cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լիխտենշտայնի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Մարզադաշտը
Հավաքականը 1998 թվականից սկսած իր տնային հանդիպումներն անցկացնում է «Ռայնպարկ» մարզադաշտում, որը գտնվում է Վադուցում։ Մարզադաշտը կարող է ընդունել մինչև 6000 հանդիսականի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիխտենշտայն Կատեգորիա:Եվրոպայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականներ
Ժամագործը
Ժամագործը (მესაათე), 2011 թվականին ռեժիսոր Գեորգի Մասխարաշվիլիի կողմից նկարահանված ֆիլմ ։
2012 թվականին ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի «Ֆիլմեր առանց սահմանների» ծրագրում ։
Սյուժե
Երկու երիտասարդ լրագրող փորձում են պարզել հայտնի մարդասպան Գելայի ով լինելը. նա ազատազրկվել է սպանությունների մեղադրանքով, երբ նրան գտել են գերեզման փորելիս։ Այնուհետև Գելայի տանը հայտնաբերվել են աճյուն և տարօրինակ գործիքներ ու սարքեր... Որքան լրագրողներն ավելի են մոտենում ճշմարտությանը, այնքան ավելի մոտիկից են առնչվում համակարգին և հանգում այն մտքին, որ Գելան ինքն էլ ևս մի զոհ է իշխող շրջանակների շոուում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր Կատեգորիա:Գեորգի Մասխարաշվիլիի ֆիլմեր Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր
Փարվին Էթեսամի
Փարվին Էթեսամի, իրանցի բանաստեղծուհի ։
Կենսագրություն
Փարվին Էթեսամին ծնվել է 1907 թվականին Թավրիզում։ Նրա հայրը՝ Միրզա Յուսուֆ Էթեսամին, եղել է Միրզա Իբրահիմ-խանի որդին։ Փարվինը ուներ չորս եղբայր, նրա մայրը մահացել է 1973 թվականին։ Մանկության տարիներին Փարվինը Էթեսամի ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Թեհրան, որտեղ նա սովորում է դպրոցում և ուսումնասիրում արաբերեն։ 1924 թվականին ավարտում է դպրոցը, այնուհետև Թեհրանի աղջիկների ամերիկյան քոլեջը, հետո կանանց ամերիկյան բարձրագույն դպրոցը։ Հետագայում նա որոշ ժամանակ դասավանդում է դպրոգում։ Շատ է ճամփորդել։ 1934 թվականին ամուսնանում է հոր խորթ եղբոր հետ և տեղափոխվում Քերմանշահ քաղաք, սակայն այդ ամուսնությունը տևում է ընդամենը տաս շաբաթ, և նա նորից վերադառնում է Թեհրան։ 1938-1939 թվականներին Փարվին Էթեսամին մի քանի ամիս  աշխատում է Դանեշ-Saraay-е 'Aal գրադարանում, որն այսօր Թարբիաթ Մոալլեմի համալսարանն է Թեհրանում։ Փարվինի հայրը մահացել է 1938 թվականին, իսկ ինքը՝ Փարվինը, մահացել է երեք տարի անց և թաղված է հոր կողքին Ղոմ քաղաքում ։
Փարվինի մոտ դեռևս յոթ կամ ութ տարեկանում ի հայտ են գալիս բանաստեղծական ընդունակություններ. հայրը պաշտպանում և քաջալերում էր նրան։ Հոր ղեկավարությամբ Փարվինը ուսումնասիրում է պարսկական և արաբական լեզվով դասական գրական ժառանգությունը։ 1921-1922 թվականներին պարսկական  Բախար (Գարուն) ամսագրում լույս են տեսնում նրա վաղ շրջանի մի քանի բանաստեղծություններ։ 156 բանաստեղծություններից բաղկացած նրա առաջին գիրքը հրատարակվել է 1935 թվականին։ Նշանավոր բանաստեղծ և գիտնական Մոհամմադ Թաղի Բահարը գրել է այդ գրքի նախաբանը։  Նրա ստեղծագործությունների երկրորդ հրատարակությունը իր եղբայր՝ Աաբուլյա Էթեսամիի խմբագրությամբ, լույս է տեսել նրա մահից հետո 1941 թվականին։ Այն բաղկացած էր 209 տարբեր ոճի և ձևի  ստեղծագործություններից, Գասիդեներ, Գազելներ և այլն։ Իր կարճ կյանքի ընթացքում Փարվինը մեծ ճանաչում ունեցավ իրանցիների շրջանում։ Փարվինի պոեզիան իր ձևով և բովանդակությամբ շարունակում էր  պարսկական դասական գրականության ավանդույթները։ Նա անտեսում էր իրանական պոեզիայում մոդեռնիստական միտումները։ Պրոֆեսոր Հեշմատ Մոայադի խոսքերով նրա Safar-e ashk-ը  համարվում է պարսկերեն լեզվով  երբևէ գրված լավագույն բանաստեղծություններից  մեկը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պարսիկ բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Իրանցի կին գրողներ
Սվետլանա Կովալենկո
Սվետլանա Ալեքսեևնա Կովալենկո (Светла́на Алексе́евна Ковале́нко, ), խորհրդային և ռուս գրականագետ։ Գրականագետ Ալեքսանդր Նիկոլյուկինի կինը։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1990)։
Կենսագրություն
Սվետլանա Կովալենկոն ծնվել է 1927 թվականին Սումի քաղաքում։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, 1953 թվականին` ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի համաշխարհային գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ 1953 թվականին ստացել է բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան՝ պաշտպանելով «Կոլտնտեսությունը Միխայիլ Իսակովսկու և Ալեքսանդր Տվարդովսկու պոեզիայում» թեզը։ 1955 թվականից աշխատել է ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի համաշխարհային գրականության ինստիտուտում (1991 թվականից` Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի համաշխարհային գրականության ինստիտուտ), եղել առաջատար գիտաշխատող։ 1990 թվականին ստացել է բանասիրական գիտությունների դոկտորի աստիճան՝ «Լիրիկական էպոսը խորհրդային պոեզիայում։ Ժանրի դինամիկան» թեմայով։
Մասնակցել է Վ. Վ. Մայակովսկու երկերի լիակատար ժողովածուի (տասներեք հատոր, 1955-1961 թվականներ) և Սերգեյ Եսենինի հինգ հատորների (1961-1962) նախապատրաստմանը։ Աննա Ախմատովայի վեց հատորից (1998-2002) բաղկացած լիակատար ժողովածուի կազմողներից մեկն է։ Կազմել է «Աննա Ախմատովայի պետերբուրգյան երազանքները, Վեպ առանց հերոսի (տեքստի վերակառուցման փորձ)» (2004) և «Աննա Ախմատովա» (2001, 2005) Pro et сontra երկհատորանոց շարքի գրքերը։ «Աննա Ախմատովա» անավարտ կենսագրականի հեղինակն է (2009), որը հետմահու հրատարակվել է «Հրաշալի մարդկանց կյանքը» շարքով։ «Աստղային պարգև։ Կանայք Մայակովսկու կյանքում» (2006) գրքի հեղինակն է։
Իմ կանաչաթև լեդի (կտավ)
«Իմ կանաչաթև լեդի» (My Lady Greensleeves), անգլիացի պրեռաֆայելիտ նկարիչ Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարը՝ ստեղծված 1863 թվականին։ Ներկայումս նկարը գտնվում է Ֆոգի պատկերասրահի հավաքածուում ։
Տեղեկություն նկարի մասին
Հերոսուհու կերպարը և նկարի անվանումը վերցված է անգլիական բանահյուսական «Կանաչ թևեր» բալլադից, որը հայտնի է 16-րդ դարից։ 1859 թվականին Ռոսսետտին ստեղծել է նաև համանուն ջրաներկ՝ բոլորովին այլ կոմպոզիցիայով և հերոսուհու կերպարով ։
Նկարի համար 1863 թվականին բնորդուհի է դարձել Վ. Ջ. Նյուսթաբը՝ Ռոսսետտիի օգնականներից մեկի կինը ։ Նկարիչը սկսել է աշխատել ստեղծագործության վրա դեռևս 1854 թվականին, երբ ստեղծել է մատիտով առաջին էսքիզը։ Եվս մեկ ուրվանկար արվել է 1855 թվականին։ Երկու էսքիզների համար բնորդուհի է եղել Էլեն Սմիթը ։ Նկարի հակառակ կողմում առկա է Ռոսսետտիի գրած բանաստեղծությունը, որի բնօրինակը պահվում է Ֆոգի թանգարանի արխիվում ։
