cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քրիստիան Վիլիամ Քեվենդիշ
Սըր Վիկտոր Քրիստիան Վիլիամ Քեվենդիշ (Sir Victor Christian William Cavendish, ), Դևոնշիրյան 9-րդ հերցոգ, 1916-1921 թվականների Կանադայի 11֊րդ գեներալ֊նահանգապետ։ Քեվենդիշը լոնդոնյան հարուստ ընտանիքի ավագ որդին էր։ Նա կրթություն էր ստացել Իթըն քոլեջում և Քեմբրիջի համալսարանում։ Հոր մահից հետո՝ 1891 թվականին զբաղեցնում էր մի քանի պետական պաշտոններ։ Օրինակ՝ 1908թ նա ժառանգել էր հորեղբոր՝ հերցոգի պաշտոնը։ Հետո դարձավ լորդերի պալատի անդամ՝ միաժամանակ դառնալով Իսթբորն ու Չեստըրֆիլտ քաղաքներ քաղաքապետ։ 1916 թվականին, թագավոր Գեորգ 5-րդը Քեվենդիշին նշանակեց Կանադայի գեներալ֊նահանգապետ՝ վարչապետի հանձնարարությամբ։ Նա գրավում էր այդ պաշտոնը մինչև 1921 թվականը։ Քեվենդիշի այդ պաշտոնը ուղեկցվում էր մեծ վիճաբանություններով, սակայն, ժամկետի վերջում՝ անգլիական հերցոգը նրան գովեց՝ իր պարտականությունների լավ կատարման համար։
Թագավորական ընտանիքի ներկայացուցչի պաշտոնից հեռանալուց հետո, նա շարունակել էր զբաղվել քաղաքականությամբ ու դիվանագիտությամբ՝ աշխատելով գաղութների պետական քարտուղար (1922-1924)։
Վախճանվել է 1938 թվականի մայիսի 6-ին Դերբիշիրի իր տնատեղում։
Երիտասարդ տարիներ
Քեվենդիշը ծնվել էր Մերիլբոնում (Լոնդոն)։ Նա լորդ Էդվարդ Քեվենդիշի ավագ որդին էր։ Քեվենդիշն ուներ մի քանի զարմիկներ։
1892 թվականի հուլիսի 30-ին Քեվենդիշն ամուսնանում է լեդի էվելին ՖիտցՄորիսի, Հնդկաստանի փոխարքայի և Կանադայի գեներալ֊նահանգապետի աղջկա հետ։ Նրանք ունեցել են 7 զավակ՝ Էդվարդ ու Մարկիզ Հարինգտոն (ծնվ. 1895), Մոդ Լուիզա Էմմա (ծնվ. 1896), Լեդի Դորոթի (ծնվ. 1900), Լեդի Ռեյչել (ծնվ. 1902), Չարլզ Արթուր Ֆրենսիս (ծնվ. 1905), Լեդի Էն (ծնվ. 1909) ։
Պետական ծառայություն
1891 թվականին նա ավարտել էր Քեմբրիջի համալսարանը. նրա հայրը Արևմտյան Դերբիշի խորհրդարանի անդամ էր։ Հոր մահից հետո, նա եղել էր պատգամավորի թեկնածու, և հաղթելով, դարձել էր այդ ժամանակի Բրիտանական պալատի ամենաերիտասարդ անդամը ։
Նա գրավում էր պարլամենտական պաշտոններ 17 տարի։ 1900-1903 թվականներին նա գյուղատնտեսական գանձապահ էր։ 1903-1905 թվականներին՝ գանձապահության ֆինանսային քարտուղար։ 1905 թվականի դեկտեմբերի 11-ին նա Գաղտնի խորհրդին միանալու համար երդում տվեց։ 1907 թվականին նա նշանակվեց Դերբիշիր կոմսության փոխլեյտենանտ։
Գեներալ֊նահանգապետ
1916 թվականի օգոստոսի 8-ին հայտարարվել էր, որ վարչապետի խորհրդատվությամբ, ինչը հաստատվել էր Գեորգ 5-րդ թագավորի կնիքով, նշանակել էր Քեվենդիշին որպես իր ներկայացուցիչ Կանադայում, այսինքն նա դարձել էր Գեներալ֊նահանգապետ։ Այդ ժամանակների Կանադայի վարչապետ Ռոբերտ Բորդենն ի սկզբանե վատ էր վերաբերվում Քեվենդիշին, քանի որ թագավորը չէր խորհրդակցվում նրա հետ վերջինիս մասին, ինչը դա շատ վիրավորական համարեց։ Քեվենդիշը երդում տվեց 1916 թվականի նոյմեբերի 11֊ին Գալիֆաքսում ։
Այդ ժամանակ պետության մեջ կային սոցիալական խնդիրներ։ Կանադայում կազմակերպվում էին բազմաթիվ շարժումներ ի աջակցություն կանանց և գենդերային հավասարության։ Այնուամենայնիվ, պետությունը պետք է ապահովեր զինապաշարները ու մատակարարման առարկաները։ 1917 թվականին Քեվենդիշի գործողությունները նպաստեցին Զինակոչի ճգնաժամին։ Գեներալ֊նահանգապետի դերում Քեվենդիշը եղել է Շոտլանդիայում, որտեղ հանդիպել ու դիմել էր Գալիֆաքսի պայթյունից հետո մնացած կանանց հետ ։
Այդ պաշտոնին գտնվելու ժամանակահատվածում` նա խորհրդակցվում էր Նրա Գերազանցության և վարչապետի հետ ։
Քեվենդիշցը ցուցաբերում էր քաղաքացիական ակտիվ դիրքորոշում. նա հանդիպումներ էր կազմակերպում Կանադայի քաղաքացիների հետ, շրջագայում էր պետության տարածքում,հետաքրքրվում էր ժողովրդի խնդիրներով և լուծում փնտրում դրանց համար։ Գեներալ֊նահանգապետը կենտրոնացած էր տնտեսության զարգացման վրա, և իր ուղևորությունների ժամանակ, մասնակցում էր այգեգործական ցուցահնդեսներին և տոնավաճառներին։ Նա քննարկում էր գյուղատնտեսական խնդիրները՝ այգեգործների և այլ մարդկանց հետ, ովքեր աշխատում էին այդ բնագավառով։ Նա հաճախ խոսում էր Կանադայի պոտենցիալի մասին գյուղատնտեսական հետազոտություններ բնագավառում։ Նույն ժամանակ, Քեվենդիշը գնահատում էր արվեստը. նա հաճախում էր նախորդ փոխարքաների նստավայրերը և բնակվում այդտեղ, եղել է Ազգային պատկերասրահում և մասնակցում էր թատերական բեմադրություններում։ Ակտիվ զբաղվում էր սպորտով, մասնակցում էր հոկեյի սիրողական մրցումներին ։
Հետագա կյանք
Անգլիա վերադառնալուն պես, նա աշխատում էր որպես գաղութների պետական քարտուղար (բրիտանական նախարարների գրասենյակի պաշտոն)։ Քեվենդիշը պաշտպանում էր աֆրիկացիների իրավունքները ։
1922 թվականին Գեորգ 5-րդ նշանակեց Միացյալ Թագավորության պարգևների հանձնման կոմիտեի անդամ։ 1933 թվականից, նա դարձավ պատվավոր գնդապետ, հետո նա թողեց գործը և սկսեց զբաղվել գյուղատնտեսությամբ։ Քեվենդիշը մահացավ 1938 թվականի մայիսին Չաթսուորթ-Հաուսի իր կալվածատանը  ։
Արտաշես Պատմագրյան
Արտաշես (Արեշիր) Պատմագրյան, իրանահայ կինոթատրոնների հիմնադիր-սեփականատեր։
Կենսագրություն
Արտաշես Պատմագրյանը ծնվել է 1863 թվականին Թավրիզում։ Հայտնի է եղել Վոսուղոլթոջար կեղծանվամբ։ Սկզբում զբաղվել է առևտրով, մեկնել է հարևան երկրներ՝ Թուրքիա, Իրաք։ 1900 թվականին առաջին անգամ մեկնել է Ֆրանսիա, որտեղից իր հետ բերել է հեծանիվ, գրամոֆոն և ֆիլմերի ցուցադրության գործիք ։ 1912 թվականին հիմնել է իր ցուցասրահը ։ Ֆիլմեր է ներմուծել Ռուսաստանից և Ֆրանսիայից։ Ֆիրդուսի փողոցի իր սրահը փակելուց հետո, Արտաշես խանը Լալեզար փողոցում հիմնում է «Նորացված ֆիլմ» նոր սրահը։ Այդ շրջանում մրցակցություն է առաջանում Արտաշեսի և այդ վայրում կինոսրահ ունեցող Ժորժ Իսմայիլովի միջև։ Նրանք, փողոցում զանգ հնչեցնելով, մարդկանց հրավիրում էին իրենց սրահներում ֆիլմ դիտելու։ Արտաշես խանի սրահը որոշ ժամանակ գործելուց հետո փակվում է, այնուհետև 1915 թվականին վերաբացվում է «Ժամանակակից կինո» անվանմամբ ։ 1917 թվականին Ֆիրդուսի փողոցում հինում է նոր սրահ՝ «Արևի կինո»։ Սրահը դադարում է գոյություն ունենալ, երբ Արտաշես խանն այլևս ֆիլմեր չուներ ցուցադրելու ։ 1920 թվականին Արտաշես խանն Ամիրիե փողոցում հիմնում է ևս մեկ կինոթատրոն, որն անվանում է «Ազատ եղանակ» ։ Որոշ ժամանակ գործելուց հետո էլեկտրականության հաճախակի ընդհատումնրի պատճառով կինոթատրոնը փակվում է, որով էլ ավարտվում է Արտաշես խանի 20-ամյա կինոգործունեությունը։ 1928 թվականին Արտաշես խան Պատմագրյանը հիվանդության պատճառով մեկնել է Փարիզ, որտեղ մահացել է 65 տարեկան հասակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանահայ գործարարներ
