cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Խորհրդահայ երաժշտություն
20-րդ դարի երկրորդ կես
1985 թվականին Հայաստանում գործել է 102 երաժշտական դպրոց։ Ընդլայնվել են ստեղծագործական կապերը ԽՍՀՄ եղբայրական ժողովուրդների և սոցիալիստական երկրների երաժշտական մշակույթների հետ։ Հայաստանի տարբեր քաղաքներում (Կիրովական, Լենինական, Սաեփանավան) կազմակերպվել են երգի մասսայական տոներ, ստեղծվել ժողովրդական ֆիլհարմոնիաներ, ժողովրդական կոնսերվատորիա, «դպրոցականի ֆիլհարմոնիա»։ Գեղարվեստական ինքնագործունեության ստուգատեսներին մասնակցել են հազարավոր կատարողներ։ Ստեղծվել են սիրողական կամերային նվագախմբեր, կվարտետներ, էստրադային անսամբլներ, ազգագրական խմբեր։ Գործարանային և ուսանողական լավագույն կոլեկտիվները հյուրախաղերով հանդես են գալիս ԽՍՀՄ–ում և նրա սահմաններից դուրս։ Ինքնագործունեության հաջողություններին նպաստել է նաև Հայաստանի երգչախմբային ընկերության ստեղծումը (1958)։ Նշանակալից իրադարձություններ էին Հայ արվեստի և գրականության տասնօրյակները Մոսկվայում (1939, 1956), «Անդրկովկասյան գարուն» Փառատոները (1958, 1965, 1975), Հայաստանի և այլ հանրապետությունների (ՌՍՖՍՀ, Ուկրաինա, էստոնիա, Ղազախստան, Մոլդավիա, Թուրքմենիա և այլն) միջև փոխադարձ տասնօրյակները, արվեստի և երաժշտության շաբաթները։ 1960–70-ական թվականներին սովետահայ երաժշտական կոլեկտիվները (դրանց թվում՝ Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի թատրոնը, Կոմիտասի անվ․ կվարտետը, Հայաստանի պետական երգչախումբը, երգի–պարի, պարի անսամբլները, էստրադային և կամերային նվագախմբերը և այլն) համերգներով հանդես են եկել աշխարհի ավելի քան 80 երկրներում։
Ժանրային բազմազանությունը
Ետպատերազմյան տարիներին մեծ տեղաշարժեր են եղել երաժշտական ստեղծագործության բնագավառում։ Բազմակողմանիորեն է ներկայացվել կոմպոզիտորական ստեղծագործությունը։ Խորհրդային երաժշտության մեջ խոշորագույն ներդրում էր Արամ Խաչատրյանի «Սպարտակ» բալետը (1954, լենինյան մրցանակ, 1959), որում խորը կերպով մարմնավորվել է ազատության համար հերոսական պայքարի թեման։ Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթական ավարտին է նվիրված Արամ Խաչատրյանի Երրորդ սիմֆոնիան (1947)։ Նրա գրչին են պատկանում նաև թավջութակի կոնցերտը (1946), ջութակի (1961), թավջութակի (1963, ՀԽՍՀ պետական մրցանակ, 1965) և դաշնամուրի (1968) կոնցերտ–ռապսոդիաները նվագախմբի հետ (ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1971), դաշնամուրի սոնատ (1961), մենանվագ թավջութակի (1974), մենանվագ ջութակի (1975) և մենանվագ ալտի (1976) սոնատներ։ Էպիկական շնչով, ազգային վառ երանգով է բնորոշվում Գրիգոր Եղիազարյանի երաժշտությունը, նրա «Սևան» (բեմ․ 1956), «Արա Գեղեցիկ և Շամիրամ» (բեմ․ 1982) բալետները, «Հրազդան» սիմֆոնիան (1960), «Արևածագին» սիմֆոնիկ պատկերը (1952)։ Լուսավոր քնարականությամբ, կենսասիրությամբ, մեղեդիականությամբ են առանձնանում Ալեքսանդր Հարությունյանի «Հայրենիք» կանտատը (1948, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1949), «Ասք հայ ժողովրդի մասին» վոկալ–սիմֆոնիկ պոեմը (1961), դաշնամուրի կոնցերտինոն (1951), շեփորի և նվագախմբի կոնցերտը (1950), «Սայաթ–Նովա» օպերան (բեմ․ 1969, ՀՍՍՀ պետական մրցանակ, 1973), մոնումենտալ Սիմֆոնիան (1957)։ Դրամատիկական երանգներ ունի Առնո Բաբաջանյանի դաշնամուրի և նվագախմբի համար գրված «Հերոսական բալլադ»-ի (1950, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1951), դաշնամուրային տրիոյի (1952), ջութակի և դաշնամուրի սոնատի (1959), թավջութակի կոնցերտի (1962), «Վեց պատկեր»-ի (1965, ՀՍԱՀ պետական մրցանակ, 1967), Դմիտրի Շոստակովիչի հիշատակին նվիրված կվարտետի (1976) երաժշտությունը։ Հոգեբանական խորությամբ, դրամատիկականի և քնարականի օրգանական միաձուլմամբ աչքի են ընկնում Էդվարդ Միրզոյանի կվարտետը (1947), Սիմֆոնիան (1962), թավջութակի և դաշնամուրի սոնատը (1967)։ Բազմազան ժանրերում հաջողությամբ ստեղծագործում է Էդգար Հովհաննիսյանը։ Նրա երկերին բնորոշ են թեմայի գաղափարական հագեցվածությունը, ժողովրդական երաժշտության չօգտագործված շերտերին դիմելը, ստեղծագործություններից են՝ «Հավերժական կուռք» (բեմ․ 1966, ՀԽՍՀ պետական մրցանակ, 1967), «Անտունի» (բեմ․ 1969) բալետները, «Սասունցի Դավիթ» օպերա-բալետը (բեմ․ 1976, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1979), 3 սիմֆոնիա (1957, 1982, 1983), դաշնամուրային կվինտետ (1955), 4 կվարտետ, կոնցերտ–բարոկկո ջութակի և կամերային նվագախմբի համար (1983), «էրեբունի» կանտատը։ Փիլիսոփայական ուղղվածությունը, արդիականության սուր զգացողությունը ապահովեցին Ա․ Տերտերյանի ստեղծագործությունների՝ «Կրակե օղակում» օպերայի (բեմ․ 1967), 6 սիմֆոնիաների (1969–81) հաջողությունը, որոնք նոր ուղիներ բացեցին հայկական սիմֆոնիզմի զարգացման մեջ։ Ազգայինի ավանդական պատկերացումները ընդլայնել են Տիգրան Մանսուրյանի նրբագեղ և հնչյունային կոլորիտով նոր ստեղծագործությունները՝ «Նահապետ Քուչակի չորս հայրենները» վոկալ շարքը (1967), «Պրելյուդները» (1975), «Գիշերային երաժշտությունը» (1980) սիմֆոնիկ նվագախմբի համար, Կրկնակի կոնցերտը՝ ջութակի, թավջութակի և լարային նվագախմբի համար (1978), «Թովեմ»-ը (1979), կվարտետը (1984)։
Սիմֆոնիկ երաժշտություն
Այդ շրջանում առաջատար տեղ է գրավում սիմֆոնիկ և կամերային–գործիքային երաժշտությունը։ Հատկապես մեծ են հայ կոմպոզիտորների նվաճումները սիմֆոնիայի ժանրում, որը վկայում է հայկական ժամանակակից երաժշտական ստեղծագործության հասունության և պրոֆեսիոնալ բարձր մակարդակի մասին։ Դրամատիկական, սուր կոնֆլիկտային են Լ․ Խոջա–Էյնաթովի (Սիմֆոնիա, 1954), Ջ․ Տեր–Թադևոսյանի (3 սիմֆոնիա, 1957, 1959, 1984), Բ․ Փարսադանյանի (8 սիմֆոնիա, 1958–81), է, Խաղագորտյանի (6 սիմֆոնիա, 1962–80), Է․ Հարությունյանի (Երրորդ սիմֆոնիա, 1976), Ղ․ Սարյանի (Սիմֆոնիա, 1980) սիմֆոնիաները։ Դրամատիկական և էպիկական սիմֆոնիզմի սկզբունքները զուգակցված են Ա․ Աճեմյանի (6 սիմֆոնիա, 1955–83), Գ․ Հախինյանի (4 սիմֆոնիա, 1969–83), Է․ Արիստակեսյանի (3 սիմֆոնիա, 1962–80), Լ․ Աստվածատրյանի (Սիմֆոնիա, 1970), Ս․ Շաքարյանի (Սիմֆոնիա, 1979), Վ․ Բաբայանի (5 սիմֆոնիա, 1964–83), Մ․ Իսրայելյանի (Սիմֆոնիա, 1984) սիմֆոնիաներում։
