cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռոալդ Դալ
Հետպատերազմյան կյանք
1960 թվականի դեկտեմբերի 5-ին չորս ամսական Թեո Դալը ծանր վիրավորվեց, երբ նրա մանկական սայլակը Նյու Յորքում հարվածեց մի տաքսու։ Որոշ ժամանակ նա տառապում էր հիդրոցեֆալիայով։ Արդյունքում նրա հայրը ներգրավվեց «Wade-Dahl-Till» (կամ WDT) փականի մշակման գործում, որն իրենից ներկայացնում է սարք՝ բարելավելու շունտը, որն օգտագործվում էր վիճակը մեղմելու համար ։ Փականը Դալի, հիդրոտեխնիկական ինժեներ Սթենլի Ուեյդի և Լոնդոնի Great Ormond Street հիվանդանոցի նյարդավիրաբույժ Քենեթ Թիլի համագործակցությունն էր, և այն հաջողությամբ օգտագործվեց աշխարհի գրեթե 3000 երեխաների համար։
1962 թվականի նոյեմբերին Դալի դուստրը՝ Օլիվիան, մահացավ կարմրուկի էնցեֆալիտից յոթ տարեկան հասակում։ Նրա մահըժվանից հետո Դալն իրեն մեղավոր էր զգում, որ չի կարողացել որևէ բան անել նրա համար ։ Այնուհետև Դալը դարձավ իմունիզացիայի կողմնակից և իր՝ 1982 թվականին "The BFG" գիրքը նվիրեց իր դստերը։  Օլիվիայի մահից և Եկեղեցու պաշտոնյայի հետ հանդիպումից հետո Դալը սկսեց քրիստոնեությունը դիտել որպես կեղծիք ։ Մինչ նա սգում էր երեխայի կորուստը, միաժամանակ հոգևոր առաջնորդություն էր փնտրում Ջեֆրի Ֆիշերից՝ Քենթերբերիի նախկին արքեպիսկոպոսից։ Նա սարսափեց, երբ Ֆիշերը հայտնեց, որ չնայած Օլիվիան դրախտում էր, նրա սիրելի շունը՝ Ռոուլին, երբեք նրան այնտեղ չէր միանա ։ Դալը հիշում է տարիներ անց. «Ես ուզում էի հարցնել նրան, թե ինչպես կարող է նա այդքան բացարձակ վստահ լինել, որ մյուս արարածները չեն արժանանում մեզ նման հատուկ վերաբերմունքի։ Ես նստեցի այնտեղ և մտածում էի, թե արդյոք այս մեծ և հայտնի եկեղեցականն իրոք գիտե՞ր, թե ինչի մասին է խոսում, և արդյոք նա ընդհանրապես որևէ բան գիտեր Աստծո կամ դրախտի մասին, և եթե չգիտեր, ապա աշխարհում ո՞վ գիտեր» ։
1965-1968 թվականներին Դալի կինը՝ Պատրիցիա Նիլը, տառապում էր ուղեղի երեք անևրիզմայով։ Նա այդ ժամանակ հղի էր իրենց հինգերորդ երեխայով՝ Լյուսիով։ Դալը հաջորդ ամիսների ընթացքում վերահսկեց իր վերականգնումը. Նիլը ստիպված էր նորից սովորել խոսել և քայլել, բայց նրան հաջողվեց վերադառնալ դերասանական կարիերային։ Նրանց կյանքի այս շրջանը դրամատիզացվել է Պատրիցիա Նիլի պատմությունը (1981) ֆիլմում, որտեղ զույգին մարմնավորել են Գլենդա Ջեքսոնը և Դիրկ Բոգարդը։
1972 թվականին Ռոալդ Դալը հանդիպեց փոխգնդապետի զարմուհու՝ Ֆելիսիթի դ'Աբրեու Կրոսլանդին, որն ամուսնացած էր Մարգարետ Բոուս Լիոնի՝ թագուհի մոր առաջին զարմիկի հետ։ Ֆելիսիթն աշխատում էր որպես դեկորատոր՝ Մաքսիմ սուրճի գովազդի վրա հեղինակի այն ժամանակվա կնոջ՝ Պատրիսիա Նիլի հետ։ Երբ Դալն ու Ֆելիսիթը հանդիպեց, սիրահարվեցին առաջին իսկ վաայրկյանից, և նրանց միջև ծնված սիրավեպն ապրեց շուրջ 11 տարի։  1983 թվականին Նիլն ու Դալն ամուսնալուծվեցին, և Դալն ամուսնացավ Ֆելիսիթիի հետ  Հարավային Լոնդոնի Բրիքսթոնի քաղաքապետարանում։ Ֆելիսիթը (հայտնի է որպես Լիսի) թողեց իր աշխատանքը և տեղափոխվեց Gipsy House Մեծ Միսենդեն Բուքինգհեմշիրում, որը Դալի տունն էր 1954 թվականից։
1986 թվականի Ամանորյա պատվավոր ցանկում առաջարկվել է Դալին նշանակել Բրիտանական կայսրության շքանշանի (OBE) սպա, սակայն առաջարկը մերժել է։ Դալը ցանկանում էր ասպետի կոչում ստանալ, որպեսզի իր կինը լիներ Լեդի Դալը։ 2012 թվականին Դալը հայտնվեց «Նոր Էլիզաբեթյանների» ցուցակում՝ նշելու թագուհի Էլիզաբեթ II-ի ադամանդե հոբելյանը։ Յոթ ակադեմիկոսներից, լրագրողներից և պատմաբաններից կազմված խումբը Դալին անվանել է Միացյալ Թագավորության այն մարդկանց խմբի մեջ, «որոնց գործողությունները Եղիսաբեթ II-ի օրոք զգալի ազդեցություն են ունեցել այս կղզիների կյանքի վրա»։ 2016 թվականի սեպտեմբերին նրա դուստր Լյուսին իր պատվին ստացավ BBC-ի Blue Peter Gold կրծքանշանը։ Սա առաջին դեպքն էր, որ շքանշանը շնորհվում էր հետմահու։
Ստեղծագործություն
Դալի առաջին հրատարակված աշխատանքը, որը ոգեշնչված էր Ք.Ս. Ֆորեստերի հետ հանդիպումից, կոչվում էր «Մի կտոր տորթ», որը, սակայն The Saturday Evening Post-ը գնեց 1000 ԱՄՆ դոլարով և հրապարակեց «Կործանված Լիբիայի վրայով» վերնագրով 1942թ. օգոստոսի 1-ին։
Դալի առաջին մանկական գիրքը «Գրեմլիններն» էր, որը հրատարակվել է 1943 թվականին։ Այն չարաճճի փոքրիկ արարածների մասին է, որոնք թագավորական ռազմաօդային ուժերի բանահյուսության մաս էին կազմում։ RAF օդաչուները մեղադրում էին գրեմլիններին ինքնաթիռի հետ կապված բոլոր խնդիրների համար։  Վաշինգտոնում Բրիտանական դեսպանատանը գտնվելու ժամանակ Դալը պատճեն ուղարկեց առաջին տիկին Էլեոնորա Ռուզվելտին, որը այն կարդաց իր թոռներին,  և գիրքը պատվիրեց Ուոլթ Դիսնեյը մի ֆիլմի համար, որն այդպես էլ չնկարահանվեց։ Դալը շարունակեց գրել 20-րդ դարի ամենասիրված մանկական պատմություններից մի քանիսը, ինչպիսիք են Չարլին և շոկոլադի գործարանը, Մաթիլդան, Ջեյմսը և հսկա դեղձը, Վհուկները, Ֆանտաստիկ պարոն Ֆոքսը, Թվիթսը և Ջորջի Հրաշալի Բժշկությունը։
Դալը նաև ունեցել է հաջող կարիերա՝ որպես մեծահասակների պատմվածքների գրող, որոնցում հաճախ միախառնվում էին հումորն ու անմեղությունը զարմանալի սյուժետային շրջադարձերով։ The Mystery Writers of America-ն Դալին բերեց Էդգարի երեք մրցանակ իր աշխատանքի համար, և շատերն ի սկզբանե գրված էին այնպիսի ամերիկյան ամսագրերի համար, ինչպիսիք են Collier's-ը («The Collector's Item» 1948 թվականի սեպտեմբերի 4-ի Collier's շաբաթվա աստղային պատմությունն էր), Ladies Home Journal, Harper's-ը, Playboy-ը և The New Yorker-ը։ Հետագայում Դալի պատմությունները հավաքեցին անթոլոգիաների մեջ և զգալի ժողովրդականություն ձեռք բերեցին։ Դալը գրել է ավելի քան 60 պատմվածք, և դրանք հայտնվել են բազմաթիվ ժողովածուներում, որոնցից մի քանիսը գրքի տեսքով հրատարակվել են միայն նրա մահից հետո։
Նրա ամենահայտնի պատմություններից մեկը՝ «Ծխողը», որը նաև հայտնի է որպես «Մարդը հարավից», նկարահանվել է երկու անգամ․ 1960 և 1985 թվականներին Ալֆրեդ Հիչքոկը ներկայացնում է սերիալի տեսքով։ Այն նաև հարմարեցվել է Քվենտին Տարանտինոյի «Չորս սենյակ» ֆիլմի մեկ հատվածում (1995)։ Հաճախ անթոլոգիզացված այս դասականը վերաբերում է մի տղամարդու Ջամայկայում, որը խաղադրույք է կատարում այցելուների հետ՝ փորձելով մատները հանել նրանց ձեռքերից։ Հիչքոքի սերիալի 1960 թվականի բնօրինակ տարբերակի գլխավոր դերերում են Սթիվ Մակքուինը և Փիթեր Լորը։ Հիչքոքի շարքում օգտագործվել են Դալի հինգ լրացուցիչ պատմություններ։
