cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կոմինֆորմ
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1947 թվականի սեպտեմբերի 22-ին լեհական Շկլյարսկա-Պորեմբա քաղաքում տեղի ունեցած խորհրդաժողովում, իսկ ստեղծման մասին հայտարարվել է այդ նույն տարվա հոկտեմբերի 5-ին  ։ Սկզբնական շրջանում անդամակցել են ինը երկրների կուսակցություններ. Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցությունը (ԽՄԿԿ), Բուլղարիայի կոմկուսը (ԲԿԿ), Հունգարիայի սոցիալիստական կուսակցությունը (ՀՍԿ), Լեհաստանի միավորված բանվորական կուսակցությունը, Ռումինիայի կոմունիստական կուսակցությունը, Չեխոսլովակիայի կոմունիստական կուսակցությունը, Հարավսլավիայի կոմունիստական կուսակցությունը, Ֆրանսիայի կոմունիստական կուսակցությունը և Իտալիայի կոմունիստական կուսակցությունը։ Հետագայում նրանց միացել է Ալբանիայի աշխատանքի կուսակցությունը։ Կոմինֆորմի ստեղծմանը գործուն մասնակցություն է ունեցել ՀամԿ(բ)Կ քաղբյուրոյի անդամ Անդրեյ Ժդանովը ։
Տես նաև
Կոմինտերն
Պերեսպա (գյուղ, Ռոժիշչեի շրջան)
Պերեսպա (Переспа), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռոժիշչեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պերեսպա գյուղում բնակվում էր 1 099 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2444 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 449,67 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռոժիշչեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Շաբաթան (Շամդինանի գավառ)
Ուներ քարաշեն տներ։
Բնակչություն
Ասորաբնակ գյուղ էր։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը ծխախոտագործությունն էր ։
Աբուստա
XX դարի սկզբում ուներ 15 տուն թուրք բնակիչ։ Բնակչությունն զբաղվում էր անասնապահությամբ ։
Շաբաթան (Շամդինանի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աբուստա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Քլեյ շրջան (Այովա)
Քլեյ շրջան (Clay County), ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.474 կմ² է, բնակչությունը՝ 16.667 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սպենսեր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1851 թ.։
Կատեգորիա:Այովայի շրջաններ
Աբու-Սուֆլիե
Աբու-Սուֆլիե, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթում, Սև ծովի հարավարևելյան ափին՝ լեռնային և անտառապատ վայրում։
Նիժնիե Կարգալի
Նիժնիե Կարգալի (Нижние Каргалы, Түбәнге Ҡарғалы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովարսկի շրջանի կազմում։
Աբու-Սուֆլիե
Բնակիչները թուրքեր էին ։
Գրանդ Բուդապեշտ հյուրանոց (ֆիլմ)
«Գրանդ Բուդապեշտ» հյուրանոց (The Grand Budapest Hotel), Ուես Անդերսոնի ֆիլմը՝ Ռեյֆ Ֆայնսի գլխավոր դերակատարմամբ։ Պրեմիերան տեղի է ունեցել Բեռլինի կինոփառատոնի ժամանակ, 2014 թվականի փետրվարի 6-ին, որտեղ նա հիացմունքով ընդունվեց ու արժանացավ ժյուրիի մրցանակին։ Կինոմամուլի ներկայացուցիչների մեծամասնությունը ֆիլմը դասում է տարվա տասը լավագույն ֆիլմերի ցանկում, պարգևատրվել է մի շարք մրցանակներով։
Աբու-Սուֆլիե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Նիժնիե Կարգալի
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 218 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովարսկի շրջանի բնակավայրեր
Գրանդ Բուդապեշտ հյուրանոց (ֆիլմ)
Ֆիլմի առաջին թրեյլերը, որը «սպանություն, վրեժ, սեր ու արկածներ» էր խոստանում, թողարկվել է 2013 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ։ Դեկտեմբերի 19-ին հրապարակվեց երկրորդ տեսահոլովակը, որը ցույց էր տալիս «ավելի քան տասնյակ էկսցենտրիկ հերոսներ 90 վայրկյանում», ինչպես նաև ետնանկար, որում պատկերված են հիմնական գործող անձինք ։
Ֆիլմի ավարտական տիտրերում գրված է, որ ֆիլմի սյուժեն ոգեշնչված է Ստեֆան Ցվեյգի ստեղծագործություններով (ֆիլմարտադրողները ներկայացնում են այնպիսի ստեղծագործություններ, ինչպիսիք են «Սրտի անհամբերություն», «Երեկվա աշխարհ։ Եվրոպացու գրառումները», «Քսանչորս ժամ կնոջ կյանքից») ։
Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում մտացածին Զուբրովկա երկրում։ Երիտասարդ կինն այցելում է անհայտ գրողի գերեզմանին, ոը նշված է պարզապես որպես «Հեղինակ» (Թոմ Ուիլկինսոն)։ Հետո հեղինակը պատմում է իր երիտասարդ տարիների պատմությունը։ Մի անգամ նա հյուրընկալվել է լեգենդար «Գրանդ Բուդապեշտ» հյուրանոցում, որտեղ ծանոթացել է դրա առեղծվածային սեփականատիրոջ հետ։
Վերջինս պատմում է երկու համաշխարհային պատերազմների արանքում ընկած ժամանակամիջոցում հյուրանոցում տեղի ունեցած դեպքերի մասին։ Հյուրանոցի մի հարոււստ հյուրընկալուհի՝ մադամ Դ.-ն, 19 տարի ընկերություն է անում հյուրանոցի դռնապանի հետ և նրան է կտակում «Խնձորով տղան» թանկարժեք նկարը։
Մադամ Դ.-ն սպանվում է անհայտ մարդասպանի ձեռով, իսկ նրա որդին՝ Դմիտրին, չհամաձայնելով մոր կտակի հետ Գուստավին մեղադրում է մոր սպանության մեջ։ Մսյե Գուստավին ձերբակալում են, և նա օգնություն է խնդրում երիտասարդ միջանցքային սպասավորից՝ Մուստաֆա Զերոյից, և վերջինիս հիացմունքի առարկայից՝ Ագաթայից ։
Ագաթան ու Մուստաֆան Գուստավին օգնում են փախչել բանտից, բայց Դմիտրին նրա ետևից վարձու մարդասպան է ուղարկում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2014 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Fox Searchlight Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Գերմանական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Գերմանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական կինոկատակերգություններ
Կլոպոտովցի
Կլոպոտովցի (Клопотівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դերաժնյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կլոպոտովցի գյուղում բնակվում էր 225 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1263 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 178,15 մարդ/կմ²։
Ժուրուենա
