cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բուղաքար (լեռնագագաթ)
Բուղաքար, լեռնագագաթ Վիրահայոց լեռներում, Շամլուղ քաղաքից հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 1490 մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագագաթներ
Բայանդուրի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Բայանդուր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 4 հուշարձան (4 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Ջոն Բիլեզիքջյան
Ջոն Բիլեզիքջյան (John Bilezikjian, ), ամերիկահայ երաժիշտ և կոմպոզիտոր։ Առավել հայտնի է որպես ուդի վարպետ, նաև նվագել է ջութակ, մանդոլին և դմբեկ։ Եղել է ավանդական և ժամանակակից երգիչ, երգել է հայերեն, նաև թուրքերեն, ասորերեն, անգլերեն և Էթնիկ երաժշտության մեջ հայտնի է եղել որպես մենակատար՝ հանդես գալով ճանաչված արտիստների հետ համագործակցություններով։ Լագունա Հիլզում, Կալիֆոռնիա, հիմնել է իր սեփական ձայնագրման ընկերությունը՝ Dantz Records-ը, կատարելով բազմաթիվ ձայնագրություններ և տասնյակ ֆիլմերի սաունդթրեքեր ։
Գործունեություն
Ջոն Բիլեզիքջյանը համագործակցել է Լեոնարդ Քոհենի հետ «Recent Songs» (1979) ալբոմի թողարկման հարցում՝ շրջագայել նրա հետ կենդանի համերգների ընթացքում, որի արդյունքում 1994 թվականին թողարկվել է Cohen Live ալբոմը և 1979 թվականին ձայնագրված The Smokey Life Tour-ը։ Քոհենի 1988 թվականին թողարկված I'm Your Man ալբոմում նվագել է ուդ։
1992 թվականին համագործակցել է բրիտանացի երգիչ Ռոբերտ Փալմերի հետ վերջինիս Ridin' High ալբոմի համար, որտեղ ուդ և դամբեկ է նվագել «Want You More»-ում։
2002 թվականին միացել է Brothers of the Baladi համաշխարհային երաժշտական խմբին՝ ձայնագրվելով նրանց Hope ալբոմում։ Նվագել է նաև ամերիկահայ երաժիշտ Արմեն Չաքմաքյանի և երգիչներ Ռուբեն Ալթիփարմաքյանի և Էնդի Մադադյանի հետ։
Նվագել է բազմաթիվ նվագախմբերի հետ, ներառյալ Լոս Անջելեսի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, Լոս Անջելեսի մանդոլինային նվագախումբը, The Pacific Palisades Symphony-ին։ 2005 թվականին նվագել է Boston Pops Orchestra-ի հետ որպես մենակատար՝ նշելով, որ առաջին անգամ ուդի մենահամերգով հանդես է եկել այդ բեմում։ Ավելի ուշ The Pasadena Pops Orchestra-ի հետ հանդես է եկել որպես բուզուկիի մենակատար ։ Նվագել է Ալբերտո Միզրահիի, Բալադի եղբայրների, Սթիվ Յանգի, Դեյվիդ Սուչի, Ռադիմ Զենկլի ձայնագրություններում։
Մահացել է 2015 թվականի հունվարի 19-ին, երիկամների հիվանդությունից, 66 տարեկան հասակում ։
Սկավառակագրություն
(Ընտրյալ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկահայեր Կատեգորիա:Ամերիկահայ ջութակահարներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ կոմպոզիտորներ
Հրանտ Շահինյանի հուշարձան (Երևան)
Հրանտ Շահինյանի հուշարձան, գտնվում է Երևանի կենտրոնում՝ Հրանտ Շահինյանի անվան մարմնամարզության օլիմպիական մանկապատանեկան մարզադպրոցի առջև, տեղադրվել է 2014 թվականին։
Տվյալներ
Հուշարձանը կառուցված է միատարր բազալտից, բարձրությունը 5 մետր է, քաշը՝ 31 տոննա ։
Պատմություն
Ժամանակակից օլիմպիական խաղերի հայ առաջին չեմպիոն Հրանտ Շահինյանի հուշարձանը կառուցվել է ՀԱՕԿ-ի նախագահ Գագիկ Ծառուկյանի միջոցներով։ Բացման հանդիսավոր արարողությունը տեղի է ունեցել 2014 թվականի հոկտեմբերի 9-ին՝ Միջազգային օլիմպիական կոմիտեի նախագահ Թոմաս Բախի Հայաստան կատարած այցի շրջանակներում։ Արարողությանը մասնակցել են և արձանը բացել են Թոմաս Բախը, Գագիկ Ծառուկյանը, Հրանտ Շահինյանի այրին՝ Էմմա Շահինյանը ։ Հանդիսությանը ներկա է եղել նաև Եվրոպայի օլիմպիական կոմիտեի նախագահ Պատրիկ Հիկեն։
Ամուսնու մասին պատմել և Գագիկ Ծառուկյանին շնորհակալական խոսք է ուղղել Էմմա Շահինյանը։ Նա մեծ պատիվ է համարել այն, որ հուշարձանի բացմանը ներկա են ՄՕԿ-ի և ԵՕԿ-ի նախագահները։ Ելույթ է ունեցել նաև Թոմաս Բախը, որը կարևորել է, որ Հայաստանում փառաբանում են հերոսացած օլիմպիականներին և հավերժացնում նրանց հիշատակը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Գերասիմ Շահվերդյանի քանդակներ
Սին (այլ կիրառումներ)
Սին, կարող է վերաբերել.
Միքիաս Արապյան
Միքիաս Արապյան (Շ. Շավարշ), անգլագիր հայ արձակագիր։
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Սովորել և 1895 թվականին ավարտել է Պոլսի Պերպերյան վարժարանը, մեկնել է Անգլիա, Մանչեստր քաղաքում զբաղվել առևտրով, սովորել անգլերեն։ Ապա հաստատվել է Լոնդոնում և նվիրվել գրականության։
Առաջին գործը, որը նրան հայտնի է դարձրել Անգլիայում, «Օրինազանցները պետք է հետապնդվեն» պիեսն է, որը բեմադրվել է Լոնդոնում և Մանչեսթրում։ 1920 թվականին լույս է տեսել նրա մի այլ գիրք, որը ավելի է ծանոթացնում նրան անգլիացի ընթերցողներին։ Այնուհետև անգլիական ամսագրերում տպագրել է մի շարք նովելներ։ Մամուլը հաճախ է անդրադարձել նրա երկերին։ «Թայմզ» թերթը բարձր է գնահատել նրա «Laykin» վեպը, որը լույս է տեսել Լոնդոնում 1926 թվականին ։
Գարվո գետ
Գարվո, գետ Հայկական լեռնաշխարհում՝ Արաքսի ավազանում։ Երբեմն Ախուրյան գետի թուրքերեն Արփաչայ անվանման պարզ թարգմանությամբ այդպես է կոչվում Արաքսի ձախակողմյան վտակ Ախուրյանը ։
BMW-ի թանգարան
BMW-ի թանգարան, BMW-ի պատմությանը նվիրված թանգարան, գտնվում է Գերմանիայի Մյունխեն քաղաքում՝ BMW-ի շտաբի կողքին։ Թանգարանում ցուցադրում են BMW-ի բոլոր թողարկված ավտոմեքենաները և մոտոցիկլետները։
Պատմություն
BMW-ի թանգարանի շինարարությունը ավարտվել է 1972 թվականի Օլիմպիական խաղերի ժամանակ։ 2004 թվականին փակվել է վերակառուցման պատճառով։
2008 թվականի հունիսի 21-ին կրկին բացվեց, այս անգամ շենքին ավելացվեց ևս մեկ նոր տաղավար, ինչի շնորհիվ թանգարանն ընդարձակվեց 5000 քառ. մետրով։ Հին ավտոմեքենաներից և մոտոցիկլներից բացի այստեղ ցուցադրվում են նաև ժամանակակից BMW մակնիշի մեքենաներ։
BMW թանգարանի այցելուները
Թանգարանը տարեկան ունենում է ավելի քան 250․000 այցելու։ Այցելուների մեծ հոսք են ապահովում նաև BMW-ի գովազդները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:BMW Կատեգորիա:Մյունխենի թանգարաններ Կատեգորիա:Գերմանիայի ավտոմեքենաների թանգարաններ
Զեմո Շաքշաքեթի
Զեմո Շաքշաքեթի (ზემო შაქშაქეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 660 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 16 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 127 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Երուսաղեմի բնության թանգարան
