cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գամլա
Որոնում և նույնականացում
Գամլայի ճշգրիտ տեղանքը անհայտ է եղել մինչև 1968 թվականը։ Նրա տեղադրության վերաբերյալ սխալ տարբերակներ առաջ են քաշել մի շարք հետազոտողներ դեռևս 1845 թվականից։ Վարկածները հիմնված էին Հովսեփոս Փլավիոսի «Հրեական պատերազմներ»-ի 4-րդ գրքում Գամլայի տեղանքի նկարագրության վրա։
Խառնաշփոթն էլ ավելի սրեց այն հանգամանքը, որ մինչ 1909 թվականը Տարիխեայի տեղը ևս սխալ էր որոշված։ Ըստ 1845 թվականից մինչև 1870-ական թվականների վերջը գերակշռող վարկածի՝ Գամլան գտնվել է Կալատ ալ- Հուսն շրջանում, որն այժմ համարվում է լճի արևելյան ափին եղած հնագույն Հիպպոս (նույն՝ Սուսիտա քաղաքը) քաղաքի տեղանքը։ Համաձայն այլ վարկածի՝ հարավային ափին գտնվող Բեթ-Յերախ շրջանն էր։ Կոնրադ Ֆյուրերի 1889 թվականին առաջ քաշած ենթադրության համաձայն՝ Գամլան նույնականացվում է Թել ադ-Դրա շրջանի հետ, նույն ինքը՝ Թել ալ-Էհդեբը՝ Ռուկադ գետի հովտում, 15 կմ հարավ-արևելք Գամլայի իրական տեղանքից։ Այնտեղ գտնվել է ասորական Ջամլիե գյուղը ։
1967 թվականին, վեցօրյա պատերազմի արդյունքում, Գոլանի բարձունքների վերահսկողությունը Իսրայելին անցնելուց հետո այս շրջան են ուղարկվել հնագիտական մի քանի արշավախմբեր, որոնցից մեկը գործել է Իսահակ Գալի ղեկավարությամբ ։ Այդտեղ հայտնաբերվել է քաղաքի մնացորդները, որոնց նկարագրությունները համընկնում էին Փլավիոսի տեքստերի հետ։ Հին քարտեզներում բարձունքն անվանվում է էս-Սալամ կամ էս-Սանամ («սապատ»)։
Հնագիտական հետազոտություններ
1970-1980-ական թվականներին այստեղ անցկացվել են հնագիտական ինտենսիվ պեղումներ։ Առաջին հետազոտությունը կատարվել է 1970 թվականին, այն հաստատել է Գամլայի հայտնաբերման մասին նախնական ենթադրությունները։ Հնագիտական պեղումները սկսվել են 1976 թվականին ։
Գամլան հետազոտողների մեջ առավել հայտնի է իսրայելացի հնագետ Շմարյախու Գութմանը, ով այս թեմայի վրա աշխատել է 14 տարի (1976-1989): Գութմանի մահից հետո նրա գործը 1997-2000 թվականներին շարունակել են Դանի Սիոնը և Ցվի Յաբուրը։ Բարդ ռելիեֆի պատճառով բոլոր աշխատանքները կատարվում էին ձեռքով, առանց որևէ մեքենայի։ Երկրորդ փուլում, բացի բուն հնագիտական հետազոտություններից, այստեղ զբոսաշրջային օբյեկտներ ստեղծելու աշխատանքներ են տարվել՝ ճանապարհաշինարարություն, վերակառուցում, ձևավորում և այլն ։
Մոտ 45 ակր ընդհանուր մակերեսից, որ զբաղեցրել է քաղաքը, հնագետները հետազոտել են միայն երկու փոքր տարածքներ բնակավայրի արևմուտքում և արևելքում, ընդհանուր տարածքի մոտ 5 %-ը։
Հետազոտողների կողմից այդպես էլ չբացահայտված հանելուկներից մեկը քաղաքի ավերակներում մարդկային ոսկորների իսպառ բացակայությունն է, այն էլ այն դեպքում, երբ կասկած չկա բնակիչների և հռոմեական լեգեոներների զանգվածային մահերի վերաբերյալ։ Դանի Սիոնը ենթադրում է, որ հռոմեացիները որոշ հրեաների թույլ են տվել ժամանակավորապես վերադառնալ Գամլա՝ մեռյալներին թաղելու համար, իսկ իրենց սեփական զինվորներին նրանք քսուքապատել են, ինչը այն ժամանակների համար համարվում է ստանդարտ գործելակերպ։ Վերջիններիս գերեզմանները դեռ չեն գտնվել, բայց այլ վայրերում հայտնաբերված նմանօրինակները թույլ են տալիս այսպիսի ենթադրություններ անելու։
Հնագիտական գտածոներ
Գամլայի հնագիտական գտածոները պատմաբաններին Երկրորդ Տաճարի ժամանակաշրջանի հրեական կյանքի ուսումնասիրության եզակի հնարավորություն տվեցին։ Մասնավորապես, ուսումնասիրությունները ապացուցում են, որ թեպետ Գոլանի ակտիվ զարգացումը սկսել է Ալեքսանդր Յաննայի օրոք, բայց հրեաները այստեղ սկսել են հաստատվել ավելի վաղ, առնվազն Ք. ա. 2-րդ դարում, ինչի մասին վկայում են այստեղ գտնված՝ Գիրկան I-ի կառավարման շրջանին վերաբերող մեծ քանակությամբ դրամները։
Բացի դրամներից, Գամլայում գտնվել են մեծ քանակությամբ զենքեր, Երկրորդ Տաճարի ժամանակաշրջանի ժողովարան, տարբեր ծիսական առարկաներ (օրինակ՝նավթի լամպեր և մոմակալներ), կենցաղային բազմաթիվ առարկաներ և զարդեր։ Քաղաքում նաև հայտնաբերվել են յուղի պահոցներ, 4 միկվաներ և ծաղկավոր սվաղով մեծ շինությունների մնացորդներ։
Գամլայի հնագիտական հիմնական գտածոները գտնվում են Կացրին քաղաքի Գոլանի հնությունների թանգարանում։
Զենքեր
Հնագետների կարևոր հաջողություններից մեկը մեծ քանակությամբ հնագույն զենքերի հայտնաբերումն է։ Գամլայում պեղված քարեգնդիկների և նետասլաքների քանակը ռեկորդային է Հռոմեական կայսրության ողջ տարածքի գտածոների մեջ։ Մասնավորապես, հավաքվել է մոտ 2000 բազալտե գնդիկներ, 1600 մետաղական նետասլաքներ, հռոմեական սաղավարտների բեկորներ, զենք ու զրահ, վահաններ և շատ այլ զենք ու զինամթերքներ։
Մետաղադրամներ
Գամլայում հայտնաբերվել են նաև 6314 հնագույն մետաղադրամներ, այդ թվում՝ իրենց իսկ կողմից հատված եզակի մետաղադրամներ։ Դրանց մեծ մասը (6164) գտնվել են Գութմանի ղեկավարած պեղումների 14 սեզոնների ժամանակ (1976-1989), 24-ը ՝ 1990-1991 թվականների կոնսերվացիոն և վերականգնողական աշխատանքների ժամանակ, իսկ մնացած 126-ը՝ 1997-2000 թվականներին Դանի Սիոնի և Ցվի Յաբուրի կողմից իրականացված պեղումների 4 սեզոնների ժամանակ։ Գամլայի ևս 153 մետաղադրամներ ավելի ուշ «գտել են» Սասա կիբուցում։
Հայտնաբերված մետաղադրամներ՝
Ընդհանուր առմամբ հայտնաբերվել է ապստամբական ժամանակների գամլայան մետաղադրամների 9 նմուշներ։ Դրանցից 7-ը հայտնաբերվել են հենց Գամլայում, մեկը՝ Ալեքսանդրիոնում, իսկ մեկը (ենթադրաբար՝ առևանգված)՝ կոլեկցիոների մոտ։ Ալեքսանդրիոնում գտնված գամլայան մետաղադրամը վկայում է Գալիլեայի հետ ապստամբների շփումների մասին։ Պատմաբանները, հատկապես Դանի Սիոնը, Յակոբ Մեշորերը և Դավիդ Էյդլինը ակտիվ քննարկել են Երուսաղեմից դուրս ապստամբական կառավարության կողմից դրամների հատման փաստը։ Ինչպես գրում է Եվգենի Վալլենբերգը, այս փաստը «ամենալայն հորիզոններն են բացում ապստամբության սոցիալ-տնտեսական պատմությունն ուսումնասիրող պատմաբանների համար, զելոտների կուսակցության՝ որպես անկախ և ինքնուրույն քաղաքական սուբյեկտի հետազոտության համար»։ Հետազոտողները առանձնակի նշում են մետաղադրամների վրա եղած գրվածքները, որոնք արված են եղել ցածրորակ արհեստավորների կողմից՝ հին եբրայերեն և արամեերեն խառը տառերով. մետաղադրամի մի կողմում գրված է «Ազատության», մյուս կողմում՝ « Սուրբ Երուսաղեմին»։
Շմարյախու Գութմանը գրել է՝
Դանի Սիոնը գտնում է, որ մետաղադրամները ազատության համար մղվող պայքարի գաղափարի քարոզչության գործում կարևոր գաղափարական գործառույթ են կրել իրենց մեջ։
Հին ժողովարան
