cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սարգիս Մարտիրոսյան (ծանրորդ)
Կենսագրություն
2014 թվականին ստացել է ավստրիական քաղաքացիություն և սկսել է հանդես գալ Ավստրիայի հավաքականում ։
Ապրում է Բադենում, մարզվում է Լինցի «SK Voest» ակումբում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ծանրամարտիկներ
Դայվինգը Հայաստանում (ԱրմԴայվինգ)
Շատ կարճ ժամանակում ակումբին անդամակցեցին հարյուրավոր սուզորդներ, և այսօր արրդեն անդամների թիվը գերազանցում է 200-ը, որոնց մեծ մասը սերտիֆիկացված են միջազգային PADI համակարագով։
Ակումբին անդամակցելու համար սուզորդ լինելը ցանկալի, բայց ոչ պարտադիր պայման է, քանի որ ակումբը կազմակերպում է նաև բազմաթիվ այլ ծրագրեր, որոնցում անհրաժեշտ չեն սուզորդական հմտություններ։
Արմդայվինգն իրականացնում է բազմաթիվ ծրագրեր, համագործակցում է գիտահետազոտական ինստիտուների հետ՝ հասցնելով անհրաժեշտ տվյալները, նմուշները գիտահետազոտական կառույցներին, անցկացնում է հեղինակային այլ ծրագրեր։
Ակումբում կան Փադի հրահանգիչ, սուզորդ-հնագետ, սուզորդ-էկոլոգ, սուզորդ-փրկարար, տեխնիկական սուզորդ։ Ակումբն ունի երկու մոտորանավակ և սուզման համար անհրաժեշտ բոլոր պարագաները։
Սերտիֆիկացում փադի համակարգով
Ակումբում մեծ նշանակություն է տրվում սուզորդական դասընթացներին։ Աշխարհում ընդունված կարգի համաձայն անվտանգ սուզվելու համար անհրաժեշտ է անցնել դասընթացներ և ստանալ համապատասխան հավաստագիր, որի հիմնական նպատակն է սուզորդի անվտանգ սուզման ապահովումը։ Այդ պատճառով ստեղծվել են մի քանի միջազգային խոշոր սուզորդական դպրոցներ, որոնք ամփոփում են աշխարհում սուզորդության հետ կապված ողջ փորձը։
Ուսուցողական ծրագրերը մշակված են՝ հաշվի առնելով գիտահետոզական առաջատար ինստիտուտների հետազուտությունների, և աշխարհով մեկ սփռված միլիոնավոր հրահանգիչների և սուզորդների փորձը։ Սրանք սուզորդության մասին խոշորագուն տեղեկատվական կոլլեկտորներ են, ինչի հաշվին կարողանում են առաջարկել ամենաանվտանգ և արդյունավետ սուզորդական դասընթացի կազմակերպման մեթոդաբանությունն ու կանոնները։ «Արմդայվինգ»-ը շատ կարևորում է գրագետ և անվտանգ սուզումը այդ իսկ պատճառով, ակումբի անդամները երբեք չեն սուզվում առանց համապատասխան միջազգային սերտիֆիկատի առկայության, ինչպես նաև չեն սուզվում միջազգային սերտիֆիկատ չունեցող անձանց հետ։ Արմդայվինգի բոլոր անդամներն ունեն միջազգային սուզորդական սերտիֆիկատ։
Սերտիֆիկացնող դպրոցներից խոշորագույնը Փադի (PADI) ուսուցողական դպրոցն է։ Արմդայվինգում աշխատում է Փադի հրահանգիչ՝ ով բոլոր դասընթացները կազմակերպում է միայն համաձայն ՓԱԴԻ սուզորդական դպրոցի կանոնների։ Փադիի հրահանգիչները անցնում են խիստ քննություն՝ հրահանգչի որակավորում ստանալու համար։ Միայն Փադի-հրահանգիչ որակավորում ստացած անձն իրավունք ունի սովորեցնել այլ մարդկանց սուզվել, ինչպես նաև դուրս գրել սուզորդի Փադի սերտիֆիկատը։
Փադի-սուզորդ սերտիֆիկատ ստանալն ունի բազմաթիվ առավելություններ։ Առաջին հերթին դա իհարկե անձի անվտանգ սուզումն է, ինչն ամենից կարևորն է։ Ինչպես նաև, եթե ցանկանում եք սուզվել այլ երկրում և փորձում վարձակալել սուզորդական որևէ պարագա, ոչ միջազգային սերտիֆիկատի դեպքում ձեզ պարզապես կմերժեն տրամադրել համապատասխան սարքավորումները,  կամ սուզվել ձեզ հետ։ Լավագույն դեպքում կպարտադրեն անցնել դասընթացները, իսկ վատագույն դեպքում պարզապես կհրաժարվեն սպասարկել։ Այսինքն ձեռք բերված գիտելիքներն ու հմտաությունները դառնում են անիմաստ։
Փադի սերտիֆիկատներն ընդունելի ե աշխարհի բոլոր սուզորդական կենտրոններում։ Փադի-սուզորդ որակավորման դասընթացները տևում են միջինը յոթ օր՝ երեք սուզում լողավազանում և չորս սուզում Սևանա լճում։ Ուսուցման ընթացքում ՝ ամեն օր, ձեզ տրամադրվում են նաև տեսական դասընթացներ։ Դասընթացի ավարտին հանձնում եք ավարտական քննություն, որը բարեհաջող անցնելու դեպքում դառնում եք սերտիֆիկացված սուզորդ։ Ձեր սերտիֆիկատը դուք ստանում եք փոստով՝ ուղիղ Փադիի Լոնդոնյան գրասենյակից։
Նախագծեր և միջոցառումներ
Արմդայվինգ ակումբի ծրագրերի բազմազանության շնորհիվ յուրաքանչյուրը կարողանում է գտնել իր հետաքրքրությունը։
Սուզումներ Սևանում
Հունիսից սկսած մինչ հոկտեմբեր, գրեթե ամեն շաբաթ իրականացվում են սուզումներ Սևանա լճում։ Այս սուզումներին մասնակցելու համար ակումբի անդամ լինելը պարտադիր չէ։ Միակ պահանջը միջազգային ստանդարտներով սերտիֆիկացված լինելն է։ Սուզումները կազմակերպվում են ըստ նախնական պայմանավորվածության։ Ընտրվում է թե՛ կոնկրետ սուզման վայրը, թե՛ ժամը։ Բոլորին տրամադրվում է անհրաժեշտ սուզորդական պարագաներ։
Կազմակերպվում են նաև թեմատիկ սուզումներ՝ ինչպիսիք են՝ հնագիտական, հատակի նոր հատվածների ուսումնասիրության և սիրողական, ժամանցային սուզումներ։
Սևանի հատակի մաքրում
Տարվա ընթացքում, պարբերաբար կազմակերպվում է Սևանի ավազանի հատակի մաքրում, որին մասնակցում է «Արմդայվինգ»-ի յուրաքանչյուր անդամ։
Հիմնականում այս ծրագիրը իրականացվում է տուրիստական շրջանի ավարտին։ Հատակից հավաքած աղբը վերամշակվում է, որից էլ պատրաստվում է որևէ իր։ Այն փորձում ենք վաճառել՝ տեղյակ պահելով գնորդին թե ինչից է այն պատրաստված։ Տեղեկանալով այդ մասին, ինչպես նաև այն, որ առաջացած հասույթն ամբողջությամբ ուղղվում է ակումբի զարգացմանը, մարդիկ մեծ ոգևորությամբ գնում են այդ իրերը՝ փորձելով աջակցել ծրագրին։
Ակումբը գիտակցում է, որ միայն մի քանի սուզուրդների օգնությամբ անհնար է մաքրել Սևանի ողջ հատակը,  բայց վստահ է, որ նմանատիպ ծրագրերը պարզապես կնպաստեն բնության պահպանմանը։  Տեսահոլովակ 1   Տեսահոլովակ 2    Տեսահոլովակ 3
Համագործագցություն գիտահետազոտական կառույցների հետ
Սևանը աշխարհի ամենաքիչ հետազոտված լճերից է, և այնուամենայնիվ, պատմությունը վկայում է, որ դեռ շատ բաներ կան բացահայտելու։ Օգտագործելով 3D տեխնոլոգիաները՝ «Արմդայվինգ»-ի թիմը նախատեսում է ստեղծել Սևանի ընդերքի ամբողջական սկանը, որը կհեշտացնի հնէաբանների և էկոլոգների հետազոտությունները։ «ԱրմԴայվինգ»-ն իրականացնում է մի շարք ծրագրեր Երկրաբանության ինստիտուտի հետ՝ Սևանի հատակի 3D սկանավորում, նպաստելով գիտնականներին անհրաժեշտ նմուշառման գործունեությանը։
