cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմ
Ձկներ
Նման ձկները մեծ կիրառություն ունեն գենետիկական և օրգանիզմների զարգացմանը առնչվող հետազոտություններում։ Ձկներից ամենաշատ ձևափոխված տեսակներն Zebrafish-ն ու Oryzias latipes-ը (ճապոնական մեդակա), քանի որ սրանց ձուն ունի տեսանելի խորիոն (սաղմնային թաղանթ), արագ են զարգանում և առաջին սաղմնային ձուն հեշտ նկատելի է, որը հնարավորություն է տալիս տրանսգենային ԴՆԹ-ի ներարկումը ։
2013 թվականի նոյեմբերի 25-ին Կանադան թույլատրեց գենետիկորեն ձևափոխված սաղմոնների ձվի արտադրությունն ու վաճառքը, սակայն արգելեցին Կանադայում դրանց օգտագործումը մարդկանց կողմից ։
Ջրային ավազանների աղտոտվածության որոշման նպատակով տարբեր հետազոտական խմբերի կողմից ստացվել են գենետիկորեն ձևափոխված ձկներ, որոնք տարբեր աղտոտությունների առկայության դեպքում կարող են փոխել իրենց գունավորումը    ։
Ձկների ցավի ուսումնասիրման վերջին հետազոտությունները վկայում են, որ գենետիկական ձևափոխումները կարող են հանգեցնել ձկների բարեկեցության փոփոխությունների ։
Կաթնասուններ
Գենետիկորեն ձևափոխված կաթնասունները ԳՁՕ-ների կարևոր մասն են կազմում ։ Դեռևս 1980-ական թվականներին Ռալֆ Բրինստերը և Ռիչարդ Պալմիթերը կատարելագործեցին տրանսգենային մկներ, առնետներ, ճագարներ, ոչխարներ խոզեր ստանալու տեխնոլոգիաներն ու հիմնեցին մարդկանց տարբեր հիվանդությունների (ներառյալ տրանսգենով հարուցված առաջին քաղցկեղը) առաջին տրանսգենային մոդելները։ Կենդանիների գենետիկական ինժեներիան թանկ, դանդաղ զարգացող ուղղություն է, որը պայմանավորված է ոչ միայն գործընթացների բարդությամբ, այլև հասարակության լայն շերտերում նմանատիպ փորձարկումների նկատմամբ ձևավորված հակասական կարծիքի ու որոշակի սահմանափակումների առկայության հետ։ Չնայած դրան, այս բնագավառում նկատվում է բավականին մեծ առաջընթաց ։
Առաջին տրանսգենային կենդանին ստեղծվեց մկան սաղմի մեջ ԴՆԹ-ի ներարկմամբ և այնուհետև սաղմի պատվաստմամբ էգ մկան օրգանիզմ ։
Գենետիկորեն ձևափոխված կենդանիները կիրառվում են տարբեր ոլորտներում և տարբեր նպատակներով.
Գյուղատնտեսությունում
Գենային ինժեներիան օգտագործվում է նոր տեսակի բույսերի ստացման համար, որոնք ավելի կայուն կլինեն միջավայրի անբարենպաստ պայմանների և վնասատուների նկատմամբ, կունենա լավ որակական հատկանիշներ Ստեղծվող կենդանիների նոր ցեղերն առանձնանում են բարձ մթերատվությամբ, իսկ գյուղատնտեսական մթերքները պարունակում են վիտամինների և կենսականորեն կարևոր այլ նյութերի ավելի բարձր քանակներ ։
Փորձեր են արվում ստանալ այնպիսի անտառային ծառատեսակներ, որոնք կունենան ցելյուլոզի բարձ պարունակություն, ինչպես նաև օժտված կլինեն արագ աճով ։
Սակայն, որոշ ընկերություններ սահմանափակումներ են մտցնում իրենց կողմից վաճառվող գենետիկորեն ձևափոխված սերմերի վաճառքում ։
1996 թվականից, երբ սկսվեց գենետիկորեն ձևափոխված սերմերի աճեցումը, նրանց ցանքատարածություններն ավելացել են մինչև 175 միլիոն հեկտար՝ 2013 թվականի հաշվարկով (համաշխարհային ցանքատարածությունների ավելի քան 11 %-ը) Այսպիսի բույսերն աճեցվում են 27 երկրներում, հատկապես՝ ԱՄՆ-ում, Բրազիլիայում, Արգենտինայում, Կանադայում, Հնդկաստանում, Չինաստանում ։ Նկատվում է նաև զարգացող երկրներում նման բուսատեսակների քանակի ավելացում՝ զարգացած երկրների համեմատությամբ ։ Գենետիկորեն ձևափոխված մշակաբույսեր աճեցնող 18 միլիոն ֆերմերային տնտեսությունների 90 %-ից ավելին բաժին է ընկնում զարգացող երկրների փոքր տնտեսություններին ։
Նման բույսերի օգտագործման նպատակով 2013 թվականին ավելի քան 36 երկրներում տրվել է մոտ 2833 թույլտվություն։ Այս բույսերից 1321-ը նախատեսված են սննդում օգտագործելու, 918-ը՝ կենդանիների կերակրման համար։ Գենետիկորեն ձևափոխված ամենաշատ մթերքներն են սոյան, կարտոֆիլը, եգիպտացորենը, բամբակը, կանեփը ։ Դրանցից շատերը կայուն են հերբիցիդների և վնասատուների նկատմամբ ։
Բժշկությունում և դեղագիտությունում
1982 թվականից ԳՁՕ-ները օգտագործվում են կիրառական բժշկությունում։ Որպես դեղանյութ արդեն կա մարդու գենային ինժեներային ինսուլին՝ ստացված բակտերիաներից ։ Ներկայումս դեղագործական արդյունաբերությունը թողարկում է տարբեր տեսակի դեղամիջոցներ, որոնք ստացվել են մարդու սպիտակուցների փոփոխումից։ Այսպիսի սպիտակուցները սինթեզվում են գենետիկորեն ձևափոխված բակտերիաների կողմից, կամ էլ կենդանիների գենետիկորեն փոփոխված բջիջներում։ Այդ դեպքում գենային ձևափոխումը կատարվում է բջջի մեջ մարդու սպիտակուցի (ինսուլինի, ինտերֆերոնի և այլն գեներ) գենի ներմուծմամբ։ Այս տեխնոլոգիան հնարավորություն է տալիս ստանալ սպիտակուցներ ոչ թե դոնորի արյունից, այլ գենետիկորեն ձևափոխված օրգանիզմներից։ Այս հանգամանքը նվազեցնում է պատրաստուկի վարակվածության հավանականությունն ու բարձրացնում ստացված սպիտակուցների մաքրության աստիճանը։ Տարվում են աշխատանքներ գենետիկորեն ձևափոխված բույսերի ստացման ուղղությամբ, որոնցից կստացվեն վտանգավոր վարակիչ հիվանդությունների նկատմամբ վակցինաներ և դեղամիջոցներ     ։
Ներկայումս լայնորեն զարգանում է գենային թերապիան։ Սրա հիմքում ընկած են ԳՁՕ-ների ստացման սկզբունքները, սակայն որպես ձևափոխման օբյեկտ հանդես է գալիս մարդու մարմնական բջջի գենոմը։ Գենային թերապիան մի շարք հիվանդությունների բուժման հիմնական միջոցների մեկն է։ Այսպես, արդեն 1999 թվականին SCID-ով (severe combined immune deficiency) հիվանդ յուրաքանչյուր չորրորդ երեխան բուժվում էր գենային թերապիայով ։
Գենային թերապիան օգտագործում է գենետիկորեն ձևափոխված վիրուսներ որպեսզի ստանան այնպիսի գեներ, որոնք կարող են բուժել մարդկանց։ Գենային թերապիան օգտագործվում է տարբեր հիվանդությունների բուժման նպատակով. իմունային անբավարարություն, աչքի ծիածանաթաղանթի ախտահարում , մուկովիսցիդող , մանգաղաձև անեմիա , Պարկինսոնի հիվանդություն , քաղցկեղ   , շաքարային դիաբետ , սրտի հիվանդություններ , և մկանային դիստրոֆիա ։