1960-ականներին Դալը ձեռք բերեց ավանդական ռոմանական վարդո, և իր ընտանիքը սկսեց այն օգտագործել որպես խաղատուն իր երեխաների համար՝ Բուքինգհեմշիր նահանգի Մեծն Միսենդենում։ Հետագայում նա օգտագործել է վարդոն որպես գրասենյակ, որտեղ գրել է 1975 թվականին աշխարհի չեմպիոն «Դենի» վեպը։ Դալը գրքի հիմնական սյուժեում ներառել է գնչուական վագոն, որտեղ երիտասարդ անգլիացի տղան՝ Դեննին, և նրա հայրը՝ Ուիլյամը (ֆիլմի ադապտացիայի մեջ մարմնավորել է Ջերեմի Այրոնսը) ապրում են վարդոյում։ Մեծն Միսսենդենի բազմաթիվ այլ տեսարաններ և կերպարներ արտացոլված են նրա ստեղծագործության մեջ։ Օրինակ՝ գյուղի գրադարանը ոգեշնչում էր տիկին Ֆելփսի գրադարանը Մաթիլդայում, որտեղ տիտղոսակիր հերոսը չորս տարեկանում խժռում է դասական գրականությունը։
Նրա «Անսպասելիի հեքիաթները» պատմվածքների ժողովածուն հարմարեցվել է համանուն հաջողակ հեռուստասերիալին՝ սկսելով «Մարդը հարավից» հատվածով։ Երբ Դալի՝ սեփական օրիգինալ պատմությունների պաշարը սպառվեց, շարքը համալրվեց Դալի ոճով ստեղծագործող հեղինակների պատմություններով, այդ թվում՝ Ջոն Քոլիերի և Սթենլի Էլինի կողմից։
Ենթադրվում է, որ Դալի պատմվածքներից մի քանիսը հատվածներ են նրա հորեղբայր Օսվալդի օրագրից՝ հարուստ ջենթլմենի, որի սեռական սխրանքները կազմում են այս պատմությունների թեման։ Իր «Իմ հորեղբայր Օսվալդը» վեպում հորեղբայրը ներգրավվում է կնոջը սիրային ըմպելիքով գայթակղելու գործում։ Ըմպելիքը գաղտնի ավելացվում էր շոկոլադե տրյուֆելներին, որոնք պատրաստվում էին Դալի սիրելի շոկոլադի խանութում՝ Լոնդոնի Պիկադիլի Պրեստատում։ Memories with Food at Gipsy House-ը, որը գրվել է Դալի կնոջ՝ Ֆելիսիթիի հետ և հրապարակվել հետմահու 1991 թվականին, բաղադրատոմսերի, ընտանեկան հիշողությունների և Դալի մտորումների խառնուրդ էր սիրելի թեմաների շուրջ, ինչպիսիք են շոկոլադը, սոխը և կլարետը։
Նրա կենդանության օրոք հրատարակված վերջին գիրքը՝ Էսիո Տրոտը, որը լույս է տեսել 1990 թվականի հունվարին, ոճային փոփոխություն է եղել հեղինակի համար։ Ի տարբերություն Դալի այլ ստեղծագործությունների (որոնք հաճախ ցուցադրում են բռնակալ մեծահասակներ և հերոսացած/կախարդական երեխաներ), դա մի ծեր, միայնակ տղամարդու պատմություն է, որը փորձում է կապ հաստատել մի կնոջ հետ, որին հեռվից սիրել է։ 1994 թվականին գրքի՝ անգլերեն լեզվով աուդիոգրքի ձայնագրությունը տրամադրվել է Monty Python-ի անդամ Մայքլ Փեյլինի կողմից։  2015 թվականին այն ադապտացվել է սցենարիստ Ռիչարդ Քերթիսի կողմից հանրահայտ BBC-ի կատակերգական հեռուստատեսային ֆիլմում՝ Ռոալդ Դալի «Էսիո Տրոտը», որտեղ զույգի դերում հանդես են գալիս Դասթին Հոֆմանը և Ջուդի Դենչը։
Մանկական գեղարվեստական գրականություն
Դալի մանկական ստեղծագործությունները հաճախ ներկայացված են երեխայի տեսանկյունից։ Դրանք սովորաբար ներառում են չափահաս չարագործների, որոնք վատ են վերաբերվում երեխաներին, և առնվազն մեկ «լավ» չափահաս, որը հակազդում է չարագործին/ներին։ Այս դետալները գալիս են խոսելու այն չարաշահումների մասին, որոնք Դալը հայտարարել է, որ զգացել է իր հաճախած գիշերօթիկ դպրոցներում։ Դալի գրքերը տոնում են երեխայի հաղթանակը։ Մանկական գրքերի քննադատ Ամանդա Քրեյգն այս մասին ասել է. «Նա միանշանակ կարծում էր, որ լավը երիտասարդն ու բարին են, որոնք հաղթում են ծերերին, ագահներին և չարերին»։ Աննա Լեսկիևիչը The Telegraph-ում գրել է. «Երեխաների երևակայությունների և վախերի մեջ մտնելու և դրանք անարխիկ հրճվանքով էջին դնելու նրա բացառիկ տաղանդի արդյունքն է։ Չափահաս չարագործները նկարվում են սարսափելի մանրամասներով, նախքան նրանք կբացահայտվեն որպես ստախոսներ ու կեղծավորներ և կտապալվեն վրեժխնդրությամբ։ Արդարություն՝ կա՛մ հանկարծակի կախարդանքով, կա՛մ երեխաների գերազանց սրամտությամբ, որոնց նրանք վատ են վերաբերվում»։
Թեև նրա քմահաճ ֆանտաստիկ պատմությունները պարունակում են հիմքում ընկած ջերմ զգացողություններ, դրանք հաճախ համադրվում են մռայլ կատակերգական և երբեմն պարունակում են բռնության տեսարաններ : The Witches, George's Marvelous Medicine և Matilda-ն այս բանաձևի օրինակներ են։ Հետևում է BFG-ն, որտեղ բարի հսկան (BFG կամ «Մեծ ընկերական հսկա») ներկայացնում է «լավ չափահաս» արխետիպով, իսկ մյուս հսկաները «վատ մեծահասակներն» են։ Այս բանաձեւը որոշակիորեն նկատելի է նաև Դալի՝ Chitty Chitty Bang Bang-ի ֆիլմի սցենարում։ Դասակարգային գիտակցված թեմաները ի հայտ են գալիս նաև այնպիսի ստեղծագործություններում, ինչպիսիք են «Ֆանտաստիկ պարոն Ֆոքսը» և «Դենին»՝ աշխարհի չեմպիոնը։
Դալը նաև պատկերում է շատ գեր երեխաների կերպարներ։ Օգոստուս Գլոպը, Բրյուս Բոգտրոտերը և Բրունո Ջենկինսը այս կերպարներից մի քանիսն են, թեև մորաքույր Սպունգ անունով մի վիթխարի կին ներկայացված է «Ջեյմս և հսկա դեղձ» ֆիլմում, իսկ գարշելի ֆերմեր Բոգգիսը «Ֆանտաստիկ պարոն Ֆոքս»-ում չափազանց գեր կերպար է։ Այս բոլոր կերպարները (բացառությամբ Բրյուս Բոգտրոթերի) կա՛մ չարագործներ են, կա՛մ պարզապես տհաճ շատակերներ։ Նրանք սովորաբար պատժվում են դրա համար. Օգոստուս Գլոպը խմում է Վիլլի Վոնկայի շոկոլադե գետից՝ արհամարհելով մեծահասակներին, որոնք նրան հորդորում են չանել դա։ Արդյունքում հերոսը ներս է ընկնում՝ գրեթե վերածվելով դարդոսի։ Մաթիլդայում Բրյուս Բոգտրոտերը տորթ է գողանում չար տնօրենուհուց՝ միսս Թրանշբուլից, և ստիպված է լինում դպրոցի առջև ուտել հսկայական շոկոլադե տորթ։ Երբ նրան անսպասելիորեն դա հաջողվում է, Թրունչբուլը ջարդում է դատարկ ափսեն նրա գլխավերևում։ The Witches-ում Բրունո Ջենքինսին հրապուրում են կախարդները (որոնց առաջնորդը Մեծ Բարձր Վհուկն է) իրենց կոնվենցիայի մեջ՝ շոկոլադի խոստումով, նախքան նրան մուկ կդարձնեն։ Սպունգ մորաքույրը հարթեցնում է հսկա դեղձը։ Երբ Դալը տղա էր, նրա մայրը պատմում էր նրան և իր քույրերին տրոլների և այլ առասպելական նորվեգական արարածների մասին, և նրա մանկական որոշ գրքեր պարունակում են հղումներ կամ տարրեր, որոնք ոգեշնչված են այս պատմություններից, ինչպիսիք են The BFG-ի հսկաները, աղվեսի ընտանիքը, Ֆանտաստիկ պարոն Ֆոքսը և տրոլները The Minpins-ում։
Ստանալով 1983 թվականին Համաշխարհային ֆանտազիայի մրցանակը կյանքի նվաճումների համար՝ Դալը խրախուսեց իր երեխաներին և իր ընթերցողներին ազատ արձակել իրենց երևակայությունը։ Նրա դուստր Լյուսին ասել է, որ «նրա ոգին այնքան մեծ էր և այնքան լայն, որ նա մեզ սովորեցրեց հավատալ մոգությանը»։
Դալը հայտնի էր նաև լեզվի հնարամիտ, խաղային օգտագործմամբ, որը նրա գրելու հիմնական տարրն էր։ Նա հորինեց նոր բառեր՝ խզբզելով բառերը և չարախոսություններ կազմելով։ Բառարանագիր Սյուզան Ռեննին հայտարարել է, որ Դալն իր նոր բառերը կառուցել է ծանոթ հնչյունների վրա՝ հավելելով.
