cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տոնածառ
Ժամանակակից աշխարհում
Ամենաթանկարժեք տոնածառը տեղադրվել է Աբու Դաբիում 2010 թվականին։ Այն զարդարված էր ոսկե ու արծաթե գնդերով, ինչպես նաև թանկարժեք քարերից պատրաստված զարդերով, որոնց ընդհանուր արժեքը կազմում է 11,5 միլիոն դոլար ։ 2011 թվականին վերսկսվեց «տոնածառային պատերազմը» Ռիգայի ու Տալլինի միջև։ Լատվիական կողմի ներկայացրած պատմական փաստարկներին ի պատասխան Տալլինի իշխանությունները որոշեցին քաղաքում կանգնեցնել անգերազանցելի բարձրություն ունեցող տոնածառ։ Սակայն Ռատուշայի հրապարակում կանգնեցված տոնածառը, որի բարձրությունը կազմում էր 24 մետր, երկու անգամ (նոյեմբերի 25 և 27) տապալվեց քամու պատճառով։ Երկրորդ անգամ այն ընկավ 80 շղթաների (9,6 հազար լամպ) և լապտերների 15 լրակազմի հետ միասին, ինչի հետևանքով զգալիորեն վնասվեցին և՛ տոնածառը, և՛ նրա զարդարանքները։ Ի վերջո ստիպված եղան ծառը կարճացնել 4 մետրով ։ Տալլինի իշխանությունների պահանջով ոստիկանությունը հետաքննություն սկսեց հնարավոր դիվերսիայի կասկածանքով ։
2012 թվականի դեկտեմբերին սուրբծննդյան տոնածառ տեղադրվեց Հարավային ու Հյուսիսային Կորեաների սահմանին։ Մամուլում այդ փաստը մեկնաբանվեց որպես հակակոմունիստական քարոզչություն ու հոգեբանական պատերազմի փորձ ։
Եղևնու զարդարումը
Եղևնու խաղալիքների պատմությունն արտացոլում է տվյալ երկրի պատմությունը։ Սուրբծննդյան տոնածառերը զարդարվել են քաղցրավենիքներով, ապակե գնդերով, իսկ գագաթին դրվել է Բեթղեհեմյան աստղը խորհրդանշող յոթաթև աստղ։ Խորհրդային Միության տարիներին տոնածառերը զարդարվել են թղթե ինքնաթիռներով ու կարմիր զինվորներով, իսկ գագաթին դրվել է կարմիր աստղ, պատերազմի տարիներին՝ թղթե փաթիլներով ու լամպերով, 1960-ական թվականներին՝ տիեզերագնացների և «տասներկուսին հինգ պակաս» ցույց տվող ժամացույցներ պատկերող խաղալիքներով, այնուհետև Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետությունից ներկրված խաղալիքներով, որոնք գնելու համար մարդիկ երկար ժամանակ հերթ էին կանգնում, իսկ 1980-ական թվականներին՝ ապակե խաղալիքներով ։
Տոնածառն ու շրջակա միջավայրի պահպանութունը
Փշատերև ծառերի մեծ պահանջարկը, որ լինում է Ամանորից առաջ, դառնում է ապօրինի ծառահատման ու տոներից հետո թափոնների օգտագործման հետ կապված խնդիրների պատճառ։ Տարբեր պետություններ տոներից առաջ փորձում են հնարավորինս վերահսկել ծառահատումն ու խստացնել անտառների պահպանությունը ։
Երբեմն խրախուսվում է նաև արհեստական տոնածառերի արտադրությունը։ Դրանք ավելի թանկ արժեն, քան բնական եղևնիները, բայց փոխարենը դրանք կարելի է օգտագործել բազմիցս։ Սակայն արհեստական եղևնիների արտադրությունը նույնպես աղտոտում է շրջակա միջավայրը, ինչը տեղի չի ունենում հատուկ տնակարաններում վաճառքի համար նախատեսված եղևնիներ աճեցնելու դեպքում ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ամանորյա զարդարանքներ Կատեգորիա:Ամանոր
Կոնսիլիո դի Ռումո
Կոնսիլո դե Ռումո (Consiglio di Rumo) կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։
Բնակչության 1175 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը 73 մարդ/կմ²։ Տարածքը 16 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 22010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0344։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Յանգուզնարատ
