cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
GoPro
GoPro HERO 4 Session
Նոր տեսախցիկը ունի նույն աքսեսուառները ինչ որ նախկին մոդելները։ Վաճառքը սկսվել է հունիսի 12-ին 399,99 դոլար սկզբնական գնով և երկու տարբերակով սովորական և սյոռֆեռների համար ։ HERO4 Session ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՆԱՍԴԱՔ-ում ցուցակված ընկերություններ
Մոնտոլիե
Մոնտոլիե (Montolieu), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 757 մարդ, բնակչության խտությունը` 32.01 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23.65 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 620 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 140 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 16 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 392 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 269-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 123։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,6 %։ 269 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 248 անձ (122 տղամարդ և 126 կին)։ Գործազուրկ են եղել 21 անձ (8 տղամարդ և 13 կին)։ 123 անաշխատունակներից 25-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 61-ը` թոշակառուներ, իսկ 37-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Խուանպի Անոր
Խուան Պաբլո Անոր Ակոստա (Juan Pablo Añor Acosta, ավելի հայտնի է որպես Խուանպի (Juanpi), ), վենեսուելացի ֆուտբոլիստ, «Մալագա» ակումբի և Վենեսուելայի հավաքականի կիսապաշտպան։
Անորի հայրը նույնպես պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է, իսկ մեծ եղբայրը՝ Բերնարդոն, խաղում է MLS-ի «Կոլամբուս Կրյու» ակումբում։
Ակումբային կարիերա
Անորն «Մալագա» ֆուտբոլային ակումբի ակադեմիայի սան է, ուր նա տեղափոխվել է «Կարակաս» ակումբից թիմ սելեցիոներական ծառայության շնորհիվ։ 2014 թվականի ամռանը ֆուտբոլիստների հերթական զանգվածային հեռանալուց հետո, որը կապված էր թիմի ղեկավար Խուանպիի քաղաքականության հետ, ընդգրկվել է մրցաշրջանի հայտացուցակում։ Օգոստոսի 30-ին՝ «Վալենսիա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա կատարել է իր նորամուտը Լա Լիգայում՝ հանդիպման երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Լուիսա Ալբերտոին ։
2015 թվականի հունվարի 6-ին՝ Իսպանիայի գավաթի խաղարկության շրջանակներում կայացած «Լևանտե» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա խփել է իր առաջին գոլը «Մալագա» ակումբի կազմում ։ 2016 թվականի հունվարի 23-ին՝ «Բարսելոնա» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ նա խփել է իր առաջին գոլը առաջնությունում, ինչպես նաև աչքի է ընկել առաջնության երրորդ տուրի՝ «Էյբար» և «Խետաֆե» ակումբների դեմ խաղերում ։
Միջազգային կարիերա
2011 թվականին Խուանպին մասնակցել է Էկվադորում կայացած Հարավային Ամերիկայի պատանեկան առաջնությանը։ Մրցաշարում նա մասնակցել է Բրազիլիայի, Չիլիի և Պարագվայի պատանեկան հավաքականների դեմ խաղերին։
2013 թվականին նա Վենեսուելայի պատանեկան հավաքականի կազմում մասնակցել է Արգենտինայում կայացած Հարավային Ամերիկայի երիտասարդական առաջնությանը։ Մրցաշարի ընթացքում նա մասնակցել է Ուրուգվայի և Բրազիլիայի երիտասարդական հավաքականների դեմ խաղերին ։ Ուրուգվայի երիտասարդական հավաքականի դեմ խաղի ժամանակ նա դարձել է գոլի հեղինակ։ Նույն թվականի հունվարի վերջին Անորը հրավիրվել է Վենեսուելայի հավաքական, բայց այդպես էլ խաղադաշտ դուրս չի եկել ։
2014 թվականի նոյեմբերի 14-ին՝ Չիլիի հավաքականի դեմ խաղի ժամանակ Խուանպին կատարել է իր նորամուտը Վենեսուելայի հավաքականի կազմում՝ հանդիպման երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Ֆրանկո Ֆելտշերին ։
2016 թվականին Անորը մասնակցել է ԱՄՆ-ում կայացած Ամերիկայի գավաթի խաղարկությանը։ Մրցաշարում նա մասնակցել է Արգենտինայի հավաքականի դեմ խաղին ։
Սեպտեմբերի 6-ին՝ 2018 թվականի աշխարհի առաջնության ընտրական փուլի շրջանակներում կայացած Արգենտինայի հավաքականի դեմ խաղում Խուանպին խփել է իր առաջին գոլը ազգային հավաքականի կազմում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մալագայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վենեսուելայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վենեսուելական ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:Վենեսուելացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Փոթորկոտ ալիքներ
Փոթորկոտ ալիքներ (波濤 図 屏風), ճապոնացի նկարիչ Օգատա Կորինի նկարը ճապոնական երկու շիրմաների վրա։ Ծովի փոթորկոտ ալիքներ պատկերող աշխատանքը ստեղծվել է մոտ. 1704-1709 թթ.: 1926 թվականից այն ներառված է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն արվեստի թանգարանի հավաքածուում Ֆլեթչերի հիմնադրամի ֆինանսական աջակցությամբ ձեռքբերումից ի վեր ։
Նախապատմություն
Ճապոնական արվեստի պատմության ընթացքում շատ արվեստագետներ են ձգտել իրենց աշխատանքներում ներկայացնել ծովային ալիքների փոթորկուն շարժը։ Թեման ներկայացվել է ոչ միայն էմակիմոնոյի և մետաքսի վրա, այլև հովհարների, byōbu-ի և դեկորացիաների վրա ։
Նկարագրություն
Օգատա Կորինի Փոթորկոտ ալիքներ կտավը ճապոնական գեղանկարչության մեջ ծովի անմատչելի տարրերի ամենակարևոր պատկերներից է նախքան Կացուշիքա Հոքուսայի Մեծ ալիք Քանագավայում կտավի ստեղծումը ։ Կտավի ստեղծման համար Օգատան  կիրառել է հին չինական տեխնիկա՝ մեկ ձեռքով բռնելով երկու վրձին ։
Նկարը ստեղծելիս Օգատան օգտագործել է չինական թանաք, ներկ և ոսկեփայլ թուղթ։ Նա ալիքների սպառնացող և վտանգալից բնույթը փոխանցել է երկարավուն և հակադրությունով կոնտուրված մատի կամ վիշապի ճիրանների նմանությամբ ցցուն ալիքների և ծովի փրփուրի միջոցով ։ Աշխատանքի արտահայտչությունը Օգատայի համար արտասովոր է եղել, իսկ արտահայտման հիմնական միջոցները թանաքով ստեղծված գծերն են ։
Փոթորկոտ ալիքներ կտավի վրա դրոշմված է «Dōsū» դրոշմը, կեղծանուն, որ Օգատան օգտագործել է 1704 թվականից։ Վերջին ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ Օգատան կտավը ստեղծել է 1704-1798 թվականներին, իր կարիերայի անցումային շրջանում, երբ ապրում էր Էդո քաղաքում (այժմ՝ Տոկիո) ։ Նկարիչի այս ժամանակահատվածի ստեղծագործությունները բնութագրվում են Կանո դպրոցի ներկայացուցիչների ստեղծագործական մեծ ազդեցությամբ ։ Փոթորկոտ ալիքների համար ներշնչանքի ուղղակի աղբյուրը կարող էր լինել արվեստագետ Սեսոն Սյուկեյի ստեղծագործությունը (մոտ. 1504-1589 թթ.), որի դեռևս պահպանված նկարները ներառում են ծովային ալիքների մի շարք դինամիկ և խորհրդավոր պատկերներ, այդ թվում՝ «Էգրետը, լուսինը և ալիքը» և «Քամին և ալիքները» կտավները ։ «Փոթորկոտ ալիքներ» նաև արտացոլում են Տավարայա Սոտացուի ազդեցությունը, ով ստեղծում էր մռայլ լանդշաֆտներ, սակայն կտավը Օգատայի կողմից ծովային վախեցնող և բռնի ուժի անկախ մեկնաբանություն է ։
Ազդեցություն
«Փոթորկոտ ալիքները» տպավորել է Օգատայի հետևորդ Սակաի Հոիցուին, ով 1805 թվականին ստեղծել է Ալիքներ կտավը, որտեղ փորձել է փոխանցել վախեցնող մթնոլորտն ու վտանգի նախազգուշացումը։ Որոշ ժամանակ անց Հոիցուի ընտանիքը Օգատայից գնել է կտավը և Օգատայի նկարների հավաքածուն հասանելի է դարձել Հոիցուին մանրամասն ուսումնասիրելու համար։ Թանաքով արծաթապատված թղթի վրա ստեղծված «Ալիքներ» կտավի պատկերները ավելի վերացական են, քան Օգատայի աշխատանքում, բայց պահում էին իրենց դիվային բնույթը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնական շիրմա Կատեգորիա:Ծովանկարչություն Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:1709 նկարներ
Զեեֆելդ (Վերին Բավարիա)
Զեեֆելդ (Seefeld), համայնք Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասի Շտարնբերգ շրջանում։
Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիայի վարչական շրջանին։ Բնակչությունը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով կազմում է 7039 մարդ ։ Զբաղեցնում է՝ 34,87 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ 09 1 88 132։
Մուշեղ Վահևունի
Մուշեղ Վահևունի (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ – 9-րդ դար), իշխան Արմինիա կուսակալությունում, Արծրունիների գահերեց իշխանության ենթականության տակ, Վահևունյաց տանուտեր, եղել է Աշոտ Արծրունու ազատներից։ Մուշեղ Վահևունին Վահևունիների իշխանական տոհմից էր։ Մասնակցել է Բուղայի դեմ Աշոտ Աբուլաբբաս Արծրունու ապստամբությանը։
Բուղայի արշավանքները
Երբ Բուղան 852 թվականին շարժվում է Աշոտ Արծրունու հետևից, Աշոտ Արծրունին ընտանյոք հանդերձ ամփոփվում է Թոռնավան գավառի Նկան բերդում, որը Վանա լճից հյուսիս-արևելք էր։ Նրա հետ էին նաև իր ազատները՝ Մուշեղ Վահևունին, որն ուներ տանուտերական պատիվ, Վահրամ սեպուհը՝ իշխանի թիկնապահը, Վահրամ Տրունին, Հասանը և այլ պաշտոնավոր սեպուհներ։ Մուշեղ Վահևունին Աշոտ Արծրունու օգնականն էր Նկան բերդում։ Երբ արաբական բանակը իմանում է, որ Աշոտ Արծրունին ամրացել է Նկան ամրոցում, իսկույն շրջապատում է ամրոցը։ Բուղան իր հիմնական զորաբանակն ուղարկում է Ղոկորվարտ ավան, որոնք իրենց հետ ունեին գերիների բազմություն։ Որոշ ժամանակ անց, մարտի պատրաստելով իր զորքերին, Բուղան որոշեց գրավել ամրոցը։ Աշոտ Արծրունին վստահ էր, որ ամրոցում պաշարված ազատներն ու զորքը համախոհ են ու գործակից են իր հետ։ Սակայն շուտով նրանց միաբանությունը պառակտվում է և որոշ ազատները մտադրվում են գնալ Բուղայի մոտ և խնդրել խաղաղություն։ Այս ամենն իմանալով Աշոտ Արծրունին ստիպված է լինում ինքն անձամբ գնալ Բուղայի մոտ ։ Բուղան իսկույն կապանքների մեջ է պահում իշխան Աշոտ Արծրունուն ու նախարարներին՝ յուրաքանչյուրին ընտանյոք հանդերձ ու կազմում զինվորների զորագունդ և այրուձի, որոնք Աշոտ Արծրունուն ու նրա որդի Գրիգորին, Վահան Արծրունուն և նրա որդի Գագիկ Ապումրվանին, Վահանի եղբայր Մուշեղին, Հրանույշ տիկնոջը և ազատատոհմիկներից ուրիշների, կապում նստեցնում է ուղտերի և ճանապարհում դեպի Սամարա։ Բուղան նրանց ուղարկում է Պարսկաստանի կողմերով՝ Ատրպատականով, քանի որ կասկածում էր, որ Գուրգեն Արծրունին կամ որևէ մեկը Արծրունյաց տոհմից և նրանց ազատներից, վրա կհասնի ու կազատի իր գերյալներին  ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Վահևունիներ Կատեգորիա:Հայ իշխաններ
Մարտանո
Մարտանո (Martano), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Լեչե գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 9573 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 453 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 21 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 73025, հեռախոսային կոդ՝ +39 0836։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Չուռո
Չուռո, քաղցր, տապակված թխվածքաբլիթ եփովի խմորից։ Ունի բազմագագաթ կտրտված աստղի տեսք կամ պարզապես կտրտված շրջանի տեսք։ Չուրոյի հայրենիքը Պորտուգալիան է, որտեղ չուրոն ավանդաբար մատուցում են նախաճաշին։
Չուրոյի տարածումը
Չուռոն լայն տարածում է գտել նաև Իսպանիայում, Լատինական Ամերիկայում, Ֆրանսիայում, Պորտուգալիայում, ԱՄՆ-ի հարավային մասում և Կարիբյան ծովի իսպանախոս կղզիներում։
Տեսակներ
Տարածված են չուրոյի 2 տեսակներ.
Չուռոյի տեսքը կախված է պատրաստման եղանակից. եթե օգտագործվում է հատուկ սարք, ապա կարելի է ստանալ աստղաձև չուռոներ, եթե պատրաստվում է ձեռքով, ապա դրանք պարզապես կլոր են լինում։
Հանդիպում են լցոնված չուռոներ (churros porra) և շոկոլադե գլազուրով չուռոներ (churros de chocolate)։
Ի սկզբանե չուռոները պարզապես կլոր էին, քանի որ չուրոների տարբեր տեսակներ պատրաստելու համար սարքերը հայտնվել են համեմետաբար ուշ։
Մատանու տեսքով փքաբլիթները` այսպես կոչված «իսպանական փքաբլիթները» չուռո չեն կոչվում։ Այդպիսի փքաբլիթները տարբեր անվանումներ ունեն` կախված լցոնից և փոշուց. բունուելո (buñuelo), դոնաթ (dónut) և այլն։
Մատուցումը
Իսպանացիների մոտ ընդունված է չուռոները ընկղմել տաք շոկոլադով բաժակի մեջ կամ չուռոյի հետ մատուցել կաթով սուրճ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պորտուգալական խոհանոց
Ավգուստ Վիլհելմ Հուպել
Ավգուստ Վիլհելմ Հուպել (August Wilhelm Hupel, 25 փետրվարի, 1737, Բուտելշտեդտ, Գերմանիա - 7 փետրվարի, 1819, Պաիդե, Յարվամաա, Էստոնիա), գերմանացի և էստոնացի հրապարակախոս, բանասեր, հրատարակիչ։
Կենսագրություն
Ավգուստ Վիլհելմ Հուպելը ծնվել է 1737 թվականի փետրվարի 25-ին Սաքսոնիայում։ Վեյմարում Ավգուստ Վիլհելմ Հուպելը սովորել է գիմնազիայում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Ենայի համալսարանում։ 1757 թվականին մեկնել է Ռիգա, իսկ 1758 թվականից որպես քահանա ծառայել է Էստյանդիայում (հիմնականում Օբերպալենում)։
Ավգուստ Վիլհելմ Հուպելի հիմնական աշխատությունը՝ «Էստոներենի քերականություն» (Ehstnische Sprachlehre, 1780), որում ներառված էին նաև Յոհան Քրիստոֆ Կլարեի աշխատանքները։ Սակայն նա հիմնականում գրել է գերմաներեն։ Գերմաներեն է հրատարակվել նաև Ավգուստ Վիլհելմ Հուպելի հրատարակած «Nordische Miscellaneen» (1781-1798, 1792 թվականից հրատարակվել է «Neue Nordische Miscellaneen» վերնագրով) ամսագիրը, որ հրատարակությունը դադարեցվել է գրաքննական սահմանափակումների պատճառով (լույս են տեսել 46 համարներ)։
Հուպելի՝ որպես ժողովրդագրի գործունեությունն սկսվել է «Տեղագրական նորություններ Լիֆլյանդիայից ու Էստլյանդիայից» (Topographische Nachrichten von Lief- und Ehstland, 1777) գրքով։ «Ռուսական պետականության վիճակագրական հետազոտությունների փորձը» (Versuch die Staatsverfassung des Russischen Reichs darzustellen, 1793) գրքում Հուպելը բանավիճում է XVIII դարի ռուս վիճակագիր Իվան Գերմանի հետ ։
Եզնակող Կոզո-Պոլյանսկու
Եզնակող Կոզո–Պոլյանսկու, հովանոցավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
Բազմամյա խոտաբույս է, որի բարձրությունը 25-40 սմ է։ Արմատամերձ տերևները կոթունավոր են, լայն ձվաձև կամ էլիպսաձև։ Հովանոցները 3-4 են, շատ բարակ մազանման անհավասար ճառագայթներով։ Ծածկոցի թերթերը ձվաձև են, եռաջիղ և ծաղկի ժամանակ հովանոցիկներին հավասար։ Ծաղիկները դեղին են։ Պտուղները էլիպսաձև են` նեղ թևավոր կողերով ։
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Իջևանի և Գեղամի ֆլորիստիկական շրջաններում ։
Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտուց մինչև ալպյան գոտի՝ ծովի մակարդակից 1000–3000 մ բարձրությունների վրա, անտառներում, թփերի մացառուտներում, քարաթափվածքների վրա։ Ծաղկում է հուլիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին ։
Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է։ Հայաստանի էնդեմիկ է։ Արեալը մասնատված է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²–ից պակաս է, իսկ բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Տեսակին անտառտնտեսական միջոցառումների, գյուղատնտեսական հանդակների ընդլայնման, անասունների կողմից տրորման հետևանքով սպառնում է աճելավայրերի  խախտման վտանգ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես անորոշ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ։
Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Դիլիջան» ազգային պարկում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:Հովանոցավորներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Միասապատավոր ուղտ
Միասապատավոր ուղտ (Camelus dromedarius), կամ դրոմեդար (դրոմադեր), կամ արաբիան կաթնասունների տիպին պատկանող տեսակ է, ուղտանմանների (Camelidae) ընտանիքի ներկայացուցիչ, երկսապատավոր ուղտի հետ միասին պատկանում է ուղտերի ցեղին (Camelus).