Հայկական սիմֆոնիզմի նվաճումներից են Ա․ Հարությունյանի «Տոնական նախերգանքը» (1949), Սիմֆոնիետը (1966), Էդուարդ Միրզոյանի «Սիմֆոնիկ պարեր»-ը (1945), «Տոնական նախերգանք»-ը (1947), Ղ․ Սարյանի «Սիմֆոնիկ պատկերներ»-ը (1955), «Հայաստան» սիմֆոնիկ պաննոն (1966), Տիգրան Մանսուրյանի «Պրելյուդներ»-ը (1975), Է. Արիստակեսյանի «Հայաստանի լեռներում» սիմֆոնիկ պատկերը (1976), Մ․ Վարդազարյանի «Նվիրում Բարտոկին» պոեմը (1976), Ս․ Շաքարյանի, Ն. Երկանյանի բալետային սյուիտները։
Հայկական ժամանակակից երաժշտության մեջ գործիքային կոնցերտի ժանրը ներկայանում է Լ․ խոջա–էյնաթովի (դաշնամուրի, 1946, 1947, 1948), Ա․ Հարությունյանի (դաշնամուրի, 1941, շեփորի, 1950, 1975, հոբոյի, 1977, ֆլեյտայի, 1981), Գ․ Արմենյանի (ֆլեյտայի, 1954), Է. Բաղդասարյանի (Ռապսոդիա ջութակի և նվագախմբի համար, 1958), Գ․ Չթչյանի (ջութակի, 1976), Գ․ Հովունցի («Կոնցերտային ինվենցիաներ» դաշնամուրի համար, 1974, թավջութակի, 1976, ջութակի, 1982, կոնցերտներ), Ա․ Խուդոյանի (թավջութակի 2-րդ կոնցերտ, 1973), Յու․ Գևորգյանի (դուդուկի, 1977), Ռ․ Սարգսյանի (թավջութակի կոնցերտ–սիմֆոնիա, 1977), Լ․ Չաուշյանի (դաշնամուրի 2-րդ), Ջ․ Տեր–Թադևոսյանի (ջութակի, 1977), Գ․ Չեբոտարյանի (դաշնամուրի, 1980), Է․ Արիստակեսյանի (վալդհոռնի, 1983), Բ․ Սակկիլարիի (Պարտիտ ջութակի և նվագախմբի համար, 1983) ստեղծագործություններով։
1950–80-ական թվականներին վոկալ–սիմֆոնիկ երաժշտության մեջ արտացոլվել են արդիականության, պատմական անցյալի կարևորագույն թեմաներն ու իրադարձությունները։ Լենինի և կոմունիստական կուսակցության հավերժ կենդանի թեմային են նվիրված Ա․ Հարությունյանի «Զոն Լենինին» (1967), է․ Հովհաննիսյանի «Փառք Լենինի կուսակցությանը» պոեմը (1977, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1979), Յու․ Ղազարյանի «Հանդիպում Լենինի հետ» (1977), Վ․ Կոտոյանի «Զոն կուսակցությանը» (1981), Գ․ Արմենյանի «Կոմունիստներ» կանտատը (1976), սովետական ժողովուրդների ինտերնացիոնալ բարեկամությանը՝ Մ․ Մավիսակալյանի «Ձոն բարեկամության» (1977), Է․ Արիստակեսյանի «Երգ եղբայրության» (1982), հայրենիքին՝ Գ․ Չեբոտարյանի «Հայաստան» պոեմ–կանտատը (1947), Ռ․ Ալթունյանի «Հայաստան աշխարհ» (1972), Տիգրան Մանսուրյանի «Նաիրյան երեք երգ» (1976), Ա․ Սաթունցի «Վերածնված նաիրյան երկրի երգերը» (1979), Վ․ Կոտոյանի «Իմ հայրենի երգերը» (1981) վոկասիմֆոնիկ շարքերը։ Պատմական անցյալի մասին են պատմում Գ․ Հախինյանի «Թոնդրակեցիներ» (1966), Է․ Հայրապետյանի «1915» (1977), Մ․ Մավիսակալյանի «Ավարայրի ճակատամարտը» (1981) օրատորիաները։ Նույն թեմաները արտացոլվել են Գևորգ Արմենյանի, Յու․ Հարությունյանի, Վ․ Բալյանի, Ցոլակ Բեքարյանի, Մարտին Վարդազարյանի, Վ․ Գրիգորյանի, Ե․ Երկանյանի, Հ․ Մանվելյանի, Ռ․ Պետրոսյանի, Մ․ Հովհաննիսյանի, Ա․ Շիշյանի և ուրիշների խմբերգային ստեղծագործություններում։ Լայն մասսայականություն են վայելում Աշոտ Սաթյանի, Է․ Հովհաննիսյանի, Խ․ Ավետիսյանի, Ալեքսանդր Աճեմյանի, Վաղարշակ Կոտոյանի քնարական երգերը։ 1950–70-ական թվականներին շարունակվել է երաժշտական կերպարների հոգեբանական բովանդակության խորացման, նոր ձևերի, երաժշտական նոր արտահայտչամիջոցների որոնման պրոցեսը։ Խոշոր ձևի ստեղծագործությունների (կվարտետներ, կվինտետներ, տրիոներ, սոնատներ) ստեղծման բնագավառում առավել նշանակալից հաջողությունները կապված են Առնո Բաբաջանյանի, Է․ Միրզոյանի, Է․ Հովհաննիսյանի, Կոնստանտին Օրբելյանի, Զ․ Տեր–Թադևոսյանի, Տ․ Մանսուրյանի, Ա․ Պիրումովի (Փիրումով), Է․ Խաղագորտյանի, Լ․ Աստվածատրյանի, Ա․ Խուդոյանի, Գ․ Հախինյանի, Լ․ Չաուշյանի ստեղծագործությունների հետ։ Գործիքային մանրանվագի ժանրում բեղմնավոր են աշխատել Է. Բաղդասարյանը (դաշնամուրային 24 պրելյուդ), Հ․ Ստեփանյանը, Գ․ Չեբոտարյանը, Ս․ Նաղդյանը, Ա․ Բոյամյանը։ Վոկալ–կամերային երաժշտության մեջ առանձնանում են Գ․ Չթչյանի, Է․ Աբրահամյանի, Ա․ Ոսկանյանի, Վ․ Աճեմյանի ստեղծագործությունները։ 1970-ական թվականների կեսից զարգացել է նոր ժանր՝ երաժշտություն կամերային նվագախմբի համար։ Այդ ժանրում հաջողությունները կապված են երիտասարդ կոմպոզիտորների ստեղծագործության հետ, որոնք ստեղծել են մի շարք ինքնատիպ երկեր։ Դրանցից են Մ․ Իսրայելյանի Թավջութակի կոնցերտը (1983) և «Սոնետների տետր»-ը ձայնի և կամերային նվագախմբի համար (1980), Ա․ Զոհրաբյանի «Կոնցերտ–էլեգիա»-ն (1980) և «Կոնցերտ–սիմֆոնիա»-ն (1982), Վ․ Բաբայանի «Կամերային սիմֆոնիա»-ն (1980), Է․ Հայրապետյանի «Ջութակի երրորդ կոնցերտը» (1983), Ռ․ Սարգսյանի «Զութակի երկրորդ կոնցերտը» (1983), Հ․ Մելիքյանի «Դաշնամուրի կոնցերտը» (1984)։ Ճանաչում են գտել նաև Ս․ Աղաջանյանի «Պոլիմոնոդիաները» (1975, 1977, 1978)։
Օպերաներ ու բալետներ
Թեմայի նշանակալիությամբ, ժանրային և ոճական բազմազանությամբ են առանձնանում օպերային և բալետային երկերը։ Արդիականությանն են նվիրված Հ․ Ստեփանյանի «Հերոսուհին» (1950, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1951), Ա․ Բաբանի «Արծվաբերդ» (բեմ․ 1957, նաև Սվերդլովսկում՝ 1964, Դոնեցկում՝ 1965, Մոսկվայում՝ Կենտրոնական հեռուստատեսությամբ՝ 1966, Կազանում՝ 1973), Յու․ Ղազարյանի «Էռնեստ Հեմինգուեյ» (1983) օպերաները, Դ․ Եդիազարյանի «Անուրջների լիճը» (բեմ․ 1968, ՀՍՍՀ պետական մրցանակ), Կ․ Օրբելյանի «Անմահություն» (բեմ․ 1969) բալետները։ Պատմահեղափոխական թեման արտացոլվել է Գ․ Արմենյանի «Խորտակում» (բեմ․ 1968, նաև Պերմում 1972), Դ, Հախինյանի «Լեգենդի մարդը» (բեմ․ 1971) օպերաներում։ Հայ ռուս և արտասահմանյան դասականների ստեղծագործությունների հիման վրա են գրված Ա․ Տիգրանյանի «Դավիթ Բեկ» (բեմ․ 1950), Վ․ Տիգրանյանի «Սոս և Վարդիթեր» (բեմ․ 1957), Ա․ Այվազյանի «Պարոն Մինթոևը Փարիզում» (բեմ․ 1963), Է․ Հարությունյանի «Հեքիաթ մեծերի համար» (բեմ․ 1970, նաև Դոնեցկում՝ 1972), Յու․ Գևորգյանի «վերք Հայաստանի» (1976), Վ․ Աճեմյանի «Կիկոսի մահը» (բեմ․ 1980), Ա․ Տերտերյանի «Երկրաշարժ» (1984) օպերաները, Դ, Հախինյանի «Ախթամար», «Ուռենի», «Լոռեցի Սաքոն» (մեկ գործողությամբ բալետներ, բեմ․ 1966), Է․ Արիստակեսյանի «Պրոմեթևս» (բեմ․ 1967, նաև Խարկովում՝ 1970, Ֆրունզեում 1971, Կատովիցեում (Լեհաստան 1968)), Ա․ Խաչատրյանի «Դիմակահանդես» (երաժշտական կոմպոզիցիան Է․ Հովհաննիսյանի, բեմ․ 1982), Վ․ Բաբայանի «Պիգմալիոն» (1973), Ե․ Երկանյանի «Օրեստես» (1974) և «Էդիպ արքա» (1975), Ա․ Տերտերյանի «Ռիչարդ III» (1979) բալետները։
