cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բոբի Ջոնս
Խաղացողի կարիերա
1972 թվականին ԱՄՆ-ի հավաքականի կազմում Մյունխենում անկացվող Ամառային Օլիմպիական խաղերի ժամանակ գրավել է արծաթե մեդալներ։
Բուլակ բաշի
Բուլակ բաշի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում ։
Բնակչություն
1877-1878 թվականներին ուներ 12 տուն բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Բուլակ բաշիի մոտ կար հին եկեղեցու և պարիսպների ավերակներ, հայկական մեծ գերեզմանոց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ալակն
Ալակն, լիճ Վայոց ձորի մարզում։ Արտավան գյուղից 2,5 կմ արևելք, ծովի մակերեսից 2250 մ բարձրության վրա։ Մակերեսը՝ 6 հա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լճեր
Բորիսենկի (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Բորիսենկի (Борисенки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Միլիչի
Միլիչի (Milići, Милићи / Milići, Milići), քաղաք Սերբական Հանրապետության հյուսիսարևելյան մասում (Սրեբրենիցա քաղաքից արևմուտք)։ Համանուն համայնքի վարչական կետնրոնը Բիելինա շրջանում։
Բնակչություն
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 2 368 մարդ, իսկ համայնքի բնակչությունը՝ 16 038 մարդ ։
1991 թվականի մարդահամարի համաձայն՝ քաղաքում ապրել է 2 414 մարդ, որոնցից՝
Անդրեա Էսկաու
Անդրեա Էսկաու (Andrea Eskau, ), գերմանացի պարալիմպիկ մարզիկ, զբաղվում է հեծանվային սպորտով, բիաթլոնով և դահուկավազքով։ Հեծանվավազքի բնագավառում Պեկինում կայացած պարալիմպիկ խաղերի հաղթող է և Լոնդոնի խաղերի կրկնակի չեմպիոն։ Սոչիի ձմեռային օլիմպիական խաղերի բիաթլոնի և դահուկավազքի չեմպիոն, խաչաձև երկրպագուների և բիաթլոնի համար։ Պարալիմպիկ բիաթլոնի և դահուկավազքի աշխարհի եռակի չեմպիոն։
Կենսագրություն
Անդրեա Էսկաուն ծնվել է Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետության Ապոլդա քաղաքում։ 1998 թվականին հեծանվով վթարի է ենթարկվել և ողնուղեղի վնասվածք ստացել։ Վերականգնման ժամանակ սկսել է զբաղվել պարալիմպիկ սպորտով։ Անդրեան իր կարիերան սկսել է սայլակով բասկետբոլից, 2009 թվականից սկսել է հանդես գալ դահուկասահքի և բիաթլոնի խաղերում։ Զբաղվում է նաև պարալիմպիկ հեծանվավազքով ։
Անդրեայի կարգախոսը՝
Սպորտային կարիերա
2011 թվականին աշխարհի առաջնության պարալիմպիկ բիաթլոնի և դահուկավազքի մրցավազքում Խանտի-Մանսիյսկում դարձել է կրկնակի չեմպիոն (դահուկավազք - սպրինտ, բիաթլոն - 10 կմ) և եռակի բրոնզե մեդալակիր (դահուկավազք - 10 կմ, բիաթլոն - 7,5 կմ պասյուտ)։
Լոնդոնի 2012 թվականի խաղերում եղել է կրկնակի պարալիմպիկ չեմպիոն՝ հաղթելով ժամանակային և ճանապարհային մրցավազքում։
2013 թվականի աշխարհի առաջնությունում Սոլեֆտեոում Անդրեան դարձել է եռակի չեմպիոն (դահուկավազք՝ 5 կմ, 10 կմ, բիաթլոն՝ 12,5 կմ) և բրոնզե մեդալակիր (դահուկավազք, խառը էստաֆետ)։
2014 թվականին Սոչիի խաղերում դարձել է ոսկե մեդալակիր (բիաթլոն 6 կմ)։ Դահուկավազքում Անդրեան ստացել է ոսկե մեդալ 5 կմ դահուկավազքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պարալիմպիկ խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:Գերմանացի մարզիկներ
Զինկովսկոե
Զինկովսկոե (Зіньківське), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1924 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զինկովսկոե գյուղում բնակվում էր 15 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,369 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 40,65 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1924 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Արծրուն Բերբերյան
Կենսագրություն
Արծրուն Բերբերյանը ծնվել է 1925 թվականին, Թիֆլիսում, 1914 թվականին Վանից ներգաղթած և Թիֆլիսում հաստատված Բերբերյանների ընտանիքում։ Բերբերյանները տեղափոխվել են Թավրիզ, որտեղ հայկական դպրոցների փակվելու պատճառով Արծրունի ուսումը կիսատ է մնացել։ Հայրը նրան տվել է արհեստ սովորելու Թավրիզում հաստատված վանեցի արծաթագործների մոտ։ Աշակերտել է արծաթագործներ Ատոմ Սապոնջյանին և Փանոս Ժամհարյանին։ 1946 թվականին մեկնել է Թեհրան, որպես վարպետ աշխատել Խոսրով Կոտիկյանի արհեստանոցում։ 1956 թվականին Պարսկաստանից ներգաղթել է Հայաստան, զբաղվել Ուրարտական-Արարատյան արվեստի վերականգնմամբ։ Երևանում ընդգրկվել է ժողովրդական ստեղծագործողների տան աշխատանքներում, մետաղի գեղարվեստական մշակման դասեր տվել Երևանի ուսումնարաններից մեկում, Էրեբունի թանգարանում աշխատել որպես վերականգնող
Պարգևներ և մրցանակներ
Բերբերյանն արժանացել է ժողովրդական ստեղծագործողների հանրապետական, համամիութենական և միջազգային փառատոների դափնեկրի կոչման, պարգևատրվել դիպլոմներով, բրոնզե (1973) և ոսկե մեդալներով (1975, 1977)։
Մահ
Արծրուն Բերբերյանը մահացել է 1994 թվականին, Երևանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ արծաթագործներ
Իդեա Գարանինա
Իդեա Գարանինա (Идея Николаевна Гаранина, ), ռուս և խորհրդային ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր և սցենարիստ։
Կենսագրություն
1954-1957 թվականներին դերասանական վարպետություն է սովորել Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ուսումնարանում։
1951-1959 թվականներից աշխատել է Մոսկվայի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում` որպես դերասանուհի։
1960-1961 թվականներին եղել է Մոսկվայի Օստանկինո հեռուստակենտրոնի քիմիկոս-լաբորանտի աշակերտ։
1961-1964 թվականներին ռեժիսորի օգնական է եղել Մոսկվայի հեռուստառադիոհեռարձակման պետական կոմիտեի հեռուստահեռարձակման գլխավոր խմբագրությունում։
1972-1973 թվականներից եղել է Էկրան ստեղծագործական միության «Մուլտտելեֆիլմ» ստուդիայի ռեժիսոր։
1976 թվականին միացել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիային, որտեղ մինչև 1992 թվականը, հանդես է գալիս որպես ռեժիսոր, ստեղծում է իր հիմնական անիմացիոն ֆիլմերը, մասնավորապես` «Կատուն, որ զբոսնում էր ինքն իր համար» լիամետրաժ մուլտֆիլմը, որոնք իրենց մեջ ներառում էին անիմացիոն տեխնոլոգիաների շատ տեսակներ ։ Ֆիլմի ստեղծումը տևել է մի քանի տարի։
