cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռուսաստանի պատմություն
Ռուսական կայսրություն
19-րդ դարում ավարտվեց ռուս բուրժուական ազգի համախմբումը և Ռուսաստանի կազմի մեջ մտնող մի շարք ժողովուրդների ազգային ձևավորումը։ Մեծ նվաճումներ ձեռք բերվեցին գիտության, գրականության, արվեստի բնագավառում։ Ռուս առաջավոր գիտությունը և մշակույթը նպաստեցին Ռուսաստանի մյուս ժողովուրդների մշակույթի զարգացմանը։
Ռուսական հեղափոխություն
1903 թվականին կուսակցության II համագումարը հիմնադրեց բոլշևիկյան կուսակցությունը և ընդունեց ՌՍԴԲԿ ծրագիր։ Բոլշևիկյան կուսակցության ստեղծումը շրջադարձային կետ հանդիսացավ ռուսական, ինչպես նաև միջազգային բանվորական շարժման մեջ։ Բոլշևիկների կուսակցությունը Ռուսաստանի աշխատավոր ժողովրդին մատնանշեց ինքնակալության տապալման հեղափոխական ուղին, երկրի ամբողջ հասարակական, քաղաքական կարգի նորոգման և հետագա սոցիալիստական հեղափոխության անցման համար։ Ռուսաստանը դարձավ լենինիզմի հայրենիք։ Այս բոլորը որակական փոփոխություններ մտցրեց նաև երկրի մյուս ժողովուրդների ազգային-ազատագրական շարժման մեջ։
Ռուսաստանը, որը 19-րդ դարի սկզբում եվրոպական հենարան էր, 20-րդ դարի սկզբում դարձավ «ազատագրական» շարժման առաջատարը ամբողջ աշխարհում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին ռուսական իմպերիալիզմը հասավ զարգացման բարձր աստիճանի։ Արտադրողական ուժերի մակարդակով Ռուսաստանը հավասարվեց Ֆրանսիային, Ճապոնիային, բայց ետ էր մնում ԱՄՆ-ից, Մեծ Բրիտանիայից, Գերմանիայից։
Իմպերիալիզմի դարաշրջանի Ռուսաստանի զարգացման ամենագլխավոր արդյունքը եղավ սոցիալիստական հեղափոխության տնտեսական և քաղաքական նախադրյալների հասունացումը։ Երկրում ծայրահեղորեն սրվեցին դասակարգային հակասությունները։ Աճում և ամրապնդվում էր հեղափոխության շարժիչ ուժը՝ բանվոր դասակարգը։ 1913 թվականին հաշվվում էր ֆաբրիկա-գործարանային և երկաթուղային ավելի քան 4 միլիոն բանվոր։ Բոլշևիկյան կուսակցության ղեկավարությամբ բանվորությունը ձեռք էր բերել մեծ հեղափոխականություն։ Բանվոր դասակարգի դաշնակիցը բազմամիլիոն աշխատավոր գյուղացիությունն էր։ Առաջին համաշխարհային պատերազմը (1914—1918), որում ռուս բուրժուազիան Անտանտի մյուս երկրների բուրժուազիայի հետ դաշնակցած հետամուտ էր իր իմպերիալիստական նպատակներին, երկրում հեղափոխության հասունացման հզոր խթան հանդիսացավ։ 1916 թվականին առաջացած հեղափոխական իրադրությունը հանգեցրեց 1917 թվականի Փետրվարյան բուրժուադեմոկրատական հեղափոխությանը, որի հետևանքով տապալվեց ինքնակալությունը։ Ցարիզմի տապալումը չփոխեց երկրի ժողովուրդների ծանր վիճակը։ Սակայն այն բեկում առաջացրեց երկրի պատմության մեջ։ Ռուսաստանը դարձավ բուրժուա-դեմոկրատական հանրապետություն։
Ցարիզմի տապալումից հետո բուրժուադեմոկրատական հեղափոխության տնտեսական խնդիրները չիրականացան։ Ցուրահատուկ պայմանների հետևանքով երկրում հաստատվեց երկիշխանություն։ Բանվորների, զինվորների և գյուղացիների դեպուտատների սովետների կողքին, որոնք ստեղծվել էին 1917 թվականի փետրվար-մարտին և հանդիսանում էին բանվորների ու գյուղացիության հեղափոխական-դեմոկրատական դիկտատուրայի մարմին, մարտի 2(15)-ին կազմվեց բուրժուական դիկտատուրայի մարմինը՝ Ռուսաստանի ժամանակավոր կառավարությունը։ Հեղափոխության հետագա զարգացումն անխուսափելի էր։ 1917 թվականի մարտին Վ․ Ի․ Լենինի ղեկավարած բոլշևիկյան կուսակցությունը, որը դուրս էր եկել ընդհատակից և աշնանն արդեն դարձել էր ռուսական պրոլետարիատի մասսայական կուսակցություն, մշակեց բուրժուադեմոկրատական հեղափոխությունից՝ սոցիալիստականին անցնելու պայքարի կոնկրետ, տեսականորեն հիմնավորված ծրագիր։
1917 թվականի աշնանը հասունացել էին բոլոր պայմանները սոցիալիստական հեղափոխության հաղթանակի համար։ Բոլշևիկների կուսակցությունը կարողացավ իր կողմը գրավել աշխատավոր ժողովրդի մեծ մասին։ Այն մեկ միասնական հեղափոխական հոսանքի մեջ միավորեց բանվոր դասակարգի սոցիալիստական, խաղաղության համար համադեմոկրատական, հողի համար գյուղացիա-դեմոկրատական, ազգային իրավահավասարության համար ոչ ռուս ժողովուրդների ազգային-ազատագրական շարժումները։ Հեղափոխության գլխավոր շարժիչ ուժը Ռուսաստանի պրոլետարիատն էր։
1917 թվականի Հոկտեմբերյան սոցիալիստական մեծ հեղափոխության հաղթանակի շնորհիվ Ռուսաստանում տապալվեց կապիտալիստների և կալվածատերերի իշխանությունը, հաստատվեց պրոլետարիատի դիկտատուրա, լիկվիդացվեց կապիտալիզմը, վերացավ սոցիալական և ազգային ճնշումը։ Ռուսական պրոլետարիատը ճնշվող և շահագործվող դասակարգից դարձավ տիրապետող դասակարգ, իսկ նրա կոմունիստական կուսակցությունը՝ կառավարող կուսակցություն։ Սովետների համառուսաաոանյան II համագումարը հոկտեմբերի 25 (նոյեմբերի 7)-ին հռչակեց ամբողջ իշխանության անցումը Սովետներին, ընտրեց Համառուսաստանյան Կենտգործկոմ և կազմեց Ռուսաստանի Սովետական Հանրապետության կառավարություն՝ ժողովրդական կոմիսարների խորհուրդը (ԺԿՒՕ՝ Վ․ Ի․ Լենինի գլխավորությամբ)` պատմության մեջ առաջին բանվորա-գյուղացիական կառավարությունը։
Խորհրդային ժամանակաշրջան
Կենտրոնում սոցիալիստական հեղափոխության հաղթանակից հետո` 1917—1918 թվականներին, ամբողջ երկրով սկսվեց խորհրդային իշխանության հաղթական երթը, խորհրդային իշխանություն հաստատվեց Ուրալում, Պովոլժիեում, Դոնում, Սիբիրում, Հեռավոր Արևելքում և այլ շրջաններում։ Ռուսաստանի հանրապետության մեջ մտավ նախահեղափոխական Ռուսաստանի գրեթե ամբողջ տարածքը։
Խորհուրդների համառուսաստանյան II համագումարը, Համառուսաստանյան ԿԴԿ և ԺԿԽ հրապարակեցին մի շարք կարևոր հեղափոխական փաստաթղթեր՝ Դեկրետ հողի մասին, Դեկրետ հաշտության մասին, Ռուսաստանի ժողովուրդների իրավունքների դեկլարացիան և այլն։ Հողի մասին դեկրետով Ռուսաստանի բազմամիլիոն գյուղացիությունն ստացավ 150 միլիոն հա հողատարածություն։ Հաշտության դեկրետով Խորհրդային Ռուսաստանի կառավարությունը դիմեց բոլոր պատերազմող կողմերին՝ հաշտության բանակցություններ սկսելու մասին։ Ռուսաստանի ժողովուրդների իրավունքների դեկլարացիան հռչակեց Ռուսաստանի ժողովուրդների իրավահավասարությունն ու սուվերենությունը, նրանց ինքնորոշման իրավունքը։