2017 թ.-ի ամռանը համագործակցություն սկսվեց «ԱրմԴայվինգ» ակումբի և «Գեոռիսկ» երկրաբանական կազմակերպության միջև։ Առաջին քայլը հայ և ֆրանսիացի երկրաբանների հետ Մեծ Սևանում` 30 մետր խորությունից տիղմի փորձանմուշ վերցնելն էր, այնուհետև Արծվանիստ գյուղի մոտ «Սոնար» սարքի օգնությամբ վերցված պրոֆիլը։ Երկրաբանության  ինստիտուտի տրամադրած սարքի միջոցով ԱրմԴայվինգի թիմը գործի անցավ Սևանա լճի ընդերքը սկանավորելու ծրագրին։  2017 թ.-ի հուլիս-սեպտեմբեր ամիսների ընթացքում մեզ հաջողվեց ֆիքսել Սևանի հատակի 9 երկար պրոֆիլներ` Արևիկ, Ժայռ, Արտանիշ և այլ ափերի մոտ։ Ստացված արդյունքները տրամադրվեցին նաև ՀԳԱԱ Երկրաբանության ինստիտուտին` երկրաբանական ուսումնասիրության համար։
Ակումբի` Սևանի հատակի սկանավորման ծրագիրը նպատակ ունի ոչ միայն օգնել Սևանի երկրաբանական ուսումնասիրություններին, այլ նաև ֆիքսել Սևանի հատակի մակերեսը, սկսել լճի 3D պատկերը ստեղծելու ծավալուն գործընթացը, նաև սարքի միջոցով գտնել հատակի մեջ առկա անոմալիաները, որոնք կստուգվեն ԱրմԴայվինգ ակումբի կողմից սուզումների միջոցով` հնարավոր խորտակված նավերի կամ այլ օբեկտների բացահատման համար։
Անվճար սուզորդական սեմինարներ երեխաների և մեծահասակների համար
Առաջին սեմինարի հաջողությունը և երեխաների հետաքրքրությունն ակնհայտ էր և պարզ դարձավ որ նմանատիպ սեմինարները պետք է շարունակվեն։
Հաջորդ սեմինարը կայացավ Դիլիջանի միջազգային դպրոցում, այնուհետև Ստեփանակերտում։ Վերջինս բավական հուշագրավ էր, քանի որ երեխաները հնարավորություն ունեցան սուզվել լողավազանում, և կատարել իրենց առաջին շունչը ջրի տակ։ Սեմինարի վերջում երեխաները ստացան իրենց առաջին ստորջրյա լուսանկարները, որը չաձազանց ոգևորիչ էր։ Ակումբում վստահեն, որ նմանատիպ սեմինարներն անհրաժեշտ են մեր հասարակությանը, և նպաստում են ոչ միայն դայվինգի զարգացմանը Հայաստանում,  այլ նաև լայն մտահորիզոնով շրջակա միջավայրով մտահոգված բանիմաց սերնդի կերտմանը։  Տեսահոլովակ
Ֆրիդայվինգի դասընթացներ
Գիտակցելով, որ աշխարհում շատ լայն տարածում է գտել սուզորդական մի տեսակ՝ ազատ դայվինգը (ֆրիդայվինգ), ԱրմԴայվինգ ակումբը որոշեց այն հասանելի դարձնել նաև հայ բնակչությանը։ Նախկինում այս սպորտաձևը հասանելի չէր քանզի Հայաստանում չկար որակավորված հրահանգիչ։ 2017թ.-ին ԱրմԴայվինգն առաջին անգամ Հայաստանում կազմակերպեց որակավորված ֆրիդայվինգի հրահանգչի դասընթացներ՝ Ռուսաստանից հրավիրելով մասնագետ Օլգա Դավիդովային։
Առաջին դասընթացից պարզ դարձավ, որ այս գործընթացը պետք է լինի շարունակական և 3 ամիս անց անցկացվեց երկրորդ դասընթացն՝ արդեն 2 խմբի հետ։ Ակնկալվում է, որ նոր մասնակիցներից մի քանիսը հետագայում կդառնան ֆրիդայվինգի հրահանգիչներ և կմատուցեն ուսուցման ծառայությունները Հասյաստանում արդեն հայերեն լեզվով։  Տեսահոլովակ
Զվարճալի միջոցառումներ
ԱրմԴայվինգը՝ լինելով ակումբ, որտեղ հավաքված են մարդիկ ըստ տարբեր հետաքրքրությունների, կազմակերպում է բազմաթիվ զվարճալի միջոցառումներ, այդ թվում նաև ստորջրյա քվեստ խաղեր։
Ստորջրյա քվեստ
Ստորջրյա քվեստին մասնակցելու համար, անհրաժեշտ է ունենալ սկուբա դայվինգի սերտիֆիկատ։
Մամիկ-Լաստիկ
Ծովից Ծով Հայաստան ճանապարհորդության ժամանակ ծնվեց Մամիկ-Լաստիկ երգը, որը հանրահայտ Ոտիկ-Տոտիկ երգն է՝ սուզորդական թեմայով ձևափոխված բառերով։  Տեսահոլովակ
Ծովից Ծով Հայաստան
Սա կարծում ենք Արմդայվինգի անդամների կողմից ամենասիրված նախագիծն է՝ սուզարշավեր Հայաստանից դուրս։ Եվ քանզի նպատակը որևէ ծովում սուզվելն է, այն կատակով անվանել ենք Ծովից Ծով Հայաստան։
Տարեկան մեկ անգամ համընդհանուր քվեարկությամբ, որոշվում է հերթական սուզարշավի վայրը։
Առաջին անգամ՝ որպես Ծովից Ծով Հայաստան նախագծի իրականացման վայր ընտրվեց Արևմտյան Հայաստանը, մասնավորապես Վանա Լիճը։ Այն տեղի ունեցավ 2014 թվականին։ Ակումբի անդամները ոչ միայն սուզվեցին Վանա լճում այլ նաև այցելեցին նախաքրիստոնեական   ժամանակներում Ուրարտու թագավորության կողմից կառուցած Վանա բերդը, 1001 եկեղեցիների քաղաք համարվող Անի քաղաքը, Աղթամար կղզին, բազմաթիվ հայկական լքված բնակավայրեր,  պատմական եկեղեցիներ, տաճարներ, հուշարձաններ և կոթողներ։  Ճամփորդությունը խորհրդանշական էր և չափազանց հուզիչ։  Տեսահոլովակ
Մեկ տարի անց՝ 2015 թվականին, Ծովից Ծով Հայաստանը  մեզ ուղևորեց դեպի հարևան երկիր՝ Վրաստան։ Սա առաջին սուզարշավն էր դեպի իրական ծով աղի ջրով՝ Սև ծով։ Ընկերական մթնոլորտը վերածեց երկարատև ավտոճանապարհը մի հրաշք ժամանցի։ Բացի սուզվելուց, մասնակիցները հասցրին նաև երկրպագել հայկական վոլեյբոլի թիմին, որն էլ ի վերջո նվաճեց արծաթե մեդալ։   Տեսահոլովակ
Ծովից Ծով Հայաստան 3
Ծովից Ծով Հայաստան 3-ի անցկացման վայր ընտրվեց Ղրիմը ։ Սա ամենամեծ սուզարշավն էր, որն ընդհանուր առմամբ ընդգրկում էր 13 մասնակից։ Անմոռանալի սուզումներ, շատ ուրախ մթնոլորտ։ Կրկին չդավաճանելով սկզբունքներին՝ մասնակիցներն այցելեցին նաև հայկական վայրեր, եկեղեցիներ, Այվազովսկու գերեզմանը, սուզորդությանը վերաբերվող թանգարան։   Տեսահոլովակ
Ծովից Ծով Հայաստան 4
2017 թվականին ակումբի անդամները որոշեցին ուղևորվել Միացյալ Արաբական Էմիրություններ, Դուբայ։ 11 անդամից բաղկացած սուզորդական խումբը սուզվեց Հնդկական օվկիանոսում և հիացավ հրաշալի ֆաունայով, ինչպես նաև հասցրեց շրջել անապատով, և մասնակից լինել Արաբական մշակութային երեկոյին անմիջապես սաֆարիում։  Տեսահոլովակ
Նոր երկրները, նոր ստորջրյա վայրերն ու սուզումները, հետաքրքիր հանդիպումներն ու արկածները, Հայկական դրոշն ու ակումբի լոգոն ծածանելը օտար ափերում դարձնում են ճամփորդություններն անմոռանալի և շարունակական։ Հուսով ենք, որ այս ծրագիրը դեռ կշարունակվի երկար ժամանակ և տարեց-տարի կավելանա մասնակիցների թվաքանակը։
Հաճախ տրվող հարցեր
Լողալու ունակությունը զուտ տեխնիկապես պարտադիր չէ, քանի որ սուզորդի լողունակությունն ապահովում է համապատասխան հանդերձանքը, բայց ցանկալի է՝ ջրում ինքնավստահ զգալու համար։ Աշխարհում ընդունված կարգի համաձայն անվտանգ սուզվելու համար անհրաժեշտ է անցնել համապատասխան դասընթացներ և վերջում ստանալ հավաստագիր (սերտիֆիկատ)։ Այս երևույթը կարելի է համեմատել մեզ բոլորիս հայտնի վարորդական իրավունք ստանալու հետ։
Իսկ ո՞վ գիտի թե ինչպես կարելի է ապահովել անվտանգ սուզում, ի՞նչ է նշանակում անվտանգ կամ վտանգավոր սուզում։ Այդ նպատակով ստեղծվել են մի քանի միջազգային խոշոր սուզորդական դպրոցներ, որոնք ամփոփում են սուզորդության հետ կապված աշխորհում ամբողջ փորձը, մշակում են ուսուցողական ծրագրեր հաշվի առնելով թե՛ դրական, թե՛ բացասական փորձառումները։ TDI, PADI, CMAS և այլ խոշոր կազմակերպությունները մշտապես ուսումնասիրում են անվտանգ սուզման կանոնները և ամփոփելով միայն այդ ինֆորմացիան առաջարկում են ուսուցման մեթոդներ և նորմեր անվտանգ և արդյունավետ սուզման համար։
