cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արաքսյա Հունանյան
Կենսագրություն
Արաքսյա Գևորգի Հունանյանը ծնվել է Ցարիցինում՝ Պարսկաստանի Սալմաստ գավառի Հավթվան գյուղից գաղթած հողագործ Գևորգ  Հունանյանի ընտանիքում։ Հոր մահից հետո 1919 թվականին նրան իր կրտսեր երկու քույրերի և եղբոր հետ հանձնեցին հայկական եկեղեցուն կից որբանոց Կիսլովոդսկում, ուր ընտանիքը տեղափոխվել էր հեղափոխությունից հետո։ Հայկական եկեղեցին փակվելուց հետո նրանք գտնվում են քաղաքային մանկատանը, ապա երեխաներին ուղարկում են Թիֆլիս՝ բարեկամների մոտ։ Վրաստանում սովետական կարգեր հաստատվելուց հետո կապը ընտանիքի հետ խզվում է, և 1922 թվականին  երեխաները հայտնվում են Լենինականի ամերիկյան որբանոցում։ 1924 թվականի ամռանը լիկվիդացվեց Կազաչիյ պոստ աղջիկների որբանոցը, և հունիսի 19-ին նրան տեղափոխեցին  Պոլիգոնի  №18 որբանոցը, որտեղ նա սովորել է Ամերկոմի կրթական բաժնի մանկավարժական տեխնիկումում։ Ինչպես նշված է Ամերկոմի կրթական բաժնի վարիչ Ջոզեֆ Բիչի կողմից տրված վկայականում, Ա. Հունանյանը «համաձայն իր ցանկությանն արձակվում է Պոլիգոնի մանկատնից կանոնավոր կերպով սույն 1928 թվականի մայիս 23-ին, խոստանալով լինել պատվավոր և բարի քաղաքացի ու այլևս ուրիշի խնամքի չդիմել»։ Այդ խոստմանը նա հավատարիմ մնաց մինչև իր կյանքի վերջին օրը։ Մայիսի 23-ին քառասուն մեկ հոգուց բաղկացած խմբի հետ նրան ուղարկել են Սուխում՝ աշխատանքի։ Այստեղ հատուկ, փշալարերով  շրջապատված, հողամաս կար ամերիկյան օֆիսով, ուր նախապես հայտարարված էր լինում որբերի ժամանելու օրը։ Տարբեր տեղերից և շրջաններից հայեր և այլ ազգի մարդիկ հավաքվում և սկսում էին ընտրություն կատարել ինչպես շուկայում, հիմնականում ընտրում էին առողջ, ֆիզիկական աշխատանքի ընդունակ որբերին։ 7-րդ օրը Արաքսյային վերցրեց մասնագիտությամբ ատամնաբույժ Զինաիդա Նիկոլաևնա Տուրչինսկայան, որն և օգնեց նրան գտնել  իր հարազատներին, որոնք բնակվում էին Մոսկվայում։
1929 թվականին փետրվարի 28-ից - ապրիլի 30-ը Ա. Հունանյանը հաճախել է Մոսկվայի ուսուցիչների կատարելագործման ինստիտուտի ազգային փոքրամասնությունների համար կազմակերպված նախադպրոցական դաստիարակության կարճատև դասընթացները և գործուղվել  Կիսլովոդսկ՝ Բուդյոննովսկ գյուղում աշխատելու։ 1929-1931 թթ. աշխատանքին զուգընթաց սովորել է Եսենտուկիի մանկավարժական տեխնիկումում։ 1931-1933 թթ. աշխատել է Կիսլովոդսկի «Նացմեն» մանկապարտեզում որպես դաստիարակ, ապա՝ վարիչ։ Ակտիվ և նվիրված աշխատանքի համար Կիսլովոդսկի ՀամԼԿԵՄ քաղկոմը 1933 թվականին գործուղել է Ա. Հունանյանին Մոսկվա՝ Ն. Կ.Կրուպսկայայի անվան Կոմունիստական դաստիարակության ակադեմիայում սովորելու, ուր նրա ուսուցիչներն են եղել անվանի գիտնական Ս. Լ. Ռուբինշտեյնը, հայազգի հայտնի հոգեբան Բ. Գ. Անանևը, մանկավարժներ Ե. Յա. Գոլանտը, Պ. Ն. Գրուզդևը, Ա. Մ. Լեուշինան։ Ուսման տարիներին, արձակուրդների ժամանակ նա շարունակել է աշխատել որպես դաստիարակ։ 1934 թվականին Ակադեմիան տեղափոխվեց Լենինգրադ։ Նոյեմբերին Հայաստանի խորհրդայնացման 14-րդ տարեդարձի կապակցությամբ հայ ուսանողները հրավիրվել էին բժշկական ինստիտուտի մեծ դահլիճ, ուր զեկուցումով հանդես եկավ ակադեմիկոս Հ. Օրբելին։ Այդ օրը Ա. Հունանյանը հանդիպեց  Պոլիգոնի նախկին իր ընկերներին, որոնք սովորում էին Գեղարվեստի ակադեմիայում։ Այդտեղ էր նաև Հմայակ Ավետիսյանը (հետագայում՝ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, պրոֆեսոր)։ Ուսումն ավարտելուց հետո նրանք գործուղվել  են Երևան և 1937 թվականի օգոստոսին ամուսնացել։
Իր գործունեության սկզբնական շրջանից ի վեր, ապա ինստիտուտում և նրանից դուրս Ա. Հունանյանն ակտիվորեն մասնակցել է բազմաթիվ հասարակական աշխատանքների՝ անգրագիտության վերացում, ագիտատոր, ՀՍՍՀ Գերագույն դատարանի ատենակալ և այլն։ Հանրապետական կարգի անհատական կենսաթոշակառու, աշխատանքի վետերան Արաքսյա Հունանյանը մահացել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 16-ին։
Ալեկտորա
Ալեկտորա (Αλέκτορα), գյուղ Կիպրոս կղզու հարավում՝ Կիպրոսի Հանրապետության Լիմասոլի շրջանում։
Շրջկենտրոն Լիմասոլի հետ միացված է ավտոխճուղով։ Ըստ 2011 թվականին Կիպրոսում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմում էր 78 մարդ, հիմնականում՝ հույն կիպրացիներ։
Մինչ 1974 թվականի թուրքերի ներխուժումը գյուղում և հարակից տարածքներում բնակվել են նաև թուրքեր, որոնք հետագայում տեղահանվել են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Ռոդենի թանգարան (Ֆիլադելֆիա)
Ռոդենի թանգարան  (Rodin Museum), գեղարվեստական թանգարան Ֆիլադելֆիայում (Փենսիլվանիա, ԱՄՆ), որտեղ պահվում է քանդակագործ Օգյուստ Ռոդենի աշխատանքների՝ մեծությամբ երկրորդ հավաքածուն Փարիզի թանգարանից հետո։
Կրկես (Բաթ)
Կրկես (Circus), գիորգինյան ճարտարապետության օրինակ Անգլիայի Բաթ քաղաքում, շինարարությունը տևել է 1754-1768 թվականներին։ Անվանումը եկել է լատիներեն circus բառից, որը նշանակում է օղակ, օվալ, շրջան։  Բաժանված է հավասար երկարություն ունեցող երեք մասերի։ Այն շրջանաձև տարածք է՝ շրջապատված մեծ տներով։ Կորացած սեգմենտներից յուրաքանչյուրը նայում է երեք մուտքերից մեկին այնպես, որ ներս մտնողի առաջ բացվում է նույն տեսարանը։
Ռոդենի թանգարան (Ֆիլադելֆիա)
Պատմություն
Հավաքածուն ամբողջացվել է 1923-1926 թվականներին թատրոնի և կինոյի մագնատ Ժյուլ Մաստբաումի կողմից (1872-1926)՝ այն որպես հատուկ նվեր տալով Ֆիլադելֆիա քաղաքին։ Ընդամենը երեք տարում Մաստբաումը հավաքեց Ռոդենի՝ Փարիզից դուրս գտնվող ամենամեծ հավաքածուն։ Հավաքածուն ներառում է բրոնզե, գիպսե քանդակներ, նամակներ, գրքեր։ 1926 թվականին Մաստբաումը թանգարանի շենքի նախագիծը պատվիրում է ճարտարապետներ Պոլյու Կրեին և Ժակ Գրեբերին։ Թանգարանը բացվել է 1929 թվականին՝ Մաստբաումի մահից հետո։ Այն կառավարում է Ֆիլադելֆիայի գեղարվեստական թանգարանը։
Կրկես (Բաթ)
Պատմություն
Կրկեսը, որ մի ժամանակ կոչվել է Թագավորի Կրկես, նախագծվել է ճարտարապեռ Ջոն Վուդ Ավագի կողմից, թեև նա այդպես էլ չի տեսել, թե ինչպես է իրականություն դարձել իր ծրագիրը, քանի որ նա մահացել է ավելի վաղ, մինչ կտեղադրվեր առաջին քարը։ Վուդը, համոզվելով, որ Բաթը եղել է Մեծ Բրիտանիայում դրուիդների կատարած գործողությունների կենտրոնը, ուսումնասիրել է Սթոունհենջը և օգտագործել նույն չափերը (318 ոտնաչափ) Կրկեսի տրամագծի համար ։
