cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բուլագ-Օտագի
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 320 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Սամվել Կոսյան
Սամվել Նորայրի Կոսյան, հայ բանաստեղծ, լրագրող, դրամատուրգ, Հայաստանի գրողների միության անդամ (1976 թ.)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1947 թ. հունվարի 24-ին, Երևանում։ Ավարտել է ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը։ Աշխատել է մի շարք խմբագրություններում, 1995-2003 թթ. ծառայել է ՀՀ զինված ուժերում։ 2004 թ. աշխատում է «Գրական թերթ»-ում որպես պատասխանատու քարտուղար, այնուհետև՝ գլխավոր խմբագիր։ Հեղինակ է մի շարք ժողովածուների, թատերգությունների, գրում է նաև մանուկների համար։ Նրա թատերգությունները բեմադրվել են Հովհ. Թումանյանի անվան տիկնիկային և Համազգային թատրոններում։
Կոսյանի սցենարներով նկարվել են մուլտիպլիկացիոն կինոնկարներ։ Զբաղվել է նաև թարգմանությամբ, ունի թարգմանական ժողովածուներ։ Թարգմանվել է ինչպես նախկին խորհրդային հանրապետությունների լեզուներով, այնպես էլ՝ գերմաներեն, ֆրանսերեն, պարսկերեն, անգլերեն  ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Լիտվերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Ամեն ինչ թիփ թոփ կամ Զակի և Քոդիի կյանքը
«Ամեն ինչ թիփ թոփ կամ Զաքի և Քոդիի կյանքը» (The Suite Life of Zack & Cody), ամերիկյան հեռուստասերիալ, կատակերգություն՝ բաղկացած երեք եթերաշրջաններից։ Սերիալը ստեղծվել և պատկանում է Ուոլթ Դիսնեյ ընկերությանը։ ԱՄՆ-ում սերիալը ցուցադրվել է Disney Channel և Disney XD ալիքներով։
Սյուժե
Զաք և Քոդի Մարտին (Դիլան և Քոուլ Սփրոուս)՝ տասներկուամյա երկվորյակներն, ապրում են հիասքանչ հյուրանոցում՝ «Թիփ-թոփ» , որտեղ երգում է իրենց մայրը՝ Քերրին (Քիմ Ռոդս)։ Նրանք հաճախ են հայտնվում անհեթեթ իրավիճակներում, որտեղից նրանց միշտ օգնում են դուրս գալ իրենց ընկերները՝ Մեդդին (Էշլի Թիսդեյլ), հյուրանոցի տնօրենի աղջիկ՝ Լոնդոնը (Բրենդա Սոնգ), մեխանիկ և սանտեխնիկ Արվինը (Բրայան Ստեփանեկ), միջանցքային սպասավոր Էստեբանը (Ադրիան Ռ'Մանտե), մենեջեր Պարոն Մոսբին (Ֆիլ Լյուիս), դռնապան Նորմանը, մատուցող Պատրիկը (Պատրիկ Բրիստու) և սպասավորուհի Մյուրիելը (Էստել Հարրիս) և ուրիշներ։
Չնայած նրան, որ նրանք արտաքնապես իրար նման են, սակայն բնավորությամբ երկվորյակները տարբեր են։ Զաքը լավատես է և կատակասեր, հաճախ է կատարում հիմար քայլեր, տանել չի կարողանում դպրոցը։
Քոդին, հակառակը՝ զգայուն է, միամիտ, ճշմարտասեր, լավ աշակերտ է։
Հիմնականում գործողությունները տեղի են ունենում հյուրանոցում, երբեմն եղբայրների դպրոցում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Կիֆոզ
Կիֆոզ (հունարեն՝ κυφός՝ կուզ, սապատ), ողնաշարի չափազանց ուռուցիկ անոմալ կիֆոտիկ թեքություն (կորություն), որը կարող է առաջանալ կրծքային, կրծքագոտկային և գոտկային հատվածներում ։ Այն կարող է լինել այնպիսի դեգեներատիվ խնդիրների հետևանք, ինչպիսիք են՝ հոդաբորբ, զարգացման խնդիրներ, հիմնականում՝ Շոյերմանի հիվանդություն, օստեոպորոզ՝ ողի սեղմված կոտրվածքով, միելոմա կամ վնասվածք։ Ողնաշարի կրծքային հատվածը նորմալ վիճակում տարածվում է 1-ինից 12-րդ ողերի երկայնքով և պետք է ունենա թեթևակի կիֆոտիկ (թեք) անկյուն՝ 20°-45°: Երբ թեքությունը գերազանցում է 45°-ը, այդ երևույթն անվանում են «կիֆոզ» կամ «հիպերկիֆոզ»։ Շոյերմանի հիվանդությունը հիպերկիֆոզի ամենադասական օրինակն է և հանդիսանում է պատանեկության տարիներին զարգացող սեղմված ողի հետևանք։ Պատճառը դեռևս անհայտ է. այս երևույթը համարվում է բազմագործոն, առավել հաճախ դիտվում է տղամարդկանց մոտ, քան կանանց ։
Դեֆորմացիայի տեսանկյունից կիֆոզը հանդիսանում է ողնաշարի պաթոլոգիական ծռում, երբ ողնասյան հատվածները կորցնում են գոտկային ուրվագիծը լիովին կամ մասնակիորեն։ Սա առաջացնում է մեջքի խոնարհում, որը դիտվում է որպես կոր կեցվածք։
Թեև կիֆոզի դեպքերի մեծ մասը մեղմ է ընթանում և պարզապես պահանջում է հսկողության սահմանում, կարող են հանդիպել նաև ծանր դեպքեր, որոնք չափազանց հյուծիչ են։ Կիֆոզի բարձր աստիճանները կարող են պատճառել սուր ցավ և անհարմարություն, շնչելու և մարսողության բարդություններ, սիրտանոթային խանգարումներ, նյարդաբանական դեֆիցիտ և, ավելի սուր դեպքերում, կյանքի զգալիորեն կրճատվող տևողություն։ Ծռումների նման տեսակները սովորաբար լավ չեն ենթարկվում կոնսերվատիվ բուժման, և գրեթե միշտ առաջանում է ողնաշարի վիրահատության անհրաժեշտություն, որը կարող է վերականգնել ծռվածության բնականոն աստիճանը։
Դասակարգում
Գոյություն ունի կիֆոզի մի քանի տեսակ (ՀՄԴ-10 դասակարգմամբ).
