cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բնություն
Վտակներ
Վտակը փոքր գետ է, պարփակված գետահունով և ափերով, որը թափվում է մեկ այլ գետի մեջ։ Միացյալ Նահանգներում վտակ են անվանում 18 մետրից պակաս լայնություն ունեցող գետերին։ Վտակները կարևոր են որպես ջրապտույտ իրականացնող հոսանքներ, ստորերկրյա ջրերի կարգավորման գործիքներ, ինչպես նաև որպես ձկների և վայրի գազանների գաղթին ծառայող միջանցքներ։ Վտակի անմիջական հարևանությամբ տարածվող կենսաբանական միջավայրը կոչվում է ռիփարյան տարածք։ Կրելով ընթացքի մեջ գտնվող Հոլոցենի ոչնչացման կարգավիճակ, վտակները կարևոր միջանցքի դեր են կատարում կապելով հատվածավորված բնական միջավայրերը կենսաբազմազանության մեջ պահպանված միջավայրերին։ Վտակների ուսումնասիրությունը ներառում է բնագիտական այնպիսի ոլորտներ, ինչպիսիք են ջրաբանությունը, գեոմորֆոլոգիան, ջրային էկոլոգիան, քաղցրահամ ջրերի ձկների կենսաբանությունը, ռիփարյան էկոլոգիան և այլն։
Էկոհամակարգեր
Էկոհամակարգերը բաղկացած են կենսաբանական և ոչ կենսաբանական բազմազան բաղադրիչներից, որոնք գործում են փոխկապակցված կերպով ։ Դրանց կառուցվածքը և բաղադրությունը որոշվում է բնական միջավայրի տարբեր գործոններով, որոնք փոխկապակցված են։ Այդ գործոնների բազմազանությունը էկոհամակարգում առաջացնում է դինամիկ փոփոխություններ։ Այդ գործոններից կարևորագույններից են հողը, մթնոլորտը, արեգակի ճառագայթումը, ջուրը և կենդանի օրգանիզմները։ Էկոհամակարգ հասկացության կենտրոնական գաղափարն այն է, որ կենդանի օրգանիզմները փոխազդում են իրենց տեղական բնական միջավայրի բոլոր մյուս տարրերի հետ։ Էկոլոգիայի հիմնադիր գիտնականներից մեկը՝ Յուջին Օդումը նշել է․ «էկոհամակարգ է կոչվում ինչ-որ համակարգի մեջ բոլոր օրգանիզմները պարունակող յուրաքանչյուր միավոր՝ միջավայր, ցանկացած տարածքում, որը փոխազդում է ֆիզիկական միջավայրին, այնպես որ էներգիայի հոսքը հանգեցնի հստակ սահմանված տրոֆիկ կառուցվածքի, կենսաբազմազանության, նյութական շրջապտույտի (օրինակ, նյութափոխանակությունը կենդանի և ոչ կենդանի տարրերի միջև)» ։ Էկոհամակարգի ներսում տեսակները կապված են միմյանց հետ և կախված են միմյանցից սննդային շղթայում և ինչպես միմյանց մեջ, այնպես էլիրենց ծրջապատող միջավայրի հետ փոխանակում են էներգիան և նյութերը ։ Մարդկային էկոհամակարգ հասկացությունը հիմնված է մարդու բնական դիխոտոմիայի և այն գաղափարի վրա, որ բոլոր տեսակները էկոլոգիապես կախված են միմյանցից, նաև իրենց կենսատոպի աբիոտիկ բաղադրիչներից ։ Էկոհամակարգի ավելի փոքր տարրը կոչվում է միկրոէկոհամակարգ։ Օրինակ, միկրոէկոհամակարգ կարող է լինել քարը և նրա տակ գտնվող կյանքի բոլոր ձևերը։ Մակրոհամակարգը կարող է ներառել ամբողջ էկոշրջանն իր ամբողջ ջրահավաք ավազանով ։
Վայրի բնություն
Վայրի բնություն սահմանումը հիմնականում տրվում է այն տարածքներին, որոնք նշանակալի փոփոխության չեն ենթարկվել մարդու գործունեության հետևանքով։ Վայրի բնության տարածքների կարելի է հանդիպել արգելոցներում, ազգային պարկերում և նույնիսկ գետերի երկայնքով ընկած բնակեցված տարածքներում, կամ, այլ կերպ ասած, հետամնաց, չզարգացած տարածքներում։ Վայրի բնության պահպանվող տարածքները կարևոր են որոշակի տեսակների և բնական միջավայրի պահպանման և բնագիտական ուսումնասիրությունների համար։ Բնության մասին ստեղծագործող որոշ գրողների կարծիքով, վայրի բնության տարածքները կենսական կարևորություն ունեն մարդկային ոգու և ստեղծագործական մտքի համար, իսկ որոշ բնագետներ վայրի բնությունը համարում են երկրի ինքնուրույն պահպանվող էկոհամակարգի (կենսոլորտ) անբաժանելի մաս։ Վայրի բնության տարածքները նաև պահպանում են ֆլորայի և ֆաունայի այնպիսի տեսակների պատմական և գենետիկ հատկանիշներ, որոնք չեն կարող պահպանվել կենդանաբանական այգիներում, դենդրարիումներում կամ լաբորատորիաներում։
Կյանք
Թոև համընդհանուր համաձայնություն չկա կյանք հասկացության սահմանման համար, գիտնականները հիմնականում ընդունում են, որ կենդանի են համարվում այն օրգանիզմերը, որոնք պահպանում են հոմեոստազ, ունեն բջջային կառուցվածք, օժտված են նյութափոխանակությամբ, կարող են աճել, հարմարվել շրջակա միջավայրի պայմաններին, պատասխանել ազդակներին և վերարտադրվել ։ Կարելի է պարզապես ասել, որ կյանքը օրգանիզմներին բնորոշ հատկանիշ է։ Երկրաբնակ օրգանիզմների (բույսեր, կենդանիներ, սնկեր, նախակենդանիներ, արքեաներ և բակտերիաներ) ընդհանուր հատկանիշը նրանց բջջային, ածխածնային և ջրային հիմքով համալիր կառուցվածքն է, մետաբոլիզմը, աճելու կարողությունը, խթաններին արձագանքելը և վերարտադրությունը։ Այս հատկանիշները կրող գոյության ձևը կոչվում է կյանք։ Այնուամենայնիվ, կյանքի ոչ բոլոր սահմանումներն են, որ էականորեն պետք է կրեն այս բոլոր հատկանիշները։ Մարդու ստեղծած արհեստական կյանքը նույնպես համարվում է կյանք։ Կենսոլորտը երկրի արտաքին շերտն ընդգրկող մասն է՝ ներառյալ հողը, մակերեսային ժայռերը, ջուրը, օդը և մթնոլորտը, որտեղ գոյություն ունի կյանքը և որտեղ ընթանում են կենսաբանական գործընթացները։ Գեոֆիզիկական ամենատարածված տեսանկյունից՝ կենսոլորտը համաշխարհային էկոլոգիական համակարգ է, որը միավորում է բոլոր կենդանի էակներն ու նրանց հարաբերությունները՝ ներառյալ նրանց փոխազդեցությունը քարոլորտի (ժայռեր), ջրոլորտի (ջուր) և մթնոլորտի (օդ) տարրերի հետ։ Ամբողջ երկրագունդը պարունակում է ավելի քան 75 միլիարդ տոննա կենսազանգված՝ կյանքի տարբեր դրսևորումներ, որոնք ապրում են կենսոլորտի տարբեր միջավայրերում ։ Երկրագնդի կենսազանգվածի ինը տասներորդ մասը բուսական կյանքն է, որտեղ կենդանական կյանքը մեծապես կախված է դրա գոյությունից ։ Ավելի քան երկու միլիոն բուսական և կենդանական տեսակներ են հայտնաբերվել մինչ այսօր և մոտավոր հաշվարկներով գոյություն ունեցող տեսակների իրական թիվը կարող է կազմել մի քանի միլիոնից մինչև 50 միլիոն  ։ Կենդանի օրգանիզմների առանձին տեսակների թիվը շարունակ փոփոխվում է, քանի որ հայտնաբերվում են նորանոր տեսակներ, կամ անհետանում են հները  ։ Տեսակների ընդհանուր թիվը արագ անկում է ապրում   ։
էվոլյուցիա