2009 թվականին ճապոնացի գիտնականները հայտարարեցին, որ հաջողությամբ պրիմատների Marmoset տեսակի օրգանիզմ գեների տեղափոխման գործընթացը հաջողությամբ է ավարտվել, և ստացել են տրանսգենային այս պրիմատների կայուն սերունդ ։ Այս աշխատանքի հիմնական թիրախը պետք է լինի Պարկինսոնի հիվանդությունը, կողմնային ամիոտրոֆիկ սկլերոզն ու Հանտինգտոնի հիվանդությունը ։
Անվտանգություն
1974 թվականին ԱՄՆ-ում կազմվեց հանձնաժողով՝ կազմված մոլեկուլային կենսաբանության առաջատար գիտնականներից, այդ հարցի ուսումնասիրման համար։ Առավել հայտնի երեք գիտական ամսագրերում (Science, Nature, Proceedings of the National Academy of Sciences) հրատարակվեցին այսպես կոչված «Բրագի նամակները», որոնք գիտնականներին կոչ էին անում ժամանակավորապես դադարեցնել հետազոտություններն այդ ոլորտում ։
1975 թվականին կայացած համաժողովում քննարկվեց գենետիկորեն ձևափոխված օրգանիզմների վտանգավորության ռիսկերը ։
1976 թվականին ԱՄՆ-ի Առողջապահության ազգային ինստիտուտի կողմից մշակվեցին սկզբունքներ, որոնք խստորեն կարգավորում էին վերախմբավորված ԴՆԹ-ների հետ տարվող աշխատանքները։ 1980-ակաների սկզբին այս կանոնները վերանայվեցին և մեղմացվեցին ։
1980-ական թվականներին ԱՄՆ-ում ստացվեցին ԳՁՕ-ների առաջին տեսակները։ Մի շարք կազմակերպությունների (Առողջապահության ազգային ինստիտուտ National Institutes of Health, Սննդամթերքի, դեղամիջոցների և կոսմետիկ միջոցների որակի վերահսկման վարչություն, FDA (Food and Drug Administration) կողմից կատարվեցին դրանց ստուգումներ, որից հետո այս օրգանիզմները թույլատրվեցին վաճառքի համար ։
Ներկայումս տարբեր հետազոտություններ ապացուցում են, որ ԳՁՕ-ները վտանգավոր չեն մարդկանց համար ։ 25 տարի տևած ավելի քան 500 տարբեր անկախ հետազոտական խմբերի կողմից կատարված հետազոտությունները վկայում են, որ դրանք ավելի վտանգավոր չեն, քան ավանդական եղանակով ստացված մթերքները։
Կարգավորում
Որոշ երկրներում ԳՁՕ-ների ստացումն ու օգտագործումը կարգավորվում է պետության կողմից։
Հայաստանում գենետիկորեն ձևափոխված օրգանիզմների ներմուծումը, ստացումն ու օգտագործումը կարգավորվում է «Գենետիկորեն ձևափոխված օրգանիզմների գործածության կենսաանվտանգության մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքով ։
Հասարակական կարծիք
Եվրոպայում, համաձայն սոցիոլոգիական հարցումների, բնակչության մինչև 5 %-ն է դրականորեն վերաբերվում ԳՁՕ-ներին, իսկ 95 %-ը համոզված են, որ դրանք կարող են անդառնալի վնաս հասցնել մարդկանց։
Նման կարծիքի պատճառներից մեկն էլ այն է, որ մարդիկ այնքան էլ լավ տեղեկացված չեն կենսատեխնոլոգիաների մասին։ Մարդկանց մեծ մասն ասում է. «Սովորական լոլիկը գեներ չի պարունակում, ի տարբերություն տրանսգենային լոլիկների» ։
ԳՁՕ-ներից ազատ գոտիներ
Եվրոպական միության տարածքում կա 174 զոնա, որոնք ազատ են ԳՁՕ-ներից։ Ավելի քան 4500 վարչաշրջաններ և 1000 ֆերմերային տնտեսություններ հայտարարել են ԳՁՕ-ներ չաճեցնելու պատրաստակամության մասին։ Շատ երկրներում այդ ուղղությամբ կան սահմանափակումներ։ Ավստրիան, Վենեսուելան, Հունաստանը, Լեհաստանն ու Շվեյցարիան համարվում են ԳՁՕ-ներից ազատ պետություններ։
ԳՁՕ և կրոն
Ըստ հուդայականության միության հայտարարության, ԳՁՕ-ները թույլատրելի են սննդում օգտագործվելու համար ։
Իսլամի համաձայն գենետիկորեն ձևափոխված սրեմերից ստացված մթերքը «հալալ» է մարդկանց համար ։ Սակայն, ցանկացած կրոնի, նաև՝ իսլամի տեսակետը ԳՁՕ-ների վերաբերյալ չի սահմանափակվում միայն «հալալ» կամ «հարամ» լինելով, այլ ունի առավել համալիր մոտեցում ։
Կաթոլիկ եկեղեցին չի առարկում գենետիկորեն ձևափոխված բուսատեսակներ ստանալուն ։ Ավելին, նրանց կարծում են, որ ԳՁՕ-ները կարող են օգնել սովից մարդության փրկման հարցում ։
ԳՁՕ-ների հակառակորդներ
ԳՁՕ-ների վերաբերյալ կան բազմաթիվ հակասական տեսակետներ ու բազմիցս է այն քննադատվում հասարակության տարբեր շերտերում ու ոլորտներում. սպառողներ, կենսատեխնոլոգիական ընկերություններ, ոչ հասարակական կազմակերպություններ, գիտնականներ և այլն։ Վիճաբանությունները վերաբերում են հատկապես գենետիկորեն ձևափոխված սննդի ստացմանը, սրա անվտանգության կամ վնասակարության հավանական աստիճանին, կառավարությունների կողմից՝ նման սննդի արտադրման վերահսկման մեխանիզմներին և այլն։ 2014 թվականին ոչ ԳՁՕ համարվող մթերքների վաճառքն աճել է մոտ 30 %-ով ։
Կա տարածված կարծիք, որ գենետիկորեն ձևափոխված սնունդն ավելի վտանգավոր չէ, քան սովորական սնունդը   ։ Գենետիկորեն ձևափոխված սննդից առաջացած հիվանդությունների վերաբերյալ հստակ կարծիքներ չկան   ։ Չնայած որ ԳՁՕ-ների արտադրանքի պիտակավորումը պարտադիր է շատ երկրներում, այն պարտադիր չէ ԱՄՆ-ում։ Հրապարակվող տարբեր հոդվածներ փաստում են, որ ԳՁՕ-ների օգտագործումը կկանխի աշխարհի ավելի քան 842 միլիոն բնակիչների թերսնումն ու սովը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գենետիկական ճարտարագիտություն Կատեգորիա:Սննդագիտություն Կատեգորիա:Սննդի տեխնոլոգիա
Գառլո Հաճյան
Գառլո Հաճյան (Գառլո բեյ), հայ դեղագործ։
Կենսագրություն
Ունեցել է դեղագործական կրթություն և աշխատել է որպես դեղագործ։ Երկար տարիներ որպես դեղագործ աշխատել է Կ. Պոլսի Հայդարփաշայի զինվորական հիվանդանոցում։
1900 թվականին Կ. Պոլսի Կադըգյուղ թաղամասի Մյուհյուրդար պողոտայում բացել է սեփական դեղատուն։
1915 թվականի ապրիլի 11 (24)-ին, ի թիվս բազմաթիվ ակնառու հայ մտավորականների, ձերբակալվել է ու բանտարկվել Կ. Պոլսի բանտում, ապա աքսորվել Չանղըրը։
Անվան առաջին «Գ» տառը փորագրվել է Չանղըրըի բանտում հավաքված համրիչի 99 հատիկներից մեկի վրա։
Հրաշքով վերապրել է։ Զինադադարից հետո Չանղըրը աքսորավայրից վերադարձել է Կ. Պոլիս։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ
Սեն Պոլ դը Մոզոլի եկեղեցու և հիվանդանոցի տեսարանը Սեն Ռեմիում
«Սեն Պոլ դը Մոզոլի եկեղեցու և հիվանդանոցի տեսարանը Սեն Ռեմիում» (View of the Asylum and Chapel of Saint-Rémy), հոլանդացի նկարիչ, պոստիմպրեսիոնիզմի և էքսպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչ Վինսենթ վան Գոգի նկարներից ։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1889 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 45,1 × 60,4 սմ։
