cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Անդրանիկ Արսենի Գրիգորյան
Կենսագրություն
Որպես արիասիրտ ու քաջահմուտ գնդացրորդ՝ մասնակցել է Օմարի, Մաղավուզի, Մեծշենի, Մեհմանայի, Ղուբաթլուի, Հասանղայայի և բազում այլ պաշտպանական ու ազատագրական մարտերի։ Նա իր վերջին մարտը մղել է Մարտակերտի շրջանի Հասանղայա գյուղի համար։ 1994 թ. ապրիլի 18-ին՝ Հասանղայայի համար մղված հերթական մարտում երբ հակառակորդի կենդանի ուժի ու տեխնիկայի զգալի գերակշռության պայմաններում անելանելի վիճակ է ստեղծվել՝ նա հանձն է առել դիմահար գնդացրային կրակի տակ պահել հակառակորդի դիրքերը՝ մինչև իր երեք տասնյակից ավելի մարտընկերները անկորուստ ետ կքաշվեին ու ապահով բնագծերում կդիրքավորվեին։ Իրեն ետ քաշվել չի հաջողվել։ Զոհվել է այդ անհավասար մարտում։ Դիակը մի կերպ հաջողվել է հանել կրակի գծից։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է հայրենի գյուղի Հուշահամալիրում։ Հետմահու պարգևատրվել է ԱՀ «Արիության համար» մեդալով և ՀՀ Արիության մեդալով     ։
Պետական պարգևներ
ԱՀ «Արիության համար» մեդալ (հետմահու)։
ՀՀ Արիության մեդալ (հետմահու)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Անգել Սանս Բրիս
Անգել Սանս Բրիս (Ángel Sanz Briz; ), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին ֆրանկիստական Իսպանիայի դիվանագիտական գործիչ։ Փրկել է մոտ 5 հազար հունգարական հրեայի կյանք՝ նրանց ազատելով Օսվենցիմ արտաքսումից ։ Հրեաներին փրկելու գործունեության համար ստացել է «Բուդապեշտի հրեշտակ» մականունը  ։
Վաղ տարիներ
Անգել Սանս Բրիսը ծնվել է 1910 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Սարագոսայում։ Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանում ստացել է իրավաբանի աստիճան, այնուհետև` 1933 թվականին, ընդունվել է Մադրիդի դիվանագիտական դպրոց ։ Քաղաքացիական պատերազմի սկզբում Իսպանիայում միացել է ազգայնականների խմբակցությանը՝ դառնալով 1937 թվականին կազմավորված Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի բանակի ստորաբաժանումներից մեկում (հրամանատար՝ գեներալ Խուան Յագյուե) բեռնատարի վարորդ ։
Դեսպանի գործունեություն
Մադրիդում ուսումն ավարտելուց հետո Կահիրեում սկսել է գործունեության դիվանագիտական ուղին ։ 1942 թվականին տեղափոխվել է Բուդապեշտ, որտեղ դարձել է իսպանական ներկայացուցչության առաջին քարտուղարը։ 1944 թվականի հունիսից մինչև դեկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում նա իր օգնականների հետ 5200 հրեայի իսպանական կեղծ անձնագրեր է տվել՝ դրանով իսկ փրկելով նրանց համակենտրոնացման ճամբարներ արտաքսվելուց ։ Ի սկզբանե նա կարողացել է կեղծ փաստաթղթեր տրամադրել 200 հրեայի՝ աստիճանաբար նրանց թիվը հասցնելով 5200-ի։ Որոշ դեպքերում նա իր հաշվին տուն է վերցրել Բուդապեշտում, որպեսզի ապաստան տա հրեա փախստականներին՝ դրանով իսկ փրկելով նրանց կյանքը ։
Անգել Սանս Բրիսը հունգարական իշխանություններին համոզել է, որ Իսպանիան կառավարության նախագահ Պրիմո դե Ռիվերայի ղեկավարությամբ 1492 թվականին Իսպանիայի քաղաքացիություն է տրամադրել Իսպանիայից արտաքսված սեֆարդյան հրեաների ժառանգներին։ 1924 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Պրիմո դե Ռիվերան նման հրամանագիր է ստորագրել, սակայն այն չեղյալ է հայտարարվել 1930 թվականին, ինչի մասին հունգարական իշխանությունները չգիտեին։ Անգել Սանս Բրիսն իր գործողությունների համար հաշվետու էր Իսպանիայի ԱԳՆ-ը, որը լռում էր, բայց միևնույն ժամանակ չէր արգելում անձնագրեր տրամադրել հրեաներին ։1944 թվականին, երբ Կարմիր բանակը մոտեցել է Բուդապեշտին, Անգել Սանս Բրիսը տեղափոխվել է Շվեյցարիա։ Իսպանական ներկայացուցչությունում նրան փոխարինել է իտալացի Ջորջո Պերլասկան, որը ներկայացել էր որպես հյուպատոս, շարունակում էր տրամադրել իսպանական փաստաթղթեր հրեաների համար և օգնում էր նրանց լքել երկիրը ։
Անգել Սանս Բրիսը որպես դիվանագետ աշխատել է Սան Ֆրանցիսկոյում և Վաշինգտոնում, դեսպան՝ Լիմայում, Բայոնում, Բեռնում, Գվատեմալայում, Հաագայում, Բրյուսելում և Չինաստանում (1973 թվականին դարձել է այդ երկրում Իսպանիայի առաջին դեսպանը)։ 1976 թվականին նրան տեղափոխել են Հռոմ, որտեղ նա զբաղեցրել է Սուրբ Աթոռում Իսպանիայի դեսպանի պաշտոնը։ Ֆեդերիկո Իսարտի «Los judíos en España» գրքում (1973) Անգել Սանս Բրիսն անձամբ պատմել է, թե ինչպես է կարողացել փրկել շատ հրեաների կյանքը։ 2011 թվականին նրա կենսագրության մոտիվներով թողարկվել է իսպանական «El ángel de Budapest» հեռուստասերիալը, որը հիմնված է Դիեգո Կարսեդոյի «Un español Frente al Holocausto» գրքի վրա։
Մահ և հիշատակ
Անգել Սանս Բրիսը մահացել է 1980 թվականի հունիսի 11-ին Հռոմում ։ 1991 թվականին Իսրայելի Յադ Վաշեմ թանգարանում ճանաչվել է աշխարհի արդարակյացներից մեկը։ 1994 թվականին Հունգարիայի կառավարությունը նրան հետմահու պարգևատրել է արժանիքների շքանշանով ։ 2015 թվականին Բուդապեշտի փողոցը վերանվանվել է նրա պատվին և կոչվել «Angel Sanz Briz Avenue» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աշխարհի արդարակյացներ Կատեգորիա:Իսպանացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սարագոսա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Դեսպաններ
Ալմարսա դե Կամերոս
Ալմարսա դե Կամերոս  (Almarza de Cameros), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Տիրերա դե Կամերսոն շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 28,11 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 25 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 38 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Մարդ-օր
Մարդ-օր, աշխատաժամանակի հաշվառման միավոր։
Կատեգորիա:Չափման միավորներ
Մարդ-ժամ
Մարդ-ժամ, աշխատաժամանակի հաշվառման միավոր։ Արտահայտում է ծախսված աշխատանքի քանակը և աշխատաժամանակի կորուստը։ Կատարված մարդ-ժամ արտադրության մեջ մեկ մարդու փաստացի աշխատած ժամերի (սահմանված և այն գերազանցող՝ արտաժամ) թիվն է՝ առանց պարապուրդների, կերակրող մայրերի աշխատանքային և ներհերթափոխային այլ ընդմիջումների, ինչպես նաև դեռահասների արտոնյալ ժամերի։
Կատեգորիա:Ժամանակի չափման միավորներ Կատեգորիա:Մենեջմենթ
Սաուդի (Բաիա)
Սաուդի (Saúde), համայնք Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Բաիա նահանգի կազմում ։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բաիա մարզում։ Մտնում է Ժակոբինա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 11 560 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 500 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 23,12 մարդ/կմ²։ Քաղաքի տոնը նշվում է հուլիսի 6-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Սովորական սկալյար
Սովորական սկալյար կամ սկալյար, տեսակ ցիխլիդայինների ընտանիքից (Cichlidae)։ Առաջին անգամ նկարագրվել է 1823 թ-ին գերմանացի գիտնական Ferdinand Schultz-ի կողմից իր ուսուցչի` Martin Hinrich Carl Lichtenstein-ի հրապարակման մեջ։
Արեալ
Սկալյարները բնակվում են Ամազոնի և Ռիու Նեգրու գետերի ջրավազաններում, «սև ջուր կոչվող» տարածքներում։ Նախընտրում են հանգիստ տարածքներ, ծովախորշեր։ Եվրոպայում առաջին անգամ սովորական սկալյարներ ներմուծվել են 1909 թ-ին։
Նկարագրություն
Մարմնի կառուցվածքով հիշեցնում է կիսալուսին, շնորհիվ մեջքի և սրբանային լողաթևերի։ Որովայնային լողաթևերը կերպարանափոխվել և վերածվել են բեղիկների։ Մարմնի կողքերից ուժեղ սեղմված է։ Այս ձկնի մարմինը ուղղաձիգ հատում են մի քանի մուգ գծեր, սովորաբար այդ գծերը չորսն են։ Բնական կառուցվածքը ունի արծաթագույն մարմին կարմիր աչքերով, սակայն արդի ժամանակում ակվարիումիստները ստեղծել են բազմաթիվ ցեղատեսակներ և հիբրիդներ, որոնք ստացվել են մոտ ցեղի` Pterophyllum eimekei հետ խաչասերման արդյունքում։ Սելեկցիոն աշխատանքների արդյունքում ստացվել է մեծ քանակությամբ գունային տատանումներ- ոսկեգույնից մինչև սև։ Սեռական դիմորֆիզմը շատ թույլ է արտահայտված։ Արուի ճակատը ավելի ուռուցիկ է։
Պահպանում և բազմացում
Չնայած տարբեր կարծիքներին, սկալյարները անպահանջկոտ են, թեպետ սխալ պահպանման դեպքում բախվում են տարատեսակ հիվանդությունների հետ, ինչը դժվարացնում է իրենց պահպանումը անփորձների կողմից։ Սկալյարներին անհրաժեշտ է ընդարձակ ակվարիում (50 լիտրից ոչ քիչ, ավելի լավ է — 80 լիտրից) և մաքուր թույլ թթվային միջավայր (pH 6-7,5), 24-26 °C-ով ջրի ջերմաստիճան։
Կերը նախընտրելի է օգտագործել կենդանի վիճակում (մոծակի թրթուր, ձրալվեր), սակայն ձեռք կտա նաև որակով չոր սնունդ (եգիպտացորենի փաթիլներ)։ Ցանկալի չէ տալ խողովակավոր որդեր, քանի որ դրանցից սկալյարները ճարպակալում և կորցնում ե բազմանակու ունակությունը, պատահում է նաև, որ մահանում են։ Հաճախադեպ պատահար, երբ սկալյարները առանց պատճառի հրաժարվում են սննդից 1-2 շաբաթով։ Ցանկալի չէ նաև գերսնել սկալյարներին, սննդի քանակը խիստ լիմիտավորված է։
Սկալյարների սեռի որոշումը կապված է դժվարություններով և սխալման հավանականությունը բավականին մեծ է։ Այդ պատճառով աճեցնելու ժամանակ ձեռք են բերում ձուկ-դեռահասների խումբ (6 անձից ոչ պակաս), որոնք ակվարիումում պահպանման ժամանակ բաժանվում են խմբերի (թեպետ այստեղ էլ են լինում թյուրիմածություններ, երբեմն էգերի անբավարարության դեպքում, արուներից մեկը սկսում է նմանակել էգերի վարվելակերպը)։
Զույգին, որը ընտրվել է խաչասերման համար, տեղափոխում են առանձին ակվարիում (60 լիտր տարողությամբ) և ջրի ջերմաստիճանը բարձրացնում են մինչև 28-30 °C: Ձկներին առատորեն կերակրում են։ Սկալյարները ձկնկիթները դնում են բույսի տերևի վրա։ Սկսվող ձվադրման նշան է հանդիսանում ձկների ուժեղացված ուշադրությունը սուբստրատին։ Նրանք սկսում են մանրամասն մաքրել իրենց նախընտրված տերևը կեղտից։ Դրանից հետո էգը գցում է ձկնկիթը դրա վրա, իսկ արուն բեղմնավորում է այն։ Մնացած գործողությունները կախված են ակվարիումիստից։ Ոմանք թողնում են ծնողներին խնամել ձկնկիթներին,մյուսնորը, վախենալով ձկնկիթների ոչնչացումը ձկների կողմից, նախընտրում են նրանց հանել այդ տեղից և զբաղվել սերնդի աճեցմամբ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ձկներ
Լեյվա (Ռիոխա)
Լեյվա (Leiva), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Արո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 12,71 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 292 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 12 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սանկտ Պետերբուրգի պատմական կենտրոն և նրա հետ կապված հուշարձանների խմբեր
Սանկտ Պետերբուրգի պատմական կենտրոն և նրա հետ կապված հուշարձանների խմբեր (Исторический центр Санкт-Петербурга и связанные с ним группы памятников, Historic Centre of Saint Petersburg and Related Groups of Monuments), ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի առաջին Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտը Ռուսաստանում (և ԽՍՀՄ-ում)։ Այն Համաշխարհային ժառանգության հուշարձանների ցուցակում ընդգրկվել է Համաշխարհային ժառանգության կոմիտեի 14-րդ նստաշրջանի ընթացքում` չորս այլ խորհրդային հուշարձանների (Մոսկովյան Կրեմլ և Կարմիր հրապարակ, Սոֆիայի տաճար և Կիև-Պեչորյան մայրավանք, Կիժիի պոգոստ, Իչան-Կալա) հետ միաժամանակ։
Նստաշրջանի համար փաստաթղթերի նախապատրաստումն անցել է շտապ կարգով Յու. Դենիսովի ղեկավարությամբ։ Սկզբում քննարկվել է ցանկի մեջ առանձին պատմական և ճարտարապետական հուշարձանների ներառման հարցը, սակայն շատ արագ տիրապետող է դարձել այն կարծիքը, որ «Մեծ Սանկտ Պետերբուրգի մշակութային ու բնական լանդշաֆտի ունիվերսալ արժեքը, որը ձևավորվել է պատմական կարճ ժամանակահատվածում Ռուսաստանի պետության հսկայական ջանքերով, գերակշռում է առանձին մասերի արժեքի նկատմամբ»։
Նշանակություն
2012 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի Կառավարությունը հաստատել է «Սանկտ-Պետերբուրգի պատմական կենտրոնում տեղակայված «Կոնյուշեննայա» և «Հուսիսային Կոլոմնա — Նոր Հոլանդիա» տարածքների պահպանում և զարգացում, 2013-2018 թվականներ» նպատակային ծրագիրը։
Սանկտ Պետերբուրգի պլանավրման ծրագրային-նպատակային մեթոդին անցնելու արդյունքում 2014 թվականին Պատմական կենտրոնի պահպանման ծրագիրը դարձել է «Սանկտ Պետերբուրգի տարածքների տնտեսական և սոցիալական զարգացում» պետական ծրագրի մի մասը, որն ընդունվել է 2014 թվի հունիսի 30-ին վեց տարի ժամկետով։ Պետական ​​ծրագրի կատարումը վերահսկում է Սանկտ Պետերբուրգի տնտեսական քաղաքականության և ստրատեգիական պլանավորման կոմիտեն։ Գլխավոր փորձարարա-խորհրդատվական կառույցը, որը հետևում է ծրագրի իրագործմանը, Սանկտ Պետերբուրգի կառավարությանն առընթեր Սանկտ-Պետերբուրգի պատմական կենտրոնի տարածքների պահպանության և զարգացման խորհուրդն է, ստեղծված 2013 թվին։
Ծրագրի շրջանակներում առանձնացվել են Սանկտ Պետերբուրգի պատմական կենտրոնի երկու տարածաշրջաններ` «Կոնյուշեննայա» և «Հյուսիսային Կոլոմնա — Նոր Հոլանդիա»։
Դասավորություն
== Կազմ ==
Աղբյուր
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ
Եսենիցե
Եսենիցե (սլովեներեն՝ Jesenice, Assling), քաղաք Սլովենիայում։ Նույնանուն համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Հակիրճ տեղեկատվություն
Գտնվում է Կարավանկե երկրամասի հարավային մասում, Ավստրիայի հետ Սլովենիայի սահմանի մոտ, Կրանից՝ 35 կիլոմետր, Լյուբլյանայից՝ 60 կիլոմետր դեպի հյուսիս։ Հայտնի է որպես Սլովենիայի հանքարդյունահանման ու պողպատաձուլման կենտրոն (այստեղ է գործում պողպատաձուլական Acroni խոշոր ընկերությունը), որի նույնանուն հոկեյի ակումբը համբավվել է ոչ միայն Սլովենիայում, այլև նրա սահմաններից դուրս ։ Թե՛ անցյալում և թե՛ ներկայումս քաղաքի զարգացման հիմքը եղել ու մնում են հանքարդյունաբերությունը, մետաղաձուլությունն ու մետաղամշակությունը։ Եսենիցեից 15 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվում է Կրասնա Գորկա առողջարանը։
Պատմական փաստաթղթերում Եսենիցեն առաջին անգամ հիշատակվել է 1337 թվականին՝ որպես villa de Jesenicza (1381-ին՝ Assnigkh և Asnigkh, 1493–1501-ին՝ Jasnickh և Aisnstnick անվանումներով)։ Անվանումն առաջացել է *jesenik գոյականից, որ նշանակում է աճարկուտ 'ash woods' (< jesen 'ash tree') : Գերմաներեն ժամանակակից անվանումն է Aßling :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սլովենիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սլովենիայի քաղաքներ
Լեսա դե Ռիո Լեսա
Լեսա դե Ռիո Լեսա (Leza de Río Leza), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Արո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 11,12 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 52 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 21 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պենզա
Պենզա (Пенза), քաղաք (1663 թվական), որը գտնվում է Մերձվոլգյան բարձրության կենտրոնում՝ Ռուսաստանի եվրոպական մասում, Պենզայի մարզի վարչական, տնտեսական և մշակութային կենտրոնը (1939 թվականից)։ Քաղաքն ունի մարզային նշանակություն, ձևավորում է Պենզա քաղաքի տեղական ինքնավար շրջանը ։
Անվան ծագումնաբանություն
Քաղաքի անվանումը կապված է Պենզա գետի անվան հետ, որի ջրափին կառուցվել է բերդ։ Գետը այս անունը կրել է դեռ այստեղ բնակեցումից շատ ժամանակներ առաջ։ Կան մի քանի վարկածներ Պենզա ջրանվան ծագման մասին։ Համաձայն մեկի՝ անվանումը մորդովական մի բառից է, որը նշանակում է «եզր, վերջ, սահման, ճանապարհի ավարտ» կամ «ճահճային, ճահճոտ»։ Պ. Վ. Զիմինայի կարծիքով անվանումը ունի կոմի լեզվից կամ նենեցական ծագում, որը նշանակում է «ընդհատվող» և նախամարի լեզվի «առու» բառերից է ։ Ինչպես նաև անունը կարող է սերված լինել տղամարդու Պիյանզա, Պյանզա հին մորդովական անձնանուններից ։ Կա նաև տարբերակ, որ սերվել է նախաուրալական լեզվից, օրինակ «Pensas»՝ կարելերեն նշանակում է «թուփ», Կարելիայում կա համապատասխանող ջրանուն՝ Պենսանիոկի գետը։
Աշխարհագրական դիրք
Պենզան գտնվում է Ռուսաստանի եվրոպական մասի Մերձվոլգյան բարձրության կենտրոնում, Մոսկվայից 629 կմ (Մոսկվա-Չելյաբինսկ М-5 ավտոճանապարհով) հարավ-արևելք։ Քաղաքը գտնվում է Սուրա գետի երկու ափերին։ Քաղաքը զբաղեցնում է 305,1 կմ² տարածք։
Ծովի մակարդակից միջին բարձրությունը 174 մ է։ Ամենաբարձր կետը (ծովի մակարդակից 280 մ) գտնվում է Բոևայա լեռան վրա։ Ամենացածր կետը 134 մետրն է։
Ջրագրություն
Քաղաքը գտնվում է Սուրի գետի երկու ափին։ Բացի Սուրի գետից (քաղաքի ջրային հիմնական ճանապարհը)՝ քաղաքի միջով անցնում են Պենզա, Պենզյատկա, Արդիմ, Ծեր Սուրա, Մոյկա, Բարկովկա, Պրոկոպի հոսքեր և Բեզիմյաննի գետերը ։ Նրանցից մի քանիսը գետնուղիներով շրջանցում են քաղաքը։
Պենզայի հիմնական գետային գոտին գտնվում է Հին Սուրի գետի մոտ։ Հին Սուրիի շրջանում գտնվում են երեք մեծ ենթատարածաշրջանային քաղաքներ՝ «Մայակ» գործարանի թաղամասը, Անգարսկի փողոցը և ԳՊԶ-24 թաղամասը։ Այն գտնվում է քաղաքի հարավ արևելյան մասում և հանդիսանում է քաղաքի սարքավորված ամենամեծ լողանալու գոտին, որն ունի չորս լողափ («Մայակ» գործարանի լողափ և երեք քաղաքային լողափեր՝ Մանկական (Անգարսկի առաջին նրբանցքում), Միջինը և Խոշորը (ԳՊԶ-24 շրջանի, Անտոնովա փողոցում))։ Գետն սկիզբ է առնում ստորին Պենզայից, Սուրիի ջրամբարից հոսելով՝ թափվում է Ախունի և դառնում փոքր գետ. ԳՊԶ-24 միկրոշրջանի հարևանությամբ Անգարական և Բերեչագանի փողոցներում վերածվում է ջրամբարի, իսկ հետո «Մայակ» գործարանի շրջանում, հոսելով ջրամբարի պատնեշից, նորից թափվում է Սուրի գետը։
Ժամային գոտի
Աշխարհագրորեն Պենզան գտնվում է երրորդ ժամային գոտու հենց կենտրոնում՝ (45°00′00″) և ընդգրկված է այն ժամային գոտում, որը միջազգային ստանդարտներով նախատեսված է որպես Moscow Time Zone (MSK)։ Հարաբերական տեղաշարժը միջազգային UTC կոորդինատային ժամանակից կազմում է +3։00։
Ֆլորա և բուսականություն
1973 թվականի Պենզայի գլխավոր պլանի համաձայն հաստատվել է, որ ամբողջ տարածքի կանաչ գոտին կազմում է քաղաքի մակերեսի ավելի քան 25%-ը և այս ցուցանիշով 1980-ական թվականներին ճանաչվել է Պովոլժիե շրջանի արվարձանների ամենականաչապատված տարածքը։
Պենզայի տարածքի բուսաբանական այգին կոչվում է Ի. Ի Սպրիգինի անվամբ (ստեղծվել է 1917 թվականին), բաժանված է երեք մասի՝ ծառաբանական (մոտ 230 տեսակի բույսեր), համակարգված (ավելի քան 200 բույսերի տեսակ) և ծաղկա-դեկորատիվ (մոտ 100 տեսակի բույսեր), որտեղ ներկայացված են բույսեր Հյուսիսային Ամերիկայից, Եվրոպայից, Կենտրոնական Ասիայից, Սիբիրից, Հեռավոր Արևելքից, Չինաստանից և այլ տարածաշրջաններից։
Կլիմա
Պենզայի կլիման չափավոր ցամաքային է։ Ձմեռը Պենզայում չափավոր սառն է և երկար, սկսվում է նոյեմբերի սկզբից և ավարտվում մարտի սկզբին, ամենասառը ամիսը փետրվարն է, միջին ջերմաստիճանը՝ -9,1 °C։ Ամառը շոգ է, տևում է մայիսից մինչև սեպտեմբեր, հուլիսի միջին ջերմաստիճանը 20,4 °C է։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը 5,5 °C է։ Պենզայի կլիման նման է Մոսկվայի կլիմային, բայց ցամաքայնությունը բարձր է, իսկ ներքևում տեղումները ավելի քիչ են։
Օրվա տևողությունը դեկտեմբերի 21-ին 7 ժամ 32 րոպե է, հունիսի 21-ին՝ 16 ժամ 57 րոպե։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1663 թվականին որպես Ռուսական թագավորության հարավարևելյան ծայրամասի ամրոց, կառուցվել է կայսր Ալեքսեյ Միխայլովիչի հրամանով ։ 1719 թվականից քաղաքը դարձավ Պենզայի մարզի Կազան գավառի կենտրոնը։
1780 թվականին քաղաքը դարձել է Պենզա նահանգի կառավարչական (1796 թվականին՝ Պենզայի մարզի) և համանուն շրջանի կենտրոն։
1918 թվականի ամռանը կարճ ժամանակով վերցվել է Չեխոսլովակյան կորպուսից։
1928 թվականին նահանգների և գավառների լուծարումից հետո Պենզան դարձել է Պենզայի շրջանի և միաժամանակ Միջվոլգյան տարածաշրջանի Պենզայի օկրուգի կենտրոն, 1930 թվականին դարձել է Մերձվոլգյան տարածաշրջանի (Կույբիշևսկ մարզի), իսկ 1937 թվականին՝ Տամբովի մարզի կենտրոն։
1939 թվականի փետրվարի 4-ին Պենզան դարձել է նորաստեղծ Պենզա տարածաշրջանի կենտրոն։ Նույն թվականին բացվել է ուսուցչական ինստիտուտ, ավելի ուշ վերածվել է մանկավարժական համալսարանի։
1985 թվականին քաղաքը պարգևատրվել է «Աշխատանքային կարմիր դրոշ» շքանշանով։
Վարչական բաժանում
Պենզան բաժանվում է չորս քաղաքային շրջանների
Պենզան հաշվվում են 10 հրապարակ, 532 փողոց, 38 նրբանցք, 391 նրբափողոց, 2 պողոտա, 3 առափնյա փողոց։ Ամբողջ ճանապարհա-փողոցային ցանցի երկարությունը կազմում է 630,3 կմ ։
Տեղական ինքնակառավարման մարմիններ
Պենզա քաղաքի կանոնադրության համաձայն՝ քաղաքի բարձրագույն տեղական ինքնակառավարման մարմինը Պենզայի քաղաքային դուման է, որտեղ ընտրվում են 35 մարդ 5 տարի ժամկետով։ Դուման իր կազմից ընտրում է քաղաքապետին, որը միաժամանակ հանդիսանում է դումայի նախագահ ։ Քաղաքապետարանի վարչությունը տեղական ինքնակառավարման մարմինն է համարվում։ Մինչև 2005 թվականը վարչության ղեկավարն ընտրվում էր համաժողովրդական քվեարկությամբ, և քաղաքապետի պաշտոն գոյություն չուներ։
1992-1993 և 1996-2004 թվականներին քաղաքի ղեկավարը եղել է Ալեքսանդր Սերաֆիմովիչ Կալաշնիկովը, 1996 և 2000 թվականներին երկու անգամ հաստատել է իր մանդատը ընդհանուր ընտրություններում։ 2005 թվականի մայիսի 6-ին դուման որոշում է ընդունել քաղաքապետի պաշտոնում նշանակել Ալեքսանդր Վլադիմիրովիչ Պաշկովին, 2005 թվականի դեկտեմբերի 27-ին՝ Ռոման Բորիսովիչ Չերնովին, իսկ 2014 թվականի հունիսի 20-ին՝ Լարիսա Յուրևնա Ռյաբիխինային։ 2012 թվականի հոկտեմբերի 26-ից 2014 թվականի սեպտեմբերի 24-ը քաղաքի գլխավորը եղել է Յուրի Պետրովիչ Ալպատովը ։ 2014 թվականի հուլիսի 18-ին արտահերթ նիստերից հետո քաղաքի դուման գլխավոր քաղաքապետ ընտրել է Յուրի Իվանովիչ Կրիվովին։ 2015 թվականի նոյեմբերի 18-ից այժմ գլխավորը Սերգեյ Վլադիմիրովիչ Վոլկովն է։
2014 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Պենզա քաղաքի դումայի պատգամավորները VI համագումարի առաջին նիստի ժամանակ ընտրել են Վիկտոր Նիկոլաևիչ Կուվայցևին։
Պաշտոնական խորհրդանիշներ
Պենզա քաղաքի զինանշանը ստեղծվել է պատմական սովորույթների ժառանգորդության հիման վրա, պատրաստված է զինանշանագիտական կանոններով պատմական խորհրդանշական-զինանշագիտական համակարգի ոճով։ Զինանշանում կանաչ վահանի վրա պատկերված են երեք ոսկե խրձեր՝ ցորենի, գարու և կորեկի, որոնք կանգնած են ոսկե հողի վրա։ Գերագույն խորհրդի կողմից հաստատվել է 1781 մայիսի 28-ին (հին ոճով) և համարվում է Ռուսաստանի քաղաքների ամենահին զինանշաններից մեկը։
Զինանշանում պատկերված կանաչ դաշտում ոսկե գետնին կանգնած երեք ոսկե խրձերը նշանակում են տեղական հողերի հողագործության հարստությունը և ազնվությունը, այն փոխառված է պենզական գնդի զինանշանից, նկարը, որը պատկերված է վերին ձախ անկյունում, զորագնդի դրոշի մոտ դրոշաձողն է։ Կանաչը խորհրդանշում է հույս, ուրախություն, լիություն։ Ոսկին խորհրդանշում է հարստություն, արդարադատություն։ Բանակի գնդի խորհրդանիշը կազմել է իտալացի կոմս Ֆրանցիսկ Սանտին, Սենատը զինանշանը գրանցել, հաստատել է 1730 թվականի մարտի 8-ին ։
Պենզա քաղաքի դրոշն իրենից ներկայացնում է ուղղանկյուն կտոր՝ լայնության և երկարության 2։3 հարաբերակցությամբ, կանաչ գույնի վրա պատկերվել են երեք ոսկեգույն խրձեր (զինանշանի զարդապատկեր) և ոսկեգույն ուղղահայաց շերտեր (կտոր 1։5 երկարության վրա), պաստառի հակառակ երեսի պատկերը հայելային կերպով ընդօրինակվում է մյուս երեսին ։
Բնակչություն
2016 թվականի հունվարի 1-ին Պենզան Ռուսաստանի Դաշնության 1112 առավել խիտ բնակեցված քաղաքների ցուցակում 35-րդ տեղն էր և 86-րդը՝ եվրոպական քաղաքների մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված քաղաքներ Կատեգորիա:1663 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սեաբրա
Սեաբրա (Seabra), համայնք Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Բաիա նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բաիա մարզում։ Մտնում է Սեաբրա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 40 562 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 825,016 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 14,4 մարդ/կմ²։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Մասակ (Օդի գավառ)
Մասակ (Massac), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 28 մարդ, բնակչության խտությունը` 2.35 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.89 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 660 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 135 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 38 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 15 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 11-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 4։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,3 %։ 11 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 6 անձ (3 տղամարդ և 3 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (2 տղամարդ և 3 կին)։ 4 անաշխատունակներից 0-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 2-ը` թոշակառուներ, իսկ 2-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Զիմբաբվեում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ
Զիմբաբվեի Հանրապետությունում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտները թվով 5-ն են (ըստ 2012 թվականի տվյալների), որը կազմում է ընդհանուր թվի 0,5 %-ը (2017 թվականին 1073-ից)։ Երեք օբյեկտներ ընդգրկված են մշակութային չափանիշներով, երկուսը՝ բնական։
Բացի այդ, 2012 թվականի դրությամբ Զիմբաբվեի տարածքում ևս 1 օբյեկտ ընդգրկվել է համաշխարհային ժառանգության թեկնածու օբյեկտների ցանկում ։
Զիմբաբվեն վավերացրել է Համաշխարհային մշակութային և բնական ժառանգության պահպանության կոնվենցիան 1982 թվականի օգոստոսի 16-ին ։ Առաջին օբյեկտը ցանկում ընդգրկվել է 1984 թվականին՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության կոմիտեի 8-րդ նստաշրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն ըստ երկրի Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության ցանկեր
Հևիզ-Բալատոն (օդանավակայան)
Հևիզ-Բալատոն օդանավակայան, նախկինում հայտնի է եղել որպես Սարմելեկ միջազգային օդանավակայան (Sármellék Nemzetközi Repülőtér): Համարվում է միջազգային օդանավակայան Հունգարիայում, գտնվում է Բալատոն լճի մերձակայքում՝ արևմտյան ուղղությամբ։
Պատմություն
1940-ական թվականներին այստեղ գտնվել է Հունգարիայի ռազմական օդանավակայանը։ Այն գործել է մինչև 1960-ական թվականները։ Սարմելեկ միջազգային օդանավակայանը գործել է որպես հանրային օդանավակայան 1991 թվականից, 2002 թվականի մայիսի15-ին դարձել է Հունգարիայի երկրորդ միջազգային օդանավակայանը։ Օդանավակայանը պատկանում է տեղի կառավարական մարմիններին։
Ֆինանսական խնդիրների պատճառով օդանավակայանը փակվել է 2008-09 թվականների ձմռանը, բայց դա ժամանակավոր էր։ Օդանավակայանը ուներ նոր գնորդ, և 2010 թվականի ապրիլին այն վերաբացվում է, հաջորդ երկու ձմեռներին այն կրկին փակ է եղել, բայց 2011 և 2012 թվականների գարնանային և ամառային ամիսներին կրկին վերաբացվում է։ Թռիչքները կրկին սկսվում են 2012 թվականի ապրիլի 14-ից։
2012 թվականին օդանավակայանը ստացավ նոր անվանում, ապրիլից այն հայտնի էր՝ Հևիզ-Բալատոն օդանավակայան անունով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի օդանավակայաններ
Դիդիե Բուրդոն
Դիդիե Բուրդոն (Didier Bourdon, ), ֆրանսիացի դերասան, սցենարիստ և կինոռեժիսոր ։ «Սեզար» մրցանակի դափնեկիր։
Կենսագրություն
Դիդիե Բուրդոնն ավարտել է Դրամատիկական արվեստի ազգային բարձրագույն ակադեմիան Փարիզում։ Նա իր դերասանական կարիերան սկսել է 1970-ականների վերջին և 80-ականների սկզբին՝ խաղալով թատերական ներկայացումներում։
Կարիերա
1996 թվականին Բուրդոնն արժանացել է ֆրանսիական կինոյի ամենահայտնի «Սեզար» մրցանակին՝ լավագույն դեբյուտային ֆիլմի անվանակարգում։
2006 թվականին թողարկվեց «Մադեմ Իրմա» կատակերգությունը։ Դիդիե Բուրդոնն այս ֆիլմում հանդես է եկել որպես սցենարիստ և ռեժիսոր։
Կինը` Մարի Սանդրա Բադին Դուրանն է։ Դերասանն ունի երեք երեխա։
Դերասանը հիմնականում խաղում է կատակերգություններում, դրամա ֆիլմերում և մելոդրամաներում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Ալեքս Հեյլի
Ալեքսանդր Մյուրեյ Փալմեր Հեյլի (Alexander Murray Palmer Haley, ), ամերիկացի գրող, Պուլիցերյան մրցանակի 1977 թվականի հատուկ հիշատակման դափնեկիր։
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Մյուրեյ Փալմեր Հեյլին ծնվել է 1921 թվականին Նյու Յորք նահանգի Իթաքա քաղաքում, մանկավարժների ընտանիքում։ 1939-1959 թվականներին ծառայել է ԱՄՆ-ի առափնյա պաշտպանության ստորաբաժանումում, ապա թղթակցել Reader's Digest ամսագրին։ Հեյլին իբրև գրական նեգր է հանդես եկել Մալքոլմ Իքսի ինքնակենսագրական երկի ստեղծման ժամանակ, Playboy ամսագրի համար հարցազրույցներ է վերցրել հայտնի մարդկանցից, որոնց թվում են ջազային երաժշտության ներկայացուցիչ Մայլս Դևիսը, հայտնի ակտիվիստ Մարտին Լյութեր Քինգը։
Գրագողության մեղադրանքներ
1970-ական թվականների վերջերին Հարոլդ Կուրլանդերը Հեյլիին մեղադրում է «Արմատներ» վեպում իր «Աֆրիկացին» գրքի որոշ հատվածներ օգտագործելու մեջ։ Հեյլին, որն ամբողջովին հերքում էր իր հասցեին ուղղված մեղադրանքները, ի վերջո Կուրլանդերին վճարում է 650 հազար դոլար փոխհատուցում ։ Գրողին դատի է տալիս նաև Մարգրետ Ուոքերը։ Նա Հեյլիին մեղադրում էր հեղինակային իրավունքների ոտնահարման և իր «Տարեդարձ» վեպի որոշ դրվագներ պատճենելու մեջ․ հայցը, սակայն, մերժվում է։ Գրողին քննադատել է նաև «Nation of Islam»-ը, որը նրան մեղադրում էր իր ստեղծագործություններում պատմական փաստերը խեղաթյուրելու մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պուլիտցերյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Անիսֆիլդ Վուլֆ գրքային մրցանակի դափնեկիրներ
Լա Ռիոխա (Իսպանիա)
Լա Ռիոխա, ինքնավար համայնք Իսպանիայում։ Գտնվում է Պիրենեյան թերակղզու հյուսիսում՝ ներառելով Արագոնի հարթավայրի մի մասը հյուսիսում և Պիրենեյան լեռնաշղթան հարավում։ Աշխարհագրորեն բաժանված է յոթ գետերի, որոնք լեռներից հոսում են դեպի Էբրո։ Այդ է պատճառը, որ Լա Ռիոխան անվանվում է «Յոթ հովիտներ »։ Հյուսիսում կլիման մերձարևադարձային է, հարավում ՝ չափավոր ցամաքային։ Ըստ Էբրո գետի հոսքի արևմուտքից արևելք բաժանված է երեք ենթաշրջանների ՝ Լա Ռիոխա Ալտա, Լա Ռիոխա Մեդիա և Լա Ռիոխա Բախա ՝ յուրաքանչյուրն իրենց մունիցիպալիտետներով։
Լա Ռիոխա ինքնավար համայնքը կազմված է նույնանուն գավառից, որն իր հերթին ընդգրկում է 174 մունիցիպալիտետներ։ Մայրաքաղաքը և խոշորագույն քաղաքն է Լոգրոնյոն (Logroño)։ Բնակչությունը ըստ 2016 թ.-ի մարդահամարի տվյալների կազմում է 317.053 մարդ։
Հյուսիսից սահմանակից է Բասկերի Երկրին (պրովինցիա Ալավա), հյուսիս-արևելքից՝ Նավառա, հարավ-արևելքից՝ Արագոն (պրովինցիա Սարագոսա), արևմուտքից՝ Կաստիլյա և Լեոն և հարավից՝ Բուրգոս և Սորիա ինքնավար համայնքներին։
Այստեղ են ապրել մինչհռոմեական դարաշրջանի ցեղեր ՝ բերոններ, պելենդոններ և վասկոններ։ Միջնադարում Լա Ռիոխան եղել է սահմանային տարածք, այդ պատճառով նվաճվել է տարբեր քրիստոնեական թագավորությունների կողմից։ Այս տարածաշրջանը պատմականորեն կապված է Կալաորրայի Դիոցեզի և Նախերայի Թագավորության հետ։ Լա Ռիոխայի առաջին հիշատակումը որպես Ռիոիիա(Rioiia) եղել է Միրանդա դե Էբրոյի 1099 թ-ի կանոնադրությունում։ Լա Ռիոխա ինքնավար համայնքը 1982 թ. հաստատելով Սան Միլյան կանոնադրությունը ՝ ապահովեց դրանով իսկ իր տարածաշրջանի ինքնակառավարումը։
Լա Ռիոխան հայտնի է իր գինիներով ՝ծագումով Ռիոխա անվանումով, որն ունի միջազգային համբավ։ Այն նաև հանդիսանում է աշխարհի կարևորագույն հնէաբանական տարածքներից մեկը ՝այստեղ են գտնվում և պահպանվում Դինոզավրերի հետքերը (Dinosaur footprints)։ Մշակութային ժառանգության մաս կազմող ստեղծագործություններից պետք է նշել Սան Միլյան դե լա Կոգոլյան, որը միջնադարյան մշակույթը ներկայացնող կառույց է և 1997 թ.-ին ՅՈՒՆԵՍԿՕյի կողմից ընդգրկվել է Համաշխարհային ժառանգությունյան ցանկում։ Լա Ռիոխայի նախագահը Ժողովրդական կուսակցության անդամ Խոսե Իգնասիո Սենիսերոս Գոնսալեսն է, որը ղեկավարում է 2015 թ.-ից։
Ստուգաբանություն
Լա Ռիոխայի անվանումը դժվար է ստուգաբանել, հետևաբար առկա են տարբեր վարկածներ։
Վարկածներից մեկը բասկ-իբերյան տեսությունն է, ըստ որի այն ծագել է բասկերեն ԷՐՐԻՈՔՍԱ (ERRIOXA) բառից։ Այսպիսով, ըստ Մատեո Անգիանո Նիեվայի «ԷՐՐԻ »(HERRI) կնշանակեր «հող» և «Օգի» (OGUI) « հաց », ինչը կառաջացներ «Հացի երկիր» անվանումը։ Սակայն ըստ XI-XII դարերի փաստաթղթերի այս վարկածը մերժվել է։
Մինչդեռ, ըստ Մերինո Ուրրուտիայի, ով պատմաբան էր և Օխակաստրոյի քաղաքապետը 1912 թ - 1913 թ., առաջացել է Օխա (OJA) գետի անվանումից և բասկերեն Օիա (oia) արմատից, ինչը նշանակում է «անտառ»(«oihan»ժամանակակից բասկերեն)։ Ըստ իր վարկածի, Լա Ռիոխայի նախածանցը ծագել է լատիներեն « rivum» (գետ) բառից։ Միրանդա դե Էբրոյի 1099 կանոնադրությունում առաջին անգամ Լա Ռիոխան հիշատակվում է որպես «Rioiia» ՝հետագայում հայտնվելով որպես «Riuum de Oiha» և «Rivo de Oia » Սանտո Դոմինգո դե լա Կալսադայի 1150 թ.-ի պետական արխիվում։ Այդ իսկ պատճառով, որոշ հետազոտողներ կարծում են, որ Լա Ռիոխայի անվանումը ծագել է «Oja» գետի անվանումից։ Սակայն այս վարկածը այդքան էլ վստահելի չէ, հաշվի առնելով բնօրինակի անվանումը « Glera » կամ « Illera », որը դեռևս օգտագործվում է։ Ավելի շուտ, դա կարծես թե հարմարեցված է իսպաներեն լեզվի առաջին փաստագրված որպես «Rioiia» բառին այն ժամանակաշրջանում, երբ տարածաշրջանը վեճի մեջ էր Նավառայի թագավորության հետ։ Ըստ Խոսե Լուիս Ալվարես Էսպերանտսայի ՝«Txillardegi», Լա Ռիոխայի առաջին վանկը չունի իգական սեռ, ուստի բառի մի մասն է կազմում և գրվում է միասին «Larrioja»։ Ըստ Տսիլլարդեգիի «Larrioja» բասկերենի "Larreolha" բառից է առաջացել, որը հետագայում ստացել է այս տարածաշրջանի անվանումը։ Սա է բառի հնչունական վերափոխումը ՝ « Larrioja» <« Larreoja» < «Larreoha »<« Larreolha». «Larreolha» նշանակում է «աշխատանքային դաշտ», որտեղ «larre» նշանակում է «դաշտ, մարգագետին» և «ola/olha» ՝«աշխատանք, արտադրամաս, գործարան»։ Ներկայիս բասկերի « Errioxa » բառը նորաբանություն է ՝ « Rioxa » բառից, որտեղ ավելացված է «E» ։ Ըստ բասկերենի ուղղագրական կանոնների «R » սկսվող բառերին ավելացվում է «E»։ Ամեն դեպքում, այս տեսությունները չեն կարող համարվել վստահելի սակավ քանակութույն կազմող փաստաթղթերի պատճառով։
Պատմություն
Մինչ հռոմեացիների ժամանումը Ք.ա. II դարում, Լա Ռիոխան գրավված է եղել երեք ցեղերի կողմից ` բերոններ, ապրել են Էբրո հովտում, պելենդոններ ՝ լեռնային տարածքներում և վասկոններ ՝ Ռիոխա Բախայում։ Տարածաշրջանը գրավվել է արաբների կողմից 8-րդ դարի սկզբներին։ Վերանվաճումից հետո X դարում այն դարձավ Նավառայի թագավորության մի մասը։
Լա Ռիոխա Ալտա և Լա Ռիոխա Մեդիայի տարածքները վերանվաճվել են 923 թ.-ին թագավոր Սանչո Գարսես I կողմից ՝ Պամպլոնայի և Լեոնի Թագավորությանների համատեղ ջանքերի օգնությամբ։ Լա Ռիոխա Բախան վերանվաճվել է ավելի ուշ՝Նախերա-Պամպլոնայի թագավոր Գարսիա Սանչես III ի կողմից 1035-1054թթ.։ Վերանվաճված տարածքներից հինգը անցան Պամպլոնայի Թագավորությանը։ Հետագայում այն վեճի պատճառ է դառնում Լեոնի և Պամպլոնա-Նավառայի թագավորների միջև։ Բազում մարտերից հետո 960 թ.-ին տարածքները անցնում են նավառացիներին։ Պամպլոնայի թագավոր Սանչո Գարսես I («Նավառայի Սանչո Գարսես I» որոշ աղբյուրներում) նվաճված հողերը հանձնում է իր որդուն ՝ Գարսիա Սանչես I (918-970)։ Թագավորական պալատի նստավայրը դառնում է Նախերան (Լա Ռիոխա) ՝ այսպիսով սկիզբ տալով Նախերայի թագավորությանը։
Հետագայում ՝ Սանչո Գարսեսի մահից հետո, իր որդին ՝ Գարսիա Սանչեսը, ով արդեն թագավորում էր Նախերան, ժառանգում է նաև Պամպլոնայի տարածքները։ Պահպանելով իր Նախերայի նստավայրը ՝ստեղծում է Նախերա- Պամպլոնա թագավորությունը։ Այս թագավորության ժամանակաշրջանը կվերջանա 1054-1076թ.-ին, երբ կսպանվի Նախերայի թագավոր Սանչո Գարսես IV ՝«Ազնիվը» մականվամբ։
Սանչո Գարսես IV- ի մահից հետո 1076 թ.-ին Լեոնի թագավոր Ալֆոնսո VI Լա Ռիոխայի հողերը արագորեն միավորեց իր տարածքներին։ Նավառայի ազնվականների զգալի մասը դժգոհություն էր հայտնել Սանչո Գարսես IV որոշման վերաբերյալ ՝ հիշեցնելով, որ Կաստիլյան բավականին նվիրաատվություն էր արել Ռիոխայի վանքերին։ Պետք է նշել, որ Սանչո Գարսես IV ի մահից հետո Նախերայի, Կալաորրայի և Կամերոսի կապալառուները կանչել էին Ալֆոսնսո VI-ին, որպեսզի իր տիրապետմանն հանձնեն Լա Ռիոխան և իրեն ճանաչեն որպես Նախերայի թագավորության միապետ ՝ստանալով բոլոր ազնվականների երդումը։ 1163 թ.-ին ՝ օգտվելով Կաստիլյայի Ալֆոնսո VIII անչափահասությունից, նավառացի Սանչո VI «Իմաստունը» գրավում է Լա Ռիոխայի տարածքների մի մասը։ Այսպիսով Լա Ռիոխան բաժանվում է Նավառայի և Կաստիլյայի միջև։ Նավառային են անցնում Լոգրոնյո(Logroño), Էնտրենա(Entrena), Նավարրետե(Navarrete), Աուսեխո (Ausejo), Աուտոլ (Autol), Կել (Quel) և Ռեսա( Resa) քաղաքները, իսկ Կաստիլյային են անցնում Գրանյոն (Grañón), Արո(Haro), Նախերա(Nájera), Վիգերա(Viguera), Կլավիխո (Clavijo), Օկոն(Ocón), Արնեդո(Arnedo) և Կալաորրա (Calahorra) քաղաքները։ Նախերայի կոմսեր Արոյի(Haro) Լոպե IV Դիասը (1163 և 1167) և իր իրավահաջորդ Պեդրո Ռուիզը (1174) նավառացիներին ստիպում են լքել այդ հողերը։ Ալֆոնսո VIII 1174 թ.-ին ստորագրում է պայմանագիր Կաստիլիայի և Արագոնի թագավորների հետ ՝ պամպլոնացիների դեմ համատեղ հարձակվելու պայմանով, որի արդյունքում իրենց են հանձնվում Միլագրոյի(Milagro) հրապարակը և Լեգինի (Leguín) ամրոցը, որն հանդիսանում էր թագավորության սիրտը։ 1176 թ.-ին Սանչո Իմաստունը ստիպված եղավ ստորագրել խաղաղության պայմանագիր Նախերայի և Լոգրոնյոյի միջև։ Ըստ այդ պայմանագրի սահմանները կլինեին այնպես, ինչպես 1163 թ.-ին էին բաժանված։ Պամպլոնայի թագավորը ստիպված էր ընդունել այդ պայմանը, քանզի վտագ կար կորցնելու մի շարք այլ տարածքներ, որոնք դեռև մնացել էին։ Այդ ժամանակվանից Նախերայի թագավորի տիտղոսը կպահպանվի որպես ոչ իսպանական թագավորական տիտղոս մի քանի դար ՝սոցիալակական կառուցվածքում պատճառելով էական փոփոխություններ ։
Հետագա դարերում շատ կարևոր պատմական իրադարձություններ են տեղի ունենում, ինչպիսիք են ՝ 1520 թ.-ի Լոգրոնյոյի շրջապատումը Ասպարրոտ (Asparrot) զորքերի կողմից կամ 1808 թ.-ի Լոգրոնյոյի և Ֆուենմայորի ապստամբությունները ֆրանսիական զորքերի կողմից։ Իսպանական անկախության պատերազմի ընթացքում ձևավորվեցին երեք դիմադրության խմբեր `« Ռիոխայի կամավորների գումարտակ », « Լոգրոնյոյի գավառական զորագնուդ » և « Լա Ռիոխայի հուսարների էսկադրոն »։
1833 թ.-ի նոյեմբերի 30-ին Լա Ռիոխան վերջնականորեն ձևավորվում է որպես վարչական միավոր և Լոգրոնյոն նորից անցնում է կազմել Լա Ռիոխա նահանգի տարածք, որը 1810թ.-ից բաժանված էր Սորիայի և Բուրգոսի միջև։ Լա Ռիոխան բաժանվում է 9 իրավական գավառների ՝ Ալֆարո(Alfaro), Արնեդո(Arnedo), Կալաորրա(Calahorra), Սերվերա դե Ռիո Ալամա(Cervera de Río Alhama), Արո(Haro), Լոգրոնյո( Logroño), Նախերա(Nájera), Սանտո Դոմինգո դե լա Կալսադա (Santo Domingo de la Calzada) և Տորրեսիլյա էն Կամերոս(Torrecilla en Cameros), չնայած նրան, որ նախկինում Լա Ռիոխան արդեն ձևավորված էր որպես ինքնավար համայնք, ապա ավելի ուշ բաժանված Բուրգոսի և Սորիայի միջև։
Լա Ռիոխան որպես ինքնավար համայնք հաստատվեց այն ժամանակ, երբ տեղի ժողովուրդը չցանկացավ, որ ընդգրկվի այլ ինքնավար համայնքների կազմում ՝լինի թե՛ Կաստիլյա և Լեոնը, թե՛ Բասկերի Երկիրը։ Լա Ռիոխա ինքնավար համայնքի կանոնադրությունը ստորագրվել է 1982 թ.-ի հունիսի 9-ին, երբ Լա Ռիոխաայի 174 մունիցիպալիտետներից 172-ը քվեարկել էի հօգուտ այդ կանոնադրության։ Այդ օրվանից ի վեր այդ որը նշվում է որպես տոն ՝ Լա Ռիոխայի օր։
Իսպաներենի բնօրրան
Այդ տեքստերը գրվել են X դարում, թեև վերջին հետազոտությունների պնդմամբ կարող են գրված լինել XI դարում։ Այս «ձեռագիր 60» ներկայումս պահվում է Թագավորական Պատմության Ակադեմիայում(Real Academia de la Historia), և որը որ հայտնի է «Էմիլիանական Գլոսաներ» անունով։ Հաշվի առնելով, որ կան երկու ձեռագրեր գրված բասկերեն լեզվով, կարող ենք համարել, որ հենց Սան Միլյան վանքում է ծնունդ առել նաև գրավոր բասկերենը։
Սակայն ռիոխայի հետազոտողներ Կլաուդիո և Խավիեր Գարսիա Տուրզան ուսումնասիրել են «ձեռագիր 46», որը որ նույնպես Յուսոյի (Yuso) գրադարանում է և նշվում է 964 թվականի հունիսի 13 ՝ այդպիսով ավելի հաստատելով ռոմանական գրավոր լեզվի ծագումը։ «Ձեռագիր 46» հանրագիտարանային բառարան է, որը ունի ավելի քան 20.000 գրառում ՝դասավորված Ա - Ֆ։ Այս ձեռագիրը ներառում է ժողովրդի բարբառով լատիներեն լեզվով գրված բազմաթիվ պարզաբանումներ Միջին Դարի ժամանակաշրջանի վերաբերյալ։
Կոմարկաներ
Լա Ռիոխայի Ինքնավար Համայնքը ունի 9 կոմարկաներ ՝Արո (Haro), Սանտո Դոմինգո դե լա Կալսադա (Santo Domingo de la Calzada), Նախերա (Nájera), Լոգրոնյո (Logroño), Տորրեսիլյա էն Կամերոս (Torrecilla en Cameros), Կալաորրա (Calahorra), Արնեդո (Arnedo), Ալֆարո (Alfaro) և Սերվերա դել Ռիո Ալամա (Cervera del Río Alhama).
Ընդհանուր առմամբ, Լա Ռիոխան բաժանվում է երեք ենթաշրջանների ՝Ալտա (Alta), Մեդիա (Media) և Բախա (Baja) ՝կապված Էբրո գետի հոսքի հետ։ Կախված այդ հոսքից կոմարկաները գտնվում են հարթավայրում կամ լեռնաշղթայում։ Հյուսիսում կլիման մերձարևադարձային է, հարավում ՝ չափավոր ցամաքային։
Հաշվի առնելով հին Սանտո Դոմինգո դե լա Կալսադայի և Նախերայի դասակարգումը ՝ավելանում են հետևյալ կոմարկաները ՝ Էսկարայ (Ezcaray) և Անգիանո (Anguiano), իսկ Տորրեսիլյա էն Կամերոսը (Torrecilla en Cameros) ՝ Կամերո Նուեվո (Camero Nuevo), ինչը նշանակում է Նոր Կամերո և Կամերո Վիեխո (Camero Viejo) ՝Հին Կամերո։
Համապատասխանաբար հետևյալն պատկերն ենք ստանում ՝
Ռիոխա Ալտա
Հարթավայր ՝Արո, Նախերա և Սանտո Դոմինգո դե լա Կալսադա
Ռիոխա Մեդիա
Հարթավայր ՝ Լոգրոնյո
Լեռնաղղթա ՝ Տիերրա դե Կամերոս (որը բաժանված է Կամերո Նուեվո և Կամերո Վիեխո)
Ռիոախա Բախա
Հարթավայր ՝ Ալֆարո, Արնեդո և Կալաորրա
Լեռնաղղթա ՝ Սերվերա
Մունիցիպալիտետներ
Ըստ 2015 թ.-ի քաղաքապետարանների գրանցման տվյալների 20 ամենամարդաշատ մունիցիպալիտետներն են ՝
1.Լոգրոնյո-151.344, 2.Կալաորրա -23.955, 3.Արնեդո-14.597, 4.Արո-11.414, 5.Ալֆարո- 9.568, 6.Լարդերո- 9.448, 7.Նախերա-8.185, 8.Վիլյամեդիանա դե Իրեգուա-7.643, 9.Սանտո Դոմինգո դե լա Կալսադա - 6.401, 10.Աուտոլ- 4.427, 11.Պրադեխոն-3.976, 12.Ռինկոն դե Սոտո- 3.729, 13.Ալբերդա դե Իրեգուա-3.284, 14.Ֆուենմայոր-3.146, 15.Նավարրետե -2.928, 16.Ալդեանուեվա դե Էբրո -2.779, 17.Ալբերիտե-2.456, 18.Սերվերա դել Ռիո Ալամա-2.427, 19.Էսկարայ -2.050, 20.Սենիսերո -2.028
Լա Ռիոխան Իսպանիայի ինքնավար համայնքներից 7-րդ է համարվում, որտեղ բնակչության բարձր տոկոսը կենտրոնացված է մայրաքաղաքում ՝Լոգրոնյոյում (47.10%, դեմ 31.96% ամբողջ Իսպանիայում)։
Ժողովրդագրություն
Ըստ 2015 թ.տվյալների բնակչությունը կազմում է 317.053 մարդ, որից 156, 733 տղամարդ են և 160.320 կանայք։ Այն համարվում է Իսպանիայի ամենաքիչ բնակչություն ունեցող ինքնավար համայնքը։ Բնակչության մեծ մասը ապրում է մայրաքաղաք Լոգրոնյոյում ՝151.344 մարդ։
Աշխարհագրություն
Էբրո գետը հոսում է Լա Ռիոխայով 120 կմ մինչ Միջերկրական ծով հասնելը։
Էբրո գետը անցնում է Լա Ռիոխայի հյուսիսով։ Ամբողջ աջ ափը պատկանում է Ռիոխային։ Ձախ ափին գտնվում են ընդամենը երեք մունիցիպալիտետներ։ Դրանք են ՝Բրինյաս(Briñas), Սան Վիսենտե դե լա Սոնսիերրա(San Vicente de la Sonsierra) և Աբալոս (Ábalos), թեև Լոգրոնյոն(Logroño), Ագոնսիլյոն(Agoncillo), Ալկանադրեն( Alcanadre), Ռինկոն դե Սոտոն(Rincón de Soto) ևԱլֆարոն (Alfaro) նույնպես ունեն որոշ տարածքներ այդ ափին։ Քանի որ մոտ է Ալավային (Álava), ապա Էբրոյի (Ebro) և Լա Սիերրա դե Կանտաբրիայի (la Sierra de Cantabria) հատվածը կոչվում է Ռիոխա Ալավեսա (Rioja Alavesa)։
Գետի հարավում ՝ 60 և 40 կմ հեռավորության վրա, ձգվում է իբերական լեռնաշղթան, որի ծովի մակարդակից միջին բարձրությունը կազմում է 1, 000 և 2, 000 մետր։ Լեռնաշղթայից հոսում է դեպի հյուսիս ՝ ներթափանցելով Լա Ռիոխա ՝Լա Սիերրա դե լա Դեմանդա (la sierra de la Demanda), որտեղ Սան Լորենսո (Monte San Lorenzo) լեռան առավելագույն բարձրությունը կազմում է 2.271մ., որը Լա Ռիոխայի առավելագույն բարձր կետն է։
Լեռնաշղթայից դեպի Էբրո արագորեն հոսում են յոթ գետեր, այդ է պատճառը, որ Լա Ռիոխային անվանում են «Յոթ հովիտներ»։ Դրանք են ՝Ալամա (Alhama), Սիդակոս (Cidacos), Լեսա (Leza), Իրեգուա (Iregua), Նախերա (Najerilla), Օխա (Oja) և Տիրոն (Tirón)։ Երբեմն, ավելացնում են Լինարեսը (Linares), որը Ալամայի վտակն է ՝հիմք ընդունելով, որ Օխա գետը Տիրոնի վտակն է։ Բոլոր գետերը այդ հովիտներում ձևավորվում են վտակների ՝ շքեղացնելով բնությունը։ Այստեղ աճում են կաղնու, սոճու, տոսախի, մամուխի, սղոցի և այլ ծառեր։ Կան գյուղատնտեսական կենդանիներ ՝ձի, տավար, ոչխար։ Ավելի ներքև կարելի է տեսնել կաղնու, ձիթապտղի և նշենու ծառեր։ Էբրո գետին ավելի մոտ ՝հարթավայրերում, հողերը նախատեսված են հացահատիկի, շաքարի ճակնդեղի և կարտոֆիլի համար, իսկ բլուրների հատվածը ծածկված են խաղողի մարգերով, որը մեծ համբավ է տալիս այս տարածաշրջանին։ Ռիոխայի բոլոր գետերի, ներառյալ Էբրո գետի, ափերին աճում են բարդիներ, այդ պատճառով էլ գեղարվեստական մարմնավորում են ստանում մի շարք գրողների տեղծագործություններում։
Տնտեսություն
ՀՆԱ-ն շուկայական գների աճ է նկատել Իսպանիայում Եվրոպական Միության անդամ դառնալու առաջին իսկ օրվանից։ Լա Ռիոխայում 1997 թ.-ի ընթացքում արտադրված վերջնական ապրանքների և ծառայությունների շուկայական արժեքը գերազանցել է 360.713 միլիոն պեսետ, իսկ 1986թ.-ին ՝ 245.964։ Հետևաբար կարելի է ասել, որ արդյունավետ ջանքերի շնորհիվ շարունակում է աճել Լա Ռիոխայի ՀՆԵ-ն մինչ օրս։
Լա Ռիոխան Լոգրոնյո - Ագոնսիլյո ( Logroño-Agoncillo) օդանավակայանի շնորհիվ կարողանում է ապահովել օդային տրանսպորտային կապը։ Երկաթուղային փոխադրամիջոցները կարող են իրականացնել հետևյալ ուղղությունները ՝ Մադրիդ (Madrid), Սարագոսա (Zaragoza), Բարսելոնա (Barcelona), Վալյադոլիդ (Valladolid), Խիխոն (Gijón), Բիլբաո (Bilbao), Լա Կորունյա (La Coruña), Վիգո (Vigo)։ Երկաթուղային կայարանը գտնվում է Լոգրոնյոյում (Logroño) ։ Ինչ վերաբերվում է տրանսպորտային ցանցերից ճանապարհներին, ապա Լա Ռիոխան կապված է հարևան տարածաշրջանների հետ հիմնականում AP-68 ավտոմայրուղով։ Վերջերս կառուցվում են մայրուղիներ, ինչպիսիք են օրինակ Կամինոյի (Camino) ավտոմայրուղով, որը միացնում է Պամպլոնան (Pamplona) Լոգրոնյոյին (Logroño) և հետագայում կհասնի Բուրգոս (Burgos)։
Դրոշ
Դրոշը հաստատվել է նախկին նահանգային խորհրդի կողմից 1979 թ. և ներառված է ինքնավար համայնքի կանոնդրությունում 1982 թ.-ից, համաձայն որի դրոշը ունի 4 գույն ՝վերևից ներքև հավասար չափերի։ Դրանք են ՝ կարմիր (խորհրդանշում է գինի), սպիտակ (խորհրդանշում է գետերն ու և երկինքը), կանաչ (խորհրդանշում է դաշտերը, այգիները, լեռներն ու անտառները) և դեղին (խորհրդանշում է հողն ու հուշարձանները)։ Բացի այդ, զինանշանը կարող է հայտնվել դրոշի կենտրոնում։
Զինանշան
Լա Ռիոխայի զինանշանը բաժանված է երկու մասի, իսկ վրան տեղադրված է թագավորական թագը։ Բաժանման աջ մասում ոսկե դաշտն է ՝ Սանտիագոյի Կարմիր Խաչը բարձրացված Լատուրսե լեռան վրա ՝պարուրված հավատացյալի երկու արծաթապատված խեցիներով և ընդգծված որդան կարմիրով։ Իսկ ձախ մասում ՝որդան կարմիր դաշտի վրա, պատկերված է ոսկե ամրոց երեք աշտարակներով, կամուրջ, որըտեղով հոսում է արծաթե գետը։ Զինանշանների ծայրամասերում պատկերված են երեք ֆլոր դե լիս (մանուշակ)։
Օրհներգ
Լա Ռիոխայի օրհներգի անվանումն է «Լա Ռիոխա», երաժշտության հեղինակն է Էլիսեո Պինեդո Լոպեսը։ Թեև ամբողջական չէ հիմնի տեքստը, քանի որ շատ փոքր հատված է պահպանվել, առաջին անգամ հնչել է 1965 թ.։ Հիմնի տեքստը գրել է տեղի պատմաբան Խոսե Մարիա Լոպե դե Տոլեդոն, սակայն պաշտոնապես այն ընդունված չէ։
Լա Ռիոխայի մեդալ
(Medalla de La Rioja)
Լա Ռիոխայի մեդալը Լա Ռրիոխայի դրոշի, զինանշանի և օրհներգի հետ միասին կազմում են Լա Ռիոխայի ինքնության խորհրդանիշ։ Մեդալը ամենաբարձր մրցանակն է շնորհված պետական հաստատությունների կողմից։ Մեդալը շնորհվում է այնպիսի մարդկանց, ովքեր աչքի են ընկնում Լա Ռիոխայի ընդհանուր շահերին նպաստող ծավալած գործունեությամբ։
Մեդալը տրվում հունիսի 9-ին։ Այս օրը տոն է ՝Լա Ռիոխայի օրն է։ Պաշտոնական արարողությունը տ եղի է ունենում Սան Միլյան դե լա Կոգոլյայում (San Millán de la Cogolla)։
ՏՈՆ ՝Լա Ռիոխայի Օր
(Día de La Rioja)
Այն նշվում է հունիսի 9-ին, քանի որ այդ օրը, 1982 թ.-ին հաստատվեց Լա Ռիոխայի ինքնավար համայնք լինելու կանոննադրությունը։ Պաշտոնական տոնակատարության արարողությունը տեղի է ունենում Սան Միլյան դե լա Կոգոլյայում, որին ներկա է լինում Լա Ռիոխայի նախագահը և կատարում մեդալի պարգևատրումը։ Սա սիմվոլիկ արժեքներ ունեցող տոն է, որը միավորում է Լա Ռիոխայի ամբողջ ժողովրդին։
Մինչ այդ ՝ամսի 8 -ին, տեղի է ունենում արարողություն Սանտա Կոլոմայի (Santa Coloma )քաղաքապետարանում, քանզի հենց այս քաղաքում ՝ 1812 թ.-ին, կնքվեց պայմանագիր, ըստ որի Լա Ռիոխան դարձավ ամբողջական ինքնավար համայնք։
Լա Ռիոխայի խորհրդարան
«Լա Ռիոխայի խորհրդարանը» Լա Ռիոխայի իշխանության բարձրագույն ներկայացուցչական մարմինն է, ինչպես նշված է Լա Ռիոխայի Ինքնավար Համայնքի Կանոնադրությունում։ Խորհրդարանի անդամներին ընտրում է բնակչությունը ժողովրդավարական ընտրության ճանապարհով։ Խորհրդարանը գտնվում է Լա Ռիոխայի մայրաքաղաքում ՝Լոգրոնյոյում։ Այն բաղկացած է 33 նստատեղերից, որոնք զբաղեցնում են այն թեկնածուները, ովքեր գերազանցել են ընտրության ձայների 5%ը։
Լա Ռիոխայի կառավարություն
Լա Ռիոխայի կառավարությունը բարձրագույն գործադիր-կարգադրիչ մարմինն է։ Կառավարության իրավասությանն են ենթակա այն գործառույթները, որոնք չի իրականացնում խորհրդարանը։ Ինքնավար համայնքի նախագահն է նշանակում կառավարության կազմի անդամներին։
Կրթություն
Լա Ռիոխայի կրթությունը, ըստ P.I.S.A (2007) զեկույցի, համարվում է շատ բարձր Իսպանիայի մակարդակով և Եվրոպական այլ երկրների համեմատ։ Նաև ըստ 2009 թ.-ի նախարարության զեկույցի Լա Ռիոխայի դպրոցական աշակերտների գիտելիքները գտնվում են շատ բարձր մակարդակի վրա ՝հայտնվելով Իսպանիայի առաջին հորիզոնականում։ Աշակերտների 85% -ը կարողանում են ավարտել դպրոցական հաստատությունները ՝թեև ունենալով ներգաղթյալների բարձր ցուցանիշ։ Դպրոցները հիմանականում հանրակրթական են, ուստի շատ քիչ են մասնավոր դպրոցները։