Ռոսսետտին ավարտել է նկարը 1863 թվականի մայիսին։ Ռոսսետտիի նկարների հիմնական գնորդներից մեկը՝ Ջորջ Բոյսը, ենթադրել է, որ նկարն իրեն բաժին կհասնի, սակայն չափազանց հիասթափված էր՝ լսելով, որ նկարիչն ուղարկել է այն արվեստի գործերի միջնորդ Էռնեստ Գամբարտին։ Իրականում նկարը մնացել է Ռոսսետտիի մոտ մինչև 1863 թվականի դեկտեմբեր, այդ ժամանակ այն գնել է Ջորջ Ռեյը ։ 1943 թվականին նկարը վերագնվել է Ֆոգի թանգարանի հավաքածուի համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի նկարներ Կատեգորիա:1863 նկարներ Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Մոնֆերան (Օդի գավառ)
Մոնֆերան (Montferrand), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 486 մարդ, բնակչության խտությունը` 27.11 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.93 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 620 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 170 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 50 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Տետր
Տետր (τετράδιον — թերթի մեկ քառորդ մասը, τέτρα — «չորս»), ինֆորմացիայի կրող, առարկա, որը կազմված է սպիտակ թղթի ամրացված թերթերից` գրառումներ կատարելու համար։ Թերթերը, որոնցից կազմված է տետրը, կարող են լինել մաքուր, վանդակավոր կամ միտողանի։ Տետրում (հատկապես աշակերտական), կարող են լինել լուսանցքներ։ Տետր ավելի շատ օգտագործում են աշակերտներն ու ուսանողները։ Տետրերը օգտագործվում են նաև գիտական գործունեության մեջ, բայց այդ դեպքում անվանվում են լաբորատոր մատյաններ։ Տետրի որոշ տարատեսակ է հանդիսանում բժշկական ամբուլատոր քարտը։
Պատմություն
Սկսած մ.թ.ա. 7-րդ դարից եվրոպացիները (հույներ, հռոմեացիներ) ինֆորմացիան (տեքստ, նկարներ) գրառում էին փայտե տախտակների վրա` մոմով պատված սուր փայտիկով` ստիլոսով (στῦλος)։ Գրվածը հեշտությամբ մաքրվում էր ստիլոսի հետևի մասով։ Այդ տախտակները ամրացվում էին 4-ական։ Այդպիսի աշակերտական տետրերից մեկի վրա ուսուցչի ձեռքով գրված էր. «Տղա՛, եղիր ջանասեր, որ քեզ դուրս չանեն»։ Իսկ աշակերտը ջանասիրաբար արտագրում էր այդ նախադասությունը չորս անգամ ։
Տետրի կառուցվածք
Տետրը կառուցվածքով նման է գրքույկի, այսինքն՝ այն ունի կազմ, որի տակ ամրացված են թերթերը։ Թերթերը կարվում են տարբեր միջոցներով և ձևերով։ Դրանք կարող են ամրացված լինել ամրակներով, թելով կամ սոսինձով։ Կան տետրեր, որոնց վրա անցքեր են բացված` պարուրաձև մետաղալարով ամրացնելու համար։ Այն հարմար է նաև թերթերը հեշտությամբ փոխելու համար։
Տետրերը ունենում են տարբեր քանակի էջեր` 12-թերթանի, 24-թերթանի, 96-թերթանի և այլն։
Աշակերտական տետրեր
Աշակերտական տետրերը ամենատարածվածներն են։ Հիմնականում օգտագործվում են միջնակարգ դպրոցներում և բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում։ Հիմնականում ունենում են 12, 18, 24, 36, 46, 48, 60, 80, 96 թերթ։ Աշակերտական տետրերի հիմնական չափը Folio ֆորմատի կեսն է (6,5X8 դյույմ)։ Լինում են տողերով, վանդակավոր կամ գծերով։
Ոչ մեծ չափի տետրերն անվանում են նոթատետր։
Մեծ քանակությամբ թերթեր ունեցող տետրն անվանում են ընդհանուր տետր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրենական պիտույքներ
Թաբիթա Քինգ
Թաբիթա Ջեյն Քինգ, ամերիկացի գրող և ակտիվիստ  ։
Անձնական կյանք
Քինգը Սառա Ջեյն Սփրասի «ծնվ․ Սփրաս» (Դեկտեմբերի 7, 1923 - Ապրիլի 4, 2007) և Ռայմոնդ Ջորջ Սփրասի (Դեկտեմբերի 29, 1923 – Մայիսի 29, 2014) դուստրն է ։ Քինգն իր ուսումը ստացել է Մենի համալսարանում, որտեղ նա, Ռայմոնդ Հ․ Ֆոգլերի գրադարանում պրակտիկայի ժամանակ հանդիպել է իր ամուսին Սթիվեն Քինգին։ Զույգն ամուսնացել է 1971 թվականի հունվարի 7-ին ։ Իրենց առաջին երեխային՝ Նաոմի Ռեյչելին ունեցել են 1970 թվականին, Ժոզեֆ Հիլսթրոմ Քինգին՝ 1972 թվականին, Օուեն Ֆիլիպ Քինգին՝ 1977 թվականին ։
Մինչև 2006 թվականը, Քինգը հրատարակել է ութ վեպեր և մեկ ոչ գրական աշխատանք ։ Իր առաջին, «Փոքր աշխարհ» գիրքը, Signet Books հրատարակչության ներքո, թողարկվել է 1981 թվականին ։ Հեղինակի ամենահայտնի գիրքը՝ «Վառվող մոմեր»-ը հրատարակվել է 2006 թվականին, Berkley Books-ի ներքո  ։ «Վառվող մոմեր»-ի գերակշիռ մասը գրել է Մայքլ ՄաքԴաուելը, ով 1999 թվականին մահանալուց հետո, նրա ընտանիքը Քինգին է առաջարկում ավարտել աշխատանքը ։
Սոցիալական ակտիվություն
Մենի նահանգում, Քինգը ծառայել է մի քանի վարչություններում և կոմիտեներում, ինչպիսին Բանգորի հանրային գրադարանի մինիստրությունն է ։ Նա նաև մինչև 1994 թվականը աշխատել է Մենի Հանրային ռադիոհաղորդման ծրագրի վարչությունում և Մենի նահանգի գրագիտության հետ իր աշխատանքի համար ստացել է Կոնստանս Կարլսոնի մրցանակ ։
Ներկայումս, նա աշխատաում էWZON/WZLO/WKIT ռադիոկայաններում, որպես փոխ-նախագահ և ընտանեկան բարեգործական հիմնադրամների կառավարչությունում ։
Ընդունում և քննադատություն
Քինգի ստեղծագործություններն ընդունվում են խառնից մինչև դրական  ։ «Մարգարիտ»-ը դրական ակնարկներ ստացավ «Լոս Անջելես Թայմս»-ից և «Bangor Daily Times»-ից , մինչ «Chicago Tribune»-ը սուր քննադատության ենթարկեց «Փրկված»-ին ։ «Arizona Daily Star»-ը քննադատեց «Մեկը մյուսի վրա» գիրքը, Էինգին անվանելով «վարձու գրող» , իսկ «Entertainment Weekly», «Time» և «Rocky Mountain News»-ը վեպին տվեցին դրական գնահատականներ   ։ «Խնամակալները» բարձր գնահատականներ ստացավ «Նյու Յորք Թայմս»-ից , մինչ Bookreporter.com-ը գրեց, որ որոշ ընթերցողներ կարող են հիասթափվել այն փոփոխությունների պատճառով, որոնք արվել են ՄաքԴաուելի «Վառվող մոմեր»-ի վրա  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ
Մարմինների անկում
Մարմինների անկում, մարմինների շարժումը Երկրի ձգողության դաշտում՝ առանց սկզբնական արագության։ Այդ շարժման վրա, ձգողության ուժից բացի, ազդում են նաև Երկրի օրական պտույտն իր առանցքի շուրջը և օդի դիմադրության ուժը։
Ազատ անկում
Երկրի շառավղի համեմատությամբ փոքր հ բարձրությունից անկման դեպքում, երբ կարելի է օդի դիմադրությունն անտեսել, իսկ ձգողության ուժը համարել հաստատուն, շարժումը կոչվում է ազատ անկում։ Այդ դեպքում հ բարձրությունից ընկնող մարմնի վերջնական արագությունը որոշվում է
բանաձևով, որտեղ v0-ն սկզբնական արագությունն է (մ/վ), g-ն՝ ազատ անկման արագացումը, t-ն՝ ժամանակը։
