cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բյուֆորտ ամրոց
Բյուֆորտ ամրոց (Caisteal Dhùnaidh) (կամ Դոունի ամրոց), բարոնական ոճի առանձնատուն, որը կառուցվել է 1880 թվականին՝ միավորելով ավելի հին կառույցի աշխատանքները։ Գտնվում է Բյուլի գետի աջ ափին, Ինվերնես-շայրի Բյուլի քաղաքի մոտ, 1 մղոն (1․6 կմ) Քիլթարլիթիից հյուսիս և 13 մղոն (21 կմ) Ինվերնեսից արևմուտք։ Այդ վայրում ամրոց եղել է սկսած 12-րդ դարից։ Բյուֆորտը Լովատի լորդերի ավանդական նստավայրն է։
Պատմություն
Այս վայրի ամենավաղ հիշատակումը որպես Դոունի ամրոց եղել է Ալեքսանդր I-ի իշխանության օրոք (1106-1124), երբ պաշարում է տեղի ունեցել։ Առաջին ամրոցը կառուցվել է Բիսետ ընտանիքի կողմից։ Ամրոցն անցել է Ֆրեյզերների ձեռքը 13-րդ դարավերջին։ Անգլիական զորքերը պաշարեցին ամրոցը 1303 թվականին։ 1650-ականներին Օլիվեր Կրոմվելի զորքերը հարձակվեցին Դոունիի վրա ու հրդեհեցին այն Շոտլանդիայի գրավման ժամանակ։
Ֆրեյզերների կալվածքները 1699 թվականին ժառանգեց Լովատի 11-րդ լորդ Սիմոն Ֆրեյզերը (մոտավորապես 1667-1747)։ Հայտնի որպես «աղվես», Լովատը խորապես ընդգրկվեց յակոբինյանների շարժման մեջ, որը նպատակ ուներ վերականգնել գահազրկված Ստյուարտների արքայատոհմը Շոտլանդիայի ու Անգլիայի գահերին։ Աքսորվելով Ֆրանսիա՝ Լովատը միացավ Ջեյմս Ստյուարտին, ծեր հավակնորդին, և ընդունեց կաթոլիկություն։ Նա փորձեց շարժման մեջ ընդգրկել շոտլանդական ազնվականներին, սուրհանդակներ ուղարկելով Շոտլանդիա, բայց սա հանգեցրեց տասնամյա ազատազրկման Ֆրանսիայում։ 1714 թվականին վերադառնալով՝  նա հրաժարվեց յակոբինյան պայքարից իր կալվածքներին տիրանալու համար։ 1740-ականներին նա հանձնարարեց Ուիլյամ Ադամին Դոունիում նոր տուն նախագծել։ Լինելով Ադամի վերջին աշխատանքը, նախագիծն իրականացավ այնքանով, որ քարի անհրաժեշտ պաշարը տեղափոխվեց կառուցման վայր․ կառուցումն այդպես էլ չսկսվեց, քանի որ սկսվեց 1745 թվականի յակոբինյան ապստամբությունը ։ Լովատը, կրկին փոխելով դիրքորոշումը, սատարեց յակոբինյաններին, բայց ձերբակալվեց ու մահապատժի ենթարկվեց Քըլոդընի ճակատամարտից հետո։ Դոունի ամրոցը կառուցվեց Քումբերլանդի դքսի կողմից և հայտարարվեց սեփականություն։
1746 թվականից կալվածքը ղեկավարվում էր սեփականացված կալվածքների լիազորների կողմից, որոնց նշանակում է պառլամենտը, որպեսզի տնօրինեն բռնագրավված կալվածքները, և մի փոքրիկ տուն կառուցվեց քանդված ամրոցի տեղում, որտեղ բանկվում էր գործակալը՝ կալվածքի կառավարիչը։ 1774 թվականին կալվածքը վերադարձվեց Լովատի որդուն՝ Լովատի Սիմոն Ֆրեյզերին (1726-1782), որը կազմավորել ու գլխավորել էր Ֆրեյզերի լեռնեցիների 78-րդ զորաջոկատը բրիտանական բանակի համար։ Այս տարածքում նոր տան առաջարկներ առաջ քաշվեցին 1777 թվականին, բայց չիրականացվեցին։ 1815 թվականին կալվածքը ժառանգեց Ստրիչենի Թոմաս ֆրեյզերը (1802-1875), որը վերականգնեց Լովատի լորդությունը 1854 թվականին։ 1839 թվականին նա հանձնարարեց Ուիլյամ Բուրնին ընդարձակել տունը, նաև բարելավեց հողերն ու կալվածքը։ Նրա որդին՝  Լովատի 13-րդ լորդ Սիմոն Ֆրեյզերը(1828-1887), կառուցեց ներկայիս Բյուֆորտ ամրոցը ըստ Ջեյմս Մայթլանդ Ուորդրոփի նախագծի, ներառելով նաև 18-րդ դարի տան մի մասը։
Նկարագրություն
Բարոնական առանձնատունը ներառում է մասնավոր հռոմեական կաթոլիկ մատուռ։ Դոունի ամրոցի մնացորդները գտնվում են տան կողքին և ներկայացնում են մեկ պատ 11 մետր երկարությամբ ու 1․5 մետր բարձրությամբ, որի վրայի հուշատախտակը փաստում է, որ դա «Դոունի ամրոցի ավերակն է, Լովատի Ֆրեյզերների հնադարյան ամրոցը, կառուցված մոտավորապես 1400 թվականին, ավերված Կումբերլանդի կողմից Քըլոդընի ճակատամարտից հետո»։
Տունը առաջին կատեգորիայում ընդգրկված կառույց է։ Մարգագետիններն ընդգրկված են այգիների ու նախագծված բնապատկերների գույքացուցակում, որը Շոտլանդիայում կարևոր պարտեզների ազգային ցուցակագրումն է։
Տես նաև
Կատեգորիա:Շոտլանդական կլաններ Կատեգորիա:Շոտլանդիայի ամրոցներ
Ատկինսոն շրջան (Ջորջիա)
Ատկինսոն շրջան (Atkinson County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածքը 875 կմ² է, բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով եղել է 8.375 : Շրջկենտրոնն է Փիրսոն բնակավայրը ։ Կազմավորվել է 1917 թվականին և կոչվել Ջորջիայի դեմոկրատ նահանգապետ Ուիլյամ Յեյթս Աթկինսոնի (1894-1898) անունով ։ 2003 թվականի տվյալներով Աթկինսոնի շրջանում գրանցվել է անգրագիտության ամենաբարձր մակարդակը ԱՄՆ-ում՝ 36% ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ջորջիայի շրջաններ
Կրամարովկա (գյուղ, Կոլոմակի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կրամարովկա գյուղում բնակվում էր 53 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,33 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 160,61 մարդ/կմ²։
Դարյա Դոմրաչևա
Դարյա Վլադիմիրովնա Դոմրաչևա (Дар’я Уладзіміраўна Домрачава, ), բելառուս բիաթլոնիստ, Օլիմպիական խաղերի քառակի չեմպիոն (միակը կին բիաթլոնիստների շարքում), աշխարհի կրկնակի չեմպիոն (2012 և 2013), 2014/15 աշխարհի գավաթակիր, Բիաթլոնի աշխարհի գավաթի 5 փոքր Բյուրեղապակե գլոբուսների դափնեկիր, Բելառուսի Հանրապետության սպորտի վաստակավոր վարպետ։ Ամենաշատ տիտղոսներն ունեցող բելառուս մարզուհին Ձմեռային օլիմպիական խաղերի պատմության մեջ, ինչպես նաև առաջին կին բիաթլոնիստն աշխարհում, որ դարձել է Օլիմպիական խաղերի եռակի չեմպիոն՝ երեք անգամ հաղթելով անհատական մրցավազքերում։ 2014 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում ոսկե մեդալի արժանանալու օրը նրան շնորհվել է «Բելառուսի հերոսի» կոչում, և նա դարձել է առաջին կինը երկրի պատմության մեջ, որ արժանացել է Բելառուսի Հանրապետության բարձրագույն պարգևին։
Կենսագրություն
Դրյա Դոմրաչևան ծնվել է 1986 թվականին Մինսկում, ճարտարապետների ընտանիքում։ Չորս տարի անց ծնողների հետ միասին տեղափոխվել է Սիբիր՝ նոր կառուցվող Նյագան քաղաք։ Զբաղվել է պարով և բասկետբոլով, իսկ 1992 թվականին ավագ եղբոր օրինակով սկսել է զբաղվել դահուկավազքով։ Գրեթե ողջ ժամանակը հատկացնելով մարզումներին, հավաքներին ու մրցումներին՝ դպրոցում ցուցաբերել է լավ առաջադիմություն։ Ամառային արձակուրդներն անցկացրել է Մինսկում։
1999 թվականին սկսել է զբաղվել բիաթլոնով։ Նրա առաջին մարզիչը եղել է Ալբերտ Մուսինը ։
Ավարտել է գիմնազիա, որտեղ սովորել է տնտեսագիտական-իրավագիտական դասարանում, ապա ընդունվել Տյումենի համալսարանի մարզական մենեջմենթի ֆակուլտետ։ 2003 թվականին ընտանիքի հետ վերադարձել է Մինսկ։ Բելառուսի պետական տնտեսագիտական համալսարանում մարզական մենեջմենթի ֆակուլտտե չլինելու պատճառով Դոմրաչևան տեղափոխվել է զբոսաշրջության կառավարման ամբիոն։ 2009 թվականին պաշտպանել է ավարտական աշխատանքը «Գովազդը զբոսաշրջության բնագավառում»։ Նույն թվականին կրկին դարձել է Բելառուսի պետական տնտեսագիտական համալսարանի ուսանողուհի՝ սովորելով «Տնտեսական իրավունք» և 2015 թվականին ստանալով բարձրագույն կրթության երկրորդ դիպլոմը։
2010 թվականին Դարյա Դոմրաչևան ներկայացրել է հեղինակային կինոժապավեն՝ «Դարյա Դոմրաչևա։ Ներկայացնելով Բելառուսը»։ Ֆիլմը նկարահանվել է վիդեոօրագրի ձևաչափով։ Ռեժիսորը և համահեղինակը Մաքս Սուբոտինն է ։
Մարզական կարիերա
Կարիերայի սկզբում Դարյա Դոմրաչևան հանդես է եկել Ռուսաստանի դրոշի ներքո, սակայն 2004 թվականի սկզբում Ռուսաստանի բիաթլոնիստների միության ղեկավար Ալեքսանդր Տիխոնովը հայտարարել է, որ նա հեռանկարային չէ և հանձնարարել հեռացնել հավաքականից։ Շուտով Բելառուսի կանանց հավաքականի ավագ մարզիչը Դոմրաևչային առաջարկել է հանդես գալ Բելառուսի դրոշի ներքո։ Դոմրաչևան համաձայնել է ու շուտով սկսել մարզվել հավաքականի կազմում, սակայն նրա կազմում հանդես գալու թույլտվությանը նա սպասել է շուրջ մեկ տարի Ռուսաստանի բիաթլոնիստների միության ղեկավարի դիրքորոշման պատճառով, որը կոնֆլիկտ ուներ Դոմրաչևայի հետ։ Այդ ժամանակ Դոմրաչևան արդեն բազմիցս դարձել էր Ռուսաստանի չեմպիոն պատանիների շարքում, մրցանակի արժանացել եվրոպական մակարդակում և դարձել 15-րդը 2004 թվականի աղջիկների աշխարհի առաջնության անհատական մրցավազքում ։ Ավելի ուշ Դոմրաչևան հայտարարել է, որ մանկուց ցանկացել է նեկայացնել Բելառուսը, քանի որ ունի բելառուսական արմատներ ։
Բելառուսի հավաքականի կազմում առաջին խոշոր միջազգային մեկնարկը եղել է 2005 թվականի աշխարհի պատանեկան առաջնության ժամանակ, երբ Դոմրաչևան առաջին մրցավազքում (անհատական) դարձել է 40-րդը ։ Դիոպտրի պոկվելու պատճառով մարզուհին երրորդ հրաձգության ժամանակ հինգ հնարավորից հինգն էլ վրիպել է։ Հաջորդ երկու մրցավազքերում՝ սպրինտում և հետապնդումում, Դոմրաչևան հաղթել է։ Մեկ տարի անց նույն առաջնությունում նա արժանացել է միայն բրոնզե մեդալի հետապնդման մրցավազքում։
2008/09 մրցաշրջանում Դարյա Դոմրաչևան սկսել է պարբերաբար ընդգրկվել մրցավազքերի լավագույն տասը մարզիկների շարքում։ Օբերհոֆում կայացած էտապում Դոմրաչևան մասս-մեկնարկում եղել է առաջինը՝ երկրորդ կրակային սահմանին հասնելով առաջինը, սակայն պառկած կրակելու փոխարեն կրակել է կանգնած ՝ վրիպելով բոլոր կրակոցները։ Նա ստիպված է եղել դադարեցնել մրցավազքը։ Աշխարհի գավաթի խաղարկության հինգերորդ էտապի շրջանակներում նա առաջին անգամ կարողացել է բարձրանալ պատվո հարթակ անհատական մրցավազքից հետո՝ գրավելով երրորդ տեղը ։ Այդ հաջողությանը հաջորդել են ևս երկու պատվո հարթակներ։
Մեկ տարի անց Օբերհոֆում Դոմրաչևան մասս-մեկնարկում եղել է մրցավազքի առաջատարը երրորդ հրաձգությունից առաջ՝ ունենալով մեծ առավելություն։ Սակայն երեք կրակոցներն ուղղվել են ուրիշի թիրախին։ Հասկանալով սխալը՝ Դոմրաչևան կրակել է իր թիրախին, բայց ստացած չորս տուգանային շրջանները թույլ չեն տվել պայքարել հաղթանակի համար։
2011/12 թվականների մրցաշրջանը դարձել է լավագույնը Դոմրաչևայի կարիերայում։ Աշխարհի գավաթի խաղարկությունում նա առաջին անգամ որպես հավասար մրցակցել է համաշխարհային բիաթլոնի առաջատար գերմանուհի Մագդալենա Նոյների հետ։ Նոյները 2011-2012 թվականների մրցաշրջանը հայտարարել էր վերջինն իր կարիերայում և ձգտում էր հաղթել բոլոր կատեգորիաներում, սակայն Մեծ բյուրեղապակե գլոբուսի համար պայքարը շարունակվել է մինչև մրցաշրջանի ավարտը։ Դոմրաչևան ցուցաբերել է նույնպիսի արագություն, ինչ Նոյները։ Հրաձգության ժամանակ նույնպես Դոմրաչևան ցուցաբերել է հաստատունություն։ Տասնութ անգամ նա բարձրացել է պատվո հարթակ մրցաշրջանի տարբեր մցավազքերից հետո։ Իր կարիերայում առաջին անգամ դարձել է աշխարհի չեմպիոն՝ նվաճելով ոսկե մեդալ Ռուփոլդինգում անցկացված աշխարհի առաջնության հետապնդման մրցավազքում։ Մրցաշրջանի արդյունքներով՝ Դոմրաչևան զբաղեցրել է երկրորդ տեղը Աշխարհի գավաթի խաղարկության ընդհանուր հաշվարկում՝ Նոյներից հետ մնալով 28 միավորով, նվաճել է երկու Փոքր բյուրեղապակե գլոբուսներ հետապնդման մրցավազքում և մասս-մեկնարկում, եղել է երկրորդը սպրինտում և երրորդը անհատական մրցավազքերում։
2012/13 թվականների գավաթային մրցաշրջանից առաջ Դոմրաչևան համարվել է ֆավորիտ։ Սակայն արդյունքները եղել են ոչ միանշանակ։ Հիանալի մեկնարկները զուգակցվել են բացահայտ ձախողումների հետ։ Անհաջողությունների հիմնական պատճառը դարձել է ոչ կայուն հրաձգությունը, իսկ արագության տեսանկյունից նա մնում էր լավագույններից մեկը։ Չեխիայի Նովե Մեստո քաղաքում անցկացված աշխարհի առաջնությունում Դոմրաչևան նվաճել է իր կարիերայի երկրորդ ոսկե մեդալը՝ հաղթելով մասս-մեկնարկում։ 2012/13 թվականների մրցաշրջանում նա ընդհանուր առմամբ հաղթել է Աշխարհի գավաթի խաղարկության երեք մրցավազքերում և ինը անգամ բարձրացել պատվո հարթակ։ Ընդհանուր հաշվարկում կրկնել է նախորդ տարվա ցուցանիշը՝ մրցաշրջանն ավարտելով երկրորդ տեղում։
Դարյա Դոմրաչևան առաջին անգամ օլիմպիական չեմպիոն է դարձել 2014 թվականի փետրվարի 11-ին՝ 2014 թվականին Սոչիում անցկացված Ձմեռային օլիմպիական խաղերում հաղթելով 10 կմ հետապնդման մրցավազքում։ Զբաղեցնելով 9-րդ տեղը և փետրվարի 9-ի սպրինտի արդյունքներով զիջելով այդ ծրագրի հաղթող Անաստասիա Կուզմինային 31,8 վ, արծաթե մեդալակիր Օլգա Վիլուխինային 11,9 վ և բրոնզե մեդալակիր Վիտա Սեմերենկոյին 10,1 վ՝ Դոմրաչևան երկրորդ հրաձգությունից հետո դարձել է մրցավազքի առաջատար, ընդ որում՝ հետագայում ամեն մի հրաձգությունից հետո ավելի է մեծացրել առավելությունը։ Միայն վերջին՝ չորրորդ հրաձգության ժամանակ, մյուսներից առաջ լինելով ավելի քան 40 վ, նա վրիպել է վերջին՝ 20-րդ կրակոցը, ինչը չի խանգարել վերջին շրջանն ավարտել որպես բացարձակ առաջատար։
Փետրվարի 14-ին Դոմրաչևան նվաճել է իր երկրորդ ոսկե մեդալը՝ հաղթելով 15 կմ անհատական մրցավազքում․ նա թույլ է տվել մեկ վրիպում երկրորդ հրաձգության ժամանակ և ցույց է տվել հիանալի արագություն։
Ռեկորդային մրցանակը նվաճել է մասս-մեկնարկում, որի ընթացքում թույլ է տվել միայն մեկ վրիպում։ Նույն օրը Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն Դոմրաչևային շնորհել է «Բելառուսի հերոսի» կոչում ։
2013/14 մրցաշրջանում Դարյա Դոմրաչևան բաց է թողել մեկ էտապ Օլիմպիական խաղերից առաջ։ Բացի այդ՝ նույն թվականի սկսել է գործել նոր կանոն, համաձայն որի՝ Օլիմպիական խաղերի շրջանակներում անցկացված մրցավազքերի արդյունքները չեն ներառվել Աշխարհի գավաթի համար միավորների հաշվարկում։ Չնայած դրան՝ մրցաշրջանի արդյունքներով նա զբաղեցրել է երրորդ տեղը և արժանացել Փոքր բյուրեղապակե գավաթի մասս-մեկնարկում։
2014/15 մրցաշրջանում՝ Խանտի-Մանսիյսկում անցկացվող Աշխարհի գավաթի խաղարկության եզրափակիչ էտապում, Դոմրաչևան իր կարիերայում առաջին անգամ հաղթել է ընդհանուր հաշվարկում՝ առաջ անցնելով իր գլխավոր հակառակորդ Կայսա Մյակյարյայնենից։
Հիվանդության պատճառով (մոնոնուկլեոզ), որ ախտորոշվել է հուլիսին, Դոմրաչևան որոշել է բաց թողնել 2015/16 մրցաշրջանը ։ Հղիության և երեխայի ծննդի պատճառով բաց է թողել 2016/2017 Աշխարհի գավաթի խաղարկության առաջին երեք էտապները։ Բիաթլոնին վերադարձել է 2017 թվականի հունվարի 6-ին՝ մասնակցելով Աշխարհի գավաթի խաղարկության՝ Օբերհոֆում անցկացված էտապին։
Անձնական կյանք
2016 թվականի ապրիլի 5-ին հայտնի է դարձել, որ Դոմրաչևան երեխայի է սպասում նորվեգացի բիաթլոնիստ Ուլե Էյնար Բյորնդալենից ։ 2016 թվականի հուլիսի 16-ին Դոմրաչևան ու Բյորնդալենն ամուսնացել են ։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 1-ին Մինսկում ծնվել է նրանց դուստրը՝ Քսենյան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելառուս բիաթլոնիստներ Կատեգորիա:Բելառուս օլիմպիական չեմպիոններ
Սուրբ Օհան (Կիսկիմի գավառ)
Սուրբ Օհան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կիսկիմի գավառակում ։ Գտնվում էր Կիսկիմ գյուղաքաղաքից 20 կմ հարավ-արևմուտք, Սրբահան գետակի ձախ ափին։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 39 տուն բնակիչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թորթումի շրջանի համայնքներ
Լուն Վոժ (Վուկտիլի վտակ)
Լուն Վոժ (Лун-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վուկտիլ գետի աջ ափին 32 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 30 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Գեյմանովսկայա
Գեյմանովսկայա (Геймановская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Տբիլիսկայայի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Տբիլիսկայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1879 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հայրենիքի շքանշան
Հայրենիքի շքանշան - Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգև։ Հիմնադրվել է 1994 թվականի մարտի 29-ին ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից ընդունված, 1994 թվականի ապրիլի 22-ին ՀՀ Նախագահի կողմից ստորագրված և 1994 թվականի մայիսի 8-ին ուժի մեջ մտած ««Հայաստանի ազգային հերոս» Հայաստանի Հանրապետության բարձրագույն կոչման մասին» ՀՀ օրենքով (օրենքն ուժը կորցրել է 2014 թվականի օգոստոսի 9-ին)։ Վերասահմանվել է 2014 թվականի հունիսի 21-ին ՀՀ Ազգային ժողովի կողմից ընդունված, 2014 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ Նախագահի կողմից ստորագրված և 2014 թվականի օգոստոսի 9-ին ուժի մեջ մտած «Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգևների և պատվավոր կոչումների մասին» ՀՀ օրենքով։
Շքանշանի կարգավիճակը
Շքանշանը շնորհվում է «Հայաստանի ազգային հերոս» բարձրագույն կոչման արժանացած անձանց։
Համաձայն ՀՀ Սահմանադրության 55-րդ հոդվածի 16-րդ կետի՝ շքանշանով պարգևատրում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։ Պարգևատրման վերաբերյալ Նախագահը հրապարակում է հրամանագիր։
Պարգևատրման միջնորդությունը
Հիմնական հոդված՝ «Հայաստանի ազգային հերոս» բարձրագույն կոչում։
Կրելու կարգը
Հայրենիքի շքանշանը կրում են կրծքի ձախ կողմում՝ այլ շքանշաններից և մեդալներից առաջ։
Ներկայումս
2014 թվականի օգոստոսի 9-ից հանձնվող շքանշանի նկարագրությունը և նմուշը, դրա վկայականի նմուշը, մեդալի շերտաձողիկի նկարագրությունը և նմուշը հաստատում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։ Այն սահմանվել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 16-ի հրամանագրով։
Հայրենիքի շքանշանը ունի սկավառակի տեսք, որը շրջափակված է միմյանց հերթագայող երկու ութակողմ բազմանկյունաձև երիզներով։ Սկավառակի կենտրոնում պատկերված է Հայաստանի Հանրապետության զինանշանը, վերին հատվածում՝ ցորենի երկու հասկ, իսկ ներքևում գրված է՝ «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ»։
Շքանշանի շերտաձողիկը պատրաստված է մետաղյա թերթիկից, որի չափերն են՝ 25մմx10մմ։ Շերտաձողիկի ժապավենը կրում է շքանշանի ժապավենի գունային նկարագիրը։
1993-2014 թթ.
1993-2014 թվականների հանձնվող շքանշանի նկարագրությունը և նմուշը հաստատվել են ՀՀ Կառավարության 1995 թվականի հունվարի 11-ի որոշմամբ, ըստ որի Հայրենիքի շքանշանն ունի գոգավոր շրջանաձև հորինվածք, երիզված ութանիստ աստղով։ Աստղի թևերի անկյուններում տեղադրված են բերքատվության խորհրդանիշը կրող զարդեր։ Շրջանաձև հորինվածքի կենտրոնում ուռուցիկ ձևով պատկերված է Հայաստանի Հանրապետության զինանշանը։ Շքանշանի չափերն են՝ 42մմx42մմ։ Շքանշանը պատրաստվում է ոսկուց։ Շրջագիծը, ութանիստ աստղը, զարդաքանդակն անփայլ են, իսկ Հայաստանի Հանրապետության զինանշանը՝ փայլեցված։
Շքանշանն ամրացվում է Հայաստանի Հանրապետության պետական դրոշը խորհրդանշող ժապավենի կենտրոնում։ Ժապավենն ավարտվում է ծոպերով, որոնք ամրանում են ժապավենին ոսկե օղակով։ Ժապավենի չափերն են՝ 60մմx21մմ։ Ժապավենը, որն ավարտվում է թեք եզրագծով, մտնում է ոսկե օղակի մեջ, որից կախվում են ծոպերը։ Ծոպի երկարությունը 10 մմ է։ Ժապավենը ձգվում է մետաղյա թերթիկի վրա, որի հակառակ երեսն ունի շքանշանը հագուստին ամրացնելու հարմարանք։
Շքանշանի հակառակ երեսին փորագրվում է շքանշանի հերթական համարը։
Շքանշանը փոխարինող շերտաձողիկը պատրաստվում է մետաղյա թերթիկից, որի չափերն են՝ 25մմx10մմ։ Շերտաձողիկի ժապավենը կրում է շքանշանի ժապավենային գունային նկարագիրը։
Շերտաձողիկի հակառակ երեսն ունի շերտաձողիկը հագուստին ամրացնելու հարմարանք։
Պարգևատրման վիճակագրությունը և շքանշանի ասպետները
Հիմնական հոդված՝ Հայաստանի ազգային հերոսների ցանկ
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:ՀՀ շքանշաններ
Լոնդոնի տեսարաններ
Լոնդոնի տեսարաններ (London views), լոնդոնյան Չարինգ Քրոս և Վաթեռլոո կամուրջների, ինչպես նաև` Թեմզայի նավակների ու կատերների պաստելային նկարների ցանկ, որոնք պատկերել է ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստ նկարիչ Կլոդ Մոնեն։
Նկարներն ստեղծվել են 1901 թվականի սկզբին, Լոնդոնում, որտեղ Մոնեն աշխատում էր բրիտանական մայրաքաղաքի տեսարանների շարքի վրա։ Նրա կողմից ավելի վաղ սկսված կտավները Լոնդոնից Ֆրանսիա էին ուղարկվել` աշխատանքները շարունակելու համար, սակայն նկարներով ուղեբեռն ուշացել էր, և նկարիչն սպասելու ընթացքում որոշակի էսքիզներ է արել։ Ընդհանուր առմամբ գոյություն է ունեցել լոնդոնյան տեսարանների 26 էսքիզ. դրանք նկարագրված են Մոնեի ստեղծագործությունների` Դանիել Վիլդենշտեյնի կողմից կազմված կատալոգի P83—P108 համարների տակ.
Հայտնի չէ, թե արդյոք գոյություն են ունեցել «Խորհրդարանի» պաստելային ճեպանկարներ, գրականության մեջ դրանց վերաբերյալ հիշատակություններ չկան։
Մեծ ճանաչում են ստացել «Տրիտոն» հավաքածուից երկու պաստելային նկարներ, որոնք գողացվել են 2012 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Ռոտերդամի ցուցահանդեսի ժամանակ։ Դրանք այդպես էլ չեն գտնվել, կարծիք կա, որ դրանք ոչնչացվել են հանցագործության համար մեղադրվողներից մեկի մոր կողմից` հանցանշանները թաքցնելու նպատակով ։
Լոնդոնյան շարքի շատ նկարների հակառակ կողմում պահպանվել են Պոլ Դյուրան Ռուելի պատկերասրահի պիտակները` դրանց նախնական անվանումներով, հենց դրանց հիման վրա էլ նկարների ֆրանսերեն անվանումներում գոյություն ունի անգլիական «Bridge» («կամուրջ») բառը` ֆրանսերենի համար առավել ընդունված «le Pont» տարբերակի փոխարեն։ Սրա նմանությամբ` անգլալեզու բառն օգտագործվել է նաև Դ. Վիլդենշտեյնի կողմից` պաստելներն անվանելիս։
Գրականություն
Կատեգորիա:Արվեստի գողացված գործեր Կատեգորիա:Մասնավոր հավաքածուներում գտնվող նկարներ Կատեգորիա:Կլոդ Մոնեի նկարներ Կատեգորիա:1901 նկարներ
Կարինե Հարությունովա
Կարինե Վյաչեսլավովնա Հարությունովա (Карине В'ячеславівна Арутюнова, ), ուկրաինացի և իսրայելցի ռուսալեզու գրող, նկարիչ։
Կենսագրություն
Կարինե Հարությունովան ծնվել է 1963 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Կիևում հայ-հրեական ընտանիքում ։ 1994 թվականին արտագաղթել է Իսրայել։ 2008 թվականից բնակվում է Թել Ավիվում և Կիևում։ 2011 թվականին Ռուսաստանի գրքային միության «կույր դեգուստացիայում» պետերբուրգյան հրատարակչությունների ինը փորձագետներ «կուրորեն» գնահատեցին ութ գրողների տեքստերի գեղարվեստական լեզուն։ Կարինե Հարությունովան «Ֆորա» պատմվածքով զբաղեցրեց երրորդ տեղը՝ զիջելով Սերգեյ Դովլաթովին («Ֆեռնան Լեժեի բաճկոնը» պատմվածքը) և Ալիսա Խանցիսին (հատված «Եվ թոշնում են վարդերը հունվարյան տապից» վեպից) և առաջ անցնելով Զախար Պրիլեպինից  (հատված «Երակ» պատմվածքից), Տատյանա  Դագովիչից (հատված  «Բջիջ  402» վեպից), Բորիս Ակունինից (հատված «Ֆանտաստիկա» վեպից, Տատյանա Ուստինովայից (հատված «Միշտ ասա «միշտ»» վեպից), Կիրիլ Բենեդիկտովից   (հատված «Բլոկադա» վեպից)։ Հարությունովան  «գերազանցեց» նաև Լև Տոլստոյին՝ գրելով 16-տողանոց  նախադասություն, դնելով  36 գծիկ և  68 ստորակետ ։
Զայաչիցի
Զայաչիցի (Заячиці), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լոկաչինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1545 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զայաչիցի գյուղում բնակվում էր 459 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 130 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3,53 մարդ/կմ²։
Մուլոզեն (Ստորին Հռենոսի գավառ)
Մուլոզեն (Mulhausen), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 419 մարդ, բնակչության խտությունը` 104.00 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 37 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 292 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 250-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 42։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 85,6 %։ 250 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 240 անձ (129 տղամարդ և 111 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (3 տղամարդ և 7 կին)։ 42 անաշխատունակներից 15-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 13-ը` թոշակառուներ, իսկ 14-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Միխայլովկա (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)
Միխայլովկա (Михайловка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 21 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Մալենյո
Մալենյո  (Malegno), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կահաբ
Կահաբ (Qahab), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Բաբեկի շրջանում։ Տեղակայված է Նախիջևան գետի ձախափնյա մասում, Նախիջևան քաղաքից 10-12 կմ արևելք ։
Պատմություն
Գյուղն ունեցել է միջին մեծություն, որտեղից հայերը բռնագաղթվել են 19-րդ դարի սկզբներին ։
Հուշարձաններ
Կահաբի եկեղեցին և հայկական գերեզմանատունն ավերակների են վերածվել դեռևս 19-րդ դարի առաջին տասնամյակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բաբեկի շրջանի բնակավայրեր
Մալայա Կիսովկա
Մալայա Կիսովկա (Мала Кисівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կոլոմակի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կոլոմակի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (328001-328100)
Աստերոիդների ցանկ (327901-328000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (328101-328200)
Միանդամի հասկացությունը
Թվերից և տառերից կազմված արտադրյալը կոչվում է՝ միանդամ։ Յուրաքանչյուր մեկ թիվը կամ տառը նույնպես համարվում են միանդամներ։ 0 համարվում է 0 միանդամ։ Յուրաքանչյուր միանդամ համարվում է նաև բազմանդամ։ Միանդամները ունեն հատկություններ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հասկացություններ
Լյոպադոտեմախոսելյախոգալեոկրանիոլեյփսանոդրիմյուպոտրիմմատոսիլֆիոկարաբոմելիտոկատակեխյումենոկիխլ․․․
Լյոպադո­տեմախո­սելյախո­գալեո­կրանիո­լեյփսանո­դրիմ­յուպո­տրիմմատո­սիլֆիո­կարաբո­մելիտո­կատակեխյու­մենո­կիխլ­եպի­կոսսյուֆո­ֆատտո­պերիստեր­ալեկտրյուոն­ոպտո­կեֆալլիո­կինկլյո­պելեյո­լյագոո­սիրայո­բաֆե­տրագանո­պտերյուգոն (հին հուն․՝ λοπαδο­τεμαχο­σελαχο­γαλεο­κρανιο­λειψανο­δριμ­υπο­τριμματο­σιλφιο­καραβο­μελιτο­κατακεχυ­μενο­κιχλ­επι­κοσσυφο­φαττο­περιστερ­αλεκτρυον­οπτο­κεφαλλιο­κιγκλο­πελειο­λαγῳο­σιραιο­βαφη­τραγανο­πτερύγων), հորինված ճաշատեսակի անուն, որը հիշատակվում է Արիստոփանեսի «Կանայք ժողովրդական ժողովում» կատակերգության մեջ (1169-1175 տներ) ։ Բառը կազմված է խոհարարությանը վերաբերող մի քանի բառերից ։
Սա 171 տառից բաղկացած հունարեն բնօրինակ «λοπαδο­τεμαχο­σελαχο­γαλεο­κρανιο­λειψανο­δριμ­υπο­τριμματο­σιλφιο­καραβο­μελιτο­κατακεχυ­μενο­κιχλ­επι­κοσσυφο­φαττο­περιστερ­αλεκτρυον­οπτο­κεφαλλιο­κιγκλο­πελειο­λαγῳο­σιραιο­βαφη­τραγανο­πτερύγων» անվան գրադարձությունն է։ Գինեսի ռեկորդների գիրքը (1990) այն անվանում է համաշխարհային գրականության ամենաերկար բառը ։
Բաղադրիչներ
Այդ ուտեստը ֆրիկասե է, որը ներառում է առնվազն տասնվեց բաղադրիչ.
Ամեն ինչ զարդարված է թևերով կամ լողակներով (-βἄφη-τρἄγἄνο-πτερύγων)։
Անգլերեն
Լեո Շտրաուսի արձակ թարգմանությունը (1966) ․
Յուջին Օ'Նիլի թարգմանության մեջ բերվում է հունարեն բառի գրադարձությունը ․
Բենջամին Բիքլի Ռոջերսի չափածո թարգմանությունը (1902) մոտ է բնօրինակին տաղաչափով և բառերի հերթականությամբ ․
Ռոուլանդ Սմիթի չափածո թարգմանությունը (1833) փոխում է բառերի հերթականությունը և տեքստը բաժանում է մի քանի նախադասությունների․
Ռուսերեն
Ադրիան Պիոտրովսկին կերակրատեսակի անվանումը փոխանցում է չափածո ազատ թարգմանությամբ ․
Ֆրանսերեն
Վիկտոր-Անրի Դեբիդուրի թարգմանությունը ․
Չեխերեն
Աուգուստին Կրեյչիի թարգմանությունը (1915) ․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունարեն բառեր և արտահայտություններ Կատեգորիա:Ուտեստ և ըմպելիք Կատեգորիա:Հին հունական գրականություն Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Ճահճային բուսականություն
Ճահճային բուսականությունը գրավում է հանրապետության տարածքի ընդամենը 15 հազար հեկտար մակերեսը։ Փոքրիկ զանգվածներով հանդիպում է բոլոր գոտիներում, գետերի ու լճերի մերձափնյա մասերում, խոր ձորերում ու կիրճերում, գրունտային ջրերով հարուստ հարթություններում, աղբյուրների ու ձյան հալոցքների շուրջը։
Ճահիճներ
Ճահիճները, չնայած իրենց գրաված փոքր տարածությանը, աչքի են ընկնում բուսատեսակների բազմազանությամբ (հայտնաբերվել է շուրջ 417 տեսակ)։ Յուրաքանչյուր գոտի ունի իր ուրույն ճահճային բուսականությունը. տարածված են բոշխը, ճահճախոտը, մակարդախոտը, ապուզանը, կնյունը, կեռոնը, շամբը, պալարեղեգը, եղեգը, կարապածաղիկը, մացառեղեգը և այլն։ Լեռն. ճահիճներում աճում են նաև շուրջ 100 տեսակ մամուռներ (այդ թվում՝ տորֆամամուռ և լյարդամամուռ), կան նաև տորֆային նստվածքներ։ Բնական ճահճուտների չորացումը, բացի դրականից, ունեցել է նաև բացասական ազդեցություն, միայն Սևանա և Գիլլի լճերի ճահիճների չորացման պատճառով հանրապետության տարածքից հեռացել են ավելի քան 30 արժեքավոր ջրաճահճային թռչուններ, ոչնչացել 40-ից ավելի բուսատեսակներ (Զեդելմեյերի մարգացնծու, աբեղախոտ, կիզխոտ և այլն)։
Նկարազարդումներ
Կատեգորիա:Ճահիճներ
Բեյքոն շրջան (Ջորջիա)
Բեյքոն շրջան (Bacon County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածքը 738 կմ² է, բնակչությունը՝ 11.096 մարդ (2010 թ. տվյալներով) ։ Շրջկենտրոնն է Ալմա բնակավայրը ։ Կազմավորվել է 1914 թ.։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ջորջիայի շրջաններ
Ժակ լը Գոֆֆ
Ժակ Լը Գոֆֆ (Jacques Le Goff, ծնվել է 1924 թ. հունվարի 1-ին, Տուլոնում - մահացել է 2014 թ ապրիլի 1-ին, Փարիզում), Ֆրանսիացի պատմագետ, ով Միջնադարի պատմության բեղմնավոր հեղինակներից է (մասնավորապես XII-XIII դարերի)։
Ժ. Լը Գոֆֆը Աննալների դպրոցի առաջամարտիկներից է, ով կարևորում է պատմության քաղաքական, դիվանագիտական և պատերազմական թեմաների երկարատև միտումները, որպիսիք գերակայող էին XIX դարի պատմագիտական հետազոտությունների բնագավառում։ 1972-1977 թթ. գլխավորել է École des hautes études en sciences sociales-ը (EHESS)։ Նոր պատմագիտության նշանավոր ներկայացուցիչներից է, որն առնչակցվում է մշակութային պատմությանը։ Ժ. լը Գոֆֆը պնդում է, որ Միջնադարը ձևավորել է սեփական քաղաքակրթությունը, որը տարբեր է թե՛ հունա-հռոմեական անտիկ դարաշրջանից և թե՛ արդի դարաշրջանից։
