cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հասթինգսի ճակատամարտ
Բանակի զորաշարժը ճակատամարտից առաջ
1066 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Վիլհելմի բանակը նավերով ընկղմվեց Սոմմա գետի գետաբերանում, և մի քանի հազար նավերով մարտանցելով Լա-Մանշը՝ սեպտեմբերի 28-ին դուրս եկավ անգլիական ափ Պևենսի քաղաքի մոտ։ Այնուհետև այն տեղափոխվեց Հասթինգսի շրջան՝ ճահճուտներով շրջապատված Պևենսիից դեպի արևելք։ Հասթինգսում Վիլհելմի հյուսները նախապես Նորմանդիայում հատած փայտե ամրոց կառուցեցին, զինվորները ճամբար խփեցին։
Ռոչվոժ
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Հասթինգսի ճակատամարտ
Բանակի զորաշարժը ճակատամարտից առաջ
Հարոլդը նորմանների՝ Յորքում, ուր գտնվում էր նորվեգացիների զորքերին հաղթելուց հետո, ափ իջնելու մասին տեղեկացավ հոկտեմբերի 3-ին կամ 4-ին, որից հետո իր բանակով անհապաղ շարժվեց դեպի հարավ և արդեն հոկտեմբերի 11-ին հասավ Լոնդոն։ Հարոլդի սրընթաց շարժը հնարավորություն չտվեց կոմսություններից անգլիական ջոկատներին միանալու թագավորի բանակին։ Երբ զորքը հոկտեմբերի 12-ին հեռանում էր Լոնդոնից, հիմնականում կազմված էր նորվեգացիների դեմ ճակատամարտից հետո մնացած զինվորներից և Լոնդոնի մերձակայքի գյուղացիական աշխարհազորից։
Վիլհելմի ճամբարը տեղակայված էր Հասթինգսի շրջակայքում՝ դրանից քիչ հյուսիս։ Հետախույզներից իմանալով, որ թշնամին մոտենում է՝ Վիլհելմը հոկտեմբերի 14-ին, մոտ ժամը 6-ին հարձակման անցնելու հրաման տվեց։ Բանակում գտնվող արքեպիսկոպոսները նախապես պատարագ մատուցեցին։
Զորքի դասավորությունը ճակատամարտից առաջ
Անգլիական բանակը դիրքավորվեց Հասթինգսից 11 կմ հյուսիս-արևմուտք գտնվող բարձունքի վրա, սակայն ռելիեֆը թույլ չտվեց զորքը մարտական կարգուկանոնով լիարժեք տեղակայել։ Նորմանները անգլիացիներից փոքր-ինչ ներքևում էին գտնվում՝ մոտավորապես բարձունքի ստորոտում՝ ծովի մակերևույթից 70 մետրի վրա։ Բանակների ռազմաճակատների միջև հեռավորությունը կազմում էր մոտ 200 մետր։
Տարեգիրների հաղորդմամբ՝ Վիլհելմը իր բանակը բաժանել էր երեք մասին։ Առաջին թևը, որը տեղակայված էր հյուսիս-արևելքում, կազմված էր ֆրանսիացիներից և ֆլամանդցիներից, հրամանատարներն էին Գիլիոմ Ֆից-Օսբերնը, Եվստահ Բուլոնացին և պատանի Ռոբերտ դե Բոմոնը։ Բանակի կենտրոնական հատվածում նորմաններն էին, որոնց գլուխ կանգնած էր հենց Վիլհելմը, նրան օգնում էին իր համամայր եղբայրները՝ կոմս Ռոբերտ դե Մորտեն և եպիսկոպոս Բայե Օդոն։ Ձախ թևը, որը տեղակայված էր հարավ-արևմուտքում, կազմում էին բրետոնացիները՝ Էդա I դե Պենտևրի որդու՝ Ալեն Շիկահերի գլխավորությամբ։ Երեք բանակներից յուրաքանչյուրի առջև Վիլհելմը կանգնեցրել էր նետաձիգերի (հիմնականում՝ վարձկան) և աղեղնաձիգերի։ Երկրորդ գծով տեղակայված էին օղազրահներով հետևակը՝ զինված գեղարդներով և տեգերով։ Երրորդ գծով կանգնած էին ասպետները։ Աղբյուրները նշում են, որ նրանց թիվը 2-2,5 հազարի էր հասնում, հետևակը՝ 4 հազարի, նետաձիգների ու աղեղնավորների թիվը՝ մոտ հազարի։ Ինքը՝ Վիլհելմը, տեղավորվել էր բլրի լանջին՝  անմիջապես իր զորքի թիկունքում։
Անգլոսաքսոնական բանակն ավանդաբար տեղակայվեց հետևյալ կերպ՝ առջևում գտնվում էին ոտավոր ծանրազեն հուսկերլները՝ զինված հսկայական կացիններով և սրերով։ Ճակատամարտից առաջ նրանք խիտ շարքով վահան կազմեցին՝ ձևավորելով, այսպես կոչված, «պաշտպանական պատ»։ Նրանց թիվը մոտ 2 հազար էր։ Նրանց ստվար շարքերի հետևում տեղակայված էր թեթևազեն հետևակը՝ թվով մոտ 6 հազար։ Անգլիացիները, ըստ էության, նետաձիգեր չունեին։
Ճակատամարտի ընթացքը
Ըստ «Հասթինգսի ճակատամարտի մասին երգ»-ի (The Carmen de Hastingae Proelio)՝ մարտը սկսեց նորմանական գուսան-ասպետ Թայեֆերը, ով Ռոլանդի մասին մարտերգով մենամարտի կանչեց Հարոլդի զորքից մի ասպետի, սպանեց նրան և որպես հաղթանշան գլխատեց նրան։ Ավելի ուշ շրջանի՝ XII դարի տարեգիրները հաղորդում են, որ Թայեֆերը գրոհել է անգլիական շարակարգի վրա և մինչ իր հերասական մահը՝ սպանել է մի քանի ասպետների։ Ամենայն հավանականության, նորմանական հարձակումը անսպասելի է եղել անգլոսաքսերի համար։ Այդ մասին վկայում է Ֆլորենս Վուստերսկին։ Ավելի ուշ շրջանի հեղինակները հայտնում են, որ Հարոլդը հասցրել է իր դիրքերի առջև գերանապատնեշ կառուցել։ Ընդհանուր ճակատամարտը սկսվեց նորմանական նետաձիգերի և աղեղնաձիգերի կողմից անգլիական դիրքերի գնդակոծությամբ, սակայն անգլոսաքսերը իրենց բավականին անվտանգ էին զգում պաշտպանական հոծ պատի հետևում։ Բացի դա, նետաձիգերի նպատակակետը ավելի վերևում էր գտնվում։ Նրանք սկսեցին իրենց նետերն ուղղահայաց արձակել, այդ ժամանակ «շատ անգլիացիներ վիրավորվեցին գլխից և դեմքից, կորցրեցին աչքերը, այնպես, որ ծատերը վախենում էին գլուխները բարձրացնելուց և դեմքերը բաց պահելուց» ։
Անգլոսաքսերը նետվեցին նահանջող նորմանների հեծելազորի հետևից՝ լքելով մինչ այդ անմատչելի դիրքը։ Պատմաբանները վիճում են՝ այդ գրոհը եղել է անգլիացիների անկարգապահության դրսևորում, թե՞ գրոհի հրաման տվել է ինքը՝ Հարոլդը՝ հաղթանակ տոնելու հույս ունենալով։ Անպատրաստ հակահարձակումը քայքայեց անգլիացիների սեփական շարքերը և նրանց համար դարձավ ճակատագրական, քանի որ հետապնդող ջոկատները, լքելով բարձունքը,հակառակորդի հարվածների ներքո հայտնվեցին շրջափակման մեջ։ Տարեգիրներ Գիլիոմ Պուատիեցին և Գի Ամյենացին, և նրանց  հետևելով նաև անգլիական պատմաբանների մի քանի սերունդներ, նահանջը համարում են կեղծ։ Նրանց կարծիքով Վիլհելմը փորձել է այդ կերպ թշնամուն խորամանկությամբ դիրքից դուրս բերել։ Սակայն ժամանակակից պատմաբանները այս վարկածը քիչ հավանական են համարում։ Ցանկացած դեպքում, Վիլհելմը օգտվել է իր թշնամու սխալից՝ հետ է շրջել իր ասպետներին և կոտորել է իրեն հետապնդողների մեծ մասին։
Հետագայում Վիլհելմը «կեղծ նահանջի» մարտավարությունը արդեն գիտակցաբար է կիրառել. անգլիացիների դիրքերը գրոհող նորմանական ջոկատները նահանջ են ձևացրել՝ անգլոսաքսոնական հոծ շարքերից «դուրս հանելով» զգալի թվով ստորաբաժանումներ, իսկ հետո, շրջվելով, կոտորել են նրանց։ Այդ ժամանակ Հարոլդի բանակը զրկվեց երկու գլխավոր զորահրամանատարներից՝ Հարոլդի եղբայրներ Գիրտից և Լեոֆինից։ Բայեի գոբելենի ժամանակագրության համաձայն նրանք սպանվել էին դեռ առավոտյան։
