cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ուինսթոն Չերչիլ
Երիտասարդ տարիներ
Իսպանական բանակում գործուղման մեջ գտնվելու ժամանակ, նա առաջին անգամ հայտնվում է կրակի գոտում, և նրա հոդվածներից հինգը տպագրվում են թերթում, որոնցից մի քանիսը «Նյու Յորք Թայմսում»։ Իսպանական կառավարության կողմից «Կարմիր խաչ» մեդալով պարգևատրվելը Չերչիլի սկանդալային բնավորությանն ավելի մեծ ճանաչողություն է բերում, դրանից հետո բրիտանական մամուլը հայտնում է իր կասկածները նրա, որպես թղթակցի, միջանկյալ դիրքի մասին։ Կուբայում իր ծառայությունն ավարտելուց հետո, դեպի Անգլիա ետդարձի ճանապարհին Չերչիլն առաջին անգամ լինում է ԱՄՆ-ում։
Հետո երբ 1896 թվականի հոկտեմբերին նրա զորամասը ուղարկվում է Հնդկաստան՝ Բանգալոր քաղաք, Չերչիլը շատ է զբաղվում ընթերցանությամբ, փորձելով լրացնել համալսարանական կրթության պակասը և դառնում է հմուտ պոլո խաղացող՝ զորամասային թիմում։
Մոտ մեկ տարի Բանգալորում ծառայելուց հետո, նա ցանկություն է հայտնում միանալ Հնդկաստանի հյուսիս արևմուտքում, Մալականդ լեռնային շրջանում, փուշթունական ցեղերի դեմ պայքարող բրիտանական զինվորական արշավախմբային կորպուսին, այս հարցում նույնպես նրան օգնության է հասնում նրա մոր՝ լեդի Ռենդոլֆի կապերը բարձրաշխարհիկ շրջապատում ։ Այս ռազմական գործողությունների ընթացքում, որ ավելի վտանգավոր ու դաժան էր քան Կուբայում, Չերչիլն աչքի է ընկնում խիզախությամբ, նա այդ մասին գրում է մորը, - «Այս աշխարհում, ավելի շատ ես ձգտում եմ ձեռք բերել քաջի համբավ, քան որևէ այլ բանի»։ Իսկ իր տատիկին՝ Մարլբորոյի դքսուհուն ուղղված նամակում, նա քննադատում է այս գործողությունների անիմաստությունն ու երկկողմանի դաժանությունը, -
…
Այս ամենը ֆինանսական առումով սնանկացուցիչ է, բարոյական առումով՝ անընդունելի, ռազմական առումով՝ անիմաստ և սխալմունք՝ քաղաքական առումով։»''
Նամակները տպագրվել են «Դեյլի թելեգրաֆ» թերթում, իսկ հետո հրատարակվում է նրա «Մալականդի դաշտային կորպուսի պատմություն» գիրքը («The Story of the Malakand Field Force») ։.
Մալականդից վերադառնալուց հետո, Չերչիլը նորից դիմում է հրամանատարությանը, որպես զիվորական թղթակից Հյուսիսային Աֆրիկա գործուղվելու համար, սակայն դա չի արժանանում հրամանատարության հավանությանը, դրա համար նա դիմում է անձամբ վարչապետին՝ լորդ Ռոբերտ Սոլսբերիին։
Արդյունքում Չերչիլը նշանակվում է լեյտենանտի արտահաստիքային պաշտոնի, բայց հրամանատարը հատուկ նշում է, որ վիրավորվելու կամ զոհվելու դեպքում նա ռազմական ֆոնդից հատուցում չի ստանալու ։ 1898 թվականին Չերչիլն ուղարկվում է Եգիպտոս, որտեղից էլ Սուդան՝ ճնշելու Մահդիականների ապստամբությունը։ Այնտեղ նա նաև թղթակցում է Լոնդոնի «Մորնինգ փոսթ» օրաթերթին։ Սուդանում ապստամբներն ունեին բավական թվական գերակշռություն, մինչդեռ անգլա-եգիպտական բանակն առավել էր սպառազինությամբ, որի թվում կային հրետանի, նոր տիպի հրազեն, հրետանավակներ ու նաև Մաքսիմ գնդացիրներ։
1898 թ. սեպտեմբերի 2-ին, Օմդուրմանի մոտի գլխավոր ճակատամարտին, մասնակցում է նաև Չերչիլը՝ հեծելազորի (այրուձի) կազմում ։
Սուդանի գործողությունների մասին նա գրում է իր «Գետի պատերազմը» («The River War») գիրքը։
Սուդանից Չերչիլը վերադառնում է Հնդկաստան, համազգային մականախաղի մրցումներին մասնակցելու համար, որտեղից հաղթանակած վերադառնալուց հետո, 1899 թվականի մայիսի 5-ին, թողնում է ծառայությունը՝ անցնելով պահեստազոր։
1899 թվականի հուլիսին, պառլամենտի անդամ Ռոբերտ Ասքրոֆթն առաջարկում է Չերչիլին ներկայացնել իր թեկնածությունը առաջիկա ընտրություններին, որպես Պահպանողական կուսակցության թեկնածու՝ Օլդհեմի շրջանից։ Չերչիլի առաջին քաղաքական փորձը հաջողությամբ չի պսակվում, ընտրություններում հաղթում է Լիբերալ կուսակցությունը։
Արդեն Աֆրիկայում, նոյեմբերի 15-ին, Չերչիլը զրահապատ գնացքով մեկնում է տեղազննության, որը ղեկավարում էր կապիտան Հոլդեյնը՝ (Haldane), ում արդեն նա ծանոթ էր Մալականդից։ Գնացքը բուրերի (boeren - գյուղացիներ, boer) կողմից հայտնաբերվում և ենթարկվում է հրետակոծության, հիսունին մոտ զինվոր գերի են ընկնում, այդ թվում նաև կապիտան Հոլդեյնը և Չերչիլը։ Գերությունից նրա անհաջող փախուստի փորձից հետո նրան ուղարկում են ռազմագերիների ճամբար, որը տեղակայված էր Պրետորիայի Պետական բարձրագույն դպրոցում։ Դեռ մեկ ամիս չանցած՝ դեկտեմբերի 12-ին Չերչիլը, կապիտան Հոլդեյնը և ավագ-սերժանտ Բրուկին դիմում են փախուստի, բայց միայն նրան է հաջողվում ժամապահներից աննկատ անցնել, որի համար, Չերչիլին հետո անհիմն մեղադրում են ընկերներին լքելու մեջ, սակայն հետո, 1912 թ, նա դատավարություն է սկսում ընդդեմ «Բլեքվուդս Մեգըզին» ամսագրի՝ մեղադրելով զրպարտության մեջ։ Ամսագիրն ստիպված է լինում տպագրել հատուկ հոդված և ներողություն խնդրել ։
Փախչելով ճամբարից՝ Չերչիլը ապրանքատար գնացքով աննկատ հասնում է Ուիթբանկ, որտեղից անգլիացի ինժեներ ճարտարագետ Դյուսնափի (Daniel Dewsnap) օգնությամբ գաղտնի անցնում է սահմանը։ Փախուստը Չերչիլին դարձնում է հայտնի, նա ստանում է բրիտանական խորհրդարանում իր թեկնածությունն առաջադրելու մի քանի առաջարկ, նաև՝ Օլդհեմի ընտրազանգվածի խոստումը, որ նրան կընտրեն անկախ քաղաքական հայացքներից, բայց Չերչիլը նախընտրում է մնալ բանակում, ստանում է թեթև հեծելազորի լեյտենանտի պաշտոն՝ նաև շարունակելով աշխատել, որպես «Մորնինգ փոսթ»-ի հատուկ թղթակից։
Չերչիլն այդ պատերազմում շատ մարտերի է մասնակցում, մարտերում դրսևորած արիության համար գեներալ Համիլտոնն նրան ներկայացնում է Վիկտորիայի Խաչով պարգևատրման, բայց քանի որ Չերչիլն արդեն պաշտոնից հրաժարվել էր՝ չի պարգևատրվում ։ 1900 թվականին Չերչիլն «Դանոթար Քասլ» փոստատարային նավով վերադառնում է Անգլիա, այն նույն նավով, որով ութ ամիս առաջ մեկնել էր հարավային Աֆրիկա ։
Հարավաֆրիկյան պատերազմը որպես Չերչիլի քաղաքական կարիերայի ոստնակ