Երկրի օրական պտույտի հետևանքով մարմինների անկման ժամանակ առաջանում են իներցիայի փոխադրական (կենտրոնախույս) ուժը, որը ձգողության ուժի հետ տալիս է ծանրության ուժը, և իներցիայի Կորիոլիսի ուժը, որի պատճառով մարմինների անկման հետագիծը ուղղաձիգից շեղվում է դեպի արևելյան (100 մ բարձրությունից անկման դեպքում մոտ 1 սմ)։ Օդի դիմադրությունը կարող է էապես ազդել մարմինների անկման բնույթի վրա։ Ոչ շատ մեծ արագությունների (գործնականորեն՝ մինչև 300 մ/վրկ կարգի) դեպքում օդի դիմադրության ուժը համեմատական է արագության քառակուսուն՝ R=kv2, որտեղ k-ն դիմադրության գործակիցն է, որը կախված է մարմնի ձևից, օդի խտությունից ու, այսպես կոչված, միդելային հատվածքի մակերեսից։
Գեորգի Մասխարաշվիլի
Գեորգի Մասխարաշվիլի, վրացի ռեժիսոր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:1977 ծնունդներ Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ
Լորելիա
Լորելիա  (իտալ․՝Loreglia) կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Վերբանիո Կուզիո Օսոլայի գավառում ։
Արա Պարսեղյան
Արա Ռաուլի Պարսեղյան (Ara Raoul Parseghian, մայիսի 21, 1923, Ակրոն - օգոստոսի 9, 2017) ), ամերիկահայ պրոֆեսիոնալ ամերիկյան ֆուտբոլիստ, մարզիչ։
Լորելիա
Բնակչությունը կազմում է 268 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 29 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 9 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0323։
Արա Պարսեղյան
Կենսագրություն
Արայի հայրը Հայոց ցեղասպանության ժամանակ Թուրքիայից գաղթվել է ԱՄՆ։ Մայրը եղել է ֆրանսուհի ։ Արան եղել է երեք երեխաներից ամենակրտսերը։ Նա վաղ տարիքից զբաղվել է սպորտով, եղել է դասարանի ամենաակտիվ աշակերտը, 8-րդ դասարանում նրան դպրոց էին տեղափոխում պարեկային մեքենայով։ Որոշ ժամանակ զբաղվել է բասկետբոլով, իսկ ավելի ուշ՝ ֆուտբոլով։ 1942 թվականին ավարտել է դպրոցը և ընդունվել ինստիտուտ։ Հետագայում ուսումը շարունակում է զինվորական նավատորմում և միաժամանակ զբաղվում սպորտով հայտնի մարզիչ Պոլ Բրաունի մոտ, ինչի արդյունքում հասնում է մեծ հաջողությունների ։ Ծառայությունից հետո Արան ուսումը շարունակել է Մայամիի համալսարանում։ Նրա հեղինականությունը ավելի բարձրացավ, երբ ընդգրկվեց համալսարանի թիմում։ Նրանով սկսեցին հետաքրքրվել Կլիվլենդ Բրաունս և Փիթսբուրգ Ստիլերս ակումբները։ Արան թողեց համալսարանը և պայմանագիր կնքեց Կլիվլենդ Բրաունս ակումբի հետ, որի մարզիչը Պոլ Բրաունն էր։ Առաջին մրցաշրջանի ժամանակ նա ցուցաբերեց լավ արդյունքներ, սակայն ստացած լուրջ վնասվածքի պատճառով Արան թողնում է ֆուտբոլը և դառնում մարզիչ։
Լորելիա
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Արա Պարսեղյան
Կենսագրություն
1955 թվականին նա տեղափոխվում է մարզելու Էվանստոնի համալսարանի թիմը։ Այստեղ Արայի մարզած թիմը նույնպես հաջողություններ է ձեռք բերում, սակայ համալսարանի ֆինանսատնտեսական վիճակի վատթարացումից հետո նա տեղափոխվում է մարզելու Սաութ-Բենդ քաղաքի Նոթր Դամի համալսարանի թիմը ։
1980 թվականին Արա Պարսեղյանը ընդգրկվել է ամերիկյան ֆուտբոլի փառքի սրահում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ ֆուտբոլիստներ
Ֆրենսիս ՄակԴորմանդ
Ֆրենսիս Լուիզա ՄակԴորմանդ (Frances Louise McDormand, ), ամերիկացի դերասանուհի, «Օսկար», «Էմմի» և «Տոնի» մրցանակների դափնեկիր։ Բեռլինի 54-րդ կինոփառատոնի հանձնաժողովի նախագահ։ Լինելով ռեժիսոր և սցենարիստ Ջոում Կոենի կինը, ՄակԴորմանդը նկարահանվել է եղբայրների բազմաթիվ ֆիլմերում, որոնցից են «Ուղղակի արյուն», «Դաստիարակելով Արիզոնային», «Ֆարգո», որը նրան «Օսկար» է բերել գլխավոր դերի համար, «Մարդ, ով չի եղել» և «Ընթերցելուց հետո այրել»։
ՄակԴորմանդը նաև երեք անգամ անվանակարգվել է «Օսկար» մրցանակի երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար՝ «Միսիսիպին կրակի մեջ», «Համարյա նշանավոր» և «Հյուսիսային երկիր» ֆիլմերում խաղացած դերերի համար։ Նրա մանակցությամբ նշանակալից ֆիլմերի շարքում են «Կարճ պատմություններ», «Նախապատմական վախ», «Սեր ըստ կանոնների և առանց», «Լիալուսնի թագավորություն»։ ՄակԴորմանդը նաև ունի 5 անվանակարգում «Ոսկե Գլոբուս»-ի և 3 անվանակարգում BAFTA մրցանակների համար։
1984 թվականին դերասանուհին նորամուտել է Բրոդվեյում, խաղալով «Արթնացիր և երգիր» պիեսում։ 1988 թվականին նա անվանակարգվել է «Տոնի» մրցանակի՝ ««Ցանկություն» տրամվայ» պիեսում Ստումա Կովալսկու դերի համար, որից հետո ՄակԴորմանդը երկար ժամանակ չէր խաղում բրոդվեյան բեմադրություններում, վերադառնալով միայն 2008 թվականին։ Վերադարձից հետո նրա առաջին դերը լինում է «Գյուղական աղջիկներ»-ի թարմացված տարբերակում դերը, որը նրան անվանակարգում է բերում «Drama Desk Award» մրցանակի, իսկ 2011 թվականին ՄակԴորմանդը «Տոնի» մրցանակի է արժանանում Դեյվիդ Լինդսի-Էբերի պիեսի հիման վրա «Լավ մարդիկ» բեմադրությունում դերի համար։
Պատանեկություն
Ֆրենսիս ՄակԴորմանդը ծնվել է 1957 թվականի հունիսի 23-ին Չիկագոյում և մեկ ու կես տարեկան հասակում որդեգրվել է ծնունդով կանադացիներ Նորին և Վերնոն ՄակԴորմանդներ զույգի կողմից։ Նորինը բուժքույր էր աշխատում, Վերնոնը՝ «Քրիստոսի աշակերտներ» եկեղեցու հովիվ էր ։ Անձամբ Ֆրենսիսը ենթադրել է, որ նրա կենսաբանական մայրը կարող էր լինում Վերնոնի եկեղեցու ծխականներից մեկը ։ Ընտանիքում կային ևս երկու որդեգիր երեխաներ՝ Դորոթի, ով հետագայում դառնում է կաթոլիկ քահանա և Քեննեթ ։ ՄակԴորմանդները շատ կրոնասեր էին, ապագա դերասանուհին մանկությունում անկեղծորեն կիսում էր նրանց հայացքները և ամեն ամառ այցելում էր քրիստոնեական մանկական ճամբարներ, սակայն հայրական տնից հեռանալուց հետո նրա կրոնասիրությունը մարում է ։
Քանի որ Ֆրենսիսի հայրը աշխատում էր իր եկեղեցու համայնքների վերականգնման բնագավառում, ընտանիքը հաճախ տեղափոխվում էր։ ՄակԴորանդները հասցնում են բնակվել Իլինոյսի, Ջորջիայի, Կենտուկիի և Թենեսիի մի քանի փոքրիկ քաղաքներում , մինչ կանգ են առնում Մոնեսենում, Փենսիլվանիա, որտեղ Ֆրենսիսն այցելում էր տեղական դպրոց։ Հաճախակի տեղափոխումների պատճառով նրան դժվար է եղել ընկերներ ձեռք բերել, ընդ որում մանկությունում նա կրում էր ակնոցներ և ուներ ավելորդ քաշ ։ Անձամբ Ֆրենսիսը իրեն որպես դեռահաս նկարագրում է որպես «գիրուկ գիկ» («chubby geek») ։ Ապագա դերասանուհին բեմում հայտնվել է անգլերենի ուսուցչուհու հրավերով։ Նա ուշադրություն է դարձրել նրան, որը աղջկան դուր է գալիս դպրոցական ծրագրում ներկայացված Շեքսպիրից հատվածները և առաջարկում է ընթերցումը շարունակել դասերից դուրս։ Այդ նույն ուսուցչուհին պատասխանատու էր նաև ամենամյա պիեսների բեմադրությունների համար, որտեղ և հրավիրում է Ֆրենսիսին, ում, սակայն, այդպիսի դերասանական փորձը հուսախաբ է անում, մեծ մասամբ լավ դեր ստանալու անհնարինությամբ. «Դրանք եղել են սովորական, հիմար պիեսներ բարձր դասարանցիների համար։ Այնպիսիներ, որտեղ կան դերեր ամենահանրահայտ աղջկա համար, ամենահանրահայտ տղայի համար, այնուհետև հանրահայտ աղջկա և տղայի ընկերների համար և միայն հետո՝ ներդերի համար» ։
