cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գալլիենոս
Պոստումոսի ապստամբությունը
Եդեսիայում պարտություն կրելուց հետո Գալլիենոսը կորցրեց Բրիտանիայի, Իսպանիայի, Գերմանիայի որոշ մասերի և Գալիայի մեծ մասի գավառների վերահսկողությունը, իսկ Պոստումոսը հռչակեց իր սեփական թագավորությունը (հայտնի է որպես Գալլական Կայսրություն)։ Դա մասամբ համընկավ Արևելքում Մակրիանոսի ապստամբության հետ։ 258 թվականին Գալիենոսն իր որդուն՝ Սալոնինոսին, և գվարդիականին՝ Սիլվիանոսին տեղափոխեց Քյոլն։ Հռենոսի ափին գտնվող զորքերի հրամանատար Պոստումուսը ջախջախեց որոշ արշավորդների և տիրեց նրանց ավարին։ Իսկական սեփականատիրոջը վերրադարձնելու փոխարեն՝ նա ավարը բաժանեց իր զինվորների մեջ։ Սիլվիանոսն այս իմանալով պահանջեց ամբողջ ավարը։ Պոստումոսը կեղծ հնազանդության փորձ արեց, սակայն իր զիվորները ապստամբեցին և նրան կայսր հռչակեցին։ Նրա հրամանատարությամբ Քյոլնը պաշարվեց, և մի քանի շաբաթ դիմադրելուց հետո՝ պաշարվածները բացեցին քաղաքի դարպասները և Սալոնինիոսին ու Սիլվիանոսին հանձնեցին Պոստումոսին, որն էլ սպանեց նրանց ։ Այս իրադարձությունների ստույգ տարեթիվը հայտնի չէ, սակայն 1992 թվականին Աուգսբուրգում հայտնաբերված արձանագրությունների համաձայն՝ Պոստումոսը 260 թվականի սեպտեմբերին է կայսր հռչակվել ։ Պոստումուսը հավակնում էր իր և իր համախոհներից մեկի՝ Հոնորատիանոսի հյուպատոսությանը, սակայն, ըստ Դ.Ս. Փոթերի, նա երբեք չի փորձել տապալել Գալլիենուսին կամ ներխուժել Իտալիա։
Էմիլիանոսի ապստամբությունը
Գալլիենոսը, հասկանալով, որ չի կարող կորցնել Եգիպտոսի անհրաժեշտ պաշարները, զորավար Թեոդոտոսին, հավանաբար ծովային արշավախմբից, ուղարկեց Էմիալիանոսի դեմ։ Վճռական ճակատամարտը տեղի է ունեցել Թեբե գետի ափին, որտեղ Էմիլիանոսը ջախջախիչ պարտություն է կրում ։ Արդյունքում՝ Գալլիենոսը ևս երեք անգամ 262, 264, և 266 թվականներին Կոնսուլ դարձավ։
Հերուլյան արշավանքներ
267–269 թվականներին մեծ թվով գոթեր և բարբարոսները արշավեցին կայսրության տարածք։ Արշավանքի տարեթվի, մասնակիցների և թիրախների մասին տեղեկությունները խճճված են։ Ժամանակակից պատմաբանները հստակ չգիտեն նույնիսկ, արդյոք արշավանքը երկու անգամ է եղել, թե մեկ անգամ՝ երկար։ Ենթադրվում է, որ սկզբում ծովային ուժերը՝ Հերուլի գլխավորությամբ, սկսելով Սև ծովի հյուսիսից, անցել են Հունաստանի բազմաթիվ քաղաքների ավերածությանը (ներառյալ Աթենքն ու Սպարտան)։ Այնուհետև մեկ այլ թվաքանակով ավելի մեծ բանակսկսել երկրոդ ծովային արշավանքը դեպի կայսրության տարածք։ Հռոմեացիները ծովում հաղթեցին բարբարոսներին։ Այնուհետև Գալլիենոսի բանակը հաղթեց Թրակիայի ճակատամարտում։ Ըստ որոշ պատմաբանների՝ նա եղել է Նիշի ճակատամարտում հաղթած բանակի հրամանատարը, սակայն մեծ մասը հաղթանակը վերագրում է Կլադիոս II-ին ։
Ավրելիոսի ապստամբությունը
268 թվականին՝ Նիշի ճակատամարտից որոշ ժամանակ առաջ կամ հետո, Ավրելիոսը՝ Մեդիոլանումում       (Միլան) տեղակայված հեծելազորի հրամանատարը, ով պարտավորված էր հետևել Պոստումոսին, վիճարկեց Գալլիենոսի իշխանությունը։ Փոխարենը, նա Պոստումուսի տեղակալն էր ձևանում մինչև իր ապստամբության վերջին օրերը, երբ ինքը բարձրացել է գահին ։ Որոշիչ ճակատամարտը տեղի է ունեցել Միլանի մոտ գտնվող Պոնտիրոլո Նուովոյում․ Ավրելիոսը լիովին ջախջախվեց և հետ ուղարկվեց Միլան ։ Գալլիենոսը պաշարեց քաղաքը, սակայն սպանվեց պաշարման ընթացքում։ Սպանության տարբեր վարկածներ կան, սակայն ըստ տեղեկությունների՝ Գալլիենոսի պաշտոնյաների մեծ մասը նրա մահն էր ցանկանում։ Ըստ «Historia Augusta»-ի՝ իր նկարագրած իրադարձություններից երկար ժամանակ անց կազմված անվստահելի աղբյուրի, դավադրության հեղինակները հրամանատարներ Ավրելիոս Հերակլիանոսը և Լուցիոս Ավրելիոս Մարկիանոսն էին։ Մարկիանոսի դերը դավադրության մեջ չի հաստատվում ոչ մի այլ հնագույն աղբյուրով։
Սպանություն
Կեկրոպիոսը՝ դալմաթացիների հրամանատարը, լուր տարածեց, որ Ավրեոլոսի զորքերը լքում են քաղաքը, և Գալլիենոսը թողեց իր վրանը առանց իր թիկնապահի ևԿեկրոպիոսը հարվածեց ։ Մի վարկածի համաձայն՝ Կլաուդիոսը դավադիրների կողմից ընտրվել է կայսր, մյուսը՝ Գալլիենոսի կողմից՝ մահվան մահճում։ Ըստ այլ աղբյուրների (Զոսիմոս և Զոնարաս) դավադրությունը կազմակերպվել է Հերակլիանոսի, Կլաուդիոսի և Ավրելիանոսի կողմից։
Ըստ Վիկտոր Ավրելիոսի և Զոնարասի՝ Գալլիենոսի մահվանը լուրը լսելուց հետո Սենատը հրամայում է նրա ընտանիքի անդամներին (ներառյալ իր եղբորը՝ Վալերիանոսին, և որդուն՝ Մարինիանոսին) և աջակիցներին մահապատժի ենթարկել ,նախքան Կլավդիուսից իրենց կյանքը խնայելու և իր նախորդին աստվածացնելու հաղորդագրություն ստանալը ։ Գալլիենոսի դամբարանը գտնվում է Հռոմի հարավում՝ Ապիյան ճանապարհի IX մղոնի վրա ։
Պատմագրություն
Գալլիենուսը հնագույն պատմաբանների կողմից լավ վերաբերմունքի չի արժանացել ։ Ըստ «Historia Augusta»-ի՝ նա ճոխության սիրահար էր,ով հագնում էր մանուշակագույն, մազերին ոսկու փոշի էր ցողում և խնձորի աշտարակներ կառուցում ։ Հուլիանոս Ուրացողի «Կեսարներ»-ի մեջ Գալլիենոսը ներկայացված է «կանացի զգեստով և տկար քայլվածքով» ,որը, հավանաբար, կապված էր մետաղադրամների պատկերագրության և «Gallienae Augustae» լեգենդի առընչության հետ ։ Աղբյուրների այս թշնամանքը մասամբ կապված էր Գալիայից և Պալմիրյան կայսրությունից բաժանման և հետ վերադարձնելու անկարողունակության հետ․ Գալլիենոսի մահվան ժամանակ Պալմիրյան կայսրությունը դեռևս հավատարիմ էր Հռոմին, սակայն Օդենաթոսի ղեկավարության ժամանակ անկախ էր գրեթե բոլոր առումներով։ Պալմիրան պաշտոնապես անջատվելու էր Օդենաթուսի մահից և նրա այրի Զենոբիայի համբարձումից հետո։ Միայն Ավրելիանոսի գահակալությունից մի քանի տարի անց, անջատված գավառները իսկապես հետ բերվեցին հռոմեական թաղամաս։ Ըստ ժամանակակից գիտնական Փեթ Սաութերի՝ որոշ պատմաբաններ այժմ Գալլիենուսին ավելի դրական են համարում ։ Գալլիենոսը որոշ օգտակար բարեփոխումներ է կատարել։
Մետաղադրամներ
1980-ականներին Ֆրանսիայի Կորսիկա կղզում հայտնաբերվել է ավելի քան 40 հազվագյուտ ոսկե մետաղադրամ՝ Գալլիենոսին նվիրված ։
Հանդուրժողականության հրամանագիր
259 թվականին Վալերիանոսի գերեվարումը ստիպեց Գալլիենոսին հանդուրժողականության առաջին պաշտոնական հռչակագիրը հրապարակել քրիստոնյաների նկատմամբ՝ վերականգնելով նրանց պաշտամունքի վայրերն ու գերեզմանոցները, ինչպես նաև եկեղեցու ունեցվածքի ճանաչումը։ Սակայն հրամանագիրը քրիստոնեությունը պաշտոնական կրոն չդարձրեց ։
