cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ատլանտյան օվկիանոս
Տրանսպորտային ուղիներ
Ատլանտյան օվկիանոսը համաշխարհային նավարկության մեջ առաջատարն է համարվում։ Ուղիների մեծամասնությունն անցնում են Եվրոպայից դեպի Հյուսիսային Ամերիկա։ Ատլանտյան օվկիանոսի հիմնական նավարկելի նեղուցներն են՝ Բոսֆոր և Դարդանել, Ջիբրալթար, Լա Մանշ, Պա դե Կալե, Բալթյան նեղուցներ (Սկագերակ, Կատեգատ, Էրեսուն, Մեծ Բելտ, Փոքր Բելտ), Դանիական, Ֆլորիդայի։ Ատլանտյան օվկիանոսը Խաղաղ օվկիանոսի հետ կապված է արհեստական փորված ջրանցքով՝ Պանամայի ջրանցքով, որն անց է կացված Պանամայի պարանոցում։ Ատլանտյան օվկիանոսը Հնդկական օվկիանոսի հետ կապված է Սուեզի ջրանցքով, որը կրկին արհեստական փորված ջրանցք է, և իրար է միացնում Միջերկրական և Կարմիր ծովերը։ Խոշոր նավահանգիստներից են՝ Սանկտ Պետերբուրգ (նավթամթերք, մետաղներ, անտառամթերք, բեռնարկղեր, ածուխ, հանքանյութ, քիմիական հումք, մետաղի ջարդոն), Համբուրգ (ավտոմեքենաներ և սարքավորումներ, քիմիական արտադրանք, մետաղագործության հումք, նավթ, բուրդ, անտառտնտեսություն, պարենմթերք), Բրեմեն, Ռոտերդամ (նավթ, բնական գազ, հանքանյութ, պարարտանյութ, սարքավորումներ, արդյունաբերական հումք), Անտվերպեն, Հավր (նավթ, սարքավորումներ), Ֆիլիքսթոու, Վալենսիա, Ալխեսիրաս, Բարսելոնա, Մարսել (նավթ, հանքանյութ, հացահատիկ, մետաղ, քիմիական նյութեր, շաքար, մրգեր և բանջարեղեն, գինի), Ջիոիա Տաուրո, Մարսաշլոկ, Ստամբուլ, Օդեսա (շաքարի հումք, բեռնարկղեր), Մարիուպոլ (ածուխ, հանքաքար, հացահատիկ, բեռնարկղեր, նավթամթերք, անտառանյութ, պարենմթերք), Նովոռոսիյսկ (նավթ, հանքաքար, ցեմենտ, հացահատիկ, մետաղներ, սարքավորումներ, պարենմթերք), Բաթում (նավթ, խառնաբեռնիչ իրեր, պարենմթերք), Բեյրութ (ֆոսֆորիտ, մրգեր, բանջարեղեն, բուրդ, անտառանյութ, ցեմենտ, ավտոմեքենաներ, պարատանյութեր, թուջ, շինանյութեր, պարենմթերք), Պորտ Սաիդ, Ալեքսանդրիա (բամբակ, բրինձ, հանքանյութեր,  սարքավորումներ, մետաղներ, նավթամթերք, պարատանյութեր), Կասաբլանկա (ֆոսֆորիտ, հանքանյութեր, ցիտրուսներ, խցան, պարենմթերք,  սարքավորումներ, գործվածքներ, նավթամթերք), Դաքար (գետնանուշ, արմավ, բամբակ, անասուն, ձկնեղեն, հանքանյութեր, սարքավորումներ, նավթամթերք, պարենմթերք), Քեյփթաուն, Բուենոս Այրես (բուրդ, միս, հացահատիկ, կաշի, բուսական յուղեր, կտավատի սերմ, բամբակ, սարքավորումներ, երկաթի հանքաքար, ածուխ, նավթ, արդյունաբերական սարքավորումներ), Սանտուս, Ռիո դե Ժանեյրո (երկաթի հանքաքար, թուջ, սուրճ, բամբակ, շաքարավազ, կակաոյի սերմեր, սղոցանյութեր, միս, բուրդ, կաշի, նավթամթերք, սարքավորումներ, ածուխ, հացահատիկ, ցեմենտ, պարենմթերք), Հյուսթոն  (նավթ, հացահատիկ, ծծումբ, սարքավորումներ), Նոր Օռլեան (հանքանյութեր, ածուխ, շինսարքավորումներ, ավտոմեքենաներ, հացահատիկ, վարձույթ, սարքավորումներ, սուրճ, մրգեր, պարենմթերք), Սավաննա, Նյու Յորք (նավթ, քիմիական հումք, սարքավորումներ, բջջանյութ, թուղթ, սուրճ, շաքարավազ, մետաղներ), Մոնրեալ (հացահատիկ, նավթ, ցեմենտ, ածուխ, անտառանյութ, մետաղներ, թուղթ, ասբեստ, զինամթերք, ձկնեղեն, ցորեն, սարքավորումներ, բամբակ, բուրդ)  ։
Ուղևորափոխադրումների մեջ գլխավոր տեղը, Ատլանտյան օվկիանոսի վրայով, Եվրոպայի և Հյուսիսային Ամերիկայի միջև, բաժին է ընկնում օդային տրանսպորտին։ Տրանսատլանտյան գլխավոր օդային ուղիներն անցնում են Իսլանդիայից դեպի Նյուֆաունդլենդ։ Մյուս կարևոր օդուղին Լիսաբոնից, Ազորյան կղզիներից և Բերմուդյան կղզիներից է անցնում։ Եվրոպայից դեպի Հարավայի Ամերիկա ավիամայրուղին անցնում է Լիսաբոնից դեպի Դակար և ամենանեղ հատվածով դեպի Ռիո դե Ժանեյրո։ Միացյալ Նահանգներից դեպի Աֆրիկա օդուղիներն անցնում են Բահամյան կղզիներով, Դակարով և Ռոբերտսփորթով ։ Ատլանտյան օվկիանոսի ափերին են գտնվում նաև մի շարք տիեզերական թռիչքների կայաններ՝ Կանավերալի հրվանդան (ԱՄՆ), Կուրու (Ֆրանսիական Գվիանա), Ալկանտարա (Բրազիլիա)։
Օգտակար հանածոներ
Ատլանտյան օվկիանոսի տարածքից ամենաշատը նավթ և բնական գազ են արդյունահանում, հիմնականում մայրցամաքային ծանծաղուտներից։ Նավթը արդյունահանում են Մեքսիական ծոցից, Կարիբյան ծովից, Հյուսիսային ծովից, Բիսկայան ծոցից, Միջերկրական ծովից, Գվինեական ծոցից։ Հյուսիսային ծովի շելֆից արդյունահանվում է նաև մեծ քանակությամբ բնական գազ։ Մեքսիկական ծոցից արդյունահանում են ծծումբ, Նյուֆաունդլենդ կղզուց՝ երկաթաքար։ Հարավային Աֆրիկայի մայցամաքային ծանծաղուտի հանածոներով հարուստ փխրուն հանքաշերտից արդյունահանում են ալմաստ։ Ատլանտյան օվկիանոսից արդյունահանում են նաև մի շարք այլ քիմիական նյութեր ու օգտակար հանածոներ՝ տիտան, ցիրկոն, անագ, ֆոսֆատներ, մոնացիտ, սաթ, ածուխ, բարիտ, ավազ, կոպիճ, կրաքար և այլն ։
Ատլանտյան օվկիանոսի ափերին կառուցված են նաև մակընթացային էլեկտրակայաններ՝ «Լյա Ռանս» Ռանս գետի վրա Ֆրանսիայում, «Աննապոլիս» Ֆանդի ծոցում՝ Կանադա, «Համերֆեսթ» Նորվեգիայում ։
Բարնի (Կոմո)
Բարնի (Barni), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 573 մարդ, խտությունը՝ 100 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 5 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22030։ Հեռախոսային կոդ՝ 031։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ժողովածու (3487)
Ժողովածու (3487), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3487 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1389 թվականին Հակոբ Ղրիմեցի գրիչի կողմից Կապոսի վանքում (Եկեղաց գաւառ)։ Ստացողը եղել է Աբրահամ աբեղան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 14X9,5 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 144 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ բոլորագիծ երկաթագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ, աստառը՝ սպիտակ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 47տ, 81բ, 139տ, 144ա, հետագայի՝ 1ա (1763 թվական), 2բ (1806 թվական) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Յանաուլ (գյուղ, Կուգարչինսկի շրջան)