Մանկական երաժշտություն
Ստեղծվել են մանկական երաժշտության շատ գործեր․ Ա․ Խաչատրյանի, Է․ Միրզոյանի, Տ․ Մանսուրյանի, Ռ․ Ամիրխանյանի, Լ․ Սաֆարյանի, Ս․ Սամվելյանի, Գ․ Չթչյանի, Ա․ Օհանյանի, Ա․ Լուսինյանի, Ռ․ Պետրոսյանի, Է․ Միհրանյանի գործիքային պիեսները, երգերն ու խմբերգերը, ինչպես և Մ․ Մազմանյանի «Ճուտիկ» (1974, վերջին խմբ․), Ա․ Տեր–Ղևոնդյանի «Արեգակի ցոլքերում» (բեմ․ 1949), Յու․ Գևորգյանի «Խարույկ» (բեմ․ 1959), Ս․ Ջրբաշյանի «Գիքոր» (բեմ․ 1974) օպերաները, Հ․ Մելիք–Մուրադյանի «Կարմիր գլխարկը» (բեմ․ 1962), Բ․ Սակկիլարիի «Չոփչոփիկը» (բեմ․ 1962, 2-րդ խումբ. բեմ․ 1981)։
Կատեգորիա:Խորհրդահայ երաժշտություն
Քրիստիոնաս Դոնելայտիս
Քրիստիոնաս Դոնելայտիս (Kristijonas Donelaitis 1 հունվարի, 1714, Լազդինելեն (Lasdinehlen, Lazdineliai, Лаздинеляй) - 18 փետրվարի, 1780, Թոլմինգեն), լիտվացի բանաստեղծ, լիտվական գրականության հիմնադիրը ։ Ստեղծագործությունները կենդանության օրոք տարածվել են ձեռագրերով։ Պահպանվել են 1824 թվականին հրատարակված 6 առակ և «Տարվա եղանակները» պոեմը, որը հրատարակվել է 1818 թվականին։ Առակներում մերկացրել է իշխանավորների անօրինականությունները, «Տարվա եղանակները» պոեմում ռեալիստորեն պատկերել է XVIII դարի կեսերի ճորտատիրական գյուղի կենցաղը, սոցիալական հակասություններն ու գյուղացիության դժգոհությունը գերմաներեն կալվածատերերի կամայականություններից։ Խաղաղության համաշխարհային խորհրդի որոշմամբ 1964 թվականին նշվել է Դոնելայտիսի ծննդյան 250 ամյակը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիտվացի գրողներ Կատեգորիա:Լիտվացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Քյոնիգսբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Մալոնդիալդեհիդ
Մալոնդիալդեհիդ, մալոնային դիալդեհիդ (MDA), ալդեհիդ՝ CH2(CHO)2 բանաձևով։ Այն տեղի է ունենում մարմնում, Երբ պոլիհագեցած ճարպերը քայքայվում են թթվածնի ակտիվ տեսակների կողմից, ծառայում է որպես ճարպերի պերօքսիդացման մարկեր (ներառյալ ճառագայթման ազդեցության տակ) և օքսիդատիվ սթրես։
Ցույց է տրվել, որ MDA-ն ի վիճակի է արձագանքել ԴՆԹ-ի հետ՝ ձևավորելով ԴՆԹ հավելումներ, հիմնականում մուտագեն M1G ։
MDA-ն, այլ թիոբարբիտուր ռեակտիվների հետ միասին (thiobarbituric reactive substances, TBARS), ռեակցիայի մեջ է մտնում թիոբարբիտուրաթթվի հետ՝ առաջացնելով կարմիր լյումինեսցենտային բաղադրություն, ինչը թույլ է տալիս MDA-ի պարունակության մոտավոր սպեկտրոմորֆոմետրիկ վերլուծություն ։ Ավելի ընտրովի ռեագենտ-1-մեթիլ-2-ֆենիլինդոլ ։
Դերը բժշկության մեջ
MDA-ի պարունակությունը եղջերաթաղանթում ավելանում է կերատոկոնուսի և բուլոզային կերատոպաթիայի դեպքում, համաձայն մեկ ուսումնասիրության ։ Մի աշխատություն հաղորդում է MDA-ի մակարդակի բարձրացման մասին երկարաժամկետ մեթամֆետամին օգտագործող անհատների ուղեղի հետմահու նմուշներում ։ Կան տվյալներ շաքարախտի MDA մակարդակի բարձրացման վերաբերյալ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալդեհիդներ Կատեգորիա:Ռադիոկենսաբանություն
Թոնի Տոդ
Թոնի Տոդ (Tony Todd, ), ամերիկացի դերասան, սցենարիստ, ռեժիսոր և պրոդյուսեր։
«Աստղային ճանապարհ» սերիալում խաղացել է Կյորնի՝ Վորֆի փոքր եղբոր դերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 4 ծնունդներ Կատեգորիա:1954 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Կամար Իոլ
Կամար Իոլ (Камара-Иоль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յիրյանսկայա Եժուգա գետի ձախ ափում՝ 29 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո-Պեչորսկ ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Պյոզա գետն է, գետի ենթաավազանը Մեզեն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Մեզեն գետն է։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Չոմբաշի
Չոմբաշի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Ալլիկմաա
Ալլիկմաա (Allikmaa), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Տաեբլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 25 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Տաեբլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հարավարևելյան Անատոլիա
Հարավարևելյան Անատոլիա (Güneydoğu Anadolu Bölgesi), Թուրքիայի Հանրապետության 7 պաշտոնական տարածաշրջաններից մեկն է, որը կազմված է 9 պրովինցիաներից (իլերից)։ Համապատասխանում է Արևմտյան Հայաստանին և Կոմմագենեին։
Իլինո (գյուղ, Տյոմկինսկի շրջան)
Իլինո (Ильино), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Հարավարևելյան Անատոլիա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավարևելյան Անատոլիա
Իլինո (գյուղ, Տյոմկինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 58 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ղազանչի (Սուրմալուի գավառ)
Ղազանչի, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
(4792) Լիկոն
(4792) Լիկոն (Lykaon), աստերոիդ Յուպիտերի տրոյացիներից։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Կարոլին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,263763 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 4,7783 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,7492 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4411,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,081613 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,34° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներ
Զիգֆրիդ և Ռոյ
Զիգֆրիդ և Ռոյ (Siegfried & Roy), նախկին էստրադայի արտիստներ Զիգֆրիդ Ֆիշբախերի և Ռոյ Հորնի գերմանա-ամերիկյան դուետը, որը դարձել  հայտնի ի շնորհիվ սպիտակ առյուծների և սպիտակ վագրերի հետ իրենց ներկայացումների։ 1990 թվականից սկսած մինչև 2003 թվականի հոկտեմբերի 3-ը, երբ վնասվածքի պատճառով ավարտվել է նրանց բեմական կարիերան, նրանք սկսեցին  հանդես  գալ  «Siegfried & Roy Mirage Resort and Casino» շոուում, որը համարվում էր Լաս Վեգասի ամենաշատ այցելվող ժամանցի վայրերից մեկը (ԱՄՆ)
Նկարագրություն
Զիգֆրիդ Ֆիշբախերը (Siegfried Fischbacher և Ռոյ Հորնը(Roy Hornծնվել և մեծացել են Գերմանիայում։ Հետագայում նրանք արտագաղթել են Միացյալ Նահանգներ և դարձել ԱՄՆ-ի քաղաքացիներ։