Շիդրովկա (Պուկշենգայի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Իգման
Իգման (Igman), Դինարյան բարձրավանդակի լեռ Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Տեղակայված է Սարաևոյից դեպի հարավ-արևմուտք։ Լեռան բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 1502 մետր։
1984 թվականի Սարաևոյի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի Իգմանում անցկացվել են լեռնադահուկային համարյա բոլոր մրցումները։ Իգմանում անցկացվել են դահուկացատկի և դահուկային երկամարտի մրցումները։ Նաև Իգմանում անցկացվել են բիաթլոնի և դահուկավազքի մրցումներ ։
Իգմանում մինչ օրս մնացել են շատ օբյեկտներ, որոնք հիշեցնում են 1984 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերի անցկացման մասին։ Այդ սպորտային օբյեկտներից շատերը տուժել են 1992-1995 թվականների Բոսնիական պատերազմի ժամանակ։
Իգմանը զբոսանքների և դահուկով սահելու հայտնի տեղ է։ Այսօր Իգամանը Սարաևոյում շատ հայտնի տեղ է համարվում զբոսաշրջիկների համար։
Նենսի Ուորդ
Նենսի Ուորդ (Nancy Ward, ), «զինվորական կին» Չերոկի ցեղից։ Այդ կոչումը թույլատրում էր նրան այլ կանանց հետ մասնակցել և որոշումներ ընդունել ցեղերի առաջնորդների հետ հավաքներին։ Նա հավատում էր եվրոամերիկացիների հետ խաղաղ գոյակցությանը և բանակցում էր նրանց հետ։ Նաև դեսպան էր, մեծ դեր է խաղացել խաղաղության պահպանման գործում։ Նրա գործունեությունը հանգեցրել է զգալի փոփոխությունների Չերոկիների հասարակության մեջ ։
Զինվորական կին
Նենսին ծնվել է Չիրոկիի գլխավոր քաղաք Չոտեում։ Նրա չերոկիական անունը Nanyehi է, որը թարգմանաբար նշանակում է «նա, ով առաջինն է գնում»։ Նա բրիտանացի սպայի դուստր էր և չերոկիների ղեկավարի (գայլերի կլան) քույրը, տիրապետում էր երկու լեզվի՝ անգլերեն և չերոկիերեն ։ Իր ցեղում նա կրում էր «Զինվորական կին» բարձր կոչումը, որը նրան թույլ էր տալիս մասնակցել բարձրագույն հավաքների և ընդունել որոշումներ իրեն ոչ հավասարների հետ։ Այս կարգավիճակը նրան տրվել է այն բանից հետո, երբ նա իրեն դրսևորել է որպես լավ մարտիկ Չերոկիների և Քրիք ցեղի միջև ռազմական հակամարտության ժամանակ 1775 թվականին ։ Այդ կռվում սպանվել է նրա ամուսինը, իսկ Նենսին վերցրել է նրա զենքը և նետվել մարտի՝ իր ազգին մղելով հաղթանակի ։ 18 տարեկանում Նենսին դարձել է ղեկավարների խորհրդի անդամ։ Նա նաև նշանակվել է կանանց խորհրդի ղեկավար և ստանձնել բանակցողի ու դեսպանի դերը ։
Նենսին ամուսնացել է երկրորդ անգամ։ Ամուսինը Բրայեն Ուորդն էր, որը, սակայն, այդ ժամանակ արդեն կին ուներ։ Վերջինս ապրում էր Հարավային Կարոլինայում։ Շուտով Բրայենը վերադարձել է իր առաջին կնոջ մոտ, բայց չի դադարեցրել հարաբերությունները Նենսիի հետ ։
Փոփոխություններ հասարակության մեջ
1760-ական թվականների սկզբին Չերոկին դաշինք է կնքել անգլիացի գաղութարարների հետ։ Հնդկացիներին օգնելու դիմաց գաղութարարները խոստացել են պաշտպանել նրանց Կրիկ և Չոկտաու ցեղերի հարձակումներից։ Դա հանգեցրել է Չերոկիի հողերի վրա բրիտանական ռազմաբազայի կառուցմանը։ Սակայն տեղի է ունեցել մի դեպք․ բրիտանացի զինվորականները սպանել են որսից վերադարձող Չերոկի հնդկացիների խմբին։ Վրեժխնդիր լինելով՝ հնդկացիները սպանել են ռազմաբազայի 20 վերաբնակչի, և սկսվել է երկամյա հակամարտություն Չերոկիների և վերաբնակների միջև ։
Որպես զինվորական կին՝ Նենսին հնարավորություն ուներ սեփական ցանկությամբ ազատել գերիներին։ 1776 թվականին նա գերությունից ազատել է միսիս Լիդիա Բինին, ում Նենսին տարել է իր տուն՝ բուժելու նրա վերքը, որը ստացել էր բրիտանացիների և չերոկիների միջև տեղի ունեցած ճակատամարտում։
Միսիս Բինը Նենսիին սովորեցրել է հագուստ հյուսել։ Մինչև այդ պահը չերոկիները հագուստ էին պատրաստում կենդանիների կաշվից և գործվածքներից, որոնք գնում էին գաղութարարներից։ Սա հսկայական փոփոխություններ է բերել Չերոկիի հասարակության մեջ։ Փոխվել է ոչ միայն հագուստը, այլև ապրելակերպը՝ այժմ կանայք հյուսում էին, իսկ տղամարդիկ պետք է ստանձնեին գյուղատնտեսական աշխատանքները, որոնք մինչ այդ ավանդաբար համարվում էին կանացի գործ ։
Միսին Բինը նաև երկու կով է բերել ռազմաբազայից և Նենսիին սովորեցրեց կթել, խնամել և մեծացնել, ինչպես նաև սովորեցրել կաթնամթերք պատրաստել։ Նենսին այս գիտելիքները փոխանցել է հնդկացիներին, իսկ ավելի ուշ դա օգնել է նրանց գոյատևել այն տարիներին, երբ որսորդները քիչ որս էին բերում ։
Այս երկու նորամուծությունները պատճառ են հանդիսացել Չերոկիի սոցիալական կառուցվածքի և ապրելակերպի մեծ փոփոխությունների։
Բանակցություններ
Նենսին դիվանագիտության արվեստը սովորել է մոր հորեղբորից՝ առաջնորդ Ատտիկուլակուլայից ։ Նենսին հավատում էր խաղաղ բանակցություններին, երկար տարիներ փորձել է խաղաղություն հաստատել իր ցեղի և բրիտանացիների միջև, փորձել է կանխել ռազմական բախումները, եղել է իր ցեղի ոչ պաշտոնական դեսպանը։ Նրա ջանքերն օգնել են կանխել հարձակումները ինչպես անգլիացի վերաբնակիչների վրա չերոկիների կողմից, այնպես էլ հնդկացիների վրա բրիտանացիների կողմից ։ Բայց խաղաղություն հաստատելու և իր ցեղակիցներին պաշտպանելու ոչ բոլոր փորձերն են հաջողվել։ Նա փորձել է կանգնեցնել իր ցեղակիցներին, որոնք հող էին վաճառում գաղութատերերին։ Նա զգուշացնում էր հնարավոր հետևանքների մասին և հորդորում զարգացնել ու ավելացնել սեփական հողերը, որպեսզի վաճառելու փոխարեն ավելի շատ օգուտ ստանան։ Սակայն իր խոսքերն անտեսվում էին, և ավելի շատ հողեր անցնում ուրիշներին ։
1787 թվականին չերոկիները հանդիպել են Ջոն Սևերի գլխավորած պատվիրակությանը՝ խոսելու Փոքր Աղավնի գետի երկայնքով գտնվող հողերի մասին։ Նենսին զարմացել էր, որ գաղութատերերի մեջ ոչ մի կին բանակցող չկար։ Իսկ Ջոնն իր հերթին զարմացած էր, որ այսպիսի մեծ գործը պետք է վստահվեր կնոջ։ Դրան ի պատասխան՝ Նենսին ասել է․
Նենսիի հիշատակին
Նենսին մահացել է նախքան ամերիկացիների կողմից չերոկիների վռնդումը իրենց հողերից։ Նրան թաղել են Բենթոնի բլրի գագաթին՝ Թենեսիում։ 1923 թվականին նրա գերեզմանի վրա հուշատախտակ է տեղադրվել ։
Նաև փորձեր են արվել ստեղծել Նենսի Ուորդի թանգարան։ Նենսիի՝ 1906 թվականին ստեղծված արձանը գողացել են։ Ամերիկայի պատմական ընկերությունը փորձում է գտնել և վերադարձնել այն ։
