cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կապույտ գերհսկա
Գերհսկաների փոխադարձ փոխակերպումները
Աստղը զարգացման ընթացքում կարող է կարմիր գերհսկայից (դանդաղ, խիտ քամի) վերածվել կապույտ գերհսկայի (արագ, ցրված քամի) և հակառակը մի քանի անգամ, ինչի արդյունքում աստղի շուրջ առաջանում են համակենտրոն թույլ թաղանթներ։ Միջանկյալ փուլում աստղը կարող է լինել դեղին կամ սպիտակ, օրինակ՝ Հյուսիսային աստղը։ Որպես կանոն, գերծանր աստղն իր կյանքն ավարտում է գերնոր աստղի պայթյունով, սակայն կան շատ փոքր թվով աստղեր, որոնց զանգվածը տատանվում է 8-12 արեգակնային զանգվածի միջև, որոնք չեն պայթում, այլ շարունակում են զարգացումը և ի վերջո վերածվում են թթվածին-նեոնային սպիտակ թզուկների։ Դեռ պարզ չէ, թե ինչպես և ինչու են այս սպիտակ թզուկները ձևավորվում այն աստղերից, որոնք տեսականորեն պետք է ավարտեին իրենց էվոլյուցիան փոքր գերնոր աստղերի պայթյունով։ Ինչպես կապույտ, այնպես էլ կարմիր գերհսկաները կարող են վերածվել գերնոր աստղի։
Քանի որ ծանր աստղերն իրենց գոյության մեծ մասում կարմիր գերհսկաներ են, ուստի մենք ավելի շատ կարմիր գերհսկաներ ենք տեսնում՝ քան կապույտ, և դրա հետևանքով էլ գերնոր աստղերի մեծ մասն առաջանում է հենց կարմիր գերհսկաներից։ Աստղաֆիզիկոսները նախկինում նույնիսկ ենթադրում էին, որ բոլոր գերնոր աստղերը ծագում են կարմիր գերհսկաներից, սակայն SN 1987A գերնոր աստղը ձևավորվել է կապույտ գերհսկայից և, հետևաբար, այս ենթադրությունը մերժվեց։ Այս իրադարձությունը հանգեցրեց նաև աստղերի էվոլյուցիայի տեսության որոշ դրույթների վերանայմանը։
Ռիգել
Ամենահայտնի կապույտ գերհսկան Ռիգելն է (բետա Օրիոն), Օրիոն համաստեղության ամենապայծառ աստղը, որի զանգվածը մոտ 20 անգամ գերազանցում է Արեգակի զանգվածին, իսկ պայծառությունը՝ մոտ 130,000 անգամ, ինչը նշանակում է, որ այն մեր գալակտիկայի ամենահզոր աստղերից մեկն է (ամեն դեպքում՝ երկնքի ամենապայծառ աստղերից ամենահզորը, քանի որ Ռիգելը նման հսկայական պայծառությամբ աստղերից ամենամոտն է Երկրագնդին)։ Հին եգիպտացիներն անգամ Ռիգելին կապում էին Սախի՝ աստղերի թագավորի և մահացածների հովանավորի հետ, իսկ ավելի ուշ՝ Օսիրիսի հետ։
Առագաստի գամմա
Առագաստի գամման բազմակի աստղ է, և ամենապայծառը Առագաստների համաստեղությունում։ Այն ունի +1,7 մ տեսանելի ուժգնություն։ Համակարգի աստղերի հեռավորությունը գնահատվում է 800 լուսային տարի։ Առագաստի գամման(Ռեգոր) հսկայական կապույտ գերհսկա է։ Այն ունի Արեգակի զանգվածից 30 անգամ մեծ զանգված։ Նրա տրամագիծը 8 անգամ գերազանցում է Արեգակի տրամագիծը։ Ռեգորայի պայծառությունը 10600 արեգակնային լուսավորություն է։ Տարօրինակ է աստղի սպեկտրը, որտեղ մուգ կլանման գծերի փոխարեն հանդիպում են ճառագայթման վառ արտանետման գծեր, ինչի արդյունքում աստղին տվել են «Հարավային երկնքի սպեկտրալ մարգարիտ» անվանումը։
Ընձուղտի ալֆա
Աստղից հեռավորությունը մոտ 7 հազար լուսատարի է, սակայն աստղը տեսանելի է անզեն աչքով։ Այն երրորդ ամենապայծառ աստղն է Ընձուղտի համաստեղությունում, որից ավելի պայծառ են Բետա Ընձուղտը և ԿՍ Ընձուղտը։ Ալֆա ընձուղտն ունի 620,000 արեգակի պայծառություն։
Ձետա Օրիոնի
Ձետա Օրիոնի (Ալնիտակ) աստղ է Օրիոնի համաստեղությունում, որը O դասի ամենապայծառ աստղն է +1,72 տեսանելի մեծությամբ (առավելագույնը +1,72 և նվազագույնը մինչև +1,79), ձախ և ամենամոտ աստղային աստղանիշ «Օրիոնի գոտի»։ Աստղից հեռավորությունը մոտ 800 լուսատարի է, պայծառությունը՝ մոտ 35000 արեգակի պայծառություն։
Ձետա Կորմա
Զետա Կորման Կորմայի համաստեղության ամենապայծառ աստղն է։ Աստղն ունի իր սեփական անուն՝ Նաոս։ Դրա պայծառությունը 870,000 անգամ մեծ է արեգակի պայծառությունից, ինչը նրան դարձնում է գալակտիկայի ամենապայծառ աստղերից մեկը։ Զետա Կորման Արեգակից 59 անգամ ավելի զանգված ունի, համարվում է O9 սպեկտրալ տեսակի աստղ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Աստղաֆիզիկա
Բունիա (քաղաք)
Բունիա (Bunia), քաղաք Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում։ Իտուրի նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Բունիայի բնակչությունը 327 837 մարդ է (2010 թվականի տվյալներով) ։
Տեղակայում
Բունիան գտնվում է ծովի մակարդակից 1332 մ բարձրության վրա, Արևելաաֆրիկյան Արևելքի հովտի Ալբերտ լճից 30 կիլոմետր հեռավորությամբ սարահարթի վրա։ Իտուրի գետը հոսում է քաղաքից 20 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Քաղաքը Կիսանգանիի և Կամպալայի մայրաքաղաք Ուգանդայի միջև ընկած ճանապարհի անցակետերից մեկն է։
Բունիան ի սկզբանե գտնվում էր Արևելյան նահանգի Իրումու (Irumu, նախկին Իրումու) տարածքում։ Բայց 2005 թվականի սահմանադրական բարեփոխումների արդյունքում, որոնք ազդեցին Կոնգոյի վարչական բաժանման վրա, Բունիան դարձել է Իտուրի նահանգի մայրաքաղաքը։
Առանձնահատկություններ
Բունիան գտնվում է Իտուրիի հակամարտության կենտրոնում` տեղական Նիլոց Լենդուի (FNI - Ազգայնականների և ինտեգրացիոնիստների ճակատ) և Բանտու Հեմայի (UPC-Կոնգոյի հայրենասերների միություն) միջև։ Կոնգոյի երկրորդ պատերազմի ժամանակ քաղաքում բազմիցս բախումներ են տեղի ունեցել աշխարհազորայինների և Ուգանդայի ուժերի միջև, ինչի հետևանքով Բունիայում մեծ թվով խաղաղ բնակիչներ են զոհվել։ Քաղաքում բացվել է Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում ՄԱԿ-ի խաղաղապահ առաքելությունը (ԱՄՆ-ի հյուսիս-արևելքում ամենամեծ շտաբներից մեկը)։ Բունիայի հակամարտությունների հիմնական պատճառը տարածաշրջանում հարուստ ոսկու հանքերի առկայությունն է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության քաղաքներ Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:1946 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն
Անտոն Դրաքսլեր
Անտոն Դրաքսլեր, Գերմանական բանվորական կուսակցության հիմնադիր, որը հետագայում վերանվանվել է Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցություն և այն գլխավորել է Ադոլֆ Հիտլերը։
Կենսագրություն
Նրա հայրը եղել է երկաթգծի աշխատակից, իսկ ինքը 1902-1923 թվականներին աշխատել է որպես փականագործ։ 1917 թվականին նա համալրել է նորաբաց Գերմանիայի հայրենական կուսակցության, ինչպես նաև Տուլեի ընկերության շարքերը։
1918 թվականի մարտին Դրաքսլերը իր կոլեգաների հետ հիմնում է «ազատ աշխատողները հանուն բարի կյանքի» կոմիտեն։
1919 թվականի հունվարի 5-ին Կարլ Հարրերի հետ միասին Մյունխենի գարեջրատներից մեկում հիմնել է Գերմանական բանվորական կուսակցությունը, որը 1920 թվականի փետրվարի 24-ին վերանվանվեց և դարձավ` Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցություն։ 1919 թվականի հունվարին Դրաքսլերը լուսաբանեց «Պրոլետարական իներնացիոնալիստների խորտակումը և համընդհանուր եղբայրության գաղափարի փլուզումը» հոդվածը։ Հենց նույն տարվա ընթացքում լույս տեսավ «Իմ քաղաքական զարթոնքը, գերմանացի սոցիալիստ աշխատողի օրագրից»'' պամֆլետը, որին ուշադրություն է դարձրել երիտասարդ Հիտլերը։
Շուտով Հիտլերը առաջին անգամ մասնակցեց կուսակցության հավաքին, իսկ հետագայում դարձավ կուսակցության ակտիվ անդամ, այնուհետև 1921 թվականին դարձավ դրա նախագահը։ Դրաքսլերը փորձեց խանգարել նրան և 1921 թվականի հուլիսի 25-ին նա դիմեց ոստիկանություն Հիտլերին մեղադրելով պրովոկացիոն գործողությունների մեջ։ 1921 թվականի հուլիսի 29-ին ընտրվեց կուսակցության նախագահ, իսկ Դրաքսլերը նշանակվեց «Վաստակավոր նախագահի» սինվոլիկ պաշտոնում և մնաց այդ պաշտոնին մինչև 1923 թվականը, հենց այդ թվականին էլ նա լքեց կուսակցությունը։ Դրաքսլերը չմասնակցեց Գարեջրային հեղաշրջմանը, իսկ կուսակցության փակվելուց հետո 1924-1928 եղել է պատգամավոր։ Կուսակցության գործունեության վերականգնումից հետո 1925 թվականից նա մասնակցել է դրա գործունեությանը, իսկ նացիոնալ սոցիալիստների իշխանության գալուց հետո կրկին համալրել է կուսակցության շարքերը, սակայն այլևս ոչ մի դեր չի խաղացել քաղաքականության մեջ չնայած մինչև 1937 թվականը մասնակցել է կուսակցական ժողովներին։ Կյանքի վերջին տարիներին եղել է խոր դեպրեսիայի մեջ և զբաղվել է հարբեցողությամբ։ Մահացել է 1942 թվականին Մյունխենում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի հակակոմունիստներ Կատեգորիա:Գերմանացի ազգայնականներ
Իվանովկա (գյուղ, Ժիտոմիրի շրջան)
Իվանովկա (Іванівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1908 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Իվանովկա գյուղում բնակվում էր 1 637 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1811 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 903,92 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1908 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(1529) Օտերմա
(1529) Օտերմա (Oterma), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1938 թվականի հունվարի 26-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,994642 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,1877 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,8016 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2916,19 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,123449 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,06° անկյուն։
Օտերմա աստերոիդը պատկանում է Հիլդայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են 3,7 - 4,2 ա. մ. մեծ կիսաառանցք ունեցող ուղեծրերով, էքսցենտրիսիտետը՝ 0,07 - 0,3, և ուղեծրի թեքումը ոչ ավելին քան 20° ։ Ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Յուպիտերի հետ 3:2 ուղեծրային ռեզոնանսով։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է P դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս P Կատեգորիա:Հիլդայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1938 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Իրյո Վյայսյալյայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Միլե Բուդակ
Միլե Բուդակ (Mile Budak, ), խորվաթ պատերազմական հանցագործ և սերբերի դեմ ցեղասպանության կազմակերպիչ։
Կենսագրություն
Սովորել է Զագրեբի համալսարանում ։ Խորվաթիայի ուստաշների, սերբերի, գնչուների և հրեաների ցեղասպանության կազմակերպիչ, ստացել է «մշակույթի ինքնաձիգով նախարար» մականունը։ Գրող է (նրա վեպերը այժմ ևս շարունակում են վաճառվել Խորվաթիայում) և լրագրող, եղել է «Խորվաթիայի ժողովուրդ» թերթի գլխավոր խմբագիրը։ Նա կոչ է արել դուրս բերել Խորվաթիայի սերբերին և ոչնչացնել, իր գրքերում նրանց անվանել է «ստրուկներ», «մուրացկաններ» և այլն։
Ուստաշների իշխանության գալուց հետո զբաղեցրել է կրթության, կրոնի և մշակույթի նախարարի պաշտոնը, ինչպես նաև կազմակերպության ղեկավարը ։
Նրան են վերագրում են հետևյալ խոսքերը. «սպանել մեկ երրորդին, աքսորել մեկ երրորդին և կաթոլիկ դարձնել սերբերի մեկ երրորդին», որոնք ենթադրաբար արտասանել է 1941 թվականի ամռանը ։
1945 թվականին Ավստրիա փախչելու փորձի ժամանակ ձերբակալվել է պարտիզանների կողմից, մահապատժի է ենթարկվել կոլլաբորացիոնիստական ռեժիմի շատ այլ անդամների հետ։ Բուդակի ընտանիքը մահացել է Բլայբուրգի կոտորածի ժամանակ։
1991 թվականին Խորվաթիայի անկախության հռչակումից հետո փորձեր են արվել վերականգնել Բուդակի հեղինակությունը՝ նրա գրքերը մեծ քանակությամբ հրատարակելով։ Հիմնական պատճառն այն էր, որ նա գնահատվել է որպես գրող և երկրի անկախության համար մարտիկ՝ անկախ նրա քաղաքական գործունեության արդյունքներից։ Սակայն 2003 թվականին Իվո Սանադերի իշխանության գալուց հետո Բուդակի հանդեպ հարաբերություններում եղել է շրջադարձ։ Մասնավորապես, նրա անունը կրող բոլոր փողոցները վերանվանվել են, հուշատախտակները ապամոնտաժվել են։
Վերականգնել է ծայրահեղական հին կոչը՝ «Србе на врбе!»:
Գրականություն
Կատեգորիա:Խորվաթ գրողներ Կատեգորիա:Խորվաթ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Զագրեբի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Խորվաթ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Փաստաբաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ
Ապոկալիպսիսի քարանձավ
Ապոկալիպսիսի քարանձավ (Σπήλαιο Αποκάλυψης), քարանձավ Հունաստանի Պատմոս կղզում։ Ըստ Սուրբ Ավանդության՝ այստեղ է սուրբ Հովհաննես Առաքյալը ստացել իր «Հայտնությունը» (Հայտ․ 1:9-10): Քարանձավը վրա է կառուցվել Սուրբ Հովհաննես Ավետարանչի վանքը, որի հետ միասին 1999 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ։
Քարայրի վերևում կառուցվել է տաճարը, որն ունի երկու կողմնասեղան՝ ընդարձակը (Սուրբ Աննայի պատվին) և փոքրը, որը ներառում է նաև Ապոկալիպսիսի քարանձավը։
Քարանձավը գտնվում է ժամանակակից ճանապարհի մակարդակից ներքև, և դեպի այնտեղ տանող միակ ուղին թեք աստիճանն է։ Մուտքի անմիջապես վերևում կա հետևյալ գրությունը․ «Այս վայրը, որը թողնում է երկարատև տպավորություն, այլ բան չէ, քան Աստծո տուն։ Սա դուռ է դեպի Երկինք»։