Այսօր «Սեն Պոլ դը Մոզոլի եկեղեցու և հիվանդանոցի տեսարանը Սեն Ռեմիում» ստեղծագործությունը գտնվում է մասնավոր հավաքածուում։
Պատմություն
1889 թվականի մայիսին Վինսենթ վան Գոգն ինքնակամ բուժման է մեկնում Սան Ռեմիի հոգեբուժարան՝ Սեն Ռեմի դը Պրովանսում։ Նրան բժիշկները շուտով թույլատրեցին նկարել՝ մեկօրյա էքսկուրսիաների ժամանակ, երբ մեկնում էին շրջակա դաշտերը։
Նկարագիր
Ի սկզբանե համարվում էր, որ կտավում հեղինակը վրձնել է Օվեր սյուր Ուազի հարևանությամբ գտնվող Լաբվիլի եկեղեցին։ Սակայն այսօր ընդունված է համարել, որ կտավի եկեղեցին Սեն Ռեմիում է ։ Այդ մասին Վինսենթը եղբորը՝ Թեոյին՝ 1889 թվականի դեկտեմբերի 7-ին հայտնել է գրված նամակում ։
Ըստ Ռոնալդ Փիքվանսի «տեսարանը յուրահատուկ է Վան Գոգի արվեստում» ։
Գրականություն
Կատեգորիա:1889 նկարներ Կատեգորիա:Վինսենթ վան Գոգի նկարներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ Կատեգորիա:Մասնավոր հավաքածուներում գտնվող նկարներ
Ահարոն Վանանդեցի
Ահարոն Վանանդեցի, հայ գրող, պատմաբան ։ Վանանդեցու կենսագրության մասին ոչինչ հայտնի չէ։ Տվյալներ չկան ոչ նրա ինքնության, ոչ էլ ժամանակագրության վերաբերյալ։ Ավանդաբար համարվում է 9-րդ դարի հեղինակ, սակայն ժամանակակից հետազոտողները Վանանդեցու աշխատանքը թվագրում են 10-րդ դարի  առաջին կեսին, կամ նույնիսկ 11-րդ դարին ։ Վանանդեցու միակ պահպանված պատմական աշխատանքն «Պատմութիւն սրբոյ նշանի Նունեի` Վրաց տան առաջնորդինն» է, որտեղ Ահարոնը իրեն անվանում է Ղևոնդի հետնորդ (5-րդ դար)՝ Վանանդի մարզի Իջևան գյուղից  ։ «Սուրբ Նունեի խաչի պատմությունը» գրվել է սուրբ Շուշանիկի, սուրբ Նինայի, սուրբ Սահակի մասին գրված, ինչպես նաև՝ Մովսես Խորենացու, Ագաթանգեղոսի պատմական աշխատությունների և այլ հայ և վրացի պատմաբանների ինքնակենսագրական աշխատությունների հիման վրա   ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ պատմիչներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Փոքրիկ հրաշքներ
Փոքրիկ հրաշքներ (Маленькие чудеса), խորհրդային նկարված, գունավոր մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ։ Երեխաների համար ։ Ռեժիսորը Վլադիմիր Սամսոնովն է, նկարահանվել է «Էկրան» ստեղծագործական միության ստուդիայում։
Սյուժե
Մուլտֆիլմը մի տան մասին է, որտեղ կան տարբեր հրաշքներ. արագավազ-կոշիկներ, անտեսանելի-գլխարկ և թռչող գորգ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Էկրան» ստեղծագործական միության մուլտֆիլմեր
Ջեյմս Քերոլ
Ջեյմս Քերոլ, ամերիկացի գրող, բանաստեղծ, ինքնակենսագիր և փանք երաժիշտ։ Առավել հայտնի է 1978 թվականին գրված իր «Բասկետբոլային Օրագրեր» ինքնակենսագրականով։ Գրքի հիման վրա 1995 թվականին ստեղծվում է համանուն մի ֆիլմ, որի գլխավոր դերակատարը Լեոնարդո Դի Կապրիոն էր՝ Քերոլի դերում։
Կյանք
Քերոլը ծնվել և մեծացել է իռլանդական ծագում ունեցող աշխատավորների ընտանիքում՝ Նյու Յորքի արևելյան հատվածում։ 11 տարեկան հասակում (վեցերրորդ դասարանում), ընտանիքը տեղափոխվում է Հյուսիսային Ինվուդ՝ Վերին Մանհեթեն ։ Նա սովորում է ԼաՍալե քրիստոնեական եղբայրներ բարձրագույն դպրոցում։ 1963 թվականի աշնանը ընդունվում է հանրային դպրոց և շուտով պարգևատրվում է Տրինիտի դպրոցի կրթաթոշակով ։ 1964-1968 թվականներին հաճախում է Տրինիտի դպրոց ։
Քերոլը ավագ դպրոցում բասկետբոլի աստղ էր, սակայն նա կախվածություն ուներ թմրանյութերից ։ Թմրանյութեր գնելու համար գումար վաստակելու նպատակով՝ նա զբաղվում է մարմնավաճառությամբ 53-րդ փողոցի և Մանհեթենի երրորդ պողոտայի տարածքում ։ Քերոլը շատ կարճ ժամանակ սովորում է Վագների քոլեջում և Կոլումբիայի համալսարանում ։ Նա հանդիպում է Փաթի Սմիթին ։
Գրական ժառանգություն
Ավագ դպրոցում սովորելու տարիններին Քերոլը հրապարակում է «Օրգանական գնացքներ» բանաստեղծությունների իր առաջին ժողովածուն։ Շուտով նրա ստեղծագործությունները գրավում են տեղի գրականագետների ուշադրությունը և 1967 թվականին հայտնվում են «The World» բանաստեղծական նախագծի հանդեսում։ Նրա ստեղծագործություններըհրատարակվել 1968 թվականին Paris Review և հաջորդ տարի Poetry էլիտար գրական ամսագրերում։ 1970 թվականին հրապարակվում է նրա "4 վերև և 1 ներքև" բանաստեղծությունների երկրորդ ժողովածուն, որից հետո նա աշխատում է Էնդի Ուարհոլի համար։ Սկզբում նա ֆիլմերի համար երկխոսություններ է գրում և հերոսների անուններ հորինում։ Ավելի ուշ Քերոլը համագործակցում է Ուարհոլի թատրոնի մենեջերների հետ։ 1973 թվականին հրատարակվում է Քերոլի «Կյանքը կինոյում» բանաստեղծական ժողովածուն (Grossman Publishers) հիմնական հրատարակչի կողմից ։
1978 թվականին Քերոլը հրատարակել է «Բասկետբոլի Օրագրեր» ինքնակենսագրական գիրքը, որը պատմում էր Նյու Յորքի թմրանյութերի մշակույթի մեջ ապրող դեռահասի մասին, որը զբաղվում էր թմրամոլությամբ։ Գիրքը օրագրերի խմբագրված հավաքածու է, որը պատմում է նրա ավագ դպրոցում ապրած տարիների մասին։ Այնտեղ մանրամասն նկարագրված է նրա սեքսուալ կողմնորոշումերի, ավագ դպրոցում բասկետբոլի կարիերայի և թմրանյութերից կախվածության մասին ։
1987 թվականին Քերոլը գրում է երկրորդ հուշագրությունը «Հարկադրված գրառումներ, Դաունթաունի օրագրեր 1971-1973», որը նրա ինքնակենսագրության շարունակություն էր՝ Նյու Յորքի երաժշտական և գեղարվեստական բեմում, ինչպես նաև թմրամոլության դեմ պայքարում ։
Որոշ ժամանակ որպես երաժիշտ աշխատելուց հետո, 1980-ականների կեսերին Քերոլը կրկին վերադառնում է գրելու իր արվեստին, աշխատում է ամբողջ օրը և պարբերաբար հանդես է գալիս ելույթներով։ 1991 թվականից սկսած Քերոլը հատվածներ է կարդացել իր առաջին «Մանկական կենդանաբանական այգի» վեպից ։
Երաժշտություն
1978 թվականին Կալիֆորնիա տեղափոխվելուց հետո Քերոլը նոր կյանք է սկսում և հաղթահարելով թմրանյութերից կախվածությունը Փաթի Սմիթի աջակցությամբ ստեղծում է Ջիմ Քերոլ նվագախումբը, մի նոր ալիք/փանք ռոք խումբ։ Քերոլը արդեն մեկ անգամ կիսել էր Նյու Յորքի իր բնակարանը Ռոբերտ Մափլեթորփի և Փաթի Սմիթի հետ։ Նա Սան Դիեգոյում Փաթի Սմիթ նվագախմբի երբ վերջին պահին աջակցող նվագախումբը դուրս մնաց։ Սկզբում նվագախումբը կոչվում էր Ամստերդամ, քանի որ ձևավորվել և հաստատվել էր Բոլինասում, Կալիֆորնիա։ Խմբի երաժիշտներն էին Սթիվ Լինսլին (բաս գործիքներ), Ուայնե Վուդսը (հարվածային գործիքներ), Բրայան Լինսլին և Թերել Ուինը (կիթառիստներ)։