Երկրագնդի վրա կյանքի ծագումն այդքան էլ լավ ուսումնասիրված չէ, սակայն հայտնի է, որ այն տեղի է ունեցել առնվազն 3.5 միլիարդ տարի առաջ , հեդեյան կամ արքեյան դարաշրջաններում, որոնք ունեին ներկայից էականորեն տարբերվող բնական միջավայր ։ Այդ կյանքի ձևերն ունեին ինքնավերարտադրման և ժառանգական հիմնական հատկանիշները։ Կյանքի ի հայտ գալուն պես բնական սելեկցիայով ուղեկցվող էվոլյուցիայի գործընթացը հանգեցրեց կյանքի ավելի բազմազան ձևերի զարգացմանը։ Անհետացան այն տեսակները, որոնք չկարողացան հարմարվել փոփոխվող միջավայրին և այլ կյանքի ձևերի հետ մրցակցությանը։ Այնուամենայնիվ, այս հնագույն տեսակներից շատերի մասին ապացույցներ են պահպանվել հնէաբանական պեղումների ժամանակ։ Բրածո նմուշների ԴՆԹ հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ներկայումս գոյություն ունեցող բոլոր տեսակները կարող են շարունակաբար զարգացած լինել կյանքի առաջին, պարզունակ ձևերից ։ Երբ բուսական աշխարհի հիմնական ձևերը առաջացրեցին ֆոտոսինթեզի գործընթացը, արևի էներգիան կարողացավ ստեղծել պայմաններ առավել բարդ կյանքի ձևերի զարգացման համար ։ Բուսական աշխարհի զարգացման արդյունքում առաջացած թթվածինը կուտակվեց մթնոլորտում և առաջացրեց օզոնային շերտ։ Փոքր բջիջների միավորումը մեծերի հետ հանգեցրեց առավել բարդ կառուցվածքով բջիջների՝ էուկարիոտների առաջացմանը ։ Խմբավորված բջջային միավորումները մասնագիտացան և առաջացրեցին բազմաբջիջ օրգանիզմներ։ Օզոնային շերտի՝ արևի վնասակար ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները կլանելուն զուգընթաց, կյանքը տարածվեց երկրագնդի երեսին։
Բույսեր և կենդանիներ
Ի սկզբանե Արիստոտելը բաժանել է բոլոր կենդանի օրգանիզմները բույսերի՝ որոնք հիմնականում անշարժ են և կենդանիների։ Կառլ Լիննեյի համակարգում դրանք դասակարգվեցին բույսերի և կենդանիների թագավորություններում։ Այդ ժամանակվանից ի վեր պարզ դարձավ, որ բույսերն ընդգրկում են միմյանց հետ կապ չունեցող մի քանի խմբեր, ուստի սնկերը և ջրիմուռների որոշ տեսակներ դասվեցին նոր թագավորությունների մեջ։ Թեև դրանք տարբեր բովանդակություններում շատ հաճախ շարունակում են համարվել բույսեր։ Բակտերիաները ևս երբեմն ներառվում են ֆլորայի մեջ , որոշ դեպքերում գործածելով բակտերիալ ֆլորա արտահայտությունը։ Բույսերի տարբեր դասակարգումների մեջ են մտնում տարածաշրջանային դասակարգումը, որը, կախված ուսումնասիրության նպատակից, նաև կարող է ներառել բրածո (նախորդ դարաշրջանի բույսերի մնացորդների) բուսական աշխարհի ուսումնասիրությունը։ Աշխարհի տարբեր մասերի բնորոշ է տարբեր բուսական աշխարհ՝ կախված կլիմայից և ռելիեֆից։ Տարածաշրջանային ֆլորան սովորաբար ստորաբաժանվում է վայրի, գյուղատնտեսական կամ այգեգործական (կանխամտածված աճեցված կամ մշակված) խմբերի։  Որոշ բույսեր էլ դարեր առաջ մարդկանց կողմից տեղափոխվելով և նոր մայրցամաքում կամ երկրում մշակվելով դառնում են նոր բնաշխարհի մի մասը։ Սա օրինակ է այն բանի, թե ինչպես մարդու միջամտությունը կարող է խաթարել բնություն համարվող սահմանը։ Բույսերի մեկ ստորաբաժանում էլ մոլախոտերի խումբն է։ Թեև այս խումբը, որպես «անօգուտ» բույսերի խումբ, չի վայելում բուսաբանների համակրանքը և նրանք այդ բույսերին տվել են ոչ պաշտոնական «մոլախոտեր» անվանումը՝ ցանկանալով ցույց տալ, որ դրանք արժանի են ոչնչացման, մոլախոտերը կատարելապես արտահայտում են բնության ընթացքը փոխելու մարդկության և հասարակության ձգտումը։ Նույն կերպ էլ կենդանիներն են ստորաբաժանվում վայրի, ընտանի և տնային խմբերի՝ ըստ մարդկային կյանքի հետ ունեցած նրանց կապի։ Որպես ստորաբաժանում, կենդանիները ունեն մի շարք հատկանիշներ, որոնք առանձնացնում են նրանց բոլոր մյուս կենդանի օրգանիզմներից։ Կենդանիները էուկարիոտ և սովորաբար բազմաբջիջ օրգանիզմներ են, որը նրանց առանձնացնում է բակտերիաներից, արքեաներից և միաբջիջներից։ Նրանք հետերոտրոֆներ են, սնունդը մարսում են ներքին խոռոչում, որը նրանց առանձնացնում է բույսերից և ջրիմուռներից։ Նրանք նաև տարբերվում են բույսերից, սնկերից և ջրիմուռներից բջջապատի բացակայությամբ։ Մի քանի բացառություններով, որոնցից ամենանշանակալիները երկու տիպեր են՝ սպունգներն ու պլակոզոյերը, կենդանիները ունեն մարմիններ, որոնք բաժանված են կենսաբանական հյուսվածքների։ Դրանց թվում են մկանային և նյարդային հյուսվածքները։ Կենդանիներին բնորոշ է նաև ներքին մարսողական օրգանը։ Կորիզավոր բջիջները, որ ունեն բոլոր կենդանիները, շրջապատված են կոլագենով և գլիկոպրոտեինով։ Սա կարող է առաջացնել խեցիներ և ոսկորներ, որոնց միջով բջիջները զարգանալով և հասունանալով ազատ տեղաշարժվում և վերակազմավորվում են և որոնք նպաստում են շարժունակության համար պահանջվող բարդ անատոմիային։
Մարդկային փոխազդեցություն
Չնայած մարդիկ կազմում են երկրի ամբողջ կենսազանգվածի նվազագույն համամասնությունը, նրանց ազդեցությունը բնության վրա անհամաչափ մեծ է։ Մարդու ազդեցության պատճառով բնության և արհեստական ձևավորված բնական միջավայրերի միջև սահմանը դարձել է խիստ անորոշ։ Անգամ մեկուսի տարածքներում գնալով կրճատվում են մարդու միջամտությունից բացարձակ զերծ տարածքների մակերեսը։ Մարդկության կողմից տեխնոլոգիական զարգացումը թույլ է տվել բնական պաշարների ավելի շատ շահագործման և օգնել է մեղմացնելու բնական աղետներից որոշների ռիսկը։ Այնուամենայնիվ, ի հեճուկս այդ առաջընթացի, մարդկային քաղաքակրթության ճակատագիրը շարունակում է սերտորեն կապված մնալ շրջակա միջավայրի փոփոխությունների հետ։ Առաջադեմ տեխնոլոգիաների գործածության և բնական միջավայրի փոփոխությունների միջև գոյություն ունի այնքան բարդ կապ, որ դժվար է լիովին հասկանալ ։ Մարդու հասցրած վնասները երկրագնդի բնական միջավայրին ներառում են աղտոտումը, անտառահատումը և այնպիսի աղետները, ինչպիսիք են նավթի արտահոսքերը։ Մարդիկ գործուն միջամտություն են ունեցել որոշ բույսերի և կենդանիների վերացման գործընթացում։ Մարդը շահագործում է բնությունը թե՛ ժամանցի և թե՛ տնտեսական նպատակներով։ Աշխարհի տնտեսական համակարգում բնական ռեսուսների արդյունաբերական գործածությունը զգալի բաղադրիչ է կազմում ։ Որոշ զբաղմունքներ, ինչպես ձկնորսությունը և որսորդությունը, հաճախ տարբեր մարդկանց համար ծառայում են թե՛ ժամանցին և թե՛ սննդի ձեռքբերմանը։ Գյուղատնտեսությունը ձևավորվել է Ք. ա. մոտ 9-րդ հազարամյակում։ Սննդամթերքի արտադրությունից մինչև էներգիայի արտադրություն, բնությունը ազդում է տնտեսական բարգավաճման վրա։ Չնայած նախնադարի մարդիկ որպես սնունդ հավաքում էին չմշակվող բույսեր և որպես սպեղանի օգտագործում բույսերի բուժիչ հատկությունները, ժամանակակից մարդիկ բույսերն օգտագործում են գյուղատնտեսական մշակման արդյունքում։ Մշակովի հողատարածքների համար անտառահատումները հանգեցրել են շատ բույսերի և կենդանիների բնական միջավայրի կորստի և առաջացրել էրոզիա ։
Գեղագիտություն
