cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աբդուռահման Մուշֆիքի
Մինչև 1564 թվականն ապրել է Բուխարայում։ Ծառայել է Սամարղանդում՝ Սուլթան Սաիդիի պալատում, 1578 թվականից՝ Բուխարայում։ Թողել է երգիծական բանաստեղծությունների դիվան, ինչպես նաև գազելների ու քասիդների ժողովածուներ, «Իրեմի ծաղկանոցը», «Պոեմ գինու մասին», «Արտացոլող աշխարհ» պոեմները։
Մուշֆիքին խարազանել է հարուստների ագահությունը, դատապարտել անարդար օրենքները։ Տաջիկական բանահյուսության մեջ մտել է որպես ժողովրդական անեկդոտի դրական հերոս։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տաջիկ գրողներ Կատեգորիա:Տաջիկ բանաստեղծներ
Պերվուշենո (գյուղ, Կուշնարենկովսկի շրջան)
Պերվուշենո (Первушено, Первушин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 483 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուշնարենկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բի-2
«Բի-2» (Би-2, ռուսական ռոք-խումբ։ Խումբը հիմնել են Ալեքսանդր Ումանը (Շուռա Բի-2) և Իգոր Բորտնիկը (Լյովա Բի-2) Բելառուսում 1988 թվականին, սակայն ակտիվ գործունեությունը սկսել են միայն 1999 թվականից՝ Ռուսաստան տեղափոխվելուց հետո։ Հանդիսանում է 2000-ական թվականների Ռուսաստանի ամենահաջողակ խմբերից, խմբի որոշ ալբոմներ ստացել են Ոսկե կարգավիճակ։ Խումբը հիմնադրվել է «Берег истины» անվանումով, հետագայում միավորվելուց հետո անվանեցին այն «Берег истины-2», ինչն էլ արդյունքում կրճատվեց և ստացավ ներկայիս «Би-2» անվանումը ։
Ծանուցումներ
Կատեգորիա:Ռուսական ռոք խմբեր Կատեգորիա:1988 հիմնադրումներ Կատեգորիա:«Ոսկե գրամաֆոն» մրցանակի դափնեկիրներ
Անդրեյ Կորկունով
Անդրեյ Կորկունով (Андрей Николаевич Коркунов, ), ռուս գործարար, Ա. Կորկունով հրուշակեղենի գործարանի հիմնադիր, «Ռուսաստանի հենարան» փոքր և միջին բիզնեսի համառուսաստանյան հասարակական կազմակերպության փոխնախագահ ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1962 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Տուլայի մարզի Ալեքսին քաղաքում։ 1985 թվականին ավարտեց Մոսկվայի էներգետիկայի համալսարանը։
1987-1991 թվականներին ծառայել է Զինված ուժերում։ Հոկտեմբերյան հեղափոխության 50-ամյակի կապակցությամբ բաշխումը ընկավ Պոդոլսկի էլեկտրամեխանիկական գործարանում, այնուհետև նա տարբեր պաշտոններ է զբաղեցրել Կոլոմենի ճարտարագիտական բյուրոյում։
Դեմոբիլիզացիայից հետո նի իր ուժերը փորձեց տարբեր բիզնեսների ոլորտներում՝ գրասենյակային սարքավորումների վաճառքից մինչև ջինսե և սպորտային հագուստի արտադրություն։
1993 թվականին հիմնադրել է հրուշակեղենի ընկերությունը։ 1997 թվականին ընկերությունը սկսել է իր սեփական հրուշակեղենի արտադրությունը։ Շինարարական նախագիծը իրականացվել է «Գրաժդանպրոեկտ» ԲԲԸ-ի կողմից։ 2 տարի շարունակ Օդինցովոյի շրջանում կառուցում է շոկոլադի արտադրության նոր համալիր, որը հագեցած է Իտալիայից և Գերմանիայից բերված սարքավորումներով։ 1999 թվականի սեպտեմբերին գործարանը արտադրում է առաջին արտադրանքը` Ա. Կորկունով ապրանքանիշով։ Գործարանի արտադրանքը վաճառվում էր ոչ միայն Ռուսաստանում, այլև Գերմանիայում, Կանադայում, ԱՄՆ-ում, Հնդկաստանում և Ճապոնիայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գործարարներ
Ալեքս Իվոբի
Ալեքս Իվոբի (Alex Iwobi, ), նիգերացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Էվերթոնի և Նիգերիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է ձախ վինգերի դիրքում ։
Արսենալ
Իվոբին Արսենալի ակադեմիային միացել է 2004 թվականին՝ 8 տարեկան հասակում ։ Առաջին անգամ Արսենալի առաջին թիմի հայտացուցակում հայտնվեց 2013 թվականի սեպտեմբերի 25-ին՝ Լիգայի գավաթի Վեստ Բրոմվիչի դեմ խաղում, սակայն այդ ժամանակ նա այդպես էլ խաղադաշտ դուրս չեկավ։ Իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը կնքեց 2014 թվականի մայիսի 9-ին ։ 2015 թվականի հոկտեմբերին   ։
Էվերթոն
2019 թվականի օգոստոսի 8-ին Իվոբին 5 տարվա պայմանագիր կնքեց Էվերթոնի հետ  ։ Ակումբը նրա համար վճարեց 35 միլիոն ֆունտ ստերլինգ   ։
Միջազգային կարիերա
Իվոբին ներկայացրել է Անգլիան մինչև 16, մինչև 17 և մինչև 18 տարեկանների հավաքականների կազմում` մինչև 16 տարեկանների կազմում հաղթելով Հաղթանակի գավաթը ։ Այնուամենայնիվ, նա ընտրեց Նիգերիայի ազգային հավաքականը ։ Իր դեբյուտը Նիգերիայի կազմում նշեց 2015 թվականի հոկտեմբերի 8-ին՝ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության դեմ խաղում ։
Իվոբին ընդգրկվեց Նիգերիայի հավաքականում 2016 թվականի Ամառային օլիմպիական հավաքականում, սակայն դուրս մնաց 18-հոգանոց վերջնական կազմից ։ Իր առաջին գոլը խփեց 2016 թվականի հոկտեմբերի 9-ին՝ Զամբիայի դեմ խաղում ։ 2017 թվականի նոյեմբերի 14-ին՝ Արգենտինայի դեմ ընկերական խաղում Իվոբին դուբլ ձևակերպեց՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 4-2 հաշվով ։
2018 թվականի հունիսի 3-ին Իվոբին ընդգրկվեց Նիգերիայի՝ աշխարհի առաջնության համար վերջնական կազմում ։ Առաջնությունում նա մասնակցեց բոլոր 3 խաղերին, իսկ Նիգեիան դուրս մնաց խմբային փուլից՝ զիջելով Արգենտինային և Խորվաթիային  ։ 2019 թվականի ամռանը Իվոբին մասնակցեց Աֆրիկայի ազգերի գավաթին   ՝ խաղադաշտ դուրս գալով թիմի բոլոր 7 հանդիպումներին։ Նա գոլի հեղինակ դարձավ 1/8 եզրափակչի Կամերունի դեմ խաղում  , իսկ Նիգերիան զբաղեցրեց երրորդ հորիզոնականը մրցաշարում ՝ 3-րդ տեղի համար խաղում պարտության մատնելով Թունիսին  ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի օգոստոսի 9-ի դրությամբ
Միջազգային վիճակագրություն
2019 թվականի օգոստոսի 9-ի դրությամբ
Միջազգային
Նիգերիա
Ազգային ծովային թանգարան (Մեծ Բրիտանիա)
Ազգային ծովային թանգարան (National Maritime Museum; կրճ.NMM), ծովային թանգարան Մեծ Բրիտանիայում, Միացյալ Թագավորության առաջատար ծովային թանգարան։ Թանգարանի շենքը, որտեղ առաջ տեղակայված էր Թագավորական ռազմածովային քոլեջը, Համաշխարհային ժառանգության մաս է։
Պատմություն և գործունեություն