Յանաուլ (Янаул, Яңауыл), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 260 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Լոմաչանկա
Լոմաչանկա (Ломачанка), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1578 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1578 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գարաբեթ Թավիջյան
Գարաբեթ Թավիջյան, թմբկահար  , երաժիշտներ Գարո և Դիրան Թավիջյանների հայրը։
Կենսագրություն
Գարաբեթ Թավիջյանը ծնվել է 1953 թվականի հունիսի 26-ին, Մակեդոնիայի մայրաքաղաք Սկոպիեում ։ Հայտնի է նաև «Գարո» անունով։ 12 տարեկան հասակից տիրապետել է հարվածային գործիքների, երբ առաջին անգամ ելույթ է ունեցել հարավսլավական հանրաճանաչ խմբերից մեկի հետ։ 1976 թվականից դարձել է Մակեդոնիայի հանրահայտ «Լեբ ի Սոլ» («Leb i Sol») խմբի թմբկահարը։ Խմբի համար գրել է նաև մի շարք երաժշտություններ և երգեր։
1990 թվականին հիմնել է սեփական «Paramecium» խումբը, որի շրջանակներում ունեցել է բազմաթիվ համերգներ, համագործակցություններ հանրահայտ երաժիշտների և երգիչների հետ, որոնցից են` Ջո Զավինուլը, Սթենլի Քլարկը, Սայմոն Ֆիլիպսը, Սեսիլ Թայլորը, Բի Բի Քինգը, Գորան Բրեգովիչը, Բիժելո Դուգմեն, Զելիջկո Բեբեկը և այլք։ Բալետի, թատերական ներկայացումնաերի համար գրել է երաժշտություններ, որոնց համար արժանացել է մի շարք մրցանակների, այդ թվում նաև «Permanent Values Award» հեղինակավոր մրցանակին։ Մեծ ներդում է ունեցել մակեդոնական ժողովրդական երաժշտության ասպարեզում և համարվում է Բալկանների
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ Կատեգորիա:Թմբկահարներ
Նագորնոե (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)
Նագորնոե (Нагірне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1856 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նագորնոե գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,05 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 340 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1856 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գիլյենա
Գիլյենա (Guillena), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Սևիլյա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սիեռա Նորտե դե Սևիլյա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 226 կմ2։ Բնակչությունը՝11456 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում 21 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սևիլյա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Դարինո (գյուղ, Գաֆուրիյսկի շրջան)
Դարինո (Дарьино, Дарьино), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 323 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Գաֆուրիյսկի շրջանի բնակավայրեր
Ֆրանսուա Ռաբլե
Ֆրանսուա Ռաբլե (François Rabelais, ), Վերածննդի դարաշրջանի ֆրանսիացի գրող, եվրոպական մեծագույն հումանիստ-երգիծաբաններից մեկը, «Գարգանտյուա և Պանտագրյուել» (La vie très horrifique du grand Gargantua, père de Pantagruel, hh 1-5, 1533-1564) վեպի հեղինակ։ Վեպում, որը անվանվել է ֆրանսիական Վերածննդի դարաշրջանի «հումորի հանրագիտարան», Ռաբլեն անդրադարձել է Ֆրանսիայի կրոնական, հասարակական և քաղաքական կյանքին, քննադատել միջնադարյան մանկավարժությունը և կրթությունը, ծաղրել գիտական միտքը, փիլիսոփայությունը, պետական կառավարումը։ Վեպը որոշ հպանցիկ անդրադարձներ է պարունակում Հայաստանի պատմության մասին՝ Արտավազդ Բ-ի ճակատագրին, Հռոմում Տրդատ թագավորի շքեղ ընդունելությանը և այլն։ Այսպես, Ռաբլեն նշում է Հայոց Արտաշես արքայի անունը՝ գրելով այն ինչպես արտասանվում է հայերեն ։
Պապը եղել է ունևոր գյուղացի և զբաղվել է խաղողագործությամբ, իսկ հայրը՝ Անտուան Ռաբլեն, զբաղվել է իրավաբանությամբ։ Ռաբլեն նախնական կրթությունը ստացել է հոգևոր դպրոցում, սկզբում Սևիլիայի աբբայությունում, հետագայում սովորել է Անժերի մոտ գտնվող Բոմետ վանքի դպրոցում։ Սովորել է լատիներեն, ուսումնասիրել է նաև հունարեն և իտալերեն լեզուները։
Ֆրանսուա Ռաբլեն երիտասարդ տարիներին Պուատյե քաղաքի Ֆրանսիսկյան միաբանության անդամ էր, որտեղ սովորել է լատիներեն և հունարեն։ 1525 թվականին հեռացել է միաբանությունից։ Պուատյեում ուսումնասիրել է իրավունք, Մոնպելյեում՝ բժշկություն։ 1532 թվականին հրատարակել է անտիկ բժշկապետներ Հիպոկրատի և Գալենի երկերը։ 1537 թվականին ստացել է բժշկագիտության դոկտորի կոչում։ Որպես բժիշկ աշխատել է Լիոնում, Նարբոնում, Մոնպելյեում, եղել է կարդինալ Ժան դյու Բելի անձնական բժիշկը։ 1532 թվականին հրատարակել է «Պանտագրյուել» երգիծական վեպի 1-ին, 1533 թվականին՝ 2-րդ, 1534 թվականին՝ «Գարգանտյուան» (Պանտագրյուելի հայրն է, առանձին գրքով), 1546 թվականին՝ «Գարգանտյուան և Պանտագրյուելը» գրքի 3-րդ, 1552 թվականին՝ 4-րդ մասերը։ 2-րդ և 3-րդ գրքերը խորհրդարանն արգելել է. հեղինակը պատժից խուսափելու համար թաքնվել է։ Սորբոնի համալսարանը գիրքը դատապարտել է անպարկեշտության համար։ 1564 թվականին Ռաբլեի անունով լույս տեսած «Պանտագրյուելի 5-րդ գիրքը» գրել է անհայտ հեղինակ (հավանաբար՝ աշակերտներից)՝ օգտագործելով Ռաբլեից մնացած նյութերը։ Այս վեպում, որ իրականում ֆրանսիական Վերածննդի դարաշրջանի «հումորի հանրագիտարան» է, Ռաբլեն անդրադարձել է Ֆրանսիայի կրոնական, հասարակական և քաղաքական կյանքին, քննադատել միջնադարյան մանկավարժությունը և կրթությունը, ծաղրել գիտական միտքը, փիլիսոփայությունը, պետական կառավարումը։ Գրողին զայրացրել են բարձրաստիճան հոգևորականների ընչաքաղցությունն ու ճոխ կյանքը։ Ռաբլեի «պանտագրյուելիզմը»՝ մարդասիրությունը, ներկայացված է վեպի 2 գլխավոր հերոսների՝ բարի ու հսկա-շատակեր թագավոր Պանտագրյուելի (Վերածննդի իդեալի) և նրա մտերիմ ընկեր ու ուղեկից, միշտ կասկածամիտ, անդադրում թափառող, ճշմարտություն որոնող, ցինիկ Պանուրգի կերպարներով։ Ռաբլեն վեպի համար ընտրել է Ֆրանսիայում ժողովրդականություն վայելող Գարգանտյուայի ու Պանտագրյուելի թեման և օգտագործել գեղարվեստական պատկերավորման արտառոց, ծիծաղաշարժ, ֆանտաստիկ միջոցներ։ Նրա երգիծական արվեստին բնորոշ են չափազանցությունը, գրոտեսկը, սակայն հեղինակի ծաղրը կենսուրախ է և ներողամիտ, ծիծաղը միշտ կայտառ է, խնդուն ու տոնական։ Վեպի տարբեր մասերում գրողն ակնածանքով է խոսել Հայաստանի մասին. Հայոց Արտաշես արքայի անունը գրվել է այնպես, ինչպես արտասանվում է հայերեն։ Ռաբլեն անդրադարձել է նաև Արտավազդ Բ-ի ճակատագրին, Հռոմում Տրդատ թագավորի շքեղ ընդունելությանը և այլն։
