cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պատերազմ և խաղաղություն
1-ին մաս
Նիկոլայը նամակներ է ստանում մորից ու Սոնյայից։ Առաջինում մայրը հայտնում էր, որ իշխան Արդրեյը ծանր վիրավոր է, և Նատաշան ու Սոնյան խնամում են նրան Երկրորդում Սոնյան գրում էր, որ հրաժարվում էր իր խոստումից, և Նիկոլայն ազատ է։ Նիկոլայն Անդրեյի վիճակի մասին հայտնում է իշխանադստերը, նրան ուղեկցում մինչև Յարոսլավլ, իսկ մի քանի օր անց մեկնում իր գնդի մոտ։ Սոնյան Նիկոլային նամակ էր գրել Տրոիցից։ Աղջիկը գրում էր, թե հույս ունի, որ Անդրեյ Բալկոնսկին կառողջանա և կամուսնանա Նատաշայի հետ։ Այդ ժամանակ Նիկոլայը չի կարողանա ամուսնանալ իշխանադուստր Մարիայի հետ։
Այդ ժամանակ Պիեռը գերության մեջ էր։ Նրա հետ գտնվող բոլոր ռուսները ամենացածր դասի մարդիկ էին։ Պիեռին ուրիշ 13 հոգու հետ տանում են Կրիմսկի Բրոդ։ Սեպտեմբերի 8-ին տեղի ունեցած երկրորդ հարցաքննությանը նախորդած ժամանակահատվածն ամենածանրն էր Պիեռի համար։ Պիեռին հարցաքննում է Դավուն, և նրան դատապարտում են մահապատժի։ Հանցագործներին կանգնեցրին որոշակի կարգով. Պիեռը վեցերորդն էր։ Հինգերորդին տանելուց հետո պարզվում է, որ Պիեռին ու մյուսներին բերել էին միայն մահապատժին ներկա լինելու համար։ Մահապատիժներից հետո Պիեռին առանձնացնում են մյուս մեղադրյալներից և թողնում եկեղեցում, որտեղ նա ծանոթանում է Պլատոն Կարատաևի (հիսունն անց մարդ՝ հաճելի ձայնով, անմիջական, ով երբեք չէր մտածում, թե ինչի մասին է խոսում) Նա ամեն ինչ գիտեր անել, միշտ զբաղված էր, երգում էր տարբեր երգեր։ Պիեռի համար Պլատոն Կարատաևը պարզության ու ճշմարտության մարմնավորում էր։ Նա ոչինչ անգիր չգիտեր, բացի իր աղոթքից։
2-րդ մաս
Հեղինակը դատողություններ է անում Բորոդինյան ճակատաարտի, Կուտուզովի վաստակի, ինչպես նաև այն մասին, թե ինչու Նապոլեոնը չկարողացավ կառավարել Մոսկվան։ Պիեռը գերության մեջ անցկացնում է չորս շաբաթ։
4-րդ մաս
Նատաշան ու Մարիան ծանր են տանում Անդրեյի մահը։ Ստացվում է նաև Պետյա Ռոստովի զոհվելու լուրը, և կոմսուհի Ռոստովան ընկնում է հուսահատության գիրկը՝ հիսունամյա աշխույժ կնոջից վերածվելով պառավի։ Նատաշան մշտապես խնամում է մորը, ինչը նրան օգնում է գտնել կյանքի նոր իմաստ սիրելիի մահից հետո։ Սակայն միևնույն ժամանակ նա թուլանում է հոգեպես ու մարմնապես։ Կորուստները մտերմացնում են Մարիային ու Նատաշային, և արդյունքում նրանք, Նատաշայի հոր պնդմամբ, միասին վերադառնում են Մոսկվա։
1-ին մաս
Պիեռ Բեզուխովն ամուսնանում է Նատաշա Ռոստովայի հետ՝ դրանով իսկ նրան օգնելով հաղթահարել այն դեպրեսիան, որ պայմանավորված էր ինչպես նրա եղբոր ու Անդրեյ Բալկոնսկու, այնպես էլ հոր մահով։
2-րդ մաս
Հեղինակը վերլուծում է 1805-1812 թվականներին Եվրոպայում ու Ռուսաստանում տեղի ունեցած քաղաքական իրադարձությունների միջև եղած պատճառահետևանքային կապերը։ Լև Տոլստոյը նաև համեմատում է «արևմուտքից արևելք ու արևելքից արևմուտք» տեղի ունեցած մասշտաբային շարժումները։ Տոլստոյը դիտարկում է առանձին վերցրած կայսրերի, զորավարների, գեներալների՝ նրանցից վերացարկելով ժողովրդին։ Նա բարձրացնում է կամքի ու անհրաժեշտության, հերոսության ու պատահականության հարցերը, փորձում է ապացուցել հին ու նոր պատմությունների վերլուծության մեջ եղած հակասությունները՝ նպատակ ունենալով ժխտել այն օրենքները, որոնց վրա հիմնվում է պատմությունը։
Վեճեր վերնագրի վերաբերյալ
Ժամանակակից ռուսերենում мир բառն ունի երկու տարբեր նշանակություն՝ խաղաղություն և աշխարհ, տիեզերք, երկիր, երկրագունդ, շրջակա աշխարհ, բնակության վայր։ Մինչև 1917-1918 թվականների ուղղագրական բարեփոխումը այդ երկու իմաստներն արտահայտվում էին տարբեր գրություն ունեցող բառերով՝ миръ «խաղաղություն» և міръ «աշխարհ»։
Գոյություն ունի լեգենդ, իբր Տոլստոյն իր վեպի վերնագրում օգտագործել է міръ (տիեզերք, հասարակություն) բառը։ Սակայն նրա կենդանության օրոք լույս տեսած բոլոր հրատարակություններն ունեն «Война и миръ» վերնագիրը, իսկ գրողն ինքը վեպի վերնագիրը ֆրանսերեն գրել է „La guerre et la paix“: Գոյություն ունեն այդ լեգենդի ստեղծման մի քանի վարկածներ։
Վլադիմիր Մայակովսկու «Война и міръ» (1916) պոեմում օգտագործվում է բառախաղ, որը հնարավոր էր միայն ուղղագրական բարեփոխմանը նախորդած ժամանակաշրջանում և անհասկանալի է ներկայիս ընթերցողին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լև Տոլստոյի վեպեր Կատեգորիա:1869 գրքեր Կատեգորիա:Հեռուստաշոուների հիմք ծառայած վեպեր Կատեգորիա:Պատմական վեպեր Կատեգորիա:1869 վեպեր Կատեգորիա:Պատերազմի մասին վեպեր Կատեգորիա:Ռուսերեն վեպեր Կատեգորիա:Վեպեր սիրո մասին Կատեգորիա:Գրքեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Էկրանավորված ռուսական վեպեր
(3358) Անիկուշին
(3358) Անիկուշին (Anikushin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Ուբրեմ
Ուբրեմ, բերդաքաղաք Կիլիկիայի արևելյան շրջանում։ Խաչակիրների տիրապետության շրջանում հանձնված է եղել հիվանդանոցների ասպետներին։ Այստեղ զգալի թվով հայեր են բնակվում ։
(3358) Անիկուշին
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,181805 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5324 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,8312 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2073,05 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173658 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,1° անկյուն։
Ուբրեմ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկիա
(3358) Անիկուշին
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգ
1986 թվականին Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգը մտավ ԱՄՆ-ի ազգային պատմական հուշարձանների ցուցակը։ 2008 թվականին Ամերիկյան ճարտարապետների ինստիտուտի կողմից համարվեց ամերիկյան ճարտարապետության լավագույն լուծումը ։ Շինության սեփականատերը W&H Properties ընկերությունն է ։ Գտնվում է 5-րդ պողոտայում։ Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգը ներկա պահին բարձրությամբ զբաղեցնում է 4-րդ հորիզոնականը ԱՄՆ-ում և 22-րդը աշխարհում։ Այժմ կատարվում է վերանորոգում ավելի քան 550 միլիոն դոլար արժողությամբ։
Նախագծում
Անվանումը ծագել է Նյու Յորք նահանգի ալտերնատիվ անվանումից (Կայսերական նահանգ, Empire State)։ Նախագիծն իրագործել է Shreve, Lamb and Harmon ճարտարապետական ընկերությունը։ Գլխավոր ճարտարապետն էր Վիլլիամ Լամբը։ Ֆինանսավորումն ապահովել են Ջոն Ռասկոբը և Պիեռ Դյուպոնը։
Շինարարություն