Նորմանների հետագա գրոհները թուլացրեցին անգլիացիներին, սակայն նրանց դիմադրությունը շարունակվել է։ Օրվա վերջում անգլոսաքսոնական բանակը պահպանել է մարտական իր դիրքերը և պաշտպանվել է։ Վիլիամ Մալմսբերիսկին այսպես է նկարագրում կատարվածը ՝ «''Օրվա մեծ մասը անողոք պայքար մղվեց, և կողմերից ոչ մեկը զիջման չէր գնում։ Համոզվելով դրանում՝ Վիլհելմը ռազմաճակատից շինծու փախուստի ազդանշան տվեց:Այս խորամանկության արդյունքում անգլիացիների մարտական շարքերը խախտվեցին՝ փորձելով ոչնչացնել անկանոն նահանջող թշնամուն. դրանով նաև արագացրեցին իրենց սեփական ոչնչացումը, քանի որ նորմանները, կտրուկ շրջադարձ կատարելով, հարձակվեցին մասնատված հակառակորդի վրա և նրանց հարկադրեցին փախուստի դիմել:Այսպիսով, խորամանկորեն խաբված, նրան ընդունեցին փառահեղ մահը՝ վրեժխնդիր լինելով իրենց հայրենիքի համար։ Բայց, այնուամենայնիվ, նրանք իրենց համար էլ վրեժխնդիր եղան, դեռ մի բան էլ ավելին։ Համառորեն դիմադրելով՝ իրենց հետապնդողներից միայն սպանվածների կույտեր էին թողնում:Տիրելով բլրին՝ նրանք հովտափոսի մեջ էին նետում նորմաններին, երբ վերջիններիս, մարտական խանդավառությամբ տոգորված համառորեն ձգտում էին վերև բարձրանալ. նրանք բոլորը՝ մինչև վերջին մարդը, առանց դժվարության ոչնչացվեցին ներքև ուղղված նետերի և քարերի տարափի ներքո''։» Ճակատամարտի վճռական ելքը Հարոլդ արքայի զոհվելն էր։ Նրա մահվան շուրջ կան երկու տարբերակներ։ Ճակատամարտի ելքը որոշել է Հարոլդ արքայի մահը։ Կան երկու վարկած նրա մահվան մասին։ Ժամանակակից պատմաբանների կողմից ավելի ճշմարտանման տարբերակը ճակատամարտից անմիջապես հետո գրված՝ Գի Ամյենսկու հեղինակած «Երգ Հասթինգսի ճակատամարտի մասին»աղբյուրի մեջ շարադրվածն է։ Ըստ դրա՝ օրվա վերջում նորամանները հասնում են Հարոլդի ռազմակայանը, որը պաշտպանում էին նրա շուրջ գտնվող հուսկերլները։ Տեսնելով, որ այնտեղ դաժանագույն մարտ է տեղի ունենում, Վիլհելմը Եվստահ Բուլոնացու, Գի դե Պոնտյեի և Գոտիե Ժիֆֆարի որդիներից մեկի ուղեկցությամբ սլացավ օգնության։ Նորմանական ասպետներից մեկի նիզակի հարվածը ծակեց Հարոլդի վահանը և խոցեց կուրծքը, մեկ այլ ասպետ գլխատեց թագավորին, երրորդը նիզակը խրեց որովայնի մեջ, իսկ չորրորդը կտրեց նրա ազդրը ։
Ըստ Բոդրի դե Բուրգեյի բանաստեղծության շարադրանքի (գրվել է ճակատամարտից 30 տարի անց) Հարոլդը սպանվել է աչքին հասած պատահական նետից։ Այս տարբերակը հանդիպում է նաև Վիլիամ Մալմսբերիսկու մոտ. «… ընկավ ուղեղը խոցած նետից»։ Հավանական է, որ այս տարբերակը ծագել է Բայեի գոբելենի վրա պատկերված տեսարանից, որտեղ նիզակով և սրով զինված անգլիացի հետևակ զինվորը հավանաբար փորձում է նետը դուրս բերել աչքից ։ Կից պատկերված է մեկ այլ զինվորի սպանող մեծ տապարով զինված նորմանական ասպետ։ Նրանցից վերև լատիներենով գրված է՝ «Այստեղ սպանվել է Հարոլդ թագավորը»։ Բոդրի դե Բուրգեյը ծանոթ է եղել Բայեի գոբելենին և, հավանաբար, այդ տեսարանը սխալմամբ մեկնաբանել է որպես Հարոլդ արքայի՝ նետից զոհվելու փաստ։
«Roman de Rou» ժամանակագրությունը միավորում է այս երկու տարբերակները։ Այստեղ հաղորդվում է, որ Հարոլդ թագավորը վիրավորվել է նետով՝ աչքից, բայց հանել է նետը և շարունակել է մարտնչել այնքան, մինչև կընկներ նորմանների հարվածների ներքո ։
Թագավորի մահվան լուրը արագ տարածվեց։ Մնալով առանց առաջնորդի՝ անգլոսաքսերի բանակը դիմեց փախուստի, թեպետ թագավորական դրուժինան շարունակեց կռվել արքայի դիակի շուրջմինչև վերջ։ Վիլհելմը լիակատար հաղթանակ տարավ։ Մարտի դաշտում ընկան մի քանի հազար անգլոսաքսեր։ Հարոլդի կողքին գտան նաև իր եղբայրների դիերը։ Վիլիամ Մալմսբերիսկու հաղորդմամբ՝ Հարոլդի խոշտանգված մարմինը Վիլհելմը հանձնել է նրա մորը, որ նա հուղարկավորի։
Պատմական նշանակությունը
Հասթինգսի ճակատամարտը այն եզակի մարտերից է, որոնք արմատապես փոխել են պատմության ընթացքը։ Թեպետ ճակատամարտը փոքր առավելությամբ ավարտվել է հաղթանակով, բայց այդ հաղթանակը Վիլհելմի համար ճանապարհ է բացել դեպի Անգլիա։ Երկրում նորմանների դեմ դիմակայություն կազմակերպող առաջնորդ չէր մնացե։ Հասթինգսի ճակատամարտը շրջադարձային եղավ Անգլիայի պատմության մեջ ։ Կարճ դիմադրությունից հետո Լոնդոնը նվաճվեց, իսկ ողջ մնացած անգլոսաքաոնական արիստոկրատիան ճանաչեց Վիլհելմի իրավունքը անգլիական գահի նկատմամբ։
1066 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Ուեստմինստերյան աբբայությունում տեղի ունեցավ Վիլհելմի թագադրումը որպես Անգլիայի թագավոր։ Նորմանական նվաճման արդյունքում ոչնչացվեց հին անգլոսաքսոնական պետությունը, որին փոխարինեց ուժեղ թագավորական իշխանությամբ օժտված կենտրոնացված ֆեոդալական միապետություն՝ հիմնված եվրոպական ասպետական մշակույթի և վասալ-ավատառու համակարգի վրա։ Երկրի զարգացման համար նոր խթան տրվեց, որը կարճ ժամանակում Անգլիան դարձրեց Եվրոպայի ուժեղագույն տերություններից մեկը։ Սաքսերի հողերը բռնագրավվեցին և բաժանվեցին նվաճմանը մասնակցած զինվորներին ։ Որոշ սաքսեր փախան Բյուզանդիա, ուր ծառայության անցան կայսրական գվարդիայում ։
Հասթինգսի ճակատամարտի վայրում հիմնվել է Բաթթլ աբբայությունը (Battle — «битва»),ընդ որում վանքի գլխավոր եկեղեցու զոհասեղանը գտնվում է ճիշտ Հարոլդ արքայի զոհվելու տեղում ։ Ավելի ուշ վանքի շրջակայքում առաջացել է փոքրիկ Բաթթլ քաղաքը։
Ճակատամարտի պատկերումը մշակույթում
Հասթինգսի ճակատամարտին նվիրված են մի շարք ստեղծագործություններ՝
Յասթինգսի ճակատամարտին նվիրված են 2 գեղարվեստական ֆիլմեր՝
2006 թվականի հոկտեմբերից ճակատամարտի վայրում կանոնավորապես ճակատամարտի պատմական վերակառուցում է անցկացվում ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիայի ճակատամարտեր
Բուժիմ
Բուժիմ, քաղաք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։
Ագոստ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալիկանտե պրովինցիայի բնակավայրեր
Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ և կառավարում (հանդես)
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Մետաքսե
Մետաքսե (Մետաքսե Սերոբի Պողոսյան, ), ճանաչված հայ բանաստեղծուհի, գրող, թարգմանիչ և հասարակական գործիչ, Հայաստանի գրողների միության անդամ 1963 թվականից, Արցախյան շարժման ակտիվ մասնակից։ ԽՄԿԿ անդամ 1948 թվականից։
Կենսագրություն
Մետաքսեն ծնվել է 1926 թվականին Արթիկի շրջանի Եգանլար գյուղում (այժմ՝ Հայաստանի Շիրակի մարզի Արևշատ գյուղ)։ Վաղ տարիքում որբացել է և մեծացել է Գյումրու մանկատանը։ 1952 թվականին ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտը, 1958 թվականին՝ ԽՍՀՄ Գրողների միությանը կից Մոսկվայի Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը ։
Որպես նավաստի աշխատել է «Լիպեցկ» շոգենավում, որով եղել է Եգիպտոսում և Ալբանիայում։ 1963 թվականից եղել է Հայաստանի գրողների միության անդամ, 1989-1991 թվականներին՝ Հայաստանի Մայրության հիմնադրամի փոխնախագահը։ 1992-1995 թվականներին Հայաստանի գրողների միությունում ստեղծել է Արցախի ազատամարտիկներին օգնող հանձնախումբը և եղել է արցախյան պատերազմում զինվորների աջակցության հանձնաժողովի նախագահը։ 1981 թվականին Մետաքսեի միջնորդությամբ ու ջանքերով Արևշատում կառուցվել է մշակույթի տուն, 2001 թվականին վերակառուցվել է գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, որտեղ բանաստեղխուհին ոչ միայն կազմակերպչական աշխատանքներ է կատարել, այլ նամակով դիմել է Գարեգին երկրորդ կաթողիկոսին՝ եկեղեցու շինարարությունն ավարտին հասցնելու համար։ 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժի տարիներին Մետաքսեն եղել է Հայաստանի մայրության հիմնադրամի փոխնախագահ և մեծ աշխատանք է կատարել աղետի գոտում։ Գյումրիում և Սպիտակաում օգնություն է կազմակերպել միակողմանի և երկկողմանի որբերի համար։ 2006 թվականին Շիրակի մարզի Արևշատ գյուղի դպրոցն անվանակոչվել է Մետաքսեի անունով (Հայաստանի Շիրակի մարզպետի 2005 թվականի դեկտեմբերի 14-ի թիվ 202 որոշում)։
Կազմել է Դափնեպսակ Չարենցին բանաստեղծությունների ժողովածուն (առաջաբանը՝ Արփենիկ Չարենցի, ՀԳՄ, 2011)։
Արցախյան ազատամարտի տարիներին Մետաքսեն ստեղծել է ՀԳՄ Արցախի ազատամարտիկներին օգնող հանձնախումբը ։
Ստեղծագործական ուղի
Մետաքսեն երեք տասնյակից ավելի գրքերի հեղինակ է, որոնցից են՝ «Զգույշ, սիրտ է», «Սերը հավատ է». «Արցունքները չեն ծերանում», «Հազար ու մի սեր», «Երբ ես գալու, Տեր» և 1995 թվականին հրատարակել է «Շամիրամ» պոեմը։ Մանկական գրքերից են «Մաքրասեր Լիլիթը», «Լիլիթը և բադիկները», «Աչիկի և Վաչիկի զրույցը», «Ճստիկը» գրքերը։ Մոսկվայում հրատարակվել է ռուսերեն «Ճակատագիր», «Կյանքի գրկում», «Հազար ու մի սեր» գրքերը ։ Մետաքսեն թարգմանվել է անգլերեն, գերմաներեն, իսպաներեն, իտալերեն, չեխերեն, մակեդոներեն, լեհերեն, բուլղարերեն, ռուսերեն, սերբերեն և ուրիշ լեզուներով։ Մետաքեն թարգմանել է ռուս բանաստեղծուհի Բելլա Ախմադուլինայի «Բանաստեղծություններ», սլովակ Միրոսլավ Վալեկի «Հեռավոր հանդիպում», ռումին դասական Թուդոր Արգեզիի «Խորհրդավոր սաղմոս» բանաստեղծական գրքերը և մակեդոնացի Սլավկա Մանևայի «Ջիջի» մանկական պատմվածքների գիրքը։ Նա, որպես պատվիրակ մասնակցել է պոեզիայի միջազգային մի շարք փառատոների և իր ստեղծագործություններով բարձր է պահել հայ պոեզիայի հռչակը։
1985 թվականին ԽՍՀՄ գրողների պատվիրակության կազմում Մետաքսեն եղել է Իտալիայում և Սիրակուզա քաղաքի «Լացող Տիրամայր» հյուրանոցում, արժանացել է Աստծո տեսիլքին, որը ներշնչել է բանաստեղծուհուն Հայաստան վերադառնալուց հետո գրելու «Ամենափրկիչ», «Հովհաննես Մկրտիչ» և «Աստծո տեսիլք» պոեմները, որոնք առանձին գրքերով հրատարակվել են հայերեն և անգլերեն լեզուներով։ 2003 թվականին Մետաքսեն այդ պոեմներն ուղարկել է Վատիկան, Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս Երկրորդին նամակում՝ պատմելով Սիրակուզայի տեսիլքը։ Պատասխան նամակում Հռոմի Պապը գրել է, որ իր աղոթքների մեջ հիշելու է բանաստեղծուհու անունը և «Աստծո օրհնանքները շռայլորեն ցողում է նրա վրա» ։
1990 թվականին Նյու Յորքում հրատարակված «Բոլոր դարերի ու ժամանակների բանաստեղծուհիները սիրո մասին» հատընտիրում տեղ է գտել Մետաքսեի «Գաղտնիք չի մնում» բանաստեղությունը։ 3000 հեղինակներից ընտրվել է 197 անուն, որոնցից 14-ը բանաստեղծուհիներ են, որոնց անունները զետեղվել են գրքի կազմին, այդ թվում՝ Սաֆո, Աննա Ախմատովա, Էմիլի Դիքինսոն, Մետաքսե ։ Գրքի առաջաբանում գրող, հրատարակիչ Ուենդի Մըլֆորդը գրել է.
2017 թվականին Շիրակի մարզի Արևշատի դպրոցում որպես մարզային փաատոն՝ մարզպետարանի աջակցությամբ և հովանաավորությամբ կայացել է Մետաքսեի «պոեզիայի օրեր» փառատոնը, որը տեղի է ունենում ամեն տարի։ Մասնակիցները պարգևատրվում են դպրոցի տնօրինության կողմից Մետաքսեի լուսանկարով ստեղծված պատվոգրով, շնորհակալագրով և կրծքանշանով։
Մահ
Մեաքսեն վախճանվել է 2014 թվականի օգոստոսի 10-ին, Երևանում ։ Մետաքսեի մահվան կապակցությամբ Հայաստանի վարչապետի որոշմամբ ստեղծվել է թաղման կառավարական հանձնաժողով ։ Թաղված է Երևանի քաղաքային պանթեոնում։
Հարություն Կալենց
Կենսագրություն
Հարություն Կալենցը ծնվել է Օսմանյան կայսրության Սեբաստիա վիլայեթի Կյուրին քաղաքում, Տիրատուրի և Ալմաստի ընտանիքում։ Եղել է ընտանիքի չորս եղբայրներից երրորդը։ Ընտանիքն ունեցել է գորգերի և շալերի ֆաբրիկա, որի արտադրանքն արտահանվել է Եվրոպա։ Մեծ եղեռնի տարիներին Ալմաստին հաջողվել է որդիներին հասցնել Սիրիա։ Հալեպում  Ալմաստը մահանում է հիվանդանոցում, իսկ երեխաներն ապաստան են գտնում ամերիկյան որբանոցներից մեկում։ Հարությունն իր նախնական կրթությունը ստացել է որբանոցի դպրոցում՝ սովորելով ընդամենը չորս տարի։ Որբանոցից հետո ժամանակավոր ապաստան է գտել հորեղբոր մոտ։ 1923 թվականին ծանոթանում է Վիեննայի Գեղարվեստի դպրոցի ուսանող Օննիկ Ավետիսյանի հետ և գեղանկարչության դասեր է առնում նրանից ։ Կալենցը Հալեպում մնում է մինչև  17 տարեկան հասակը. վարձակալում է արվեստանոց, նկարում և վաճառում է դիմանկարներ ու ժանրային կտավներ։ 1927 թվականին Կալենցը տեղափոխվում է Լիբանան, որտեղ հաստատվել էին նրա երկու ավագ եղբայրները.: Տրիպոլիում նրանք բացում են «Հարմանդ» լուսանկարչատունը։ Հարմանդայան ազգանունը հայերեն թարգմանելով՝  հարությունը սկսում է իր աշխատանքները ստորագրել Կալենց անունով (ֆրանսիական տառադարձությամբ՝ Galentz):
Մասնագիտական կրթությունն ստացել է ֆրանսիացի նկարիչ Ժորժ Միշլեի արվեստանոցում։ Վերջինիս հետ ճանապարհորդել է Լիբանանի և Սիրիայի մի շարք վայրերում, ստեղծել կտավներ, որոնք ցուցադրվել են 1920-ական թվականների վերջերից։
1930-1946
1930 թվականին Կալենցը տեղափոխվել է Բեյրութ, որտեղ աշխատել է Քլոդ Միշլեի արվեստանոցին կից գեղարվեստական ստուդիայում՝ դասավանդելով գեղանկար և գծանկար։ Այնուհետև հիմնել է իր սեփական արվեստանոցը։ 1931 թվականին մասնակցել է երիտասարդ նկարիչների ցուցահանդեսին, եղել է 1932 թվականին Լիբանանում ստեղծված «Արվեստի բարեկամների միության» հիմնադիր անդամներից և ամենամյա մասնակիցներից։ 1932-1945 թվականներին Կալենցը դարձել է Արվեստասերների միության կազմակերպման նախաձեռնողներից մեկը։ 1938 թվականին Բեյրութի իր արվեստանոցում Կալենցը հանդիպել է ապագա կնոջը` Արմինե Պարոնյանին, ով Կալենցի մոտ ուսանելու համար Բեյրութ էր տեղափոխվել Հալեպից։ 1939 թվականին Կալենցը մասնակցել է Նյու Յորքի միջազգային ցուցահանդեսին, որտեղ Լիբանանի տաղավարի համար արված նրա հարթաքանդակները արժանացել են պատվո դիպլոմի։ Եղել է 1942 թվականին ստեղծված «Լիբանանի նկարիչների միության» հիմնադիրներից։ 1943 թվականին Կալենցն ու Արմինեն ամուսնանացել են Բեյրութի Սուրբ Նշան եկեղեցու խորանի իր իսկ հեղինակած Տիրամոր հովանու ներքո։ 1944 թվականի փետրվարին ծնվել  է նրանց անդրանիկ որդին` Արմենը։ 1943 թվականին Կալենցը ստեղծել է Քլոդ Միշլեի դիմանկարը և այն ցուցադրում Լիբանանի նկարիչների միությունում հուլիսի 8-ին բացված ցուցահանդեսում ։
1946-1967
1946 թվականի մայիսին տիկնոջ՝ նկարչուհի Արմինե Կալենցի և որդու հետ հայրենադարձել է։ Հոկտեմբերին Հայաստանում ծնվել է Կալենցների երկրորդ որդին` Սարոն։ 1947 թվականի ապրիլի 27-ին Երևանի նկարիչների տանը բացվել է հայրենդարձ հայ նկարիչների ու քանդակագործների ստեղծագործությունների առաջին ցուցահանդեսը,  որին 14 արվեստագետների շարքում մասնակցել են նաև Հարություն և Արմինե Կալենցները։ 1947 թվականին Կալենցը հողակտոր է ստանում այն ժամանակ դեռ Երևանի տարածքից դուրս գտնվող ամայի մի վայրում ։ Ֆորմալիստական, դեկադենտական և  խորհրդային արվեստին խորթ հոսանքների դեմ պայքարի մասին կարգախոսնի պատճառով Կալենցին զրկում են նկարիչների միության անդամակցությունից և նրան չեն թույլատրում մասնակցելու Միության ամենամյա գեղարվեստական ցուցահանդեսներին և զրկվում է պետական պատվերներից։ 1951 թվականին ԽՍՀՄ նկարիչների միության նիստում որոշում է ընդունվել Հարություն Կալենցին նկարիչների միության անդամության լրացուցիչ ընդունելու (վերականգնելու) մասին։
1956-1967 1950-ական թվականների կեսերին Կալենցի արվեստանոցը սկսել է վերածվել առաջադեմ մտավորականության, գիտնականների, դերասանների, գրողների և ազատամիտ անհատների հանդիպման վայրի։ 1957 թվականին Կալենցը հանդիպում է Արտեմ Ալիխանյանի հետ և նրանք բարեկամանում են։ Ալիխանյանը դառնում է Կալենցի հովանավորն ու նրա արվեստի ջատագովը։ Կալենցի մասին տեղեկանում են մտավորականության լայն շրջանակները Մոսկվայում ու Լենինգրադում, արտերկրում։ 1959 թվականին Կալենցը Իլյա Էրենբուրգի միջոցով ծանոթանում է Լևոն Մկրտչյանի հետ։ 1959 թվականին Արտեմ Ալիխանյանը Մոսկվայի իր բնակարանում կազմակերպում է Կալենցի աշխատանքների ցուցադրությունը, այնուհետև այն ցուցադրում նաև Մոսկվայի ֆիզիկայի ինստիտուտում։
1959  թվականին Կալենցը ձևավորել է Լենինգրադի Մանրապատումների պետական թատրոնում Ա. Ռայկինի բեմադրած «Սեր և երեք նարինջ» ներկայացման երկու պաստառները։ 1961 թվականին Լենինգրադում Էրմիտաժի տնօրեն Բորիս Պիոտրովսկու բնակարանում բացվել է Կալենցի «ոչ պաշտոնական» ցուցահանդեսը։
Մահ
Հարություն Կալենցը մահացել է 1967 թվականին՝ սրտի կաթվածից, 57 տարեկան հասակում։
Ցուցահանդեսներ
Արտասահմանում ունեցել է անհատական մի շարք ցուցահանդեսներ։ Մասնակցել է հանրապետական և միութենական բազմաթիվ ցուցահանդեսների։ Ունեցել է անհատական ցուցահանդեսներ Երևանում (1962), Մոսկվայում (1965)։ 1966 թվականին մասնակցել է Չեխոսլովակիայում կազմակերպված արվեստի տասնօրյակի ցուցահանդեսին, ապա Փարիզում կազմակերպված «Ուրարտուից մինչև մեր օրեր» ցուցահանդեսին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիբանանահայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանությունից փրկվածներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ Կատեգորիա:Հայ դիմանկարիչներ Կատեգորիա:Հայ փախստականներ
Հեղափոխության որբերը
Հեղափոխության որբերը, 1979 թվականին Կանադական ազգային կինոխորհրդի և  կանադացի ռեժիսոր, սցենարիստ Ջոն Ն. Սմիթի նկարահանած կարճամետրաժ ֆիլմ։
Պոնոյ (գյուղ, Լովոզյորսկի շրջան)
Պոնոյ (Поной), գյուղ Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Լովոզյորսկի շրջանի կազմում։
Հեղափոխության որբերը
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է մի մարդու մասին, ով 1956 թվականի Հունգարական հեղափոխության ժամանակ դստեր՝ Կլարայի հետ փախչում է Կանադա։ Նրանք զղջում են հայրենիքը թողնելու համար, քանի դեռ չի վերադարձել Կլարայի քեռին՝ Ջանոսը ։
Պոնոյ (գյուղ, Լովոզյորսկի շրջան)
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Լովոզյորսկի շրջանի բնակավայրեր
Հեղափոխության որբերը
Մրցանակներ, անվանակարգեր
Ֆիլմն 6 անվանակարգերում առաջադրվել է Ջինի կինոմրցանակի։ Ռուդի Լիպն արժանացել է Ջինի մրցանակի լավագույն դերասանական կատարման համար (ոչ խաղարկային)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադական ֆիլմեր Կատեգորիա:Կարճամետրաժ ֆիլմեր Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր
Ռուբեն Ենսեն
Ռուբեն Իտերգարդ Ենսեն (Ruben Yttergård Jenssen, ), նորվեգացի ֆուտբոլիստ, հոլանդական «Գրոնինգեն» ֆուտբոլային ակումբի և Նորվեգիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։
2008 թվականից Ռուբեն Ենսենը սկսել է հանդես գալ Նորվեգիայի բարձրագույն լիգայում՝ «Տրոմսյո» ֆուտբոլային ակումբի հիմնական կազմում և ժամանակի ընթացքում դարձել է ակումբի կարևորագույն ֆուտբոլիստներից մեկը։
Դրանից հետո Ռուբեն Ենսենը տեղափոխվել է գերմանական «Կայզերսլաուտերն ՖԱ»։ Սկզբնական շրջանում Ռուբենը խաղադաշտում հանդես է եկել վինգերի կարգավիճակով, սակայն ներկա պահին խաղում է որպես կենտրոնական կիսապաշտպան։ Նորվեգիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում Ենսենը իր նորամուտը կատարել է 2010 թվականի մայիսին և սկսած այդ պահից դարձել է ազգային հավաքականի հիմնական կազմի ֆուտբոլիստներից մեկը։
Ռուբենը նախկին ֆուտբոլիստ Տրուլս Ենսենի որդին է։
Անձնական կյանք
Ռուբենը ծնվել է Նորվեգիայի Տրոմսյո բնակավայրում՝ 1988 թվականի մայիսի 4-ին։ Երիտասարդ տարիներին Ռուբենը մարզվել է տեղի «Ֆլոյա» ակումբի կազմում ։ Ռուբենը ընտանիքով տեղափոխվում է Սոգն օգ Ֆյուրանե, երբ իր հայրը՝ Տրուլս Ենսենը 1997 թվականի մրցաշրջանում նշանակվել է «Սոգնդալ» ֆուտբոլային ակումբի մարզիչ։ Ինը ամյա Ռուբենը չի կորցնում պահը և սկսում է մարզվել ակումբի երիտասարդական դպրոցում ։
Ակումբային կարիերա
«Տրոմսյոյի» երիտասարդական ակումբի կազմում ելույթները ավարտելուց հետո Ռուբեն Ենսենը 2006 թվականի մրցաշրջանում սկսում է հանդես գալ հիմնական կազմում։ 2006 թվականի ապրիլ ամսին Ենսենը «Տրոմսյոյի» ֆուտբոլային ակումբի հետ կնքում է չորսամյա պայմանագիր ։ Ակումբի սպորտային տնօրեն Շտեյնար Նիլսենը այդ շրջանում հարցազրույցներից մեկի ժամանակ ասում է, որ Ենսենը ամենատաղանադավոր ֆուտբոլիստներից մեկն է, որին ակումբը երբևէ հանդիպել է ։ Իր հերթին՝ «Տրոմսյոյի» գլխավոր մարզիչ Իվար Մորտեն Նորմարկը հավաստիացրել է, որ երիտասարդ տաղանդների և Հյուսիսային Նորվեգիայի ֆուտբոլի զարգացումը խթանելու համար ավելի լավ է պայմանագիր կնքել Ենսենի հետ, քան Ռոնալդինիոյի ։
Դեռևս վաղ ժամանակներից՝ Ենսեն Ռուբենը ֆուտբոլայն խաղադաշտում հանդես էր գալիս կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում, սակայն 2006 թվականից սկսած նա սկսում է խաղադաշտում կատարել աջ վինգերի պարտականությունները։ «Տրոմսյոյի» կազմում նա իր նորամուտը կատարում է 2006 թվականի ապրիլի 9-ին կայացած «Մոլդե» ֆուտբոլային ակումբի դեմ տեղի ունեցած հանդիպման ընթացքում ։ Մրցաշրջանի սկզբում Ռուբենը դուրս էր գալիս խաղադաշտ թիմի մեկնարկային կազմի հետ, սակայն մի քանի շաբաթ անց նա հայտնվում է պահեստայինների նստարաններին։ Հերթական անգամ նա հայտնվում է հիմնական կազմում միայն մրցաշրջանի վերջում, երբ ակումբը պայքարում էր դիվիզիոնային կարգավիճակը չկորցնելու համար։ Նրանց ուշադրության կենտրոնում հայտնվում է հենց Ենսենը, ում թիմի կողմից հղվում է տեղափոխման առաջարկ, սակայն Ենսենը մերժում է այդ առաջարկը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Գավրիլ Կոլեսով
Գավրիլ (Գավրիիլ) Գավրիլի Կոլեսով (8 մարտի 1932 — 31 օգոստոսի 1997 ), յակուտյան դերասան և գրող։ ՌԽՖՍՀ վաստակավոր դերասան (1982), Յակուտիայի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության ժողովրդական դերասան (1971).
Կենսագրություն
1950 թվականին տասնութ տարեկանում ընդունվում է Յակուտսկի ռադիոկոմիտեի երգչախումբ։ 1954-ին առաջին անգամ ներկայացնում է Պ. Ա. Օյունսկու «Սրընթաց Նուրգուն Բոոթուր» օլոնխոն։ 1957-1997 թվականներին եղել է Պ.Ա.Օյունսկու անվան դրամատիկական թատրոնի դերասան։ Նա դրամատիկական և երաժշտական ​​ներկայացումներում ստեղծել է մի քանի խիստ բնորոշ կերպարներ։
1957 թվականին Մոսկվայում մասնակցել է Երիտասարդների և ուսանողների համաշխարհային VI փառատոնին ։
1968 թվականի սեպտեմբերի 5-ից 25-ը Գավրիլ Կոլեսովը «Մելոդիա» ֆիրմայի Լենինգրադի ստուդիայում ներկայացրել է Պ. Ա. Օյունսկու «Սրընթաց Նուրգուն Բոոթուր» օլոնխոյի ամբողջական տեքստը։ Այս եզակի ձայնագրման գիտական ​​ղեկավարը եղել է բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ ԳԱ Գորկու անվան համաշխարհային գրականության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, օլոնխոյի մասին մենագրության հեղինակ Ի․ Վ․ Պուխովը ։
Յակուտերեն երեխաների և երիտասարդների համար մի քանի գիրք է գրել։ Սկսել է հրապարակվել է 1960 թվականից։ 1964 թվականին լույս տեսած «Որսորդի թոռը» վիպակը տայգայաբնակ երիտասարդ Մնչիլայի արկածների մասին է (ռուսերեն թարգմանությամբ գիրքը լույս է տեսել 1969-ին «Բևեռային աստղ» ամսագրում՝ Վ. Չուպրեեևի թարգմանությամբ ։ «Կյանքն առջևում է» (1966), «Սառը գարուն» (1969), «Զինվորի մտորումները» (1973) գրքերի հեղինակն է։ 1982 թվականից ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ է ։
Հիմնական դերեր
Ա. Սոֆրոնովի «Манчаары» — Իստապանկա
Ի․ Գոգոլևի «Նաարա Սուոխ» — Նաարա Սուոխի
Ս․ Դանիլովի «Քանի դեռ սիրտը բաբախում է» — Նախով
Պ․ Օյունսկու «Կարմիր շաման» — Սասիլ Օյուուն
(4885) Գրանջ
(4885) Գրանջ (Grange), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի հունիսի 10-ին Կարոլին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Գավրիլ Կոլեսով
Հիմնական դերեր
Պ. Օյունսկու «Մեծն Կուդանգսան» — Չաչիգիր Թաաս Օյունուն
(4885) Գրանջ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,43192 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,016 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8479 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1385,23 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,259884 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,17° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գավրիլ Կոլեսով
Հիմնական դերեր
Երաժշտական ​​ներկայացումներում կատարել է «Լոոկուուտ և Նյուրգուսուն» օպերայի Չիչիպ Չաապի հատվածը, Գ․ Գրիգորյանի «Հյուսիսի ծաղիկը» օպերետտայում՝  Թիեխե Թիխեեկը, Ժ․ Բատուևի «Չուրումչուկու»  բալետային ներկայացման մեջ՝ Չուպչուրույդանայի մտերիմը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ
Պավել Ադամովիչ
Պավել Բոգդան Ադամովիչ (Paweł Bogdan Adamowicz; ), լեհ քաղաքական գործիչ, Գդանսկի քաղաքապետ (1998-2019), 2001 թվականից «Քաղաքացիական հարթակ» կուսակցության ակտիվիստ։
1990 թվականին ընտրվել է Գդանսկի քաղաքային խորհրդի անդամ և այդ պաշտոնն զբաղեցրել է մինչև 1998 թվականը, երբ ընտրվեց Գդանսկի քաղաքապետ։ Հինգ անգամ վերընտրվել է քաղաքապետի պաշտոնում՝ 2002, 2006, 2010, 2014 և 2018 թվականներին։
Պարգևատրվել է Հովհաննես Պողոս II պապի կողմից՝ «Եկեղեցուն և Պապին մատուցած ծառայության համար խաչ» մեդալով, ինչպես նաև նախագահ Ալեքսանդր Կվասնևսկու կողմից՝ «Ծառայության խաչ»-ով։
Կենսագրություն
1984-1989 թվականներին եղել է Գդանսկի համալսարանի ուսանող՝ սովորելով իրավունքի և կառավարման ֆակուլտետում։ Ուսանողական տարիներին եղել է «АBC» ընդհատակյա ամսագրի խմբագիրը։ 1988 թվականի մայիսին եղել է իր համալսարանում կազմակերպված դասադուլի կազմակերպիչներից մեկը։ Ադամովիչը նաև եղել է ուսանողների շրջանում ձևավորված ընդդիմադիր միավորումներից մեկի հիմնադիրը։
Համալսարանն ավարտելոց հետո՝ 1989 թվականին, աշխատանքային գործունեությունն սկսել է իր իսկ համալսարանում՝ Լեհաստանի իրավունքի և հասարակության պատմության ամբիոնում՝ որպես լաբորանտ։ 1990-1993 թվականներին զբաղեցրել է ուսանողական գծով պրոռեկտորի պաշտոնը ։ Իր գիտական գործունեության ընթացքում զբաղվել է Լեհական Հանրապետության տարիների տեղական ինքնակառավարման հետազոտման հարցերով, ստացել է բիզնեսի մագիստրոսի աստիճան ։
1999 թվականին ամուսանցել է Մագդալինա Ադամովիչի հետ, ով դասախոսում էր Գդանսկի համալսարանում։ Դուստրերն են՝ Անտոնինան (ծնվ.՝ 2003 թվականին) և Թերեզան (ծնվ.՝ 2010 թվականին) ։
Քաղաքական գործունեություն
1990-1994 թվականներին Պավել Ադամովիչը եղել է «Համերաշխություն» արհեստակցական միության, ինչպես նաև Գդանսկի համալսարանի արհմիության անդամ։ Ավելի ուշ եղել է նաև Գդանսկի համալսարանի արհմիության ղեկավարը։ 1990 թվականին ընտրվել է Գդանսկի քաղխորհրդի անդամ։ «Համերաշխություն» արհմիությունից դուրս գալուց հետո 1998 թվականին ընտրվել է Գդանսկի քաղաքապետ։ 2001 թվականին անդամակցել է «Քաղաքացիական հարթակ» կուսակցությանը և դարձել նրա շրջանային ստորաբաժանման ղեկավար։