Դալը իր բոլոր մանկական գրքերի վրա հիշատակում էր հետևյալ 8 կանոնները.
2016 թվականին նշելով Դալի ծննդյան հարյուրամյակը՝ Ռեննին կազմեց Օքսֆորդի Ռոալդ Դալի բառարանը, որը ներառում է նրա հորինած բառերից շատերը և դրանց նշանակությունը։ Ռեննին մեկնաբանեց, որ Դալի որոշ խոսքեր արդեն իսկ դուրս են եկել իր աշխարհից, օրինակ՝ «Scrumdiddlyumptious»։ Իր պոեզիայում Դալը տալիս է հայտնի մանկական ոտանավորների և հեքիաթների հումորային վերաիմաստավորում՝ մատուցելով անակնկալ վերջաբաններ ավանդական «երջանիկ-երջանիկ»-ի փոխարեն։ Դալի «Revolting Rhymes» բանաստեղծությունների ժողովածուն ձայնագրված է աուդիոգրքի տեսքով և պատմվում է դերասան Ալան Քամինգի կողմից։
Սցենարներ
1960-ականներին մի որոշ ժամանակ Դալը գրում էր սցենարներ։ Երկրորդը՝ Ջեյմս Բոնդի «Դու միայն երկու անգամ ես ապրում» ֆիլմը և «Չիթի Չիթի Բենգ Բանգ»-ը Յան Ֆլեմինգի վեպերի ադապտացիաներն էին։ Դալը նաև սկսեց ադապտացնել իր սեփական «Չարլին և շոկոլադի գործարանը» վեպը, որն ավարտեց և վերաշարադրեց Դեյվիդ Սելցերը այն բանից հետո, երբ Դալը չկարողացավ հասնել վերջնաժամկետներին, և ստեղծվեց «Վիլի Վոնկան և շոկոլադի գործարանը» ֆիլմը (1971)։ Ավելի ուշ Դալը հերքեց ֆիլմը՝ ասելով, որ «հիասթափված է», քանի որ «կարծում էր, որ այն չափազանց մեծ շեշտադրում է դնում Վիլլի Վոնկայի վրա, ոչ թե Չարլիի»։ Նրան «վրդովեցրել էին» նաև Դեյվիդ Սելցերի՝ սցենարի իր նախագծում մշակված սյուժեի շեղումները։ Դա հանգեցրեց նրան, որ նա հրաժարվեց գրքի այլ տարբերակներից, որոնք պետք է պատրաստվեին իր կյանքի ընթացքում, ինչպես նաև «Չարլին և մեծ ապակե վերելակը» շարունակության տարբերակը։
Ազդեցություններ
Դալի գրական ազդեցությունների հիմնական մասը եկել է իր մանկությունից։ Երիտասարդ տարիներին նա մոլի ընթերցող էր, հատկապես հիացած էր հերոսության և հաղթանակի ֆանտաստիկ հեքիաթներով։ Նրա սիրելի հեղինակներից էին Ռադյարդ Քիփլինգը, Չարլզ Դիքենսը, Ուիլյամ Մեյքփիս Թակերին և Ֆրեդերիկ Մարիատը, և նրանց ստեղծագործությունները մնայուն հետք թողեցին նրա կյանքում և գրականության վրա։ Ջո Սոմերլադը The Independent-ում գրում է. «Դալի վեպերը հաճախ մութ գործեր են, լցված դաժանությամբ, վիշտով և դիկենսյան մեծահասակներով, որոնք հակված են որկրամոլության և սադիզմի։ Հեղինակն ակնհայտորեն պարտավոր էր զգուշացնել իր երիտասարդ ընթերցողներին աշխարհի չարիքների մասին՝ դասեր քաղելով դրանցից և հույս ներշնչելով, որ նրանք կարող են դիմանալ դառը ճշմարտություններին և լինել ուժեղ՝ դրանք լսելու համար»։
Դալի վրա ազդեցություն է թողել նաև Լյուիս Քերոլի Ալիսի արկածները հրաշքների աշխարհում։ «Խմիր ինձ» դրվագը Ալիսում ոգեշնչեց մի տեսարան Դալի Ջորջի Հրաշալի բժշկության մեջ, որտեղ բռնակալ տատիկը խմիչք է խմում և պայթեցվում ագարակի չափով։ Գտնելով իր տանը չափազանց շատ շեղումներ՝ Դալը հիշում էր, որ բանաստեղծ Դիլան Թոմասը գտել էր խաղաղ կացարան՝ տան մոտ գրելու համար։ Դալը ճանապարհորդեց այցելելու Թոմասի խրճիթը Կարմարթենշիրում, Ուելս 1950-ականներին և, ներս նայելուց հետո, որոշեց դրա կրկնօրինակը պատրաստել՝ գրելու համար։
Դալը սիրում էր ուրվականների պատմությունները և պնդում էր, որ Ջոնաս Լիի «Trolls»-ը երբևէ գրված ուրվականների լավագույն պատմություններից մեկն է։ Երբ նա դեռ պատանի էր, նրա մայրը՝ Սոֆի Դալը, Դալին և նրա քույրերին պատմում էր ավանդական նորվեգական առասպելներն ու լեգենդները իր հայրենի հայրենիքից։ Դալը միշտ պնդում էր, որ իր մայրը և նրա պատմությունները մեծ ազդեցություն են ունեցել իր գրելու վրա։ Հարցազրույցներից մեկում նա նշել է. «Նա հեքիաթներ պատմող մեծ մարդ էր։ Նրա հիշողությունը զարմանալի էր, և ոչինչ, որ երբևէ պատահել էր նրան իր կյանքում, չի մոռացվել»։ Երբ Դալը սկսեց գրել և հրատարակել իր հայտնի գրքերը երեխաների համար։ Նա «Վհուկները» ֆիլմում ներառել է տատիկի կերպար և ավելի ուշ ասել, որ նա ուղղակիորեն հիմնված է իր մոր վրա՝ որպես հարգանքի տուրք։
Հեռուստատեսություն
1961 թվականին Դալը վարեց և գրեց գիտաֆանտաստիկ և սարսափ հեռուստատեսային անթոլոգիայի շարք, որը կոչվում էր «Ելք» և նախորդում էր «Մթնշաղի գոտի» սերիալին CBS ցանցում 14 դրվագներով մարտից հուլիս ամիսը։ Նյու Յորքում նկարահանված վերջին դրամատիկ ցանցային շոուներից մեկը, ամբողջ սերիան հասանելի է Նյու Յորքի և Լոս Անջելեսի The Paley Center for Media Center-ում դիտելու համար։ Նա նաև գրել է BBC-ի երգիծական կատակերգական հաղորդման համար, որը վարում էր Դեյվիդ Ֆրոստը։
Բրիտանական հեռուստասերիալ «Անսպասելիի հեքիաթները» սկզբնապես հեռարձակվել է ITV հեռուստաալիքով 1979-1988 թվականներին։ Շարքը թողարկվեց՝ կապված Դալի համանուն պատմվածքի անթոլոգիայի հետ, որն ընթերցողներին ծանոթացրել էր բազմաթիվ մոտիվների հետ, որոնք տարածված էին նրա գրվածքներում։ Շարքը տարբեր հեքիաթների անթոլոգիա էր՝ սկզբում հիմնված Դալի պատմվածքների վրա։  Պատմությունները երբեմն չարագուշակ էին, երբեմն՝ զզվելի կատակերգական, և սովորաբար ունենում էին շրջադարձային ավարտ։ Դալը տեսախցիկին ներկայացրեց առաջին երկու սերիաների բոլոր դրվագները, որոնք կրում էին «Ռոալդ Դալի անսպասելիի հեքիաթները» ամբողջական անվանումը։
Մահ և ժառանգություն
1996 թվականի նոյեմբերին Ռոալդ Դալի մանկական պատկերասրահը բացվեց Բուքինգհեմշիր շրջանի թանգարանում՝ մոտակայքում գտնվող Էյլսբերիում։ Հիմնական գոտու 6223 Դալ աստերոիդը, որը հայտնաբերել է չեխ աստղագետ Անտոնին Մրկոսը, անվանվել է նրա հիշատակին 1996 թվականին։
2002 թվականին Քարդիֆ Բեյի ժամանակակից տեսարժան վայրերից մեկը՝ Oval Basin հրապարակը, վերանվանվեց Roald Dahl Plass: Plass-ը նորվեգերեն նշանակում է «տեղ» կամ «քառակուսի»՝ ակնարկելով գրողի նորվեգական արմատները։ Հասարակության կողմից նաև կոչեր են հնչել, որպեսզի նրա մշտական ​​արձանը կանգնեցնեն Քարդիֆում։ 2016 թվականին քաղաքը Լլանդաֆում նշել է Դալի ծննդյան հարյուրամյակը։ Ուելսի արվեստի կազմակերպությունները, այդ թվում՝ Ուելսի Ազգային թատրոնը, Ուելսի Հազարամյակի կենտրոնը և Գրական Ուելսը, հավաքվեցին մի շարք միջոցառումների համար, որոնք կոչվում էին Ռոալդ Դալ 100՝ ներառյալ անսպասելիների քաղաքը Քարդիֆի ամբողջ տարածքում, որը նշանավորեց նրա ժառանգությունը։
