cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(5187) Դոմոն
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,925879 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7121 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1396 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1828,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,196933 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,02° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կին Էնդատեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նեդոգարկի (գյուղ, Ալեքսանդրիայի շրջան)
Նեդոգարկի (Недогарки), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նեդոգարկի գյուղում բնակվում էր 504 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Միրաքի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արագածոտնի մարզի Միրաք գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ. հաստատվել է ՀՀ կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 5 հուշարձան (2 միավոր)։
|}
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Բիգ Հորն շրջան (Մոնտանա)
Բիգ Հորն շրջան (Big Horn County), ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 12.937 կմ² է, բնակչությունը՝ 12.671 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հարդին բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1913 թ.։
Կատեգորիա:Մոնտանայի շրջաններ
Պրուդկի-2
Պրուդկի-2 (Прудки-2), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Իջևանի շրջան
Իջևանի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ապա՝ Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային միավոր այժմյան Տավուշի մարզի հարավ-արևմուտքում։ Գտնվում էր Հայկական ԽՍՀ հյուսիսարևելյան մասում։ Հյուսիս-արևելքում շրջանը սահմանակից էր Ադրբեջանական ԽՍՀ-ին։ Կազմավորվել է 1930 թվականի սեպտեմբերի 9-ին։ Տարածությունը 1 336 կմ էր, բնակչությունը՝ 46 600 (1987), խտությունը՝ 34,8 մարդ։
Բնակավայրեր
Վարչական կենտրոնը Իջևան քաղաքն էր։ Ուներ 1 քաղաք (Իջևան), 1 քտա (Ազատամուտ, 1983 թվականից), 1 քաղաքայաին, 1 ավանային, 15 գյուղական խորհուրդ։ Շրջանի տարածքում է Դիլիջան քաղաքը։ Բնակավայրերն են՝
Պատմություն
Իջևանի շրջանի տարածքը դեռ հնադարում եղել է Հայաստանի կազմում՝ Երվանդունիների (մ.թ.ա. 570-201) և Արտաշեսյանների (մ.թ.ա. 189-1) թագավորության ժամանակ։ Ավելի ուշ Իջևանի շրջանի տարածքը կազմել է Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի Կայեն գավառը։ 9-րդ դարի վերջից մտել է Բագրատունյաց թագավորության, 972-1113 թվականներին՝ Տաշիր-Ձորագետի թագավորության, ապա՝ Զաքարյան իշխանապետության մեջ։ 14-16-րդ դարերում այն մտել է մոնղոլական, ապա՝ կարակոյունլու և ակկոյունլու թուրքմենական պետությունների մեջ։
1920 թվականի նոյեմբերի 29-ին 11-րդ Կարմիր բանակի աջակցությամբ Հայաստանում, առաջինը Իջևանում հաստատվեց խորհրդային իշխանություն։ Պատմական հուշարձաններից նշանավոր են Լուսահովտի Մորոձորի վանքը (5-րդ դար), Մակարավանքը (10-12-րդ դարեր), Հաղարծինը (11-13-րդ դարեր), Գոշավանքը (12-13-րդ դարեր), Ջուխտակ վանքը (12-13-րդ դարեր)։
Շրջանային կուսակցական կազմակերպությունը ստեղծվել էր 1930 թվականին։ 1987 թվականին շրջանում կար 81 սկզբնական կուսակցական, 115 կոմերիտական կազմակերպություն։ Լույս էր տեսնում «Լենինյան ուղիով» շրջանային թերթը։
Ռելիեֆ և կլիմա
Տիրապետում են լեռնաանտառային և չոր լեռնատափաստանային լանդշաֆտները։ Տարածքում է Դիլիջանի պետական արգելոցը (24 000 հա)։ Կլիման բարեխառն է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը՝ 0 °C-ից մինչև -8 °C, հուլիսինը՝ 12-22 °C, տարեկան տեղումները՝ 500-750 մմ, վեգետացիայի շրջանը՝ 150-200 օր։
Խոշոր գետը Աղստևն է՝ Բլդան, Հաղարծին, Գետիկ, Սառնաջուր վտակներով։ Տարածքում են Պարզ լիճը, Ջողասի ջրամբարը (45 միլիոն մ3 տարողությամբ)։ Գործում են Խաշթառակի, Ջողասի և Սրանոցի ջրանցքները, մի քանի ջրհան կայան։ Աղստև գետի վրա, Իջևանի մոտ կառուցվում է «Սպիտակ լիճ» ջրամբարը։
Տնտեսություն
Տնտեսության առաջատար ճյուղերն էին թեթև, փայտամշակման, շինանյութերի, սննդի արդյունաբերությունը, բուսաբուծությունն ու անասնապահությունը։ Արտադրանքի ծավալով առաջնակարգ էին Իջևանի գորգագործական (ամենախոշորը Անդրկովկասում, երրորդը ԽՍՀՄ-ում), փայտամշակման (ամենախոշորը հանրապետությունում), երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների կոմբինատները, անտառային մեքենաշինական փորձարարական գործարանը, «Իջևանի բենթոնիտ» կոմբինատը (Ազատամուտում)։
Գյուղատնտեսության առաջատար ճյուղերն են ծխախոտագործությունը (ծխախոտի արտադրությամբ առաջիններից է հանրապետությունում), պտղաբուծությունն ու այգեգործությունը։ Կար 5 կոլեկտիվ, 14 խորհրդային տնտեսություն։ Մշակում են նաև կերային կուլտուրաներ։ Անասնաբուծության զարգացած ճյուղը տավարաբուծությունն է։
Խճուղիների երկարությունը 180 կմ էր, երկաթուղին՝ 30 կմ (Հրազդան-Իջևան, Իջևան-Բաքու երկաթուղիները)։ Գործում էր կապի հանգույց՝ 18 բաժանմունքով։ 1986-87 ուսումնական տարում կար 17 միջնակարգ, 8 ութամյա, 1 երեկոյան, 1 հեռակա միջնակարգ, 2 երաժշտական, 1 նկարչական, 4 մարզական դպրոց, 1 տեխնիկում, 1 պրոֆտեխնիկական ուսումնարան։ 1987 թվականին գործում էր 32 գրադարան, 1 մշակույթի պալատ, 9 մշակույթի տուն, 17 ակումբ, 6 հիվանդանոց (1-ը՝ հոգեբուժական), 3 ամբուլատորիա, 2 կինոթատրոն, ժողովրդական թատրոն, պատմահեղափոխական թանգարան, անտառային փորձակայան (դենդրարիում)։
Տես նաև
Կատեգորիա:Իջևանի շրջան
Վոլգոգրադ (հյուրանոց)
«Վոլգոգրադ» (Волгоград), հյուրանոց Վոլգոգրադում, գտնվում է «Ընկած մարտիկների հրապարակում»՝ Միրա փողոցի 12 հասցեում։ Հյուրանոցի շենքը համարվում է տարածաշրջանային նշանակության ճարտարապետական հուշարձան (№ 3410031000):
Պատմություն
1890 թվականին առևտրական Վասիլի Վորոնինը Ցարիցինի գլխավոր հրապարակում կառուցել է քաղաքի առաջին հյուրանոցը, որը կոչվում էր «Ստոլիչնիե նոմերա»։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ շենքում տեղակայվել է ՌԽՖՍՀ Սննդամթերքի Ժողովրդական Կոմիսարարտադրության ենթակայության տակ գտնվող Սննդամթերքի և մատակարարման արտակարգ շրջանային հանձնաժողովը։ Նույն շենքում է գտնվել նաև «Հեղափոխության զինվոր» թերթի խմբագրությունը։ 1918 թվականի հունիսին այս շենքում են ապրել և աշխատել Ստալինը և Սերգո Օրջոնիկիձեն։
Քաղաքացիական պատերազմից հետո հյուրանոցը վերանվանվել է, 1934 թվականին ավելացվել է չորրորդ հարկը։ Շենքում տեղակայվել է Օդաչուների տունը։ Շինությունն ավերվել է Ստալինգրադի ճակատամարտի ժամանակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վոլգոգրադի շենքեր և կառույցներ
Ժողովածու (2568)
Ժողովածու (2568), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2568 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1707 թվականին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 17,8X12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 86 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ 36ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Խումար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Գրեզակ
Գրեզակ  (Grézac), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Սենտի շրջանում։ Մտնում է Կոզ կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17183։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 823 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ջարոլե
Ջարոլե (իտալ.՝ Giarole), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է՝ 701 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 135 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 5 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15036։ Հեռախոսային կոդ՝ 0142։
Օլես Գոնչար
Օլես (Ալեքսանդր) Տերենտևիչ Գոնչար (Гончар Олесь Терентійович, ըստ ծննդյան վկայականի՝ Բիլիչենկո Օլեքսանդր Տերենտևիչ, 1918 թվականի ապրիլի 3, Ուկրաինայի Ժողովրդական Հանրապետության Եկատերինոսլավի նահանգի Լոմիվկա գյուղ - 1995 թվականի հուլիսի 14, Կիև, Ուկրաինա), ուկրաինացի խորհրդային ականավոր գրող, հրապարակախոս, գրաքննադատ, հասարակական նշանավոր գործիչ, Ստալինյան մրցանակի կրկնակի դափնեկիր (1948 թ., 1949 թ.), Լենինյան մրցանակի դափնեկիր (1964 թ.), ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր (1982 թ.), Տարաս Շևչենկոյի անվան հանրապետական մրցանակի առաջին դափնեկիր (1962 թ.), Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1978 թ.), Ուկրաինայի ազգային հերոս (2005 թ., ետմահու), Ուկրաինական ԽՍՀ գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (1978 թ.), Ուկրաինայի գրողների միության նախագահ (1959-1971 թթ.)
