cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալվարո Մորատա
Ռեալ Մադրիդ
2010 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, Մորատան իր առաջին խաղն է անցկացնում արդեն «Ռեալ Մադրիդի» կազմում՝ փոխարինելով Անխել դի Մարիաին 88-րդ րոպեին Ռեալ Սարագոսայի դեմ խաղում (3:1)։ Արդեն 10 օր հետո նա անցկացրեց իր առաջին խաղը Կոպա դել Ռեյում՝ 77-րդ րոպեին մտնելով մարզադաշտ։ «Լևանտե» ակումբի դեմ խաղն ավարտվեց 8:0 հաշվով։
2011 թվականի հունվարին Գոնսալո Իգուաին վնասվածք է ստանում, ինչը իսպանական զլմ-ներին առիթ է տալիս ենթադրելու, որ նրա փոխարեն Մորատան մտնում է «Ռեալ Մադրիդի» հիմնական կազմ։ Մինչդեռ Մոուրինյոն հրաժարվում է այդ ընտրությունից։ Այդ ընթացքում 4 հանդիպման ընթացքում Մորատան խփում է 5 գոլ։ Մարզիչը պայմանագիր է կնքում Էմանուել Ադեբայորի հետ։
Փետրվարի 13-ին Մորատան հեղինակում է իր առաջին հեթ-թրիկը (3 գոլ մեկ խաղի ընթացքում). «Դեպորտիվոյի» դեմ խաղն ավարտվում է 7:1 հաշվով։ 2012 թվականին Մորատան տեղափոխվում է Ռեալի հիմնական կազմ։ Մորատան այդ մրցաշրջանն ավարտվեց 17 գոլով ։ 2012-13 թվականների Իսպանիայի առաջնության երկրորդ փուլում Ալվարո Մորատան դուրս է գալիս մրցաշրջան՝ «Խետաֆեի» դեմ խաղում։ Մորատան իր առաջին պաշտոնական գոլը խփեց առաջին թիմի կազմում 2012 թվականի նոյեմբերի 11-ին՝ դաշտ մտնելով 83-րդ րոպեին Լևանտեի դեմ արտագնա խաղում։ Նրա առաջին պաշտոնական գոլը սեփական դաշտում փետրվարի 17-ին էր՝ Ռայո Վալեկանոյի դեմ խաղում։ 26-րդ փուլում «Բարսելոնայի» դեմ խաղում Մորատան չի հաջողվքւմ գոլ խփել։
2013-14 թվականների մրցաշրջանում Ալվարո Մորատան դարձավ թիմի կանոնավոր անդամ Կառլո Անչելոտտիի օրոք։ Մարտի 18-ին Մորատան իր առաջին գոլը խփեց Չեմպիոնների Լիգայի խաղարկությունում՝ Շալկե 04-ի դեմ, որտեղ թիմը հաղթեց 3:1 հաշվով։ Առաջնության վերջին խաղում՝ Էսպանյոլի դեմ, Մորատան դարձավ դուբլի հեղինակ և օգնեց թիմին հաղթել 3:1 հաշվով։ Ընդհանուր առմամբ Մորատան Իսպանիայի առաջնությունում խփեց 8 գոլ։ Մորատան խաղաց նաև Չեմպիոնների լիգայի եզրափակչում՝ փոխարինելով Բենզեմային։ «Ռեալ Սոսիեդադի» դեմ խաղում Ալվարոն մարզադաշտ է մտնում որպես փոխարինող և վերջին րոպեներին գոլ խփում. խաղն ավարտվում է 4:0 հաշվով։
Յուվենտուս
Ալվարո Մորատայի խոսքերով՝ «Յուվենտուս» մուտք գործելը իր սրտի ընտրությունն էր
Իտալիայի A սերիայի առաջնությունում Ալվարո Մորատան իր նորամուտը նշել է սեպտեմբերի 13-ին՝ փոխարինելով Ֆեռնանդո Լյորենտեին` խաղի վերջին րոպեին։ Խաղալով սեփական մարզադաշտում` «Յուվենտուսը» Ուդինեզեին հաղթում է 2:0 հաշվով ։ Երկու շաբաթ անց նա կրկին մասնակցում է առաջնությանը և խփում իր առաջին գոլը՝ Ատալանտայի դեմ խաղում, որն ավարտվում է 3:0 հաշվով ։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 5-ին «Ռոմայի» դեմ խաղում Մորատան կարմիր քարտ է ստանում. խաղն այնուամենայնիվ ավարտվում է «Յուվենտուսի» հաղթանակով՝ 3:2 ։ Նոյեմբերի 9-ին նա դառնում է դուբլի հեղինակ, և ակումբը «Պարմային» հաղթում է 7:0 հաշվով ։ Դեկտեմբերի 22-ին նա մասնակցում է նաև Իտալիայի սուպերգավաթի խաղարկությանը՝ «Նապոլիի» դեմ խաղում՝ Կատարի մայրաքաղաք Դոհայում
2015 թվականի հունվարի 28-ին Մորատան մասնակցում է նաև Իտալիայի գավաթի խաղարկությանը՝ «Պարմայի» դեմ՝ խփելով կիսաեզրափակչի միակ գոլը ։ Հաջորդ ամսում ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի 2014-15 թվականների մրցաշրջանում՝ «Դորտմունդի Բորուսիայի» դեմ 43-րդ րոպեին նա փխում է հաղթական գոլը և «Յուվենտուսը» հաղթում է 2:1 հաշվով ։
Ապրիլի 7-ին Մորատան կարմիր քարտ է ստանում Ֆիորենտինայի դեմ կիսաեզրափակիչ խաղում ։ Մեկ շաբաթ անց նա հաղթում է քառորդ եզրափակչում «Մոնակոյի» դեմ խաղում՝ խփելով հանդիպման միակ գոլը ։ Նախկին ակումբի՝ «Ռեալ Մադրիդի» դեմ խաղում նա խփում է հաղթական գոլը. «Յուվենտուսը» խաղն ավարտում է 2:1 հաշվով ։ Պատասխան խաղը Մորատան նույնպես հաջողությամբ է ավարտում ։ Հունիսի 6-ին Բեռլինում կայացած ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի եզրափակչում՝ «Յուվենտուս»-«Բարսելոնա» խաղն ավարտվում է 1:3 հաշվով ։
2015-16 թվականների մրցաշրջանում իր առաջին խաղը Մորատան խաղում է «Մանչեսթեր Սիթիի» դեմ՝ սեպտեմբերի 15-ին ։ 2:0 հաշվով ավարտվում է սեպտեմբերի 30-ին տեղի ունեցած «Յուվենտուս»-«Սևիլյա» հանդիպումը։ Մորատան խփում է Չեմպիոնների լիգայում իր հինգերորդ գոլը, որով հավասարվում է Ալեսանդրո Դել Պիեռոյի ռեկորդին նոյեմբերի 24-ին նրան շնորհվում է Տարվա «ՈՒԵՖԱ-ի լավագույն թիմային խաղացող» տիտղոս ։ Խաղից հետո մարզիկը նշել է, որ Իտալիայում ավելի դժվար է խաղալ, քանի որ A Սերիայում ֆուտբոլիստներին ավելի քիչ տարածություններ են տալիս ։
2015 թվականի դեկտեմբերի 10-ին Մորատան ստորագրում է նոր պայմանագիր, որով երկարացնում է նախորդը՝ մինչև 2020 թվական ։ 2016 թվականի փետրվարի 19-ին Չեմպիոնների Լիգայի 2015-16 թվականների առաջնությունում 1/8 եզրափակիչ խաղի հերթական հանդիպումը տեղի ունեցավ Յուվենտուս մարզադաշտում՝ «Յուվենտուսի» և «Բավարիայի» միջև։ Խաղն ավարտվեց 2:2 արդյունքով. դրանից առաջ Մորատան հայտարարել էր, որ «Բավարիա»-ի դեմ խաղը բարդ ընթացք կունենա, բայց գերմանացիների համար էլ դժվար կլինի, քանի որ մարզադաշտում նրանց դժոխք է սպասվում ։
Իր պրոֆեսիոնալ կարիերայի 70-րդ հոբելյանական գոլը խփել է «Յուվենտուս»-«Ֆիորենտինա» խաղի ժամանակ. 83-րդ րոպեին նա հաշիվը դարձնում է 2:1՝ հօգուտ իր ակումբի՝ անմիջապես այն բանից հետո, երբ Ֆիորենտինան 81-րդ րոպեին կարողացել էր գրավել Յուվենտուսի դարպասը ։
Վերադարձ Ռեալ Մադրիդ
2016 թվականի հունիսի 21-ին Մորատան վերադարձավ «Ռեալ Մադրիդ» 30 միլիոն եվրոյի դիմաց ։ Վերադարձից հետո իր առաջին խաղը անցկացրեց օգոստոսի 9-ին՝ «Սևիլյայի» դեմ ՈՒԵՖԱ Սուպեր գավաթի խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց օգոստոսի 27-ին՝ «Սելտայի» դեմ խաղում ։
2017 թվականի ապրիլի 5-ին Մորատան հետ-տրիկ ձևակերպեց «Լեգանեսի» դեմ 4-2 ավարտված խաղում։ Չնայած նրան, որ 2016-2017 մրցաշրջանում Բենզեման է եղել «Ռեալի» հիմնական հարձակվողը, Մորատան առաջնությունում դարձավ 15 գոլի հեղինակ, իսկ Չեմպիոնների Լիգայում խփեց 3 գնդակ։ Այս մրցաշրջանում «Ռեալը» Մորատայի հետ հաղթեց Լա Լիգան և Չեմպիոնների Լիգան ։
Միջազգային կարիերա
