cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հեղափոխության հրապարակ (Սամարա)
Պատմություն
Ռուս պետական, հասարակական գործիչ, ռազմական գրող Պյոտր Ալբերը նշում է, որ նախկինում այս վայրում փոքրիկ բացատում լճակ է եղել։ 1782 թվականի երկրաչափական ծրագրով նախատեսվել է այդ բացատում կառուցել Շուկայի հրապարակ։ Այսպիսով, այն սկսել է կառուցապատվել փայտե խանութներով, ձևավորելով վաճառախանութներով ընդարձակ շինություն։ Սակայն 1851 թվականի հրդեհը ոչնչացրել է բոլոր խանութները։ Առևտուրը տեղափոխվել է նոր վայր, և տարածքը կոչվել է Պանսկա։
Հրապարակի դերը գավառական քաղաքի համար
Երբ Սամարան դարձավ գավառ, կեղտոտ հրապարակը մաքրվեց և նրան տվեց Սամարայի հովանավոր Ալեքսեյ միտրոպոլիտ սրբի անունը։ Հրապարակը դարձավ կենտրոն, քաղաքի գլխավոր մուտքը և ձեռք բերեց հասարակական բնույթ։ 1860 թվականին հրապարակում կառուցվել է երեք հարկանի փայտե ժամացույցի աշտարակ։ Այն կանգուն է մնացել մինչև 1883 թվական և հնությունից քանդվել է։
1917 թվական
1917 թվականին հրապարակը դարձել է աշխատավորների ցույցերի անցկացման վայր, որտեղ Վալերիան Կույբիշևը, Ալեքսեյ Գալակտիոնովը և այլք հանդես են եկել ելույթներով։ 1919 թվականի նոյեմբերի 7-ին հեղափոխության հրապարակում հանդես է եկել Միխայիլ Ֆրունզեն։
Հուշարձաններ
1889 թվականին Պյոտր Ալաբինի նախաձեռնությամբ հրապարակում կառուցվել է Ալեքսանդր II-ի հուշարձանը, որն այդ ժամանակ Սամարայի միակ հուշարձանն էր։ Հեղափոխությունից հետո հուշարձանը պայտերով մեխել են և ապամոնտաժել։ 1927 թվականի նոյեմբերի 7-ին նրա պատվանդանի վրա տեղադրվել է Վլադիմիր Լենինի հուշարձանը։
Սվետովի տուն
Սվետովի տան առաջին հարկում տեղակայված է եղել Սամարայի լավագույն մթերային խանութը։ Սնանկացած առևտրական Սվետովի տունը գնում է գավառական կառավարությանը, որը Տեպլով քաղաքի շինարարության բաժնի երիտասարդ ճարտարապետին է վստահում շենքի վերակառուցումը։ Շրջանային դատարանը այս շենքում է հանգրվանել 1880-1890-ական թվականներին, երբ այն նախագահել է հայտնի դեկաբրիստ Իվան Աննենկովի և Պոլինա Գյոբլի որդին՝ Վ. Ի. Աննենկովը։ Դատարանում է աշխատել հայտնի երդվյալ փաստաբան Ա. Ն. Խարդինը։
1903 թվականին շենքը կրկին վերակառուցվել է։ Նրան կից կառուցվել են երկու շինություն՝ Վենցեկա և Կույբիշև փողոցներից։ Այս շենքը պահպանվել է և գտնվում է Կույբիշևի 60 հասցեում։
Թերթերի խմբագրություն
Շենքին կից գտնվում է երկհարկանի տուն` «Սամարսկի Վեստնիկ» (լույս է տեսել 1883-1904 թթ.) թերթի խմբագրությունը և տպարանը։ Թերթում տպագրվել են Վ. Ի. Ուլյանովը (Լենին), Ա. Պ. Սկլյարենկոն, Գեորգի Պլեխանովը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սամարայի հրապարակներ
Մառախլապատ ապառաժի առեղծվածային տունը
Մառախլապատ ապառաժի առեղծվածային տունը (The Strange High House in the Mist), Հովարդ Լավկրաֆտի փոքրիկ պատմությունը։ Գրվել է 1926 թվականի նոյեմբերի 9-ին և տպագրվել է 1931 թվականի նոյեմբերի 9-ին Weird Tales ամսագրում։
Սյուժե
Քոլեջում փիլիսոփայություն դասավանդող Թոմաս Օլնին, որին ձանձրացրել է նրա միապաղաղ կյանքը, գնում է Մասսաչուսեթս նահանգի Քինգսփորթ քաղաք։ Քաղաքում բոլորը վախենում էին տարօրինակ տնից, որը գտնվում էր քարափի գագաթին, որի միակ դռնով կարելի է դուրս գալ օվկիանոս, և ըստ լեգենդի՝ այդ դռնով երբեմն ներս են մտնում ոչ այն է կենդանի արարածներ, ոչ այն է ստվերներ։ Ոչ ոք ոչ մի անգամ չի տեսել այդ տան բնակիչներին, սակայն ամեն երեկո պատուհանից տեսանելի է լինում լույս։
Օգոստոսյան մի առավոտ Օլնին որոշում է կայացնում մտնել ժայռի մեջ և հայտնվել այդ տանը։ Տան հարկադրված հետախուզման ժամանակ նրան նկատում է տանտերը՝ խորհրդավոր մորուքավոր մարդ․ չնայած երիտասարդ տեսքին՝ աչքերը փայլում էին տարիների տխրությամբ։ Տանտերը հրավիրում է նրան ներս և մինչ մթշաղը պատմում է նրան ծովի գաղտնիքները և դեպքեր հին ժամանակներից։ Անսպասելիորեն լսվեց դռան թակոց, վախեցած տանտերը, ով հասկացրեց Օլնիին լուռ նստել և փակվեց տան բոլոր պատուհանները։  Տանը շրջապատեց սարսափելի ստվերը և անհետացավ։ Քիչ անց ստվերներն սկսեցին խտանալ, իսկ տանտերը նայում էր դռանը։ Կրկին լսվեց դռան թակոց և նա ակնթարթորեն բացեց այն։ Նեպտունը անհասկանալի ձայների ներքո ներս թափանցեց տրիտոնների և նիմփաների հետ, և կանչեց տանտիրոջը ու Օլնիին գնալ նրանց հետ։
Քինգսփորթում այդ գիշեր փոթորիկ էր և ոչ ոք աչքը չէր կտրում ժայռից, որը ծածկված էր մառախուղով։ Օլնին հաջորդ օրը իջավ լեռից՝ չհիշելով գիշերվա դեպքերը և այն մասին, թե ինչպես լքեց տարօրինակ տունը։ Քինգսփորթում ապրող սասրափելի ծերուկը, շփվելով Օլնիի հետ, նկատեց փոփոխություն նրա կերպարում և եզրակացրեց, որ նրա հոգին մնացել է բնակվելու տանը։
Ոգեշնչում
Կա ենթադրություն, որ պատմվածքը գրելիս Լավկրաֆտը ներշնչվել է Լորդ Դանսենիի «Ռոդրիգեսի ժամանակագրություններից», որում նկարագրվում են տարօրինակ կերպարներ, որոնց տեսել են կախարդի տանը, որը տեղակայված էր քարափի ծայրին ։
Պատմվածքի քարաժայռի նախատիպը եղել է «Մայր Էնն» հրվանդանը, որը տեղակայված է Մասաչուսեթս քաղաքի Գլոստեր քաղաքից ոչ հեռու ։
Կոմիքս
Պատմվածքը վերածվել է կոմիքսի Ջեյսոն Թոմսոնի կողմից և ներկայում հասանելի է առցանց կարդալու համար, իսկ ապագայում այն գրաֆիկական վեպի տեսքվ կհրատարակվի Լավկրաֆտի 4 այլ պատմվածքների հետ միասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն Կատեգորիա:Ամերիկյան կարճ պատմվածքներ Կատեգորիա:1931 վեպեր
Պոլինդեյկա
Պոլինդեյկա (Полиндейка), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Բոգրադսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 170 մարդ։
Ռոգովիչի (գյուղ, Պոլոննոեի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ռոգովիչի գյուղում բնակվում էր 215 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,722 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 297,78 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Պոլոննոեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1620 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Իլյով
Իլյով (Илёв), գյուղ Ռուսաստանի, Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1774 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նորգեղի մեզրե