Դալի բարեգործական պարտավորությունները նյարդաբանության, արյունաբանության և գրագիտության ոլորտներում իր կյանքի ընթացքում շարունակվել են նրա այրու կողմից՝ իր մահից ի վեր՝ Ռոալդ Դալի հրաշալի մանկական բարեգործական կազմակերպության միջոցով, որը նախկինում հայտնի էր որպես Ռոալդ Դալի հիմնադրամ։ Բարեգործական կազմակերպությունը խնամք և աջակցություն է տրամադրում ծանր հիվանդ երեխաներին և երիտասարդներին ողջ Մեծ Բրիտանիայում։ 2005թ. հունիսին Ռոալդ Դալի թանգարանը և գրական կենտրոնը հեղինակի հայրենի Մեծ Միսենդեն գյուղում պաշտոնապես բացվեց Շերի Բլերի՝ Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Թոնի Բլերի կնոջ կողմից՝ տոնելու Ռոալդ Դալի աշխատանքը և առաջ մղելու նրա աշխատանքը գրագիտության ոլորտում։ Ավելի քան 50,000 այցելու արտասահմանից, հիմնականում Ավստրալիայից, Ճապոնիայից, Միացյալ Նահանգներից և Գերմանիայից ամեն տարի գնում է գյուղի թանգարան։
2008 թվականին Մեծ Բրիտանիայի Booktrust բարեգործական կազմակերպությունը և մանկական դափնեկիր Մայքլ Ռոզենը բացեցին The Roald Dahl Funny Prize-ը, որը ամենամյա մրցանակ է հումորային մանկական գեղարվեստական գրականության հեղինակներին ։ 2009 թվականի սեպտեմբերի 14-ին (Դալի ծննդյան 93-րդ տարեդարձի հաջորդ օրը) Լլանդաֆում բացվեց նրա պատվին առաջին կապույտ հուշատախտակը։ Նրա ծննդյան վայրը հիշատակելու փոխարեն, սակայն, հուշատախտակը կանգնեցվել է նախկին քաղցրավենիքի խանութի պատին («1924-ի «Մեծն մկնիկի դավադրությունը») պատին, որը նկարագրված է նրա ինքնակենսագրական «Տղայի» առաջին մասում։ Այն բացվեց նրա այրի Ֆելիսիթիի և որդի Թեոյի կողմից։ 2018-ին Ուեսթոն-սուպեր-Մարը՝ քաղաքը, որը Դալը նկարագրում էր որպես «թափառող ծովափնյա հանգստավայր», բացեց նրան նվիրված կապույտ հուշատախտակ այն վայրում, որտեղ Դալը հաճախում էր գիշերօթիկ դպրոց։ Սեպտեմբերի 13-ին Դալի ծննդյան տարեդարձը նշվում է որպես «Ռոալդ Դալի օր» Աֆրիկայում, Միացյալ Թագավորությունում և Լատինական Ամերիկայում։
Ի պատիվ Դալի, Թագավորական Ջիբրալթարի փոստային բաժանմունքը 2010 թվականին թողարկեց չորս նամականիշների հավաքածու, որտեղ ներկայացված էին Քվենտին Բլեյքի բնօրինակ նկարազարդումները չորս մանկական գրքերի համար, որոնք գրվել էին Դալի կողմից իր երկարամյա կարիերայի ընթացքում. BFG-ը, The Twits-ը, Charlie and the Chocolate Factory-ը և Matilda-ն։ Վեց նամականիշների հավաքածու թողարկվել է Royal Mail-ի կողմից 2012 թվականին, որտեղ պատկերված են Բլեյքի նկարազարդումները Չարլիի և շոկոլադի գործարանի, The Twits, The Witches, Matilda, Fantastic Mr Fox և James and the Giant Peach համարների համար։ Սթիվեն Սփիլբերգը կարդացել է «BFG»-ն իր երեխաների համար, երբ նրանք փոքր էին։ Նա ընդգծում է այն փաստը, որ լավ է լինել տարբեր, ինչպես նաև ունենալ վառ երևակայություն. «Շատ կարևոր է, որ մենք պահպանենք փոքր երեխաներին իրենց երևակայությամբ ազատ վազելու ավանդույթը։ Կախարդանքն ու երևակայությունը նույնն են»։  Դերասանուհի Սքարլեթ Յոհանսոնն անվանել է «Ֆանտաստիկ պարոն Ֆոքսին» այն հինգ գրքերից մեկը, որոնք փոփոխություններ են արել իր կյանքում։
"Դալն ունի աներևակայելի տարբերակիչ ոճ. նրա դիվերսիոն, անկանխատեսելի սյուժեները, երաժշտական ​​արձակը և պայծառ խելքն անհնար է ընդօրինակել։ Եվ այնուամենայնիվ, նրա պատմությունները զարմանալիորեն ճկուն են։ Ինչպես իր պատմվածքներից շատերում Դալն առաջարկում է մի պատմություն, որտեղ անհանգստություն առաջացնելը պարգևատրվում է, և խաղերն ու հնարքներն ավելի հաջողակ են, քան կանոններին հետևելը։ Թերևս սա, առավել քան որևէ բան, պատճառ կարող է դառնալ, որ Դալի պատմությունները շարժեն այդքան մեծահասակների և երեխաների երևակայությունը։ Սա է նաև պատճառը, որ այդքան շատ հեքիաթասացներ բեմում և էկրանին չեն կարողանում նրա հեքիաթները իրենց անհատական ​​ոճով վերափոխել։ Հենց նրա աշխատանքի ամբողջ մասշտաբով խաղասիրությունն ու հնարամտությունը միշտ գնահատվում են ավելի բարձր ձանձրալի հատկությունների նկատմամբ, ինչպիսիք են հնազանդությունն ու հարգանքը։ Դալի աշխարհում ստեղծագործական խանգարումը ներկայացվում է այնպիսի գրավիչ, համեղ լույսի ներքո, որ դուք չեք կարող չմիանալ զվարճությանը։"
- Աննա Լեսկիևիչը The Telegraph-ում, «Ինչու ենք մենք սիրում Ռոալդ Դալի չարաճճի ոգին»։
Համարվում է որպես «20-րդ դարի երեխաների մեծագույն հեքիաթասացներից մեկը»` Դալը The Times-ի կողմից 1945 թվականից ի վեր ճանաչվել է 50 մեծագույն բրիտանացի գրողներից մեկը։ Նա դասվում է աշխարհի ամենավաճառվող գեղարվեստական ​​գրականության հեղինակների շարքին, որոնց վաճառքը գնահատվում է ավելի քան 250 միլիոն,    իսկ նրա գրքերը հրատարակվել են 63 լեզուներով։ 2000 թվականին Դալը գլխավորեց Բրիտանիայի սիրելի հեղինակների ցուցակը։ 2003 թվականին Դալի չորս գրքերը՝ Չարլիի գլխավորությամբ և 35-րդ համարի շոկոլադե գործարանը, դասվել են 100 լավագույնների շարքին The Big Read-ում, BBC-ի կողմից անցկացված բրիտանական հանրության հարցման՝ որոշելու համար «ազգի բոլոր ժամանակների ամենասիրված վեպը»։  : 2006 թվականին Գրականության թագավորական միության ցուցակում Հարրի Փոթերի հեղինակ Ջ.Կ. Ռոուլինգն անվանել է «Չարլին և շոկոլադի գործարանը» իր լավագույն տասը գրքերից մեկը, որը յուրաքանչյուր երեխա պետք է կարդա։ 2012թ.-ին Մաթիլդան զբաղեցրել է 30-րդ տեղը բոլոր ժամանակների լավագույն մանկական վեպերի շարքում «School Library Journal» ամսագրի կողմից հրապարակված հարցման մեջ, որը հիմնականում ամերիկյան լսարան է ընդգրկում։ Թոփ 100-ում ներառված էին Դալի չորս գրքերը՝ ավելի շատ, քան ցանկացած այլ գրող՝ Մաթիլդան, Չարլին և շոկոլադի գործարանը, Վհուկները և BFG-ն։ Ամերիկյան Time ամսագիրը Դալի երեք գիրք է անվանել բոլոր ժամանակների 100 լավագույն պատանի-մեծահասակների գրքերի ցանկում՝ ավելի շատ, քան ցանկացած այլ հեղինակ։ Դալը Միացյալ Թագավորության գրադարաններում ամենաշատ ընթերցված հեղինակներից մեկն է։