Կենսագրություն
Ծնվել է 1918 թվականին Եկատերինոսլավի նահանգի Լոմիվկա գյուղում, որը ներկայումս Դնեպր (Դնեպրոպետրովսկ) քաղաքի թաղամասերից մեկն է։ Հայրը՝ Տերենտի Սիդորովիչը, զոհվել է 1941 թվականին՝ Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին օրերին, գերմանացիների ավիառմբահարության հետևանքով ։ Մայրը մահացել էր ավելի վաղ, երբ տղան ընդամենը երեք տարեկան էր։ Մոր մահից հետո նրա խնամքի ու դաստիարակության գործով զբաղվել են Պոլտավայի նահանգի Սուխա գյուղում բնակվող մորական պապն ու տատը։
1927 թվականին տղան ընդունվել է Սուխայի տարրական դպրոցը, որտեղ նրան գրանցել են Օլես Գոնչար անուն-ազգանունով (Գոնչարը մոր օրիորդական ազգանունն էր)։ Այնուհետև ուսումը շարունակել է Կոզելշչինսկի շրջանի Բրեուսովկա գյուղի, ապա՝ Խորոշկիի յոթնամյա դպրոցում, որն ավարտելուց հետո աշխատանքի է ընդունվել Կոզելշչինսկի շրջանային «Развернутым фронтом» թերթի խմբագրությունում (հաշվի էին առել, որ դեռ դպրոցում սովորելու տարիներին լավ գրելու ունակություններ էր դրսևորել)։
1933-1937 թվականներին սովորել է Խարկովի՝ Նիկոլայ Օստրովսկու անվան ժուռնալիստիկայի տեխնիկումում, որն ավարտելուց հետո աշխատել է Խարկովի մարզային ,,Ленинская смена՛՛ թերթի խմբագրությունում, միաժամանակ, համատեղության կարգով, դասավանդել Մանուիլովկա գյուղի դպրոցում։
1937 թվականից հանրապետական ու միութենական պարբերականներում («Литературная газета», «Пионерия», «Комсомолец Украины», «Молодой большевик») սկսում են լույս տեսնել Գոնչարի ստեղծագործությունները՝ հիմնականում՝ կարճ պատմվածքներ։
1938 թվականին նա ընդունվել է Խարկովի համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1938-1941 թվականներին, համալսարանում ուսանելու հետ մեկտեղ, գրել է «Իվան Մոստովոյ», «Արծվիկ», «Կեռասենիները ծաղկում են» նորավեպերը, «Ստոկոզովյան դաշտը» վիպակը։
1941 թվականի հունիսին համալսարանի երրորդ կուրսի ուսանող Գոնչարը կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ՝ կռվելու Խորհրդային Միության դեմ պատերազմ սանձազերծած գերմանացի ֆաշիստների դեմ։ 1942 թվականի ամռանը գերի է ընկել, 1943 թվականին փախել գերությունից և շարունակել է մարտնչել մինչև Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթական ավարտը։ Ավագ սերժանտի կոչման, ականանետային մարտկոցի ավագի պաշտոնի հասած գրող-մարտիկը իր ռազմական սխրանքների համար պարգևատրվել է Փառքի երրորդ աստիճանի, Կարմիր աստղի շքանշաններով, «Արիության համար» երեք մեդալներով .:
Պատերազմական պայմանները, հարկավ, բարենպաստ չէին գրողի ստեղծագործական աշխատանքի համար, այնուհանդերձ՝ Գոնչարը կարողացել է նույնիսկ այդ պայմաններում բանաստեղծություններ գրել (դրանք նա հրատարակեց տարիներ անց՝ 1985 թվականին, «Ռազմաճակատային բանաստեղծություններ» ժողովածուում), նոթատետրերում ծավալուն նշումներ կատարել, որոնք օգտագործեց հետագայում՝ «Դրոշակակիրները» վեպը և պատերազմական թեմայով այլ ստեղծագործություններ գրելու ժամանակ։
Ճանաչում ձեռք բերելու ճանապարհին
Զորացրվելով՝ Գոնչարը վերադառնում է Դնեպրոպետրովսկ, շարունակում ուսումը համալսարանում, միաժամանակ աշխատում «Դրոշակակիրները» վեպի առաջին մասի վրա։ «Ալպեր» խորագիրը կրող գրական այս երկի արժանիքները բարձր գնահատելով՝ Յուրի Յանովսկին, որ այն ժամանակ «Օտչիզնա» («Հայրենիք») ամսագրի գլխավոր խմբագիրն էր, 1946 թվականին հրատարակում է այն։ Հետևելով Յանովսկու խորհրդին՝ Գոնչարը, որն արդեն ավարտել էր համալսարանը, տեղափոխվում է Կիև, ընդունվում Ուկրաինայի գիտությունների ակադեմիայի Տարաս Շևչենկոյի անվան գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրան։ Յանովսկին դառնում է երիտասարդ գրողի ուսուցիչն ու բարի խորհրդատուն, ում հետ շփումներից նա ստեղծագործական դասեր է առնում, շատ ու շատ օգտակար բաներ է քաղում։ Մինչև իր կյանքի վերջն էլ Գոնչարը մեծ սիրով ու երախտագիտությամբ էր հիշում իր ուսուցչին ու վարպետին, ում մի ամբողջ գիրք է նվիրել («Յանովսկու երկնագույն աշտարակները», 1975 թ.):
1950-ական թվականներին գրողը իր բազմաթիվ նորավեպերում շարունակում է զարգացնել պատերազմական թեման, միաժամանակ անդրադառնում է մարդկանց խաղաղ կյանքի, նրանց փոխհարաբերությունների բարոյական կողմերի արտացոլմանը։ Այդ տարիներին նա նաև հրապարակախոսական, հասարակական ակտիվ գործունեություն է ծավալում, մեկնում արտասահմանյան ուղևորությունների, որոնց արդյունքում ծնվում են ակնարկների մի շարք ժողովածուներ («Հանդիպում բարեկամների հետ», «Չինաստանը մոտիկից» և այլն)։
1959 թվականին Օլես Գոնչարն ընտրվում է Ուկրաինայի գրողների միության նախագահ, ԽՍՀՄ գրողների միության վարչության քարտուղար։
Ստեղծագործության գագաթները
1963 թվականին լույս տեսավ «Տրոնկա» վեպը, որը Գոնչարի՝ ժամանակակից խաղաղ կյանքն արտացոլող առաջին խոշոր ստեղծագործությունն էր։ Կառուցված լինելով նորավեպերի ինքնատիպ պսակի տեսքով՝ վեպը պատկերում է հասարակ մարդկանց՝ ուկրաինական տափաստանների բնակիչների կյանքն իր բազմազան կողմերով, ի ցույց դնում վարպետորեն կերտված կերպարների, բնավորությունների, իրադրությունների մի ողջ համայնապատկեր։ Այստեղ, ուկրաինական գրականության պատմության մեջ առաջին անգամ, սուր կերպով դրվում են ստալինիզմն արմատախիլ անելու, հնի ու նորի պայքարի հիմնախնդիրները։
Գոնչարի հաջորդ ստեղծագործությանը՝ «Տաճարը» վեպին դառը ճակատագիր էր վիճակված։ Ի տարբերություն «Տրոնկա»-ի, այս երկը կառուցված է ավանդական իրապաշտական եղանակով, ունի վառ, գունեղ պատկերված դրական ու բացասական հերոսներ։ Պատումի կենտրոնում հետևյալ հիմնախնդիրն է. պայքարը ոգեղենության, հոգևորի վերածնունդի, ժողովրդի պատմական հիշողության վերականգնման համար դիտել իբրև մարդկանց փոխհարաբերությունների օրինավորության հիմք։ ԽՄԿԿ Դնեպրոպետրովսկի մարզկոմի առաջին քարտուղար Վատչենկոն ճանաչեց իրեն՝ ղեկավարությանը կաշվից դուրս գալով հարմարվող, անհոգի կուսակցական «գործչի» կերպարում, մի «գործչի», որը հրաժարվում է հարազատ հորը խնամել ու նրան ծերանոց է հանձնում։ Լինելով ԽՍՀՄ-ի այն ժամանակների ղեկավար Լեոնիդ Բրեժնևի ընկերը՝ Վատչենկոն վերջինիս միջոցով հասավ նրան, որ գրքի արդեն հրատարակված տպաքանակը բռնագրավվեց, ուկրաիներենից ռուսերեն թարգմանելու աշխատանքը դադարեցվեց։ Թեև ճանաչված, հեղինակավոր մի շարք գրողներ փորձեցին պաշտպանել երկը, բայց արդյունքի չհասան։
