cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բորուսիա Դորտմունդ
2010 թվական-ներկա
Բորուսիայի գործերը ավելի հաջող ընթացան Չեմպիոնների լիգայում։ Խմբային փուլը հաղթահարելուց հետո թիմի հաջորդ մրցակիցը Մալագան էր։ Պատասխան խաղում Բորուսիան ավելացված ժամանակում խփեց 2 գոլ և ապահովեց ուղեգիրը դեպի Չեմպիոնների լիգայի կիսաեզրափակիչ ։ Իսկ հաջորդ փուլում Դորտմունդի մրցակիցը Մադրիդի Ռեալն էր։ Տնային խաղում Բորուսիան Ռեալին ջախջախեց 4։1 հաշվով։ Ի դեպ, այդ խաղում պոկերի հեղինակ դարձավ Ռոբերտ Լևանդովսկին, իսկ Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներից հաշիվը թրջեց Կրիշտիանու Ռոնալդուն։ Մրցակցի դաշտում Բորուսիան պարտվեց 2։0 հաշվով, որը, սակայն, ձեռնտու էր իրեն ։ Եզրափակչում Դորտմունդի Բորուսիայի մրցակիցը Մյունխենի Բավարիան էր ։ Խաղին վնասվածքի պատճառով չէր մասնակցում Մարիո Գյոթցեն։ Սկզբում հաշիվը բացեց Մարիո Մանջուկիչը։ Հետո 11-մետրանոցը հստակ իրացրեց Իլկայ Գունդոգանը։ Խաղի վերջնական հաշիվը ձևակերպեց Արիեն Ռոբենը։
Հաջորդ մրցաշրջանի սկզբում 2013 թվականի Գերմանիայի սուպերգավաթի խաղում Բորուսիան Բավարիային հաղթեց 4։2 հաշվով։ Թիմ եկան նոր ֆուտբոլիստներ՝ Հենրիխ Մխիթարյանը, Պիեռ Էմերիկ Օբամեյանգը, Սոկրատիս Պապաստատոպուլոսը։ Կլոպը ցանկանում էր այս նոր ֆուտբոլիստների շնորհիվ վերանվաճել երկրի չեմպիոնի տիտղոսը։
2013/2014 մրցաշրջանում Չեմպիոնների լիգայում Բորուսիայի հակառակորդները շատ հզոր թիմեր էին՝ Մարսելի Օլիմպիկը, Նապոլին, Արսենալը։ Նապոլիին պարտվելուց հետո թիմի առջև դրված էր ծանր առաջադրանք՝ հաղթել մյուս երկուսին։ Արսենալին հաղթելուց հետո Դորտմունդցիների համար ամենաորոշիչ խաղը Օլիմպիկի դեմ խաղն էր։ Պարտվելու դեպքում թիմը դուրս չէր գա խմբից, հաղթելու դեպքում դուրս կգար առաջին տեղով։ Խաղի վերջին րոպեին Կևին Գրոսկրոյցը խփեց վճռորոշ գոլը ։ 1/8 եզրափակչում թիմը հաղթեց Զենիթին և անցավ հաջորդ փուլ, որտեղ թիմը 3։2 ընդհանուր հաշվով պարտվեց Ռեալ Մադրիդին ։ Ռեալի դեմ պատասխան խաղում իրենց հիանալի դրսևորեցին Մարկո Ռոյսը և Ռոբերտ Լևանդովսկին։ Ռոյսը 24-րդ րոպեին խփեց իր թիմի առաջին գոլը, իսկ 37-րդ րոպեին Լևանդովսկու հարվածից հետո գնդակը դիպավ դարպասաձողին և անդրադարձավ Ռոյսին, ով տվյալ դիրքից չվրիպեց և դուբլ ձևակերպեց։ Ցավոք երրորդ գոլը խփել չհաջողվեց ։ Բունդեսլիգա 2013-14-ում թիմը գրավեց 2-րդ տեղը, իսկ Գերմանիայի գավաթի եզրափակչում ավելացված ժամանակում 2։0 հաշվով զիջեց Մյունխենի Բավարիային ։
2014/2015 մրցաշրջանի սկզբում Գերմանիայի սուպերգավաթի խաղում դորտմունդցիները Սիգնալ Իդունա Պարկում 2։0 հաշվով հաղթեցին Մյունխենի Բավարիային ։ Սակայն նոր մրցաշրջանի առաջին կեսը անհաջող էր Բորուսիայի համար։ Բորուսիան գրանցեց ընդամենը 4 հաղթանակ, 3 ոչ-ոքի և 10 խայտառակ պարտություն։ Այդ պահին Բորուսիան զբաղեցնում էր մրցաշարային աղյուսակի 17-րդ հորիզոնականը։ Այսպիսի վատ արդյունք վերջին անգամ Բորուսիան գրանցել էր 27 տարի առաջ։ Նույն մրցաշրջանի երկրորդ խաղաշրջանը Բորուսիան վատ մեկնարկեց՝ 2 խաղում վաստակելով 1 միավոր։ Սակայն դրանից հետո թիմը 4 խաղ անընդմեջ տարավ հաղթանակներ (այդ թվում և Շալկեի նկատմամբ տարած խոշոր հաղթանակը՝ 3-0 ) և աղյուսակում բարձրացավ 10-րդ հորիզոնական։ Ցավոք սրտի թիմին չհաջողվեց հաջորդ 5 տուրերում բարելավել դիրքը և թիմը մնաց նույն 10-րդ հորիզոնականում։ 2015 թվականի ապրիլի 15-ին Յուրգեն Կլոպը հայտարարեց, որ 7 տարի ակումբի մարզիչ լինելուց հետո, նա լքում է Բորուսիան ։ 4 օր անց Բորուսիան հայտարարեց, որ Թոմաս Տուխելը հաջորդ մրցաշրջանից կփոխարինի Կլոպին ։ Այնուամենայնիվ, Բորուսիան բարձր նոտայի վրա ավարտեց մրցաշրջանը՝ զբաղեցնելով 7-րդ տեղը, նվաճելով Եվրոպա Լիգայի ուղեգիրը և դուրս գալով Գերմանիայի գավաթի եզրափակիչ։ Գավաթի կիսաեզրափակչում Բավարիայի դեմ խաղում լրացուցիչ ժամանակում 1-1 հաշիվ գրանցվեց, և Բորուսիան հաղթեց հետխաղյա 11-մետրանոց հարվածաշարի շնորհիվ, սակայն եզրափակչում թիմը պարտվեց Վոլֆսբուրգին ։
2015/2016 մրցաշրջանի առաջին խաղում Դորտմունդի Բորուսիան 4-0 հաշվով հաղթեց Բորուսիա Մյոնխենգլադբախին, ինչին հետևեցին 4 հաջորդական հաղթանակներ, որոնց շնորհիվ Բորուսիան զբաղեցնում էր 1-ին հորիզոնականը։ Մրցաշրջանը Բորուսիան ավարտեց 34 խաղերում 24 հաղթանակներով, սակայն զբաղեցրեց 2-րդ տեղը՝ զիջելով Բավարիային և դառնալով Բունդեսլիգայի պատմության լավագույն ցուցանիշներով 2-րդ տեղ գրաված թիմը։ Եվրոպա Լիգայում նրանք հասան քառորդ եզրափակիչ, որտեղ դրամատիկ պայքարում 4-3 հաշվով և 2 խաղերի արդյունքում 5-4 հաշվով զիջեցին Յուրգեն Կլոպի գլխավորած Լիվերպուլին ։ Գերմանիայի գավաթում Բորուսիան 3-րդ տարին անընդմեջ դուրս եկավ եզրափակիչ, որտեղ պարտվեց Բավարիային հետխաղյա 11-մետրանոցներով ։
2016/2017 մրցաշրջանում Բորուսիան Բունդեսլիգայում զբաղեցրեց 3-րդ տեղը, իսկ Չեմպիոնների Լիգայում դուրս մնաց քառորդ եզրափակչից՝ 2 խաղերի արդյունքում 3-6 հաշվով պարտվելով Մոնակոյին ։
Մարզադաշտ
Signal Iduna Park (մինչև 2005 թվականի դեկտեմբերի 1-ը անվանվել է Վեսթվալյան մարզադաշտ Westfalenstadion) Դորտմունդում, Գերմանիայի ամաենամեծ ստադիոնն է, տարողությունը՝ 80 720 երկրպագու։ Ըստ ՖԻՖԱ-ի հինգաստաղանի մարզադաշտ է։
BVB-ի երկրպագուները
BVB-ի երկրպագուները համարվում են Գերմանիայի ամենակրեատիվ և ամենաշատ աջակցություն ցույց տվող երկրպագուները ։ «Բորուսիայի» ստադիոնը համարվում է Եվրոպայի ամենաայցելվող ստադիոններից մեկը՝ երկու անգամ՝ 2003/2004 և 2004/2005 մրցաշրջաններում, Վեսթֆալիյում գտնվող ստադիոնը դարձել է մայրցամաքի ամենաշատ այցելուներ ունեցող ստադիոնը։ Իսկ 2003/2004 մրցաշրջանում սահմանել է բացարձակ ռեկորդ՝ մեկ տարվա ընթացքում տնային խաղերում ընդունելով 1.35 միլիոն երկրպագու։ Այսպիսով դորտմունդյան ակումբը ամեն տարի վաճառում է մոտավորապես 45000 սեզոնային տոմս, իսկ 2007/2008 մրցաշրջանում ակումբը վաճառել է 50549 տոմս, ինչը համարվում է ռեկորդ Բունդեսլիգայի ողջ պատմության ընթացքում։ 2009 թվականին՝ իրենց ստեղծման 100-րդ տարում, ակումբը սահմանեց նոր ռեկորդ, գերազանցելով իրենց նախկին ռեկորդը։ Նրանք վաճառել էին 50675 տոմս։ Մոտավորապես 25000 մարդ ամբողջ աշխարհում ակումբի 650 պաշտոնական ֆան-ակումբների անդամ է։ «Բորուսիային» երկրպագում են ոչ միայն Դորտմունդում, այլ նաև Եվրոպայի և ամբողջ աշխարհի երկրներում։ Իսկ Հայաստանում «Բորուսիային» սկսեցին երկրպագել այն ժամանակ, երբ Հենրիխ Մխիթարյանը տեղափոխվեց այնտեղ։
Ռուրյան դերբի