Ջիմ Քերոլի խումբը 1980 թվականի Կաթոլիկ տղան դեբյուտային ալբոմից թողարկում է «Մարդիկ, ովքեր մահացել են» սինգլը։ Ալբոմի ստեղծմանը օժանդակել են Ալեն Լենիերը և Բոբի Քիսը։ «Մարդիկ, ովքեր մահացել են» ստեղծագործությունը օգտագործվել է 1985 թվականին Կիմ Ռիչարդսի Tuff Turf ֆիլմում, որի գլխավոր դերակատարները Ջեյմս Սփեյդերը և Ռոբերտ Դաունի կրտսերն են, որոնք ներկայացնում էին նաև նագախմբի ֆիլմում հայտնվելու դվագները։ «Մարդիկ, ովքեր մահացել են» սինգլը օգտագործվել է 2004 թ. «Մեռյալների արշալույսը» ֆիլմում և դրվագ « eps1. 9_zer0-day.avi»։ Պարոն Ռոբոտի 2015 թվականի առաջին եթերաշրջանի «eps1. 9_zer0-day.avi» դրվագում։ Սինգլը ցուցադրվել է 1995 թվականի «Բասկետբոլային Օրագրեր» ֆիլմում (հիմնված Քերոլի ինքնակենսագրության վրա), և լուսաբանվել է Ջոն Քեյլի կողմից՝ Antártida-ում։ Երգը օգտագոծել է նաև Հոլիվուդի Վամպիրներ սուպեր-խումբը՝ «Rise» ալբոմում ՝ Ջոնի Դեփի վոկալով։ Երգի անվան հիմքում Թեդ Բերիգանի բանաստեղծությունն էր ։ Հետագայում ստեղծվեցին Չոր Երազներ Dry Dreams (1982), Ես գրում եմ քո անունը I Write Your Name (1983) ալբոմերը Լենի Քեյի և Փոլ Սանչեսի (կիթառ) աջակցոթյամբ։ Քերոլը համագործակցել Լոու Րիդ, Բլու Օյսթեր Քալթ, Բոս Սկագս, Ռեյ Մանզարեկ ոֆ դը դորզ Ray Manzarek of The Doors, Pearl Jam Փրլ Ջամ, Electric Light Orchestra Էլեկտրիկ լայթ Օրկեստրա և Ռանսիդ Rancid երաժիշտների հետ։
Կյանք և մահ
Քերոլը թմրանյութերից սթափվում է 1970-ականներին ։ Տեղափոխվելով Կալիֆորնիա, ծանոթանում է Ռոզմարի Քլեմֆուսի հետ։ Զույգը ամուսնանում է 1978 թվականին ։ Ամուսնությունը ավարտվում է ամուսնալուծությամբ, սակայն նրանք շարունակում են մնալ ընկերներ ։
2009 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Քերոլը մահացավ Մանհեթենի իր տանը՝ 60 տարեկան հասակում, սրտի կաթվածից։ Նա ուներ առողջական այլ խնդրներ՝ թոքաբորբ և հեպատիտ C : Տեղեկություններ կան, որ նա մահացել է իր աշխատասեղանի շուրջ նստած ։ Հոգեհանգստի պատարագը տեղի է ունեցել Գրինվիչ գյուղի Կարմին փողոցոմ գտնվող Պոմպեյի Աստվածամայր Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1949 ծնունդներ Կատեգորիա:2009 մահեր Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ
Անդրանիկ Հարությունյան
Անդրանիկ Հարությունյան (մայիսի 2, 1943, Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 14, 2015, Երևան, Հայաստան ), հայ դերասան, ասմունքող, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2007)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Ուսմանը զուգընթաց խաղացել է Երևանի դրամատիկական թատրոնում։
Ընթերցել է «Նժդեհ», «Սկիզբ», «Պետո» փաստավավերագրական ‎ֆիլմերի տեքստերը։
2005 թվականին «ԱրմենԱկոբ» հեռուստաընկերության նախաձեռնությամբ նկարահանվել է «Անդրանիկ» ‎ֆիլմ-ներկայացումը, որտեղ Հարությունյանը մարմնավորել է գլխավոր հերոսին, ով դարձավ հայ պանդուխտի դարավոր կանչի և հայի ոգու նոր զարթոնքի խորհրդանիշը։
Դերասանի մասնակցությամբ և հեղինակային տեքստերի ընթերցմամբ 2005 և 2006 թվականներին «Երկիր-Մեդիա» հեռուստաընկերության կողմից նկարահանվել է արցախյան ազատամարտիկներին նվիրված ֆիլմաշար՝ «Վկայարան», «Հիշողության զարկերակը», «Ճանապարհ պատմության միջով», «Հայն ու հեծանիվը», «Աշխարհը լուռ էր», «Դժոխքի վերածված դրախտը», «Ավելի, քան հաղթանակ», «Սովորական վանդալիզմ», «Հույսի գույնը», «811 հազար կյանք» և «Արցախ՝ 10-րդ նահանգ» փաստավավերագրական 10 ֆիլմերի շարքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:1943 ծնունդներ Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հունվարի 15 մահեր Կատեգորիա:2015 մահեր Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ ասմունքողներ
Մոնասիա դ’Օլեն
Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A163։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 478 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 265 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 156-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 109-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 58,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 51,4 %)։ 156 աշխատունակ բնակիչներից 132-ը աշխատում էին (78 տղամարդ և 54 կին), անաշխատանք էին 24-ը (14 տղամարդ և 10 կին)։ 109 անգործունակ մարդկանցից 13-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 47-ը թոշակառու, 49-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
2008 թվականին կոմունայում հաշվվել են 202 հարկատու տնտեսություններ, որտեղ ապրել է 432 մարդ։ Միջին եկամուտը մեկ մարդու հաշվով կազմել է 16 197 եվրո ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վիլհելմ Էդուարդ Վեբեր
Վիլհելմ Էդուարդ Վեբեր (Wilhelm Eduard Weber, ), գերմանացի ֆիզիկոս։
Կենսագրություն
Վեբերը 1826 թվականին ավարտել է Հալլեի համալսարանը և նույն տարում ստացել է դոցենտի աստիճան, 1827 թվականին դասավանդել է այդ համալսարանում։
1828 թվականից դարձել է պրոֆեսոր։ 1831-1837 թվերին և 1849 թվականին Վեբերը եղել է Գյոթինգենի, 1843-1849 թվականներին՝ Լայպցիգի համալսարանների պրոֆեսոր։
Վեբերի առաջին ուսումնասիրությունները նվիրված էին ձայնագիտությանը և էլեկտրամագնիսական հեռագրին։ Հայտնագործել և պատրաստել է էլեկտրամագնիսական առաջին հեռագիրը, որով Գյոթինգենի համալսարանը կապվել է աստղադիտարանի հետ։ Նրա հիմնական հետազոտությունները վերաբերում են մագնիսական երևույթներին ու էլեկտրականությանը։ Վեբերի գլխավոր գործը, որը նրա անունը հռչակել է գիտության պատմության մեջ, Կ. Գաուսի հետ էլեկտրական միավորների բացարձակ համակարգի ստեղծումն է։ Նա առաջինն է որոշել էլեկտրամագնիսական ինդուկցիայի տարածման արագությունն օդում։ Գերմանացի ֆիզիկոս Կոլրաուշի հետ Վեբերը որոշել է կոնդենսատորի լիցքի՝ էլեկտրաստատիկ և մագնիսական միավորներով արտահայտված արժեքների հարաբերությունը և առաջինը բացահայտել, որ այն թվապես հավասար է լույսի արագությանը։
Նա էլեկտրական լիցքի և նյութի էլեկտրական կառուցվածքի ընդհատության վարկածի հեղինակն է։ Մասնակցել է երկրամագնիսական չափումների համար անհրաժեշտ մեթոդների և սարքերի մշակմանը, ստեղծել մի շարք ֆիզիկական սարքեր, մասնավորապես՝ էլեկտրադինամոմետրը։
Միավորների միջազգային համակարգում մագնիսական ինդուկցիայի հոսքի միավորը կոչվել է Վեբեր (Վբ)։ 1 Վեբերը (Վբ) այն մագնիսական հոսքն է, որի մինչև 0 նվազման դեպքում նրա հետ շաղկապված 1 Օհմ դիմադրության շղթայով անցնում է 1 Կուլոն էլեկտրականության քանակ։
1970 թվականին Վիլհելմ Վեբերի հիշատակին նրա անունով անվանվեց Լուսնի հակառակ կողմում գտնվող խառնարանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Գիվրի
Գիվրի (Guivry), Ֆրանսիայում գտնվող համայնք, որը մտնում է Պիկարդիա երկրամասի և Էնա գավառի կազմի մեջ։ Համայնքը մտնում է նաև Շոնի կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանն է հանդիսանում Լանը։
Համայնքի INSEE ծածկագիրն է 02362։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմել է 263 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին 176 մարդկանցից (15—64 տարեկան) 125-ը եղել են առավել ակտիվ տնտեսվարողներ, 51-ը եղել են համեմատաբար ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 71,0 %, 1999 թվականին եղել է 69,6 %)։ 125 ակտիվ քաղաքացիներից 105-ը աշխատել են տարբեր ձեռնարկություններում (57 տղամարդ և 48 կին), անաշխատունակների թիվը կազմել է 20 մարդ (13 տղամարդ և 7 կին)։ 51 ոչ ակտիվ մարդկանցից 11-ը եղել են կամ աշակերտ կամ էլ ուսանող, 25-ը եղել են թոշակառու, 15-ը եղել են ոչ ակտիվ այլ պատճառներով ։
Բորիս Աբալյան
Բորիս Գեորգիևիչ Աբալյան, ռուսահայ երգչախմբի դիրիժոր, պրոֆեսոր, ՌԴ մշակույթի վաստակավոր գործիչ։
Ավարտել է Գլինկայի անվան երգչախմբի քոլեջը, Լենինգրադի կոնսերվատորիան և ասպիրանտուրան։
1973 թվականից ի վեր դասավանդել է Կոնսերվատորիայում և Ռիմսկի Կորսակովի անվան երաժշտական ուսումնարանում։
1987 թվականին հիմնադրել է «Lege artis» կամերային երգչախումբը ։
Վարպետության դասեր է վարել Արևմտյան Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում։ «Gracias Choir & Orchestra» երգչախմբի գլխավոր դիրիժորն է (Հարավային Կորեա)։ Բազմաթիվ հեղինակավոր միջազգային երգչախմբերի մրցույթների ժյուրիի անդամ է։
Օբերշյոնեգ
Օբերշյոնեգ (Oberschönegg), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում՝ Ներքին Ալգոյ շրջան։ Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական օկրուգին։ Բնակչությունը կազմում է 947 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010) ։ Զբաղեցնում է 18,28 կմ² մակերես։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 78 184։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Սթրիթ արտ
Սթրիթ արտ (Street art՝ փողոցի արվեստ), ուղղություն ժամանակակից կերպարվեստում, որի տարբերակիչ առանձնահատկությունն է վառ արտահայտված ուրբանիստական բնույթը։
Սթրիթ արտի հիմնական մասը գրաֆիտին է (կամ սփրեյ արտ), սակայն սխալ է համարել, որ սթրիթ արտը գրաֆիտին է։ Սթրիթ արտը նաև ներառում է պաստառներ (ոչ կոմերցիոն), տրաֆարետներ, տարբեր ճարտարապետական տեղադրումներ և այլն։ Փողոցի արվեստում կարևոր է ամեն մանրամասնություն, մանրուք, ստվեր, գույն, գիծ։ Նկարիչը ստեղծում է իր ոճավորված լոգոն՝ «եզակի նշանը», և պատկերում է այն քաղաքի լանդշաֆտի շրջաններում։ Ամենակարևորը սթրիթ արթում տարածքը յուրացնելը չէ, այլ հանդիսատեսին ներառել երկխոսության մեջ և ցուցադրել տարբեր սյուժեների ծրագիր։
Մինչև 2012 թվական աշխարհի ոչ մի թանգարանում գոյություն չունեին սթրիթ արտի պահպանման բաժիններ, մինչև որ Սանկտ Պետերբուրգում չի բացվել Սթրիթ արտի թանգարան․ դրա նպատակն էր փողոցի արվեստի մասին տեղեկությունների պահպանումը և տրամադրումը, երիտասարդ նկարիչների նորարարական նախագծերի իրականացումը, ստեղծագործական պրակտիկաների և ժամանակակից արվեստի միջոցով արդյունաբերական տարածքների և կենտրոնից հեռացված շրջանների զարգացման նոր մոտեցման ներդրումը ։
Պետք է տարբերել «սթրիթ արտ» և «փաբլիկ արտ» տերմինները։ Առաջին տերմինը հաճախ վերաբերում է հասարակական տարածքում անօրինական և չարտոնված գործողություններին , իսկ երկրորդ տերմինը դա չի ենթադրում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արվեստի ժանրեր Կատեգորիա:Փողոցային մշակույթ Կատեգորիա:Արտմեդիա Կատեգորիա:Բողոքի ձևեր
Լուսնի ուղին (մուլտֆիլմ)
«Լուսնի ուղին», Բորիս Տուզանովիչի կողմից նկարահանված մուլտիպլիկացիոն անիմացիոն ֆիլմ, ըստ Իգոր Ֆարբարժևիչի «Աղվեսիկը և հրաշքի գիշերը» հեքիաթի մոտիվների։ Փոքրիկ Աղվեսիկի մասին հեքիաթների շարքի յոթերորդ հեքիաթը։ Հեքիաթը պատմում է Նոր Տարին անսովոր կերպով դիմավորելու մասին ։
Սյուժե
Նոր Տարուն մեկ օր էր մնացել, բայց փոքրիկ Աղվեսիկը դեռ չէր որոշել` ինչ նվիրել իր ընկերներին։ Ագռավը նրան խորհուրդ է տալիս բարձրանալ ձեղնահարկ, և այնտեղ հին սնդուկի մեջ նրանք գտնում են Ձմեռ պապի և Ձյունանուշի հագուստներ։ Աղվեսը Լուսնային նապաստակի խնդրանքով Ձմեռ պապիկի հագուստով մեկնում է լուսին, որպեսզի շնորհավորի աստղային պարահանդեսին հավաքված համաստեղություններին։ Դրա համար Լուսնային թագուհի Սելենան կատարում է Աղվեսիկի ցանկությունը` տալով նրան նվերներով լի պարկ ընկերների համար։ Լուսնային ճանապարհով երջանիկ Աղվեսիկը վերադառնում է տուն՝ զարդարված եղևնու մոտ, և շնորհավորում է իր ընկերների և հայր Աղվեսի Նոր Տարին։
Գրականություն
(Содержание: 20 сказок о Лисёнке. Цветные иллюстрации)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Էկրան» ստեղծագործական միության մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամանորյա մուլտֆիլմեր
Aonidiella tinerfensis
Տարածվածություն
Եվրոպա, Պորտուգալիա և Կանարյան կղզիներ ։
Նկարագիր