Եղել է «Բալագան» մուլտֆիլմի ռեժիսորը, որը Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի մի քանի պիեսների էկրանավորումն է, երաժշտության հեղինակը` Սոֆյա Գուբայդուլինան է ։
Իդեա Գարանինան աշխատել է անիմացիոն «փոխադրման» և տիկնիկային անիմացիայի տեխնիկայով, ինչպես նաև` համակցված տեխնիկաներով ։ Ինչպես և խորհրդային մուլտիպիկացիայի այդ ժամանակվա շատ վարպետներ, այնպես էլ Գարանինան տարբերվում էր նյութի անհատական, միայն իրեն հատուկ դիտանկյունով և հեղինակային ոճով։
Նրա սիրելի հնարքներից են շարժվող տեսախցիկը, կադրի լուսաստվերային հնարամիտ լուծումները, հակումը խոշոր պլաններին և անսովոր ռակուրսներին, հերոսի վիճակը նրան շրջապատող առարկայական միջավայրի միջոցով բացահայտելու ձգտումը ։
Սպանվել է 2010 թվականի մարտի 19-ին Տվերի մարզի Կալյազինսկի շրջանի Կորոլյովո գյուղի իր սեփական տանը։
Մրցանակներ
Իդեա Գարանինայի մուլտֆիլմերը պարգևատրվել են փառատոներում.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտիպլիկատորներ Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սպանվածներ
Արտավազդ (Բյուզանդիայի կայսր)
Արտավազդ (, Ἀρταύασδος կամ, ծննդյան և մահվան տարեթվերն անհայտ են), Բյուզանդական կայսրության հայազգի զորավար, կայսր Արմենիակների բանակաթեմից։ Գահակալել է 741 - 743 թվականներին։ Գահ է բարձրացել՝ ապստամբելով Կոստանդին V-ի դեմ։
Կենսագրություն
Արտավազդի օգնությամբ Լևոն III Իսավրացին 717 թվականին տիրացել է բյուզանդական գահին։ Վերջինս որպես հատուցում իր դուստր Աննային կնության է տվել Արտավազդին և նրան շնորհել Կյուրապաղատի աստիճան։ Լևոն III-ի մահից հետո (741) Արտավազդն ապստամբել է նրա որդու՝ Կոստանդին V-ի դեմ։ Վերջինս ստացել է Անատոլիկոն և Թրակեսիոն բանակաթեմերի օժանդակությունը, իսկ Արտավազդը՝ Արմենիակների և Օպսիկիոնի (այդ ժամանակ Արտավազդը Օպսիկիոն բանակաթեմի զորավարն էր)։ Կոստանդնուպոլսում ապստամբության կողմնակիցները և Անաստասիոս պատրիարքը Արտավազդին հռչակել են կայսր։ Արտավազդը մտել է Կոստանդնուպոլիս, իսկ Կոստանդինն ամրացել Ամորիոն քաղաքում։
Արտավազդն իր որդի Նիկետասին զորավար է նշանակել և ուղարկել Արմենիակների բանակաթեմ, իսկ մյուս որդուն՝ Նիկեփորոսին, հռչակել գահակից։
Սարդես քաղաքի մոտ Արտավազդը Կոստանդինից պարտվել է և նահանջել Կյուզիկոս, ապա վերադարձել Կոստանդնուպոլիս։ Անկյուրայի մոտ պարտություն է կրել նաև Արտավազդի որդին՝ Նիկետասը։ Երբ Կոստանդինը գրավել է մայրաքաղաքը, Արտավազդը փախել է Օպսիկիոն բանակաթեմ, ուր և ձերբակալվել է, բերվել Կոստանդնուպոլիս և երկու որդիների հետ կուրացվել։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայազգի բյուզանդական կայսրեր
Ալ-Կամիշլի
Ալ-Կամիշլի կամ Կամիշլի (القامشلي‎‎), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության տարածքում՝ սիրիա-թուրքական սահմանի վրա։ Վարչականորեն գտնվում է Ալ-Հասաքայի մարզի Ալ-Կամիշլիի գավառում, հանդիսանում է նաև համանուն շրջանի կենտրոնը։ Քրդերն այն անվանում են Կամիշլո, իսկ արամեացիներն ու ասորիները՝ Բեթ Զալին՝ քաղաքի տարածքում գտնվող հին գյուղի անունով։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1926 թվականին՝ որպես Տարտուսից եկող երկաթուղու կայարան։ Քաղաքի անունը նշանակում է Եղեգնուտ։ Այն ծագում է թուրքերեն կամիշ (ղամիշ)՝ եղեգն բառից։ Այն կառուցվել է Ջաղջաղ գետի ափին։
Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է Ալ-Հասաքայի մարզի հյուսիսարևելյան հատվածում, Դամասկոսից 680 կմ2 հարավ-արևմուտք։ Տեղակայված է ծովի մակարդակից 508 մետր բարձրության վրա։ Թուրքիայի հետ սահմանի մոտ։ Հարում է Թուրքիայի քաղաքում Մծբին կամ Նուսայբին քաղաքին, և մոտ է Իրաքին։ Ամենա մոտ բնակավայրերն են արևմուտքում՝ Հիլալիյա և Ջարկին, հյուսիսում՝ Նուսայբին, Կիսլակ և Մամակիյե, արևելքում՝ Անտարիյա, Ջիրնակ և Խիրբաթ Համու, հարավում՝ Ալ-Զունդա, Հալկու, Թել Տարտաբ և Թել Տարտաբ Սաղիր ։
Բնակչություն
Ըստ 2017 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներին, ալ-Կամիշլի քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 300,231 մարդ ։ Նույն տվյալների համաձայն, արվարձանների և շրջակա բնակավայրերի հետ բնակչությունը կազմում էր 352,095 մարդ։ Քաղաքի գերակշիռ մասը սուննի ուղղության մուսուլմաններ են։ 2012 թվականից ի վեր քաղաքը կառավարվում է համագործակցաբար՝ քրդերի ինքնապաշտպանական ջոկատների և Սիրիական բանակային ուժերի կողմից։
Ալ-Կամիշլիում ապրել են և շարունակում են ապրել զգալի թվով հայեր, ովքեր գաղթել էին Հայոց մեծ եղեռնից հետո, հիմնականում Սասունից, Տիգրանակերտից, Ուրֆայից և Տարոն գավառի գյուղերից։ 1932 թվականին այստեղ բացվել էր Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միության գրասենյակ, 1930-ականներին Համազգային հայ կրթական և մշակութային միությունը հիմնել էր «Ավետիս Ահարոնյան» մասնաճյուղը։ Մինչև Սիրիական ճգնաժամի սկիզբը, ալ-Կամիշլիում ապրում էր մոտ 10 հազար հայ, որոնք համախմբված են Սուրբ Հակոբ եկեղեցու և Ազգային Եփրատ միջնակարգ վարժարանի շուրջ (հիմնված 1932 թ.)։ Եկեղեցու կից գործում է Հայ Առաքելական Եկեղեցու Ջեզիրեի թեմի Առաջնորդական Փոխանորդարանը։ Մինչև 2011, Ազգային Եփրատ վարժարանն ուներ 1764 աշակերտ ու 78 ուսուցիչ։ Քաղաքի հայ բնակչությունը հիմնականում հայախոս է։ Կան նաև քրդախոս ու արաբախոս հայեր որոնց թիվը հասնում է մոտ 2 հազարի, հիմնականում կաթոլիկներ ։ Ջեզիրեյի հայոց թեմի ներկայիս առաջնորդն է Փառեն ծայրագույն վարդապետ Վարդանյանը ։
Հայոց Եղեռնի տարիներին, թուրքական սահմանից ալ-Կամիշլի են անցել նաև մեծ թվուվ ասորիներ և քրդեր։ Վերջիններս ալ-Կամիշլին համարում են Սիրիական Քրդստանի մայրաքաղաքը։ Ալ-Կամիշլիիում է ծնվել հայ արևելագետ և ԵՊՀ Արաբագիտության ամբիոնի դասախոս, Հովհաննես Ասատրյան
Տրանսպորտ և Մեդիա
Ամենա մոտ քաղաքացիական օդանավակայան Կամիշլիի օդանավակայան է որ գտնվում է Ալ-Կամիշլի քաղաքում, գործում է նաև երկաթուղային կայարան։ Վերջինս Սիրիայում մեծությամբ երկրորդն է՝ քաղաքացիական կայարանների շարքում։ Քաղաքում լույս է տեսնում քրդերն Նու Դեմ պարբերական։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ալ-Կամիշլիի գավառ Կատեգորիա:1926 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր‎ Կատեգորիա:Վերին Միջագետք