Աշխատանքները սկսվեցին 1930 թվականին։ Շինարարությանը մասնակցել է 3400 աշխատող, որոնք հիմնականում Եվրոպայից եկած էմիգրանտներ էին և մոհաք ցեղի ներկայացուցիչներ։ Աշխատանքների ընթացքում գրանցվել է 5 մահվան դեպք ։ Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգի շինարարությունը տևեց ընդամենը 410 օր։ Մեկ շաբաթում կառուցվում էր 4.5 հարկ, իսկ երբեմն 10 օրում՝ 14 հարկ։ Բացումը տեղի է ունեցել 1931 թվականի մայիսի 1-ին, երբ նախագահ Հերբերտ Գուվերը Վաշինգտոնից միացրեց շինության լույսերը։ Վերին հարկերի լույսերն առաջին անգամ օգտագործվեցին 1932 թվականի նոյեմբերին, Ռուզվելտի նախագահ ընտրվելու տոնակատարության ժամանակ ։
Իրադարձություններ
1945 թվականի հուլիսի 28-ին ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի ռմբակոծիչը ուժեղ մառախուղի պայմաններում մտնում է 79-րդ և 80-րդ հարկերի միջև։ Միջադեպի արդյունքում մահանում է 14 մարդ, սակայն հաջորդ օրը գրասենյակների մեծամասնությունը շարունակում է ամենօրյա աշխատանքը։ Շենքի գոյության ընթացքում գրանցվել է ինքնասպանության 30 դեպք ։ Առաջինը բացումից մի քանի օր անց, աշխատանքից ազատված աշխատողի կողմից։ 1979 թվականին Էլվիտա Ադամս անունով մի կնոջ ինքնասպանության փորձը անհաջող է լինում։ Ուժեղ քամու պատճառով նա 86-րդ հարկից ցատելուց հետո ընկնում է 85-րդ հարկ և ընդամենը ստանում կոնքի կոտրվածք։
Բարձրություն
Շենքի բարձրությունը սրաձողի հետ միասին կազմում է 443.2 մ, իսկ առանց սրաձողի՝ 381.3 մ։ 41 տարվա ընթացքում եղել է Նյու Յորքի բարձրագույն շենքը, իսկ 23 տարվա ընթացքում աշխարհի ամենաբարձր կառույցը։ 1972 թ-ին տեղը զիջում է Համաշխարհային առևտրի կենտրոնին։ 2001 թվականի սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչությունից հետո կրկին դառնում է Նյու Յորքի ամենաբարձր շենքը։ Համարվում է Մանհեթենի 10 ամենագեղեցիկ շենքերից մեկը։
Լուսավորում
1964 թվականին տեղադրվում է լուսարձակների համակարգ, վերին մասը տարբեր թեմատիկայով լուսավորելու համար։ Ամեն օրվան համապատասխանում է որևէ գույն։ Գունային գամման փոխվում է նաև սպորտային միջոցառումներին համապատասխան։ US Open-ի անցկացման ժամանակ լույսերը դեղին են՝ թենիսի գնդակի պես։ Եղիսաբեթ 2-ի հոբելյանի ժամանակ, 2002 թ. հունիսին լույսերը դարձան մանուշակագույն և ոսկեգույն՝ Վինդզորների արքայատոհմի գույներով։
Նկարագիր
Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգը առաջին 100-ից ավելի հարկ ունեցող շենքն էր՝ 102։ Բարձրությունը սրաձողի հետ միասին կազմում է 443.2 մ, իսկ առանց սրաձողի՝ 381.3 մ։ Հիմքում լայնությունը հասնում է 140 մետրի։ Առևտրային տարածքը գրավում է երկնաքերի 85 հարկերը (257211 մ2)։ 102-րդ հարկում գտնվում է դիտահարթակ։ Երկնաքերն ունի 6500 պատուհան և 73 վերելակ։ Շինության քաշը 331000 տոննա է, որը հիմնվում է երկհարկանի հիմքի վրա և պահվում է 54400 տոննա քաշ ունեցող երկաթե կառույցներով։ Շինարարության ընթացքում օգտագործվել է 10 միլիոն աղյուս և 700 կմ մալուխ։ Աստիճանավանդակը կազմված է 1860 աստիճանից։ Այստեղ տարին մեկ անգամ անց է կացվում արագ բարձրանալու մրցույթ։ Գրասենյակներում տեղավորվում է 15000 մարդ, իսկ վերելակները մեկ ժամում կարող են տեղափոխել 10000 մարդ։ Աշտարակի ավելի քան 1000 գրասենյակներում աշխատում է 21000 աշխատակից։ Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգի խողովակների ընդհանուր երկարությունը հասնում է 113 կմ-ի, իսկ էլ. մալուխներինը՝ 760 կմ ։ Նախասրահի պաննոյի վրա, 30 մետր երկարությամբ, պատկերված են աշխարհի 7 հրաշալիքները և 8-րդը՝ հենց Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգը։
Դիտահարթակներ
Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգի տեսահարթակները ամենամարդաշատն են աշխարհում։ Դրանք այցելել է արդեն 110 միլիոն մարդ։ 86-րդ հարկի տեսահարթակը ունի 360 աստիճանի տեսադաշտ։
Ատրակցիոններ
1994 թվականին զբոսաշրջիկների համար բացվում է New York Skyride Նյու Յորքի վրայով օդային ճանապարհորդության իմիտատոր։ Ճանապարհորդության տևողությունը 25 րոպե է։
2001 թվականի ահաբեկչությունից հետո ՀԱԿ-ի շենքերը դուրս են հանվում պատկերներից, ինչպես նաև փոխվում է օդաչուի տեսքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Երկնաքերներ Կատեգորիա:Նյու Յորքի շենքեր և կառույցներ
Աֆանտու
Աֆանտու (Αφάντου), նաև՝ Աֆանդոս, քաղաք Հունաստանում՝ Էգեյան ծովի հարավարևելյան հատվածում ընկած Դոդեկանես կղզեխմբի մեջ մտնող Հռոդոս կղզու արևելյան մասում, նույնանուն ծովածոցի ափին, Հռոդոս քաղաքից մոտավորապես 20 կիլոմետր դեպի հարավ ։ Ծովի մակերևույթից բարձրությունը 39 մետր է ։ Սահմանակից Կոլիմբիա գյուղի հետ միասին 2010 թվականից վարչականորեն մտնում է Հարավային Էգեյան կղզիներ պերիֆերիայի Հռոդոսի համայնքի կազմի մեջ : Զբաղեցնում է 28,475 քառակուսի կիլոմետր տարածք ։ Բնակչության թվաքանակը 2011 թվականի տվյալներով եղել է 6.072  :
Քաղաքի անվանումը հունարենից թարգմանած նշանակում է անտեսանելի (ἄφαντος). նկատի է առնվել այն հանգամանքը, որ Աֆանտուն ծովից չի երևում։
Աֆանտուում կա գոլֆի մեծ դաշտ, գործում է այդ խաղի համար անհրաժեշտ ապրանքների խանութ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Հունաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Առափնյա բնակավայրեր
Մելիխովո (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Մելիխովո (Мелихово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կարակալա (Բասենի գավառ)
Կարակալա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում ։ Գտնվում էր Հասանկալա քաղաքից 15 կմ հյուսիս-արևմուտք, Արաքսի ավազանի գետակներից մեկի ափին։
Տարածքը լեռնային էր։
Գյուցի 1.5 կմ հարավ-արևելք կա գյուղատեղի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բրատիշկի
Բրատիշկի (Братышки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 112 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Կոմմունար (գյուղ, Խարկովի շրջան)
Կոմմունար (Комунар), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կոտլյարի։ Հիմնադրվել է 1912 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոմմունար գյուղում բնակվում էր 2 086 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,63 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1279,75 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Խարկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1912 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1925-1926
