cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հայ ժողովրդի ազգային-ավանդական ուտեստի համակարգ
Գաթաները հայկական խոհանոցում
Հայաստանում, հանդիսավոր և տոնական օրերին (Մկրտություն, հարսանիք, հուղարկավորություն) թխել են մեծ, նախշազարդ գաթաներ։ Ծիսական նշանակություն ուներ շեքելեքի հացը։ Երբ երեխան ուշ է քայլել, մայրը եփել է յուղով կլոր հաց կամ գաթա՝ նրա քայլելուն նպաստելու ակնկալիքով։ Հացի մեջտեղը բոլորակ հանել են, երեխայի ոտքերը անցկացրել հացի մեջ և ձեռքից բռնած՝ կանգնեցրել գետնին։ Երեխաներից մի քանիսը մոտեցել և հափշտակել են հացը։ Մայրը ցույց է տվել փախչող երեխաներին, որպեսզի երեխան հասներ նրանց և ետ վերցներ հացը։ Ավանդական կենցաղում հավատացած էին, որ երեխան շուտով կսկսի անվարան քայլել։
Պանիրը հայկական խոհանոցում
Ինչպես Կովկասի շատ ժողովուրդներ, հայերը ևս ունեն ազգային պանրի տեսակը։ Լեռներում և գյուղերում պանիր ուտում են ոչ թե օրը 1, այլ մի քանի անգամ։ Հաճախ պանրի կտորը փաթաթում են հացի մեջ, իսկ երբեմն՝ պանիրը ուտում առանց հացի, որպեսզի, ինչպես ծերունիներն են ասում՝ «զովացնեն բերանը»։ Հին ժամանակներում աղքատների հիմնական սնունդը համարվում էր հաց–պանիրը։
Խորոված
Ինչպես կովկասյան մյուս ժողովուրդների, այնպես էլ հայերի մոտ ազգային ուտեստ է համարվում խորովածը, որը պատրաստում են ոչխարի կամ խոզի մսից։ Միսը անցկացնում են շամփուրի վրա, որին կցում են նաև սոխի գլուխ, բադրիջան, լոլիկ և բուլղարական բիբար։
Հյուրընկալության սովորույթը հայերի մոտ
Հյուրընկալության սովորույթը տվյալ մշակույթը կրողների և տարբեր էթնիկ պատկանելության մարդկանց խմբերի փոխադարձ առնչությունները կարգավորող համակարգն է, ուր կարևոր են հյուրի ընդունումը, ուշադրության նշանները, հյուրի տեղը տանը, սեղանի մոտ։ Ըստ ավանդութային իրավունքի նորմերի՝ հյուրընկալները պարտավոր էին հյուրին դիմավորել, ողջունել, տեղավորել, հանգիստը և ուտեստը ապահովելուց հետո ճանապարհ դնել։
Հատկանշական է «Հյուրն Աստծունն է» ժողովրդական ասացվածքը։ Անհատական հյուրընկալման դեպքում տանտերը, ընդունելով մեկ և ավելի այցելու, պարտավորված էր զգում ապահովել սննդով, իսկ նրանց կենդանիներին՝ կերով։ Ավանդական խնջույքի ընթացքում սեղանի շուրջը զբաղեցրած տեղերը և կենացների հաջորդականությունը վերստեղծել է հասարակության աստիճանակարգային կառուցվածքը, որը խնջույքի վերջում դարձել է ազատ։ Հատուկ վարքագծային իրավիճակ է ստեղծվում, երբ հացկերույթին մասնակցում են հյուրեր կամ էլ ազգականներ։ Հյուրընկալության ավանդական կարգում ընդունված էր հյուրին աղ ու հացով ընդունել, որը երկակի բնույթ ուներ։ Այն բարեսրտության և վնասազերծման հետ էր կապվում, քանի որ հացը սուրբ է, աղը՝ մաքրագործող։
Խաշ
Անցյալում հյուրերի համար գյուղերում մեծ տոնակատարությունների ժամանակ թոնրում խորովու են պատրաստել՝ ոչխարի, գառան ամբողջական մարմնից։ Հարիսան, քուֆթան, կոլոլակը և, առանձնապես, խաշը տոնական, ծիսական կերակուրներ էին համարվում՝ կազմելով մեծ հացկերույթների սեղանի զարդը։
Հայոց մեջ ընդունված էր խաշը վայելել վաղ առավոտյան՝ ընկեր-բարեկամով, դրկիցներով։ Դա մի հացկերույթ է, երբ բնական խնդիրներից զատ, լուծվում են սոցիալական մերձեցման, հաղորդակցման հարցեր։ Ընթրիքի սեղանին դրվել են գինով սափոր և մրգային օղու շիշ։ Պանիրն ու հացը՝ օղու կամ գինու հետ, համարվել են հյուրասիրության կարևոր տարրեր (Պանիր, հաց, սիրտը՝ բաց։ Հաց ու պանիր, կեր ու բանիր)։
Հնում գյուղերում բազմաքանակ հյուրերի դեպքում թոնի մեջ խորովել են մորթած անասունների ամբողջ մարմինը։ Հարուստ ընտանիքներում, երբ հյուր էին ընդունում, ի պատիվ իրեն՝ գառ էին զոհաբերում։ Մեծ քանակությամբ միս, հատկապես գառի, ոչնչացվեց աստվածահաճության վայրերում։ Այստեղ յուրաքանչյուր ունևոր ընտանիք «սրբին զոհ մատուցելու» համար գառ էր մորթում։ Աղքատները սահմանափակվում էին աքաղաղներով։ Ընդհանրապես գյուղերում տավարի միսը, համեմատած գառան մսի հետ, քիչ է օգտագործվում։ Միջին խավի մարդիկ միս օգտագործել են տոն օրերին, իսկ աղքատները բավարարվել են միայն խոտերով, բանջարեղենով և պտուղներով։
Տոնական և ծիսական նշանակության կերակուրներ
Մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում տոնական և ծիսական նշանակության կերակուրները։ Այս համալիրների նշանակությունը կարևոր է նրանով, որ դրանց շարքում պահպանված են արխայիկ գծեր, տարրեր, որոնք դուրս են եկել առօրյա գործածությունից։ Երբեմն ծիսական կիրառություն ունեցող կերակուրները աստիճանաբար մոռացվել, դարձել են տոնական, հետո էլ՝ տեղ գտել առօրյա ուտեստում։
Հարիսա
Հայաստանում, դեռևս հին ժամանակներում, հարիսան համարվել է տոնական և ծիսական ուտեստ, իսկ հիմա այն համարվում է ամենօրյա կերակուր։ Սա պատրաստում են մսից (գառ, հավ, հնդուհավ) և ցորենի շիլայից։ Միսը այնքան է մանրացվում և ձուլվում ցորենի շիլայի հետ, որ ստացվում է համասեռ զանգված։ Պատրաստ վիճակում հարիսան ճաշակում են նրան ավելացնելով չոր կարագ։ Տոները ուղեկցվել են ծիսական, սրբազան միտվածությամբ հացկերույթներով։ Հացկերույթի հիմնական տարրը կերակրատեսակներն էին։
Համատեղ սեղանի ծիսակարգի նախնադարյան ծագումը դրսևորվել է հարսանեկան և սգո հացկերույթներում։ Ավանդական կենցաղում հարսանեկան և սգո սեղաններին համայնքի բոլոր ընտանիքներից մեկական ներկայացուցիչ, հիմնականում՝ նահապետը, առանց հրավերի, հավասար իրավունքներով մասնակցել են հացկերույթին, մթերքով օգնել են ծիսական հացկերույթի կազմակերպմանը, ըստ որում, այն տարել են ընտանիքի մեծ տիկնայք՝ տանտիրուհիները։ Հարսանիքը նշվել է մեծ հանդիսավորությամբ և հատուկ ծեսերով։ Հարսանիքից առաջ նշանդրեքին ոչխար են մորթել և պատրաստել խորոված, խաշլամա, բրնձով, ձավարով փլավ։
Հարսանիք
Հարսանեկան սեղանին պարտադիր էին խորովածը, տոլման, խաշլաման, փլավը և այլն։
Խորովածը պատրաստել են տղամարդիկ, եփած միսը՝ տոլման, խաշլաման, հավը՝ կանայք։ Հարսանեկան ծիսակարգում համատեղ սեղանի բնորոշ արտահայտությունը՝ որպես հատուկ մտերմության, համաձայնության, միավորման միտում, երևում է այն սովորույթի մեջ, որ ամուսնական առագաստի մոտ դրվել են քաղցրեղեն-խմորեղեն, մրգեր, մեղր ու գինի։ Փեսացուն հրամցրել է հարսնացուին, և վերջինիս կողմից այն ընդունելը նշանակել է ամուսնական կապի համաձայնություն։ Համայնքի համաձայնությունը դրսևորվել է հարսանեկան շքերթի ճանապարհին՝ ընտանիքների կողմից մերձավոր բարեկամների, քավորի՝ սեղան (ուտելիք և գինի), դուրս բերելու և հարսանքավորներին հյուրասիրելու ծիսական արարողության միջոցով։