2012 թվականին Դալը եղել է բրիտանական մշակութային սրբապատկերների թվում, որոնք ընտրվել են նկարիչ սըր Փիթեր Բլեյքի կողմից՝ հայտնվելու իր ամենահայտնի արվեստի գործի նոր տարբերակում՝ Beatles-ի Sgt-ում։ Pepper's Lonely Hearts Club Band ալբոմի շապիկը՝ նշելու իր կյանքի բրիտանացի մշակութային գործիչներին, որոնց նա ամենաշատն է հիացնում։ 2016 թվականին Դալի մնայուն ժողովրդականությունը ապացուցվեց նրանով, որ նա զբաղեցրեց Ամազոնի ամենավաճառվող մանկական հեղինակների հնգյակում վերջին մեկ տարվա ընթացքում առցանց խանութում՝ տպագրված և Kindle խանութի վաճառքները դիտելով։ 2017 թվականին Մեծ Բրիտանիայի մեծագույն հեղինակների, երգերի հեղինակների, արվեստագետների և լուսանկարիչների հարցման ժամանակ Դալը ճանաչվել է բոլոր ժամանակների մեծագույն հեքիաթասացը՝ առաջ անցնելով Դիքենսից, Շեքսպիրից, Ռոուլինգից և Սփիլբերգից։ 2017 թվականին Նորվեգական ավիաընկերությունը հայտարարեց, որ Դալի պատկերը կհայտնվի իրենց Boeing 737-800 ինքնաթիռներից մեկի պոչի լողակի վրա։ Նա ընկերության վեց «բրիտանական պոչային լողակների հերոսներից» է՝ միանալով Քուինի ֆրոնտմեն Ֆրեդի Մերկուրիին, Անգլիայի աշխարհի գավաթի հաղթող Բոբի Մուրին, արձակագիր Ջեյն Օսթինին, օդաչու Էմի Ջոնսոնին և ավիացիոն ձեռնարկատեր Ֆրեդի Լեյքերին։
2021 թվականի սեպտեմբերին Netflix-ը ձեռք բերեց Roald Dahl Story Company-ն ավելի քան 500 միլիոն ֆունտ ստեռլինգ արժողությամբ գործարքով։
Հակասեմիտիզմ
Դալը վերանայեց Թոնի Քլիֆթոնի «Աստված լացը» պատկերագիրքը, որը պատմում է Արևմտյան Բեյրութի պաշարման մասին իսրայելական բանակի կողմից 1982 թվականի Լիբանանի պատերազմի ժամանակ։ Հոդվածը հայտնվեց Literary Review-ի 1983 թվականի օգոստոսի համարում և դարձավ լրատվամիջոցների բազմաթիվ մեկնաբանությունների առարկա էր։   Ըստ Դալի, մինչ այդ պահը «մարդկանց ռասան», այսինքն՝ հրեաները, երբեք «զոհերից այսքան արագ չէր անցել բարբարոս մարդասպանների»։ Հոլոքոստից հետո բոլորի կարեկցանքը վերածվել էր «ատելության և զզվանքի»։ Դալը գրում էր, որ Քլիֆթոնի գիրքը ընթերցողներին կդարձնի «կատաղի հակաիսրայելական»՝ նշելով. «Ես հակասեմական չեմ, ես հակաիսրայելական եմ։ Նա ենթադրում էր. «Պե՞տք է արդյոք Իսրայելը, ինչպես և Գերմանիան, ծնկի բերվի, նախքան նա կսովորի, թե ինչպես ապրել այս աշխարհում»։ Կան հաստատություններ, որոնք «չեն համարձակվում հակահարված տալ» իսրայելցիներին։
Դալը 1983 թվականի օգոստոսին New Statesman-ի լրագրողին ասել է. «Հրեական բնավորության մեջ կա մի հատկանիշ, որը թշնամանք է առաջացնում, գուցե դա մի տեսակ առատաձեռնության պակաս է ոչ հրեաների նկատմամբ։ Ես նկատի ունեմ, որ միշտ կա պատճառ։ Նույնիսկ Հիտլերի պես գարշահոտը առանց որևէ պատճառի նրանց չէր ընտրում»։ 1990 թվականին, The Independent-ին տված հարցազրույցի ժամանակ Դալը բացատրեց, որ Իսրայելի հետ իր խնդիրը սկսվել է, երբ նրանք ներխուժել էին երկիր։ Լիբանանում 1982թ.-ին «նրանք սպանեցին 22000 խաղաղ բնակիչի, ռմբակոծեցին Բեյրութը։ Թերթերը լռում էին այդ մասին, քանի որ դրանք հիմնականում հրեական էին։ Մի հրեա մեկ այլ երկրում, ինչպիսին Անգլիան է, աջակցում է սիոնիզմին։ Ես կարծում եմ, որ նրանք պետք է տեսնեն երկու կողմերը։ Դա նույն հին բանն է. մենք բոլորս գիտենք հրեաների մասին։ Հրեա հրատարակիչներ ոչ մի տեղ չկան, բայց նրանք վերահսկում են ԶԼՄ-ները․ խելացի քայլ է, ահա թե ինչու է Միացյալ Նահանգների նախագահը պետք է այս ամենը վաճառի Իսրայելին»։ 1990 թվականին պատասխանելով The Jewish Chronicle-ի լրագրողին, որին նա կոպիտ էր համարում՝ անվանեց «բագերներ»։
Դալն ուներ հրեա ընկերներ, այդ թվում՝ փիլիսոփա Իսայա Բեռլինը, որը մեկնաբանում էր Դալի խոսքը այսպես. «Ես կարծում եմ, որ նա կարող է որևէ բան ասել։ Կարող էր լինել արաբամետ կամ հրեամետ։ Չկար հետևողական գիծ։ Նա մարդ էր, որ հետևում էր քմահաճույքներին, ինչը նշանակում էր, որ նա այսպես ասած, կպայթեցվի մեկ ուղղությամբ»:[169] Ամելիա Ֆոսթերը, Ռոալդ Դալի թանգարանի տնօրեն Գրեյթ Միսենդենում, ասում է. շատ զայրացած է իսրայելցիների վրա։ Նա մանկությունից եկող հակակրանք ուներ Իսրայելում կատարվող իրադարձությունների նկատմամբ։ Դալը ցանկանում էր սադրել, ինչպես միշտ հրահրում էր ընթրիքի ժամանակ։ Նրա հրատարակիչը հրեա էր, նրա գործակալը հրեա... և նա ոչինչ չէր մտածում, բացի դրանից։ Նա խնդրեց ինձ լինել իր գործադիր տնօրենը, և ես հրեա եմ»:[177] Այնուամենայնիվ, նրա հայացքների արդյունքում 2014 թվականին Թագավորական դրամահատարանը որոշեց չարտադրել մետաղադրամ՝ ի հիշատակ Դալի հարյուրամյակի։
Ջերեմի Թրեգլոունը 1994 թվականի իր կենսագրության մեջ գրում է Դալի առաջին վեպի մասին, Sometime Never (1948). «Նացիստական ​​հակասեմիտիզմի և Հոլոքոստի մասին բազմաթիվ բացահայտումները չվհատեցին նրան երգիծել «Միթբեյն անունով մի փոքրիկ լոմբարդին Հունսդիչում, որը, երբ սկսվեց ողբը, շտապում էր ներքև՝ դեպի մեծ սեյֆը, որտեղ նա պահում էր իր փողերը, բացում էր այն և պտտվում ներսից դեպի ամենացածր դարակը։ Այնտեղ նա պառկած էր ձմեռած ոզնիի պես, մինչև որ ամեն ինչ անհետացավ»։ «Madame Rosette» գրքի համանուն կերպարը կոչվում է «կեղտոտ ծեր սիրիացի հրեա»։
Ռասիզմի այլ դրսևորումներ
1972 թվականին Էլեոնորա Քեմերոնը, որը նաև մանկական գրքերի հեղինակ է, հոդված հրապարակեց The Horn Book-ում, որտեղ քննադատում էր Չարլին և շոկոլադի գործարանը՝ անվանելով այն «պատիժ սադիզմի երանգներով»։ Նա դեմ էր Օոմպա-Լումպաներին որպես ներմուծված աֆրիկացի ստրուկների պատկերմանը և ուսուցիչներին առաջարկեց ավելի լավ գրականություն փնտրել դասարանում օգտագործելու համար։ 1973 թվականին Դալը պատասխան հոդված հրապարակեց՝ անվանելով Քեմերոնի մեղադրանքները «անզգայուն» և «հրեշավոր»։ The Horn Book-ը հրապարակեց Քեմերոնի պատասխանը, որտեղ նա պարզաբանեց, որ իր հոդվածը նպատակ ուներ ոչ թե անձնական հարձակում Դալի վրա, այլ նշելու, որ թեև գիրքը գեղարվեստական ​​ստեղծագործություն է, այն դեռևս ազդում է իրականության վրա։ Նա կրկին առարկեց Oompa-Loompa պատկերման դեմ՝ գրելով, որ «Oompa-Loompas-ի իրավիճակը իրական է, ավելին չէր կարող լինել, և դա ոչ այլ ինչ է, քան ծիծաղելի»։ Երկու հեղինակների միջև բանավեճը մեծ քննարկումների տեղիք տվեց, և մի շարք նամակներ ուղարկվեցին Դալի խմբագրին։ 1991 թվականին Մայքլ Դիրդայի հոդվածը, որը հրապարակվել է The Washington Post-ում, կրկնում է Քեմերոնի մեկնաբանությունները՝ գրելով «Oompa-Loompas... սևամորթների մասին գրեթե բոլոր կարծրատիպերի բացահայտում»։
Կնատյացություն