Նենսին հիշվում է ոչ միայն որպես Չերոկի ազգի կարևոր գործիչ, այլ նաև որպես ամերիկյան քաղաքականության առաջին կանանցից մեկը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1820-ականների մահեր Կատեգորիա:1730-ականների ծնունդներ Կատեգորիա:Բնիկ ամերիկացիներ Կատեգորիա:Դեսպաններ Կատեգորիա:Կին քաղաքական պաշտոնյաներ Կատեգորիա:Կանայք
1640
Մահեր
Կատեգորիա:1640 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Սառա Դավթյան
Կենսագրություն
Սառա Դավթյանը ծնվել է թիֆլիսցի ձեռնարկատեր և հասարակական-քաղաքական գործիչ Աբրահամ Գրիգորիի Դավիդով-Դավթյանի և տնային տնտեսուհի Նինա Հակոբի Դավիդովա-Դավթյանի ընտանիքում։ 1915-1926 թվականներին սովորել է Թիֆլիսի Հովնանյան վարժարանում։ 1937 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը։ 1937-1939 թվականներին սովորել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի հոգեբուժության ամբիոնի ասպիրանտուրայում (Ա. Զայցևի ղեկավարությամբ)։ 1939-1960 թվականներին աշխատել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի հոգեբուժության ամբիոնում, եղել է ասիստենտ, 1955 թվականից՝ դոցենտ, միաժամանակ՝ հոգեբուժական հիվանդանոցի օրդինատոր։ 1941-1955 թվականներին եղել է Հանրապետական հոգեբուժական կլինիկական հիվանդանոցի տնօրեն։ 1960 թվականին եղել է ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության բժիշկների կատարելագործման Երևանի ինստիտուտի հոգեբուժության ամբիոնում, 1962-1980 թվականներին ղեկավարել է իր կողմից հիմնադրած ամբիոնը ։
Տիրապետել է հայերենի, ռուսերենի, վրացերենի։
Գիտական աստիճաններ
1950 թվականին Մոսկվայում պաշտպանել է թեկնածուական թեզ ՝ «Ուղեղի փակ վնասվածքների ժամանակ ձգձգվող նյարդա-հոգեկան խանգարումների կլինիկան» թեմայով, որը բարձր գնահատականի է արժանացել Լևոն Օրբելու, Վ. Գիլյարովսկու և այլոց կողմից։ 1951 թվականին ստացել է բժշկագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան։ Սառա Դավթյանը հոգեբուժությունից դիսերտացիա պաշտպանած հայաստանյան առաջին մասնագետն է։ 1950-1960-ական թվականներին շարունակել է գիտական ուսումնասիրությունները շիզոֆրենիայի ընթացքի առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ 1964 թվականին Թբիլիսիում պաշտպանել է դոկտորական թեզ՝ «Շիզոֆրենիայի դրսևորման վաղ ձևերը և նրա նևրոզանման ընթացքը» թեմայով՝ ստանալով բժշկագիտության դոկտորի գիտական աստիճան։ 1966 թվականին նրան շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում։
Գիտաժողովներ, անդամակցություն
Բազմիցս մասնակցել է նյարդաբույժների և հոգեբույժների համամիութենական, անդրկովկասյան ու հանրապետական համագումարների և գիտաժողովների՝ Մոսկվայում, Լենինգրադում, Թբիլիսիում, Երևանում և այլուր։
Երկեր
Սառա Դավթյանի «Շիզոֆրենիայի վաղաժամ ախտորոշումը» մենագրությունն արժեքավոր ձեռնարկ է հոգեբույժների և ուսանողների համար։ Հեղինակ է հրատարակված շուրջ 218 գիտական հոդվածների և 2 մենագրության։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ հոգեբույժներ Կատեգորիա:Հայ բժշկուհիներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Լիտորալ Լագունարի գավառ
Լիտորալ Լագունարի գավառ (Microrregião do Litoral Lagunar) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մտնում է Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի հարավարևելյան մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 261 252 մարդ, ըստ 2005 թվականի տվյալների։ Տարածքը՝ 9379,158 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 27,9 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի գավառներ
Դիրե Դաուա
Դիրե Դաուա (ድሬዳዋ), քաղաք Եթովպիայի արևելքում։ Շրջանի կարգավիճակ ունեցող երկրի երկու քաղաքներից մեկը (մայրաքաղաք Ադիս Աբեբայի հետ)։
Պատմություն
Դիրե Դաուան կառուցվել է 1902 թվականին՝ Եթովպիա-Ջիբութի երկաթուղու կառուցումից հետո` նրանց միջև կապի հաստատման համար։ Ճանապարհը չի անցել Հարեր քաղաքով` նրա բարձր դիրքի պատճառով, արդյունքում որոշում ընդունվեց ոչ մեծ հեռավորության վրա կառուցել Դիրե Դաուա քաղաքը, որի միջով էլ անցկացվեց երկաթուղային ճանապարհը։ Քաղաքի դիրքը այն դարձրեց Ջիբութիի և մայրաքաղաքի միջև առևտրի գլխավոր կենտրոն։ Հետագա տարիներին Հարերի նահանգապետ Մեկոնին Ուոլդե-Միքաելը հրահանգեց կառուցել ճանապարհ, որը կկապի Հարերը և Դիրե Դաուանը (ճանապարհը առաջինն էր երկրի տվյալ հատվածում)։ Ճանապարհը էապես բարելավվել է 1928 թվականին, որի շնորհիվ երկու քաղաքների միջև հեռավորությունը երկու օրից կրճաատվեց մի քանի ժամի ։
1931 թվականին քաղաքում բացվեց Եթովպիայի Ազգային բանկի առաջին մասնաշենքը ։
Աշխարհագրություն
Դիրե Դաուան տեղակայված է Ադիս Աբեբայից 500 կմ դեպի արևելք, Ջիբութիի սահմանից՝ 150 կմ և Սոմալիի սահմանից՝ 130 կմ հեռավորության վրա, Դեչատու գետի ափին։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից 1262 մ է ։
Կլիմա
Քաղաքի կլիման արևադարձային է։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը 24,6 °C է։ Տեղումների տարեկան միջին քանակը՝ 637 մմ։ Ամենաչորային ամիսը դեկտամբերն է՝ 6 մմ միջին տեղումների քանակով, իսկ ամենաանձրևայինը՝ օգոստոսը՝ 125 մմ տեղումների քանակով։ Ամենատաք ամիսը հունիսն է, որի միջին ջերմաստիճանը կազմում է 27,7 °C, իսկ ամենացուրտը՝ հունվարը՝ 21,2 °C միջին ջերմաստիճանով։
Բնակչություն
Ըստ Կենտրոնական վիճակագրական գործակալության 2007 թվականի տվյալների՝ Դիրե Դաուայում ապրում է 341 834 մարդ, որից 171 461-ը տղամարդիկ են, իսկ 170 461-ը՝ կանայք։ Բնակչության ազգային կազմը․ 45,9 %՝ օրոմոներ, 24,3 %՝ սոմալացիներ, 20,17 %՝ ամհարներ, 1,23 %՝ տիգրայիներ և 1,04 %՝ հարարիներ։ 47,95 % բնակչությունը մայրենի լեզուն համարում է օրոմոն․ 19,7 %-ը՝ ամհարերենը, 26,46 %-ը՝ սոմալերենը, 2,78 %-ը՝ գուրագեն և 1,04 %-ը՝ հարարին։ 70,8 %-ը դավանում են մահմեդականություն, 25,71 %-ը եթովպական ուղղափառ միաբնակ եկեղեցու հետևորդ է, 2,81 %-ը բողոքական են, իսկ 0,43 %-ը՝ կաթոլիկ։
Ըստ 1994 թվականի մարդահամարի տվյալների քաղաքի բնակչությունը կազմում է 251 864 մարդ, որից 127 286-ը արական սեռի ներկայացուցիչներ են, իսկ 124 578-ը՝ իգական։ Այդ ժամանակահատվածում բնակչության ազգային կազմը հետևյալն էր․ 48 %՝ օրոմոներ, 27.7 %՝ ամհարներ, 13.9 %՝ սոմալացիներ, 4,5 %՝ գուրագե, մնացած 5,9 %-ը պատկանում էին ուիրշ ազգությունների։ Մուսուլմանները կազմում էին 63,2 %, ուղղափառ քրիտոնեաները՝ 34,5 %, բողոքականները՝ 1,5 %, կաթոլիկները՝ 0,7 %, մնացած 0,1 %-ը դավանում էին ուրիշ կրոններ ։
