cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տրանսպորտ
Երկաթուղային տրանսպորտ
Միջքաղաքային գնացքները քաղաքներն իրար կապող հեռահար ծառայություններ են․ ժամանակակից արագագնաց շարժակարգերը զարգացնում են մինչև 350կմ/ժ (220 mph) արագություն, սակայն դրանց շարժման համար անհրաժեշտ են հատուկ ուղեգծեր ։ Տարածաշրջանային և մերձքաղաքային գնացքները փոխադրումներ են կատարում քաղաքի արվարձաններից և շրջակայքից դեպի քաղաք և հակառակը, իսկ ներքաղաքային սպասարկումն իրականացնում են տրամվայները և մետրոպոլիտենը, որոնք հաճախ հանդիսանում են քաղաքային տրանսպորտի հիմքը։ Բեռնատար գնացքներում սովորաբար օգտագործվում են բեռնարկղ-վագոններ, որոնք բեռնվում ու բեռնաթափվում մարդկանց կողմից։ 1960-ական թվականներից բեռնափոխադրումների համար մեծ մասամբ օգտագործվում էին բեռնարկղային գնացքներ, իսկ ոչ տարային փոխադրումներն իրականացվում են հատուկ դրա համար նախատեսված գնացքներով։
Ճանապարհային տրանսպորտ
Ամենատարածված ճանապարհային փոխադրամիջոցը ավտոմեքենան է՝ սեփական շարժիչի ուժով գործի դրվող անվավոր ուղևատրանսպորտ։ Ճանապարհներով երթևեկում նաև այլ փոխադրամիջոցներ՝ ավտոբուսներ, բեռնատարներ, մոտոցիկլետները, հեծանիվներ և հետիոտներ։ 2010 թվականի դրությամբ աշխարհում կա 1,015 միլիարդ ավտոմեքենա։ Ճանապարհային տրանսպորտը հնարավորություն է տալիս ազատորեն փոխել երթուղին՝ կախված անհրաժեշտությունից և հարմարությունից։ Միայն ճանապարհային տրանսպորտով է հնարավոր պատվերը հասցնել անմիջապես պատվիրատուին։
Ջրային տրանսպորտ
Ջրային տրանսպորտը ծովերով, օվկիանոսներով, լճերով, ջրանցքներով կամ գետերով ջրային փոխադրամիջոցներով՝ բեռնանավերով, զբոսանավերով, նավակներով, լաստանավերով, տեղաշարժն է։ Ջրային փոխադրամիջոցները պիտի օժտված լինեն լողունությամբ, այդ իսկ պատճառով նախագծման, կառուցման և սպասարկման ժամանակ մեծ նշանակություն ունի դրանց կմախքը։
Առաջին շոգենավերը, որոնցում նավը շարժող թիավար անիվը կամ թիապտուտակը գործի դնելու համար օգտագործվում էր շոգեմեքենա, ստեղծվել են 19-րդ դարում։ Գոլորշին արտադրվում էր ջեռուցիչ կաթսայում՝ փայտի կամ ածխի այրմամբ և շարժվում դեպի արտաքին այրման շարժիչ։ Ներկայումս նավերի մեծ մասը զինված է ներքին այրման շարժիչով, որն աշխատանքի է դրվում բունկերային վառելիքով (չնչին կերպով թորված նավթ)։ Որոշ նավերում, օրինակ՝ սուզանավերում, գոլորշու արտադրության համար օգտագործվում է միջուկային էներգիա։ Տուրիստական և ուսումնական նավերը շարժվում են քամու ուժով, իսկ ավելի փոքր մասշտաբի նավերը շարժման մեջ են դրվում մեկ կամ ավելի պտուտակները շարժող ներքին այրման շարժիչներով, իսկ ռեակտիվ նավերը՝ ռեակտիվ ջրային շարժիչներով։ Իսկ ծանծաղ ջրերով երթևեկող օդային բարձով նավակները շաժվում են հսկայական հրող հսկայական հրող պտտանիվներով։
Չնայած որ այն, այլ տրանսպորտային միջոցների համեմատ, դանդաղ է, ժամանակակից ծովային տրանսպորտը մեծաքանակ բեռների փոխադրման շատ արդյունավետ եղանակ է։ 2007թվականին մոտ 35,000 առևտրային նավ փոխադրել է 7,4 միլիարդ տոննա բեռ ։ Միջմայրցամաքային բեռնափոխադրումների պարագայում ջրային տրանսպորտի օգտագործումը շատ ավելի էժան է, քան օդայինինը, իսկ առափնյա տարածքներում լայնորեն տարածված են փոքրիկ նավերը և լաստանավերը  ։
Այլ տեսակներ
Խողովակաշարային տրանսպորտով ապրանքները փոխադրվում են խողովակների միջոցով․ հիմնականում փոխադրվում են հեղուկ կամ գազային նյութեր, սակայն հատուկ օդամղիչ խողովակներով, խտացված օդի միջոցով հնարավոր է փոխադրել նաև պինդ ապրանքներ։ Խողովակաշարերով հնարավոր է փոխադրել ցանկացած, քիմիական տեսանկյունից կայուն հեղուկ կամ գազ։ Կոյուղաջրերը, ջուրը կամ խմորված գաղծուն փոխադրելու համար կառուցվում են փոքր երկարությամբ համակարգեր, իսկ երկարաձիգ ցանցերն օգտագործվում են նավթ կամ բնական գազ առաքելու համար։
Տիեզերական թռիչքները Երկրագնդի մթնոլորտից դուրս՝ դեպի բաց տիեզերք տիեզերանավերով ուղևորվելու եղանակ են։ Չնայած որ տեխնոլոգիան շատ է ուսումնասիրվել, այն շատ հազվադեպ է օգտագործվում՝ միայն Երկրագնդի ուղեծիր արբանյակներ ուղարկելու և գիտական ուսումնասիրություններ կատարելու համար։ Սակայն մարդկությանը հաջողվել է վայրէջք կատարել Լուսնի մակերևույթին և զոնդեր ուղարկել Արեգակնային համակարգի բոլոր մոլորակներ։
Երկրագնդի մեկ կետից մյուսն ուղևորվելու ամենաարագ գոյություն ունեցող եղանակը սուբօրբիտալ թռիչքներն են։ Երկրագնդի ստորին ուղեծրով թռչելու դեպքում հնարավոր է ավելի արագ երթևեկել, իսկ դրա հետագծից հրթիռի միջոցով խուսափելու դեպքում՝ թռիչք էլ ավելի կարագանա։
Ենթակառուցվածքներ
Տերմինալ են կոչվում այն վայրերը, որտեղ ուղևորները և բեռները կարող են տեղափոխվել մեկ փոխադրամիջոցից կամ տրանսպորտի տեսակից մյուսը։ Ուղևորատրանսպորտի պարագայում ենթակառուցվածքներն այնպես են նախագծված, որ տարբեր տեսակի տրանսպորտից օգտվող ուղևորները հնարավորինս հարմարավետորեն օգտվեն դրանցից։ Օրինակ՝ օդանակայանները երկաթուղու միջոցով կապվում են մոտակա բնակավայրերին։ Ավտոմեքենաների համար տերմինալ են հանդիսանում կայանատեղիները, իսկ ավտոբուսները հնարավոր է շահագործել կարճատև դադարներով ։ Բեռնափոխադրման տերմինալները անցումային կետեր են, չնայած որոշ բեռներ արտադրությունից միանգամից փոխադրվում են սպառման կետ։
Ենթակառուցվածքների ֆինանսավորումը կարող է լինել պետական և մասնավոր։ Տրանսպորտը հանրությանն անհրաժեշտ բնական մենաշնորհ է, ուստի ճանապարհները, իսկ որոշ երկրներում անգամ երկաթուղին և օդանավակայնները ֆինանսավորվում են հարկերից։ Նոր ենթակառուցվածքների շինարարությունը կարող է թանկ արժենալ, և այն հաճախ ֆինանսավորվում է վարկերից։ Ուստի ենթակառուցվածքների որոշ սեփականատերեր դրանց օգտագործման դիմաց գումար են գանձում, ինչպես, օրինակ, օդանավակայաններում վայրէջքի դիմաց գանձվող վճարը, կամ վճարովի ճանապարհահատվածները։ Բացի այդ, իշխանությունները կարող են փոխադրամիջոցների գնման և շահագործման դիմաց հարկեր գանձել։ Սխալ կանխատեսումների և ուղևորների թվի գերագնահատման հետևանքով տրանսպորտային ենթակառուցվածքներից շահույթը հաճախ ակնկալածից քիչ է ։
Փոխադրամիջոցներ
Փոխադրամիջոցը մարդկանց և ապրանքներ տեղափոխող սարքն է։ Ի տարբերություն ենթակառուցվածքների՝ փոխադրամիջոցները շարժվում են՝ փոխադրելով բեռներ և ուղևորներ։ Փոխադրամիջոցները շարժման մեջ են դրվում կամ քաշելու/հրելու, մկանային ուժի շնորհիվ, կամ շարժվում ինքնաբերաբար․ դա առավել հաճախ կատարվում է շոգեմեքենային, ներքին այրման շարժիչի, էլեկտրական շարժիչի, ռեակտիվ շարժիչի կամ հրթիռի միջոցով, չնայած որ կան այլ եղանակներ ևս։ Փոխադրամիջոցներին անհրաժեշտ է նաև էներգիան շարժման վերածող համակարգ․ այս դերը դեպքերի մեծամասնությունում կատարում են ակերը, պտտաթիակները կամ ճնշումը։