1975 թվականի ապագա դերասանուհին ավարտում է դպրոցը, 1979 թվականին ստանում է արվեստի բակալավրի աստիճան Արևմտյան Վիրգինիայի Բետանի քոլլեջում, որից հետո, ըստ ուսուցիչներից մեկի խորհրդի, ընդունվում է Եյլի համալսարանի դրամատիկական դպրոց, 1982 թվականին ստանալով մագիստրոսի աստիճան։ Եյլում ուսուցանելու տարիներին սենյակում Ֆրենսիսի հարևանուհին է լինում Հոլի Հանտերը, ով հետագայում նույնպես դառնում է հայտնի դերասանուհի և Ֆրենսիսի ընկերուհի։ Միասին նրանք տեղավոխվում են Նյու Յորք և բնակարան են վարձակալում Բրուքլինում։
Նորամուտային դերեր։ «Օսկար»-ի առաջին անվանակարգում
ՄակԴորմանդի առաջին պրոֆեսիոնալ դերասանական աշխատանքը լինում է խաղը պիեսում, բեմադրված Դերեկ Ուոլկոտի կողմից Տրինիդադ և Տոբագոյում ։ Բեմադրության համար նա տրամադրում է իր անձնական գումարները, օգտագործելով որոշ գումար իր կողմից Մակարտուրների հիմնադրամից ստացած գրանտից։ Պիեսում ներգրավված էին տեղական դերասաններ և երկու ամերիկացիներ՝ ներառյալ ՄակԴորմանդը։ Չնայած հանդիսատեսի ոչ մեծ հետաքրքրությանը («երբեմն մենք չեղարկում էինք ներկայացումները, քանի որ նրանց ոչ մեկը չէր գալիս»), Ուոլկոտի հետ աշխատանքը, ով միաժամանակ հանդիսանում էր և բանաստեղծ, և դրամատուրգ, լավ փորձ է ծառայում սկսնակ դերասանուհու համար ։ Նյու Յորք տեղափոխվելուց հետո Ֆրենսիսը գանձապահ էր աշխատում ռեստորանում, խաղում էր քիչ հայտնի պիեսներում և մի քանի անգամ նկարահանվել է գարեջրի գովոզդում, որպեսզի վճարի բնակարանի վարձը ։ 1984 թվականին դերասանուհին գալիս է «Ուղղակի արյուն» ֆիլմի համար փորձարկումներին, մեծ կինոյում առաջինը նրա համար։ Դա եղել է դեռևս քիչ հայտնի Կոեն եղբայրների նորամուտային ֆիլմը։ Փորձարկումներին Ֆրենսիսիը պատահական է ընկնում՝ իր ընկերուհի Հոլի Հանտերի խորհրդով, ով նույնպես անցնում էր այդ լսումները, սակայն ստանում է մեկ այլ դեր՝ թատերական պիեսում ։ Ֆիլմը Ֆրենսիսին թվում է «վայրենի», «անհասկանալի» և կարող էր, ըստ նրա կարծիքի, դառնալ «իր կարիերայում գլխավոր անհարմարությունը», սակայն լավ է ընդունվում քննադատության կողմից, սկիզբ դնելով և Կոենների և ՄակԴորմանդի կարիերային։ Դերասանուհու և Ջոել Կոենի միջև ծագած հարաբերությունները վերաճում են երկարատև ամուսնության և ստեղծագործական համագործակցության։
մեկ տարի անց Ֆրենսիսը խաղում է «Բլյուզ Հիլլ սթրիթ» հանրահայտ սերիալի 6 դրվագներում, իսկ 1987 թվականին փոքրիկ դերով հայտնվում է Կոենների «Դաստիարակելով Արիզոնային» երկրորդ ֆիլմում։ Դերասանուհու համար բեկումնային է դառնում 1988 թվականը։ ««Ցանկություն» տրամվայ» պիեսում Ստելա Կովալսկու դերի համար նա անվանակարգվում է «Տոնի» մրցանակի, զիջելով Ջոան Ալենին։ Առավել մեծ հաջողության Ֆրենսիսը հասնում է մեծ կինոյում, խաղալով ամուսնու կողմից տնային ոտնձգությունների ենթարկվող հարավցու դերը, ով չի կիսում շրջապատի ռասիստական հայացքները, «Միսիսիպին կրակի մեջ» ֆիլմում։ Ալան Պարկերի իրական իրադարձությունների վրա հիմնված ֆիլմը, գլխավոր դերերում Ջին Հեքմեն և Ուիլեմ Դեֆո, արժանանում է «Օսկար»-ի 6 անվանակարգման և քննադատների ճանաչման, չնայած պատմական փաստերի աղավաղման մեջ մեղադրանքներին ։ Երկրորդական դերի լավագույն դերասանուհու համար իր առաջին անվանակարգմանն է արժանանում նաև ՄակԴորմանդը, սակայն արձանիկը բաժին է հասնում Ջինա Դեյվիսին։
«Ֆարգո»
Հաջորդ 8 տարիներին Ֆրենսիսը հազվադեպ է նկարահանվում մեծ ֆիլմերում և գլխավոր դերերում, այդ ժամանակաշրջանում առավել նշանակալից դերերից են ամերիկյան իրավապաշտպանը «Գաղտնիության վարագույրի հետևում» ֆիլմում, գլխավոր հերոսի ընկերուհին «Խավարի մարդը» ֆիլմում և դերը Ռոբերտ Օլտմենի «Կարճ պատմություններ» ֆիլմում։ Պատմության անսովոր կառուցվածքով երեք ժամանոց ֆիլմը Վենետիկի 50-րդ կինոփառատոնի «Ոսկե Առյուծ»-ը կիսում է Քշիշտոֆ Կիշլովսկիի «Երեք գույն. Կապույտ» ֆիլմի հետ և արժանանում է հատուկ «Ոսկե Գլոբուս»-ի դերասանական կազմի համար, որն անվանվում է պատմության մեջ լավագույններից մեկը ։
1995 թվականին Կոեն եղբայրները սկսում են պատրաստել նախագիծ իրենց նոր ֆիլմի համար։ Գործողությունները պատք է տեղի ունենային նրանց համար հարազատ Մինեսոտայի դեկորացիաներում։ Ֆիլմում գլխավոր դերը ի սկզբանե գրվում էր ՄակԴորմանդի համար, ով նրանց մոտ վաղուց մեծ դերեր չէր խաղացել, սակայն այնսպես էե այնպես ներկա էր համարյա բոլոր նրանց ֆիլմերում։ Դերասանուհու հրաժարման դեպքում ռեժիսորները կչեղարկեին նախագիծը ։ Ֆրենսիսը զարմացած էր, երբ նրանք իրեն են պարզում սցենարի կրկնօրինակը և ասում. «Ահա, խնդրեմ։ Ահա և Մարջը»։ Հատագյում նա կատակում է. «Դա առաջին անգամ էր 12 տարվա ընթացքում, որ ես քնում եմ ռեժիսորի հետ և դեր եմ ստանում առանց հարցերի»։ ՄակԴորմանդի կողմից տրված հարցին այն մասին, թե ինչու հենց նա է ընտրվում դերի համար, Իթան Կոենը պատասխանում է. «Դժվար է ասել։ Որովհետև հերոսի կերպարը հորինվում է որևէ դերասանի համար ոչ արտաքին նմանության պատճառով։ Դա, այսպես ասած, երբ ունես տանդերձանքի պահարան և ճշգրիտ գիտես, թե որ դերասանաին այն հարմար կլինի» ։ Մյուս դերերին հրավիրվում են Ուիլյամ Մեյսին, Սթիվ Բուշեմին և Պետեր Ստորմարեն։
«Ֆարգո» ֆիլմը թողարկվում է 1996 թվականի մարտին և անմիջապես արժանանում քննադատների բարձրագույն արձագանքների։ Ականավոր ամերիկացի քննադատ Ռոջեր Էբերտը «Ֆարգո» ֆիլմը անվանում է «լավագույն ֆիլմերից մեկը, որը նա դիտել է» և ասում, որ ««Ֆարգո»-ի նման ֆիլմերի համար հենց նա սիրում է կինեմատոգրաֆը» ։ Ֆիլմի գործողությունները պատմում են այն մասին, թե ինչպես ոստիկանության հղի սպա Մարջ Հանդերսոնը՝ խաղացած ՄակԴորմանդի կողմից, աստիճանաբար բացահայտում է գողության հետ կապված խաբեությունը, որը բերում էր բազմաթիվ սպանությունների։ Հիշվող կերպարները և բարձրակարգ դերասանական խաղը դառնում են ֆիլմի զարդը։
«Empire» ամսագիրը Մարջ Հանդերսոնին տալիս է 75-րդ հորիզոնականը «100 ականավոր կինոհերոսների» ցուցակում, իսկ ՄակԴորմանդի խաղը անվանում է «լավագույնը կարիերայում» ։
