cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տաթևի համալսարան
Գրականություն
Կատեգորիա:Համալսարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայկական համալսարաններ հ Կատեգորիա:Զարգացած միջնադարի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Ուշ միջնադարի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:1373 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:14-րդ դարում հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Բերդուս (այլ կիրառումներ)
Բերդուս, կարող է վերաբերել՝
Ձոնյո
Ձոնյո (իտալ․՝ Zogno), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 9034 մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 265 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 34 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24019։ Հեռախոսային կոդ՝ 0345։
Ձոնյոն սահմանակից է Ալգուա, Ալցանո Լոմբարդո, Բրակա, Բրեմբիլա, Կոստա դի Սերինա, Նեմբրո, Պոնտերանիկա, Սան Պելեգրինո Տերմե, Սեդրինա, Սորիզոլե համայնքներին։
Բնակավայրի հովանավորն է սուրբ նահատակ Լավրենտի Հռոմացին։ Տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 10-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մոսկովյան հավեր
Մոսկովյան հավեր, մսաձվատու ցեղ։ Ստացվել է 1956-1959 թվականներին, յուրլովյան, լեգհոռն և Նյու հեմփշիր հավերի ցեղերի վերարտադրական տրամախաչման եղանակով (բուծման աշխատանքները ղեկավարել է ակադեմիկոս Սերգեյ Սմետնևը)։ Ցեղի ներսում ստեղծված է նաև 6 գիծ, որոնք օգտագործվում են հիբրիդացման մեջ՝ լեգհոռնի գծերի հետ տրամախաչելիս։
Ըստ Սովետական մեծ հանրագիտարանի, տարեկան միջին ձվատվությունը՝ 210-228 հատ (հիբրիդային հավերինը՝ 240 և ավելի)։ 52 շաբաթական հավերի կենդանի զանգվածը 1,9-2,2 կգ է։ Ձվի բեղմնավորվածությունը՝ 95, ճտահանությունը՝ 90, թռչնի պահպանվածությունը 1990-1995% է։
Մոսկովյան հավերը տարածված են Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկվայի մարզում, Ուկրաինական, Ուզբեկստանում և այլուր։
Կատեգորիա:Հավերի ցեղեր
Մուրսալ (Հալեպի նահանգ)
Մուրսալ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կառլա Բրունի
Կառլա Բրունի (Carla Bruni-Sarkozy, ), իտալա-ֆրանսիական ֆոտոմոդել, երգչուհի, երգահան, դերասանուհի, կոմպոզիտոր։
Ֆրանսիայի 23-րդ նախագահ Նիկոլա Սարկոզիի երրորդ կինը։
Կենսագրություն
Կառլա Բրունին ծնվել է 1967 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Իտալիայի Թուրին քաղաքում։ Մայրը՝ Մարիզա Բորինին եղել է դաշնակահարուհի, իսկ հայրը՝ Ալբերտո Բրունին օպերային երգահան, CEAT ընկերության տնօրեն։ Կառլայի քույրը՝ Վալերիա Բրունին, դերասան և կինոռեժիսոր է։ Եղբայրը՝ Վիրջինիո Բրունին, մահացել է 2006 թվականին ՁԻԱՀ-ից։ Ընտանիքն Իտալիայից Ֆրանսիա է տեղափոխվել, երբ Կառլան հինգ տարեկան էր, չնայած մինչև 2008 թվականը նա միայն Իտալիայի քաղաքացի էր։ Տեղափոխման պատճառն այն էր, որ այդ ժամանակ Թուրինում շրջելիս է եղել «Կարմիր խմբավորումներ» ահաբեկչական կազմակերպությունը, որն առևանգում էր հարուստ ընտանիքների երեխաներին և գումար պահանջում ։ Ալբերտո Բրունիի մահից հետո պարզվել է, որ Կառլան նրա հարազատ աղջիկը չէ։ Կառլան ծնվել է բիզնեսմեն Մոուրիցիո Ռեմերտի և Մարիզայի սիրային հարաբերություններից ։
Կարիերա և տղամարդիկ
Ծնողները Կառլային երաժշտական կրթության են տալիս շվեյցարական մի դպրոցում, որտեղ նա սովորել է դաշնամուր և կիթառ նվագել ։ Կրթությանը զուգահեռ նա զբաղվել է մոդելային գործունեությամբ։ Երաժշտական դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Սորբոնի համալսարանի արվեստի պատմության ֆակուլտետը, սակայն կիսատ է թողել ուսումն ու ամբողջովին տրվել մոդելային կարիերային ։ Կառլան որպես մոդել շատ արագ հաջողությունների է հասնում, մի քանի տարում դառնում Guess-ի ու Versace-ի դեմքը և մտնում աշխարհի 10 ամենահայտնի մոդելների շարքը ։ Նա աշխատել է այնպիսի թոփ-մոդելների հետ, ինչպիսիք են Կլաուդիա Շիֆերը, Նաոմի Քեմփբելը, Սինդի Քրոուֆորդը, Լինդա Եվանգելիստան և «Վալենտինո», «Լակրուա», «Շանել» և այլ հայտնի նորաձևության տներում ։ 1994-1995 թվականներին նա ընդհանուր առմամբ, որպես մոդել 7,5 միլիոն դոլար հոնորար է ստանում։ Նա հետևում էր իր կազմվածքին, ապրում առողջ ապրելակերպով և օրվա ընթացքում վազում երեք կիլոմետր ։ Այդ տարիներին նա հանդիպել է բազմաթիվ տղամարդկանց հետ։ Նրանցից էին երգիչներ Միկ Ջագտերը, Էրիկ Կլեպտոնը, միլիոնատեր Դոնալդ Թրամփը, դերասաններ Քևին Քոսթներ, Վենսան Պերեսը, Չարլզ Բարլինգը, Ֆրանսիայի նախկին վարչապետ Լորան Ֆաբիուսը ։  1996 թվականին արդեն կայացած մոդելը հասկանալով, որ մոդելային բիզնեսում մանեկենուհու կարիերան երկար չի տևում, թողնում է մոդելային աշխարհը և սկսում զբաղվել երգարվեստով ու նկարահանվել կինոյում։ 1998 թվականին նա նկարահանվեց Ալեն Բերբերյանի «Պապարացցի» ֆիլմում։ Կառլան ձայնագրեց բազմաթիվ բլյուզ և դանդաղ ռոք երգեր իր հեղինակությամբ, թողարկեց ալբոմներ։ Նա սկսեց ապրել ֆրանսիացի գրող Ժան-Պոլ Էնթովենի և միաժամանակ գաղտնի սիրավեպ սկսեց Էնթովենի որդու՝ սկսնակ փիլիսոփա Ռաֆայելի հետ, որը տաս տարով փոքր էր Կառլայից։ Ռաֆայելն այդ ժամանակ ուներ օրինավոր կին։ Շուտով Կառլան քայքայում է նրանց ընտանիքը, 2001 թվականին երեխա ունենում Ռաֆայելից։ Որդուն անվանում են Օրելյան։ 2003 թվականին թողարկվում է նրա «Ինչ-որ մեկն ինձ ասաց» («Quelqu'un m'a dit») ալբոմը, որը երգարվեստի մեջ նրան հռչակավոր դարձրեց ։
Կառլան նախագահական ընտրություններից հետո
2012 թվականին նախագահական ընտրություններից առաջ Կառլա Բրունին հայտարարել է, որ չի ցանկանա ամուսինը նորից նախագահ ընտրվի:Նա նշել է, որ վախենում է Սարկոզիի առողջության համար, նա աշխատում է օրը 20 ժամ և չի մտածում իր մասին։ Կառլան անհանգստացել է, որ ամուսինը կարող է հանկարծամահ լինել :Նախագահական քարոզարշավների ժամանակ, որին մասնակցում էր նաև Կառլան կորցրել էր իր տեսքը:Կառլայի անհանգստությունն ու ուժեղ սթրեսը բերել են նրան, որ նա ստիպված կաթից կտրել է իր փոքրիկին ։ Ընտրությունների արդյունքում մայիսի 15-ից Կառլա Բրունին զիջեց իր տեղը Ֆրանսուա Օլանդի զուգընկերուհուն՝ 47-ամյա Վալերի Տրիերվեյլերին ։ Նախագահական ընտրություններում Սարկոզիի պարտությունից հետո Կառլան սկսեց նորից ակտիվ կյանք վարել։ Ընտրություններից չորս ամիս անց նա մասնակցեց և երգեց Շառլ Ազնավուրին նվիրված “Դեռ երեկ” (Hier encore) խորագրով միջոցառմանը։ Նա նորից իրեն դրսևորեց երգարվեստի և մոդայի աշխարհում։ 2013 թվականին նա դառնում է իտալական Bvlgari ապրանքանիշի առաջավոր դեմքը։ Նա ցուցադրել է ընկերության նոր հավաքածուի մատանիները, ժամացույցները, վզնոցները, ապարանջանները ։ Շուտով թողարկվեց նրա չորրորդ ալբոմը «Փոքրիկ ֆրանսիական երգեր» անվանումով։ 2014 թվականի հունիսի 2-ին Կառլա Բրունին առաջին անգամ մենահամերգով ելույթ է ունեցել Մոսկվայի երաժշտության տան Սվետլանովյան սրահում։ Համերգի ժամանակ նա երգ է նվիրել Նիկոլա Սարկոզիին ։ Երկու օր անց նա երգել է Սանկտ Պետերբուրգի Միխայլովյան թատրոնում ։ 2014 թվականից նա ղեկավարել է Band Aid բարեգործական նախագծի ֆրանսիական տարբերակը։ Նախագծի շրջանակներում ձայնագրված երգից ստացված հասույթը փոխանցվել է Աֆրիկայում տարածված Էբոլա տենդի պայքարին։ Կառլան իր համաձայնությունն է տվել Նիկոլա Սարկոզիին, որ նա մասնակցի 2017 թվականին Ֆրանսիայում կայանալիք նախագահական ընտրություններին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մոդելներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Իտալացի մոդելներ Կատեգորիա:Իտալացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի առաջին տիկիններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Իտալացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իտալացի կոմպոզիտորներ
Լեոնիդ Բոև
Լեոնիդ Օլեգովիչ Բոև (Леонид Олегович Боев, ), ռուս ֆուտբոլիստ, հարձակվող։
Ակումբային
Ֆուտբոլով զբաղվել սկսել է հայրենիքում՝ Տուլայում։ 2002 թվականին ֆուտբոլային կրթությունը շարունակել է «Կրասնոդար-2000» ակումբի ֆուտբոլային դպրոցում, որտեղ 2004 թվականին սկսել է պրոֆեսիոնալ կարիերան և շարունակել մինչև 2007 թվականի հուլիսի 23-ը ՝ այդ ընթացքում անցկացնելով 51 խաղ և խփելով 13 գնդակ։ 2007 թվականի հուլիսի 25-ին ընդգրկվել է «Կուբանի» հայտացուցակում , որի կազմում իր նորամուտը նշել է հուլիսի 29-ին՝ մասնակցելով «Մոսկվա» ակումբի դեմ տնային խաղին, որում «Կուբան» ակումբը հաղթել է 4:1 հաշվով։ «Կուբանի» հիմնական թիմում ընդհանուր առմամբ անցկացրել է 3 խաղ բարձրագույն դիվիզիոնում և մեկ խաղ Ռուսաստանի գավաթի խաղարկությունում, դրանից բացի «Կուբանի» երկրորդ կազմում մասնակցել է 9 խաղի և խփել է 2 գնդակ, և արդյունքում թիմը մրցաշրջանում զբաղեցրել է 3-րդ տեղը։ 2008 թվականի տեղափոխվել է «Գուբկին» ակումբ, որի կազմում, սակայն, անցկացրել է ընդամենը 1 խաղ, իսկ ակումբի հայտացուցակում ընդգրկվել է 3 ամսից պակաս՝ ապրիլի 14-ից մինչև հուլիսի 4-ը ։ 2008 թվականի ամռանը վերադարձել է հարազատ «Կրասնոդար-2000», որի կազմում պաշտանապես խաղացել է մինչև օգոստոսի 28-ը ՝ մինչև մրցաշրջանի ավարտն անցկացնելով 8 խաղ։ 2009 թվականի մարտի 30-ին ընդգրկվել է ակումբի հայտացուցակում 2009 թվականի մրցաշրջանի համար ։ 2011 թվականի նոյեմբերի 4-ին պայմանագիր է կնքել նովոմոսկովյան «Խիմիկ» ակումբի հետ ։ 2014 թվականի հուլիսին տեղափոխվել է Տուլայի «Արսենալ-2» ակումբ ։
Հավաքականում
2004-2005 թվականներին խաղացել է Ռուսաստանի պատանեկան հավաքականում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Զաբոլոտցի (գյուղ, Իվանիչևի շրջան)
Զաբոլոտցի (Заболотці), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1550 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զաբոլոտցի գյուղում բնակվում էր 1 027 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 45,85 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1550 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բերեգովո (այլ կիրառումներ)
Բերեգովո, կարող է վերաբերել՝
Մաշկինո (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)
Մաշկինո (Машкино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բերեզկա (այլ կիրառումներ)
Բերեզկա, կարող է վերաբերել՝
Բուդա (գյուղ, Դումինիչսկի շրջան)
Բուդա (Буда), գյուղ Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Դումինիչսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Դումինիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Աղաքյոյ
Տարածքը բարձրադիր էր։ Գյուղի հարավ-արևմուտք կան անտառներ ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Մի հավք զարկի ես մի օր
«Մի հավք զարկի ես մի օր» Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից՝ գրված 1918 թվականի փետրվարի 2-ին։
Պատմություն
Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվում է երկու ինքնագիր։ Ստեղծագործությունը 1918 թվականին առաջին անգամ տպագրվել է Թիֆլիսում լույս տեսնող «Ժողովրդի ձայն» թերթի 13-րդ համարում, այնուհետև  Թիֆլիսում հրատարակված Հովհաննես Թումանյանի «Քառյակներ» ժողովածուի 18-րդ էջում, Սուրխաթյանի «Գրական գոհարներ» քրեստոմատիայի 489-րդ էջում, Կոստանդնուպոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» ժողովածուի 52-րդ էջում, ապա՝ Թումանյանի երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 208-րդ էջում։ Ստեղծագործությունն արտատպվում է Կ․ Պոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» ժողովածուից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
(3210) Լուպիշկո
(3210) Լուպիշկո (Lupishko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի նոյեմբերի 29-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,112749 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9619 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2636 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2005,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,179468 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,6° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Շպակովկա
Շպակովկա (Шпаківка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Գրեկովկա։ Հիմնադրվել է 1930 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Շպակովկա գյուղում բնակվում էր 15 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,183 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 81,97 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1930 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Յազիքիլիսե
Յազիքիլիսե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Անտիկ մետաղադրամներ
Անտիկ մետաղադրամներ, նեղ իմաստով՝ հին հունական և հին հռոմեական մետաղադրամներ, լայն իմաստով՝ բոլոր հին ժողովուրդների մետաղադրամներ։
Ժամանակագրություն
Առաջին մետաղադրամները Միջերկրական ծովի ավազանում ի հայտ են եկել մ․թ․ա․ 7-րդ դար ի սկզբին Լիդիայում, Էգինայում կամ Էոլիդայում։
Ալեքսանդր Զոգրաֆը մետաղադրամների կշռի, անվանագրման և տեսակների հետազոտությունների հիման վրա անտիկ մետաղադրամների համակարգի մեջ առանձնացնում է հետևյալ հիմնական ժամանակաշրջանները․
Տարածման հիմնական աշխարհագրությունը` Միջերկրածովյան, Մերձսևծովյան շրջան և Հարավարևմտյան Ասիա, նաև նրան հարակից եվրոպական և հյուսիսաֆրիկյան շրջաններ։
Հին Հունաստան
Ինչպես մյուս անտիկ դրամային համակարգերը, Հին Հունաստանի համակարգը ևս հիմնվել է միավոր զանգվածի վրա, որը միաժամանակ կատարել է միավորի քաշային և հաշվարկային ֆունկցիաներ։ Հունաստանի համար այն եղել է առաջին հերթին տաղանդը, մինան, դրահման, օբոլը, լեպտան, նաև հալկը՝ ենթարկվելով հետևյալ հարաբերակցությանը, սակայն ունենալով տեղական շատ շեղումներ՝ 1 տաղանդ = 60 մինա = 6000 դրահմա, 1 ստատեր  = 2 դրահմա (դիդրահմա) = 12 ոբոլ = 96 հալկ։ Մետաղադրամների տեսքով հատվել են միայն ստատերները, դրահմաները, օբոլները, հալկերը, նրանց բաժանարարները (օրինակ, հեկտան 1⁄6 ստատերն է) և նրանց բազմապատիկները (օրինակ, տետրադրահման 1⁄6 դրահման է)։ Տաղանդը և Մինան եղել են բացառապես վարկային հասկացություններ։
Տաղանդ (τάλαντον,, բառացի՝ «քաշ», «ծանրություն»), Հին Հունաստանում համարվել է ամենաբարձր դրամային միավորը՝ փոխառված Բաբելոնից։ Բաբելոնյան տաղանդը, որը սկզբնական տարբերակներով նշանակել է կշիռ, բաժանվել է 60 մինայի, իսկ մինան՝ իր հերթին 60 շեկելների (սիկլերի)։ Բաբելոնից տաղանդը ընդունվել է որպես քաշային միավոր սեմական ժողովուրդների կողմից և տարածվել Միջերկրյածովյան ավազանում։ Որպես Հունաստանի քաշային և հաշվիչ միավոր՝ տաղանդը հիշատակել է նաև Հոմերոսը։ Ինչպես բաբելոնյանը, այն բաժանվել է 60 մինայի, սակայն մինան բաղկացած էր արդեն դրահմայի 100 մասերից, իսկ դրահման՝ 6 օբոլներից։ Այս կերպ, 1 տաղանդը հավասար էր 60 մինայի, 6000 դրահմայի, 36 000 օբոլի։
Ջրային կրիաներ
Ջրային կրիաներ, էմիդիդներ, կրիաների կարգի ընտանիք։ Հայտնի է կիսաջրային կենսակերպ վարող 11 ցեղի շուրջ 41 տեսակ։ ՀՀ-ում հայտնի է 1 տեսակ՝ ճահճային կրիան։ Ընտանիքն ընդգրկում է բուսակեր և լեշակեր ու գիշատիչ, ջրային ու ջրամերձ միջավայրում բնակվող տեսակներ։
Անտիկ մետաղադրամներ
Հին Հունաստան
Մինա բառը (μνᾶ, ) ծագում է ասորաբաբելոնական «մանա»՝ հաշվել բառից, դրահման (δραχμή, )` հին հունական «բուռ» կամ «ձեռքով բռնված» բառից։ Անվանումը համապատասխանում է այն ժամանակահատվածին, երբ դրամափոխանակման միջոցները երկաթե 4 գրամանոց շիվերն էին` օբոլներ (ὀβολός - «շամփուր»), որոնց 6 հատը ափի մեջ սեղմած կազմում էին դրահման։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարանում բերվում է դրահմա բառի ծագման այլ տարբերակ` աքքադերենի «դարահ-մանա» բառից, որը նշանակում է «մինայի վաթսուներրորդ մասը», քանի որ սկզբնական դրահման կարող էր կազմված լինել ոչ թե 1⁄100, այլ 1⁄60 մինայից։ Սպարտայում օգտագործվում էին երկաթե օբոլներ, որոնք այստեղ կոչվում էին պելանորներ ։
Ջրային կրիաներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կրիաներ
Անտիկ մետաղադրամներ
Հին Հունաստան
Հարկավոր է հիշատակել Հին Հունաստանի հիմնական դրամական միավորներից ստատերը, հալկը և լեպտուն։ Ստատերը (. στατήρ) - «կշեռքի լծակ», «կշեռք»), որպես կանոն, նշանակել է կրկնակի (երբեմն եռակի) քաշ` սովորաբար դրահմայի, այսինքն՝ հավասար էր 1/50 մինայի կամ 2 դրահմայի։ Հալկ (χαλκός) անվանումը առաջացել է հին հունական χαλκός (մեղր) բառից կամ Հալցիս քաղաքի անվանումից, որը զբաղվում էր մեղրի առևտրով։ Լեպտան (λεπτόν от λεπτός - «առանց կեղևի», բարակ, փոքր) ի սկզբանե ամենափոքր քաշային միավորն էր, որը հետագայում դարձել է ամենափոքր մետաղադրամը։ Աթենքում 1 օբոլը հավասար էր 8 հալկի, իսկ հալկը` 7 լեպտայի։ Մոտավորապես մեր թվարկության 1-ին դարում 1 հալկը հավասար էր 2 լեպտայի։
Հին Հունաստանի դրամային համակարգի բնութագրիչ գիծը միասնական մետաղադրամների դրոշմի բացակայությունն ու շատ չափորոշիչների առկայությունն էր, որով տարբերվում էր մետաղադրամի մեջ եղած թանկարժեք մետաղի քաշը, և/կամ թանկարժեք մետաղներից ոսկու կամ արծաթի օգտագործումը որպես հիմնական նյութ։ Ալեքսանդր Զագրովն առանձնացնում է ոչ պակաս, քան 15 այսպիսի չափորոշիչ։ Յուրաքանչյուր պոլիս, լինելով քաղաքականորեն ինքնավար, իրավունք ուներ թողարկելու սեփական մետաղադրամները և օգտագործելու սեփական չափորոշիչները (Հին Հունաստանում և նրա գաղութներում թողարկման կենտրոնների թիվը անցնում էր 2000-ից), այդ պատճառով կարելի է խոսել միայն ավելի տարածված դրոշմի մասին։ Սկսած Աթենքի զարգացման պահից՝ աթթական մետաղադրամի դրոշմը հաստատվել է Սոլոնի օրենսդրության ժամանակ` ենթադրվում է մ.թ.ա 6-րդ դարի սկզբում, դուրս մղելով էգեյան մետաղադրամի դրոշմը։ Դեռ Արխաիկ դարաշրջանում աթթական չափորոշինչները տարածվել էին Հյուսիսային Հունաստանում, Կիրենաիկայում (հյուսիս-աֆրիկական ափեզր) և Սիցիլիայում։ Մ.թ.ա 4-րդ դարում Փիլիպոս II-ն այդ մետաղադրամները տարել է իր հետ Մակեդոնիայի կայսրություն ոսկե, իսկ Ալեքսանդր Մակեդոնացին` արծաթե մետաղադրամների համար։ Արդյունքում Արևելյան Միջերկրածովյան տարածքում աթթական մետաղադրամի դրոշմը դարձել է առաջատար չափանիշ մետաղադրամների թողարկման համար։
Հռոմեական պետություն
Հռոմեական պետության դրամային համակարգը բնութագրվում էր դրամային հարաբերության գերիշխանությամբ․
Հին Հունաստանի առաջին դրամները եղել են գրեթե չմշակված բրոնզե ձուլակտորներ (Aes rude), հետագայում՝ պատկերներով բրոնզե ձուլակտորներ (Aes signatum): Երբեմն առաջին հռոմեական մետաղադրամների հայտնվելը կապում են Սերվիոս Տուլլիոս (մ.թ.ա 578-535 թվականներ) բարեփոխիչ թագավորի հետ, սակայն «Հռոմի մետաղադրամները» գրքի հեղինակ Հարոլդ Մեթթիլինգի կարծիքով մետաղադրամները Հռոմում թողարկվել են՝ սկսած մ.թ.ա 289 թվականից մի քիչ շուտ, երբ ընդունվել է պաշտոնյաների համար դրամների թողարկման համակարգը, ավելի կոնկրետ մ.թ.ա 312 թվականին (այստեղ և հետագայում հռոմեական դրամահատման ժամանակագրությունը արվել է՝ ըստ Մեթթինգլի): Այդ մետաղադրամները, որոնք ստացել էին ընդհանուր «ծանր բրոնզ» անվանումը, ներառում էին բրոնզե ասսեներ (, ` մեղր բառից, բրոնզ կամ ` միավոր, ամբողջական, սրոցաքար), ինչպես նա նրա արտադրանքը` սեմիսը (ասսա), տրիենսը, կվադրանսը, սեկստանսը, ունցիան և այլն։ Սկզբում ասսը կշռել է 1 լիբրա (Ass libralis), սակայն հետագայում նրա զանգվածը անշեղորեն նվազել է` մ.թ.ա 289 թվականին՝ մինչև 1⁄2 լիբրան, 268-ին՝ մինչև 1⁄6, 217-ին՝ մինչև 1⁄12, և վերջապես 89-ին՝ մինչև 1⁄24 լիբրայի։
Մ․թ․ա 268 թվականին ի լրումն պղնձե (բրոնզե) մետաղադրամների, Հռոմը սկսել է թողարկել արծաթե դենարիներ, որոնք կշռում էին 4 սկրուպուլա (4,55 գրամ)։ Հիմք ընդունելով այն ժամանակ պղնձի և արծաթի գների հարաբերակցությունը (120:1)՝ 1 դինարին հավասար էր 10 ասսայի։
Մ․թ․ա 217 թվականին՝ ասսայի քաշի իջեցմանը զուգահեռ, Հռոմը դևալվացրել է դենարիան՝ մինչև 3½ սկրուպուլայի։ Արդյունքում նրա արժեքը հավասարվել է 16 ասսայի, իսկ նրա հարաբերակցությունը (1:16) պահպանվել է մինչև Ավգուստինիոսի հեղափոխությունը։ Ավելի ուշ (մ․թ․ա 209 թվականին) կարճ ժամանակով գործածության մեջ են դրվել ոսկե մետաղադրամներ՝ 6, 3, 2 և 1 սկրուպուլի քաշով։
Հռոմեական պետությունում վերջին դրամային ռեֆորմն իրակացվել է մ.թ.ա 89 թվականին՝ համապատասխան Պլավիա Պապրայի օրենքին։ Իջեցնելով ասսայի քաշը մինչև 1⁄24 լիբրայի, սակայն արծաթե մետաղադրամի քաշը անփոփոխ պահելով, ինչպես նաև դենարիայի հարաբերությունը ասսայի (1:16), Հռոմը, ըստ էության, պղնձե մետաղադրամները վերածեց վարկային փողի։
Հռոմեական կայսրություն
Դրամական համակարգում էական փոփոխություններ տեղի են ունեցել Օկտավիանոս Օգոստոսի օրոք (մ․թ․ա 27-14 թվականներ), երբ սկսել են սիստեմատիկորեն հատել ոսկե աուրեուսներ՝ որոնք հավասար էին 25 դենարիայի։ Այդ ժամանակ իրականացվում է պղնձե անվանական համակարգի վերանայումը, սեստացիան (4 ասս) և դուպոնդին (2 ասս) ձուլվում են արույրից, իսկ ասսը և կվադրանսը՝ բրոնզից։ Այդ կերպ հռոմեական դրամական համակարգը ձեռք է բերում հետևյալ տեսքը․
1 աուերուս = 25 դենարիայի = 100 սեստրեցիայի = 400 ասսի = 1600 կվադրանսի ։
Ներոն կայսեր ժամանակներից, պայմանավորված տնտեսական վիճակի վատացմամբ, սկսվեց մետաղադրամների վատթարացում․ աուրեուսի և դենարիայի կշիռը և հարկը սկսեցին գաղտնի կերպով անկում ապրել։ Դա նվազեցրեց բնակչության վստահությունը դրամական համակարգի նկատմամբ։ Կարակալլա կայսրը փորձեց շտկել իրավիճակը՝ գործածության մեջ դնելով արծաթե անտոնինիան, որը համարժեք էր 2 դինարի։ Սակայն այդ քայլը ունեցավ ժամանակավոր ազդեցություն․ 3-րդ դարի վերջին արծաթե մետաղադրամները սկսեցին ձուլել պղնձից՝ երբեմն վերևից ծածկելով արծաթով։ Ոսկու հատումը գտնվում էր նույնքան վատ վիճակում։
Իրադրությունը կարողացավ բարելավել Կոստանդիանոս Ա Մեծ կայսրը, որը սկսեց թողարկել բարձրահարգ ոսկե սոլիդուս՝ 4,55 գրամ(1/72 ֆունտ ոսկի), և մշակեց արծաթի հատման նոր չափանիշներ՝ կապելով արծաթե դրամների արժեքը ոսկու ֆունտի արժեքի հետ․ արծաթե միլիարիսը արժեր 1/1000, իսկ սիլսիկվան՝ 1/1728 ֆունտ ոսկի։
Արևմտյան Հռոմեական կայսրության անկումից հետո այս համակարգը ժառանգեց Բյուզանդիան։
Հունական գաղութներ, հելլենիստական կայսրություն, հռոմեական նահանգներ
Հռոմի և նրա նահանգների դրամային համակարգի միավորումը իրականացել է ամբողջ հռոմեական կայսրության նվաճումների ընթացքում։ Եթե ոչ հռոմեացիները, ապա նահանգները ճշտել են իրենց մետաղադրամների քաշը, որպեսզի մոտեցնեն Հռոմի ստանդարտներին։ Երկար ժամանակ Հռոմը շատ զգուշորեն էր վերաբերում գրավված տարածքներում մետաղադրամների պարտադիր չափանիշներին։ Նույնիսկ այն մետաղադրամները, որոնք թողարկվում էին կենտրոնում, սակայն հատուկ նահանգներում շրջանառելու համար, հատվում էին տեղական բնանկարներով և տեղական հետքերով։
Հիմնական խնդիրն էր պահպանել ամուր կապը գլխավոր նահանգների մետաղադրամների միջև, որոնք, որպես կանոն, համարվում էին կարտային կամ ֆրակցային դրախմեր կամ ստատերներ և հռոմեական հիմնական դրամային միավորը՝ դենարիան։ Վերջինս սկզբում եղել է դրահմայից մի քիչ ծանր, իսկ հետագայում՝ ավելի թեթև (ավելի ճիշտ՝ որոշ դրախմաներից թեթև, որոշներից՝ ծանր), սակայն հիմնականում նրան հավասարվում էին որոշ վերապահումներով, որոնք գալիս էին հին հունական մետաղադրամների հատման ստանդարտներից։ Օրինակ՝ սիրիական Անտիոքում դրամահատված ավելի ծանր տետրադրահման (4 դրահմա) հավասար էր 4 դենարիայի, ավելի թեթև միջինասիական կիստաֆորյան տետրադրահմաները և փյունիկյան դիստատերները՝ 3, իսկ ըստ էության, Պտղոմեոսների բիլոնային տետրադրահմաները՝ 1 դենարիայի։
Մեր թվարկության 2-րդ դարում «դենարիա» և «դրահմա» բառերը, ըստ էության, դարձել էին հոմանիշներ և ներկայացնում էին մեկ միասնական միավոր, որը Արևմուտքում կոչվում էր denarius (դենարիա), իսկ Արևելքում՝ δραχμή (դրահմա)։
Սեստերցիաները և ավելի ցածր մակարդակի մետաղադրամները նախատեսված էին հիմնականում մայրաքաղաքի մեջ շրջանառության համար, նահանգներում նրանք ավելի քիչ և պատահական էին մուտք գործում։ Ներքին շուկաներին մանր մետաղադրամներով ապահովելու խնդիրը ընկել էր տեղացիների դրամատների վրա։
Իսրայել և Հրեաստան
Երկար ժամանակ եվրոպական ժողովուրդների համար շեկելը բացառապես հարևան երկրների մետաղադրամների անվանումն էր (օրինակ՝ Տյուրոս քաղաքի ստատերները կամ պտղոմեոսական տետրադրահմաները, ինչպես նաև միասնական դրամական միավորը, որը օգտագործվել է տաճարի համար սուրբ հարկ հավաքելու ժամանակ)։ Մեր թվարկության 1-ին դարի սկզբին Հրեաստանում ձևավորվել է չափման և կշռման համակարգ, որը երբեմն անվանում էին թալմուդական, և ծագել է հետևյալ հիմնական հարաբերակցությունից՝ 1 տաղանդ = 60 մինա = 1500 սուրբ (աստվածաշնչյան, ծանր, կրկնակի) սիկլ (շեկել) = 3000 հասարակ (թեթև, կես չափով) սիկլ (շեկել)։ Բոլոր թվարկված միավորները եղել են բացառապես հաշվիչ դրամական միավորներ։
Հավանաբար առաջին արծաթից հատված մետաղադրամները մ․թ․ա․ 4-րդ դարում (այդ ժամանակաշրջանում Հրեաստանը Պարսկական Աքեմենյան պետության իշխանության տակ էր գտնվում) թողարկված դրահմաները և օբալաներն են, որոնք շրջանառության մեջ են դրվել Ղազայում, Աշդոդում, Աշկելոնում, Տյուրոսում և Սայդայում։ Նրանց բնորոշ առանձնահատկությունը՝ արամեերենով Իեհուդ (יהד), այսինքն՝ Հուդայի թագավորություն գրությունն է։ Չնայած չի կարելի վստահորեն ասել, որ այս մետաղադրամների հատուկ ձևով հատումը եղել է նահանգների վրա կենտրոնական ուժերի վերահսկումը ուժեղացնելու համար (անտիկ ժամանակներում շատ տարածված ձև էր մետաղադրամների գործում), կամ տեղական իշխանությունները ստացել էին սեփական մետաղադրամների տարբերանիշը։
Մետաղադրամների ինքնուրույն հատումը սկսվել է հին Հրեաստանում Հասմենյան դինաստիայի առաջին ներկայացուցչի՝ Սիմոնի գահակալությունից հետո (մ․թ․ա 2-րդ դար)։ Այդ իրադարձությունը տեղ է գտել Մակկավեյան առաջին գրքում։
«Սեփական մետաղադրամների» հատումը, որը ստացել էր «պրուտա» (կամ «պերուտա») անվանումը, սկսվել է մոտ մ․թ․ա․ 140 թվականին և փոքր ընդհատումներով շարունակվել մինչև մ․թ․ա 95-96 թվականները (ավելի հստակ թվագրում անհնար է գտնել, քանի որ այդ տիպի մետաղադրամների տարեթիվը, հազվադեպ բացառություններով չի նշվել)։ Մետաղյա ձողերը, որոնց քաշը հիմնված էր հին հունական ստանդարտների վրա (հավասարվում էր Սլիվկիդների հալկին), սակայն հետագայում հակված էր հին հռոմեական ստանդարտներին, թողարկում էին գրեթե Հասմենների, Իրոդիադների դինաստիայի կայսրերի, հռոմեկան պրեֆեկտներին և պրակուրատորներին։
Հրեաների համար ավելի արժեքավոր էր սիկլը (շեկել)՝ հաշվիչ թեթև սիկլը համարժեք էր դիդրահմին (ֆինիկական աստիճանի ստանդարները), ծանր տետրադրահմաները (ֆինիկական դիստատեր)։ Հրեաստանի դրամային համակարգում նրանց տեղը բացատրվում է տեղական սուրբ հարկի ռեգլեմենտով (կանոնակարգով), որը Եգիպտոսից հրեաների դուրս գալուց ի վեր (Ելք․ 30:11-16) վերցվում էր բոլոր հասուն բնակիչներից Երուսաղեմի տաճարի կարիքները հոգալու համար։ Դրան է նվիրված է Շկալիմի (Շեկալիմի) տրակտատը, որը համարվում է Թալմուդի մի մասը։ Դրանով է բացատրվում հրեական սեփական առաջին արծաթե սիկլերի հատումը Հրեական պատերազմի ժամանակ՝ 66-71 թվականներին։ Երկրորդ և վերջին թողարկումը եղել է Բար-Կողբի ապստամբության ժամանակ (մեր թվարկության 132-135 թվականներին)։
Բյուզանդական կայսրություն
Բյուզանդիայի մետաղաղադրամների համակարգը սկբում շարունակել է ուշ Հռոմեական կայսրության ավանդույթները, սակայն Անաստասիոս կայսեր (491-518 թվականներ) ռեֆորմից հետո ձեռք բերեց յուրահատուկ գծեր։ Հիմնական առանձնահատկություններից մեկը ոսկու և բրոնզի (երբեմն արծաթե) մետաղադրամների գերակշռությունն էր՝ արծաթի քիչ օգտագործմամբ։ Չնայած յուրահատուկ գծերին, Բյուզանդիայի առևտրային մետաղադրամները մնացել են Հռոմեական կայսրության ոսկե սոլիդուսը և արծաթե միլիասիրիներ։ Սոլիդուսը պահպանել է ստանդարտ մետաղադրամների նշանակությունը մինչև 1453 թվականին Կոստանդնուպոլսի անկումը, սակայն վերջին հարյուրամյակում կայսրության գոյության ժամանակ ոսկին որպես մետաղադրամի մետաղ գրեթե չի օգտագործվել։ Միլիարիսիայի նշանակությունը սահմանափակվել է 9-11-րդ դարերում։
Բարբարոսների թագավորություն և Արաբական խալիֆայություն
Չնայած պատմական գրականության մեջ գերմանական ցեղերի վաղ ֆեոդալական պետությունների պատմությունը վերաբերում է միջնադարին, դրամագիտական տեսանկյունից նրանց մետաղադրամները անտիկ մետաղադրամների հաջորդներն են։ Առաջին անգամ, ժողովուրդների մեծ գաղթի (4-7-րդ դարեր) կամ ժողովուրդների տարածման ժամանակ ստեղծված և անհետացած, հունական կամ հունահռոմեական մշակույթի անմիջական ազդեցության տակ չընկած պետությունների մետաղադրամները դրամագիտական գրականությունում կրում են «բարբարոսական նմանակումներ» անվանումը։ Դրանք, որպես կանոն, անկատար էին իրենց օգտագործման տեխնիկայով, կոպիտ սխալներով հին հունական, հռոմեական և բյուզանդական մետաղադրամների կրկնօրինակներն էին։ «Բարբարոսական» գլխավոր մետաղադրամներն էին ոսկե շիլինգը և արծաթե դենարիան (դենյե, դանարո կամ դենարո, դիներո, դինեյրո, դինար)։ Առաջինը գերմանացված սոլիդուս անվանումն է, որը դարձել է շիլինգի նախատիպը, երկրորդը` տեղական արծաթե սիլիկվիայի անվանակոչումն էր, որի արժեքը արտահայտվել է հաշվիչ դենարիաների մեջ։ Երկու մետաղադրամներն էլ հատվում էին Մերովինգների (481-751 թվականներ) ժամանակներից, սակայն ունեին միայն տեղական նշանակություն։
Ինչպես Եվրոպայի բարբարոսական թագավորությունների դրամահատումները, այնպես էլ Արաբական խալիֆայության մետաղադրամների համակարգը ժամանակագրական առումով վերաբերում է Միջնադարին, սակայն արաբական մետաղադրամների հիմնական տեսակները մոտ են անտիկ մետաղադրամներին։ Մետաղադրամների այս համակարգը ձևավորվել է սկզբում երկու հարևան, հետագայում նվաճված Բյուզանդական և Սասանյան կայսրությունների դրամական համակարգի հիման վրա։ Առաջինում հիմնական մետաղադրամը ոսկե սոլիդն էր, իսկ երկրորդում` արծաթե դրահման, որը մոտավորապես համապատասխանում էր հին հունական դրահմային և պետական դենարիային։ Այս երկու մետաղադրամները, որոնք կշռով գրեթե հավասար էին (4 գրամից փոքր ինչ ավելի), սակայն պատրաստված էին տարբեր մետաղներից, արաբների շրջանում ստացել էին տեղական անվանումներ (սոլիդուսը դարձել էր դինարիա, ոսկե դենարիա, իսկ դրահման` դիրհեմա) և դարձել խալիֆայության սեփական մետաղադրամների նախատիպը (սեփական դիրհան սկսել են հատել 692 և 696 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում, իսկ դինարը` 696 թվականին)։ Դինարը և դիրհեմը հիշատակվում են Ղուրանում, որը և դարձել է մուսուլմանական աշխարհում այս մետաղադրամների լայն տարածման լրացուցիչ ապացույց։ Եվրոպայում 11-13-րդ դարերում դինարիայի ընդօրինակմամբ հատվում էին իսպանական և պորտուգալական մարավեդիներ և իսպանական դոբլներ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Մետաղադրամ Կատեգորիա:Անտիկ մետաղադրամներ
Երևանի Գայի անվան թիվ 129 դպրոց
Երևանի Գայի (Հայկ Բժշկյանց) անվան թիվ 129 դպրոց, հանրակրթական դպրոց Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանում։
Պատմություն
Երևանի թիվ 129 դպրոցը կրում է խորհրդային բանակի հայազգի հրամանատար Գայի անունը։ 2007 թվականից դպրոցն ընդգրկվել է ներառական կրթության համակարգում և իրականացնում է խնդիրներ ունեցող երեխաների ինտեգրման գործընթաց։ Դպրոցը հիմնանորոգվել է 2008 թվականին։
Դպրոցն ունի կահավորված լաբորատորիաներ ու կաբինետներ, բարեկարգ սպորտային (վերակառուցվել է 2006 թ) և հանդիսությունների դահլիճներ, կահավորված գրադարան։ Դպրոցի կոլեգիալ կառավարման մարմնի խորհրդի անդամներն են ՝ Գայանե Գալոյանը, Էմմա Ավետյանը, Հերմինե Հակոբջանյանը, Արտաշես Հակոբյանը, Հայկ Մուշեղյանը, Գոհար Հովհաննիսյանը, Լևոն Մնացականյանը, Վլադիմիր Այվազյանը ։
Ջրային դաշտամուկ
Ջրային դաշտամուկ կամ ջրառնետ, ջրամուկ, եվրոպական ջրառնետ, համստերանմանների ընտանիքի դաշտամկների ենթաընտանիքի կրծող կաթնասուն կենդանի։
Երևանի Գայի անվան թիվ 129 դպրոց
Պատմություն
Դպրոցի բակում տեղադրված է Գայի կիսանդրին։
Ջրային դաշտամուկ
Մարմնի երկարությունը մինչև 25 սմ է, պոչինը՝ 15 սմ։ Մեջքի մորթին ու պոչը միագույն են՝ մուգ դարչնագույնից սև, փորինը՝ մոխրագույն։ Մորթին խիտ է, որակյալ, լավ տարբերակված։ Պոչի մազերը կարճ են, կոշտ ու նոսր։ Օժտված է փորող և երկկենցաղ կենսակերպ վարող կենդանիներին բնորոշ առանձնահատկություններով. ջրում լավ լողում է, սուզվում, կեր փնտրում, ցամաքում արագաշարժ է։
Սնվում է բույսերով, ջրային մանր կենդանիներով, ձմռանը՝ բույսերի ստորգետնյա մասերով, ծառերի կեղևով և շիվերով։ Բնակվում է հողափոր, մինչև 1 մետր խորությամբ բներում, կազմում առափնյա գծային, բաց տարածքներում՝ օջախային գաղութներ։
Երևանի Գայի անվան թիվ 129 դպրոց
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երևանի դպրոցներ
Ջրային դաշտամուկ
Բազմանում է տարին 2-3 անգամ, ունենում մինչև 14 ձագ։ Վնաս է հասցնում գյուղատնտեսությանը, մշակաբույսերին և անտառտնտեսություններին։ Տուլարեմիայի և լեպտոսպիրոզների հարուցիչների հիմնական կրողներից է։
Կնեդանու բնական արեալն ընկած է Եվրասիա մայրցամաքից մինչև Արևմտյան Եվրոպայի սահմանը։ Հայաստանում հանդիպում է բոլոր բնակլիմայական գոտիներում (700-3200 մ բարձրություններում)։ Բնակվում է գետերի, լճերի և այլ ջրային տարածքների առափնյա մասերում, երբեմն՝ խոնավ մարգագետիններում՝ ջրից մինչև 2 մետր հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Ջրային կաթնասուններ Կատեգորիա:Ջրային դաշտամկներ Կատեգորիա:Միջին Արևելքի կաթնասուններ
Նադիր (գյուղ)
Նադիր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կուրգան (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
Կուրգան (Курган), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կուրգան գյուղում բնակվում էր 638 մարդ։
Մաշկովո (գյուղ, Միխայլովսկի շրջան)
Մաշկովո (Машково), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Կուրգան (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մաշկովո (գյուղ, Միխայլովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։
Սկանցորոշատե
Սկանցորոշատե  (Scanzorosciate), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Մաշկովո (գյուղ, Միխայլովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սկանցորոշատե
Բնակչությունը՝ 8918 մարդ (ըստ 2008 թվականի տվյալների)։ Խտությունը կազմում է 870 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 10 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24020։ Հեռախոսային կոդ՝ 035։
Սրբատոնը նշվում է ննջեցյալների հիշատակի օրը։ Տոնը կաթոլիկ եկեղեցում նշվում է ամեն տարի նոյեմբերի 2-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բուդա (գյուղ, Զախարևսկոե գյուղական բնակավայր)
Բուդա (Буда), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Աղբերիկ
Աղբերիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Սպերի գավառակում ։ Գտնվում էր Սպեր քաղաքից 12 կմ հյուսիս, Ճորոխ գետի աջ կողմում։
Տարածքը լեռնային էր ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լաբրադոր գայլ
Լաբրադոր գայլը գորշ գայլի տարատեսակ է, որը հանդիպում է Կանադայում՝ Լաբրադորում և Քվեբեկի հյուսիսում։ Այն իր արտաքին հատկանիշներով շատ նման է արդեն վերացած Նյուֆաունդլենդի գայլին։
Տվյալներ
Լաբրադոր գայլերը ունեն սովորական գայլի չափսեր։ Նրանք կշռում են մոտ 30 կգ։ Մորթին հիմնականում բաց գույների է՝ բաց մոխրագույն սպիտակ, բայց կարող են հանդիպել նաև ավելի մուգ մորթի ունեցող կենդանիներ։ Հյուսիսում ապրելու պատճառով նրանց մորթին շատ հաստ է՝ երկար և փափուկ մազածածկով։
Սնունդը
Լաբրադոր գայլերը հիմնականում որսում են հյուսիսում հանդիպող տարբեր եղջրավորների՝ հյուսիսային եղջերու, սպիտակապոչ եղջերու և այլ։ Նրանք շատ հազվադեպ են հարձակվում ընտանի կենդանիների վրա՝ կով, սարի ոչխար և այլն։
Կատեգորիա:Գայլեր
Չերնոբաևկա (գյուղ, Իզյումի շրջան)
Չերնոբաևկա (Чорнобаївка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերնոբաևկա գյուղում բնակվում էր 61 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,554 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 110,11 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պաչա (Տոմի վտակ)
Պաչա  (Пача), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետի երկարությունը 32 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Մաշոնկա
Մաշոնկա (Машонка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Երկու շիրիմ իրար կից
«Երկու շիրիմ իրար կից», Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից՝ գրված 1918 թվականի փետրվարի 4-ին։
Պատմություն
Թումանյանի ընտանիքի արխիվում պահվում է երկու ինքնագիր, ինչպես նաև քառյակի մտահղացման վերաբերող մի արձակ, որ ներկայացված է «Տարբերակներ» բաժնում։ Առաջին անգամ ստեղծագործությունը տպագրվել է 1918 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսնող «Ժողովրդի ձայն» թերթի 1-ին համարում, այնուհետև Թիֆլիսում հրատարակված Հովհաննես Թումանյանի «Քառյակներ» ժողովածուի 19,-րդ էջում, Սուրխաթյանի «Գրական գոհարներ» քրեստոմատիայի 498-րդ էջում, Կոստանդնուպոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» ժողովածուի 53-րդ էջում, ապա՝ Թումանյանի երկերի ժողովածուի առաջին հատորի 208-րդ էջում։ Ստեղծագործությունն արտատպվում է Կ․ Պոլսում լույս տեսած «Բանաստեղծություններ» ժողովածուից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
Լա Իգերուելայի ամրոց
Լա Իգերուելայի ամրոց (Castillo de La Higueruela), հռոմեական և իբերիկական ոճերի խառնուրդով բարդ ամրոց է, որի ավերակները գտնվում է Իսպանիայի Անդալուզիա տարածաշրջանի Խաեն պրովինցիայի մայրաքաղաքից 17 կմ, իսկ Տուռռեքուեբրադիլլա (Torrequebradilla) քաղաքից 3կմ հեռավորության վրա :
1985 թվականին հունիսի 25-ին Իսպանիայի մշակույթի նախարարության կողմից Լա Իգերուելայի ամրոցն ընդգրկվել է Իսպանիայի պատմական արժեք ունեցող հուշարձանների ցանկի մեջ՝ RI-51-0011939 գրանցման համարի տակ ։
Նկարագրություն
Կառուցվել է դժվար ռելիեֆ ունեցող ժայռի վրա։ Ունեցել է բաստիոններ` քառակուսի հենասյուններով և կենտրոնական աշտարակով։ Բացի այդ, ի հայտ են եկել մի քանի գծով պարսպաշարեր, որոնք ձևավորում են քառակուսի հատակագծով կառույցներ։ Կերամիկական շինանյութերը ցույց են տալիս տարբեր ժամանակահատվածներում հռոմեական և իբիրիցական որերի հետքերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անդալուսիայի ամրոցներ
Սկսիր սկզբից
«Սկսիր սկզբից (Second Act), ռեժիսոր Փիթեր Սիգալի մելոդրաման։ Գլխավոր դերում հանդես է գալիս Ջենիֆեր Լոպեսը   ։ Ամերիկյան դրաման նկարահանվել է 2018 թվականին ։
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Մայա անունով կնոջ մասին, որն անսպասելիորեն ստանում է աշխատանք մեծ ընկերությունում և դրա շնորհիվ ստանում է հնարավորություն ապացուցելու շրջապատին, որ ստեղծագործական ունակությունները դիպլոմից ավելի կարևոր են և ցանկացած պահի կարելի է ամեն ինչ նորից սկսել․․․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգություն Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Փիթեր Սիգալի ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:STX Entertainment ֆիլմեր
Ութենայմ
Ութենայմ (Huttenheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 2509 մարդ, բնակչության խտությունը` 199.92 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.55 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 390 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 28 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 1642 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1298-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 344։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,0 %։ 1298 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 1201 անձ (636 տղամարդ և 565 կին)։ Գործազուրկ են եղել 97 անձ (42 տղամարդ և 55 կին)։ 344 անաշխատունակներից 116-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 125-ը` թոշակառուներ, իսկ 103-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Միքայել Մազմանյան
Միքայել Դավթի Մազմանյան, ճարտարապետ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1959), ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1968)։
Կենսագրություն
1918 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը։ 1921 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի Վխուտեմասը, ավարտել Վխուտեինը (1929)։ 1916 թվականին Անիում Նիկողայոս Մառի ցուցումներով պատճենահանել է Տիգրան Հոնենցի եկեղեցու որմնանկարները։ Մասնակցել է Հայ արվեստագետների միության Թիֆլիսում կազմակերպված առաջին (1917) և երկրորդ (1919) ցուցահանդեսներին։
Ստեղծագործական աշխատանք
Կարո Հալաբյանի հետ 1924 թվականին Երևանում ձևավորել է բեմադրություններ (Լունաչարսկու «Կարմիր դիմակ», Դերենիկ Դեմիրճյանի «Քաջ Նազար» պիեսների ներկայացումները Հայաստանի Առաջին պետթատրոնում), կատարել թարգմանություններ (Պլեխանովի «Գեղարվեստը և հասարակական կյանքը», և այլն)։ 1929-1932 թվականներին՝ Մոսկվայում ՎՕՊՐԱ-ի, Երևանում՝ ՕՊՐԱ-ի հիմնադիր անդամներից։ 1930-1935 թվականներին եղել է Երևանի շինարարական ինստիտուտի առաջին տնօրենը, 1932-1937 թվականներին, միաժամանակ՝ «Գիպրոգոր» նախագծային բյուրոյի ճարտարապետական արվեստանոցի ղեկավար (Գևորգ Քոչարի հետ), 1954 թվականից՝ Երքաղխորհրդի գործկոմի, 1958-1970 թվականներին՝ Երևաննախագիծ ինստիտուտի ճարտարապետական հատակագծային արվեստանոցների ղեկավար, 1957-1971 թվականներին՝ Ս. Էջմիածնի Մայր աթոռի ճարտարաշինարարական հանձնաժողովի նախագահ։ Կազմել է բարդ ռելիեֆի վրա տեղադրված Կապանի (1930, նաև Բանավանի կառուցապատումը), Նորավանի, Սիսիանի, Տաթևի, Շինուհայրի, Վանաձորի (1934-1937), Ալավերդիի (1929-1930 և Գյումրիի (1932-1937) գլխավոր հատակագծերը ։
Միքայել Մազմանյանի նախագծերով (համահեղինակների հետ) Երևանում կառուցվել են՝
Միքայել Մազմանյանի գլխավորությամբ մշակվել են Երևանի տարբեր թաղամասերի (1955-1969), Կենտրոնի մանրամասն հատակագծման (1967-1968) նախագծերը, 1 միլիոն բնակչի համար գլխավոր հատակագիծը (1971) ։
Կունլե Աֆոլայան
Կունլե Աֆոլայան (Kunle Afolayan, ), նիգերիացի կինոռեժիսոր, դերասան, պրոդյուսեր, նիգերիական կինոյի «Նոր Նոլիվուդ» («New Nollywood») երիտասարդական շարժման ամենաակնառու ներկայացուցիչներից մեկը , կինոարտադրության՝ 2005 թվականին հիմնադրված  Golden Effects Pictures ընկերության գործադիր տնօրեն ։
Կենսագրություն
Աֆոլայանը ծագումով նիգերիական Քվարա նահանգից է, սերում է իգբոմինա և յորուբա ցեղերից ։ Հայրը թատրոնի և կինոյի անվանի ռեժիսոր Ադեյեմի Աֆոլայանն է, ով մի քանի սիրված ֆիլմեր է նկարահանել և առավել հայտնի է Ադե Լովե բեմական անունով ։
Կունլեն կրթությամբ տնտեսագետ է և սկզբնական շրջանում՝ մինչև 2005 թվականը, աշխատել է բանկում ։ Կինոյում իր կարիերան սկսել է որպես դերասան, այնուհետև Նյու Յորքի կինոակադեմիայում ուսումնասիրել ռեժիսուրա ։ Նրա ռեժիսորական դեբյուտը եղել է 2006 թվականին նկարահանած Irapada-ն, որը թե՛ ֆինանսական և թե՛ գեղարվեստական բարձունքներ է նվաճել՝ արժանանալով աֆրիկյան կինոակադեմիայի մի շարք մրցանակների։ 2009 թվականին նկարահանած The Figurine – Araromire-ն բոլոր առումներով գերազանցել է նախորդի արդյունքները՝ դառնալով ամենամեծ եկամուտն ապահոված նիգերիական ֆիլմը և նվաճելով աֆրիկյան կինոակադեմիայի միանգամից հինգ մրցանակ ։ 2013 թվականի մայիսին Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզում՝ «Նոլիվուդյան կինոյի շաբաթ» միջոցառման շրջանակում կայացել է Կունլե Աֆոլայանի Phone Swap ֆիլմի պրեմիերան. այդ կինոնկարն արժանացել է «Հանրության ընտրություն» մրցանակի (Public Choice Award) ։ 2020 թվականին նրա հեղինակած Citation կինոնկարը գնել ու ցուցադրել է հեղինակավոր Netflix-ը ։
Կունլե Աֆոլայանը դարձել է Նոլիվուդի կարևորագույն դեմքերից մեկը, New Nollywood շարժման դրոշակակիրը։ The New York Times թերթը 2012 թվականին նրա մասին տպագրած հոդվածում նրան բնորոշել է որպես «լագոսցի Սկորսեզե»-ի ։
Անձնական կյանք
Կունլե Աֆոլայանը ամուսնացած է, ունի չորս երեխա ։ Նա իրեն բնորոշում է իբրև ազատամիտի ։
Նաճար
Նաճար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(3211) Լուիսֆարաիլդա
(3211) Լուիսֆարաիլդա (Louispharailda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1931 թվականի փետրվարի 10-ին Ջորջ վան Բիսբրուկի կողմից Ուիլիամս Բեյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,735048 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0542 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4159 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1652,14 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,2179 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,5° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1931 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ջորջ վան Բիսբրուկի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զաստավնոե (գյուղ, Իվանիչևի շրջան)
Զաստավնոե (Заставне), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1946 թվականին։
Զենովեց
Զենովեց (Зеновец), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ռոչուգա գետի ձախ ափին՝ 2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ֆիզիկական երևույթներ
Բնության մեջ կատարվում են շատ փոփոխություններ։ Ինչպես՝ ամառը փոխվում է աշունով, ձյուն է գալիս, կայծակն է որոտում և այլն։ Բնության մեջ կատարվող փոփոխություններն անվանում են բնության երևույթներ։ Վաղ ժամանակներում մարդիկ մտածել են, որ իրենց կյանքը կախված է իրենց շրջապատող աշխարհից, և ձգտել են ավելի շատ բան իմանալ աշխարհի մասին։ Երբ մարդը ուսումնասիրել է բնության երևույթները և չի հասկացել դրանց կայացման պատճառը նրանց վերագրել է գերբնական ուժերին։ Բնության երևույթները բացատրել փորձել են շատ երկրներում՝ Չինաստանում, Հնդկաստանում, Հունաստանում և շատ այլ երկրներում։ Հին աշխարհի մածագույն մտածող Արիստոտելը գրել է «Ֆիզիկա» գիրքը (Ֆիզիկա բառն առաջացել է հունարեն «ֆյուզիս»` բնություն բառից), որտեղ նա հավաքել է այն ամենը ինչ մարդկանց հայտնի է եղել բնության երևույթների մասին։ Հետագայում մարդկանց զարգացման հետ ֆիզիկայից առաջացան առանձին գիտություններ` աստղագիտությունը, երկրաբանությունը, օդերևութաբանությունը, կենսաբանությունը և քիմիան։ Ֆիզիկան ուսումնասիրում է ջերմային, լուսային, ատոմային երևույթները, որոնք կոչվում են ֆիզիկական գիտություններ։
Կատեգորիա:Ֆիզիկական երևույթներ
Պոբեդիտ
Պոբեդիտ, եռակալված կարծր համաձուլվածք ստացվում է փոշեմետաչուրգիայի մեթոդով՝ վոլֆրամի մոնոկարբիդից (մոտ 90%) և կոբալտից (մոտ 10%)։ Կարծրությունը ըստ Ռոքվեյի՝ 85-90 (սանդղակ), մաշակայունությունը՝ 0,5—0,6 մգ/մմձ։ «Պոբեդիտ» տերմինը երբեմն տարածվում է վոլֆրամակոբալտային խմբի եռակալված այլ կարծր համաձուլվածքների վրա։ Կիրառվում է, գլխավորապես, կտրող գործիքների պատրաստման համար։
Կատեգորիա:Համաձուլվածքներ
Դնիպրո (քաղաք)
Դնիպրո կամ Դնեպր (, մինչև 1796 թվականը՝ Եկատերինոսլավ, 1796-1802 թվականներին՝ Նովոռոսիյսկ, 1802-1926 թվականներին՝ Եկատերինոսլավ, 1926-2016 թվականներին՝ Դնեպրոպետրովսկ ), քաղաք, Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզի կենտրոնը, բնակչության թվով Ուկրաինայի չորրորդ քաղաքը՝ Կիևից, Խարկովից և Օդեսայից հետո։ Ուկրաինայի խոշորագույն արդյունաբերական, տրանսպորտային, տնտեսական կենտրոններից մեկն է, մետալուրգիայի կենտրոնը և Ուկրաինայի տիեզերական մայրաքաղաքը։ Հատկապես զարգացած են գունավոր մետալուրգիան, մետաղամշակումը, մեքենագործությունը և ծանր արդյունաբերության այլ ճյուղեր։
Անվանում
Հիմնադրվել է 1783 թվականին և կոչվել Եկատերինոսլավ (բառացի՝ «փառք Եկատերինային»)՝ ի պատիվ Եկատերինա II-֊ի։ Պավել I֊ի թագավորության օրոք (1796-1801) պաշտոնապես կոչվել է Նովոռոսիյսկ՝ այն ժամանակ Հյուսիսային Մերձսևծովյան շրջանի տափաստաններին տրվող Նովոռոսիա անունով։
Եկատերինոսլավ
1775-ին զապորժյան կազակները վերջնականապես լուծարվեցին, և նրանց հողերը բաժանվեցին Ազովի և Նովոռոսիյսկ նահանգների միջև։ 1776 թվականին Եկատիրինա 2-րդի հրամանով հիմնադրվեց Ազովի նահանգի գավառական քաղաքը, որը կոչվում էր Եկատերինոսլավ։ Սկզբում այդ գավառական կենտրոնը հիմնադրվել է Կիլչեն գետի ափին, սակայն այն երկար չպահպանվեց ՝ ճահճուտներ մերձակայքում գտնվելու և հաճախակի ջրհեղեղների պատճառով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:Դնեպր Կատեգորիա:1776 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մահամաթ Սալեհ Հարուն
2011 թվականին հայտարարվեց, որ նա 2011 թվականի Կաննի Կինոփառատոնի գլխավոր մրցույթում կլինի ժյուրիի անդամ ։ Նրա՝ 2013 թվականի «Գրիգրի» ֆիլմը առաջարկվեց 2013 թվականի Կաննի Կինոփառատոնի Ոսկյա արմավենու ճյուղ գլխավոր մրցանակի ։
Հարունը նշանակվել էր ժյուրիի անդամներից մեկը 2014 թվականի Կաննի Կինոփառատոնի Cinéfondation-ի և կարճամետրաժ ֆիլմի բաժինների համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չադի մշակույթ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Չերվոնայա Դոլինա (գյուղ, Իզյումի շրջան)
Չերվոնայա Դոլինա (Червона Долина), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մաուկ (գյուղ, Կասլինսկի շրջան)
Մաուկ (Маук), գյուղ Ռուսաստանի Չելյաբինսկի մարզի Կասլինսկի շրջանի կազմում։