cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պլատիցերիում
Պլատիցերիում (Platycerium), պտերների դասի բույս է, հանդիպում է 17-18 տասակ։ Շատ տեսակներ հայտնի են, որպես սենյակային բույսեր, կամ լայն տարածում ունեն բուսաբանական այգիներում։
Անվանում
Լատիներեն platyceros բառը համապատասխանում է հունական πλατυς բառին, որն էլ նշանակում է լայն իսկ κερας` եղջյուր։ Բույսի անվանումը բնորոշ է նրա սպորակիր տերևների տեսքին, որոնք հիշեցնում են եղջյուրներ ։
Նկարագրություն
Խոշոր էպիֆիտային բույսեր են, ճյուղավորված արմատային համակարգով, օդային արմատներով, որոնք դասավորված են վերին տերևների հատվածում, ինչպես նաև արմատաթեփուկների տակ։
Տերևերը տարատիպ են` սպորակիր և ստերիլ, որոնք ունեն տարբեր ֆունկցիաներ։ Ստերիլ տերևները լայն են, ամբողջական, շրջանաձև, կիպ կպած են ծառի կեղևին։ Ազատ է միայն վերին մասը, որը խորշաձև է և իր մեջ է հավաքում մահացած տերևնեը՝ վերածելով հումուսի, որն էլ հող է հանդիսանում բույսի արմատների համար։ Տարիների ընթացքում խորշը մեծանում է և նրա պարունակությունը կարող է հասնել մինչև 100 կիլոգրամի։ Սպորակիր տերևները հարթ են, կարճ կոթուններով, կախված կամ ուղղաձիգ, իրենց տեսքով հիշեցնելով եղջյուրների։ Սրանք ունեն միաժամանակ և՛ ֆոտոսինթեզի, և՛ բազմացման դեր։ Սպորանգիումները տեղակայված են տերևների գագաթային մասում և ունեն աղյուսակարմիր երանգ։
Տարածում
Տարածված են Հարավային Ամերիկայի, Աֆրիկային, Հարավարևելյան Ասիայի, Ավստրալիայի և Նոր Գվինեայի արևադարձային անտառներում։ Աճում են ինչպես մշտադալար այնպես էլ տերևաթափ ծառերի և հաստ ճյուղերի կեղևների վրա։ Կարող են հասնել հսկա չափերի (1 մետրից ավել լայնքով)։ Կարող են աճել համատեղ մամուռների և խոլորձների հետ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պտերներ
Հենդրիկ Մարսման
Հենդրիկ Մարսման (Hendrik Marsman, ), հոլանդացի բանաստեղծ, գրող։ Մահացել է, երբ նավով փախչում էր Մեծ Բրիտանիա ։
Կենսագրություն
Հենդրիկ Մարսմանը ծնվել է Նիդերլանդների Ուտրեխտի մարզի Զեյստ քաղաքում։ Սովորել է Ուտրեխտում, 1933 թվականից հետո ճամփորդել է Եվրոպա և իրեն նվիրել գրականությանը։ Գերմանացի էքսպրեսիոնիստների ազդեցության ներքո 1920 թվականին սկսել է իր գրական գործունեությունը՝ ռիթմիկ ազատ չափածո ստեղծագործություններով։ Հոլանդիայի գրական թանգարանի (Literatuurmuseum) կայքում Հենդրիկ Մարսմանի կենսագրականում նշված է, որ նախքան 1929 թվականին Ռիեն Բարենդրետի հետ ամուսնանալը կապի մեջ է եղել Չարլի Տուրոպի հետ ։
Մարսմանի Verzen հավաքածուն (1923) արտահայտում է հակահումանիստական, հակա-ինտելեկտուալ ըմբոստություն, որը բանաստեղծն անվանում է «վիտալիզմ» (vitalism): Լինելով «Ազատ մամուլ» (“De Vrije bladen”), պարբերականի խմբագիրը՝ 1925 թվականին Մարսմանը դարձավ երիտասարդ սերնդի ամենավառ քննադատը։ 1927 թվականին լույս տեսավ բանաստեղծությունների նրա հաջորդ հավաքածուն անգլերեն վերնագրով՝ «Paradise Regained» և ընդունվեց որպես խոշոր գեղարվեստական նվաճում։ 1934 թվականին լույս տեսած Porta Nigra բանաստեղծական շարքում գերիշխում էր մահվան գաղափարը։ Նրա բանաստեղծությունների վերջին գիրքը՝ «Տաճար և խաչ» (1940, “Tempel en kruis”), բանաստեղծի ինքնակենսագրականն է։ Ֆրանսիայի Բորդո քաղաքում պորտուգալական վիզա ստանալով գլխավոր հյուպատոս Արիստիդես դե Սոսա Մենդեսից՝ նավով մեկնում է Անգլիա ։ Երեք օր հետո Անգլիական նեղուցում տեղի ունեցած պայթյունի պատճառով նավը խորտակվում է և Մարսմանը խեղդվում է։ Միակ ուղևորը, որ փրկվում է, նրա կինն էր։
Մարսմանի պոեզիան վիտալիստական և էքսպրեսիոնիստական է, և մահվան վախ, որպես կյանքում պարտության փոխաբերություն, կրկնվող թեմա է։ "Herinnering aan Holland" (Remembrance of Holland). "Denkend aan Holland zie ik breede rivieren traag door oneindig laagland gaan," («Հոլանդիայի մասին մտածելիս՝ տեսնում եմ անսահման մարգագետիններով դանդաղ հոսող լայնարձակ գետեր»)։ 2000 թվականին այս բանաստեղծությունը հոլանդացիներն ընտրեցին որպես «Տարվա հոլանդական բանաստեղծություն» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի գրողներ Կատեգորիա:Հոլանդացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հոլանդացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հոլանդացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Փաստաբաններ Կատեգորիա:Հոլանդացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Լա Լիգա 1954-55
Լա Լիգա 1954-1955 թվականների հերթական 24-րդ մրցաշրջանը, որը սկսվել է 1954 թվականի սեպտեմբերի 12-ին և ավարտվել 1955 թվականի ապրիլի 10-ին։ Մրցաշրջանի արդյունքում հաղթել է Ռեալ Մադրիդը, ինչը նրա չորրորդ չեմպիոնությունն էր։
Հյուսիսային Կիսեմա
Հյուսիսային Կիսեմա (Северная Кисема), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում, Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կիսեմա գետի աջ ափում՝ 31 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո-Պեչորսկ ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վագա գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Հյուսիսային Դվինա գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Գերբնական (հեռուստասերիալ, մրցանակների և անվանակարգերի ցանկ)
Ամերիկյան Գերբնական հեռուստասերիալի մրցանակները և անվանակարգերը։ Հեռուստասերիալը ստեղծել է Էրիկ Կրիպկեն, Ջարեդ Պադալեկիի (Սեմ Վինչեստեր) և Ջենսեն Էքլզի (Դին Վինչեստեր)՝ գլխավոր հերոսների օգնությամբ։ Սերիալը պատմում է երկու եղբայրների՝ գերբնական արարածների որսորդների մասին, ովքեր ճամփորդում են ԱՄՆ-ում սև գույնի 1967 թվականի Chevrolet Impala-ով՝ հետազոտելով գերբնական երևույթները, որոնցից շատերը քաղաքների լեգենդների մասին են, ինչպես նաև պայքարում են չար արարածների դեմ։