Դերի նախապատաստման համար ՄակԴորմանդը չի ուսումնասիրում կին-ոստիկանների պատվածքը և որոշում է վստահել սեփական բնազդին։ Ինչպես և մյուս դերասաններին, նա ստիպված էր սովորել մինեսոտական բարբառը, որը դառնում է ֆիլմի այցեքարտը ։ Հղիության նմանակման համար նա նկարահանման ամբողջ ժամանակահատվածում կրում էր դնովի, կեղծ փոր և կուրծք։
Մարջ Հարիսոնի դերի համար Ֆրենսիսը անվանակարգման է արժանանում համարյա բոլոր հիմնական կինոմրցանակներին։ Դերասանուհին BAFTA մրցանակը զիջում է Բրենդա Բլետինին և կատակերգական «Ոսկե Գլոբուս»-ը Մադոննային, սակայն ստանում է «Սպուտնիկ», «Անկախ ոգի» մրցանակները և դառնում է լավագույն դերասանուհին ըստ ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիայի կարծիքի։ Նա նաև ստանում է իր երկրորդ անվանակարգումը «Օսկար»-ին (առաջին անգամ գլխավոր դերի համար) և 1997 թվականի մարտի 24-ին ստանում է արձանիկը։
Բացի «Ֆարգո»-ն, 1996 թվականին թողարկվում են դերասանուհու մասնակցությամբ ևս երեք հաջող ֆիլմեր։ «Showtime»-ի հեռուստատեսային «Թաքցրած է Ամերիկայում» դրամայում դերը նրան բերում է անվանակարգում «Էմմի» մրցանակին՝ «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար»։ ՄակԴորմանդը նաև հայտնվում է քննադատների կողմից լավ ընդունված «Շերիֆի աստղը» վեստերնում և խաղում է հոգեբան Մոլի Էրինգտոնի դերը դրամարկղային հաջողություն ունեցած «Նախապատմական վախ» թրիլերում, Ռիչարդ Գիրի և Լորա Լինիի և մեծ կինոյում նորամուտող Էդվարդ Նորթոնի հետ։
«Օսկարի» ստացումից հետո
Հաջող 1996 թվականից հետո ՄակԴորմանդը հիշվող դերեում չի հայտնվում ընդհուպ մինչև 2000 թվականին Քեմերոն Կրոուի «Համարյա նշանավոր» ֆիլմի թողարկումը։ Հիմնված անփամբ Կրոուի հիշողությունների վրա, ֆիլմկ պատմում է դեռահասի մասին, ով երազում է դառնալ երաժշտական քննադատ, ով պատահականորեն դառնում է «Rolling Stone»-ի լրագրող և շրջագայության է մեկնում «Stillwater» ռոք-խմբի հետ։ ՄակԴորմանդկ ներակայանում է Էլեյնի՝ գլխավոր հերոսի մոր կերպարում, քոլլեջի պրոֆեսոր, խիստ և չափից առավել հովատար կնոջ, ով, վիճելով դստեր հետ, չի ցանկանում ռոք-երաժշտության արատավոր աշխարհում կորցնել նաև որդում։ Ֆիլմն արժանանում է քննադատների բարձր գնահատականների։ Մասնավորապես, Ռոջեր Էբերտը և Պիտեր Թրևերսը «Համարյա նշանավորը» ճանաչում են տարվա լավագույն ֆիլմ, իսկ կինոակադեմիան «Օսկար» է շնորհում «Լավագույն յուրահատուկ սցենարի համար»։ ՄակԴորմանդը, ում Էլեյնը՝ ըստ Թրևերսի, ստացվել է «անհավանական զվարճալի» , առաջին անգամ «Ֆարգո»-ից հետո արժանանում է անվանակարգման բոլոր հիմնական մրցանակներին, ընդ որում նրանցից մեծամաենությունում նա ստիպված է լինում մրցակցել Քեյթ Հադսոնի հետ, նույնպես նկարահանված «Համարյա նշանավոր»-ում և արժանացած դրական քննադատության։ Հենց Հադսոնն է ստանում «Ոսկե Գլոսուս»-ը, իսկ «Օսկար»-ի համար պայքարում երկու դերասանուհիներն էլ զիջում են Մարշա Գեյ Հարդենին։ Բացի դրանից, Ֆրենսիսը անվանակարգվում է BAFTA, «Սպուտնիկ» և ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիայի մրցանակների։
2000 թվականին, մի փոքր ուշ, թողարկվում է «Հրաշամանուկները» ֆիլմը, որում Ֆրենսիսը խաղում է դեկան Սառա Գասկելին։ Ֆիլմը, որում գլխավոր դերը կատարում է Մայքլ Դուգլասը, լավ է ընդունվում քննադատների կողմից, սակայն տապալվում է վարձույթում։ Մեկ տարի անց դերասանուհին խաղում է Կոենների ֆիլմում, առաջին անգամ նկարահանվելով եղբայրների մոտ «Ֆորգո»-ից հետո։ «Մարդ, ով չի եղել» սև-սպիտակ նոենուարը պատմում է սակավախոս վարսավիր Էդ Կրեյնի (Բիլի Բոբ Տորնտոն) մասին, ով մտադրում է ոչ բարդ խաբեություն, որը, սակայն, դուրս է գալիս վերահսկողությունից և ավարտվում է մի քանի սպանություններով։ ՄակԴորմանդը խաղում է գլխավոր հերոսի կնոջը, ով գոհ չէ ամուսնությունից, ալկոհոլի հետ խնդիրներ ունեցող կնոջ, դավաճանած ամուսնուն ղեկավարի հետ, իսկ հետագայում սխալմունքի պատճառով բանտ ընկած։ «The Guardian»-ի գրախոսականում դերասանուհու խաղը անվանում են «երկրորդ ծանրագույն պատճառ ֆիլմը դիտելու համար» (Ռոջեր Դիքինսի օպերատորական աշխատանքից հետո) ։ Անձամբ Ֆրենսիսը ուրախ էր սև-սպիտակ ֆիլմում նկարահանվելու հնարավորությունից և դա համարում է իր գլխավոր նվաճումներից մեկը ։ Ֆիլմն արժանանում է Կոենների համար ավանդական բարձր գնահատականների քննադատների կողմից, չնայած և չի մտնում եղբայրների լավագույն աշխատանքների շարքը ։
2002 թվականին թողարկվում են դերասանուհու մասնակցությամբ երկու ֆիլմեր։ «Լամարկի վերջին գործը» դրամայում նա ներկայացել է գլխավոր հերոսի՝ խաղացած Ռոբերտ Դե Նիրոյի կողմից, ընկերուհու դերում, « ոստիկանի մասին պատմող կինոյի կաղապարային կնոջը դարձնելով ֆիլմի կարևոր մաս» ։ Մյուս ֆիլմը դառնում է երիտասարդ ռեժիսոր Լիզա Խոլոդենկոյի «Լորել Կանյոնը»։ Ջեյնը՝ ՄակԴորմանդի կերպարը, հաջողակ երաժշտական պրոդյուսեր է, ով ապրում է առանց պարտավորությունների անպարկեշտ կյանքով, հաշվի չառնելով մեծահասակ որդու առկայությունը, ով հավանություն չի տալիս նրա վարքին։ Չնայած միջակ արձագանքներին («Խոլոդենկոն աշխույժ սատիրայի բարձր արվեստից թեթևությամբ գլորվում է կալիֆորնիական կյանքին, համարյա «օճառային օպերայի» տարերքին՝ «Սանտա Բարբարա»-ի ոգով), Ֆրենսիսի ստեղծած կերպարը «ծածկում է ֆիլմի արատները» ։ Քննադատ Ջեյմս Բերարդինելին նրա խաղը նշում է որպես ընդհանուր առմամբ անհաջող ֆիլմի միակ դրական պահը ։ Ջեյնի դերի համար դերասանուհին անվանակարգում է ստանում «Անկախ ոգի» մրցանակին, սակայն այն զիջում է Շոհրե Աղդաշլուին։ Մեկ տարի անց էկրան է բարձրանում ֆինանսապես հաջողակ «Սեր ըստ կանոնների և առանց» ռոմանտիկ կատակերգությունը ՄակԴոնալդի մասնակցությամբ՝ գլխավոր հերուսուհու (խաղացած Դայան Քիթոնի կողմից) քրոջ դերում։ 2004 թվականին դերասանուհին դառնում է Բեռլինի 54-րդ կինոփառատոնի հանձնաժողովի նախագահը։ Գլխավոր մրցանակը շնորհվում է Գերմանիա ներգաղթած խուրքերի մասին պատմող «Գլխով պատին» ֆիլմին։ ՄակԴորմանդի կարիերայում հաջորդ կարևոր ֆիլմը դառնում է «Հյուսիսային երկիր»-ը, «հնամյա, պահպանողական, արցունքաբեր ֆիլմ ճշմարտության և արդարադատության մասին», դրամա սեքսուալ ոտնձգությունների մեղադրանքով առաջին խմբակային հայցի մասին, Շարլիզ Թերոնի հետ գլխավոր դերում։ Ֆրենսիսը խաղացել է գլխավոր հերոսուհու ընկերուհու դերը, փորձառու հանքահորի, հիվանդ անբուժելի հիվանդությամբ։ Ռոջեր Էբերի կարծիքով այդ երկու կանայք (և անձամբ դերասանուհիները, և անձամբ նրանց խաղացած կերպարները) լրացնում են մեկը-մյուսին. «Միասին նրանք կարող են հասնել ինչի ցանկանան և հետևել դրան մեծ հաճույք է» ։ «Հյուսիսային երկրում» դերի համար ՄակԴորմանդը և Թերոնը անվնակարգում են ստանում բոլոր հիմնական մրցանակներին (Թերոնը գլխավոր դերի համար, ՄակԴորմանդը՝ երկրորդական), ներառյալ «Օսկար», սակայն ոչ նա, ոչ մյուսը, չեն կարողանում հաղթել դրանցից և ոչ մեկում։ Նույն թվականին այդ դերասանուհիները միասին հայտնվում են միևնույն ֆիլմում՝ «Զոն Ֆլաքս» ձախողակ ֆանտաստիկ բլոկբաստերում։