1990 թվականին նրանք մենեջերի կողմից հրավիրվեցին մշտական աշխատանքի «Միրաժ» խաղատուն։ Դուետը ընդհանուր առմամբ ներկայացել է շուրջ 5750 ներկայացում մինչև 2003 թվականի հոկտեմբերի 3-ը, երբ Ռոյը ստացել էր (իր ծննդյան օրը) վնասվածք յոթ տարեկան Մոնտեկորե (Montecore) վագրից մի ներկայացման ժամանակ։ Վնասվածքից հետո Ռոյը  մի քանի տարի շարունակ ստանում էր վերականգնողական բուժում։
1999 թվականին թատերական ներկայացումների զարգացման գործում ունեցած ներդրման համար, Զիգֆրիդը և Ռոյը արժանացել են Հոլիվուդյան փառքի ծառուղու աստղի։
Ռոյի վնասվածքը
2003 թվականի հոկտեմբերի 3-ին դուետի ներկայացման ժամանակ յոթ տարեկան վագրը կծել է Ռոյ Հորնի կոկորդը ։ Ռոյը ստացել է լուրջ վնասվածք և կորցրել մեծ քանակությամբ արյուն։ Երբ նրան տեղափոխում էին հիվանդանոց, նա անհանգստանում էր, որ հանկարծ վագրին որևէ կերպ չվնասեն. «Մոնտեկորեն մեծ կատու է», - ասում էր նա ։
Ռոյը վարժեցնում էր այդ վագրին փոքր հասակից՝ վեց տարի շարունակ, և նա չէր կարող նրան վնասել։ Ըստ Զիգֆրիդի և «Միրաժի» նախկին սեփականատեր Ս. Ուինի նկարագրության տեղի է ունեցել հետևյալը. ներկայացման ժամանակ առաջին շարքում նստած կինը մեկնել է ձեռքը վագրին շոյելու համար, իսկ Ռոյ Հորնը նետվել է նրանց միջև և պատահաբար ընկել է։ Վագրը ցանկանում է փրկել նրան՝ քարշ տալով Ռոյին ավելի ապահով վայր։ Միայն թե նա չէր հասկանում, որ մարդը չունի հաստ մաշկ և մորթու շերտ, և նրան չի կարող ձագի պես քարշ տալ։ Իրականում, վագրը ընդհանրապես չէր ուզում վնասել Ռոյին, այլ ընդհակառակը, ուզում էր փրկել նրան։
Մոնտեկորեն տասնօրյա կարանտինից հետո վերադարձել է ցուցադրությանը։ Բայց այդ ժամանակվանից ի վեր ակտիվիստները սկսեցին պահանջել արգելել նման ցուցադրությունները, որոնցում կենդանիները չեն պարսպված հատուկ անվտանգ ճաղավանդակով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1939 ծնունդներ Կատեգորիա:1944 ծնունդներ Կատեգորիա:Կրկեսի դերասաններ Կատեգորիա:Հայտնի առյուծներ Կատեգորիա:2020 մահեր Կատեգորիա:Մայիսի 8 մահեր Կատեգորիա:20-րդ դարի ծնունդներ
Յանտրա (հինդուիզմ)
Յանտրա (यन्त्र), սանսկրիտ բառ, որն օգտագործվում է առեղծվածային դիագրամների համար, հատկապես այն դիագրամների և ամուլետների համար, որոնք ենթադրվում է որ ունեն գերբնական նշանակություն կամ կախարդական oգուտներ հնդկական կրոնների Տանտրայական սովորույթներում։ Ավանդապես այսպիսի սիմվոլները օգտագործվում են արևելյան միստիցիզմում մտքի հավասարակշռության և հոգևոր գաղափարների վրա կենտրոնանալու համար։ Յանտրա կրելու, պատկերելու և/կամ յանտրայի վրա կենտրոնալաու գործողությունները անցկացվում են զարգացնելու հոգևոր կամ աստղաբանական կամ կախարդական օգուտներ հնդկաական կրոնների սովորույթներում։ Յանտրայում օգտագործվող նմուշներն և նախշերը ներառում են եռանկյունիներ, շրջաններ, քառակուսիներ կամ բուսական աշխարհին վերաբերող, իսկ երբեմն էլ ավելի բարդ ու խճճված տարրեր, ինչպիսիք են օրինակ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուդդայականություն Կատեգորիա:Հինդուիզմ
Պոդսոսոնե (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Պոդսոսոնե (Подсосонье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Աղբաբյան
Աղբաբյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Ծաղրածուներ (քանդակ)
«Ծաղրածուներ» («Клоуны»), Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայի տեսարժան վայրերից մեկը, որը 2002 թվականին տեղադրվել է Ցվետնոյ բուլվարի կրկեսի դիմաց։ Արձանախմբի զբաղեցրած մակերեսը շուրջ 60 քառակուսի մետր է։ Հուշարձանը նվիրված է կրկեսի ժառանգական արտիստ և Ցվետնոյ բուլվարի կրկեսի հիմնադիր Ալբերտ Սալամոնսկուն և մեծանուն ծաղրածու և դերասան Յուրի Նիկուլինին։ Հեղինակն է քանդակագործ Զուրաբ Ծերեթելին։
Պատմություն և գտնվելու վայր
Հուշարձանը հանդիսավորությամբ բացվել է 2002 թվականի հունիսի 14-ին Մոսկվայի այն ժամանակվա քաղաքապետ Յուրի Լուժկովի ներկայությամբ ։ Բացման իրական ամսաթվին հակասում է հորինվածքն ավարտող ճամպրուկի վրայի «Ծերեթելի 2004» մակագրությունը։ Ենթադրվում է, որ դա հուշարձանի բացման նախատեսվող տարեթիվն է։
Հորինվածքը տեղադրված է Ցվետնոյ բուլվարի Նիկուլինի անվան մոսկովյան կրկեսի դիմացի մայթին, քանի որ անմիջապես կրկեսի հարևանությամբ տեղ չի գտնվել։ Հուշարձանը տեղադրելու համար ամրացվել է հողը և սալարկվել են ճեմուղիները, իսկ հանգստացողների հարմարավետության համար տեղադրվել են նստարաններ։
Այս քանդակի փոքր պատճենը տեղադրվել է Վրացական հրապարակում, քանդակի հեղինակ Զուրաբ Ծերեթելիի արվեստանոցի մոտ ։
Նկարագրություն
Հորինվածքի կենտրոնը շատրվանն է, որի թասը թաքնված է բրոնզե ճաղերի տակ, որի միջով ցայտում են ջրի տարբեր շիթեր, այդ թվում՝ թույլ, որոնք ամռանը գրավում են երեխա ուշադրությունը։ Շատրվանի կենտրոնում տեղադրված է միանիվ հեծանվի վրա նստած և «անձրևի» տակ ընկած ծաղրածուի քանդակը։ Արտիստն ակնհայտորեն ինչ-որ տեղ է շտապում, բացում է իր անձրևանոցը և չի նկատում, թե ինչպես է իր ճամպրուկից ընկնում ևս մեկ ծաղրածու, որը ոտքերով հուսահատ կառչում է ճամպրուկի եզրերից՝ հույս ունենալով խուսափել անկումից ։
Հորինվածքի երկրորդ մասում մեկը մյուսի վրայով ցատկող երկու ծաղրածուներն են։ Հաջորդ քանդակը պատկերում է ծաղրածուի, որը զարմացած քարացել է գլուխկոնծի տալուց առաջ։ Հորինվածքի չորրորդ մասում նստած ծաղրածու է, որն ակնհայտ հետաքրքրությամբ հետևում է տեղի ունեցող ամեն ինչին։ Յուրօրինակ ավարտ են ծառայում ծաղրածուական մոռացված պարագաները՝ ճամպրուկը, կոշիկը, ձեռնափայտը և գլխարկը ։
Շառլ-Մորիս Թալեյրան
Նապոլեոնյան Կայսրության վառ դիվանագետներից էր, որին սակայն Նապոլեոնը չէր վստահում, ինչի պատճառով շատ հաճախ չէր կատարում նրա խորհուրդները։ Սակայն, ինչպես Ֆուշեի պարագայում էր, Նապոլեոնը ուղղակի առանց նրա չէր կարող վարել իր կայսրության արտաքին քաղաքականությունը։ Նապոլեոնը փայլուն զորավար էր և վատ դիվանագետ չէր (նա շատ բռնկուն բնավորություն ուներ և չէր կարողանում երկար բանավիճել, հիմնական փաստարկը, որին գրեթե ոչ մեկ չէր կարողանում հակադարձել՝ իր հզոր բանակն էր) ու նախընտրում էր անձամբ որոշել տերության արտաքին քաղաքականությունը և քայլերը, որոնք ինչպես ցույց տվեց պատմությունն անիրականալի էին։
Հայտնի է, որ ի սկզբանե Թալեյրանը շատ լավ էր տրամադրված Նապալեոնի նկատմամբ և նույնիսկ համակրում էր նրան, սակայն Նապոլեոնի ծրագիրը՝ իր իշխանությունը հաստատել ողջ Եվրոպա մայրցամաքում, համարում էր ցնդաբանություն և անիրականալի։ Այդ կապակցությամբ Նապոլեոնին արտահայտած իր դիրքորոշման և որոշ անձնական այլ պատճառներից ելնելով նրանց փոխհարաբերությունները վատթարանում են և Նապոլեոնը դադարում է վստահել Թալեյրանին։Евгений Викторович Тарле- Талейран
Հայտնի է, որ Նապոլեոնը ուղղակի Ֆրանսիաիր կենսական շահերից էր համարում դաշինքը Ռուսաստանի հետ։ Սրան դեմ էր Շառլ-Մորիս Թալեյրանը։ Բնականաբար, լինելով դիվանագետ, նա չէր կարող չհասկանալ, որ Ֆրանսիային իսկապես ձեռնտու է դաշինքը Ռուսական Կայսրության հետ, բայց և այնպես, Թալեյրանը շատ անգամ էր հաստատել իր կարծիքը՝ դաշինք կնքել ոչ թե Ռուսաստանի, այլ Ավստրիայի հետ։
19-րդ դարի ամենամեծ դիվանագետներից մեկը խոշոր ֆինանսական օժանդակություն էր ստանում Ավստրիական Կայսրությունից։ Հենց սրա համար էր Թալեյրանը պնդում Ռուսաստանի հետ դաշինք կնքելուց հրաժարվելու անհրաժեշտության մասին։ Անգամ այնտեղ հասավ, որ նա հենց իր քայլերով թշնամի դարձրեց Բոնապարտին ու Ալեքսանդրին։ Նապոլեոնը ճակատագրական սխալ էր թույլ տվել այդ վճռական բանակցություններում վստահելով Շառլ-Մորիս Թալեյրանին, ով հանդես էր գալիս յուրօրինակ ավստրիական գործակալ։
Ուղղակի անհրաժեշտ է նշել որ Թալեյրանը, լինելով շատ հեռատես հասկանում էր, որ թեև Նապոլեոնին դեռևս հաջողվում է հաղթանակներ տանել մեկը մյուսի հետևից, այդ իրավիճակը չի կարող շարունակվել հավերժ և Նապոլեոնը վաղ թե ուշ պարտվելու է, այդ իսկ պատճառով իր կաշին փրկելու համար՝ ինչպես նա արել է իր ողջ կյանքի ընթացքում, «լքում» է իր տիրակալին, որին մինչ այդ համակրում էր։ Հարկ է նշել, որ նա գումար էր ստանում ոչ միայն Ավստրիայից, այլ բոլոր նրանցից ով կարող էր վճարել։ Այդ թվում նաև Ռուսական կայսրից՝ Ալեքսանդր 1-ինից՝ սկսած Էրֆուրտի հանդիպումից, որին նա տեղեկատվություն էր տրամադրում հսկայական գումարների դիմաց։ Նա ուներ նույնիսկ ծածկանուն՝ «Աննա Իվանովնա»Александр I и Талейран։
Եվգենի Տարլեի համոզմամբ Թալեյրանն ուներ երկու հիմնական դիրքորոշում՝ Առաջինը՝ պահպանել կամ վերականգնել Ֆրանսիայի 18-րդ դարի վերջի և 19-րդ դարի սկզբի ֆեոդալական համակարգը։ Հենց այդ պատճառով նա դավաճանում է Լյուդովիկոս XVI-ին և 1789 թվականին անցնում է բուրժուական հեղափոխության կողմը, իսկ հետո երկրորդ անգամ դավաճանեց Բուրբոններին... Երկրորդը՝ համաշխարհային տերության ստեղծումը և ողջ Եվրոպայի զավթումը Ֆրանսիայի կողմից համարում է աբսուրդ և անիրականալի, որը պետք է անհաջողությամբ ավարտվի։ Շառլ Մորիս Թալեյրանի դիվանագիտական կարեիրայի գագաթնակետը համարվում է Վիեննայի վեհաժողովը, որը հրավիրվել էր նապոլեոնյան Ֆրանսիայի հակառակորդների կողմից, որտեղ Թալեյրանը դիվանագիտական ճկունություն հանդես բերեց, ինչի արդյունքում Ֆրանսիան պահեց իր տարածքային ամբողջականությունը, ինչը սակայն խախտվեց հետագայում Նապոլեոնի 100 օրյա իշխանությունից հետո։ Շառլ Մորիս Թալեյրանը հետագայում իր հուշերում գրել է, որ նա համագործակցում էր Նապոլեոնի հետ և հույս ուներ Հնդկաստանը գրավել ծովային ճանապարհով։ Այնուամենայնիվ Թալեյրանի հիմնական թշնամին կար և մնում էր Անգլիան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:1754 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 2 ծնունդներ Կատեգորիա:1838 մահեր Կատեգորիա:Մայիսի 17 մահեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի նախարարներ
Միջերկրածովյան տարածաշրջան
Միջերկրածովյան տարածաշրջան (Akdeniz Bölgesi), Թուրքիայի Հանրապետության 7 պաշտոնական տարածաշրջաններից մեկն է, որը կազմված է 8 պրովինցիաներից (իլերից)։
Թուրքմենբաշիի հայկական եկեղեցի
Թուրքմենբաշիի հայկական եկեղեցի, հայկական եկեղեցի Թուրքմենստանի Թուրքմենբաշի քաղաքում։ Այն Թուրքմենստանի միակ հայկական եկեղեցին է։ Կառուցվել է 1903 թվականին ։ Այսօր չի գործում։ Թուրքմենստանի նախագահը նոյեմբերի 29-30 եկել է Հայաստան հանդիպել է Սերժ Սարգսյանի և Գարեգին Բ-ի հետ և խոստացել վերականգնել եկեղեցին։ Որոշ տվյալներով եկեղեցին կանգուն վիճակում է ։
Խորհրդային շրջանում
Խորհրդային շրջանում եկեղեցին չի գործել
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Թուրքմենստանի մշակույթ
Կիրովաբադի հայկական թատրոն
Կիրովաբադի հայկական թատրոն,  հիմնադրվել էր Կիրովաբադում, 1935 թվականին։ Հայերեն լեզվով ներկայացումներ Կիրովաբադում տրվել են 19-րդ դարի 1970-ական թվականներից։ 1882 թվականից տեղացի թատերասերների հետ հանդես են եկել Ստեփան և Ալմա Սաֆրազյանները, Դ. Տեր-Դավթյանը, Հովհաննես Աբելյանը, Սիրանույշը, և Արուս Ոսկանյանները, Գ. Ավետյանը և ուրիշներ։
Գործունեությունը
Կիրովաբադի հայկական թատրոնը գործել է Ջ. Զաբարլու անվան ադրբեջանական թատրոնի հետ նույն, իսկ 1941 թվականից՝ առանձին շենքում։
Թատրոնի ռեժիսորներ
Թատրոնի գլխավոր ռեժիսորներն են եղել Կ. Ալվարյանը (1935-1936), Ա. Ալայանը (1936-1946), Լ.Աբրահամյանը (1946-1949), նկարիչը՝ Բ. Էֆենդիևը։ Բեմադրվել են՝ Գաբրիել Սունդուկյանի «Պեպո», Ալեքսանդր Շիրվանզադեի «Նամուս», «Պատվի համար», Արմեն Գուլակյանի «Արշալույսին», Վարսենիկ Աղասյանի «Փոթորկված անտառ», Ջ. Զաբարլու «Սևիլ», Ս. Վուրղունի «Վագիֆ», Ալեքսանդր Պուշկինի «Ժլատ ասպետը», Կ. Սիմոնովի «Ռուսական հարց», Ֆրիդրիխ Շիլլերի «Ավազակներ», Ա. Կոռնեյչուկի «Պլատոն Կրեչետ» և այլ պիեսներ։ Դերասաններից էին՝ Լ. Աբրահամյանը, Ա. Ալայանը, Լ. Աղաբաբյանը, Հ. Բաբաջանյանը, Պ. Բաղյանը, Գ. Թավրիզյանը, Ս. Պիճիկյանը, Ա. Փչեմյանը և ուրիշներ։ Թատրոնը փակվել է 1949 թվականին։
Աստերոիդների ցանկ (1501-1600)
Աստերոիդների ցանկ (1401-1500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (1601-1700)
Խաղալիքների երկիր
Խաղալիքների երկիր (Spielzeugland), հեղինակ Յոխեն Ֆրեյդանքի կարճամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմ։ 2009 թվականին ֆիլմն արժանացել է «Օսկար» մրցանակին «Լավագույն կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում ։
Ստեղծման և վարձույթի պատմություն
Ֆրեյդանկի բառերով ֆիլմի գաղափարը ծագել է, երբ նա փորձել է խաբել իր կրտսեր եղբորն այն ժամանակ, երբ լուրերով ցույց էին տալիս ցնցող լուսանկարներ։ 14 րոպեանոց ֆիլմը ստեղծվել է 4 տարի ։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2007 թվականին։