Սերիալի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2005 թվականի սեպտեմբերի 13-ին The WB հեռուստաալիքի շրջանակներում։ 2006 թվականի սեպտեմբերին The WB հեռուստաընկերությունը միացավ UPN ալիքին, որի անվանումն էր The CW, և հեռուստասերիալի երկրորդ եթերաշրջանը շարունակվեց 2006 թվականի սեպտեմբերի 28-ին CW ալիքի շրջանակներում։ ԱՄՆ-ում սցենարիստների գործադուլի պատճառով ֆիլմի շարունակումը հարցի տակ դրվեց, սակայն The CW հեռուստաալիքը մարտի 3-ին պաշտոնապես հայտարարեց այն մասին, որ հեռուստասերիալի չորրորդ եթերաշրջանը կնկարահանվի։ 2008 թվականի սեպտեմբերի 18-ին տեղի ունեցավ պրեմիերան։ 2009 թվականի սեպտեմբերի 10-ին սկսվեց 5-րդ եթերաշրջանը, որի վերջին սերիան ցուցադրվեց 2010 թվականի մայիսի 20-ին։ 2010 թվականի սեպտեմբերի 24-ին տեղի ունեցավ վեցերորդ եթերաշրջանի պրեմիերան, վերջին սերիան ցուցադրվեց 2011 թվականի մայիսի 20-ին։ 2011 թվականի սեպտեմբերի 23-ին տեղի ունեցավ 7-րդ եթերաշրջանի պրեմիերան, վերջին սերիան` 2012 թվականի մայիսի 18-ին։ 2014 թվականի փետրվարի 13-ին հայտարարվեց որ սերիալը երկարում է մինչև 10-րդ եթերաշրջանը ։
2006 թվականին սերիալը և նրա ստեղծող անձնակազմը տարբեր անվանակարգերի է արժանացել և տասնչորս հիմնական պարգևներ է ստացել, որոնք հեռուստատեսության հետ ինչ-որ կապ ունեին։ 2014 թվականի տվյալների համաձայն սերիալը ստացել է 140 անվանակարգ և 21 պարգև։
Constellation Awards
Constellation Awards-ը 2007 թվականին ստեղծված ամենամյա Կանադական պարգև է, որը տրվում է որպես լավագույն գիտաֆանտաստիկ և երևակայական ստեղծագործություն և ինչպես նաև նախորդ տարվա նվաճումների համար։
EWwy Awards
Պարգև, ստեղծված Entertainment Weekly-ի կողմից։ Այն տրվում է արժանի դերասաններին, ովքեր չեն անվանակարգվել «Էմմիի» պրայմ թայմ պարգևին։
GLAAD Media Awards
Պարգև, որը ամեն տարի տրվում է համասեռամոլների լեսբիանների ամերկական ալյանսի կողմից, որը դեմ է այն մարդկանց անվանակարգմանը (Gay and Lesbian Alliance Against Defamation), ովքեր ավելի մեծ ազդեցություն են ունենում համասեռամոլների կուլտուրայի վրա, որոնք իրենց նման մարդկանց խնդիրները ցույց են տալիս սերիալներում, ֆիլմերում և ծրագրերում։
Leo Awards
Ստեղծված 1999 թվականին կինեմատոգրաֆիկական արվեստների և Բրիտանական Կոլումբիայի գիտությունների ֆոնդի կողմից, ամենամյա մրցանակ, որ տրվուիմ է գեղարվեստական նվաճումների համար։
People’s Choice Awards
Ամենամյա մրցանակ, որը տրվում է պոպ կուլտուրայի գործիչներին ըստ հեռուստադիտողների գնահատականի ։
«Էմմի» պրայմ-թայմ պարգև
Գլխավոր ամորիկյան պարգևը հեռուստատեսության բնագավառում, որը ամեն տարի տրվում է Ամերկյան հեռուստատեսային ակադեմիաի կողմից։ Առաջին արարողությունը տեղի է ունեցել 1949 թվականին և ի սկզբանե ուղղակի «Էմմի պարգև» էր կոչվում մինչև 1972 թվակաը, երբ ստեղծվեց «Օրային Էմմի պարգև» և «պրայմ-թայմ» բառը ավելացվեց անվանը։
Rondo Hatton Classic Horror Awards
Ամենամյա պարգև, որը տրվում է սարսափ ժանրի ստեղծագործություններին։
Saturn Awards
Ամենամյա պարգև, որը տրվում է գիտական ֆանտաստիկաի, սարսափի և երևակայական ժանրի ակադեմիաի կողմից։ Տրվում է 1972 թվականից Ակադեմիաի անդամների քվերկաության արդյունքում։
SFX Awards
Համանուն ամսագրի պարգև, որը նվիրված է գիտահետազոտական ֆանտաստիկաին և երևակայական ժանրին։
Teen Choice Awards
Երիտասարդական պարգև, որը ամեն տարի տրվում է Fox ընկերության կողմից։ Ծրագիրը պարգևներ է տալիս տարվա լավագույն ձեռքբերումներին` երաժշտությանը, կինոին, սպորտին, հեռուստատեսությանը, մոդաին և այլն, քվեարկությունը անց է կացվում 13-19 տարեկան դեռահասների կողմից։ Ծրագրին մասնակցում են հայտնի մարդիկ և երաժշտական կատարողներ։
TV Guide Awards
Պարգև, ստեղծված «TV Guide»-ի խմբագիրների կողմից։
Young Artist Awards
Ամենամյա պարգև, որը տրվում է «Երիտասարդ դերասան ֆոնդ»-ի կողմից։ Առաջին անգամ տրվել է 1979 թվականի, այս պարգևը տրվել է տաղանդավոր երիտասարդդների, ովքեր աչքի են ընկել հեռուստատեսությունում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերբնական
Լազոյի անվան շրջան
Լազոյի անվան շրջան (Район имени Лазо), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Խաբարովսկի երկրամասում։
Ստեղծվել է 1935 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Պերեյասլավկա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 32500 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 46185 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1,42 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խաբարովսկի երկրամաս Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Կիսամա (ազգային պարկ)
Կիսամայի ազգային պարկը Parque Nacional do Quiçama կամ Parque Nacional da Quissama) հյուսիսարևմտյան Անգոլայի ազգային պարկն է։ Այն Անգոլայում գործող միակ ազգային պարկն է, իսկ մյուսները Անգոլայի քաղաքացիական պատերազմի հետևանքով խարխուլ վիճակում են։ Պարկը գտնվում է Անգոլայի մայրաքաղաքից՝ Լուանդայից, 70 կմ հեռավորության վրա։ Այգին ընդգրկում է 3 միլլիոն ակր (12,000 կմ²)։
Պատմություն
Կիսամա ազգային պարկը ստեղծվել է, որպես խաղաղ արգելոց 1938 թ.-ին։ Այն կազմավորվել է 1957 թվականին ։ 1957 թ.-ի հունվարին, այն հռչակվեց, որպես ազգային պարկ Անգոլայի անդրծովյան նահանգների պորտուգալական վարչակազմի կողմից։ Այգում մեկ անգամ եղել է խաղաղ կենդանիների առատություն, ինչպիսիք են՝ փղերը և հսկա սամույրը, սակայն 25 տարվա քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում լայնամասշտաբ որսագողության հետևանքով կենդանիների բնակչությունը գրեթե վերացել է։ 2001 թ.-ին Կիսամա հիմնադրամը, մի խումբ անգոլացիներ և հարավաֆրիկացիներ նախաձեռնել էին «Նոյյան տապանի գործողությունը»՝ տեղափոխել կենդանիներ, հատկապես փիղ, հարևան Բոտսվանայից և Հարավային Աֆրիկայից։ Այդ կենդանիները, որոնք իրենց երկրում գերբնակված այգիներից էին, հարմարվել են փոփոխությանը։ Նոյյան տապանը պատմության մեջ իր տեսակի ամենալայն կենդանական տեղափոխությունն էր և այգու կայունությունը վերադարձավ իր բնական վիճակին։
2005 թվականից նաև առյուծների պահպանությունն է իրականացվում ։
Այգու հատկանիշները