Ժուրուենա (Juruena), համայնք Բրազիլիայի Կենտրոնաարևմտյան տարածաշրջանում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Մատու Գրոսու նահանգի հյուսիսային մարզում։ Մտնում է Արիպուանանայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 12 000 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 3 203,30 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 2,0 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1988 թվականի հուլիսի 4-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր
Ելեցկի (քաղաքատիպ ավան, Վորկուտա քաղաքային օկրուգ)
Ելեցկի (Елецкий), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Վորկուտա քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 746 մարդ։
Սանդրա Բագարիչ
Սանդրա Բագարիչ (Sandra Bagarić, ), Խորվաթիայի օպերային երգչուհի և դերասանուհի։
Կենսագրություն
Սանդրա Բագարիչը ծնվել է Զենիցայում (այժմ՝ Բոսնիա և Հերցեգովինա)։ Ավարտել է երաժշտական դպրոցը, շարունակել ուսումը Սարաևոյում, սակայն բոսնիական պատերազմի սկսվելուց հետո նա 1992 թվականին մեկնել է Զագրեբ, որտեղ սովորել է երաժշտական ակադեմիայում։ Նրա ուսուցիչը Լիլանա Մոլնար-Տալաիչն էր։ Հայտնի է «Մադամ տրուբադուր», «Կոմսուհի Մարիցա», «Չղջիկ», «Բոկկաչիո» և «Ով երգում է, վատ չի մտածում» օպերաների արիաների կատարման համար։ Նա իր երգերով երեք ձայնասկավառակ է թողարկել՝ «Sonati od sna», «Teatar marmelade» և «Adagio»:
2007 թվականին Սանդրա Բագարիչը Kraljevi Ulice խմբի հետ ելույթ է ունեցել «Դորա 2007» երաժշտական փառատոնում «Pjesma za novčić» երգով, որը հանդիսանում էր Հելսինկիի Եվրատեսիլ մրցույթի ընտրություն, և զբաղեցրել է 2-րդ տեղը ։
Ամուսնացած է, ամուսինը՝ Darko Domitrovich-ը, դաշնակահար է և Զագրեբի երաժշտական ակադեմիայի պրոֆեսոր ։ Որդիներն են՝ Մարկոն և Լովրոն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Խորվաթ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Խորվաթ երգչուհիներ Կատեգորիա:Խորվաթ սոպրանոներ Կատեգորիա:Խորվաթ երաժիշտներ
Քլեյտոն շրջան (Այովա)
Քլեյտոն շրջան (Clayton County), ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.018 կմ² է, բնակչությունը՝ 18.129 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Էլկադեր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1837 թ.։
Կատեգորիա:Այովայի շրջաններ
Զարուդնևկա (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)
Զարուդնևկա (Заруднівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
1984 թվականի տվյալներով Զարուդնևկա գյուղում բնակվում էր 80 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Զեմֆիրա Միլիտոնյան
Զեմֆիրա (Սվետա) Հովհաննեսի Միլիտոնյան, հայ ազատամարտիկ, աշուղ։ 1968-1971 թվականներին սովորել է Երևանի Խ. Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի հեռակա բաժնում։ 1968-1981 թվականներին աշխատել է Հրազդանի դպրոցներում և Երևանի ինդուստիալ մանկավարժական տեխնիկումում։ 1981-1988 թվականին ապրել է Մոսկվայում։
Մասնակցությունը Արցախյան ազատամարտին
2001 թվականին ստեղծել է «Ալմաստ» աշուղական անսամբլը։ Անսամբլի երգացանկում հիմնականում Միլիտոնյանի ստեղծագործությաններն են, որոնց թեման հայրենասիրությունն է, աշխատանքի զովքը։ Ունի երգեր նվիրված Շ. Մեղղանին, Վ. Ստեփանյանին, Մ. Գոոյիպանին և ուրիշներին։
Կատեգորիա:Ապրիլի 24 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ աշուղներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Սարգիս Ալեքսանյան (այլ կիրառումներ)
Սարգիս Ալեքսանյան կարող է վերաբերվել.
Բոգդան Կնունյանց
Բոգդան Միրզաջանի Կնունյանց (, հեղափոխական ծածկանունները՝ Ռուսով, Ռուբեն, Բ. Ռադին-Պետրով, Բակինեց, Կավկազեց), (Ելիզավետպոլի նահանգի Շուշիի գավառի Ջամիաթ գյուղ (այժմ՝ Արցախի Ննգի գյուղ - Բաքու), հայ բոլշևիկյան հեղափոխական, կուսակցական գործիչ։
1897 թվականին ներգրավվել է Կոմունիստական կուսակցության շարքերում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Շուշիի ռեալական ուսումնարանում (1886-1895)։ 1896 թվականին ընդունվել է Պետերբուրգի տեխնոլոգիական ինստիտուտի քիմիական ֆակուլտետը։ 1897 թվականին մտել է Պետերբուրգի «Բանվոր դասակարգի ազատագրության պայքարի միության» մեջ։ Ռուսաստանի հեղափոխական երիտասարդության պատվիրակության կողմից 1900 թվականին Բեռլինում մասնակցել է Վիլհելմ Լիբկնեխտի թաղմանը։ 1901 թվականին աքսորվել է Բաքու, որտեղ դարձել է ՌՍԴԲԿ Բաքվի լենինյան-իսկրայական կոմիտեի ղեկավարներից։ Ստեփան Շահումյանի, Արշակ Զուրաբյանի և մյուսների հետ 1902 թվականին հիմնադրել է «Հայ սոցիալ-դեմոկրատների միությունը» և նրա օրգան «Պրոլետարիատ» թերթը։ Մասնակցել է (1903 թվականի) Կովկասի կազմակերպությունների I համագումարին և Բաքվի կոմիտեի կողմից ընտրվել Կովկասյան միութենական կոմիտեի անդամ ու ՌՄԴԲԿ II համագումարի պատգամավոր։ Համագումարում ծանոթացել է Վլադիմիր Լենինի հետ և բազմաթիվ ելույթներով հանդես եկել ի պաշտպանություն հեղափոխական մարքսիզմի և լենինյան-իսկրայական գծի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ Կատեգորիա:Կեղծանուններ Կատեգորիա:Բոլշևիկներ
Աստղային Արքայադուստրը և չար ուժերը
«Աստղային Արքայադուստրը և չար ուժերը» ( Star vs. The Forces Of Evil), ամերիկյան անիմացիոն մուլտսերիալ ստեղծված Disney Television Animation ստուդիայի կողմից։ Մուլտֆիլմն առաջին անգամ ցուցադրվել է 2015 թվականի հունվարի 18-ին Դիսնեյ հեռուստաալիքով։ Առաջին եթերաշրջանի առաջին սերիայի ցուցադրությունից անմիջապես հետո շարքը երկարաձգվեց երկրորդ եթերաշրջանով։ 2016 թվականի մարտի 4-ին երկարաձգվեց երրորդ եթերաշրջանով, իսկ 2017 թվականի փետրվարի 28-ին չորրորդ եթերաշրջանով, որն էլ ավարտեց գլխավոր հերոսների պատմությունը ։
Արտադրություն