Քաղաքի արևելյան հատվածում հնագետները պեղել են Գամլայի քաղաքային ժողովարանի փլատակները. այն կից է եղել ամրոցի արտաքին պատին։ Այն ուղղանկյան ձև է ունեցել (25,5 մ՝ 17 մետրի վրա)։ Պատերի երկայնքով տեղադրված են եղել քարե նստարանների 4 շարք, դահլիճի կենտրոնի հենասյուները պահել են տանիքը։ Դահլիճի նամնօրինակ հատակագիծը բնորոշ է եղել Գալիլեայի ժողովարաններին ։ Բակի լայն աստիճանները տանում էին դեպի ներքև՝ դեպի միկվան ։ Չնայած ժողովարանների մեծ մասը կառուցվել են՝ դռները դեպի Երուսաղեմ, Գամլայում ժողովարանի դուռը բացվում էր դեպի հարավ-արևելք, հավանաբար տեղանքի բարդ ռելիեֆի պատճառով ։
Հողասեփականություն
Հողասեփականություն, հողի անհատական յուրացման պատմական ձև։ Արտահայտում է մարդկանց հասարակական-արտադրական այն հարաբերությունները, որոնց առաջացման հիմքը հողի՝ որպես ցանկացած արտադրության պայման ու գլխավոր արտադրամիջոց (գյուղատնտեսության, անտառտնտեսության և այլ ոլորտներում) լինելու հատկությունն է։ Այդ հարաբերությունների պատմական ձևերը համապատասխանում են որոշակի արտադրաեղանակի և փոփոխվում են հասարակության արտադրողական ուժերի զարգացման ազդեցության հետևանքով։
Ցուրաքանչյուր հասարակական-տնտեսական ֆորմացիայում հողասեփականության ձևերի բազմազանության մեջ առանձնացվում է որևէ մի, առավել բնորոշ ու տիրապետող ձևը։ Ընդ որում, հողասեփականության նոր ձևերը, որպես կանոն, ծագում են հին տնտեսակարգի ընդերքում, միաժամանակ հարմարվում և շարունակում են գոյատևել նորի պայմաններում։
Գամլա
Հին ժողովարան
Ինքն իրենով՝ ժողովարանը, որը գործել է մինչև Երկրորդ տաճարի կործանումը (70 թվական), կարևոր փաստարկ է հանդիսանում պատմաբանների՝ ժողովարանի ավելի վաղ ժամանակաշրջանում կառուցվելու հարցի շուրջ բանավեճերում ։ Նախկինում ենթադրվում էր, որ այն կառուցվել է Ք. ա. 1-ին դարում և համարվում է Իսրայելի տարածաշրջանի ամենահին ժողովարանը ։ Սթիվեն Ֆայնը կարծում է, որ այն կառուցվել է Ք. ա. 40 թվականից հետո ։ Այս թվագրությունները 2012 թվականին վիճարկեց Ուրի Ցվի Մաոզը. նա կարծում է, որ ժողովարանը կառուցվել է 50 թվականին մոտ։ Ըստ նրա, միկվան ստեղծվել է 67 թվականին, իսկ ավելի վաղ՝ դա եղել է պարզապես ջրի տակառ ։ Վերակառուցման շրջանակներում գիտնականները ստեղծել են գամլայան ժողովարանի եռաչափ մոդելը ։
Հողասեփականություն
Հողասեփականության առաջին ձևը համայնականն էր (ցեղային, տոհմային և նահապետական ընտանեկան համայնք), որը բնորոշ էր նախնադարյան համայնական հասարակարգին։ Աշխատանքի բաժանման, զարգացման ն փոխանակության ծագման հետ առաջացավ մասնավոր հողասեփականություն, որի հետևանքով համայնական հողասեփականությունն աստիճանաբար վերացավ։ Ստրկատիրական հասարակարգում առկա էր հողասեփականության մի քանի ձև՝ համայնական, տաճարային, պետական, մասնավոր (անհատական)։ Այդ ձևերն առավել բազմազան դարձան ավատատիրության (ֆեոդալիզմի) պայմաններում միջնադարյան Եվրոպայում), պետական եկեղեցական հողեր, գույք, խոշոր ավատատիրական կալվածք (Արևելքում)։ Հետագայում ծագեց մասնավոր կապիտալիստական հողասեփականությունը, որը հաստատվում էր լենդլորդերի ու կապիտալիստների ձեռքում հողի կենտրոնացման, հողը ապրանքի վերածելու ուղիով։ Զուգահեռաբար, հողի վարձակալության և գրավադրման իրավաձևերով ընթացավ նաև հողասեփականությունից ու հողասեփականատիրոջից հողի՝ որպես տնտեսության օբյեկտի անջատման պրոցես, և հողասեփականությունը վերածվեց միայն տիտղոսի, որը հողային ոենտայի յուրացման իրավունք Է տալիս։
Կատեգորիա:Ընդհանուր իրավունք Կատեգորիա:Սեփականության իրավունք Կատեգորիա:Գույքային իրավունք
Գամլա
Գամլան 2000-ական թվականներին
2003 թվականին հնագույն քաղաքի տարածքը ներառնվել է նույնանուն խոշոր արգելոցի կազմի մեջ, այն բաց է զբոսաշրջիկների համար։ բացի հնագույն քաղաքից, արգելոցի տեղանքում գտնվում է արծիվների թռիչքին հատևող կայանը, Իսրայելի ամենաբարձր ջրվեժը, բյուզանդական բնակավայրերի ավերակները և բազմաթիվ նեոլիթյան դոլմեններ ։
Մեր օրերում գամլայան ժողովարանի տարածքում հավատացյալ այցելուները երբեմն բար-միցվաներ են անցկացնում ։ 2010 թվականի մայիսին հին քաղաքի ավերակները տուժել են անտառային խոշոր հրդեհից, որը առաջացել էր զորավարժությունների ժամանակ արձակված արկի պայթյունից ։
Գրականության մեջ
Գամլան հիշատակվում է Բուլգակովի «Վարպետը և մարգարիտան» վեպում որպես Յեշուա Հա-Նոցրիի հայրենի քաղաք, երբ Պիղատոս Պոնտացին հարցնում է նրան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի անհետացած քաղաքներ Կատեգորիա:Գոլանի բարձունքներ
The Division Bell
The Division Bell, Փինք Ֆլոյդ անգլիական պրոգրեսիվ ռոք խմբի տասնչորսերորդ ալբոմը։ Մեծ Բրիտանիայի տարածքում սկավառակը հրապարակվել է 1994 թվականի մարտի 28-ին, EMI լեյբլով, ԱՄՆ-ում պրեմիերան տեղի է ունեցել նույն թվականի ապրիլի 4-ին՝ Columbia Records-ում։
The Division Bell-ը արժանացել է Մեծ Բրիտանիայի ու ԱՄՆ-ի հիթ-շքերթների վերին հորիզոնականներին, սակայն քննադատները շատ սառն են անդրադարձել ալբոմին։ Սկավառակը թողարկվել է անմիջապես Փինք Ֆլոյդ խմբի Ամերկյան ու եվրոպական շրջագայությունից հետո։ 1994 թվականի հունիսին սկավառակն ԱՄՆ-ում արժանացավ ոսկի, պլատինե և կրկնակի պլատինե, իսկ 1999 թվականի հունվարին եռակի պլատինե անվանակարգերին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռոք ալբոմներ Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ Կատեգորիա:Փինք Ֆլոյդի ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ Կատեգորիա:Billboard 200 գլխավորած ալբոմներ
Բուլղարիայի ռազմական պատմության ազգային թանգարան
Բուլղարիայի ռազմական պատմության ազգային թանգարան (Национален военноисторически музей), ռազմական պատմությանը նվիրված թանգարան Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում։ Թանգարանն ընդգրկված է Բուլղարիայի պաշտպանության նախարարության համակարգի կազմում, և 1914 թվականի օգոստոսի 1-ից (գործնականում՝ 1916 թվականի հուլիսի 4-ից) թանգարանն ունեցել է տարբեր անվանումներ և գործել տարբեր կառույցների ենթակայության ներքո։ Թանգարանն ունի 5 000 մ² ներքին և 40 000  մ² (որից 500 մ² բնակելի) արտաքին ցուցահանդեսային տարածք, գրադարան, համակարգչային կենտրոն։
Պատմություն
Ռազմական պատմության ազգային թանգարանը ստեղծվել է 1916 թվականին, թանգարանի ռազմական-պատմական հանձնաժողովի ստեղծումից երկու տարի հետո, որի կազմում ընդգրկվեցին արխիվը, ցուցահանդեսներն ու գրադարանը։ Այն ժամանակ թանգարանը եղել է Բուլղարիայում գործող երեք թանգարաններից մեկը։