Այգուն, արևմուտքից սահմանակից է Ատլանտյան օվկիանոսը 120կմ հեռավորության վրա։ Հյուսիսային սահմանում՝ Կվանզա գետը, իսկ հարավային սահմանում Լոնգա գետը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգոլայի ազգային պարկեր Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Līvi
Līvi, ծանր ռոք ուղղության լատվիական երաժշտախումբ, որն զգալի ազդեցություն է գործել լատվիական ռոք մշակույթի ձևավորման վրա։ Լայն ճանաչման ու համբավի է արժանացել հատկապես քնարական երգատեքստերի ու կիթառի մենանվագային (սոլո) կատարումներով երաժշտական հատվածների շնորհիվ ։
Պատմություն
Երաժշտախումբը դեռևս խորհրդային տարիներին՝ 1976 թվականին լատվիական ծովափնյա Լիեպայա քաղաքում հիմնադրել են Էրիկս Կիգելիսը և Յուրիս Պավիտոլսը ։ Սկզբնական շրջանում հետևել են փոփ ռոք ուղղությանը, երգացանկում մեծ տեղ հատկացրել հայրենի Լատվիային նվիրված երգերին։ 1977-ից 1985 թվականները փորձերի ու որոնումների ժամանակաշրջան է եղել. փնտրել են իրենց յուրահատուկ երաժշտական ոճը և արդյունքում փոփից անցում են կատարել ծանր ռոքին։ Նրանց երգացանկում ավելի մեծ տեղ են գրավել հայրենասիրական, հակախորհրդային թեմաներով ստեղծագործությունները ։ Կիգելիսի մահվանից հետո՝ 1986 թվականից երաժշտախմբին միացել է Այնարս Վիրգան, որը Līvi-ին առաջնորդել է դեպի ռոք բալլադներով, ծանր ռոքով ու ըմբոստ թեմաներով բնորոշվող ստեղծագործական մի նոր շրջափուլ ։ Վիրգան հեղինակել է ծանր ռոք ոճի, լայն տարածում ստացած ու սիրված մի շարք երգեր ։
Līvi-ն իր գոյության ընթացքում ձայնագրել ու թողարկել է ինը երաժշտական ալբոմ ։ Երաժշտախմբի կատարումներից առանձնապես սիրված են Dzimtā valoda, Dzelsgriezējs, Meitene zeltene, Saldus saule, Piedod man, Zīlīte, Tikai tev un man, Pāri visam երգերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1976 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Ֆլասան
Ֆլասան (Flassan), համայնք Ֆրանսիայի Վոքլյուզ դեպարտամենտում, Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ: Պատկանում է Մորմուարոն կանտոնին: Տեղացիներին անվանում են Flassanais ։
Աշխարհագրական դիրք
Ֆլասանը գտնվում է Ավինյոնից 38 կմ հյուսիս-արևելք: Հարևան համայնքներն են Վիլ-սյուր-Օզոնը՝ հարավում, Մորմուարոն՝ հարավ-արևմուտքում, Բեդուանը՝ հյուսիս-արևմուտքում:
Հիդրոգրաֆիա
Համայնքը տեղակայված է Օզոն գետի վրա, Վանտու լեռան ստորոտին ։
Ժողովրդագրություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 412 մարդ:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
3-րդ հետևակային դիվիզիա (Ռուսական կայսրություն)
3-րդ հետևակային դիվիզիա (3-я пехотная дивизия), հետևակային զորամիավորում Ռուսաստանի կայսերական բանակի կազմում։
Դիվիզիայի շտաբը՝ Կալուգա։ Ընդգրկված է եղել 17-րդ բանակային կորպուսի կազմում։
Շտաբի պետեր
Շտաբի պետի պաշտոնը ձևավորվել է 1857 թվականի հունվարի 1-ին.
1-ին բրիգադի հրամանատարներ
1857 թվականի մարտի 28-ից մինչև 1873 թվականի օգոստոսի 30-ը բրիգադի հրամանատարների պաշտոնները վերացվել են։
Դիվիզիայի պետի օգնականներ
1857 թվականի մարտի 28-ից մինչև 1873 թվականի օգոստոսի 30-ը դիվիզիայի պետի օգնականները փաստացիորեն եղել են բրիգադի հրամանատարներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հետևակային դիվիզիաներ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ
Դոնյա Լեոկադիա Սորիլիա (նկար)
«Դոնյա Լեոկադիա Սորիլիա» (Una manola: doña Leocadia Zorrilla), իսպանացի հայտնի գեղանկարիչ, դիմանկարիչ, հրատարակող Ֆրանցիսկո Գոյայի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1819-ից 1823 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 147,5 × 129,4 սմ։ Այսօր «Դոնյա Լեոկադիա Սորիլիա» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Պրադո թանգարանում (Մադրիդ, Իսպանիա)։
Պատմություն
Ըստ 1828-ից 1830 թվականներին կատարած գույքագրման, որը կատարել է Գոյայի ընկերը՝ Անտոնիո Բրուգադան, «Դոնյա Լեոկադիա Սորիլիա» ստեղծագործությունը գտնվում էր պաննոյի կենտրոնում, որը զետեղված էր Խուլի տան ներքնահարկում։ 1881 թվականին նկարը Գոյայի «Մռայլ նկարներ» շարքի այլ կտավների հետ նվիրվում է Պրադո թանգարանին։
Սյուժե
«Դոնյա Լեոկադիա Սորիլիա» ստեղծագործությունում Ֆրանցիսկո Գոյան պատկերել է Լեոկադիա Վեյցին՝ իր սիրուհուն և տնտեսուհուն։ Կտավում կինը հենված է գերեզմանաքարին։ Երեսը փակված է սգո քողով։ Սակայն այսօր, շնորհիվ ռենտգենյան հետազոտության, պարզ է դարձել, որ Գոյան նկարել է մոդելի, որը հենված է քարե սալին, իսկ երեսը փակված չէ։ Այսօր արվեստագետները հակված են այն կարծիքին, որ Գոյայի մահվանից հետո, անհայտ նկարչի կողմից է ավելացվել գերեզմանաքարն ու սգաքողը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1819 նկարներ Կատեգորիա:Ֆրանցիսկո Գոյայի նկարներ Կատեգորիա:Պրադո թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Իսպանիայի արվեստ Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Փոստը (պատմվածք)
«Փոստը» (Почта), Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատմվածքը` գրված 1887 թվականին։ Առաջին անգամ հրապարակվել է 1887 թվականին «Պետերբուրգյան թերթում» № 252, սեպտեմբերի 14-ին` Ա. Չեխոնտե ստորագրությամբ։
Հրապարակումներ
Չեխովի կենդանության օրոք պատմվածքը թարգմանվել է սերբախորվաթերեն և շվեդերեն։
Քննադատություն
Պատմվածքը դուր է եկել գրող Ալեքսանդր Էրտելին, որը նշել է. «Այս ամռանը ես հնարավորություն ունեցա ծանոթանալ նրա պատմվածքների վերջին գրքույկին, և ես կասեմ Ձեզ, որ դա մեծ տաղանդ է։ Ավելին, այն լուրջ բովանդակություն ունի, թեև միշտ չէ, որ համապատասխանում է պաշտոնական «ուղղության» հետ։ Այսպես, վերջին հատորի բազմաթիվ պատմվածքներում այնպիսի ուժով է ներկայացված «մանրուքների» ողբերգական իշխանությունն ունի որոշակի ուղղվածություն»։ Այս պատմվածքով Էրտելը սկսեց բարձր գնահատել Ա. Պ. Չեխովին որպես գրող։
Հրապարակախոս Նիկոլայ Միխայլովսկին հիմնվելով պատմվածքի վրա, Չեխովին զրկում է հավասարակշռությունից։ Նա գրում է «Ոչ մեկին, վճռականապես ոչ մեկին ոչ ջերմություն, ոչ ուրախություն, չնայած այս պատմվածքում զանգուլակները այնպես սիրալիր ժպտում են զանգակներին» ։