Մորատան ընդգրկվել է Իսպանիայի մինչև 19 տարեկան հավաքականի կազմում 2009 թվականի աշխարհի առաջնությանը, որը կայանում էր Նիգերիայում և, խաղալով չորս խաղ՝ խփել է 2 գնդակ և օգնել թիմին գրավել երրորդ տեղ։ Իսպանիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիան՝ RFEF (Real Federación Española De Fútbol), հրավիրում է Մորատային մասնակցելու Ճապոնիայում կայանալիք մինչև 19 տարեկանների ֆուտբոլի առաջնությանը։ Այդ մրցաշարում իր թիմը զբաղեցնում է երկրորդ հորիզոնականը։
2011 թվականին Իսպանիայի մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցել է Ռումինիայում կայացած Եվրոպայի առաջնությանը՝ օգնելով թիմին հաղթել առաջնությունում և խփելով վեց գնդակ՝ դարձել է առաջնության լավագույն ռմբարկու։
Մինչև 21 տարեկանների Իսպանիայի հավաքականում մորատան իր դեբյուտը նշեց Իսրայելում կայացած Եվրոպայի առաջնության ժամանակ, որտեղ նա անվկացրեց հիանալի խմբային փուլ՝ գոլ խփելով Ռուսաստանի և Գերմանիայի հավաքաններին, համապատասխանաբար՝ 82-րդ և 86-րդ րոպեներին։ Մորատան հիանալի խաղաց նաև խմբային փուլի վերջին՝ Հոլանդիայի դեմ խաղում և դարձավ Եվրոպայի առաջնության լավագույն ռմբարկու։
2014 թվականի նոյեմբերի 7-ին, Վիսենտե դել Բոսկեն Ալվարո Մորատային հրավիրում է խաղալ Իսպանիայի ազգային հավաքականում` Բելառուսի և Գերմանիայի դեմ ։ Նա իր նորամուտը նշում է ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգայի 2016 թվականի առաջնությունում 3:0 հաշվով հաղթելով «Հուելվային» ։ Նույն առաջնության ընթացքում՝ 2015 թվականի մարտի 27-ին, Սևիլյայում խփում է իր առաջին գոլը՝ Ուկրաինայի ազգային հավաքականի դեմ խաղում ։
2015 թվականի վերջին և 2016 թվականի սկզբին դարձյալ աճում է «Ռեալի» հետաքրքրությունը Ալվարո Մորատայի հանդեպ։ Դեռ սեպտեմբերին ֆուտբոլիստը պատասխանել էր, որ երջանիկ է «Յուվենտուսում» և չի մտածում այլ ակումբների, այդ թվում՝ «Ռեալ» վերադառնալու մասին ։ Պատճառն այն է, որ «Յուվենտուսում» նա ավելի շատ էր մասնակցում խաղերին, քան «Ռեալ Մադրիդում» , և «Ռեալ»-ից հեռանալու որոշումն ինքնուրույն է կայացրել ։ «Ռեալ Մադրիդ» Մորատայի վերադարձի մասին հերթական անգամ նշվել էր 2016 թվականի հունվարին , ինչին «Յուվենտուսի» գլխավոր տնօրեն Ջուզեպե Մարոտան պատասխանել էր, որ մտադիր չէ հրաժեշտ տալ Մորատային և «Ռեալի» հետ բանակցելու մտադրություն չունեն ։ «Արքայական ակումբը» պատրաստվում էր գնել ֆուտբոլիստին՝ նրան վերավաճառելու նպատակով. գնելով Մորատային նախապես պայմանավորված 30 միլիոն եվրոյով՝ նրանք կվաճառեին ֆուտբոլիստին «Լիվերպուլին» կամ Լոնդոնի «Արսենալին», և գործարքը կկազմեր 50 միլիոն ։ Բրիտանական ակումբը 2016 թվականի փետրվարին հայտնել էր, որ ավելացել է իսպանացու համար առաջարկվող գումարը՝ հասցնելով 61 միլիոն ֆունտ ստերլինգի ։
Միջազգային գոլեր
2017 թվականի հունիսի 7-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:1993 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 23 ծնունդներ Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Մոնրեալ
Մոնրեալ (Montréal ), ամենախոշոր քաղաքը Քվեբեկ նահանգում և մեծությամբ երկրորդ քաղաքը Կանադայում։ Սկզբնապես անվանվել է Վիլ-Մարի՝ Մարիամի քաղաք։ Մոնրեալ անունը եկել է Մոն Ռուայալ (Արքայական լեռ) լեռան անվանումից, որ գտնվում է քաղաքի կենտրոնում , միջին ֆրանսերենում այն հնչում էր որպես Մոնտ Ռեալ ։
2009 թվականի հուլիսի տվյալներով՝ Մեծ Մոնրեալի բնակչության թիվը կազմել է 3 814 000 մարդ, Մոնրեալ ագլոմերացիայի բնակչությունը, որի կազմի մեջ մտնում են Մոնրեալ կղզու մունիցիպալիտետները, կազմում է 1 906 811 մարդ ։ Իսկ Մոնրեալ քաղաքի բնակչությունը գնահատվում է մոտավորապես 1 620 693 մարդ ։
Մոնրեալը սովորաբար զբաղեցնում է ամենաբարձր հորիզոնականները աշխարհի ամենահարմարավետ քաղաքների շարքում։ Monocle Magazine ամսագիրը քաղաքն անվանել է «Կանադայի մշակութային քաղաք», իսկ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն Մոնրեալն անվանել է դիզայնի քաղաք ։ 70-ական թվականների կեսերին, զիջելով տնտեսական մայրաքաղաքի տիտղոսը Տորոնտոյին, Մոնրեալը մնում է Կանադայի կարևոր արդյունաբերական, գործարար և մշակութային կենտրոնը։ Առավել նշանակալի ճյուղերից են աէրոտիեզերականը, դեղագիտականը, կենսատեխնոլոգիականը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտը, զբոսաշրությունը, կինոարդյունաբերությունը, ինչպես նաև զարգացած է համակարգչային խաղերի արդյունաբերությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ամառային օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:1642 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Երվանդ Օրդյան
Երվանդ Մակիչի Օրդյան, հայ գնդապետ, մանկավարժ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ (1941) ։
Պոտոպիխա (գյուղ, Լիպովա Դոլինայի շրջան)
Պոտոպիխա (Потопиха), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանում։
Երվանդ Օրդյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1918 թվականին Հայաստանի Ժողովրդավարական Հանրապետության Շամշադինի շրջանի Այգեձոր գյուղում ։
Պոտոպիխա (գյուղ, Լիպովա Դոլինայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Պոտոպիխա գյուղում բնակվում էր 163 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Երվանդ Օրդյան
Կենսագրություն
1935-1936 թվականների ուսումնական տարում ավարտում է շրջկենտրոն Բերդի միջնակարգ դպրոցը և աշխատանքի անցնում հայրենի Այգեձոր գյուղի դպրոցում՝ նախ որպես պիոներական ավագ ջոկատավար, ապա՝ ուսուցիչ։ 1939 թվականի դեկտեմբերին զորակոչվում է կարմիր բանակ։ Երեք ամիս ծառայելուց հետո գնդի հրամանատարությունը Երվանդ Օրդյանին ուղարկում է Ուկրաինայի Վինիցա քաղաքի գնդացրային ուսումնարան։ 1941 թվականին անցել է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության շարքերը ։
1943 թվականին «Շամշադինի կոլխոզնիկ» շրջանային թերթում լույս տեսավ ռազմի վաշտից ստացված մի նամակ՝ ստորագրված զորամասի հրամանատար, գվարդիայի փոխգնդապետ Սոլովյովի և շտաբի պետ, գվարդիայի մայոր Միրոշնիչենկոյի ստորագրությամբ։ Նամակն ուղղված էր Երվանդ Օրդյանի հորը՝ Մակիչին, որտեղ նշված էր Երվանդի կատարած անօրինակ քաջության, Կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրվելու և հրամանատարության կողմից ծնողներին հղված շնորհակալության մասին ։