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 173 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կրասնոկամսկի շրջանի բնակավայրեր
Այանդա Դենգե
Այանդա Դենգե (Ayanda Denge,, Քեյփթաուն, ՀԱՀ), հարավաֆրիկացի տրանսգենդեր կին, որը սեռական ստրկության է ենթարկվել։ Պաշտպանել է տրանսգենդերների և սեռական ստրկության մեջ հայտնված մարդկանց իրավունքները և հանդես է եկել մարմնավաճառության ապաքրեականացման օգտին ։ Եղել է նաև Սեռական աշխատողների կրթության և պաշտպանության Նպատակային խմբի նախագահը։
Կենսագրություն
Այանդա Դենգեն կոսա ժողովրդի ներկայացուցիչներից է, ովքեր բնակվում են Հարավային Աֆրիկայի Արևելյան Քեյփ նահանգի առաափնյա տարածքում։ Մեծացել է Պորտ Էլիզաբեթ քաղաքում ։ Դենգեն սկսել է մարմնավաճառությամբ զբաղվել Յոհանեսբուրգում, հետագայում աշխատել է նաև Հարավային Աֆրիկայի այլ քաղաքներում՝ ներառյալ Հարարե, Դուրբան, Քեյփթաուն, Պորտ Էլիզաբեթ, Վիկտորիա։ 15 տարի զբաղվել է մարմնավաճառությամբ ։
Եղել է Սեռական աշխատողներ կրթության և պաշտպանության նպատակային խմբի (SWEAT) նախագահ, հանդես է եկել տրանսգենդերների, սեքս-աշխատողների իրավունքների պաշտպանության և սեքսուալ աշխատանքի ապաքրեականացման օգտին ։ SWEAT-ում Դենգեն վերապատրաստել է 50 հրահանգիչների և հանդես եկել որպես զեկուցող քաղցկեղի, ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի և սեռական աշխատանքի հետ կապված մարդու իրավունքների պաշտպանության հարցերի իրազեկման վերաբերյա ։
2016 թվականին Դուրբանում ՁԻԱՀ-ի միջազգային համաժողովի ժամանակ նա հարցազրույց էր տվել Daily Vox-ին, որտեղ ասել է.
Անձնական կյանք
Դենգեն ապրել է Հարավային Աֆրիկայի Քեյփթաուն քաղաքում։ Մինչ Հելեն Բոուդենի բուժքույրերի տուն տեղափոխվելը որոշ ժամանակ ապրել է փողոցում։ Նախկին բուժքույրերի տունը պատկանում է նահանգի կառավարությանը, բայց անօրինականորեն զբաղեցված էր «Վերականգնիր քաղաքը» վարձակալների խմբի կողմից, որը պայքարում էր մատչելի բնակարան ձեռք բերելու համար, և վերանվանվել է Ահմեդ Կատրադայի տան։ 2019 թվականի փետրվարին նա ընտրվել է որպես այդ տան ղեկավար։
Մահ
2019 թվականիի մարտի 24-ին Դենգեն սպանվել է իր իսկ սենյակում։ Նրան դանակահարել են ու թողել պառկած հատակին ։ Հաղորդվել է, որ Դենգեի սենյակը դրսից կողպված է եղել կողպեքով, և միայն այն ժամանակ, երբ տան ղեկավարը նրա բարեկեցությունից մտահոգվելով զննել է սենյակը պատուհանից, նկատել է նրա մարմինը հատակին։ Էլեկտրականությունն անջատված է եղել, ինչի պատճառով շենքը գիշերն ամբողջովին մթության մեջ է եղել։ Դենգեն ապրում էր ոմն մեկի հետ, որը սպանությունից հետո անհետացել է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի ակտիվիստներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Կանայք Հարավային Աֆրիկայում
Ֆոմա Հարտման
Ֆոմա Ալեքսանդրովիչ Հարտման (Գարտման, Фома Александрович Гартман, Thomas De Hartmann, ), ռուսաստանցի կոմպոզիտոր, դիրիժոր։ Ծագումով՝ գերմանացի։
Կենսագրություն
Սովորել է Պետերբուրգի կոնսերվատորիայում (1900-1902), աշակերտել Ս. Տանեևին և Ա. Արենսկուն։ 1919-1921 թվականներին ապրել է Թիֆլիսում, կազմակերպել «Կոմիտաս» երաժշտական ընկերությունը (1919), զբաղվել Կոմիտասի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությամբ և տարածմամբ, տպագրել կոմպոզիտորի երկերի վերլուծական հոդվածների շարք («Զակավկազսկոյե սլովո» («Закавказское слово»), 1919, № 89-101, Թիֆլիս)։ Եղել է Հովհաննես Թումանյանի բարեկամներից։ 1921 թվականից ապրել և ստեղծագործել է արտասահմանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ռուս դիրիժորներ Կատեգորիա:Ռուս դաշնակահարներ