ԱրմԴայվինգը չափազանց կարևորում է գրագետ և անվտանգ սուզումը, այդ իսկ պատճառով ակումբի անդամները երբեք չեն սուզվում այն մարդկանց հետ, ովքեր չունեն համապատասխան հավաստագիր։ Վերջինս ապացույց է այն բանի, որ անձը գրագետ սուզորդ է և կարելի է նրա հետ սուզվել, քանզի ջրի տակ միակ հույսը դա քեզ հետ սուզվող ընկերն է և նրա ոչ բավարար գիտելիքները երբեմն կարող են հանգեցնել լուրջ խնդիրների։
Միջազգային հավաստագիր ունենալը նաև թույլ է տալիս արտասահմանում վարձակալել հանդերձանք և սարքավորեումներ սկուբա դայվինգի համար։ Գրեթե ոչ մի տեղ ձեզ չեն տրամադրի սուզորդական սարքավորումներ առանց սերտիֆիկատի առկայության։ Ինչպես նաև չեք կարող սուզվել խորը կամ երկար մնալ ջրում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դայվինգ
Ուայթ կղզի
Ուայթ կղզի, կոմսություն Անգլիայում և վերջինիս ամենամեծ ու բնակչության թվով երկրորդ կղզին։ Այն տեղեկայված է Լա Մանշում՝ Հեմփշիր կոմսությունից 2-5 մղոն հեռավորության վրա՝ առանձնացված Սոլենթ նեղուցով։ Կղզին ունի հանգստավայրեր, որոնք Վիկտորյան դարաշրջանից ի վեր ծառայել են որպես հանգստատեղեր։ Այն հայտնի է իր մեղմ կլիմայով, առափնյա տեսարանով, դաշտային գեղեցիկ բնապատկերներով, հարթավայրերով ու լեռնաշղթաներով։
Կղզում ապրել են բանաստեղծներ Ալգերնոն Չարլս Սուինբյորնը, Ալֆրեդ Թեննիսոնը և թագուհի Վիկտորյան, ով Օսբորն Հաուսի Իսթ Քաուս քաղաքում կառուցել է իր շատ սիրելի ամառային հանգստավայրը։ Կղզին հայտնի է նավերի ու առագաստանավերի կառուցմամբ, հիդրոինքնաթիռների, օդաբարձիկով նավերի ու բրիտանական տիեզերահրթիռների արտադրությամբ։ Կղզում ամեն տարի անցկացվում են երաժշտական փառատոններ՝ ներառյալ Ուայթ կղզու փառատոնը, որը 1970 թվականին երբևէ տեղի ունեցած ամենամեծ փառատոնն էր՝ նվիրված ռոք երաժշտությանը ։ Կղզին ունի լավ պահպանված վայրի բնություն։ Այստեղ են գտնվում Եվրոպայի ամենավայրի ժայռերից որոշները և դինոզավրի բրածո մնացուկների քարհանքեր։
Կղզին մինչև 1293 թվականը պատկանում էր մի նորմանդական ընտանիքի, իսկ ավելի վաղ այն «Վիտվարա» անվամբ թագավորություն էր իր իսկ տիրապետության հաստատմամբ ։ Թագավորական կախյալ տարածքների հետ մեկտեղ բրիտանական տարածքն այն ժամանակ ներկայացված էր որպես կղզի, որի վրա մինչև 1995 թվականը տիրում էր Ուայթ կղզու կառավարիչը։ Կղզին կարևոր դեր է խաղացել Սաութհեմփթոն և Պորտսմութ նավահանգիստների պաշտպանության ժամանակ. այն դարեր շարունակ այնպիսի հակամարտությունների, ինչպիսիք են Անպարտելի արմադան և Բրիտանիայի համար մղված ճակատամարտը, առաջնագծին մոտ դիրք է գրավել։ Ուշ 19-րդ և վաղ 20-րդ դարերում կղզին էական քաղաքական զարգացում ապրեց շնորհիվ պատմության միջոցով ձեռք բերած գյուղական հեղինակության, Վիկտորյան նորաձևության և հանգստավայրերի մատչելիության։ Կղզին, որը պատմականորեն պատկանում է Հեմփշիրին, 1890 թվականին դարձավ առանձին ադմինիստրատիվ կոմսություն։ Այն մինչև 1974 թվականը շարունակեց մնալ Լորդ լեյտենանտի հրամանատարության տակ, մինչ որպես առանձին կոմսություն հաստատվելը։ Բացի ոստիկանական ուժերից և կղզում գտնվող անգլիական եկեղեցիներից, որոնք պատկանում են Վինչեսթերի թեմին, այլևս ոչ մի ադմինիստրատիվ կապ չկա Հեմփշիրի հետ, չնայած Սաութհեմփթոնի և Պորտսմութի տեղական միացյալ իշխանությունը պետք է լիներ նրանց միջև հաղորդակցական կամուրջ, բայց քննարկումների արդյունքում գործին ընթացք չտրվեց ։
Նեոլիտիկ Ուայթ կղզի
Վերջին սառցադաշտային ժամանակաշրջանի ժամանակ ծովի մակարդակը գնալով իջնում էր, իսկ Սոլենթը այդ ժամանակ Փուլ նավահանգստի հարավարևելքից Դոգերլենդի ջրանցք անցնող գետի կողքին էր գտնվում։ Բոլդներ Քլիֆը 1 կմ երկարությամբ հնագիտական տարածք է՝ 8000-ամյա փայտե հին պլատֆորմ նեոլոտիկ գետափի վրա, և այն գտնվում է ծովի մակարդակից 12 մ ցածրության վրա։ Ծովի մակարդակի բարձրացման հետևանքով գետահովտում ջրհեղեղ առաջացավ, որն էլ իր հերթին նպաստեց Նիդլսի ճեղքմանը՝ ձևավորելով կղզին։ Ուայթ կղզին առաջին անգամ հիշատակվում է Կլավդիոս Պտղոմիոսի «Աշխարհագրություն» աշխատության մեջ։
Ուայթ կղզին Բրոնզե և երկաթե դարում
Բրոնզեդարյա Բրիտանիան ուներ անագի հարուստ պաշարներ Կոռնուոլի և Դեվոնի կոմսություններում։ Այդ ժամանակ ծովի մակարդակը շատ ավելի ցածր էր և այն ժամանակ գործող նավերի միջոցով Սոլենթի վրայով սայլերով անագ էր արտահանվում։ Անտոնի Սնոդգրասը ենթադրում է՝ մ․թ․ա․ 1300 թվականին անագի պակասը, նպաստելով բրոնզեդարյան անկմանն և առևտրի խափանմանը Միջերկրական ծովում, ստիպում է մետաղագործներին բրոնզապատելու այլընտրանքային եղանակ փնտրել ։                                                                                                                                                                                                                                                        Ուշ բրիտանական երկաթե դարի ընթացքում Ուայթ կղզին զավթված էր կելտական Դուրիթրիգս ցեղի կողմից, որի փաստացի վկայությունն է նրանց գտնված կոպեկները. ։ Հարավարևելյան Բրիտանիան ապրել է խոշոր ներգաղթ, որի ազդեցությունը դեռևս նկատելի է ներկայիս բնակչության վրա ։ Երկաթե դարի մուտքով անագի արժեքը կտրուկ նվազում է, և սա, հավանաբար, մեծ ազդեցություն է ունեցել Ուայթ կղզու տնտեսության վրա ։
Հռոմեական Ուայթ կղզին
Հուլիոս Կեսարը նշել է, որ Բելգին մ․թ․ա․ 85 թվականին գրավել է Ուայթ կղզին, իսկ այս տարածքի մշակույթը ստացել է «Բելգիկ» անունը, որը որևէ կապ չունի Վեկտիս անվան հետ ։ Հռոմեացի պատմագիր Գայոս Տրանքվիլլոս Սվետոնիոսը նշում է, որ կղզին զավթվել է հռոմեական կայսր Վեսպասիանոսի կողմից։ Հռոմեացիները ոչ մի քաղաք կղզում չեն կառուցել, բայց հայտնաբերվել են մոտ 7 հռոմեական ամառանոցներ, որոնք գյուղատնտեսության բարգավաճման վառ ապացույցն են ։ Առաջին դարում արտահանանում էին գլխավորապես ստրուկներ, որսի շներ, հացահատիկներ, խոշոր եղջերավոր անասուններ, արծաթ, ոսկի և երկաթ ։
Ժամանակակաից պատմություն
1860-ական թվականներին կառավարությունը ներդրեց երբեմնի ամենամեծ ծախսերը՝ կղզում և Սոլենթում, ինչպես նաև կղզու հարավային ափին մի շարք ամրություններ կառուցելու, որոնց վառ օրինակներից են Փալմերսթոն ամրոցը, Նիդլսի ռազմական մարտկոցները ու Վիկտորիա ամրոցը։ Այս ամենը արվել է ֆրանսիական ներխուժումը կանխելու համար ։