Նորգեղի մեզրե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բալուի գավառակում ։
Բնակչություն
XIX դարի 60-ական թվականներին ուներ 20 տուն բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Նորգեղի մեզրեն ուներ '''Ս. Հակոբ''' անունով հայկական եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հունգարացիները Սերբիայում
Հունգարացիները Սերբիայում, Սերբիայի Հանրապետության ազգային խոշոր փոքրամասնություններից մեկը։
Արես (Լա Կորունյա)
Արես (Ares) քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, ենթարկվում է Լա-Կորունյայի պրովինցիային։ Գտնվում է Գալիսիայի ինքնավար շրջանում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ֆերրոլ համայնքի կազմում։ Զբաղեցնում է 18,48 կմ2։ Բնակչությունը կազմում է 5705 մարդ (ըստ 2010 թվականի մարդահամարի)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից կազմում է 54 կմ։
Հունգարացիները Սերբիայում
Թվակազմ
Մարդկանց ընդհանուր թիվը կազմում է 293 299 մարդ, կամ երկրի բնակչության 3,9 % (ըստ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալների)։ Այն համարվում է սփյուռքում գտնվող հունգարացիների մեծությամբ 5-րդ գաղթօջախը։ Թվակազմով այն զիջում է միայն ԱՄՆ-ի, Ռումինիայի, Սլովակիայի և Կանադայի օջախներին։ Հաշվի առնելով, որ ԱՄՆ-ի և Կանադայի հունգարացիները ցրված են տարաբնակեցված և մեծ մասամբ ձուլված են, սերբական հունգարացիները փաստացի համարվում են հունգարական գաղթօջախներից մեծությամբ և նշանակությամբ երրորդը աշխարհում, թեպետ նրանց թիվը անշեղորեն ընկնում է։
Արես (Լա Կորունյա)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Հունգարացիները Սերբիայում
Թվակազմ
Մինչև 1920 թվականը հունգարացիները գերմանական փոքրամասնության հետ զբաղեցրել են երկար ժամանակ Ավստրո-Հունգարիայի իշխանության տակ գտնվող Վոևոդինայի ազգային փոքրամասնությունների աստիճանակարգի ամենաբարձր հորիզոնականները։ Վոևոդինայի ինստիտուցիոնալ հունգարականացումը հանգեցրել է նրան, որ հունգարացիների մասը և թվաքանակն սկսել է աճել երկրի այլ շրջաններից հունգարացիների արտահոսքի, ինչպես նաև տեղի սերբերի և գերմանացիների ձուլման պատճառով։ 1910 թվականի մարդաքանակի արդյունքներով սերբերը կազմել են Վոևոդինայի բնակչության ընդամենը 33,8 %, հունգարացիները՝ 28,2 %, գերմանացիները՝ 21,4 %։ 1920 թվականից հետո (Տրիանոնի հաշտության պայմանագիր) հունգարացիները ակտիվորեն արտագաղթել են երկրից, ծնելիությունն ընկել է, իսկ ձուլումն այլ ազգերի հետ դադարել է։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից անմիջապես հետո հունգարացիների թիվը Սերբիայում բավականին նշանակալի էր։ 1948 թվականի մարդահամարի տվյալներով Սերբիայում ապրում էին 433,7 հազար հունգարացիներ (Վոևոդինայում՝ 428,9 հազար) ։
1991-ից 2011 թվականների ընթացքում Սերբիայում հունգարացիների թիվը 340,8 հազարից կրճատվել է 253,899 մարդու, այսինքն մոտ 87 հազար մարդով (կամ 27 %-ով)։ Նրանց մասնաբաժինը Վոևոդինայի բնակչության կազմում այդ տարիներին 16,9 %-ից իջել է 13,0 %-ի։
Հունգարացիները Սերբիայում իրենց վրա զգում են սերբական մշակույթի և լեզվի մեծ ազդեցությունը։ Նրանց ոչ պաշտոնական մայրաքաղաքը համարվում է Սուբոտնիցա քաղաքը, որտեղ նրանք կազմում են բնակչության 38 %-ը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարացիներ Կատեգորիա:Ազգային փոքրամասնություններ Կատեգորիա:Սերբիայի ազգեր Կատեգորիա:Հունգարիայի պատմություն
Էնգլեմա
Էնգլեմա (Änglema), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Պադիսե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 28 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Պադիսե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կալչուգ
Կալչուգ (Калчуг), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լիմենդա գետի աջ ափում՝ 41 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Քյոմուրճի
Քյոմուրճի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։ Մտնում էր Օրդուի գավառակի Չոմուշի գյուղախմբի մեջ։
Բնակչություն
1915 թվականին ուներ 29 տուն հայ բնակիչ։ Բնակիչները խոսում էին Համշենի բարբառով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Angels like You
«Angels like You» (թարգմ․՝ Քեզ նման հրեշտակները), ամերիկացի երգչուհի Մայլի Սայրուսի երգը նրա «Plastic Hearts» յոթերորդ ստուդիական ալբոմից, որը թողարկվել է 2020 թվականի նոյեմբերի 27-ին RCA Records լեյբլում։ Երգը գրել են Սայրուսը, Ալի Թամպոզին, Իլսի Ջուբերը պրոդյուսերներ Լուի Բելլի և Էնդրյու Վատտի հետ։ Այն թողարկվել է որպես ալբոմի երրորդ և վերջին սինգլ ։
2021 թվականի մարտի 8-ին թողարկվել է «Angels like You» երաժշտական տեսահոլովակը։ Այն պարունակում է կադրեր, որոնք նկարահանվել են 2021 թվականի փետրվարի 7-ին Սուպերբոուլում Սայրուսի ելույթի ժամանակ։
Նախապատմություն
«Angels like You» ի սկզբանե թողարկվել է 2020 թվականի նոյեմբերի 27-ին Սայրուսի «Plastic Hearts» յոթերորդ ստուդիական ալբոմի հետ միասին։ Երգի երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է 2021 թվականի մարտի 8-ին  ։ Չորս օր անց այն ընդգրկվել է Ավստրալիայի Contemporary hit radio հիթ-շքերթում՝ դառնալով ալբոմի երրորդ սինգլը ։ Բրիտանական BBC Radio 1 ռադիոկայանը «Angels like you» երգն ընդգրկել է ռոտացիայում մարտի 20-ին, իսկ Sony Music-ն այն ուղարկել է Իտալիայի contemporary hit radio 2021 թվականի ապրիլի 9-ին ։
Կոմպոզիցիա
Ենթադրվել է, որ «Angels like You» երգի տեքստը նվիրված է Քեյթլին Քարթերին, որի հետ Սայրուսը նախկինում հանդիպում էր ։
Իլյուշինո (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)
Իլյուշինո (Ильюшино), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Angels like You
Երաժշտական տեսահոլովակ
«Angels like You» երգի պաշտոնական տեսահոլովակը թողարկվել է 2021 թվականի մարտի 8-ին ։ Հոլովակը նկարահանվել է 2021 թվականի փետրվարի 7-ին` Սուպերբոուլում Սայրուսի LV շոուի ժամանակ։ Տեսանյութի վերջում Սայրուսը հավանություն է տվել COVID-19-ի դեմ պատվաստանյութին ։
Իլյուշինո (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 237 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Angels like You
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մայլի Սայրուսի երգեր
(4817) Գլիբա
(4817) Գլիբա (Gliba), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի փետրվարի 27-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,346387 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8568 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,836 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1312,8 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,274224 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,16° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պոլինովկա (գյուղ, Ֆյոդորովսկի շրջան)
Պոլինովկա (Полыновка, Полыновка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆեոդորովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆյոդորովսկի շրջանի բնակավայրեր
Վիսոզա դու Սեարա
Վիսոզա դու Սեարա (Viçosa do Ceará), համայնք Բրազիլիայում՝ Սեարա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Սեարա նահանգի Հարավ-կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Իբիապաբա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 48 799 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 311,592 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 37,2 մարդ/կմ²։
Նիկողայոս Ադոնցի անվան Սիսիանի պատմության թանգարան
Նիկողայոս Ադոնցի անվան Սիսիանի պատմության թանգարան, գտնվում է Հայաստանի Սյունիքի մարզի Սիսիան քաղաքում։
Վիսոզա դու Սեարա
Քաղաքի տոնը նշվում է օգոստոսի 15-ին։
Նիկողայոս Ադոնցի անվան Սիսիանի պատմության թանգարան
Պատմություն
Սիսիանի պատմության թանգարանը կրում է հայ մեծ պատմաբան, բյուզանդագետ, ծագումով Սիսիանի Բռնակոթ գյուղից Նիկողայոս Ադոնցի անունը։ Այն հիմնադրվել է 1989 թվականին, որպես Հայաստանի պատմության թանգարանի մասնաճյուղ, իսկ 1993 թվականին ստացել է ինքնուրույն թանգարանի կարգավիճակ։ 1997 թվականին թանգարանում սեփական ցուցանմուշներով դրվել է առաջին ցուցադրությունը։ Թանգարանը տեղակայված է 1937 թվականին կառուցված, 1988 թվականին հիմնավերակառուցված շենքում։ Թանգարանի ֆոնդերում պահվում են միայն Սիսիանի տարածաշրջանը ներկայացնող մշակութային արժեքներ։ Թանգարանը գործում է Հայաստանի մշակույթի նախարարության կազմում։
Վիսոզա դու Սեարա
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1759 թվականանի հուլիսի 7-ին։
Նիկողայոս Ադոնցի անվան Սիսիանի պատմության թանգարան
Պատմություն
Թանգարանի մուտքի առջև է գտնվում Նիկողայոս Ադոնցի հուշարձանը (քանդակագործ՝ Արտաշես Հովսեփյան)։
Վիսոզա դու Սեարա
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սեարա նահանգի բնակավայրեր
Նիկողայոս Ադոնցի անվան Սիսիանի պատմության թանգարան
Ֆոնդեր
Թանգարանի ‎Ֆոնդերը ձևավորվել են հիմնադրման օրից և ներկայացնում են միայն Սիսիանի տարածքը։ Ֆոնդը կազմված է երկու բաժնից՝ հնագիտություն և ազգագրություն. վերջինիս մեջ ներառված է նաև նումիզմատիկան, լուսանկարները, փաստաթղթերը, գրքերը և այլ նյութեր։
Հնագիտություն
Ֆոնդը հիմնականում ձևավորվել է հնագիտական պեղումներից հայտնաբերված նյութից։ Այն թանգարան է բերվել Զորաց Քարերի կայանատեղից, Աղիտու, Լոր գյուղերից, Սիսիան քաղաքի տարբեր թաղամասերից։
Ազգագրություն
Ազգագրություն բաժինը ներկայացնում է Սիսիանի տարածաշրջանի գորգարվեստը, ձեռագործը, արհեստները, տարազը, նաև՝ լուսանկարները, փաստաթղթերը և այլն։ Իրենց անպաճույճ պարզությամբ դրանք մնում են եզակի - անկրկնելի և ցուցադրվում են նախնական տեսքով։
Ցուցադրություններ
Թանգարանն ունի մշտական ցուցադրություն, կազմակերպվում են ժամանակավոր ցուցադրություններ, միջոցառումներ։ Դրանք նպատակ ունեն ներկայացնելու Սյունիքի հարուստ մշակութային ժառանգությունը այցելուներին։
Հասցե
Թանգարանը գտնվում է Սյունիքի մարզի Սիսիան քաղաքի Ադոնցի փողոցի 6 ա շենքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի թանգարաններ Կատեգորիա:Սիսիանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:1989 հիմնադրված թանգարաններ
Սասանովկա
Սասանովկա (Сасанівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Պոլոննոեի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Պոլոննոեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1387 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սաուստի դաստակերտ
Սաուստի դաստակերտ (Sausti mõis, Groß-Sauß), ազնվականական նախկին կալվածք Էստոնիայի հյուսիսում՝ Հարյումաա նահանգի Կիիլի շրջանում։
Պատմություն
Սաուստի դաստակերտն առաջին անգամ հիշատակվում է 1453 թ.։ Այդ ժամանակ արդեն կարող էին կառուցված լինել դասատկերտի առաջին քարե շինություններն, իսկ գլխավոր մասնաշենքի նկուղային սենյակները հավանաբար կառուցվել են միջին դարերում։
XVII դարում դաստակերտը պատկանել է ազնվականական Շարենբերգ (Scharenberg) տոհմին։ Նրանց օրոք կառուցվել է դաստակերտի՝ բարոկկո ոճի գլխավոր մասնաշենքը, որը չի պահպանվել։ Երբ XVII դարի առաջին կեսին Սաուստի դաստակերտն առանձնացրին Սաուե դաստակերտից (որն այդ ժամանակ կրում էր Väike-Sausti (Փոքր Սաուստի անունը)), հին դաստակերտն սկսեցին անվանել Մեծ Սաուստի (Suur-Sausti mõis, Groß-Sauß)։ Հյուսիսային պատերազմից հետո հին շինություններից մի քանի հարյուր մետր հարավ կառուցվեց նոր գլխավոր մասնաշենք։ Հին շենքից պահպանվել են միայն նկուղները։
Ներկայումս պահպանված գլխավոր մասնաշենքի ավելի հին մասը կառուցվել է Տիզենհաուզենների (von Tiesenhausen) ընտանիքի կողմից XVIII—XIX դարերի սահմանագծին։ XX դարի սկզբին կառուցվել է նոր՝ երկհարկանի հատվածը։ XVIII—XIX դարերում են կառուցվել նաև օժանդակ շինությունների մեծ մասը, որոնք հիմնականում գտնվում են գլխավոր մասնաշենքից հարավ ու հարավ-արևելք։ Դաստակերտի հիմնական մասնաշենքի արևելյան կողմում պահպանվել է գեղեցիկ լճակ։
1990-ական թթ. սկզբում դաստակերտը վաճառվել է մասնավոր անձի։ Վերանորոգման են ենթարկվե ինչպես հիմնական մասնաշենքը, այնպես էլ օժանդակ շինություններն ու շրջակա այգին։ Վերակառուցման արդյունքում Սաուստի դաստակերտը դարձել է Էստոնիայի ամենագեղեցիկ դաստակերտներից մեկը։
Ներկայումս դաստակերտում անցկացվում են գիտաժողովներ, երեկույթներ ու այլ տոնակատարություններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի դաստակերտներ
Մարմիտակո
Մարմիտակո, բասկերի և կանտաբրյան ձկնային ուտեստ, պատրաստվում թունեցով, կարտոֆիլով, սոխով, քաղցր պղպեղով, և լոլիկով։
Ծագում
Մարմիտակոն առաջին անգամ պատրաստել են կանտաբրյացիները և հին բասկերը։ Սկզբում այս սնունդը եղել է կանտաբրյական և բասկական ձկով։ Մարմիտակո բառը ծագել է ֆրանսիական marmite բառից, որը բառացի թարգմանաբար նշանակում է «Կափարիչով կաթսա»։ Կերակուրով լցված կաթսան եղել է այն ապրանքների շարքում, որը թույլատրվել է ձկնորսներին իրենց հետ բարձրացնել նավ։
Կատեգորիա:Ձկնային ուտեստներ Կատեգորիա:Բասկյան խոհանոց Կատեգորիա:Կամտաբրիական խոհանոց
Քյոքներ-Բել
Քյոքներ-Բել, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Պատկերելով Աստծուն
«Պատկերելով Աստծուն» (Playing god), 1997 թվականի դրամա՝ նկարահանված Էնդի Ուիլսոնի կողմից։ Գլխավոր դերերում Դևիդ Դուխովնի, Թիմոթի Հաթոն և Անջելինա Ջոլի։
Սյուժե
Բարում հերթական դոզան գնելու ժամանակ նա ականատես է լինում ավազակային պարզաբանմանը և փրկում վիրավոր տուժածի կյանքը` օգտագործելով իր բժիշկի տաղանդը։ Այս ամենից հետո նա հայտնվում է տեղական քրեական կազմակերպության տեսադաշտում և դառնում է նրանց պալատական բժիշկը, նրանով նաև հետաքրքրվում է հետաքննությունների դաշնային բյուրոն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Touchstone Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր թմրանյութերի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում
Անգուսե
Անգուսե (Anguse), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիննի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիննի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սովորական երկթև
Սովորական երկթև կամ արևադարձային երկթև թռչող ձուկ, սարգանակերպերի կարգի թռչող ձկների ընտանիքի երկարաթև ձկների ցեղին պատկանող արևադարձային ձկնատեսակ։
Սովորական երկթևի միսը բավականին համեղ է, իսկ ձուկը ունի արդյունագործածական կարևոր նշանակություն։ Թռչող է։ Թռչում է 60-65 կմ/ժ արագությամբ՝ 200-400 մետր տարածություն։
Տարածվածություն
Տարածված է Համաշխարհային օվկիանոսի արևադարձային կլիմայական գոտու տաք ջրերում։ Տարածման արեալը բավականին մեծ է։
Ունի արդյունագործածական նշանակություն հատկապես Ճապոնիայում, Չինաստանում, Վիետնամում, Ինդոնեզիայում և Հնդկաստանում։
Նկարագրություն
Մարմնի երկարությունը կազմում է 20-24 սմ։ Կրծքային լողակները վերածվել են թռչելու օրգանների, որոնք նման են երկու զույգ թևերի։
Թռչելուն օգնում է նաև խոշոր լողափամփուշտը։ Սնվում է վերջրյա և ջրային փոքր կենդանիներով, բայց ինքն էլ զոհ է դառնում գիշատիչ թռչուններին և ձկներին ։
Ֆերենց Մյուննիխ
Ֆերենց Մյուննիխ (Münnich Ferenc, ), հունգարացի պետական գործիչ, Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության Մինիստրների խորհրդի նախագահ (1958-1961)։
Կենսագրություն
Ֆերենց Մյուննիխը ծնվել է 1886 թվականի նոյեմբերի 18-ին Շերեգեյեշ գյուղում։ 1914 թվականին զորակոչվել է ավստրոհունգարական բանակ։ 1915 թվականին գերի է ընկել ռուսների մոտ։ Գտնվել է Տոմսկում տեղակայված ռազմագերիների ճամբարում, որտեղ 1917 թվականին անդամակցել է Կոմունիստական կուսակցությանը։
1917 թվականին Ֆերենց Մյուննիխը եղել է Ռուսաստանի կոմունիստական կուսակցության հունգարական խմբի կազմակերպիչներից մեկը։ Նա Պերմում ստեղծել է հունգարացիների ջոկատ։ Կարմիր բանակի զորամասերի հետ Ուրալում կռվել է սպիտակների դեմ։ 1918 թվականի նոյեմբերին Ֆերենց Մյուննիխը վերադարձել է հայրենիք։ Այն բանից հետո, երբ 1919 թվականի մարտի 21-ին Հունգարիայում հռչակվել է սովետական իշխանություն, Ֆերենց Մյուննիխը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Հունգարիայի Կարմիր բանակի ու Կարմիր ոստիկանության կազմակերպման գործում։
Պրոլետարական դիկտատուրայի անկումից հետո արտագաղթել է Ավստրիա, այնուհետև եղել է Չեխոսլովակիայում ու Գերմանիայում, որտեղ հեղափոխական գործունեություն է վարել աշխատավորների շրջանում։ 1922-1936 թվականներին նա ԽՍՀՄ-ում եղել է գյուղատնտեսական աշխատանքների ղեկավար։ Ֆերենց Մյուննիխը մասնակցել է 1936-1939 թվականների Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմին։ Եղել է Մատյաշ Ռակոշիի 13-րդ միջազգային բրիգադի գումարտակի կոմիսար ։
Հայրենական մեծ պատերազմի ընթացքում կռվել է Սովետական բանակի շարքերում, մասնակցել է Ստալինգրադի մոտ մղվա մարտերին։ 1945 թվականին վերադարձել է Հունգարիայում։ Նշանակվել է Բուդապեշտի ոստիկանության պետ։ 1949-1951 թվականներին եղել է Հունգարիայի Ժողովրդական Հանրապետության դեսպանորդը Ֆինլանդիայում, 1951-1954 թվականներին՝ հայրենի երկրի դեսպանը Բուլղարիայում։ 1954 թվականի սեպտեմբերից մինչև 1956 թվականի օգոստոսը՝ դեսպան ԽՍՀՄ-ում։ 1956 թվականի օգոստոսից մինչև նոյեմբեր եղել է երկրի դեսպանը Հարավսլավիայում։
1957-1965 թվականներին Ֆերենց Մյուննիխը եղել է Հունգարիայի սոցիալիստական բանվորական կուսակցության ԿԿ քաղբյուրոյի անդամ։
Ֆերենց Մյուննիխը մահացել է 1967 թվականի նոյեմբերի 29-ին Բուդապեշտում։ Նրա մահից հետո՝ մինչև 1989 թվականը, նրա անունն է կրել Բուդապեշտի փողոցներից մեկը։ 1990 թվականի մարտի 21-ին նրա արձանը ավերվել է։ Հետագայում այն վերականգնվել է և տեղադրվել Բուդապեշտի Մեմենտո այգում ։
Ֆերենց Մյուննիխի անունով է կոչվում փողոց Տոմսկում։ 1986 թվականին Հունգարիայում թողարկվել է նրան նվիրված նամականիշ։
Տիկնունի ամրոց
Տիկնունի (նաև՝ «Թագավորի պալատ» ), ավերակ ամրոց, դղյակ, ապարանք Մեծ Հայքի Այրարատ աշխարհի Ոստան գավառում, Դվին մայրաքաղաքի մոտ, Տիկնունյաց անտառում, գտնվում է Հայաստանի Արարատի մարզում, Գետազատ գյուղից 1 կմ հյուսիս ։
Պատմություն
Տիկնունի ամրոց-ապարանքը պատկանում էր Մեծ Հայքի Արշակունյաց թագավորներին ։ Կառուցվել է 4-րդ դարում, օգտագործվել է մինչև 17-րդ դար ։ Այն ծառայում էր որպես ամառանոց` պալատական տիկնանց համար ։