Բորուսիայի ամենադաժան թշնամի երկրպագուները գելզերկիրխենյան Շալկե 04-ի երկրպագուներն են։ Դրա պատճառներից մեկը քաղաքների աշխարհագրական դիրքն է։ Առաջին դերբին կայացել է 1925 թվականի մայիսի 3-ին։ Այդ հանդիպումը ավարտվել է 4։2 հաշվով՝ հօգուտ առավել ուժեղ գելզենկիրխենցիների։ Մինչև 1943 թ. դեղնասևերին ոչ մի անգամ չի հաջողվել հաղթել իրենց հարևաններին։ Առաջին հաղթանակը արձանագրվել է 1943 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։ «Շալկեի» դարպասին միակ գոլը խփել էր Ավգուստ Լենցը։ Կարելի է հիշել նաև ամենախոշոր պարտության մասին։ 1940 թվականի հոկտեմբերի 20-ին դորտմունդցիիները պարտվեցին 0։10 հաշվով։ 50-ական թվականները անցնում էին հիմնականում դորտմունդցիների հաղթանակներով։ Իսկ 1966 թվականի դերբին հաղթական էր «Բորուսիայի» համար։ Շալկեն պարտվել էր 7։0 հաշվով։ 2։1 հաշվով հաղթանակից հետո Բորուսիային ոչ մի անգամ չհաջողվեց հաղթել «Շալկեին»։ Եվ վերջապես 1977 թվականի նոյեմբերի 5-ին «Սիգնալ Իդունա Պարկ» մարզադաշտում և 54000 երկրպագուների ներկայությամբ դորտմունդցիները հաղթում են Շալկեին 2։1 հաշվով։ Մյուս տարիները այլընտրանքային էին, հաղթում էին ինչպես դորտմունդցիները, այնպես էլ գելզենկիրխենցիները։ Վերջին տարիների ամենավառ դերբին 2006/2007 թվականների դերբին էր, որը ավարտվեց 2։0 հաշվով և «Բորուսիայի» հաղթանակով։ 2013/2014 մրցաշրջանը Բորուսիայի համար սկսվեց հաղթանակով։ Բորուսիան հաղթեց մրցակցին 3։1 հաշվով, իսկ խաղի լավագույն խաղացող ճանաչվեց հայ կիսապաշտպան Հենրիխ Մխիթարյանը։
Ակումբի հիմնը
Հիմնի տարբերակը YouTube-ում։
Թիմի կազմ
{|style ="float: right; width: 180px; border: #ffdb58 solid 2px"
2017/2018 մրցաշրջանի հավանական մեկնարկային կազմ։
Բորուսիայի ֆուտբոլիստները
Stand: 1. հունվար 2016
Մարզիչներ
Այստեղ ներկայացված են այն բոլոր մարզիչները, ովքեր գլխավորել են ակումբը 1965 թվականից։
«Ոսկե Գնդակի» մրցանակակիրներ
Հետևյալ ֆուտբոլիստները ստացել են «Ոսկե Գնդակ», Բորուսիայում հանդես գալու տարիներին։
Բունդեսլիգայի տարվա ֆուտբոլիստներ
Հետևյալ ֆուտբոլիստները, հանդես գալով Բորուսիայում, ճանաչվել են Գերմանիայի տարվա ֆուտբոլիստ:
Բունդեսլիգայի լավագույն ռմբարկուներ
Հետևյալ ֆուտբոլիստները, հանդես գալով Բորուսիայում, դարձել են Բունդեսլիգայի լավագույն ռմբարկու:
Ոչ պաշտոնական կայքեր
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային ակումբներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գերմանական ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:1909 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:1909 հիմնադրումներ Գերմանիայում
Նորգոմ
Նորգոմ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գալուշկի (գյուղ, Խիսլավիչսկի շրջան)
Գալուշկի (Галушки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Բադ Շուսենրիդ
Բադ Շուսենրիդ (Bad Schussenried), կոմունա Գերմանիայի Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Մտնում է Բիբերախ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 8464 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 55,02 կմ։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 4 25 014։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Մոխրոտ (լեռ)
Մոխրոտ, լեռ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Սյունիքի բարձրավանդակում, Կոռնիձոր գյուղից 2,5 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 1343 մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Ռադեխով (գյուղ, Լյուբոմլի շրջան)
Ռադեխով (Раде́хів), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1510 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբոմլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1510 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մալին Բյորք
Կենսագրություն
Մալին Բյորքը իր մանկությունն անց է կացրել Վեստրա-Ֆրելունդայում, Գյոթեբորգում։ Այժմ նա իր ամուսնու և 2 երեխաների հետ ապրում է Բրյուսելում։ Շուրջ 10 տարի աշխատել է Եվրոպական կանանց լոբբիիում (EWL)։ 2005-2008 թվականներին եղել է Եվրոպական կանանց լոբբիի Հյուսիսային և Բալթյան երկրների փորձնական ծրագրի ղեկավար, որն ուղղված էր տարածաշրջանում նպաստելու համագործակցությանը՝ կապված մարմնավաճառության և մարդկանց վաճառքի հետ։
Բյորքը 2009 թվականի սկզբին լքել է Եվրոպական կանանց լոբբին, որպիսի սկսի նոր աշխատանք՝ Եվրոպական ցանցում աղքատության դեմ ծրագրի ղեկավար, իսկ դրանից հետո, 2009 թվականին, աշխատանքի է ընդունվել կանանց իրավունքների և գենդերային հավասարության հանձնաժողովի քարտուղարությունում՝ Եվրոպական միացյալ ձախեր/Սկանդինավյան ձախ կանաչներ կուսակցության և քաղաքական խորհրդականի կոմիտեի անդամ Էվա-Բրիթ Սվենսսոնի մոտ  ։
Մալին Բյորքը եղել է 2014 թվականի Եվրոխորհրդարանի ընտրությունների Ձախ կուսակցության գլխավոր թեկնածուն այն բանից հետո, երբ նա հազիվ ստացավ այդ պաշտոնը գործող պատգամավոր Միքայել Գուստավսսոնի դեմ պայքարից հետո ։ Նա կուսակցության միակ ընտրված անդամն էր։ Նախընտրական արշավի ժամանակ նա շեշտը դրել է ֆեմինիստական խնդիրների, ռասիզմի դեմ պայքարի, ԼԳԲՏ-ի իրավունքների, աշխատողների իրավունքների պաշտպանության և խիստ խնայողության քաղաքականությանը հակազդելու վրա։ Նա հայտարարել է, որ ցանկանում է ավելի վճռական որոշումներ կայացնել սոցիալական դեմպինգի դեմ, այդ թվում չեղարկել Լավալ ընկերության դատական գործը ընդդեմ Շվեդական արհմիության, որտեղ դատարանը վճռեց, որ գորադուլի իրավունքը սահմանափակ է, եթե այն անհամաչափորեն ազդում է ԵՄ-ում բիզնես ստեղծելու կամ տրամադրելու իրավունքի վրա։ Բյորքը դեմ էր Անդրատլանտյան ազատ առևտրի գոտի ստեղծելու առաջարկին ։
Մալին Բյորքը հանդիսանում էր ԵՄ-ում վերաբնակեցման հարցերով Եվրոխորհրդարանի զեկուցողը ։ 2017 թվականի հոկտեմբերին ԵՄ անդամ պետություններում տարեկան շուրջ 240 հազար փախստականների վերաբնակեցման նրա առաջարկը հավանության է արժանացել Եվրոխորհրդարանի քաղաքացիական ազատությունների, արդարադատության և ներքին գործերի կոմիտեի կողմից ։
Իր գործընկերոջ՝ Էլեոնորա Ֆորենզիի հետ, նա հանդիսանում է գենդերի և առևտրի մասին զեկույցի հեղինակ, որում կոչ է արվում ԵՄ-ին ավելի զգայուն գենդերային քաղաքականություն իրականացնել։ 2018 թվականի հունվարին զեկույցն ընդունվել է կանանց իրավունքների և գենդերային հավասարության հանձնաժողովի և միջազգային առևտրի կոմիտեի կողմից ։
2014 թվականին Բյորքը հրաժարվել է շվեդական ինքնաթիռում ամրագոտին ամրացնել այն բանից հետո, հենց իրեն հայտնի դարձավ, որ ինքնաթիռում կտեղափոխեն իրանցի ապաստան խնդրողին, ով պետք է արտաքսվեր։ Արդյունքում տղամարդուն ինքնաթիռից տարել են այլ վայր։ Ավելի ուշ նա Շվեդիայում մշտական բնակության թուլտվություն է ստացել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավորներ Կատեգորիա:Շվեդիայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Շվեդ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Շվեդ քաղաքական գործիչներ