Բնության գեղեցկությունը դարեր շարունակ տարածված թեմա է եղել արվեսի և գրականության համար՝ լցնելով գրադարանների և գրապահոցների շատ բաժիններ։ Բնության այդքան շատ պատկերումը արվեստում, լուսանկարչության, պոեզիայում և գրականության այլ ձևերում ցույց է տալիս այն մեծ ուժը, որ մարդը բնությունը կապում է գեղեցկության հետ։ Այս զուգորդությունների պատճառները և բաղադրիչները ուսումնասիրում է փիլիսոփայության մի բաժինը, որը կոչվում է գեղագիտություն։ Որոշ հիմնական բնութագրերից դուրս, որոնց շուրջ համաձայնում են գեղեցկություն հասկացությունը սահմանել ցանկացող փիլիսոփաները, կարծիքները անսահման շատ են ։ Բնությունը և վայրի բնաշխարհը կարևոր թեմաներ են եղել համաշխարհային պատմության տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Բնանկարի վաղ ավանդույթները սկսվել են Չինաստանում  դեռևս Թան դինաստիայի (618–907) օրոք։ Բնությունը ինչպիսին, որ կա պատկերելու ավանդույթը դարձավ Չինական գեղանկարչության նպատակներից մեկը և մեծ ազդեցություն ունեցավ ասիական արվեստի վրա։ Թեև բնության հրաշքները գովերգվել են սաղմոսներում և Հոբի գրքում, վայրի բնության պատկերումը արվեստում լայն տարածում գտավ 1800-ականներին, հատկապես ռոմանտիզմի աշխատանքներում։ Բրիտանացի նկարիչներ Ջոն Կոնստեբլը և Ուիլյամ Թըրները բնության գեղեցկությունը դարձրեցին իրենց գեղանկարչության գլխավոր թեման։ Նախքան դա, նկարչությունը հիմնականում նվիրված էր կրոնական թեմաներին։ Ուիլյամ Վորդսվորթ պոեզիան նկարագրում է բնական աշխարհի հրաշքները։ Աստիճանաբար բնությունը արժևորելը դարձավ արևմտյան մշակույթի անբաժան մասը ։ Գեղեցիկ արվեստների դասական գաղափարն արտահայտում է միմեսիս բառը՝ բնության արտացոլումն արվեստում։ Բնության գեղեցկության մասին մտքերի տիրույթում սահմանվում է, որ կատարելությունը մաթեմատիկայի հիմնական ձևերում է և բնության օրինաչափությունների մեջ։ Ինչպես գրում է Դևիդ  Ռոտենբուրգը. «Գեղեցիկը գիտության արմատն է և արվեստի նպատակը, ամենամեծ հնարավորությունը, որ մադկությունը կարող է երբևէ հույս ունենալ տեսնելու» ։
Նյութ և էներգիա
Գիտության որոշ բնագավառներում բնությունը դիտվում է որպես շարժման մեջ գտնվող նյութ, որ ենթարկվում է որոշակի օրենքների, որոնք գիտությունը փորձում է հասկանալ։ Այս նպատակին ուղղված հիմնական գիտությունը ֆիզիկան է, որի համար դեռ օգտագործվում է «բնության ուսումնասիրությամբ զբաղվող գիտություն» հասկացությունը։ Նյութ սովորաբար կոչում են ֆիզիկական ատոմներից և մոլեկուլներից բաղկացած մատերիան։ Այն ձևավորում է մետագալակտիկան։ Տիեզերքի տեսանելի բաղադրիչները կազմում են ընդհանուր զանգվածի ընդամենը 4.9 տոկոսը։ Սառը մութ էներգիան կազմում է 26.8 տոկոսը, իսկ մութ էներգիան՝ 68.3 տոկոսը ։ Այս բաղադրիչների ճշգրիտ դասավորությունը դեռ անհայտ է և գտնվում է ֆիզիկոսների ինտենսիվ ուսումնասիրության տիրույթում։ Նյութի և էներգիայի բնույթը մետագալակտիկայում ենթարկվում է լավ սահմանված ֆիզիկական օրենքներին։ Այդ օրենքները կիրառվել են կոսմոլոգիական մոդելներ առաջացնելու համար, որոնք հաջողությամբ բացատրում են մեր ուսումնասիրած տիեզերքի կառուցվածքը և էվոլյուցիան։ Ֆիզիկական օրենքների մաթեմատիկական արտահայտությունները սահմանում են տասներկու ֆիզիկական հաստատուններ, որոնք հաստատուն են մետագալակտիկայում ։ Այդ հաստատունների արժեքները զգուշորեն չափվել են, սակայն նրանց բնորոշ արժեքների պատճառը մնում է առեղծված։
Երկրագնդից դուրս
Տիեզերական տարածություն, կամ պարզապես տիեզերք է կոչվում երկնային մարմինների մթնոլորտից դուրս գտնվող համեմատաբար դատարկ տարածությունը։ Տիեզերական տարածություն հասկացությունը գործածվում է այն օդային տարածությունից տարբերակելու համար։ Հստակ սահմաններ երկրի մթնոլորտի և տիեզերքի միջև գոյություն չունի, քանի որ մթնոլորտն աստիճանաբար ցրվում է։ Արեգակնային համակարգի ներսի տիեզերական տարածությունը կոչվում է միջմոլորակային միջավայր, որն էլ գտնվում է միջաստղային միջավայրում և դրանք միասին կազմում են հելիոսֆերան։ Տիեզերական տարածությունը լի է մի քանի տասնյակ տեսակի օրգանական մոլեկուլներով, որոնք հայտնաբերվել են միկրոալիքային սպեկտրոսկոպի միջոցով,  մնացորդային ճառագայթներով, որոնք մեծ պայթյունի և տիեզերքի ծագման մնացորդներ են և տիեզերական ճառագայթներով, որոնք ներառում են իոնացված ատոմների միջուկներ և տարբեր ներատոմային մասնիկներ։ Կա նաև որոշ քանակությամբ գազ, պլազմա, փոշի և աստղաքարեր։ Այսօր տիեզերական տարածության մեջ կան մարդկային կյանքի նշաններ, ինչպիսիք են նյութական մնացորդներ, որ մնացել են անօդաչու սարքերից և որոնք պոտենցիալ վտանգ են տիեզերանավերի համար։ Այդ տիեզերական աղբի մի մասը պարբերաբար թափանցում է մթնոլորտ։ Թեև Երկիրը արեգակնային համակարգի միակ մոլորակն է որտեղ կյանք կա, ապացույցները վկայում են, որ հեռավոր անցյալում Մարսի վրա եղել է մակերևութային հեղուկ ջուր ։ Մարսի պատմության մի կարճ ժամանակահատված հնարավոր է, որ նպաստավոր է եղել կյանքի կազմավորման համար։ այնուամենայնիվ, ներկայումս Մարսի վրա մնացած ջուրը սառցակալված է։ Եթե ի վերջո Մարսի վրա կյանք գոյություն ունի, ապա այն գտնվում է ընդերքում, որտեղ կարող է դեռ հեղուկ ջուր պահպանված լինել ։ Ինչպես գիտենք, արեգակնային համակարգի մյուս մոլորակների՝ Մերկուրիի, Վեներայի և Յուպիտերի պայմանները չափազանց անտանելի են կյանքի գոյության համար։ Սակայն ենթադրվում է, որ Յուպիտերի արբանյակ Եվրոպայի վրա գոյություն ունի ստորերկրյա հեղուկ ջրի օվկիանոս, որտեղ կարող է լինել պոտենցիալ կյանք ։ Աստղագետները սկսել են հայտնաբերել երկրագնդի անալոգ մոլորակներ, որոնք գտնվում են տիեզերքի բնակելիության գոտում՝ ինչ-որ աստղի շուրջը և որտեղ կարող է կյանք գոյություն ունենալ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնություն Կատեգորիա:Երկիր Կատեգորիա:Հիմնական թեմատիկ հոդվածներ
Ձերբա
Ձերբա  (Zerba), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Պիաչենցա գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների, կազմում է 105 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 4 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 25կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 29020։ Հեռախոսային կոդը՝ 0523։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Միքայել հրեշտակապետը։ Տոնակատարությունը սեպտեմբերի 29-ին է։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Վանյա Բարսեղյան
Վանյա Ռաֆայելի Բարսեղյան, հայ մեխանիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (2000), պրոֆեսոր (2002):
Կենսագրություն