Կլորավուն փոքր տափակ միջատներ (մոտ 2 մմ տրամագծով, ձագերի մարմնի երկարությյունը՝ 1,3-1,5 մմ), հիմնականում ունեն սպիտակից մինչև կարմիր գունավորում։ Սնվում են միաշաքիլ բույսերի հյութով։ Տեսակը առաջին անգամ նկարագրվել է 1911 թվականին գերմանացի գիտնական Կառլ Լինդինգերի կողմից (Karl Hermann Leonhard Lindinger, 1879-1956), ինչպես՝ Aspidiotus tinerfensis Lindinger, 1911 ։ Aonidiella tinerfensis-ն A. aurantii, A. comperei, A. araucariae, A. orientalis, A. taxus, A. tectaria, A. tsugae, A. eugeniae, A. pini, A. rex, A. yehudithae տաքսոնների հետ միասին ընդգրկվում է Acutaspis ցեղում ։
SLAX
SLAX, Linux-ի Live CD դիստրբուտ, որը ստեղծված է Debian-ի հիման վրա, և մշակվել Տոմաշեն Մատեյժիկի կողմից։ Փաթեթները հնարավոր է ավելացնել apt փաթեթների մենեջերով կամ կարող են պատրաստվել մոդուլի տեսքով։ SLAX-ի կարգախոսն է՝ «Ձեր գրպանի օպերացիոն համակարգը»։
Aonidiella tinerfensis
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միջատներ
SLAX
Տարբերակների պատմություն
Slax-ի մինչև 3 տարբերակը թողարկվել է «Slackware-Live» անունով ։
Slax-ի վերջին տարբերակը 9.6.4-ն է։
Slax 5
Slax 5-ը ուներ հինգ հրատարակչություն․
Fluxbox Window Manager պահտուհանային մենեջեր է բոլոր տարբերակների համար, բացի Frodo-ից   ։
Slax 6
Slax 6-ը ներկայացվում է մեկ տարբերակով, և ամբողջությամբ օգտագործում է բոլոր մոդուլները հավելյալ ֆունկցիաները ։
Slax 7
Slax 7-րդ տարբերակը ներկայացվել է ծրագրավորղների բլոգում։ Slax 7-ը հասանելի է 64 և 32 բիթային համակարգի համար, և համաձայն ներբեռնումների էջի հասանելի է ավելի քան 50 լեզուներով ։
Slax 9
2017 թվականի նոյեմբերին ծրագրավորողները հայտարարեցին 9-րդ տարբերակի թողարկման մասին։ Այս տարբերակը հիմնված է Debian-ի հիման վրա, ինչպես նաև օգտագործում է APT փաթեթների ավելացման համար։ Ստանդարտ հավաքածուն իր մեջ ներառում է FluxBox  պատուհանը տերմինալով, Chromium վեբ-բրաուզերը, տեքստային խմբագրիչ  Leafpad-ը, Qalculate! հաշվիչը և այլն ։
Արտաքին հղղումներ
Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:Լինուքս Կատեգորիա:Ազատ օպերացիոն համակարգեր
Առևտրամոլի խոստովանությունները (ֆիլմ)
«Առևտրամոլի խոստովանությունները» (Confessions of a Shopaholic), 2009 թվականի ամերիկական ռոմանտիկ կատակերգություն Ռեբեկա անունով աղջկա մասին, որը շոփինգի և թանկարժեք իրերի սիրահար էր։ «Առևտրամոլի խոստովանությունները» նկարահանվել է անգլիացի գրող Սոֆի Կինսելի «Առևտրամոլի խոստովանությունները» գրքի մոտիվներով։ Ֆիլմը վաճառքի է հանվել 2009 թվականի փետրվարի 13-ին (աշխարհում), 2009 թվականի փետրվարի 12-ին (Ռուսաստանում)։ Ռեժիսորն է Պոլ Ջոն Հոգանը («Պիտեր Պեն», «Իմ լավագույն ընկերոջ հարսանիքը»), սցենարիստներ՝ Թրեյսի Ջեքսոն, Թիմ Ֆերթ, Կաիլա Էլպերթ։ Շահույթը ԱՄՆ-ում կազմում էր 44 277 350 դոլար ։
Սյուժե
25-ամյա Ռեբեկա Բլումվուդն ապրում էր իր ընկերուհի Սյուզիի հետ՝ Նյու Յորքի ամենահայտնի թաղամասում։ Նա հաճախակի պատերազմների մեջ է հայտնվում իր բանկային հաշիվների և մեծ քաղաքի գայթակղությունների միջև։ Միևնույն ժամանակ, նա մասնագիտությամբ ֆինանսական լրագրող է։ Նա տրամադրում էր խորհրդատվություն՝ անձնական կապիտալի կառավարման վերաբերյալ։
Հղումներ
Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Touchstone Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր
Համբույրների կրպակը (ֆիլմ)
«Համբույրների կրպակը» (The Kissing Booth), բրիտանաամերիկական ռոմանտիկ կատակերգություն, նկարվել է Բեթ Ռիքլզի համանուն վեպի հիման վրա «Komixx Entertainment»-ի կինոընկերությունում Վինս Մարսելոյի կողմից։ Ֆիլմը լույս է տեսել 2018 թվականի մայիսի 11-ին Netflix կինոընկերությունում ։
Արտադրություն
Նկարահանումներն անց են կացվել Լոս Անջելեսում, Կալիֆորնիայում և Քեյփթաունում, Հարավային Աֆրիկա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Netflix-ի արտադրության ֆիլմեր
Ուկրաինական բարոկկո
Ուկրաինական, կամ կազակական բարոկկո    , բարոկկո ոճի մի տարատեսակ, որն ի սկզբանե տարածված էր Ուկրաինայում՝ Դնեպր գետի  շրջակայքում, իսկ Զապորոժյան բանակը  Ռուսաստանի հպատակության տակ մտնելուց հետո, տարածվել է Ռուսական թագավորության և Ռուսական կայսրության ճարտարապետության, գեղանկարչության, երաժշտության և գրականության մեջ։
Ուկրաինական բարոկկո ոճն առավել մեծ տարածում գտավ XVII - XVIII դարերում։ Ուկրաինական բարոկկոյի հայտնվելը կապված էր զապորոժյան կազակների ազգային ազատագրական վերելքով ինչը ուկրաինական բարոկկոյին ազգային ոճ է հաղորդել։
Ճարտարապետություն
Ուկրաինական բարոկկոյի պատմական և տարածաշրջանային ոճը բնութագրվում է Արևմտյան Եվրոպայի բարոկկոյի և Վերածննդի կոմպոզիցիոն լուծումների համադրությամբ` ուղղափառ եկեղեցական ճարտարապետության, հին ռուսական ճարտարապետության և ուկրաինական ժողովրդական զարդարանքների ժառանգության ստեղծագործական մշակմամբ։ Ինչպես նշում են որոշ հետազոտողներ, Դնեպրի ձախ ափին, ինչպես նաև Սլոբոդա երկրամասում, տաճարները նախագծելիս հաշվի են առնվել ժողովրդական փայտե ճարտարապետության ավանդույթները նույնիսկ ավելին, քան ուղղափառ ճարտարապետության նախորդ ավանդույթները ։ Հայտնի է նաև ռուսական ճարտարապետության գիտակների քննադատական, նույնիսկ մի փոքր հեգնական վերաբերմունքը ուկրաինական բարոկկոյի նկատմամբ։ Այսպես, Ի․ Ե․ Գրաբարը նշել է ուկրաինական ճարտարապետության «տնայնագործական-քաղցրաբլիթային բնույթը» ։ Գ․ Կ․ Լուկոմսկին հենց ուկրաինական բարոկկոյի նկատմամբ վերաբերմունքը արտահայտելով է ձևակերպել իր հանրահայտ աֆորիզմը, որ այդպիսի ճարտարապետությունը բաղկացած է «ոչ թե ձևավորված շենքից, այլ շենքի ձևավորումից», այդպիսի շինությունն անվանելով «փորագրված շրջանակներ» և «ներկված քաղցրաբլիթներ» ։
Հին ռուսական ավանդույթի շարունակություն
