cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կարգաբանություն
Կարգաբանական միավորներ
Դասերը բաժանվում են կարգերի։ Կարգաբանական կարգերից են՝ գիշատիչների, պրիմատներ, կրծողներ, նապաստականմաններ, ձեռնաթևավորներ, կնճիթավորներ, միասմբակավորներ, երկսմբակավորներ, կոշտուկոտանիներ, կետանմաններ, մաշկոտանիներ, միջատակերներ, թերատամնավորներ, պարկավորներ, միաշաքիլավորներ, երկշաքիլավորներ։
Կարգերը բաժանվում են ընտանիքների՝ ։ Ընտանիքը գտնվում է կարգի և ցեղի միջև։ Բուսական աշխարհում հայտնի ընտանիքներ են՝ խաչածաղկավորներ, վարդազգիներ, բակլազգիներ, մորմազգիներ, աստղածաղկազգիներ, հացազգիներ, շուշանազգիներ, փիփերթազգիներ։ Կենդանական աշխարհի հայտնի ընտանիքներ են՝ կատվազգիների ընտանիքը, մրջնակերների ընտանիքը։
Կենդանական աշխարհի դասակարգման փորձեր
Կենդանիների և բույսերի դասակարգման փորձեր կատարվել են դեռևս Հին Հունաստանում, մ.թ.ա. 4-րդ դարում, Արիստոտելի կողմից։ Սակայն կարգաբանությունը, որպես գիտություն, ձևավորվել է 18-րդ դարի կեսերին և կապված է շվեդ բնախույզ Կառլ Լիննեյի անվան հետ, որը բույսերին ու կենդանիներին դասակարգելու համար օգտագործեց 1693-ին անգլիացի կենսաբան Ջոն Ռեյի առաջարկած «տեսակ» հասկացությունը։ Իրականում օրգանիզմների բնական համակարգի իսկական մատերիալիստական գաղափարը բացահայտել է Չարլզ Դարվինը իր՝ տեսակների առաջացման մասին աշխատության մեջ։
Դեռևս 400 տարի առաջ շվեյցարացի գիտնական Կոնրադ Հեսները այբբենական կարգով սկսեց գրանցել իրեն հայտնի բոլոր կենդանի օրգանիզմների տեսակները։ Դա փորձված համակարգ էր, որովհետև այդ սկզբունքով են դասակարգվում բոլոր հանրագիտարաններն ու բառարանները։ Սակայն կենդանիների հարցում առկա էին մի շարք թերություններ. տարբեր լեզուներով կենդանիներն ունեն տարբեր անվանումներ և բացի այդ իրար կողք էին հայտնվում միմյանցից խիստ տարբերվող կենդանիներ։ Այնպիսիք, ինչպիսին են՝ կենգուրուն ու կետը, կոլիբրին ու կոկորդիլոսը։
Այս խնդրի լուծման մեջ մեծ ավանդ ունի շվեդ բնագետ Կառլ Լիննեյը (1707-1778)։ Նա առաջարկեց կենդանական տեսակների հաշվառման մի համակարգ, որը մինչ օրս ընդունելի է։ Նա առաջարկեց կենդանիներն ու բույսերն անվանել լատիներեն՝ հին հռոմեացիների լեզվով։ 1735 թվականին լույս է տեսել նրա «Բնության համակարգ» աշխատությունը, որտեղ ամբողջությամբ ներկայացված է կենդանական տեսակների դասակարգման այդ համակարգը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կենսաբանական դասակարգում Կատեգորիա:Էվոլյուցիոն կենսաբանություն
Խարամեջ
Խարամեջ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում ։ Գտնվում է Մուշ քաղաքից 28 կմ հյուսիս-արևելք՝ Մուշ-Բուլանըխ ճանապարհի ձախ կողմում։
Անվան ստուգաբանություն
Անվանումն ըստ երևույթին հանդիսանում է Քարամեջ բառի աղավաղված տարբերակը։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 20 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կալինովկա (Ռոդիոնովո-Նեսվետայսկի շրջան)
Կալինովկա (Калиновка), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ռոդիոնովո-Նեսվետայսկի շրջանում։ Մտնում է Ռոդիոնովո-Նեսվետայսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ռոդիոնովո-Նեսվետայսկի շրջանի բնակավայրեր
Օլմստեդ շրջան (Մինեսոտա)
Օլմստեդ շրջան (Olmsted County), ԱՄՆ Մինեսոտա նահանգի 87 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1,691 կմ² է, բնակչությունը՝ 144,248 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ռոչեստեր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1855 թ.։
Կատեգորիա:Մինեսոտա նահանգի շրջաններ
Էվո լե Բեն (կանտոն)
Էվո լե Բեն (Évaux-les-Bains), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Լիմուզան շրջանում։ Կրյոզ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Օբյուսոն օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 3178 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 2315 է։ Էվո լե Բեն կանտոնում կա 8 կոմունա, որոնցից ամենամեծը Էվո լե Բեն կոմունան է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրյոզ դեպարտամենտի կանտոններ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Չիտեի ամրոց
Չիտեի ամրոց (Castillo de Chite), մուսուլմանական ժամանակաշրջանի փոքրիկ ամրոցի ավերակներ Իսպանիայի Անդալուզիա ինքնավար մարզի Գրանադա պրովինցիայի Լեկրին մունիցիպալիտետի Չիտե տեղայնքում։
Նկարագրություն
Ամրոցի ավերակները գտնվում են ճամփեզրին, ծովի մակարդակից 500 մետր բարձրության վրա և Չիտե բնակավայրը միացնում են Բեզնար ջրամբարի հետ։
Գյուղական բնակավայրի պարսպապատ բնակելի կառույցի ավերակների հստակ ժամակաշրջանը հայտնի չէ ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Անդալուսիայի ամրոցներ
Լինդա Վենդել
Լինդա Վենդել (Linda Wendel, ), դանիացի բանաստեղծուհի, կինոռեժիսոր և սցենարիստ։
Կենսագրություն
Լինդա Վենդելը ծնվել է 1955 թվականի հուլիսի 9-ին Դանիայում։ 1980 թվականին հրապարակել է «Стихи диско» ժողոովածուն։ 1984 թվականին ավարտել է դանիական կինոդպրոցը (Den Danske Filmskole)։ Լինդան 2011 թվականին արժանացել է Ալլենի մրցանակի։
Ընտրյալ ֆիլմագրություն
ըստ տվյալների `
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դանիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:21-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Դանիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Դանիացի կինոգործիչներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Կախարդական սփռոցը (հեքիաթ)
Կախարդական սփռոցը, հայկական ժողովրդական հեքիաթ։
Սյուժե
