cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լուսոտ
Լուսոտ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն լույս բառից և -ոտ մասնիկից։ Նշանակում է «լուսավոր»։ Գործածված է 2 անթվական հին արձանագրությունների մեջ, սակայն խեղաթյուրված ձևով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Սենթ Լուիս
Սենթ Լուիս (St. Louis կամ, Saint-Louis ), անկախ քաղաք ԱՄՆ-ում , Միսսուրի նահանգում։ Իր անվանումը ստացել է ֆրանսիացի գաղութարարների կողմից Լյուդովիկոս 9-րդի պատվին։ Բնակչությունը` 316 540 մարդ (2016 թվակականի տվյալներով) ։ Ոչ պաշտոնական անվանումներն են`«Քաղաք-դարպաս» և «Դամբարանաբլուրների քաղաք»։
Պատմություն
Մինչ ֆրանսիական գաղութարարների գալը, այնտեղ, որտեղ այժմ գտնվում է քաղաքը, բնակվում էին հնդկացիները` դամբարանաբլուրների շինարարների մշակույթի ներկայացուցիչները, որոնց շնորհիվ Սենթ Լուիսը ստացել է իր «Դամբարանաբլուրների քաղաք» անվանումը։
Բնակավայրը, որտեղ այժմ գտնվում է Սենթ Լուիս քաղաքը, հիմնադրվել է 1763 թվականին ֆրանսիացիների կողմից։
1766-1768 թվականներին բնակավայրը ղեկավարել է ֆրանսիացի նահանգապետ Լուի Սենտ Անժ դե Բելրիվ։ Այնուհետև վերահսկողությունն անցել է իսպանացի նահանգապետերին։ 1800 թվականին բնակավայրի բնակչությունը կազմում էր մոտ 1000 մարդ։ ԱՄՆ-ն Սենթ Լուիսը ձեռքբերեց Ֆրանսիայից 1803 թվականին գործարքի արդյունքում, որը ստացել է «Լուիզիանական գործարք» անվանումը։
Սենթ Լուիսը պաշտոնապես գրանցվել է որպես քաղաք 1809 թվականի նոյեմբերի 9-ին։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Միսսիսիպի գետի ափին, նրա մեջ Միսսուրի (գետ) գետի թափվելու վայրից դեպի հարավ։ Սահմանակցում է Սենթ Լուիս շրջանի հետ, սակայն դրա մասը չի համարվում։ Ավարձաններում գտնվում են բլրապատ պրերիաները և Կահոկիա կրաքարային դամբարանաբլուրները։
Կլիմա
Քաղաքում գերակշռում են չափավոր ցամաքային կլիման, քանի որ քաղաքի մոտ չկան ոչ բարձր լեռնազանգվածներ, ոչ էլ խոշոր ջրային տարածություններ։ Տարածքը գտնվում է ինչպես Կանադայից եկող սառը արկտիկական հոսանքների, այնպես էլ Մեքսիկական ծոցի խոնավ արևադարձային զանգվածների ազդեցության տակ։
Միջին ջերմաստիճանը կազմում է 13,5 °C, տեղումների տարեկան քանակը` 980 մմ։ Ամռանը ջերմաստիճանը հասնում է 32 °C-ի, իսկ ձմռանը սովորաբար իջնում մինչև −6 °C: Դիտվել է ռեկորդային ցածր ջերմաստիճան` −30 °C և ռեկորդային բարձր ջերմաստիճան` 47,2 °C:
1995 և 1999 թվականներին շոգ եղանակի և բարձր խոնավության պատճառով հարյուրավոր մարդիկ են մահացել։
Տարվա ընթացքում 40-50 օրը կարող են լինել ամպրոպային և երբեմն ուղեկցվել մրրկասյուներով։
Տրանսպորտ
Սենթ Լուիսը սպասարկում է երեք օդանավակայան։ Հասարակական տրանսպորտի համակարգի մեջ մտնոմ է մետրոպոլիտենը, միջքաղաքային, քաղաքային և մերձքաղաքային ավտոբուսները, տաքսի ծառայությունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1764 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաքներ
Դերևյանկա (գյուղ, Պրիօնեժսկի շրջան)
Դերևյանկա (Деревянка, Uusikylä), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 1989 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2065 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1914 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կորսունովո
Կորսունովո (Корсунове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1840 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կորսունովո գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7,9 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4050 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1840 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բոգդանովսկի գյուղական խորհուրդ (Շոստկինսկի շրջան)
Բոգդանովսկի գյուղական խորհուրդ  (Богданівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Շոստկինսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Բոգդանովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1504 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Դեսին Շարպ
Դեսին Շարպ (Décines-Charpieu), կոմունա Ֆրանսիայի արևմուտքում, Ռոն Ալպեր մարզում։ Քաղաքը կարճ անվանում են Դեսին։
Աշխարհագրություն
Դեսինը գտնվում է Խոշոր ջրամբարի (Réservoir du Grand-Large‎) մոտ, Լիոնից 12 կմ հեռավորության վրա՝ Լիոնի Սենտ-Էքզյուպերի միջազգային օդանավակայանի և TGV ճեպընթաց գնացքի կայարանի շրջակայքում։
Պատմություն
1968 թվականին Դեսինը Իսերի շրջանի կազմից առանձնացել է՝ միանալով Ռոն շրջանին։ 1969 թվականին դարձել է Լիոնի Քաղաքային համայնքի անդամ ։
Կրթություն
2009 թվականին Դեսինում գործել են 9 հանրային նախակրթարաններ (maternelles), 9 հանրային տարրական դպրոցներ, երկու հանրային ավագ դպրոց (Collège Georges Brassens և Collège Maryse Bastie), մեկ հանրային միջնակարգ դպրոց (Lycée d'Enseignement Polyvalent Chaplin-Becquerel) :
Գործում է կաթոլիկ մասնավոր ամենօրյա դպրոցը. Ecole maternelle/primaire/Collège Jeanne d'Arc., կա նաև իսլամական դպրոց (Groupe scolaire Al Kindi):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Նիկոլա Գրուևսկի
Նիկոլա Գրուևսկի (Никола Груевски, ), մակեդոնացի պետական և քաղաքական գործիչ, Մակեդոնիայի Հանրապետության վարչապետ 2006 թվականի օգոստոսի 27-ից մինչև 2016 թվականի հունվարի 15-ը ։
Հաղթելով խորհրդարանական ընտրություններում փոխարինել է Վլադո Բուչկովսկուն։ Մինչ 2002 թվականի հոկտեմբերը զբաղեցրել է Մակեդոնիայի ֆինանսների նախարարի պաշտոնը։
Կենսագրություն
Նիկոլա Գրուևսկին ծնվել է 1970 թվականի օգոստոսի 31-ին Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Ֆեդերատիվ Հանրապետության մայրաքաղաք Սկոպյեում։
Նրա հայրը՝ Տալո Գրուևսկին ծնունդով եղել է Եգեյան Մակեդոնիայի (ներկայումս Հունաստանի Հանրապետության մաս է կազմում) Կրուշորադի գյուղում։ Նա եղել է փախստական։ 20-րդ դարի սկզբին գյուղը դարձել է մակեդոնական։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին նրա պապը՝ Նիկոլա Գրուևսկին զորակոչվել է Հունաստանի թագավորության արքայական բանակ։ Վերջինս զոհվել է 1940-1941 թվականների հույն-իտալական պատերազմների ժամանակ։