Նորից Գդանսկի քաղաքապետ է ընտրվել 2002 թվականի նոյեմբերի 10-ին կայացած ուղղակի ընտրությունների ժամանակ՝ հավաքելով 72,2% ձայն։ Վերընտրվել է 2006, 2010, 2014 և 2018 թվականներին՝ 60,9% 63,6% 61,2% և 64,8% արդյունքներով    ։ Գդանսկի քաղաքապետի լիազորությունների հետ միասին նա նաև Գդանսկի ծովային նավահանգստի վարչության խորհրդի վերահսկողության ղեկավարի պաշտոնն ստացավ ։ 2011 թվականին եղել է Շրջանային կոմիտեում Գդանսկը ներկայացնող անդամը ։
2007-2015 թվականներին եղել է Լեհաստանի խոշար քաղաքների միջև համագործակցության կազմակերպության անդամ  ։
2018 թվականի ապրիլին դարձավ «Ամենը Գդանսկի համար» քաղաքական ասոցիացիայի հիմնադիրն ու ղեկավարը ։
Սկանդալներ
2015 թվականի մարտից 2016 թվականի դեկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում ենթարկվել է դատաքննության՝ կոռուպցիայի մեջ կասկածանքի և այլ պատճառներով։ Մասնավորապես՝ 2010-2012 թվականներին Ադամովիչը եկամուտների մասին ոչ հավաստի տվյալներ է ներկայացրել, բացի այդ՝ պարզվեց, որ քաղաքապետն առանձնատներ ունի, ինչի արժեքը բարձրացնում է Ադամովիչի եկամուտները։ Իսկզբանե Գդանսկի շրջանային դատարանի կողմից անմեղ ճանաչվեց և դրամական փոխհատուցում ստացավ՝ դատական ծախսերի համար, ինչպես նաև վերականագնվեց նրա անդամակցությունը «Քաղաքացիական հարթակ»֊ին, սակայն այդուհետ՝ 2016 թվականի դեկտեմբերին, քաղաքային դատախազի բողոքարկման պատճառով որոշումը չեղյալ համարվեց, իսկ գործն ուղարկվեց վերանայման ։
2018 թվականի հուլիսի 13-ին Գդանսկի շրջանային դատարանը նրան տուգանեց 2500 լեհական զլոտի՝ «Համալեհական երիտասարդություն» կազմակերպության ակտիվիստին հրապարակավ վիրավորելու պատճառով ։ Սակայն 2018 թվականի նոյեմբերի 6-ին Ադամովիչի փաստաբանները բողոքարկեցին նրա կրած վնասը, արդյունքում վիրավորանքը որակվեց աննշան, իսկ տուգանքը՝ չեղարկվեց ։
Հարձակում և մահ
2019 թվականի հունվարի 13-ին ողջ Լեհաստանում տեղի էր ունենում «Սուրբծննդյան օգնության մեծ նվագախումբ» բարեգործական կազմակերպության մեծ եզրափակիչը։ Պավել Ադամովիչը մասնակցում էր այս իրադարձության եզրափակիչ համերգին, որը տեղի էր ունենում Գդանսկի կենտրոնում գտնվող Անկյունային շուկա հրապարակում։ Եզրափակիչ հրավառության մեկնարկի պահին, որը կոչվում էր «Լույսը երկնքում» և տեղի էր ունենում տեղական ժամանակով ժամը 19:55-ից 20:00-ի (UTC+1:00) միջև ընկած ժամանակահատվածում, նախկինում մի քանի բանկերի կողոպուտի համար բազմիցս դատապարտված, տեղացի 27-ամյա Ստեֆանը վազքով մոտենում է Ադամովիչին և 3 անգամ դանակով հարվածում նրան՝ որովայնին և սրտի շրջաններում ։ Տեղական ԶԼՄ-ների փոխանցմամբ՝ հանցագործին հաջողվել էր ճեղքել թիկնապահների պատը՝ ներկայացնելով լրագրողի կեղծ վկայական ։
Մինչ թիկնապահները կվնասազերծեին նրան, հանցագործը բարձրախոսով բղավեց, որ ինքն անօրինաբար է ազատազրկման ենթարկվել, իսկ «Քաղաքացիական հարթակ»֊ի ներկայացուցիչները իրեն բանտում տանջել են ։ Պավել Ադամովիչը ծայրահեղ վիճակում տեղափոխվում է Գդանսկի համալսարանական բժշկական կենտրոնում գտնվող հիվանդանոց։ Ադամովիչը ենթարկվեց ծանր վիրահատության, որի սկզբում նրան ներարկվեց մոտ 20 լիտր արյուն, բայց, չնայած բժիշկների բոլոր ջանքերին՝ Ադամովիչը մահացավ 2019 թվականի հունվարի 14-ին մոտ 14:00 ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գդանսկի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքական գործիչներ
Մինարե
Կատեգորիա:Մինարեներ Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ
Աուկյուլա
Աուկյուլա (Auküla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Հալյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 59 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Հալյալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բորիս Գոդունով (օպերա)
Բորիս Գոդունով («Борис Годунов»), ռուս կոմպոզիտոր Մոդեստ Մուսորգսկու օպերա չորս գործողությամբ և նախաբարով (առաջին խմբագրման մեջ՝ յոթը, երկրորդ՝ ութը տեսարաններով)։ Լիբրետտոն երգահանի ըստ Ալեքսանդր Պուշկինի նույնանուն ողբերգության։ Առաջին խմբագրումը ավարտին է հասցվել 1869 թ., երկրորդը՝ 1872 թ.։ Առաջին անգամ ամբողջապես բեմադրվել է 1874 թ. հունվարի 27-ին Սանկտ Պետերբուրգի Մարիինյան թատրոնում։ Օպերան համարվում է ռուս երաժշտական թատրոնի լավագույն ստեղծագործություններից մեկը, հաճախակի բեմադրվում է Ռուսաստանում և աշխարհի այլ երկրներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մուսորգսկու օպերաներ Կատեգորիա:1874 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Ռուսերեն օպերաներ
ՀՊՄՀ գիտական տեղեկագիր
Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի գիտական տեղեկագիր, ընդգրկված է Հայաստանի բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի (ՀՀ ԲՈՀ) սահմանած դոկտորական և թեկնածուական ատենախոսությունների հիմնական արդյունքների և դրույթների հրատարակման համար ընդունելի պարբերական գիտական հրատարակությունների ցուցակում։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայաստանի հանդեսներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Աստերոիդների ցանկ (183401-183500)
|}
Աստերոիդների ցանկ (183301-183400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (183501-183600)
Սամսյո (պանիր)
Սամսյո, կովի կաթից դանիական պանիր։ Անունը ստացել է դանիական Սամսյո կղզուց։ Սա Դանիայի ազգային պանիրն է։ Պատրաստվել է XIX դարի սկզբին, երբ Դանիայի թագավորը Դանիա էր հրավիրել շվեյցարական պանրագործների, որպեսզի սովորեն իրենց փորձը ։ Այս պանիրը նման է Էմմենտալ պանրին, թեև նրա համն ավելի մեղմ է, քնքուշ և յուղոտ։ Ունի փափուկ առաձգական հյուսվածք, դեղին գույն և տարբեր չափերի անցքեր։ Սովորաբար ունենում է ոսկեգույն ընդերք, ծածկված դեղին պարաֆինով։
Seventh Avenue (խումբ)
Seventh Avenue, քրիստոնեական մետալ խումբ է ստեղծված Վոլֆսբուրգում (Գերմանիա) 1989 թվականին։ Ոճը տատանվում է Speed, Power և Heavy մետալների միջև։ Երգերի մեջ շատ են Աստվածաշնչյան թեմաները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանական մետալ խմբեր Կատեգորիա:1989 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Իսակովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 658 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1811 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Մահաջուր
Մահաջուր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բաբերդի գավառակում ։ Գտնվում էր Ճորոխ գետի ձախ ափին ։
Բուգսկոե (այլ կիրառումներ)
Բուգսկոե, կարող է վերաբերել՝
Մահաջուր
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Պոնտոննոե
Պոնտոննոե (Понтонное), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Պրիոզյորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 292 մարդ։
Արունդատի Ռոյ
Սյուզաննա Արունդատի Ռոյ (अरुन्धती रॉय, Suzanna Arundhati Roy, նոյեմբերի 24, 1961, Շիլլոնգ, Հնդկաստան), հնդիկ գրող, քաղաքական գործիչ։ 1997 թվականին «Մանրունքների աստվածը» վեպի համար արժանացել է Բուքերյան մրցանակի։
Կենսագրություն
Արունդատի Ռոյը ծնվել է 1961 թ. նոյեմբերի 24-ին Հնդկաստանի Մեգհալայա նահանգի Շիլլոնգ քաղաքում։ Նրա հայրը հինդուիստ էր՝ Բենգալիայից, իսկ մայրը քրիստոնյա հնդկուհի Հնդկաստանի Կերալա նահանգից։ Նրա մանկությունն անցել է Կերալա նահանգի Այմանամ քաղաքում։ Այնուհետեւ 16 տարեկան հասակում ծնողների հետ տեղափոխվել է Դելի։ Արունդատի Ռոյն ուսանել է Դելիյի Ճարտարապետական քոլեջում։ Արունդատի Ռոյը ձախակողմյան հայացքների տեր անձնավորություն է։ Նա հանդես է գալիս գլոբալիզմի, սոցիալական շահագործման, սեռերի անհավասարության, պատերազմների դեմ։
Լյուսի Իշխանյան
Լյուսի Իշխանյան, ամերիկահայ անվանի դաշնակահար, խաչատրյանագետ։
Կենսագրություն
Լյուսի Իշխանյանը ծնվել է Նյու Յորքում։ Ավարտել է Նյու Յորքի Ջուլիարդի երաժշտական բարձրագույն դպրոցը, որից հետո սովորել է Կոլումբիայի համալսարանում և ստացել հայագիտության և երաժշտագիտության դոկտորի աստիճան։ Հայ երաժշտությունը տարբեր երկրներում տարածելու համար Լյուսի Իշխանյանին անվանել են «Հայ երաժշտության դեսպան»։
Երաժշտի երկացանկում եղել են Կոմիտասի, Արամ Խաչատրյանի, Առնո Բաբաջանյանի, Ալեքսանդր Հարությունյանի, Էդուարդ Բաղդասարյանի, Էդվարդ Միրզոյանի և այլ կոմպոզիտորների ստեղծագործություններ։ 1961 թվականին Նյու Յորքի դաշնամուրի պրոֆեսորների կոնգրեսի կազմակերպած համերգում նա կատարել է Կոմիտասի, Ա. Խաչատրյանի, Ա. Հովհաննեսի, Ջ. Էնեսկուի և Է. Բլոխի ստեղծագործություններից։
1963 թվականին Լյուսի Իշխանյանը մասնակցել է ԱՄՆ Կառյան կազմակերպած համերգային շրջագայությանը (165 օր, Իրաք, Իրան, Պակիստան, Շրի Լանկա, Լիբանան, Սիրիա, Հորդանան, Հունաստան)։
1971 թվականին համերգներով հանդես է եկել Նյու Յորքում, նրա երկացանկում եղել են Արամ Խաչատրյանի «Մեծ սոնատը», 1974 թվականին՝ Փարիզում։
Բազմիցս եղել է Հայաստանում (առաջինը՝ 1961 թվականին)։ Նրա նախաձեռնությամբ կապեր են հաստատվել Նյու Յորքի Ջուլիարդի բարձրագույն երաժշտական դպրոցի և Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի միջև, 1991 թվականին ստեղծել է հիմնադրամ՝ կոնսերվատորիայի լավագույն ուսանող-դաշնակահարների համար։
Եղել է «Արմինիըն Դայջեսթ» (1969–1976) ամսագրի հիմնադիր-խմբագիրներից, «Արմենիան Թայմս» թերթի խմբագիրը։
Լյուսի Իշխանյանը համերգներով շրջագայել է Եվրոպայի, Ասիայի, Ամերիկայի երկրներում, ԽՍՀՄ-ում։ 1962 թվականին նա Մոսկվայում մասնակցել է Պ. Ի. Չայկովսկու անվան միջազգային մրցույթին։
Արժանացել է Մ. դե Ֆալլայի «Գիշերներն Իսպանիայի պարտեզներում» կոնցերտի մրցույթի 1-ին մրցանակի, Փարիզի Արվեստագետների, գրականության, գիտության ակադեմիայի ընկերության ոսկե մեդալի։
Լյուսի Իշխանյանը մահացել է 2014 թվականի ապրիլին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դաշնակահարներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարուհիներ
Իստոչնա Իլիջա (համայնք)
Իստոչնա Իլիջա համայնք (Општина Источна Илиџа), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն վարչական կազմավորման կենտրոնական հատվածում։ Վարչական կենտրոնը համարվում է Իստոչնա Իլիջա քաղաքը։
Բնակչություն
Ըստ 2013 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 15233 մարդ ։
Բնակավայրեր
Համայնքի կազմի մեջ են մտնում 5 բնակավայրեր, որոնց թվում է Իստոչնա Իլիջա քաղաքը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերբական Հանրապետության համայնքներ
Powerwolf
Powerwolf-ը (Փաուերվուլֆ) գերմանական փաուեր մետալ խումբ է, ստեղծվել է 2003 թվականին Մեթյու Գրեյվուլֆի և Չարլսզ Գրեյվուլֆի կողմից։ Խումբն աչքի է ընկնում իր մութ թեմաներով և պատկերներով երգեր ունենալու համար։ Նրանց երգերը ռոմանացի մարդագայլերի և վամպիրների մասին են և պարունակում են մութ կրոնական հեքիաթներ։
Պոդաքսիս վարսանդային
Պոդաքսիս վարսանդային, Podaxaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Հասմիկ Հայրապետյան
Հասմիկ Սուրենի Հայրապետյան, կենսաբան, գենետիկ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (2002)։
Պոդաքսիս վարսանդային
Նկարագրություն
Պտղամարմինները ունեն մինչև 25 սմ բարձրություն։ 3-6 x 1-3 սմ պերիդիումը ձվաձև կամ էլիպսաձև է։ Էկզոպերիդիումը թեփուկավոր է և հասունանալուց սովորաբար թափվող։ Արտաքինից սպիտակ և կաշվեգույն, երբեմն ժանգագույն էնդոպերիդիումը բարակ է, սկզբում՝ հարթ, փայլուն կամ թելիկավոր, կնճռոտված, ապա՝ պատառոտված։ 5-7 x 0,2–7 սմ, սպիտակ, փխրուն, պարուրաձև ոլորված, արագ ոչնչացող թեփուկներով ծածկված ոտիկը հիմքում պալարաձև հաստացած է, երբեմն պատյանի (վոլվա) մնացորդներով։ Երիտասարդ վիճակում սպիտակ գլեբան հասունանալուց հետո կարմրաշագանակագույն է։ Կարմրագորշ կամ շագանակագույն կապիլիցիումի հիֆերը ձիթապտղագույն են, միջնապատերով, լավ զարգացած, թույլ ճյուղավորված։ Սպորափոշին մուգ շագանակագույն է, իսկ 7-16 x 7-12 մկմ, մուգ շագանակագույն սպորները՝ հարթ, ձվաձև, ծլման ծակոտիներով, էլիպսոիդալ կամ գնդաձև ։
Հասմիկ Հայրապետյան
Կենսագրություն
1988 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1992-2003 թվականներին աշխատել է Երևանի պետական համալսարանում։ 1992 թվականից աշխատում է ՀՀ ԳԱԱ Բժշկական գենետիկայի կենտրոնում որպես առաջատար գիտաշխատող։
Պոդաքսիս վարսանդային
Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Ասիան, Աֆրիկան, Հյուսիային Ամերիկան, Հարավային Ամերիկան, Ավստրալիան, Հարավային Կովկասը (Հայաստան)։ Տարածված է արևադարձային և մերձարևադարձային գոտիներում, հազվադեպ նաև տափաստաններում։ Հայաստանում տեսակի եզակի օրինակները հայտնաբերված են միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում՝ «Խոսրովի անտառ» արգելոցի տարածքում ։
Հասմիկ Հայրապետյան
Կենսագրություն
Աշխատանքները վերաբերում են հայերի մոտ պարբերաբար հիվանդության համար պատասխանատու MEFV գենի մուտացիաների տարածման, հիվանդության գենոտիպի և ֆենոտիպի ուժհարաբերակցության ուսումնասիրմանը և այդ հիվանդությունը մոդիֆիկացնող գործոնների բացահայտմանը ։
Պոդաքսիս վարսանդային
Էկոլոգիա
Հանդիպում է ժայռոտ վայրերում, ավազների վրա, 1200-1700 մ բարձրության վրա, չորային, շոգ եղանակին, մայիս ամսին։ Պսամոտրոֆ է ։
Հասմիկ Հայրապետյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կենսաբաններ Կատեգորիա:Հայ գենետիկներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Powerwolf
Կենսագրություն
Եղբայրներ Չարլզ և Մեթյու Գրեյվուլֆները երկար տարիներ միասին նվագակցելով, որոշեցին ստեղծել խումբ, և այսպես սկսվեց Powerwolf-ի գործունեությունը։ Հետագայում եղբայրներն ավելացրեցին ֆրանսիացի Ստեֆան Ֆոնեբրաին և գերմանացի Ֆալկ Մարիա Շլեգելին իրենց խմբում, սակայն չէին կարողանում գտնել հարմար երգիչ։ Միևնույն ժամանակ, արձակուրդներին Ռումինիայում խումբը սկսել է երգեր գրել և եղբայրները հանդիպել են Աթիլա Դորնին ։ Դորնը, ով սովորել էր դասական օպերա Բուխարեստի երաժշտական ակադեմիայում, տեղափոխվեց խմբի ծննդավայր Սաարբրյուքեն և դարձավ Powerwolf-ի գլխավոր երգիչը։ Քանի որ Դորնը ռումինկան մարդագայլերի լեգենդների սիրահար էր, ստեղծվեց նրանց Return in Bloodred («Վերադառնալ արյան մեջ») դեբյուտային ալբոմը։ 2007 թվականին նրանք ձայնագրեցին իրենց երկրորդ ալբոմը Lupus Dei («Գայլ Աստված») անվանմամբ, որի իմաստի մեջ գլխավոր դեր էր կատարում գայլը և նրա արյան ցանկություն ունենալը ։
Powerwolf-ի երրորդ ալբոմը՝ Bible of the Beast («Հրեշի Աստվածաշունչը») ձայնագրվել է 2009 թվականի ապրիլի 25-ին։
Նրանց չորրորդ ալբոմն անվանվեց՝ Blood of the Saints («Սրբերի արյուն»), որը ձայնագրվել է 2011 թվականի հուլիսի 29-ին Եվրոպայում և Օգոստոսի 2-ին ԱՄՆ-ում։
2012 թվականին խումբը ձայնագրում է իրենց առաջին կենդանի ալբոմը՝ Alive in the Night («Գիշերը կենդանի»)։ Այն ներառում էր 10 երգ և ուներ 45 րոպեից ավել տևողություն։
Խումբը հայտնի է դարձել 2012 թվականին Բրազիլիայում, ֆեյսբուքյան էջում գովազդի շնորհիվ
Powerwolf ձայնագրել է Preachers of the Night («Գիշերվա քարոզիչները») ալբոմը 2013 թվականի հուլիսի 18-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանական փաուեր մետալ խմբեր Կատեգորիա:2003 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Ապարեսիդա դու Տաբոադու
Ապարեսիդա դու Տաբոադու (Aparecida do Taboado), համայնք Բրազիլիայում՝ Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի հյուսիսարևելյան մասում։ Բնակչությունը կազմում է 19 823 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 750,130 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 7,21 մարդ/կմ2։
Պոդաքսիս վարսանդային
Պահպանություն
Պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» արգելոցի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում ։
Ապարեսիդա դու Տաբոադու
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1948 թվականի սեպտեմբերի 28-ին։
Պոդաքսիս վարսանդային
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սնկեր Կատեգորիա:Խոցելի սնկեր Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Ապարեսիդա դու Տաբոադու
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու դու Սուլ նահանգի բնակավայրեր
Կրթությունը և գիտությունը Արցախում (հանդես)
Կրթությունը և գիտությունը Արցախում, գիտամեթոդական և գիտահանրամատչելի պարբերական ուսուցիչների, դասախոսների և սովորողների համար։
Վանի թագավորություն
Վանի թագավորություն  , պետություն Հայկական լեռնաշխարհում՝ մ.թ.ա. 9-6-րդ դարերում։ Թագավորության արքաների թողած արձանագրություններում երկիրը կոչվում է «Բիայնիլի» , երբեմն՝ «Նաիրի» , ասորեստանյան աղբյուրներում այն հիշատակվում է որպես «Ուրարտու»  , իսկ Աստվածաշնչում՝ «Արարատյան թագավորություն» անուններով։
Թագավորության հիմնադիր արքա է հիշատակվում Արամեն, որը կառավարել է մ․թ․ա 859-843 թվականներին։ Նրա մասին տեղեկություններ են պահպանվել Ասորեստանի Սալմանասար Գ թագավորի (մ.թ.ա. 859-824) արձանագրություններում։ Արամեին հաջորդել է Լուտիպրին մ.թ.ա. 844-834թթ., այնուհետև Սարդուրի Ա-ն, որը մ․թ․ա․ 830-ական հզորացրել է երկիրը և Վանա լճի ափին հիմնել Վան (Տուշպա, Տոսպ) մայրաքաղաքը, որի անունից էլ առաջացել է թագավորության անունը՝ Վանի թագավորություն։ Սարդուրի Ա-ին հաջորդում է Իշպուինին, որը իր որդի Մենուայի հետ իրականացնում է մի շարք բարեփոխումներ և շարունակում հզորացնել երկիրը։ Վանի թագավորությունը իր հզորության գագաթնակետին է հասել Արգիշտի Ա-ի գահակալման ժամանակաշրջանում (մ.թ.ա. 786-764)։ Նա կազմակերպել է մի շարք արշավանքներ դեպի Ասորեստան և այլ երկներ։ Նա շրջափակման մեջ է գցել Ասորեստանը, որի հետևանքով հակառակորդի զորավարները սարսափում էին նրանից և ասում, որ «նրա անունը հնչում է ինչպես ծանր հողմ»։ Արգիշտի Ա-ից հետո գահը անցնում է նրա որդի Սարդուրի Բ-ին, որը նույնպես շարունակում է տարածքային նվաճումները։ Սարդուրի Բ-ից հետո երկրում սկսում է անկման ժամանակաշրջան, որի ժամանակ գահակալում են Ռուսա Ա-ն, Արգիշտի Բ-ն, Ռուսա Բ-ն, Սարդուրի Գ-ն, Սարդուրի Դ-ն, Էրիմենան, Ռուսա Գ-ն և Ռուսա Դ-ն։ Թագավորությունը վերջնական անկում է ապրում մ․թ․ա 590 թվականին։
Անվանումների նույնականացում
Ասորեստանի Ասարհադդոն VIII թագավորը մ.թ.ա. 680 թվականին փորագրված արձանագրությունների մեջ պատմում է, որ մ.թ.ա. 681 թվականին իր երկու եղբայրները իրենց հոր՝ Ասորեստանի թագավոր Սենեքերիմի դեմ դավադրություն են կազմակերպում ու սպանում նրան։ Հետո ըստ այդ արձանագրությունների՝ նրանք փախչում են Ուրարտու։ Աստվածաշնչում՝ Թագավորների 4-րդ գրքում, նույնպես գրված է այս դեպքի մասին։ Բայց այստեղ ասված է, որ երկու եղբայրները՝ Ադրամելիքն ու Սարասարը, իրենց հորը սպանելով, փախել են Արարատի երկիր։ Հայտնի է, որ հնագույն ժամանակներից «Արարատի երկիր» կոչվում էր Հայաստանը (Հայքը)։ Այդ մասին գրված է նաև հայկական հնագույն «Հայկ և Բել» վեպում ։ Նույն այս դեպքի մասին 5-րդ դարի հայ պատմիչներից գրել է Մովսես Խորենացին։ Նա պատմում է, որ երկու եղբայրները իրենց հորը՝ Սենեքերիմին սպանելուց հետո «փախան եկան մեզ մոտ»։ Պարզ է, որ Խորենացին գրելով «մեզ մոտ»՝ նկատի ուներ իր հայրենիքը՝ Հայաստանը։ Ուրեմն, ըստ Խորենացու, հայրասպան եղբայրները եկել են Հայք։ Վերջապես, նույն դեպքի մասին, փոքր-ինչ փոփոխված, պատմվում է նաև հայոց «Սասնա ծռեր» («Սասունցի Դավիթ») դյուցազնավեպում։ Այստեղ էլ փախստական եղբայրները գալիս են Հայաստանի Սասուն գավառը ։