cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արտադրություն Ճապոնիայում
Կենսատեխնոլոգիա և դեղագործություն
2006 թվականին Ճապոնիայի դեղագործական շուկան աշխարհում երկրորդ ամենամեծ անհատական շուկան էր։ 60 միլիարդ դոլարի վաճառքով այն կազմում է համաշխարհային շուկայի մոտավորապես 11 տոկոսը ։ Ճապոնական դեղագործական արդյունաբերությունը և օրենքները շատ առանձնահատուկ են։  Նրանք ղեկավարվում են Առողջապահության, աշխատանքի և բարեկեցության նախարարության կողմից, որը ստեղծվել է Առողջապահության և բարեկեցության նախարարության և Աշխատանքի նախարարության միաձուլմամբ՝ 2001 թվականի հունվարի 6-ին՝  որպես կառավարության նախարարությունների վերակազմակերպման Ճապոնիայի կառավարության ծրագրի մի մաս։
Նավթ, գազ և նավթաքիմիա
1980-ականների վերջին նավթաքիմիական արդյունաբերությունը չափավոր աճ ունեցավ՝ կայուն տնտեսական էքսպանսիայի պատճառով ։ Ամենաբարձր աճը գրանցվել է պլաստմասսա, պոլիստիրոլի և պոլիպրոպիլենի արտադրության մեջ։ Նավթաքիմիական ապրանքների գները բարձր են մնացել Ասիայի նոր զարգացող տնտեսություններում պահանջարկի աճի պատճառով։
Մինչև 1990 թվականը Հարավային Կորեայում և Թաիլանդում էթիլենի վրա հիմնված արտադրանք պատրաստելու համար գործարանային համալիրների կառուցումը ակնկալվում էր ավելացնել մատակարարումները և նվազեցնել գները։ Երկարաժամկետ հեռանկարում ճապոնական նավթաքիմիական արդյունաբերությունը, հավանաբար, կբախվի ուժեղացող մրցակցությանը՝ ներքին և միջազգային շուկաների ինտեգրման և ասիական այլ երկրների կողմից Ճապոնիային հասնելու ջանքերի արդյունքում։
Շարժիչային տրանսպորտային միջոցներ և մեքենաներ
Շարժիչային տրանսպորտային միջոցների արդյունաբերությունը Ճապոնիայի ամենահաջող արդյունաբերություններից մեկն է, որն ունի համաշխարհային մեծ մասնաբաժիններ ավտոմոբիլային, էլեկտրական մեքենաների, էլեկտրոնիկայի, մասերի, անվադողերի և շարժիչների արտադրության ոլորտներում։ Ճապոնական ավտոմոբիլային մեքենաների համաշխարհային ընկերությունները ներառում են.
Denso-ն ավտոմոբիլային բաղադրիչների արտադրության աշխարհի ամենամեծ ընկերությունն է։ Բացի այդ, Honda-ն, Suzuki- ն, Yamaha-ն և Kawasaki-ն մոտոցիկլետների համաշխարհային ընկերություններ են։ Ճապոնիայում գտնվում են աշխարհի տրանսպորտային միջոցների խոշորագույն արտադրողների տասնյակից վեցը։ Օրինակ, այստեղ են գտնվում բազմազգ ընկերությունները, ինչպիսիք են Toyota-ն, Honda-ն, Nissan-ը, Suzuki-ն և Mazda-ն։ Այս ընկերություններից մի քանիսը անցնում են տարբեր ոլորտներ, ինչպիսիք են էլեկտրոնիկան՝ էլեկտրոնային սարքավորումներ արտադրելու համար, քանի որ դրանցից ոմանք հանդիսանում են keiretsu-ի մի մասը։  Ճապոնական ավտոմեքենաները հիմնականում հայտնի են իրենց որակով, դիմացկունությամբ, վառելիքի արդյունավետությամբ և ավելի շատ հնարավորություններով՝ համեմատաբար ցածր գնով, քան իրենց մրցակիցները։
Ներմուծում
Ճապոնիայի ավտոմոբիլային շուկա օտարերկրյա ներթափանցումը պակաս հաջողակ է եղել մասամբ բնակչության խտության և երկրի սահմանափակ տարածքի պատճառով։ Արտասահմանյան ավտոմեքենաների ներմուծումը 1985-ին նախորդող քառասուն տարիների ընթացքում շատ ցածր է եղել՝ երբեք չգերազանցելով տարեկան 60,000 միավորը կամ ներքին շուկայի 1 տոկոսը։ Առևտրի և ներդրումային խոչընդոտները 1950-ականներին սահմանափակեցին ներմուծվող ավտոմեքենաները շուկայի աննշան մասնաբաժինով, և քանի որ խոչընդոտները վերջապես իջեցվեցին, բաշխիչ ցանցերի նկատմամբ ուժեղ վերահսկողությունը դժվարացրեց ներթափանցումը։ Միացյալ Նահանգների խոշոր ավտոարտադրողները փոքրամասնություն ձեռք բերեցին որոշ ճապոնական ընկերություններում, երբ ներդրումային սահմանափակումները թուլացան, Ford-ը ստացավ Toyo Kogyo-ում (Mazda) 25 տոկոս, General Motors-ը՝ 34 տոկոս, իսկ Chrysler-ը՝ 15 տոկոս՝ Mitsubishi Motors-ում։  Այս սեփականության իրավունքը Միացյալ Նահանգների ավտոմեքենաներին ճապոնական շուկա ներթափանցելու միջոց չտրամադրեց, և ամերիկյան ավտոընկերությունները ի վերջո ազատվեցին ճապոնական ավտոարտադրողների իրենց բաժնետոմսերից։  Մտահոգություններից մեկն այն էր, որ Ճապոնիայում վաճառվող ԱՄՆ-ի շուկայի ավտոմեքենաների վրա հարկման արգելք էր սահմանվել մեքենայի չափսերի և շարժիչի տեղաշարժի պատճառով, ինչը ազդեց վաճառքի վրա։
1985 թվականին իենի ուժեղ արժեւորումից հետո, այնուամենայնիվ, ճապոնական պահանջարկը արտասահմանյան ավտոմեքենաների նկատմամբ աճեց, սակայն մեքենաների մեծ մասը ներկրված էր Գերմանիայից։ 1988 թվականին ավտոմեքենաների ներմուծումը կազմել է 150629 միավոր, որից 127309-ը՝ եվրոպական, հիմնականում՝ արևմտյան գերմանական։ Այն ժամանակ ԱՄՆ-ից ներկրվել է ընդամենը 21124 միավոր։
Ավիատիեզերք
Ավիատիեզերական արդյունաբերությունը մեծ զարգացում ստացավ 1969 թվականին Տիեզերական զարգացման ազգային գործակալության (այժմ՝ Ճապոնիայի օդատիեզերական հետազոտությունների գործակալության) ստեղծմամբ, որը պատասխանատու էր արբանյակների և արձակման սարքերի մշակման համար ։
Ճապոնական ռազմական արդյունաբերությունը, չնայած ՀՆԱ-ի փոքր մասնաբաժինն է, տնտեսության հիմնական հատվածն է ։ Այն տեխնոլոգիապես առաջադեմ է և շատ հաջողակ, և արտադրել է այնպիսի ինքնաթիռներ, ինչպիսին նոր Mitsubishi կործանիչը պլանավորվում էր գործարկել ։  ASIMO-ն առաջադեմ մարդանման ռոբոտ է, որը արտադրվել է Honda ընկերության կողմից։
Սնունդ
Սննդի արդյունաբերության արտադրական արժեքը արտադրական արդյունաբերության մեջ երրորդ տեղն է զբաղեցրել էլեկտրական և տրանսպորտային մեքենաներից հետո։ Ճապոնիան արտադրում է ապրանքների մեծ տեսականի՝ սկսած ավանդական ճապոնական ապրանքներից, ինչպիսիք են սոյայի մածուկը (միսո) և սոյայի սոուսը, մինչև գարեջուր և միս։
1980-ականներին արդյունաբերությունն ընդհանուր առմամբ թեթև աճ գրանցեց՝ հիմնականում այնպիսի նոր ապրանքների մշակումից, ինչպիսիք են «չոր գարեջուրը» և նախապես եփած սնունդը, որն ավելի ու ավելի էր օգտագործվում ընտանիքի անդամների առանձին ճաշելու հակման, փոքր ընտանիքների հակման և հարմարավետության պատճառով:ն:
Սննդի արդյունաբերության բոլոր ոլորտների ընդհանուր հատկանիշը նրանց միջազգայնացումն էր։ Քանի որ ներքին հումքը կորցրեց իր գնային մրցունակությունը ներմուծման ազատականացումից հետո, սննդամթերք արտադրողներն ավելի հաճախ արտադրում էին սննդամթերք արտասահմանում, խթանում էին կապերը արտասահմանյան ընկերությունների հետ և գնում արտասահմանյան ընկերություններ։
2004 թվականին ճապոնական սննդի արդյունաբերության արժեքը կազմում էր 600 միլիարդ դոլար, մինչդեռ սննդի վերամշակումը կազմում էր 209 միլիարդ դոլար։ Սա համեմատելի է ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի սննդի արդյունաբերության հետ ։ Նրանք նաև զարգացնում են շաքարավազի,  հրուշակեղենի արտադրությունը։
Էլեկտրոնիկա
2005 թվականի դրությամբ Ճապոնիան ունի չիպեր արտադրող աշխարհի 20 խոշորագույն արտադրողներից 7-ը։ Ճապոնիայի էլեկտրոնային արտադրանքները հայտնի են իրենց որակով, դիմացկունությամբ և տեխնոլոգիական բարդությամբ։ Այս ընկերություններից ոմանք անցնում են ավտոմոբիլային և ֆինանսական ոլորտներ՝ որպես keiretsu-ի մաս։ Աշխարհի էլեկտրոնիկայի խոշորագույն ընկերություններից շատերը հիմնված են Ճապոնիայում, ներառում են.