Անիմացիոն շարքի գաղափարը ծնվել է դեռ 2008 թվականին։ Մուլտսերիալի առաջին տարբերակում սյուժեի գլխավոր հերոսները ոչ թե ընկերներ էին, այլ հակառակորդներ։ Հեղինակի խոսքով սերիալի ձևաչափը մշակվել է յոթ տարի շարունակ։ Մուլտֆիլմի արտաքին տեսքի վրա ազդել են նաև Սքոթ Պիլիգրիմի կոմիքսները ։ Ստեղծողները նշում են նաև սերիալի տարբերակիչ առանձնահատկությունները։ Ի տարբերություն այս ժանրի այլ կերպարների հերոսուհին չի փրկում մարդկանց չարիքից և չի թաքցնում իր կախարդական ունակությունները ։ Մուլտֆիլմի գաղտնազերծումն ու դիզայնը կատարվել են Լոս Անջելեսում։ Մուլտֆիլմի արտադրության նախապատրաստումից հետո առաջին եթերաշրջանն արտադրվել է Օտտավայում և Կանադայում՝ «Mercury Filmworks» ընկերությունում, որտեղ ստեղծվել է նաև Միկի Մաուսի անիմացիոն շարքը։ Երկրորդ և հետագա եթերաշրջաններն արտադրվել են Հարավային Կորեայում՝ «Rough Draft Studios» ընկերությունում։ Սաունդթրեքի հեղինակը և կատարողն է Բրեդ Բրիկը, ով նաև աշխատել է «Գրավիտի Ֆոլս» մուլտսերիալի սաունդթրեքի վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Շախ (Գավառի գավառ)
Շախ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Գավառի գավառակում ։ Գտնվում էր Ուրմիա քաղաքից 47 կմ հյուսիս-արևմուտք, Շամա-ռուս գետի աջ ափին։
Պատմություն
Գյուղի հայ բնակչությունը կոտորվել է 1895-1896 թվականների ջարդերի ժամանակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնություն 1920/1921
1920/1921 մրցաշրջանի Մեծ Բրիտանիայի տնային առաջնությունը երեսուներեքերորդն էր։ Այն երկրորդն էր Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո։ Միանձնյա հաղթող դարձավ յի հավաքականը, որի համար սա առաջին հաղթանակն էր վերջին տասնամյակում։ Անգլիայի և Ուելսի հավաքականները բաժանեցին երկրորդ-երրորդ տեղերը։
Մրցաշարը մեկնարկեց 1920 թ. հոկտեմբերին - խաղով, որում անգլիացիները վստահ հաղթանակ տարան 2։0 հաշվով։ Մրցաշարը շարունակվեց 1921 թ. փետրվարին՝ շոտլանդացիները հաղթանակներ տարան գործող չեմպիոն ուելսցիների, ապա և իռլանդացիների նկատմամբ։ Շոտլանդացիներին հասնելու համար - խաղում կողմերից յուրաքանչյուրին հարկավոր էր հաղթանակ, սակայն խաղն ավարտվեց գոլազուրկ ոչ-ոքիով։ Սա նշանակում էր, որ չեմպիոնի կոչումն ապահովելու համար եզրափակիչ խաղում անգլիացիները պետք է հաղթեին շոտլանդացիներին։ Սակայն խաղն ավարտվեց շոտլանդացիների խոշոր հաշվով հաղթանակով, ինչը նրանց պարգևեց չեմպիոնի կոչում։ Զուգահեռաբար ընթացող խաղում ուելսցիներն առավելության հասան իռլանդացիների նկատմամբ և, հասնելով անգլիացիներին, նրանց հետ բաժանեցին 2-3-րդ տեղերը։
Մրցաշարային աղյուսակ
Հաղթանակի համար շնորհվում էր 2 միավոր, ոչ-ոքիի համար՝ 1։
Ռմբարկուներ
<div style="-moz-column-count: 3; -webkit-column-count: 3; -o-column-count: 3; -ms-column-count: 3; column-count: 3;">
1 գոլ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Միացյալ Թագավորության տնային առաջնություն
ՀՀ ԱԳՆ դիվանագիտական դպրոց
Առաքելությունը
ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության դիվանագիտական դպրոցը կամ Հայաստանի դիվանագիտական դպրոցը հիմնվել է ՀՀ կառավարության որոշմամբ 2009 թ. սեպտեմբերին։ Դպրոցի առաջնային նպատակներն են արտաքին գործերի նախարարության համակարգի համար դիվանագիտական կադրերի պատրաստումը, ինչն իրականացվում է բարձրագույն կրթություն ունեցող ՀՀ քաղաքացիներին հատուկ մասնագիտական գիտելիք տրամադրելու միջոցով, դիվանագետների, ինչպես նաև պետական մարմինների արտաքին կապերի ստորաբաժանումների աշխատակիցների վերապատրաստումը և միջազգային հարաբերությունների ոլորտում միջազգային գիտակրթական համագործակցությունը։
Դիվանագիտական դպրոցի բացումը տեղի է ունեցել 2010 թ. փետրվարի 15-ին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի մասնակցությամբ, դիվանագիտական կադրերի պատրաստման 2010 թ. «Միջազգային հարաբերություններ և դիվանագիտություն» առաջին դասընթացի մեկնարկով։
Դասընթացի ընթացքում ունկնդիրների առջև դասախոսություններով հանդես են գալիս ՀՀ արտաքին գործերի նախարարը և ՀՀ կառավարության այլ անդամներ, ԱԳ նախարարի տեղակալները, արտերկրում հավատարմագրված ՀՀ դեսպաններ, այլ երկրների՝ Հայաստանում հավատարմագրված դեսպաններ, արտերկրից ժամանած բարձրաստիճան հյուրեր։
Հիմնական դասընթացները վարում են ԵՄ, նաև ԵԱՀԿ օժանդակությամբ արտերկրից հրավիրված դասախոսներ։ Թե' առանձին առարկաների դասընթացները, թե' ողջ դասընթացը ավարտվում են քննությամբ։ Դասընթացը կազմված է տեսական և գործնական առարկաներից, ուսումնական պրակտիկայից և այցերից։
Յուրաքանչյուր տարի, ընդունելության երկփուլ մրցույթի արդյունքում Դիվանագիտական դպրոցն ընդունում է 25-27 ունկնդիր։
Դիվանագիտական դպրոցն իր ծրագիրն իրականացնում է Եվրոպական միության հետ սերտ համագործակցությամբ, դասընթացների ուսումնական ծրագրերը կազմում է նույնաբնույթ առաջատար կրթական հաստատությունների ուսումնական ծրագրերին համահունչ և ՀՀ արտաքին քաղաքականության գերակայություններին համապատասխան, և դասախոսելու հրավիրվում են համապատասխան ոլորտների առաջատար մասնագետներ։
Հայաստանի դիվանագիտական դպրոցի լավագույն շրջանավարտները ընդունվում են աշխատանքի Արտաքին գործերի նախարարությունում։ Դիվանագիտական դպրոցը դիվանագիտական ծառայության անցնելու հիմնական ուղին է։
Կառուցվածքը և գործունեության հիմքերը
ՀՀ ԱԳՆ դիվանագիտական դպրոցը հիմնադրվել է 2009 թվականի uեպտեմբերի 23-ին ՀՀ կառավարության N 1111-Ն որոշումով ։
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարության դիվանագիտական դպրոցը (կամ Հայաստանի դիվանագիտական դպրոցը) շահույթ ստանալու նպատակ չհետապնդող՝ իրավաբանական անձի կարգավիճակ ունեցող պետական ոչ առևտրային կազմակերպություն է։
Դպրոցի հիմնադիրն է Հայաստանի Հանրապետությունը՝ ի դեմս Հայաստանի Հանրապետության կառավարության։
Դպրոցը ստեղծվել և գործում է առանց ժամկետային uահմանափակման։
Դպրոցի գործունեությունը կարգավորվում է «Դիվանագիտական ծառայության մասին», «Պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունների մաuին» Հայաստանի oրենքներով, Դպրոցի կանոնադրությամբ, ինչպեu նաև այլ իրավական ակտերով։
Դպրոցի գործունեության առարկան և նպատակներն են.
