cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էթնիկ զտումներ
Պատմության ընթացքում էթնիկ զտումների բազմաթիվ դեպքեր են տեղի ունեցել. տերմինն առաջին անգամ որպես էվֆեմիզմ (մեղմասություն) գործածվել է հանցագործների կողմից 1990-ական թվականներին Հարավսլավիայի պատերազմների ժամանակ։ Այդ ժամանակից ի վեր լրատվամիջոցների կողմից տերմինի ընդհանուր իմաստով ընդլայնված օգտագործման շնորհիվ այն լայն տարածում է ստացել:
Ստուգաբանություն
Տերմինի նախադեպը հունարեն անդրապոդիզմոս (ἀνδραποδισμός; լատ. «ստրկացում») բառն է, որն օգտագործվել է հին տեքստերում։ Օրինակ, այս տերմինով են նկարագրվել վայրագությունները, որոնք ուղեկցել են մ.թ.ա. 335 թվականին Ալեքսանդր Մակեդոնացու կողմից Թեբեի գրավմանը ։ 1900-ականների սկզբին տերմինի տարածաշրջանային տարբերակները կարելի էր գտնել չեխերի (očista), լեհերի (czystki etniczne), ֆրանսիացիների (épuration) և գերմանացիների (Säuberung) շրջանում ։ 1913 թվականի Կարնեգի հիմնադրամի զեկույցը, որը դատապարտում էր Բալկանյան պատերազմների բոլոր մասնակիցների գործողությունները, պարունակում էր տարբեր նոր տերմիններ՝ նկարագրելու էթնիկ խմբերի նկատմամբ իրականացվող դաժանությունները։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ խորվաթ Ուստաշներն օգտագործել են čišćenje terena («տարածքի մաքրում») էվֆեմիզմը՝ նկարագրելու ռազմական գործողություններ, որոնցում ոչ խորվաթները միտումնավոր սպանվել են կամ այլ կերպ տեղահանվել ։ Ուստաշեի ավագ առաջնորդ Վիկտոր Գուտիչը պատմության մեջ առաջին խորվաթ ազգայնականներից մեկն էր, ով այս տերմինն օգտագործեց որպես էվֆեմիզմ՝ սերբերի դեմ վայրագություններ կատարելու համար։ Ավելի ուշ այս տերմինն օգտագործվել է սերբ չետնիկների ներքին հուշագրերում՝ հղում անելով 1941-1945 թվականներին բոսնիացիների և խորվաթների դեմ կատարած մի շարք պատասխան ջարդերի ։ Ռուսերեն «очистка границ» տերմինն օգտագործվել է 1930-ականների սկզբի խորհրդային փաստաթղթերում՝ հղում անելով Բելառուսի և Ուկրաինայի ԽՍՀ-ների 22 կիլոմետրանոց սահմանային գոտուց լեհերի հարկադիր վերաբնակեցմանը։ Խորհրդային Միությունում բնակչության տեղահանության այս գործընթացը կրկնվեց ավելի մեծ մասշտաբով 1939–1941 թվականներին՝ ներգրավելով բազմաթիվ այլ խմբերի, որոնց կասկածում էին անհավատարմության մեջ։ Հոլոքոստի ժամանակ Նացիստական Գերմանիան վարում էր Եվրոպան «հրեաներից մաքրելու» քաղաքականություն (judenrein) : Նացիստական «Օսթ» գլխավոր պլանը կոչ է արել ցեղասպանություն և էթնիկ զտումներ իրականացնել Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի սլավոն բնակիչների մեծ մասի նկատմամբ՝ գերմանացիների համար ավելի շատ կենսատարածք ապահովելու նպատակով։ Իր ամբողջական ձևով տերմինն առաջին անգամ ռումիներենում (purificare etnică) հայտնվել է 1941 թվականի հուլիսին փոխվարչապետ Միխայ Անտոնեսկուի կաբինետի անդամներին ուղղված ուղերձում։ Խորհրդային Միության ներխուժումն սկսելուց հետո նա հայտնեց. «Ես չգիտեմ, թե ռումինացիները երբ կունենան էթնիկ զտումների նման հնարավորություն» ։ 1980-ականներին «էթնիկ զտումներ» տերմինն էր օգտագործվում Լեռնային Ղարաբաղում հայերի նկատմամբ ադրբեջանցիների բռնությունները նկարագրելու համար ։ Մոտավորապես միևնույն ժամանակ, հարավսլավական լրատվամիջոցներն այն օգտագործեցին՝ նկարագրելու այն, ինչ իրենց պնդմամբ ալբանացի ազգայնականներն անում էին Կոսովոյից սերբերի հեռացման համար։ Տերմինը լայն տարածում գտավ արևմտյան լրատվամիջոցների կողմից Բոսնիական պատերազմի ժամանակ (1992–1995 թթ.):
1992 թվականին էթնիկ զտումների գերմանական համարժեքը (ethnische Säuberung [ˈʔɛtnɪʃə ˈzɔɪ̯bəʁʊŋ]) ճանաչվել է Գերմանական «տարվա բառ»։
Սահմանումներ
ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի 780 բանաձևի համաձայն ստեղծված փորձագետների հանձնաժողովի վերջնական զեկույցը սահմանում է էթնիկ զտումները որպես «նպատակային քաղաքականություն, որը մշակված է մեկ էթնիկ կամ կրոնական խմբի կողմից՝ բռնությամբ և ահաբեկչություն ներշնչող միջոցներով մեկ այլ էթնիկ կամ կրոնական խմբի խաղաղ բնակչությանը աշխարհագրական տարածքներից հեռացնելու նպատակով» ։ Նախորդ միջանկյալ զեկույցում նշվել է, որ «հիմնվելով նախկին Հարավսլավիայում իրականացվող քաղաքականությունն ու գործելակերպը նկարագրող բազմաթիվ զեկույցների վրա՝ «էթնիկ զտումները» իրականացվել են սպանությունների, խոշտանգումների, կամայական ձերբակալությունների և կալանավորման, արտադատական մահապատիժների, բռնաբարությունների և սեռական ոտնձգությունների, գետտոների շրջաններում քաղաքացիական բնակչության բանտարկությունների, քաղաքացիական բնակչության բռնի տեղահանումների, կանխամտածված ռազմական հարձակումների կամ խաղաղ բնակչության և քաղաքացիական բնակավայրերի վրա հարձակումների սպառնալիքների և գույքի անտեղի ոչնչացման միջոցներով։ Այդ գործելաոճը հանցագործություն է մարդկության դեմ և կարող է զուգակցվել հատուկ ռազմական հանցագործությունների հետ։ Ավելին, նման գործողությունների վրա կարող է տարածվել նաև Ցեղասպանության մասին կոնվենցիան » :
ՄԱԿ-ի կողմից էթնիկ զտումների պաշտոնական սահմանումը «ուժի կամ ահաբեկման միջոցով տվյալ տարածքից այլ էթնիկ կամ կրոնական խմբի մարդկանց հեռացնելով տարածքը էթնիկապես միատարր դարձնելն է»։ Որպես կատեգորիա՝ էթնիկ զտումները ներառում են մի շարրք ռազմավարություններ։ Էնդրյու Բել-Ֆիալկոֆի խոսքերով, «էթնիկ զտումները... հակասում են պարզ սահմանմանը։ Մի կողմից այն գործնականում չի տարբերվում բռնի արտագաղթից և բնակչության փոխանակումից, իսկ մյուս կողմից այն միաձուլվում է տեղահանության և ցեղասպանության հետ։ Այնուամենայնիվ, ամենաընդհանուր մակարդակում, էթնիկ զտումները կարելի է հասկանալ որպես տվյալ տարածքից բնակչության վտարում»։
Թերի Մարտինը սահմանել է էթնիկ զտումները որպես «էթնիկապես սահմանված բնակչության բռնի հեռացումը որոշակի տարածքից» և որպես «մի կողմից ցեղասպանության և մյուս կողմից ոչ բռնի ճնշումների ենթարկված էթնիկ արտագաղթի միջև ընկած շարունակականություն»։
Genocide Watch-ի հիմնադիր Գրեգորի Սթենթոնը քննադատել է տերմինի առաջացումը և իրադարձությունների համար դրա օգտագործումը, որոնք, իր կարծիքով, պետք է կոչվեն «ցեղասպանություն»։ Ըստ նրա՝ «էթնիկ զտումները» իրավական սահմանում չունեն, իսկ մեդիայում դրա օգտագործումը կարող է ուշադրությունը շեղել այն իրադարձություններից, պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկվի որպես ցեղասպանություն ։
Որպես միջազգային իրավունքի հանցագործություն
Չկա միջազգային պայմանագիր, որը սահմանում է էթնիկ զտումների կոնկրետ հանցագործությունը, սակայն, էթնիկ զտումները՝ լայն իմաստով բնակչության բռնի տեղահանումը, միջազգային քրեական դատարանի (ICC) և Նախկին Հարավսլավիայի միջազգային քրեական տրիբունալի (ICTY) կանոնադրությամբ սահմանվում է որպես մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություն։ Մարդու իրավունքների կոպիտ խախտումները, որոնք անբաժանելի են էթնիկ զտումների ավելի խիստ սահմանումների մեջ, դիտվում են որպես առանձին հանցագործություններ, որոնք մտնում են մարդկության դեմ հանցագործությունների և որոշակի հանգամանքներում ցեղասպանության միջազգային հանրային իրավունքի ներքո ։ Կան նաև իրավիճակներ, ինչպիսիք են գերմանացիների արտաքսումը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, կամ հայերի արտաքսումը Հյուսիսային Արցախից և Նախիջևանից, որտեղ էթնիկ զտումներ են տեղի ունեցել առանց իրավական փոխհատուցման։ Թիմոթի Ուիլյամ Ուոթերսը պնդում է, որ նմանատիպ էթնիկ զտումները կարող են անպատիժ մնալ ապագայում։
Պատճառներ
Ըստ Մայքլ Մանի՝ «Ժողովրդավարության մութ կողմը» (2004) աշխատության մեջ արյունալի էթնիկ զտումները սերտորեն կապված են ժողովրդավարությունների ստեղծման հետ։ Նա պնդում է, որ էթնիկ զտումները պայմանավորված են ազգայնականության աճով, որը քաղաքացիությունը կապում է կոնկրետ էթնիկ խմբի հետ։ Հետևաբար ժողովրդավարությունը կապված է էթնիկ և ազգային մեկուսացման ձևերի հետ։ Այնուամենայնիվ, ոչ ժողովրդավարական պետություններն ավելի հակված են էթնիկ զտումների, քանի որ փոքրամասնությունները, որպես կանոն, ունեն սահմանադրական երաշխիքներ։ Սրանք ոչ թե կայուն ավտորիտար ռեժիմներ են (բացառությամբ նացիստական և կոմունիստական ռեժիմների), որոնք, հավանաբար, արյունալի էթնիկ զտումների մեղավորներն են, այլ այն ռեժիմները, որոնք գտնվում են ժողովրդավարացման գործընթացում։ Էթնիկ թշնամանքը տեղի է ունենում այնտեղ, որտեղ էթնիկ պատկանելությունը ստվերում է սոցիալական դասակարգերը՝ որպես սոցիալական շերտավորման սկզբնական համակարգ։ Ընդհանուր առմամբ, խորապես բաժանված հասարակություններում այնպիսի կատեգորիաներ, ինչպիսիք են դասակարգը և էթնիկ պատկանելությունը, փոխկապակցված են, և երբ էթնիկ խումբը դիտվում է որպես մյուսի ճնշող կամ շահագործող, կարող է զարգանալ լուրջ էթնիկ հակամարտություն։ Մայքլ Մանը գտնում է, որ երբ երկու էթնիկ խմբեր հավակնում են ինքնիշխանության միևնույն տարածքի վրա և կարող են իրենց համար վտանգ զգալ, նրանց տարաձայնությունները կարող են հանգեցնել լուրջ դժգոհությունների և էթնիկ զտումների վտանգի։ Արյունալի էթնիկ զտումների իրականացումը հակված է տեղի ունենալ անկայուն աշխարհաքաղաքական միջավայրում և պատերազմի համատեքստում։ Քանի որ էթնիկ զտումները պահանջում են կազմակերպման բարձր մակարդակ և սովորաբար իրականացվում են պետությունների կամ այլ հեղինակավոր տերությունների ղեկավարության ներքո, կատարողները սովորաբար պետական մարմիններ կամ հաստատություններ են, որոնք ունեն որոշակի հետևողականություն և ներուժ, այլ ոչ թե ձախողված պետություններ, ինչպես սովորաբար ընկալվում է։
Հանցագործ ուժերը, որպես կանոն, ստանում են հիմնական ընտրողների աջակցությունը, ովքեր նախընտրում են ազգայնականության, էտատիզմի և բռնության համադրություն։
Ցեղասպանություն
Էթնիկ զտումները նկարագրվել են որպես բռնության շարունակական մաս, որի ամենածայրահեղ ձևը ցեղասպանությունն է, որտեղ հանցագործի նպատակը թիրախային խմբի ոչնչացումն է։ Էթնիկ զտումները նման են բռնի տեղահանմանը կամ բնակչության տեղափոխմանը, մինչդեռ ցեղասպանությունը որոշակի էթնիկ, ռասայական, կրոնական կամ ազգային խմբի մի մասի կամ ամբողջական ոչնչացումը կամ դրա փորձն է։ Թեև էթնիկ զտումը և ցեղասպանությունը կարող են ունենալ նույն նպատակը և գործողությունները, որոնք օգտագործվում են երկու հանցագործությունները կատարելու համար, դրանք հաճախ կարող են նման լինել միմյանց։ Էթնիկ զտումը նպատակ ունի հետապնդվող բնակչությանը դուրս մղել տվյալ տարածքից, մինչդեռ ցեղասպանությունը նպատակ ունի ոչնչացնել այդ խմբին ։
Որոշ գիտնականներ ցեղասպանությունը համարում են «արյունալի էթնիկ զտումների» ենթախումբ ։ Ինչպես գրում է Նորման Նայմարկը, այս հասկացությունները տարբեր են, բայց փոխկապակցված, քանի որ «բառացիորեն և փոխաբերական իմաստով էթնիկ զտումները վերածվում են ցեղասպանության, քանի որ զանգվածային սպանությունները կատարվում են երկիրը էթնիկ խմբից ազատելու նպատակով»։ Ուիլյամ Շաբասն ավելացնում է. «էթնիկ զտումները նույնպես գալիք ցեղասպանության նախանշաններ են։ Ցեղասպանությունը էթնիկ զտումներից հիասթափվածների վերջին միջոցն է» ։ Սոցիոլոգ Մարտին Շոուն քննադատել է էթնիկ զտումների և ցեղասպանությունների միջև տարբերակումը, քանի որ կարծում է, որ երկուսն էլ, ի վերջո, հանգեցնում են խմբի ոչնչացմանը՝ բռնության միջոցով ։
Որպես ռազմական, քաղաքական և տնտեսական մարտավարություն
Ֆոյբ ջարդերը կամ պարզապես ֆոյբը վերաբերում է զանգվածային սպանություններին՝ ինչպես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, այնպես էլ դրանից հետո, որոնք հիմնականում իրականացվել են հարավսլավական պարտիզանների և OZNA-ի կողմից այն ժամանակվա իտալական Վենեցիա-Ջուլիա տարածքներում  ։ Հարձակման տեսակը պետական ահաբեկչությունն էր և իտալացիների դեմ էթնիկ զտումները     ։ Ֆոյբի ջարդերին հաջորդեց Իստրիա-Դալմաթյան գաղթը, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո տեղի էթնիկ իտալացիների (իստրացի իտալացիներ և դալմաթացի իտալացիներ) 230,000-ից 350,000-ի միջև գաղթն էր դեպի Իտալիա, իսկ ավելի փոքր թվով՝ դեպի Ամերիկա, Ավստրալիա և Հարավային Աֆրիկա  ։ Պատերազմից հետո, 1947 թվականից նրանք Հարավսլավիայի իշխանությունների կողմից ենթարկվեցին ահաբեկման ավելի քիչ դաժան ձևերի, ինչպիսիք են ազգայնացումը, օտարումը և խտրական հարկումը, ինչը նրանց այլ տարբերակ չէր տալիս, քան արտագաղթը  ։ 1953 թվականին Հարավսլավիայում կար 36,000 հայտարարված իտալացի, որը մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը Իտալիայի սկզբնական բնակչության ընդամենը 16%-ն էր ։ 2001 թվականին Խորվաթիայում և 2002 թվականին Սլովենիայում կազմակերպված մարդահամարի համաձայն նախկին Հարավսլավիայում մնացած իտալացիները կազմել են 21894 մարդ (2258 Սլովենիայում և 19636 Խորվաթիայում)  ։
Օրինակներ