Ֆեդորցի
Ֆեդորցի (Федірці), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1917 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ֆեդորցի գյուղում բնակվում էր 305 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,32 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 953,13 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1917 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գուրգեն Դալիբալթայան
Գուրգեն Հարությունի Դալիբալթայան, ԽՍՀՄ և Հայաստանի ռազմական գործիչ, Գեներալ-գնդապետ (1996), հետմահու Հայաստանի ազգային հերոս (2021)։
Կենսագրություն
Գուրգեն Հարությունի Դալիբալթայանը ծնվել է 1926 թ. հունիսի 5-ին, Վրաստանում՝ Բոգդանովկայի (այժմ՝ Նինոծմինդա) շրջանի Մեծ Արագյալ գյուղում ։
Կրթություն
1934-44 թթ. սովորել է Գորելովկայի միջն. դպրոցում։ 1944-1945 թթ. սովորել է Մախաչկալայի հետևակային ուսումնարանում։ 1947թվականին ավարտել է Թբիլիսիի հետևակային ուսումնարանը։ 1958-61 թթ. սովորել է Մոսկվայի Մ. Ֆրունզեի անվ. զինվորական համազորային ակադեմիայում։ 1969 թ. ավարտել է Մ. Վ. Ֆրունզեի անվ. ռազմական ակադեմիային կից հրամանատարական կազմի բարձրագույն ակադեմիական դասընթացները։ 1976 թ. Խորհրդային Միության Մարշալ Կ.Ե. Վորոշիլովի անվան Գլխավոր շտաբի ակադեմիային կից հրամանատարական կազմի բարձրագույն ակադեմիական դասընթացների ունկնդիր։ 1978 թ. Խորհրդային Միության Մարշալ Կ.Ե. Վորոշիլովի անվան Գլխավոր շտաբի ակադեմիային կից «Զինված ուժերի շինարարությունը և կառավարումը» բարձրագույն ակադեմիական դասընթացների ունկնդիր ։
Զինվորական ծառայությունը ԽՍՀՄ զինված ուժերում
1947-1991 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ զինված ուժերում։ Զբաղեցրել է մի շարք հրամանատարական պաշտոններ՝ 1947-1951 թվականներին Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգի 89-րդ հրաձգային Կարմիր աստղի շքանշանակիր Կարմրադրոշ Թամանյան դիվիզիայի 526-րդ առանձին գնդի դասակի հրամանատար (ք. Էջմիածին) մինչև Սիբիրի զինվորական օկրուգի 242-րդ մոտոհրաձգային դիվիզիայի հրամանատար, Բուդապեշտում խորհրդային զորքերի հարավային խմբակցության շտաբի պետի առաջին տեղակալ, Հյուսիսկովկասյան զինվորական օկրուգի զորքերի հրամանատարի տեղակալ մարտական պատրաստության գծով ։
1951-1956 թվականներին Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգի 89-րդ հրաձգային Կարմիր աստղի շքանշանակիր Կարմրադրոշ Թամանյան դիվիզիայի 526-րդ առանձին գնդի ուսումնական վաշտի հրամանատար (ք. Էջմիածին)։ 1956-1957 թթ.Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգի 73-րդ մեխանիզացված դիվիզիայի 34-րդ հրաձգային գնդի վաշտի հրամանատար (ք. Երևան)։ 1957-1958 թվականներին Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգի 73-րդ մեխանիզացված դիվիզիայի 34-րդ հրաձգային գնդի գումարտակի շտաբի պետ (ք. Երևան)։ 1961-1963 թվականներին Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգի 295-րդ մոտոհրաձգային դիվիզիայի 135-րդ հրաձգային գնդի գումարտակի հրամանատար (ք. Պերեքիշքյուլ)։ 1963-1965 թվականներին Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգի 60-րդ մոտոհրաձգային դիվիզիայի գնդի հրամանատարի տեղակալ (ք. Պրիշիբ)։ 1965-1967 թվականնեին Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգի 60-րդ մոտոհրաձգային դիվիզիայի գնդի հրամանատար (ք. Պրիշիբ)։ 1967-1969 թվականներին Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգի 23-րդ մոտոհրաձգային դիվիզիայի հրամանատարի տեղակալ (ք. Կիրովաբադ)։
1969-1975 թվականնեին Սիբիրյան ռազմական օկրուգի 242-րդ մոտոհրաձգային դիվիզիայի հրամանատար (ք. Աբական)։ 1975-1980 թվականներին Հարավային զորախմբի շտաբի պետի առաջին տեղակալ (ք. Բուդապեշտ)։ 1980-1987 թվականներին Հյուսիսկովկասյան ռազմական օկրուգի զորքերի հրամանատարի տեղակալ մարտական պատրաստության գծով (ք. Դոնի Ռոստով )։ 1971 թ.ին Գուրգեն Դալիբալթայանին շնորհվել է գեներալ-մայորի զինվորական կոչում։ 1987-1991 թվականներին գտնվել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերի պահեստազորում ։
Զինվորական ծառայությունը Հայաստանի զինված ուժերում
Հայաստանի համար բախտորոշ ժամանակաշրջանում՝ 1991 թ.-ին, Գուրգեն Դալիբալթայանը հայրենիքի կանչով եկել է Հայաստան և զինվորագրվել է Հայաստանի ազգային բանակի կազմավորման բարդ ու դժվարին գործին։ Լինելով փորձառու զինվորական՝ նա իր խորհուրդներով և փորձառությամբ օգնել է նորաստեղծ զինված ուժերի երիտասարդ սպաներին։ Անձամբ ղեկավարել է մի շարք մարտական գործողությունների պլանների մշակման աշխատանքները։ 1991 թվականին եղել է Հայաստանի Նախարարների խորհրդին առընթեր Հայաստանի Պաշտպանության կոմիտեի շտաբի պետ։ 1991 թվականին Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ-նախարարների խորհրդին կից պաշտպանության կոմիտեի նախագահի տեղակալ։ 1991 -1992 թվականներին ՀՀ Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ։ 1992 թ. օգոստոսից մինչև 1993 թ. սեպտեմբեր՝ Հայաստանի պաշտպանության նախարարի տեղակալի պաշտոնները։ 1993-2007 թվականներին Հայաստանի նախագահի խորհրդական, Գլխավոր ռազմական տեսուչ։ 1992 թ. Հայաստանի Նախագահի հրամանագրով շնորհվել է Գուրգեն Դալիբալթայանին գեներալ-լեյտենանտի, իսկ 1996 թ.-ին՝ գեներալ-գնդապետի զինվորական կոչում։ 2007 թվականից Հայաստանի Պաշտպանության նախարարի գլխավոր խորհրդական։ 2001 թվականից Ախալքալաքի շրջանի Ագանայի միջնակարգ դպրոցը կոչվում է Գուրգեն Դալիբալթայանի անունով ։
2015 թվականի սեպտեմբերի 1-ին իր մահկանացուն է կնքել նշանավոր պետական և ռազմական գործիչ, Հայաստանի զինված ուժերի կայացման առաջամարտիկ, գեներալ-գնդապետ Գուրգեն Դալիբալթայանը ։
Մասնակցությունը ռազմական գործողություններին
1991-94-ին մասնակցել է ԼՂ ինքնապաշտպանական և ազատագրական ռազմագործողությունների մարտական պլանների մշակման աշխատանքներին, անձամբ ղեկավարել Խոջալուի ազատագրման, Լաչինի մարդասիրական միջանցքի բացման, Գորիս-Լաչինի ռազմական գործողության, Քելբաջարի կրակակետերի վնասազերծման ռազմական գործողությունները ։
Գուրգեն Դալիբալթայանի և Վազգեն Սարգսյանի կողմից մշակվել և վավերացվել է Շուշիի ազատագրման «Հրազդան» ռազմական գործողության պլանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ գեներալներ Կատեգորիա:ՀՀ գեներալ-գնդապետեր Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Երևանի պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հայեր Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Միդլսեքս շրջան (Կոնեկտիկուտ)
Միդլսեքս շրջան (Middlesex County), ԱՄՆ Կոնեկտիկուտ նահանգի 9 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 956 կմ² է, բնակչությունը՝ 165676 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Միդլթաուն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1785 թ.։
Կատեգորիա:Կոնեկտիկուտի շրջաններ
Նախակրթարան
Նախադպրոցական կրթական հաստատություն, որը հայտնի է նաև որպես մանկապարտեզ, նախակրթարան կամ խաղադաշտ, կրթական հաստատություն կամ ուսումնական տարածք է, որը երեխաներին առաջարկում է վաղ մանկության կրթություն նախքան տարրական դպրոցում պարտադիր ուսումը սկսելը։ Այն կարող է իրականացվել հանրային կամ մասնավոր շահագործմամբ, և կարող է սուբսիդավորվել պետական միջոցներից։
Տերմինաբանություն
Տերմինաբանությունը տարբեր է կախված երկրից։ Որոշ եվրոպական երկրներում «մանկապարտեզ» տերմինը վերաբերում է այն երեխաների ձևական կրթությանը, որոնք դասակարգվում են որպես 0 մակարդակ։ Ընդ որում, նման կրթության մեկ կամ մի քանի տարին պարտադիր է, մինչև երեխաները տարրական դպրոց սկսեն 1-ի մակարդակով ։
Տվյալ տարիքային խմբի կրթական հաստատությունների համար կարող են օգտագործվել հետևյալ տերմինները՝
Ծագում
Այն ժամանակաշրջանում, երբ դպրոցը սահմանափակված էր այն երեխաների կողմից, ովքեր արդեն սովորել էին կարդալ և գրել տանը, շատ փորձեր էին արվում դպրոցը հասանելի դարձնել որբերի կամ գործարանների համար աշխատող կանանց երեխաների համար։
1779 թվականին Յոհան Ֆրիդրիխ Օբերլինը և Լուիզա Շեպլերը հիմնադրել են Ստրասբուրգում վաղ նախադպրոցական տարիքի երեխաների խնամքի և դաստիարակության հաստատություն, որոնց ծնողները բացակայում էին օրվա ընթացքում ։ Մոտավորապես միևնույն ժամանակ, 1780 թվականին, նմանատիպ մանկական հաստատությունները ստեղծվել են Բավարիայում ։ 1802 թվականին Պոլինա ցուր Լիպպեն հիմնել է նախադպրոցական Կենտրոն Դետմոլդում։
1816 թվականին Ռոբերտ Օուենը՝ փիլիսոփա և մանկավարժ, բացեց առաջին բրիտանական և, հավանաբար, աշխարհի առաջին մանկական դպրոցը՝ Նյու Լանարկում, Շոտլանդիա ։ Օուենը կոոպերատիվ ջրաղացներ ստեղծելու իր ձեռնարկության հետ համատեղ ուզում էր, որ երեխաները լավ բարոյական դաստիարակություն ստանան, որպեսզի նրանք հարմար լինեն աշխատելու համար։ Նրա համակարգն էր հաջողությամբ դաստիարակել  հլու-հնազանդ երեխաներին, սովորեցնել նախնական հմտություններ և հաշիվներ ։
Տարածում
Կոմս Թերեզա Բրունսվիկը (1775-1861թթ.), ով գիտեր և գտնվում էր Յոհան Հենրիխ Պեստալոցիի ազդեցության տակ, սրա ներքո նա բացել է Անգյալկերտը (հունգարական «հրեշտակային այգի») 1828 թվականի մայիսի 27-ին Բուդայի իր նստավայրում, առաջին տասնմեկ խնամքի կենտրոնները, որ նա հիմնադրել է փոքր երեխաների համար ։ 1836 թվականին նա հիմնել է նախադպրոցական հաստատությունների հիմնադրման ինստիտուտ։ Այս գաղափարը հայտնի դարձավ ազնվականության և միջին խավի շրջանում ու պատճենվեց ամբողջ Հունգարիայի թագավորությունում։
Ֆրեբելով սովորող կանայք մանկապարտեզներ են բացել ամբողջ Եվրոպայում և ամբողջ աշխարհում։ Միացյալ Նահանգների առաջին մանկապարտեզը հիմնադրվել է Վիսկոնսին նահանգի Ուոթերթաուն քաղաքում, 1856 թվականին և իրականացվել է գերմաներենով ։ Էլիզաբեթ Պիբոդին Ամերիկայում առաջին անգլալեզու մանկապարտեզն է հիմնել 1860 թվականին, իսկ Ամերիկայում առաջին անվճար մանկապարտեզը հիմնադրվել է 1870 թվականին Կոնրադ Պոպենհուզենի կողմից՝ գերմանական արդյունաբերող և բարերար, ԱՀԿ-ն նաև հիմնադրել է Պոպենհուզենի ինստիտուտը, Միացյալ Նահանգներում պետության կողմից ֆինանսավորվող առաջին մանկապարտեզը հիմնադրվել է Սենտ Լուիսում 1873 թվականին Սյուզան Բլոուի կողմից։ Կանադայի առաջին մասնավոր մանկապարտեզը բացվել է Ուեսլիան մեթոդիստական եկեղեցում՝ Շառլոտունում, Արքայազն Էդուարդի կղզում 1870 թվականին և տասնամյակի ավարտին, դրանք տարածվել են նույնպես Կանադայի խոշոր քաղաքներում և ավաններում. : Գերմանիայում առաջին պետական մանկապարտեզները ստեղծվել են Բեռլինում՝ Օնտարիո նահանգում, 1882 թվականին՝ Կենտրոնական դպրոցին կից ։ 1885 թվականին Տորոնտոյի նորմալ դպրոցը (ուսուցիչների պատրաստում) բացել է մանկապարտեզների երեխաների ուսուցման բաժին ։
Էլիզաբեթ Հարիսոնը շատ է գրել նախադպրոցական կրթության տեսության մասին և աշխատել է մանկապարտեզների դաստիարակների համար կրթական չափորոշիչների բարձրացման ուղղությամբ՝ ստեղծելով այն, ինչ դարձել է Կրթության ազգային քոլեջը 1886 թվականին։
Հարդ Ստարթը ԱՄՆ-ում պետության կողմից ֆինանսավորվող առաջին նախադպրոցական ծրագիրն էր, որը ստեղծվել է 1965 թվականին նախագահ Ջոնսոնի կողմից ցածր եկամուտ ունեցող ընտանիքների համար, այն ժամանակ երեխաների միայն 10 տոկոսն էր ընդունվել նախադպրոցական հաստատություններ։ 1980-ական թվականներին մեծ պահանջարկի պատճառով տարբեր պետություններ սուբսիդավորել են նախադպրոցական հաստատությունները անապահով ընտանիքների համար։
Զարգացման ոլորտները
Ուսուցման ամենակարևոր տարիները սկսվում են ծնունդից ։ Այդ վաղ տարիներին մարդիկ կարող են ավելի շատ տեղեկատվություն յուրացնել, քան ավելի ուշ։ Ուղեղը ամենաարագ աճում է կյանքի առաջին տարիներին։ Ուսուցիչների և նախադպրոցական հաստատությունների բարձր որակը կարող է երկարաժամկետ ազդեցություն ունենալ անբարենպաստ ուսանողների արդյունքների բարելավման վրա  ։
Զարգացման ոլորտները, որոնք ընդգրկում են նախադպրոցական կրթությունը, տարբեր են։ Այնուամենայնիվ, սովորաբար առաջարկվում են հետևյալ հիմնական թեմաները ։
Նախադպրոցական համակարգերը համապատասխանում են կառուցվածքի չափանիշներին (ադմինիստրացիա, դասի չափ, աշակերտների և ուսուցիչների հարաբերակցությունը, ծառայություններ), գործընթացին (դասարանի միջավայրի որակը, ուսուցչի և երեխայի փոխազդեցությունը և այլն) և հավասարեցում (ստանդարտներ, ուսումնական պլաններ, գնահատման) բաղադրիչներին։ Ուսումնական ծրագիրը նախատեսված է տարբեր տարիքի համար։ Օրինակ, հաշվել մինչև 10 սովորաբար  չորս տարեկանի համար է ։
Որոշ ուսումնասիրություններ վիճարկում են նախադպրոցական կրթության առավելությունները, և եզրակացնում են, որ նախադպրոցական կրթությունը կարող է վնասակար լինել ճանաչողական և սոցիալական զարգացման համար ։ Բերկլիի Կալիֆորնիայի համալսարանի և Սթենֆորդի համալսարանի կողմից 14 000 նախադպրոցական հաստատությունների վրա կատարված ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ  նախնական ընթերցանության և մաթեմատիկայի ժամանակավոր ճանաչողական խթան կա, նախադպրոցական կրթությունը վնասակար ազդեցություն է թողնում սոցիալական զարգացման և համագործակցության վրա ։ Ուսումնասիրությունները նաև ցույց են տվել, որ տնային միջավայրը ավելի մեծ ազդեցություն է ունենում ապագա արդյունքների վրա, քան նախադպրոցական կրթությունը ։
Ի հայտ են գալիս նոր վկայություններ այն մասին, որ բարձրորակ նախադպրոցական հաստատությունները «հիմնված են խաղի վրա», այլ ոչ թե ակադեմիական առարկաների վաղ ֆորմալ ուսուցում ապահովելու փորձի վրա։ «Խաղալով այլ երեխաների հետ, մեծահասակներից հեռու, երեխաները սովորում են ընդունել իրենց որոշումները, վերահսկել իրենց հույզերն ու ազդակները տեսնել ուրիշների տեսանկյունից, պայմանավորվել ուրիշների հետ տարաձայնությունների մասին և ընկերներ ձեռք բերել», - ասված է հոդվածում։ Բոստոնի քոլեջի պրոֆեսոր, դոկտոր Պիտեր Գրեյի, խաղի էվոլյուցիայի և երեխայի զարգացման մեջ նրա կենսական դերի փորձագետի խոսքերով՝ «Կարճ ասած, խաղն այն է, թե ինչպես են երեխաները սովորում վերահսկել իրենց կյանքը» ։
Ֆինանսավորում
Պետական նախադպրոցական հաստատության առավելություններն ու խնդիրներն արտացոլում են առկա ֆինանսավորումը։ Ֆինանսավորումը կարող է տարբերվել դաշնային, պետական, տեղական և պետական հատկացումներից, մասնավոր աղբյուրներից և ծնողական վճարներից։ Պետական նախադպրոցական հաստատության ֆինանսավորման խնդիրը ծագում է ոչ միայն սահմանափակ աղբյուրներից, այլև մեկ երեխայի արժեքից։  2007 թվականի դրությամբ ստորին 48 Նահանգներում միջին արժեքը կազմում էր 6582 ԱՄՆ դոլար։ Պետական նախադպրոցական հաստատությունների պահպանման ծախսերը սահմանվում են չորս կատեգորիաներով՝ անձնակազմի հարաբերակցությունը, անձնակազմի որակավորումը, սարքավորումը և տրանսպորտը, ինչպես նաև առողջապահության և սննդի ծառայությունները։ Այս ծախսերը մեծապես կախված արժեքի և որակի մատուցվող ծառայություններից։ Ծախսերի հետ կապված հիմնական կադրային գործոնը ուսուցչի որակավորումն է։  Արժեքի մեկ այլ որոշիչ գործոն է ուսումնական օրվա տևողությունը։ Ավելի երկար նիստերը ավելի թանկ են։
Համագործակցությունը օգնել է ֆինանսավորել ծրագրերը մի քանի շրջաններում։ Մարզային Ֆորա կենտրոնի և այլ մասնավոր նախադպրոցական հաստատությունների հետ համագործակցությունն օգնեց ֆինանսավորել պետական նախադպրոցական հիմնարկը մեկ տարածքում։ «Մենք շատ գոհ ենք փոխգործակցությունից։ Դա, իրոք, ավելացրել է չափման մեջ մեր ծրագրի, որը շատ դրական»։ Ֆորայի ազգային բյուրոն հանրային դպրոցների հետ համագործակցության ավելի շատ հնարավորություններ է փնտրում՝ «Մենք դիմում ենք գործընկերության, որքան հնարավոր է օգնեն, կամ միջոցներով, կամ որևէ բանով, որպեսզի համոզվեք, որ երեխաները ստանում են այն ամենը, ինչ անհրաժեշտ է պատրաստ լինել դպրոցին»։
Տարաբնույթ ոչ պարենային ապրանքների առևտուր
Համընդհանուր նախադպրոցական շարժումը միջազգային փորձ է՝ նախադպրոցական կրթությունը մատչելի դարձնել ընտանիքների, ինչպես նաև տարրական կրթության համար։ Տարբեր իրավասության  փաստաբանները ունեն տարբեր առաջնահերթություններ մատչելիության և ֆինանսավորման աղբյուրների վերաբերյալ։
Միացյալ Նահանգներում նախադպրոցական կրթության պաշտպանների մեծամասնությունը աջակցում է երիտասարդ երեխաների ուսուցման ազգային ասոցիացիային ՝ դրանց զարգացմանը համապատասխան մեթոդներին։
Երեխաների կրթության ազգային ասոցիացիան և երեխաների խնամքի մասնագետների ազգային ասոցիացիան քարոզում, խթանում են պրակտիկայի համապատասխան զարգացման գաղափարը, թեև շատ հաստատություններ չեն օգտագործում այս մոտեցումը։ Երեխաների կրթության ազգային ասոցիացիան պնդում է, որ թեև 80%-ը մանկապարտեզների դասերի պնդում են, որ հարմար է զարգացման համար, ըստ էության, դա միայն 20% է ճիշտ։
Ուսումնական ծրագիր
Ուսումնական ծրագրեր նախադպրոցական տարիքի երեխաների համար վաղուց դարձել է քննարկումներ։ Շատ բան է պտտվում բովանդակության և մանկավարժության շուրջ, այն աստիճանը, որտեղ ակադեմիական բովանդակությունը պետք է ներառվի ուսումնական ծրագրում, և արդյո՞ք ֆորմալ ուսուցումը կամ երեխայի նախաձեռնած ուսումնասիրությունը, որն աջակցում է մեծահասակներին, ավելի արդյունավետ է ։ Ակադեմիական ուսումնական ծրագրի կողմնակիցները, ամենայն հավանականությամբ, նախընտրում են կենտրոնանալ հիմնական հմտությունների, հատկապես գրագիտության և հաշվի վրա, կառուցել նախապես որոշակի գործողություններ` համապատասխան նպատակներին հասնելու համար։ Միջազգային մակարդակով կա ուժեղ ընդդիմություն վաղ տարիքի երեխաների խնամքի ուսումնական ծրագրերի այս տեսակի և լայն կրթական ծրագրի պաշտպանության համար, որն աջակցում է երեխայի ընդհանուր զարգացմանը, ներառյալ առողջությունը  և ֆիզիկական զարգացմանը, զգացմունքային և հոգևոր բարեկեցությանը, սոցիալական իրավասությանը, մտավոր զարգացմանը և հաղորդակցման հմտություններին ։ Փաստաթղթի տեսակը, որը հայտնվում է այս տեսանկյունից, հավանաբար, ավելի բաց կլինի, առաջարկելով այն շրջանակները, որոնք ուսուցիչները և ծնողները կարող են օգտագործել իրենց համատեքստին հատուկ ուսումնական ծրագրեր մշակելու համար ։
Հնդկաստան
Նախադպրոցական կրթությունը Հնդկաստանում դեռ չի ստացել պատշաճ ճանաչում կառավարության կողմից։ Թեև ուսումնական ծրագրի ամբողջական նախագիծն արդեն պատրաստվել է, կանոնների ու դրույթների հետ միասին ուղարկվել է պետություններին։  Որոշ պետական մարմինները, ներդրել են այն և սկսել են գրանցումը նախադպրոցականներին։ Բայց այլ երկրներում նախադպրոցական կրթության հստակ կանոններ չկան։
Հնդկաստանում նախադպրոցարանները, դպրոցները և մանկապարտեզները այժմ շատ պահանջված։ Այս արդյունաբերությունը աճում է 24,5 միջին արագությամբ։ Բայց գրեթե 70%-ը նախադպրոցական կրթութկյունը Հնդկաստանում դեռ անկազմակերպ է տեղացիների բացակայության պատճառով և կարգավորվում է կառավարության կողմից։ Նախադպրոցական հաստատությունների` ֆրանչայզինգային ցանցերը կազմում են նախադպրոցական հաստատությունների 30%-ը։
Իռլանդիա
2010 թվականից սկսած Իռլանդիան օրենք է ընդունել, որի համաձայն 3 տարեկան և 2 ամսական և 4 տարեկանից ցածր բոլոր երեխաները իրավունք ունեն անվճար հաճախել նախադպրոցական հաստատություն։ Մինչ այդ օրենքի ընդունումը եղել են մեծ թվով երեխաներ, որոնք չեն մասնակցել նախադպրոցական կրթության ծրագրին Այն ծրագրերը, որոնք առաջարկվել են, գործել են կամավոր և ծնողներից պահանջել են բարձր վճար վճարել յուրաքանչյուր երեխայի համար։ Այն թողել է շատ ընտանիքներին, առանց ընտրության, պահել երեխաներին տանը։ Կառավարությունը շուտով հասկացավ, որ մեծ թվով երեխաներ դժվարանում են տարրական դպրոցում սովորելու առաջին տարիներին, իսկ ծնողները ստիպված են մնալ տանը` դառնալով գործազուրկ։ Այդ բանից հետո, կառավարությունը անվճար նախադպրոցական կրթության ծրագիր է հաստատել, երեխաների ընդգրկվածության մակարդակը նախադպրոցական կրթությունում Իռլանդիայում աճել է մոտ 93%-ով  ։
Ճապոնիա
Երեխաներին թույլատրվում է վեճեր լուծել միմյանց հետ, այդ թվում` ֆիզիկական ծեծկռտուքի։ Վարքային խնդիրների մեծ մասը կապված է երեխայի ոչ ադեկվատ արտահայտված հուզական կախվածության հետ։ Այս միջոցները ներառում են երեխայի ընդունումը, այլ ոչ թե թմրանյութերի բուժում կամ պատիժ։ Ճապոնական մշակույթը վերագրում է ջանքերի հաջողությունը, այլ ոչ թե բնածին տաղանդը, ստիպելով ուսուցիչներին անտեսել բնածին տարբերությունները երեխաների, խրախուսելով և գովաբանելով հաստատակամությունը։ Նրանք աշխատում են, որպեսզի բոլոր աշակերտները համապատասխանեն ստանդարտին, այլ ոչ թե յուրաքանչյուրը հասնի իր սեփական ներուժին։ Չնայած նրան, որ նախադպրոցական հաստատությունները ցույց են տալիս մեծ բազմազանություն, նրանց մեծ մասը կենտրոնացած է տարիքային համապատասխան անհատական զարգացման, այլ ոչ թե ակադեմիական ծրագրերի վրա։ Ակադեմիական ծրագրերը սովորաբար ավելի տարածված են արևմտյան և քրիստոնեական նախադպրոցական հաստատություններում։
Լիտվա
Համաձայն «Կրթության մասին» օրենքի (Հոդված 6-ի, որը ընդունվել է 1991 թվականի վերջին, 2016 թվականի ապրիլին կատարվել է փոփոխություններ), նախադպրոցական կրթությունը ոչ ֆորմալ կրթության մաս է կազմում։ Օրենքի 7-րդ հոդվածի համաձայն «նախադպրոցական կրթության նպատակն է օգնել երեխային բնածին, մշակութային (այդ թվում` էթնիկ), սոցիալական և ճանաչողական կարիքները բավարարելու գործում»։ Չնայած, որ նախադպրոցական կրթությունը համայնքի ինքնուրույն գործառույթն է, օրենքը կանոնակարգում է, որ նախադպրոցական կրթության ծրագիրը պետք է` «նախապատրաստվի կրթության, գիտության և սպորտի նախարարի կողմից հաստատված նախադպրոցական կրթության ծրագրի չափորոշիչներին համապատասխան և իրականացվի նախադպրոցական ուսումնական հաստատությունների, հանրակրթական դպրոցների, արտահաստիքային ուսուցիչների կամ կրթական ծառայությունների այլ մատակարարների կողմից» ( ըստէ 7-րդ հոդվածի 4-րդ մասի)։ Նախադպրոցական կրթական հաստատությունների (մասնավորապես` մանկապարտեզների) սեփականությունը, օրենքին համապատասխան, կարող է լինել ինչպես պետական (պետական կամ մունիցիպալ), այնպես էլ մասնավոր ։
Հյուսիսային Կորեա
Նախադպրոցական կրթությունը Հյուսիսային Կորեայում հանրային է և ապահովում է տարբեր գործունեություն, ինչպիսիք են պարը, Մաթեմատիկան, նկարչությունը և կորեերենը, ինչպես նաև հիմնական հմտություններ, ինչպիսիք են գդալի օգտագործումը և հարգանք ավագի նկատմամբ ։ Հյուսիսային Կորեայի մանկապարտեզների կրթությունը ներառում է Հյուսիսային Կորեայի քարոզչության համար ընդհանուր թեմաներ։ Թեմաները ներառում են Կիմ Իր Սենի կյանքը, Կորեայի Ճապոնական օկուպացիան և Կորեական պատերազմը։ Երեխաներին սովորեցնում են վայելել ռազմական խաղերը և ատել միգուկ Նոմին կամ «ամերիկյան սրիկաներին» ։
Թուրքիա
Նախադպրոցական կրթությունը  Թուրքիայում սկսվում է  5 տարեկան հասակում, իսկ տարրական կրթությունը` 6 տարեկան։
Միացյալ Թագավորություն
Մեծ Բրիտանիայում մանկապարտեզներում կամ դպրոցներում նախադպրոցական կրթությունը ֆինանսավորվում է տեղական ինքնակառավարման մարմինների երեխաների համար տարեկան երկու-չորս տարի ժամկետով։ Նախադպրոցական կրթությունը կարող է ապահովվել մանկական կենտրոնների, խաղային խմբերի, մանկապարտեզների և մանկապարտեզների տարրական դպրոցներում։ Մասնավոր, կամավոր կամ անկախ նախադպրոցական կրթությունը նույնպես հասանելի է ողջ Մեծ Բրիտանիայում, տատանումներ կան համակարգված նախադպրոցական կրթության և ծառայությունների միջև, որոնք առաջարկում են երեխայի խնամքի ծառայություններ։
Մսուրը Անգլիայում կոչվում է նաև ՖՍ1, որը հանդիսանում է առաջին տարին հիմնադրման, նախքան մանուկների տարրական դպրոց գնալը։
Մանկապարտեզի ուսումնական նպատակները ավելի կոնկրետ են, քան երեխաների խնամքը, բայց պակաս լարված են, քան տարրական դպրոցի համար։ Օրինակ, շոտլանդացի Ֆրեյմվորկ վաղ տարիներին ,իսկ գերազանցիկների համար նախատեսված ուսումնական ծրագիրը   որոշում է ակնկալվող արդյունքները նույնիսկ այս տարիներում։ Որոշ շրջաններում մանկապարտեզների ծառայությունների մատուցումն իրականացվում է վճարովի կամ սահմանափակ հիմունքներով, իսկ մյուսում կառավարությունները ֆինանսավորում են մանկապարտեզների ծառայությունները։
Անգլիա
Անգլիայում և Ուելսում գլխավոր կառավարությանը կից ներդրվել է մանկապարտեզների տրամադրման վաուչերային համակարգ, որը նախատեսում է շաբաթական 15 ժամ երեխաների անվճար խնամք կամ ուսուցում երեք և չորս տարեկան երեխաների համար, ընդ որում այդ ժամանակի մեծ մասն անցկացվել է տարրական դպրոցներում ընդունարանների միջոցով։ Սա փոփոխվեց Բլերի կառավարության ընթացքում, տեղական կառավարման մարմինների ուղղակի ֆինանսավորմամբ։ Այսպիսով, յուրաքանչյուր երեխա Անգլիայում առաջին կիսամյակում իր երրորդ ծննդյան օրվանից հետո այժմ իրավասու է անվճար ֆինանսավորվել, երեխայի խնամքը շաբաթական ֆինանսավորվում է  15 ժամվա ընթացքում ։ Նախակրթարանները Անգլիայում հետևում են վաղ ուսուցման նպատակներին, որոնք սահմանված են վաղ տարիների հիմնադրման փուլում, երեխաների, դպրոցների և ընտանիքների կրթության համար, որը շարունակվում է իրենց առաջին չորս տարում սովորելու համար։ Վաղ ուսուցման նպատակները ընդգրկում են կրթության հիմնական ոլորտները` առանց առարկայորեն կողմնորոշված։ Այդ ոլորտները ներառում են`
Արտահայտիչ արվեստ և դիզայն (հատուկ ոլորտ)։
Մինչև 1980 թվականի կեսերը մանկապարտեզներն աշակերտներին ընդունում էին միայն վերջին տարում (երեք կիսամյակ), որը նախորդում էր տարրական դպրոց ընդունվելուն, բայց այժմ աշակերտները չորս կամ հինգ կիսամյակի ընթացքում հաճախում են մանկապարտեզներ։ Սա նաև սովորական պրակտիկա է, որ շատ երեխաներ հաճաեն մսուր շատ ավելի վաղ, քան իրական տարիկում։ Շատ մանկապարտեզներ հնարավորություն ունեն վերցնել երեխաներին, օգտագործելով «փուլ հիմնադրման վաղ տարիներին» կառուցվածքը, որպես ուղեցույց` տալ յուրաքանչյուր երեխայի, այն լավագույն մեկնարկ է դառնալ իրավասու աշակերտ և հմուտ կոմունիկատոր։
Ուելս
Ուելսում պարենամթերքը հետևել է Անգլիային, հետագայում բաժանվել։ Ներկայումս, վաղ մանկության կրթությունը Ուելսում տրամադրվում 3-4 տարեկան երեխաների համար (մսուր) և 4-5 տարեկան երեխաների համար (ընդունելություն)։ 2005 թվականից կրթության կառավարման բոլոր տեղական մարմինները պարտավոր են իրենց տարածքում ապահովել բավարար քանակությամբ նախադպրոցական կրթություիրենց շրջանի երեխանների ծննդյան երրորդ օրվան հաջորդող կիսամյակի համար։
Ներկայումս Ուելսում վաղ տարիքի երեխաների համար նախատեսված ուսումնական ծրագիրը, որը պատրաստվել է երեխաների գործերի, կրթության, ողջ կյանքի ուսուցման և Ուելսի ժողովի հմտությունների Պետական դեպարտամենտի կողմից, ներկայացված է «դպրոցական պարտադիր տարիքի երեխաների ուսուցման ցանկալի արդյունքները» գրքույկում ։ Սակայն, քանի որ 2008 թվականին ամբողջ Ուելսում անցկացվում էր «հիմնադրման նոր փուլ», որն ընդգրկում է 3-7 տարեկան երեխաներին,շեշտադրմամբ` «խաղի միջոցով ուսուցման», որն ընդգրկում է 7 ուսուցման ոլորտներ։
Շոտլանդիա
Շոտլանդիայում հիմնական կառավարությանը կից` Անգլիայի և Ուելսի հետ զուգահեռ, նախադպրոցական կրթության համար կես դրույքով վաուչերների համակարգ է ներդրվել, սակայն տարիքային համապատասխան կրթության ուժեղ շեշտադրմամբ, ոչ թե պարզապես երեխաների խնամք, և առանց տարրական դպրոցներում ընդունելության դասերի օգտագործման։   Այժմ երեխաներն իրավունք ունեն տեղ ունենալ մանկական դասարանում, երբ նրանք դառնում են երեք տարեկան։ Սա հնարավորություն է տալիս ծնողներին ձեռք բերել երկու տարվա կո ֆինանսավորվող նախադպրոցական կրթությոն, առաջին տարվա պարտադիր կրթություն։ Նախադպրոցական տարիքի երեխաները, որոնց երեք տարին լրացել է, կոչվում են նախադպրոցական տարիքի երեխաներ, մինչդեռ չորս տարին լրացած երեխաները կոչվում են նախադպրոցական տարիքի երեխաներ։ Նախադպրոցական կրթությունը Շոտլանդիայում նախատեսվում է վաղ մակարդակով ուսումնական ծրագրի հասնել կատարելության, որը սահմանում է արդյունքները և փորձը հետևյալ ութ ուսումնական ոլորտներում։
Շոտլանդական բուծարաններում խնամքի չափանիշների վերանայման պատասխանատվությունն ընկած է խնամքի հանձնաժողովի վրա։
Միացյալ Նահանգներ
Միացյալ Նահանգներում նախադպրոցական կրթությունն ընդգծում է անհատականությունը։ Երեխաներին հաճախ թույլատրվում է ընտրել մի շարք գործունեության օգտագործելով ուսումնական կենտրոնի մոտեցումը։ Այդ պահին որոշ երեխաներ նկարում են, ոմանք խաղում են տանը, ոմանք պատմում են հանելուկներ, և ոմանք լսում են, թե ինչպես է ուսուցիչը բարձրաձայն կարդում պատմությունը։ Գործունեությունը տարբերվում է յուրաքանչյուր նիստում։ Ենթադրվում է, որ յուրաքանչյուր երեխա ունի որոշակի ուժեղ և թույլ կողմեր, որոնք պետք է խրախուսվեն կամ բարելավվեն ուսուցիչների կողմից։ Տիպիկ համոզմունքն այն է, որ «մանկական խաղը նրանց գործն է», և որ թույլ տալով նրանց ընտրել խաղի տեսակը, երեխանները կբավարարեն իրեց զարգացման կարիքները։ Նախադպրոցական հաստատությունները նույնպես ընդունում են արդարության մասին ամերիկյան պատկերացումները, ինչպիսիք են օրենքի գերակայությունը և այն գաղափարը, որ յուրաքանչյուր մարդ անմեղ է, քանի դեռ նրա մեղքը ապացուցված չէ։ Ուսուցիչները ակտիվորեն միջամտում են վեճերին և խրախուսում երեխաներին բանավոր լուծել դրանք «օգտագործիր քո խոսքերը», այլ ոչ թե ֆիզիկապես լուծիր։ Երեխաները կարող են պատժվել կամ պահանջվում է ներողություն խնդրել, կամ փոխհատուցել վատ վարքի վնասը։ Ուսուցիչները օգնում են երեխաներին բացատրել, թե ինչ է տեղի ունեցել, նախքան պատժի մասին որոշում կայացնելը։ Այստեղ մեծ դեր ունեն նաև ռեսուրսները, որոնք տարբերվում են ուսանողների հարստությունից, բայց ընդհանուր առմամբ նրանք դրանցով ավելի լավ են հագեցած, քան այլ մշակույթները։ Շատ ծրագրեր չեն սուբսիդավորվում պետության կողմից, դարձնելով նախադպրոցական կրթությունը համեմատաբար թանկ է, թեև անձնակազմը սովորաբար վճարում է շատ դժվար։ Ուսանողների և ուսուցիչների հարաբերակցությունը ավելի ցածր է, քան այլ մշակույթներում, խումբը մոտ 15 ուսանողներ է ներառում։ Ուսուցիչները հանդիսանում են, որպես ծնողների շարունակություն կամ մասնակի փոխարինում են, հետևաբար, ընդգծում են տանը և դպրոցում անձնական հարաբերությունները և հետևղական ակնկալիքները։
Միացյալ Նահանգներում այն ուսանողները, ովքեր կարող են հատուկ կրթություն ստանալ, ծառայություններ են ստանում նախադպրոցական հաստատություններում։ Քանի որ, ըստ կրթության ընդունման մասին օրենքի, հաշմանդամություն ունեցող անձանց հանրային օրենքի 101-476  կետերը, որը 1975 թվականին ընդունվեց և փոփոխվեց  դրա 102-119, 105-17 կետերը` 1997 թվականին, կրթական համակարգ է տեղափոխվել ինքնավար հատուկ կրթության դասերը, ինչը հանգեցրել է  կրթության հատուկ ուսուցիչներին զբաղվել ավելի լայն շրջանակի պայմաններում։ Ինչպես նաև  հատուկ կարիքներով երեխայի կյանքի այլ փուլերում, անհատական կրթական ծրագիրը  կամ անհատական ընտանեկան սպասարկման ծրագիրը կարևոր միջոց են ուսուցիչներին, ադմինիստրատորներին և ծնողներին հաստատել գործընկերության ուղեցույցներ օգնել երեխային հաջողության հասնել նախադպրոցական տարիքում։
Կոոպերատիվ նախադպրոցական հաստատություններ
Պաշտոնապես, 1916 թվականին, կոոպերատիվի նախադպրոցական հաստատությունները տարածված էին մեծ մասը Ամերիկայի տարածքում և այն կենտրոնացած է ստեղծել նախադպրոցական միջավայր երեխաների համար և կենտրոնացած է ծնողների համար պատասխանատու կոոպերատիվի գաղափարներ ստեղծել։
Ֆորա
Ֆորայի և վաղ ֆորայի նպատակն է բարձրացնել անապահով ընտանիքների փոքր երեխաների դպրոցական պատրաստվածությունը։ Այս ծրագրերը նախատեսված են մինև հինգ տարեկան երեխաների, հղի կանանց և նրանց ընտանիքների համար։ Ֆորա սկսվել է դաշնային կառավարության կողմից 1964 թվականին, օգնել բավարարել նախադպրոցական անապահով երեխաների կարիքները։
Տնտեսական հնարավորությունների վարչությունը սկսել է Ֆորայի նախագիծը` 1965 թվականին ութշաբաթյա ամառային ծրագրի տեսքով։ Այնուհետև 1969 թվականին այն փոխանցվել է ԱՄՆ առողջապահության, կրթության և սոցիալական ապահովության նախարարության` երեխաների զարգացման վարչություն։ Այսօր սա ծրագիր է` երեխաների, երիտասարդների և ընտանիքներ առողջապահության հարցերով զբաղվելու և սոցիալական ծառայությունների շրջանակներում։ Ծրագրերը կառավարվում են տեղական մակարդակով դպրոցական համակարգերի և ոչ առևտրային կազմակերպությունների կողմից։
Արարատյան գոգավորություն
Արարատյան գոգավորություն, գոգավորություն Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքս գետի ավազանի միջին հոսանքի շրջանում։ Հայաստանի տարածքում իմ մեջ ներառում է Արագածոտնի, Արարատի և Արմավիրի մարզերի մի մասը ։