Երվանդ Օրդյանը եղել է նախ՝ վաշտի, ապա՝ 287-րդ գումարտակի հրամանատար։ Նա հերոսաբար կռվել է Վոլգայի ափին, Ստալինգրադ ի մատույցներում, Վորոնեժի, Դոնեցկի ազատագրման համար մղված մարտերում։ 1943 թվականին շատ կարևոր մի բարձունք գրավելու համար Երվանդը պարգևատրվել է «Կարմիր աստղ» շքանշանով։ Արյունահեղ մարտերում վիրավորվել է երեք անգամ։ Պարգևատրվել է «Կարմիր աստղի» երկրորդ շքանշանով, Հայրենական պատերազմի երկրորդ աստիճանի շքանշանով և 17 տարբեր մեդալներով։ Գվարդիայի մայոր Երվանդ Օրդյանը վերջին անգամ վիրավորվելուց և ապաքինվելու հետո ծառայում էր 5-րդ գվարդիական բանակում՝ որպես սպայական ռեզերվի գնդի հրամանատար։ Նա շարքային զինվորից հասավ գնդապետի զինվորական բարձր կոչման։ Հաջողությամբ ավարտեց գնդի հրամանատարի դասընթացները, նշանակվեց գվարդիական հրաձգային գնդի հրամանատար (1--ին Ուկրաինական ռազմաճակատ) ։
Հայրենական պատերազմի հաղթական ավարտից հետո Օրդյանը նշանակվել է Օդեսայի զինվորական պարետ։ Մի քանի անգամ ընտրվել է կուսակցության քաղաքային կոմիտեի պլենումի անդամ, Օդեսայի քաղաքային խորհրդի պատգամավոր ։
Վախճանվել է 1973 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1918 ծնունդներ Կատեգորիա:1973 ծնունդներ Կատեգորիա:Այգեձոր գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:Հայ գնդապետներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Գալկինո (գյուղ, Վետլուժսկի շրջան)
Գալկինո (Галкино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վետլուժսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վետլուժսկի շրջանի բնակավայրեր
Հարտֆորդ շրջան (Կոնեկտիկուտ)
Հարտֆորդ շրջան (Hartford County), ԱՄՆ Կոնեկտիկուտ նահանգի 9 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1906 կմ² է, բնակչությունը՝ 894014 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հարտֆորդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1666 թվականին։
Կատեգորիա:Կոնեկտիկուտի շրջաններ
Օրեխովո (գյուղ, Խարկովի շրջան)
Օրեխովո (Горіхове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օրեխովո գյուղում բնակվում էր 74 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,12 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 616,67 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նիգդերե
Նիգդերե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։ Գտնվում էր Մամախաթուն քաղաքից 13 կմ հյուսիս-արևելք, Նիգդերե գետի ափին ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
く(կու)
Հիրագանայում՝ く, կատականայում՝ ク, ճապոներենի վանկային այբուբենի վանկ։ Օգտագործվում է մեկ մորայի գրելաձևի համար։ Համապատասխանում է հայերեն «քու», երբեմն նաև «կու» տառակապակցությանը և Միջազգային հնչյունական այբուբենի /ku/ ձայնին։
Ժամանակակից ճապոներենի վանկային աղյուսակում գտնվում է հիրագանայի き(քի) և け(քէ) կանաների միջև։ Իսկ կատականայում՝ キ(քի) և ケ(քէ) տառերի միջև։
Յունիկոդ
Կատեգորիա:Կանա
Վիկտոր Յանուկովիչ
Վիկտոր Ֆյոդորովիչ Յանուկովիչ (Віктор Федорович Янукович, ), Ուկրաինայի չորրորդ նախագահն էր (2010-2014 թթ.)։ Պաշտոնավարում էր 2010 թվականի փետրվարի 25-ից։ 2002-2007 թվականներին եղել է Ուկրաինայի վարչապետը։ 2014 թվականին պաշտոնանկ է արվել Ուկրաինայի Գերագույն Ռադայի կողմից։ Արսեն Ավակովի հաղորդման համաձայն՝ մարդկանց զանգվածային սպանությունների համար Յանուկովիչի հանդեպ սկսվել է քրեական հետապնդում։
2011 թ. հունիսի 30-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանով ։
Խայենա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Ախտիրսկի
Ախտիրսկի (Ахтырский), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասում, Աբինսկի շրջանում։
Աշխարհագրություն
Բնակավայրը գտնվում է Ախտիր գետի ափերին (Կուբան գետի ավազան), տափաստանային և նախալեռնային գոտիների հատման կետում, Աբինսկ քաղաքից 9 կմ արևելք։
Բնակչություն
Քաղաքատիպ ավանի բնակչությունը 2018 թվականի գնահատականով կազմում է 21 067։ Հիմնական բնակչությունը կազմում են ռուսները (90,5 %), բնակվում են նաև ուկրաինացիներ, հայեր և այլն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի քաղաքային բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Աբինսկի շրջանի բնակավայրեր
Լուսակա
Լուսակա (Lusaka), Զամբիայի մայրաքաղաքը։ Գտնվում է երկրի կենտրոնական մասում, 1280 մ բարձրության վրա։ Ունի միջազգային օդանավակայան։ Բնակչությունը՝ ։
Անվանում
Առաջացել է 1910 թվականին կառուցված երկաթուղային կայարանի տեղում։ Անվանումը ստացել է ցեղապետ Լուսակայի անունից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Զամբիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1905 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(3426) Սեկի
(3426) Սեկի (Seki), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1932 թվականի փետրվարի 5-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Կհոկհուայ (լաոսյան տառ)
Կհոկհուայ («գոմեշ»), լաոսերեն այբուբենի 3-րդ տառը։ Լաոսերեն այբուբենում համարվում է ակսոնկան տառ, այսինքն՝ միջին կարգի։ Արտասանվում է խուլ շրթունքային։ Բառավերջում արտասանվում է նաև որպես «աքսոնտամ»։ Նաև օգտագրոծվում է որպես «ինցիալ»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լաոսերեն այբուբենի տառեր
(3426) Սեկի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1932 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գողություն Գարդ Մյոբլից
Գողություն Գարդ Մյոբլից, թանկարժեք իրերի գողություն թագավորական գանձարանից, որը տեղի է ունեցել 1792 թվականի սեպտեմբերի 10-16-ը։ Այն փոքր դեր չի կատարել Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ։
Գանձերի գողություն
1792 թվականի սեպտեմբերի 16-17-ին (փարիզյան բանտերում կոտորածից երկու շաբաթ անց) Ազգային գվարդիայի պահակակետը Կամյուի գլխավորությամբ Գարդ Մյոբլի կողքով անցնելիս նկատեց, որ շենքի երկրորդ հարկից մարդկանց մի խումբ ինչ-որ իրեր է թափում, իսկ երկրորդ խումբը այն հավաքում է։ Քանի որ պարեկը սակավաթիվ էր, Կամյուն չհամարձակվեց ինքնուրույն ձերբակալել կասկածելի անձանց, այլ նետվեց դեպի շենքի գլխավոր մուտքը և սկսեց արթնացնել պահակներին։ Երբ, վերջապես Կամյուի գվարդիականները և Գարդ Մյոբլի պահակները մտան այն տարածքը, որտեղ պահվում էր գանձերը, հանցագորձները արդեն փախել էին, թողնելով կոտրած պահարաններ և ապակիներ։
Էդմունդ Ֆելփս