Հենց հարավաֆրիկյան պատերազմը դարձավ այն ոստնակը կամ տրամպլինը, որն առաջ մղեց երիտասարդ Չերչիլին՝ ի վերջո վերածելով 20-րդ դարի բրիտանական և ընդհանրապես համաշխարհային քաղաքականության ականավոր դեմքերից մեկին։ Փոքր-ինչ ավելի մանրամասնելով այդ պատերազմին նրա մասնակցության որոշ պահեր, կարելի է նկատել, որ Չերչիլը բարդ և երբեմն, որոշ չափով հակասական կերպար էր։ Նա Անգլա-բուրական երկրորդ պատերազմին, ինչպես հայտնի է, մասնակցում էր որպես «Մորնինգ փոսթ» անգլիական թերթի ռազմական թղթակից։ Նա ուներ բրիտանական բանակի լեյտենանտի կոչում։ Երբ բուրերի հետ մարտական բախումներից մեկի ժամանակ մասնակիորեն շարքից դուրս եկավ բրիտանական զրահագնացք «Երկարավարս Մերին», Չերչիլը գերի ընկավ բուրերի մոտ, որոնք նրան ուղարկեցին Պրետորիա։ 1989 թվականի դեկտեմբերին Չերչիլին հաջողվեց փախուստի դիմել գերությունից։ Սակայն դրա համար նա խաբեության դիմեց. ստեց իր հայրենակցին՝ բրիտանական «Երկարավարս Մերի» զրահագնացքի հրամանատար՝ կապիտան Ալմեր Հոլդեյնին (հետագայում Ալմեր Հոլդեյնը դարձավ բրիտանական բանակի գեներալ-մայոր)։ Բանն այն է, որ Չերչիլն ու Հոլդեյնը պայմանավորվել էին միասին փախուստի դիմել։ Արդյունքում Հոլդեյնին հաջողվեց փախուստի դիմել ընդամենը սոսկ երեք ամիս անց՝ 1900 թվականի մարտին։ Գերությունից փախած Չերչիլը՝ բրիտանացիների՝ ճարտարագետ Հովարդի և շոգեքարշի մեքենավար Դենիել Դյուսնափի օգնությամբ երկաթուղով հասավ Պորտուգալիային պատկանող Մոզամբիկ գաղութ։ Այստեղից Չերչիլը դարձյալ վերադարձավ Անգլա-բուրական պատերազմի ռազմաբեմ։ Բուրերը գերությունից փախուստի դիմած Չերչիլի գլխի համար նշանակեցին պարգև կամ գլխագին՝ 25 բրիտանական ֆունթի չափով։ Այդ մասին տպարանային հայտարարությունը Չերչիլը մինչև կյանքի վերջը պահում էր իր աշխատասենյակի պատին՝ շրջանակի մեջ դրված՝ ապակու տակ։ Ռազմական թղթակցի հաջող փախուստը թնդաց աշխարհով մեկ, և հենց դրա շնորհիվ Չերչիլը ընտրվեց բրիտանական խորհրդարանի անդամ ու գրեց իր ռազմական հետաքրքիր հուշերը հարավաֆրիկյան պատերազմի մասին։ Պատմաբաններից ոմանց կարծիքով, հենց Չերչիլի մասնակցությունը անգլա-բուրական պատերազմին և հաջող փախուստը բուրական գերությունից հանդիսացան իր հետագա քաղաքական կարիերայի հիմքը։ Ի դեպ, «Երկարավարս Մերի» զրահագնացքը դրանից հետո սկսեցին կատակով անվանել «Ուինսթոն Չերչիլի մահացու ծուղակ»։
Խորհրդարանի անդամի կարիերայի վաղ շրջանը
Աֆրիկայից վերադառնալուց հետո, Անգլիայում Չերչիլն ավարտին է հասցնում իր «Յան Համիլտոնի մարշ» գիրքը, որում նկարագրվում էր Անգլո-բուրական երկրորդ պատերազմի իրադարձությունները, ու նաև վերադառնալով, երկրորդ անգամ առաջադրում իր թեկնածությունը 1900 թ. բրիտանական խորհրդարանի ընտրություններին, այս անգամ նույնպես՝ Օլդհեմի շրջանից և Պահպանողական կուսակցությունից։ Այս ընտրություններում, բացի հերոսի համբավը և Օլդհեմի ընտրողների աջակցությունը նրան օգնում է նաև այն հանգամանքը, որ իրեն փրկող ինժեներ Դյուսնափը ծնունդով հենց Օլդհեմից էր, ինչը և Չերչիլը չէր մոռացել նշել իր ընտրարշավի ժամանակ ։ Ընտրություններում նա իր հակառակորդ լիբերալ թեկնածուից առաջ է ընկնում 222 ձայնով և հաղթում, այսպիսով նա արդեն 26 տարեկանում դառնում է Հանրային պալատի պատգամավոր ։
Նույն թվականին նա հրատարակում է «Սավրոլա» վեպը, իր միակ խոշոր գեղարվեստական ստեղծագործությունը։ Որոշ գրականագետներ համարում են, որ «Սավրոլայի» գլխավոր հերոսի դերում հեղինակն իրեն է նկարագրել։
1901 թվականի փետրվարին նա Հանրային պալատում հանդես է գալիս իր առաջին ճառով՝ Հարավային Աֆրիկայի ետպատերազմյան կարգավորման մասին։ Նա կոչ է անում բարեգութ վերաբերվել պարտված բուրերի նկատմամբ։
Նույն թվականի մայիսին Չերչիլն անսպասելի խստությամբ քննադատում է ռազմական նախարար ռազմական բյուջեի ավելացման մասին Բրոդրիքի (William Brodrick) առաջարկած ծրագիրը։ Անսպասելին միայն այն չէր, որ Բրոդրիքն ու Չերչիլն նույն կուսակցության ներկայացուցիչներ էին, այլ նաև այն, որ նախքան ելույթ ունենալը նա արդեն իր ելույթի տեքստն ուղարկել էր «Մորնինգ փոստ» Լոնդոնյան օրաթերթին։
Միայն սրանով Չերչիլի և իր կուսակիցների միջև տարաձայնությունները չեն ավարտվում, 1902-1903 թթ. նա շատ անգամներ դեմ է հանդես գալիս գաղութարար քաղաքականության և ազատ առևտրին վերաբերող հարցերին, մասնավորապես, նա դեմ էր հացահատիկի ներմուծման հարկին։
Բանակից զորացրվելուց հետո Չերչիլը 1902 թ. հունվարի 4-ին անցնում է ծառայության Թագավորական Տարածքային հեծելազորում (Royal Yeomanry), Թագուհու անձնական հուսարական Օքսֆորդշիրի գնդում կապիտանի կոչումով ։ 1905 թ ապրիլին նա ստանում է մայորի կոչում և գլխավորում է նույն գնդի Հենլի էսկադրոնը, իսկ 1916 թ. սեպտեմբերին տեղափոխվում է Բրիտանական բանակի սպայական Տարածքային բանակ, որտեղ մնում է մինչև իր 50-ամյակը լրանալը՝ 1924 թ. :
Կուսակցության ներսում մի շարք տարաձայնությունների արդյունքում 1904 թ. մայիսի 31-ին Չերչիլը հեռանում է Պահպանողական կուսակցությունից և անցնում է Լիբերալ կուսակցության շարքերը։
1905 թ դեկտեմբերի 12-ին Չերչիլը նշանակվում է բրիտանական գաղութների գործերով նախարարի տեղակալ, նախարարն այդ ժամանակ լորդ Էլջինն էր, իսկ կառավարության վարչապետը՝ Հենրի Քեմփբել-Բաներմանը։ Այդ պաշտոնում Չերչիլն զբաղվում է բուրական պետությունների սահմանադրությունների մշակմամբ։
Մի քանի տարի անց 1908 թ. ապրիլի սկզբին, Հենրի Քեմփբել-Բաներմանը հիվանդության պատճառով դժվարանում է կատարել վարչապետի իր պարտականությունները, որի հետևանքով Ֆինանսների և էկոնոմիկայի կանցլեր (նախարար) Հերբերտ Ասքուիթը նշանակվում է վարչապետ, իսկ Առևտրի և արդյունաբերության նախարար Դեյվիդ Լլոյդ Ջորջը նշանակվում է Ֆինանսների և էկոնոմիկայի կանցլեր, արդյունքում Չերչիլը նշանակվում է նոր պաշտոնի՝ Առևտրի և արդյունաբերության նախարար։ Դեյվիդ Լլոյդ Ջորջը, ինչպես և Չերչիլը, նույնպես դեմ էր կառավարության ռազմական ծախսերի ավելացման բանաձևին, սակայն նրա և Չերչիլի ջանքերը միշտ չէ, որ հաջողություն էին ունենում։ Չերչիլն այսպես է նկարագրում ռազմանավերի շինարարության մի պատվեր.