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1925-1926, Լյուքսեմբուրգի 16-րդ ֆուտբոլի առաջնությունը։ Մրցաշարի չեմպիոն է դարձել «Ռեդ Բոյզը»։ Մրցաշարին մասնակցել է 8 թիմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Հյուսթոն)
Սուրբ Գևորգ, հայ առաքելական եկեղեցի ԱՄՆ Տեխաս նահանգի Հյուսթոն քաղաքում։
Պատմություն
Սուրբ Գևորգ եկեղեցին բացվել է 1982 թվականին։ Այն ծառայում է Տեխասի, Հյուսթոնի և շրջակա տարածքների հայկական համայնքին։ Եկեղեցում սպասավորություն է իրականացնում հայր Մարտիրոս Հակոբյանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական եկեղեցիներ
Գևորգ Շերենց
Գևորգ Շերենց, հայ բանահավաք, ազգագրագետ, մանկավարժ, բանաստեղծ, հասարակական գործիչ։ Եղել է Արմենական կազմակերպության անդամ։
Օլեգ Յանկովսկի
Օլեգ Իվանի Յանկովսկի (Оле́г Ива́нович Янко́вский, ), կինոյի և թատրոնի ռուս խորհրդային դերասան, ԽՍՀՄ ամենանշանավոր ու ճանաչված դերասաններից մեկը։
Գևորգ Շերենց
Գործունեություն
Գևորգ Շերենցը ծնվել է 1848 թվականին, Վանում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի ծխական դպրոցում, ապա՝ Հիսուսյան վարժարանում։ 1870 թվականին մեկնել է Թիֆլիս, զբաղվել ուսուցչությամբ։ Թիֆլիսում սերտ կապեր է հաստատել տեղի մշակութային, հասարակական գործիչների հետ, ուշի-ուշով  հետևել հայրենիքում կատարվող իրադարձություններին, թուրքերի կողմից հայերի նկատմամբ իրականացվող բռնարարքներին։ 1877 թվականին հին Բայազետի ու նրա շրջակա գյուղերում հայերի նկատմամբ կատարված բարբարոսությունների ազդեցության ներքո իր խոհերն ու տրամադրություններն արտահայտել է «երգեր  գրելով ու տաղաչափելով» ։ 1880-ական թվականներից սկսած «Արձագանքի» էջերում տպագրել է Տաճկահայաստանում տեղի ունեցող դեպքերի վերաբերյալ տեղեկատվական հոդվածներ («Նամակ Վանից», 1882, N 4, «Տաճկահայաստանի  ուսումնաբանական դրությունից», 1884, N 38): 1883  թվականին  Խրիմյան Հայրիկի հրավերով ուսուցչական աշխատանքի է անցել Վարագա Ժառանգավորաց դպրոցում։ 1884 թվականին Թիֆլիսում 146 հայ մշակութային,  հասարակական գործիչների, այդ թվում և Հովհաննես Թումանյանի օժանդակությամբ հրատարակել է «Սրտի թարգման կամ բանաստեղծություններ» ժողովածուն, որը նվիրել է Խրիմյան Հայրիկին։ Գրքում տեղ են գտել իր և Վարագա դպրոցի սաների գրած հայրենասիրական, կոտորածի, գաղթի, սիրո, բնության վերաբերյալ ստեղծագործություններ։ 1885 թվականին Շերենցն անդամակցել է Վանում հիմնադրված Արմենական կուսակցությանը, համագործակցել կուսակցության  նշանավոր  դեմքերի՝ Մ. Ավետիսյանի, Գ. Թերլեմեզյանի և այլոց հետ։ 1880-ական թվականներին, արձագանքելով Արևմտահայաստանում և Արևելահայաստանում բանահյուսական և ազգագրական նյութերի գրառման շուրջ ծավալված աննախադեպ  շարժմանը, Շերենցը Վանից, Շատախից  ու Մոկսից գրառում է տարաբնույթ նյութեր և դրանք 1885 թվականին Թիֆլիսում տպագրում «Վանա սազ» խորագիրը կրող առաջին պրակում։ 1885 թվականին Թիֆլիսից Վան վերադառնալիս ձերբակալվել է։ Բանտից ազատվելուց հետո նշանակվել է Վանի Սուրբ Թարգմանչաց դպրոցի ուսուցիչ, որտեղ աշխատել է շուրջ 10 տարի։
1893 թվականին Շերենցը հրավեր է ստացել Բաղեշի Սուրբ Գևորգ եկեղեցու հոգաբարձության կողմից Վանի վերաքննիչ ատյանի նախագահ, սիրիացի արաբ Ահմեդ Վասֆի էֆենդու հետ ուղևորվելու Բաղեշ՝ տեղի  Սուրբ Գևորգ  դպրոցում դասավանդելու։ Դպրոցում նրա գործընկերն են եղել ավագ  ուսուցիչներ Մ. Մկրյանը, Հ. Դոդոխյանը։ Թուրքերի հետապնդումները շարունակվել են և Բաղեշում։
Օլեգ Յանկովսկի
Նկարահանվել է 80-ից ավելի ֆիլմերում։ 1991 թվականին ստացել է ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստի կոչում, ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր է (1987), ՌԴ պետական մրցանակի կրկնակի դափնեկիր (1996, 2002)։
Գևորգ Շերենց
Գործունեություն
1894 թվականի մարտի 15-ին Շերենցը դասը վարելիս, երբ աշակերտներին ներկայացնում էր օսմանյան պատմության այն հատվածը, թե առաջին Օսմանը, հաջորդելով Էրթողրուլին, ինչպես է հիմնել ներկա տերությունը, անակնկալ դասարան է մտել թաղային մի պաշտոնյա՝ ոստիկանի ուղեկցությամբ։ Շերենցին դպրոցից տարել են ոստիկանատուն, ապա նահանգական դատախազի մոտ։ Հարցաքննությունից պարզվել է, որ Շերենցը, ուսուցչական կազմը և  հոգաբարձությունն ամբաստանել են թուրքերին ինչ-որ «էրմենի մեսե-լեսիով»՝ Հայկական հարցով։ Տեղի երևելիներից Բաղդալյանի երաշխավորությամբ նրան ժամանակավորապես  ազատ են թողել։ Շերենցի մի վկայությունից պարզվում է նաև, որ թուրքական կառավարության կողմից հատկապես ուսուցիչներն էին վերահսկվում, և կասկածյալներն անմիջապես  բանտարկվում էին ։
1896 թվականից հաստատվել է Թիֆլիսում, որտեղ 1899 թվականին հրատարակել է «Վանա սազի» երկրորդ պրակը։ Հայրենաբաղձության կարոտը սրտում՝ Շերենցը Թիֆլիսում շարունակում է իր նվիրական գաղափարների իրագործումը, ձեռնամուխ է լինում Վան-Վասպուրականի պատմական հուշարձանների,  սրբավայրերի նկարագրման աշխատանքներին ։
Օլեգ Յանկովսկի
Դերասանն ավելի հայտնի դարձավ «Վահան և սուր», «Ծառայում էին երկու ընկեր», «Այն նույն Մյունհաուզենը», «Թռիչք երազում և իրականում», «Նոստալգիա» ֆիլմերի շնորհիվ։ Թատրոնի բեմում նրա ամենավառ աշխատանքները եղել են Ֆ. Մ. Դոստաևսկու «Ապուշը», Մ. Շատրովի «Կապույտ ձիեր կարմիր խոտերի վրա», Վ. Վիշնևսկու «Օպտիկական դժբախտություն», Ա. Չեխովի «Ճայը», Գ. Գորինի «Ծաղրածու Բալակիրյովը» ներկայացումներում մարմնավորած կերպարները։
Գևորգ Շերենց
Գործունեություն
Գրել է բանաստեղծություններ, որոնցից մի քանիսը («Հերիք որդյակ այսքան տարվա տառապանք» և այլն) վերածվել են երգի։ Հետագայում մանկավարժական-հասարակական գործունեությանը զուգընթաց զբաղվել է բանահավաքչական-ազգագրական աշխատանքով։ Առավել հայտնի է Շերենցի «Վանա սազ» (մաս 1-2, 1885-1899) բանահյուսական-ազգագրական ժողովածուն, որն ընդգրկում է Վասպուրականի հեքիաթները, զրույցները, երգերը, առած-ասացվածքները, հանելուկները, անեծքները, օրհնանքները և այլն։ Առանձին գրքերով լույս է ընծայել նաև «Սրբավայրեր» (1902), «Ալթուն դերեսի կամ մի գիշեր Բաղեշի բանտում․ 1893-1896» (1910) գործերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ բանահավաքներ Կատեգորիա:Հայ ազգագրագետներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Օլեգ Յանկովսկի
Վաղ տարիներ
Օլեգ Իվանովիչ Յանկովսկին ծնվել է Ղազախստանի ԽՍՀ-ում (այժմ Ղազախստան), Ջեզկազգան քաղաքում 1944 թվականի փետրվարի 3-ին Իվան և Մարինա Յանկովսկիների ընտանիքում։ Յանկովսկիների տոհմն ունի բելառուսական և լեհական արմատներ ։