2014 թվականին ֆիլմի սցենարը լույս է տեսել առանձին գրքի տեսքով, լրացուցիչ նյութերով ու DVD հավելվածով ։
Պարգևներ
Ֆիլմն արժանացել է հետևյալ պարգևներին․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Օսկարակիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հոլոքոստի մասին
Ուուեմաառահու
Ուուեմաառահու, էստոնական փոքր կղզի Բալթիկ ծովում։ Զբաղեցնում 0,0234 հա տարածք ։ Այն գտնվում է Արևմտաէստոնական կղզեխմբում՝ Հելլամա կղզուց 1 կմ հարավ-արևելք։ Ենթարկվում է Հիյումաա նահանգի Պյուհալեպա շրջանում ։
Ուուեմաառահու կղզում բնակվում և ձվադրում են բազմատեսակ թռչուններ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնիայի կղզիներ Կատեգորիա:Բալթիկ ծովի կղզիներ
Կալվա (Վերին Այպայի վտակ)
Կալվա (Кальва), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վերին Այպա գետի ձախ ափով՝ 4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո-Պեչորսկ ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Պյոզա գետն է, գետի ենթաավազանը Մեզեն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Մեզեն գետն է։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Լեբրիխա (Իսպանիա)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սևիլյա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Կգա մի օր
Կգա մի օր (Where were you), հայ երգչուհի Սիրուշոյի երգը։ Թողարկվել է 2015 թվականի ապրիլի 23-ին, երկու տարբերակով՝ հայերեն և անգլերեն։ Երգը նվիրված է 1915 թվականի հայոց ցեղասպանության հարյուրամյա տարելիցին։ Երգի տեսահոլովակում ներկայացվում են դրվագներ Մեծ Եղեռնից։
Պատմություն
Երգի հայերեն տարբերակի խոսքերի հեղինակն Ավետ Բարսեղյանն է։ Իսկ անգլերեն տարբերակի հեղինակները Սիրուշոն, Ռամա Դյուկը և Էլեն Ծաղիկյանը ։ Այս երգում նույնպես հայկական ավանդական երաժշտությունը միաձուլված է ժամանակակից ռիթմերով։ Երգը մեծ արձագանքներ ստացավ։ Տեսահոլովակից ներշնչված մի շարք օգտատերեր իրենց ֆեյսբուքյան և ինստագրամի էջում հրապարակում էին նկարներ ՝ դեմքին սև գիծ պատկերված (վերջինս տեսահոլովակի մեջ խորհրդանշում էր ցավ և տառապանք) ։ Երգի տեսահոլովակի պրեմիերայից հետո երգչուհին իր ֆեյսբուքյան էջում գրառում է կատարել. «Այս շրջանի աշխատանքներիս հիմքում ընկած են հայկական ռիթմեր։ «Լոռվա երեք ոտք»-ը թե՛ իր ռիթմիկ պատկերով, թե՛ իր պարով օգտագործվել է որպես հիմք, որի վրա ստեղծվել է ամբողջովին նոր երաժշտություն և պար։ Մեր պատմության ընթացքում՝ ամենադժվար պահերին անգամ, ինքներս մեզ ուժ ենք տվել երգ ու պարով։ Դա ուժեղ ժողովրդի հատկություն է, որով հպարտ եմ և փորձել եմ այդ ներկայացնել այստեղ։ Ոչ միային երաժշտությունս է հայկականի և համաշխարհայինի միաձուլում, այլև տեսահոլովակը, պարային շարժումները, հագուստնեերը և այլն։ Այսպիսինն եմ ես, այսպիսինն է իմ իրականությունը։ Յուրաքանչյուր լեզվի խորհուրդ տարբեր է։ Հայերեն երգել եմ այն, ինչ կուզեի իմ հայրենակիցներին ասել։ Անգլերենը հարց ու պահանջ է՝ ուղղված աշխարհի «անտարբեր» մարդկանց» ։
Տեսահոլովակ
Կգա մի օր երգի և՛ հայերեն, և՛ անգլերեն տարբերաներն ունեն մեկ տեսահոլովակ։ Երգի մեջ միահյուսվում են հայկական ավանդական հնչերանգները ժամանակակից փոփ երաժշտության հետ։ Տեսահոլովակը նկարահանվել է Թալինի Սուրբ կաթողիկե կիսաավեր եկեղեցում։ Իր ճարտարապետական լուծումներով այն հիշեցնում է Դվինի Կաթողիկե եկեղեցին, որը համարվում է վաղ միջնադարյան հայկական ճարտարապետության եզակի հուշակոթողներից մեկը, որը կառուցվել է 7-րդ դարում Կամսարական իշխանների կողմից, երբ հայ առաքելական եկեղեցին ստիպված էր ընդունել քաղկեդոնականություն։ Ինչպես ՊռեԳոմեշ տեսահոլովակում, այստեղ նույնպես Սիրուշոն կրում է հայկական ավանդական նախշերով հագուստներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2016 երգեր
Սարգիս Խաչենց
«Սարգիս Խաչենց», հրատարակչություն։
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1993 թվականին Երևանում։ Հիմնադիր-տնօրեն՝ Սերգեյ Խաչիկօղլյան։
2004 թվականից համագործակցում է «Փրինթինֆո» հրատարակչության հետ։ Հրատարակում է «Իմացություն» գրադարան, «Արվեստ», «Երաժշտություն» մատենաշարեր։ «Գրական կոթողներ», «Ժառանգություն» մատենաշարով տպագրվել են Վիկտոր Հյուգոյի, Ալֆրեդ դը Մյուսեի, Պրոսպեր Մերիմեի ստեղծագործություններից, «Ռոլանդի երգը», «Հին եգիպտական պոեզիա» գրքեր։ «Ժամանակ և խոսք», «Ars Poetica» մատենաշարերով լույս է ընծայում ժամանակակից հայ և օտարազգի գրողների, արվեստագետների երկեր։
Կատեգորիա:Հայաստանի հրատարակչություններ
Պոդսոսոնե (գյուղ, Տյոմկինսկի շրջան)
Պոդսոսոնե (Подсосонье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Չորլընգ
Չորլընգ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Ղազնաֆար
Ղազնաֆար, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Հմայակ Մարտիրոսյան
Հմայակ Գիմոնի Մարտիրոսյան, հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Կենսագրություն
Հմայակ Մարտիրոսյանը ծնվել է 1902 թվականին, Կապանի շրջանի Նորաշենիկ գյուղում։ Սկզբնական կրթությունն ստացել է հայրենի գյուղում։ 1922-1924 թվականներին ծառայել է կարմիր բանակում։ Ծառայությունն ավարտելուց հետո 1925 թվականին աշխատանքի է ընդունվել Երևան քաղաքում, Ձերժինսկու անվան հաստոցաշինական գործարանում, միաժամանակ սովորել և ավարտել է բանֆակը և 1930 թվականից անցել մանկավարժական աշխատանքի Կապանի շրջանում` Կապանի լենինյան հանքերի, Շիկահողի, Ծավի, Շիշկերտի դպրոցներում ։
1940 թվականին մշտական բնակություն է հաստատել Երևանի Շահումյանի շրջանում։ Այստեղ էլ կատարել է ուսուցչական աշխատանք ։
1941 թվականի հունիսի 25-ին մեկնել է գործող բանակ և ակտիվորեն մասնակցել գերմանաֆաշիստական զորքերի ջախջախմանը, Առաջին բելոռուսական ռազմաճակատում մղված հերոսական մարտերին ։
Ռազմաճակատում վիրավորվել է, պատերազմի 2-րդ խմբի հաշմանդամ է։ Հայրենական պատերազմի ավարտից հետո Հմայակ Մարտիրոսյանը կրկին անցել է մանկավարժական աշխատանքի։ Առողջության վատթարացման պատճառով 1956 թվականից անցել է կենսաթոշակի ։
Պարգևատրվել է մարտական մի շարք մեդալներով ։
Հմայակ Մարտիրոսյանը մահացել է 1979 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Ֆիգեյրոպոլիս դ'Ուեստի
Ֆիգեյրոպոլիս դ'Ուեստի (Figueirópolis d'Oeste), համայնք Բրազիլիայի Կենտրոնաարևմտյան տարածաշրջանում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Մատու Գրոսու նահանգի հյուսիսային մարզում։ Մտնում է Ժաուրու գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3503 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 890,949 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 3,9 մարդ/կմ²։
Քաղաքի տոնը նշվում է մարտի 19-ին։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1971 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր
Թոմաս Յոհան Զիիբեք
Թոմաս Յոհան Զիիբեք(Thomas Johann Seebeck), գերմանացի ֆիզիկոս։
Ֆիզիկոս Ավգուստ Զիիբեքի հայրը։
1822 թվականին հայտնագործել է ջերմության և մագնիսականության միջև կապը։ Ավելի ուշ՝ 1823 թվականին, Հանս Քրիստիան Էրստեդը այս երևույթն անվանել է ջերմաէլեկտրական էֆեկտ ։
Կենսագրություն
Թոմաս Յոհան Զիիբեքը ծնվել է Ռեվալում (այսօրվա Տալլին, Էստոնիա), Բալթյան գերմանացի մի հարուստ վաճառականի ընտանիքում։ 1802 թվականին ստացել է  բժշկական կրթություն Գյոթինգենի համալսարանում, սակայն  նախընտրել է ուսումնասիրել ֆիզիկան։ Ստանալով  բժշկական կրթությունը, ապրել է սկզբնական ժամանակահատվածում  Ենայում, Բայրոյթում և Նյուրնբերգում, իսկ 1818 թվականին հաստատվել է Բեռլինում, որտեղ ընտրվել է Գիտությունների ակադեմիայի անդամ։
Գործունեություն
Թոմաս Յոհան Զիիբեքը մի քանի հայտնագործություն է կատարել․ Յոհան Զիիբեքը շատ է աշխատել նաև լույսի քիմիական ազդեցության ուսումնասիրության վրա և պարզել էր, որ այդ գործողությունը չի ավարտվում լույսի դադարից անմիջապես հետո, այն շարունակվում է երկար ժամանակ մթության մեջ։ Բացի այդ, Զիիբեքը փորձարարական հաստատում էր  տվել Բրյուսթերի օրենքին՝ մարմնի բեկման ինդեքսի և ընդհանուր բևեռացման անկյան միջև հարաբերությունների մասին։ 1821-1823 թվականներին Զիիբեքը մի շարք փորձեր է կատարել՝ փորձելով հասկանալ Հանս Քրիստիան Էրստեդի 1820 թվականի արդյունքները։
Զիիբեքի էֆեկտ
1822 թվականին, վոլտային հոսանքի և մագնիսականության վրա նախորդ փորձերից հետո, Թոմաս Յոհան գտել էր, որ երկու տարբեր մետաղներից  կազմված  շղթան շեղում է կողմնացույցի մագնիսը ։ Զիիբեքը կարծում էր, որ դա պայմանավորված էր  տարբեր ջերմաստիճանի  մագնիսականությամբ ։ Այս արդյունքի հիման վրա Զիիբեքը մշակել էր աղյուսակ, որը վերաբերում էր տարբեր մետաղական հանգույցների և կողմնացույցի շեղմանը։ Այդ փորձերի  հիմնական եզրակացությունը վերաբերում էր երկրային մագնիսականության վրա մետաղների և հրաբուխների ազդեցությանը ։ Այնուամենայնիվ, 1820-ականների ընթացքում էլեկտրականության և մագնիսականության փոխհարաբերությունների վերաբերյալ առնվազն երկու տարբեր բացատրություն կար։ Դրանցից մեկը կապված էր բնության բևեռականության հանդեպ հավատքի հետ՝ (Naturphilosophie), իսկ մյուսը՝ Նյուտոնի ուժի հասկացություններին ։ Հանս Քրիստիան Էրստեդը, Ռիթթերը և մի քանի գերմանացի քիմիկոսներ և ֆիզիկոսներ ընդունում էին  բևեռականությանը և փորձում գտնել կապը բնության տարբեր ուժերի միջև՝  էլեկտրականությունը, մագնիսականությունը, ջերմությունը, լույսը և քիմիական ռեակցիաները։ Նյուտոնի ուժի գաղափարին հետևեցին Անդրե-Մարի Ամպերը և որոշ ֆրանսիացի ֆիզիկոսներ ։ Հանս Քրիստիան Էրստեդը մեկնաբանել էր  Զիիբեքի փորձը որպես կապ էլեկտրականության, մագնիսականության և ջերմության միջև, և այն ընդունել էր այն իր տեսությունը ամրապնդելու միջոց՝ հաղթահարելով ֆրանսիացի ֆիզիկոսներին։ Երկաթի և պղնձի լարերից Էլեկտրոնը հայտնաբերելուց անմիջապես հետո  պարզվել էր, որ Զիիբեքի  էֆեկտը էլեկտրական հոսանք է, որը դրդվում է, ինչը Ամպերի օրենքով շեղում է մագնիսը։ Ավելի կոնկրետ, ջերմաստիճանի տարբերությունը առաջացնում է էլեկտրական ներուժ (լարում), որը կարող է էլեկտրական հոսանք ստանալ փակ շղթայում։ Այսօր այս էֆեկտը հայտնի է որպես Պելտյե-Զիիբեքի էֆեկտ։
Արտադրված լարումը հավասար է երկու հանգույցների ջերմաստիճանի տարբերությանը։ Համաչափության հաստատունը (a) հայտնի է որպես Զիիբեքի գործակից, և այն հաճախ անվանում են ջերմաէլեկտրական ուժ կամ ջերմաէներգիա։ Զիիբեքի լարումը կախված չէ հանգույցների միջև մետաղների երկայնքով ջերմաստիճանի բաշխումից։ Այս ազդեցությունը ջերմային զույգի ֆիզիկական հիմքն է, որը հաճախ օգտագործվում է ջերմաստիճանի չափման համար։
Լարման տարբերությունը, V, որը արտադրվում է բաց շղթայի միջակայքում, որը կազմված է մի զույգ տարբեր մետաղներից՝ A և B, որոնց երկու հանգույցները պահվում են տարբեր ջերմաստիճաններում, ուղղակիորեն համամասնական է տաք և սառը հանգույցների ջերմաստիճանների տարբերությանը, Th − Tc երկու տարբեր մետաղների հանգույցների վրա արտադրվող լարումը պայմանավորված է էլեկտրոնների ցրման արդյունքում  բարձր խտության շրջանից դեպի ցածր էլեկտրոնների խտության շրջան, քանի որ էլեկտրոնների խտությունը տարբեր է ցանկացած մետաղներում։ 1822 թվականին նա իր փորձերի արդյունքները հրապարակել էր Պրուսիայի Գիտությունների Ակադեմիայի զեկույցներում հրապարակված «Տարբեր ջերմաստիճանի պայմաններում առաջացող որոշ մետաղների և հանքաքարերի մագնիսական բևեռացման հարցի վերաբերյալ» հոդվածում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Էստոնացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Էստոնացի գիտնականներ
Գինեգործական արդյունաբերություն
Գինեգործական արդյունաբերություն, սննդի արդյունաբերության ճյուղ։ Արտադրում է խաղողի գինիներ, շամպայն, կոնյակի, սպիրտ, մրգահատապտղային գինիներ։ Գինեգործական արդյունաբերության հումք են խաղողը, մրգերը, հատապտուղները։ Գինեգործությունը ծագել է գրեթե խաղողագործության հետ մեր թվարկությունից շատ առաջ, սակայն արդյունաբերության ճյուղ է դարձել մեքենայացման և տեխնոլոգիական որակական փոփոխությունների շնորհիվ։
Խաղողագործությամբ և գինեգործությամբ Հայաստանում զբաղվել են շատ վաղուց։ Դրա ապացույցն են Կարմիր բլուրում, Դվինում և այլ վայրերում կատարված պեղումների ժամանակ հայտնաբերված նյութերը։ Գինեգործությունը զարգացման առավել բարձր աստիճանի է հասել սովետական կարգեր հաստատվելուց հետո։ Հայաստանում 1913 թ. խաղողի այգիների տարածությունը կազմել է 9,2, 1936 թ.՝ 11,7, 1965 թ.՝ 36,1, 1975 թ.՝ 35,0 հազար հա։ Գինու արտադրությունը համապատասխանաբար՝ 0,2, 0,8, 2,6, 8,9 միլիոն դկչ։ Կառուցվել են գինու, կոնյակի խոշոր գործարաններ․ Երևանի կոնյակի գործարանը (1975 թվականից՝ Երևանի կոնյակի արտադրական միավորում), Աշտարակի գինու գործարանը (Օշականում), որն առաջինն էր ԽՍՀՄ-ում խերես տիպի գինու արտադրությամբ, Արմավիրի կոնյակի, գինու, Էջմիածնի, Փարաքարի, Արտաշատի և Վեդու գինու, Երևանի շամպայն գինիների, գինեթթվի գործարանները։
Հայաստանն իր բարձրորակ կոնյակներով, թունդ և այլ տեսակավոր գինիներով հայտնի է ողջ աշխարհում։ Կոնյակները և գինիները զանազան համտեսների ժամանակ արժանացել են բազմաթիվ ոսկե և արծաթե մեդալների։ Դրան որակով չեն զիջում արտասահմանյան լավագույն նմուշներին։ Արտահանվում են սոցիալիստական և կապիտալիստական մի շարք երկրներ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Գինեգործական արդյունաբերություն
Կենտրոնական Անատոլիա
Կենտրոնական Անատոլիա (İç Anadolu Bölgesi), Թուրքիայի Հանրապետության 7 պաշտոնական տարածաշրջաններից մեկն է, որը կազմված է 13 պրովինցիաներից (իլերից)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փոքր Ասիա Կատեգորիա:Կենտրոնական Անատոլիա
Ժոզեֆ Ֆուշե
Ժոզեֆ Ֆուշե, Օտրանտի առաջին դուքս (Joseph Fouché, 1st Duc d'Otrante, ), նապոլեոնյան դարաշրջանի ֆրանսիացի քաղաքական և պետական գործիչ։
Գործունեություն
Ստացել է հոգևոր կրթություն։ 1791 թվականին դարձել է Յակոբինյան ակումբի անդամ (Նանտում)։ 1792 թվականին ընտրվել է Կոնվենտի անդամ, սկզբում մոտ էր ժիրոնդիստներին, այնուհետև հարել է յակոբինյաններին։ Քվեարկել է Լյուդովիկոս XVI-ի մահապատժի օգտին։ Անօրինակ դաժանությամբ ճնշել է հակահեղափոխական ելույթները դեպարտամենտներում՝ մահապատժի ենթարկելով նաև անմեղներին։
Եղել է Տերմիդորյան հեղաշրջման (1794) կազմակերպիչներից ու ղեկավարներից։ Դիրեկտորիայի ժամանակաշրջանում (1795—1799) զբաղեցրել է դիվանագիտական պաշտոններ, 1799 թ.-ին նշանակվել ոստիկանության մինիստր։ Աջակցել է գեներալ Բոնապարտին՝ իրականացնելու Բրյումերի տասնութի (1799 թվականի նոյեմբերի 9-10) պետական հեղաշրջումը։ Լյուդովիկոս XVIII-ի վերադարձից (1815) հետո նշանակվել է ոստիկանության մինիստր, սակայն շուտով հանվել պաշտոնից։
Փոխաբերություն
Փոխաբերություն կամ մետաֆորա, լեզվաոճական հնարանք, երբ խոսքը պատկերավոր արտահայտիչ, նաև բանաստեղծական դարձնելու համար բառը գործածվում է ոչ իր սովորական իմաստով՝ մեկ այլ բառի փոխարեն։ Փոխաբերությունը հիմնվում է առարկաների, երևույթների արտաքին կամ ներքին հատկանիշների նմանության, նաև գործառական ընդհանրության վրա։ Հատկանիշը, որով տվյալ առարկան (երևույթը, գործողությունը և այլն) նմանեցվում է մեկ այլ առարկայի, կոչվում է փոխաբերության հիմք. Օրինակ՝ արծաթ մազեր բառակապակցության մեջ արծաթ բառը փոխաբերաբար գործածվել է սպիտակ բառի փոխարեն, որի համար հիմք է ծառայել արծաթ մետաղի և մազերի գույնի նմանությունը։ Բառերի փոխաբերական իմաստները սովորաբար ընկալվում են բառակապակցությունների կամ նախադասությունների մեջ (ծով աչքեր, քար սիրտ, ոսկի մարդ, սև բախտ)։ Երբ նախադասության մեջ փոխաբերաբար են գործածվում երկու կամ ավելի բառեր, փոխաբերական իմաստ կարող է ստանալ ամբողջ նախադասությունը։ Ըստ տարածվածության աստիճանի փոխաբերությունները լինում են.
Ժոզեֆ Ֆուշե
Գործունեություն
«Արքայասպաններին» Ֆրանսիայից արտաքսելու մասին 1816 թ. ընդունված դեկրետի հրապարակումից հետո մեկնել է Տրիեստ և ընդունել ավստրիական հպատակություն։
Փոխաբերություն
Գործուն կամ ընդհանրական են ժամանակի ընթացքում մեծ տարածում ստացած և իրենց անհատական բնույթը կորցրած փոխաբերությունները (օրինակ՝ ոսկի սիրտ, քար լռություն, օձ մարդ)։
Ժոզեֆ Ֆուշե
Դերը Նապոլեոնի կայսրությունում
Նրա մասին այսպես էին ասում
Փոխաբերություն
Այսպիսով՝ փոխաբերությունները արձանագրվում են բառարաններում փխբ. նշումով։ Պատմության զարգացման ընթացքում շատ տարածված որոշ փոխաբերություններ այլևս չեն գիտակցվում որպես այդպիսիք և վերածվում են բառերի սովորական իմաստների (օրինակ՝ ծաղիկ=հիվանդություն, կոշիկի քիթ=կոշիկի ծայր), դրանք կոչվում են ավարտուն կամ մարած փոխաբերություններ։ Վերջիններիս ուսումնասիրությունը կարևոր է իմաստաբանության համար, քանի որ ներկայացնում է բառիմաստի զարգացման հիմնական գործընթացը։ Երբ այլևս չի գիտակցվում բառի հիմնական և փոխաբերական իմաստների միջև եղած իմաստային կապը, դրանք վերածվում են համանոնների (մատաղ-մատղաշ, դեռատի, մատաղ-զոհ, գլուխ-մարմնի մաս, գլուխ-ստեղծագործության մաս և այլն)։
Ժոզեֆ Ֆուշե
Դերը Նապոլեոնի կայսրությունում
Հենց այս պատճառով է, որ Նապոլեոնը Ֆուշեի հետ մնալուց նողկանք էր ապրում, իսկ առանց նրա իր անձի հանդեպ վտանգ զգում։ Մի քանի անգամ հեռացնելով Ոստիկանության մինիստրի պաշտոնից, Նապոլեոնն այդպես էլ վճռականություն չունեցավ վերջնականապես վտարելու Ֆուշեին։ Ֆուշեն հաջողեցրեց մնալ Կայսրության ոստիկանապետ միայն իր խելքի շնորհիվ։ Վերջապես, Ստեֆան Ցվայգ ը տվել է Ֆուշեի հետևյալ բնութագրումը. «թող իրեն ծաղրեն, բայց միայն ենթարկվեն ու վախենան իրենից»։
Փոխաբերություն
Կատեգորիա:Բառագիտություն Կատեգորիա:Փոխաբերություններ
Ժոզեֆ Ֆուշե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիվանագետներ Կատեգորիա:1759 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:1820 մահեր Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 25 մահեր Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փաստաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Ալլիկիննու
Ալլիկիննու (Allikõnnu), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վենդռա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 66 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վենդռա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Թխենի
Թխենի, վարդազգիների (վարդածաղկավորներ) ընտանիքի տերևաթափ ծառերի կամ թփերի ցեղ։
Ռեյնգոլդ Գլիեր
Գլիեր Մորիցևիչ Ռեյնգոլդ (Рейнгольд Морицевич Глиэр, ի ծնե՝ Ռայնհոլդ Էռնեստ Գլիեր [ Reinhold Ernest Glier ], ), խորհրդային կոմպոզիտոր, դիրիժոր, մանկավարժ, երաժշտա-հասարակական գործիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1938 թվական), արվեստագիտության դոկտոր (1941 թվական), պրոֆեսոր (1913 թվական)։