Շատ դեպքերում ենթադրյալ էթնիկ զտումներ կատարած կողմը և նրա դաշնակիցները ակտիվ վիճարկում են մեղադրանքը։ Էթնիկ զտումները սովորաբար ուղեկցվում են տարածքում թիրախային խմբի ներկայության ֆիզիկական և մշակութային ապացույցները հեռացնելու ջանքերով՝ ոչնչացնելով տները, սոցիալական կենտրոնները, ֆերմաները և ենթակառուցվածքները, ինչպես նաև պղծելով հուշարձանները, գերեզմանատները և պաշտամունքի վայրերը։
Փոխադարձ էթնիկ զտումներ
Փոխադարձ էթնիկ զտում տեղի է ունենում, երբ երկու խումբ էթնիկ զտումներ են իրականացնում մյուս խմբի փոքրամասնության անդամների նկատմամբ իրենց սեփական տարածքներում։ Օրինակ, 1920-ականներին Թուրքիան վտարեց իր հույն փոքրամասնությանը, իսկ Հունաստանը վտարեց իր թուրք փոքրամասնությանը հունա-թուրքական պատերազմից հետո ։ Փոխադարձ էթնիկ զտումների այլ օրինակներ են գերմանացիների, լեհերի և ուկրաինացիների տեղափոխությունները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բռնություն Կատեգորիա:Ռասիզմ Կատեգորիա:Հետապնդումներ Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների խախտում Կատեգորիա:Բնակչության տեղահանում Կատեգորիա:Կոլեկտիվ պատիժ Կատեգորիա:Էթնիկ զտումներ
Զավադովկա (գյուղ, Բոբրինեցի շրջան)
Զավադովկա (Завадівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զավադովկա գյուղում բնակվում էր 36 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,164 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 219,51 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ժողովածու (2513)
Ժողովածու (2513), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2513 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 19-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 17.5×11 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 137 թերթից։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Առատ, անհատ՝ Աստծու նըման՝ միշտ տեղալուց հոգնել եմ ես
«Առատ, անհատ՝ Աստծու նըման՝ միշտ տեղալուց հոգնել եմ ես», Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս քառյակը գրել է 1921 թվականի փետրվարի 7-ին ։ Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի 109-րդ, 110-րդ և 261-րդ համարներում պահվում է երեք ինքնագիր։ Քառյակն առաջին անգամ տպագրվել է 1921 թվականին Երևանում լույս տեսնող «Վերածնունդ» ամսագրի առաջին համարում, այնուհետև Կ․ Պոլսում լույս տեսած Թումանյանի «Բանաստեղծություններ» ժողովածուի 60-րդ էջում, ապա Թումանյանի երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 213-րդ էջում, որտեղ արտատպվել է Թիֆլիսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» ժողովածուից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
Լիպիդներն իջեցնող միջոցներ
Դասեր
Լիպիդների մակարդակը իջեցնողներ դեղամիջոցների մի քանի դասերը տարբերվում են ինչպես խոլեստերինի պրոֆիլի վրա նրաց ազդեցությամբ, այնպես էլ իրենց կողմնակի ազդեցություններով:Օրինակ՝ որոշները կարող են իջեցնել ցածր խտության լիպոպրոտեինների (ՑԽԼ) մակարդակը, մինչդեռ մյուսները կարող են նախընտրելիորեն բարձրացնել բարձր խտության լիպոպրոտեինների (ԲԽԼ) մակարդակը։ Կլինիկականորեն, դեղամիջոցի ընտրությունը կախված է հիվանդի խոլեստերինի պրոֆիլից, սրտանոթային ռիսկերից և հիվանդի լյարդի և երիկամների գործառույթներից՝ գնահատվելով դեղերի ռիսկերի և օգուտների հավասարակշռությունը ։
Հաստատված
Հետազոտություն
Հիպոլիպիդեմիկ միջոցների հետազոտվող դասեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ Կատեգորիա:Սրտաբանություն
Լիսիչինո (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)
Լիսիչինո (Лисичино), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 36 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի բնակավայրեր
Յուրի Ռիբակով
Յուրի Ռիբակով (Ю́рий Миха́йлович Рыбако́в, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Գրականություն
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Գետափ (գյուղ, Շիրակի մարզ)
Գետափ, գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում, մարզկենտրոնից 24 կմ հարավ-արևելք, ծովի մակերևույթից 1750 մ բարձրության վրա։
Բնակչություն
Նախնիները 1828-1830 թթ.-ին գաղթել են Ալաշկերտից, Մանազկերտից, Կարսից և Մուշից։
Գետափի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, պտղաբուծությամբ և բանջարաբոստանային կուլտուրաների մշակությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գետափն ունի 1862 թ․-ի «Ժամ» եկեղեցի, «Ուռումների» վանք, «Թուխ Մանուկ» և «Կոժկուն ավետարան» սրբատեղիներ, «Ծակքար» մատուռ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արթիկի շրջան Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գյուղեր
24 Hours (երգ)
«24 Hours», ամերիկացի ռեփեր և երգիչ Թիֆլայի երգը, որում իր մասնակցությունն ունի նաև ամերիկացի ռեփեր Թու Չեյնսը։ Այն թողարկվել է 2014 թվականի մայիսի 12-ին՝ որպես Թիֆլայի «Starr» կոչվող առաջին ալբոմի առաջին սինգլ ։ Երգի պրոդյուսերն է DJ Mustard-ը ։
Թողարկում
Երգը համացանցում հայտնվեց 2014 թվականի մարտի 26-ին, իսկ որպես սինգլ այն թողարկվեց մայիսի 12-ին ։ Երգը ընդգրկվել է Թիֆլայի «Starr» անվանումը կրող առաջին ալբոմում, որն վաճառքի է դուրս եկել 2015 թվականի հունվարի 30-ին ։ Երգի պաշտոնական ռեմիքսում իրենց մասնակցությունն ունեն ռեփեր Բոբի Շմերդան և երգիչ Ty Dolla Sign-ը ։ Երգի մեկ այլ ռեմիքս տարբերակում իրենց մասնակցությունն ունեն երգիչներ Քրիս Բրաունը և Թրեյ Սոնգզը ։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Քոլին Թիլինը, թողարկվել է 2014 թվականի մայիսի 29-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2014 սինգլներ Կատեգորիա:Թու Չեյնսի երգեր Կատեգորիա:2014 երգեր
Աննա Մարիա Գանսոնրե
Աննա Մարիա Գանսոնրե (Ганна-Міріам Адамівна Гансонре, ), ուկրաինական և ռուսական վոլեյբոլիստ, հարձակվող, արժանացել է սպորտի վարպետի կոչման ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս վոլեյբոլիստներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի վոլեյբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ
Ռամոնի
Ռամոնի (Рамоны), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Միդլսեքս շրջան (Նյու Ջերսի)
Միդլսեքս շրջան (Middlesex County), ԱՄՆ Նյու Ջերսի նահանգի 21 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 805 կմ² է, բնակչությունը՝ 809.858 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Նյու Բրանսուիք բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1683 թ.։
Կատեգորիա:Նյու Ջերսիի շրջաններ
Գուլբաղ