Նրա որդին՝ Ջոն Վուդ Կրտսերը, շաունակել և ավարտին է հասցրել հոր նախագիծը։ Հարավարևմտյան հատվածի համար առաջին վարձակալումն արվել է 1755-67 թվականներին, հարավարևելյան հատվածինը՝ 1762-66 թվականներին, իսկ հյուսիսային հատվածինը՝ 1764-66 թվականներին։
Ռոդենի թանգարան (Ֆիլադելֆիա)
Հավաքածու
Թանգարանի հավաքածուն ընդգրկում է քանդակագործի 133 աշխատանքներ։ Թանգարանի հենց մուտքի մոտ տեղադրված է Ռոդենի ամենահայտնի քանդակի՝ «Մտածողի» կրկնօրինակը։ Նախապես ծրագրվել էր, որ դա կլինի 550 սանտիմետրանոց «Դժոխքի դարպասների» 100 քանդակներից մեկը։ Ռոդենը Դեկորատիվ արվեստի թանգարանի համար նախատեսված այդ ծրագրի համար աշխատել էր 1880 թվականից մինչև իր մահը։
Կրկես (Բաթ)
Պատմություն
Ջոն Վուդ Ավագի մտահղացումն էր քաղաքի համար վերստեղծել Պալադական ճարտարապետության դասական մի կառույց։ Մյուս նախագծերը ընդգրկում էին Թագուհու հրապարակը և Ֆորումը (որը երբեք էլ չկառուցվեց) մոտ։ Կրկեսը Վուդի կարիերայի գագաթնակետն է և համարվում է նրա գլուխգործոցը ։
Ռոդենի թանգարան (Ֆիլադելֆիա)
Հավաքածու
Թանգարանում ներկայացված են քանդակագործի հայտնի այլ աշխատանքների կրկնօրինակներ ևս՝ «Համբույր» (1886), «Հավերժ գարուն» (1884), «Բրոնզի դար» (1875-1876), «Կալեի քաղաքացիները»։
Կրկես (Բաթ)
Պատմություն
Օգտագործվում են երեք դասական օրդերներ՝ (հունական դորիական, հռոմեական/կոմպոզիտ և կորնթական) կառույցի ճակատային հատվածում։ Կառույցը ձևավորված է Դորիական անտաբլեմենտի եզրազարդերի հաջորդական տրիգլիֆներով և 525 պատկերազարդ խորհրադանիշներով՝ ներառյալ օձերի, ծովային, արվեստը և գիտությունը ներկայացնող, նաև մասոնական խորհրդանիշները։ Եզրապատը զարդարված է ֆլերոններով։ Վերևից նայելիս Կրկեսը Թագուհու հրապարակի և հարակից Գեյ սթրիթի հետ միասին ունի է բանալու ձև, որը մասոնական խորհրդանշան է և նման է Վուդի կառույցներից շատերի զարդարանքին ։
Կենտրոնական տարածքի գետինը պատված է քարե սալիկներով։ Այնտեղ տեղակայված է ջրամբար, որը ջուր է մատակարարում տներին։ 1800 թվականին Կրկեսի բնակիչները ցանկապատում են կենտրոնական մասը՝ այնտեղ պարտեզ ստեղծելու նպատակով։ Հիմա կենտրոնական տարածքը խոտածածկ է և պատված սոսիներով։ 1758-1774թթ. ընթացքում Թոմաս Գեյնսբորոն Կրկեսի 17 համարի սենյակն օգտագործել է որպես նկարչական ստուդիա ։ 1942թ․ ապրիլի 25-26-ին  Baedeker Blitz-ի դեպի Անգլիա արշավանքներից մեկին հաջորդեց Արքայական օդային ուժերի արշավանքը Լյուբեկի վրա, ռումբն ընկել է Կրկեսի վրա՝ քանդելով մի-քանի տներ։ Դրանք հետագայում վերակառուցվել են նախնական ոճով։
Ճարտարապետ-պատմաբան Դեն Քրիքշենքն ընտրել է Կրկեսը 2006 թվականին BBC հեռուստատեսային վավերագրական ֆիլմում Բրիտանիայի հինգ լավագույն կառույցներից մեկը ներկայացնելու համար ։
Բուրդենե
Բուրդենե (Bourdenay), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 103 մարդ, բնակչության խտությունը` 5.51 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 18.69 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 110 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 90 կմ հարավ-արևմուտք, Տրուա քաղաքից` 37 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 59 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 34-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 25։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 57,6 %։ 34 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 29 անձ (15 տղամարդ և 14 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (2 տղամարդ և 3 կին)։ 25 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 15-ը` թոշակառուներ, իսկ 7-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ենիքենդ
Ենիքենդ (ენიქენდი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Մառնեուլի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 335 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մառնեուլից հեռու է 23 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 448 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մառնեուլի շրջան
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Դենվեր)
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, խաչքար ԱՄՆ Կոլորադո նահանգապետարանի տարածքում գտնվող հայկական հիշատակի այգում։
Պատմություն
Հուշարձանը տեղադրվել է Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին, 2015 թվականին ապրիլի 24-ին։ Խաչքարը ստեղծվել է 1980 թվականին Արգամ Այվազյանի լուսանկարած Նոր Ջուղայի խաչքարի հիման վրա, որը ավերվել էր 2005 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Ամիանտոս
Ամիանտոս (Αμίαντος), գյուղ Կիպրոս կղզու հարավում՝ Կիպրոսի Հանրապետության Լիմասոլի շրջանում։
Շրջկենտրոն Լիմասոլի հետ միացված է ավտոխճուղով։ Ըստ 2011 թվականին Կիպրոսում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմում էր 228 մարդ, հիմնականում՝ հույն կիպրացիներ։
Մինչ 1974 թվականի թուրքերի ներխուժումը գյուղում և հարակից տարածքներում բնակվել են նաև թուրքեր, որոնք հետագայում տեղահանվել են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Բուլբուլի շրջան
Բուլբուլի շրջան (ناحية بلبل ), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Աֆրինի գավառի 7 շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Բուլբուլ քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 12,573 բնակչություն ։ Տարածքը կազմում է 203.36 կմ2։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Աֆրինի գավառ
Աֆրինի շրջան
Աֆրինի շրջան (ناحية عفرين) Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Աֆրինի գավառի 7 շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Աֆրին քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 66,188 բնակչություն ։ Տարածք կազմում է 427.73 կմ2։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Աֆրինի գավառ
Գանձակ-Ղազախի հարթավայր
Գանձակ-Ղազախի հարթավայր (Gəncə-Qazax düzənliyi), հարթավայր Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի տարածքում, ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության հյուսիս-արևմտյան հատվածում։