Էդմունդ Սթրոզեր Ֆելփս (Edmund Strother Phelps, Jr., ), ամերիկացի ականավոր տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր՝ մակրոտնտեսական քաղաքականության մեջ միջժամանակային փոխանակման վերլուծության համար (2006)։
Գողություն Գարդ Մյոբլից
Գանձերի գողություն
Անցկացված հետաքննությունը ցույց տվեց, որ 26 միլիոն լիվր արժողությամբ արձանագրված գանձերից մնացել է 600 հազարի արժեքավոր իրեր ։
Էդմունդ Ֆելփս
1955 թվականին Ամհերստի քոլեջում ստացել է բակալավրի աստիճան, 1959 թվականին՝ Եյլի համալսարանի դոկտոր։ 1958-1966 թվականներին դասավանդել է Եյլի, 1966-1971 թվականներին՝ Փենսիլվանիայի, իսկ 1971 թվականից՝ Կոլումբիայի համալսարաններում։ 1983-1984 թվականներին եղել է Տնտեսագիտական միջազգային ատլանտյան միության նախագահը։
1982 թվականից ԱՄՆ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ, 2011 թվականից՝ ՌԴ ԳԱ արտասահմանյան անդամ։
Գողություն Գարդ Մյոբլից
Գանձերի գողություն
Այլ իրերից գողացվել են` 82 արևելյան ռուբին, ադամանդներ, «Ռեգենտ», «Սանսի», «Պորտուգալիայի հայելի», «Դե Գիզ»։ Պատահականության շնորհիվ հանցագործները չեն նկատել «Լյուդովիկոս 14-րդի շափյուղան» (138,50 կարատ)։ Մի քանի քարեր ավելի ուշ հայտնաբերել են գետի ափին, որտեղ գողերը կիսում էին ավարը։ Որոշ քարեր հետ էին վերադարձրել դրանք գնած անձիք։ Սակայն գանձերի մեծ մասը ընդմիշտ կորել են ։
Էդմունդ Ֆելփս
Կենսագրություն
Էդմունդ Ֆելփսը ծնվել է 1933 թվականին Իլինոյս նահանգի Էվանստոն քաղաքում (այլ աղբյուրներով՝ Չիկագո քաղաքում) ։ Տնտեսագիտությունից գիտական աստիճանն ստացել է 1959 թվականին Յելի համալսարանում ։ 1971 թվականին դարձել է Կոլումբիայի համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետի պրոֆեսոր, իսկ մինչ այդ մի քանի տարի աշխատել է Փենսիլվանիայի համալսարանում։ 1982 թվականին ստացել է քաղաքատնտեսության մակվիկարյան պրոֆեսորի տիտղոս (հայտնի տնտեսագետ Ջոն Մակվիկարի պատվին, 1787-1868)։ 2006 թվականին ստացել է Նոբելյան մրցանակ և 1999 թվականից միակ տնտեսագետն է, ով այդ մրցանակը չի կիսել մեկ ուրիշի հետ ։
Տնտեսագիտական իր հայացքներով Ֆելպսը նոր քեյնսական է ։ 1968 թվականին Ֆելպսը նկարագրել է աշխատաշուկայի հավասարակշռությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Գողություն Գարդ Մյոբլից
Պաշտոնական տեսակետ
Համաձայն ոստիկանական հետաքննության` հանցագործությունը կրում էր քրեական բնույթ, կողոպուտը կատարել էր պրոֆեսիոնալ գողերի խումբ։
Սեպտեմբերի 11-ի գիշերը Պոլ Միետը մի քանի համախողների հետ մուտք է գործել պահեստարան, երկրորդ հարկի պատուհաններից մեկի ապակու վրա անց բացելով։ Հանցագործները անցնում էին սենյակներով, փնտրելով առավել թանկարժեք իրեր։ Ընդ որում նրանք պատճենել են կնիքները և պահակները չեն նկատել կոտրած կողպեքը։  Կողոպտիչները մի քանի գիշեր շարունակ այցելում էին Գարդ Մյոբլ, մինչև նրանց սեպտեմբերի 17-ի գիշերը չվախեցրեց ազգային գվարդիայի պարեկը ։
Այլընտրական տեսակետ
Մոնտանյարները իրենց հերթին մեղադրում էին ժիրոնդիստներին, բայց նրանց միակ փաստարկը այն էր, որ ժիրոնդիստներից մեկը` Ռոլան դե Լա Պլատիերը, ներքին գործերի նախարար էր, և պատասխանատու էր Գարդ Մյոբլի պաշտպանության համար ։
Դանտոնի դեպ մեղադրանքները հիմնավորվծ էին։ 1792 թվականի օգոստոս-սեպտեմբեր ամիսներին զբաղեցնում էր արդարադատության նախարարի պաշտոնը, նրա հսկողության տակ էին գտնվում, բանտարկության բոլոր հաստատությունները, այդ թվում Լա Ֆորս բանտը, որտեղի հեշտությամբ դուրս էին եկել Պոլյա Մետայի ավազակախմբի անդամները ։
Գոյություն ունի վարկած, որ արժեքավոր իրերի կողոպուտը օգտագործվել էր Փարիզ ուղևորվող պրուսական բանակի ղեկավարության կաշառման համար ։
Գրականություն
Կատեգորիա:1792 Ֆրանսիայում Կատեգորիա:Ֆրանսիական մեծ հեղափոխություն Կատեգորիա:Գողացված զարդեր
Գուսագո
Գուսագո  (Gussago), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 15 822 մարդ, խտությունը՝ 575 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 25 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25064։ Հեռախոսային կոդ՝ 030։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մոխրասար (լեռնագագաթ, Կոտայքի մարզ)
Մոխրասար, լեռնագագաթ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, Թեժ գետի աջափնյակում, Մեղրաձոր գյուղից 5 կմ հյուսիս-արմուտք։ Բարձրությունը՝ 2716 մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի լեռներ
Սիրո բնույթ (գիտափորձ)
«Սիրո բնույթ», ամերիկացի հոգեբան, Վիսկոնսինի համալսարանի պրոֆեսոր (1930-1974), Ամերիկյան հոգեբանական ասոցիացիայի նախագահ (1958) Հարրի Հարլոույի գիտափորձը։ Անցկացվել է Վիսկոնսին նահանգի համալսարանական լաբորատորիայում 1950-ական թվականների երկրորդ կեսին։ Ժամանակակիցներն այս գիտափորձը համարում էին դաժան և էթիկայի նորմերից դուրս, քանի որ դրա արդյունքում բացահայտված ճշմարտությունը մեծապես անդրադարձել է երեխաների դաստիարակության մոտեցման վրա :
Նախադրյալներ
Այդ տարիներին շատերը կարծում էին, որ երեխայի նկատմամբ կապվածության ցուցադրությունն ընդամենը հուզական ժեստ է, պոռթկում, որը ոչ մի օգուտ չունի։ Ջոն Ուութսոնը և այլ հոգեբաններ նույնիսկ հաստատում էին, որ չափազանց շատ խնամքը կարող է հանգեցնել հոգեբանական շեղումների և հիվանդությունների : Իսկ փոքրիկի «սերը» մոր նկատմամբ համարում էին միայն կենսաբանական պահանջմունքների դրսևորում, սնվելու անհրաժեշտություն։ Հարլոուն կարծում էր, որ հոգեկանի ձևավորման և նորմալ զարգացման համար այդքանը բավարար չէ։ Ըստ նրա՝ երեխաների կայուն հոգեկանի ձևավորման բանալին շոշափողական շփման, մտերմության և հարմարավետության զգացումն է ։
Իր վարկածները հաստատելու համար նա սկսեց ուսումնասիրել կապվածությունը՝ երևույթ, որն առաջին հերթին հնարավոր չէ չափել և գնահատել։
Գիտափորձի նկարագրություն
Կապիկիների (շիմպանզե, մակակ) օգտագործումը գիտական հետազոտություններում սովորական երևույթ էր համարվում։ Ենթադրվում էր, որ կաթանասունների այդ տեսակը նմանություններ ունի մարդու ինտելեկտի և նյարդային համակարգի կառուցվածքի հետ։
Իր գիտափորձի անցկացման համար Հարլոուն ընտրեց մակակ-ռեզուսների ձագերին, քանի որ համոզված էր, որ այդ պրիմատների փոխհարաբերությունները մայրության ասպարեզում հիշեցնում են մարդկային շփման ձևերը : Փոքրիկ կապիկների կյանքի առաջին վեց-տասներկու ժամերին նրանց վերցնում էին մայրերից և դնում մեկուսացված վանդակներում։ Ընդհանուր առմամբ հավաքել էին ավելի քան 60 կենդանի ։ Հետազոտողը նկատեց, որ մակակները սկսեցին կապվածության նշաններ դրսևորել վանդակի հատակին դրված խավե սրբիչների նկատմամբ։ Ձագերը գրկում, սեղմում էին ծածկոցները, փաթաթվում դրանց մեջ։ Երբ կտորները վերցնում էին, ձագերը բուռն արձագանքում էին, գոռում :
Առաջին փուլ
Ձևավորվել են առաջին երկու խմբերը չորսական մակակներով։ Նրանց համար պատրաստել էին երկու տեսակի սուրոգատ մայր՝ մեկը մետաղալարից, իսկ մյուսը ծածկել էին կտորով և էլեկտրական լամպ դրել, որպեսզի տաքացնի։ Առաջին խմբի վանդակում տեղադրել էին մետաղալարե կերակրող «մայր» (այն դեպքում, երբ փափուկն առանց շշի էր), իսկ մյուս խմբում՝ ընդհակառակը։ Անկախ նրանից, թե որտեղ էր գտնվում կերակրման աղբյուրը, բոլոր կապիկները ավելի շատ ժամանակ էին անցկացնում փափուկ և տաք իրի մոտ ։
Երկրորդ փուլ
Այժմ Հարրի Հարլոուն փոխեց հայեցակարգը։ Տարբեր խմբերում կար մեկական սուրոգատ։ Երկու «կապիկ-մայրերին» էլ կերակրելու համար կցել էին կաթի շիշ։ Ձագերը միանման էին սնվում և կշռում, սակայն նրանց վարքագիծը տարբերվում էր։ Առաջին խմբի (մետաղալարե սարքերով) հետազոտվողների մոտ նկատվում էր փորլուծություն, որը, ըստ Հարլոուի, վկայում էր նյարդային լարվածության մասին։ Նրանք իրենց «մայրիկի» հետ ավելի քիչ ժամանակ էին անցկացրել, քան երկրորդ խումբը։ Հոգեբանը նրանց վարքագծում նկատեց նաև աուտիզմի նշաններ. կենդանիները նստում էին հատակին, կծկվում, օրորվում հետ ու առաջ։ Այդ արդյունքներն արդեն հիմք էին տալիս ենթադրելու, որ երեխային անհրաժեշտ է ոչ միայն սնունդ ։
Երրորդ փուլ
Հաջորդ քայլը մակակների վրա վախի ազդեցության ուսումնասիրությունն էր։ Ստեղծվել էր հրեշի նմանակ, որը բարձր ձայն էր արձակում և կտրուկ շարժումներ անում։ Հոգեբանն ուսումնասիրում էր, թե ինչպես իրենց կպահեն կապիկի ձագերը սթրեսային իրադրություններում, և ինչպիսին է մոր դերը նրան սփոփելու հարցում։ Բոլոր հետազոտվողները վտանգի դրսևորման ժամանակ աղաղակներով և խուճապահար վազում էին փափուկ «մոր» մոտ։ Կտորին դիպչելը հանգստացնում էր փոքրիկներին, որոշները նույնիսկ ավելի խիզախ էին դառնում և հետագայում ագրեսիվություն դրսևորում «հրեշի» նկատմամբ ։
Չորրորդ փուլ
Կապվածության ուժգնությունը չափելու համար հոգեբանը պատրաստեց «չար մայրերի»։ Նրանց փափուկ և տաք էին նախորդների պես, սակայն այս անգամ նրանց հոգատար համարել չէր կարելի։ Նրանցից մեկն այնքան ինտենսիվ էր շարժվում, որ փոքրիկի ատամները դիպչում էին իրար, երկրորդը շատ ուժեղ փչում էր փոքրիկի վրա, երրորդը ուժեղ ձայներ էր արձակում, իսկ չորրորդը մետաղյա ներկառուցված շերտ ուներ, որը հրում էր կապիկին։ Նույնիսկ բռնության այդպիսի դրսևորումներից հետո փոքրիկ մակակները վերադառնում էին սուրոգատների մոտ և կարծես ներողություն խնդրելով աղերսական ձայներ արձակում ։
Մեկուսացման ժամանակ
Հարլոուն եզրակացրեց, որ փոքրիկ մակակների մեկուսացումը կյանքի առաջին 90 օրերի ընթացքում չի անդրադառնում նրանց հետագա զարգացման վրա, իսկ ավելի երկար ժամանակով մեկուսացումը կարող է անդառնալի հոգեկան խանգարումներ առաջացնել։ Նույնը վերաբերում է նաև մարդկանց։ Այդպիսի ժամանակահատվածը հավասար է մարդկային կյանքի վեց ամսվա ։
Արդյունք
Հարլոուն ասել է. Մակակներին հասակակիցների հետ շփվելու հնարավորությունից զրկելով և նրանց թողնելով սուրոգատ մոր հետ միայնակ՝ հետազոտողն ուսումնասիրել է կապիկների վարքի շեղումները մեծանալուց հետո։ Նրանք արդեն չէին կարողանում նորմալ հարաբերվել իրենց տեսակի ուրիշ պրիմատների հետ։ Կենդանիները ագրեսիվություն էին դրսևորում՝ հատկապես էգերը արուների հետ հարաբերություններում : Հարլոույի հետազոտվողները իրենց սերունդների հետ չէին կարողանում շփվել։ Շատերը պարզապես արհամարհում էին իրենց ձագերին, կային նաև առավել դաժան շփման դեպքեր. կծում, ծեծում և գետնին քարշ էին տալիս իրենց ձագերին, սպանում նրանց։
Հետազոտությունը համոզիչ կերպով ապացուցում է, որ լիարժեք զարգացման համար երեխային իր ծնողներից հարկավոր է ոչ միայն սնունդ, այլև ջերմություն, ֆիզիկական կոնտակտ և շփում։
Նշանակություն
Թեև Հարրի Հարլոուն հասկանում էր, որ անդառնալի վնաս է տվել կապիկներին, սակայն երբեք չի փոշմանել գիտափորձն անցկացնելու համար։ Նրա համար ավելի կարևոր էր մարդկանց օգուտ տալը։ Աշխատության հրատարակումից հետո մանկապարտեզներում փոփոխություններ կատարվեցին։ Երեխաների նկատմամբ սկսեցին ավելի ուշադիր լինել, դաստիարակները սկսեցին նրանց ավելի շատ գրկել և օրորել, ավելի շատ խոսել նրանց հետ։ Փոփոխություններ մտան նաև մանկական ապրանքների արտադրության մեջ. սկսեցին օգտվել «կենգուրուներից», որոնցով գրկում և տեղափոխում էին երեխաներին ։
Քննադատություն
Harry’s research tells us that love is work. Թարգմանություն։ «Հարրի հետազոտությունը մեզ ցույց է տալիս, որ սերն աշխատանք է» ։
No experiment could have better demonstrated the depth and strength of a baby’s addiction for her parent. Թարգմանություն։ «Ոչ մի ուրիշ գիտափորձ չէր կարող ավելի լավ ցուցադրել ծնողից երեխայի ունեցած կախվածության խորությունն ու ուժը» ։
Learning to love, Harry liked to say, is really about learning to live. Թարգմանություն։ «Սիրել սովորելը, ինչի մասին ուզում էր խոսել Հարրին, նշանակում է սովորել ապրել» ։ Նա այդ աշխատանքն անվանել է նաև «լուռ հեղափոխություն» ։
Թարգմանություն։ «Շատ հզոր և դրական բան կա այն ամենում, ինչը Հարլոուն տվել է մեզ. հստակ գիտակցում, որ որքան էլ իջնենք էվոլյուցիայի աստիճաններով, մեր պահանջմունքներն ավելի բարդ են, քան միայն քաղցը, որ մենք ամեն գնով ձգտում ենք մտերմության և միշտ մեր տեսած առաջին դեմքը համարելու ենք ամենահաճելին»:
Թարգմանություն։ «Ցանկացած հետազոտող, ով պատրաստ է իր կենդանիներին զոհել հանուն գիտության, աչքի է ընկնում կասկածելի բարոյականությամբ»:
Թարգմանություն։ «Շատ փորձեր մեծ ցավ են պատճառում, և դրա հետ մեկտեղ բացակայում է մարդկանց և մյուս կենդանիներին էականորեն օգնելու անգամ հեռավոր հեռանկարը։ Այդպիսի գիտափորձերը առանձին դեպքեր չեն, այլ հանդիսանում են հսկայական արդյունաբերության մի մաս»:
Տես նաև
Կատեգորիա:Հետազոտություն ըստ ոլորտի Կատեգորիա:Հոգեբանական գիտափորձեր Կատեգորիա:Կենդանիների իրավունքներ
Մոխրասար (այլ կիրառումներ)
Մոխրասար անվանումը կարող է վերաբերել.
Բորշչովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Բորշչովսկի գյուղական խորհուրդ  (Борщівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Բորշչովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1292 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 48.7 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 26.53 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1924 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աննա Մնացականյան (դաշնակահարուհի)
Աննա Միքայելի Մնացականյան, հայ դաշնակահարուհի, մանկավարժ։
Կենսագրություն
Աննա Մնացականյանը ծնվել է 1914 թվականի հոկտեմբերի 03(15)-ին Բաքվում։ 1907 թվականին ավարտել է Ժնևի կոնսերվատորիան (Վ. Վիբերգի դասարան, ոսկե մեդալ), 1907-1910 թվականներին կատարելագործվել է Շտեռնի (Բեռլին) կոնսերվատորիայում (Մ. Կրաուզի դասարան), հաճախել է նաև Ժնևի համալսարանի գրականության պատմության դասընթացներին։
1911-1920 թվականներին դասավանդել է Կրոնվելդի դասընթացներում, Բաքվի ժողովրդական, ապա՝ պետական կոնսերվատորիաներում։ 1921 թվականին հրավիրվել է Երևան, մասնակցել երաժշտական ստուդիայի, ապա՝ կոնսերվատորիայի հիմնադրման աշխատանքներին (1923)։ 1923-1951 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում (1938 թվականից՝ դաշնամուրի ամբիոնի առաջին վարիչը, 1934 թվականից՝ պրոֆեսոր), միաժամանակ աշխատել է Պ. Ի. Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցում և Ռ. Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում։ Նրան աշակերտել են Մ. Ղամբարյանը, Վ. Սարգսյանը, Վ. Ահարոնյանը, Ա. Զաքարյանը, Գ. Չթչյանը, Ն. Խանզադյանը, Ա. Ավդալբեգյանը, Վ. Չախմախսազյանը։
Թեմատիկ համերգներով ելույթներ է ունեցել կոնսերվատորիայում, կամերային անսամբլների հետ։ Հանդես է եկել նաև Ե. Խոսրովյանի հետ (4 ձեռքով). երկացանկում ընդգրկված են եղել Լ. վան Բեթհովենի սիմֆոնիաների փոխադրումներից։
Աննա Մնացականյանը մահացել է 1951 թվականի հունիսի 1-ին Երևանում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարուհիներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Միթելոզեն
Միթելոզեն (Mittelhausen), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 554 մարդ, բնակչության խտությունը` 115.18 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.81 կմ² տարածք։
2013 թվականի հունվարից Ժենսայմ, Օատսենայմ, Վինգերսայմ համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Վինգերսայմ լե Քատր Բան համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 390 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 17 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 349 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 255-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 94։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,1 %։ 255 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 244 անձ (120 տղամարդ և 124 կին)։ Գործազուրկ են եղել 11 անձ (6 տղամարդ և 5 կին)։ 94 անաշխատունակներից 39-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 35-ը` թոշակառուներ, իսկ 20-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ալարոդյան լեզուներ
Ալարոդյան լեզուներ, կարծեցյալ լեզվաընտանիք, որն ընդունել է Ֆրից Հոմմելը (1854–1936), իսկ հետագայում հետազոտվել Կարել Օշտիրի (1921, 1922), Ալեքսանդր Սվանիձեի (1937), Գիորգի Մելիքիշվիլիի (1965), Իգոր Դյակոնովի և Սերգեյ Ստարոստինի կողմից (1986)։ Ըստ Օշտիրի տեսության՝ եղել է մի այսպիսի ընտանիք, որի ժառանգներն են կովկասյան լեզուները, էտրուսկերենը, բասկերենը, շումերերենը, հաթերենը, եգիպտերենը և այլն։ Նա փորձել է վերականգնել նույնիսկ ալարոդյան նախալեզվի ձևերը՝ առանց հնչյունական օրինաչափությունները հաշվի առնելու։ Գիտական լեզվաբանության կողմից չի ընդունվել։ Համանման խմբավորման մասին գաղափար է առաջարկել նաև Կարստը ։ Ալլարոդյան լեզուները ներառել են դաղստանյան լեզուները և մեռած խուռիա-ուրարտական լեզուները։
Պատմություն
Ալարոդյան լեզուների մասին առաջին անգամ առաջարկել է Ֆրից Հոմմելը (1854–1936)։ Տերմինը ծագել է այն անվանումից, որը Հերոդոտոսն օգտագործել է Ուրարտուի թագավորության համար։ Հյուսիսարևելյան և հյուսիսկենտրոնական ընտանիքները խմբավորվել էին ըստ հնչյունական և քերականական նմանության։ Խուռիա-ուրարտական լեզուները նույնպես ավելացվել էին քերականական և ոճական նմանություններով։ Այնուամենայնիվ, լեզուների միջև հնարավոր կապը պարզ և ապացուցված չէ։
Ալարոդյան լեզուների մասին գիտական աշխատանքներ են հրապարակել Կարել Օշտիրը (1921, 1922), Ալեքսանդեր Սվանիձեն (1937), Գիորգի Մեիքիշվիլին (1965), Իգոր Դյակոնովը և Սերրգեյ Ստարոստինը (1986)։
Օգտագործված գրականություն
Կատեգորիա:Կովկասի լեզուներ Կատեգորիա:Խուռիա-ուրարտական լեզուներ
Լիչֆիլդ շրջան (Կոնեկտիկուտ)
Լիչֆիլդ շրջան (Litchfield County), ԱՄՆ Կոնեկտիկուտ նահանգի 9 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2383 կմ² է, բնակչությունը՝ 189927 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լիչֆիլդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1751 թ.։
Կատեգորիա:Կոնեկտիկուտի շրջաններ
Մուհամմադ
Մուհամմադ (محمد,, ), իսլամի հիմնադիրը ։ Համաձայն իսլամական ուսմունքի, նա եղել է մարգարե և Աստծո սուրհանդակ, որը եկել է ներկայացնելու և հաստատելու թաուհիդի (միաստվածություն) մասին մարգարեներ Ադամի, Աբրահամի, Մովսեսի և Հիսուսի նախկինում արված քարոզչությունները  ։ Նա համարվում է իսլամի բոլոր հիմնական ուղղություններում Աստծո վերջին մարգարեն ։ Մուհամմադը ողջ Արաբական թերակղզին միավորեց մեկ մուսուլմանական պետության մեջ, և նրա ուսումունքը, ապրելակերպը և Ղուրանը ձևաևորեցին իսլամական կրոնական հավատքի հիմքը։
Անուններ և կոչումներ
Մուհամմադ անունը նշանակում է «գովասանքի արժանի» և չորս անգամ հանդիպում է Ղուրանում ։ Մուհամմադը Ղուրանում տարբեր էվֆեմիզմով հասցեագրված երկրորդ անձն է՝ մարգարե, Աստծո սուրհանդակ, Աստծո ծառա, բանասաց (բաշիր), վկա (սաիդ), ավետաբեր (մուբաշշիր), զգուշացնող (նաթիր), հիշեցնող (մուդհաքիր), մեկը, ով կանչում էր Աստծուն, լուսավոր (նուր) և լուսավորող ճրագ (սիրաջ մունիր)։
Սուրա Ալ Ահզաբում Աստված Մուհամմադին առանձնացնում է որպես մարգարեների կնիք կամ վերջին մարգարե ։ Ղուրանը Մուհամմադին կոչում է նաև Ահմադ (ավելի շատ գովասանքի արժանի) (أحمد, Sura As-Saff) ։
Աբու ալ-Քասիմ Մուհամմադ իբն Աբդ Ալլահ իբն Աբդ ալ-Մութալիբ իբն Հաշիմ անունը գալիս է կունյա Աբու անունից, որը հայերեն թարգմանվում է որպես հայր ։
Ղուրան
Ղուրանը իսլամի գլխավոր կրոնական գիրքն է։ Մուսուլմանները հավատում են, որ դա հրեշտակապետ Գաբրիելի կողմից Մուհամմադին փոխանցված Աստծո խոսքի ներկայացումն է  ։ Սակայն Ղուրանը սակավ տեղեկատվություն է տալիս Մուհամմադի ժամանակագրական կենսագրությունից։ Ղուրանի շատ հատվածներ աղքատ են պատմակակ համատեքստով  ։
Կենսագրության վաղ տարիներ
Մուհամմադի կյանքի մասին արժեքավոր տեղեկություններ կարելի է գտել մուսուլմանական ժամանակաշրջանի 2-րդ և 3-րդ դարերի (8-րդ և 9-րդ դարեր գրիգորյան օրացույցով) պատմական աշխատություններից ։ Սա ներառում է Մուհամմադի ավանդական կենսագրությունը, որը լրցացուցիչ տեղեկատվություն է տալիս Մուհամմադի կյանքի մասին ։
Ամենահին պահպանված սիրան (Մուհամմադի կենսագրությունը և իրեն վերագրված ասացվածքներ) Իբն Իշաքի «Աստծո սուրհանդակի կյանքը» աշխատությունն է՝ գրված 767 թվականին։ Թեև աշխատանքը անհետացել է, սակայն այն մեծ ծավալով օգտագործվել է Իբն Հիշամի կողմից և ոչ այնքան ծավալուն՝ Ալ Թաբարիի կողմից ։ Սակայն, Իբն Հիշամն իր՝ Մուհամմադի կենսագրականի նախաբանում խոստովանում է, որ անտեսել է որոշ փաստեր Իբն Իշաքի գրած կենսագրականից, որոնք «կարող էին վշտացնել կոնկրետ մարդկանց» ։ Մեկ այլ վաղ պատմական աղբյուր է Մուհամմադի քարոզչության պատմության մասին Ալ Վաքիդի (մահացած 207 թվականին, ԻՕ) և քարտուղար Իբն Սադ ալ Բաղդադի (մահացած 230 թվականին, ԻՕ) գիրքը ։ Շատ գիտնականներ ընդունում են այս կենսագրականը հավաստի, չնայած որ կան որոշ անորոշություններ ։
Նախաիսլամական Արաբիա
Արաբական թերակղզին հիմնականում չորային և հրաբխային էր, ինչը խոչընդոտում էր գյուղատնտեսությանը, բացառությամբ օազիսների և աղբյուրների շրջանում։ Լանդշաֆտը կետավորված էր գյուղերով և քաղաքներով, որոնցից ամենաազդեցիկները Մեքքան և Մեդինան էին։ Մեդինան խոշոր ծաղկող գյուղատնտեսական բնակավայր էր, մինչդեռ Մեքքան՝ շրջակա շատ ցեղերի համար կարևորագույն ֆինանսական կենտրոն ։ Համայնքային կյանքը կարևոր էր անապատային պայմաններում գոյատևելու համար՝ աջակցելով բնիկ ցեղերին ընդդեմ բարդ բնական պայմաններին և ապրելակերպին։ Ազգակցական կամ դաշինքների վրա հիմնված ցեղային միությունները սոցիալական համերաշխության կարևոր աղբյուր էին ։ Տեղաբնիկ արաբները կամ քոչվոր էին, կամ՝ նստակյաց։ Առաջիններն իրենց հոտի համար ջուր և արոտավայր փնտրելու համար մշտապես մեկ վայրից մյուսն էին տեղափոխվում, մինչդեռ վերջիններս երկար ժամանակ ապրում էին միևնույն վայրում՝ զբաղվելով առևտրով և գյուղատնտեսությամբ։ Քոչվորների գոյատևումը պայմանավորված էր նաև արշավող քարավաններով և օազիսներով։ Նրանք դա չէին դիտում որպես հանցագործություն ։
Նախաիսլամական Արաբիայում աստվածները կամ աստվածուհիները դիտվում էին որպես առանձին ցեղերի պահապաններ, նրանց հոգիները կապված էին սրբազան ծառերի, քարերի, աղբյուրների և ջրհորների հետ։ Լինելով մշտական ուխտագնացության վայր, Մեքքայի կենտրոնում գտնվող Քաաբա սրբավայրում էր տեղակայված ցեղերի հովանավոր աստվածների 360 կուռքեր։ Երեք աստվածուհիներ ասոցացվում էին Ալլահի հետ, որպես նրա աղջիկներ՝ Ալլաթ, Մանաթ և Ալ Ուզզա։ Արաբական թերակղզում գոյություն ունեին մոնոթեիստական համայնքներ, այդ թվում քրիստոնյաները և հուդայականները ։ Նախաիսլամական արաբները՝ հանիֆները, որոնք դավանում էին բազմաստվածության, երբեմն թվարկվել են հրեաների և քրիստոնյաների կողքին, չնայած որ նրանց ծագումնաբանությունը վիճելի է գիտնականների շրջանում ։ Մուսուլմանական ավանդույթների համաձայն, Մուհամմադը նույնպես եղել է հանիֆ և Աբրահամի որդի Իսմայիլի ժառանգներից մեկը ։
Վեցերորդ դարի երկրորդ կեսը Արաբիայում քաղաքական վայրիվերումներում շրջանն էր, ինչի հետևանքով հաղորդակցման ուղիներն այլևս անվտանգ չէին ։ Կրոնական տարբերությունները ճգնաժամի պատճառներից մեկն էր ։ Մինչ քրիստոնեությունը արմատներ էր գցում Պարսից ծոցի շրջանում, հուդայականությունը գերիշխող կրոն դարձավ Եմենում ։
Մանկություն և վաղ տարիներ
Աբու ալ Քասիմ Մուհամմադ իբն Աբդ Ալլահ իբն Աբդ Ալ Մութալիբ իբն Հաշիմը ծնվել է մոտավորապես 570 թվականին և նրա ծնունդը ենթադրվում է եղել է Ռաբի ալ ավալ ամսում ։ Նա եղել է Քուրայշ ցեղի Բանու Հաշիմ տոհմից, որը Մեքքայի հայտնի ընտանիքներից էր, չնայած որ Մուհամմադի կյանքի վաղ տարիներին ընտանիքն այնքան էլ բարգավաճ չէր ։ Ավանդույթը Մուհամմադի ծննդյան թիվը կապում է փղի տարվա հետ, որը համարվում է այն տարին, երբ իր զորքերը փղերով համալրած Եմենի թագավոր Աբրահան Մեքան ոչնչացնելու անհաջող փորձ արեց  ։ 20-րդ դարի որոշ գիտնականներ Մուհամմադի ծննդյան համար առաջարկել են այլընտրանքային տարիներ՝ 568 կամ 569 ։
Մուհամմադի հայրը, Աբդուլահը մահացել է որդու ծնվելուց գրեթե 6 ամիս հետո ։ Համաձայն իսլամական ավանդության, ծնվելուց հետո նա ուղարկվել է անապատում Բեդվինների ընտանիքում ապրելու, քանի որ անապատի կյանքը նորածինների համար համարվել է ավելի առողջարար։ Որոշ արևմտյան գիտնականներ չեն ընդունում այս ավանդույթի պատմականությունը ։ Մինչ երկու տարեկանը լրանալը Մուհամմադը մնացել է իր խնամող մոր Հալիմահ բինթ Աբի Դհուայբի և նրա ամուսնու մոտ։ Վեց տարեկան հասակում Մուհամմադը կորցնում է իր կենսաբանական մայր Ամինահ բինթ Վահբին և որբանում է ։ Հետագա երկու տարին, երբ նա կդառնար 8 տարեկան, Մուհամմադը եղել է իր հորական պապ Աբդ ալ Մութալիբի հետ։ Պապու մահից հետո Մուհամմադը խնամակալության է անցնել իր հորեղբայր Աբու Մութալիբին, որը Բանու Հաշիմ տոհմի նոր առաջնորդն էր ։
Պատանեկության շրջանում Մուհամմադը փորձ ձեռք բերելու համար իր հորեղբորն ուղեկցում էր Սիրիայում առևտրային ճանապարհորդությունների ժամանակ ։ Իսլամական ավանդազրույցը վկայում է, որ երբ Մուհամմադը 8 կամ 12 տարեկան էր, Սիրիա ուղևորվող քարավանի հետ նա հանդիպում է Բահիրա անունով մի վանականի, ով էլ նրա համար կանխագուշակում է Աստծու մարգարե լինելը ։