Գուլբաղ (վրաց.` გულბაღი), հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում, Վիրահայոց լեռների հյուսիսային նախալեռնային շրջանում, վարչական կենտրոն Մառնեուլ քաղաքից 32 կմ հեռավորության և ծովի մակարդակից 680 մ բարձրության վրա։
Բնակչությունը
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 273 բնակիչ, հիմնականում հայեր, որից 129 տղամարդ և 144 կին։ 2014 թվականի հաշվառումներով, գյուղում ապրում էր 245 մարդ, որից 123 տղամարդ և 122 կին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի հայաբնակ գյուղեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Մկրտիչ Գիմիշյան
Մկրտիչ (Սոս) Եգորի Գիմիշյան, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1953 թվականի մայիսի 20–ին, Վրաստանի Ախալցխա քաղաքում։ 1971-1976 թվականներին սովորել է Երևանի պետական ​​համալսարանում, ստացել է ֆիզիկոսի մասնագիտություն։ 1976-1980 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Ն. Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարանի ասպիրանտուրայում։ 1980-1988 թվականներին  աշխատել է Երևանի պետական համալսարանի ինֆորմատիկայի ամբիոնում, 1988-1991 թվականներին որպես ինժեներ՝ բազալտի գործարանում ։
1999 թվականից ընտրվել է «Քրիստոնեա-ժողովրդական վերածնունդ» կուսակցության առաջնորդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պատգամավորներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Կաառլի (գյուղ, Հալլիստե շրջան)
Կաառլի (Kaarli), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Հալլիստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 94 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Հալլիստե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
(5271) Կայլամայա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,668084 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3565 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9797 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1591,83 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,226154 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,03° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բրանդոն Ուիլյամս
Բրանդոն Ուիլյամս (Brandon Williams, ), անգլիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Մանչեսթեր Յունայթեդի կազմում։ Խաղում է ձախ պաշտպանի դիրքում ։
Մանչեսթեր Յունայթեդ
Ուիլյամսը Մանչեսթեր Յունայթեդի ակադեմիայի սան է ։ Իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը կնքեց 2018 թվականի ապրիլի 30-ին  ։ 2019 թվականի մարտին անգլիացին Մանչեսթեր Յունայթեդի առաջին թիմի հետ մեկնեց Փարիզ՝ Պարի Սեն-Ժերմենի դեմ խաղի համար  , սակայն չներառվեց թիմի հայտացուցակում։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2019 թվականի սեպտեմբերի 25-ին՝ փոխարինելով Ֆիլ Ջոնսին Անգլիայի լիգայի գավաթի Ռոչդեյլի դեմ խաղում  ։ Առաջին հանդիպումը եվրոպական առաջնություններում անցկացրեց հոկտեմբերի 3-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Եվրոպայի Լիգայի խմբային փուլի ԱԶ Ալկմարի դեմ խաղում  ։ Հոկտեմբերի 17-ին Ուիլյամսը երկարաձգեց իր պայմանագիրը ակումբի հետ մինչև 2022 թվականը   ։ Պրեմիեր Լիգայում իր դեբյուտը նշեց հոկտեմբերի 20-ին՝ փոխարինելով Անդրեաս Պերեյրային Լիվերպուլի դեմ խաղում  ։ Հոկտեմբերի 24-ին Ուիլյամսը 11-մետրանոց հարված վաստակեց Եվրոպայի Լիգայի Պարտիզանի դեմ խաղում՝ օգնելով Մանչեսթեր Յունայթեդին հաղթել 1-0 հաշվով  ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց նոյեմբերի 24-ին՝ Շեֆիլդ Յունայթեդի դեմ խաղում  ։
Միջազգային կարիերա
Ուիլյամսը ներկայացրել է Անգլիան մինչև 20 տարեկանների երիտասարդական հավաքականում ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի նոյեմբերի 29-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նորվիչ Սիթիի ֆուտբոլիստներ
(21721) Ֆեյնիք
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1999 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Զորյանոե (գյուղ, Բոբրինեցի շրջան)
Զորյանոե (Зоряне), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զորյանոե գյուղում բնակվում էր 186 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1065 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 174,65 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Բոբրինեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ժողովածու (2584)
Ժողովածու 2584, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2584 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1740 թվականին Ղուկաս Խարդբերցի գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Հակոբ Պատրիարք։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25X18,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 539 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Պահպանակը ունի 1 էջ, գրված է՝ բոլորագիր, վարքի վրա՝ միասյուն, նոտրգիրով։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ մասն պահպանակի։ Հիշատակարաններ՝ 451ա, կազմողի՝ 289բ (1784 թվական), կնիք՝ 539ա (1810 թվական, Մարգար վարդապետ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Քլամիդիոմոնադ
Քլամիդոմոնադ, վոլվոքսայինների կարգի կանաչ, միաբջիջ ջրիմուռ։ Հայտնի է ավելի քան 500 տեսակ։
Հայաստանում
Հայաստանում՝ 4 տեսակ՝
Անվանում
«Քլամիդոմոնադ» հունարեն նշանակում է պարզագույն օրգանիզմ, որը ծածկված է «հագուստով»՝ թաղանթով։ Քլամիդոմոնադը լավ երևում է մանրադիտակով։
Էկոլոգիա
Բնակվում է ջրափոսերում, առուներում, որոշ տեսակներ՝ սառույցի և ձյան վրա՝ առաջացնելով դրանց «ծաղկում»։ Տարածված է քաղցրահամ, հատկապես ազոտային միացություններով հարուստ փոքր ջրամբարներում։
Կառուցվածք
Տանձաձև մանր, շարժուն, միաբջիջ օրգանիզմ է։ Առջևի ծայրը՝ սրացած, որտեղ ունի 2 հավասար մտրակ, որոնց օգնությամբ շարժվում է։ Բջիջը հարթ է՝ պատված պեկտինային թաղանթով, ունի երկու մտրակ։ Բջջի ետին մասում գտնվում է կանաչ, բաժականման քրոմատոֆոբը, առջևի մասում՝ անգույն պրոտոպլազման կորիզով։ Առջևի մասում է գտնվում նաև կարմիր լուսազգայուն աչքը։ Ցիտոպլազմայում գտնվում է կորիզը, իսկ մտրակների հիմքի մոտ՝ երկու փոքր բբախող վակուոլ։
Քլամիդոմոնադը սնվում է ոչ միայն ֆոտոսինթեզի ընթացքում առաջացած, այլ պատրաստի օրգանական նյութերով, որոնք բջիջը կլանում է ամբողջ մակերեսով։
Քլամիդոմոնադը լուսազգայուն աչիկով ընկալում է լույսը և մտրակների օգնությամբ շարժվում դեպի այն։ Բաբախող վակուոլները ծառայում են ներթափանցած ջրի հավելյալ քանակի հեռացման համար։