Ապագա թագուհի Վիկտորիան իր մանկությունը անցկացրել է կղզում և շատ էր սիրում այն։ Թագադրվելուց հետո նա Օսբերն Հաուսը դարձրեց իր ձմեռային տունը և կղզին դարձավ նորաձև հանգստավայր շատ մարդկանց, այդ թվում և Ալֆրեդ Թեննիսոնի, Մարգարետ Քեմերոնի, Չառլզ Դիքենսի (նա գրել է իր գլուխգործոցը՝ «Դավիթ Կոպպերֆիլդը» հենց այստեղ), հայտնի ֆրանսիացի նկարիչ Բերտա Մորիզոյի և եվրոպական թագավորական իշխանության ներկայացուցիչների համար ։
Մինչ թագուհու նախաձեռնումը կղզին գյուղական էր և մարդկանց մեծամասնությունը զբաղված էր գյուղատնտեսությամբ, ձկնորսությամբ կամ նավակառուցմամբ։ Զբոսաշրջության կտրուկ զարգացումը բերեց կղզու ծովափնյա հանգստավայրերի ուրբանիզմանը։ Ինչպես մի զեկույցում վկայված է՝ թագուհու ներկայությունը կղզում բերել է նրան, որ Ուայթ կղզին հայտնվի քարտեզին որպես «Վիկտորյան հանգստավայր» և բերրիության աղբյուր, իսկ նրա նախկին բնակավայրը՝ Օսբորն Հաուսը դասվում է կղզու այցեքարտային վայրերի շարքին ։ Կղզում գտնվելու ժամանակ թագուհին օգտագործել է լողանալու համար նախատեսված սարքավորում։ Փայտից պատրաստած փոքրիկ խրճիթում նա կարող էր զգեստափոխվել, ցնցուղ ընդունել և ոչ ոք դրսից չէր տեսնի՝ այսինքն այն ապահով էր ։ Նրա սարքավորումը ուներ հանդերձարաններ և զուգարաններ։ Սարքի ավելի բարելլավված տարբերակը գտնվում է ծովափի մոտ ։
1897 թվականին կղզու արևմտյան մասում՝ Նիդլս ռազմական մարտկոցում, Մարկոնի Գուլիելմոն հիմնադրել է աշխարհի առաջին ռադիոկայարանը ։ Թագավորական Նիդլս հյուրանոցի մոտ կառուցվեց 168 ոտնաչափ բարձրությամբ կայմ, որը ծառայում էր որպես նավերի միջև հաղորդակցություն հաստատելու միջոց։ Այդ տեղանքը ներկայումս Մարկոնի հուշարձանի տարածքում է ։ 1898 թվականին առաջին անթել հեռագիրն ուղարկվել է հենց այս կայարանից  ։
Թագուհի Վիկտորիան մահացել է 1901 թվականի հունվարի 22-ին 81 տարեկան հասակում։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կղզին հաճախակի էր ռմբակոծվում։ Կղզին, համագործակցելով Գերմանիայի կողմից զավթված Ֆրանսիայի հետ, կառուցեց ռադիոկայաններ և ռադիոհաղորդիչներ, ինչպես նաև թագավորական ռազմաօդային ուժերի ռադիոլոկացիոն կայան Վենթնորում, որտեղ էլ իրականացվեց Պլուտօ օպերացիան՝ նորմանդական ներխուժումներից հետո Եվրոպային վառելիքով ապահովելու նպատակով ։
Նիդլս ռազմական մարտկոցը շահարկվել է՝ գործի դնելու «Black Arrow» և «Black Knight» տիեզերական հրթիռները, որոնք արձակվել են Վումերայից, Ավստրալիա ։
Ուայթ կղզու փառատոնը շատ մեծ ռոք փառատոն էր, որը տեղի է ունեցել 1970 թվականին Աֆթոն Դաունում՝ Ուեսթ Ուայթում, որին հաջորդեցին ավելի փոքր համերգներ 1968 և 1969 թվականներն։ 1970 թվականի ցուցադրությունը հիշարժան էր, քանի որ Ջիմի Հենդրիքսի վերջին ներկայացումն էր հանրության առաջ, իսկ համերգին ներկա էր մոտ 600,000 մարդ ։ 2002 թվականին Փառատոնը վերականգնվեց և ամեն տարի անցկացվում է, բայց արդեն այլ ձևաչափով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիայի կոմսություններ Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության կղզիներ
Դոնյե Ռատայե
Դոնյե Ռատայե (Доње Ратаје), գյուղ Սերբիայի Հանրապետության կենտրոնական հատվածում՝ Շումադիայի մարզի Ալեքսանդրովացի շրջանում։
Ըստ 2002 թվականին Սերբիայում անցկացված մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 930 մարդ ։ Գյուղի ժամային գոտին՝ UTC+1, իսկ ամառը՝ UTC+2:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերբիայի գյուղեր Կատեգորիա:Ալեքսանդրովացի շրջանի բնակավայրեր
Մթություն
Մթություն (խավար), ի տարբերություն պայծառության այն տեսանելի լույսի հարաբերական բացակայությունն է, պայծառության հակադիր հասկացությունը։ Մթության երևույթը հանգեցնում է գունային սպեկտրում սև գույնի առաջացմանը։ Երբ լույսը բացակայում է ցուպիկները և սրվակները աչքի ներոսում չեն խթանվում, արդյունքում լուսընկալիչ բջիջները ոչ մի արձագանք չեն ուղարկում ուղեղ, ինչպես օրինակ երբ գրգռվում են որոշակի հաճախաությամբ և ալիքի երկարությամբ լույսից։ Վատ լուսավորության ժամանակ աչքի ընկալութնակությունը դառնում է ախրոմատիկ, իսկ մթության դեպքում սև։ Մթության նկատմամբ ունեցած զգացմունքային ընկալումը շատ մշակույթներում կարևոր նշանակություն ունի։
Գիտության մեջ
Մուգ (մութ) օբյեկտները կլանում են ֆոտոնները, այդ պատճառով էլ մյուս օբյեկտերի հետ համեմատած պայծառ չեն։ Օրինակ, փայլատ սև ներկը գրեթե չի անդրադարձնում տեսանելի լույսը և թվում է մուգ, իսկ սպիտակ գույնը անդրադարձնում է գրեթե ողջ երևացող լույսը, այդ պատճառով էլ թվում է պայծառ ։
Սակայն գույնը չի կարող կլանվել անսահման։ Ցանկացած էներգիա, այդ թվում նաև տեսանելի լույսը, չի կարող ստեղծվել ոչնչից կամ ահետանալ, հնարավոր է միայն էներգիայի մի տեսակից մյուսի փոխակերպումը։ Տեսանելի լույսը կլանող օբեկտների մեծ մասը, էներգիան արձակում են ինֆրակարմիր ճառագայթների տեսքով ։ Այսպիսով չնայած օբեկտի արտաքինից մուգ է, շատ հավանական է, որ այն պայծառ է այլ հաճախության վրա, որը մարդու համար տեսանելի չէ։
Տարածության մութ հատվածն ունի լույսի սահմանափակ աղբյուրներ, այդ պատճառով էլ առարկաները դառնում են դժվար տեսանելիː Լույսի և խավարի հաջորդաբար փոխորինումը (գիշեր և ցերեկ) որոշ տեսակների մոտ առաջացրել է մթության հանդեպ Էվոլուցոն ադապտացիա։ Երբ ողնաշարավոր կենդանիները, այդ թվում նաև մարդը, հայտնվում են մութ տարածքում, նրանց աչքերի ծիածանաթաղանթը լայնանում է, ինչը նպաստում է աչքի կողմից լույսի ավելի մեծ քանակի ընկալմանը և բարելավում է գիշերային տեսողությունը։ Բացի դրանից մթության ադապտացիայի ժամանակ, մարդկային աչքի լույսի դետեկտորները (ցուպիկները և սրվակները) սկսում են գեներացնել ավելի քիչ սպիտակ ռոդոպսին։
Մթության գիտական չափ է Բորթլի երկնքի մթության սանդղակը, ըստ որի չափում են գիշերային երկնքի և երկնակամարի որոշակի տարածքում առանձին աստղերի պայծառությունը և ըստ որի կարելի է համեմատել երկնային օբյեկտների դիտողականությունը այդ տարածքներում։
Պոեզիայում և կրոնում
Արևմտյան աշխարհում մթությունը որպես պոետիկ տերմին կարող է նշանակել վհատություն, չարություն կամ այլ բան։ Կրոնական տեքստերում մթությունը հաճախ օգտագործվում է, պատմվածքի կարևորությունը ընդգծելու համար։ Աստվածաշնչում մթությունը տաս երկնային աղետներից նախավերջինն է ։
Չինական փիլիսոփայության մեջ ինը ծառայում է կանացի տայ-ցզի մաքրության արտացոլման համար և ներկայացնում է նրա մութ հատվածը։