«Ելքը բնորոշ էր և միևնույն ժամանակ՝ զվարճալի։ Ծովակալությունը պահանջում էր վեց գծանավ, իսկ տնտեսագետները առաջարկում էին միայն չորսը, ի վերջո մենք որոշեցինք արտադրել ութ նավ»:
Չերչիլն Ասքուիթի կառավարության կողմից կատարվող սոցիալական բարեփոխումների աջակից էր, 1908 թ. նա նախաձեռնում է նվազագույն աշխատավարձի մասին օրենքը, որն ընդունվում է մեծամասնության քվեարկությամբ, այն առաջին անգամ Անգլիայում սահմանում էր աշխատանքային օրվա տևողությանը և աշխատավարձին վերաբերվող հստակ նորմեր։
Առաջին համաշխարհային պատերազմ
1914 թ. հուլիսի 28-ին՝ Սերբիային Ավստրո-Հունգարիայի պատերազմ հայտարարելու օրը Չերչիլը հրամայեց նավատորմին ընդունել մարտական դիրք, իսկ օգոստոսի 3-ին Մեծ Բրիտանիան պաշտոնապես մտավ Առաջին համաշխարհային պատերազմի մեջ։
Հոկտեմբերի 5-ին Չերչիլը ժամանեց Անտվերպեն՝ անձամբ քաղաքի պաշտպանությունը գլխավորելու համար, հոկտեմբերի 10-ին գերմանացիներն այն գրավեցին, զոհվեց 2500 զինվոր։ Չնայած չափազանց մեծ մարդկային և նյութական կորուստներին, շատերը նշում էին, որ Անտվերպենի պաշտպանությունը նպաստեց նրան, որ դիմանան Կալե և Դյունկերկ քաղաքները։
Պատերազմի ընթացքում Չերչիլն ունեցավ իր մասնակցությունը՝ առաջին տանկերը մշակելու և տանկային զորքեր ստեղծելու գործում։
1915 թ. նա դարձավ Դարդանելի գործողության նախաձեռնողներից մեկը, որն ավարտվեց դաշնակից զորքերի պարտությամբ և առաջացրեց կառավարական ճգնաժամ։ Ձախողման պատասխանատվությունը Չերչիլն զգալի չափով վերցրեց իր վրա և հրաժարվեց Ծովակալության առաջին լորդի պաշտոնից։
Արևմտյան ռազմաճակատում
1915 թվականին Բրիտանական կառավարությունում իր պաշտոնից հրաժարական տալուց հետո, Չերչիլը ծառայության անցավ Բրիտանական բանակում, փորձ անելով ձեռք բերել բրիգադի հրամանատարի պաշտոն, սակայն ստացավ միայն գումարտակի հրամանատարի պաշտոն։ Որոշ ժամանակ ծառայելով որպես Գրենադերական գվարդիայի, այսինքն՝ Նռնականետորդների պահակազորային զորագնդի 2-րդ գումարտակի կազմում որպես մայոր, այնուհետև` 1916 թվականի հունվարի 1-ին Չերչիլը նշանակվեց փոխգնդապետ և Արքայական շոտլանդական հրաձիգների՝ ֆուզիլյերների զորագնդի 6-րդ գումարտակի հրամանատար (այդ զորագունդը մտնում էր 9-րդ (շոտլանդական) դիվիզիայի կազմի մեջ)։ Իր կնոջ հետ նամակագրությունից երևում է, որ Չերչիլի՝ ակտիվ ծառայության անցնելու մտադրությունը նպատակ ուներ վերականգնելու իր հեղինակությունը, սակայն մյուս կողմից նրա այդ ձգտմանը խոչընդոտում էր մարտում զոհվելու լուրջ սպառնալիքը։ Չերչիլի բախտից, իր հրամանատարության ժամանակահատվածում իր ենթակա 6-րդ գումարտակը տեղակայված էր պատերազմից տառապող Բելգիայի Պլոէգստեերտ գյուղում (Ploegsteert), սակայն չէր մասնակցում որևէ ճակատամարտի։ Ինչպես գրում է Չերչիլի կենսագիր Ռոյ Ջենքինսը՝ չնայած Չերչիլը խստորեն դեմ էր Արևմտյան ռազմաճակատում իրականացվող ռազմագործողություններին ուղեկցող զանգվածային սպանդին, սակայն ինքն իրեն հաճախակի վտանգի էր ենթարկում՝ էքսկուրսիաներ կատարելով դեպի ռազմաճակատի գիծը կամ դեպի չեզոք գոտին (Անբնակ տարածք՝ No Man's Land) : 1917 թ. նշանակվեց սպառազինությունների նախարար, իսկ 1919 թ. հունվարին՝ ռազմական և ավիացիայի նախարար։ Այդ ժամանակ նա նախաձեռնեց «Տասը տարվա ծրագիր» (Ten Year Rule) դոկտրինը, ըստ որի ռազմական ծախսերը պետք է նախատեսվեին ելնելով այն դրույթից, որ Անգլիան պատերազմից հետո տասը տարիների ընթացքում չի ներքաշվելու խոշոր կոնֆլիկտների մեջ։
Դրանից բացի, բրիտանական այդ ականավոր պետական, քաղաքական, ռազմական գործիչը ստացել է պատիվների ու պարգևների մի մեծ շարք, որոնցից մի քանիսը ստորև ներկայացված է ժամանակագրական կարգով.
Պատվո ռազմական կոչումներ և պաշտոններ
Չերչիլը բավական բարձր ռազմական կոչումներ ուներ բրիտանական բանակում և Բրիտանիայի Տարածքային բանակում, սկսած այն օրվանից, ինչ նա ավարտել էր ռազմական ուսումնարանը և որպես կոռնետ ծառայության նշանակվել Թագուհու 4-րդ անձնական հուսարական զորագնդում, մինչև այն օրը, երբ նա զորացրվեց Բրիտանիայի Տարածքային բանակից և կրելով պահեստազորի փոխգնդապետի կոչումը։
Ի լրումն դրանց, նա կրում էր մի շարք պատվո ռազմական կոչումներ։ Մասնավորապես, 1939 թվականին նա նշանակում ստացավ Օժանդակ ռազմաօդային ուժերում, որպես Պատվավո ռազմաօդային կոմոդոր և 1943 թվականին ստացավ ռազմաօդային անձնակազմի պատվավոր անդամի նշան։ 1941-ին նա դարձավ Արքայական 4-րդ հուսարական զորագնդի գնդապետ։ Ամբողջ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում նա հաճախակի կրում էր ռազմաօդային ուժերի կոմոդորի և հուսարական զորագնդի գնդապետի իր համազգեստները։ Պատերազմից հետո նա նշանակվեց Թագուհու արքայական իռլանդական 4-րդ հուսարական զորագնդի, ինչպես նաև Թագուհու անձնական Օքսֆորդշիրյան հուսարական զորագնդի շեֆ-գնդապետ։
Նա 1941 թվականից սկսած մինչև իր մահը կրում էր Cinque Ports հաստատության Լորդ Պահապանի կոչումը, իսկ 1949 թվականին նրան շնորհվեց նաև Քենթի տեղակալ գեներալ-լեյտենանտ պատվավոր ռազմական կոչումը։
Պատվո աստիճաններ
Պատվավոր դոկտոր.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության վարչապետներ Կատեգորիա:Հռետորներ Կատեգորիա:Ուինսթոն Չերչիլ Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Կապիչի շքանշանի ասպետներ
Արկադի Նովիկով
Արկադի Անատոլիի Նովիկով (Арка́дий Анато́льевич Но́виков, ), ռուսաստանյան ձեռնարկատեր, ռեստորատոր, Վլադիմիր Պուտինի հավատարմատար անձ ։
Կենսագրություն
Արկադի Նովիկովը ծնվել է 1962 թվականի հուլիսի 25-ին Մոսկվայում։ Ավարտել է № 174 խոհարարական ուսումնարանը (2005 թվականին ձևափոխվել է և դարձել Ծառայությունների ոլորտի քոլեջ № 44)։
Դրանց հաջորդում են «Vogue café», «Գալերեա», «Վեսնա» ռեստորանների բացումը։
1992 թվականին տարբեր ռեստորատորների և ներդրողների հետ միասին Արկադի Նովիկովը ստեղծում է ավելի քան 30 ռեստորանային նախագիծ, որոնց թվում են. «Ցարսկայա օխոտա», «Սիրենա», «Ուզբեկստան», «Սիր», «Մարկետ», «Վանիլ», Vogue-café, «Գալերեա», Cantinetta Antinori, «Բիսկվիտ», China Club, «Բարաշկա» ռեստորանները, նաև ցանցային նախագծեր բնօրինակ կոնցեպցիաներով դեմոկրատական սեգմենտում, որոնք են. «Յոլկի-Պալկի», «Մալենկայա Յապոնիա», «Պյատ զվյոզդ», «Սուշի Վյոսլա», «Քիշ-Միշ», «Յոլկի Պալկի պո…».