Երուսաղեմի բնության թանգարան, բուսաբանության և կենդանաբանության թանգարան Իսրայելի մայրաքաղաք Երուսաղեմում։ Այն գտնվում է Երուսաղեմի գերմանական ակադեմիայի հարևանությամբ։ Ցուցահանդեսում ներկայացված են կենսաբանության, էկոլոգիայի և անատոմիայի ոլորտների լայն տեսականի։
Ամենամեծ ցուցահանդեսը նվիրված է թռչուններին, կաթնասուններին և սողուններին, որոնք հանդիպում են Իսրայելում և հարակից որոշ շրջաններում (Լիբանան, Սիրիա, Հորդանան)։ Կա նաև ընդարձակ ցուցահանդես, որը նվիրված է բացառապես դինոզավրերին։
Թանգարանի հարևանությամբ գործում են բազմաթիվ մանկական ակումբներ, ամառային ուսուցողական ճամբարներ, արվեստի դպրոցների ընունելության նախապատրաստական դասընթացներ և բոլորի համար նախատեսված այգի։
Պատմություն
Թանգարանը գտնվում է հին երկհարկանի քարե շենքում, որը կառուցվել է XIX դարում։ Կառույցի սեփականատերը եղել է մի հարուստ հայ վաճառական՝ Ղազարոս Մարգարյան անունով։ Նա այդ տան շրջակայքում կառուցել է գեղեցիկ պարտեզ։ Պատի մոտ կառուցել է երկու մեծ դարպասներ անվտանգության համար։ Այգու տարածքում կար հինգ ստորգետնյա ցիստեռներ, որոնք հավաքում էին անձրևաջուրը։ XIX դարի վերջին շենքի հարակից մասում սկսվեց կառուցվել գերմանական կառույց։
XX դարում երբ շենքը հանձնվեց Օսմանյան Թուրքիային, այն ծառայել է որպես տարբեր գործակալությունների և գործակալների բնակավայր։ Առաջին աշխարհամարտից հետո թանգարանը հանձնվեց բրիտանական ուժերին և նրա կազմում մնաց մինչ Իսրայելի անկախության հռչակագիրը։
1962 թվականին կառույցը ստացել է թանգարանի կարգավիճակ և կոչվել Երուսաղեմի բնության թանգարան։
Թանգարանի զարգացումը
Թանգարանը մշտապես եղել է Իսրայել ժամանած զբոսաշրջիկների ուշադրության կենտրոնում։ Ժամանակի ընթացքում այն հարստացել է նոր սրահներով, որոնք նվիրված են երկրաբանությանը, կենսաբանությանը և կենդանիների պատմական զարգացմանը։ Թանգարանային նմուշների մեծ մասը ստեղծվել է նկարիչ Դմիտրի Բարանովսկու մասնակցությամբ։
Թանգարանում կա ժամանակավոր ցուցասրահ, որը նվիրված է երկրաշարժերին։ Թանգարանը հիմնականում ներկայացնում է ցուցանմուշներ, որոնք կառուցված են արհեստական եղանակով։ Բացառություն է կազմում բաժիններից մեկը, որտեղ գտնվում են ողջ կենդանիներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսրայելի թանգարաններ Կատեգորիա:1962 հիմնադրումներ Իսրայելում Կատեգորիա:1962 հիմնադրված թանգարաններ
(7603) Սալոպիա
(7603) Սալոպիա (Salopia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի հուլիսի 25-ին Սթիվեն Լորիի կողմից Չըրչ Ստրետոնում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,987047 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8255 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1486 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1885,65 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,190915 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,62° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սթիվեն Լորիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Իվան Լավսկի
Իվան Իվանովիչ Լավսկի (Иван Иванович Лавский, ), խորհրդային նկարիչ, գրաֆիկ, ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպության անդամ ։
Կենսագրություն
Իվան Լավսկին ծնվել է 1919 թվականի օգոստոսի 23-ին Եկատերինոսլավում (Ուկրաինական ԽՍՀ)։
1935 թվականին ութերորդ դասարանն ավարտելուց հետո ընդունվել է Դնեպրոպետրովսկի գեղարվեստի ուսումնարան, սովորել գեղանկարչություն Միխայիլ Պանինի մոտ։ 1939 թվականին ավարտել է ուսումնարանը և զորակոչվել Կարմիր բանակ։ Ծառայությունն անցկացրել է Բառնաուլ քաղաքում՝ Սիբիրյան ռազմական օկրուգում։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ Ռազմաճակատում եղել է 1941 թվականի հուլիսից, ծառայել է որպես գնդացրորդ, բաժանմունքի հրամանատար։ Պարգևատրվել է «Կարմիր աստղ» շքանշանով, «Խիզախության համար», «Գերմանիայի նկատմամբ հաղթանակի համար» և այլ մեդալներով։ 1943 թվականին ռազմաճակատից գործուղվել է սովորելու Լենինգրադի Ա. Ժդանովի անվան ռազմատեխնիկական ուսումնարանում։ Ավարտելուց հետո գերաժամկետ ծառայության է անցել նավակամրջային գնդում։ 1950 թվականին ուղարկվել է սովորելու Մ. Կալինինի անվան բարձրագույն ռազմամանկավարժական ինստիտուտում (Լենինգրադ)։ 1956 թվականի հոկտեմբերին զորացրվել է։
Լինելով Լենինգրադում՝ 1947 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների՝ ներկայացնելով իր աշխատանքները կերպարվեստի առաջատար վարպետների ստեղծագործությունների հետ միասին։ Ստեղծել է քաղաքային և լանդշաֆտային բնանկարներ, ժանրային և թեմատիկ կոմպոզիցիաներ, բնությունից էտյուդներ։ 1946-1949 թվականներին սովորել է Լենինգրադի սպաների տան ստուդիայում Միխայիլ Ավիլովի և Ա․ Էբերլինգի մոտ։ 1956 թվականին դարձել է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։ 1957 թվականից պայմանագրերով աշխատել է ՌԽՖՍՀ գեղարվեստական հիմնադրամի Լենինգրադի կազմակերպության հետ։ Ստեղծագործական ուղևորություններ է կատարել դեպի Հին Լադոգա, Գորյաչի Կլյուչ, Գուրզուֆ, Մոնչեգորսկ, Միջին Ասիա։
Իվան Լավսկու առավել վառ գեղանկարչական տաղանդը բացահայտվել է փոքր ձևերի նատուրային էտյուդի ժանրում։
Լավսկու ստեղծագործությունների թվում են՝ «Շուվալովո։ Աշնանային օր» (1953), «Տաք օր։ Պարգոլովո» (1954), «Պարզում է։ Շուվալովո» («Проясняется. Шувалово») (1955), «Մակարովի առաձնյայում» (1956), «Լենինգրադ։ Ֆոնտանկա», «Ձկնորսների մոտ» (երկուսն էլ 1957), «Հանգստյան օր», «Շուվալովո» (երկուսն էլ 1958), «Սև գետակ» (1959), «Նևայում», «Օստրովսկու հրապարակ։ Լենինգրադ» (երկուսն էլ 1960), «Կեմարովոյի կամուրջ», «Լենինգրադ։ Մեծ Օխտա» (երկուսն էլ 1961), «Լողափ Գուդաուտում» , «Քամոտ օր» (երկուսն էլ 1962), «Ձկնորսները» , «Իմանդրա», «Խիբիններից այն կողմ» (բոլորը 1964), «Լեռնանցք» (1967), «Լենինգրադ։ Անձրև» (1968), «Բեռլին։ 1945 թվական։ Մայիսյան օր» (1969), «Բնանկար գետով» (1970), «Վոլխովը Հին Լադոգայի մոտ», «Ամառը Կիրիշիում» (երկուսն էլ 1972), «Գյուղակ Գորկի», «Ձնծաղիկներ» (երկուսն էլ 1973), «Սպիտակ գիշեր» (1977) և այլն։
Մահացել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Լենինգրադում՝ կյանքի 59-րդ տարում։