դիվանագիտական կադրերի պատրաստումը՝ բարձրագույն կրթություն ունեցող Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիներին հատուկ մասնագիտական գիտելիք տրամադրելու միջոցով, դիվանագետների, ինչպես նաև պետական մարմինների արտաքին կապերի ստորաբաժանումների աշխատակիցների վերապատրաստումը, միջազգային հարաբերությունների ոլորտում միջազգային գիտակրթական համագործակցությանը մասնակցությունը, այլ ուսումնական ծրագրերի իրականացումը։ Դպրոցի կառավարումն իրականացնում են Հիմնադիրը՝ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը, ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունը՝ ի դեմս Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարի, Դպրոցի կառավարման խորհուրդը, իսկ ղեկավարումը՝ Դպրոցի տնօրենը։
Հիմնադրին վերապահված բացառիկ լիազորություններից են. Դպրոցի հիմնադրումը, վերակազմակերպումը և լուծարումը, Դպրոցի գործունեության առարկայի և նպատակների uահմանումը և փոփոխումը, Դպրոցին սեփականության և անհատույց իրավունքով հանձնվող կամ ամրացվող՝ պետությանը պատկանող գույքի կազմի հաuտատումը, Դպրոցի՝ այլ կազմակերպության հիմնադիր կամ մաuնակից դառնալու վերաբերյալ որոշում կայացնելը ևայլն։
ՀՀ արտաքին գործերի նախարարը ձևավորում է Դպրոցի կառավարման խորհուրդը և դադարեցնում է նրա անդամների լիազորությունները. օրենքի պահանջներին համապատասխան՝ պաշտոնի նշանակում և պաշտոնից ազատում է Դպրոցի տնօրենին, Դպրոցի կառավարման խորհրդի ներկայացմամբ հաստատում է Դպրոցի գործունեության հիմնական ուղղությունները, դիվանագիտական կադրերի պատրաստման դասընթացների ընդունելության մրցույթի անցկացման կարգը, դիվանագետների պատրաստման դասընթացների ընդունելության մրցույթների և ավարտական քննական հանձնաժողովների կազմերը և իրականացնում է Դպրոցի գործունեության նկատմամբ վերահuկողությունը։
Դպրոցի կառավարման խորհրդի կազմում ընդգրկվում են Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարության, միջազգային կազմակերպությունների, գիտական և կրթական հաստատությունների ներկայացուցիչներ և Դպրոցի կոլեկտիվի ընդհանուր ժողովում ընտրված աշխատողներ։ Դպրոցի կառավարման խորհրդի անդամների լիազորությունների ժամկետը երկու տարի է։ Դպրոցի կառավարման խորհրդի անդամներին նշանակում է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարը։
Կառավարման խորհուրդը Դպրոցի տնօրենի ներկայացմամբ քննարկում և ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի հաստատմանն է ներկայացնում Դպրոցի գործունեության հիմնական ուղղությունները, դիվանագիտական կադրերի պատրաստման դասընթացների ընդունելության մրցույթի անցկացման կարգը, դիվանագիտական կադրերի պատրաստման դասընթացների ընթացքում ունկնդիրների կողմից հանձնվող քննությունների տեսակները, անցկացման կարգը, դրանց գնահատման ընթացակարգերը, գնահատականների հիման վրա ունկնդրի հանրագումարային միավորի հաշվարկման կարգը, դիվանագետների պատրաստման դասընթացների ընդունելության մրցույթների և ավարտական քննական հանձնաժողովների կազմերը, Դպրոցի տնօրենի ներկայացմամբ հաuտատում է Դպրոցի գործունեությունը կանոնակարգող ներքին փաստաթղթերը։
Դպրոցի ընթացիկ՝ ուսումնական, գիտական, ֆինանսական և այլ գործունեությունը ղեկավարում է Դպրոցի տնօրենը։ Նա է հանդեu է գալիս Դպրոցի անունից, ներկայացնում նրա շահերը, ներկայացնում է Դպրոցը Հայաստանում և օտարերկրյա պետություններում։
Դպրոցի տնօրենն է արտակարգ և լիազոր դեսպան Վահե Գաբրիելյանը։
Ընդունելություն
Հայաստանի Հանրապետության արտաքին գործերի նախարարության դիվանագիտական դպրոցը «Միջազգային հարաբերություններ և դիվանագիտություն» դասընթացի մասնակցության մրցույթ հայտարարում է ամեն տարի նոյեմբերին։ Դիմորդների գործերն ընդունվում են դեկտեմբեր-հունվար ամիսներին։ Ընդունելության քննությունն անց է կացվում հունվար-փետրվար ամիսներին։
Ընդունելության մրցույթին կարող են մասնակցել բարձրագույն կրթություն ունեցող մինչև 35 (2015 թ. դասընթացից սկսած) տարեկան ՀՀ քաղաքացիներ, ովքեր ստացել են ՀՀ կառավարության 2013 թ. օգոստոսի 1-ի N811-Ն որոշմամբ հաստատված՝ «Դիվանագիտական ծառայության պաշտոնում նշանակվելու համար անհրաժեշտ մասնագիտությունների ցանկով» սահմանված որակավորում։
Դասավանդման լեզուներն են հայերենը, անգլերենը և ռուսերենը։ Նշված լեզուների գերազանց իմացությունը պարտադիր է։
Պահանջվող փաստաթղթերի ցանկ.
Ուսումնական ծրագիրը կազմված է տեսական և գործնական առարկաներից։ Ուսումնական ծրագրով դասավանդվող առարկաներից ունկնդիրները հանձնում են ընթացիկ քննություններ, որոնց արդյունքները, ավարտական քննության, հաճախումների և պրակտիկայի գնահատականների հետ, մաս են կազմում հանրագումարային գնահատականի։
Դասընթացը հաջողությամբ ավարտած ունկնդիրները ստանում են ավարտական վկայական։ Լավագույն շրջանավարտները, ՀՀ օրենքների պահանջներին համապատասխան, կարող են աշխատանքի ընդունվել ՀՀ ԱԳ նախարարությունում։
Դասընթացն անցկացվում է Դիվանագիտական դպրոցում (Հանրապետության Հրապարակ, Կառավարության 2-րդ շենք)։ Դասերն անցկացվում են ամեն աշխատանքային օր, օրվա երկրորդ կեսին։
Փաստաթղթերի ընդունումը կատարվում է ՀՀ դիվանագիտական դպրոցում՝ Հանրապետության Հրապարակ, Կառավարության 2-րդ շենք, Երևան 0010 հասցեով, յուրաքանչյուր երկուշաբթի, չորեքշաբթի և ուրբաթ, ժամը 10.00-ից մինչև 13.00։
Լրացուցիչ տեղեկությունների համար դիմորդները կարող են դիմել ԱԳՆ դիվանագիտական դպրոց, 010583928 կամ 060620221 հեռախոսահամարով և contact@diplomaticacademy.am կամ h.israelian@diplomaticacademy.am էլեկտրոնային հասցեներով։
Միջազգային համագործակցություն
Հիմնադրումից ի վեր, համագործակցությունը գործընկեր հաստատությունների, միջազգային կազմակերպությունների և դիվանագիտական կորպուսի հետ եղել է Հայաստանի դիվանագիտական դպրոցի գործունեության անկյունաքարերից մեկը։