Հարթավայրը ձգվում է Փոքր Կովկասի լանջերից մինչև Կուր գետի ափերը։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 100-550 մետր։ Հարթավայրի տարածքում աճեցնում են մրգեր, խաղող, կարտոֆիլ, հացահատիկ, բամբակ ։
Հարթավայրի կլիման ամոք է ։
Հարթավայրի տարածքում են գտնվում Ղազախի, Աղստևի, Թովուզի, Շամքիրի, Խանլարի, Սամուխի շրջանները և Գանձակ քաղաքը ։
Ռոդենի թանգարան (Փարիզ)
Ռոդենի թանգարան (Musée Rodin), արվեստի թանգարան Փարիզում, որտեղ պահվում է ֆրանսիացի քանդակագործ Օգյուստ Ռոդենի աշխատանքների ամենամեծ հավաքածուն։ Թանգարանը բացվել է 1919 թվականին։ Գտնվում է Փարիզի 7-րդ շրջանում՝ Բիրոնի պալատում, որը կառուցվել է 1727-1732 թվականներին ճարտարապետ Ժակ-Անժ Գաբրիելի նախագծով։
1926 թվականին, ներառվելով պատմական հուշարձանների ցանկում, Բիրոնի պալատը վերանորոգման է ենթարկվում, որպեսզի ավելի ամրապնդվի պալատի թանգարանային դերը։ Վերանորոգման վերջին նախագիծը կազմվել է 2012 թվականին։
1904 թվականից շենքում ապրել են տարբեր նկարիչներ, քանդակագործներ, այդ թվում նաև Օգյուստ Ռոդենը (1908-1917)։ Ռոդենի ջանքերի շնորհիվ՝ շենքը չի քանդվել, իսկ 1916 թվականին ընդունվել է որոշում, որի համաձայն շենքում հավաքվել են Ռոդենի գործերը, ինչպես նաև նրա կյանքին ու գործունեությանը նվիրված փաստաթղթեր։ Թանգարանում կան ավելի քան 6.600 քանդակ, 8.000 լուսանկար, արվեստի 7.000 այլ գործեր։
Բացի Ռոդենի բազմաթիվ գործերից՝ թանգարանում պահվում են Ռոդենի սիրած կնոջ՝ Կամիլ Կլոդելի աշխատանքները։ Թանգարանում է գտնվում նաև Ռոդենի՝ գեղանկարչական գործերի անձնական հավաքածուն, այդ թվում՝ Վան Գոգի վրձնին պատկանող գործեր։ Թանգարանում է գտնվում հանրահայտ «Մտածողը»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թանգարաններ Կատեգորիա:1919 հիմնադրված թանգարաններ
Խորակերտի վանքի վիմական արձանագրությունների ցանկ
Ստորև ներկայացված է Լոռու մարզի Ջիլիզա գյուղում Լալվար լեռան արևմտյան փեշերին գտնվող Խորակերտի վանքի վիմական արձանագրությունները ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիմական արձանագրություններ
Նեյի լը Ռեալ
Նեյի լը Ռեալ (Neuilly-le-Réal), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Նեյի լը Ռեալ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Մուլեն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03197։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 1362 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 852 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 657-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 195-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 77,1 %, 1999 թվականին եղել է՝ 71,6 %)։ 657 աշխատունակ բնակիչներից 612-ը աշխատում էին (319 տղամարդ և 293 կին), անաշխատանք էին 45-ը (13 տղամարդ և 32 կին)։ 195 անգործունակ մարդկանցից 53-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 101-ը թոշակառու, 41-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ջինդեյրեսի շրջան
Ջինդեյրեսի շրջան (ناحية جنديرس ) Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Աֆրինի գավառի 7 շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Ջինդեյրես քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանը ունի 32,947 բնակչություն ։ Տարածք կազմում է 319.43 կմ2։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Աֆրինի գավառ
Բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ
Բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ, բնատարածքներ և առանձին բնական օբյեկտներ, որոնք բնապահպանական, գիտական, կրթական, առողջապահական, պատմամշակութային, զբոսաշրջության, գեղագիտական արժեք են ներկայացնում և լրիվ կամ մասամբ, ժամանակավորապես կամ մշտապես ենթակա չեն տնտեսական շահագործման ու քաղաքացիական շրջանառության, և որոնց համար օրենքով սահմանված է պահպանության հատուկ կարգ։ Բնության հատուկ պահպանվող տարածքներն ապահովում են եզակի էկոհամակարգերի, հազվագյուտ, անհետացման եզրին գտնվող, բնաշխարհիկ, մնացուկային բուսատեսակների ու կենդանատեսակների, անկենդան բնության առանձին օբյեկտների պահպանությունը բնական միջավայրում. Բնության հատուկ պահպանվող տարածքների դասակարգման միջազգային համակարգով առանձնացվում են պահպանվող տարածքների 6 հիմնական կարգավիճակներ՝ արգելավայր, ազգային պարկ, արգելոց, բնության հուշարձան, ցամաքային և ծովային պահպանվող լանդշաֆտները կառավարվող պաշարներով պահպանվող տարածք։
Բնության հատուկ պահպանվող տարածքների գործառույթերը
Բնության հատուկ պահպանվող տարածքներում իրականցվում է 8 գործառույթ՝
Բնության հատուկ պահպանվող տարածքները Հայաստանում
1958-ին Հայաստանում ձևավորվել է բնության հատուկ պահպանվող տարածքների որոշակի համակարգ, սակայն դրա զարգացման նպատակային ռազմավարության բացակայությունը հանգեցրել է բնության հատուկ պահպանվող տարածքների առանձնացման միակողմանիության՝ ուղղված ՀՀ անտառապահպանությանը։ Ըստ «Բնության հատուկ պահպանվող տարածքների մասին» ՀՀ օրենքի (1991)՝ որպես բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ երաշխավորված են ազգ. պարկերը, արգելոցները, արգելավայրերը և բնության հուշարձանները։ ՀՀ-ում գործում են 2 ազգային պարկ (Սևան և Դիլիջան)՝ 178102 հա, 23 արգելավայր՝ 89442 հա, 3 արգելոց (Խոսրովի անտառ, Շիկահողի, Էրեբունի)՝ 39615 հա ընդհանուր տարածքով։ Բնության հատուկ պահպանվող տարածքների ընդհանուր տարածքը (ներառյալ Սևանա լիճը) 307159 հա է՝ ՀՀ տարածքի 10,3%-ը։ Բնության հատուկ պահպանվող տարածքների վրա բացասական ներգործություն ունեցող տնտեսական գործունեությունը սահմանափակելու կամ արգելելու նպատակով ՀՀ Կառավարությունը սահմանել է պահպանական գոտիներ։ Բնության հատուկ պահպանվող տարածքներում պահպանվում են ՀՀ բուսական և կենդանական աշխարհների տեսակային կազմի 60%-ը, այդ թվում՝ հազվագյուտ, անհետացման եզրին հայտնված և բնաշխարհիկ տեսակների գերակշռող մասը, ինչպես նաև վայրի գենետիկական պաշարները։ Ցամաքային լանդշաֆտների պահպանվող տարածքները կազմում են ՀՀ տարածքի մոտ 6%-ը։
Սալեմի վհուկների դատավարություն
Սալեմի վհուկների դատավարություն, պատմության ամենահայտնի վհուկների որսերից մեկը։ Դատավարությունը տեղի է ունեցել 1692 թվականի փետրվարից մինչև 1693 թվականի մայիս ամիսը` Նոր Անգլիայի Սալեմ քաղաքում։ Կախարդության մեղադրանքով 19 մարդ կախաղան է բարձրացվել, մեկ մարդ քարկոծվել է, իսկ 175-200 մարդ բանտարկվել է։ Մինչ բանտարկությունը առնվազն հինգ մարդ մահացել է ։