Խորհրդային իշխանության հետագա ամրապնդման համար մեծ նշանակություն ունեցավ 1918 թվականի հունվարի 10-18 (23-31)-ին կայացած Խորհուրդների համառուսաստանյան III համագումարը, որն ընդունեց Աշխատավոր և շահագործվող ժողովրդի իրավունքների դեկլարացիան, այն հետագայում մտավ ՌԽՖՍՀ 1918 թվականի Սահմանադրության մեջ, և «Ռուսաստանի հանրապետության ֆեդերալ հիմունքների մասին» որոշումը, որով Ռուսաստանը հռչակվեց Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետություն (ՌԽՖՍՀ)։ 1918 թվականի մարտի 3-ին ՌԽՖՍՀ ԺԿԽ կնքեց հաշտություն Գերմանիայի հետ։
1918 թվականի գարնանը Պետրոգրադում, Մոսկվայում, բոլոր կենտրոնական արդյունաբերական նահանգներում սով սկսվեց։ ՌԽՖՍՀ ԺԿԽ հարկադրված երկրում պարենային դիկտատուրա մտցրեց, հացի սպեկուլյացիայով զբաղվողներն անխնա պատժվում էին։ Կուլակներից հացի ավելցուկը բռնագրավելու համար 1918 թվականի մայիսին ստեղծվեցին Պետրոգրադի, Մոսկվայի, Տուլայի, Իվանովովոզնեսենսկի բանվորների զինված պարենային ջոկատներ։ Հունիսին սկսեցին կազմակերպվել չքավորական կոմիտեները, որոնք մեծ դեր խաղացին գյուղում սոցիալիստական հեղափոխության ծավալման և խորացման գործում։
Խորհուրդների համառուսաստանյան V համագումարը 1918 թվականի հուլիսին ընդունեց խորհրդային առաջին՝ ՌԽՖՍՀ սահմանադրությունը, որը օրինակ դարձավ խորհրդային մյուս հանրապետությունների (Ուկրաինա, Բելառուսիա) սահմանադրությունների համար։
1918 թվականի ամռանը սկսվեց քաղաքացիական պատերազմը և օտարերկրյա ռազմական ինտերվենցիան։ ՌԽՖՍՀ շրջապատվեց թշնամական ռազմաճակատների օղակով։ Հակահեղափոխական ուժերը ցարական գեներալներ Ա․ Կոլչակի, Ա․ Դենիկինի, Պ․ Վրանգելի գլխավորությամբ, հենվելով Անտանտի ֆինանսական, ռազմաքաղաքական օգնության վրա, կարողացան ստեղծել սպիտակգվարդիական բանակներ։ Նրանք գրավեցին Հյուսիսային Կովկասը, Դոնը, Սիբիրը, Ուրալը, Պովոլժիեի մի մասը։ Հյուսիսում անգլո-ամերիկյան զորքերը օկուպացրին Մուրմանսկը և Արխանգելսկը։ Հեռավոր Արևելք և Սիբիր ներխուժեցին ամերիկյան, անգլիական, ֆրանսիական և ճապոնական զորքերը։ Գերմանական զորքերն օկուպացրին Բելառուսիան, Ուկրաինան, Ղրիմը, ՌԽՖՍՀ տարածքի մեծ մասն ընկավ սպիտակգվարդիականների և ինտերվենտների ձեռքը։
Կենտրոնական Ռուսաստանը կտրվեց սննդամթերքի, վառելիքի և հումքի հիմնական բազաներից։ Կոմունիստական կուսակցությունը ոտքի հանեց պրոլետարիատին և աշխատավոր գյուղացիությանը՝ օտարերկրյա զավթիչների և սպիտակգվարդիականների դեմ պայքարի համար։ Ստեղծվեց կանոնավոր կարմիր բանակ։ Կոմունիստական կուսակցության ղեկավարությամբ, բանվոր դասակարգի և աշխատավոր գյուղացիության ռազմական, նյութական և հոգևոր մեծ լարվածության շնորհիվ, երկրի մյուս ժողովուրդների օգնությամբ, ինտերվենտները ու ներքին հակահեղափոխության ուժերը ջախջախվեցին, ՌԽՖՍՀ ոչ միայն պաշտպանեց իր պետական անկախությունը, այլև օգնեց եղբայրական հանրապետություններին թշնամու դեմ նրանց ընդհանուր պայքարում։
Քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում կարմիր բանակն օգնեց հայ ժողովրդին 1920 թվականի նոյեմբերի 29-ին Հայաստանում սովետական կարգեր հաստատելու և Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն հռչակելու գործում։
Ռուս ժողովուրդը օգնություն ցույց տվեց ՌԽՖՍՀ կազմի մեջ մտած մյուս ժողովուրդներին իրենց պետականության կազմավորման գործում։ ՌԽՖՍՀ կազմում ստեղծվեցին․ Բաշկիրիական ԻԽՍՀ (1919, մարտի 23), Թաթարական ԻԽՍՀ (1920-ի մայիսի 27), Կարելական աշխատանքային կոմունան (1920, հունիսի 8, 1923 թվականի հուլիսի 25-ից՝ Կարելական ԻԽՍՀ), Չուվաշական ԻՄ (1920, հունիսի 24), Կիրգիզական ԻԽՍՀ (1920, օգոստոսի 26, 1925 թվականից՝ Ղազախական ԻԽՍՀ), Վոտյան (Ուդմուրտական) ԻՄ (1920, նոյեմբերի 4), Մարիական ԻՄ (1920, նոյեմբերի 4), Կալմիկական ԻՄ (1920, նոյեմբերի 4), Լեռնային ԻԽՍՀ (1921, հունվարի 20, վերակազմվել է 1924 թվականի հուլիսին), Դաղաոանի ԻԽՍՀ (1921, հունվարի 20), Կոմի (զիռյանների) ԻՄ (1921, օգոստոսի 22), Կաբարդական ԻՄ (1921, սեպտեմբերի 1, 1922 թվականիի հունվարի 16-ին վերակազմվել է Կաբարդա-Բալկարական ԻՄ-ի), Ղրիմի ԻԽՍՀ (1921, հոկտեմբերի 18), Բուրյաթ-Մոնղոլական ԻՄ (1922, հունվարի 9, 1923 թվականիի մայիսի 30-ից՝ ԻԽՍՀ), Ցակուտական ԻԽՍՀ (1922, ապրիլի 27), Օյրոթական ԻՄ (1922, նունիսի 1), Չերքեզական (Ադըղեական) ԻՄ (1922, հուլիսի 27), Չեչենական ԻՄ (1922, նոյեմբերի 30), Կարաչաևո—Չերքեզական ԻՄ (1922, հունվարի 12)։
Ազգային պետական շինարարության զարգացման գործում կարևոր նշանակություն ունեցավ 1919 թվականի մարտին կուսակցության VIII համագումարում ընդունված ՌԿ(բ) կ ծրագիրը և 1921-ի մարտին ՌԿ(բ) կ X համագումարում ընդունված ազգային հարցում կուսակցության հերթական խնդիրների մասին որոշումը։ 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից անմիջապես հետո սկսվեց մշակութային հեղափոխությունը։ Արդեն 1917—1921 թվականներին ժողովրդական կրթության համակարգում կատարվեցին հեղափոխական վերափոխումներ։ Գիտությունն ի սպաս դրվեց սոցիալիստական հասարակարգի կերտմանը։ ՌԽՖՍՀ ներքին վիճակը պատերազմից հետո ծանր էր։ Վառելիքի և հումքի բացակայության պատճառով չէր գործում ձեռնարկությունների մեծ մասը։ Ֆաբրիկա-գործարանային արդյունաբերությունը 1913 թվականի համեմատությամբ 1921 թվականին 4,6 անգամ պակաս արտադրանք տվեց։ Երկաթուղային տրանսպորտը կազմալուծված էր և զգալի չափով քայքայված։1921 թվականին գյուղատնտեսական արտադրանքը կազմում էր նախապատերազմյան մակարդակի մոտ 50%-ը։
(6198) Շիրակավա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,266842 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0184 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5153 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1246,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,288783 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,6° անկյուն։
Ռուսաստանի պատմություն
Խորհրդային ժամանակաշրջան
1920 թվականի դեկտեմբերին Խորհուրդների համառուսաստանյան VIII Համագումարը հավանություն տվեց Ժողտնտեսության վերականգնման ուղղությամբ ՌԽՖՍՀ կառավարության ձեռնարկած միջոցառումներին և հաստատեց Ռուսաստանի Էլեկտրիֆիկացման լենինյան պլանը։ 1921 թվականի մարտին ՌԿ(բ) կ X համագումարն ընդունեց պատմական որոշում՝ Վ․ Ի․ Լենինի մշակած նոր տնտեսական քաղաքականությանը՝ նէպին անցնելու մասին։ Այդ քաղաքականությունը պայմաններ ստեղծեց ժողտնտեսության և սոցիալիստական էկոնոմիկայի հիմքերի կառուցման համար։ ժողտնտեսության վերականգնումը կատարվում էր դժվարին պայմաններում։ 1921 թվականի ամռան երաշտի հետևանքով համատարած սով սկսվեց։ Երաշտն ընդգրկեց գյուղատնտեսական ցանքսերի 1/3-ը։ Չնայած ներքին դժվարություններին՝ ՌԽՖՍՀ մեծ օգնություն ցույց տվեց խորհրդային մյուս հանրապետություններին ժողտնտեսության վերականգնման գործում։
(6198) Շիրակավա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ցուտոմու Հիոկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Շուջի Հայակավայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռուսաստանի պատմություն
Խորհրդային ժամանակաշրջան
Մինչև ԽՍՀՄ կազմավորվելը ՌԽՖՍՀ փաստորեն կատարում էր համաֆեդերատիվ կառավարության դեր։ Խորհրդային բոլոր հանրապետությունները (Ուկրաինական ԽՍՀ, Բելառուսական ԽՍՀ, Վրացական ԽՍՀ, Հայկական ԽՍՀ, Ադրբեջանական ԽՍՀ) իրենց ներկայացուցիչներն ունեին ՌԽՖՍՀ ԿԳԿ-ում և ԺԿԽ-ում և մասնակցում էին ՌԽՖՍՀ Խորհուրդների համագումարների աշխատանքներին։ Հանրապետությունները լիազորում էին ՌԽՖՍՀ կառավարությանը՝ ներկայացնել նրանց շահերն արտասահմանում։ 1922 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Մոսկվայում կայացած ԽՍՀՄ Խորհուրդների I համագումարում հռչակվեց Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միության ստեղծումը։ 1924—1925 թվականներին կատարվեց Միջին Ասիայի հանրապետությունների (Թուրքմենիայի, Բուխարայի, Խորեզմի) ազգային պետական բաժանումը, որի հետևանքով ստեղծվեցին Ուզբեկական ԽՍՀ, Թուրքմենական ԽՍՀ, Տաջիկական ԻԽՍՀ (Ուզբեկական ԽՍՀ կազմում), ՌԽՖՍՀ կազմում Կարակիրգիզական ԻՄ (1925 թվականի մայիսի 25-ից՝ Կիրգիզական ԻՄ) և Կարակալպակյան ԻՄ (Ղազախական ԽՍՀ կազմում)։ Հյուսիսի ժողովուրդների տնտեսական և մշակութային մակարդակի բարձրացման նպատակով 1924 թվականի հունիսի 20-ին ստեղծվեց Հյուսիսի ծայրամասերի ժողովուրդներին աջակցող կոմիտե (Հյուսիսային կոմիտե)։ 1925 թվականի ապրիլի 21-ին կազմավորվեց Չուվաշական ԻԽՍՀ, 1924 թվականի հուլիսի 7-ին՝ Ինգուշական ԻՄ և Հյուսիս-Օսեթական ԻՄ, 1925 թվականի հունվարի 2-ին՝ Լեռնային Բադախշանի ԻՄ, 1926 թվականի փետրվարի 1-ին՝ Կիրգիզական ԻՄ վերակազմվեց Կիրգիզական ԻԽՍՀ-ի, 1925 թվականի սկզբին ՌԽՖՍՀ-ի մեջ նահանգներից բացի մտան 9 ինքնավար հանրապետություն և 15 ինքնավար մարզ։
1925 թվականի մայիսի 11-ին Խորհուրդների համառուսաստանյան XII համագումարն ընդունեց ՌԽՖՍՀ նոր սահմանադրություն։ ՌԽՖՍՀ իշխանության բարձրագույն մարմիններից հանվեցին և ԽՍՀՄ-ին տրվեցին արտաքին գործերի, երկաթուղիների, տրանսպորտի և կապի, ռազմական գործի, արտաքին առևտրի գերատեսչությունները, ինչպես նաև դրամական և վարկային իրավասությունները։
ՌԽՖՍՀ ժողտնտեսությունը 1925 թվական 27-ին հասավ նախապատերազմյան մակարդակին։ 1925 թվականի վերջին արդյունաբերության մեջ սոցիալիստական սեկտորը կազմեց 81%։ Իրականանում էր Վ․ Ի․ Լենինի մշակած կոոպերատիվ պլանը։ Իրականացնելով սոցիալիզմի կառուցման լենինյան պլանը՝ կոմունիստական կուսակցությունը 1925 թվականին ՀամԿ(բ) կ XIV համագումարում վերցրեց ինդուստրացման, իսկ 1927 թվականին՝ XV համագումարում՝ գյուղատնտեսության կոլեկտիվացման կուրս, որոնց անցկացման գործում ՌԽՖՍՀ կատարեց որոշիչ և առաջատար դեր։ ՌԽՖՍՀ 1929—1932 թվականների ժողտնտեսության զարգացման առաջին հնգամյա պլանը և սոցիալ-մշակութային շինարարությունը դարձան միութենական հնգամյակի կարևոր բաղադրամասը։ I հնգամյակի ընթացքում ՌԽՖՍՀ-ում շարք մտավ 1100 խոշոր արդյունաբերական ձեռնարկություն։ Ռուսական բանվոր դասակարգը ցույց տվեց աշխատանքային սխրանքների բազմաթիվ օրինակներ։
1929—1932 թվականներին սկսվեց գյուղացիության զանգվածային մուտքը կոլտնտեսությունները։ Համատարած կոլեկտիվացման հետևանքով կուլակությունը որպես դասակարգ վերացավ։ Առաջին հնգամյակի ընթացքում կառուցվեց սոցիալիզմի տնտեսական հիմքը։ Ռուսաստանյան ֆեդերացիան ագրարային երկրից վերածվեց ինդուստրիալ-ագրարային երկրի։ Արդյունաբերության մեջ սոցիալիստական համակարգը դարձավ միակը, իսկ գյուղատնտեսության մեջ՝ տիրապետող։
II հնգամյակում (1933—1937) հիմնականում ավարտվեց ժողտնտեսության բոլոր ոլորտների տեխնիկական վերակառուցումը։ ՌԽՖՍՀ-ում շարք մտան 2900 արդյունաբերական նոր խոշոր ձեռնարկություններ։ ՌԽՖՍՀ արդյունաբերական արտադրանքը 1913 թվականի համեմատությամբ ավելացավ ավելի քան 6 անգամ։ Ամբողջովին ամրապնդվեց կոլտնտեսային կարգը։ 1937 թվականի հուլիսի 1-ի դրությամբ կոլտնտեսությունների մեջ միավորվեց գյուղացիական տնտեսությունների 92,6 տոկոսը, ցանքատարածությունների 99,4 տոկոսը։ ՌԽՖՍՀ դարձավ ԽՍՀՄ հիմնական հացահատիկային բազան։ Սոցիալիստական շինարարության տարիներին ՌԽՖՍՀ տնտեսական, քաղաքական և մշակութային մեծ օգնություն ցույց տվեց միութենական հանրապետություններին, փոխադարձ օգնություն ստանալով նրանցից։
1930-ական թվականներին ՌԽՖՍՀ-ում, ինչպես և ամբողջ երկրում, հիմնականում կառուցվեց սոցիալիստական հասարակարգ։ ժողտնտեսության սոցիալիստական վերափոխությունը պահանջում էր գիտության, տեխնիկայի, արվեստի արագ զարգացում։ Կարճ ժամկետում բոլոր մասնագիտությունների գծով պատրաստվեցին մեծ թվով ինժեներներ։ 1920 և հատկապես 1930-ական թվականներին ստեղծվում և զարգանում էր սովետական նոր բազմազգ գրականությունը։ ՌԽՖՍՀ շատ ժողովուրդներ իրենց գիրը ստեղծեցին խորհրդային իշխանության օրոք։ Սոցիալիստական ռեալիզմի ուղիով զարգացավ և ռուսական արվեստը։ Սոցիալիստական շինարարության ընթացքում հաջողությամբ իրականացավ մշակութային հեղափոխությունը, իրագործվեց ՌԽՖՍՀ հետագա ազգային-պետական շինարարությունը։