Հարսանեկան հացկերույթը սկսվել է հարսնացուի հոր տանը և շարունակվել փեսացուի ծնողների տանը։
Նվիրատվությունը հարսանիքի կարևոր և հնագույն տարրերից է։ Հարսանեկան նվերների մեջ հագուստի, զարդերի հետ կարևոր տեղ ունեին խմիչքը, քաղցրեղենը, մրգերը։ Հացը ծառայել է որպես հարսանիքների հրավերքի միջոց։
Սգո հացկերույթ
Սգո հացկերույթը կատարվել է կեսօրից հետո, որը սովորաբար պատրաստել են տանտիրուհու բարեկամուհիները։ Այդ սեղանի ճաշացանկում հիմնականում գերակշռում էր եփած միսը՝ խաշլաման, հավը և այլն։ Սգո հացկերույթը կապված էր սրբազան ոլորտի հետ, որի դեպքում միսը միայն եփել են, իսկ աշխարհիկի դեպքում՝ խորովել, տապակել։ Առանց թթխմորի և աղի թխված բաղարջը բաժանել են իբրև հոգու հաց։
Սգո ծիսական հացկերույթի հիմնական գաղափարը զոհի միսը համատեղ ճաշակելու միջոցով մահը հաղթահարելու, վերածնունդը կյանքի կոչելու հնամենի մտայնությունն է։ Սգո սեղանին մասնակցել են միայն տղամարդիկ, կամ սկզբում՝ տղամարդիկ, հետո՝ կանայք։ Տանտիրուհուն արգելված էր մասնակցել կերակուրի պատրաստմանը։ Մի կողմից՝ նա ծիսականորեն անմաքուր է համարվել, մյուս կողմից՝ գործել է կնոջը բարոյա-հոգեբանորեն պաշտպանելու, աջակցելու սովորույթը։ Մահվան սիմվոլիկայի հետ կապված՝ երեխաները չեն մասնակցել սգո սեղանին, որպեսզի չենթարկվեն մահվան, չարի վնասաբեր ազդեցությանը։ Հացկերույթի մասնակիցների արական կազմը կամ նրա գերակայությունը բացատրվում է մահը հաղթահարելու միտվածությամբ։
Մրգերը հայկական խոհանոցում
Հայերի ազգային ուտեստներում մեծ տեղ են զբաղեցնում մրգերը։ Հայերը փառավորվում են իրենց ծիրանով, խաղողով, դեղձով, խնձորով, տանձով։ Սննդի մեջ օգտագործում էին ոչ միայն այգու, այլ նաև անտառային մրգեր, որոնցով լի են Հայաստանի անտառները։
Խմիչքները հայկական խոհանոցում
Հայաստանում ամենատարածված խմիչքներից է թեյը, սուրճը, թանը, չոր գինին։ Գյուղերում գինին սովորաբար պահում են գետնի տակ թաղված կարասների մեջ։ Նախկինում սնունդը պատրաստում էին մետաղե, չուգունե ամանների մեջ, իսկ այսօր դրանց հետ զուգահեռ կիրառվում են էմալապատ, ալյումինե, մարմարե ամանները։ Հայկական խոհանոցում, բացի ազգային ավանդական ուտեստներից, կիրառվում են նաև ռուսական, ուկրաինական, վրացական, ադրբեջանական և այլ կերակրատեսակներ։
Համեմունքները հայկական խոհանցում
Կարելի է ասել, որ հայկական ավանդական ուտեստը տարբերվում էր զանազան համեմունքների առատ կիրառությամբ, բացի ամենատարբեր տեսակի կանաչեղենից, կիրառվում են սև և կարմիր պղպեղը, սխտորը, մեխակը, դարչինը։ Մյուս առանձնահատկությունը աղի առատ գործածությունն է, որը հնից համարվել է ուտեստի կարևոր տարր։ Հայերը աղի նկատմամբ հատուկ վերաբերմունք են ունեցել։ Աղ ու հացը հյուրասիրության հատուկ հարգանքի նշան էր։
Որպես համեմունք՝ օգտագործվել են չիրը, թթու լավաշը և գինու քացախը։
Հայերին բնորոշ էր երեքանգամյա սննդի ռեժիմը։ Ընդ որում, առավոտյան նախաճաշն ամենաթեթևն էր։ Առավոտվա և կեսօրվա հացկերույթները կախված էին տարվա եղանակից՝ ամռանը կերել են և՛ տանը, և՛ դաշտում, ձմռանը՝ տանը։ Երեկոյան ընթրիքը միշտ տանն է եղել, թեև ուտեստի կազմը կախված էր բնակլիմայական պայմաններից, ամռանը՝ գերակշռել են կաթնա-հացամթերքային, բանջարենեղային կերակուրները, ձմռանը՝ հատիկայինն ու մսեղենը։ Կարևոր են նաև գործածված ամանեղենի, հացկերույթի սեղանի և սպասարկման մի շարք կարևոր և ազգային առանձնահատկությունները։
Կատեգորիա:Հայկական խոհանոց
(2767) Տակենուչի
(2767) Տակենուչի (Takenouchi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1967 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Լյուբոշ Կոհոուտեկի կողմից Բերգդորֆում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,022451 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7674 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2775 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1919,28 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187571 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,88° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1967 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուբոշ Կոհոուտեկի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վերա Կաշուտովա
Վերա Լեոնտևնա Կաշուտովա (Вера Леонтьевна Кашутова, ), խորհրդային նկարիչ, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Աստրախանում։ 1931-1935 թվականներին սովորել է Աստրախանի գեղարվեստական տեխնիկումում Պավել Վլասովի մոտ, 1939-1947 թվականներին՝ Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտում, Մ. Բերնշտեյնի, Ա. Դեբլերի, Ա. Զայցևի մոտ։ Ինստիտուտն ավարտել է Բորիս Իոգանսոնի արհեստանոցում՝ գեղանկարչության նկարչի որակավորման շնորհմամբ։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Մայրություն։ Այգում» նկարը ։
1947 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Ստեղծել է հիմնականում բնանկարներ, ավելի քիչ՝ նատյուրմորտներ և ժանրային կոմպոզիցիաներ։ Կաշուտովայի ստեղծագործությունների թվում են «Կասպից ծովի վրա» (1951), «Հովտաշուշաններ» (1953), «Ծովախորշ», «Գուրզուֆ։ Նավակների կայան», «Գուրզուֆ։ Քամի ծովում», «Ղրիմ։ Գարուն» (բոլորը 1955), «Գյուղացի աղջիկ», «Վոլգա», «Յալթա։ Նավահանգիստ» , «Ղրիմ։ Ծաղկող այգիներ» (բոլորը 1956), «Ամպ լեռներում», «Ծովում», «Վարդեր։ Նատյուրմորտ», «Կասպիայում։ Լողացող գործարանի մոտ» (բոլորը 1957), «Դափնեվարդը ծաղկում է» (1958), «Բախչիսարայ» (1959) նկարներն ու բնանկարները և այլն։
Մահացել է 1994 թվականի ապրիլի 18-ին Սանկտ Պետերբուրգում՝ կյանքի 78-րդ տարում։
Վերա Կաշուտովայի ստեղծագործությունները գտնվում են թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում և արտասահմանում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Գնիվան