1980 թվականին Օլես Գոնչարը լույս ընծայեց «Գրողի խոհեր» գիրքը, որտեղ ի մի է բերել իր ստեղծագործական աշխատանքի և հասարակական գործունեության արդյունքները։ Ճանաչված գրողը ընտրվել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի 6-11-րդ գումարումների պատգամավոր (1966—1989 թթ.)    , 1976−1990 թթ. եղել է ԽՄԿԿ կենտկոմի անդամության թեկնածու, երկար տարիներ՝ «Роман-газета»ամսագրի խմբագրական կոլեգիայի անդամ։
Երբ ԽՍՀՄ-ում ԽՄԿԿ Կենտկոմի գլխավոր քարտուղար Միխայիլ Գորբաչովի նախաձեռնությամբ սկսվեց Վերակառուցումը, և Ուկրաինան անկախություն ձեռք բերեց, մեծահամբավ գրողը նոր ուժով ու եռանդով լծվեց հասարակական աշխատանքի։ Նրա նախաձեռնությամբ ստեղծվեց ուկրաինական լեզվի և ժողովրդական ռուխի /շարժման/ հասարակական կազմակերպությունը։ 1990 թվականին նա դուրս եկավ ԽՄԿԿ-ից, այդ նույն տարում ընտրվեց Ուկրաինայի՝ առաջին անգամ ժողովրդավարական ճանապարհով ձևավորված Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ Անկախ Ուկրաինայի զարգացման ուղիների մասին իր հայացքներն ու մոտեցումները Գոնչարը շարադրեց 1991 թվականին տպագրած «Ինչով ենք ապրում. ուկրաինական վերածննդի ճանապարհին» գրքում։
1992 թվականին նրան շնորվեց կանադական Ալբերտա քաղաքի համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում։
2001 թվականին Կիևում բացվել է Օլես Գոնչարի հուշարձանը։ 2005 թվականին նրան ետմահու շնորհվել է Ուկրաինայի հերոսի կոչում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ Կատեգորիա:Ուկրաինայում ծնվածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Խարկովի ազգային համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Խորհրդային հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 6-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 11-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 24-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 26-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 22-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 25-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:Անձինք մետաղադրամների վրա Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Մուլքիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արագածոտնի մարզի Մուլքի գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ. հաստատվել է ՀՀ կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (2 միավոր)։
|}
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Նովայա Պրագա
Նովայա Պրագա (Нова Прага), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Պետրիկովկա։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Պրագա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 7 800 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 50 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:17-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Քամինգ շրջան (Նեբրասկա)
Քամինգ շրջան (Cuming County), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.481 կմ² է, բնակչությունը՝ 10.203 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Վեստ Պոյնտ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1855 թ.։
Կատեգորիա:Նեբրասկայի շրջաններ
Եռվականդի
Եռվականդի (Järvakandi), քաղաքատիպ ավան Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Եռվականդի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 1273 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Եռվականդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի քաղաքատիպ ավաններ
Բալագյան
Բալագյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Սպիտակ (համայնք)
Սպիտակ, համայնքի կարգավիճակով վարչատարածքային միավոր Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզում ։
Պատմություն
2021 թվականին «Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային բաժանման մասին» օրենքում կատարված փոփոխությունների արդյունքում Սպիտակ քաղաքը, Արջհովիտ, Արևաշող, Գեղասար, Գոգարան, Լեռնանցք, Լեռնավան, Լուսաղբյուր, Խնկոյան, Ծաղկաբեր, Կաթնաջուր, Հարթագյուղ, Մեծ Պարնի, Նոր Խաչակապ, Շենավան, Շիրակամուտ, Ջրաշեն, Սարալանջ, Սարահարթ, Սարամեջ, Քարաձոր գյուղերը կազմել են Սպիտակ համայնքը ։
Վարչատարածքային բաժանում
Վանաձոր համայնքը կազմված է 21 բնակավայրից՝ Արջհովիտ, Արևաշող, Գեղասար, Գոգարան, Լեռնանցք, Լեռնավան, Լուսաղբյուր, Խնկոյան, Ծաղկաբեր, Կաթնաջուր, Հարթագյուղ, Մեծ Պարնի, Նոր Խաչակապ, Շենավան, Շիրակամուտ, Ջրաշեն, Սարալանջ, Սարահարթ, Սարամեջ, Քարաձոր գյուղերից և Սպիտակ քաղաքից, որը հանդիսանում է համայնքի վարչական կենտրոնը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի համայնքներ
(5188) Պեյն
(5188) Պեյն (Paine), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,580262 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2285 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,932 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1513,89 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,237798 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,52° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վովա (փիղ)
Վովա փիղ, Երևանի կենդանաբանական այգու փիղն էր, որը հայտնի է դարձել իր փախուստով, որը տեղի է ունեցել 1970 թվականի հունիսի 28-ին։ Խորհրդային Միությունում իր չափերով երկրորդ փիղն էր ։
Պատմություն