Կազակական բարոկկոյի ծնունդը սովորաբար կապվում է մետրոպոլիտ Պյոտր Մոգիլայի և նրա հաջորդների օրոք նախամոնղոլական շրջանի կիևյան և չեռնիգովյան եկեղեցիների նորացման հետ։ Կիևյան Ռուսիայի անկումից հետո առաջին անգամ էր, որ ուղղափառ եկեղեցիները սկսեցին կառուցվել մեծ մասշտաբներով։ Տաճարների փլուզված կամ քայքայված կամարները հաճախ տեղափոխվում էին, գմբեթներին տրվում էր տանձանման կամ կոկոնանման բնորոշ ձևեր, երբ կարծես մի «սոխագլխի» վրա աճեցվում էր ևս մեկը։ Թմբուկը կարող էր պսակվել կիսագնդի տեսք ունեցող գմբեթով, որի վրա ավելացվում էր մեկ այլ թմբուկ` սոխանման կամ կոնաձև այլ գմբեթով։ Այս դեպքում, ի տարբերություն «ռուսական ոճին», «սոխի» տրամագիծը թմբուկի տրամագծից պակաս է։ Գմբեթների գույնը կամ ոսկե կամ կանաչ էր։ Հուշարձանային խաչ-գմբեթավոր կառույցների վրա տեղադրվում էր ծաղկային զարդանախշեր ու հրեշտակները պատկերող հատվածավոր բարոկկո դեկոր (կիսասյուներ, ռիզալիտներ, սյունասրահներ (портик)): Շինությունները սպիտակեցվում էին կամ սվաղված՝ կապույտ և սպիտակ գույների համադրություններով։
Այդպես նորացված հնագույն հուշարձանների թվին են դասվում Չեռնիգովի Ելեցկի Ուսպենսկի տաճարը, Կիևի Սուրբ Սոֆիայի մայր տաճարը, Կիև-Պեչորյան վանքի Վերափոխման մայր տաճարը, Վիդուբիցկիի տաճարը և Սուրբ Միքայելի ոսկեգմբեթ վանքը Կիևում։ Այդ շրջանում էլ զանգակատներն առաջին անգամ հայտնվեցին հին Ռուսաստանի վանքերում։ Այս յարուսային շինությունները կառուցվել են տաճարներից առանձին և պսակվել են տանձաձև, զանգվածեղ գմբեթով։ Բազմաթիվ վանքեր շրջապատվել են դեկորատիվ քարե ցանկապատով։
Հին վանքերի օրինակով կառուցվել են նաև համեմատաբար նոր տաճարները։ Ուղղափառ կանոնի համաձայն, սրանք խաչաձև գմբեթավոր, եռաստիճան, հինգ գմբեթավոր, չորս կամ վեց սյունանոց եկեղեցիներ էին։ Միևնույն ժամանակ, դրանք զարդարվել են «լեհական» (բարոկկո) ձևով՝ ճակատները երբեմն աշտարակապատ։ Այս խմբի հուշարձանները ներառում են «Մազեպա» տաճարները՝ Չեռնիգով ի Սուրբ Երրորդություն տաճարը (1679-1695), Կիևի Նիկոլաևի ռազմական տաճարը (1690-1696) և Աստվածհայտնության եղբայրական վանքը (1690-1693)։
Կազակական բարոկկոյի ճարտարապետների թվում առանձնանում են Իվան Զարուդնին, Ստեփան Կովնիրը, Օսիպ Ստարցև ը, Իվան Գրիգորովիչ-Բարսկի ն և այլք։
Ժողովրդական փայտե ճարտարապետություն
Ծխական տաճարները, որոնք կառուցվել են «ամբողջ ժողովրդով», և ոչ թե պետական վանական կարգով, ավելի շատ կողմնորոշվել են կազակական փայտե ճարտարապետության օրինակների վրա ։ Հենց այնտեղից է, որ եկեղեցական հատակագիծը, որը բնորոշ էր ուկրաինական բարոկկոյին, անկյուններում գտնվող բջիջներով խաչի տեսք ուներ, ինչպես նաև կենտրոնական ծավալային դինամիկ կոմպոզիցիա։ Քարե տաճարների շինարարները որպես օրինակ վերցրել են գյուղական երեք և հինգ հատույթով փայտե եկեղեցիները, իսկ գերանախցիկները, որպես կանոն՝ ութանկյուն ձևի։
Երեք հատույթանի տաճարներում ութանկյունները սովորաբար շարված են երկայնական՝ արևելք-արևմուտք առանցքի երկայնքով (օրինակ ՝ Գլուխովի Սուրբ Նիկոլաս եկեղեցին, 1693)։ Հինգ հատույթով տաճարներում, ութանկյուն հատույթները դասավորվել են խաչաձև, ընդ որում անկյուններում կան խցիկներ, երբեմն զարգանալով հասնում են տաճարի հիմնական ծավալի երկու երրորդի բարձրությանը (Չերնիգովի Եկատերինայի եկեղեցին, Նովգորոդ-Սեվերսկի Վերափոխման տաճար)։ Տաճարները շատ հազվադեպ են, ոչ թե երեք և ոչ թե հինգ, այլ մոտ յոթ ( Սուրբ Խաչ տաճար Պոլտավայում, 1699-1709; Սպասկայա եկեղեցի Ստարոդուբում) և նույնիսկ մոտ ինը գագաթներ (ինը գագաթանի Սուրբ Երրորդության տաճարը Նովոմոսկովսկում, 1775-1780, Զորքերի հարության տաճարը Ստարոչերկասկում)։
Յուրաքանչյուր փայտաշեն մաս պսակված է բազմանիստ թմբուկավոր գմբեթով։ Ուկրաինական բարոկկոյի տաճարները բնութագրվում են տանձաձև հատուկ գլուխների ձևերով, որոնք ավարտված են գլխիկներով։ Ուկրաինական ճարտարապետների սիրված տեխնիկան «ծալքերն» են, այսինքն՝ տաճարն ավարտել միմյանց վրա ամրացված մի քանի յարուսների տեսքով, որոնցից յուրաքանչյուրը կտրում է նախորդի կամարը։ Լայն ութանկյունից դեպի փոքր անցումը լուծվում է օգտագործելով սվոդի առանձնահատուկ ձևավորմամբ` հարթ տանիքով կտրված բրգաձև վրանի տեսքով։
Հեթմանական երեցփոխություն
Ուկրաինական բարոկկոյի պատմության մեջ ամենաարդյունավետ ժամանակահատվածը կապված է Իվան Սամոիլովիչի, Իվան Մազեպայի, Իվան Սկորոպադսկու և Դանիլա Ապոստոլի հեթմանության ժամանակաշրջանի հետ։ Այս ժամանակահատվածի ստորին սահմանը սկսվում է գեղեցիկ հնագույն Նեժինա քաղաքի Սուրբ Նիկոլաս Մայր Տաճարի կառուցումից (1668-1670), վերին սահմանը հեթման Դանիլա Ապոստոլի Սորոչինցիում կառուցած Փրկչի Վերափոխման եկեղեցին (1733) է։ Բոլոր նշված հեթմանները խրախուսեցին տաճարների կառուցումը ոչ միայն խեսքով, այլև ֆինանսական միջոցներով։ Տաճարների ամենամեծ քանակը կառուցվել է Պետրոս Մեծի օրոք, երբ հեթմանի լիազորությունները շատ լայն էին։ Իվան Մազեպայի հեթմանությունը նշանավորվել է Դնեպրի ափերում ճարտարապետության ծաղկմամբ, ինչը թույլ է տալիս ուկրաինացի արվեստագետներին այսօր խոսել ոչ այնքան կազակական կամ ուկրաինական բարոկկոյի մասին, որքան «Մազեպական» բարոկկոյի մասին (Мазепинське бароко)։
Մազեպական շինությունները բնութագրվում են մոնումենտալ շքեղությամբ և կառույցների մասերի և մանրամասների ազատ կոմպոզիցիայով, դեկորատիվ զարդանախշերով և լույս ու ստվերի խաղով, որոնք կոչված են շեշտելու քարե եկեղեցիների հսկայական տարածքի առավելությունները ։
Սլոբոդյան Ուկրաինայի տաճարներ
Սլոբոդյան Ուկրաինայի եկեղեցիները առանձնանում են մեծ ինքնատիպությամբ։ Իզյումում Վերափոխման տաճարը (1682) հնգագագաթ է և պատկանում է կազակական գնդի տաճարի տիպին, միևնույն ժամանակ դրա կամարները հատածի նման են։ Խարկովում գտնվող Բարեխոսական եկեղեցու առանձնահատկությունը (1689) սերտորեն դասավորված երեք գմբեթավոր լինելն է` եռահարկ բազմասրահի եկեղեցու տեղական ավանդույթով։ Նույն դեկորատիվ սխեման օգտագործվել է Սվյատոգորսկի վանքի Սբ. Նիկոլաս եկեղեցու շինարարության մեջ (մոտ 1684)։ Համարվում է, որ բոլոր երեք հուշարձանները կառուցվել են նույն արհեստավորների թիմի կողմից, անկասկած տեղական փայտե ճարտարապետության և, հավանաբար, Իվան Զարուդնիի ղեկավարությամբ։
XVII-XVIII դարերի սլոբոդյան ճարտարապետության հուշարձանները կենտրոնացած են Ուկրաինայի արևելքում (Խարկովի մարզ, Սումիի մարզ, Բելգորոդի մարզ) և Ռուսաստանի Դաշնության արևմտյան շրջաններում.