Գնիվան (Гнівань), քաղաք Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տիվրովի շրջանում, շրջանային նշանակության քաղաք։
Չճշտված տվյալներով Գնիվան քաղաքում բնակվում էր 14 852 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14,75 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տիվրովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ
Կանտորիա
Կանտորիա (իսպ.՝ Cantoria), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ալմերիա պրովինցիայում Անդալուսիա ինքնավար մարզում։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Վալե դել Ալմանսորա։ Տարածքը կազմում է 79 կմ2։ Բնակչությունը` 4001 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 92 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ալմերիա պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Կրասնի Կուստ (գյուղ, Սուդոգոդսկի շրջան)
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 471 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1871 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Սուդոգոդսկի շրջանի բնակավայրեր
Կորդիքան
Կորդիքան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բոգրեշի
Բոգրեշի (ბოგრეში), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջան‎‎‎ում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 79 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Բիբիկովո (գյուղ, Յարանսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1646 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Յարանսկի շրջանի բնակավայրեր
ESTCube-1
ESTCube-1, առաջին էստոնական արբանյակն է և առաջին արբանյակը աշխարհում, որ օգտագործում է էլեկտրական առագաստ։ Ստեղծված է ըստ CubeSat տեխնոլոգիայի։
Նախագծել են Տարտուի համալսարանի ուսանողները Էստոնիայի արբանյակային ծրագրի շրջանակներում։ Նպատակն է Էլեկտրական առագաստի փորձարկումը։
Նախագծի ծախսերի գումարը մոտավորապես 100000 եվրո է։
Արբանյակը արձակվել է տիեզերք «Վեգա» կրող–հրթիռի օգնությամբ Ֆրանսիական Գվինեայի Կուռու տիեզերական թռիչքների կայանից։ Սա տվյալ կրող–հրթիռի երկրորդ արձակումներ։ ESTCube-1–ի հետ մեկտեղ ուղեծիր հանվեցին եվրոպական և վիետնամական  ։
Հարավային Իսուդյոն (կանտոն)
Հարավային Իսուդյոն (Issoudun-Sud), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Կենտրոն շրջանում։ Էնդր դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Իսուդյոն օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 12411 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 3613 է։ Կանտոնում կա 14 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Չերվոնայա Բալկա (գյուղ, Բարվենկովոյի շրջան)
Չերվոնայա Բալկա (Червона Балка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1920 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնայա Բալկա գյուղում բնակվում էր 225 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,523 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1920 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մայտ Մետսանուրկ
Մայտ Մետսանուրկ (Mait Metsanurk, իսկական անունը՝ Էդուարդ Հուբել (Eduard Hubel), նոյեմբերի 19, 1879, Դորպատի շրջան, Լիֆլյանդյան նահանգ - օգոստոսի 21, 1957, Տալլին, Էստոնական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ), էստոնացի գրող, դրամատուրգ, գրաքննադատ ու թարգմանիչ։ Էստոնական գրականության մեջ նեոռոմանիտիզմի հիմնադիրներից մեկն է ։
Կենսագրություն
Մայտ Մետսանուրկը ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ Եղել է ութ երեխաներից ամենափոքրը։ Սովորել է Օրգեի դպրոցում, ապա ուսումը շարունակել է Տարտուի քաղաքային դպրոցում։ Կատարել է տարբեր աշխատանքներ, իսկ 1906 թվականից աշխատել է որպես լրագրող։
1924-25 և 1930-36 թթ. Մայտ Մետսանուրկը եղել է «Էստոնական գրական հասարակության» («Էստոնիայի գրողների միություն») ներկայացուցիչ։ Էստոնիայում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո նա հեռու էր մնում քաղաքականությունից, ինչի պատճառով էլ նրան հեռացրել են Էստոնիայի ԽՍՀ գրողների կազմակերպությունից։ Արդարացվել է Ստալինի մահից հետո՝ 1956 թվականին։
Մայտ Մետսանուրկը մահացել է 1957 թվականին, թաղված է Տալլինի Մետսակալմիստու (Անտառային) գերեզմանատանը։
Ստեղծագործությունը
Մայտ Մետսանուրկի ստեղծագործությունները տպագրվել են 1904 թվականից, 1908-09 թվականներին նա արդեն անվանի գրող էր։ Առաջին երկերում նա քննադատում էր սոցիալական անհավասարությունը, ռեալիստորեն պատկերում էստոնացի ժողովրդի կյանքը։ Նա քննադատում է կապիտալիզմը, հասարակությունը, ցավում է զուրկ, փոքր մարդկանց համար։ Նրա հերոսները փնտրում են ճշմարտություն, իդեալական սեր, բայց հուսահատվում են ու զոհվում։ «Կարմիր քամի» (1928) ստեղծագործության մեջ նա պատկերել է դասակարգային պայքարը։ 1930-ական թթ. խորհրդային գրաքննադատության պատճառով նա զերծ է մնում սոցիալական անարդարությունների խիստ քննադատությունից։ «Ամառային արևադարձ» (1957) երկում պատկերել է գյուղացի աշխատավորների կյանքը 1940-ական թթ. նախօրեին։
Մայտ Մետսանուրկն իր ժամանակի ամենաժողովրդական էստոնացի գրողներից էր։ Անտոն Հանսեն Տամմսաարեի հետ նա էստոնական նեոռեալիզմի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից է։
Հայտնի ստեղծագործություններ
Մայտ Մետսնուրկը գրել է վեպեր, պատմվածքներ, պիեսներ, քննադատական հոդվածներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնացի գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Էստոնացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Էստոնացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ Կատեգորիա:Տալլինի Անտառային գերեզմանատանը թաղվածներ
Կադիս
Կադիս (Cadiz), քաղաք և նավահանգիստ Իսպանիայի հարավ-արևմուտքում, Անդալուզիայում, Ատլանտյան օվկիանոսի Կադիս ծոցի ափին։ Կադիս նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Կադիսը հիմնադրվել է փյունիկացիների կողմից մոտ մ․ թ․ ա․ 1100 թվականին։ Հույները այն անվանում էին Գադիրա կամ Գադեյրա, իսկ հռոմեացիները՝ Գադես։
Կադիսն Արևմտյան Եվրոպայի շարունակաբար բնակեցված ամենահին քաղաքներից է, որտեղ, ինչպես վկայում են հնագիտական պեղումների ադյունքները, մարդիկ սկսել են ապրել դեռևս 3100 տարի առաջ    ։ Կադիսը ներառված է Եվրոպայի հնագույն քաղաքների ցանցում ։
Կադիսի ամենամյա կառնավալը Անդալուսիայի ամենահայտնի, սիրված, մեծ ժողովրդականություն վայելող տոնակատարությունն է ։
Անվանում
Անվանումը փյունիկերեն է։ Հնում հայտնի է եղել որպես Գադիր, որը հիմնադրել են փյունիկցիները մ․ թ․ ա․ մոտ 800 թվականին։ Գադիր նշանակում է «պատնեշ» (զառիթափ՝ զառիվեր ափ, ուր տեղակայված է քաղաքը)։ Հետագայում տարբեր լեզուներում անվանումը կրել է հնչյունային փոփոխություններ։ Հռոմեացիների մոտ ստացել է Gades (Gadis) ձևը, ավելի ուշ արաբների մոտ՝ Կադիս ձևը, որից առաջացել է այժմյան իսպաներեն Gadiz ձևը ։
Պատմություն
Կադիսը թերևս ամենահինն է Հարավարևմտյան Եվրոպայի պահպանված քաղաքներից։ Ըստ մի ավանդազրույցի՝ կառուցվել է Տրոյական պատերազմից 80 տարի անց և բնակեցված է եղել Tartessů ցեղի մարդկանցով (ուսումնասիրողները նրանց համադրում են Աստվածաշնչում հիշատակված թարշիշ ցեղի հետ)։ Մեր թվականությունից առաջ 500 թվականից քաղաքին տիրել են փյունիկեցիները, Պունիկյան երկրորդ պատերազմից (մ. թ. ա. 218 - 201 թթ.) հետո՝ նրանց հաղթած հինհռոմեացիները։ Հետագայում քաղաքը նվաճել են մավրերը, 1262 թվականին՝ իսպանացիները։
1492 թվականին Ամերիկայի հայտնագործումից հետո Կադիսը դարձել է Եվրոպայի ամենահարուստ քաղաքներից մեկը՝ երկրորդ պլան մղելով Սևիլյային և դառնալով դեպի Վեստ Ինդիա մեկնող ու այնտեղից վերադարձող նավերի հիմնական նավահանգիստը։ 16-18-րդ դարերում քաղաքը ենթարկվել է անգլիացիների բազմաթիվ հարձակումներին, բայց դրանց մեծ մասը կարողացել է ետ մղել՝ զգալի կորուստներ պատճառելով գրոհողներին։ 18-19-րդ դարերում Կադիսն սկսել է անկում ապրել՝ կապված Ամերիկայում Իսպանիայի գաղութների կորստի հետ։ Չնայած դրան՝ այսօր էլ շարունակում է մնալ իսպանական կարևորագույն նավահանգստային քաղաքներից մեկը։
Կլիմա
Կադիսը, ըստ Köppen climate classification|Köppen Csa-ի դասակարգման, ունի միջերկրածովյան կլիմա՝ շոգ ամառներով և չափազանց մեղմից տաքի հասնող ձմեռներով։ Արևոտ օրերի քանակով առաջին տեղն է զբաղեցնում Եվրոպայում։ Ձյան տեղումներ այստեղ չեն եղել առնվազն սկսած 19-րդ դարից ։
Աղբյուրը՝ Agencia Estatal de Meteorología
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Պատմական քաղաքներ Կատեգորիա:Իսպանիայի համալսարանական քաղաքներ Կատեգորիա:Կադիս պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 1104 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նիկոզիա (Սիցիլիա)
Նիկոզիա (Nicosia), կոմմունա Իտալիայում, գտնվում է Սիցիլիա մարզում՝ Էննա գավառում։ Բնակչությունը 14762 մարդ(2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը 68 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 217 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 94014։ Հեռախոսային կոդ՝ 0935։
Բնակչության հովանավոր համարվում է սուրբ Նիկոլայ Միրլիկինսկին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կրասնի Կուստ (գյուղ, Մուչկապսկի շրջան)
Կրասնի Կուստ (Красный Куст), գյուղ Ռուսաստանի Տամբովի մարզի Մուչկապսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 730 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1923 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տամբովի մարզի Մուչկապսկի շրջանի բնակավայրեր
Հարճերի արաբական շուկա (նկար)
«Հարճերի արաբական շուկա» (Le Marché d'esclaves), ֆրանսիացի գեղանկարիչ և քանդակագործ, Հին աշխարհի պատմության, Արևելքի երկրներին և Վերածննդին նվիրված նկարների վարպետ Ժան Լեոն Ժերոմի նկարը՝ ստեղծված օրիենտալիզմի և ակադեմիզմի ուղղությամբ։ Յուղաներկով կտավը հեղինակը վրձնել է 1866 թվականին։ «Հարճերի արաբական շուկա» ստեղծագործության չափերն են՝ 84,8×63,5 սմ։ Նկարում պատկերված է արաբական շուկայում հարճերի վաճառքի տեսարանը։ Այսօր կտավը պահպանվում և ցուցադրվում է Միացյալ Նահանգների Մասաչուսեթսի Ստեռլինգ և Ֆրանսին Քլարքների արվեստի ինստիտուտում ։
Պատմություն
1844 թվականին Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզում Ժան Լեոն Ժերոմը դառնում է Մարկ Գաբրիել Շառլ Գլեյերի աշակերտը (1806-1874 թվականներ)։ Աշակերտների թվում էին նաև Կլոդ Մոնեն, Օգյուստ Ռենուարը, Ֆրեդերիկ Բազիլն ու Ջեյմս Էբբոտ Մաք-Նեյլ Ուիսթլերը։
Գեղանկարչության ուսուցիչ Գաբրիել Շառլ Գլեյերի սերը Ֆիդիասի և Ռաֆայելի նկատմամբ այդ ժամանակ արդեն հետադիմական էին համարվում, սակայն նրա աշակերտները օգտագործում էին վերոնշյալ անձանց ստեղծած սյուժեները՝ նկարելով պատմական, աստվածաշնչյան և դիցաբանական տեսարաններ։
Ժան Լեոն Ժերոմը մի քանի անգամ այցելում է Մերձավոր Արևելք և շատ լավ գիտեր, որ Օսմանյան կայսրությունում թանզիմատի ժամանակաշրջանում պաշտոնապես սահմանափակված էր ստրկավաճառությունը, ինչպես նաև թուրքերի եվրոպական դաշնակիցների ճնշմամբ էր այդ սահմանափակումները։
Նկարագիր
«Հարճերի արաբական շուկա» ստեղծագործության մեջ պատկերված է արաբական աշխարհի ստրուկների շուկա, մասնավորապես հարճերի։ Ժան Լեոն Ժերոմի նկարը նվիրված է արաբական ստրկավաճառությանը, որը կառուցված է սոցիալական յուրահատուկ թեմայի շրջանակներում։ Նկարչի արվեստանոցում ազատ ելումուտ ունեին կին բնորդուհիները։ Կտավում Ժերոմը ներկայացրել է տղամարդկանց գերիշխող դիրքը կնոջ մարմնի նկատմամբ։ «Հարճերի արաբական շուկա» կտավում ստրկավաճառ տղամարդկանց դիտելիս նկատվում է վայրենություն, դաժանություն, վարմունքների ստորություն, հեշտասիրություն։
Այս թեմայով կտավ ստեղծելու համար Ժան Լեոն Ժերոմի արվեստը որակեցին որպես խայտառակ։ Սակայն այն ունեցավ հակառակ ազդեցությունն ու օժանդակեց նկարչի էլ ավելի համբավավոր դառնալուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1866 նկարներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի արվեստ Կատեգորիա:Ժան Լեոն Ժերոմի նկարներ Կատեգորիա:Ստեռլինգ և Ֆրանսին Քլարքների արվեստի ինստիտուտի նկարներ Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ
Ամատյան
Ամատյան, հայկական ազգանուն։
Կորի (Սևերեկի գավառ)