Դերասանի հայրը՝ Յան Յանկովսկին (հետագայում ստացել է Իվան անունը) մինչև 1917 թվականի հեղափոխությունը գվարդիական սպա էր, Սեմյոնովյան գնդի շտաբս-կապիտան։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում պարգևատրվել է Սուրբ Գեորգու շքանշանով։ Բրուսիլովսկու ճեղքման ժամանակ ծանր վիրավորվել է։ Ծառայել է Տուխաչևսկու հետ միասին, ով իր կարիերան ևս սկսել է Սեմյոնովյան գնդում։ 1930-ական թվականների սկզբում ձերբակալվել է, իսկ 1936 թվականին՝ ազատվել։ 1937 թվականին կրկին ձերբակալվել է, ինչպես փաստում էր Օլեգ Յանկովսկին, «վառվել է» նրա համար, որ «եղել է Տուխաչևսկու ընկերը»։ Շուտով ազատվել է։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում աշխատել է թիկունքում՝ Ջեզկազգանի և Լենինաբադի կառուցման ժամանակ։ 1951 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Սարատով, որտեղ 1953 թվականին Իվան Յանկովսկին մահացել է (մահվան պատճառը Առաջին համաշխարհայինի ժամանակ ստացած վերքերի հետևանքներն են)։
Իվան Պավլովիչը սիրում էր թատրոն, արվեստ, երաժշտությունը, իսկ Մարինա Իվանովնան պատանի տարիներին եղել էր բալետի պարուհի։ Նրանք մեծ գրադարան ունեին, որը հավաքել էր հայրը, իսկ մայրը կարողացել էր ամբողջը պահպանել։ Երբ ընտանիքը Ջեզկազգանից Սարատով տեղափոխվեց, թատրոնը դարձավ որդիների հետաքրքրությունը. ավագ որդին՝ Ռոստիսլավը, այցելում էր գեղարվեստական ինքնագործունեության դասերի, միջնեկ եղբայրը՝ Նիկոլայը, հաճախում էր թատերական դասերի։ Եղբայրները շատ էին սիրում տեղական Պատանի հանդիսատեսի թատրոնի ներկայացումները։ Ռոստիսլավը, ավարտելով Մ. Գորկու անվան թատերական ստուդիան, սկսեց աշխատել տեղական թատրոնում։ 1957 թվականին նա տեղափոխվեց Մինսկ, որտեղ սկսեց խաղալ Մ. Գորկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնի բեմում։ Մորը նյութական կարիքների գոնե մի մասից ազատելու համար (ընտանիքի միակ կերակրողը միջնեկ եղբյարն էր՝ Նիկոլայը), մեկ տարի անց Ռոստիսլավն իր մոտ վերցրեց 14-ամյա Օլեգին, որն ավարտել էր 7-րդ դասարանը։ Մինսկում Յանկովսկի կրտսերը իր առաջին դերը խաղաց. հարկավոր էր փոխարինել էպիզոդիկ դեր կատարող փոքրիկ Էդիկին Ա. Դ. Սալինսկու «Թմբուկահարուհին» ներկայացման մեջ։ Օլեգը չէր զգում ներկայացման մեջ իր մասնակցության կարևորությունը. մի անգամ նա քնել էր հանդերձարանում և չէր հասցրել իր մուտքին։ Օլեգը ֆուտբոլ էր սիրում, որով տարվել էր դեռ Սարատովում ապրելու տարիներին։ Տեղափոխվելով Միսկ՝ նա որոշ ժամանակ խաղացել է Էդուարդ Մալոֆեևի հետ։ Բայց այդ տարվածությունը բացասաբար ազդեց նրա ուսման վրա, և ավագ եղբայրն արգելեց Օլեգին ֆուտբոլ խաղալ։
Մարինա Իվանովնան անհանգստանում էր որդիների համար՝ կապված նրանց տեղափոխման հետ, և հենց հնարավորություն ընձեռվեց, Օլեգը վերադարձավ Սարատով, որտեղ ավարտեց № 67 դպրոցը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո Օլեգը պատրաստվում էր ընդունվել բժշկական համալսարան, բայց պատահաբար տեսավ Սարատովի թատերական ուսումնարանի ընդունելության հայտարարությունը։ Հիշելով բեմի վրա իր ունեցած փորձը՝ նա որոշեց փորձել իր ուժերը։ Բայց նրան հիասթափություն էր սպասում. ընդունելության քննություներն արդեն ավարտել էին, սակայն Օլեգը որոշեց իմանալ ընդունելության կանոնները հաջորդ տարվա համար և մտավ տնօրենի սենյակ։ Վերջինս միայն հարցրեց նրա ազգանունը և ասաց, որ Յանկովսկին ընդունված է և պետք է պարապմունքներին սկսի այցելել սեպտեմբեր ամսից։ Մի քանի ամիս անց պարզվեց, որ Օլեգի եղբայրը՝ Նիկոլայը, ընտանիքից գաղտնի որոշել է ընդունվել և հաջողությամբ անցել է ստեղծագործական մրցույթը։ Օլեգին անկեղծորեն սիրող Նիկոլայը որոշեց չբաժանել Օլեգին բեմից։ Օլեգն առանց խնդիրների չէր սովորում։ Ինչպես հիշում էր սցենարային խոսքի մանկավարժը. «Վատ էր խոսում, ապարատին ծանր էր տիրապետում, բերանը սխալ էր բացում»։ Բայց «Երեք քույրեր» դիպլոմային թատրոնում Տուզենբախի դերում, Օլեգ Յանկովսկին կարողացավ ներկայանալ որպես շատ խոստումնալից, հետաքրքիր դերասան և այդ փաստը ցրեց կուրսի ղեկավարի տարակուսանքները։ Երկրորդ կուրսում Օլեգը ծանոթացավ Լյուդմիլա Զորինայի հետ, որը սովորում էր մեկ կուրս բարձր։ Շուտով նրանք ամուսնացան։ Երբ ուսումնարանից հետո Զորինային հրավիրեցին Սարատովի դրամատիկական թատրոն, նա համառեց, որպեսզի Օլեգին ևս վերցնեին այնտեղ։ 1965 թվականին Սարատով դրամատիկական ուսումնարանն ավարտելուց հետո (մանկավարժ՝ Ա. Ս. Բիստրյակով) Օլեգին ընդգրկեցին Սարատովի թատրոնի կազմի մեջ։ Լյուդմիլան արագ դարձավ թատրոնի աստղ, նրան դիտելու էր գնում ողջ Սարատովը։ Օլեգին տրվում էին միայն էպիզոդիկ դերեր։
Դեբյուտը կինոյում
Կինոյում Օլեգ Յանկովսկին պատահաբար է հայտնվել։ Սարատովի դրամայի թատրոնը հյուրախաղերի էր մեկնել Լվով։ Օլեգը մտել էր հյուրանոցի ռեստորան, որպեսզի ճաշեր։ Նույն ռեստորանում էր գտնվում ռեժիսոր Վլադիմիր Բասովը և ապագա «Վահան և սուր» ֆիլմի նկարահանման խմբի անդամները։ Նրանք քննարկում էին, թե որտեղից կարող էին գտնել դերասանի, որը կխաղար Հենրիխ Շվարցկոպֆի դերը։ Բասովի կինը՝ Վալենտինա Տիտովան, նկատելով հարևան սեղանի մոտ նստած Օլեգին, ասաց ռեժիսորին. «ահա նստած է տիպիկ արիական արտաքինով պատանի»։ Բասովը համաձայնեց, որ երիտասարդը կատարելապես կհամապատասխաներ դերին, սակայն «նա, իհարկե, ինչ-որ ֆիզիկոս է կամ լեզվաբան։ Որտեղի՞ց գտնել մի դերասան, որ ունենա նման խելացի դեմք»։ Մոսֆիլմում կրկին հանդիպելով Օլեգին և իմանալով, որ նա դերասան է, Նատալյա Տերպսիխորովան՝ Բասովի օգնականը, առաջարկեց նա թեկնածությունը ռեժիսորին։ Նա Օլեգին գտավ Սարատովի թատրոնում և հրավիրեց նրան փորձերի ։ Ստանիսլավ Լյուբշինին, որը արդեն հաստատված էր հետախույզ Իոհան Վայսի (Ալեքսանդր Բելովի) դերում, հրավիրեցին խաղալ երիտասարդ դերասանի հետ։ Օլեգը շատ էր հուզվում։ Նա ընդհանրապես փորձառու չէր կինոյում, իսկ թատրոնի փորձը բաղկացած էր միայն էպիզոդիկ դերերից։ Ստանիսլավ Լյուբշինը պատմում էր.
Այդպես Օլեգ Յանկովսկին հրավիրվեց իր առաջին ֆիլմին։ Թատերախումբը Լվովից հետո մեկնեց Յալթա, որտեղ Օլեգը կարդում էր «Վահան և սուր» ֆիլմի սցենարը ։ Նույն թվականին Օլեգը խաղաց Կարմիր բանակի զինվոր Անդրեյ Նեկրասովի դերը Եվգենի Կարելովի «Ծառայում էին երկու ընկեր» դրամայում։ Սկզբում նա փորձում էր Բրուսնեցովի դերը, սակայն ռեժիսորը, տեսնելով Օլեգին փորձերի ժամանակ, բացականչեց. «Այս մարդուն մենք Վրանգելին չենք տա» ։ Այդ ֆիլմի նկարահանումներին Յանկովսկին հանդիպեց միանգամից երկու աստղերի հետ՝ Ռոլան Բիկովի, որը խաղում էր Իվան Կարյակինի դերը, և Վլադիմիր Վիսոցկու, որը խաղում էր Բրուսնեցովի դերը։ Ռոլան Բիկովի հետ միասին երիտասարդ դերասանը ընկերացավ։ Բիկովի խորհուրդը Յանկովսկու համար մարգարեական դարձավ և միշտ մնաց նրա հիշողության մեջ.