Փոխադրամիջոցները կառավարում են վարորդները։ Մի շարք համակարգեր ամբողջությամբ ավտոմատացված են, օրինակ՝ ինքնավար վագոնները կամ որոշ արագագնաց գնացքներ։ Ուղևատրանսպորտի պարագայում փոխադրամիջոցում պիտի լինի ուղևորական խցիկ, նստատեղ կամ հարթակ։ Պարզ փոխադրամիջոցների՝ մեքենաների, հեծանիվների կամ պարզաբույն օդանավերի ուղևորներից մեկը հանդիսանում է նաև վարորդ։
Շահագործում
Անձնական փոխադրամիջոցները պատկանում են սեփականատերերին, ովքեր իրենք են դրանք շահագործում։ Հասարակական և բեռնատար տրանսպորտի շահագործումն իրականացվում է մասնավոր ընկերությունների կամ իշխանությունների կողմից։ Ենթակառուցվածքները և փոխադրամիջոցները կարող են պատկանել և շահագործվել միևնույն կազմակերպության կողմից․ դրանք կարող են նաև պատկանել մեկին, իսկ շահագործվել մեկ այլ կազմակերպության կողմից։ Ավանդաբար, մի շարք երկրներ ունեն ազգային ավիաուղիներ և երկաթուղիներ։ 1980-ականներից մինչ օրս դրանցից շատերը մասնավորեցվել են։ Միջազգային փոխադրումները արդյունաբերության պահանջարկ վայելող ճյուղերից են, որոնք, սակայն, օրենսդրական տեսանկյունից լավ կարգավորված չեն ։ Նավահանգիստները կարող են լինել հանրային ։
Գործառույթներ
Տրանսպորտի ամենատարածված կիրառությունը ուղևորների և բեռների փոխադրումն է։ Սակայն այն կարող է ծառայել այլ նպատակներով ևս, ինչպես, օրինակ, պատերազմական գործողությունների ժամանակ զինված ուժերի ռազմավարական և տակտիկական շարժի համար, շինարարության մեջ կամ արտակարգ իրավիճակներում։
Ուղևորների փոխադրում
Ուղևորատրանսպորտը կամ ուղևորափոխադրումները լինում են երկու տեսակի՝ հասարակական և մասնավոր։ Հասարակական տրանսպորտը ուղևորափոխադրման ծառայություններ է մատուցում ըստ հստակ ժամանակացույցի, անփոփոխ երթուղով, մինչդեռ մասնավոր տրանսպորտային միջոցների մատուցած ծառայությունները իրավիճակային են՝ ըստ ուղևորի ցանկության։ Մասնավոր տրանսպորտի մատուցած ծառայությունները ավելի ճկուն են, սակայն հզորությունը ավելի քիչ է, իսկ շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունը՝ ավելի մեծ։ Մարդիկ կարող են ճանապարհորդել՝ ելնելով առօրյա կարիքներից, աշխատանքի բերումով, ժամանցի ապահովման կամ արտագաղթելու նպատակով։
Փոքր հեռավորությամբ ուղևորությունները կատարվում են ավտոմեքենաներով և հասարակական տրանսպորտով։ Հասարակական տրանսպորտը ներառում է գյուղական և քաղաքային ավտոբուսները, մերձքաղաքային երկաթուղիները, տրամվայները և մեծ քաղաքաներում՝ մետրոպոլիտենը։ Հեռավոր վայրեր ուղևորվելու համար մարդիկ օգտվում են ավտոմեքենաներից, գնացքներից, զբոսաշրջային ավտոբուսներից և օդանավերից․ վերջինները կազմում են ամենաերկար, այդ թվում նաև միջմայրցամաքային ուղևորությունների փոխադրամիջոցների գերակշիռ մասը։ Միջտեսակային ուղևորափոխադրումը ենթադրում է մի շարք տրանսպորտային միջոցների կիրառություն․ քանի որ մարդիկ ուղևորությունների սկզբում և վերջում սովորաբար քայլում են, ուղևորատրանսպորտն առհասարակ կարելի է համար միջտեսակային փոխադրում։ Հասարակական տրանսպորտը ներառում է նաև մի տեսակից մյուսը անցնելու կետերը՝ տրանսպորտային հանգույցները, կանգառները կամ երկաթուղային կայարանները։
Տրանսպորտային միջոցների շարքում երկու հակադիր բևեռներում են տաքսիները և ավտոբուսները։ Ավտոբուսները ճանապարհորդելու էժան տարբերակ են, սակայն դրանք ճկուն չեն, իսկ տաքսիները շատ ճկուն են, բայց՝ ավելի թանկ։ Այս երկուսի միջև գտնվում են իրավիճակին համապատասխան տրանսպորտային միջոցները, որոնք ճկուն են և, միևնույն ժամանակ, նաև, գնային առումով, հասանելի։
Որոշ մարդկանց կարող է արգելվել ճանապարհորդել մեկ երկրից մյուսը՝ ելնելով օրենսդրական և վիզային պահանջներից։
Բժշկական տրանսպորտ
Շտապ օգնության մեքենան մարդկանց բուժման կետեր տեղափոխող փոխադրամիջոց է, որոշ դեպքերում այն նաև ոչ հիվանդանոցային բժշկական խնամք է տրամադրում ։
Օդային բժշկական ծառայությունները հավաքական տերմին է, որի մեջ է մտնում վթարի վայրերից բուժառուին դեպի առողջապահական կենտրոններ տեղափոխումն է։ Աերոբժշկական տարհանման կամ փրկարարական գործողությունների ընթացքում ուղղաթիռներում, պտտուտակավոր թռչող սարքերում և ռեակտիվ օդանավերում անձնակազմը տրամադրում է առաջին և ծայրահեղ բժշկական օգնություն բոլոր տեսակի բուժառուների ։
Բեռնափոխադրում
Բեռնափոխադրումը կամ առաքումը արտադրության արժեքաշղթայում կարևորագույն տեղ է զբաղեցնում ։ Մասնագիտացման և գլոբալացման տարածմանը զուգընթաց արտադրությունը աշխարհագրորեն ավելի ու ավելի հեռացավ սպառման վայրերից՝ կտրուկ ավելացնելով տրանսպորտի պահանջարկը ։ Տրանսպորտը, արտադրված ապրանքները սպառման շուկա տեղափոխելով, տարածք է ազատում նոր ապրանքների արտադրության համար։ Բեռնափոխադրման համար օգտագործվում բոլոր տեսակի փոխադրամիջոցներ, սակայն դրա ընտրությունը պայմանավորված է բեռի բնույթով ։ Բեռների՝ արտադրողից սպառողին փոխադրման ամբողջ գործընթացը կոչվում է լոգիստիկա, ներառյալ պահպանումը, տեղափոխումը, փոխադրումը, պահեստավորումը, բեռնումը, բեռնաթափումը և փաթեթավորումը՝ վերջիններիս վերաբերյալ տեղեկատվության տրամադրմամբ ։ Բեռնափոխադրման ընթացքում առկա ռիսկերի փոխատուցմամբ և պատասխանատվությամբ զբաղվում է Ինկոտերմսը ։
Բոլոր փոխադրամիջոցներում և նավահանգիստներում ԻՍՕ ստանդարտին համապատասխան բեռնարկղավորումը հեղափոխեց միջազգային և ներքին առևտուրը՝ նվազեցնելով փոխադրման արժեքը։ Ավանդաբար բեռները ձեռքով բարձրացվում և իջեցվում էին նավի կամ մեքենայի բեռնախցիկ․ բեռնարկղավորման շնորհիվ բեռնումն ու բեռնաթափումը, մի տեսակի փոխադրամիջոցից մյուսն անցումն ավտոմատացվեց, ինչպես նաև ստանդարտացված չափերը հնարավորություն տվեցին խնայողություններ անել քիչ թվով մեքենաների շահագործումով։ 1950-ականներից սկսած սա միջազգային առևտրի և գլոբալացման հիմնական խթաններից է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տրանսպորտ Կատեգորիա:Լոգիստիկա Կատեգորիա:Տեխնոլոգիա Կատեգորիա:Կիրառական գիտություններ Կատեգորիա:Ճանապարհորդություն Կատեգորիա:Տրանսպորտի տեսակներ
Ռոմա Ժոլուդ
Ռոմա Ժոլուդ (Рома Жёлудь, ի ծնե անուն՝ Իգնատ Ռուստամովիչ Կերիմով (Игнат Рустамович Керимов, ), ռուս տեսաբլոգեր, երգիչ։ Լրագրողները նրան հաճախ համեմատում են կանադացի երաժիշտ Ջասթին Բիբերի հետ   ։