Հետագա 6 տարիների ընթացքում թողարկվում է դերասանուհու մասնակցությամբ ընդամենը երեք ֆիլմ։ 2006 թվականին թողարկվում է «Ընկերներ փողի հետ» տրագիկոմեդիան, որը նրան անվանակարգում է բերում «Անկախ ոգի» մրցանակին, որպես «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի», իսկ 2008 թվականին՝ «Միսս Պետիգրյուն ապրում է մեկ օրով», որտեղ Ֆրենսիսը անհաջողակ տնային դաստիարակչուհու գլխավոր դերը, ով հեռացումների շարքից հետո դառնում է սպասուհի, իսկ այնուհետև նաև երիտասարդ դերասանուհու անձնական քարտուղարուհի, և Կոեն եղբայրների հերթական «Ընթերցումուց հետո այրել» նախագիծը։ ՄակԴորմանդը և Բրեդ Փիթը խաղում են մարզասրահի աշխատողներին, ովքեր ԿՀՎ-ի գործակալի անձնական տեղեկություններով մոռացված սկավառակը դնում են գաղտնի տեղեկությունների տեղ և փորձելով դրանում գումար վաստակել։ «Ոչ լավագույն ֆիլմը Կոենների ֆիլմերից», նա, սակայն, ՄակԴորմանդին բերում է երկրորդ անվանակարգումը կատակերգական «Ոսկե Գլոբուս»-ին։ Դերասանուհին նաև հայտնվում է հրավիրված աստղի դերում «Սիմփսոնները» մուլտսերիալի «Girls Just Want to Have Sums» դրվագում, ձայնավորելով դպրոցի ֆեմինիստ տնօրենի, ով նրան դասակարգում է ըստ սեռական հատկանիշների։ 2012 թվականին ՄակԴորմանդը կրկին մասնակցություն է ունենում մուլտսերիալի ձայնավորմանը, այս անգամ լիամետրաժ՝ «Մադագասկար 3»։ Մինչ այդ նա դերեր է ունեցել դերասանուհու համար անսովոր խոշորաբյուջե «Տրանսֆորմերներ․ Լուսնի մութ կողմը» բլոկբաստերում և Պաոլո Սորենտինոյի «Որտեղ էլ որ դու լինես» ֆիլմում։
2008 թվականին տեղի է ունենում դերասանուհու վերադարձը Բրոդվեյ ։ Վերադարձից հետո նրա առաջին դերը «Գեղջկական աղջիկներ»-ի թարմացված տարբերակում անվանակարգում են բերում «Դրամա Դեսկ» մրցանակին, իսկ 2011 թվականին ՄակԴորմանդը ստանում է իր առաջին թատերական մրցանակը՝ «Տոնի», Դեյվիդ Լինդսի Էբերի «Լավ մարդիկ» պիեսում գլխավոր դերի համար։ «Դա մեծ հաջողություն է, որ մեզ հնարավորություն է ընձեռնվել օգնել Դեյվիդին նրա նոր պիեսի իրականացման գործում։ Մենք հավատում ենք, որ դա նոր ամերիկյան կլասիկա է» — ասել է նա մրցանակի շնորհման արարողության ժամանակ ։
ՄակԴորմանդը մասնակցություն է ունեցել Ուես Անդերսոնի «Լիալուսնի թագավորություն» 7-րդ լիամետրաժ ֆիլմի նկարահանումներին, թողարկված 2012 թվականին։ Նա դարձել է տպավորիչ դերասանակ կազմի մասնիկ, որի մեջ նաև ընդրգկվել են Բրյուս Ուիլիսը, Էդվարդ Նորթոնը, Բիլ Մյուրեյը և Թիլդա Սուինտոնը։ Ֆիլմն արժանանում է դրական արձագանքների և հաջողակ էր վարձույթում ։ 2012 թվականին թողարկված Ֆրենսիսի երկրորդ ֆիլմը լինում է Հաս Վան Սենտի «Ավետյաց երկիր» ֆիլմը, նկարահանված ըստ Մեթ Դեյմոնի և Ջոն Կրասինսկիի սցենարի։ Ֆիլմն արժանանում է խառը արձագանքների ։
Գնահատականներ
Ականավոր քննադատ Ռոջեր Էբերտը հայտարարում էր, որ «Չի հասկանում, թե ՄակԴորմանդին ինչպես է հաջողվում ստեղծել իր կերպարներին» և, որ այն պահից, ինչ նա առաջին անգամ նրա վրա ուշադրություն էր դարձրել «Միսիսիպին կրակի մեջ»-ում, «նա ամեն անգամ ցուցադրում է յուրահատուկ ունակություն հաջող կատարել իր ցանկացած դերերից յուրաքանչյուրը։ Համարյա միշտ նա կերտում է անմիջական, իրական, կենդանի կերպարներ», միևնույն ժամանակ նշելով այն, թե ինչ թեթևությամբ են նրա մոտ ստացվում բացարձակ տարբեր հերոսուհիներ ։
ՄակԴոնայդի կարերայում առավել նշանակալից դերերի հակադրությունը ի հայտ է գալիս «Համարյա նշանավոր» և «Լորել Կանյոն» ֆիլմերի օրինակում ։ Երկու դեպքերում էլ դերասանուհտն խաղում է միջին տարիքի ամուրի միայնակ-կնոջ։ Սակայն, եթե «Համարյա նշանավոր»-ում դա Էլեյնն էր՝ հոգատար, խիստ կին, ով ապրում է հանուն իր երեխաների և փորձում նրանց հետ պահել չմտածված քայլերից, ապա «Լորել Կանյոն»-ում նա Ջեյնը ազատ է, վարում է աէմկոտ կյանք և ուշադրություն չի դարձնում դրա նկատմամբ որդու հետաքրքրություններին։ Էլեյնի մասնակցությամբ դասական դրվագ է համարվում հեռախոսային զրույցը, որտեղ նա ռոք-խմբի կիթառահարին, ում մասին նրան գրել էր որդին, խնդրում է նրան անվնաս վերադարձնել տուն ։ Իսկ Ջեյնը բացահայտվում է լողավազանում մերկ դրվագում (առաջինը ՄակԴորմանդի կարիերայում, որում նա շատ էր ուզում նկարահանվել ), որտեղ «մենք հետևում ենք Վեներայի ծննդին» ։
ՄակԴորմանդի աշխատանքների յուրահատկություններից են հանդիսանում նաև ԱՄՆ տարբեր մասերից կերպարների ստեղծումը։ Այսպես, «Միսիսիպին կրակի մեջ»-ում նա «հոգատար հարավցի է», իսկ «Ֆարգո»-ում՝ Մինեսոտայում ծնված՝ բնորոշ բարբառով։
ՄակԴորմանդի լավագույն դեր է համարվում Մարջ Հանդերսոնը «Ֆարգո»-ից ։ Լրագրողի հարցին այն մասին, թե ինչ նոր բան է դերասանուհին ավելացրել իր կերպարի խառնվածքում, Իթան Կոենը, ֆիլմի ռեժիսորներից մեկը, պատասխանում է. «Ամեն ինչ։ Իրականում այդ մենք ենք Ջոելի հետ միասին ստեղծում հերոսի իրական խառնվածքը» ։ Շնորհիվ ՄակԴորմանդի խորհրդի, հայտնվում է նաև հանրահայտ նոպաներով առավոտյան սրտխառնոցի Մարջի դրվագը հանցագործության վայրում («նա պետք է սրտխառնոց ունենա, քանի որ բոլոր հղիներն առավոտյան սրտխառնոց են ունենում») ։ Ըստ Rolling Stone-ի կարծիքի, 1997 թվականին Ֆրենսիսին «Օսկար»-ի հանձնումը այն դեպքերից մեկն է, երբ կինոակադեմիան չի սխալվել հաղթողին ընտրելիս, իսկ Շոն Դուլիթլը՝ «The Cornell Daily Sun»-ից, «Ֆարգո» սերիալի գրախասականում նշում է, որ իրեն որոշակիորեն պակասում է ՄակԴորմանդը Մարջի դերում, ում խաղը «լավագույնն է նրանցից, որը եղել է բնօրինակ ֆիլմում», իսկ կերպարը՝ «ժամանակակից կինոյի հերոսուհիներից «ամենաթարմերից» մեկն է» ։
Անձնական կյանք
1984 թվականից Ֆրենսիս ՄակԴորմանդը ամուսնացած է սցենարիստ և ռեժիսոր Ջոել Կոենի հետ։ Նրանք ծանոթացել են մեծ կինոյում դերասանուհու առաջին փորձարկումների ժամանակ, «Ուղղակի արյուն» ֆիլմի, որը նաև դառնում է Ջոելի նորամուտային աշխատանքը։ Ֆիլմը վարձույթ դուրս գալու պահին նրաաք արդեն ամուսնացած էին ։
1994 թվականին զույգը որդեգրում է վեց ամսական տղա Պարագվայից՝ Պեդրո ՄակԴորմանդ Կոեն ։ Որդու հայրենիքի նկատմամբ հարգանքի պատճառով Ֆրենսիսիը իսպաներեն լեզվի դասեր էր վերցնում ։ Մայր դառնալով նա խոստովանում է, որ այժմ այլ կերպ է անդրադառնում բռնությունների հաճախակի դրվագներով ֆիլմերին և թույլ չի տա Պեդրոյին դիտելու հոր աշխատանքները, մինչ նա չհասնի, գոնե, դեռահասության տարիքի ։ Ընտանիքն ապրում է Նյու Յորքում, Մանհեթենում։