Բազմացում
Բազմանում է անսեռ (զոոսպորներով) և սեռական (իզոգամիա կամ հետերոգամիա) ճանապարհներով։ Ամռանը նպաստավոր պայմաններում քլամիդոմոնադը բազմանում է անսեռ եղանակով, որի ընթացքում կորցնում է մտրակները։ Այնուհետև նրա պարունակությունը՝ կորիզը և ցիտոպլազման, կիսվում են 2, 4, իսկ երբեմն նաև՝ 8 մասի, որոնցից դեռևս մայրական օրգանիզմում ձևավորվում են հատուկ բջիջներ՝ սպորներ։ Այն սպորները, որոնք ունեն երկարավուն մտրակ, շարժուն են, կոչվում են զոոսպորներ։ Դրանք ընդհանուր կառուցվածքով նման են մայրական օրգանիզմին, բայց ավելի փոքր են և ցելյուլոզային թաղանթ չունեն։ Զոսպորները մայրական օրգանիզմից դուրս գալով վերածվում են հասուն ձևի։ Անբարենպաստ պայմաններում (ցուրտ, ջրամբարի չորոցում, սննդանյութի բացակայություն) քլամիդոմոնադը բազմանում է սեռական եղանակով։ Սեռական բազմացման ընթացքում քլամիդոմոնադի մայրական բջիջը բաժանվում է, առաջանում են երկու մտրակ ունեցող մեծ քանակությամբ (8-64) շարժուն, փոքրիկ գոյացություններ, որոնք սեռական բջիջներ՝ գամետներ են։ Սրանք արտաքնապես նման են իրար, սակայն արական գամետները շարժուն են, մինչդեռ իգական գամետները՝ սակավաշարժ։
Գամետները, դուրս գալով մայրական բջջի թաղանթից, լողում են ջրում։ Տարբեր առանձնյակների գամետները զույգերով միաձուլվում են՝ ձևավորվում է զիգոտը և պատվում հաստ, ամուր թաղանթով։ Այդպես զիգոտը ձմեռում է, իսկ գարնանը, երբ բարենպաստ պայմաններ են, բաժանվում է՝ առաջացնելով 4 քլամիդոմոնադ, որոնք մայրական բջջից դուրս են գալիս, աճում ու վերածվում են հասուն առանձնյակի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կանաչ ջրիմուռներ Կատեգորիա:Վոլվոքսայիններ
Մոնմաութ շրջան (Նյու Ջերսի)
Մոնմաութ շրջան (Monmouth County), ԱՄՆ Նյու Ջերսի նահանգի 21 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.222 կմ² է, բնակչությունը՝ 630.380 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆրիհոլդ Բորու բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1683 թ.։
Կատեգորիա:Նյու Ջերսիի շրջաններ
Լիսիչինո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)
Լիսիչինո (Лисичино), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռամուշևո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Ստարոռուսկի շրջանի բնակավայրեր
Քաբարակ Վահևունի
Քաբարակ Վահևունի, հայ իշխան Արմինիա կուսակալությունում, Վահևունիների տոհմից ։
Կենսագրություն
852 թվականին Քաբարակ Վահևունին իր ազգակից Հրահատ Վահևունու հետ մասնակցում է Գուրգեն Արծրունու պատերազմին ընդդեմ Բուղայի  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վահևունիներ Կատեգորիա:Հայ իշխաններ
Ամանորը Ռուսաստանում
Ամանորը Ռուսաստանում, մեկն է Ռուսաստանի տոնական օրացույցային օրերից։ Նշվում է դեկտեմբերի 31-ին և հունվար 1-ին։
Տոնի հանդես գալու պատմություն
Մինչև XVIII դարը նոր տարին Ռուսաստանում չի սկսվել հունվարին, ինչպես հիմա, այլ մարտից(մինչև 1942 թվականը և սեպտեմբերից (1942) թվականից հետո) Նոր տարվա տոնման մասին տեղեկություններ են եղել 15-րդ դարից Մոսկվացիների «փարիզյան բառարանում» 16-րդ դար) պահպանվել է Ամանորի ռուսական անվանումներ
Նոր տարվա տոնակատարությունը մինչև 1700 թ.
Ամանորիին Մոսկվայի Կրեմլում արարողությունները(«Նոր տարեսկզբի», «Տարվա հրաժեշտի») սկսվում էին մեր ժամանակով մոտավորապես առավոտյան ժամը իննից։ Մոսկովյան Կրեմլի տաճարի հրապարակում` հյուսիսային դռների հակառակ կողմում` Արխանգելսկի տաճարի(Մոսկվա) և Գրանիտե պալատի կարմիր սյունասրահում, տեղադրվում էր մեծ բեմահարթակ։ Բեմը ծածկվում էր պարսկական և թուրքական գորգերով։ Արխանգելյան տաճարի և Իվան Մեծի զանգակատան միջև՝ բարձունքի վրա, դրվում էին երկու սեղաններ, որոնցից մեկը Ավետարանների, իսկ մյուսը՝ սրբապատկերների(Սիմոն Ստոլպնիկ ժամանակագրի) համար։ Անալոյի դիմաց դնում էին մեծ մոմեր, սեղան և արծաթյա բաժակներ օրհնված ջրերի համար։ Սեղանների հակառակ կողմում դնում էին գահեր` մեկը` պատրիարքի համար, մյուսը ` ցարի։ Մոսկվայի և ամբողջ Ռուսաստանի պատրիարքը հոգևորականների ուղեկցությամբ մտնում էր արևմտյան դռնից(Ուսպենսկի տաճար)։ Նրանք բերում էին սրբապատկերներ, խաչեր և վահանակներ։ Երբ պատրիարքը հրապարակ էր դուրս գալիս, Բլագովեվեշչենսկի պատշգամբից դուրս էր գալիս ցարը։ Պատրիարքի և ցարի մուտքը ուղեկցվում էր Իվան Մեծի զանգերի ձայնով։ Թագավորը ակնածանքով համբուրում էր Ավետարանը և սրբապատկերները, նրան օրհնում էր պատրիարքլը։ Կաթողիկոսը հատուկ ելույթում հարցնում էր թագավորի առողջության մասին։ Թագավորը պատասխան խոսքը ավարտում էր. «Աստված տվել է, կենդանի եմ»։ Հոգևորականները և բոյարները ըստ աստիճանի զբաղեցնում էին տեղերը թագավորի ու կաթողիկոսի շուրջը։ Մայր տաճարի հրապարակը (Մոսկվա) լցված էր ծառայող մարդկանցով։ Բլագավեշչենսկից մինչև Արխանգելյան տաճարը կառուցված բեմահարթակին կանգնած էին սեղանապետերը, մառանապետերը և պալատականները, իսկ նրանց հետևում որպես հյուր կանգնած էր վաճառականությունը։ Մոսկովյան Կրեմլի Բլագավեշչենսկի տաճարից մինչև Ուսպենսկի տաճար ընկած հարթակին կանգնած էին ցածր կարգի սեղանապետեր, նրանց հետևում ` ատենադպիրներ։ Հարթակում կանգնածներից էին նաև գեներալներ, հրամանատարներ, նշանավոր դեսպաններ, օտարերկրյա հյուրեր և այլ պաշտոնավորներ։ Հարթակների միջին մասում և նրանց դիմաց կանգնած էին ստրելեցներ` ռազմական դրոշներով, թմբուկներով, զենքերով։ Սկսվում էր թագավորին հարգանք և խոնարհում մատուցելու ժամը։ Մետրոպոլիտները, արքեպիսկոպոսները, եպիսկոպոսները և հոգևոր դասի մյուս ներկայացուցիչները երկուական մոտենում և խոնարհվում էին թագավորին ու կաթողիկոսին։ Կաթողիկոսը ողջույնի երկար խոսքով դիմում էր թագավորին։ Թագավորը կարճ պատասխանից հետո ակնածանքով համբուրում էր Ավետարանը և սրբապատկերները։ Հոգևոր դասի ներկայացուցիչները, մոտենալով թագավորին ու կաթողիկոսին, շնորհավորում էին գլխի խոնարհումով։ Թագավորը նույն կերպ էր պատասխանում, իսկ կաթողիկոսը՝ օրհնությամբ։ Ապա թագավորին շնորհավորում էին բոյարները և մյուս աշխարհիկ պաշտոնյաները սովորականից ավելի խոնարհումով(խոնարհվելով մինչև հատակը)։ Արտասանվում էր շնորհավորական ճառը։ Հետո բոյարները շնորհավորում էին կաթողիկոսին։ Երբ փոխադարձ շնորհավորանքները ավարտվում էին, թագավորին շնորհավորում էր ողջ հրապարակը։ Հրապարակում բոլոր գտնվողները, բացի ստրելեցներից, ճակատներով հատվածում էին գետնին։ Արարողության ավարտից հետո թագավորը մտնում էր Բլագավեշչենսկի եկեղեցին պատարագին մասնակցելու համար։