1949 թվականին թանգարանը վերանվանվել է Ազգային բանակի կենտրոնական թանգարան, 1950-1951 թվականներին տեղափոխվել է Գեներալ Սկոբլևի բուլվարի թիվ 23 շենք, որտեղ տարածքը զգալիորեն ընդլայնվել է։ 1952 թվականին թանգարանում բացվել է նոր ցուցահանդես։ 1956 թվականից թանգարանում գործել են արհեստանոցներ։
1967 թվականին Բուլղարիայի և Հունգարիայի կառավարությունների միջև կնքված համաձայնագրի համաձայն՝ արտերկրում ստեղծվում է Առաջին բուլղարական բանակի թանգարանը։ 1971 թվականին թանգարանը սկսել է հրատարակել «Ռազմական պատմության ազգային թանգարանի աշխատություններ» գիտական հանդեսը։ 1975 թվականին գիտության, կրթության և մշակույթի բնագավառում գործունեության համար Ռազմական պատմության ազգային թանգարանը պարգևատրվել է Սուրբ Կյուրեղի և Մեթոդիոսի 1-ին աստիճանի շքանշանով։
2001 թվականից Ռազմական պատմության ազգային թանգարանը տեղափոխվել է Չերկովնա 92 հասցե ։
Ցուցադրություններ բաց երկնքի տակ
Թանգարանի բացօթյա հատվածում գտնվում են հետևյալ ցուցադրությունները՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի ազգային թանգարաններ Կատեգորիա:Սոֆիայի թանգարաններ
Անտոնիու Պառեյրաս
Անտոնիու Պառեյրաս (պորտուգալերեն՝ Antônio Diogo da Silva Parreiras, ), բրազիլացի նկարիչ, դիզայներ, պատկերազարդող, գրող, մանկավարժ-պրոֆեսոր ։ Իր գեղանկարներում արտացոլել է բնության վեհ տեսարաններ, Բրազիլիայի պատմության վճռորոշ իրադարձություններ, գովերգել է ոչ միայն բնության, այլև կանացի մերկ մարմնի գեղեցկությունը , կատարելով կառավարության պատվերները՝ պատմական թեմայով նկարներով պատկերազարդել է մի շարք պետական հիմնարկություններ ։ Նրա ստեղծագործություններն աչքի են ընկնում իմպրեսիոնիզմի ու ռոմանտիզմի տարրերի յուրօրինակ միահյուսումով։
Կենսագրություն
Անտոնիուն ծնվել ու հասակ է առել ոսկերիչի ընտանիքում, որտեղ մեծանում էին ինը երեխա ։ 1882 թվականին ընդունվել է Ռիո դե Ժանեյրոյի գեղարվեստի կայսերական ակադեմիան, բայց երկու տարի անց հեռացել է և նկարչության մասնավոր դասեր է առել գերմանացի ներգաղթյալ նկարիչ Գեորգ Գրիմից ։ 1885 թվականին Գրիմը տեղափոխվել է գյուղ, և Անտոնիուն ուսման թերին լրացրել է ինքնակրթությամբ ։ Մեկ տարի անց նրա աշխատանքներից մեկը գնել է Բրազիլիայի կայսր Պեդրո Երկրորդը։
1888 թվականին Պառեյրասը մեկնել է Եվրոպա, ընդունվել Վենետիկի գեղարվեստի ակադեմիան։ Երկու տարի անց վերադարձել է հայրենի Բրազիլիա, սկսել է դասավանդել Ռիո դե Ժանեյրոյի գեղարվեստի ազգային դպրոցում, դարձել նկարչության բրազիլացի առաջին ուսուցիչը, ում սաները պլեներների են մասնակցել Թերեզապոլսի անտառներում։
1920-ական թվականներին Պառեյրասը Բրազիլիայի ամենաժողովրդական նկարիչն էր։ 1927 թվականին նա, հանդես գալով նաև որպես շնորհալի գրող, լույս է ընծայել իր ինքնակենսագրական գրական երկը՝ História de um Pintor contada por ele mesmo խորագրով։ Վախճանվել է 1937 թվականին՝ 77 տարեկան հասակում։ 1942 թվականի սկզբներին Անտոնիու Պառեյրասի՝ Նիտերոյում գտնվող տանն ու արվեստանոցում հանդիսավորությամբ բացվել է նկարչի ստեղծագործություններին նվիրված պետական թանգարան, որը համարվում է Բրազիլիայի մշակութային կարևոր օջախներից մեկը և ընդգրկվել է պատմամշակութային համազգային ժառանգության հուշարձանների ցանկում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի նկարիչներ Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստներ Կատեգորիա:Բրազիլացի գրողներ Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչներ Կատեգորիա:Բրազիլացի արվեստագետներ
Երևանի թիվ 144 հիմնական դպրոց
Երևանի թիվ 144 հիմնական դպրոց, ուսումնական հաստատություն Երևանի Շենգավիթ վարչական շրջանում։ Հիմնադրվել է 1969 թվականին Վերին Շենգավիթ թաղամասում։ Աշակերտների թիվը՝ 20։
1969 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1977 թվականի սեպտեմբերը դպրոցի տնօրենն է եղել Վարդուհի Բախշինյանը, 1977 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1993 թվականի սեպտեմբերը՝ Կիմ Ամարյանը։ Դպրոցի ներկայիս տնօրենն է Կարինե Գասպարյանը։
Դպրոցն անվանակոչված չէ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի դպրոցներ Կատեգորիա:Շենգավիթ վարչական շրջանի դպրոցներ
Սինթետիկ կենսաբանություն
Սինթետիկ կենսաբանություն (synthetic biology), նոր գիտական ուղղություն կենսաբանությունում, որը զբաղվում է նմանը չունեցող բնության մեջ, տրված հատկություններով և ֆունկցիաներով կենսաբանական համակարգերի նախագծմամբ և ստեղծմամբ։
Սինթետիկ կենսաբանությունը զարգացնում է գենային ինժեներիան, շարժվելով օրգանիզմների միջև մի քանի գեների տեղափոխումից մինչև արհեստական գենոմի ստեղծմանը։ 2003 թվականից սկսած այս թեմայով գիտական հրապարակումների թիվը արագ աճում է։ Երկարաժամկետ հեռանկարում այս ուղղությունը թույլ է տալիս ջրիմուռներից, բակտերիալ էլեկտրականությունից, ախտորոշիչ պատրաստուկներից, սինթետիկ պատվաստանյութերից, բակտերիաֆագներից և պրոբիոտիկներից ստանալ բիովառելիք, ինֆեկցիաների դեմ պայքարելու, բույսերի և կենդանիների արտադրողականությունը և կայունությունը բարձրացնելու համար։
Պատմություն
1980 թ.-ին գերմանացի կենսաքիմիկոս Բարբարա Հոբը օգտագործեց «սինթետիկ կենսաբանություն» տերմինը, հաղորդելով, վերամիավորիչ ԴՆԹ֊ի տեխնոլոգիանն օգտագործելով ստացված տրանսգենային բակտերիայի մասին։ Ավելի ուշ, այդ տերմինը հանդիպել է 1990-ականների կեսերի մի շարք աշխատությունների մեջ, ինչպիսիք են Կլաուս Կոնցելմանի և Մաթիաս Շնելի աշխատությունները՝ նմանը չունեցող սինթետիկ գենոմային միաշղթա ՌՆԹ կատաղության վիրուսի մասին։
21-րդ դարում սինթետիկ կենսաբանության զարգացման առաջատար դերը խաղում է ամերիկյան գենետիկ Քրեյգ Վենթերն ու նրա անվան ամերիկյան գիտական ինստիտուտը։ 2010 թ․ վերջում Քրեյգ Վենթերի ինստիտուտում ստեղծվեց առաջին սինթետիկ գենոմով մանրէն, որը կոչվում էր Mycoplasma mycoides JCVI-syn 1.0 կամ "Synthia" :
Տեխնոլոգիաներ
Սինթետիկ կենսաբանության առաջին հաջողությունները, կապված են մազանոթների սեկվենացման մեթոդի հետ, բայց հետագայում օգտագործվեցին նոր սերնդի սեկվենացման մեթոդները, որոնք թույլ են տալիս ավելի արագ և ավելի էժան վերծանել գենոմը։ Իսկ մյուս կողմից, քիմիական-ֆերմենտային օլիգոնուկլեոտիդների սինթեզի մեթոդը՝ տրված հաջորդականությամբ, թույլ տվեց ստեղծել գեներ տրանսգենային միկրոօրգանիզմների համար։ Պոլինուկլեոտիդային շղթաներից արհեստական գենոմի հավաքման տեխնոլոգիան թույլ է տալիս չօգտագործել նյութապոխանակություն համակարգը խմորասունկի բջջում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կենսաբանություն