2002 թվականին կազմակերպել է «Ագրոնոմ» կոչվող սեփական ջերմոցային տնտեսությունը։ 2005 թ.-ից զբաղվում է Novikov բրենդի տակ էկոլոգիապես մաքուր արտադրանքի ստեղծման և առաջ շարժման գործով։
2012 թվականին նախատեսված է «Մոսկվա» հյուրանոցում Նովիկովի ռեստորանի բացումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ձեռնարկատերեր Կատեգորիա:Ռուս ռեստորատորներ
Բրյուսելիզացիա
Բրյուսելիզացիա (bruxellisation, verbrusseling), քաղաքաշինության մեջ՝ քաղաքի վերաշինության անարխիկ մոտեցում, երբ կատարվում է պատմական շինությունների չհսկվող քանդում կամ նրանց կողքին ժամանակակիցների կառուցում։ Արտահայտությունն առաջին անգամ օգտագործվել է գերմանական Frankfurter Allgemeine Zeitung (հայերեն՝ ֆրանկֆուրտյան ընդհանուր թերթ) թերթում Բրյուսելում 1960-1970-ական թվականներին պատմական շենքերի մասսայական քանդման առիթով։
Բրյուսելյան փորձի առանձնահատկությունները
Բրյուսելում 1960-ական թվականներին տարածված էր փողոցները և շինությունները «կամավոր» վթարային վիճակի հասցնելու պրակտիկան։ Անշարժ գույքի գործակալությունները լուրեր էին տարածում շենքի քանդելու մասին և որոշ ժամանակ անց բնակիչներից էժան գնում էին տունը, դրանից հետո մնում էր սպասել, որ տունը անօգտագործելի վիճակի հասնի և քանդում էին։ Այդպես են քանդել 23 հարկանի Tour Lotto աշտարակը և նրա տեղը կառուցվել է 14 հարկանի Central Plaza-ն
Երկրորդ առանձնահատկությունը այն էր, որ նախագծային գործունեությունը փակ էր և քննարկման ենթակա չէր։ Քաղաքում աշխատում էր կապալառուների, ճարտարապետների և շինարարների նեղ խումբ ։
Բրյուսելիզացիան մշակույթում
1992 թվականին բելգիական գրաֆիկական վեպերի շարքում լույս տեսավ Ֆրանսուա Սկույտենի և Բենուա Պետերսի «Brüsel» վեպը, որը իբր թե ապագայի քաղաք է, որի վերակառուցման հետևանքով բնական աղետ է սկսվում և քաղաքը կործանվում է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաղաքաշինություն Կատեգորիա:Բրյուսել
Վազգեն Աբրահամյան
Վազգեն Աբրահամյան, հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Կենսագրություն
Վազգեն Աբրահամյանը ծնվել է 1970 թ. հունիսի 28-ին Մարտունու շրջանի Եմիշճան գյուղում։ Հայրենի գյուղի ութամյա դպրոցն ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է Մարտունի քաղաքի թիվ 125 պրոֆտեխուսումնարանում և ստացել տրակտորիստի մասնագիտություն։ Ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Զորացրվելուց հետո աշխատել է հայրենի գյուղի կոլտնտեսությունում։
Ղարաբաղյան շարժմանը մասնակցել է 1991 թ-ից։ Մասնակցել է Մարտունու շրջանի հյուսիսարևելյան տարածքների պաշտպանական մարտերին։ Զոհվել է 1993 թ. դեկտեմբերի 28-ին Մարզիլու գյուղում։ Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Արիության համար» մեդալով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Եմիշճանի գերեզմանատանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հունիսի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:1970 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 28 մահեր Կատեգորիա:1993 մահեր
Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայան (բժիշկ)
Ալեքսանդր Ալբերտի Մելիք-Փաշայան, հայ զինվորական բժիշկ, հոգեբույժ, առողջապահության կազմակերպիչ։ Բժշկական ծառայության գնդապետ։
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Մելիք-Փաշայանը ծնվել է 1938 թվականին Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի), մաթեմատիկոսների ընտանիքում։ 1945-1955 թվականներին սովորել է Երևանի Ստեփան Լիսիցյանի անվան թիվ 34 դպրոցում, 1955-1961 թվականներին՝ Լենինգրադի ռազմա-բժշկական ակադեմիայում։ 1955-1980 թվականներին որպես զինվորական բժիշկ ծառայել է Խորհրդային Միության զինվորական նավատորմում, 12 տարի եղել է ատոմային սուզանավերի ռազմածովային բժիշկ (Կամչատկա, Խաղաղ օվկիանոս)։ 1980-1991 թվականներին եղել է Երևանի քաղխորհրդի առողջապահության վարչության հրահանգիչ, ՀՀ առողջապահության նախարարության Պլանային-ֆինանսական վարչության գլխավոր տնտեսագետ, այնուհետև՝ վարչության պետ, 1991 թվականից՝ «Նորք» հոգեբուժական առողջության հանրապետական կենտրոնի տնօրեն։ 1991 թվականին վերապատրաստման դասընթացների է մասնակցել Մոսկվայի Վ. Սերբսկու անվան դատական հոգեբուժության գիտահետազոտական ինստիտուտում։
1953-1954 թվականներին եղել է Հայաստանի շախմատի չեմպիոն, ունի վարպետության թեկնածուի կոչում։ 1994 թվականից «Յունեսկոյի» մագիստոս է, բարձրագույն կատեգորիայի առողջապահության կազմակերպիչ ։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի 6 երեխա։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ հոգեբույժներ Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Սանտյագո դե Կերետարո
Սանտյագո դե Կերետարո (Santiago de Querétaro), քաղաք Մեքսիկայում, Կերետարո նահանգի վարչական նստավայրի կենտրոնն է։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 626 495 մարդ։
Պատմություն
Շրջանը բնակեցվել է դեպի հյուսիս շարժվող մեզոամերիկյան խմբերի կողմից, իսկ բնագիտական փաստերը վկայում են տեոտիուական ազդեցության մասին։ Դասական շրջանից այստեղ եղել է երկու բնակեցված կենտրոն՝ Տոլուկուլիա (Toluquilla) և Ռանաս (Ranas)։ Ներկայումս Սերիտո (El Cerrito) անվամբ հայտնի սարը նախկինում ծիսակարգային կենտրոն էր, որը սակայն լքվել է անհայտ պատճառներով։ Ավելի ուշ նախաիսպանական շրջանում երկրամասը բնակեցվել է Օթոմի ցեղերով, որոնք հիմնադրել են բարդ քաղաքական կառուցվածքով բնակավայր, որը ացտեկների կայսրությունում նշվել է որպես «Օթոմի ազգ»։ 1440 թվականին Կերետարո շրջանը գտնվել է շիրոտեպեկեյի իշխանության տակ, որը ենթարկվում էր ացտեկներին։ 15-րդ դարի վերջում Աուիցոտելի ղեկավարմամբ ացտեգները անմիջականորեն իշխել են շրջանի հյուսիսից չիչեմեկների ռազմական գործողություններից պաշտպանելու պատճառով։ Օթոմիները այստեղ ամենամեծաթիվ ժողովուրդն էին, այստեղ ապրում էին նաև չիչեմեգներ։ Նախաիսպանական և գաղութային շրջանում Օթոմիները որոշակի տարածքներում ապրում էին տոհմական համայնքներով։ Նրանք վարում էին նստակյաց կյանք և զբաղվում էին գյուղատնտեսությամբ։ Սակայն ի տարբերություն ացտեգների օթոմիները չեն ստեղծել մշակութային հայտնի կենտրոններ։
Տնտեսություն և ենթակառուցվածքներ