Դիվանագիտական դպրոցի ձևավորման սկզբնական շրջանում Երևանում Եվրոպական միության պատվիրակությունը և ԵԱՀԿ հայաստանյան գրասենյակը խորհրդատվական և ֆինանսական ներդրում են ունեցել դասացուցակի ձևավորման և Դպրոցի տարածքի կահավորման գործում։ Սկզբում հատուկ նշանակված խորհրդատուների, իսկ այնուհետև հատուկ ծրագրերի միջոցով Եվրոպական միության պատվիրակությունը շարունակում է իր աջակցությունը Դպրոցին՝ ուսումնական ծրագրի իրականացումը ապահովելով բարձր որակավորում ունեցող դասախոսներով։ Ակտիվորեն համագործակցելով տասնյակ երկրներում գործող, դիվանագիտության և միջազգային հարաբերությունների ոլորտում մասնագիտացած այլ դիվանագիտական ակադեմիաների, դպրոցների և համալսարանների հետ՝ Դիվանագիտական դպրոցը ձևավորել է գործընկերների այնպիսի շրջանակ, որը հնարավորություն է ընձեռում դասընթացն իրականացնել դիվանագիտական կրթության ներկա պահանջները, առաջնայնությունները և չափանիշներն արտացոլող ժամանակակից ուսումնական ծրագրով, և այդ ծրագիրն իրականացնել տասնյակ առաջատար կրթական հաստատություններից ժամանող առաջնակարգ դասախոսների օգնությամբ։ «Դիվանագիտական վերապատրաստման միջազգային ֆորումի» շրջանակում, ինչպես նաև անմիջականորեն գործընկեր հաստատությունների, ակադեմիական ոլորտի աշխատակիցների, գիտնականների և դիվանագետների հետ փորձի և տեսակետների փոխանակումը, ինչպես նաև ISA (Միջազգային ուսումնասիրությունների ասոցիացիա) և CEEISA (Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի միջազգային ուսումնասիրությունների ասոցիացիա) համաժողովներին մասնակցությունը հնարավորություն է ընձեռում կանոնավոր կերպով թարմացնելու դասավանդման մեխանիզմները և համագործակցելու ոլորտի առաջատար արհեստավարժ մասնագետների հետ։ Դիվանագիտական դպրոցի դասախոսները ժամանում են բազմաթիվ երկրներից՝ ԱՄՆ, Միացյալ Թագավորություն, Ռուսաստանի Դաշնություն, Ֆրանսիա, Բելգիա, Նիդերլանդներ, Սլովենիա, Չեխիայի Հանրապետություն, Լյուքսեմբուրգ, Էստոնիա, Իտալիա, Հնդկաստան, Մալթա, Արգենտինա, Ուկրաինա, Ավստրիա, Սլովակիա, Իսպանիա, Գերմանիա, Ռումինիա։
Դիվանագիտական դպրոցը համագործակցության համաձայնագրեր է կնքել Ուկրաինայի, Արգենտինյան Հանրապետության, Էստոնիայի, Ռուսաստանի Դաշնության, Չեխիայի Հանրապետության, Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության և Բուլղարիայի Հանրապետության գործընկեր հաստատությունների հետ։
Հետադարձ կապ
Հայաստանի դիվանագիտական դպրոց
Հայկազյան վարժարան (Փարիզ)
Հայկազյան վարժարան, հայկական ուսումնական հաստատություն Փարիզում, որը գործել է 1855-1859 թվականներին։
ՀՀ ԱԳՆ դիվանագիտական դպրոց
Հետադարձ կապ
Աշխատանքային օրեր և ժամեր՝ Երկ, Երք, Չրք, Հնգ, Ուրբ
Հայկազյան վարժարան (Փարիզ)
Պատմություն
Հիմնվել է 1855-ին, Փարիզի Գոնել արվարձանում։ Մինչև 1857 թվականը կոչվել է Արևելյան բազմալեզու ճեմարան։ 1856 թվականին ունեցել է երկու դասարան, 1858 թվականին՝ չորս։ Սովորել են 10-15 տարեկան երեխաներ։ Դասավանդվել են հայոց պատմություն, կրոն, Հայաստանի աշխարհագրություն, ազգային մատենագիտություն, ֆրանսերեն, անգլերեն, տաճկերեն, լատիներեն, փիլիսոփայություն, իրավագիտություն, նկարչություն, երաժշտություն և այլն։ Հայագիտական առարկաները դասավանդվել են հայերեն, մյուսները՝ ֆրանսերեն։
ՀՀ ԱԳՆ դիվանագիտական դպրոց
Հետադարձ կապ
Ժամը 10։00-ից 19։00
Հայկազյան վարժարան (Փարիզ)
Պատմություն
Հիմնադրել են Մուրատյան վարժարանից հեռացած, կաթոլիկությունից հրաժարված վարդապետներ Ս. Թեոդորյանը, Ա. Գալֆայանը, Գ. Այվազովսկին։ Մինչև 1857 թվականը կոչվել է «Արևելյան բազմալեզու ճեմարան»։ Նպատակն էր հայ երեխաներին հաղորդակից դարձնել եվրոպական, մասնավորապես ֆրանսիական մշակույթին և միաժամանակ հայ համայնքների համար պատրաստել կրթված մարդիկ, ուսուցիչներ։ 1856 թվականին վարժարանն ունեցել է երկու դասարան, 1858 թվականին՝ չորս։ Սովորել են 10-15 տարեկան երեխաներ։ Դասավանդվել են հայոց լեզու և պատմություն, Հայաստանի աշխարհագրություն, մատենագիտություն, կրոն, ֆրանսերեն, անգլերեն, լատիներեն, քիմիա, կենդանաբանություն, իրավագիտություն, փիլիսոփայություն, գծագրություն, նկարչություն, երաժշտություն, մարմնամարզություն։ Բացի հայագիտական առարկաներից ու լեզուներից, ուսուցումն ընթացել է ֆրանսերենով։ Հայկազյան վարժարանում սովորել են նաև ֆրանսիացիներ։ Փակվել է 1859 թվականին։
ՀՀ ԱԳՆ դիվանագիտական դպրոց
Հետադարձ կապ
Հասցե՝ ՀՀ, Երևան, Հանրապետության հրապարակ, Կառավարության շենք 2
Հայկազյան վարժարան (Փարիզ)
Պատմություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Նոր շրջանի հայկական դպրոցներ
ՀՀ ԱԳՆ դիվանագիտական դպրոց
Հետադարձ կապ
Հեռ.՝ (+374 60) 620221
Էլ. հասցե՝ contact@diplomaticacademy.am
Արտաքին հղումներ
Հիմնարար փաստաթղթեր
Աղբյուրներ
Դպրոցի պաշտոնական կայքէջը
Կատեգորիա:Կրթությունը Հայաստանում Կատեգորիա:Դիվանագիտություն
Մյանմա
Մյանմար կամ Բիրմա (բիրմ․՝ ), պետություն Հարավարևելյան Ասիայում։ Մայրաքաղաքը 2005 թվականից համարվում է Նեյպիդոն, իսկ ամենախոշոր քաղաքը նախկին մայրաքաղաք Յանգոնն է։ Երկիրը սահմանակից է Բանգլադեշին, Հնդկաստանին, Չինաստանին, Թաիլանդին և Լաոսին։ Երկրի բնակչության հիմնական մասը բիրմացիներն են (68 %), երկրորդ ազգը Շաներն են (9 %) իսկ երրորդ ազգը կարեններն են (7 %)։ Մյանման հարուստ է նեֆրիտներով, թանկարժեք քարերով, նավթով և բնական գազով և այլ հանքային հանածոներով։ Մյանմայի պաշտոնական կրոնը Բուդդայականությունն է, փոքրամասնական կրոններ են քրիստոնեությունը, Բիրմական դասական կրոնը, իսլամը և հինդուիզմը։ Մյանմայի առողջապահությունը ցածր մակարդակի վրա է։ Կառավարությունը երկրի ՀՆԱ-ի 3%-ը ծախսում է առողջապահության վրա։ Հանրային հիվանդանոցներում բացակայում են նորագույն սարքավորումները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մյանմա Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:1948 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Պալլինի
Պալլինի (Παλλήνη), քաղաքամերձ ավան և շրջան Հունաստանի Հանրապետության Ատտիկեի պերիֆերիայի Արևելյան Ատտիկե նոմոսում։
Պալլինին գտնվում է Գերեկան նախկին ավանի և համանուն շրջանի տարածքում ։ Ավանում է գտնվում Արևելյան Ատտիկեի նահանգության վարչության նստավայրը։
Աշխարհագրություն
Պալլինին տեղակայված է Աթենքի կոնուրբացիայի արևելյան մասում՝ ծովի մակարդակից 150 մետր բարձրության վրա։
Ավանի ընդհանուր տարածքը կազմում է 30,72 կմ քառ․ և այն գտնվում է UTC+2 ժամային գոտում։
Վարչական բաժանում
Պալլինիի շրջանը ձևավորվել է 2011 թվականի վարչատարածքային բարեփոխումներից հետո։ Ներկայումս այն ներառում է երեք նախկին շրջանների տարածքներ։
Բնակչություն
Ըստ 2011 թվականին Հունաստանի Հանրապետությունում անցկացված մարդահամարի տվյալների Պալլինի ավանի բնակչությունը կազմում է 54 415 մարդ։ Բնակչության հիմնական մասը հույներն են, իսկ տարածված կրոնը՝ քրիստոնեությունը (Հույն ուղղափառություն)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Աբուր
Աբուր, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում, Արդահան քաղաքից 28 կմ հարավ։
Բնակչություն
1907 թվականին ուներ 140 քուրդ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում էր քոչվոր անասնապահությամբ և երկրագործությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ժողովածու (1548)
Ժողովածու (1548), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1548 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1357 թվականին Առաքել, Հովսեփ և Գրիգոր քահանաների կողմից, Տեր Հովհաննեսի անապատում։ Ստացողը եղել է Խաչատուրը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 13.5x9 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 386 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի երկու էջ, գրված է մագաղաթի վրա ուղղագիծ երկաթագրով (Մարգարէութիւն Եսայեայ)։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 99ա, 179բ, 296ա, 271բ, 383բ, 384բ, հետագայի՝ 1բ (1547 թվական), 1բ (1582 թվական), 270ա (1618 թվական) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Աստերոիդների ցանկ (166701-166800)
Աստերոիդների ցանկ (166601-166700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (166801-166900)
|}
Խոյ (քաղաք)
Խոյ, Հեր (, Xoy), քաղաք ներկայիս Իրանի հյուսիս-արևմուտքում, Արևմտյան Ադրբեջան նահանգում, Կապուտան լճից դեպի հյուսիս, Կոտուր գետի միջին հոսանքի ձախ կողմում, Խոյի այգեվետ և բարեբեր դաշտում։ Նախկինում Խոյը եղել է Պարսկահայքի գլխավոր քաղաքներից մեկը։ Հիշատակվում է իբրև բերդ, ավան, բերդաքաղաք, քաղաք։
Պատմություն
Ենթադրվում է, որ Խոյը համապատասխանում է Պևտինգերյան քարտեզի հին Գոբդի ճանապարհային կայանին։ Նրա մասին հիշատակություններ ունեն Թովմա Արծրունին, Վարդան Արևելցին, Ստեփանոս Օրբելյանը, Աբրահամ Երևանցին, վրաց աղբյուրները և այլ հեղինակներ։ Միջին դարերում որոշ ժամանակ Խոյը Արծրունյաց իշխանների մի ճյուղի ոստանն էր, բարգավաճ քաղաք և ամուր բերդ։
Մի ժամանակ առանձին խանության, ներկայումս Խոյ համանուն գավառի (մահալի) կենտրոնն է։ Իսկ Խոյ գավառը XIX դարի վերջերին ուներ 8 հայաբնակ գյուղ 308 տնտեսություններով և 1836 բնակիչներով։ Գավառն ուներ 8 եկեղեցի և միայն մեկ վարժարան։ Նրա զուտ հայաբնակ գյուղերից էին Սեյդավարը, Դիզան և Մահլազան։ Խոյի գավառը համապատասխանում է պատմական Պարսկահայք աշխարհի Հեր գավառին։
Խոյ քաղաքը բավական վնասներ է կրել 1791 թ. դեկտեմբերի 27ի Թավրիզի աղետաբեր երկրաշարժից։
Կառուցվածք
Փռված քաղաք է Խոյը։ XIX դարի վերջերին այն արևմուտքից արևելք տարածվում էր 5—6 կմ երկարությամբ։ Ունի ամուր բերդ, որ գտնվում է քաղաքի արևելյան մասում։ Բերդն իր շրջակայքով համարվում է բուն քաղաք՝ կոչվելով Ղալա, իսկ արևմտյան մասը կոչվում է Փոքր մահլա (թաղ)։ Այս վերջինը համարվում էր նրա արվարձանը և բաղկացած է երեք թաղից՝ Վերին կամ Աղայի, Փոս և Ցածր կամ Քոչաբաղ։ Արվարձանի այդ երեք թաղերում էլ ապրում են հայերը։
Քաղաքը շրջապատված է երկկարգ հողե բարձր պարիսպներով, որոնց զուգահեռ ներսի և դրսի կողմում ձգվում են խրամներ։ Բուն քաղաքում բնակվում են թուրքեր և պարսիկներ։
Բնակչություն
Խոյի բնակչության քանակի վերաբերյալ առանձին հեղինակների մոտ և պաշտոնական փաստաթղթերում հաղորդվում են խիստ հակասական տվյալներ։ Մինչև 1826—1828 թթ. ռուս պարսկական պատերազմին հաջորդած ներգաղթը, Խոյ քաղաքի և համանուն գավառի բնակչության մեծամասնությունը կազմում էին հայերը, իսկ այդ ժամանակներում քաղաքն ուներ մոտ 4000 տուն բնակիչ։ Այստեղի հայերը զանգվածորեն գաղթեցին Արևելյան Հայաստան 1828—1829 թվականներին։ XIX դարի վերջերին և XX դարի սկզբներին այստեղի հայ բնակչությունը մոտ 115 տուն էր, որոնք ապրում էին քաղաքի բերդից դուրս։
1970 թվականին ուներ 50 000 բնակչություն, այդ թվում և հայեր։
Տնտեսություն
Հայերը հիմնականում զբաղվում էին արհեստներով՝ ոսկերչությամբ, զինագործությամբ, հյուսնությամբ, փականագործությամբ և այլն։ Քաղաքն ուներ իր շուկան՝ տասնյակ կրպակներով ու խանութներով։ Կապված էր Վանի և Թավրիզի հետ։
Ներկայումս Խոյը Ռուսաստան և Թուրքիա տանող ավտոճանապարհների հանգույց է, առևտրական կենտրոն։ Այնտեղ գործում է տեքստիլ, սննդի արդյունաբերություն, գորգերի և բրդյա գործվածքեղենի տնայնագործական արտադրություն, շաքարի գործարան։
Բերդը
Խոյի բերդը կառուցվել է XVII դարում և ամրացվել XIX դարի առաջին քառորդում։ Այստեղ պարսկական թագաժառանգ Աբաս Միրզան դարի սկզբներին մի շարք ամրություններ էր կառուցել տվել ֆրանսիացի ինժեներների ղեկավարությամբ։ 1827 թ. ռուսական զորքը գրավել էր այդ բերդը, բայց Թուրքմենչայի հաշտությամբ (1828 թ.) նորից վերադարձվել է Իրանին։
Այլ կառույցներ
Քաղաքից 2–3 կմ հեռավորությամբ, բլրի վրա, կա մի մատուռ։ Հայկական ժողովրդական ավանդության համաձայն իբր հենց այդտեղ էլ թաղված է Ավարայրի մեծ հերոսը՝ Վարդան Մամիկոնյանը։
Խոյում ս. Սարգիս եկեղեցուն կից գործում էր մի փոքր, ցածր տիպի ուսումնարան, որ գրագիտություն էր սովորեցնում հայ մանուկներին։ Քաղաքում առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին կար երկու որբանոց, որտեղ հանգանակությունների միջոցով պահվում էին ծնողներից զրկված հարյուրավոր հայ մանուկներ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքներ Կատեգորիա:Պարսկահայքի բնակավայրեր Կատեգորիա:Հեր գավառի բնակավայրեր
(4191) Ասսեսե
(4191) Ասսեսե (Assesse), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի մայիսի 22-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,63248 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2514 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0136 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1560,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,230758 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,07° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հաջողությո՜ւն, Չարլի՛: Սուրբ ծնունդ է
Հաջողությո՜ւն, Չարլի՛: Սուրբ ծնունդ է (Good Luck Charlie, It's Christmas!), ամերիկական կինոկատակերգություն՝ նկարված «Բռնվիր, Չարլի» (2010) հեռուստասերիալի մոտիվներով ։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2011 թվականի դեկտեմբերի երկուսին Disney Channel–ով ։
Սյուժե
