cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Իժևկա (գյուղ, Կոնստանտինովսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Իժևկա գյուղում բնակվում էր 67 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աղչայ (Զանգիմարի վտակ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի գետեր Կատեգորիա:Մակու գետի վտակներ Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ
Միզուլա (լիճ)
Միզուլա (Missoula), հնագույն սառցադաշտային լիճ ժամանակակից ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի արևմտյան մասում։ Գոյացել է աստիճանաբար սառցադաշտային ժամանակաշրջանի վերջին, 15-13 հազար տարի առաջ։ Զբաղեցնում էր մոտ 7770 կմ² տարածք, ծավալը կազմում էր մոտ 2100 կմ³ (ժամանակակից Միչիգան լճի ծավալի գրեթե կեսը) ։ Գտնվում է Միզուլա քաղաքից 68 մղոն հյուսիս-արևմուտք, Մոնտանա թիվ 382 մայրուղուց արևելք։ 1966 թվականին հայտարարվել է բնության ազգային հուշարձան։
Լճի հետազոտությունն հիմք է հանդիսացել ամերիկացի երկրաբան Ջոն Հարլեն Բրետսի տեղանքի դիլյուվիալ ծագման տեսության հիմնավորման համար, որի ուսումնասիրության առարկան Քանելդ Սքաբլենդ անվամբ հայտնի  տեղանքն էր։ Լճի ձևավորումը կապված է Կորդիլերյ ան սառցադաշտի լեզվակի առաջխաղացման հետ, ինչը հանգեցրել է Կլարկ-Ֆորկ գետի վրա բնական սառցե ամբարտակ ի ձևավորմանը։ Պատվարի ենթադրյալ բարձրությունը կազմել է մոտ 610 մ։
Սառցե պատնեշի պարբերական փլուզումները աղետալի միզուլական ջրհեղեղների պատճառ են դարձել, որոնք պատուհասել են ժամանակակից Վաշինգտոնի նահանգի արևելյան հատվածին և շարունակել հոսքը Կոլումբիա գետի կիրճով, 2000 տարվաի ընթացքում շուրջ 40 անգամ։ Այդ մասշտաբային ջրհեղեղները ողողել են ընդհանուր առմամբ մոտ 210 կմ³ լյոս ային  և նստվածքային նյութ և տեղափոխել այն հոսանքն ի վար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Լճեր ըստ երկրի Կատեգորիա:Լճեր ըստ տեսակի Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի լճեր
Ալֆեպ
Ալֆեպ, ('Αλφεπ) Հունական դիցաբանական արարած։ Տրեզենի արքոնտը և կառավարիչը։ Պոսեյդոնի և Լեիդի (Օրի դուստր) որդին է։ Նրա թագավորությունը փորձեցին գրավել Աթենասը և նրա հայր Պոսեյդոնը ։
Ալֆեպից հետո, նրա թագավորության կառավարիչ է ընտրվում Սարոնը։ Ալֆեպի անունն է կրում հունական մի ցեղատեսակի խաղաղ՝ Ալֆեպյան խաղող ։ Կառուցել է Դեմետրա աստվածուհու արձանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Ինչպես ջուրը շոկոլադի համար (ֆիլմ)
«Ինչպես ջուրը շոկոլադի համար (ֆիլմ)» (Como Agua Para Chocolate, Like Water for Chocolate), Ալֆոնս Առաուի կինոֆիլմը։ Վեպի էկրանիզացիան հեղինակը մեքսիկացի բանաստեղծ Լաուրա Էսքիվելն է ։
Պարգևներ
Մեքսիկական ակադեմիան արժանացրել է ռոմանտիկ նկարը մի քանի Արիելի մրցանակի (այդ թվում որպես ամենալավ ֆիլմ առաջադրումը) ։ Բացի այդ ֆիլմը առաջադրվել է Ոսկե գլոբուսի 51-րդ արարողությունում,(ամենալավ օտարալեզու ֆիլմ) և առաջ է քաշվել անգլիական BAFTA մրցանակի հայցմանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Մաթեմատիկական պապիրուսներ
Մաթեմատիկական պապիրուսներ, Հին Եգիպտոսի մաթեմատիկական գիտության հուշարձաններ, վերաբերում են Միջին թագավորության շրջանին (մոտ 21-րդ դար-մոտ 18-րդ դար մ. թ. ա.)։ Առավել հայտնի են Ռինդի և Մոսկովյան պապիրուսները։
Մոսկովյան պապիրուս
Մոսկովյան պապիրուսը [գտնվում է Ա.Ս.Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանում ] ուսումնասիրել են ռուս եգիպտագետներ Բ.Ա.Տուրաևը (1917) և Վ.Վ.Ստրուվեն (1927), ամբողջությամբ հրատարակվել է գերմաներեն (1930)։ Պարունակում է 25 խնդիր՝ նույն տիպի, ինչ Ռինդի պապիրուսի խնդիրներն են։ Առանձնակի հետաքրքրություն են ներկայացնում 10 և 14-րդ խնդիրները։ Մաթեմատիկական պապիրուսների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է ընձեռում պատկերացում կազմելու Հին Եգիպտոսի մաթեմատիկական գիտելիքների մակարդակի մասին։ Տես նաև Եգիպտոս Հին, Տեխնիկան և գիտությունը բաժինը։
Կատեգորիա:Մաթեմատիկայի պատմություն Կատեգորիա:Հին Եգիպտոս Կատեգորիա:Մաթեմատիկական գրականություն
Բարիակ լե Բոսքե
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 420 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 100 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 29 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 86 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 55-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 31։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,0 %։ 55 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 47 անձ (27 տղամարդ և 20 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (3 տղամարդ և 5 կին)։ 31 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 19-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կավազո դել Տոմբա
Կավազո դել Տոմբա (Cavaso del Tomba) կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզի Տրևիզո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 2675 մարդ (2004), բնակչության խտություն՝ 149 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 18 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 31034։ Հեռախոսային կոդ՝ 0423
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վալ լյոբրեգա
Վալ լյոբրեգա (Vall-llobrega), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ժիրոնա նահանգի մեջ և Կատալոնիա ինքնավար միության կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ Էմպորդա համայնքի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 5.36 կմ2։ Բնակչությունը 866 մարդ (ըստ 2008 թվականի մարդահամարի)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ֆուջեյրա
Ֆուջեյրա (արաբ. الفجيرة), քաղաք Միացյալ Արաբական Էմիրություններում, Ֆուջեյրայի Էմիրության ադմինիստրատիվ կենտրոնը։
Բնակչությունը՝ 54 հազ. մարդ (2003)։ Բնակչության քանակով 7-րդ քաղաքը ՄԱԷ-ում։
Քաղաքը գտնվում է Օմանի ծոցի ափին։
Քաղաքում կա նավահանգիստ և միջազգային օդանավակայան։
Հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄԷ-ի քաղաքներ
Գալուստյան ազգային վարժարան
Գալուստյան ազգային վարժարան, երկսեռ ամենօրյա ուսումնական հաստատություն։ Հիմնադրվել է 1828 թվականին Կահիրեում։ Հիմնադիր-բարերարի անունով սկզբում կոչվել է Եղիազարյան հոգետուն, դպրատուն։ Քաղաքի առաջին մասնավոր հայկական դպրոցն էր, որը թույլատրվել էր բացել «շնորհիվ այն ազդեցիկ դիրքի, որ եգիպտահայ համայնքն ուներ եգիպտական արքունիքում»։ Տարրական դպրոց էր։ Հիմնական առարկան կրոնն էր, դասավանդվել է նաև թվաբանություն, հայերեն և արաբերեն։ Գպրատան ծախսերը կատարվել են ազգապատկան կալվածների եկամուտներից։ 1854 թվականին տեղափոխվել է Կարապետ Գալուստի միջոցներով կառուցված նոր շենք և կոչվել Խորենյան (Մովսես Խորենացու անունով) ազգային վարժարան, իսկ 1897 թվականից՝ Գալուստյան ազգային վարժարան։ Հաստատությունը գտնվում է թեմակալ առաջնորդի և հոգաբարձուների հսկողության տակ, գոյատևում է Կարապետ Գալուստի կաակած միջոցներով։ Ունի մանկապարտեզ, տարրական և բարձրագույն նախակրթարանի բաժիններ, ինչպես նաև գրադարան, մատենադարան։ Աշակերտները սովորում են հայոց լեզու և գրականություն, հայոց պատմություն, կրոնագիտություն, թվաբանություն, արաբերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն, արվեստի առարկաներ։ 1996 թվականին աշակերտների թիվը 45 էր, ուսուցիչներինը՝ 16։ Այստեղ դասավանդել են Ա. Ալպոյաճյանը, Հ. Օշականը, Հ. Սեթյանը, Լ. Աճեմյանը և ուրիշներ։ Վարժարանի շրջանավարտներից են Վահան Թեքեյանը, Գառզուն, Գոհար Գասպարյանը և ուրիշներ։
Կատեգորիա:Եգիպտոսի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Նոր շրջանի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Նորագույն շրջանի հայկական դպրոցներ
Աֆլաթուն
Աֆլաթուն (Aflatoun), միջազգային ոչ հասարակական կազմակերպություն, որի նպատակն է երեխաներին սովորեցնել իրենց իրավունքները և պարտականությունները, ֆինանսների կառավարում, ռեսուրսների միջոցով տալ սոցիալական և ֆինանսական կրթություն։ Կենտրոնական գրասենյակը գտնվում է Նիդերլանդների Ամստերդամ քաղաքում։ Աֆլաթուն ծրագիրը բաղկացած է Aflatot, Aflatoun և Aflateen բաժիններից։ Այն իրականացվում է շուրջ 116 երկրներում` 192 գործընկեր կազմակերպությունների կողմից։ Ամեն տարի Աֆլաթունն ամբողջ աշխարհում կապ է հաստատում շուրջ 4 միլիոն երեխաների հետ, որոնց 60 տոկոսը գումար է խնայում ։
Սոցիալ-ֆինանսական կրթություն
Աֆլաթուն միջազգային կազմակերպությունը երեխաներին տալիս է սոցիալ-ֆինանսական կրթություն։ Սոցիալական կրթության հավասարակշռության և ֆինանսական հայեցակարգերի շնորհիվ Աֆլաթունի ծրագրերը «արտոնում են» երեխաներին հավատալ իրենց ուժերին, իմանալ իրենց իրավունքներն ու պարտականությունները, հասկանալ, խնայել, գործնականորեն ծախսել և սկսել իրենց սեփական ձեռնարկումները ։ Դրանք կարող են ներառել սոցիալական կազմակերպությունների կազմակերպում, ստեղծել խնայողությունների համակարգ և սկսել փոքր ֆինանսական ձեռնարկումներ։ Սոցիալ-ֆինանսական կրթություն հասկացության միջոցով երեխաները կարող են դրական փոփոխություններ կատարել իրենց կյանքում և իրենց համայնքներում` նպատակ ունենալով ի վերջո հանգել նրան, որ խախտվի աղքատության ցիկլը, որի մեջ գտնվում են նրանցից շատերը ։
Նախապատմություն
Աֆլաթունի ստեղծման գաղափարը պատկանում է ազգությամբ հնդիկ Ջերու Բիլիմորիային, որը մեծացել և աշխատել է Մումբայի փողոցային երեխաների շրջանում ։ Նա տեսել է, որ այդ երեխաներից շատերը բավականին շատ ձեռնարկատիրական գաղափարներ ունեն, նա կարծում էր, որ դա կարևոր է, որպեսզի երեխաները հասկանան իրենց ինքնագնահատականը, իրավունքները և կարողանան կառավարել իրենց սեփական ռեսուրսները։
Աֆլաթունի գաղափարն առաջին անգամ փորձարկվել է 18 տարի առաջ Հնդկաստանում, որը ներառում էր երեխաների իրավունքների հիման վրա ֆինանսական հասկացությունների ներդրումը դպրոցի բազայում։ Բիլիամորիան տեսավ, որ երեխաները լավ են արձագանքում բազմաթիվ խաղերի, իրադարձությունների և երգերի։ Գրանցված հաջողությունների շնորհիվ բազմաթիվ երկրներ քննարկել են, թե արդյո՞ք այս ծրագիրը նույն հաջողությունները, նույն օգուտը կբերի իրենց համայնքներին ։
2005 թվականի նոյեմբերին Աֆլաթունը պաշտոնապես գործարկվել է Նիդեռլանդներում։ Այս գլոբալ նախաձեռնությանը մասնակից դարձան մեկ տասնյակից ավելի երկրներ, և այսօր Աֆլաթունը գործում է 120 երկրներում։ 2008 թվականի մարտին Աֆլաթուն միջազգային կազմակերպությունն իր մեկնարկը տվեց Նիդեռլանդների թագուհի Մաքսիմայի օգնությամբ։ Այն հասել է իր նպատակին 75 երկրներում 1 միլիոն երեխաների հետ։
Անուն և բնույթ
Աֆլաթուն անունն ընտրել են այն երեխաները, որոնք Հնդկաստանում առաջինն էին, որ մասնակցում էին ծրագրին, իսկ Աֆլաթունը նրանց դուր եկած մի բոլիվուդյան ֆիլմի անուն էր։ Ընտրված խորհրդանիշը պատկերում է մեծ կրակի կտոր տիեզերքից։ Աֆլաթունը ստեղծվել է, որ առաջնորդի երեխաներին նրանց ուսումնառության ճանապարհին և օգնի ստեղծել հուզական կապվածություն երեխաների ու ծրագրի նյութի միջև։ Այսպիսով, Աֆլաթունի բնույթը միավորող է. այն միավորում է աշխարհի բոլոր երեխաներին ։
Ցանց
Աֆլաթունը լայն մասնակցային և ներառյալ կազմակերպությունների ցանց է, որ ծրագրեր է բերում երեխաների համար։ Աֆլաթուն ծրագիրը մատակարարվում է գործընկերներին երկրի մակարդակով, քանի որ նրանք լավ հասկանում են տեղական միջավայրը։ Նրանք են ծրագրի սեփականատերերը, որոնք ապահովում են նյութի տրամադրումը և ուսուցիչների վերապատրաստումը։ Ամստերդամում գտնվող քարտուղարությունը ծառայում է որպես ռեսուրսային կենտրոն` գործընկերների տեղեկատվության հոսքը դյուրին դարձնելու նպատակով։ Աֆլաթունյան ցանցի մեջ շահագրգիռ կողմեր են ֆինանսական հաստատությունները, միկրոֆինանսական հաստատությունները, ընկերությունները, միջազգային ոչ հասարակական կազմակերպությունները և այլն։
Աֆլաթունը Հայաստանում
Աֆլաթուն սոցիալ-ֆինանսական ծրագիրը «Պատանեկան նվաճումներ» կազմակերպության միջոցով 2011 թվականից գործում է Հայաստանում։ 2014 թվականից այն իրականանում է Հայաստանի մանուկների հիմնադրամի աջակցությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրթական կազմակերպություններ
(8561) Սիկորուկ
(8561) Սիկորուկ (Sikoruk), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Տիմուր Կրյաչկոյի կողմից Զելենչուկսկայայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,110876 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4391 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7827 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2004,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,17963 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,05° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տիմուր Կրյաչկոյի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Իոլանդա Արագոնցի
Իոլանդա Արագոնցի (Yolande of Aragon, ), ամուսնության բերումով Անժուի դքսուհի և Պրովանսի կոմսուհի, որը հանդիսացել է Պրովանսի ռեգենտը իր որդու անչափահասության տարիներին։ Եղել է Արագոնի թագավոր Խուան I-ի և վերջինիս կնոջ` Իոլանդա դե Բարի դուստրը։ Վճռական դեր է խաղացել Ֆրանսիայի և Անգլիայի միջև ծավալված պայքարում և ազդեցություն ունեցել այնպիսի իրադարձությունների վրա, ինչպիսին է 1429 թվականին Ժաննա դ'Արկի բանակի ֆինանսավորումը, որի միջոցով իրավիճակը փոխվել է հօգուտ ֆրանսիացիների։ Հայտնի է նաև Իոլանդա դե Արագոն և Վիոլանտ դ՛Արագո անուններով։ Ավանդույթի համաձայն նա է պատվիրել հայտնի «Rohan Hours» ժամագիրքը։
Ընտանիք և ամուսնություն
Իոլանդան ծնվել է 1384 թվականի օգոստոսի 11-ին Արագոնի Սարագոսա քաղաքում և եղել Արագոնի թագավոր Խուան I-ի և վերջինիս երկրորդ կնոջ` Իոլանդա դե Բարի ավագ դուստրը։ Ունեցել է երեք եղբայր և երկու քույր, ինչպես նաև տարիքով ավելի մեծ հինգ խորթ քույր-եղբայր իր հայրիկի ու Մարթա Արմանյակցու հետ առաջին ամուսնությունից։ Իոլանդան հետագայում կարևոր դեր է խաղացել 15-րդ դարի առաջին կեսի Անգլիայի, Ֆրանսիայի և Արագոնի քաղաքականության մեջ։
1389 թվականին Լյուդովիկոս II-ը թագադրվել է որպես Նեապոլի թագավոր։ Նրա մայրը` Մարի դե Բլուան, բանակցություններ է սկսել իր որդուն Իոլանդայի հետ ամուսնացնելու համար, որով կկանխվեր թագավորի կողմից Արագոնում իր իշխանությունը կորցնելը։ Տասնմեկ տարեկանում Իոլանդան ստորագրել է մի փաստաթուղթ, որով մերժել է Լյուդովիկոս II-ի հետ իր ամուսնության դեսպանների կողմից տրված խոստումները։ 1395 թվականին Անգլիայի թագավոր Ռիչարդ II-ը նույնպես բանակցություններ է սկսել Իոլանդայի ձեռքն ստանալու համար։ Այդ ամուսնությունը կանխելու համար Ֆրանսիայի թագավոր Կառլ VI-ը Ռիչարդին առաջարկել է իր դստերը՝ Իզաբելա Վալուային։ Իոլանդայի հոր մահից հետո Մարի դե Բլուան համոզել է Իոլանդայի հորեղբորը՝ Մարտին I Արագոնցուն ամուսնացնել Իոլանդային Լյուդովիկոս II-ի հետ։ Իոլանդան բողոք է ստորագրել, բայց հետո ստիպված է եղել հետ կանչել այն։ Զույգն ամուսնացել է 1400 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Առլ քաղաքում։ Չնայած Իոլանդայի ավելի վաղ առարկություններին և ամուսնու հետագա հիվանդություններին, ամուսնությունը հաջողված էր։
Նկրտումներ արագոնյան թագի հանդեպ
Որպես Արագոնի թագավոր Խուան I-ի դուստր պահանջել է Արագոնի թագն իր ավագ քրոջ՝ Ֆուայի դքսուհի Խուանայի ու հորեղբոր՝ թագավոր Մարտին I Արագոնցու մահից հետո։ Սակայն այդ ժամանակվա Արագոնի ու Բարսելոնի գահաժառանգման օրենքները նախապատվությունը տալիս էին արական գծով ժառանգներին (ահա թե ինչու Իոլանդայի հորեղբայրն էր ժառանգել գահը)։ Մարտինը մահացել է 1410 թվականին անժառանգ, և երկու տարի առանց թագավորի մնալուց հետո արագոնցիներն ընտրել են Խուան I Կաստիլիացու և Էլեանոր Արագոնցու երկրորդ որդուն՝ Ֆերդինանդ I-ին որպես թագավոր։
Արագոնի գահի անժուացի հավակնորդը Իոլանդայի ավագ որդի, Կալաբրիայի դուքս Լյուդովիկոս III Անժուացին էր, որի նկրտումները տապալվել են Կասպեի դաշնագրով։ Իոլանդան ու իր որդիներն իրենց համարել են ավելի մեծ իրավունքներ ունեցող ժառանգորդներ և սկսել են կրել Արագոնի թագավորի տիտղոսը։ Այս լրացուցիչ ժառանգության արդյունքում Իոլանդային անվանել են «Չորս թագավորությունների թագուհի», հավանաբար նկատի ունենալով Սիցիլիան, Երուսաղեմը, Կիպրոսն ու Արագոնը։ Թիվը կարող էր հասնել յոթի, եթե հաշվի առնվեին նաև Արագոնի բաղկացուցիչ թագավորություններ Մալյորկան ու Վալենսիան, ինչպես նաև Սարդինիան։ Սակայն իրականությունն այն է, որ Իոլանդան ու իր ընտանիքը միայն կարճ ժամանակով են ղեկավարել վերոնշյալ թագավորությունները, եթե ղեկավարել են ընդհանրապես։ Նրանց իրական թագավորությունը կազմել են Անժուի ֆեոդալություններն ամբողջ Ֆրանսիայում. նրանց անվիճելիորեն ենթարկվել են Պրովանս և Անժոու նահանգները, ինչպես նաև որոշ ժամանակներում՝ Բարի դքսությունը, Մեյնը, Տուրենն ու Վալուան։ Իոլանդայի որդի Ռենե Բարին դարձել է Լոթարինգիայի կառավարիչը՝ ամուսնանալով դքսուհի Իզաբելայի հետ։
Ֆրանսիա և Անժուի տոհմ
Հարյուրամյա պատերազմի երկրորդ փուլի սկզբում Իոլանդան նախընտրել է աջակցել ֆրանսիացիներին (մասնավորապես Արմանյակների կուսակցությանը) ընդդեմ անգլիացիների ու բուրգունդացիների։ 1413 թվականին Բուրգունդիայի դուքս Ժան Անվախի կողմից հրահրված Ֆրանսիայի գահաժառանգի վրա ամբոխի հարձակումից հետո նա և իր ամուսինը հրաժարվել են իրենց որդի Լյուդովիկոսի և Ժանի դստեր՝ Քեթրին Բուրգունդացու նշանադրությունից, որով վճռականորեն հայտնվել են Արմանյակների ճամբարում։ Նույն տարում Իոլանդան հանդիպել է Ֆրանսիայի թագուհի Իզաբելա Բավարացու հետ ու վերջնական տեսքի բերել իր դուստր Մարիի ու Իզաբելայի երրորդ որդի Կառլի ամուսնության պայմանագիրը։
Իր երկու ավագ եղբայրների մահից հետո Իոլանդայի օգնությամբ Կառլը գահ է բարձրացել որպես Ֆրանսիայի թագավոր Կառլ VII։ Քանի որ Կառլի մայրը՝ Իզաբելան, դեմ է եղել նրա թագադրությանը, համարվում է, որ Իոլանդան է պաշտպանել դեռահաս փեսային ընդդեմ բոլոր տեսակի դավադրությունների և հանդես եկել որպես փոխարինող մայր։ Նա հեռացրել է Կառլին իր ծնողների արքունիքից և պահել նրան իր իսկ ամրոցներում, հատկապես Լուարայի հովտում գտնվող, որտեղ վերջինս ընդունել է Ժաննա դ'Արկին։ Իոլանդան կազմակերպել է Կառլի ամուսնությունն իր դստեր՝ Մարի Անժուացու հետ, որով էլ անձնական և կարևոր մասնակցություն է ունեցել Ֆրանսիայում Վալուաների տան պահպանման պայքարում։
1400 թվականին Առլում Իոլանդայի ամուսնությունը Լյուդովիկոս II-ի հետ կազմակերպվել էր Սիցիլիայի և Նեապոլի թագավորության վերաբերյալ Անժուի և Արագոնի տների միջև վիճահարույց պահանջները լուծելու նպատակով։ Իր կյանքի մեծ մասը Լյուդովիկոսն անցկացրել է Իտալիայում՝ պայքարելով Նեապոլի թագավորությանը հավակնելու համար։ Ֆրանսիայում Իոլանդան Անժուի դքսուհին էր ու Պրովանսի կոմսուհին։ Նա նախընտրել է արքունիք ունենալ Անժեում ու Սոմյուրում, ունեցել է վեց երեխա, իսկ իր երկրորդ որդի Ռենեի դուստրը՝ Մարգարեթ Անժուացին դարձել է Անգլիայի թագավոր Հենրի VI-ի կինը։
1415 թվականին Ազենկուրի ճակատամարտում ֆրանսիացիների դեմ անգլիացիների հաղթանակով վտանգվել է Անժուի դքսությունը։ Ֆրանսիայի թագավոր Կառլ VI-ը հոգեկան հիվանդ էր ու նրա թագավորությունը գտնվում էր քաղաքացիական պատերազմի մեջ բուրգունդացիների և օռլեանցիների (Արմանյակներ) միջև։ Իրավիճակը վատթարացրել է Բուրգունդիայի դուքս Ժան Անվախի, անգլիացիների և ֆրանսիական թագուհու՝ Իզաբելա Բավարիացու միջև դաշինքը․ վերջինս համաձայն էր Բուրգունդիայի դուքսի սխեմային, որով Կառլ VI-ի երեխաներին պետք է մերժվեր Ֆրանսիայի թագը։ Վախենալով Բուրգունդիայի դքսի թիկունքում բռնարար ուժի ձևավորումից՝ Լյուդովիկոս II-ն Իոլանդային երեխաների ու ապագա փեսա Կառլի հետ տեղափոխել է Հարավային Ֆրանսիայի Պրովանս նահանգը։
Ֆրանսիայի գահաժառանգ
1415 և 1417 թվականներին Ֆրանսիայի թագավոր Կառլ VI-ի երկու որդիները մահացել են միմյանց հաջորդելով՝ նախ Գիյենի դուքս Լյուդովիկոսը, ապա՝ Տուրենի դուքս Ժանը․ երկուսն էլ գտնվել են Բուրգունդիայի դքսի խնամակալության տակ։ Իոլանդան պաշտպանում էր իր փեսա Կառլին, որը դարձել էր Ֆրանսիայի նոր գահաժառանգը։ Նա մերժել է Իզաբելա թագուհու՝ Կառլին ֆրանսիական արքունիք վերադարձնելու պահանջները, ենթադրաբար պատասխանելով․ «Մենք այս մեկին չենք սնել ու պահպանել, որ դու նրան սպանես ինչպես իր եղբայրներին, կամ խելագարեցնես ինչպես իր հորը կամ էլ անգլիացի դարձնես քեզ նման։ Ես նրան ինձ եմ պահում։ Արի ու տար նրան, եթե համարձակվում ես»։
1417 թվականի ապրիլի 29-ին Լյուդովիկոս II Անժուացին մահացել է հիվանդությունից՝ 33-ամյա Իոլանդային թողնելով Անժուի տան կառավարումը։ Նա հանդես է եկել որպես իր որդու ռեգենտ, նաև իր ձեռքում է եղել Վալուաների ֆրանսիական արքայական տան ճակատագիրը։ Նրա երիտասարդ փեսան՝ գահաժառանգ Կառլը բացառապես խոցելի վիճակում էր․ նա իրեն աջակցող այլ միջոցներ չուներ, բացի Անժուի ու ավելի փոքր Արմանյակի տները։
1419 թվականին Մոնտրոյում Ժան Անվախի սպանությունից հետո վերջինիս որդին՝ Ֆիլիպ Բարին է հաջորդել նրան որպես Բուրգունդիայի դուքս։ Անգլիայի թագավոր Հենրի V-ի օգնությամբ նա հոգեկան հիվանդ Կառլ VI-ին պարտադրել է Տրուայի պայմանագիրը (21 մայիսի, 1420), որի համաձայն Անգլիայի թագավորը հանդիսանում էր «Ֆրանսիայի ռեգենտը» և ֆրանսիական գահի ժառանգորդը։ Սրա արդյունքում 1421 թվականին գահաժառանգ Կառլը ժառանգազրկված է հայտարարվել։ Երբ 1422 թվականին միմյանց հաջորդելով մահացել են և՛ Անգլիայի թագավոր Հենրի V-ը, և՛ Ֆրանսիայի թագավոր Կառլ VI-ը (օգոստոսի 31-ին և հոկտեմբերի 21-ին համապատասխանաբար), 19-ամյա գահաժառանգ Կառլը դարձել է Ֆրանսիայի օրինական թագավոր Կառլ VII։ Կառլի տիտղոսը վիճարկել են անգլիացիները և նրանց բուրգունդյան դաշնակիցները, որոնք պաշտպանում էին Անգլիայի թագավոր Հենրի V-ի ու Կառլի քրոջ՝ Քեթրին Վալուայի մանկահասակ որդու՝ Հենրի VI-ի թեկնածությունը որպես Ֆրանսիայի թագավոր։ Սա նախադրյալ է ստեղծել հարյուրամյա պատերազմի վերջին փուլի համար՝ «Կառլ VII-ի պատերազմի»։
Այս պայքարում Իոլանդան կարևոր դեր է խաղացել երիտասարդ Վալուաս թագավորին Անժուի տան հետ կապված խորհրդականներով և ծառաներով շրջապատելու գործում։ Նա հրահրել է Բրետանիի դուքս Ժան VI-ին խզել դաշինքն անգլիացիների հետ, ինչպես նաև բրետոնյան դքսերի ընտանիքից զինվոր Արտուր դե Ռիշմոնին 1425 թվականին դարձրել Ֆրանսիայի մարշալ։ Ժաննա դ'Արկին իր անվերապահ աջակցության շնորհիվ նպաստել է վերջինիս՝ իրադարձությունների կիզակետում հայտնվելուն։ Իոլանդան վարել է իրատեսական քաղաքականություն։ Օգտվելով մարշալ դե Ռիշմոնի ծառայություններից՝ բռնությամբ ազատվել է Կառլ VII-ի մի քանի խորհրդականից․ 1433 թվականին հարձակվել և արքունիքից հեռացվել են Լա Տրեմույները։ Իոլանդան չի խորշել գեղեցիկ կանանց ներգրավել ու նրանց ազդեցիկ տղամարդկանց սիրուհիներ դարձնելով՝ իր համար լրտեսություն անել տալուն։ Այսպիսի կանանց ցանց է ունեցել Լոթարինգիայի, Բրետանիի և իր փեսայի արքունիքներում։
Բովեի եպիսկոպոս, մատենագիր Ժան Ժուվենել դեզ Յուրսենը (1433–44) Իոլանդային բնութագրել է որպես «թագավորության ամենագեղեցիկ կին»։ Անժուների տան ժամանակագիր Բուրդինյեն նրա մասին ասել է․ «ասում էին, որ նա քրիստոնեական աշխարհում ամենաիմաստուն ու ամենագեղեցիկ արքայադուստրն էր»։ Հետագայում Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս XI-ը նշել է, որ իր տատիկն ունեցել է «տղամարդու սիրտ կանացի մարմնում»։ Քսաներորդ դարի ֆրանսիացի հեղինակ Ժեհան դ՛Օռլիակը Իոլանդայի մասին հատուկ աշխատություն է գրել ու նշել, որ դքսուհին շարունակում է չգնահատված մնալ իր հանճարի և Կառլ VII-ի օրոք ունեցած ազդեցության հարցում։ «Նրա մասին հպանցիկ է նշվում, սակայն նա քառասուներկու տարվա ընթացքում Ֆրանսիայի բոլոր կարևոր իրադարձությունների առանցքն է եղել, մինչդեռ Ժաննա դ՛Արկն ընդամենը տասնմեկ ամիս է եղել հասարակության ուշադրության կենտրոնում»։
Իոլանդան հանգստի է անցել Անժեում, հետո Սոմյուրում, սակայն շարունակել քաղաքականությամբ զբաղվել։ Երբ Անժեում թափուր է մնացել եպիսկոպոսությունը, նա Կառլ VII-ի թեկնածուին սպառնացել է գլխատել, եթե հայտնվի քաղաքում։ Թագավորը հետ է քաշվել, ու նրա քարտուղարն է զբաղեցրել պաշտոնը։ Առնվազն 1439 թվականից ի վեր նրա թոռնուհի Մարգարեթ Անժուացին ապրել է նրա մոտ։ Տատիկը նրան ո՛չ միայն վարվելակարգ ու գրականություն է սովորեցրել, այլ նաև՝ հաշվեմատյաններ ստուգել։ Մահվանից առաջ նրա վերջին գործը եղել է Մարգարեթին սուրբ Հռոմեկան կայսր Ֆրեդերիկ III-ի հետ ամուսնության նախապատրաստումը․ նա ընդունել է վերջինիս դեսպաններին ու թոռնուհուն ներկայացրել նրանց։ Մահացել է 1442 թվականի նոյեմբերի 14-ին Սոմյուրի քաղաքային տանը ։
Ամուսնություն և զավակներ
Լյուդովիկոս II-ի հետ ամուսնությունից ունեցել է հինգ զավակ․
Պատկերումներ գեղարվեստական գրականության մեջ
Թագուհի Իոլանդայի կերպարը հանդիպում է Ժան Անույի հանրաճանաչ The Lark ներկայացման մեջ, որտեղ նրան մարմնավորել է Դենիս Պերետը, ինչպես նաև Catherine հեռուստասերիալում, որտեղ նրա դերը կատարել է ֆրանսիական թատրոնի մեծ դերասանուհի Ժենեվևա Կազիլը։ Իոլանդան հիշատակվել է նաև 1999 թվականին նկարահանված « Ժաննա դ'Արկ » ֆիլմում, որտեղ նրան մարմնավորել  է դերասանուհի Ֆեյ Դանաուեյը։
Մարիա Քրիստինա ֆոն Ռեյբնիցի հեղինակած «Չորս թագավորությունների թագուհի» պատմավեպի գլխավոր հերոսուհին է, ինչպես նաև Օլաֆ Մագնուսի կյանքի մասին պատմող Միլյա Կաունիստոյի հեղինակած գիրք-եռագրության կարևոր երկրորդական հերոսուհի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:15-րդ դարի անձինք Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ազնվականություն Կատեգորիա:Ռեգենտներ Կատեգորիա:Միջնադարյան կանայք
Ռոբերտ Կոնկուեստ
Ջորջ Ռոբերտ Ակվորթ Կոնկուեստ (George Robert Acworth Conquest, ), անգլո-ամերիկյան պատմաբան և գրող, ԽՍՀՄ պատմության մասնագետ։ Հայտնի է դարձել 1968 թվականին «Մեծ ահաբեկչություն» գրքի՝ ԽՍՀՄ-ում 1930-ական թվականների զանգվածային ահաբեկչության ուսումնասիրությունից հետո։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1917 թվականի հուլիսի 15-ին Մալվերում (Վուստերշիր կոմսություն)՝ ամերիկացի գործարարի և նորվեգուհու ընտանիքում։ Նա սովորել է Վինչեստերի քոլեջում, Գրենոբլի համալսարանում և Օքսֆորդի համալսարանի Սուրբ Մագդալենայի քոլեջում, որտեղ եղել է ժամանակակից պատմության կրթաթոշակառու, ստացել է փիլիսոփայության, քաղաքականության և տնտեսագիտության բակալավրի և մագիստրոսի աստիճան և խորհրդային պատմության դոկտորի աստիճան։
1937 թվականին՝ մեկ տարվա Գրենոբլ համալսարանի ուսուցումից և դեպի Բուլղարիա ճանապարհորդությունից հետո, Կոնկուեստը վերադարձել է Օքսֆորդ և միացել Կոմունիստական կուսակցության շարքերին։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո մտել է հետևակային գնդի մեջ, որտեղ ընդունվել է հետախուզության բաժանմունք։ 1940 թվականին ամուսնացել Է Ջոան Ուոթկինսի հետ, որից ունեցել է երկու որդի։ 1942 թվականին ուղարկվել է Սլավոնական և արևելաեվրոպական հետազոտությունների դպրոց, որտեղ չորս ամսվա ընթացքում սովորել է բուլղարերեն։
1944 թվականին Կոնկուեստին ուղարկել են Բուլղարիա՝ ԽՍՀՄ-ի հետ համագործակցող բուլղարական դիմադրության ուժերի հետ կապված։ Այնտեղ նա հանդիպել է Տատյանա Միխայլովնային, որը հետագայում դարձել է նրա երկրորդ կինը։ Պատերազմի ավարտին տեղափոխվել է Դիվանագիտական ծառայության և աշխատել Սոֆիայի բրիտանական դեսպանատանը ։ Կոնկուեստը ականատես է եղել երկրում խորհրդային ազդեցության աստիճանաբար ուժեղացմանը։ 1948 թվականին հեռացել է Բուլղարիայից և Տատյանային օգնել փախչել արևմուտք։ Վերադառնալով Լոնդոն՝ նա բաժանվել է առաջին կնոջից և ամուսնացել Տատյանայի հետ։
Մինչև 1956 թվականը Կոնկուեստն աշխատել է տեղեկատվական հետազոտությունների դեպարտամենտում՝ Ֆորին-գրասենյակի հատուկ գաղտնի ստորաբաժանումում, որը ստեղծվել է խորհրդային քարոզչության դեմ պայքարի համար ։ 1956 թվականին լքել է մասնաճյուղը և դարձել ազատ գրող ու պատմաբան։ Նրա գրքերից մի քանիսը մասամբ տարածվել են Praeger Press ամերիկյան ընկերության միջոցով, որը Կենտրոնական հետախուզական վարչության պահանջով մի շարք գրքեր է հրապարակել ։ 1962 թվականից մինչև 1963 թվականը եղել է Spectator ամսագրի գրական խմբագիր, սակայն թողել է պաշտոնը, երբ հասկացել է, որ այդ աշխատանքը խանգարում է նրա պատմական հետազոտություններին։ 1960 թվականին հրատարակվել են Կոնկուեստի առաջին գրքերը՝ «Իշխանությունն ու քաղաքականությունը ԽՍՀՄ-ում»-ը (Power and Politics in the USSR) «Ժողովուրդների Խորհրդային տեղահանություններ» (Soviet Deportation of Nationalities)։ Խորհրդային Միության վերաբերյալ նրա այլ վաղ աշխատանքների թվում են եղել «Խորհրդային ազգային քաղաքականությունը գործնականում» (Soviet Nationalities Policy in Practice), «Արդյունաբերական աշխատողները ԽՍՀՄ-ում» (Industrial Workers in the USSR), «Արդարադատությունը և իրավական համակարգը ԽՍՀՄ-ում» (Justice and the Legal System in the USSR) և «Գյուղատնտեսության աշխատողները ԽՍՀՄ-ում» (Agricultural Workers in the USSR) աշխատությունները։ 1981 թվականից ապրել է ԱՄՆ-ում։
1962 թվականին Կոնկուեստը բաժանվել է երկրորդ կնոջից, իսկ 1964 թվականին ամուսնացել Քերոլին Մաքֆարլեյնի հետ։ Այդ ամուսնությունը խզվել է 1978 թվականին, իսկ 1979 թվականին Կոնկուեստն ամուսնացել է անգլիացի ուսուցչուհի Էլիզաբեթ Նիս Ուինգեյթի հետ։ 1981 թվականին Կոնկվեստը տեղափոխվել է Կալիֆոռնիա՝ Սթենֆորդի համալսարանին կից գտնվող Գուվերի ինստիտուտում պաշտոն զբաղեցնելու համար։
1984 թվականին ԱՄՆ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանը Կոնկուեստին հանձնարարել է նյութեր գրել իր նախագահական արշավի համար, որպեսզի «ամերիկյան ժողովրդին նախապատրաստի խորհրդային ներխուժմանը»։ Տեքստը ստացել է «Ինչ անել, երբ գան ռուսները։ Գոյատևման ուղեցույց» անվանումը ։
Կյանքի վերջին տարիներին Կոնկուեստը Գուվերի ինստիտուտում եղել է Ռուսաստանի և Անկախ Պետությունների Համագործակցության հավաքածուի ավագ գիտաշխատող և գիտհսկիչ։ Նա նաև եղել է Վաշինգտոնի ռազմավարական և միջազգային հետազոտությունների կենտրոնի ասպիրանտ։ Եղել է Հարվարդի համալսարանի Ուկրաինայի գիտական ինստիտուտի գիտաշխատող, Եվրոպական պաշտպանական և ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտի վարչության անդամ, բրիտանական միջմոլորակային հասարակության անդամ, ռոմանագիտությունների աջակցման ընկերության անդամ և սլավիկագիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցիացիայի անդամ։
1994 թվականին նա ընտրվել է բրիտանական ակադեմիայի թղթակից անդամ ։ 1993 թվականին հումանիտար գիտությունների ազգային հիմնադրամն ընտրել է նրան Ջեֆերսոնյան դասախոսությունը կարդալու համար։
Կոնկուեստը հայտնի է նաև որպես բանաստեղծ։ Նա հրատարակել է բանաստեղծությունների վեց ժողովածու և մեկ գրական քննադատություն, խմբագրել «Նոր գծեր» անթոլոգիան (New Lines) և հրատարակել Ալեքսանդր Սոլժենիցինի «Պրուսական գիշեր» բանաստեղծության թարգմանությունը։ 1997 թվականին ստացել է Ամերիկյան արվեստի և գրականության ակադեմիայի մրցանակ։ Նա եղել է Թագավորական գրական հասարակության և Ամերիկյան արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի անդամ։ Հաճախ է տպագրվել New York Review of Books, The Times Literary Supplement և այլ ամսագրերում։
Մահացել է 2015 թվականի օգոստոսի 3-ին՝ Պալո-Ալտոյում (Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ)։
«Մեծ ահաբեկչություն»
Գրքի ամենակարևոր ասպեկտն այն էր, որ նա ընդլայնել է Խորհրդային Միության ոմունիստական կուսակցության շնորհազուրկ լիդերների «մոսկովյան գործընթացների» նեղ շրջանակներից զտումների հասկացողությունը, ինչպիսիք են Նիկոլայ Բուխարինը և Գրիգորի Զինովևը, որոնք ցուցադրական գործընթացներից հետո մահապատժի են ենթարկվել։ Հարցը, թե ինչու են դատական վարույթի ընթացքում այդ առաջնորդները խոստովանել իրենց տարբեր հանցագործությունների կատարման մասին, քննարկման թեմա է դարձել մի շարք արևմտյան գրողների համար, և հիմք է դրվել այնպիսի գրքերի, ինչպիսիք են Արթուր Քեստլերի «Կույր խավար»-ը (1941) և Ջորջ Օրուելյի «1984»-ը (1949)։
Կոնկուեստը հայտարարել է, որ այդ նախկին կոմունիստական առաջնորդների դատավարություններն ու մահապատիժները են եղել զտումների աննշան մանրամասները։ Նրա գնահատմամբ՝ ստալինյան սովն ու զտումները 20 մլն մարդու մահվան պատճառ են դարձել։ Այլ հետազոտություններում թվերը եղել են ավելի ու ավելի քիչ, օրինակ՝ Ալեք Նոուվի հավաքած արխիվային և ժողովրդագրական վկայությունների հիման վրա, 1930-ական թվականներին մահվան 10-11 միլիոն դեպք է գրանցվել, իսկ Նորման Դևիսի ասելով՝ այդ թիվը կարող է գերազանցել մինչև 50 միլիոն ողջ ստալինյան ժամանակաշրջանների համար ։ 2007 թվականին «Մեծ ահաբեկչություն» աշխատության հոբելյանական հրատարակության նախաբանում Կոնկվեստը հայտարարել է ․
"Հնարավոր է, ճշգրիտ թիվը երբեք էլ հաստատ հայտնի չլինի, բայց խորհրդային ​​ռեժիմի սարսափների ամբողջ շարքից առաջացած մահվան ընդհանուր թիվը դժվար թե լինել տասնհինգ միլիոնից ցածր։"
Կոնկուեստը քննադատել է արևմտյան մտավորականներին Խորհրդային Միության նկատմամբ «կուրության» համար և պնդել, որ ստալինիզմը եղել է մարքսիզմ-լենինիզմի տրամաբանական հետևանքը, այլ ոչ թե «ճշմարիտ» կոմունիզմից շեղում։ Կոնկուեստը չի համաձայնել Նիկիտա Խրուշչովի այն պնդման հետ, որը պաշտպանել են արևմտյան շատ ձախակողմյաններ, այն մասին, որ Իոսիֆ Ստալինն ու նրա զտումները շեղել են «հեղափոխության» իդեալներից և հակասել լենինիզմի սկզբունքներին։ Կոնկվեստը պնդել է, որ ստալինիզմը եղել է Վլադիմիր Լենինի ստեղծած համակարգի օրինաչափ հետևանք, թեև նա խոստովանել է, որ Ստալինի անձնական բնավորության գծերը ազդել են 1930 թվականի վերջի որոշակի սարսափների վրա։ Նիլ Աշերսոնը նշել է՝ «Յուրաքանչյուր մարդ կարող է համաձայնել, որ Ստալինը եղել է շատ չար մարդ, բայց մենք դեռ ուզում էինք հավատալ Լենինին, իսկ Կոնկուեստն ասել է, որ Լենինը եղել է նույնքան վատը, և Ստալինը պարզապես հավատարիմ է եղել Լենինի ծրագրին» ։
Կոնկուեստը մեղադրել է այնպիսի գործիչների, ինչպիսիք են Բեատրիսը և Սիդնի Ուեբովը, Ջորջ Բեռնարդ Շոուն , Ժան Պոլ Սարտրը , Ուոլթեր Դյուրանտը , սըր Բեռնարդի Փերսը , Հարոլդ Լասկին , Դենիս Նոուել Պրիտտը , Թեոդոր Դրայզերը , Բերտոլդ Բրեխտը և Ռոմեն Ռոլանը այն բանում, որ նրանք եղել են ստալինիզմի ջատագովները։
1980-ական թվականներին՝ հրապարակայնության դարաշրջանից հետո, երբ խորհրդային արխիվներից ավելի ու ավելի շատ տեղեկություններ են հրապարակվել, Կոնկուեստը հայտարարել է, որ նոր տեղեկատվությունը վավերացրել է դրա հաստատումը։ Երբ Կոնկուեստի հրատարակիչը խնդրել է նրան ընդլայնել և ստուգել «Մեծ ահաբեկչություն»-ը, Կոնկուեստն առաջարկել է այն անվանել «Ես ձեզ այդ ասել եմ, հիմարներ» գրքի նոր տարբերակը (I Told You So, You Fucking Fools) ։ Ի վերջո, 1990 թվականին վերահրատարակման վերնագրին ավելացվել է «Վերագնահատում» բառը։ Սակայն որոշ քննադատներ պնդել են, որ 1991 թվականին՝ ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո, արխիվների ուսումնասիրության արդյունքները կասկածի տակ են դրել Կոնկուեստի բազմաթիվ պնդումներ, ինչպիսիք են դատավճիռների ժամկետները, բանտարկյալների «քաղաքական» չափանիշները, էթնիկ կազմը և կալանավորների ընդհանուր քանակը  ։
Այլ աշխատանքներ
1970-ական թվականների սկզբին Կոնկուեստն անդրադարձել է ԽՍՀՄ-ում հարկադիր վերաբնակեցման խնդրին։ Ինչպես նշել են, 1930-ական թվականների վերջին նրանց կողմից բերված գյուղացիների տեղահանման վերաբերյալ տվյալները չափազանցված են եղել 5 անգամ ։
1986 թվականին Ռոբերտը հրատարակել է «Վշտի հունձք. խորհրդային խոլեկտիվացում և ահաբեկչություն քաղցով» գիրքը (The Harvest of Sorrow: Soviet Collectivisation and the Terror-Famine), որը նվիրված է Ուկրաինայի և ԽՍՀՄ-ի այլ շրջանների արհեստական քաղցին, և, ինչպես պնդել են որոշ աղբյուրներ, կապված է 1929 թվականից 1931 թվականին Ստալինի ղեկավարությամբ գյուղատնտեսության կոլեկտիվացման հետ, և որի ժամանակ միլիոնավոր գյուղացիներ զոհվել են սովից, աշխատանքային ճամբարներ արտաքսելուց և մահապատիժներից։ Այս գրքում Կոնկուեստն ավելի է քննադատել արևմտյան ձախակողմյան մտավորականներին՝ նրանց մեղադրելով սովի մասշտաբները ժխտելու մեջ և նրանց հայացքները անվանելով «մտավոր և բարոյական խայտառակություն»։ Պատմաբան Վ. Պ. Դանիլովը, հետազոտելով Ռ. Կոնկուեստի գնահատականները սովից զոհերի թվի վերաբերյալ, հանգել է այն եզրակացության, որ դրանք եղել են չափազանցված ։
1999 թվականին հրապարակվել է Կոնկուեստի վերջին աշխատանքներից մեկը՝ «Մտորումներ տանջված հարյուրամյակի մասին» աշխատությունունը (Reflections on a Ravaged Century), որտեղ նա նկարագրել է տոտալիտար մտածելակերպի գրավչությունը շատ արևմտյան մտավորականների համար։
Ի լրումն իր գիտական աշխատանքի, Կոնկուեստը եղել է Մեծ Բրիտանիայի նշանավոր գրական շարժման, որը հայտնի է «Շարժում» անվանմանբ (The Movement), հիմնական գործիչ։
Թարգմանված է ռուսերեն
[https://vtoraya-literatura.com/pdf/conquest_zhatva_skorbi_1988_text.pdf Жатва скорби. Советская коллективизация и террор голодом] — Лондон: OPI, 1988. — 621 с․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Հակակոմունիստներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բրիտանացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հակակոմունիստներ Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ Կատեգորիա:Բրիտանացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ամերիկացի խմբագիրներ
Բորիս Գոդունով (ողբերգություն)
«Բորիս Գոդունով» (Бори́с Годуно́в, «Դրամատիկական պատմություն, Կատակերգություն Մոսկվայի պետության իսկական դժբախտության մասին, թագավոր Բորիսի և Գրիշկա Օտրեպիևի մասին»), Ալեքսանդր Սերգեևիչ Պուշկինի պատմական դրաման, որը ստեղծվել է 1825 թվականին Միխայլովսկոյե աքսորի ժամանակ։
Ստեղծագործության ստեղծման պատմություն
«Բորիս Գոդունովը» գրվել է «Ռուսական պետության պատմության» ընթերցանության ազդեցության ներքո և նվիրված է Բորիս Գոդունովի թագավորության ժամանակաշրջանին՝ 1598 թվականից մինչև 1605 թվականը և Կեղծ Դմիտրի I-ի ներխուժմանը։ Նիկոլայ I-ին կայսեր հետ հանդիպման ժամանակ (որը վերջ դրեց աքսորին) Պուշկինը նրա համար կարդացել է հատվածներ «Բորիս Գոդունովից»։
Դրաման գրված է Շեքսպիրի Պատմական ժամանակագրություններին նմանակելու համար՝ հիմնականում սպիտակ չափածո, մի քանի արձակ տեսարաններով։ Ծառայել է որպես ոչ միայն ռուս գրականության, այլև եվրոպական մի շարք ստեղծագործությունների համար համատեքստ (Պոստմոդեռնի արվեստում Բորիսի կերպարը մեկ անգամ չէ, որ հաղթում է Ռոբ-Գրիեին)։
Լիովին պիեսը առաջին անգամ հրապարակվել է (գրաքննության կրճատումներով) 1830 թվականի դեկտեմբերի վերջին, 1831 հրատարակության ամսաթվով, սակայն բեմադրվել է միայն 1866 թվականին։ Դրա պատճառը ստեղծագործության ենթադրվող անգնահատելիությունն է։ Բայց կարևորը՝ մինչև 1866 թվականը ողբերգությունն արգելվել է բեմադրել։ Գրաքննության բացառումներով և կրճատումներով առաջին անգամ բեմադրվել է 1870 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Ալեքսանդրյան թատրոնի արտիստների կողմից Մարիինյան թատրոնի բեմում ։
Ողբերգությունը նշանավորեց Պուշկինի լիակատար հեռացումը ռոմանտիզմից իր հերոսությամբ դեպի հերոսների պատկերների իրատեսական մարմնացում։ Այնուամենայնիվ, 1825 թվականի հուլիսի 13-ին Միխայլովսկուց Պյոտր Վյազեմսկուն ցարական գյուղ ուղղված նամակում Պուշկինը իր ստեղծագործությունն անվանում է «ռոմանտիկ ողբերգություն», ինչպես ենթադրում է Իրինա Սեմենկոն, «նախևառաջ գյուտի ազատության, դասական դրամատուրգիայի կանոնների վճռական տապալման համար» ։
Պուշկինը սյուժեի համար օգտագործել է ցարևիչ Դմիտրիի սպանության վարկածը Բորիս Գոդունովի հրամանով, որը վիճարկվում է, տես Ուգլիչյան գործը։
Սերգեյ Բոնդիի կարծիքով Բորիս Գոդունով ողբերգության գլխավոր հերոսը ժողովուրդն է, Բոնդին գրել է. «Ժողովրդի, նրա կարծիքի, նրա սիրո և ատելության մասին, որոնցից կախված է պետության ճակատագիրը, անընդհատ խոսում են պիեսի գործող դեմքերը» ։
Ողբերգության մեջ արծարծվող հիմնական թեմաներից մեկը իշխանությունն ու մարդն է։ Իշխանության կողմից գայթակղության խնդիրը նկարագրվում է Բորիս Գոդունովի, Գրիգորի Օտրեպյովի, արքայազն Շույսկու, Պետրոս Բասմանովի, Մարինա Մնիշեկի օրինակով։
Ստեղծագործության իմաստ
1869 թվականին Մոդեստ Մուսորգսկու կողմից դրամայի տեքստի վրա գրվել է համանուն օպերա։
Հետագա դրամատուրգների շարքում, որոնք փորձում էին գնալ Պուշկինի հետքերով, պետք է հատկապես նշել Ալեքսեյ Տոլստոյին։ Իր պատմական եռերգության մեջ («Իվան Ահեղի մահը» (1865), «Ցար Ֆեոդոր Իոաննովիչ» (1868) և «Ցար Բորիս» (1870)) Տոլստոյը կարծես կրկնում է բոյարինների հիմնական հակադրությունը, որը ղեկավարվում է Բելսկիի, Շույսկու, Մստիսլավսկու կողմից։
Բեմադրություններ
Մինչև 1917 թվականի հեղափոխությունը գավառական թատրոններում ողբերգությունը շատ հազվադեպ էր բեմադրվում (երբեմն բեմադրվում էին հատվածներ-տեսարաններ հոբելյանական տարեթվերին)։ Հայտնի են միայն բեմադրությունները․
Ողբերգությունից հատվածներ ընթերցելով՝ Վասիլի Կաչալովը բազմիցս հանդես է եկել ռադիոյով և էստրադայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալեքսանդր Պուշկինի պիեսներ Կատեգորիա:Պիեսներ
Իլիչա (գյուղ, Կոնստանտինովսկի շրջան)
Իլիչա (Ілліча), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկիում։
Արշալուսիկ
Արշալուսիկ, ճանճորսների ընտանիքի թռչուն։ Նստակյաց է, տարածված։
Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը 14 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 20-22 սմ։ Հասունը վերևից դարչնագույն է, դիմային մասը, կոկորդը և կուրծքը՝ շիկակարմիրնարնջագույն, փորը և ներքնապոչը՝ աղոտ սպիտակ, կտուցը՝ սև, նրբագեղ։ Երիտասարդի մարմինը առջևից բաց դարչնագույն է՝ խիտ պտերով ու զոլերով։ Կեցվածքն ուղղաձիգ է, թռչում է ճարպիկ՝ կարճ տարածություններ, հաճախ հանդիպում է խիտ թփուտներում։ Բնակվում է անտառներում, պտղատու այգիներում, մացառուտներում։
Սննդառություն
Սնվում է անողնաշարավորներով, սերմերով։
Բազմացում և զարգացում
Գարնանային 1-ին բնադրազույգերը ձևավորվում են ապրիլի սկզբից մայիսի վերջը։ Որպես ոչ օրինաչափ երևույթ՝ արուների թերի երգը կարելի է լսել հունվարին։ Բույնը գավաթաձև է՝ մամուռից, ծառերի փչակներում, ելուստների վրա կամ արհեստական թռչնաբներում (Դիլիջանի արգելոցում)՝ գետնից 2-3 մ բարձր։ Ձվերը բներում հայտնվում են մայիսի վերջից հունիսի 1-ին տասնօրյակին։ Թխսակալում է էգը՝ 14-15 օր։ Ձագերը բներում հայտնվում են հունիսի 3-րդ տասնօրյակից։ Կրկնակի բնադրման դեպքում կարող են հանդիպել մասնակի թխսած նոր ձվեր։ Թռիչքին տիրապետում են հուլիսից օգոստոս։ Ձագերը բնից դուրս են գալիս 15-17-րդ օրը, 7- 8 օր մնում ծնողների հսկողության տակ, ապա՝ հեռանում։
Կատեգորիա:Ճանճորսներ Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ
Օլեգ Կոտով
Օլեգ Կոտով  (Олег Валериевич Котов, ), 455-րդ տիեզերագնացը աշխարհում, 100-րդը` Ռուսաստանում։
Կենսագրություն
Օլեգ Կոտովը ծնվել է 1965 թվականի հոկտեմբերի 27֊ին Սիմֆերոպոլում։ Մոսկվայում ավարտել է N 180 դպրոցը։ 1988 թվականին Լենինգրադում ավարտել է Կիրովի անվան զինվորական-բժշկական ակադեմիան և սկսել է աշխատել Գագարինի անվան տիեզերագնացների պատրաստման կենտրոնում` որպես բժիշկ-փորձագետի ղեկավարի օգնական։ 1992 թվականին ավարտել է Որակավորման բարձրացման ինստիտուտը՝ արտոնագրային գործի ոլորտում։ Նույն թվականին էլ տեղափոխվել է Գագարինի անվան տիեզերագնացների պատրաստման կենտրոնում, առաջատար բժիշկ-փորձարկողի պաշտոնով։ Զբաղվել է բարձրագույն ֆիզիոլոգիայի խնդիրներով և մարդու օրգանիզմի վրա տիեզերական թռիչքների գործոնների ազդեցությամբ։ Որպես բժիշկ-մեթոդիստ գիտական ծրագրով անցկացրել է բժշկակենսաբանական վերապատրաստում «Միր» ուղեծրային կայանի անձնակազմում։ Ունեցել է ջրասուզակ սպայի որակավորում։ 1996 թվականին ընդգրկված է եղել Գագարինի անվան Տիեզերագնացների վերապատրաստման կենտրոնի տիեզերագնացների ջոկատում։ 1998 թվականին ավարտել է Կաչինսկոյի բարձրագույն զինվորական ավիացիայի օդաչուների ուսումնարանը։ 2010 թվականից բժշկական դարձել է գիտությունների թեկնածու է։ 2013 թվականին գերազանց ավարտել է Ռուսաստանի Ազգային տնտեսության ակադեմիան և Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին կից պետական ծառայության մեջ մասնագիտացել է պետական և մունիցիպալ կառավարման ոլորտում։
Առաջին թռիչք
Կոտովի կարիերայի մեջ առաջին թռիչքը տեղի է ունեցել 2007 թվականի ապրիլի 7-ին Սոյուզ ТМА -10 տիեզերանավով։ 2007 թվականին վայրէջք կատարող անձնակազմի 15-րդ արշավախումբը Միջազգային տիեզերական կայան Օլեգ Կոտովի և Ֆեոդոր Յուրչիխինի, ինչպես նաև Մալայզիայի առաջին տիեզերագնաց, շեյխ Մուզաֆար Շուքորի հետ վայրէջք է կատարել Արկալիկ քաղաքից հյուսիս (Ղազախստան)։ Վայրէջքը կատարվել է ոչ ստանդարտ, արգելակման ազդակ թողարկելուց հետո, ոչ ստանդարտ նավերի խցիկների բաժանումը նավը տեղափոխել է ձգաբամության ծագման հետագիծ։
Երկրորդ թռիչք
Օլեգ Կոտովի երկրորդ թռիչքը տեղի է ունեցել 2009 թվականի դեկտեմբերի 21-ին (UTC-ով՝ դեկտեմբերի 20, 21։52)։ Անձնակազմի կազմում են եղել ճապոնացի տիեզերագնաց Սոիչի Նոգուչին և ամերիկացի տիեզերագնաց Տիմոտի Կրիմերիը։ 2010 թվականի մարտին նա դարձել է կայանի հրամանատար՝ այդ պաշտոնում փոխարինելով ամերիկացի Ջեֆրի Ուիլյամսին։
Օլեգ Կոտովը դարձել է երկրորդ ռուս տիեզերագնացը (Մաքսիմ Սուրաևից հետո), որը գտնվելով ուղեծրում, ունեցել է իր սեփական էջը Ռոսկոսմոսի կայքում։
Երրորդ թռիչք
Թռիչքը սկսվել է 2013 թվականի սեպտեմբերի 26-ին։ Սոյուզ ТМА-10М տիեզերանավի անձնակազմը (տիեզերանավի հրամանատար Օլեգ Կոտովի, թռիչքի ինժեներ Սերգեյ Ռյազանսկի և Մայքլ Հոպկինի (ՆԱՍԱ)), Միջազգային տիեզերական կայան թռել է Բայկոնուր տիեզերկայանից Մոսկվայի ժամանակով տիեզերանավը միացված է եղել Միջազգային տիեզերական կայանի «Որոնման» մոդուլին։ Տիեզերական թռիչքը տևել է 168 օր։
2018 թվականին նշանակվել է ГНЦ РФ -ИМБП РАН տնօրենի տեղակալ գիտության ուղղությամբ ։ === Վիաճակագրություն ===
Ալպ (Իսպանիա)
Ալպ (Alp), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ժերոնա նահանգի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար նահանգում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշա Սերդանիա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 44,25 կմ²։ Բնակչությունը 1733 մարդ (2010)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Գայբա
Գայբա  (Gaiba), քաղաք Իտալիայում։ Տեղակայված է Վենետո մարզում՝ Ռովիգո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 1128 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 93 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 45030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0425։
Համայնքի հովանավորներն են Սուրբ Հովսեփը և Սուրբ Աննան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Զոլոթուռն (կանտոն)
Զոլոթուռն (Solothurn, Soleure, Soletta, Soloturn), գերմանախոս կանտոն Շվեյցարիայի Համադաշնության հյուսիսային մասում։ Զբաղեցնում է 791 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2018 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով բնակիչների թվաքանակը եղել է 273.194: Նրանց 19,7 %-ը օտարերկրացիներ էին ։ Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցուն դավանողները կազմում էին բնակչության 44 տոկոսը, բողոքականները՝ 31 տոկոսը ։ 2012 թվականի նոյեմբերի դրությամբ կանտոնում գործազրկությունը կազմել է 2,7 % :
Կանտոնի վարչական կենտրոնը Զոլոթուռն քաղաքն է։
Վարչական բաժանում
Վարչականորեն կանտոնը բաժանված է հետևյալ տասը շրջանների.
2009 թվականի դրությամբ կանտոնն ուներ 125 համայնք ։
Ժողովրդագրություն
Կանտոնում բնակչության խտությունը կազմում է 325 մարդ՝ 1 քառակուսի կիլոմետրի վրա (այդ ցուցանիշով Զոլոթուռնը յոթերորդ տեղն է գրավում Շվեյցարիայի 26 կանտոնների շարքում)։
Կանտոնի բնակչության թվաքանակը պատմական ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները.
Լեզուներ
Զոլոթուռնի կանտոնում պաշտոնական լեզուն գերմաներենն է։ Դպրոցներում, սկսած հինգերորդ դասարանից, որպես օտար լեզու դասավանդվում է անգլերեն։
Տնտեսություն
Մինչև 19-րդ դարի վերջը կանտոնի տնտեսության գլխավոր ճյուղը գյուղատնտեսությունն էր։ Այսօր էլ այն կարևոր դեր է խաղում, սակայն նկատելիորեն աճել են նաև արտադրության և սպասարկման ոլորտի ծավալները՝ հասնելով գերակշռող դիրքի։ Զարգացած են հատկապես ժամացույցագործությունը, ոսկերչությունը, թղթի, ցեմենտի, ավտոմասերի արտադրությունը, տեքստիլ արդյունաբերությունը։ Մինչև վերջերս որոշակի դեր էր խաղում նաև կոշկեղենի արտադրությունը, սակայն, չկարողանալով դիմանալ հսկայական մրցակցությանը, արդեն զիջել է դիրքերը։
Պերիստերա
Պերիստերա (Περιστέρα), փոքր կղզի Հունաստանում։ Կղզին հանդիսանում է Ալոնիսոսի վարչական մաս (դիմա) և տեղակայված է համանուն կղզու արևելքում։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի ունի 30 բնակիչ ։
Կենսագրություն
Կղզին գտնվում է Էգեյան ծովում և հանդիսանում է Հյուսիսային Սպորադեսի կղզեխմբի մաս։ Մոտիկ կղզիներն են Ալոնիսոսը` հյուսիս-արևմուտքում և Ադելֆին` արևմուտքում։ Կղզու հրապարակը կազմում է 14,513 կմ², իսկ ամենաբարձր կետը 259 մետր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հունաստանի կղզիներ Կատեգորիա:Եգեյան ծովի կղզիներ
Զոլոթուռն (կանտոն)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Շվեյցարիայի կանտոններ
Վարդաքարի ջրամբար
Վարդաքարի ջրամբար, Հոռոմի ջրամբար, ջրամբար Հայաստանի Շիրակի մարզում՝ Կարկաչան գետի վրա՝ Վարդաքար գյուղի մոտ՝ 1600 մ բարձրության վրա։ Շահագործման է հանձնվել 1968 թվականին, վերակառուցվել 1974 թվականին։ Մակերեսը 0,86 կմ² է, միջին խորությունը 15,5 մ, ջրատարողությունը՝ 5 միլիոն մ³, օգտակարը՝ 4,7 միլիոն մ³։ Պատվարը հողային է՝ ավագակավային երեսապատումով, երկարությունը՝ 594 մ, առավելագույն բարձրությունը՝ 16,5 մ։ Ջուրը բաց է թողնվում մետաղե խողովակաշարի միջոցով (ջրթողքը՝ 0,65 մ³/վ)։ Աղետային ջրերը (39 մ³/վ) հեռացվում են խրամատային ջրընդունիչի և արագահոսի միջոցով։ Ոռոգում է Լուսակերտ, Սարատակ, Հովտաշեն, Վարդաքար գյուղերի հողատարածքները ։
Խոր-Ֆակկան
Խոր-Ֆակկան (արաբ. خورفكان), քաղաք Միացյալ Արաբական Էմիրություններում և Շարժայի Էմիրությունում։
Բնակչությունը՝ ։ Բնակչության քանակով 9-րդ քաղաքը ՄԱԷ-ում։
Հայտնի է 16-րդ դարից։
Քաղաքը գնտվում է ՄԱԷ-ի արևելքում, Օմանի ծոցի ափին։ Խոր-Ֆակկանը Շարժայի Էմիրության անկլավներից մեկն է Ֆուջեյրայի Էմիրության տարածքում։
Քաղաքում կա նավահանգիստ։
Խոր-Ֆակկանը զբոսաշրջիկներին հետաքրքրում է իր բազմաթիվ լողափներով և ոչ մեծ մերձծովյան քաղաքի մթնոլորտով, շրջպատված լեռներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ասիայի քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄԷ-ի քաղաքներ
Սելենա Գոմեսի սկավառակագրություն
Սելենա Գոմեսի սկավառակագրություն, ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի Սելենա Գոմեսի սկավառակագրությունը, որն իր մեջ ներառում է 3 ստուդիական ալբոմ, 1 ժողովածու, 2 մինի ալբոմ, 18 սինգլ և 18 տեսահոլովակ։ 2008 թվականին Գոմեսը առաջին անգամ պայմանագիր է ստորագրել Hollywood Records ձայնագրող լեյբլի հետ և ձայնագրել է իր առաջնաելույթային ալբոմը։ Սելենան ցանկացել է աշխատել խմբում, բայց այդ ժամանակ լեյբլը առաջարկել է նրան հանդես գալ որպես մենակատար, քանի որ Սելենան այդ ժամանակ արդեն ուներ ֆան բազա։ Երբ երկու կողմերն էլ փոխզիջման են գնացել, Սելենան հայտարարել է նոր խմբի անունը՝ Selena Gomez & The Scene: Խմբի առաջին ալբոմը՝ «Kiss & Tell»-ը, հասել Է Billboard 200 հիթ-շքերթի առաջին տասնյակում իր գագաթնակետին և ստացել ոսկե հավաստագիր։ Երկրորդ սինգլը՝ Naturally-ը, վաճառքի առումով եղել է հաջող և Միացյալ Նահանգների տարածքում ստացել է կրկնակի պլատինե հավաստագիր։ Երկրորդ ալբոմը՝ «A Year Without Rain»-ը, նույնպես առևտրային հաջողություն է ունեցել, և թողարկվել է ևս երկու սինգլ դրա աջակցության համար։