Նեկրասովի դերում Յանկովսկին սովորեց լռել և նայել։ Վալերի Ֆրիդը՝ սցենարի հեղինակներից մեկը, հիշում էր, թե ինչպես նրա մոտ վազեց ֆիլմի ռեժիսոր Եվգենի Կարելովը և անհանգստացած հարցրեց, թե ինչու Նեկրասովի մոտ, որի դերը խաղում էր Յանկովսկին, այդքան քիչ տեքստ կար, նրա բոլոր խոսքերը տեղավորվում էին կես էջի վրա։
«Վահան և սուր» և «Ծառայում էին երկու ընկեր» ֆիլմերի թողարկումից հետո Յանկովսկին հանրահայտ դարձավ։ Սարատովի հանդիսատեսը սկսեց գնալ թատրոն՝ դիտելու Օլեգ Յանկովսկուն։ Օլեգ Իվանովիչը սկսեց լուրջ դերեր ստանալ, ինչպես դասական («Մի բաժակ ջուր»՝ Մեշեմ, «Տաղանդներ և երկրպագուներ»՝ Մելուզով, «Ապուշը»՝ Միշկին), այնպես էլ ժամանակակից խաղացանկի («Կողքից մարդը»՝ Չեշկով) տեսքով։
1970-ական թվականներ
1972 թվականին Օլեգ Յանկովսկին խաղաց Իգոր Մասլեննիկովի «Ավտոարշավորդը» ֆիլմում։ Ֆիլմը նկարահանվել էր որպես «Մոսկվիչ-412» մեքենայի արտահանման տարբերակի գովազդ։ Ինչպես և իր առաջին երկու ֆիլմերում, Յանկովսկին հիանալի խաղընկեր ուներ՝ ի դեմս Եվգենի Լեոնովի։ Նրանք երկու ավտոարշավորդներ էին. Լեոնովը խաղում էր փորձառու և իմաստուն Իվան Կուկուշկինի դերը, իսկ Յանկովսկին՝ երիտասարդ, հաջողակ ու գեղեցիկ տղամարդու՝ Նիկոլայ Սերգաչյովի։ Մեքենայի սրահում նրանք գործնականում մի քանի ամիս ապրեցին՝ մեկնելով նկարահանումների Աբխազիա, Մերձբալթիկա, Ֆինլանդիա։ Յանկովսկին խոնարհվում էր Լեոնովի առջև։ Լեոնովը նույնպես նկատել էր «սարատովյան բնատուր տաղանդին»։ Հենց Լեոնովը առաջարկեց Լենկոմի նորանշանակ գլխավոր ռեժիսորին՝ Մարկ Զախարովին, նկատի ունենալ Յանկովսկուն։ Մարկ Զախարովը հատուկ մեկնեց Սարատով (այդպես է նա նկարագրում դրվագը իր «Թատրոն առանց մուրաբայի» գրքում) և նայում է «Ապուշը» և «Տաղանդներ ու երկրպագուներ» ներկայացումները՝ Օլեգ Յանկովսկու մասնակցությամբ (1973 թվականի օգոստոսին Սարատովի դրամայի ակադեմիական թատրոնը հյուրախաղերի էր Մ. Գորկու անվան Մեծ դրամատիկական թատրոնում )։ Օլեգ Յանկովսկու աշխատանքը աչքի զարնեց լենինգրադյան մամուլում։ Լենինգրադյան «Սմենա» թերթը 1973 թվականին գրում էր.
Այդ տարիներին կինոյում Օլեգ Յանկովսկին ստեղծում է բազում հետաքրքիր կերպարներ. կուսակցության անզիջում կազմակերպիչը Սոլոմախինը Ալեքսանդր Գելմանի ստեղծագործության հիման վրա նկարահանված «Մրցանակ»-ում և զվարթ Ֆրանսիսկ Սկորինան («Ես, Ֆրանցիսկ Սկորինան»), քննիչ Վորոնցովը («Երկար, երկար գործ») և դեկաբրիստը Կոնդրատի Ռիլեևը Վլադիմիր Մոտիլի «Թովիչ երջանկության աստղը» ֆիլմում, բևեռախույզը («Զրոյից ցածր յոթանասուներկու աստիճան») և մայրաքաղաքային թերթի հատուկ թղթակիցը («Սպասի՛ր ինձ,Աննա»)։
1970-ականների կեսերին Օլեգ Յանկովսկու նշանակալի աշխատանքը դարձավ Հոր դերը Անդրեյ Տարկովսկու «Հայելի» ֆիլմում։ Դերասանը ֆիլմում հայտնվել էր՝ շնորհիվ Արսենի Տարկովսկու՝ ռեժիսորի հոր հետ իր նմանության ։ Յանկովսկու համար Հոր դերը ընդլայնվել էր։ Ֆիլմում նաև նկարահանվել էր փոքր Ֆիլիպը՝ Յանկովսկու որդին (նա խաղում էր Անդրեյ Տարկովսկու դերը մանուկ տարիներին) ։ Տարկովսկին երազում է էկրանավորել Ուիլյամ Շեքսպիրի «Համլետ»-ը և առաջարկեց Օլեգ Յանկովսկուն խաղալ Համլետի դերը, բայց Տարկովսկուն թույլ չտվեցին նկարահանել այդ ֆիլմը։ Եվ ադ ժամանակ նա որոշեց այդ ստեղծագործությունը բեմադրել թատրոնում։ Օլեգ Յանկովսկին բերեց պիեսը Լենկոմ, համոզեց Մարկ Զախարովին, սպասեց երկու տարի, սակայն փորձերը սկսելուց հինգ օր առաջ (պրեմիերան կայացել է 1977 թվականին) Տարկովսկին ասաց. «Դու, Օլե՛գ, ռոմանտիկ հերոս ես, քո դերը՝ Լաերտը, իսկ Անատոլի Սոլոնիցինը կխաղա Համլետի դերը» (ներկայացման մեջ խաղում էին նաև Իննա Չուրիկովա և Մարգարիտա Տերեխովան) ։ Վիրավորված Յանկովսկին հրաժարվեց ներկայացման մեջ իր մասնակցությունից ։ Դա սառեցրեց հարաբերությունները դերասանի և ռեժիսորի միջև ։
1976 թվականին Մարկ Զախարովը պետք է սկսեր Եվգենի Շվարցի ստեղծագործության հիման վրա «Սովորական հրաշք» ֆիլմի նկարահանումները։ Մոսֆիլմի ղեկավարությանը հարկավոր էր մի ֆիլմ, որը կկարողանային ցուցադրել Ամանորի գիշերը։ Այն պետք է թեթև, հետաքրքիր կատակերգություն լիներ։ Նկարահանել առաջարկել էին Մարկ Զախարովին՝ թատրոնի ռեժիսորին, որը ուներ նկարահանած ընդամենը մեկ ֆիլմ՝ «12 աթոռ»՝ նկարահանված հեռուստատեսության համար և ճանաչված անհաջող ։ Գոյություն ուներ Շվարցի հեքիաթի սև ու սպիտակ էկրանավորումը, որը նկարահանել էր Էրաստ Գարինը 1964 թվականին։ Չնայած նրան, որ Արջի դերում Օլեգ Վիդովն էր, իսկ թագավորի դերում՝ Էրաստ Գրինը, ֆիլմը մոռացվել էր։ Մարկ Զախարովին ստեղծագործությունը դուր չէր գալիս, նա այն համարում էր թեթև, չէր տեսնում փիլիսոփայական ենթատեքստ։ Բայց որոշելով իր տարբերակով պատմել այդ պատմությունը՝ նա համաձայնեց։ Հրաշագործի դերում Զախարովը տեսնում էր Օլեգ Յանկովսկուն։ Նրան հեշտությամբ հաստատեց գեղարվեստական խորհուրդը՝ հիշատակելով նրա մեծ դերը կինոյում։ Նկարահանումները սկսելուց առաջ դերասանը սրտի կաթված ստացավ և հայտնվեց վերակենդանացման բաժանմունքում։ Բայց ռեժիսորը պատասխանեց. «Ո՛չ։ Ես ձեզնից չեմ բաժանվի։ Կսպասենք»։ Նկարահանումները դադարեցվեցին։ Եվ սկսվեցին միայն այն ժամանակ, երբ դերասանը դուրս գրվեց հիվանդանոցից ։ Մարկ Զախարովը հիշում էր, որ Յանկովսկին իր կինոփորձով օգնում էր նկարահանման հրապարակում ։ Այդ անգամ ևս ֆիլմը ստացվեց։ Արջի դերը խաղաց տակավին պատանի Ալեքսանդր Աբդուլովը, իսկ Արքայադստեր դերը՝ Եվգենիա Սիմոնովան։ Այդ ողջ պատմության մեղավորը Հրաշագործն էր՝ Օլեգ Յանկովսկին։ Մարկ Զախարովը հակադրում էր Հրաշագործին իր աշխարհի մյուս բոլոր կերպարներին։ Նա միակ կերպարն է, որ ունի փիլիսոփայական բնույթ։ Մնացածը կա՛մ լիրիկական են, կա՛մ սատիրիկ։ Նա գլխավոր դեմքն է, և հենց ինքն էր փոխանցում հեքիաթի հիմնական միտքը. «Փառք խիզախներին, որոնք քաջություն ունեն սիրելու՝ իմանալով, որ այդ ամենն ավարտ ունի։ Փառք խենթերին, որոնք ապրում են այնպես, ասես անմահ լինեն» ։ Օլեգ Յանկովսկու Հրաշագործը չկորավ Արջ-Աբդուլովի հմայքի, Թագավոր-Լեոնովի փայլի և Արքայադուստ-Սիմոնովայի նուրբ թովչանքի ներքո։ Չնայած նրան, որ Յանկովսկու կերպարի ստեղծման համար միջոցները ամենաքիչն էին ծախսվել, այնուամենայնիվ նա կարողացավ փոխանցել Ստեղծագործի էությունը. նա կարողանում էր հրաշքներ արարել, բայց միևնույն ժամանակ մնալ իրական մարդ՝ էգոիստ, իշխանավոր, երբեմն դաժան, և միևնույն ժամանակ իմաստուն։ Մարկ Զախարովը հետագայում խոստովանում էր. եթե չլիներ Հրաշագործը, հետագայում չէին լինի նաև Մյունհաուզենը, Սվիֆթը և Վիշապը։ Շնորհիվ «Սովորական հրաշք»-ի հաջողության՝ ռեժիսորը վերջապես կարողացավ ասել, որ նա «պատահական մարդ չէ կինեմատոգրաֆում» ։