Դանկանները Դենվերում գտնվող իրենց հարազատ տնից գնում են ճամփորդության Պալմ–Սփրինգս, որտեղ ապրում էին Էմիի ծնողները։ Ինքնաթիռում հայտնում են, որ ինքնաթիռը ծանրաբեռնված է և Թեդին դառնում է կամավոր, իսկ Էմմին, աղջկա համար անհանգստանալով, գնում է նրա հետ։ Այսպիսով Պի-Ջեյը, Գեյբը, Բոբը և փոքրիկ Չարլին ճանապարհ են ընկնում Պալմ-Սփրինգս, առանց նրանց։ Ինչպես և խոստացել էր ընկերությունը, անվճար տոմս տրամադրվում է միայն Թեդիին, իսկ Էմին մնում է առանց դրա։ Հարկ է լինում դիմել ուժի։ Վերջիվերջո նրանց դուրս են անում և նրանք որոշում են, որ Պալմ–Սփրինգս կհասնեն ինքնուրույն։ Թեդին մոր հետ հեծանիվ քշելով և ավտոբուսով հասնում է Լաս Վեգաս։ Այնտեղ նրանցից գողանում են իրերը և գումարը, և Թեդին որոշում է փող վաստակել՝ սուրբծննդյան երգեր կատարելով։ Նրա մոտ ոչինչ չի ստացվում և խաղի մեջ է մտնում Էմմին։ Գումար վաստակելով և իրենց իրերը գտնելով՝ նրանց հաջողվում է հասնել ճանապարհին գտնվող սրճարան։ Իսկ այդ ժամանակ, որպեսզի օգնի կնոջն ու դստերը, Բոբը տղաների հետ մեքենա է վերցնում և գնում նրանց հետևից։ Ճանապարհին նրանք ընկնում են Գեյբի պաշտած խաղի «խաղամոլների» ծուղակը։ Նրանց հաջողվում է հաղթել բոլոր թշնամիներին և հասնել Թեդիին և Էմիին։ Այդ ընթացքում գալիս են Էմիի ծնողները, և Պետունյան (Էմիի մայրը), գտնում է հենց այդ աստղը։ Ամեն ինչ ավարտվում է լավ․ ինչպես և ուզում էին Դանկանները, ընտանիքը դիմավորում է Ամանորը ընտանեկան շրջանակում։ Վերջում Էմին և Բոբը հայտնում են հրաշալի նորություն․ ընտանիքում հայտնվելու է ևս մեկ Դանկան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր Կատեգորիա:Սուրբծննդյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Disney հեռուստաալիքի օրիգինալ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում Կատեգորիա:Ամերիկյան պատանեկան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստաֆիլմեր
Կարեն Սիմոնյան (այլ կիրառումներ)
Կարեն Սիմոնյան կարող է վերաբերվել.
Կոպաչովկա (գյուղ, Դերաժնյայի շրջան)
Կոպաչովկա (Копачівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դերաժնյայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դերաժնյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1650 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Արմեն Եղիազարյան (այլ կիրառումներ)
Արմեն Եղիազարյան կարող է վերաբերվել.
Աբուրաշիր
Աբուրաշիր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Գայլատու (Բալըղգյոլ) լճի ափին։ Գտնվում էր բարձրադիր սարահարթի վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ելեցկոե (գյուղ, Լիպեցկի շրջան)
Ելեցկոե (Елецкое), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1628 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի բնակավայրեր
Մոնանտեյ
Մոնանտեյ (Monampteuil), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Ֆեր ան Տարդենուա կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Լան ։
INSEE կոդը՝ 02490.
Բնակչություն
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 137 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 92 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 66-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 96-ը անգործունակ (Ակտիվության ցուցանիշը —71,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 70,8 %)։ 66 աշխատունակ բնակիչներից 61-ը աշխատում էին (34 տղամարդ և 27 կին), անաշխատանք էին 5-ը (3 տղամարդ և 2 կին)։ 26 անգործունակ մարդկանցից 9-ը ուսաանողներ են և աշակերտներ, 10-ը թոշակառու, մնացած 7-ը անգործունակ են ուրիշ պատճառով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Նիժնիե Կարյավդի
Նիժնիե Կարյավդի (Нижние Карьявды, Түбәнге Ҡаръяуҙы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի կազմում։
Քլինտոն շրջան (Այովա)
Քլինտոն շրջան (Clinton County), ԱՄՆ Այովա նահանգի 99 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.800 կմ² է, բնակչությունը՝ 49.116 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քլինտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1837 թ.։
Կատեգորիա:Այովայի շրջաններ
Նիժնիե Կարյավդի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժողովածու (1891)
Ժողովածու (1891), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1891 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1774 թվականին Էջմիածնում։ Ստացողը եղել է Սիմեոն կաթողիկոսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22,4×14,8 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 188 թերթից։ Գրված է միասյուն նոտրգիրով։ Ունի կիսախորան լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 3ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կլիմայական զենք
Կլիմայական զենք (օդերևութաբանական զենք ), զանգվածային ոչնչացման և տնտեսության ոչնչացման հիպոթետիկ զենք` ուղղված որևէ երկրի կամ երկրների խմբի նկատմամբ, որն օգտագործվում է որպես առանձին վերցրած տարածքի, երկրի, պետության, մայրցամաքի բնական ռեսուրսների, եղանակի և կլիմայի վրա արհեստական ազդեցությամբ վնասելու գործոն։ Որպես մեկնարկի մեխանիզմ կարող են օգտագործվել տարբեր տեխնոլոգիաներ ու միջոցներ, արհեստականորեն ստեղծված տեխնածին աղետներ, որոնք առաջացնում են բնապահպանական աղետներ և, որպես հետևանք, տնտեսական խնդիրներ ստեղծելով (ճգնաժամեր)։
Երկրաֆիզիկական զինատեսակներից մեկն է։
ՄԱԿ-ը 1977 թվականին բանաձև է ընդունել, որն արգելում է թշնամական նպատակներով շրջակա միջավայրի փոփոխության ցանկացած տեխնոլոգիաների օգտագործում։ Դրա վերաբերյալ համապատասխան պայմանագիր է ստեղծվել ։
Պատմություն
Հայտնի է, որ ամերիկացիները Վիետնամի պատերազմի ընթացքում ներգործել են Մեկոնգի բարձունքների վրա, որի նպատակն էր շարքից դուրս հանել Հո Շի Մինի արահետները, որը ճանապարհների համակարգ է, որով իրականացվել է Հարավային Վիետնամի ազատագրման ազգային ճակատի պարտիզանների մատակարարումը (Պոպի օպերացիա)։ Թեև ամերիկացիներին հաջողվել է առաջացնել տեղատարափ անձրևներ և մասամբ կաթվածահար անել պարտիզանների մատակարարումը, բայց դրա պահանջվեցին հսկայական նյութական ծախսեր (որպես ազդեցության միջոց օգտագործվում են արծաթի յոդիդ, չոր սառույցըը և այլն), իսկ ստացված ազդեցությունը եղել է կարճատև։
Խնդիրներ