Ռաբաթ (Հազզո-Խաբլջոզի գավառ)
Ռաբաթ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Հազզո-Խաբլջոզի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Իհսիմ
Իհսիմ (إحسم), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիս-արևմուտքում՝ Իդլիբի մարզի Առիհայի գավառում։ Հանդիսանում է համանուն շրջան վարչական կենտրոնը։ 2004 թվականի տվյալներով՝ շրջանն ուներ 65 235 բնակիչ։
Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը տեղակայված է Իդլիբի մարզի կենտրոնական մասում ։
Իհսիմը տեղակայված է գավառի վարչական կենտրոն Իդլիբ քաղաքից ոչ հեռու և երկրի մայրաքաղաք Դամասկոսից 250 կմ դեպի հյուսիս- հյուսիս-արևելք։
Տրանսպորտ
Քաղաքից ոչ հեռու գտնվում է մարզկենտրոն Իդլիբը, Հալեպ — Համա ավտոմայրուղին և երկաթուղին։ Ամենամոտ քաղաքացիական օդանավակայանը՝ Բասել Ալ-Ասադ միջազգային օդանավակայան (Bassel Al-Assad International Airport), գտնվում է Լաթակիա քաղաքում ։
Բնակչություն
Իհսիմ քաղաքը շրջակա 20 գյուղերի և ավանների հետ կազմում է Իհսիմի շրջանը՝ 65,409 բնակչությամբ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իդլիբի գավառ
Փոքրապատկեր Կիևը (զբոսայգի)
Փոքրապատկեր Կիևը (զբոսայգի), մանրանկարչության զբոսայգի, որը գտնվում է Կիևում, Հիդրոպարկ ի տարածքում։ Զբոսայգում, որի տարածքը կազմում է 1.8 հա, ցուցադրվում են Կիևի ճարտարապետական օբյեկտների ձևերը, որոնց մասշտաբը կազմում է 1.33: Այս պահին զբոսայգում գտնվում են  48 մինի-մակետներ։
Պատմություն
Զբոսայգին բացվել է 2006 թվականի հունիսի 23-ին։ Այս յուրօրինակ զբոսայգու ստեղծման գաղափարը առաջացել է դեռևս 2000 թվականին։ «Փոքրապատկեր Կիևը»կառուցելու համար պահանջվել է 4 տարի։
Մանրանկարչություն
Այգում կան 48 մանրանկարներ, որոնց մեջ դուք կարող եք տեսնել Ազատության հրապարակը և Կրեշատիկ, Կիև-Պեչերսկ Լավրան, Սուրբ Մաիքայելի վանքը, Ոսկե դարպասները, Սուրբ Սոֆիայի Մայր Տաճարը «մայր հայրենիք» հուշարձանը, ավտոկայանը, օդանավակայանը, իսկ մինի Դնեպրը անցնում է հինգ հիմնական կամուրջներով. Մոսկովյան, Հետիոտային, Մետրո, Հարավային և Պատոնա։
Մինի Կիևի զբոսայգիներում և հրապարակներում տեղ են գտել Ուկրաինայի մշակույթի, քաղաքականության և արվեստի առավել նշանավոր ներկայացուցիչների հուշարձանները, «Բորիսպոլ» միջազգային օդանավակայանում վայրէջք է կատարել հինգ ինքնաթիռ ամբողջ աշխարհից։ 2013 թվականին այն վերանվանել է «Փոքրապատկեր Ուկրաինան» թանգարանի։
Ջորջ Միլլեր
Ջորջ Միլլեր (George Miller, ), ավստրալիացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր և նախկին բժիշկ։ Հայտնի է իր «Խելագար Մաքս» հեռուստասերիալով, ինչպես նաև լայն շրջանակով այլ նախագծերի մասնակցությամբ, «Չորսոտանի երեխա», «Ուրախ ոտքեր» օսկարակիր ֆիլմերով։ Kennedy Miller Mitchell (մինչև 2009 թվականը՝ Kennedy Miller Productions) և Dr. D Studios. ընկերությունների հիմնադիրներից մեկն է։
Ավագ եղբայրը պրոդյուսեր Բիլ Միլլերն է։
Կենսագրություն
Միլլերը ծնվել է Քվինսլենդ նահանգի Բրիսբենում ներգաղթած հույն ծնողների ընտանիքում՝ Դիմիտրի (Ջիմ) Կաստրիսիոս Միլիոտիս և Անժելա Բալսոն։ Դիմիտրի Միլիոտիսը Կորֆի հունական կղզիներից էր, Ավստրալիայի արտագաղթից հետո փոխել է ազգանունը Միլլեր։ Բալսոնի մոր ընտանիքը հույն գաղթականների հետ գնացել են Փոքր Ասիա։ Նրանք ամուսնացել են և բնակություն հաստատել Շինշիլայում, ունել են 4 որդի՝ երկվորյակներ Ջորջն ու Ջոնը, Քրիսն ու Բիլլը։
Վիլիամեդիանա դե Իրեգուա
Վիլիամեդիանա դե Իրեգուա (Villamediana de Iregua), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Լոգրոնիո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 20,42 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 6723 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 5 կմ հեռավորության վրա։
Ջորջ Միլլեր
Կենսագրություն
1979 թվականին Միլլերը նկարահանել է առաջին ֆիլմը Խելագար Մաքսի մասին։ Գլխավոր դերում նկարահանվել է երիտասարդ և այդ ժամանակ ճանաչում չգտած Մել Գիբսոնը։ Միլլերի առաջնելույթը, նկարահանվել է մի քանի հարյուր հազար ավստրալիական դոլարով, դարձել է միջազգային հիթ, տոմսարկղերում հավաքել է մոտավորապես 100 միլիոն դոլար։ Առաջին ֆիլմի հաջողությունից հետո ռեժիսորի վրա է թափվել Հոլիվուդում աշխատանքի առաջարկը։ Այնուամենայնիվ, Միլլերը շարունակել է Խելագար Մաքսի մասին սերիալը և 1981 թվականին նկարահանել է ֆիլմի շարունակությունը «Խելագար Մաքս 2։ Մարտիկի ճանապարհը»։ 1985 թվականին շարքը շարունակվել է «Խելագար Մաքս 3։ Ամպրոպի գմբեթի տակ»։ Չորրորդ ֆիլմը հայտնվել է 2015 թվականին։
Վիլիամեդիանա դե Իրեգուա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ջորջ Միլլեր
Կենսագրություն
Բացի Խելագար Մաքսի մասին սերիալից, Միլլերը գրել է «Չորս ոտանի երեխա» ֆիլմի համահեղինակային սցենարը և նկարահանել նրա շարունակությունը «Յուղ Լորենցո» ֆիլմը և համագործակցել է Նիք Էնրայթի հետ նրան սցենար գրելու համար։ Նա նաև նկարահանել է Իստվիկյան վհուկներ ֆիլմը, որտեղ գլխավոր դերերում նկարահանվել են Ջեք Նիկոլսոնը, Սյուզան Սարանդոնը, Շերն ու Միշել Պֆայֆերը։
Միլլերը Ավստրալիայի հեռուստատեսության համար բազմաթիվ հայտնի մինի-շարքերի պրոդյուսերն ու ռեժիսորն է, ինչպիսիք են՝ «The Dismissal» (1983) և ««Փախչել Կոբրայից» (1984)։
Միլլերը շատ ֆիլմերի և հեռուստատեսային մինի–սերիալների պրոդյուսերն է, որոնցից սկսել է իր կարիերան Նիկոլ Քիդմանի հետ՝ «Սիրախաղ», «Բանգկոկ Հիլթոն», «Մեռյալ անհողմություն» և «Վիետնամ»։
Միլլերը նաև «Ուրախ ոտքեր» անիմացիոն մուլտֆիլմի ստեղծողն է՝ Warner Bros.–ի կողմից արտադրված, Անտարկտիդայում պինգվինների կյանքի մասին երաժշտական ​​էպոս ։ Պրեմիերան տեղի է ունել 2006 թվականի նոյեմբերին։ Ունենալով դրամական հաջողություններ, լավագույն անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմ անվանակարգում «Ուրախ ոտքեր»–ը Միլլերին բերեց «Օսկար» մրցանակը։
Միլլերը Ավստրալիայի կինոյի ինստիտուտի, Բրիսբենի միջազգային և Սիդնեյի կինոփառատոնների հովանավորն է։
2011 թվականին նկարահանել է «Ուրախ ոտքեր 2»–ը։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 24–ին Միլլերը հաստատել է, որ նրա հաջորդ նախագիծը լինելու է չորրորդ ֆիլմը Խելագար Մաքսի մասին «Խելագար Մաքս» ։ Նկարահանումները սկսել են 2012 թվականի հուլիսին, իսկ էկրանների վրա ֆիլմը ցուցադրվել է 2015 թվականին։
Kennedy Miller Mitchell
Ավստրալիական կինո ընկերություն Kennedy Miller Mitchell–ը հիմնադրվել է 1973 թվականին Ջորջ Միլլերի և Բայրոն Քեննեդիի կողմից՝ Kennedy Miller։ 2009 թվականին Ջորջ Միլլերն ու Դագ Միտչելլը վերանվանել են Kennedy Miller Mitchell։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ավստրալիացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Նեո-ֆուտուրիզմ
Նեո-ֆուտուրիզմ, 20-րդ դարի վերջի և 21-րդ դարի սկզբի շարժում արվեստի, դիզայնի և ճարտարապետության մեջ։ Նեո-ֆուտուրիզմն ընկալվում է որպես հետմոդեռնիզմի դիրքորոշումից շեղում և իրենից ներկայացնում է իդեալիստական հավատ՝ ավելի լավ ապագայի նկատմամբ ։
Ծագում
Նեո-ֆուտուրիզմի նմուշները սկսել են ստեղծվել 1960-ականների վերջից և 1970-ականների սկզբից   ՝ ճարտարապետներ Բաքմինիսթեր Ֆուլլերի և Ջոն Պորտմանի, ճարտարապետ և արդյունաբերական դիզայներ Էյրո Սաարիների և մի ավանգարդ ճարտարապետական խմբի կողմից (Պետեր Կուկի, Ուորեն Մելոքի, Ռոն Հերոնի, Դենիս Քրոմպտոնի, Մայքլ Ուեբի, Դևիդ Գրինի, Յան Կապլիկի և այլք       ):
NYSE Euronext
NYSE Euronext, ընկերությունների խումբ, ձևավորված աշխարհում ամենամեծ Նյու Յորքի ֆոնդային բորսայի (NYSE) և Euronext Եվրոպական բորսայի միաձուլման հետևանքում։ Ղեկավարել է Նյու Յորքի, Փարիզի, Ամստերդամի, Բրյուսելի և Լիսաբոնի ֆոնդային բորսաներին, նաև Լոնդոնի ֆինանսական ֆյուչերսների և օպցիոնների միջազգային բորսա (LIFFE)։
NYSE Euronext-ը հանդիսանում էր, ոչ միայն ԱՄՆ գլխավոր բորսան, այլ նաև աշխարհում ամենաազդեցիկ և ամենահին բորսաներից մեկը։ Այն ներկայացնում էր ֆինանսական իշխանության խորհրդանիշը և, իրավամբ, կապիտալիզացիայի ծավալով զբաղեցնում էր առաջին տեղն աշխարհում քսան խոշորագույն ֆոնդային բորսաների միջև։ Բորսայում վաճառված ընկերությունների կապիտալիզացիայի ծավալը հասնում էր 28,5 տրիլիոն դոլարի։
NYSE բորսան հիմնադրվել է 1792 թ. Նյու Յորքի 24 բրոքերների կողմից։ 20-րդ դարի երկրորդ կեսին բորսան դարձել է ոչ առևտրային կորպորացիա։ Ներկայումս նրա անդամների թիվը կազմում է 1366 և չի փոխվում 1950-ականներից։ Անդամակցությունը կարող է վաճառվել, և նրա արժեքը հասնում է 3 միլիոն դոլարի։
Ինչ վերաբերում է Euronext Եվրոպական ֆոնդային բորսային, ապա այն ստեղծվել է 2000 թ. Փարիզի, Ամստերդամի եւ Բրյուսելի ֆոնդային բորսաների միաձուլման արդյունքում։ Այս միության նպատակը եվրոպական ֆինանսական շուկայում առավելություն ձեռք բերելու մտադրությունն էր։ Ձևավորվելուց հետո հաջորդեց մի շարք միաձուլումներ Euronext-ի և Եվրոպայի այլ խոշոր բորսաների՝ Լոնդոնի և Պորտուգալիայի ֆոնդային բորսաների հետ։
Չնայած իր փոքր պատմությանը, Euronext ֆոնդային բորսան, մինչև NYSE-ի հետ միաձուլումը, աշխարհի ամենախոշոր ֆոնդային բորսներից մեկն էր, և նրա կապիտալիզացիան կազմում էր 2,9 տրիլիոն դոլար։ Պետք է նշել, որ սակարկումների արդյունքում այս բորսայում ձևավորվում է Euronext 100 ամենակարևոր միջազգային տնտեսական ցուցանիշներից մեկը։
Հինգ քաղաքակիրթ ցեղեր
Հինգ քաղաքակիրթ ցեղեր (Five Civilized Tribes), եզր, որով նշվում են ԱՄՆ-ի հնդկացիների հինգ ցեղերը՝ չերոկիները, չիկասոները, չոկտոները, կրիկները և սեմինոլները, որոնք 19-րդ դարի սկզբում ընդունել էին սպիտակամորթ գաղութականների սովորույթները և ձեռքբերումները, և հաստատել էին հարևանների հետ բավականին լավ հարաբերություններ։
Այս ցեղերի մշակութային փոփոխության գործընթացը սկսեցին Ջորջ Վաշինգտոնը և Հենրի Նոկսը, ընդ որում չերոկիները և չոկտոները հաջողությամբ ընդունել էին եվրոպա-ամերիկյան մշակույթը ։
Վաշինգտոնը կարծում էր, որ հնդկացիները ունեն սպիտակամորթների հետ հավասար իրավունքներ, սակայն ավելի պարզունակ հասարակական կազմակերպում։ Նա ձևակերպեց «քաղաքակրթության անցման» քաղաքականության սկզբունքները, որոնք հետագայում շարունակեց իրականացնել Թոմաս Ջեֆերսոնը ։
Պատմաբան Ռոբերտ Ռեմինին, Էնդրյու Ջեքսոնի կենսագրության հեղինակը, գրում էր՝ «նրանք կարծում էին, որ հենց որ հնդկացիները կընդունեն մասնավոր սեփականության կիրառումը, տների կառուցումը, ֆերմերությունը, երեխաների կրթությունը, կընդունեն քրիստոնեությունը, նրանց կընդունեն սպիտակամորթ ամերիկացիները» ։
Վաշինգտոնի 6 կետանոց պլանը ներառում էր՝
Կառավարությունը նշանակեց գործակալների, այնպիսիք ինչպես Բենջամին Հոկինսը, որոնք ապրում էին հնդկացիների մեջ և ուսուցում էին նրանց սպիտակամորթների կյանքի առանձնահատկություններին, այդ թվում նաև սեփական օրինակով ։ Հարավ-արևելքի ցեղերը ընդունեցին Վաշիգտոնի քաղաքականությունը, հիմնեցին դպրոցներ, սկսեցին կիրառել ֆերմերությունը, ընդունեցին քրիստոնեություն և սկսեցին կառուցել նույնպիսի տներ ինչպես և իրենց սպիտակամորթ հարևաններինն էին։ Շատ հնդկացիների ֆերմաներ ունեին նաև սևամորթ ստրուկներ։
«Հինգ քաղաքակիրթ ցեղերը» ի սկզբանե բնակվում էին ԱՄՆ-ի հարավ-արևելքում։ Սակայն, նրանց հողերը գայթակղում էին ԱՄՆ-ի հարավից եկած նորաբնակներին։ Այդ պատճառով ԱՄՆ-ի հարավում առաջ եկավ շարժում, որի պահնջն էր հնդկացիների վերաբնակեցումը։ 1830 թվականին նախագահ Էնդրյու Ջեքսոնը, որին ընտրությունների ժամանակ սատարում էր այս շարժումը, ստորագրեց Հնդկացիների վերաբնակեցման մասին օրենքը, որի համաձայն Հինգ ցեղերի հնդկացիները ստիպողաբար վերաբնակեցվեցին նրանց համար հատուկ ստեղծված Հնդկացիների տարածքներ (այժմ Օկլահոմա նահանգի արևելյան մաս)։ Հնդկացիներից շատերը ճանապարհին կամ նոր տեղերում մահացան։ Այս վերաբնակեցումը պատմագրության մեջ ստացավ Արցունքների ճանապարհ անվանումը։
ԱՄՆ քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ չոկտոները և չիկասոները կռվում էին, որպես կանոն, Կոնֆեդերացիայի կողմում, միևնույն ժամանակ մասկոգները, սեմինոլները և հատկապես չերոկիները բաժանվել էին երկու հակամարտող կողմերի միջև։ Արդյունքում չերոկիների մեջ տեղի ունեցավ մինի-քաղաքացիական պատերազմ։
Օկլահոմա վերաբնակեցումից հետո ԱՄՆ կառավարությունը խոսք տվեց, որ հնդկացիների հողեր նոր սպիտակամորթ նորաբնակներ չեն բնակեցվի։ Այնուամենայնիվ, այս համաձայնությունը բազմաթիվ անգամներ անպատիժ խախտվում էր սպիտակամորթ նորաբնակների կողմից, ընդհուպ մինչև 1893 թվականը, երբ կառավարությունը պաշտոնապես թույլ տվեց բնակեցումը չերոկիների հողերի վրա։ 1907 թվականին Հնդկացիների տարածքները և Օկլահոմա տարածքը միավորվեցին Օկլահոմա նահանգի մեջ, որտեղ մինչ օրս «Հինգ ցեղերը» կազմում են բնակչության զգալի մասը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պատմություն Կատեգորիա:Հնդկացիների տարածք Կատեգորիա:Մասկոգյան ազգեր Կատեգորիա:Չերոկիներ
Վլադիմիր Քոչարյան
Վլադիմիր Քոչարյան, հայ դերասան, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1984 թվական)։
Կենսագրություն
Վլադիմիր Քոչարյանը ծնվել է 1950 թվականին, Լենինականում։ 1973 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետը։ 1973-1976 թվականներին աշխատել է Լենինականի Մռավյանի անվան դրամատիկական թատրոնում՝ որպես դերասան և ռեժիսոր։ 1977 թվականից եղել է Երևանի Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի դերասան։ 1978 թվականից նկարահանվել է ֆիլմերում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Ֆոնտանես դը Սո
Ֆոնտանես դը Սո (Fontanès-de-Sault), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում :
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 9 մարդ, բնակչության խտությունը` 1.70 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.29 կմ² տարածք:
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 680 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 175 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 55 կմ հարավ-արևմուտք:
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 3 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 0-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 3: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 0,0 %: 0 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 0 անձ (0 տղամարդ և 0 կին): Գործազուրկ են եղել 0 անձ (0 տղամարդ և 0 կին): 3 անաշխատունակներից 0-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 0-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Լոս Ռիո (պրովինցիա)
Լոս Ռիո (Provincia de Los Ríos), պրովինցիա Էկվադորում։ Մայրաքաղաքը Բաբաոյոն է։ Պրովինցիան հիմնվել է 1860 թվականի հոկտեմբերի 6-ին։ Գտնվում է օրենսդիր իշխանության վերահսկողության ներքո։ Բաբաոյոն դարձել է դրա մայրաքաղաքը 1948 թվականի սեպտեմբերի 30-ին։
Ժողովրդագրություն
Էթնիկ խմբերի 2010 թվականի Էկվադորի մարդահամարի տվյալները․
Տնտեսություն
Պրովինցիայի տնտեսությունը մեծապես հիմնված է գյուղատնտեսության վրա՝ սուրճ, կակաո, բանան, բրինձ, ծխախոտ և այլն։ Նրա փոքր արդյունաբերական հատվածը ներառում է թղթի, շաքարավազի և փայտի արտադրություն։ Վերջերս զարգացած զբոսաշրջային գրավիչ ուղղություններ են ձկնորսությունը և տեղական ծիսակարգերը։
Կանտոններ
Պրովինցիան բաժանված է 13 կանտոնների։ Հետևյալ աղյուսակում ներկայացված է 2001 թվականի բնակչության մարդահամարի տվյալները, նրա տարածքը (քառ. կմ), կանտոնի վարչական կենտրոնը կամ մայրաքաղաքը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էկվադորի նահանգներ
Յոնջալու (Խնուսի գավառ)
Յոնջալու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարաչոբանի շրջանի համայնքներ
Բանաստեղծական կայուն ձևեր
Բանաստեղծական կայուն ձևեր, տաղաչափական որոշակի օրինաչափությամբ կառուցված բանաստեղծական ձևեր։ Առավել հայտնի բանաստեղծական կայուն ձևեր են սոնետը, հայրենը, քառյակը։ Համո Սահյանը կիրառել է մեր միջնադարյան պոեզիայում ընդունված հայրենի չափը։ Քառյակի ասպարեզում լավագույնս հանդես է գալիս Հովհաննես Շիրազը։ Սոնետներ են գրում Հրաչյա Հովհաննիսյանը, Պարույր Սևակը, իսկ ավելի ուշ՝ Հենրիկ Էդոյանը ։
Սոնետ
Բանատեղծական կայուն ձևերից ամենատարածվածը սոնետն է։ Համաշխարհային հռչակ են վայելում Դանտեի, Պետրարկայի, Շեքսպիրի սոնետները։ Հայ բանաստեղծներից սոնետներ են գրել Մեծարենցը, Թեքեյանը, Տերյանը, Չարենցը և ուրիշներ։ Սոնետը 14-տողանի բանաստեղծություն է՝ կազմված սկզբում երկու քառատողից և ապա երկու եռատողից։ Մշակվել են սոնետի հանգավորման տարբեր ձևեր, որոնցից առավել գործածական է այն տեսակը, երբ քառատողերը հանգավորվում են օղակաձև և ունեն երկու հանգ (abba, abba), իսկ եռատողերը ունեն cdc, ede հանգավորում ։
Հայրեն
Միջնադարյան հայ պոեզիայում շատ տարածված է եղել հայրենը։ Հայրեններ գրել են դեռևս 10-րդ դարից սկսած (Գրիգոր Նարեկացի, Ֆրիկ, Քուչակ)։ Հայրեններ փորձել են գրել նաև ժամանակակից բանաստեղծները, առավել հաջողվածները, թերևս, պատկանում են Հ. Սահյանին։ Հայրենները հիմնականում չորս տողանի բանաստեղծություններ են՝ կազմված 15-վանկանի տողերից՝ բաղկացած երկու կիսատողերից 7/8 բաժանումով։
Քառյակ
Բանաստեղծական կայուն ձևերից հայ պոեզիայում լայն գործածություն է ունեցել քառյակը, այն չորս տողանի բանաստեղծություն է որոշակի հանգավորմամբ՝ կից, օղակաձև, խաչաձև։ Քառյակը համաշխարհային համբավ ունեն Օմար Խայամի քառյակները։ Հայ բանաստեղծներից քառյակներ են գրել Խաչատուր Աբովյանը, Հովհաննես Թումանյանը, Վահան Տերյանը, Եղիշե Չարենցը։
Տես նաև՝ տաղաչափություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրականագիտություն
Ջեսսի Ջեքսոն
Ջեսսի Լուիս Ջեքսոն–ավագ (Jesse Louis Jackson Sr.; )՝ ամերիկացի հասարակական և կրոնական գործիչ, իրավապաշտպան և քաղաքական գործիչ։
ԱՄՆ–ի Ներկայացուցիչների պալատի նախկին անդամ Ջեսսի Ջեքսոն Կրտսերի հայրը։
Կենսագրություն
Ծնվել է Գրինվիլ քաղաքում (Հարավային Կարոլինա)։ Նրա կենսաբանական հայրը Նոա Լուիս Ռոբինսոնն է (Noah Louis Robinson), նախկին պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկ և սևամորթ համայնքի հայտնի գործիչ։ Ջեսսիի ծննդյան պահին ամուսնացած էր մեկ այլ կնոջ հետ և չի մասնակցել որդու դաստիարակությանը։ Ջեսսիի ծնվելուց երկու տարի անց նրա մայրը ամուսնացել է Չարլզ Հենրի Ջեքսոնի հետ (Charles Henry Jackson), ով և 14 տարի անց որդեգրել է Ջեսսիին։
Ջեքսոնը հաճախել է Չիկագոյի աստվածաբանական ճեմարան, սակայն թողել է այն 1966 թվականին, որպեսզի ամբողջությամբ կենտրոնանա իրավապաշտպան գործունեության վրա։ Նա 1968 թվականին ձեռնադրվել է բապտիստական քահանա, թեև չի ունեցել աստվածաբանական ավարտուն կրթություն։
Իրավապաշտպան գործունեություն
1984 թվականին Ջեքսոնը կազմակերպել է «Ծիածան» (Rainbow) ձախ–լիբերալ կոալիցիան, որը 1996 թվականին միավորվել է «Առաջխաղացում» (PUSH) գործողության հետ։ «Ծիածան» կոալիցիան կոչված էր միավորել սոցիալական շարժումները և ճնշված խմբերը, որոնք տառապում էին Ռեյգանի հանրապետական վարչակազմի քաղաքականությունից (ներառյալ ռասայական փոքրամասնությունները, աշխատանքային արհմիությունները, գործազուրկները, աշխատող մայրերը, փոքր ֆերմերները, գեյերը և լեսբուհիները)։
Նախագահական կամպանիաներ
1988 թվականին նա կրկին իր թեկնածությունն է առաջադրել Դեմոկրատական կուսակցության փրայմերիզում։ Նա ձայների թվով փաստացի կրկնապատկել է իր նախորդ արդյունքը (1988 թվական՝ 6,9 մլն ձայն, 1984 թվականի 3,5 մլն-ի դիմաց)՝ հաղթելով 14 նահանգներում և զիջելով միայն Մայքլ Դուկակիսին։ Երկու անգամ էլ Ջեքսոնը հանդես է եկել առաջադիմական ծրագրով, որը նախատեսում էր քեյնսյան տնտեսական քաղաքականություն՝ ի հակակշիռ ռեյգանոմիկայի (այդ թվում՝ հարուստների հարկերի կրճատման փոխարեն սոցիալական վճարումների պահպանում), համընդհանուր անվճար առողջապահության ներդնում, ապարտեիդի ռեժիմի մեկուսացում ՀԱՀ-ում, սպառազինությունների մրցավազքի դադարեցում և պաշտպանության ծախսերի կրճատում առնվազն 15 %–ով։
Ներկայումս
Ավելի ուշ Ջեքսոնը հայտնվել էր արտամուսնական կապի մեջ իր օգնական Քերին Սթենֆորդի (Karin Stanford) հետ։ Նա Ջեքսոնին ստիպել է ճանաչել իր երեխայի հայրությունը։ Նա ներգրավված է եղել նաև մի քանի այլ սկանդալներում։
2008 թվականի հուլիսին նա ստիպված էր ներողություն խնդրել ԱՄՆ–ի նախագահի թեկնածու Բարաք Օբամայի հասցեին արած իր արտահայտությունների համար։ Մտածելով, որ դա միայն հեռախոսազանգ է, պատվարժան Ջեսսի Ջեքսոնը հայտարարել էր՝ «Օբաման մեծամտորեն է վերաբերվում սևամորթներին»։ Սակայն պարզվել է, որ բառերը եթեր են փոխանցվել «Fox News» հեռուստաընկերությունով։ Հաջորդ օրը նա ներողություն է խնդրել իր խոսքերի համար՝ հայտարարելով, որ ռեպլիկն ավելի կտրուկ է հնչել, քան նա ցանկանում էր դա ասել։ Միևնույն ժամանակ Հանրապետական կուսակցության կողմնակիցները կարծում են, որ այս միջադեպը ոչ այլ ինչ էր, քան PR քայլը, որպեսզի բարձրացնի Օբամայի հեղինակությունը ԱՄՆ–ի «սպիտակ» բնակչության շրջանում, քանի որ Ջեքսոնը բավականաչափ պրոֆեսիոնալ էր հեռուստատեսային գործում, որպեսզի իմանա, թե երբ է խոսափողը միացված և երբ է հեռարձակվում։
Մշակույթում
Հիշատակվել է «Հարավային այգի» սերիալի 11-րդ եթերաշրջանի առաջին դրվագին։ «Անկախության օրը» ֆիլմում հիշատակվում է նրա խոսքը, հնարավոր է՝ հումորային համատեքստում, ինչպես նաև Ռենդի Մարշը համբուրում է նրա նստատեղը՝ որպես ներողություն բոլոր աֆրոամերիկացիների առաջ արված Ռենդիի արտահայտության համար, երբ նա Fortune-ի հեռուստատեսային շոուի սկզբում, ուղիղ եթերում արտասանել էր niggers (նեգրեր) բառը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացիների իրավունքների շարժման ակտիվիստներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Զազա Ռուսաձե
Կենսագրություն
Զազա Ռուսաձեն ծնվել է 1977 թվականին, Թբիլիսիում։ 1989-1994 թվականներին Ռուսաձեն աշխատել է Վրաստանի ազգային հեռուստաալիքում որպես հաղորդավար։ 1996 թվականին սովորել է Գերմանիայի Ռոտսդամ քաղաքի ֆիլմերի և հեռուստատեսության քոլեջում։ Ուսմանը զուգահեռ աշխատել է Deutsche Welle լուրերի բաժնում որպես մի շարք կինոփառատոների թարգմանիչ՝ (տիրապետում է վրացերենի, գերմաներենի, ռուսերենի և անգլերենի) ։ 2003 թվականին ավարտել է Hochschule für Film und Fernsehen-ը և ներկայացել է «Բանդիտները» վավերագրական ֆիլմով ։ 2007 թվականին Թբիլիսիում հիմնել է «Զազարֆիլ» կինոընկերությունը ։ Եղել է ռեժիսորներ Օթար Իոսելիանիի, Դիթո Ցինցաձեի, Ինեկե Սմիթսի ասիստենտը։ «Վերմակիս ծալքը» նրա առաջին լիամետրաժ ռեժիսորական աշխատանքն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:1977 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 24 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից Կատեգորիա:Վրացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Վրացի պրոդյուսերներ
Մուհամբալ
Մուհամբալ (إحسم), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիս-արևմուտքում՝ Իդլիբի մարզի Առիհայի գավառում։ Հանդիսանում է համանուն շրջան վարչական կենտրոնը։ 2004 թվականի տվյալներով՝ շրջանն ուներ 27 098 բնակիչ։
Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը տեղակայված է Իդլիբի մարզի կենտրոնական մասում ։
Մուհամբալը տեղակայված է գավառի վարչական կենտրոն Իդլիբ քաղաքից ոչ հեռու և երկրի մայրաքաղաք Դամասկոսից 250 կմ դեպի հյուսիս- հյուսիս-արևելք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իդլիբի գավառ
Վիլիանուևա դե Կամերոս
Վիլիանուևա դե Կամերոս (Villanueva de Cameros), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Տերա-դե-Կամերոս շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 18,44 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 105 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 41 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Պուանոլո օյա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է սկսած Յուշկոզերսկի հիդրոհանգույցից մինչև Կիրվոպորոժսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ռուբեն Մորենո Պալանկես
Ռուբեն Մորենո Պալանկես (Rubén Moreno Palanques, ), իսպանացի պետական և քաղաքական գործիչ, Իսպանիայի 10-րդ, 11-րդ և 12-րդ գումարման պատգամավորական ժողովի անդամ ։
Կենսագրություն
Ռուբեն Մորենո Պալանկեսը ծնվել է 1958 թվականի հուլիսի 23-ին Իսպանիայի Կաստելյոն դե լա Պլանա փոքրիկ քաղաքում։ Ավարտել է Վալենսիայի համալսարանի բժշկության և վիրաբուժության ֆակուլտետը։ Եղել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների առողջապահության ազգային ինստիտուտի, գենոմի հետազոտության ինստիտուտի և առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գործադիր խորհրդի անդամ, ինչպես նաև Կանզասի բժշկական կենտրոնի համալսարանի պաթոլոգիայի և ուռուցքաբանության ամբիոնի մոլեկուլային կենսաբանության բաժնի գիտաշխատող ։ Իսպանիայում նա ղեկավարել է մոլեկուլային ուռուցքաբանության լաբորատորիան և Նավառայի կլինիկական համալսարանը։ Եղել է նաև Վալենսիայի թագավորական բժշկական ակադեմիայի ակադեմիկոս ։
2011 թվականի ընտրությունների ժամանակ ընդգրկվել է ժողովրդական կուսակցության ցուցակներում։ Արդյունքում դարձել է Տոլեդոյի պաշտպանության համաձայնագրի մոնիտորինգի և գնահատման հանձնաժողովի երկրորդ փոխնախագահը։ 2014 թվականի հրաժարական է տվել և նշանակվել առողջապահության և սպառողական հարցերի գլխավոր քարտուղար ։ 2015 և 2016 թվականների ընդհանուր ընտրությունների արդյունքում ընտրվել է Իսպանիայի խորհրդարանի պատգամավոր՝ Վալենսիայի ընտրատարածքից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պատգամավորներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իսպանիայի կորտեսի պատգամավորներ Կատեգորիա:Իսպանիայի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Վալենսիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Ուիլյամ Հենրի Ֆոքս Տալբոտ
Ուիլյամ Հենրի Ֆոքս Տալբոտ (William Henry Fox Talbot, ), անգլիացի ֆիզիկոս, քիմիկոս, լուսանկարչության գյուտարարներից մեկը։ Հնարել է կալոտիպը, որն առաջին անգամ հնարավորություն է ընձեռել կրկնօրինակել լուսանկարները լուսազգայուն նյութի վրա նախ ստանալով նեգատիվը, ապա անսահմանափակ թվով պոզիտիվ օրինակներ։
Կենսագրություն
Ուիլյամ Հենրի Ֆոքս Տալբոտը ծնվել է 1800 թվականին Լեքոկում (Ուիլթշիր)։ 1835 թվականին ստացել է առաջին նեգատիվը որպես պատկերի կրող օգտագործելով արծաթե նիտրատով և աղի լուծույթով ներծծված թուղթ։ Նա 8 սանտիմետր չափով օպտիկական տեսախցիկով ներսից լուսանկարել է իր գրադարանի պատուհանը։
1838 թվականին Լոնդոնի թագավորական ընկերությունը գիտնականին պարգևատրել է իր բարձրագույն պարգևներից մեկով` թագավորական մեդալով ։
1840 թվականին հայտնաբերել է թղթի նեգատիվից աղի թղթի վրա պոզիտիվ պատճեն ստեղծելու ձևը, որից հետո կարելի է ստեղծել հաջորդական օրինակներ։ Այս տեխնոլոգիան համատեղել է բարձր որակը և պատկերները պատճենելու հնարավորությունը (պոզիտիվները տպագրվել են անալոգիական թղթի վրա)։ Տալբոտն այս տեխնոլոգիան անվանել է «կալոտիպի», և ոչ պաշտոնական կերպով այն գյուտարարի անունով «տալբոտիպեյ» են անվանել։ Նրա մեթոդը իրականում ստեղծել է ժամանակակից լուսանկարը, քանի որ դագերոտիպիայից առաջ օգտագործված լուսանկարը թույլ է տալիս ստանալ պոզիտիվ պատկեր մեկ օրինակով ։
1841 թվականին Տալբոտը գրանցեց լուսանկարները բացասական-դրական ձևով ստեղծելու արտոնագիրը։ Լուսանկարելու համար նա օգտագործում է յոդ-արծաթե թուղթ` օգտագործելով նաև արծաթի նիտրատ։ Սևեռակումը կատարվում է նատրիումի թիոսուլֆատի միջոցով։ Ստացված նեգատիվը իջեցվում է մոմով լցված տարողության մեջ, որը նկարը դարձնում է թափանցիկ։ Դրանից հետո նա թափանցիկ նեգատիվը տեղադրում է նկարի մաքուր յոդաարծաթային թղթի վրա, լուսակայում է ստանում պոզիտիվ պատճենի երևակումից և սևեռակումից հետո։
1844 թվականին Տալբոտը հրապարակում է «The Pencil of Nature» առաջին գիրքը նկարազարդումներով` օգտագործելով ձեռքով սոսնձված կալոտիպեր։
Նաև բացահայտում է պարբերական ցանցի պատկերման ինքնավերարտադրության Տալբոտի էֆեկտը։
«Philosophical Magazine» ամսագրում 1836 թվականին հրապարակված հոդվածում նա նկարագրում է փորձերը, որտեղ բացահայտում է գույների և դիֆրակցիոն ցանցի պարբերական փոփոխությունները դիտարկման համար` օգտագործելով ֆոկուսավորող ոսպնյակի տեղաշարժը։ Նրա աշխատանքներում չկան ոչ քանակական չափումները, ոչ էլ դիտարկման բացատրության փորձերը։ Նրա ամենամտերիմ ընկերներից և աշխատակիցներից են եղել Նիկոլաս Հեննեմանը և Անտուան Կլոդեն։ Տալբոտին նախկինում վերագրվող որոշ լուսանկարներ ներկայումս պատկանում են Կլոդեին։
Հիշատակ
1976 թվականին Միջազգային աստղագիտական միությունը Տալբոտի անունով խառնարան է կոչել Լուսնի տեսանելի հատվածում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Անգլիացի քիմիկոսներ Կատեգորիա:Անգլիացի լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Անգլիացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Անգլիացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Անգլիացի հնագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի գիտնականներ Կատեգորիա:Անգլիացի մարդաբաններ
Ջոննի Նոկսվիլլ
Ֆիլիպ Ջոն Կլեպ (Philip John Clapp, ) հայտնի է Ջոննի Նոկսվիլլ անունով (Johnny Knoxville)՝ ամերիկացի դերասան, սցենարիստ, պրոդյուսեր և կասկադյոր։
Կենսագրություն
Ջոննի Նոկսվիլլը ծնվել է 1971 թվականի մարտի 11-ին Նոկսվիլլում (Թենեսի նահանգ)։ 4 տարի միաժամանակ հիվանդացել է գրիպով, թոքաբորբով և բրոնխաբորբով, մինչև հիմա տառապում է բրոնխային հեղձուկ հիվանդությամբ։ Դեռևս դպրոցական տարիներից հակված էր խուլիգանությունների։ 1990 թվականին տեղափոխվել է Լոս Անջելես։
Կարիերա
Դերասանական վարպետություն ուսանել է Կալիֆոռնիայի Դրամատիկական արվեստի ակադեմիայում և նույնիսկ նկարահանվել է մի քանի ֆիլմերում։ 2000 թվականին հրավիրվեց հեռուստատեսություն, որպեսզի ստեղծի «Խենթեր» շոուն, որի մասնակիցներն իրենց և ուրիշների հետ հիմար և վտանգավոր փորձարկումներ էին կատարում։ Շոուի գաղափարների վրա նա աշխատել է Սպայկ Ջոնզ ռեժիսորի հետ միասին։ Առաջին անգամ եթեր է հեռարձակվել 2001 թվականին MTV ալիքով։ Շոուն բաղկացած էր կեսժամյա դրվագներից։ Ծայրահեղ սպորտի տեսակների մասին հայտնի ամսագրի խնդրանքով Ջոննի Նոկսվիլլն իր վրա փորձարկեց ինքնապաշտպանական միջոցները։ Նրա կարծիքով ամենադժվարն արցունքաբեր գազի փորձարկումն էր։ «Այն մնում է աչքերում 15 րոպե,- ասում է Ջոնը։ Ինչ-որ մեկը խորհուրդ է տվել լվանալ աչքերը կաթով, սակայն դա չօգնեց»։ Այդ բոլոր փորձարկումների տեսահոլովակները նա ուղարկում էր ամսագրի խմբագիրներին։ «Ես նույնիսկ չէի ենթադրում, որ այս ամենից շոու կստացվի,- ասում է Ջոնը։ Ես ուղղակի անում էի այդ ամենը չմտածելով հետևանքների մասին»։
Անձնական կյանք
1995 թվականի մայիսի 15-ին նա ամուսնացել է Մելանի Լին Քեյթսի հետ։ 1996 թվականին ծնվեց նրանց դուստրը՝ Մեդիսոնը։ 2007 թվականի փետրվարին Մելանին և Ջոնը հայտարարեցին իրենց ամուսնալուծության մասին։ 2008 թվականի մարտի 20-ին նրանք վերջնական ամուսնալուծվեցին։ 2008 թվականի սեպտեմբերին Ջոնը սկսեց հանդիպել Նաոմի Նելսոնի հետ։ 2009 թվականի դեկտեմբերի 21-ին նա երկրորդ անգամ դարձավ հայր։ Նրանք ունեցան որդի, որին անվանեցին Ռոկո Ակիրա Կլեպ։ 2010 թվականի սեպտեմբերի 24-ին նա օրինականացրեց իր և Նաոմիի հարաբերությունները, իսկ 2011 թվականի հոկտեմբերի 6-ին նրանք ունեցան դուստր՝ Էրլո Կլեպ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Կասկադյորներ
Բաշկորտոստանի պետական բժշկական համալսարան
Բաշկիրիայի պետական բժշկական համալսարան (ԲՊԲՀ) (Башҡорт дәүләт медицина университеты (БДМУ)), Ռուսաստանի Դաշնության բարձրագույն կրթության դաշնային պետական բյուջետային կրթական հաստատություն (ФГБОУ ВО БГМУ Минздрава РФ), գտնվում է Բաշկորտոստանի մայրաքաղաք Ուֆայում։ Ուսուցումն իրականացվում է ռուսերենով։
Պատմություն
Բաշկիրիայի բժշկական համալսարանը հիմնադրվել է 1932 թվականին ԽՍՀՄ Ժողկոմխորի որոշման համաձայն։ Համալսարանի հիմնադրման պաշտոնական օրը համարվում է 1932 թվականի նոյեմբերի 15-ը, երբ համալասրանն իր դռներն է բացել առաջին ուսանողների առաջ։ Համալսարանի առաջին տնօրենը եղել է Ս. Մ. Տրայնինը, որը մասնագիտությամբ մաշկաբան-վեներոլոգ էր և ղեկավարում էր Բաշկիրիայի մաշկա-վեներոլոգիական հիվանդությունների գիտահետազոտական ինստիտուտը ։
Սկզբում համալսարանը աշխատանքային ֆակուլտետի հետ միասին տեղակայված է եղել Ֆրունզե փողոցի 47 տուն հասցեում գտնվող Ֆաբրիկա-գործարանային ուսուցման (ФЗО) դպրոցի շենքի երկրորդ հարկում և կիսանկուղային հարկում։ Հետագայում ամբողջ շենքը հատկացվել է ինստիտուտին։ Հետագա տարիներին ինստիտուտի համար կառուցվել են 600 բնակարանանի հանրակացարաններ, ուսումնական նոր մասնաշենք։ Ինստիտուտի առաջին մանկավարժներից են եղել Վ. Մ. Ռոմանկևիչը, Ս. Զ. Լուկմանովը, Զ. Ա. Իսխանովը, Ա. Ս. Դավլետովը, Ի. Ս. Նեմկովը, Գ. Ն. Մասլեննիկովը, Ե. Ն. Գրիբանովը, Մ. Ա. Աբդուլմենովը ։
1933 թվականին ինստիտուտում բացվել են հիստալոգիայի, օտար լեզուների և ռազմագիտության ամբիոնները, որոնք ղեկավարել են բժիշկ Վ. Մ. Ռոմանովիչը, մանկավարժներ Վ. Ա. Սլովոխոտովը և Ռ. Ի. Սաֆարովը։
1933 թվականին ինստիտուտին շնորհվել է «ՀԼԿԵՄ XV -ամյակի անվան» կոչում։
1938 թվականին ինստիտուտը թողարկել է գիտական աշխատությունների առաջին ժողովածուն, որում ամփոփվել են ինստիտուտի տեսական և կլինիկական ամբիոնի գիտական ուսումնասիրությունների արդյունքերը։
Ինստիտուտի բժիշկների առաջին շրջանավարտները եղել են 1937 թվականի վերջին։
1941 թվականին ինստիտուտում է տեղակայվել Ուֆա տարհանված Մոսկվայի 1-ին բժշկական ինստիտուտը բոլոր ուսանողների և պրոֆեսորա-դասախոսական կազմի հետ միասին։ Բժիշկների ուսուցման գործընթացը կրճատվել է դառնալով 4 տարի։
1965 թվականի ավարտին ինստիտուտն ուներ 22 դոկտոր և 102 գիտությունների թեկնածու, իսկ 1970 թվականին ինստիտուտը դարձել է խոշոր բազմապրոֆիլ ԲՈւՀ։ Գիտնականների մասնակցությամբ նշանակալիորեն բարելավվել են Բաշկիրիայի բնակչության առողջական ցուցանիշնեը։ Վերացվել են այնպիսի հիվանդություններ, ինչպիսիք են` մալարիան, տրախոման, պոլիոմիելիտը, դիֆթերիան, կտրուկ կրճատվել են մանկական վարակումները, տուբերկուլյոզը եւ այլն։
2012 թվականին ինստիտուտը սկսել է «Վեստնիկ ԲՊԲՀ» (Вестник БГМУ) պարբերական թողարկել ։
Ֆակուլտետներ
Բաշկիրիայի պետական բժշկական համալսարանում ուսուցումն իրականացվում է ռուսերենով։ Օտարերկրյա քաղաքացիություն ունեցող ուսանողների համար մասնակիորեն օգտագործվում է միջնորդ լեզու (անգլերեն)։ Համալսարանի ֆակուլտետներն են. Համալսարանում գործում են հետբուհական կրթության կառույցներ։ 2013 թվականին համալսարանին է կցվել Ուֆայի բժշկական քոլեջը, որը դարձել է ԲՊԲՀ-ին առընթեր քոլեջ ։
Մասնագետներ
Բաշկիրիայի պետական բժշկական համալսարանում ներկայումս ձևավորվել են վիրաբույժների, թերպևտների, ուռուցքաբանների, նյարդաբանների, վարակաբանների, Մաշկաբանների, կենսաքիմիկոսների, մորֆոլոգների գիտական դպրոցներ։ Համալսարանն ունի 220 բժիշկներ եւ 515 գիտությունների թեկնածուներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի համալսարաններ Կատեգորիա:Բաշկորտոստան Կատեգորիա:Բժշկական համալսարաններ Կատեգորիա:1932 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Դիոմեդեսի նժույգներ
Դիոմեդեսի նժույգներ (Διομήδους ἵπποι), հին հունական դիցաբանության մեջ Թրակիայում ապրող, բիստոնների արքայի նժույգներ։ Դիոմեդեսն հրաշք գեղեցկության և ուժի տեր նժույգներ ուներ, սակայն նրանց երկաթե գամերով կապում էր մսուրներին, քանի որ ոչ մի կերպ զսպել չէր կարողանում։ Հերակլեսը չգիտեր, որ նժույգները, որոնց անուններն էին՝ Պոդարգոս, Լամպոն, Քսանտոս և Դեյնոս, կապված էին բրոնզե կերատաշտին, քանի որ վայրի էին. նրանց կատաղությունը պայմանավորված էր այն հանգամանքով, որ սնվում էին մարդկային մսով։ Դիոմեդեսն իր ձիերին կերակրում էր մարդկային մսով` այն օտարականներով, որոնք պատահաբար հայտնվել էին Թրակիայում։
Հերակլեսի ութերորդ սխրանք
Բայց, երբ հերոսը վերադարձավ նավ, նրան սպասվում էր շատ վատ լուր։ Կռվի ժամանակ նժույգները պատառոտել էին Հերակլեսի սիրելի Աբդերոսին՝ Հերմեսի որդուն, որին նա հանձնել էր պահապանության։ Զևսի որդին իր սիրելիին թաղեց մեծ շուքով, իսկ շիրիմի կողքին հիմնեց քաղաք՝ անվանակոչելով Աբդերոս։
Հերակլեսը Դիոմեդեսի նժույգները տվեց Էվրիսթևսին, սակայն վերջինս վախեցավ պահել նրանց և ազատ արձակեց։ Վայրի նժույգները փախան՝ դառնալով վայրի գազանների բաժին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հերակլես
Մարիա Վոձինսկա
Մարիա Վոձինսկա (Maria Wodzińska, ), 19-րդ դարի երկրորդ կեսի լեհ նկարչուհի, ռոմանտիզմի ներկայացուցիչ։
Կենսագրություն
Մարիա Վոձինսկան ծնվել է լեհ հարուստ արիստոկրատ Վոդզինսկիների ընտանիքում ։ 1833—1835 թվականներին ընտանիքով բնակվել են Ժնևում, որտեղ ծանոթացել է արվեստի և մշակույթի աշխարհի բազմաթիվ ներկայացուցիչների հետ։ Նրանց բնակարանը եղել է լեհական գաղութի ներկայացուցիչների հավաքատեղի և հանդիպման վայր։ Այստեղ Մարիան մտերմանում է Յուլիուշ Սլովացկու հետ, որի վրա մեծ տպավորություն է թողնում։ Նա մի բանաստեղծություն է ձոնում Մարիային։ 1835 թվականին Դրեզդենում հանդիպում է Ֆրեդերիկ Շոպենին։ Երիտասարդ երաժշտի զգացմունքն արձագանք է գտնում աղջկա սրտում և նրանք 1836 թվականին նշանվում են։ Սակայն նրանց սերը չի շարժում Մարիայի ծնողների սիրտը։ Վոդզինսկիները հրաժարվում են իրենց աղջկան կնության տալ կոմպոզիտորին, որը նոր միայն սկսել էր ճանաչում ստանալ։ Չնայած դրան, մինչև կյանքի վերջը Վոդզինսկիների ընտանիքը, հատկապես մայրը՝ Մարիա Թերեզան, սերտ հարաբերությունների մեջ մնացին Շոպենի հետ։ Մարիան երկու անգամ ամուսնացել է։
Բռի Եղցի
Բռի Եկեղեցի կամ Բռի եղցի, եկեղեցի-հուշարձանախումբ, որը գտնվում է Արցախի Հանրապետության Հացի գյուղում։ Տեղակայված է գյուղի գետակի ձախ ափի բլրի գագաթին։
Նկարագրություն
Անահիտի ձորակի ձախ կողմում փռված է Բռի Եղցի (եկեղեցի) հուշարձանախումբը։ Ամայի՝ փուշ ու տատասկով, քար ու ավազով պատած տարածքում երևում է միջնադարյան խոշոր վանքային համալիրը։ Թեև համալիրի կանգուն, մասամբ նաև քանդված կառույցները, ըստ նրանց վրայի արձանագրությունների, հիմնականում վերաբերվում են 11-13-րդ դարերին, բայց այստեղ գտնված ավելի հին հուշարձանների բազմաթիվ բեկորները և ժողովրդի մեջ պահպանված ավանդությունները հաստատում են վանքի տեղում վաղ միջնադարյան, նույնիսկ մինչև հեթանոսական ժամանակները հասնող մշակույթի գոյությունը։
Հնագույն շենքերի բեկորները ձևավոր «քառակող կոթողների մասեր» են, 5-7-րդ դարերին բնորոշ զարդանախշերի բեկորներ, քիվեր, խոյակներ, խարիսխներ, հիմնապատեր, որոնք, սփռված են վանքային համալիրի տարածքով մեկ։ Ժամանակին այս խոյակները պսակել են մի նշանավոր տաճարի սյուները։ Իսկ տաճարը, Արցախում կառուցված այն եկեղեցիներից մեկն էր, որի հիմնադրումը կապված է Հայաղվանքի արքա Վաչագան Բարեպաշտի շինարարական գործունեության հետ։
Ահա այդ ժամանակներում կառուցված տաճարներից մեկն էլ համարվում է այս հուշարձանախմբի ամենահին եկեղեցին, որի հիմնապատերը պահպանվել են բլրի գագաթին, գավթին կից եկեղեցիների հյուսիսարևելյան մասում։ Պարզվում է, որ այն ավելի քան երկու հարյուր քառակուսի մետր մակերեսով եռանավ կառուցվածք է եղել և ստեղծվել է շատ ավելի հին, հեթանոսական շրջանի շինության, հավանաբար մեհյանի հիմքերի վրա։ Այս պարագան անվիճելիորեն վկայում է Բռի եղցի վանքի կառուցման տեղի ավելի հին պաշտամունքային նշանակության մասին։ Այստեղ գտվեցին չափազանց հետաքրքիր նյութեր, որոնցից արժե հիշատակել «մի կոթողի բուն, երկու խոյակ և երեք խարիսխներ այդ դարաշրջանին բնորոշ երկրաչափական և բուսական զարդաքանդակներով և հավասարաթև խաչերով»։
Բռի եղցու այժմյան համալիրը բաղկացած է չորս եկեղեցիներից, գավթից, խաչքարերի երեք որմնափակ պահոցներից, քանդված մատուռից, օժանդակ (ավերված) շենքերից և ընդարձակ գերեզմանատնից, որոնք հիմնականում կառուցվել են միջնադարում, և բնականաբար հետագա դարերում ենթարկվել են վերանորոգումների։
Առաջին եկեղեցի
Առաջին եկեղեցին, որը գտնվում է բլրի գագաթի հարավարևելյան կողմում, փոքր է, շարված (բացառությամբ արևմտյան արտաքին ճակատի) անտաշ սալաքարերով։ Գրեթե ամբողջական մնացած միանավ, թաղածածկ դահլիճի (5,85 X 3,60 մ) հորինվածքով եկեղեցու միակ մուտքը արևմուտքից է։ Ընդհանրապես եկեղեցու արևմտյան արտաքին ճակատը, մասնավորապես դռան երեսակալները գեղեցիկ հյուսվածքազարդերով են, քառակուսիներ, կենտրոնում զարդանախշ խաչեր։ Բարավորի քարը կիսաշրջանաձև է, շախմատաձև զարդանախշերով։
Երկրորդ եկեղեցի
Երկրորդ եկեղեցին գտնվում է առաջինի հյուսիսային պատին կից, դարձյալ փոքր շինություն է, իրականացված հողմնահարված սպիտակավուն թերթաքարերով։ Սա էլ, առաջին եկեղեցու նման, միանավ բազիլիկ է (3 X 5 մ) ուղղանկյուն հատակագծով։
Սվաղը թափված է, այդ իսկ պատճառով լավ երևում են սլաքաձև թաղի շարվածքի հորիզոնական, կանոնավոր ձևերը։ Եկեղեցու աբսիդի նիշը հավասար է դահլիճի մակարդակին։ Կողմերում չունի խորաններ, բայց բեմի անկյունամերձ հատվածներում, իրար դեմ դիմաց պտրհան-խորշեր կան։ Լուսամուտներից մեկը, դռան վերնամասինը, փակված է հետագայում կառուցված գավթի պրմնասյուները կապող կամարով։
Երկու եկեղեցիները ոճական առումով իրար շատ նման լինելով հանդերձ, ունեն նաև որոշ առանձնահատկություններ։
Գավիթ
Գավիթը նշված եկեղեցիների համար ընդհանուր է, անմիջապես հարում է երկու տաճարների արևմտյան ճակատապատին։ Ճարտարապետական ուշագրավ կառուցվածք է, որը, իրավամբ, համարվում է երկրամասի համանման լավագույն գավիթներից մեկը։
Նրա խաչվող կամարներով հյուված թաղ-տանիքը հայկական ճարտարվեստի 11-13-րդ դարերի նվաճումն է։ Գավիթը կառուցված լինելով զույգ եկեղեցիների արևմտյան մասում, որոշ չափով ծածկելով զարդանախշերով, խաչքարերով ու բարձրաքանդակներով պատած ճակատապատը, միաժամանակ իր մոնումենտալությամբ հակադրվում է եկեղեցիների դեկորատիվությանը, ընդգծում նրանց շքամուտքերի հանդիսավորությունն ու արտահայտչականությունը։
Գավիթ-ժամատունը հատակագծում համարյա քառակուսի (7,5 X 7,8 մետր չափերի) հորինվածք ունի։ Ինչպես մյուս բոլոր գավիթները, սա նույնպես եղել է դամբարան, աշխարհիկ ու հոգևոր հավաքներ անցկացնելու տեղ։ Այս հանգամանքը՝ նրա ֆունկցիոնալ նշանակությունը, ինքնին որոշակի դեր է խաղացել գավթի զուսպ հարդարանքի ու ներքին հորինվածքի վրա։ Ավելի շատ ներքին տարածություն շահելու համար, ճարտարապետը համարձակորեն բարձրաթռիչք կամարները երկարաձգել, հասցրել է կողապատերի երեսով բարձրացող որմնամույթերին։ Զարդաքանդակները, ճարտարապետական մանր տարրերը՝ խաչքարերը, տապանաքարերը տեղաբաշխված են գավթի միայն արևելյան մեծ կամարախորշերում. այսինքն՝ եկեղեցիների ճակատային հադիսավոր մասերում։
Որմնամույթերի միջև կցված են կամարները, որոնցով գավիթը բաժանվում է ընդլայնական թաղով ծածկված ութ հատվածի։
Գավթի ներսում, արևելյան պատ-որմնախորշերում ագուցված են վեց գեղաքանդակ խաչքարեր, բազմաթիվ զարդանախշերով ու պատկերաքանդակներով սալաքարեր։ Հարավային եկեղեցու մուտքի անկյունում դրված է մի շքեղ տապանաքար, որի վրա քանդակված է. «Այս է տապան տր Յօհանիսի որդի Կարապետին թվ. ՌՄԽԷ (1798 թ.)» արձանագրությունը։ Խաչքարերից երկուսի վրա այդ դարաշրջանի տարազով մարդ է պատկերված։
Երրորդ եկեղեցի
Երրորդ եկեղեցին գտնվում է բլրի ամենաբարձր տեղում, գավթից չորս մետր արևմուտք։ Այն ունի բարձր, սլաքաձև թաղ, աբսիդ-բեմ, որի երկու հանդիպակաց կողմերում կան պտրահաններ։ Դռան երեսակալները, ամբողջ պատը զարդանախշված են զանազան մոտիվներով։ Բարավորի քարը կիսաշրջանաձև է, կենտրոնում քանդակված խաչ և շուրջը՝ ռոմբեր։ Մուտքի վերին երկու կողմերին թռչուններ են՝ գլուխները փշրված։ Արևմտյան ամբողջ պատի արտաքին երեսը պատված է խաչազարդ սալաքարերով, որոնցից մեկի վրա հետևյալ արձանացրությունն է փորագրված. «ԶԽաչենիկ վարդպետ սբ. եկեղեցոյ յաղաթ յիշեցեք ի Քտ»։ Բացի այդ, եկեղեցու ներսում մի քարի վրա եղել է. «թվին ՉԺԹ (1270) ... Ի տէրուլեան... տր. Ստեփանոսի, յեպիսկոպոսութեան տր Ներսիսի. ես Մխիթար որդի Խ... կանգնեցի զխաչս»։