Ըստ Կենտրոնական վիճակագրական գործակալության 2004 թվականի տվյալների Դիրե Դաուայի բնակչության 90,76 %-ը օգտում են մաքուր խմելու ջրից ։
Արտադրություն
Դիրե Դաուան խոշոր առևտրային հանգույց է․ «Ադիս Աբեբա-Ջիմուտի» երկաթուղի, միջազգային օդանավակայան, դեպի Հարեր քաղաք մայրուղի, արտադրական կենտրոն․ սննդի և տեքստիլ արդյունաբերություն, շինարարական նյութերի (ցեմենտ, աղյուս) արտադրություն։ Քաղաքում ձեռնարկվում են երկաթուղային տրանսպորտի սպասարկումը։ 2007 թվականին ցեմենտի գործարանի շրջակայքում կառուցվել է բետոնե սյուների արտադրամաս։ Դիրե Դաուայում գտնվում են մի քանի հյուրանոցներ և Աֆրիկայի ամենամեծ շուկաներից մեկը։ Զբոսաշրջությունը զարգանում է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եթովպիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1902 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Քաղաք-պետություններ
1641
Մահեր
Կատեգորիա:1641 Կատեգորիա:Տարեթվեր
(861) Աիդա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,138518 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8157 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4613 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Աիդա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,8019 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2030,88 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177263 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,05° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հիգեայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1917 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
1642
Մահեր
Կատեգորիա:1642 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Հիքմաթ Աբու Զեյդ
Հիքմաթ Աբու Զեյդ (Hikmat Abu Zayd ), եգիպտացի քաղաքական գործիչ, առաջին կինը Եգիպտոսում, որը ստանձնել է նախարարի պաշտոնը (1962) ։ Հիքմաթ Աբու Զեյդը գլխավորել է նախարարների կաբինետի սոցիալական բլոկը, որը նախադեպ է եղել, հետո այդ պաշտոնը հաճախ զբաղեցնում էին այլ կին քաղաքական գործիչներ։ Աբու Զեյդը զգալի ազդեցություն է ունեցել Եգիպտոսի օրենսդրության և սոցիալական ապահովության քաղաքականության վրա։
Կենսագրություն
Աբու Զեյդը ծնվել է եգիպտական Էլ Կուսիա քաղաքի մոտ գտնվող Շեյխ Դաուդ գյուղում։ 1950 թվականին Հիքմաթ Աբու Զեյդը ստացել է արվեստի մագիստրոսի կոչում Շոտլանդիայի Սենտ-Էնդրյուս համալսարանում, իսկ 1957 թվականին Լոնդոնի համալսարանում ստացել է կրթության հոգեբանության դոկտորի կոչում ։ 1955-1964 թվականներին դասավանդել է Այն Շամսի համալսարանում, իսկ 1965 թվականից Կահիրեի համալսարանի պրոֆեսոր էր։
1962 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Աբու Զեյդը նախագահ Գամալ Նասերի հրամանագրով նշանակվել է Եգիպտոսի կաբինետում սոցիալական բլոկի նախարար։ Նա պաշտոնը պահպանել է 1964 թվականից մինչև 1965 թվականը։ Աբու Զեյդի նշանակումը պայմանավորված էր նոր նախագահական ծրագրի ընդունմամբ, որն ընդգծում էր կրթության հասանելիության ընդլայնումը բոլոր քաղաքացիների համար՝ անկախ սեռից և սոցիալական խավից։
Աբու Զեյդի նշանակումը պետական պաշտոնում ճանաչվել է որպես սոցիալական նշանակալի քայլ ։ Աբու Զեյդի սոցիալական հարցերի նախարարությունը հիմնականում կենտրոնացել է կանանց իրավունքների վրա։
1970 թվականի դեկտեմբերին Աբու Զեյդը ստացել է միջազգային Լենինյան մրցանակ «Ժողովուրդների միջև խաղաղության ամրապնդման համար»։ Անվար Սադաթի իշխանության գալուց հետո Աբու Զեյդը և նրա ամուսինը, որպես ակտիվ նասերիականներ, ստիպված են եղել լքել երկիրը և 1974-1992 թվականներին ապրել Լիբիայում, որտեղից էլ քննադատել են Եգիպտոսի իշխանություններին։ Հիքմաթը մտել է Եգիպտոսի ազգային ճակատ, որը ստեղծվել էր 1980 թվականին Դամասկոսում Սաադ ալ-Շազլիի կողմից։ Հայրենիքում նրան մեղադրել են դավաճանության, ահաբեկչության և լրտեսության մեջ՝ զրկելով քաղաքացիությունից։ 1991 թվականին դատարանը հանել է մեղադրանքը և ամուսիններին վերադարձրել եգիպտական անձնագրերը։
Հիքմաթ Աբու Զեյդը մահացել է 2011 թվականի հուլիսի 30-ին Կահիրեում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կին քաղաքական պաշտոնյաներ Կատեգորիա:Կանայք
1643
Մահեր
Կատեգորիա:1643 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ֆլորան Մալուդա
Ֆլորան Մալուդան (Florent Johan Malouda, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, հնդկական «Դելի Դայնամոս» ակումբի ձախ կիսապաշտպան։ Նախքան այդ խաղացել է «Շատորու», «Գենգամ», «Լիոն», «Չելսի», «Տրաբզոնսպոր», «Մեց» ակումբներում։ Հանդես է եկել Ֆրանսիայի ազգային հավաքականում։
2012 թվականի ՈՒԵՖԱ Չեմպիոնների լիգայի հաղթող, 2006 թվականի աշխարհի առաջնության արծաթե մեդալակիր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1980 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 13 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Թուրքական Սուպեր լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տրաբզոնսպորի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Չերվոնայա Զիրկա (գյուղ, Վելիկոնովոսյոլկովսկի շրջան)
Չերվոնայա Զիրկա (Червона Зірка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վելիկոնովոսյոլկովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնայա Զիրկա գյուղում բնակվում էր 154 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վելիկոնովոսյոլկովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մինտիմեր Շայմիև
Մինտիմեր Շարիպովիչ Շայմիև (Минтимер Шәрип улы Шәймиев, Минтиме́р Шари́пович Шайми́ев, ), ազգությամբ թաթար պետական ու քաղաքական գործիչ, Ռուսասատանի կազմում գտնվող Թաթարստանի Հանրապետության առաջին նախագահը։ Դարձել է նախագահ 1991 թվականի հունիսի 12-ին և վերընտրվել 1996 թվականի մարտի 24-ին, 2001 թվականի մարտի 25-ին, 2005 թվականի մարտի 25-ին և 2005 թվականի մարտի 25-ին։
Հանս-Յուրգեն Դյոռներ