1978 թվականին Մարկ Զախարովը Լենկոմում բեմադրեց «Կապույտ ձիեր կարմիր խոտի վրա» ներկայացումը՝ Միխայիլ Շատրովի ստեղծագործության հիման վրա։ Դա համարձակ փորձ էր. Օլեգ Յանկովսկին ոչ միայն խաղաց Վլադիմիր Լենինի դերը, այլ Լենինի դերը՝ առանց դիմահարդարման, առանց առաջնորդին հատուկ բարկության ու աղմուկի։ Խաղաց ոչ թե բրոնզե արձանի պես, այլ սովորական մադու՝ հիվանդ ու հոգնած, տանջվող նրանից, որ շուտով պետք է մահանար։ Նույնիսկ նրանք, ովքեր չընդունեցին ներկայացումը, հիանում էին Յանկովսկու գործով, ով կարողացավ չպատկերել ավանդական Լենինին։ Դերասանը խաղում էր ոչ թե իրական Լենինին, այլ նրա ռոմանտիկ պատկերացումը մարդկանց մտքում, ոչ թե այն մարդուն, որը նա եղել էր, այլ այնպիսի մարդու, որին ցանկանում էին տեսնել ։
«Այն նույն Մյունհաուզենը»
1979 թվականին Մարկ Զախարովը սկսեց «Այն նույն Մյունհաուզենը» ֆիլմի նկարահանումները, որի հիմքում ընկած է Գրիգորի Գորինի «Ամենաարդարը» ստեղծագործությունը, որը սկզբնապես գրվել է Սովետական բանակի թատրոնի համար ։ Այն ներկայացման մեջ գլխավոր դերերը կատարում էին Վլադիմիր Զելդինը և Լյուդմիլա Կասատկինան։ Իհարկե, տրամաբանական կլիներ նրանց հրավիրել ֆիլմում խաղալու համար, սակայն Մարկ Զախարովը միայն Օլեգ Յանկովսկուն էր տեսնում Մյունհաուզենի կերպարում, չնայած նրան, որ դա ինչ-որ առումով խիզախ որոշում էր։ Մարկ Զախարովը վերհիշում էր.
Գեղարվեստական խորհուրդը չէր հաստատում դերասանին՝ դա բացատրելով նրանով, որ նա չափազանց երիտասարդ է բարոնի դերի համար, որը մեծ որդի ունի ։ Գրիգորի Գորինը ևս դեմ էր Յանկովսկու թեկնածությանը։
Անձնական կյանք
Ապրել և աշխատել է Մոսկվայում։ Եղել է ամուսնացած։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Փետրվարի 23 ծնունդներ Կատեգորիա:2009 մահեր Կատեգորիա:Մայիսի 20 մահեր Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Ոսկե արծիվ» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստատեսության դերասաններ Կատեգորիա:ՏԷՖԻ մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Կուռք» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ռուս կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:«Տրիումֆ» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Նիկա» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ գրականության և արվեստի բնագավառում Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ Վասիլև եղբայրների անվան պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանակիրներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:«Կինոտավրի» դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռուս հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ռուս ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասաններ
Գեղմնածաղիկ
Գեղմնածաղիկ, դաշտավլուկազգիների (հացազգիներ) ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 45 (այլ տվյալներով՝ 25), ՀՀ-ում՝ 1 տեսակ՝ գեղմնածաղիկ ռավենյան (Erianthus ravennae)։ Հանդիպում է միայն Սյունիքի մարզում՝ Արաքս գետի ափերին, առաջացնում է խոշոր, կոշտ ու ամուր ճիմ, գրանցված է ՀՀ Կարմիր գրքում։ Ցողունն ամուր է, մերկ, բարձրությունը՝ 100-250 սմ ծաղկաբույլը խիստ ճյուղավորվող, նշտարաձև, գորշաթավ հուրան է։ Հասկիկները պատված են երկար մազիկներով։ Հասկաթեփուկները կարմրավուն են։ Ծաղկում է օգոստոսի վերջերից մինչև հոկտեմբեր։ Պտուղը հատիկ է։ Ցողուններից ու տերևներից հյուսում են զամբյուղներ, խսիր և այլն։ Արտակարգ գեղեցիկ բույս է, օգտագործվում է ձմեռային ծաղկեփնջեր պատրաստելիս։
Կատեգորիա:Հացազգիներ
Բերեստովկա (գյուղ, Լիպովա Դոլինայի շրջան)
Բերեստովկա (Берестівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Բերեստովկա գյուղում բնակվում էր 808 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:17-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Կոչետոկսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Կոչետոկսկի գյուղական խորհուրդ  (Кочетокська селищна рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգունևսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Կոչետոկսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 3633 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 155.22 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 23.41 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1938 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Անտարկտիկական ծովահեն որոր
Անտարկտիկական ծովահեն որոր, կամ գորշ ծովահեն որոր, կամ շագանակագույն ծովահեն որոր, կամ հարավային շագանակագույն ծովահեն որոր, կամ մերձարկտիկական ծովահեն որոր (Catharacta antarctica) խոշոր ծովային թռչուն, պատկանում է մեծ ծովահեն որորների ցեղին (Catharacta) որորների ընտանիքին դաշտակտցարների կարգին, տարածված է Հարավային կիսագնդի հարավային չափավոր գոտում, մերձարկտիկական և Անտարկտիկական գոտիներում։
Բնութագիր
Այս թռչնի փետուրները մուգ շագանակագույն է, փոքր դեղին բծերով։ Աչքերի և պոչի շուրջ գտնվող փետուրները մուգ շագանակագույնից մինչև սև գույնի են։ Թռիչքի ժամանակ տեսանելի է, թևերի ներսը ունի եռանկյան տեսքով լավ տեսանելի սպիտակ կետ։ Կտուցը մուգ մոխրագույն է` սուր կեռիկով։ Այն ունի 52-64 սմ (20-25 սմ) երկարություն, 126-160 սմ (50-63 դյույմ) թևերի բացվածք և 1,2-2,18,8 կգ (2,6-4,8 ֆունտ) մարմնի զանգված ։ Ս. Համիլտոնին կատարել է ուսումնասիրություն Գոֆի կղզում՝ 9 արու անտարկտիկական ծովահեն որորների 1,43 կգ (3,2 ֆունտ) միջին քաշով և 965 գրամից մինչև 1,65 կգ (3,6 ֆունտ) քաշով։ Ս. Լոնբերգին Չաթամի կղզում կատարել է ուսումնասիրություն՝ 30 արու անտարկտիկական ծովահեն որորների, որոնք կշռում էին միջինում 1,73 կգ (3,8 ֆունտ), իսկ 32 էգ թռչունների մոտ միջինում 1,93 կգ (4,3 ֆունտ) ։ 2016-ին կատարված ուսումնասիրության համաձայն, շագանակագույն ծովահեն որորները կարող են նույնականացնել անհատական մարդկային էակների հետ՝ նշելով բարձր ճանաչողական ունակությունները ։
Կենսակերպ