Գործունեություն
Ռոմա Ժոլուդը հայտնի է շնորհիվ վեբ-շոու ժանրի տեսանյութերի, որոնք նա տեղադրում է հանրահայտ ՅուԹյուբ վիդեոհոսթինգում։ Երկու ալիքների դիտումների քանակը 2015 թվականի փետրվար ամսվա դրությամբ գերազանցում է 108 միլիոնը։
2012 թվականին նա նկարահանվել է Ռուսաստանի առաջին ալիքի եթերով հեռարձակվող «Թող խոսեն» հաղորդման ապրիլմեկյան թողարկմանը։ Նույն թվականի նոյեմբեր ամսին Ժոլուդը դարձել է Մուզ ՏՎ հեռուստաալիքի եթերում հեռարձակվող «Նեֆորմատ չարտ» ծրագրի հաղարդավար, սակայն 2013 թվականի նոյեմբերի վերջին հեռուստաալիքը հրաժարվել է նրա հետ համագործակցությունից ։
2013 թվականին ընտրվել է որպես «ՄՈՒԶ ՏՎ-ի պարգևներ»-ի վարող ։ 2013 թվականի գարնանը Մոսկվայի նորաձևության շաբաթվա ընթացքում նա ներկայացրել է հագուստի սեփական բրենդը ։
2013 թվականին Իգնատ Կերիմովը բեմադրել է հարձակում իր վրա։ Այս կապակցությամբ մի շարք լուրերի վերնագրերում հայտնվեց այն տեղեկատվությունը, թե նա հայտնվել է վերակենդակացման բաժանմունքում, իսկ Թվիթերում հայտնի դարձավ #ромаживи հեշթեգը։
2014 թվականի հունիսին թողարկել է «Зона свободного падения» անվամբ առաջին ստուդիական ալբոմը, որը ներառում էր 15 երգ։ Սկավառակը իր մեր էր ներառում նաև նախկինում ներկայացված սինգլները, այդ թվում՝ «Like», «Я не игрушка для тебя», «Громче» и «Интернет-герой» ։ Թողարկումից անմիջապես հետո այն iTunes առցանց խանութի ռուսական բաժանմունքի ամենավաճառվող սկավառակը դարձավ ։
Ներկայումս մշտական բնակություն է հաստատել Լոս Անջելեսում (Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս երգիչ-երգահաններ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Վարդագույն վարդերով ծաղկաման
«Վարդագույն վարդերով ծաղկաման» (Still Life: Vase with Pink Roses) կամ «Վարդեր» (Roses),  հոլանդացի նկարիչ, պոստիմպրեսիոնիզմի և էքսպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչ Վինսենթ վան Գոգի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1890 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 71 × 90 սմ։
Այսօր «Վարդագույն վարդերով ծաղկաման» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Արվեստի ազգային պատկերասրահում (Վաշինգտոն, ԱՄՆ)։
Պատմություն
1889 թվականի մայիսին Վինսենթ վան Գոգն ինքնակամ բուժման է մեկնում Սան Ռեմիի հոգեբուժարան՝ Սեն Ռեմի դը Պրովանսում ։ Երբ հեղինակն ավարտել էր ստեղծագործությունը, արդեն պատրաստվում էր լքել հոգեբուժարանը և տեղափոխվել Օվեր սյուր Ուազ։ Այդ շրջանում է նկարիչը ստեղծել նաև «Վարդագույն վարդեր» կտավը։
Նկարագիր
«Վարդագույն վարդերով ծաղկաման» ստեղծագործությունը նկարելու ժամանակ Վինսենթ վան Գոգն իր մորը նամակով տեղեկացնում է.
Ըստ էության Վան Գոգը բոլոր ծաղկող ծաղիկներում տեսնում էր վերածնունդ, որպես կյանքի բովանդակություն։
Հեղինակը կտավում ծաղկամանով վարդերը նկարել է կանաչ ֆոնին ։ Ալիքանման վրձնահարվածները կենդանացնում են կտավը։ Ի սկզբանե վարդերը պատկերված էին վարդագույն երանգով, սակայն ժամանակի ընթացքում գույնը խամրել է ։
Անդորրա լա Վելյա
Քաղաքը գտնվում է Պիրենեյան լեռներում 1000 մ բարձրության վրա, Վալիրա դը Օրդինո (Valira d’Ordino) և Վալիրա դը Էնքամպ (Valira d’Encamp) գետերի միախառնման տեղում, որոնք կազմում են Վալիրա գետը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անդորրայի քաղաքներ
Դավիթ Բեկ (վեպ)
«Դավիթ Բեկ», պատմական վեպ, բաղկացած է երեք գրքից և վերջաբանից։ Դավիթ Բեկը 18-րդ դարի նշանավոր գործիչ է, որը ղեկավարել է ապստամբական, ազատագրական շարժումները՝ ուղղված պարսկական և թուրքական ուժերի դեմ։ Նա մահացել է 1728 թվականին, և նրան փոխարինել է Մխիթար սպարապետը։
Ադապտացիա
Վեպը էկրանավորվել է հայ խորհրդային ռեժիսոր Համո Բեկնազարյանի կողմից 1944 թվականին .։
Այդ ստեղծագործության հիման վրա նաև Արմեն Տիգրանյանի կողմից  ստեղծվել է «Դավիթ Բեկ » օպերան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայերեն ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Րաֆֆու վեպեր Կատեգորիա:Պատմական վեպեր Կատեգորիա:Հայերեն վեպեր
Լրտեսների կամուրջը (ֆիլմ)
«Լրտեսների կամուրջը» ամերիկյան պատմական ֆիլմ է, որ նկարահանել է Սթիվեն Սփիլբերգը Մեթ Չերմանի և Քոեն եղբայրների սցենարով։ Ֆիլմը հիմնված է իրական դեպքերի վրա։ Գլխավոր դերերում են Թոմ Հենքսը և Մարկ Ռայլենսը։ ԱՄՆ-ում պրեմիերան կայացել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ ժապավենը հաղթել է «Օսկարի» վեց, այդ թվում` «Տարվա լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում։
Կազմակերպում
Լրտեսների կամուրջը ամերիկա-գերմանական համատեղ արտադրություն է նկարահանված Քոեն եղբայրների և Մեթ Չերմանի սցենարով ։ Studio Babelsberg-ը զբաղվել է ֆիլմի նկարահանումների համարտադրությամբ և վերահսկողությամբ ։ 1964 թվականին Ջեյմս Դոնովանն այս իրադարձության մասին ակնարկ է գրել «Օտարականները կամրջի վրա. Գնդապետ Աբելի և Ֆրենսիս Գարի Փաուերսի գործը» վերնագրով։
U-2-ի իրադարձությունների պատմական ֆոնը և Արևմտյան Բեռլինի Կենտրոնական հետախուզական վարչության նախկին պետ Վիլյամ Քինգ Հարվիի և «Ոսկի» գործողության պատմությունը հրապարակվել է Ռորի ՄըքԼինի ''Բեռլինում. Քաղաքի դիմանկարը դարերի միջով'' (2014) Մաթ Չարմանը հետաքրքրվեց Դոնովանի պատմությամբ` An Unfinished Life-ում դրա մասին կարդալուց հետո ։ Նյու Յորքում Դոնովանի որդու հետ հանդիպելուց հետո Չարմանը սցենարն առաջարկեց բազում ստուդիաների և DreamWorks-ը գնեց այն։ Ստուդիայի համահիմնադիր Սթիվեն Սփիլբերգը հետաքրքրվեց ֆիլմով և որոշեց կառավարել այն ։ Մաք Փլաթը և Քրիսթի Մաքոսկո Քրիգերը իրենց նշանակեցին պրոդյուսերներ Սփիլբերգի հետ միասին։ Ջոել Քոենը և Էթան Քոենը վերանայեցին Մեթ Չարմանի օրիգինալ սցենարը ։ 2014 թվականի մայիսին հայտարարվել է, որ Թոմ Հենքսը կմարմնավորի Ջեյմս Դոնովանին, Մարք Ռուլանսը` Աբելին։ Բիլի Մագնուսենը և Էվ Հյուվսոնը նույնպես հայտագրված էին ։ Participant Media-ն ֆիլմը համատեղ արտադրել է ։ 2014 թվականի հունիսին Fox 2000 Pictures-ը համաձայնվել է ֆիլմը համատեղ ֆինանսավորել DreamWorks-ի և Participant Media-ի հետ։ Ֆիլմի տարածման իրավունքները բաժանվել են Disney-ի և Fox-ի միջև ։
Ընդունում