Իվան Լավսկու ստեղծագործությունները գտնվում են թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում, Ճապոնիայում, Իտալիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում և այլ երկրներում։
Ծանոթագրություններ
<!--
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:«Խիզախության համար» մեդալով պարգևատրվածներ (ԽՍՀՄ) Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս բնանկարիչներ Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ռուս գրաֆիկներ
Եղնախաղի լեռնաշղթա
Եղնախաղի լեռներ, Ադբարա, Ադբարայի լեռներ, Աղուբա, Աղուբաբա, Աղոցք, Ղուկասյան, լեռնաշղթա Հայաստանի ծայր հյուսիս-արևմուտքում, Վրաստանում և Թուրքիայամ՝ Արփի, Ծովակ, Խոզապին, Խանչալի լճերի ջրբաժանում։
Ձգվում է Հայաստանի, Թուրքիայի և Վրաստանի պետական սահմանի երկայնքով ավելի քան 60 կմ։ Բաղկացած է հրաբխային գոյացումներից։ Առավելագույն բարձրությունը 3042 մ է (Մեծ Եղնախաղ լեռ)։ Բարձր լեռնային գոտին ունի ալպյան բնույթ, կան ռելիեֆի սառցադաշտային ձևեր։ Լանջերը մեղմաթեք են, հովիտներով մասնատված, տեղ-տեղ՝ աստիճանակերպ։ Ստորոտներին կան սառցադաշտային գոյացումներ։ Հրաբխային գագաթները պատահում են կղզիների ձնով։ Եզրամասերում տարածվում են լավային ալիքավոր սարավանդներ։ Ամառը զով է, ձմեռը՝ ցուրտ, տարեկան տեղումները՝ 500-600 մմ։ Ձյունածածկույթը մնում է ավելի քան 6 ամիս։ Եղնախաղի լեռնաշղթան հարուստ է աղբյուրներով։ Տիրապետում են ալպյան լեռնամարգագետնային դարչնագույն և ճմատորֆային հողերը, ցածրադիր մասերում՝ լեռնային սնահողերը։ Եղնախաղի լեռնաշղթա ծածկված է մերձալպյան և ալպյան մարգագետիններով ։
Գյոքջալի (գետ)
Գյոքջալի, գետ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզնում, Սևանի լճի ավազանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Սևանա լճի ավազանի գետեր
Ջոն Դուբե
Ջոն Լանգալիբալելե Դուբե (John Langalibalele Dube;), հարավաֆրիկացի գրող, քաղաքական և հասարակական գործիչ։ Զուլուսերեն լեզվով առաջին գեղարվեստական ստեղծագործությունների հեղինակն է, Աֆրիկայի ազգային կոնգրեսի առաջին նախագահը։
Կենսագրություն
Դուբեն ծնվել է 1871 թվականի փետրվարի 12-ին Ամերիկայի զուլուսական առաքելական ընտանիքում, նախ սովորել է Ինանդում և Ամանզիմտոտիում, ավելի ուշ ուսման է ուղևորվել ԱՄՆ։ Նրա սկզբնական մտադրությունը բժշկություն սովորելն էր, բայց, ինչպես իր ժամանակի աֆրիկացի մյուս մտավորականները, նա դարձավ քահանա և ուսուցիչ ։ 1901 թվականին Օհլանգում հիմնել է Զուլուսական քրիստոնյա աշխատանքային դպրոցը։ Իր կազմակերպության համար օրինակ էր Տասկինգի համալսարաանը, որը ԱՄՆ-ում ստեղծվել էր Բուկեր Վաշինգտոնի կողմից աֆրոամերիկացիների համար։ Դուբեն նաև հիմնել է դպրոց աղջիկների համար։ Նրա ստեղծման  համար նա միջոցներ գտավ Ամերիկայում՝ կարդալով դասախոսություններ և հանդես գալով հարավաֆրիկյան երգերով ։ 1903 թվականին նա ստեղծեց «Նատալի արև» (Ilanga laseNatal) լրագիրը զուլու լեզվով, ավելի ուշ դարձավ նրա գլխավոր խմբագիրը (լրագիրը դեռևս գոյություն ունի)։ 1912 թվականին ընտրվեց նոր ստեղծված Հարավաֆրիկյան տեղական ազգային կոնգրեսի (այժմ Աֆրիկայի ազգային կոնգրես) նախագահ։ 1914 թվականին Սոլոմոն Պլաակի, Ուոլտեր Ռուբուսանի և այլ աֆրիկացի հասարակական գործիչների հետ ուղևորվեց Մեծ Բրիտանիա՝ 1913 թվականին ընդունված «Բնիկների հողերի մասին» օրենքի դեմ բողոքարկելու համար, որով աֆրիկացիների տիրապետության տակ մնաց  ՀԱՄ-ի 9%-ից քիչ տարածք։ 1917 թվականին հեռացավ ԱԱԿ-ի նախագահի պաշտոնից, սակայն մինչև կյանքի վերջ շարունակեց աշխատել Նատալի տեղական կոնգրեսում՝ փորձելով բարելավել բնիկների կյանքի պայմանները։
Զուլուսերեն լեզվով առաջին պատամական վեպի («Չակայի ծառան», 1930, 1951 թվականին հրատարակվեց անգլերեն որպես ) և մի քանի այլ ստեղծագործությունների հեղինակն է։
Հղումներ
Կատեգորիա:ՀԱՀ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի գրողներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի բանաստեղծներ
Բրատանովկա
Բրատանովկա (Братанівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Սոկիրյանիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բրատանովկա գյուղում բնակվում էր 715 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Սոկիրյանիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1927 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բեյօղլի
Բեյօղլի, սարահարթ (սարավանդ) Հայկական լեռնաշխարհում, Բաբերդ քաղաքի մոտակայքում ։
Զրահատանկային տեխնիկայի թանգարան
Զրահատանկային տեխնիկայի թանգարան (Музей бронетанковой техники), գտնվում է Նիժնի Տագիլ քաղաքի Դերժինսկի շրջանում՝ Վոստոչնոե մայրուղու 28/5 հասցեում, Ուրալվագոնզավոդի հիմնական մուտքի մոտ։ Թանգարանը Ուրալվագոնզավոդի պատմության թանգարանի և ՈւՎԶ-ի արտադրանքի վագոնային ցուցադրման հետ միասին ներառված է Ուրալվագոնզավոդ թանգարան-ցուցահանդեսային համալիրում ։
Պատմություն
Թանգարանը բացվել է 1986 թվականին «Ուրալվագոնզավոդ» ընկերության գլխավոր տնօրեն Վ. Կ. Սոտնիկովի հրամանով։ Թանգարանի բացումը նվիրված էր ձեռնարկության 50-ամյա տարելիցին։ Այդ ժամանակ թանգարանը բացվել է միայն գործարանի մասնագետների համար և այլ քաղաքացիներին հասանելի չէր։ 1988 թվականին թանգարանի շենքը գտնվել է ձեռնարկության առևտրային վարչության բաժնում և վերածվել է պատրաստի արտադրանքի պահեստի՝ պահպանելով թանգարանի ցուցադրությունը։
Շենքը 1997 թվականին վերադարձվել է թանգարանին։ Այստեղ առաջին անգամ անցկացվել են կազմակերպված էքսկուրսիաներ։ 2006 թվականին տեղի ունեցավ թանգարանի նոր բացումը, որը դուրս էր ձեռնարկության կառուցվածքից և հասանելի բոլոր այցելուների համար։ Այս միջոցառումը նվիրված էր Ուրալվագոնզավոդի հիմնադրման 70-ամյակին։ Բացմանը ներկա էին Սվերդլովսկի մարզի նահանգապետ Էդուարդ Ռոսսելն ու Եկատերինբուրգի արքեպիսկոպոսը ։ Առաջին զբոսաշրջիկների թվում էին ռազմաճակատի և թիկունքի վետերաններ, պետական ​​պաշտոնյաներ և հոգևորականներ։
Ցուցադրություն
Թանգարանն ունի ավելի քան հազար ցուցանմուշ. դրանց թվում են մարտական ​​մեքենաների դետալներ, վերահսկման սարքավորումներ, մեքենաներ և գործիքներ, գծագրեր և էսքիզներ։
Ցուցադրությունում ներկայացված են Ուրալվագոնզավոդի պարգևները՝ 1935 թվականին Լենինի շքանշանից մինչև 1986 թվականին ստացած Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանը, սյուժետային նկարներ՝ նվիրված Հայրենական մեծ պատերազմում Ուրալվագոնզավոդի գործունեությանը։
Նովոե Զասելե