Վատիկանում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ
ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում Վատիկանի օբյեկտները թվով 2-ն են (2014 թվականի դրությամբ), որը կազմում է ընդհանուր թվի 0,2 %-ը։ 2 օբյեկտ ընդգրկված է մշակութային չափանիշներով։ Վատիկանը վավերացրել է Համաշխարհային ժառանգության պաշտպանության կոնվենցիան 1982 թվականի հոկտեմբերի 7-ին ։ Վատիկանի առաջին օբյեկտն ընդգրկվել է ցանկում 1980 թվականին, Համաշխարհային ժառանգության հանձնաժողովի 4-րդ նիստում։
Ցանկ
Տվյալ աղյուսակում տեղանքներն ընդգրկված են Համաշխարհային ժառանգության կողմից դասակարգված ձևով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության ցանկեր Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Վատիկանում
Գուարատինգա (Բաիա)
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Շառլ Բալլի
Շառլ Բալլի (Charles Bally, ), շվեյցարացի լեզվաբան, XX դարի ականավոր լեզվաբաններից մեկը։ Գիտական աշխատությունները վերաբերում են ընդհանուր և համեմատական-պատմական լեզվաբանությանը, ֆրանսերենին և գերմաներենին, ոճաբանությանը։ Սորբոնի պատվավոր դոկտոր։ (1937)։ Ժնևի լեզվաբանական դպրոցի հիմնադիրներից մեկը։
Կենսագրություն
Սովորել է Ժնևում (1883-1885) և Բեռլինում (1886-1889), Բեռլինում պաշտպանել է դասական լեզվաբանության դոկտորական թեզ (1889)։ Հույն թագավորի ընտանիքում ծառայել է որպես դաստիարակ։ 1893 թվականից դասավանդել է Ժնևի տարբեր ուսումնական հաստատություններում, այդ թվում և Ժնևի համալսարանում, որտեղ ղեկավարել է ընդհանուր և հնդեվրոպական լեզվաբանության ամբիոնը (1913-1939)՝ որպես Սոսսյուրի իրավահաջորդ։ Ընդունելով Սոսսյուրի գաղափարները՝ հրատարակել է (Ա. Սեշեի հետ համատեղ) իր հանրահայտ «Ընդհանուր լեզվաբանության դասընթացը» (1916)՝ պահպանված դասընթացների հիման վրա և նույնիսկ, հնարավոր է, ավելացնելով նաև իր սեփական մտքերը։
Ներդրումը գիտության ասպարեզում
Բալլիի առանցքային թեման լեզվական «սուբյեկտիվության» արտահայտությունն էր, որը նրա կողմից ընկալվում էր որպես խոսողի անհատականության և զգացմունքների ամենալայն շրջանակը։ Այստեղից էլ գալիս է նրա երկարատև հետաքրքրությունը ոճաբանության նկատմամբ, որը նա համարում էր լիարժեք լեզվաբանական կարգապահություն (Traité de stylistique française, 1909, հայ. թարգմ. Ֆրանսիական ոճաբանություն, ինչպես և Le langage et la vie, 1913՝ հայ. թարգմ. Լեզուն և կյանքը) և հետագա շատ հրատարակություններ։ Բալլիի առավել հայտնի գիրքը Linguistique générale et linguistique française-ն է (1932, 2-րդ հրատարակություն 1944 թ., ռուս. թարգմ. Общая лингвистика и вопросы французского языка 1955 թ.), Խորհրդային Միության այլազգի լեզվաբանի կողմից արված հետպատերազմյան առաջին թարգմանություններից մեկն է։ Այս գրքում, որն ամփոփում է հեղինակի նախորդ աշխատանքները, առաջարկում է բազմաթիվ խորը գաղափարներ լեզվի փոփոխական բնույթի և էվոլյուցիայի, ձևաբանության և շարահյուսության հարաբերությունների, ֆրանսերենի յուրահատկությունների և այլնի մասին, բայց հիմնական ներդրումը լեզվի տեսության մեջ համարվում է Բալլիի՝ մոդալ բայերի ուրվագծված հայեցակարգը և նախադասության հաղորդակցական կազմակերպումը, որը զգալիորեն առաջ էր իր ժամանակների համար։ Բալլիի մոդալ բայերի թեորեմը մեծ ազդեցություն է ունեցել ինչպես ֆրանսիական (Բենվենիստ և այլք), այնպես էլ ռուս լեզվաբանության վրա, մասնավորապես, Վ. Վ. Վինոգրադովի մոդալ բայերի մեկնաբանության աշխատությունների մեջ ( վերջինս բավականին մեծ ծավալով ապավինում է Բալլիի ոճաբանության և դարձվածաբանության աշխատություններին)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Գորգո (թագուհի)
Գորգո (/ ˈɡɔːrɡoʊ /; Γοργώ, ), Սպարտայի թագուհի, ով ողջ է եղել Ք.ա. 480 թվականին։ Նա Ք.ա. 6-5-րդ դարերում իշխած Սպարտայի թագավոր Կլեոմենես I-ի (Ք.ա. 520–490 թվականներ) դուստրն էր, միակ հայտնի զավակը։ Գորգոն Կլեոմենեսի արյունակից եղբայր Լեոնիդաս I արքայի կինն էր, որը կռվել և զոհվել է Թերմոպիլեի ճակատամարտում։ Գորգոն նաև գահակից Լեոնիդասից ունեցած միակ զավակ Պլիստարքոս արքայի մայրն էր։ Նա Հերոդոտոսի կողմից հիշատակված այն կին պատմական փոքրաթիվ գործիչներից մեկն էր, որը հայտնի էր քաղաքական խորաթափանցությամբ և իմաստությամբ։ Գորգոյի ծննդյան տարեթիվն անորոշ է, բայց Հերոդոտոսի ժամանակագրությամբ, ամենայն հավանականությամբ, այն ընկած է Ք.ա. 518 - 508 թվականների միջև (Պատմություններ 5.51):
Ընտանիք
Գորգոյի հայրը՝ Կլեոմենեսը, Ագիադների տոհմից նախորդ  թագավոր Անաքսանդրիդաս ІІ-ի ավագ որդին էր ։ Նա հաջորդել է հորը։ Վերջինիս կողմից Կլեոմենեսն ունեցել է երեք արյունակից եղբայրներ։ Նրանցից ավագը՝ Դորիոսը որոշակի խնդիներ էր առաջացնելու Կլեոմենեսի համար։ Մյուս արյունակից եղբայրներն էին Լեոնիդաս І-ը և Կլեոմբրոտոսը։ Բոլոր չորսն էլ Սպարտայի երկու արքաներից մեկի՝ Ագիադների (Ագիսների) արքայատոհմից Անաքսանդրիդաս ІІ-ի որդիներն էին  ։ Վարկածներից մեկի համաձայն (Հերոդոտոսի Պատմությունները, 5.4)՝ Գորգոյի պապը Անաքսանդրիդաս ІІ-ը, վաղուց էր ամուսնացած և երեխաներ չուներ։ Նրան խորհուրդ են տվել կրկին ամուսնանալ (այսինքն՝ երկրորդ կին վերցնել), ինչն էլ արվել է։ Նրա երկրորդ կինը ծննդաբերել է ապագա Կլեոմենես I-ին՝ իր ավագ որդուն։ Այնուամենայնիվ, նրա առաջին կինը նույնպես հղիացել է։ Ի վերջո Անաքսանդրիդասն ունեցել է երեք որդի, այդ թվում՝՝ Լեոնիդաս І-ը ՝ Գորգոյի ապագա ամուսինը։ Մյուս վարկածների համաձայն Կլեոմենեսը ծնվել է կա՛մ թագավորի առաջին ամուսնությունից, կա՛մ ոչ ամուսնական կապից։ Պատմաբաններից շատերը վստահում են  Հերոդոտոսին, քանի որ նա է ամենավաղ աղբյուրը։ Երկու դեպքում էլ, կարծես թե, որոշակի լարվածություն է եղել ավագ որդու և նրա արյունակից եղբայրների միջև։ Այս լարվածությունը լուծվել է միայն Կլեոմենեսի մահվան (կամ սպանության) միջոցով և Լեոնիդաս I-ի (Կլեոմենեսի արյունակից եղբայր և միաժամանակ փեսայի) գահ բարձրանալով։
Ամուսնությունն ու կառավարումը
Նրա միակ վերապրած զավակը՝ Գորգոն, անհամբերությամբ էր սպասում Կլեոմենեսի մահվանը։ Գորգոն 490 թվականին, ըստ երևույթին, արդեն ամուսնացած էր իր հորեղբայր Լեոնիդաս I-ի հետ Լեոնիդաս արքան և Գորգո թագուհին ունեցել են առնվազն մեկ տղա զավակ՝ Պլիստարքոսին, որը Սպարտայի գահակից թագավորն էր 480 թվականից մինչև իր մահը՝ Ք.ա. 459 կամ 458 թվականը ։
Հավանաբար Գորգոյի առավել նշանակալի դերակատարումը եղել է Ք.ա. 480 թվականի պարսկական արշավանքից առաջ։ Հերոդոտոսի Պատմության համաձայն՝ Դեմարատոսը, որը փախստական էր Պարսից արքունիքում, Սպարտային նախազգուշացրել էր Քսերքսեսի սպասվող արշավանքի մասին։ Որպեսզի պարսիկների կամ նրանց ենթակաների կողմից հաղորդագրությունը չհայտնաբերվեր, այն գրվել էր փայտե գրասալիկի վրա, այնուհետև մոմապատվել։ Սպարտացիները, ենթադրաբար՝ էֆորները, Գերուսիան կամ թագավորները, չգիտեին, թե ինչ պետք է անեն թվացյալ դատարկ գրասալիկի հետ, մինչև որ Գորգո թագուհին խորհուրդ է տվել նրանց մաքրել մոմը։ Նրան Դեյվիդ Կանը իր «Կոդբրիքերները» գրքում ներկայացրել է որպես հիշատակված առաջին կինը ծածկագրերի վերլուծաբաններից ։ Ըստ Պլուտարքոսի՝ մինչև Թերմոպիլեի ճակատամարտը, իմանալով, որ ամուսնու մահը ճակատամարտում անխուսափելի է, հարցրել է նրան, թե ինչ պետք է անի։ Լեոնիդասը պատասխանել է. «Ամուսնացի՛ր մի լավ մարդու հետ, ով քեզ լավ կվերաբերվի, նրան երեխաներ պարգևի՛ր, և ապրեք լավ կյանքով» ։
Պատմական հիշատակություններ
Կան գրված բաժիններ, որոնցում նա դատարանում է կամ խորհրդում, որտեղ և խորհուրդ է տալիս արքային կամ ավագներին ։ Հերոդոտոսը ներկայացնում է Գորգոյի կողմից Կլեոմենես I-ին և սպարտացիների տրված խորհրդի երկու իրադարձություններ։ Հերոդոտոսն ասում է, որ մոտ ութ տարեկան Գորգոն կարողանում է կանգնեցնել Արիստագորաս Միլեթացու կողմից Հոնիական ապստամբությանն օժանդակելու նպատակով կաշառված իր հորը ։ Սպարտային օգնելու երկրորդ իրադարձությունը, այն էր, որ ստացվել են Սուզայում (Շոշ) գտնվող Դեմարատուսի կողմից ուղարկված գաղտնի հաղորդագրություն պարունակող գրասալիկը։ Որքանով որ Հերոդոտոսն է ասում, Գորգոն միակն էր, ով բացահայտել է գաղտնի հաղորդագրություն և սպարտացիներին հանձնարարել «մոմը քերել», այդ այն գտնելու համար ։ Սա վկայում է այն մասին, որ Գորգոն կամ բարձր է գնահատվել Հերոդոտոսի կողմից, ով հաճախ իր գրքերում ընդգրկված կանացի կերպարների անունները բաց էր թողնում կամ Լեոնիդաս I-ի կինը լինելու մեջ է նրա գործողությունների ու խորհուրդների առավել ուշագրավությունը։
Պլյուտարքոսը մեջբերում է թագուհի Գորգոյին հետևյալ կերպ. «Ատտիկայից մի կին հարցնում է. Ինչո՞ւ միայն դուք, սպարտացի կանայք եք կարողանում ղեկավարել տղամարդկանց։ Նա պատասխանում է. «Քանի որ նաև միակն ենք, որ ծնում ենք տղամարդկանց»։ «Մեկ այլ տարբերակի համաձայն, ... «Ինչ–որ օտարերկրացի տիկնայք, ինչպես կարող էր թվալ, ասել էին նրան, որ Լակեդեմոնի  կանայք աշխարհում միակն էին, ովքեր կարողանում էին ղեկավարել տղամարդկանց «Լավ պատճառ ունենք», - ասել է նա, - մենք կանանցից միակն ենք, որ տղամարդ ենք կերտում» (Պլյուտարքոսի Զուգահեռ կենսագրություններ. Լիկուրգոս) ։
Գորգոն զանգվածային մշակույթում
1962 թվականին նկարահանված «300 սպարտացիներ» ֆիլմում ։ Գորգո թագուհուն մարմնավորել է հույն դերասանուհի և ապագա քաղաքական գործիչ Աննա Սինոդինուն։ Հարրի Կորբիի «Սրբազան խաղեր» վեպում Գորգոն հայտնվում է որպես գլխավոր հերոս։
Գորգոյի կերպարը հպանցիկ է վերոհիշյալ ֆիլմից մեծապես ոգեշնչված Ֆրենկ Միլլերի 1998 թվականի «300 սպարտացիներ» կատակերգական սերիալում ։ 2006 թվականի կատակերգական հարմարեցմամբ «300 սպարտացիներ» կինոնկարում Գորգոյի դերակատարն է անգլիացի դերասանուհի Լինա Հիդին։ Այս տարբերակում նա ավելի շատ քաղաքական է ներգրավվածություն և կարևոր դեր ունի Պարսկաստանի հետ նախապատերազմյան իրադարձություններում և պատերազմի ընթացքում ։ Հիդին կրկնել է իր դերը 2014 թվականի շարունակությունում՝ «300 սպարտացիներ։ Տերության ծաղկումը» ֆիլմում ։
Հելենա Պ. Շրադերը հրատարակել է Լեոնիդասի և Գորգոյի մասին եռամաս կենսագրական վեպի առաջին գիրքը։ Այն՝ «Սպարտացի Լեոնիդաս. Ագոգեի տղա»-ն, սևեռված է Սպարտայի տխրահռչակ ագոգեի ժամանակվա Լեոնիդասի պատանեկության շրջանի վրա։ Սակայն երկրորդ և երրորդ գրքերում կարևորվելու է Գորգոյի դերը ։ Ռազմավարական «Քաղաքակրթություն VI» տեսախաղում Գորգոն Հունաստանի երկու առաջնորդների թվում է՝ Պերիկլեսի կողքին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին Հունաստան Կատեգորիա:Հույն-պարսկական պատերազմներ Կատեգորիա:Հին հույներ Կատեգորիա:Սպարտա Կատեգորիա:Հույն կանայք Կատեգորիա:Թագուհիներ
Կարլ Ռոզենբուշ
Կարլ Հենրիխ Ֆերդինանդ Ռոզենբուշ, գերմանացի պետրոգրաֆ և երկրաբան։ Սովորել է Գյոթինգենի և Հայդելբերգի համալսարաններում։ 1869 թվականին Ֆրայբերգի լեռնային ակադեմիան Ռոզենբուշին շնորհել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։ 1873-1874 թվականները Ստրասբուրգի, 1878—1908 թվականներին՝ Հայդելբերգի համալսարանների պրոֆեսոր։ Ռոզերբուշի հիմնական աշխատությունները վերաբերում են ապարների միկրոկառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Մշակել է շլիֆներում միներալների որոշման ֆիզիկա-օպտիկական մեթոդը, կատարելագործել բևեռացնող մանրադիտակը, մագմայի բյուրեղացումը դիտել որպես հրային ապարների առաջին բազմազանության գլխավոր պատճառ։ Առանձնացրել է ապարների մետամորֆիզմի տիպեր։ Նրա անունով է կոչվել տորասիլիատների խմբի ռոզենբուշիտ միներալը՝ NaCa2 (Zr, Ti) Si2OsF։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի երկրաբաններ Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Գերմանացի հանքաբաններ Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Իգոր Լոլո
Ակումբային
Լոլոն սկսել է զբաղվել ֆուտբոլով իր հայրենիքում։ 1998 թ. նա ստացավ ծնկի վնասվածք, սակայն 3 տարիների ընթացքում կարողացավ ապաքինվել վնասվածքից։ Խաղացել է «ԱՍԵԿ Միմոզաս» ակումբի կազմում, որի հետ 4 անգամ դարձել է Կոտ դ'Իվուարի չեմպիոն և ևս 2 անգամ նվաճել Կոտ դ'Իվուարի գավաթը։ 2003 թ. տեղափոխվել է բելգիական «Բևերեն» ակումբ։ 2004 թ. Լոլոն տեղափոխվեց Դոնեցկի «Մետալուրգ», որտեղ դարձավ Կոտ դ'Իվուարից ակումբ տեղափոխված երրորդ ֆուտբոլիստը ։ Ուկրաինայի առաջնությունում իր մեկնարկային հանդիպումն անցկացրել է 2004 թ. հուլիսի 31-ին, երբ թիմը մրցում էր «Շախտյոր» ակումբի հետ (3։ 0)։ Խաղացել է նաև բելգիական ևս 2 ակումբների կազմում. «Բեերսխոտ» և Գենկ։ 2008 թ. ամռանը Լոլոն սկսեց հետաքրքրել ֆրանսիական «Մոնակո» ակումբին ։
2008 թ. սեպտեմբերին ֆուտբոլիստը տեղափոխվեց ուկրաինական «Դնեպր» ակումբ, որտեղ դարձավ առաջին աֆրիկացի ֆուտբոլիստը ։ Նոր ակումբի կազմում մեկնարկային հանդիպումն անցկացրեց 2008 թ. սեպտեմբերի 28-ին, երբ թիմը մրցում էր Զապորոժիեի Մետալուրգի հետ (1։ 2) ։