Հանս-Յուրգեն (Դիքսի) Դյոռներ (Hans-Jürgen Dörner, ), գերմանացի ֆուտբոլիստ և մարզիչ, ում անվանել են «Արևելյան Գերմանիայի Բեկենբաուեր» ։ Երեք անգամ հռչակվել է Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետության «Տարվա լավագույն ֆուտբոլիստ»՝ կրկնելով դարպասապահ Յուրգեն Կրոյի ռեկորդը։ Նա ևս մեկ ռեկորդ է կրկնել՝ ԳԴՀ-ի ազգային հավաքականի կազմում մասնակցելով շուրջ 100 հանդիպման (ընդ որում՝ 60 խաղում եղել է հավաքականի ավագը)։ Ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի ազգային առաջնությունում հանդես է եկել Դրեզդենի «Դինամո»-ում (1967—1986), որի ավագն է եղել 1977 թվականից մինչև ֆուտբոլիստի կարիերային հրաժեշտ տալը։ Այդ ընթացքում Դրեզդենի «Դինամո»-ն միայն մեկ անգամ է դուրս մնացել ԳԴՀ-ի ֆուտբոլի բարձրագույն խմբի առաջնության ուժեղագույն եռյակից (1982–83 մրցաշրջանում զբաղեցրել է 7-րդ տեղը)։ Ընդսմին՝ 5-ական անգամ դարձել է երկրի չեմպիոն և գավաթակիր, երկու անգամ հասել Եվրոպայի չեմպիոնների լիգայի գավաթի, մեկական անգամ՝ գավաթակիրների գավաթի և ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի խաղարկությունների քառորդ եզրափակիչ։ Բարձրագույն մակարդակի 392 հանդիպումներում խփելով 65 գոլ՝ Դիքսին յուրատեսակ ռեկորդ է սահմանել ԳԴՀ-ի ֆուտբոլի պատմության մեջ ։ Դյոռները ամենաշատ պարգևների արժանացած ֆուտբոլիստն էր Դրեզդենի «Դինամո-ում, և պատահական չէ, որ 1999 թվականին անցկացված հարցման արդյունքներով ճանաչվել է այդ թիմի բոլոր ժամանակների լավագույն խաղացող։ Նրա ամենամեծ մարզական նվաճումը եղել է օլիմպիական ոսկե մեդալը, որը ԳԴՀ-ի օլիմպիական թիմի կազմում նվաճել է 1976 թ. Մոնրեալում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերում։
Մինտիմեր Շայմիև
Կենսագրություն
Շայմիևը ծնվել է Խորհրդային Թաթարստանի ԻԽՍՀ Ակտանիշսկի շրջանի Անյակովո գյուղում։ 1959 թվականին ավարտել է  Կազանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը և աշխատել որպես  ինժեներ։ 1963 թվականին միացել է Կոմունիստական կուսակցությանը։ 1967 թվականին դարձել է Թաթարստանի տարածաշրջանային կուսակցական կազմակերպության գյուղատնտեսական բաժնի հրահանգիչ և նախագահի տեղակալ։ 1969 և թվականին Շայմիևը նշանակվել է հողաբարելավման և ջրային տնտեսության նախարարի պաշտոնում, իսկ 1983 թվականին նա դարձել է Թաթարստանի նախարարների խորհրդի առաջին փոխնախագահը։ 1989 թվականի սեպտեմբերին Շաիմևը  դարձավ Թաթարստանի Կոմունիստական կուսակցության կազմակերպության առաջին քարտուղարը։ Նույն տարում նա ընտրվել է ԽՍՀՄ  պատգամավորների համագումարի անդամ։ 1990 թվականի ապրիլին  դարձել է Թաթարստանի Գերագույն խորհրդի խոսնակ։ 1990 թվականի օգոստոսի 31-ին գերագույն խորհուրդը հռչակել է Թաթարստանի ինքնիշխանությունը։ 1991 թվականի հունիսի 12-ին Շայմիևն ընտրվել է Թաթարստանի Խորհրդային Սոցիալիտական Հանրապետության նախագահ և որպես նախագահ 1991 թվականին օգոստոսին Մոսկվայում կատարված հեղաշրջման փորձի ժամանակ հայտարարել է, որ սատարում է Արտակարգ իրավիճակների կոմիտեի դիրքորոշմանը։ 1992 թվականի մարտին նա անցկացրել է հանրաքվե Թաթարստանի ինքնիշխանության վերաբերյալ, և ընտրությանը մասնակցածների 62 տոկոսը քվեարկել է հօգուտ ինքնիշխանության։ 2001 թվականին նա Մոսկվայի քաղաքապետ Յուրի Լուժկովի հետ միասին հիմնադրել է «Միասնական Ռուսաստան» կուսակցությունը ։
Ասելով, որ ցանկանում է տեղը զիջել առաջնորդների նոր սերնդին (համաձայն նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի խոսքերի)՝ Շաիմիևը 2010 թվականի հունվարին հայտնել է Մեդվեդևին, որ չի ցանկանում կրկին նշանակվել Թաթարստանի նախագահի պաշտոնում։ Նա ասել է, որ Ռուստամ Միննիխանովն այդ պաշտոնի առավել հարմար թեկնածուն է ։ Մեդվեդևը Միննիխանովին նշանակել է Շայմիևի հաջորդող 2010 թվականի հունվարի 27-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Ոսկե դիմակ» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամներ Կատեգորիա:«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ
Հանս-Յուրգեն Դյոռներ
Ֆուտբոլիստի կարիերային հրաժեշտ տալուց հետո Դիքսին անցել է մարզչական աշխատանքի. 1985—1990 թթ. մարզել է ԳԴՀ-ի մինչև 23 տարեկան ֆուտբոլիստների հավաքականը, 1995/96 մրցաշրջանում՝ «Վերդեր», 1998/99 մրցաշրջանում՝ «Ցվիկաու», 2000/01 մրցաշրջանում՝ եգիպտական «Ալ Ահլի», 2001-2003 մրցաշրջանում՝ «Լայպցիգ», 2006-2010 մրցաշրջանում՝ «Radebeuler BC 08» թիմերը։
Հանս-Յուրգեն Դյոռները մահացել է 2022 թվականի հունվարի 19-ին՝ 70 տարեկան հասակում ։
Մարզական նվաճումներ
Դրեզդենի «Դինամո» թիմի կազմում
ԳԴՀ-ի օլիմպիական հավաքականի կազմում
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օլիմպիական չեմպիոններ
1644
Մահեր
Կատեգորիա:1644 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Շիդրովկա (Նոնդրուսի վտակ)
Շիդրովկա (Шидровка), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Նոնդրուս գետի աջ ափին 12 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 մ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ուրանի արբանյակներ
Ուրանի արբանյակներ, Ուրան մոլորակի բնական արբանյակներ։ Հայտնի են 27 արբանյակներ։ Դրանցից բոլորը ստացել են իրենց անունները Ուիլյամ Շեքսպիրի և Ալեքսանդր Փոփի ստեղծագործությունների հերոսների անուններից։ Առաջին երկու արբանյակը - Տիտանիան և Օբերոնը հայտնաբերել է 1787 թվականին Ուիլիամ Հերշելը։ Եվս երկու գնդաձև արբանյակները (Արիելը և Ումբրիելը) հայտնաբերվեցին 1851 թվականին Ուիլիամ Լասսելի կողմից. 1948 թվականին Ջերարդ Կոյպերը հայտնաբերեց Միրանդան։ Մնացած արբանյակները հայտնաբերվել են 1985 թվականից հետո, «Վոյաջեր-2» առաքելության ընթացքում, կամ կատարելագործված աստղադիտակների միջոցով։
Յուրահատկությունները և խմբեր
Ուրանի արբանյակները կարելի է բաժանել երեք խմբերի՝ տասներեք ներքին արբանյակներ, հինգ խոշոր և ինը անկանոն արբանյակներ։
Խոշոր արբանյակներ
Հինգ մեծ արբանյակները բավականին մեծ զանգված ունեն, որպեսզի հիդրոստատիկ հավասարակշռությունը նրանց տա գնդի ձև։ Նրանցից չորսի վրա նկատվել են ներքին և արտաքին ակտիվության նշաններ, այնպիսիք, ինչպիսին են ձորերի ձևավորումը և ենթադրվող հրաբխային գործունեություն մակերևույթի վրա։ Հինգից ամենամեծը՝ Տիտանիան, 1578 կմ շառավղով հանդիսանում է Արեգակնային համակարգի մեծությամբ ութերորդ արբանյակը։ Այն 20 անգամ փոքր է Երկրի Լուսինից։