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 128 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Հյուսեյնիկ
Հյուսեյնիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում ։ Գտնվում էր Խարբերդ քաղաքից մոտ։ Երբեմն նույնիսկ համարել են Խարբերդ քաղաքի թաղամաս։
Պատմություն
Գյուղն հանդիսանում էր Խաբերդ նահանգի երկրորդ ամենահայաշատ բնակավայրը և իր մարդաշատությամբ զիջում էր միայն Խարբերդ քաղաքից։ Խարբեդրի բերդից մինչև այստեղ կար ստորերկյա անցուղի։
Զրահատանկային տեխնիկայի թանգարան
Ցուցադրություն
Թանգարանի զարդ է համարվում այցելուների համար հայտնի էքսպոզիցիոն նմուշների և փորձարարական զրահապատ տրանսպորտային միջոցների շարքը՝ արտադրված է Ուրալվագոնզավոդում Մեծ Հայրենական պատերազմի ժամանակներից մինչև մեր օրերը, այդ թվում՝ ОТ-34, Т-54, «Объект 167», БРЭМ-1 և այլն։ Ցուցահանդեսը եզրափակում է T-90С տանկը։ Տանկերը պատրաստված են այնպես, որ այցելուները կարողանան մտնել դրանց մեջ։ Յուրաքանչյուր տանկի մոտ կա ռուսերեն և անգլերեն լեզուներով ցուցափեղկ, որը պատմում է դրանց տակտիկական և տեխնիկական բնութագրերի մասին։
Հյուսեյնիկ
Պատմություն
1895 թվականին գյուղն ու եկեղեցիները ավերվել ու կողոպտվել են, իսկ մեծ թվով հայեր բռնությամբ մուսուլմանացվել են։ Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ 4200 հոգի զոհվել են Տեր Զորի անապատում։ Փրկվածները գաղթել ու բնակություն են հաստատել տարբեր երկրներում։
Զրահատանկային տեխնիկայի թանգարան
Ցուցադրություն
Հետաքրքրություն են ներկայացնում ցուցահանդեսի առանձին տանկերի ճակատագիրը։ 1942 թվականի վերջին ОТ-34 հրանետային տանկը զորավարժությունների ժամանակ մերձմոսկովյան լճում ջրասույզ է եղել՝ մածուցիկ տիղմից հանելու անհաջող փորձերից հետո։ Այն հնարավոր չի եղել հանել ոչ 1943 թվականի գարնանը, ոչ էլ 1950-ական թվականներին Մոսկվայի օղակաձև ավտոմոբիլային ճանապարհի ձևավորման ժամանակ։ Միայն 1999 թվականին տանկը հնարավոր եղավ դուրս հանել ժամանակակից տեխնիկայի օգնությամբ, որից հետո այն գործնականում ապամոնտաժվել և կրկին հավաքվել է, նորոգվել և փոխարինվել են շարժիչն ու շարժահաղորդումը։ Այժմ այս տանկը Հաղթանակի օրվա և տեխնիկայի միջազգային ցուցահանդեսների ժամանակ  Նիժնի Տագիլում գլխավորում է տեխնիկայի զորահանդեսը։ Փորձարարական «Объект 140» և «Объект 167»  1960- ական թվականներին գտնվել են Կուբինկի զենքի և զրահապատ մեքենաների պատմական թանգարանում, իսկ 2006 թվականին այն նվիրաբերվել է նիժնիտագիլյան թանգարանին։ 1999 թվականին Т-90С տանկը մասնակցել է  զրահապատ մեքենաների փորձարկմանը Տար անապատում։ 2006 թվականին հանձնվել է թանգարանին։
Հյուսեյնիկ
Բնակչություն
Գյուղը Խարբերդ քաղաքի Սերա կոչված արվարձանի հետ միասին 1880-ական թվականներին ուներ 16306 բնակիչ, որից 7700-ը հայեր։ 1914 թվականին գյուղն ուներ 4500 հայ բնակիչ։
Զրահատանկային տեխնիկայի թանգարան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիժնի Տագիլի թանգարաններ Կատեգորիա:1986 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:Սվերդլովսկի մարզի տեսարժան վայրեր
Հյուսեյնիկ
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործություն, անասնապահություն, արհեստներն ու առևտուրն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Հյուսեյնիկն ուներ 5 եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղն ուներ Ս. Վարվառե անունով երկսեռ դպրոց, որտեղ սովորում էին մի քանի հարյուր աշակերտ։
Անվանի մարդիկ
Հյուսեյնիկում են ծնվել. :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գերլի Պադար
Գերլի Պադար (Gerli Padar, ), էստոնացի փոփ-երգչուհի, որը ներկայացրել է Էստոնիան Եվրատեսիլ 2007 երգի մրցույթում։
Կենսագրություն
Գերլի Պադարը ծնվել է 1979 թվականի նոյեմբերի 6-ին Հալյալայում (Էստոնիա)։ 2011 թվականին թողարկել է սոլո ալբոմ։
2007 թվականին «Patners in Crime» երգով Էստոնիան ներկայացրել է Եվրատեսիլ 2007 երգի մրցույթում։ Կիսաեզրափակիչ փուլում, հավաքելով 33 միավոր, զբաղեցրել է 22-րդ տեղը և չի անցել եզրափակիչ։
2018 թվականին Գերլի Պադարը Էլիիս Պյառնայի հետ մասնակցել է Eesti Laul 2018-ին՝ կատարելով «Taevas» երգը (որը կիսաեզրափակչում ներկայացվել է անգլերենով՝ «Sky» վերնագրով), որը եզրափակչում զբաղեցրել է վերջին տեղը ։
Եղբայրը երգիչ Տանել Պադարն է, ով Դեյվ Բենտոնի հետ «Everybody» երգով հաղթել է Եվրատեսիլ 2001 երգի մրցույթում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2007 երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:Էստոնիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Չերնիգովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Չերնիգովսկի գյուղական խորհուրդ  (Чернігівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովսկի շրջանում ։
Զեմո Ձաղինա
Զեմո Ձաղինա (ზემო ძაღინა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Բոդլեյան գրադարան
Բոդլեյան գրադարան, Օքսֆորդի համալսարանի հիմնական հետազոտական գրադարան։
Զեմո Ձաղինա
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 900 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 5,5 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Բոդլեյան գրադարան
Գրադարանը գլխավորապես գործում է որպես գրադարան-ընթերցասրահ, և փաստաթղթերը հիմնականում չեն կարող դուրս հանվել ընթերցասենյակներից։ Վերջին տարիներին Օքսֆորդի համալսարանին պատկանող մի քանի գրադարաններ վարչական նպատակներով միավորվել են Օքսֆորդի համալսարանի գրադարանային ծառայության (ՕՀԳԾ) հովանու ներքո, որը նախկինում հայտնի էր նշված անունով, իսկ այժմ՝ որպես Բոդլեյան գրադարաններ, որի մեծագույն բաղադրիչը Բոդլեյանն է։ Օքսֆորդի համալսարանի բոլոր քոլեջներն ունեն իրենց սեփական գրադարանները, որոնք շատ դեպքերում բավականին ամրապնդված էին մինչև Բոդլեյանի հիմնադրումը և որոնք բոլորը ամբողջովին անկախ են վերջինիցս ։
Բոդլեյան գրադարանը զբաղեցնում է Բրոադ Սթրիթի մոտ գտնվող 5 շենք, որոնց կառուցման տարեթվերն ընդգրկում են ուշ միջնադարյանից՝ Դուքս Համֆրեյի գրադարանից մինչև 1930-ականների Նոր Բոդլեյանը։ 19-րդ դարից սկսած մի քանի ստորգետնյա պահոցներ են կառուցվել այդ շենքերի տակ։ Այսօր Բոդլեյանը նաև ներառում է մի քանի պահեստային տարածքներ, որոնք շենքի տարածքից դուրս են գտնվում։
Չերնիգովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
2001 թվականի տվյալներով Չերնիգովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 970 մարդ։ Տարածքը՝ 32.37 կմ²։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 29.96 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Բոդլեյան գրադարան
Պատմություն
Չնայած Բոդլեյան գրադարանի պատմությունը սկսվում է 1602 թ․՝ նրա արմատներն էլ ավելի հեռուն են գնում։ Առաջին հատուկ կառուցված գրադարանը, որը հայտնի է եղել Օքսֆորդում, հիմնադրվել է Թոմաս Քոբհամի՝ Ուորսեսթորի եպիսկոպոսի կամքով (մահացել է 1327 թ․)։ Շղթայված գրքերի այս փոքրիկ հավաքածուն տեղակայված էր Համալսարանի Սուրբ Կույս Մարիամի եկեղեցու հյուսիսային մասից վեր՝ Հայ Սթրիթում։ Այս հավաքածուն կայուն ձևով շարունակում էր աճել, իսկ երբ 1435-1437 թթ․ Համֆրեյը՝ Գլուսեթրի դուքսը (Անգլիայի Հենրի 5-ի եղբայրը) նվիրեց մեծ թվով ձեռագրեր, տարածքը այլևս չէր բավականացնում և նոր շենքի պահանջ առաջացավ։ Վերջիվերջո Աստվածության Դպրոցի վերևում մի հարմար սենյակ կառուցվեց, որն ավարտվեց 1488 թ։ Այս սենյակը շարունակվում է կոչվել Դուքս Համֆրեյի Գրադարան։
Սըր Թոմաս Բոդլեյը և Համալսարանի Գրադարանի վերահաստատում
Ուշ XVI դարում գրադարանն անկման փուլով էր անցնում (այն աստիճան, որ գրադարանի կահույքը վաճառվեց, և սկզբնական գրքերից միայն երեքը՝ Դուքս Համֆրեյին պատկանող, մնացին հավաքածուի մեջ)։ Դա շարունակվեց մինչև 1598 թ․, երբ գրադարանը սկսեց նորից բարգավաճել, այն ժամանակ, երբ Թոմաս Բոդլեյը (Մերթոն քոլեջի նախկին անդամ) գրեց Համալսարանի փոխռեկտորին՝ առաջարկելով աջակցել գրադարանի զարգացմանը։ Դուքս Համֆրեյի գրադարանը վերահարմարեցվեց և Բոդլեյն իր սեփական գրքերից նվիրեց։ Գրադարանը պաշտոնապես վերաբացվեց 1602 թ․ նոյեմբերի 8֊ին «Բոդլեյան Գրադարան» անվամբ (պաշտոնապես Բոդլեյի գրադարան)։ Բոդլեյի կոլեկցիոներական հետաքրքրությունները տարբեր էին, ըստ գրադարանների պատմաբան Յան Ֆիլիպի, 1603 թ․ հունիսի հենց սկզբից նա սկսում է ձեռագրեր հավաքել Թուրքիայից, և հենց «նույն տարում էր, որ առաջին չինարեն գիրքը ձեռք բերեցին»։ 1610 թ․ Բոդլեյը, համաձայնության եկավ Լոնդոնում Թղթավաճառ Ընկերության հետ դնել յուրաքանչյուր գրքի կրկնօրինակը, որը վերջիններիս հետ գրանցվում է գրադարանում։ Բոդլեյան հավաքածուն այնքան արագ աճեց, որ 1610-12 թթ․ (որը հայտնի է որպես Արվեստների վերջ) և կրկին 1634-1637 թթ․ շենքն ընդարձակվեց։ Երբ 1654 թ․ Ջոն Սելդենը մահացավ, նա Բոդլեյին թողեցի իր գրքերի և ձեռագրերի մեծ հավաքածուն։ Դուքս Համֆրեյի գրադարանի վերջին համալրումը շարունակվում է հայտնի լինել որպես «Սելդենի վերջ»։
Չերնիգովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Հիմնվել է 1987 թվականին։
Բոդլեյան գրադարան
Գրադարանի հետագա զարգացումը
Մինչև 1753 թ․ Բրիտանական թանգարանի հիմնադրումը Բոդլեյանն արդյունավետ ձևով Բրիտանիայի Ազգային Գրադարանն էր։ Մինչ այդ Բոդլեյանը, Քեմբրիջի Համալսարանի Գրադարանը և Թագավորական Գրադարանը Անգլիայում և Ուելսում գրքերի ամենամեծ հավաքածուներն ունեին։ Մինչև XVIII֊րդ դարը, գրադարանի հետագա աճը պահանջեց տարածքի ընդլայնում։ 1860 թ․ գրադարանը թույլտվություն ստացավ զբաղեցնելու կից շենքը, որը հայտնի էր Ռադքլիֆի Սենյակ անվամբ։ 1861 թ․ գրադարանի բժշկական և գիտական հավաքածուները տեղափոխվեցին Ռադքլիֆի Գիտական Գրադարան, որը կառուցվեց հյուսիսային կողմում՝ Համալսարանի Թանգարանի կողքին։
Քլարենդոնի շենքը նախագծվել է Նիկոլաս Հոքսմուրի կողմից և կառուցվել է 1711-1715 թթ․՝ սկզբնապես Օքսֆորդի Համալսարանի Հրատարակչության տպագրահաստոցի համար։ Վաղ XIX դարում այն դատարկվում է Հրատարակչության կողմից և օգտագործվում համալսարանի կողմից՝ վարչական նպատակներով։ 1975 թ․ այն հանձնվում է Բոդլեյան Գրադարանին և այժմ ծառայում է որպես գրասենյակ և հանդիպման վայր անձնակազմի ավագ անդամների համար։ 1911 թ․ Հեղինակային իրավունքի ակտը (որն այժմ փոխարինվում է 2003 թ․ Ավանդապահ Գրադարանների Իրավական Ակտով) շարունակում է Թղթագործների համաձայնությունը՝ Բոդլեյանը դարձնելով 6 (այդ ժամանակ) գրադարաններից մեկը, որը ապահովում էր Միացյալ Թագավորությունում իրավական ավանդը, որտեղ յուրաքանչյուր գրքի օրինակը՝ հեղինակային իրավունքով պահպանված, պետք է պահ տրվի։
Չերնիգովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բոդլեյան գրադարան
Նյութերի պատճենահանումն ու պահպանմանումը
Գրադարանում նյութերը կրկօրինակելու խիստ կանոններ են գործում։ Մինչև վերջերս գրադարանի նյութերի անհատական լուսապատճենումը չէր թույլատրվում, քանի որ մտահոգություն կար, որ պատճենահանումը և ակտիվորեն ձեռքից ձեռք փոխանցելը վնաս կպատճառեն։ Այնուամենայնիվ, ներկայումս անհատները կարող են պատճենահանել 1900 թ․ հետո լույս տեսած նյութերի մեծամասնությունը, իսկ 1801-1900 թթ․ որոշ նյութեր տրամադրվում են անձնակազմի միջնորդությամբ։ Ձեռքի ծրիչներն ու թվային խցիկները նույնպես թույլատրվում են օգտագործել 1900 թ․ հետո լույս տեսած հրատարակումների համար և թույլտվություն ունենալու դեպքում ավելի հին նյութի համար կարելի է թվային խցիկ օգտագործել։ Մինչ 1800 թ․ եղած նյութերի համար Գրադարանը տրամադրում է թվային պատճեն։ Գրադարանի ամենխոցելի նմուշների միկրոձևային պատճեններն են արվել, որոնք հնարավորության դեպքում կարող են փոխարինվել օրիգինալով։ Գրադարանը սերտորեն կապված է Օքսֆորդի Թվային Գրադարանի հետ, որը համալսարանի շատ հազվագյուտ և անսովոր նմուշներից որոշները թվայնացնելու գործընթաց է սկսել։
Բաժանորդագրվելու կարգը
Հայտարարության անգլերեն տեքստը հետևյալն է․
Սույնով ես պարտավորվում եմ Գրադարանից դուրս չհանել, չնշել, կամ որևէ կերպ չվնասել որևէ հատոր, փաստաթուղթ կամ դրան պատկանող կամ դրա պահպանության տակ գտնվող այլ առարկա, չբերել Գրադարան, կամ չվառել այնտեղ կրակ և չծխել Գրադարանում, և խոստանում եմ ենթարկվել Գրադարանի բոլոր կանոններին։
Բոդլեյան գրադարանի հայկական ձեռագրերը
Բոդլեյան գրադարանն ունի բավական հարուստ հայերեն ձեռագրերի և գրքերի հավաքածու։ Ցուցակներում պահպանված նմուշների համաձայն՝ գրադարանն առաջին հայերեն ձեռագրիը ստացել է 1635 թ․ արքեպիսկոպոս Լաուդի կողմից։ Ըստ 1665 - 1701 թթ․ Բոդլեյան գրադարանի գրադարանավար Դոկտոր Հայդի ձեռքով կազմված հայերեն ձեռագրերի և տպագիր գրքի ցուցակի՝ արդեն 17–րդ դարի վերջում գրադարանն ուներ 92 հայերեն ձեռագիր և 52 տպագիր գիրք։ 1707 թ․ Օքսֆորդ այցելած հայ տպագրության երախտավոր Թովմա արքեպիսկոպոս Վանանդեցին գրադարանին է նվիրում Ամստերդամում իր հիմնադրած տպարանում տպագրված հայերեն գրքի օրինակները։
XIX դարի վերջին գրադարանում արդեն այնքան հայերեն արժեքավոր ձեռագրեր էին պահպանվում, որ առաջացել էր դրանց գիտական ուսումնասիրությունը կազմակերպելու պահանջը։ Հայագետ Սուքիաս Պարոնյանցը ձեռնամուխ է լինում ձեռագրերի ուսումնասիրությանը, նրա մահից հետո այդ անավարտ գործը շարունակում է հայտնի հայագետ Ֆրեդերիկ Կոնեբերը։ Նա հրատարակում է հայերեն ձեռագրերի ձեռագրացուցակը։
XX դարի սկզբին հայերեն ձեռագրերի հավաքածուն արդեն բաղկացած էր 124 նմուշից, որոնց թվում կան Վասպուրականի մանրանկարչության դպրոցի կողմից նկարազարդված 2 ձեռագրեր, Հակոբ Ջուղայեցու նկարազարդած 8 ձեռագրեր և այլ մեծարժեք գրքեր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարան Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի թանգարաններ Կատեգորիա:Համալսարանական գրադարաններ
Տիգրան Պետրոսյան
Տիգրան Վարդանի Պետրոսյան, խորհրդահայ շախմատիստ , միջազգային գրոսմայստեր (1952) և շախմատի աշխարհի չեմպիոն 1963-1969 թվականներին, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1960), շախմատային տեսաբան և վերլուծաբան, «Շախմատային Մոսկվա» ամսագրի խմբագիր (1963-1966), «64» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիր (1968-1977), փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու։ Նրա մականունն էր «Երկաթե Տիգրան», որը նրան շնորհվել է իր գրեթե անհաղթահարելի պաշտպանողական խաղաոճի պատճառով, որտեղ գլխավոր շեշտը դրվում էր ավտանգության վրա։ Պետրոսյանին են վերագրում Հայաստանում շախմատի մասսայականացումը ։
Պետրոսյանը Շախմատի աշխարհի առաջնության հավակնորդ է եղել 8 անգամ (1953, 1956, 1959, 1962, 1971, 1974, 1977 և 1980 թվականներին)։ Նա 1963 թվականին Միխայիլ Բոտվիննիկի դեմ խաղում հաղթել է շախմատի աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը, 1966 թվականին Բորիս Սպասկու դեմ խաղում հաջողությամբ պաշտպանել է տիտղոսը, իսկ 1969 թվականին նույն Սպասկու դեմ խաղում՝ կորցրել։ Այսպիսով նա աշխարհի գործող չեմպիոն կամ Հավակնորդների մրցաշարի հաղթող է եղել մոտ տասը տարի՝ 3 հաջորդական եռամյա փուլերի ընթացքում։ Նա 4 անգամ հաղթել է ԽՍՀՄ առաջնությունում (1959, 1961, 1969 և 1975 թվականներին)։
Վաղ կյանք
Պետրոսյանը ծնվել է Խորհրդային Վրաստանի մայրաքաղաք Թիֆլիսում՝ հայկական ընտանիքում, 1929 թվականի հունիսի 17-ին։ Մանուկ հասակում նա իր եղբայր Հմայակի և քույր Վարդուշի նման հիանալի աշակերտ էր և սիրում էր սովորել։ Շախմատ խաղալ սովորել է 8 տարեկանում։ Չնայած իր անգրագետ լինելուն՝ Տիգրանի հայրը՝ Վարդանը, քաջալերել է որդուն, որպեսզի նա շարունակի ուսումը, քանի որ նա կարծում էր, որ շախմատը դժվար թե իր որդուն ինչ-որ հաջողություն բերի կարիերայում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Պետրոսյանը որբացել է և ապրուստ վաստակելու համար ստիպված է եղել ավլել փողոցները։ Այդ ժամանակ էր, որ Պետրոսյանի լսողությունը սկսել է վատանալ․ այդ խնդիրը հետագայում ուղեկցել է նրան ամբողջ կյանքի ընթացքում։ 1969 թվականին Time ամսագրին տված հարցազրույցում նա հիշում էր․
Անանուն (լիճ, Կապույտ գյուղ)
Անանուն լիճ, երկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետության Վայոց ձորի մարզում։ Այն գտնվում Արտավան գյուղից 2 կմ արևելք, ծովի մակարդակից 2100 մ բարձրության վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Վայոց ձորի մարզում
Տիգրան Պետրոսյան
Վաղ կյանք
1946 թվականին Պետրոսյանը ստացել է սպորտի վարպետի կոչում։ Միայն այդ տարվա ընթացքում նա Վրաստանի շախմատի առաջնության ժամանակ ոչ ոքի է խաղացել Պաուլ Կերեսի հետ, ապա տեղափոխվել Երևան, որտեղ հաղթել է Հայաստանի շախմատի առաջնությունը և համամիութենական պատանեկան առաջնությունը։ Պետրոսյանը վարպետի կոչում է ստացել 1947 թվականին ընթացող ԽՍՀՄ առաջնության ժամանակ՝ չնայած չի կարողացել որակավորել եզրափակչի համար։ Նա որոշել է բարելավել իր խաղը՝ ուսումնասիրելով Նիմցովիչի «Իմ համակարգն իրականում» և տեղափոխվելով Մոսկվա՝ ավելի մեծ մրցակցություն փնտրելու համար։
Գրոսմայստեր Մոսկվայում
1953 թվականին Հավակնորդների մրցաշարում Պետրոսյանը գրավել է 5-րդ տեղը, ինչից հետո նրա կարիերայում սկսել է լճացման ժամանակաշրջանը։ Նա, թվում էր, գոհ էր ավելի թույլ խաղացողների դեմ խաղից և գրոսմայստերի իր կոչման պահպանումից, այլ ոչ թե իր շախմատի բարելավումից կամ աշխարհի չեմպիոն դառնալու փորձից։ Այս ամենն ավելի պատկերավոր է, օրինակ, 1955 թվականի ԽՍՀՄ առաջնությունում․ Պետրոսյանը 19 պարտիաներում անպարտելի էր, բայց հաղթել էր միայն չորս պարտիայում և ոչ-ոքի խաղացել մյուս պարտիաներում, ընդ որում յուրաքանչյուր ոչ ոքի տևում էր քսան քայլ կամ ավելի քիչ։ Թեև նրա հետևողական խաղն ապահովում էր մրցաշարի համեստ արդյունքներ, բայց հասարակությունը, խորհրդային շախմատային ԶԼՄ-ները և իշխանությունները դրան ավելի բարձր էին նայում։ Միջոցառման ավարտին լրագրող Վասիլի Պանովը հետևյալ մեկնաբանությունն է գրել մրցաշարի հավակնորդների մասին․ «Հաղթանակի իրական շանսեր, բացի Բոտվիննիկից և Իմաստովից, մինչև 15-րդ տուրն ունեն Գելլերը, Սպասկին և Թայմանովը։ Ես այդ խմբից միտումնավոր բացառում եմ Պետրոսյանին, քանի որ առաջին իսկ փուլերից վերջինս հասկացրեց, որ խաղում է ավելի թեթև, բայց նաև պատվավոր նվաճման համար՝ տեղ միջփնջային քառյակում։»
Այս լճացման շրջանն ավարտվել է 1957 թվականին ԽՍՀՄ առաջնության ժամանակ, որի ընթացքում Պետրոսյանը խաղացել է 21 խաղ, հաղթլ 7-ը, պարտվել 4-ը և ոչ ոչքիով ավարտել մնացած 10-ը։ Թեև այս արդյունքը բավարար էր միայն 22 մասնակիցներից 7-րդ տեղի նվաճման համար, սակայն մրցաշարային խաղի նկատմամբ նրա ավելի հավակնոտ մոտեցումը մեծ երախտագիտությամբ է ընդունվել խորհրդային շախմատային հանրության կողմից։ 1959 թվականին նա նվաճել է ԽՍՀՄ-ի իր առաջին չեմպիոնությունը, իսկ ավելի ուշ՝ նույն թվականին Հավակնորդների մրցաշարում հաղթել է Պաուլ Կերեսին՝ ցուցադրելով իր հաճախ անտեսված տակտիկական ունակությունները։ Պետրոսյանը 1960 թվականին արժանացել է ԽՍՀՄ սպորտի վարպետի կոչման, իսկ 1961 թվականին նվաճել է երկրորդ խորհրդային տիտղոսը։ Նրա գերազանց խաղը շարունակվել է մինչև 1962 թվականը, երբ նա հաղթել է Հավակնորդների մրցաշարում, ինչից հետո պիտի տեղի ունենար աշխարհի առաջնության՝ Պետրոսյանի առաջին հանդիպումը։
Աշխարհի չեմպիոն (1963)
