cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մերիլենդ
Տնտեսություն
Ըստ բյուրոյի տնտեսական վերլուծության, ՀՆԱ-ն Մերիլենդում 2005 թվականի տվյալներով կազմել է 246 մլրդ դոլար (15-րդ տեղում է ԱՄՆ նահանգներում)։ Մերիլենդի այսօրվա տնտեսությունը մեծապես կախված է ծառայության ոլորտից։ Տրանսպորտը, շինարարությունը և տեղեկատվական տեխնոլոգիաները մեծապես ազդում են պետական կապիտալի և խոշոր նավահանգիստների գործունեության վրա։ Բացի այդ, Մերիլենդում տեղակայված են բազմաթիվ դաշնային կազմակերպություններ, ինչպիսիք են՝ ՆԱՍԱ-ն, Ազգային անվտանգության գործակալությունը (ԱՆԲ), որոնք գտնվում են Ֆորթ Մեյդում։ Սպառողական ապրանքների անվտանգության հանձնաժողովի կողմից է հսկվում պարենը և դեղամիջոցները (FDA):
Ընտրություններ
Նախագահական ընտրությունների արդյունքները
Since before the Civil War, Maryland's elections have been largely controlled by the Democrats
Լեզու
Իսպաներենը (այդ թվում` իսպանական կրեոլը) համարվում է Մերիլենդի երկրորդ լեզվուն՝ անգլերենից հետո։ Երրորդ և չորրորդ ամենաշատ խոսակցական լեզուները ֆրանսերեն (այդ թվում Patois և Cajun) և չինարեն լեզուներն են։ Խոսակացական լեզուներ են նաև գերմաներենը, ռուսերենը, իտալերենը, պարսկերենը, վիետնամերենը, հնդկերենը, արաբերենը, չինարենը և այլն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մերիլենդ Կատեգորիա:1788 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի նահանգներ
Ռութ Փարք
Ռոսինա Ռութ Լուսյա Փարք (Rosina Ruth Lusia Park, ), ավստրալիացի գրող։
Կենսագրություն
Ռութ Փարքի հայրն ու մայրը շոտլանդանցի են եղել։ Ավելի ուշ նրա ընտանիքը տեղափվել է Նոր Զելանդիայի Հյուսիսային կղզուց հարավ գտնվող Տե Կուիթի, որտեղ նրանք ապրել են մեկուսացված վայրերում ։ Մեծ ճգնաժամի ժամանակ նրա բանվոր հայրը զբաղվել է ճանապարհների և կամուրջների շինարարությամբ։ Աշխատել է որպես վարորդ, կատարել կառավարության օգնության աշխատանքները և սկսել աշխատել սղոցարանում։ Վերջապես նա վերադարձել Է Օքլենդ, որտեղ էլ միացել է քաղխորհրդի աշխատակազմին։ Ընտանիքը բնակվել է հանրային բնակարաններում, որոնք Նոր Զելանդյայում հայտնի էին որպես պետական տուն։
Ռուտ Պարկը, կաթոլիկական տարրական դպրոց հաճախելուց հետո, մասնակի կրթաթոշակ է շահել ավագ դպրոց ընդունվելու համար, սակայն նրա ավագ դպրոցի կրթությունը ստացել է ընդհատումներով, երբ նրա հնարավորությունները չէին ներում դպրոց հաճախել ։ Նա նաև Օքլենդի համալսարանն ավարտել է էքստռն կուրսով ։
Աշխատանքային գործունեություն
Պարկի՝ որպես պրոֆեսիոնալ գրող, առաջին առաջընթացը տեղի է ունեցել, երբ նա աշխատանքի է ընդունվել Օքլենդ Սթար թերթում որպես լրագրող։ Նա աշխատանքի առաջարկ էր ընդունել Սան Ֆրանցիսկոյի քննիչից, բայց Փերլ Հարբորի ռմբակոծությունից հետո Միացյալ Նահանգներ մուտք գործելու պահանջների խստացումը նրան ստիպեց փոխել ծրագիրը։ Եվ 1942 թվականին նա տեղափոխվել է Սիդնեյ՝ աշխատանքի անցնելով թերթում ։
Նույն թվականին նա ամուսնացել է ապագա ավստրալիացի գրող Դարսի Նիլանդի (1917-1967) հետ։ Նախքան այդ նրա հետ նամակագրական կապի մեջ էր մի քանի տարի և վերջապես հանդիպել է Սիդնեյ այցի ժամանակ։ Ռուտ Պարկը Սիդնեյում սկսել է անկախ գրողի գործունեությունը ։ Պարկն ու Նիլանդը հինգ երեխա են ունեցել։ Նրանց կրտսեր երկվորյակ դուստրերը՝ Կիլմենին և Դեբորան, դարձել են գրքի նկարազարդողներ։
Պարկի ամուսինը՝ Նիլանդը մահացել է 49 տարեկանում, սրտի կաթվածից։ Պարկը շատ ծանր է տարել ամուսնու մահը, ինչպես նաև դստեր՝ Կիլմենի մահը, որը, նույնպես, վաղ տարիքում է մահացել։
Պարկն ունեցել է տասնմեկ թոռ և հինգ ծոռ։ Գրող Ռեյֆ Չեմպիոնը նրա փեսան էր։ Իսկ Դարսիի եղբայր Նիլանդ Բերեսֆորդն ամուսնացել է Ռուտ Պարկի քրոջ՝ Ջոսելինի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիդնեյ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Սիդնեյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ավստրալիացի գրողներ Կատեգորիա:Ավստրալիայի գրողներ Կատեգորիա:Նորզելանդացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Նորզելանդացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Նորզելանդացի վիպասաններ
Գենիրե Փաշաևա
Գենիրե Էլեսգեր կըզը Փաշաևա (Paşayeva Qənirə Ələsgər qızı, ), Ադրբեջանի հասարակական-քաղաքական գործիչ, լրագրող, ԱՀ Միլլի Մեջլիսի պատգամավոր ։
Կենսագրություն
Գենիրե Փաշաևան ծնվել է 1975 թվականի մարտի 7-ին Թովուզի շրջանի Դուզ Գիրիգլի գյուղում ։
Ավարտել է Ադրբեջանի պետական ​​բժշկական համալսարանի մանկաբուժական ֆակուլտետը և Բաքվի պետական համալսարանի միջազգային իրավունքի ֆակուլտետը։
Տիրապետում է ադրբեջաներեն, ռուսերեն և անգլերեն։
1998 թվականից աշխատել է ՝ որպես թղթակից, խմբագիր, առաջատար խմբագիր, գլխավոր խմբագիր, գլխավոր խմբագրի տեղակալ ՛ ANS հեռուստաընկերությունում։ 2005 թվականին նա եղել է Հեյդար Ալիևի Հիմնադրամի հասարակայնության հետ կապերի բաժնի ղեկավար։
Նա Ադրբեջանի Հանրապետության Միլլի Մեջլիսի III, IV, V և VI գումարման պատգամավոր է։ Նա Միլի մեջլիսի մշակույթի հանձնաժողովի նախագահն է։ Նա Վրաստանի պատվավոր քաղաքացի է։ 2012 թվականին Գանիրա Փաշաեւան երկու շաբաթ աշխատել է որպես մանկաբույժ Սոմալիում ՝ օգնելով բնակիչներին ։
2011 թվականին սեպտեմբերի 30-ին «Ռեֆորմիստների երիտասարդներ» հասարակական միությունը հայտարարել է Գանիրա Փաշաևային որպես «Խազար» ազգային մրցանակի դափնեկիրներից մեկի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի ազգայնականներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
(907) Ռոդա
(907) Ռոդա (Rhoda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1918 թվականի նոյեմբերի 12-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,802012 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3493 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2548 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1713,18 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,210135 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 19,57° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1918 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Շան երազանքի տունը
Շան երազանքի տունը (The Dog House), լեգենդար «Թոմն ու Ջերին» շարքի 72-րդ կարճամետրաժ մուլտֆիլմը։ Ռեժիսորներն են Ուիլյամ Հաննան և Ջոզեֆ Բարբերան, պրոդյուսերը Ֆրեդ Քուիմբին է, անիմատորները՝ Իրվին Սփենսը, էդ Բարջը, Ռեյ Փաթերսոնը և Քենեթ Մյուսը, հետին ֆոների վրա աշխատել է Ռոբերտ Ջենթլը, կոմպոզիտորը` Սքոթ Բրեդլին է։
Սյուժե
Սպայկն ավարտում է իր երազած տան նախագիծը։ Նա նախատեսում է կառուցել այն և պատրաստում է գործիքներ և ներկ։ Երբ նա ավարտում է երազանքի տան կառուցումը, նա տեսնում է Թոմին, որը հետապնդում է Ջերիին։ Մինչ Սպայկը դիտում է, որ Թոմը գործիքներով հարվածում է Ջերիին, նա պաշտպանում է իր երազանքի տունը, բայց Թոմը պատահաբար ստիպում է Սպայկին վայրէջք կատարել և փշրել երազանքների տունը։ Երբ Թոմը տեսնում է, որ Սպայկը շողշողում է իրեն, նա փախչում է, բայց Սպայկն իր ոտքով թակարդում է Թոմին, մաքրվում և զգուշացնում է նրան.