Տիկնունի ամրոց-ապարանքի մասին հիշատակում է հայ պատմիչ Փավստոս Բուզանդը՝ իր «Պատմություն Հայոց» երկում, որտեղ նկարագրում է Մեծ Հայքի արքա Խոսրով Գ Կոտակի կողմից Խոսրովակերտ անտառը հիմնելու և հարակից պալատական ապարանքները կառուցելու մասին։ Տիկնունի ապարանքի շրջակայքում ստեղծվում է Տիկնունյաց անտառը, նրանից հյուսիս Տաճար մայրի անտառը, իսկ դեպի հարավ տնկված կաղնիների անտառը կոչվում է Խոսրովակերտ ։ Այժմ, այս անտառների մի մասը մտնում է Խոսրովի անտառ պետական արգելոցի պահպանվող տարածքի մեջ։
Պեղումներ
Պեղումների ժամանակ այստեղ հայտնաբերված 13-14-րդ դարերի նյութական մշակույթի արժեքների մեջ կան ջնարակած խեցեղեն և հախճապակի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ
Տեկտոնական շարժումներ
Տեկտոնական շարժումներ՝ երկրի (մոլորակների) արտաքին կոշտ թաղանթի (տեկտոնասֆերայի) և նրա առանձին մարզերի դարավոր խոշոր ձևափոխություններ (դեֆորմացիաներ) ու տեղափոխություններ, որոնք պայմանավորված են մոլորակի տիեզերական ակտիվությամբ։
Տեկտոնասֆերա
Տեկտոնասֆերայի բնական վիճակ է համարվում իզոստատիկ վիճակը, երբ նրա մեջ մտնող խոշոր զանգվածները տեղաբաշխվում են հիդրոստատիկ հավասարակշռության սկզբունքով, զանգվածների համակարգի պոտենցիալ էներգիան ձգտում է նվազագույնի և ապահովվում է համակարգի կայունությունը։ Վերջինիս կորուստն արտահայտվում է լիտոսֆերայի ռեգիոնալ կամ մոլորակային մասշտաբի խզումներով, ճկվածքներով, կամարաձև բարձրացումներով, ռիֆտերով ու ավլակոգեններով։ Այս տեկտոնական շառժումները կոչվում են դեստրուկտիվ շարժումներ (ըստ Հ․ Շտիլլեի)։ Նշված ուժերի ազդեցության տակ լիթոսֆերայի առանձին նեղ գոտիներում տեղի է ունենում լարումների կենտրոնացում, որի հետևանքով լիթոսֆերայի հաստվածքում առաջանում են խզման ու կատակլազի զոնաներ ու պլաստիկ շառնիներ (գեոսինկլինալային և գեոռիֆտոգեն զոնաներ), լիթոսֆերան տրոհվում է բլոկների, որոնք, մխրճված լինելով կիսահեղուկ աստենասֆերայի մեջ, տեկտոնական ցիկլի վերջում ձգտում են միմյանց հետ հավասարակշռվել իզոստազիայի սկզբունքով։ Տեկտոնասֆերայի զանգվածների շարժման մի ուրույն խումբ են կազմում ակնթարթային տեղաշարժերը և դրանց հետ կապված ցնցումները, որոնց ընդունված է անվանել սեյսմիկ շարժումներ։
Կատեգորիա:Տեկտոնիկա
Մարթա Գ․ Թուրվիկ
Մարթա Գ․ Թուրվիկ, ծնունդով նորվեգացի, ամերիկյան աշխարհիկ տիկին, բժշկուհի Սան Ֆրանցիսկոյից, որի անձնական կյանքը սկանդալների և գլխագրերի պատճառ է հանդիսացել։
Կենսագրություն
Մարթա Գուրին Թուրվիկը ծնվել է Նորվեգիայի Տինգվոլ կոմունայում և փոքր ժամանակ տեղափոխվել Չիկագո։ Սովորել է Ջեններ բժշկական քոլեջում և Իլինոյսի համալսարանում, որտեղ էլ 1901 թվականին ստացել է բժշկի որակավորում ։
Կարիերա
Թուրվիկը 1901 թվականից Սան Ֆրանցիսկոյում աշխատել է որպես բժիշկ։ 1920 թվականին աշխատել է Մենդոսինո պետական հիվանդանոցում։ 1921 թվականին հրաժարվել է Վենտուրայում գտնվող Կալիֆոռնիայի իգական դպրոցի բժշկի պաշտոնից․ հրաժարականն արագացրեց ամբողջ դպրոցով մեկ բռնի բողոքի բռնկումը ։
Թուրվիկն ակտիվ էր նաև Սան Ֆրանցիկոյի սկանդինավյան կանանց կազմակերպություններում ։ Հիմնադրել է «NORA»-ն (Նորվեգացի կանանց բարեգործական հիվանդանոցը) և մի քանի տարի եղել դրա նախագահը ։ Օգնել է հիմնադրել նաև «Daughters of Norway Lodge Anna Kolbjornsen No. 4»-ը և եղել «Danish Sisterhood»-ի քարտուղարը ։
Իլյուշկինո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Իլյուշկինո (Ильюшкино), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Մարթա Գ․ Թուրվիկ
Անձնական կյանք
1915 թվականին Մարթա Գ․ Թուրվիկն ամուսնացել է իր հիվանդի՝ իտալացի կոմս և Առաջին համաշխարհային պատերազմի վետերան Նիսո դի Ջիանինիի հետ, ում հանդիպել էր Չիկագոյում ։ Կոմսը շուտով Թուրվիկին մեղադրում է խաբեության, բժշկական անփութության և բռնության մեջ ու դատական գործ է հարուցում վերջինիս նկատմամբ  ։ Զույգն ամուսնալուծվում է․ 1917 թվականին կոմսը հայտարարում է Ֆրանսիա վերադառնալու մասին․ «Պատերազմի առաջին գիծը նախընտրում եմ ամուսնական կյանքից» ։ Այդուհանդերձ, կոմսը շարունակում է սպառնալ Թուրվիկին՝ իր գործողությունների համար խուսափելով բանտարկվելուց ։
Իլյուշկինո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (2101-2200)
Աստերոիդների ցանկ (2001-2100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (2201-2300)
Նորշինակ
Նորշինակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բալուի գավառակում ։ Գտնվում էր Արածանիի ստորին հոսանքի աջ կողմում, Բալու քաղաքից 10 կմ արևմուտք` սարավանդի վրա։
Բնակչություն
XIX դարի 50-60-ական թվականներին ուներ 8 տուն հայ բնակիչ։ XX դարի սկզբին ուներ 150 տուն` 750 քուրդ բնակչով։
Պատմամշակութային կառույցներ
Նորշինակն ուներ հայկական եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մարկ-Անդրե տեր Շտեգեն
Մարկ-Անդրե տեր Շտեգեն, գերմանացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ, ով հիմա հանդես է գալիս Կատալոնական Բարսելոնայում և Գերմանիայի ազգային հավաքականում։
Կարիերա
2010/2011 մրցաշրջանում Տեր Շտեգենը հանդես էր գալիս 1-ին համարով և ամանորյա ընդմիջումից հետո դարձել էր հիմնական կազմի խաղացող։ Այս ժամանակ ակումբում կային դարպասապահի հետ կապված խնդիրներ։ Ակումբի դարպասապահներ Լոգան Բեյին և Քրիստափոր Խայմեռոտը շատ սխալներ էին թույլ տալիս և այդ պատճառով թիմի նոր մարզիչ Լյուսեն Ֆավրեն սկսեց դաշտ դուրս բերել Մարկ Անդրեին։ Բունդեսլիգայի 29-րդ տուրի Քյոլնի դեմ խաղում Տեր Շտեգենը հիմնական կազմում դուրս եկավ խաղադաշտ և նրա թիմը 5:1 հաշվով հաղթանակ տարավ ։
Բարսելոնա
2014 թվականի մայիսի 22-ին տեր Շտեգենը տեղափոխվեց Բարսելոնա 12 միլիոն եվրոյի դիմաց, և նա այդ մրցաշրջանում փոխարինեց Վիկտոր Վալդեսին և Խոսե Մանուել Պինտոյին, ովքեր ամռանը լքեցին Բարսելոնան։ Պայմանագիրը կքնվեց 5 տարի ժամկետով։ Նա առաջին անգամ Բարսելոնայի կազմում դաշտ դուրս եկավ 2014թ հուլիսի 19-ին իսպանական Ռեկրեատիվո ակումբի դեմ խաղի 46-րդ րոպեյին՝ փոխարինելով Ժորդի Մասիպին։
Սեպտեմբերի 17-ին Չեմպիոնների լիգայի խմբային տուրի՝ «ԱՊՕԷԼ» ֆուտբոլային ակումբի դեմ առաջին խաղում Տեր Շտեգենն առաջին անգամ «Բարսելոնայի» հավաքականում մասնակցեց պաշտոնական խաղի։ Գերմանացին դաշտ դուրս եկավ խաղի առաջին րոպեններին, իսկ խաղն ավարտվեց կատալոնացիների հաղթանակով՝ 0:1 հաշվով ։ Իսպանիայի գավաթի առաջնությունում նա առաջին անգամ դաշտ դուրս եկավ դեկտեմբերի 4-ին՝ «Ուեսկա» (Sociedad Deportiva Huesca) թիմի դեմ արտագնա խաղում, որտեղ Բարսելոնան ջախջախիչ հաղթանակ տարավ 4:0 հաշվով ։
Հավաքականում անցկացված խաղեր Հավաքականում անցկացված խաղեր և գոլեր
19 խաղ / 20 բաց թողնված գոլեր; 11 հաղթանակ, 4 ոչ ոքի, 4 պարտություն
Ձեռքբերումներ
Թիմային
Իսպանյա «Բարսելոնա»
Գերմանիայի ազգային հավաքական
Անձնական
Ալեքսանդր Ջուվանի
Ալեքսանդր Ջուվանի (Aleksandër Xhuvani, ), ալբանացի գիտնական-լեզվաբան, մանկավարժ, պրոֆեսոր, գրող, հասարակական-քաղաքական և պետական գործիչ ։
Կենսագրություն
Ավարտել է հունական դպրոց։ 1902-1906 թվականներին սովորել է բանասիրություն Աթենքի համալսարանում։ Ավելի ուշ մեկնել է Իտալիա, որտեղ Նեապոլում միացել է ալբանական ազգային շարժմանը։ Ուսանել է Կալաբրիայում, իսկ հետո՝ հայրենիքում։
1910 թվականին Օսմանյան իշխանությունները ստիպեցին նրան լքել Ալբանիան, և Ջուվանին տեղափոխվել է Կահիրե, որտեղ աշխատել է որպես լրագրող։ 1916 թվականին վերադարձել է հայրենիք, զբաղվել ալբաներեն լեզվի դասագրքերի ստեղծմամբ։ 1918 թվականին դարձել է «Qarku letrar and Elbasanit» մշակութային միության ղեկավարը։
1921 թվականին որոշ ժամանակ ղեկավարել է Ալբանիայի կրթության նախարարությունը։ 1922-1929 թվականներին եղել է Էլբասանի մանկավարժական դպրոցի վարիչը։ 1933 թվականից աշխատել է որպես ուսուցիչ իր հայրենի քաղաքում։
Ջուվանին եղել է Ալբանիայի Թագավորության հիմնադիր ժողովի և Ալբանիայի խորհրդարանի անդամ, որտեղ զբաղեցրել է նախագահության փոխնախագահի պաշտոնը մինչև իր կյանքի վերջը։
1945 թվականին վերադարձել է կրթության նախարարություն, շարունակել է աշխատել ալբաներեն լեզվի դասագրքերի վրա։ 1947-1953 թվականներին՝ որպես պրոֆեսոր, գլխավորել է Գիտությունների ինստիտուտի (հետագայում՝ Տիրանայի համալսարան) լեզվի և գրականության բաժինը։
Գիտական գործունեություն
Զբաղվել է ալբանական լեզվի ստանդարտացմամբ, ալբանական լեզվի մի քանի դասագրքերի և բառարանների հեղինակ է։  Նրա աշխատանքները հրապարակվել են 1980 թվականին ութ հատորներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալբանացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Ալբանիայի խորհրդարանի պատգամավորներ Կատեգորիա:Ալբանացի լրագրողներ Կատեգորիա:Հունաստանի համալսարանների կամ քոլեջների շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ալբանացի գրողներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Պոլիշչի (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)
Պոլիշչի (Полищи), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 411 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բորիս Սաղյան
Բորիս Զինավորի Սաղյան, հայ ըմբիշ, մանկավարժ, ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի, ընբշամարտի տեսության և մեթոդիկայի մասնագետ։ Մանկավարժական գիտությունների դոկտոր (1991), պրոֆեսոր (2002), ՀՀ մանկավարժական ակադեմիայի անդամ (1997): ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1962): ՀՀ ֆիզիկական կուլտուրայի վաստակավոր աշխատող (2001):
Կենսագրություն
Բորիս Սաղյանը ծնվել է 1941 թվականի հունվարի 20-ին, Չափար (այժմ՝ ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանում) գյուղում։ 1965 թվականին ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը։ 1973 թվականից աշխատում է ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտում, 1989 թվականից՝ ըմբշամարտի ամբիոնի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են ՀՀ ազգաբնակչության ֆիզկուլտուրայի զարգացման և պատրաստման հիմնահարցերին, տարբեր քաշային ըմբիշների ֆիզիկական պատրաստության խմբային առանձնահատկություններին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Մանկավարժական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վարպետներ Կատեգորիա:ՀՀ ֆիզիկական կուլտուրայի վաստակավոր աշխատողներ
Պիժավոժ
Պիժավոժ (Пыжавож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կիդրիմյու գետի աջ ափին՝ 63 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 34 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Սյագրև
Սյագրև (Сягрів), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Պոլոննոեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սյագրև գյուղում բնակվում էր 250 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,642 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 389,41 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Պոլոննոեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Անիյա
Անիյա (Anija), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Անիյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 117 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Անիյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Մոսկվայի դիզայնի թանգարան
Մոսկվայի դիզայնի թանգարան (Московский музей дизайна), 2012 թվականի մայիսին Մոսկվայում հիմնված մասնավոր մշակութային կազմակերպություն ։
Թանգարանի պատմությունը
Թանգարանի բացումը կատարվել է 2012 թվականի նոյեմբերի 29-ին «Մանեժ» Կենտրոնական ցուցադրական դահլիճում (ЦВЗ «Манеж») «50-80-ականների խորհրդային դիզայնը» ցուցահանդեսով ։ Թանգարանը հիմնվել է մի խումբ արվեստագետների, դիզայներների, լրագրողների, ճարտարապետների ջանքերով ։ Հիմնական նպատակը՝ ռուսական դիզայնի զարգացումy, լուսավորական աշխատանքը մշակույթի վիզուալ ճյուղերում և միջազգային համագործակցությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի թանգարաններ Կատեգորիա:2012 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:2012 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Մոսկվայի գեղարվեստական թանգարաններ
Քուզերա
Քուզերա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Սիմեոն Խալաթով
Սիմեոն Սերգեյի Խալաթով, հայազգի խորհրդային ախտաբան-ֆիզիոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1917), պրոֆեսոր։ ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ ։
Կենսագրություն
Սիմեոն Խալաթովը ծնվել է 1884 թվականի փետրվարի 26-ին, Մոսկվա քաղաքում։ 1908 թվականին ավարտել է Սանկտ-Պետերբուրգի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը և 1912 թվականին՝ ռազմաբժշկական ակադեմիան։ 1912-1922 թվականներին աշխատել է Ս. Պետերբուրգի ռազմաբժշկական ակադեմիայում, 1922-1929 թվականներին՝ [Ի․ Պավլովի անվան առաջին պետական բժշկական համալսարան (Սանկտ Պետերբուրգ)[|Լենինգրադի բժշկական ինստիտուտի]] ընդհանուր ախտաբանության ամբիոնի վարիչ։ 1929-1947 թվականներին եղել է Մոսկվայի 1-ին բժշկական ինստիտուտի ախտաբանական ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ, 1947-1950 թվականներին՝ Ուռուցքաբանության կենտրոնական ինստիտուտի ախտաբանական ֆիզիոլոգիայի լաբորատորիայի վարիչ,1950-1951 թվականներին՝ Մաշկավեներաբանական կենտրոնական ինստիտուտի ախտաբանական ֆիզիոլոգիայի լաբորատորիայի վարիչ ։
Աշխատանքները վերաբերում են նյութափոխանակության, ներզատաբանության, ծերաբանության, աթերոսկլերոզի առաջացման հիմնահարցերին։ Խալաթովի ստեղծած աթերոսկլերոզի յուրատեսակ մոդելը 50 տարի շարունակ հիմք է ծառայել այդ հիմնահարցն ուսումնասիրող լաբորատորիաներում։ Հաստատել է գլխուղեղի ախտահարման դերը ճարպարյունության առաջացման գործում, ուսումնասիրել պտղաձվի հորմոնային հատկությունները։ ԽՄԿԿ անդամ (1921)։
Սիմեոն Խալաթովը մահացել է 1951 թվականի մայիսի 17-ին Մոսկվա քաղաքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ախտաբաններ Կատեգորիա:Հայ ֆիզիոլոգներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Օլմենետա
Օլմենետա (Olmeneta), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 997 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը 103 մարդ/կմ² է։ Զբաղեցնում է 9 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 26010, հեռախոսային կոդ՝ 0372։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Շնազ
Շնազ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բալուի գավառակում ։ Գտնվում էր Արածանիի ափին։
Բնակչություն
Բնակչությունը բացառապես հայեր էին։ XX դարի սկզբին ուներ 60 տուն` 480 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործությունն ու արհեստներն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Շնազն ուներ '''Ս. Հակոբ''' անունով եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Իլնիշչևո
Իլնիշչևո (Ильнищево), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի բնակավայրեր
Պոլիչնյա
Պոլիչնյա (Поличня), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Էստոնիայի ազգային թանգարան
Էստոնիայի ազգային թանգարան (Eesti Rahva Muuseum), Տարտուում 1909 թվականին հիմնված, Յակոբ Հուրտայի ազգագրական ժառանգությանը և ժողովրդական արվեստին նվիրված թանգարան է։ Թանգարանի առաջին ցուցանմուշները հավաքվել են 19-րդ դարի երկրորդ կեսին
Թանգարանում ներկայացված է էստոնական, ուգրո-ֆիննական լեզվաընտանիքի այլ ազգերի և ազգային փոքրամասնությունների պատմությունը։ Ներկայացված է Էստոնիայի բոլոր շրջանների ազգային հագուստի ամբողջական հավաքածուն։ Գարեջրի փայտյա գավաթների հավաքածուն ներկայացնում է ազգային տոները։ Ցուցադրված են նաև բազմաթիվ ձեռագործ սփռոցներ և գորգեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնիայի թանգարաններ Կատեգորիա:Տարտու Կատեգորիա:1909 հիմնադրված թանգարաններ
Գրանժեյրու
Գրանժեյրու (Granjeiro), համայնք Բրազիլիայում՝ Սեարա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Սեարա նահանգի Հարավ-կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Կարիրիասու գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5703 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 100,135 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 57,0 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սեարա նահանգի բնակավայրեր
(4818) Էլգար
(4818) Էլգար (Elgar), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի մարտի 1-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,264109 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9687 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5596 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1244,36 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,289306 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,54° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կոմպոստ
Կատեգորիա:Պարարտանյութեր Կատեգորիա:Հող
Վարվարովկա (գյուղ, Պոլոննոեի շրջան)
Վարվարովկա (Варварівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Պոլոննոեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վարվարովկա գյուղում բնակվում էր 481 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1439 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 334,26 մարդ/կմ²։
Ռուդիկ Սահակյան
Ռուդիկ Վարդանի Սահակյան, կաթնագործության բնագավառի հայ գիտնական։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1983):
Կենսագրություն
Ռուդիկ Սահակյանը ծնվել է 1940 թվականի հուլիսի 25-ին Ճարտար (այժմ՝ ԼՂՀ Մարտունու շրջանում) գյուղում։ 1962 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1964-1986 թվականներին աշխատել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի կաթի տեխնոլոգիայի հիմնախնդրային լաբորատորիայում, 1974 թվականից՝ կաթի ֆիզիկայի և քինիայի բաժնի վարիչ ։
Աշխատանքները վերաբերում են կաթի բաղադրությանն ու տեխնոլոգիայի հատկություններին։ Առաջարկել է մանրէային մերանների ակտիվությունը բարձրացնող մակարդների տեխնոլոգիայի հատկությունների բարելավման, ինչպես նաև մթերքի հասունացման շարժընթացի արագացման եղանակ՝ միկրոտարրերի (մանգան, ցինկ, պղինձ, կոբալտ) միկրոքանակների ավելացմամբ։ Հետազոտել է միկրոտարրերի նկատմամբ կաթնաթթվային միկրոֆլորայի տարբեր շտամների ընտրող. ունակությունը և ապացուցել բարձրորակ պանիրների արտադրության մեջ ազատ ամինաթթուներ, ցնդելի ճարպաթթուներ և արոմատիկ միացություններ առաջացնող շտամների կիրառման արդյունավետությունը։ Հեղինակ է պանրի և կաթնամթերքների նոր տեսակների ։
Մահ
Մահացել է 1986 թվականին, Երևանում։
Կավալասկա
Կավալասկա(Cavallasca), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2722 մարդ, խտությունը՝ 1361 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 2 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22020 ։ Հեռախոսային կոդ՝ 031։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գրիգոր Լաքա
Գրիգոր Լաքա (Չեզարե, 1888, Տրապիզոն - 1959), հայ դերասան, ծաղրանկարիչ։
1903-1907 թվականներին սովորել է Վենետիկի Մուրատ-Ռափայելյան վարժարանում, Վահրամ Փափազյանի հետ։ Ուսման շրջանն ավարտելուց հետո նվիրվել է բեմական ասպարեզին, կարճ ժամանակ խաղացել է իտալական խմբերում, ապա եկել է Կովկաս։ Նրա անմիջական մասնակցությամբ 1907 թ.-ին Բաթումում ստեղծվել է թատերախումբ, որը տվել է մի շարք ներկայացումներ։ Տեղափոխվել է Թիֆլիս, խաղացել Վահրամ Փափազյան, Հ. Զարիֆյանի, Հովհաննես Աբելյանի, Օվի Սևումյանի հետ, կատարելով հիմնականում կատակերգակ դերեր։ 1920-ականների սկզբներին մեկնել է Փարիզ, որտեղ ունեցել է բեմական նկատելի գործունեություն, մինչև 1930-ականների վերջերը մնալով ֆրանսահայ բեմի սիրված դերասաններից մեկը։
Գլխավոր դերերից են՝ քահանա («Ավազակներ»), Հայրապետ («Նամուս»), Նալբանդ Ոսկան («Չար ոգի»), Ժեկո («Տրիլբի»), Քիլոն Քիլոնիդես («Յո երթաս») և այլն։
Միաժամանակ եղել է տաղանդավոր ծաղրանկարիչ։ 1910-ականների սկզբներից սրամիտ ծաղրանկարներով աշխատակցել է կովկասահայ մամուլին («Հուշարար», «Գեղարվեստ» և այլն), իսկ Փարիզում ապրելու տարիներին եղել է «Կավռոշ» շաբաթաթերթի և տարեգրքի հիմնական աշխատակիցներից մեկը։ Դրանց էջերում ունի հարյուրավոր շարժեր, ժամանակի գրեթե բոլոր հայ գործիչներին պատկերող։ Փարիզում նրա հիմնական զբաղմունքը եղել է դեկորատիվ նկարչությունը։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ապրել է Իտալիայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1888 ծնունդներ Կատեգորիա:1959 մահեր Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ ծաղրանկարիչներ
Օշին Ա
Օշին Ա, Կիլիկիայի Հայոց թագավոր 1308 թվականից։ Հեթում Բ–ի եղբայրը։ Հաջորդել է Լևոն Դ–ին։ Ազգային ուժերի պահանջով Օշին Ա առժամանակ դադարեցրել է կրոնական վեճերը, զբաղվել երկրի սահմանների ամրապնդմամբ ու շինարարական աշխատանքներով։ Մուսուլմանական պետությունների նոր սպառնալիքի և Հովհաննես XXII պապի ճնշման ներքո՝ Օշին Ա և լատինամետ կաթողիկոս Կոնստանդին Գ Կեսարացին Ադանայի ժողովում ընդունել են կաթոլիկ եկեղեցուն միանալու որոշում։ Սակայն ժողովրդի դիմադրությամբ չի իրագործվել այդ որոշումը։ Օշին Ա -ի արևմտամոլ վարքագիծը սրել է պառակտումները երկրում, թուլացրել կենտրոնական իշխանությունը։ 1318 թվականին Եգիպտոսի սուլթանության զորքերը ներխուժել են Կիլիկիա։ Հայկական զորքերը՝ Կոռիկոսի տեր Օշինի հրամատարությամբ, թշնամուն դուրս են մղել զգալի կորուստների գնով։ Հանկարծամահ եղած Օշին Ա–ին հաջորդել է նրա մանկահասակ որդի Լևոն Ե։
Կատեգորիա:Հեթումյաններ Կատեգորիա:Կիլիկյան Հայաստանի թագավորներ
Անիյալա
Անիյալա (Anijala), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 21 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կաառմա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բովե սյուր Մատա
Բովե սյուր Մատա (Beauvais-sur-Matha), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Սեն Ժան դ՛Անժելի շրջանում։ Մտնում է Մատա կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17037։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 681 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով՝ աշխատունակ տարիքի 413 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 276-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 137-ը՝ անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 66.8 %, 1999 թվականին եղել է՝ 70.1 %)։ 276 աշխատունակ բնակիչներից 233-ը աշխատում էին (120 տղամարդ և 113 կին), անաշխատանք էին 43-ը (20 տղամարդ և 23 կին)։ 137 անգործունակ մարդկանցից 21-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 58-ը թոշակառու, 58-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Ռաշիզմ
Ռաշիզմ (անգլ.` rashism, ruscism), նորաբանություն, որն օգտագործվում է մի շարք գիտնականների, քաղաքական գործիչների և հրապարակախոսների կողմից՝ 21-րդ դարի Ռուսաստանի գաղափարախոսությունն ու սոցիալ-քաղաքական կառուցվածքը բնորոշելու համար, որոնքը նրանց կարծիքով, նման են 20-րդ դարի ֆաշիզմին ։ Ձևավորվել է անգլերեն Ռուսաստան («Ռաշ») և -իզմ վերջածանցի միացմամբ։ Տերմինի օգտագործվում է երևույթի բացասական ընկալմամբ՝ միանշանակորեն դատապարտվող ֆաշիզմ տերմինի հետ ձայնային նմանության միջոցով ։
Ռաշիզմը հիմնվում է ռուսների «հատուկ քաղաքակրթական առաքելության» գաղափարների վրա, ինչպիսիք են Մոսկվան՝ որպես երրորդ Հռոմ և էքսպանսիոնիզմը, որն արտահայտվում է հակաարևմտականությամբ և աջակցում է կայսերական հողերի նվաճմանը  ։
Հայեցակարգը միջազգայնորեն ավելի հայտնի դարձավ 2022 թվականին Ռուսաստանի Ուկրաինա ներխուժումից հետո։
Պատմությունը
Թիմոթի Դ. Սնայդերը կարծում է, որ Պուտինի և նրա ռեժիմի գաղափարախոսության վրա ազդել է փիլիսոփա Իվան Իլյինը (1883–1954), որի մի շարք աշխատություններ քարոզում էին ֆաշիզմ ։ Իլյինը մեջբերվել է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի կողմից և որոշ դիտորդների կողմից համարվում է Պուտինի հիմնական գաղափարական ոգեշնչումը  ։ Պուտինն անձամբ մասնակցել է Իլյինի աճյունը Ռուսաստան տեղափոխելու գործին, և 2009 թվականին այցելել է նրա գերեզմանին ։
Ըստ Սնայդերի՝ Իլյինը «տվել է քաղաքական տոտալիտարիզմի մետաֆիզիկական և բարոյական հիմնավորումը»՝ ի դեմս ֆաշիստական պետության, և որ այսօր «նրա գաղափարները վերածնվել և փառաբանվում են Վլադիմիր Պուտինի կողմից» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆաշիզմ Կատեգորիա:Քաղաքական գաղափարախոսություններ Կատեգորիա:Տոտալիտարիզմ Կատեգորիա:Ազգայնականություն