2009 թ. հունվարին Լոլոն պայմանագիր կնքեց «Մոնակո» ակումբի հետ։ Ֆրանսիայի առաջնությունում իր մեկնարկային հանդիպումն անցկացրել է 2009 թ. մարտի 7-ին, երբ թիմը մրցում էր Նիցցայի հետ։ 2011 թ. օգոստոսի 4-ին հայտարարվեց այն մասին, որ ֆուտբոլիստը մոտ է ռուսական «Կուբան» տեղափոխվելուն, որի հետ ի վերջո Լոլոն օգոստոսի 22-ին կնքեց 3 տարվա պայմանագիր ։ 2013 թ. հունիսի 22-ին ստորագրեց 2 տարվա պայմանագիր ռուսական մեկ այլ ակումբի՝ «Ռոստով»-ի հետ ։
Ազգային հավաքականի կազմում
Լոլոն խաղացել է Կոտ դ'Իվուարի երիտասարդական և օլիմպիական հավաքականների կազմում։ Առաջին հանդիպումն Ազգային հավաքականի կազմում անցկացրել է 2008 թ. մայիսի 22-ին, երբ թիմը մրցում էր Պարագվայի ազգային հավաքականի հետ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1982 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 22 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մետալուրգ Դոնեցկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ԱՍԵԿ Միմոզասի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Լևոն Խաչատրյան (ճարտարապետ)
Լևոն Կամսարի Խաչատրյան, հայ ճարտարապետ։
Կենսագրություն
1962 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ 1962 թվականից աշխատել է Հայպետնախագիծ ինստիտուտում, 1980-1990 թվականներին՝ տիպային նախագծման արվեստանոցի ղեկավար, 1993-2000 թվականներին՝ տնօրեն։ 2000 թվականից բնակվում է Կիևում ։
Ստեղծագործական ուղի
Խաչատրյանի համահեղինակությամբ Երևանում իրականացվել են բնակելի տներ, Վանաձորում՝ Շահումյանի անվան և Երևանյան հրապարակների կառուցապատումը (1960-1980-ական թվականներ), պատկերասրահ (1970), Ջերմուկում՝ Կույրերի միավորման առողջարանը (1970), Ստեփանավանում (1977) և Սևանի ափին (1985)՝ զբոսաշրջիկների հանգրվաններ, Ծաղկաձորում՝ ԽՍՀՄ սպորտկոմիտեի գլխավոր օլիմպիական մարզահանգրվանի համալիրը (1961-1965 և վերականգնում-վերակառուցումը՝ 1983-1988 թվականներ, երկուսն էլ՝ հեղինակային խմբերի հետ), Սլավուտիչում՝ քաղաքաշինական համալիր (Ուկրաինա, 1986) ։
Մրցանակներ
1997 թվականին արժանացել է Ուկրաինայի պետական մրցանակի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1939 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 2 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Դենի Մուքվեգե
Դենի Մուքենգերե Մուքվեգե (Denis Mukengere Mukwege, ), կոնգոցի գինեկոլոգ, Պատվավոր լեգիոնի շքանշանակիր (2013), Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (2018)։ Առավել հայտնի է որպես Պանզի հիվանդանոցի հիմնադիր և տնօրեն։ Հիվանդանոցի աշխատանքն ուղղված է այն կանանց բժշկական օգնության իրականացմանը, որոնք դարձել են խմբային բռնաբարությունների զոհ, ինչը հաճախ կիրառվում էր Կիվուի կոնֆլիկտի ժամանակ։ Իր գործունեության շնորհիվ Մուքվեգեն ճանաչվել է ժամանակակից լավագույն մասնագետներից մեկը գինեկոլոգիական վնասվածքների բուժման ոլորտում ։ Կոնգոյի երկրորդ պատերազմի ժամանակ Մուքվեգեն, ըստ որոշ տվյալների, օգնություն է ցուցաբերել հազարավոր կանանց, նրանցից որոշներին՝ մի քանի անգամ՝ երբեմն անելով տասնյակ վիրահատություններ իր 18-ժամյա աշխատանքային օրվա ընթացքում ։ Իր կարիերայի ընթացքում Մուքվեգեն դարձել է Մարդկանց իրավունքների ոլորտում ՄԱԿ-ի մրցանակի դափնեկիր (2008), Ուլոֆ Պալմեի մրցանակի հաղթող (2009), և մի շարք այլ մրցանակների դափնեկիր։ 2014 թվականին Եվրոպական միության ղեկավարության անունից Մուքվեգեն ստացել է Սախարովի անվան մրցանակ պատերազմական շրջանում սեռական բռնության զոհ դարձած կանանց վերականգնման իր կողմից կատարած աշխատանքների համար և արդեն այդ ժամանակ հայտարարվել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի ապագա թեկնածու ։ ԱՄՆ Ազգային բշկական ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ է (2014) ։
Երիտասարդ տարիներ և կրթություն
Դենի Մուքվեգեն ծնվել է 1955 թվականի մարտի 1-ին Բելգիական Կոնգոյում (այժմ՝ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն) գտնվող Հարավային Կիվուի Բուկավու բնակավայրում։ Նա հիսունական-պաստորի ընտանիքի ինը երեխաներից երրորդն էր, և մանկուց հոր հետ այցելում էր հիվանդությունների տառապող մարդկանց, ինչից հետո որոշեց դառնալ բժիշկ՝ բուժելու նրանց, որոնց համար աղոթում էր իր հայրը։ Հարավային Բուրունդիում նախնական բժշկական կրթություն ստանալուդ հետո Մուքվեգեն աշխատել է Լեմերիայի հիվանդանոցում և ի սկզբանե մասնագիտացել է մանկաբուժության մեջ, սակայն շուտով, կոնգոցի կանանց մոտ հանդիպելով հետծննդյան բարդությունների շատ դեպքերի և չունենալով համապատասխան մասնագիտության բժիշկների, մեկնել է Ֆրանսիա, որտեղ 1984 թվականից մինչև 1989 թվականը ուսումնասիրել է գինեկելոգիա և մանկաբարձություն Անժե համալսարանում ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է Կաբոյի Մապենդո Մադելինի հետ ։ Նրանք հինգ երեխա ունեն՝ Ալեյն, Պատրիսիա, Սիլվի, Լիզա և Դենիզ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆեմինիստներ
Թոմաս Կաետան
Թոմաս Կաետան (Tomás Cayetano կամ Tomás de Vio, ), կաթոլիկ աստվածաբան, դոմինիկյան միաբանության մագիստրոս (1508), կարդինալ (1517), թոմիզմի ցայտուն ներկայացուցիչ։ Կաետան է կոչվել իր հայրենի Գաետայի պատվին։
Կենսագրություն
Ջակոմո դե Վիոն ծնվել է Նեապոլիտանական թագավորության Գաետա քաղաքում։ 15 տարեկան հասակում ձեռնադրվում է դոմինիկյան միաբանության վանական։ Ձեռնադրման ժամանակ ստանում է Թոմաս (Տոմմազո) անունը, որով էլ հետագայում դառնում է հայտնի։ Սովորում է Նեապոլում, Բոլոնիայում և Պադուայում։
25 տարեկանում Կաետանոն ստանում է մագիստրոսի աստիճան։ 1494 թվականին գլխավորում է Պադուայի համալսարանի թոմիստական մետաֆիզիկայի ամբիոնը և սկսում է դասավադել Թովմա Աքվինացու տեսությունը։ Հայտնի է դառնում իր բանավեճերով Պադուայի սքոթթիստների հետ։ Կազմում է առաջին ամբողջական մեկնաբանությունները՝ նվիրված «Աստվածաբանության ամբողջականությանը», որն էլ մեծ դեր է խաղում Թովմա Աքվիանացու՝որպես կաթոլիկ եկեղեցու մասին տեսության հիմնադրի հաստատմանը։
Հետագայում դասավանդում է Պավիում և Հռոմում։ 1517 թվականից արդեն կարդինալ էր։
1518 թվականին ուղարկվում է Հաուգսբուրգյան ռեյսխտագ, որպես պապական լեգատ(պատվիրակ), որպեսզի լռեցնեն Լյութերին, իսկ գերմանական կառավարիչներին դրդեն թուրքերի դեմ պատերազմի։ Որպես Պապի պատվիրակ՝ Լյութերի հետ քնարկում է նրա թեզերը։ Քննարկումները որևէ արդյունքի չեն հանգում և ավարտվում է Լյութերի դատապարտմամբ։ Բայց այդ քննարկումներից հետո Կաետանոն սկսում է տատանվել իր աշխարհայացքներում։
1519 թվականին նշանակվում է Գաետայի եպիսկոպոս։
Նրա աշխատանքները հրատարակվել են լիոնում 1639 թվականին։ Թովմա Աքվիանացու «Աստվածաբանության ամբողջականության» մեկնաբանությունների հետ մեկտեղ լույս է տեսնում նրա Լեոնիա շարադրությունների հավաքածուն՝ 1882 թվականից, Հռոմի պապ Լևոն 12-րդի պատվերով ։
Կաետանոն առաջինն էր, որն սկսեց օգտագործել Թովմա Աքվիանացու «Աստվածաբանության ամբողջականությունը» որպես աստվածաբանության հիմնական դասագիրք։ Պետրոս Լոմբարդացու աշխատությանը փոխարինելով՝ այն դառնում է աստվածաբանության վերաբերյալ ուսումնական ձեռնարկ։
Կաետան նշանակալի ազդեցություն է թողել Պեդրո դա Ֆոնսեկայի և սխոլաստիկայի այլ ներկայացուցիչների վրա։
Միսսիոներական գործունեությունը
1508 թվականին Կաետան Միաբանության եղբայրներին կոչ է անում լծվել Նոր աշխարհի լուսավորության գործին, դրանով նոր էջ բացելով Միաբանության առաքելության պատմության մեջ։ Մինչև 1512 թվականը նոր հիմնադրված առաքելության մեջ արդեն ներգրավված էին 40 հոգևորականներ։
Կաետանոն դեմ էր անհավատների հողերի զավթմանը,որն իրականացվում էր իբրև նրանց քրիստոնեական հավատքի բերելու պատրվակով։ Այդ առումով նա այսպես է արտահայտվել ․
Գրականություն
Կատեգորիա:Փետրվարի 20 ծնունդներ Կատեգորիա:1469 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 9 մահեր Կատեգորիա:1534 մահեր Կատեգորիա:Հռոմ քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թոմիզմ Կատեգորիա:Պադովայի համալսարանի շրջանավարտներ
Աննա Դոստոևսկայա
Կենսագրություն
Գերմանիայի ճանապարհին ամուսինները մի քանի օրով կանգ առան Վիլնյուսում։ Նախկին հյուրանոցում, որտեղ կանգ էին առել Դոստոևսկիները, 2006 թվականի դեկտեմբերին հուշատախտակ բացվեց (քանդակագործ Ռոմուալդաս Կվինտաս) ։ Այս հանրահայտ ճանապարհորդության մասին գրվել է «Ամառը Բադենում» վեպը (1981), որտեղ Աննա Գրիգորևնան հանդես է գալիս գլխավոր դերում։
Ուղևորվելով հարավ՝ Շվեյցարիա, Դոստոևսկիները մտան Բադեն, որտեղ Ֆեոդոր Միխայլովիչը նախ 4000 ֆրանկ շահեց պտուտակախաղով, սակայն չկարողացավ կանգ առնել և կրվեց ամեն ինչ, այդ թվում իր հագուստն ու կնոջ իրերը։ Գրեթե մեկ տարի նրանք ապրել են Ժնևում, որտեղ գրողն հուսահատ աշխատում էր և երբեմն ամենաանհրաժեշտ բաների կարիքն ուներ։ 1868 թվականին ծնվեց նրանց առաջին դուստրը՝ Սոֆյան, որը մահացավ 3 ամսականում։ 1869 թվականին Դրեզդենում ծնվեց երկրորդ դուստրը՝ Լյուբովը։
1871 թվականին Դոստոևսկին ընդմիշտ դադարեց պտուտակախաղ խաղալ ։ 1871 թվականին Պետերբուրգ վերադառնալով՝ ծնվեց նրանց որդին՝ Ֆեոդորը։ Սկսվեց գրողի կյանքի ամենալուսավոր շրջանը՝ սիրելի ընտանիքում, բարի և խելացի կնոջ հետ, որն իր ձեռքը վերցրեց ամուսնու գործունեության բոլոր տնտեսական հարցերը (գումարային և հրատարակչական գործերը) և շուտով ամուսնուն ազատեց պարտքերից։ Աննա Գրիգորևնան դասավորեց գրողի կյանքը, հրատարակիչների ու տպարանների հետ վարում էր գործերը, ինքն էր հրատարակում նրա ստեղծագործությունները։ 1875 թվականին ծնվեց որդին՝ Ալեքսեյը, որը կյանքից հեռացավ 1878 թվականին։ Գրողն իր կնոջը նվիրեց իր վերջին վեպը՝ «Կարամազով եղբայրներ» (1879֊1880) ։
1881 թվականին՝ Դոստոևսկի մահվան տարին, Աննա Գրիգորևնան դարձավ 35 տարեկան։ Երկրորդ անգամ չի ամուսնացել։ Գրողի մահից հետո հավաքել է նրա ձեռագրերը, նամակները, փաստաթղթերը, գրքերը, անձնական իրերը, կահույքը և լուսանկարները։ 1889 թվականին ավելի քան 1000 անունից բաղկացած հավաքածուն հանձնել է Մոսկվայի Պատմական թանգարանի «Ֆ․ Դոստոևսկու հիշատակին նվիրված թանգարանին» ։ Այդ ժամանակ Ռուսաստանում գոյություն ունեին միայն Պուշկինի և Լերմոնտովի գրական թանգարանները, որը հիմնադրվել էին Սանկտ Պետերբուրգում 1879 և 18883 թվականներին համապատասխանաբար։
Աննա Գրիգորևնան կազմեց և 1906 թվականին հրատարակեց «Ֆ․ Դոստոևսկու կյանքին ու գործունեությանը նվիրված ստեղծագործությունների և երկերի մատենագրական տեղեկատուն» և «Մոսկվայի Ալեքսանդր III անվան Ռուսաստանի կայսերական պատմական թանգարանի Ֆ․ Դոստոևսկու հիշատակին նվիրված թանգարանի» կատալոգը ։ Նրա «Ա․ Դոստոևսկայայի 1867 թվականի օրագիրը» (հրատարակվել է 1923 թվականին) և «Ա․ Դոստոևսկայայի հուշերը» (հրատարակվել է 1925 թվականին) գրքերը գրողի կենսագրության կարևոր աղբյուրներ են ։
1917-1918 թվականի ձմռանն ապրել է Սեստրորեցկի առողջավայրի բուժական կորպուսում, աշխատել ձեռագրերի վրա։ Աննա Գրիգորևնան մահացել է Յալթայում 1918 թվականին։ 50 տարի անց՝ 1968 թվականին, նրա աճյունը Պոլիկուրովսկի գերեզմանոցից տեղափոխվեց Ալեքսանդրո-Նևսկայա մայրավանք և թաղվեց ամուսնու գերեզմանի կողքին։
Դոստոևսկայա և գրատպություն
Աննա Դոստոևսկայան բավականին հաջողությամբ զբաղվում էր ամուսնու գրքերի հրատարակությամբ և տարածմամբ՝ դառնալով այդ ժամանակի ձեռնարկատիրության ոլորտում առաջին ռուս կանանցից մեկը։ Ընդ որում նա ուսումնասիրեց շուկան և խորամուխ եղավ գրատպության և գրքերի առևտրի մանրամասնությունների մեջ ։
Աննա Գրիգորևնան հրատարակել է Ֆ․ Դոստոևսկու 7 լիարժեք ժողովածու։ Գրողի ծոռը՝ Դմիտրի Դոստոևսկին (ծնվ․՝ 1945), գրել է․ «Դոստոևսկու հանդեպ օրեցօր աճող հետաքրքրության և հմտությամբ կատարվող բաժանորդագրության շնորհիվ բոլոր հրատարություններն արագ և ամբողջությամբ սպառվում էին»։ 1911 թվականին առողջության կտրուկ վատթարացումից և գրողի մասին հուշերով զբաղվելու որոշումից հետո Աննա Գրիգորևնան Ֆ․ Դոստոևսկու ստեղծագործությունները հրատարակելու իրավունքները վաճառեց «Товарищество издательского и печатного дела А. Ф. Маркс» հրատարակչատանը՝ իրեն թողնելով գրքերի և դրանց տարածման հեղինակային իրանունքները։
Բուռն հեղափոխական տարիներին գրողի շատ ձեռագրեր և փաստաղթեր կորան։ «Կարամազով եղբայրներ» վեպի սևուսպիտակ տարբերակի ճակատագիրը, որը Աննա Գրիգորևնան կտակել էր երկու թոռներին, 1917 թվականից հետո մինչև հիմա անհայտ է։ 1929 թվականին «Ֆ․ Դոստոևսկու հիշատակին նվիրված թանգարանի» հավաքածուի նյութերն անցան Մոսկվայի Ֆ․ Դոստոևսկու տուն-թանգարան։
Դոստոևսկայա և ֆիլատելիա
Աննա Դոստոևսկայան Ռուսաստանի առաջին կանանցից է, որը հետաքրքրվել է ֆիլատելիայով։ Նրա հավաքածուի սկիզբը դրվել է 1867 թվականին Դրեզդենում։ Պատճառը Աննա Գրիգորևնայի և Ֆեոդոր Միխայլովիչի միջև տեղի ունեցած վեճն էր՝ կնոջ բնավորության շուրջ։ Գրողը մի անգամ զբոսանքի ժամանակ կասկած հայտնեց, որ որևէ կին կարող է երկար և համառ ջանք թափել նպատակին հասնելու համար․
Աննա Գրիգորևնան իր նամականիշները հավաքել է ամբողջ կյանքի ընթացքում։ Ինչպես նշել է իր «Հուշերում», փողով ոչ մի նամականիշ չի գնել, հավաքել է միայն նրանք, որոնք անձամբ է հանել նամակների վրայից կամ իրեն են նվիրել։ Դժբախտաբար այդ հավաքածուի հետագա ճակատագիրն անհայտ է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հուշագիրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության հուշագիրներ Կատեգորիա:Հրատարակիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության հրատարակիչներ Կատեգորիա:Ֆեոդոր Դոստոևսկի Կատեգորիա:Ռուս գրողների կանայք Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության ֆիլատելիստներ Կատեգորիա:Տիխվինսկի գերեզմանոցում թաղվածներ Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության կին գրողներ Կատեգորիա:Ռուս հրատարակիչներ
Նիկոլո Ձանիոլո
Նիկոլո Ձանիոլո (Nicolò Zaniolo, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Ռոմայի և Իտալիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է հարձակվողական կիսապաշտպանի դիրքում ։
Վաղ կարիերա
2017 թվականի հուլիսի 5-ին Ձանիոլոն միացավ Ինտեր Միլանին 1․75 միլիոն եվրոյի դիմաց  ։ Այստեղ նա սկսեց հանդես գալ ակումբի Մ19 թիմի կազմում։ 2018 թվականի ապրիլի 14-ին՝ Ատալանտայի դեմ խաղում Ձանիոլոն հայտնվեց Ինտերի պահեստայինների նստարանին 64 համարի մարզաշապիկով, սակայն այդպես էլ խաղադաշտ դուրս չեկավ ։
Ռոմա
2018 թվականի հունիսի 26-ին Ձանիոլոն 5 տարվա պայմանագիր կնքեց Ռոմայի հետ ։ Նա Դավիդե Սանտոնի հետ միասին դարձավ Ռաջա Նայնգոլանի՝ Ինտեր տեղափոխության մի մասը  ։ Իր դեբյուտը Ռոմայի կազմում Ձանիոլոն նշեց սեպտեմբերի 19-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Չեմպիոնների Լիգայի խմբային փուլի Ռեալ Մադրիդի դեմ խաղում  ։ Առաջին հանդիպումը Սերիա A-ում անցկացրեց սեպտեմբերի 26-ին՝ փոխարինելով Խավիեր Պաստորեին Ֆրոզինոնեի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց դեկտեմբերի 26-ին՝ Սասուոլոյի դեմ խաղում  ։ 2019 թվականի հունվարի 27-ին Ձանիոլոն 2 գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Ատալանտայի դեմ խաղում ։ Փետրվարի 3-ին նա գոլ խփեց Միլանի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 1-1 հաշվով ։ Իր առաջին գոլը եվրոպական մրցաշարերում իտալացին խփեց փետրվարի 12-ին՝ դուբլ ձևակերպելով Չեմպիոնների Լիգայի 1/8 եզրափակչի Պորտուի դեմ խաղում և օգնելով իր թիմին հաղթել 2-1 հաշվով  ։ Ռոմայի կազմում իր առաջին մրցաշրջանում Ձանիոլոն անցկացրեց 36 հանդիպում ՝ դառնալով 6 գոլի ու 2 գոլային փոխանցման հեղինակ, ճանաչվելով Սերիա A-ի տարվա լավագույն երիտասարդ ֆուտբոլիստ  և գրավելով Տոտենհեմի ուշադրությունը   ։
Միջազգային կարիերա
Ձանիոլոն ներկայացրել է Իտալիան տարբեր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում ։ 2018 թվականին նա մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի առաջնությանը ՝ անցկացրած 5 հանդիպումներում դառնալով գոլի ու 3 գոլային փոխանցման հեղինակ և ընդգրկվելով մրցաշարի խորհրդանշական հավաքականում ։ Իտալիան հասավ առաջնության եզրափակիչ, որտեղ սակայն հանդիպման լրացուցիչ ժամանակում պարտվեց Պորտուգալիային ։ 2019 թվականի հունիսին Ձանիոլոն մասնակցեց Եվրոպայի Մ21 առաջնությանը  ՝ անցկացնելով 2 հանդիպում, սակայն Իտալիան դուրս մնաց մրցաշարի խմբային փուլից  ։
Իտալիայի ազգային հավաքական Ձանիոլոն առաջին անգամ հրավիրվեց 2018 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Ռոբերտո Մանչինիի կողմից՝ Լեհաստանի և Պորտուգալիայի դեմ խաղերի համար , սակայն այս հանդիպումներում խաղադաշտ դուրս չեկավ  ։ Իր դեբյուտը ազգային հավաքականում նշեց 2019 թվականի մարտի 23-ին՝ փոխարինելով Մարկո Վեռատտիին Ֆինլանդիայի դեմ խաղում ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի օգոստոսի 18-ի դրությամբ
Միջազգային վիճակագրություն
2019 թվականի օգոստոսի 18-ի դրությամբ
Միջազգային
Իտալիա Մ19
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վիրտուս Էնտելայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ
Մուզգա (գետ)
Մուզգա (Музга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ռիբինսկի ջրամբար ափում։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մոլոգա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Վերին Վոլգայից մինչև Կույբիշի։
Գրիգորի Ռոզեն
Գրիգորի Վլադիմիրովիչ Ռոզեն (Григорий Владимирович Розен, ), ռուս ռազմական և պետական գործիչ, բարոն։ Մասնակցել է 1805—1807 թվականների պատերազմներին, 1812 թվականի Հայրենական պատերազմին և ռուսական բանակի 1813—1814 թվականների արտասահմանյան արշավանքներին։ Պատերազմից հետո եղել է դիվիզիայի, ապա կորպուսի հրամանատար։ 1831 թվականին մասնակցել է լեհական ապստամբության ճնշմանը։ 1832 թվականին նշանակվել է Առանձին Կովկասյան կորպուսի հրամանատար և Կովկասում քաղաքացիական մասի կառավարչապետ, 1837 թվականից՝ սենատոր։
Մուզգա (գետ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Գրիգորի Ռոզեն
Կատեգորիա:Ռուս պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ
Մուզգա (գետ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Ալ-Կամիշլիի գավառ
Վարչական կենտրոնն է Ալ-Կամիշլի քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 423 648 բնակչություն ։ Բնակչության գերակշիռ մեծամասնությունը ասորիներն ու քրդերն են։
Ալ-Կամիշլիի գավառը բաժանված է չորս շրջանների.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալ-Կամիշլիի գավառ Կատեգորիա:Վերին Միջագետք
Հողի մշակում
Հողի մշակում, հողի վրա ներգործող մեխանիկական գործադրաձևերի համակարգ, որը նպաստում է բերրիության բարձրացմանը և մշակաբույսերի համար ստեղծում աճի ու զարգացման լավագույն պայմաններ։ Նպաստում է վարելաշերտի փուխր կնձկային լավագույն կառուցվածքի ստեղծմանը, բարելավում է ջրային, օդաջերմային ու սննդային ռեժիմները, ակտիվացնում միկրոկենսաբանական պրոցեսները, կենսազրկում ճմուտն ու մոլախոտերը, ոչնչացնում բույսերի վնասատուների և հիվանդությունների հարուցիչները, համապատասխան խորությամբ վարածածկում օրգանական և հանքային պարարտանյութերը և այլն։ Հիմնական գործադրաձևերն են. Կան նաև հատուկ (հիմնաշրջում են) և մակերեսային (երեսվար, փոցխում, բուկլից, կուլտիվացում ևն) գործադրաձևեր։
Հյուսիսային և հյուսիսարևմտյան շրջանների ոչ սևահողային խոպան հողերն իրացնելիս կուլտուր-տեխնիկական աշխատանքներից հետո հատուկ հզոր գութաններով վարում էին, սկավառակավոր ցաքանով տափանում, ճահճային ֆրեզներով ֆրեզավորում և այլն։ Անտառատափաստանային և տափաստանային գոտում, որտեղ հողերը բերրի են, կիրառում են խորը վար, տափանում, կուլտիվացում։