Թումանիշվիլիներ
Թումանիշվիլիներ կամ Թումանովներ (თუმანიშვილი, Թումանյան, Тума́новы), հայկական ծագմամբ  վրացական իշխանական տոհմ։
Ֆրենսիս ՄակԴորմանդ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Էմմի Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Թումանիշվիլիներ
Թումանիշվիլիների տոհմը Մամիկոնյանների նախարարական տոհմի մի ճյուղն է։ Մամիկոնյան տան ներկայացուցիչներից մեկը՝ իշխան Թումանը, շուրջ 1250 թվականին Կիլիկյան Հայաստանից գաղթել է Վրաստան ։ Թումանյանները եղել են հայ առաքելական եկեղեցու հետևորդներ, իսկ Թումանիշվիլիները՝ հույն ուղղափառ եկեղեցու  ։ Ռուսական կայսրության տիրապետության ժամանակ տոհմը սկսել է կոչվել Թումանովներ։
XII—XIII դարերում Թումանյաններն ունեցել են իրենց իշխանությունը, որի կենտրոնն է եղել Դսեղը ։ Այս ճյուղի ներկայացուցիչները XV դարում գաղթել են Վրաստան, որտեղ վերցրել են Թումանիշվիլի ազգանունը և Վրաստանի թագավորի կողմից ճանաչվել իշխան (թավադ) ու ստացել թագավորի քարտուղարի (մդիվինբեգ) ժառագական պաշտոնը։
Տոհմը նշված է Քարթլիի իշխանների ցանկում, որ կցված է 1783 թվականի հուլիսի 24-ին Վրաստանի թագավոր Իրակլի II-ի կնքված պայմանագրին, ինչպես նաև Վրաստանի իշխանական տոհմերի ըստ ընտանիքների անվանական ցանկում, որ հաստատվել է 1850 թվականի դեկտեմբերի 6-ին։ 1826 թվականի մարտի 7-ին Պետական խորհրդի կողմից որպես իշխան ճանաչվել են Թումանիշվիլի տոհմի հետևյալ ներկայացուցիչները՝ 1) պետական խորհրդական Գեորգի, պրապորշչիկ Իեսեյ, կոլեգիական ասեսոր Դավիթ Իգնատևիչ, 2) Ֆոմա, պրապորշչիկ Պավել, Միխայիլ և Ալեքսանդր Իոսիֆիչներ, 3) Իվան Սիլվեստրովիչ։ 1826 թվականի մարտի 25-ին Պետական խորհրդի կողմից որպես իշխան ճանաչվել են Թումանիշվիլի տոհմի հետևյալ ներկայացուցիչները՝ 1) արքունի խորհրդական Շիո Սուլխանովիչը և նրա որդիները՝ Իսահակ, Գեորգի, Ալեքսանդր, 2) կոլեգիայի մատենավար Իվան Սուլխանովիչը և նրա որդի Սոմյոնը, 3) պրապորշչիկ Կայխոսրո Սուլխանովիչը, 4) տիտուլյար խորհրդական Մինայը, նահանգային քարտուղար Դավիթ և Գեորգի Մանուչարովիչները, 5) Գեորգի և Դավիթ Զուրաբովիչները (էջ 84 — 85) :
Գերբ
Թումանիշվիլիների տոհմի ներկայացուցիչները բազմիցս եղել են թագավորի քարտուղար, այդ պատճառով էլ նրանց գերբի վրա պատկերված է նրանց պաշտոնի խորհրդանիշներից՝ շունը՝ որպես հավատարմության խորհրդանիշ, փետուրի տուփ, կշեռք՝ որպես արդարության խորհրդանիշ, և փետուր բռնած ձեռք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաց ազնվական տոհմեր
Լը Կաստելե (Վերին Պրովանսի Ալպեր)
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 257 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 151 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 111-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 40-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 73,5 %, 1999 թվականին եղել է՝ 62,0 %)։ 25 աշխատունակ բնակիչներից 98-ը աշխատում էին (57 տղամարդ և 41 կին), անաշխատանք էին 5 տղամարդ 8 կին։ 40 անգործ մարդկանցից 12-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 17-ը թոշակառու, 11-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Սիլենդ
Սիլենդի կոմսություն (Principality of Sealand), կամ Սիլանդիան վիրտուալ պետություն է, որը հռչակվել է 1967 թվականին, բրիտանացի պաշտոնաթող մայոր Պեդի Ռոյ Բեթսի կողմից։ Որոշ հրապարակումներում անվանվում է նաև չճանաչված պետություն  ։ Հավակնում է Մեծ Բրիտանիայի ափերից 10 կմ հեռավորության վրա, Հյուսիսային ծովում գտնվող հենահարթակի տարածքի ինքնիշխանությանը։ Բեթսն իրեն Սիլենդի միապետ է հռչակել (դուքս), իսկ իր ընտանիքին իշխող արքայատոհմի։ Նրանք և այն մարդիկ, ովքեր հանդիսանում են Սիլենդի հպատակներ, գործունեություն են ծավալում ստեղծելու և զարգացնելու Սիլենդի խորհրդանիշերը` դրոշը, զինանշանը, հիմնը, սահմանադրությունը, պետական կառուցվածքը, դիվանագիտությունը, ինչպես նաև կազմակերպում են նամականիշերի թողարկում, դրամահատում և այլն։ Սիլենդի առաջին սահմանադրությունը ուժի մեջ է մտել 1975 թվականին։ Ստեղծվեց դրոշը և զինանշանը։
Պետական կառուցվածք
Սիլենդը սահմանադրական միապետություն է։ Պետության ղեկավարն է հանդիսանում դուքս Մայքլ I Բեթսը։ Գործող սահմանադրությունը ընդունվել է 1975 թվականի սեպտեմբերի 25-ին, որը բաղկացած է նախաբանից և 7 հոդվածներից։ Միապետի կարգադրությունները ձևակերպվում են հրամանագրերի ձևով։ Կառավարությունը բաղկացած է երեք նախարարություններից` արտաքին և ներքին գործերի, ինչպես նաև հեռահաղորդակցական տեխնոլոգիաների։ Իրավական համակարգը հիմնված է բրիտանական օրենսգրքի վրա։
Սիլեդի նախապատմություն
Հենահարթակը, որի վրա գործում է պետությունը, ստեղծվել է Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ 1942 թվականին բրիտանական ռազմածովային ուժերի կողմից, ափամերձ տարածքներում կառուցվեցին մի շարք հենահարթակներ։ Դրանցից մեկն էլ Ռոուս Թաուերն էր Roughs Tower։ Պատերազմի տարիներին այնտեղ տեղակայված էր զենիթային հրանոթներ և 200 հոգանոց կայազոր։ Պատերազմական գործողությունների ավարտից հետո աշտարակների մեծ մասն ավերվեց, սակայն Ռոուս Թաուերը, որը գտնվում էր բրիտանական ջրային տարածքներից դուրս, մնաց անվնաս։
Հարթակի գրավում և Սիլենդի հիմնում
Ռոյը զվարճանքի այգի չկառուցեց, բայց որոշեց այնտեղ հիմնել իր Britain’s Better Music Station չարտոնագրված ռադիոկայանը։ Սակայ ռադիոկայանը այդպես էլ ոչ մի անգամ չհեռարձակվեց ։
1967 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Ռոյը հայտարարեց ինքնիշխան պետության և իրեն դուքս Ռոյ I հռչակման մասին։ Այս օրը նշվում է, որպես պետության ամենակարևոր տոն։
Բախում Մեծ Բրիտանիայի հետ
1968 թվականին բրիտանական իշխանությունը փորձեց գրավել Հենահարթակը։ Նրան մոտեցան պարակային նավակներ, սակայն Բեթսերը նրանց պատասխանեցին օդում նախազգուշական կրակոցներով։ Գործը արյունահեղության չհասավ, բայց Բեթսի նկատմամբ, որպես բրիտանիայի քաղաքացի քրեական գործ հարուցվեց։
Պետական հեղաշրջման փորձ
1978 թվականի օգոստոսին երկրում հեղաշրջման փորձ կատարվեց։ Սրան նախորդեց դուքսի և նրա մոտ դաշնակից, երկրի վարչապետ կոմս Ալեքսանդր Գոթֆրիդ Ախենբախի (Alexander Gottfried Achenbach) միջև ծագած լարվածությունը, որը կապված էր երկիր ներգրավվող ներդրումների հետ։ Նրանք միմյանց մեղադրեցին հակասահմանադրական մտադրություններ ունենալու մեջ։ Օգտվելով դուքսի բացակայությունից, որն Ավստրիայում հանդիպում էր ունենում ներդրողների հետ, Ախենբախը մի խումբ հոլանդացիների հետ իջավ հենահարթակ։ Զավթիչները երիտասարդ արքայազն Մայքլին փակեցին նկուղում, ապա տեղափոխեցին Նիդերլանդներ։ Բայց Մայքլը փախավ գերությունից և հանդիպեց հոր հետ։ Հավատարիմ քաղաքացիների աջակցությամբ միապետին հաջողվեց ջախջախել զավթիչներին և վերադառնալ իշխանության։