Ճապոնիայի համակարգչային արդյունաբերությունը զարգացավ արտասովոր արագությամբ և տեղափոխվեց միջազգային շուկաներ։ Ճապոնական համակարգչային տեխնոլոգիաները աշխարհում ամենազարգացածներից են։ Համակարգիչների հիմնական շրջանակ արտադրողները Ճապոնիայում 1980-ականների վերջին (ներքին շուկայում) եղել են Fujitsu, Hitachi, NEC, IBM Japan և Unisys: Անհատական համակարգիչների առաջատար արտադրողներն էին NEC, Fujitsu, Seiko Epson, Toshiba և IBM Japan: 1988 թվականին Ճապոնիան արտահանեց 1,5 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի համակարգչային սարքավորումներ, ինչը տասներկու անգամ ավելի է 1980 թվականի 122 միլիոն ԱՄՆ դոլարից։ Ճապոնական ընկերություններն այնքան էլ հաջող չէին արտահանել հիմնական համակարգիչներ, բայց նրանք շատ լավ էին աշխատում ծայրամասային սարքավորումներում, ինչպիսիք են տպիչները և ժապավենային կրիչները։ Անհատական համակարգիչների արագ աճող շուկայում Ճապոնիան 1980-ականներին ԱՄՆ-ում գրավեց շուկայի հիմնական մասնաբաժինը։ Համակարգչային սարքավորումների ներմուծումը 1988 թվականին կազմել է 3,2 միլիարդ ԱՄՆ դոլար (ներառյալ մասերը)։
Տնտեսական զարգացումները, մասնավորապես աութսորսինգը և գլոբալիզացիան այս վեճերը հնացած դարձրեցին 1990-ականներին։ Ճապոնական և ԱՄՆ ազդեցությունը համակարգչային շուկայում նվազել է, երբ թայվանական և մայրցամաքային չինական ընկերությունները ստանձնել են բաղադրիչների արտադրությունը, իսկ ավելի ուշ՝ հետազոտություններն ու մշակումները։
Տես նաեւ
Made in All
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիա Կատեգորիա:Արտադրություն Կատեգորիա:Արտադրություն ըստ երկրի Կատեգորիա:Արտադրության տեսություն Կատեգորիա:Արտադրություն և մշակող արդյունաբերություն Կատեգորիա:Արտադրություն ըստ տեսակի Կատեգորիա:Արտադրության միջոցներ Կատեգորիա:Արտադրություն Ճապոնիայում
(3091) վան դեն Հյուվել
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,349213 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9584 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,74 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1315,17 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,273729 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,01° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կոլեսնիկի (գյուղ, Զմիյովի շրջան)
Կոլեսնիկի (Колісники), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1680 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոլեսնիկի գյուղում բնակվում էր 90 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,285 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 315,79 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1680 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Քասախ (Արագածոտնի մարզ)
Քասախ, լքված գյուղական բնակավայր Արագածոտնի մարզում։ Այն լքվել է 1965 թվականին, և նրա ավերակներն այժմ գտնվում են Ապարանի ջրամբարի տակ։
Գյուղը լքելուց հետո բնակչությունը տեղափոխվել է Երևանի հյուսիս-արևմտյան արվարձանում կառուցված նոր Քասախ գյուղ, որը ներկայումս գտնվում է Կոտայքի մարզի կազմում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լքված բնակավայրեր
Ալիսա (խումբ)
«Ալիսա» (Алиса), 1983 թվականին Լենինգրադում (այժմ՝ Սանկտ Պետերբուրգ) բասիստ Սվյատոսլավ Զադերիի կողմից կազմավորված խորհրդային և ռուսաստանյան ռոք խումբ։ Խմբի առաջնորդն ու երգերի մեծամասնության հեղինակն է վոկալիստ Կոնստանտին Կինչևը։
Այժմ «Ալիսան» ակտիվ զբաղվում է նոր երգերի ձայնագրմամբ և համարվում է Ռուսաստանի լավագույն երաժշտական խմբերից, լինելով տարբեր փառատոնների և համերգների ամենասպասելի համույթներից մեկը։ «Կոմսոմոլսկայա պրավդայի» ընթերցողները «Ալիսային» ռուսական ռոքի ամենաազդեցիկ խումբն են անվանել ։ «Ռոմիր»-ի հարցումների համաձայն, «Ալիսան» Ռուսաստանի ամենահանրաճանաչ խմբերի տասնյակի մեջ է ։
Խմբի ստեղծումը
«Ալիսա» ռոք խումբը ստեղծվել է 1983 թվականի ապրիլին Լենինգրադում, երբ փլուզվեց «Խրուստալնիյ շառ» խումբը, որի առաջնորդը Սվյատոսլավ Զադերին էր։ Ստեղնաշարահար Պավել Կոնդրատենկոն խորհուրդ տվեց, որ նրանք իրենց ուժերը միացնեն «Դեմոկրիտով կալոդեց» խմբի կիթառահար Անդրեյ Շատալինի հետ։ Շատալինն այսպիսինն էր` «Երկաթե փայտահատ», բոլորովին հանգիստ, հմայիչ մարդ էր։ Նա ինձ ամենաշատը տպավորեց այս խմբում. և նրանք խաղացին Բոստոնի ոճով, բավականին կոշտ (ծանր կամ դաժան) երաժշտություն։ Եվ ակնհայտ էր, որ Շաթալինից էր այստեղ գալիս հիմնական էներգիան։ Չնայած այն հանգամանքին, որ ինքն ինքնին համեստ է ու հանգիստ ...
Սվյատոսլավ Զադերիան Անդրեյ Շատալինին իր խմբի մեջ է մտցրել («Դեմոկրիտով կալոդեց» խումբը դրանից հետո քայքայվել է), թմբկահար է դարձել Միխայիլ Նեֆեդովը, ով «Խրուստալնիյ շառ» խմբում Զադերիայի հետ էր խաղում։ Զադերիի վոկալիստ դառնալու համար Նա հրավիրեց իր ծանոթ Պետր Սամոյլովին, որն այդ ժամանակ փլուզված «Ոսկե ժամանակ» ուսանողական խմբի առաջնորդն էր ։ Այնուհետեւ Զադերիան խմբի մեջ է վերցրել սաքսոֆոնահար Բորիս Բորիսովին, որը վիրավորեց Պյոտր Սամոյլովան, ով ժամանակին "Ոսկե ժամանակ"չի ընդունել Բորիսովին։ Արդյունքում Սամոյլովը հեռացավ խմբից, իսկ Բորիսովը համատեղությամբ դարձավ նաև վոկալիստ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ռոք խմբեր Կատեգորիա:1983 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Քրիստոնեական ռոք խմբեր Կատեգորիա:Լենինգրադյան ռոք-ակումբ Կատեգորիա:Ռուսական ռոք խմբեր
Գրասենդորֆ
Գրասենդորֆ (Grassendorf), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 390 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 28 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 133 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 102-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 31։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,7 %։ 102 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 98 անձ (54 տղամարդ և 44 կին)։ Գործազուրկ են եղել 4 անձ (1 տղամարդ և 3 կին)։ 31 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 18-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Եվդոկիայի բարբառ
Եվդոկիայի բարբառ - հայերենի կը ճյուղի երկաստիճան խլազուրկ բաղաձայնական համակարգ ունեցող բարբառ։
Խոսվել է Եվդոկիա (Թոքաթ) քաղաքում և շրջակա հայաբնակ գյուղերում։ Գաղթի հետևանքով տարածված է մինչև Ամասիա, Մարսվան, Օրտու, Սամսոն, Սինոպ։
Առանձին ենթաբարբառ ունի Գրիգորես գյուղը։ Ուսումնասիրել է Հովհաննես Գազանճյանը (Վիեննա, 1899)։
Ձայնավորների մեջ գրաբարի համեմատությամբ առանձին տարբերություններ չկան. ունի ä ձայնավոր, ո-ն ունի ուե երկբարբառային հնչում, շեշտված դիրքում՝ ուօ, նաև ե-ի երկբարբառացում միավանակների սկզբում՝ նախադիր յ կիսաձային հավելումով։ Առկա է ձայնավորների ներդաշնակության երևույթ, բաղաձայնական (պայթականների ու կիսաշփականների) համակարգը երկշարք խլազուրկ է (բ-փ, ձ-ց)։ Քերականական կառուցվածքով նման է Պոլսի բարբառին ։ Հոգնակերտ մասնիկներն են՝ -էր, -նէր, -ք, -դիք։ Բացառականի վերջավորությունը որոշ բառերի դեպքում ձևավորվում է մ հնչյունով։ Խոնարհման համակարգում առկա է ու լծորդություն (պատճառականի ձևերում), ունի նաև շարունակականի ձև ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կը ճյուղի բարբառներ
Սիդորովկա (գյուղ, Գլուխովի շրջան)
Սիդորովկա (Сидорівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սիդորովկա գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ծերակույտ
Տես նաև
Կատեգորիա:Իրավունք
Մաի
Մաի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դիադինի գավառակում ։ Գտնվում էր Արածանիի ձախ կողմի վտակ Չամեբուբուի վերին հոսանքի աջ ափին, Դիադին քաղաքից 8-9 կմ արևմուտք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տիրանայի մշակույթի պալատ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալբանիայի շենքեր և կառույցներ
Սև կաթսա (մուլտֆիլմ)
Սև կաթսա (անգլ. The Black Cauldron), ֆանտազիա ժանրի մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, Ալեքսանդր Լլոյդայի համանուն վեպի հիան վրա, ստեղծվել է Ուոլտ Դիսնեյ կինոստուդիայի կողմից։ Ֆիլմը նկարահանված է բավականին գորշ ֆանտազիայի ձևով, ինչով խախտվում է Դիսնեյի ամբողջ մուլտֆիլմերի մթնոլորտը։ Հենց այդ ժամանակ հենց ինքը Լլոյդ Ալեքսանդերը հարցազրույցներից մեկում ասել էր, որ ֆիլմը ընդհանրապես չի հիշեցնում գիրքը, որ հաճույքով նայել է ֆիլմը, հույս հայտնելով, որ դիտորդը կարդալով գիրքը, որում կա ավելի մեծ խորություն։
Ֆիլմի ռեխժիսիորներն են Թեդ Բեռմանը և Ռիչարդ Ռիչը, ովքեր ավելի շուտ ևս միասին աշխատել են «Աղվեսն ու որսաշունը» ֆիլմի վրա։
Մուլտֆիմը ներկված է Technicolor գույնով։ Ֆիլմի հնչյունային ձևակերպում. Dolby Stereo: Տարիքային սահմանափակում. PG.
Սյուժե
Դեպքերը ծավալվում են հնարված Պրիդեյն երկրում։
Գլխավոր հերոսը՝ տղա-խոզարած Տարանը (անգլ. Taran), երազելում էր դառնալ զինվոր և պաշտպան հարազատ Պրիդեյնային։ Նրա թշնամին՝ չար և հզոր Եղջյուրավոր Թագավորը (անգլ. The Horned King), մտադրվելով սև կաթսայով և նրանում առկա չարքերի բանակը կենդանացնելու ուժով գրավել աշխարհը։ Սակաըն կաթսան գտնելը հեշտ գործ չէ։ Նրա գտնվելու վայրը կարող է գիտենալ կախարդական խոզուկ Հեն Բենը (անգլ. Hen Wen), ով ապրում էր ծեր կախարդ Դոլլեբենի մոտ (անգլ. Dallben)։ Իմանալով Եղջյուրավոր թագավորի մտադրության մասին, Դոլլբենը պատվիրում է Տարանին ուղեկցել խոզուկին ապահով վայր։ Ճանապարհին Տարանը կորցնում է Հեն Բենին, և սկսվում են նրա արկածները։
Նա ընկնում է Եղջերավոր թագավորի պալատը և այնտեղ գտնում է խոզուկին։ Այնտեղ էլ Տարանը ծանոթանում է արքայադուստր Այլոնվիի (անգլ. Eilonwy) հետ և դուրս է գալիս պալատից։ Անտառում նա հանդիպում է Գուռգիին (անգլ. Gurgi) և մենեստրել Ֆֆլուդդուր Ֆֆլամին (անգլ. Fflewddur Fflam)։ Նրանք գտնում են Սև կաթսան, որը շուտով խլում է Եղջյուրավոր թագավորը։ Վերջինս կեդանացնում է մեռյալների բանակը, բայց Գուռգին զրկում է կաթսային չար ուժերից, կաթսայի վրա թռչելոքվ զոհաբերում է իր կյանքը։ Արդյունքում Եղջյուրավոր թագավորը զոհվում է։ Տարանը առաջարկում է գործարկ կախարդներին, որոնց մոտ նրանք փոխարինել էին կախարդական թուրը կաթսայի հետ, կաթսան փոխել Գուռգիի հետ։ Կախարդները համաձայնվում են և կենդանացնում Գուռգիին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ուոլթ Դիսնեյ ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր խոզերի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր վհուկների մասին
Բոսնիա և Հերցեգովինայի անդամակցությունը ՆԱՏՕ-ին
Բոսնիա և Հերցեգովինայի անդամակցությունը ՆԱՏՕ-ին քննարկման փուլում է 2010 թվականից։
2019 թվականի դրությամբ ՆԱՏՕ-ն պաշտոնապես ճանաչում է չորս երկիր, որոնք ձգտում են դառնալ ռազմաքաղաքական դաշինքի անդամ՝ Բոսնիա և Հերցեգովինան, Հյուսիսային Մակեդոնիան, Վրաստանը և Ուկրաինան։ Առաջին երկու երկրներն ունեն անդամակցության գործողությունների ծրագիր։ Հյուսիսային Մակեդոնիան ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու մասին արձանագրություն է ստորագրել 2019 թվականի փետրվարին, որը ներկայումս վավերացվում է ՆԱՏՕ-ի անդամ պետությունների կողմից։
2009 թվականի հունվարին պաշտպանության նախարար Սելմո Ցիկոտիչը հաստատել Է Բոսնիայի շահագրգռվածությունը 2009 թվականի գագաթաժողովին ակտիվ անդամակցության հարցում և ենթադրել, որ երկիրը դաշինքի մեջ կմտնի 2012 թվականից ոչ ուշ ։ 2009 թվականի փետրվարին նա ներկայացրել էր հարցման արդյունքները, որոնց համաձայն անդամակցությանն աջակցել է երկրի բնակչության 70 %-ը (ընդ որում, Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության բնակչության 89 %-ը պաշտպանել է անդամակցությունը, իսկ Սերբական Հանրապետությունում այդ մասնաբաժինը չի գերազանցել 35 %-ը)։ 2009 թվականի ապրիլին կայացած գագաթնաժողովում Բոսնիա և Հերցեգովինայի պատվիրակությունը չի եղել, սակայն ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի ներկայացուցիչ Ստյուարտ Ջոնսը երկրին հրավիրել է դեկտեմբերին կայանալիք գագաթնաժողովին՝ խոստանալով ամբողջական աջակցություն երկրին ԱՄՆ-ի կողմից։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Բոսնիայի և Հերցեգովինայի նախագահության նախագահ Հարիս Սիլայջիչը հայտարարել է, որ երկիրը միանում է անդամակցության գործողությունների ծրագրին։ 2010 թվականի ապրիլի 22-ին ՆԱՏՕ-ն համաձայնել է Բոսնիային ընդգրկել այդ ծրագրում, սակայն որոշակի պայմաններով որոշումը պաշտպանել Է Թուրքիան՝ ՆԱՏՕ-ին բոսնիացիների անդամակցության ամենավառ կողմնակիցներից մեկը ։
2014 թվականին իր կազմավորման 65-ամյակի կապակցությամբ ՆԱՏՕ-ն հայտարարել էր, որ այս տարի անդամակցություն առաջարկելու ոչ մեկին մտադիր չէ, բացի այդ, Բոսնիան այդ պահին չի կատարել կարևորագույն պայմաններից մեկը. 63 ռազմական օբյեկտ պետք է դուրս բերվեր տարածաշրջանային իշխանությունների ենթակայությունից և փոխանցվեր կենտրոնական կառավարությանը ։
Բոսնիական պատերազմի ժամանակ ՆԱՏՕ-ի ուժերի կողմից իրականացված «Մտածված ուժ» գործողությունը հանգեցրել է Սերբական Հանրապետության բանակի ջախջախմանը և 1995 թվականին Դեյտոնյան համաձայնագրի ստորագրմանը։ Ավելի ուշ ՆԱՏՕ-ի ուժերը IFOR-ի և SFOR-ի ստորաբաժանումների տեսքով խաղաղապահ ծառայություն են իրականացրել երկրում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի արտաքին քաղաքականություն
Զմյուռնիայի բարբառ
Զմյուռնիայի բարբառ - հայերենի կը ճյուղի բարբառ։ Խոսվել է Զմյուռնիայում և նրա մոտակա հայաբնակ վայրերում ։
Մալոկաչակովո
Մալոկաչակովո (Малокачаково, Бәләкәй Ҡасаҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 328 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի բնակավայրեր
Տամոքսիֆեն
Տամոքսիֆեն (վաճառքային՝ Նոլվադեքս), էստրոգենային ընկալիչների (ԷԸ) ընտրողական (սելեկտիվ) կարգավորիչ է, որն օգտագործվում է կանանց մոտ կրծքագեղձի քաղցկեղը կանխելու և կանանց և տղամարդկանց կրծքագեղձի քաղցկեղը բուժելու համար ։ Տրիֆենիլէթիլենային միացությունների խմբի անդամ է ։ Կարող է արդյունավետ լինել նաև քաղցկեղի այլ տեսակների բուժման համար։ Տամոքսիֆենը կրծքագեղձի քաղցկեղի դեպքում սովորաբար ընդունվում է ամեն օր հինգ տարի շարունակ ներքին ընդունման (պերօրալ) ճանապարհով ։ Օգտագործվել է ՄակՔյուն-Օլբրայթ համախտանիշի բուժման համար։ Լուրջ կողմնակի ազդեցությունները ներառում են արգանդի քաղցկեղի, ինսուլտի, տեսողության հետ կապված խնդիրների և թոքային էմբոլիայ ի ռիսկի փոքր-ինչ բարձրացումը։ Ընդհանուր կողմնակի ազդեցությունները ներառում են անկանոն դաշտանային ցիկլը, քաշի կորուստը և ջերմահորդանքները։ Այն կարող է վնասել երեխային հղիության կամ կրծքով կերակրման ժամանակ ընդունելու դեպքում ։ Տամոքսիֆենն ի սկզբանե ստեղծվել է 1962 թվականին քիմիկոս Դորա Ռիչարդսոնի կողմից ։ Այն Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղերի ցանկում է ։ 2020 թվականին այն ԱՄՆ-ում 317-րդ ամենատարածված դեղամիջոցն էր՝ ավելի քան 900 հազար դուրսգրումով  :
Պատմություն
1950-ականների վերջերին դեղագործական ընկերությունները ակտիվորեն ուսումնասիրում էին հակաէստրոգենային միացությունների նորահայտ դասը՝ հակաբեղմնավորիչ հաբեր մշակելու նպատակով։ Արթուր Լ Ուոլփոլը վերարտադրողաբան-հորմոնաբան էր, ով ղեկավարում էր նման թիմ «Alderley Park» հետազոտական լաբորատորիաներում ։ Այդտեղ է 1962 թվականին քիմիկոս Դորա Ռիչարդսոնն առաջին անգամ սինթեզել տամոքսիֆենը, որն այն ժամանակ հայտնի էր որպես ICI-46,474, երբ նա փորձում էր ստեղծել տրիֆենիլէթիլենային ածանցյալներ հակաբեղմնավորիչ հաբերի նախագծման համար ։ Ուոլփոլի թիմը բաղկացած էր Դորա Ռիչարդսոնից և Գ.Ա. Սնոուից, ով աշխատել է նախագծի քիմիական բաժնի վրա, Գ.Է. Պագետից և Ջ.Կ.Ուոլլիից, ով հիմնականում կենտրոնացել է կենսաբանական հատվածի վրա ։ Այս միացությունն ի սկզբանե ստեղծվել է որպես էստրոգենի արգելակիչ, սակայն դրա փոխարեն խթանել է ձվազատումը դեղորայքի փորձարկման փուլում ։ Ուոլփոլը և նրա գործընկերները դեղորայքի արտոնագիր են ներկայացրել 1962 թվականին, սակայն բազմիցս մերժվել են ԱՄՆ-ում մինչև 1980-ականները ։ Տամոքսիֆենն, ի վերջո, հաստատվեց որպես անպտղության բուժման միջոց, սակայն ոչ որպես հակաբեղմնավորիչ։ Էստրոգենի և կրծքագեղձի քաղցկեղի միջև կապը հայտնի էր երկար տարիներ, բայց քաղցկեղի բուժումն այն ժամանակ առաջնահերթություն չէր։ Միայն այն ժամանակ, երբ Ուոլփոլը սպառնաց հեռանալ իր պաշտոնից, թույլ տրվեց նրա թիմին փորձարկել դեղորայքը կրծքագեղձի քաղցկեղի բուժման համար։ Առանց Ուոլփոլի ջանքերի՝ պաշտպանելու և աջակցելու իր թիմի աշխատանքը, տամոքսիֆենը կարող էր մնալ անտեսված կամ չուսումնասիրված։ Տամոքսիֆենը հակաանգիոգենային ուղեցույցի երեք դեղամիջոցներից մեկն է, որը մշակվել է Հարվարդի բժշկական դպրոցի մանկական հիվանդանոցի հետազոտող Ջուդա Ֆոլկմանի կողմից։ Նա 1970-ականներին հայտնաբերել է, որ անգիոգենեզը՝ նոր արյունատար անոթների աճը, էական դեր է խաղում քաղցկեղի առաջացման գործում։ Նրա հայտնաբերումից հետո քաղցկեղի հետազոտության բոլորովին նոր ոլորտ է ձևավորվել։ Անգիոգենեզի ինհիբիտորների կլինիկական փորձարկումները սկսվել են 1992 թվականից՝ օգտագործելով բազմաթիվ տարբեր դեղամիջոցներ։ Հարվարդի հետազոտողները մշակել են հատուկ ուղեցույց Նավի անունով ոսկե ռետրիվերի համար, ով քաղցկեղից բուժվեց ցելեկոքսիբից, դոքսիցիկլինից և տամոքսիֆենից ստացված կոկտեյլը ստանալուց հետո. բուժումը հետագայում հայտնի դարձավ որպես Նավի ուղեցույց։ Ավելին, ցույց է տրվել, որ միայն տամոքսիֆենով բուժումն ունի հակաանգիոգենային ազդեցություն քաղցկեղի կենդանական մոդելներում, որոնք, առնվազն մասամբ, անկախ են տամոքսիֆենի ԷԸ-ի ներհակորդային ազդեցությունից ։
Այլ ազդեցություններ
Աֆիմոքսիֆենը G սպիտակուց- զուգակցված էստրոգենային ընկալիչի (GPER) համեմատաբար ցածր աֆինությամբ ագոնիստ է ։ Նրա աֆինությունը ընկալիչների նկատմամբ 100-ից 1000 նՄ միջակայքում է ՝ էստրադիոլի դեպքում 3-ից 6 նՄ-ի համեմատ։ Աֆիմոքսիֆենը կապվում է և՛ էստրոգենի հետ կապված β ընկալիչի, և՛ էստրոգենի հետ կապված γ ընկալիչի հետ և հանդիսանում է էստրոգենի հետ կապված γ ընկալիչի ներհակորդը ։ Նորենդոքսիֆենը (4-հիդրօքսի-N, N-դիդեսմեթիլթամոքսիֆեն), տամոքսիֆենի մեկ այլ ակտիվ մետաբոլիտ, պարզվել է, որ գործում է որպես արոմատազայի ուժեղ մրցակցային արգելակիչ և կարող է նաև ներգրավված լինել տամոքսիֆենի հակաէստրոգենային ազդեցության մեխանիզմի մեջ ։ Տամոքսիֆենը թերապևտիկ կոնցենտրացիաներով պրոտեինկինազա C-ի ընտրողական հզոր արգելակիչ է։ Ենթադրվում է, որ այս մեխանիզմն ընկած է տամոքսիֆենի երկբևեռ խանգարման բուժման մեջ արդյունավետության հիմքում ։ Տամոքսիֆենը P-գլիկոպրոտեինի արգելակիչ է։
Ներծծում
Տամոքսիֆենը ներքին ընդունման դեպքում արագորեն ներծծվում է աղիներից ։ Կենսամատչելիությունը մոտ 100% է, ինչը վկայում է աղիներում և լյարդով առաջին անցման ժամանակ նվազագույն նյութափոխանակության (մետաբոլիզմի) ենթարկվելու մասին։ Ընդունումից հետո տամոքսիֆենի առավելագույն կոնցենտրացիան դիտվում է երեքից յոթ ժամ հետո ։ Տամոքսիֆենի կայուն մակարդակ սովորաբար դիտվում է ամենօրյա ընդունման դեպքում 3-ից 4 շաբաթ, հնարավոր է մինչև 16 շաբաթ հետո ։ Աֆիմոքսիֆենի կայուն մակարդակի կարելի է հասնել տամոքսիֆենի ամենօրյա ընդունումից 8 շաբաթ հետո ։ Տամոքսիֆենին բնորոշ է հստակ դեղաչափ կախյալություն 1-ից 20 մգ/օր միջակայքում ։ Տամոքսիֆենի արյան մեջ շրջանառվող ամենամեծ կոնցենտրացիաներ ունեցող մետաբոլիտներն են՝ N-դեսմեթիլթամոքսիֆենը, N,N-դիդեսմեթիլթամոքսիֆենը, (Z)-էնդոքսիֆենը և տամոքսիֆեն N-օքսիդը ։
Նյութափոխանակություն
Տամոքսիֆենը նախադեղ է և լյարդում մետաբոլիզմի է ենթարկվում ցիտոքրոմ P450 իզոֆորմներով՝ վերածվելով ակտիվ մետաբոլիտների, ինչպիսիք են էնդոքսիֆենը և աֆիմոքսիֆենը : Տամոքսիֆենի փոխակերպումը N-դեմեթիլացման միջոցով N-դեսմեթիլթամոքսիֆենի, որը կատալիզվում է հիմնականում CYP3A4-ով և CYP3A5-ով, պատասխանատու է տամոքսիֆենի նյութափոխանակության մոտավորապես 92%-ի համար ։ Իսկ տամոքսիֆենի 4-հիդրօքսիլացումը աֆիմոքսիֆենի պատասխանատու է տամոքսիֆենի նյութափոխանակության միայն մոտ 7%-ի համար ։ Իր ձևավորումից հետո N-դեսմեթիլթամոքսիֆենն օքսիդացվում է մի քանի այլ մետաբոլիտների, որոնցից ամենաուշագրավը էնդոքսիֆենն է ։ Մեկ այլ ակտիվ մետաբոլիտ՝ նորենդոքսիֆենը (4-հիդրօքսի-N, N-դիդեսմեթիլթամոքսիֆեն), ձևավորվում է էնդոքսիֆենի N-դեմեթիլացման կամ N,N-դիդեսմեթիլթամոքսիֆենի 4-հիդրօքսիլացման միջոցով ։
Տամոքսիֆենը և նրա մետաբոլիտները ենթարկվում են կոնյուգացիայի, ներառյալ գլյուկուրոնիդացումը և սուլֆացումը ։ Տամոքսիֆենը կարող է արգելակել սեփական նյութափոխանակությունը ։
Արտազատում
Տամոքսիֆենն ունի երկարատև կիսակյանք՝ սովորաբար 5-7 օր (4-11օր) ։ Աֆիմոքսիֆենի կիսակյանքի տևողությունը 14 օր է, էնդոքսիֆենինը՝ 50-ից 70 ժամ(2-3 օր) ։ Սա պայմանավորված է պլազմայի սպիտակուցների հետ կապմամբ, ինչպես նաև աղելյարդային (էնտերոհեպատիկ) վերաշրջանառությամբ ։ Բուժման դադարեցումից հետո տամոքսիֆենի և նրա մետաբոլիտների մակարդակները պահպանվում են արյան շրջանառության մեջ առնվազն 6 շաբաթ ։ Տամոքսիֆենն արտազատվում է լեղիով, կղանքով, փոքր քանակությամբ՝ մեզով ։
Դեղորայքային փոխազդեցություններ
Տամոքսիֆենը կարող է լիարժեք արդյունավետ չլինել CYP2D6 գենի տարբեր ֆենոտիպեր ունեցող հիվանդների մոտ տամոքսիֆեն նախադեղի չափազանց դանդաղ նյութափոխանակության պատճառով 2006թ. հոկտեմբերի 18-ին Կլինիկական ֆարմակոլոգիայի ենթահանձնաժողովը առաջարկեց տամոքսիֆենի փաթեթի ներդիրում այս գենի մասին տեղեկատվություն ներառել ։ Կրծքագեղձի քաղցկեղով հիվանդների մոտ CYP2D6 որոշակի տեսակների առկայությունը հանգեցնում է տամոքսիֆենով բուժման փոքր արդյունավետության ։ Հետևաբար, գենոտիպավորումը հնարավորություն ունի բացահայտելու այն կանանց, ովքեր ունեն այս CYP2D6 ֆենոտիպերը, և որոնց համար տամոքսիֆենի կիրառումը պակաս արդյունավետ է։ Սա կօգնի բժշկին ճիշտ ընտրել դեղորայքը։ Վերջին ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ սերոտոնինի հետադարձ զավթման ընտրողական պաշարիչների՝ (SSRIs) հակադեպրեսանտներ պարոքսետինի (Paxil), ֆլուոքսետինի (Prozac) և սերտրալինի (Zoloft) ընդունումը կարող է նվազեցնել տամոքսիֆենի արդյունավետությունը, քանի որ այս դեղամիջոցները մրցակցում են տամոքսիֆենի նյութափոխանակությունն ապահովող CYP2D6 ֆերմենտի համար ։ Հետազոտության համաձայն, երկու տարի անց միայն տամոքսիֆեն ընդունած կանանց 7,5%-ի մոտ է քաղցկեղը կրկնվել, ի համեմատ 16%-ի հետ, ովքեր զուգահեռ ընդունել են պարոքսետին, ֆլուոքսետին կամ սերտրալին։ Այդ տարբերությունը կարելի է դիտարկել որպես կրծքագեղձի քաղցկեղի կրկնության ռիսկի 120% աճ։ SSRI-ներ ցիտալոպրամ (Celexa), էսցիտալոպրամ (Lexapro) և ֆլյուվոքսամին (Luvox) ընդունող հիվանդների մոտ կրկնվելու վտանգ չկար՝ CYP2D6 ֆերմենտի համար մրցակցության բացակայության պատճառով ։
Տամոքսիֆենը փոխազդում է որոշ այլ հակաէստրոգենային դեղորայքների հետ ։ Արոմատազայի ինհիբիտոր ամինոգլուտետիմիդը խթանում է տամոքսիֆենի նյութափոխանակությունը ։ Ընդհակառակը, արոմատազայի ինհիբիտոր Լետրոզոլը չի ազդում տամոքսիֆենի նյութափոխանակության վրա ։ Այնուամենայնիվ, տամոքսիֆենը խթանում է լետրոզոլի նյութափոխանակությունը և զգալիորեն նվազեցնում դրա կոնցենտրացիաները ։
Ցավոտ դաշտան (դիսմենորեա)
Տամոքսիֆենը դիսմենորեայով հիվանդների մոտ արդյունավետորեն բարելավել է արյունահոսքը, փոքրացրել է արգանդի կծկողականությունը և նվազեցրել ցավը ։
Կրծքագեղձի քաղցկեղ
Տամոքսիֆենը նախա- և հետդաշտանադադարային շրջանի կանանց մոտ օգտագործվում է էստրոգեն ընկալիչ-դրական (ԷԸ+) կրծքագեղձի քաղցկեղի ինչպես վաղ, այնպես էլ ուշ փուլերի բուժման համար ։ Տամոքսիֆենը մեծացնում է հետդաշտանադադարային արյունահոսության, էնդոմետրիումի պոլիպների, հիպերպլազիայի և քաղցկեղի ռիսկը։ Տամոքսիֆենի օգտագործումը լևոնորգեստրել արտազատող ներարգանդային պարույրի հետ կարող է մեծացնել հեշտոցային արյունահոսության ռիսկը 1-2 տարի հետո, բայց նաև որոշ չափով նվազեցնում է էնդոմետրիումի պոլիպները և հիպերպլազիան ։ Բացի այդ, այն տղամարդկանց կրծքագեղձի քաղցկեղի ամենատարածված հորմոնալ բուժումն է ։ Այն Սննդի և դեղերի վարչության կողմից հաստատվել է կրծքագեղձի զարգացան բարձր ռիսկ ունեցող կանանց մոտ քաղցկեղի կանխարգելման համար ։ Հետագայում հաստատվել է կոնտրալատերալ (հակառակ կրծքագեղձի) քաղցկեղի դեմ բուժման համար։ Տամոքսիֆենի օգտագործումը խորհուրդ է տրվում 10 տարի ։
Անպտղություն
Տամոքսիֆենը ձվազատման խանգարումներ ունեցող կանանց մոտ օգտագործվում է ձվազատման խթանման և անպտղության բուժման համար։ Այն տրվում է կանանց ցիկլի երրորդից յոթերորդ օրերին ։ Տամոքսիֆենը անպտղություն ունեցող տղամարդկանց մոտ ապարգելակելում է հիպոթալամուս-հիպոֆիզ-սեռական գեղձ առանցքը ԷԸ անտագոնիզմի միջոցով՝ մեծացնելով լյուտեինացնող հորմոնի, ֆոլիկուլ խթանող հորմոնի և ամորձիներում տեստոստերոնի արտադրությունը ։
Գինեկոմաստիա
Տամոքսիֆենն օգտագործվում է գինեկոմաստիայի կանխարգելման և բուժման համար ։ Այն փոքր չափաբաժիններով ընդունվում է որպես կանխարգելիչ միջոց կամ կիրառվում է այնպիսի ախտանիշների առաջացման ժամանակ, ինչպիսիք են պտուկների ցավը կամ զգայունությունը։ Նմանատիպ նպատակներով ընդունվում են նաև կլոմիֆեն և հակաարոմատազային դեղամիջոցներ, հորմոնների հետ կապված անբարենպաստ ազդեցություններից խուսափելու համար ։
Վաղ սեռահասունացում
Տամոքսիֆենն ինչպես աղջիկների, այնպես էլ տղաների մոտ օգտակար է ծայրամասային վաղ սեռահասունացման բուժման համար, օրինակ՝ ՄակՔյուն-Օլբրայթ համախտանիշի դեպքում  ։ Պարզվել է, որ այն նվազեցնում է աճի և ոսկրերի հասունացման արագությունը աղջիկների մոտ և, հետևաբար, նրանց մոտ ապահովում նորմալ հասակ։
Հակացուցումներ
Տամոքսիֆենը հակացուցված է դեղի կամ այլ բաղադրիչների նկատմամբ գերզգայունություն ունեցող, կումարինի տիպի հակամակարդիչներով միաժամանակյա թերապիա ընդունող անձանց և երակային թրոմբոէմբոլիայի պատմություն ունեցող կանանց (խորանիստ երակային թրոմբոզ կամ թոքային էմբոլիա)։
Կողմնակի ազդեցություններ
2009 թվականի սեպտեմբերի Առողջապահության և մարդկային ծառայությունների գործակալության զեկույցի համաձայն կրծքագեղձի քաղցկեղի բուժման համար օգտագործվող տամոքսիֆենը, ռալոքսիֆենը և տիբոլոնը զգալիորեն նվազեցնում են կրծքագեղձի ինվազիվ քաղցկեղը միջին տարիքի և տարեց կանանց մոտ, բայց նաև մեծացնում են կողմնակի ազդեցությունների վտանգը ։
Էնդոմետրիումի քաղցկեղ
Չնայած տամոքսիֆենը ԷԸ անտագոնիստ է կրծքագեղձի հյուսվածքում, այն էնդոմետրիումում գործում է որպես մասնակի ագոնիստ և որոշ կանանց մոտ կապված է էնդոմետրիումի քաղցկեղի ռիսկի հետ։ Հետևաբար, էնդոմետրիումի փոփոխությունները, ներառյալ քաղցկեղը, տամոքսիֆենի կողմնակի ազդեցություններից են ։ Ժամանակի ընթացքում էնդոմետրիումի քաղցկեղի ռիսկը կարող է կրկնապատկվել և քառապատկվել, այդ պատճառով տամոքսիֆենը սովորաբար օգտագործվում է միայն հինգ տարի ։ Ամերիկյան քաղցկեղի միությունը նշում է տամոքսիֆենը որպես հայտնի քաղցկեղածին նյութ՝ նշելով, որ այն մեծացնում է արգանդի քաղցկեղի որոշ տեսակների վտանգը՝ միաժամանակ նվազեցնելով կրծքագեղձի քաղցկեղի կրկնվելու ռիսկը ։
Սրտանոթային և նյութափոխանակային
Հետդաշտանադադարային շրջանի կանանց մոտ տամոքսիֆենով բուժումը կապված է արյան լիպիդային պրոֆիլի վրա բարենպաստ ազդեցությունների հետ։ Այնուամենայնիվ, կլինիկական փորձարկումների երկարաժամկետ տվյալները ցույց չեն տվել սրտի վրա պաշտպանիչ ազդեցություն ։ Որոշ կանանց մոտ տամոքսիֆենը կարող է առաջացնել արյան մեջ տրիգլիցերիդների կոնցենտրացիայի արագ աճ։ Բացի այդ, կա թրոմբոէմբոլիայի ռիսկի բարձրացում հատկապես խոշոր վիրահատութուններից կամ երկարատև անշարժությունից անմիջապես առաջ և հետո ։ Տամոքսիֆենի օգտագործումը փոքր-ինչ մեծացնում է խորը երակային թրոմբոզի, թոքային էմբոլիզմի և ինսուլտի ռիսկը ։
Լյարդ
Տամոքսիֆենը կապված է լյարդի վրա թունավոր ազդեցության (հեպատոտոքսիկության) մի շարք դեպքերի հետ ։ Տամոքսիֆենը մեկ տարի 20 մգ/օր դեղաչափով օգտագործելուց հետո գեր և ավելորդ քաշ ունեցող կանանց մոտ ~40% հավանականությամբ կարող է առաջացնել ոչ ալկոհոլային ճարպային լյարդի հիվանդություն ։
Գերդոզավորում
Մարդկանց մոտ տամոքսիֆենի սուր գերդոզավորում չի գրանցվել։ Դեղաչափի որոշման հետազոտություններում տամոքսիֆենը կանանց մոտ կիրառվել է շատ բարձր չափաբաժիններով (օրինակ՝ 300 մգ/մ2) և առաջացրել է սուր նեյրոտոքսիկություն՝ ներառյալ ցնցում, հիպերռեֆլեքսիա, անկայուն քայլվածք և գլխապտույտ։ Այս ախտանշանները առաջացել են թերապիայի ավարտից երեքից հինգ օրվա ընթացքում և անհետացել են թերապիայի դադարեցումից հետո երկու-հինգ օրվա ընթացքում։ Մշտական նեյրոտոքսիկության նշաններ չեն նկատվել։ Նկատվել է նաև QT երկարացում։ Տամոքսիֆենի չափից մեծ դոզայի համար հատուկ հակաթույն չկա, բուժումը պետք է հիմնված լինի ախտանիշների վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախադեղեր Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր Կատեգորիա:Հեպատոտոքսիններ Կատեգորիա:Հորմոններ Կատեգորիա:Քաղցկեղածիններ Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ այբբենական կարգով
Բոլտուտինո (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)
Բոլտուտինո (Болтутино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Հալոգեններ
Հալոգեններ (ἁλός-աղ և -ծնող, առաջացնող, քանի որ մետաղների հետ միանալիս առաջացնում են աղ), Մենդելեևի պարբերական համակարգի 7-րդ խմբի գլխավոր (Ա) ենթախմբի տարրերը ՝ ֆտոր, քլոր, բրոմ, յոդ, աստատ ։ Այդ անունը ստացել են այն պատճառով, որ բազմաթիվ մետաղների հետ առաջացնում են մեծ գործածություն ունեցող աղեր։
Առաջինը հայտնաբերվել է քլորը` 1774, մյուսները` մի քանի տասնամյակ անց.
Աստատը ռադիոակտիվ տարր է, գործնականում չի հանդիպում բնության մեջ, ստացվել է արհեստական ճանապարհով` միջուկային փոխարկման միջոցով, 1940 թվականին։
Բոլոր հալոգենները ոչ մետաղներ են, արտաքին էներգետիկ մակարդակում ունեն 7 էլեկտրոններ, ուժեղ օքսիդիչներ են։ Ամենաուժեղ օքսիդիչը ֆտորն է։ Բոլոր հալոգենները (բացի ֆտորը, որը ունի հաստատուն -1 օքսիդացման աստիճան) ունեն տարբեր օքսիդացման աստիճաններ (մինչև +7), որը բացատրվում է d ազատ օրբիտալով։ Աստատը բնության մեջ չի հանդիպում, ստացվել է արհեստական եղանակով։
Վալենտային էլեկտրոնները ns2</tt>np5</tt>, հեշտությամբ միացնելով 1 էլեկտրոն ավարտուն են դարձնում իրենց արտաքին շերտը HaL+1e=Hal−1</tt>։ Հալոգենների օքսիդիչ հատկությունները փոքրանում է F>Cl>Br>J>At այս շարքում յուրաքանչյուր նախորդ տարր դուրս է մղում հաջորդին իր միացությունից։
Ընդհանուր բնութագիր
Վալենտային էլեկտրոնները ns2</tt>np5</tt>, հեշտությամբ միացնելով 1 էլեկտրոն ավարտուն են դարձնում իրենց արտաքին շերտը HaL+1e=Hal−1</tt>։ Հալոգենների օքսիդիչ հատկությունները փոքրանում է շարքում յուրաքանչյուր նախորդ տարր դուրս է մղում հաջորդին իր միացությունից։
Ֆիզիկական հատկություններ
Ֆտորը և քլորը խեղդող հոտով թունավոր գազեր են։ Բրոմը գորշ գույնի գարշահոտ հեղուկ է։ Յոդն ու աստատը պինդ նյութեր են՝ որոշակի մետաղական հատկություններով։ Յոդը բյուրեղային նյութ է, ունի սուբլիմվելու հատկությունները Հալոգեններն օժտված են մեծ էլեկտրաբացասականությամբ,որոշները ունեն ուրիշ ատոմներից իրենց էլեկտրոն միացնելու մեծ հակում։ Ատոմների շառավիղի մեծացման հետ էլեկտրոն միացնելու ուժը որոշ չափով պակասում է, որն արտահայտվում է էլեկտրոնի նկատմամբ խնամակցության էներգիայի արժեքների փոքրացմամբ։ Որը այն էներգիան է, որն անջատվում է, երբ ատոմն իրեն է միացնում մեկ էլեկտրոն։
Հալոգենները p-տարրեր են, արտաքին շերտում ունեն յոթ էլեկտրոն և էլեկտրոնային ութնյակ լրացնելու համար ընդունում են մեկ էլեկտրոն` ցուցաբերելով -1 օքսիդացման աստիճան։ Սա այն օքսիդացման աստիճանն է, որ հալոգենները դրսևորում են` որպես տիպիկ ոչմետաղներ առավել շատ միացություններում՝ հալոգենաջրածիններում և հալոգենիդներում։ Ֆտորից բացի, մյուս հալոգենները առաջացնում են այնպիսի միացություններ, որոնցում հանդես են բերում նաև դրական՝ հիմնականում +1, +3, +5, +7, երբեմն էլ միջանկյալ օքսիդացման աստիճաններ։
Ֆտորի ատոմում՝ 2-րդ էներգիական մակարդակում, չկա d-օրբիտալ, հետևաբար այդ տարրին, շնորհիվ իր մեկ չզույգված էլեկտրոնի, բնորոշ է 1 վալենտականությունը։
Մյուս հալոգենները ցուցաբերում են նաև բարձր վալենտականություններ՝ հիմնականում 3, 5, 7, որովհետև ունեն d-օրբիտալներ և p-ից d էլեկտրոնների անցման հնարավորություն։
Հալոգենները սովորական ջերմաստիճաններում հանդես են գալիս երկատոմանի մոլեկուլներից բաղկացած պարզ նյութերի ձևով.
Հալոգենները չափազանց ակտիվ նյութեր են, եռանդուն կերպով փոխազդում են ջրածնի, մյուս ոչմետաղների և մետաղների հետ՝ առաջացնելով հալոգենիդներ և հալոգենաջրածիններ։ Բազմաթիվ կիրառություններ ունեն հալոգենների թթվածնային թթուներն ու դրանց աղերը։
Բոլոր հալոգենները ոչ մետաղներ են։ Ունեն 7 էլեկտրոններ, համարվում են օքսիդիչներ։ Ամենաուժեղ օքսիդիչը ֆտորն է։ Բոլոր հալոգենները (բացի ֆտորը, որը ունի հաստատուն օքսիդացման աստիճան -1) ունեն տարբեր օքսիդացման աստիճաններ մինչև +7 օքսիդացման աստիճան, որը բացատրվում է d ազատ օրբիտալով։
Աստատը բնության մեջ չկա, ստացվել է արհեստական եղանակով։ Վալենտային էլեկտրոները ns2</tt>np5</tt>, հեշտությամբ միացնելով 1 էլեկտրոն ավարտուն են դարձնում իրենց արտաքին շերտը HaL+1e=Hal−1</tt>։ Հալոգենների օքսիդիչ հատկությունները փոքրանում է F>Cl>Br>J>At այս շարքում յուրաքանչյուր նախորդ տարր դուրս է մղում հաջորդին իր միացությունից։
Քիմիական հատկություններ
Հալոգենները քիմիապես շատ ակտիվ նյութեր են, փոխազդում են բազմաթիվ պարզ և բարդ նյութերի հետ։ Նրանք բոլորը ցուցաբերում են բարձր օքսիդիչ հատկություն։ Ֆտորը ամենաէլեկտրաբացասական տարրն է (ԷԲ = 3.98)։ Առանց բացառության փոխազդում է բոլոր մետաղների հետ, օրինակ՝
Ցածր ջերմաստիճանում փոխազդում է ոչ մետաղների հետ, օրինակ՝
որտեղ Hal = Cl, Br, I, At։
Ֆտորն օքսիդացնում է նույնիսկ ազնիվ գազերը` Kr, Xe, Rn.
Ֆտորը փոխազդում է նաև բարդ նյութերի հետ, որի արդյունքում մեծ քանակությամբ էներգիա է կորցնում։ Նույնիսկ օքսիդացնում է ջուրը, օրինակ`
Չնայած կապի էներգիան քլորի մոլեկուլում բավական մեծ է՝ 242 կՋ/մոլ, սակայն քլորը քիմիապես շատ փոխազդունակ է, օժտված է մեծ էլեկտրաբացասականությամբ։ Քլորի ատոմն ուժգնորեն իրեն է միացնում 1 էլեկտրոն և վերածվում շատ կայուն քլորի իոնի։
Քլորն ուժեղ օքսիդիչ է և եռանդուն կերպով փոխազդում է բոլոր մետաղների ու բազմաթիվ ոչմետաղների հետ։ Անմիջապես չի փոխազդում ածխածնի, N3-ի, O3-ի և ազնիվ գազերի հետ։ Մետաղներից շատերն այրվում են քլորի մթնոլորտում` առաջացնելով սպիտակ փոշի, որը կազմված է քլորիդների մանր բյուրեղներից.
Ֆոսֆորի այրման ժամանակ կարող է գոյանալ երկու քլորիդ.
Յուրահատուկ ռեակցիա է քլորի փոխազդեցությունը ջրածնի հետ, որը խթանվում է լույսի ազդեցությամբ և ընթանում է ջերմության անջատմամբ.
Այս փոխազդեցությունն ունի ռադիկալային շղթայական բնույթ, այդ պատճառով կարող է վերածվել պայթյունի, եթե ելանյութերից բաղկացած գազային խառնուրդը ենթարկվի ուժեղ լուսավորման։ Քլորը լուծվում է ջրում` առաջացնելով քլորաջուր, որում հալոգենի մի մասը դարձելիորեն փոխազդում է ջրի հետ՝ ըստ հետևյալ ռեակցիայի.
Սակայն քլորի մեծ մասը՝ շուրջ 70%-ը, քլորաջրում լինում է մոլեկուլների ձևով։ Ի դեպ՝ բրոմի և յոդի ջրային լուծույթներում ևս, որոնք կոչվում են բրոմաջուր և յոդաջուր, հալոգենները գերազանցապես մոլեկուլային տեսքով են։ Քլորաջուրն օժտված է գունաթափող և օքսիդավնող հատկությամբ, ինչը հիմնականում պայմանավորված է հիպոքլորային թթվի քայյքայման հետևանքով գոյացնող ատոմային թթվածնով.
Յուրահատուկ է նաև քլորի փոխազդեցությունը սենյակային ջերմաստիճանում ալկալիների ջրային լուծույթի հետ, որի հետևանքով գոյանում է երկու աղի՝ քլորիդի և հիպոքլորիտի խառնուրդ։ Օրինակ՝
Առավել կայուն են այն միացությունները, որոնցում բրոմը ցուցաբերում է -1 և +5 օքսիդացման աստիճան։ Քիմիական փոխարկումներում որպես օքսիդիչ հաճախ օգտագործուվում է կալիումի բրոմատը` KBrO3:
Բրոմը տալիս է միացման ռեակցիաներ չհագեցած օրգանական միացությունների, օրինակ` էթիլենի հետ.
Այդ ռեակցիաներում հաճախ օգտագործվում է բրոմաջուրը, որը ծառայում է նաև որպես չհագեցած միացությունների հայտնաբերման միջոց։ Ռեակցիայի հետևանքով բրոմաջուրը գունաթափվում է։
Հալոգեններից յոդը սովորական պայմաններում սև-մանուշակագույն բյուրեղային նյութ է, որը թույլ տաքացնելիս փոխարկվում է մանուշակագույն գոլորշու՝ առանց հեղուկանալու.
Յոդը ցնդումը պայմանավորված է մոլեկուլային բյուրեղացանցով և միջմոլեկուլային թույլ փոխազդեցության ուժերով։ Յոդը լուծվում է ջրում. 1 լիտրում 0,3395 գ, 25°C ջերմաստիճանում։ Սա ավելի քիչ է քան բրոմը, յոդի ջրային լուծույթը կոչվում է «յոդի ջուր» Աստատը քիչ ռեակցունակ է, քան յոդը, բայց աստատը նույնպես փոխազդում է մետաղների հետ, օրինակ լիթիում.
Իսկ դիսոցելիս ձևափոխվում է ինչպես անիոնի, այնպես էլ կատիոնի At+.
Ուտվայ
Ուտվայ (Утвай), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բելոխոլունիցկի և Սլոբոդսկոյ շրջաներում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վոխմա գետի աջ ափին՝ 5,5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։ Գետը հոսում է հյուսիսում՝ անմարդաբնակ, անտառաշատ վայրով։ Վտակ՝ առու Ուտվայ (ձախ)։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Հալոգեններ
Քիմիական հատկություններ
2HAt=H++At-+H-+At+
Ուտվայ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Հալոգեններ
Բնության մեջ և ստացում
Քլորի բնական միացություններից են կերակրի աղը` NaCl, սիլվինը` KCl, կառնալիտը` KCl·MgCl2·6H2O և այլն։ Արդյունաբերությունում քլորը ստանում են կերակրի աղի ջրային լուծույթի էլեկտրոլիզով.
Ֆտոր
Ֆտորը լայնորեն օգտագործվում է որոշ օրգանական նյութերի՝ սառնագենտների և ֆտորոպլաստների արտադրության համար։ Ձեզ ծանոթ է սառնարաններում գործածվող ֆրեոնը` CCl2F2 դյուրաեռ հեղուկը, որը գոլորշացման ենթարկվելիս (ճնշումը կտրուկ փոքրացնելու միջոցով) շրջապատից խլում է մեծ քանակով ջերմություն։ Նշված նյութը, որի քիմիական անունն է երկքլորկֆտորմեթան, օգտագործվում է է նաև որպես պրոպելենտ (ցնդելիություն ապահովող նյութ) զանազան օդակախույթներում և կենցաղային հոտազերծիչներում։դեբիլ
Ֆտորաջրածնական թթուն` HF, օգտագործվում է ապակին խածատելու՝ վրան նախշեր և գրություններ անելու համար, որը հիմնված է ձեզ արդեն ծանոթ հետևյալ ռեակցիայի վրա.
Հարկ է իմանալ, որ ատոմային էլեկտրակայաններում որպես էներգիայի աղբյուր օգտագործվում է ոչ թե բնական, այլ U իզոտոպով հարստացված ուրանը։ Վերջինիս պարունակությունը բնական ուրանում շատ քիչ է՝ շուրջ 2%, այնինչ այդ ռադիոակտիվ իզոտոպի տրոհման շղթայական ռեակցիան իրականացնելու համար անհրաժեշտ է մեծացնել դրա պարունակությունը բնական ուրանում։ Այդ նպատակին հասնում են՝ օգտագործելով դիֆուզիայի երևույթը, որի հիմքում գազային վիճակում 235UF6 և 238UF6 մոլեկուլների շարժման տարբեր արագություններն են։
Քլոր
Արդյունաբերությունում քլորից ստանում են քլորաջրածին և աղաթթու։ Քլորի ջրային լուծույթի մանրէասպան հատկության վրա է հիմնված բնակչությանը ջուր մատակարարող կայաններում գազային քլորի օգտագործումը, հատկություն, որը պայմանավորված ատոմային թթվածնի գոյացմամբ.
Քլորից ստանում են նաև ժավելային հեղուկ, որն օգտագործվում է սպիտակեղենի լվացման համար։ Մեծ քանակներով արտադրվում է քլորակիր, որը կիրառվում է թղթի արդյունաբերությունում՝ մանրաթելերի սպիտակեցման համար։ Քլորակիրը երկու աղի խառնուրդ է, որն առաջանում է հանգած կրի կախույթի մեջ քլորը անցկացնելիս.
Այդ աղերը հաճախ ներկայացվում են մեկ միացյալ բանաձևով՝ CaOCl2։ Հիպոքլորիտները՝ KClO, Ca(ClO)2, ինչպես նաև քլորի(IV) օքսիդը՝ ClO2, օգտագործվում են նաև ախտահանման նպատակներով։
Կալիումի քլորատը` KClO3, ուժեղ օքսիդիչ է, վերականգնիչների հետ առաջացնում է պայթուցիկ խառնուրդներ, օգտագործվում է լուցկու, բենգալյան կրակների և հրավառության համար խառնուրդների արտադրությունում։ Նատրիումի քլորատը` NaClO3, ծառայում է որպես մոլախոտերի դեմ պայքարի միջոց։ Կալիումի և ամոնիումի պերքլորատները` KClO4, NH4ClO4 օգտագորխվում են հրթիռային տեխնիկայում որպես օքսիդիչներ։
Մեծ քանակներով քլոր օգտագործվում է քլոր պարունակող օրգանական նյութեր` լուծիչներ, մոնոմերներ և պոլիմերներ, թունաքիմիկատներ, ստանալու համար։
Բրոմ
Արծաթի բրոմիդը` AgBr, լուսազգայուն նյութ է և օգտագործվում է լուսանկարչական թղթի ու ժապավենի արտադրությունում.
Յոդ
Արծաթի յոդիտի` AgI, փոշին ցրելով ամպերի մեջ՝ առաջացնում են արհեստական անձրև և այդպիսով կանխում հնարավոր կարկուտը։ Յոդը լայնորեն օգտագործվում է վերլուծական քիմիայում՝ յոդաչափական եղանակով զանազան նյութերի ճշգրիտ քանակներ որոշելու համար։ Յոդի հետքերի հայտնաբերման նպատակով այդ հետազոտություններում գործածվում է նաև օսլայաջուր, որը հալոգենի աննշան քանակներից անգամ ստանում է վառ կապույտ գույն։
Կենսաբանական նշանակություն
Հալոգենները կենսականորեն շատ անհրաժեշտ տարրեր են և օրգանիզմում բացառապես -1 օքսիդացման աստիճանում են։
Ֆտոր
Ֆտորը հիմնականում տեղայնացված է ատամներում, եղունգներում և ոսկրային հյուսվածքներում։ Ատամի արծնի հիմնական բաղադրիչ մասը ֆտորապատիտն է՝ 3Ca(PO4)2·CaF2, որի պակասը օրգանիզմում առաջ է բերում կարիես հիվանդությունը։ Դա կանխելու համար ատամի մածուկի մեջ ներմուծում են կալիումի ֆտորիդ՝ KF։
Քլոր
Քլորի զանգվածային բաժինն օրգանիզմում կազմում է 0,15%։ Քլորիդ իոններ է պարունակում արյան պլազման՝ գերազանցապես NaCl և KCl աղերի լուծույթների ձևով։ Դրանք կարգավորում են օսմոտիկ ճնշումը, ապահովում են իոնների հոսքը բջջային մեմբրանների միջոցով, ակտիվացնում են ֆերմենտները։ Կերակրի աղի օրական պահանջը 5-10 գ է։
Մարդու և կենդանիների ստամոքսում արտադրվում է աղաթթու, որը կազմում է ստամոքսահյութի 0,3%-ը և անհրաժեշտ է սննդի նորմալ մարսողության, ինչպես նաև սննդի հետ օրգանիզմում ներթափանցող հիվանդագին մանրէները ոչնչացնելու համար։ Բժշկության մեջ լայնորեն օգտագործվում են կերակրի աղի ֆիզիոլոգիական և հիպերտոնիկ լուծույթները։
Բրոմ
Կենտրոնական նյարդային համակարգը շատ զգայուն է բրոմիդի իոնի՝ Br2, նկատմամբ, որն ունի հանդարտեցնող ազդեցություն։ Այդ պատճառով բրոմ պարունակող դեղամիջոցներն օգտագործվում են նյարդային գրգռվածությամբ տառապող հիվանդների բուժման համար։
Հալոգենաջրածիններ
Հալոգենաջրածինները և դրանց ջրային լուծույթները, հատկապես քլորաջրածնական ու ֆտորաջրածնական թթուները, ինչպես նաև հալոգենիդներն ունեն մեծ կիրառություն լաբարատոր հետազոտություններում և արդյունաբերական արտադրություններում։ Հալոգենաջրածիններն ունեն HHl ընդհանուր բանաձևը.
Հալոգենաջրածիններում բևեռային են ոչ միայն կովալենտային կապերը, այլև մոլեկուլները` ամբողջությամբ վերցրած (երկբևեռ), ինչով և բացատրվում է այդ նյութերի լավ լուծելիությունը ջրում։
Հալոգենաջրածինների ջրային լուծույթները թթուներ են, որոնք կոչվում են ֆտորաջրածնական, քլորաջրածնական, բրոմաջրածնական, յոդաջրածնական թթու։
շարքում թթվի ուժը, այսինքն` դիսոցման աստիճանը մեծանում է, որը պայմանավորված է H-Gl կապի աստիճանական թուլացմամբ։ HF-ը միջին ուժի, իսկ մյուսներն ուժեղ թթուներ են.