Թանգարանը ստեղծվել է 1934 թվականին «National Maritime Act of 1934 Chapter 43»-ի հիման վրա։ Այն կառավարում է Ֆինանսների նախարարության կողմից նշանակված հոգաբարձուների խորհուրդը։ Թագավոր Գեորգ 6-րդ պաշտոնապես բացեց թանգարանը 1937 թվականի ապրիլի 27-ին, երբ նա ճամփորդում էր դստեր` արքայադուստր Էլիզաբեթի հետ (այժմ թագուհի Էլիզաբեթ 2-րդ)։ 2012 թվականին թագւհի Էլիզաբեթ 2-րդը հիմնեց Գրինվիչի Թագավորական թանգարանները (Royal Museums Greenwich), որի մաս կազմեցին՝ Ազգային ծովային թանգարանը, Գրինվիչի աստղադիտարանը, Քուինս հաուսը և հայտնի Քաթթի Սարք արագաստանավը։ Թանգարանի հավաքածուն ունի մեծն «ծովային» բրիտանացիներ` Նելսոնի և Կուկի դիմանկարները, որոնց քանակն ավելի շատ է, քան Լոնդոնի Դիմանկարների ազգային պատկերասրահում։ Թանգարանի հավաքածուն ընդգրկում է նաև առարկաներ, որոնք դուրս են հանվել Գերմանիայից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1934 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Լոնդոնի թանգարաններ Կատեգորիա:Ծովային թանգարաններ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Միացյալ Թագավորությունում
Խեյմերտ-Բակել
Խեյմերտ-Բակել (Gemert-Bakel ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 122,75 կմ² է, բնակչությունը՝ 28.923 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.500 եվրո է։
Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Ստրելեցկայա Պուշկարկա (գյուղ, Վելիկա-Պիսարևկայի շրջան)
Ստրելեցկայա Պուշկարկա (Стрілецька Пушкарка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկա-Պիսարևկայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկա-Պիսարևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մայնի Կլինգենբերգ
Մայնի Կլինգենբերգ (Klingenberg am Main), կոմունա Գերմանիայում։ Գտնվում է Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ներքին Ֆրակոնիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Միլտենբերգ շրջանի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 6161 մարդ (2010 թվական, դեկտեմբերի 10) ։ Զբաղեցնում է 21, 14 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդն է 09 6 76 134։
Գոճաման-Բաշի
Գոճաման-Բաշի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Պաբլո Ներուդա
Պաբլո Ներուդա (Pablo Neruda - հիմնական անվան տեղն ընդունված կեղծանուն. ի ծնե անունը՝ Ռիկարդո Էլիեսեր Նեֆտալի Ռեյես Բասոալտո, Ricardo Eliécer Neftalí Reyes Basoalto, ), չիլիացի բանաստեղծ, դիվանագետ և քաղաքական գործիչ։ Չիլիի հանրապետության սենատոր, Չիլիի կոմունիստական կուսակցության անդամ։ Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1971)։
Մանկություն
1917 թվականին հրատարակում է իր առաջին հոդվածը՝ «Խանդավառություն և համառություն» վերնագրով՝ «Տեմուկոյի առավոտը» օրաթերթի համար։ Հենց այս քաղաքում է գրում իր աշխատությունների մեծ մասը, որոնք էլ ընդգրկվում են բանաստեղծությունների իր առաջին՝ «Մայրամուտների հավաքածու» ժողովածուի մեջ 1919 թվականին գրավում է երրորդ տեղը Մոլեի Ծաղկային խաղերում՝ «Կատարյալ նոկտյուրն» բանաստեղծության համար ։ 1920 թվականին, սկսում է թղթակցել «Հարավային անտառ» գրական թերթին։ Այդ նույն ժամանակահատվածում հանդիպում է Գաբրիելա Միստրալին, ում մասին թողել է հետևյալ հիշատակությունը. «Նրա շնորհիվ ես կարդացի ռուս գրականության ականավոր ներկայացուցիչների գործերը, որոնք հետագայում շատ մեծ ազդեցություն ունեցան ինձ վրա» ։
1921 թվականից սկսած, 17 տարեկան հասակում, սկսում է իր աշխատանքները բացառապես Պաբլո Ներուդա գրական կեղծանվամբ՝ իր հորը բանաստեղծ որդի ունենալու անհարմարությունից ազատելու նպատակով ։ Ներուդան, այնուամենայնիվ, երբեք չի լուսաբանել իր գրական կեղծանվան ծագումը, երբեք չի հերքել կամ հաստատել այն վարկածը, որ այդ կեղծանունը ընտրել է ի պատիվ չեխ գրող Ժան Ներուդայի, ում հեղինակած պատմվածքներից մեկը ժամանակին նրա վրա խորը տպավորություն է թողել։ Հարկ է նշել, որ Ժանի ստեղծագործությունը լույս է տեսել 1857-1883 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում և քիչ հավանական է, որ 1921 թվականին Ներուդային հասանելի են եղել թարգմանությունները։ Այնուամենայնիվ, առավել հավանական է, որ Ներուդայի կեղծանվան ընտրության հարցում վճռորորշ է եղել Արթուր Քոնան Դոյլի՝ 1887 թվականին տպագրված «Ալ կարմիր գույներով էտյուդը» վեպի հերոսներից մեկը, որտեղ, հինգերորդ գլխում, Շերլոք Հոլմսի հերոսը ներկա է գտնվում Նորման-Ներուդայի համերգին, ով նույն ինքը հայտնի ջութակահարուհի Գիլերմինա Մարիա Ֆրանսիսկա Ներուդան է՝ շվեդ երաժիշտ Լյուդվիգ Նորմանի կինը, ով այդ ժամանակ առավել հայտնի էր Վիլմա Նորման-Ներուդա անվան տակ ։
1921 թվականին տեղափոխվում է Սանտիագո և Չիլիի համալսարանի մանկավարժության ֆակուլտետում սկսում է ֆրանսերեն լեզվի ուսուցչի իր ուսումը։ Հենց այդ ժամանակ Գարնան ծաղկային խաղերի ժամանակ շահում է առաջին մրցանակը՝ «Տոնական երգ» բանաստեղծության համար, որը այնուհետև տպագրվում է Երիտասարդական թերթում։
1923 թվականին հրատարակում է «Մայրամուտների հավաքածու»-ն, որը գովասանքի է արժանանում այնպիսի գրողների կողմից, ինչպիսիք են՝ Էռնան Դիաս Առիետան, Ռաուլ Սիլվա Կաստրոն և Պեդրո Պրադոն ։ 1924 թվականին լույս է տեսնում նրա հայտնի՝ «Սիրո քսան բանաստեղծություն և հուսահատության մեկ երգը», որոնց մեջ դեռ նկատվում է մոդեռնիզմի շունչը։ Հաջորդիվ լույս ընծայված նրա 3 ստեղծագործություններում նկատվում է առավել թարմ ավանգարդիստական շարժման ազդեցությունը. «Բնակիչը և իր հույսը», «Անիլոս» (Թոմաս Լագոյի հետ համատեղ), «Անվերջ մարդու փորձը»։ 1927 թվականից սկսում է դիվանագետի իր տևական կարիերան՝ աշխատելով Բիրմայում որպես հյուպատոս, որտեղ նամակագրական կապ է հաստատում արգենտինացի գրող Հեկտոր Էանդիի հետ։ Այնուհետև հյուպատոս է նշանակվում Շրի Լանկայում, Ճավայում, Սինգապուրում, Բուենոս Այրեսում (որտեղ ծանոթանում է Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի հետ), Բարսելոնում (որտեղ հանդիպում է Ռաֆայել Ալբերտիին) և Մադրիդում։ Հրապարակում է իր՝ այդ ժամանակվա պոետիկ հայացքները՝ դրանք անվանակոչելով «անմաքուր պոեզիա», ինչպես նաև կիրառում է սյուռեալիզմի հզոր և ազատատենչ գաղափարները։
1935 թվականին Մանուել Ալտոլագիրեն Ներուդային պատմում է «Պոեզիայի կանաչ ձի» թերթի մասին, որտեղ համագործակցում է 27-ի սերնդի բանաստեղծների հետ։ Նույն տարում լույս է տեսնում «Բնակություն երկրի վրա» գրքի մադրիդյան հրատարակությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չիլիացի գրողներ Կատեգորիա:Չիլիացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Չիլիի կոմունիստներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Չիլիի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ Կատեգորիա:Երգերի հեղինակներ Կատեգորիա:Չիլիի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Զուևո (գյուղ, Բիրսկի շրջան)
Զուևո (Зуево, Зуев), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 74 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիրսկի շրջանի բնակավայրեր
Մոդել օրգանիզմներ
Մոդել օրգանիզմներ, կենդանի բնության որոշակի հատկությունների, գործընթացների կամ երևույթների ուսումնասիրության համար որպես օրինակելի մոդելներ օգտագործվող օրգանիզմներ են։ Մոդել օրգանիզմները հաճախ օգտագործվում են այն դեպքերում, երբ անհնար է տեխնիկական կամ էթիկական պատճառներով մարդու վրա կատարել համապատասխան հետազոտություն։ Մոդելային օրգանիզմների օգտագործումը հիմնված է այն փաստի վրա, որ բոլոր կենդանի օրգանիզմները ունեն ընդհանուր ծագում և ունեն շատ ընդհանրություններ ժառանգական տեղեկատվության, նյութափոխանակության, մի շարք օրգան համակարգերի կառուցվածքի ու կատարած գործառույթների նմանության և այլ օրգանիզմների պահպանման և իրականացման մեխանիզմներում։
Մոդել օրգանիզմների ընտրություն
Ուսումնասիրման ընթացքում ընտրվում և առանձնացվում են այն բոլոր մոդել օրգանիզմները, որոնց համար արդեն կուտակվել են բավականաչափ գիտական տվյալներ։ Սովորաբար, մի քանի լաբորատորիաներ կամ հետազոտական խմբեր հատուկ զբաղվում են մոդելային օրգանիզմով, որոնց ուսումնասիրության արդյունքում ստեղծվում են հարյուրից մինչև հազարավոր հոդվածներ։
Սովորաբար լաբորատոր պայմաններում հեշտությամբ պահվող և բազմացող օրինակելի մոդել օրգանիզմներից են (Escherichia coli, Tetrahymena thermophila, Arabidopsis thaliana, Caenorhabditis elegans, Drosophila melanogaster, Mus musculus): Դրանք բնութագրվում են սերնդատվության կարճ ժամանակահատված տևողությամբ, (սերնդի արագ փոփոխություն), գենետիկ մանիպուլյացիաների հնարավորություններով (ցեղային գծերի առկայությունը, բազմաբջիջ ցողունային բջիջների դեպքում՝ գենետիկ վերափոխման մշակված մեթոդները) և այլն։
Բացի այդ, նմուշը որպես մոդել ընտրելու լրացուցիչ պատճառ կարող է լինել օրգանիզմի դիրքը ֆիլոգենետիկ ծառի վրա։ Այսպես, Մակակ ռեզուս կապիկը անփոխարինելի օրգանիզմ է բժշկական հետազոտությունների համար՝ մարդկանց հետ իր համեմատաբար սերտ կապի շնորհիվ։
Վերջապես, հետազոտության որոշ ոլորտների համար որպես մոդելի օբյեկտի ընտրությունը հիմնականում որոշվում է դրա կառուցվածքի առանձնահատկություններով։ Այսպիսով, «պարզագույն նյարդային համակարգերի» ուսումնասիրության ժամանակ այդպիսի օրգանիզմներն օգտագործվում են որպես մոդելներ, որոնցում նեյրոնները ճանաչելի են, քանակով՝ համեմատաբար քիչ, սակայն չափսերով մեծ, օրինակ՝ փափկամարմիններից՝ ծովային նապաստակ-ապլիզիան։
Նախակենդանիներ
Նրա գեներից շատերը նույնացվում են են մարդու գեների հետ, սակայն կյանքի տևողությունը պարզ է։ Այն կարելի է դիտարկել օրգանիզմային, բջջային և մոլեկուլային մակարդակներում, առաջին հերթին բջիջների տեսակների և վարքագծի սահմանափակ քանակի և արագ աճի պատճառով։ Այն օգտագործվում է բջիջների տարբերակման, քիմիատաքսիսի և բջիջների ապոպտոզի ուսումնասիրման համար։
Սնկեր
Ենթադրվում է, որ oncomensis-ը Neurospora-ին պատկանող միակ կաղապարն է, որն օգտագործվում է սննդի արտադրության մեջ։ Բացի այդ, լայնորեն օգտագործվում է գենետիկայի որպես մոդելային օրգանիզմի (հատկապես Ն. Crassa), քանի որ այն ունակ է շատ արագ բազմանալ և հեշտ գոյատևել։
Դրոժները (Saccharomyces cerevisiae)՝ որպես փորձարարական օրգանիզմ, օգտագործվում են վարակիչ հիվանդությունների, այդ թվում` dsRNA վիրուսների, ssRNA վիրուսների և պրիոնների ուսումնասիրության համար։
Ջրիմուռներ
Քլադիմոնադն օգտագործվում է որպես բջիջների և մոլեկուլային կենսաբանության հիմնարար հարցերի վերաբերյալ հետազոտության համար օրինակելի օրգանիզմ-մոդել,
•  Ինչպե՞ս են շարժվում բջիջները։
•	Ինչպե՞ս են բջիջները արձագանքում լույսին։
•	Ինչպե՞ս են բջիջները ճանաչում միմյանց։
•	Ինչպե՞ս են բջիջները առաջացնում կանոնավոր, կրկնվող ալիքի ձևեր՝ մտրակների ու թարթիչների միջոցով։
•	Ինչպե՞ս են բջիջները կարգավորում իրենց ֆլագիլեն սպիտակուցի երկարությունը։
•	Ինչպե՞ս են բջիջներն արձագանքում հանքային սննդի փոփոխություններին՝(ազոտ, ծծումբ և այլն)։
Ծաղկավորներ
1950-60-ականներին Ջոն Լանգրիջը և Ջորջ Ռեդեյը կարևոր դեր խաղացին Arabidopsis thaliana-ն որպես կենսաբանական լաբորատոր փորձերի համար օգտակար օրգանիզմ հաստատելու գործում, հատկապես եգիպտացորեն ի, petunia-ի և ծխախոտի մշակման բնագավառներում։
•	Մոդելի գենոմի չափը (չնայած զգալիորեն մեծ է, քան մյուս մոդելի բույսը՝ Arabidopsis thaliana:
•	Վերարտադրողական հասունությանը հասնում է 4-6 տարի։
•	Տնտեսապես կարևոր տեսակ։
•	Այն ներկայացնում է ֆենոտիպիկորեն բազմազան սեռ։
Այս պատճառներով, տեսակը լայնորեն ուսումնասիրվել է։ Դրա գենոմի հաջորդականությունը հրապարակվել է 2006 թվականին։
Հոդվածոտանիներ
Բազմաթիվ պատճառներ կան, որ մրգերի ճանճը սիրված ընտրություն է՝ որպես օրինակելի օրգանիզմ։
•	Դրա խնամքն ու բուծումը քիչ ծախս, տարածք և միջոցներ է պահանջում նույնիսկ մեծ քանակությունների դեպքում։
•	Այն ունի կարճ սերնդի ժամանակ (սենյակային ջերմաստիճանում մոտ 10 օր), ուստի մի քանի շաբաթվա ընթացքում կարելի է ուսումնասիրել մի քանի սերունդ։
•	Արուներն ու էգերը հեշտությամբ տարբերվում են։
•	Հասուն թրթուրը թքագեղձերում ունի հսկա քրոմոսոմներ, որոնք կոչվում են պոլիտենային քրոմոսոմներ՝ «փքվածքներ», որոնք ցույց են տալիս արտագրման շրջանները և գենի ակտիվությունը։
Քորդավորներ
Գենոմը ամբողջությամբ դասավորված է։ Մշակվել են ցողունային բջիջների օգտագործմամբ տրանսգենային մկների ստացման մեթոդներ։ Այն լրացուցիչ հետաքրքրություն է ներկայացնում որպես պոպուլյացիայի գենետիկայի և սպեցիացիայի գործընթացների ուսումնասիրման օբյեկտ, քանի որ այն ունի բարդ ներատեսակային կառուցվածք (բազմաթիվ ենթատեսակներ, որոնք տարբերվում են կարիոտիպային քրոմոսոմային ցեղերից)։