Աստիճանակարգում
Կիֆոզը կարող է աստիճանակարգվել ըստ ծանրության՝ ելնելով Քոբի անկյունից։ Դա այն անկյունն է, որը ձևավորվում է կորությունից վեր գտնվող ողներից մեկի վերին եզրի նկատմամբ զուգահեռ տարված գծի և կորությունից մեկ մակարդակ ներքև գտնվող ողի ստորին եզրի նկատմամբ զուգահեռ տարված գծի միջև ։ Կարող է չափվել նաև սագիտալ հաշվեկշիռը, որը կողմնային ռենտգենոգրաֆիայով դիտելիս C7 ողի կենտրոնի և S1 ողի վերին-հետին եզրի միջև հորիզոնական հեռավորությունն է ։
Բուժում
Կիֆոզի ախտորոշումը հիմնականում իրականացվում է զննման և չափման միջոցով։ Ինքնածին (իդիոպաթիկ) պատճառները, ինչպիսիք են սեպաձև ողերը կամ այլ անոմալիաները, կարող են հաստատվել ռենտգենոգրաֆիայի միջոցով։ Օստեոպորոզը, որը կիֆոզի պոտենցիալ պատճառ է, կարող է հաստատվել ոսկրի խտության սկանավորման (դենսիտոմետրիայի) միջոցով։ Դիրքային կրծքային կիֆոզը կարող է բուժվել կենտրոնացումն ամրապնդող վարժություններով։ Անկյունաձև կրծքային կիֆոզը սեպաձև ողների, կոտրվածքների կամ ողնային այլ անոմալիաների պատճառով ավելի դժվար է կարգավորել, քանի որ ճիշտ կեցվածքի վերականգնումը կարող է անհնար լինել ողում կառուցվածքային փոփոխություն կատարելու միջոցով։ Երեխաները, ում զարգացումը դեռևս չի ավարտվել, կարող են անցնել կազդուրման երկարատև փուլեր։ Կարող են ցուցվել վարժություններ, որոնք միտված են մեջքի մկանների գերլարումից առաջացած անհարմարությունները մեղմացնելուն։ Անկյունաձև կիֆոզի սուր դեպքերի ժամանակ կարող է ցուցվել վիրահատական միջամտություն։
Կորսետներ
Օրթոպեդիկ կորսետներն իրենց արդյունավետությունը ցույց են տվել պատահական վերահսկվող հետազոտությունների ժամանակ ։ Վերջինս հիմնականում բժշկական գիտափորձ է, որի ժամանակ մասնակիցները բաժանվում են երկու խմբերի, որոնցից մեկում կատարվում է փորձարկում, իսկ մյուսում կիրառվում է բուժման ստանդարտ մեթոդ կամ պլացեբո ։ Գիտափորձի արդյունքում էլ պարզվում է բժշկական միջամտության տարբեր ձևերի արդյունավետությունը ։
Ժամանակակից CAD/CAM կորսետներն օգտագործվում են կիֆոզի տարբեր տեսակները բուժելու համար։ Այլ կորսետների համեմատությամբ դրանք շատ ավելի հեշտ է կրել, իսկ ուղղման հնարավորություններն ավելի մեծ են։ Քանի որ ծռումները հանդիպում են երեք հիմնական հատվածներում՝ կրծքային, կրծքագոտկային և գոտկային, ուստի կիրառվում են կորսետների տարբեր տեսակներ, որոնք ունեն իրենց յուրահատուկ առավելություններ և թերություններ ։
Ֆիզիոթերապիա
Գերմանիայում ինչպես Շոյերմանի հիվանդության, այնպես էլ գոտկային կիֆոզի բուժման համար կիրառվող հիմնական մեթոդը Շրոթի մեթոդն է՝ ֆիզիոթերապիա սկոլիոզի և դրա հետ կապված ողնաշարային ծռումների համար ։ Այն կատարվում է մեջքի վրա պառկած դիրքում սրբանային հատվածում բարձ դնելով, որից հետո ողնաշարի պարանոցային հատվածում դեպի հետ ձգումներ են կատարվում։
Վիրահատություն
Շատ ծանր դեպքերում կարող է կիրառվել վիրահատական բուժում։ Ողների զարգացող կիֆոտիկ դեֆորմացիայով տառապող հիվանդների մոտ կիֆոպլաստիկան կարող է դադարեցնել դեֆորմացիայի զարգացումը և մեղմացնել ցավը։ Կիֆոպլաստիկան նվազագույն ինվազիվ մեթոդ է, որի դեպքում պահանջվում է մաշկի վրա անել փոքր բացվածք։ Հիմնական նպատակը վնասված ողն իր մարմնի նախնական բարձրությանը հնարավորինս մոտեցնելն է ։
Բարդություններ
Կիֆոզի դեպքում ողնաշարի վիրահատության հետ կապված լուրջ բարդությունների ռիսկը մոտ 5% է, ինչպես և սկոլիոզի վիրահատության դեպքում։ Հնարավոր բարդություների թվին են դասվում փափուկ հյուսվածքի բորբոքումը կամ խորը բորբոքային երևույթները, շնչառական խանգարումները, արյունահոսությունը, նյարդի վնասումը։ Վերջին տվյալները վկայում են, որ իրական բարդությունները կարող են էականորեն ավելի բարձր լինել։ Անգամ այն հիվանդների շրջանում, ովքեր չեն ունենում լուրջ բարդություններ, նրանցից մոտ 5%-ը ունենում է հինգ տարի անց վիրահատական միջամտությունը կրկնելու կարիք, և ընդհանուր առմամբ անհայտ է, թե ինչ կարելի է սպասել վիրահատությունից երկարաժամկետ հեռանկարում ։ Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ ողնաշարի ծռումների նշաններն ու ախտանիշերը չեն կարող փոխվել վիրահատական միջամտության օգնությամբ՝ վիրահատությունը մնում է զուտ կոսմետիկ ցուցում ։ Դժբախտաբար, վիրահատության կոսմետիկ արդյունքները ոչ միշտ են կայուն լինում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օրթոպեդիա Կատեգորիա:Հիվանդություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բժշկական եզրեր
Փառանձեմ Սարուխանյան
Փառանձեմ Գևորգի Սարուխանյան, հայ մանրէաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1961)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1967)։
Կենսագրություն
Աշխատանքները վերաբերում են արտադրողական միկրոօրգանիզմների կենսաբանական առանձնահատկություններին։ Սարուխանյանի հետազոտությունների շնորհիվ ստացվել և արտադրության (կաթի, պանրի, գինու, հացի և այլն) մեջ ներդրվել են մի շարք խմորասնկեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայ մանրէաբաններ
ԽՍՀՄ Զինված ուժեր
ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ի կառուցվածք
ԽՍՀՄ ԶՈՒ կազմված է եղել ռազմավարական նշանակության հրթիռային, ցամաքային, հակաօդային պաշտպանության (ՀՕՊ) զորքերից, ռազմաօդային ուժերից (ՌՕՈՒ), ռազմածովային նավատորմից (ՌԾՆ), ԶՈՒ-ի թիկունքից, քաղաքացիական պաշտպանության շտաբներից և զորքերից։ Դրանք, իրենց հերթին, բաժանված են եղել զորատեսակների, հատուկ զորքերի և այլն։ Զինված ուժերի ղեկավարությունը վստահված է եղել ԽՄԿԿ կենտրոնական կոմիտեին, ԽՍՀՄ գերագույն խորհրդին և ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհրդին։
ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ի ղեկավարություն
Պաշտպանության մինիստրության կազմի մեջ են մտել ԶՈՒ Գլխավոր շտաբը, ԶՈՒ-ի տեսակների գլխավոր հրամանատարների վարչությունները և այլն։ ԽՄԿԿ Կենտկոմը ԶՈՒ-ում կուսակցական-քաղաքական աշխատանքն իրականացրել է խորհրդային բանակի և ՌԾՆ-ի գլխավոր քաղաքական վարչության միջոցով։ ԶՈՒ-ի նյութական ապահովությունն իրականացրել են թիկունքի վարչություններն ու ծառայությունները, որոնք ենթարկվել են պաշտպանության մինիստրի տեղակալ ԶՈՒ-ի թիկունքի պետին։
ԽՍՀՄ տարածքի ռազմական բաժանում
ԽՍՀՄ տարածքը բաժանված է եղել ռազմական օկրուգների։ Նախկին սոցիալիստական ճամբարի պետությունների համատեղ անվտանգությունն ապահովելու, դաշնակցային պարտավորությունը կատարելու համար ՄԺՀ, ԳԴՀ, ԼԺՀ, ՀԺՀ և ՉԽՍՀ տարածքներումում ժամանակավորապես տեղավորված են եղել սովետական զորախմբեր։ ԶՈՒ-ի տեսակներում, ռազմական օկրուգներում, բանակներում, նավատորմերում ստեղծված են եղել ռազմական խորհուրդներ։ Զինված ուժերը համալրվել են սովետական քաղաքացիներից՝ ընդհանուր զինապարտության օրենքի հիման վրա։ Զինակոչվել են 18 տարին լրացած արական սեռի ներկայացուցիչները՝ 1, 5-3 տարով։ Սպայական կադրերը, որոնք պատրաստվում են ռազմական ուսումնարաններում, համալրվում են կամավոր սկզբունքով։ Սովետական բանակի և ՌԾՆ-ի պատմությունն սկսվում է աշխարհում առաջին սոցիալիստական պետության կազմավորման ժամանակաշրջանից։
Կարմիր բանակի և նրա զորամասերի կազմավորում
Սովետների համառուսաստանյան 2-րդ համագումարի որոշմամբ (1917-ի հոկտեմբերի 26 (նոյեմբերի 8)) ստեղծվեց ռազմածովային կոմիտե, որը 1917 թվականի հոկտեմբերի 27 (նոյեմբերի 9)-֊ից կոչվեց ռազմածովային գործերի ժողկոմխորհ, 1917 թվականի դեկտեմբերից՝ ռազմական կոմիսարների կոլեգիա։ 1918 թվականի փետրվարին ստեղծվեց երկու ժողկոմատ՝ ռազմական և ռազմածովային գործերի։ 1918 թվականի հունվարի 15(28)-ին ժողկոմխորհը դեկրետ ընդունեց կամավոր սկզբունքով բանվորագյուղացիական կարմիր բանակ (ԲԳԿԲ), իսկ հունվարի 29 (փետրվարի 11)-ին՝ բանվորագյուղացիական կարմիր նավատորմ (ԲԳԿՆ) ստեղծելու վերաբերյալ։ Հարձակման անցած գերմանական զորքերի դեմ կռվելու համար սովետական կառավարությունը 1918 թվականի փետրվարի 21-ին Լենինի գրած «Սոցիալիստական հայրենիքը վտանգի մեջ է» կոչ-դեկրետով դիմեց ժողովրդին։ Սկսվեց կամավորների զանգվածային ցուցակագրումը կարմիր բանակ և դրա զորամասերի կազմավորումը։ Ի նշանավորումն բոլշևիկյան ուժերի ընդհանուր զորահավաքի և Փետրվարի 23-ին զավթիչներին ցույց տված դիմադրության, այդ օրը ԽՍՀՄ-ում նշվել է իբրև համաժողովրդական տոն՝ սովետական բանակի և ՌԾՆ-ի օր։ 1918-1920 թվականների քաղաքացիական պատերազմի և ռազմական ինտերվենցիայի տարիներին ԲԳԿԲ և ԲԳԿՆ-ի կառուցումն ընթանում էր բարդ պայմաններում։ ԲԳԿԲ-ի և ԲԳԿՆ-ի համալրումը կամավորներով չէր կարող ապահովել զանգվածային կանոնավոր բանակի ստեղծումը։ 1918 թվականի ապրիլի 20-ի տվյալներով կարմիր բանակում կար ընդամենը մոտ 200 հազար մարդ։ 1918 թվականի հուլիսի 10-ին Սովետների համառուսաստանյան 5-րդ համագումարը որոշում ընդունեց աշխատավորների (18-40 տարեկան) համընդհանուր զինապարտության հիման վրա կարմիր բանակ կազմակերպելու, բանակում և նավատորմում զինվորական կոմիսարների ինստիտուտ մտցնելու մասին։ 1918 թվականի սեպտեմբերի սկզբին կարմիր բանակում արդեն հաշվվում էր 550 հազար մարդ։ 1918 թվականի սեպտեմբերի 6-ին ստեղծվեց Հանրապետության ռազմահեղափոխական խորհուրդ (ՀՌՀԽ), որն իրականացնելու էր զորքերի օպերատիվ և կազմակերպական ղեկավարությունը։ Պատճառաբանելով, որ «իմպերիալիզմը կարող է նոր հարձակումներ նախատեսել», Լենինը առաջ քաշեց 3 միլիոնանոց բանակ ստեղծելու ծրագիր։ 1918 թվականի սեպտեմբերին ստեղծվեց ՀՌՀԻ-ի Դաշնային շտաբ (1921 թվականի փետրվարից՝ ԲԳԿԲ-ի շտաբ), որը ենթարկվում էր գլխավոր հրամանատարին և զբադվում զորքերի նախապատրաստմամբ ու ռազմական գործողությունների ղեկավարությամբ։
Բանվորա-գյուղացիական պաշտպանության խորհուրդ
1918 թվականի նոյեմբերի 30-ին ստեղծվեց Բանվորա-գյուղացիական պաշտպանության խորհուրդը (Совет Рабочей и Крестьянской Обороны)՝ Վլադիմիր Լենինի գլխավորությամբ։ 1919 թվականի մարտին, ՌԿԿ 8-րդ համագումարը հավանություն տվեց ռազմական կառուցման լենինյան ճանապարհին, հակահարված հասցրեց, այսպես կոչված, ռազմական ընդդիմության ներկայացուցիչներին, որոնք դեմ էին կանոնավոր բանակ ստեղծելուն, հին զինվորական մասնագետների օգտագործմանը։ Համագումարը որոշեց ստեղծել ՀՌՀԽ-ի քաղաքական բաժանմունք, որը 1919 թվականի մայիսին վերակազմվեց քաղվարչության։ 1919 թվականի վերջին կարմիր բանակում կար 3 մլն, 1920 թվականի աշնանը՝ 5, 5 միլիոն մարդ։ Բանվորները կազմում էին 15%, գյուղացիները՝ 77% և այլք՝ 8%։
Կարմիր բանակի ստեղծմանը զուգընթաց զարգանում էր մարքսիստական-լենինյան քարոզչության վրա հիմնված խորհրդային ռազմական գիտությունը։ Ստեղծվեցին կարմիր բանակի առաջին կանոնադրությունները։ Քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո կարմիր բանակն անցավ խաղաղ դրության և կրճատվեց 10 անգամ։ 1923 թվականին վերստեղծվեց ռազմական և ծովային գործերի միացյալ ժողկոմատը։ Ռազմական ռեֆորմի ընթացքում 1924-1925 թվականին կրճատվեց և նորացվեց կենտրոնական համակարգը, մտցվեցին զորամասերի և միավորումների նոր հաստիքներ։ 1925 թվականին ընդունվեց ընդհանուր միութենական օրենք «Պարտադիր զինծառայության մասին», որն ամրապնդեց ռազմական ռեֆորմի միջոցառումները։
1937 թվականին բանակի և նավատորմի շարքերում կար 1, 5 մլն, 1941 թվականի հունիսին՝ մոտ 5 միլիոն մարդ։ 1934 թվականին ԽՍՀՄ ԿԳԿ վերացրեց ԽՍՀՄ ՌՀԽ, ռազմական և ծովային գործերի ժողկոմատը վերանվանվեց ԽՍՀՄ պաշտպանության ժողկոմատ։ 1935 թվականին ԲԳԿԲ-ի շտաբը վերակազմվեց Գլխավոր շտաբի։ 1937 թվականին ստեղծվեց ընդհանուր միութենական ՌԾՆ-ի ժողկոմատ, կարմիր բանակի քաղվարչությունը վերանվանվեց քաղաքացիական պրոպագանդայի գլխավոր վարչություն։ 1939 թվականի սեպտեմբերի 1-ին ընդունվեց «Համընդհանուր զինապարտության մասին» օրենք։ Բարելավվեց բանակի սոցիալական կազմը, զինվորների և կրտսեր հրամանատարական կազմի 40-50%-ը այսպես կոչված բանվոր դասակարգի ներկայացուցիչներ էին։ 1939 թվականին կային 14 ռազմական ակադեմիաներ, ցամաքային զորքերի 63, ՌԾՆ-ի 14 ռազմական ուսումնարաններ, օդաչուական և օդաչուատեխնիկական 32 դպրոց։ 1935 թվականի սեպտեմբերին մտցվեցին անհատական զինվորական, 1940 թվականի մայիսից՝ գեներալական և ծովակալական կոչումներ։ Տեխնիկական հագեցվածությունը հնարավորություն տվեց բարելավել զորքերի կազմակերպական կառուցվածքը։ Հետագա զարգացում ստացավ ռազմական ստրատեգիան, որի տեսական դրույթները ստուգվեցին 1939-1940 թվականներին՝ Խասան լճի, Խալխին Գոլ գետի շրջանում և խորհրդա-ֆինլանդական պատերազմում կարմիր բանակի մարտական գործողություններում։
Խորհրդային Միության Հայրենական մեծ պատերազմի (1941-1945) նախօրեին, խորհրդային բանակը դեռևս պատրաստ չէր դիմադրելու Նացիստական Գերմանիային։ Ստալինը համոզված էր, որ Գերմանիան 1941 թ. ընթացքում չէր հարձակվի ԽՍՀՄ-ի վրա։ Այնուամենայնիվ, 1941 թվականի հունիսի 22-ին, չնայած ստորագրված համաձայնագրին, Գերմանիան հարձակվեց ԽՍՀՄ-ի վրա։ Գերմանական զորքերը պատերազմի առաջին ամիսներին կարողացան հարյուրավոր կիլոմետրեր խորանալ ԽՍՀՄ տարածքում։ Մինչև 1941 թվականի հուլիսի 1-ը պահեստից զորակոչվեց 5, 3 միլիոն մարդ։ Երկրի տնտեսության հիմնական ճյուղերն անցան ռազմական արտադրության։ 1941 թվականի հունիսի 30-ին ստեղծվեց արտակարգ մարմին՝ Պաշտպանության պետական կոմիտե (ՊՊԿ, Ստալինի նախագահությամբ), որը ղեկավարում էր երկրի ամբողջ կյանքը, միավորում թիկունքի և ճակատի բոլոր ուժերը՝ հակառակորդին դիմագրավելու համար։ 1941 թվականի օգոստոսի 8-ին ստեղծվեց Գերագույն գլխավոր հրամանատարության (ԳԳՀ) ռազմակայանը, որը ԶՈԻ-ի ստրատեգիական ղեկավարությունն իրականացնում էր Դլխավոր շտաբի միջոցով։
ԽՄԿԿ-ի և խորհրդային կառավարության արտակարգ միջոցառումների արդյունքներ
Այնուամենայնիվ, շնորհիվ Խորհրդային Միության ժողովուրդների, 1941-ի վերջին կանգնեցվեց ֆաշիստական զորքերի առաջխաղացումը Մոսկվայի, Լենինգրադի և կենսականորեն կարևոր այլ կենտրոնների մատույցներում։ Մոսկվայի ճակատամարտում (1941-1942), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, առաջին խոշոր պարտությունը հասցվեց հակառակորդին։ Կայծակնային պատերազմի (բլիցկրիգ) պլանը կասեցվեց։ 1942 թվականի ամռանը ռազմական գործողությունների կենտրոնը փոխադրվեց հարավ։ Գերմանական զորքերը ձգտում էին դեպի Վոլգա, Կովկաս, Դոնի և Կուբանի շրջանները։ Խորհրդային Միությունը բոլոր ջանքերը գործադրեց կանգնեցնելու հակառակորդին։
1942 թվականի ամռանը միայն գործող բանակում կար 5, 5 միլիոն մարդ, ավելացավ ռազմական արտադրությունը։ Ստալինգրադի ճակատամարտում (1942-1943) սովետական զորքերը նոր, խոշոր պարտության մատնեցին թշնամուն և իրենց ձեռքը վերցրին ստրատեգիական նախաձեռնությունը։ Այդ հաղթանակը սկզբնավորեց արմատական բեկումը ոչ միայն հայրենական պատերազմի, այլև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքի մեջ։ 1943 թվականին ռազմաարդյունաբերական արտադրանքն ավելացավ 17%֊-ով, իսկ ֆաշիստական Գերմանիայինը՝ 12%-ով։ ԽՍՀՄ ԶՈԻ-ի հզորության աճը, զորահրամանատարների զորավարական արվեստի կատարելագործումը հնարավորություն տվեցին խոշոր հաղթանակ տանել Կուրսկի ճակատամարտում (1943), որը ֆաշիստական Գերմանիային կանգնեցրեց ռազմական աղետի առջև։ ԽՍՀՄ ԶՈԻ, ինչպես նաև Հակահիտլերյան խմբավորման մնացյալ դաշնակիցները վճռական հաղթանակներ տարան 1944-1945 թվականներին։ 1945 թվականի սկզբին ԶՈԻ-ում ընդգրկված էր 11 միլիոն 365 հազար մարդ։ Ստրատեգիական հարձակողական գործողությունների (Լենինգրադի և Նովգորոդի մոտ, Ղրիմում, Աջափնյա Ուկրաինայում, Բելառուսիայում, Մոլդավիայում, Մերձբալթիկայում, Անդրբևեռում) հետևանքով Խորհրդային բանակը կարողացավ հետ մղել նացիստական ուժերի առաջխաղացումը ԽՍՀՄ տարածքում։
1945 թվականին սովետական զորքերն իրականացրին արևելապրուսական, Վիսլա-Օդերի օպերացիաները, իսկ Բեռլինի օպերացիայով վերջնականապես պարտության մատնեցին ֆաշիստական Գերմանիային։ Կատարելով ստանձնած դաշնակցային պարտավորությունները ԽՍՀՄ 1945 թվականի օգոստոսին պատերազմի մեջ մտավ Կայսերական Ճապոնիայի հետ, ՄԺՀ-ի զորքերի հետ պարտության մատնեց ճապոնական Կվանտունյան բանակին և դերակատարում ունեցավ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմն ավարտելու գործում։
Ավելի քան 7 միլիոն մարդ պարգևատրվեց շքանշաններով և մեդալներով, 100 ազգի և ազգության 11600 ներկայացուցիչ արժանացավ Խորհրդային Միության հերոսի կոչման։ Պատերազմի ընթացքում ԽՍՀՄ ԶՈԻ ձեռք բերեցին նշանակալի մարտական փորձ։
ԽՍՀՄ ԶՈԻ-ի զարգացում
Հետագայում զարգացում ապրեց խորհրդային ռազմագիտությունը, առանձնապես ռազմական արվեստը։ 1945 թվականի սեպտեմբերին վերացվեց ՊՊԿ, դադարեցրեց իր գործունեությունը ԴԴՀ ռազմակայանը։ 1946 թվականի փետրվարին Պաշտպանության և ՌԾՆ-ի ժողկոմատների փոխարեն ստեղծվեց ԽՍՀՄ ԶՈԻ-ի միասնական ժողկոմատ, 1946 թվականի մարտին վերանվանվեց ԽՍՀՄ ԶՈԻ-ի մինիստրություն, 1953 թվականից՝ ԽՄՀՄ պաշտպանության մինիստրություն։ Պատերազմից հետո ստեղծվեց Հյուսիս-ատլանտյան դաշինքը (ՆԱՏՕ)։ Սոցիալիստական ճամբարի երկրները, ՆԱՏՕ-ի օրինակով, կնքեցին Վարշավյան դաշինքը (1955)։ Պատերազմից հետո ԽՍՀՄ ԶՈԻ շարունակեց ժամանակակից զենքով և տեխնիկայով հագեցումը, ստեղծվեց միջուկային և ջերմամիջուկային զենք։ Զենքի և ռազմական տեխնիկայի որակական փոփոխությունն անհրաժեշտ դարձրեց էականորեն փոխել ԶՈԻ-ի անձնակազմի ուսուցման ձևերն ու մեթոդները և կազմակերպական կառուցվածքը։ Ստեղծվեցին ԶՈԻ-ի նոր տեսակներ՝ հակաօդային պաշտպանության (1954) և ստրատեգիական նշանակության հրթիռային (1960) զորքեր։ Մովետական ռազմական դոկտրինան ուներ պաշտպանական նպատակ։ Միաժամանակ այն նախատեսում էր ԽՍՀՄ ԶՈԻ-ի վճռական գործողություններ՝ ԽՍՀՄ-ի կամ սոցիալիստական ճամբարի մյուս երկրների նկատմամբ ենթադրյալ որևէ ագրեսիայի հակահարված տալու համար։ Մեծ փոփոխություններ կատարվեցին ԶՈԻ-ի բոլոր տեսակներում։ Ռազմավարական նշանակության հրթիռային զորքերը նախատեսված էին լուծելու միջուկային պատերազմի ստրատեգիական խնդիրները, հագեցված են եղել միջմայրցամաքային և միջին հեռահարության գործողության հրթիռներով։ Ցամաքային զորքերը ԶՈԻ-ի ամենազանգվածային և բազմակողմանի մարտակազմով տեսակն էին։ Կազմված են եղել մոտոհրաձգային, տանկային, հրթիռային զորքերի և հրետանու, ՀՕՊ-ի զորքերի զորատեսակներից։ Օդադեսանտային զորքերը հագեցված էին ավիատրանսպորտի, ինքնագնաց հրետանու, ռեակտիվ, հակատանկային և զենիթային միջոցներով, զրահատրանսպորտյորներով և այլ մարտական տեխնիկայով։ Համաձայն ռազմական կանոնադրության, ՀՕՊ-ի զորքերի գլխավոր խնդիրն է եղել հնարավոր օդային ագրեսիային հակահարված տալը։ ՀՕՊ-ի կրակային ուժի հիմքը կազմում էին զենիթային հրթիռային զորքերը և ՀՕՊ-ի ավիացիան, որն ուներ գերձայնային հրթիռակիր կործանիչ որսիչներ։ ՌՕՈԻ կազմված էին հեռավոր գործողության, ճակատային, բանակային, ռազմատրանսպորտային ավիացիայից, ունեցել են տարբեր նշանակության ինքնաթիռներ։ ՌԾՆ ունի ստորջրյա և վերջրյա ուժեր, ծովային ավիացիա, ծովային հետևակ և առափնյա հրթիռահրետանային զորքեր։
Հատուկ զորքեր
Հատուկ զորքեր (ինժեներական, կապի և այլն) եղել են ԽՍՀՄ ԶՈԻ-ի բոլոր տեսակներում։
Ինժեներական զորքեր
Ինժեներական զորքերն հագեցված են եղել ռազամական բարձր տեխնիկայով։
Կապի զորքեր
Կապի զորքերն ունեցել են ռադիո և ռադիոռելեային ու այլ միջոցներ, որոնք ապահովել են զորքերի ղեկավարությունը բոլոր պայմաններում։ Զինված ուժերի թիկունքը նախատեսված է եղել զորքերը և նավատորմը զենքով, տեխնիկայով, ռազմամթերքով, վառելիքով, պարենով ապահովելու, հաղորդակցության ճանապարհները, տրանսպորտային միջոցները նախապատրաստելու և վերականգնելու, զենքը և տեխնիկան վերականգնելու, բժշկական ապահովման և այլ խնդիրների լուծման համար։
Քաղաքացիական պաշտպանություն
Համաձայն ռազմական կանոնադրության, քաղաքացիական պաշտպանության գլխավոր խնդիրներն էին բնակչության և ժողովրդի տնտեսության պաշտպանությունը հակառակորդի զանգվածային ոչնչացման և այլ հարձակողական զենքի ազդեցությունից։ ԽՍՀՄ ԶՈԻ-ի գլխավոր վճռական ուժը համարվում էին ԽՍՀՄ քաղաքացիները։
ԽՍՀՄ ԶՈԻ և սոցիալիստական մյուս երկրների բանակների հետ մշտապես գտնվել է մարտական համագործակցության մեջ, որը սկզբնավորվել էր Ֆաշիստական Գերմանիայի դեմ մղած պատերազմում։
Ռազմական ակադեմիաներ