Ուրանի արբանյակների համակարգը ամենաթեթևն է հսկա մոլորակների միջև, Ուրանի բոլոր հինգ մեծագույն արբանյակների քաշը չի կազմում նույնիսկ Տրիտոնի քաշի կեսը, որը յոթերորդն է Արեգակնային համակարգի արբանյակների շարքում (Տրիտոնի զանգվածը կազմում է մոտ 2.14 x 1022 կգ, իսկ Ուրանի արբանյակների հավաքական զանգվածը կազմում է մոտ 1 x 1022 կգ)։
Ուրանի արբանյակների տվյալներ
Հաջորդականությունը ըստ մոլորակից հեռավորության է, խոշորները նշված են մուգ գույնով, ? նշանը ցույց է տալիս թվի մոտավոր լինելը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ուրան
(862) Ֆրանսիա
(862) Ֆրանսիա (Franzia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1917 թվականի հունվարի 28-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,804468 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5802 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0287 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1715,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,209859 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,9° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1917 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
1645
Մահեր
Կատեգորիա:1645 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Էսպերանտոյի հնչակարգություն
Էսպերանտոյի ստեղծող Լյուդվիկ Լազարուս Զամենհոֆը պատկերազարդել է էսպերանտոյի արտասանությունը համապատասխան տառերի և մի քանի եվրոպական հիմնական լեզուների համարժեքների համեմատությամբ՝ կիրառելով «մեկ տառ, մեկ հնչյուն» սկզբունքը։ Հաշվի առնելով, որ համեմատվող լեզուները ամբողջությամբ նույնական չէին, նա հայտնել է, որ իտալերենի արտասանությունը կարող է օրինակ լինել էսպերանտոյի համար։
Էսպերանտոյի հարյուր տարվա գոյության ընթացքում մշակվել են հնչակարգային կանոններ, այդ թվում՝ հնչյունաբանությունը, հնչյունների դասավորությունը և արտասանությունը ։ Ընդհանուր կարգը շատ քիչ է շեղվում «մեկ տառ, մեկ հնչյուն» սկզբունքից, գոյություն ունեն միայն սակավաթիվ այլահնչային տարբերակներ ։
Այբուբեն
Էսպերանտոյի այբուբենն ունի 23 բաղաձայն, այդ թվում 4 պայթաշփական և /x/, որը հազվադեպ է դարձել, 11 ձայնավոր, 5 միաբարբառ և 6 երկբարբառ։ Գոյություն ունի վեց պատմական կայուն երկբարբառ՝ /ai̯/, /oi̯/, /ui̯/, /ei̯/ և /au̯/, /eu̯/
Այլահունչ տարբերակներ
Այլահնչակները հանդիսանում են հնչույթի իրականացումը, նրա տարբերակը՝ պայմանավորված կոնկրետ հնչյունական միջավայրով։ Էսպերանտոյում ընդունված են հետևյալ այլահնչակները. Այլահունչ տարբերակների ընդհանուր աղբյուրը փոխառյալ բառերն են, հատկապես հատուկ անունները, երբ բառում մնում են աղբյուր լեզվի հետքերը կամ ստեղծվում են նոր հաջորդականություններ, որպեսզի խուսափեն գոյություն ունեցող արմատների կրկնությունից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էսպերանտո
Անդրե Միշել
Անդրե Միշել, ֆրանսիացի սոցիոլոգ, ֆեմինիստ, հակագաղութատիրական և հակամիլիտարիստ ։
Սոցիոլոգիա
Էքս Մարսել համալսարանում իրավագիտության աստիճան ստանալուց հետո Միշելը փիլիսոփայություն է սովորել Գրենոբլ Ալպերի համալսարանում և դարձել միջնակարգ դպրոցի ուսուցիչ։ Ֆրանսիայի ազատագրումից հետո նա տեղափոխվել է Փարիզ և 1959 թվականին Փարիզի համալսարան 1 Պանթեոն-Սորբոնում ստացել սոցիոլոգիայի դոկտորի կոչում ։ Նա սկսել է կենտրոնանալ խտրականության, գենդերային և դասակարգային անհավասարությունների, ռազմականացման և քաղաքացիության քննարկումների վրա ։ Նրա առաջին հրապարակումը վերաբերել է Ֆրանսիայում ալժիրցի բանվորների պայմաններին ։
1950 թվականից Մոնթրեյի բնակիչ Միշելը կիսել է իր առօրյան աշխատանքային միգրանտների, մարմնավաճառների և բանվոր դասակարգի ընտանիքների հետ ։ 2007 թվականին նա նշել է, որ «այսօր աղքատները նույնքան դժվարությամբ են ապրում մայրաքաղաքում, որքան հիսուն տարի առաջ» ։ Նա 1951 թվականին միացել է Ֆրանսիայի Գիտական հետազոտությունների ազգային կենտրոնին և դասավանդել է արտասահմանում Միացյալ Նահանգների, Ալժիրի, Կանադայի, Լատինական Ամերիկայի և Բելգիայի բազմաթիվ համալսարաններում։
Ֆեմինիզմ
Բացահայտ ֆեմինիստ ակտիվիստ Միշելը միացել է Mouvement français pour le planning familial-ին և Pénélopes-ին։ 1965 թվականին մասնակցել է Ժողովրդավարական շարժմանը՝ Մադլեն Գիլբերտի, Մարգարիտ Թիբերտի, Ժիզել Հալիմիի, Քոլետ Աուդրիի և Էվելին Սուլերոտի կողքին։ 1973 թվականին Միշել Պերրոթը կազմակերպել է կանանց պատմության առաջին դասընթացը Ֆրանսիայում՝ Jussieu Campus-ում ։ Միշելը ներկա է եղել "La femme et la famille dans les sociétés développées" համաժողովին ։
Միշելը La femme et la famille dans les sociétés développée, ինչպես նաև Le Féminisme գրքի հեղինակն է, որը տպագրվել է Que sais-je?-ում 1980 թվականին։ Նա գրքերում խիստ քննադատել է Ֆրանսիայում գոյություն ունեցող պատրիարքությանը ։
Հակագաղութատիրություն և հակամիլիտարիզմ
Ալժիրի անկախության պատերազմի ժամանակ Միշելը Jeanson ցանցի մի մասն է եղել և դատավարության ժամանակ փորձություն կատարել հանցանքների մեջ մեղադրվողների օգտին։ Հայտնի է եղել, որ նա Շառլոտ Դելբոյին առաջարկել է հրատարակել այն գիրքը, որը հայտնի է դարձել որպես Auschwitz and After : Նա եղել է առաջին կինը, որն աշխատել է որպես մարդկային հետազոտող Միջուկային էներգիայի մասին տեղեկատվության համար գիտնականների խմբում և 1985 թվականին միացել Մոնիկ Սենեի հետ՝ հրատարակելով տեքստեր ռազմականացման և կանանց նկատմամբ բռնության փոխհարաբերությունների վերաբերյալ ։ Վրդովված ֆրանսիական միջուկային փորձարկումներից Տահիտիում և Նոր Կալեդոնիայում՝ նա համերաշխություն է ցուցաբերել այդ շրջաններում փորձարկումների զոհերի հետ։
1646
Մահեր
Կատեգորիա:1646 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Անդրե Միշել
Հակագաղութատիրություն և հակամիլիտարիզմ