Դիրդայի հոդվածը քննարկում էր նաև Դալի գրվածքների վերաբերյալ բազմաթիվ այլ քննադատություններ, ներառյալ նրա ենթադրյալ կնատյացությունը։ Նա գրել է․ «Վհուկները» ստեղծագործությունը շատ մոտ է կնատյացությանը», իսկ Միքել Լանդսբերգի 1998 թվականի հոդվածը, որը վերլուծում է Դալի ստեղծագործության ենթադրյալ խնդիրները, նույնպես պնդում է. «Նրա աշխատանքներում չար, տիրական, գարշահոտ, չաղ, տգեղ կանայք նրա սիրելի չարագործներն են»։ Յունա Մալլիի 2008 թվականի հոդվածում հիշատակվում է Դալի «Փոխանցում բիչ» պատմվածքների ժողովածուն՝ անվանելով այն «ավելի լավ մոռացված ժողովածու, որը ծանրաբեռնված է կոպիտ և հաճախ անհանգստացնող սեռական ֆանտաստիկ գրությամբ»։ Այնուամենայնիվ, Մալլին պնդում էր, որ Դալի ստեղծագործություններում կան ֆեմինիստական հաղորդագրություններ, նույնիսկ եթե դրանք կարող են թաքնվել. «Վհուկները ֆեմինիստական տեսանկյունից շատ բարդույթներ են առաջացնում։ Վհուկներն իրենք սարսափելի և ստոր բաներ են, և միշտ կանայք ... Գիրքը հաճախ դիտվում է որպես սեքսիստական, բայց այդ գնահատականը անտեսում է պատմության հերոսուհիներից մեկին` երեխայի պատմողի տատիկին»։
Ռադու Բելիգան
Ռադու Բելիգան (Radu Beligan, ), ռումինացի թատերական և հասարակական գործիչ, կինոյի, թատրոնի և հեռուստատեսության դերասան, ռեժիսոր, մանկավարժ, թատրոնի և կինոյի համալսարանի պրոֆեսոր Բուխարեստում 1950-1965 թվականներին։ Ռումինիայի ակադեմիայի պատվավոր անդամ 2004 թվականից։ Ռումինիայի ժողովրդական արտիստ։ 2013 թվականի դեկտեմբերին նա գրանցվեց Գինեսի ռեկորդների գրքում որպես «ամենածեր ակտիվ թատերական դերասանը» աշխարհում ։
Կենսագրություն
Ռադու Բելիգանը ռումինացու և հույնի որդի է։
1937-1938 թվականներից սովորել է իրավունքները Բուխարեստի համալսարանում։ Ավարտել է երգի և դրամատիկական մշակույթի թագավորական ակադեմիան (այժմ Բուխարեստի կոնսերվատորիա)։ Լյուսի Սթրուջ-Բուլանդի և գրող Էժեն Իոնեսկոյի աշակերտն է։
Հանդես էր գալիս սիրողական ներկայացումներում։ Իսկ 1938 թվականին ընդունվեց բանվորական թատրոն, այնուհետև Բուխարեստի Ազգային թատրոն։
1939 թվականից աշխատել է թատրոնում և նկարահանվում եր կինոյում։ 1940-ականների վերջին Բակեույում դարձավ թատրոնի ռեժիսոր։
Բուխարեստում կատակերգական թատրոնի հիմնադիրն է։ Որտեղ եղել է տնօրեն 1961-1969 թվականներին։ 1968 - 1990 թվականներին կառավարել է Կարաջալե անվան Ազգային թատրոնում։
Թատերական բեմում ստեղծեց մի շարք անմոռանալի կերպարների խաղալով դասական ու ժամանակակից դերերում։ Հանդես է եկել ռումինական և համաշխարհային դասականների դրամատուրգիայում։ Ինչպես՝ Յոն Լուկա Կարաջալեի, Կամիլ Պետերսկուի, Միքայել Սեբաստյանի,  Աուրել Բարանգի, Ուիլյամ Շեքսպիրի, Կառլո Գոլդոնիի, Նիկոլայ Գոգոլի, Անտոն Չեխովի, Ջորջ Բեռնարդ Շոուի, Մաքսիմ Գորկու, Ալբեր Կամյուի, Էժեն Իոնեսկոյի, Ժան Անույի, Ֆրիդրիխ Դյուրենմաթ, Էդուարդ Օլբիի, Փիթեր Շեֆերի, Պատրիկ Զյուսքինդի, Նիլ Սայմոնի, Ումբերտո Էկոյի։
Որպես թատերական ռեժիսոր՝ Բելիգանը բեմադրեց Ժան Անույի «էգոիստ»-ը, Յոն Լուկա Կարաջալեի «Կորցրած պատվոգիրը», Մոլյերի «Ակամա բժիշկները», Էրիկ Ասսույի «Անծանոթը գիշերում» և ուրիշները։
Մինչև այժմ Ռադու Բելիգանը դուրս է գալիս բեմ․ 2007-2008 թվականներին խաղացել է «Take, Ianke şi Cadâr Egoistul» ներկայացումի մեջ։
1943 ովականներին առաջնելույթ ունեցավ Ժանա Գեորգսկի «Բուռն գիշեր» կատակերգության մեջ՝ կատարելով գլխավոր դերերից մեկը։
Կինոէկրաններին Բելիգանը կատարում էր լիրիկա-կատակերգական դերերը։
1969-1989 թվականներին նա եղել է Ռումինիայի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեյի անդամ, իսկ 1961-1975 թվականներին դարձավ Ռումինիայի ազգային մեծ ժողովի պատգամավոր։
1971 թվականին դարձավ միջազգային թատրոնի ինստիտուտի նախագահ, իսկ 1977 թվականին՝ պրեզիդենտ։ Le Muse ակադեմիայի անդամ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռումինացի դերասաններ Կատեգորիա:Ռումինացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ռումինացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Ռումինացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:1918 ծնունդներ Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ Կատեգորիա:Բուխարեստի համալսարանի շրջանավարտներ
Վասիլե Վոյկուլեսկու
Կենսագրություն
1910 թվականի փետրվարի 21-ին ամուսնացել է Մարիա Միտեսկուի հետ (մահացել է ուղեղի կաթվածից 1946 թվականին), ում հետ ունեցել է 5 երեխա։
Ժողովածու (1683)
Ժողովածու  (1683), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1683 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 14-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15,7 X 12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 156 թերթից։ Գրված է միասյուն բոլորագրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ երկաթագրով ։
Վասիլե Վոյկուլեսկու
Կենսագրություն
Բժշկական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել Գորժ գյուղում։
Ժողովածու (1683)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Վասիլե Վոյկուլեսկու
Կենսագրություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ գլխավորում էր շարժական հոսպիտալը։ Միևնույն ժամանակ հաճախում էր Ալեքսանդր Վլախուցեի գրական երեկոներին ։ 1916-1943 թվականներին հրատարակել է բանաստեղծությունների 8 ժողովածու ։
1920-ական թվականներից Վոյկուլեսկուի ստեղծագործությունները ձեռք բերեցին կրոնական ուղղվածություն ։ Ինչպես ասում էր գրողը, եթե նա բժիշկ չդառնար, կընտրեր քահանայի մասնագիտությունը ։
1920 թվականին անդամակցել է Ռումինիայի գրողների միությանը։
Կոմունիստների՝ իշխանության գլուխ գալուց հետո՝ 1947 թվականից նրան այլևս չէին տպագրում։ Միայն Վոյկուլեսկուի մահից հետո՝ 1964 թվականին, տպագրվեց նրա «Վերջին, Շեքսպիրի հորինված սոնետները Վ․ Վոյկուլեսկուի երևակայական թարգմանությամբ» բանաստեղծությունների ժողովածուն, իսկ 1966 թվականին՝ «Захей слепой» վեպը։
Բանտարկության ժամանակ առողջական խնդիրներ են առաջանում և ազատ արձակվելուց մեկ տարի անց՝ 1963 թվականի ապրիլի 26-ին, մահանում է ։
1993 թվականին հետմահու ընտրվել է Ռումինիայի ակադեմիայի անդամ ։
Ստեղծագործական կյանք
Վոյկուլեսկուի ստեղծագործությունները, ըստ ռումիանացի քննադատների, մոտ են ավանդական բանաստեղծների աշխատանքներին, որոնք շարունակում էին 19-րդ դարի և 20-րդ դարի սկզբի ռումինական պոեզիայի ավանդույթները ։
Ավելի նշանակալի են համարվում գրողի հետմահու հրատարակված գործերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռումինացի գրողներ Կատեգորիա:Ռումինացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Բժիշկներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բուխարեստի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Երոշինո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)