Խորհրդային առաջին ռազմական բուհը՝ Գլխավոր շտաբի ակադեմիան, ստեղծվել է Լենինի ցուցումով 1918-ին, 1921-ին վերանվանվել է ԲԳԿԲ ռազմ, ակադեմիա, իսկ 1925-ից կոչվել է Մ․ Վ․ Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիա։ 1918-ին, Պետրոգրադում (այժմ՝ Սանկտ Պետերբուրգ), հիմնվել է թիկունքի և տրանսպորտի ռազմական ակադեմիան (պատմությունը սկսվում է 1800-ից), 1919-ին (1938-ից Մոսկվայում)՝ Վ․ Ի․ Լենինի անվան ռազմական մայրաքաղաքի ակադեմիան, 1920-ին, Մոսկվայում՝ Ե․ ժուկովսկու անվան ռազմաօդային ինժեներական ակադեմիան, 1932-ին, Մոսկվայում՝ Խորհրդային Միության մարշալ ռազմական ակադեմիաներ Մալինովսկու անվան զրահատանկային զորքերի ռազմական ակադեմիան (Ֆ․ է․ Զերժինսկու անվան ռազմատեխնիկական ակադեմիաիդեմիայի մոտորավորման և մեքենայացման ֆակուլտետի և Մոսկվայի ավտոտրակտորային ինստիտուտի հիման վրա, սկզբնապես կոչվել է՝ ԲԳԿԲ-ի մեքենայացման և մոտորավորման ռազմական ակադեմիա, 1943-ից՝ կարմիր բանակի զրահատանկային և մեքենայացման ռազմական ակադեմիա, 1954-ից՝ զրահատանկային զորքերի ռազմական ակադեմիա (1967-ից կրում է ռազմական ակադեմիա, Մալինովսկու անունը), 1932-ին, Լենինգրադում՝ Մ․ Մ․ Բուդյոննու անվան կապի ռազմական ակադեմիա, 1932-ին, Մոսկվայում՝ Խորհրդային Միության մարշալ Մ․ Կ․ Տիմոշենկոյի անվան քիմիական պաշտպանության ռազմական ակադեմիա, 1936-ին, Մոսկվայում՝ Կ․ Ե․ Վորոշիլովի անվան ԽՍՀՄ Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիան (Մ․ Վ․ Ֆրունզեի անվ․ ռազմական ակադեմիայի օպերատիվ ֆակուլտետի հիման վրա, 1941-ից կրում է Կ․ Ե․ Վորոշիլովի անունը), 1940-ին, Մոնինոյում (Մոսկվայի մարգ)՝ Յու․ Ա․ Գագարինի անվան ռազմաօդային ակադեմիան (Գագարինի անվամբ է 1968-ից), 1941-ին՝ Խորհրդային Միության մարշալ Լ․ Ա․ Գովորովի անվան հակաօդային պաշտպանության ռազմաինժեներական ռադիոտեխնիկական ակադեմիան (1946-ից գտնվում է Խարկովում), 1953-ին, Լենինգրադում՝ Մ․ Ի․ Կալինինի անվան ռազմահրետանային ակադեմիան, 1956-ին, Կալինինում՝ Խորհրդային Միության մարշալ Գ․ Կ․ ժուկովի անվան հակաօդային պաշտպանության ռազմական, հրամանատարական ակադեմիան։ Գործում են նաև Մ․ Մ․ Կիրովի անվան ռազմաբժշկական ակադեմիան (հիմնվել է Պետերբուրգում, 1798-ին, երբ Պետերբուրգի բժշկավիրաբուժական ուսումնարանը վերակազմվել է որպես Պետերբուրգի բժշկավիրաբուժական ակադեմիա, 1881-ից՝ Ռազմաբժշկական ակադեմիա, 1934-ից կրում է Մ․ Մ․ Կիրովի անունը), Վ․ Վ․ Կույբիշևի անվան ռագմաինժեներական ակադեմիան (հիմնվել է 1819-ին Պետերբուրգում, 1855-ից որպես Նիկոլաևյան ինժեներական ակադեմիա, 1917-ից՝ ԲԳԿԲ Ռագմաինժեներական ակադեմիա, 1935-ից կրում է Վ․ Վ․ Կույբիշևի անունը), Ֆ․ է․ Զերժինսկու անվան ռազմ, ակադեմիան (հիմնվել է 1820-ին, Պետերբուրգում, 1855-ից՝ Միխայլովյան հրետանային ակադեմիա, 1919-ին վերանվանվել է ԲԳԿԲ հրետանային ակադեմիա, 1926-ից կրում է Ֆ․ է․ Զերժինսկու անունը, 1938-ից Մոսկվայում է), Մովետական Միության մարշալ Ա․ Ա․ Գրեչկոյի անվան ռազմածովային ակադեմիան (հիմնվել է 1827-ին, Պետերբուրգում, 1922-ին անվանվել է Բանվորագյուղացիական կարմիր նավատորմի ռազմածովային ակադեմիա)։ Հայրենական մեծ պատերազմի (1941 —1945) տարիներին ռազմական ակադեմիայի սաները նշանակալի ներդրում ունեցան Նացիստական Գերմանիայի և Կայսերական ճապոնիայի պարտության գործում։
Տես նաև
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ պատմություն Կատեգորիա:Զինված ուժեր ըստ երկրի
Խադիջա Ղաիբովա
Խադիջա Օսման բեկ ղիզի Ղաիբովա (Xədicə Osman bəy qızı Qayıbova, ), Ադրբեջանի արվեստական գործիչ, առաջին դաշնակահարուհիներից մեկն Ադրբեջանում ։
Կենսագրություն
Խադիջա Ղաիբովան ծնվել է 1893 թվականի մայիսի 24-ին Թբիլիսիում։ Ղաիբովան միջնակարգ կրթություն է ստացել Սուրբ Նինայի գիմնազիայում և միաժամանակ դաշնամուրի դասեր ստացել։ 1911 թվականին, գիմնազիան ավարտելուց հետո, 18-ամյա Խադիջան ամուսնացել է ինժեներ Նադիր Կայիբովի հետ։ Հետագա տարիներին Ղաիբովան դասավանդել է տեղի ռուս-մուսուլմանական կին դպրոցում։ Նույնիսկ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից առաջ Խադիջա Ղաիբովան համբավ է ձեռք բերել՝ որպես առաջին մուղամի կատարողներից մեկը դաշնամուրի վրա ։
1919 թվականին Ղաիբովայի ընտանիքը տեղափոխվել է Բաքու, որտեղ մեկ տարի անց Խադիջա Ղաիբովան նպաստել է Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիայի հիմնադրմանը։ 1927-1931 թվականներին սովորել է Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիտորական ֆակուլտետում։
(8328) Ույտենհով
(8328) Ույտենհով (Uyttenhove), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի օգոստոսի 23-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Խադիջա Ղաիբովա
Կենսագրություն
1934 թվականին նա դարձել է Ադրբեջանի պետական կոնսերվատորիայի երաժշտական ժառանգության ուսումնասիրության հետազոտական անձնակազմի անդամ։
(8328) Ույտենհով
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,294703 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0479 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5415 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1269,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,28354 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,53° անկյուն։
Խադիջա Ղաիբովա
Կենսագրություն
1938 թվականի մարտի 17-ին, իր երկրորդ ամուսնու՝ Ռաշիդ Կայիբովի ձերբակալությունից անմիջապես հետո, Խադիջա Ղաիբովան կրկին ձերբակալվել և մեղադրվել է մուսավաթականների հետ կապեր ունենալու մեջ։
(8328) Ույտենհով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Խադիջա Ղաիբովա
Կենսագրություն
Խադիջա Ղաիբովան մահացել է 1938 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային դաշնակահարներ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դաշնակահարուհիներ
Նորք (եռամսյա հանդես)
«Նորք», գրական-գեղարվեստական, տեսական-քննադատական ամսագիր։ Հայաստանի գրողների միության հրատարակություն։
Պատմություն
Լույս է տեսնում 1933 թվականից Երևանում (1933-1940 թվականներին կոչվել է «Խորհրդային գրականություն», 1940-1943 և 1955-1988 թվականներին՝ «Սովետական գրականություն», 1943-1955 թվականներին՝ «Սովետական գրականություն և արվեստ»)։ «Վերելք» և «Նոր ուղի» գրական հանդեսների շարունակությունն է։
Ականավոր խմբագիրներից են եղել՝ Հարություն Մկրտչյան, Նորայր Դաբաղյան, Հմայակ Սիրաս, Ռուբեն Զարյան, Էդուարդ Թոփչյան, Հովիկ Մելիքյան, Սողոմոն Սողոմոնյան, Հրաչյա Քոչար, Վազգեն Մնացականյան, Էդվարդ Ջրբաշյան, Ստեփան Կուրտիկյան, Հրաչյա Հովհաննիսյան]], Ռուբեն Հովսեփյան, Ֆելիքս Մելոյան (1998-ից)
Գործունեություն
Սկզբնական շրջանում ամսագիրը շոշափել է հայ ժողովրդի պատմության և գրականության, գրական լեզվի մաքրության, հին շրջանի գրականության արժեքավորման խնդիրներ, ներկայացրել ռուս և խորհրդային մյուս ժողովուրդների գրականության ընտիր էջերը։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ամսագրում տպագրվող ակնարկների, պատմվածքների, նովելների, չափածո գործերի, հրապարակախոսական հոդվածների հիմնական թեման դարձել են հայրենիքի պաշտպանությունը, թիկունքի հնրոսական աշխատանքը, ԽՍՀՄ, ժողովուրդների անխախտ բարեկամությունն ու եղբայրությունը, հայ ռազմիկների սխրանքը։
1943-1955 թվականներին «Սովետական գրականություն և արվեստ»-ը լուսաբանել է կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, ճարտարապետության հարցերը, կուլտուր-լուսավորական հիմնարկների աշխատանքը։ Հանդիսանալով հանրապետության ամենախոշոր գրական հանդեսը, «Սովետական գրականությունը» զգալի դեր է կատարել սովետահայ գրականության զարգացման գործում։ ժամանակակից արձակին, դրամատուրգիային, պոեզիային, հայ գրաքննադատությանը, գրական լեզվին, երիտասարդական պոեզիային նվիրված բանավեճերը, գրական ընթացիկ խնդիրներին վերաբերող տեսական-քննադատական հոդվածները օգնում են ճիշտ որոշելու գրական ընթացքի հետագա ուղիները, հայ սովետական գրողներին առաջադրում նոր ծրագրեր։ Ամսագրում տպագրվում են վեպեր, վիպակ ներ, պատմվածք ներ, ակնարկներ, պոեմ ներ, բանաստեղծություններ, պիեսներ, գրախոսություններ, հրապարակախոսական հոդված ներ, հուշագրություններ, հայ դասականների նամակներ ու անտիպ գործեր, արխիվային նյութեր, լուրեր, «Եռաժանի» խորագրով՝ երգիծանք և հումոր։ Զգալի տեղ է հատկացվում սփյուռքահայ գրողների ստեղծագործությանը։ Սովետական գրականությունը կանոնավորապես ներկայացնում է երիտասարդ գրողներին, օգնում նրանց գրական աճին ու հասունացմանը։ Ամսագիրն իր էջերը տրամադրել է նաև այլ ժողովուրդների գրականությանը։
Ամսագրում լույս տեսած հեղինակներ
Տարբեր ժամանակներում լույս են տեսել Ալեքսանդր Պուշկինի, Լև Տոլստոյի, Նիկոլայ Գոգոլի, Տարաս Շևչենկոյի, Անտոն Չեխովի, Մաքսիմ Գորկու, Միխայիլ Շոլոխովի, Իլյա Էրենբուրգի, Ա․ Սաբիրի, Կոնստանտինե Գամսախուրդիայի, Ի. Դրիշաշվիլու, Իվան Ֆրանկոյի, Չինգիզ Այթմատովի, Էդուարդաս Մեժելայտիսի, Ռասուլ Համզաթովի և ուրիշների գործերը։ Ընթերցողին են ներկայացվել նաև Ռոմեն Ռոլանի, Լուի Արագոնի, Ն․ Տիքմեթի, Անրի Բարբյուսի և այլոց ստեղծագործությունները։
Ամսագրում լույս տեսած հայ հեղինակներ
Ամսագիրը նշանակալի ավանդ ունի Վիլյամ Սարոյանի երկերը հայերեն ներկայացնելու գործում։ Տարբեր տարիների ամսագրի խմբագրական կազմի աշխատանքներին աջակցել են Ալեքսանդր Շիրվանզադեն, Եղիշե Չարենցը, Ակսել Բակունցը, Մկրտիչ Արմենը, Ավետիք Իսահակյանը, Ստեփան Զորյանը, Հրաչյա Քոչարը, Պարույր Սևակը, Վիգեն Խեչումյանը, Հովհաննես Շիրազը, Վախթանգ Անանյանը, Սիլվա Կապուտիկյանը, Գևորգ Էմինը, Սերո Խանզադյանը, Վահագն Դավթյանը, Հրանտ Մաթևոսյանը, Ա․ Ինճիկյանը, Սուրեն Աղաբաբյանը, Վ․ Մնացականյանը, Տ․ Թամրազյանը և ուրիշներ։ Ամսագրի էջերում լայն տեղ է հատկացվել պատմահայրենասիրական գործերին («Վարդանանք», «Պապ թագավոր» և այլն)։ Ավետիք Իսահակյանի, Դերենիկ Դեմիրճյանի, Ստեփան Զորյանի, Մարիետա Շահինյանի, Նաիրի Զարյանի, Գեղամ Սարյանի, Հովհաննես Շիրազի, Հրաչյա Քոչարի և ուրիշների բոցաշունչ խոսքը ոգևորել ու համախմբել է հայ աշխատավորությանը, նրա մեջ ամրապնդել խոր հավատ վերջնական հաղթանակի նկատմամբ։
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Քրքոլդի
Քրքոլդի (, Cathair Chaladainn, Kirkcaldy,, Kirkcaldy), քաղաք Մեծ Բրիտանիայում՝ Շոտլանդիայի արևելյան մասում, Ֆայֆ մարզում, Ֆըրտ օֆ Ֆորտ ծովածոցի ափին, մարզկենտրոն Գլենրոտեսից ընդամենը 4 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Զբաղեցնում է 18,9 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2012 թվականի հունվարի տվյալներով եղել է 49.460 , 2016-ի հունվարին՝ 50.010 : Նշանավոր տնտեսագետ, ժամանակակից տնտեսագիտության հիմնադիր, ազատականության (լիբերալիզմի) հայր Ադամ Սմիթի և 2007-2010 թթ. Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Գորդոն Բրաունի ծննդավայրն է :
Պատմություն
Պատմական փաստաթղթերում Քրքոլդին առաջին անգամ հիշատակվել է 596 թվականին, Ռեյտի ճակատամարտի մասին պատմող մի ժամանակագրության մեջ։ 1364 թվականին քաղաքն ընծայվել է Դանֆերմլայն աբբայության վանականներին։ 19-րդ դարի վերջերին այս բնակավայրը համբավվել է որպես լինոլեումի արտադրության կենտրոն։ Ներկայումս արդիական արդյունաբերության ու առևտրի կենտրոն է։ Քաղաքին որոշակի համբավ են բերել նաև ամենշաբաթյա փողոցային տոնավաճառները՝ "Links Market"-ը, որ համարվում է ամենաերկար փողոցային տոնավաճառը Եվրոպայում և ամենահներից մեկը. 2004 թվականին հանդիսավորությամբ նշվել է "Links Market"-ի 700-ամյակը։ Հիշարժան է նաև այն փաստը, որ Քրքոլդիում է հիմնադրվել Մեծ Բրիտանիայի հոկեյի ամենահին թիմը՝ «Ֆայֆ Ֆլայերս»-ը («Fife Flyers», 1938 թ.) : 2011 թվականից ի վեր թիմը հանդես է գալիս Միացյալ Թագավորության հոկեյի բարձրագույն խմբի առաջնությունում՝ Elite Ice Hockey League-ում  ։ Քրքոլդիի պարծանքներից մեկն էլ տասնամյակներ շարունակ այստեղ հաջողությամբ գործող Fife Opera-ն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շոտլանդիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Շոտլանդիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Շոտլանդիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Շոտլանդիայի պատմություն Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պատմություն Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության աշխարհագրություն
Պավլովսկոե (գյուղ, Ամվրոսիևսկի շրջան)
Պավլովսկոե (Павлівське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պավլովսկոե գյուղում բնակվում էր 62 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բիշոպս Այլենդ (Քլեր)
Գտնվում է մոտ երկու կիլոմետր հարավ-արևմուտք Կիլկիից, Իռլանդիայի արևելյան ափամերձ հատվածում։ Աշխարհագրական տեսանկյունից կղզին ներկայացնում է ծովային քարաժայռ, որը բնական գեոմորֆոլոգիական գործընփացների ընթացքում հեռացել է ցամաքից։ Բիշոպս Այլենդը ձգվում է 80-100 մետր քարափից, հանդիպակաց Փուհաղ բնակավայրին(անգլ. Foohagh, իռլ. Fhuathach) և հասանելի է միայն ծովային ուղղով։ Կղզում պահպանվել են մնացորդներ մատուռներից, և клохана (իռլ. Clochán), քարե մենաստան՝ նման մեղվի փեթակի, կառույց, որտեղ գրել է Սուրբ Սենանը ։
Գարեգին Մելքոնյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ապրիլի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:1975 ծնունդներ Կատեգորիա:ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ
Գավարլի
Գավարլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 872 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Կաստելտերմինի
Կաստելտերմինի (Casteltermini), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 8726 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 89 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 99 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92025։ Հեռախոսային կոդը՝ 00922։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Պետրենկի (ավան, Ամվրոսիևսկի շրջան)
Պետրենկի (Петренки), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պետրենկի ավանում բնակվում էր 89 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Անտոնին Մախեկ
Անտոնին Մախեկ (Antonín Machek, ), չեխ նկարիչ և պատկերահան։
Կենսագրություն
Անտոնին Մախեկը ծնվել է 1775 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Չեխիայում, որը այդ ժամանակ գտնվում էր Ավստրիական կայսրության կազմում։
Երիտասարդի տաղանդը առաջին անգամ նկատել է եպիսկոպոս Հրադեց Կրալիվեն, ով ուղարկում է Անտոնինին նկարչական կրթություն ստանալու։
Ավելի ուշ նա տեղափոխվել է Պրահա և շուտով դարձել հայտնի դիմանկարիչ։ Նրա հիմնական աշխատանքները եղել են դիմանկարչության բնագավառում։ Նրա ստեղծագործությունների մեծ մասը ներկայումս պահվում է Պրահայի ազգային պատկերասրահում։
Անտոնին Մախեկը ծնվել է 1844 թվականին և թաղված է Պրահայի գերեզմանատանը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Չեխ նկարիչներ
Մենտանա
Մենտանա  (Mentana), կոմունա Իտալիայում, Լացիո մարզի Հռոմ գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 18 879 մարդ (ըստ 2008 թվականի տվյալների), բնակչության խտությունը կազմում է 787 մարդ/կմ²։ Տարածքը 24 կմ² է։ Փոստային ինդեքսը 013, հեռախոսային կոդը 06։
Քաղաքի հովանավոր է համարվում Սուրբ Նիկոլայ Հրաշագործը։ Տոնն ամեն տարի նշվում է դեկտեմբերի 6-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կուրամկներ
Կուրամկներ (Spalacidae), կրծողների կարգի կաթնասունների ընտանիք։ Մարմինը գլանաձև է, երկարությունը՝ 20-35 սմ։ Արտաքին ականջը և աչքերը ետ են զարգացած (աչքի խնձորակը ծածկված է մաշկի տակ, այստեղից՝ անվանումը)։ Պոչը և ոտքերը կարճ են։ Մազածածկը փափուկ է, խիտ, թավշանման։ Գետնափոր կյանք են վարում, սնվում են բույսերի ստորգետնյա մասերով, ձմռան համար կերի մեծ պաշար են կուտակում։ Տարեկան բազմանում են 1-2 անգամ, ունենում 1-3 ձագ։ Ընտանիքն ունի 2 սեռ, 8 տեսակ։
Հայաստանի հյուսիս-արևմտյան շրջաններում ապրում է լեռնային կուրամուկը (Spalax leucodon)։ Հողը փորելով կուրամկները վնասում են արմատապտուղները, սածիլները։
Կատեգորիա:Կրծողներ
Քաջարի զինվոր Շվեյկի հուշարձան (Սանկտ Պետերբուրգ)
Քաջարի զինվոր Շվեյկի հուշարձան (Памятник бравому солдату Швейку), հուշարձան Ռուսաստանի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում, որը տեղադրված է Բալկանյան հրապարակում և նվիրված է չեխ գրող Յարոսլավ Հաշեկի «Քաջարի զինվոր Շվեյկի արկածները» վեպի գլխավոր հերոս, երգիծական կերպար զինվոր Շվեյկին։
Պատմություն
Շվեյկի բրոնզե հուշարձանը կերտել է քանդակագործ Ալբերտ Չարկինը` Դմիտրի Պախոմովի համահեղինակությամբ, Մ. Գ. Մանիզերի անվան գեղարվեստական ձուլման «Մոնումենտսկուլպտուրա» գործարանում (Ռաստաննի նրբանցք, 1)։ Ճարտարապետն է Ա. Պոլեշչուկը ։
Որպես հիմք վերցված է գրական հերոսի իրական հասակը` 160 սմ, իսկ տակառի տեսքով պատրաստված պատվանդանի բարձրությունը 80 սմ է։ Հեղինակների գաղափարը լիովին արտացոլում է հերոսի էությունը. հուշարձանը պատկերում է խիզախ զինվորին ծաղրական կերպարով, որը համապատասխանում է նրա անհոգ և ուրախ կենսակերպին. Շվեյկն աջ ձեռքով պատիվ է տալիս, իսկ ձախով թիկունքում թաքցնում է գարեջրի գավաթը։ Քանդակի ստեղծողները կարողացել են լիարժեք կերպով փոխանցել գրական հերոսի կերպարը, որը հեղինակը ցանկացել է հաղորդել իր ընթերցողներին ։
Հուշարձանը տեղադրվել է Բալկանյան հրապարակում, որից սկիզբ է առնում Յարոսլավ Հաշեկի փողոցը, մետրոյի «Կուպչինո» կայարանի հյուսիսային մուտքից 40 մետր հեռավորության վրա։ Բացումը տեղի է ունեցել 2003 թվականի ապրիլի 11-ին։ Բացման արարողությանը մասնակցել է գրողի թոռը` Ռիխարդ Հաշեկը, որը զբաղվում է պապի գրական ժառանգության ուսումնասիրությամբ։ Սակայն ո՛չ Յարոսլավ Հաշեկը, ո՛չ էլ նրա հերոս Շվեյկը երբեք չեն եղել Սանկտ Պետերբուրգում ։
Հետագայում առևտրային համալիրի կառուցման պատճառով այն տեղափոխվել է մետրոյի կայարանի հյուսիսային մուտքին ավելի մոտ և տեղադրվել փոքր պատվանդանի վրա, ինչը հուշարձանը դարձրել է ավելի կոմպակտ և արտահայտիչ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:2003 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:Գրական հերոսների արձաններ
Զինված հակամարտություն Ուկրաինայի արևելքում
Զինված հակամարտություն Ուկրաինայի արևելքում , մարտական գործողություններ Ուկրաինայի Դոնեցկի և Լուգանսկի մարզերի տարածքում, որոնք սկսվել են 2014 թվականի ապրիլին։
Մարտական գործողություններն ընթանում են Ուկրաինայի զինված ուժերի և այլ ուժային կառույցների (ինչպես նաև մի շարք անկանոն կամավորական ռազմականացված կազմավորումների) և ապստամբների զինված կազմավորումների (հիմնականում ինքնահռչակ Դոնեցկի և Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետությունների կողմնակիցների) միջև՝ մյուս կողմից։ Ուկրաինայի պնդմամբ՝ ապստամբների կողմից հակամարտությանը մասնակցում են նաև ռուսական զինված ուժերը, իսկ Ռուսաստանն այդ մեղադրանքները հերքում է ։
2014 թվականի ապրիլի 7-ին Ուկրաինայի նախագահի պաշտոնակատար Ալեքսանդր Տուրչինովը Խարկովում, Դոնեցկում և Լուգանսկում վարչական շենքերի գրավման կապակցությամբ հայտարարել էր հակաճգնաժամային շտաբի ստեղծման մասին և այն մասին, որ «նրանց դեմ, ովքեր զենք են վերցրել, հակաահաբեկչական միջոցառումներ կանցկացվեն» ։ Ապրիլի 14-ին Ուկրաինայի նախագահի կայքում զետեղվել Է հակաահաբեկչական գործողություն սկսելու մասին № 405/2014 հրամանագրի տեքստը. «գործողության մեջ դնել Ուկրաինայի ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի 2014 թվականի ապրիլի 13-ի ահաբեկչական սպառնալիքի հաղթահարման և Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականության պահպանման անհետաձգելի միջոցառումների մասին»։ Հրամանագիրն ուժի մեջ է մտել հրապարակման օրվանից (հարկ է նշել, որ ապրիլի 8-ին Խարկովում նույնպես հակաահաբեկչական գործողություն է իրականացվել ):
Մինչև 2014 թվականի ապրիլի վերջը ապստամբների և ուկրաինացի ուժայինների դիմակայությունը սահմանափակվում էր պարբերական բախումներով, ռեյդերով և հրաձգային զենքի օգտագործմամբ բլոկպոստերի վրա հարձակումներով։ Մայիսի 12-ին Դոնեցկի և Լուգանսկի մարզերում մեկ օր առաջ կայացած ինքնորոշման հանրաքվեներից հետո հռչակվեց Դոնեցկի և Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետությունների ինքնուրույնությունը, որոնց իշխանությունները պահանջել են իրենց հայտարարված տարածքից դուրս բերել ուկրաինական զորքերը և Ազգային գվարդիան։ Դրա փոխարեն ուկրաինական զինված խմբավորումը աստիճանաբար ուժեղացվել է զրահատեխնիկայով, ուղղաթիռներով, սկսվել են հրետանային գնդակոծություններ։ Ավիահարվածներին ապստամբները պատասխանել են շարժական զենիթահրթիռային համալիրներից կրակ արձակելով՝ խփելով ինքնաթիռներ և ուղղաթիռներ ։
Մայիսի 25-ին Ուկրաինայի նախագահ է ընտրվել Պետրո Պորոշենկոն։ Հունիսին ուկրաինական ուժերը հարձակում էին ծավալել ամբողջ ճակատով և օգոստոսի սկզբին՝ չորս անգամ կրճատելով ռազմական գործողությունների սկսվելուց ի վեր ապստամբների կողմից վերահսկվող տարածքը, գրեթե Դոնեցկը և Լուգանսկը շրջապատի օղակի մեջ էին վերցրել։ Սակայն օգոստոսի կեսերին, ԴԺՀ-ի և ԼԺՀ-ի ղեկավարության փոփոխությունից հետո, ապստամբների նոր առաջնորդները հայտարարել են զգալի ուժեղացում ստանալու մասին։ Հակագրոհի ընթացքում մի քանի հազար ուկրաինացիներ հայտնվել են շրջափակման մեջ ։ Սեպտեմբերի սկզբին զինադադարի համաձայնագիր կնքվեց, որից հետո մարտական գործողությունների ինտենսիվությունը նվազեց, սակայն առանձին ուղղություններով բախումներն ու կրակոցները շարունակվեցին։
Ինչպես նշվել է ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների գերագույն հանձնակատարի վարչության 2014 թվականի դեկտեմբերի 15-ի զեկույցում, Ուկրաինայի արևելքում հակամարտության գոտում իրավիճակը բնութագրվում էր օրինականության և կարգի լիակատար բացակայությամբ, բռնության պահպանմամբ և շարունակվող մարտական գործողություններով, ինչին նպաստել է սահմանով ծանր և ժամանակակից սպառազինության և կենդանի ուժի ներհոսքը, այդ թվում՝ Ռուսաստանից։ Այս ամենը անմիջական ազդեցություն է ունեցել մարդու հիմնական իրավունքների, այդ թվում՝ տեղական բնակչության անվտանգության, ազատության և բարեկեցության վրա ։
2017 թվականի կեսերից Ուկրաինայի ղեկավարությունը, հաշվի առնելով այն, որ Մինսկի համաձայնագրերի հիման վրա «նորմանդական ձևաչափով» ճգնաժամի կարգավորման գործընթացը մտել է փակուղի, շեշտը դրել է նոր ամերիկյան վարչակազմի հետ շփումների ամրապնդման և Դոնբասում կարգավորման հասնելու վրա՝ ՄԱԿ-ի խաղաղապահ զորակազմի գործարկման և Ռուսաստանի վրա պատժամիջոցների ճնշման ուժեղացման հիման վրա։ Ուկրաինայի ղեկավարությունը Դոնբասի զինված հակամարտությունը դիտարկում է որպես Ռուսաստանի կողմից ագրեսիայի դրսևորում։ Ռուսաստանի ղեկավարությունը պնդում է, որ խոսքը ներքին հակամարտության մասին է, որում Ռուսաստանը Ուկրաինայի իշխանությունների և չճանաչված հանրապետությունների միջև միջնորդող կողմերից մեկն է։
2018 թվականի հունվարի 18-ին Ուկրաինայի Գերագույն ռադան օրենք է ընդունել «Դոնեցկի և Լուգանսկի շրջաններում ժամանակավորապես օկուպացված տարածքների նկատմամբ Ուկրաինայի պետական ինքնիշխանության ապահովման պետական քաղաքականության առանձնահատկությունների մասին», որը կանոնակարգում է ԴԺՀ-ի և ԼԺՀ-ի հետ հարաբերությունները և նրանց՝ Ուկրաինայի կազմ վերադառնալու մեխանիզմը։ Օրենքն իր վերջնական տեսքով փաստացի ֆիքսել է Ուկրաինայի իշխանությունների հրաժարումը Մինսկի պայմանավորվածություններից։ Ռուսաստանը փաստաթղթում անվանել է «ագրեսոր», իսկ Ուկրաինայի կառավարությանը չվերահսկվող տարածքները՝ «գրավյալ» 2018 թվականի հունվարի 18-ին Ուկրաինայի Գերագույն ռադան օրենք է ընդունել «Դոնեցկի և Լուգանսկի մարզերում ժամանակավորապես օկուպացված տարածքների նկատմամբ Ուկրաինայի պետական ինքնիշխանության ապահովման պետական քաղաքականության առանձնահատկությունների մասին», որը կանոնակարգում է ԴԺՀ-ի և ԼԺՀ-ի հետ հարաբերությունները և Ուկրաինայի կազմ նրանց վերադառնալու մեխանիզմը։ Օրենքն իր վերջնական տեսքով փաստացի ֆիքսել է Ուկրաինայի իշխանությունների հրաժարումը Մինսկի պայմանավորվածություններից։ Ռուսաստանը փաստաթղթում անվանել է «ագրեսոր», իսկ Ուկրաինայի կառավարությանը չվերահսկվող տարածքները՝ «օկուպացված» ։ Փետրվարի 20-ին Ուկրաինայի նախագահ Պետրո Պորոշենկոն ստորագրել է այդ օրենք ը, իսկ փետրվարի 24-ին այն ուժի մեջ է մտել։ Ընդունված օրենքով, մասնավորապես, նախատեսված էր հակաահաբեկչական գործողության ավարտը և այն վերափոխել «միավորված ուժերի օպերացիայի՝ Դոնեցկի և Լուգանսկի մարզերում Ռուսաստանի Դաշնության զինված ագրեսիայի հակազդման և զսպման ուղղությամբ»։
Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեն 2014 թվականին Ուկրաինայի արևելքում մարտական գործողությունները որակել է որպես «ոչ միջազգային զինված հակամարտություն» ։ Այդ ժամանակ «Միջազգային համաներում» կազմակերպությունը տեղի ունեցող իրադարձությունները որակել է որպես միջազգային զինված հակամարտություն, որին մասնակցում է նաև Ռուսաստանը՝ ինչպես ապստամբների աջակցությամբ, այնպես էլ ուղղակի ռազմական միջամտությամբ ։
Կիևում ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների մոնիթորինգային առաքելության տվյալներով՝ 2019 թվականի հունվարին Ուկրաինայում հակամարտության զոհ Է դարձել 12 800-ից մինչև 13 000 մարդ ։ ՄԱԿ-ի Հումանիտար հարցերի համակարգման վարչության հաշվարկներով՝ Դոնբասում պատերազմի վեց տարվա ընթացքում զոհվել է ավելի քան 3,3 հազար խաղաղ քաղաքացի, վիրավորվել է մինչև 9 հազար մարդ, ներքին տեղահանվածներ են դարձել 1,3 մլն մարդ, օգնության կարիք ունեն 3,5 մլն մարդ, հայտնվել է 427 կիլոմետր երկարությամբ «շփման գիծ», որը փակել է հիմնական ծառայությունների հասանելիությունը ։
Նախապատմություն
Դիմակայությունն ուժեղացել է 2014 թվականի հունվարի 22-ից, երբ Ուկրաինայում սկսվել են զանգվածային բողոքի ակցիաներ՝ վարչական շենքերի զավթմամբ և Յանուկովիչի վարչակազմի կողմից նշանակված տեղական ղեկավարների բռնի պաշտոնանկությամբ։ 2014 թվականի փետրվարին դիմակայությունը Կիևում հանգեցրեց Ուկրաինայում իշխանափոխության։
Եթե Ուկրաինայի մայրաքաղաքում, հյուսիսային, կենտրոնական և արևմտյան շրջաններում նոր իշխանությունները, որոնք հայտարարել են եվրաինտեգրման ուղղությամբ շարժումը վերսկսելու մասին, օգտվում էին բնակչության որոշակի աջակցությունից և արագ ամրապնդում իրենց դիրքը, ապա հարավ-արևելքում նախկին ընդդիմության իշխանության գալու բնույթը, նրա առաջին որոշումները և աջակցությունը ուկրաինացի ազգայնականների արմատական կազմակերպություններին դժգոհություն և բողոքի ակցիաներ են առաջացրել նոր իշխանությունների դեմ ։ Հասարակության մեջ սաստկացած անկայունությունն ու պառակտումն առաջին պլան են մղել ուկրաինական հասարակության խորքային ներքին հակասությունները, որոնք սկսել են դրսևորվել դեռևս 1990-ական թվականների կեսերին և սրվել են «Նարնջագույն հեղափոխության» ժամանակ, իսկ այնուհետև՝ 2013 թվականի նոյեմբերից հետո տեղի ունեցած իրադարձությունների ընթացքում ։