Այլ մոդելային օրգանիզմներ
Նշված ցուցակում առկա բոլոր մոդել օրգանիզմները ուսումնասիրության համար միմյանցից տարբերվող կարևորություն ունեն, և ցանկն ինքնին հեշտությամբ կարող է ընդլայնվել, առաջին հերթին այն օրգանիզմների հաշվին, որոնք որպես նմուշ օգտագործվում են հետազոտության ավելի նեղ տարածքներում։ Օրինակ՝ ցամաքային խխունջը՝ Cepaea nemoralis-ը դասական օբյեկտ է բնակչության էկոլոգիայի և գենետիկայի ուսումնասիրման համար՝ ներառյալ բնական ընտրության հետևանքները բնակչության վրա, իսկ բժշկական տզրուկը՝ Hirudo medicinalis, նյարդակենսաբանության մեջ տեղաշարժի ուսումնասիրության և այլնի օրինակելի օբյեկտներից մեկն է։
Կենսաբանության այլ մոդելային օբյեկտներ
Օրգանիզմներից բացի, կազմակերպության այլ մակարդակների կենսաբանական համակարգերը կարող են ծառայել նաև որպես օրինակելի առարկաներ՝ մոլեկուլներ, բջիջներ և դրանց մասեր (օրինակ՝ հսկա կաղամարի աքսոն), բջջային գծեր (օրինակ ՝ մարդու բջջային գիծ HeLa), օրգաններ՝(օրինակ՝ անողնաշարավոր կենդանիների ցուցակում նշվող գլխացավերի սմատոգաստրային գանգլիատոն), պոպուլյացիաներ և էկոհամակարգեր։
Տես նաև
Կենդանիները տիեզերքում
Տերեշկի (գյուղ, Կրասիլովի շրջան)
Տերեշկի (Терешки), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տերեշկի գյուղում բնակվում էր 373 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1908 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 195,49 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Խենեպ
Կատեգորիա:Լիմբուրխի համայնքներ
Պերտովո (գյուղ, Վաչսկի շրջան)
Պերտովո (Пертово), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի բնակավայրեր
Շրջանագծի երկարություն
Շրջանագծի երկարությունը կարող է սահմանվել որպես շրջանագծի մեջ ներփակված կանոնավոր բազմանկյունների պարագծերի հաջորդականության սահման՝ բազմանկյունի կողմերի քանակի անսահմանափակ աճով :.
Շրջանագծի երկարությունը և π թիվը
Շրջանագիծը կապված է մաթեմատիկական ամենակարևոր հաստատուններից մեկի՝ պի թվի հետ։ Պի թիվը նշվում է հունական պի տառով (\pi): Տասնորդական գրառման մեջ թվի առաջին թվանշաններն են ․ \pi սահմանվում է որպես շրջանագծի C երկարության հարաբերակցությունը նրա d տրամագծին։
Կամ որպես շրջանագծի երկարության հարաբերակցությունը շառավիղի կրկնակիին։ Շրջանագծի երկարության բանաձևն ստանում է հետևյալ ձևը․
\pi հաստատունի օգտագործումը տարածված է գիտության մեջ։
«Շրջանի չափում» գրքի մեջ, որը գրել է Արքիմեդը մոտ մ․թ․ա․ 250 թվականին, նա ցույց է տվել, որ C/d հարաբերակցությունը (նա չի օգտագործել \pi տառը)  310⁄71-ից մեծ է, բայց 31⁄7-ից փոքր, գտել արտագծված և ներգծված 96 կողմերով բազմանկյան պարագիծը ։ \pi թվի մոտարկման այդ մեթոդը օգտագործվել է դարեր շարունակ, քանի որ այն ավելի մեծ ճշգրտություն ուներ, քան մեծ թվով կողմեր ունեցող բազմանկյունների բանաձևերը։ Վերջին նման հաշվարկը կատարվել է 1630 թվականին Քրիստոֆ Գրինբերգերի կողմից, որն օգտագործել է 1040 կողմ ունեցող բազմանկյուններ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Շրջանագծեր
Միշա Մարվին
Միշա Մարվին (ուկր. Миша Марвин, իրական անուն՝ Միխայիլ Մարվին, ), ուկրաինացի երգիչ, երաժիշտ և երգահան։ 2015 թվականից համագործակցում է Black Star Inc. ռուսական լեյբլի հետ ։
Կարիերա
Ուսանողական տարիներին սկսում է երգերի խոսքեր գրել և դառնում է տղամարդկանց փոփ խմբի անդամ։ Նրանք ձայնագրում են մի քանի երգեր, և նույնիսկ նկարահանում են մի տեսահոլովակ, որը արժեցավ 350 ԱՄՆ դոլար։ Դա «Суперпесня» կոչվող հավաքածուն էր։ Հետո խումբը բաժանվեց։ Խմբի բաժանման հետ մեկտեղ, Մարվինը դուրս եկավ ակադեմիայի երրորդ կուրսից։ Խմբի ակտիվ գործունեությունը նպաստեց նրան որ Միշան չունեցավ քննություններին նախապատրաստվելու ժամանակ։
Սկզբնական ժամանակահատվածում նա հանդես էր գալիս կարաոկե ակումբում։ Նա այդ ընթացքում շարունակում էր ստեղծագործել։ Միշան շատ էր սիրում զգացմունքային տողեր, հետևաբար նրա գրած երգերի տեքստերը շատ հուզական էին ստացվում։
2013 թվականին Միշան ընկերոջ հետ մի քանի երգ է գրել, որը հաջորդ օրը վաճառել են 1000 ԱՄՆ դոլարով։ Նույն ընկերը Միշա Մարվինին ծանոթացրեց Black Star inc. ռուսական լեյբլի տնօրեն Պավել Կուրյանովի հետ, ով առաջարկեց միասին համագործակցել։ Մարվինը աշխատում էր Եգոր Կրիդի «Холостяк» ալբոմի վրա։ Միշան նաև Նատանի, Մոտի և շատ այլ արտիստների հայտնի երգերի հեղինակն է։ Միշան «Кислород» երգի հեղինակն է, որով Մոտը հանդես եկավ «ВИА Гра» խմբի հետ։ Այս համագործակցությունները տևեցին երկու տարի։ 2015 թվականին Մարվին հնարավորություն ունեցավ ներկայանալ իր երգով, որը կոչվում էր «Ну что за дела», որտեղ հանդես եկավ նաև Օլգա Բուզովան։ Ավելի ուշ Մարվին և Dj Kan-ը ներկայացան դուետով, որը կոչվում էր «Стерва»: 2016 թվականի ամռանը Միշա Մարվինը ներկայացրեց իր առաջին մեներգը, որը կոչվում էր «Ненавижу», երգի հիման վրա նկարահանվել է բավական բարձր որակով տեսահոլովակ։ Երգի թողարկումից հետո այն դարձավ iTunes-ի փոփ աղյուսակի առաջատարը, իսկ ընդհանուր աղյուսակում այն հինգերրորդն էր, երգը հաջողությամբ մրցակցում էր Եգոր Կրիդի և Տիմատիի «Где ты, где я» դուետի հետ։ «Ненавижу» երգի տեսահոլովակը Յություբում զբաղեցրել է վեցերորդ տեղը, մեկ օրում հավաքելով ավելի քան կես միլիոն դիտում։ Այնուհետև նա դուետով հանդես եկավ Մոտի հետ, նրանք միասին ներկայացրեցին «А может?» երգը։
2018 թվականի մայիսի 18-ին Մոսկվայում հանդես է եկել իր առաջին մենահամերգով։ 2018 թվականի մայիսի 30-ին մենահամերգով է հանդես եկել Վլադիվոստոկում ։
Ընտանիք և անձնական կյանք
ՄԻշայի ծնողները դիպլոմավորված մերսողներ են։ Ունի ավագ քույր՝ Տատյանան, երգչուհի է, ով ավելի հայտնի է TAYANNA կեղծանունով, ինչպես նաև երկու կրտսեր եղբայրներ՝ Բոգդանը և Տարասը։
Միշա Մարվինը միշտ խուսափում է անձնական կյանքից։ Սակայն «Стерва» երգում նկատվեց, որ երգի խոսքերը գրված են հոգեբանական ծանր ապրումների հիման վրա։ Միշան այս առիթով ասաց. «Այո, մի աղջիկ կոտրեց իմ սիրտը»։ Նա ասաց որ այդ աղջկա հետ ծանոթացել էին կարաոկե ակումբում հանդես գալու ժամանակ, նա հարուստ ընտանիքից էր։ Միշան և այդ աղջիկը մեկ ամիս ապրել են միասին, սակայն Միշայի կյանքը համեմատած իր կյանքի բավական աղքատ էր, այդ իսկ պատճառով աղջիկը հեռացավ Միշայից ։
Ավելի ուշ Միշան հայտարարեց որ չունի ընկերուհի, և ամբողջովին նվիրվում է երաժշտությանը, ուստի նրա անձնական կյանքը մղվում է երկրորդ պլան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգահաններ
Մամոյադա
Մամոյադա (իտալ Mamoiada), կոմունա Իտալիայում՝ Սարդինիա մարզի Նուորո գավառում։
Բնակչության թվաքանակը 2004 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով եղել է ը՝ 2.582, 2014 թվականի տվյալներով՝ 2.552 : Բնակչության խտությունը կազմում է 53.13 մարդ/կմ²։ Համայնքն զբաղեցնում է 49.03կմ² տարածք։ Սահմանակից է  Ֆոննի, Գավոի, Նուորո, Օլոլաի, Օրանի, Օրգոսոլո, Սարուլե համայնքներին  ։
Բնակավայրին լայն ճանաչում է բերել Mamuthones di Mamoiada անվանումով հայտնի կառնավալ-դիմակահանդեսը, որը նվիրված է սուրբ Անտոնիոսին (Santo Antônio) և անց է կացվում ամեն տարի հունվարի 17-ին   ։ Տեղի թանգարանում պահվում, ցուցադրվում են ոչ միայն Մամոյադայում պատրաստված, այլև Սարդինիայի այլ բնակավայրերից ու եվրոպական տարբեր երկրներից բերված հին ու նոր դիմակներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վելիկայա Պիսարևկա
Վելիկայա Պիսարևկա (Велика Писарівка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկա-Պիսարևկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1662 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկա-Պիսարևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1662 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լեոն (այլ կիրառումներ)
Լեոն, կարող է վերաբերել՝
Պտտախտ
Պտտախտ, ցենուրոզ, կճղակավորների (գերազանցապես ոչխարների), որոշ կրծողների, հազվադեպ նաև մարդկանց ճիճվային հիվանդություն, որը բնորոշվում է տարբեր հյուսվածքներում երիզորդի թրթուրների՝ ցենուրների զարգացմամբ։ Վերջիններս տեղակայվում են գլխուղեղում (ուղեղային Պտտախտ), ենթամաշկային բջջանքում, միջմկանային շարակցական հյուսվածքում։ Հարուցիչների աղբյուրը մսակեր կենդանիներն են (հիմնականում շները), որոնց աղիքներում մակաբուծվում են սեռահասուն ցեստոդները։
Ախտահարում
Կենդանիները պտտախտով հիվանդանում են մակաբույծների ձվերով վարակված խոտի և ջրի միջոցով։ Ոչխարների համար առավել վտանգավոր է Պտտախտի ուղեղային ձևը, որի ժամանակ կենդանիները կատարում են շրջանաձև շարժումներ, գլուխը ետ են գցում կամ հակում, նկատվում են ջղաձգություններ, տեսողության կորուստ։ Հիվանդ կենդանիները խիստ հյուծվում են և մի քանի նոպաներից հետ սովորաբար սատկում են։
Բուժում
Բուժումը․ վիրաբուժական (միայն արժեքավոր կենդանիներին)։ Մնացած դեպքերում կենդանիներին մորթում են, իսկ մսեղենը (բացի ախտահարված մասից) օգտագործում սննդի մեջ։ Կանխարգելիչ միջոցառումները․ ծառայողական շների ճիճվաթափում, թափառողների՝ ոչնչացում։
Կատեգորիա:Զոոնոզ
Գրբաշցոց-գեղ
Գրբաշցոց-գեղ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Զուևո (գյուղ, Դանիլովսկի շրջան)
Զուևո (Зуево), գյուղ Ռուսաստանի, Յարոսլավլի մարզի Դանիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Դանիլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Խիսենլանդեն
Խիսենլանդեն (Giessenlanden ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 63,57 կմ² է, բնակչությունը՝ 14.454 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.100 եվրո է։
Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ Կատեգորիա:1986 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Արցախի Հանրապետության անկախության հանրաքվե
Արցախի Հանրապետության անկախության հանրաքվեն, անցկացվել է 1991 թվականի դեկտեմբերի 10-ին։ Որոշվում էր Արցախի Հանրապետության անկախությունը Ադրբեջանից։ Անցկացվել է նախկին Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի, հարակից Շահումյանի շրջանի ու Ադրբեջանական ԽՍՀ-ի Գեյգյոլի շրջանի մի մասի տարածքներում։ Հանրաքվեն բոյկոտել են Լեռնային Ղարաբաղի ադրբեջանական բնակչությունը, որոնք կազմում էին ինքնահռչակ հանրապետության բնակչության 20 %-ը։
Պատրաստումը, անցկացումն ու հանրաքվեի արդյունքների ամփոփումը իրանակացվեց ըստ «Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հանրաքվեի անցկացման ժամանակավոր կանոնակարգի»։ Որոշումը համարում են ընդունած, եթե նրա օգտին քվեարկում են ընտրողների ամենաքիչը 2/3 մասը, իսկ ընտրողների մասնակցությունը պետք է կազմի ամենաքիչը 50%։
Քվեաթերթիկները պարունակում էն հարցը հայերեն, ադրբեջաներեն ու ռուսերեն լեզուներով, ինչպես նաև «ԱՅՈ» ու «ՈՉ» բառերը (անցանկալին պետք էր ընդգծել)։
Հանրաքվեի անցկացման ընթացքին հետևում էր անկախ դիտորդների խումբը, որը Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության անկախության հանրաքվեի արդյունքների վերաբերյալ իր եզրակացությունն ամփոփեց համապատասխան Ակտում։ Դիտորդները ներկա էին գտնվել Հանրապետության բոլոր 30 ընտրատեղամասերում, և եզրակացրել, որ հանրաքվեն անցկացվել էր այդ պահին գործող օրենքներին համապատասխան և արտացոլում էր Լեռնային Ղարաբաղի բնակչության ցանկությունը։
Քվեարկության գործընթացի լուսաբանման համար ԼՂՀ էին ժամանել «Радио России», «Эхо Москвы», «Известия», «Московские новости», «Мегаполис-экспресс», «Столица», «Панорама», «Литературная газета», «Le Quotidien de Paris», «France-Presse», մի շարք այլ պարբերականների ու գործակալությունների, ինչպես նաև Ռուսաստանի, ԱՄՆ, Բուլղարիայի հեռուստաընկերությունների լրագրողներ և թղթակիցներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականի հանրաքվեներ Կատեգորիա:Անկախության հանրաքվեներ Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության քաղաքականություն Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության պատմություն Կատեգորիա:1991 թվականի դեկտեմբեր Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 10-ի իրադարձություններ
ԽՍՀՄ կանայք երկրորդ համաշխարհային պատերազմում
Խորհրդային Միության կանայք ակտիվ մասնակցություն են ունեցել Ֆաշիզմի դեմ մղվող պայքարին։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարբեր տարիներին, ըստ տարբեր գնահատականների, Կարմիր բանակի շարքերում կռվել է 490 հազարից մինչև 1 միլիոն կին։ Չնայած կանայք եղել են նաև այլ երկրների զորքերում, սակայն միայն ԽՍՀՄ-ում են նրանք մասնակցել ռազմական գործողություններին մասսայական հիմքերով։ Նրանցից 80 հազարը դարձել են սպա։ Մոտ 100 կին ստացել է Խորհրդային Միության հերոսի կոչում, նրանց մեծ մասը՝ հետմահու ։
Կանայք խորհրդային ժողովրդի ազատության պայքարում
Խորհրդային ժողովրդի ազատության և անկախության համար մղվող պայքարում իրենց եղբայրներից, ամուսիններից, հայրերից ու որդիներից ետ չեն մնացել նաև կանայք։ Նրանք ոչ միայն թիկունքում՝ արդյունաբերական ձեռնարկություններում, շինարարական կազմակերպություններում, տրանսպորտում, լուսավորության, առողջապահության, արվեստի, մշակույթի, գրեթե բոլոր բնագավառներում, խորհրդային տնտեսություններում փոխարինել են տղամարդկանց, այլև համալրել են բանակի շարքերը՝ իրենց մեծ լուման ներդնելով հաղթանակի գործում։ Ինչպես տղամարդիկ կանայք նույնպես ծառայության են անցել՝ հաղթահարելով մարտական բոլոր դժվարությունները, նրանց հետ միասին հասել են մինչև վերջնական հաղթանակի, մինչև Բեռլին։
Կանայք և աղջիկները համալրել են նաև խորհրդային բանակի, ռազմաօդային և ռազմածովային նավատորմների և հակաօդային պաշտպանության միավորումների շարքերը։ Խորհրդային երկրի հազարավոր կանայք՝ բանվորուհիներ, կոլտնտեսուհիներ, ուսանողուհիներ, մտավորականության ներկայացուցիչներ, կամավոր մեկնել են ռազմաճակատ և մարտնչել ֆաշիստական զավթիչների դեմ որպես տանկիստներ, կապավորներ, հրետանավորներ, օդաչուներ, հատկապես որպես բժշկասանիտարական աշխատողներ։ Խորհրդային ժողովրդի արիասիրտ դուստրերը անձնազոհության, հերոսության անկրկնելի օրինակներ են ցույց տվել Մոսկվայի, Լենինգրադի, Օդեսայի, Սևաստապոլի, Ստալինգրադի, Կուրսկի, Կովկասի և Խորհրդային Միության այլ քաղաքների և բնակավայրերի ազատագրման համար մղված մարտերում։
Խորհրդային կինը պատերազմի հերոսական տարեգրության մեջ
Երկրորդ աշխարհամարտի և Հայրենական մեծ պատերազմի հերոսական տարեգրության մեջ առհավետ արձանագրվեցին շատ հերոսուհիների անուններ, որոնք իրենց սխրագործություններով անմահ փառք բերեցին խորհրդային կնոջը։ Հայրենական մեծ պատերազմի հերոսական տարեգրության մեջ առհավետ ամրագրվել են Զոյա Կոսմոդեմյանսկայայի, Լիզա Չայկինայի, Ուլյանա Գրոմովայի, Լյուբա Շևցովայի, Մայա Պեգլիվանովայի (Փահլևանյան) և այլ անմահ քաջերի անունները։ Խորհրդային կառավարությունը, բարձր գնահատելով կանանց ծառայությունները Հայրենական մեծ պատերազմում, 70 հայրենասեր կանանց արժանացրել է «Խորհրդային Միության հերոսի» կոչման։ Ավելի քան 120 հազար կանայք պարգևատրվել են Հայրենական մեծ պատերազմի շքանշաններով ու մեդալներով, 8 հազար կին պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի պարտիզանին» մեդալով։ Հարյուր հազարավոր կանայք իրենց կրծքին կրել են հերոս քաղաքների պաշտպանության համար շնորհված մեդալներ ։
Պատերազմի հետևանքներ
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը շատ ծանր հարված հասցրեց մարդկությանը։ Պատերազմի մեջ էին ներքաշվել 61 երկրներ՝ 1.7 միլիարդ բնակչությամբ, որոնց ռազմական ուժերում աշխատում էր 110 միլիոն մարդ։ Պատերազմական գործողություններն ընթանում էին մոտ 22 միլիոն քառ. կմ տարածքի վրա։ Վեց տարի տևած պատերազմի ընթացքում զոհվեց ավելի քան 50 միլիոն և հաշմանդամ դարձավ 95 միլիոն մարդ։ Վիթխարի էին նաև նյութական կորուստները։ Պատերազմից հետո, 1945-1946 թթ. Նյուրնբերգում կայացած դատավարությունը մահվան դատապարտեց հիտլերյան հանցագործներին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կանայք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ
Օսկար (ֆիլմ, 1967)
«Օսկար», 1967 թվականի ֆրանսիական կատակերգական ֆիլմ, ռեժիսորը՝ Էդուարդ Մոլինարոն է իսկ Լուի Դե Ֆոնեսը՝ գլխավոր դերում: Ֆիլմը Կլոդ Մագնիեի հաջող պիեսի էկրանավորումն է, որը բեմադրվել է թատրոնում՝ Լուի դը Ֆունեսի մասնակցությամբ չորս անգամ՝ 1959, 1961, 1971 և 1972 թվականներին: Խորհրդային կինովարձույթում կինոնկարը հավաքել է 27,2 մլն հանդիսատես՝ ընդհանուր առմամբ 636 օրինակ տպաքանակով :
Սյուժե
Հանգստյան օրերի առավոտյան մի արդյունաբերող Բերտրան Բարնյեր ( Louis de Funes ) արթնանում է անսպասելի հյուրի կողմից: Նրանք նրա աշխատակիցներից են`Քրիստիան Մարտեն (Կլոդ Ռիշ): Նրա այցի նպատակը աշխատավարձի բարձրացում խնդրելն է՝ սկսած 2 հազար ֆրանկից մինչև 6 հազար ֆրանկ ամսական: Նման բարձր աշխատավարձը անհրաժեշտ է նրա համար, որպեսզի խնդրի իր սիրելիի ձեռքերը,  ով սովոր է հարմարավետ կյանքին: Երկար վեճերից հետո, Քրիստիանին  հաջողվում է ստիպել ստիպել կատաղած և խեղդող պարոն Բերնյերին կատարել իր խնդրանքը, և աշխատավարձը հասցնել ամսական 5,5 հազար ֆրանկի:
Հյուրը, սակայն, չի շտապում հեռանալ: Բառացիորեն հենց այնտեղ, նա հայտարարում է, որ իր սիրուհին Բարնյեի դուստրն է, և ինքը պատիվ ունի ձեռքերը խնդրելու: Նման անախորժությունից վրդովված ՝ Բարնյեն ցանկանում է Մարտենին դուրս հանել տանից,բայց դա այնքան էլ հեշտ չէ: Փաստն այն է, որ երիտասարդների հարաբերությունները շատ հեռու են գնացել: Բացի այդ, Մարտինը դռան բռնակների արտադրության պայմանագրերից մեկի հետ խարդախության միջոցով ստացավ 65 միլիոն գումար:Այդ պատճառով նա ի վիճակի է Բարնյեի դուստերը արժանապատիվ գոյություն ապահովել և հավակնել 40 մլն հին ֆրանկի չափով օժիտ ստանալուն, ինչպես նաև Բարնյեի ձեռնարկություններում առևտրային տնօրենի պաշտոնին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Վեսյոլոե (գյուղ, Վելիկա-Պիսարևկայի շրջան)
Վեսյոլոե (Веселе), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկա-Պիսարևկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վեսյոլոե գյուղում բնակվում էր 57 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկա-Պիսարևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Տրիսկի
Տրիսկի (Тріски), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տրիսկի գյուղում բնակվում էր 152 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,534 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 284,64 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(4594) Դաշկովա
(4594) Դաշկովա (Dashkova), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի մայիսի 17-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,193377 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8803 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5065 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1186,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,303413 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,53° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մեհմանա
Մեհմանա, գյուղ ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանում` Թարթառ գետի աջ կողմում՝ 1200 մետր բարձրության վրա։ Գտնվում է հանրապետության հյուսիսարևելյան հատվածում, Մարտակերտ շրջկենտրոնից 24 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 86 կմ հեռավորության վրա։
Անվանում
Հնում կոչվել է Բերզենի, հետագայում անվանվել է Մեհմանա։ Գյուղի Մեհմանա անվանումը կապված է մի ավանդազրույցի հետ։ Թուրկական կառավարության հավատափոխ լինելու պահանջին հակառակ, Տրապիզոնի հարավից մի խումբ հույն և երկաթագործներ, հույն Խարալամպիի առաջնորդությամբ գաղթում են դեպի Հայաստան։ Անիի ավերակների մոտ 147 տարեկան Թագուհի անունով մի կին նրանց խորհուրդ է տալիս գնալու Արցախ։ 1740-ական թվականներին նրանք հասնում են Շուշի։ Իսկ երբ անգլիացի երկբանները 1752 թվականին Արցախի Մեհմանա գյուղի մերձակայքում, անտառապատ լեռան լանջերին հայտնաբերում են մեծ պաշար ունեցող բազմամետաղների հանքավայրը, հատկապես արծաթահանքերը, հանքի շահագործումը սկսելուց հետո աշխատող, հիմնականում հույն բանվորները այստեղ իրենց բնակվելու համար տներ է կառուցում։ Հետո անգլիացի կառավարիչը իր փոխարեն կառավարիչ նշանակելով մի հույնի, մեկնում է հայրենիք։ Հույնը Հունաստանից աշխատանքի և բնակվելու է հրավիրում իր ազգակիցներին, որոնք էլ, հայերի հետ միասին, բնակություն հաստատելով այդ տարածքում, կառուցում են բնակավայր, այն անվանելուվ «Մեհմանա», որը հունարեն թարգմանաբար նշանակում է «հանքատեղի»։ Բնակավայրը անվանվել է նաև Բերզենի,որը հունարեն թարգմանաբար նշանակում է «հույների բնակատեղի»։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Կաթողիկեսարի լեռնաշղթայի հարավային մասում,Կուսապատ և Արևչտես լեռների ստորոտում,անտառներով շրջապատված է, Թարթառ գետի և Սարսանգի ջրամբարի աջ ափին, Մարտակերտ քաղաքից 20 կմ հարավ-արևմուտք,Ստեփանակերտ քաղաքից 86 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք։Մեհմանա գյուղի հողային տարածությունը կազմում է 252,95 հա,որից գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են 116,58 ։
Գտնվում է ծովի մակերևույթից 1200 մ բարձրության վրա։
Համայնքի տարածքում առկա են թվով 3 աղբյուրներ` «Աչք», «Սիոլին ծորի» և «Պառավի»։
Առկա են ցինկի և կապարի հանքային պաշարներ։
Գյուղը Արցախյան ազատամարտին
1989-1990 թվականներին գյուղում կազմավորվել է ինքնապաշտպանական ջոկատ, որը ներառվել է Մարտակերտի պաշտպանական շրջանի ստորաբաժանումների կազմում և մասնակցել ԼՂՀ տարբեր շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Արցախյան պատերազմի տարիներին, մի քանի անգամ ձեռքից ձեռք անցնելով, Մեհմանան հիմնովին ավերվել է, իսկ ազատագրումից հետո՝ սկսած 1994 թվականին, պետության միջոցներով վերակառուցվել և բնակեցվել է։ Գյուղի բնակիչները մասնակցել են նաև 1941-1945 թվականների պատերազմին։
Բնակչություն
Բնակչության թիվը 2005 թվականին մարդահամարի տվյալներով կազմել է 27 մարդ,իսկ 2010 թվականին տվայներով կազմում է 25 մարդ, 11 տնտեսություն։ Գյուղի ներկայիս բնակիչները նախնիները հիմնականում բնիկներ են։ Գյուղում բնակվում են միայն հոայեր և մեկ հույն՝ Նիկոլա Իվանդիսը։ 2015 թվականին Մեհմանա համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 26 մարդ, կա 11 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Գյուղի բնակիչները զբաղվել և զբաղվում են հացահատիկային, բանջարանաբոստանային, կերային կուլտուրանների, կարտոֆիլ մշակությամբ, անասնապահությամբ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Մեհմանա գյուղում և նրա շրջակայքում կատարված պեղումների ընթացքում հայտնաբերվել են՝ գյուղից 2 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք Ք․ա 2-1-ին հազարամյակների դամբանաբլուր, 2,5 կմ դեպի հյուսիս Ք․ա 2-1-ին հազարամյակների դամբանաբլուր, 2 կմ դեպի հյուսիս-արևելք Ք․ա 2-1-ին հազարանյակների դամբալաբլուր, 3 կմ դեպի հյուսիս-արևելք Ք․ա 2-1-ին հազարամյակների դամբանաբլուր։ Գյուղում և նրա շրջակայքում պահպանել են՝ գյուղից 3 կմ դոպի հյուսիս-արևելք, անտառապատ բլրի վրա 1249 թվականին կառուցված սբ Աստվածային եկեղեցին, որը տեղացի հույների մոտ հայտնի է «Պանայա» անվանումով։Պահպանվել է 11-12-րդ դարերի խաչքար, 1 կմ դեպի հյուսիս-արևելք՝ 1229 թվականին կառուցված սբ․ Աստվածային եկեղեցին, 13-րդ դարի տապանաքար, 1250 թվականին կոթող, 9-12-րդ դարերի, 11-12-րդ դարերի, 12-րդ դարի, 13-րդ դարի, 12-13-րդ դարերի «Մեհմանա» բազմաթիվ խաչքարեր, 19-20-րդ դարերի խաչքարով գերեզմանոցը։ Մեհմանա գյուղի շրջակայքում կա 3 աղբյուր՝ «Աչք», «Պառավի», «Սիոլին ծորի» անվանումներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի գյուղեր Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի բնակավայրեր
Վլադիմիր Բարխուդարյան
Վլադիմիր Բախշիի Բարխուդարյան, հայ պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1973), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1994, թղթակից անդամ՝ 1986 թվականից), ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2003)  ։
Կենսագրություն
1945 թ. իր ծննդավայրի միջնակարգ դպրոցը ավարտելուց հետո, ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետը և 1950 թվականին ավարտել։ Նույն տարում ընդունվել է ՀԽՍՀ ԳԱ պատմության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Ասպիրանտական ուսումնառության տարիներին ակադեմիկոս Ս. Տ. Երեմյանի ղեկավարությամբ մասնագիտացել է Հայաստանի միջնադարյան պատմության հարցերում։ Թեկնածուական ատենախոսության թեմա է ընտրվել «Հայաստանի 9–11-րդ դարերի ավատատիրական հողատիրությունը», որը հաջողությամբ պաշտպանել է 1954 թվականին։ 1955 թվականին Վ. Բ. Բարխուդարյանն աշխատանքի է անցել այն ժամանակ Գիտությունների ակադեմիայի կազմում գործող Հայաստանի պատմության պետական թանգարանում՝ որպես կրտսեր գիտական աշխատող։ 1958-1990 թվականներին աշխատել Է ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտում, որտեղ եղել է կրտսեր (1958–1959) գիտաշխատող, գիտքարտուղար (1959–1963), ավագ գիտաշխատող (1963–1967), 1967-1990 թվականներին` փոխտնօրեն, 1980-1987 թվականներին՝ հայ գաղթավայրերի պատմության բաժնի վարիչ։ 1990-2000 թվականներին եղել է ԳԱԱ ակադեմիկոս-քարտուղար, 2000-2006 թվականներին ՝ փոխնախագահ, 2005-2006 թվականներից՝ հումանիտար գիտությունների բաժանմունքի ակադ.-քարտուղար, 2006-2011 թվականներից՝ հայագիտության և հասարակական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս- քարտուղար, 2011-2017 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ նախագահի օգնական։ ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2003)։
Վլադիմիր Բարխուդարյանը երկար տարիներ Գերագույն հոգևոր խորհրդի անդամ է եղել։ Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Օշականի Ս. Մեսրոպ Մաշտոց դպրատան կայացմանը։
Աշխատություններ
Աշխատությունները վերաբերում են Հայաստանում ֆեոդալական (ավատատիրական) հողատիրությանը, հայկական գաղթավայրերի պատմությանը, հայ խորհրդային պատմագրությանը, հայ-ռուսական հարաբերություններին, 1905-1907 թվականներին հեղափոխական շարժումներին։ «Նոր Նախիջևանի հայկական գաղութի պատմություն» (հ. 1-2, 1967-1985) մենագրության մեջ աղբյուրագիտական հարուստ հենքով լուսաբանել է հայկական գաղութի տնտեսական, հասարակական-քաղաքական և մշակութային պատմությունը, Նոր Նախիջևանի դերը Հարավային Ռուսաստանի տնտեսական կյանքում և հայ-ռուսական առնչություններում։
Վլադիմիր Բարխուդարյանի նախաձեռնությամբ ու խմբագրությամբ ստեղծվեցին հայ գաղթավայրերի պատմությանը նվիրված մի շարք հոդվածների ժողովածուներ. «Հայ-հունգարական պատմական և մշակութային կապերի պատմությունից», «Հայ ազատագրական շարժումները և հայկական գաղթավայրերը 16–18-րդ դարերում» (1985), «Էջեր հայ գաղթավայրերի պատմության» (1996)։
Վլադիմիր Բարխուդարյանը տպագրել է «Խորհրդահայ պատմագրության գնահատության հարցի շուրջը» (ՊԲՀ, 1990,No 4) հոդվածը, ուր լուսաբանել է խորհրդահայ պատմագիտության թերացումներն ու սխալները։ Նա միաժամանակ անդրադարձել է սկզբնաղբյուրների հրատարակման և պատմագիտական շատ հարցերի գիտական հետազոտման ուղղությամբ կատարված վիթխարի ձեռքբերումներին։
2003 թվականին Երևանում անցկացվող Հայագիտական առաջին միջազգային համաժողովում Վ. Բարխուդարյանը հանդես է եկել «Հայագիտության արդի վիճակը Հայաստանում և զարգացման հեռանկարները» զեկուցումով։
Մասնակցել է հայ ժողովրդի պատմության ակադեմիական բազմահատորյակի ստեղծմանը։ Հեղինակել և խմբագրել է դպրոցական դասագրքեր։ Բարխուդարյանը Համազգային հայ կրթական և մշակութային միության հայագիտական բարձրագույն հիմնարկի տնօրեն Երվանդ Փամբուկյանի հետ սփյուռքահայ դպրոցների համար դասական ուղղագրությամբ հրատարակել է «Հայոց պատմություն» դպրոցական դասագրքի առաջին գիրքը (Բեյրութ, 1998), որն ընդգրկում էր Հին Հայաստանի պատմության ժամանակաշրջանը։
1985 թվականին ստացել է Հունգարիայի ԳԱ մեդալ։ 1998 թվականից բնության և հասարակության մասին գիտնականների միջազգային ակադեմիայի անդամ է։
2005 թվականին Բարխուդարյանի խմբագրությամբ հրատարակվել է «Աստվածաշնչական Հայաստան» գիտաժողովի նյութերի մեծարժեք հատորը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ
Էգլքոֆեն
Էգլքոֆեն (Egglkofen), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Դենիս Բիրյուկով
Դենիս Բիրյուկով (Денис Сергеевич Бирюков, ), ռուս վոլեյբոլիստ, Լենինգրադի մարզի Սոսնովի Բոր քաղաքի «Դինամո» թիմի և Ռուսաստանի հավաքականի խաղացող։ Արժանացել է միջազգային կարգի սպորտի վարպետի տիտղոսին ։
Անհատական
2013 թվականին Կազանում անցկացված համալսարանական խաղերին լավագույն ձևով մասնակցելու համար Դենիս Բիրյուկովը պարգևատրվել է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի պատվոգրով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս վոլեյբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի պատվոգրով պարգևատրվածներ
Զուևո (գյուղ, Չուդովսկի շրջան)
Զուևո (Зуево), գյուղ Ռուսաստանի, Նովգորոդի մարզի Չուդովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Չուդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Արման Սերեբրակյան
Արման Սերեբրակյան (Arman Serebrakian, ), ամերիկահայ դահուկորդ, Հայաստանից 2014 թվականի Օլիմպիական խաղերի մասնակից ։ Նրա կրտսեր քույրը՝ Անի-Մաթիլդա Սերեբրակյանը, նույնպես արհեստավարժորեն զբաղվել է լեռնադահուկային սպորտով և մասնակցել է 2010 թվականի Վանկուվերի օլիմպիական խաղերին։
Կենսագրություն
Արման Սերեբրակյանը ծնվել է Կալիֆոռնիայում՝ Իրանից եկած էթնիկ հայերի ընտանիքում։ Ունի երկքաղաքացիություն։ 2009 թվականից հանդես է գալիս Հայաստանի ազգային հավաքականում ։ 2010 թվականին ավարտել է Կոլորադոյի համալսարանը։ Սոչիի Օլիմպիական խաղերի մարզական ծրագրում Արմանը հանդես է եկել սլալոմում (2 րոպե 0,57 վայրկյան վերջնական արդյունքով և զբաղեցրել 34-րդ տեղը) և հսկա ոլորավայրէջքում (2։ 58,40 և 46-րդ տեղ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2014 ձմեռային օլիմպիական խաղերում դահուկորդներ Կատեգորիա:Հայ դահուկորդներ
Խիլզե էն Ռեյեն
Խիլզե էն Ռեյեն (Gilze en Rijen ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 65,54 կմ² է, բնակչությունը՝ 25.735 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.800 եվրո է։
Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Պերցևո (գյուղ, Պերեսլավսկի շրջան)
Պերցևո (Перцево), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի բնակավայրեր
Դարբողազ
Դարբողազ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Իրասա
Իրասա (Ираса), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեեն գետի աջ ափին՝ 225 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 84 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր