cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մինչքեմբրի ժամանակաշրջան
Մինչքեմբրիի նստվածքները տարածված են բոլոր մայր ցամաքների հին պլատֆորմների սահմաններում։ Վաղ մինչքեմբրիի զգալիորեն մետամորֆացված առաջացումները կազմում են հին պլատֆորմների հիմքը և մերկանում դրանց բյուրեղային վահանների (Բալթիական, Ալդանյան, Կանադական) շրջանում։ Ապարների շերտերում եղած ընդհատումների ու աններդաշնակությունների և մետամորֆիզմի աստիճանի կտրուկ փոփոխությունների հիման վրա մինչքեմբրիում բացահայտված են բարձր տեկտոնամագմատիկ ակտիվության մի շարք փուլեր։ Մինչքեմբրիի նստվածքներում բացակայում է կմախքային ֆաունան, որը հիմք է ծառայում ֆաներոզոյի շերտագրական սանդղակի կազմման համար։ Այնուամենայնիվ օրգ․ կյանքի զանազան հետքերը բավական շատ են։ Ստրոմատոլիտները և օնկոլիտները հաջողությամբ օգտագործվում են առանձին ռեգիոնների սահմաններում վերին պրոտերոզոյի նստվածքային հաստվածքների համադրման և նույնիսկ միջմայրցամաքային համահարաբերակցման համար։ Առավել հարուստ և բազմազան է վենդի կենդանական աշխարհը, որը մանրամասն ուսումնասիրվել է Ավստրալիայում և Հարավային Աֆրիկայում արված պեղումների օգնությամբ։ Հայտնաբերված բոլոր ձևերը զուրկ են կարծր կմախքային մասերից, և նրանց դրոշմները կարող են պահպանվել միայն բացառիկ դեպքերում։ ՍՍՀՄ–ում վաղ մինչքեմբրիի նստվածքները մեծ տարածում ունեն։ Ամենից լավ նրանք ուսումնասիրված են Բալթիական վահանում և Արևելյան Սիբիրում։ Վերին մինչքեմբրիի ապարները տարածված են Ուրալում և Տիմանում։ Միջին Ասիայի, Ղազախստանի, Հեռավոր Արևելքի ծալքավոր համակարգերում նույնպես հայտնի են մինչքեմբրիի նստվածքներ։ Հայաստանի տարածքում մինչքեմբրիի ապարևերը (ամֆիբոլիտներ, բյուրեղային թերթաքարեր, ֆիլիտներ, պորֆիրոիդներ) մերկանում են հիմնականում Ծաղկունյաց լեռնաշղթայի առանցքային գոտում՝ Արզական, Բջնի, Ապարան և Հալավար բնակավայրերի միջև ընկած 500 կմ² տարածության վրա։ Մինչքեմբրին շատ հարուստ է օգտակար հանածոներով։ Նրա հետ են կապված երկաթի համաշխարհային պաշարների 70%-ը, մանգանի հանքաքարի 63%–ը, կոբալտի 93%–ը, ուրանի և ոսկու 66%-ը և այլն։ Մինչքեմբրիի պեգմատիտները կարևոր աղբյուր են փայլարների (մուսկովիտ), խեցեգործական հումքի և հազվագյուտ մետաղների ստացման համար։ Մինչքեմբրիի ամենավերին գոյացումներին են հարում նավթի հնագույն հանքավայրեր (ՌՍՖՍՀ Իրկուտսկի մարզ)։ Հայաստանում մինչքեմբրիի ապարների հետ են կապված երկաթի, տիտանի, հազվագյուտ մետաղների, ոսկու, ինչպես նաև դոլոմիտի, մարմարի, գրաֆիտի, տուրմալինի և տալկի մի շարք հանքավայրեր ու երևակումներ։
Կատեգորիա:Երկրաբանություն Կատեգորիա:Երկրաբանական ժամանակաշրջաններ
Ֆեդորկի (գյուղ, Վոլոչիսկի շրջան)
Ֆեդորկի (Федірки), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Վոլոչիսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ֆեդորկի գյուղում բնակվում էր 563 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2543 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 221,39 մարդ/կմ²։
Առաջին տպավորության էֆեկտ
Առաջին տպավորության էֆեկտ, մարդու մասին առաջին հանդիպման առաջին րոպեներին ձևավորված կարծիքի ազդեցություն, որն ազդում է այդ մարդու հետագա անհատական գնահատման և հետագա գործունեության վրա։ Պայմանավորված է միջանձնային հարաբերությունների անտրոպոլոգիական, զգայա-էսթետիկական, սոցիալական ազդեցություններով։ Այս ֆենոմենը թույլ է տալիս արագ և ընդհանրական տպավորություն ստանալ մարդու մասին և այդ տպավորությունը կիրառել հետագա շփումները կառուցելու համար։ Առաջին տպավորությունը կարող է ձևավորվել միտումնավոր կամ ակամայից։ Այդ տպավորության գործոններ կարող են լինել մարդու արտաքին տեսքը, վարքը ։ Սակայն առաջին տպավորությունը կախված է նաև ընկալողի անձնային հատկանիշներից և այդ պատճառով կարող է լինել ընդհանրական կամ կոնկրետ, համապարփակ կամ մակերեսային, պոզիտիվ կամ նեգատիվ և այլն։ Առաջին տպավորության էֆեկտը դասվում է դիտարկման մեթոդի կիրառման որոշ տեսակի սխալների թվին  ։
Գիտափորձեր
1993 թվականին առաջին տպավորության ֆենոմենը պարզելու համար ամերիկացի հոգեբաններ Նալինի Ամբադիի (Nalini Ambady) և Ռոբերտ Ռոզենթալի (Robert Rosental) հոդվածում նկարագրվել է գիտափորձ, որը կապված էր սոցիալական ինտուիցիայի հետ։ Ի սկզբանե Ամբադին ուզում էր հետազոտել մանկավարժների աշխատանքի արդյունավետության վրա ազդող գործոնները։ Նա ենթադրում էր, որ մանկավարժների ոչ վերբալ առանձնահատկությունները, մարմնի լեզուն, դիրքերը, ժեստերը արդյունավետության գնահատման վրա ազդող կարևոր գործոններ կարող են լինել։ Այս հիպոթեզը ստուգելու համար կիրառվեցին Հարվարդի համալսարանի դասախոսությունների «համր» տեսանյութերը։ Լսարանում հավաքված էին մարդիկ, որոնք չէին ճանաչում դասախոսներին, բայց պետք է համր դասախոսության տեսանյութերը դիտելով գնահատեին դասախոսների աշխատանքի արդյունավետությունը։ Ամբադին պատրաստեց 10 վայրկյանանոց տեսահոլովակներ, որոնցից հանված էին դասախոսների և ուսանողների շփումը ցույց տվող տեսարանները՝ հուշումներից խուսափելու նպատակով։ Հանդիսատեսները այդ կարճ տեսահոլովակները դիտելուց հետո գնահատում էին դասախոսների 15 հատկանիշները։ Ամբադին նույն դասախոսների վերաբերյալ կրկնեց այս նույն գիտափորձը մեկ այլ խմբի հետ, բայց ավելի կարճ՝ 5 վայրկյանանոց տեսահոլովակով, որից հետո մեկ ուրիշ խմբի հետ` 2 վայրկյանանոց տեսահոլովակով կրկին նույն դասախոսների վերաբերյալ։ Ցուցանիշները բոլոր երեք դեպքերում նույնն էին։ Սակայն առավել ցնցող էր այն արդյունքը, երբ Ամբադին այդ ցուցանիշները համեմատեց այն ցուցանիշների հետ, որոնք ստացվել էին ամբողջ կիսամյակի ընթացքում այդ դասախոսների դասախոսություններին մասնակցած ուսանողների նշած 15 հատկանիշների հետ և պարզեց, որ դրանք համընկնում են։ Բնականաբար, կիսամյակի ընթացքում ուսանողները ավելի լավ կարող էին ճանաչել դասախոսին, քան համր տեսահոլովակը դիտած հանդիսատեսը։ Այնուամենայնիվ ցուցանիշները համընկնում էին ։
Այսպիսով, 2 վայրկյանի ընթացքում համր տեսահոլովակ դիտած և դասախոսին չճանաչող մարդկանց գնահատականները և ամբողջ կիսամյակի ընթացքում դասախոսի մոտ ուսանող մարդկանց գնահատականները գրեթե նույնն էին:
Այս գիափորձը ցույց է տալիս, որ մարդիկ ընդունակ են շատ արագ՝ 2 վայրկյանում կարծիք ձևավորել այլ մարդկանց մասին։ Ընդ որում այդ կարծիքը ոչ մի կերպ կախված չէ այն բանից, թե ինչ է խոսում այդ մարդը։ Շատ հազվադեպ է պատահում, որ այդ 2 վայրկյաններից հետո տեղի ունեցած ինչ-որ իրադարձություն էականորեն փոխում է այդ կարծիքը ։
Հոգեբանական գործոններ
Առաջին տպավորության ձևավորման հոգեբանական էությունը միջանձնային գնահատման մեջ է։ Գնահատման հիմնական խնդիրն է նշանների հայտնաբերումը, որոնց հիման վրա ձևավորվում է մարդու կերպարը, որը շատ դեպքերում օգնում է ենթադրել մարդու վարքը, նրա գործողությունների հաջորդականությունը և դրանց հիման վրա կառուցել միջանձնային հարաբերություններ։
Մարդու մասին առաջին տպավորության ձևավորման ժամանակ գործում են հոգեբանական երեք գործոններ.
Գերազանցության գործոն
Մարդիկ միմյանցից տարբերվում են իրենց սոցիալական կարգավիճակով, կենսափորձով, ինտելեկտուալ հնարավորություններով և այլն։ Այս անհավասարությունը ընկալման սխեմա է առաջացնում, որը կոչվում է գերազանցության գործոն։
Ընկալման սխեման այսպիսին է։ Մենք ավելի դրական ենք գնահատում այն մարդուն, ով որևէ պարամետրով գերազանցում է մեզ, քան նրան, ով մեզ հավասար է։ Ինչպես նաև թերագնահատորեն ենք վերաբերվում այն մարդուն, ում ինչ-որ բանով գերազանցում ենք։ Ընդ որում գերազանցությունը զգալու համար բավական է առավելության որևէ մեկ գործոն, իսկ թերագնահատման համար անհրաժեշտ են մի քանի գործոններ։ Ընկալման այս սխեման սկսում է աշխատել ոչ միշտ, այլ մեզ համար կարևոր անհավասարության պարամետրի դեպքում։ Այդ պարամետրի որոշման համար կա երկու հիմնական աղբյուր. Այս երկու պարամետրերում միշտ առկա են այնպիսի տարրեր, որոնք վկայում են այս կամ այն սոցիալական խմբի պատկանելության կամ որևէ կողմնորոշման մասին։ Այս տարրերը այն նշաններն են, որոնք վկայում են խմբային պատկանելության մասին։ Մարդկանց փոխհարաբերությունները պայմանավորված են այս կամ այն հիերարխիայում իրենց և ուրիշների տեղի գիտակցությամբ։ Այդ պատճառով գերազանցության ակներև արտահայտությունը միշտ էլ էական նշանակություն ունի ։
Գրավչության գործոն
Ընկալման այս գործոնի պատճառով մարդկանց ինչ-որ հատկություններ գերագնահատվում կամ թերագնահատվում են այլ մարդկանց կողմից։ Գրավչությունը հետևյալ կերպ է գործում, եթե մարդն արտաքնապես մեզ դուր է գալիս, ապա մենք հակված ենք նրան համարել ավելի խելացի, լավ, հետաքրքիր և այլն, այսինքն կրկին գերագնահատել նրա շատ անհատական հատկանիշները։ Նման ձևով արտաքնապես ոչ հմայիչ մարդու դրական հատկանիշները թերագնահատվում են։
Սակայն հայտնի է, որ տարբեր ժամանակաշրջաններում գրավչության տարբեր չափանիշներ են եղել, տարբեր ժողովուրդներ ունեն գեղեցկության իրենց կանոնները։ Այսինքն գրավչությունը միայն անհատական տպավորություն չէ, այլ ավելի շատ սոցիալական բնույթ ունի։ Հետևաբար գրավչության նշանները պետք է փնտրել ոչ թե աչքերի ձևի, մազերի գույնի մեջ, այլ մարդու այս կամ այն նշանի սոցիալական նշանակության մեջ։ Չէ որ գոյություն ունեն հասարակության կամ սոցիալական խմբի կողմից ընդունված և չընդունված արտաքինի տեսակներ։ Մարդիկ ձգտում են համակրելի լինել, որով առավել մոտ են դառնում սոցիալապես ընդունված չափանիշներին։ Գրավչության գործոնի և գերազանցության գործոնի ընկալման մեխանիզմները նույն կերպ են ձևավորվում։ Սակայն գրավչության գործոնը ուժեղ ազդեցություն ունի առաջին տպավորության պահին միայն։ Հետագա շփումներում գնահատվում են մարդու գործերն ու արարքները ։
Վերաբերմունքի գործոն
Մեր նկատմամբ լավ վերաբերմունք ցույց տվողներին մենք ավելի բարձր ենք գնահատում, քան նրանց, ովքեր մեզ վատ են վերաբերվում։ Մեր նկատմամբ վերաբերմունքի նշանը, որից սկիզբ է առնում ընկալման համապատասխան սխեման, վկայում է զուգընկերոջ՝ մեզ հետ համաձայնվելու կամ չհամաձայնվելու մասին։
Օրինակ, հոգեբանները որոշ հարցերի վերաբերյալ փորձարկվողների տեսակետները իմանալուց հետո նրանց ծանոթացրել են այլ մարդկանց տեսակետների հետ և խնդրել են գնահատել դրանք։ Պարզվել է, որ որքան այդ տեսակետը սեփական տեսակետին մոտ է եղել, այնքան բարձր է գնահատվել այդ տեսակետը։ Այս կանոնը ունի նաև հակադարձ ուժ. որքան բարձր է գնահատվել ինչ-որ մեկը, այնքան ավելի բարձր են եղել նրա հայացքների հետ նմանությունները։ Այդ ենթադրյալ «հոգեհարազատությունը» այնքան մեծ է եղել, որ գրավիչ մարդու տեսակետների հետ հակասություններ պարզապես չեն նկատվել։ Այսպիսով, կարևոր է ամեն ինչում համաձայնվելը, և այդ դեպքում սկսում է աշխատել մեր նկատմամբ վերաբերմունքի գործոնը ։
Կարծրատիպայնություն
Միջանձնային գնահատման գործում կարևոր դեր ունի կարծրատիպային գործընթացը։ Յուրաքանչյուր մարդ բազմաթիվ գործոնների ազդեցությամբ, մասնավորապես մարդկանց հետ շփման փորձի ազդեցությամբ ձևավորում է այլ մարդկանց առանձնահատուկ չափանիշներ՝ կարծրատիպեր։ Առաջին տպավորության ձևավորման համակարգը կաղապար է, որը դրվում է այլ մարդկանց վրա։ Այդ չափանիշների ձևավորումը շատ դեպքերում գիտակցաբար չի կատարվում, սակայն լրջորեն ազդում է գնահատման գործընթացի վրա և ղեկավարում է այն։ Առանձնացնում են կարծրատիպային չափանիշների երեք հիմնական խմբեր. Սրանցից յուրաքանչյուրը որոշակի նշաններով է առանձնանում, որոնց հիման վրա էլ իրականանում է գնահատումը։ Անտրոպոլոգիական կարծրատիպերը կապված են մարդու արտաքին տվյալների, կեցվածքի, նրա իմիջի հետ, սոցիալականը՝ նրա կարգավիճակի և գործունեության բնույթի հետ, էմոցիոնալ էսթետիկականը՝ ելնելով անձնական ապրումների փորձից, չափի և գեղեցկության զգացումից ։
Նախատրամադրվածություն
Առաջին տպավորության ձևավորման մեջ մեծ դեր ունի հոգեբանական նախատրամադրվածությունը։ Օրինակ, եթե հանդիպման նախօրեին զրուցակցի մասին խոսելիս ներկայացրել են որպես խելացի, օրինավոր և հմայիչ, ապա վստահորեն կարելի է ասել, որ առաջինն տպավորությունը հենց այդպիսին կլինի, իհարկե, ներկայացնողի նկատմամբ վստահության առկայության դեպքում։
Ազգային պատկանելություն
Զրուցակցի ընկալման գործընթացում ազդեցիկ գործոն է ազգային պատկանելությունը։ Շատերի համար այդ հանգամանքը կարող է էականորեն հեռավորության վրա պահել զրուցակցին կամ ընդհակառակը, կաշխատի նույնականացման մեխանիզմը և որպես հետևանք տեսակետների համընկում կառաջանա ։
Հոգեբանական արտապատկերում
Գնահատման գործընթացի վրա ուժեղ ազդեցություն ունի հոգեբանական արտապատկերումը։ Փորձը ցույց է տալիս, որ առաջին տպավորության ձևավորման դեպքում միշտ առկա է արտապատկերման հոգեբանական ֆենոմենը, այսինքն անձնական զգացմունքները և հոգեվիճակը ուրիշին վերագրելը։ Օրինակ, եթե մարդու մոտ նկատվում է բարձր տագնապայնություն, ապա ամենայն հավանականությամբ բոլոր նրանց հետ, ում հետ գործ կունենա, նրանցից կակնկալի թշնամական գործողություններ և անվստահելի, կասկածամիտ վերաբերմունք։ Ուրիշներին գնահատելիս հատուկ ազդեցություն է ունենում անձնական ուժերի վրա վստահությունը կամ անվստահությունը։ Փորձնականորեն հաստատվել է, որ ինքնավստահ մարդիկ ուրիշներին համարում են բարեհամբույր և իրենց նկատմամբ դրացիական տրամադրված, իսկ անվստահները՝ ճիշտ հակառակը։
Քրեագիտության մեջ
Սուբյեկտիվորեն հետաքրքրված անձանց կողմից օբյեկտիվորեն թաքնված ինֆորմացիան թելադրում է քրեագետի լատենտ գործունեության անհրաժեշտություն։ Հետաքննիչը ընտրություն չունի, ընդունել, թե չընդունել թաքուն ինֆորմացիան, մասնակցել, թե չմասնակցել առաջին տպավորության թաքուն ազդեցությանը. նա պետք մասնակցի, հակառակ դեպքում ինֆորմացիան ընդմիշտ կմնա թաքուն և անհասանելի հասկանալու և օգտագործելու համար։
Թաքուն ինֆորմացիան երևակայության, ինտուիցիայի, ֆանտազիայի, գուշակության և այն ամենի պահանջ է առաջացնում, ինչը դուրս է հետաքննչական գործառույթի ավանդական պատկերացումներից։
Հետաքննիչը դառնում է շրջապատող միջավայրի կողմից լատենտ ազդեցությունների օբյեկտ։ Հետաքննիչը ստիպված է մասնակցել առաջին տպավորության այդ լատենտ գործունեությանը, դիվանագիտական բանակցություններ վարել, խուսափել անցանկալի շփումներից կամ հակադրություններից, ընդունել կամ մերժել առաջին տպավորությունների ազդեցությունները, փնտրել անձնական «հոգեբանական պաշտպանություն» և այլն։
Լատենտ ինֆորմացիայի կիրառումը կախված է հետքննիչի կամ քրեագետի անձնային հատկանիշներից և նախատրամադրվածությունից։ Եթե հետաքննիչը պատրաստ է հաղթահարել իր պահպանողական տեսակետները, վեր կանգնելով կարծրատիպերից կրեատիվ մոտեցում ցուցաբերել, ապա նա կիրառում է հանցագործությունը բացահայտող յուրաքանչյուր, նույնիսկ ամենաչնչին հնարավորությունը, քանի որ բացահայտման բանալին միշտ լատենտ է՝ քողարկված է հետաքննչական իրադրությամբ, այն երբեք բացահայտ չի դրսևորվում։
Ինֆորմացիոն լատենտայնության բարձր մակարդակ ունեցող ոչ ակնհայտ հանցագործությունների բացահայտման նկատմամբ արմատական մոտեցումը բաժանվում է երկու մասի՝ Լատենտ ինֆորմացիայի կիրառման գործում կարևոր նշանակություն ունի այն նվազագույնի սահմանումը, որը հնարավոր է քաղել քրեագիտական բնույթի թաքնված ինֆորմացիայից։ Լատենտ ձևերից քաղած մինիմումը թույլ է տալիս կապերի համակարգից կառչելով հայտնաբերել ապացուցողական տարածություն, որն անհրաժեշտ է մանրակրկտորեն հետազոտել և կիրառել ։
Ինչպես գործել առաջին լավ տպավորություն
Առաջին լավ տպավորություն գործում են այն մարդիկ, ովքեր ոգեշնչում են, լավատեսություն և այլ դրական էմոցիաներ են փոխանցում շրջապատին։ Նրանց նկատմամբ առաջանում է համակրանք և վստահության զգացողություն, ավելի հեշտությամբ են նրանց ցանկություններին և առաջարկներին ընդառաջում։
Բեմահարթակի ապառիկ վստահություն
Բեմահարթակը որոշակի վստահություն և հարգանք է հաղորդում ելույթ ունեցողի նկատմամբ։ Հանդիսատեսի աչքերում բեմը մարդուն բարձրացնում է ոչ միայն ֆիզիկապես, այլև հոգեբանորեն։ Հանդիսատեսը պատրաստ է լսել բեմ բարձրացած մարդուն միայն այն բանի համար, որ նա գրավել է այդ կենտրոնական, գլխավոր դիրքը և նույնիսկ առաջին վայրկյաններին դահլիճում լռություն է հաստատվում։ Ելույթ ունեցողի խնդիրն է օգտագործել այդ ապառիկ վստահությունը, այսինքն մեծացնել, ոչ թե նսեմացնել այն իր պահվածքով ։
Տանտիրոջ վարք
Տանտերը վստահ, ուրիշների կարծիքից անկախ է, հարյուր տոկոսով «ինքն իր ափսեի մեջ» է զգում։ Նաև չի շտապում, չի խառնվում։ Նման վարքը նույնացվում է իշխանության, հուսալիության, առաջնորդության, ղեկավարի հետ։ Ինքնավստահ, ներքնապես ուժեղ մարդը հարգանք է հարուցում և նրա խոսքը հատուկ կարևորություն է ձեռք բերում։ Ինչու է մարդը շփոթվում. երբ մարդը տհաճ և անհարմարավետ զգացողոթյուններ է ունենում, դրանք իրենից թոթափելու ցանկություն ունենում։ Բնականաբար առաջանում է շտապողականություն. նա այդ անհանգստությունից ազատվելու, հավաքվելու և բեմից հեռանալու անգիտակցական մղում է ունենում։ Սրա դեմ պայքարելու համար պետք է հասարակության առաջ դուրս գալիս ինչ-ինչ պատճառներով հուզված մարդն ինքն իրեն պետք է ներքին հրահանգ տա. շարժվել դանդաղ, անշտապ, ասես, թեթևակի արգելակելով։ Այդ ժամանակ շտապողականությունը կփոխհատուցվի և կառաջանա ոսկե միջին։
Տես նաև
Դիտարկման մեթոդի կիրառման այլ սխալներ. Ներքին վավերականությանն սպառնացող այլ գործոններ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սոցիալական հոգեբանություն Կատեգորիա:Միջանձնային հարաբերություններ Կատեգորիա:Կոգնիտիվ խախտումներ Կատեգորիա:Փորձարարական հոգեբանություն Կատեգորիա:Հոգեբանական գիտափորձեր Կատեգորիա:Ընկալում Կատեգորիա:Մարդկային ռեսուրսների կառավարում
Վերադարձ Հելոուինթաուն
Վերադարձ Հելոուինթաուն Disney Channe l– ի յուրօրինակ ֆիլմն է, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2006 թվականի հոկտեմբերի 20-ին, և Հելոուինթաուն շարքի չորրորդ և վերջին ֆիլմն է։ Պատմությունը սկսվում է նրանով որ, Մարնի Փայփերին (Սառա Փեքսթոն, ով փոխարինել է Քիմբերլի Ջ. Բրաունին), գնում է Հոլոուինթաունի կախարդանքների համալսարան, որտեղ մութ ուժերը փորձում են վերահսկել նրա կախարդական ունակությունները։
Սա Հելոուինթաունի միակ ֆիլմն է, որում Քիմբերլի Ջ. Բրաունը չի խաղում Մարնիի դերում, չնայած Ջոի Զիմերմանը, Դեբի Ռեյնոլդսը, Ջուդիթ Հոագը և Լուկաս Ռոբիլը կրկին խաղում են իրենց դերերը։ Նշվում է, բայց չի հայտնվում Սոֆի Փայփերը, որը նախորդ ֆիլմերում խաղացել էր Էմիլի Ռոզկենի դերում։ Այս ֆիլմը Disney Channe l-ի առաջին օրիգինալ կինոֆրանշիզան է, որը թողարկել է չորրորդ մասը։ Պրեմիերան դիտել է 7,5 միլիոն հեռուստադիտող։ DVD- ն թողարկվել է 2007 թվականի օգոստոսի 28-ին:
Սյուժե
18-ամյա Մարնին (Սառա Փաքսթոն) որոշում է հրաժարվել քոլեջի իր նախնական ծրագրերից և այցելել հելոուինթաունի կախարդների համար նախատեսված համալսարան։ Մառնիին ստանում է լիարժեք կրթաթոշակ ՝ իր լավ գործերի և նախորդ տարիներին կատարած աշխատանքի համար։ Իր մորը ՝ Գվենին (Ջուդիթ Հոագ) զարմացնելով, Մառնին հեռանում է, իսկ նրա եղբայր Դիլանը (Ջոի Զիմերման) դժկամորեն ստիպված է գնալ Գվենի հետ։ Դպրոցն այն չէ, ինչ թվում է, կախարդները չեն կարող օգտագործել մոգությունը. փոխարենը նրանք սովորում են Շեքսպիրի և մոգության հնագույն պատմության մասին։ Մառնին կարծում էր, որ կսովորի օգտագործել իր մոգությունը և այժմ ընկճված է։ Նա վիճում է իր հին ընկեր Իթանի (Լուկաս Ռոբիլ) հետ և ձեռք բերում նոր ընկերուհի Անիսա Ջnին (Ամառային Բիշիլ)։ Նա նաև երեք նոր թշնամի է ձեռք բերում Չար քույրերի մեջ. Սքարլեթ (Քրիստի Ու), Սապֆիր (Քելի Քոքրել) և Սեյջ (Քեթի Քոքրել), չար, ծայրաստիճան հնարամիտ, փչացած և մանիպուլյատիվ վհուկների եռյակ, որոնք Սիլաս Չարագործի դուստրերն են ( Քեոն Յանգ), որոնց Դիլանը անմիջապես սիրահարվում է։
Մառնին հայտնաբերում է, որ ինքը պատասխանատու է համալսարանում մոգության սահմանափակման համար։ Համալսարանն ի սկզբանե ստեղծվել էր միայն կախարդների համար, որպեսզի սովորեն ինչպես օգտագործել մոգությունը, բայց նախատեսված էր բացառապես վհուկների և կախարդների համար։ Բայց երբ Հելոուինի և մարդկային աշխարհի միջև պորտալը բացվեց ընդմիշտ, ոչ միայն Հելոուինի համար, նրանց մեծ մասը սկսեցին ընդունվել համալսարաններ երկրի վրա։ Այդ ժամանակվանից ի վեր Վիթչի համալսարանը թույլ է տվել այցելել այլ կախարդական արարածների։ Դասերը ձանձրալի են Մառնիի համար, մինչ դեռ նա չի գտնում համալսարանի բանտում գտնվող կախարդական արկղը ՝ պիտակավորված «Ս. Քրոմվել», - կախարդականորեն հայտնված նրա առջև։ Այնուամենայնիվ, արկղոը կողպված է, և դրա վրա ոչ մի բանալի չկա։ Մառնին հանդիպում է իր պրոֆեսորներից մեկի ՝ միսս Բարվինկլի (Միլիսենտ Մարտին) հետ և բացատրություն խնդրում։ Բարվինկլը միայն ասում է Մարնիին, որ S-ը նշանակում է Սպլենդորա, ում հետ նրանք շատ լավ ընկերներ են եղել։
Մառնին և Դիլանը իմանում են, որ տուփը պարունակում է Նվեր ՝ կախարդական ուժ, որը կարող է օգտագործել միայն Կրոմվելը, որը Սփլենդորան փակել էր արկղում դարեր առաջ։ Միևնույն ժամանակ, Չարագործ Քույրերը օգտագործում են Դիլանի սիրահարությունն՝ ստիպելով նրան կատարել իր տնային առաջադրանքները և դրանք օգտագործել որպես խայծ Մարնիի համար։
Ավելի ուշ Իթանը պատմում է Մարնիին մի խորհրդավոր խմբի մասին, որի մաս էր կազմում իր հայրը, ով հայտնի է որպես Դոմինիոն, ով կփորձի օգտագործել Մառնին առկղը բացելու համար, բայց Մառնին չի հավատում նրան։ Ավելի ուշ Մառնին ճանապարհորդում է ժամանակով ՝ հանդիպելու Սպլենդորայի հետ (որը նույնպես խաղում է Սառա Փաքսթոնը) և իմանալու խորհրդավոր նվերի իրական բնույթի մասին։ Սպլենդորան բացատրում է, որ Նվերը այն ամուլետն է, որը կրողին հնարավորություն է տալիս հաղթել ցանկացածին, ուժ, որը վհուկներին արգելված է օգտագործել։ Մառնին հասկանում է, որ իր տնօրենը և դոկտոր Գրոգը (Սքոթ Սթիվենսոն) «Դոմինիոնում»ի խմբից են, իսկ Սպլենդորան իրեն է տալիս արկղի բանալին։ Պարզվում է, որ Սպլենդորան Մարնիի տատիկն է ՝ Ագջին։ Ագաթան նրա երկրորդ անունն է, և նա ատում է իր կյանքի այն մասը երբ նա Սպլենդորան էր, ուստի ի վերջո հրաժարվում է դրանից։ Մառնին բանալիով վերադառնում է ներկա ժամանակ։
Կանցլեր Գուդվինը (Լեսլի Ուինգ) գողանում է ամուլետը Չարագործի համար՝ Հելոուինթաունը գրավելու համար։ Իմանալով, որ միայն Կրոմվելը կարող է օգտագործել այն, Չարագործ Քույրերը Դիլանին վերածում են շան, որպեսզի ստիպեն Մարնիին կատարել իրենց պահանջները։ Եթե Դիլանը հետ չվերափոխվի մարդու մինչև հելոուին, ապա նա հավերժ կմնա այդպիսին։ Նրանք համաձայն են վերադարձնել նրան իր բնական տեսքին, եթե Մառնին վերահսկի Հելոուինը նրանց համար։ Մարնին կեղծ համաձայնվում է օգնել նրանց իրենց դավադրության մեջ ՝ սկզբում օգտագործելով ուժը ՝ Վիտչի համալսարանում գտնվող մարդկանց վերահսկելու համար։ Այնուամենայնիվ, նա միացնում է դրանք Անիսան պահում է այդ ուժը իր լամպի մեջ։ Երբ այդ ուժը գտնվում է լամպի մեջ, Մառնին, Դիլանը, Գվենը և Անիսան ոչնչացնում են լամպը, որը ոչնչացնում է ամուլեթը։ Դոմինիոնը փորձում է փախչել, բայց նրանց կանգնեցնում է Փերիվինկլը, որը, պարզվում է, Հելոուին քաղաքում Հռոմի տիրապետության դեմ Լիգայի գաղտնի հետաքննող է։ Նա նրանց բանտարկում է Կախարդական բաժակի մեջ, որտեղ նրանց մերկացնում է և ձերբակալում դավաճանության համար։
Չար հանցագործ քույրերը նույնպես կորցնում են իրենց լիազորությունները, բայց Մառնին իմանում է, որ նախորդ ֆիլմում իր հայրը մեղավոր ճանաչելուց հետո Իթանը կամավոր հրաժարվել է իր լիազորություններից։ Մառնին և Իթանը նոր հարաբերություններ են սկսում և ժամանում են։ Ֆիլմն ավարտվում է այն ժամանակ, երբ Դիլանը հայտնաբերում է, որ Մառնին ոչնչացրելու փոխարեն այդ ամուլեթը, այն պահել էր իր գրքում։ Քանի որ Կախարդների համալսարանի հիմքի վրա կախարդանքները կեսգիշերին դառնում են մշտական, ամուլեթը նրան է պատկանում, քանի որ նա միակ մարդն է, ում Մառնին վստահում է իր զորությամբ:Ամուլեթը պահելով միայն կարևոր նպատակների համար ՝ նա դնում է գիրքի մեջ և ֆիլմի վերջում հայտնվում է փայլուն կարմիր Ս տառը։
Բագրատ Սարգսյան
Բագրատ Գարուշի Սարգսյան, հայ պատմաբան։ ՀՀ պետական և քաղաքական գործիչ։
Վերադարձ Հելոուինթաուն
Ընդունելություն
Պրեմիերան ԱՄՆ-ում դիտել է ընդհանուր առմամբ ավելի քան 7,5 միլիոն հեռուստադիտող ՝ այն դարձնելով օրվա ամենադիտվող ֆիլմը կաբելային հեռուստասեությամբ և դարձնելով այն Disney- ի չորրորդ վարկանիշ ունեցող ֆիլմը  ։
Լյուբոմիրկա (այլ կիրառումներ)
Լյուբոմիրկա, կարող է վերաբերել՝
Բագրատ Սարգսյան
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի 3 զավակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1959 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեղձուտ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 4-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ Կատեգորիա:ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Վերադարձ Հելոուինթաուն
Ընդունելություն
Ի տարբերություն առաջին երեք մասերի, որոնք բոլորը դրական արձագանքներ ստացան, այս կինոնկարը ավելի խառն արձագանք գտավ։ Rotten Tomatoes- ի վերանայման ագրեգատորի վրա այն ունի ընդամենը 4 ակնարկ քննադատների կողմից, 2 դրական և 2 բացասական  :  Ֆիլմը մեծ քննադատության արժանացավ օրիգինալ գլխավոր դերասանուհի Քիմբերլի Ջ. Բրաունին Մարնիի դերը չներկայացնելու համար, չնայած նրան որ կարող էր մասնակցել նկարահանումներին։ Ինքն հենց՝ Բրաունը, հայտարարեց, որ հիասթափված է վերափոխումից։ Քեթի Հինին BuzzFeed- ում նշել է, որ առաջին երեք ֆիլմերը Հելոուինի մասին լավագույնն են, և որ չորրորդ ֆիլմը ավելի լավ է ուղղակի անտեսել. : Սթեյսի Գրանտը MTV- ում ասաց, որ բոլորը պետք է ձևացնեն, որ Վերադարձ դեպի Հելոուինթաուն երբեք չի եղել ՝ վերակազմավորման պատճառով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դիսնեյյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ընտանեկան ֆիլմեր
Շիմպանզեների պատերազմ Գոմբեում
Շիմպանզեների պատերազմ Գոմբեում, հայտնի է նաև որպես Քառամյա պատերազմ, հակամարտություն Տանզանիայի Կիգոմա շրջանի Գոմբե Սթրիմ ազգային պարկում շիմպանզեների երկու համայնքների միջև 1974-1978 թվականներին։
Շիմպանզեների երկու խմբեր միավորված էին Կասակելա համայնքում։ 1974 թվականին հետազոտող Ջեյն Գուդոլլը նկատեց համայնքի պառակտում։ Ութ ամսվա ընթացքում Կասակելայի հարավային մասում շիմպանզեների մի մեծ խումբ առանձնացավ խմբից և վերանվանվեց Կահամա համայնք։ Անջատողականների խումբը բաղկացած էր վեց հասուն արուներից, երեք հասուն էգերից և նրանց ձագերից։ Կասակելան ուներ ութ հասուն արու, տասներկու հասուն էգ և ձագեր։ Չորս տարի տևած հակամարտության ընթացքում Կահամա համայնքի բոլոր արուները սպանվեցին, ինչը փաստացի հանգեցրեց նրա կազմաքանդմանը։ Հաղթանակած Կասակելան այնուհետև ընդլայնվեց դեպի Կահամայի տարածք, բայց հետագայում այնտեղից վտարվեց շիմպանզեների մեկ այլ համայնքի կողմից։
Նախադրյալներ
Մինչև քառամյա պատերազմը Գոմբե Սթրիմ ազգային պարկը հայտնի էր որպես Գոմբե Սթրիմ հետազոտական կենտրոն ։ Այգին գտնվում է Կակոմբե հովտի ստորին մասում և հայտնի է պրիմատների հետազոտման իր հնարավորություններով, որոնցից առաջին անգամ օգտվել է հետազոտող Ջեյն Գուդոլլը, որը Հետազոտական կենտրոնի տնօրենն էր ։ Այգին գտնվում է գետահովտից վեր բարձրացող բլուրների զառիթափ լանջերին և ծածկված է գետային խիտ անտառով ։ Այս բլուրների վրա շիմպանզեներն ապրում էին տարածքային համայնքներով, որոնք բաժանված էին մեկից մինչև քառասուն առանձնյակներ ունեցող խմբերի ։
Կասակելա համայնքը գտնվում էր կենտրոնական հովտի երեք ուսումնասիրվող տարածքներից մեկում․ հյուսիսում Կասակելա համայնքն էր, հարավում՝ Կակոմբեն և Մկենկեն ։ Կենդանիների՝ տարածքայնության ապացույցները առաջին անգամ փաստագրվել են, երբ Գուդոլլը կերակրելիս հետևել է շիմպանզեներին՝ նշելով նրանց տարածքային ագրեսիվ վարքագիծը։ Այնուամենայնիվ, նա չէր կանխատեսում գալիք հակամարտությունը ։
Պատերազմ
Առաջին արյունը թափել է Կասակելա համայնքը 1974 թվականի հունվարի 7-ին, երբ Կասակելա խմբի վեց հասուն արուները՝ Համֆրին, Ֆիգանը, Ջոմեոն, Շերին, Էվերեդը և Ռոդոլֆը, դարանակալել են Կահամայի մեկուսացած արու Գոդիին։ Կասակելայի արուներին ուղեկցել է մեկ էգ՝ Գիգին, սակայն նա ուղղակիորեն չի մասնակցել կռվին։ Թեպետ Գոդին փախուստի փորձ է ձեռնարկել, հարձակվողները բռնել են նրան, գցել գետնին և ծեծել այնքան, մինչև նա դադարել է շարժվելուց։ Դրանից հետո Կասակելայի արուները մեծ ցնծությամբ տոնել են հաղթանակը՝ ճյուղեր նետելով ու բարձր բղավելով, իսկ հետո նահանջել են։ Հենց հաղթողները հեռացել են, Գոդին նորից ոտքի է կանգնել, բայց, հավանաբար, կարճ ժամանակ անց սատկել է ստացած վնասվածքներից։ Սա առաջին դեպքն էր, երբ որևէ շիմպանզե դիտավորյալ փորձում էր սպանել մեկ այլ արու շիմպանզեի։
Գոդիի սատկելուց հետո Կասակելաները սպանել են Դեին, իսկ հետո Հյուին։ Դեի վրա հարձակվելու ժամանակ էգ Գիգին արուների հետ, ըստ էության, մասնակցել է մարտին։ Ավելի ուշ հերթը հասել է ծեր Գողիաթին։ Պատերազմի ողջ ընթացքում Գողիաթը համեմատաբար ընկերական էր Կասակելայի հարևանների հետ, սակայն նրա բարությանը փոխադարձությամբ չեն պատասխանել, և նրան ևս սպանել են։ Հաջորդը սպանվել է Չառլին։ Նրա սատկելուց հետո անհետացել և այդպես էլ չի գտնվել պոլիոմիելիտով տառապող երիտասարդ արու Վիլի Ուոլին։ Կահամա խմբի վերջին մնացած չափահաս արուն՝ Երիտասարդ Սնիֆը, ապրել է ավելի քան մեկ տարի։ Որոշ ժամանակ թվում էր, թե նա կարող է փախչել նոր համայնք կամ վերադառնալ Կասակելա, բայց դա տեղի չունեցավ. Երիտասարդ Սնիֆը նույնպես սպանվեց Կասակելայի մի խումբ արուների կողմից։ Կահամայի հասուն էգերից մեկը սպանվել է, երկուսը անհետ կորել են, իսկ երեք երիտասարդ էգերը ծեծի են ենթարկվել և առևանգվել Կասակելայի արուների կողմից։ Երիտասարդ Սնիֆի սատկելուց հետո Կասակելաները տիրացել են Կահամայի նախկին տարածքին։
Սակայն Կահամայի անհետացումից հետո Կասակելայի տարածքը մտել է շիմպանզեների մեկ այլ համայնքի տարածք, որը կոչվում էր Կալանդե։ Վախենալով թվաքանակով իրենց գերազանցող Կալանդեից, ինչպես նաև իրենց սահմանի երկայնքով տեղի ունեցած մի քանի կատաղի բախումներից՝ Կասակելան արագորեն հրաժարվեց իրենց նոր տարածքի մեծ մասից։ Բացի այդ, երբ նրանք հետ էին շարժվում դեպի հյուսիս, Կասակելային հետապնդում էր Միտումբա համայնքի շիմպանզեների մի խումբ, որը քանակով նույնպես գերազանցում էր Կասակելա համայնքին։ Ի վերջո, մարտական գործողությունները մարել են, և խաղաղությունը վերականգնվել է։
Եզրահանգումներ
Երբ Գուդոլլը հաղորդել է Գոմբեի պատերազմի իրադարձությունների մասին, ոչ բոլորն էին հավատացել շիմպանզեների միջև բնական պատերազմի նրա պատմությանը։ Այն ժամանակ մարդու և կենդանիների վարքագծի գիտական մոդելները գրեթե երբեք չէին հատվել ։ Որոշ գիտնականներ նրան մեղադրում էին չափից ավելի մարդակերպության մեջ, մյուսները ենթադրում էին, որ նրա ներկայությունը և շիմպանզեներին կերակրելու սովորությունը բնական խաղաղ համայնքում բռնի հակամարտություն են առաջացրել։ Այնուամենայնիվ, պակաս սևեռուն մեթոդների օգտագործմամբ ավելի ուշ կատարված հետազոտությունները հաստատել են, որ շիմպանզեների խմբերն իրենց բնական վիճակում գտնվում են պատերազմի մեջ ։ Ֆիզիկական մարդաբանության ամերիկյան ամսագրում (American Journal of Physical Anthropology) հրապարակված 2018 թվականի ուսումնասիրությունը եզրակացրել է, որ Գոմբեի պատերազմը, ամենայն հավանականությամբ, երեք բարձրաստիճան արուների միջև իշխանության պայքարի հետևանք էր, որը սրվել է սեռահասուն էգերի պակասի պատճառով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էթոլոգիա Կատեգորիա:1970-ականների հակամարտություններ Կատեգորիա:Պրիմատներ
Թաթուլի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արագածոտնի մարզի Թաթուլ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թվականին հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 10 հուշարձան (8 միավոր)։
|}
Պրիբլիժնայա
Պրիբլիժնայա (Приближная), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կաբարդա-Բալկարական Հանրապետության Պրոխլադնիի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1838 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կաբարդա-Բալկարիայի Պրոխլադնիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1768 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ջրաձոր
Ջրաձոր (նախկինում անվանումը՝ Ջալաբ), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի Ամասիայի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Գյումրիից մոտ 10 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ախուրյանի ձախակողմյան վտակ Հողմաջուր գետի աջ ափին։ Ներկայումս մասն է կազմում Ամասիայի խոշորացված համայնքի։ Վերանվանվել է Ջրաձոր 1946 թվականին ։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Ջրաձորի մշտական բնակչությունը կազմել է 237, առկա բնակչությունը` 202 մարդ ։ Բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիների մի մասը XIX դարում գաղթել է Բասենի գյուղերից ։
Ջրաձորի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ջրաձորում պահպանվել է Սբ. Գևորգ եկեղեցին։ Կա նաև մ․թ․ա․ 2–1-ին հազարամյակի կիկլոպյան ամրոց ։ Գյուղի դպրոցի մոտ բացահայտվել են մ․թ․ա․ 3-րդ հազարամյակի բնակավայրի հետքեր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամասիայի շրջան Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գյուղեր
Լյուբոմիրովկա (այլ կիրառումներ)
Լյուբոմիրովկա, կարող է վերաբերել՝
(21395) Ալբերտոֆիլիո
(21395) Ալբերտոֆիլիո (Albertofilho), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Միրիոստոմա ծակոտկեն
Միրիոստոմա ծակոտկեն, Geastraceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
Թերմոֆիլ պսամոտրոֆ սունկ է, որի 2-10 սմ տրամագծով պտղամարմինը գորշավուն է, երիտասարդ վիճակում՝ գնդաձև։ Հաստ և թեփուկավոր էկզոպերիդիումը արագ է պատռվում և առաջացնում է 4-12 բլթակ։ 3-5 մմ բարձրությամբ, գլանաձև, խրձերով դասավորված ոտիկների վրա նստած էնդոպերիդիումը գնդաձև է, իսկ վերևի մասում տափակ, մոխրաշագանակագույն կամ արծաթափայլ։ Էնդոպերիդիումի վերին մասում առաջանում են բազմաթիվ մանր և կլոր անցքեր։ Գլեբան շականակագույն է, կապիլիցիումը կազմված է պարզ կամ թեթևակի ճյուղավորված 3-4 մկմ լայնությամբ թելիկներից։ Գնդաձև, գորտնուկավոր և շագանակագույն սպորները 4-6 մկմ են ։
Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հարավային Կովկասը (Վրաստան, Հայաստան)։ Հայաստանում հանդիպում է Սևանի ֆլորիսիկական շրջանում («Սևան» ազգային պարկ, Արտանիշ թերակղզու տարածք) ։
Էկոլոգիա
Հանդիպում է օգոստոս ամսին, ավազոտ հողերի վրա, ալպիական գոտում, փշատերև անտառներում, 1800-2000 մ բարձրությունների վրա ։
Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում «Սևան» ազգային պարկի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում ։
Սմիթ շրջան (Միսսիսիպի)
Սմիթ շրջան (Smith County), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.647 կմ² է, բնակչությունը՝ 16.491 մարդ (2010 թ. տվյալներով) ։ Շրջկենտրոնն է Ռելեյ բնակավայրը ։ Կազմավորվել է 1833 թ.։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Կաստեխոն դե Վալդեխասա
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սարագոսա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
(5086) Դյոմին
(5086) Դյոմին (Demin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,176524 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9275 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4255 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1172,85 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,306944 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,39° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ժողովածու (2401)
Ժողովածու (2401), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2401 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1664 թվականին, Հովհաննես աբեղա գրիչի կողմից Հովհաննու վանքում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 11X8,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 278 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի տերունական 1, կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի մագաղաթ 4 էջ, վրացերեն։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կանաչ մետաքս։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 181բ, 277ա, կնիք 1ա (1633 թվական, Գրիգոր վարդապետ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Լյուբովկա (այլ կիրառումներ)
Լյուբովկա, կարող է վերաբերել՝
Հունդինուռգա
Հունդինուռգա (Hundinurga), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Վայվառա շրջանում։
Լեբյաժե (քաղաքատիպ ավան, Լոմոնոսովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4729 մարդ։
Հունդինուռգա
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 23 մարդ։
Լեբյաժե (քաղաքատիպ ավան, Լոմոնոսովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1615 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Լոմոնոսովսկի շրջանի բնակավայրեր
Աղապատուկ
Աղապատուկ, թելուկազգիների ընտանիքի թփերի կամ կիսաթփերի ցեղ։ Ունի 1 տեսակ՝ ։
Ձևաբանություն
Ցողունները հակադիր ճյուղավորվող են, մսալի, հողի մակերևույթին առաջացնում են արմատակալող թմբեր։ Տարածվող ճյուղերը գորշ են, միամյաները՝ թխականաչ, գլանաձև, հոդավոր, հյութալի։ Թերգարգացած տերևները բութանկյուն են, հակադիր, թեփուկաձև։ Ծաղիկները մանր են, սպիտակավուն՝ նստած տերևածոցերում։ Պտուղը միասերմ է, մանր, ձվաձև։ Մոխիրը պարունակում է պոտաշ։
Տարածվածությունը Հայաստանում
Աճում է Արմավիրի և Արարատի մարզերի աղուտ-ալկալի հողերում։
Կատեգորիա:Թելուկազգիներ
Անտոնովկա (գյուղ, Տեոֆիպոլի շրջան)
Անտոնովկա (Антонівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անտոնովկա գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,277 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 72202 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1927 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սաադանաիո
Սաադանաիո (საადანაიო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Սենակի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 150 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սենակից հեռու է 12 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 14 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Սենակի շրջան‎‎‎
(21396) Ֆիշեր-Իվես
(21396) Ֆիշեր-Իվես, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Լյուբոտին (այլ կիրառումներ)
Լյուբոտին, կարող է վերաբերել՝
Լեոնա-Լիբերական բարձրություն
Լեոնա-Լիբերական բարձրություն, գտնվում է Արևմտյան Աֆրիկայում։ Ձգվելով հյուսիսից–արևմուտքից հարավ–արևելք՝ իջնում է դեպի Ատլանտյան օվկիանոսի մերձափնյա դաշտավայրը։ Կազմված է մինչքեմբրյան ապարներից։ Առավելագույն բարձրությունը 1948 մ է (Բինտիմանի լեռ)։
Կատեգորիա:Սիերա Լեոնեի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Գվինեայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Լիբերիայի աշխարհագրություն
Կաստիելյո դե Խակա
Կաստիելյո դե Խակա  (Castiello de Jaca), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայի Սառագոսա պրովինցիայի Առագոն ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Հասետանիա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 17.43 կմ2։ Բնակչությունը՝ 256 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 83 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սթոուն շրջան (Միսսիսիպի)
Սթոուն շրջան (Stone County), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.153 կմ² է, բնակչությունը՝ 17.786 մարդ (2010 թ. տվյալներով) ։ Շրջկենտրոնն է Ուիգինս բնակավայրը ։ Կազմավորվել է 1916 թ.։
Ժողովածու (2322)
Ժողովածու (2322), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2322 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում Մանտսե դպիր գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 24x17,5 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 275 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգիրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ 273բ ։
Սթոուն շրջան (Միսսիսիպի)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Ժողովածու (2322)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Սուխումի հայկական տպագրություն
Սուխումի հայկական տպագրություն, հայերեն տպագրության պատմությունը Սուխումում։
Պատմություն
Սուխումում հայկական առաջին տպարանը («Պրոմեթեյ») և գրախանութը 1910-ական թվականներին բացել է Խաչատուր Ավդալբեգյանը (1888–1976)։ 1912-1913 թվականներին տպագրվել է « Լոյս » գրական շաբաթաթերթը (աբխազահայ առաջին պարբերականը), այնուհետև՝ «Նոր կյանք» (1913), «Փարոս» (1919), «Կարմիր աստղ» (1920-1921) հասարակական-քաղաքական թերթերը։
1932-1935 թվականներին լույս է տեսել «Սովետսկի պիսատել Աբխազիի» հնգալեզու (աբխազերեն, ռուսերեն, վրացերեն, հայերեն և հունարեն) թերթը (շուրջ 50 համար), որտեղ տպագրվել են հոդվածներ հայ բանահյուսության և գրականության մասին, հայ գրողների գործեր։
1930-1960-ական թվականներին Աբխազիայի պետական հրատարակչությունում տպագրվել են Ա. Ջիդարյանի «Պապը» (1936), «Արևի հովանու տակ» (1941) և «Ծովի շունչը» (1959), Հ. Գուրունյանի «Հայրենի ծուխ» (1960), Ի. Ռահանյանի «Խաղաղություն» (1960), Ա. Բահարյանի «Ծիր կաթին» (1960) և այլ ժողովածուներ, «Շավիղ» (1962), «Ձայն համշենական» (1972) և «Սևծովյան այգաբաց» (1991) ալմանախները։ 1990-ից հետո Սուխումում տպագրվել են Ժ. Էրուքյանի «Աշուն» (2000), «Թռչնի երգը» (2002), «Հոգու երկիր» (2007), Հ. Թորոսյանի «Կանչ», Հ. Եթումյանի «Մնիներ» և «Կոլխոզին պեչատը» (2004), Ս. Բաղդասարյանի «Իսկ ես արդեն սկսել եմ հավատալ» (2004), Ա. Բահարյանի «Աշխարհի ամենաքաղցր խոսքը» (2005), Ե. Ղանդիլյանի «Բարության լույսեր» (2006), Հ. Հովակի «Բանաստեղծություններ» (2006), «Ես հավատում եմ խղճի հրաշքին» (2009), Հ. Ռահանյանի «Առակներ և զրույցներ», Արտավազդ Սարեցյանի հեղինակային և թարգման. գրքերը, պատանի ստեղծագործողների «Ծիծեռնակներ» (2004) հայերեն, ռուսերեն և աբխազերեն ժողովածուները, «Գրական Համշեն» (2012) ալմանախը։
«Կռունկ» հայկական մշակութաբարեգործական ընկերությունը 1991-1994 թվականներին Սուխումում լույս է ընծայել նույնանուն ամսագիր (30 համար, խմբագիրներ՝ Ա. Սարեցյան, Ռոբերտ Դավթյան)։
1991 թվականից հրատարակում է «Համշեն», 2004 թվականից Երևանում՝ «Ձայն համշենական» թերթերը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայկական տպագրություն
Աշխատանքի լարունություն
Աշխատանքի լարունություն, աշխատանքի լարվածության աստիճան արտադրության պրոցեսում, որոշվում է ժամանակի միավորի ընթացքում ֆիզիկական և նյարդային ուժերի ծախսումներով։ Աշխատանքի լարունության բարձրացումը ենթադրում է միևնույն ժամանակամիջոցում աշխատանքի ավելի մեծ ծախսում, երբ աճում է և՛ արտադրվող արդյունքների քանակը, և՛ դրանց մեջ պարունակվող աշխատանքի մեծությունը։ Քանի որ արդյունքների քանակի աճն ուղիղ համեմատական է աշխատանքի ծախսումներին, ուստի յուրաքանչյուր միավորի արտադրության վրա ծախսվող աշխատանքի մեծությունը մնում է անփոփոխ։ Մինչդեռ մեծանում է նոր ստեղծվող արժեքը, որովհետև աճում են կենդանի աշխատանքի ծախսումները։ Տարբերում են նորմալ, անհրաժեշտ և չափազանց բարձր աշխատանքի լարունություններեր։ Նորմալ աշխատանքի լարունության դեպքում, աշխատանքից հետո՝ հանգստի ժամանակաշրջանում լրիվ վերականգնվում է աշխատողի աշխատունակությունը։ Չափազանց բարձր աշխատանքի լարունությունը հյուծում է նրա օրգանիզմը, հասցնում անաշխատունակության։ Նորմալ աշխատանքի լարունությունը աշխատանքի արտադրողականության գործոններից է, կազմում է հասարակականորեն անհրաժեշտ աշխատաժամանակի տարր։ Կապիտալիստական հասարակարգում աշխատանքի լարունության բարձրացումը հավելյալ արժեքը մեծացնելու միջոց է։ Իմպերիալիզմի ժամանակ մոնոպոլիաները բարձր շահույթ ստանալու նպատակով կիրառում են աշխատանքի լարունությունը բարձրացնելու ձևեր ու մեթոդներ՝ աշխատանքի կազմակերպման «քրտնաթոր» սիստեմներ, ինչպես, օրինակ՝ թեյլորիզմը, ֆորդիզմը։ Սոցիալիզմի պայմաններում աշխատանքի ռացիոնալ կազմակերպումն ապահովում է մարդու ֆիզիկական ու հոգևոր կարողությունների նպատակահարմար օգտագործումն ու զարգացումը, նրա աշխատունակության պահպանումն ու բարձրացումը։ Աշխատանքի և հանգստի կարգ սահմանելիս նկատի է առնվում նորմալ–անհրաժեշտ աշխատանքի լարունության ապահովումը։
Կատեգորիա:Աշխատանք
Թեյլերի թանգարան
Թեյլերի թանգարան (Teylers Museum), բնական գիտությունների թանգարանը, որը հիմնադրվել է 1778 թվականին Նիդերլանդների Հաարլեմ քաղաքում։ Համարվում է երկրի հասարական թանգարաններից ամենահինը։ Աշխարհում միակ թանգարանն է, որը գտնվում է 18-րդ դարի իրական շենքում, որը դեռևս պահպանել է իր ներքին դիզայնը (ինտերիերը)։ Թանգարանի տնօրենն է Մարջան Շչարլուն ։
Պատմություն
Այս շենքում, որը հիմա թանգարան է, մի ժամանակ ապրել է Փիթեր Թեյլոր վան դեր Հյուլսթը, շոտլանդական ծագման բանկիր և գործարանատեր։ Լինելով Լուսավորության համախոհը, նա մեծ հետաքրքրություն է դրսևորել գիտության զարգացման և արվեստի մեջ։ Իր ամբողջ կարողությունը և հավաքածուները նա կտակել է Թեյլերի հասարակությանը, որոնք ունեին գիտության և արվեստի զարգացման նպատակներ։
Թեյլերի կտակը բաժանվում էր երեք մասի. կրոնական ժառանգության, արվեստի և գիտությունների ժառանգության (կառավարող ընկերությունները հայտնի են եղել որպես առաջին, երկրերդ և երրորդ ընկերություններ)։ Ամեն ընկերությունն ուներ հինգ վստահված անձ, որոնցից պահանջվում էր հանդիպել շաբաթը մեկ անգամ (և, հետևաբար, նրանք բոլորն ապրում էին Հաարլեմում) ։
Հավաքածուներ
Թանգարանը պարունակում է նկարներ և զարդանկար, որոնց հեղինակներից են Միքելանջելոն, Ռաֆայել Սանտին, Ռեմբրանդ վան Ռեյնը, Հենրիկ Գոլցիուսը և Կլոդ Լորենը։ Թեյլերի թանգարանը պահպանում է Ռեմբրանդ վան Ռեյնի գրեթե բոլոր օֆորտները ։
Թանգարանում կա ավելի քան 214,000 հավաքածու ։
Այստեղ գտնվում են նաև եզակի քարացածության հավաքածուներ (այդ թվում, առաջին արխեոպտերիքսը), գիտական (ֆիզիկական) գործիքներ, հանքեր, մեդալներ և մետաղադրամներ ։
Թանգարանի գրադարանը, որը կառուցվել է 1826 թվականին, պարունակում է 18-րդ և 19-րդ դարերի պատմական բնական գիտություններին վերաբերող գրքեր և ամսագրեր։
Թանգարանն ունի 12 տաղավար։ Ամեն տարի այստեղ այցելուների թիվը կազմում է մոտ 100.000 մարդ (Ըստ 2013 թվականի տվյալների, այցելուների թիվը կազմել է 116,000 )։
Թանգարանը հանդիսանում է European Botanical and Horticultural Libraries Group-ի (EBHL) մաս։
2011 թվականին թանգարանը ստացել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության կարգավիճակ։
Թանգարանն ունի իր սեփական աստղադիտարանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1778 հիմնադրումներ Կատեգորիա:1778 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Նիդերլանդների թանգարաններ Կատեգորիա:Բնագիտական թանգարաններ
Բազալիյա
Բազալիյա (Базалія), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1570 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բազալիյա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 2 114 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1570 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պրիբրեժնի (գյուղ, Մոսկովսկի շրջան)
Պրիբրեժնի (Прибрежный, Heyde-Waldburg (Heidewaldburg)), գյուղ Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզի Մոսկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6000 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կալինինգրադի մարզի Մոսկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Օննիկ Դինքջյան
Օննիկ Դինքջյան, ժողովրդական և ծիսական երգերի ամերիկահայ կատարող, երաժիշտ, երգահան և քնարերգակ։
Կենսագրություն
Դինքջյանի երաժշտական ամենավաղ փորձը եղել է հայկական եկեղեցում, որտեղ նա եղել է գեղարվեստական մենակատար։ 1952 թվականին Միացյալ Նահանգների բանակին միանալուց հետո նա դարձել է հանրաճանաչ Winged Victory Chorus-ի մենակատարը, որը զվարճացնում էր զորքերին ամբողջ Եվրոպայով մեկ՝ Կորեական պատերազմի ժամանակ։ Բանակից վերադառնալուց հետո նա բացել է քիմիական մաքրման իր սրահը, Ֆրանսիայի Լիոն քաղաքում ամուսնացել է Արաքսի Մաքսյանի (Մղսյան) հետ, որի արմատները Խարբերդից են։ Նրանք ունեցել են երկու զավակ՝ Անահիտը և Արան։
Պարգևներ
2019 թվականի դեկտեմբերին Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Առաջինը հայկական ավանդական երաժշտության մեջ երկարամյա գործունեության համար Օննիկ Դինքջյանին պարգևատրել է «Մեսրոպ Մաշտոց» մեդալով ։
2020 թվականին Օննիկ Դինքջյանը ստացել է Ազգային ժառանգության պարգևը (National Heritage Fellowship), որը Միացյալ Նահանգների արվեստների ազգային հիմնադրամը շնորհում է ժողովրդական և ավանդական արվեստի գործիչներին։ Օննիկ Դինքջյանից բացի 25000 դոլար պարգևին են արժանացել ինը այլ ամերիկացի երգիչներ, երաժիշտներ, պարողներ, ավանդական արվեստի հետևորդներ ։
Ելույթներ
Օննիկ Դինքջյանը ելույթներ է ունեցել Կոնգրեսի գրադարանում, Սմիթսոնյան գավառական կյանքի փառատոնում և Քենեդի կենտրոնի «Հազարամյա բեմում»։
2013 թվականի ապրիլի 9-ին Օննիկ Դինքջյանն ու նրա որդին՝ Արա Դինքջյանը, եկել են Ստամբուլ և մասնակցել Սուրբ Խաչ Դպրեվանքի հիմնադրության 60-ամյակի առթիվ կազմակերպված համերգին, որը տեղի է ունեցել Շիշլիի Քենթ սրահում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայում ծնվածներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ հայկական սերմամբ
Սուրբ Կարապետ եկեղեցի (Դոնի Ռոստով)
Սուրբ Կարապետ եկեղեցի, հայկական եկեղեցի Դոնի Ռոստովում, Դոնի Նախիջևանում պահպանված միակ հայկական եկեղեցին է (եթե չհաշվենք Սուրբ Խաչ վանքի եկեղեցիները, որը գտնվում էր քաղաքի սահմաններից դուրս)։ Գտնվում է Հայկական (Պրոլետարական) գերեզմանատան տարածքում, նրա արևելյան պարսպի մոտակայքում, հարավային պորտալը կողմնորոշված է գերեզմանատան գլխավոր մուտքի դարպասին, որը, իր հերթին, 10-րդ գծի ավարտն է։
Դրսույթ
Սուրբ Կարապետի տարածական կոմպոզիցիան կառուցվել է բազիլիկային և խաչագմբեթային տաճարների ձևերի համակցվածությամբ։ Ճակատային մասերի ձևավորման մեջ նկատելի են հայկական ավանդական մոտիվները քարե փորագրված մանրամասներով։
Ճակատային մասերի ձևավորման մեջ գերիշխող է կամարաշարը։ Այն ներկայացված է հյուսիսային և հարավային ճակատների առաջին յարուսում կամարաղեղներով պրոֆիլավորված կիսասյուներով։
Տաճարի երեք մուտքերը` հարավայինը, արևմտյանը և հյուսիսայինը, զարդարված են խաչերով ավարտվող հեռանկարային պորտալներով։ Կենտրոնական նավի գերակա դերն ընդգծում է արևմտյան և արևելյան ճակատներում դեպի կենտրոն աճող կամարաշարը։