<<Սպասիր մի րոպե, փիսիկ կատու։ Դեռևս ես իմ մանկությունից սկսած երազել եմ տուն ունենալ։ Եվ ես դեռ ուզում եմ դա։ Բայց եթե ևս մեկ բան պատահի իմ փոքրիկ երազանքի տան հետ… ավելի մեղմ կլինի!!>>։
Այնուհետև Սպայկը Թոմին նետում է փոստարկղ։ Թոմը տեսնում է, որ Ջերին անցնում է կողքով և թաքնվում ցանկապատի անկյունում։ Հետո նա հետապնդում է Ջերիին դեպի երազանքի տունը, բայց երկուսն էլ փորվում են դրա տակը։ Թոմը պատահաբար կպնում է Սպայկին իր մեջքով վայրի զբոսանքի վրա։ Սպայկը իր մուրճով հարվածում է Թոմի գլխին, բայց դա հանգեցնում է նրան, որ Թոմը կորցնում է հավասարակշռությունը և նետում Սպայկին իր երազանքի տունը։ Թոմն այնուհետև փախչում է, մինչ Սպայկը չի արձագանքում։ Այն բանից հետո, երբ Թոմը փախչում է, Սպայկն այնուհետև զայրացած հարվածում է իր մատները փլատակների վրա։
Որոշ ժամանակ անց Սպայկն ավարտում է իր երազանքների տան շինարարությունը և պատրաստվում է ներկել այն։ Թոմը դեռ հետապնդում է Ջերիին, և Ջերին Թոմի ճանապարհին չմուշկ է տնկում, որպեսզի Թոմը ոտքի կանգնի դրա վրա։ Թոմը սահում է երազանքի տուն՝ հրելով այն։ Աննկատ Սպայկը բռնում է Թոմի պոչը և կարմիր ներկում, մինչև նկատում է, թե ում է նկարում։ Երբ Թոմը փախչում է, Սպայկը հետապնդում է նրան, բայց Թոմը հետաձգում է նրան, օգտագործելով կացինը որպես սպառնալիք՝ ոչնչացնելու իր երազանքի տունը։ Հետո Թոմը ծաղրում է Սպայկին՝ աղմուկ հանողի պես սեղմելով Սպայկի քիթը։ Սպայկը փորձում է հարձակվել, բայց կացինը նորից հետաձգում է, մինչև կացինի սայրը բռնակից ընկնի։ Մինչ Սպայկը կարող է պատժել Թոմին, Թոմը շեղում է Սպայկի ուշադրությունը, որպեսզի նա ուղիղ երևա, բռնակով հարվածում է նրա գլխին և փախչում, քանի որ ապշած Սպայկը ցավից ընկնում է... դեպի իր երազանքի տունը, որը նորից քանդվում է։
Թոմը հետապնդում է Ջերիին իր անցքի մեջ և դռան շեմին դնում է դինամիտի փայտ և վառում այն, բայց Ջերին նետում է այն Սպայկի երազանքի տունը։ Երբ Թոմը փորձում է խլել դինամիտը երազանքի տնից, նրան կանգնեցնում է զայրացած կասկածելի Սպայկը, որը պատրաստվում է ներս նայել։ Թոմը նրան ասում է, որ չնայի ներսը, բայց Սպայկը հրաժարվում է նախազգուշացումից և նայում է ներս՝ միայն տեսնելու, որ դինամիտը պայթեցվել է՝ քանդելով երազանքների տունը և թողնելով Սպայկին սև դեմքով և արևածաղկի տեսքով։
Հակոբոս Իսավերտենց
Հակոբոս Իսավերտենց, հայ բանասեր, թարգմանիչ, խմբագիր։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ, քահանա (1854)։ 1871-1872 թվականներին եղել է «Բազմավեպ» հանդեսի խմբագիրը ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1835 թվականին Զմյուռնիա քաղաքում։ 1854 թվականից եղել է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ ։
Շան երազանքի տունը
Սյուժե
Թոմը տեսնում է, որ Ջերին բարձրանում է հոսանքի սյունը և փորձում է կացին օգտագործել ձողը ցած կտրելու համար։ Սպայկը վերջապես ավարտել է իր երազանքի տան կառուցումը, բայց տեսնում է, որ ձողը ընկնում է դեպի այն։ Այն պաշտպանելու համար Սպայկը բռնում է տունը և բերում այն մեկ այլ տեղ, բայց, այնուամենայնիվ, հոսանքի սյունը ընկնում է հենց դրա վրա և փշրում երազանքի տունը։
Զայրացած Սպայկը վերակառուցում է իր երազանքի տունը ծառի ճյուղի վրա և դրա վրա ավելացնում է «Տուն, սիրելի տուն» նշանը լրացուցիչ գեղեցկության համար, բայց տեսնում է, որ Թոմը Ջերիի ետևից վազելով կտրում է ծառը։ Սպայկը զայրացած մրմնջում է «Հեծան», երբ ծառը շրջվում է և փշրվում երազանքների տունը և նետվում է «Տուն, սիրելի տուն» նշանը։
Հակոբոս Իսավերտենց
Կենսագրություն
Հակոբոս Իսավերտենցը մահացել է 1902 թվականին Իտալիայի Ազոլո քաղաքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ քահանաներ Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ
Շան երազանքի տունը
Սյուժե
Որոշ ժամանակ անց Թոմ և Ջերիի ճակատամարտը դադարել է, որպեսզի Սպայկը վերջապես կարողանա հասնել խաղաղության և հանգստության իր տանը։ Ջերին հանգստանում է Սփայքի երազանքի տան տանիքին, երբ Թոմը դիտում է ցանկապատի հետևից անցքով։ Թոմը փորձում է լարով բռնել Ջերիին, բայց ընկնում է երազների տան վրա, քաշելով այն և Սպայկին ցանկապատերի մեջ՝ փշրելով երազանքների տունը։ Թոմը կարծում է, որ Ջերին կռվում է և Սփայկին մի քանի անգամ մտցնում է ցանկապատի մեջ՝ օգտագործելով հրշեջ հիդրանտը որպես ուժ։ Այնուամենայնիվ, Սպայկը քաշվում է անցքի միջով։ Թոմը փորձում է փախչել, բայց Սպայկը բավականացել է և անցքից բռնում է Թոմի պոչը և Թոմին հետ քաշում ցանկապատերի մեջ ճիշտ այնպես, ինչպես Թոմն արեց նրան։
Սպայկն ու Ջերին միասին աշխատում են որպես գործընկերներ՝ կառուցելու և ավարտելու Սպայկի երազանքի տունը, ընդ որում Թոմը հանդես է գալիս որպես ստրուկ, որը պետք է խարազանվի շան կողմից, քանի որ Թոմը ստիպված է կառուցել երազանքների տունը՝ միաժամանակ կատարելով բոլոր առաջադրանքները։
Մարտունու ՊՇ
Մարտունու պաշտպանական շրջան (Մարտունու ՊՇ), Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի ստորաբաժանում: Կազմավորվել է 1992 թվականի սեպտեմբերին Արցախի Հանրապետության ինքնապաշտպանական կոմիտեի նախագահի 1992 թվականի օգոստոսի 14-ի հրամանագրով՝ շրջանում գործող ինքնապաշտպանական ջոկատների, մարտկոցների հիմքի վրա: Մարտունու ՊՇ-ի կազմում ստեղծվել են 21-րդ (Կարմիր Շուկա, հրամանատար Ն.Բաբայան), 22-րդ (Մաճկալաշեն, հրամանատար Ա.Մելքումյան), 23-րդ (Ճարտար, հրամանատար Մ.Հակոբյան), 24-րդ (|Ճարտար, հրամանատար Կ.Թովմասյան), 25-րդ (Մարտունի, հրամանատար Ս.Օհհանյան), 26-րդ (Մարտունի, հրամանատար Մ.Մոսիյան) մոտոհրաձգային գումարտակները: 1992-1994 թվականներին Մարտունու ՊՇ-ն մասնակցել է Արցախի Հանրապետության Մարտունու (Ղարադաղլու, Վերին Վեյսալու, Մուղանլու, Ամիրանլար, Կուրապատկինո և այլն), Մարտակերտի («Պուշկինյալ» բարձրունք, Չարեքտար, Նարեշտար, Ումուդլու, Յարմջա, Կարմիրավան), Աղդամի (Ավդալ-Գյուլափլու, Մարզիլու, Բաղմանլար, Սայբալու), Ֆիզուլիի («Խազազ» բարձրունք, Ներքին Վեյսալու, Վերին և Ներքին Դիլղարդա, Զագյուր, Ղարվենդ), Քարվաճառի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին: Մարտունու ՊՇ-ի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնը շուրջ 2 տարի զբաղեցրել է Հայաստանի և Արցախի հանրապետությունների ազգային հերոս Մոնթե Մելքոնյանը, ում ղեկավարության շնորհիվ պաշտպանական շրջանը մեծ հաջողություններ արձանագրեց և դարձավ ամենամարտունակը: Ստորաբաժանման մեծ թվով ազատամարտիկներ արժանացել են ՀՀ և Արցախի պետական պարգևների: Մարտական գործողությունների ժամանակ Մարտունու ՊՇ-ից զոհվել են 350 ազատամարտիկներ:
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Դեյան Կուլուսևսկի
Դեյան Կուլուսևսկի (Dejan Kulusevski, ), շվեդ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս Յուվենտուսից վարձավճարով հանդես է գալիս Պարմայի և Շվեդիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է վինգերի և կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում ։
Վաղ կարիերա
Ֆուտբոլիստի կարիերան Կուլուսևսկին սկսել է Բրոմապոյկարնայում ։ 2016 թվականի հուլիսի 7-ին նա միացավ Ատալանտայի երիտասարդական թիմին ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2019 թվականի հունվարի 20-ին՝ փոխարինելով Մարտեն դե Ռոնին Ֆրոզինոնեի դեմ խաղում  ։
2019 թվականի հուլիսի 18-ին Կուլուսևսկին 1 տարվա վարձավճարով միացավ Պարմային  ։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց օգոստոսի 17-ին՝ Իտալիայի գավաթի Վենեցիայի դեմ խաղում ։ Սեպտեմբերի 1-ին շվեդը 2 գոլային փոխանցում տվեց Ուդինեզեի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում Կուլուսևսկին խփեց սեպտեմբերի 30-ին՝ Տորինոյի դեմ խաղում՝ այս խաղում դառնալով նաև գոլային փոխանցման հեղինակ ։ Հոկտեմբերի 20-ին նա գոլի և 2 գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Ջենոայի դեմ խաղում ։ Նոյեմբերի 24-ին շվեդը գոլ խփեց Բոլոնյայի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 2-2 հաշվով ։ Դեկտեմբերի 14-ին՝ Նապոլիի դեմ խաղում Կուլուսևսկին դարձավ գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ՝ օգնելով Պարմային հաղթել 2-1 հաշվով  ։
Յուվենտուս
2020 թվականի հունվարի 2-ին Կուլուսևսկին 4.5 տարվա պայմանագիր կնքեց Յուվենտուսի հետ, և մինչև մրցաշրջանի ավարտը վարձավճարով վերադարձավ Պարմա   ։ Ակումբը նրա համար վճարեց 35 միլիոն եվրո, որը կարող էր հասնել 44 միլիոնի բոնուսների դեպքում   ։
Միջազգային կարիերա
Կուլուսևսկին ներկայացրել է Հյուսիսային Մակեդոնիան մինչև 16 տարեկանների երիտասարդական հավաքականում և Շվեդիան այլ տարիքային հավաքականներում ։ Շվեդիայի ազգային հավաքական նա առաջին անգամ հրավիրվեց 2019 թվականի նոյեմբերին՝ Ռումինիայի և Ֆարերյան կղզիների դեմ խաղերի համար  ։ Իր դեբյուտը ազգային հավաքականում նշեց նոյեմբերի 18-ին՝ փոխարինման մտնելով Ֆարերյան կղզիների դեմ խաղում ։
Ակումբային վիճակագրություն
2020 թվականի հունվարի 7-ի դրությամբ
Միջազգային վիճակագրություն
2020 թվականի հունվարի 7-ի դրությամբ
Ակումբային
Ատալանտա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Շվեդ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Շվեդիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ատալանտայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պարմայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
(908) Բուդա
(908) Բուդա (Buda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1918 թվականի նոյեմբերի 30-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1918 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դիեգո Ագիրե
Դիեգո Վիսենտե Ագիրե Կամբլոր (Diego Vicente Aguirre Camblor, ), ուրուգվայցի ֆուտբոլիստ և ֆուտբոլային մարզիչ։ Հայտնի է դարձել Լիբերտադորեսի գավաթի եզրափակչում իր հաղթական գոլից հետո, որը 1987 թվականին «Պենյարոլին» բերել է Հարավային Ամերիկայի ակումբային չեմպիոնների հինգերորդ տիտղոսը։ 33 տարեկանում ավարտել է ֆուտբոլիստի կարիերան և սկսել է մարզչի կարիերան։ 2003 և 2010 թվականներին «Պենյարոլ»-ին հաղթանակների է հասցրել։
Խաղային կարիերա
Կորիերան սկսել է 1985 թվականին Մոնտեվիդիոյի «Լիվերպուլ»-ում։ Հաջորդ տարին գնվել է «Պենյարոլ»-ի կողմից, որի հետ երիտասարդ ֆուտբոլիստը ակնթարթորեն դարձել է Ուրուգվայի չեմպիոն։ Հաջորդ տարում Ագիրեն դարձել է սև-դեղին ակումբի երկրպագուների իսկական կուռքը․ նրա գոլը «Ամերիկա Կալի»-ի դարպաս «Պենյարոլ»-ին բերել է Լիբերտադորեսի գավաթի պատմության մեջ հինգերորդ հաղթանակը։ Երիտասարդ ֆուտբոլիստին մեծ փառք է բերել, նրան նախորոշել են Էնցո Ֆրանչեսկոլիի ապագան։
1988 թվականին Ագիրեին գնել է իտալական «Ֆիորենտինա»-ն։ Նա Իտալիայի գավաթում չորս հանդիպում է անցկացրել, որոնցում նույնիսկ մեկ գոլ է խփել և երկրպագուների կողմից արժանացել է բաների՝ «Forza Aguirre!»-ի։ Սակայն «Ֆիորենտինա»-ի մարզիչը՝ Սվեն-Գյորան Էրիկսոնը, այնքան էլ տպավորված չի եղել ֆուտբոլիստի խաղով և ոչ մի անգամ դաշտ չի հանել նրան A սերիայի մրցախաղերի ժամանակ։ Կես տարի «Ֆիորենտինա»-ում անցկացնելուց հետո Ագիրեն որոշել է տեղափոխվել հունական «Օլիմպիակոս»։
Հունաստանում Դիեգո Ագիրեն բավականին լավ է սկսել, սակայն շուտով նրա վրա սկսել է ազդել Աթենքում վարած բավականին ազատ կյանքը, և նա սկսել է ցուցադրել ավելի քիչ տպավորիչ խաղ։ Մասնագետներին դուր չէր գալիս նաև խաղացողի բավականին փխրուն մարմնակազմությունը, որի պատճառով նա ստացել էր «տղա» մականունը։ Ի վերջո, արյան մեջ հայտնաբերված դոպինգի հետ կապված միջադեպ է տեղի ունեցել, և նա հեռացել է «Օլիմպիակոս»-ից։
Դիեգոյի հետագա կարիերան նշանավորվել է թիմերի հաճախակի փոփոխություններով։ Նա հանդես է եկել մեծ թիմերում («Ինտերնասիոնալ», «Ինդեպենդենտե», «Սան Պաուլու»), որոնք նրան, ամենայն հավանականությամբ, հրավիրել են հենց «Պենյարոլ»-ում վաստակած ռենոմեի հաշվին, բայց ոչ մի տեղ չի արդարացրել սպասումները։ Չնայած 1991 թվականին հանդես գալով «Սան Պաուլու»-ում՝ ուրուգվայցին ցուցադրել է բավականին լավ խաղ (երեք գոլ առաջնության ութ հանդիպումներում, երկու գոլ Բրազիլիայի գավաթի չորս խաղերում), բայց, միևնույն է, ստիպված էր շատ շուտով հեռանալ թիմից։
1995-1996 թվականներին հանդես է եկել հարազատ դարձած «Պենյարոլ»-ի կազմում և հաղթել է Ուրուգվայի չեմպիոնի ևս երկու տիտղոս («Պենյարոլ»-ը այն ժամանակ գերիշխում էր առաջնությունում՝ հաղթելով հինգ մրցաշարերում անընդմեջ), բայց նույնիսկ այստեղ չի կարողացել մի քանի մրցաշրջանից ավել մնալ։ Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտել է 1999 թվականին։
Մարզչի կարիերա
2015 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Ագիրեն գլխավորել է բրազիլական «Ատլետիկո Մինեյրո»-ն։ Պայմանագիրը կնքվել է երկու մրցաշրջանով ։ Նա դարձել է պատմության մեջ «Ատլետիկո Մինեյրո»-ի վեցերորդ ուրուգվայցի մարզիչը ։ 2016 թվականին Ագիրեն հեռացել է պաշտոնից ։
2021 թվականի հունիսի 19-ին Ագիրեն իր կարիերայի մեջ երկրորդ անգամ գլխավորել է բրազիլական «Ինտերնասիոնալ» ակումբը։ Պայմանագիրը կնքվել է մինչև 2022 թվականի դեկտեմբեր ։ 2021 թվականի դեկտեմբերի 15-ին փոխադարձ համաձայնությամբ խզել է պայմանագիրը ակումբի հետ։ Նրա գլխավորությամբ «Ինտեր»-ը 12-րդ տեղն է գրավել 2021-ի Բրազիլիայի առաջնությունում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայցի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սան Պաուլուի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պենյարոլի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ինդեպենդիենտեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ինտերնասիոնալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դանուբիոյի ֆուտբոլիստներ
Միխայիլ Մարկոսով
Միխայիլ Սերգեյի Մարկոսով, ռուս և հայ ֆուտբոլիստ, «Դինամո Ստավրոպոլ» ակումբի հարձակվող։
Կարիերա
Քանի որ Միխայիլ Մարկոսյանն ունի հայկական արմատներ (հայրը հայ է, մայրը՝ ռուս), 2013 թվականին բազմիցս հրավիրվել է Հայաստանի ազգային հավաքական, բայց դեռևս չի մասնակցել պաշտոնական հանդիպումների ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուֆայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դինամո Սանկտ Պետերբուրգի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հայկական ծագմամբ ռուսներ Կատեգորիա:Խիմկիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Սցիենտիզմ
Սցիենտիզմ կամ սայենտիզմ ( «գիտելիք», «գիտություն»), գիտությունը մշակութային գերագույն արժեք և մարդու ու աշխարհի փոխհամագործակցության հիմնարար գործոն ներկայացնող գաղափարական տեսակետի ընդհանուր անվանում։
Սցիենտիզմը փիլիսոփայությանը մոտենում է գիտության չափանիշներով՝ այն վերակառուցելով գիտական տեսությունների համար մշակված հետազոտության ու փաստարկման եղանակներով։ Միաժամանակ սցիենտիզմի փիլիսոփայության իրավասությունից բացառում է ավանդաբար նրան վերաբերող կոնկրետ բնագավառները որպես մասնավոր գիտական հետազոտության ոլորտներ։ Բնականաբար նեղանում է նաև փիլիսոփայության առարկան՝ սահմանափակվելով գիտության հիմունքների, տրամաբանության, լեզվի, նրանում ծագող իմացաբանական դժվարությունների վերլուծությամբ։ Սցիենտիզմը հատկապես մերժում է ավանդական փիլիսոփայության հավակնությունը՝ մտահայեցողական-մետաֆիզիկական ճանապարհով տալու հասարակության, նրա պատմության, մշակույթի, մարդու էության բացատրությունը, և համապատասխան հասարակական-մշակութաբանական գիտությունների վրա տարածում է ճշգրիտ գիտությունների տրամաբանական հասկացութային մտածելակերպը։ Սցիենտիզմն այսպիսով ձեռք է բերում ավելի լայն իմաստ՝ որպես աշխարհայացքային-փիլիսոփայական կողմնորոշում առհասարակ հասարակական և հոգևոր մշակութային երևույթների բնագավառում։ Մինչդեռ հակասցիենտիզմը շեշտում է փիլիսոփայության և՝ առարկայի, և՝ մտածելակերպի ուրույնությունը, ինչպես նաև բացարձակացնում է հասարակության, մարդկային հոգևոր-մշակութային երեույթների արժեքային բնույթը, եզակիությունը, անկրկնելիությունը, ուստի և դրանց համար առաջադրում է մասնավոր գիտության մեթոդներից տարբեր՝ ըմբըոնման ու մեկնաբանության մտահայեցողական, ինտուիտիվ, «հասկացողական» և այլ եղանակներ։ Սցիենտիզմի և հակասցիենտիզմի միտումների պայքարը բնորոշ արտահայտություն է գտել նեոկանտականության մեջ։ Սցիենտիզմի տիպական դրսեորում է նեոպոզիտիվիզմը, մասնավորապես պոզիտիվիստական կոնկրետ սոցիոլոգիան։ Հակասցիենտիստական որոշակի դիրքավորում ունեն կյանքի փիլիսոփայությունը, էկզիստենցիալիզմը, այն տարածված է ժամանակակից մշակույթի փիլիսոփայության մեջ։ Դիալեկտիկամատերիալիստական փիլիսոփայությունը հաղթահարում է սցիենտիզմի և հակասցիենտիզմի միակողմանիությունները՝ գիտությունը դիտելով հասարակական գիտակցության մյուս ձևերի հետ սերտորեն կապված։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփայություն Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Էմպիրիզմ Կատեգորիա:Գիտական մեթոդ Կատեգորիա:Նատուրալիզմ (փիլիսոփայություն) Կատեգորիա:Գիտության մետատեսություն Կատեգորիա:Քաղաքական տեսություններ Կատեգորիա:Կրոն և գիտություն Կատեգորիա:Հետմոդեռնիզմ Կատեգորիա:Գիտության փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Փիլիսոփայական ուղղություններ և դպրոցներ Կատեգորիա:Մշակութաբանություն Կատեգորիա:Իմացաբանական տեսություններ
Մոսիլեներ
Մոսիլեներ (Մուսիլեներ կամ Մոսիլեներ) հայկական նշանավոր տոհմ Բյուզանդիայում։ Տոհմի անվան հունական օրինակը առաջացել է հայկական Մուշել (Մուշեղ) անունից։ 8-10-րդ դարերում Մոսիլեների տոհմից սերել են հայտնի զորավարներ և ծովայիններ։ 10-րդ դարում բյուզանդական կայսր Վասիլի 2-րդն իր նորավեպերից մեկում նշել է, որ իր ժամանակահատվածում Մոսիլեների տոհմը խիստ աղքատացել է ։ Բարեկամական կապեր են ունեցել մեկ այլ հայկական տոհմի՝ Կրինիտների հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի հայկական տոհմեր
Վուլոնգոնգ
Վուլոնգոնգ կամ Ուոլոնգոնգ (Wollongong [ˈwʊləŋɡɒŋ]), քաղաք Ավստրալիայի Նոր Հարավային Ուելս նահանգի Թասմանյան ծովի ափին։
Ըստ 2010 թվականի տվյալների՝ քաղաքում ապրում է 292 190 մարդ ։ Նահանգի բնակչության թվով երրորդ քաղաքն է՝ Սիդնեյից և Նյուքասլից հետո, իսկ երկրում՝ 9-րդը։
Պատմություն
Ժամանակակից քաղաքի տեղում սկզբնապես ապրում էին ավստրալիայի աբորիգենները։ Եվրոպացիների առաջին այցը եղել է 1796 թվականին, նրանց շարքում էին Մեթյու Ֆլինդերսը և Ջորջ Բասը։ 19-րդ դարի սկզբում ստեղծվել են առաջին գաղութները։ 19-րդ դարի կեսից սկսած բնակչության հիմնական զբաղմունքը ածուխի արդյունահանումն էր։
Հետագայում Վուլոնգոնգը դարձել է սև մետաղաձուլության կենտրոնը, չնայած վերջին տարիներին Վուլոնգոնգի ամենախոշոր (և միակ) պողպատաձուլական գործարանը, որը պատկանում է BlueScope Steel ընկերությանը, նշանակալի չափով կրճատել է արտադրանքի ծավալը։ Ներկայումս քաղաքի նշանակալի հաստատությունը Վուլոնգոնգի համալսարանն է։ Արվարձաններում տեղակայված է Պորտ Քեմբլը՝ երկրի ամենախոշոր նավահանգստային և արդյունաբերական գոտիներից մեկը։
Աշխարհագրություն և կլիմա
Վուլոնգոնգը նահանգի մայրաքաղաք Սիդնեյից գտնվում է 80 կմ հարավարևմուտք՝ Քեմբլ և Քեյր լեռների լանջին։ Քաղաքի շրջակայքում է գտնվում Իլավար ծովալճակը։
Քաղաքի կլիման մեղմ է, խոնավ, օվկիանոսային։ Ձմռանը միջին ջերմաստիճանը +12-+13°С է, ամռանը՝ +21-+22°С։ Անձրևի տեսքով տեղումների տարեկան միջին քանակը 1300-1400 մմ է։ Անձրևային օրերը ձմռանը 7-10 են, իսկ ամռանը՝ 13-15 ։ Ամռան շոգը մեղմանում է մշտական ծովազեփյուռով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1834 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Անադոլ
Անադոլ (Анадоль), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1829 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Անադոլ գյուղում բնակվում էր 666 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1829 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:1826 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալբերտ Մուշեղյան
Ալբերտ Վարազդատի Մուշեղյան, հայ գրականագետ, բանասեր, թարգմանիչ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1996)։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1979)։
Կենսագրություն
Ալբերտ Մուշեղյանը ծնվել է 1931 թվականին Երևանում։ Վեց տարեկանում դինամիտի պայթյունից կորցրել է տեսողությունը։ 1939-1946 թվականներին սովորել է Երևանի կույր երեխաների գիշերօթիկ յոթնամյա դպրոցում։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի N3 երեկոյան դպրոցը։ 1949 թվականին ընդունվել և 1954 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ռոմանո-գերմանական բաժինը, այնուհետև՝ ասպիրանտուրան՝ ավստրո-գերմանական գրականության գծով։
1965-1973 թվականներին եղել է Հայաստանի կույրերի միավորման կենտրոնական վարչության նախագահը։ Ուսումնասիրությունները կատարել է կնոջ՝ բանասեր, թարգմանչուհի Ռիմա Հարությունյանի (1932-1997) օգնությամբ։ 1956 թվականին կազմակերպել է բրայլյան տպարան՝ կույրերի համար ուռուցիկ տառերով գրքեր տպագրելու համար և նշանակվել է գլխավոր խմբագիր, տպագրության պատրաստել և լույս է ընծայել հայկական առաջին բրայլյան գրքերը (Րաֆֆու «Սամվել» վեպը, Եղիշե Չարենցի բանաստեղծությունների ժողովածուն, Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունը» և այլն)։ 1958-1973 թվականներին եղել է Կույրերի միավորման բրայլյան ամսագրի հիմնադիր-խմբագիրը, 1963-1975 թվականներին՝ բրայլյան հրատարակչության պետ, 1974 թվականից աշխատել է ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտում, 1978 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ Բնական և հասարակական գիտությունների միջազգային ակադեմիայի անդամ է ։ ԽՄԿԿ անդամ 1957 թվականից։
1980 թվականին «Ավետիք Իսահակյանի կյանքի և ստեղծագործության վաղ շրջանը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։
Հեղինակ է շուրջ 100 գրականագիտական և հայագիտական ուսումնասիրությունների՝ նվիրված հատկապես հայ հին գրականության չլուծված խնդիրներին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Կույրեր Կատեգորիա:Գերմաներենից հայերեն թարգմանիչներ
Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի եզրափակիչ 2014
Անգլիայի գավաթի եզրափակիչ 2014, աշխարհի ամենահին ֆուտբոլային առաջնության՝ Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթի 133-րդ եզրափակիչը, որը կայացավ 2014 թվականի մայիսի 17֊ին՝ Լոնդոնի Ուեմբլի մարզադաշտում։ Միմյանց դեմ մրցեցին «Արսենալը» և Հալլ Սիթին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթ
Impressions Games
Impressions Games, ընկերություն, որը զբաղվում է համակարգչային խաղերի մշակմամբ և հրատարակմամբ, հիմնադրվել է 1988 թվականին Մեծ Բրիտանիայում։ 1995 թվականից ընկերությունը դարձել է Sierra Entertainment ընկերության ենթակառուցվածք։ Ավելի հայտնի է իր՝ Lords of the Realm և City Building Series ստրատեգիական խաղաշարերով։
Պատմություն
Ընկերությունը հիմնադրվել է 1988 թվականին Դեյվիդ Լեսթերի կողմից։ Որպես իրենց առաջին նախագիծ, ընկերությունը որոշեց ստեղծել ֆուտբոլային համակարգչային խաղ։ Դրա համար որոշվեց ներգրավել հայտնի ֆուտբոլիստի։ Լեսթերը կապ հաստատեց Լիվերպուլ ֆուտբոլային ակումբի հետ և պայմանագիր կնքեց Քենի Դալգլիշի հետ։ Խաղը ստացավ «Kenny Dalglish Football Manager» անվանումը և թողարկվեց 1989 թվականին։ Վաճառքները շատ մեծ էին, ինչը թույլ տվեց ընկերությանը ընդլայնվել ։
«Kenny Dalglish Football Manager» խաղի թողարկումից ընկերությունը կենտրոնացավ ստրատեգիական խաղերի մշակման վրա։ Չնայած սկզբնական հաջողությանը, հաջորդ խաղերը լավ վաճառք չապահովեցին, որի պատճառով ընկերություն համար առաջացան ֆինանսական բարդություններ։ Մեծ Բրտանիայում առաջացած ֆինանսական խնդիրների պատճառով ընկերությունը ստիպված եղավ տեղափոխվել ԱՄՆ ։ 1992 թվականին ըներությունը թողարկեց Caesar համակարգչային խաղը, որը դարձավ էժան սկիզբ City Building Series-ի համար։
1995 թվականին ընկերությունը ձեռք բերվեց Sierra Entertainment-ի կողմից։ Ընկերության հիմնադիր Դեյվիդ Լեսթերը շարունակեց խաղերի մշակումը, սակայն 1998 թվականին նա լքեց համակարգչային խաղերի արտադրությունը, որպեսզի զբաղվի խաղերի հրատարակչությամբ ։
Impressions-ի ստրատեգիական խաղերը գրանցեցին մեծ հաջողությունները։ Caesar II, Caesar III և Lords of the Realm II խաղերը վաճառվեցին 2․5 միլլիոն օրինակով յուրաքանչյուրը ։
2004 թվականին տնտեսական դժվարությունների հետ կապված ընկերությունը փակվեց ։
Միջազգային վարպետ
Միջազգային վարպետ, ՖԻԴԵ-ի կողմից շախմատիստներին շնորհվող կոչում։ Տրվում է տղամարդ և կին շախմատիստներին 1950 թվականից՝ սահմանված նորմատիվային պահանջները կատարելու համար։ Կոչումը տրվում է ցմահ. եթե շախմատիստը լրացնում է գրոսմայստերի ավելի բարձր կոչումը, ապա նա սկսում է կրել այդ կոչումը։
Կոչումը ստանալու կարգը
Կոչումը ստանալու համար շախմատիստը պետք է երեք անգամ լրացնի միջազգային վարպետի նորմա և նրա Էլոյի գործակիցը պետք է գերազանցի 2400-ը։
«Միջազգային վարպետ» կոչումը միջանկյալ է ՖԻԴԵ-ի վարպետի և գրոսմայստերի միջև։ Սակայն գրոսմայստերի կոչում ստանալու համար պարտադիր չէ լինել միջազգային վարպետ։ Համապատասխան հաջողության դեպքում շախմատիստին կարող է անմիջապես շնորհվել գրոսմայստերի կոչում՝ շրջանցելով միջանկյալ կոչումը։ Սակայն այդպիսի դեպքերն աշխարհում եզակի են. Լարրի Քրիստիանսեն, Վլադիմիր Կրամնիկ, Բորիս Գելֆանդ։
2010 թվականին աշխարհում կար 2876 միջազգային վարպետ։
Հայ միջազգային վարպետները
Հայերից առաջինը միջազգային վարպետի կոչում ստացել է Հենրիկ Գասպարյանը (1950)։ Նա նաև աշխարհում այդ կոչմանն արժանացած առաջին շախմատիստների շարքում է։
1952 թվականին այդ կոչմանն արժանացել է Տիգրան Պետրոսյանը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Շախմատ Կատեգորիա:Շախմատային կոչումներ
Ամերիկյան ավտոմոբիլային թանգարան
Ամերիկյան ավտոմոբիլային թանգարան(LeMay - America's Car Museum), թանգարան Տակոմա քաղաքում, Վաշինգտոն։ Թանգարանը հարակից է Տակոմա գմբեթին և բացվել է 2012 թվականի հունիսի 2-ին ։ Այստեղ ցուցադրված մեքենաներից շատերը թանգարանին է նվիրել Հարոլդ Լեմեյի ընտանիքը։
Մանրամասները
Հարոլդ Լեմեյը «Հարոլդ Լեմեյի ձեռնարկություն» կազմակերպության սեփականատերն է և հավաքել է մասնավոր ավտոմեքենաների՝ աշխարհում ամենամեծ հավաքածուն ։ Նրա մահից հետո Տակոմա քաղաքը նվիրաբերեց 10 ակր հողատարածք Տակոմա գմբեթի կողքին գտնվող այն թանգարանին, որը պարունակում էր իր մեքենաներից որոշ հավաքածու։ Հավաքածուի մեծ մասը մնացել է Լեմեյի ընտանեկան հավաքածուի մեջ, որը գտնվում է Մարիմաունթում՝ Սպանաուեյ քաղաքի մոտակայքում։ Թանգարանն ունի 165,000 քառակուսի մետր ցուցահանդեսային տարածք և պարունակում է 350 մեքենաների պատկերասրահ, որտեղ պատկերված են այն ավտոմեքենաները, որոնք աչքի են ընկնում իրենց արագությամբ, տեխնոլոգիայով և դիզայնով, ինչպես նաև դրանք շատ կարևոր դեր ունեն ավտոմեքենաների մշակույթում։ Շենքում կան նաև հուշանվերների խանութներ, արհեստանոցներ, դասախոսությունների սրահներ, պատկերասրահներ, հանդիսությունների սրահներ և սրճարաններ, որոնք ղեկավարում է Նակկարատո Ռեստորանային խումբը ՝ Գորդոն Նակկարատոյի գլխավորությամբ ։
Երկրորդ հարկից, հիմնական հարկից և բակից տեսարան է բացվում դեպի քաղաքի կենտրոն Տակոմա, Կոմմենսեմենտ ծովածոց և Օլիմպիական լեռներ։ Թանգարանի սահմաններից դուրս կա 3 հեկտար բակ և ակումբի շենք՝ նախատեսված ավտոմեքենաների ակումբների համար։ Բացօթյա տարածքը հարմար է ավտոմոբիլային ցուցահանդեսների, աճուրդների, փոխանակման հանդիպումների, ավտոակումբի միջոցառումների և նոր ավտոմեքենաների փորձարկման համար ։
Հովանավորներ
Թանգարանի ենթադրյալ արժեքը կազմում է 100 մլն դոլար։ Թանգարանին 15 միլիոն դոլար նվիրաբերեց Հարոլդ Լեմեյի կինը՝ Նենսի Լեմեյը։ Տակոմա քաղաքի կողմից թանգարանին նվիրաբերված հողը գնահատվում է 17 միլիոն դոլար ։
Վաշինգտոնի Ամերիկյան Ավտոմոբիլային Ասոցիացիան (ԱԱԱ) այսօրվա դրությամբ կատարել է ամենախոշոր կորպորատիվ նվիրատվությունը իր 2008 թվականի պարտավորությամբ ՝ 1,6 մլն դոլարի չափով ։ Թանգարանի մյուս խոշոր հովանավորներն են ՝ Բոնհամսը, Boeing-ը, Նյուզ Թրիբունը և պետական ֆերմերային ապահովագրությունը։ Այլ հովանավորներ են նաև հանդիսանում տարբեր ավտոակումբներ և քաղաքացիներ ամբողջ աշխարհում։
Թանգարանի ճարտարապետը Լոս Անջելեսի «LARGE architecture» ընկերությունն է։ Սիթլի JTM կազմակերպությունը եղել է թանգարանի գլխավոր կապալառուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թանգարաններ Կատեգորիա:Ավտոմեքենաներ
Աբդին
Աբդին, արաբական ծագումով հայկական արական անուն։ Ծագում է արաբերեն عبد ('abd) «ծառա» բառից ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Պան Տվարդովսկի
Պան Տվարդովսկի (Pan Twardowski), լեհական ժողովրդական ավանդազրույցների և դրանց վրա հիմնված գրական ստեղծագործությունների հերոս
Ավանդազրույցներ
Ավանդազրույցներից մեկ ուրիշում էլ ներկայացված է, որ սատանայի հետ կնքված պայմանագրի համաձայն՝ չարի մարմնացում հանդիսացող ոգին Տվարդովսկու հոգին կարող էր առնել միայն Հռոմում, ուր վերջինս պարտավոր էր ներկայանալ՝ պայմանավորված ժամկետի լրանալուն պես։ Տվարդովսկին կարողացել է երկար ժամանակ խաբել սատանային և խույս տալ Հռոմ ներկայանալուց, սակայն ի վերջո չարքին հաջողվել է հասնել իր նպատակին. Տվարդովսկուն հրավիրել է «Հռոմ» անվանումը կրող պանդոկը՝ ընդունելով նրա ընկերոջ կերպարանքը և հենց այդտեղ էլ առել է ապաբախտ պանի հոգին։
Տվարդովսկին արվեստում
Ստորև ներկայացված են Տվարդովսկու թեմայով գրական, երաժշտական, թատերական, շարժանկարային և մի շարք այլ ստեղծագործություններ ևս.
Տես նաև
Ֆաուստ
Սիմոն Մոգ
Սամվել Մնացականյան
Սամվել Սերգեյի Մնացականյան (Սեպտեմբերի 14, 1956, Երևան, Հայկական ԽՍՀ) իրավաբան, արդարադատության երրորդ դասի պետական խորհրդական (Գեներալ մայոր)։
Կենսագրություն
Սամվել Մնացականյանը ամուսնացած էր, ուներ 3 երեխա և թոռներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:1956 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ դատավորներ Կատեգորիա:ՀՀ դատախազներ
Սաիդ Նասիրի
Սաեեդ Էլ Նասրի կամ Սաիդ Նասիրի), մարոկկացի դերասան, կատակերգու պրոդյուսեր ։ Հաճախել է ԵՄ բիզնես դպրոց, դոկտորատուրան սովորել է Մարոկկոյում։ Նկարահանվել է Մարոկկոյի մի շարք հեռուստածրագրերում և գեղարվեստական ֆիլմերում ։
Կարիերա
2000 թվականին Սաիդ Նասիրիի «Գողը, որն անկեղծ է» պիեսը ցուցադրվել է թատրոնում։ Նրա առաջին գեղարվեստական ֆիլմի` Ուլեբ Դերբի (ֆրանսերեն՝ Le Pote) ռեժիսորը Հասան Բենժելունն է։ 2003 թվականին «Les Bandits» գեղարվեստական ֆիլմով սկսել է իր ռեժիսորական կարիերան, որտեղ մարմնավորել է տղամարդոու գլխավոր դերը։
Հեռուստատեսություն
Սաիդ Նասիրին մարոկկյան հեռուստատեսության համար նկարահանել է բազմաթիվ հեռուստաֆիլմեր և հեռուստաբանավեճեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարոկկացի դերասաններ Կատեգորիա:Մարոկկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Մարոկկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Մարոկկացի գործարարներ Կատեգորիա:Սցենարիստներ
Օլգա Սկաբեևա
Հեռուստատեսային գործունեություն
Օլգա Սկաբեևան սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետում։ Սովորելու ընթացքում աշխատել է Լուրեր Սանկտ Պետերբուրգ հեռուստածրագրում։ Նա Պոտանին հիմնադրամի անդամ է։ 2007 թվականին Տարվա հեռանկար անվանակարգում արժանացել է Ոսկե փետուր մրցանակի և Սանկտ Պետերբուրգի կառավարության երիտասարդական մրցանակ։ 2008 թվականին Լրագրողական հետաքննություն անվանակարգում դարձել է Մասնագիտություն - լրագրող մրցույթի դափնեկիր ։ 2008 թվականին նա գերազանց ավարտել է համալսարանը և սկսեց աշխատել Համառուսաստանյան պետական ​​հեռուստառադիոհեռարձակման ընկերության դաշնային խմբագրությունում ։ Նա սկսեց աշխատել Լուրեր և Շաբաթվա լուրեր ծրագրի թղթակից։ Դաշնային եթերի վերաբերյալ նրա առաջին զեկույցը լույս է տեսել 2008 թվականի հուլիսի 2-ին։ 2015-2016 թվականներին Ռուսիա-1 հեռուստաընկերությունում վարել է հեղինակային Вести.doc հաղորդաշարը ։ Այս հեռուստանախագծում լրագրողական հետաքննությունները զուգորդվում էին ստուդիայի քննարկման հետ։ 2016 թվականի սեպտեմբերի 12-ի իր ամուսնու՝ Եվգենի Պոպովի հետ վարում է 60 րոպե հասարակական-քաղաքական թոք շոուն Ռոսիա -1 հեռուստաալիքում, որը հայտարարվել է որպես բարձրաձայն թեմաների քննարկում։ 2019 թվականի հունվարից մինչև հունիս աշխատել է «Մենք լավն ենք» առաջատար ՅուԹյուբ YouTube- ի տեսաբլոգեր Ռոսիա-24 ալիքում ։ 2019 թվականի հուլիսի 21-ին նա իր նորամուտը նշեց որպես Լուրեր հաղորդաշարի վարող Դմիտրի Կիսելյովի և նրա Շաբաթական թերթի ժամանակ, ովքեր մեկնել էին ամառային արձակուրդի
Քննադատություն
Օլգա Սկաբեևան իր զեկույցներում քննադատում է ռուսական ընդդիմությանը։ Հեռուստատեսության քննադատներ Իրինա Պետրովսկայան և Սլավա Տարոշինան նշել են նրա բնութագրող «դատախազական և մեղադրական» հաղորդման ոճը և «մետաղական ձայնը»։ Ինտերնետում այս հաղորդման ոճի համար ստացել է Պուտինի հեռուստատեսության երկաթե տիկնիկը մականունը ։ Նա 60 րոպե ծրագրի մասնակիցների և մի շարք ուկրաինացի քաղաքական գործիչների՝ գլխավոր դատախազ Յուրի Լուցենկոյի և Գերագույն ռադայի խոսնակ Անդրեյ Պարուբիի, և ԵԽԽՎ-ում ուկրաինական պատվիրակության անդամների հասցեին թույլ է տվել ստորացուցիչ հայտարարություններ և վիրավորանքներ ։ Կոմունիստական ​​կուսակցության պատգամավորները մեղադրում են առաջնորդությանը չափազանց ագրեսիվ հակաուկրաինական հռետորաբանության մեջ ։ Գրող և հրապարակախոս Կիրիլ Բենեդիկտովը նշել է հաղորդավարի ոչ պրոֆեսիոնալ պահվածքը 60 րոպե թոք շոուի դրվագում, որում Օլգա Սկաբեևան զանգահարել է իր զրուցակցին ։
Ընտանիք
2013 թվականի ապրիլին նա ամուսնացավ ՎԳՏՌԿ-ի լրագրող Եվգենի Պոպովի հետ, ինչը նրա և Պոպովի երկրորդ ամուսնությունն էր։ 2014 թվականի հունվարի 14-ին զույգը որդի ունեցավ՝ Զախարը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կին
Լերդախոտ սխտորային
Լերդախոտ սխտորային , խուլեղինջազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։
Նկարագրություն
20-30 սմ բարձրությամբ սողացող կոճղարմատով, փափկաթավ, ճյուղավոր, մեղրատու գեղազարդային բազմամյա խոտաբույս է։ Հերթադիր դասավորված, նստադիր, երկարավուն-ձվաձև տերևները աղեղնաեզր են։ 2-4-ական զույգերով վարդագույն ծաղիկները աճում են տերևանութներում։ Զանգակաձև բաժակն ունի 5 եռանկյունաձև ատամիկներով խողովակ։ Ձվաձև պտուղները կնճռոտ էրեմներ են ։
Տարածվածություն
Աճում է ստորին լեռնային գոտու խոնավ մարգագետիններում, գետափերին, աղակալած ճահիճներում։ Տարածված է Տավուշի, Սյունիքի, Արմավիրի, Արարատի, Վայոց ձորի մարզերում ։
Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են ամբողջ բույսը ծաղկման փուլում։ Որպես համեմունք ձկնային կերակուրների համար կիրառում են բույսի տերևներն ու երիտասարդ ընձյուղները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեղաբույսեր Կատեգորիա:Խոտաբույսեր Կատեգորիա:Մեղրատու բույսեր Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր Կատեգորիա:Շրթնածաղկավորներ
Հադրութի պաշտպանական շրջան
Հադրութի պաշտպանական շրջան (Հադրութի ՊՇ), Արցախի Հադրութի շրջանում տեղակայված զորամաս։ Կազմավորվել է 1992 թվականի սեպտեմբերին՝ համաձայն Արցախի Հանրապետության ինքնապաշտպանության կոմիտեի նախագահի 1992 թվականի օգոստոսի 14-ի «Պաշտպանական շրջանների և շրջանային ուժերի ու միջոցների լրակազմի հաստիքակազմակերպչական կառուցվածքի կազմակերպման մասին» հրամանի։ Հրամանատար է նշանակվել Ա.Աղաբեկյանը։ Զորամասն իր ուղղությամբ վարած տևական պաշտպանական և հարձակողական մարտերին զուգընթաց մասնակցել է մի շարք կարևոր նշանակության ռազմական գործողությունների՝ հատկապես հարավային ռազմագոտում, Քարվաճառի ռազմական հենակետի վնասազերծմանը, Բերձորի մարդասիրական միջանցքի պաշտպանությանը և այլն։ Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ զոհվել են պաշտպանական շրջանի շուրջ 300 ազատամարտիկ, որոնցից շատերը հետմահու արժանացել են մարտական շքանշանների և մեդալների։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Վերա Էմկուլ
Վերա Արոմկե Էմկուլ (չուկոտերեն` Эмкул, ), չուկոտյան նկարիչ-փորագրող, դաջված ոսկորների վրա հարթաքանդակային փորագրման վարպետ։ Չուկոտկայի ինքնավար շրջանի առաջին կին փորագրիչը։ ՌՍՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ, Իլյա Ռեպինի անվան ՌՍՖՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր։
Կենսագրություն
Վերա Էմկուլը ծնվել է 1919 թվականին, Ուելենում, ծովային որսորդ և փորագրիչ Արոմկեի ընտանիքում, Ուելենի ոսկորների վրա փորագրման արվեստանոցի հիմնադիրներից մեկը։ Մայրը` Կիունեուտը, զբաղվում էր տնային տնտեսությամբ։ Արոմկեն երազում էր որդու մասին, որին կարող էր փոխանցել ձկնորսության և ոսկորների վրա փորագրման արվեստը, և ծնված աղջիկը ստացավ Էմկուլ անունը (չուկ.` Էմկուլ - «դատարկ», «հույսով չբեռնավորված») ։ Ոսկորների վրա փորագրման արվեստը սովորել է հորից։ 1935-1971 թվականներին աշխատել է Ուելենի ոսկորների վրա  փորագրման արվեստանոցում ։
Վերա Էմկուլը մասնակցել է շրջանային, մարզային և տարածաշրջանային ցուցահանդեսների` «Խորհրդային հեռավոր արևելք» (Վլադիվոստոկ, 1967, 1974; Ուլան-Ուդե, 1969); «Խորհրդային Ռուսաստան» (Մոսկվա, 1967, 1970, 1975), «Հայրենի երկրով» (Մոսկվա, 1972), «Չուկոտյան-Էսկիմոսյան փորագրություն և քանդակ ոսկորի վրա» (Մոսկվա, 1977), ինչպես նաև ժողովրդական արվեստի ցուցահանդեսներ արտերկրում ։
ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ, ՌՍՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ, Իլյա Ռեպինի անվան ՌՍՖՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1976) ։
Մահացել է Ուելենում, 1985 թվականին ։
Ստեղծագործություն
Մինչև 1930-ականների կեսերը Չուկոտկայում ոսկորի վրա քանդակումը և փորագրումը ավանդաբար համարվում էին տղամարդկանց զբաղմունք։ Վերա Էմկուլը, որը ծնվել է փորագրիչի ընտանիքում, նա եղել է առաջին չուկչի կինը, ով տիրապետում էր փորագրիչի մասնագիտությանը։ Տասնհինգ տարեկան հասակում նա սկսեց աշխատել Ուելենի ոսկորափորագրության արվեստանոցում։ Փորագրության տեխնիկայում Էմկուլի առաջին աշխատանքը անսովոր է եղել` ծովափղի ժանիքի վրա ազգային զարդանկարի նկարազարդում։
1940-ականները եղել է նկարչի ձևավորման մի շրջան։ Բացի ծովափղի ժանիքի վրա գունավոր փորագրման մեթոդից, Էմկուլը տիրապետեց ոսկրի վրա հարթաքանդակային փորագրման տեխնիկային։
Տ. Վ. Միտլյանսկայան նշում է Էմկուլի սյուժետային կոմպոզիցիաների բազմազանությունը։ Փորագրիչի ստեղծագործության մեջ նշանակալի տեղ են գրավում Չուկոտկայի ավանդական սյուժեները՝ ծովի և տունդրայի  աշխարհը («Տունդրայում և ծովում», «Եղնիկներն ու գայլերը», «Չուկոտյան  ամառ»), որսորդների և եղջերվապահների  գործը («Ծովափղերի որս»), արտացոլում են նաև Չուկոտկայի  ժամանակակից նկարչուհու կյանքը, («Շինարարություն Ուելենում», «Չուկոտկայի կոլտնտեսուհու աշխատանքը և հանգիստը», «Տոն առափնյա գյուղում»)։ Բազմաթիվ փորագրություններ նվիրված են ազգային բանահյուսությանը և Չուկոտական ժողովրդական հեքիաթների սյուժեներին։
Փորագրությունների գեղարվեստական առանձնահատկություններից Միտլյանսկայան նշում է «ճշգրիտ նկարչությունը, կոմպոզիցիայի վարպետությանը բազմազան տրամադրությունները»։ Էմկուլի գործերին բնորոշ են լայնամասշտաբ պատկերները, որոնք «նրա ճշգրիտ նկարը դարձնում են հատկապես արտահայտիչ և դյուրընթերցելի»։
Փորագրողի աշխատանքների մյուս առանձնահատկությունը Միտլյանսկայան համարում է գործելաձևի բազմազանությունը, «Մի դեպքում գույնը ակտիվ արտահայտիչ է, մյուս դեպքում` ամեն ինչ կառուցված է ուրվագծային գծապատկերում»։ Աշխատանքները բազմազան են նաև ըստ  տրամադրության, «որոշ գործեր  հուզական են, հագեցած բուռն զգացողությամբ, պայքարի կիրքով, վազքի արագությամբ, մյուսները քնարական են, մտածկոտ և նույնիսկ էպիկական բնույթ ունեն»։
Վերա Էմկուլի գործերից, «իրենց գեղարվեստական նշանակությամբ մեծ հետաքրքրությամբ, սյուժեն մեկնաբանելու հուզական ձևով», Միտլյանկայան առանձնացնում է «Եղնիկները և գայլերը» փորագրությունը (1956)։
Ժառանգություն
Վերա Էմկուլի աշխատանքները գտնվում են Կունստկամերայում, Ռուսաստանի Գիտությունների ակադեմիայի ազգագրության ինստիտուտի մարդաբանության և ազգագրության թանգարանում, Ազգագրության ռուսական թանգարանում, Արևելքի պետական թանգարանում, դեկորատիվ, կիրառական և ժողովրդական արվեստի համառուսաստանյան թանգարանում, Մագադանի մարզային գավառագիտական թանգարանում, «Չուկոտկայի ժառանգություն» թանգարանային կենտրոնում (Անադիր), թանգարանային կենտրոնում։ -Արթ թանգարան-արգելոց, Ուելեն ոսկրային փորագրման արհեստանոցի թանգարան և այլն ։
Դինաստիա
Ոսկրափորագրողների և փորագրողների դինաստիան, որը սկսվեց վարպետ Արոմկեով, շարունակվեց հետագա սերունդներով։ Իր հորից ժառանգած ոսկրափորագրության արվեստը Վերա Էմկուլը հանձնեց իր երեխաներին, որոնք դարձան Նկարիչների միության անդամ` փորագրող, Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարչուհի Լիդիա Տեյուտինային (1945-2012), փորագրող Վիկտոր Տեյուտինին (ծն.` 1940), փորագրող Տատյանա Տեյուտինային (ծն.` 1950), հետագայում արվեստը անցավ նրա թոռնուհի Տատյանա Տեյուտինային (ծնվ.` 1968) :
Գրականություն
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչներ
Թոռնիկյանների տոհմածառ
Թոռնիկյանների հայկական իշխանական հարստությունը իշխել է Սասունում և Տարոնում՝ 1054-1207 թվականներին, սերվել են Մամիկոնյանների իշխանական տոհմից։ Հարստության հիմնադիրն է Մուշեղ Մամիկոնյանի որդի Թոռնիկ Մամիկոնյանը։
Թոռնիկյանների իշխանություն
Թոռնիկյանների իշխանությունը հիմնվել է 1054 թվականին Սասունում ու Տարոնում, գոյատևելով մինչև՝ 1207 թվականը։ Բագրատունյաց թագավորության անկումից և Անիի գրավումից հետո Արևելքում ուժեղանում և դեպի Արևմուտք են արշավում սելջուկները, իսկ Արևմուտքում իր մայրամուտն է ապրում Բյուզանդական կայսրությունը։ Քաղաքական այս իրադրության պայմաններում Արևմտյան Հայաստանի երկու լեռնային շրջաններում՝ Տավրոսի և Անտիտավրոսի՝ Ամանոսի բարձունքներում, Սասունում և Մարաշում հայ ֆեոդալական իշխանություններ են ստեղծվում, որոնք պահպանում են իրենց անկախությունը և պայքարում սելջուկյան արշավանքների դեմ։ Իշխանությունը հիմնադրում է Մուշեղ Մամիկոնյանի որդի Թոռնիկ Մամիկոնյանը։
Սասունի Թոռնիկյան իշխանության մասին Մատթեոս Ուռհայեցին իր «Պատմություն հայոց» գրքում ասում է, որ այդ իշխանության ռազմական ուժը հասնում էր 56․000 հետևակի և 6․000 հեծյալի ։
1056 թվականին Թոռնիկ Մամիկոնյանին ժամանակակից արաբ պատմիչ Իբն-էլ-Աթիրը գրում է․ "«Այստեղ (Խլաթում) հայ ռայաները (հպատակներ) ասոնց (սելջուկների) ճամբան կտրեցին և իրենց օգնական գտան Սանասանյայքն որ նմանապես հայոցմե են։ Այս Սանասանյայք նույն ժամանակ Խլաթի մոտերն իրենց անառիկ ու ամուր բերդերուն տերն էին ․․․ իրենց ամուրներն ու անկապխությունն ալ պահած էին ․․․ Սասունցվոց բերդերուն ամրությունն ու թիվը, այն լեռնագավառին մեջ հաղթող հանդիսանալու դժվարությունը, և Հոռոմող մօտ ըլլալն, որ անտարակույս անոնց օգնության պիտի փութային ։»"
Թոռնիկ Մամիկոնյանի և Ամանոսի հայկական իշխանության հիմնադիր Փիլարտոս Վարաժնունու միջև կատաղի մարտեր են մղվում։ Փիլարտոսը ցանկանում էր Սասունը ու Տարոնը միացնել և մի հզոր իշխանություն ստեղծել Ամանոսի լեռնային շրջանում։ Թոռնիկը դիմադրում է նրան և թուլացնում, իսկ ինքը 1073 թվականին Մուֆարկինի Ամրքափր ամիրայի և Փիլարտոսի միացյալ դավադրությամբ ընկնում է ողբերգական մահով ։
Հոռոմ Թեոփիստեսին գրած թղթի մեջ, որ կոչվում է «Թուղթ երանելւոյն Պողոսի Տարոնացւոյ Յաղթող ախոյան Վարդապետի, ընդդէմ Թեոփիստե հոռոմ փիլիսոփային»՝ Պողոս Տարոնացին գրում է․
"«Ով պատուական անուն Թեոփիստե ․․․ զթուղթն զոր գրեցաք, ընկալելա ընթերցայ և հասու եղէ ամենայն դրելոցս, որ է ի նամակի աստ, զոր առաքեցի, յառաճնմէ և բերաւ առ իշխանն հայոց Սասանու առ Նուլերսիմուս (nouvelisimus) Չորտուանելս, որւոյ Թոռնկայ (որ յաթոռն կա)․ և ի նոյնաժամայն առ մեզ հասուցին զգիրս քո յամսյանն օգոստոսի է․ եւ ի թուականութեանս հայոց ՇԾ (1101). եւ բերաւ ի վանքս Ղազարու ։»"
Պողոս Տարոնացու գրածներից երևում է, որ Չորտուանելի ժամանակ Թոռնիկյան իշխանությունը տարածվել է Բալուից, Ծոփքից մինչև Միջագետքի հյուսիսային սահմանը՝ մինչև Մծբին (այժմ՝ Նիսիբին) քաղաքը, ընդգրկելով նաև ամբողջ Տարոն-Տուրուբերանը, մինչև Ազնվաց Ձոր (Սալնո Ձոր) Բաղեշի մոտ, մայրաքաղաք ունենալով Աշմուշատը։
Չորտուանելը Սասունի իշխանությունը կառավարում է 1073 թվականից մինչև 1127 թվականը՝ 54 տարի և մահանում է 1127 թվականին, հաջորդ թողնելով իր որդի Վիգենին։