Քաղաքում կան սննդի, մեքենաշինական, ցելյուլոզա-թղթային, քիմիական, արդյունաբերական ձեռնարկություններ, ինչպես նաև մշակութային և կրթական հաստատություններ։ Քաղաքի շուրջը կան բազմաթիվ արդյունաբերական այգիներ, զարգացած է տրանսպորտային ենթակառուցվածքը։ Քաղաքը սպասարկում է Կերետարո միջազգային օդանավակայանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Մեքսիկայում Կատեգորիա:1531 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Օսման Քյոքեր
Օսման Քյոքեր' թուրք պատմաբան, հայագետ, «Birzamanlar» հրատարակչության հիմնադիր      ։
Կենսագրություն
Օսման Քյոքերը ծնվել է Թուրքիայում, ազգությամբ թուրք է։
«Հայերը Թուրքիայում 100 տարի առաջ» ցուցահանդես
2005 թվականի հունվարի 7-19 Օսման Քյոքեր ցուցահանդես է կազմակերպել Ստամբուլում, որտեղ մոտավորապես 500 փոստային բացիկներ է ցուցադրել, որոնք նկարագրում են մինչև 1915 թ. Թուրքիայի հայերի կյանքը։ Ցուցահանդես նաև ուրիշ 8 քաղաքներում է եղել, այդ թվում նաև Երևանում, Մյունխենում, Ժնևում, Վալենսիայում։ Ցուցահանդեսը կազմակերպել են թուրքական «Birzamanlar» հրատարակչությունը և «Civilitas» հիմնադրամը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրք պատմաբաններ Կատեգորիա:Թուրք հայագետներ
Սուրա (գետ)
Սուրա գետ Ռուսաստանի եվրոպական մասում, Վոլգայի աջ վտակը։ Երկարությունը 841 կմ է, ավազանը՝ 67,5 հազար կմ2։ Ակիզբ է առնում Մերձվոլգյան բարձրությունից։ Մնումը առավելապես ձևային է։ Հորդանում է ապրիլից մայիս, սառցապատվում՝ նոյեմբերից ապրիլ։ Ջրի միջին ծախսը գետաբերանում 260 մ3/վրկ է։ Մտորին հոսանքում նավարկելի է, կա լաստառաքում։ Սուրա գետի ափերին են Մուրսկ, Պենզա և այլ քաղաքները։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Հովհաննես Բապտիստ Քրիտափոր Հարություն Կազիադուր
Կենսագրություն
Հովհաննես Բապտիստ Քրիտափոր Հարություն Կազիադուր ծնվել է 1706 թվականի հունիսի 24-ին Կուստանդնուպոլսում, աղքատ ընտանիքում։ 12 տարեկան հասակում փոքրիկ տղան ժամանել է Վենետիկ, որտեղից էլ տեղափոխվել է Բավարիայի կուրֆյուրստություն, Մյունխեն քաղաք։ Այստեղ նա մեծացել է պալատական ամրոցում և ավելի ուշ զբաղեցրել պետական գանձապետարանի խորհրդականի պաշտոնը։ 1769 թվականի ապրիլի 11-ին նա ստացել է բարոնի տիտղոս, ով իրավունք ուներ փոխանցել այն ժառանգաբար։ 1769 թվականի հոկտեմբերի 11-ին, բարոնական տոհմի հիմնադիրը Հովհաննես Բապտիստ Քրիտափոր Հարություն Կազիադուրը կնքել է իր մահկանացուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արութիններ Կատեգորիա:Բարոններ
(998) Բոդեա
(998) Բոդեա (Bodea), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1923 թվականի օգոստոսի 6-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,123396 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,467 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7798 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2016,23 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,178552 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,48° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1923 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Lista de asteroidi
Նովոնիկոլաևկա (գյուղ, Վոլնովախսկի շրջան)
Նովոնիկոլաևկա (Новомиколаївка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոնիկոլաևկա գյուղում բնակվում էր 193 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մեյդանջիկ (այլ գյուղ)
Մեյդանջիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բոգորոդսկոյե (Գուրևների դաստակերտ)
«Բոգորոդսկոյե» դաստակերտ (Усадьба «Богородское»), Ալեքսանդր I-ի ֆինանսների նախարար, կոմս Դմիտրի Գուրևի (1751-1825) մերձմոսկովյան կորսված դաստակերտը։ Գտնվել է Իստմա գետի ափին, Մոսկվայի մարզի Ռուզսկի քաղաքային օկրուգի Բոգորոդսկոյե գյուղում։
Պատմություն
Կոմս Դմիտրի Գուրևը, որը սերում էր մանրակալվածք ազնվականությունից, մտահոգված է եղել բարձր հասարակության մեջ իր դիրքերի ամրապնդմամբ։ Այդ նպատակով նա որոշել է ձեռք բերել խոշոր «մերձմոսկովյան» երկհարկանի քարե տուն, երկու կողաշենքերով, արտասովոր ձևավորումով ձիերի բակով և այլ ծառայություններով ։ Պայտաձև գլխավոր բակը ձևավորված էր մարմարե շատրվանով, 30-դեսյատինանոց զբոսայգին` մարմարե սյունով և քանդակներով։ Մել այլ զարդ էր երկու կղզյակներով ձեռակերտ լճակը։
Դաստակերտի տերը հայտնի համադամասեր էր և սերտ կապեր ուներ կնոջ` Նիկոլսկոյե-Գագարինո աստակերտում բնակվող հարազատների հետ։ Նրանից հետո գույքը ժառանգել է որդին` Նիկոլայը, որը դիվանագիտական ծառայության պատճառով հիմնականում ապրել է արտասահմանում։ Անմիջապես գյուղացիական բարեփոխումներից հետո եկամուտ չբերող հողամասը վաճառվել է, որից հետո այն մասերի են բաժանել գավառական կալվածատերերն ու քաղքենիները։ Բոգորոդսկոյեում Գուրևների պալատի կորուստն ընդունված է վերագրել ռազմական ժամանակների ավերածություններին։ Դաստակերտային համակառույցից պահպանվել են միայն Աստվածածին եկեղեցին (1807) և որպես բնակտարածք վերափոխված կողաշենքերը։ Երկհարկանի անցումային աշտարակով ձիերի բակը, որը մոսկովյան ամպիրի հուշարձան էր, ավերվել է արդեն հետխորհրդային շրջանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի մարզի շենքեր և կառույցներ
Մեծ ֆիլմը
Մեծ ֆիլմը (The Big Picture), Քրիստոֆեր Գեստի կինոֆիլմը ։
Սյուժե
Նիկ Չեմպենը կինոակադեմիայի շրջանավարտ է։ Հանկարծ նրա կարճամետրաժ ֆիլմը նվաճում է հատուկ մրցանակ։ Սա թույլ է տալիս նրան կատարել բարձր մակարդակի նկարահանումներ. նա նույնիսկ կարող է նկարահանել ֆիլմ Հոլիվուդում, որի մասին այնքան երազել է։
Բայց ամեն ինչ այնքան էլ հեշտ չէ։ Դերասանները, մենեջերներն ու գործակալներն օգտվում են Նիկի միամտությունից, իսկ ֆիլմի նախնական մտահղացումից ոչինչ չի մնում։ Նիկը իրեն կորցրել է, նա չգիտի, թե ինչ անի և արդյունքում ի վերջո թողարկում է ֆիլմը՝ հաշվի չառնելով իր ընկերուհի Սյուզենի և իր լավագույն ընկերոջ Էմմետի կարծիքները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1989 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր
Աի Սիմիձու
Աի Սիմիձու (清水 愛),, ճապոնացի սեյու և երգչուհի։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1981 թվականի մարտի 26-ին, Տոկիոյում։ Աշխատում է «81 Produce» ընկերությունում։