Սոցիալական պատկեր
Սալեմը հիմնվել է 1629 թվականին պուրիտանների կողմից։ 1641 թվականին անգլիական օրենսդրությամբ կախարդությունը համարվել է քրեական հանցագործություն։ 1692 թվականի հունվարին հարևան Յորք քաղաքի վրա հարձակվել են հնդկացիները, որի արդյունքում բնակչության մեծ մասը զոհվել է կամ գերեվարվել ։
Ընտանիքների մեծացման հետ զուգընթաց, հողերին տիրելու համար հարևանների միջև սկսվել են վեճեր և բախումներ, հատկապես այն վայրերում, որտեղ տնտեսությունը հիմնված էր ֆերմային տնտեսության վրա։ Անբարենպաստ եղանակային պայմանները կամ բույսերի հիվանդությունները կարող էին հանգեցնել տարվա բերքի ամբողջական ոչնչացման։ Այդ հանգամանքը ստիպում էր ֆերմերներին առաջ շարժվել, գրավել տարածաշրջանի բնիկ ժողովուրդներին պատկանող հողատարածքները։
Լինելով հավատացյալներ՝ պուրիտանները, բերքի կորուստը, տնային կենդանիների, երեխաների մահը, երկրաշարժերը և վատ եղանակը, մեկնաբանում էին Աստծո զայրույթով։ Պուրիտանների պատկերացմամբ, մարդու ծնվելու պահից արդեն պարզ է, թե նրա հոգին կընկնի դրախտ, թե, հակառակը, դժոխք։ Պուրիտանները ամենուր փնտրում էին նշաններ, որոնք կարող էին նրանց ցույց տալ Աստծո կամքը։ Համաձայն պուրիտանների հավատքի, անտեսանելի աշխարհում ապրում են Աստված և հրեշտակները, ինպես նաև սատանան, ով ապստամբել էր Աստծո դեմ և մարմնավորում էր չարի կերպարը։
Պուրիտանների մոտ ընդունված էր այն կարգը, համաձայն որի կանայք բոլոր հարցերում պետք է ենթարկվեին տղամարդկանց։ Ընդունված էր ասել, որ կանայք ավելի շուտ են ընկնում սատանայի ազդեցության տակ, քան տղամարդիկ։ Կանայք նաև ավելի ցանկասեր են։
Փոքր քաղաքում դժվար է եղել պահել գաղտնիքները, և հարևանների մասին ունեցած կարծիքը ընդունվել է որպես հավաստի փաստ։ Մանկական խաղերը և խաղալիքները համարվել են անպետք առարկաներ և արգելվել են։ Տղաները կարողանում էին որս անել, ձուկ բռնել, անտառն ուսումնասիրել։ Նրանք հաճախ դարձել են ատաղձագործների և դարբինների աշակերտներ, այն դեպքում, երբ աղջիկները սովորել են մանել, պատրաստել, կարել և գործել ։
Պատճառներ և դատավարության ընթացք
1692 թվականի հունվարին քահանա Սեմուել Փերրիսի դստեր 9-ամյա Էլիզաբեթ Փերրիսի և զարմուհու՝ 12-ամյա Էբիգեյլ Ուիլյամսի մոտ հայտնաբերվել են անհայտ հիվանդության ախտանշաններ։ Աղջիկները ճչում էին, տարօրինակ ձայներ արձակում, թաքնվում կահույքի ետևում։ Նրանց մարմինները տարօրինակ տեսք էին ստացել։ Աղջիկները բողոքում էին, որ իրենց ինչ-որ մեկը ծակում է քորոցով և դանակով, իսկ երբ Փերրիսը փորձել է Աստվածաշուն կարդալ, աղջիկները փակել են ականջները։
Բժիշկ Ուիլյամ Գրիգսը որոշել է, որ հիվանդության պատճառը եղել է վհուկի ներգործությունը։ Իր հայտարարությունը նա արել է, մեջբերելով Քոթոն Մեզերի «Հիշարժան վկայություններ կապված վհուկության և ունեցվածքի հետ» (1689) աշխատությունը, որտեղ նկարագրվում է նմանատիպ մի պատմություն։ 1688 թվականին Բոստոնում իռլանդացի լվացարարուհին մեղարվել է տիրոջ երեխաներին կախարդելու համար և կախաղան է բարձրացվել ։ Քոթոն Մեզերը Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտ էր և եղել է Բոստոնի Հյուսիսային եկեղեցու սպասավոր։
Աղջիկները ցույց տվեցին ենթադրյալ վհուկին՝ Փերրիսների տան ծառա ստրկուհի Տիտուբային ։ Աղբյուրներից մեկի համաձայն, Տիտուբան ունեցել է աֆրոամերիկյան ծագում, մեկ այլ աղբյուրի համաձայն՝ հնդկացիական։ Երեխաների խոսքերով, ծառան պատմել է նրանց վհուկության մասին։ Ավելի ուշ, հիվանդ աղջիկների թիվը մեծացել է, մասնավորապես հիվանդացել է 12-ամյա Աննա Պուտնամը ։
Ձերբակալություններ
1692 թվականի մարտի 1-ին ձերբակալվել են երեք կանայք՝ Տիտուբան, Սարա Գուդը և Սարա Օսբորնը։ Կասկածյալները հարցաքննվել են և խուզարկվել՝ գտնելու այնպիսի հանցանշաններ, որոնք կվկայեին, որ կանայք վհուկներ են։ Այս կանայք հարմար թեկնածուներ էին, ում վրա կարելի էր բարդել վհուկության մեղադրանքը։ Այսպես, Տիտուբան չի ունեցել ազգային պատկանելիություն, Սարա Գուդը եղել է աղքատ, իսկ Սարա Օսբորնը եղել է հիվանդ միայնակ կին, ով դատական գործընթացների մեջ է եղել պուրիտանների հետ։ Նրանց դեմ փաստերից մեկը եղել է այն, որ կանայք երկար ժամանակ չեն այցելել եկեղեցի։ Նրանք չեն ունեցել պաշտպաններ, այդ իսկ պատճառով հանրությունը ընդունել է նրանց մեղավոր լինելու հանգամանքը։
Մարտ ամսին տեղի են ունեցել այլ բանտարկություններ ևս։ Ձերբակալվել են Սարա Գուդի 4-ամյա դուստրը, Մարթա Քորին, Ռեբեկա Նյորսը և Ռեյչել Քլինթոնը։ Մարթա Քորին ամենասկզբում չի վստահել աղջիկների խոսքերին և ծաղրանքով է վերաբերել դատավարական գործընթացին, ինչի համար էլ ուշադրությունը կենտրոնացրել է իր անձի վրա։ 4-ամյա Դորոթի Գուդը, չնայած իր տարիքին, արել է հայտարարություն, որը հետագայում օգտագործվել է Սարա Գուդի դեմ։ Որպեսզի մոտ լինի իր մորը, նա խոստովանել է, որ վհուկ է և բանտարկվել է։ Քորիի և Նյորսի ձերբակալությունը անհանգստացրել է հանրությանը, քանի որ նրանք եղել են եկեղեցու ծխականներ։
Ապրիլին ձերբակալվել են Սարա Քլոյսը (Ռեբեկա Նյորսի քույրը), Էլիզաբեթ Պրոկտորը և նրա ամուսինը Ջոն Պրոկտորը, Մարթա Քորիի ամուսին Ժիլ Քորին և մի քանի այլ անձինք, այդ թվում նաև նախկին հոգևորական Ջորջ Բերրոուզը։ Մայիսի 10-ին բանտում մահացել է Սարա Օսբորնը։
Դատավարություն
1692 թվականի մայիսին սկսվել է դատավարությունը։ Նահանգապետ Ուիլյամ Ֆիփսը նշանակել է դատավորներին, որոնցից երեքը եղել են Քոթթոն Մեզերի ընկերները, իսկ մեկը եղել է փոխնահանգապետը։ Դատավարության ղեկավար նշանակվել է Ուիլյամ Սթաութոնը, ով չի ունեցել իրավաբանական կրթություն։ Դատավարությանը հետևել է Քոթթոն Մեզերը ։
Հունիսի 2-ին դատարանը մեղավոր ճանաչեց զառամյալ Բրիջիտ Բիշոփին, ով հունիսի 10-ին կախաղան է բարձրացվել։ Որոշ աղջիկների խոսքերով, Բիշոփի ուրվականը հայտնվել է նրանց։ Ուրիշ վկաներ նշել են, որ իրենց այցելել է հենց ինքը՝ Սատանան։ 1692 թվականի հուլիսի 19-ին կախաղան են բարձրացվել Ռեբեկա Նյորսը, Սարա Գուդը և մի քանի կանայք ևս։ Հետաքրքրական է, որ մահապատժից առաջ, երբ նրա վիզն էին անցկացրել պարանը, Սարա Գուդը դիմել է հոգևորական Նիկոլաս Նոյեսին, ով ներգրավված էր դատավարության մեջ, հետևյալ խոսքերով.