Ֆիլմն արժանացել է կինոքննադատների դրական գնահատականների։ Rotten Tomatoes կայքում նրա «թարմության» վարկանիշը կազմել է 91%, 10-ից 7.8 բալ միջին գնահատականով` 239 արձագանքների հիման վրա ։ Metacritic-ը, որը գնահատականները տալիս է հիմնված համակշռված միջին թվաբանականի վրա, ֆիլմին տվել է 81 բալ 100 հնարավորից` 48 արձագանքների հիման վրա ։ Ըստ CinemaScore կայքի տվյալների, հանդիսատեսները ֆիլմին դրել են «A» գնահատական «A+»-ից մինչև «F» սանդղակով ։ Ռիչարդ Ռուպերը Chicago Sun-Times-ից գովաբանել է ֆիլմը, բարձր գնահատելով Սթիվեն Սփիլբերգի ռեժիսորական վարպետությունը։ Մայքլ Ֆիլիփսը Chicago Tribune-ից դրական է արձագանքել ֆիլմի մասին, մասնավորապես Թոմ Հենքսի դերասանական խաղի մասին ։ Իգնատի Վիշնեվեցկին (The A.V. Club-ից) ֆիլմը բնութագրել է որպես «Սփիլբերգի ուշ ֆիլմերից լավագույնը և, միգուցե, ամենախոսունը։ […]Լրտեսների կամուրջը ներկայացնում է գերիների լարված փոխանակումը ԿՀՎ-ի և ՊԱԿ-ի միջև որպես լարված, բայց հաճախ ոչ թշնամական մուկնուկատու խաղի» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Սթիվեն Սփիլբերգի ֆիլմեր Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի վրա հիմնված դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր Կատեգորիա:2015 դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում Կատեգորիա:Touchstone Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Amblin Entertainment ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռազմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր դրամա ֆիլմեր
Արդեկուրտ օ Բուա
Արդեկուրտ օ Բուա (Hardecourt-aux-Bois), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 84 մարդ, բնակչության խտությունը` 16.06 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.23 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 135 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 39 կմ արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 45 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 35-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 10։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,8 %։ 35 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 31 անձ (18 տղամարդ և 13 կին)։ Գործազուրկ են եղել 4 անձ (2 տղամարդ և 2 կին)։ 10 անաշխատունակներից 1-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 5-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Գերմանացիները Ռումինիայում
Գերմանացիները Ռումինիայում (Rumäniendeutsche) Ռումինիայի ամենակարևոր էթնիկ փոքրամասնություններից մեկն են։ Միջպատերազմյան ժամանակահատվածում այս երկրում էթնիկ գերմանացիների ընդհանուր թիվը կազմել է մոտ 800,000․ մի ցուցանիշ, որը հետագայում ընկել է մինչև մոտ 36,000 (ըստ 2011 թվականի մարդահամարի)։
Ռումին-գերմանացիների մասին ակնարկ և դասակարգում
Ռումինիայում գերմանացիները (կամ ռումին-գերմանացիները) ոչ թե միասնական, միավորված, համասեռ խումբ են, այլ`տարածաշրջանային տարբեր ենթախմբերի շարք, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իր մշակույթը, ավանդույթները, բարբառները և պատմությունը։ Այս պնդումը բխում է այն փաստից, որ գերմանացիներից տարբեր բնակչություններ նախկինում ժամանակակից Ռումինիայի տարածք էին ժամանել տարբեր ճանապարհներով կամ ժամանակ՝ սկսած բարձր միջնադարից՝ նախևառաջ գալով հարավային և հյուսիսարևելյան Տրանսիլվանիա (ոմանք նույնիսկ հատելով Կարպատները՝ հարևան Մոլդովա և Վալախիա), ապա հետագայում՝ Նորագույն ժամանակաշրջանի ընթացքում, այլ Հաբսբուրգների ենթակայության տակ գտնվող տարածքներ (ինչպես օրինակ՝ Բուկովինա կամ Բանատ)։ Հետագայում Ռումինիայի Հին Թագավորությունը գաղութացվեց նաև գերմանացիների կողմից՝ նախ Դոբրուդջայում, այնուհետև աստիճանաբար՝ Մոլդովայում և Վալախիայում։ Հետևաբար, հաշվի առնելով նրանց բավականին բարդ աշխարհագրական ծագումը, նրանց լեզուն, մշակույթը, սովորույթներն ու պատմությունը հասկանալու համար, Ռումինիայի գերմանացիները բաժանվում են հետևյալ անկախ ենթախմբերի.
Ներդրումներ ռումինական մշակույթում
Ժամանակի ընթացքում Ռումինիայում գերմանական համայնքը ակտիվորեն և հետևողականորեն նպաստում էր երկրի մշակույթի զարգացմանը։ Նման ներդրումների առավել ուշագրավ օրինակները տեսանելի են հետևյալ տեսանկյուններից.
Ռումինիայի Հոհենցոլերն-Սիգմարինգենի թագավորական տունը
Ռումինիայի իշխանությունից թագավորություն անցնելու ժամանակ գերմանական Հոհենցոլերնների տոհմի անդամները սկզբում թագավորում էին դանուբյան Մոլդովայի և Վալախիայի միացյալ իշխանությունում, հետագայում նաև Ռումինիայի միավորված թագավորությունում՝ ինչպես 19-րդ, այնպես էլ 20-րդ դարերի ընթացքում։ Հետևաբար, իշխող Ռումինիայի միապետները, որոնք մաս էին կազմում այս դինաստիական ճյուղին, հետևյալն էին. Հավակնորդներ Ռումինիայի գահին (1947-ից հետո, երբ թագավոր Միքայել Առաջինը ստիպված եղավ հրաժարվել).
Նորագույն պատմություն (20-րդ դար և դրանից հետո)
Երկու համաշխարհային պատերազմների միջև՝ հենց 1925-ին, մոտ 20,000 սվաբիացիներ Տիմիշի ժուլեցից տեղափոխվեցին և վերաբնակվեցին Արադի ժուլեցում, որպեսզի ստեղծեն էթնիկական բալանս համապատասխան վարչական միավորի միջև ։
Երկրորդ աշխարհամարտից հետո մեծ թվով ռումին-գերմանացիներ արտաքսվեցին Խորհրդային Միություն հարկադիր աշխատանքի, իսկ ավելի ուշ՝ 1950-ականներին, Բարագանի տեղահանությունների ժամանակ բռնի տեղահանեցին շատերին Հարավսլավիայի սահմանի մոտակայքից դեպի Բարագանի հարթավայր ։
Բացի այդ, 1970-80-ական թվականների ընթացքում Արևմտյան Գերմանիայի կառավարությունը տասնյակ հազարավոր ռումին-գերմանացիներ ընտանիքների «հետ գնեցին» վերամիավորման ծրագրի ներքո, իսկ 1989 թվականի դեկտեմբերին Նիկոլա Չաուշեսկուի ռեժիմի տապալումից հետո մոտ 200,000 գերմանացիներ լքեցին իրենց տները Ռումինիայում ։
Չնայած Ռումինիայում գերմանական փոքրամասնությունը Երկաթե վարագույրի անկումից ի վեր զգալիորեն նվազել է թվաքանակով, բայց լավ կազմակերպված ռումին-գերմանացիները, ովքեր որոշել են մնալ երկրում 1989 թվականի հեղափոխությունից հետո, հարգվում և գնահատվում են իրենց էթնիկ ռումինացի հայրենակիցների կողմից, որպես աշխատասեր, գործնական համայնք, որոնք հսկայական ներդրում են ունեցել տեղական մշակույթում և պատմության մեջ, մասնավորապես՝ Տրանսիլվանիայում, Բանատում և Բուկովինայում, որտեղ գերմանալեզու ամենամեծ խմբերը ժամանակին ապրում էին ռումինական էթնիկ մեծամասնության կողքին ։