Կազմում Է միջինարաքսյան իջվացքի հյուսիս–արևմտյան մասը և եզերված Է Արագած, Մասիս լեռնագագաթներով ու Հայկական Պար, Գեղամա լեռնաշղթաներով ու Ախուրյանի աջ ափին ձգվող Կարսի սարահարթի մի մասով։ Հայաստանի սահմաններում է գտնվում Արարատյան գոգավորությյան միայն ձախափնյա մասը։ Այն լցված Է գետալճաին հզոր նստվածքներով, լավային հոսանքներով և տուֆային կուտակումներով։ Բարձրությունը 800—1000 մ։ Թույլ թեքությամր իջնում Է դեպի հարավ-սւրևելք։ Լավ է արտահայտված լանդշաֆտների ուղղաձիգ գոտիականությսւնը՝	կիսա անապատներից մինշև հավերժական ձյան բծերի բարձունքները ։ Գրաբեն-սինկլինալային ճկվածք է՝ լցված գետա-լճային հզոր նստվածքներով, լավային հոսքերով ու տուֆային կուտակումներով։ Հատակը՝ Արարատյան դաշտը, թույլ թեքությամբ իջնում է դեպի հարավ-արևելք։ Լանջերը տարբեր թեքությամբ ու մասնատվածությամբ աստիճանաբար բարձրանում են դեպի շրջակա լեռների կատարները։ Լավ է արտահայտված լանդշաֆտների ուղղաձիգ գոտիականաթյունը՝ կիսաանապատից մինչև հավերժական ձյունը։ Արարատյան գոգավորության Հայաստանի մասը խիտ բնակեցված է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի գոգավորություններ Կատեգորիա:Թուրքիայի աշխարհագրություն
Բրիգադիրովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1920 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էմիլին Փարիզում
«Էմիլին Փարիզում» (Emily in Paris), ամերիկյան կատակերգական դրամա վեբ սերիալ, որը ստեղծել է Դարեն Սթարը։ Պրեմիերան կայանալու է 2020 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Նեթֆլիքսում ։ Սերիալի գլխավոր կերպարի՝ էմիլիի դերը մարմնավորում է Լիլի Քոլինզը, աղջիկը միջին արևմուտքի ամերիկուհի է, որը Փարիզ է տեղափոխվում աշխատանք փնտրելու համար։ Սերիալում նկարահանվում են նաև Էշլի Փաքը, Ֆիլիպին Լըռուա-Բոլյոը, Լուկաս Բրավոն, Սամուել Առնոլդը, Կամիլա Ռազաթը և Բրունո Գուերին։
Սյուժե
Էմիլին, որը 20-ամյա եռանդուն ամերիկուհի է միջին արևմուտքից, տեղափոխվում է Փարիզ աշխատանք ստանալու անսպասելի հնարավորության համար, իր առջև խնդիր է դնում ամերիկյան տեսակետը հասցնել ֆրանսիական պատկառելի մարքեթինգային ընկերության ։
Զարգացում
2018 թվականի սեպտեմբերի 5-ին հայտարարվել է, որ Paramount Network-ը պատվեր է տվել սերիալի առաջին եթերաշրջանի արտադրության համար, որը բաղկացած է տասը սերիաներից։ Սերիալը ստեղծվել է Դարեն Սթարի կողմից, որը նույնպես պետք է հանդես գա որպես գործադիր պրոդյուսեր Թոնի Հերնանդեսի հետ միասին  ։ 2020 թվականի հուլիսի 13-ին հայտնի է դարձել, որ սերիալը Paramount Network-ից տեղափոխվելու է Նեթֆլիքս ։
Քասթինգ
2019 թվականի ապրիլի 3-ին Լիլի Քոլինզն ընտրվել է գլխավոր դերում ։ 2019 թվականի օգոստոսի 13-ին Էշլի Փարքը միացել է հիմնական դերասանական կազմին ։ 2019 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ֆիլիպին Լըռուա-Բոլյոն, Լուկաս Բրավոն, Սամուել Առնոլդը, Կամիլա Ռազատը և Բրունո Գուերին միացել են դերասանական կազմին գլխավոր դերերում, Իսկ Քեյթ Ուոլշը, Ուիլյամ Աբադին և Առնո Վիարը՝ երկրորդական դերերում ։
Նկարահանումներ
Սերիալի հիմնական նկարահանումները պետք է սկսվեին 2019 թվականի սկզբին Փարիզում և դրա արվարձաններում, սակայն սկսվել են 2019 թվականի օգոստոսին։ Որոշ տեսարաններ նաև նկարահանվել են Սեն Դենի Cité du Cinéma կինոստուդիայում ։ Լրացուցիչ նկարահանումները տեղի է ունեցել 2019 թվականի նոյեմբերին Չիկագոյում ։
Թողարկում
Սերիալը պլանավորվում է թողարկել 2020 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Նեթֆլիքսում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2020 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Նեթֆլիքսի բնօրինակ ծրագրեր
Գալակտիկական կոորդինատային համակարգ
Գալակտիկական կոորդինատային համակարգ, երկնային մարմինների կոորդինատային համակարգ, որի հաշվարկման սկիզբը Արեգակն է, իսկ հաշվարկման ուղղությունը՝ Ծիր Կաթին գալակտիկայի կենտրոնից դեպի դուրս ուղղությունն է։ Գալակտիկական կոորդինատային համակարգի հարթությունը համընկնում է գալակտիկայի սկավառակի հարթության հետ։ Աշխարհագրական համակարգի նման, նա էլ ունի լայնություն և երկայնություն։
Նշանակում
Գալակտիկական կոորդինատային համակարգում լայնությունը և երկայնությունը նշվում են համապատասխանաբար լատիներեն b և l տառերով։ Գալակտիկական լայնությունը հաշվարկվում է գալակտիկայի հարթությունից մինչև օբյեկտ, օգտագործելով Արեգակը, որպես գագաթ։ Այն կարող է ընդունել -90 ° -ից մինչև + 90 °արժեքներ։ Գալակտիկական երկայնությունը հաշվարկվում է Գալակտիկայի հարթությունում։ Այն՝ Արեգակը և գալակտիկական կենտրոնը միացնող առանցքից, ունի նույն ուղղությունը, որ ունի երկրորդ հասարակածային կոորդինատային համակարգում, ուղղակի ծագումը։ Գալակտիկական երկայնությունը ընդունում է 0-ից մինչև 360 ° արժեքները։ Գալակտիկայի հյուսիսային բևեռը գտնվում է Վերոնիկայի Վարսեր համաստեղությունում ։ Գալակտիկայի Հարավային բևեռը գտնվում է Քանդակագործ համաստեղությունում։
Անցում երկրորդ հասարակածայնից՝ գալակտիկականին
Գծենք գալակտիկական հասարակածային KCK' հարթությունը և նրան ուղղահայաց GSG' գիծը, որը միացնում է գալակտիկական G հյուսիսային բևեռը, Արեգակը և գալակտիկական G' բհարավային բևեռը։ Տանենք թեք δ' = 27°,4 ( B1950 դարաշրջանի համար)՝ GSG' համար, PSP' աշխարհի առանցքը և դրան ուղղահայաց երկնային հասարակածի QCQ' հարթությունը։ Ենթադրենք՝  α-ն լուսատուի ուղղակի ծագումն է,, δ՝ թեքումն է, R՝ ինքը լուսատուն է,  b-ն նրա գալակտիկական լայնությունը, l-ն ՝գալակտիկական երկայնությունը, α' = 192°,25 ( B1950 դարաշրջանի համար) հյուսիսային բևեռի ուղղակի ծագումն է, l' = 90° + 33° = 123° ( B1950 դարաշրջանի համար) գալակտիկական հյուսիսային բևեռի երկայնությունը։ Այս դեպքում, գալակտիկական  և երկրորդ հասարակածային կոորդինատային համակարգերը կկապի GPR գնդային եռանկյունը, որը կոչվում է երրորդ աստղագիտական եռանկյուն ։ Երկրորդ հասարակածային կոորդինատային համակարգից՝ գալակտիկական կոորդինատային առանցքին անցման բանաձևերն ունեն հետևյալ տեսքը․
Սակուխո
Սակուխո (佐久穂町), ավան Ճապոնիայում։ Գտնվում է Նագանոյի պրեֆեկտուրայում։ Ավանի ամբողջ մակերեսը կազմում է 188,13 կմ², բնակչությունը՝ 11 464 մարդ, իսկ խտությունը 60,94 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
Ավանը գտնվում է Հոնսյու կղզում, Նագանոյի պրեֆեկտուրայում Տյուբու տարածաշրջանում։ Այն սահմանակից է Տինո և Սակու քաղաքների, Կոումի ավանի, և Կիտաաիկի, Նամոկու, Ուենո գյուղերի հետ ։
Բնակչություն
Բնակչությունը կազմում է 11 464 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1), խտությունը՝ 60,94 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր