cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Անդրե Սիլվա
Միջազգային կարիերա
Սեպտեմբերի 1-ին Ջիբրալթարի ազգային հավաքականի հետ ընկերական հանդիպման ժամանակ Սիլվան կատարեց իր դեբյուտը Պորտուգալիայի ազգային հավաքականի կազմում, երկրորդ կեսին փոխարինելով Էդերի ։ Հոկտեմբերի 7-ին Անդորրայի ազգային հավաքականի դեմ 2018 թվականի Աշխարհի գավաթի ընտրական մրցաշարի հանդիպման ժամանակ նա խփել է իր առաջին գոլը ազգային հավաքականի կազմում ։ Երեք օր անց, Ֆարերյան կղզիների հավաքականի դեմ խաղում, Անդրեն ձևակերպել է «հետ-թրիկ» ։
2017 թվականին Սիլվան մեկնել է մասնակցելու Ռուսաստանում կայացած Կոնֆեդերացիաների գավաթի խաղարկությանը։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Ռուսաստանի, Նոր Զելանդիայի , Չիլիի և երկու անգամ Մեքսիկայի   ազգային հավաքականների դեմ խաղերին։ Նոր Զելանադիայի դեմ հանդիպման ժամանակ Անդրեն գոլ է խփել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պորտուի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պորտուգալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Վասիլի Կուդաշյով
Վասիլի Միխայլովիչ Կուդաշյով (Василий Михайлович Кудашёв, ), խորհրդային գրող։
Կենսագրություն
Վասիլի Միխայլովիչ Կուդաշյովը ծնվել է 1902 թվականին Ռյազանի նահանգի Դանկովսկի շրջանի Կուդրյավշինո գյուղում (այժմ՝ Լիպեցկի շրջանի Դանկովսկի շրջան)։ Ավարտել է գյուղի դպրոցը, որից հետո աշխատել է որպես մաճկալ։ 1918 թվականին մեկնել է Մոսկվա, աշխատել Ալեքսանդրովսկի կայարանում՝ հնոցապան, աշխատանքին զուգահեռ սովորել է հանրակրթական դասընթացներում։ Վերադառնալով հայրենիք՝ Կուդաշյովը կազմակերպել է կոմերիտական բջիջ և ընտրվել նրա քարտուղար։
Կուդաշյովը գրական գործունեությունն սկսել է 1920-ական թվականներին նոր տնտեսական քաղաքականության շրջանի գյուղի մասին ակնարկներով և պատմվածքներով, որոնք հրապարակվել են երիտասարդական թերթերում և ամսագրերում։ 1920-ական թվականների վերջին և 1930-ական թվականների սկզբին գրել է վիպակներ ու պատմվածքներ գյուղացիության մասին՝ կոլեկտիվացման նախօրեին և ընթացքում։ Նրա ստեղծագործություններում լուսաբանվում է միանձնյա գյուղացու սեփական հոգեբանությունը, վերլուծվում են պատճառները, թե ինչու գյուղացիության զգալի մասը չի ընդունել կոլեկտիվացումը։ Կուդաշյովի ստեղծագործությունները հրատարակվել են ԽՍՀՄ խոշորագույն ամսագրերում։
Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելուց հետո Կուդաշյովը կամավոր միացել է ժողովրդական աշխարհազորի 8 հրաձգային դիվիզիայի 22-րդ հրաձգային գնդի Գրողների վաշտին։ Ծառայել է որպես լրագրող ռազմական «Մարտական ուղի» թերթում։ Ելնյայի գործողության ժամանակ ծանր վիրավորվել է, ընկել շրջապատման մեջ և 1941 թվականի հոկտեմբերի 8-ին գերի է ընկել Վյազմայի մոտ։ Մահացել է գերության մեջ 1944 թվականի փետրվարի 20-ին թոքերի տուբերկուլյոզից և թաղված է Շտալագ II D (Ստարգարդ, Պոմերանիա) նոր գերեզմանոցի եղբայրական գերեզմանում (ներկայում՝ Լեհաստանում)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Կուլպինի տուն (Տագանրոգ)
Կուլպինի տուն (Дом Кульпина), երկհարկանի շենք Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Գտնվում է Պետրոսի փողոցում։ Մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է` համաձայն 2002 թվականի դեկտեմբերի 31-ի թիվ 124 հրամանի։
Հասցեն` ք. Տագանրոգ, Պետրոսի փողոց, տուն 30։
Պատմություն
Տագանրոգ քաղաքի Պետրոսի փողոցի և Նեկրասովի նրբանցքի խաչմերուկում գտնվող թիվ 30 տունը կառուցվել է մոտ 1870 թվականին։ Հենց սկզբից այնտեղ ապրել է ենթասպա Պավել Բույանովսկու ընտանիքը։ 1880-ական թվականների վերջից մինչև 1918 թվականը տանը բնակվել է նրա ազգականը՝ Անտոնը ։
Տան առաջին սեփականատերը եղել է թուրքահպատակ Իվան Կոնտեմիրովը։ 1870-ական թվականների վերջում նա տունը վաճառել է տագանրոգցի վաճառական Դմիտրի Ֆեոդորովիչ Կուլպինին։ Վերջինս եղել է հավատացյալ, հաճախել է եկեղեցի, աշխատել է Նիկոլաևյան մանկատանը կից գործող եկեղեցում որպես երեց։ Տունը գնելու համար միջոցները նա վաստակել է՝ զբաղվելով մանր առևտրով ։
XX դարի սկզբին տնատիրությունն անցել է Կուլպինի ժառանգներին։ 1925 թվականին, շենքի վերջին սեփականատեր վաճառական Բորիս Ֆեոդորովիչ Կուլպինի օրոք, շենքն ազգայնացվել է ։
1910-ական թվականներին տան մի քանի սենյակներ վարձով տրվում էին նավահանգստի պետ, արքունի խորհրդական Ա. Պ. Սեմենյուտային։ Սեմենյուտան մահացել է 1912 թվականի սեպտեմբերին։ Նույն տանը ժամանակին աշխատել է տիկին Ն. Ֆիվետի արհեստանոցը, որը զբաղվել է զգեստների կարուձևով։ Նա նաև իր գործն է սովորեցրել ցանկացողներին ։
1928 թվականին տանը գտնվել է ատաղձագործական արհեստանոց, որտեղ արտադրվել է կահույք, ավելի ուշ այստեղ գործել է սոցիալական դաստիարակության ինստիտուտը ։
Ճարտարապետություն
Կարմիր աղյուսից կառուցված տան ուղղանկյուն պատուհանները զարդարում են եռանկյունաձև քիվերն ու զարդաքիվերը։ Առաջին հարկի պատուհանները պատրաստված են կողպեքային քարով։ Շենքի անկյունում կառուցված է պատուհանով և սայրաձողով աշտարակ։
Խորհրդային իշխանության տարիներին շենքն ազգայնացվել է։ Ներկայումս սա բնակելի տուն է։ Մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Տներ
843
Մահեր
Կատեգորիա:843 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ֆաշա (Իտալիա)
Ֆաշա  (իտալերեն՝ Fascia), կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Ջենովա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 112 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 10 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 16020։ Հեռախոսային կոդ՝ +39 010։ Բնակավայրի հովանավորողն է հանդիսանում Սուրբ Գուգլիելմո դի Մալավալլե։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վյոշենսկայա