Մթության օգտագործումը որպես արտահայտչական մեթոդ ունի հնագույն մնայուն սովորությներ։ Շեքսպիրը ստեղծագործելով 16-ից 17-րդ դարերում, իր կերպարներից մեկին անվանել է «մթության իշխան» (Արքա Լիր), ինչպես նաև գրել է մութ ծնոթների մասին, որոնք խժռում են սերը (Միջամառային գիշերվա երազ) ։
Հին անգլերենում կար երեք բառ, որ մթություն էր նշանակում ՝ heolstor, genip և sceadu ։ Heolstor նաև նշանակում էր «թաքստոց», հետագայում դարձել է holster («կոբուր»)։ Genip նշանակում էր «մշուշ», այն այլևս չի կիրառվում։ Հոլանդերենում դեռևս գործվում է in het geniep, ինչը թարգմանվում է որպես «գաղտնիք»։ Sceadu-ն դարձել է «shadow» (ստվեր) և դեռևս օգտագործվում է։ Dark (մթություն) բառը առաջացել է deorc բառից ։
Կերպարվեստ
Մթությունը օգտագործվում է նաև կերպարվեստում, լույսի ընդգծման կամ ցայտերանգման համար։
Մթություն ստանալու համար խառնում են տարբեր գունավոր ներկեր, քանի որ յուրաքանչյուր գույն կլանում է լույսի որոշակի հաճախություն։ Տեսականորեն երեք հիմնական կամ երկրորդական գույների խառնուրդը կլանում է տեսալնելի ամբողջ լույսը և ստեղծում է սև գույնը։ Սակայն գործնականում դժվար է խուսափել այդ խառնուրդի շագանակագույն ստացվելուց։
Բացի այս ամենից մթությունը կարող է օգտագործվել նաև նկարչության մեջ առաջատար գծեր ստեղծելու կամ դատարկություն ստանալու համար։ Ստվերների օգտագործումը մեծացնում է նկարի հեռանկարները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տեսողություն Կատեգորիա:Խորհրդանիշներ Կատեգորիա:Հասկացություններ Կատեգորիա:Մթություն
Դոնյի Վրատարի
Դոնյի Վրատարի (Доњи Вратари), գյուղ Սերբիայի Հանրապետության կենտրոնական հատվածում՝ Շումադիայի մարզի Ալեքսանդրովացի շրջանում։
Ըստ 2002 թվականին Սերբիայում անցկացված մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 297 մարդ ։ Գյուղի ժամային գոտին՝ UTC+1, իսկ ամառը՝ UTC+2:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերբիայի գյուղեր Կատեգորիա:Ալեքսանդրովացի շրջանի բնակավայրեր
Վերխնեարմյանսկայա Խոբզա
Վերխնեարմյանսկայա Խոբզա (ռուս.` Верхнеармянская Хобза), հայաբնակ գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Լազարևսկի շրջանում։ Գտնվում է շրջկենտրոն հանդիսացող Լազարևսկոյե միկրոշրջանից 48 կմ հարավ-արևելք, իսկ Սոչիի կենտրոնից 20 կմ հյուսիս-արևմուտք, Խոբզա գետի երկու ափերին, ծովի մակարդակից 130 մ բարձրության վրա։
Բնակչությունը
1920 թվականին գյուղն ուներ 190 բնակիչ (34 ընտանիք)։ 1993 թվականին բնակչության թիվը կազմում էր 348 մարդ, իսկ 2001 թվականին` 495 մարդ, բոլորը հայեր։ Համաձայն 2010 թվականի տվյալների, գյուղում ապրում էր 570 մարդ, որից 264 տղամարդ և 306 կին ։ Բնակչության մեծամասնությունը հայեր են, ովքեր զբաղվում են թեյի և ծխախոտի մշակությամբ, այգեգործությամբ և բանջարաբուծությամբ։ Գյուղն ունի նաև ակումբ։
Պատմությունը
Գյուղը հիմնադրել են Սամսունից և շրջակա գյուղերից եկած հայերը` 1886 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Սոչիի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սոչի Կատեգորիա:1886 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Գյոմուր (գետակ)
Գյոմուր, գետակ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի ավազանում, նրա ձախակողմյան վտակ Արփա գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Զանգեզուրի լեռնաշղթայի կենտրոնական հատվածից և մայր գետին է միանում Հայաստանի Վայք քաղաքի տարածքից մոտ 6 կմ հյուսիս։ Գետի վրա է գտնվում Գեհենիք գյուղը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գետեր Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Շահբուզի շրջան Կատեգորիա:Արփա գետի վտակներ
Նվարդ Ասատրյան
Նվարդ Ղազարի Ասատրյան, հայ խորհրդային դերասանուհի, Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստուհի (1979)։
Կենսագրություն
1944 թվականին ավարտել է Բաքվի թատերական ուսումնարանը, 1947 թվականին՝ հայկական պետական թատրոնի դրամատիկական ստուդիան, աշխատել է նույն թատրոնում։ 1949 թվականից՝ Ստեփանակերտի հայկական պետական թատրոնի դերասանուհի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Մայիսի 5 ծնունդներ Կատեգորիա:1925 ծնունդներ
Մարգարիտա Չեռնովայի տուն
Մարգարիտա Չեռնովայի տուն (Дом Маргариты Черновой), շենք Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում, որը գտնվում է Բոլշայա Սադովայա փողոցում (տուն 27/47)։
Առանձնատունը կառուցվել է 1899 թվականին ճարտարապետ Նիկոլայ Դորոշենկոյի նախագծով, այն պատկանում էր Մ. Ն. Չեռնովային ։ Չեռնովայի տունն ունի տարածաշրջանային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ ։
Պատմություն
Բոլշայա Սադովայա փողոցում գտնվող առանձնատունը Մարգարիտա Նիկիտիչնա Չեռնովայի համար կառուցել է նրա երկրպագուն՝ Պարամոնովների ցեղի ներկայացուցիչներից մեկը։ Տան ճարտարապետը, ենթադրաբար, եղել է Նիկոլայ Ալեքսանդրովիչ Դորոշենկոն ։
19-րդ դարի վերջին - 20-րդ դարի սկզբին տանը հաճախ տեղի էին ունենում պարահանդեսներ, ընդունելություններ, երաժիշտների ​​կատարումներ և այլ միջոցառումներ։ Շենքի առաջին հարկում տարածքներ էին վարձակալում առևտրային տարբեր կազմակերպություններ, մասնավորապես, Շամկովիչի դեղատունը և «Յուլիուս Գարոխովի առևտրի տունը»։ Երկրորդ հարկում բնակելի տարածքներ էին։ Բոլշայա Սադովայա փողոց էին դուրս գալիս ընդունելությունների սրահի պատուհանները։ Այլ սենյակների շարքում սրահը առանձնանում էր բարձր առաստաղներով և ներսույթի շքեղ դեկորով։ Բեմը սրահի անկյունում էր։ Միջանցքից հնարավոր էր դուրս գալ բազրիքով պատշգամբ։ Խալտուրինի նրբանցք դուրս եկող ճակատի երկայնքով տեղակայված էին ճաշասենյակը, հյուրասենյակը, ննջարանը և այլ սենյակներ։ Յուրաքանչյուր սենյակ զարդարված էր ծեփվածքով, որը նկարազարդված էր յուղաներկով ։
Շենքի գլխավոր մուտքը գտնվում է Բոլշայա Սադովայա փողոցի և Խալտուրինի նրբանցքի անկյունում։ Նրա երկու կողմերում կեղծ պատուհաններն են, որոնք զարդարված են ծեփածո զարդաքիվեր ունեցող երեսկալներով։ Անկյունային մասի վրա վեր է խոյանում գմբեթավոր արևնակ. սա առանձնատան հորինվածքային միջուկն է ։ Երկրորդ հարկում բազրիքով պատշգամբ է։ Ճակատը ճոխ դեկորացրված է ծեփվածքով՝ խորշերում դեկորատիվ ծաղկամաններով, ատլանտներով, կարիատիդներով, մեդալիոններով, ծովային խեցիներով, դրասանգներով, բուսական նախշերով ։
1920 թվականին, խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո, Չեռնովային վտարեցին, իսկ շենքն ազգայնացվեց։ Առաջին հարկում և նկուղում տեղակայվեց «Թիվ 2 դեղատունը», երկրորդում՝ «Թիվ 5 մանկական կոմունան»։ 1926 թվականի տվյալներով՝ երկրորդ հարկում Դոնպրոֆոբրի կարուձևի դպրոցն էր։ Առաջին հարկում, բացի «Թիվ 2 դեղատնից», տեղակայվել էին «Կոժսիրյո» բաժնետիրական ընկերությունը, ինչպես նաև «9 ընտանիքների բնակիչներ, որոնք մեկ սենյակում 7-ական հոգով նեղված ապրում են առևտրային տարածքներում» ։
1926 թվականի փետրվարի 2-ին առանձնատունը հանձնվեց երկրամասային դատախազությանը։ 1926 թվականից տանը գործում էր կուսակցական ակումբը ։ 1940 թվականից շենքում տեղակայվել էր Ռոստովի մարզի կուսակցական արխիվը, իսկ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո՝ Ռոստովի մարզի պետական արխիվը ։ 2000-ական թվականների սկզբին շենքը գտնվում էր վթարային վիճակում։ 2001 թվականին շենքը վերակառուցվել է, որի ընթացքում տունը քանդվել է և կրկին կառուցվել։ Շենքը վերականգնելիս օգտագործվել են դեկորի բնօրինակ տարրերը ։ Ներկայում շենքում գտնվում է ՎՏԲ բանկի մասնաճյուղը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:1899 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Դավիթ Սամվելյան
Դավիթ Սամվելի Սամվելյան, հայ աստվածաբան, գրող, արձակագիր։
Կենսագրություն
Դավիթ Սամվելյանը ծնվել է 1983 թվականի հուլիսի 16-ին Երևանում։ 1990-2000 թվականներին սովորել է թիվ 181 դպրոցում։ 2000-2004 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի աստվածաբանության ֆակուլտետի բակալավրիատում։ 2004-2006 թվականներին սովորել է նույն ֆակուլտետի մագիստրատուրայում, ստանալով կրոնագետ-եկեղեցաբանի մագիստրոսի կոչում։ 2006-2008 թվականներին ծառայել է Հայաստանի զինված ուժերում։
Գրում է մարդկային հարաբերությունների, մարդու ներաշխարհի, ապրումների, հույզերի ու զգացմունքների, ներքին մղումների ու պայքարի մասին։ Ստեղծագործությունների կիզակետում մարդն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Հայ աստվածաբաններ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Գագիկ Գյանջումյան
Գագիկ Սուրենի Գյանջումյան, ՀՀ պետական և ՏԻՄ գործիչ։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու որդի և չորս թոռ։ Գագիկ Գյանջումյանը անվանի պարուսույց Սուրեն Գյանջումյանի որդին է և երգահան Էդգար Գյանջումյանի հայրը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Մինատո
Մինատո, Տոկիոյի քսաներեք հատուկ շրջաններից մեկը։
2008 թվականի մարտի 1-ի տվյալներով այդ տարածքում ապրել է 217․ 335 մարդ։ Ընդհանուր մակերեսը 20,34 քառակուսի կիլոմետր։ Մինատոյում են գտնվում 49 դեսպանատներ և օտարերկրյա պետությունների ներկայացուցչություններ, նաև Ռուսաստանի Դաշնության, ԱՄՆ-ի և Ղազախստանի Հանրապետության դեսպանատները։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի շրջաններ
Դրենչա
Դրենչա (Дренча), գյուղ Սերբիայի Հանրապետության կենտրոնական հատվածում՝ Շումադիայի մարզի Ալեքսանդրովացի շրջանում։
Ըստ 2002 թվականին Սերբիայում անցկացված մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 255 մարդ ։ Գյուղի ժամային գոտին՝ UTC+1, իսկ ամառը՝ UTC+2:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերբիայի գյուղեր Կատեգորիա:Ալեքսանդրովացի շրջանի բնակավայրեր
Հենրիկ Մամյան
Հենրիկ Արամի Մամյան, հայ նկարիչ, ՀՀ ժողովրդական նկարիչ (2010)։
Կենսագրություն
1953 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1959 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1960-1964 թթ. դասավանդել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, 1963 թվականից՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում, պրոֆեսոր` 1990 թվականից, 1991 թվականից` ԵՊՃՇԻ-ում, ամբիոնի վարիչ 1991 թվականից Հենրիկ Մամյանի աշխատանքները ցուցադրվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։
Վախճանվել է 2014 թ. հուլիսի 17-ին։
Ստեղծագործական գործունեություն
Աշխատել է գրքային գրաֆիկայի, մոնումենտալ և հաստոցային գեղանկարչության ասպարեզներում։ Ձևավորել է մոտ 90 գիրք։
Հաստոցային գրաֆիկական գործեր՝
Հեղինակ է նաև բազմաթիվ մատենանիշների, մոնումենտալ երփնագիր աշխատանքների։ 1965-ին նկարիչ Հովհաննես Մինասյանի հեղինակային համագործակցությամբ ստեղծել են Օշականի Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցու որմնանկարները, Գրիգոր Խանջյանի «Վարդանանք» եռանկարի 3-րդ մասի որմնանկարները (2000-2002, Երևան, Կասկադ)։
Կոմիտասի 100-ամյակին Բեյրութում կազմակերպված մրցույթում «Կոմիտաս» եռանկարն արժանացել է 2-րդ մրցանակի։
Ցուցահանդեսներ
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Մոսկվայում, Բաքվում (1975), Կիրովականում (1980), Լենինականում, Երևանում (1981, 1985, 2004 ), Վարշավայում (1984), Բելգրադում (1991)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1934 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 24 ծնունդներ Կատեգորիա:2014 մահեր Կատեգորիա:Հուլիսի 17 մահեր Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչներ Կատեգորիա:ՀՀ ժողովրդական նկարիչներ
Յոժե Պլեչնիկ
Յոժե Պլեչնիկ (Jože Plečnik, Josip Plečnik, ), սլովենացի ճարտարապետ, քաղաքաշինարար։ Իր մեծ ավանդն է ունեցել Լյուբլյանայի, ինչպես նաև Պրահայի ներկայիս տեսքի համար։ Նորացված Պրահայի ամրոցի ճարտարապետներից է։ Պլեչնիկը 20-րդ դարի սլովենական ճարտարապետական դպրոցի հիմնադիրներից է։ Նրա ոճը ազգային ռոմանտիզմից անցում է կատարել ֆունկցիոնալիզմին։ 20-րդ դարում՝ նրա մահից շատ ժամանակ անց, Պլեչնիկի գործունեությունը գրավել է ուսումնասիրողների ուշադրությունը ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1872 թվականին Լյուբլյանայում։ Եղել է Անդրեյ և Հելենա Պլեչնիկների երրորդ որդին։ Հայրը կահույքագործ է եղել և հենց սկզբից Յոժեի համար նախապատրաստել է այդ գործը ։
Պետական կրթաթոշակի շնորհիվ՝ Յոժե Պլեչնիկն ընդունվել է Գրացի առևտրատեխնիկական ուսումնարան, որտեղ մասնագիտացել է կահույքի կոնստրուկտորի ուղղությամբ։ Նրա կյանքում կարևոր դեր է խաղացել ուսանող շինարարների հետ ծանոթությունը, որի շնորհիվ նա սովորել է գծագրել ու որպես գծագրող ընդունվել է աշխատանքի Լեոպոլդ Թեյերի (Leopold Theyer) արհեստանոցում ։
Հանկարծակի մահացել է Յոժեի հայրը։ Մայրն ու ավագ եղբայրը որոշել են, որ Յոժեն չափազանց երիտասարդ է արհեստանոցն իր ուսերին վերցնելու համար։ Արդյունքում նա մեկնել է Վիեննա, որտեղ երկու տարի աշխատել է Մյուլլերի մոտ, որը նույնպես եղել էր Թեյերի աշակերտը։ Պլեչնիկը չի սիրել հիշատակել իր կյանքի այդ փուլը ։
Պլեչնիկն այցելել է գեղարվեստական ցուցահանդեսներ։ Նա կասկածել է, որ հյուսկեն աշխատանքը, որով զբաղվում էր ինքը, իր ոլորտն է։ 1893 թվականին նա փորձել է ընդունվել Ավստրիական գեղարվեստի թանգարանին կից դպրոցը, սակայն դա նրան չի հաջողվել։ 1894 թվականին նա այցելել է միջազգային ցուցահանդես, որտեղից էլ տարվել է ճարտարապետ դառնալու բուռն ձգտումով ։
1894 թվականին Պլեչնիկը գրեթե առանց ճարտարապետական կրթության գնացել է Օտտո Վագների մոտ՝ նրա աշակերտը դառնալու։ Բնակելի տուն նախագծելու առաջին հանձնարարությունը նրա համար բավական դժվար է եղել, սակայն Պլեչնիկը չի հուսահատվել և չի թողել այդ գործը։ Վագների մասնավոր արվեստանոցում նա յուրացրել է տեխնիկական հաշվարկներ և երկրաչափություն։ Մեկ տարի անց Պլեչնիկը Վագների խորհրդով ընդունվել է Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայի ճարտարապետության ֆակուլտետ, որն ավարտել է երեք տարի անց՝ 1989 թվականին ։
Նրա դիպլոմային աշխատանքը այդքան էլ բարձր չի գնահատվել ճարտարապետների կողմից, սակայն Պլեչնիկը ստացել է Հռոմի մրցանակ և ուղևորվել Իտալիա, ապա Իսպանիա և Ֆրանսիա։ Այնտեղ նա իմացել է մոր մահվան մասին և վերադարձել Լյուբլյանա։ 1895 թվականին քաղաքում երկրաշարժ է եղել, և ճարտարապետական շատ կառույցներ վերակառուցելու անհրաժեշտություն են զգացել, սակայն երիտասարդ Պլեչնիկը դեռևս հայտնի ու պահանջված չէր։ Պատվերների բացակայության պատճառով 1899 թվականի աշնանը նա վերադարձել է Վիեննա՝ Վագների արվեստանոց։ Վագներն այդ ժամանակ աշխատակիցների կարիք ուներ, քանի որ աշխատում էր Վիեննայի մետրոյի նախագծի վրա, իսկ Պլեչնիկը գիտեր այդ նախագիծը հենց սկզբից, քանի որ մասնակցել էր դրա գծագրմանը դեռևս 1884 թվականին ։ Վիեննայում, սակայն, նա երկար չի մնացել։ Ճանապարհորդությունից հետո Վիեննայի ճարտարապետությունը նրան աղքատիկ էր թվում, իսկ արվեստանոցում աշխատանքը՝ սահմանափակ ու ճնշող։ Նա Վագների որդու հետ, որի անունն Օտտո էր, և որը նույնպես ճարտարապետ էր, համատեղ ծրագիր է սկսել, սակայն նրանց գործարքը չի ստացվել,ու 1900 թվականին Պլեչնիկը դուրս է եկել արվեստանոցից ։
Հետագայում Պլեչնիկը նախագծել է մի քանի մասնավոր ու բնակելի տներ Վիեննայում, իսկ 1911 թվականին սկսել է դասավանդել Պրահայի արհեստագործական ուսումնարանում։ Չեխոսլովակիայի առաջին նախագահ Թոմաշ Մասարիկը Պլեչնիկին հրավիրել է Պրահայի ամրոցի նախագծում աշխատելու, որպեսզի այն դարձնի ազգային առաջնորդի նստավայր։ Պրահայում ճարտարապետի թողած ամենագլխավոր նախագիծը Վինոգրադնի շրջանում Տիրոջ Սուրբ սրտի եկեղեցին է, որի ինտերիերը նույնպես ձևավորվել է նրա մշակումներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սլովենացի ճարտարապետներ
Թոմաս Նաստ
Թոմաս Նաստ (Thomas Nast, ), գերմանական ծագմամբ ամերիկացի ծաղրանկարիչ, համարվում է ամերիկյան քաղաքական նկարչության ժանրի հիմնադիրը։
Կարիերա
Նաստն աշխատել է «Հարփերսում» 1859-1860 և 1862-1886 թվականներին։ Ընդմիջմանը նա մեկնել է Լոնդոն, որպեսզի նկարագրի այն ժամանակվա հիմնական մարզական իրադարձությունը՝ ամերիկացի Ջոն Հենանի և անգլիացի Թոմաս Սոյերի միջև բռնցքամարտի մենամարտը։ Մի քանի ամիս անց նա, աշխատելով Լոնդոն Նյուզ Իլյուստրյոյտեդում, գնացել է Գարիբալդիի մոտ Իտալիա, որտեղ նա նկարել և ռազմական արշավի մասին հոդվածներ է գրել։ 1861 թվականին Նաստն ամուսնացավ Սարա Էդվարդսի հետ։ Շուտով նա վերադարձավ ԱՄՆ։
1862 թվականին հայտնվեց առաջին «Խաղաղություն» ծաղրանկարը՝ ուղղված քաղաքացիական պատերազմի ընդդիմախոսների դեմ։ Նրա ծաղրանկարները քաղաքացիական պատերազմի և հետագա վերակառուցման ժամանակ հրապարակվել են «Հարփերսում»։ Նա սահմանում և Հարավի Նահանգներում մարտերի դաշտեր էր նկարում։ Նկարները գրավել են հանրության այնպիսի մեծ ուշադրությունը, որ Աբրահամ Լինքոլնը Նաստային անվանել է «մեր լավագույն հավաքագրող սերժանտը»։ Ավելի ուշ Նաստը ընդդիմացել է նախագահ Էնդրյու Ջոնսոնին և նրա վերակառուցման քաղաքականությանը։
Քարոզչություն ընդդեմ Թվիդ բանդայի
Նաստի նկարները դարձան տնօրեն Թվիդի անկման կարևորագույն գործոններից մեկը, ով այնքան էր վախենում նկարչից, որ ուղարկեց իր էմիսարին՝ Նաստին կաշառելու նպատակով, առաջարկելով 500 000 դոլար, միայն թե նա «գցեր այդ գործը» և մեկներ արտասահմանյան վոյաժ։ Սակայն, Նաստը մերժել է առաջարկը և ուժեղացրել է իր հարձակումները Թվիդի վրա։ Արդյունքում 1873 թվականին Թվիդը ձերբակալվել և դատապարտվել է խարդախության համար։ 1875 թվականի դեկտեմբերին Թվիդը փախել է Կուբա, իսկ այնտեղից՝ Իսպանիա, որտեղ ամերիկացի զբոսաշրջիկի կողմից ճանաչվել է Նաստայի նկարներից մեկով և կրկին կալանավորվել։
Նաստը կարծում էր, որ լավ կազմակերպված իռլանդական ներգաղթյալ համայնքը հիմք է հանդիսանում Թվիդին աջակցելու համար։ Սա, Նաստի հակաթաթոլիկական և նատիվիստական ​​(ամերիկամետ) հայացքների հետ մեկտեղ, նրան ստիպեց ծայրահեղ դատապարտողությամբ պատկերել իռլանդական համայնքին և Իռլանդիայի համայնքին։ 1875 թվականին նրա աշխատանքներից մեկը եղել է «Ամերիկյան Գանգես գետը», որտեղ կաթոլիկ քահանաները պատկերված էին կոկորդիլոսների տեսքով, որոնք հարձակվում էին ամերիկյան ընտանիքների վրա։
Ստեղծագործություն
Ընդհանուր առմամբ, Նաստն իր քաղաքական նկարներում աջակցում էր ամերիկացի հնդիկներին, չինացի ներգաղթյալներին և պաշտպանում ստրկատիրության արգելքը։ Հետագայում նա զբաղվեց Կու-կլուքս-կլան տարանջատման և բռնության թեմաներով։ «Ավելի վատ, քան ստրկությունը» նկարներից մեկում Նաստը պատկերել է հուսահատ նեգրական ընտանիքին, որի տունը այրվել է, և Կու-կլուքս-կլանի և Սպիտակ լիգայի երկու անդամներին, որոնք շնորհավորում են միմյանց։ Նաստայի նկարներում հիմնական սյուժեն հաճախ ուղեկցվում էր բազմաթիվ մանրամասն լրացուցիչ երկրորդական սյուժեներով։ Կիրակնօրյա նկարները կարող էին մատուցել զվարճանքի ժամերը՝ ուժեղ սոցիալական ենթատեքստով։ Նրա հայտնի ծաղրանկարը նյույորքցի դեմոկրատների «Թասմանիական վագրը» հետագայում բազմիցս օգտագործվել է այլ ծաղրանկարիչների կողմից երկար ժամանակ։ Բացի այդ, Նաստը Ամերիկյան ծաղրանկարի պրակտիկայում մտցրել Է Շեքսպիրի ստեղծագործությունների արդիական տեսարանների օգտագործումը քաղաքական նպատակներով։
Նաստն առաջինն էր, ով ներկայացրեց փղի կերպարը՝ որպես Հանրապետական ​​կուսակցության խորհրդանիշ, և նաև ժողովրդականացրեց ավանակի կերպարը՝ որպես ժողովրդավարական կուսակցության խորհրդանիշ, չնայած այն հայտնի է 1837 թվականից ։ Այս թեմայով ամենահայտնի ծաղրանկարներից մեկը «Խուճապի երրորդ ժամկետ» աշխատանքն է։ Ծաղրանկարը հայտնվել է այն բանից երեք օր անց, երբ դեմոկրատները քաղաքացիական պատերազմից հետո առաջին անգամ մեծամասնություն են նվաճել նրկայացուցիչների պալատում։ Հանրապետականների կողմնակից Նաստը ծաղրել է իր վախեցած կուսակիցներին՝ նրանց պատկերելով փղի տեսքով, որը փախուստով փրկվում է մյուս կենդանիների հետ առյուծի մորթուց։ Ծաղրանկարում ավանակի դերը վերապահվել է «Նյու Յորք Հերալդ» թերթին, որը գրել է այն մասին, որ հանրապետական նախագահ գեներալ Ուլիսես Ս. Գրանթը ժամանակակից Կեսար է, որը ձգտում է հասնել նախագահական երրորդ ժամկետի։ Հրանտն ինքը, ի դեպ, հիացած էր Նաստով և, հաղթանակ տանելով ընտրություններում, հայտարարեց, որ հենց Նաստայի աշխատանքներն են օգնել իրեն ։
Մահ
1902 թվականին Թեոդոր Ռուզվելտը Նաստային Էկվադորում, Գուայակիլում գլխավոր հյուպատոս է նշանակել։ Դեղին տենդի բռնկման ժամանակ Նաստը անձնվիրաբար օգնել է բազմաթիվ դիվանագիտական և գործարար առաքելություններին խուսափել վարակից։ Սակայն ինքն է վարակվել և մահացել նույն տարում։ Նաստայի մարմինը տեղափոխվել է ԱՄՆ և թաղվել Նյու Յորքի Բրոնքս քաղաքի Վուդլոն գերեզմանատանը։
Ելենա Չաուշեսկու
Ելենա Չաուշեսկու (Elena Ceaușescu, ), Ռումինիայի նախագահ և կոմունիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղար Նիկոլաե Չաուշեսկուի կինը։ Եղել է Ռումինիայի կառավարության առաջին փոխվարչապետը, Ռումինիայի կոմունիստական կուսակցության անդամ էր, գլխավորել է Ռումինիայի գիտությունների ակադեմիան և երկրի խոշոր քիմիական կոմբինատը՝ ICECHIM-ը։ 1989 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ամուսնու հետ փախել են մայրաքաղաքից՝ տապալված հեղափոխության արդյունքում։ Սկզբում ուղղաթիռով, հետո ավտոմեքենայով հասել են մինչև Տըրգովիշտե քաղաք, որտեղ էլ նրանց բռնել են բանակայիները։  Կազմակերպված հեղափոխական արտակարգ դատարանը երկուսին էլ մեղադրանք է առաջադրել պետության դեմ հանցագործություն, սեփական ժողովրդի դեմ ցեղասպանություն, արտասահմանյան բանկերում գաղտնի հաշիվներ բացելու, ազգային տնտեսությանը վնաս հասցնելու մեջ   ։ 1989 թվականի դեկտեմբերի 25-ին դատարանի վճռից մի քանի ժամ անց երկուսն էլ գնդակահարվել են զինվորների կողմից, իսկ նրանց ողջ ունեցվածքը բռնագրավվել է ։
Թոմաս Նաստ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ծաղրանկարիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Ելենա Չաուշեսկու
Վաղ տարիներ
Ելենա Պետրեսկուն ծնվել է Պետրեշտի կոմունայում՝ Դիմբովիցա, Վալախիա շրջանում՝ գյուղացու ընտանիքում։ Ընտանիքի հոգսը նրա հողագործ հոր վրա էր։ Գրառումները ցույց են տալիս, որ նա չի ավարտել գյուղական դպրոցը, նախնական դպրոցից դուրս է եկել միայն մեկ բարձր գնահատականով՝ ձեռագործությունից ։ Նախնական կրթություն ստանալուց հետո եղբոր հետ տեղափոխվել է Բուխարեստ, որտեղ աշխատել է որպես լաբորանտ, որից հետո աշխատել է տեքստիլ գործարանում։
Կուսակցական գործունեության սկիզբ
1937 թվականին ընդունվել է Ռումինիայի կոմունիստական կուսակցության շարքերը 1939 թվականին, այդ ժամանակ դեռևս երիտասարդ ընդհատակյա կոմունիստուհին ծանոթացել է ապագա ամուսնու՝ Նիկոլաե Չաուշեսկուի հետ, որը նոր էր ազատ արձակվել Դոֆտանի բանտից ։ Չաուշեսկուն վայրկենապես հմայվում է նրանով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո նրանք ամուսնանում են։ Նիկոլաեի քաղաքական կյանքի ընթացքում Ելենա Պետրեսկուն, որն այդ տարիներին քիչ կրթված տեքստիլ-աշխատավորուհի էր, սկսեց մեծ դեր ունենալ Նիկոլաե Չաուշեսկուի կյանքում և արդյունքում դարձավ նրա քաղաքական որոշումների կայացման գործում ոչ վերջին մարդը։ Երիտասարդ տարիներին Ելենան աշխատել էր նաև քիմիական գործարանում։ Այդ պատճառով նրան նշանակեցին  երկրի ամենամեծ քիմիական լաբորատորիայի՝ «ICECHIM» քինիական հետազոտությունների ազգային ինստիտուտի ղեկավար։ Հետագայում «Կարպատների հանճարի» կնոջը ողողելով բոլոր հնարավոր գիտական աստիճաններով, նրան հայտարարեցին որպես «գիտության լուսատու» և նշանակեցին  Ռումինիայի գիտությունների ակադեմիայի ղեկավար։
Քաղաքական վերելք
Քաղաքականության մեջ նույնպես Ելենա Չաուշեսկուն մնում էր առաջնային դերերում։ Նա հաճախ էր ուղեկցում ամուսնուն արտասահմանյան այցերի ժամանակ։ 1971 թվականի հունիսին ՉԺՀ պետական այցի ժամանակ նա հաշվի էր առել Մաո Ցզե Դունի կնոջ՝ Ցզյան Ցինի երկրում  ունեցած իրական իշխանությունը։ Հավանական է, որ Ելենան ոգեշնչվել է դրանով և դրանից հետո Ռումինիայում սկսվել է նրա քաղաքական վերելքը։ 1971 թվականի հուլիսին նա ընտրվել է սոցիալ-տնտեսական կանխատեսման կենտրոնական հանձնաժողովի անդամ, իսկ 1972 թվականի հուլիսին նա դառնում է Ռումինիայի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական մարմնի լիիրավ անդամ։ 1973 թվականի հունիսին Էմիլ Բոդնարի կողմից առաջադրվել և ընտրվել է կուսակցության գործադիր կոմիտենի անդամ։ 1974 թվականի նոյեմբերին Ռումինիայի կոմունիստական կուսակցության 11-րդ  համագումարում նա դառնում է  քաղաքական գործկոմի անդամ, իսկ 1977 թվականի հունվարին դառնում է բարձրագույն կուսակցական մարմնի՝ քաղաքական գործկոմի մշտական բյուրոյի անդամ։ 1980 թվականի մարտին նա դարձել է վարչապետի առաջին տեղակալ  ։ Ամուսիններին նվիրված ներբողներից մեկում, նրան նվիրել էին այսպիսի տողեր․ «Աստղի նման առկայծելով հավերժական երկրային ամրոցից,  նա կանգնած է հզոր ամուսնու մոտ և նայում է  Ռումինիայի հաղթական ուղուն» ։
Անձի պաշտամունք
Ելենա Չաուշեսկուն դարձավ «նույն հզոր» անձի պաշտամունքի «օբյեկտ», ինչպիսին ամուսինն էր։ Նիկոլաեն այնպես էր մեծարում կնոջը, որ նրան սկսեցին անվանել «ազգի մայր» ։  Նա փառամոլությամբ ու պաշտված լինելու մոլուցքով  գերազանցում էր Նիկոլաեին։ Ռումինական հեռուստաընկերություններին խիստ հրաման էր տրվել հեռուստաէկրաններին մանրամասն հետևել  Ելենա Չաուշեսկու պատկերին։ Օրինակ՝ մեծ քթի պատճառով նրան երբեք չպետք է ցուցադրեին կիսադեմ, չնայած երիտասարդ ժամանակ շատ հմայիչ է եղել ։ Ելենան հրապարակայնորեն ասում էր, որ իր համար մեծ պատիվ էր «ընկեր» կոչվելու, բայց ԱՄՆ-ի ռումինական վտարանդիների ներկայացուցիչները հաճախ քամահրանքով նրան անվանում էին «տիկին Չաուշեսկու» (աչքերի համար)