Վանյա Բարսեղյանը ծնվել է 1959 թվականի ապրիլի 20-ին, Մատաղիս գյուղում (ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանում)։ 1980-1985 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի մեխմաթ ֆակուլտետի մեխանիկայի բաժինը, 1985-1988 թվականներին՝ Սանկտ-Պետերբուրգի պետական համալսարանի ասպիրանտուրան։ 1988 թվականին Սանկտ-Պետերբուրգի պետական համալսարանում պաշտպանել է թեկնածուական թեզ՝ «Խաղային խնդիրներ գրավիտացիոն դաշտում» թեմայով։ 2000 թվականին ՀՀ ԳԱԱ Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտում պաշտպանել է դոկտորական թեզ՝ «Դինամիկական համակարգերի ղեկավարումը և դիտումը կոնֆլիկտային իրավիճակներում»։ 1989-1991 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի տեսական մեխանիկայի ամբիոնի կրտսեր գիտաշխատող, 1991-1993 թվականներին՝ ԵՊՀ տեսական մեխանիկայի ամբիոնի ասիստենտ, 1993-2001 թվականներին՝ ԵՊՀ տեսական մեխանիկայի ամբիոնի դոցենտ, 1996-2000 թվականներին՝ ԵՊՀ մեխանիկայի ֆակուլտետի դեկանի տեղակալ, 2001 թվականից՝ ԵՊՀ պրոֆեսոր, 2003-2007 թվականներին՝ ԵՊՀ տեսական մեխանիկայի ամբիոնի վարիչ, 2007 թվականի սեպտեմբերից, միաժամանակ՝ ԵՊՀ տեսական մեխանիկայի ամբիոնի պրոֆեսոր, 2004-2007 թվականներին՝ «Գնահատման և թեստավորման կենտրոն» ՊՈԱԿ-ի տնօրեն, 2008-2009 թվականներին՝ ՀՀ գիտության պետական կոմիտեի գիտական քաղաքականության վարչության պետ, 2009 թվականի փետրվարից՝ ՀՀ ԳԱԱ նախագահության սփյուռքի բաժնի պետ ։
Ջոնաթան Հայդ
Ջոնաթան Հայդ, ավստրալիական ծագմամբ թատրոնի և կինոյի բրիտանացի դերասան։
Կենսագրություն
Ջոնաթան Հայդը ծնվել է Բրիսբենում Միջին դասի ընտանիքում։ Դերասանը ավարտել է Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիան և համարվում է այդ ակադեմիայի նշանավոր անդամ։ Հայդը նաև համարվում է Royal Shakespeare Company-ի անդամ։
Վանյա Բարսեղյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մեխանիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պողոսյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հայ մեքենագետներ
Ջոնաթան Հայդ
Կենսագրություն
1985 թվականին իր խաղացած դերերից բացի նա խաղացել է Ֆերդինանտի դերը Ջոն Ուեբստերի «Դքսուհի Մալֆի» պիեսում։ Նրա առավել հայտնի դերերից էին՝ Իսմեյ Ջոզեֆ Բրուսը «Տիտանիկ» ֆիլմում, Եգիպտոլոգ Ալլեն Չեմբերլեն «Մումիա» ֆիլմում, սեղանապետ Հերբերտ «Հարուստ Րիչի» ֆիլմում, Սեմ Պերրիշ և որսորդ Վան Պելտ «Ջումանջի» ֆիլմում և Ուորեն Ուեսթրիջ «Անակոնդա» ֆիլմում։
Ամուսնացած է շոտլանդացի օպերային (սոպրանո) երգչուհու հետ և ունի երկու դուստր նրանցից մեկը դերասանուհի Ջորջիա Քինգն է։
Մրցանակներ
Մրցանակների ու անվանակարգերի ամբողջական ցանկը հետևյալ կայքում՝ IMDB
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Ֆիլադելֆիա
Ֆիլադելֆիա քաղաքը Փենսիլվանիա նահանգի ամենամեծ քաղաքն է և ԱՄՆ–ի ամենաբնակեցված քաղաքներից վեցերորդն է։ Իր անունը կազմված է հունական (philos "սիրող" և adelphos "եղբայր") բառերից։
Երկրի արդյունաբերական, առևտրային, տրանսպորտային, ֆինանսական և մշակութային խոշորագույն կենտրոններից է։ Զարգացած է մեքենաշինությունը, մետաղամշակումը, քիմիական, նավթավերամշակման, տեքստիլ, պոլիգրաֆ, սննդի, ռազմական, արդյունաբերությունը, տուրիզմը։ Գիտական հետազոտությունների կարևոր կենտրոններից է։ Ունի համալսարաններ, տեխնոլոգիական ինստիտուտներ, գեղեցիկ արվեստների ակադեմիա, արվեստի թանգարան, թատրոններ։ Գործում է մետրոպոլիտեն։
Հիմնադրել է Ու․ Փենը, 1682 թվականին, որպես քվակերների (կրոնական քրիստոնեական համայնքի անդամներ) բնակավայր և Փենսիլվանիա նահանգի վարչական կենտրոն ։
XVIII դ․ Հյուսիսային Ամերիկայում անգլիական գաղութների մշակութային կյանքի կենտրոնն էր։ Ֆիլադելֆիայի բնակիչներն ակտիվորեն մասնակցել են 1775—83 թթ. անկախության պատերազմին։ Ֆիլադելֆիայում են տեղի ունեցել Մայրցամաքային 1-ին և 2-րդ կոնգրեսների նիստերը, ընդունվել Անկախության դեկլարացիա 1776-ը և ԱՄՆ սահմանադրությունը։ (1787)։
1790-1800 թթ.-ին ԱՄՆ-ի մայրաքաղաքն էր, մինչև 1830-ական թթ․՝ երկրի գլխավոր ֆինանսական կենտրոնը։ XVIII դ․ վերջին XIX դ․ սկզբին Ֆիլադելֆիան ԱՄՆ-ի ամենամեծ քաղաքն էր, XIX դ․ աբոլիցիոնիզմի հենարանը, XIX դ․ կեսից՝ բանվորական շարժման կենտրոններից։
Հայերը Ֆիլադելֆիայում
Ֆիլադելֆիայի հայ համայնքը ձևավորվել է XIX դ․ վերջին — XX դ․ սկզբին, երբ այստեղ են հաստատվել Արևմտյան Հայաստանից (Արաբկիրից, Յոգգատից, Մալաթիայից և այլն) գաղթած հայերը։ Սակայն հայտնի է նաև, որ դեռ ԱՄՆ-ում քաղաքացիական պատերազմի (1861—65) ժամանակ Ֆիլադելֆիաի հոսպիտալում աշխատել են երեք հայ բժիշկներ։ Գաղութը ստվարացել է 1895-96-ի հայկական ջարդերից և հատկապես Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո, երբ այստեղ ապաստանեցին բազմաթիվ հայ գաղթականներ։ Սկզբնական շրջանում Ֆիլադելֆիաի հայերի մեծ մասն աշխատում էր գործարաններում, կային և արհեստավորներ ու մանրածախ առևտրով զբաղվողներ։ Համայնքի կազմավորման հետ ստեղծվել են ազգայան կազմակերպություններ․ 1899 թվականին՝ «Հայոց առաջադիմական ընկերությունը», 1910 թ.՝ ՀԲԸՄՖ-ի մասնաճյուղը, 1911 թ.-ին՝ «Արաբկիրի ուսումնասիրաց միությունը», լույս են տեսել պարբերականներ, առաջինը՝ «Պայքար» թերթը, 1914 թվականին։ 1986 թվականին Ֆիլադելֆիայում բնակվում Էր շուրջ 10 հազար հայ, որոնց մեջ բացի բանվորներից ու արհեստավորներից, շատ են գորգավաճառներն ու ոսկերիչները, կան նաև բժիշկներ, համալսարանների և քոլեջների դասախոսներ, պետական գրասենյակային ծառայողներ և այլն։
Համայնքում գործում է հինգ հայկական եկեղեցի՝ երեքը առաքելական (Ս․ Գրիգոր, Ս․ Սահակ-Մեսրոպ, Ս․ Երրորդություն), մեկ ավետարանական և մեկ կաթոլիկ, որոնց կից կան մեկօրյա դպրոցներ։ 1967 թվականից գործում է Հայ քույրերու ամենօրյա վարժարանը։ Համայնքում գործում են նաե ՀՕՄ, ՀՄԸՄ, Թեքեյան մշակութային միության, ինչպես նաև շատ հայրենակցական միությունների Ֆիլադելֆիայի մասնաճյուղերը։
Մեծ ժողովրդականություն են վայելում «Արարատ» պարախումբը, «Քնար» երգչախումբը, գործում է հայկ․ ռադիոժամ (շաբաթը մեկ անգամ)։ Փենսիլվանիայի համալսարանում կա հայագիա․ ամբիոն։ Տեղի հայ ուսանողները կազմակերպել են «Հայկական ակումբ», որը գործակցում է ԱՄՆ-ի այլ համալսարանների հայ ուսանողական միությունների հետ։ Ֆիլադելֆիաի նշանավոր հայերից Միհրան Գասպարյանը 1903 թվականին Ֆիլադելֆիայում հիմնել է ռենտգենյան լաբորատորիա։ Ֆիլադելֆիաի գեղարվեստի թանգարանի առջև 1976 թվականին կանգնեցվել է «Սասունցի Դսյվիթ» էպոսի հերոսներից Մեծ Մհերի արձանը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1682 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հասարակական հարաբերություններ
Կատեգորիա:Մարդկային վարք Կատեգորիա:Սոցիալական փիլիսոփայության հասկացություններ
Մանավազ (այլ կիրառումներ)
Մանավազ անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Մանգո (այլ կիրառումներ)
Մանգո անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Աքքայի պաշարում (այլ կիրառումներ)
Աքքա (Աքքա, Իսրայել) — հին քաղաք Մերձավոր Արևելքում, քաղաքը իր 4 000 տարվա պատմության ընթացքում բազմակի պաշարվել է՝
Մանդան (այլ կիրառումներ)
