cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ամունդսենի ծով
Ֆաունա
Ամունդսենի ծովի ջրերում տարածված են ձկները, որոնք որպես կեր են ծառայում պինգվինների և ալբատրոսների համար։ Շելֆի սառույցներում հանդիպում են ծովաշներ և ծովառյուծներ։ Այս ծովի ամենատարածված կետը փոքր զոլավորն է։ Հանդիպում է նաև կետադելֆիններ։
Նարիղալա
Նարիղալա (ნარიყალა), տարբեր դարաշրջանների ամրոցային համալիր Հին Թբիլիսիում։ Բերդի հիմնադրման ճշգրիտ ժամանակը անհայտ է, բայց 4-րդ դարում այն կար և կրում էր Շուրիս Ցիխե անունը։
Դավիթ Շինարարի օրոք արաբական ամրոցը ամրապնդվել և ընդլայնվել է։ Ժամանակակից անվանումը տվել են մոնղոլները։ Ժամանակակից տեսքին թբիլիսյան միջնաբերդը ստացել է 17-18-րդ դարերում, սակայն 1827 թվականի երկրաշարժը անուղղելի վնաս է հացրել։
Սուրբ Նիկոլայ եկեղեցի
1990 թվականին ամրոցի ներսում կառուցվել է Սուրբ Նիկոլայ եկեղեցին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Թբիլիսիի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Վրացական բերդեր Կատեգորիա:Թբիլիսիի տեսարժան վայրեր
Կոմս Մոնտե-Քրիստո (ֆիլմ, 1954)
Կոմս Մոնտե-Քրիստո (ֆրանս.՝ Le Comte de Monte-Cristo, իտալ.՝ Il tesoro di Montecristo ), ֆրանս-իտալական համատեղ արտադրության պատմա-արկածային գեղարվեստական կինոնկար, որը նկարահանվել է 1954 թվականին։ Ալեքսանդր Դյումայի համանուն ստեղծագործության էկրանավորումն է ։
Ռեժիսոր Ռոբեր Վեռնեի այս ֆիլմը, որտեղ ներգրավված էին եվրոպական կինոյի հայտնի աստղեր, համարվում է Դյումայի հայտնի վեպի ամենավառ էկրանավորումներից մեկը։
Սյուժե
Երիտասարդ նավաստի Էդմոն Դանտեսը, իր իսկ ընկերների մատնությամբ մեղադրվում է պետական դավաճանության մեջ և բանտարկվում չարագուշակ Իֆ ամրոցում։ Նա բանտարկության մեջ դատապարտված էր մահանալու, սակայն ճակատագիրը երիտասարդին մտերմացնում է մեկ այլ բանտարկյալի՝ աբբա Ֆարիայի հետ, ով մահվանից առաջ Դանտեսին պատմում է անհամար գանձերի մասին, որոնք պահված են ծովում կորած Մոնտե-Քրիստո փոքրիկ կղզում, միաժամանակ հուշելով նաև փախուստի գաղափարը։
Իրականացնելով հանդուգն փախուստը բանտից, Դանտեսը գտնում է աբբայի գանձերը և իր հարազատ քաղաք է վերադառնում կոմս Մոնտե-Քրիստո անունով, որպեսզի արդարադատություն իրականացնի այն մարդկանց նկատմամբ, ովքեր մասնակցություն էին ունեցել իր բանտարկության գործին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1954 ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
Ջորջ Մաքքեյ
'''Ջորջ Էնդրյու Ջ. Մաքքեյ''' (George Andrew J. MacKay, ), բրիտանացի դերասան։ Նկարահանվել է «Գողերի տիրակալը», «Տղաները վերադաձել են» (2009), «Շարքային Փիսֆուլը» (2012), «Ինչպես եմ ապրում հիմա» (2013), «Արևի շողերը Լեյթում» (2013), «Վտանգում գտնվողների համար» (2013), «Հպարտություն» (2014), «Կապիտան Ֆանտաստիկ» (2016), «Այնտեղ, ուր դիպչում են ձեռքերը» (2018), «Օֆելյա» (2018) և «1917» (2019):
Մաքքեյը 2014 թվականին առաջադրվել է «BAFTA ծագող աստղ» մրցանակին, իսկ 2017 Կաննի կինոփառատոնի ժամանակ հաղթել է Trophée Chopard մրցանակը ։
Կյանք և կարիերա
Մաքքեյը մի քանի աշխատանքներ է կատարել հեռուստատեսությունում, որոնցից էին Rose and Maloney-ը և Footprints in the Snow and The Brief-ը։
2008 թվականի Defiance Մաքքեյը կատարել է Էրոնի դերը, որը Բիելկի եղբայրներից կրտսերն էր։ Նա ընդամենը 16 տարեկան էր, երբ պրոդյուսեր Էդ Զուիքը նկարագրեց, որ Լիտվայում նկարահանումներից առաջ ավտովթարի էր ենթարկվել, նրա աչքը սևացել և փակվել էր, բայց նա մեծ ոգևորությամբ ցանկանում էր սկսել իր առաջին տեսարանի նկարահանումը ։
2012 թվականին Private Tommo Peaceful և «Շարքային Փիսֆուլը» ֆիլմերում կատարել է գլխավոր հերոսի կերպարը, հայտնվել՝ The Best of Men ֆիլմում։
2013 թվականին How I Live Now Մաքքեյը կատարել է Էդիի դերը, որի պրոդյուսերը Քևին Մաքդոնալդն է, Դևիի դերը՝ Sunshine on Leith մյուզիքլում, պրոդյուսերը Դեքստեր Ֆլետչերն է։
2014 թվականին Pride իրական պատմության վրա հիմնված ֆիլմում կատարել է 20 տարեկան Ջոյի դերը, որը ցանկանում էր 1984 թվականին ոտքի կանգնել հոմոֆոբ Բիտանիայում, խաղընկերներից էչ Բիլ Նային։ Ֆիլմում Ջոն ընկերներ է գտնում LGSM (Lesbians and Gays Support the Miners) կոչվող խմբում։
2015 թվականի ապրիլի 14-ից մայիսի 23-ը Մաքքեյը Ռիչարդ Միլերի Ah, Wilderness! պիեսում խաղացել է գլխավոր դերը, որի պրոդյուսերը Նատալի Աբրահամին էր։ The Daily Telegraph-ից Դոմինիք Քադենդիշը ասել է, որ տպավորված չէ Մաքքեյի խաղով, բայց նա լավ էր արտահայտում երիտասարդության անմեղությունը և ապահովությունը ։
2015 թվականի հուլիսին BBC-ի երկու մաս պարունակող Սեդի Ջոնսի The Outcast վեպի ադապտացիայում Մաքքեյը կատարել է Լյուիս Ալդրիջի դերը ։ 2016 թվականի փետրվարին Hulu կամակերպության թողարկած Սթիվեն Քինգի թրիլեր 11.22.63-ում կատարել է Բիլ Թուրքոթի դերը։
2016 թվականի մարտի 29-ից մայիսի 14-ը Մաքքեյը Լոնդոնի Old Vic թատրոնում խաղացել է Միքի դերը՝ Հարոլդ Փինթերի The Caretaker պիեսում, որի ռեժիսորը Մեթյու Ուորչուսն է։
2016 թվականին Մաքքեյը «Կապիտան Ֆանտաստիկ» ֆիլմում կատարել է Բոդևանի՝ Բեն Քեշի (Վիգո Մորտենսեն) ավագ որդու դերը։ Հաջորդ տարի կատարել է Ջեքի դերը, հոգեբանական սարսափ Marrowbone ֆիլմում, որի պրոդյուսերները և սցենարի հեղինակները Սերգիո Գ․ Սանչեզը, Անյա Թեյլոր-Ջոյը, Չարլի Հիթնը և Միա Գոթն են։ 2018 թվականին «Այնտեղ, ուր դիպչում են ձեռքերը» ֆիլմում կատարել է Լուցի դերը, որը Նացիստական Գերմանիայի Հիտլերյան երիտասարդության ներկայացուցիչ էր, որը սիրահարվում է խառնարյուն աղջկա, ում դերակատարը Ամանդլա Սթենբերգն է։
2016-ից 2018 թվականների ընթացքում Մաքքեյի կարիերայում առաջընթաց է նկատվում։ Այս տարիների ծրագրերը, որտեղ նա ներգրավված էր, օգնում են նրան աչքի ընկնել Միացյալ Թագավորությունից դուրս աշխատող պրոդյուսերների մոտ ։ 2019 թվականին կատարում է Նեդ Քելիի դերը պրոդյուսեր Ջասթին Քուրզելի «Քելիի ավազակախմբի իրական պատմությունը» ֆիլմում։ Նա նաև Սեմ Մենդեսի «1917» ֆիլմում կատարել է Առաջին Համաշխարհային Պատերազմին մասնակցող զինվոր Ուիլիամ Սքոֆիլի դերը ։
Մաքքեյը 2020 թվականին պետք է նարկայանա Լիլի Ռոուզ Դեփի հետ «Նատալի Բիանչերիի գայլը» ֆիլմում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Լյուբոմուդրովկա