Հիշատակումներ
Պատմաբան Ա․ Ա․ Դմիտրիևսկին իր «Պատմոսի ակնարկներ» (1894) գրքում տվել է քարանձավի հետևյալ նկարագրութունը։
Պատկերասրահ
Քարանձավի պատերի մի շարք հետքեր կապում են առաքյալի՝ այնտեղ մնալու հետ․ փոսեր, որտեղ նա մտցրել է իր գլուխը, քարե գրակալ և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Հունաստանում Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Սլոբոդա-Չերնյատինսկայա
Սլոբոդա-Չերնյատինսկայա (Слобода-Чернятинська), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Ժմերինկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սլոբոդա-Չերնյատինսկայա գյուղում բնակվում էր 277 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,11 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 249,55 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Ժմերինկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կիսլուխա
Կիսլուխա (Кислуха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Օբ աջ ափով՝ 3379 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, Բարնաուլ քաղաքից մինչև Նավարասիսկի հէկը։ Գետի գետային ավազանը Չումիշ գետն է՝ մինչև Տոմի։ Ինչպես նաև գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Վիկտոր Ալիխանյան
Վիկտոր Գևորգի Ալիխանյան, հայ ըմբիշ և մարզիչ։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1960), Հայաստանի վաստակավոր մարզիչ (1994)։
Աստերոիդների ցանկ (103601-103700)
Աստերոիդների ցանկ (103501-103600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (103701-103800)
Այախա Մելիթաֆա
Այախա Մելիթաֆա, Հարավաֆրկյան Հանրապետության բնապահպանական շարժման ակտիվիստներից է   ։
Վաղ կյանք և կրթություն
Մելիթաֆան Էերսթ Ռիվերից է, Արևմտյան Հրվանդան, Քեյփթաունի արվարձանից ։ Այժմ նա Քայելիշայի գիտության և տեխնոլոգիայի կենտրոնում ուսանող է ։
Կլիմայական գործոնեություն
16 երեխաներից մեկն էր, այդ թվում՝ Գրետա Թունբերգը, Ալեքսանդրիա Վիլասենյորը, Կառլ Սմիթը, և Կատարինա Լորենսոն, ովքեր բողոք են ներկայացրել ՄԱԿ–ի երեխաների իրավունքների կոմիտե՝ կլիմայական ճգնաժամին համարժեք լուծում չտալու համար   ։
Մասնավորապես, Մելիթաֆան խորհուրդ է տալիս զանազան տեսակետների ընդգրկումը կլիմայական ակտիվիզմի մեջ․ "«Աղքատ և հարուստ մարդկանց համար շատ կարևոր է գնալ այս բողոքի ցույցերին և երթերին, քանի որ նրանք ամենից շատ են բարկանում կլիմայի փոփոխությունից։ Շատ կարևոր է նրանց խոսքի, ձայնի և պահանջների լսելի լինելը», – Այախա Մելիթաֆա ։"
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2000-ականների ծնունդներ Կատեգորիա:Կլիմայական ակտիվիստներ Կատեգորիա:Ակտիվիստներ ըստ խնդրի Կատեգորիա:Ակտիվիստներ ըստ խնդրի և ազգության
Ռուուդիկյուլա
Ռուուդիկյուլա (Ruudiküla), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Վիիռացի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 44 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Վիիռացի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ֆրիդրիխ Շելինգ
Ֆրիդրիխ Վիլհելմ Ժոզեֆ Շելինգ (Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling, ), գերմանացի փիլիսոփա, գերմանական իդեալիզմի ներկայացուցիչ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Տյուբինգենի աստվածաբանական ինստիտուտը։ Բարեկամական կապեր է պահպանել Յոհան Գյոթեի, Յոհան Ֆիխտեի, Յոհան Շիլլերի, Ֆրիդրիխ Շլեգելի հետ։ Ենայի (1798-1803), Էռլանգենի (1820-1826), Մյունխենի (1827-1841), Բեռլինի (1841 թվականից) համալսարանների պրոֆեսոր, 1806 թվականից՝ Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայի գլխավոր քարտուղարը։ Եղել է Բավարիայի Մաքսիմիլիան 2 թագավորի դաստիարակը։
Շելինգի փիլիսոփայական զարգացումը
Շելինգի փիլիսոփայական զարգացման առաջին շրջանում նկատելի է Ֆիխտեի ազդեցությունը, որը հատկապես զգացվում է նրա «Ես-ի մասին որպես փիլիսոփայության սկզբունքի կամ անպայմանականի մասին մարդկային գիտելիքում» (1795) երկում, ուր զարգացնում է Ֆիխտեի ուսմունքը աշխարհը կառուցող գործուն սուբյեկտի մասին։ Ֆիխտեի հաղթահարումը սկսվում է Շելինգի բնափիլիսոփայական աշխատություններով («Բնության փիլիսոփայության գաղափարները», 1797, «Համաշխարհային հոգու մասին», 1798 ևս), որոնցում նա անցնում է օբյեկտիվ տեսակետին և բնությունը դիտում է որպես իրերի անգիտակից բանականությունից գիտակցության ի հայտ գալու պրոցես։ Երկրորդ շըրջանում, ի տարբերություն նախորդի, Շելինգը ջանում է բացատրել անցումը սուբյեկտիվից օբյեկտիվին («Տրանսցենդենտալ իդեալիզմի համակարգ», 1800)։ Այդ անցումը, որն անհնար է բանախոհության համար՝ նրան հատուկ տրամաբանական ձևերով, իրականանում է «ինտելեկտուալ ինտուիցիայի» միջոցով, որի բարձրագույն արտահայտությունը Շելինգը ռոմանտիկների նման տեսնում է արվեստի մեջ։ Այդ պատճառով գեղագիտությունը Շելինգի համար ոչ թե մասնավոր գիտակարգ է, այլ ընդհանրապես ճանաչողության բարձրագույն օրգանոնը, որը պսակում է տրանսցենդենտալ իդեալիզմի համակարգը (տես նաև «Արվեստի Փիլիսոփայությունը» դասընթացը՝ կարդացված 1802-03 թվականին, հրատարակվել է 1907)։
Բնափիլիսոփայական հետազոտություններ
Բնափիլիսոփայությունն ու տրանսցենդենտալ իդեալիզմը կապակցվում են նույնության Փիլիսոփայության մեջ («Փիլիսոփայության իմ համակարգի շարադրանքը», 1801)։ Համաշխարհային երևույթների հիմքում, ըստ Շելինգի, ընկած է բացարձակ բանականությունը կամ ոգու և բնության միասնությունը, որը ինքնաճանաչման պրոցեսում երկատվում է սուբյեկտիվ և օբյեկտիվ նախասկիզբների բևեռայնության, որոնք նոր միացում են որոնում։ Այսպիսով, Շելինգի հիմնավորում է «երկմիասնական իդեալ-ռեալիզմ» որը հանգեցնում է նրան սկզբում ազատության պրոբլեմին («Փիլիսոփայական հետազոտություններ մարդկային ազատության էության մասին», 1809), ապա՝ «հայտնության Փիլիսոփայությանը»։ Այստեղ Շելինգը, հեռանալով իմաստասիրման ավանդական եղանակից, մշակում է թեոսոֆիայի համակարգ, որը կազմված է «առասպելաբանության փիլիսոփայությունից և «հայտնության փիլիսոփայությունից»։ Առասպելաբանությունը, ըստ Շելինգի, ունի օբյեկտիվ նշանակություն համընկնում է աստվածարարման պրոցեսի հեա․ այդ պատճառով առասպելի այլաբանական և վերլուծական մեկնաբանությունը պետք է փոխարինվի դրանց ներքին վերապրումով ու համադրական ըմբռնումով։ Այս կերպ հասկացված առասպելաբանությունը դառնում է հայտնություն կամ աշխարհի սրբագործված պատմություն՝ որպես Աստվածության լքում և վերադարձ դեպի Աստվածությունը քրիստոնեության մեշ։ Կ․ Մարքսը և Ֆ․ Էնգելսը բարձր են գնահատել Շելինգի բնափիլիսոփայության դիալեկտիկան և զարգացման ուսմունքը, միաժամանակ քննադատել «պոզիտիվ փիլիսոփայությունը»՝ դրա մեջ տեսնելով Շելինգի դավաճանությունը իր փիլիսոփայական անցյալին։ Վաղ շրջանի Շելինգի ազդեցությունը նկատելի է Գ․ Հեգելի ուսմունքում։ Նրա բնափիլիսոփայությունը նպաստել է Լ․ Օկենի, Հ․ Ստեֆենսի, Հ․ Էրստեդի հայացքների ձևավորմանը, արժանացել Գյոթեի բարձր գնահատականին։ Առասպելաբանության տեսությունը, որի սկզբնավորողն ըստ էության Շելինգն է, հզոր խթան է եղել է․ Կասիրերի առասպելաբանական ըմբռնման ստեղծման համար։ Նրա ազդեցությունն ակնհայտ է Կ․ Յունգի «խորքային հոգեբանության» մեջ և Ա․ Ֆ․ Լոսևի 1820-ական թվականների աշխատություններում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Թյուբինհեմի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Լայպցիգի համալսարանի շրջանավարտներ
Շառլ Ադոլֆ Վյուրց
Շառլ Ադոլֆ Վյուրց (Charles Adolphe Wurtz, ), ֆրանսիացի քիմիկոս, Փարիզի ԳԱ անդամ (1867)։
Քիմիա ուսումնասիրել է Լիբիխի (Հիսեն) և Դյումայի (Փարիզ) լաբորատորիաներում։ 1853 թվականից՝ Սորբոնի համալսարանի օրգանական քիմիայի պրոֆեսոր։ Հայտնաբերել է բազմաթիվ օրգանական նյութեր և սինթեզի եղանակներ։ Ստացել և ուսումնասիրել է ճարպային ամինների պարզագույն ներկայացուցիչները՝ մեթիլամինը և էթիլամինը (1849 թ.)։ Առաջարկել է (1855 թ.) հագեցած ածխաջրածինների ստացման ընդհանուր եղանակ, սինթեզել է էթիլենգլիկոլը (1856 թ.), էթիլենքլորհիդրինը և էթիլենի օքսիդը (1859 թ.), որից ստացել է ամինասպիրտներ, խոլինը (1867 թ.) և նեյրինը (1869 թ.)։ Բենգոլսուլֆոթթուների և կալիումի հիդրօքսիդի փոխազդեցությամբ ստացել է ֆենոլ (1867 թ.), նկարագրել է ալդոլային կոնդենսումը (1872 թ.)։ Կարևոր են նաև ցիանի քլորիդի, ուրետանի, ամիլսպիրտի, ամիլենի, խառը ռադիկալների, կաթնաթթվի վերաբերյալ հետազոտությունները։ Վյուրցը ատոմամոլեկուլային ուսմունքի, Ա․ Բուտլերովի կառուցվածքային տեսության և Դ. Մենդելեևի պարբերական օրենքի ջատագովն էր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քիմիկոսներ Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Փարիզի ԳԱ անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կայրակովո
Կայրակովո (Кайраково, Ҡайраҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 578 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ազգային փոքրամասնությունների խորհուրդ
ՌԽՖՍՀ ազգային փոքրամասնությունների խորհուրդ, (Народный комиссариат по делам национальностей РСФСР, НКНац, Наркомнац), գործել է 1917-1924 թվականներինին, ՌԽՖՍՀ Լուսժողկոմատին կից՝ ազգային փոքրամասնությունների լուսավորության և մշակութային գործերը ղեկավարելու համար ։
Նույն նպատակով 1922 թվականին ՀԽՍՀ Լուսժողկոմատին առընթեր ստեղծվեց ազգային փոքրամասնությունների հրահանգչական բյուրո, որը 1923 թվականի հունվարին վերակազմվեց որպես ազգային փոքրամասնությունների խորհուրդ։ 1931 թվականից ազգային փոքրամասնությունների հայաստանյան խորհուրդը դադարեցրեց իր գործունեությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն Կատեգորիա:Էթնիկությունը քաղաքականությունում
Թախթիրզա
Թախթիրզա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։ Գտնվում էր Արդովայի դաշտում, Եվդոկիա քաղաքից հարավ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբներին ուներ 35 տուն հայ բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Թախթիրզան ուներ Ս. Աստվածածին անունով եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր վարժարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սան Կոստանտինո Ալբանեզե
Սան Կոստանտինո Ալբանեզե (San Costantino Albanese), կոմունա Իտալիայում, Բազիլիկատա մարզում՝ Պոտենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 871 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 24 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 37 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 85030։ Հեռախոսային կոդը՝ 0973։
Քաղաքի հովանավոր է համարվում սուրբ Կոստանդիանոս Մեծը։ Տոնն ամեն տարի նշվում է մայիսի 21-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
(9392) Կավաիլոն
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,44423 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1376 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7509 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1395,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,257923 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,47° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նատալյա Զաբիլա
Նատալյա Լվովնա Զաբիլա (Забіла Наталя Львівна, ), ուկրաինացի խորհրդային գրող (արձակագիր և բանաստեղծ), հայտնի է երեխաների համար ստեղծագործություններով։
Կենսագրություն
Նատալյա Զաբիլան ծնվել է 1903 թվականի մարտի 5-ին Սանկտ Պետերբուրգում, ազնվականի ընտանիքում։ Նրա նախնիներից են եղել բանաստեղծ Վիկտոր Զաբիլան, ինչպես նաև նաև քանդակագործ և ակադեմիկոս Պարմեն Զաբելոն։ Աղջիկը մեծացել է ստեղծագործական մթնոլորտում։ Զաբիլան շատ էր սիրում կարդալ և վաղ տարիքից սկսել է բանաստեղծություններ գրել։
1936 թվականի սկզբին ակտիվ մասնակցել է մանկական գրականության համախորհրդային ժողովներին։
Եղել է Պրոլետար գրողների համաուկրաինական միության (ՊԳՀՄ) անդամ, Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության անդամ՝ 1939 թվականից։
Նրա ամուսինն է եղել գրող Սավա Բոժկոն։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Խարկովի ազգային համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Լեշչին
Լեշչին (Ліщин), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1566 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լեշչին գյուղում բնակվում էր 1 265 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,121 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1045455 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1566 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նորից ամառ եկավ...