Մանդան անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Կարպանետո Պիաչենտինո
Բնակչությունը կազմում է 6881 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 109 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 63,24 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 29013։ Հեռախոսային կոդը՝ 0523։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Մանդարին (այլ կիրառումներ)
Մանդարին անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Մանդրա (այլ կիրառումներ)
Մանդրա անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Ժամանակավոր կին
Ժամանակավոր կին, տերմին, որը 19-րդ դարի վերջին Ճապոնիայում նշանակում էր օտարերկրացիների և ճապոնացի կանանց միջև հարաբերություններ, որի համաձայն Ճապոնիայում օտարերկրացու գտնվելու ընթացքում, նա օգտագործման (և պահպանման) համար ստանում էր «կին»։ Իրենք՝ օտարերկրացիները, մասնավորապես ռուս գեներալները, այդպիսի «կանանց» անվանում էին մուսումե՝ ճապոներեն աղջիկ, դուստր։
Կումմուխ
Կումմուխ (ռուս.՝ Куммух, անգլ.՝ Kummuh, Կումուխ, Կումմուխի, Կումմուխու, Կումախա, Կոմմագենե), պատմական երկիր (երկրամաս)՝ քաղաք-պետություն Հայոց (Վերին) Միջագետքում, Եփրատի հովտում։ Հիշատակվել է մ.թ.ա. 12-րդ դարում, Ասորեստանի Թիգլաթպալասար Ա թագավորի մի արձանագրության մեջ, որպես Կադմուխ անվան այլաձև։ Հիշատակվել է նաև Վանի թագավորության սեպագիր արձանագրություններում։ Ըստ Նիկողայոս Ադոնցի Կումմուխը գրավվել է Վանի թագավորության կողմից Սարդուրի Բ-ի օրոք և համապատասխանում է հետագայի Կոմմագենեին։ Ուրիշների կարծիքով Կումմուխը հեթական աղբյուրներում հիշատակված Կումախա երկիրն է ։
Ժամանակավոր կին
Ընդհանուր կարգավիճակը
«Ժամանակավոր կանանց» համակարգը ծագել է XIX դարի երկրորդ կեսից և գոյություն ունեցավ մինչ 1904-1905 թվականների պատերազմը։ Այդ ժամանակ ռուսական նավատորմը, որը հաստատված էր Վլադիվաստոկում, պարբերաբար ձմեռում էր Նագասակիում, և ժամանակավորապես գտնվում էր այստեղ համատեղ ապրելու համար «գնում էին» կանանց ։ Պաշտոնապես օտարերկրացիների հետ կնքվում էր պայմանագիր, որով նա ստանում էր լիարժեք իրավունք մուումեի նկատմամբ, փոխարենը՝ պարտավորվելով դրա փոխարեն տարամադրել նրան միջոցներ (ուտելիք, բնակատեղի, ծառա, փոխադրամիջոց և այլն)։ Այդպիսի համաձայնությունը կնքվում էր մեկ ամսով, և անհրաժեշտության դեպքում երկարացվում էր (սակայն իր հիշողությունների մեջ մեծ իշխան Ալեքսանդր Միխայիլովիչը, որը եղել է Ճապոնիայում, բերում է պայմանագրի այլ մանրամասներ. «մեկից մինչև հինգ տարի, կապված այն հանգամանքի հետ, թե ինչքան ժամանակով էր զինվորական ռազմանավը ճապոնական ջրերում» )։ Այդպիսի պայամանագրի արժեքը կազմում էր ամսական 10-15 դոլար (Ալեքսանդր Միխայիլովիչի հիշողությունների համաձայն ռուս գեներալների ծանոթությունը իրենց «կանանց» հետ, գումարի հարցը դարձնում էր երկրորդական) ։ Մուսեմեները որպես կանոն մինչև 13 տարեկան անչափահաս աղջիկներ էին։ Հաճախ աղքատ ճապոնացի գյուղացիներն ու արհեստավորներն իրենք էին վաճառում իրենց դուստրերին օտարերկրացիներին. երբեմն աղքատ ճապոնացի աղջիկների համար սա միակ գումար աշխատելու հնարավորությունն էր (և իհարկե ամուսնանալու հնարավորություն) ։ Երբեմն մուսումեներին սխալմամբ համեմատում են գեյշաների հետ։ Եվ չնայած ոչ մեկը, ոչ էլ մյուսը չէին համարվում մարմնավաճառներ, այնուամենայնիվ գեյշան համարվում էր «հոգու համար ուրախություն», և մարմնական փաղաքշանքները չէին մտնում նրա պարտականությունների մեջ։ Իսկ մուսումեն՝ համաձայն պայամանգրի, պարտավոր էր բավարարել իր հովանավորին նաև անկողնում, որի հետևանքով հաճախ ծնվում էին երեխաներ։ Այդպիսի դեպքերից կարելի է համարել Դ. Ի. Մենդելեևի այսպես կոչված «հարսի» պատմությունը. Մենդելեևի մեծ որդին՝ Վլադիմիրը, համաձայն նրա քույր Օլգայի հիշողությունների, լինելով ծովագնաց, Նագասակի նավահանգստում կանգառի ժամանակ ձեռք բերեց «ժամանակավոր կին», որը ունեցավ երեխա (հնարավոր է և նրա երեխային) ։
Կումմուխ
Հայասա-Ազզի համադաշնություն
Կումմուխը (անտիկ դարաշրջանի Commagenae) Հայասա-Ազզի համադաշնության երրորդ քաղաք-պետությունն էր, որը կազմավորվում է Մալդիայից հարավ, Եփրատի աջ ափին։ Նրա մայրաքաղաքը՝ Կումմախան (անտիկ դարաշրջանի Սամոսատը, այժմ՝ Սումեյսատ) գտնվում է Եփրատի այն գետանցի մոտ, որի նշանակությունը հետագայում մեծանում է ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Պատմական երկրներ Կատեգորիա:Պատմական Հայաստան Կատեգորիա:Հեթական թագավորություն Կատեգորիա:Վանի թագավորության երկրամասեր Կատեգորիա:Կոմմագենե Կատեգորիա:Հայոց Միջագետք Կատեգորիա:Հայասա Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմական պետություններ Կատեգորիա:Վանի թագավորություն Կատեգորիա:Ասորեստան Կատեգորիա:Ասորական աշխարհագրություն
Քևին Մակքոլ
Քևին Ջամար Մակքոյ կրտսեր (Kevin Jamar McCall Jr., ), ամերիկացի երգիչ, երգահան, երաժշտական պրոդյուսեր և ռեփեր։ Թողարկել է մի քանի միքսթեյպ և մինի ալբոմ, իսկ 2012 թվականին թողարկված նրա «Naked» երգը, զբաղեցրել է 77-րդ հորիզոնականը Billboard-ի Hot R&B/Hip Hop Songs հիթ շքերթում։
Վաղ կյանք
Քևին Ջամար Մակքոյ կրտսերը ծնվել է 1985 թվականի հունիսի 25-ին Լոս Անջելեսում, Կալիֆոռնիա։ Ունի երեք քույր և մեկ եղբայր։ Ըստ նրա՝ չնայած իր մանկության մեծ մասը զբաղվել է ֆուտբոլով, սակայն երաժշտության հանդեպ հետաքրքրություն միշտ է ունեցել ։ Նա սկսել է երգել եկեղեցական երգչախմբում, իսկ ավելի ուշ նաև ինքնուրույն սովորել է նվագել դաշնամուր ։
Անձնական կյանք
2013 թվականի հունվարից հանդիպել է դերասանուհի և մոդել Եվա Մարսիլի հետ։ Նրանց դուստրը՝ Մարլի Ռեյ Մակքոլը, ծնվել է 2014 թվականի հունվարի 31-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 25 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեփերներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի ռեփերներ
Էդին Ցոցալիչ
Էդին Ցոցալիչ (Edin Cocalić, ), բոսնիացի ֆուտբոլիստ, որը խաղում է կենտրոնական պաշտպանի դիրքում թուրքական «Ակխիսար Բելեդիեսպոր» ակումբում ու Բոսնիա և Հերցեգովինայի ազգային հավաքականի կազմում։
Ակումբային կարիերա
Ցոցալիչն իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Ժելեզնիչար», որտեղ անցկացրել է 11 տարի և վերջին երեք տարում եղել է թիմի ավագը։ Նա երիտասարդական հավաքականի կազմում խաղալիս արժանացել է մի շարք մրցանակների և հայտնի է որպես ամենաերիտասարդ ավագը «Ժելեզնիչարի» պատմության մեջ։
Ակումբում Ցոցալիչի ելույթների ամենավառ պահը եղել է Գավաթի խաղարկության՝ «Սարաևոյի» հետ դերբիում խփած գոլը ։
2010 թվականի հունվարին Էդին Ցոցալիչը պայմանագիր է կնքել «Պանիոնիոսի» հետ երեքուկես տարով ։
2011 թվականի հունիսի 3-ին «Պանիոնիոսը» պաշտոնական կայքում հայտնել է, որ Իսրայելի չեմպիոն «Մաքաբի Հայֆից» Ցոցալիչին ձեռք բերելու առաջարկ է ստացել, որը մերժել է ։
2012 թվականի հունվարի 9-ին հայտարարվել է, որ Ցոցալիչը տեղափոխվելու է «Մաքաբի» ։
Մանթաշ (այլ կիրառումներ)
Մանթաշ անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Էդին Ցոցալիչ
Ակումբային կարիերա
2015 թվականի փետրվարին Ցոցալիչը երեքուկես մրցաշրջանի համար պայմանագիր է կնքել «Մեխելենի» հետ ։
Անձնական կյանք
2011 թվականի մարտին ծնվել է Ցոցալիչի ու Մերիմայի դուստրը ։
Ցոցալիչը բիլինգվիստ է, լավ խոսում է և՛ բոսնիերեն, և՛ անգլերեն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մեխելենի ֆուտբոլիստներ
Խեժափիճի սիբիրական
Խեժափիճի սիբիրական, սոճազգիների ընտանիքի, խեժափիճի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Խոշոր ծառ է՝ 30-45 մ բարձրությամբ և 80 - 180 սմ բնի տրամագծով։ Աճում է չափազանց արագ։ Լավագույն հողերում 100 տարեկան հասակում հասնում է 30 - 33, 350 տարեկանում՝ 45 մ բարձրության։ Հողի ճահճակալման դեպքում առաջացնում է երկրորդական կարգի կողմնային արմատներ։ Փշատերևներն ունեն 13-45 մմ երկարություն և 0․6 -1,6 մմ լայնություն, բաց կանաչավուն են, կապտավուն խավով։ Կարճացած ընձյուղների վրա հավաքված են փնջերով՝ 25-65-ական հատ։ Աշնանը դեղնում և թափվում են ավելի վաղ, քան մյուս խեժափիճիների փշատերևները։
Կոների երկարությունը կազմում է 22-30 մմ, դրանք սովորաբար ձվաձև են և երկարավուն օվալաձև, մինչև հասունանալը ամուր սեղմված, հասունացման ժամանակ լայն բացված, կազմված են 22-38 թեփուկներից, որոնք դասավորված են 5-7 շարքերով։ Սերմնային թեփուկները բարակ են, հաճախ կաշվեկերպ, ձվաձև կամ լայն-ձվաձև, ամբողջաեզր։ Ծածկող թեփուկները ծածկված են սերմնային թեփուկների տակ։ Սովորաբար բացվում են օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին։
Տարածվածություն
Աճում է Հյուսիսային Ուրալի անտառներում, Արևմտյան Սիբիրում, Ալթայում և Սայաններում։
Երևանի բուսաբանական այգում այս ծառատեսակի մշակության բոլոր փորձերը անհաջողության են մատնվել։ Այստեղ 9-10 տարեկան հասակում հասնում է 1․0-1․5 մ բարձրության, ընդ որում միջին աճը չի անցնում 10-15 սմ-ից։ Հավանաբար բույսի ճնշվածության և վատ աճելու պատճառը օրվա կարճատևությունն է, ինչպես նաև նրա աճման և տեղի կլիմայական ռիթմի անհամապատասխանությունը։ Երևանի պայմաններում ընձյուղների աճը շատ վաղ է սկսվում (ապրիլին) և շարունակվում է մեկ ամիս (հյուսիսային շրջաններում սիբիրական խեժափիճու աճը տևում է 3 ամիս)։
Համեմատաբար լավ է աճում Վանաձորում, որտեղ հանդիպում են մինչև 42 տարեկան ծառեր, որոնք 1937 թվականին բերվել են Պյատիգորսկից։ Ներկայումս այդ բույսերի բարձրությունը կազմում է 12 մ, բնի տրամագիծը՝ 30-40 սմ։ Տարեկան միջին աճը անցնում է 25-30 սմ-ից։
Վանաձորի պայմաններում բավականին երաշտադիմացկուն է և բարձր դեկորատիվ, սակայն խիստ դանդաղ է աճում։
Կիրառություն
Խորհուրդ է տրվում միջին լեռնային անտառային գոտու համար, որտեղ կանաչապատման բնագավառում կարող է գտնել սահմանափակ կիրառություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սոճազգիներ Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ
Էլեկտրական հաղորդալարեր
Էլեկտրական հաղորդալարեր, մեկ կամ մի քանի մետաղալարերից կազմված մետաղական հաղորդիչներ։ Ծառայում են էլեկտրական էներգիայի, էլեկտրական ազդանշանների հաղորդման, ինչպես նաև էլեկտրական մեքենաների, տրանսֆորմատորների, էլեկտրակենցաղային և չափիչ սարքերի փաթույթների պատրաստման համար։ Հաղորդալարի կոնստրուկտիվ բնութագրերն են՝ հոսանքատար ջղերի քանակը, նրանց նյութը, կտրվածքի ձևը, յուրաքանչյուր ջղում մետաղալարերի քանակը, մեկուսացման տիպը, աշխատանքային լարումը, ջեռակայունությունը և այլն։ Հաղորդալարերը լինում են չմեկուսացված և մեկուսացված։ Չմեկուսացված հաղորդալարերը օգտագործում են էլեկտրահաղորդման օդային գծերում և էլեկտրական տրանսպորտի կոնտակտային ցանցերում։ Պատրաստում են պողպատից, ալյումինից, պղնձից, ինչպես նաև կոռոզիակայուն և բարձր մեխանիկական ամրության համաձուլվածքներից։ Կիրառում են 110 կվ և բարձր լարման էլեկտրահաղորդման գծերում։ Կտրվածքը 600—700 մմ է։ Մեկուսացված հաղորդալարերը լինում են տեղակայման, փաթույթային և մոնտաժային։ Տեղակայման հաղորդալարերը պատրաստում են պոլիվինիլքլորիդով կամ ռետինով մեկուսացված պղնձից կամ ալյումինից (շրջանաձև կտրվածքով)։ Մեկուսացումը նախատեսվում է 220—600 վ աշխատանքային լարման և շրջապատող միջավայրի 40—70 °C ջերմաստիճանների համար։ Փաթույթային հաղորդալարերը պատրաստում են պղնձից, ավելի հազվադեպ՝ ալյումինից (շրջանաձև կամ ուղղանկյուն հատվածքով)՝ արծնե, թղթե, բամբակե մեկուսացմամբ։ Մոնտաժային հաղորդալարերը պատրաստում են հիմնականում պղնձից (շրջանաձև հատվածքով)՝ ժապավենային կամ մանրաթելային մեկուսացմամբ։ Նախատեսվում է 240—500 վ (հաճախ մինչև 1000 վ) լարման և շրջապատող միջավայրի 40—70 °C ջերմաստիճանների համար։
Կատեգորիա:Տեխնիկա
Պովիլիո
Պովիլիո  (Poviglio), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Ռեջիո Էմիլիա գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2001 թվականի տվյալների կազմում է 6803 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 152 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 43 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 42028։ Հեռախոսային կոդը՝ 0522։
Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Չիլիի բնական պատմության ազգային թանգարան
Չիլիի բնական պատմության ազգային թանգարան (Museo Nacional de Historia Natural or MNHN), Չիլիի երեք ազգային թանգարաններից մեկը Չիլիի գեղարվեստի և Ազգային պատմության թանգարանների հետ միասին։ Գտնվում է Սանտյագոյի Կինտա նորմալ զբոսայգում։
Պատմություն
Թանգարանը Հարավային Ամերիկայի ամենահին բնական պատմության թանգարաններից մեկն է։ Հիմնադրվել է 1830 թվականի սեպտեմբերի 14-ին, ֆրանսիացի բնագետ Կլոդ Գեի կողմից, Չիլիի կառավարության հանձնարարությամբ։ Հիմնական ուղղվածությունն է եղել Չիլիի կենսաբանությունն ու աշխարհագրությունը՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով մշակաբույսերն և հանքային պաշարները։ Թանգարանի ներկայիս շենքը կառուցվել է 1875 թվականին որպես Չիլիի միջազգային ցուցահանդեսի համար պալատ կամ տաղավար ։
1889 թվականին ստեղծվել են բուսաբանության, կենդանաբանության, հանքագիտության բաժինները։ Ազգային թանգարան տեղեկագիրը (Boletín դել Museo Nacional) առաջին անգամ հրատարակվել է 1908 թվականին և շարունակվում է տպագրվել մինչև այսօր Բնական պատմության ազգային թանգարան (Boletín del Museo Nacional de Historia) վերնագրով։