Կառավարությունը հանդես եկավ համաձայն միջազգային իրավունքի։ Գերված օտարերկրյա վարձկանները շուտով ազատ արձակվեցին, քանի որ ըստ ժնևյան կոնվենցիայի ռազմագերիների հետ վարվելակերպի պահանջվում էր ռազմական գործողությունների ավարտից հետո դատապարտյալներին ազատ արձակել։ Հեղաշրջման կազմակերպիչը ազատվեց զբաղեցրած բոլոր պաշտոններից և դատապարտվեց դավաճանության համար` համաձայն սիլենդյան օրենքի։ Բայց քանի որ նա երկրորդ` գերմանական քաղաքացիություն ուներ, նրա ճակատագրով սկսեց հետաքրքրվել Գերմանիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետության իշխանությունը։ Բրիտանիայի արտաքին գործերի նախարարությունը հրաժարվեց միջամտել այս գործին, և գերմանական դիվանագետները ստիպված էին բանակցություններ սկսել անձամբ Սիլենդի հետ։ Կղզի ժամանեց Լոնդոնում գերմանական դեսպանության ավագ իրավախորհրդատու դոկտոր Նիմյուլերը։ Դուքս Ռոյը պահանջեց Սիլենդի դիվանագիտական ճանաչումը, սակայն ի վերջո, հաշվի առնելով անարյուն հեղաշրջման բնույթը, ազատ արձակեց Ախենբախին։ Պարտվողները շարունակում էին պնդել իրենց իրավունքները։ Նրանք ձևավորեցին Սիլենդի վտարանդի կառավարությունը (ԳՖՀ)։ Ախենբախը պնդում էր, որ հանդիսանում է սիլենդյան Գաղտնի Խորհրդի նախագահը։ 1989 թվականի նա ձերբակալվեց ԳՖՀ-ի իշխանությունների կողմից, որոնք իհարկե չէին ճանաչում նրա դիվանագիտական կարգավիճակը, և իր պաշտոնը հանձնեց տնտեսական համագործակցության նախարար Իոհան Զեյգերին (Johannes W. F. Seiger), որը շուտով դարձավ վարչապետ (վերընտրվեց 1994 և 1999 թվականներին)։
Ջրային տարածքների ընդլայնում
1987 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Մեծ Բրիտանիան հայտարարեց իր ջրային տարածքների` 3-ից 12 ծովային մղոն ընդլայնման մասին։ Հաջորդ օրը համապատասխան հայտարարությամբ հանդես եկավ Սիլենդը։ Բրիտանական կառավարության կողմից ոչ մի արձագանք չեղավ, կապված Սիլենդի ջրային տարածքների ընդլայնման հետ։ Այս փաստը Սիլենդի անկախության կողմնակիցների կողմից համարվում է որպես ըստ էության ճանաչում։
Սիլենդյան անձնագիր
1997 թվականին Սիլենդի անունը, առանց կառավարութան իմացության, ներքաշվեց հանցավոր խարդախության մեջ։ Ինտերպոլի ուշադրության կենտրոնում հայտնվեց մի միջազգային ճյուղավորված հացավոր խումբ, որը զբաղվում էր սիլենդյան կեղծ անձնագրերի առևտրով (Սիլենդը երբեք չի վաճառել անձնագրեր կամ տրամադրել քաղաքական ապաստան)։ Ավելի քան 150 հազար կեղծ անձնագրեր (այդ թվում դիվանագիտական), վարորդական իրավունքի վկայականներ, ինչպես նաև համալսարանական դիպլոմներ և այլ կեղծ փաստաթղթեր էին վաճառվել Հոնկոնգի և արևելյան Եվրոպայի քաղաքացիներին։ Մի շարք եվրոպական երկրներում փորձեր էին արվել սիլենդյան անձնագրերով բանկային հաշիվներ բացել և նույնիսկ զենք ձեռք բերել։ Հանցախմբի կենտրոնը գտնվել էր Գերմանիայում, գործունեության շրջանակները ընդգրկել` Իսպանիան, Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան, Սլովենիան, Ռումինիան և Ռուսաստանը։
Համագործակցությունը HavenCo-ի հետ
2000 թվականին HavenCo ընկերությունը իր հոսթինգը տեղակայելով Սիլենդում, հույս ուներ խույս տալ բրիտանական ինտերնետ-օրենսդրության սահմանափակումներից։ Սիլենդի կառավարությունը խոստացավ տեղեկատվության ազատության անձեռնմխելիություն (ինտերնետի առնչությամբ Սիլենդում թույլատրվում է ամեն ինչ, բացի սպամից, հաքերային հարձակումից և մանկական պոռնոգրաֆիայից)։ 2008 թվականին HavenCo ընկերությունը դադարեցրեց իր գործունեությունը ։
Հրդեհ Սիլենդում
2006 թվականի հունիսի 23-ին Սիլենդում տեղի ունեցավ իր պատմության մեջ ամենամեծ բնական աղետը։ Հենահարթակում հրդեհ սկսվեց, որի պատճառը կարճ միացումն էր։ Կրակը ոչնչացրեց գրեթե ողջ շինությունը։ Հրդեհի արդյունքում միակ տուժածին փրկարարական ուղղաթիռով տեղափոխեցին բրիտանական հիվանդանոց։ Պետությունը բավականին արագ, արդեն նույն տարվա նոյեմբերին վերականգնվեց։
Սիլենդի վաճառքը
2007 թվականին սեփականատերերը հայտարարեցին երկրի հնարավոր վաճառքի մասին ։ Անմիջապես դրանից հետո The Pirate Bay տորենտ-կայքը սկսեց գումար հայթայթել Սիլենդի ձեռքբերման համար ։ 2009 թվականի հունվարին իսպանական Inmo-Naranja անշարժ գույքի գործակալությունը հայտարարեց, որ պատրաստվում է վաճառքի հանել Սիլենդը 750 միլիոն եվրոյով ։
Մայքլ I Բեթս
2012 թվականի հոկտեմբերի 9-ին, 91 տարեկան հասակում մահացավ Սիլենդի ինքնահռչակ իշխանը, որը երկար տարիներ տառապում էր Ալցհեյմերի հիվանդությամբ    ։ Սակայն արդեն 1999 թվականից Սիլենդի ժամանակավոր գահապահ էր համարվում Մայքլ I Բեթսը, որը Ռոյ Բեթսի որդին էր։ Նա քաղաքական գործիչ էր և բնակվում էր Մեծ բրիտանիայում։ 2012 թվականից ժառանգեց Սիլենդի գեներալ-ադմիրալ իշխան Մայքլ I Բեթս տիտղոսը։
Տնտեսական գործունեություն
Սիլենդը մասնակցել է մի շարք առևտրային գործարքների, այդ թվում մետաղադրամների և նամականիշերի թողարկման, տարածք է տրամադրել HavenCo ընկերությանը։
1972 թվականին Սիլենդը դրամագիտության նպատակով սկսեց մետաղադրամներ հատել։ 1990 թվականի դրամների երեսակողմի վրա միապետի դիմանկարն է, դարձերեսին` Սիլենդի զինանշանը։
Սիլենդում առաջին անգամ նամականիշեր թողարկվեցին 1968 թվականին` մեծ ծովագնացների դիմանկարներով։ Ռոյ I-ը մտադրվել էր միանալ Համաշխարհային փոստային միությանը։ Այդ նպատակով նա 1969 թվականին Բրյուսել ուղարկեց իր գործակալին` 980 նամակի փոստային բեռով։
Սպորտ
Չնայած նրա, որ Սիլենդում չկա բավականաչափ բնակչություն որևէ սպորտային հավաքական կազմելու համար, այնուամենայնիվ կան մարդիկ, որոնք զբաղվում են տարբեր սպորտաձևերով։ Այս մարզիկները զբաղվում են տարբեր մարզաձևերով, ինչպիսիք են կյոռլինգ, մինի-գոլֆ, ֆուտբոլ, սեղանի ֆուտբոլ, թեթև աթլետիկա և այլն։ Սիլենդն ունի նաև ֆուտբոլի հավաքական չճանաչված պետությունների հավաքականների կազմում ։  2004 թվականին ազգային հավաքականն անցկացրեց առաջին միջազգային խաղը  Ալանդյան կղզիների ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հետ ։ 2013 թվականի մայիսի 22-ին լեռնագնաց Կենթոն Քուլը Էվերեստի գագաթին տեղադրեց Սիլենդի դրոշը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չճանաչված կամ մասամբ ճանաչված պետություններ
Մեթյու Մաքենդրի Լանթեր
Մեթյու Մաքենդրի (Մեթ) Լանթեր (Matthew Mackendree "Matt" Lanter, ), ամերիկացի դերասան։