Կորի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Սևերեկի գավառակում ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Կորին ուներ հայկական եկեղեցի, որը կառուցվել էր 1327 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կլես Օլդենբուրգ
Կլես Օլդենբուրգ, շվեդական ծագում ունեցող ամերիկացի քանդակագործ, փոփ արվեստի դասական։
Կենսագրություն
1960-ական թվականներին Օլդենբուրգը հանդես է եկել տարբեր բնագավառներում։ Հետագայում նա նվիրվել է առարկայական արվեստին։ Օլդենբուրգին բնորոշ տեխնիկան բավականին փոքր և սովորական առարկայի քանդակային պատկերն է մեծ մասշտաբով՝ հաճախ տարօրինակ կերպով ներկված և անսպասելիորեն տեղակայված տարածության մեջ։ Ի սկզբանե Օլդենբուրգի սադրիչ բնույթ կրող ստեղծագործություններն այսօր ընկալվում են որպես նրբագեղ խաղ, որը հեշտությամբ տեղավորվում է ուրբանիստական բնապատկերի մեջ։ Հետևաբար, ժամանակի ընթացքում Օլդենբուրգի գործերն առավել ակտիվորեն օգտագործվում են որպես քաղաքային միջավայրի տեսողական լուծում։ Լոս Անջելեսում գտնվող «Chiat/day» գովազդային գործակալության մուտքը Օլդենբուրգը պատրաստում է հսկա սև հեռադիտակի տեսքով, իսկ Միլանում՝ Կադորնա երկաթուղային կայարանի դիմաց գտնվող հրապարակում, հսկա ասեղը կիսով չափ խրված է գետնին, որի վրա վառ կարմիր-դեղին-կանաչ թել է, իսկ հրապարակի հակառակ կողմում կա թելի մեկ այլ ծայր հանգույցով։ Այս ոճով նրա ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկը Չիկագոյի «Շարասյուն — բիտա»-ն է, որն իրենից ներկայացնում է 30 մետրանոց պողպատե բեյսբոլի բիթ (1977):
Ընտանիք
1977 թվականին ամուսնացել է քանդակագործ Կուզի վան Բրյուգենի (1942—2009) հետ։ Իր ստեղծագործությունների մեծ մասը՝ 1977 թվականից ի վեր, նա ստեղծել է կնոջ հետ համատեղ։
Ծանոթագրություն
<references group="" responsive="0">
Գրականություն
Դեմփսի Է.: Ոճեր, դպրոցներ, ուղղություններ։ Ժամանակակից արվեստի ուղեցույց, ոճեր, դպրոցներ և շարժումներ. [Տրանս. ից
անգլ.]: - Մ .: Արվեստ - XXI դար, 2008 թվական .-- 304 էջ։ - 3000 օրինակ։ - ISBN 978-5-98051-053-4 :
Լը Բլան (կանտոն)
Լը Բլան (Le Blanc), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Կենտրոն շրջանում։ Էնդր դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Լը Բլան օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 11383 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 3605 է։ Կանտոնում կա 9 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Դեգտյարնոե (գյուղ, Բելոպոլիեի շրջան)
Դեգտյարնոե (Дігтярне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դեգտյարնոե գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հութենը և լեդին
«Միսթր Հութեն և լեդի Ալեքսանդրա» (Hooten & the Lady Alexandra), Sky1 հեռուստաալիքով հեռարձակվող բրիտանական արկածային հեռուստասերիալ, որը պատմում է երկու գանձ որոնող ընկերների` ամերիկացի Ուլիս Հութենի (Մայքլ Լենդիս) և բրիտանացի լեդի Ալեքս Լինդո-Փարքերի (Օֆելիա Լովինբոնդ) մասին   ։ Նկարահանումներն անցկացվել են Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում, Կամբոջայում, Ռուսաստանում և Մեծ Բրիտանիայում։
Սյուժե
Բրիտանական թանգարանի աշխատակից Ալեքսանդրա Լինդո Փարքերը և սևագործ հնագետ Ուլիս Հութենի մասին, որոնք շրջագայում են աշխարհով հավաքածուի լրացման համար արտեֆակտների որոնումներով։ Նրանց գլխավոր նպատակներից են Ոսկե քաղաքը, Բուդդայի կորսված մագաղաթը և Ալեքսանդր Մակեդոնացու դամբարանը։
Քննադատների արձագանքը
Հեռուստասերիալը ստացել է կինոքննադատների կողմից միջին արձագանքներ     ։
Կորխ
Կորխ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Լճեի գավառակում ։ Գտնվում էր գետափին՝ անտառապատ վայրում։
Տարածքը լեռնային էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ծար (ավան)
Ծար, ավան Մեծ Հայքի Արցախ (Խաչեն) նահանգի համանուն գավառում, Տրտու (Թարթառ) գետի վերին ավազանում (այժմ՝ Քելբաջարի շրջանում)։ Հիշատակված է վաղ միջնադարյան աղբյուրներում։
Պատմական ակնարկ
14-17-րդ դարերում ամրացվել է պարիսպներով ու պաշտպանական այլ շինություններով, դարձել Արցախի Առանշահիկ նախարարական տան հիմքի վրա գոյացած Վերին Խաչենի կամ Ծարի իշխանության կենտրոնը։ Այստեղ էին նստում նաև այս իշխանության ճյուղավորումից 15-րդ դարում գոյացած Ծարի մելիքության պայազատները։ Ավերվել է 19-րդ դարի սկզբին՝ թուրքերի ասպատակությունների ժամանակ։ 19-րդ դարի վերջին Մակար Բարխուդարյանցը նրա ավերակների մեջ տեսել ու նկարագրել է Ս. Աստվածածնի վանքը, Ս. Սարգիս, Ս. Գրիգոր մատուռները և այլ կիսավեր շինություններ, նրանց պատերից ու խաչարձաններից ընդօրինակել բազմաթիվ արձանագրություններ (մեծ մասամբ՝ 13-15-րդ դարեր)։
Կատեգորիա:Ծար գավառի ավաններ Կատեգորիա:Խաչենի իշխանություն
Բյուխենբախ
Բյուխենբախ  (Büchenbach), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Ռոթ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8024 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010 թվական) ։ Զբաղեցնում է 30,78 կմ² մակերես տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 76 117։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Բիբիշկի
Բիբիշկի (Бибишки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Մոխրոտը և չորս արքայազնները
Մոխրոտը և չորս արքայազնները (հանգըլ՝ 신데렐라와 네 명의 기사, ԿՆՌ՝ Sinderellawa Ne Myeongui Gisa), հարավկորեական դորամա (հեռուստասերիալ), ցուցադրվում է 2016 թվականի օգոստոսի 12-ից։ Գլխավոր դերերը մարմնավորում են Յունգ Իլ Վուն, Ան Ջե Հյոնը, Լի Ջոնգ Շինը, Փակ Սո Դամը, Սոն Նա Ըմը և Չոի Մինը։ Հեռուստասերիալը պատմում է իրար հետ ապրող 4 երիտասարդների պատմությունները։
Հիմնված է համանուն վեպի վրա, որը հրապարակվել է 2011 թվականին։ Ասվում է, որ նմանություն ունի 2009 թվականին էկրան բարձրացած «Տղաներ՝ ծաղիկներից գեղեցիկ» դորամայի հետ  ։ Սերիալն ամբողջությամբ արտադրվել է մինչև շնորհանդեսը ։
Սյուժե
Գլխավոր հերոսուհին 17 ամյա Ըն Հա Վոնն է։ Դեռ մանուկ հասակում ավտովթարի պատճառով կորցրել է մորը։ Հայրն ամուսնացել է երկրորդ անգամ, բայց ո՛չ խորթ մայրը, ո՛չ էլ խորթ քույրը, որը մեկ տարով մեծ է Հա Վոնից, այդպես էլ չսիրեցին աղջկան։ Այնուամենայնիվ Հա Վոնը երբեք չի հուսալքվում և չի բողոքում։ Աշխատում է բազմաթիվ խանութներում, որպեսզի ուսման համար գումար հավաքի։
Օրերից մի օր պատահաբար նա հանդիպում է մի երիտասարդ տղայի, որն առաջարկում է գումար վաստակել՝ ձևանալով նրա ընկերուհին։ Նա համաձայնում է և հենց դա, ի վերջո, հանգեցնում է նրան, որ նա ծանոթանա տարեց մի մարդու հետ, որն էլ նրան առաջարկում է աշխատել իր մոտ և դաստիարակել նրա անկառավարելի թոռներին։
Երկնային տանը Հա Վոնը ծանոթանում է Կան Հյոն Մինի (20 տարեկան), Կան Սո Ուի (17 տարեկան) և Կան Ջի Վունի (18 տարեկան) հետ։ Բայց Հա Վոնի՝ հարուստների տուն տեղափոխվելուց հետո նրա դժբախտությունները չեն վերջանում, քանի որ շատերը սկսում են նրան նախանձել ։
Երկնային տուն
Կիմ Յոնգ Գըն՝ նախագահ Կանգ
Չերվոնայա Զարյա (գյուղ, Բարվենկովոյի շրջան)
Չերվոնայա Զարյա (Червона Зоря), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1923 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնայա Զարյա գյուղում բնակվում էր 170 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,263 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1923 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դանիելա Ադամս
Դանիելա Ադամս (Danielle E. Adams, ), ամերիկուացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստուհի։ Հանդես է գալիս՝ Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի «Բուրջ Բասկեթ» թիմում։ Խաղում է ծանր հարձակվողի դիրքում։ Հանդես է գալիս 23 համարի ներքո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 19 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստուհիներ
Դուդչենկի (գյուղ, Բելոպոլիեի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Դուդչենկի գյուղում բնակվում էր 60 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Օկտյաբրսկայա փողոց (Կրասնի Սուլին)
Օկտյաբրսկայա փողոց (Октябрьская улица), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքի Սոցպոսյոլոկ միկրոշրջանում։ Անվանվել է 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխության պատվին (Октябрь՝ հոկտեմբեր)։ Սկիզբ է առնում Վորոշիլովի և Ֆուրմանովի փողոցների հանգույցից և ավարտվում Մետալիստների փողոցի հետ հատվելով։ Երկարությունը 3000 մետր է։
Նկարագրություն
Կրասնի Սուլին քաղաքի Օկտյաբրսկայա փողոցը գտնվում է Սոցպոսյոլոկ միկրոշրջանում, որը մասնավոր հատվածի տեղում սկսել է կառուցապատվել 1950-ական թվականներին։ Այն սկսվում է Վորոշիլովի և Ֆուրմանովի փողոցների հանգույցից, հատում է Կուլտուրայի, Չեխովի, Մայակովսկու փողոցները, Ազատության նրբանցքը, Մոկրոուսովի փողոցը, Նովոչերկասկի նրբանցքը, Ցիմլյանսկի անցուղին, Տիեզերագնացների նրբանցքը, Մատրոսովի փողոցը, Կոմունալնի նրբանցքը, 2-րդ Պերեեզդնի, Թամանյան նրբանցքները, Չելյուսկինցիների փողոցը, Դեպովսկի, 1-ին Կարյերնի նրբանցքները, Բաքվի 26 կոմիսարների փողոցը և ավարտվում Մետալիստների փողոցի հետ հատվելով։ Զուգահեռ է Գագարինի փողոցին։ Փողոցի երկարությունը 3000 մետր է։
Օկտյաբրսկայա փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346357։
Օկտյաբրսկայա փողոցի սկզբնամասում (թիվ 2) գործում է «Կասպի» (Гостиница «Каспий») հյուրանոցը։
Օկտյաբրսկայա փողոց, թիվ 1 հասցեով է գտնվում «Մետալուրգ» մարզադաշտը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի փողոցներ
Պետրիկ (գետ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Աստերոիդների ցանկ (132401-132500)
Աստերոիդների ցանկ (132301-132400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (132501-132600)
|}
Բրետենբակ (Ստորին Հռենոսի գավառ)
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 715 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 60.95 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.73 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 370 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 45 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 451 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 349-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 102։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,4 %։ 349 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 319 անձ (168 տղամարդ և 151 կին)։ Գործազուրկ են եղել 30 անձ (15 տղամարդ և 15 կին)։ 102 անաշխատունակներից 26-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 51-ը` թոշակառուներ, իսկ 25-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ծարավ
Ֆիզիոլոգիա
Մարդու ծարավը արտահայտվում է ըմպանում և բերանի խոռոչում չորության զգացումով։ Ծարավը պայմանավորված է կենտրոնական նյարդային համակարգի տարբեր բաժիններում (հիպոթալամուսում, լիմբիկո-ռեթիկուլային համակարգում, գլխուղեղի մեծ կիսագնդերի կեղևում և այլուր) տեղադրված նյարդային բջիջների՝ ծարավի կենտրոնի գործունեությամբ և կապված է ռեֆլեկտոր ռեակցիաների հետ։ Ծարավի զգացումն ի հայտ է գալիս օրգանիզմում ջրի պակասի, ինչպես նաև ախտաբանական որոշ վիճակների հետևանքով և ուժեղանում է շաքարախտի, երիկամների հիվանդությունների, ջրա-աղային փոխանակության խանգարումների դեպքում։ Տաք արտադրամասերում աշխատելիս, արշավների, ուժեղ շոգի ժամանակ ծարավը հագեցնելու համար խորհուրդ է տրվում օգտագործել 0, 3-0, 5% NaCl-ի լուծույթ, բերանի խոռոչը և ըմպանը ողողել ջրով։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ֆիզիոլոգիա
(2768) Գորկի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,233997 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8518 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6162 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1219,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,295175 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,28° անկյուն։
Կրասնի Կուստար (գյուղ, Զավյալովսկի շրջան)
Կրասնի Կուստար (Красный Кустарь), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի կազմում։
(2768) Գորկի
Գորկի աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։
Կրասնի Կուստար (գյուղ, Զավյալովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 53 մարդ։
(2768) Գորկի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆլորայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1972 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բիբիրևո (գյուղ, Իվանովսկի շրջան)
Բիբիրևո (Бибирево), գյուղ Ռուսաստանի Իվանովոյի մարզի Իվանովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Իվանովոյի մարզի Իվանովսկի շրջանի բնակավայրեր
Իռլանդիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Մասնակցումներ
Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:Իռլանդիայի երաժշտություն
Չենոա
Մարիա Լաուրա Կոռադինի Ֆալոմիր (María Laura Corradini Falomir, ավելի հայտնի է որպես Չենոա, ), արգենտինա-իսպանական հայտնի փոփ-երգչուհի, որ հանրաճանաչ է դարձել Operación Triunfo հեռուստատեսային մրցույթում մասնակցությունից հետո։ Մեծացել է Մալյորկայում։ Նրա կողմից կատարվող երգերի մեծ մասը հնչում է իսպաներեն, կան մի քանի երգեր նաև անգլերեն լեզվով։ 2002 թվականից վաճառված ալբոմների քանակը մեկ միլիոնից ավելի է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Իսպանացի երգիչներ Կատեգորիա:Իսպանացի փոփ-երաժիշտներ Կատեգորիա:Մար-դել Պլատայում ծնվածներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Կրմանին
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 30 տուն հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1981
Մրցաշարի ընթացքը
Մրցաշարի հիմնական ֆավորիտներ էին համարվում գործող չեմպիոն յի և կազմակերպիչ երկրի՝ ի հավաքականները։ Հոնդուրասը կարողացավ հանդես գալ որպես առաջատար. հոնդուրասցիներն առաջին չորս տուրերում տարան երեք հաղթանակ և խաղացին մեկ ոչ ոքի՝ նախօրոք ձևակերպելով իրենց առաջին չեմպիոնությունը մայրցամաքային առաջնության խաղարկություններում և նվաճելով 1982 թ. աշխարհի առաջնության եզրափակիչ մրցաշարի՝ ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ին հատկացված երկու ուղեգրերից մեկը։ Վերջին՝ հինգերորդ տուրից առաջ մեքսիկացիները խփած ու բաց թողած գոլերի տարբերության ավելի լավ ցուցանիշի շնորհիվ զբաղեցնում էին երկրորդ տեղը՝ ունենալով 4 միավոր։ Նույնքան միավոր էին վաստակել նաև յի և ի ազգային թիմերը։ Այսպիսով, աշխարհի առաջնության եզրափակիչ մրցաշարի երկրորդ ուղեգրի տերը որոշվելու էր վերջին տուրում։ Որոշիչ հանդիպումներից նախ կայացավ Սալվադորի և ի միջև հանդիպումը, որն ավարտվեց սալվադորցիների հաղթանակով 1:0 հաշվով։ Սալվադորին շրջանցելու համար Կանադայի հավաքականին անհրաժեշտ էր ընդամենը հաղթել յի հետ խաղում, իսկ մեքսիկացիների նկատմամբ առավելությունը պահպանելու համար ցանկալի էր տանել խոշոր հաշվով հաղթանակ, սակայն խաղն ավարտվեց 2:2 հաշվով։ Վերջին խաղում Մեքսիկային անհրաժեշտ էր հաղթել իր մրցաշարային խնդիները իրագոծախ Հոնդուրասին, սակայն հոնդուրասցիները թույլ չտվեցին Մեքսիկային առավելության հասնել, խաղում գրանցվեց գոլազուրկ ոչ ոքի, և վերջինս զրկվեց աշխարհի առաջնության ուղեգրից՝ մրցաշարում զբաղեցնելով ընդամենը երրորդ տեղը։ Հետաքրքիր է, որ Սալվադորը աշխարհի առաջնության ուղեգիր ձեռք բերեց մրցաշարի հինգ հանդիպումներում խփելով ընդամենը երկու գոլ և բաց թողնելով մեկը։
Եզրափակիչ փուլ
Հանդիպումների արդյունքները
ը և ը ստացան 1982 թ. աշխարհի առաջնության եզրափակիչ մրցաշարի ուղեգրեր։
Գոլերի հեղինակները
3 գոլ`
2 գոլ`
Մայք Ստոյանովիչ
Ռամոն Նունյես
Ռիկարդո Կաստրո
1 գոլ`
Ուեսլի ՄաքԼաուդ Ռոբերտ Յարուշի  Խորխե Ռոդրիգես  Գեբելս Կադե
Ժիրալդ Ռոմուլուս     Խորխե Ուրկիա
Մանուել Մանսո
1 ինքնագոլ`
Ֆրանց Մաթիե
Հղումներ
Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն (ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ընտրական գոտի)
Վատան (կանտոն)
Վատան (Vatan), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Կենտրոն շրջանում։ Էնդր դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Իսուդյոն օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 4406 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 3623 է։ Կանտոնում կա 14 կոմունա։
Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամ
Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամ, ՀԵՀ, Հայաստանում գործող հասարակական կազմակերպություն, որը իրականացնում է կրթական, գիտական, մշակութային, երիտասարդների սոցիալական, առողջապահական, զբաղվածության հիմնախնդիրների լուծմանն ուղղված բազում ծրագրեր։ Կազմակերպության ղեկավարն է Կարեն Ավագյանը։
Պատմություն
Հայաստանի կառավարության 2001 թվականի հունիսի 11-ի որոշմամբ ստեղծվեց «Համահայկական երիտասարդական միջազգային կենտրոնը»։ Կարևորելով երիտասարդական հիմնախնդիրների լուծման ոլորտում նմանատիպ գործունեության անհրաժեշտությունը, արդեն 2010 թվականի հունիսի 9-ին ՀՀ նախագահի հատուկ ուշադրության արդյունքում որոշում կայացվեց «Համահայկական երիտասարդական միջազգային կենտրոնը» վերանվանել Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամ։ Դա մեկնարկն էր այն երիտասարդական նախաձեռնությունների իրականացման ուղու, որոնք այսօր հիմնադրամի ամենօրյա աշխատանքն ու հիմնական նպատակներն են դարձել։ Հիմնադրամի գործունեության առանձնահատկությունն այն է, որ այն հավասարապես ուշադրություն է դարձնում երիտասարդներին հուզող բոլոր բնագավառներին։ Կրթական, գիտական, երիտասարդների սոցիալ-տնտեսական, զբաղվածության հիմնախնդիրներին, հոգևոր-հայրենասիրական, մշակութային դաստիարակությանն ուղղված ծրագրերին զուգահեռ հիմնադրամը հոգում է նաև երիտասարդների առողջ ապրելակերպի կազմակերպման մասին՝ իրականացնելով առողջապահական տարբեր միջոցառումներ, որոնց ընթացքում երիտասարդներին տրվում են գործնական գիտելիքներ առողջապահական ոլորտի վերաբերյալ։ Հատուկ ուշադրություն դարձնելով երիտասարդների գիտական, կրթական, մշակութային, հոգևոր-հայրենասիրական դաստիարակությանը՝ հիմնադրամը միևնույն ժամանակ կարևորում է երիտասարդական ձեռներեցության զարգացումը։ Այս ուղղությամբ ևս իրականացվում են տարաբնույթ ծրագրեր, սահմանվում դրամաշնորհներ։
Հիմնադրամը նպաստում է նաև երիտասարդների միջազգային և համահայկական համագործակցությանը՝ երիտասարդական ծրագրերի միջոցով ամրապնդելով Արցախ-Հայաստան-Սփյուռք կամուրջը։
Հիմնադրամն իր կենսագրության ողջ ընթացքում գերխնդիր է համարել ծավալել ակտիվ և կառուցողական գործունեություն, որն ուղղված է հայ երիտասարդության առջև ծառացած նշված հիմնախնդիրների լուծմանը։ Խոսքը գործ դարձնելու համար հիմնադրամի նախաձեռնությամբ հավասարապես աշխատանք են ծավալում նաև երիտասարդները՝ բուհերի ուսխորհուրդներ, երիտասարդական հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչներ, ակտիվ երիտասարդներ։
Հիմնադրամի ծրագրերի աշխարհագրությունը չի սահմանափակվում միայն Հայաստանով։ Արցախում, Սփյուռքում, նաև Ջավախքում հիմնադրամը համակարգում և ղեկավարում է մշակութային, գիտակրթական, սպորտային, առողջապահական, երիտասարդների սոցիալական պաշտպանության, զբաղվածության, մասնագիտական կողմնորոշման, վերապատրաստման և այլ ոլորտների հիմնախնդիրների լուծմանն ուղղված ծրագրեր։ Այս գործընթացի իրագործման ճանապարհին հիմնադրամը համագործակցում է համանման այլ տեղական և միջազգային կազմակերպությունների հետ։ Հիմնադրամի գործունեության հիմքում ընկած է կարգապահությունը, թափանցիկությունը և կառուցվածքային հստակությունը։ Հիմնադրամն ունի կառավարման երկու մարմին. հոգաբարձուների խորհուրդը, որտեղ ընդգրկված են երկրի հասարակական-քաղաքական, մշակութային ոլորտներում մեծ ավանդ ունեցող մարդիկ, ու գործադիր տնօրենը։
Կատեգորիա:Հիմնադրամներ Կատեգորիա:Հայաստանի կազմակերպություններ
Սաիկաթ Ահամեդ
Սաիկաթ Ահամեդ (সৈকত আহমেদ, ), անգլիացի դերասան և գրող Բրիստոլ քաղաքից։ Առավել հայտնի է Վինս Արյայի դերով «Երկուշաբթի երկուշաբթի» ֆիլմում։
Վաղ կյանք
Ահամեդը ծնվել է Սուրեյ քաղաքում և հասակ առել Բիրմինգհեմում (Վեսթ Միդլենդս, Անգլիա) 1980-ական թվականներին
Ահամեդ հաճախել է Թագավոր Էդվարդի դպրոցը Բիրմինգհեմում, որն ավարտել է 1992 թվականին։ 1995 ավարտել է Քարդիֆի համալսարանը՝ ստանալով հաղորդավարի մասնագիտություն։ Հետո նա սովորել է դերասանություն Լոնդոնի թատերական դասընթացների կենտրոնում։ Ահամեդը երկու անգամ ստացել է ոսկե մեդալ պարահանդեսային և լատինամերիկյան պարերի մրցույթներում ։
Ահամեդի մայրը՝ Հաշին, մեծացել է պատերազմի տարիներին Բարիսալում (Արևելյան Պակիստանում, ներկայում՝ Բանգլադեշ) սովորել է որպես բժիշկ, այնուհետև տեղափոխվել Միացյալ Թագավորություն իր երեխաների համար բարեկեցիկ կյանք ապահովելու համար ։ Նրա հայրը եղել է թերապևտ ։ Ահամեդի ընտանիքը Բանգլադեշից 1972 թվականին տեղափոխվել են Մեծ Բրիտանիա, որտեղ էլ Ահամեդը ծնվել է ։
Կարիերա
1999 թվականից սկսած աշխատել է որպես դերասան թատրոնում, կինոյում և ռադիոյում։ Հեռուստատեսությունում և կինոյում նրա կատարած աշխատանքների թվին են պատկանում «Երկուշաբթի երկուշաբթի», «Արևելքն արևելք է» և Trollied ֆիլմերը
Ահամեդը խաղացել է Համփսթեդ թատրոնի «Հիանալի հավասարակշռություն», «Ճանապարհորդություն դեպի արևմուտք» ներկայացումներում։ Տոբակո գործարանային թատրոնում նա խաղացել է Ալի Բաբայի դերը «Ալի Բաբան և 40 ավազակները» ներկայացման մեջ, ինչպես նաև խորթ եղբոր դերը «Մոխրոտիկ» ներկայացման մեջ. երկու ներկայացումներն էլ բեմադրել է Սելլի Քուքսոնը ։ Նա խաղացել է Ջեյմս Հենրի Թրոթերի դերը «Ջեյմսը և հսկայական դեղձը» ներկայացման մեջ Պոլկա թատրոնում, Բեն Գանի դերը «Գանձերի կղզի» ներկայացման մեջ և Դին Դինի դերը «Պիտեր Պեն» ներկայացման մեջ Բրիսթոլ Օլդ Վիք թատրոնում։ Նույն թատրոնում «Միջամառային գիշերվա երազ» ներկայացման մեջ կատարել է Պակի դերը ։ Նա մասնակցել է նաև շոուների Քենեդի կենտրոնում , ինչպես նաև Օլդհամ Կոլիզեում թատրոնում, Լեսթերի Հայմարկետ թատրոնում և Մեն Մելայում  ։
2005 թվականից սկսած Ահամեդն աշխատել է որպես պրոֆեսիոնալ հեքիաթասաց՝ ելույթ ունենալով դպրոցներում, ռեստորաններում, գրադարաններում, փառատոնների ժամանակ Բրիսթոլում։ 2006 թվականին Նորման Բիթոնի հետ սկսել է աշխատել BBC Radio Drama ռադիոյում ։
2011 թվականի դեկտեմբերին Ահամեդի առաջին ռադիոպիեսը՝ «Պատմելով հեքիաթներ» (Telling Tales), հեռարձակվել է BBC Asian Network ռադիոյով ։
2015 թվականի փետրվարին Ահամեդը հարցազրույց է տվել BBC Somerset ռադիոյին ։ 2015 թվականի նոյեմբերին և դեկտեմբերին նա հացազրույց է տվել Նադիա Ալիին BBC Asian Network ռադիոյից ։
Անձնական կյանք
Ահամեդն ապրում է Բրիսթոլում իր կնոջ՝ Ջենիի և երկու դուստրերի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Աբեղյանք
Աբեղյանք (, Աբելյանք, Աբելունք Մյուս, Աբեղանք, Աբեղենք, Աբեղենք Մյուս, Աբեղունիք), Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի 3-րդ գավառը։ Ուրարտական Սարդուրի Բ թագավորի արձանագրության մեջ հիշատակվում է Աբիլիանիխի (Abilianihi) ձևով։ Տեղադրվում է Երասխ (Արաքս) գետի ձախ ափին՝ Մեծրաց լեռների միջև, Մժնկերտ գյուղի շրջանում։ Աբեղյանք գավառին ժառանգաբար տիրում էին Աբեղյանների նախարարական տոհմը։ Գավառի մոտավոր տարածությունն էր՝ 1000 քառ. կմ, կենտրոնն էր Մժնկերտ բերդաքաղաքը, այստեղից էլ՝ Աբեղյանքի նաև Մժնկերտ անվանումը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Այրարատի գավառներ
Ծարի մելիքություն
Ծարի մելիքություն, հայ ավատական իշխանություն Արցախի Ծար գավառում, 15-17-րդ դարերում։
Պատմական ակնարկ
15-րդ դարի կեսին Դոփյան Հասանի զավակներ Շահանշեի, Զահանշեի և Աղբուղայի սերունդների հատվածական հակումների պատճառով Վերին Խաչենի իշխանությունը բաժանվել է երեք ճյուղի։ Ջահանշեի սերունդները տեր են դարձել Ծար գավառին՝ իշխանանիստ դարձնելով Ծար ավանը, հոգևոր կենտրոն՝ Դադիվանքը։ Ծարի մելիքությունը համեմատաբար բարվոք վիճակում էր 16-րդ դարի վերջին և 17-րդ դարի առաջին կեսին։ 1603 թվականին Իրանի շահ Աբբաս I վավերացրել է Ծարի մելիքության իշխանությունը՝ հաստատելով Միրզաջանի որդի Սելիքբեկի (Մելքոն) մելիքական իրավունքը։
Ծարի մելիքությունը հաճախ է դաշնակցել տոհմակից և հարևան Սոդքի տերերի և Խամսայի մելիքությունների հետ՝ ընդդեմ թուրք-պարսկական հարձակումների և կովկասյան լեռնականների ասպատակությունների։ 18-րդ դարի վերջին Ծարի մելիքությունը լուծվել է Սոդքի և Ջրաբերդի մելիքությունների մեջ։