Օրինակ, միջին չափերով (տրամագիծը մի քանի կիլոմետր) կույտավոր անձրևային ամպում  պարունակվող էներգիան, համեմատելի է մի քանի միջուկային ռումբերի էներգիայի հետ։ Այն խնդիրը, թե ինչպես կենտրոնացնել հսկայական քանակությամբ էներգիան, որն անհրաժեշտ է իրենց զբաղեցրած հսկայական տարածությունում օդերևութաբանական գործընթացների բնական ընթացքը փոփոխելու համար, կարճ (իրենց կարճատև գոյության համեմատ) ժամանակահատվածում, գիտատեխնիկական տեսանկյունից բարդագույն խնդիր է հանդիսանում, քանի որ դրսից ներմուծվող այդ էներգիան պետք է լինի ոչ պակաս, քան այն, որն ունի սինոպտիկական գոյացությունը։ Բացի այդ, անպայման անհրաժեշտ է նախատեսել դրսից ներմուծված էներգիայի հանելու հնարավորությունը. սինոպտիկական գոյացությունը շարժվում է, անկախ պետական սահմաններից։
Արդի վիճակ
Տասնյակ կիլոմետրերով եղանակային պայմանների վրա երաշխավորված ազդեցության ակտիվ աշխատանքներ են իրականացվում մի շարք պետությունների տարածքներում։ Ընդ որում, ռազմական նպատակներով եղանակի վրա ակտիվ ներգործությունը արգելված է ըստ միջազգային կոնվենցիայի։
Հաճախ, կլիմայական զենք են անվանում իոնոսֆերայի ուսումնասիրության ամերիկյան համակարգը HAARP։ Երբեմն տվյալ հիմնարկի փակ լինելը մեկնաբանվում է որպես այդ համակարգի հետ կապված դավադրության տեսությունների «ճշտության» փաստարկ։
2012 թվականի սեպտեմբերին Իրանի նախագահ Մահմուդ Ահմադինեժադը մեղադրել է իր երկրի թշնամիներին իրենց դեմ կլիմայական զենք օգտագործելու մեջ։ Նա հայտարարել է. «Թշնամին ցրում է անձրևային ամպերը, որոնք ուղղվում են մեր երկիր, և դրանով իսկ առաջացնում է երաշտ։ Բայց այդ պատերազմում էլ Իրանը կհաղթի» ։
Դաշնության Խորհրդի անդամ Եկատերինա Լախովան Ռուսաստանի վատ եղանակը բացատրել է 2017 թվականին կլիմայի զենքի կիրառմամբ ։
Քննադատություն
Տվյալ և այլ ոլորտների մասնագետների մեծ մասը համակարծիք են այն հարցում, որ կլիմայի զենքի ստեղծման հնարավորությունը խիստ չափազանցված է և գերտերությունների մեծ մասի համար հանդիսանում է, մի տեսակ, «շեղող մանևր» այն գործոններից, որոնք իսկապես կարող են ազդել մեր մոլորակի վրա կլիմայի և ջերմաստիճանի ընդհանուր պատկերի վրա, ինչպիսիք են, արդյունաբերական արտանետումները ։ Վառ օրինակ կարող է ծառայել մեջբերումը.
Հղումներ
Կատեգորիա:Հիպոթեզներ Կատեգորիա:Զանգվածային ոչնչացման զենք Կատեգորիա:Ռազմական տերմինաբանություն Կատեգորիա:Կլիմայական զենք
Վլադիմիր Վարդանյան (այլ կիրառումներ)
Վլադիմիր Վարդանյան կարող է վերաբերել.
5-րդ քրոմոսոմ (մարդ)
Մարդու հինգերորդ քրոմոսոմը մարդու 23 քրոմոսոմներից է, 22 աուտոսոմ քրոմոսոմներից մեկը։ Քրոմոսոմը պարունակում է մոտ 181 միլիոն զույգ հիմք, որոնք կազմում են մարդու բջիջի ԴՆԹ-ի մոտ 6 %-ը ։ Չնայած որ այն ամենամեծ քրոմոսմներից մեկն է, ունի գեների ամենացածր խտությունից մեկը։ Սա հիմնականում պայմանավորված է մեծ թվով գենազուրկ հատվածների առկայությամբ, որոնք կազմված են կրկնվող հաջորդականություններից և համընկնում են ոչ կաթնասուն ողնաշարավորների նման հաջորդականությունների հետ։ Սա թույլ է տալիս ենթադրել, որ այս հատվածները ունեն են շատ կարևոր նշանակություն ։ Ներկայումս համարվում է, որ 5-րդ քրոմոսոմը պարունակում է 900-1300 գեն։
Հիվանդություններ և խանգարումներ
Ստորև ներկայացված են հինգերորդ քրոմոսոմի գեների հետ կապված մի շարք հիվանդություններ։ Որոշ հիվանդություններ կապված են հինգերորդ քրոմոսոմի որոշակի հատվածների քանակի և կառուցվածքի փոփոխության հետ։
Շակիտան
Շակիտան (Şakîtan, Suüstü), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Գավառի գավառակում ։ Գտնվում էր Ջուլամերկ քաղաքից 39 կմ հարավ-արևելք, Գավառ գետի ձախ ափին։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 25 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կորժևցի
2001 թվականի տվյալներով Կորժևցի գյուղում բնակվում էր 570 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2622 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 217,39 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դերաժնյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1565 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Եղիշե Սողոմոնյան (այլ կիրառումներ)
Եղիշե Սողոմոնյան կարող է վերաբերել.
Ռաֆայել Նանուշյան
Ռաֆայել Պողոսի Նանուշյան, հայ գծանկարիչ։ ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից ։
Կենսագրություն
Մարտական ուղին սկսվել է Հյուսիսային Կովկասից և ավարտվել Բեռլինում։ Մեծ հաղթանակից հետո էլ Ռաֆայելը երկու տարի ծառայել է խորհրդային բանակում, 1947 թվականին զորացրվել է, և հենց առաջին տարում էլ ընդունվել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի գրաֆիկայի բաժինը, որն ավարտել է 1953 թվականին։ 1949 թվականին ուսանող Ռաֆայելը մասնակցել է հանրապետական ցուցահանդեսի։ Նրա դիպլոմային աշխատանքը՝ «Էջեր Հայրենական մեծ պատերազմից» նկարաշարը (1953) բարձր է գնահատվել ավագ սերնդի նկարիչների կողմից և նրանք էլ երաշխավորել են Ռաֆայելին ընդունվելու ԽՍՀՄ նկարիչների միության շարքերը։ Նանուշյանի «Խաղաղություն աշխարհին» պլակատը 1961 թվականին Բեռլինի միջազգային ցուցահանդեսում արժանացել է դիպլոմի։ Նանուշյանը պարգևատրվել է շքանշանով և մեդալներով ։
Ռաֆայել Նանուշյանի գործերից պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։
Ձևավորել է Րաֆֆու «Պատմվածքներ», Բոլեսլավ Պրուսի «Փարավոն» (հայերեն) գրքերը։
Ստեղծագործություններ
Դիմանկարներ` Գծանկարների թերթեր՝ Եռապատկեր՝ Պլակատներ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ գծանկարիչներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Աչուգ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վոլգա, գետի ենթաավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։ Գետի ավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Ագալիկ
Ագալիկ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում։ Գտնվում էր Գայլ (Կելկիթ) գետի ակունքների շրջանում՝ Գյումուշխանե քաղաքից հարավ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Ժողովածու (892)
Ժողովածու (892), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 892 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 16-17-րդ դարերում, (1679-ից առաջ)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20×13 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 231 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ Հետագայի՝ 1ա (1679 թ.) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր