cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջոն Էվերեթ Միլլե
Կենսագրություն
Միլլեն ծնվել է Սաութհեմփթոն քաղաքում և սկսել է նկարել սովորել ինը տարեկանում ։ 1838 թվականին, երբ ակնհայտ դարձան նրա ընդունակությունները, ընտանիքը տեղափոխվեց Լոնդոն ։
Ակադեմիա, «Պրեռաֆայելիտների եղբայրություն»
1840 թ. դեկտեմբերին, 11 տարեկան հասակում ընդունվեց Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա, ակադեմիայի ամբողջ պատմության մեջ դառնալով ամենաերիտասարդ ուսանողը։ Ակադեմիայում Ջոնը սովորեց վեց տարի ։ 1843 թվականին նա արծաթե մեդալ ստացավ նկարի համար։ 15 տարեկանում հիանալի տիրապետում էր վրձնին։ 1846 թվականին նրա «Պիսառոն գերի է վերցնում պերուացի ինկերին» պատմական կտավը ցուցադրվեց ակադեմիայի ամառային ցուցահանդեսի ժամանակ։ Արդյունքում քննադատները ճանաչեցին կտավը, որպես այդ տարվա ակադեմիական ցուցահանդեսի լավագույն կտավ ։ 1848 թվականին Միլանի ցուցահանդեսներից մեկի ժամանակ ծանոթանում է Ուիլյամ Հոլման Հանտի և Դանթե Գաբրիել Ռոսսետտիի հետ և նրանց հետ միասին հիմնադրում «Պրեռաֆայելիտների եղբայրությունը» ։
Նրա վաղ աշխատանքները բնութագրվում են զգալի մանրամասնությամբ, հատկապես «Քրիստոսը հայրական տանը» (Christ In The House Of His Parents, 1850 թվական, Լոնդոն) կտավը, որը համարեցին չափազանց իրատեսական և «Թայմս» թերթում անվանեցին «զայրացուցիչ»։ Սակայն Միլլեին դա չշփոթեցրեց, և նա շարունակեց իր արվեստը պրեռաֆայելիտների շրջանում։  Իրականում Միլլեի կտավների տեխնիկական կատարելությունը առանձնանում էր այլ գեղանկարիչների շրջանում, այդ իսկ պատճառով Միլլեի աշխատանքները միշտ ընդունում էին ակադեմիայի ցուցահանդեսների ժամանակ։ Նրան աջակցում էր քննադատ Ջոն Ռասկին, ով միանգամից նկատել էր Միլլեի տաղանդը։
1853 թվականի ամռանը Ռասկին և նրա կինը՝ Էֆֆին Միլլեին, հրավիրեցին ամռանը գնալ Գլենֆինլաս։ Միլլեն և Էֆֆին սիրեցին միմյանց և նրա սկանդալային ամուսնալուծությունից հետո ամուսնացան։
Եղբայրության անկումից հետո
Ամուսնությունը փոխեց Միլլեին. ընտանիքը պահելու համար նա պետք է արագ և մեծ քանակությամբ կտավներ ստեղծեր և թանկ վաճառեր։
Միլլեն հրաժարվեց պրեռաֆայելիտների գաղփարներից և հայացքներից, հատկապես «Սեր Իզյումբրաս» (1857 թվական) կտավը, որտեղ նկարիչը հեռացել էր պրեռաֆայելիտների տեխնիկայից, Ռասկին անվանեց «նույնիսկ ոչ անհաջող, այլ աղետալի»։ Փոխարենը Միլլեն մեծ ճանաչում ձեռք բերեց և մեծ կարողություն վաստակեց՝ 30 հազար ֆունտ, տարվա ընթացքում նա  դարձավ դիմանկարիչ, մասամբ բնանկարիչ (ընդ որում Միլլեն բնանկարները նկարում էր ոչ թե պատվերով, այլ որպես հոբբի) և դարձավ առաջի անգլիացի նկարիչը, ով ստացել է բարոնետի տիտղոս (1885 թվական)։ 1896 թվականին նա նախագահ ընտրվեց Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում։ Որպես կանոն Միլլեն նկարում է հայտնի մարդկանց դիմանկարներ, ովքեր բարձր դիրք են գրավում հասարակության մեջ։
Ներկայումս Միլեն համարվում է XIX դարի կեսերի անգլիացիների ամենասիրելի նկարիչներից մեկը։
Առավել հայտնի է  «Օֆելյա» (Ophelia, 1851-1852 թվականներ) կտավը, որտեղ պատկերված է Ռոսսետտիի սիրելին՝ Էլիզաբեթ Սիդալը։ Մյուս հայտնի կտավը՝  «Հասած բալը» («Cherry Ripe», 1879 թվական):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պրեռաֆայելիտներ Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Բրիտանացի նկարիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Բրիտանացի պատկերազարդողներ
Ռիուդոմս
Ռիուդոմս (կատալոներեն՝ Riudoms), մունիցիպալիտետ Կատալոնիայում՝ Տարրագոնա շրջանում՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ- Կամպ մարզում։ Տարածքը կազմում է 32.42 կմ2։ Բնակչությունը կազմում է 6473 մարդ՝ 2010 թվականի տվյալներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ճ
Ճ, ճ (անվանում՝ ճե), հայկական այբուբենի 19-րդ տառը։ Թվային արժեքը՝ «100»։ Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405-406 թվականներին։ Միջնադարում օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները   ։
Կրկնակ ճ-ով բառեր
Յունիկոդում ներկայացված է՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
Գագիկ Վարդանյան (այլ կիրառումներ)
Գագիկ Վարդանյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Մեն (այլ կիրառումներ)
Մեն, կարող է վերաբերել՝
Երեքշաբթի
Երեքշաբթի՝ շաբաթվա երկրորդ օրը արևմտյան երկրների մեծամասնությունում և երրորդ օրը ըստ Հուդա-Քրիստոնեական օրացույցի։
Ծագումնաբանություն
Հայերենով (Երեքշաբթի), վրացերենով (სამშაბათი — սամշաբաթի), բաշկիրերենով (шишәмбе - շիշամբե), տաջիկերենով (сешанбе-սեշամբե) և թաթարերեն (сишәмбе-սիշամբե) բառացի նշանակում է երեք օր շաբաթից։ Հին Հռոմում անվանումը նվիրված էր Մարսին (Mardi, Martedì), հյուսիսգերմանական ցեղերի մոտ իր պատիվ Տյուրի (Tysdag), ինչը անդրադարձել է հռոմեական և գերմանական լեզուների վրա։
Լատիներենով երեքշաբթին կոչում են dies Martis («Մարսի օր») և համարվում է հունարեն ἡμέρα Ἄρεως (Արեսի օր) թարգմանությունը։ Շաբաթվա յոթ օրերի ասոցացումը յոթ դասական մոլորակների հետ հավանաբար գալիս է հելլենական ժամանակաշրջանից ։ 1-ին և 3-րդ դարերին Հռոմեական կայսրությունում ութօրյա աշխատանքային շաբաթը փոխարինվեց յոթօրյային։ Անգլերենով երեքշաբթի բառը գալիս է հին անգլերեն Tiwesdæg բառից։ Այն գալիս է հին գերմաներենից, որը թարգմանվել է լատիներենից և Մարսի փոխարեն գրվել է գերմանական աստծու` Teiwaz (հին անգլերենով Tiw) անունը։ Այսպիսով երեքշաբթին բառացի նշանակում է «Տյուրի օր» ։
Հնդկաստանի դասական լեզուներում երեքշաբթի օրվան ասում են Անգարակա («այն ունի կարմիր գույն») և նվիրված է պատերազմի աստված Մանգալին և կարմիր մոլորակ Մարսին։
«Երեքշաբթի», ճապոներենում բառացի թարգմանվում է «կրակի օր» (火曜日):
Բրատովո
Բրատովո (Братово), գյուղ Բուլղարիայի Բուրգասի մարզում։ Վարչականորեն մտնում է Բուրգասի համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի կենտրոն Բուրգաս քաղաքից գտնվում է 14 կմ դեպի արևմուտք։ 2011 թվականի Բուլղարիայի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ գյուղում բնակվել է 146 մարդ, բնակչությունում գերակշռում են բուլղարները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գյուղեր Կատեգորիա:Բուրգասի մարզի գյուղեր
Կլյուչբորկ
Կլյուչբորկ (Kluczbork, Kreuzburg), քաղաք Լեհաստանում։ Օպոլեի վոևոդության Կլյուչբորկի շրջանի (պովյատի) վարչական կենտրոնն է, ունի քաղաքային-գյուղական համայնքի (գմինայի) կարգավիճակ։ Երկաթուղային կարևոր հանգույց է. Կլյուչբորկում Կատովիցեից եկող երկաթուղին ճյուղավորվում է, մի ճյուղը ուղղվում է դեպի արևմուտք՝ Վրոցլավ, մյուսը՝ դեպի հյուսիս՝ Պոզնան։ Զբաղեցնում է 12,35 կմ² տարածք։ 2015 թվականի հունիսի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 24.377 :
Քույր քաղաքներ
Կլյուչբորկը բարեկամական սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Լեհաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
(8498) Ուֆա
(8498) Ուֆա (Ufa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 15-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,995219 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6446 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3458 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1893,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,190135 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,25° անկյուն։
Հինգշաբթի
Հինգշաբթի, ըստ հուդայա-քրիստոնեական ավանդության շաբաթվա հինգերորդ օրը, ինչպես որ հուշում է նրա անունը։ Հայերենի նման շաբաթվա հինգերորդ օրվա իմաստով անունն է գործածվում նաև հունարենում, եբրայերենում, վրացերենում և պարսկերենում։
Եվրոպական երկրներում, սակայն, այն համարվում է շաբաթվա չորրորդ աշխատանքային օր։ Ռոմանական լեզուներում պահպանվել է հին հռոմեացիների կողմից այդ օրը Յուպիտերին նվիրած լինելու ավանդույթը։
Պուտեպրովոդ (գյուղ, Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդ)
Պուտեպրովոդ (Путепровід), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Պուտեպրովոդ գյուղում բնակվում էր 67 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կաստելո դ’Ագոնյա
Կաստելո դ’Ագոնյա (Castello d'Agogna), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1053 մարդ (2008 թվական)։ Խտությունը կազմում է 64 մարդ/կմ²։ Տարածքը 10 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 27030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0384։
Կոմունայում սեպտեմբերի 8-ին հատկապես նշվում է Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան տոնը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Էլ Մորել
Էլ Մորել  (El Morell), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տարրագոնա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։ Տարածքը կազմում է 5,92 կմ²։ Բնակչությունը՝ 3 395 մարդ (ըստ 2010 թվականի տվյալների)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սպանդ
Սպանդ, հարմալ, վայրի սատապ, զուգատերևազգիների (Zygophyllaceae) ընտանիքի բույսերի ցեղ։ Հայտնի է 6 տեսակ՝ Եվրոպայի հարավում, Ասիայում և Ամերիկայում (Մեքսիկայում)։
Հայաստանում լայնորեն տարածված է սպանդ սովորականը (P․ harmalo), որը խոտանման բազմամյա բույս է և տարածված է Արագածոտնի, Շիրակի, Վայոց ձորի, Սյունիքի մարգերում, Երևանի շրջակայքում։ Աճում է ճամփեզրերին, չոր լանջերին, գերեզմանոցներում։
Կենսաբանական նկարագիր
Արմատն առանցքային է։ Տերևները կտրտված են նշտարաձև։ Ծաղկապատյանը հնգամաս է, պսակաթերթիկները սպիտակ են կամ բաց դեղին։ Պտուղը բազմասերմ, եռաբուն տուփիկ է։ Ծաղիկները մեկական են, ճյուղերի ծայրերին, սպիտակ կամ դեղնավուն։ Ծաղկում է մայիս-հուլիսին։
Տարածում
Աճում է տափաստաններում, կիսաանապատներում և անասյատներում, երբեմն՝ որպես մոլախոտ բնակավայրերի մոտ, ճանապարհների եզրերին։
Կիրառություն
Անասունները չեն ուտում, թունավոր է, ունի սուր, անդուր հոտ և դառը համ։ Պարունակում է հարմին, հարմալին ևն ալկալոիդներ։ Սերմերից ստանում են ներկ (վառ կարմիր, վարդագույն) բրդե և մետաքսե գործվածքներ ներկելու համար։ Սպանդի սերմերից և վերգետնյա մասից ստանում են հարմին, որը կիրառվում է նյարդային համակարգի մի քանի հիվանդությունների բուժման համար։ Օգտագործում են էպիլեպսիայի, նյարդարմատաբորբի ժամանակ։ Թունավոր է և միջատասպան։
Օգտագործվում է նաև ժողովրդական բժշկության մեջ։
Մայրեհավեր
Մայրեհավեր, հավանմանների կարգի թռչունների ընտանիք։ ՀՀ-ում հայտնի է 1 տեսակ՝ կովկասյան մայրեհավը։
Սպանդ
Տեսակներ
Դասում հաշվում են մոտ տ տեսակ ։ Նրանցից մի քանիսը.
Մայրեհավեր
Փայլուն փետրավորմամբ, վառ կարմիր կատարով, երկար, երկատված ու ծայրերը կեռված պոչով թռչուն է։
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով
Վանկոմիցին
Վանկոմիցին, հակաբիոտիկ, որն օգտագործվում է մի շարք բակտերիալ վարակների բուժման համար ։ Այն խորհուրդ է տրվում օգտագործել ներերակային եղանակով որպես մաշկի, արյունատար համակարգի վարակների, էնդոկարդիտի, ոսկրերի և հոդերի վարակների և մեթիցիլին կայուն ոսկեգույն ստաֆիլոկոկով պայմանավորված մենինգիտի բուժման համար ։ Ճիշտ դեղաչափի նշանակման համար չափվում են արյան բաղադրիչները ։ Clostridium difficile-ով պայմանավորված կոլիտի բուժման համար վանկոմիցինը խորհուրդ է տրվում օգտագործել բերանացի քանի որ բերանացի օգտագերծման ժամանակ այն վատ է ներծծվում աղեստամոքսային համակարգից ։
Հիմնական կողմնակի ազդեցությունները ներառում են ցավ ներարկման տեղում և ալերգիկ ռեակցիաներ ։ Երբեմն լսողության կորուստ, արյան ցածր ճնշում կամ տեղի է ունենում ոսկրածուծի ճնշում ։ Հղիության ժամանակ կիրառման անվտանգության մասին տվյալներ չկան սակայն առավելապես այն անվտանգ է ։ Կրծքով կերակրման ժամանակ օգտագործման անվտանգության մասին տվյալներ չկան ։ Այն դասվում է գլիկոպեպտիդային հակաբիոտիկների շարքին և ազդում է արգելակելով բակտերիայի բջջապատի կառուցումը ։
Կիրառումը բժշկության մեջ
Վանկոմիցինը ցուցված է կյանքին ծանր վտանգ սպառնացող գրամ-բացասական բակտերիաներով պայմանավորված այն հիվանդությունների բուժման համար, որոնց դեպքում այլ հակաբիոտիկներն անարդյունավետ են։
Վանկոմիցին-կայուն էնտերոկոկերի ի հայտ գալը հանգեցրեց հիվանդությունների հսկողության կենտրոններում հոսպիտալների վարակների վերահսկողության վերաբերյալ նոր ուղեցույցների ստեղծմանը։ Այդ ուղեցույցները կարգավորում են վանկոմիցինի կիրառումը հետևյալ դեպքերում  ։
Զգայունության սպեկտր
Վանկոմիցինը համարվում է ընտրության վերջին դեղամիջոցը սեպսիսի, ստորին շնչառական ուղիների հիվանդությունների, մաշկի և ոսկորների գրամ դրական բակտերիաներով պայմանավորված հիվանդությունների բուժման համար։ Բժշկական տեսանկյունից կարևոր մի քանի բակտերիաների զգայունության մինիմալ դեղաչափերն են ՝
Կողմնակի ազդեցություններ
Հիմնական կողմնակի ազդեցությունները (հիվանդների ≥1%) կապված ներերակային վանկոմիցնի կիրառման հետ ներառում են․ տեղային ցավ, որը կարող է ուժեղանալ և թրոմբոֆլեբիտ։
Երիկամների և լսողության վնասումը տեղի է ունեցել վանկոմիցինի նախնական ոչ մաքուր ձևերի կիրառման ժամանակ, այդ ազդեցությունները հայտնաբերվել են 1950-ականներին անցկացված հետազոտությունների ժամանակ ։ Ավելի ուշ անցկացված հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ վանկիմիցինն ունի չնչին նեֆրոտոքսիկություն (հանդիպում է հիվանդների 0,1-1%-ի մոտ), սակայն այդ ազդեցությունն ուժեղանում է ամինոգլիկոզիդների առկայության դեպքում ։
Հազվադեպ (բոլոր հիվանդների <0.1%) կողմնակի ազդեցությունները ներառում են․ անաֆիլաքսիա, տոքսիկ էպիդերմալ նեկրոլիզ, բազմաձև էրիթեմա, կարմիր մարդու համախտանիշ, սուպերինֆեկցիա, թրոմբոցիտոպենիա, նեյտրոպենիա, լեյկոպենիա, տինիտ, գլխապտույտ և/կամ օթոտոքսիկություն և DRESS համախտանիշ ։
Վանկոմիցինը կարող է ինդուկցել թրոմբոցիտների կողմից հակամարմինների գերարտադրությունը ինչը կհանգեցի ծանր թրոմբոցիտոպենիայի և արյունահոսության, վարդացանի, հեմոռագիկ պետեխիալ ցանավորման, կապտուկների և խոնավ պուրպուրայի առաջացման ։
Հիմնվելով երիկամանյին անբավարարությամբ և օթոտոքսիկությամբ տառապող հիվանդների շրջանում կատարված վաղ հետազոտությունների վրա, որոնք ցույց են տվել հիվանդների արյան պլազմայում վանկոմիցնի բարձր խտություն, ինչպես նաև բժշկական գրականության մեջ նշվող դեպքերի հիման վրա վանկոմիցնը համարվում էր նեֆրոտոքսիկ և օթօտոքսիկ դեղամիջոց։ Սակայն կապված 1970-ականներին MRSA-ի տարածումով պայամանավորված վանկոմիցնի կիրառման հաճախականության բարձրացման հետ վերոնշյալ հետազոտությունների արդյունքները ճանաչվեցին այլևս չվերահսկվող։ Դա կապված էր դեղամիջոցի նախկինում առկա որոշ խառնուրդների դեղատոմսերից հեռացման հետ, չնայած, որ այդ խառնուրդների տոքսիկության մասին հատուկ տվյալներ չեն եղել ։
Նեֆրոտոքսիկություն
Կուտակված տվյալների հետագա զննումը ցույց տվեց, որ բուժառուները վանկոմիցինի հետ համատեղ ստացել են նաև այլ նեֆրոտոքսիկ դեղամիջոցներ, մասնավորապես ամինոգլիկոզիդներ. Մեծամասնության մոտ առկա էին տվյալները շեղող այլ դեղամիջոցների ընդունման մասին վկայություններ, մյուսների մոտ կար վանկոմիցնի և նեֆրոտոքսիկության միջև ուղիղ կապի մասին վկայող տվյալների անբավարարություն։
1994 թվականին բժշկական գրականության մեջ անց է կացվել և հստակ փաստաթղթավորվել վանկոմիցնի մոնոթերապիայի մասին վկայող 82 դեպք ։ Պրոսպեկտիվ և ռետրոսպեկտիվ հետազոտությունները որոնցում փորձեր են ձեռնարկվել պարզելու վանկոմիցնինով պայմանավորված նեֆրոտոքսիկության հաճախականությունը, մեթոդաբանորեն եղել են սխալ և հանգեցրել են տարբեր արդյունքների։ Մեթոֆաբանորեն առավել հստակ հետազոտությունները ցույց են տալիս որ վանկոմիցինով պայմանավորված նեֆրոտոքսիկության հաճախականությունը հասնում է 5-7%-ի։ Հարկ է նշել, որ երիկամային դիսֆունկցիայի նմանատիպ ցուցանիշներ գրանցվել են ցեֆամանդոլի և բենզիլպենիցիլինի օգտագործման ժամանակ։ Այս հակաբիոտիկներն ըստ ընդհանուր կարծիքի նույնպես համարվում են նեֆրոտքսիկ դեղամիջոցներ։
Բացի այդ նեֆրոտոքսիկության և արյան պլազմայում վանկոմիցնի խտության միջև կապի մասին վկայող տվյալները նույնպես տարբեր են։ Որոշ հետազոտություններում նշվում է նեֆրոտոքսիկության բարձրացում երբ վանկոմիցնի խտությունն արյան պլազմայում կազմում է 10 մկգ/մլ սակայն մյուս հետազոտությունները չեն վերարտադրում այս արդյունքները։ Վանկոմիցինի թերապևտիկ դեղաչափերի դեպքում նույնպես կարող է դիտվել նեֆրոտոքսիկություն։ Ըստ էության վանկոմիցնի հեղինակությունը նեֆրոտոքսիկության մեջ չափազանցված է և չի ապացուցվել, որ արյան շիճուկում վանկոմիցնի խտության պահպանումը որոշակի սահմաններում կարող է խաթարել նեֆրոտոքսիկության առաջացումը։
Օթոտոքսիկություն
Վանկոմիցինով պայմանավորված օթօտոքսիկության հաճախականությունը պարզելն ավելի դժվար է կապված որակյալ հետազոտությունների բացակայության հետ։ Ներկայումս գոյություն ունի միահամուռ կարծիք, որ վանկոմիցնի կիրառման ժամանակ առաջացած օթոտոքսիկության դեպքերը միմյանց միջև կապ չունեն։ Արյան պլազմայում վանկոմիցնի խտության և օթոտոքսիկության միջև գույություն ունեցող կապի մասին նույնպես տվյալներ չկան։ Օթոտոքսիկությամբ բուժառուների մի մասի արյան պլազմայում վանկոմիցինի խտությունը կազմում է 80 մկգ/մլ այն դեպքում, երբ մյուս մասի մոտ այն գտնվում է թերապևտիկ դեղաչափավորման սահմաններում։ Հետևաբար օթտոքսիկությունից խուսափելու նպատակով արյան պլազմայում դեղամիջոցի մոնիտորինգի արդյունավետությունը նույնպես գտնվում է կասկածի տակ։
Փոխազդեցությունն այլ նևրոտոքսինների հետ
Հակասությունների մեկ այլ հատված վերաբերվում է այն հարցին թե արդյո՞ք վանկոմիցնինը մեծացնում է մյուս նեֆրոտոքսիկների թունավոր ազդեցությունը և եթե այո ապա որքանո՞վ։ Կլինիկական հետազոտությունները տալիս են տարբեր արդյունքներ սակայն կենդանիների վրա կատարված փորձերը վկայում են, որ վանկոմիցնի նեֆրոտոքսիկ ազդեցությունը կարող է մեծանալ ամինոգլիկոզիդների հետ համակցման դեպքում։ Այնուհանդերձ արյան պլազմայում դեղաչափ-կախյալ ազդեցությունները հաստատված չեն։
Ներերակայինն ընդդեմ բերանացի ընդունման
Վանկոմիցինի համակարգային ազդեցության հասնելու համար պետք է այն ներարկել ներերակայաին քանի որ մարսողական համակարգից այն չի ներծծվում։ Այն կազմված է խոշոր հիդրոֆիլ մոլեկուլներից որոնք վատ են տարածվում մարսողական համակարգի լորձաթաղանթով։ Կարճ կիսատրոհման ժամանակի պատճառով հաճախ դեղամիջոցը ներարկում են օրը 2 անգամ ։
Վանկոմիցինի բերանացի օգտագործման միակ հաստատված նշանակման պատճառն է պսևդոմեմբրանոզ կոլիտը, քանի որ այս դեպքում վանկոմիցինը հասնում է մինչև հաստ աղու ախտահարված հատված։ Բերանացի ընդունման ժամանակ վանկոմիցինի խտությունը կղանքում կազմում է 500 մկգ/մլ (C. difficile-ի զգայուն շտամներն ունեն ≤2 մկգ/մլ միջին ինհիբացված խտություն) ։
Ինհալյացիոն վանկոմիցինը կիրառվում է նաև որպես նեբուլայզեր, վերին և ստորին շնչառական ուղիների տարբեր վարակների բուժման համար։
Վանկոմիցնի կաուստիկ բնույթը դրա պերիֆերիկ ներերակային ներարկումների դեպքում հանգեցնում է թրոմբոֆլեբիտի առաջացման վտանգի ։ Առավել ճիշտ է ներերակային ներարկումը կատարել կենտրոնական երակներից կամ ինֆուզիոն ճանապարհով։
Կարմիր մարդու համախտանիշ
Վանկոմիցինը խորհուրդ է տրվում ներարկել նոսր լուծույթի տեսքով ոչ ավելի դանդաղ քանց 60 րոպեյի ընթացքում (առավելագույն արագությունը 10 մգ/րոպե 500 մգ լուծույթի համար) ներարկման տեղում ցավերից և թրոմբոֆլեբիտից խուսափելու համար։ Հարկ է զգուշանալ նաև ինֆուզիոն այնպիսի փոխազդեցությունից ինչպիսին է կարմիր մարդու կամ կարմիր պարանոցի համախտանիշը ։ Այս համախտանիշն առաջանում է ներարկման սկզբի 4-10 րոպեների ընթացքում կամ ներարկումից կարճ ժամանակ անց և դրսևորվում է արյունալցմամբ և/կամ էրիթեմատոզ ցանով, որն առաջանում է դեմքին, պարանոցին և իրանի վերին հատվածին։ Այս արդյունքը պայամանավորված է վանկոմիցինի և MRGPRX2, GPCR փոխազդեցության հետ ինչի հետևանքով առաջանում է IgE անկախ պարատ բջիջների դեգրանուլյացիա ։ Ավելի հազվադեպ կարող են առաջանալ զարկերակային թերճնշում և անգիոնևրոտիկ այտուց։ Ախտանիշները հնարավոր է բուժել կամ կանխարգելել հակահիստամինային դեղամիջոցների օգնությամբ այդ թվում դիֆենհիդրամինով։ Այդ ախտանիշներն ավելի քիչ հավանակնությամբ առաջանում են դանդաղ ներարկման ժամանակ  ։
Դեղամիջոցի թերապևտիկ մոնիտորինգ
Արյան պլազմայում վանկոմիցինի խտության մոնիտորինգն անհրաժեշտ է դեղամիջոցի բիէքսպոնենցիալ տեղաբաշխման, հիդրոֆիլության և օթոտոքսիկության ու նեֆրոտոքսիկության առաջացման պատճառով, հատկապես երիկամների վատ գործառույթի և/կամ բակտերիալ վարակներով հիվանդանալու բարձր հակվածությամբ պոպուլյացիաներում։ Վանկոմիցնի ակտիվությունը համարվում է ժամանակ կախյալ, այսինքն հակաբակտերիալ ազդեցության առաջացումը կախված է արյան պլազմայում դեղամիջոցի նվազագույն դոզավորումը գերազանցող խտության պահպանման ժամանակահատվածից։ Այս կերպ ապացուցվել է որ արյան պլազմայում դեղամիջոցի բարձր դեղաչափերը չեն կորելացվում տոքսիկության կամ արդյունավետության հետ, այսպիսով խտության մոնիտորինգը դեպքերի մեծամասնությունում անհրաժեշտ չէ։ Իրավիճակները որոնք պահանջում են դեղամիջոցի թերապևտիկ մոնիտորինգ ներառում են․ հիվանդներ ովքեր ստանում են համակցված ամինոգլիկոզիդային դեղամիջոցներ, հիվանդներ ովքեր ունեն ֆարմակոկինետիկ չափանիշների պոտենցիալ փոփխություններ, հեմոդիալիզ տանող հիվանդներ, հիվանդներ ում նշանակում են երկարաժամկետ օգտագործման կամ բարձր դեղաչափեր և երիկամների խանգառված գործառույթով հիվանդներ։ Այս դեպքերում հաշվում են նվազագույն խտությունը   ։
Վանկոմիցինի խտության թիրախային դիապազոնները փոփոխվել են ժամանակի ընթացքում։ Նախկին հեղինակներն առաջարկում էին 30-40 մգ/լ առավելագույն և 5-10 մգ/լ նվազագույն խտություններ, բայց ժամանակակից հեղինակները պնդում են որ առավելագույն դեղաչափերը պետք չէ չափել, իսկ նվազագույն խտությունները պետք է լինեն 5-10 մգ/լ-ից մինչև 15-20 մգ/լ կախված վարակի տեսակից և հիվանդի անհատական տվյալներից  ։
Պրիբրեժնոե (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Պրիբրեժնոե (Прибережне), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդում։
2012 թվականի տվյալներով Պրիբրեժնոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 156 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ
Վանկոմիցին
Կենսասինթեզ
Գծային հեպտապեպտիդի սինթեզից հետո վանկոմիցինը պետք է ենթարկվի հետագա փոփոխությունների, ինպիսին է խաչաձև թթվայնացումով կապումը և գլիկոզիլացումը, հետագայում այն անցնում է տարբեր ֆերմենտ-ադապտորներով որպեսզի ստանա կենսաբանական ակտիվություն։ (Նկար 3)․ Հեպտապեպտիդի վերափոխման համար օգտագործվում են 8 ORF ֆերմենտներ՝ 7, 8, 9, 10, 11, 14, 18, 20, և 21։ ORF 7, 8, 9 և 20 ֆերմենտները պատկանում են ցիտոքրոմ P450 համակարգին։ ORF 10 և 18 պատկանում են ոչ արյունային հալոպերոքսիդազներին։ Իսկ ORF 9 և 14 ճանաչվում են որպես հիդրոքսիլացման ֆերմենտներ ։ Այս ֆերմենտների օգնությամբ բետա-հիդրոքսիլային խմբերը ներառվում են թիրոզինի 2 և 6 մնացորդների մեջ և տեղի է ունենում 5 և 7, 4 և 6, 4 և 2 շղթաների կապում։ Բացի այդ հալոպերօքսիդազն օգտագործվում է քլորի ատոմները 2 և 6 շղթաներին թթվայնացման պրոցեսի միջոցով կապելու համար ։ Որոշ գլիկոզիլտրանսֆերազներ ունակ են գլիկոզիլացնել վանկոմիցինը և որոշ կառուցվածքով նման ոչ ռիբոսոմային սպիտակուցներ դրսևորում են նշանակալի զգայունություն և օգտագործվում են գլիկոռանդոմիզացիայի միջոցով դիֆերենցիալ գլիկոզիլացված անալոգների արխիվների ստեղծման համար   ։
Ֆարմակոլոգիա և քիմիա
Վանկոմիցինն իրենից ներկայացնում է ճյուղավորված, եռացիկլ գլիկոզիլացված ոչ ռիբոսոմային սպիտակուց, որն արտադրվում է Actinobacteria Amycolatopsis orientalis բակտերիայի կողմից։
Վանկոմիցինը ցուցաբերում է աթրոպոիզոմերություն, դա նշանակում է, որ որոշ կապերի պտույտի սահմանափակման արդյունքում այն ունի քիմիական կառուցվածքով տարբեր մի քանի ռոտամերներ։ Դեղամիջոցում պարունակվող կառուցվածքով մոլեկուլը հանդիսանում է թերմոդինամիկորեն ավելի կայուն կոնֆորմեր, այդ պատճառով ունի ավելի բարձր ակտիվություն։
Ազդեցության մեխանիզմ
Վանկոմիցինն արգելակում է բջջաթաղանթի նորմալ կառուցումը գրամ դրական բակտերիաների մոտ։ Վանկոմիցինն արդյունավետ չէ գրամ բացասական բակտերիաների դեմ քանի որ նրան բջջապատը կառուցվում է տարբեր մեխանիզմներով, բացի այդ որոշ գործոններով պայմանավորված վանկոմիցինը չի կարող անցնել բակտերիայի արտաքին մեմրանի միջով (բացառություն են կազմում Նեյսերիա տեսակի որոշ ոչ գոնոկոկային բակտերիաներ)։
Վանկոմիցինի մեծ հիդրոֆիլ մոլեկուլը կարող է NAM / NAG սպիտակուցների եզրային D-ալանիլ-D-ալանինային ֆրագմենտների հետ առաջացնել ջրածնային կապեր։ Նորմալ պայմաններում այս փոխազդեցությունն առաջանում է 5 փուլով։ Վանկոմիցինի կապումը D-Ala-D-Ala-ի հետ խաթարում է բջջապատում N-ացետիլմուրամինաթթվի և N-ացետիլգյուկոզամինաթթվի երկար պոլիմերների առաջացումը որոնք բակտերիայի բջջապատի շղթաների հիմնական բաղադրիչներն են ինչպես նաև կանխարգելում է գլխավոր շղթայի պոլիմերացումը, որը կարող է տեղի ունենալ շղթաների միմյանց հետ կարվելու միջոցով ։
Բուսական հյուսվածքների կուլտուրա
Վանկոմիցինը հանդիսանում է այն եզակի հակաբիոտիկներից մեկը, որն օգտագործվում է բուսական հյուսվածքներից գրամ դրական բակտերիաների հեռացման համար։ Ունի համեմատաբար քիչ թունայնություն բուսական հյուսվածքների համար ։
Ներքին կայունություն
Որոշ գրամ դրական բակտերիաներ իրենց կառուցվածքով կայուն են վանկոմիցինի նկատմամբ, օրինակ Leuconostoc և Pediococcus տեսակները, սակայն դրանք հազվադեպ են մարդկանց օրգանիզմում առաջացնում հիվանդություններ ։ Lactobacillus ցեղի որոշ տեսակներ նույնպես կայուն են վանկոմիցինի նկատմամբ, բացառությամբ L. acidophilus և L. delbruekii-ի, որոնք զգայուն են ։ Վանկոմիցինի նկատմամբ կայուն են նաև հետևյալ գրամ դրական բակտերիաները՝ Erysipelothrix rhusiopathiae, Weissella confusa և Clostridium innocuum   ։
Գրամ բացասական բակտերիաների մեծամասնությունը կայուն են վանկոմիցինի նկատմամբ քանի որ դրա խոշոր գլիկոպեպտիդային մոլեկուլը չի կարող անցնել բակտերիաների արտաքին թաղանթով (բացառությամբ նեյսերիաների որոշ ոչ գոնոկոկային տեսակների) ։
Ձեռքբերովի կայունություն
Վանկոմիցինի նկատմամբ բակտերիաների կայունության առաջացումը համարվում է լուրջ խնդիր մասնավորապես այնպիսի բժշկական հաստատություններում ինչպիսին է հոսպիտալը։ Այժմ գոյություն ունեն վանկոմիցինի նորագույն դեղաձևեր ինչպիսիք են օրինակ լինեզոլիդն (2000թ․) ու դապտոմիցինը (2003թ․), ինչը վանկոմիցինի լայն կիրառման պատճառով լուրջ մտահոգությունների տեղիք է տալիս բակտերիալ կայունության առաջացման առումով, հատկապես այն հիվանդների դեպքում ում մոտ դեռ բակտերիալ կայունությունը չի հայտնաբերվել և նրանք շարունակում են ստանալ անարդյունավետ բուժում։ Վանկոմիցին-կայուն Էնտերոկոկը հայտնաբերվել է 1987թ․։ Վանկոմիցինի նկատմամբ կայունությունն առաջացել է (հիմնականում 1990-2000թթ․) նաև առավել տարածված բակտերիաների մոտ ինչպիսիք են օրինակ՝ վանկոմիցինի նկատմամաբ միջին կայունության S. Aureus-ը (VISA) և ամբողջությամբ ռեսիստենտ S. Aureus-ը (VRSA)  : Վանկոմիցնի նկատմամբ կայուն միրոօրգանիզմների առաջացմանը նպաստել են նաև գյուղատնտեսության մեջ կառուցվածքով հակաբիոտիկներին մոտ նյութերի օգտագործումը, օրինակ՝ ավոպարցին    ։
Վանկոմիցինի նկատմամբ կայունության առաջացման մեխանիզմներից մեկը եզրային NAM / NAG պեպտիդների ենթամիավորների փոփոխությունն է, նորմալ պայմաններում վանկոմիցինը կապվում է D-ալանիլ-D-լակտատի հետ։ D-ալանիլ-D-լակտատի փոփոխությունը հանգեցնում է մեկ ջրածնային կապի (ի տարբերություն D-ալանիլ-Dալանինի, որի դեպքում կորչում է 4-րդ կապը, այստեղ կորչում է 5-րդը) կորստի, առանց որի վակոմիցնի և պեպտիդի միջև փոխազդեցությունը դառնում է անհնար։ Այս մեկ կապի կորուստը հանգեցնում է դեղամիջոցի արդյունավետության հազարապատիկ իջեցման։ D-ալանիլ-D-սերինի փոփոխությունը հանգեցնում է դեղամիջոցի և պեպտիդի միջև համապատասխանության վեցապատիկ խանգառման, ինչի պատճառը հավանաբար ստերիկ խանգառումներն են ։
Էնտերոկոկերի դեպքում այս փոփոխությունը հավանաբար պայմանավորված է ֆերմենտի էքսպրեսիայով, ինչն էլ փոխում է վերջին մնացորդը։ Նորկայումս վանկոմիցինի նկատմամբ կայուն Enterococcus faecium և E. faecalis-ի պոպուլյացիաներում բնութագրվել են կայունության երեք հիմնական տեսակներ․
Փորձարկվել է վանկոմիցինի այնպիսի տարբերակ, բակտերիայի բջջապատում որը կապվում է կայուն D-կաթնաթթվի հետ, ինչպես նաև լավ կապվում է նախնական թիրախի հետ (վանկոմիցին զգայուն բակտերիաներ) ։
Պատմություն
Վանկոմիցինն առաջին անգամ սինթեզել է Էդմունդ Կորնֆելդը 1953թ, միսսիոների կողմից Բորնոյի ներքին ջունգլիներից բերված հողից ։ Միկրոօրգանիզմը, որն արտադրում էր այս դեղը վերջ ի վերջո անվանվել է Amycolatopsis orientalis ։ Վանկոմիցինի նշանակման նախնական թիրախը եղել է պենիցիլինի նկատմամբ կայուն ոսկեգույն ստաֆիլոկոկը ։
Սկզբում այս միացությունը կրում էր 05865 անվանումը, հետագայում այն վերանվանվեց որպես վանկոմիցին, որը ծագել է "vanquish" (գրավել) բառից ։ Հիմնական աչքի զառնող առավելությունն այն էր, որ ստաֆիլոկոկերը վանկոմիցինի նկատմամբ կայունություն չէին առաջացնում չնայած որ կատարվում էին վանկոմիցինի բարձր խտությամբ միջավայրերում բակտերիաների ցանքսեր։ Պենիցիլինի նկատմամբ արագ զարգացող կայունությունը հանգեցրեց նրան, որ այն սկսեց վերահսկվել մթերքների և դեղամիջոցների հսկողության վարչության կողմից։ Eli Lilly ընկերությունն առաջին անգամ բաց թողեց դեղամիջոցը Վանկոմիցին ապրանքային անվանմամբ ։
Վանկոմիցինը երբեք չի համարվել ոսկեգույն ստաֆիլոկոկի թերապիայի առաջին ընտրության դեղամիջոց, հետևյալ պատճառներով․
2004 թվականին Eli Lilly-ն լիցենզավորեց Vancocin-ը ViroPharma ընկերության համար ԱՄՆ-ում, Flynn Pharma ընկերության համար Միացյալ Թագավորություններում և Aspen Pharmacare ընկերության համար Ավստրալիայում։ Պատենտի վավերականությունը սպառվեց 1980-ականներին և FDA-ն թույլատրեց որոշ գեներիկ դեղաձևերի արտադրությունն ու վաճառքն ԱՄՆ-ում այնպիսի ընկերություններին ինչպիսիք են Bioniche Pharma, Baxter Healthcare, Sandoz, Akorn-Strides և Hospira ։
Արժեք
Վանկոմիցինն ունի գեներիկ դեղաձևեր ։ ԱմՄՆ-ում ներերակային դեղաձևի վաճառքի արժեքը ատանվում է 1,7 ԱՄՆ դոլարից մինչև 6 ԱՄՆ դոլար ։ ԱՄՆ-ում 2018թ․ տվյալներով մեկ բուժման կուրսն ավարտելու համար անհրաժետ քանակությամբ դեղահաբերն արժեն 300 ԱՄՆ դոլար ։ C. difficile-ով վարակի դեպքում ներերակային դեղաձը կարելի է ընդունել բերանացի, գնի մեջ տարբերությունը մեղմելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր
Մազեխ
Մազեխ, կաթնամսաբրդատու, կոպտաբուրդ ոչխարների հնագույն զուտ տեղական (աբորիգեն) ցեղ։ Ստեղծվել է Հայաստանում ժողովրդական ընտրասերման միջոցով։ Տարածված է Գեղարքունիքի, Կոտայքի, Արագածոտնի, Շիրակի մարզերում ։
Կառուցվածք
Մաքիների միջին կենդանի զանգվածը 50-60 կգ է, խոյերինը՝ 60-100 կգ, մևդավի միջին բարձրությունը՝ 57-79 սմ, իրանի երկարությունը՝ 51-76 սմ, կաթնատվությունը՝ 60-70 կգ։ Այս ցեղի ոչխարները խոշոր են, ունեն ճարպապոչ (դմակ)՝ մաքիներինը՝ 2,5-6,5 կգ, խոյերինը՝ մինչև 13 կգ։ Բուրդը գունավոր է (շագանակագույնի տարբեր երանգներ, մոխրագույն, սև և այլն ), կոպիտ, ոչ միատարր։ Մեկ խուզից ստացվում է 1,2-1,6 կգ բուրդ։ Բրդատվությունն ու բրդի որակը բարելավելու նպատակով տրամախաչում են նրբագեղմ տարբեր ցեղերով։ Մաքուր վիճակում պահպանվել է միայն անհատ, տնտեսություններում։
Կաստելո Կավալկանտի
Կաստելո Կավալկանտի (Castello Cavalcanti), Ուես Անդերսոնի կարճամետրաժ ֆիլմը՝ թողարկված 2013 թվականին։ Ջեյսոն Շվարցմանը կատարել է գլխավոր հերոսի դերը։ Ֆիլմը հովանավորված էր Prada ընկերության կողմից։ Նկարահանումները կատարվել են Հռոմում՝ Չինեչիտա կինոստուդիայի տարածքում։ Ֆիլմը առաջին անգամ ցուցադրվել է Հռոմի միջազգային կինոփառատոնի ժամանակ ։
Սյուժե
1955 թվականին իտալական Կաստելո Կավալկանտի գյուղում իր մեքենան է վթարի ենթարկում ամերիկյան վարորդ Ջեդ Կավալկանտի։ Քանի որ անսարքությունը լուրջ էր, գլխավոր հերոսը հասկանում է, որ դեռ երկար ժամանակ է մնալու այդ խուլ վայրում։ Նա որոշում է սպասել ավտոբուսին, որը անցնում է կանգառով ամեն քսան րոպե, բայց հանդիպում է տեղացի իտալացիներին և հայտնաբերում է, որ այդ վայրը նրա նախնիների բնակավայրն է։ Ջեդ կարողանում է գտնել իր բարեկամներին և ծանոթանում է նրանց հետ։ Նա որոշում է մնալ գյուղում և ժամանակ անցկացնել իտալացիների շրջանակում  ։
Հղումներ
Ֆիլմում կան հղումներ իտալական կինոկլասիկային։ Այդ թվում «Քաղցր կյանք» և «Ամառկորդ» ֆիլմերին, որոնք նկարահանվել են Ֆեդերիկո Ֆելինիի կողմից։ Գլխավոր հերոսի ազգանունը համընկնում է ռեժիսորի՝ Ալբերտո Կավալկանտիի ազգանվան հետ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:2013 դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2013 ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալերեն ֆիլմեր
Յուրաքանչյուրին իր սեփականը
Յուրաքանչյուրին իր սեփականը (, Սում կուկիվե) դասական արդարության սկզբունքը։ Նոր պատմության մեջ արտահայտությունը հայտնի դարձավ, արտահայտությունը արված էր գերմանական նացիստերի կողմից, կոնցենտրացիոն Բուխենվալդ մահվան ճամբարի մուտքի վրա (լատ. Jedem das Seine) Ժամանակակից օգտագործումը, հատկապես Գերմանիայում և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի օկուպացված ժամանակ երկրներում արտահայտությունը ընկալվում էր բացասական ստվերում, քանի որ այն ունի կայուն կապ երրորդ ռեյխի հետ։
Հնություն
Թվագրվում հիմք Հին Հունաստանում.Պլատոնը նշում էր «պետության» համար, ասում էր որ արդարություն գոյություն ունի։ «եթե ​​ինչ որ ոք զբաղվում է իր գործով և չի խառնվում ուրիշների գործերին» (հուն.τὸ τὰ αὑτοῦ πράττειν καὶ μὴ πολυπραγμονεῖν δικαιοσύνη ἐστί, to ta autou prattein kai me polypragmonein dikaiosyne esti, IV 433a)։ Յուրաքանչյուր ոք պետք է զբաղվի իր գործով (հասարակության և պետության համար)։ Պլատոնը բացի նրանից որ կարծում էր որ յուրաքանչյուր ոք պետք է ստանա իրենը և նաև չեն կարող զրկվել (օրինակ, իրավունքներից, սեփականությունից)։
Հայտնի արտահայտություն բերել Հռոմեական հռետոր, փիլիսոփա և քաղաքական գործիչ Ցիցերիոնը (106 մ.թ.ա.-43 մ.թ.ա.)
Բացի այդ, արտահայտությունը օգտագործվում էր Ցիցերիոնի կողմից աշխատությունների մեջ «Օրենքների մասին», «պարտականությունների մասին», «բարու և չարի սահմանապակման»։
Հետագայում արտահայտությունը եկել է օգտագործել դուրս իրավական համատեքստում։
Կաթոլիկ Վարդապետություն
Իսկ կաթոլիկ վարդապետարանը որը ուներ ուժ է երրորդ ռեյխում, ուներ մեկնաբանության 7-րդ պատվիրանում, պատկերացրեք յուրաքանչյուրին իրենը (լատ. gonn jedem das Seine)
Երրորդ ռայխ
Կատեգորիա:Լատիներեն բառեր և արտահայտություններ Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի համակենտրոնացման ճամբարներ
(8499) 1990 SC13
(8499) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Imagine Dragons-ի սկավառակագրություն
« Imagine Dragons » ամերիկյան ռոք խմբի սկավառակագրությունը բաղկացած է 3 ստուդիական ալբոմներից, 4 համերգային ալբոմներից, 9 մինի ալբոմներից (EP), 23 սինգլներից և 12 տեսահոլովակներից։
(8499) 1990 SC13
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,905792 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8791 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9325 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1809,24 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,198979 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,9° անկյուն։
Imagine Dragons-ի սկավառակագրություն
2009 թվականի սեպտեմբերին խումբը թողարկել է իր դեբյուտային մինի ալբոմը համանուն անվանումով։ 2010 թվականի հունիսին և 2011 թվականի մարտին դուրս են եկել հետևյալ երկու խմբերը՝ «Hell and Silence» и «It's Time»: Իրենց չորրորդ մինի ալբոմը, «Continued Silence», խմբին առաջին անգամ բերեց առևտրային հաջողություն և հասել է 40-րդ հորիզոնականին Billboard 200  չարթում ։ Խմբի առաջին սինգլը՝ «It's Time», թողարկվել է համանուն EP-ից, որպես հիմնական և գրավել է 15-րդ տեղը Billboard Hot 100 չարթում նրանից հետո, երբ Միացյալ Նահանգներում վաճառվել է ավելի քան 3 միլիոն օրինակ ։
2012 թվականի սեպտեմբերին դուրս է եկել խմբի դեբյուտային ստուդիական ալբոմը՝ «Night Visions»: Նա հասել է երկրորդ դիրքին Billboard 200-ում և գլխավորել է  Top Alternative Albums  ու Top Rock Albums չարթերը  ։ «It's Time-ի» հետ միասին ալբոմի մեջ մտել են « Radioactive » և « Demons » սինգլները։ Նրանցից առաջինը հասել է Billboard Hot 100-ի երրորդ հորիզոնականին և ԱՄՆ-ում վաճառվել է 7,7 միլիոն օրինակ, նաև դառնալով հիթ տարբեր երկրներում, ինչպիսին են Ավստրալիան, Գերմանիան, և Շվեդիան  ։ «Demons» հասել է Billboard Hot 100-ի վեցերորդ հորիզոնականին և ԱՄՆ-ում վաճառվել է 4,1 միլիոն օրինակ ։
Յուլա
Յուլիտա Ֆաբիշևսկա (Julita Fabiszewska), ծնվ. , Լեհաստան, հայտնի է Ջուլա բեմական կեղծանվամբ), լեհ երգչուհի-երգահան։
Երգչուհու առաջին ստուդիական ալբոմը որը կոչվում է «Na krawędzi» թողարկել է 2012 թվականի օգոստոսի 14-ին ։
Պարգևներ
2012 թվականին Ջուլան դառնում է լեհական «Eska Music Awards» մրցանակի դափնեկիր («լավագույն առաջնելույթ» կատեգորիայում) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ երգչուհիներ Կատեգորիա:1991 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 3 ծնունդներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Լեհ երգահաններ Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Պրադել դե լա Տեշետա
Պրադել դե լա Տեշետա (Pradell de la Teixeta), մունիցիպալիտետ Իսպանիաում, գտնվում է Տարագոն պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պրիոռատ շրջանում։ Տարածքը կազմում է 21,8 կմ2։ Բնակչությունը՝ 188 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Գրոս Լինդով
Գրոս Լինդով (Groß Lindow), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարծքում։
Գտնվում է Օդեր Շպրե շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1837 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 15,26 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 67 180։
Կոմունան ներառում է 4 գյուղական շրջան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Հայկական օրորոցայիններ
Հայկական օրորոցայիններ կամ օրորներ, մոր երգը, որ երգվում է երեխային քնեցնելու ժամանակ։ Օրորոցայինը նշանակալից է իր պատմական, մշակութային և լեզվական առումներով, նրա նպատակը հարմարավետությունն է ու քնելու միջոց ծառայելը։ Իրենց ծագման շրջանի ազդեցությամբ՝ հայկական օրորոցայինները բնութագրվում են մեղեդու թեթևությամբ և պարզ, կրկնվող արտահայտությունների ռիթմով՝ նմանակելով ճոճվող օրորոցի ձայնը։ Հաճախ բառերը արտացոլում են նաև մոր զգացումներն ու մտահոգությունները։
Նկարագրություն
Օրորոցային երգը պատկանում է հայ ժողովրդական ավանդական երգի հնագույն և ամենակենսունակ ժանրին։ Օրորոցային երգով հայ կինն իր մանկան գովքն է արել, արտահայտել իր սերը։ Հայաստանում հարյուրավոր օրորոցայիններ կան բանավոր ավանդույթով փոխանցված, որոնք սկիզբ են առել Հայկական բարձրավանդակի անթիվ քաղաքներում և գյուղերում։ Պատմականորեն այս օրորոցային երգերը տարբերվում էին գյուղերի, քաղաքների և շրջանների միջև։ Մեղեդային և բառապաշարի տարբերություններ կան Վանից և Մուշից, Թալիշից (Երևանի մոտ), Քեսաբից (այժմ՝ Սիրիայում) և Տրապիզոնից և այլ վայրերից մեզ հասած օրորոցային երգերի միջև։ Լսելով հայկական օրորոցային՝ նկատվում է բառի ռիթմը՝ օրոր, օրոր։ Գրեթե յուրաքանչյուր օրորոցային երգում անընդհատ արտասանված օրորը ընդօրինակում է այն ձայնը, որը ներկայացնում է օրորոցի այս ու այն կողմ անվերջ օրորվելը։ «Օրորել» կամ «ճոճում» բառը որոշ շրջաններում հնչել է հեյրուր, իսկ որոշ շրջաններում՝ նանիկ, լորիկ, նեննի, րուրիկ կամ նանա։ Երևանի մերձակայքում՝ Արարատյան դաշտում, կարելի է լսել այս բոլոր տարբերակները, դրանք հուշում են խոսողի ծագման տարածաշրջանի և սոցիալական կարգավիճակի մասին։ Օրորոցային երգի միջոցով են ստեղծվել ու ամրապնդվել հոգևոր կապը մոր և մանկան միջև, մշակվել երեխայի գեղարվեստական ընկալումները, որոնք հետագայում ձևավորելու էին նրա հոգեկան կերտվածքը։ Երեխան հաղորդակից է դարձել հայ երգին։
Օրորների երաժշտական մարմնավորումը բազմազան է` մի քանի հնչյունով կարճ մոտիվից մինչև մելիզմատիկ մեղեդի։ Օրորներին բնորոշ են կրկնությունները` միանման կամ փոփոխական՝ համապատասխանելով օրորի ընթացքի կրկնողությանը` օրորոցի ճոճքին ։
Ըստ Արվեստագիտության թեկնածու Անի Հակոբյանի ենթաժանրավորման ՝ օրորները, մասնավորապես Ք․ Քուշնարյանի հավաքածուի հրատարակված նմուշները, բաժանված են երկու ենթատեսակի՝
Երաժշտագետ Միհրան Թումաճանի «Հայրենի երգ ու բան » հավաքածուի մեջ գրառված է 12 օրորերգ,որոնք ներկայացնում են Բութանիան, Կեսարիան, Ակնը, Տիգրանակերտն ու Խլաթը։ Նկատենք՝ արևմուտքից արևելք աշխարհագրությամբ են ներկայացվել։ Այդպիսի ավանդական օրորներից են՝
Սալնջախ եմ ձգեր
Նեննի ըսիմ
Թեմաներ
Հայկական օրորոցային երգերի մեծ մասը ավանդական գյուղական օրորոցային է, որը ստեղծվել, երգվել և փոխանցվել է գյուղացի կանանց կողմից։ Օրորոցային երգերից շատերի բովանդակությունը մենախոսության բնույթի է։ Դրանք շատ բան են բացահայտում հայկական բանահյուսության և առօրյայի մասին։ Հայկական օրորոցայիններից շատերն արտահայտում են կարոտ, հիասթափություն, կարոտ սիրեցյալի կամ գաղթած ամուսնու հանդեպ, անձնական կամ պատմական վրեժխնդրության ցանկություն, որոնք սերմանվել են քնած երեխայի մեջ։
Հայկական ձեռագրերում Ծննդյան տեսարանը պատկերում է Մարիամին՝ քարայրում պառկած՝ փայտե արկղի կողքին՝ Քրիստոս մանուկին գրկած։ Շատերը հավատում էին, որ օրորոցի մոտ հրեշտակ է կանգնած՝ պաշտպանելով երեխային չար ուժերից։ Հայկական օրորոցային երգերը հաճախ հիշատակում են Աստծուն, Սուրբ Մայրին և խաչին, Սուրբ Սարգսին, Սուրբ Կարապետին և այլն։ «Տարոնի Օրոր» օրորոցային երգում մայրը երգում է «Ես կապում եմ քո վզին հմայիլը», որը հավանաբար ծեսի մի մասն է, որը պաշտպանել է երեխային դևերից։
Նշանակություն
Հայերի ընտանեկան դաստիարակության առանցքը եղել է քրիստոնեական հավատի և արժեհամակարգի փոխանցումը։ Սա արտահայտված է կենցաղում, ժողովրդի հոգևոր մշակույթի տարբեր ոլորտներում, ավանդույթներում ու ծեսերում, տոներում, օրհնանքներում, ժողովրդական աղոթքներում, մանկական երգերում և այլուր։ Օրորոցայինները ևս եղել են այս ամենի մի մասը, որոնց դերն անփոխարինելի է մանկան հոգևոր և մտավոր աշխարհի ներդաշնակ ձևավորման գործում։ Օրորոցային երգերում տեղ են գտել բանահյուսական տեսակներից օրհնանքները, բարեմաղթանքները, երբեմն նաև անեծքները։ Ինչպես նշում է Արվեստագիտության թեկնածու Անի Հակոբյանը, անեծք պարունակող, երաժշտական գրառմամբ օրորների նմուշներ դեռևս չեն հայտնաբերվել ։
Շատախի հայրուր
Շատախում օրորը կոչվել է հայրուր։ Ա. Փահլևանյանի «Հայրենի երգեր» ժողովածուում կա այս տարածաշրջանը ներկայացնող ևս 2 հայրուր՝ «Սախակ սարի տակ» օրորը Հայրիկ Մուրադյանի կողմից դիտարկվել է որպես «Առնօսի» տարբերակ, որի հետ կապված ավանդությունը և երգն ամբողջությամբ նրան փոխանցել է այդ ժամանակ Երևանում բնակվող, ծագումով մոկացի, 80-ամյա Ավետիս Բարսեղյանը։ Ըստ ավանդության՝«Ոմն հովիվ գայթակղում է սարում բանջար քաղելու գնացած աղջկան։ Անցնում են օրեր, աղջիկն զգալով իր հղիությունը, ամոթից դրդված, հեռանում է հայրական տնից ու թաքնվում լեռներում։ Իր նորածին որդու՝ Սախակի համար իր ծամերից կախովի օրորոց է պատրաստում (ծանձըրմակ) և օրորում՝ «Սախակ սարը տակ» երգով։ Մայրը ամոթահար որոշում է վերջ տալ կյանքին, սակայն մեռնելուց առաջ որդու բարուրը դնում է գետափին և թաքնվում մոտակա քարայրում։ Մի կին վերցնում է երեխային և մայրաբար գրկում։ Ապա Սախակի մայրը նետվում է Ակնդաշտի հորդահոս գետը ։
կատարմամբ, իբրև ֆոն հնչել է մի «Հայրուր»՝  Արուսյակ Սահակյանի ձայնագրությամբ։ Այս օրորի բանասացն է Սեդա Ստամբոլցյանը։ Սեդայի «Հայրուրը» ազգագրական գոտուն հարազատ վիպաքնարական ժանրի նմուշ է ։
Շատախի հայրուր
Տարոնի րուրի
Տարոն աշխարհի րուրիների մասին խոսելիս նկատի է առնվում Խնուս, Վարդո, Մշո դաշտ, Բուլանըխ, Մանազկերտ, Սղերդ, Խլաթ, ինչպես նաև Աղձնիքի մաս կազմած Սասուն տեղանուններով տարածքը։ Տարոն աշխարհի օրորներից շատերը անվանում են «րուրիներ», հազվադեպ նաև «հեյրուրներ»։
«Րուրի րուրին»երգը գրի է առել ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գիտաշխատող Ռաիսա Խաչատրյանը 1986 թ. Թալինի շրջանի Պարտիզակ գյուղում (արմատներով Սասունի Արուք գյուղից) Հոռոմ Հարությունյանից։
Քրիստոֆեր Յոներ
Քրիստոֆեր Յոներ (Kristoffer Joner, ), կինոյի և հեռուստատեսության նորվեգացի դերասան։ Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնի «Shooting Stars» մրցանակի դափնեկիր է (2003 թ.), Կոպենհագենի միջազգային կինոփառատոնի «Ոսկե կարապի» մրցանակակիր «Լավագույն դերասան» անվանակարգում (2003 թ.) և «Օսկարի» նորվեգական համարժեք «Ամանդա» մրցանակի դափնեկիր (2005 թ.) ։
Նորվեգացի կինոքննադատ Ֆրեդրիկ Ֆևանգը Յոների մասին գրել է, որ նա «ի տարբերություն նորվեգացի այլ կինոաստղերի, չունի դասական հետաքրքիր արտաքին կամ հարուստ թատերական փորձ, բայց շնորհիվ իր գրավչության և բազմակողմանի տաղանդի հասել է կարգավիճակի, և հավանաբար Նորվեգիայի նոր աստղերի մեջ ամենավառն է» ։ Դերասանին հայտնիություն են բերել հատկապես անկայուն հոգեբանություն ունեցող նևրասթենիկ կերպարների դերերը («Նա, ով վախենում էր գայլերից», «Երկնքից ընկնողը», «Հարևանություն» ֆիլմերը), ինչպես նաև կարողությունը՝ չափազանց համոզիչ կերպով արտահայտելու անհանգստություն և հուսահատություն ։
Գործունեություն
Ինչպես նորվեգացի շատ այլ դերասաններ, Յոները ևս սկսել է իր դերասանական գործունեությունը մանկական և պատանեկան թատրոնում (Barne- og ungdomsteatret (BUT)), որը գործում էր Ստավանգեր քաղաքի Ռոգալանդ թատրոնին կից ։ Նա իր կրթությունն այնտեղ սկսել է 14 տարեկանում և ընդունվել այնտեղ 1990-ականների սկզբներին ։ Դրանից հետո Յոները երեք անգամ փորձել է ընդունվել Նորվեգիայի ազգային թատերական ակադեմիա, բայց այդպես էլ չի ընդունվել ։
Հայկական օրորոցայիններ
Տարոնի րուրի
*«Րուրի, րուրին» ևս ավանդական արվեստի նմուշ է
Քրիստոֆեր Յոներ
Գործունեություն
Յոները սկզբում ճանաչման է հասել նորվեգական պետական հեռուստաընկերության (NRK) «Offshore» (1996—2000) սերիալի շնորհիվ։ Նախագիծը Յոներին բերում է յուրօրինակ երիտասարդ դերասանի համբավ ՝ ամրապնդելով այդ շնորհիվ Էրլենդ Լուի «Ալիքափոխ» (2000) սցենարի հիման վրա Պոլ Յակմանի (Pål Jackman) ֆիլմի, որում Յոները խաղում էր սատանիստ Յորգենի դերը, նաև 2001 թվականի «Մոնգոլանդիա» փոքր բյուջե ունեցող ֆիլմի։ Յոների խաղն արժանացավ քննադատների դրական արձագանքին, և այդ դերերի համար նա երկու անգամ անընդմեջ առաջադրվեց նորվեգական կինոակադեմիայի «Ամանդա» մրցանակին որպես լավագույն դերասան ։
Հայկական օրորոցայիններ
Տարոնի րուրի
Տարոնի հեյրուր
Քրիստոֆեր Յոներ
Գործունեություն
2002 թվականին Յոները մասնակցել է միաժամանակ մի քանի խոշոր նախագծերի, որոնցից էր Ուննի Սթրաումի «Երաժշտություն հարսանիքների և թաղումների համար» ֆիլմը, որի երաժշտությունը գրել էր Գորան Բրեգովիչը։ Բացի այդ, Յոները նկարահանվել էր ռեժիսոր Գունար Վիկենեի (Gunnar Vikene) «Երկնքից ընկնողը» ֆիլմում։ Կինոնկարը դարձավ նորվեգական կինովարձույթի առաջատար, իսկ Յոները այդ ֆիլմում Ռեյդարի դերի համար ստացավ Կոպենհագենի միջազգային կինոփառատոնի «Ոսկե կարապ» մրցանակ «Լավագույն դերասան» անվանակարգում ։
Հայկական օրորոցայիններ
Տարոնի րուրի
Տարոնի օրոր
Քրիստոֆեր Յոներ
Գործունեություն
2003 թվականին Յոները դարձավ Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնի «Shooting Stars» մրցանակի դափնեկիրներից մեկը, որով պարգևատրվում էին Եվրամիության երկրների երիտասարդ հեռանկարային դերասանները ։ Խոշոր նախագծերից, որոնց մասնակցություն ունեցավ Յոները հետագա տարիներին, կարելի է առանձնացնել «Մութ անտառ» սարսափ ֆիլմը (2003), «Ձմեռային համբույր» մելոդրաման (2005) և «Հարևանություն» հոգեբանական թրիլերը (ֆիլմի վերնագիրը թարգմանվում է նաև «Այլ դուռ», 2005)։ «Մութ անտառ» ֆիլմում Լասեի դերի համար Յոները երրորդ անգամ առաջադրվեց «Ամանդա» կինոմրցանակի որպես լավագույն դերասան, թեպետ ստանալ այն հաջողվեց միայն չորրորդ փորձից՝ «Հարևանություն» ֆիլմում Յոնի դերի համար ։
Հայկական օրորոցայիններ
Տարոնի րուրի
Առաջին անգամ հրատարակվել է 1978 թվականին երաժշտագետ Ցիցիլիա Բրուտյանի խմբագրությամբ և Լևոն Աստվածատրյանի վերծանումներով, «Տարոնի ժողովրդական երգեր» ժողովածուում, հանրությանը ճանաչելի դարձել Հասմիկ Հարությունյանի շնորհիվ։ Նշված ժողովածուն բանասաց, մշեցի Արմենուհի Գևոնյանի կատարումների հավաքածուն է։ Հա ձցում
Քրիստոֆեր Յոներ
Գործունեություն
2008 թվականին Յոներն առաջին անգամ հանդես եկավ որպես ռեժիսոր՝ նկարահանելով կարճամետրաժ «Չոր խոնավ վայրում» ֆիլմը (Tørt og kjølig), որը նրան բերեց Եվրոպական ֆանտաստիկ ֆիլմերի Ստրասբուրգի փառատոնի երիտասարդ հանձնաժողովի «Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ» մրցանակը ։
Յոները նաև խաղացել է նորվեգական Kaizers Orchestra ռոք խմբի երկու տեսահոլովակներում՝ «Kontroll På Kontinentet» (2000) և «Evig pint» (2003)։ Խմբի հետ Յոներն ուներ վաղուցվա կապ. նա Ստավանգերում «Cementen» բարի սեփականատերն է, որում Kaizers Orchestra խումբը հաճախ էր ելույթ ունենում մինչ ճանաչման հասնելը ։ «Evig pint» («Հավերժական տառապանքներ») երգի հոլովակի նկարահանումների ժամանակ Յոները խաղաց մաֆիոզի դեր, ընդ որում, ինչպես հաղորդում է խմբի պաշտոնական կայքը, դրել էր երեք պարտադիր պայման նկարահանումներին մասնակցելու համար՝ պահանջելով, որ հոլովակում ունենա բեղեր և զենք, ինչպես նաև իր մասնակցությամբ տեսարաններից մեկը նկարահանվի արագացված տեմպով (slow motion) ։ Ավելի ուշ տեսահոլովակն ստացավ «Spellemannprisen» («Գրեմմիի» նորվեգական տարբերակ) մրցանակ որպես 2003 թվականի լավագույն հոլովակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դերասաններ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Ռեդկոդուբ (ավան, Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդ)
Ռեդկոդուբ (Рідкодуб), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Ռեդկոդուբ ավանում բնակվում էր 71 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Մասուրով ապուր
Մասուրով ապուր, նյուպոնսոպպա (Nyponsoppa), շվեդական խոհանոցի ավանդական ուտեստ, պատրաստվում է մասուրի պտուղներից։ Մատուցվում է որպես ըմպելիք կամ որպես աղանդեր՝ կաթի, սերուցքի կամ վանիլային պաղպաղակի հետ, չոր նուշով թխվածքաբլիթով ։ Եթե ապուրը օգտագործվում է որպես լիարժեք կերակուր, ապա այս դեպքում, սովորաբար, դա փոքր-ինչ մրգային է և ավելի ջրալի։ Երբեմն այն ուտում են շվեդական հացով։ Ավանդաբար օգտագործվում է մրսածության համար պոլիվիտամինային պարունակության պատճառով։