1553 թվականին մահամերձ Ֆրանսուա Ռաբլեի վերջին խոսքերն էին. «Իջեցրեք վարագույրը, կատակերգությունն ավարտված է» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բժիշկներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ
Պոգոժեկրինիցկի գյուղական խորհուրդ (Ռոմենսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Ներդաշնակ դասավորություն
Ներդաշնակ դասավորություն, չորս՝ M1, M2, M3, М4 կետերի այնպիսի դասավորություն որևէ ուղղի վրա, երբ Мз-ը ընկած է M1, M2 հատվածի ներսում, իսկ M4-ը՝ դրսում. ընդ որում M1 M3/M3 M2 և M1 M4/M4 M2 հարաբերությունները իրար հավասար են։ Եթե երկու հատվածների (երկարությունների) հարաբերությունը համարենք դրական, երբ նրանք ունեն նույն ուղղությունը, և բացասական՝ հակառակ դեպքում, ապա M1, M2, М3, М4 կետերի Ներդաշնակ դասավորությունը բնութագրվում է նրանով, որ այդ կետերի, այսպես կոչված, կրկնակի հարաբերություն՝ (M1, M2, М„ М4) =M1M3/M3M2:, M1M4/M4M2 հավասար է -l-ի։ Ներդաշնակ դասավորությունը պրոյեկտիվ երկրաչափության կարևոր գաղափարներից է, քանի որ որևէ ուղղի վրա պրոյեկտման դեպքում ներդաշնակ դասավորված կետերը փոխանցվում են ներդաշնակ դասավորված կետերի։
Կատեգորիա:Բանաձևեր
Հանսֆորդ շրջան (Տեխաս)
Հանսֆորդ շրջան (Hansford County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ 2000 թվականին բնակչության թիվը կազմում էր 5369 մարդ ։ ԱՄՆ-ի վիճակագրության բյուրոյի համաձայն 2010 թվականին բնակչությունը կազմում էր 5613 մարդ։ Շրջկենտրոնն է Սպիրմեն (Spearman) բնակավայրը ։
Հանսֆորդ շրջանը մտնում է Տեխասի 46 շրջանների թվի մեջ, որտեղ գործում է «չոր օրենք»-ը կամ սահմանափակված է ալկոհոլային խմիչքների վաճառքը։
Պատմություն
Հանսֆորդ շրջանը կազմավորվել է 1889 թվականին ։ Իր անվանումը ստացել է Տեխասի կոնգրեսմեն և դատավոր Ջոն Հանսֆորդի պատվին ։
Աշխարհագրություն
ԱՄՆ վիճակագրության բյուրոյի տվյալներով Հանսֆորդ շրջանի ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2384 կմ², որից 2282 կմ²-ն զբաղեցնում է ցամաքը, իսկ 2 կմ²-ն կամ 0,07 %-ը՝ ջրային տարածքները ։
Բնակչություն
Բնակչության թիվը 2000 թվականի դրությամբ կազմում էր 5369 մարդ ։ Առկա էր 2005 տնային տնտեսություն և 1489 ընտանիք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2 մարդ/կմ²։ Հաշվվում էր 3732 բնակելի շինություն՝ 2 շինություն/կմ² խտությամբ։ Ռասայական կազմը հետևյալն էր՝ սպիտակամորթներ - 79,88 %, սևամորթներ կամ աֆրոամերիկացիներ – 0,04 %, բնիկ ամերիկացիներ (հնդկացիներ) – 0,75 %, ասիացիներ – 0,22 %, այլ ռասաների ներկայացուցիչներ – 17,47 %, երկու կամ ավելի ռասաների ներկայացուցիչներ – 1,64 %: Իսպանախոսները կամ լատինոամերիկացիները կազմում են բնակչության 31,48 %-ը (անկախ ռասայից)։ Բնակչության տարիքային կազմը հետևյալն էր՝ 29,30 % - մինչև 18 տարեկան, 6,80 % - 18-24 տարեկան, 26,30 % - 25-44 տարեկան, 22,30 % - 45-64 տարեկան և 15,20 % - 65 և ավելի բարձր։ Շրջանի բնակչի միջին տարիքը 36 տարեկան է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 93,50 տղամարդ։ 18 տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 96,40 տղամարդ։
Բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարեթվերի․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Բիլ Ուոլթոն
Ուիլյամ Թեոդոր Ուոլթոն III (անգլ.` William Theodore Walton III, ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ,կենտրոնական։ Մասնագիտական կարիերայի ընթացքում հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս», «Սան Դիեգո/Լոս Անջելես Կլիպերս» և «Բոստոն Սելտիքս» ակումբներում։ «Բոստոնի» կազմում Երկու անգամ դարձել է NBA չեմպիոն։ Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամ է։ Նախկին բասկետբոլիստ Լյուկ Ուոլթոնի հայրն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1952 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 5 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Բոստոն Սելտիքսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Լոս Անջելես Կլիպերսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Բասկետբոլի փառքի սրահի անդամներ Կատեգորիա:Չօգտագործվող համարներով NBA բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Ֆրի (ուտեստ)
Ֆրի ուտեստ կամ կարտոֆիլ ֆրի (pommes de terre-«կարտոֆիլ» և -«տապակած»), կարտոֆիլի խորանարդիկներ, որոնք տապակվում են մեծ քանակությամբ բուսական կամ կենդանական յուղի մեջ։ Ըստ օրենքի՝ կարտոֆիլները պատրաստվում են ֆրիի համար նախատեսված սարքերի մեջ, կարող են պատրաստել նաև գազօջախի վրա։ Կարտոֆիլ ֆրին համարվում է հայտնի ուտեստ, անվանում են նաև արագ սնունդ, օրինակ՝ McDonald’s, Burger King, KFC - ում։ Միացյալ Նահանգներում կարտոֆիլ ֆրին հայտնի է որպես «կարտոֆիլը ֆրանսիական ձևով» կամ որպես ֆրի, Ֆինլանդիայում՝ (Ranskalaiset perunat, ranskanperunat կամ ranskalaiset), իսկ Մեծ Բրիտանիայում, Իռլանդիայում և Իսրայելում ուղղակի չիպս։ Ֆրին լինում է տաք, փափուկ կամ խռթխռթան։ Այն համարվում է նաև նախաճաշ։ Թխած կարտոֆիլ պատրաստելու համար ավելի քիչ յուղ է պահանջվում կամ ընդհանրապես չի պահանջվում ։
Պատրաստում
Կարտոֆիլը կեղևազրկում են, բաժանում հավասար մասերի, լվանում սառը ջրով, որպեսզի վերացնեն մակերեսային օսլան և մանրակրկիտ չորացնում ։ Այնուհետև կարող են տապակել մեկ կամ երկու փուլով։ Խոհարարները ընդհանուր առմամբ, համաձայն են, որ երկաստիճան մեթոդը ավելի լավ արդյունքներ է տալիս ։ Գետնի տակ թարմ կարտոֆիլը կարող է ջրի չափազանց մեծ քանակություն ունենալ, ինչը հանգեցնում է կարտոֆիլի մասերի կպչելուն ։