Միշելն սկսել է ուսումնասիրել «ռազմաարդյունաբերական համալիրը», տերմին, որը նա առաջին ֆրանսիացի հեղինակներից մեկն է եղել, որն օգտագործել է ։ Նրա տեքստերն այս հարցի վերաբերյալ ծառայել են որպես ինտերսեկցիոնալության մասին նրա աշխատությունների նախակարապետը ։ 1984 թվականին նա հայտարարել է, որ «1980-ին, երբ ես սկսեցի հետազոտություններ կատարել ռազմականացման վերաբերյալ, ես ինձ անվանեցի պացիֆիստ […]։ Այսօր ես նախընտրում եմ ինձ հայտարարել հակամիլիտարիստ» ։ 1990 թվականին նա ստեղծել է «Քաղաքացիներ հանուն խաղաղության» ցանցը, որը հազարավոր ստորագրություններ է ուղարկել ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդին՝ դեմ քվեարկելու Իրաք-քուվեյթյան պատերազմին ։ 1995 թվականին նա հրատարակել է «Արդարություն և ճշմարտություն Բոսնիա և Հերցեգովինայի համար»՝ արտահայտելով իր զայրույթը Սրեբրենիցայի ջարդերի և Բոսնիայի ցեղասպանությանը նպաստող անձանց դեմ ։ Surarmement, pouvoir, démocratie գրքում նա բացատրել է, թե ինչպես է պատրիարքությունն օգտագործում «անվտանգություն» և «ազգային պաշտպանություն» հասկացությունները՝ կանանց ճնշելու համար ։ Citoyennes militairement incorrectes գրքում նա ցույց է տալիս 20-րդ դարի ընթացքում ռազմարդյունաբերական համալիրի ստացած մեծ շահույթը ։ Ժյուլ Ֆալկեի գրքի նախաբանի համաձայն՝ «Այն, ինչ մենք ծախսում ենք զենքի վրա, միշտ շատ ավելի քիչ է երաժշտության, պոեզիայի կամ ալիմենտի չափերը սահմանող դատարանների քայքայման համար» ։
Միշելը մահացել է 2022 թվականի փետրվարի 8-ին, 101 տարեկանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սոցիոլոգներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆեմինիստներ
Կժով կինը (քանդակ, Արա Սարգսյան)
«Կժով կինը»խորհրդահայ քանդակագործ Արա Սարգսյանի Երևան քաղաքում ստեղծած առաջին քանդակներից։ Ըստ հայ արվեստաբան Վահան Հարությունյանի՝ այն խորհրդանշում է նահապետական հայուհու կերպարը ։
Պատմություն
Նախօրոք, դեռ աշխատանքը չսկսած, հեղինակն ունեցել է քանդակի անվան երկու տարբերակ՝ «Հայունի» և «Հայրենի ակունք», որոնցից նա հետագայում հրաժարվել է և քանդակն անվանել «Կժով կինը»։
Երբ աշխատանքը մոտեցել է ավարտին, քանդակագործը անսպասելիորեն որոշել է դրա վրա այլևս չաշխատել և քանդակը մնացել է անավարտ ։ Ըստ Վահան Հարությունյանի՝ դա Արա Սարգսյանի սովորական քմահաճույքը չէր, քանդակն անավարտ թողնելն ունեցել է չհիմնավորված պատճառները։
Վահան Հարությունյանը 1975 թվականին հրատարակած մենագրության մեջ նշում է նաև, որ նահապետական կինը, այն էլ մերկ քանդակված, նույնիսկ այդ տարիներին չէր կարող խորհրդանշել Խորհրդային Հայաստանը։ Ճիշտ է, չնայած բնականին մոտեցող չափերին, կարելի էր քանդակը հրապարակ հանել որպես ժանրային քանդակի մի սովորական էտյուդ կամ էսքիզ և անպայման հավանության արժանանալ, բայց դա չէր լինի Արա Սարգսյանի ցանկացած առաջին ելույթը Հայաստանում ։
Վահան Հարությունյանը նույն մենագրության մեջ նշում է նաև, որ «Կժով կինը» քանդակագործին առիթ է տվել լուրջ խորհրդածությունների, որոնց իսկական պատճառը, իհարկե, ոչ այնքան այդ քանդակն էր, որքան երկու միջավայրերի և նրանց պահանջած գաղափարական-ստեղծագործական կողմնորոշումների էական տարբերությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արա Սարգսյանի քանդակներ
1647
Մահեր
Կատեգորիա:1647 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Սվետլիկ
Սվետլիկ (Светлик), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում, Արխանգելսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պուկշենգա գետի ձախ ափին՝ 121 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 10 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մեզեն գետն է։ Գետային ավազանը ոչ մի միախառնման կետ չկա։ Գետավազանը՝ Մեզեն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ավետարան (5143)
Ավետարան (5143), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 5143 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1708 թվականին Ստեփանոս սարկավագ գրիչի կողմից Շատախու թաղում։ Ծաղկողը և կազմողը՝ Ստեփանոս սարկավագ։ Ստացողը եղել է տանուտեր Ալգի գեղջ Շատախոն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22.5x15 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 303 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 14, ավետարանիչ 4, խորան 10, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 300բ, հետագայի՝ 148բ (18-րդ դար), 149ա (19-րդ դար) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Գորդոն Ջենինգս
Գորդոն Ջենինգս (Henry Gordon Jennings, ), ամերիկացի կինեմատոգրաֆիստ, համակցված կինոնկարահանման մասնագետ։ «Օսկարի» բազմակի մրցանակակիր լավագույն տեսողական էֆեկտների համար, այդ թվում՝ մի անգամ ավագ եղբոր՝ Դևերո Ջենինգսի հետ համատեղ ։
Կենսագրություն
Եվրոպայում սովորել է ինժեներ-մեխանիկ, ապա՝ Յուտայի համալսարանում։ 1917 թվականի օգոստոսին՝ 21 տարեկան հասակում, կամավոր է գրանցվել 86-րդ դիվիզիայում և մեկնել Առաջին համաշխարհային պատերազմ` ֆրանսիական ճակատ՝ որպես շտապօգնության մեքենայի վարորդ։ 1917 թվականի սեպտեմբերին արձակուրդի ժամանակ ամուսնացել է երգեհոնահար Ջոն Մաք Քլիլանի դստեր՝ Մերի Ջենևրա Մաք Քլիլանի հետ։ Բանակից զորացրվել է 1919 թվականին ։
1919 թվականին եղբայրների և ընկերների խորհուրդով ընտանիքը Սոլթ-Լեյք-Սիթիում թողնելով կնոջ ծնողների խնամքին՝ (1920-ականներին այդ ամուսնությունը քայքայվեց), տեղափոխվել է Հոլիվուդ՝ կինոարտադրության ոլորտում աշխատանք գտնելու համար։ American Cinematographer ամսագրին տված հարցազրույցում Ջենինգսը պնդել է, որ իր առաջին կինեմատոգրաֆիկական փորձը հայտնի դերասանուհի և ռեժիսոր Լուիս Ուեբերի օպերատորի օգնականի պաշտոնում աշխատելն էր։ Նրա անունը առաջին անգամ հայտնվել է «The Blot (1921)» ֆիլմի տիտրերում։ Բայց արդեն երկու տարի անց նա հայտնվում է Բաստեր Քիթոնի թիմում, որտեղ դառնում է երկրորդ օպերատորը ։
Քիթոնի հետ աշխատելը օգնում է Ջենինգսին լիովին տիրապետել կինեմատոգրաֆիկական հատուկ էֆեկտներ ստեղծելու տեխնոլոգիային։ Քիթոնի հետ իր առաջին հայտնի «Մեր հյուրընկալությունը» (1923) ֆիլմում նա մասնակցել է համակցված նկարահանումների՝ օգտագործելով մանրանկարչություն մոդելներ և մեթ փեյնթինգ։ Քիթոնից հետո Ջենինգսը աշխատել է Թոմաս Ինսի մոտ, որտեղ մտածել է շարժական տիտրեր։ Այնուհետև նրա կարիերան 1920-ականների կեսերին շարունակվել է Սեսիլ Բլաունտ դե Միլլի գլխավորությամբ։ 1928 թվականին գլխավորել է Paramount ընկերության կինոլաբորատորիան, իսկ հետո՝ հատուկ էֆեկտների բաժինը։ Որպես ստորաբաժանման ղեկավար՝ նրա անուը ֆիլմերում նշվում էր որպես հատուկ էֆեկտների ստեղծող, սակայն ըստ Ջենինգսի՝ դա չի արտացոլել իրողության էությունը. աշխատանքները հավաքական էին, միայն լավ համակարգված թիմը կարող էր հաջողության հասնել։