Քննադատ Պ. Կրասնովը «մռայլ մարդու» կերպարի հայտնվելը Չեխովի պատմվածքում բացատրվում է հասարակության մեջ տիրող անճաշակությամբ և տաղտկությամբ ։
Խաբարովսկի շրջան
Խաբարովսկի շրջան (Хабаровский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Խաբարովսկի երկրամասում։
Փոստը (պատմվածք)
Քննադատություն
Ֆ. Պակտովսկին գրում էր, որ Չեխովը «Փոստը» պատմվածքում «արտացոլում է այն մարդկանց կյանքի ծանր պահերը, որոնց ճակատագիրը տվել է միայն չքավորություն, մի կտոր հացի համար ծանր աշխատանք, բայց չի տվել նրանց դրության բարելավման հույսեր ։
Խաբարովսկի շրջան
Ստեղծվել է 1937 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Խաբարովսկ ։
Փոստը (պատմվածք)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:1887 պատմվածքներ
Խաբարովսկի շրջան
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 23990 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 85404 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3,56 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խաբարովսկի երկրամաս Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Պիչուգա
Պիչուգա  (Пичуга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլգոգրադի մարզում։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Արայիկ Ստեփանյան
Արայիկ Հովհաննեսի Ստեփանյան, հայազգի ռուսաստանցի գիտնական , քաղաքագետ, քաղաքագիտության դասախոս , Արցախյան ազատամարտի մասնակից, Գագիկ Ստեփանյանի (Հեթանոս Գագո) փոքր եղբայրը։
Կենսագրություն
Արայիկ Ստեփանյանը ծնվել է Երևանում։ Նրա պապը մասնակցել է Բաշ-Ապարանի և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմներին ։
Արայիկը 1986-1988 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում (Խորհրդային Ուկրաինա)։ Արցախյան ազատամարտի տարիներին Արայիկն իր ընկերների հետ տիրանում է Կապան քաղաքում տեղակայված խորհրդային բանակի զենքերին։ Խորհրդային բանակի զինվորները հետախուզություն են սկսում և շրջափակում են նրանց։ Գագիկը շտապ օգնության մեքենայով օգնության է հասնում և ազատում նրանց։
2000 թվականին ավարտել է Սանկտ–Պետերբուրգի Բալթյան պետական տեխնիկական համալսարանը, 2003 թ.–ին՝ նույն համալսարանի ասպիրանտուրայի մշակութաբանության և  գլոբալիզացիայի բաժինը, դիսերտացիայի թեման եղել է  «Ռուսական աշխարհաքաղաքականության  սոցիալ-մշակութային առանձնահատկությունները»։ Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածու Է։ 1999 թվականին հիմնել է  Տարածաշրջանային հասարակական կազմակերպության «Սանկտ Պետերբուրգի քաղաքագիտության ասոցիացիան» (РОО "Политологическая ассоциация Санкт-Петербурга")։ 2005 թվականից Աշխարհաքաղաքական խնդիրների ակադեմիայի գիտական խորհրդի անդամ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքագետներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածուներ
Վան Հայկազունի
Վան Հայկազունի նաև Վահան Հայկազունի (ծն. թ. անհայտ - մ.թ.ա. 351 թ.), Հայոց արքա մ.թ.ա. 371 - մ.թ.ա. 351 թթ.: Վանը Բագամ Հայկազունու որդին է, սերվում է Հայկազունիների արքայական տոհմից։
Շիպրագե
Շիպրագե (Šiprage, Шипраге/Šiprage, Šiprage), գյուղ Բոսնիա և Հերցեգովինայի հյուսիս-արևմուտքում, Սերբական Հանրապետության կազմում, Բանյա Լուկա տարածաշրջանի նույնանուն համայնքի կենտրոնը  ։
Կլիմա
Շիպրագեում գերիշխում է բարեխառն ցամաքային կլիման, որն արտահայտվում է տարվա բոլոր չորս եղանակներին։
Շիպրագեի կլիմայի երկարամյա ցուցանիշները.
Բնակչություն
+ ոլորտ Շիպրագե (Šiprage)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի բնակավայրեր
Դմիտրի Տորբինսկի
Դմիտրի Եվգենևիչ Տորբինսկի (ապրիլի 28, 1984, Նորիլսկ, Կրասնոյարսկի երկրամաս, ՌՍՖՍՀ, ԽՍՀՄ), ռուս ֆուտբոլիստ, «Կրասնոդարի» կիսապաշտպան։ 2006 և 2007 թվականներին եղել է Ռուսաստանի առաջնության արծաթե մեդալակիր, իսկ 2008 թվականին՝ Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։
2007 թվականից մինչ 2011 թվականը Դմիտրին կանոնավոր կերպով հրավիրվում էր Ռուսաստանի հավաքական։ Նա անցկացրել է 3 խաղ Ռուսաստանի համար հաջող անցկացված 2008 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում, իսկ Հոլանդիայի դեմ խաղի ժամանակ խփել է հաղթական գոլ։ Կիսապաշտպանը հավաքականի կազմում անցկացրել է 28 հանդիպում։
Երիտասարդ տարիներ
Դմիտրի Տորբինսկին ծնվել է 1984 թվականի ապրիլի 28-ին Նորիլսկ քաղաքում։ Ապագա ֆուտբոլիստի ծնողները՝ Տատյանա և Եվգենի Տորբինսկիները, այդտեղ են տեղափոխվել Մոսկվայի մարզից՝ հույս ունենալով գտնել աշխատանք և գումար վաստակել սեփական տուն գնելու համար ։ Արդյունքում նրանք աշխատանքի ընդունվեցին քաղաքի խոշորագույն կազմակերպությունում՝ «Նորիլսկի նիկել». Տատյանա Տորբինսկայան աշխատել է որպես ինժեներ, Եվգենի Տորբինսկին՝ որպես շինարար ։
Դմիտրին մանկությունից զբաղվել է սպորտով և երաժշտությամբ։ Նա մինի ֆուտբոլով (Նարիլսկում չկային ֆուտբոլով զբաղվելու համար անհրաժեշտ պայմաններ) զբաղվում էր դպրոցում և սպորտային խմբակում, իսկ Եվգենին, որը սպորտի սիրահար էր փոքր տարիքից երեխային տանում էր գործարանային թիմի մարզումներին ։ Զուգահեռաբար Տորբինսկի կրտսերը լավ էր սովորում երաժշտական դպրոցում։ Ծնողները չէին ցանկանում, որ նա զբաղվի միայն ֆուտբոլով, բայց Դմիտրին նրանց ասեց, որ սպորտը իրեն ավելի հաճելի է ։ Եվգենին ավելի վաղ նշել է, որ երբ Դմիտրին 3 տարեկան էր նա ուներ ֆուտբոլային հեռանկար. «Մեզ ունեինք մարզիչ, որը գնդակը ուղարկեց նրա կողմ և ասաց` գնա' գնդակի հետևից։ Մի քանի քայլն էլ բավական էր, որպեսզի մարզիչը որոշի տղաների հետ խաղալու է թե ոչ։ Դիմկան 3 տարի այդպես գնում էր գնդակի հետևից, որը հասկանալի էր դարձնում, որ նա ապագա ֆուտբոլիստ է» ։
Վորոբև Տորբինսկիի գլխավորությամբ մինի ֆուտբոլիստը դարձավ ֆուտբոլիստ ։ «Սպարտակի» դպրոցում Դիմիտրին ձևավորվում է որպես հարձակվող ։ Իր ակումբի մարզումներին մասնակցում էր Ալեքսանդր Սամեդովը, որը այդ ժամանակ իր առաջին քայլերն էր անում ֆուտբոլում՝ երեք անգամ հաղթել է Մոսկվայի առաջնությունը, իսկ Տորբինսկին մրցաշրջանում խփել է 10-15 գոլ ։
«Սպարտակի» կազմում առաջին տարիները (վարձավճար)
2002 թվականի հոկտեմբերի 5-ին կիսապաշտպանը վերադարձավ խաղադաշտ, դուրս եկավ փոխարինման «Կռիլյա Սովետով» ակումբի դեմ խաղում, իսկ արդեն հաջորդ օրը՝ հոկտեմբերի 6-ին նորամուտը նշեց «Սպարտակի» հիմնական կազմում։ Դմիտրին խաղի վերջում դեւրս եկավ խաղադաշտ և հասցրեց աչքի ընկնել գոլով ։ Վնասվաքների պատճառով «Սպարտակը» պետք է հնարավորություն տար երիտասարդ ֆուտբոլիստներին իրենց դրսևորեն ։ Արդեն հոկտեմբերի 22-ին Տորբինսկին իր նորամուտը նշեց Չեմպիոնների Լիգայում, 30 րոպե անցկացնելով «Լիվերպուլի» դեմ տնային խաղում ։ Դմիտրին չի եղել ակումբի կազմում, նրան հայտավորել են հենց այդ պահին, օգտագործելով այն կանոնը, որի համաձայն երիտասարդ ֆուտբոլիստները կարող են հայտավորվել  ։ Խաղաշրջանի ավարտից հետո նա կրկին 2 անգամ խաղաց երկրի առաջնությունում և 1 անգամ Չեմպիոնների Լիգայում։
Հաջորդ մրցաշրջանում Տորբինսկին պետք է հայտավորվեր «Սպարտակի» հիմնական կազմում, սակայն կիսապաշտպանի մուտքը հիմնական կազմ դադարեցվեց։ Փորձնական ամբողջ տարին նա խաղաց ցածր առաջնությունում, միայն խաղաշրջանի վերջում խաղաց ՈՒԵՖԱ-ի գավաթում հիմնական կազմում փորձ ձեռք բերելու համար։ Նա հիմնական կազմում խաղաց մի քանի խաղ առաջնությունում և 2003-04 մրցաշրջանի գավաթում, և մեկ անգամ ՈՒԵՖԱ-ի գավաթում։ Չնայած մեծ ընդմիջմանը, Տորբինսկին «Սպարտակի» երիտասարդների մեջ լավագույնն էր։ Մարզիչ Վլադիմիր Ֆեդոտովը հայտարարեց, որ Դմիտրիին պատրաստվում է հնարավորություն տալ , իսկ «Սպորտ-Էքսպրեսս» ամսագրի համաձայն Տորբինսկին մտել է երկրի 30 լավագույն խաղացողների մեջ ։
Տորբինսկիի նախապատրաստումը մյուս մրցաշրջանին խանգարվեց առողջական խնդրիների պատճառով։ Սկզբում նա հիվանդության պատճառով բաց թողեց Թուրքիայում անցկացվող հավաքը, իսկ արդեն փետրվարին կրկին ունեցել է ծնկի ցավեր , բայց այս անգամ մյուս ծնկին։ Ինչպես 2002 թվականին, Դմիտրիին Գերմանիայում վիրահատեցին, և 5 ամիս հետո նոր վերականգնվեց ։ Արդյունքում առաջին խաղը մրցաշրջանում նա կարողացել է խաղալ միայն հուլիսին, բայց շուտով նոր վնասվածք ստացավ։ Տորբինսկիի համար 2004 թվականի մրցաշարը ձախողվեց, քանի որ խաղաց միայն Ռուսաստանի գավաթի շրջանակներում անցկացված «Լիպեցկի Մետալուրգի» դեմ խաղում (0:2)։
Ակումբային
(վերանայվել է 2015 թվականի հունիսի 7-ին)
Միջազգային
(վերանայվել է 2015 թվական թվականի մարտի 31-ին)
Արդյունքում։ 28 հանդիպում / 2 գոլ, 16 հաղթանակ, 7 ոչ ոքի, 5 պարտություն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Սպարտակ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Կոմսոմոլսկի շրջան
Ստեղծվել է 1926 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կոմսոմոլսկ նա Ամուրե ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 25230 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 32767 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1,3 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խաբարովսկի երկրամաս Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Կարբոնիլային միացություններ
Կարբոնիլ խումբ պարունակող միացությունները կախված կարբոնիլ խմբի հետ կապված տեղակալիչների բնույթից բաժանվում են մի շարք դասերի՝ ալդեհիդների, կետոնների, կարբոնաթթուների և կարբոնաթթուների ածանցյալների։
Ալդեհիդներ և կետոններ
Ալդեհիդներում և կետոններում կարբոնիլային խումբը կապված է ալկիլ կամ արիլ ռադիկալների (ալդեհիդներում նաև ջրածնի) հետ։
Ալդեհիդների առաջացման եղանակները
R-CH(OH)-R→R-CO-R
Կենսաբանական համակարգերում օքսիդացումը կատարվում է ֆերմենտատիվ եղանակներով (NAD և FAD պարունակող դեհիդրոգենազներով, օքսիդազներով)։
Ալդեհիդների և կետոնների քիմիական հատկությունները
Քիմիական հատկությունները պայմանավորված են կարբոնիլային միացությունների մոլեկուլներում ռեակցիոն կենտրոնների բնույթով։
Ալդեհիդների և կետոնների տված ռեակցիաները, կախված ռեագենտի բնույթից, բաժանվում են հիմնական երեք խմբի՝
Փոխազդեցությունը նուկլեոֆիլների հետ
Կարբոնիլ խումբ պարունկաող միացությունների փոխազդեցությունը նուկլեոֆիլների հետ կատարվում է միացման կամ կոնդեսացման (ջրի կամ սպիրտի անջատումով) եղանակներով։ Ռեակցիայի առաջին փուլում կատարվում է նուկլեոֆիլ գրոհ կարբոնիլ խմբի ածխածնի վրա։ Այս փուլը ընդհանուր է նշված երկու եղանակների համար։H-X կառուցվածքի միացության փոխազդեցությունը կարբոնիլ խմբի հետ կատարվում է հետևյալ մեխանիզմով։
Կարբոնիլ խմբի բևեռացման հետևանքով ածխածնի ատոմի վրա գոյանում է մասնակի դրական լիցք, իսկ թթվածնի ատոմի՝ մասնակի բացասական լիցք։ Ռեագենտ H-X-ի X նուկլեաֆիլ խումբը տրամադրում է կարբոնիլ խմբի ածխածնին էլեկտրոնային զույգ։ Սկզբից տեղի է ունենում ավելի էֆեկտիվ (X-) նուկլեաֆիլի գրոհը ածխածնի ատոմի վրա, որից հետո պրոտոնը միանում է թթվածնին։ Որոշ դեպքերում ռեակցիայի արագության մեծացման նպատակով օգտագործում են թթվային կատալիզատորներ.պրոտոնը միանում է կարբոնիլ խմբի հիմնային կենտրոնի թթվածնին, որի հետևանքով ածխածնի մասնակի դրական լիցքը վերածվում է լրիվ լիցքի և առաջին փուլում սուբստրատի մոլեկուլը վերածվում է դրական լիցքավորված իոնի, կարբկատիոնի։ Կարբկատիոնի անկայունության հետևանքով առաջին փուլը դարձելի է։ Հաջորդ փուլում կատարվում է նուկլեաֆիլի գրոհը։ Բոլոր այն գործոնները, որոնք մեծացնում են մասնակի դրական լիցքը կարբոնիլ խմբի ածխածնի ատոմի վրա մեծացնում են նուկլեաֆիլի գրոհի հնարավորությունը։ Էլեկտրաակցեպտոր բնույթի տեղակալիչները ռադիկալում նպաստում են ռեակցիոնունակության աճին, սակայն ի տարբերություն էլեկտրադոնոր տեղակալիչների։
CH3CHO < H-CHO < Cl3C-CHO
Ձախից աջ ռեակցիոնունակությունը աճում է։
Ալդեհիդի և սպիրտի փոխազդեցությունից առաջանում են կիսաացետալներ։ Թթվային կատալիզատորի ներկայությամբ կիսաացետալները շարունակում են փոխազդել սպիրտի հետ, առաջացնելով ացետալներ-դիոլների դիալկիլ եթեր։
Կիսաացետալների առաջացումը։
Եթե տվյալ միացության մոլեկուլում կան ալդեհիդային և սպիրտային խմբեր, ապա հնարավոր է ցիկլիկ կիսաացետալների առաջացում։ Այս դեպքում ցիկլիկ ձևը ավելի կայուն է, հատկապես, երբ առաջացած ցիկլը 5 կամ 6 անդամանի է։
Կենդանի օրգանիզմներում մեծ թվով միացություններ, այդ թվում մոնոսախարիդները, գտնվում են ցիկլիկ կիսաացետալների ձևով։
Ջրի հետ փոխազդելիս կարբոնիլային միացությունները առաջացնում են հիդրատներ, որոնք անկայուն միացություններ են և գոյություն ունեն միայն ջրային լուծույթներում։ Թորման եղանակով անջատելու փորձերը ապարդյուն են՝ հիդրատները վերածվում են ելանյութերի՝ ալդեհիդի և ջրի։
Աղյուսակ.Ալդեհիդների և կետոնների նուկլեաֆիլ միացման մեխանիզմով ընթացող հիմնական ռեակցիաները
Էլեկտրաակցեպտոր տեղակալիչների ներմուծումը ռադիկալ նպաստում է հիդրատային ձևերի կայունացմանը։ Օրինակ, քլորալի հիդրատային ձևը, քլորալհիդրատը, որը օգտագործվում է բժշկության մեջ, որպես հանգստացնող և քնաբեր դեղանյութ, գոյություն ունի առանձին միացության ձևով։
Քլորալհիդրատի դեհիդրատացումը կատարվում է խիստ պայմաններում, խիտ ծծմբական թթվի ներկայությամբ։ Նուկլեաֆիլ միացման ռեակցիաների ժամանակ կարբոնիլ խմբի հարթ sp2 հիբրիդացման վիճակում գտնվող ածխածնի ատոմը անցնում է քառանիստ sp3 հիբրիդային վիճակի, տեղակալիչների ավելի «խիտ» են դասավորվում ածխածնի ատոմի շուրջ և նրանց բնույթը (ծավալը, մեծությունը) այս պայմաններում, ունի որոշիչ նշանակություն ռեակցիոնունակության համար.ծավալուն էլեկտրադոնոր տեղակալիչների դեպքում ռեակցիոնունակությունը նվազում է։ Նշանակում է, որ ալդեհիդները ավելի ռեակցիոնունակ են, քան կետոնները։
Կոնդեսացման ռեակցիաները տեղի են ունենում NH2-խումբ պարունակող բազմաթիվ օրգանական միացությունների հետ։
Ռեակցիայի մեխանիզմը հետևյալն է՝ առաջին փուլում H2N-Y միացությունը վերը նկարագրված նուկլեաֆիլ միացման մեխանիզմով միանում է կարբոնիլ խմբին։ Թույլ թթվային միջավայրում (օրինակ, ացետատային բուֆերի դեպքում,pH=4,5) հիդրօքսիլ խմբի թթվածինը պրոտոնացվում է, որից հետո անջատվում է ջուր և, ապա պրոտոն։
Առաջացած իմինները հիդրոլիզվում են առաջացնելով ալդեհիդներ և կետոններ։ Կախված համապատասխան ռադիկալների բնույթից հիդրոլիզի ենթարկվելու հավանականությունը նվազում է՝
R(H>Alk>Ar)
Աղյուսակ.Ալդեհիդների և կետոնների կոնդեսացման մեխանիզմով ընթացող հիմնական ռեակցիաները և արդյունքները
Ալդեհիդների և կետոնների կետո-ենոլ տաուտոմերիա.ալդոլ միացում
Հիմնային միջավայրում կարբոնիլ խմբի հարևան ածխածնի ատոմից պրոտոնի արագ անջատման շնորհիվ առաջանում է անիոն (CH-թթվայնություն)։ Պրոցեսը կատարվում է արագ, շնորհիվ կարբոնիլ խմբի էլեկտրաակցեպտորային էֆեկտի և առաջացած մեզոմեր կառուցվածք ունեցող ենոլյատ-անիոնի կայունության (անիոնում բացասական լիցքը ապատեղայնացված է)։
Առաջացած ենոլյատ-անիոնը կարող է պրոտոնացվել իր երկու սահմանային դիրքերով, իզոմերների, կամ տաուտոմերների (կետո և ենոլ ձևերի) առաջացումով։
Տաուտոմերիան բնորոշ է «շարժուն» ջրածնի ատոմ ունեցող միացություններին։
CH3-CH2-CH=O→CH3CH=CH-OH
CH3-CH2-CO-CH2-CH3→→CH3-CH=C(OH)-CH2-CH3
2CH3-CH=O+NaOHլ-թ→CH3-CH(OH)-CH2-CH=O
Տվյալ պրոցեսի բոլոր ռեակցիաները դարձելի են, և սովորաբար, միջավայրում գտնվում է ելանյութերի և ալդոլի հավասարակշիռ խառնուրդ։ Ավելի խիստ պայմաններում, թթվային կատալիզատորի ներկայությամբ տեղի է ունենում կրոտոնային կոնդեսացում, անջատվում է ջուր և առաջանում է α,β-չհագեցած կարբոնիլային միացություն։
R-CH2-CH(OH)-CH(R)-CH=O→R-CH2-CH=C(R)-CH=O
Կենսաբանական համակարգերում ալդոլային միացման եղանակով կատարվում են բազմաթիվ ռեակցիաներ՝ կիտրոնաթթվի սինթեզը, գլյուկոզ-1,6-դիֆոսֆատի առաջացումը ածխաջրերի նյութափոխանակության ժամանակ, երբ երկու տրիոզֆոսֆատներից (ֆոսֆոգլիցերատից և ֆոսֆոդիօքսիացետոնից) առաջանում է հեքսոզդիֆոսֆատ (ֆրուկտոզ-1,6-դիֆոսֆատ),որի շնորհիվ օրգանիզմը կարող է ապահովել իրեն գլյուկոզով։ Ռեակցիան կատալիզում է ալդոլազ ֆերմենտով։
Հալոֆորմային ռեակցիա։ Թթուների և հիմքերի ներկայությամբ ալդեհիդները և կետոնները հեշտությամբ փոխազդում են հալոգենների հետ՝ տեղակալելով ռադիկալում մեկ կամ մի քանի ջրածնի ատոմ։ Ալդեհիդների և կետոնների α-հալոգենածանցյալները գրգռում են քթի և աչքերի լորձաթաղանթները (լակրիմատորներ են)։CH3-CO-R տիպի կառուցվածք ունեցող միացությունները հիմնային միջավայրում փոխազդում են, առաջանում է եռհալոգենկարբոնիլային միացություն, որը քայքայվում է հալոֆորմի առաջացումով։ Յոդի հետ ռեակցիան անցկացնելու դեպքում առաջանում է յուրահատուկ հոտ ունեցող միացություն՝ յոդոֆորմ։ Անալիտիկ քիմիայում օգտվում են յոդոֆորմային ռեակցիայից, միացությունների կառուցվածքների պարզաբանման նպատակներով։
Կարբոնիլային միացությունների օքսիդավերականգնման ռեակցիաները
Կարբոնիլային միացությունների վերականգնումը կատարվում է միայն ուժեղ վերականգնիչների (LiAlH4,KBH4) ազդեցության պայմաններում, սպիրտների առաջացումով։
Ալդեհիդների օքսիդացման արդյունքում, կախված միջավայրի բնույթից առաջանում են տարբեր միացություններ։ Ալդեհիդները, ի տարբերություն կետոնների, հեշտությամբ են օքսիդանում թթվային միջավայրում, վերածվելով համապատասխան կարբոնաթթուների։
α-դիրքում ջրածին չունեցող ալդեհիդները ուժեղ հիմքերի ներկայությամբ տալիս են Կանիցարոյի ռեակցիան՝ ենթարկվում են ինքնաօքսիդացման-ինքնավերականգնման։
ArCHO→Ar-CH2OH+Ar-COONa
2R3C-CHO+NaOH→2R3C-CH2OH+R3C-COONa
Ալդեհիդները օքսիդանում են ինչպես սովորական օքսիդիչների օգնությամբ (քրոմաթթու, կալիումի պերմանգանատ, ազոտական թթու),այնպես էլ թույլ օքսիդիչների ազդեցությամբ՝ արծաթի (I) և պղնձի (II) միացություններով (հիմնային միջավայրում)։ Օրինակ, Ֆելինգի հեղուկը, որը պարունակում է երկարժեք (II) պղինձ և Տոլենսի ռեակտիվը (արծաթի նիտրատի ամոնիակային լուծույթ) օքսիդացվում են ալդեհիդները, առաջացնելով պղնձի օքսիդ (I) և մետաղական արծաթ։ Այդ ռեակցիաները օգտագործում են որպես ալդեհիդների հայտնաբերման ռեակցիաներ։
2Cu++2OH-→Cu2O+H2O
Կետոնների օքսիդացումը կատարվում է դժվարությամբ։ Ռեակցիան ընթանում է ուժեղ օքսիդիչների ներկայությամբ և C-C կապերի քայքայումով։
Առաջանում է կարճ շղթա ունեցող օքսիդացման տարբեր աստիճանի միացությունների խառնուրդ։
Կատեգորիա:Ֆունկցիոնալ խմբեր Կատեգորիա:Կարբոնիլային միացություններ
Հյուսիսային Նյուբա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո-Պեչորսկ ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Վիչեգդա գետն է, գետի ենթաավազանը Սիկտիվկար գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Հյուսիսային Դվինա գետն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (Բոգդանով)
Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցի (Նիկողայոս Հրաշագործ եկեղեցի, Նիկողայոսի եկեղեցի, Սուրբ Նիկողայոս տաճար, Церковь Николая Чудотворца, Никольская церковь, Свято-Никольский храм), ուղղափառ տաճար Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բոգդանով խուտորում ։ Ենթարկվում է Շախտիի և Միլլերովոյի թեմին։
Եկեղեցու հասցեն՝ Ռուսաստան, Ռոստովի մարզ, Կամենսկի շրջան, Բոգդանով խուտոր։
Պատմություն
Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցին կառուցվել է 1891 թվականին։ Սա Ռոստովի մարզի Կամենսկի շրջանի այն չորս եկեղեցիներից մեկն է, որոնք պահպանվել են 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո։
Խորհրդային ժամանակաշրջանում տաճարը փակվել է։ Այն բացվել է 1943 թվականին, խուտորը գերմանացիներից ազատագրելուց հետո։ Ծիսակատարություններն այնտեղ անցկացվել են մինչև 1962 թվականը, երբ սկսվել են եկեղեցու «խրուշչովյան» հետապնդումները։ Եղել են եկեղեցին քանդելու անհաջող փորձեր, բայց այն վերածվել է Կիրովի անվան կոլտնեսության պահեստի։ Խորհրդային կուսակցական գործիչ Սերգեյ Կիրովի հուշարձանը մինչ օրս կանգնած է տաճարի մոտ։
Երրորդ անգամ եկեղեցին բացվել է 1990 թվականին։ Այն վերականգնելու գործում օգնություն են ցուցաբերել Գունդորովսկի գյուղի կազակները։ Վերականգնելու գործում օգնել է նաև ծնունդով հարևան Խոբոտոկ խուտորից, այժմ՝ սանկտպետերբուրգցի կրկեսային արտիստ, Ռուսաստանում գրամոֆոնների առաջին մասնավոր թանգարանի ստեղծող Վլադիմիր Դերյաբկինը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1891 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի եկեղեցիներ
Բերդիյա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տերսա գետն է, գետի ենթաավազանը Խյոպրա և Հյուսիսային Դոնցա գետերն են։ Գետավազանը՝ Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Սուրբ Ամենափրկիչ վանք (Նոր Ջուղա)
Սուրբ Ամենափրկիչ, հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի Սպահանի նահանգում՝ Նոր Ջուղա քաղաքում։ Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Սպահանի թեմին։ Կառուցվել է 1655 թվականին՝ շահ Աբբաս II Սեֆիի ժամանակ։
Պատմություն
Վանքի նոր շենքը կառուցվել է ինը տարում՝ Փիլիպոս Աղբակեցի կաթողիկոսի և ժողովրդի օժանդակությամբ։ Եկեղեցու խորանի տակ թաղված են Խաչատուր Կեսարացին, ով հիմնադրեց Իրանում առաջին տպարանը, և Դավիթ Առաջնորդը, որի ժամանակ վերակառուցվել է վանքի մայր տաճարը։ Վանքի պատերի հախճասալերը տեղադրվել են 1710-1716 թվականներին։ Վանքի արևմտյան դռնից քիչ հեռու, 1702 թվականին կառուցած զանգակատունն է իր չորս զանգերով։ Եկեղեցու մուտքի դռան մոտ, խորանարդաձև բարձր շինության վրա, չորս կողմից տեղադրված է ժամացոյց։ Այն նվիրվել է եկեղեցուն 1930 թվականին։ Այստեղ պահվում են նորջուղայեցիների թանկարժեք իրերը, որոնք իրենց հետ բերել էին Եվրոպայից, ցուցադրվեցին թանգարանում։
Վանքի ներսի պատերին պատկերված են դրվագներ սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի կյանքից, Ադամի և Եվայի պատմությունը, պատկերներ Հիսուս Քրիստոսի խաչելությունից։ Պատկերազարդումները կատարվել են անվանի նկարիչներ Հովհաննես Մրքուզի, Հայր Ստեփանոսի և վարպետ Մինասի կողմից ։
Մատիաս Գալլաս
Մատիաս Գալլաս (Matthias di Gallasso), Կամպոյի կոմս, Լուցերայի հերցոգ (Graf von Gallas zum Schloß Campo und Freyenthurn, ), Երեսնամյա պատերազմի ժամանակների զորահրամանատար, ֆելդմարշալ և կայսերական բանակի գեներալ-լեյտենանտ  ։
Սուրբ Ամենափրկիչ վանք (Նոր Ջուղա)
Օժանդակ կառույցներ
1971 թվականին, Սպահանի թեմի առաջնորդարանի ջանքերով, կառուցվել է Նոր Ջուղայի թանգարանը։ Իսկ գրադարանը, որը ծառայել է նաև իբրև թանգարան, հիմնվել է 1905 թվականին։ Այնտեղ են պահպանվում և ցուցադրվում ձեռագիր գրքեր, կտավներ, կրոնական արարողությունների հանդերձանքներ, ազգային տարազներ, կաթողիկոսների կոնդակներ, թագավորների հրովարտակներ, 18-րդ դարում գրված հայերեն ձեռագիր Ղուրան, նաև աննանի եվրոպացի նկարիչների գործեր ու հայոց թագավորների պատկերներով ոսկեդրամներ։ Առանձնահատուկ տեղ է գրավում Վահրամ Հակոբյանի՝ 7 մմ երկարությամբ մազի վրայ գրված հետևյալ նախադասությունը՝ «Ճանաչել զիմաստություն և զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ»։ Այն գրվել է մազի հաստությունից 20 անգամ ավելի բարակ ալմաստե գրչով։ Բանաստեղծների, անվանի գրողների և Խաչատուր Կեսարացու կիսանդրիները տեղադրված են մուտքի դռան առջև։
Մատիաս Գալլաս
Կենսագրություն
Երեսնամյա պատերազմի սկզբում արդեն հետևակային գնդի գնդապետ էր։ 1623 թվականին աչքի է ընկել Շտադտլոնեի ճակատամարտում, 1626-1628 թվականներին կռվել է ընդդեմ դանիացիների։ 1629 թվականին նշանակվել է Վալենշտայնի բանակի հեծելազորային ու հետևազորային գեներալ-ֆելդվախտմեիստեռ։ Որոշ ժամանակ անց մասնակցել է Մանտովայի պաշարմանն ու գրավմանը։ Խաղաղության պայմանագրի կնքումից հետո մնացել է Իտալիայում որպես դիտորդ։ 1631 թվականի վերադարձել է Գերմանիա և ստացել Կամպոյի կոմսի տիտղոս ու դարձել ֆելդվախտմեիստեռ՝ մասնակցելով Բրեիտենֆելդի ճակատամարտին ։
Սուրբ Ամենափրկիչ վանք (Նոր Ջուղա)
Օժանդակ կառույցներ
Սուրբ Ամենափրկիչ վանքի տպարանը, որն առաջինն էր Իրանում և ողջ Միջին Արևելքում, հիմնադրվել է 1636 թվականին Խաչատուր Կեսարացու ջանքերով։ Վանքի գրադարանը հարուստ է հայերեն, պարսկերեն և եվրոպական լեզուներով գրված գրքերով, որոնք հասանելի են գիտաշխատողներին և ընթերցողին։ Տպարանի շենքի մոտ է գտնվում 1915 թվականի Մեծ եղեռնի հուշարձանը, որը կառուցվել է 1975 թվականին։
Մատիաս Գալլաս
Կենսագրություն
Գործողումից վերադառնալով՝ դարձել է Վալենշտայնի վստահված անձը։ Կռվել է Նյուրենբերգում։ 1632 թվականի հոկտեմբերի 13-ին ստացել է ֆելդմարշալի կոչում։ 1632 թվականի նոյեմբերի 16-ին տեղի ունեցած Լյուտցենի ճակատամարտին չի մասնակցել, քանի որ Ալբրեխտ Վալենշտայնի կողմից ուղարկվել էր Տորգաու Էլբայի վրայով անցումն ապահովելու համար։ 1633 թվականին կայսրը Մատիաս Գալլասին շնորհում է գեներալ-լեյտենանտի կոչում և հայտնում Ալբրեխտ Վալենշտայնին պաշտոնից հեռացնելու և սպանելու անհրաժեշտության մասին ։ Գալլասը դառնում է 1634 թվականին Վալենշտայնի մահվան հիմնական գործիքը և անձամբ ստանձնում կայսերական բանակի հրամանատարությունը ապագա կայսր Ֆերդինանդ Հունգարացու հրամանատարության ներքո։ Նա ստանում է նաև Ֆրիդլանդյան հերցոգի տիտղոս (վերցրած Վալենշտայնից)։ Իր ղեկավարումը սկսում է Ռեգենսբուրգի, որոշ ժամանակ անց նաև Դոնաուվյորթի հաջող պաշարմամբ։ 1634 թվականի սեպտեմբերի 5-ից 6-ը Նյորդլինգենի ճակատամարտում ջախջախում է Բերնհարդ Սաքսեն-Վեյմարսկու և Գուստավ Հորնի ղեկավարած շվեդա-բողոքական բանակը։ Այդ հաղթանակի արդյունքում նվաճվում է ամբողջ Հարավային Գերմանիան և փլուզվում է բողոքական իշխանների դաշինքը։ Արդյունքը եղավ այն, որ 1635 թվականի մայիսի 30-ին գերմանական բողոքականների և կաթոլիկների միջև կնքվեց Փարիզյան խաղաղության համաձայնագիրը ։
Սուրբ Ամենափրկիչ վանք (Նոր Ջուղա)
Գրականություն
Կատեգորիա:Սպահանի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ ա Կատեգորիա:1606 կառույցներ Կատեգորիա:Սպահանի եկեղեցիներ
Մատիաս Գալլաս
Կենսագրություն
Նյորդլինգենի ճակատամարտում ունեցած հաղթանակը դարձավ Գալլասի ռազմական կարիերայի գագաթնակետը. պատերազմին Ֆրանսիայի ներգրավումով ուժերի հավասարակշռությունը խախտվեց հօգուտ հակառակորդի։ 1635-1636 թվականներին առանց հատուկ հաջողության Մատիաս Գալլասը գործել է Ռոյնում ընդդեմ ֆրանսիացիների։ 1636 թվականի արշավի ժամանակ շարժվել է դեպի Բուրգունդիա, սակայն ֆրանսիացիներն ու բողոքականները միացյալ ուժերի շնորհիվ հերցոգ Բերնհարդ Սաքսեն-Վեյմարսկին ստիպված նահանջում է։ Բանակի կարգապահությունը անկում է ապրում, զորքում սով է տարածվում և զինվորները սկսում են թալանով զբաղվել՝ նայելով բանակի բարձրագույն սպայական կազմի ճոխ հանդիսություններին։ Այս ամենի հետևանքով Մատիաս Գալլասի հեղինակությունը իջնում է՝ հասնելով ամենացածր կետն։ Նա ստանում է «բանակի ոչնչացնող» մականունը։ 1637 թվականին Պոմերանիայի արշավանքին նրա գործողությունները ընդդեմ շվեդ հրամանատարներ Բաների և Վռանգլերի նույնպես անհաջողության են մատնվում, և Գալլասը նահանջում է Հյուսիսային Գերմանիայից։ 1638 թվականին շվեդներն արդեն գտնվում էին Սաքսոնիայում և Բոհեմիայի սահմանին։ 1639 թվականի արշավանքի ժամանակ՝ ապրիլի 24-ին, Մատիաս Գալլասը Խեմնիցի ճակատամարտում չի կարողանում կանխել սաքսոնացիների պարտությունը շվեդներից։ Մայիսին շվեդներն արդեն պաշարում են Պրահան, իսկ երբ նրանք հրաժարվեցին քաղաքի վրա գրոհելուց, Գալլասը չկարողացավ կազմակերպել նրանց հետապնդումը և 1939 թվականի սեպտեմբերին կայսերական բանակի հրամանատարությունը զիջեց էրցհերցոգ Լեոպոլդ Վիլհեյմին։ Զրկվելով հրամանատարի պաշտոնից՝ Մատիաս Գալլասը վերադառնում է Վիեննա որպես Հոֆկրիեգսրատի նախագահ ։
1646 թվականին պատերազմում կայսերական բանակի անհաջողությունները կայսրին ստիպում են կրկին դիմել Գալլասին։ Սակայն շուտով հիվանդության պատճառով նա հանձնում է բանակի հրամանատարությունը և վերջնականապես հեռանում բանակից։
Մատիաս Գալլասը մահացել է 62 տարեկան հասակում 1647 թվականի ապրիլի 25-ին Վիեննա քաղաքում ։
Օգտագործված գրականություն
[https://books.google.de/books?id=OvQvAAAAYAAJ&pg=RA2-PA236&hl=ru#v=onepage&q&f=false Franz Christoph Khevenhüller: Conterfet Kupfferstich. Band 2, Leipzig 1722, S. 231–236, auf S. 236 Informationen zu den Nachkommen.]
Նիկոլաևսկի շրջան (Խաբարովսկի երկրամաս)
Ստեղծվել է 1965 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Նիկոլաևսկ նա Ամուրե ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 17188 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 12462 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,73 մարդ/կմ²։
Լեգենդ ծաղրածուի մասին
Լեգենդ ծաղրածուի մասին, 1979 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։
Նիկոլաևսկի շրջան (Խաբարովսկի երկրամաս)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խաբարովսկի երկրամաս Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Լեգենդ ծաղրածուի մասին
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է ծաղրածու-լարախաղաց Սիմոնի չարաբախտ արկածների և հեղափոխական դառնալու մասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Սենտելեկ (այլ կիրառումներ)
Սենտելեկ, կարող է վերաբերել՝
Գաբրիել Տոռես
Գաբրիել Արտուրո Տոռես Տեխադա (Gabriel Arturo Torres Tejada, ), պանամացի ֆուտբոլիստ, «Ուաչիպատո» ակումբի և Պանամայի հավաքականի հարձակվող։ 2018 թվականի աշխարհի առաջնության մասնակից։
Ակումբային կարիերա
Տոռեսն իր կարիերան սկսել է «Չեպո» ակումբում, որի կազմում անցկացրած նորամուտային մրցաշրջանում նվաճել է Ռոմել Ֆերնանդեսի գավաթը՝ 18 գոլով դառնալով նրա լավագույն ռմբարկու։ 2005 թվականին նա վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է «Սան Ֆրանցիսկո», որի կազմում հաղթել է Պանամայի առաջնությունում։ 2007 թվականին Գաբրիելը մեկնել է դիտումների իսպանական «Վալենսիայում» և անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդում»։ Նույն թվականին նա տեղափոխվել է կոլումբիական «Լա Էկիդադ», որի հետ նվաճել է Կոլումբիայի գավաթը։ «Չեպո» վերադառնալուց հետո Տոռեսը վարձավճարով տեղափոխվել է «Ատլետիկո Ուիլա», ապա Կալիի «Ամերիկա»։