cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալեքսանդրո
Կենսագրություն
2008 թվականին տեղի ունեցավ Ալեքսանդրոյի փոխադրվելը Արաբական Միացյալ Էմիրաթների առաջնության ակումբ, ինչը ֆուտբոլային հանրությանը հուսահատեցնող քայլ էր։ Բարեբախտաբար, այս անբացատրելի «ճամփորդությունը» երկար չտևեց, և արդեն 2009 թվականի սկզբին հարձակվողին ձեռք բերեց Հարավային Ամերիկայի Գավաթի գործող չեմպիոն «Ինտերնացիոնալ»-ը։ Հունվարի 28-ին մարզիկը պաշտոնապես ընդգրկվեց թիմի կազմի մեջ։ 2009 թվականի մրցաշրջանը Ալեքսանդրոն բարձրագույն մակարդակով անցկացրեց՝ Բրազիլիայի առաջնությունում 25 հանդիպումներում՝ 14 գոլ, իսկ ընդհանուր առմամբ՝ 35 գոլ հօգուտ «Ինտեր»-ի՝ թիմի բոլոր 70 հանդիպումների ընթացքում։
2011 թվականին տեղափոխվեց «Վասկո դե Գամա», ուր առաջին իսկ սեզոնում դարձավ Բրազիլիայի Գավաթի հաղթող։ 2013 թվականին «ծովակալները» ֆինանսական դժվարությունների պատճառով ստիպված էին իրենց գրոհային առաջնորդին վաճառել «Ատլետիկո Մինեյրո»-ին։ «Գալոս»-ի հետ միասին Ալեքսանդրոն դարձավ Լիբերտադորեսի Գավաթի հաղթողը։
2014 թվականից հանդես է գալիս «Ֆլամենգո»-ի կազմում։
Ընտանիք
Ալեքսանդրոն նախկինում հայտնի մարզիկ և «Կուրիտիբայի» կապիտան Ռեյնալդո Ֆելիզբինոյի՝ Բրազիլիայի 1985 թվականի չեմպիոնի (հանդես է եկել նաև «Ֆլումինենս»-ի կազմում), որդին է։ Ալեքսանդրոյի հարազատ եղբայրը՝ Ռիշարլիսոն է. խաղում է «Սան Պաուլու»-ի կազմում. Բրազիլիայի եռակի չեմպիոն է, Բրազիլիայի հավաքականի մարզիկ։ Բացի դա, Ալեքսանդրոն և Ռիշարլիսոնը Պորտուգալիայի հավաքականի նախկին մարզիկ Դեկուի աներորդիներն են։
Տիտղոսներ և ձեռքբերումներ
Լիբերտադորեսի Գավաթ (2)։ 2010, 2013
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 4 ծնունդներ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Կառոու Ռոուդ
Կառոու Ռոուդ (Carrow Road), ֆուտբոլային մարզադաշտ Նորիջում։ Հանդիսանում է «Նորվիչ Սիթի» ֆուտբոլային ակումբի տնային հանդիպումների մարզադաշտ։ Առաջին հանդիպումը տեղի է ունեցել 1935 թվականի օգոստոսի 31-ին, երբ «Նորվիչ Սիթին» մրցել է «Ասթոն Վիլլա»-յի դեմ։ Տեղավորում է 26034 հանդիսական ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարզադաշտեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Անգլիայում
Դիամանդի Իխչիև
Դիամանդի Իխչիև (Диаманди Ихчиев, ), բուլղար գիտնական, պատմաբան, թարգմանիչ ։
Կենսագրություն
Դիամանդի Իխչիևը ծնվել է 1854 թվականի նոյեմբերի 8-ին Վելեսում, որն այդ ժամանակ եղել է Օսմանյան կայսրության կազմում։ Սկզբնական կրթությունը ստացել է հայրենի քաղաքում, իսկ բարձրագույնը՝ Ստամբուլում։
1873 թվականին ուսուցիչ է աշխատել Տիկվեշում, իսկ 1874 թվականից մինչև 1884 թվականը՝ Վելեսում զբաղվել է առևտրով։
1884 թվականին բնակություն է հաստատել նորակազմ Բուլղարիայի իշխանության մայրաքաղաքում և իրավաբան է աշխատել Սոֆիայում և Կյուստենդիլում։ 1885 թվականին դարձել է Վրացայի շրջանային կառավարության քարտուղար։ 1890-1895 և 1910-1911 թվականներին Արտաքին գործերի նախարարությունում օսմանյան թարգմանիչ է աշխատել։
1900-1908 թվականներին գլխավորել է Կյուրեղի և Մեթոդիոսի անվան ազգային գրադարանը ։ Բուլղարերեն է թարգմանել և հրապարակել Օսմանյան կայսրության հազարավոր փաստաթղթեր։
Դիամանդի Իխչիևը մահացել է 1913 թվականի մարտի 26-ին Սոֆիայում՝ 58 տարեկան հասակում ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բուլղարացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բուլղարացի իրավաբաններ Կատեգորիա:Բուլղարացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բուլղարացի գիտնականներ Կատեգորիա:Բուլղարացի գրադարանավարներ
RAI
RAI - Radiotelevisione Italiana, Իտալիայի Հանրային-իրավական հեռուստաընկերություն Իտալիայում։ Մինչ 1954 թվականը անվանվել է «Radio Audizioni Italiane» ։
Պիգմենտային միկրոօրգանիզմներ
Պիգմենտային միկրոօրգանիզմներ, պիգմենտներ առաջացնող միկրոօրգանիզմներ, որոնց կուտակումները փորձանոթի պինդ սննդարար միջավայրը ներկում են դեղին, կարմիր, կապույտ, մանուշակագույն, սև կամ այլ գույնով։ Կարմիր պիգմենտ առաջացնում են որոշ բակտերիաներ, շողասնկերը և շաքարասնկերը, ինչպես նաև հրաշքի ցուպիկը (Bact․ prodigiosum), որի առաջացրած գաղութները նման են վառ կարմիր արյան կաթիլի, կապույտ՝ կապտաթարախածին ցուպիկները, դեղին՝ ստաֆիլոկոկերը, սև՝ ազոտաբակտերը և այլն։ Պիգմենտային միկրոօրգանիզմների պիգմենտ առաջացնելու ինտենսիվության վրա մեծ ազդեցություն է ունենում սննդային միջավայրի բաղադրությունը։ Իրենց քիմիական բնույթով պիգմենտները տարբեր են․ կարոտինոիդները պատկանում են ածխաջրածիններին, անտոցիանները և մելանինները (սև պիգմենտ) արոմատիկ միացություններ և այլն։ Կարոտինոիդները Պիգմենտային միկրոօրգանիզմներին պաշտպանում են ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների վնասակար ազդեցությունից, իսկ ֆոտոսինթեզող բակտերիաների մոտ մասնակցում ֆոտոսինթեզին, առանձին պիգմենտներ օժտված են անտիբիոտիկների հատկությամբ։ Որոշ միկրոօրգանիզմների պիգմենտագոյացումը տեսակային կայուն առանձնահատկություն է և ունի կարգաբանական նշանակություն։
Կատեգորիա:Միկրոօրգանիզմներ
(9478) Կալդիրո
(9478) Կալդիրո (Caldeyro), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,089819 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6468 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5329 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1983,8 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,18147 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,7° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Խավիերի ամրոց
Պատմություն
Ամրոցը կառուցվել է 10-րդ դարում, հետագայում վերակառուցվել է 12-րդ, 13-րդ և 15-րդ դարերում:1223 թվականին ամրոցը պատկանում էր Արագոնի արքային, իսկ 1236 թվականին անցել է Նավառայի թագավորների իշխանության տակ։
1516 թվականին, Կարդինալ Սիսներոնայի հրամանով այն գործնականում քանդված էր։
16-րդ դարում ամրոցը պատկանում էր Խուան դե Խասոյին և Մարիա Ասպիլիկուետային, Ս. Ֆրանսիսիկո Խավիերի հորը, ում ընտանիքն էլ պաշտպանել է թագավորության անկախությունը։ Ֆրանցիսկոն ծնվել է Խավիերի ամրոցում 1506 թվականին, բայց ամրոցը նրանց ընտանիքից խլվել է Նավարի կողմից տարածքի գրավումից հետո։
Խավիերադա