Նրա հնչյունավորած հայտնի աշխատանքներն են «Mahoromatic» (Մինավա), «Croket!» (Դրոփ), «Onegai Twins» (Օնոդերա Կարեն), «DearS» (Ռեն), «Mai-HiME» (Մինագի Միկիտո) և «Strawberry Panic» (Սուձումի Տամաո/Հյուգա Կիձունա) անիմեները։
Դերասանուհին ընկերություն է անում մեկ այլ հայտնի սեյու Մաի Նակահարայի հետ և նրա հետ նկարահանվել է մի շարք հեռուստասերիալներում (չնայած նրան, որ նրանք աշխատում են տարբեր ընկերություններում), դրանցից են՝ Onegai Twins (Օնոդերա Կարեն և Մինաֆուձի Միինա), DearS (Ռեն և Միու), Mai-HiME (Մինագի Միկիտո և Տոկիհա Մաի) և այլն։ Նրանք նաև միասին ձայնագրել են երաժշտական CD:
Անիմե
Գլխավոր դերերը նշված են թավատառով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ճապոնացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտ
Dambuster Studios
Dambuster Studios, բրիտանական ընկերություն, որը զբաղվում է համակարգչային խաղերի մշակմամբ, տեղակայված է Նոթինգհեմում։ Ընկերությունը հիմնադրվել է 2014 թվականի հուլիսի 30-ին Deep Silver ընկերության կողմից։ Հիմնադրման համար հիմք է հանդիսացել նույն օրը փակված Crytek UK ստուդիան, որի աշխատակիները տեղափոխվեցին Dambuster Studios։
Պատմություն
Dambuster Studios ընկերությունը հիմնադրվել է 2014 թվականի հուլիսի 30-ին, երբ Crytek ստուդիան ֆինանսական բարդությունների պատճառով վաճառեց Homefront խաղի իրավունքները Deep Silver ընկերությանը։ Homefront: The Revolution խաղը, որն այդ ժամանակ գտնվում էր մշակման մեջ, նույնպես փոխանցվեց նոր տիրոջը։ Փակված ստուդիայի աշխատակիցների մեծ մասը ընդհունեցին Deep Silver-ի առաջարկը, այն էր տեղափոխվել նոր բացված ստուդիա՝ Dambuster Studios ։ Այսպիսով, Dambuster Studios-ը դարձավ Deep Silver-ի երրորդ ներքին ստուդիան՝ Volition և Fishlabs-ից հետո ։
Նոր ստուդիան շարունակեց Homefront: The Revolution խաղի մշակումը, որը թողարկվեց 2016 թվականին՝ Linux, macOS, Microsoft Windows, PlayStation 4 և Xbox One պլատֆորմների համար։
Ընկերության հաջորդ խաղը դարձավ Dead Island 2-ը, որի մշակումը ընկերությանը փոխանցվեց 2019 թվականի օգոստոսին Sumo Digital մասնավոր ընկերությունից ։ 2018 թվականի տվյալներով ընկերությունն ուներ 140 աշխատակից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ընկերություններ Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր Կատեգորիա:Ստուդիաներ Կատեգորիա:2014 հիմնադրված ընկերություններ Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր արտադրողներ այբբենական կարգով
Տատյանա Ռոժդեստվենսկայա
Տատյանա Վսևոլոդովնա Ռոժդեստվենսկայա (Татьяна Всеволодовна Рождественская, ), ռուս բանասեր, հնագույն Ռուսիայի լեզվի և մշակույթի, մասնավորապես հին ռուսական վիմագրության մասնագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր։ Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ռուսաց լեզվի ամբիոնի պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Տատյանա Ռոժդեստվենսկայան ծնվել է 1945 թվականի օգոստոսի 26-ին, բանաստեղծ Վսեվոլոդ Ռոժդեստվենսկու դուստրն է։ Հեռավոր նախնիների թվում է հրետանու գեներալ, սենատոր Իվան Կարլովիչ Առնոլդին ։
1974 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզ «XI—XIV դդ. հին ռուսական գրություն-գրաֆիտիներւ որպես լեզվաբանական աղբյուր» («Древнерусские надписи-граффити XI—XIV вв. как лингвистический источник») թեմայով Ա. Պ. Եվգենևայի ղեկավարությամբ։
1977 թվականին սկսել է աշխատել ԼՊՀ/Սանկտ Պետերբուրգի բանասիրական ֆակուլտետի ռուսաց լեզվի ամբիոնում որպես ասիստենտ, դոցենտ, ապա՝ պրոֆեսոր։
1994 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն՝ «X—XV դդ. Հին Ռուսիայի վիմագրական հուշարձանները. լեզվաբանական աղբյուրագիտության հիմնախնդիրները» («Эпиграфические памятники Древней Руси X—XV вв.: проблемы лингвистического источниковедения»):
«Ռուսաց լեզուն գիտական լուսաբանմամբ» («Русский язык в научном освещении») և «Slověne. International Journal of Slavic Studies» ամսագրերի խմբագրական խորհրդի անդամ։
Երկեր
Համահեղինակ
Редактирование и т. п.:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս բանասերներ Կատեգորիա:Խորհրդային լեզվաբաններ Կատեգորիա:Ռուս լեզվաբաններ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Կին գիտնականներ Կատեգորիա:Կին լեզվաբաններ
Սերեբրյակովի տուն (Տագանրոգ)
Սերեբրյակովի տուն (Дом Серебрякова), առանձնատուն ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում (Պետրովսկայա փողոց, 47)։ XVIII դարի երկրորդ կեսին այն պատկանել է առաջին գիլդիայի հայ վաճառական Հակոբ Միքայելի Սերեբրյակովին (Աստվածագործյան) ։
Պատմություն
Առաջին գիլդիայի հայ վաճառական Հակոբ Միքայելի Սերեբրյակովը (Աստվածագործյան) եղել է 1853 թվականին հիմնադրված և 1858 թվականին գործարկված Տագանրոգի կաշվի գործարանի առաջին սեփականատերը ։ 1865 թվականին նա կառուցել է բազմաբնակարան եկամտաբեր տուն Պետրովսկայա փողոցում։ Շինությունը գտնվում էր Ուկրաինսկայա և Տուրգենևսկայա նրբանցքների միջև։ Մեծ տան առաջին հարկը հատկացված էր խանութներին, որոնցում կարելի էր ձեռք բերել փարիզյան հագուստ և կոշիկներ։ Նույն տանը բացվել էր նաև Լադոխինի նոտարական գրասենյակը։ Շենքի ճարտարապետական ոճը ռուսական կլասիցիզմն է ։
1920 թվականից հետո Պետրովսկայա, 47 տունն անցավ Կարմիր բանակի 9-րդ հրաձգային դիվիզիային։ Ապա այդ տարածքը զբաղեցրել է թիվ 16 դպրոցը ։ XXI դարում այդ շենքում գործում է Տագանրոգի կառավարման և տնտեսության ինստիտուտը ։
Ալիռեզա Ջահանբախշ
Ալիռեզա Ջահանբախշ , պարսիկ ֆուտբոլիստ, նիդերլանդական ԱԶ ակումբի և Իրանի հավաքականի հարձակվող։
Ակումբային կարիերա
2011 թվականին 17-ամյա Ջահանբախշը կատարել է իր նորամուտը «Դամաշ Գիլան» ակումբի կազմում՝ մասնակցելով Իրանի Պրոլիգայի շրջանակներում անցկացված «Մես» ակումբի դեմ խաղում։ Այդ ժամանակ ֆուտբոլիստը եղել է թիմի հիմնական կազմի ամենաերիտասարդ խաղացողը ։
2013 թվականի մայիսի 26-ին Ջահանբախշը բանավոր համաձայնության է եկել ՆԵԿ ակումբի հետ։ Բժշկական զննություն անցնելուց հետո ՝ 2013 թվականի հուլիսի 1-ին, Ջահանբախշը պաշտոնապես ընդգրկվել է ակումբի կազմում՝ մասնակցելով «Վելվեյկ» ակումբի դեմ կայացած խաղին։ Նա իր առաջին գոլը խփել է 2013/2014 թվականների Նիդերլանդների գավաթի խաղարկության ընթացքում ։