Սարա Գուդի խոսքերը մարգարեական են եղել։ 25 տարի անց Նոյեսը, տանջվելով ուղեղի արյունահոսությունից, մահացել է սեփական արյունը ձեռքերին։
1692 թվականի օգոստոսի 19-ին կախաղան են բարձրացվել ևս մի քանի անձ, այդ թվում նաև նախկին հոգևորական Բերրոուզը։ Մոտ 30 անձ դիմել է դատարանին՝ Բերրոուզի դատավճիռը մեղմելու համար, սակայն դատավճիռը անփոփոխ է մնացել։ Կախաղանի հրապարակում Բերրոուզը սահուն կերպով աղոթք է կարդացել՝ հույս ունենալով փրկվել։ Այդ ժամանակ ընդունված էր, որ կախարդները առանց կմկմալու չեն կարող աղոթք կարդալ ։
Սեպտեմբերի 19-ին 80-ամյա Ժիլ Քորիի նկատմամբ, ով հրաժարվում էր տալ որևէ ցուցմունք, կիրառվել է հատուկ պատիժ՝ «Peine forte et dure» (ուժեղ և շարունակական տանջանք): Քորիի կրծքին դրել են ծանր քարեր։ Այդպես դատավորները փորձել են ցուցմունք կորզել մեղադրյալից։ Տանջանքները ուժեղացնելու համար, նրանք նոր քարեր են դրել ։ Երկու օր անց, նա մահացել է։ Վարկածներից մեկի համաձայն, Քորին ցուցմունք չի տվել այն պատճառով, որ կախարդների ունեցվածքը, ովքեր տալիս էին ցուցմունք, ենթակա էր բռնագրավման։ Քորին իր ընտանիքի համար ցանկացել է պահպանել ֆերման և հողերը, այդ իսկ պատճառով հրաժարվել է ցուցմունք տալ անգամ պատժի կիրառումից հետո։
Սեպտեմբերի 22-ին կախաղան են բարձրացվել Մարթա Քորին և ևս 7 մարդ ։
Մեղադրյալների շարքում եղել են ոչ միայն Սալեմի, այլև հարևան Թոփսֆիլդի և Բոստոնի բնակիչները։ Վհուկների նկատմամբ դատավարություններ են տեղի ունեցել նաև Մասաչուսեթս նահանգի Անդովեր քաղաքում, որտեղ տեղի բնակիչ Ջոն Բալարդի հրամանով Սալեմից եկել են աղջիկներ՝ վհուկներից բացահայտելու համար։
Բոստոնում կախարդության համար դատապարտվել է Ջոն Օլդենը, ով հանդիսանում է Հենրի Լոնգֆելոյի «Մայլզ Սթեյնդիշի խնամախոսությունը» պոեմի գլխավոր հերոսը։ Օլդենը եղել է քաղաքի ամենահարգված մարդկանցից մեկը, ով ժամանակին եղել է ծովային կապիտան և մասնակցել հնդկացիների դեմ մղվող պատերազմին։ Նա փախել է բանտից՝ ձերբակալությունից 5 շաբաթ անց։
Դատավարության ավարտ
Այդուհանդերձ Քոթթոն Մեզերի հայրը՝ Ինքրիս Մեզերը, ով գլխավորում էր Հարվարդի քոլեջը, հայտարարել է, որ դատարանը չպետք է դիտարկի որպես ապացույց տուժածների տեսիլքները։ Որոշ պատմաբաններ նշում են, որ Մեզերն ասել է, որ ավելի լավ է մի քանի վհուկներ կենդանի մնան, քան մեկ անմեղ մարդ կախաղան բարձրացվի։ Մեկ այլ հոգևորական նշել է, որ սատանան կարող է ընդունել անմեղ մարդու կերպարանք և հայտնվել այլ մարդկանց, որպեսզի մեղադրեն վերջինիս։ Այս կարծիքները լսելուց հետո՝ նահանգապետը հրամայել է չօգտագործել տեսիլքները որպես ապացույց, դադարեցնել ձերբակալությունները և ազատ արձակել 33 մեղադրյալներից 28-ին։
Մնացած մեղադրյալների համար ձևավորվեց Մասաչուսեթսի վերին դատարանը, որը գործում է մինչ օրս։ 1693 թվականի մայիսին նահանգապետը ներում է շնորհել մեղադրյալներին։
Հակավհուկային հիստերիայի ողջ ընթացքում բանտում է հայտնվել շուրջ 150 մարդ։ Դատապարտվել է 31 մարդ, որոնցին 19-ին կախաղան են բարձրացրել, երկուսը մահացել են բանտում, մեկին տանջահար են արել, յոթին ժամանակից շուտ ազատ են արձակել, մեկին առանց դատի պահել են բանտում, այնուհետև ունեցած պարտքերի պատճառով վաճառել են ստրկության, մեկ մարդ էլ փախել է։
1697 թվականին դատավորները ընդունել են իրենց մեղքը, իսկ 1702 թվականին դատարանի որոշումները ճանաչվել են անօրինական։ 1706 թվականին մեղադրյալ Աննա Պուտնամը հայտարարել է, որ սատանան խաբել է իրեն և ինքը ցուցմունք է տվել անմեղ մարդկանց դեմ։ Դատավարությունից հետո միայն մեկ աղջիկ է կարողացել ամուսնանալ ։
1957 թվականին Մասաչուսեթսի վերին դատարանը վերջնականորեն չեղարկել է բոլոր մեղադրանքները՝ Սալեմի վհուկների դատավարության մասնակիցների նկատմամբ։ 1992 թվականին Սալեմում կանգնեցվել է հուշարձան նվիրված բոլոր այն զոհերին, որոնք տուժել էին վհուկների որսի ժամանակ։ 2001 թվականին Մասաչուսեթսի նահանգապետ Ջեյն Սվիֆթը հաստատել է մեղադրյալների անմեղությունը։
Բացատրություն
Գոյություն ունեն մատերիալիստական մի քանի տարբերակներ, որոնք փորձում են բացատրել տեղի ունեցած իրադարձությունները։ Դրանց թվում են հիստերիան, երեխաների դավադրությունը, պուրիտանների հոգեբանության առանձնահատկությունները, թունավոր իրից թունավորումը։
1976 թվականին ամերիկյան «Science» պարբերականում տպագրվեց մի վարկած, համաձայն որի՝ երեխաների մոտ տեսիլքների առաջացման պատճառ էր դարձել թունավորված չորահացը։ Նրա բաղադրության մեջ եղել է թունավոր սունկ, որը հայտնի է նաև հասկաժանգ անվանումով (կամ Claviceps purpurea) : Միևնույն տարում տպագրվել է հոդված, որը ամբողջովին ժխտում էր այս վարկածը։
Մեկ այլ վարկածի համաձայն, երեխաները հիվանդացել են էնցեֆալիտի հատուկ ձևով՝ լեթարգիական էնցեֆալիտով (encephalitis lethargica), որի ախտանշանները նման են Սալեմում աղջիկների հետ կատարված երևույթների հետ։ Որոշ պատմաբաններ էլ պնդում են, որ աղջիկները տառապել են Հանթինգթոնի հիվանդությամբ։
Արտացոլումը գրականության և ֆիլմերի մեջ
Սալեմում տեղի ունեցած իրադարձությունները ներկայացվել եմ ամերիկյան գրականության դասական ստեղծագործությունների մեջ։ Այսպես, թեմային անդրադարձել են Նաթանիել Հոթորնը իր «Յոթ ֆրոնտոնների տունը» վեպի (1851) և Հենրի Լոնգֆելոն «Նոր Անգլիայի ողբերգությունը» պիեսը մեջ։ Դասական է համարվում նաև Արթուր Միլլերի «Դաժան փորձություն» աշխատությունը (1952)։ Ստեղծագործությունը էկրանավորվել է Ֆրանսիայում «Սալեմի վհուկներ» (1957) և ԱՄՆ-ում «Դաժան փորձություն» անվանումներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պատմություն Կատեգորիա:1692 Կատեգորիա:Զանգվածային հիստերիա
Բուրգինյոն
Բուրգինյոն (Bourguignons), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 279 մարդ, բնակչության խտությունը` 16.99 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.42 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 170 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 95 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 29 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 181 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 128-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 53։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,7 %։ 128 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 121 անձ (63 տղամարդ և 58 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (5 տղամարդ և 2 կին)։ 53 անաշխատունակներից 11-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 28-ը` թոշակառուներ, իսկ 14-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Սմբատ Ա Բագրատունի
Սմբատ Ա Բագրատունի, Բագրատունիների տոհմի ավագ ներկայացուցիչ։ Նրա իշխանական կալվածքն էր Բարձր Հայք նահանգի Սպեր գավառը, որը հայտնի էր ոսկու հանքերով։
Միակ հիշատակումը Սմբատ Ա-ի մասին վերագրվում է 314 թվականին՝ Տրդատ Մեծ թագավորի օրոք (287-330), երբ իրեն տրվում է թագադիր ասպետի կոչում։ Ըստ պատմահայր Մովսես Խորենացու, նա ուներ հրեական ծագում։ Բյուզանդական կայսր, ծագումով հայազգի Կոստանդին Ծիրանածինը իր ծագումը հասցնում է հրեական արքաներին՝ իրեն համարելով Դավիթ և Սողոմոն թագավորների ժառանգ։
Ուներ մեկ որդի՝ Բագրատ Ա։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բագրատունիներ Կատեգորիա:Սպերի իշխաններ Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության թագադիր ասպետներ Կատեգորիա:4-րդ դարի հայեր Կատեգորիա:3-րդ դարի հայեր
Ռուսուդան (վրաց թագուհի)
Ռուսուդան (რუსუდანი, ), Վրաստանի թագուհի (1223-1245)։ Թամար թագուհու ու Դավիթ Սոսլանի դուստրը։ Ռուսուդանի թագավորության տարիներին ավարտվում է Վրաստանի պատմության ոսկեդարը։ Ռուսուդանը չափազանց թույլ էր մոնղոլական արշավանքներին դիմակայելու և երկրի անկախությունն ու միասնականությունը պահպանելու համար։
Կենսագրություն
Ռուսուդանի թագավորության երրորդ տարում՝ 1225 թվականի աշնանը, Վրաստան են ներխուժում խորեզմշահ Ջալալ Էդ-Դինի զորքերը, ովքեր փախչում էին Խորեզմը գրաված մոնղոլներից։ Վրացական զորքերը, որ կռվում էին Իվանե Ա-ի առաջնորդությամբ, ծանր պարտություն կրեցին Գառնու ճակատամարտում, ինչի շնորհիվ խորեզմշահի զորքերի համար բացվեցին Թիֆլիսի, Կարսի ու Գանձակի ճանապարհները։ Խորեզմշահը պաշարեց Թիֆլիսը, իսկ վրաց արքունիքը տեղափոխվեց Քութայիս։ 1226 թվականի մարտի 9-ին Ջալալ Ադ-Դինը գրավեց ու ամբողջովին ավերեց Թիֆլիսը։ 1227 թվականին Ջալալ Ադ-Դինը կրկին գրավեց Թիֆլիսը, սակայն ստիպված եղավ լքել քաղաքը այն բանից հետո, երբ Ռուսուդանը պայմանագիր կնքեց Իկոնիայի սուլթանության հետ, որով ողջ արևելյան Վրաստանը անցավ նրա տիրապետության տակ մինչև 1230 թվականը։
1236 թվականին մոնղոլները երրորդ և վերջին անգամ ներխուժեցին Անդրկովկաս։ Խորեզմշահերի դեմ կռիվներում թուլացած վրացական զորքերը չկարողացան դիմադրություն ցույց տալ, և 1240 թվականին երկիրն ամբողջովին գրավվել էր մոնոլների կողմից։ Ռուսուդանն այդ ժամանակ գտնվում էր Քութայիսում։ 1242 թվականին նա հաշտություն պայմանագիր կնքեց մոնղոլների հետ, որով Վրաստանը ճանաչվում էր խանի վասալ և պարտավորվում էր հարկ վճարել նրան։
Ռուսուդանի մահից հետո վրացական միասնական պետությունը դադարեց գոյություն ունենալուց։ Նրա որդի Դավիթ VI Նարինը, ով պատանդ էր պահվում սուլթանի արքունիքում, Վրաստան վերադարձավ միայն մոր մահից հետո։ Մոնղոլները պաշտպանում էին ինչպես նրան, այնպես էլ գահի մյուս հավակնորդին՝ Գոերգի IV-ի ապօրինի որդուն, որ ավելի ուշ հայտնի դարձավ որպես Դավիթ VII Ուլու։ Արդյունքում գահը թափուր մնաց մինչև 1247 թվականը, որից հետո երկիրը բաժանվեց երկու մասի՝ Արևելյան և Արևմտյան Վրաստան։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վրաց թագուհիներ
Էդուարդ Աբալյան
Էդուարդ Հայկի Աբալյան, հայ դերասան, կինոռեժիսոր։
Կենսագրություն
Էդուարդ Աբալյանը ծնվել է 1927 թվականին, Թիֆլիսում։ 1959 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտը՝ Սերգեյ Յուտկևիչի դասարանը։ 1958 թվականից եղել է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայի, 1959 թվականից՝ «Սատիրա և հումոր» հեռուստաժուռնալի ռեժիսոր։ 1976 թվականից տեղափոխվել է Կանադա։
Որպես ռեժիսոր և սցենարիստ հանդես է եկել նաև ռուսական հեռուստաընկերության «Голубой огонек» ամանորյա հաղորդումներում։ 1950-ական թվականների վերջին 1960-ականների սկզբին սկսել է Վլադիմիր Բոգոմոլովի «Իվան» վեպի էկրանավորումը՝ Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ հետախույզ տղայի պատմությունը, սակայն առաջին մոնտաժի դիտման ժամանակ դիտարկվել է Բոգոմոլովի սցենարին ոչ համահունչ։ Ֆիլմում Իվանը ողջ է մնում և պատերազմից հետո կնոջ հետ գնում է անմշակ հողեր նվաճելու։ Տեսագրված նյութն անբավարար լինելու պատճառով այն չհեռարձակվեց   ։
Դերեր
Նկարահանվել է մի շարք ֆիլմերում՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Այվենհո (ֆիլմ, 1952)
«Այվենհո» (Ivanhoe), ամերիկյան արկածային պատմական կոստյումային ֆիլմ, Վալտեր Սքոթի նույնանուն վեպի էկրանավորումը։ Ֆիլմը անվանակարգվել է Օսկարի երեք մրցանակներում՝ որպես լավագույն ֆիլմ, օպերատորի լավագույն աշխատանք և լավագույն սաունդթրեք, բայց ոչ մեկը չի ստացել։
«Այվենհո»-ն դարձել է Ռիչարդ Տորպի պատմական եռաբանության սկիզբը, որը շարունակվում է «Կլոր Սեղանի ասպետները» և «Քվենտին Դորվարդի արկածները»։
Սյուժե
Ռիչարդ Առյուծասիրտ արքան, վերադառնալով խաչակրաց արշավանքից, գերի է ընկնում Ավստրիացի էրցգերցոգին։ Անգլիայում թագավորում է նրա թուլակամ ու նենգ եղբայրը՝ արքայազն Ջոնը։ Արքայազնը մտադիր չի վճարել իր վտանգավոր եղբոր համար։ Ուիլֆրիդ Այվենհո ասպետը, ով ուղեկցում էր արքային, վերադառնում է Անգլիա, որպեսզի գումար գտնի իր արքայի ազատ արձակման համար։ Նա օգնություն է փնտրում իր հոր՝ Սեդրիկի մոտ, սակայն վերջինս՝ սաքսոնական մեծատոհմիկը, չի ցանկանում փրկել նորմանական արքային։ Անգլիայի նորմանդական գրավումից հետո տեղացի պալատականները բաժանվում են արմատական սաքսերի և զավթիչ- նորմանդացիների խմբերի, անհավատ ու նախանձով լի միմյանց նկատմամբ։
Նորմանդացի ասպետներ Բրիան դե Բուա- Գիլբերն ու Հյու դե Բրեսին փորձում են թալանել հրեա ձեռնարկատեր Իսահակին՝ Սեդրիկի հյուրին։ Այվենհոն ոչնչացնում է նրանց ծրագրերը ու որոշում է ուղեկցել Իսահակին մինչև Շեֆիլդեում գտնվող նրա տունը։ Այվենհոյի ուղեկցողն է դառնում ծաղրածու Վամբան։ Իսահակի երախտապարտ աղջիկը՝ Ռեբեկան, ասպետին է նվիրում իր զարդարաքները, որպեսզի նա կարողանա իր համար հանդերձանք գնել մրցաշարի համար։ Աղջիկը սիրահարվում է Այվենհոյին, չնայած նրանց միջև սոցիալական անդունդին։
Արքայազն Ջոնը նշանակում է ասպետական մրցաշար։ Բուա- Գիլբերն ու դե Բերսին անհաղթելի են թվում մինչև ինչ-որ սաքս փակ երեսկալով վայր չի գցում երկուսին էլ ձիու վրայից։ Միայն թե ասպետը՝ նույն ինքը Այվենհոն, վիրավորվում է Բուա- Գիլբերի կողմից։ Նրան տեղափոխում են նորմանացիների զայրույթից հեռու՝ Շերվուդյան անտառ՝ ավազակախմբի առաջնորդ Ռոբին Լոկսլիի մոտ։