Պետրոս I-ի բարեփոխումներ
Մինչև Պետրոս I-ը Ամանորը չի սկսվել հունվար 1-ին. այն տոնվել է մարտ ամսին։ Պետրոս I հայտնի դարձավ, որ ոչ միայն եվրոպական քրիստոնյա պետություններում, այլև սլավոնական ժողովուրդների մոտ ամառը հաշվվում է Քրիստոսի ծննդից 8 օր հետո, այսինքն՝ հունվարի 1-ին։ Պետրոս I-ը մտցրեց բնակարանները ճյուղերով, պսակներով և տոնածառերով զարդարելու ավանդույթը, որը հետագայում մոռացվեց է և վերածնվեց XIX դարում։
Նոր ոճ
1918 թվականի դեկրետով Նոր տարին համընկնում է եվրոպականին։ 1929 թվականից սկսած՝ տոնվում է միայն Ծննդյան տոնը, իսկ Նոր տարին դառնում է սովորական աշխատանքային օր։ Սակայն 1935 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Պրավդա» թերթում հրապարակված Պավել Պաստիշինի նամակում ասվում էր. Մինչև 1947 թվականի հունվարի 1-ը Նոր տարին մնում է աշխատանքային օր։ 1947 թվականի դեկտեմբերի 23-ի հրամանով այն դառնում է տոնական օր։ 1992 թվականի սեպտեմբերի 25-ի օրենքով Ռուսաստանում հունվարի 2-ն էլ է դառնում ազատ օր։ 2005 թվականից Ռուսաստանում հունվարի 1-5-ը ամանորյա արձակուրդների օրեր են դառնում։ Սուրբ Ծննդյան տոների հետ միասին ազատ օրերը տևում են 10 օր։ 2013 թվականից ամանորյա արձակուրդների տևողությունը դարձել է հունվարի 1-8-ը։
Ամանորյա ավանդույթներ
Պետրոս I-ի կողմից Ռուսաստանում որպես տարվա սկիզբ ընդունվեց հունվարի 1-ը, և դա դարձավ նրա բարեփոխումներից մեկը։ Ամանորը 1700 թվականից Մոսկվայում տոնվում էր 7 օր։ Տանտերերը տների և դարպասների առաջ պետք է զարդարեին փշատերև ծառեր և ամեն երեկո վառեին ձյութե տակառներ։ Բաց էին թողնվում հրթիռներ, Կրեմլի դիմաց կրակում էին 700 թնդանոթներից, իսկ սեփական բակերում` փոքր զենքերից։ Այս ամենը արվում է գերմանական օրինակով։
Ռուսաստանում կան մի շարք ավանդույթներ, որոնց մի մասը պահպանվել է Սուրբ Ծննդից։ Ամանորի գիշերն ընդունված էր հագնվել նոր ու լավագույն հագուստը, որպեսզի նոր տարին մտնեին նորացված։ Մարվում էին բոլոր պարտքերը նոր տարում պարտքեր չունենալու համար։ Ամանորի նախօրեին քնել նույնպես պետք չէր, որպեսզի տարին անհետաքրքիր չանցներ(մինչև 7 տարեկան երեխաներին քնել թույլատրվում էր)։ Ամանորյա սեղանը պետք է ծանրաբեռնված լիներ ուտելիքներով և խմիչքով, որ ողջ տարին ուրախ անցներ։ Տանից պետք է դուրս հանվեր կոտրված սպասքը, լվանացվեին հայելիներն ու պատուհանները։ Սեղանին դրվում էին տարբեր կենդանիների համար սիրելի ուտելիքներ։ Եթե առնետի տարի է, պանիր, կապիկի տարվա դեպքում՝ արմավ և այլն։
Ամանորյա սեղան
Նոր տարին դիմավորելու համար դեկտեմբերի 31-ին ամանորյա սեղանի շուրջ են հավաքվում հարազատները։ Նրանք հիշում են տարվա ընթացքում տեղի ունեցած կարևոր դեպքերը և միմյանց ցանկանում, որ նոր տեղափոխվեն բոլոր լավ բաները։ Երկրի նախագահի ելույթից հետո 0 անց 0 րոպեին(հունվարի 1) հնչում են զանգերը։ Զանգերի ղողանջի հետ իրար են խփում բաժակները և պահում երազանքներ։
Ամանորյա ֆիլմեր
ՍՍՀՄ-ում Ամանորից առաջ հեռուստատեսությամբ ցուցադրում են «Ամանորյա ֆիլմերի ժողովածու։ Օրինակ. Մեր օրերում ավանդույթը շարունակվում է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամանորն աշխարհում Կատեգորիա:Ամանոր
Խնձորյանի գնայուկ
Խնձորյանի գնայուկ, գնայուկ բզեզների ընտանիքին պատկանող միջատ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
10-12 մմ երկարությամբ ոչ խոշոր, բարեկազմ, տափակած, չափավոր փայլուն մարմնով և կարմրադարչնագույն գունավորմամբ բզեզ է ։
Տարածվածություն
Հայաստանի էնդեմիկ է։ Տարածված է Ջերմուկ քաղաքից 3300 մ դեպի հյուսիս-արևելք՝ «Սարեր Սարցալի» տեղանքում ։
Էկոլոգիա
Հանդիպում է ծովի մակարդակից 3100-3300 մ բարձրությունների վրա, ալպյան մարգագետիններում։ Կենսաբանական առանձնահատկությունները հայտնի չեն, բզեզները հայտնաբերված են ձնեկույտների մոտ՝ քարերի տակ ։
Պահպանություն
Սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է, որը Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով ներկայումս գնահատվում է որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող ոչ բարձ թվաքանակով տեսակ։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջատներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ
Բոսնիա և Հերցեգովինայի բասկետբոլի տղամարդկանց հավաքական
Բոսնիա և Հերցեգովինայի բասկետբոլի տղամարդկանց հավաքականը ներկայացնում է Բոսնիա և Հերցեգովինան բասկետբոլի միջազգային մրցույթներում։
Պատմություն
Մինչև 1992 թվականին Հարավսլավիայի կազմալուծումը, Բոսնիա և Հերցեգովինայում ծնված բասկետբոլիստները հանդես էին գալիս Հարավսլավիայի հավաքականի կազմում։ Հարավսլավիայի հավաքականի հայտնի բոսնիական բասկետբոլիստներից են Միրզա Դելիբաշիչը, Դրաժեն Դալիպագիչը, Պրեդրագ Դանիլովիչը, Զորան Սավիչը, Ալեքսանդր Նիկոլիչը և Բորիսլավ Ստանկովիչը։ Այդ ժամանակ Բոսնիա և Հերցեգովինայի մայրաքաղաք Սարաևոն հինգ քաղաքներից մեկն էր, որտեղ անցկացվել են 1970 թվականի աշխարհի առաջնության խաղերը, որտեղ Հարավսլավիայի հավաքականը առաջին անգամ դարձել է երկրագնդի ուժեղագույն խումբը։
Բոսնիա և Հերցեգովինան անկախություն ձեռք բերելուց հետո կանոնավոր ընտրվում է Եվրոբասկետին։ Հավաքականի լավագույն ցուցանիշը համարվում է 1993 թվականի 8-րդ հորիզոնականը, երբ հավաքականը դուրս է եկել քառորդ եզրափակիչ։ Բոսնիա և Հերցեգովինան բաց է թողել մայրցամաքի ընդամենը երեք առաջնություն` 1995, 2007 և 2009 թվականներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի բասկետբոլի հավաքականներ Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային հավաքականներ
Բրոնյատուրո
Բրոնյատուրո  (Brognaturo) կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Վիբո Վալենտիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 741 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 30 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 24 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 89822։ Հեռախոսային կոդը՝ 0963։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վլադիմիր Ռախմանին
Վլադիմիր Ռախմանին (Владимир Олегович Рахманин, ), ռուս դիվանագետ։
Կենսագրություն
1980 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Տիրապետում է ռուսերենին, չինարենին և անգլերենին։
1980 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու որդի և մեկ դուստր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզ
Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզ (Іва́но-Франкі́вська о́бласть), մարզ Ուկրաինայի արևմուտքում։ Այն հիմնվել է 1939 թ. դեկտեմբերի 4-ին։ Մինչև 1962 թվականի նոյեմբերի 9-ը կրել է Ստանիսլավսկի մարզ անունը (կենտրոնը՝ Ստանիսլավ քաղաք, այժմ Իվանո-Ֆրանկովսկ)։
Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզը հանդիսանում է Ուկրաինայի ամենախիտ բնակեցված և հին պատմությամբ տարածքներից մեկտ։ Վարչական կենտրոնն է Իվանո-Ֆրանկովսկը (մինչև 1962 թվականը՝ Ստանիսլավ (ավստրիական ձև) կամ Ստանիսլավով (լեհական ձև))։ Մարզը տեղաբաշխված է Ուկրաինայի հարավ-արևմուտքում և սահմանակից է Լվովի, Տերնոպոլի, Չերնովցիի և Անդրկարպատյան մարզերի հետ։ Ծայր հարավում այն ունի 50 կիլոմետրանոց սահման Ռումինիայի հետ։ Տարածքը կազմում է 13,9 հազ. կմ²։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզի վարչական կենտրոնն է Իվանո-Ֆրանկովսկ քաղաքը։
Մարզի վարչական միավորների քանակները՝
Մարզում տեղական ինքնակառավարումը իրականացվում է Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզային խորհրդի կողմից, գործադիր իշխանությունն է՝ մարզային պետական վարչությունը։ Մարզի ղեկավարն է հանդիսանում մարզային վարչության նախագահը, որը նշանակվում է Ուկրաինայի նախագահի կողմից։
Բնակչություն
Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզում 2009 թվականի դեկտեմբերի 1-ի դրությամբ բնակվում էր 1380,8 հազար մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզ
Ջիրասոլե
Ջիրասոլե (Girasole), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Օլիաստրա գավառում։
Բնակչությունը 946 մարդ(2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը 73 կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 8040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0782։
Բնակչության հովանավոր սուրբ համարվում է Sant’Antioco di Sulcis։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մագնուս Մանսկե
Կենսագրություն
Մագնուս Մանսկեն Քյոլնի համալսարանում ուսումնասիրել է կենսաքիմիա։ 2006 թվականին համալսարանն ավարտել է փիլիսոփայության դոկտորի կոչումով։
Մագնուսը 2007 թվականից աշխատում է Սենգեր ինստիտուտում, սակայն շարունակում է զարգացնել Վիքիպեդիայի և Վիքիդատայի գործիքները ։
2012 թվականին եղել է Nature անգլիական գիտական շաբաթագրի հոդվածների համահեղինակ։ Հոդվածները վերաբերում էին մալարիայի դեմ պայքարին ։
Բացի այդ հոդվածների, Մագնուս այլ հոդվածների հեղինակ կամ համահեղինակ է     ։
MediaWiki
Լինելով ուսանող, Մագնուս Մանսկեն այն առաջին խմբագիրներից էր, ով իր ներդրումն ունեցավ Նուպեդիայում (Վիքիպեդիայի նախորդը)։ Բայց դրա սահմանակփակ լինելու պատճառով մշակել է UseModWiki-ի Perl-վիքիշարժիչի PHP-փոխարինիչ, որը կոչվել է Phase II    , իսկ ավելի ուշ կատարելագործում է Lee Daniel Crocker-ը, որը հետագայում վերանվանում է MediaWiki:
Մագնուս Մանսկեի տարբերակով հայտնվել են անվանատարածքներ և սպասակրող էջեր (ներառյալ հսկացանկը և մասնակցի ներդրումները) ։
Մրցանակներ
Համարվում է Գերմաներեն Վիքիպեդիայի առաջին հոդվածի ստեղծողը, որը գրվել է 2001 թվականի մայիսին և պատմում է պոլիմերազային շղթայական ռեակցիայի մասին    ։
2010 թվականին Մագնուս Մանսկեն ճանաչվել է MediaWiki-ի հիմնական մշակողներից մեկը և պարգևատրվել Stug Award մրցանակով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի կենսաքիմիկոսներ Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Գերմանացի կենսաբաններ
Պերիսկոպային անտենաներ
Պերիսկոպային անտենաներ, երկու հայելուց և աշտարակից բաղկացած համակարգ է։ Ներքևի հայելին պարաբոլային է և պատրաստված է այնպես, որ իր կիզակետը (F) ապարատային շինության ներսում գտնվի։ Պարաբոլային հայելու ելքում ունի ալիքի հարթ ճակատ, որն ուղղված է 900–ի տակ դեպի վերևի հարթ էլիպտիկ ձև ունեցող հայելին։ Անտենայի ՈւԴ-ն բավականին սուր է և պայմանավորված է ճառագայթների փնջի տրամագծով և ալիքի երկարությամբ։ Այս տիպի անտենաները օգտագործվում են ռադիոռելեային գծերում և կարող են աշխատել ինչպես հաղորդման, այնպես էլ ընդունման համար։ Ապարատաշինության մեջ ընդունված ազդանշանն ուժեղացվում է և հակառակ ուղղով հաղորդվում հաջորդ կայանին։ Այսպիսի ռադիոռելեային գծերն աշխատում են հեռուստատեսային և հեռախոսային ուղիների հաղորդման և ընդունման համար դեցիմետրային կարճ ալիքների տիրույթում։
Աղբյուրներ
Ա. Ս. Սարգսյան, Պ. Մ. Հերունի, Ս. Մ. Մարտիրոսյան, Անտենաներ։
Արտաքին հղումներ
http://lenta.ru/russia/2001/07/26/kursk/
Կաառլիյեռվե
Կաառլիյեռվե (Kaarlijärve), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Ռաննու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 140 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Ռաննու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Չորրորդ արդյունաբերական հեղափոխություն
Չորրորդ արդյունաբերական հեղափոխություն (The Fourth Industrial Revolution), կանխատեսված իրադարձություն, կիբեր-ֆիզիկական համակարգերի զանգվածային ներդրում արտադրության մեջ (արդյունաբերություն 4.0) և մարդու կարիքների սպասարկում, ներառյալ կյանքը, աշխատանքը և ժամանցը (աշխատանք 4.0):
Այն իր անունը ստացել է 2011 թվականի նախաձեռնությունից, որը գլխավորում էին գործարարները, քաղաքական գործիչները և գիտնականները, ովքեր այն սահմանեցին որպես գերմանական արտադրական արդյունաբերության մրցունակության բարելավման միջոց՝ «կիբերֆիզիկական համակարգերի» կամ CPS-ի ավելի մեծ ինտեգրման միջոցով գործարանային գործընթացներում ։
Փոփոխությունները կներառեն կյանքի տարբեր ասպեկտներ՝ աշխատաշուկա, կենսամիջավայր, քաղաքական համակարգեր, տեխնոլոգիական կարգեր, մարդու ինքնություն և այլն ։
Տնտեսական նպատակահարմարությամբ և կյանքի որակի բարելավման գրավչությամբ կյանքի կոչված չորրորդ արդյունաբերական հեղափոխությունն իր մեջ կրում է աճող անկայունության և համաշխարհային համակարգի հնարավոր փլուզման վտանգները, ուստի դրա սկիզբն ընկալվում է որպես մարտահրավեր, որին մարդկությունը պետք է պատասխանի ։
Տեխնոլոգիաներ
Չորրորդ արդյունաբերական հեղափոխությունը սովորաբար նկարագրվում է՝ մատնանշելով այն հիմնական տեխնոլոգիաները, որոնք «շուտով» դուրս կգան գիտական ​​մշակման և փորձարկման փուլից։ Այս տեխնոլոգիաները ներառում են ապագա տեխնոլոգիաների հետևյալ հավաքական հասկացությունները ։
Արտադրական ոլորտի առումով վերանայման նյութերը կարող են լինել 2019 թվականի Համաշխարհային տնտեսական ֆորումում պատրաստված վերանայման նյութեր ։ Որպես ոլորտներ, որտեղ նկարագրված հեղափոխությունն արդեն սկսվել է, նրանք խոսում են հետևյալի մասին.
Հետազոտողների կարծիքները
«Ի տարբերություն նախորդների, այս արդյունաբերական հեղափոխությունը զարգանում է ոչ թե գծային, այլ ավելի շուտ էքսպոնենցիալ տեմպերով», - Կլաուս Շվաբ «Չորրորդ արդյունաբերական հեղափոխություն», Eksmo-Press, 2018 :
«Չորրորդ արդյունաբերական հեղափոխությունը հիմնարար փոփոխություններ կբերի արտադրական գործընթացներում։ Դա ենթադրում է ոչ միայն տեխնոլոգիական նորամուծություններ, այլև սոցիալական պարադիգմի, մշակութային կոդի փոփոխություն։ Կիբերֆիզիկական համակարգերի լայնածավալ ներդրումը և արդյունաբերության թվայնացումը հնարավոր չեն լինի առանց իրավական փոփոխությունների և քաղաքական բարեփոխումների», - նշում է ՏԱՍՍ-ի մամուլի ծառայությունը :
«Սկսված չորրորդ արդյունաբերական հեղափոխությունը անճանաչելիորեն կփոխի մարդու կենսակերպը։ Սպասում ենք մարդկության պատմության մեջ ամենամեծ վերափոխմանը, որը կազդի հասարակության բոլոր ոլորտների վրա։ Ավելին, արդեն իսկ նկատվում են բազմաթիվ փոփոխություններ։ Այս հեղափոխության հիմնական տարբերությունը բոլոր նախորդներից բոլոր թվարկված տեխնոլոգիաների սինթեզն ու փոխազդեցությունն է» ։
Արդյունաբերություն 4.0-ի իրականացման առաջընթացի ամենամեծ խոչընդոտներն են.
Կանխատեսվող հետևանքներ
Դավոսի Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի հիմնադիր և երկարամյա նախագահ Կլաուս Շվաբը փոփոխությունների մասշտաբները բնութագրում է որպես աննախադեպ մարդկության պատմության մեջ։ Փոփոխությունները կազդեն բոլորի վրա՝ կտրուկ կփոխվեն մարդու հարաբերությունները աշխարհի, իր և այլ մարդկանց հետ։ Չորրորդ արդյունաբերական հեղափոխությունը մարդկության կենսամակարդակը բարձրացնելու, բազմաթիվ հրատապ խնդիրներ լուծելու մեծ ներուժ ունի, բայց նաև թույլ է տալիս նոր խնդրահարույց խնդիրների ի հայտ գալ ։
Տնտեսության վերափոխում
Տնտեսության այն հատվածները, որոնց հասանելի են մեծ քանակությամբ տվյալներ, հնարավորություն կունենան արմատապես բարելավել դրանց հիման վրա կայացված որոշումների որակը։ Սա վերաբերում է բանկային, իրավաբանական ծառայությունների, ապահովագրության, հաշվապահության, կառավարման, խորհրդատվության և աուդիտի, չափագիտական ​​աջակցության, առողջապահության և այլն ։  Մյուս կողմից, լոգիստիկան՝ ժամանակակից լուծումներով, ուժեղ կզարգանա։ Կնվազի տարբեր ռենտաների վրա հիմնված դասական առավելությունների դերը, ինչպես նաև կնվազի միջնորդի դերը՝ ի նպաստ ապրանքների սպառողական որակների և տեխնոլոգիական ռենտայի: Ընդհանուր առմամբ կբարձրանա ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը, այդ թվում՝ բնական։ Տնտեսությունը կդառնա ավելի թափանցիկ, կանխատեսելի, իսկ զարգացումը կլինի արագ ու համակարգված ։  Համաշխարհային տնտեսությունում 2010 թվականից ի վեր ծավալվում և թափ է հավաքում ռեշորինգի (reshoring)՝ ծագման երկիր վերադառնալու, գործընթացը ։
Աշխարհի թափանցիկություն
Որքան սերտորեն կապված լինի ֆիզիկական աշխարհը թվայինին, այնքան ավելի շատ հնարավորություններ կհայտնվեն թվային ցանցերի միջոցով ֆիզիկական աշխարհի ցանկացած փոփոխության և երևույթի (ներառյալ անցանկալի իրադարձությունների) լայն վերահսկման և մոնիտորինգի համար:Օրինակ՝ կարող է ավելի հեշտ լինել հանցագործներ գտնելը ։ Մեծ նշանակություն կունենա, թե կոնկրետ ինչպես է կառուցվելու մուտքի իրավունքի ճարտարապետությունը, ինչպես նաև տեղեկատվության աճող պայթյունի ժամանակ տեղեկատվության հսկայական հոսքի կառուցվածքի և ցուցադրման առանձնահատկությունները։
Մարդկային աշխարհի անհատականացում
Աշխարհը կդառնա ավելի անհատական ​​բոլորի համար միանգամից մի քանի դիրքերից։Նախ, ապրանքների և ծառայությունների հարմարեցման, որոշակի սպառողի համար ավելի նուրբ թյունինգի հնարավորությունները զգալիորեն կընդլայնվեն։ Երկրորդ, իրերի փոխազդեցությունը կդառնա համակարգային, և, հետևաբար, հարմարեցված, կրկին կոնկրետ սպառողի համար։ Նույնին կծառայի վիրտուալ և ընդլայնված իրականության միջոցները՝ թույլ տալով յուրաքանչյուր մարդու համար ստեղծել աշխարհի ընկալման անհատական ​​«շարունակություն» և գունազարդում/հեռանկար։ Քանի որ մարդն ընկղմվում է թվային միջավայրում, նրա անհատական ​​վարքագիծը գնալով կդառնա ավելի թվայնացված, այսինքն՝ հասանելի վերլուծության և հաշվառման համար, ինչը էլ ավելի մեծ հնարավորություններ կստեղծի շրջապատող աշխարհի անհատական ​​հարմարեցման համար ։
Մի կողմից կարծիք կա, որ դա մարդուն օտարում է իր ներաշխարհից՝ սեփական անհատականություն ձևավորելու ազատության բացակայություն, մարդկանց ինքնության հիման վրա տարանջատում և, որպես հետևանք, մարդու բևեռացում համայնքներից։ Մյուս կողմից, տարբեր նոր վերաբերմունքներից և տեսակետներից անհատական ​​ընտրության հնարավորությունը կարող է խթանել զարգացումը, բացահայտելով մարդու ներաշխարհի առանձնահատկությունները, ինքնակազմակերպման ընդլայնված շրջանակը, ներառյալ հետագա աճը ։