1962 թվականին Ստոկհոլմում անցկացվող միջփնջային մրցաշարին մասնակցելուց հետո Պետրոսյանը որակավորվել է Կյուրասաոյում անցկացվող Հավակնորդների մրցաշարին, որի ընթացքում մրցել է Պալ Բենկոյի, Միրոսլավ Ֆիլիպի, Բոբբի Ֆիշերի, Էֆիմ Գելլերի, Պաուլ Կերեսի, Վիկտոր Կորչնոիի և Միխայիլ Տալի հետ։ Ներկայացնելով Խորհրդային Միությունը՝ Պետրոսյանը հաղթել է մրցաշարը՝ հավաքելով 17½ միավոր․ նրան հաջորդում էին խորհրդային շախմատիստներ Գելլերը և Կերեսը (17 միավոր), ապա Բոբի Ֆիշերը (14 միավոր)։ Ավելի ուշ Ֆիշերը խորհրդային շախմատիստներին մեղադրել էր ոչ ոքիների կազմակերպման մեջ, ինչպես նաև այն բանում, որ նրանք «միավորվել են» իր դեմ, որպեսզի խանգարեն նրան հաղթել մրցաշարում ։ Նա որպես այդ պնդման ապացույց բերել է այն փաստը, որ Պետրոսյանի, Գելլերի և Կերեսի միջև խաղացած բոլոր 12 խաղերը ավարտվել էին ոչ ոքիով։ Վիճակագիրները նշել են, որ երբ խորհրդային շախմատիստները խաղում էին միմյանց դեմ, միջինում 19 քայլ էին անում, իսկ մյուս երկրները ներկայացնող շախմատիստների դեմ՝ 39,5 քայլ։ Չնայած Ֆիշերի մեղադրանքները միանշանակ չէին, ՖԻԴԵ-ն հետագայում ճշգրտել է կանոններն ու ձևաչափը, որպեսզի փորձի կանխել Հավակնորդների մրցաշարում տեղի ունեցող ապագա հավանական խարդախությունները։
Հաղթելով Հավակնորդների մրցաշարում՝ Պետրոսյանը իրավունք է ստացել վիճարկել աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը գործող չեմպիոն Միխայիլ Բոտվիննիկի հետ, ինչի համար պիտի խաղար 24 խաղ։ Բացի շախմատով զբաղվելը՝ Պետրոսյանը խաղին նախապատրաստվում էր նաև ամեն օր մի քանի ժամ դահուկ քշելով։ Նա կարծում էր, որ այդպիսի երկար մրցման ժամանակ կարևոր դեր էր խաղալու նաև ֆիզիկական պատրաստվածությունը։ Եթե մրցաշարերում բազմաթիվ ոչ ոքիները կարող էին խանգարել խաղացողին զբաղեցնել առաջին տեղը, ապա դեմ առ դեմ խաղի դեպքում ոչ ոքիները չէին ազդում վերջնական արդյունքի վրա։ Այս առումով Պետրոսյանի խաղի զգուշավոր ոճը լավ էր ընտրված խաղի համար, քանի որ նա կարող էր պարզապես սպասել, մինչև իր հակառակորդը սխալներ թույլ տար, ինչից հետո նա օգուտ քաղեր դրանցից։ Պետրոսյանը, 15 անգամ ոչ ոքիի խաղալով՝ 5:2 հաշվով հաղթել է Բոտվիննիկին՝ ապահովելով աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը։ Մրցախաղի հաղթողը ստացավ 2000, պարտվողը՝ 1200 ռուբլի։ Մրցախաղի հանդիսավոր փակումից հետո Հայկական ԽՍՀ կոմպոզիտորների միությունը Պետրոսյանին նվիրեց ԳԱԶ-21 նոր ավտոմեքենայի բանալիներ ։ Պետրոսյանը մեքենան վարում էր վատ և դժկամությամբ ։
Աշխարհի չեմպիոն տիտղոսի պահպանում և կորուստ
Դառնալով աշխարհի չեմպիոն՝ Պետրոսյանը հանդես է եկել ոչ միայն Մոսկվայի, այլև Խորհրդային Միության համար շախմատային թերթ հրատարակելու օգտին։ Այս թերթը հայտնի է դարձել «64» անվամբ։ Պետրոսյանը, սովորելով Երևանի պետական համալսարանում, ստացել է փիլիսոփայական գիտությունների մագիստրոսի աստիճան․ նրա 1968 թվականի թեզը կոչվում էր «Շախմատային տրամաբանություն․ շախմատային մտածողության տրամաբանության որոշ խնդիրներ»։
1966 թվականին՝ աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը նվաճելուց 3 տարի անց, Պետրոսյանը պիտի պաշտպաներ իր տիտղոսը Բորիս Սպասկու հետ խաղում։ Պետրոսյանը, ավելի շատ հաղթանակներ տանելով, քան խաղը ոչ ոքի ավարտելով, պաշտպանեց աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը․ դա հաջողվել էր նաև Ալեքսանդր Ալյոխինին, որը 1934 թվականին հաղթել էր Էֆիմ Բոգոլջուբովին[22]։ Այնուամենայնիվ, 1969 թվականին Մոսկվայում անցկացվող Հավակնորդների մրցաշարում Սպասկին հաղթանակի է հասել Էֆիմ Գելլերի, Բենտ Լարսենի և Վիկտոր Կորչնոիի հանդեպ, ինչի արդյունքում հնարավորություն է ստացել ռևանշի հասնել Պետրոսյանի նկատմամբ։ Պետրոսյանը պարտվել է խաղը 12½–10½ հաշվով և կորցրել աշխարհի չեմպիոնի կոչումը։
Հետագա կյանք
1971-1980 թվականներին հավակնորդների մրցախաղերում շարունակել է պայքարը աշխարհի չեմպիոնի կոչման համար։ Մասնակցել է միջփնջային մրցաշարերի․ Բիլ (1976)՝ 2-4-րդ տեղեր, Ռիո դե Ժանեյրո (1979)՝ 1-3-րդ տեղեր։ ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում 9 անգամ հաղթել է շախմատի օլիմպիադաներում (1958—1974), 8 անգամ (1957—1983)՝ Եվրոպայի թիմային առաջնություններում։ 16 անգամ մասնակցել է ԽՍՀՄ առաջնություններին, երկրի թիմային առաջնությունների հաղթող է, Մոսկվայի չեմպիոն (1951 և 1956), միջազգային բազմաթիվ մրցաշարերի մասնակից։ ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում հանդես է եկել Անգլիայի, Արգենտինայի, Հունգարիայի, ԱՄՆ-ի, ԳՖՀ-ի Շվեդիայի, Հարավսլավիայի և այլ երկրների շախմատիստների դեմ։ 1970 թվականին կայացած «դարի մրցախաղի» (ԽՍՀՄ հավաքականն ընդդեմ աշխարհի հավաքականի) մասնակից է ։
Տիգրան Պետրոսյանին են պատկանում բազմաթիվ ռեկորդներ։ ԽՍՀՄ վեց առաջնություն նա անցկացրել է առանց պարտության։ Շախմատի տասը համաշխարհային օլիմպիադայում (1958-1978) նա հասել է տպավորիչ արդյունքի` 79 հաղթանակ, 50 ոչ-ոքի և ընդամենը 1 պարտություն։ Հիսուն տարեկանում նա երկրորդ անգամ դարձել է շախմատի միջփնջային մրցաշարի հաղթող (Պորտիշի և Հյուբների հետ համատեղ) ։
1964 թվականին Արփադ Էլոն հրապարակել է Էլոյի վարկանիշի առաջին ոչ պաշտոնական միջազգային ցուցակը, որը 2690 վարկանիշով գլխավորում էին Պետրոսյանն ու Ռոբերտ Ֆիշերը ։ Զիջելով շախմատային թագը` Պետրոսյանը դեռ երկար տարիներ աշխարհի ուժեղագույն շախմատիստների շարքում էր ։
1984 թվականից շախմատիստի կենտրոնական տունը կրում է շախմատի աշխարհի 9-րդ չեմպիոն Տիգրան Պետրոսյանի անունը։
Խաղաոճ
Տիգրան Պետրոսյանը պահպանողական, զգույշ և վերին աստիճանի պաշտպանողական խաղաոճով շախմատիստ էր։ Նրա վրա մեծ ազդեցություն է թողել Նիմցովիչի կանխարգելման գաղափարը։ Նա ավելի շատ ջանքեր էր գործադրում հակառակորդի հարձակումները կանխելու համար, քան իր հարձակումները կազմակերպելու համար։ Նա շատ հազվադեպ էր հարձակվում. միայն այն դեպքում էր հարձակվում, երբ զգում էր, որ գտնվում է լիովին անվտանգ դիրքում։ Սովորաբար նա հաղթում էր՝ խաղալով հետևողականորեն, մինչև իր հակառակորդը սխալ թույլ տար։ Այսպիսով, նա հաղթում էր՝ օգտվելով հակառակորդի սխալներից և չբացահայտելով իր թույլ կողմերը։ Համբերատարությունը և պաշտպանվելու վարպետությունը Տիգրան Պետրոսյանին դարձնում էին դժվար պարտվող շախմատիստ։
Ակումբներ