Լյուբոմուդրովկա (Любомудрівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Լյուբոմուդրովկա գյուղում բնակվում էր 126 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 126 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(7019) Տագայուիչան
(7019) Տագայուիչան (Tagayuichan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի մարտի 8-ին Ացուշի Սուգիեի կողմից Դայնիկում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ացուշի Սուգիեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լոնդոնի աչք
Լոնդոնի աչքը (EDF Energy London Eye), աշխարհի ամենամեծ պտտաօղակներից մեկն է, որը գտնվում է Լոնդոնում` Թեմզա գետի հարավային ափին։ Պտտաօղակը ունի 135մ բարձրություն (մոտ 45 հարկանի շենքի բարձրության), որից երևում է Լոնդոնի շքեղ համայնպատկերը։ Կառույցի ճարտարապետներն են Դեյվիդ Մարքսը և Ջուլի Բուրֆիլդը։ Նախագծումը տևել է 6 տարի, իսկ կառուցումը` 1 տարի (1998-1999)։ Պատիճ-խցիկների թիվը 32-ն է, որը խորհրդանշում է Լոնդոնի 32 շրջանները։ Լոնդոնի աչքը ունի 32 փակ, ձվի տեսք ունեցող «սենյակներ» ուղեվորների համար։ Ամեն մի 10 տ. քաշ ունեցող հատված կարող է կրել մինչև 25 ուղեվոր։ Շրջանը պտտվում է 26.4 սմ/վ արագությամբ նրա համար որ 1 շրջանը լինի ուղիղ 30 րոպե։ Շրջանը կանգնում է միայն այն դեպքում, որպիսզի հաշմանդամ մարդիկ բարեհաջող իջնեն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոնդոնի շենքեր և կառույցներ
Ժան Օնորե Ֆրագոնար
Սովորել է Ժան Բատիստ Շարդենի և Ֆրանսուա Բուշեեի մոտ։ 1756–1761 թվականներին, 1773–74 թվականներին ստեղծագործել է Իտալիայում։
Շարունակելով Բուշեի արվեստի ավանդույթները, երբեմն տուրք տալով ռոկոկո ոճին, Ֆրագոնարը միաժամանակ, հասել է առօրյա (նաև ժող․) կյանքի քնարական տեսարանների, մարդկային ինտիմ զգացմունքների, բնության բանաստեղծականության վերարտադրման։ Կոլորիտի թարմությամբ ու նուրբ դեկորատիվությամբ, նկարելակերպի թեթևությամբ, սահուն կոմպոզիցիոն ռիթմերով աչքի ընկնող Ֆրագոնարի ստեղծագործությունները լի են զգայականությամբ, կյանքի հաճույքի պոեզիայով («Ճոճքի երջանիկ պատահականությունները», 1766, Ուոլլես հավաքածու, Լոնդոն, «Լողացող կանայք», 1775, Լուվր, Փարիզ), ներթափանցված են կերպարների սեթևեթ տվայտանքների նկատմամբ հազիվ նկատելի ծաղրով («Գողունի համբույր», Էրմիտաժ, Սանկտ Պետերբուրգ) կամ հերոսների ճակատագրի հանդեպ անկեղծ, որոշ չափով սենտիմենտալ համակրանքով («Աղքատ ընտանիք», Ալեքսանդր Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարան, Մոսկվա)։ Լուսաստվերի նրբին էֆեկտները բնորոշ են նրա բազմաթիվ գծանկարներին և օֆորտներին։
Այլ նշանավոր գործերից են Ճոճանակ և Սողնակ կտավները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաֆիկներ
Խըռբեքի բերդ
Վարդենիկ (Գեղացկաձոր կամ Ազնվաձոր) գյուղից դեպի հարավ, երեք կիլոմետր Վարդենիս գետի ձախ ափի երկայնությամբ, խիստ ժայռապատ, մի խումբ բլուրների վրա, որոնք ընկած են հյուսիս-արևմուտքից դեպի հարավ-արևելք, կանգնած է եղել մի հզոր կիկլոպյան ամրոց, որը տեղացիները Խըռբեքի (Ավերակների) բերդ են անվանում։ Այս բերդը շրջապատված է բազմաթիվ հնագույն և միջնադարյան բնակավայրերով, դամբարաններով ու գերեզմաններով։
Կառուցվածք
Ամրոցն ունի շուրջ 800 մետր երկարություն, լայնությունը հյուսիսային և հարավային մասերում 60-70 մետրից չի անցնում, իսկ ամրոցի կենտրոնական մասում 150 մետր է։
Այս ամրոցը շրջապատված չէ պարիսպներով։ Դրանց հետքերը երևում են միայն արևմտյան կողմից, մնացած կողմերը պարիսպներ չունեն, քանի որ այն Վարդենիս գետը շրջանցել է, և ստացվել է մի թերակղզի, որի երեք կողմերը ունեն ուղղաձիգ, ժայռապատ զառիթափ, որը իջնում է մինչև գետի հունը։ Ամրոցն իր ամբողջ երկարությամբ, նույնանման խոշոր բազալտ քարերով շարված՝ միջնապարիսպներով բաժանված է վեց անհավասար բաժանմունքների, որոնցից երեքը թերակղզու հյուսիսարևմտյան մասում են, իսկ երեքը՝ հարավում։
Ամրոցի շրջակայքը
Ամրոցի այդպիսի կառուցվածքը միանգամայն համապատասխանում է վայրի տեղադրությանը։ Ամրոցի հյուսիսային ու հարավային բլրախմբերը գերիշխում են շրջապատի վրա։ Այդ բլրախմբերը բաժանված են մի փոքր լեռնանցքով, որտեղից եղել են մուտքեր դեպի բլուրների վրա կառուցված ամրությունները, դեպի նշված թերակղզու վրա տեղադրված բնակավայրի հիմնական մասը։ Այդ թերակղզու հյուսիսային լանջով իջնում է մի կածան դեպի Վարդենիս գետը և նրա ձախ ափում գտնվող աղբյուրը, որտեղից բերդի բնակիչները կարող էին ջուր վերցնել, եթե նույնիսկ ամրոցն ու շենը շրջապատված լինեին թշնամու կողմից։
Հարավարևելյան ամենավերջին և ամենախոշոր բաժանմունքի հյուսիսարևմտյան անկյունից ժայռապատ լանջով դեպի արևմուտք է իջնում կիկլոպյան պարիսպը և հասնում դամբարանադաշտին։ Այդ պարիսպը հավանորեն ունեցել է հատող նշանակություն։ Թշնամու ներխուժման ժամանակ ամրոցի որևէ մասում պարիսպը պիտի արգելակեր նրան՝ անցնելու ամրոցի մյուս մասերը։
Ամրոցի ներքին կառուցվածքը
Ամրոցի բաժանմունքների գրեթե բոլոր անկյուններում եղել են աշտարակներ, թվով 12, որոնցից ութը կառուցված է արևմտյան պարսպի վրա։ Նրանք ունեն հավասար մեծություն, քառանկյունի ձև և դուրս են բերված պարսպի արտաքին երեսը։
Պարիսպներ
Պարիսպներն ու քարաբուրգերը հիմնականում ավերված են, տեղ-տեղ հազիվ մնացել են մեկ-երկու շարքով։ Կան հատվածներ՝ 5-6 մետր բարձրությամբ։
Պարիսպների երկարությունը
Պարիսպների լայնությունը հիմնականում երեք մետր է, սակայն պատասխանատու տեղերում ավելի լայն է։ Շարվածքը անտաշ քարերից է, առանց շաղախի օգտագործման, խոշոր քարերից, երկշարի մեջ լցված է ավելի մանր քար։
Փակագծի մեջ ասենք, որ ամրոցի արևմտյան կողմում, որտեղ միջնադարյան գյուղն է եղել, մի տապանաքարի վրա կարդացինք Քաֆթարլի գյուղի անունը։ Նույն անվանը հանդիպեցինք Մարտունի ավանի եկեղեցու բակում, մի այլ տապանաքարի, որի վրա գրված է, որ հանգուցյալը Քաֆթարլի գյուղից էր։
Այս ամրոցից քիչ ներքև, Վարդենիս գետի աջ ափին, ժայռերի վրա կան ժայռապատկերներ՝ հայտնաբերված Ս. Բ. Բարխուդարյանի կողմից։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կիկլոպյան ամրոցներ Կատեգորիա:Նախնադարյան Հայաստան
Ասրաջա
Ասրաջա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականին Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հայր Աստված