Կենսագրություն ու ստեղծագործություն
Միջազգային համբավի հասած պատմագետ Լը Գոֆֆին հաճախ համարում են Աննալների դպրոցի (École des Annales) իսկական հետնորդը, որի հիմնադիր-հայրերն են Լյուսիեն Ֆևրն ու Մարկ Բլոկը։ 1972 թվականին Ժ. Լը Գոֆֆը, Ֆեռնան Բրոդելից հետո գլխավորել է École des hautes études en sciences sociales-ը (EHESS), ում 1977 թվականին փոխարինում է Ֆրանսուա Ֆուրյեն։ Պիեռ Նոռայի հետ միասին համարվում է 1970-ական թթ. Նոր պատմագիտության (Nouvelle histoire) նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկը։
Այդ ժամանակներից սկսած նա իրեն նվիրում է միջնադարյան Արևմտյան Եվրոպայի պատմական մարդաբանության հետազոտություններին։ Նա հայտնի է ինքնին "Միջին դարեր" անվան և ժամանակագրության վիճարկմամբ՝ կարևորելով այս ժամանակաշրջանի ձեռքբերումներն ու փոխակերպությունները, մասնավորապես XII դարի Վերածնունդը։
1984 թվականին հրատարակված իր Քավարանի ծնունդը գրքում նա պնդում է, որ քավարանի հղացքը ֆիզիկական տեղանք է, այլ ոչ սոսկ պետության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Լուն Վոժ (Նյումիլգայի վտակ)
Լուն Վոժ  (Лун-Вож), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Նյումիլգա գետի աջ ափից 32 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 26 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Այլանթ բարձրաբուն
Այլանթ բարձրաբուն, սիմարուբազգիների ընտանիքին պատկանող ծառատեսակ։
Կենսաբանական նկարագիր
Ծառի բարձրությունը հասնում է մինչև 30 մետրի։ Բունը հարթ է, գորշամոխրավուն, սաղարթը լայն ձվաձև է։ Ընձյուղները ծածկված են թեթևակի աղվամազով, դեղնաշագանակագույն են։
Տերևները բարդ են՝ կենտ փետրաձև, 45-60 սմ երկարությամբ, կազմված 13-25 տերևիկներից։ Ծաղիկները երկսեռ են կամ արական, հավաքված 10-20 սմ երկարությամբ ծաղկափթթություններում։ Պտուղները երկարավուն են, անկանոն ռոմբաձև, սերմը գտնվում է կենտրոնում։
Ծաղկում է հունիսին, պտուղները հասունանում են հոկտեմբեր-նոյեմբերին։
Վայրի վիճակում տարածված է Չինաստանում։ Հայաստանում մշակվում է 19-րդ դարի վերջերից։ Հատկապես շատ է տարածված Զանգեզուրում, որտեղ սխալմամբ «վայրի ընկուզենի» է անվանվում։
Տարածում
Հաջողությամբ է աճում ծովի մակերևույթից մինչև 1500-1600 մ բարձրությունների վրա։ Շատ չորադիմացկուն և բավականին ջերմասեր ու լուսասեր բույս է։ Հողի նկատմամբ պահանջկոտ չէ։ Առատ արմատային մացառներ է տալիս, որի շնորհիվ մեծ հաջողությամբ օգտագործվում է հակաէրոզիոն տնկարկներում։ Շատ արագ է աճում։ Լավ է դիմանում քաղաքի յուրահատուկ պայմաններին։
Կիրառություն
Վեգետատիվ օրգանները տհաճ հոտ են արձակում։ Նպատակահարմար է օգտագործել Հայաստանի ցածրադիր շրջաններում, փլվածքների, ձորակների, հողալիցքերի, սողքերի, ավազների ամրացման համար, դաշտապաշտպան անտառաշերտերում, քարքարոտ, անբերրի հողամասերում։ Բազմանում է սերմերի և արմատային մացառների միջոցով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիմարուբազգիներ Կատեգորիա:Ծառեր
Կրիսինովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Կրիսինովսկի գյուղական խորհուրդ  (Крисинська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովսկի շրջանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1918 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Չտեսնված գեղեցկություն
Չտեսնված գեղեցկություն (Краса ненаглядная), խորհրդային լիամետրաժ տիկնիկային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը ստեղծել է ռեժիսոր Վլադիմիր Դեգտյարյովը «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում 1958 թվականին, ռուսական ժողովրդական հեքիաթի մոտիվներով։ Մուլտֆիլմն առանձնանում է վառ պատումով և բանաստեղծականությամբ, հագեցած է ժողովրդական ֆոլկլորով։
Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է մի թագավորի և թագուհու մասին, որոնք ունեին Իվան Ցարևիչ անունով մի որդի։ Եվ ամեն ինչ կլիներ, եթե մի առավոտ Իվանը չգար ծնողների մոտ և չասեր նրանց իր Չտեսնված Գեղեցկուհու մասին, որի մասին իրեն պատմել էին դայակները և որին ինքն ամեն օր տեսնում էր երազում։ Նա հայտնում է ծնողներին գեղեցկուհուն փնտրելու իր ցանկության մասին։ Իվան Ցարևիչը ճանապարհ է ընկնում, ճանապարհին նրան հանդիպում է ավազակ Բուլատը, որը դառնում է նրա սրտակից բարեկամը։ Նրանք սկսում են միասին փնտրել Գեղեցկուհուն և գտնում են նրան։ Սակայն պարզվում է, որ նա Կոշչեյի հարսնացուն է և ոչ մի կերպ չի ուզում նրան հնազանդվել։ Այստեղ Իվան Ցարևիչը և Բուլատը հաղթում են Կոշչեյին և ազատում են Չտեսնված գեղեցկուհուն ու Կոշչեյի սպասուհուն` Մարյուշկային։ Նրանց բերում են արքայական պալատ, իսկ թագավորը երկու հարսանիք է կազմակերպում։
Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
2008 թվականին «Սուրբ ծննդյան նախորդ գիշերը» մուլտֆիլմի հետ DVD ձևաչափով «Խոշոր պլան» ընկերության կողմից թողարկվել է մուլտֆիլմերի ժողովածուում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:Վլադիմիր Դեգտյարյովի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1958 մուլտֆիլմեր
Ժորդանյան կոր
Ժորդանյան կոր, հարթության կետերի բազմություն, որոնց կոորդինատները որոշվում են  հավասարումներով, ուր \varphi և \psi-ն որևէ [a,b] հատվածում փոփոխվող t արգումենտի անընդհատ ֆունկցիաներ են։ Այլ կերպ՝ Ժորդանյան կորը [a, b] հատվածի անընդհատ պատկերն Է։ Սա «անընդհատ կոր» հասկացության մաթեմատիկորեն խիստ սահմանումներից է։
Սակայն կորի սովորական պատկերացման հետ Ժորդանյան կորը կարող է ոչ մի ընդհանրություն չունենալ, օրինակ, այն կարող է անցնել որևէ քառակուսու բոլոր կետերով։ Եթե Ժորդանյան կորի t պարամետրի տարբեր արժեքներին համապատասխանող կետերը տարբեր են, այսինքն՝ այն չունի բազմապատիկ կետեր, ապա Ժորդանյան կոր կոչվում է պարզ աղեղ։ Վերջինս հատվածի հոմեոմորֆ պատկերն է։
Եթե Ժորդանյան կորի t=a և t=b արժեքներին համապատասխանող կետերը համընկնում են, իսկ մյուսները տարբեր են իրարից և կետից, ապա Ժորդանյան կորը կոչվում է պ ա ր զ  փակ  կ ո ն տ ու ր։ Այս տիպի Ժորդանյան կորը շրջագծի հոմեոմորֆ պատկերն է։ Ֆրանսիացի մաթեմատիկոս Մ. է. Կ. Ժորդանը, որի անունով էլ կոչվում է Ժորդանյան կոր, 1882-ին ապացուցել է, որ յուրաքանչյուր պարզ փակ կոնտուր հարթությունը բաժանում է երկու տիրույթի, որոնցից մեկը այդ կորի նկատմամբ համարվում է ներքին, իսկ մյուսը՝ արտաքին (Ժորդանի թեորեմ)։
Կատեգորիա:Կորեր Կատեգորիա:Տոպոլոգիա
Իվան Տարանով
Իվան Նիկոլաևիչ Տարանով (Иван Николаевич Таранов, ), ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Խաղացել է Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքականում։
Կարիերա
Պրոխլադնի քաղաքի ֆուտբոլիային դպրոցի սան է։ Հետագայում ուսումը շարունակել է Նովոսիբիրսկի սպորտային ինտերնատի «Չերնոմորեց» ակումբում, որտեղ անցկացրել է տարի։ 2001 թվականին պայամանագիր է կնքել մոսկովյան ԲԿՄԱ ակումբի հետ։ Հրավիրվել է Ռուսաստանի պատանեկան հավաքական։ ԲԿՄԱ-ի հիմնական կազմում առաջին անգամ խաղացել է 2003 թվականի մարտի 29-ին ընդդեմ «Զենիթի» Պրեմիեր լիգայի գավաթի 1/16 եզրափակչի շրջանակներում։ 2005 թվականի մրցաշրջանում հրավիրվել է երիտասարդական հավաքական, որտեղ նորամուտը կատարել է 2005 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Լյուքսեմբուրգի դեմ խաղում։ 2006 թվականի մրցաշրջանում ԲԿՄԱ-ի կազմում անցկացրել է 20 խաղ։ Առաջին գոլը բանակայինների կազմում Տարանովը խփել է 2007 թվականի հունիսի 27-ին Ռուսաստանի գավաթի խաղարկության 1/16-րդ եզրափակչում՝ գրավելով Կալինինգրադի «Բալթիկայի» դարպասը և հաղթանակ բերելով թիմին։ 2007 թվականին Մակեդոնիայի հավաքականի դեմ խաղից առաջ հրավիրվել է Ռուսաստանի ազգային հավաքական, սակայն խաղադաշտ դուրս չի եկել։ Ընդհանուր առմամբ ԲԿՄԱ-ի կազմում անցկացրել է 44 խաղ և խփել 1 գոլ։
2008 թվականի հունվարին հնգամյա պայմանագիր է կնքել Սամարայի «Կռիլյա Սովետով» ակումբի հետ։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 1,5 միլիոն եվրո ։ Պրեմիեր լիգայում անցկացրել է 131 խաղ և խփել 5 գոլ։ 2014 թվականի հուլիսին դարձել է «Կռիլյա Սովետով» ակումբի ավագ ։ 2018 թվականի հունիսի 6-ին հայտարարել է ակումբից հեռանալու մասին ։
Ընտանիք
Կինը՝ Լյուբով Տարանովա, տղան՝ Ակիմ, աղջիկը՝ Վերա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կռիլյա Սովետովի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
(3467) Բարնհամ
(3467) Բարնհամ (Bernheim), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Նորման Թոմասի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,409188 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0502 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7682 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1365,85 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,263571 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,11° անկյուն։
Բերնհեյմ աստերոիդը պատկանում է Նիսայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդների ուղեծրերը ունեն մեծ կիսաառանցքներ, ընկած 2,41-ից մինչև 2,5 ա. մ. միջակայքում, 0,12-0,21 էքսցենտրիսիտետ և ուղեծրի թեքում՝ 1,1-4,3° միջակայքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիսայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նորման Թոմասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Օլիմպիք Էյրլայնս
Օլիմպիք Էյրլայնս (Ολυμπιακές Αερογραμμές), Հունաստանի նախկին ամենախոշոր և միջազգային ավիաընկերությունը, 2009 թվականին դադարեցրել է իր մասնավոր գործունեությունը և հետագա վերակազմավորման արդյունքում վերածվել է Օլիմպիք Էյր(Olympic Air) ընկերության։ Մինչև 2003 թվականը ավիաընկերությունը կրում էր Օլիմպիք Էյրվեյս (Olympic Airways) անվանումը։ Հիմնական օդանավակայան էր համարվում աթենքյան միջազգային «Էլեֆտերիոս Վենիզելոս» օդանավակայանը:
Մրտավար
Մրտավար, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Վարդենիսի լեռնահամակարգում, Զոլաքար գյուղից 10 կմ հարավ-արևելք։ Բարձրությունը՝ 3287 մետր ։
Օլիմպիք Էյրլայնս
2007 թվականին ավիաընկերության անձնակազմը կազմում էր 8500 մարդ. Գլխամասը գտնվում էր Աթենքում։
Մրտավար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռներ
Օլիմպիք Էյրլայնս
Պատմություն
Օլիմպիք էյրվեյս հունական ազգային ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1957 թվականի ապրիլի 6-ին միլիարդատեր Արիստոտել Օնասիսի մասնակցությամբ։ 2003 թվականին ավիաընկերւթյունը վերակազմավորվել է և ստացել է նոր անուն՝ Օլիմպիք Էյրլայնս։ Չնայած ուղևորափոխադրումների թվին (մինչև 5 977 104 ուղևոր 2007 թվականին), ընկերությունը կրել է ֆինանսական դժվարություններ և 2009 թվականի մարտի 6-ին կառավարությունը որոշում ընդունեց ընկերության սեփականաշնորհման մասին։
2009 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Օլիմպիք էյրլայնսը դադարեցրեց թռիչքները, իսկ արդեն հոկտեմբերի 1-ին նոր Օլիմպիք Էյր ավիաընկերությունը, ժառանգելով  լոգոն, կարողությունը և նախկին ընկերության երթուղային ցանցի նշանակալի մասը, իրականացրեց առաջին թռիչքը Աթենք-Սալոնիկի ուղղությամբ։ Ստեղծվեց  Մակեդոնական ավիաուղիներ (Macedonian Airlines) դուստր ավիաընկերությունը, որը պետք է տեղակայվեր Մակեդոնիայի Սալոնիկի քաղաքի օդանավակայանում։
Երթուղային ցանց
Գլխավոր և առանցքային օդանավակայանները եղել են Աթենքի Էլեֆտերիոս Վենիզելիոս օդանավակայանը, Նիկոս Կազանդակիս միջազգային օդանավակայանը, Ռոդս քաղաքի Դիագորաս միջազգային օդանավակայանը և Մակեդոնիայի Սալոնիկի քաղաքի միջազգային օդանավակայանը։ 2009 թվականին ավիաընկերությունը ուներ խոշոր կենտրոններ մոտ 60 քաղաքներում։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:1957 հիմնադրումներ Հունաստանում
Վակե
Վակե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գեյրբեկ-Յուրտ
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 164 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ինգուշեթիա հանրապետության Նազրանովսկի շրջանի բնակավայրեր
Միխայլովկա (գյուղ, Ռոսլավլսկոե գյուղական բնակավայր)
Միխայլովկա (Михайловка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Գայկի (գյուղ, Կոնոտոպի շրջան)
Գայկի (Гайки), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում։
Գյուղը լուծարվել է 1988 թվականին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սքայ
Սքայ (Isle of Skye, An t-Eilean Sgitheanach), կղզի Շոտլանդիայի արևմուտքում գտնվող Ներքին Հիբրիդներ կղզեխմբում։ Վարչական առումով այն հանդիսանում է Հայլենդ շրջանի մաս։
Կղզին բնակեցված է եղել դեռ մեզոլիթի ժամանակաշրջանից, այն երկար ժամանակ գտնվել է նորվեգացիների տիրապետության տակ, իսկ ավելի ուշ Մակալաուդ և Մակ-Դոնալդ տոհմերի տիրապետության տակ։ 18-րդ դարում ազատամիտ ապստամբությունների ճնշումը բերեց նախկին ապրելակերպի փոփոխությունների, բազմաթիվ բնակիչներ արտաքսվեցին, իսկ նրանց տարածքները սկսեցին օգտագործվել, որպես արոտավայրեր։ 20-րդ դարի վերջին նորից նկատվեց բնակչության աճ։ Գելական շոտլանդերենի կրողների թիվը, չնայած վերջին 100 տարիներին զգալիորեն պակասել է, բայց բավականին բարձր է Շոտլանդիայի համար և կազմում է բնակչության մոտավորապես մեկ երրորդը ։ Սքայ կղզին ունի 10 008 բնակիչ (2011 թվական) և բնակչության թվով Շոտլանդիայի չորրորդ կղզին է։
Կղզու տնտեսության հիմնական մասն են կազմում զբոսաշրջությունը, գյուղատնտեսությունը և ձկնորսությունը։ Ամենախոշոր բնակեցված վայրը Պորտրին է, որը հայտնի է իր տեսարժան նավահանգստով ։ Սքայ կղզին Շոտլանդիայի և մյուս կղզիների հետ կապվում է լաստանավերով, իսկ 1995 թվականից նաև ավտոմոբիլային կամրջով։
Կլիման խոնավ է, ծովային՝ տարվա տարբեր եղանակներին հաճախակի դիտվող տեղումներով։ Կղզու բուսական և կենդանական աշխարհը բավականին հարուստ է, մեծ տարածություններ են զբաղեցնում հավամրգու ճահճուտները։ Սքայը տարբեր գրքերի և ֆիլմերի գործողության վայրն է, ինչպես նաև այն հիշատակվում է բազմաթիվ ազգային երգերում։
Անվան ստուգաբանություն
Կղզին առաջին անգամ հիշատակվում է հին հռոմեական փաստաթղթերում, ինչպիսին են Ռավեննայի տիեզերագրությունը, որտեղ կղզին անվանված է «Scitis», Կլավդիոս Պտղոմեոսի քարտեզում այն անվանված է «Scetis» ։ Հավանական է, որ այս անվանումները առաջացել են կելտական «skitis» բառից, որը նշանակում է թևավոր։ Նման անվանման պատճառը կղզու ձևն է, որը կազմված է լեռնային կենտրոնից և այդտեղից տարածվող թերակղզիներից ։ Այնուամենայնիվ, Սքայ կղզու անվան կոնկրետ, հստակ ստուգաբանություն չկա։
Սկանդինավյան առասպելներում (սագա) կղզին անվանված է «Skíð», օրինակ՝ Հոկոնա Հոկոնսոնա (Håkon Håkonsson) սագայում և 1230 թվականի սկալդական (հին սկանդինավյան գուսան) Հեյմսկրինգլա (հին իսլանդերենում՝ Heimskringla, Kringla heimsins) երգում ։ Կղզին, վիկինգների կողմից անվանվել է նաև «Skuy» (մառախլապատ կղզի), «Skýey» և «Skuyö» (ամպամած կղզի)։ Կղզու գելական ավանդական անվանումը «An t-Eilean Sgitheanach» (Սքայ կղզի) է, այսօր օգտագործվում է ավելի ուշ շրջանի գրելաձևը՝ «An t-Eilean Sgiathanach»։ Կղզու գելական բանաստեղծական անունը «Eilean a' Cheò» է, որը նշանակում է մառախլապատ կղզի, այն սկանդինավյան անվանումներից մեկի թարգմանությունն է։
Աշխարհագրություն
Կղզու մակերեսը 1656,25 կմ² է, այն իր տարածքի մեծությամբ երկրի երկրորդ կղզին է և զիջում է միայն Լյուիս էնդ Հարիս կղզուն (չհաշված Մեծ Բրիտանիան)։ Տեղանքի ռելիեֆը լեռնային է։ Ամենաբարձր կետը Սքուր Ալասդայր լեռն է, որն ունի ծովի մակարդակից 993 մետր բարձրություն։ Սա կղզին դարձնում է բարձրությամբ երրորդը Բրիտանական կղզիների շարքում, այն այս ցուցանիշով զիջում է Մեծ Բրիտանիային և Իռլանդիային։ Կղզու կենտրոնի Քուլին բլուրներից տարածվում են թերակղզիներ, որոնք կտրտված են բազմաթիվ ծոցերով։ Սրա արդյունքում կղզու ոչ մի կետ ծովից 8 կիլոմետրից ավելի հեռու չէ։
Քուիլին բլուրները («Սև Քուիլին») կազմված են հիմնականում բազալտից և գաբրոյից։ Այստեղ կա 3000 ոտնաչափից ավելի բարձրություն ունեցող 12 բարձրություն (այսպես կոչված՝ «Մունրո»)։ Քուիլին բլուրները մեծ հետաքրքրություն են առաջացնում զբոսաշրջիկների և լեռնագնացների համար։ «Sgùrr a' Ghreadaidh» բարձրանալը ամենաերկարներից է Բրիտանիայում, իսկ «Sgùrr Dearg» բարձունքը Շոտլանդիայի միակ բարձունքն է, որը հաղթահարելու համար անհրաժեշտ են հատուկ սարքավորումներ ։ Սրանցից հյուսիս-արևելք Կարմիր Բլուրներն են, որոնք հայտնի են նաև «Կարմիր Քուիլին» անունով և կազմված են գրանիտից։ Էրոզիայի հետևանքով Կարմիր Բլուրներն ունեն ավելի թեք լանջեր։ Այստեղի առավելագույն բարձրությունը «Glamaig»-ն է, որն ունի 775 մ բարձրություն։ Հյուսիսային Թրոթերնիշ թերակղզում տարածված է բազալտը, որի շնորհիվ թերակղզին ունի բերրի հող, և արտասովոր քարային ձևեր։ Թերակղզու հյուսիսարևելյան հատվածում տեղակայված է «Quiraing» տեղանքը, որտեղ վեր են սլանում բազմաթիվ քարքարոտ գագաթներ, իսկ հարավային մասում գտնվում է «The Storr» զանգվածը ։ Թրոթերնիշից արևմուտք գտնվում է Ուոթերնիշ թերակղզին։ «Duirinish»-ը Ուոթերնիշից բաժանվում է Լոխ Դանվեգան ծոցով, որտեղ տեղակայված է նաև Իսեյ կղզին։ Ծոցը շրջապատում են բարձր քարերը, որոնք ունեն մինչև 295 մետր բարձրություն։ «Duirinish»-ի և «Minginish»-ի (այստեղ են գտնվում Թելիսքեր և Բրիթլ նեղ հովիտները) միջև են գտնվում Լոխ Բրակադեյլ և Հարպորտ ծոցերը և Ուեյն կղզին։ Թերակղզու լողափերը կազմված են սև բազալտի ավազից ։ «Strathaird»-ը փոքր թերակղզի է Քուիլինի ստորոտին, որտեղ տեղակայված են ընդամենը մի քանի ագարակներ ․ սրա ափամերձ մասում է գտնվում Սոեյն կղզյակը։ Հարավային Սլեյթ թերակղզու բնիկ ապարը ավազաքարն է, ինչի պատճառով այստեղի հողը ճահճուտային է և գյուղատնտեսության համար այնքան էլ պիտանի չէ։ Սակայն թերակղզու արևելյան ափերին կան նաև ավելի բերրի հողեր ։ Ռազեյ, Ռոնա, Սկալպեյ և Պաբեյ կղզիները տեղակայված են հյուսիսարևելյան ափի և մեծ ցամաքի միջև ։
Բնակավայրեր
Թրոթերնիշ թերակղզու ամենախոշոր բնակավայրը Պորտրին է (2011 թվականի տվյալներով՝ 2264 բնակիչ), որը համարվում է թերակղզու տնտեսական կենտրոնը։ Կղզու արևելյան մասում՝ Բրոդֆորդում է գտնվում միակ օդանավակայանը։ Հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Դանվեգենը հայտնի է իր ամրոցով և «Երեք խողովակ» ռեստորանով։ Ուոթերնիշի ափին է ընկած կղզու ամենահին փաբը՝ «Stein Inn»-ը, որը բացվել է 18-րդ դարում ։ Դեպի Արտաքին Հիբրիդներ՝ լաստանավերը գնում են Թրոթերնիշի արևմտյան ափից՝ Ույգայից։