Անցյալում Հյուսիսային Աֆրիկայի և Մերձավոր Արևելքի անապատներում թափառում էին վայրի դրոմադերների մեծ թվով խմբեր, մինչդեռ մեր օրերում կարելի է հանդիպել միայն ընտելացրած կենդանիների։ Ժամանակակից աշխարհում դրոմեդարները տարածված են Ասիայի և Աֆրիկայի շրջաններում և օգտագործվում են բեռների և մարդկանց տեղափոխման նպատակով։ Ի տարբերություն բակտրիանի դրոմադերի վայրի պոպուլյացիան չի պահպանվել։ Միայն Ավստրալիայում հանդիպում են երկրորդային վայրի դարձած ուղտերի խմբեր, որոնք համարվում են XIX—ХХ դարերում մայրցամաք տեղափոխած դրոմադերների հեռավոր սերունդները։
Անվանում
«Դրոմադեր» անվանումն առաջացել է հունարեն δρομάς բառից, որը նշանակում է «վազող»։ «Արաբիան» անվանումն առաջացել է Արաբիա բառից, որտեղ ուղտի այս տեսակն առաջին անգամ ընտելացվել է։
Ընդհանուր նկարագրություն
Ի տարբերություն բակտրիանների, դրոմեդարներն ունեն միայն մեկ սապատ։ Չափերով ավելի փոքր են․ նրանց երկարությունը կազմում է 2,3-ից մինչև 3,4 մետր, իսկ հասակը՝ 1,8-2,3 մետր։ Քաշը կազմում է 300-ից 700 կգ։ Պոչը համեմատաբար կարճ է, ոչ ավել քան 50 սմ։ Դրոմադերը տարբերվում է իր սլացիկ մարմնով և երկար ոտքերով, իսկ գունավորման մեջ գերակշռում են մոխրագույն և դեղին երանգները։ Մորթին, որպես կանոն, ավազի գույնի է, չնայած հանդիպում են նաև այլ գույներ՝ սպիտակից մինչև մուգ շագանակագույն։ Գլխի վերին հատվածի, պարանոցի և մեջքի մազերն ավելի երկար են։
Միասապատավոր ուղտերն ունեն երկար պարանոց և երկարաձգված գլուխ։ Վերին շրթունքը երկփեղեկված է, իսկ քթանցքերը ճեղքի տեսք ունեն, որոնց ուղտը կարողանում է փակել անհրաժեշտության դեպքում։ Թարթիչները շատ երկար են։ Ծնկների, ոտքերի տակ և մարմնի այլ մասերում կան շատ կոշտուկներ։ Ոտքերի վրա, ինչպես բոլոր ուղտանմանների մոտ, ունեն երկու մատ, որոնք վերջանում են ոչ թե սմբակներով, այլ կոշտուկների բարձիկներով։ Ստամոքսը կազմված է մի քանի բաժիններից, որը հեշտացնում է մարսողությունը։
Չոր կլիմային հարմարվածություն
Չոր կլիմային հարմարվելու համար ձևավորվել են տարբեր հարմարանքներ, որոնք միասապատավոր ուղտերին թույլ են տալիս ապրել անապատում։ Նրանք երկար ժամանակ կարող են ապրել առանց ջրի՝ կարողանալով այն մեծ քանակությամբ կուտակելլ իրենց մարմնում։ Հատուկ մեխանիզմներ կան դրոմադերների օրգանիզմում, որոնք օգնում են հեղուկի կորուստը հասցնել նվազագույնի։ Խիտ մորթին թույլ չի տալիս շատ ջուր գոլորշիացնել, քրտնագեղձերը քիչ են, և կենդանիները սկսում են քրտնել միայն 40 աստիճանի դեպքում։ Գիշերը միասապատավոր ուղտերի մարմնի ջերմաստիճաը խիստ նվազում է, իսկ ցերեկը դանդաղ է աճում, ինչի շնորհիվ կենդանին չի քրտնում։
Դրոմադերները երկար կարող են դիմանալ առանց ջրի (մի շաբաթ՝ բեռնված և մի քանի ամիս՝ առանց ծանրաբեռնվածության)։ Առանց իրենց օրգանիզմին վնաս հասցնելու կարող են դիմանալ հեղուկի մոտ 40 % կորստին, փոխարենը նրանք շատ արագ ջուր խմելով լրացնում են այդ պակասը, օրինակ՝ 10 րոպեում կարող են խմել 100 լիտր ջուր։ Ուրիշ կաթնասուններ ի վիճակի չեն այդքան կարճ ժամանակում ընդունել նման ծավալի հեղուկ։ Հիմնականում սնվում են չոր, փշոտ անապատային բույսերով։
Սապատում պահեստավորվում է ճարպ, որն աստիճանաբար օգտաործվում է որպես էներգիայի աղբյուր, ճարպի քայքայումից առաջանում է նաև մեծ քանակությամբ ջուր։ Հեղուկը պահեստավորվում է ոչ թե սապատում այլ՝ ստամոքսում։ Երիկամներում ջուրը խնամքով հետ է ներծծվում, ինչի արդյունքում մեզը շատ խտանում է։
Տարածվածություն
Դրոմադերները որպես տնային կենդանիներ տարածված են ամբողջ Հյուսիսային Աֆրիկայում և Մերձավոր Արևելքում անգամ Հնդկաստանում։ Նրանց արեալի հարավային սահմանը համարվում է մոտավորապես 13° հյուսիսային լայնությունը, իսկ ավելի հյուսիսային կետը համարվում է Թուրքեստանը, որտեղ, ինչպես նաև Անատոլիայում նրանք հանդիպում են բակտրիանների հետ։ Դրոմադերները ներկայացվել են Բալկանյան կղզիներում, հարավ-արևմտյան Աֆրիկայում և Կանարյան կղզիներում։ 1840 թվականից մինչև 1907 թվականը նրանց տեղափոխել են նույնիսկ Ավստրալիա, որտեղ մինչ այժմ ապրում են ազատ արձակված կամ փախած ուղտերի սերնդի ներկայացուցիչները։ 50-100 հազար առանձնյակներից կազմված այս պոպուլյացիան համարվում է միասապատավոր ուղտերի աշխարհում միակ ամենամեծ պոպուլյացիան, որը գտնվում է վայրի բնության մեջ։ Նման եղանակով առաջացած պոպուլյացիա եղել է նաև ԱՄՆ-ի հարավ-արևմուտքում (Նրանց տեղափոխել էին Թուրքիայից՝ Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ բանակի կարիքները հոգալու համար), չնայած ոչնչացավ 20-րդ դարի սկզբին Դրոմեդարները ապրում են ավելի հարավային տարածաշրջաններում, քան բակտրիանները, չնայած հանդիպում են նաև Կենտրոնական Ասիայում։
Հասարակական վարք
Ակտիվ են ցերեկը։ Ապրելով վայրի բնության մեջ, որպես կանոն ձևավորում են հարեմային խմբեր՝ կազմված մեկ արուից, մի քանի էգերից և իրենց սերնդից։ Երիտասարդ արուները հաճախ են կազմում ամուրիների խումբ, որը, սակայն, երկար չի տևում։ Երբեմն արուները կռվում են, որի ժամանակ որոշվում է խմբի առաջնորդը։
Սնունդը
Խոտակեր կենդանիներ են, սնվում են բոլոր տեսակի բույսերով։ Սնունդը կուլ են տալիս համարյա առանց ծամելու, որն ընկնում է առջևի ստամոքս՝ այդտեղ վերջնականապես մարսվելով։ Այս գործընթացը հիշեցնում է որոճողների (Ruminantia) մոտ մարսողությաունը, որոնց հետ, սակայն, ուղտերը ազգակցական կապ չունեն։ Հավանաբար ուղտերի մարսողական համակարգը զարգացել է այս խմբից անկախ, ինչի մասին վկայում են ուղտերի առջևի ստամոքսում մեծ քանակությամբ գեղձերի առկայությունը։
Բազմացում
Զուգավորումը հիմնականում տեեղի է ունենում ձմռանը և կապված է անձրևների եղանակի հետ։ Հղիությունը տևում է 360-ից 440 օր, որից հետո, որպես կանոն ծնվում է մեկ ձագ․ զույգեր հազվադեպ են ծնվում։ Նորածինները առաջին օրից սկսում են ինքնուրույն քայլել։ Մայրը հոգ է տանում սերնդի նկատմամբ մեկից երկու տարի, իսկ կաթից բուսական սնունդ անցումը տեղի է ունենում մեկուկես տարի անց։ Ծննդաբերությունից երկու տարի հետո էգը կարող է նորից հղիանալ։
Էգը սեռահասուն է դառնում 3 տարեկանից, իսկ արուները՝ 4-ից 6 տարեկանում։ Կյանքի միին տևողություը 40-ից 50 տարի է։ Արհեստական բեղմնավորմամբ միասապատավոր ուղտի արուի և լամայի էգի խաչասերումից ստացվում է հիբրիդ, որը կոչվում է կամա։
Վայրի դրոմադերներ
Թե որտեղ են ապրել դրոմադերները և երբ են ոչնչացել, մինչև վերջ պարզ չէ։ Գտածոների սղության և դրոմադերների ու բակտրինների խաչասերման հնարավորության պատճաով որոշ կենդանաբաններ նույնիսկ կարծում են, որ վայրի դրոմադերներն ընդհանրապես գոյություն չեն ունեցել։ Այնուամենայնիվ, կան որոշ փաստեր, որոնք վկայում են այդ կենդանիների հին վայրի ձևերի գոյության մասին։ Դրանց թվին են պատկանում Արաբական թերակղզում պատերին արված երեք հազար տարվա հնության նկարները, որտեղ պատկերված է վայրի ուղտերի որս։ Ինչպես նաև Սաուդյան Արաբիայի հարավ-արևմուտքում գտնվել է դրոմադերի ստորին ծնոտ, որի տարիքը կազմում է 7 հազար տարի, այսինքն նախքան ընտելացումը։ Պլեյստոցենի ժամանակաշրջանում, հնարավոր է ապրել են Հյուսիսային Աֆրիկայում մինչև մ․թ․ա․ 3000 թվականը։ Երբեմն նրանց դասում են Camelus thomasi ոչնչացած տեսակի շարքին։
Ինչպես արդեն ասվել է, վայրի ուղտերի պոպուլյացիա գոյություն ունի Ավստրալիայում։ Այս կենդանիները համարվում են երկրորդային վայրի դարձածներ։ Ուղտերը բերվել են Ավստրալիա 19-րդ դարում՝ որպես բեռնակիր անասուններ, որոնք հարմարված են չոր կլիմային։ Այդ ժամանակվանից հրանցից շատերը դարձել են վայրի, իսկ գլխաքանակը ավելացել է, որովհետև նրանցով սնվող գիշատիչները քիչ են։ Այս, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ Ավստրալիա էին բերվել ճագարներ և այլ ինվազիվ տեսակներ վատ են անդրադառնում մայրցամաքի էկոհամակարգի վրա․ ուղտերը օգնականներից վերածվեցին վնասատուների, կարելի է ասել անգամ մարդկանց և տեղի կենդանիների թշնամիների ։
Ընտելացված դրոմադերներ
Դժվար է ասել, թե երբ են ընտելացրել դրոմադերներն։ Հայտնի է միայն, որ ընտելացման գործընթացը տեղի է ունեցել Արաբական թերակղզում, որը հավանաբար տեղ է ունեցել մեր թվարկությունից առաջ երրորդ հազարամյակում։
Ուղտերով հեծյալների մասին առաջին հիշատակումները գտնվում են ասորական կոթողներում, որտեղ մ․թ․ա․ 853 թվականին Կարկարի մարտում կռվողներրի շարքում նշվում է 1000 արաբական հեծյալներից կազմված հեծելազորի մասին։
Որպես ընտանի կենդանի դրոմեդարը տարածվել է բավականին ուշ, հնարավոր է, մեր թվարկության առաջին հազարամյակի երկրորդ կեսից շուտ։ Մեր թվարկության սկզբում նրանց արեալն աստիճանաբար մեծացել է նաև շատ շրջանների անապատացման պատճառով։ Այսօր գյություն ունեն միասապատավոր ուղտի տարբեր ցեղատեսակներ, որոնք հարմարվել իրենց կողմից կատարվող տարբեր գործառույթներին։ Տարբերվում են բեռնակիր, լեռնային, հարթավայրային, մրցարշավի և մարդկանց տեղափոխելու համար նախատեսված ուղտեր, ինչպես նաև անցումային ձևեր։ Մեր օրերում դրոմադերներն օգտագործվում են բեռներ (սովորաբար տեղափոխում են մինչև 150կգ բեռ) և մարդկանց փոխադրելու համար, իսկ անծայրածիր կիսաանապատներում, որ ձգվում են Հյուսիսային Աֆրիկայից մինչև Կենտրոնական Ասիա և Արաբական թերակղզի, տեղի բնակչությանը ապահովում են կաթով, մսով և մորթով։
Ասիական և աֆրիկական երկրներում, ինչպես նաև Ավստրալիայում բավականին տարածված է ուղտարշավները, որոշ երկրներում, նույնիսկ, բուծվում են արշավների համար նախատեսված սորտեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ասիայի կաթնասուններ Կատեգորիա:Աֆրիկայի կաթնասուններ Կատեգորիա:1758 թվականին նկարագրված կենդանիներ Կատեգորիա:Ուղտեր Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական կենդանիներ
1970-ականներ
Ներածություն
21-րդ դարում պատմաբանները 1970-ական թվականները համարում են համաշխարհային պատմության փոփոխությունների հենակետ, հատկապես ուշադրությունը սևեռելով տնտեսական ցուցանիշների վրա, երբ ավարտվեց հետպատերազմյան տնտեսական բումը ։ Արևմտյան աշխարհում շարունակվեցին սոցիալական բարեփոխումները, որոնք սկսվել էին 1960-ական թվականներին։ Այդ բարեփոխումներից էին քաղաքական տեղեկատվության մեծացումը և կանանց տնտեսական ազատության մեծացումը։ Միացյալ Թագավորությունում 1979 թվականի ընտրություններում հաղթանակ տարան Պահպանողականները Մարգարետ Թետչերի գլխավորությամբ, ով դարձավ Միացյալ Թագավորության առաջին կին վարչապետը։ Ինդուստրիզացված երկրները, բացառությամբ Ճապոնիայի տնտեսական անկում արձանագրեցին 1973 թվականի նավթային ճգնաժամից հետո, որի պատճառն էր Արաբական նավթ արտահանող երկրների կազմակերպության նկատմամբ էմբարգոն։ Ճգնաժամի արդյունքում սկսվեց համաշխարհային տնտեսության ստագֆլյացիա, ինչից սկիզբ առավ Քեյնսյան տնտեսական տեսության փոխարինումը նեոլիբերալ տնտեսական տեսությունով, որի արդյունքում ստեղծվեց առաջին նեոլիբերալ կառավարությունը Չիլիում, որը իշխանության եկավ Ավգուստո Պինոչետի կողմից ղեկավարած 1973 թվականի հեղաշրջման արդյունքում։
Ասիայում Չինաստանի հետ հարաբերությունը փոխվեցին ՄԱԿ-ի կողմից այն ճանաչելուց հետո, ինչը տեղի ունեցավ Մաո Ցզե Դունի մահից հետո և շուկայի ազատականացումից հետո Մաոյի հետևորդների կողմից։ Չնայած նավթային ճգնաժամի, Ճապոնիայի տնտեսությունը մեծ աճ գրանցեց այս ժամանակահատվածում, դառնալով տնտսությամբ երկրորդ երկիրը աշխարհում` առաջ անցնելով անգամ ԳՖՀ-ից ։ Միացյալ Նահանգները իր զորքերը դուրս բերեց Վիետնամից պատերազմում կրած պարտությունից հետո։ 1979 թվականին ԽՍՀՄ-ը ներխուժեց Աֆղանստան, ինչից սկսվեց տասնամյա պատերազմ։
1970-ականներին Մերձավոր Արևելքում Եգիպտոսը և Սիրիան պատերազմ հայտարարեցին, սակայն տասնամյակի վերջում իրավիճակը հիմնովին փոխվեց, երբ Եգիպտոսը ստորագրեց Եգիպտա-իսրայելական հաշտության պայմանագիրը։ Եգիպտոսի նախագահ Անվար Սադաթ, ով պայմանագրի ստրոագրողն էր, դարձավ ծայր աստիճան անցանկալի Արաբական աշխարհում ։ Նա սպանվեց 1981 թվականին։ Իրանում քաղաքական ճգնաժամը 1979 թվականին վերածվեց հեղափոխության, ինչի արդյունքում վերջ դրվեց Փահլավիների հարստությանը և հիմնադրվեց Իրանի իսլամական հանրապետությունը Այաթոլլա Խոմեինիի գլխավորությամբ։
Աֆրիկայում շարունակվեց ապագաղութականացումը։ Անգոլան և Մոզամբիկը 1975 թվականին ձեռք բերեցին անկախություն Պորտուգալական կայսրությունից, երբ Պորտուգալիայում հաստատվեցին ժողովրդավարական կարգեր։ Աֆրիկայում այնուամենայնիվ շարունակվեցին անվեր ռազմական հեղաշրջումները, դրանցից ամենանշանակալին Եթովպիայի կայսր Հայլե Սելասիե ռեժիմի տապալումն էր, որին հաջորդեցին քաղաքացիական պատերազմները և բռնությունները։
Պատերազմներ
Տասնամյակի ամենանշանակալի հակամարտությունները հետևյալն են`
Միջազգային հակամարտություններ
Տասնամյակի ընթացքում միջազգային նշանակալի հակամարտությունները հետևյալն են.
Հեղաշրջումներ
Տասնամյակի հիմնական հեղաշրջումները հետևյալն են`
Ահաբեկչական գործողություններ
Տասնամյակի հիմնական ահաբեկչական գործողությունները հետևյալն են`
Նշանակալի քաղաքական իրադարձություններ
Աշխարհ
Ամերիկա
Եվրոպա
Ասիա
Աֆրիկա
Նշանակալի համաշխարհային առաջնորդների պատկերասրահ
Նշում` թավատառով նշված են երկրների այն առաջնորդները, որոնք մնացել են իշխանության տասնամյակի վերջի դրությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1970-ականներ
Միջանո
Միջանո (Miggiano), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Լեչե գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 3750 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 536 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 7 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 73035, հեռախոսային կոդ՝ +39 0833։
Մոնրեդոն դե Կորբիեռ
Մոնրեդոն դե Կորբիեռ (Montredon-des-Corbières), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Միջանո
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Մոնրեդոն դե Կորբիեռ
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1104 մարդ, բնակչության խտությունը` 64.37 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.15 կմ² տարածք։
Միջանո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մոնրեդոն դե Կորբիեռ
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 640 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 90 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 50 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 785 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 573-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 212։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,0 %։ 573 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 515 անձ (277 տղամարդ և 238 կին)։ Գործազուրկ են եղել 58 անձ (29 տղամարդ և 29 կին)։ 212 անաշխատունակներից 55-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 84-ը` թոշակառուներ, իսկ 73-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Յան Յունգ
Յան Յունգ (Jaan Jung,, Էստոնիա), էստոնացի նշանավոր մշակութա-հասարակական գործիչ, պատմաբան, կենսագիր, հնագետ, բանահավաք, հրապարակախոս, երաժիշտ, թարգմանիչ, դասագրքերի հեղինակ։
Կենսագրություն
Յան Յունգը եղել է նահանգի պարզ դպրոցական ուսուցիչ և հնագիտության սիրահար։
19-րդ դարի երկրորդ կեսին, նա օգտագործելով լայնածավալ նամակագրություն, նախաձեռնել է լայն նախագիծ, որը զբաղվում էր Էստոնիայի հին հուշարձանների և հնադարյան ժամանակների հուշարձանների ընդհանուր գույքագրմամբ և գրանցավորմամբ։ Այնուհետև դարձել է երկրում էստոնացիներին հայտնաբերելու ուղղությամբ շարժման կազմակերպիչը։
Արդյունքում նրան հաջողվել է գրանցել Էստոնիայի պատմության գրեթե 500 հուշարձաններ։ Դրանցից ամենակարևորները, Յունգը սկսեց հրատարակել «Muinasaja teadus eestlaste maalt» (հուշարձանների առաջին ցանկը լույս է տեսել 1898, 1899 թվականներին և 1910 թվականին՝ հետմահու) ցանկում։
Այս քայլը դարձել է Էստոնիայի հնագիտության զարգացման առաջին քայլը։
Հավաքել տվյալներ իր երկրամասին հայտնի քարերի մասին, և 1910 թվականին հետմահու տպագրվել է Յան Յունգի «Գիտություն Էստոնիայի հին ժամանակների հողերի մասին» գիրքը, որը նա նկարագրել է մի շարք մենաքարեր, որոնք նա հայտնաբերել է Էստոնիայում։
Մատիաս Յոհան Էյսենի (1857-1934) և Օսկար Կալլասի (1868-1946) հետ եղել է ժողովրդական երաժշտության հավաքագրման նախաձեռնողը։ Մինչև օրս Էստոնիայի Տարտու քաղաքի բանահյուսության արխիվում պահպանում է ֆոլկլորագիտության ամենախոշոր համաշխարհային հավաքածուները։
Զբաղվել էր նաև թարգմանություններով։
Յան Յունգի աշխատությունները ներկայումս գտնվում է Էստոնիայի գրականության թանգարանում։
Մահացել է 1900 թվականի մայիսի 31-ին (հունիսի 13), Էստոնիայի Լիֆլանդական գուբերնիայում։ Թաղված է Պիլաստվեր գերեզմանոցում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Էստոնացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Էստոնացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Էստոնացի բարբառագետներ Կատեգորիա:Էստոնացի հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Էստոնացի բանահավաքներ
2019
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ռենսոմ Ռիգզ
Վաղ կյանքը և կրթություն
Ռիգզը ծնվել է 1980 թվականին, Մերիլենդում, 200 տարեկան ագարակում և մեծացել է Ֆլորիդայում, որտեղ իր ուսումը ստացել է Pine View School for the Gifted դպրոցում ։ Նա Քենյոն քոլեջում սովորել է Անգլիական գրականություն, իսկ Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում՝ կինոմատոգաֆիա ։
Կարիերա
Mental Floss ընկերությունում համացանցային և բլոգայի կարճամետրաժ ֆիլմերի վրա աշխատելիս նա ստացավ «Շերլոք Հոլմսի ձեռքի գրքի» գրման աշխատանքը, որը թողարկվեց որպես 2009 թվականի «Շերլոք Հոլմս» ֆիլմի հիմք ։
Ռիգզը Quirk Books հրատարակչությանն առաջարկեց իր սիրողական լուսանկարների հավաքածուն, որպեսզի դրանք օգտագործվեին նկարներով գիրք ստեղծելու համար։ Խմբագիրներից մեկի խոհրդով, Ռիգզը վեպում նկարներն օգտագործեց որպես էքսկուրսավար և նկարագրող ։ Ստեղծված գիրքը «Միսս Փերեգրինի տարօրինակ երեխաների համար տունն» էր, որը դարձավ «Նյու Յորք Թայմս»-ի բեսթսելլեր ։
Մեկ այլ՝ «Խոսող նկարներ» նկարներով լի գիրքը թողարկվեց 2012 թվականի հոկտեմբերին, Harper Collins-ի կողմից ։ «Դատարկների քաղաքը» Միսս Փերեգրինի շարքի երկրորդ գիրքն է, որը լույս է տեսել 2014 թվականի հունվարի 14-ին ։ Շարքի երրորդ և եզրափակիչ գրքի վերնագիրն է «Հոգիների գրադարան», որի մասին խոսվեց 2015 թվականի սկզբին Այն թողարկվել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ։
Անձնական կյանք
Ռիգզն այժմ ապրում է Սանտա Մոնիկայում և 2013 թվականից ամուսնացած է գրող Թահերեհ Մաֆիի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ
Էզակի Բադու
Էզակի Բադու (بادو الزاكي, ), հայտնի է նաև Զակի Բադու անվանաձևով. դարպասապահ։ Հանդես է եկել «Սելե», «Վիդադա», «Մալյորկա ՖԱ», ՖՅՈՒՍ ակումբներում և Մարոկկոյի հավաքականում։
Մասնակացել է 1986 թվականի Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությանը, որտեղ Մարոկկոյի հավաքականը, առաջինը դառնալով աֆրիկյան թիմեերի շրջանում, անցել է 1/8 եզրափակիչ։ 1980 թվականին դարձավ Աֆրիկյան բրոնզե մեդալակիր, 1986 թվականին Աֆրիկայի ազգերի գավաթի մասնակից, Աֆրիկայի ազգերի գավաթ 1988, և 1992 թվականներին։
Որպես խաղացող Էզակի Բադուն դարձավ Մարոկկոյի չեմպիոն և Մարոկկոյի կրկնակի գավաթակիր՝ «Վիդադա» ակումբում, «Մալյորկա ՖԱ» ակումբի հետ միասին հասել է Ֆուտբոլի Իսպանիայի գավաթ։ Որպես մարզիչ Մարոկկոյի հավաքականին հասցրել է մինչև 2004 թվականի Աֆրիկայի եզրափակիչ գավաթ և «Վիդադա»-ին հասցրել մինչև Մարրոկոյի գավաթ։
1986 թվականին Էզակի Բադուն ճանաչվել է Աֆրիկայի լավագույն ֆուտբոլիստ։ 1 տարի անց նա ՊՍՀՖՖ-ի ցուցակում զբաղեցրեց 8-րդ տեղը, որպես լավագույն դարպասապահ։ 1989 թվականին Էզակին ստացավ Ռիկարդո Սամոռա մրցանակ ինչպես լավագույն դարպասապահ Սեգունդա Դիվիզիոնում։ 2000 թվականին Էզակի Բադուն գրավեց 4-րդ տեղը Քսաներորդ դարի լավագույն ֆուտբոլիստների ցուցակում ըստ ՊՍՀՖՖ-ի։
Ակումբային կարերիա
1976 թվականին Էզակի Բադուն սկսել է իր ակուբային կարերիան «Սելե» ակումբում։ 1978 թվականին մասնակցեց 2 սեզոններին և Կասաբլանկայից տեղափոխվեց «Վիդադա»։ Տեղափոխվելով նոր քաղաք նա ստիպված էր ապրել իր հորեղբոր հետ, որը շատ հեռու էր ապրում այն վայրից, որտեղ անց էին կացնում մարզումները, դրա համար էլ երիտասարդ դարպասապահը գնում էր մարզումների մոտոցիկլետով ։ Արդեն իր առաջին սեզոնում Էզակի Բադուն դարձավ Մարրոկոյի գավաթակիր, բայց չեմպիոնատում նա գրավեց ընդամենը 3-րդ տեղը ։ Հաջորդ սեզոնում «Վիդադան» դարձավ 2-րդը չեմպիոնատում, բայց դուրս է մնացել 1/8 եզրափակչից պարտվելով ապագա հաղթող ՄԱՍ-ին ։ 1981 թվականին Բադուն նորից դարձավ Մարրոկոյի գավաթակիր և նույնպես գրավեց 9-րդ տեղն Աֆրիկայի լավագույն ֆուտբոլիստ ցուցակում «France Football» վարկածով ։ 1985 թվականին դարպասապահը դարձավ Աֆրիկայի 5-րդ լավագույն Ֆուտբոլիստը ։ 1986 թվականին «Վիդադն» դարձավ Մարրոկոյի չեմպիոն ։
1986 թվականին Բադուն տեղափոխվել է Իսպանիա և պայմանագիր կնքել «Մալյորկա ՖԱ» հետ։ Իսպանական չեմպիոնատում Էզակի Բադուն առաջնելույթ է ունեցել 1986 թվականին օգոստոսի 31-ին Օսասունա ՄՄ դեմ, որն ավարտել է զրոյական ոչ-ոքի ։ Տարվա վերջին նա ճանաչվել է «France Football» ամսագրի Աֆրիկայի լավագույն ֆուտբոլիստ ։ 1987 թվականին փետրվարի 15-ին Բադուն Ռեալ Մադրիդ խաղում բաց չի թողել ոչ մի գնդակ, այն հավաքականում որտեղ հանդես են եկել Էմիլիո Բուտրագենիո, Ուգո Սանչես և Խորխե Վալդանոն :Իսպանիայում ընդամենն առաջին սեզոնում էզակի Բադուն մասնակցել է Պրեմիերայում 29 խաղ և բաց է թողել 35 գոլ, այնտեղ նա օգնեց Մալյորկա ՖԱ գրավել 6-րդ տեղը առաջնությունում, այդ ժամանակ Իսպանիայի էլիտար դիվիզիոնի ակումբի բարձրագույն տողը։ 1987 թվականին արդյունքում Էզակի Բադուն զբաղեցրել է 8-րդ տեղն աշխահի լավագույն դարպասապահ ՊՍՀՖՖ վարկածով ։
Հաջորդ սեզոնում չեմպիոնատում Բադուն մասնակցել է 32 խաղի և բաց է թողել ընդամենը 31 գոլ, չօգնելով իր ակումբին, նրանք զբաղեցրել են 18-րդ տեղը և պայքարել է Օվեդոյի դեմ, որը ելույթ ունեցավ Պրեմիայում։ Առաջին խաղում նրանք Մալյորկային պարտվել է 1:2 հաշվով, իսկ իրենց դաշտում չեն կարողացել է հաղթել հակառակորդին և խաղն ավարտել է ոչ ոքի ։ Այսպիսով Բալեարյան կղզիներ ներկայացուցիչները դուրս են եկել Սեգունդայից։
Չնայած ուրիշ ակումբների առաջարկների, Բադուն որոշել է մնալ իր ակումբում։ Ամբողջ սեզոնում Բադուն խաղացել է 28 խաղ, որտեղ նա բաց է թողել ընդամենը 15 գոլ։ Դա թույլ է տվել Մալյորկային զբաղեցնել 4-րդ տեղը և նորից իրավունք ունենալ հանդես գալ բարձրագույն դիվիզիոնում, իսկ Էզակի Բադուն ստացել է Ռիկարդո Սամոռա մրցանակ, ինչպես սեզոնի լավագույն դարպասապահը ։ Առաջին մրցախաղում Էսպանյոլ դեմ մրցախաղում Մալյորկայի ֆուտբոլիստները պարտվել են 0:1 հաշվով, բայց 2-րդ խաղում հաթել են 2:0 հաշվով և 1 տարի անց վերադարձավ Պրեմիա։
Վերադառնալով Պրեմիա, Էզակի Բադուն խաղացել է 4 մրցախաղ և բաց չի թողել ոչ մի գոլ։ Ընդ որում 4-րդ մրցաշրջանում նա բաց չի թողել գոլ Ռեալի դեմ խաղում, 1 շաբաթ անց 5-րդ մրցաշրջանում նա բաց չի թողել ոչ մի գոլ Բարսելոնայի դեմ խաղում ։ 24-րդ մրցաշրջանում Բադուն դարձավ առաջին դարպասապահը, որը պահել է Բարսելոնայի պաշտպան Ռոնալդ Կուման տուգանային հարվածը ։ Այդ սեզոնում Էզակի Բադուն մասնակցել է 35 խաղ և բաց է թողել ընդամենը 32 գոլ։ Չնայած որ ակումբը բաց է թողել ամենից քիչ գոլերը չեմպիոնատում, նրանք զբաղեցրել են ընդամենը 10-րդ տեղը։
Հաջորդ սեզոնում Բադուն շարունակել է հանդես գալ բարձր մակարդակով և Պրեմերայի 32 խաղում բաց է թողել ընդամենը 34 գոլ, այդուհանդերձ Մալորկա ակումբը զբաղեցրել է 15-րդ տեղը, 1 միավորով առաջ անցնելով այն ակումբները, որոնք հայտնվել են անցումային մրցախաղում։ Չնայած ցածր տեղ են գրավել չեմպիոնատում, հաջողությունը ուղեկցում էր Ֆուտբոլի Իսպանիայի գավաթի ժամանակ, որտեղ Մալյորկայի ակումբը առաջին անգամ իր պատմության մեջ հասել է եզրափակիչ փուլ, հաղթելով Վալենսիա ՖԱ և Սպորտինգ Խիխոն։ Մի անգամ եզրափակչում Ատլետիկո Մադրիդ պարտվել է Բալեարյան կղզիների ակումբին 0:1 հաշվով, ընդ որում գոլ բաց էր թողել լրացուցիչ ժամանակի 111-րդ րոպեում ։
1991/92 թվականի սեզոնում Բադուն նորից սկսեց զբաղվել ֆուտբոլով որպես դարպասապահ, սակայն Տեներիֆեի դեմ 5-րդ մրցաշրջանից հետո նրա և Լորենսո Սերա Ֆերորոմ ակումբի գլխավոր մարզիչի միջև վեճ է առաջացել ։ Այդ բանից հետո Բադուն չի խաղացել այդ սեզոնում և վարադարձել է իր հայրենիք։
Վերադառնալով Մարոկկո, Էզակի Բադուն պայմանագիր է կնքել Ռաբաթայի ՖՅՈՒՍ ակումբի հետ։ Խաղալով ևս մեկ սեզոն, նա ավարտել է իր կարերիան 34 տարեկանում։
2007 թվականին Էզակի Բադուն Աֆրիկայի հավաքականում մասնակցում է մնացած հավաքականների դեմ խաղին՝ նվիրված Նելսոն Մանդելային ։
Կարիերան հավաքականում
1979 թվականին Էզակի Բադուն սկսեց խաղալ Մարոկկոյի հավաքականում։ Արդեն հաջորդ տարի Բադունը ընգրկվեց հավաքականի կազմում, որը վաստակել է բրոնզե մեդալ Աֆրիկայի ազգերի գավաթ 1980 Նիգերիայում։ Աֆրիկայի ազգերի գավաթի երկո խաղարկությունւ անցել է առանց Մարրոկոյի հավաքականի, բայց 1984 թվականին դարպասապահը գնացել է Լոս Անջելես՝ Ամառային օլիպիական խաղերին։ Մրցաշրջանում նա եղել է հավաքականի հիմնական դարպասապահը, բայց մարոկկացիները չեն կարողացել դուրս գալ խմբից և զբաղեցրել են 3-րդ տեղը։
1986 թվականի Բադուն տեղափոխվում է երկրորդ աֆրիկական ազգի ակումբը, որը Մարրոկոյի հավաքականը զբաղեցրել է 4-րդ տեղը։ Արդեն ամռանը Էզակի Բադուն որպես հավաքականի կապիտան մասնակցում էր Մեքսիկայի Աշխարհի երկրորդ չեմպիոնատին։ Առաջին թիմային փուլում մարրոկացիները խաղացել են Լեհաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ, որը ավարտվել է ոչ ոքի ։ Երկրորդ մրցախաղն անգլիացիների դեմ ավարտվել է ոչ ոքի ։ Վերջին խաղում մարրոկացիները պարտվել են Պորտուգալիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականին 3:1 հաշվով և դարձել են այն աֆրիկական հավաքականը, որը դուրս է մնացել Աշխարհի առաջնության 1/8 եզրափակչից ։ Քառորդ եզրափակչում նրանք պետք է հանդիպեին Գերմանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հետ։ Ամբողջ խաղը Ատլասյան առյուծները դիմադրել են գերմանցիների հարձակմանը, բայց 88-րդ րոպեում Լոթար Մաթեուսը հարվածել է միակ գոլը և մարրոկացիներին ուղարկել է տուն ։
2 տարի անց, Էզակի Բադուն մասնակցել է իր համար Աֆրիկայի ազգերի 3-րդ գավաթի խաղերին, որն անց է կացվել Մարրոկոյում։ Բաց թողնելով առաջին խաղը Զաիրա հավաքականում, դարպասապահը մասնակցել է մնացած խմբային փուլերի խաղերում և կիսաեզրափակչում Կամերունի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ, որտեղ պարտվել է 0:1 հաշվով։ 3-րդ մրցախաղաում Բադուն դուրս չի եկել դաշտ և մարոկկոցիները պարտվել են Ալժիրի ֆուտբոլի ազգային հավաքական դեմ խաղում, դառնալով, ինչպես 2 տարի առաջ, միայն 4-րդը գավաթում ։
Աֆրիկայի ազգերի հաջորդ գավաթի եղել է առանց Մարոկկոյի հավաքականի։ 1992 թվականի Բադուն վերջին անգամ մասնակցել է գավաթի խաղարկության։ Առաջին խաղում նա դուրս է եկել դաշտ, բայց ստացել է վնասվածք և փոխարինվել է 42-րդ րոպեում, դա եղել է Բադուի վերջին խաղն ազգային հավաքականում։ Արդյունքների համաձայն մարրոկոցիները խաղացել են ոչ ոքի և չեն կարողացել դուրս գալ ակումբներից ։
Մարզչական կարերիա
Ֆուտբոլային կարերիան ավարտելուց անմիջապես հետո անցնում է մարզիչի կարերիային։ Առաջին ակումբը, որ ղեկավորում էր ՖՅՈՒՍ-ն էր, որտեղ նա ավարտել է իր ֆուտբոլային կարերիան։ Բադուն ակումբը ղեկավարել է մինչև 1993/94, հետո թողել է ակումբը։ Հետո նա ղեկավարել է Վիդադա, Սելե և Մոհամեդիա ակումբները։ 1998 Բադուն նորից ղեկավարել է Վիդադան։ Այս ակումբի հետ նա դարձավ Մարոկկոյի գավաթի տերը և արծաթե մրցանակով Մարոկկոյի չեմպիոնատը։ Վիդադից հետո Բադուն աշխատել է Կավկաբա և ՄԱՍ ակումբներում, որպես գլխավոր մարզիչ։
2002 թվականին Էզակի Բադուն դարձավ Մարոկկոյի հավաքականի գլխավոր մարզիչը, փոխվելով այդ պաշտոնով Ումբերտու Կոթլյուի հետ։ Պայմանագիրը ստորագրված էր մինչև 2004 թվականը ։ Իր առաջնելույթը տեղի ունեցավ ընկերական հանդիպման ժամանակ Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի ազգային հավաքական դեմ, որտեղ մարոկկոցիները հաղթել է 2:0 հաշվով։ Որոշ ժամանակից հետո սկսվեց աֆրիկյան ազգերի գավաթին մրցաշրջանը, մարրոկացիները հիանալի հաղթանակով հաղթեցին 5 խաղ և ընդամենը մեկ անգամ խաղալով ոչ ոքի, ընդհանուր տարբերության խփած և բաց թողնված գնդակների 10-0։ Չնայած դրան, 2003 թվականին լուրեր էին պտտվում այն մասին, որ Բադուն կարող է փոխարինի Ֆիլիփ Տրուսեին, բայց տարվա կեսերին թագավորական մարոկկացի ֆուտբոլի ֆեդերացիան հերքել է այս լուրերը ։
Մրցաշրջանում մարոկկոցիները հայտնվել են D խումբը Նիգերիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի, Հարավաֆրիկյան Հանրապետության ֆուտբոլի ազգային հավաքականի և Բենինա հավաքականի հետ։ 3 խաղում հավաքեցին 7 միավոր, նրանք դուրս եկան քառորդ եզրափակիչ, որտեղ նրաք պարտվել են Ալժիրի ֆուտբոլի ազգային հավաքականին 3:1 հաշվով ։ Կիսաեզրափակչում մարոկկոցիները հեշտությամբ հաղթեցին Մալիի ֆուտբոլի ազգային հավաքականին 4:0 հաշվով ։ Բայց, եզրափակիչ փուլում Մարրոկոն պարտվեց Թունիսի հավաքականի 1:2 հաշվով ։ Այնուհանդերձ «The Guardian» թերթումգրել են, որ Բադուն մրցաշրջանի լավագույն մարզիչն է ։
2006 թվականին մարտին Բադուն եղել է թեկնածուներց մեկը ով եղել է Լիբիայի հավաքականի մարզիչը, բայց, ի վերջո, թափուր տեղ է զբաղեցրել եգիպտացի Մոխսեն Սալեխը ։
Շուտով Բադուն դարձել է Կավկաբայի մարզիչը, բայց նա աշխատեց մեկ սեզոն, նա լքեց իր պաշտոնը։ 2008 թվականին Բադուն նորից դարձավ թեկնածու, որը զբաղեցնում էր գլխավոր մարզիչի պաշտոնն ազգային հավաքականում, բայց ըստ արդյունքների նա նորից երրորդ անգամ դարձավ Վիդամոյի մարզիչը, ստորագրելով մեկ տարով պայմանագիրը երկարաձգելու հնարավորությամբ Մարրոկոյի առաջնության մեկում ՖԱՐ ակումբի դեմ Բադուն, գոհ չէր ֆուտբոլի դատավորներից, վազեց դեպի խաղադաշտ և սկսեց կռվել գլխավոր ֆուտբոլային դատավորի հետ, հետո Բադուին միացան իր ֆուտբոլիստները, իսկ երկրպագուները սկասեցին ջարդել մարզադաշտի նստատեղերը։ Այդ միջադեպի պատճառով Էզակի Բադուն տուգանվել է թագավորական Մարոկկոյի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի 60 հազար դիրհամ (մոտավորապես 7 դոլլար), եթե Բադուն նորից կատարի նման ինչ որ բան, նա որակազրկվելու է մինչև մրցաշրջանի ավարտը ։ Այդ սեզոնում Էզակի Բադուն հասցրել է ակումբը մինչև արաբական լիգայի եզրափակիչ, որը պարտվեց Թունիսի Էսպերանս ակումբին երկու խաղերի հաշվով։ 2009 թվականին ամռանը նրա մոտ ավարտել էր ակումբի պայմանագրի ժամկետը և լուրեր էր տարածվել որ նա կարող էր դառնալ թունիսական Էտուալ դյու Սախել ակումբի մարզիչը , բայց շուտով Բադուն ձգեց ակումբի հետ պայմանագիրը մեկ տարով ։ 2010 թվականին սկզբում նորից դարձավ թեկնածու, որը զբաղեցրեց ազգային հավաքականի մարզիչը ։ 2010 թվականին ապրիլի 23֊ին Բադուն լքեց գլխավոր մարզիչի պաշտոնը Վիդադա ակումբից, այն բանից հետո, երբ 0:1 հաշվով պարտվել էր դերբիում Կասաբլանկա ակումբին ։ Այդ նյուն տարվա հոկտեմբերին Բադուն գլխավորեց իր նախկին ակումբը Կավկաբը ։ Բայց արդեն 2011-ի մարտին նա հրաժարական է տվել ։ Իսկ շուտով Էզակի Բադուն հերքել է այն լուրը, որ նա կարող է դառնալ Եմենի ֆուտբոլի ազգային հավաքական գլխավոր մարզիչը ։ Մի քանի ամիս անց Ռաջա ակումբը, սկզբունքային մրցակից Վիդադը, քննարկում էր Բադուի թեկնածությունը ։ Բայց Ռաջայի ղեկավարությունը վախեցել է երկրպագուների արձագանքից և որոշել է վարձել այլ մարզիչի ։ Հոկտեմբրին Միքայել Լաուդրուպի հրաժարականից հետո, Բադուն մտնում է թեկնածուների ցուցակը գլխավոր մարզիչի պաշտոնում իր նախկին ակումբի ՝ իսպանական Մալյորկա ՖԱ ։
Ազգային հավաքականի աֆրիկյան ազգերի գավաթի ձախողումից հետո 2012 թվականին Բադուն քննադատել է Էրիկ Գերետային և հայտարարել, որ կարող նորից դառնալ հավաքականի գլխավոր մարզիչը ։ 2014 թվականի մայիսի 2-ին նորից գլխավորել է Մարրոկոյի հավաքականը ։
Ձեռքբերումներ
Ակումբային
«Մալյորկա»
Մարզչական
Մարոկկոյի Հավաքական Վիդադ
Անձնական կյանք
Էզակի Բադուն հանդիսանում է ձիասպորտի մեծ երկրպագու։ 2011 թվականին մայիսին ձիուց ընկնելու պատճառով նա տեղափոխվել է հիվանդանոց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Մագելանի Մեծ Ամպ
Մագելանի Մեծ Ամպ (ՄՄԱ, Large Magellanic Cloud, LMC), SBm տիպի գաճաճ գալակտիկա է, Ծիր Կաթինի արբանյակը, որը գտնվում է մոտ 163 հազար լուսային տարի հեռավորության վրա մեր Գալակտիկայից    ։ Այդ հեռավորությունը համարյա կրկնակի մեծ է մեր Գալակտիկայի տրամագծից։ Պատկանում է Մագելանի Պարուրաձև գալակտիկաների տիպին ։ Ենթադրվում է, որ Ծիր Կաթինը և Մագելանի Մեծ Ամպը մոտ 2,4 մլրդ տարուց կբախվեն ։
Կրճատ նկարագրություն
Մագելանի Մեծ Ամպը զբաղեցնում է հարավային կիսագնդի երկնքի Ոսկե Ձկնիկ և Սեղանասար համաստեղությունների տիրույթը և Ռուսաստանի ու նախկին ԽՍՀՄ-ի երկրների տարածքից երբեք տեսանելի չի։ Մագելանի Մեծ Ամպի տրամագիծը մոտ 10 անգամ փոքր է Ծիր Կաթինի տրամագծից, այն պարունակում է մոտ 30 միլիարդ աստղ ( մեր Գալակտիկայի աստղերի թվի 1/20), այն դեպքում, երբ Մագելանի Փոքր Ամպը պարունակում է միայն 1,5 միլիարդ աստղ։ Մագելանի Մեծ Ամպի զանգվածը մոտ 300 անգամ փոքր է մեր Գալակտիկայի զանգվածից (Մագելանի Մեծ Ամպի զանգվածը = 1010 Արեգակի զանգվածի)։ Մագելանի Մեծ Ամպը Տեղական խմբում ըստ զանգվածի չորրորդն է (Անդրոմեդայի գալակտիկայից, Ծիր Կաթինից և Եռանկյունու գալակտիկայից հետո)։ Ըստ Ֆ․ Յու․ Զիգելի պատկերավոր խոսքի՝ այն մի քիչ սեգներյան անիվ է հիշեցնում ։
2013 թվականին աստղագետների միջազգային խմբի կողմից չափվել է առավել ճշգրիտ հեռավորությունը մինչև Մագելանի Մեծ Ամպը։ Այն կազմում է 163 հազար լուսատարի կամ 49,97 (± 0,19 (վիճակագրական սխալ) ± 1,11 (համակարգային սխալ)) կիլոպարսեկ։ Համարյա տաս տարիների ընթացքում գալակտիկայում կատարվել են խավարուն կրկնակի աստղերի դիտումներ։ Այդպիսի աստղերը պտտվում են ընդհանուր զանգվածների կենտրոնի շուրջ, իրար շատ մոտ՝ մեկը մյուսին ծածկելով։ Այդ ընթացքում նրանց ընդհանուր պայծառությունը թուլանում է։ Այդպիսով, այդ աստղերի դիտումների հիման վրա կարելի է որոշել դրանց զանգվածները, չափսերը և հեռավորությունը Արեգակնային համակարգից։ Կոլեկտիվի ղեկավարներից մեկի՝ Վոլֆգանգ Գիրենի (Wolfgang Gieren, Universidad de Concepción, Չիլի) խոսքերով, «աստղագետները հարյուր տարվա ընթացքում փորձում էին չափել մինչև Մագելանի Մեծ Ամպը ճշգրիտ հեռավորությունը, և դա շատ դժվար խնդիր էր։ Եվ հիմա մենք լուծել ենք այդ խնդիրը՝ հասնելով 2 % չափումների ճշգրտության» ։
Դիտումների պատմություն
Մագելանի Մեծ Ամպի մասին առաջին գրավոր հիշատակությունը պարսիկ աստղագետ Աբդուրահման աս-Սուֆի աշ-Շիրազիի (964 թվական), որը հետագայում հայտնի էր Եվրոպայում որպես «Azophi», «» է։
Մագելանի Մեծ Ամպը անվանել են ի պատիվ Ֆեռնան Մագելանի, որը դիտել է այս գալակտիկան 1519 թվականին շուրջերկրյա ճանապարհորդության ժամանակ ։
Հաբբլ տիեզերական աստղադիտակով կատարած և 2006 թվականին հրապարակած չափումները ցույց են տալիս, որ Մագելանի Մեծ և Փոքր Ամպերը կարող են շարժվել չափազանց արագ՝ Ծիր Կաթինի շուրջ պտտվելու համար ։ 2014 թվականին Հաբբլ տիեզերական աստղադիտակով կատարած չափումները ցույց տվեցին, որ Մագելանի Մեծ Ամպը ունի 250 մլն տարի պտտման պարբերություն ։
2018-2019 թվականներին սիրողական աստղագետների թիմը դիտումների արդյունքում ստացել է Մագելանի Մեծ Ամպի՝ իր տիպով ռեկորդային (պրոֆեսիոնալ աստղագիտությունը չհաշված) պատկերը։ Նկարի գումարյին կետայնությունը հասնում է 14 400 × 14 200 կետի ։
Օբյեկտներ
Մագելանի Մեծ Ամպում 1987 թվականին բռնկվել է SN 1987A գերնոր աստղը։ Դա Կեպլերի գերնոր աստղից հետո մեզ ամենամոտ գերնորն է։ Մագելանի Մեծ Ամպում է գտնվում 700 լուսատարի ձգվածությամբ աստղագոյացման հայտնի օջախը՝ Մորմի միգամածությունը։
Մագելանի Մեծ Ամպի ամենազանգվածային և պայծառ աստղը՝ R136a1 է, որը գտնվում է R136 կոմպակտ աստղային կուտակումներում։ Այն կապույտ հիպերհսկա է՝ 265 Արեգակնային զանգվածով։ Աստղի մակերևույթի ջերմաստիճանը 40000 կելվինից ավելի է, այն 8,7 միլիոն անգամ Արեգակից պայծառ է։ Նման գերծանր աստղերը բացառիկ հազվադեպ են հանդիպում և առաջանում են միայն շատ խիտ աստղային կուտակումներում։
Գալակտիկայում կան վեց ցրված աստղային կուտակումներ. NGC 1818, NGC 1850, NGC 1866, NGC 2004, NGC 2007 և NGC 2100:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գալակտիկաներ
Աղալիք
Աղալիք, գյուղ գտնվում է Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի նահանգի երզնկայի գավառում, հյուսիս-արևելյան, Երզնկա Ֆ-ից ավելի քան 2000 մետր բարձրության վրա:Քարտեզում Նշված է Կովկասի 5 վերստանոց ։
Աղբյուրներ
«Հայաստանի & հարակից շրջանների տեղանունների բառարան»