Երոշինո (Ерошино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Զեմո Մարղի
Զեմո Մարղի (ზემო მარღი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 50 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Մանտրալ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Զաբրոդ (գյուղ, Իզյասլավի շրջան)
Զաբրոդ (Забрід), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Իզյասլավի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զաբրոդ գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,236 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 46,61 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Իզյասլավի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1929 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ամբուկով
Ամբուկով (Амбуків, Ambuków), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1577 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ամբուկով գյուղում բնակվում էր 232 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,823 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 281,9 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1577 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ստալինգրադի ճակատամարտ (ֆիլմ)
«Ստալինգրադի ճակատամարտ» («Сталинградская битва»), խորհրդային երկսերիանոց գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է Վլադիմիր Պետրովը ։ Կինոէպոպեան պատմում է Հայրենական մեծ պատերազմի վճռական ճակատամարտի մասին։
Առաջինն սերիայի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1949 թվականի մայիսի 9-ին, երկրորդ սերիայինը՝ 1949 թվականի դեկտեմբերի 18-ին։ 1960 թվականին ֆիլմը խմբագրվել է. առաջին սերիայից հանվել են Լավրենտի Բերիայի մասնակցությամբ մի քանի տեսարաններ են։
Սյուժե
1942 թվականի ամառ։ Գերմանական զորքերը ձգտում են դեպի Վոլգա, բայց Ստալինը գեներալ Վասիլևսկուն հրահանգում է բոլոր ջանքերը գործադրել Ստալինգրադը պաշտպանելու համար։ Այստեղ է ուղարկվում շտաբի ներկայացուցիչ Մալենկովը, որը բանվորներին կոչ է անում ոտքի կանգնել՝ պատպանելու իրենց հայրենի քաղաքը։ Աշխարհազորայինները կանգնեցնում են գերմանացիների առաջխաղացումը մինչև թարմ ուժերի հասնելը։ Վոլգա գետով պաշարված քաղաքին օգնության են հասնում գեներալ Ռոդիմցևի ուժերը։ Սերժանտ Պավլովը կատարում է իր հայտնի սխրանքը։ Ստալինի հրահանգով հյուսիսից եկող գերմանացիներին հարվածում են հարևան ճակատի ուժերը՝ հակառակորդին շեղելով Ստալինգրադի վրա հարձակումից։ Եվ վերջապես որոշում է ընդունվում այստեղ ուղարկել գեներալ Ռոկոսովսկուն՝ հակահարձակման կազմակերպման համար, որի ժամանակը նշանակում է Ստալինը։
Միևնույն ժամանակ Վաշինգտոնում նախագահ Ֆրանկլին Ռուզվելտն իր ցավակցությունն է հայտնում «այդ պայքարող ռուսներին» և բանակցությունների է ուղարկում իր հատուկ ներկայացուցիչ Հարրիմանին։ Սակայն Ուինսթոն Չերչիլը շարունակում է սաբոտաժի ենթարկել «Երկրորդ ճակատի» բացումը։ Այդ ժամանակ Պաուլյուսի դանդաղկոտությունից դժգոհ Հիտլերը հրամայում է Ստալինգրադի դեմ ուղարկել նորանոր ուժեր, այդ թվում՝ դաշնակից ռումինացիներին։
Խորհրդային Միության զորքերի գերագույն գլխավոր հրամանատարն առաջարկում է Ստալինգրադի շրջանում գերմանական զորքերի խմբավորման շրջապատման գործողություն իրականացնել։ 1942 թվականի նոյեմբերին գործողությունը հաջողությամբ ավարտվում է, և Պաուլյուսի բանակը հայտնվում է լրիվ շրջապատման մեջ։ Հիտլերն իր շտաբից շրջափակված զորքերին հրամայում է շարունակել անիմաստ դիմադրությունը։ Գեներալներ Ռոկոսովսկին և Վորոնովը գործողությունների ավարտի պլան են մշակում՝ կապված Պաուլյուսի զորքերի ամբողջական ոչնչացման հետ։ Գերմանացիները հրաժարվում են հանձնվել և լիովին կոտորվում են։ Ֆիլմի ավարտին Շումիլովի 64-րդ բանակի զինվորները գերի են վերցնում ֆելդմարշալ Պաուլյուսին։
Մրցանակներ
1949 թվականին ֆիլմն արժանացել է «Բյուրեղապակյա գլոբուսի» Կառլովի Վարիի կինոփառատոնում ։ Ալեքսեյ Դիկին, որը մարմնավորել է Ստալինին, 1949 թվականին ստացել է Գոտվալդովի կինոփառատոնի մրցանակ, իսկ ռեժիսոր Վլադիմիր Պետրովն ստացել է Չեխոսլովակիայի աշխատանքային կինոփառատոնի մրցանակ լավագույն ռեժիսուրայի համար։ Պետրովը, օպերատոր Յուրի Եկելչիկը և չորս դերասաններ՝ Ալեքսեյ Դիկին, Նիկոլայ Սիմոնովը, Յուրի Շումսկին և Վլադիմիր Գայդարովը, 1950 թվականին արժանացել են Ստալինյան մրցանակի «Ստալինգրադի ճակատամարտ» ֆիլմի համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:1949 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր
Աստերոիդների ցանկ (169301-169400)
Աստերոիդների ցանկ (169201-169300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (169401-169500)
|}
(4286) Ռուբցով
(4286) Ռուբցով (Rubtsov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի օգոստոսի 8-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,918545 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6999 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1372 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1821,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,197676 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,9° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Չուկ և Գեկ (ֆիլմ)
Չուկ և Գեկ (ֆիլմ) (Чук и Гек), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը բեմադրվել է 1953 թվականին Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայում` ռեժիսոր-դեբյուտող Իվան Լուկինսկու կողմից՝ Արկադի Գայդարի համանուն հեքիաթի մոտիվներով (1939 թվական)։
Սյուժե
Պատանի մոսկվացիները` յոթամյա Չուկը և վեցամյա Գեկը, մի անգամ ձմռանը իրենց մայրիկի հետ ուղևորվում են Տայգա իրենց հայրիկի մոտ, ով աշխատում էր երկրաբանական հետախուզական արշավախմբում։ Մեկնելուց քիչ առաջ փոստատար աղջիկը նրանց հեռագիր է բերում։ Վեճի ընթացքում երեխաները պատահաբար պատուհատնից դուրս են նետում հեռագիրը, որի բովանդակությունը չգիտեին և վախենում էին այդ մասին ասել։ Իսկ տեղ հասնելուն պես կնոջն ու երեխաներին ոչ ոք չի հանդիպում, և երբ նրանք հասնում են գյուղ, պարզվում է, որ այն գրեթե անմարդաբնակ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:1953 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Սպունգներ