1906 թվականի օգոստոսի և 1927 թվականի ապրիլի երկրաշարժերը վնասել են թանգարանը ։ Ումբերտո Ֆունեսալիդա Վիլեգասը ղեկավարել է թանգարանը մինչև 1964 թվականին թանգարանի տնօրեն է դարձել Գրեյթ Մոստնին, ով թանգարանը ղեկավարել է մինչև 1982 թվական ։
Բաժիններ
Բուսաբանության բաժինը ներառում է 1830 թվականին թվագրվող, 3700 տեսակից բաղկացած հերբարիում։ Չիլիական տեսակների 90% նմուշները կարելի է տեսնել այստեղ։
Կենդանաբանության բաժնում կան տասնչորս հոլոտիպեր (holotype), հիմնականում Չիլիի ծովային և քաղցրահամ ջրերի ձկներ։
Թանգարանը գտնվում է Գրադարանների, արխիվների և թանգարանների տնօրինության ներքո (DIBAM), որը համարվում է Չիլիի կրթության նախարարության ստորաբաժանում ։
Ցուցադրություններ, հավաքածուներ
Թանգարանն ունի տասներկու մշտական ցուցադրություններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չիլիի թանգարաններ
Թերսնուցում
Թերսնուցում (սովահարություն ) ընդհանուր տերմին է, որը միավորում է իր մեջ թերի սնվեու բոլոր հետևանքները։ Հաճախ օրգանիզմում սնուցող նյութերը չափից շատ են, կամ հակառակը՝ քիչ։ Օրգանիզմի համր մեծ նշանակություն ունեն կալորիաները, սպիտակուցները, ածխաջրերը, վիտամինները կամ հանքանյութերը։ Դրանց պակասը կամ ավելցուկը մեծ խնդիրներ կարող է առաջացնել։ Ամենահաճախ հանդիպող հիվանդությունները լինում են հենց օգտակար նյութերի պակասի դեպքում։ Թերսնուցումը հատկապես վտանգավոր է հղիության շրջանում և մինչև երկու տարեկան հասակում, քանի որ կարող է մտավոր և ֆիզիկական խնդիրներ աեաջացնել։ Լրիվ թերսնուցման (սվամահության) ախտանիշներից են՝ կարճ հասակը, չափից նիհար մարմինը, ուռած ոտքեր ու որովայն, ցածր էներգիա։ Թերսնուցման դեպքում վարակվելու հավանականությունը ավելի մեծ է ցրտահարության ժամանակ։
Թերսնուցումը առավել հաճախ կապված է որակյալ սնունդի պակասի հետ։ Դրա հիմնական պատճառը սննդի բարձր գներն են և աղքատությունը։ Նորածին երեխաների մոտ թերսնուցմ և մի շարք վարակիչ հիվանդություններ են առաջանում կրծքով չկերակրելու պատճառով։ Տարբերում են թերսնուցման երկու տեսակ՝ Սպիտակուցային էներգիայի և դիետիկ անբավարարվածություններ։ Սպիտակուցային էներգիայի անբավարարությունը ունի երկու ձև՝ Մարազմ (սպիտակուցների և կալորիների պակաս) և Կվաշյորկոր (սպիտակուցների պակասը)։ Մարդու օրգանիզմում բացակայող հիմնական միկրոէլեմենտներից են երկաթը, յոդը և այլ վիտամինները։
Ըստ 2015 թվականի տվյալներին աշխարհում գրանցվել է 793 միլիոն (ընդհանուր բնակչության 13 տոկոսը) թերի սնուցվող մարդ։ 1990 թվականին թերի սնվողները կազմում էին բնակչության 23 տոկոսը։ Մարդկանց թիվը կրճատվել էր 216 միլիոնով։ 2012 թվականի տվյալներից պարզ դարձավ, որ աշխարհում մոտ մեկ միլիարդ մարդ ունի վիտամինների և հանքանյութերի անբավարարվածություն։ 2015 թվականին սպիտակուցային էներգիայի անբավարարության պատճառով մահացել է 323.000 մարդ, իսկ 1990 թվականին՝ 510.000 մարդ։ Յոդի և երկաթի անբավարարվածության հետևանքով գրանցվել է 83․000 մահվան դեպք։ 2010 թվականին գրանցվել է կանանց և երեխաների մոտ 1.5 մլն․ մահվան դեպք։ Ըստ որոշ տվյալների թիվը հասնում է 3 միլիոնի։ 2013 թվականին թերսնուցումը ամենից հաճախ հանդիպում էր զարգացող երկրներում։ Մահացածնորի մեծ մասը հղի կանայք էին, մինչև հինգ տարեկան երեխաներ և մեծահասակներ ։
Թերսնուցում և գերսնուցում
Ոչ Ճիշտ սննդակարգի պատճառով մարդիկ օգտագործում են կամ չափից քիչ կամ չափից շատ քանակությամբ սնունդ, ինչը հանգեցնում է առողջական խնդիրներին ։ Այդ խնդիրները այն տեսակ հիվանդություններն են, որոնք ներառում են թերսնուցում և գերսնուցում ։ Գերսնուցումը կարող է հանգեցնել գիրության, ավելորդ քաշի։ Որոշ զարգացող երկրներում գերսնուցում է սկսում առաջանալ, այն ինչ այնտեղ տարածված էր թերսնուցում ։
Սպիտակուցային էներգիայի անբավարարվածություն
Թերսնուցման հոմանիշ է համարվում սպիտակուցային էներգիայի անբավարարվածությունը (PEM)։ Սպիտակուցային էներգիայի անբավարարվածությունը նույնը չէ, ինչ կալորիաների պակասը, քանի որ կալորիաների պակասից լուրջ առողջական խնդիրներ չեն առաջանում։ «Հիպոալիմենտացիա» տերմինը նշանակում է սովահարություն կամ թերսնուցում ։
«Ծանր թերսնուցում» կամ «ծանր սովահարություն» տերմիններ հաճախ օգտագործվում է սպիտակուցային էներգիայի անբավարարվածությունը նկարագրելու համար ։ Սպիտակուցային էներգիայի անբավարարությունը ունի երկու ձև՝ Մարազմ և Կվաշյորկոր ։
Կվաշյորկոր
Կվաշյորկորը հիմնականում պայմանավորված է սպիտակուցների պակասով ։ Հիմնական ախտանշաններից են բորբոքումը, նիհարությունը, լյարդի լայնացումը ընդլայնումը, նաև հնարավոր է մաշկի և մազի դեպիգմենտացում ։ «Կվաշյորկոր» տերմինը նշանակում է «տեղահանված երեխա»։ Այն ծագել է Արևմտյան Աֆրիկայի, Գանայի լեզվից և նշանակում է «հիվանդությունը փոխանցվում է ավագ երեխաին, երբ ծնվում է հաջորդ երեխան»։ Դա տեղի է ունենում, քանի որ ավագ երեխան զրկվում է կրծքով սնվելուց ։
Կադեո
Կադեո (Cadeo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Պիաչենցա գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2004 թվականի տվյալների, կազմում է 5601 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 144 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 38 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 29010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0523։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Ֆիլիպ I (Ֆրանսիա)
Ֆրանսիայի թագավոր Հենրիխ I-ի և ռուս արքայադուստր Աննայի որդին է ։ Ֆիլիպը Կապետինգների դինաստիայի այն եզակի ներկայացուցիչներից էր, որ կարողացավ զգալիորեն բարձրացնել թագավորական դոմեյնը։ Ֆրանսիայի այս թագավորի գահակալությունը նշանավորվում է նրանով, որ այդ ընթացքում երկրում բռնկվել են բազմաթիվ կռիվներ։
Կենսագրություն
Ֆիլիպը եղել է Հենրիխ I թագավորի ավագ որդին, որը ծնվել է իր երկրորդ ամուսնության հետևանքով։ Նրա անունը բազմաթիվ վեճերի առիթ է դարձել, քանի որ այն եղել է Ֆրանկական թագավորությունում ոչ այքան տարածված և հունական ծագում ունեցող։
Ֆիլիպի ծննդյան ժամանակ նրա հայրը արդեն 49 տարեկան էր և այդ իսկ պատճառով նա բավականին փոքր հասականում՝ 1059 թվականին թագադրվում է մեծ իշխան։ Թագադումը տեղի է ունեցել մայիսի 23-ին Ռեյմսում, Ֆրանսիայի արքեպիսկոպոսի և երկու պապական ներկայացուցիչների ներկայությամբ։ Նրա կառավարությունը տեղի էր ունենում Իմ վասալի վասալը իմ վասալը չէ սկզբունքով։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ Կատեգորիա:Միջնադարյան երեխա կառավարիչներ
Սիմոն Էվոյան
Սիմոն Էվոյան, բոլշևիկ հեղափոխական, Հաղպատի կոմբջջի կազմակերպիչներից մեկը, եղել է Լոռու «Չեզոք գոտում» խորհրդային կարգերի նախապատրաստման ու կազմակերպման ակտիվ մասնակիցներից։
Կենսագրություն
1900 թվականին նրանց ընտանիքը տեղափոխվել է Թիֆլիս։
1905 թվականին ընդունվել է բոլշևիկյան կազմակերպության շարքերը։ Ակտիվորեն մասնակցել է Թիֆլիսում և Կովկասում ապստամբական ու գործադուլային շարժումներին։ Ավելի ուշ հանդիսացել է ՌՍԴԲՊ(բ) Կովկասյան Երկրային կոմիտեի քարոզիչ-կազմակերպիչը Բորչալուի գավառում։ Եղել է Հաղպատի, Շահալի Էլյարի, Մղարթի, Ջալալօղլու կոմբջիջների ակտիվ կազմակերպիչներից մեկը։ Ակտիվորեն ներգրավված է եղել Հաղպատի գյուղացիության և Ալավերդու բանվորների շրջանում բոլշևիկյան քարոզչության ու կուսակցական կազմակերպական աշխատանքներում։
1905 և 1906 թթ Ալավերդում և Հաղպատում անցկացված Ալավերդու շրջանի բոլշևիկյան կուսակցական առաջին և երկրորդ կոնֆերանսների ակտիվ կազմակերպիչ։ Մտերիմ է եղել Ստեփան Շահումյանի հետ։ Մի քանի անգամ ձերբակալվել և դատապարտվել է ցարական իշխանությունների որոշմամբ։
1917 թվականին փետրվարյան հեղափոխությունից հետո ընտրվել է Ալավերդու նորընտիր Բանվորների Դեպուտատների Սովետի նախագահ։
1921 թվականի փետրվարի 6-ին Լոռու գավառի առաջին շրջանի կուսակցական կոմիտեի արտակարգ նիստում որոշվում է կենտրոնացնել ունեցած մարդկային և ռազմական ռեզերվները, սկսել պարտիզանական ջոկատների ձևավորումը Լոռում խորհրդային կարգեր հաստատելու, Վրաստանի Հանրապետությունից անջատելու և Խորհրդային Հայաստանին միացնելու նպատակով։ Սիմոն Էվոյանը ընտրվում է Ալավերդու հեղափոխական կոմիտեի նախագահ։
1921 թվականի փետրվարի 11-ին Լոռում վրացական տիրապետության դեմ սկսված ռազմական գործողությունների մասնակից է ու Լոռում բոլշևիկյան կարգեր հաստատելուց հետո նշանակվել է Ալավերդու շրջանի առաջին կոմիսար։
Հետագայում կուսակցական ու պետական տարբեր պաշտոններ է վարել։ Եղել է Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության անդամ, վարել է բազմաթիվ կուսակցական ու պետական պաշտոններ, եղել է Հայկական ՍՍՀ կենտգործոկոմի և ՀԿԿ կենտկոմի անդամ։
Վախճանվել է 1943 թվականին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ բոլշևիկներ Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ
Ադոլֆո Բիոյ Կասարես
Ադոլֆո Բիոյ Կասարես (Adolfo Bioy Casares, ), արգենտինացի արձակագիր, որի ստեղծագործություններում ներդաշնակվում են ֆանտաստիկան և ռեալիզմը։ 1990 թվականին արժանացել է Սերվանտեսի մրցանակի։
Կենսագրություն
Ադոլֆո Բիոյ Կասարեսը ծնվել է հարուստ բուրժուական ընտանիքում, որտեղ խրախուսվում էր գրականությունը։ Առաջին պատմվածքը գրել է տասնմեկ տարեկան հասակում իր զարմուհու համար, որին սիրահարված էր։ Տասնչորս տարեկանում գրում է առաջին դետեկտիվ պատմվածքը ֆանտաստիկայի տարրերով։
1932 թվականին հանդիպում է Խորխե Լուիս Բորխեսին, որը վերածվում է երկարատաև բարեկամությամբ։ Երկու տարի անց թողնում է ուսումը և բացառապես նվիրվում է գրականությանը։ 1940 թվականին լույս է տեսնում նրա քիչ թե շատ ճանաչված ստեղծագործությունը՝ «Մորելի գյուտը»։ 1942 թվականին Բորխեսի հետ համատեղ լույս է ընծայում «Վեց խնդիր դոն Իսիդորո Պարոդիի համար» դետեկտիվ պատմվածքների ժողովածուն։ Չորս տարի անց հրատարակվում է ևս մեկ համատեղ գրված ժողովածու՝ «Երկու հիշարժան ֆանտազիա»։ Երկու գրքերն էլ տպագրվում են Բուստոս Դոմեկ ծածկանունով։ Միևնույն ժամանակ Բիոյ Կասարեսը իրեն փորձում էր դետեկտիվ ժանրի ինքնուրույն ստեղծագործությունների մեջ, որոնցից առավել հայտնի է «Դավադիր ձյունը» (1944) ստեղծագործությունը։
1954 թվականին Բիոյ Կասարեսը հրատարակում է «Հերոսների երազը» վեպը։ 1967 թվականին Բորխեսի հետ համատեղ հրատարակում է «Բուստոս Դոմեկի ժամանակագրությունը» պարոդիկ պատմվածքների ժողովածուն։ Համաշխարհային հաջողությունն ուղեկցում է «Խոզերի հետ պատերազմի օրագիրը» վեպին, որի հիման վրա Լեոպոլդո Տորե Նիլսոնը ֆիլմ է նկարել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինացի արձակագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:Արգենտինացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Արգենտինացի լրագրողներ
You da One
«You Da One», բարբադոսցի երգչուհի Ռիհաննայի երգը, որը դարձել է նրա վեցերորդ ստուդիական «Talk That Talk» ալբոմի երկրորդ սինգլը։ 2011 թվականի նոյեմբերի 11-ին այն տեղադրվել է Ռիհաննայի ֆեյսբուքյան էջում, իսկ պաշտոնական թողարկումը տեղի է ունեցել նոյեմերի 14-ին։
Երգի պրոդյուսերն է Dr. Luke-ը, որը հայտնի է այլ հայտնի կատարողների աշխատանքներով ։
Հիթ-շքերթներ
Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում երգը դեբյուտացվել է 2011 թվականի նոյեմբերի 16-ին 73-րդ հորիզոնականում, իսկ Hot 100 Airplay հիթ-շքերթում 14-րդ տեղում ։ Մեկ շաբաթ անց Billboard Hot 100-ում երգը բարձրանում է թոփ 10` 9-րդ հորիզոնական, միևնույն ժամանակ այդ հիթ-շքերէի առաջին հորիզոնականում շարունակում էր մնալ Ռիհաննայի մեկ այլ երգ` «We Found Love» :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռիհաննայի երգեր Կատեգորիա:2011 սինգլներ Կատեգորիա:2011 երգեր Կատեգորիա:Փոփ երգեր Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով
Ինա Բուրսկայա
Ինա Բուրսկայա (Ինա Կորցենիովսկա, ), Ուկրաինայում ծնված ամերիկացի օպերային երգչուհի։
Կենսագրություն
Ինա Բուրսկայան ծնվել է 1886 թվականին, Ժիտոմիրում, լեհ Ժոզեֆ Կորզենովսկու և Տեոֆիլիա Դեմիչկայ ընտանիքում ։
Գործունեուոթյուն
Ինա Բուրսկայայի օպերային բեմելը կայացել է 1913 թվականին, երբ հանդես է եկել Ռոմեո և Ջուլիետ օպերայում։ ԱՄՆ է մեկնել որպես ռուսական օպերային ընկերության աստղ, որը միջազգային շրջագայություններով հանդես էր գալիս Ասիայում ՝ ներկայացնելով ռուսերեն կատարումներով հանդես եկող երգիչ-երաժիշտներին ։ Առաջին անգամ Ինա Բուրսկայան Չիկագո է մեկնել 1922 թվականին Ռուսական օպերային ընկերության հետ , հետագայում Չիկագոյի քաղաքային օպերայում հանդես է եկել Աիդա օպերայում ։ 1922-1931 թթ. երգել է Չիկագոյի Ռավինիա փառատոնում , 1927-1928 թթ. մեկ սեզոն հանդես է եկել Լոս Անջելեսի օպերայում և Սան Ֆրանցիսկոյի օպերայում հանդես եկել երեք օպերաներում ։ 1933-1937 թթ. եղել է Սան Կարլո օպերային ընկերության անդամ ։
1922 թվականին Բուրսկայան հեռացել է Ռուսական օպերային ընկերությունից և միացել Մետրոպոլիտեն օպերային (Նրան փոխարինել է Նինա Կոշիցը) ։ Մետրոպոլիտեն օպերայում բազմիցս հանդես է եկել Կարմեն օպերայում  ։ Նյու Յորքում գտնվելու տարիներին հանդես է եկել բարեգործական համերգներով Նյու Յորք նահանգի Սարանկ քաղաքի Վետերանների լեռնային ճամբարում և Բրուքլինի Մանուկների բացօթյա ընկերակցությունում ։