Հեքիաթը պատմում է մի թագավորի մասին, որն ունենում է 3 որդի ։ Նրանցից ամենախելացին փոքր եղբայրն է լինում։ Հայրը մի անգամ ասում է փոքր տղային, որ ուզում է նրանց ամուսնացնել։ Տղան միայն ասում է, որ 3 աղջիկներն էլ պետք է լինեն մի տնից։ Թագավորը ծառաներից Վեզիրին վերցնում է, նրանք շատ են փնտրում, բայց ոչ մի տեղ չեն գտնում։ Թագավորն առաջարկում է գնալ Ստամբուլ քաղաք։ Այստեղ նրանք այցելում են տեղի թագավորի մոտ. նրանց ուտելիք են մատուցում այս թագավորի 3 աղջիկները։ Թագավորը այդ երեք աղջիկներին նշանում է և հետ վերադառնում իրենց քաղաք։ Մի ամիս անց նրանք գնում են հարսներին բերելու։ Փոքր տղան, որ տանն է մնում, պատվիրում է ճանապարհին հանդիպած Կարմիր բլուրի մոտ չկանգնել։ Սակայն նրան չեն լսում և հանդիպում են վիշապի։ Վերջինս որպես փրկագին պահանջում է փոքր տղային, իսկ հարսին պահում է որպես գրավ։ Վիշապը փոքր տղայից որպես փրկագին պահանջում է Չինմաչին թագավորի աղջկան։ Ճանապարհվելուց առաջ նրան մի սփռոց է տալիս, որը նրան շատ է օգնում և փրկում դժվար իրավիճակներում։ Նա տարբեր դժվարություններ ու խոչընդոտներ հաղթահարելով հասնում է թագավորի պալատ։ Չինմաչին թագավորն այնպիսի հանձնարարություններ էր տալիս, որ ոչ ոք չէր կարողանում կատարել։ իսկ ով չէր կատարում հանձնարարությունները, թագավորը նրան սպանում էր։ Տղան բոլոր հանձնարարությունները կատարում է` իր մոտ եղած կախարդական իրերի շնորհիվ։ Ի վերջո, բոլոր հանձնարարությունները կատարելուց հետո թագավորը նրան է տալիս իր աղջկան։ Վիշապը, տեսնելով աղջկան, դառնում է երիտասարդ տղա, ով պարզվում է, Չինմաչին թագավորի տղան էր ։
Վասցե-Կուուստե
Վասցե-Կուուստե (Vastse-Kuuste), գյուղական ավան Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վասցե-Կուուստե շրջանում։
Կախարդական սփռոցը (հեքիաթ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հեքիաթներ
Վասցե-Կուուստե
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 396 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Վասցե-Կուուստե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղական ավաններ
Հայ փոքրիկ երգիչներ (միջազգային ասոցիացիա)
Հայ փոքրիկ երգիչներ միջազգային ասոցիացիա, ստեղծվել է 1992 թվականին, Երևանում։ Ասոցիացիայի հիմնադիրն ու նախագահն է պրոֆեսոր Տիգրան Հեքեքյանը։ Ասոցիացիան նպատակ ունի զարգացնել մանկական խմբերգային արվեստը Հայաստանում, հայ մշակույթն աշխարհին հայտնի դարձնել, օժանդակել հայ խմբերգային արվեստի ներկայացուցիչների մերձեցմանը խմբերգային արվեստի միջազգային կառույցներին։ «Հայ Փոքրիկ Երգիչներ» միջազգային ասոցիացիան բուռն գործունեություն է վարում այս ասպարեզներում։
Հղումներ
Կատեգորիա:Միջազգային ասոցիացիաներ
Իվան Ցիբուլկա
Իվան Ցիբուլկա (Ivan Václav Cibulka, ), չեխ թավջութակահար, կոմպոզիտոր, մանկավարժ։ Կյանքի մեծ մասն ապրել է Բուլղարիայում ։
Կինը՝ պրոֆեսոր Մառա Մարինովա-Ցիբուլկան, եղել է վոկալի ուսուցիչ, որդին՝ Կիրիլ Ցիբուլկան, կոմպոզիտոր։
Կենսագրություն
Իվան Ցիբուլկան ծնվել է 1880 թվականին Պրահայում։ 10 տարեկան հասակում սովորել է թավջութակ նվագել։ Նա համարվում է չեխ պրոֆեսիոնալ թավջութակահարներից մեկը։
Ստեղծագործական ուղի
20 տարեկանում տեղափոխվել է Բուլղարիա և 1900 թվականին սկսել իր երաժշտական կարիերան գվարդիայի նվագախմբում, այնուհետև առաջին թավջութակահարի տեղ է ստացել Սոֆիայի ազգային օպերայի նվագախմբում։ Երաժշտի ռեպերտուարը եղել է բազմազան՝ բաղկացած Անտոնին Դվորժակի, Յոզեֆ Հայդնի, Քամիլ Սեն-Սանսի թավջութակի համար ստեղծագործություններից։ 1901 թվականին Բուլղարիայում հիմնել է առաջին լարային քառյակը, որի կազմի մեջ են ընդգրկվել Իոսիֆ Շվարցերը, Ֆր. Հանելը և Կլինգերը։ Քառյակը գոյատևեց 2 տարի, սակայն կարողացավ իր տեղը հաստատել որպես Բուլղարիայի մշակութային իրադարձությունների հիմնաղբյուր ։
1908 թվականին Իվան Ցիբուլկան դարձավ Բուլղարիայի օպերայի և բալետի ազգային թատրոնի և 1924 թվականին Սոֆիայի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի հիմանդիրներից մեկը, այնուհետև՝ նախագահը։ 1908 թվականի հոկտեմբերի 18-ին կայացել է «Болгарска оперна дружба» (Բուլղարիայի օպերայի և բալետի ազգային թատրոնի) առաջին ներկայացումը, որի ընթացքում ներկայացվեցին հատվածներ Գունոյի «Ֆաուստ» և Ջուզեպպե Վերդիի Տրուբադուր օպերաներից դիրիժոր Հենրիխ Բիզների մասնակցությամբ։
Ցիբուլկան հեղինակել է ստեղծագործություններ կամերային նվագախմբի, թավջութակի, երթերի սիմֆոնիկ նվագախմբերի համար։ Արվեստի բնագավառում զգալի ներդրումների համար արժանացել է պարգևների։
Ուսում
1921 թվականին ավարտել է Ֆելիքս Մենդելսոնի անվան Լայպցիգի երաժշտության և թատրոնի բարձրագույն դպրոցը։
Ընտանիք
1921 թվականին ամուսնացել է երգչուհի, վոկալիստ-մանկավարժ Մառա Մարինովայի հետ՝ 15 տարի Վատիկանից սպասելով ուղղափառ եկեղեցում ամուսնանալու թույլտվության։ 1927 թվականին ծնվել է նրանց որդին՝ Կիրիլը, հայտնի բուլղարացի կոմպոզիտոր, բազմաթիվ գեղարվեստական ֆիլմերի երաժշտության հեղինակ։
Անատոլի Մարչենկո
Անատոլի Տիխոնովիչ Մարչենկո (Анато́лий Ти́хонович Ма́рченко, ), խորհրդային այլախոհ, գրող, մարդու իրավունքների պաշտպան, խորհրդային քաղաքական բանտարկյալ, Եվրախորհրդարանի սահմանած Սախարովի ազատ մտքի մրցանակի առաջին ստացողներից մեկը (Նելսոն Մանդելայի հետ), որին նա արժանացել է 1988 թվականին, հետմահու։ Տարբեր դատվածություններով բանտերում և աքսորներում նա անցկացրել է մոտ 20 տարի ՝ դառնալով Խորհրդային Միության «հավետ բանտարկյալներից մեկը» ։
Մարչենկոն ի սկզբանե եղել է հորատող, այլ ոչ թե մտավորական ։ Նա ծայրահեղական, իսկ ավելի ուշ գրող և քաղաքական բանտարկյալ է դարձել սկսած 1958 թվականից, մի քանի անգամ աշխատանքային ճամբարներում և բանտերում ազատազրկման արդյունքում՝ այլախոհների հետ առնչվելով ։
Նա առաջին լայն ճանաչման արժանացավ «Իմ վկայությունը» ինքնակենսագրական գրքով, որը խորհրդային աշխատանքային ճամբարների ու բանտերի մասին է։ Նա այդ մասին որոշեց գրել 1966 թվականին, երբ Մոսկվա ժամանելուց հետո երկրորդ անգամ ազատազրկվեց ։ Արևմուտքում սենսացիա առաջացրեց, երբ 1969 թվականին Խորհրդային Միությունում «Սամիզդատ» հրատարակչությունը սահմանափակ քանակով հրապարակեց այն։ Նա ամբողջ աշխարհի, նաև ԽՍՀՄ-ի ընթերցողների ուշադրությունը հրավիրեց այն բանին, որ խորհրդային Գուլագները չեն դադարել գործել նաև Իոսիֆ Ստալինից հետո :
1968 թվականին Չեխոսլովակիա ներխուժումից առաջ նա բաց նամակով հանդես եկավ, որում կանխատեսում էր այդ դեպքերը, և շուտով կրկին ձերբակալվեց։ Նա կարճաժամկետ ազատ արձակվեց 1970 թվականի սկզբին, սակայն 1974 թվականին հարցաքննվեց և մեկ տարի անց աքսորվեց Իրկուտսկի մարզ։ Նա չլռեց։ 1976 թվականին Մոսկվայի Հելսինկյան խմբի հիմնադիրներից մեկը դարձավ։ 1981 թվականին նա կրկին ձերբակալվեց և բանտարկվեց։ Նա շարունակել է գրել բանտում եղած ողջ ընթացքում՝ խորհրդային քաղբանտարկյալների ճակատագրի մասին տեղեկատվություն տարածելով ։
Նա մահացել է Չիստոպոլի բանտի հիվանդանոցում իր վերջին ազատազրկման ժամանակ, 48 տարեկան հասակում, երեք-ամսյա հացադուլից, որը նա սկսել էր բոլոր խորհրդային քաղբանտարկյալներին ազատ արձակելու պահանջով ։ Նրա մահվան կապակցությամբ միջազգային հանրության զայրույթը հիմնական գործոններից մեկն էր, որն առիթ հանդիսացավ, որ 1987 թվականին Գլխավոր քարտուղար Միխայիլ Գորբաչովը արտոնեց քաղբանտարկյալների լայնածավալ ազատ արձակման գործընթացը։
Կենսագրություն
Մարչենկոն ծնվել է 1938 թվականին Արևմտյան Սիբիրում՝ Բարաբինսկում։ Նրա ծնողները եղել են թերուս երկաթուղայիններ (հայրը՝ Տիխոն Ակիմովիչը, շոգեքարշի հնոցապան էր, իսկ մայրը՝ կայարանների մաքրուհի) ։ Նրա պապը գյուղացի էր, ով գնդակահարվել էր Կոլչակի կողմից։ Ունեցել է երկու եղբայր, որոնցից մեկը մահացել է շատ երիտասարդ հասակում։
Նա թողել է դպրոցը 8 տարում երկու կարճատև ամբողջական միջնակարգ կրթություն ստանալով։ Այնուհետև նա մտել է կոմերիտականների շարքերը և դարձել հորատողների խմբի հերթափոխի պետ, որով ճանապարհորդել է Սիբիրում։
1958 թվականին, Կարագանդայի էլեկտրակայանում աշխատելիս նա խնդիրներ ունեցավ, ինչի արդյունքում ստացավ իր առաջին ազատազրկման ժամկետը։ Որոշ չեչեն աքսորյալներ աշխատանքային հանրակացարանում ծեծկռտուք էին սկսել ռուսների հետ, Մարչենկոն միջամտել էր՝ փորձելով բաժանել կռիվը ։ Պայքարի ավարտից հետո, երբ կռվողներից շատերը հեռացել էին, ոստիկանությունը առանց մեղավոր անմեղ հարցնելու անխտիր ձերբակալել էր բոլոր մնացածներին։ Ձերբակալվածներին ձևական դատական գործընթացից հետո Կարագանդայի ուղղիչ-աշխատանքային ճամբարներ ուղարկեցին ։
Քաղաքական բանտարկյալ
1960 թվականին նա փախավ ճամբարից (ճակատագրի հեգնանքով, նրա դատավճիռը արդեն բեկանվել էր), և տեսնելով, որ ԽՍՀՄ-ում ապագա չի ունենա, փորձեց փախչել Իրանի սահման։ Սակայն հոկտեմբերի 29-ին Աշխաբադի սահմանից ոչ հեռու նրան բռնեցին։ Հետագայում, 1961 թվականի մարտի 2-ին նա դատապարտվեց դավաճանության համար։ Այդ մեղադրանքը նրա դեմ հարուցվել էր, քանի որ նա, իբրև թե, մտադիր էր մասնակցել ԽՍՀՄ-ի դեմ կազմակերպվող վարձատրվող աշխատանքներին, սակայն ըստ էության պատիժվեց ԽՍՀՄ-ից հեռանալու փորձ կատարելու համար։ 1961 թվականի մարտի 3-ին նա դատապարտվեց ազատազրկման, իսկ դա նշանակում էր, որ կյանքը խորտակված է, բայց դա փոխեց նրա կյանքը, քանի որ նա հայտարարվեց քաղաքական բանտարկյալ, այլ՝ ոչ սովորական հանցագործ։ Նա վեց տարով ազատազրկվեց աշխատանքային ճամբարում ։
Մի քանի ամսվա ընթացքում մի շարք տարանցիկ բանտերով նա տեղափոխվեց Մորդովիայի աշխատանքային ճամբար։ Փախուստի անհաջող փորձից հետո նա դատապարտվեց երեք տարվա ազատազրկման՝ պատիժը կրելով տխրահռչակ Վլադիմիրյան բանտում։ Այն ժամանակ նա երկարատև հացադուլ սկսեց, հետագայում հաճախակի կրկնելով այդ մարտավարությունը։ 1963 թվականին նրան տեղափոխեցին ետ՝ Մորդովայի աշխատանքային ճամբար։ Թեև 1966թվականի մարտին թարախային մենինգիտի նոպայից հետո որևէ բժշկական օգնություն չստանալով, նա ողջ մնաց, բայց ականջների խնդիր ունեցավ, որը նրան անհանգստացրեց հետագա ողջ կյանքի ընթացքում։
Ճամբարներում եղած ժամանակ նա սովորել է, կրթվել, կարդացել մի շարք հասարակական-քաղաքական աշխատություններ, այդ թվում, Լենինի հատորների ամբողջական ժողովածուն, ավելի ուշ նաև՝ Մարքսի և Էնգելսի ամբողջական ժողովածուները։ Նա նաև հանդիպել է մի շարք ինտելեկտուալ քաղաքական բանտարկյալների, այդ թվում ՝ Յուլի Դանիելի հետ, հանդիպում, որ հետագայում ճակատագրական եղավ Մարչենկոյի համար։
Առաջին ազատագրումը, և «Իմ վկայությունը» գիրքը
1966 թվականի նոյեմբերի 2-ին Մարչենկոն ազատ արձակվեց։ Ամիսներ ճանապարհորդելով նա փորձում էր բնակավայր գտնել, որտեղ թույլ կտան գրանցվել ապրելու համար։ Նրան վերջապես հաջողվում է գրանցման թույլատրվություն ստանալ Բարաբինսկում, իսկ ավելի ուշ՝ Ալեքսանդրովում (Վլադիմիրի մարզ)։ 1968 թվականի մայիսին, դեռ ձևականորեն ապրելով Ալեքսանդրովում, նա Մոսկվայում բեռնակիր էր աշխատում. դա նրան հասանելի միակ աշխատանքն էր, թեև բժիշկներն արգելել էին զբաղվել ծանր ֆիզիկական աշխատանքով։
Այդ ընթացքում նա հանդիպում է Լարիսա Բոգորազին՝ Յուլի Դանիելի կնոջը (թեև նրանք բաժանման գործընթացում էին), ինչպես նաև նրա շրջապատից մի շարք այլ մարդկանց։ Նրանք Մարչեկոյին աջակցեցին բժշկական օգնություն ստանալ և լուծել ինչպես ականջների, այնպես էլ ստամոքսի ներքին արյունահոսության խնդիրները։ Նա ճամբարների և բանտախցի ընկերների մասին գրելու վճռականությամբ լի էր և լծվեց աշխատանքի։
1967 թվականի դեկտեմբերին Մարչենկոն ավարտեց «Իմ վկայությունը» իր առաջին գիրքը։ Այն վկայում էր այն մասին, որ Գուլագները դեռ ամբողջ ծավալով գործում էին ոչ միայն Խրուշչովի, այլև՝ Լեոնիդ Բրեժնևի օրոք։ The Daily Telegraph-ը Իմ վկայությունը գիրքը որակել է որպես «չափազանց կարևոր գիրք, ... լիովին իրատեսական, ամբողջական, փաստացի և միևնույն ժամանակ խորապես և մարդկային՝ հաշվի առնելով ռուսական բանտային և ճամբարային կյանքը...»
Նա ներկայացրել է իր եղած ճամբարների ու բանտերի մանրամասն հաշվետվություն, ինչպես նաև լայնորեն ներկայացրել է այնտեղի պայմանները։ Գրքի պատճառով նա հետագայում կալանք վաստակեց հակախորհրդային ագիտացիայի և քարոզչության համար։
Մարչենկոն այլախոհ է դառնում
1967 թվականի սեպտեմբերի 5-ին, Ալեքսանդր Գինսբուրգի մոր բնակարանում խուզարկության ժամանակ հայտնվելով՝ Մարչենկոն իշխանություններին հայտարարեց այլախոհների շարքերում լինելու մասին, որը մեկ այլ հանրաճանաչ դատական գործընթաց էր։
1968 թվականի մարտի 27-ին նա բաց նամակ է գրում Ալեքսանդր Չակովսկիին (հետագայում Գրական թերթի գլխավոր խմբագիր)։ Ապրիլի 17-ին նա մի շարք նամակներ է հղում Խորհրդային Կարմիր Խաչին և այլ բարձրաստիճան պաշտոնյաների ։ Նրա հաջորդ շեշտադրումը լինում է Չեխոսլովակիայում խորհրդային զորքեր մտցնելու վտանգի մասին։ Հուլիսի 22-ից նա բաց նամակներ է գրում տարբեր հրատարակչություններ, այդ թվում՝ Արևմտյան կոմունիստական ԶԼՄ-ներին տիրող իրավիճակի մասին և ասելով, որ ԽՍՀՄ-ը թույլ չի տվել շարունակել Պրահայի գարունը։
Դա չափազանց էր իշխանությունների համար. հուլիսի 28-ին նա ձերբակալվեց և մեղադրվեց անձնագրային ռեժիմի խախտման համար։ Օգոստոսի 21-ին (նույն օրը, երբ Խորհրդային Միությունը ներխուժել է Չեխոսլովակիա, ինչպես նա կանխատեսել էր դա) նա դատապարտվեց առավելագույն պատժի հանցագործության համար՝ մեկ տարվա աշխատանքային ճամբար։ Իրականում նրա հանցագործությունը Չեխոսլովակիայի մասին բաց նամակն էր ։
Այնուհետև նա ուղարկվեց հյուսիսային նահանգի Պերմի ճամբար։ 1969 թվականի հուլիսի 27-ին լրանում էր նրա ազատազրկման ժամկետը, բայց մինչ այդ նրան դատեցին «խորհրդային քաղաքական համակարգի զրպարտման մեջ»՝ նկատի ունենալով Չեխոսլովակիան և մարդու իրավունքները ԽՍՀՄ-ում։ Իրականում, ինչպես խորհրդային պաշտոնյաներն ավելի ուշ խոստովանեցին, դա Արևմուտքում Իմ վկայությունը գրքի հրապարակումն էր։ Այդ մեղադրանքով դատապարտվեց օգոստոսի 22-ին, իսկ օգոստոսի 26-ին նա դատապարտվեց ևս երկու տարվա ազատազրկման ։
Սիբիրյան աքսոր և ընտանիք
Թեև շատերը (այդ թվում՝ նրա ամերիկյան հրատարակիչ, Դաթոնը) չէին սպասում, որ նա կդատապարտվի ազատազրկման, նա ազատ արձակվեց 1971 թվականի օգոստոսին։
Աքսորավայրից ազատ արձակվելուց հետո նրան երկրից չբացակայելով ապրելու վայրը ընտրելու հնարավորություն տրվեց։ Նա ընտրեց Չունան (Սիբիր), որտեղ աքսորված էր նրա այլախոհ ընկեր Լարիսա Բոգոռոզը (նա դատապարտվել էր չորս տարով, երբ 1968 թվականի օգոստոսին հրապարակայնորեն հանդես եկավ Չեխոսլովակիա ներխուժելու դեմ)։
Սեպտեմբերին 1972 թվականի զույգը վերադարձավ Տառուսա (Կալուգայի մարզ)։ Նրանք ձմռանը ունեցան մեկ որդի՝ Պաուլը։ Մարչենկոյի առողջությանը թույլ չէր տալիս ցանկացած աշխատանք կատարել. նա աշխատանքի անցավ որպես հնոցապան։
Մարչենկոն շարունակում է այլախոհական գործունեություն
Տառուսան մոտավորապես 100 կմ հեռավորության վրա էր Մոսկվայից և ընկերների հետ կապը չէր խզվել։ Մարչենկոն և Բոգոռոզը մտածում էին արտագաղթի մասին է։
Դեկտեմբերի 10-ին նա նամակ գրեց Նիկոլայ Պոդգորնիին (այն ժամանակ ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության նախագահ) խորհրդային քաղաքացիությունից հրաժարվելու մասին՝ նշելով, որ մտադիր են ԱՄՆ արտագաղթել։ Պատասխանը եղավ խրախուսական. կառավարությունը համաձայն էր Մարչենկոյին տալ արտագնա վիզա Իսրայել, եթե նրանք համագործակցեին խորհրդային քարոզչություն անել։ Մարչենկոն հրաժարվեց համագործակցել, չնայած ԽՍՀՄ-ից հեռանալու համար նա կարող էր հետո հեշտությամբ փոխել է իր նշանակումը։
Կրկին աքսոր
Չունայում նա կրկին անցավ անտառահատման վերամշակման աշխատանքի։ Ավելի ուշ՝ 1975 թվականին, նա սրտի նյարդաբորբի նոպա ունեցավ, տեղափոխվեց Իրկուտսկի հիվանդանոց, չնայած ստիպված էր մինչև լիովին ապաքինվելը հեռանալ հիվանդանոցից։
Սիբիրյան այս աքսորի ընթացում՝ 1975 թվականի հոկտեմբերին, նա ավարտեց իր երկրորդ գիրքը, որը ներառում էր վերջին իրադարձությունները և հացադուլը։ 1976 թվականին նա Մոսկվայի հելսինկյան խմբի հիմնադիրներից մեկն էր։
Վերջին տարիների ազատություն
1978 թվականի սեպտեմբերին աքսորի ժամկետն ավարտվեց, և նրան թույլ տվեցին Չունան լքել։ Նա ընտանիքով վերադարձավ Մոսկվա։ Նրան վերջնագիր տրվեց՝ կամ լքել Խորհրդային Միությունը, կամ վերադառնալ բանտ, սակայն նա այն անտեսեց։
Այս ժամանակահատվածում նա ավարտեց իր երրորդ և վերջին գիրքը՝ Ապրել ինչպես բոլորը։ Վերնագիրը իր սիրած արտահայտությունն էր դարձել։ Գիրքն ընդգրկում է 1966-1969 թվականներից (երբ նա գրել է Իմ վկայությունը) ընդհուպ մինչև այն հրապարակելու հետ կապված հալածանքները։
1980 թվականին նա ձերբակալվեց այն հրապարակելու համար։ 1981թվականի սեպտեմբերի 3-ին նա դատվեց «հակախորհրդային քարոզչության համար» և հաջորդ օրը 15 տարվա ազատազրկման դատապարտվեց (5 աքսորներից վերջինը)։
Վերջին հացադուլ և վախճան
1983 թվականի դեկտեմբերին նա դաժան ծեծի ենթարկվեց պահակների կողմից՝ կորցնելով գիտակցությունը։
Հաջորդ մի քանի տարիներին Բոգոռոզը սկսեց հասարակական քարոզարշավ՝ խորհրդային քաղբանտարկյալներին ազատ արձակելու քարոզարշավ, որը ի վերջո հաջողություն ունեցավ Գորբաչովի օրոք, 1987 թվականին։ Սակայն արդեն ուշ էր Մարչենկոյի համար. նա մահացել էր դեռ մինչև Գորբաչովի որոշումը։ Ճակատագրի հեգնանքով նա մահացել էր խորհրդային քաղբանտարկյալներին ազատ արձակելու պահանջով հացադուլ անելուց։
Այս վերջին հացադուլն սկսվել էր 1986 թվականի օգոստոսի 4-ին, երբ նա նամակ էր գրել Վիեննայում կայանալիք Հելսինկիի եզրափակիչ կոնֆերանսին։ Սակայն համաշխարհային մամուլում շատ քիչ արձագանք գտավ նրա հացադուլը։
Թեև տեղեկություններ կան, որ խորհրդային իշխանությունները պատրաստվում էին ազատ արձակել Մարչենկոյին, սակայն նա մահացավ 1986 դեկտեմբերի 8-ին՝ ընտրությունների նախօրեին։ Խորհրդային իշխանությունը ներդրեց բոլոր ջանքերը, որպեսզի թաքցնի Մարչենկոյի մահվան պատճառը ։
Մահվան ստույգ պատճառները հայտնի չեն։ Որոշ տվյալներ վկայում են սրտի հետ կապված խնդիրներ, այլը՝ ինսուլտը, սակայն հասկանալի է, որ նրա մահը երկարատև հացադուլի հետևանք էր։
Հուղարկավորություն
Մարչենկոյի կինը և որդին մեկնեցին Չիստոպոլ։ Նրանք թույլ չտվեցին մարմինը Մոսկվա տեղափոխել։ Անատոլի Մարչենկոյի հուղարկավորությունը տեղի ունեցավ դեկտեմբերի 12-ին, Չիստոպոլի բանտի մոտ, ռուս ուղղափառ եկեղեցու արարողակարգով։ Նրա այրուն մերժվեց մահվան վկայականը, և նա ստիպված էր Մարչենկոյի անունը գնդիկավոր գրչով գրել սոճուց պատրաստված խաչի վրա։
Սախարովի անվան մրցանակ (հետմահու)
1988 թվականին Անատոլի Մարչենկոյին հետմահու շնորհվել է Սախարովի անվան մտքի ազատության մրցանակ։ Մրցանակը հանձնվել է նրա կնոջը՝ Լարիսա Բոգոռազին։ Անդրեյ Սախարովն իր ելույթում հարգանքի տուրք մատուցելով Մարչենկոյին ասել է.
Գրականություն
Կատեգորիա:Քաղբանտարկյալներ Կատեգորիա:Սախարովի անվան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Խորհրդային այլախոհներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Ռուս իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս հուշավիպագիրներ Կատեգորիա:Կալանավորներ և ձերբակալվածներ Կատեգորիա:Ազատազրկման վայրերում մահացածներ
Գազաններ
Գազաններ, կամ տերրիաներ (Theria), կաթնասունների ենթադաս, որը միավորում է ներկայում գոյությունն ունեցող բոլոր կենդանածին կաթնասուններին, որոնք սերունդ են ունենում առանց ձվադրման (ներառյալ ընկերքավորները և պարկավորները)։ Ժամանակակից աշխարհում գոյություն ունեցող գրեթե բոլոր կաթնասունները, այդ թվում նաև մարդիկ, գազաններ են։ Գազանների ենթակարգին հակադրվում են ձվադրող նախագազանների ենթադասը։ Որոշ (հիմնականում հնացած) դասակարգումներում կաթնասուններ և գազաններ տերմինները հոմանիշներ են, իսկ գազանների վերաբերյալ օգտագործվում են իսկական գազաններ տերմինը։ Այդ դասակարգումներում նախագազանները համարվում են գազանների ենթադաս ։
Գազանների ներկայացուցիչներն ունեն արտաքին ականջներ (ջրային որոշ տեսակների մոտ դրանք կարող են հետ զարգացած լինել, օրինակ՝ անականջ փոկերը), ունեն ոտքի կոճ, որը մեծացնում է նրանց շարժումների ուժը (կոճ չունեն այն տեսակները, որոնց հետին վերջույթները ապաճած են, օրինակ՝ կետանմանները և շեփորուկները)։ Գազանները հաճախ դասակարգվում են ըստ ատամների սերտաճման։
Դասակարգում
Գոյություն ունեն կաթնասունների շատ դասակարգումներ։ Ամենատարածված դասակարգումը հետևյալն է ՝
Դաս Mammalia
Մակենա-Բելլի դասակարգում
199և թվականին հնէաբաններ Մալկոլմ Մակկենան և Սյուզան Բելն առաջարկեցին կաթնասունների դասակարգման իրենց համակարգը որ արագ ընդունվեց հնէաբանների շրջանում, թեև այնքան էլ հաճախ չի օգտագործվում այլ կենսաբանների կողմից։ Համակարգի առանձնահատկությունն այն է, որ հաճախ են օգտագործվում միջանկյալ՝ ինֆրադասի ու կարգի մեջ գտնվող ենթաբաժանումներ՝ տարակարգեր ։
Ընկերքավորների դասին են պատկանում նաև անհետացած շատ տեսակներ, օրինակ՝ Leptictida, Dinocerata, Condylarthra, Notoungulata և այլն։
Ուշ շրջանի ուսումնասիրություններ
1997 թվականից հետո գտնված գազանների մնացորդները (մասնավորապես Eomaia, Sinodelphys և Juramaia ), ինչպես նաև նախկինում ստացված տվյալների առավել մանրամասն վերլուծությունը հանգեցրին էվոլյուցիայի վերաբերյալ հայացքների և գազանների ենթադասերի դասակարգման փոփոխության։ Այսպես, նշակալիորեն փոփոխվեց Holotheria խմբի դասակարգումը, որը Մակեննայի ու Բելլի մոտ միավորում էր 3 ենթախումբ՝ Chronoperates, Kuehneotheria և Trechnotheria: Երբ պարզվեց որ առաջին երկու ենթախմբերը կաթնասուններից բաժանվել են ավելի վաղ, քան միանցքավորները, այդ խումբը զգալիորեն ընդլայնվեց. այժմ այն ներառում է վերոհիշյալ երկու ենթախմբերը և Mammalia-ի մի խումբը՝ Crown-group: Մոլեկուլային ֆիլոգենիայի զարգացման շնորհիվ զգալիորեն վերանայվել է պարկավորների ու ընկերքավորների ֆիլոգենիան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կաթնասուններ
Աստերոիդների ցանկ (124101-124200)
Աստերոիդների ցանկ (124001-124100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (124201-124300)
Սոցիալական փիլիսոփայություն
Սոցիալական փիլիսոփայությունը որպես այդպիսն ծագել է շատ վաղուց։ Մշակույթի պատմության մեջ հասարակության մասին առաջին գիտելիքները ձևավորվել են դեռևս անտիկ աշխարհում, մինչդեռ հասարակության մասին գիտությունները ձևավորվել են շատ ավելի ուշ։ Մինչև օրս էլ կան որոշ մտածողներ, ովքեր կասկածի տակ են դնում հասարակության մասին գիտության գոյության հարցը և իրենց տեսակետը հիմնավորում են՝ ելնելով նրանից, որ հասարակությանը կազմված է ազատ կամքով և ստեղծագործական գործունեությամբ օժտված անհատներից, որոնց գործունեությունն օրինաչափության չի ենթարկվում։ Այդ իսկ պատճառով էլ հասարակության մեջ չկան և չեն էլ կարող լինել օբյեկտիվ օրենքներ և օրինաչափություններ, և նման պարագայում խոսել հասարակական գիտության գոյության մասին անիմաստ է։
Գույությունի ունի նաև հակառակ տեսակետը (մարքսիստների, ստրուկտուրալիստների ), համաձայն որի՝ հասարակության օրենքները գոյություն ունեն մարդկանց կամքից ու գիտակցությունից անկախ, և հասարակական զարգացման օրենքներն ու օրիաչափությունները նույնքան օբյեկտիվ են և անհարժեշտ, որքան բնության օրենքները։ Ըստ այդմ էլ նույնքան օբյեկտիվ են հասարակության մասին գիտությունները, որքանով որ օբյեկտիվ են բնության մասին գոյություն ունեցող գիտությունները։
Մինչև 19-րդ դարի կեսերը փիլիսոփայության մեջ գերակայողը եղել է հասարակության իդեալիստական մեկնաբանությունը։ Հասարակության զարգացման օրենքներն ու օրինաչափությունները իդելաիստորեն էին բացատրվում ոչ միայն իդեալիստները, այլև մատերիալիստները։ Եվ ինչպես հաճախ ասում էին մատերիալիստները, մատերիալիստներն էին ներքևում՝ այսինք՝ բնության երևույթները բացատրելու բնագավառում, և իդելաիստներ՝ վերևում, այսինքն՝ հասարակական երևույթների բացատրման բնագավառում։
Օբյեկտիվ իդեալիզմ
Օբյեկտիվ իդեալիզմը հասարակության զարգացման հիմքն ու շարժիչ ուժը տեսնում է տիեզերական, գերբնական ուժերի ու աստվածների մեջ։ Ըստ այդ մտածողների՝ հասարակության զարգացում ըպայմանավորված է կա՛մ գերբնական ուժերով, կա՛մ աստվածային կամքով և նախախնամությամբ, կա՛մ էլ գիտակցությամբ և կամքով օժտված առանձին անհատների գործունեությամբ։ Փաստորեն, հասարակության իդեալիստական ըմբռնումը գերագնահատել է առանձին անհատների, հանճարների տեղն ու դերը սոցիալական գործընթացների մեջ՝ նրանց համարելով պատմության կերտողներ, և նրանց անուններով էլ կոչվել են նույնիսկ դարաշրջաններ, օրինակ՝ Հուլիոս Կեսարի, Նապոլեոնի, Ստալինին և այլոց։ Եվ դա հանգեցրել է անձի պաշտամունքի, օրինակ՝ Խորհրդային տարիներին՝ Լենինի և Ստալինի պաշտամունքին։ Չնայած դրան՝ մարքսիզմ-լենինիզմը, լինելով մատերիալիստական-դետերմինիստական ուսմունք, արմատապես մերժել է անձի պաշտամունքը, պատմության կերտող համարել է ժողովրդական զանգվածներին։ Միաժամանակ անտեսվել և թերագնահատվել է ժողովրդական զանգվածների դերը պատմության մեջ։
Ռեակցիոն զանգվածի տեսություն
Հասարակության մասին գոյություն ունեցող տեսություններից մեկն էլ ռեակցիոն զանգվածի տեսությունն է։ Ըստ այդ տեսության՝ մեծագույն անհատների ցանկացած վեհ գաղափար կամ նպատակ անմիջապես խեղաթյուրվում և իր հակադրությանն է վերածվում, հենց որ նրան կպչում է մութ և խավար զանգվածի ձեռքը։ Հասարակության օբյեկտիվ-իդեալիստական մեկնաբանությունների մեջ առանձնանում է տեխնոկրատական իդեալիզմը, որը հասարակության զարգացման շարժիչ ուժ է համարում գիտատեխնիկական միտքը, գիտության և տեխնիկայի հանճարներին։ Այս ուսմունքի կողմնակիցները համոզված են, որ գիտատեխնիկական հեղափոխության դարաշրջանում գիտական հայտնագործությունները աստիճանաբար ավելի ու ավելի առանցքային և կենտրոնական տեղ են գրավում հասարակության զարգացման մեջ, և դրան զուգընթաց գիտատեխնիկական առաջընթացի կառավարիչները և մենեջերն են ղեկավարելու հասարակությունը։
Մատերիալիստական ուսմունք
Հասարակության մասին մատերիալիստական մոտեցումը մշակվել է Կառլ Մարքս կողմից։ Ըստ Մարքսի՝ հասարակության զարգացման հիմքում ընկած են ոչ թե մտքերն ու գաղափարները կամ գերբնական ուժերն ու աստվածային նախախնամությունը, այլ նյութական բարիքների արտադրության եղանակը։ Հակադրվելով հասարակության մասին իդեալիստական մոտեցումներին՝ Մարքսը գտավ, որ ոչ թե հասարակական գիտակցությունն է որոշում հասարակական կեցությունը, այլ հասարակական կեցությունն է որոշում հասարակական գիտակցությունը։ Հասարակության մասին մատերիալիստակ անուսմունքի մշակման շնորհիվ (պատմության մատերիալիստական ըմբռնում ) մատերիալիզմը դարձավ ավելի հետևողական։ Հասարակության զարգացման պատմությունը Մարքսը ներկայացրել է որպես հասարակական-տընտեսական ֆորմացիաների ծագման, զարգացման և հերթափոխման պատմություն, որի հիմքում ընկած է նյութական բարիքների արտադրության եղանակը։ Եվ ինչպես Մարքսն էր ասում, հասարակական-տնտեսական ֆորմացիաները միմյանցից տարբերվում են ոչ թե նրանով, թե ինչ են արտադրում, այլ նրանով, թե ինչպես են արտադրում։
Հասարակական-տնտեսական ֆորմացիա
Հասարակական-տնտեսական ֆորմացիան հասարակության որոշակի տիպ է, սոցիալական ամբողջական համակարգ է իր զարգացման և գործառման կոնկրետ օրենքներով և օրինաչափություններով։ Հասարակական-տնտեսական ֆորմացիայի հասկացությունը հնարավորություն է տալիս ժողովուրդների պատմական զարգացման մեջ ընդհանուրի հետ միասին տարբերակել մի պատմական ժամանակաշրջանը մյուսից։ Յուրաքանչյուր հասարակական-տնտեսական ֆորմացիա ներկայացնում է մարդկային հասարակության զարգացման մի որոշակի աստիճան, սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների որակապես յուրահատուկ մի համակարգ։ Մարքսը հասարակական բոլոր հարաբերությունները բաժանել է երկու մասի՝ նյութական և գաղափարական։ Ըստ նրա՝ նյութական հարաբերությունների հիմքի վրա ձևավորվում է ամեն մի հասարակարգի բազիսը, իսկ գաղափարական հարաբերությունների վրա ձևավորվում է վերնաշենքը։ Բազիսը և վերնաշենքը կազմում են ամեն մի հասարակական-տնտեսական կոնֆորմացիայի կառուցվածքային հիմնական բաղադրիչները։ Բազիսն արտադրական հարաբերությունների ամբողջությունն է, որոն կազմում են տվյալ հասարակության տնտեսական կառուցվածքը, իսկ վերնաշենքը տվյալ տնտեսական բազիսի հիմքի վրա ծագող հասարակական գաղափարների, հաստատությունների և հարաբերությունների ամբողջությունն է։
Գործոնների տեսություն
Հասարակության մասին գոյություն ունեցող տեսություններից մեկն էլ գործոնների տեսությունն է։ Այն հասարակությունը դիտարկում է որպես սոցիալական ամբողջական համակարգ և գտնում է, որ այդ համակարգի բոլոր կողմերը փոխկապակցված են մեկը մյուսի հետ և բոլոր կողմերն էլ հավասարապես անհրաժեշտ են ու կարևոր։ Բայց այդ կողմերը չեն զարգանում համաչափ և ներդաշնակ ձևով։ Այդ կողմերից յուրաքանչյուրն ունի իր զարգացման ներքին օրենքներն ու օրինաչափությունները, ինչպես նաև հարաբերական ինքնուրույնությունը։ Ըստ այդ տեսության՝ սոցիալական փիլիսոփայության հիմնական խնդիրն է՝ 1. բացահայտել գործոններից յուրաքանչյուրի տեղն ու դերը, 2. ինչպիսի փոխազդեցության մեջ են մեկը մյուսի հետ, 3. փոխազդեցության արդյունքնում ինչպիսի փոփոխություններ և առանձնահատկություններ են ի հայտ գալիս, որ գործոնն է առաջանցնում կամ ետ մնում, որն ինչպիսի ազդեցություն է ունենում։
Կատեգորիա:Սոցիալական փիլիսոփայություն
Լյագուշյա
Լյագուշյա (Лягушья), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տոմ գետի ձախ ափին՝ 465 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմ գետ, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Արքայախնձորի ջուր չքնաղ տիկնոջ համար
«Արքայախնձորի ջուր չքնաղ տիկնոջ համար» («Ананасная вода для прекрасной дамы»), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի պատմվածքների ժողովածուն, որը վաճառքի է հանվել 2010 թվականի դեկտեմբերին։ Գիրքը բաղկացած է երկու անհավասար մասերից. «Աստվածներ և մեխանիզմներ» (ավելի մեծ), «Մեխանիզմներ և Աստվածներ» (ավելի փոքր)։ Առաջին մասը բաղկացած է երկու վիպակից. «Burning Bush» գործողություն և «Ալ-Էֆեսբիի զենիթային օրենսգրքերը»։ Երկրորդ մասը բաղկացած է երեք պատմվածքից. «Ստվերի դիտողը», «Թհագի» և «Լավ մարմնավորումների հյուրանոցը»։
Ժողովածուն ընդգրկվել է «Մեծ գիրք» ազգային գրական մրցանակի երկար ցուցակում (2010/11 թվականներ)։
««Burning Bush» գործողություն»
Գլխավոր հերոս Սեմյոն Լևիտանը մանկուց տարվել էր իր հեռավոր ազգական, հանրահայտ ռադիոհաղորդավար Յուրի Լևիտանի ձայնն ընդօրինակելով։ Հասուն տաիքում նա անգլերեն է դասավանդում հետվերակառուցումային Մոսկվայում։ Այս երկու հանգամանքներն էլ ստիպում են նրան ներգրավվել պետական անվտանգության ուժերի գաղտնի գործողության մեջ. նա պետք է Աստծո ձայնով խոսի ԱՄՆ-ի Նախագահ Ջորջ Բուշի հետ ։ Դա անելու համար Սեմյոնը գաղտնի հիմունքներով անցնում է արագացված աստվածաբանական դասընթացներ՝ կրոնական բովանդակության տեքստերի և թմրանյութերի օգտագործմամբ, որոնց ընթացքում նա ապրում է միստիկական վերապրումներ ։
Գործողության ընթացքում պարզվում է, որ ամերիկացիները ևս նման գործողություն են իրականացնում ԽՍՀՄ ու Ռուսաստանի ղեկավարների դեմ` այն տարբերությամբ, որ հեռարձակումը հրեշի անունից է։ Սեմյոնը ստիպված է լինում հնչունավորել նաև հրեշին։ Գործողության ավարտին Սեմյոնը հայտնվում է Իսրայելում, որտեղ նրան դեռ օգտագործում է ևս մեկ հետախուզական ծառայություն, ամենայն հավանականությամբ՝ Կենտրոնական հետախուզական վարչությունը ։
«Ալ-Էֆեսբիի զենիթային օրենսգրքերը»
Այդ սարքերը գործում են անսովոր արդյունավետությամբ մինչև Աֆղանստանում ռուսական գործակալ Սավելի Սկոտենկովի հայտնվելը, որն այնտեղ ստանում է Ալ-Էֆեսբի մականունը (իբր, Եփեսոսից, տարբերակ՝ ԱԴԾ-ից, ФСБ)։ Ռուսաստանից և Արևմուտքից վիրավորված՝ Սկոտենկովը մշակում է արտակարգ պաշտպանություն անօդաչու թռչող սարքերից. նա երկրի վրա գրում է կարգախոսներ, որոնք շեղում են արհեստական բանականությունը, ինչը հանգեցնում է Անօդաչու թռչող սարքերի վթարի։ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների վատթարացումից հետո ամերիկացիներին հաջողվում է հասնել Սկոտենկովի հետկանչմանը, ապա նրան առևանգում են արդեն Ռուսաստանից ։
«Ստվերի դիտողը»
Պատմվածքում նկարագրվում է Հնդկաստանում ռուս ուղեկցորդ Օլեգի փորձը` երկար մեդիտացիայից ընթացքում սովորել սեփական ստվերից։ Հերոսը հազիվ ողջ է մնում, և պատմվածքը չի տալիս պատասխան՝ տեսածը պատրա՞նք էր, թե՞ իրական փորձ։ Պատմվածքը ներծծված է ինչպես հնդկական մշակույթ եվրոպացիների ներթափանցելու փորձերի նկատմամբ, այնպես էլ բուն Հնդկաստանի հանդեպ հեգնանքով ։
«Թհագի»
Նախորդ պատմվածքի երկրորդական հերոս Բորիսը շարունակում է թհագի աղանդի անդամների՝ հնդկական Կալի աստվածուհու գաղտնի երկրպագուների և նրան մարդկային զոհեր մատուցողների որոնումները։ Բորիսը ցանկանում է միանալ այդ աղանդին, բայց վերջում ինքն է դառնում զոհ։ Պատմվածքը լույս է տեսել 2010 թվականի հունիսին «Սնոբ» ամսագրում ։
«Լավ մարմնավորումների հյուրանոցը»
Ժողովածուի վերջին պատմվածքը պատմում է մի աղջկա հոգու նախագոյության մասին, որին հրեշտակը հրավիրում է վերամարմնավորվելու որպես օլիգարխի դուստր։ Հանգամանքներին և հրեշտակի բացատրություններին կարճ ծանոթանալուց հետո նա կտրականապես հրաժարվում է մարմնավորվել այս կերպարով և կորցնում է իր անհատականությունը կյանքի սկզբնաղբյուրում։ Հենց այս պատմվածքի մեջ է հանդիպում արքայախնձորի ջրով մի բանկա, որն իր անունն է տվել ժողովածուին և մեջբերում է Վլադիմիր Մայակովսկուց ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրքեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Վիկտոր Պելևինի ստեղծագործություններ
Արտամոշկին (Չերտկովսկի շրջան)
Արտամոշկին (Артамошкин), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Չերտկովսկի շրջանում։ Դոնսկոյի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Չերտկովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Վիտա և Վիրջինիա
«Վիտա և Վիրջինիա» (Vita & Virginia), 2018 թվականի կենսագրական ֆիլմ, որ նկարահանել է ռեժիսոր Չանիա Բատոնը։ Սցենարը գրել են Չանիա Բատոնն ու Այլին Էտկինսը, հիմնված է Էտկինսի՝ 1992 թվականի համանուն պիեսի վրա ։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Ջեմմա Արթերթոնը, Էլիզաբեթ Դեբիկին և Իզաբելլա Ռոսսելլինին։ Ֆիլմը, որի գործողությունները ծավալվում են 1920-ական թվականներին, պատմում է Վիտա Սեքվիլ-Ուեսթի և Վիրջինիա Վուլֆի սիրավեպի մասին։
Համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2018 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնի հատուկ շնորհանդեսի շրջանակներում ։
Սյուժե
Քայքայվող բարոյականության, ջազի ու մաքսանենգային ալկոհոլի ժամանակաշրջանում բարձրաշխարհիկ հասարակության ներկայացուցիչ Վիտա Սեքվիլ-Ուեսթը ծանոթանում է «գրականության թագուհի» Վիրջինիա Վուլֆի հետ։ Հակակրանքը վերաճում է փոխադարձ համակրանքի, իսկ համակրանքը վերածվում է գլխապտույտ սիրավեպի, որը ցնցում է բարձրաշխարհիկ հասարակությունն ու ընդմիշտ փոխում նրանց կյանքը։
Արտադրություն
2016 թվականի հունիսի 30-ին Deadline.com կայքում հայտարարվել է, որ նախագիծը պետք է ղեկավարի բրիտանացի ռեժիսոր Չանիա Բատոնը։ Սցենարը գրվել է «Vita and Virginia» պիեսի հիման վրա ։ Ջեմմա Արթերթոնը, որը հանդես է եկել նաև որպես ֆիլմի գործադիր պրոդյուսեր, ստացել է առաջին սևագիրը պիեսի հեղինակ Էյլին Ատկինսից դրանից մի քանի տարի առաջ և այն ցույց է տվել Բատոնին, որը հետագայում գրել է վերջնական սցենարը Ատկինսի հետ միասին։
2017 թվականի փետրվարի 8-ին հայտարարվել է, որ Եվա Գրինը և Ջեմմա Արթերթոնը կատարելու են գլխավոր դերերը ։ 2017 թվականի մայիսին հայտնի է դարձել, որ Գրինը հեռացել է նախագծից պլանավորման կոնֆլիկտների պատճառով։ Շուտով նրան փոխարինել է Անդրեա Ռայսբորոն ։ Վերջնական արդյունքում Վիրջինիա Վուլֆի դերում հաստատվել է Էլիզաբեթ Դեբիկին   ։
Ֆինանսավորումն ապահովել են «Irish Film Board», «Piccadilly Pictures», «Sampsonic Media» և «Lipsync Productions» ընկերությունները ։ Հիմնական նկարահանումներն սկսվել են 2017 թվականի սեպտեմբերին Դուբլինում (Իռլանդիա) ։
Թողարկում
Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնում 2018 թվականի սեպտեմբերի 11-ին  ։ Այն ընտրվել է որպես Սան Ֆրանցիսկոյում 2019 թվականի «Frameline» կինոփառատոնի պրեմիերայի ֆիլմ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Իռլանդական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Իռլանդական մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Իռլանդական կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:ԼԳԲՏ ֆիլմեր Կատեգորիա:2018 դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների կենսագրական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում Կատեգորիա:Բրիտանական ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Իռլանդական ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր
Օտեր Թեյլ շրջան (Մինեսոտա)
Օտեր Թեյլ շրջան (Otter Tail County), ԱՄՆ Մինեսոտա նահանգի 87 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 5,127 կմ² է, բնակչությունը՝ 57,159 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆերգուս Ֆոլս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1858 թ.։
Կատեգորիա:Մինեսոտա նահանգի շրջաններ
Խարբախ
Խարբախ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Հազզո-Խաբլջոզի գավառակում ։ Գտնվում էր գավառակի հարավային մասում՝ Մարութա սարի ստորոտում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Նիդերլանդները Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
}} Նիդերլանդները Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցում է մրցույթի հիմնադրման օրվանից՝ 2003 թվականից։ Այն մեկն է այն 4 պետություններից, որը մասնակցել է մրցույթին բոլոր տարինեիրն։
Նիդերլանդական հեռարձակողը AVRO հեռուստաընկերությունն է, որը կազմակերպում է նախընտրական փուլեր, որոնց միջոցով ընտրվում են մասնակիցները։
Նիդերլանդները Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում հաղթել է 2009-ին, երբ երկիրը ներկայացնում էր Ռալֆ Մաքենբախը իր "Click Clack" երգով։
Նրանք մրցույթը հյուրընկալել են 2 անգամ՝ 2007 թվականին Ռոտերդամի Ահոյ սրահում և 2012-ին Հեյնիկեն սրահում։
Քվեարկության պատմություն
Նիդերլանդները տվել է ավելի շատ միավորներ
Նիդերլանդները ստացելէ ամենաշատ միավորները
Մանկական Եվրատեսիլը Նիդեռլանդներում
Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կուդինովսկի (խուտոր, Ալեկսեևսկի շրջան)
Կուդինովսկիյ (Кудиновский), խուտոր Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ալեկսեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։
Արջնագռավ (հեռուստասերիալ)
Արջնագռավ (Kuzgun), թուրքական հեռուստասերիալ, որը ցուցադրվել է թուրքական Star TV հեռուստաալիքով։ Հեռուստասերիալի առաջին սերիան ցուցադրվել է 2019 թվականի փետրվարի 13-ին։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Բարըշ Արդուչը, Բուրջու Բիրիջիքը, Սեթթար Թանրըյողենը, Հաթիջե Ասլանը, Լևենթ Յուլգենը, Ջաներ Շահինը, Ահսեն Էրօղլուն և Այթեք Շայանը։ Հեռուստասերիալի սցենարիստներն են Բուրջու Գյորգյուն Թոփթաշը և Օզլեմ Յըլմազը։ Ռեժիսորը Բահադիր Ինջեն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքական հեռուստասերիալներ
Բալյագա
Բալյագա (Баляга), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Պետրովսկ-Զաբայկալսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3592 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Անդրբայկալյան երկրամասի Պետրովսկ-Զաբայկալսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1899 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալեքսեյ Գոնչարուկ
Ուկրաինայի նախագահի գրասենյակի ղեկավարի տեղակալ (2019 թվականի մայիսից-օգոստոս) ։ Փաստաբան։
Կենսագրություն
Հայրենի քաղաքում միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո՝ ընդունվել է արքայազն Մեծն Վլադիմիրի անվան Անձնակազմի կառավարման միջտարածաշրջանային ակադեմիայի իրավունքի ինստիտուտ (2001-2006 թվականներին), որն ավարտել է Իրավագիտության մասնագիտությամբ։ 2012 թվականին ավարտել է Ուկրաինայի նախագահին առընթեր պետական կառավարման ազգային ակադեմիան։ Նաև շրջանավարտ Aspen Institute Kyiv (համալսարան Ասպենա) և kmbs (Կիևո-Մոգիլյան բիզնես-դպրոց) ։ Պետական կառավարման մագիստրոս ։
Լինելով ավագ կուրսերի անձնակազմի կառավարման միջտարածաշրջանային ակադեմիայի ուսանող՝ աշխատել է որպես «Գորոդնյանսկի փրոդտովարների գործարան» ՍՊԸ-ի կրտսեր իրավաբան։ 2005 թվականին աշխատանքի է ընդունվել ներդրումային ընկերության PRIOR-Invest (Կիև) որպես իրավաբան, ապա 2006 թվականից ղեկավարել է այնտեղ իրավաբանական բաժինը։ 2008 թվականից ի վեր «Constructive Lawyers» իրավաբանական ընկերության հիմնադիրն ու կառավարիչը, ինչպես նաև արբիտրաժային կառավարիչը։ 2009 թվականից եղել է տուժած ներդրողների օգնության ասոցիացիայի նախագահ է։ Եղել է Ուկրաինայի ներդրողների Միությունում միջնորդ դատարանի նախագահ և «Առաջին ուկրաինական ինդուստրիալ-ներդրումային ընկերություն» ՍՊԸ-ի գլխավոր տնօրենի տեղակալ ։ 2015 թվականի սեպտեմբերից ղեկավարել Է Եվրամիության կողմից ֆինանսավորվող «Արդյունավետ կարգավորման գրասենյակ» փորձագիտական-վերլուծական կենտրոնը (BRDO), որը ստեղծվել է տնտեսական զարգացման և առևտրի նախարար Այվարաս Աբրոմավիչուսի նախաձեռնությամբ, այն կենտրոնացած է տնտեսական ոլորտի բարեփոխումների վրա ։
Բազմաթիվ հրապարակումների հեղինակ է։
2019 թվականի հոկտեմբերի 16-ին ԶԼՄ-ներում փիլիսոփայության դոկտորի գիտական աստիճանի առկայության մասին տվյալների կեղծման մեղադրանքներ էին հնչում (ինչի մասին նա պնդում էր «Ուկրաինայի օրենք ։ Ուկրաինայի ժողովրդական պատգամավորների ընտրությունների մասին»), ստիպված է եղել հրապարակավ հայտարարել, որ «գիտնական չէ և երբեք գիտական գործունեությամբ չի զբաղվել» ։
Քաղաքական կարիերա
Սեփական խոսքով՝ «Արժանապատվության հեղափոխության մասնակից» ։ 2014 թվականի արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում Գերագույն ռադա է առաջադրվել «մարդկանց ուժը» կուսակցության ցուցակով (№1), նա հավաքել է ձայների 0,11 տոկոսը և չի հաղթահարել անցողիկ շեմը ։
2015 թվականի հունվարից մինչև օգոստոս բնապահպանության և բնական պաշարների նախարար Իգոր Շևչենկոյի խորհրդական, այնուհետև առաջին փոխվարչապետի խորհրդական, տնտեսական զարգացման և առևտրի նախարար Ստեփան Կուբիվան ։ «Մարդիկ կարևոր են» աջ-լիբերալ շարժման համահիմնադիրը։
Ինչպես նշում է 2019 թվականի հունիսին ՆՎ-ն, քաղաքագետները Գոնչարուկին համարում են լիբերալ թև՝ Զելենսկու շրջապատում ։ «Վերջին կես տարվա ընթացքում ինձ առաջարկում էին Վլադիմիր Զելենսկու թիմի մի մասը դառնալ տարբեր մարդիկ, բոլորի խնդրանքը նույնն էր։ Նրանք փնտրում էին մի մարդու, որը կարող էր ստեղծել թիմի տնտեսական թևը, կկարողանա արագացնել առանցքային բարեփոխումների տեմպը՝ տնտեսության և վրաինտեգրման վրա կենտրոնանալով… Ի վերջո Անդրեյ Բոգդան ինձ հրավիրեց զրույցի, և նրա հետ մի քանի զրույցներից հետո ես համաձայնեցի»։ «Մենք փաստացի հիբրիդային պատերազմի մեջ ենք գտնվում մեր հյուսիսային հարևանի Ռուսաստանի հետ» ։ Նախագահ Զելենսկու առաջին օգնական Սերգեյ Շեֆիրի վկայությամբ՝ հենց Բոգդանն է կազմակերպել Գոնչարուկի նշանակումը Ուկրաինայի նախագահի գրասենյակում իր տեղակալի պաշտոնում ։ Ըստ «Ուկրաինսկայա պրավդայի»՝ Դմիտրի Դուբիլտը Բոգդան Գոնչարուկին է ներկայացրել 2019 թվականի գարնանը ։ Ազգային ներդրումային խորհրդի անդամ (2019 թվականի հունիսի 21-ից)։
Գոնչարուկը հայտարարել է (2019 թվականի հուլիսին), որ ապագա Ուկրաինայի կառավարությունը պետք է թույլ տա երկրում մեծ և ամբողջական սեփականաշնորհում, ինչպես նաև (2019 թվականի հուլիսից) որ Ուկրաինայում մինչև տարեվերջ նախատեսվում է վերացնել գյուղատնտեսական նշանակության հողերի վաճառքի մորատորիումը և իրականացնել հողի շուկայի գործարկումը ։
Կառավարության ղեկավարին
2019 թվականի հուլիսին, ըստ «Ուկրաինսկայա պրավդա» պարբերականի, Գոնչարուկին անվաում են Ուկրաինայի կառավարության ղեկավարի պաշտոնի հիմնական թեկնածու ։ 2019 թվականի օգոստոսի սկզբին Գոնչարուկը «Ժողովրդի ծառա» կուսակցությունում վարչապետի պաշտոնի չորս հիմնական թեկնածուներին դարձրեց Դավիդ Աեհեմիա ։ Օգոստոսի 27-ին «Ուկրաինսկայա պրավդա» պարբերականը հայտնել էր, որ նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին խորհրդարանին կառաջարկի Ալեքսեյ Գոնչարուկին նշանակել Ուկրաինայի վարչապետի պաշտոնում ։
2019 թվականի օգոստոսի 29-ին նշանակվել է Ուկրաինայի վարչապետ ։
2019 թվականի հոկտեմբերի 13-ին ներկա է եղել ուկրաինական նեոնացիստական «Սոկիր Պերուն» ռոք-խմբի համերգին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի վարչապետներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Եվրամայդանի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի քաղծառայողներ
Էրա (հեռուստաալիք)
Էրա (Ера), Ուկրաինական համազգային հեռուստաընկերություն։ Հեռուստաալիքը հիմնվել է 1999 թվականի հունվարի 1-ին։ 1999 թ. հունվարից մինչ 2001 թ. նոյեմբերը պատրաստում էր հաղորդումներ «ՈՒՏ-1» հեռուստաալիքի պատվերով։ 2001 թ. դեկտեմբերի 24-ից հեռուստաալիքը հեռարձակվում է Առաջին ազգային հեռուստաալիքիալիքի հաճախականությամբ 6։00-9։00 և 23։00-1։18 ժամերին։ Առանձին հաճախականությամբ 2012 թվականից իրականացնում է արբանյակային հեռարձակում «Astra 4A» արբանյակից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Ուկրաինալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Ռուսալեզու հեռուստաալիքներ
Բելի Կամեն (գյուղ, Չեչելնիկի շրջան)
Բելի Կամեն (Білий Камінь), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Չեչելնիկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բելի Կամեն գյուղում բնակվում էր 877 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,8 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 313,21 մարդ/կմ²։