Սպունգներ, բազմաբջիջ անողնաշարավոր կենդանիների պարզագույն տիպ է։ Ներկայումս հայտնի է սպունգների շուրջ 5000 տեսակ՝ տարածված գլխավորապես ծովերում և օվկիանոսներում։ Ունի 4 դաս՝ կրային սպունգներ, կորալյան սպունգներ, ապակյա սպունգներ և սովորական սպունգներ։ Մարմնի բարձրությունը մի քանի մմ-ից մինչև 1.5 մ է։ Ջրային, նստակյաց կենսակերպի կենդանիներ են։
Տիպիկ սպունգները ունեն գլանի կամ գավաթի ձև։ Մակերևույթին կան բազմաթիվ ծակոտիկներ, որոնք հաղորդակցվում են մարմնի պատերում գտնվող խողովակների հետ։ Իսկական հյուսվածքներ և օրգաններ չունեն։ Երկշերտ են։ Բջիջների արտաքին շերտը կազմված է տափակ էպիթելից, ներքինը՝ հատուկ մտրակաօձիքավոր (խոանոցիտներ) բջիջներից։ Ներքին շերտում կան նաև բջիջներ, որոնք կարողանում են կեղծ ոտիկների միջոցով որսալ օրգանական մնացորդներն ու մարսել։ Շերտերի միջև գտնվում է դոնդողանման, ոչ բջջային մեզոգլեան։
Համարյա բոլոր սպունգները ունեն սիլիկահողային, կրային ասեղներից կամ սպիտակուցային թելիկներից կազմված կմախքային գոյացություններ։ Խոանոցիտների մտրակների համաձայնեցված շարժումների շնորհիվ ջուրը մտնում է սպունգների ծակոտկիները և անցնելով խողովակների համակարգով դուրս է գալիս։ Ջրի հետ թափանցում են սննդի մասնիկները (դետրիտ, նախակենդանիներ, բակտերիաներ և այլն) և դուրս գալիս նյութափոխանակության արգասիքները։
Սպունգները նյարդային բջիջներ չունեն և արտաքին գրգիռներին թույլ են արձագանքում։ Սպունգների մեծամասնությունը ապրում է գաղութներով։ Բողբոջման հետևանքով առաջացած օրգանիզմները սովորաբար չեն անջատվում և աստիճանաբար գոյանում են մեծ քանակությամբ անհատներից կազմված, տարբեր ձևի խոշոր գաղութներ։
Սովորաբար հերմաֆրոդիտ են։ Բազմանում են սեռական և անսեռ եղանակներով։ Գործնական նշանակությունը չնչին է։ Որոշ տեսակներ օգտագործվում են տեխնիկական, բժշկական և կոսմետիկական նպատակներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենդանիների տիպեր
Լաբետ շրջան (Կանզաս)
Լաբետ շրջան (Labette County), ԱՄՆ Կանզաս նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.681 կմ² է, բնակչությունը՝ 22.835 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Օսվեգո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1867 թ.։
Կատեգորիա:Կանզասի շրջաններ
Սադովոե (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)
Սադովոե (Садове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սադովոե գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սաթես
Սաթես, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Սյուրմենեի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Նիկոլաևկա (գյուղ, Բուրաևսկի շրջան)
Նիկոլաևկա (Николаевка, Николаевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրաևսկի շրջանի բնակավայրեր
Ակուստաօպտիկա
Ակուստաօպտիկա, ֆիզիկայի բաժին, որն ուսումնասիրում է օպտիկական (լուսային) և ակուստիկ ալիքների (ձայնային ալիքների) փոխազդեցությունը և դրա հիման վրա ստեղծված և աշխատող արդյունաբերական ու գիտահետազոտական սարքեր, որոնք հիմնված են այդ երևույթի վրա։ Ցանկացած ակուստա-օպտիկ սարքում ակուստա-օպտիկ երևույթը առաջանում է էլեկտրաակուստիկ ձևափոխիչի միջոցով։ Այսպիսով, ակուստաօպտիկ սարքերը ղեկավարվում են բարձր հաճախականությամբ էլեկտրական ազդանշանների օգնությամբ, որոնք ձևավորվում են համապատասխան էլեկտրական սարքավորումներով։
Ակուստաօպտիկայի հիմնական երևութները
որտեղ n- միջավայրի բեկման ցուցիչը մինչև գրգռումը, ω – անկյունային հաճախականությունը, k- ալիքային թիվը, Δn- միջավայրի բեկման ցուցիչի ամպլիտուդը՝ պայմանվորված առաջացած ակուստիկ ալիքով։ Գրգռված միջավայրի բեկման ցուցիչը առաջացնում է միջավայրում դիֆրակցիոն ցանց, որի տատանումները կախված են միջավայրում անցնող ակուստիկ ալիքի արագությունով։ Լույսը բեկվելով այդ դիֆրակցիոն ցանցից առաջացնում է դիֆրակցիոն պատկեր, որի նկարը բերված է սկզբնամասում։ Քանի որ, դիֆրակցիոն ցանցը կախված է ընկնող լույսի անկյունից, ապա
որտեղ \lambda - օպտիկական լույսի ալիքի երկարությունը, \Lambda - ձայնային ալիքի երկարությունը, m - առավելագույն կարգի թիվը, \Delta B - ֆոտոառաձգականության թիվը։ Ակուստիկ և լուսային ալիքների միախառնումից առաջանում է երկու տեսակի դիֆրակցիա՝ Ռաման-Նաթի և Բրեգի։ Ռաման-Նաթի դիֆրակցիան դիտվում է 10 Մհց -ից ցածր հաճախականությունների դեպքում, երբ ակուստիկ ալիքը տարածվում է 1 սմ կարգի չափեր ունեցող միջավայրում։ Այս դիֆրակցիան դիտվում է ցանկացած լուսային ճառագայթի անկման դեպքում \theta_m։ Բրեգի դիֆրակցիան սովորաբար դիտվում է 100 Մհց բարձր հաճախականություների դեպքում։ Այդ երևույթի ժամանակ դիտվում են երկու դիֆրակցիոն մաքսիմում՝ առաջի և երկրորդ կարգի։ Այդ դիֆրակցիոն մաքսիմումները առաջանում են միայն Բրեգի անկյունի դեպքում \theta_B։ Բրեգի անկյունը հաշվարկում ենք հետևյալ բանաձևով
որտեղ \lambda - ընկնող լույսի ալիքի երկարությունն է, f - ակուստիկ ալիքի հաճախականությունն է, v - ակուստիկ ալիքի արագությունն է, n_i - լույսի բեկման ցուցիչը մինչև դիֆրակցիոն երևույթի առաջացումը, n_d - լույսի բեկման ցուցիչը դիֆրակցիոն երևութից հետո։
Ակուստաօպտիկային կից բաժիններ
Պետք չէ շփոթել ակուստաօպտիկան և օպտո-ակուստիկան։ Դրանք ֆիզիկայի առանձին բաժիններ են։ Ժամանակակից ակուստաօպտիկան սերտորեն կապում է ֆիզիկայի հիմնական բաժինների հետ - ակուստիկայի և օպտիկայի, բյուրեղագիտություն (ուսումնասիրում է ակուստո-օպտիկ փոխազդեցությունը բյուրեղներում ), նաև կիրառական բաժիների հետ, ինչպիսին են օպտոէլեկտրոնիկան և ռադիոֆիզիական։ Ակուստաօպտիկ սարքերում տեղի է ունենում ակուստիկ ազդանշանի ձևափոխումը օպտիկական ազդանշանի, իսկ օպտոակուստիկայում - հակառակը։
Բյուրեղանյութեր
Ակուստաօպտիկական սարքերը պատրաստվում են հետևյալ բաղադրանյութերից — հալեցված կվարց, թելլուրի երկօքսիդ, կապարի բրոմիդ և այլ նյութեր։
Երոշկինո (գյուղ, Մոժգինսկի շրջան)
Երոշկինո (Ерошкино), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Մոժգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 76 մարդ։