստեղծվել է 1957 թվականին Prema ընկերության կողմից, բժիշկ Բոհումիլ Պելեշկայի նախագծով։ 1958 թվականին սարքը ստացել է Գրան-Պրի Expo 58 ցուցահանդեսում ։ 1958 թվականին ԱՄՆ—ի սենատոր Հյուբերտ Հ․ Հաֆրին այցելել է Մոսկվայի ռեռանիմացիայի ինստիտուտ, որտեղ հանդիպել է նաև Գուրվիչի հետ ։ Հաֆրին շատ էր կարևորում ռեանիմացիոն հետազոտությունների դերը։ Միաժամանակ Հաֆրին աշխատում էր նաև դաշնային ծրագրի վրա Ֆիզիոլոգիայի և բժշկության ազգային ինստիտուտում, Կոնգրեսին անելով հետևյալ հղումը«Եկեք մրցակցենք ԽՍՀՄ-ի հետ վերակենդանացման միջոցառումների հետազոտություններում» ։
Շարժական համակարգեր
Բժշկական ոլորտում կարևոր իրադարձություն էր շարժական դեֆիբրիլյատորների ստեղծումը։ Արդեն իսկ Prema ֆիրմայի դեֆիբրիլյատորը այնպես էր նախագծված, որ իր բնույթով շարժական էր, ի տարբերություն Գուրվիչի դեֆիբրիլյատորի։ Սովետական միությունում Գուրվիչի դեֆիբրիլյատորի շարժական մոդելի (DPA-3) մասին խոսվեց դեռևս 1959 թվականին ։ Արևմուտքում դա առաջին անգամ արվել է պրոֆեսոր Ֆ․ Փանթրիջի կողմից 1960-ական թվականներին, Բելֆաստում։
Իմպլանտացվող համակարգեր
Դեֆիբրիլյացիայի հետագա զարգացումը կապված է իմպլանտացիոն համակարգերի ստեղծման հետ, որոնք հայտնի են որպես կարդիովերտեր-դեֆիբրիլյատորներ։ Սրանք առաջին անգամ կիրառվել են Սինայական հիվանդանոցում, Բալթիմորում մի խմբի կողմից, որի կազմի մեջ մտնում էին Ս․ ՀԵյլմանը, Ալոիս Լանգերը, Ջեկ Լատուկան, Մորտոն Մոուերը, Միշել Միրվսկին և Միր Իմրան ։ Թիմը իր աշխատանքները սկսել է 1969 թվականին։ Բայց իմպլանտացվող դեֆիբրիլյատորների օգնությամբ իրենց առաջին հիվանդին կարողացել են բուժել, համակարգի ստեղծումից 11 տարի անց։ Նմանատիպ աշխատանքներ են կատարվել նաև Շուդերի և նրա կոլեգաների կողմից Միսսուրիի համալսարանում։ 1962 թվականին Բերնարդ Լոուն ներկայացրեց արտաքին դեֆիբրիլյատորը։ Այդ սարքը տալիս էր անընդհատ հոսանք լիցքավորված կոնդենսատորից կրծքավանդակից դեպի սիրտ ։ 1972 թվականին Լոուն գրեց մի հոդված Circulation ամսագրում հետևյալ խորագրով․ «Շատ հազվադեպ հանդիպող իրավիճակ․ այն դեպքերում, երբ հիվանդը ունենում է փորոքային ֆիբրիլյայի հաճախակի նոպաներ, նրա բուժումը շատ ավելի լավ է անցկացնել կարդիոռեանիմացիոն բաժանմունքում՝ կատարելով հակաառիթմիկ բուժում, կորոնար արյան շրջանառության  վիրաբուժական կարգավորում։Իրականում, իմպլանտացված դեֆիբրիլյացիան ոչ լիարժեք լուծում է հնարավոր և գործնական վերջնական կիրառման համար» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սրտաբանություն Կատեգորիա:Անհետաձգելի բուժօգնություն Կատեգորիա:Սիրտ-անոթային հիվանդություններ
Մեթյու Ափսոն
«Արսենալ»
2001-2002 թվականների մրցաշրջանում Ափսոնը Արսենալ ակումբի կազմում որպես ռմբարկու անցկացրել է 22 խաղ, ներառյալ 14-ը առաջնությունում, ինչը նրան ապահովել է Պրեմիեր լիգայի չեմպիոնի մեդալով։ 2002 թվականի փետրվարին ստացել է ոտքի կոտրվածք, ինչի հետևանքով բաց է թողել մրցաշրջանի մնացած մասը, ներառյալ Անգլիայի գավաթում Արսենալի հաղթանակը։ Վնասվածքից վերականգնվելուց հետո՝ 2002 թվականի սեպտեմբերին 3 ամսվա վարձավճարով տեղափոխվել է Ռեդինգ ակումբ ։ Ռեդինգ ակումբում Ափսոնը խփել է իր մասնագիտական կարիերայի առաջին գոլը. դա տեղի է ունեցել Լիգայի գավաթի մրցաշարում՝ Քեմբրիջ Յունայթեդ ակումբի դեմ խաղի ժամանակ ։ Այդ պահից սկսած Արսենալ ակումբի հարձակման կենտրոնում վճռաբար գործում էին Սոլ Քեմփբելը և Կոլո Տուրեն, ինչի հետևանքով Ափսոնը չի կարողացել տեղ գրավել թիմի հիմնական կազմում։ 2003 թվականի հունվարին նա տեղափոխվել է Բիրմինգհեմ Սիթի ակումբ։ Ընդհանուր առմամբ Արսենալ ակումբի կազմում Ապսոնը անցկացրել է 57 խաղ։
«Բիրմինգհեմ Սիթի»
2003 թվականին Բիրմինգհեմ Սիթի ակումբը 1 միլիոն ֆունտով ձեռք է բերել Ափսոնին (գումարը կարող էր հասնել մինչև 3 միլիոն ֆունտ՝ կախված ֆուտբոլիստի ելույթներից) ։
2006 թվականի ապրիլին Աստոն Վիլլա ակումբի դեմ բիրմինգհեմյան դերբիի նախապատրաստման ժամանակ նա ստացել է ոտքի վնասվածք, ինչի պատճառով բաց է թողել մրցաշրջանի մնացած մասը։ Մրցաշրջանի արդյունքում Բիրմինգհեմ Սիթի ակումբը դուրս է մնացել ֆուտբոլային լիգայի առաջնությունից։ Ափսոնը մնացել է ակումբում, վնասվածքի վերականգնումից հետո՝ դեկտեմբերին մասնակցել է Պլիմուտ Արգայլ ակումբի դեմ խաղին, որտեղ «կապույտները» տարել են հաղթանակ 3:0 հաշվով (գոլերից մեկը խփել է Ափսոնը)։
«Վեստ Հեմ Յունայթեդ»
2007 թվականի հունվարի 18-ին Բիրմինգհեմ ակումբը մերժել է Վեսթ Հեմի առաջարկը 4 միլիոն ֆունտի դիմաց Ափսոնի տեղափոխության վերաբերյալ, իսկ հետո նաև 6 միլիոն ֆունտի դիմաց։ Տրանսֆերային պատուհանի վերջին օրը համաձայնություն է ձեռք բերվել, որի համաձայն Ափսոնը Վեսթ Հեմ ակումբ պետք է տեղափոխվեր 6 միլիոն ֆունտի դիմաց, սակայն հետագայում գումարը կարող էր հասնել մինչև 7.5 միլիոն ֆունտի՝ կախված ֆուտբոլիստի ելույթներից։ Ափսոնը չորս տարվա պայմանագիր է կնքել Վեսթ Հեմ Յունայթեդ ակումբի հետ ։ Բիրմինգհեմ ակումբի գլխավոր մարզիչ Սթիվ Բրյուսը հայտարարել է, որ ինքը չի ցանկացել վաճառել Ափսոնին, սակայն իրեն ստիպել է դա անել ակումբի գործադիր տնօրեն Կարեն Բրեդին ։
2008 թվականի հուլիսին Ափսոնը Վեսթ Հեմ ակումբում ստացել է «6» համարը, որը նախկինում պատկանում էր լեգենդար ֆուտբոլիստ Բոբբի Մուռիին, հետագայում Ափսոնը զբաղեցրել է «15» համարը ։ 2009 թվականիօգոստոսին, երբ Լուկաս Նիլան լքել է ակումբը, Ափսոնին նշանակել են Վեսթ Հեմ Յունայթեդ ակումբի ավագ ։
2014 թվականի մայիսի 23-ին Ափսոնը 1 տարվա պայմանագիր է կնքել Պրեմիեր լիգայի Լեսթեր սիթի ակումբի հետ
Կարիերան հավաքականում
Ափսոնը Անգլիայի մինչև 21 տարեկանների հավաքականի կազմում անցկացրել է 12 խաղ և խփել 2 գոլ ։ 2002-2003 թվականների Բիրմինգհեմ Սիթի ակումբի կազմում ցուցաբերած լավ արդյունքի շնորհիվ Ափսոնին հրավիրել են Անգլիայի հավաքական, որտեղ նա իր առաջին խաղը անցկացրել է 2003 թվականին, ՀԱՀի հավաքականի դեմ։ Լինելով Բիրմինգհեմ Սիթի ակումբի խաղացող, նա Անգլիայի հավաքականի կազմում անցկացրել է 7 խաղ ։
2008 թվականի փետրվարին Ֆաբիո Կապելոն Ափսոնին ընդգրկել է Անգլիայի հավաքականի կազմում, և Ապսոնը կարողացել է խաղալ Շվեյցարիական Ուեմբլի ակումբի դեմ խաղում ։ Նա կարողացավ ընդգրկվել Անգլիայի հավաքականի կազմում, որտեղ Ռիո Ֆերդինանդի հետ խաղացել է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում։ Դա նրա 8-րդ խաղն եր Անգլիայի հավաքականի կազմում և առաջինը մոտ 4 տարի տևած ընդմիջումից հետո։ Այնուհետև նա Ղազախստանի հավաքականի դեմ խաղի ժամանակ խաղադաշտում անցկացրել է բոլոր 90 րոպեները, քանի որ Ջոն Թերին վնասվածք էր ստացել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արսենալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վեստ Հեմ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Քրիսթալ Փելասի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բիրմինգհեմ Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Փիլիսոփա
Փիլիսոփա (հին հունարեն՝ φιλόσοφος - իմաստասեր, իմաստության ձգտող, իմաստություն փնտրող), մարդ, որը զբաղվում է փիլիսոփայական խնդիրների ուսումնասիրմամբ։ Լայն ընկալմամբ, յուրաքանչյուր մարդ (մտածող էակ) փիլիսոփա է, քանի որ իր ներդրումն ունի մտածողության զարգացման մեջ։ Նեղ ընկալմամբ փիլիսոփա են անվանում այն մարդուն, որը  որոշակի գիտելիքներ ունի տրամաբանության բնագավառում և կարող է առաջադրել և լուծել փիլիսոփայության բնագավառի խնդիրներ։ Փիլիսոփա կարող է կոչվել մարդը, որը պատկանում է որոշակի փիլիսոփայական դպրոցի, որը կիսում է տվյալ դպրոցի գաղափարները կամ ապրում է համապատասխան այդ գաղափարների։
Կատեգորիա:Փիլիսոփայություն
思想家 Filosofas Filozof
Կոշլյակի (գյուղ, Պոպելնյանսկի շրջան)
Կոշլյակի (Кошляки), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Պոպելնյանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1425 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոշլյակի գյուղում բնակվում էր 280 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1182 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 236,89 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Պոպելնյանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1425 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մեղմիչ
Մեղմիչ, մեքենաների և կառույցների կոնստրուկցիաներում տատանումների մարման և հարվածների մեղմման համար ծառայող սարք։ Տարբերում են մեխանիկական, հիդրավլիկական և պնևմատիկ մեղմիչներ։ Մեղմիչները կիրառում են անհարթ ճանապարհով ավտոմոբիլի շարժման ժամանակ տատանումների մարման, ինքնաթիռի վայրէջքի ժամանակ հարվածի մեղմման համար և այլն։ Մեղմիչների կոնստրուկցիաներում օգտագործում են զսպաններ, ռետինե տարրեր, ինչպես նաև հեղուկներ և գազեր։
Կատեգորիա:Տեխնիկական սարքեր
Անգուլեն
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 3739 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 2356 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 1583-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 773-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 67.2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 67.4 %)։ 1583 աշխատունակ բնակիչներից 1417-ը աշխատում էին (727 տղամարդ և 690 կին), անաշխատանք էին 166-ը (80 տղամարդ և 86 կին)։ 773 անգործունակ մարդկանցից 236-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 356-ը թոշակառու, 181-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