Բացի այդ, 1989 թվականից հետո Ռումինիայի և Գերմանիայի միավորված երկկողմ քաղաքական և մշակութային հարաբերությունները շարունակական դրական զարգացում են ապրել 1992 թվականին երկու երկրների միջև բարեկամության պայմանագրի ստորագրումից ի վեր ։ Բացի այդ, 2017 թվականին Ֆրանկ-Վալտեր Շթայնմայերի Գերմանիայի նախագահ ընտրվելու կապակցությամբ, Ռումինիայի ներկայիս նախագահ Կլաուս Յոհանիսը, ի թիվս այլոց, հայտարարել է, որ. «․ . . Վերջապես, բայց ոչ պակաս կարևոր է, որ կա մի խորը բարեկամություն, որը կապում է ռումինացիներին և գերմանացիներին, հիմնականում շնորհիվ դարեր շարունակ միասին ապրող ռումինացիների, սաքսոնացիների և սվաբացիների Տրանսիլվանիայում, Բանատում և Բուկովինայում»:
Ներկայիս բնակչությունը ըստ բնակավայրերի
Ստորև բերված աղյուսակում ներկայացված տվյալները նշում են Ռումինիայում մեծաքանակ գերմանական փոքրամասնության ունեցող բնակավայրերը (առնվազն 1%)՝ ըստ 2011 թվականի ռումինական մարդահամարի։
Լատիֆա իբն Զիատեն
Լատիֆա իբն Զիատեն (لطيفة بن أكل, Latifa Ibn Ziaten, ), արաբ կին գործարար։ Հայտնի է նրանով, որ 2012 թվականին Ֆրանսիայում հիմնադրել է միջկրոնական խաղաղություն կազմակերպություն ։
Գերմանացիները Ռումինիայում
Ներկայիս բնակչությունը ըստ ժուդեցների
Ստորև ներկայացված է գերմանական փոքրամասնությունների մեծաքանակ բնակչությունը (առնվազն 1%) ունեցող մի քանի ժուդեցներ՝ ըստ 2011 թվականի մարդահամարի։
Լատիֆա իբն Զիատեն
Լատիֆա իբն Զիատենի որդին՝ Իմադ իբն Զիատենը եղել է իսլամական ահաբեկչությա առաջին զոհերից մեկը ։
Գերմանացիները Ռումինիայում
Կառավարում, պաշտոնական ներկայացուցչություն և քաղաքականություն
Առաջին աշխարհամարտի հետևանքով միասնական Ռումինիայում գերմանական փոքրամասնությունը ներկայացված էր մի շարք քաղաքական կուսակցությունների կողմից, որոնք աստիճանաբար ձեռք են բերել խորհրդարանական ներկայություն 20-րդ դարի սկզբից մինչև կեսերը, մասնավորապես, «Տրանսիլվանիայի սաքսոնացիների խումբը», գերմանական կուսակցությունը և Գերմանական ժողովրդական կուսակցությունը (վերջին երկուսը 1930-ից հետո ունեն ազգային-սոցիալիստական քաղաքական ուղղվածություն)։ Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտից հետո Ռումինիայում գերմանական փոքրամասնությունը ներկայացնող բոլոր քաղաքական կուսակցությունները կամ կազմալուծվեցին, կամ դադարեցին գոյություն ունենալ։
Լատիֆա իբն Զիատեն
Կենսագրություն
Լատիֆա իբն Զիատենը ծնվել է 1960 թվականին Հյուսիսային Մարոկկոյում գտնվող Թետուան քաղաքում։ Իր իսլամադավան ընտանիքի հետ 1977 թվականին Լատիֆան տեղափոխվել է Ֆրանսիա՝ բնակության նպատակով։ Ֆրանսիայում ամուսնացել է արաբ գործարար Ահմեդ իբն Զիատենի հետ և իրենց ամուսնական կյանքի ընթացքում ունեցել են 5 երեխա։
Գերմանացիները Ռումինիայում
Կառավարում, պաշտոնական ներկայացուցչություն և քաղաքականություն
Հետագայում՝ Ռումինիայի հեղափոխությունից անմիջապես հետո, Ռումինիայում պաշտոնական մակարդակով ներկայացվեց Ռումինիայում գերմանացիների դեմոկրատական ֆորումի կողմից (Demokratisches Forum der Deutschen in Rumänien, Forumul Democrat al Germanilor din România, ՌԳԴՖ)։ Ֆորումը քաղաքական հարթակ է, որն ունի կենտրոնամետ գաղափարախոսություն՝ նպատակ ունենալով աջակցել Ռումինիայում գերմանական փոքրամասնության իրավունքները։
Լատիֆա իբն Զիատեն
Կենսագրություն
Լատիֆա իբն Զիատենը բավականին երկար ժամանակ աշխատել է Ռուանի հնագիտական թանգարանում։ 2012 թվականի մարտի 11-ին Լատիֆայի որդին դարձել է իսլամական ահաբեկչության զոհ ։
Գերմանացիները Ռումինիայում
Կառավարում, պաշտոնական ներկայացուցչություն և քաղաքականություն
1989 թվականից ի վեր ՌԳԴՖ-ն մրցել է ինչպես տեղական, այնպես էլ խորհրդանական ընտրություններում՝ համագործակցելով Ռումինիայի քաղաքական համակարգի երկու պատմական կուսակցությունների՝ Ազգային ազատական կուսակցության (PNL) և Քրիստոնեա-դեմոկրատական ազգային գյուղացիների կուսակցության (PNȚCD) հետ, մասնավորապես տեղական վարչական մակարդակում, այնպիսի քաղաքներում, ինչպիսիք են Սիբիուն (Hermannstadt), Տիմիշոարան (Temeschburg), կամ Բայա Մարեն (Frauenbach)։ ՌԳԴՖ-ն հավատարիմ է մնում նաև միապետական դիրքորոշմանը՝ կապված Ռումինիայում միապետության վերականգնման հարցի հետ։
Լատիֆա իբն Զիատեն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արաբ գործարարներ
Գերմանացիները Ռումինիայում
Կրթություն
Բուխարեստում գործում են գերմանալեզու երկու դպրոց՝ «Deutsche Schule Bukarest» և «Deutsches Goethe-Kolleg Bukares»:
Տիմիշոարայում Նիկոլաուս Լենաուի անվան ավագ դպրոցը հիմնադրվել է 19-րդ դարի վերջին։ Այն անվանվեց՝ ի հիշատակ Բանատի սվաբիացի ռոմանտիկ բանաստեղծ Նիկոլաս Լենոաւի։ Այժմ Նիկոլաուս Լենաուի անվան ավագ դպրոցը համարվում է Բանատում իր տեսակի մեջ ամենակարևորը ։
Սիբիուում Սամուել ֆոն Բրուկենթալի անվան ազգային քոլեջը Ռումինիայի գերմանալեզու ամենահին դպրոցն է և դասակարգվել է նաև որպես պատմական հուշարձան։ Այնուհետև այն վերանվանվեց այս ձևով՝ ի պատիվ բարոն Սամուել ֆոն Բրուկենտալի, ով Տրանսիլվանիայի սաքսոնացի արիստոկրատ էր։ Բացի այդ, կա Գյոթեի անվան գերմանական մշակութային կենտրոն Բուխարեստում, ինչպես նաև հինգ «Deutsche Kultzertrum»՝ հիմնված Յասիում, Բրաշովում, Կլուժ-Նապոկայում, Տիմիշոարայում, Սիբիուում։
ԶԼՄ-ներ
«Allgemeine Deutsche Zeitung für Rumänien»-ը ( ADZ ) ժամանակակից Ռումինիայի գերմանալեզու ամենօրյա թերթն է։ Մինչ օրս այն միակ գերմանալեզու թերթն է, որը տպագրվել է Արևելյան Եվրոպայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռումինիայի ազգեր Կատեգորիա:Ռումինիայի պատմություն Կատեգորիա:Ռումինիայի հասարակություն
Իքս մարդիկ։ Վերջին մարտը
«Իքս մարդիկ։ Վերջին մարտը» (X-Men: The Last Stand), ֆանտաստիկ էքշն, որը նկարահանել է ռեժիսոր Բրեթ Րեթները։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2006 թվականի մայիսի 22-ին։
Սյուժե
Այս անգամ Իքս Մարդիկ պետք է կռվեն էվոլյուցիայի դեմ, որին մարմնավորում է հարություն առած Ջին Գրեյը, որը ներկայանում որպես Մռայլ Փյունիկ։ Եվ այստեղ սկսվում է պատերազմը Իքս Մարդկանց, Մագնետոյի Եղբայրության և մարկանց միջև։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Իքս մարդկանց մասին Կատեգորիա:Վանկուվերում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Սան Ֆրանցիսկոյում Կատեգորիա:Բրեթ Ռետների ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Marvel-ի կոմիքսների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ֆիլմեր սուպերհերոսների մասին Կատեգորիա:Կոմիքսների էկրանավորումներ Կատեգորիա:2000-ականների արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր Կատեգորիա:Կանադական մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Կանադական ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Բրիտանական ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Տորոնտոյում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում
Belair
Belair Airlines AG, գործող՝ որպես Belair, շվեյցարական ավիաընկերությունը, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Օպֆիկոնում, աշխատում է երկրի ներսում և նրա սահմաններից դուրս գտնվող օդանավակայաններում մշտական ուղևորափոխադրումների ոլորտում։ Գերմանական Air Berlin ավիաընկերության դուստր ընկերությունն է։ Փոխադրողի գրանցումների վայրը և նրա գլխավոր տարանցիկ հանգույցը Ցյուրիխի օդանավակայանն է, որպես ևս մեկ հանգույց օգտագործվում է Բազելի օդանավակայանը։
1950—1980-ական թվականներ
1952 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Բազելի բնակիչները քվեարկեցին Balair ավիաընկերության վերստեղծման համար, ինչը և տեղի ունեցավ հաջորդ տարվա հունվարին։ Ընկերության նախագահ ընտրվեց Հանս Փեթեր Շչուդինը։ Առաջին փուլում Balair-ը կենտրոնացավ ինքնաթիռների տեխնիկական սպասարկման և վերանորոգման ծառայությունների մատուցման վրա՝ պայմանագիր կնքելով Swissair-ի հետ, ինչպես նաև ուսումնամարզական գործունեության վրա՝ այլ ավիաընկերությունների օդաչուների վերապատրաստումն իրականցնելու նպատակով։ 1957 թվականին Balair ընկերությունը բացեց առաջին չարթերային չվերթները երկու Vickers 610 Viking ինքնաթիռներով։ Երկու տարի անց Swissair-ը ձեռք բերեց փոխադրողի 40 % սեփականությունը և փոխանցեց նրան DC-4 երկու օդանավերի լիզինգը։ 1967 թվականից մինչև 1971 թվականը՝ Նիգերիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակաընթացքում, Balair-ը ապահովում էր դեպի Բիաֆրայի Հանրապետություն մարդասիրական առաքելությունների փոխադրումները, այդ թվում՝ C-97 Stratocruiser ինքնաթիռներով։ 1979 թվականին ավիաընկերության ինքնաթիռների ցանկը համալրվեց DC-10 ինքնաթիռներով (գրանցված՝ HB-IHK)՝ միաժամանակ կիրառումից սկսեցին հանվել հնացած DC-6, DC-9 և երկու DC-8 ինքնաթիռները։
1990-ական թվականներ
1993 թվականին Balair-ի բոլոր չարթերային չվերթները իրականացվում էին Swissair առևտրային ապրանքանիշի ներքո։ Ավիաընկերության կառավարման գլխավոր գրաենյակը գտնվում էր Ժնևում, հաշվապահական հաշվառման ստորաբաժանումը՝ Բազելում, օպերացիոն ստորաժանումը՝ Ցյուրիխումը։ Չնայած երկու ավիաընկերություններում էլ աշխատակիցների ազատման և գործունեության զանգվածային վերակառուցման ժամանակաշրջանին՝ մի քանի տարվա ընթացքում ֆինանսական արդյունքը դրական էր։ 1995 թվականին Balair-ը դադարեց իրականացնել առևտրային փոխադրումներ, բոլոր մեձմայրուղային չվերթներն իրականացնում էր Crossair ընկերությունը, հեռու մայրուղայինները՝ Swissair-ը։ 1997 թվականի նոյեմբեի 1-ին Balair-ը վերսկսեց չարթերային ուղևորափոխադրումները Swissair անունով։
2000-ական թվականների սկզիբ. Balair-ից Belair
2001 թվականի աշնանը ակներև դարձավ Group SAir ավիահոլդինգի սնանկ դառնալը՝ Swissair ավիաընկերության և իր ստորաբաժանումների, այդ թվում՝ Belair չարթերային փոխադրողի հետ միասին։ Migros շվեյցարական ռիթեյլինգային կորպորացիայի հետ խորհրդակցելուց հետո որոշում կայացվեց նո չարթերային ավիաընկերության՝ Belair Airlines-ի ստեղծման մասին, որը գրանցվեց երկրի առևտրային կազմակերպությունների ցանկում 2001 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ Ընկերությունը ստացավ երկու Boeing 757 ինքնաթիռ, սկզբնական փուլում աշխատակիցների թիվը 120-ն էր։ Բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերը, ներառյալ՝ երկրի իշխանությունների կողմից շահագործողի սերտիֆիկատը ստանալուց հետո՝ 2001 թվականի նոյեմբերին, ավիաընկերությունը իրագործեց առաջին չվերթները Ցյուրիխից Միջերկրածովյան երկրներ և Աֆրիկայի հյուսիսային ատված։ Որոշ ժամանակ անց երկու Boeing 757 ինքնաթիռներին ավելացավ վարձավճարով վերցված Boeing 767-ը։ 2007 թվականի նոյեմբերի 1-ին գերմանական Air Berlin ավիաընկերությունը ձեռք բերեց Belair Airlines ընկերության սեփականության 49 %-ը, ինչը էականորեն թույլ տվեց ուժեղացնել ընկերության դիրքը Շվեյացարիայի զբոսաշրջային չարթերային ավիափոխադրումների շուկայում։ Boeing 757-200ER երկու ինքնաթիռները ներկվեցին Air Berlin-ի գույներով։
Օդային նավատորմ
2016 թվականի հոկտեմբերի վերջի տվյալներով Belair ավիաընկերության ինքնաթիռների կազմի մեջ են մտնում հետևյալ ինքնաթիռները ․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավիաընկերություններ Կատեգորիա:2001 հիմնադրումներ Շվեյցարիայում
Անաստասիա Ցվետաևա (այլ կիրառումներ)
Անաստասիա Ցվետաևա, կարող է վերաբերել՝
Գեների էքսպրեսիա
Գեների էքսպրեսիա, գործընթաց, որի ընթացքում գենի տեղեկատվությունը (ԴՆԹ-ի նուկլեոտիդների հաջորդականությունը) վերածվում է որևէ ֆունկցիա կատարող նյութի՝ ՌՆԹ-ի կամ սպիտակուցի։ Գեների էքսպրեսիայի որոշ փուլեր կարող են կարգավորվել։ Այդ փուլերն են՝ տրանսկրիպցիան, տրանսլյացիան, ՌՆԹ-ի սպլայսինգը, սպիտակուցների հետտրանսլյացիոն ձևափոխությունը։
Գեների էքսպրեսիան հիմք է հանդիսանում էվոլյուցիոն փոփոխությունների համար, քանի որ մեկ գենային էքսպրեսիայի ժամանակի, տեղի և քանակական բնութագրի վերահսկողությունը կարող է ազդել ամբողջ օրգանիզմի այլ գեների գործառույթների վրա։
Տրանսկրիպցիա և տրանսլյացիա
Նախակորիզավորների և կորիզավորների գեները իրենցից ներկայացնում են ԴՆԹ-ի նուկլեոտիդների որոշակի հաջորդականություն։ ԴՆԹ-ի մատրիցայի (կաղապարի) վրա լրացչության սկզբունքով տեղի է ունենում ի-ՌՆԹ-ի սինթեզ, այնուհետ ի-ՌՆԹ-ի վրա տեղի է ունենում տրանսլյացիա՝ սպիտակուցի սինթեզ։ Գոյություն ունեն գեներ, որոնք կոդավորում են ոչ մատրիցային ՌՆԹ-ներ (ռ-ՌՆԹ, փ-ՌՆԹ, կարճ ՌՆԹ), որոնք էքսպրեսացվում են (տրանսկրիպտացվում են), բայց չեն տրանսլյացյացվում։
Կարգավորումը տրանսկրիպցիայից հետո
Միկրո-ՌՆԹ-կարճ (18-25 նուկլեոտիդանոց) ՌՆԹ-ի նուկլեոտիդների հաջորդականություններ են, որոնք ճնշում են գեների էքսպրեսիան։ Միկրո-ՌՆԹ-ները միանում են իրենց թիրախի՝ ի-ՌՆԹ-ի հետ՝ կոմպլեմենտարության (լրացչության) սկզբունքով։ Դա հանգեցնում է սպիտակուցի սինթեզի ճնշման կամ ի-ՌՆԹ-ի դեգրադացիայի (քայքայման)։