Նիկոլան ստացել է իր պապու անունը։ Երիտասարդ Նիկոլայի այրի տատն ու հայրը գաղթել են քաղաքացիական պատերազմների կազմալուծված Հունաստանից և բնակություն հաստատել Սկոպյե քաղաքում։
Տալո Գրուևսկին աշխատել է Սերբիայում, եղել է Բելգրադի համալսարանի դոկտոր։ Նա նաև երկար տարիներ եղել է Մակեդոնիայի Հանրապետության պետական համալսարանի պրոֆեսոր։ Նրա մայրը եղել է Մակեդոնիայի ներքին գործերի առաջին նախարարի քույրը։
1998 թվականին Նիկոլա Գրուևսկին հիմնադրել և ղեկավարել է Մակեդոնացիների բրոքերային միավորումը։ 1998-1999 թվականներին եղել է Մակեդոնիայի Հանրապետության առևտրի նախարարը։
1999-2002 թվականներին զբաղեցրել է Մակեդոնիայի ֆինանսների նախարարի պաշտոնը։ Միաժամանակ նաև եղել է Մակեդոնիայի համաշխարհային և եվրոպական, ինչպես նաև վերակառուցման և զարգացման բանկերի կառավարիչը։
Ֆինանսական համակարգի բնագավառում անցկացրած բարեփոխումների հետևանքով նա ճանաչվել է Մակեդոնիայի անկախ Հանրապետության լավագույն ֆինանսների նախարարը ։
2000-2002 թվականներին ղեկավարել է Մակեդոնիայի կառավարությանը առընթեր պետական արժեթղթերի հանձնաժողովը։ 2002 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2006 թվականի օգոստոսը եղել է Մակեդոնիայի խորհրդարանի պատգամավոր։
Իր կառավարման ընթացքում աչքի է ընկել իր կտրուկ դիրքորոշումներով։ Հաղթելով խորհրդարանական ընտրություններում՝ 2006 թվականի օգոստոսի 27-ին նախագահի հրամանագրով նշանակվել է երկրի վարչապետ։
Իր կառավարման ընթացքում Մակեդոնիայի Հանրապետությունում բռնկվել է միջկուսակցական լարվածություն։ Որպես դրա արդյունք ի պաշտպանություն Գրուևսկու` 2015 թվականի մայիսի 19-ին Սկոպյեի կենտրոնական հրապարակում անցկացվել է հանրաքվե, որը եղել է խոշորագույնն ամբողջ երկրի պատմության ընթացքում։ Դրան ներկա է գտնվել ավելի քան 90 հազար մարդ։
2016 թվականի հունվարի 15-ին հրաժարական է տվել։ Իր կառավարման ընթացքում վայելել է մակեդոնացիների սերն ու հարգանքը։ Պաշտոնաթող լինելուց հետո լուսանկարվել է Ալբանիայի դրոշի ֆոնի վրա։
Գիրք մեկնութեանց (4010, Գրիգոր Տաթևացի)
Գիրք մանկութեանց (4010, Գրիգոր Տաթևացի), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է A թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1614 թվականին C Ունան գրիչի կողմից D-ում։ Կազմը` կաշվե պարկ տախտակ դրոշմանիշ 167բ (1681 թ.) 2ա (1711 թ.), 123բ, 163բ, 241ա և այլուր (1776 թ.) 1ա (1829 թ) Հիշատակարաններ՝ O :
Ձեռագրի անվանումը (A), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է A թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է B թվականին/թվականներին C գրիչի կողմից [ենթադրաբար] D-ում։ Ծաղկող՝ Q, պատվիրատու՝ R: Ստացողը եղել է E-ն։ Գրված է F-ի վրա, որը ունի G չափս։ Ձեռագիրը կազմված է H թերթից։ Գրված է I, J-ով։ Ունի K մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի L էջ, գրված է՝ L-ի վրա՝ L-ով։ Կազմը` M, աստառը՝ N: Հիշատակարաններ՝ O :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Մ.թ.ա. 287
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 287
Սայիդ Դարվիշ
Սայիդ Դարվիշ (سيد درويش, Sayed Darwish, ), եգիպտացի երգիչ և կոմպոզիտոր՝ համարվում է եգիպտական հանրամատչելի (էստրադային) երաժշտության «հայրը» ։
Կենսագրություն
Դարվիշը ծնվել է 1892 թվականի մարտի 17-ին Ալեքսանդրիայում։
1979 թվականին Եգիպտոսի օրհներգը դարձած հանրահայտ «Հայրենիք, հայրենիք, հայրենիք» (بلادي بلادي بلادي, Բիլյադի, բիլյադի, բիլյադի), երգի հեղինակն է, որի բառերը վերցրել է եգիպտացի հայտնի լրագրող, հասարակական և քաղաքական գործիչ Մուստաֆա Քամիլի հայրենասիրական ելույթից ։
Դարվիշը մահացել է կոկաինի գերդոզավորումից խթանված սրտի կաթվածից 1923 թվականի սեպտեմբերի 10-ին` 31 տարեկան հասակում ։ Դեպքերի զուգադիպմամբ նրա մահվան օրը Եգիպտոս էր վերադարձել տարագիր ազգային առաջնորդ Սաադ Զագլուլը, և նրան ողջունել են Դարվիշի «Հայրենիք, հայրենիք, հայրենիք» երգով։
Եգիպտոսում Սայիդ Դարվիշին համարում են հանրամատչելի երգերի մեծագույն հեղինակ։ Նա հեղինակել է «Shed el hezam», «Malo'ouna», «Ana Haweit», «Oum Ya Masry» և «Salma Ya Salama» երգերը։ «Սալմա Յա Սալամա» երգը հանրահայտ է ողջ աշխարհում Դալիդայի կատարման շնորհիվ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եգիպտացի երգիչներ Կատեգորիա:Եգիպտացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Օրհներգերի հեղինակներ Կատեգորիա:Սրտի կաթվածից մահացածներ Կատեգորիա:Եգիպտացի դերասաններ
Զբրուչ (գետ)
Զբրուչ (Збруч), գետ Ուկրաինայի արևմտյան մասում. Դնեստրի ձախ վտակը։
Աշխարհագրություն
Սկիզբ է առնում Պոդոլյան բարձրավայրից, հոսում հիմնականում հարավային ուղղությամբ, անցնում Ուկրաինայի Տերնոպոլի և Խմելնիցկու մարզերով՝ մասամբ սահման հանդիսանալով այդ մարզերի համար։ Դնեստր է թափվում Խոտինից մոտավորապես 5 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք՝ Օկոպի գյուղի մերձակայքում։ Զբրուչի ափերին են գտնվում Վոլոչիսկ քաղաքը, Պոդվոլոչիսկ, Գուսյատին, Սկալա Պոդոլսկայա գյուղերը, Սատանով ավանը, Կուդրինեցկի, Չեռնոկոզինեցկի ամրոցները, «Մեդոբոռի» արգելոցը, Պոդոլյան Տովտրաներ ազգային պարկը։ Մեծ վտակներն են՝ աջից՝ Գնիլայան, ձախից՝ Բովենեցը։
Հիդրոգրաֆիա
Զբրուչ գետի երկարությունը 247 կմ է, ջրահավաք ավազանի մակերեսը՝ 3395 կմ2, ջրի միջին ծախսը՝ վայրկյանում 7 խորանարդ մետր (չափումը կատարվել է Վիտկովիցի գյուղի մոտ)։ Սնվում է անձրևներով ու ձնհալի ջրերով։ Միջին խորությունը 1.5–2 մետր է, միջին լայնությունը՝ 8–11 մետր, թեքությունը՝ 0.8 մ / կմ, ջրի միջին հոսքը՝ 15,54 մ³ / վրկ.:
Գետի վրա կառուցվել են ոչ մեծ մի քանի հիդրոէլեկտրակայան (Սատանիվսկա, Բոդնարիվսկա, Մարտինիվսկա), ինչպես նաև ջրաղաց։ Ունի մոտավորապես 140 լճակ, մեկ ջրամբար՝ Տառնոռուդյանը (Тарнорудське водосховище):
Պատմություն
1772-ից մինչև 1918 թվականը Զբրուչով է անցել սահմանը ռուսական կայսրության և Հաբսբուրգների միապետությանը պատկանող Գալիցիայի միջև, իսկ 1921-1939 թվականներին՝ սովետա-լեհական սահմանի մի հատվածը ։
1848 թվականին գետի՝ Գուսյատին գյուղի մոտ գտնվող հատվածում հայտնաբերել են զբրուչյան նշանավոր քարե կուռքը, որը եղել է տեղի սլավոնական ցեղի պաշտամունքի առարկան հեթանոսական ժամանակներում։
Ռակիտնիցա (գյուղ, Կովելի շրջան)
Ռակիտնիցա (Рокитниця), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1535 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռակիտնիցա գյուղում բնակվում էր 362 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1535 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նորաբին Ներքին
Նորաբին Ներքին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Նորդուզի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մ.թ.ա. 286
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 286
Լուբոկ շրջան (Տեխաս)
Լուբոկ շրջան (Lubbock County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.331 կմ² է, բնակչությունը՝ 242.628 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լաբոկ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1876 թ.։
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Բերցո Սան Ֆերմո
Բերցո Սան Ֆերմո (Berzo San Fermo) կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1227 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 212 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 6 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24060։ Հեռախոսային կոդ՝ 035։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Յաշ-Կուչ
Յաշ-Կուչ (Яш-Куч, Йәш Көс), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Դերևյաննոե
Դերևյաննոե (Деревянное, Puujoki), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի բնակավայրեր
Եկատերինա Հովարդ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թյուդորներ Կատեգորիա:Անգլիայի թագուհիներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված անգլուհիներ
Էռնեստա Բիզի
Էռնեստա Բիզի (ծննդյան անունը` Լենյանի, Ernesta Legnani Bisi, ), իտալացի նկարչուհի և փորագրող։
Կենսագրություն
Գեղանկարչություն է սովորել Միլանի Բրերա գեղարվեստի ակադեմիայում` Ջուզեպպե Լոնգի ղեկավարությամբ։ Ուսման ընթացքում ճանաչվել է փայլուն ուսանող, 1810 թվականին պարգևատրվել է ակադեմիայի մրցանակով։
1811 թվականին ամուսնացել է Բրերայի ակադեմիայի պրոֆեսոր, բնանկարիչ Ջուզեպպե Բիզիի հետ։ Զույգն ունեցել է հինգ երեխա։
Ռիսորզիմենտոյի համոզված կողմնակից է, բարեկամություն է հաստատել և օժանդակել է բազմաթին կարբոնար կանանց («ածխագործ»), որոնցից է նկարչուհի Բյանկա Միլեզին։ Իր «Dodes sonitt all’abaa Giovan» բանաստեղծության մեջ, գրող Կարլո Պորտան հիշում էր նրա մասին, «È in tra i donn la Milesi, la Legnana» («Միլեզի և Լենյանի կանանց միջև»)։
Ստեղծագործություններ
Էռնեստա Բիզին նկարիչ- դիմանկարիչ է։ Փորագրության բնագավառում (պղնձի վրա) համարվում է հինգ աշխատանքների հեղինակ։ Նրա կողմից  կատարվել են Մարկո դը Օջոնոյի, Ջակոմո Կավեդոնի, Ջակոմո Պալմայի (կրտսեր) և Պարիս Բորդոնեի կտավների փորագրություններ, Միլանում Բրերա պատկերասրահի համար, ինչպես նաև մի շարք ճանաչված կանանց դիմանկարներ, որոնցից են Մարիա Գաետանա Անեզին, Վիտտորիա Կոլոննան և մյուսները։ Ստեղծել է նաև ջրաներկով դիմանկարներ։
Նրա դուստրն է եղել նկարիչ-բնանկարիչ Ֆուլվիա Բիզին (1818-1911)։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Իտալացի փորագրիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի կին արվեստագետներ
Լովինգ շրջան (Տեխաս)
Լովինգ շրջան (Loving County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ ԱՄՆ-ի բնակչության թվով ամենափոքր շրջանն է ։ 2000 թվականի մարդահամարի տվյալներով բնակչության թիվը կազմում էր ընդամենը 67 մարդ, իսկ 2010 թվականի դրությամբ՝ 82 մարդ։ Շրջկենտրոնը Մենտոն բնակավայրն է։
Պատմություն
Առաջին եվրոպացին, որը այցելել է ժամանակակից շրջանի տարածքը, իսպանացի կոնկիստադոր Անտոնիո դե Էսպեխոն էր, որը 1583 թվականին անցել է Պեկոս գետը։ 1837-1874 թվականները տարածքն եղել է Բեխար շրջանի մի մասը, 1874 թվականին եղել է Թոմ շրջանի կազմի մեջ։ 1893 թվականին կազմավորվել է Լովինգ շրջանը։ Իր անվանումը ստացել է ֆերմեր Օլիվեր Լովինգի պատվին, որը խոշոր եղջերավոր կենդանիներ էր բուծում և այստեղ ագարակատուն ուներ։
1897 թվականին մտել է Ռիվս շրջանի կազմի մեջ։
Քաղաքական դիրքորոշում
Բոլոր նախագահական ընտրություններում Լովինգ շրջանը քվեարկում է հանրապետական կուսակցության թեկնածուի օգտին՝ երբեմն բացառություն անելով անկախ թեկնածուներին։
Աշխարհագրություն
ԱՄՆ-ի Մարդահամարի բյուրոյի տվյալներով, շրջանի ընդհանուր տարածքը կազմում է 1 753 կմ², որոնցից 1 743 կմ²-ն ցամաք է և 10 կմ²-ն կամ 0,56 %-ը՝ ջրամբարներ։
Պեկոս գետը համարվում է շրջանի արևմտյան սահմանը, Ռեդ Բլաֆ ջրամբարը գոյացնում է հյուսիսարևմտյան սահմանը Ռիվս և Էդի շրջանների հետ։ Լովինգ շրջանի լանդշաֆտը իրենից ներկայացնում է հարթ անապատ, մի քանի ոչ բարձր լեռներով։ Բուսականությունն աղքատ է, ներկայացված է անապատային խոտաբույսերով և թփուտներով, զանազան կակտուսներով և գետի երկայնքով աճող կարմրանի մացառուտներով։ Բարձրությունների տատանումները փոփոխվում են ծովի մակարդակից 818-1009 մետրի վրա։
Բնակչություն
2000 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանի բնակչությունը կազմում էր 67 մարդ, իսկ 2010 թվականի դրությամբ՝ 82 մարդ ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,0384 մարդ/կմ²։ Բնակչության ռասայական կազմը՝ 60 սպիտակամորթ, այլ ռասաների 6 ներկայացուցիչ և երկու կամ ավելի ռասաների 1 ներկայացուցիչ։ 7 մարդ իսպանախոս էին կամ լատինոամերիկացի։
Լովինգը միակ շրջանն է Միացյալ Նահանգներում, որտեղ ոչ մեկ չի ապրում աղքատության սահմանաշենից ցածր մակարդակի վրա ։
Տնտեսություն
Շրջանի տնտեսությունը գրեթե ամբողջությամբ հիմնված է նավթագազային հորատապայթեցման աշխատանքների և ֆերմերային տնտեսության վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Մ.թ.ա. 285
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 285
Ժողովածու (3982)
Ժողովածու (3982), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3982 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1621 թվականին Հովհաննես Լեհացի, Պողոս և Հակոբ գրիչների կողմից՝ Կ. Պոլսում։ Ստացողը եղել է Տեր Խաչատուրը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20X14,5 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 360 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ 47բ, 83բ, 240բ, 252բ, 288բ, 324բ, 347բ, 351ա, հետագայի՝ պահպանակ Ա (1909 թ.) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կուզմովկա (գյուղ, Վալկիի շրջան)
Կուզմովկա (Кузьмівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1693 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կուզմովկա գյուղում բնակվում էր 52 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5,32 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 9770 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1693 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մ.թ.ա. 284
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 284
Ռուտեսհայմ
Ռուտեսհայմ (Rutesheim), քաղաք Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Գտնվում է Շտուտգարտի վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Մտնում է Բյոբլինգեն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 10 249 է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 16,24 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 1 15 042։
Քաղաքը ստորաբաժանվում է 2 քաղաքային համայնքների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Օշա (գետ)
Օշա (Оша), գետ Ռուսաստանում (Օմսկի մարզ)։
Աշխարհագրություն
Օշա գետը սկիզբ է առնում Աչիկուլ լիճից և թափվում է Իրտիշ (գետ)։ Գետը պատկանում է Օշայի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 98 մ բարձրության վրա։
Հիդրոգրաֆիա
Օշա գետի երկարությունը կազմում է 530 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 21300 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 16,1 մ3։
Վտակներ
Օշա գետի վտակներն են ձախից՝ Իկ, Մեծ Այով գետերը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վովնյանսկի գյուղական խորհուրդ (Շոստկինսկի շրջան)
Վովնյանսկի գյուղական խորհուրդ  (Вовнянська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Շոստկինսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Վովնյանսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 852 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Նատալյա Ալիմովա
Նատալյա Ալիմովա (Наталья Амировна Алимова, ), ռուսաաստանցի վոլեյբոլիստուհի, սպորտի վարպետ, Եվրոպայի առաջնությունների կրկնակի բրոնզե մեդալակիր (2005 և 2007 թթ.) ։ Բրոնզե մեդալի է արժանացել նաև Մարտահրավերի գավաթի (CEV Challenge Cup) 2008-2009 տարեշրջանի խաղարկությունում երրորդ տեղը գրավելու համար։ Ռուսաստանի ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է Չինաստանի մայրաքաղաք Պեկինում 2008 թվականին անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս վոլեյբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ
Ահմոս Ինհապի
Ահմոս-Ինհապի (Ahmose-Inhapy, Մասպերոն հաճախ անվանել է Անհապու), տասնյոթերորդ արքայատոհմի վերջի և տասնութերորդ արքայատոհմի սկզբի արքայադուստր և թագուհի։
Կյանք
Ահմոս-Ինհապին հավանաբար եղել է փարավոն Սենախտենրեի դուստրն ու փարավոն Սեկենենրե Տաա II-ի ու թագուհիներ Ահհոտեպ I-ի ու Սիտջեհուտիի քույրը։ Հավանաբար ամուսնացել է Սեկենենրե Տաա II-ի հետ, սակայն հնարավոր է նաև, որ նա եղած լինի փարավոն Ահմոս I-ի (կամ նույնիսկ Ամենհոտեպ I-ի ժամանակակիցը) ։
Մահ և հուղարկավորություն
Ահմոս-Ինհապիի համար դամբարան է կառուցվել Թեբեում, նրա մումիան հետագայում վերահուղարկավորվել է DB320 դամբարանում, որտեղից էլ այն հայտնաբերվել է 1881 թվականին և այժմ գտնվում է Կահիրեի եգիպտական թանգարանում ։
Մումիան հայտնաբերվել է Ինհապիի զարմուհի Ահմոս-Նեֆերտարիի դայակ լեդի Ռայի երկրորդ՝ արտաքին դագաղի մեջ։ Այն փաթաթաններից բացել է Գաստոն Մասպերոն 1886 թվականի հունիսի 26-ին։ Հետագայում այն ուսումնասիրել է Գրաֆթոն Էլիոթ Սմիթը, որի նկարագրության համաձայն Ինհապին եղել է խոշորամարմին, ամրակազմ կին ու խիստ նման է եղել իր եղբորը։ Սմիթը ենթադրել է, որ նա մահացել է Ահմոս I-ի գահակալության վերջին տարիներին։ Մումիայի վզին ծաղկեպսակ է եղել։ Մարմինը պառկած դիրքում էր՝ ձեռքերը կողքերին, իսկ մաշկը մուգ շագանակագույն էր։ Մաշկի արտաքին շերտը դեռևս պահպանվում էր․ աղի հետքեր չեն հայտնաբերվել։ Սա կարող էր նշանակել, որ մարմինը չի ընկղմվել նատրիումի կարբոնատի մեջ, ինչպես նկարագրել են Հերոդոտոսը, Դիոդորոսը և այլք։ Ձախ կողմում կտրվածք է արվել, որպեսզի հնարավոր լինի հեռացնել օրգանները, իսկ այդ խոռոչը հավանաբար մշակվել է նատրիումի կարբոնատով։ Մարմինը ցողված էր անուշաբույր փոշիացված փայտով և փաթաթված խեժի մեջ թաթախված քաթանով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի թագուհիներ Կատեգորիա:Կին Կատեգորիա:Հին եգիպտացիներ Կատեգորիա:Հին Եգիպտոս Կատեգորիա:Մումիաներ
Աստերոիդների ցանկ (159101-159200)
Աստերոիդների ցանկ (159001-159100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (159201-159300)
Լին շրջան (Տեխաս)
Լին շրջան (Lynn County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.310 կմ² է, բնակչությունը՝ 6.550 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Թահոկա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1876 թ.։
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Կոնստանտինով (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)
Կոնստանտինով (Костянтинів), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոնստանտինով գյուղում բնակվում էր 161 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պորտուգալիայի օր
Պորտուգալիայի օր, պաշտոնական Dia de Portugal, de Camões e das Comunidades Portuguesas (Պորտուգալիայի, Կամոենսի և պորտուգալացիների օր), Պորտուգալիայի ազգային օր, որը նշվում է հունիսի 10-ին։
Չնայած տոնը նշվում է միայն Պորտուգալիայում, ամբողջ աշխարհում պորտուգալիայի քաղաքացիներն ու էմիգրանտները նշում են տոնը։ Հունիսի 10-ը պորտուգալացի մեծագույն պոետ Լուիշ դի Կամոենսի մահվան օրն է (1580) ։
Նադեժդա Պլևիցկայա
Կայսր Նիկոլայ II-ը նրան անվանել է «Կուրսկի սոխակ» ։
Պորտուգալիայի օր
Լուիշ դի Կամոենս
Կամոենսին համաշխարհային հռչակ է բերել «Լուզական» (1572) էպիկական պոեմը, որում, ըստ առասպելի, պորտուգալացիներն սերում են դիցաբանական Լուզից։ Լուիս Կամոենսի հայրենասիրական ստեղծագործությունները մեծապես նպաստել են Պորտուգալիայում ազգային ինքնագիտակցության զարթոնքին, և Պորտուգալիայի օրը համընկնում է պոետի` կյանքից հեռանալու օրվա հետ։
Նադեժդա Պլևիցկայա
Պատանեկություն
Նադյա Վիննիկովան դաստիարակվել է աստվածավախ ու աշխատասեր գյուղացիական ընտանիքում։ Սովորել է ծխական դպրոցի ընդամենը երկու ու կես դասարան, քանի որ մայրն արգելել է աղջկան հաճախել դասերի։ Երգելու հանդեպ կիրքը Դյոժկային (ինչպես նրան անվանել են հարազատները) տարել է դեպի Սուրբ Երրորդության կանանց միաբանության երգչախումբ, որտեղ նա ապրել է ավելի քան երկու տարի՝ որպես մոնթ։ Վանական կյանքը տասնվեց տարեկան աղջկա սրտով չի եղել «և այնտեղ, բարձր պատի ետևում, լուռ աղոթքի մեջ, թաթախվել է մութ մեղքերի մեջ և թաքնվել»։
Պորտուգալիայի օր
Արտաքին աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ազգային տոներ Կատեգորիա:Պորտուգալիայի մշակույթ Կատեգորիա:Ազգային օրեր
Շահմանց
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Նադեժդա Պլևիցկայա
Պատանեկություն
Կուրսկում պատահաբար ներկա գտնվելով կրկեսային ներկայացմանը՝ նա որոշել է դառնալ կրկեսային դերասանուհի և մի քանի օր անց ընդունվել է թատերախումբ, բայց մայրն իմանալով այդ մասին խանգարել է դստեր ծրագրերին։ Նադյան աշխատանքի է տեղավորվել հարուստ վաճառականի ընտանիքում որպես աղախին, իսկ Կիև տեղափոխվելուց հետո ընդունվել է Ալեքսանդրա Վլադիմիրովնա Լիպկինայի երգչախմբում որպես խմբերգիչ, որտեղ որոշ ժամանակ անց սկսել է կատարել մենակատարային պարտիաներ։ Կիսագրագետ գյուղացի աղջիկը, ով նոտաներ չգիտեր, ոչ միայն զարմանալի ձայն, այլև երաժշտության բացարձակ լսողություն ուներ և հեշտությամբ է գլուխ հանել ամենադժվար մենակատարային պարտիաներից, ինչի շնորհիվ նա շուտով դարձել է պրոֆեսիոնալ երգչուհի։ Ավելի ուշ Նադյան ընդունվել է Շտեյնի բալետային թատերախումբ, որտեղ հանդիպել է Վարշավայի թատրոնի բալետի նախկին մեներգիչ Էդմունդ Պլևիցկուն, որի հետ էլ ամուսնանացել է 19 տարեկան հասակում։ Հետագա հինգ տարիների ընթացքում արդեն երիտասարդ արտիստուհին երգել է Մինկևիչի հայտնի «լապոտնիկների երգչախմբում» Պլևիցկայա ազգանունով, ապա «Յար» մոսկովյան ռեստորանում, որտեղ նա մեծ համբավ է ձեռք բերել որպես ռուսական ժողովրդական երգերի մենակատար։
(3868) Մենդոզա
(3868) Մենդոզա (Mendoza), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Նադեժդա Պլևիցկայա
Փառքի գագաթնակետին
Նադեժդա Պլևիցկայայի ճակատագրում բեկումնային է դարձել 1909 թվականը, երբ Լեոնիդ Սոբինովը լսել է նրան Նիժնի Նովգորոդի տոնավաճառում՝ Նաումովի ռեստորանում։ Սոբինովի օգնությամբ Նադեժդան հանդես է եկել Մոսկվայի կոնսերվատորիայում, մտերմացել Ֆեոդոր Շալյապինի և Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի շատ դերասանների հետ։ Նա բազմիցս հանդես է եկել կայսրուհի Ալեքսանդրա Ֆեոդորովնայի արքունիքում․ այդպիսի ընդունելություններից մեկի ժամանակ, ոգեշնչված երգելու համար նա Պլևիցկայային նվիրել է ադամանդներով մետաղյա զարդ՝ բզեզի տեսքով։ Նադեժդա Պլևիցկայայի ամենահայտնի երկրպագուն է եղել Նիկոլայ Երկրորդը։ Ականատեսների վկայությամբ՝ կայսրը, լսելով Պլևիցկայային, իջեցրել է գլուխը և լաց եղել ։
Շահմանց
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նադեժդա Պլևիցկայա
Փառքի գագաթնակետին
Նադեժդա Պլևիցկայայի մեծ հոնորարները (տարեկան մինչև 50 հազար ռուբլի) նրան հնարավորություն են տվել զբաղվել բարեգործությամբ։ Պլևիցկայան հանդես է եկել նաև բարեգործական համերգներով։ Երբ սկսվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմը, Նադեժդա Պլևիցկայան իր երկրորդ ամուսնու՝ Կիրասիրսկի գնդի լեյբ-գվարդիայի պորուչիկ Շանգինի հետ միասին մեկնել է ռազմաճակատ, որտեղ հիվանդապահուհի է եղել հիվանդանոցում։
(3868) Մենդոզա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,334161 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,104 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5643 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1302,55 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,276381 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,1° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նադեժդա Պլևիցկայա
Դերեր կինոյում
1915 և 1916 թվականների ամռանը Վլադիմիր Գարդինը Պլևիցկայայի դաստակերտում նկարահանել է երկու ֆիլմ՝ «Կյանքի լացը» և «Խավարի ուժը», որտեղ Պլևիցկայան հանդես է եկել գլխավոր դերում։ 1918 թվականին երկու ֆիլմերն էլ վերամոնտաժվել են «Ագաֆիա» կոչվող ֆիլմի մեջ։ Ալեքսանդր Բլոկն իր նոթատետրում գրել է, որ Պլևիցկայան նկարահանվել է «Պարոն երիտասարդ Օլշանսկին» ֆիլմում։
Արտագաղթ
Հեղափոխությունից հետո Նադեժդա Պլևիցկայան ապրել է վտարանդիության մեջ Գերմանիայում և Ֆրանսիայում, որտեղ նա հաջողություն է վայելել, վտարանդիական թերթերը գրել են իսկական «պլևիցկամոլության» մասին։ Երգչի վերջին ամուսինն է եղել Սպիտակ շարժման անդամ, գեներալ-մայոր, Կորնիլովյան դիվիզիայի հրամանատար Նիկոլայ Սկոբլինը․ նրանք ամուսնացել են 1921 թվականին։
Պլևիցկայան ՆԳԺԿ գործակալ
1930 թվականին Նադեժդա Պլևիցկայան սկսել է համագործակցել ՆԳԺԿ–ի արտասահմանյան բաժնի հետ ։ 1937 թվականին նա ձերբակալվել և ֆրանսիական դատարանի կողմից դատապարտվել է 20 տարվա տաժանակիր աշխատանքի՝ ՌՀՌՄ-ի ղեկավար, սպիտակ գեներալ Եվգենի Միլլերի Փարիզից առևանգման գործում իր ամուսնու հետ համագործակցության համար։ Միլլերի առևանգման հետ միաժամանակ նրա ամուսինը՝ Նիկոլայ Սկոբլինը, փախել է երկրից և մահացել Իսպանիայում՝ չպարզված հանգամանքներում։
Ֆրանսիայի նախագահ Ալբեր Լեբրենը հրաժարվել է ներել նրան։ Պլևիցկայան մահացել է Ռեննի կանանց բանտում 1940 թվականի աշնանը (Ֆրանսիայի տարածքն այդ պահին արդեն գրավված էր Երրորդ Ռեյխի կողմից)։
Ստեղծագործություններ
Երգչուհու «Դեժկին Կարագոդ» հուշերի գիրքը բաղկացած է «Իմ ճանապարհը դեպի երգ» (1925) և «Իմ ճանապարհը երգի հետ» (1930) մասերից։ Գրվել և տպագրվել է վտարանդիության պայմաններում
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս մեցցո-սոպրանոներ Կատեգորիա:Խորհրդային հետախույզներ Կատեգորիա:Ազատազրկման վայրերում մահացածներ Կատեգորիա:Ռուս երգչուհիներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կին հետախույզներ
Աղօթգիրք (553)
Աղօթգիրք (553), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 553 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում (1673 թվականից առաջ), Մկրտում գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15,5 X 1,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 336 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգիրով։ Ունի կիսախորան մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 229 բ, հետագայի՝ 102 բ, 194ա և այլուր (1673 թ.) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ույ (Իրտիշի վտակ)
Ույ (Уй), գետ Ռուսաստանում (Նովոսիբիրսկի մարզ, Օմսկի մարզ)։
Աշխարհագրություն
Ույ գետը սկիզբ է առնում Վասյուգանյան հարթավայրից և թափվում է Իրտիշ (գետ)։ Գետը պատկանում է Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի ավազանին։ Ակունքը ծովի մակարդակից գտնվում է 130 մ բարձրության վրա։ Գետի ափին են գտնվում Օրլովկա (Նովոսիբիրսկի մարզ), Սեդելնիկովո, Ուստ-Ինցի, Ուստ-Ույ (Օմսկի մարզ) գյուղերը։
Հիդրոգրաֆիա
Ույ գետի երկարությունը կազմում է 387 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 26700 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 24 մ3։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Պորտ օֆ Սփեյն
Պորտ օֆ Սփեյն, (անգլ. Port of Spain) Տրինիդադ և Տոբագո երկրի մայրաքաղաքը և երկրորդ խոշոր քաղաքը Սան Ֆերնանդոյից հետո։ Քաղաքի մշտական բնակչությունը կազմում է 37.074 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով։ Այն գտնվում է Պարիա կղզու վրա, Տրինիդադ կղզու հյուսիսարևմտյան ափին ։
Քաղաքը հիմնականում ծառայում է որպես մանրածախ առևտրի վարչական կենտրոն, և 1757 թվականից ի վեր կղզու մայրաքաղաքն է։ Կարիբյան ավազանի համար կարևոր ֆինանսական ծառայություններ մատուցող կենտրոն է և այստեղ է գտնվում տարածաշրջանի երկու խոշորագույն բանկերը։
Աշխարհագրություն
Պորտ օֆ Սփեյնը կազմում է մոտավորապես 10.4 քառ. կմ տարածք և գտնվում է Տրինիդադ կղզու հյուսիս-արևմտյան հատվածում։
Կլիմա
Քաղաքը ունի թաց և չոր կլիմա, որը բնորոշվում է ամեն տարի տաք ջերմաստճանով, սեզոնային տատանումներով, չնայած գիշերային ջերմաստիճանը որոշակիորեն ցրվում է հունվար-մարտ ամիսներին։ Ջերմաստիճանի սանդղակը տատանվում է 19° -ից մինչև 34 °C, հազվադեպ նաև 35-ից բարձր։ Թաց սեզոնը տևում է հունիսից մինչև նոյեմբեր, իսկ չոր սեզոնն սկսվում է հաջորդ տարվա դեկտեմբերից մինչև մայիս։
Թղթի արտադրության թանգարան
Թղթի արտադրության թանգարան (Muzeum Papiernictwa), թանգարան, որը գտնվում է Դուշնիկի-Զդրույ քաղաքում, Ներքին Սիլեզյայի վոյևոդությունում (Լեհաստան)։ Գրանցված է Թանգարանների պետական ռեեստրում։ Կրում է պատմության հուշարձանի պահպանության կարգավիճակ։ Թանգարանը գտնվում է 17-րդ դարի շինության մեջ, որում եղել է թղթի արտադրություն։ Թանգարանում ցուցադրվում են մշտական ցուցահանդեսներ, որոնք նվիրված են թղթի արտադրության պատմությանը, քաղաքակրթության զարգացման պատմության մեջ դրա դերին և առօրյա կյանքում դրա օգտագործմանը։
Պատմություն
Թղթի պատրաստման ավանդույթը Դուշնիկի-Զդրույ քաղաքում սկսվել է 16-րդ դարում։ Առաջին հիշատակումը քաղաքում թղթի գործարանի մասին եղել է 1562 թվականին։ 1601 թվականին թղթի գործարանը ավերվել է ջրհեղեղից։ 1605 թվականին գործարանը վերականգնվել է։ Թղթի գործարանի ծաղկումն ավարտվել է 18-րդ դարում։ 19-րդ դարում գործարանում թղթի արտադրությունն անկում է ապրել։ 1905 թվականին փորձ է արվել ընդլայնել թղթի արտադրությունը, երբ գործարանի տերը այնտեղ տեղադրել է նոր թղթի մամլիչ։ 20-րդ դարի 20-ական թվականներին թղթի արտադրության գործարանում վերջնականապես ավարտվել է, և այն դարձել է քաղաքապետարանի սեփականությունը։
20-րդ դարի 60-ական թվականներին շինությունում դրվել են թղթի արտադրության տարբեր հնաոճ հաստոցներ։ 1968 թվականի հուլիսի 26-ին թանգարանը բացվել է։
2008 թվականի հոկտեմբերի 10-ին թանգարանն արժանացել է Մշակույթի և ազգային ժառանգության նախարարության «Gloria Artis» արծաթե մեդալին։
2011 թվականի սեպտեմբերի 20-ին թղթի արտադրության գործարանի շենքը ընդգրկվել է Լեհաստանի պատմական հուշարձանների ռեեստրի մեջ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի թանգարաններ Կատեգորիա:1968 հիմնադրված թանգարաններ
Մ.թ.ա. 283
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 283
Կլաինո կոն Օստենո
Կլաինո կոն Օստենո (Claino con Osteno), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 527 մարդ, խտությունը՝ 41 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0344։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դերևնյա Գեոֆիզիկով
Դերևնյա Գեոֆիզիկով (деревня Геофизиков, Геофизик), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուֆիմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 469 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուֆիմսկի շրջանի բնակավայրեր
Մ.թ.ա. 282
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 282
Յաուբուլյակովո
Յաուբուլյակովո (Яубуляково, Яубүләк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Սալավատսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 32 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Սալավատսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստեժ
Ստեժ (Steige), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 547 մարդ, բնակչության խտությունը` 55.48 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.86 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 370 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 45 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 365 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 275-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 90։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,3 %։ 275 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 249 անձ (128 տղամարդ և 121 կին)։ Գործազուրկ են եղել 26 անձ (15 տղամարդ և 11 կին)։ 90 անաշխատունակներից 25-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 38-ը` թոշակառուներ, իսկ 27-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բենիամին Եղիազարյան
Բենիամին Հովսեփի Եղիազարյան, հայ տնտեսագետ։ Տնտեսագիտության դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1974):
Կենսագրություն
Աշխատանքները վերաբերում են արտադրության ներդրումների, գիտատեխնիկական առաջընթացի արդյունավետության, կառավարման, տնտեսական զարգացման քաղաքականության ծրագրերի մշակման պլանավորման ու կանխատեսման հարցերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Մակ-Քալոխ շրջան (Տեխաս)
Մակ-Քալոխ շրջան (McCulloch County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.769 կմ² է, բնակչությունը՝ 8.205 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բրեդի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1856 թ.։
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Ժողովածու (71)
Ժողովածու (1753, 1755 թվականներ), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 71 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1753, 1755 թվականներին Յակոբ քահանա գրիչի կողմից, ենթադրաբար Կեսարիայում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15․9X10.4 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 194 թերթից։ Գրված է միասյուն նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ 127ա, 198ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կրուգլիկ (գյուղ, Վալկիի շրջան)
Կրուգլիկ (Круглик), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կրուգլիկ գյուղում բնակվում էր 46 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,32 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 19,83 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1650 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ջասթին Տերու
Ջասթին Փոլ Թերու (Justin Paul Theroux, ), ամերիկացի դերասան, սցենարիստ և պրոդյուսեր։ Առավել հայտնի է «Մալհոլանդ Դրայվ» (2001) և «Ներքին կայսրություն» (2006) ֆիլմերում ռեժիսոր Դեյվիդ Լինչի հետ համագործակցության համար, ինչպես նաև «Լքվածները» (2014—2017) հեռուստասերիալում Քևին Հարվիի դերով։
Ջասթին Տերուն «Անհաջողության զինվորներ» (2008), «Երկաթե մարդը 2» (2010), «Դարերի ռոքը» (2012) և «Zoolander 2» (2016) ֆիլմերի սցենարիստն է։
Վաղ տարիներ
Ծնվել է ԱՄՆ մայրաքաղաք Վաշինգտոնում (Կոլումբիայի շրջան) գրող Ֆիլիս Գրիսիմ Թերուի և Յուջին Ալբերտ Թերուի ընտանիքում։ Նրա հայրը «Baker & McKenzie» ընկերության իրավաբան էր։ Տերուն գրող Փոլ Թերուի, վիպասան և բանաստեղծ Ալեքսանդր Թերուի, գրող Փիթեր Թերուի, ինչպես նաև վիպասան և մանկավարժ Ջոզեֆ Փերուի զարմիկն է ։ Նա նաև բրիտանացի լրագրողներ ու ռեժիսոր-վավերագիրներ Լուի ու Մարսել Թերուների զարմիկն է։ Ջասթին Թերուի հայրն ունի ֆրանկոկանադական և իտալական ծագում։
Կարիերա
Ֆիլմերում Թերուի առաջնախաղը կայացել է 1996 թվականին Մերի Հերոնի «Ես գնդակահարել եմ Էնդի Ուորհոլին» ֆիլմում։ 1997 թվականին նկարահանվել է նաև «Ռոմին և Միշելը շրջանավարտների հանդիպմանը» ֆիլմում։ Այդ ժամանակից սկսած նա հասցրել է խաղալ Ֆրենք Մաքգինեսի Բրոդվեյի թատրոնում բեմադրված «Observe the Sons of Ulster Marching Towards the Somme» ներկայացման մեջ։ 2000-ական թվականներին իր թատերական կարիերան շարունակել է այլ թատրոններում։ Նկարահանվել է նաև այնպիսի կատակերգություններում, ինչպիսիք են «Չարլիի հրեշտակները. միայն առաջ», «Բաքստեր», «Կոտրված սրտերի ակումբը» և «Zoolander» ֆիլմերում։ Ի թիվս այլոց նկարահանվել է նաև այնպիսի ֆիլմում, ինչպիսին է «Ամերիկյան պսիխոպաթ»-ը։ Թերուն նկարահանվել է նաև Դեյվիդ Լինչի «Ներքին կայսրություն» և «Մալհոլանդ Դրայվ» ֆիլմերում։
2003 թվականին նկարահանվել է Muse խմբի «Hysteria» երգի տեսահոլովակում։
2006 թվականին նկարահանել է իր առաջին «Նվիրում» ֆիլմը, որը ներկայացվել է «Սանդենս» կինոփառատոնին։
2008 թվականին Թերուի սցենարով նկարահանվել է «Անհաջողության զինվորները» ֆիլմը։
2009 թվականին Թերուն մասնակցել է Call of Duty: Modern Warfare 2 խաղի ձայնակցմանը։
2010 թվականին նկարահանվել է «Երկաթե մարդը 2» ֆիլմը, որի սցենարիստը դարձյալ Թերուն էր։
Անձնական կյանք
1997-2011 թվականներին հարաբերությունների մեջ է եղել կոստյումների նկարիչ Հայդի Բիվենսի հետ ։ 2011 թվականին սկսել է հանդիպել դերասանուհի Ջենիֆեր Էնիսթոնի հետ, որի հետ ծանոթացել է «Ճանապարհորդության ծարավ» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ ։ Նրանք նշանվել են 2012 թվականի օգոստոսին և ամուսնացել 2015 թվականի օգոստոսի 5-ին Լոս Անջելեսի իրենց տանը ։ 2018 թվականի փետրվարին Թերուն և Էնիսթոնը հայտարարել են բաժանման մասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Շյոնայխ
Շյոնայխ (Schönaich), կոմունա Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Գտնվում է Շտուտգարտի վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Մտնում է Բյոբլինգեն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 9679 է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 14,16 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 1 15 044։
Գամալիևսկի գյուղական խորհուրդ (Շոստկինսկի շրջան)
Գամալիևսկի գյուղական խորհուրդ  (Гамаліївська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Շոստկինսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Գամալիևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 638 մարդ։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Սքունիս Վերին
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մ.թ.ա. 280
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 280
Ռուդկա-Միրինսկայա
Ռուդկա-Միրինսկայա (Рудка-Миринська), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ժողովածու (619)
Ժողովածու (619), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 619 թվի տակ։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21,5x16,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 108 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 100բ (Մկրտիչ վրդ․) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Դերևնյա Լեսնիչեստվա
Դերևնյա Լեսնիչեստվա (Деревня Лесничества), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 46 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Լևոն Չուգասզյան
Լևոն Բաբկենի Չուգասզյան, արվեստաբան, մանկավարժ։ Արվեստագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր (2001 թ.)։ Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2012 թ.)։ Միլանի Ամբրոզյան ակադեմիայի անդամ (2015 թ.), Մոնպելիեի ակադեմիայի թղթակից անդամ (2016 թ.)։
Բանասեր-արևելագետ Բաբկեն Չուգասզյանի որդին։
Կենսագրություն
Լևոն Չուգասզյանը ծնվել է Երևանում Հայաստանի մշակույթի վաստակավոր աշխատող Բաբկեն Չուգասզյանի ընտանիքում։ 1974 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1974-1977 թվականներին եղել է ԵՊՀ գեղագիտության և գրականության տեսության ամբիոնի ասպիրանտ։ 1978 թվականից դասավանդում է համալսարանում։ 1978-1993 թվականներին եղել է ԵՊՀ Հայագիտական ուսումնասիրությունների կենտրոնի կրտսեր, 1991-1996 թվականներին՝ ավագ գիտաշխատող։ 1996 թվականին ԵՊՀ-ում ստեղծել է հայ արվեստի պատմության և տեսության ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ամբիոնը և արվեստաբանական բաժինը ։ 1986 թվականից եղբոր՝ Գարեգին Չուգասզյանի հետ նախաձեռնել է հայ արվեստի գանձերի թվայնացման աշխատանքը և 1992 թվականին անգլերեն տեքստերով պատրաստել «Հայ արվեստի տարածական թանգարան» ծրագրի բաժինները, համատեղ գլխավորել անգլերեն «Հայ գեղանկարչություն» լազերային սկավառակի ստեղծման աշխատանքը։
1980-ական թվականներին հայ և համաշխարհային արվեստ է դասավանդել Երևանի գեղարվեստա-թատերական և Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտներում։
Դասախոսություններ է կարդացել աշխարհի մի շարք համալսարաններում՝ Բոլոնիայի (1991 թ.), Մասաչուսեթսի Բրադֆորդ քոլեջ (1997 թ.), Արևելյան Անգլիայի համալսարան (2000 թ.), Լոս Անջելեսի համալսարան (2005 թ.), Ֆրեզնոյի համալսարան (2006 թ.), Բուդապեշտի (Հունգարիա) Կենտրոնական եվրոպական համալսարանում (2011 թ.) և այլն։ Հայ արվեստի մասին շուրջ երկու հարյուր դասախոսություններ է կարդացել ԱՄՆ-ի քսաներկու նահանգների, Կանադայի, Անգլիայի, Նորվեգիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Իտալիայի, Հունգարիայի, Ռումինիայի, Լեհաստանի,Հունաստանի, Լիբանանի համալսարաններում, հայկական եկեղեցիներում և միություններում ։
Շուրջ չորս հարյուր հոդվածներ է տպագրել հայ արվեստի մասին հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, լեհերեն, հունգարերեն, նորվեգերեն լեզուներով։ Բազմաթիվ հոդվածներ է տպել Թորոս Ռոսլինի արվեստի մասին։ Տարբեր երկրներում մասնակցել է ավելի քան 50 գիտաժողովների։ Որպես խորհրդատու մասնակցել է «Մատենադարան» ֆիլմաշարի չորս ֆիլմերի ստեղծմանը, նաև այլ ֆիլմերի ստեղծմանը։ Չորս տասնամյակ շարունակ հայ արվեստի մասին բազմաթիվ հաղորդումներ է պատրաստել և վարել հայկական ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ։
Լևոն Չուգասզյանի միջոցով և ջանքերով ԱՄՆ-ից և Ֆրանսիայից Հայաստանի ազգային պատկերասրահ են բերվել նկարիչներ Փանոս Թերլեմեզյանի, Սարգիս Երկանյանի կտավները, հոլանդական, ֆրանսիական, իսպանական նկարիչների (Նեթյե, Մորալես, Բուշե և այլն) ութ կտավներ, շուրջ հիսուն արաբական ձեռագրեր Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանին և այլն։ Չուգասզյանի նախաձեռնությամբ և ղեկավարությամբ ԵՊՀ Հայ արվեստի պատմության և տեսության ամբիոնի աշխատողներից բաղկացած խումբը Հայաստանի մշակույթի նախարարության, Հայաստանի սպորտի և երիտասարդության հարցերի նախարարության, Գիտության պետական կոմիտեի և Ռումինիայի Հայ առաքելական եկեղեցու թեմի ու Ռումինիայի Հայոց միության, Ռումինիայում Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Համլետ Գասպարյանի հովանավորությամբ վերջին չորս տարիների ընթացքում պարբերաբար այցելում է Ռումինիա և հաշվառում ու ուսումնասիրում այնտեղ հայկական եկեղեցիներում և թանգարաններում պահվող հայ արվեստի բազամաթիվ անհայտ ստեղծագործությունները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ արվեստաբաններ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ Կատեգորիա:Հայագետներ
Ռագնհիլդ Քաաթա
Ռագնհիլդ Քաաթա (Ragnhild Kåta, ), նորվեգուհի, ով լինելով կույրուխուլ, կարողացել է սովորել ու սկսել է խոսել։ Նրանից է ոգեշնչվել ամերիկացի բանաստեղծուհի, կույրուխուլ Հելեն Քելլերը ։
Կենսագրություն
Ռագնհիլդ Քաաթան ծնվել է 1873 թվականի մայիսի 23-ին Նորվեգիայում։ Երեքուկես տարեկան հասակում զրկվում է լսողությունից, տեսողությունից, հոտառությունից և համի զգացողությունից. դրա պատճառն, ըստ էության, քութեշով հիվանդանալն էր։ Ուսուցիչ և բանաստեղծ Հալվարդ Բերգը Ռագնհիլդի հետ հանդիպել է 1887 թվականին և նրա մասին գրել ակնարկ՝ «Verdens Gang» անվանումով։ Հոդվածը կարդում է Լարս Հավստադը՝ Նորվեգիայում խլերի ուսուցման առաջամարտիկը, ով, ինքն էլ, տառապում էր խլությունից։ Հավստադի քենակալ Էլիաս Հովգաարդը Համարի խլերի ինստիտուտի տնօրենն էր։ Վերջինս համաձայնեց վերցնել Քաաթային իր դպրոցը։ Ուսուցումն իր վրա վերցրեց պետությունը ։
1888 թվականի հունվարի 15-ին տասնչորսամյա Ռագնհիլդն առաջին անգամ գնաց դպրոց հոր ուղեկցությամբ։ Սկզբից աղջիկը վախվխելով էր վերաբերում շրջապատողներին և տանել չէր կարողանում, երբ դիպչում էին իրեն, սակայն, շուտով հարմարվեց նոր իրավիճակին։ Հովգաարդը, ի զարմանս բոլորի, Ռագնհիլդի հետ ոչ թե սկսեց պարապել մատնախոսության այբուբենով, այլ լիարժեք խոսքով։ Քաաթան կարողացավ արտասանել պարզ նախադասություններ, հասկանալ մյուսների խոսքը՝ ձեռքը դնելով խոսացողների շուրթերին։ Աղջիկը նաև գրել ու կարդալ սովորեց Բրեյլի համակարգով։ Ազատ ժամերին ասեղնագործում ու գործում էր։
Ռագնհիլդ Քաաթան դարձավ Նորվեգիայի առաջին կույրուխուլ մարդը, ով կարողացավ խոսել։ Նրա փորձը ազդեց ամերիկուհի Հելեն Քելլերին, որը նույնպես սկսեց դասերի հաճախել ու կրկնել Քաաթայի հաջողությունը ։