Անտարկտիկական ծովահեն որորը ապրում է Արգենտինայի հարավային մասում, Հրո երկիր կղզեխմբում, Նոր Զելանդիայում և Անտարկտիկայի մի շարք կղզիներում, ինչպիսիք են Ֆոլկլենդյան կղզիները (Մալվինաս)։
Սնունդ
Հիմնականում սնվում է ձկներով, փոքր ծովային թռչուններով, ձվերով և պինգվինի ճուտերով։
Դասակարգում
Համակարգված դասակարգումը շատ հակասական է, գիտական անունը կապված է հեղինակի անվան հետ, ապա որպես Lestris antarcticus կամ Stercorarius antarctica: Այն ունի երեք ենթատեսակ՝ Catharacta antarctica antarctica, Catharacta antarctica lonnbergi և Catharacta antarctica hamiltoni, որոնք որոշ հեղինակներ համարում են անկախ տեսակներ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Որորներ (ցեղ) Կատեգորիա:Հարավային Ամերիկայի թռչուններ
Ապաարդյունաբերականացում
Ապաարդյունաբերականացումը սոցիալական և տնտեսական փոփոխությունների գործընթաց է, որը պայմանավորված է երկրի կամ տարածաշրջանում արդյունաբերական կարողությունների կամ գործունեության հեռացման կամ կրճատման հետևանքով, հատկապես ծանր արդյունաբերության կամ արտադրական արդյունաբերության մեջ։ Կան տարբեր մեկնաբանություններ, թե ինչ է ապաարդյունաբերականացումը։ Շատերը ամերիկյան ապաարդյունաբերականացումը կապում են 1980-ից 1990 թվականներին այժմ, այսպես կոչված, Rust Belt-ում ավտոարտադրող գործարանների զանգվածային փակման հետ։ ԱՄՆ Դաշնային պահուստը բարձրացրեց տոկոսները և փոխարժեքները սկսած 1979 թվականից և շարունակվեց մինչև 1984 թվականը, ինչը ինքնաբերաբար հանգեցրեց ներմուծման գների անկմանը։ Ճապոնիան այս ընթացքում արագորեն ընդլայնում էր արտադրողականությունը, և դա ոչնչացրեց ԱՄՆ հաստոցաշինական ոլորտը։ Ապաարդյունաբերականացման երկրորդ ալիքը տեղի ունեցավ 2001-ից 2009 թվականներին, որն ավարտվեց ավտոարտադրողների կողմից GM-ի և Chrysler-ի փրկությամբ ։
Տեսություններ
Տեսությունները, որոնք կանխատեսում կամ բացատրում են ապաարդյունաբերականացումը, ունեն ինտելեկտուալ ծագում։ Ռոուտհորնը պնդում է, որ Մարքսի նվազման (արդյունաբերական) շահույթի տեսությունը կարելի է համարել ամենավաղերից մեկը։ Այս տեսությունը պնդում է, որ տեխնոլոգիական նորարարությունը հնարավորություն է տալիս արտադրության ավելի արդյունավետ միջոցների, ինչը հանգեցնում է ֆիզիկական արտադրողականության բարձրացման, այսինքն՝ ներդրված կապիտալի միավորի հաշվով սպառողական արժեքի ավելի մեծ արդյունքի։ Զուգահեռաբար, սակայն, տեխնոլոգիական նորարարությունները մարդկանց փոխարինում են մեքենաներով, և կապիտալի օրգանական կազմը մեծանում է։ Ենթադրելով, որ միայն աշխատուժը կարող է արտադրել նոր լրացուցիչ արժեք, այս ավելի մեծ ֆիզիկական արդյունքը մարմնավորում է ավելի փոքր արժեք և հավելյալ արժեք։
Պիտելիսը և Անտոնակիսը ենթադրում են, որ այնքանով, որքանով արտադրությունը բնութագրվում է ավելի բարձր արտադրողականությամբ, դա հանգեցնում է արտադրության արտադրանքի հարաբերական արժեքի կրճատմանը, հետևաբար, արտադրության (մատուցված արտադրություն և ծառայություններ) բնութագրվում են համեմատաբար ոչ առաձգական պահանջարկով)։ Ավելին, այնքանով, որքանով արտադրական ընկերությունները կրճատվում են, օրինակ՝ աութսորսինգի, պայմանագրերի կնքման և այլնի միջոցով, դա նվազեցնում է արտադրության մասնաբաժինը` առանց բացասաբար ազդելու տնտեսության վրա։ Իրոք, այն պոտենցիալ դրական ազդեցություն ունի ։
Ջորջ Ռայսմանը համարում էր, որ գնաճը ապաարդյունաբերականացմանն է նպաստում։ Նրա վերլուծության մեջ ֆիատ փողի գնաճի գործընթացը խեղաթյուրում է կապիտալ ինտենսիվ արտադրական ձեռնարկությունները գործարկելու համար անհրաժեշտ տնտեսական հաշվարկները և դարձնում անշահավետ ներդրումները, որոնք անհրաժեշտ են այդպիսի ձեռնարկությունների գործունեությունը պահպանելու համար։ Ինստիտուցիոնալ պայմանավորվածությունները նույնպես նպաստել են ապաարդյունաբերականացմանը, ինչպիսին է տնտեսական վերակազմավորումը։
Տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտում բեկումներով, գլոբալացված տնտեսությամբ, որը խրախուսում էր օտարերկրյա ուղղակի ներդրումները, կապիտալի շարժունակությունը և աշխատուժի միգրացիան, և նոր տնտեսական տեսության շեշտադրումը մասնագիտացված գործոնով օժտվածության վրա, արտադրությունը տեղափոխվեց ավելի էժան վայրեր, իսկ տեղում՝ ծառայությունների և ֆինանսական ոլորտներ։ Քաղաքային բնակավայրերում կենտրոնացած ագլոմերացիաներ. Ապաարդյունաբերականացման ճգնաժամ տերմինն օգտագործվել է մի շարք երկրներում աշխատուժի ինտենսիվ արդյունաբերության անկումը և քաղաքներից աշխատատեղերի փախուստը նկարագրելու համար։ Օրինակներից մեկը աշխատուժի ինտենսիվ արտադրությունն է։ Այն բանից հետո, երբ 1980-ականներին և 1990-ականներին ավելի քիչ զարգացած երկրների հետ կնքվեցին ազատ առևտրի համաձայնագրեր, աշխատուժ ունեցող արտադրողները արտադրական օբյեկտները տեղափոխեցին երրորդ աշխարհի երկրներ՝ շատ ավելի ցածր աշխատավարձով և ցածր չափանիշներով։ Բացի այդ, տեխնոլոգիական գյուտերը, որոնք պահանջում էին ավելի քիչ ձեռքի աշխատանք, օրինակ՝ արդյունաբերական ռոբոտները, վերացրեցին բազմաթիվ արտադրական աշխատանքներ։
Աշխատատար արտադրողները արտադրական օբյեկտները տեղափոխեցին երրորդ աշխարհի երկրներ՝ շատ ավելի ցածր աշխատավարձով և ցածր չափանիշներով։ Բացի այդ, տեխնոլոգիական գյուտերը, որոնք պահանջում էին ավելի քիչ ձեռքի աշխատանք, օրինակ՝ արդյունաբերական ռոբոտները, վերացրեցին բազմաթիվ արտադրական աշխատանքներ։ Աշխատատար արտադրողները արտադրական օբյեկտները տեղափոխեցին երրորդ աշխարհի երկրներ՝ շատ ավելի ցածր աշխատավարձով և ցածր չափանիշներով։ Բացի այդ, տեխնոլոգիական գյուտերը, որոնք պահանջում էին ավելի քիչ ձեռքի աշխատանք, օրինակ՝ արդյունաբերական ռոբոտները, վերացրեցին բազմաթիվ արտադրական աշխատանքներ:Ջորջ Ռայսմանը գնաճը ճանաչեց որպես ապաարդյունաբերականացման նպաստող։
Նրա վերլուծության մեջ ֆիատ փողի գնաճի գործընթացը խեղաթյուրում է կապիտալ ինտենսիվ արտադրական ձեռնարկությունները գործարկելու համար անհրաժեշտ տնտեսական հաշվարկները և դարձնում անշահավետ ներդրումները, որոնք անհրաժեշտ են այդպիսի ձեռնարկությունների գործունեությունը պահպանելու համար։ Ինստիտուցիոնալ պայմանավորվածությունները նույնպես նպաստել են ապաարդյունաբերականացմանը, ինչպիսին է տնտեսական վերակազմավորումը։
Աշխատատար արտադրողները արտադրական օբյեկտները տեղափոխեցին երրորդ աշխարհի երկրներ՝ շատ ավելի ցածր աշխատավարձով և ցածր չափանիշներով։ Բացի այդ, տեխնոլոգիական գյուտերը, որոնք պահանջում էին ավելի քիչ ձեռքի աշխատանք, օրինակ՝ արդյունաբերական ռոբոտները, վերացրեցին բազմաթիվ արտադրական աշխատանքներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տնտեսական խնդիրներ Կատեգորիա:Արդյունաբերություն Կատեգորիա:Տնտեսական զարգացում Կատեգորիա:Արդյունաբերության պատմություն Կատեգորիա:Ծառայություններ (տնտեսագիտություն) Կատեգորիա:Տնտեսական պատմություն Կատեգորիա:Արդյունաբերականացում
Տնային տեսախաղերի վահանակ
Տնային տեսախաղի վահանակը տեսախաղի վահանակ է, որը նախագծված է միացված լինելու ցուցադրման սարքին, ինչպիսին է հեռուստացույցը, և սնուցման արտաքին աղբյուրին՝ տեսախաղեր խաղալու համար։ Տնային կոնսուլները, ընդհանուր առմամբ, ավելի քիչ հզոր և հարմարեցված են, քան անհատական ​​համակարգիչները, որոնք նախագծված են զարգացած գրաֆիկական կարողություններով, բայց սահմանափակ հիշողություն և պահեստային տարածք՝ միավորները մատչելի պահելու համար։ Թեև սկզբնական կոնսուլները հատուկ միավորներ էին, որոնց միայն մի քանի խաղեր էին ամրագրված համակարգի էլեկտրոնային սխեմաներում, այնուհետև կոնսուլների մեծ մասն աջակցում է փոխանակվող խաղային կրիչների օգտագործմանը՝ կա՛մ խաղային փամփուշտների, օպտիկական սկավառակների, կա՛մ թվային բաշխման միջոցով ներքին պահեստում։
Տնային տեսախաղերի բազմաթիվ կոնսուլներ են եղել առաջին առևտրային միավորից՝ Magnavox Odyssey-ից 1972 թվականին։ Պատմականորեն այս կոնսուլները խմբավորվել են սերունդների, որոնք տևում են յուրաքանչյուրը մոտ վեց տարի՝ ընդհանուր տեխնիկական բնութագրերի հիման վրա։ 2021-ի դրությամբ եղել է ինը կոնսոլի սերունդ, որոնց ներկայիս առաջատար արտադրողներն են Sony, Microsoft և Nintendo; Վահանակների նախկին արտադրողները ներառում էին Atari, Fairchild, Intellivision Entertainment, Coleco, Sega, NEC, 3DO և SNK:
Պատմություն
Առաջին կոմերցիոն տեսախաղի կոնսոլը Magnavox Odyssey-ն էր, որը մշակվել է Ռալֆ Հ. Բաերի կողմից և առաջին անգամ կոմերցիոն թողարկվել է 1972 թվականին։ Դրան կարճ ժամանակ անց թողարկվեց Pong-ի տնային տարբերակը Atari Inc.-ի կողմից 1975 թվականին՝ հիմնված արկադային խաղի վրա։ Երկու համակարգերի մի շարք կլոններ շտապեցին լրացնել նորաստեղծ տնային կոնսոլների շուկան, և տեսախաղերի արդյունաբերությունը փոքր անկում ապրեց 1977 թվականին դրա պատճառով։
1976 թվականին թողարկված Fairchild Channel F-ը առաջին վահանակն էր, որն օգտագործեց խաղային փամփուշտներ, որն այնուհետ օգտագործվեց Atari VCS-ի և երկրորդ սերնդի մի քանի այլ կոնսուլների կողմից և հանգեցրեց տեսախաղերի արդյունաբերության երկրորդ բումին Միացյալ Նահանգներում և ամբողջ աշխարհով մեկ։ Այս ընթացքում Atari Inc.-ը վաճառվել էր Warner Communications-ին, և ղեկավարության փոփոխության պատճառով մի քանի ծրագրավորողներ լքեցին ընկերությունը և հիմնեցին Activision-ը՝ դառնալով երրորդ կողմի առաջին մշակողը։ Activision-ի հաջողությունը հանգեցրեց նոր ծրագրավորողների շտապողականությանը, որոնք ստեղծեցին խաղեր՝ առանց այդ համակարգերի հրապարակման որևէ վերահսկողության։ Շուկան հեղեղվեց անորակ խաղերով, և զուգակցված անհատական ​​համակարգչի աճող հանրաճանաչության և 1980-ականների սկզբի տնտեսական անկման հետ, հանգեցրին 1983 թվականին տեսախաղերի վթարին ԱՄՆ շուկայում։ Nintendo-ն, որն այդ տարի թողարկեց իր Famicom կոնսոլը Ճապոնիայում, ձեռնարկեց մի քանի նախազգուշական քայլեր՝ սահմանափակելու խաղերի արտադրությունը միայն լիցենզավորված խաղերով, և կարողացավ ներմուծել Famicom-ը, որը 1985 թվականին վերաբրենդավորվել է որպես Nintendo Entertainment System (NES) ԱՄՆ շուկա։ NES-ն օգնեց վերակենդանացնել կոնսոլների շուկան և 1980-ականների վերջում գերիշխող դիրք հաղորդեց Nintendo-ին։
Sega-ն օգտվեց ԱՄՆ-ի նոր աճից՝ իր Sega Genesis-ի դեմ Super Nintendo Entertainment System-ի դեմ 1990-ականների սկզբին, այսպես կոչված, «վահանակային պատերազմներում» և ընդգծեց «bits» հասկացությունը՝ որպես սպառողների վաճառքի հիմնական կետ։ 1995-ի կեսերին ավելի մեծ ծավալով օպտիկական սկավառակների օգտագործումը հանգեցրեց բազմաթիվ կոնսոլների արտադրողների՝ փամփուշտներից դեպի CD-ROM-ներ, իսկ ավելի ուշ՝ DVD-ներ և այլ ձևաչափեր՝ Sony-ի PlayStation գիծը ներմուծելով էլ ավելի շատ հնարավորություններ, որոնք նրան առավելություն տվեցին. խանութը; PlayStation 2-ը, որը թողարկվել է 2000 թվականին, մնում է մինչ օրս ամենաշատ վաճառվող կոնսոլը՝ վաճառված ավելի քան 155 միլիոն միավորով։ Microsoft-ը, վախենալով, որ PlayStation 2-ը սպառնում է անհատական ​​համակարգչի մրցակցային դիրքին, 2001 թվականին մտավ կոնսոլների տարածք իր Xbox գիծով։ 2000-ականների կեսերին ինտերնետ կապը սովորական դարձավ, և գրեթե բոլոր տնային կոնսուլներն աջակցում էին թվային բաշխման և առցանց ծառայությանը։ առաջարկներ մինչև 2010 թ.:
Քանի որ Sony-ն և Microsoft-ը գերակայում են ապարատային կարողություններում, մյուս խոշոր արտադրողները այդ ժամանակվանից դուրս են մնացել ապարատային բիզնեսից, սակայն պահպանել են իրենց ներկայությունը խաղերի մշակման և արտոնագրման ոլորտում։ Nintendo-ն մնում է միակ մրցակիցը, ով որդեգրել է կապույտ օվկիանոսի ռազմավարություն՝ առաջարկելով ավելի օրիգինալ կոնսոլի հայեցակարգեր, ինչպիսիք են Wii-ում շարժման ընկալումը և Nintendo Switch-ի հիբրիդային դիզայնը։
Տնային տեսախաղերի կոնսոլների շուկայում առաջատար կոնսուլները հաճախ խմբավորվել են սերունդների մեջ, կոնսուլներ, որոնք շուկայում հիմնական մրցակիցներն էին։ 1970-ականներից ի վեր եղել է կոնսուլների ինը սերունդ, ընդ որում, մոտ հինգ տարին մեկ նոր սերունդ է հայտնվում Մուրի օրենքի համաձայն։
Ընդհանուր ակնարկ
Տնային տեսախաղի վահանակը նախապես մշակված էլեկտրոնային սարքավորում է, որը նախատեսված է տանը ֆիքսված վայրում տեղադրելու համար, միացված է հեռուստացույցի էկրանին կամ համակարգչի մոնիտորին, ինչպես նաև արտաքին էներգիայի աղբյուրին՝ տեսախաղեր խաղալու համար։ օգտագործելով մեկ կամ մի քանի վիդեո խաղերի կարգավորիչներ։ Սա տարբերվում է ձեռքի խաղային կոնսոլից, որն ունենալու է ներկառուցված էկրան, կարգավորիչի կոճակներ/հնարավորություններ և սնուցման աղբյուր, ինչպիսին է մարտկոցը կամ մարտկոցի փաթեթը։