Paramount համար Ջենինգսը կատարել է իր լավագույն աշխատանքները՝ վերստեղծել է Ակցիումի ճակատամարտը «Կլեոպատրա» (1934) ֆիլմի համար և «Աշխարհի մեծագույն շոու» (1952) ֆիլմում գնացքի աղետի նմանակումը։ Ամենալայնածավալ աշխատանքը, որը կլանել է երկմիլիոնանոց բյուջեի գրեթե երեք քառորդը, դարձել է «Աշխարհների պատերազմը» ֆանտաստիկ ֆիլմի հատուկ էֆեկտները ։
Ջենինգսի նվաճումները ստացել են Կինոակադեմիայի հատուկ մրցանակ համակցված նկարահանումների համար, որը հանձնվել է 1939 թվականին նրան և «Հյուսիսի ծնունդ» ֆիլմի թիմի մյուս անդամներին, ներառյալ նրա ավագ եղբորը՝ Դևերոյին։
Դրանց հաջորդել են «Օսկար» մրցանակները 1942 թվականին «Ինձ պետք են թևեր», 1943 թվականին «Կհնձես փոթորիկ», 1952 թվականին «Երբ աշխարհները բախվում են», 1954 թվականին «Աշխարհների պատերազմը» ֆիլմերի լավագույն վիզուալ էֆեկտների համար։ Դրանից բացի, նրա թիմը ևս հինգ անգամ եղել է առաջադրված։ 1944 և 1951 թվականներին Ջենինգսին հանձնվել է երկու Ակադեմիական մրցանակ տեխնիկական ձեռքբերումների համար ։
Բացի կինեմատոգրաֆիայից, Ջենինգսը հետաքրքրված էր գոլֆով։ Նա կանոնավորապես մասնակացում էր մրցաշարերին՝ չընդմիջվելով անգամ 1937 թվականին, երբ նկարահանումների ժամանակ մեջքի վնասվածք էր ստացել և երկու ամիս անցկացրել էր հիվանդանոցում։ 1934 թվականին անցկացվող կինեմատոգրաֆիստների ամերիկյան առաջին միցաշարում նա ընդգրկված էր լավագույն խաղացողների խմբում, որոնք պայքարում էին չեմպիոնության համար։ Գոլֆի միջոցով ծանոթացել է իր երկրորդ կնոջ՝ Ֆլորենս Անդերսոնի (1898-1982) հետ։ 1953 թվականի հունվարի 11-ին նա գոլֆի խաղադաշտում սրտի կաթված  է ստանում, որը վերջ է դնում կինեմատոգրաֆի կյանքին ։
Գորդոն Ջենինգսը թաղված է Գլենդեյլի Ֆորեստ Լաուն գերեզմանատանը։ Հուղարկավորությանը ելույթ է ունեցել ՍեսիլԴեմիլը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունիսի 25 ծնունդներ Կատեգորիա:1896 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունվարի 11 մահեր Կատեգորիա:1953 մահեր Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոօպերատորներ Կատեգորիա:Հոլիվուդ քաղաքում մահացածներ
1649
Մահեր
Կատեգորիա:1649 Կատեգորիա:Տարեթվեր
1648
Մահեր
Կատեգորիա:1648 Կատեգորիա:Տարեթվեր
1650
Մահեր
Կատեգորիա:1650 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ալբերտ Մնացականյան
Ալբերտ Մնացականյան, հայտնի հայ և խորհրդային մարզիկ, դասական (հունա-հռոմեական) ըմբշամարտի մարզիչ։
Կենսագրություն
1947 թվականին լրջորեն տարվել է դասական ըմբշամարտով և սկսել մարզվել Սարգիս Վարդանյանի ղեկավարությամբ ։
1956 թվականին ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական տեխնիկումը։ Հայկական ԽՍՀ բազմակի չեմպիոն, «Դինամո» ԵԱ-ի առաջնության հնգակի չեմպիոն, 1961 թվականի ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մեդալակիր, ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1953 թվական)։
1966 թվականից ՀԽՍՀ վաստակավոր մարզիչ։ 1982 թվականից ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ։ 1975-1991 թվականներին ՀԽՍՀ «Դինամո» մարզական ըմբշամարտի ավագ մարզիչ։ Տարբեր տարիներին գլխավորել է դասական(հունա-հռոմեական) ըմբշամարտի Հայաստանի հավաքականը որպես գլխավոր մարզիչ, մասնակցել է «Դինամո» Համամիութենական կամավոր ֆիզկուլտուրային մարզական միության կենտրոնական խորհրդի և ԽՍՀՄ հավաքականի մարզիկների պատրաստմանը։ Կրթել է ավելի քան 50 սպորտի վարպետներ, միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ և ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ։ Եղել է ԽՍՀՄ, Եվրոպայի և աշխարհի բազմակի չեմպիոններ Բենուր Փաշայանի և Ալֆրեդ Տեր-Մկրտչյանի անձնական մարզիչը։ Պարգևատրվել է ԽՍՀՄ և Հայկական ԽՍՀ կառավարական պարգևներով։
Հիշատակ
1997 թվականից անցկացվում են հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի Ալբերտ Մնացականյանի հուշամրցաշարեր։
Աբովյան փողոցի տներից մեկի պատին, որտեղ ապրել է Ալբերտ Մնացականյանը, 2018 թվականին տեղադրվել է հուշատախտակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վարպետներ
Մեթյու Նեյբլ
Մեթյու Նեյբլ (Matthew Nable, ), ավստրալիացի դերասան, նախկին պրոֆեսիոնալ ռեգբիստ ։ 1990-ական թվականներին «Մենլի-Ուորինգա Սի Իգլիզ» և «Սաուտ Սիդնեյ Ռոբբիտոուզ» ակումբների համար «Ունիֆիլդի գավաթի» պրեմիեր լիգայում խաղալուց հետո նա գրել է սցենար և նկարահանել «Վերջին ձմեռը» ֆիլմում 2007 թվականին ։ Նաբելը շարունակում է նկարահանվել ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում։
(863) Բենկոելա
(863) Բենկոելա (Benkoela), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1917 թվականի փետրվարի 9-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,199944 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,0908 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3091 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2090,8 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172183 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 25,39° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է A դասին ։
Կակաչների հեղափոխություն
Կակաչների հեղափոխություն կամ Ղրղզական առաջին հեղափոխություն, որը հանգեցրել է Ղրղզստանի նախագահ Ասկար Ակաևին իշխանությունից հեռացնելուն։ Հեղափոխությունը սկսվեց 2005 թվականի փետրվարի 27-ի և մարտի 13-ի խորհրդարանական ընտրություններից հետո։ Հեղափոխականները Ակաևին, նրա ընտանիքին և կողմնակիցներին մեղադրում էին կոռուպցիայի և ավտորիտարիզմի մեջ։ Ակաևը փախել է Ղազախստան, ապա Ռուսաստան։ 2005 թվականի ապրիլի 4-ին Մոսկվայում Ղրղզստանի դեսպանատանը Ակաևը հրաժարականի դիմում է ստորագրել Ղրղզստանի խորհրդարանական պատվիրակության ներկայությամբ։ Հրաժարականը Ղրղզստանի ժամանակավոր խորհրդարանի կողմից վավերացվել է 2005 թվականի ապրիլի 11-ին։
(863) Բենկոելա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս A Կատեգորիա:1917 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մեթյու Նեյբլ
Սպորտ
Մեթ Նաբելը «Manly-Warring» ակումբում բարձրացել է ստորին աստիճանակարգերով, 1991-1992-ական թվականներին մարզել է թիմին։ Դրանից հետո նա այլևս չի հայտնվել Պրեմիեր Լիգայում մինչև 1995 թվականը, երբ նա «Հարավային Սիդնի Ռաբբիթոյի» համար երեք խաղ խաղաց։