Փարիզում գործում է Տիգրան Պետրոսյանի անվան ակումբ, որի նախագահն է Ֆրանկ-Վազգեն Բայրամյանը (Ֆրանսիա), պատվավոր նախագահն էր շախմատի միջազգային կազմակերպիչ Գագիկ Հովհաննիսյանը (Հայաստան), քարտուղարն է Հելեն Բայրամյանը (Ֆրանսիա) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ գրոսմայստերներ Կատեգորիա:Շախմատի աշխարհի չեմպիոններ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Վիրահայ շախմատիստներ Կատեգորիա:Շախմատի Հայաստանի չեմպիոններ Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ շախմատիստներ Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մոսկվայի հայկական գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Գյումրու պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:Հայերը Վրաստանում Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային խմբագիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ
Դայանա Մենդոսա
Դայանա Սաբրինա Մենդոսա Մոնկադա (Dayana Sabrina Mendoza Moncada, ), մոդել, գեղեցկության մրցույթի հաղթող, ստացել է «Միսս Վենեսուելա 2007» և «Միսս Տիեզերք 2008» տիտղոսները։ Տիրապետում է իսպաներենի, անգլերենի և իտալերենի ։
Ծնվել է 1986 թվականի հունիսի մեկին Կարակասում։
2001 թվականին Դայանա Մենդոսան կնքել է պայմանագիր  «Elite Model Management» սկսնակ մոդելների ամենամյա մրցույթի կազմակերպիչների հետ և  նույն թվականին Նիսում դարձել է «Elite Model Look International 2001» մրցույթի եզրափակչի մասնակից։ Գրեթե վեց տարի նա Նյու Յորքում, Բարսելոնայում, Մադրիդում, Մայամիում, Աթենքում, Միլանում, Փարիզւմ, Մյունխենում և Լոնդոնում աշխատել է որպես մոդել։ Նաև նա աշխատել է այնպիսի ընկերությունների հետ, ինչպիսիք են «Max Mara»-ն և «Costume National»-ը։
2007 թվականին ստացել է «Միս Վենեսուելա», իսկ 2008 թվականին` «Միսս Տիեզերք 2008» տիտղոսները։
Ներկա պահին ապրում է Նյու Յորքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կարակաս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Միսս Տիեզերք Կատեգորիա:Գեղեցկության մրցույթի հաղթողներ Կատեգորիա:Վենեսուելացի մոդելներ Կատեգորիա:Վենեսուելացի դերասանուհիներ
Անրի Լոպես
Անրի Լոպես (Henri Lopès; ), կոնգոացի գրող և քաղաքական գործիչ։
1949 թվականից մինչև 1965 թվականն ապրել է Ֆրանսիայում ՝ Փարիզում և Նանտում։
1963 թվականին ավարտել է Փարիզի համալսարանի գրականության և հումանիտար գիտությունների ֆակուլտետը ։
Բեյլանի գետ
Բեյլանի գետ, գետակ Կիլիկիայում, Միջերկրական ծովի ավազանում։ Հոսում է Կիլիկիայի արևելյան մասով, Բեյլանի գավառով և Հայոց ծոցն է թափվում նրա հարավարևելյան կողմից ։
Անրի Լոպես
1973 թվականի հուլիսի 28-ից մինչև 1975 թվականի դեկտեմբերի 18-ը զբաղեցրել է Կոնգոյի Հանրապետության կառավարության վարչապետ-նախարարի պաշտոնը ։ Այդ պաշտոնում նրան փոխարինել է Լուի Սիլվեն Հոման։
1976 թվականից ապրում է Փարիզում ։ 1977-ից 1980 թվականներին եղել է ֆինանսների նախարար։
1981-1998 թվականներին զբաղեցրել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Գլխավոր քարտուղարի տեղակալի պաշտոնը։
Ա․ Լոպեսը ժամանակակից աֆրիկյան գրականության հիմնադիրներից մեկն է։ Գրում է ֆրանսերեն լեզվով, առաջին ելույթը կատարել է «Tribaliques» ժողովածուով ։
Դանիել Պետրոսյան
Դանիել Պետրոսի Պետրոսյան, հայ մեքենագետ, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (2007), պրոֆեսոր (2010)։
Կենսագրություն
Դանիել Պետրոսյանը ծնվել է 1957 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Խաչաղբյուր գյուղում (այժմ՝ Գեղարքունիքի մարզում)։ 1980 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1980-1984 թվականներին աշխատել է Վարդենիսի (այժմ՝ Գեղարքունիքի մարզում) «Հայգյուղտեխնիկա» արտադրական միավորումում, տարբեր տնտեսություններում որպես ճարտարագետ-մեխանիկ։
1984 թվականին սկսել է աշխատել ՀԳԻ-ում (այժմ՝ ՀԱԱՀ), 1998-2013 թվականներին եղել է գիտական կենտրոնի տնօրեն, 2003–2012 թվականներին՝ գիտական աշխատողների գծով պրոռեկտոր (2006 թվականից՝ միաժամանակ՝ գյուղատնտեսական մեքենաշինության տեխնոլոգիայի և մեքենաների նորոգման ամբիոնի վարիչ), ՀԱԱՀ-ի «Տեղեկագիր» պարբերականի գլխավոր խմբագիր։ 2012 թվականին դարձել է պրոռեկտոր-գիտության դեպարտամենտի պետ։
Համահեղինակ է «Մաթեմատիկական վիճակագրության տարրերը և գիտափորձերի պլանավորման տեսությունը» (2001) ուսումնական ձեռնարկի, «Գիտափորձերի պլանավորման տեսությունը և արդյունքների մշակման մեթոդները» (2014) դասագրքի։
Դանիել Պետրոսյանն ունի հեղինակային իրավունքի 10 վկայական։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մեքենագետներ Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
(7604) Կրիսադապորն
(7604) Կրիսադապորն (Kridsadaporn), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի օգոստոսի 31-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,110654 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,3216 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,8998 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2003,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,17965 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 20,46° անկյուն։
Տիմբուր
Տիմբուր  (Timburr, ド ッ コ ラ ー), կռիվ պոկեմոն Նինթենդոից։ Կարգաթիվն է # 552։
Անվանում
Տիմբուր պոկեմոնի անունը անգլերենից թարգմանաբար նշանակում է փայտանյութ։ Նրա բնօրինակ ճապոներեն անվանումը (ド ッ コ ラ ー) նշանակում է ճառագայթ, վերցված հունարենից (δοκάρι)։ Ֆրանսերեն և գերմաներեն տարբերակը նշանակում է ատաղձագործ։
Ծագում
Տիմբուրը շինարարական վարպետ է, որի ձեռքում գտնվում է փայտե տախտակ։
Զարգացում
Տիմբուրը ունի երեք զարգացման ձև։ Տիմբուրը զարգացման առաջին ձևն է։ Տիմբուրը զարգանում է Գուռդուռ, իսկ Գուռդուռը Կոնկելդուռ։ Տիմբուրից-Կոնկելդուռ հատկությունները չեն փոխվում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պոկեմոններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կռիվ պոկեմոններ
Բանդիվանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Բանդիվան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 9 հուշարձան (15 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Գոչան (ձորակ)
Գոչան, ձորակ (գետակ) Հայկական լեռնաշխարհում, Եփրատի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Անտիտավորսի արևելյան փեշերից և, հոսելով Ակն քաղաքի մոտով, թափվում է մայր գետը։ Իբր այդպես է կոչվել սրընթաց, գոչմամբ հոսելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Խարբերդի նահանգ
Մարգերիտա Հակ
Մարգերիտա Հակ (Margherita Hack, ), իտալացի աստղաֆիզիկոս, գիտահանրամատչելի գրքերի հեղինակ։