Ի պատիվ Ֆրանցիսկո Խավիերային, ամեն տարի մարտի 4-ից 12-ը ամրոցում տեղի է ունենում Խավիերադան՝ իսպանական ավանդական ուխտագնացություն Խավիերի ամրոց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ամրոցներ
Պարաթետիս
Պարաթետիս, հին օվկիանոս (ծով), տարածված «Փարիզից մինչև Ալթայ», կայնոզոյի դարաշրջանում։ Թետիսից առանձված է Ալպյան լեռմաշղթայով, Կարպատներով, Տավրուսով, Կովկասով։ Սև, Կասպից և Արալի ծովերը հանդիսանում են Պարաթետիսի մի մասը։ Այդ օվկիանոսը նաև միացնում է իր մեջ Պանոնյան ծովը, ժամանակակից Հունգարիայի տարածքում։ Հին ժամանակներին Պարաթետիսը կապված էր միջերգրական ծովի և Հնդկական օվկիանոսի հետ։
«Պարաթետիս» եզրույթը (տերմին) ներմուծել է ռուսական երկրաբան Վլադիմեր Լասկարեվի կողմից 1924 թվականին։
Երկրաբանական պատմություն
Կազմավորվել է 34 մլն տարի առաջ։ 25 մլն տարի առաջ Պարաթետիսը նշվել է ինչպես Մայկոպի ծով, որը տարածված է «Ֆրանսիայից մինչև Արալյան ծով»
Անհետացել է 5 մլն տարի առաջ։
Կենդանական աշխարհ
Մինչև 10-5 մլն տարի առաջ արևելյան մասի Պարաթետիսը, հանդիպում էին բեղավոր կետեր՝ ցետոտերներ (Cetotherium), իրենց բնածոների մնացորդները հայտնաբերվել են մասնավորապես ՈՒկրանիայի հարավում, Ղրիմում (Կերչ) և հյուսիսային Կովկասում և նախակովկասյան (Ստավրապոլյան երկրամաս, Կրասնադարյան երկրամաս (Մայկոպ)) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հին օվկիանոսներ Կատեգորիա:Օվկիանոսներ Կատեգորիա:Պալեոգեն
Ահմադ II
Ահմադ II, մականունը ալ-Մանսուր («հաղթող») և ազ-Զախաբի («ոսկե») (أحمد المنصور السعدي) (1549, Ֆես (քաղաք)  ), Մարոկկոյի շերիֆ, Սաադի դինաստիայի ներկայացուցիչ, որը ղեկավարել է 1578-1603 թվականներին։
Երեք թագավորների ճակատամարտում իր եղբայր Աբու Մարվան Աբդ ալ-Մալիկիի մահից հետո գահ բարձրացավ Ահմադ II-ը․ պսակվեց հենց մարտի ընթացքում։ Իր թագավորության հենց սկզբում Ահմադ II-ը հսկայական փրկագին ստացավ պորտուգալացի գերիների և պատիվների համար օտարերկրյա (հատկապես Օսմանյան կայսրության և անգլիացի) դեսպաններից, որոնք նրան տեսնում էին որպես հաջողակ հրամանատար և պորտուգալացիների դեմ հավանական դաշնակից ։ Ապացուցեց, որ ինքը ունակ և բազմակողմանի միապետ է․ նրա թագավորությունը նշանավորեցե Մարոկկոյի տնտեսության և մշակույթի ծաղկմամբ, պատմության մեջ պետության ամենամեծ տարածքային ընդլայնմամբ և միջազագային հեղինակության աճով։ Ալ-Մանսուրիին հաճախ անվանում են Սաադի դինաստիայի ամենափայլուն։
Նրա ամնենամեծ արատքին քաղաքական նվաճումը Սոնգհայի կայսրության նվաճումն է։ 1590 թվականին, օգտվելով այն մասնատող քաղաքացիական բախումներից, ալ-Մանսուրը ուղարկեց 4000 հոգանոց ջոկատ Մորիսկա Ջուդար փաշայի հրամանատարությամբ, որը զինված էր արկեբուսով և հրետանով, արշավանքի մեկնեց Սահարա անապատի տարածքով։ Թոնդիպիի ճակատամարտում Ջուդար փաշան ջախջախեց սոնգայական բանակին, որը տասնապատիկ գերազանցում էր իր ջոկատին՝ օգտվելով զենքի առավելությունից ։ Այնուհետև մարոկկացիները գրավեցին և թալանեցին Սոնգհայի ամենահարուստ քաղաքները՝ Ջեննեն, Տիմբուկտու և Գաո՝ պետական գանձարանը ոսկով լցնելով և վերահսկելով Սահարայի առևտրային ուղիները։ Մարոկկոն առասպելական շահույթ ստացավ նոր գրավված հողերից, բայց երկար ժամանակ չկարողացավ դրանք պահել. Ալ-Մանսուրիի մահից անմիջապես հետո նրա պետությունը կորցրեց նախկին կայսրության հողերը՝ թույլ տալով նրանց քայքայվել տասնյակ կիսանկախ և պատերազմող թագավորությունների։
Ալ-Մանսուրը պատմության մեջ մտավ նաև որպես արվեստի հովանավոր։ Նրա օրոք Մարոկկոյի մայրաքաղաք Մարաքեշում կանգնեցվել են Հյուսիսային Աֆրիկայի ճարտարապետության ճանաչված գլուխգործոցները, այդ թվում` Էլ-Բադի պալատը և Սաադիների դամբարանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարոկկացի զորավարներ
Էրիկ Բայի
Էրիկ Բերտրան Բայի (Eric Bertrand Bailly; 12 ապրիլի 1994, Բինժերվիլ, Կոտ դ'Իվուար), «Մանչեսթեր Յունայթեդ» ակումբի և Կոտ դ՛Իվուարի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի պաշտպան։
Ակումբային կարիերա
2011 թվականի դեկտեմբերին 17-ամյա Էրիկ Բային միացել է «Էսպանիոլ» ակումբի երիտասարդական կազմին ։ Նա աշխատանքի թույլտվություն է ստացել միայն հաջորդ տարվա հոկտեմբերին, իսկ 2013/14 մրցաշրջանում տեղի է ունեցել նրա դեբյուտը պրոֆեսիոնալ մակարդակում. «Էսպանիոլ Բ»-ի կազմում նա մասնակցել է Սեգունդա B-ին։
2014 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Բային ակումբի հիմնական կազմում մասնակցում է Իսպանիայի առաջնությանը՝ փոխարինման դուրս գալով «Ռեալ Սոսիեդատ» ակումբի դեմ խաղի վերջում (2:0) ։ Դրանից հետ նա վերջնականապես տեղափոխվել է «Էսպանիոլի» հիմնական կազմ ։
Օզյորնոե (գյուղ, Լյուբարսկի շրջան)
Օզյորնոե (Озерне), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանում։
Էրիկ Բայի
Ակումբային կարիերա
2015 թվականի հունվարի 29-ին Էրիկ Բային 5,7 միլիոն եվրոյով հինգուկես տարվա պայմանագիր է կնքել Իսպանիայի առաջնության մեկ այլ թիմի՝ «Վիլյառեալի» հետ ։ Ակումբն Էրիկ Բայիին գնել է, որպեսզի նա փոխարինի «Արսենալ» տեղափոխված Գաբրիել Պաուլիստաին։ Նոր ակումբում նրա դեբյուտը կայացել է փետրվարի 22-ին՝ «Էյբարի» դեմ խաղում (1:0) ։ Մարտի 19-ին կայացել է Բայիի դեբյուտը ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայում. նա մասնակցել է «Սևիլյա ՖԱ-ի» դեմ խաղում ։ Հաջորդ մրցաշրջանում Բային եղել է ակումբի հիմնական պաշտպանը և օգնել է թիմին որակավորվել հաջորդ մրցաշրջանում «Չեմպիոնների Լիգային» մասնակցելու համար։
Օզյորնոե (գյուղ, Լյուբարսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Օզյորնոե գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1653 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 21,17 մարդ/կմ²։
Էրիկ Բայի
Մանչեսթեր Յունանյթեդ
2016 թվականի հունիսի 8-ին հայտարարվել է, որ Էրիկ Բային տեղափոխվել է անգլիական Մանչեսթեր Յունայթեդ ակումբ. նրա տրանսֆերը կավարտվի այն ժամանակ, երբ խաղացողը կստանա Մեծ Բրիտանիայում աշխատելու թույլտվություն։ Էրիկ Բային «Մանչեսթեր Յունայթեդի» հետ կնքում է քառամյա պայմանագիր ։ 2016 թվականի օգոստոսի 7-ին տեղի է ունենում Բայիի դեբյուտը «Մանչեսթեր Յունայթեդի» կազմում. նա մասնակցում է Անգլիայի սուպերգավաթի շրջանակներում անցկացվող «Լեսթեր Սիթիի» դեմ խաղին. որն ավարտվում է 2:1 հաշվով հօգուտ «Յունայթեդին», իսկ Էրիկը ճանաչվել է հանդիպման լավագույն խաղացողը ։ Օգոստոսի 14-ին «Բորնմութ ՖԱ» ակումբի դեմ խաղում կայանում է Էրիկ Բայիի դեբյուտը Պրեմիեր Լիգայում։ Խաղն ավարտվում է 3:1 հաշվով հօգուտ «Յունայթեդի», իսկ Էրիկ Բային 2-րդ խաղում անընդմեջ ճանաչվում է հանդիպման լավագույն խաղացող ։
Օզյորնոե (գյուղ, Լյուբարսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լյուբարսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Էրիկ Բայի
Հավաքականում
2014 դեկտեմբերի 24-ին Էրիկ Բային Էրվե Ռենայի կողմից ընդգրկվել է Կոտ դ'Իվուարի հավաքականի կազմում՝ մասնակցելու 2015 թվականի Աֆրիկայի ազգերի գավաթի խաղարկությանը ։ 2015 թվականի հունվարի 11-ին Նիգերիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում տեղի ունեցավ Բայիի դեբյուտը հավաքականում (1:0) ։ Առաջնության ընթացքում նա հավաքականի մեկնարկային կազմում մասնակցեց նրա բոլոր 6 խաղերին, իսկ նրա թիմը դարձավ առաջնության հաղթող։
Ակումբային
«Մաչեսթեր Յունայթեդ» Կոտ դ'Իվուար
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Էսպանյոլի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կոտ դ'Իվուարի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Լեոն Պինսկեր
Լեոն (Եհուդա Լեյբ) Պինսկեր կամ Լեո Պինսկեր, Լև Սեմյոնի Պինսկեր (יהודה לייב פינסקר, ), հրեա բժիշկ, փիլիսոփա սիոնականության գաղափարախոս և գործիչ, Հովեվեյ Ցիոն սիոնիստական շարժման առաջնորդ։
Կենսագրություն
Եհուդա Լեյբ Պինսկերը ծնվել է 1821 թ. դեկտեմբերի 13-ին Տոմաշով-Լյուբելսկի քաղաքում հրեա մանկավարժ և գրող Սիմխա Պինսկերի ընտանիքում։ Սիմխան ծագումով Գալիցիայից էր, նրա տանը խոսում էին գերմաներեն։ Վաղ մանկության ժամանակաշրջանում Եհուդա Լեյբ պինսկերի ընտանիքը տեղափոխվում է օդեսա, որտեղ նա սովորում է իր հոր մասնավոր դպրոցում, ապա՝ տեղական միջնակարգ դպրոցում։
Ստանալով միջնակարգ կրթություն, Եհուդա Լեյբ Պինսկերը ընդունվում է Ռիշելիեի վարժարանի իրավագիտության ֆակուլտետ և դառնում Ռուսական կայսրության բուհ ընդունված առաջին հրեաներից մեկը։ Ուսանողության տարիներին Պինսկերը հրեական Հասկալա լուսավորական շարժման և հրեաների ձուլման կողմնակից էր։
Վարժարանը ավարտելուց հետո նրան չեն թողնում փաստաբան դառնալ և Եհուդա Լեյբ Պինսկերը որոշում է դասախոսական գործունեությամբ զբաղվել։ Տեղափոխվելով Քիշնև, նա սկսում է հրեական դպրոցում ռուսերեն դասավանդել։ Այդպես աշխատելուց մեկ տարի անց նա տեղափոխվում է Մոսկվա, որտեղ 1843 թ. ընդունվում է Մոսկվայի համալսարանի բժշկության ֆակուլտետ և 1848 թ. ավարտում է այն։ Ստաժավորում է անցնում Գերմանիայում և Ավստրիայում, որտեղ ծանոթանում է Հասկալայի առաջնորդների հետ։
Օդեսա վերադառնալով Պինսկերը սկսում է բժշկական գործունեությամբ զբաղվել։ Ղրիմյան պատերազմի սկսումից հետո կամավոր բանակ է գնում որպես բժշիկ, ծառայության համար ստանալով մեդալ։
1860-1862 թթ. Օդեսայում հրատարակվող «Ռասսվետ» և «Սիոն» հանդեսների համահիմնադիրներից և խմբագիրներից էր։ Հետագայում համագործակցում է արդեն Սանկտ Պետերբուրգում 1879-1883 թթ. լույս տեսնող «Ռասսվետ» հանդեսի հետ, որտեղ 1882 թ. հրապարակվում է Պինսկերի «Ավտոէմանսիպացիա» աշխատության ռուսերեն թարգմանությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիոնիզմի գործիչներ Կատեգորիա:Օդեսայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Երուսաղեմ քաղաքում թաղվածներ Կատեգորիա:Հրեա բժիշկներ Կատեգորիա:Հրեա փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հրեա լրագրողներ
Բելայա (գյուղ, Լիպովեցի շրջան)
Բելայա (Біла), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ճանապարհ դեպի կրկես
Ճանապարհ դեպի կրկես, 1963 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում ստեղծված հայկական ֆիլմ, որը նկարահանվել են ռեժիսորներ Հենրիկ Մալյանն ու Լևոն Իսահակյանը Լեոնիդ Ենգիբարյանի ստեղծագործական ինքնակենսագրության մոտիվներով։ Վերջինս էլ կատարել է գլխավոր դերը։
Դերերում
Ֆիլմում նկարահանվել է նաև հայկական կրկեսի կոլեկտիվը։
Գրականություն և արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1963 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Լևոն Իսահակյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Հենրիկ Մալյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ
Սառվեմյաե
Սառվեմյաե (Sarvemäe), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռիոռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վեռիոռա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Միրաբո (Վերին Պրովանսի Ալպեր)
Միրաբո (Mirabeau, Mirabèu), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպեր գավառում։ Մտնում է Արևմտյան Դին լե Բեն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Դին լե Բեն։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04122։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 461 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Առևանգումներ (շարք, կտավ)
«Առևանգումների» շարքում ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանը մտահղացել է 20-րդ դարի սկզբի հայ ազգաբնակչության դեմ օսմանյան թուրք բարբարոսների անօրեն դաժանությունն ու ողբերգական իրադարձությունները պատկերել որպես փաստ, զուրկ՝ պաթոսի կոչից։
Պատմություն
Թեմատիկ-կոմպոզիցիոն կտավները 1950-ական թթ. վերջերին հայ գեղանկարչության մեջ յուրօրինակ զարգացում ապրեցին հանձինս մի քանի արվեստագետների, որոնց ստեղծագործական որոնումները դրսևորվեցին առավելագույնս բնանկարային ժանրի հետ սինթեզվելով։ Այդպես է Էդուարդ Իսաբեկյանի «Առևանգումների» շարքում, որտեղ նկարիչը մտահղացել էր 20-րդ դարի սկզբի հայ ազգաբնակչության դեմ օսմանյան թուրք բարբարոսների անօրեն դաժանությունն ու ողբերգական իրադարձությունները պատկերել որպես փաստ, զուրկ՝ պաթոսի կոչից ։
20-րդ դարի արվեստագետի ասելիքն ավելի բարդ պայմաններ ունեցավ հատկապես խորհրդային գաղափարախոսության ժամանակ։ Առավել ևս դժվար էր իրական ճշմարտացիությանը ձգտելով, գաղափարայնության շտամպից խուսափելու հնարավոր եզրեր որոնելը. հավաստել դիտողին իր անկաշառ անկեղծությունը, վստահել ու կոչել, արվեստով իսկ խոստովանել սեր և հավատարմություն։
Նկարագրություն
«Առևանգում։ Ձիերով կոմպոզիցիա», 1941, դինամիկ կոմպոզիցիայում հեծյալների խառնիխուռն գործողությունը կատարվում է հետևի պլանում ազգային երևակայական ճարտարապետական շինությունների դրվագների ֆոնին. պատուհանի սյունազարդ բացվածք, տաճարի մուտքի օրդեր, ոլորապտույտ վոլյուտներով զարդարված խոյակներ։ Հատկանշական է երկնքի, ամպերի կերպարա-գունային հագեցվածությունը, կապույտի, խուլ կարմրի, բաց օխրայի կիրառմամբ լուսաստվերային կոնտրաստը, գեղանկարչական հուզական ու դրամատիկ մեկնաբանված երկինքը, որ ներդաշնակ է կտավի իմաստա-գեղանկարչական մտահղացմանը, օրգանապես շարունակում ու ամբողջացնում է ընդհանուր տրամադրությունը ։
«Առևանգումներ» խորագրի կտավներից մեկի ցուցադրման ժամանակ Երվանդ Քոչարը, մոտենալով երիտասարդ Իսաբեկյանին, ասել է.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էդուարդ Իսաբեկյանի նկարներ Կատեգորիա:1941 նկարներ Կատեգորիա:Կանայք կտավներում
Մի երիտասարդ կյանքի չորս էջերը
«Մի երիտասարդ կյանքի չորս էջերը» («Четыре страницы одной молодой жизни»), 1967 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ռեզո Էսաձեն Վերա Պանովայի «Սաշա» պատմվածքի հիման վրա։
Սյուժե
Ֆիլմը ներակայացնում է անկախ կյանք սկսած Սաշա Ագաֆոնովի պատմությունը։ Երիտասարդ տղան գյուղից մեկնում է քաղաք՝ աշխատելու շինհրապարակում։ Այստեղ ստանում է վարորդի աշխատանք, սենյակ։ Հանդիպելով մի աղջկա՝ Լիզային, Սաշան որոշում է օգնել նրան քաղաքում գրանցվելու հարցում և կեղծ ամուսնություն է գրանցում նրա հետ։ Լիզան շուտով որոշում է ամուսնանալ ուրիշի հետ, իսկ Սաշան մնում է առանց բնակարանի։ Նա մեկնում է աշխատանքի Միջին Ասիա, որտեղ նր ահեռավոր ուղևորությունների ուղեկիցը և ընկերն է դառնում Վիկտորը, բայց նա շուտով զոհվում է։ Սաշան որոշում է գնալ Հյուսիս․ Մուրմանսկի գնացքում նա հանդիպում է Պոլինային՝ հեռավոր նավարկությունների նավապետի կնոջը։ Պոլինան բաժանվում է ամուսնուց, որոշ ժամանակ ապրում է Սաշայի հետ, բայց շուտով անհարմար կյանքը հանգեցնում է հարաբերությունների խզմանը։ Բայց այս բոլոր անձնական ողբերգությունները չեն կոտրում Սաշային, կյանքի իմաստուն փորձով հարստանալով՝ նա հաստատ գիտի, որ իր երջանկությունն իր ձեռքերում է
Դերերում
Գլխավոր դերերում
Քննադատություն
Ֆիլմը, որն իրականում բաղկացած է մի քանի առանձին սյուժեներից, քննադատները համարել են մասամբ հաջողված, նշվել է «ամբողջության զգացողության բացակայությունը, «ռեժիսորական ռազմավարության» աղքատությունը»։
Բայց Ռ. Էսաձեի երկրորդ ֆիլմը՝ Վ. Պանովայի սցենարիով նկարահանված «Մի երիտասարդ կյանքի չորս էջերը», ցավոք, մեծ քայլ չէր «Ֆրո»-ի համեմատ։ Ինչո՞ւ դա տեղի ունեցավ։ Ռեժիսուրան, ի վերջո, մասնավորը ընդհանուրին, մանրամասները ամբողջին ստորադասելու ունակությունն է։ Քաջություն գտնել հրաժարվելու մասնավորից՝ հանուն ընդհանուր շահի, կարողանալ յուրաքանչյուր քայլ, յուրաքանչյուր փոխաբերական բառ, յուրաքանչյուր ինտոնացիա ստորադասել ընդհանուր գաղափարին։ Այս ընդհանուր նպատակի հստակ ընկալման դեպքում մարտավարական պատկերը սկսում է բաժանվել մի շարք քիչ թե շատ նշանակալի «մարտավարական հաջողությունների»։ Այս թերությունն իր ազդեցությունն ունեցավ նաև «Մի երիտասարդ կյանքի չորս էջերում»։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1967 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Դիանա Ադամս
Դիանա Ադամս (Diana Adams, ), Նյու Յորք Սիթի բալետի 1950-1963 թվականների առաջատար պարող և Ջորջ Բալանչինի սիրելին, ավելի ուշ դարձել է Ամերիկյան բալետի դպրոցի ուսուցչուհի և դեկան։
Ադամսը ծնվել է Վիրջինիա նահանգի Սթոնտոն քաղաքում և մահացել է Կալիֆոռնիայի Սան Անդրեաս քաղաքում, սակայն ապրել է Կալիֆոռնիայի Արնոլդ քաղաքում։ Ադամսը ամուսնացել է Հուգ Լաինգի հետ 1947 թվականին. նրանք ամուսնացած են եղել մինչև 1953 թվականը ։ Ավելի ուշ ամուսնացել է Ռոլանդ Բեթսի հետ ։ Ադամսն ունեցել է մեկ երեխա` Ջորջինա Բեյթսը ։
Դիանա Ադամսը Ջորջ Բալանչինի` Նյու Յորք Սիթի բալետի «մուսաներից» էր, և Բալանչինը դերեր է ստեղծել նրա համար իր բալետային շարքերում, որոնցից են «Արևմտյան սիմֆոնիա», «Իվեսիանա», «Դիվերտիսմենտ #15», «Ագոն», «Աստղեր և գծեր», «Դրվագներ», «Պրոֆեսոր Գեսուալդոյի հուշարձանը» և «Liebeslieder Walzer» բալետները։ Ըստ Ժակ Դ'Ամբեսի հուշագրությունների, Բալանչինը նրա համար դերեր է ստեղծելնաև Չայկովսկու Պա-դե-դե, Կերպարը գորգի վրա, Ամառվա գիշերային երազ և Շարժումներ դաշնամուրի և նվագախմբի համար գործերում, սակայն հիվանդության կամ վնասվածքների պատճառով նա պրեմիերաներում չի պարել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բալետի արտիստներ
Էմիլ Քրիշչյան
Էմիլ Մինասի Քրիշչյան, հայ բժիշկ։ Կիբեռնետիկայի բնագավառի մասնագետ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1986):
Կենսագրություն
Աշխատանքները վերաբերում են համակարգչային տեխնոլոգիաների, էլեկտրոնային սարքավորումների և մաթեմատիկական մեթոդների մշակմանն ու ներդրմանը՝ տեխնիկայի, կենսաբանության և բժշկության բնագավառներում։ Կատարել է կենսաբանական և բժշկական մի շարք խնդիրների ծրագրավորում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Կիբեռնետիկայի բնագավառի մասնագետներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Սուֆրաժիստներ
Սուֆրաժիստներ (կամ սուֆրաժետներ, suffragettes, suffrage - ընտրական իրավունք), կանանց ընտրական իրավունք տրամադրելու շարժման մասնակիցներ։ Սուֆրաժիստները նաև ընդհանուր առմամբ դեմ էին արտահայտվում քաղաքական և տնտեսական կյանքում կանանց նկատմամբ դրսևորվող խտրական վերաբերմունքին։ Պայքարի ընթացքում նրանք հնարավոր էին համարում բոլոր տեսակի արմատական գործողությունների օգտագործումը։
Սուֆրաժիստական շարժման պատմություն
Սուֆրաժիստների շարժումը լայն տարածում գտավ 19-րդ դարի վերջին - 20-րդ դարի սկզբին, հիմնականում Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում։ Սուֆրաժիստներն ակտիվորեն օգտագործում էին քաղաքացիական անհնազանդության ոչ բռնի մեթոդներ, իրենց շղթայում էին դարպասներին, նստում էին ռելսերի վրա, ցույցեր էին կազմակերպում և պաստառներով փողոց դուրս գալիս։
Կանանց հասարակական և քաղաքական միության բրիտանացի ակտիվիստները՝ Էմմելին Պանկհյորսթի գլխավորությամբ, բացի հավաքներ և միտինգներ անցկացնելուց, կիրառում էին նաև բրիտանական քաղաքական մշակույթի համար անսովոր մեթոդներ, ջարդում էին կառավարական շենքերի պատուհանների ապակիները, հրդեհում էին քաղաքական հակառակորդների տները, ոստիկանների հետ բախումներ հրահրում, և դրանք ավարտվում էին նրանց բանտում հայտնվելով և հացադուլ հայտարարելով։
Կանանց ընտրական իրավունքի տրամադրում
Առաջին անգամ քվեարկության իրավունք ստացան 21 տարեկան կանայք 1893 թվականին Նոր Զելանդիայում (այդ ժամանակ Նոր Զելանդիան Բրիտանիայի կայսրության մաս էր), իսկ Ավստրալիայում՝ 1902 թվականին։ Այնուհետև այդ իրավունքը ստացան եվրոպական մի շարք երկրների 18-ամյա կրթված կանայք (Ռուսական կայսրությունում Ֆինլանդիայի մեծ իշխանության տարածքում՝ 1906 թվականին, Նորվեգիայում՝ 1913 թվականին, Դանիայում և Իսլանդիայում՝ 1915 թվականին), Ռուսաստանի կայսրության մնացած մասում՝ 1917 թվականի ապրիլի 15-ին։ Վրաստանում, Ադրբեջանում, Լեհաստանում և Կանադայում կանայք ընտրական իրավունք ստացան 1918 թվականին։ 1919 թվականին Գերմանիայում, Նիդեռլանդներում, Շվեդիայում, Լյուքսեմբուրգում և Բելգիայում կանայք ստացան քվեարկելու և ընտրվելու իրավունք ստացան 1919 թվականին (միայն քաղաքային ընտրությունների համար), 1920 թվականին համընդհանուր ընտրական իրավունքը ներդրվեց ԱՄՆ-ում, Չեխոսլովակիայում, Ավստրիայում և Հունգարիայում, 1922 թվականին՝ Իռլանդիայում, 1928 թվականին Մեծ Բրիտանիայում, 1931 թվականին Իսպանիայում, 1932 թվականին Բրազիլիայում, 1934 թվականին Կուբայում։ Ֆրանսիայում և Բուլղարիայում կանանց ընտրական իրավունք  տրվեց 1944 թվականին, Իտալիայում` 1945 թվականին, Պակիստանում` 1947 թվականին,  Հնդկաստանում  և Չինաստանում` 1948 թվականին Ռումինիայում և Բելգիայում (ազգային մակարդակով), 1952 թվականին` Հունաստանում, 1962 թվականին Մոնակոյում, 1971 թվականին Շվեյցարիայոմ, 1974 թվականին Պորտուգալիայում, 1984 թվականին Լիխտենշտեյնում, 2005 թվականին Քուվեյթում, 2006 թվականին Արաբական Միացյալ Էմիրություններում, 2008 թվականին Բութանում, 2011 թվականին` Սաուդյան Արաբիայում։ Մինչ օրս կանանց ընտրություններին մասնակցելը արգելված է միայն Վատիկան քաղաք-պետությունում։
Հացադուլներ և հարկադիր կերակրում
Սուֆրաժիստներն իրենց չէին համարում քաղբանտարկյալներ, և նրանցից շատերը բանտարկությունից հետո մասնակցում էին հացադուլների։ Առաջին կինը, ով հրաժարվեց սննդից, Մարիոն Ուոլես Դանլոպն էր, ով ռազմահայրենասիրական սուֆրաժիստ էր և դատապարտվել էր մեկ ամիս բանտարկության «Holloway»-ում 1909 թվականի հուլիսին վանդալիզմի համար ։ Առանց խորհրդակցելու Սուֆրաժիստների այնպիսի առաջնորդների հետ, ինչպիսին է Պանկհյուրստը, Դանլոպը հրաժարվել էր սննդից, ի նշան բողոքի իր քաղբանտարկյալի կարգավիճակի ։ Նա վախենում էր, որ 92-ժամյա հացադուլից հետո իրեն կտտանքների կենթարկեն, բայց ներքին գործերի նախարար Հերբերտ Գլեդստոունը որոշեց ազատել նրան բժշկական նկատառումներից ելնելով ։ Դանլոպի ռազմավարությանը հետևեցին այլ Սուֆրաժիստներ, որոնք գտնվում էին կալանքի տակ ։ Սուֆրաժիստների համար սովորական դարձավ բողոքելուց հրաժարվել սնունդից, ի նշան բողոքի որպեսզի նրանց չշնորհվի քաղբանտարկյալի կարգավիճակ, ինչի արդյունքում նրանք մի քանի օր հետո ազատվում էին, որից հետո կարող էին վերադառնալ «մարտական գիծ» («fighting line») :
Սուֆրաժիստների բանտային կարգավիճակի վերաբերյալ հասարակության արձագանքից հետո բաժինների կանոնները փոխվեցին։ 1910 թվականի մարտին, ներքին գործերի նախարար Ուինսթոն Չերչիլը կիրառության մեջ դրեց «243 Ա» օրենքը, որով երկրորդ և երրորդ բաժանմունքներում գտնվող բանտարկյալներին թույլ տվեցին ստանալ որոշակի «արտոնություններ»։ Առաջին բաժնում արտոնություններ են տրվել այն պայմանով, որ սուֆրաժիստուհին ծանր հանցագործության համար դատապարտված չլինի, դրանով իսկ փաստորեն հանգեցնելով հացադուլների կրճատմանը հաջորդ երկու տարում ։ Հացադուլները նորից սկսվեցին այն ժամանակ, երբ Պանկհյորստը երկրորդից տեղափոխվեց առաջին բաժին՝ հրահրելով մյուս Սուֆրաժիստներին ցուցադրելու իրենց բանտային կարգավիճակը ։
Հետագայում Սուֆրաժիստների ռազմատենչ ցույցերը ավելի ագրեսիվացան, և բրիտանական կառավարությունը ձեռնարկեց գործողություններ։ Չցանկանալով ազատել բոլոր Սուֆրաժիստներին, որոնք հրաժարվում էին բանտային սննդից 1909 թվականի աշնանը , իշխանությունները սկսեցին ավելի վճռական միջոցներ ձեռնարկել հացադուլավորների դեմ պայքարելու համար։ 1909 թվականի սեպտեմբերին ՆԳՆ-ն արգելեց հացադուլավոր Սուֆրաժիստներին ազատել բանտից՝ նախքան նրանց պատիժը կրելը ։ Սուֆրաժիստները ծանր բեռ դարձան, քանի որ եթե նրանք մահանում էին կալանքի տակ գտնվելու ընթացքում, ապա բանտը պատասխանատու էր նրանց մահվան համար։ Բանտերը սկսեցին կիրառել հացադուլավորների հարկադրական կերակրման մեթոդներ, խողովակի ավելի հաճախ` քթանցքի, ստամոքսային խողովակի կամ ստամոքսային պոմպի միջոցով ։ Մեծ Բրիտանիայում հարկադիր կերակրումը կիրառվում էր դեռ վաղուց, բայց այն օգտագործվում էր բացառապես հիվանդանոցներում գտնվող հիվանդների համար, ովքեր այնքան հիվանդ էին, որ չէին կարողանում ուտել, կամ կուլ տալ սնունդը։ Չնայած այն բանին, որ մասնագետները դա համարում են անվտանգ հիվանդների համար, բայց այն առողջական խնդիրներ էր առաջացնում Սուֆրաժիստների համար ։
Խողովակի միջոցով կերակրման գործընթացը դժվար է, այն իրականացվում է առանց հացադուլավորների համաձայնության, որոնք, որպես կանոն, ամրակապվում էին և կերակրում ստամոքսի կամ քթանցքի միջոցով, հաճախ՝ բռնի ուժով ։ Գործընթացը ցավոտ էր, և այն բանից հետո, երբ մի քանի բժիշկներ սկսեցին ուսումնասիրել այս պրակտիկան, պարզվեց, որ այս տեսակի կերակրումը ոչ միայն կարճաժամկետ վնաս է հասցնում արյան շրջանառության, մարսողական և նյարդային համակարգերին, այլև տևական վնաս է հասցնում Սուֆրաժիստների ֆիզիկական և հոգեկան առողջությանը ։ Հարկադրաբար սնվող որոշ Սուֆրաժիստների մոտ խողովակով կերակրելու պատճառով առաջացնում էր պլևրիտ կամ թոքաբորբ ։ Այն կանայք, ովքեր բանտում հացադուլի  են մասնակցել ազատվելուց հետո ստանում էին «Հացադուլի համար մեդալ» (a Hunger Strike Medal from the WSPU :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սուֆրաժիստներ Կատեգորիա:Ընտրություններ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պատմություն Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պատմություն Կատեգորիա:Հասարակական շարժումներ Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ
Սունիսա
Սունիսա, գյուղաքաղաք Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սունիսայի գավառակում ։ Գտնվում էր Եվդոկիա քաղաքից 50 կմ հյուսիս, Իրիս գետի ոտորին հոսանքի ձախ, Նիքսար-Ամասիա ճանապարհի աջ կողմում։ Հանդիսանում էր գավառակի կենտրոն։
Դատարկ բազմություն
Դատարկ բազմություն, մաթեմատիկայում, ավելի կոնկրետ՝ բազմությունների տեսության մեջ յուրահատուկ բազմություն, որը չունի որևէ տարր(էլեմենտ)։ Դատարկ բազմության մեծությունը և հզորությունը հավասար է զրոյին։ Որոշ աքսիոմատիկ բազմությունների տեսություններ դատարկ բազմության գոյությունը հնարավոր են համարում դատարկ բազմության աքսիոմի ներառման միջոցով։ Այլ տեսություններում դատարկ բազմության գոյությունը հնարավոր է դուրս բերել։ Բազմությունների հնարավոր շատ հատկություններ ճիշտ են նաև դատարկ բազմության համար։
Սունիսա
Ըստ Անդերսոնի հաղորդմամբ այստեղ հայտնաբերվել է անարձանագիր մղոնաքար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Դատարկ բազմություն
Նշանակում
Դատարկ բազմության տարածված նշանակումներն են «{}», «∅» և «\emptyset» սիմվոները։ Վերջին երկուսը առաջին անգամ ներկայացրել է Բուրբաքի խումբը (հատկապես՝Անդրե Վեյլը) 1939 թվականին, նորվեգերենի և դանիերենի այբուբենների Ø տառից ոգեշնչված. այն կապված չէ հունարեն Φ տառի հետ ։
Հատկություններ
Ստանդարտ աքսիոմատիկ բազմությունների տեսությունում, երկու բազմություն հավասար են, եթե պարունակում են նույն տարրերը. այս պատճառով կարող է գոյություն ունենալ միայն մեկ առանց էլեմենտներով բազմություն։ Գոյություն ունի միայն մեկ դատարկ բազմություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ոչինչ Կատեգորիա:Բազմությանների հզորություն Կատեգորիա:Բազմությունների տեսություն
Կավկազ (գյուղ, Չեկմագուշևսկի շրջան)
Կավկազ (Кавказ, Кавказ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 17 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի բնակավայրեր
(1617) Ալշմիտ
(1617) Ալշմիտ (Alschmitt), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1952 թվականի մարտի 20-ին Լուի Բոյերի կողմից Ալժիրում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,196485 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7772 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6158 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2087,41 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172463 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,25° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1952 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լուի Բոյերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բրոնիսլավա Վայս
Բրոնիսլավա Վայս (Bronisława Wajs, հայտնի է գնչուական Պապուշա (Papusza, ) անունով, ), գնչու դասական բանաստեղծուհի։ Գլխավորել է 1949 թվականից հետո Լեհաստանում մշտական բնակություն հաստատած գնչուական թափառախումբը։ «Պապուշայի երգերը» (1956) բանաստեղծությունների ժողովածուի հեղինակն է։ Ժողովածուն 25 անգամ հրատարակվել է Լեհաստանում։ Գորժուվ-Վելկապոլսկացի քաղաքում կանգնեցվել է Բրոնիսլավա Վայսի հուշարձանը։ Պապուշայի կենսագրությունը ընկած է «Գնչուական մուսա» ներկայացման սյուժեի հիմքում, որը բեմադրվել է «Ռոմանս» թատրոնի կողմից։ Նրա անունով է կոչվում գնչուալեզու գրականության մրցանակներից մեկը։
«Պապուշայի երգեր» ժողովածուի պատմություն
Գնչուական հասարակության մեջ կնոջ դերը թույլ չէր տալիս հրաժարվել վարքագծի չգրված կանոններից, որոնք որոշ էթնիկ խմբերում շատ խիստ էին դրված։ Քոչվոր լեհական գնչուների միջավայրում տղամարդկանց հետ նամակագրությունը համարվում էր «անառակ» վարքագծի դրսևորում։
Պապուշան ուղարկում է իր ձեռագիրը լեհ գրող և քննադատ Եժի Ֆիցովսկուն, որն առանց թույլտվության, նրա բանաստեղծությունները տաղանդավոր համարելով, հրապարակում է «Problemy» ամսագրում։ Խնդիրը կայանում էր նրանում, որ բանաստեղծություններն ուղեկցվում էին գնչուական քոչվորական կյանքն արգելող քարոզի տեքստով։ Հրապարակումն առաջին հերթին բացահայտեց Պապուշայի նամակագրական կապը տղամարդու հետ, հետագայում այն ընկալվեց որպես նստակեցության մասին օրենքի ծագման պատճառ, ինչի արդյունքում էլ գնչուներին ստիպեցին փոխել իրենց կենսակերպը։ Այս ամենը պատճառ դարձավ, որ Պապուշային ճանաչեն սրբապիղծ և արտաքսեն գնչուական հասարակությունից։ Սա Պապուշային այնքան ծանր հոգեկան ցավ պատճառեց, որ նա հայտնվեց հոգեբուժարանում, որտեղ էլ մահացավ 1987 թվականին։ Հետագայում Եժի Ֆիցովսկին Պապուշայի մասին գիրք գրեց։
Զանգվածային լրատվության միջոցների և բանաստեղծուհի Լինա Կոստենկոյի շնորհիվ լայնորեն տարածվեց մի առասպել, որ Պապուշային արտաքսել են բանաստեղծություններ գրելու համար, ինչն իբրև արգելված է կանանց գնչուական հասարակությունում։
2013 թվականին Կառլովի Վարիի կինոփառատոնում ներկայացվեց բանաստեղծուհու կենսագրականի մոտիվներով Իոաննա Կոս-Կրաուզի և Քշիշտոֆ Կրաուզի կողմից նկարահանված «Պապուշա» ֆիլմը։
Կենսագրական տվյալներ
Պապուշայի մասին հայտնի է, որ նա գրել և կարդալ սովորել է պատանեկության տարիներին։ Համարվել է նացիզմի բանտարկյալ և հասարակական գործիչ։ 15 տարեկանում ամուսնացել է տավղահար Դիոնիս Վայսի հետ (Dionizy Wajs), որը նրա խորթ հոր տոհմի գնչուներից էր։
Կենրիկի և Պակսոնի տեղեկատվության համաձայն՝ լեհական 50000 գնչուներից 35000-ը սպանվել են Լեհաստանում՝ պատերազմի տարիներին։ 1956 թվականին Ֆիցովսկին հիշում էր, որ փրկվելու համար գնչուները փախչելիս թողնում էին ամեն ինչ, բացի երաժշտական գործիքներից։ Վայս տոհմի մարդիկ թաքնվեցին վոլինյան անտառներում, ցրտի, սովի և սարսափի պայմաններում։ Այդ իրադարձություններին է նվիրված Պապուշայի ամենաերկար բանաստեղծությունը («Արյունոտ արցունքներ, որ մենք թափեցինք Վոլինում գերմանացի զինվորներից (1943 և 1944)»։ Ինչպես վկայում է Ֆիցովսկին, Պապուշան սկսել է պարբերաբար գրել 1950 թվականին։ Այն, ինչ նա գրել է մանկական տարիներին, հարազատների կողմից ընկալվել է որպես աղջիկներին բնորոշ տարօրինակություն և թեթևամտություն։ Իրականում Ֆիցովսկին հավաքել է Պապուշայի բանաստեղծությունների մեկ երրորդը, բայց դրանք արվեստի բացառիկ ստեղծագործություններ են, որոնցում արտացոլված է «բնության գրկում քոչվորական կյանքի» մաքրությունն ու ազնվությունը։
1962 թվականից Պապուշան եղել է Լեհաստանի գրողների միության անդամ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Գնչու գրական գործիչներ Կատեգորիա:Գնչու բանաստեղծներ Կատեգորիա:Լեհաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Rai 1
Rai 1 - Իտալիայի հանրային RAI պետական մեդիակորպորացիայի առաջին համազգային հեռուստաալիքն է։ Հեռարձակումը սկսել է 1954 թվականի հունվարի 3-ին։ 1977 թվականի փետրվարի 1-ից, Rai 2 հեռուստաալիքի հետ միասին, լիովին անցել է գունավոր հեռարձակման։ Հեռուստաալիքի հաղորդումները ուղղված են ընտանեկան լսարանի համար։ Հեռուստաալիքի բաժինը իտալական հեռուստաշուկայում կազմում է 21,8 %, և այդ ցուցանիշով գլխավոր մրցակիցն է «Mediaset» մեդիահոլդինգին պատկանող «Canale 5» հեռուստաալիքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Իտալալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:RAI
Ազատության կամավորների կորպուս
Ազատության կամավորների կորպուս (Corpo volontari della libertà), իտալական դիմադրության շարժման պարտիզանական բանակը 1943-1945 թվականներին, կռվում էր գերմանացի և իտալացի ֆաշիստների դեմ։
Կազմ
Հրամանատարության կազմում էին հակաֆաշիստական կուսակցությունների ներկայացուցիչները։ Պարտիզանական բոլոր ջոկատները, անկախ կուսակցական պատկանելությունից, 1945 թվականի մարտին միավորվեցին՝ կազմելով 150-հազարանոց բանակ։ Ազատության կամավորների կորպուսի հրամանատար նշանակվեց գեներալ Ռ. Կադոռնան, տեղակալներ՝ Լ. Լոնգոն և Ֆ. Պարրին։
Ազատության կամավորների կորպուսը գլխավորեց 1945 թվականի ապրիլյան համընդհանուր ապստամբությունը՝ ազատագրելով Հյուսիսային Իտալիայի մեծ մասը։ Դրանից հետո ազատության կամավորների կորպուսը լուծարքի ենթարկվեց։ Պարտիզանական ջոկատներում մարտնչել են ֆաշիստական գերությունից փախած խորհրդային շատ զինվորներ, այդ թվում՝ հայեր, հերոսությամբ աչքի են ընկել Մ. Դաշտոյանը, Գ. Քոլոզյանը և ուրիշներ։
Կատեգորիա:Հակաֆաշիզմ Կատեգորիա:Պարտիզանական շարժումներ
Նովոսելիցա (գյուղ, Կլյուշնիկովսկի գյուղական խորհուրդ)
Նովոսելիցա (Новоселиця), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
1982 թվականի տվյալներով Նովոսելիցա գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վիեննայի խմբակ
«Վիեննայի խմբակ» (Wiener Kreis), գիտնականների ընկերակցություն, որը կանոնավոր կերպով հավաքներ էր կազմակերպում Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում 20-րդ դարի 20-ական թվականների վերջից մինչև 30-ական թվականները։ Խմբակի ղեկավարն էր ինդուկտիվ գիտությունների ամբիոնի պրոֆեսոր Մորիլ Շլիկը։ «Վիեննայի խմբակի» գործունեության հետ են կապում փիլիսոփայական տրամաբանական պոզիտիվիզմը։
Վիեննայի Առաջին խմբակ
«Վիեննայի խմբակի»-ի պատմությունը սկսել է ավստրիական ամենահին ուսումնական հաստատությունում՝ Վիեննայի համալսարանում։ 1895 թվականին այնտեղ ստեղծվեց ինդուկտիվ գիտությունների ամբիոնը, որը մինչև 1901 թվականը ղեկավարում էր Էռնստ Մախը, ում շնորհիվ Վիեննայում ձևավորվեց էմպիրիկ փիլիսոփայական ավանդույթ։ 1907 թվականին վիեննական «Ցենտրալ» սրճարանում սկսեցին հավաքվել Վիեննայի համալսարանի ուսանողներ և դասախոսներ, ովքեր հիմնականում Հանս Հանի ուսանողներն էին և ֆիզիկայի ու մաթեմատիկայի երիտասարդ դասախոսներ ։ Այդ հավաքները համարվում են Առաջին Վիեննական խմբակ կամ պրոտո-խմբակ։
Վիեննական խմբակի «կորիզը» համարվում են մաթեմատիկոս Հանս Հանը, սոցիոլոգ և տնտեսագետ Օտտո Նեյրատը, մեխանիկ մաթեմատիկոս Ռիհարդ ֆոն Միզեսը, ֆիզիկոս և փիլիսոփա Ֆիլիպ Ֆրանկը։ Գտնվելով մի ամբողջ շարք հեղինակների (Է. Մախ, Յ. Ֆոն Վիտուս, Լ. Բոլցման, Ա. Պուանկարե և ուրիշներ) գաղափարների ազդեցության տակ՝ պրոտո-խմբակի մասնակիցները ձգտում էին միավորել էմպիրիզմը, մաթեմատիկական տրամաբանությունը և ֆրանսիական կոնվենցիոնալիզմը։ Պրոտո-խմբակի հավաքները անցկացվեցին ընդհուպ մինչև 1912 թվականը։ Հավաքներն ավարտվեցին, երբ խմբակի մասնակիցներից շատերը մեկնել էին Վիեննայից ։
Երկրորդ Վիեննայի խմբակ
1922 թվականին պրոֆեսորի պաշտոնը ստանձնելու երդմնակալության ելույթի ժամանակ Մորից Շլիկը մտադրություն հայտնեց պահպանել Մախի և Բոլցմանի ոգին Վիեննայում և աջակցել բնական փիլիսոփայության նոր միտումներին ։ Պաշտոնի անցնելուց հետո Շլիկը քննարկումների խումբ ձևավորեց, որը հայտնի դարձավ որպես Երկրորդ Վիեննական խմբակ։ Այն վերջիվերջո սկսեց պարզապես կոչվել «Վիեննայի խմբակ»։ Այն համարվեց տրամաբանական պոզիտիվիզմի գաղափարական «կորիզ»-ը։ Խմբակը հավաքվում էր յուրաքանչյուր հինգշաբթի։ Այդ հանդիպումները կրում էին փակ բնույթ։ Շլիկը անձամբ «հինգշաբթիների» էր հրավիրում հայտնի մաթեմատկոսներին և փիլիսոփաներին։ Հանդիպումների մասնակիցների մեջ կային ինչպես հայտնի ուսանողներ, այնպես էլ փորձված դասախոսներ։ Երկրորդ Վիեննայի խմբակին մասնակցում էին այնպիսի հայտնիներ, որոնցից էր Օ.Նեյրատը, Ե.Ցիլզելը, Գ.Ֆեյգլը, Բ.Յուխոսը, Գ.Հեյդերը, Ր.Կարնալը, Վ.Կարֆտը, Ֆ, Կաուֆմանը, Գ.Հանը, Կ.Մենգերը, Տ.Ռադակովիչը և Կ.Գեդելը։
Էռնստ Մախի հռչակագիր և ակումբ
1925 թվականին Վիեննայի խմբակը մտավ հանրայնացման փուլ։ Իրենց գաղափարների տարածման համար խմբակի անդամները ստեղծում են Էռնստ Մախի ակումբը (Verein Ernst Mach), որի նախագահ է դառնում Մ.Շլիկը։ Էռնստ Մախի ակումբի շրջանակներում խմբակի մասնակիցները կազմակերպում են տարբեր թեմաներով հանրային դասալսումներ՝ փիլիսոփայության, մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի, աստվածաբանության և այլ թեմաներով։ Դրա հետ մեկտեղ, խմբակում լույս է տեսնում «Էռնստ Մախի ակումբի տեղեկատվություն» տպագիր հրատարակությունը, որտեղ հրատարակվում են խմբակի անդամների գիտական աշխատանքները։
1929 թվականին Պրահայում անցկացվող ճշգրիտ գիտությունների իմացաբանական գիտաժողովում Նեյրատը Վիեննայի խմբակի անունից ներկայացնում է «Աշխարհի գիտական հասկացությունը, Վիեննայի խմբակ» հռչակագիրը (Wissenschaftliche Weltauffassung — Der Wiener Kreis): Հռչակագրի մեջ բանաձևված էին նեոպոզիտիվիզմի հիմնական սկզբունքները։ Հռչակագրում ցույց էին տրված փիլիսոփայական և գիտական մտքի այն ուղղություները, որոնց շարունակողներ էին իրենց համարում խմբակի անդամները։
Այդ ժամանակ էլ վերջնականապես ձևավորվում է Վիեննայի ակումբը և կապեր է հաստատվում նույնանման ոգով խմբերի հետ։ Օրինակ 1930 թվականին Վիեննայի խմբակը Ռեյխենբախի խմբակի (ևս մի նեոպոզիտիվիստական խումբ՝ Բեռլինի խմբակ անվանումով) հետ սկսեց թողարկել «Ճանաչում» ամսագիրը, որի առաջին համարում տպագրվեց խմբակի հռչակագիրը։ Բացի այդ, Վիեննայի խմբակին են սկսում հարել այնպիսի գիտնականներ, ինչպիսիք են Ջոն ֆոն Նեյմանը, Ֆ. Ռամսեյը, Ա. Ֆրենկելը և ուրիշները։ Այդ տարի Վիեննայից Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ է տեղափոխվում Գ. Ֆեյգլը, ով քիչ դերակատարում չէր ունեցել խմբակի գործունեության մեջ։ Հետագայում հենց նրա շնորհիվ է խմբակի գաղափարախոսությունը լայնորեն տարածում գտնում նաև արտերկրում։
1930 թվականին ճշգրիտ գիտությունների իմացաբանական երկրորդ համաժողովի մասին Քյոնիգսբերգ Գյոդելը ներկայացնում է իր ֆորմալ թվաբանության սկզբունքային սահմանափակումների մասին աշխատությունը։ Ա. Ֆ. Վայսմանը և Վ. Գեյզենբերգը ներկայացրեցին քվանտային մեխանիկայի, մաթեմատիկայում վերիֆիկացիայի սկզբունքների մասին իրենց աշխատությունը։ 1930-ական թվականներին Վիեննայի խմբակի անդամները ակտիվորեն սկսում են քննարկել նեոպոզիտիվիզմի գաղափարները։
1935 թվականին Պրահայում տեղի է ունենում համակցված գիտությունների առաջին միջազգային համաժողովը, որի ընթացքում խմբակի անդամները հանդես են գալիս միասնական փիլիսոփայական ուղղության ներքո։ Համաժողով են այցելում 20 երկրների շուրջ 170 գիտնականներ։ Համաժողովի ընթացքում քննարկվում է «Համակցված գիտությունների հանրագիտարան» ստեղծելու թեման։
1936 թվականին Կոպենհագենում տեղի է ունենում համակցված գիտությունների երկրորդ միջազգային համաժողովը՝ «Ֆիզիկայի և կենսաբանության պատճառականության խնդիրներ» թեմայով։ Այդ համաժողովին մասնավորապես ուշադրություն է դարձվում քվանտային մեխանիկայի կոպենհագենյան մեկնաբանությանը ։
Խմբակի գործունեության ավարտ
1936 թվականին համակցված գիտությունների երկրորդ միջազգային համաժողովի փակման հաջորդ օրը Վիեննայի համալսարանի աստիճանների վրա Մորից Շլիկը սպանվում է իր իսկ ասպիրանտի կողմից։ Դրանից հետո Վիեննայի խմբակը դադարեցնում է հանդիպումները, սակայն համագումարները դեռ շարունակվում են կազմակերպվել։ Հաջորդ երկու համագումարները տեղի են ունենում 1937 թվականին՝ Փարիզում և 1938 թվականին՝ Քեմբրիջում (վերջինը Եվրոպայում)։
1938 թվականին Վիեննայի խմբակը սկսում է քանդվել, իսկ Նացիստական Գերմանիայի կողմից Ավստրիայի գրավմամբ վերջնականապես դադարում է գոյություն ունենալ։ Վիեննայի խմբակի շատ անդամներ արտագաղթում են Միացյալ Նահանգներ, որտեղ նրանց շնորհիվ աստիճանաբար տրամաբանական պոզիտիվիզմի ուժեղ շարժում է ձևավորվում։ Այդպես հինգերորդ (1939թ.) և վեցերորդ (1941թ.) համակցված գիտությունների միջազգային համաժողովները անց են կացվում Քեմբրիջում (Մասաչուսեց) և Չիկագոյում։ Համաժողովների դադարում են կազմակերպվել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատճառով ։
Բացի Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներից, խմբակի գաղափարախոսությունը մեծ տարածում է գտնում նաև աշխարհի այլ վայրերում՝ Անգլիայում, Ֆրանսիայում, Ֆինլանդիայում և այլուր։ Բայց Երրորդ Ռեյխում խմբակի գործունեությունը արգելված էր և համարվում էր «պայթյունավտանգ» ։
Վիեննայի խմբակի ներկայացուցիչներ
Վիեննայի խմբակը կազմված էր ականավոր բազմաթիվ մարդկանցից և դարձավ նեոպոզիտիվիզմի գաղափարախոսական կենտրոն։ Խմբակի հիմնադիրն է համարվում փիլիսոփա Մորից Շլիկը։ Խմբակի մյուս կարևոր գործիչներից են համարվում մաթեմատիկոս և տրամաբանող Կուրտ Գյոդելը, փիլիսոփա Ռուդոլֆ Կառնապը, մաթեմատիկոս Հանս Հանը, սոցիոլոգ և տնտեսագետ Օտտո Նեյրատը, փիլիսոփա Կառլ Հեմեպելը, ֆիզիկոս և մաթեմատիկոս Ֆիլիպ Ֆրանկը, փիլիսոփա Հանս Ռայխենբախը, ֆիզիկոս և մաթեմատիկոս Ֆրիդրիխ Վայսմանը և փիլիսոփա Վիկտոր Կրաֆտը ։ Խմբակի կազմում էին նաև Գուստավ Բերգմանը, փիլիսոփա և տրամաբանող Ռուդոլֆ Կառնափը, Շլիկի ուսանողը՝ Մարսել Նատկինը, մաթեմատիկոս Թեոդոր Ռադակովիչը և Օլգա Հան Նեյրատը (նա Օտտո Նեյրատի կինն էր և  Հանս Հանի քույրը)։ Վիեննայի խմբակի կարճաժամկետ մասնակից, սակայն ջերմ աջակիցներ ու գաղափարի տարածողներ էին անգլիացի Ալֆրեդ Հայերը և ամերիկացի Ուլարդ Քուայնը։ Վիեննայի խմբակում հատուկ կարգավիճակ ունեին Լյուդվիգ Վիտգենշթայնը և Կարլ Փոփերը։ Առաջինը ընկալվում էր որպես հոգևոր ուսուցիչ, ում մոտ պրոֆեսոր Շլիկը գնում էր ունկնդրության, երկրորդը, որպես խմբակի «պաշտոնական քննադատ» (հայտնի է, որ 1934 թվականին Փոփերն իր հիմնական աշխատությունում քննադատության ենթարկեց վերիֆիկացիոնիզմի սկզբունքը՝ այն հակադրելով ֆալսիֆիկացիայի սկզբունքի հետ)։
Նախադրյալներ
Պրոտո-խմբակի հավաքներից առաջ Վիեննայի համալսարանում արդեն կար գիտա-էմպիրիկ փիլիսոփայության բազան, որի հիմքերը դրվել էին Մախի ու Բոլցմանի կողմից ։ Վիեննայի խմբակի գաղափարները ձևավորվել են մի քանի փիլիսոփայական գաղափարների և դրույթների ազդեցության ներքո ։ Այդպես, պոզիտիվիստական և էմպիրիկ դրույթները խմբակում ձևավորվել են Է. Մախի, Դ.Յումի, O. Կոնտի, Դ. Միլի, Ռ, Ավենարիուսի և լուսավորության փիլիսոփաների աշխատությունների ազդեցության ներքո։ Իր «Ճանաչում և մոլորություն» աշխատության մեջ Է. Մախը բոլոր գիտական մտորումների հանդեպ պահանջ ձևակերպեց, այդ թվում նաև այն, որ ֆիզիկական գիտության մեջ դատողությունները պետք է ստուգվեն փորձված միջոցներով, հակառակ դեպքում դրանք անիմաստ են։ Այս գաղափարը հիմք է հանդիսացել Վիեննայի խմբակի անդամների հակամետաֆիզիկ դիրքորոշման հիմքում։
Բացի այդ, Վիեննայի խմբակի անդամները ծանոթացան տրմաբանության բնագավառի այնպիսի աշխատությունների հետ, որոնց հեղինակներն են Գ. Լեյբցինը, Ջ. Պեանոն, Գ. Ֆրեգեն, Է. Շրյոդերը, Բ. Ռասելը, Ա. Ուայտհեդը, Լ. Վիտգենշտեյնը։ Այդպես խմբակում ակտիվ քննարկվում էին Ռասելի և Ուայդհեդի «Principia mathematica» աշխատությունը՝ մաթեմատիկայի հիմնավորման մասին։ Մաթեմատիկայի հիմնավորման մյուս կարևոր աշխատությունը հանդիսանում էր Ֆրեգեի ուսումնասիրությունը, որում փորձ էր կատարվում ապացուցել, որ մաթեմատիկայի հիմքը հանդիսանում է հենց տրամաբանությունը։
Տրամաբանություն և մաթեմատիկա
Ռասելի և Ուայթհեդի կողմից «Principia mathematica» աշխատությունում մաթեմատիկայի հիմնական հասկացություները տրամաբանության միջոցով հիմնավորելուց և տրամաբանա-փիլիսոփայական տրակտատում Վիգտենշտեյնի կողմից մաթեմատիկան սովորական զազրաբանություն ներկայացնելուց հետո խմբակի մասնակիցները եկան այն եզրակացության, որ մաթեմատիկան և տրամաբանությունը ապրիորի վերլուծելի են իրենց բնույթով, և միևնույն ժամանակ մաթեմատիկան համադրելի է տրամաբանության հետ ։ Նման կերպ խմբակի անդամները իրատեսական էին համարում տրամաբանականության հիմնումը։