Միկրո-ՌՆԹ-ները կարող են ունենալ ավելի կամ պակաս համապատասխանություն կոնկրետ ի-ՌՆԹ-ի հետ, որը կախված է թիրախ ՌՆԹ-ի հետ լրացուցիչ ազոտական հիմքերի քանակից։ Քիչ համապատասխանություններ ունենալը թույլ է տալիս մեկ միկրո-ՌՆԹ-ի կողմից ճնշել հարյուրավոր տարբեր գեների էքսպրեսիան ։
Գեների էքսպրեսիայի որոշում
Այժմ գեների էքսպրեսիայի որոշման միջոցներից է այն ՌՆԹ-ի սեքվենավորումը (ՌՆԹ-ի առաջնային կառուցվածքի որոշումը), որոնք պարունակում են պոլի-A (միկրո-ՌՆԹ) ինչպես նաև էքսպրեսիոն ԴՆԹ միկրոչիպերի կիրառումը։ ՌՆԹ-ի սեքվենավորումը նոր սերնդի մեթոդների կատարելագործման հետ կապված՝ ՌՆԹ-ի սեքվենավորումը ոչ միայն թույլ է տալիս որոշել գենոմում եղած ամեն առանձին սպիտակուց սինթեզող գենի էքսպրեսիայի մակարդակը, այլև տարբերել այլընտրանքային սպլայսինգի արդյունքում ստացվող միկրո-ՌՆԹ-ների տարբերակները։
Գեների բարդ էքսպրեսիա
Օնտոգենեզի ընթացքում, որպես գեների բարդ էքսպրեսիայի օրինակ կարող է ծառայել մարդու հեմոգլոբինի սինթեզի գենային վերահսկողությունը։ Հեմոգլոբինի մոլեկուլը կազմված է 4 մասից՝ 2 նույնական ալֆա շղթաներից և 2 նույնական բետա շղթաներից։ Չափահաս մարդու բնականոն հեմոգլոբինը տարբերվում է մարդու սաղմի հեմոգլոբինից։ Դրանց տարբերությունները վերաբերվում են բետա շղթային։ Սաղմի հեմոգլոբինում այն փոխարինված է գամմա շղթայով, իսկ չափահաս մարդու արյան մեջ հանդիպում է հեմոգլոբին, որի բետա շղթան փոխարինված է սիգմա շղթայով։ Բնականոն հեմոգլոբինի բոլոր տիպերը վերահսկվում են առանձին լոկուսներով։ Լոկուսը, որը որոշում է ալֆա շղթաների ձևավորումը, ակտիվ է ամբողջ կյանքում՝ ապահովելով ալֆա շղթաների առկայությունը գոյություն ունեցող բոլոր հեմոգլոբիններում ։
Գեների մոնոալելային էքսպրեսիա
Էուկարիոտների մոնոգենային էքսպրեսիան բնորոշ է կանանց բջիջների x քրոմոսոմում գտնվող գեներին՝ չափաբաժնի փոխհատուցման պատճառով։ Մոնոգենային էքսպրեսիան բնորոշ է նաև իմպրինտացված գեների համար։ Այժմ հայտնի է, որ էուկարիոտների բջիջներում գեների 5-10 % էքսպրեսացվում են մոնոալելային ձևով։ Այդպիսի գեներից ավելի հաճախ հանդիպում են գեներ, որոնք կոդավորում են մակերեսային բջջային սպիտակուցներ՝ մասնավորապես իմունոգլոբուլին սինթեզող գեներ, T բջջային և հոտառական ընկալիչներ։ Այս երևույթը կրում է նաև ալելային բացառում անվանումը։ Էքսպրեսացվող ալելի ընտրությունը տեղի է ունենում զարգացման վաղ շրջանում և այդ ընտրությունը պատահական է:Արդյունքում օրգանիզմի բջիջների մոտ կեսը էքսպրեսացնում են հայրական, իսկ մյուս կեսը մայրական ալելները։ Երբեմն դիտվում է հյուսվածքները բնորոշող գեների մոնոալելային էքսպրեսիա, այլ հյուսվածքներում այդ գենը կարող է էքսպրեսացվել բիալել ձևով:Աուտոսոմային պատահական մոնոալելային էքսպրեսիաներին չեն դասվում այն դեպքերը, երբ գենի տարբեր ալելներ էքսպրեսիայի են ենթարկվում տարբեր մակարդակով՝ գենի cis կարգավորող հաջորդականությունների պոլիմորֆիզմի պատճառով։
Գրականություն
Կատեգորիա:Մոլեկուլային գենետիկական գործընթացներ
Սարգիս Պիծակ
Սարգիս Պիծակ, կիլիկյան դպրոցի միջնադարյան հայ մանրանկարիչ ։ Ստեղծագործել է Սիս քաղաքում։
Հայ մանրանկարչության մեջ առայժմ հայտնի չէ մի այլ հեղինակ, որից այնքան մեծ թվով նկարազարդ ձեռագրեր հասած լինեն, որքան XIV դարի առաջին կեսի կիլիկյան մանրանկարիչ Սարգիս Պիծակից։ Ժամանակակիցները և հետևորդները բարձր են գնահատել նրա արվեստը։ Այսպես, հիշատակարաններից պարզվում է, որ Վասպուրականի Աղթամարի Ս. Խաչ վանքում պահված Պիծակի «Արքունական ավետարանը» (Մատ. N5786), մի քանի անգամ փրկագնելով հափշտակիչներից, դարձրել էին պաշտամունքի առարկա, իսկ «Բժշկության ավետարանը» պտտում էին հիվանդի շուրջը, նրան վերագրելով հրաշագործ ուժ։
Կենսագրություն
Անհայտ են Սարգիս Պիծակի ծննդյան և մահվան տարեթվերը։ 1301-ի մի ձեռագրում նրա հայրը՝ Գրիգոր քահանան, երկար կյանք է մաղթում որդուն՝ Սարգսին, որ օգնել է իրեն։ 1312-ի Սաղմոսարանի հիշատակարանում նույն Գրիգորը խնդրում է հիշել նաև որդուն. «Զդեռաբոյս որդին իմ զՍարգիս աղաչեմ յիշել»։ Ղևոնդ Ալիշանը բերում է մի վկայություն, որ վերաբերում է Պիծակ մականվան առաջացմանը։ Մի անգամ նրա հոր՝ նշանավոր ծաղկող և գրիչ Գրիգորի մոտ լինում են հյուրեր։ Այն պահին, երբ փոքրիկ Սարգիսը նկարում էր, «պիծակ մի նստավ,- մեջ է բերում Ալիշանը,- հանդէպ նմա ի լուսամուտն, որ և շուտ նկարեաց զնա. զոր տեսեալ մերձակայիցն՝ կարծեցին թէ պիծակն եկեալ նստաւ. զոր ընդ ձեռօքն վարելն նոցա զնա, ծիծաղեալ տէր Գրիգորն. ապա գիտացին զիրն, և զարմացեալ կոչեցին զնա Պիծակ»։ Ըստ Ալիշանի, Սարգսի մոր անունն էր Հեղինե։ Ձեռագրերի հիշատակարանները որոշ տեղեկություններ են տալիս մի կողմից Պիծակի ապրած խռովահույզ դարաշրջանի, մյուս կողմից՝ նրա հարազատների ու ազգականների մասին։ Նրա կնոջ անունն էր Զալտուն, քրոջը՝ Խոյանդ խաթուն։ Սարգիս Պիծակը աշխատել է Կիլիկիայի տարբեր վայրերում՝ Սիս, Սկևռա, Դրազարկ, Կոպիտառա, Փոս անապատ և այլուր։ 1320-ին նրա արվեստն ուներ համակիլիկյան համբավ։ Այդ երևում է նույն թվականի՝ այսպես կոչված «Ութ ավետարանիչների ավետարանի» ստացողի՝ Սեբաստիայի Ստեփանոս եպիսկոպոսի հիշատակարանից։ Այնտեղ ասված է, որ նա Կիլիկիայում Օշին թագավորից իրավունք է ստանում պալատական գրապահոցից ընտրել ուզած գիրքը և ջոկում է մի ավետարան՝ գրված վարժ, «գեղեցկագիր», պատկերազարդված «յոգնահանճար նկարակերտի» կողմից, բայց անավարտ։ «Խնդութեամբ մեծաւ» առնելով ավետարանը, Սեբաստիայի Ստեփանոս եպիսկոպոսը նախընտրում է «զսրբասեր քահանայ զՍարգիս մականուն Պիծակ, յոյժ հմուտ նկարագրութեան (շատ հմուտ նկարչության մեջ)» և 1300 դրամով պատվիրում է նրան լրացնել պակասը։ Եվ Պիծակը «բազում աշխատութեամբ, այնուհետև մեծ գոհունակությամբ ասվում է հիշատակարանում, կատարեաց և ելից զպակասութիւն ոսկենկար պատկերացն որ ի սմա (որոնք այս ավետարանում էին) զոր ընկալայ և զուարճացայ ներքին մարդովս»։
Սարգիս Պիծակը ապրել, ստեղծագործել է 14-րդ դարի առաջին կեսում, Կիլիկյան Հայաստանի պատմության ամենահակասական, ամենաբարդ և ամենաողբերգական ժամանակաշրջանում։ «Հայոց (Կիլիկյան) թագավորությունը, ինչպես 14-րդ դարի սկզբին ճիշտ, պատկերավոր ու դրամատիկորեն ներկայացնում է վենետիկցի Սամուտոն, ժանիքներով ծվատում են չորս գազաններ. մի կողմից առյուծը, այսինքն՝ թաթարները, որոնց հայոց թագավորը մեծ տուրք է տալիս, մյուս կողմից՝ ընձառյուծը, այսինքն սուլթանը (եգիպտական), որը ամեն օր ավերում է երկիրը և կոտորում քրիստոնյաներին, երրորդ կողմից՝ գայլը, այսինքն՝ թուրքերը (Իկոնիայի), որոնք ավերում են տնտեսությունը և թագավորությունը, չորրորդ կողմից՝ օձը, այսինքն՝ մեր ծովի ավազակները (վենետիկցիներն ու ճենովացիները), որոնք ամեն օր կոտրատում են Հայաստանի քրիստոնյաների ոսկորները»։ Ահա այդ շրջանում, երբ Կիլիկյան հայկական պետությունը երկարատև հոգևարքի մեջ էր, ստեղծագործում, բազմաթիվ ձեռագրեր էր ծաղկում Պիծակը՝ «անկախ Կիլիկիայում աշխատած վերջին խոշոր նկարիչը»։
Ստեղծագործական աշխատանք
1319–1358 թվականների ընթացքում, Պիծակը ծաղկում է տասնյակ ձեռագրեր՝ Սարգիս քահանա և Սարգից Պիծակ ստորագրությամբ, մեծ մասամբ նշելով նաև ծաղկման վայրը և տարեթիվը։ Մենք հիշատակարաններից իմանում ենք նաև, որ նրա անունը դուրս էր եկել Կիլիկիայի սահմաններից, որ նա պատվերներ էր ստանում ոչ միայն Փոքր Հայքի մայրաքաղաք Սեբաստիայի եպիսկոպոսից (1320 թ.), ինչպես նշվեց վերևում, այլև Անդրեաս աբեղայից (1336 թ.)՝ «ի գաւառէ Այրարատայ, ի գեղջէ Կոշա», նշանավոր մանրանկարիչ Ավագից, որը 350 թվականից գտնվում էր Կիլիկիայում։ Սարգից Պիծակի ձեռքի գործն են համարում նաև 1312 թ. գրված Տարոնի Ղազարի վանքի ավետարանի ավետարանիչների նկարները։ Նրա էջի հիշատակարանում նշված է. «Քրիստոս աստուած պահեա անարատ վարուք յայսմ աշխարհի զՍարգիս քահանայ և ի հանդերձեալսն զարդարէ զինքն իւրեաւքն անթառամ պսակաւք, որ զաւետարանչերն ետ նկարեալ ի Կիլիկէ և յղարկեաց»։ Ըստ երևույթին Սարգիս Պիծակը մենակ չի աշխատել, այլ ունեցել է օգնող աշակերտներ։ Այլ կերպ դժվար է բացատրել նրա անվամբ մեզ հասած ձեռագրերի մեծ թիվը։
Սարգիս Պիծակը պատվերներ էր ստանում ոչ միայն բարձրաստիճան հոգևորականության և ազնվականության կողմից, այլև իր աստիճանն ունեցող քահանաներից։ Այսպես, Վենետիկի Ս. Ղազար վանքի մատենադարանի Անտիոքի օրինագրքի պատվիրատուն եղել է Լևոն Դ թագավորը (Վենետիկ, N 107), 1346-ի ավետարանի (Երուսաղեմ, N 1973) պատվիրատուն՝ Մարիուն թագուհին՝ Կոստանդին թագավորի կինը, իսկ Երևանի 1338-ի Աստվածաշունչը (Մատ. N 2627) պատկերազարդվել է Հակոբ կաթողիկոսի 1335-ի ավետարանը (Մատ. N 6504)՝ Մարտիրոս քահանայի, 1336-ի «Արքունական ավետարանը»՝ Արարատյան գավառի բնակիչ Անդրեաս աբեղայի համար։ Եվ ուշագրավն այն է, որ նկարիչը նույն բարեխղճությամբ աշխատել է և՛ կաթողիկոսի, և՛ աբեղայի համար։ Նրա անունով հասած վերջին ձեռագիրը, որ գրել և ծաղկել է ինքը, 1353-ի «Բժշկության ավետարանն» է (Մատ. N 6795)։
Հետագայում Կիլիկիայում ծաղկվում են հատուկենտ ձեռագրեր, բայց այդ բեղուն և եռանդուն վարպետի անունը այլևս չի հիշատակվում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ
Մարգարիտա Լեյոնհուվուդ
Մարգարիտա Լեյոնհուվուդ (ծննդյան անունը` Margareta Eriksdotter, ), 1536-1551 թվականներին Շվեդիայի կոնսորտ-թագուհի։
Շվեդիայի թագավոր Գուստավ I Վազայի երկրորդ կինը։
Շվեդիայի թագուհի
Մարգարիտան նկարագրվում է որպես խելացի և գեղեցիկ կին։ Ամուսնությունը համարվում էր երջանիկ, և որևէ ապացույց չկար, որ թագավորը անհավատարիմ էր նրան։ Մարգարիտա թագուհին նշանակալի ազդեցություն ուներ միապետի վրա, որը վայել էր կոնսորտ թագուհուն և նա խոսում էր թագավորի հետ այլ մարդկանց անունից։ Նա այս առումով շատ ակտիվ էր և հաճախ հաջողակ, ինչպես խոստովանում էր ինքը Գուստավը, երբ նրա խնդրանքով կրճատեց պատժի ժամկետը ։ Այնուամենայնիվ, նա իր ազդեցությունը չէր օգտագործում որևէ անձնական նպատակների հասնելու համար և ճնշում գործադրում նրա վրա, քան ավանդաբար թույլատրվում էր իր դիրքի կնոջը։ Նրա վարքագիծը հակասում էր թագուհի Գունիլա Յուհանսդոտերի վարքագծի հետ, որը միջամտում էր  քաղաքականությանը։ Մարգարիտան չէր համարվում քաղաքականապես ակտիվ ։
Մարգարիտան հնարավորություն ուներ վերահսկելու միապետի խառնվածքը և հանգստորեն ներգործելու նրա վրա։ Նրան հաջողվել է մեղմել ամուսնու կողմից կիրառվող պատիժները, խորհուրդ էր տվել նրան ցուցաբերել գթասրտություն և ներողամտություն և այս ամենը նրան դարձրեց հանրաճանաչ մարդկանց շրջանում ։ Նա նվիրատվություններ էր կատարում Վադստեն աբբայությանը՝ հետևելով իր մոր օրինակին, որը Վրետսկի աբբայության բարերարն էր ։ Մարգարիտան հաճախ օգտվում էր բուժիչ՝ Բրիգիտտա Անդերսդոտտերի գյուղական հեքիմ կնոջ` Բրիգիտտա Անդերսդոտտերի ծառայություններից բարձր գնահատելով  նրա հմտությունները։ Նա հաճախ էր նրան վարձում քրոջը՝ Մարթային և նրա երեխաներին խնամելու համար։ Մարգարիտա թագուհին իր ողջ կյանքը նվիրել է տնային գործերին և ընտանեկան պարտականությունների կատարմանը։ Նա ամբողջ կյանքում մնաց կաթոլիկ և նրա համար ցավալի էր հագուստներ և վարագույրներ պատրաստել այն գործվածքներից, որոնք թագավորը բռնագրավել էր կաթոլիկ վանքերից։
Միապետը վստահում էր Մարգարիտային։ Նա հանձնարարել էր նրան վերահսկողություն իրականացնել թագավորական կալվածքների և դատական կարգադրիչների ու ֆեոդալների վրա՝ իշխանության չարաշահումից խուսափելու համար, որը կարող էր հանգեցնել քաղաքական անկարգությունների։ 1543 թվականին նա խնդրեց, լրտեսներ ուղարկել Սոդերմանլանդ իմանալու, թե արդյոք այնտեղ ծրագրվող ապստամբության մասին լուրերը ճշմարիտ են թե ոչ ։ 1540-ականների սկզբին նա հրահանգեց արքայական ամրոցների կառավարիչներին պահել նրանց, քանի դեռ իր որդին չափահաս չի դարձել։ 1544 թվականին նա հայտարարեց, որ եթե ինքը մահանա, և իր իրավահաջորդը դեռ անչափահաս լինի, ապա Մարգարիտան պետք է դառնա ռեգենտ և ղեկավարի երկիրը ազնվականներից բաղկացած խորհրդի հետ միասին ։
Մահ
Մարգարիտայի մշտական հղիությունները խաթարել էին նրա առողջությունը ։ 1551 թվականի օգոստոսին նա իր երեխաների հետ նավով ճամփորդության մեկնեց Մելարենով` Գրիպսհոլմի և Վեստերոսի միջև և ամրոց վերադառնալուց հետո հիվանդացավ թոքաբորբով։ Ըստ Էգիդիուս Գիրսի տարեգրության` մավան մահճում Մարգարիտան շնորհակալություն էր հայտնել իր ամուսնուն` իրեն թագուհի դարձնելու համար, ափսոսանք հայտնել, որ արժանի չէր եղել դրան, և խնդրել երեխաներին, որ իրար հետ չգժտվեն։ Երբ նա մահացավ, թագավորը շատ ծանր տարավ վիշտը` համարելով, որ նրա մահից հետո արևի խավարում է տեղի ունեցել ։
Երեխաներ
Մարգարիտա Լեյոնհուվուդը և Գուստավ Վազան ունեցել են տաս երեխա, հինգ տղա և հինգ աղջիկ։ Երկու որդիները մահացել են մանկահասակ տարիքում, իսկ երկուսը դարձել են Շվեդիայի թագավորներ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Շվեդ թագուհիներ Կատեգորիա:Վասա հարստություն Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ
Գարեգին Թումանյան
Գարեգին Ալեքսանդրի Թումանյան, հայ ինժեներ-հիդրոտեխնիկ, շինարար։ ՀԽՍՀ վաստակավոր շինարար (1957)։