Առաջին փուլով կարտոֆիլի կտորները ընկղմում են 160 °C եռացող ջրի մեջ ։ Այնուհետև այն տապակում են 190 °C ջերմաստիճանի տակ, որպեսզի այն արտաքինից դառնա խռթխռթան։ Դրանից հետո այն տեղափոխում են քամոցի մեջ և համեմում աղով։
Այս երկու փուլերի ճշգրիտ ժամանակը կախված է կարտոֆիլի չափերից։ Օրինակ՝ 2-3 մմ հաստությամբ կարտոֆիլի համար առաջին փուլը տևում է 3 րոպե, իսկ երկրորդը՝ մի քանի վայրկյան ։
Գոյություն ունի կարտոֆիլ ֆրիի պատրաստման մի քանի եղանակ։ Ֆրիտյուր՝ մեթոդ, որի ժամանակ մթերքը ընկղմվում է տաք ձեթի մեջ։ Վակուումային ֆրիտյուր, որի ընթացքում պատրաստվում է ցածրորակ ֆրի ուտեստ, որի մեջ կա շաքարի մեծ քանակություն։
Ուտեստի հավելյար բաղադրիչներ
Ֆրի ուտեստը, որպես կանոն մանտուցվում է տարբեր խավարտներով, ինչպիսիք են աղը և քացախը (ածիկային, բալզամային կամ սպիտակ), պղպեղը, քերած պանիրը, հալեցված պանիրը, ոլոռը, կծու սոուսը, կարրին, կարրիով կետչուպը, մանանեխը, մայոնեզը, տարտառ սոուսը, ձաձիկին, ֆետան, սխտորը, յուղը, թթվասերը, մեղրը, այոլի սոուսը, կետչուպը, կիտրոնի հյութը, թթու դրած վարունգը, թթու դրած սոխը կամ թթու դրած ձուն։
Պատկերասրահ
Յունիկոդի նշան՝ 🍟
Տես նաև
Պուտին (ճաշատեսակ)
Կարմրատապակ կարտոֆիլի թանգարան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագ սնունդ Կատեգորիա:Բելգիական խոհանոց Կատեգորիա:Կարտոֆիլով ուտեստներ Կատեգորիա:Խավարտներ Կատեգորիա:Համաշխարհային խոհանոց
Կոլվա (Ուսայի վտակ)
Կոլվա (Колва), գետ Ռուսաստանում (Կոմի Հանրապետություն, Նեմեցկի ավտոնոմ շրջան)։
Աշխարհագրություն
Կոլվա գետը սկիզբ է առնում Յանեյմուսյուր բարձրավայրից և թափվում է Ուսա (գետաբերանից 21 կմ)։ Գետը պատկանում է Բարենցի ծովի ավազանին։
Հիդրոգրաֆիա
Կոլվա գետի երկարությունը կազմում է 546 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 18100 կմ2 է։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Պատերնո Կալաբրո
Պատերնո Կալաբրո  (Paterno Calabro), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1383 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 60 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87040։ Հեռախոսային կոդը՝ 0984։
Պատերնո Կալաբրոն սահմանակից է Բելսիտո, Կոզենցա, Դիպինիանո, Դոմանիկո, Մալիտո, Մարզի, Պիանե Կրատի, Սանտո Ստեֆանո դի Ռոլիանո համայնքներին։
Գյուղի հովանավորն է սուրբ Ֆրանցիսկոս Պաոլացին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վենիանո
Վենիանո (Veniano), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2336 մարդ, խտությունը կազմում է 779 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 3 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 22070, հեռախոսային կոդ՝ 031։
Քաղաքի հովանավոր պաշտպանը Սուրբ Ամվրեսի Մեդիոլանսկին է։ Նրա տոնը նշվում է ամեն տարվա հունվարի 17֊ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ժողովածու (3450)
Ժողովածու (3450), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3450 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում Մկրտիչ կաթողիկոս գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15X10 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 139 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 110բ, 115բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Բորոդանովո (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)
Բորոդանովո (Бороданове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բորոդանովո գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (157801-157900)
Աստերոիդների ցանկ (157701-157800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (157901-158000)
|}
Տրանսլյատոր
Տրանսլյատորը (translator) ծրագիր է, որը կատարում է ծրագրի թարգմանում։ Տրանսլյացիայի պրոցեսում ծրագրավորման մի լեզվով գրված ծրագիրը փոխակերպվում է մեկ այլ լեզվի՝ պահպանելով ֆունկցիոնալ համարժեքությունը, առանց սկզբնական ծրագիր ֆունկցիանալ և իմաստային կառուցվածքի կորստի։
Լեզուն, որով ներկայացված է մուտքային ծրագիրը, կոչվում է սկզբնական լեզու, իսկ ծրագիրը՝ սկզբանական կոդ (Source code)։ Ելքային լեզուն կոչվում է  target լեզու, իսկ ելքային ծրագիրը՝ օբյեկտային կոդ (object code)։
''
Տրանսլյատորի տեսակները
Գոյություն ունեն մի քանի տրանսլյատորի տեսակներ՝
Իրականացումը
Տրանսլյատորի նպատակը մի լեզվից մյուսին տեքստի փոխակերպումն է՝ հասցեատիրոջը հասկանլի դարձնելու համար։ Տրանսլյացիայի ժամանակ հասցեատերը կարող է լինել՝
Տրանսլյացիայի տեսակները՝
Կոմպիլյացիա
Կոմպիլյատորը որևէ ծրագրավորման լեզվով գրված սկզբանական կոդը փոխակերպում է մեքենայական կոդի։
Կոմպիլյացիայի գործընթացը կատարվում է մի քանի փուլերով՝
Ծրագիրը կարող է օգտագործել օպերացիոն համակարգի կողմից տրամադրված ծառայություններ (օրնակ գրադարաններ՝ ֆայլերի հետ աշխատելու համար, գրադարններ՝ գրաֆիկական ինտերֆեյս ստեղծոլու համար)։ Մեքենայակն կոդի օբյեկատային ֆայլերը այլ օբյեկտային ֆայլերից ավելացնելու և դինամիկ գրադարանի մասին ինֆորմացիայի համար  կատարվում է միացում(link)  կամ կոմպանոկա։ Միացում կատարվում է կապերի խմբագրիչով։ Կապերի խմբագրիչը կարող է լինել առանձին ծրագիր կամ կոմպիլյատորի մաս։ Այն ստեղծում է կատարվող ֆայլ ( executable file)։ Այն իրականացվում է հետևյալ ձևով՝ Կոմպիլյատորի առավոլությունները՝ Կոմպիլյատորի թերությունները՝ Ասսեմբլերը կոմպիլյատոր է, ասսեմբլերի լեզվով տեքստը փոխակերպող մեքենայական լեզվի։ Ասսեմբլերի լեզուն լեզու է, որը մոտ է մեքենայական լեզվին, ցածր մակարդակի լեզու է։
Ինտերպրետացիա
Ինտերպրետացիան սկզբնական կոդը կարդալու և կատարելու պրոցեսս է։ Ծրագրի իրականցումն է Ինտերպրետատորով։
Ինտերպրետատորը կաորղ է աշխատել երկու ձևով՝ Առաջին դեպքում տրանսլյացիա չի օգտագործվում, իսկ երկրորդում օգտագործվում է սկզբանկան կոդի տրանսլյացիա, միջանկյալ կոդում։
Ինտերպրետատորի աշխատանքի փուլերը՝ Ինտերպրետատորը մոդելավորում է մեքենա(վիրտուալ մեքենա), ռեալիզացնում է մեքենայի ընտրված իրականցման  հրամանները։ Մեքենայի հրամանները գրվում են ոչ թե մեքենայակն լեզվով այլ, բարձր մակարդակի լեզվով։ Ինտերպրետատորը կարելի է անվանել վիրտուալ մեքենայի լեզվի կատարող։
Մաքուր ինտերպրետացիան կիրառելի է պարզ կառուցվածք ունեցող լեզուների հետ, ինչպիսիք են օրիանակ սկրիպտավորման լեզուները, լիսպը։
Բայթկոդ ստեղծող ինտերպրետատորների օրինակներ են՝ Perl, PHP, Python․․․։
Ինտերպրետատորի առավոլությունները կոմպիլայտորի հետ համեմատած՝ Ինտերպրետատորի թերությունները կոմպիլայտորի հետ համեմատած՝ Պարզ ինտերպրետատորների համեմատումը, բայթկոդ ստեղծող ինտերպրետատոների հետ
Դինամիկ կոմպիլյացիա
Դինամիկ կամ JIT կոմպիլյացիան (just in time compilation) տրանսլյացիա է, որի դեպքում սկազբնական կամ միջանկյալ կոդը փոխակերպվում է մեքենայական կոդի ծրագրի կատարման ժամանակ։. Յուրաքանչյուր մասի կոմպիլյացիան կատարվում է միայն մեկ անգամ, կոմպիլյացված կոդը պահվում է կեշում և անհարժեշտության դեպքում օգտագործվում է կրկնակի։
Դինամիկ կոմպիլայցիայի առավելությունները համեմատած կոմպիլյացիայի հետ՝ Դինամիկ կոմպիլայցիայի առավելությունները համեմատած կոմպիլյացիայի հետ՝ Դինամիկ կոմպիլյացիան հարմար է վեբ- հավելվածների համար։
Տրանսլյացիայի և ինտերպրետացիայի հասկացությունները
«Տրանսլյացիա» և «ինտերպրետացիա» հասկացությունները տարբերվում են։ Տրանսլյացիայի կատարման ժամանակ փոխակերպվում ծրագրի կոդը մի լեզվից մյուսին։ Իներպրետացիայի ժամանակ ծրագիրը կատարվում է։
Քանի որ ամբողջ տրանսլյացիան հիմնականում համարվում է ինտերպրետացիային պատվելը, այդ պրոցեսները դիտարկվում են միասին։ Օրինակ ծրագրավորման լեզուներ հաճախ բնութագրվում են ինչպես «կոմպիլյացվող» կամ «ինտերպրետացվող», կախված այն բանից, ինչն է գերակշռում կատարվող լեզվում։
Մյուս կողմից, գոյություն ունի տրանսլյատորի և ինտերպրետացիայի փոխներգրավվածության պրոցեսս՝ ինտերպրետատորնեը կարող են լինել կոմպիլյացվող, իսկ տրանսլյատորներում կարող է պահանջվել ինտերպրետցիա «metaprogramming»-ի ռեալիզացիայի համար։
Հղումներ
http://www.saylor.org/site/wp-content/uploads/2013/03/CS101-1.3.3-CompilersandInterpreters-FINAL.pdf
Կատեգորիա:Ծրագրավորման գործիքներ
(3822) Սեգովիա
(3822) Սեգովիա (Segovia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի փետրվարի 21-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ցուտոմու Սեկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նադեժդինո (գյուղ, Սախնովշչինսկի շրջան)
Նադեժդինո (Надеждине), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1875 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նադեժդինո գյուղում բնակվում էր 213 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,63 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 338,1 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1875 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պուստովոյտովսկի գյուղական խորհուրդ (Ռոմենսկի շրջան)
Պուստովոյտովսկի գյուղական խորհուրդ  (Пустовійтівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմենսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Պուստովոյտովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 3331 մարդ։ Խորհրդում կա 7 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Յանաուլ (գյուղ, Կրասնոկամսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 72 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կրասնոկամսկի շրջանի բնակավայրեր
Դարինո (գյուղ, Մելեուզովսկի շրջան)
Դարինո (Дарьино, Дарьино), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1207 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կանոնգիրք Հայոց (4014)
Կանոնագիրք Հայոց (4014), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4014 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1861 թվականին Յակոբ Դաւթեանց գրիչի կողմից Էջմիածնում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21X16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 117 թերթից։ Գրված է միասյուն, շեղագիրով։ Կազմը` ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ նախագաղաթար՝ 3 ա (1880), գրիչ՝ 3 ա, 116 ա ։
Բովանդակություն
Նաև՝ Յուկ․ Ղրիկեցոյ Յաղադս պսակի ամուսնացելոց, Յաղագս ազգականութեան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Սամարա (Վոլգայի վտակ)
Սամարա (Самара), գետ Ռուսաստանում (Սամարայի մարզ, Օրենբուրգի մարզ)։
Աշխարհագրություն
Սամարա գետը սկիզբ է առնում Ընդհանուր Սըրտ բարձրավայրից և թափվում է Սարատովյան ջրամբար։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Սամարա քաղաքը։
Հիդրոգրաֆիա
Սամարա գետի երկարությունը կազմում է 594 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 46500 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 50 մ3։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Հարմոնիա
Հարմոնիա կամ ներդաշնակագիտություն, երաժշտության տեսության այն բաժինը, որն ուսումնասիրում է համահնչյունները և նրանց շաղկապված հաջորդականության օրինաչափությունները ։
Սահմանում
Հնչյունների միավորումը համահնչյունների մեջ և այդպիսի համահնչյունների կապակցված հաջորդականությունը կոչվում է հարմոնիա։ Երաժշտական ստեղծագործության զարգացման, նրա արտահայտչականության հարստացման ու խորացման մեջ հարմոնիան ունի էական նշանակություն։ Նա մեղեդիին կարող է հաղորդալ ամենատարբեր հուզական նրբերանգներ ու գունավորումներ։ Այս երևույթը հատկապես զգալի է այն դեպքերում, երբ միևնույն մեղեդիին ուղեկցում են համահնչյունների տարբեր հաջորդականություններ։
Հաճախ հարմոնիա է անվանվում նաև համահնչյունների որևէ խումբ կամ նույնիսկ առանձին վերցված որևէ համահնչյուն։ Համառոտակիության համար «հարմոնիա» տերմինով են կոչում համահնչյունների կառուցվածքի և հաջորդականության մասին եղած ուսմունքը։
Մի քանի հնչյունների միաժամանակյա զուգորդումը կոչվում է համահնչյուն։
Երեք, չորս կամ հինգ տարբեր բարձրություն և անուններ ունեցող հնչյուններից բաղկացած համահնչյունը կոչվում է ակորդ, եթե այդ հնչյունները՝
Ակորդների տեսակները և նրանց անունները
Օգտագործվում է ակորդների երեք տեսակ՝ եռահնչյուններ, սեպտակորդներ և նոնակորդներ։
Եռահնչյուն
Եռահնչյունը երեք հնչյունից բաղկացած ակորդն է (օրինակ՝ դո-մի-սոլ)։ Գերակշռող ակորդ է շատ դարաշրջանների երաժշտական ոճերի մեջ։
Սեպտակորդ
Սեպտակորդը քառահնչյունն է (օրինակ՝ ռե-ֆա-լա-դո). չափազանց տարածված է։
Նոնակորդ
Նոնակորդը հնգահնչյունն է (օրինակ՝ սոլ-սի-ռե-ֆա-լա). օգտագործվում է հազվադեպ։
Ակորդի հնչյունների անունները
Տերցիաներով դասավորված ակորդի ցածի հնչյունը կոչվում է հիմնական կամ պրիմա։
Ակորդի մնացած հնչյունները կրում են այն ինտերվալների անունները, որոնք կազմում են այդ հնչյուններից յուրաքանչյուրի և հիմնական հնչյունի միջև։ Այսպես, ըստ բարձրության ակորդի երկրորդ հնչյունը կոչվում է տերցիա, երրորդը՝ կվինտա, չորրորդը՝ սեպտիմա, հինգերրորդը՝ նոնա։
Ակորդի հնչյունները իրենց ամենատարբեր դասավորություններում պահպանում են այդ անունները։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ Կատեգորիա:Երաժշտության տեսություն
Լյուկ Գրինբակ
Լյուկ Գրինբակ (Luke Greenbank, ), բրիտանացի լողորդ։ 2019 թվականի աշխարհի առաջնության չեմպիոն և մեդալակիր, 2015 թվականի Եվրոպական խաղերի կրկնակի չեմպիոն, Եվրոպայի չեմպիոն, Եվրոպայի առաջնությունների մեդալակիր։ Տոկիոյի 2020 թվականի Օլիմպիական խաղերի արծաթե և բրոնզե մեդալակիր։
Կարիերա
Լյուկ Գրինբակը մասնակցել է Նանկինի 2014 թվականի պատանեկան Օլիմպիական խաղերին՝ 200 մետր մեջքի վրա մարզաձևում վաստակելով բրոնզե և 4x100 մետր ազատ ոճում՝ ոսկե մեդալ։
2015 թվականին Բաքվում կայացած Եվրոպական խաղերում նվաճել է չորս մեդալ։ Դարձել է խաղերի կրկնակի չեմպիոն՝ հաղթելով 100 և 200 մետր մեջքի վրա մրցատարածություններում։ Երկու էստաֆետային մրցատարածություններում նվաճել է արծաթե մեդալներ ։
Կորեայի Կվանգջու քաղաքում անցկացված 2019 թվականի աշխարհի առաջնությունում դարձել է երրորդը 200 մետր մեջքի վրա մրցատարածությունում՝ հաղթողին զիջելով 2,45 վայրկյանով ։
2019 թվականի դեկտեմբերին Լյուկ Գրինբակը Գլազգոյում անցկացված Եվրոպայի առաջնությունում 200 մետր մեջքի վրա մրցատարածությունում զբաղեցրել է երրորդ տեղը՝ հաղթող Ռադոսլավ Կավենցկիին զիջելով 0,83 վայրկյանով ։
2021 թվականի մայիսին Բուդապեշտում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում Լյուկ Գրինբակը 200 մետր մեջքի վրա մրցատարածությունում նվաճել է արծաթե մեդալ՝ եզրափակիչ լողում ցույց տալով 1:54,62 ժամանակ։ 4x100 մետր համակցված փոխանցալողում դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
Նիկոլաևկա (գյուղ, Շևչենկոյի գյուղական խորհուրդ)
Նիկոլաևկա (Миколаївка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1934 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նիկոլաևկա գյուղում բնակվում էր 104 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,15 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 693,33 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1934 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆուտբոլի աշխարհի ոչ պաշտոնական առաջնության ժամանակագրություն
Ստորև բերվող ժամանակագրությունն արտացոլում է Ֆուտբոլի աշխարհի ոչ պաշտոնական առաջնության գծային շարժը։ Արդյունքներն ընդգրկում են «Ա» կարգի միջազգային խաղերը (ազգային հավաքականների միջև անցկացվող միջազգային հանդիպումները) 1873 թ. մարտի 8-ին կայացած առաջին արդյունավետ հանդիպումից սկսյալ։ Ցանկում ներառված են բոլոր հաղթող թիմերը։
Հաղթողների ցանկը
Ոսկեգույնով նշված թիմերը տիտղոսը կրելու ժամանակահատվածի մի մասի ընթացքում կրել են նաև ՖԻՖԱ-ի աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը։ † նշանով նշված թիմերը տիտղոսը կրելու ժամանակահատվածի մի մասի ընթացքում գլխավորել են նաև ՖԻՖԱ-ի հավաքականների համաշխարհային վարկանիշը (սահմանվել է 1993 թ.)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի ոչ պաշտոնական առաջնություն
Գալաթասարայի համալսարան
Գալաթասարայի համալսարան (Galatasaray Üniversitesi), բարձրագույն ուսումնական համալսարան Թուրքիայի Ստամբուլ քաղաքում։ Գտնվում է Ստամբուլի Գալաթա թաղամասում։ Ուսուցումն իրականացվում է ֆրանսերենով։ Բացվել է Թուրքիայի նախագահ Տուրգուտ Օզալի հրամանով։
Գալաթասարայի համալսարանը հիմնվել է 1992 թվականին՝ դեռևս 1481 թվականին Բայազիդ II սուլթանի հրամանով հիմնված Գալաթասարայի ավագ դպրոցի հիմքի վրա։ Ներկայումս դպրոցի հետ այն կազմում է մեկ միասնական ուսումնական կոմպլեքս։ Գտնվում է Ստամբուլի Բեշիքթաշ շրջանի Գալաթա թաղամասում՝ Բոսֆորի նեղուցի եվրոպական ափին։ Համալսարանը «Բալկանյան համալսարանների ցանցի» լիիրավ անդամ է։ Ռեկտորը թուրք հայտնի պատմաբան Էֆեմ Թոլգան է։ Համալսարանում աշխատում է ավելի քան 200 դասախոս։ Ուսանողների թիվը կազմում է մոտ 2500։ Ընդունված է համարել, որ Գալաթասարայի համալսարանում սովորում է թուրքական էլիտար խավի երեխաները։ Թուրքիայում Գալաթասարայի համալսարանի շատ հաճախ անվանում են նաև «Թուրքական Օքսֆորդ»։
Ֆակուլտետներ և ինստիտուտներ
Ներկայումս Գալաթասարայի համալսարանի կազմում գործում են հինգ ֆակուլտետներ և երկու ինստիտուտ․ = Բակալավրի աստիճանի մասնագիտություներ =
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի համալսարաններ Կատեգորիա:1992 հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:Բոսֆոր Կատեգորիա:Բեշիքթաշ
Հայ-հունական հարաբերություններ
Հայ-հունական հարաբերություններ (σχέσεις Αρμενίας-Ελλάδα), դիվանագիտական հարաբերությունները Հայաստանի և Հունաստանի Հանրապետությունների միջև։
Շնորհիվ քաղաքական, մշակութային և կրոնական (և՛ հայերի, և՛ հույների ճնշող մեծամասնությունը դավանում է ուղղափառ քրիստնեություն) կապերի՝ Հունաստանը և Հայաստանը ներկայումս գտնվում են հիանալի դիվանագիտական հարաբերությունների մեջ։
Հունաստանը և Հայաստանը ունեն բավականին նման պատմություն։ Ե՛վ Հայաստանը, և՛ Հունաստանը աշխարհի հնագույն պետություններից մեկն են, որոնք կարողացել են հին աշխարհի պատմության մեջ մնալ, որպես հզորագույն տերություններ։
Միջնադարում Հունաստանը և Հայաստանը Բյուզանդական կայսրության մաս են կազմել։ Օսմանյան կայսրության թատերաբեմ դուրս գալուց հետո երկու երկրները անցել են իսլամադավան տերության տիրապետության ներքո։ Հունաստանը առաջին երկրներից էր, որը ճանաչել է Հայաստանի Հանրապետության անկախությունը։ Հունաստանը և Հայաստանը փոխադարձաբար ճանաչել են Հայոց և Պոնտոսի հույների ցեղասպանությունները։
Երևանում գործում է Հունաստանի, իսկ Աթենքում՝ Հայաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպանություն։
Հունաստանի և Հայաստանի հնագույն պատմություն
Հայաստանը և Հունաստանը հնագույն քաղաքակրթություն ունեցող երկրներից են։ Երկու երկրների պատմիչները վկայում են, որ և՛ հույները, և՛ հայերը եղել են հին աշխարհի հզորագույն տերություններից մեկը։
Պատմական Հայաստանի տարածքում առաջացած ամենաառաջին պետությունը, որն ընդգրկեց Հայկական լեռնաշխարհի մեծ մասը, Վանի թագավորությունն էր։ Ուրարտական պետության հայկական լինելը այնքան էլ հավանական է։ Հայ-հունական հարաբերությունները ամրապնդվել են Արտաշեսյան և Արշակունի արքայատոհմերի իշխանության տարիներին։
Հույն պատմիչ Հեկատեոս Միլեթացին գրել է հայ էթնոսի առաջացման մասին։ 20-րդ դարում լազվաբանների կողմից առաջարկվել է մի վարկած, որ հայերենը և հունարենը պատկանում են նույն լեզվաընտանիքին՝ հնդեվրոպական լեզվախմբին։
Հույն ականավոր պատմիչ Հերոդոտոսը առաջարկել է, որ հայերնը փռյուգացիների ժառանգներն են։ Պլատոնը դեռ վաղ ժամանակներից նկատել էր հունարեն և փռյուգերեն լեզուների նմանությունները։ Ի հավելումն սրա՝ Ստրաբոնը գրել է, որ հայերի նախնինները ներգաղթել են Փոքր Ասիայից՝ հաստատվելով այս տարածքներում։
Հույն պատմիչները նաև վկայում են, որ հայերի նախնինները նախքան Փոքր Ասիայում հաստատվելը բնակվել են Թեսալիայում։ Սա էլ վկայում է հույն և հայ էթնոսների սերտորեն կապված լինելու մասին։
Հունականության դարաշրջանում Հելլենիստական Հունաստանի իրավահաջորդ Սելևկյան կայսրությունը կարճ կյանք ունեցավ։ Մ.թ.ա. 189 թվականին Արտաշես I-ը հռչակվեց Մեծ Հայքի թագավոր։ Նա միավորեց հայկական բոլոր հողերը բացի
Բյուզանդական կայսրությունը հայ-հունական հարաբերությունների կայացման գործում
Մինչև Մեսրպ Մաշտոցի կողմի հայոց գրերի գյուտը՝ 405 թվականին, հայերը օգտագործել են հին հունական այբուբենը, որը իր հնչյուններով շատ նմանություն ուներ հայերենի հետ։
Հայերեն տառերը գրվում են ձախից աջ և ոչ թե աջից ձախ։ Մինչ գրերի գյուտը՝ հայերը օգտագործում էին հունական այբուբենը։
Բյուզանդական կայսրության գերիշխանության տարիներին հայերը և հույները շնորհիվ իրենց կրոնական կապերի գոյակցեն են հարաբերականորեն խաղաղ։ Բյուզանդիայի հայկական հարստության տարիներին բյուզանդական գահին բազմում էին հայկական ծագում ունեցող թագավորներ։ Պատմաբանների մեծամասնությունը, հիմք ընդունելով հայկական և բյուզանդական աղբյուրները, գտնում է, որ հարստության հիմնադիր Բարսեղ Ա-ն հայ վերաբնակիչների սերնդից է։ Բարսեղ Ա նախնիների մասին առավել մանրամասն պատմությունը պարունակում է այսպես կոչված «Թեոփանեսի շարունակող»-ի տարեգրությունը։ Բարսեղ Ա մասին պատմող գլխի հեղինակ Կոստանդիանոս Է Ծիրանածինը, որը նրա թոռն էր, գրում է, որ Բարսեղի նախնիները փախել են Հայաստանից Բյուզանդիա 5-րդ դարի երկրորդ կեսին և բնակություն են հաստատել Ադրիանապոլիս քաղաքի մոտակայքում։ Ըստ պատմիչի՝ Բարսեղի տոհմը սերվում է Արշակունիներից։
405 թվականներին Քաղկեդոնի ժողովում հայերը չմասնակցելով ժողվին իրենց հռչակեցին ոչ քաղկեդոնական։ Բյուզանդացիները քաղկեդոնական էին։ Դա է պատճառը, որ չնայած 885 թվականին հռչակվեց Բագրատունիների հայոց թագավորությունը, սակայն բյուզանդացիները շարունակում էին կրոնական ճնշումներ գործադրել հայերի նկատմամբ։
Հույն ուղղափառ և հայ առաքելական եկեղեցիները ունեին որոշակի նմանություններ և տարբերություններ իրենց դավանանքում։ 1045 թվականին բյուզանդացիները հասան իրենց նպատակին և Բագրատունիները դուրս մղվեցին պատմության թատերաբեմից։
Օսմանյան կայսրության հայահալած և հունահալած քաղաքականություն
Շատ չանցած թուրքերը ռազմակալեցին նաև Բյուզանդական Հայաստանը՝ Արևմտյան Հայաստանը և Վրաստանը։ Հայերի, հույների, ինչպես նաև կայսրության տարածքում ապրող բոլոր քրիստոնյաները ենթարկվում էին ծանր հալածանքների։ Թուրքիան հայերի և հույների նկատմամբ վարում էր հարկային ծանր քաղաքականություն, որի արդյունքում ժողովուրդը հայտնվեց սոցիալ-քաղաքական ծանր կացության մեջ։
Հետագա ապստամբություններից խուսափելու համար օսմայան թուրքերը ժամանակ առ ժամանակ սկսեցին ներխուժել հայկական և հունական գյուղեր և քաղաքներ՝ ոչնչացնելով տեղի բնակչությունը։ Այն ուղեկցվեց ժողովրդի ցուցաբերած դիմադրություններով։
Բռնաճնշումների շրջան և հայ-հունական հարաբերությունների ամրապնդում
Քրիստոնյաների նկատմամբ հալածանքները Օսմանյան կայսրությունում հասավ իր գագաթնակետին, երբ 20-րդ դարի տասական թվականներին թուրքերը որդեգրելով պանթուրքիզմի գաղափարախոսությունը սկսեց իրագործել հայերի, հույների, ինչպես նաև ասորիների ցեղասպանությունը։
1916–1923 թվականներին Պոնտոսի հույների ցեղասպանության զոհ են դարձել ըստ տարբեր աղբյուրների 353,000 -ից մինչև 1,200,000 հույներ։ Թուրքիայում Միացյալ Նահանգների դեսպան Հենրի Մորգենթաուն ասել է. «Հույների հանդեպ թուրքերը որդեգրել էին նույն գործելաոճը, ինչ հայերի դեպքում։ Նրանց զորակոչում էին Օսմանյան բանակ, հետո ընդգրկում աշխատանքային ջոկատներում՝ օգտագործելով Կովկասում ու ռազմական գործողությունների թատերաբեմ հանդիսացող այլ շրջաններում ճանապարհներ կառուցելու համար։ Հույն զինվորները, հայերի նման, հազարներով մահանում էին ցրտից, սովից ու զրկանքներից»։ Հայերի ցեղասպանության ժամանակ զոհ գնացին 1,5 մլն հայեր։
Երկու ազգությունների նկատմամբ կատարված ոճրագործությունների արդյունքում ձևավորվել են հայկական և հունական սփյուռքը։
Հայաստանը և Հունաստանը փոխադարձաբար ճանաչել են հայերի և հույների մասսայական բնաջնջումները։ Հայերի ցեղասպանությունը ճանաչել են տասնյակ պետություններ աշխարհի գրեթե բոլոր մայրցամաքներից։ Հույների ցեղասպանությունը ճանաչել է միայն Հայաստանի, Շվեդիայի, Կիպրոսի և Հունաստանի կառավարությունները։
Դիվանագիտական հարաբերություններ
Հունաստանը այն առաջին երկրներից էր, որը ճանաչել է Հայաստանի անկախությունը Խորհրդային Միությունից՝ 1991 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։
Երկու երկրներն էլ փոխադարձաբար ունեն դեսպանատներ համապատասխանաբար Երևանում և Աթենքում։ Հունաստանը ընդունել է նաև Հայոց Ցեղասպանությունը։ Բացի այդ, Հունաստանը ընդունել է նաև ժխտումը քրեականացնող օրենք ։
Հայաստանը ընդունել է Պոնտոսի հույների նկատմամբ իրականացված ցեղասպանական գործողությունները 2015 թվականի մարտի 24-ին։ Հայաստանի անկախության հռչակումից հետո երկու երկրները եղել են գործընկերներ մի շարք միջազգային կազմակերպությունների շրջանակներում։ Ե՛վ Հայաստանը, և՛ Հունաստանը Միավորված Ազգերի Կազմակերպության, Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության, Եվրոպայի Խորհրդի և Սևծովյան տնտեսական համագործակցության լիիրավ անդամներ են։
Հունաստանը աջակցում է Հայաստանի եվրոինտեգրմանն ուղղված բոլոր ծրագրերին։ Դա պայմանավորված է երկու երկրների իշխանավորների բարձր մակարդակի հանդիպումներով։ Դա նշանակում է, որ երկու երկրները պատրաստ են շարունակել բարեկամական հարաբերությունները։
Հունաստանը Հայաստանի երկրորդ ամենախոշոր ռազմական գործընկերն է՝ Ռուսաստանի Դաշնությունից հետո։ Հունաստանը նաև Հայաստանի ամենախոշոր գործընկեր պետությունն է Հյուսիսատլանտյան դաշինքում։
Հայաստանում Հունաստանի դեսպանությունը գտնվում է մայրաքաղաք Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում՝ Դեմիրճյան փողոցի վրա։
2009 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Գագիկ Ղալաչյանն իր հավատարմագրերն է հանձնել Հունաստանի Հանրապետության նախագահ Կարոլոս Պապուլիասին։
2012 թվականի նոյեմբերի 1-ին Հունաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Իոաննիս Տայիսն իր հավատարմագրերն է հանձնել Հայաստանի Հանրապետության նախագահ Սերժ Սարգսյանին։
Հայաստանում գորտում է նաև Հունաստանի պատվո հյուպատոսություն։ ՀՀ քաղաքացիները կարող են դիմել Հունաստանի կարճաժամկետ շենգենյան վիզայի համար (առավելագույնը 90 օր կես տարվա ընթացքում) Հունաստանի դեսպանատուն Հայաստանում :
Հունաստան արտահանման հիմնական ապրանքախմբերն են` էլեկտրական մեքենաներ և սարքավորումներ, ալյումին և ալյումինե իրեր, սնունդ։
Ներմուծման հիմնական ապրանքախմբերն են` հանքային վառելանյութեր, նավթ և նավթամթերք, բիտումային միջոցներ, մոմանյութեր, էլեկտրական մեքենաներ և սարքավորումներ, ձայնագրող ապարատներ և դրանց մասեր, ծխախոտ և ծխախոտի արդյունաբերական փոխարինողներ, մրգեր և ընկույզներ, ցիտրուսային և բոստանային մշակաբույսեր, իրեր սև մետաղներից, ալյումին և ալյումինե իրեր, պլաստմասսա, կահույք, անկողնային պարագաներ, կաթսաներ, սարքավորումներ և մեխանիկական մասեր։
Դեպի Հունաստանի Հանրապետություն
Հայ պետական գործիչների կողմից առաջին անգամ Հունաստան այց կատարվել է 1992 թվականին, երբ Հայաստանի առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը աշխատանքային այց է կատարել դեպի Աթենք։ Դեպի Հունաստան աշխատանքային այցեր են կատարել նաև ՀՀ ԱԳ նախարար Վահան Փափազյանը, ՀՀ ԱԳ նախարար Ալեքսանդր Արզումանյանը, ՀՀ ԱԳ նախարար Վարդան Օսկանյանը, ՀՀ Նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը (2000 և 2005 թվականներին), Ազգային Ժողովի նախագահ Հովիկ Աբրահամյանը։
2011 թվականին առաջին անգամ Հունաստան այց է կատարել Հայաստանի ներկայիս նախագահ Սերժ Սարգսյանը։ ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը Հունաստան է մեկնել 2013 թվականին։
Դեպի Հայաստանի Հանրապետություն
Հունաստանի խորհրդարանի նախագահ Էվանգելոս Մեյմարակիսը և ներկայիս նախագահ Կարոլոս Պապուլիասը Հայաստան են ժամանել 2014 թվականին։ Հունաստանի վարչապետ Ալեքսիս Ցիպրասը Հայաստան աշխատանքային այց չի կատարել։
Հունաստանի հայ համայնք
Հայերը համարվում են դեռևս հնագույն ժամանակներից Հունաստանում հաստատված ժողովուրդներից մեկը։ Հին աշխարհի պատմության ընթացքում՝ մասնավորապես Հունականության դարաշրջանում մեծ թվով հայեր կրթության կամ այլ դրդապատճառներով հաստատվել են այս պետության տարածքներում։
Կարևոր նախադրյալ էր հանդիսանում պարսկա-բյուզանդական պատերազմները, որը շատ անգամ տեղի էր ունենում Հայաստանի տարածքում։ Դա հասցրեց նրան, որ մեծ թվով հայեր թողեցին հայրենիքը և հաստատվեցին տարբեր այլ տարածքներում։ Շատերը հաստատվեցին Բյուզանդիայի մաս կազմող Հունաստանում, որի հետ Հայաստանը ուներ բարեկամական հարաբերություններ։ Բյուզանդական կայսրության կայսրերը պետության սահմաններն ապահովելու նպատակով 5-7-րդ դարերում բազմաթիվ հայերի (շուրջ 30 հազար) գաղթեցրել և բնակեցրել են Հունաստանի պատմական երկրամասեր հանդիսացող Թրակիայում ու Մակեդոնիայում։ 8-9-րդ դարերում բռնի Թրակիա են գաղթեցվել նաև բազմահազար պավլիկյան աղանդի հետևորդներ։ Հետագայում նրանք դարձան պավլիկյան ուսմունքի տարածողները ամբողջ Հունաստանում և, ընդհանրապես՝ Բալկանյան թերակղզում։ Բյուզանդական կայսրության ժամանակաշրջանում պետության գերակշռող տարրից՝ հույներից հետո մեծ կշիռ ունեին հայերը։
Մեծ թվով հայեր միջնադարում հաստատվել են նաև Հունաստանի անդրծովյան Կրետե կղզում, որտեղ նրանք եղել են, որպես տեղի բարբարոս ցեղերին քաղաքակրթողներ։ 10-րդ դարի 70-ականներին Կրետե կղզում բնակվում էր ավելի քան 20,000 հայ։ Հերակլիոնում գործել է հայկական եկեղեցի՝ ի դեմս սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցու, որը գործում է մինչ օրս։