Ըստ փաստաթղթերի Վովա փիղը ծնվել է 1927 թվականին, մեկ տարեկան հասակում Հնդկաստանից տեղափոխել էին Խորհրդային Միություն։ Սկզբում ապաստանել էր Ռուսաստանի, ապա Ուկրաինայի կենդանաբանական այգիներում։ Վովան՝ վարժեցնող Իվան Նիկոնի Շչերբանի (1915-1974) ղեկավարությամբ, մասնակցում էր կենդանաբանական այգուն կից կազմակերպվող կրկեսային ներկայացումներին։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին կենդանաբանական այգին տարհանում են, տրանսպորտի բացակայության պատճառով վարժեցնողն ու փիղը ոտքով ճանապարհ են ընկնում և 1941 թվականի աշնանը հասնում են Երևան։
Հեզ վարքի տեր կենդանին կարճ ժամանակում դառնում է նոր կառուցվող կենդանաբանական այգու աշխատակիցների և երեխաների սիրելին։ Փիղը օգնում էր բանվորներին շինանյութ տեղափոխել, մեջքին նստեցրած ման էր ածում երեխաներին։ Պատերազմի տարիներին փիղը օգնում, հրում էր Մյասնիկյան պողոտայի զառիթափին կանգնած մեքենաները ։
Փախուստի նախադրյալներ
Կենդանաբանական այգու բացումից առաջ փիղը համարյա ազատ էր, բայց 1945 թվականից հետո նրան փակեցին վանդակում։ Հետագա 30 տարիների ընթացքում ոչ փղարանի չափերը, ոչ էլ կենդանու սնունդը չէին ավելացել։ Կենդանին մեկ անգամ ջարդելով պատը դուրս էր եկել ու բարձրացել կողքի բլուրը արածելու։ 1970 թվականի հունիսի 28-ի առավոտյան Վովան դուրս է գալիս կենդանաբանական այգու դարպասներից և չենթարկվելով ոչ մեկին մտնում Մյասնիկյան պողոտա։ Վարժեցնողը այդ օր բարձր տաքությամբ պառկած էր, իսկ ուրիշ ոչ մեկի փիղը չէր լսում։ Փիղը հարձակվում է անցնող տրոլեյբուսի վրա, ճզմում ետնամասը, իսկ հետո՝ հարձակելով կանգնած ՈւԱԶ ավտոմեքենայի վրա, ժանիքներով բարձրացնում և նետում մի կողմ։ Արդյունքում ջարդում է ժանիքը, որի ցավը ավելի է կատաղեցնում կենդանուն։ Զինվորներ են կանչում, որոնք փորձում են կրակելով կանգնեցնել կենդանուն։ Հետո գալիս է զրահապատ մեքենա, որը կենդանուն ետ՝ դեպի կենդանաբանական այգի քշելու անհաջող փորձից հետո, հարվածելով տապալում է նրան ու սպանում ։
Մամուլի անդրադարձը
Չնայած, որ մեծ թվով մարդիկ դարձան Վովայի մահվան վկաները, պատահարի հաջորդ օրը կենտրոնական թերթերը հաղորդեցին, որ «կենդանաբանական այգուց փախած փղին բարեհաջող վերադարձրել են, և ներկա պահին նա իր վանդակում է» ։
Գրականության մեջ
1972 թվականին Եվգենի Միխայլովիչ Բոգատն այցելում է Հայաստան և Երևանում հանդիպում Վովայի վարժեցնող Իվան Շչերբանին, նրանից լսում Վովայի պատմությունը և պատմում դրա մասին իր «Ոչինչ մարդկային․․․» գրքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1970 իրադարձություններ
Ժողովածու (662)
Ժողովածու (662), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 662 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1728, 1760, 1762 թվականներին Կիրակոս Երզնկացի և Ստեփանոս քարտուղար գրիչների կողմից Երուսաղեմում, Կ. Պոլիսում, Էջմիածնում։ Ստացողը եղել է Պետրոս վարդապետը։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 21X14.7 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 330 թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյուն, նոտրգրով։ Պահպանակը ունի 330 էջ, գրված է՝ թղթի վրա։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ 206ա, 47բ, 145բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ֆրանսիայի միապետների ցանկ
Ֆրանսիայի թագավորության միապետները և նրանց նախնիները մի շարք ընդհատումներով կառավարել են սկսած 486 թվականից, երբ հիմնադրվեց Ֆրանկական թագավորությունը մինչև 1870 թվականը, երբ անկում ապրեց Ֆրանսիական երկրորդ կայսրությունը։
Կապետինգները, որոնք Հուգո Կապետի սերունդն էին, ներառյալ առաջին կառավարիչ Ֆիլիպ II, ով հիմնադրեց 'Ֆրանսիայի թագավոր' տիտղոսը։ Կապետինգները կառավարեցին շարունակաբար 987-ից 1792 թվականներին և նորից 1814-ից 1848 թվականներին։ Հարստության ճյուղերը կառավարել են 1328 թվականին, այդ թվում Վալուաները (մինչև 1589) և Բուրբոնները (մինչև 1848)։
Առանց թագավորի (737–743)
Վերջին Մերովինգյան թագավորները, որոնք հայտնի են որպես «ծույլ թագավորներ» (rois fainéants), կառավարել են միայն անվանապես։ Իրական իշխանությունը կենտրոնացած էր մաժորդոմների (Major domus regiæ, մարդպետ) ձեռքում։ Երբ 737 թ. Թեուդերիկ IV-ը մահացավ, մաժորդոմ Կարլոս Մարտելը թողեց գահը թափուր և շարունակեց կառավարել մինչև իր մահը 741 թ։ Իր որդի՝ Պիպին Կարճահասակը 743 թ. վերականգնեց Մերովինգյան հարստությունը՝ թագադրելով Քիլդերիկ III-ին, սակայն 751 թ. գահընկեց արեց նրան և ինքը դարձավ թագավոր՝ սկիզբ դնելով Կարոլինգների հարստությանը։
Բուրբոնների տուն (1589–1792)
Ֆրանսիական հեղափոխության արդյունքում Լյուդովիկոս XVI-ի գահընկեց արվելուց և մահապատժի ենթարկելուց հետո 1793 թ. հունվարի 21-ից առ 1795 թ. հունիսի 8-ը Ֆրանսիայի թագավորն անվանապես նրա որդի՝ Լուի-Կարլոսն էր (Լյուդովիկոս XVII)։ Սակայն իրականության մեջ նա բանտարկված էր Տամպլ ամրոցում, իսկ Ֆրանսիայում հռչակված էր հանրապետություն։ Լյուդովիկոս XVII-ի մահից հետո գահի հիմնական հավակնորդ դարձավ նրա հորեղբայրը՝ Լուի-Ստանիսլավը, որը դե-ֆակտո դարձավ Ֆրանսիայի թագավոր Լյուդովիկոս XVIII անունով միայն 1814 թ.՝ Նապոլեոնի ջախջախումից և միապետական կարգերի վերականգնումից հետո։
Առաջին հանրապետություն (1792–1804)
Ֆրանսիական առաջին հանրապետությունը տևել է 1792 թվականից առ 1804 թ., երբ առաջին հյուպատոս Նապոլեոն Բոնապարտը հռչակեց իրեն Ֆրանսիացիների կայսր։
Երկրորդ հանրապետություն (1848–1852)
Ֆրանսիական երկրորդ հանրապետությունը տևել է 1848-ից առ 1852 թվականը, երբ դրա նախագահ՝ Լուի-Նապոլեոնը հռչակվեց ֆրանսիացիների կայսր։
Բոնապարտների հարստություն (Երկրորդ կայսրություն, 1852–1870)
Կատեգորիա:Ցանկեր:Ֆրանսիա Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թագավորներ Կատեգորիա:Միապետների ցանկեր
Բիվա լիճ
Բիվա լիճ (琵琶湖), նախկինում կոչվել է նաև Օմի լիճ, Ճապոնիայի ամենամեծ քաղցրահամ լիճը։ Գտնվում է Սիգա պրեֆեկտուրայում (Հոնսյու կղզու կենտրոնական հատվածը), նախկին մայրաքաղաք Կիոտոյից դեպի հյուսիս-արևելք ։ Հաճախ հիշատակվում է ճապոնական գրականության մեջ, քանի որ մոտ է գտնվում հին մայրաքաղաքին։ Այդ լճի մասին բանաստեղծություններ են գրվել, նրա հետ են կապվել բազմաթիվ ճակատամարտեր։
Ընդհանուր բնկութագիր
Գետի մեջ թափվում է ավելի քան 400 փոքր գետ, սկիզբ է առնում Յոդո կամ Սետա գետը։ Լճի ավազանը կազմում է 3174 կմ, երկարությունը՝ 63,49 կմ, լայնությունը՝ 22,8 կմ, մակերեսը՝ 670,4 կմ², առավելագույն խորությունը՝ 103,58 մ, ջրի ծավալը՝ 27,5 կմ³, ջրափնյան՝ 235,2 կմ, բարձրությունը ծովի մակարդակից՝ 85,6 մ։
Կուդրինցի (այլ կիրառումներ)
Կուդրինցի, կարող է վերաբերել՝
Բիվա լիճ
Ընդհանուր բնկութագիր
Լիճն ունի 4 կղզի՝ Տիկուբուսիմա]]|竹生島|undefined, Օկիսիմա (沖島), Տակեսիմա (多景島), Օկինոսիրոիսի (沖の白石): Կղզու վրա տեղակայված են խոշոր Հիկոնե և Օցու (大津市) քաղաքները ։
Աշնանը և գարնանը անձրևների և փոթորիկների ժամանակ ջրի մակարդակը կարող է բարձրանալ երեք մետրով։
Պատմություն
Բիվա լիճը գոյացել է ավելի քան 4 միլիոն տարի առաջ և համարվում է աշխարհի ամենահին լճերից մեկը։ Իր տարիքով զիջում է միայն Բայկալ և Տանգանիկա լճերին։
Բուսական և կենդանական աշխարհ
Բնախույզները լճի մոտ գրանցել են մոտ 1100 բուսատեսակ՝ ներառյալ 58-ը ափի մոտ։ Այստեղ բնակվում է ձկների 46 տեսակ և ենթատեսակ՝ ներառյալ 12 էնդեմիկ տեսակ և 5 էնդեմիկ ենթատեսակ : Լիճը տարեկան այցելում է մոտ 5 հազար ջրային թռչուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի լճեր Կատեգորիա:Ասիայի լճեր
Եղեգնալիճ
Եղեգնալիճ, լիճ Վայոց ձորի մարզի Ռինդ գյուղի տարածքում, բնակավայրից 2 կմ հյուսիս-արևելք՝ ծովի մակարդակից 1458 մետր բարձրության վրա ։ Լճի հայելու մակերեսը 2,12 հեկտար է, երկարությունը՝ 294 մետր, առավելագույն լայնությունը՝ 141 մետր ։
Լեսնոյ (գյուղ, Ուֆիմսկի շրջան)
Լեսնոյ (Лесной, Лесной), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Ուֆիմսկի շրջանի կազմում։
Եղեգնալիճ
Լճի ջուրն օգտագործվում է ոռոգման և ձկնորսական նպատակներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լճեր Կատեգորիա:Ռինդ
Լեսնոյ (գյուղ, Ուֆիմսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուֆիմսկի շրջանի բնակավայրեր
Տիրան Բ
Տիրան Բ Արշակունի, Մեծ Հայքի արքա (338–350)։ Մեծ Հայքի արքա Խոսրով Գ Կոտակի որդին, Արտաշեսի, Արշակ Բ-ի և Տրդատի հայրը, Արշակունիների արքայական հարստությունից։ Հաջորդել է հորը՝ Խոսրով Գ Կոտակին (330-338)։
Գահակալություն
338 թվականի գարնանը, երբ Պարսից արքա Շապուհ Բ-ի զորքերը ներխուժել են Մեծ Հայք, Տիրանը, Հայոց կաթողիկոս Վրթանես Ա Պարթևի հետ հարկադրաբար ապաստանել է Բյուզանդիայում։ Գահին վերահաստատվել է 339 թվականի գարնանը՝ Հռոմի Կոստանդիոս II կայսեր օգնությամբ։ Հռոմի հետ կնքած պայմանագրով Տիրանը ճանաչել է նրա գերիշխանությունը, պատանդ տվել Տրդատ որդուն և թոռներին։ Տիրանի գահակալման առաջին տարիներն անցել են համեմատաբար խաղաղ։ Վարել է պետական իշխանության կենտրոնացման քաղաքականություն։ Տիրանի իշխանության վերջին տարիներին հարաբերությունները սրվում են, ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս։ Երկրի ներսում մի քանի նախարարական տներ հանդես են բերում կենտրոնախույս ձգտումներ, ապա տեղի են ունենում պետություն-եկեղեցի առաջին բախումները։ Այս բախումներն այնքան են խորանում, որ Հուսիկ կաթողիկոսը բանադրում է Տիրան թագավորին։ Վերջինիս հրամանով Հուսիկին բրածեծ անելով սպանում են։ Սրա պատճառն այն էր, որ եկեղեցին մեծապես հզորացել էր և ավատատիրական կարգերի պայքարում սկսել էր մեծ դեր խաղալ երկրի ներքին կյանքում։ Տիրանը վատ հարաբերություններ է ունեցել նաև նախարարների հետ։ Օգտվելով երկրի ներքին անկայունությունից՝ Ատրպատականի մարզպան Վարազը Տիրանին ձերբակալում է, աչքերն այրում ածուխով և ուղարկում Շապուհի մոտ։ Շապուհը, իմանալով այն մասին, որ հայերը հռոմեացի Կոստանդիոս կայսեր մոտ պատվիրակություն են ուղարկել պարսիկների դեմ ռազմական դաշինք կնքելու նպատակով, ազատում է Տիրանին, որը սակայն կուրության պատճառով հեռանում է պետական գործից։ Կյանքի վերջին տարիները Տիրանն անց է կացնում Արագածի լանջերին՝ Կոշում։
Կուրացումը
350 թվականին, Ատրպատականի մարզպան, պարսիկ Վարազշապուհը պարսից արքունիքի անունից բանակցություններ է սկսում Տիրան Բ-ի հետ։ Այդ բանակցությունների ընթացքում խառնակիչ դեր է կատարում Տիրանի սենեկապետ Փիսակը, որը Տիրանի պատվիրակն էր՝ բանակցությունների ընթացքում։ Փիսակը դավաճանելով Տիրանին, Վարազշապուհին խորհուրդ է տալիս Տիրանից նվեր պահանջել նրա լավագույն նժույգը։ Վարազշապուհը մարդ է ուղարկում Տիրանի մոտ և պահանջում այն։ Տիրանը չկամենալով իր այդ նժույգը տալ և միաժամանակ չցանկանալով մի ձիու համար փչացնել հարաբերությունները, իր ձիու նմանությամբ մի այլ ձի է ուղարկում մարզպանին։ Փիսակը Վարազշապուհին բացահայտում է Տիրանի կատարած կեղծիքը։ Վարազշապուհը զայրանում է և 3000 հոգով գալիս է Մեծ Հայք։ Բանակցելու պատրվակով խաբեությամբ բռնում է Տիրանին, կուրացնում նրան և գերի տանում Պարսկաստան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության արքաներ Կատեգորիա:358 մահեր Կատեգորիա:Արշակունիներ Կատեգորիա:4-րդ դարի հայեր
Պրուդնիկի (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)
Պրուդնիկի (Прудники), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Բլեյն շրջան (Մոնտանա)
Բլեյն շրջան (Blaine County), ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 10.945 կմ² է, բնակչությունը՝ 7.009 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Չինուկ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1895 թ.։
Կատեգորիա:Մոնտանայի շրջաններ
Նովոալեկսեևկա (գյուղ, Ալեքսանդրիայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Նովոալեկսեևկա գյուղում բնակվում էր 89 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բալուլյան
Բալուլյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Կուզմին (այլ կիրառումներ)
Կուզմին, կարող է վերաբերել՝
Իզոլա Սանտ Անտոնիո
Իզոլա Սանտ Անտոնիո (իտալ.՝ Isola Sant'Antonio), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 778 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 33 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 24 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0131։
Մեծ անկում Ասիայում
Միացյալ Նահանգներում սկիզբ առած Մեծ անկումը (2000-ականների վերջ և 2010-ականների սկիզբ) արագորեն տարածվեց Ասիայում և ազդեց տարածաշրջանի մեծ մասի վրա։
Մայրցամաքային Չինաստան
Չինաստանում Արժույթի միջազգային հիմնադրամը կանխատեսում է, որ 2008թվականի ՀՆԱ-ի աճը կկազմի 9,7%, իսկ 2009թվականին կնվազի մինչև 8,5% ։ 2008 թվականի նոյեմբերի 9-ին Չինաստանը հայտարարեց կապիտալ ծախսերի փաթեթ՝ գումարած եկամուտների և սպառման աջակցության միջոցառումները ։ Չորս տրիլիոն յուան ​​(586 միլիարդ դոլար) կծախսվի ենթակառուցվածքների, մասնավորապես՝ ճանապարհների, երկաթուղիների, օդանավակայանների և էլեկտրացանցերի արդիականացման վրա. հողային բարեփոխումների միջոցով գյուղական եկամուտների ավելացման մասին. և սոցիալական բարեկեցության ծրագրերի վերաբերյալ, ինչպիսիք են մատչելի բնակարանները և շրջակա միջավայրի պաշտպանությունը ։ Մինչ այժմ փակվել է առնվազն 670 հազար փոքր և միջին ձեռնարկություն ։
Հոնգ Կոնգ
Հոնկոնգի տնտեսությունը պաշտոնապես անկում ապրեց 2008 թվականի վերջին եռամսյակում։ Կանխատեսվում է, որ 2009 թվականին տնտեսությունը կաճի 2 տոկոսով։ Հոնկոնգը զարգացած երրորդական տնտեսություն է, որը հիմնված է ծառայությունների, մանրածախ առևտրի, զբոսաշրջության, տրանսպորտի և ֆինանսական ոլորտների վրա։ Հոնկոնգի արտադրական արդյունաբերությունը գտնվում է Գուանդուն նահանգում, որտեղ աշխատում է ավելի քան 11 միլիոն մարդ ։ Hang Seng ինդեքսը կորցրել է իր արժեքի ավելի քան 60 տոկոսը, անշարժ գույքի շուկան կորցրել է արժեքի ավելի քան 40 տոկոսը, իսկ գործազրկությունը ռեկորդային մակարդակում է՝ 4,8 տոկոս ։
Թայվան
Թայվանը հայտարարեց միլիարդավոր դոլարների ծախսերի և հարկերի կրճատման մասին՝ 2008 թվականին աճի նվազման և ֆոնդային շուկայի 26 տոկոս անկման պատճառով ։ Lehman Brothers-ի սնանկացումը մտավախություն առաջացրեց Lehman Brothers-ի ակտիվների և բաժնետոմսերի գլոբալ ազդեցության և սնանկացման հնարավորության վերաբերյալ։ առաջացնել վարկերի հետագա խստացում։ Թայվանը, չնայած հիփոթեքային հիփոթեքային ճգնաժամի պատճառով քիչ կորուստներ էր հաղորդում, ասվում էր, որ իր ընկերությունների և մանրածախ ներդրողների համար Lehman-ի հետ կապված ազդեցությունը կազմում է 2,5 միլիարդ դոլար։ Գնողունակությունը բարձրացնելու նպատակով ROC կառավարությունը տրամադրել է ROC սպառողական վաուչեր։
Ճապոնիա
Ճապոնիայում արտահանումը հունիսին նվազել է առաջին անգամ մոտ հինգ տարվա ընթացքում՝ նվազելով 1,7 տոկոսով։ ԱՄՆ և Եվրամիություն արտահանումը կրճատվել է համապատասխանաբար 15,4 տոկոսով և 11,2 տոկոսով։ Արտահանման անկումը և ներմուծման աճը նվազեցրել են Ճապոնիայի առևտրային հավելուրդը 1,28 մլրդ դոլարով, ինչը 90 տոկոսով նվազել է նախորդ տարվա համեմատ։ Շոտլանդիայի Royal Bank-ի տնտեսագետներից մեկն ասում է, որ անկումը նշանակում է, որ Ճապոնիայի տնտեսությունը, ամենայն հավանականությամբ, անկում է ապրել երկրորդ եռամսյակում ։ Ճապոնիայի Լիբերալ-դեմոկրատական ​​կուսակցության գլխավոր քարտուղար Տարո Ասոն ասել է, որ կարծում է, որ Ճապոնիան մտել է ռեցեսիա ։
Ճապոնիայի տնտեսությունը 2008 թվականի երկրորդ եռամսյակում անկում է ապրել 0,6 տոկոսով ։ Այն հետագայում վերանայվել է մինչև 0,7 տոկոս անկում ։ Ճապոնիայի արտահանումը 2008 թվականի օգոստոսին նախորդ տարվա համեմատ աճել է 0,3 տոկոսով՝ նախորդ ամսվա 8 տոկոսի համեմատությամբ։ Դեպի ԱՄՆ արտահանումը կրճատվել է 21,8 տոկոսով, ինչը ռեկորդային ամենամեծ անկումն է, իսկ դեպի Եվրոպա արտահանումը կրճատվել է 3,5 տոկոսով ։ Ճապոնական երկու բանկեր հայտնվել են Lehman-ի խոշոր վարկատուների ցուցակում ։ Նոյեմբերի 17-ին Ճապոնիայի էկոնոմիկայի նախարարը հայտարարեց, որ երկիրը պաշտոնապես ռեցեսիայի մեջ է ։
Հարավային Կորեա
2008 թվականի սեպտեմբերին ճգնաժամը, որը սպառնում էր GSE-ներին (ԱՄՆ հիփոթեքային վարկատուներ Ֆանի Մեյ և Ֆրեդի Մաք) սկսեց հետևանքներ ունենալ Ասիայում։ Հարավային Կորեայի կենտրոնական բանկի արժութային պահուստները պարունակում էին բազմաթիվ արժեզրկվող «Գործակալական պարտատոմսեր» GSE-ներից, որոնք սպառնում էին արժութային ճգնաժամով և հանգեցնելով հարավկորեական վոնի արժեզրկմանը ԱՄՆ դոլարի և այլ հիմնական արժույթների նկատմամբ ։ Հաղորդվում է, որ Samsung Electronics-ը վաճառքի նվազում է գրանցել առաջին անգամ 1997 թվականի ասիական ֆինանսական ճգնաժամից հետո, երբ կենցաղային տեխնիկան ներքին շուկայում հունիսի կեսերից նախորդ տարվա համեմատությամբ նվազել է մինչև 20 տոկոսով։ Երկրորդ եռամսյակում նվազել են նաև ավտոմեքենաների ներքին վաճառքները։ Ավտոմեքենաների արտահանումը նույնպես վնաս է կրել, իսկ կենցաղային տեխնիկայի արտահանումը նույնպես նվազել է ։
Մալայզիա
2009 թվականի հունվարին Մալայզիան արգելել է օտարերկրյա աշխատողների աշխատանքի ընդունել գործարաններում, խանութներում և ռեստորաններում, որպեսզի պաշտպանի իր քաղաքացիներին զանգվածային գործազրկությունից համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի պայմաններում ։
Հայտարարվել է, որ որոշ օտարերկրյա ընկերություններ աշխատանքից կազատեն Մալայզիայում։ 2009 թվականին ՀՆԱ-ն կրճատվել է 1,7%-ով ։
Ֆիլիպիններ
Ի տարբերություն տարածաշրջանի մյուս տնտեսությունների, Ֆիլիպինները միակն էր ամբողջ աշխարհի մի քանի երկրներից, որը 2009 թվականին գրանցեց դրական տնտեսական աճ և կանխեց տնտեսական անկման հետևանքները ։ Այնուամենայնիվ, դա չի նշանակում, որ երկիրը չի զգացել շարունակվող համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի հետևանքները։ Տնտեսությունը հիմնված էր արտասահմանյան ֆիլիպինցի բանվորների տրանսֆերտների վրա, որոնց մեծ մասն աշխատում էր ԱՄՆ-ի նման տուժած երկրներում։
Պարսից ծոցի համագործակցության խորհուրդ
Նավթի գների աճը, ապա անկումը կազդի Պարսից ծոցի երկրների վրա։