Նորից ամառ եկավ..., 1975 թվականին «Երևան» հեռուստաֆիլմերի կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ ։
Սյուժե
Ամառային արձակուրդներին գյուղ են գալու Խաչիկն ու Արփենիկը։ Նրանց սպասում են նրանց ընկերները, ովքեր դեռ անցած տարվանից որոշել են օդապարիկ պատրաստել։ Նախապատրաստական աշխատանքները կատարվում են հնարավորինս գաղտնի, քանզի մեծահասակներին դուր չի գալիս նրանց մտերմությունը։ Ի վերջո պատանիները սեփական ուժերով պատրաստում են փոքր օդապարիկ, սակայն այն օդ բարձրացնելու փորձը ձախողվում է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1975 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Միխայիլ Նիկոլաևիչ
Միխայիլ Նիկոլաևիչ Ռոմանով  (Михаи́л Никола́евич Романов, ), մեծ իշխան, Նիկոլայ I-ի չորրորդ որդին, գեներալ-ֆելդմարշալ (1878 թ.)։ 1852 թվականից՝ գեներալ ֆելդցայխմայստեր։ Կովկասի փոխարքա և Կովկասյան բանակի հրամանատար (1862-1882 թթ.), 1877-1878 թվականների Ռուս-թուրքական պատերազմների ժամանակ՝ Կովկասյան բանակի գլխավոր հրամանատար։ Պետական խորհրդի նախագահ (1881-1905 թթ.)։ Արտահայտել է ազնվականության պահպանողական շրջանների շահերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռոմանովներ
Մորգան Գիբս-Ուայթ
Մորգան Գիբս-Ուայթ (Morgan Gibbs-White, ), անգլիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Վուլվերհեմպտոն Ուոնդերերսի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում ։
Վուլվերհեմպտոն Ուոնդերերս
Գիբս-Ուայթը Վուլվերհեմպտոն Ուոնդերերսի ակադեմիայի սան է ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2017 թվականի հունվարի 7-ին՝ փոխարինման մտնելով Անգլիայի գավաթի Ստոկ Սիթիի դեմ խաղում  ։ Առաջին հանդիպումը առաջնությունում անցկացրեց փետրվարի 14-ին՝ Ուիգան Ատլետիկի դեմ խաղում  ։ 2018 թվականի հունվարին Գիբս-Ուայթը երկարաձգեց իր պայմանագիրը ակումբի հետ մինչև 2022 թվականը   ։ 2017-18 մրցաշրջանում Վուլվսը հաղթեց Չեմպիոնշիպը ՝ տեղափոխվելով Պրեմիեր Լիգա  ։
Իր դեբյուտը Պրեմիեր Լիգայում Գիբս-Ուայթը նշեց 2018 թվականի օգոստոսի 11-ին՝ փոխարինելով Ժոաու Մոուտինյուին Էվերթոնի դեմ խաղում ։ Դեկտեմբերի 5-ին անգլիացին գոլային փոխանցում տվեց Ռաուլ Խիմենեսին Չելսիի դեմ խաղում՝ օգնելով Վուլվսին հաղթել 2-1 հաշվով  ։ Առաջին հանդիպումը եվրոպական մրցաշարերում անցկացրեց 2019 թվականի հուլիսի 25-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի որակավորման երկրորդ փուլի Կրուսեյդերսի դեմ խաղում  ։
Միջազգային կարիերա
Գիբս-Ուայթը ներկայացրել է Անգլիան բոլոր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում ։ 2017 թվականի հոկտեմբերին նա մինչև 17 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցեց աշխարհի առաջնությանը ՝ խաղադաշտ դուրս գալով թիմի բոլոր 7 խաղերում և դառնալով 2 գոլի հեղինակ։ Գիբս-Ուայթը գոլ խփեց նաև եզրափակչի Իսպանիայի դեմ խաղում ՝ օգնելով Անգլիային հաղթել 5-2 հաշվով և նվաճել գավաթը ։ 2019 թվականին նա մասնակցեց Եվրոպայի Մ21 առաջնությանը   ՝ խաղադաշտ դուրս գալով միայն խմբային փուլի Խորվաթիայի դեմ խաղում  ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի օգոստոսի 7-ի դրությամբ
Ակումբային
Վուլվերհեմպտոն Ուոնդերերս
Միջազգային
Անգլիա Մ17
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վուլվերհեմպտոն Ուոնդերերսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Սամարտ (թատրոն)
Պատմություն
Թատրոնը կազմավորվել է 1930 թվականին՝ որպես պատանի հանդիսատեսի մարզային թատրոն։ Առաջին ներկայացումը Նիկոլայ Շեստակովի «Աուլ Գիջե» պիեսն էր, որի ռեժիսորն էր Բորիս Սմիրնովը։ Մինչև 1937 թվականը թատրոնը ժողովրդական կրթության համակարգում էր, իսկ 1937 թվականին վերաենթարկվեց արվեստի գործերի Կուիբիշյան  վարչությանը և  տեղ էր զբաղեցնում Կուբիշևյան մարզի պրոֆեիսոնալ կոլեկտիվների շարքում ։ Պատերազմի սկզբին՝ 1941 թվականի հունիսին,թատրոնը դադարում է իր գործունեությունը։
1942 թվականի նոյեմբերի 27-ին «Վոլժսկայա կոմունա» թերթում հայտնվեց Կուբիշյան մանկավարժական ինստիտուտի հայտնի գիտնական ուսուցիչների խմբի նամակը՝ «Պատանի հանդիսատեսի թատրոնը պետք է գործի։ Կուիբիշևսկյան մարզի գործադիր կոմիտեի խորհուրդը արձակեց որոշում՝ բացել պատանի հանդիսատեսի թատրոնը ի պատիիվ Հոկտեմբերյան հեղափոխության 25-ամյակին։ Չնայած այս ամենին, թատրոնի երկրորդ ծնունդը նշվեց 1943 թվականի հունիսի մեկին ։
1977 թվականին Ս. Ռադիոնովի « Հարցաքնություն» ներկայացմանը բացվեց փոքր բեմը։
1994 թվականին «ՍամԱրտ» թատրոնը մարզային մշակույթի ղեկավարության և Սամարայի բաժանմունքի Ռուսաստանի թատրոնի միության գործիչների հետ դառնում է առաջին Պավալժովյան մանկական թատրոնի փառատոնի անցկացման նախաձեռնողը, արդյունքում այն դարձավ համառուսական թատրոն - լաբորատորիա՝ երիտասարդների և երեխաների համար ։
Թատրոնի հետ համագործակցել է կոմպոզիտոր և դաշնակահար Լեոնիդ Ոխմյանինը, ով Սամարայի մարզի հիմնի երաժշտության հեղինակն է։
Թատրոնը բազմիցս մասնակցել է տարբեր համառուսական և միջազգային թատերական փառատոների։ Թատրոնի ներկայացման աշխատանքների ժամանակ այցելեցին տարբեր սերունդների հանդիսատեսներ՝ ավելի քան 9 միլիոն ։
Թատերախումբ
Թատրոնի դերասանների շարքում էին՝ Ռուսաստանի վաստակավոր արտիստներ Օլգա Ագապովան, Լյուդմիլա Գավրիլովան, Ելենա Գրուշինան, Իգոր Դանյուշին, Յուրի Դոլգիխը, Սերգեյ Զախարովը, Սամարայի մարզի վաստակավոր արտիստներ Լյուբով Դոլգիխը, Յուրի Զեմլյակովը, Ալեքսեյ Մեժեննինը և ուրիշներ։
Խաղացանկ
Թատրոնում բեմադրվում են ներկայացումներ՝ ռուսական, արտասահմանյան դասական ժամանակակից դրամատուրգիայի ստեղծագործություններից։
Շենքի վերակառուցում
2000 թվականին Սամարայի մարզի նահանգապետ Կոնստանդին Տիտովը և մարզային մշակույթի դեպարտամենտը ընդունեցին որոշում «ՍամԱրտ» թատրոնի շենքի վերակառուցման մասին։
Թատրոնի շենքի կառուցումը տեղի է ունենում Արցիբեշևյան, Կարաստելևյան, Տալստոյի փողոցներում:Նախագծի հեղինակներն են Վլադիմիր Ժուկովը և Անատոլի Բարաննիկովը ։
Առաջին, այն ներառում է 100 և 200 տեղանոց դահլիճ, բաց դահլիճ։ Երկրորդ,ներառում է կացարան, արտադրամաս, գրիմանոց և փորձերի դահլիճ։
Երրորդ, այն ներառում է 500 տեղանոց մեծ հանդիսասրահ։
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="1">
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սամարայի թատրոններ
Չուդոմիր (տուն-թանգարան)
«Չուդոմիր» տուն-թանգարան (Къща музей «Чудомир»), ազգային նշանակության պատմական մշակութային հուշարձան Բուլղարիայի Կազանլիկ քաղաքում ։
Պատմություն
Թանգարանային համալիրը բացվել է 1979 թվականին։ Այն ներառում է Չուդոմիրի տունը, գեղարվեստավավերագրական ցուցադրություն, որը տեղավորվում է 300 մ² մակերեսով երեք սրահներում։ Համալիրի տարածքում կան Չուդոմիրի ավելի քան 15 հազար բնօրինակ ձեռագրեր, նամակներ, գրքեր, գծանկարներ և իրեր, ինչպես նաև իրեր, որոնք պատկանել են նրա կնոջը՝ նկարչուհի Մարա Չորբաջիյսկայային։ Այս թանգարանը Բուլղարիայում գրական-գեղարվեստական միակ թանգարանն է։ Այնտեղ է գտնվում Չուդոմիրի անվան հեղինակավոր մշակութային հիմնադրամը ։
Թանգարանում պահպանվել է այն մթնոլորտը, որում 1924-1967 թվականներին աշխատել և ապրել է գրող Դիմիտր Չորբաջիյսկին։
Թանգարանը բաց է երկուշաբթիից ուրբաթ՝ ժամը 8:30-17:30-ին, իսկ շաբաթ և կիրակի օրերին՝ հունիսից սեպտեմբեր, ժամը 9:00-17:30-ին ։
Թանգարանն ընդգրկված է հարյուր ազգային զբոսաշրջային վայրերի ցուցակում։ Թանգարանը Կազանլիկի տարածքում չուդոմիրյան տոնակատարությունների հիմնական կազմակերպիչն է, որոնք ավանդաբար անցկացվում են մարտի 25-ապրիլի 1-ին ։
Չուդոմիրի թանգարանը քաղաքային մշակութային ինստիտուտ է ։
«Չուդոմիր» տուն-թանգարանը բաց է վարդերի փառատոնի անցկացման ժամանակ ։
Կազանլիկի մոտակայքում գտնվող Տուրիա գյուղում կա թանգարանի մասնաճյուղ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի թանգարաններ Կատեգորիա:1968 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Թանգարաններ այբբենական կարգով
Գարոտա
Գարրոտա (garrote - թարգմանաբար՝ սեղմօղակ, խեղդօղակ) կամ նողկալի գարոտա (garrote vil), սեղմօղակ, իսպանական ծագում ունեցող ձեռքի զենք, կապող-կտրող միջոց (լիգատուրա)։ Օգտագործվում է մարդուն տանջամահ կամ խեղդամահ անելու, խոշտանգելու համար։ Իրենից ներկայացնում է շղթա, պարան, շարֆ, ձկնորսական կամ որևէ մետաղական լար ։
Սպանության զենք
Գարոտան կարող է լինել բազմաթիվ տարբեր նյութերից, այդ թվում՝ պարանից, կտորից, մալուխային լարից, ձկնորսական թելից, նեյլոնից, կիթառի լարերից, հեռախոսի լարից կամ դաշնամուրի մետաղալարից ։ Գարոտան ամուր ձգելու համար օգտագործվում է ձող. իսպաներեն բառը, իրականում, հենց փայտին է վերաբերում։ Իսպաներենում տերմինը կարող է վերաբերել նաև պարանին և փայտին, որոնք օգտագործվում են վերջույթը սեղմելու համար՝ որպես խոշտանգման միջոց ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից ի վեր զինվորները գարրոտան կանոնավոր կերպով օգտագործել են որպես զենք՝ որպես պահակներին և հակառակորդի այլ անձնակազմին սպանելու անձայն միջոց  ։  Հատուկ պատրաստված կամ ինքնաշեն գարոտաների կիրառության հմտություններ են ուսուցանում բազմաթիվ էլիտար զորամասերում և հատուկ նշանակության ջոկատներում ։
Տիպիկ զինվորական գարոտան բաղկացած է երկու փայտե բռնակներից, որոնք ամրացված են ճկուն մետաղալարերին։ Մետաղալարը նետում են ժամապահի գլխի վրայով և ձգվում մեկ շարժումով ։ Ֆրանսիական օտարերկրյա լեգեոնի զինվորները օգտագործել են հատուկ տեսակի կրկնակի հանգույց (որը կոչվում է la loupe), որտեղ պարանի կամ պարանի կրկնակի օղակը գցվում է զոհի պարանոցի շուրջը, այնուհետև ձգվում։ Նույնիսկ եթե տուժածը փորձի քաշել օղակի մի կողմից, մյուսը սեղմվում է ։
17-րդ և 18-րդ դարերի Հնդկաստանում, մասնավորապես, Թհագի պաշտամունքում, լայնորեն կիրառվել է գարրոտայի նմանատիպ սպանության տեխնիկա ։ Նրանք օգտագործում էին դեղին մետաքսե կամ կտորից շարֆ, որը կոչվում էր ռումալ (rumāl) ։ Գարոտայի հնդկական տարբերակը հաճախ ընդգրկում է հանգույց կենտրոնում, որը նախատեսված է կոկորդը ճզմելու համար, այն ընթացքում, երբ ինչ-որ մեկը սեղմելով հրում է (սովորաբար ոտքով կամ ծնկով) տուժածի մեջքին։
Պատմություն
Գարոտան (laqueus, թակարդ, որոգայթ) հայտնի է, որ օգտագործվել է մ.թ.ա. առաջին դարում Հռոմում։ Այն հիշատակվում է Կատիլինյան երկրորդ դավադրության պատմություններում, որտեղ դավադիրները, ներառյալ Պուբլիուս Կոռնելիուսը, խեղդամահ են արվել laqueus-ով՝ Մամերտինյան (հնում՝ Tullianum) բանտում, իսկ գործիքը ցուցադրված է որոշ վաղ պատկերազարդումներում, օրինակ՝ «Հունական և հռոմեական նկարազարդումներում» («Repertoire de Reliefs grecs et romains»-ում 1919, հատոր I, էջ 341) ։ Միջնադարյան Իսպանիայում և Պորտուգալիայում նույնպես օգտագործվել է գարոտա։ Այն կիրառվել է Ամերիկա մայրցամաքի իսպանական նվաճման ժամանակ, հատկապես ինկերի կայսր Աթահուալպայի մահապատժի ժամանակ։
Օսմանյան կայսրությունում խեղդամահի միջոցով մահապատիժը վերապահված էր բարձրաստիճան պաշտոնյաներին և իշխող ընտանիքի անդամներին։ Ի տարբերություն իսպանական տարբերակի, կոկորդը ձգվող օղակի փոխարեն օգտագործվում էր աղեղնալար ։
1808-1814 թվականների Պիրենեյան պատերազմի ժամանակ ֆրանսիական ուժերը կանոնավոր կերպով օգտագործում էին գարոտա՝ իսպանացի պարտիզաններին, քահանաներին և Նապոլեոնի իշխանության այլ հակառակորդներին մահապատժի ենթարկելու համար։ Մոտավորապես 1810 թվականին Իսպանիայում հայտնվել է ամենավաղ հայտնի մետաղական գարրոտան, իսկ 1828 թվականի ապրիլի 28-ին գարրոտան հայտարարված էր այդ երկրում քաղաքացիական անձանց մահապատժի միակ մեթոդը։ 1897 թվականի մայիսին Բարսելոնայում կատարվել է Իսպանիայում վերջին հանրային խեղդամահ անելու միջոցով մահապատժի ենթարկելը։ Դրանից հետո բոլոր մահապատիժներն իրականացվել են բանտերում։
Գարոտայով մահապատժի չեղարկում
Իսպանիայում վերջին երկու քաղաքացիական մահապատիժները կատարվել են գարոտայի միջոցով։ Դրանցից մեկը թունավորող Պիլար Պրադեսն էր՝ 1959 թվականի մայիսին, մյուսը՝ սերիական մարդասպան Խոսե Մարիա Խարաբոն (José María Jarabo), 1959 թվականի հուլիսին։
Վերջին օրենսդրությունը հանգեցրել է նրան, որ բազմաթիվ հանցագործություններ (օրինակ՝ կողոպուտ-սպանություն) ընկնեն ռազմական իրավունքի իրավասության ներքո։ Այդպիսով, դատախազները հազվադեպ էին դիմում քաղաքացիական անձանց մահապատժի ենթարկելու միջոցին։ Իսպանիայում մինչև 1970-ական թվականները դեռևս իրականացվել են զինվորական մահապատիժներ։ Հայնց Չեզի (իսկական անունը՝ Գեորգ Միքայել Ուելզել) և Սալվադոր Պուիգ Անտիչի (Salvador Puig Antich) սպանությունները 1974 թվականի մարտին, որոնք երկուսն էլ դատապարտվել էին Ֆրանկիստական նահանգում ոստիկանների սպանության համար, Իսպանիայում և աշխարհում վերջին պետական արտոնված՝ գարոտայով սպանություններն են եղել։
1973 թվականի Քրեական օրենսգրքով դատախազները կրկին սկսել են մահապատիժ պահանջել քաղաքացիական գործերով, սակայն մահապատիժը չեղարկվել է 1978 թվականին Իսպանիայի ղեկավար՝ կաուդիլո Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի մահից հետո։ Վերջին մարդը, ով դատապարտվել է մահապատժի, եղել է 1977 թվականի հոկտեմբերին, Խոսե Լուիս Սերվետոն՝ Պեդրալբեսի մարդասպանը («el asesino de Pedralbes»), 1974 թվականի մայիսին կրկնակի կողոպուտ-սպանություն կատարելու համար։ Սերվետոն պետք է մահապատժի ենթարկվեր, բայց նրա պատիժը փոխվեց։ Մեկ այլ բանտարկյալ, ում քաղաքացիական մահապատիժը փոխվել է, գործարար Խուան Բալոտն է եղել՝ 1973 թվականի նոյեմբերին Նավարայում իր կնոջը պատվերով սպանելու համար։
Ռուուկսու
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 23 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Ռիուգե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Գարոտա
Գարոտայով մահապատժի չեղարկում
Իսպանիայում մահապատիժը չեղարկվել է 1978 թվականին ընդունված նոր սահմանադրությամբ։ Գրող Կամիլո Խոսե Սելան ձեռք է բերել գարոտա (որը հավանաբար օգտագործվել էր Պուիգ Անտիչի մահապատժի համար) Դատական ​​իշխանության գլխավոր խորհրդից (Consejo General del Poder Judicial)՝ իր հիմնադրամում ցուցադրելու համար։ Սարքը պահվում էր Բարսելոնայում, պահեստում։ Այն ցուցադրված էր այն սենյակում, որը Սելա հիմնադրամը նվիրել էր Սելայի «Պասկուալ Դուարտեի ընտանիքը» (La familia de Pascual Duarte) վեպին, մինչև որ Պուչ Անտիչի ընտանիքը պահանջել է հեռացնել այն ։
1990 թվականին Անդորրան վերջին երկիրն է, որը պաշտոնապես վերացրել է գարոտայով մահապատիժը, թեև այդ մեթոդն այնտեղ իրականում չէր կիրառվել 12-րդ դարի վերջից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մահապատժի միջոցներ Կատեգորիա:Գործիքներ Կատեգորիա:Սպանություններ ըստ ձևի Կատեգորիա:Սառը զենքեր
(1530) Ռանտասեպա
(1530) Ռանտասեպա (Rantaseppa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1938 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,248487 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8019 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6951 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1231,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292327 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,42° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1938 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Իրյո Վյայսյալյայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կրասնոյարկա (Կումիրի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Անվիճարկելի 2
«Անվիճարկելի 2» (Undisputed II: Last Man Standing), 2006 թվականին արտադրված ֆիլմ, որը պատմում է բանտային մարտերի մասին։ Գլխավոր դերակատարներն են Մայքլ Ջեյը և Սկոտ Էդկինսը, ֆիլմի ռեժիսորը Այզեկ Ֆլորենտայնն է։ Այն «Անվիճարկելի» ֆիլմի շարունակությունն է։
Սյուժե
Ջորջ Այսմեն Չեմբերսը բռնցքամարտի նախկին աշխարհի չեմպիոն էր։ Նա մեկնում է Ռուսաստան՝ օղու գովազդում նկարահանվելու համար։ Վերադառնալով հյուրանոց նա հանդիպում է Գագայի աշխատողներին, ովքեր նրան մեղադրում են թմրանյութ պահելու մեջ։ «Սև Բլուրներ» բանտում անցկացվում էին մարտեր, որի չեմպիոնը Յուրի Բոյկան էր։ Բանտ տեղափոխվելու առաջին օրից նրանք վատ հարաբերությունների մեջ էին և մի քանի անգամ նրանք իրար հետ կռվել են և ամեն անգամ նրանց բաժանել են։ Բոյկան նրան ասում է, որ նրանց խնդիրները կլուծեն ռինգում։
Դրանից հետո Չեմբերսին ենթարկում են տանջանքների և ուղարկում են աշխատելու աղբի փոսի մեջ։ Աշխատանքները կառավարում էր մի հաշմանդամ ծերուկ՝ Կռոտը։ Երբ բանդապետը Չեմբերսին փակում է ջրով լցված փոսի մեջ, Կռոտը նրան բացատրում է որ նրան երբեք բաց չեն թողնի մինչև չհաղթի Յուրի Բոյկային։ Դրանից հետո Ջորջը հանդիպում է բիզնեսմեն Գագայի հետ, նա նրան ասում է, որ անմինջապես բաց կթողնի Չեմբերսին, եթե հաղթի բանտի չեմպիոնին։ Չեմբերսը համաձայնվում է մրցել, որպես մարտավկա նա ընտրում է իր ընկեր թմրամոլ Ստիվ Պարկերին։ Բայց Պարկերին սկսում են սպառնալ Բոյկայի «ընկերները», այդ իսկ պատճառով նա ստիպված թունավորում է Չեմբերսին և երկրորդ ռաունդում Բոյկան հաղթում է նրան։ Բանտախուց վերադառանալուց հետո, Կռոտը նրան ասում է, որ նրան թունավորել էին, ապա նա տեսնում է կախաղան եղած Ստիվին և նրա կողքին դրված գրություն, այնտեղ գրված էր. «Ջորջ ներիր ես այլ ելք չունեի»։
Բոյկան իմանալով, որ Չեմբերսին թունավորել ենՙ նա սպանում է մի քանի մարտավկաների և ասում է, որ աշխարհի ամենաուժեղ մարտիկը կարիք չունի, որպեսզի իր հակառակորդներին թունավորեն։
Կռոտը սկսում է վարժեցնել Չեմբերսին և կռվի ժամանակ նա կոտրում է Բոյկայի ոտքը, ինչի արդյունքում նա հանձնվում է և Չեմբերսին ազատ են արձակում։ Նրան դիմավորում է Գագան, ով նրան տալիս է նրա հասանելիք գումարը և նա որոշում է այդ գումարով «գնել» Կռոտին, որպեսզի նա դուրս գա բանտից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սպորտային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ինքնասպանության մասին ֆիլմեր
Պավլովկա (գյուղ, Մաշևկայի շրջան)
Պավլովկա (Павлівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Մաշևկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պավլովկա գյուղում բնակվում էր 647 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4384 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 147,58 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Մաշևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սրանում մեր կյանքն է
«Սրանում մեր կյանքն է» (In This Our Life), ամերիկացի գրող Էլեն Գլազգոուի վեպը, որը հրատարակվել է 1941 թվականին ։ 1942 թվականին այն արժանացել է Պուլիտցերյան մրցանակի լավագույն վեպի համար ։ Վեպի բնաբանն է՝ «Ah, what a dusty answer gets the soul/ When hot for certainties in this our life!»։
Warner Bros. կինոընկերությունն անմիջապես գնել է վեպի էկրանավորման իրավունքը և 1942 թողարկել է համանուն ֆիլմը։
Ստեղծման պատմություն
Էլեն Գլազգոուն վեպի ստեղծմանը ձեռնամուխ է եղել 1937 թվականին։ Աշխատանքը մշտապես ընդհատվել է գրողի հիվանդության պատճառով։ Հենց այդ ժամանակ էլ նա երկու սրտի նոպա է վերապրել, իսկ հիվանդանոցի բժիշկը, որտեղ նա հայտնվել էր 1940 թվականի ամռանը, նրան կես տարուց ոչ ավելի կյանք է կանխատեսել։ Այնուամենայնիվ, վեպն ավարտվել է 1941 թվականին, իսկ Գլազգոուն ապրել է մինչև 1945 թվականը ։
Վեպում ներկայացվել են Գլազգոյի համար ավանդական վայրերը, այդ թվում՝ Ռիչմոնդը, որտեղ նա անցկացրել է կյանքի մեծ մասը։
1966 թվականին հետմահու հրատարակվել է վեպի կարճ շարունակությունը՝ «Beyond Defeat: An Epilogue to an Era» ։
Սյուժե
Ռոյը հանդես է գալիս որպես հերոսուհի, որն օժտված է բազմաթիվ դրական հատկանիշներով, որոնք բնորոշ են ոչ միայն կնոջը, այլև տղամարդուն։ Նա զգայուն է, խելացի, աշխատասեր, ժամանակակից և անկախ։
Սթենլին հանդես է գալիս որպես Ռոյի անտագոնիստ։ Նրան բնորոշ են գեղեցկությունը, ինքնասիրահարվածությունը, անբարոյությունն ու թեթևատությունը։ Նա հարաբերությունների մեջ է մտնում քրոջ ամուսնու հետ, որը խիզախորեն ընդունում է հարվածը, ամուսնալուծվում է և զույգին թույլ է տալիս միավորվել, ինչը, սակայն, կանխատեսելի կերպով ավարտվում է աղետով։
Ճանաչում
1942 թվականին վեպն արժանացել է Պուլիտցերյան մրցանակի, սակայն որոշ հեղինակների կարծիքով՝ մրցանակը որոշ չափով հանձնվել է ոչ թե բուն ստեղծագործության, այլ Գլազգոուի՝ գրականության մեջ ունեցած ընդհանուր ներդրման համար։ 1933 թվականին նրա մեկ այլ վեպը՝ «The Sheltered Life» (1932), նույնպես առաջադրվել է մրցանակի եղել է առաջատար, սակայն անսպասելիորեն պարտվել էր Թոմաս Սթրիբլինգի «The Store» վեպին։ 1942 թվականի մրցանակը եղել է այդ թվում արդարությունը վերականգնելու միջոց ։
Էկրանավորում
Warner Bros. ընկերությունը ձեռք է բերել ֆիլմի իրավունքները 1941 թվականին $ 40 000-ով և անմիջապես սկսել է քասթինգը։ Ռեժիսորի տեղն ստացել է Ջոն Հյուսթոնը, որը հենց նոր էր ավարտել իր դեբյուտային «Մալթայի բազեն» ֆիլմը։ Որպես սցենարիստ հանդես է եկել Հովարդ Կոխը, որը վեպի ադապտացման ժամանակ փորձել է նվազեցնել Ուիլյամ Ֆիցրոյի ու Սթենլիի զարմուհու միջև կապի արյունապղծական բնույթի և հաարավում եղած ռասայական խտրականության շեշտադրումը։ Ֆիլմի գլխավոր դերերում հանդես են եկել հայտնի դերասանուհիներ Բեթ Դեյվիսը և Օլիվիա դե Հևիլլենդը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էլեն Գլազգոուի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:1941 գրքեր Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր
Միավորների համակարգեր
Միավորների համակարգեր ֆիզիկայում, հիմնական և ածանցյալ միավորների խմբեր, որոնք կազմվում են ընդունված սկզբունքների համաձայն և վերաբերում են մեծությունների որոշակի համակարգի։ Միավորների համակարգերը կառուցվում են ֆիզիկական մեծությունների կապն արտահայտող տեսությունների հիման վրա։ Համակարգի միավորները սահմանելիս ֆիզիկական առնչությունների հաջորդականությունն ընտրվում է այնպես, որ յուրաքանչյուր հաշորդ արտահայտություն պարունակի միայն մեկ նոր ֆիզիկական մեծություն։ Դա թույլ է տալիս ֆիզիկական մեծության միավորը սահմանել նախօրոք ընտրված միավորներով, այսինքն, վերջին հաշվով՝ համակարգի հիմնական (անկախ) միավորներով։ Առաջին Միավորների համակարգերում հիմնական են համարվել երկարության և զանգվածի միավորները, օրինակ, Մեծ Բրիտանիայում՝ ֆուտը և անգլիական ֆունտը, Ռուսաստանում՝ արշինը և ռուսական ֆունտը։ Այդ համակարգերի մեջ մտնում էին նույն մեծության՝ ինքնուրույն անվանում ունեցող բազմապատիկ միավորներ (յարդը և դյույմը՝ անգլիականում, սաժենը, վերշոկը և ֆուտը՝ ռուսականում), որոնք բարդացնում էին ածանցյալ միավորների կազմումը։ Միավորների ազգային համակարգերի տարբերությունների հետ կապված դժվարությունները հանգեցրին Չափերի մետրական համակարգի մշակմանը (18-րդ դար, Ֆրանսիա)։
Մինչև Միավորների միջազգային համակարգին անցնելը (1960), գործածվել են տարբեր համակարգեր։
MKGS (ՄԿԳՎ) համակարգ
Միավորների MKGS (ՄԿԳՎ) համակարգ, մեխանիկական մեծությունների հնացած և գործածությունից դուրս եկած համակարգ է, որը նախկինում կիրառվել է տեխնիկայում՝ «տեխնիկական» ոչ պաշտոնական անունով։ Համակարգի հիմնական միավորներն են՝ մետրը (երկարության միավոր), կիլոգրամ-ուժը (ուժի միավոր) և վայրկյանը (ժամանակի միավոր)։ ՄԿԳՎ համակարգը կոհերենտ (համաձայնեցված) չէ էլեկտրական և մագնիսական մեծությունների միավորների հետ։
MKSK (ՄԿՎԿ) համակարգ
Միավորների MKSK (ՄԿՎԿ) համակարգ, ջերմային մեծությունների միավորների համակարգ, որը Միավորների միջազգային համակարգի մասն է կազմում։ Հիմնական միավորներն են՝ մետրը (երկարության միավոր), կիլոգրամը (զանգվածի միավոր), վայրկյանը (ժամանակի միավոր) և կելվինը (թերմոդինամիկական ջերմաստիճանի միավոր)։
MSK (ՄՎՄ) համակարգ
Միավորների MSK (ՄՎՄ) համակարգ, լուսային մեծությունների միավորների համակարգ, որը Միավորների միջազգային համակարգի մասն է կազմում։ Հիմնական միավորներն են մետրը (երկարության միավոր), վայրկյանը (ժամանակի միավոր) և մոմը (լույսի ուժի միավոր)։
MKSA (ՄԿՎԱ) համակարգ
Միավnրների MKSA (ՄԿՎԱ) համակարգը էլեկտրական և մագնիսական մեծությունների միավորների համակարգ է, որը Միավորների միջազգային համակարգի մասն է կազմում։ Հիմնական միավորներն են՝ մետրը (երկարության միավոր), կիլոգրամը (զանգվածի միավոր), վայրկյանը (ժամանակի միավոր) և ամպերը (էլեկտրական հոսանքի ուժի միավոր)։