Նույն ժամանակահատվածում, Այվենհոյի հայրը՝ Սեդրիկը, մնացած սաքսերի ու Ռեբեկայի հետ գերի է ընկնում նորմանյան լորդ Ֆրոն դե Բեֆֆին։ Վերջինս որպես վճար է պահանջում Այվենհոյին, երիտասարդը հանձնվում է, սակայն սրիկան չի արձակում Այվենհոյի հորը։ Ռոբին Հուդի խումբը շրջափակում է ամրոցը ու ազատ արձակում գերիներին, Վամբան մահանում է Ֆրոն դե Բեֆի ձեռքից, որն էլ ընկնում է Այվենհոյի սրից։ Նորմանդացիներից հեռանալ կարողանում է միայն Բուա- Գիլբերը Ռեբեկայի հետ։ Նորմանդացին սկսում է կիրք զգալ իր գերուհու հանդեպ։
Այվենհոն դիմում է Իսահակին ու այլ հրեա վաճառականների Ռիչարդ արքայի փրկագնի համար, և նրանք համաձայնում են։ Նույն ժամանակահատվածում Ռեբեկային մեղադրում են կախարդության մեջ ու պետք է այրեն նրան։ Այվենհոն պահանջում է «Աստծո դատ»՝ մենամարտ, որը պետք է վճռի մեղադրանքների ճակատագիրը։ Ջոնը հրամայում է Բուա- Գիլբերին հաղթել Այվենհոյին։ Բրիանը, որը ոչ մի կերպ չի ցանկանում աղջկա մահը, Ռեբեկային հարցնում է նրա կարծիքը, ու վերջինս համաձայնում է։ Այվենհոյի ու Բրիանի միջև մենամարտ է տեղի ունենում, որի եզրափակչում Բուա- Գիլբերը մահանում է։ Մահից առաջ նա սեր է խոստովանում Ռեբեկային։ Մենամարտի վերջում խաչակիրների հետ միասին ասպարեզ է ժամանում ազատ արձակված ու Անգլիա վերադարձած Ռիչարդ Առյուծասիրտը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1952 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Ռոբին Հուդի մասին Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում
Գուստավ Հուսակ
Գուստավ Հուսակ, սլովակ քաղաքական գործիչ, Չեխոսլովակիայի կոմունիստական կուսակցության (ՉԿԿ) գլխավոր քարտուղար (1969-1987), Չեխոսլովակիայի նախագահ (1975-1989)։
Ֆաշիստական Գերմանիայի կողմից Չեխոսլովակիան մասնատելուց (1938 թվականին) հետո եղել է Սլովակիայի կոմկուսի (ՍԿԿ) Բրատիսլավայի կազմակերպության ընդհատակյա ղեկավարության անդամ։ 1940-1943 թվականներին գտնվել է բանտում։ Մասնակցել է 1944 թվականի Սլովակյան ազգային ապստամբությանը, ընտրվել Սլովակյան ազգային խորհրդի նախագահի տեղակալ, ներքին գործերի գծով լիազոր, 1944 թվականի սեպտեմբերին՝ ՍԿԿ նախագահի տեղակալ։ 1945-1950 թվականներին եղել է ՉԿԿ ԿԿ-ի անդամ, 1946-1950 թվականներին՝ Սլովակիայի լիազորների կորպուսի (կառավարության) նախագահ, 1945-1951 թվականներին՝ ՉՍՍՀ Ազգային ժողովի դեպուտատ, 1950-1951 թվականներին՝ ԱԿԿ ԿԿ-ի բաժնի վարիչ։ 1951 թվականին ձերբակալվել է և մինչև 1960 թվականի մայիսը գտնվել բանտում։ 1963 թվականին, Չեխոսլովակիայի «դեստալինիզացիայի» ժամանակաշրջանում, ՉԿԿ ԿԿ-ի որոշմամբ, ռեաբիլիտացվել է և վերականգնվել կուսակցության մեջ։ Մինչև 1968 թվականը աշխատել է Սլովակիայի ԴԱ պետության և իրավունքի ինստիտուտում, 1968 թվականին եղել է ՉՍԱՀ կառավարության նախագահի տեղակալ, 1968-1969 թվականներին՝ ԱԿԿ ԿԿ-ի առաջին քարտուղար, 1968 թ.-ի օգոստոսից՝ ՉԿԿ ԿԿ-ի և ՉԿԿ ԿԿ-ի Նախագահության, ապա՝ Նախագահության ԴԿ-ի անդամ։ 1969-1971 թվականներին՝ ՉԿԿ ԿԿ-ի առաջին քարտուղար, 1971 թվականի մայիսից՝ ՉԿԿ ԿԿ-ի գլխավոր քարտուղար, 1971 թվականից՝ ՉԱԱՀ Ազգային ճակատի ԿԿ-ի նախագահ։ Եղել է ՉԿԿ պատվիրակության ղեկավար Կոմունիստական և բանվորական կուսակցությունների ներկայացուցիչների միջազգային խորհրդակցությունում (Մոսկվա, 1969 թվական)։
Պարգևատրվել է Լենինի երկու (1969 և 1973 թվականներին) և «Հոկտեմբերյան հեղափոխությա»ն շքանշաններով (1977 թվական)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չեխիայի ղեկավարներ Կատեգորիա:Չեխիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ Կատեգորիա:Չեխ իրավաբաններ Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ
Ռաջուի շրջան
Ռաջուի շրջան (ناحية راجو ), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Աֆրինի գավառի 7 շրջաններից մեկը։
Շրթներկ
Շրթներկ, (pommade, pomata из pomum — «խնձոր»),  կոսմետիկ արտադրանք է՝ շրթունքները ներկելու, պաշտպանելու կամ խոնավացնելու համար։ Պատրաստվում է կենդանական ճարպից։
Բաղադրություն
Շրթներկի հիմնական բաղադրիչներն են հիմքը, հավելումները, ներկող խառնուրդը, անուշահոտ բույրերը։
Մոմը որոշում է շրթներկի ձևը, ապահովում է նրա հաստատուն և պլաստիկ լինելը։ Սկզբում շրթներկի արտադրության համար օգտագործվել է բնական մեղրամոմ, բայց այն հանդիսացել է ուժեղ ալերգեն, ինչպես մեղրը և մեղվաբուծության այլ մթերքներ։ Այսօր բարձրորակ շրթներկ ավելի հաճախ պատրաստում են բուսական ծագման բնական մոմերի հիմքով։
Յուղեր։ Շրթներկի արտադրության համար հիմնական յուղը գերչակի յուղն է։ Նրա գլխավոր առավելությունը թթվակայուն լինելն է։ Համեմատաբար փոքր քանակությամբ արտադրողներն օգտագործում են կոկոսի յուղ։ Յուղն օգտագործվում է նաև որպես հավելում։
Պատմություն
Առաջին անգամ շրթներկ օգտագործել են Միջագետքում՝ 5000 տարի առաջ ։ Շրթներկն արդեն հայտնի էր հին Եգիպտոսում ։ Այնտեղ այն պատրաստել են կարմիր գունանյութից, մեղրամոմից և կենդանական ճարպից։ Եգիպտուհիները նախընտրել են մուգ գույն ունեցող շրթներկեր։ Եգիպտոսից շրթներկը հասել է հին Հունաստան, իսկ հետո՝ Հռոմ։ Սակայն այս երկրներում գտնվեցին շրթներկի և կողմնակիցներ և հակառակորդներ։ Գլխավոր հակառակորդներից մեկը դարձել է հայտնի Գալեն Կլավդիոսը։ Գալենը բնավ կոսմետիկ միջոցների հակառակորդ չէր, նա ընդամենն ուզում էր կանանց ապահովագրել վտանգավոր կոսմետիկ միջոցներ օգտագործելուց։ Դա պայմանավորված էր նրանով, որ այդ ժամանակ շրթներկերին ավելացնում էին գունանյութեր, որոնք թունավոր էին (կարմրադեղ, ծծմբային սնդիկ)։ Սակայն կանայք շարունակում էին օգտագործել շրթներկ ։ Քրիստոնեական եկեղեցին նույնպես բացասաբար էր վերաբերվում արտաքինի հետ կապված ցանկացած փոփոխությանը։ XIV–րդ դարում կաթոլիկ եկեղեցին արգելել է կոսմետիկ միջոցները․ պապական հրովարտակները հռչակել էր, որ ներկվող կինը աղավաղում է կույս Մարիամի կերպարը։ Այդ ժամանակ ինկվիզիցիան իրավունք է ունեցել ձերբակալել շրթունքները ներկող կանանց՝ սրբապղծության համար։
Առաջին շրթներկը, որ արտադրվել է վարդագույն մոմի հիքով, եղել է Ne m’oubliez pas («Ինձ մի մոռացիր»)։ Այն վաճառվել է մխոցային մեխանիզմ ունեցող տուփով, որը շատ հարմար էր, քանի որ թույլ է տվել շրթներկն օգտագործել ամբողջությամբ, մինչև վերջ։ Տուփն ունեցել է փոխարինվող բլոկներ. ։
1920 թվականին Ելենա Ռուբինշտեյնը թողարկել է շրթներկի առաջին սրվակը, որը ստացել է «Valaz Lip-Listre» անվանումը․ Ռուբենշտեյնի արտադրած շրթներկը գրեթե հեղափոխական հայտնություն է դարձել, եթե նախկինում շրթներկ կարող էին օգտագործել միայն բարձր եկամուտ ունեցող կանայք, ապա «Valaz Lip-Listre»–ը դարձավ բացառիկ ժողովրդական ապրանք, որի արժեքը չի անցել մի քանի դոլարից։
Երեսնական թվականներին Խեել Բիշոպը, նույնանուն կոսմետիկ ապրանքանիշի հիմնադիրը թողարկել է ևս մեկ հեղափոխական նորույթ․ շրթներկ, որը կայուն է համբուրվելու ժամանակ։
1949 թվականին ԱՄՆ–ում արտադրվել են շրթներկ պատրաստելու առաջին մեքենաները, որոնք շրթներկն արտադրում են․ մետաղական կամ պլաստմասե սրվակներում։
Հետաքրքիր փաստեր
1929 թվականի համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամից սկսած տնտեսության մեջ գոյություն ունի այսպես կոչված «շրթներկի էֆեկտ» հասկացությունը։ Դժվար ժամանակներում օգտագործողները ձգտում են տնտեսել և դադարում են փող ծախսել մեծ և թանկարժեք իրերի վրա։ Մեքենաների վաճառքը նվազում է, ընկնում է վաճառվող բնակարանների թիվը, ավելի քիչ են գնում կահույք և կենցաղային տեխնիկա։ Սակայն կոսմետիկ միջոցները որպես մանր և բյուջեն չվնասող միջոցներ, շարունակում են գնել։ Այսպես 1929—33 թվականներին ԱՄՆ–ի արդյունաբերական արտադրանքները կրկնակի նվազել է, իսկ կոսմետիկ ընկերությունների շահույթն, ընդհակառակն, ավելացել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոսմետիկա
Նյոր (Ֆրանսիա)
Նյոր (Neure), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Լյուրսի Լևի կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Մուլեն շրջանը։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 174 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 112 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 76-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 36-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 67,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 70,9 %)։ 76 աշխատունակ բնակիչներից 68-ը աշխատում էին (39 տղամարդ և 29 կին), անաշխատանք էին 8-ը (4 տղամարդ և 4 կին)։ 36 անգործունակ մարդկանցից 4-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 13-ը թոշակառու, 19-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Զվեզդա (մարզադաշտ, Պերմ)
«Զվեզդա», ֆուտբոլային մարզադաշտ Պերմ քաղաքում։ Ռուսական «Ամկար» և «Զվեզդա-2005» ֆուտբոլային ակումբների տնային մարզադաշտն է։ Կարող է ընդունել մինչև 19500 հանդիսականի ։
Հյուսիսային
Հյուսիսային տրիբունան իր մեջ ընդգրկում է 1-ից 8-րդ սեկտորները՝ որոնցից 4-րդը և 5-րդը VIP են։ Մեկ սեկտոր էլ ընտանեկան է։
Հարավային
Հարավային տրիբունան ներառում է 9-ից 13-րդ սեկտորները։
Արևելյան
Այս տրիբունան ընդգրկում է 14-ից 18-րդ սեկտորները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Ռուսաստանում Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Ձագավանի ժողով
Ձագավանի ժողով, գումարվել է 1270 թ.-ին, Այրարատի Կոտայք գավառի Ձագ գյուղի վանքում (ներկայումս Աբովյան քաղաքի տարածքում), աշխարհիկ և հոգևոր գործիչների մասնակցությամբ։ ժողովում ընդունվել են կանոններ՝ ամուսնության, քահանաների և ժողովրդի փոխադարձ պարտականությունների, վանականների մաքրակեցության, ինչպես նաև երեխաների կրոնական դաստիարակության մասին։ Ձագավանի ժողովի կանոններով քահանաները պետք է ազատվեին հարկերից, պետ. պաշտոնյաներին իջևան տալու պարտականությունից։ Գյուղացիները պարտավոր էին օգնել քահանային՝ երկրագործական աշխատանքների ժամանակ և այլն։ Կանոնները գրված են ժողովրդական պարզ, դյուրամատչելի լեզվով։
Կատեգորիա:Հայոց եկեղեցական ժողովներ
Շառռանի շրջան
Շառռանի շրջան (ناحية شران ), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Աֆրինի գավառի 7 շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Շառռան քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ շրջանը ունի 13,632 մարդ բնակչություն ։ Տարածքը կազմում է 305.18 կմ2։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Աֆրինի գավառ
Վարդերի հեղափոխություն
Վարդերի հեղափոխություն (ვარდების რევოლუცია - «վարդեբիս ռևոլյուցիա»), գունավոր հեղափոխություն Վրաստանում 2003 թվականի նոյեմբերին։ Հեղափոխության հիմնական դրդապատճառը 2003 թվականի նոյեմբերի 2-ի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքների կեղծումն էր։ Հեղափոխության ընթացքում Էդուարդ Շևարդնաձեն վայր դրեց իր լիազորությունները, և երկրի ղեկավարումն անցավ ընդդիմադիրներին՝ Միխեիլ Սաակաշվիլիի գլխավորությամբ։
Նախադրյալներ
Հեղափոխության տանող գլխավոր և համընդհանուր նախադրյալ դարձավ Վրաստանի անկախացումից հետո (1995) պաշտոնավարող Էդուարդ Շևարդնաձեի կառավարումից դժգոհությունը։ Բնակչության դժգոհությունն առաջացել էր կառավարության հանդեպ կուտակված պահանջներից, որոնք կապված էին երկրի ծանր տնտեսական իրավիճակի, պետական ծառայողների շրջանում կոռուպցիայի տարածվածության և այլ պատճառներով։ Իրավիճակը բարդացավ ազգային փոքրամասնությունների՝ անկախության ձգտելու կամ Ռուսաստանին միանալու ձգտումների հետևանքով, ինչը մասնավորապես արտահայտվեց դե-ֆակտո անկախ գոյություն ունեցող Աբխազիայի, Հարավային Օսիայի և որոշակիորեն Աջարիայի պարագայում։
Հասարակության մեջ բացասական զգացողություններ առաջացրեց նաև Շևարդնաձեի՝ Աբխազիայում և Օսիայում հակամարտությունները բռնի ուժով լուծելու մերժումը, ինչը համատեղվում էր հարցը խաղաղ ճանապարհով լուծելու անհաջող փորձերով։ Վրաստանում քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական ճգնաժամն իր գագաթնակետին հասավ 2003 թվականի նոյեմբերի 2-ի նախագահական ընտրությունների նախօրեին։
Ընտրություններ և դրանց բողոքարկում
Շևարդնաձեի «Հանուն նոր Վրաստանի» և Աբաշիձեի «Վրաստանի ժողովրդավարական վերազինման միավորում» քաղաքական բլոկներին հակոտնյա էին Միխեիլ Սաակաշվիլու «Միացյալ ազգային շարժումը» և Վրաստանի խորհրդարանի նախկին խոսնակներ Նինո Բուրջանաձեի և Զուրաբ Ժվանիայի «Բուրջանաձեի դեմոկրատները»։
Վրաստանում խորհրդարանական ընտրություններն անցկացվեցին 2003 թվականին նոյեմբերի 2-ին և պաշտոնական տվյալներով ավարտվեցին Շևարդնաձեի և նրա դաշնակիցների հաղթանակով։ Բայց հրապարակված արդյունքները չճանաչվեցին միջազգային դիտորդների և Շևարդնաձեի հակառակորդների կողմից։ Միխեիլ Սաակաշվիլին, հիմնվելով սոցիոլոգիական հարցումների արդյունքների վրա, հրապարակայնորեն հայտարարեց իր հաղթանակի մասին։ Նրա պնդումները հաստատեց Ազատ ընտրությունների միջազգային միավորումը՝ տեղի դիտորդների կազմով։ Հիմնվելով ներկայացված տվյալների վրա՝ Սաակաշվիլին նոր ընտրություններ անցկացնելու պահանջ առաջ քաշեց և կոչ արեց վրացի ժողովրդին փողոց դուրս գալ և աջակցել իրեն։