Մոսկոնցերտ
Մոսկոնցերտ (Москонцерт), Մոսկվայի հնագույն մշակութային կազմակերպություն։ Ամբողջական անվանումն է՝ «Մոսկվա քաղաքի «Մոսկոնցերտ» մշակույթի պետական բյուջետային հաստատություն» («Մոսկոնցերտ» Մոսկվա քաղաքի ՊԲՄՀ)։
Պատմություն
1931 թվականի հունվարի 25-ին ԽՍՀՄ-ում ստեղծվել է Երաժշտական, էստրադային և կրկեսային ձեռնարկությունների պետական միավորումը, որի իրավահաջորդը ներկայումս հանդիսանում է «Մոսկոնցերտ» Մոսկվա քաղաքի ՊԲՄՀ–ն ։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին «Մոսկոնցերտ»-ի բոլոր ժանրերի վարպետների համերգային բրիգադները հանդես եկան առաջնագծում, թիկունքում և հոսպիտալներում։ Արտիստների թվում են եղել խորհրդային բեմի լեգենդար վարպետներ՝ Լիդլյա Ռուսլանովան, Լեոնիդ Ուտյոսովը, Բորիս Բրունովը, Կլավդիա Շուլժենկոն, Նիկոլայ Սմիրնով-Սոկոլսկին, Մայա Կրիստալինսկայան, Վիկտոր Բեսեդինը, Գենադի Բելովը, Վալերի Կովտունը և շատ ուրիշներ։ Ժամանակակից արտիստների թվում Մոսկոնցերտի հետ տարբեր ժամանակներում համագործակցել են «Земляне» և «Մաշինա վրեմենի» խմբերը,  Ալլա Պուգաչովան, Վալենտինա Տոլկունովան, Ժաննա Բիչևսկայան, Իոսիֆ Կոբզոնը, Կլարա Նովիկովան, Եֆիմ Շիֆրինը, Նիկոլայ Սոկոլովը, Վլադիմիր Բայկովը, Ալեքսանդր Գլադկովը։ «Մոսկոնցերտ»-ը կազմակերպում էր ներկայացումներ, բալետներ, շոուներ ու համերգներ, Մոսկվայում հեռարձակում առցանց համերգներ։
Կառուցվածք
«Մոսկոնցերտ»-ի կառուցվածքային ստորաբաժանումներից են համարվում՝
Համերգային դահլիճներ
«Մոսկոնցերտ»-ը միջոցառումներն անցկացնում է իր համերգային դահլիճներում՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի կազմակերպություններ Կատեգորիա:1931 հիմնադրումներ
Պումենենգո
Պումենենգո  (Pumenengo), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Բնակչությունը՝ 1591 մարդ։ Խտությունը կազմում է 159 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 10 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0363։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Բուկատի (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
Բուկատի (Букати), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բուկատի գյուղում բնակվում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ռիաշու դի Սանտու Անտոնիու
Ռիաշու դի Սանտու Անտոնիու (Riacho de Santo Antônio), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Բորբորեմայի մարզում։ Մտնում է Կարիրի Օրիենտալի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1406 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 91,322 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 15,4 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Պարաիբա նահանգի բնակավայրեր
Մակսակի (գյուղ, Ելնինսկի շրջան)
Մակսակի (Максаки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բուռնու բուլաղ
Բուռնու բուլաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում ։ Գտնվում էր Արածանիի ձախ վտակներից մեկի ակունքի մոտ, Կարաքիլիսա քաղաքից 40 կմ հարավ, ճանապարհի վրա։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 18 տուն քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տոռեսիլյա դե լա Օրդեն
Տոռեսիլյա դե լա Օրդեն (Torrecilla de la Orden) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 59,9 կմ2։ Բնակչությունը՝312 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 71 կմ հեռավորության վրա։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Բորիսենկի (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)
Բորիսենկի (Борисенки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Կարեն Խաչատրյան (դերասան)
Կարեն Ջիվանի Խաչատրյան, հայ դերասան, բեմադրիչ, Հայաստանի մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիր ։
Կենսագրություն
Կարեն Խաչատրյանը ծնվել է 1969 թվականի հուլիսի 7-ին, Լենինականում (այժմ՝ Գյումրի)։ 1976-1986 թվականներին կրթություն է ստացել Մեսրոպ Մաշտոցի անվան N 29 դպրոցում։ 1977-1984 թվականներին սովորել է երաժշտական յոթնամյա դպրոցի ջութակի բաժնում ։ 1985 թվականից դերասանուհի, դրամատուրգ Աննա Պետրոսյանի ստեղծած Գյումրիի «Առասպել» դպրաթատրոնի առաջին սաներից է ։ 1987-1989 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում։ 1991-1995 թվականներին սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի դերասանական բաժնում ։ Այնուհետև 1996-2000 թվականներին կրթությունը շարունակել է նույն ինստիտուտի ռեժիսորական բաժնում, Գրիգոր Մկրտչյանի արվեստանոցում:
Աշխատանքային գործունեություն
Աշխատել է Գյումրիի Վ. Աճեմյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնում՝ որպես դերասան (1992-1996 թվականներ), ինչպես նաև՝ «Շիրակ» հեռուստաընկերությունում՝ որպես հաղորդավար։ 1996 թվականից մինչ օրս Երևանի Ս. Սարգսյանի անվան պետական Համազգային թատրոնի դերասան է ։ 2003 թվականից Հանրային հեռուստաընկերությունում կրկնօրինակել է ֆիլմեր ։ 2008 թվականից համատեղությամբ աշխատում է Հ. Մալյանի անվան կինոդերասանի թատրոնում՝ որպես դերասան ։
Պարգևներ, մրցանակներ
2015 թվական՝ Հայաստանի մշակույթի նախարարության կողմից պարգևատրվել է Ոսկե մեդալով ։
Ներկայացումների մրցանակներ
2015 թվական՝ ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ՝ «Լավագույն ներկայացում» (Ջ. Պատրիկ՝ «Սիրելի Պամելա», բեմադրիչ՝ Ն. Մալյան)
2010 թվական՝ Թեքեյան մշակութային կենտրոնի մրցանակ՝ «Լավագույն ներկայացում» (Վ. Սարոյան՝ «Պատմություններ գնացքում», բեմադրիչ՝ Ն. Մալյան)
2009 թվական՝ ՀԹԳՄ «Արտավազդ» մրցանակ՝ «Լավագույն ռեժիսուրա» (Վ. Սարոյան՝ «Պատմություններ գնացքում», բեմադրիչ՝ Ն. Մալյան)
Սոս Սարգսյանի անվան պետական Համազգային թատրոն
2018 թվական՝ Բժիշկ (Մ. Ֆրիշ՝ «Սանտա Կրուս»)
2012 թվական՝ Մովրով (Պ. Պռոշյան՝ «Հացի խնդիր»)
2011 թվական՝ Կարլյե (Կ. Մանյե՝ «Բլեզ»)
2010 թվական՝ Փիչըմ (Բ. Բրեխտ՝ «Երեք գրոշանոց օպերա»)
2006 թվական՝ Նիկոլինո (Էդ.դե Ֆիլիպպո՝ «Ծննդյան տոները սենյոր Կուպելլոյի տանը»)
2006 թվական՝ Կլավդիո (Ալ.դե Մյուսե՝ «Մարիանի քմայքները»)
2005 թվական՝ Կարապետ (Մ. Խերանյան՝ «Շխոնց Միհրան»)
2005 թվական՝ Պրոֆեսոր (Ռ. Լամուրե՝ «Ա˜խ, կանայք, կանայք»)
2005 թվական՝ Փնթփնթան թզուկ (Ա. Սիմոնյան՝ «Սպիտակաձյունիկը և յոթ թզուկները»)
2005 թվական՝ Բերգամեն (Է. Ռոստոմ՝ «Ռոմանտիկները»)
2004 թվական՝ Ագռավ (Գրիմ եղբայրներ՝ «Ձյունե թագուհին»)
2003 թվական՝ Ժլատ (Ռ. Մարուխյան՝ «Ամենալավ տունը»)
2003 թվական՝ Կարապետ (Ա. Սիմոնյան՝ «44 աստիճանի վրա» )
2003 թվական՝ Կլոշար (Ռ. Տոմա՝ «Ծուղակ»)
2002 թվական՝ Դոն Սարդելի (Ռ. Ծատուրյան՝ «Հեքիաթն է կանչում»)
2001 թվական՝ Արջ (Ռ. Ծատուրյան՝ «Նոր դարի հեքիաթը»)
1996 թվական՝ Սպա (Վ. Շեքսպիր՝ «Լիր արքա»)
Հ. Մալյանի անվան կինոդերասանի թատրոն
2017 թվական՝ Պիեռ Գարո (Մ. դե լա Պորտ, Ալ. դե լա Պատելյե՝ «Անունը»)
2014 թվական՝ Թատրոնի մարդ (Ջ. Պատրիկ՝ «Սիրելի Պամելա»)
2012 թվական՝ Թուրք դիվանագետ (Հրաչյա Քոչար՝ «Կարոտ»)
2008 թվական՝ Ֆելիքս Օտրիա (Վ. Սարոյան՝ «Պատմություններ գնացքում»)
Գյումրիի Վ. Աճեմյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոն
1994 թվական՝ Սատանա (Հ. Հովհաննիսյան՝ «Օպերացիա Նոր տարի»)
1994 թվական՝ Ժորիկ (Վ. Ստեփանյան՝ «Տերն ու ծառան»)
1994 թվական՝ Քաղաքացի (Սոֆոկլես՝ «Անտիգոնե»)
1993 թվական՝ Վանուշ (Ժ. Անանյան՝ «Թռչող ափսեից իջած մարդը»)
Գյումրիի «Առասպել» դպրաթատրոն
1990 թվական՝ Հովհան (Ա. Պետրոսյան՝ «Զվարթնոց», բացօթյա ներկայացում՝ Զվարթնոց տաճարում)
1990 թվական՝ Բժիշկ (Ա. Պետրոսյան՝ «Երբ մահն է մրցակից»)
1989 թվական՝ Մոլորակ հաշվողը (Ա. դը Սենտ Էքզյուպերի՝ «Փոքրիկ իշխանը»)
1986 թվական՝ Արգիշտի արքա (Ա. Պետրոսյան՝ «Շարա»)
1985 թվական՝ Անանուն կառուցող (Ա. Պետրոսյան՝ «Մենուա»)
Աստերոիդների ցանկ (142101-142200)
Աստերոիդների ցանկ (142001-142100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (142201-142300)
Կարեն Խաչատրյան (դերասան)
Այլ դերեր
1999 թվական՝ Կոմիտաս (Պարույր Սևակ՝ «Հետադարձ հայացք» (Անլռելի զանգակատուն)) («Մետրո» թատրոն)
Աստերոիդների ցանկ (142101-142200)
|}
Կարեն Խաչատրյան (դերասան)
Այլ դերեր
1992 թվական՝ Հարրի (Ն. Բաեր «Միջադեպ մետրոյում») (Գյումրիի «Տեսիլք» թատրոն-ստուդիա)
Բեմադրություններ
2009 թվական՝ Եվ. Շվարց՝ «Վիշապը» (Համազգային թատրոն)
1999 թվական՝ Հ. Հովհաննիսյան՝ «Վիշապի՛ տարի, գա՛լդ բարի» (Համազգային թատրոն)
1996 թվական՝ Եվ. Շվարց՝ «Կարմիր գլխարկ» (Համազգային թատրոն)
Ֆիլմեր
2017 թվական՝ Դիտորդ («Մեր երազանքի ճանապարհը») (ռեժիսոր՝ Ա. Հարությունյան)
2016 թվական՝ Բժիշկ Մարտիրոսյան («Վայ, մամա ջան») (ռեժիսոր՝ Ս. Համբարձումյան)
2014 թվական՝ Պանդոկապան («Կիսալուսնի ծովածոցը») (ռեժիսոր՝ Մ. Զաքարյան)
Հեռուստասերիալներ
2009 թվական՝ Չարք («Որբերը» 2 («Հանրային» հեռուստաընկերություն))
2007 թվական՝ Լիպարիտ («Դժբախտ երջանկություն» («Արմենիա» հեռուստաընկերություն))
2007 թվական՝ Վաչագան («Վերվարածները» («Շանթ» հեռուստաընկերություն))
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ բեմադրիչներ
Կապանեմայի գավառ
Կապանեմա (Microrregião de Capanema), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Պարանա նահանգի մեջ։ Մտնում է Բայշու Ամազոնաս նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 90 618 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 2 317,357 կմ²։ Բնակչության խտությունը 39,1 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Պարանա նահանգի գավառներ
Զոլոչև (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Զոլոչև (Золочів), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1677 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զոլոչև քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 11 495 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10,67 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1077,32 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1677 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բրեմենյան երաժիշտներ
Բրեմենյան երաժիշտներ (Die Bremer Stadtmusikanten), Գրիմ եղբայրների հեքիաթը թափառաշրջիկ երաժիշտների մասին։ Անտի Աարնե-Թոմփսոնի` հեքիաթների դասակարգման սանդղակում համապատասխանում է №130 կետին. «վտարված կենդանիները նոր տուն են գտնում» ։
Սյուժե
Հեքիաթի գլխավոր հերոսները` իրենց տերերի կողմից վիրավորված, նրանցից դժգոհ ավանակը, շունը, կատուն ու աքաղաղը, ուղևորվում են Բրեմեն քաղաք, որ դառնան քաղաքային երաժիշտներ։ Չկարողանալով հասնել քաղաք` կենդանիները որոշում են գիշերել անտառում։ Ավանակն ու շունը պառկում են քնելու մեծ ծառի տակ, կատուն տեղավորվում է ծառի ճյուղերին, իսկ աքաղաղը բարձրանում է ծառի ծայրը, ուր նրան անվտանգ է թվում։
Կենդանիներն անտառում հայտնաբերում են ավազակների որջ։ Բրեմենյան երաժիշտները, բարձրանալով իրար վրա, կատարում են իրենց «երգը». ավանակը զռում է, շունը` հաչում, կատուն` մլավում, իսկ աքաղաղը` կանչում։ Ավազակները սարսափահար փախչում են։
Բրեմենյան երաժիշտներից ամեն մեկը պառկում է քնելու իր նախընտրած սովորույթով ու նախընտրած տեղում. ավանակը պառկում է բակում` աղբակույտի վրա, շունը` դռան տակ, կատուն` օջախի մոտ, իսկ աքաղաղը` ավազակների խրճիթի կտուրին։
Ուշ գիշերով ավազակների ատամանը խմբի անդամներից մեկին ուղարկում է` տեսնելու, թե ով էր վերջիվերջո գրավել խրճիթը։ Սակայն «հետախույզին» կատուն ճակռտում է, շունը` կծում, իսկ ավանակը զռում է, աքաղաղն էլ` կանչում տան կտուրից։ Ավազակը խուճապահար վերադառնում է ատամանի մոտ և պատմում, որ տունը գրավել են սարսափելի արարածներ։ Ավազակներն այլևս չեն համարձակվում վերադառնալ, և կենդանիները մնում են ապրելու նրանց խրճիթում։
Էկրանավորումներ
«Բրեմենյան երաժիշտների» թեման հաճախ է հիմք դարձել տարբեր ֆիլմերի, մուլտֆիլմերի, մյուզիքլների, թատերական ներկայացումների համար։ Ահա դրանցից մի քանի օրինակ.
Հուշարձաններ
Բրեմեն քաղաքի կենտրոնում 1951 թվականին տեղադրվել է քանդակագործ Գերհարդ Մաքսի ստեղծած քանդակը` նվիրված բրեմենյան երաժիշտներին։ Բրոնզե այդ հուշարձանը դարձել է քաղաքի խորհրդանիշը։ Այն ներկայացնում է հեքիաթի չորս գլխավոր հերոսներին` բուրգի ձևով իրար վրա նստած։
Այս հուշարձանի նմանությամբ քանդակագործ Քրիստ Բաումգարտելը ստեղծել է քանդակ, որը նվիրվել է Ռիգային` Բրեմենի քույր-քաղաք դառնալու կապակցությամբ։
Կենդանիների բուրգ ներկայացնող մեկ այլ քանդակ էլ տեղադրված է գերմանական Ցյուլպիխում ։
Հեքիաթի երգող հերոսներին նվիրված քանդակ կա Կրասնոյարսկում։ Խորհրդային մուլտֆիլմի կերպարները դասավորված են շատրվանի շուրջ ։ Հեքիաթի հերոսներին նվիրված հուշարձաններ կան նաև Սոչիում, Լիպեցկում, Խաբարովսկում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրիմ եղբայրների հեքիաթներ Կատեգորիա:Գերմաներեն գրականություն Կատեգորիա:Հորինված խոսող կենդանիներ
Տուդելա դե Դուերո
Տուդելա դե Դուերո (Tudela de Duero), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 60,52 կմ2։ Բնակչությունը՝ 8630 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 16 կմ հեռավորության վրա։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Գեդիկ (Դիադինի գավառ)
Գեդիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դիադինի գավառակում ։ Գտնվում է Օթաշա լեռան հարավարևելյան կողմում, Դիադին-Բայազետ ճանապարհի վրա ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բուրովկա (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
Բուրովկա (Бурівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բուրովկա գյուղում բնակվում էր 66 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պաոլո Մորանդո
Պաոլո Մորանդո Կավացցոլա (իտալերեն՝ Paolo Morando Cavazzola, ), Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ։ Հիմնականում գործել է իր հայրենի Վերոնա քաղաքում։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1485-1488 թվականների միջակայքում, Վերոնայում ։ Աշակերտել է վերոնացի նկարիչներ, հայր և որդի Դոմենիկո և Ֆրանչեսկո Մորոնեներին, որոնց ազդեցությունը նկատվում է նրա վաղ շրջանի ստեղծագործություններում, մասնավորապես՝ Վերոնայի Սան Բիաջո եկեղեցու պատկերազարդման նպատակով նկարած «Ավետում» և «Մանկանը կրծքով կերակրող Տիրամայրը» գործերում, որոնցում գերակայում են վառ, պայծառ գույները, կարմիրն ու քրոմագույնը։
Կավացցոլայի հետագա աշխատանքներում, ըստ արվեստի պատմաբանների վերլուծությունների ու եզրահանգումների, տարբեր ժամանակներում դրսևորվել է Ֆրանչեսկո Բոնսինյորիի, Ջովաննի Բելլինիի, Բրամանտեի, Անդրեա Մանտենյայի , Ռաֆայելի, Ջովան Ֆրանչեսկո Կարոտոյի, Ջորջոնեի, Պաոլո Վերոնեզեի ազդեցությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Է՜հ, ո՞վ գիտի, մենք ապիկար...
«Է՜հ, ո՞վ գիտի, մենք ապիկար...», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից ։
Պատմություն
Այս բանաստեղծության գրության ստույգ թվականը հայտնի չէ։
Ուրիշի ձեռքով արտագրված մեկ օրինակ պահվում է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 51-ում ։
Առաջին անգամ տպագրվել է Բաքվում՝ 1908 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների գրքում (էջ 57), այնուհետև Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 153)։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 1-ին հատորում արտատպվել է 1908 թվականին Բաքվում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների գրքից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
(3139) Շանտոու
(3139) Շանտոու (Shantou), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի նոյեմբերի 11-ին Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից Նանկինում ։ Աստերոիդը անվանվել է Չինաստանի հարավում գտնվող բաց նավահանգիստ-քաղաքի պատվին ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,195837 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,1205 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2712 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2086,77 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172515 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 20,53° անկյուն։
Շանտոու աստերոիդը պատկանում է Ալաուդայի աստերոիդների ընտանիքը, որը տեղաբաշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալաուդայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գնկոր նրբագեղ
Գնկոր նրբագեղ, հացազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
40 սմ երկարությամբ, բարակ հարթ ցողուններով միամյա խոտաբույս է։ Տերևապատյանները անհարթ են, համարյա մինչև հիմքը ճեղքված։ Ծաղկաբույլը՝ հուրանը, փռված ճյուղիկներով է և ունի 3-10 սմ երկարություն։ Հասկիկները 2 ծաղիկներով են, իսկ 1,5 մմ երկարությամբ ստորին ծաղկային թեփը` գորշավուն, ծնկաձև քիստով ։
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Իջևանի (Բագրատաշենի շրջակայք) և Մեղրու (Ագարակի շրջակայք ) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև Անդրկովկասում, Եվրոպայում, միջերկրածովյան ավազանում, Հյուսիսային Իրանում և Միջին Ասիայում։ Ներմուծված է Հյուսիսային Ամերիկա ։
Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Քանի որ տեսակի տարածման հիմնական մասը գտնվում է Հայաստանից դուրս, սպառնալիքի կատեգորիան նվազեցվել է։ Ընդգրկված չէ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ, CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիայի հավելվածներում։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Հացազգիներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ալիս Բլումֆիլդ
Ալիս Բլումֆիլդ, շոտլանդացի գինեկոլոգ վիրաբույժ, նաև Մանկաբարձների ու գինեկոլոգների թագավորական քոլեջի անդամ էր, նա հայտնի էր Լոնդոնի բժշկական համայնքում իր ակտիվ մասնակցություններով ։
Վաղ կյանք
Ալիս Բլումֆիլդը ծնվել է Հնդկաստանում ՝ վաճառականների ընտանիքում։ Ահաբեկիչների կողմից սպանված հոր մահից հետո նա մոր և քրոջ հետ տեղափոխվել է Շոտլանդիա։
Կրթություն
Բլումֆիլդը Էդինբուրգի համալսարանի ուսանողներից էր, այնտեղ նա արժանացել է մի քանի ակադեմիական պարգևների, ստացել է Անանդելի ոսկե մեդալ կլինիկական վիրաբուժության և արծաթե մեդալը համակարգված քիմիայի համար ։ 1919 թվականին Բլումֆիլդն առաջին կարգի գերազանցությամբ ավարտել է Էդինբուրգի համալսարանը։ Հետագայում նա արժանացել է Լեքի Մաքթիերի հետբուհական և Ուիլյամ Գիբսոնի հետազոտական կրթաթոշակների։ 1921 թվականին ավարտել է իր դոկտորի գիտական աստիճանը, 1922 թվականին դարձել է վիրաբույժների թագավորական քոլեջի անդամ իսկ 1929 թվականին ստացել է վիրաբուժության մագիստրոսի կոչում ։
Կարիերա
Բլումֆիլդը ակտիվորեն ներգրավված էր Լոնդոնի բժշկական համայնքում, նա մանկաբարձների ու գինեկոլոգների թագավորական քոլեջի հիմնադիրներից մեկն էր։ 1935 թվականին նա նշանակվել է քոլեջի անդամ՝ համահիմնադիր սըր Վիլյամ Ֆլեթչերի կողմից։ Նա երեք անգամ եղել է Մանկաբարձների և գինեկոլոգների թագավորական քոլեջի խորհրդի անդամ ՝ 1942-1944 թվականներին, 1946-1948 թվականներին և 1951-1953 թվականներին, իսկ ավելի ուշ զբաղեցրել է քննական հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնը ։
Բլումֆիլդը նաև «կանանց դաշտային գինեկոլոգիական ակումբ»-ի հիմնադիրն էր, կանանց բժշկական ֆեդերացիայի անդամ։ 1942 թվականին մասնակցել է առողջապահության նախարարի բժշկական խորհրդատվական կոմիտեին՝ Միացյալ Թագավորությունում առողջապահական ծառայությունների զարգացման վերաբերյալ խորհրդատվության համար ։ Բլումֆիլդը մի քանի զեկույցներ է ներկայացրել թագավորական բժշկական ընկերությանը և գրել այնպիսի թեմաների շուրջ, ինչպիսիք են արգանդի որովայնի վիրահատությունը, էստրոգենի երկարատև օգտագործման հետևանքները և տղամարդկանց և կանանց անպտղությունը ։
Բլումֆիլդը եղել է բազմաթիվ տարբեր հետազոտական նախագծերի մի մասը և օգնել է նպաստել բազմաթիվ բժշկական հայտնագործություններին։ 1927 թվականին նա օգնել է The Development of The Lower End of The Vagina" հեղինակին։ Այս ամսագրում Բլումֆիլդը աշխատում էր Էռնեստ Ֆրեյզերի հետ միասին ։ Բլումֆիլդը հայտնի դարձավ նաև այլ բժշկական ամսագրերում, ինչպես նաև հոդվածներում, նրանցից մի քանիսը ներառված էին«մանկաբարձության գինեկոլոգիայի բաժնում» ։
Հետագա կյանք
Բժշկությունից հեռանալուց հետո Բլումֆիլդը սովորել է իրավագիտության բաժնում։ 70 տարեկան հասակում նրան հրավիրել են Gray's Inn-ի փաստաբանների միություն և նա այնտեղ նախապատրաստվել է որպես հարավ-արևմտյան շրջանի քրեական փաստաբան ։ Նույնիսկ իր կյանքի վերջին օրերին նա հաճախում էր իսպաներեն լեզվի ուսուցման դասընթացների։ Իր ողջ կյանքի ընթացքում Բլումֆիլդը հայտնի էր հիվանդների նկատմամբ իր բարի և գթասիրտ ցուցաբերությամբ, բայց համարվում էր տաքարյուն իր գործընկերների և մյուս անդամների հետ հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի բժիշկներ
Միջնադարյան իսլանդական գրականություն
Միջնադարյան իսլանդական գրականություն — իսլանդական գրականությունը 9-րդ դարից մինչև 18-րդ դարի կեսերը։
Իսլանդական սագաները
Իսլանդական գրականությունը ունի դարերի վաղեմություն. Նրա արմատները հասնում են հին սկանդինավյան ժողովրդական բանահյուսությանը։ Մեզ են հասել տասնյակ իսլանդական սագաներ, որոնք համարվում են Եվրոպայի միջնադարյան գրականության լավագույն օրինակներից։ Ամենահայտնի սագաներից են «Նյալի մասին սագան» և «Գիսլիի մասին սագան» են։ Մեծ արժեք ունեն նաև «Յոմսվիկինգների մասին սագան», «Ինգլինգների մասին սագան» և «Կնուտի սերունդների մասին սագան» ։ Թագավորական սագաները պատմություններ են Նորվեգիայի պատմությունից մինչև 13-րդ դարի կեսերը, որոնցից ամենահայտնին Սնորրի Ստուրլուսոնի կողմից գրված «Հեյմսկրինգլան» է։
Էդդաները
Սնորրի Ստուրլուսոնի կողմից, բացի «Հեյմսկրինգլա» սագայից, գրվել է նաև «Կրտսեր Էդդան», որը «Ավագ Էդդայի» հետ միասին համարվում է իսլանդական միջնադարյան գրականության քնարը։ Չորս մասերից բաղկացած «Կրտսեր Էդդան» պարունակում է գերմանասկանդինավյան դիցաբանության վրա հիմնված բազմաթիվ պոեմներ։ 13-14-րդ դարերում գրի են առնվել հին ժամանակների սագաները, որոնցում պատմվում էր մինչև 10-րդ դարը տեղի ունեցած դեպքերի մասին
Սկալդերի պոեզիան
Սագաներից բացի՝ իսլանդացիները ունեցել են ևս մեկ խոշոր ներդրում համաշխարհային գրականության մեջ՝ սկալդերի պոեզիան, որոնցից ամենահայտնին Էգիլ Սկալլագրիմսսոնն է՝ Իսլանդիա կղզու առաջին բնակիչներից մեկը, ում հայրը արիաբար պայքարել է Նորվեգիայի թագավորների՝ Հարալդ Ա-ի և Էյրիկուր Ա-ի հետ, և ում կյանքը նկարագրված է «Էգիլի մասին սագայում»։ Այսպես է գրել Սկալլագրիմսսոնը սկալդական պոեզիայի մասին ։
Քրիստոնեական գրականությունը
13-14-րդ դարերում զարգացում էր ապրում քրիստոնեական գրականությունը, որը մեծ տեղ էր հատկացնում սովորական մարդուն՝ իր տառապանքներով. այն հասավ իր գագաթնակետին 14-րդ դարում, երբ Էյստեյն Աուսգրիմսսոնը գրեց «Լիլիա» պոեմը։ Միջնադարյան քրիստոնեական իսլանդական գրականության ևս մեկ վառ ներկայացուցիչ է հանդիսանում Հաթլգրիմուր Պետուրսոնը իր «Օրհներգներ Տիրոջ չարչարանքների մասին» պոեմով ։ Միջնադարյան Իսլանդիայում, բացի հոգևոր պոեմներից, քրիստոնեական գրականության հիմնական ժանրերից էր նաև ռիմերը՝ պարային բալլադները, որոնք կղզի էին թափանցել Ֆրանսիայից Նորվեգիայի և Դանիայի տարածքով։ Այդ բալլադները, միաձուլվելով սկալդական պոեմների հետ, հիմք ն դարձել նոր ժանրի հայտնվելուն։ Ամենավաղ ռիմերից մեկը գրի է առնվել 14-րդ դարում իսլանդական ամենամեծ միջնադարյան մատյանում՝ «Տափակ կղզու գրքում»։
Հղումներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան գրականություն Կատեգորիա:Իսլանդական գրականություն
Ստեփան Մնացականյան (ճարտարապետ)
Ինժեներ-շինարար Սեդա Պետրոսյանի ամուսինը։
Կենսագրություն
1941 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի շինարարական ֆակուլտետը։
Մասնակցություն պատերազմին
Մնացականյանը ինստիտուտն ավարտելուց հետո մեկնել է ռազմաճակատ։ Կույբիշևի անվան ռազմա-ինժեներական ակադեմիայի դասընթացները լեյտենանտի կոչումով ավարտելուց հետո, Ստալինգրադի, ապա Բելգորոդի մարզում եղել է կամրջաշինարարական վաշտի հրամանատար։ Դնեպրի վրա (Իզդեշկովո կայարանի մոտ) նրա անմիջական նախագծով և ղեկավարությամբ 1943 թվականին մի քանի կամուրջներ են կառուցվել, որոնք նպաստել են 2-րդ Ուկրաինական ռազմաճակատի զորքերը դեպի արևմուտք տեղափոխելուն և գերմանական ելուզակներին ջախջախիչ հարված հասցնելուն։ Նա քաջաբար է իրեն դրսևորել Դանուբի գետանցման և Բուդապեշտի ազատագրման համար ծավալված մարտերում, որի համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով։ 1944 թվականի օգոստոսին մասնակցել է Յասսի-Քիշնևյան մարտերին, Ռումինիայի, Բուլղարիայի, Հարավսլավիայի և Հունգարիայի ազատագրության համար ծավալված գործողություններին, կազմակերպել է զորքերի գետանցումները Պրուտի, Տիսայի և Դանուբի վրայով։ Մնացականյանը զորացրվել է պատերազմի ավարտից հետո ։
Գործունեություն
1950 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտում, 1965-1994 թթ.՝ կերպարվեստի բաժնի վարիչ։
Մնացականյանն ուսումնասիրել է պատմական հայ ճարտարապետության կենտրոնագմբեթ կառույցների ձևերի էվոլյուցիան՝ հիմք ունենալով Զվարթնոցի համակարգը։ Մնացականյանի գիտական աշխատանքների մյուս կարևոր արդյունքը հայ ճարտարապետության Սյունիքի դպրոցի հետազոտումն ու նրա գիտական հիմնավորումն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Երևանի Ստեփան Շահումյանի անվան թիվ 1 դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդահայեր Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Բորիսկինո (գյուղ, Չիշմինսկի շրջան)
Բորիսկինո (Борискино, Борискин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 120 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի բնակավայրեր
Պոլիամիդներ
Պոլիամիդներ, սինթետիկ պոլիմերներ, որոնք մակրոմոլեկուլի շղթայում պարունակում են ալիֆատիկ և արոմատիկ ռադիկալներին միացած ամիդային խմբեր՝ -CO-NH-։ Մեծ մասամբ սպիտակ, եղջերանման, թափանցիկ բյուրեղական նյութեր են, երբեմն՝ մածուցիկ հեղուկներ (խեժեր)։ Ալիֆատիկ Պոլիամիդների հալած ջերմաստիճանը 150—265°С է, արոմատիկ Պոլիամիդներինը՝ 400°С-ից բարձր։ Ջերմապլաստիկ, թեթև, մեխանիկական բարձր ամրության, առաձգական, մաշտակայուն, ջերմակայուն և քիմիապես կայուն նյութեր են։ Չեն լուծվում ջրում, թթուների, ալկալիների, մարմինների լուծույթներում, լուծվում են խիտ ծծմբական թթվում, մրջնաթթվում, կրեզոլում։ Պոլիամիդները ստանում են պոլիմերման (ալակտոններից՝ օղակի բացումով), ամինակարբոնաթթուների, երկկարբոնաթթուների, նրանց էսթերների և երկամինների պոլիկոնդենսման ռեակցիաներով։ Պոլիամիդները օգտագործվում են հիմնականում մանրաթելեր և թաղանթներ ստանալու, նաև մեքենաների մասեր (ատամնանիվներ, գնդառանցքակալներ ևն) պատրաստելու համար։ Պոլիամիդային մանրաթելերն ստանում են 15000—30000 մոլեկուլ զանգված ունեցող Պոլիամիդներից։ Այդ թելերը կայուն են ձգման, շփման, հարվածների, քիմիական ու կենսաբանական բազմաթիվ ազդակների նկատմամբ և օգտագործվում են գործվածքեղենի, ավտոդողերի, ռետինատեխնիկական իրերի, ձկնորսական ցանցերի, ճոպանների և այլ արտադրության համար։
Կատեգորիա:Պլաստմասսաներ
Աստուրիական հետազոտությունների թագավորական ինստիտուտի գրադարան
Պատմություն
Գրադարանը հիմնադրվել է 1946 թվականի ամռանը Օվիեդոյի մարզային խորհրդի հովանու ներքո քաղաքի Սան Վիսենտե 3 (Calle San Vicente 3) հասցեում, սակայն 1957 թվականին տեղափոխվել է իր ներկայիս վայրը՝ Պորլիեր հրապարակում գտնվող Palacio Conde de Toreno՝ համալսարանի պատմական շենքի և տաճարի միջև ։ Օվիեդոյի մարզային խորհուրդը իր գրադարանի հավաքածուի մի մասը տվել է ինստիտուտի նոր ձևավորվող գրադարանին։ Գրադարանն ունի Աստուրիայի վերաբերյալ մասնագիտացված մատենագիտական և վավերագրական փաստաթղթեր, և համարվում է Աստուրիական հետազոտությունների թագավորական ինստիտուտի (RIDEA) կենտրոններից մեկը ։ Հավաքածուն ներառում է շուրջ 20,000 կտոր գրականություն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի գրադարաններ
Օկմիր Աղախանյանց
Օկմիր Եղիշի Աղախանյանց, հայ աշխարհագրագետ։ Աշխարհագրական գիտությունների դոկտոր (1967), պրոֆեսոր (1969)։ Տաջիկստանի գիտությունների վաստակավոր գործիչ (1990)։
Կենսագրություն
Ծնվել է հունվարի 5-ին, Լենինգրադում։ 1948 թվականին ավարտել է Լենինգրադի մանկավարժական ինստիտուտը։
Աշխատանք
Աշխատել է Տաջիկական ԽՍՀ ԳԱ Պամիրյան կենսաբանական ինստիտուտում 1951–1968 թվականներին, Կալինինգրադի համալսարանում՝ 1968–1970 թթ։ 1971 թվականից դասախոսել է Մինսկի մանկավարժական ինստիտուտում։ Աղախանյանցի աշխատությունները նվիրված են լեռնային չոր երկրների (Միջին Ասիա, Պամիր, Աֆղանստան) ֆիզիկական և բուսաբանական աշխարհագրության հարցերին ։
Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատ
Ադրբեջանի Ժողովրդական Ճակատ (Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası) կուսակցությունը հիմնադրվել է 1992 թ. Աբուլֆազ Էլչիբեյի կողմից ։ Ներկայումս Ժողճակատը համարվում է Ադրբեջանի գլխավոր ընդդիմադիր կուսակցություններից մեկը։ Այն ղեկավարում է Ալի Քերեմլին։
2000 թ. նոյեմբերի 5-ին կայացած խորհրդարանական ընտրություններում կուսակցությունը հավաքել է 11 տոկոս ձայն և Միլլի մեջլիսում զբաղեցրել 125 տեղերից 6-ը։ 2003 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Ադրբեջանում կայացած նախագահական ընտրություններում Ժողճակատից առաջադրված թեկնածու Գուդրաթ Հասանգուլիևը հավաքել է 0.4 տոկոս ձայն։ 2005 թվականի նոյեմբերի 6-ին կայացած խորհրդարանական ընտրություններում Ժողճակատը միանում է «Ազատություն» դաշինքին, որը միայն մի տեղ է զբաղեցնում խորհրդարանում։
Արդեն 1988 թ.-ի ամռանը Բաքվում ձևավորվում է ադրբեջանցի մտավորականների ներկայացուցիչներից բաղկացած «Բաքու քաղաքի գիտնականների ակումբը», որը միավորում էր մարդկանց, «ովքեր զբաղվում են գիտական հետազոտություններով եւ իրենց առաջ դնում են գիտական ու լուսավորական խնդիրներ» ։ Ակումբի հիման վրա էլ ձևավորվեց Ժողովրդական ճակատի նախաձեռնողական խումբը։
1988 թ.-ի հոկտեմբերին Ադրբեջանի Ժողճակատի նախաձեռնողական խումբը առաջարկ է ստանում հանդիպել ազգայնական մտավորականության խմբավորման հետ, որը կոչվում էր «Վարլըգ» («Գոյություն») ։ «Վարլըգ»-ի գլխավոր նպատակներից էր «ապահովել ժողովրդական զանգվածների լայն մասնակցությունը հանրապետության հասարակական-քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական եւ մշակութային հարցերի լուծման գործում» ։ «Վարլըգ»-ի և Ադրբեջանի Ժողճակատի նախաձեռնողական խմբի միավորման հիման վրա էլ ձևավորվում է «Ադրբեջանի Ժողովրդական Ճակատ» կուսակցությունը (հետայսու՝ ԱԺՃ) ։
1989 թ.-ի հուլիսի 16-ին տեղի ունենավ ԱԺՃ-ի կոնֆերանսը, որի ժամանակ ընտրվեց նաև կուսակցության նախագահը՝ Աբուլֆազ Էլչիբեյը։ Վերոնշյալ կոնֆերանսի շրջանակներում վերջնականապես սահմանվեց կազմակերպության անվանումը՝ «Ադրբեջանի Ժողովրդական Ճակատ»։
Աբուլֆազ Էլչիբեյի՝ ԱԺՃ-ի նախագահ ընտրվելուց օրեր անց՝ հուլիսի 21-ից, Լենինի հրապարակում ցույցերը վերսկսվում են։ Սկզբում դրանց ներկա էին մի քանի հարյուր մարդ, բայց մեկ շաբաթ անց ցուցարարների թիվն արդեն հասնում էր մի քանի հազարի։ ԱԺՃ-ի անունից ելույթ էին ունենում Նեմեթ Փանահովը և Էթիբար Մամեդովը։ Նրանց ելույթները մեծ արձագանք էին գտնում հավաքվածների շրջանում, նրանք դառնում էին «Մեյդանի գլխավոր հերոսները», ովքեր աչքի ընկան իրենց «հերոսություններով» 1990-ի հունվարի հայկական կոտորածի ժամանակ, ինչը ամիսներ շարունակ քարոզվող էթնիկ ատելության հերթական դրսևորումն էր։ ԱԺՃ-ն պահանջում էր, որ Ադրբեջանի Գերագույն խորհուրդը չեղյալ հայտարարի ԼՂԻՄ Հատուկ Կառավարման Կոմիտեի ստեղծման մասին միութենական ղեկավարության որոշումը՝ որպես հանրապետության ինքնիշխանության խախտում, վերադարձնի ԼՂԻՄ-ը հանրապետության վերահսկողության ներքո։ Հոկտեմբերի 4-ին ԱԺՃ-ի առաջնորդները հանդիպում են Կոմկուսի ներկայացուցիչների հետ, իսկ հաջորդ օրը ԱԺՃ-ն գրանցվում է որպես օրինական կազմակերպություն ։ 1989-ի նոյեմբերի 17-ին Լենինի հրապարակում կրկին խոշոր ցույց է կազմակերպվում, որի ժամանակ էլ առաջին անգամ հնչեցվում է ԱԴՀ-ի հիմնը ։ 1990 թ. հունվարի 6-ից 7-ը տեղի ունեցավ ԱԺՃ-ի երկրորդ կոնֆերանսը, որի ժամանակ էլ վերջնականապես ակնհայտ դարձավ կազմակերպության պառակտվածությունը։ Առավել չափավոր հայացքներ ունեցող մտավորականների խումբը լքեց ԱԺՃ-ն՝ հետագայում ձևավորելով Սոցիալ-Դեմոկրատական կուսակցությունը։
Հունվարի 11-ին ԱԺՃ-ի ակտիվիստները Բաքվում տեղի ունեցած ցույցի ժամանակ վերջնագիր են ներկայացնում Ադրբեջանական ԽՍՀ պետական և կուսակցական ղեկավարությանը՝ պահանջելով շտապ հրավիրել Ադր. ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի նիստ և պաշտոնից հեռացնել ադրբեջանական Կոմկուսի Կենտկոմի առաջին քարտուղար Վեզիրովին։ Հենց այդ իրադրության պայմաններում էլ սկսվում են Բաքվի հայկական կոտորածները։
Խոջալուի արյունահեղություն
1992 թ.-ի փետրվարի 22-ին՝ Արցախի Իվանյան գյուղի (Խոջալու) ազատագրումից հետո Ադրբեջանի Ժողովրդական ճակատը երկրի նախագահին վարկաբեկելու և իշխնությունը վերցնելու նպատակով կազմակերպում է ադրբեջանցիների կոտորած՝ մեղադրելով հայերին և մատնանշելով Ադրբեջանի նախագահին անգործության մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի կուսակցություններ Կատեգորիա:Ադրբեջանական ազգայնականություն
Մակսակովո (գյուղ, Պավլովսկի շրջան)
Մակսակովո (Максаково), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պավլովսկի շրջանի կազմում։ Ընդգրկված է Վարեժսկի գյուղական խորհրդում։
Պատմություն
Գյուղն առաջին անգամ հիշատակվել է 1629–1630 թվականների կադաստրային գրքերում Իվան Նիկիտիչ Ռոմանովի հայրենական գյուղերի շարքում, ունեցել է 6 գյուղացիական, 6 բոբիլային և 17 դատարկ։ 1676 թվականի աշխատավարձերի մատյաններում գյուղը մտել է Արեֆինի ծխի մեջ, գյուղում եղել է 8 գյուղացիական տուն ։
19-րդ դարի վերջին 20-րդ դարի սկզբին գյուղը մտել է Վլադիմիրի նահանգի Մուրոմի շրջանի Արեֆինսկի վոլոստի մեջ։ 1859 թվականին գյուղում եղել է 35 տնտեսություն, 1905 թվականին ՝ 42 տուն, 1926 թվականին ՝ 65 տուն։
1929 թվականից գյուղը եղել է Գորկու երկրամասի Պավլովսկի շրջանի Մակսակովսկի գյուղական խորհրդի կենտրոնը, 1931 թվականից՝ Մալոիգոլկինսկի գյուղական խորհրդի կազմում, 1936 թվականից՝ Գորկու շրջանի կազմում, 1954 թվականից՝ որպես մաս Վարեժսկի գյուղական խորհրդի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պավլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սերգեյ Ադյան
Սերգեյ Իվանի Ադյան (Сергей Иванович Адян, ), ազգությամբ հայ մաթեմատիկոս։ Ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1962), պրոֆեսոր (1968)։ Ռուսաստանի ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս։ Մոսկվայի Պետական Համալսարանի պրոֆեսոր։ Առավելապես հայտնի է խմբերի տեսությունում իր աշխատանքով, հատկապես Բերնսայդի պրոբլեմով։