Հայր Աստված (God the Father), տարբեր կրոններում, հատկապես քրիստոնեության մեջ, Աստծուն վերագրվող տիտղոս։ Եռամիասնական քրիստոնեության մեջ Հայր Աստված համարվում է Սուրբ Երրորդության առաջին անձը, որին հաջորդում են երկրորդ անձը՝ Որդի Աստվածը (Հիսուս Քրիստոս) և երրորդ անձը՝ Սուրբ Հոգին ։ Երկրորդ դարից ի վեր քրիստոնեական դավանանքը ներառում է ամենակարող «Հայր Աստծո»՝ առաջին հերթին որպես «հոր և տիեզերքի ստեղծողի» հավատքի հաստատումը։
Այդուհանդերձ, քրիստոնեության մեջ Աստծո՝ որպես Հիսուս Քրիստոսի հոր, գաղափարն ավելի հեռուն է գնում, քան նրա՝ որպես արարչի ու բոլոր ժողովուրդների հոր գաղափարը, ինչպես նշված է Առաքելական հանգանակում, որտեղ «ամենակարող հայր, երկնքի ու երկրի արարիչ» արտահայտությանն անմիջապես, բայց առանձին կերպով հաջորդում է «Հիսուս Քրիստոս, նրա միակ որդին, մեր տերը» արտահայտությունը՝ այսպիսով ամբողջացնելով հայրության երկու իմաստները ։
Ակնարկ
Ժամանակակից քրիստոնեության մեջ Աստծուն դիմում են որպես Հոր, մասամբ մարդկության գործերում իր ակտիվ հետաքրքրվածության համար այնպես, ինչպես հայրը կհետաքրքրվեր իրենից կախում ունեցող իր երեխաներով․ որպես հայր նա պատասխանում է մարդկությանը՝ իր զավակներին, ու գործում նրանց լավագույն շահերից ելնելով  ։ Շատերը հավատում են, որ կարող են հաղորդակցվել Աստծո հետ ու նրան ավելի մերձենալ աղոթքի միջոցով    ։
Ընդհանուր առմամբ Հայր (մեծատառով) տիտղոսն ընդգծում է Աստծո դերը որպես կյանք պարգևողի, հեղինակության և հզոր պաշտպանի, որը հաճախ համարվում է ամենազոր, ամենագետ, ամենահաս իր անսահման հզորությամբ ու սիրով, որը վեր է մարդկային ընկալումից ։ Օրինակ, կաթոլիկ Թովմա Աքվինացին իր «Summa Theologica» մոնումենտալ աշխատությունն ավարտելուց հետո եզրակացրել է, որ ինքը դեռևս չի սկսել հասկանալ «Հայր Աստծուն» ։ Թեև «Հայր» բառը ենթադրում է տղամարդկային բնութագրիչներ, Աստծուն սովորաբար բնութագրում են ոգու կերպարանքով, առանց մարդկային կենսաբանական սեռի․ Կաթոլիկ եկեղեցու վարդապետարանի No. 239 նշում է, որ «Աստված ոչ տղամարդ է, ոչ էլ՝ կին․ նա Աստված է» ։ Թեև Աստծուն երբեք չեն դիմում որպես «Մոր», Հին Կտակարանում երբեմն կարելի է հանդիպել մայրական հատկանիշների, ինչպես օրինակ՝ Եսայի 42։14, Եսայի 49։14-15 կամ Եսայի 66։12-13 ։
Նոր Կտակարանում Հայր Աստծու քրիստոնեական ընկալումը կարելի է հասկանալ որպես հրեական հայեցակարգի շարունակություն, որը սակայն ունի յուրահատուկ լրացումներ ու փոփոխություններ, որոնց շնորհիվ ժամանակի ընթացքում Միջնադարի սկզբին քրիստոնեական հայեցակարգը դարձել է շատ ավելի հստակ  ։ Հին Կտակարանի հայեցակարգերի համապատասխանությունն արտահայտված է Մատթեոսի 4։10 և Ղուկասի 4։8 հատվածներում, որտեղ Քրիստոսի փորձություններին ի պատասխան նա մեջբերում է Բ Օրինաց 6։13 և ասում․ «Գրված է․ դուք երկրպագելու եք ձեր տեր Աստծուն և ծառայելու եք միայն նրան» ։ 1 Կորնթացիներ 8։6 հատվածում արտացոլված է հստակ քրիստոնեական ուսմունքը Քրիստոսի միջնորդությունների մասին՝ նախ և առաջ հաստատելով, որ «կա միայն մեկ Աստված՝ Հայրը, որից է ամեն բան, և մենք ենք նրանից», որին անմիջապես հաջորդում է «և մեկ տեր՝ Հիսուս Քրիստոսը, որի միջոցով է ամեն բան, և մենք ենք նրա միջոցով» ։ Այս հատվածը հստակորեն ընդունում է Աստծո եզակիության վերաբերյալ հրեական ուսմունքները, սակայն նշում նաև Հիսուսի՝ որպես միջնորդի դերն արարչագործության մեջ ։ Ժամանակի ընթացքում քրիստոնեական աստվածաբանությունը սկսել է լիովին շեղվել հուդայականությունից՝ երկրորդ դարի Եկեղեցու հայրերի ուսմունքների միջոցով, իսկ մինչև չորրորդ դարը ձևավորվել է հավատը Սուրբ Երրորդության հանդեպ  ։ Ըստ Մարի Ռոս Դ՛Անջելոյի ու Ջեյմս Բառի՝ արամեերեն «աբբա» բառը Նոր Կտակարանի սկզբնական ժամանակահատվածում ակնհայտորեն չի եղել ո՛չ սիրո արտահայտություն  , ո՛չ էլ պաշտոնական տերմին, այլ ընտանեկան միջավայրում իրենց ամբողջ կյանքի ընթացքում որդիների ու դուստրերի կողմից օգտագործվող սովորական բառ ։
Հին Կտակարան
Ըստ ամերիկացի աստվածաբան Մարիան Թոմփսոնի՝ Հին Կտակարանում Աստծուն «Հայր» են անվանում հարազատության յուրահատուկ զգացումով։ Ի հավելումն այն մտքի, որ Աստված բոլոր մարդկանց հայրն է, քանի որ նա է ստեղծել աշխարհը, նույն Աստվածը հանդիսանում է նաև ընտրյալ ժողովրդի յուրահատուկ օրենսդիրը։ Նա իր ժողովրդի հետ պահպանում է յուրատեսակ հայր-որդի հարաբերություններ, տալիս է նրանց Շաբաթը, իր մարգարեությունները, Աստծո բաների մեջ եզակի ժառանգություն, անվանում Իսրայելը «իմ որդի», քանի որ նա է Հակոբի ժառանգներին ազատել Եգիպտոսի ստրկությունից՝ համաձայն նրանց հայրերի՝ Աբրահամի, Իսահակի ու Հակոբի հետ իր ուխտերի ու պայմանների։ Աստծուն, ըստ հուդայականության, վերագրվել է պաշտպանի հայրական դերը, նրան անվանել են աղքատների, որբերի ու այրիների Հայր, արդարության նրանց երաշխավոր։ Նրան նաև անվանել են թագավորի Հայր ։
Ըստ Ալոն Գոշեն-Գոթշտայնի՝ Հին Կտակարանում «Հայրը» սովորաբար օգտագործվել է որպես փոխաբերություն, այն հատուկ անուն չէ Աստծո համար, այլ ավելի շուտ այն տիտղոսներից մեկը, որով հրեաները խոսել են Աստծո մասին և նրա հետ։ Քրիստոնեության մեջ հայրությունն ընկալվել է ավելի բառացի և առարկայական իմաստով, ավելի բացահայտ է արտահայտվել Որդու կողմից Հորը մոտենալու միջոցի անհրաժեշտությունը, և ձեռք է բերել ավելի մետաֆիզիկական, քան փոխաբերական իմաստ ։
Նոր Կտակարան
Խոր իմաստ կա այն բանի մեջ, թե ինչպես են քրիստոնյաները հավատում, որ իրենք Հիսուս Քրիստոսի միջոցով մասնակից են Հոր և Որդու հավերժական հարաբերություններին։ Քրիստոնյաներն իրենց անվանում են Աստծո որդեգիր զավակները ․ "Բայց երբ եկել էր ժամանակը, Աստված ուղարկեց կնոջից օրինական ծնված իր որդուն, փրկելու համար բոլոր արդարներին, որպեսզի մեզ կարողանար ընդունել որպես իր որդիներ։ Եվ քանի որ դուք որդիներ եք, Աստված ուղարկել է իր Որդու Ոգուն մեր սրտերի մեջ, ասելով՝ "Աբբա՛, Հա՛յր”։ Այսպիսով, դուք այլևս ստրուկ չեք, այլ որդի, և եթե որդի՝ ուրեմն նաև ժառանգորդ Աստծո ։"
Քրիստոնեության մեջ Աստծո՝ որպես Քրիստոսի հոր գաղափարը տարբերվում է Աստծո՝ որպես արարչի ու բոլոր ժողովուրդների հոր գաղափարից, ինչպես նշված է Առաքելական հանգանակում ։ Դավանանքն սկսվում է «Հայր ամենակարող, արարիչ երկնքի ու երկրի» արտահայտությամբ, որին անմիջապես, բայց առանձին հաջորդում է «Հիսուս Քրիստոս, նրա միակ որդին, մեր տերը» արտահայտությունը՝ այսպիսով ընդգծելով դավանանքի ներսում հայրության երկու իմաստները ։
Պատմություն
Երկրորդ դարից ի վեր արևմտյան քրիստոնեական դավանանքներում ընդգրկվել է «ամենակարող Հայր Աստծո» հավատքի հաստատումը, որի առաջնային ծանուցումը եղել է «Աստված՝ Հոր և տիեզերքի արարչի իր կարգավիճակով» ։ Սա իհարկե չի բացառել այն փաստը, որ «տիեզերքի հավերժական հայրը նաև Հիսուս Քրիստոսի հայրն է» և որ նա նույնիսկ «բարեհաճելու է հավատացյալին ողորմածությամբ իր որդին համարել» ։
Արևելյան քրիստոնեության դավանանքները (որոնք ծագել են ավելի ուշ) առաջ են քաշել «մեկ Աստծո» հավատքը և համարյա միշտ ընդլայնել այն՝ ավելացնելով «Ամենակարող Հայր, արարիչ տեսանելի և անտեսանելի ամեն բանի» և նման բառեր ։
Առաջին դարի ավարտին Հռոմի պապ Կղեմես I-ը բազմիցս անդրադարձել Հորը, Որդուն և Սուրբ Հոգուն և Հորը կապել արարչագործության հետ՝ ասելով․ «եկեք անսասան նայենք Հորը և տիեզերքի Ստեղծողին» ։ Մ․թ․ մոտավորապես 213 թվականին Տերտուղիանոսն իր Adversus Praxeas աշխատության երրորդ գլխում պաշտոնապես ներմուծել է Երրորդության գաղափարը, այսինքն՝ Աստված գոյություն ունի մեկ «էությամբ», բայց երեք «անձերով»՝ Հայր, Որդի և Սուրբ Հոգի, որոնցից գլխավորը Հայր Աստվածն է ։ Նա նաև քննարկել է, թե ինչպես է Սուրբ Հոգին բխում Հորից ու Որդուց ու «Հորից Որդու միջոցով» արտահայտությունը նույնպես կարելի է հանդիպել այստեղ։
325 թվականին ընդունված Նիկիական հանգանակում նշվել է, որ Որդին (Հիսուս Քրիստոսը) «ծնվել է Հորից՝ բոլոր ժամանակներից առաջ» և ենթադրել, որ նրանց աստվածային հայր-որդի կապը չի պայմանավորվել մարդկության պատմության որևէ իրադարձությամբ կամ ժամանակահատվածով։
Եռամիասնություն
Եռամիասնական քրիստոնյաների համար (որոնց թվում են՝ հռոմեական կաթոլիկ եկեղեցին, արևելյան Ուղղափառ եկեղեցին, Արևելյան հնագույն եկեղեցիները և Բողոքականների դավանանքների մեծ մասը, բայց ոչ բոլորը) Հայր Աստվածն առանձնացված չէ Որդի աստծուց (որի մարմնացումը Հիսուսն էր) և Սուրբ Հոգուց  ։ Արևելյան Ուղղափառ աստվածաբանության մեջ Հայր Աստված «սկիզբն» է, «աղբյուրը» կամ «ծագումը» Որդու և Սուրբ հոգու և համարվում է աստվածայնության հավերժական աղբյուրը ։ Հայրը նա է, ով հավերժ ծնում է Որդուն, և Հայրը Որդու միջոցով հավերժ շունչ է տալիս Սուրբ Հոգուն  ։
Եռամիասնական հայեցակարգում Աստված համաստվածություն չէ, նա համարվում է սիրող և հոգատար աստված, Երկնային Հայր, որն ակտիվ է աշխարհում և մարդկանց կյանքում ։ Նա է սիրով և իմաստնությամբ ստեղծել տեսանելի և անտեսանելի ամեն բան, և արարել մարդուն հանուն իրեն ։
Վաղ քրիստոնեության շրջանում Հայր Աստծո եռամիասնական աստվածաբանությունը հիմնված էր երկու գլխավոր գաղափարի վրա, որոնցից առաջինը Հին Կտակարանում արտացոլված Յահվեի ինքնությունն ու Նոր Կտակարանում արտացոլված Հիսուս աստվածն էին, իսկ երկրորդը՝ Հիսուսի ու Հոր միջև տարանջատումն ու դրանով հանդերձ՝ միասնությունը ։ Հոր և Որդու միասնության օրինակ է բերված Մատթեոսի 11։27-ում․ «Ոչ ոք չի ճանաչում Որդուն բացի Հորից, և ոչ ոք չի ճաանաչում Հորը բացի Որդուց», որը պնդում է Հոր և Որդու փոխադարձ ճանաչումը ։
Հին Կտակարանում շեշտվել է աստծո հայրությունը, բայց դա հիմնական թեման չէ ։ Այն գլխավոր թեմա է դարձել Նոր Կտակարանում, քանի որ Հիսուսը հաճախ է նշել այդ մասին և այն իր արտացոլումն է գտել Տերունական աղոթքում ։
Աստծո՝ Հայր լինելու մասին տեսակետը տարածվել է Քրիստոսից իր աշակերտների մեջ ու ամբողջ եկեղեցում, դրսևորվել Հորն ուղղված Քրիստոսի՝ իր հետնորդներին վերաբերող խնդրանքներում, որոնք նա արտասանել է խաչելության նախորդ գիշերը՝ վերջին զրույցի ժամանակ ։
Ոչ-եռամիասնություն
Մի շարք քրիստոնեական խմբեր (այդ թվում՝ Եհովայի վկաները) մերժում են եռամիասնության վարդապետությունը և միմյանցից տարբերվում Հայր Աստծո վերաբերյալ իրենց տեսակետներով ։
Այլ կրոններ
Թեև կրոնների միջև կան նմանություններ, Աստծո և վերջինիս Հայր կոչման ընդհանուր լեզուն և ընդհանուր հասկացություններն աբրահամյան կրոններում բավականաչափ սահմանափակ են, և յուրաքանչյուր կրոն ունի թեմայի հետ կապված համոզմունքների շատ հատուկ կառուցվածք և կրոնական նոմենկլատուրա ։ Մեկ հավատքի կրոնական ուսուցիչը կարող է ի վիճակի լինել հեշտությամբ բացատրել հասկացությունները սեփական լսարանին, սակայն կրոնական սահմաններից դուրս այդ հասկացությունները մեկնաբանելու գործում մնում են զգալի խոչընդոտներ ։
Բայ Շանգդի Հույ
Հուն Սյուցյուանի կողմից ստեղծված կրոնական աղանդը միավորում էր բողոքականությունն ու, որի նպատակը մանջուրներին տապալելն ու հաներին վերականգնելն էր։ Աստված բաղկացած էր գերագույն աստվածություն համարվող Շանգդիից, նրա ավագ որդի Հիսուսից ու կրտսեր որդի Հունից։
Հինդուիզմ
Հինդուիզմում Բհագավադգիտայի 9-րդ գլխի 17-րդ բանաստեղծության մեջ աստվածային Կրիշնան ասում է․ «Ես եմ այս աշխարհի հայրը, մայրը, ամոքիչն ու պապը», մեկնաբանություններից մեկում ավելացվում է․ «Աստված, լինելով տիեզերքի ու այնտեղ գտնվող էակների ստեղծողը, համարվում է նրանց հայրը, մայրը և պապիկը» ։ Անսեռ Բրահմանը նույնպես համարվում է արարիչ ու կյանք տվող, իսկ Շակտա աստվածուհին համարվում է աստվածածինն ու կյանքի կրողը  ։
Իսլամ
Իսլամական ուսմունքը մերժում է Աստծո և Հիսուսի միջև հայր և որդի հարաբերությունների քրիստոնեական տեսությունը և պնդում, որ Հիսուսն Աստծո մարգարեն է, ոչ թե որդին ։ Իսլամական աստվածաբանությունը խստորեն սահմանում է Աստծո բացարձակ միակությունը և լիովին տարանջատում է նրան այլ էակներից (լինեն դրանք մարդկային էակներ, հրեշտակներ կամ այլ սուրբ կերպարներ), և մերժում է դուալիզմի կամ տրինիտարիզմի ցանկացած դրսևորում։
Հուդայականություն
Հուդդայականության մեջ «հայր» բառը սովորաբար օգտագործվում է որպես փոխաբերություն, որը վերաբերում է կյանք տվողի ու օրենսդիրի դերին և համարվում է բազմաթիվ կոչումներից մեկը, որով հրեաները խոսում էին Աստծո հետ և նրա մասին ։ Աստծո՝ հրեաների ընկալումն այնպիսին էր, որ Աստված ոչ մարմնական է, անդրանցական ու մշտական, սիրո հիմնական աղբյուր   ու փոխաբերական «Հայր» ։
Արամեերեն «աբբա» բառը (אבא, հայր) հանդիպում է Աստծուն ուղղված ավանդական եբրայերեն աղոթքներում։
Գուրու Գրանթը հետևողականորեն արարչին անվանում է «Հայր» և քանի որ նա նշում է, որ Աստված աննկարագրելի է, սիկհիզմի համաձայն՝ նա սեռ չունի ։
Սիկհական սուրբ գրություններում Աստծուն դիմում են հնդկական և սեմական ավանդույթներից վերցված մի քանի անուններով։ Մարդկային հարաբերությունների համաձայն նրան անվանել են հայր, մայր, եղբայր, հարազատ, ընկեր, սիրեցյալ, ամուսին։ Նրա գերակայությունն արտահայտող անուններից են՝ thakur, prabhu, svami, sah, patsah, sahib, sain (Տեր, Պարոն) ։
Արևմտյան արվեստում
Մոտավորապես հազար տարի ոչ մի փորձ չի արվել Հայր Աստծուն պատկերել մարդկային կերպարանքով, քանի որ վաղ շրջանի քրիստոնյաները հավատում էին, որ Էքսոդուս 33:20-ում գրված «Դու չես կարող տեսնել իմ դեմքը, քանի որ այն տեսնողը կմեռնի», ինչպես նաև Հովհաննեսի ավետարանի 1:18-ում գրված «Ոչ մի մարդ որևէ ժամանակ աստծո դեմքը չի տեսել» խոսքերը վերաբերում էին ոչ միայն Հայր Աստծուն, այլ նաև նրան պատկերելու բոլոր փորձերին ։ Սովորաբար պատկերվել է մարմնի մի փոքր հատված, մեծամասամբ ձեռքը կամ երբեմն դեմքը, բայց երբեք ոչ ամբողջ մարմինը, և շատ պատկերներում որդու կերպարը փոխարինել է հորը, այնպես որ հորից պատկերվել է միայն մի փոքր հատված ։ Վաղ միջնադարյան շրջանում Աստված հաճախ ներկայացվել է Քրիստոսի կողմից որպես «Խոսք», որը շարունակել է տարածված մնալ, նույնիսկ երբ Հայր Աստծո առանձին պատկերն է ստեղծվել։ Ի վերջո արևմտյան արվեստում անհրաժեշտ էր ինչ որ կերպ պատկերել Հոր ներկայությունը, այսպիսով մեր թվարկության մոտավորապես տասներորդ դարում աստիճանաբար ի հայտ են եկել Հայր Աստծուն մարդկային կերպարանքով պատկերելու մի շարք գեղարվեստական ոճեր ։
Հայր Աստծո կերպարի պատկերումներ են սկսել ի հայտ գալ տասներկուերորդ դարի ֆրանսիական ձեռագրերում ու անգլիական եկեղեցիների գունապակիներով պատուհանների վրա, որոնք հիմնականաում հիմնված են եղել Դանիել մարգարեի գրքի վրա։ 14-րդ դարում Հին Կտակարանի եբրայերեն երկրորդ պատկերազարդ հրատարակության մեջ ընդգրկված էր Հայր աստծո պատկերը վառվող մամխի թփի մեջ։ 15-րդ դարում Ռոհանի պատկերազարդ ժամագրքում կային Հայր Աստծո՝ մարդկային կերպարանքով նկարներ կամ մարդակերպության պատկերումներ։ Արևելյան ուղղափառ արվեստում պատկերումները դեռևս հազվադեպ ու հաճախ հակասական էին, սակայն մինչև Վերածննդի ժամանակաշրջանը Հայր Աստծո գեղարվեստական պատկերումներն արդեն ազատ օգտագործվում էին արևմտյան եկեղեցում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստված Կատեգորիա:Քրիստոնեական աստվածաբանություն Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ Կատեգորիա:Հուդայականություն Կատեգորիա:Կրոն Կատեգորիա:Իսլամ Կատեգորիա:Գերագույն աստվածներ
Հաքյարիի մարզ
Հաքյարիի մարզ (Hakkari ili), նահանգ Թուրքիայի Հանրապետության Կենտրոնական Անատոլիա տարածաշրջանում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Թուրքական Քուրդիստան Կատեգորիա:Հաքյարիի մարզ
Աստերոիդների ցանկ (230201-230300)
Աստերոիդների ցանկ (230101-230200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (230301-230400)
Աբու Դաբիի Էմիրություն
Աբու Դաբիի Էմիրություն, ամենամեծն է տարածքով ՄԱԷ-ի կազմում։
Ադմինիստրատիվ կենտրոնը համարվում է Աբու Դաբին։ Տարածքը՝ 67340 կմ², բնակչությունը՝ 1 800 000 մարդ (2007)
Էմիրությունը արևմուտքից և հարավից սահմանակից է Սաուդյան Արաբիային, հարավ-արևելքից Օմանին, իսկ արևելքից Դուբայի Էմիրությանը։ Աբու Դաբիի Էմիրուրությունը ապահովում է երկրի համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) 70%-ը։
Ալ-Ային քաղաքը բնակչությամբ երկրորդն է էմիրությունում։
Կլիման անապատային է, ջերմաստիճանի առավելագույն բարձրությունը գրանցվել է 2008 թվականի հունիսին՝ +51,4°С։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աբու Դաբի
Օկտյաբրսկի (քաղաքատիպ ավան, Օկտյաբրսկի շրջան)
Օկտյաբրսկի (Октябрьский), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Օկտյաբրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10831 մարդ։
Վասիլևիչի (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)
Վասիլևիչի (Василевичи), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Տոֆու
Տոֆու (豆腐 տո:ֆու, 豆腐 կամ, dòufu (դոուֆու), հանգըլ՝ 두부 տուբու, เต้าหู้ տաու2հուու2, đậu phụ (đậu hũ) դաուֆու կամ դաուհու), այսպես կոչված «սոյայի շոռ», սոյայի ունդերից պատրաստված սպիտակուցով հարուստ սննդամթերք։ Տոֆուն ունի չեզոք համ, այսինք սեփական համը գրեթե բացակայում է։ Սա տոֆուի առավելություններից մեկն է, քանի որ հնարավորություն է տալիս համակողմանի օգտագործել այն խոհանոցում։
Պատմություն
Կարծիք կա, որ տոֆուն հայտնաբերվել է պատահաբար, երբ տրորված սոյայի ունդերի վրա ծովաջուր է լցվել, որը և նպաստել է սոյայի ալյուրի մակարդմանը ։ Մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ տոֆուն ստացվել է մ․թ․ա․ 2-րդ դարում Չինաստանում, իսկ տարածվել է Ճապոնիայում՝ Նառա շրջանում։ Տոֆուն հիմնական սննդի մթերք է Թայլանդում, Վիետնամում և Կորեայում։
Դահուտինում գտնվող դամբարաններից մեկի բարձրաքանդակը պատկերում է տոֆույի պատրաստումը։ Բարձրաքանդակը քանդակվել է Արևելյան Խան հարստության օրոք։ Ավելի ուշ տեղեկություն տոֆուի մասին հայտնվել է միայն 10-րդ դարում ։
Արևմտյան երկրներում տոֆուն հայտնի է դարձել 20-րդ դարի երկրորդ կեսին։
Պատրաստման եղանակ
Տոֆուն ստանում են սոյայի կաթի մակարդումից տաքացման կամ ֆիլտրման արդյունքում։ Մակարդումը տեղի է ունենում կոագուլյանտի ազդեցությամբ, որի համար օգտագործվում է մագնեզիումի քլորիդ, լիմոնի թթու կամ կալցիումի սուլֆատ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չինական ուտեստներ
Բլուր (Էրզրումի գավառ)
Բլուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 11-12 կմ արևմուտք, Կարնո դաշտում, Արևմտյան Եփրատի ձախ կողմում։
Պատմություն
Հայ բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործությունն ու արհեստներն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Բլուրն ուներ '''Ս. Գևորգ''' անունով եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր հայկական վարժարան, որն ուներ 30 աշակերտ ։
Խոջալուի ազատագրում
Խոջալուի ազատագրում (1992). ռազմական գործողություն՝ Ստեփանակերտի օդանավակայանը (գտնվում էր Խոջալու գյուղի մոտ՝ Ստեփանակերտից 7 կմ հեռավորության վրա) ապաշրջափակելու և Խոջալուում հակառակորդի կրակակետերը վնասազերծելու նպատակով։
Ռազմական գործողություններ
Տեղի է ունեցել 1992-ի փետրվարի 25-26ին։ 1991-ի գարնանից ԼՂՀ բնակավայրերը Խոջալուից պարբերաբար ենթարկվել են ադրբեջանական ՄՀՆՋ-ականների հարձակումներին և «Ալազան», «Կրիստալ» ու ՄՄ-21 «Գոսդ» համազարկային ռեակտիվ կայանքներից հրթիռակոծության։ Այդ ընթացքում պատանդվել է 700 հայ խաղաղ բնակիչ, ոչնչացվել հարյուրավոր հեկտար հացահատիկային ցանքսեր, բնակավայրերի մեծ մասը զրկվել է էլեկտրամատակարարումից և ջրամատակարարումից։ Շարունակվող պաշարման, գնդակոծության, մեծ թվով փախստականների առկայության, վառելանյութի բացակայության, արդյունաբերական, այդ թվում՝ սննդի վերամշակող ձեռնարկությունների հարկադրական պարապուրդի, միջշրջանային ճանապարհների շրջափակման և այլ պատճառներով ԼՂՀ-ում և հատկապես Ատեփանակերտում վիճակը գնալով ծանրացել է, մթերքն ու վառելանյութը սպառվել։ Հունվար-փետրվարին հացի ամսական չափաբաժինը չի գերազանցել 400 գրամը և ամսվա վերջին սկսվել է սովը, իսկ որոշ բնակավայրերում բռնկվել են վարակիչ հիվանդություններ։ Բնակչությանը սովից փրկելը, բժշկական օգնություն ցույց տալը, միակ օդանավակայանն ապաշրջափակելը և Խոջալուի կրակակետերի վնասազերծումը դարձել էր կենսական անհրաժեշտություն։
Թուրք մեսխեթցիների վերաբնակեցումը Խոջալուում
Մինչ այդ Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատի ջանքերով Խոջալու էին տեղավախվել ռուս և ՄՀՆՋ զինված ստորաբաժանումների մարտիկներ, կազմակերպել այնտեղ Ուզբեկստանից բռնագաղթած թուրք մեսխեթցիների վերաբնակեցում, և բնակչությունը 1989-ի 2135 մարդուց 1991-ին հասցվել էր 6000-ի։ Խոջալուի ազատագրման և օդանավակայանի ապաշրջափակման ռազմական գործողությունը (հրամանատար՝ Արկադի Տեր-Թադևոսյան) սկսվել է 1992-ի փետրվարի 25-ի ժամը 23 անց 30 րոպեին և ավարտվել փետրվարի 26-ի ժամը 3-ին։ Խոջալուն գրոհող ԼՂՀ ԻՊՈՒ ստորաբաժանումները միջանցք էին թողել գյուղի խաղաղ բնակչությանը՝ ռազմական գործողությունների գոտուց անվտանգ հեռանալու համար, որի մասին ադրբեջանական կողմը նախօրոք տեղեկացված էր։ Սակայն վերջինս ոչինչ չէր ձեռնարկել խաղաղ բնակչությանը ռազմական գործողությունների գոտուց դուրս բերելու համար։
Ազատված պատանդներն ու ռազմավարը
Խոջալուի ռազմական գործողությունից հետո ԼՂՀ ԻՊՈՒ պատանդությունից ազատել են 13 հայ, այդ թվում՝ 1 երեխա և 6 կին, ռազմավար վերցրել 2 ՄՄ-21 «Գրադ» համազարկային ռեակտիվ, 4 «Ալազան» կայանք, մեկ 100 միլիմետրանոց հրանոթ ե 3 միավոր զրահատեխնիկա։
Մարդկային կորուստներ
ԼՂՀ «Արցախ» փրկարարական ծառայությունը Խոջալուում և շրջակայքում հայտնաբերել է ադրբեջանցի 11 խաղաղ բնակիչների դիակներ։ Խոջալուի հարյուրավոր խաղաղ բնակիչներ զոհվել էին գյուղից 10-11 կմ հեռու՝ Աղդամի մատույցներում, որտեղ տեղակայված էր ԱՀ ԶՈՒ տարածքային հենակետային ստորաբաժանումը։
Ադրբեջանական կողմի վերաբերմունքը
Ադրբեջանական պաշտոնական քարոզչությունը փորձում է հայերին մեղադրել Խոջալուի խաղաղ բնակչության կոտորածի մեջ, սակայն անգամ ԱՀ նախագահ Ա. Մութալիբովը 1992-ի մարտին խոստովանել է, թե «միջանցքը, որով մարդիկ կարող էին հեռանալ, հայերը, այնուամենայնիվ, թողել էին», իսկ «Աղդամի մոտ այդ ժամանակ բավարար ուժեր կային մարդկանց օգնության հասնելու համար»։ Խոջալուի այն բնակիչները, ովքեր այս կամ այն պատճառով չէին հեռացել գյուղից, իրենց ցանկությամբ, առանց որևէ նախապայմանի հանձնվել են հայկական կողմին։
Անդրեևկա (գյուղ, Նիկոլաևի շրջան)
Անդրեևկա (Андріївка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նիկոլաևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անդրեևկա գյուղում բնակվում էր 251 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նիկոլաևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Իգդիրի մարզ
Իգդիրի մարզ (Iğdır ili՝ Ըղդըր իլի), նահանգ Թուրքիայի Հանրապետության Արևելյան Անատոլիա տարածաշրջանում։
Նեմրութ Բաղդասարյան
Նեմրութ Հովհաննեսի Բաղդասարյան, հայ լուսանկարիչ, Հայաստանում ֆոտոլրագրության հիմնադիր։ ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1967), ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամ (1959)։
Կենսագրություն
Նեմրութը ծնվել է 1907 թվականի փետրվարի 24 -ին Վան քաղաքում մանկավարժ – արվեստագետ Հովհաննես Բաղդասարյանի ընտանիքում ։
Նեմրութի անունն ի սկզբանե եղել է Սամվել։ Նկարիչ հայրը՝ Հովհաննեսը, իր տղաներին անվանել է Վասպուրական աշխարհի տեղանուններով. Սամվելին՝ Նեմրութ, Մելիքին՝ Սիփան, Վահանին՝ Ծիլվան։ 1915 թվականի գաղթից հետո Նեմրութի մականունը դառնում է քաղաքացիական անուն, նույնը եղբայրների դեպքում։
Դպրոցում սովորելու տարիներին զբաղվել է նկարչությամբ և շատ է ցանկացել հոր նման դառնալ գեղանկարիչ։ 15-ամյա Նեմրութը, ծննդյան առթիվ հորից նվեր ստանալով լուսանկարչական սարք, ամբողջությամբ նվիրվել է իր համար անծանոթ, բայց հոգեհարազատ լուսանկարչությանը։ Նույն 1920 թվականին Նեմրութն արել է իր առաջին լուսանկարները։ 1925-1929 թվականներին որպես լուսանկարիչ աշխատել է Հայաստանի Արհմիությունների տանը, նույն ժամանակահատվածում պիոներների պալատում ղեկավարել է լուսանկարչական խմբակ և լուսանկարչական ալբոմներ պատրաստել՝ նվիրված Երևանին, դառնալով հին Երևանի դիմանկարիչը՝ ստեղծելով մայրաքաղաքի անկրկնելի, հիմա արդեն հուշ դարձած պատկերներ ։
1929-1940 թվականներին աշխատել է «Պիոներ կանչ» թերթում։ 1940-1958 թվականներին աշխատակցել է «Կոմունիստ» և «Սովետական Հայաստան» թերթերին և ռեպորտաժային լուսանկարներ տրամադրել այլ թերթերի և ամսագրերի։ 1959 թվականից մինչև կյանքի վերջն աշխատել է Հայաստանի հեռագրական գործակալության ֆոտոխրոնիկայում, որտեղ պաշտոնական բոլոր միջոցառումների, պետության ղեկավարների հանդիպումների լուսանկարումը վստահվում էր իրեն։ Նա մոտ 30 տարի թղթակցել է նաև Միութենական “ՏԱՍՍ” գործակալությանը։
Նեմրութ Բաղդասարյանը մասնակցել է հանրապետական, միութենական և միջազգային մի շարք ցուցահանդեսների և մրցույթների. նրա «Հողը» ֆոտոմոնտաժը և «Արարում» ֆոտոշարքը մի շարք մրցույթներում արժանացել է պարգևների և բարձր գնահատականի։
Աշխատանքին զուգահեռ Նեմրութը լուսանկարչության դասեր է տվել Երևանի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետում և իր փորձը փոխանցոել մամուլում աշխատող երիտասարդ լուսանկարիչներին։
Պարգևներ
1975 թվականին արժանացել է «Աշխատանքային կամիր դրոշ» շքանշանին, եղել է ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամ, արժանացել է ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործչի բարձր կոչմանը։
Դեկարբօքսիլացում
Դեկարբօքսիլացում (դե․․․+ կարբօքսիլացում), օրգանական թթուների կարբօքսիլխմբից CO_2-ի պոկում։ Կարբօքսիլացման հակադարձ ռեակցիան է։ Թթվի բնույթից կախված՝ դեկարբօքսիլացում կատարվում է տարբեր ճանապարհներով։ Ալիֆատիկ շարքի թթուները (RCOOH) նատրոնակրի ևևտ տաքացնելիս անջատում են CO_2 և առաջացնում ածխաջրածին։ Մալոնաթթվի, ցիանքացախաթթվի և դարչնաթթվի տիպի թթուները CO_2 անջատում են ուղղակի տաքացնելիս, իսկ թրթնջկաթթուն խիտ H_2SO_4-ի ազդեցությամբ դեկարբօքսիլացվում է՝ առաջացնելով CO, CO_2 և ջուր, մրջնաթթուն՝ CO_2 և ջրածին, պիրոխաղողաթթուն՝ CO_2 և քացախալդեհիդ։ Արոմատիկ թթուների դեկարբօքսիլացումը կատարվում է քինոլինի միջավայրում, պղնձի փոշու առկայությամբ տաքացնելիս։ Դեկարբօքսիլացում կատարվում է նաև ֆերմենտատիվ ճանապարհով, որը նյութափոխանակության պրոցեսի կարևոր փուլերից մեկն է։ Օրգանիզմում ամինաթթուների դեկարբօքսիլացում կատարվում է դեկարբօքսիլազ ֆերմենտի ազդեցությամբ։
Կատեգորիա:Քիմիական ռեակցիաներ
Մաքս Էյվե
Մաքս Էյվե (Machgielis «Max» Euwe, ) ծնվել է 20 մայիսի 1901 թ. Վատերգրաֆսմեր ֊ 26 նոյեմբերի 1981, Ամստերդամ), հոլանդացի շախմատիստ և մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1939), շախմատի աշխարհի հինգերորդ չեմպիոն (1935-1937), միջազգային գրոսմայստեր (1950)։ 1935 թ. հաղթելով Ա. Ալյոխինին, Էյվեն դարձավ շախմատի աշխարհի չեմպիոն, սակայն 1937-ին մատչ-ռևանշում կորցրեց այն։ Էյվեն մնում էր աշխարհի ուժեղագույն շախմատիստներից մեկը 1940֊ականների վերջին, իսկ կարիերայի ավարտին բարձր մակարդակով զբաղվում էր ինֆորմատիկայի ոլորտի հետազոտություններով։
1970 թվին Էյվեն ընտրվել է ՖԻԴԵ֊ի նախագահ և զբաղեցրել է այդ պաշտոնը երկու անգամ (1970—1978)։ Իր նախագահության օրոք են տեղի ունեցել Ռոբերտ Ֆիշերի և Բորիս Սպասկու աշխարհի առաջնության սկանդալային մրցամարտը և չկայացած Ֆիշեր - Կարպով մրցամարտը։
Էյվեյի խաղը տարբերվում էր տրամաբանականությամբ և ճշգրիտ տարբերակների հաշվարկով։ Էյվեն հայտնի էր որպես ուժեղ տակտիկ, ինչպես նաև սկզբնախաղային թեորիայի գիտակ։ Իր գրչին են պատկանում մեծ քանակությամ գրքեր, որոնցից առավել հայտնիներն են շախմատային դասագրքերը և սկզբնախաղային տեղեկատուները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շախմատի աշխարհի չեմպիոններ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Էդիթ Ռուզվելտ
Էդիթ Կերմիտ Ռուզվելտ (ի ծնե՝ Քարոու,), ԱՄՆ-ի նահագահ Թեոդոր Ռուզվելտի երկրորդ կինը։
Վաղ կյանք
Էդիթը ծնվել է Քոնեքթիքութ նահանգի Նորվիչ քաղաքում՝ վաճառական Չարլզ Քարոուի (1825-1883) և Գերտրուդա Էլիզաբեթ Թայլերի (1836-1895) ընտանիքում ։ Գերտրուդայի հայրը՝ Դանիել Թայլերը (1799-1882), ծառայել է որպես Միության գեներալ Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմում ։
Էդիթն ունեցել է կրտսեր քույր՝ Էմիլի Թայլեր Քարոուն (1865-1939) ։ Էդիթը նաև ունեցել է՝ Կերմիտ անունով (1860, փետրվար-1860, օգոստոս), որը մահացել է նրա ծնունդից մեկ տարի առաջ ։ «Կերմիտ» անունը, որը Էդիթի ծնողներն ընտրել են որպես իր եղբոր համար, եղել է մեծ քեռու՝ Ռոբերտ Կերմիտի ազգանունը ։ Իր մանկության տարիներին Էդիթը հայտնի է եղել որպես «Էդի» ։
Էդիթը մեծացել է Նյու Յորքի Յունիոն Սքվերում գտնվող առանձնատանը։ Հարևանությամբ ապրել է Թեոդոր «Թեդդի» Ռուզվելտը (1858-1919)։ Էդիթը նրա կրտսեր քրոջ՝ Կորինի լավագույն ընկերն էր (1861-1933) ։
Թեև Էդիթն ու Թեդին կարող էին պատանեկան սիրավեպ ունենալ, բայց հարաբերությունները խամրել են, երբ Թեդին գնացել է Հարվարդի համալսարան ։ Հարվարդում գտնվելու ժամանակ Թեդին հանդիպել է Ալիս Լիին ։ Թեդին և Ալիսը ամուսնացել են 1880 թվականին ։ Էդիթը նույնպես ներկա է եղել հարսանիքին։
Ամուսնություն
Ալիս Լի Ռուզվելտը մահացել է 1884 թվականին՝ ունենալով Ալիս անունով մի աղջիկ։ Թեդին և Էդիթը վերականգնել են իրենց հարաբերությունները 1885 թվականին ։ Նրանք ամուսնացել են 1886 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Լոնդոնի Հանովեր հրապարակում ։ Թեդիի խաչեղբայրը եղել է Սեսիլ Սպրինգ Ռայսը, որը հետագայում՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին, ծառայել է ԱՄՆ-ում Բրիտանիայի դեսպան և սերտ բարեկամություն է պահպանել զույգի հետ ամբողջ կյանքի ընթացքում ։
Իրենց մեղրամիսից հետո զույգն ապրել է Նյու Յորք նահանգի Լոնգ Այլենդ կղզու Սագամոր բլուրում ։
Միասին զույգը դաստիարակել է Ալիսին (Թեդիի դուստրը նախորդ ամուսնությունից) և իրենց սեփական երեխաներին՝ Թեոդոր (1887), Կերմիտ (1889), Էթել (1891), Արչիբալդ (1894) և Քվենտին (1897) ։
1888 թվականին Թեոդորը նշանակվել է Միացյալ Նահանգների քաղաքացիական ծառայության հանձնաժողովում, որտեղ ծառայել է մինչև 1895 թվականը։ Չնայած, որ Էդիթն աջակցում էր այդ պաշտոնը ստանձնելու ամուսնու որոշմանը, նա տխրել է, քանի որ նա այդ ժամանակ հղի էր և ստիպված պետք է մնար Սագամոր Հիլում ։ Կերմիտ Ռուզվելտը ծնվել է 1889 թվականի հոկտեմբերի 10-ին, իսկ երեք ամիս անց Էդիթը երեխաների հետ տեղափոխվել է Վաշինգտոն ։ Այս ժամանակահատվածում Էդիթն ու Հենրի Ադամսը մտերիմ ընկերներ են դարձել ։
Էդիթի պնդմամբ Թեոդորը 1894 թվականին Նյու Յորքի քաղաքապետի պաշտոնում չի առաջադրվել, քանի որ Էդիթը նախընտրել է նրանց կյանքը Վաշինգտոնում և նրա աշխատանքը ԱՄՆ-ի քաղաքացիական ծառայության կոմիսարի պաշտոնում ։
Երբ 1895 թվականին Թեոդորը դարձել է Նյու Յորքի ոստիկանության կոմիսար, նրանք տեղափոխվել են Նյու Յորք ։ 1897 թվականին Թեդդին ընտրվել է ռազմածովային նավատորմի նախարարի օգնական, և ընտանիքը վերադարձել է Վաշինգտոն ։
1898 թվականին Էդիթը գնացքով ուղևորվել է Ֆլորիդա նահանգի Տամպա քաղաք՝ ամուսնուն իսպանա-ամերիկյան պատերազմ ճանապարհելու նպատակով ։
1898 թվականի հոկտեմբերին, երբ Ռուզվելտն առաջադրվել է նահանգապետի պաշտոնում, Էդիթն օգնել է պատասխանել նրա նամակներին, բայց չի մասնակցել նախընտրական քարոզարշավին ։
Նյու Յորքի առաջին տիկին
Արդիականացրել է նահանգապետի առանձնատունը, միացրել տեղի կանանց ակումբին և շարունակել օգնել ամուսնու նամակագրությանը ։ Նյու Յորքի առաջին տիկնոջ՝ Էդիթի մոտ սովորություն է առաջացել, որը պահպանել է նաև Սպիտակ տանը, նա յուրաքանչյուր ձեռքին ծաղկեփունջ է պահել։ Էդիթը անծանոթի ձեռքը սեղմելու փոխարեն նախընտրել է գլուխ խոնարհել՝ ի նշան ողջույնի ։
Էդիթը կրկին տեղափոխվել է Վաշինգտոն 1900 թվականին, երբ Ռուզվելտը ստանձնել է փոխնախագահի պաշտոնը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի առաջին տիկիններ
Բանլըք
Բանլըք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ադանայի նահանգի Հաճնի գավառակում։ Գտնվում էր Հաճն քաղաքի մոտ, Բանլըք գետի ափին։
Անվան ստուգաբանություն
Հարուստ է հանքային ջրերով։ Անվանումն էլ առաջացել է «բաղնիք» անունից։
Բնակչություն
XIX դարի վերջին ուներ 120 հայ և 570 այլազգի բնակիչ։
Պատմություն
1920 թվականին՝ Հաճնի անկումից հետո, Հաճնի բազմաթիվ բնակիչներ ապաստան գտան այստեղ։ Զեյթունի հերոսամարտի ժամանակ Բանլըքի բնակիչները առատ երկաթեղեն են մատակարարել զինագործներին՝ հրացան պատրաստելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Օկտյաբրսկի (քաղաքատիպ ավան, Միխայլովսկի շրջան)
Օկտյաբրսկի (Октябрьский), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6067 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1927 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Slayer-ի սկավառակագրություն
Slayer, ամերիկյան թրեշ-մեթալ խմբի սկավառակագրություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սկավառակագրություններ
Բրիտանիկ (այլ կիրառումներ)
Բրիտանիկ, կարող է վերաբերել՝
Ջոկուլ Ջուլիուսոն
Ջոկուլ Ջուլիուսոն (Jökull Júlíusson,, նաև հայտնի է որպես ՋեյՋեյ), իսլանդացի երգիչ և երգահան, առավել հայտնի է որպես Կալեո խմբի վոկալիստ   ։ Նա հայտնիություն է ձեռք բերել 2013 թվականին՝ Kaleo-ի հետ կատարելով «Vor í Vaglaskógi» երգի քավերը   ։
Վաղ կյանք
Ծնվել է 1990 թվականի մարտի 20-ին Ռեյկյավիկում, իսկ կյանքի առաջին տարիներն անցկացրել է Մոսֆելսբեյրում։ Վեց տարեկանում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Հոֆն, իսկ վեց տարի անց տեղափոխվում է Դանիա։ 2004 թվականին ընտանիքի հետ վերադառնում է Մոսֆելսբեյր և ավարտում է Վարմարսկոլի միջնակարգ դպրոցը, որտեղ հանդիպել է խմբի ապագա անդամներ Դեյվիդ Անտոնսոնին և Դանիել Քրիստիանսոնին ։։ Մանուկ հասակում սովորել է դաշնամուր նվագել, ինչպես նաև ինքնուրույն կիթառ նվագել է սովորել ։ Որպես ֆուտբոլի մոլի երկրպագու՝ նա մինչև 16 տարեկանը խաղացել է Sindri Höfn, TRIF և Afturelding երիտասարդական թիմերում ։
Երաժշտական կարիերա
Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո նա, Դեյվիդ Անտոնսոնը և Դանիել Քրիստիանսոնը հիմնել են Timburmenn խումբը և հիմնականում քավերներ էին կատարում։ 2009 թվականին St. Peter the Leader խմբի հետ մասնակցել է Músíktilraunir երաժշտական մրցույթին ։ 2012 թվականին Դեյվիդի, Դանիելի և Ռուբին Պոլոքի հետ միասին հիմնել է Կալեո խումբը՝ Iceland Airwaves երաժշտական փառատոնին ընդառաջ ։ 2014 թվականին արժանացել է 2013 «Icelandic Audience Award Singer of the Year» մրցանակին ։ 2017 թվականին նա հիվանդանոց է տեղափոխվել սթրեսի հետ կապված հիվանդության պատճառով և խումբը ստիպված էր որոշ համերգներ չեղարկել ։
Վասիլևկա (գյուղ, Արխանգելսկի շրջան)
Վասիլևկա (Васильевка, Васильевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 17 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի բնակավայրեր
1817
Մահեր
Կատեգորիա:1817 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Բռնակապան
Բռնակապան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում ։ Գտնվում էր Քոբ լեռան հարավային ստորոտում, Բռնակապան լեռանանցքի մոտ։
Աշխարհագրություն
Գյուղն հարուստ է ալպյան արոտավայրերով և անտառակներով։
Բնակչություն
1880 թվականին ուներ 361 բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Բռնակապանի տարածքում պահպանվել են հին հայկական շինվածքների մնացորդներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Խովմի
Խովմի (Ховми), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Խովմի գյուղում բնակվում էր 639 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 319,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բորզնայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Յոկյուլսաուրգլյուվյուր
Յոկյուլսաուրգլյուվյուր (Jökulsárgljúfur), ազգային պարկ Իսլանդիայում։ Բացվել է 1973 թվականին, իսկ 2008 թվականի հունիսի 7-ին դարձել է Վատնայոկյուդլ ազգային պարկի մի մասը ։ Պարկը տեղակայված է Իսլանդիայի հյուսիսում, Յոկյուլսաու-այ-Ֆյոդլյում գետի մոտ, Դեթիֆոս ջրվեժից ոչ հեռու, որը խոշորագույններից մեկն է Եվրոպայում։ Պարկը զբաղեցնում է 15000 հա տարածք։
Այս այգին գրավում է հրաբխային լեռների և կիրճերի բազմազանությամբ և եզակիությամբ։ Ութ հազար տարի առաջ մի հրաբուխ առաջացավ անմիջապես գետի տակ և հզոր ժայթքման հետևանքով ժայռերի, գոլորշու և ջրի խառնուրդից ձևավորվեց այն, ինչ այժմ կոչվում է Յոկյուլսաուրգլյուվյուր։
Այգու կենտրոնը Էկո ժայռն է (Hljóðarklettar): Այգու ամենագեղեցիկ լեռը Կարմիր լեռն է (Rauðholar), որն իր անունն է ստացել անսովոր կարմիր գույնի պատճառով, ինչը կապված է երկաթի պարունակությամբ։ Այգու այլ տեսարժան վայր կարելի է համարել հյուսիսային հատվածում տեղակայված Աուսբիրգի կիրճը, որն իր կառուցվածքով շատ նման է ձիու պայտի։
Ազգային պարկը պատկանում է մասնավոր սեփականատիրոջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսլանդիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II Կատեգորիա:Իսլանդիայի ազգային պարկեր
(7020) Յորցենար
(7020) Յորցենար (Yourcenar), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի ապրիլի 4-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,428225 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0215 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8349 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1382,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,260478 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,46° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վիլյամս Խաչատրյան
Վիլյամս Խաչատրյան (1950, Արագած գյուղ), նյարդավիրաբույժ, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1985), պրոֆեսոր (1988)։