Արաբական Միացյալ Էմիրություններ
Դուբայում անշարժ գույքի գները զգալիորեն նվազել են ։
Լիբանան
Լիբանանը աշխարհի այն յոթ երկրներից մեկն է, որը 2008թվականին շահույթ է գրանցել ։ Հաշվի առնելով նախկինում բախված անվտանգության կանոնավոր ցնցումները, նրա բանկերը որդեգրել են պահպանողական մոտեցում։ Կենտրոնական բանկի կողմից պարտադրված խիստ կանոնակարգերը մշակվել են Լիբանանի տնտեսությունը քաղաքական ճգնաժամից անձեռնմխելի դարձնելու համար. և մինչ այժմ դա վերաբերում էր նաև համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամին։ Լիբանանյան բանկերը ներկայիս պայմաններում շարունակում են մնալ բարձր իրացվելիությամբ և իրենց ապահովության համբավով ։
Moody's-ը վերջերս Լիբանանի ինքնիշխան վարկանիշը կայունից տեղափոխել է դրականի` ընդունելով նրա ֆինանսական անվտանգությունը ։ Ավելին, Բեյրութի ֆոնդային շուկայի 51% աճով, MSCI-ի ցուցիչ մատակարարը Լիբանանը դասեց որպես աշխարհի լավագույն կատարող 2008 թվականին ։ Վերլուծաբանները, այնուամենայնիվ, թերահավատորեն են վերաբերվում ճգնաժամի ապագա անուղղակի հետևանքներին, սակայն մինչ այժմ ուղղակի հետևանքները ունեն. ապացուցեց, որ դրական է։
Բանգլադեշ
Բանգլադեշի տնտեսությունը չի տուժել համաշխարհային անկումից. Բանգլադեշի տնտեսական աճը և արտահանումը մնում են բավականին ուժեղ ։
Հնդկաստան
Հնդկաստանի տնտեսությունը շահել է վերջին բարձր տնտեսական աճից, որը մեծապես նվազել է համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի պատճառով ։ Հնդկաստանի տնտեսական աճը 2008-09 ֆինանսական տարվա ընթացքում կազմել է 6,7% ։ Համաշխարհային ճգնաժամն ավելի քիչ ազդեցություն ունեցավ Հնդկաստանի վրա, քանի որ արտահանումը կազմում է Հնդկաստանի ՀՆԱ-ի միայն 15%-ը, ինչը ասիական խոշոր տնտեսական տերությունների մակարդակի կեսից պակաս է, ինչպիսիք են Չինաստանը և Ճապոնիան ։ Այնուամենայնիվ, ի տարբերություն ասիական այլ խոշոր տնտեսությունների, Հնդկաստանի կառավարության ֆինանսները վատ վիճակում էին, և, որպես հետևանք, այն չկարողացավ ընդունել լայնածավալ տնտեսական խթանման փաթեթներ ։ Չնայած դրան, 2008 թվականի հունիսից մինչև 2009 թվականի հունիսը Հնդկաստանում արդյունաբերական արտադրությունն աճել է 7,1%-ով ։
Թեև նա ի վերջո սխալվեց, Հնդկաստանի ֆինանսների նախկին նախարար Պ. Չիդամբարամը մի անգամ պարծենում էր, որ ակնկալում էր, որ Հնդկաստանի տնտեսությունը «վերադարձի» մինչև 9% 2009 թվականի ընթացքում ։ Հնդկաստանի վարչապետ Մանմոհան Սինգհը հայտարարել է, որ կառավարությունը միջոցներ կձեռնարկի ապահովելու, որ տնտեսական աճը վերադառնա մինչև 9% ։ Ասիական զարգացման բանկը կանխատեսել է, որ Հնդկաստանը 4-6 եռամսյակում կվերականգնվի թուլացման թափից ։ G20-ի գագաթնաժողովում Հնդկաստանը կոչ արեց համակարգված գլոբալ հարկաբյուջետային խթաններ տրամադրել՝ մեղմելու համաշխարհային վարկային ճգնաժամի ծանրությունը ։ Հնդկաստանն ասաց, որ 4,5 միլիարդ ԱՄՆ դոլար կներդնի ֆինանսական համակարգ արտահանողներին օգնելու համար ։
Որոշ վերլուծաբաններ նշում են, որ Հնդկաստանի աճող առևտուրը ասիական այլ երկրների, հատկապես Չինաստանի հետ, կօգնի նվազեցնել ճգնաժամի բացասական ազդեցությունը ։ Վերլուծաբանները նաև նշել են, որ Հնդկաստանի ներքին բարձր պահանջարկը և խոշոր ենթակառուցվածքային նախագծերը կգործեն որպես բուֆեր՝ նվազեցնելով համաշխարհային անկման ազդեցությունը նրա տնտեսության վրա ։ Տնտեսագետները պնդում էին, որ Հնդկաստանի ֆինանսական համակարգը համեմատաբար մեկուսացված է, և նրա բանկերը զգալի ազդեցություն չունեն ենթապրայմ հիփոթեքային վարկերի նկատմամբ ։ Խմբագրական հոդվածում New York Times-ը բարձր է գնահատել Հնդկաստանի բանկային համակարգի վրա Հնդկաստանի պահուստային բանկի կողմից դրված խիստ կանոնակարգերը ։
2009 թվականի մայիսին Հնդկաստանը հաղորդել է 5,8% տնտեսական աճի տեմպերի մասին, ինչը գերազանցում է կանխատեսումների մեծ մասը ։ 2009 թվականի երկրորդ եռամսյակում Հնդկաստանի տնտեսությունն աճել է 7,9%-ով և ցուցումներ է տվել, որ Հնդկաստանի տնտեսությունը 2009 թվականին կունենա 7% կամ ավելի աճ, իսկ 2010 թվականին՝ 8-9%: 2010 թվականի 3-րդ եռամսյակում տնտեսությունը վերելք է ապրել։ հետ՝ 8,8% աճով։
Պակիստան
Պակիստանում Կենտրոնական բանկի արտարժութային պահուստները, ֆորվարդային պարտավորությունները հաշվելիս, ասում են, որ կազմում են ընդամենը 3 միլիարդ դոլար, ինչը բավարար է մեկ ամսվա ներմուծման համար։ Կոռուպցիան և վատ կառավարումը զուգակցվել են նավթի բարձր գների հետ՝ վնասելով Պակիստանի տնտեսությանը։ Պակիստանի ռուփին կորցրել է իր արժեքի ավելի քան 21 տոկոսը 2008 թվականին, իսկ գնաճը կազմում է 25 տոկոս։ Կառավարությունը չի կարողացել հետաձգել Սաուդյան Արաբիայի նավթի վճարումները կամ շահավետ վարկեր տրամադրել։ Նախագահ Ասիֆ Ալի Զարդարին պնդեց, որ Պակիստանին անհրաժեշտ է 100 միլիարդ դոլարի օգնություն, որը նա պետք է պահանջի նոյեմբերին Աբու Դաբիում կայանալիք հանդիպման ժամանակ։ Standard and Poor's վարկանիշային գործակալությունը Պակիստանի սուվերեն պարտքը գնահատում է CCC + մակարդակով՝ լռելյայն մակարդակից ընդամենը մի քանի վարկանիշով բարձր՝ զգուշացնելով, որ երկիրը կարող է չկարողանալ ծածկել մոտ 3 միլիարդ դոլարի առաջիկա պարտքի վճարումները ։
Շրի Լանկա
Շրի Լանկան նույնպես տուժել է գլոբալ ռեցեսիայից, քանի որ նրանց հիմնական ապրանքների, ինչպիսիք են հագուստը, թեյը, կաուչուկը, կոկոսի վրա հիմնված արտադրանքը և գյուղատնտեսական արտադրանքի պահանջարկը անկում է ապրում։ Այս պահին թեյի վրա խիստ տուժել է, և երկիրը արտահանման 35%-ով անկում է ապրում։ Բացի այդ, զբոսաշրջության արդյունաբերությունը կրճատվել է. Անցյալ տարի արդյունաբերության ծավալների 7%-ով կրճատում է եղել, առաջին հերթին եվրոպացի զբոսաշրջիկների կորստի պատճառով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ասիայի տնտեսություն Կատեգորիա:2010-ականներ Ասիայում Կատեգորիա:2000-ականներ Ասիայում
Բոլոտնիկովի ապստամբություն
Շարժմանը մասնակցել են գյուղացիներ, ստրելեցներ, կազակներ, սկզբում՝ նաև ազնվականական ջոկատներ։ Ապստամբությունը սկսվել է հարավարևմտյան Ռուսաստանում, տարածվել Լեհաստանում և Ուկրաինայում՝ ընդգրկելով ավելի քան 70 քաղաք։ Մի քանի ճակատամարտերում պարտության մատնելով ցարական զորքերին՝ Բոլոտնիկովը պաշարել է Մոսկվան (1606 թվականի հոկտեմբերի 7-ին), սակայն վճռական պահին ցար Վասիլի Շույսկու կողմն են անցել Սումբուլովի և Լյապունովի ազնվականական ջոկատները, այնուհետև՝ Պաշկովի ջոկատը։
Ապստամբները դեկտեմբերի 2-ին վճռական ճակատամարտում պարտվեցին, նահանջելով Կալուգա և 1606-1607 թվականներին ձմեռն անցկացրենելով այդտեղ, այնուհետև ճեղքելով պաշարման օղակը՝ անցան Տուլա և միացան Մուրոմեցի ջոկատներին։ Տուլայում, չորսամսյա պաշարումից հետո, երբ Շույսկին խոստացավ խնայել պաշարվածների կյանքը, ապստամբները հանձնվեցին։ Հակառակ ցարի խոստման, Բոլոտնիկովը և Մուրոմեցը մահապատժի ենթարկվեցին։
Ապստամբությունը Ռուսաստանում ճորտատիրության դեմ առաջին խոշոր ելույթն էր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ապստամբություններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն
Եռվակյուլա
Եռվակյուլա (Järvaküla), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Պուհյա շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Պուհյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կիննու դաստակերտ
Կիննու դաստակերտ (Kõnnu mõis, Könda), ազնվականական նախկին կալվածք Էստոնիայի հյուսիսում՝ Հարյումաա նահանգի Հառկու շրջանում։
XVI-XVII դարերում եղել է Կոլգա դաստակերտի մի մասը։
Ազնվականական դաստակերտի է վերաձվել 1696 թ.։ Մինչ պետականացումը, որ տեղի ունեցավ XX դարի սկզբում, պատկանել է Շտակելբերգների ընտանիքին։
Մեր օրերում Կիննու դաստակերտի գլխավոր մասնաշենքը չի պահպանվել։ Դրա տեղում 1920 թ. կառուցվել է քարե դպրոց, որի կառուցման ժամանակ կարող են օգտագործած լինել դաստակերտի շինանյութը։
Ներկայումս դաստակերտը մասնավոր սեփականություն է։ Պահպանվել են մի շարք տնտեսական շինություններ, որոնց մի մասը վերակառուցված են, մյուս մասը՝ ավերված։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի դաստակերտներ
Հանս Պեգելման
Հանս Գուստավի Պեգելման (Hans Pöögelmann, գրական կեղծանուն՝ Հ. Ռոոսկայա (H. Rooskaja), ), էստոնացի ու խորհրդային քաղաքական գործիչ, հեղափոխական, հրատարակիչ, բանաստեղծ ու թարգմանիչ։ Եղել է Էստոնիայի կոմունիստական կուսակցության առաջնորդներից մեկը։
Կենսագրություն
Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում՝ Այդենհոֆ (Aidenhof, Aidu, այժմ ` Այդու) գյուղում։ 1888 թվականին ավարտել է դպրոցը Պայտսուում, 1895 թվականին` Էստոնիայի՝ Կաառլի (Kaarlimõisa) անվան Ալեքսանդրովյան ուսումնարանը։ 1892-1896 թվականներին որպես ուսուցիչ աշխատել է Վիտսյառվեում (Vitsjärve)։ Հետագայում աշխատել է փոստատանը։
1899-1901 թվականներին աշխատել է «Փոստիմես» («Postimees») թերթի խմբագրատանը, իսկ 1901-1903 թվականներին եղել է «Տեատյա» («Teataja») թերթի խմբագրական կոլեգիայի անդամ։
1902-1905 թվականներին սովորել է Գերմանական կայսրությունում՝ Լայպցիգի կոմերցիոն ինստիտուտում, որտեղ ծանոթացել է մարքսիզմի ուսմունքին։ 1905 թվականին դարձել է Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական աշխատանքային կուսակցության անդամ։ Նույն տարվա աշնանը Ռևելում (այժմ՝ Տալլին) մասնակցել է հեղափոխական գործողությունների, որից հետո ստիպված էր թաքնվել, ապա՝ փախչել արտասահման։
1909 թվականին ձերբակալվել է ու աքսորվել Նառիմսկ, որտեղից 1911 թվականին փախել է ԱՄՆ։ Մինչ Էստոնիա վերադառնալը՝ 1917 թվականը, Նյու-Յորքում աշխատել է էստոնացի սոցիալ-դեմոկրատների «Ուուս Իլմ» («Uus Ilm» — «Նոր աշխարհ») թերթում։
Հայրենիք վերադառնալուց հետո եղել է բոլշևիկյան «Կիյռ» («Kiir» — «Շող») թերթի խմբագրական կոլեգիայի անդամ, ինչպես նաև «Տեելինե» («Tööline» — «Բանվոր»), «Մաատամեես» («Maatamees» — «Անհող») թերթերի խմբագիր։
Խմբագրել է ԽՍՀՄ-ում լույս տեսնող էստոներեն «Օռաս» («Oras», 1923-1927) ամսագիրը, «Կոմմունիսմի Տեել» («Kommunismi Teel» — «Կոմունիզմի ճանապարհին», 1924-1936) թերթը և այլն։
Գնդակահարվել է 1938 թվականի հունվարի 27-ին։ Դատախազության փաստաթղթերում մահվան տարին նշված է 1941 թվականը։ Արդարացվել է մահից հետո։
Ստեղծագործություններ
Բանաստեղծությունների ժողովածուներ
Քաղաքական գրականություն ու տպագրված ելույթներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնացի գրողներ Կատեգորիա:Էստոնացի թարգմանիչներ
Ժողովածու (2603)
Ժողովածու (2603), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2603 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 14-րդ դարում Զաքեոս գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Ստեփաննոս որդի Տարստճի։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 23,5×16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 343 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է մագաղաթի վրա՝ բոլորագիծ երկաթագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 48բ, 157բ, հետադայի՝ 1ա (1513 թվական), 342ա (1561 թ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Խասգյուղ
Խասգյուղ, Խասգեղ, Խաս, գյուղ (ավան, գյուղաքաղաք) Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում, Մուշ քաղաքից մոտ 16 կմ հարավարևմտյան դաշտավայրում, Մեղրագետի ձախ կողմում՝ Բիթլիս տանող ճանապարհի վրա։
Աշխարհագրություն
Գյուղի միջով հոսում է Խասգյուղ անունով գետակը, որը ձախ կողմով միանում է Մեղրագետին։
Պատմություն
Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է բռնագաղթի ճանապարհին։
Բնակչություն
Ամենածաղկուն շրջանում գյուղն ուներ 700 տուն բնակիչ։ 1880 թվականին ուներ 540 տուն հայ և 10 տուն քուրդ բնակիչ, 1909 թվականին՝ 350 տուն հայ և 45 տուն քուրդ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը երկրագործություն, անասնապահություն, բրուտագործություն և առևտուրն էր։ Բնակիչներից շատերը եղել են բրուտներ։