Վյոշենսկայա (Вёшенская), ստանիցա Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Շոլոխովսկի շրջանում։ Մտնում է Վյոշենսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ 2002 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 9.317 մարդ։ Առաջին անգամ հիշատակվում է 1672 թվականին։
Աշխարհագրություն
Վյոշենսկայա ստանիցան գտնվում է Դոն գետի ձախ ափին։ 1963 թվականին Միխայիլ Ալեքսանդրովիչ Շոլոխովի պատգամավորական ջանքերի շնորհիվ Միլլերովո քաղաքից, որի միջով անցնում է Մոսկվա-Դոնի Ռոստով մայրուղին և Հյուսիս Կովկասյան երկաթուղին, անցկացվեց 145 կմ երկարությամբ ասֆալտապատ ճանապարհ դեպի Բազկովսկայա ստանիցա, որը գտնվում է Դոնի աջ ափին` Վյոշենսկայա ստանիցայի դիմաց։ 1985 թվականին այդ ստանիցաների միջև կամուրջ կառուցվեց, որը փոխարինում էր լաստանավային անցմանը։ Ստանիցայի մոտակայքում գտնվում է օդանավակայանը, իսկ ստանիցայից 8 կմ հեռավորության վրա աճում է Վյոշենսկայայի կաղնին։
Պատմություն
Վյոշկա կազակական քաղաքի մասին առաջին անգամ հիշատակվում է 1672 թվականին։ Վյոշենսկայան ձևավորվել է Չիգանցկ ստանիցայի կազակների վերաբնակեցման արդյունքում, որը ավերվել էր Բուլավինյան ապստամբությանը մասնակցելու համար։ Ստանիցայում ոչ մի տնտեսական ձեռնարկություն գոյություն չուներ, առևտուրն իրականացվում էր պարենային և արդյունաբերական ապրանքների կրպակներում։ 20-րդ դարի սկզբին Վյոշենսկայա գյուղում բնակվում էր մոտ 1200 մարդ։ 1913 թվականին Վյոշենսկի յուրտի և ստանիցայի տարածքում  բնակվում էին 36989 կազակներ՝ չհաշված ոչ կազակական ծագում ունեցող բնակիչներին։ Ստանիցայի կազակները մարտնչել են ռուս-ճապոնական պատերազմում՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ռազմաճակատներում։
Վոյսկա Դոնսկի մարզը ի սկզբանե գտնվում էր Ուստ-Մեդվեդիցկի օկրուգի կազմում, Վերին Դոնի օկրուգի ձևավորումից հետո ստանիցան դառնում է նրա վարչական կենտրոնը։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ ստանիցան բոլշևիկների իշխանության  դեմ Վերին Դոնի ապստամբության կենտրոնն էր։ Ստանիցայում գործում էր խորհրդային տարիներին ավերված Սուրբ Երրորդության եկեղեցին։ Վյոշենսկայան համաշխարհային ճանաչում ձեռք բերեց ստանիցայի բնակիչ Միխայիլ Շոլոխովի «Խաղաղ Դոն» վեպի շնորհիվ, որը գրականության բնագավառում արժանացել էր Նոբելյան մրցանակի։ Գրողի մահից հետո 1984 թվականին այստեղ ստեղծվեց Միխայիլ Շոլոխովի անվան պետական արգելոց-թանգարանը։ Շոլոխովի բրոնզե կիսանդրին տեղադրվել է 1981 թվականի մայիսի 23-ին Դոն գետի ափին (քանդակագործ` Ա. Նովիկով, ճարտարապետ` Վ. Կլիմով)։ 1974-1975 թվականներին ստանիցայի մերձակայքում տեղի է ունեցել «Մարդկության մայրը» ռազմական դրամայի նկարահանումները։
Մշակույթ
«Շոլոխովյան գարուն» փառատոնը ստանիցայում անցկացվում է ամեն տարի գարնանը, մայիսի վերջին հանգստյան օրերին ։ Ամեն տարի մայիսին Վյոշենսկայայի ձիանոցներում անցկացվում է կազակական ձիասպորտի և ձիավարման «Վյոշենսկի Շերմիցի» փառատոնը։
Ուիլյամ Արթուր Լյուիս
Ուիլյամ Արթուր Լյուիս (Sir William Arthur Lewis, ), բրիտանացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ «տնտեսական զարգացման վերաբերյալ նորարարական հետազոտությունների համար՝ զարգացող երկրների հիմնախնդիրների համադրմամբ» (1979)։ Եղել է Փրինստոնի համալսարանի քաղաքատնտեսության պրոֆեսոր ։ Առաջադրել է դուալիստական տնտեսության տեսությունը։ Այսպես կոչված՝ «Լյուիսի տնտեսագիտական մոդելի» հեղինակն է ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1915 թվականի հունվարի 23-ին Վեստ Ինդիայում՝ Սեյնթ Լյուսիայում, մանկավարժների ընտանիքում։ Միջնակարգ կրթություն ստացել է ծննդավայրում. 1929 թվականին՝ 14 տարեկան հասակում ավարտել է Սուրբ Մարիամի անվան քոլեջը։ Որոշ ժամանակ աշխատել է որպես կլերկ։ 1934 թվականին ընդունվել է Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցը, որն ավարտել է 1937 թվականին՝ ստանալով բակալավրի աստիճան և գերազանցության դիպլոմ։ Հենց այդտեղ էլ երեք տարի անց պաշտպանել է իր պատրաստած ատենախոսությունը և ստացել գիտությունների դոկտորի աստիճան ։ 1938—1948 թվականներին դասավանդել է Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցում, այնուհետև՝ 1948—1957 թվականներին՝ Մանչեստրի համալսարանում (պրոֆեսորի կոչումով)։ 1958 թվականին զբաղեցրել է Վեստ Ինդիայի համալսարանական քոլեջի տնօրենի պաշտոնը, իսկ 1962 թվականին, երբ այն վերափոխվել է Վեստ Ինդիայի համալսարանի, դարձել է դրա պատվավոր վիցե-պրեզիդենտը (փոխնախագահը)։ 1963 թվականին նշանակվել է Փրինստոնի համալսարանին առընթեր՝ Վուդրո Վիլսոնի անվան պետական ու միջազգային հիմնախնդիրների դպրոցի պրոֆեսոր, 1968 թվականին՝ Փրինստոնի համալսարանի քաղաքատնտեսության ամբիոնի պրոֆեսոր ։
Վյոշենսկայա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Շոլոխովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ուիլյամ Արթուր Լյուիս
Կենսագրություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին աշխատել է Մեծ Բրիտանիայի աշխատավարձին առնչվող հարցերի հանձնաժողովում և գաղութների գործերի նախարարությունում։ 1951—1973 թվականներին ընդգրկված է եղել Միավորված ազգերի կազմակերպության՝ զարգացող երկրների գծով փորձագիտական խմբում, միաժամանակ՝ 1953 թվականից որպես տնտեսական հարցերով խորհրդական համագործակցել Ոսկե ափի կառավարության, 1955 թվականից՝ Գանայի կառավարության հետ, Քվամե Նքրումայի ղեկավարած կառավարությանն օգնել 1957—1958 թվականների հնգամյա պլանի կազմման գործում։ 1970—1973 թվականներին եղել է Զարգացման կարիբյան բանկի նախագահը (Caribbean Development Bank) : 1983 թվականին եղել է Ամերիկայի տնտեսագիտական ընկերակցության նախագահը։
Ուիլյամ Արթուր Լյուիսի դիմանկարը պատկերված է արևելակարիբյան 100 դոլարանոց թղթադրամի դարձերեսին ։
Ընտանիքը
1938 թվականին Արթուր Լյուիրսն ամուսնացել է քանդակագործուհի Գլեդիս Ջեյկոբսի հետ։ Ունեցել են երկու դուստր ։
Պարգևներ
1966—1973 թթ. — Գանայի համալսարանի պատվավոր նախագահ. 1969 թվականին դարձել է Իսրայելի Վեյցմանյան ինստիտուտի պատվավոր անդամ։ 1983 թվականին նշանակվել է Ամերիկյան տնտեսագիտական ընկերակցության նախագահ։ Եղել է բրիտանական գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ, ինչպես նաև Մեծ Բրիտանիայի թագավորական տնտեսագիտական ընկերության (Royal Economic Society) խորհրդի անդամ, Գանայի տնտեսագիտական ընկերության նախագահ, ԱՄՆ-ի գունամորթ բնակչությանն աջակցող ազգային ընկերակցության տնտեսական-խորհրդատվական կոմիտեի անդամ ։
Հիշատակը
Արթուր Լյուիսի անունով են կոչվել՝
Ի հիշատակ Արթուր Լյուիսի՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ
Բաթանես
Բաթանես (Lalawigan ng Batanes), պրովինցիա Ֆիլիպիններում, որը գտնվում է Բաթանես կղզիներում։ Այն Ֆիլիպինների ամենափոքր և ամենահյուսիսային նահանգն է։ Վարչական կենտրոնը Բասկո քաղաքն է։
Աշխարհագրություն
Բաթանես կղզիները գտնվում են Լուսոն կղզուց 162 կմ հյուսիս և Կագայան նահանգից բաժանված են Լուսոնի նեղուցով։ Տասը կղզիներից ամենամեծը և ամենաբնակեցվածը երեքն են՝ Իտբայաթ, Բաթան և Սաբթանգ։ Նրանց հարևանությամբ Բաբույան կղզիախումբն է, որոնցից նրանք բաժանված են Բալիտանգի նեղուցով։ Թայվան կղզուց կղզիները բաժանվում են Բաշի նեղուցով (կղզիները գտնվում են Թայվանից 190 կմ հարավ)։
Կղզիախմբում ընդգրկված այլ կղզիներից են, բացի վերը թվարկվածներից՝ Միսանգան, Սիայանը, Դինեմը, Իվուխոսը, Դեկեյը և ամենահյուսիսայինը ՝ Մավուդիսը։ Նրանց մեծ մասը բնակեցված չէ։ Կղզիների ընդհանուր տարածքը 219.01 կմ² է։
Կուզնեչևիցի
Կուզնեչևիցի (Кузнечевицы), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բաթանես
Աշխարհագրություն
Բաթան կղզին ունի 35 կմ² տարածք։ Նրա տարածքի գրեթե կեսը լեռնային է։ Իտբայաթը ունի 95 կմ² տարածք, լեռնային է հյուսիսում և արևելքում, իսկ արեւմուտքում` աստիճանական հարթ լանջերով է։ Սաբթանգի տարածքը 41 կմ² է։ Դրա մակերեսը կենտրոնական մասում լեռնային է, որը աստիճանաբար նվազում է դեպի ծայրամասեր։ Բաթանի և Սաբթանգի ափերով տարածվում են լողափերը կամ ժայռերը։ Սաբթանգի վրա գրեթե հարթ տարածքներ չկան։ Իթբայաթում ափերը ժայռոտ են, որոնք ծովի մակարդակից բարձր են 20-70 մ։ Կղզու մակերեսի բնույթն ընդհանուր առմամբ հարթ է, գերակշռում են հարթ բլուրներն ու սարահարթերը։
Կուզնեչևիցի
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բաթանես
Աշխարհագրություն
Կղզիները գտնվում են մի խաչմերուկում, որտեղ Խաղաղ օվկիանոսը սահմանակցում է Հարավչինական ծովին,որը հանդիսանում է նպաստավոր դիրք։ Այստեղով են անցնում Թայվանի հետ կապող Ֆիլիպինների, Չինաստանի, Ճապոնիայի, Հոնկոնգի մայրուղիները։ Շրջակա ջրերը հարուստ են ծովային ռեսուրսներով։ Բաթանեսի լանդշաֆտները գեղատեսիլ են, բայց այստեղ գյուղատնտեսությունը զարգացնելու հնարավորությունները սահմանափակ են։
Կլիմա
Կղզիների կլիման տեսակով նման է Թայվանի կլիմային։ Այստեղ լինում են թայֆուններ, բայց ոչ հաճախակի։ Տարվա ընթացքում լինում է բավական ցուրտ սեզոն՝ ձմեռ (դեկտեմբեր-փետրվար), երբ օդի ջերմաստիճանն իջնում ​​է մինչև 7° C: Եղանակը շատ փոփոխական է։
Պատմություն
Ժամանակակից իվաթանների նախնիները կղզում հայտնվել են 4000 տարի առաջ՝ նեոլիթյան ժամանակաշրջանում։ Նրանք ապրել են լեռներում իջանգի (լեռնային ամրոցներ) կոչվող ամրակցված տարածքներում և ձողիկներով շաքարեղեգի գինի են խմել։ Նրանք օգտագործել են ոսկին որպես արժույթ, իրենց տնտեսության հիմքը գյուղական աշխատուժն է եղել, բայց բացի այդ նրանք հայտնի են եղել նավաշինությամբ և նավարկությամբ։
1687 թվականին բրիտանացիները և հոլանդացիները՝ Ուիլյամ Դամպիերի գլխավորությամբ, հայտնաբերելով այս կղզիները, իրենց ձևով այլ անվանումներ են տվել կղզիներին․ Իտբայաթը՝ «Օրանի կղզի» (ի պատիվ Վիլհեմ Օրանացու, այդ ժամանակաշրջանի անգլիական թագավոր), Բաթանը՝ «Գրաֆթոն» ( Գրաֆթոնի դուքսի՝ Հենրի Ֆիցրոյի պատվին), Սաբթանգը՝ «Մոնմութ» (ի պատիվ Մոնմութի դուքս Ջեյմս Սքոթի)։ Շուրջ երեք ամիս Դամպիերը մնացել է այստեղ, բայց նրան չի հաջողվել կղզիները կցել անգլիական թագավորությանը։
Սկզբում կղզիները պատկանել են Կագայան նահանգին։ 1909 թվականին այստեղ ամերիկացիները ստեղծել են առանձին պրովինցիա։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին իրենց ռազմավարական դիրքի շնորհիվ Բատանես կղզիներն առաջինը գրավվեցին ճապոնական ռազմական ուժերի կողմից։ Ամերիկյան ռեժիմի պայմաններում իվաթաներն ունեցան իրենց առաջին դպրոցները։ Դպրոցի տեսուչն էր ազգությամբ իվաթան Վիկտոր դե Պադուան, որը նահանգի նահանգապետ էր 1942-1945 թվականներին։ 1920 թվականին կառուցվել է առաջին հեռագրատունը, օդանավակայանը և առաջին բարձրագույն դպրոցը (Բաթանի բարձրագույն դպրոց)։
Բնակչություն
Մարզի բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմել է 16 604 մարդ ։ Կղզու մարդիկ՝ իվատանները, ինչպես մյուս ֆիլիպինցիները պատկանում են ավստրոնեզյան լեզվաընտանիքին։ Իվաթանները միշտ սերտ կապեր են պահպանել հարեւան Բաբույան կղզիների բնակիչների հետ։ Տեղի բնակիչները խոսում են երկու բարբառով՝ բաթան և իտբայաթ։
Բնակչությունը 2013 թվականի դրությամբ կազմել է 15 357 մարդ ։
Նահանգի բնակչության դինամիկան ըստ տարիների.
Վարչական բաժանում
Վարչականորեն բաժանված է 6 քաղաքապետարանների.
Տնտեսություն
Իվաթանների բնիկների մոտ 75% -ը զբաղված է հողագործությամբ և ձկնորսությամբ։ Մի մասն աշխատում է սպասարկման ոլորտում։ Կղզիներում մշակվող կուլտուրական մշակաբույսերից են բաթաթ (քաղցր կարտոֆիլ), մանիոկ, շաքարեղեգ և այլն։ Շաքարեղեգից գինի ու քացախ են պատրաստում։ Իվաթաններից շատերը կրթություն ստանալով գաղթում են մեծ քաղաքներ կամ արտերկիր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆիլիպինների կղզիներ Կատեգորիա:Ֆիլիպինների աշխարհագրություն Կատեգորիա:1909 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Հավուց Թառ (այլ կիրառումներ)
Հավուց Թառ եզրը կարող է վերաբերել.
Լոզովոե (գյուղ, Չեռնևցիի շրջան)
Լոզովոե (Лозове), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Չեռնևցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լոզովոե գյուղում բնակվում էր 681 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2252 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 302,4 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Չեռնևցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պուզքոփակ
Պուզքոփակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մանազկերտի գավառակում ։ Գտնվում էր Մանազկերտ քաղաքից 26 կմ հյուսի-արևելք՝ Սարգուր գետի աջ կողմում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Եթե ես մնամ (ֆիլմ)
«Եթե ես մնամ» (If I Stay), ամերիկյան ֆիլմ, որը նկարահանվել է Գեյլ Ֆորմանի համանուն վեպի հիման վրա։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2014 թվականի օգոստոսի 18-ին։
Սյուժե
Գլխավոր հերոսուհին՝ երիտասարդ Միա Հոլլը, ով նվագում էր թավջութակ, սիրահարվում է մի երիտասարդի, որի անունը Ադամ է։ Ավտովթարի հետևանքով նրա ամբողջ ընտանիքը մահանում է, և ինքը՝ Միան մնում է կոմայի մեջ։ Հիմա նա իր հոգում պետք է կայացնի որոշում, մնա և շարունակի ապրել, թե փախչի այլ աշխարհ՝ իր ընտանիքի մոտ։
Արտադրություն
2010 թվականի դեկտեմբերին հայտարարվեց, որ ֆիլմի արտադրությունը եղել է համանուն գրքի հիման վրա, որով զբաղվել է «Summit Entertainment»-ը։ Միայի դերը կատարել են Դակոտա Ֆեննինգը, Քլոյե Գրեյս Մորեցը և Էմիլի Բրաունինգը։ Ֆիլմի ռեժիսորը պետք է լիներ Քետրին Հարվիկը, բայց նրան փոխարինում է բրազիլացի ռեժիսոր Հեյտոր Դալիան, ով հետագայում լքում է նախագիծը։ 2013 թվականի հունվարի 24-ին Մորեցը պաշտոնապես հայտարարվեց ֆիլմի գլխավոր հերոսուհի։ Ֆիլմի նկարահանումը սկսվել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 30-ին, Վանկուվերում։
Երաժշտություն
Կոմպոզիտորը դարձել է Հեյտոր Փերեիրան։ Սաունդթրեքը թողարկվել է 2014 թվականի օգոստոսի 19-ին «WaterTower Music»-ի կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Վանկուվերում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում Կատեգորիա:Նյու Լայն Սինեմայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր մահվան մասին Կատեգորիա:2014 դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
853
Մահեր
Կատեգորիա:853 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ագարակ (Արագածոտնի մարզ)
Ագարակ, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արագածոտնի մարզի Աշտարակ համայնքում ։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից 6 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1350 մ։ Ագարակը նաև ճանաչված է եղել որպես Ակերակ, Ակերան ։
Ագարակ գյուղի միջով է հոսում Ամբերդ գետը. այն սկիզբ է առնում Արագածի լանջերից և հոսելով Տեղեր, Բյուրական, Աղձք բնակավայրերով՝ հասնում է մինչև Ագարակ՝ ոռոգելով շրջակա այգիներն ու դաշտերը ։
Գյուղը նախկինում նույն անվանմամբ ընդգրկված է եղել Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլի գավառում։
Պատմություն
Հիշատակվում է միջին դարերից որպես Այրարատ աշխարհի Արագածոտն գավառի բնակավայրերից մեկը։ Պահպանվել են Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու ավերակները՝ կառուցված VII դարում։ Հետաքրքրություն են ներկայացնում գյուղից արևելք գտնվող մինչ օրս նշմարվող մեծ-մեծ քարերով շարված քաղաքային շինվածքների հետքերը։
2021 թվականին ագարակցի բարերար Հրաչյա Պողոսյանի մեկենասությամբ նկարահանվել է «Ագարակ․ հազարամյակների պատմություն» ֆիլմը ։
Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1100 մ բարձրության վրա։ Ունի տուֆի և ավազի պաշարներ, որոնք ունեն արդյունաբերական նշանակություն։ Կլիման մերձարևադարձային, չոր ցամաքային է, շոգ ու չորային ամառներով, չափավոր ցուրտ ձմեռներով։ Հուլիսյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է 25-26 աստիճանի սահմաններում, հունվարյանը՝ -4 C°։ Տարեկան մթնոլորտային տեղումները կազմում են 350 մմ։ Բնական լանդշաֆտները չոր տափաստաններ են, որոնք ոռոգման արդյունքում ձևափոխվել են կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտների։
Բնակչություն
Գյուղի բնակչությունը 1915-1916 թթ. Վանից, Գավաշից, Բիթլիսից գաղթածներն են։ Գյուղն ունի 667 տնտեսություն։ Ունի դպրոց, կապի հանգույց, բուժկետ։ Ըստ Հայաստանի Հանրապետության 2011 թ. մարդահամարի` Ագարակի մշտական բնակչությունը կազմել է 1564, իսկ առկա բնակչությունը` 1490 մարդ ։
Ագարակի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Գյուղատնտեսական հողահանդակներից վարելահողերը կազմում են 159 հա, պտղատու և խաղողի այգիները՝ մոտ 5 հա։ Արոտավայրերը կազմում են 46 հա, որոնք պահուստային հողերն են։ Տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը գյուղատնտեսությունն է։ Զբաղվում են խաղողագործությամբ, պտղաբուծությամբ, դաշտավարությամբ։ Մշակում են բանջարաբոստանային կուլտուրաներ։
Զարգացած է կաթնամսատու անասնաբուծությունը, թռչնաբուծությունը։ Արդյունաբերության մեջ զարգացած է սննդի արդյունաբերությունը։ Այստեղ է գտնվում «Աշտարակ կաթ» ձեռնարկությունը, որը մասնագիտացել է կաթնամթերքի և պաղպաղակի արտադրությամբ։ Արտադրվում է նաև «Լոռի» տեսակի պանիր։ Արտադրանքը մեծ մասամբ սպառվում է Երևան քաղաքում։
Տեղական ինքնակառավարում
Համայնքի ղեկավար՝ Արմեն Հարությունյան
Ավագանու անդամների ցուցակ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գյուղեր
Սիլաուր
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 100 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Օզուրգեթից հեռու է 13 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմել է 531 մարդ։ Գյուղը բնակեցված է վրացիներով ։
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Օզուրգեթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Օզուրգեթի շրջան
Երիկամների աուտոսոմ դոմինանտ պոլիկիստոզ հիվանդություն
Երիկամների աուտոսոմ դոմինանտ պոլիկիստոզ հիվանդություն, ամենատարածված, կյանքին վտանգ սպառնացող ժառանգական հիվանդություններից մեկն է և երիկամների ամենատարածված ժառանգական հիվանդությունը :Այն կապված է մեծ միջընտանեկան և ներընտանեկան փոփոխականության հետ, ինչը մեծապես կարելի է բացատրել նրա գենետիկական տարասեռությամբ և փոփոխող գեներով։ Այն նաև ամենատարածվածն է երիկամների ժառանգական կիստոզային հիվանդություններից։ Մի խումբ խանգարումներ, որոնք ունեն հստակ պաթոգենեզ, որը բնութագրվում են երիկամային կիստաների և տարբեր արտաերիկամային դրսևորումներով, որոնք ներառում են կիստաներ այլ օրգաններում, օրինակ՝ լյարդ, սերմնաբշտեր, ենթաստամոքսային գեղձ և արախնոիդային թաղանթը, ինչպես նաև ներգանգային անևրիզմաները և դոլիխոէկտազիաները, աորտայի արմատները և անևրիզմաները, միտրալ փականի պրոլապսը և որովայնի պատի ճողվածքները ։ Երիկամների աուտոսոմ դոմինանտ պոլիկիստոզով հիվանդների 50%-ից ավելի մոտ, ի վերջո, զարգանում է երիկամների վերջնական փուլի հիվանդություն և պահանջում է դիալիզ կամ երիկամի փոխպատվաստում. : Ենթադրվում էոր երիկամների աուտոսոմ դոմինանտ պոլիկիստոզ հիվանդությունը ազդում է աշխարհում յուրաքանչյուր 1000 անհատից առնվազն մեկի վրա՝ այս հիվանդությունը դարձնելով երիկամների ամենատարածված ժառանգական խանգարումը 1:2000 ախտորոշված տարածվածությամբ և 1:3000-1:8000 հաճախականությամբ համաշխարհային մասշտաբով    ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Կլինիկական դրսևորումներն են.
Երիկամների աուտոսոմ դոմինանտ պոլիկիստոզ հիվանդության նշաններն ու ախտանիշները հաճախ զարգանում են 30-40 տարեկանում ։
Գենետիկա
Երիկամների աուտոսոմ դոմինանտ պոլիկիստոզ հիվանդությունը գենետիկորեն հետերոգեն է՝պայմանավորված երկու գեների մուտացիաներով PKD1 (քրոմոսոմային շրջան՝ 16p13.3; մոտ 85% դեպքերի) և PKD2 (4q21; մոտ 15% դեպքերի)։ Մի քանի գենետիկ մեխանիզմներ, հավանաբար, նպաստում են հիվանդության ֆենոտիպային արտահայտմանը:Թեև ապացույցներ կան երկու վնասող մեխանիզմի մասին (2 PKD ալելների բողբոջային գիծ և սոմատիկ ապաակտիվացում), որը բացատրում է երիկամների և լյարդի կիստաների օջախային զարգացումը, հապլոանբավարարությունն ավելի հավանական է, որ բացատրի հիվանդության անոթային դրսևորումները   ։ Բացի այդ, մկների նոր մոդելները, որոնք հոմոզիգոտ են PKD1 հիպոմորֆ 22 և 23 ալելների համար, և PKD2 +/− մկների մոտ երիկամային էպիթելային բջիջների աճի ցուցադրումը ցույց են տալիս, որ երկու վնասման մեխանիզմից բացի այլ մեխանիզմներ նույնպես նպաստում են կիստոզ ֆենոտիպին։
Երիկամների աուտոսոմ դոմինանտ պոլիկիստոզ հիվանդությունում տեղի է ունենում մեծ միջընտանեկան և ներընտանեկան փոփոխականություն:PKD1 մուտացիաներով անհատների մեծամասնությունը երիկամային անբավարարություն ունի մինչև 70 տարեկան, մինչդեռ PKD2 մուտացիաներով մարդկանց ավելի քան 50%-ն այդ տարիքում ունի երիկամային անբավարար ֆունկցիա (երիկամային հիվանդության վերջնական փուլի սկզբնավորման միջին տարիքը՝ 54,3 տարի PKD1-ով,74տարի PKD2-ով) ։
Երիկամային և արտաերիկամային դրսևորումների ծանրության մեջ նկատված էական ներընտանեկան փոփոխականությունը մատնանշում է գենետիկ և շրջակա միջավայրի փոփոխող գործոնները, որոնք կարող են ազդել երիկամների աուտոսոմ դոմինանտ պոլիկիստոզ հիվանդության արդյունքի վրա, և մոնոզիգոտ երկվորյակների և քույրերի միջև երիկամային ֆունկցիայի փոփոխականության վերլուծության արդյունքները հաստատում են գենետիկ մոդիֆիկատորների դերը այս հիվանդության մեջ ։ Ենթադրվում է, որ երիկամային հիվանդության վերջին փուլի տարիքային շեղումների 43-78%-ը կարող է պայմանավորված լինել ժառանգական փոփոխող գործոններով ։
Պաթոֆիզիալոգիա
Երիկամների աուտոսոմ դոմինանտ պոլիկիստոզ հիվանդությամբ հիվանդների երիկամային ֆունկցիայի խանգարումը կլինիկորեն չի արտահայտվում մինչև 30-40տարեկան ։ Այնուամենայնիվ, ապացույցների մեծ մասը հուշում է, որ էպիթելում սկսվում է երիկամային կիստաների ձևավորումը ։ Կիստաները իսկզբանե ձևավորվում են որպես երիկամային խողովակի փոքր նոսրացումներ, որոնք այնուհետև ընդլայնվում են տարբեր չափերի հեղուկով լցված խոռոչներ ձևավորելու համար :Կիստաների շարունակական աճը ապահովոում է մուտացիան պոլիցիստին գենի ալելներից մեկում, սոմատիկ երկրորդ հիթ, որը հանգեցնում է նորմալ ալելի կորստի, և երրորդ հիթը, որը կարող է լինել երիկամներում կիստաների տարածման պատճառ ։ Հիվանդության զարգացումը, խողովակների շարունակական նոսրացումը բջիջների տարածման, հեղուկի սեկրեցման և խողովակի տարանջատման միջոցով հանգեցնում է կիստաների ձևավորմանը ։
Երիկամների աուտոսոսմ դոմինաանտ պոլիկիստոզ հիվանդությունը շատ այլ հիվանդությունների հետ միասին, կարող է դասակարգվել հիվանդությունների ընտանիքի մեջ, որը հայտնի է որպես ցիլիոպաթիաներ ։ Երիկամային խողովակների էպիթելի բջիջները, ներառյալ նեֆրոնի բոլոր հատվածները և հավաքող խողովակները (բացառությամբ փոխկապակցված բջիջների) ցույց են տալիս մեկ հիմնական ցիլիում ։ Պոլիցիստին-1, սպիտակուցը որը կոդավորված է PKD-1ով ապահովում են ցիլիայի առաջացումը և նրա զգայնությունը արտաբջջայինհ փոփոխություններին, կալցիումական անցուղիների ակտիվացումը կապված է պոլիցիստին-2ի հետ՝կոդավորված PKD-2-ով ։
Կլինիկականորեն, երիկամային կիստաների թվի և չափի արագ աճը թարգմանվում է որպես երիկամների ծավալի պրոգրեսիվ աճ ։ Մայո կլինիկայի մասնագետների գլխավորած ուսումնասիրությունները բացահայտեցին, որ երիկամների աուտոսոմ դոմինանտ պոլիկիստոզ հավանդությամբ հիվանդների մեծ խմբում ընդհանուր առմամբ երիկամների ծավալը կազմում էր 1060 ± 642 մլ, միջին ավելացումը 3 տարվա ընթացքում կազմում էր 204մլ, կամ տարեկան 5.27% :
Ախտորոշում
Սովորաբար, երիկամների պոլիկիստոզ հիվանդության ախտորոշումն ի սկզբանե կատարվում է երիկամների պատկերման միջոցով՝ օգտագործելով ուլտրաձայնային հետազոտությունը,համակարգչային շերտագրումը կամ մագնիսառեզոնանսային շերտագրումը ։ Այնուամենայնիվ, մոլեկուլային ախտորոշումը կարող է անհրաժեշտ լինել հետևյալ իրավիճակներում. 1 -Երբ որոշակի ախտորոշում է պահանջվում երիտասարդ անհատների մոտ, օրինակ՝ մուտացիա կրող հարազատ ունեցող մարդը,հետազոտության անորոշ պատասխանի դեպքում, 2- բացասական ընտանեկան անամնեզը, հաշվի առնելով ֆենոտիպային համընկնումը մի քանի այլ երիկամների կիստոզ հիվանդությունների հետ,3- այն անձանց ում ընտանիքում հայտնաբերվել է պոլիկիստոզ հիվանդությունև 4- գենետիկական խորհրդատվություն պահանջող հիվանդների մոտ, հատկապես այն զույգերի մոտ, ովքեր ցանկանում են նախաիմպլանտացիոն գենետիկ ախտորոշում ունենալ   ։
Մեծ էխոգեն երիկամների հայտանբերումը՝առանց հստակ մակրոսկոպիկ կիստաների հայտնաբերուման նորածնի/երեխայի մոտ, 50 %-ով բարձրացնում է պոլիկիստոզի զարգացման ռիսկը։ Երիկամների պոլիկիստոզի բացասական ընտանեկան անամնեզի, երիկամների երկկողմանի մեծացման և կիստաների առկայությունը՝ լյարդի կիստաների առկայությամբ կամ առանց դրա, ինչպես նաև այլ դրսևորումների բացակայությունը, որոնք հուշում են երիկամային կիստոզ տարբեր հիվանդությունների մասին, որոշակի ապացույցներ են տալիս ախտորոշման համար։ Որոշ դեպքերում ներգանգային անևրիզմաները կարող են լինել երիկամների պոլիկիստոզի հետ կապված նշան, և կարող է առաջարկվել սկրինինգ ներգանգային անևրիզմայի ընտանեկան անամնեզ ունեցող հիվանդների համար ։
Կլինիկականորեն հասանելի է մոլեկուլային գենետիկական հետազոտությունը վերլուծության կամ ուղղակի մուտացիայի հայտնաբերման համար. այնուամենայնիվ, գենետիկական հետերոգենւթյունը էական բարդություն է մոլեկուլային գենետիկական թեստավորման համար։ ԸՆտանիքներում որտեղ շատ են պոլիկիստոզով հիվանդները, պետք է թեստավորվեն՝ պարզելու համար, թե երկու հնարավոր գեներից որն է պատասխանատու յուրաքանչյուր ընտանիքում։ PKD1 և PKD2 գեների մեծ չափերն ու բարդությունը, ինչպես նաև ընդգծված ալելային հետերոգենությունը խոչընդոտներ են ստեղծում ԴՆԹ-ի ուղղակի վերլուծության միջոցով մոլեկուլային փորձարկման համար։ Թեստավորման զգայունությունը գրեթե 100% է երիկամների աուտոսոմ դոմիանտ պոլիկիստոզով բոլոր հիվանդների համար, ովքեր 30 տարեկան և ավելի են, և PKD1 մուտացիայով երիտասարդ հիվանդների համար,այս չափանիշները միայն 67 %-ով զգայուն են PKD2 մուտացիայով հիվանդների համար, ովքեր 30 տարեկանից փոքր են։
Բուժում
Ներկայումս երիկամների պոլիկիստոզի համար հասանելի միակ դեղորայքային բուժումը իրենից ներկայացնում է երիկամների ընդհանուր ծավալի (TKV) մեծացման արագության նվազեցում՝ վազոպրեսինաային ընկալիչների 2 (V2) անտագոնիստների ՝տոլվապտանի միջոցով։ Տոլվապտանի բուժումը չի դադարեցնում հիվանդության զարգացումը, և հիվանդների մոտ ի վերջո զարգանում է երիկամային անբավարարություն։ Պալիատիվ բուժման եղանակները ներառում են սիմպտոմատիկ դեղամիջոցներ՝ոչ օփիոիդային և օփիոիդային ցավազրկողներ, որովայնիային/հետորովայնամզային ցավի համար։ Ցավազրկողների չենթարկվող ցավի դեպքում կատարվում են պարզ կամ բարդ վիրաբուժական միջամտություններ՝ երիկամային կիստայի ասպիրացիա, կիստայի դեկորտիկացիա, երիկամային դեներվացիա և նեֆրէկտոմիա, որոնք կարող են հանգեցնել վիրահատությանը բնորոշ բարդությունների՝ախտանշաններիի պրոգրեսիայի պոլիկիստոզով հիվանդների մոտ։ Քաշի թեթև կորուստը բարենպաստ է ազդում ցավի վրա՝ հետևաբար սննդակարգի և ապրելակերպի փոփոխությունները նույնպես լավ են անդրադառնում։
Միզամուղ դեղամիջոց
2014 թվականին Ճապոնիան աշխարհում առաջին երկիրն էր, որը հաստատեց երիկամնների պոլիկիստոզի դեղորայքային բուժումը, որին հաջորդեցին Կանադան և Եվրոպան, որոնք հաստատեցին տոլվապտան դեղամիջոցը երիկամների պոլիկիստոզով հիվանդների համար 2015 թվականի սկզբին։ ԱՄՆ հավանություն տվեց տոլվապտանի օգտագործմանը որպես պոլիկստոզի բուժում 2018 թվականին։ Տոլվապտանը՝ միզամուղ դեղորայք է, վազոպրեսինային 2 (V2) ընկալիչների անտագոնիստ է։ Նախակլինիկական ուսումնասիրությունները ենթադրում էին, որ cAMP մոլեկուլը կարող է դեր ունենալ կիստաների մեծացման մեջ, իսկ կրծողների վրա կատարված ուսումնասիրությունները հաստատել են վազոպրեսինի դերը երիկամներում cAMP-ի մակարդակի բարձրացման գործում, ինչը հիմք է դրել կլինիկական հետազոտությունների անցկացման համար։ Երիկամների պոլիկիստոզ հիվանդության ռադիոլոգիկ նկարների ուսումնասիրող կոնսորցիումի տվյալներով,որը ղեկավարվում էր Մայո կլինիկայի կողմից, որն ընդգրկել է հիվանդներ աշխարհի 129 վայրերից 2007-2009 թվականներին, գնահատել է երիկամների ընդհանուր ծավալը՝ տոլվապտանի արդյունավետությունը ստուգելու համար:Այդ ուսումնասիրությունը ցույց տվեց երիկամի ընդհանուր ծավալի բարձրացման զգալի նվազում և երիկամային ֆունկցիայի անկման նվազեցում տոլվապտանով բուժումից հետո, այդ ուսումնասիրության արդյունքում դեղամիջոցի հաստատումը կա՛մ հետաձգվեց կարգավորող գործակալությունների կողմից, կա՛մ, ինչպես ԱՄՆ-ի դեպքում, ամբողջությամբ մերժվեց։
Սննդակարգ և ապրելակերպի փոփոխություններ
Երիկամների պոլիկիստոզի հետազոտությունները մկների մոդելների վրա, ցույց տվեցին որ սննդակարգը զգալիորեն ազդում է հիվանդության զարգազման վրա ։ Փորձը ցույց տվեց կետոզի ազդեցությունը հիվանդության զարգացման վրա, որը կարող է անհրաժեշտ քանակով արտադրվել սնման ժամանակի սահմանափակման, ծոմի, կետոնային դիետայի միջոցով, մկնիկի, առնետի և կատվի մոդելներով վրա ։ Կետոնային դիետայի ռեժիմը ոչ միայն դադարեցրեց հետագա հիվանդությունների առաջընթացը, այլ նաև հանգեցրեց առնետի մոդելի մեջ գտնվող կիստոզ հիվանդության մասնակի հետզարգացմանը  ։ Կետոզը կարող է օգտակար լինել երիկամների պոլիկիստոզի դեպքում, քանի որ պոլիկիստոզի ժամանակ կիստայի բջիջներին բնորոշ է Վարբուրգի էֆֆեկտ՝ինչպես քաղծկեղի բջիջները, որը նրանց դարձնում է գլյուկոզ կախյալ,և անընդունակ մասնակցել ճարպաթթուների և կետոնների նյութափոխանակությանը ։ Համապատասխան դրան շիճուկում գլյուկոզայի մակարդակը ուղիղ կապված է հիվանդության պրոգրեսիայի հետ պոլիկիստոզով հիվանդների մոտ։ ԻՆչպես նաև երիկամների պոլիկիստոզով և տիպ 2 շաքարային դիաբետ ունեցող անձինք ունեն զգալիորեն ավելի մեծ երիկամների ծավալ, քան միայն պոլիկիստոզով հիվանդները, ավելորդ քաշը և ճարպակալումը նպաստում են պոլիկիստոզի ավելի արագ զարգացմանը. ։ Երիկամների պոլիկիստոզի ռետրոսպեկտիվ հետազոտությունները ցույվ տվեցին,որ պոլիկիստոզի ախտանիշները `ներառյալ ցավը, հիպերտոնիկ եւ երիկամային գործառույթը` բարելավվել են 131 հիվանդների մոտ, որոնք պահել են կետոնային դիետա 6 ամիս շարունակ։
Նատրիումը սահմանափակումը սննդում նպաստում է երիկամային վատացացած ֆունկցիայի լավացման, և հիվանդներին խորհուրդ է տրվում նատրիումի սահմանափակում սննդում ։ Սպիատակուցների ընդունման և պոլիկիստոզի զարգացման միջև կապ չի հայտնաբերվել ։
Ջրի օգտագործումը գտնում են որ լավ է պոլիկիստոզի դեպքում և խորհուրդ է տրվում ։ Ջրի մեծ քանակի օգտագործուման հիմնական մեխանիզմը կարող է կապված լինել վազոպրեսինային ընկալիչների վրա ազդեցությամբ, կամ կարող է պայմանավորված լինել երիկամային խողովակներում վնասակար միկրոբյուրեղների ձևավորման ճնշմամբ `լուծույթների նոսրացումով պայմանավորված, ինչպիսիք են կալցիումի օքսիդը, կալցիումի ֆոսֆատը և միզաթթուները ։
Օքսալատների կամ անօրգանական ֆոսֆատի սահմանափակումը սննդում ցույց է տրվել, որ արագացնում է պոլիկիստոզի զարգացումը մի քանի կրծողների մոդելներում։ Միզային աղերի ցածր մակարդակը երիկամների խողովակներում վնասակար բյուրեղների ձևավորման բնական անտագոնիստ է,և ցույց է տրվել կապը հ։ Իվանդության պրոգրեսիայի և միզայի աղերի ցածր մակարդակի միջև։
Ցավազրկող դեղամիջոցներ
Երիկամների պոլիկիստոզով հիվանդների մոտ քրոնիկական ցավը հ աճախ չի ենթարկվում պահպանողական, ոչ ինվազիվ բուժմանը, բայց ոչ օփիոիդային ցավազրկողները և պահպանողական միջամտությունները առաջին ընտրության միջոցներ են նախքան օփիոիդային ցավազրկողների օգտագործումը։ Եթե ցավը շարունակվում է, ապա վիրաբուժական միջամտությունները կարող են ուղղված լինել երիկամների կամ լյարդի կիստաներին՝ ուղղակիորեն լուծելու ցավի պատճառը վիրաբուժական տարբերակներով, ներառյալ երիկամային կիստաների դեկորտիկացիա, երիկամային դեներվացիա և նեֆրէկտոմիա ։
Երիկամային կիստայի ասպիրացիա
Էթանոլային սկլերոթերապիայի միջոցով ասպիրացիան կարող է իրականացվել երիկամների պարզ ախտանշանային կիստաների բուժման համար, սակայն կարող է անիրագործելի լինել բազմակի կիստաներով հիվանդների դեպքում ։ Կատարվում է հետևյալ կերպ՝ հայտնաբերված կիստայի մեջ ասեղի միջմաշկային ներարկում՝ ուլտրաձայնային հսկողության ներքո, պարունակվող հեղուկի հետագա արտահոսքով։ Սկլերոթերապիան կիրառվում է հեղուկի կուտակումից խուսափելու համար, որը կարող է առաջանալ կիստայի մեջ, ինչը կարող է հանգեցնել ախտանիշի կրկնության ։
Կիստայի լապարասկոպիկ դեկորտիկացիա
Կիստայի լապարոսկոպիկ դ եկորտիկացիա իրենից ներկայացնում է լապարոսկոպիկ վիրահատության միջոցով երիկամների մեկ կամ մի քանի կիստաների հեռացում, որի ընթացքում կիստաները ծակվում են, իսկ ավելի մեծ կիստաների արտաքին պատը հեռացվում է զգուշությամբ, որպեսզի չվնասվի երիկամային պարենխիման :Այս միջամտությումը կարող է օգտակար լինել երիկամների պոլիկիստոզով հիվանդների ցավը թեթևացնելու համար և սովորաբար ցուցված է այն բանից հետո, երբ ավելի վաղ կիստայի ասպիրացիան հաստատել է, որ դեկորտիկացվող կիստան պատասխանատու է ցավի համար։ 90-ականներին անցկացված ոչ ռանդոմիզացված փորձարկումները ցույց են տվել, որ ախտանշանային պարզ երիկամային կիստաներով հիվանդները, որոնք ախտանշանների կրկնություն են ունեցել պարզ ասպիրացիայից հետո, կարող են ապահով կերպով ենթարկվել կիստայի դեկորտիկացիայի՝ վիրահատությունից հետո 17-ից 24 ամիս անց ։ Լապարոսկոպիկ դեկորտիկացիան ներկայացնում է երիկամային կիստաների կրկնության 5%՝ սկլերոթերապիայի միջոցով ստացված կրկնության 82%-ի համեմատ։
Նեյրոլիզ
Երիկամների պոլիկիստոզով հիվանդների քրոնիկական ցավի նոր բուժումը արևային հյուսակի նեյրոլիզն է ։ Սա ներառում է արևային հյուսակի քիմիական աբլացիա՝ նյարդաթելերի ժամանակավոր դեգեներացիա առաջացնելու համար։ Երբ նյարդաթելերը դեգեներացվում են, դա առաջացնում է նյարդային ազդակի փոխանցման ընդհատում։ Այս միջամտությունը եթե հաջողվում է, զգալի ցավազրկում է մի քանի օրից մինչև մի քանի տարի։ Գործընթացը կարող է կրկնել, երբ ախտահարված նյարդերը ապաքինվեն և ցավը կրկնվի ։
Նեֆրէկտոմիա
Երիկամների պոլիկիստոզով հիվանդներից շատերը հիվանդության ունենում են բարդություններ ինչպիսիք են կիստաների արյունահոսությունը, կողային ցավը, կրկնվող վարակները, նեֆրոլիթիազը և ընդհանուր ախտանիշները (այսինքն՝ վաղ հագեցվածություն, սրտխառնոց և փսխում և որովայնում անհանգստության զգացում  ։ Նման դեպքերում, նեֆրեկտոմիա կարող է ցուցվել բուժման չենթարկվող ախտանիշների ժամանակ կամ երբ երիկամների փոխպատվաստման նախապատրաստման ընթացքում հայտնաբերվում է, որ երիկամները գտնվում են կոնքում և բացառում է փոխպատվաստումը   ։ Բացի այդ, նեֆրեկտոմիան կարող է իրականացվել կասկածելի չարորակ ուռուցքի առկայության դեպքում, քանի որ երիկամային բջիջների քաղցկեղը երկու-երեք անգամ ավելի հավանական է երիկամների պոլիկիստոզով բնակչության մոտ ։ Թեև երիկամների պոլիկիստոզի դեպքում նեֆրէկտոմիայի ցուցումները կարող են կապված լինել երիկամների չափի հետ, նեֆրեկտոմիայի հետ կապված որոշումը հաճախ ընդունվում է անհատական սկզբունքներով՝ առանց երիկամների չափի հատուկ չափանիշների։
Դիալիզ
Երիկամների պոլիկիստոզով հիվանդների բուժման համար կարող են օգտագործվել դիալիզի երկու եղանակներ՝ պերիտոնեալ դիալիզ և հեմոդիալիզ :Համաճարակաբանական տվյալները ցույց են տալիս, որ երիկամների պոլիկիստոզը ազդում է հեմոդիալիզի ենթարկվող հիվանդների 5-13,4%-ի վրա Եվրոպայում և Միացյալ Նահանգներում, և մոտ 3%-ը՝ Ճապոնիայում  ։ Պերիտոնեալ դիալիզը սովորաբար հակացուցված է երիկամների և լյարդի մեծ ծավալներով հիվանդների մոտ՝ միջամտությունների ժամանակ դիտվող դժվարությունների և հնարավոր բարդությունների պատճառով ։
Երիկամի տրանսպլանտացիա
Երիկամների փոխպատվաստումն ընդունված է որպես երիկամների պոլիկիստոզով հիվանդների նախընտրելի բուժում՝երիկամային հիվանդության զարգացման վերջին փուլում։ Երիկամների փոխպատվաստման հերթացուցակում գտնվող ամերիկացի հիվանդներից (2011թվականի դեկտեմբերի դրությամբ) 7256-ը (8.4%) նշված են երիկամների պոլիկիստոզ հիվանդության պատճառով, իսկ 2011 թվականին կատարված 16055 երիկամի փոխպատվաստումներից 2057-ը (12.8%) կատարվել է երիկամների պոլիկիստոզով հիվանդներին ։
Կանխատեսում
Երիկամների պոլիկիստոզի ժամանակ կիստայի աստիճանական զարգացումը և մեծացումը հանգեցնում են երիկամների մեծացման, և հիվանդության սկզբնական փուլում ֆիլտրման արագությունը նորմալ է մնում տասնամյակներ շարունակ, մինչև երիկամների ֆունկցիան սկսում է աստիճանաբար վատանալ, ինչը դժվարացնում է հիվանդության ելքի վաղ կանխատեսումը ։ Բացի երիկամի ընդհանուր ծավալից ֆիլտրացիայի արագությունը նույնպես փորձնականորեն օգտագործվել է երիկամների պոլիկիստոզի զարգացումը կանխատեսելու համար:Երիկամների պոլիկիստոզով 590 հիվանդների ՀՇ կամ ՄՌՇ հետազոտությունների վերլուծությունից հետո, որոնք բուժվել են Մայոի երիկամների պոլիկիստոզ հիվանդությունների կենտրոնում, Իրազաբալը և գործընկերները մշակել են պատկերավորման վրա հիմնված դասակարգման համակարգ՝ կանխատեսելու համար ֆիլտրացիայի անկման արագությունը պոլիկիստոզով հիվանդների մոտ։ Այս պրոգնոստիկ մեթոդով հիվանդները բաժանվում են երիկամների աճի գնահատված տեմպերի հինգ ենթադասերի՝ ըստ երիկամի ընդհանուր ծավալի միջակայքերի (1A, <1.5%; 1B, 1.5–3.0%; 1C, 3.0–4.5%; 1D, 4.5–6.0%: և 1E, >6.0%)։ Ֆիլտրացիայի արագության անկումը զգալիորեն տարբերվում է հիվանդների բոլոր հինգ ենթադասերի միջև, ընդ որում 1E ենթադասում գտնվողների մոտ դիտվում է ամենաարագ անկումը:Երիկամների պոլիկիստոզով հիվանդների մահվան ամենատարածված պատճառներից են տարբեր վարակները (25%), անևրիզմայի պատռումը (15%) կամ սրտի կորոնար/հիպերտոնիկ հիվանդություն (40%) ։
Բայգիլդի
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 401 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Վարվարինսկի (Շոլոխովսկի շրջան)
Վարվարինսկի (Варваринский), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Շոլոխովսկի շրջանում։ Մտնում է Մերկուլովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Մերկուլովսկի խուտորից գտնվում է 14 կմ հեռավորության վրա։ 2009 թ. տվյալներով բնակչությունը կազմում է 160 մարդ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Շոլոխովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Վիհավու
Վիհավու (Vihavu), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Պուհյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Պուհյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
(2465) Վիլսոն
(2465) Վիլսոն (Wilson), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1949 թվականի օգոստոսի 2-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,753408 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5452 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9616 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1668,8 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,215724 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,86° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1949 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կաստրոպոնսե
Կաստրոպոնսե (Castroponce) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 25 կմ2։ Բնակչությունը՝ 169 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 77 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
863
Մահեր
Կատեգորիա:863 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Անտեդոն
Անտեդոն (Antedon), չճյուղավորված ծովային լիլիաների(Comatulida) կարգի ամենատիպիկ ներկայացուցիչ, որը նկարագրվում է նրանով, որ այդ կարգի բոլոր առանձնյակները միայն զարգացման վաղ շրջաններում ունեն ցողունիկ(պենտակրինուսի շրջանում)։
Նկարագրություն
Մետամորֆոզից հետո, որի ընթացում տեղի է ունենում ցողունիկի ներծծում, անտեդոնը տեղաշարժվում է ցիրրերի (մարմնի սեռական հատվածի ելուններ) միջոցով, ինչպես նաև կարող է բարձրանալ ջրի մակերևույթ՝ ակտիվորեն շարժելով ձեռքերը։ Ցեղի ներկայացուցիչները հանդիպում են գրունտային ծանծաղուտներում(մինչև 200մ)՝ Ատլանտյան և Խաղաղ օվկիանոսներում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ծովային լիլիաներ
Միսս Իտալիա
Միսս Իտալիա (Miss Italia), գեղեցկության ամենամյա մրցույթ, որն անցկացվում է 1939 թվականից, որտեղ ընտրվում է Իտալիայի ամենագեղեցիկ կինը ։
Պատմություն
Միսս Իտալիա մրցույթի նախորդը Miss Sorriso-ն էր (Miss Smile), որն անցկացվել է 1939 թվականից մինչև 1941 թվականը Դինո Վիլանիի կողմից՝ ատամի մածուկի բրենդերից մեկի աջակցությամբ։ Մրցույթի մասնակիցները գնահատվում էին ըստ իրենց լուսանկարների։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատճառով ընդհատումից հետո մրցույթը վերսկսվել է 1946 թվականին Ստրեզայում և սկսել է կոչվել «Միսս Իտալիա»։ 1950 թվականին այն առաջին անգամ հեռարձակվել է ռադիոյով։ 1987 թվականից սկսել է ուղիղ եթերով հեռարձակվել հեռուստատեսությամբ։ 1990 թվականից դադարել են դատել մասնակիցներին կրծքի, գոտկատեղի և ազդրի պարամետրերով, իսկ 1994 թվականին մրցույթը բաց է եղել ամուսնացած կանանց և մայրերի համար (1987 թվականի հաղթողը որակազրկվել է, երբ ավելի ուշ պարզվել է, որ նա ամուսնացած է եղել)։ 1996 թվականին Դենի Մենդեսը դարձավ առաջին սևամորթ միսս Իտալիան ։
Մասնակիցների թվում, որոնք հետագայում հաջողության են հասել կինոյի և ժամանցի արդյունաբերության մեջ (թեև նրանցից շատերը իրականում չեն հաղթել Միսս Իտալիա մրցույթում), այնպիսի աստղեր են, ինչպիսիք են Սիլվանա Պամպանինին, Սոֆի Լորենը, Մարչելա Մարիանին, Լյուչիա Բոզեն, Ստեֆանիա Սանդրելին, Միրկա Վիոլան, Սիմոնա Վենտուրան, Պատրիցիա Դեյտոսը, Աննա Ֆալչկին և Մարտինա Կոլոմբարին։
Բացի «Միսս Իտալիա» տիտղոսից, մրցույթի ժամանակ հանձնվում են նաև այլ սփոփիչ մրցանակներ, այդ թվում ՝ «Միսս էլեգանտություն» և «Միսս կինո»։ 1991 թվականին ստեղծվել է առանձին մրցույթ, որը կոչվում է «Miss Italia nel Mondo», և նախատեսված է արտասահմանում բնակվող իտալացի կանանց համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գեղեցկության մրցույթներ Կատեգորիա:Իրադարձություններ Իտալիայում
Բաասիզմ
Բաասիզմ (البعث, Ba'athism, բաաս կամ ալ-բաաս արաբերեն նշանակում է «վերածնունդ») - արաբական ազգայնական գաղափարախոսություն, որի գլխավոր նպատակը ավանգարդ կուսակցության ղեկավարությամբ միասնական արաբական պետության ստեղծումն ու զարգացումն է, որտեղ պետք է կառավարի առաջադեմ հեղափոխական կառավարությունը։ Գաղափարախոսությունը հիմնված է Սալահ ադ-Դին ալ-Բիթարի, Միշել Աֆլյաքի և Զաքի ալ-Արսուզիի գաղափարների վրա ։ Այն համարվում է Բաաս կուսակցության գլխավոր գաղափարախոսությունը (դոկտրինա)։
Բաասիզմի նպատակը արաբական մշակույթի և արժեքների վերածնունդն է։ Այն դեմ է բազմակուսակցականությանը և կողմ՝ միակուսակցական պետության ստեղծմանը։ Այն հիմնված է արաբական ազգայնականության, պանարաբիզմի և սոցիալական առաջընթացի սկզբունքների վրա։ Ինչ վերաբերվում է կրոնին, ապա բաասիզմը հակված է երկրի կառավարման աշխարհիկ եղանակին։ Բաասիզմի կողմնակիցները համարում են, որ արաբ հասարակության զարգացման միակ ճիշտ ուղին սոցիալիզմն է՝ հիմնված ազատության, հավասարության և միասնության սկզբունքների վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ազգայնականություն Կատեգորիա:Սոցիալիզմի տեսակներ
Ջոան Հեմբիջ
Կենսագրություն
Ջոան Հեբիջը ծնվել է 1956 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Ալիվալ Նորթում (ՀԱՀ)։ Սովորել է Սթելլենբոսի և Պրետորիայի համալսարաններում։ Առաջին ատենախոսությունը պաշտպանել է Ռոդսի համալսարանում (1985), իսկ երկրորդը՝ Քեյփթաունի համալսարանում (2001)։ Այժմ համարվում է Քեյփթաունի համալսարանի գրականության և լեզվի դպրոցի պրոֆեսոր, զբաղվում է գրականության տեսությամբ՝ զարգացնելով Ռոլան Բարտի գաղափարները և դրանք միավորելով հոգեվերլուծությանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հարավաֆրիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:21-րդ դարի հարավաֆրիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Քեյփթաունի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Վան Արյան (հրատարակչություն)
«Վան Արյան», հրատարակչություն։