2013/2014 թվականների մրցաշրջանի վերջին օրը Ջահանբախշը երկու անգամ գրավել է Ամստերդամի «Այաքս» ակումբի դարպասը, ինչը «ՆԵԿ» ակումբին թույլ է տվել մասնակցել Նիդերլանդների առաջին դիվիզիոն անցնելու համար անցկացվող փլեյ-օֆֆին միանգամից դուրս մնալու փոխարեն  ։ Ջահանբախշը ճանաչվել է 2013/2014 թվականների Էրեդիվիզիի տաղանդ  ։
Հավաքականի կազմում
2013 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Ջահանբախշը կատարել է իր նորամուտը Իրանի հավաքականի կազմում՝ փոխարինման դուրս գալով 2015 Ասիայի գավաթի խաղարկության որակավորման փուլի՝ Թայլանդի հավաքականի դեմ խաղի 82-րդ րոպեին ։ Նա իր առաջին գոլը հավաքականի կազմում խփել է նոյեմբերի 15-ին՝ Թայլանդի դեմ խաղի ժամանակ, որն ավարտվել է 3։0 հաշվով ։ 2014 թվականի հունիսի 1-ին նա ընդգրկվել է հավաքականի 23 խաղացողների կազմում՝ մասնակցելու 2014 թվականի աշխարհի առաջնությանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Իրանի ֆուտբոլի ազգային հավաքական Կատեգորիա:Պարսիկ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նեկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դամաշ Գիլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Փարսեհ Թեհրանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Բրայթոն ընդ Հոուվ Ալբիոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Վաղինակ Աբրահամյան
Վաղինակ Աբրահամյան (14 սեպտեմբերի, 1965, Ստեփանակերտ - 10 փետրվարի, 1993, Չլդրան, Մարտակերտի շրջան), հայ ազատամարտիկ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Կենսագրություն
Վաղինակ Աբրահամյանը ծնվել է 1965 թ. սեպտեմբերի 14-ին Ստեփանակերտ քաղաքում։ Թիվ 1 դպրոցում ութամյա կրթություն ստանալուց հետո պրոֆտեխուսումնարանում ստացել է խառատի մասնագիտություն։ Զինվորական պարտադիր ծառայությունն անցել է Յակուտիայում։ Զորացրվելուց հետո որպես բանվոր աշխատանքի է անցել շինվարչությունում։
Արցախյան շարժման ժամանակ մասնակցել է միտինգներին, միաժամանակ՝ կամավորական ջոկատների կազմում մասնակցել Ստեփանակերտի ինքնապաշտպանությանը։ Պաշտպանության բանակի ստեղծման օրից ծառայության է անցել ԿՊՇ-ում, մասնակցել է Մարտակերտի շրջանի գյուղերի ազատագրմանը։ Զոհվել է 1993 թ. փետրվարի 10-ին Մարտակերտի շրջանի Չլդրան գյուղի ազատագրական մարտում։ Հետմահու պարգևատրվել է ՀՀ և ԼՂՀ «Արիության համար», Շուշիի ազատագրման համար և «Մայրական երախտագիտություն՝ Արցախի քաջորդիներին» մեդալներով։ Ամուսնացած չէր։ Հանգչում է Ստեփանակերտի քաղաքային գերեզմանատանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:1965 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 10 մահեր Կատեգորիա:1993 մահեր
Քուիսլինգի վարչակարգ
Քուիսլինգի վարչակարգ (Quisling regimet), պաշտոնական անվանումն է «Ազգային կառավարություն» (Nasjonale regjering), Նացիստական Գերմանիայի խամաճիկային կառավարություն Նորվեգիայում, որը գոյություն է ունեցել 1942 թվականի փետրվարից 1945 թվականի մայիսը։ Կառավարության առանցքային անձը հանդիսանում էր Նորվեգիայի նացիստական  «Ազգային միասնություն» կուսակցության առաջնորդ Վիդքուն Քվիսլինգը, ով ռեժիմի գոյության ամբողջ ընթացքում զբաղեցրել է վարչապետի պաշտոնը ։ Կառավարությունը ունեցել է ինքնավար կարգավիճակ, միևնույն ժամանակ տարածքային առումով եղել է Ռայխսկոմիսարիատի տարածք, որը ձևավորվել է 1940 թվականին։ Իրականում պետության ղեկավարումը իրականացրել է անուղակիորեն Ռայխսկոմիսարիատի գերմանական ադմինիստրացիան։
Վրաստանի հայկական վանքերի և եկեղեցիների ցանկ
Այստեղ ներկայացված է Վրաստանում հայկական եկեղեցիների ցանկը ։
Քուիսլինգի վարչակարգ
1940 թվականին իշխանության զավթման փորձ
Վիդքուն Քվիսլինգը դեռևս 1939 թվականից կապեր էր հաստատել Գերմանիայի կառավարության հետ, երբ երկիրի առջև կախված էր դաշնակիցների զորքերի տեղակայման վտանգը։ 1939 թվականի դեկտեմբերին նա առաջին անգամ անձնապես հանդիպում է Ադոլֆ Հիտլերի հետ և աջակցություն խնդրում՝ հավաստիացնելով, որ կարող է Նորվեգիայում հաստատել նոր կարգեր։ Հիտլերը խոստանում է ֆինանսական և ըստ անհրաժեշտության նաև ռազմական օգնություն։
Վրաստանի հայկական վանքերի և եկեղեցիների ցանկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ցանկեր:Վրաստան
Քուիսլինգի վարչակարգ
1940 թվականին իշխանության զավթման փորձ
1940 թվականի ապրիլի 9-ին Նորվեգիայի վրա Գերմանիայի հարձակման ժամանակ Նորվեգիայի Հակոն VII թագավորը Նորվեգիայի խորհրդարանի անդամների հետ հեռանում է երկրից։ Նույն օրը Քվիսլինգը ռադիոյով հայտարարում է իշխանափոխության մասին։ Նա հայտարարում է, որ նոր կառավարության ղեկավարը լինելու է ինքը։ Քվիսլինգը կոչ է անում քաղաքացիներին դադարեցնել դիմադրությունը և ենթարկվել ֆաշիստական օկուպացիային, որը կարող էր փրկել երկիրը դաշնակից երկրների զորքերի ներխուժումից։ Սակայն նրա հայտարարությունը նորվեգացիների շրջանում առաջացրեց բացասական արձագանքի, ինչի պատճառով գերմանական օկուպացիան վերացրեց այն և ապրիլի 15-ին սկսեց ձևավորել իր սեփական պետական մարմինները։ Ապրիլի 24-ին Ռայխսկոմիսարիատի կողմից երկրի ղեկավար նշանակվեց Յոզեֆ Տերբովենը ։
Կառավարության ձևավորում ու ներքին քաղաքականություն
1940 թվականի սեպտեմբերին Վիդքուն Քվիսլինգը Յոզեֆ Տերբովենի ժամանակ նշանակվում է վարչապետի պաշտոնի ժամանակավոր կատարող։ 1942 թվականի փետրվարին ստեղծվեց ինքնավար կառավարությունը, որտեղ Քվիսլինգը ստացավ նախագահ-նախարարի պաշտոն։ Իրականում կառավարության լիազորությունները սահմանափակ էին։ Երկրի ներքին քաղաքականությունը քիչ էր տարվերվում Գերմանիայի կողմից բռնազավթված մնացած ինքնավար ու գերմանամետ ռեժիմների վարած քաղաքականություններից։ «Ազգային միասնություն» կուսակցությունը դարձավ Նորվեգիայի միակ օրինական քաղաքական կառույցը։ Ներդրվեցին Նյուրբերգյան ռասայական օրենքները, արգելվեցին հրեաների մուտքը երկիր։ Ոչ պաշտոնապես Քվիսլինգին տրվել էր «Ֆյուրեր» (fører) տիտղոս։ Նորվեգիայի տարածքում ստեղծվեցին համակենտրոնացման ճամբարներ, իսկ 1942 թվականի հոկտեմբերից 1943 թվականի փետրվար իրականացվեցին ռեժիմի հակառակորդների ու հրեաների առաջին ձերբակալությունները։
Երկրում ձևավորվեց նաև հականացիստական ուժեղ դիմադրություն, որի ներկայացուցիչները իրականացրեցին բազմաթիվ դիվերսիաներ նացիստական ռեժիմի նկատմամբ ։ Վիդքուն Քվիսլինգը հույս ուներ, որ նոր ռեժիմը կստանա լայն անկախություն, սակայն այդպես տեղի չունեցավ մի քանի պատճառներով։ Առաջին հերթին պատճառն այն էր, որ իր իշխանությունը չստացավ բնակչության աջակցությունը, ովքեր համակրում էին Անգլիային, որտեղ գտնվում է Հակոն VII թագավորն ու վտարանդի կառավարությունը ։