1931 թվականի սկզբին ՌԽՖՍՀ-ի մեջ մտնում էին 14 երկրամաս և մարզ, 11 ինքնավար հանրապետություն, 14 ինքնավար մարզ, 2085 շրջան։ Կազմվեցին Մորդվական ԻՄ (1930, հունվարի 10), Խակասական ԻՄ (1930, հոկտեմբերի 20), Հյուսիսի փոքր ժողովուրդների 8 ազգային օկրուգներ (1930, դեկտեմբեր)։ Կարակալպակյան (1932, մարտի 20), Մորդվական (1934, դեկտեմբերի 20) և Ուդմուրտական (Վոտյան, 1934, դեկտեմբերի 28) ԻՄ-երը վերակազմվեցին ինքնավար հանրապետությունների։ 1934 թվականի մայիսի 7-ին ստեղծվեց Հրեական ԻՄ, 1936 թվականի դեկտեմբերի 5-ին՝ Կոմի, Մարիական, Հյուսիս-Օսեթական, Կաբարդա-Բալկարական և Չեչենա-Ինգուշական ինքնավար հանրապետությունները։
Սոցիալիստական շինարարության ընթացքում վերացավ ՌԽՖՍՀ ժողովուրդների տնտեսության և մշակույթի զարգացման փաստական անհավասարությունը։ Ռուս ժողովրդի օգնությամբ 1930-ական թվականներին ազգային բոլոր հանրապետություններում և մարզերում արմատական փոփոխություններ կատարվեցին տնտեսության և մշակույթի բնագավառներում։ Թաթարական ԻԽՍՀ համախառն արտադրանքը 1937 թվականին 1913 թվականի համեմատությամբ աճեց 8,2, Բաշկիրական ԻԽՍՀ-ում՝ 7,3, Ուդմուրտական ԻԽՍՀ-ում՝ 12, Ցակուտական ԻԽՍՀ-ում՝ 15, Դաղստանի ԻԽՍՀ-ում՝ 7 անգամ։ Սոցիալիստական շինարարության շնորհիվ ՌԽՖՍՀ ժողովուրդները՝ ռուսները, թաթարները, բաշկիրները, չուվաշները, չեչենները, կաբարդացիները, մորդվաները, մարիները, ուդմուրտները, կոմիները, յակուտները և ուրիշներ համախմբվեցին որպես սոցիալիստական ազգեր։ Հանրապետության ժողտնտեսության սոցիալիստական վերափոխման ընթացքում բանվոր դասակարգի, գյուղացիության և մտավորականության սոցիալական բնույթի փոփոխման շնորհիվ ստեղծվեց խորհրդային ժողովրդի բարոյաքաղաքական միասնությունը։
ԽՍՀՄ և Ֆինլանդիայի միջև 1940 թվականին կնքված պայմանագրով, որով ավարտվեց խորհրդա-ֆիննական 1939—1940 թվականների պատերազմը, հաստատվեց ՌԽՖՍՀ հյուսիսարևմտյան մարզերի անվտանգությունն ապահովող նոր սահմանագիծ։ Կարելական պարանոցը Վիբորգ քաղաքով մտավ Լենինգրադի մարզի մեջ։ Հեղափոխական վերափոխությունների շնորհիվ 1940 թվականի կեսին ՌԽՖՍՀ հյուսիս-արևմուտքում առաջացան Լատվիական, Լիտվական, Էստոնական ԽՍՀ-ները, որոնք իրենց խնդրանքով 1940 թվականի օգոստոսին մտան ԽՍՀՄ կազմի մեջ։
1940 թվականին ժողտնտեսության զարգացման գործում ՌԽՖՍՀ ձեռք բերեց մեծ նվաճումներ։ Արդյունաբերական արտադրանքի ընդհանուր ծավալը 1940 թվականին, 1913 թվականի համեմատությամբ, ավելացավ 8,7 անգամ, երկաթուղիների երկարությունը 39000 կիլոմետրից հասավ 59000 կիլոմետրի։ ԽՍՀՄ արդյունաբերական արտադրանքի ընդհանուր ծավալի մեջ ՌԽՖՍՀ-ին բաժին էր ընկնում թուջի արտադրության 35%-ը, պողպատի՝ ավելի քան 50%-ը, քարածխի հանույթի՝ 44%-ը։
3-րդ հնգամյակի 3,5 տարում ՌԽՖՍՀ-ում շարք մտան 1700 խոշոր արդյունաբերական ձեռնարկություններ։ ՌԽՖՍՀ արդյունաբերությունը նշանակալի դեր խաղաց ԽՍՀՄ պաշտպանունակության ամրապնդման գործում։ 1941 թվականի հունիսի 22-ին սկսվեց Խորհրդային Միության Հայրենական մեծ պատերազմը ֆաշիստական Գերմանիայի դեմ։ Մինչև 1941 թվականի աշուն թշնամուն հաջողվեց գրավել Բելառուսիան, Մերձբալթիկան, Ուկրաինայի զգալի մասը, շրջապատեց Լենինգրադը, դուրս եկավ Մոսկվայի, Դոնի Ռոստովի մատույցները։ Սմոլենսկի, մերձմոսկովյան դաշտերում, Լենինգրադի, Տուլայի մոտ, Սևաստոպոլում թշնամու դեմ մղվեցին ծանր մարտեր։ Մոսկվայի ճակատամարտում թշնամին կրեց երկրորդ համաշխարհային պատերազմում (1939—1945) առաջին խոշոր պարտությունը։ Օկուպացված տարածքներում սկսվեց զանգվածային պարտիզանական շարժում։
1942 թվականի աշնանը նոր հարձակման հետևանքով թշնամին հասավ մինչև Վոլգա և գրավեց Հյուսիսային Կովկասի մի մասը։ Թշնամու ջախջախումը Ստալինգրադի մոտ, Հյուսիսային Կովկասում, Կուրսկի մոտ արմատական բեկում մտցրեց Հայրենական մեծ պատերազմի և երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքի մեջ։ Սկսվեց ֆաշիստական բանակների վտարումը ԽՍՀՄ սահմաններից։ 1945 թվականի մայիսի 8-ին ֆաշիստական Գերմանիան ստորագրեց անվերապահ կապիտուլյացիայի ակտը։
Ռուսաստանի բանվոր դասակարգը, գյուղացիությունը, մտավորականությունը՝ ՍՄԿԿ գլխավորությամբ վճռական ներդրում կատարեցին ֆաշիզմի դեմ տարած հաղթանակի գործում։ Մարտի դաշտում ցուցաբերած հերոսության համար ՌԽՖՍՀ-ից ավելի քան 2373 հազար զինվոր պարգևատրվեց շքանշաններով և մեդալներով։ Խորհրդային Միության 11000 հերոսներից 7000 ռուսներ են (1945 թվականի տվյալներով)։ Ֆաշիստական Գերմանիայի և նրա դաշնակիցների դեմ պայքարի ծանրությունը հիմնականում ընկավ ռուս ժողովրդի ուսերին։ ԽՍՀՄ Զինված ուժերում ռուսական զինվորներն ու սպաները կազմում էին մեծ մասը։ Ֆաշիզմի դեմ պայքարում ռուս ժողովուրդը, ԽՍՀՄ մյուս ժողովուրդների հետ, պաշտպանեց սոցիալիզմի նվաճումները։
Հայրենական մեծ պատերազմից հետո ԽՍՀՄ-ին անցան և ՌԽՖՍՀ-ի կազմի մեջ մտան Ֆինլանդիայի հետ 1944 թվականի հաշտության պայմանագրով՝ Պեչենգայի մարզը, 1945 թվականի Ղրիմի կոնֆերանսի որոշումով՝ Հարավային Սախալինը և Կուրիլյան կղզիները, 1945 թվականի Պոտսդամի կոնֆերանսի որոշմամբ՝ Արևելյան Պրուսիայի հյուսիսային մասը (ներկայիս Կալինինգրադի մարզը)։
ՌԽՖՍՀ օկուպացված տարածքներում թշնամին ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն ավերեց 12150 արդյունաբերական ձեռնարկություն, 13000 կմ երկաթուղի, կողոպտեց և քայքայեց ավելի քան 52800 կոլտնտեսություն, 860 սովետական տնտեսություն, 1330 ՄՏԿ-ներ։ Գերմանիա քշվեց 16 միլիոն անասուն, այրվեց և ավերվեց 2977 հազար շենք (11 միլիոն մարդ մնաց անօթևան)։ ՌԽՖՍՀ-ի ուղղակի վնասը կազմեց 249 միլիարդ ռուբլի (1940-ական թվականների գներով)։
1950-ական թվականների սկզբին ՌԽՖՍՀ-ում վերականգնվեց պատերազմի հետևանքով քայքայված արդյունաբերությունը։ Փլատակներից բարձրացվեց 3700 խոշոր արդյունաբերական ձեռնարկություն։ Խորհրդային կառավարության որոշմամբ առաջին հերթին վերականգնվեցին հնագույն ռուսական 15 քաղաքները՝ Սմոլենսկը, Վյազման, Պսկովը, Նովգորոդը, Կալինինը, Օրյոլը, Բրյանսկը, Կուրսկը, Վորոնեժը, Դոնի Ռոստովը, Նովոռոսիյսկը, Սևաստոպոլը և այլն։ ՌԽՖՍՀ մեծ օգնություն ցույց տվեց Ուկրաինային, Բելառուսիային, Մոլդավիային, Մերձբալթյան հանրապետություններին նրանց տնտեսության վերականգնման և զարգացման գործում։
Ռուսաստանյան ֆեդերացիան և ԽՍՀՄ բոլոր ժողովուրդները 1960-ական թվականներին թևակոխեցին զարգացած սոցիալիզմի փուլը։ Սկսվեց կոմունիզմի նյութատեխնիկական բազայի ստեղծումը։ 1967 թվականին ՌԽՖՍՀ արդյունաբերության համախառն արտադրանքը 1913 թվականի համեմատությամբ աճեց 74 անգամ և 1940 թվականի մակարդակը գերազանցեց 8,5 անգամ։ 1967 թվականին 3 օրվա ընթացքում ՌԽՖՍՀ արդյունաբերությունը այնքան արտադրանք էր տալիս, որքան նախահեղափոխական Ռուսաստանը մեկ տարում։ Սոցիալիզմը արմատապես փոխեց Ռուսաստանի դեմքը, այն դարձավ ԽՍՀՄ խոշորագույն ինդուստրիալ հանրապետությունը։
1960—1980-ական թվականներին շարունակվեց հանրապետության ժողտնտեսության ինտենսիվ զարգացումը։ Վոլգայի, Կամայի, Օբի, Ենիսեյի, Անգարայի, Իրտիշի վրա կառուցվեցին աշխարհի խոշորագույն ՀԷԿ-երը։ Սկսվեց Տյումենի մարզի նավթի արդյունահանումը։ Նավթային շրջաններից անցկացվեց նավթագազամուղ։ Վոլգայի վրա ստեղծվեց խոշորագույն ավտոմոբիլային գործարան (Տոլյատի), Կամայի վրա հիմնադրվեց ավտոմոբիլային կոմբինատ (Նաբերեժնիե Չելնի), կառուցվեց Բայկալ-Ամուր մայրուղին (ԲԱՄ), յուրացվում էին Սիբիրի և Հեռավոր Արևելքի բնական հարստությունները։ ՌԽՖՍՀ գյուղատնտեսությունը վերածվել է մեքենայական տեխնիկայով հագեցած սոցիալիստական խոշոր արտադրության։
ՌԽՖՍՀ ցանքատարածությունների ավելացման գործում շոշափելի նշանակություն ունեցավ խամ ու խոպան հողերի յուրացումը (1954—1960 թվականներին յուրացվեց 16,3 միլիոն հա)։ Հանրապետության գյուղատնտեսության արագ զարգացման համար մեծ նշանակություն ունեցան ՍՄԿԿ Կենտկոմի և ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդի 1974 թվականի ՌԽՖՍՀ ոչսևահողային գոտու գյուղատնտեսության հետագա զարգացման միջոցառումների, ինչպես նաև ՌԽՖՍՀ սևահողային գոտու զարգացման մասին որոշումները։ Զարգացած սոցիալիստական հասարակարգի ժամանակաշրջանում, ղեկավարվելով ՍՄԿԿ XXVI համագումարի որոշումներով, ՌԽՖՍՀ աշխատավորներն իրենց հերոսական աշխատանքով ծանրակշիռ ներդրում են կատարել կոմունիստական շինարարության ընդհանուր գործում։ ՌԽՖՍՀ պարգևատրվել է Լենինի 2 (1954, 1958), Հոկտեմբերյան հեղափոխության (1967), ժողովուրդների բարեկամության (1972) շքանշաններով։
Յուոզաս Նաույալիս
Յուոզաս Նաույալիս (Juozas Naujalis )), լիտվացի կոմպոզիտոր և օրգանիստ, երգչախմբի դիրիժոր, երաժշտության մանկավարժ, լիտվական պրոֆեսիոնալ երաժշտության հիմնադիրներից մեկն է ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Վարշավայի երաժշտական ինստիտուտի երգեհոնի դասարանը (1884-1889), այնուհետև մեկ տարվա ընթացքում սովորել է Զիգմունտ Նոսկովսկու կոմպոզիցիոն դասարանում (1889-1890): 1890 թվականին Լիտվայի տարբեր վայրերում աշխատել է որպես երգեհոն նվագող, 1892-1934-ական թվականներին՝ Կավնոյում։ Մոտ 1892 թվականին Կավնոում օրգանիստների և երգչախմբի դիրիժորների համար բացել է անհատական դասընթաց և դասավանդել այնտեղ։ Կովնոյում կազմակերպել է լիտվական գաղտնի «Դայնա» երգչախումբը (1899): 1905 թվականին դարձել է առաջին լիտվական օրինական գրախանութի և երեժշտական հրատարակության հիմնադիրը։ Հրատարակել է լիտվական առաջին երաժշտական ամսագիրը՝ «Վարգոնինինկաս» («Органист», 1909-1910):  Օրգանիսնտերի դպրոցի և հասարակության հիմնադիրն էր (1911):
1919 թվականին Կաունասում բացել է երաժշտական դպրոց, որը 1920 թվականին դարձել է պետական, իսկ 1933 թվականին վերաձևավորվել է կոնսերվատորիայի։ Դասավանդել է այնտեղ (1920-1927-ական թվականներին տնօրեն, 1933 թվականին պրոֆեսոր։ Կաունասի հոգևոր ճեմարանում երգչախմբի վարվեցողություն էր դասավանդում։
1922 թվականին Լիտվայում և ԱՄՆ-ում համերգներով հանդես է եկել որպես երգեհոն նվագող, դաշնակահար և երգչախմբի դիրիժոր։
1924, 1928 և 1930-ական թվականներին Լիտվայում առաջին երգի տոնի կազմակերպիչ և դիրիժոր։
Նաույալիսի աշակերտներից են՝ Ստասիս Շիմկուսը, Ալեքսանդրաս Կաչանաուսկասը, Յուլյուս Շտարկան։
Թաղված է Կաունասի Պյատրաշյունսկի գերեզմաոցում։
Արվեստ
Գործիքային պիեսների, նաերգերի, կանտատների, մոտետների և եկեղեցական երաժշտության այլ ստեղծագործությունների, սոլո և երգչախմբային երգերի, երգեհոնի համար 12 եռերգերի և այլ ստեղծագործությունների հեղինակ։ Երգչախմբի կատարման համար մշակել է լիտվական ազգային երգեր։ Հիմնական ստեղծագործություններին են պատկանում երգեր երգչախմբի համար,  «Աշուն» ( 1930) սիմֆոնիկ պոեմը  «Երազանք» լարային քարյակի համար։ Նաույալիսի կողմից ստեղծված հոգևոր երգերը հրատարակվում էին  Լեհաստանում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում։
Պարգևներ և ճանաչում
Պարգևատրվել է 3-րդ կարգի իտալական Թագի շքանշանով (1928, հոգևոր երաժշտության ստեղծման մեջ ունեցած ավանդի համար), Գյադիմինասի 3-րդ կարգի (1930) և 2-րդ կարգի շքանշաններով (1931)։ Նրա անուն է կրում Կաունասի երաժշտական գիմնազիան՝ ) :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիտվացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Լիտվացի դիրիժորներ Կատեգորիա:Լիտվացի մանկավարժներ
Հասհաս
Հասհաս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խարզանի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սերգեյ Ֆիլիպենկով
Սերգեյ Ալեքսանդրովիչ Ֆիլիպենկով (Сергей Александрович Филиппенков, ), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։
Ակումբային
Հայտնի է Սմոլենսկի «Կրիստալում» և Մոսկվայի ԲԿՄԱ-ում ունեցած ելույթներով, որի կազմում երկու անգամ դարձել է Ռուսաստանի առաջնության մրցանակակիր։ Ռուսաստանի Բարձրագույն խմբում հանդես է եկել միայն ԲԿՄԱ-ի կազմում, մասնակցել է 100 հանդիպման, խփել է 17 գնդակ։ 2007 թվականին լքել է Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնում հանդես եկող Բրյանսկի « Դինամոն »՝ մարզիչների բարձրագույն դպրոց ընդունվելու կապակցությամբ։ Սպասվում էր, որ նա կավարտի կարիերան։ Սակայն 2008 թվականի մրցաշրջանը Ֆիլիպենկովն սկսել է Լիպեցկի «Մետալուրգի» (երկրորդ դիվիզիոն, «Կենտրոն» տարածաշրջան) կազմում՝ որպես ֆուտբոլիստ և ավագ։ Մրցաշրջանի արդյունքներով «Մետալուրգը» դարձել է իր տարածաշրջանի հաղթող և դուրս եկել առաջին դիվիզիոն։ 2009 թվականի սկզբին մասնակցել է «Մետալուրգի» միջսեզոնային հավաքներին, սակայն արդյունքում որոշել է շարունակել կարիերան հարազատ Սմոլենսկում՝ հանդես գալով որպես խաղացող մարզիչ «Դնեպր» ակումբում (նախկին «Սմոլենսկ» ՖԱ)։ 2010 թվականի նոյեմբերին ավարտել է կարիերան։
Մահ
Մահացել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 15-ին՝ Պենզայի «Զենիթի» և «Պենզգորստրոյզակազչիկ» ընկերության վետերանների ընկերական հանդիպման ժամանակ ։ Բժիշկները որպես մահվան նախնական պատճառ նշել են ինֆարկտը ։ Թաղված է Սմոլենսկում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Դինամո Սանկտ Պետերբուրգի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Լրագրողների միջազգային ֆեդերացիա
Լրագրողների միջազգային ֆեդերացիա (IFJ), աշխարհում ԶԼՄ աշխատակիցների ամենամեծ կազմակերպությունը։ Գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Բրյուսելում։ Հիմնադրվել է 1926 թվականին, այժմ կազմակերպության մեջ կան 600 հազար լրագրողներ, ավելի քան 146 երկրներից ։ Կազմակերպությունը պաշտպանում է տպագրական և էլեկտրոնային տպագրությունում աշխատող լրագրողների իրավունքները։
Պատմություն
Կազմակերպությունը հիմնադրվել է 1936 թվականին Փարիզում, Syndicat national des journalistes (SNJ) կազմակերպության հիման վրա։ Այդ ժամանակահատվածում կազմակերպության մեջ անդամագրված են եղել 25 000 մեդիա աշխատող՝ 20 երկրից և գլխավոր գրասենյակը գտնվել է Փարիզում։ Առաջին նախագահը եղել է Ֆրանսիացի լրագրող Ջորջս Բյուրդոնը ։
Նացիստական Գերմանիայի կողմից Ֆրանսիայի օկուպացումը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ վերջ է դրել կազմակերպության գործունեությանը։ Դրանից հետո մի քանի միություններ որոշել են Լոնդոնում ստեղծել Անկախ կամ բարեկամ երկրների լրագրողների միջազգային ֆեդերացիա (IFJAFC), որի առաջին կոնգրեսը կայացել է 1941 թվականին։ Կազմակերպությունը լուծարվել է 1946 թվականին՝ պատերազմի ավարտից հետո և դարձել է Լրագրողների միջազգային կազմակերպություն (IOJ) :
Սառը պատերազմի արդյունքում՝ 1952 թվականին Լրագրողների միջազգային ֆեդերացիան նորից վերակազմավորվել է Բրյուսելի Համաշխարհային կոնգրեսի ժամանակ, որի ժամանակ ներկա են եղել 49 դելեգատներ։ Մինչ 1990-ական թվականները Լրագրողների միջազգային կազմակերպությունը համարվել է ֆեդերացիայի մաս, որի գրասենյակը գտնվել է Պրահայում և հիմնականում կազմված է եղել Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի և զարգացող այլ երկրների լրագրողական միջազգային միություններից։
Լրագրողների միջազգային ֆեդերացիան պաշտոնապաես ճանաչվել է ՄԱԿ-ի տնտեսական և սոցիալական խորհրդի (Ecosoc) և UNESCO-ի կողմից։
Ունի կոնսուլտատիվ կարգավիճակ այնպիսի կազմակերպությունների համար, ինչպիսիք են ՄԱԿ-ը, ՅՈՒՆԵՍԿՈ-ն, Աշխատանքի միջազգային կազմակերպությունը, Ինտելեկտուալ ունեցվածքի համաշխարհային կազմակերպությունը, Մարդու իրավունքների կոմիտե-ն, նաև Եվրամիությունը և այլ միջազգային կազմակերպություններ։
Գլխավոր քարտուղարը Էնթոնի Բելանջերն է ։
ԼՄՖ-ն ներկայացնում է ավելի քան 600 հազար լրագրողների 140 երկրներից և հանդիսանում է աշխարհում լրագրողների ամենաազդեցիկ ձայնը։ Ֆեդերացիան միավորում է միջազգային լրագրողական կազմակերպություններ։
2016 թվականի հունիսի 8-ին կայացել է Լրագրողների միջազգային ֆեդերացիայի հոբելյանական 90-րդ կոնգրեսը, որի ժամանակ աշխարհից մոտ 300 դելեգատ գնացել է Ֆրանսիայի Անժե քաղաք։
2016 թվականի հունիսի 10-ին բելգիացի Ֆիլիպ Լյարուշը (Phillippe Leruth) ընտրվել է Լրագրողների ֆեդերացիայի նոր նախագահ և փոխարինել է բրիտանացի Ջիմ Բումելին։ Քվեարկությունը կայացել է ԼՄՖ-ի կոնգրեսում Ֆրանսիայի Անժե քաղաքում։ Լյարուշը հաղթել է Բրազիլիայի ներկայացուցչին, առաջ անցնելով ընդամենը 7 ձայնով (169 ձայն, ընդդեմ՝ 162-ի)։
Հասցե
Գրասենյակի հասցեն՝ International Federation of Journalists IPC-Residence Palace, Bloc C Rue de la Loi 155B-1040 Brussels, Բելգիա
Սուրբ Հրեշտակապետաց եկեղեցի (Ծիրա գյուղ)
Պատմություն
Սուրբ Գևորգ կամ Սուրբ Հրեշտակապետաց եկեղեցու շինարարությունը սկսվել է 1860 թվականին։ 1860 թվականին Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Վրաստանի և Իմերեթի թեմի կոնսիստորիայի ֆոնդի արխիվային վավերագրերից մեկում նշված է. «նորոգ շինեալ» Սուրբ Հրեշտակապետաց եկեղեցի ։ Եկեղեցին 1863 թվականին հիշատակվում է որպես փայտաշեն կառույց ։
1906 և թվականներին՝ երեցփոխի ընտրության կապակցությամբ արխիվային վավերագրերում նշվում է եկեղեցու անվանափոխության մասին։
2007 թվականի փետրվարի 14-ին գյուղի հասարակության միջոցներով տեղի է ունեցել վերանորոգված եկեղեցու բացումը։
Ճարտարապետություն
Եկեղեցին երկթեք ծածկի տակ առնված սրբատաշ քարով, կրաշաղախով կառուցված ուղղանկյուն հատակագծով շինություն է։ Եկեղեցու արևելյան ճակատում խորանը դուրս է շինության հիմնական ծավալներից և շեշտված է կիսաբոլորակ ելուստով։ Կառույցի միակ մուտքը բացված է հարավային ճակատից, այն լուսավորվում է 9 լուսամուտների միջոցով (2-ական` հյուսիսային, արևմտյան և հարավային, 3-ը` արևելյան ճակատներից)։ Արևմտյան ճակատային գագաթին եղել է փոքրիկ զանգակատուն, որը չի պահպանվել։ Եկեղեցու  արտաքին չափերն են` 13,21 x 8,90 մ։
1876 թվականին թվականին քահանան եղել է Մկրտիչ Տեր-Սարգսյանցը ։
Իրեր
1908 թվականին նորընտիր երեցփոխի տնօրինությանը հանձնվել է եկեղեցու ունեցվածքի 47 անուն իրեր՝ գրքեր, անոթներ, սպասք, խաչեր։ Այդ իրերի շարքում եղել 1786 թվականին Ս. Պետերբուրգում հրատարակված պատկերազարդ Ավետարանը ։
Հիմնանորոգում և վերաօծում
1990-ական թվականներից սկսվել է եկեղեցու վերանորոգման աշխատանքները։ 2007 թվականի գարնանից Սուրբ Գևորգ (Սբ Հրեշտակապետաց) եկեղեցու հիմնանորոգման աշխատանքները իրականացվել են Ղազախստանում բնակվող գործարար Ալեքսանդր Մաթևոսյանի նյութական օժանդակությամբ։
2010 թվականի ապրիլի 8-ին Վիրահայոց թեմի առաջնորդ Տ. Վազգեն եպիսկոպոս Միրզախանյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել Սուրբ Գևորգ (Սբ Հրեշտակապետաց) եկեղեցու վերաօծման արարողությունը, որից հետո եկեղեցում մատուցվել պատարագը ։
Տորի ին Սաբինա
Տորի ին Սաբինա (Torri in Sabina), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիոյի մարզում, ենթարկվում է Ռիետիի վարչական կենտրոնին։ Բնակչությունը կազմում է 1278 մարդ, խտությունը կազմում է 49 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 26 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս - 2049, հեռախոսային կոդ - 0765։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկան
Հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Փղիկը գնում է սովորելու
«Փղիկը գնում է սովորելու» («Слонёнок пошёл учиться»), խորհրդային կարճամետրաժ տիկնիկային մուլտֆիլմ՝ ստեղծված ռեժիսոր Իվան Ուֆիմցևի կողմից 1984 թվականին։ Ուֆիմցևը նկարահանել է փղիկի արկածների մասին պատմող երեք ֆիլմ՝ «Փղիկը գնում է սովորելու» (1984), «Փղիկը հիվանդացել է» (1985), «Զբոսաշրջիկ փղիկը» (1992) ։
Սյուժե
Մուլտֆիլմի հերոսը փոքրիկ փղիկն է, որը երազում է սովորել, և մայր փիղը նրան ուղարկում է դպրոց, որտեղ սովորում էին մկները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Իվան Ուֆիմցևի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1984 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր փղերի մասին
Ստեպանովկա (գյուղ, Նիժնեգորսկի շրջան)
Ստեպանովկա (Степанівка, Stepanovka), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ֆյոդորովկա։
2001 թվականի տվյալներով Ստեպանովկա գյուղում բնակվում էր 72 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հովսեփ Դինիբեկյան
Հովսեփ Խատինի Դինիբեկյան (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ), XVIII դարի 2-րդ կեսի հայ դիվանագետ, ճանապարհորդ, ազատագրական շարժման մասնակից։ Հինգհարյուրապետի պաշտոնով ծառայել է Վրաստանի թագավորներ Հերակլ II-ի (1744-1798) և Գեորգի XII-ի (1798-1800) արքունիքներում, պաշտոնական ուղևորություններ կատարել Իրաք, Հնդկաստան, այլ երկրներ։ Հովսեփ Դինիբեկյանի միջոցով Հերակլ II, Հայոց կաթողիկոսներ Հակոբ Ե Շամախեցին և Սիմեոն Ա Երևանցին նամակագրական կապ են պահպանել հայ ազատագրական շարժման գործիչ Շահամիր Շահամիրյանի հետ։ 1782 թվականին Հովսեփ Դինիբեկյանն Էջմիածին է բերել վերջինիս պատվերով 1778 թվականին Վենետիկում տպագրված «Աշխարհացոյց Հայաստանեայցը», ապա Հնդկաստան՝ Շահամիրյանին հասցրել Հերակլ II-ի 1786 թվականի հրովարտակը՝ նրան իշխանական կոչում շնորհելու մասին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ ճանապարհորդներ
Թիպտոն շրջան (Թենեսի)
Թիպտոն շրջան (Tipton County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.189 կմ² է, բնակչությունը՝ 51.271 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քովինգտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1823 թ.։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
Վոստոչնոե (գյուղ, Բուզդյակսկի շրջան)
Վոստոչնոե (Восточное, Көнсығыш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 436 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի բնակավայրեր
Իրինա Դանիելյան
Իրինա Լեոնիդի Դանիելյան, հայ դերասանուհի։
Կենսագրություն
Իրինա Դանիելյանը ծնվել է 1965 թվականին, Երևանում։ 1981 թվականին ավարտել է Երևանի Շևչենկոյի անվան միջնակարգ դպրոցը։ 1981-1985 թվականներին սովորել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, միաժամանակ՝ Երևանի Կամերային թատրոնի ստուդիայի դպրոցում։ 1987 թվականից Երևանի պետական Կամերային թատրոնի դերասանուհի, 1995-1998 թվականներին Հայաստանի Երգի պետական թատրոնում եղել է երգչուհի և հանդիսավար։ 1996 թվականին մասնակցել է «Խաթաբալադա» ներկայացման բեմադրության աշխատանքներին և ֆիլմի նկարահանումներին ։
Ընտանիք
Եղել է Հրանտ Թոխատյանի կինը ։ Ունի մեկ որդի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Մեգի-Կուռդլա
Մեգի-Կուռդլա (Mägi-Kurdla), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լաիմյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լաիմյալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Մարինացված վարունգ
Մարինացված վարունգ, պահածոյացված բանջարեղեն, որը պարտադիր պարունակում է քացախաթթու, որն ապահովում է կնսերվացիոն ազդեցություն թթվի պատրաստման գործընթացում։ Թթու վարունգը պատրաստվում է վարունգի վրա մարինադ լցնելով, որին հաջորդում է պաստերիզացումը։
Պատմություն
Պատմականորեն վարունգը եղել է ամենատարածված թթու մթերքը։ Ռուսաստանում վարունգը հայտնվել է Իվան Ահեղի օրոք, բայց այստեղ այն համարվել է անհամ, ուստի սկսել են աղ ու թթու դնել։ Այս մեթոդը օգնել է պահպանել բերքը ձմռան համար։ Շատ դարեր վարունգը պատրաստել էին տակառներում, մինչև որ 19-րդ դարի սկզբին Նիկոլաս Ապերտը հայտնաբերել է վարունգը տարաների մեջ պահելու եղանակը։ Այդ ժամանակից ի վեր թթու վարունգները պահում են ապակե տարաների մեջ։
Տեսակներ
Մարինացված վարունգները, կախված քացախաթթվի կոնցենտրացիայից, լինում են.
Սկոլկովո (գյուղ, Ֆիլինսկի գյուղխորհուրդ)
Սկոլկովո (Сколково), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։
Մարինացված վարունգ
Արդիականություն
Պահածոների ժամանակակից արտադրողները սպառողներին առաջարկում են թթու վարունգի լայն տեսականի։
Սեմ և Քեթ
«Սեմ և Քեթ» (Sam & Cat), Դեն Շնեյդերի Nickelodeon ալիքի ամերիկյան սիթքոմ։ Այն պատմում է ընկերուհիներ Սեմ Փաքեթի և Քեթ Վալենթայնի մասին, որոնք որոշել են դայակ աշխատել։ Ամբողջ սերիալի ընթացքում նրանք հայտնվում են տարբեր կատակերգական իրավիճակներում ։
Սկոլկովո (գյուղ, Ֆիլինսկի գյուղխորհուրդ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի բնակավայրեր
Մարինացված վարունգ
Օգուտ
2020 թվականին գիտնականները հաստատել են ավանդական սիչուան թթու վարունգի օգուտները ատամների քայքայման դեմ պայքարելու համար։ Դրանցից առանձնացվել է Lactobacillus plantarum K41 մանրէի մի շտամ, որն ուժեղ արգելակող ազդեցություն է ցուցաբերել հիմնական կարիեսային Streptococcus mutans բակտերիայից բիոշերտի ձևավորման դեմ ։
Սեմ և Քեթ
Առաջին սերիան թողարկվել է 2013 թվականի հունիսի 8-ին, իսկ վերջինը 2014 թվականի հուլիսի 17-ին։ Առաջին եթերաշրջանում կա ընդամենը 35 սերիա։ Սկզբնապես նախատեսվում էր սերիալը երկարաձգել երկրորդ սեզոնով, բայց այդ որոշումը չեղարկվեց։ Ըստ որոշ ԶԼՄ-ների, դա կարող էր տեղի ունենալ դերասանների միջև տարաձայնությունների և այլ նախագծերում ներգրավվելու նրանց ցանկության պատճառով  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Սփին-օֆֆ հեռուստասերիալներ
Մարինացված վարունգ
Հակացուցումներ
Մարինացված վարունգը հակացուցված է սուր հեպատիտի և խոլեցիստիտի, հաստ աղիքի բորբոքային պրոցեսների սրման և ստամոքսի արտազատման ֆունկցիայի նվազման դեպքում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ուկրաինական խոհանոց Կատեգորիա:Հրեական խոհանոց Կատեգորիա:Նախուտեստներ Կատեգորիա:Ճապոնական խոհանոց Կատեգորիա:Ամերիկյան խոհանոց Կատեգորիա:Կորեական խոհանոց Կատեգորիա:Իսրայելական խոհանոց Կատեգորիա:Չինական խոհանոց Կատեգորիա:Լեհական խոհանոց Կատեգորիա:Ռուսական խոհանոց Կատեգորիա:Արաբական խոհանոց Կատեգորիա:Սիրիական խոհանոց Կատեգորիա:Հորդանական խոհանոց Կատեգորիա:Պաղեստինյան խոհանոց Կատեգորիա:Լիբանանյան խոհանոց Կատեգորիա:Լիտվական խոհանոց Կատեգորիա:Գերմանական խոհանոց Կատեգորիա:Պահածոյացված սնունդ Կատեգորիա:Բելառուսական խոհանոց
Ակուրեյրի բուսաբանական այգի
Ակուրեյրի բուսաբանական այգի, բուսաբանական այգի, որը գտնվում է Իսլանդիայի հյուսիսում՝ Աքուրեյրի քաղաքում։
Պատմություն
Բուսաբանական այգին Աքուրեյրիում հիմնադրվել է 1909 թվականին Դանիացի կանանց՝ Աննա Ստեֆենսենի, Ալմա Տորորենսենի, Մարիա Գվիդմունսոնի և Սիգուրդուր Սայմունդսենի նախաձեռնությամբ։ Նախաձեռնությանը աջակցել են Աքուրեյրի քաղաքի քաղաքային իշխանությունները, և արդեն 1912 թվականի աշնանը այգին բացվել է հանրության համար ։
2004 թվականից Աքուրեյրի բուսաբանական այգու տնօրենն է Բյորգվին Սթեյնդոուսոնը։
Նկարագրություն
Այգին պաշտոնապես բացվել է 1912 թվականին Աքուրեյրի քաղաքի հարավային մասում։ Բացման պահին այգու մակերեսը կազմում էր 1,2 հա։ 1957 թվականին բուսաբանական այգին երեք անգամ ընդարձակվել է, և վերջինիս տարածքը դարձել է մոտ 3,7 հա։ 2010 թվականի դրությամբ այգում կա ընդհանուր առմամբ 2511 տեսակ և սորտ, այդ թվում՝ 442 տեսակի իսլանդական աբորիգեն բույս։ Բուսաբանական այգին պատկանում է Աքուրեյրիի քաղաքապետարանին։ Այգին գիտական հաստատություն չէ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1912 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Բուսաբանական այգիներ Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսաբանական այգիներ
(6199) Յոշիյոկայայոի
(6199) Յոշիյոկայայոի (Yoshiokayayoi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի հունվարի 26-ին Ացուշի Սուգիեի կողմից Դայնիկում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,594102 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,285 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9032 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1526,09 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,235898 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,12° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ացուշի Սուգիեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հարֆազ
Հարֆազ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խարզանի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Լը Մենիլ Գիյոմ
Լը Մենիլ Գիյոմ (Le Mesnil-Guillaume), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Գևորգ Դավթյան (դերասան)
Գևորգ Դավթյան, հայ դերասան։
Կենսագրություն
Գևորգ Դավթյանը ծնվել է 1978 թվականի հուլիսի 29-ին, Երևան քաղաքում ։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Երևանի Զորավար Անդրանիկի անվան միջնակարգ դպրոցում, որն ավարտել է 1995 թվականին, որից հետո ուսումը մեկ տարի շարունակել է Երևանի Հ.Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնին կից ստուդիայում՝ Կարպ Խաչվանքյանի ղեկավարությամբ։ ՛ 1996-2001 թվականներին սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի երաժշտական թատրոնի դերասանի բաժնում։ 2001-2004 թվականներին նույն ինստիտուտի ասպիրանտուրայում պաշտպանել է «Բեմական խոսքը մյուզիքլում» աշխատությունը։
Լը Մենիլ Գիյոմ
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 155 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 50 կմ արևելք։
Գևորգ Դավթյան (դերասան)
Կենսագրություն
1997-2001 թվականներին աշխատել է Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնում, զուգահեռ Երևանի Կամերային երաժշտական թատրոնում, որի հիմնադիրներից է եղել։ 2002-2004 թվականներին Մոսկվայի Էստրադային թատրոնում շարունակել է ուսումը՝ միաժամանակ աշխատելով որպես դերասան։
Լը Մենիլ Գիյոմ
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Ադդա գետի ճակատամարտ
Ադդա գետի ճակատամարտ, ճակատամարտ, որը տեղի է ունեցել 1799 թվականի ապրիլի 15-ից 28-ը Ռուսական կայսրության և նրա դաշնակից Ավստրիական կայսրության և Ֆրանսիայի միջև։ Այս ճակատում ավստրո-ռուսական զորքերը գլխավորում էր նշանավոր հրամանատար Ալեքսանդր Սուվորովը, իսկ Ֆրանսիայի ուժերի հրամանատարը Ժան Վիկտոր Մորոն էր։ Այս ճակատամարտը առաջին խոշոր հաղթանակն էր իտալական քարոզարշավի դեմ։
Լը Մենիլ Գիյոմ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 376 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 272-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 104։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,3 %։ 272 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 249 անձ (136 տղամարդ և 113 կին)։ Գործազուրկ են եղել 23 անձ (8 տղամարդ և 15 կին)։ 104 անաշխատունակներից 28-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 54-ը` թոշակառուներ, իսկ 22-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գևորգ Դավթյան (դերասան)
Կենսագրություն
2004-2006 թվականներին պարտադիր զինվորական ծառայության է անցել Հայաստանի զինված ուժերում։ 2007 թվականին որպես դերասան աշխատանքի է անցել Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոնում։
Ադդա գետի ճակատամարտ
Ճակատամարտի սկիզբը դրվեց այն ժամանակ երբ ռուս-ավստրիական բանակի հրամանատար Ալեքսանդր Սուվորովի ուժերը գրավեցին իտալական Բրեշիա և Բերգամո քաղաքները։ Ֆրանսիական ուժեր ուղարկվեցին ռուսական առաջխաղացումը կանխելու համար և Հյուսիսային Իտալիայի Ադդա գետի մոտ տեղի ունեցավ խոշոր ճակատամարտ։
Ռուսական և Ավստրիական կայսրության զորքերը հեշտությամբ ջախջախեցին Ֆրանսիական բանակի զինվորներին և հաղթանակ տարան ճակատամարտում։ Ճակատամարտի վերջակետը դրվեց Միլանում։ Ռուսական զորքերը Միլանում հեռացան Ավստրիայի զորքերից և ճակատամարտը ավարտվեց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:18-րդ դարի ճակատամարտեր
Թրաուսդեյլ շրջան (Թենեսի)
Թրաուսդեյլ շրջան (Trousdale County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 295 կմ² է, բնակչությունը՝ 7.259 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հարտսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1870 թ.։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
Բերքշիր
Բերքշիր (Berkshire, կամ, կրճատ  Բերկս, Բերկ / Berks), պատմական և հանդիսությունների կոմսություն Անգլիայի հարավում, Թեմզա գետի հովտում, այսպես կոչված կանաչ տարածքում (տնային կոմսություն)։ Մտնում է Հարավարևելյան Անգլիայի կազմի մեջ։ Մայրաքաղաքն Ռեդինգին  է, որը նաև խոշոր կենտրոնն է։ Ունի 812 200 բնակչություն (կոմսությունների ցանկում 26 տեղն է, ըստ 2005 թվականների տվյալներով)։
Աշխարհագրություն
Տարածքի ընդհանուր մակերեսը 1262 կմ² (40-րդ տեղը) է։ Համաձայն ԲԵՀԲ տարածքը կազմում է 1826 կմ² (1881 թվական) ։ Արևելքից սահմանակցում է Մեծ Լոնդոնին, հարավ-արևելքում Սուրիեմին, հարավում՝ Համփշիրին, իսկ արևմուտքում՝ Ուիլթշիրին, հյուսիսում՝ Օքսֆորդշիրին, հյուսիս արևելքում՝ Բակինգեշիրին։