Միլյուտի
Միլյուտի (Милюты), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Մուհամմադ
Մանկություն և վաղ տարիներ
Քիչ բան է հայտնի Մուհամմադի երիտասարդության հետագա տարիներից։ Հասանելի ինֆորմացիան մասնատված է, ինչի պատճառով դժվար է պատմությունն առանձնացնել լեգենդից ։ Հայտնի է, որ նա դարձել է առևտրական և մասնակցել է Հնդկական օվկիանոսից դեպի Միջերկրական ծով առևտուրներին ։ Իր անկողմնակալ բնավորության շնորհիվ ստացավ ալ Ամին (الامين) և «ալ Սադիք» մականունները, որոնք նշանակում են «հավատարիմ, վստահելի» և դարձավ անաչառ դատավոր ։ Իր հեղինակության շնորհիվ նա 595 թվականին ամուսնության առաջարկ ստացավ 40-ամյա այրու կողմից։ Մուհամմադը համաձայնվեց ամուսնությանը ։
Միլյուտի
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Մուհամմադ
Մանկություն և վաղ տարիներ
Մի քանի տարի անց, համաձայն պատմաբան Իբն Իշաքի հավաքած պատնությունների, Մուհամմադը 605 թվականին մասնակցեց Քաաբայում արդեն հայտնի Սև քարի տեղադրմանը։ Քաաբայի վերանորոգման ժամանակ հեռացվել էր սրբազան Սև քարը։ Մեքքայի առաջնորդները չէին կարողանում համաձայնության գալ, թե որ տոհմը պետք է Սև քարը վերադարձնի իր տեղը։ Նրանք որոշեցին հարցնել այն հաջորդ մարդուն, որը կգար դարպասների միջով։ Այդ մարդը 35-ամյա Մուհամմադն էր։ Այս իրադարձությունը տեղի ունեցավ Մուհամմադին Գաբրիել հրեշտակապետի հայտնությունից հինգ տարի հետո։ Նա մի կտոր խնդրեց և Սև քարը դրեց կենտրոնում։ Տոհմերի առաջնորդները բռնեցին կտորի ծայրերից և այն տեղափոխեցին ճիշտ տեղը։ Այնուհետև Մուհամմադը տեղադրեց քարը ։
Ստյուարտ Լիթլ (գիրք)
Ստյուարտ Լիթլ (Stuart Little, այլ անվանում՝ «Խիզախ մուկ Ստյուարտ Լիթլը»), ամերիկացի գրող Էլվին Ուայթի մանկական առաջին հեքիաթ-պատմվածքը և փոքրերի համար իր առաջին ստեղծագործությունը։ Գրքի առաջին հրատարակումը նկարազարդել Է Գարտ Ուիլյամսը։
Մուհամմադ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մուհամմադ մարգարե Կատեգորիա:Կրոնի հիմնադիրներ
Ստյուարտ Լիթլ (գիրք)
Սյուժե
Խիզախ մուկիկ Ստյուրտ Լիթլի մասին հեքիաթային պատմվածք է։ Ստյուրտը հրաշալի ձևով ծնվում է Լիթլովների մարդկային սովորական ընտանիքում։ Նա սովորական մուկիկ չէ, այլ իսկական ջենտլմեն՝ մոխրագույն գլխարկով և ձեռնափայտով։ Չնայած փոքրիկ հասակին՝ Ստյուրտը խիզախ էր, համարձակ և միշտ պատրաստ էր արկածների։
Պատմվածքի ծագում
Մի ընթերցողի նամակին պատասխանելիս Էլվին Բրուքս Ուայթը գրել է այն մասին, թե ինչպես է իր մոտ ծագել պատմվածքը գրելու գաղափարը։""
Կարծիքներ
Նյու Յորք Թայմսում Մալքոլմ Քոուլին հրապարակել է գրքի մասին ակնարկ։":"
Աստերոիդների ցանկ (327401-327500)
Աստերոիդների ցանկ (327301-327400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (327501-327600)
Միդլենդս (տարածաշրջան)
Միդլենդս (Midlands), Անգլիայում Բիրմինգհեմ քաղաքի շրջակայքը ընդգրկող տարածք։
Աշխարհագրություն
Միդլենդսը տարածվում է մի տարածաշրջանում, որն ընդգրկում է Միջին անգլիական ցածրավայրը և հանդիսանում է Անգլիայի ավանդական ածխահանության (այսպես կոչված՝ Սև երկիր (Black Country)) և արդյունաբերության կենտրոնը։ Նա Լոնդոնից մոտավորապես 200 կմ հյուսիս է, Հարավային և Հյուսիսային Անգլիա տարածաշրջանների միջև և ներառում է Իստ Միդլենդս և Ուեստ Միդլենդս շրջանները ։ Այստեղ են գտնվում Դերբիշիր, Հերեֆորդշիր, Լեստերշիր, Նորթհեմփթոնշիր, Լինկոլնշիր, Նոթինգհեմշիր, Ռաթլենդ, Շրոպշիր, Ստաֆորդշիր, Ուորիկշիր, Վուսթերշիր կոմսությունները։ Ներկայումս Միդլենդսին են միացված Օքսֆորդշիր և Գլոստերշիր կոմսությունները, իսկ Չեշիրը, որ միշտ եղել է Միդլենդսը ներկայացնող կոմսությունը, այժմ միացված է Հյուսիսային Անգլիային։ Տարածաշրջանի կենտրոնը Բիրմինգհեմ, Վուլվերհեմպտոն, Քովենթրի ագլոմերացիան է, որտեղ մի քանի միլիոն բնակչություն է ապրում ։
Պատմություն
Պատմական պլանով Միդլենդսը զբաղեցնում է միջնադարյան անգլո-սաքսոնական՝ Մերսիա թագավորության տարածքը։ 1790 թվականին Օքսֆորդի ջրանցքի կառուցման շնորհիվ Միդլենդսը ջրային ճանապարհով կապվեց Լոնդոնի հետ, որը մեծ խթան հանդիսացավ շրջանի տնտեսական աճին։ Շրջանի արևելքում կազմավորվեց Սաութ Միդլենդսը, որի մեջ մտան Նորթհեմփթոնշիր և Բեդֆորդշիր կոմսությունները և Բեքինգհեմշիր կոմսության հյուսային մասը։ Վերջին երկուսը այժմ Միդլենդսի կազմում չեն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիայի աշխարհագրություն
Բորուսիա Դորտմունդ
Բորուսիա Դորտմունդ կամ Դորտմունդի Բորուսիա գերմանական ֆուտբոլային ակումբ ։ Ամբողջական անվանումն է Բալշփիլ Ֆերայն Բորուսիա 1909 Դորտմունդ, մականունը՝ Die Borussen, Die Schwarzgelben։
Հիմնադրվել է 1909 թվականի դեկտեմբերի 19-ին, Կայսերական Գերմանիայի Դորտմունդ քաղաքում։ Մարզիչը ավստրիացի մասնագետ Պետեր Շտյոգերն է։ Թիմի սեփականատերն է Ռայնհարդ Ռաուբալը։ Թիմի սպորտային տնօրենն է Հանս-Յոահիմ Վացկեն։ Թիմի կարգախոսն է Echte Liebe-ն (Իրական սեր)։ Մարզադաշտն է Սիգնալ Իդունա Պարկը (Վեսթֆալենշտադիոն)։
2010 թվական-ներկա
2011 թվականի ապրիլի 30-ին Դորտմունդի Բորուսիան տնային խաղում 2։0 հաշվով հաղթեց Նյուրնբերգին և հռչակվեց 2010-11 մրցաշրջանի Բունդեսլիգայի հաղթող ։ Դա Յուրգեն Կլոպի գլխավորությամբ առաջին նվաճած տիտղոսն էր ։ Վերջինիս գլխավորությամբ 2011-12 մրցաշրջանում թիմը ավելի լավ արդյունք գրանցեց՝ պաշտպանելով երկրի չեմպիոնի տիտղոսը։ Այդ մրցաշրջանում թիմը վաստակեց 81 միավոր և ողջ առաջնության ընթացքում պարտվեց ընդամենը 3 անգամ։ Այդ տարի Դորտմունդի Բորուսիան Գերմանիայի գավաթի եզրափակչում 5։2 հաշվով հաղթեց Մյունխենի Բավարիային և նվաճեց Գերմանիայի գավաթը։ Այդ խաղում Ռոբերտ Լևանդովսկին իր հաշվին 3 գոլ գրանցեց։ Ինչ վերաբերում է Չեմպիոնների լիգային, ապա այստեղ թիմը ձախողվեց՝ խմբային փուլի 6 խաղերում վաստակելով ընդամենը 4 միավոր, զբաղեցրեց վերջին տեղը և նույնիսկ չվաստակեց Եվրոպայի լիգայի ուղեգիր։
Բունդեսլիգա 2011-12 մրցաշրջանի սկզբում Բորուսիան Գերմանիայի սուպերգավաթում պարտվեց Բավարիային։ Նույն կերպ Գերմանիայի Գավաթի 1/4 եզրափակչում թիմը պարտվեց Բավարիային։