Անկախության հարցը
Նույնիսկ Վիդքուն Քվիսլինգի կառավարության ստեղծումից հետո Յոզեֆ Տերբովենը շարունակում էր ղեկավարել Նորվեգիան որպես բռնապետ ։ Քվիսլինգի իշխանությունը հանդիսանում էր խամաճիկային կառավարություն, բայց նա մշտապես հանդես էր գալիս Նորվեգիայի անկախության մասին հայտարարություններով և իր այդ գաղափարի մասին անօգուտ հայտնում էր Հիտլերին։ Քվիսլինգը պատրաստվում էր հասնել Նորվեգիայի անկախությանը Գերմանիայի հետ խաղաղության պայմանագրի կնքումով և բռնազավթման դադարեցումով։ Համաձայն այդ գաղափարի՝ Գերմանիան պետք է ճանաչեր Նորվեգիայի ինքնիշխանությունը։ Նա պլանավորում էր հետագայում վերսկսել նորվեգացիների զորակոչը նորվեգական բանակ, որպեսզի հետագայում Առանցքի ուժերի հետ մասնակցեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։
Քվիսլինգ առաջ քաշեց միասնական արժույթով և առևտրային շուկայով համաեվրոպական միության ստեղծման գաղափարը, սակայն առանց Գերմանիայի գերիշխանության ։ Քվիսլինգը իրն գաղափարների մասին հայտնում էր Հիտլերին նամակագրության կամ անձնական շփումների միջոցով (1942 թ.-ի փետրվարի 13, 1945 թ.-ի հունվարի 28) ։
Վիդքուն Քվիսլինգի բոլոր գաղափարները Հիտլերի կողմից մերժվում էին։ Վերջինս չէր պատրաստվում մինչև պատերազմի ավարտը որևէ պայմանագիր կնքել ու որպես Նորվեգիայի ամբողջական անեկսիայի պլաններ էր մշակում՝ այն դարձնելու համար «մեծ ռեյխի» ամենահյուսիսային շրջան։ Սակայն 1945 թվականի տեղի ունեցած հանդիպման ժամանակ Հիտլերը Քվիսլինգին խոստանում է վերականգնել Նորվեգիայի անկախությունը անմիջապես պատերազմի ավարտից հետո։ Այդ դեպը միակն է, երբ Հիտլերը օկուպացված տարածքին անկախություն է խոստացել ։
Վարչակարգի անկումը
1944 թվականին Վիդքուն Քվիսլինգը արդեն ամբողջությամբ կորցրել էր Նորվեգիայի անկախություն ստանալու հույսից, սիկ Գերմանիան գտնվում էր պարտության շեմին։ 1945 թվականին Յոզեֆ Տերբովենը ինքնսպանություն է գործում, երբ դաշնակիցների զորքերը մտնում են Նորվեգիայի ափ, իսկ նույն թվականի մայիսի 9-ին Քվիսլինգը կառավարության մյուս անդամների հետ միասին ձերբակալվում է։ Այդպիսով Նորվեգիայում դադարեցվում է Քվիսլինգի կառավարության գործունեությունը։ Ազգային միասնություն կուսակցությունը արգելվում է և լուծարվում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի պատմություն Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Էպո Բեզյու
Էպո-Բեզյու (Épaux-Bézu), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Շատո-Տերի կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Շատո_Տերի։
Համայնքի INSEE կոդը 02279։
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 588 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 395 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 297-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 98-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 75,2%, 1999 թվականին եղել է 77,8%)։ 297 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 265-ը (144 տղամարդ և 121 կին), գործազուրկ էին 32 մարդ (13 տղամարդ և 19 կին)։ 98 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 31-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 37-ը՝ թոշակառուներ, 30-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով ։
Քաջարանի կամավորական ջոկատ
Քաջարանի կամավորական ջոկատ, կազմավորվել է 1988 թվականին Քաջարանում։ 1988-1994 թվականներին մասնակցել է Հայաստանի Կապանի («Կապուտջուղ» բարձունք, Ագարակ, Եղվարդ, Ուժանիս, Դավիթ Բեկ, Կարմրաքար, Շիկահող գյուղեր, Կապան-Գորիս մայրուղի, Փայլասարի սահմանամերձ տարածք), Գորիսի (Կոռնիձոր) և Արցախի Հանրապետության Կուբաթլուի, Զանգելանի, Քաշաթաղի, Ֆիզուլիի (Հորադիզ) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Ռազմական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Վ. Մնացականյանը, Ս. Հովսեփյանը, Վ. Գևորգյանը, Ա. Սիմոնյանը, Վ. Թումանյանը, Հ. Մարտինյանը։ Ջոկատից զոհվել է 5 ազատամարտիկ։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Շրի Լանկա (կղզի)
Կղզու մակերեսը կազմում է 65 610 կմ², ամենաբարձր կետը Պիդուրուտալագալա լեռն է, որն ունի 2524 մետր բարձրություն։
Շրի Լանկայի արևմուտքը առանձնացված է Հնդոստա Պոլկսիմ նեղուցով, Փոլքի և Մանարյան ծոցերով։ Նախկինում, մինչև 15-րդ դարը կղզին մայրցամաքի հետ կապված էր պարանոցով, սակայն, 1481 թվականի ուժեղ երկրաշարժից հետո կղզին մայրցամաքին կապող պարանոցը «փլուզվեց»։
Կղզու հյուսիսային և արևմտյան կողմերը սահմանակից են Բենգալյան ծոցին։
Գետեր
Կղզու խոշորագույն գետը՝ Մահավելի-Գանգեսը, հոսում է կղզու կենտրոնական մասում և հյուսիս-արևմուտք, դեպի Բենգալյան ծոց։ Այլ խոշոր գետեր են Կելաանին, Կալուն, Արուվի-Արուն։
Ծոցեր
Կղզու ծոցերի մեծամասնությունը տեղակայված են հյուսիսարևելյան և հյուսային ափերում, որոնցից խոշորագույնը Ջաֆֆնա ծովածոցն է, ինչպես նաև կղզում ամենամեծն է նույնանուն թերակղզին։
Պուտտալամ քաղաքից մինչև Պոտտուվիլ քաղաքն ընկած տարածքի ծոցերն են. Դուտի ծովածոցը, Փոլք ծովախորշը, Ջաֆնա ծովածոցը, Կոկկիլայը, Կոդդիայար ծովախորշը, Պերիյա-Կալապուվա ծովածոցը, Կարայ-Կալապուն, Տանդիադի-Կալապուն, Կոմարի-Կալապու։
Կղզիներ և թերակղզիներ
Շրի Լանկայի ամենամեծ թերակղզին Ջաֆֆան է, որը տեղակայված է կղզու հյուսիսում։
Շրի Լանկայի ափին կան բազմաթիվ փոքր կղզիներ, որոնք հիմնականում պատկանում են Փոլքի նեղուցին և Մանարսյան ծոցին։ Դրանքից են Անալայտիվուն, Կարայտիվուն, Էլուվայտուվուն, Մանդայտիվուն, Պալետիվուն, Վելանայը, Էրումայտիվուն, Կակկատիվուն, Մանարը, Պուլյանտիվուն, Կալլիադիտիվուն։
Բնակչություն
Բնակչության թիվը կազմում է 20 277 597 մարդ (2012)։
Բնակչության 70,19 %-ը (հիմնականում սինգալները), դավանում են բուդդիզմ (հիմնականում Թհերավադա ), 12,61 %-ը հինդուիզմ (տամիլները), 9,71 %-ը՝ իսլամ, 7,45 %-ը՝ քրիստոնեություն ։
Քրիստոնյաների 82 %-ը կաթոլիկ են, մնացածը՝ անգլիականներ, իսկ մյուսները՝ բողոքականներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդկական օվկիանոսի կղզիներ Կատեգորիա:Շրի Լանկայի կղզիներ