Քաղաքացիական ճարտարապետություն
Ուկրաինական Բարոկկո ոճի քաղաքացիական ճարտարապետության առավել հայտնի օրինակ է Չերնիգովյան կոլեգիումը (1700-1702)։ Նաև պահպանված են կազակական սպաների (ինչպես, օրինակ, գեներալ-գնդապետ Լիզոգուբի տունը մեջ Չեռնիգովում, Հեթման Մազեպայի պալատները Ռիլսկի մոտակայքում) բնակելի տներ և վանական սեղանատուն պալատներ (ամենավաղ օրինակը Իլյինսկի Երրորդություն վանքն է, 1677-1679)։
Փոխադարձ ազդեցություն
Աջափնյա Ուկրաինան, որը մնաց Ռեչ Պոսպոլիտայի կազմում Խմելնեցկու ապստամբությունից հետո, շարունակեց զարգանալ իր ճարտարապետական ավանդույթներին համապատասխան, որտեղ ճաշակը թելադրողները հաճախորդներն էին` մեծահարուստ մագնատները, Ունիատական և Կաթոլիկ եկեղեցին։ Ըստ այդմ, այստեղ քարե ճարտարապետության վրա ժողովրդական փայտե ճարտարապետության ազդեցությունը, եթե դա դրսևորված է, շատ անուղղակի է։ Նույնը վերաբերում է նաև Բելառուսին, երբ 18-րդ դարում «Սարմատական ոճի» զարդանախշերի խիստ, դեկորից զուրկ հարթություններին փոխարինելու եկան Վիլենյան բարոկկոն, որն ի տարբերություն ուկրաինական ավելի քմահաճ, ուղղահայաց ձգվող ուրվագծերի, առանձնանում էր հնարամիտ ձևավորման բարդությամբ։
Ուկրաինական բարոկկոն էական ազդեցություն ունեցավ Մոսկովյան բարոկկոյի ձևավորման վրա, որի վարպետներից շատերը եկել էին Դնեպրի ձախ ափից։ Ուկրաինական ճարտարապետության նմանակմանը նպաստել են հոգևոր հայրերը, որոնք կրթվել էին Կիև-Մոգիլայան ակադեմիայում։ XVII դարի վերջին, Ռուսական պետությունում Ուկրաինային հետևելով, տարածվեցին ութանկյուն կառուցվածքով տաճաները (տե՛ս ութանկյունը քառանկյան վրա), երբեմն, բաղկացած երեք մասերից (Արքայազն Հովսեթի եկեղեցին Իզմայլովի պատմական մարզում)։
Մոսկվայում Դոնսկոյ վանքի Նոր տաճարի գմբեթները, ուկրաինական ավանդույթի համաձայն, ուղղված են խստորեն դեպի լույսը։ Ուզկոյեում (Մոսկվա) Կազանի եկեղեցին ուկրաինական եկեղեցիների նման քառաթև հնգագաթ է։ Վոլինից (Ուկրաինա) Ֆյոդոր Դուբյանսկին, դառնալով Ելիզավետա Պետրովնայի թագավորական խոստովանահայրը (հետագայում նաև Եկատերինա II-ի), Սանկտ Պետերբուրգի մերձակայքում գտնվող իր Կերսոտվո կալվածքում կառուցեց իր հարազատ գյուղում գտնվող փայտե հնգագաթ տաճարի ճշգրիտ պատճենը (1748 թ․): Սիբիրի եպիսկոպոսական բարձրաստիճան աթոռները զբաղեցնում էին Ուկրաինայից ներգաղթյալները, ինչը, ըստ երևույթին, բացատրում է այն փաստը, որ «Սիբիրյան բարոկկոյի» վարպետները ուկրաինական բարոկկոյի ազդեցությունն են կրել ոչ պակաս, քան մոսկովյան բարոկկոյինը ։
Միևնույն ժամանակ, ուկրաինական ճարտարապետության ազդեցությունը ռուսականի վրա միակողմանի չէր։ Ռուսական զարդանախշման  դեկորատիվ համակարգը մերժվել է այնպիսի ուկրաինական հուշարձաններում, ինչպիսիններից է Պուտիվլի Մոլչանսկի վանքը։ Կիևում Սուրբ Նիկոլաս տաճարի շինարարությունը ղեկավարել է մոսկվացի ճարտարապետ Օսիպ Ստարցևը, և ուկրաինական բարոկկոյի ամենանշանավոր եկեղեցիներից մեկը՝ Պեչորսկի վանքի Բոլոր Սրբերի եկեղեցին, կառուցվել է մոսկովյան «քարե շենքերի նկարիչ» Դմիտրի Աքսամիտովը։ XVIII դարի կեսին Ուկրաինայում ակտիվորեն աշխատել են Ելիզավետյան բարոկկոյի ներկայացուցիչներ՝ Մոսկվայի ճարտարապետներ Իվան Ֆեոդորովիչ Միչուրինը (կառուցել է Կիևի Անդրեասի եկեղեցին ըստ Վ․ Ռաստրելլի գծագրերի) և Դ․ Ուխտոմսկին (Սուրբ բարեխոսության տաճար Ախտիրկայում)։
Ժառանգություն
XVIII դարի ընթացքում ուկրաինական բարոկկոն արևմտաեվրոպական և ռուս ճարտարապետների ազդեցության տակ ձևափոխվեց։ Դարի կեսերին Կիևում կառուցում էին օտարերկրյա վարպետները, ինչպիսիք են Գոթֆրիդ Յոհան Շեդելը (Մեծ մայրավանքի զանգակատունը) և Վարֆոլոմեյ Ռաստրելլին (Մարինոյի պալատ )։ Ազգային ճարտարապետության ավանդույթները շարունակեցին Ստեփան Դեմյանովիչ Կովնիրը (տաճար Վասիլկովում) և Իվան Գրիգորովիչ-Բարսկին (Կիևի Կիրիլովսկի եկեղեցու վերակառուցում)։
Հեթմաններից վերջինը՝ Կիրիլ Ռազումովսկին, գերադասում էր տեղական շինարարության անձնակազմի ճարտարապետներին, որոնք եկել էին Սանկտ Պետերբուրգից։ Նրա կալվածքներում աշխատում էին ուկրաինական ավանդույթներից հեռու այնպիսի վարպետներ, ինչպիսիք էին Անտոնիո Ռինալդին և Անդրեյ Կվասովը։ Վերջինս ոչ միայն հետաքրքրվեց տեղական ճարտարապետությամբ, այլև կարողացավ նոր էջ բացել դրա մեջ՝ Չեռնիգովի մարզի Կոզելեց քաղաքում կանգնեցնելով ինը սրահանի հինգ գագաթներով տաճար։
Եկատերինա Երկրորդի օրոք դասականությունը դարձավ ճարտարապետության գերիշխող միտումը։ Այնուամենայնիվ, հետահայաց ուղղությունը մնում էր պահանջված, և ամբողջ 19-րդ դարի ընթացքում Կազակական բարոկկոն (տանձաձև գմբեթներ) շարունակում էր իր ազդեցությունը Կիևի և Դնեպրի Ձախ ափի տաճարային ճարտարապետության վրա։ Ուկրաինական բարոկկոյից անցումը նոր գեղագիտությանը հնարավոր է տեսնել Իվան Գրիգորովիչ-Բարսկու (1713-1785) կիևյան շենքերի օրինակով։
1905-1915 թվականներին կառուցվել են առանձին եկեղեցիներ, միտումնավոր ոճավորված, որպես 17-18-րդ դարերի շենքեր։ (Պլեշիվեցի Բարեխոսության եկեղեցին, տաճար-հուշարձանը կազակների գերեզմանների վրա)։ Ուկրաինայում անկախության ձեռք բերումից հետո (1991 թ.), մանրակրկտորեն վերականգնեցին ոչ միայն խորհրդային տարիներին ոչնչացված ուկրաինական բարոկկոյի գլուխգործոցները (Կիևում գտնվող Սուրբ Միքայելի «Ոսկե գմբեթավոր վանքը» ), այլև սկսվեց նոր եկեղեցիների կառուցումը՝ արդիականացված բարոկկոյի (Կիևի Սուրբ Երրորդություն տաճարը) ոգով։
Գրականություն
Հայտնի են կազակական բարոկոյին անդրադարձած հետևյալ գրական ժանրերը՝ ասպետական պոեզիա, կազակական տարեգրություններ (Ականատեսի տարեգրությունը, հարյուրապետ Գրիգորի Գրաբյանկայի տարեգրությունը, Զապորոժիեի կազակների արշավի մասնակից Սամուիլո Վելիչկոյի տարեգրությունը , որը կազմվել է 1720-1728 թվականների միջև), պատմական երգեր և դումաներ, ողբեր և պանեգիրիկներ, ինչպես նաև փիլիսոփայական դասընթացներ։ Կազակական բարոկկոյի գրական հուշարձանները ներկայացնում են այնպիսի գրողներ, ինչպիսիք են Ստեֆան Յավորսկին, Ֆիլիպ Օրլիկը, Իվան Օրլովսկին, Ֆեոֆան Պրոկոպովիչը, Ֆեոֆիլակտ Լոպատինսկին, Գեդեոն Վիշնևսկին և այլք։ 17-րդ դարի վերջին - 18-րդ դարասկզբի կազակական բարոկկոյի ոճով պոեզիայի կենտրոնները ակադեմիաներն ու քոլեջներն էին․ Կիև-Մոգիլայի ակադեմիան, Մոսկովյան սլավոնա-հունա-լատինական ակադեմիան, վերջինում աշխատել են կազակական բարոկկոյի այնպիսի նշանավոր գործիչներ, ինչպիսիք են Ֆեոֆիլակտ (Լոպատինսկի), Ինոկենտի (Կուլչիցկի), Վարլաամ (Լյաշչևսկի) և ուրիշներ։ Սմոլենսկի հոգևոր ճեմարանը, Չեռնիգովի հոգևոր ճեմարանը և Պերյասլավ կոլեգիումը - տարածված էին ոչ միայն փիլիսոփայական պոեզիան, այլև հոգևոր բանաստեղծության նմանակումը, ինչպես նաև լիրիկան։ Երգը, որը, Գոգոլի խոսքերով, «Մալոռուսաստանի համար ամեն ինչը՝ և՛ պոեզիան, և՛ պատմությունը, և՛ Ճշմարիտ կյանք հայրական գերեզմանը, բնավորության վայրիվերումները, հուզմունքի, դժվարությունների զգայական երանգները, անցյալի ոգին, տառապանքը, անցած գնացածի ոգին», մշակույթի կարևոր տարրն էր։ Ուշ կազակական բարոկկոյի խոշորագույն ներկայացուցիչներից մեկը համարվում է Գրիգորի Սկովորոդան։