Օկայա
Օկայա (岡谷市), քաղաք Ճապոնիայում։ Գտնվում է Նագանոյի պրեֆեկտուրայում։ Քաղաքի ամբողջ մակերեսը կազմում է 85,14 կմ², բնակչությունը՝ 50 750 մարդ, իսկ խտությունը 596,08 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է Հոնսյու կղզում, Նագանոյի պրեֆեկտուրայում Տյուբու տարածաշրջանում։ Այն սահմանակից է Նականո, Միիգատա և Ձյոցու քաղաքների, Սինանո ավանի, Կիձիմադայրա, Նոձավաոնսեն, Սակաե գյուղերի հետ ։
Բնակչություն
Բնակչությունը կազմում է 50 750 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1), խտություն - 596,08 մարդ/կմ²։
Սիմվոլիզմ
Քաղաքի ծառը համարվում է Fagus crenata-ն, ծաղիկը՝  Camellia japonica-ը, թռչունը՝ Մանդարինկան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Մամիկոն Մնացականյան
Մամիկոն Ասատուրի Մնացականյան, հայ աստղաֆիզիկոս և մաթեմատիկոս։ Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1984), պրոֆեսոր (1989)։
Ասատուր Շմավոնի Մնացականյանի որդին։
Կենսագրություն
Մամիկոն Մնացականյանը ծնվել է 1942 թվականի ապրիլի 17-ին, Երևան քաղաքում։ 1962-1965 թվականներին սովորել և ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետը։ 1969 թվականին պաշտպանել է «Ընդհանրացված հարաբերականության ընդհանուր տեսություն» թեմայով թեկնածուական թեզ։ 1984 թվականին պաշտպանելով «Ճառագայթման տեղափոխման տեսության նոր ապարատ» թեմայով թեզը, արժանացել է ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճանի։ 1975-1985 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԱԱ Բյուրականի աստղադիտարանի գիտքարտուղար։ Դասավանդել է ԵՊՀ ֆիզիկայի ֆակուլտետում, 1985-1991 թվականներին՝ տեսական աստղաֆիզիկայի լաբորատորիայի վարիչ, 1989 թվականից պրոֆեսոր է։ Եղել է ԲԱ գիտական քարտուղարը, ապա ԲԱ կից մասնագիտական խորհրդի գիտական քարտուղարը, ՀՀ ԳԱԱ Ֆիզիկական պրոցեսների մաթեմատիկական մոդելավորման կենտրոնի տնօրենը։ Այնուհետև 1991 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ և 1997 թվականից աշխատում է Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում (Փասադենա, ԱՄՆ), որպես «Մաթեմատիկա» ծրագրի աշխատակից։
Աշխատանքները վերաբերում են Էյնշտեյնի ընդհանրացված գրավիտացիայի տեսության կիրառությանը տիեզերագիտության մեջ տեսական ֆիզիկային և աստղաֆիզիկային, մասնավորապես՝ փոփոխական գրավիտացիոն հաստատունով ընդհանրացված հարաբերականության ընդհանուր տեսությանը, աստղային վիճակագրությանը և դինամիկային (բաբախիչներ, բռնկվող աստղեր, աստղասփյուռներ և աստղային ագրեգատներ), ճառագայթման տեղափոխման տեսության մեջ նոր եղանակների մշակմանը և կիրառմանը։ Հեղինակ է ուսումնամեթոդական ձեռնարկների ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ աստղաֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Նիզովսկի գյուղական խորհուրդ (Սումսկի շրջան)
Նիզովսկի գյուղական խորհուրդ  (Низівська селищна рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Նիզովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 3181 մարդ։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Արևելյան քաղցրավենիքներ
Պատմություն
Արևելյան քաղցրավենիքները հասել են Եվրոպա 17-19 դարերում։
Ռուսաստանում Արևելյան քաղցրավենիքի տարածմանը նպաստել է դրանց արդյունաբերական արտադրությունը, որը սկիզբ է առել 20–րդ դարի առաջին կեսից։ Բաղադրատոմսի առաջին հայտնի պաշտոնական ժողովածուները լույս են տեսել 1937–1939 թվականներին։ Ալյուրային արևելյան քաղցրավենիքի որոշ տեսակների բաղադրատոմսեր տրամադրել է Մոսկվայի տրեստի կենտրոնական հացաբուլկեղենի լաբորատորիան ։ Ալյուրային արևելյան քաղցրավենիքի հիմնական կենտրոններն են եղել Անդրկովկասյան հանրապետությունները՝ Ադրբեջանը և Հայաստանը   ։
Ալյուրային
Ալյուրային արևելյան քաղցրավենիքը առանձնանում է ճարպի ու համեմունքների բարձր պարունակությամբ։
Օրինակ՝ հայկական տնական հաց, Բաքվի կուրաբյե (պարսկական), Գաթա (երևանյան, արցախյան), Շամախիի մյուտակի, քաղցր նազուկ, Բաղդադի նան, փախլավա (կաթնահունց, շերտավոր), խողովակներ (նշի, ընկույզի), շաքեր լոխում, շաքեր պուրի, շաքեր չուրեկ, յուղաթերթ։
Եվրոպական ալյուրային քաղցրավենիքները պայմանականորեն վերաբերում են արևելյանին, չնայած բազմաթիվ նման ապրանքներ պատկանում են Կենտրոնական Եվրոպայում բնակվող աշկենազներ ին։ Օրինակ՝ դարչինով բիսկվիթ, դարչինով ոլորաբլիթ, զեմելախ, կիխելախ վանիլային, շտրուդել նուշով և չամիչով, տեյգլախ, ֆայն-կուխեն, ցուկեր-լեկախ , Էիեր-կիխելախ։
Փափուկ կոնֆետներ
Օրինակ՝ Ալի, դոնդողածածկ նուշ, սերուցքային երշիկ, նուգա (չամիչով, լիմոնով ու մանդարինով հարվածք, մրգային ու արախիսով), ջնարկած ընկույզ, լոխում, սերուցքային կոճղ, չուրչխելա (շաքարային, մրգային), շաքեր նոխուտ, կաթնային շերբեթ։
Կարամելներ
Օրինակ՝ գրիլյաժ (նուշից, գետնանուշից, պնդուկից), կոզինախ (արևածաղկից, քունջութից, սովորական ընկույզից, նուշից, պնդուկից, մեղրով և առանց), նուշ շաքարով, փարվարդա, փեշմակ, շեքար պենդիր վանիլային։
Գրականություն
Կատեգորիա:Արևելյան քաղցրավենիքներ
Օրելսկոե
Օրելսկոե (Орільське), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1870 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օրելսկոե գյուղում բնակվում էր 238 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,08 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 220,37 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Սախնովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1870 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ժողովածու (451)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Անյա Կարլիչեկ
Անյա Մարիա-Անտոնիա Կարլիչեկ(Anja Maria-Antonia Karliczek, ի ծնե՝ Կերսսեն Kerssen ), գերմանացի քաղաքական գործիչ, Քրիստոնեական դեմոկրատական միության գործիչ, Անգելա Մերկելի կառավարության ժամանակ նաև 2018 թվականին եղել է կրթության նախարար։
Կենսագրություն
Հայրենի Իբբենբյուրենում ավարտել է Գյոթեի անման գիմնազիան, այնուհետև երկու տարի ստաժավորվել է Օսնաբրյուկի Deutsche Bank-ում, իսկ 1993 թվականից աշխատել է ընտանեկան հյուրանոցում։ 2003 թվականին ընդունվել է Հագենի հեռակա համալսարանը։ 1998 թվականին մտել է Գերմանիայի երիտասարդների միություն, 2004 թվականին ընտրվել է Տակլենբուրգի խորհուրդ ։
2013 թվականին Հյուսիսային Ռեյն-Վեստֆալիայի Շտայֆուրթ նահանգի միամանդատ ընտատարածքից ընտրվել է Բունդեսթագի պատգամավոր։ 2017 թվականին դարձել է Քրիստոնեական դեմոկրատական միության/Քրիստոնեական սոցիալական միության քարտուղար ։
2017 թվականի հունիսի 30-ին Բունդեսթագում դեմ է քվեարկել Գերմանիայում միասեռ ամուսնությունների օրինականացմանը ։
2017 թվականի սեպտեմբերի 24-ին իր նախկին նահանգում խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ 67,675 % ձայնով հաղթել է ։
2018 թվականի մարտի 14-ին Անգելա Մերկելի չորրորդ կառավարման ձևավորման ժամանակ ստացել է Գերմանիայի կրթության և գիտական ուսումնասիրությունների նախարարի պաշտոնը ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացել է քաղաքացիական ավիացիայի օդաչու Լոտար Կարլիչեկի հետ, ով 2017 թվականից աշխատում է Eurowings ընկերությունում։
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="1">
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի նախարարներ Կատեգորիա:Կանայք Կատեգորիա:Գերմանիայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գերմանիայի համալսարանների կամ քոլեջների շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գերմանիայի քրիստոնեական-դեմոկրատական միություն Կատեգորիա:Կին
Մեծ Կոմիս
Մեծ Կոմիս (Большая Комысь), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կիմա գետի ձախ ափով՝ 26 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Քաոս (ֆիլմ, 2005)
Քաոս (Chaos), 2005 թվականի ֆիլմ, որի ռեժիսորն ու սցենարի հեղինակը Թոնի Ջիլիոն է։ Ֆիլմը նկարահանվել է ԱՄՆ-ի, Կանադայի և Մեծ Բրիտանիայի համատեղ ջանքերով։ Գլխավոր դերերում նկարահանվել են Ջեյսոն Սթեթհեմը, Ռայան Ֆիլիպը և Ուեսլի Սնայփսը :
Ֆիլմի գովազդային կարգախոսն է՝ «Ով է այստեղի «առնետը» ։
Սյուժե
Որոշ ժամանակ անց, Լոուրենսը (Ուեսլի Սնայփս) և չորս այլ ծանր զինված հանցագործները պատանդներ են վերցնում բանկում։ Նրանք համաձայնվում են խոսել միայն հեռացված Քոներսի հետ, որին անմիջապես դնում են իր հին պաշտոնին։ Երիտասարդ տեսուչ Շեյն Դեքերի հետ միասին (Ռայան Ֆիլիպ), որի մասին նա բարձր կարծիք չուներ, Քոներսը ընդունում է նրա հետ հետաքննություն սկսելու առաջարկը։ Պայթյունից հետո, որտեղ պատանդները չեն մահանում այլ ազատվում են, հանցագործներին հաջողվում է փախչել՝ օգտվելով համընդհանուր խուճապից ու քաոսից։ Ավելի ուշ քննիչներն իմանում են, որ բանկի համակարգչային համակարգում տեղադրած էր ծրագիր, որը մեկ միլիարդ դոլար էր գողացել պայթյունից առաջ։
Հարձակվելով երկու կողոպտիչների հետքի վրա՝ խուզարկուները գրոհում են նրանց տները, սակայն երկու կողոպտիչները զոհվում են փոխհրաձգության ժամանակ, իսկ ոստիկաններից մեկը (Քոններսի նախկին ընկերուհին) հանկարծակի նկատում է շենքի նկուղում ռումբ։ Կորցնելով զուգընկերոջը՝ Դեքերը սկսում է կրկնապատկել ջանքերը՝ փնտրելու Լորենսին, ում նա մեղավոր է համարում ամեն ինչում։ Հետևելով հանցանշանների ու դիակների հետքերին՝ նա հանկարծ իմանում է, որ «Լորենսն» իրականում Քոններսի նախկին զուգընկերն է՝ խուզարկու Ջեյսոն Յորքը, ում հեռացրել էին իր պաշտոնից կամրջի իրադարձություններից հետո։ Հենց այդ պատճառով էլ նրան հաջողվում էր շրջանցել Քոններսին, քանի որ նա գիտեր նրա բոլոր սովորությունները։ Գաղտնալսելով Յորքի բջջային հեռախոսը, Դեքերը փորձում է ձերբակալել նրան, բայց կատաղի հետապնդումից և հրաձգությունից հետո Յորքը մահանում է։
Քուրդիկ (իշխան)
Քուրդիկ (Κουρτίκιος, ), հայ իշխան Բյուզանդիայում, Լոկանա ամրոցի տերը, Գրիգոր Մամիկոնյանի որդին, Մամիկոնյանների նախարարական տոհմից, Կուրտիկիոսների ազնվական տոհմի հիմնադիրը  ։
Կենսագրություն
Քրիստիան Սետտիպանին ենթադրում է, որ Քուրդիկը` հավանաբար Բագրևանդի վերջին Մամիկոնյան իշխան Գրիգորի որդին է և Մանուել պրոթոսպաթարի եղբայրը, ինչպես նաև Մանուել Կուրտիկիոսի հայրը ։ Նա Փոքր Հայքի իշխաններից էր, Լոկանա ամրոցի տերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կուրտիկիոսներ Կատեգորիա:Մամիկոնյաններ
Ագարակի վանք
Ագարակի վանք, հայ առաքելական եկեղեցու ավերված վանք ներկայիս Թուրքիայի արևելյան Իգդիր նահանգի Տեկոր գյուղից հարավ։ Այն հիմնադրվել է վաղ քրիստոնեական շրջանում։ Առնվազն մինչև 1920 թվականը պահպանվել էր եկեղեցու սրահը, որը հավանաբար թվագրվում է 5-րդ կամ 6-րդ դարերով, 7-րդ դարի կեսերին կառուցված չորս աշտարակներով կենտրոնական շենքը։
Պատմություն
Ագարակի վանքը հիմնադրել է կաթողիկոս Ներսես Շինարարը 649-653 թվականներին։ Այն գտնվել է պատմական Այրարատ նահանգի Ճակատք գավառում, որը 1918-1920 թվականներին եղել է Հայաստանի Հանրապետության Սուրմալուի գավառում։
Վանական համալիր
Վանական համալիրում կային մի քանի եկեղեցիներ և մոտակայքում գտնվող բազմաթիվ լավ փորագրված խաչքար-հուշարձաններ։ Գլխավոր եկեղեցին Սուրբ Ստեփանոսն էր ։ Եկեղեցու տանիքը սալիկապատված էր, իսկ գմբեթի գագաթը պատրաստված էր գնդաձև քարից, որը պսակված էր խաչով։ Եկեղեցիների շուրջ հայտնաբերվել են բազմաթիվ ճարտարապետական բեկորներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:6-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Հայկական առաքելական գոյություն չունեցող վանքեր և եկեղեցիներ (Թուրքիա)
Ծալքավոր կառուցվածքներ
Ծալքավոր կառուցվածքներ, միաձույլ միակցված հարթ սալերից բաղկացած տարածական կառուցվածքներ։ Ծալքավոր կառուցվածքները գլանային թաղանթների հետ հավասարապես կարող են օգտագործվել զգալի (ավելի քան 20 մ) թռիչքներ ծածկելու համար։ Լինում են միաթռիչք և բազմաթռիչք։ Ժամանակակից շինարարությունում հիմնականում օգտագործվում են միաձույլ և հավաքովի երկաթբետոնե ծալքավոր կառուցվածքներ։
Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ
Հիդալգո շրջան (Տեխաս)
Հիդալգո շրջան (Hidalgo County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 4.064 կմ² է։ 2008 թվականին բնակչության թիվը կազմում էր 726 604 մարդ ։ ԱՄՆ-ի վիճակագրության բյուրոյի համաձայն 2010 թվականին բնակչությունը կազմում էր 774 769 մարդ։ Շրջկենտրոնն է Էդինբուրգ (Edinburg) բնակավայրը ։
Պատմություն
Հիդալգո շրջանը պաշտոնապես կազմավորվել է 1852 թվականին։ Շրջանն իր անվանումը ստացել է հոգևորական Միգել Հիդալգոյի պատվին, ով սկսել է Մեքսիկայի Իսպանիայից անկախացման շարժումը ։
Բնակչություն
Բնակչության տարիքային կազմը հետևյալն էր՝ 35,30 % - մինչև 18 տարեկան, 11,30 % - 18-24 տարեկան, 27,60 % - 25-44 տարեկան, 16,00 % - 45-64 տարեկան և 9,70 % - 65 և ավելի բարձր։ Շրջանի բնակչի միջին տարիքը 27 տարեկան է։ Յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 94,40 տղամարդ։ 18 տարեկանից բարձր յուրաքանչյուր 100 կնոջը բաժին է ընկնում 89,90 տղամարդ։
Բնակչության աճի դինամիկան ըստ տարեթվերի․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տեխասի շրջաններ
Իրտիշ (գետ)
Անվանում
11-րդ դարի միջինասիական գիտնական Մահմուդ Կաշգարիի բացատրությամբ՝ անվանումն առաջացել է Էրտիշմակ՝ «ով ավելի արագ կանցնի» արտահայտությունից։
Ոմանք անվանման ծագումը կապում են մոնղոլական լեզուներում եղած Էրտիս «գետ» բառի հետ։ Կա նաև ենթադրություն, որ անվանումն ունի թաթարական ծագում․ բառացի նշանակում է «հողը փորող» ։
Աշխարհագրություն
Իրտիշ գետը սկիզբ է առնում Մոնղոլական Ալթայի հարավարևմտյան լանջերի սառցադաշտերից և թափվում է Օբ։ Գետը պատկանում է Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Կյոկտոկի (Ֆույուն), Բուրչուն (Չինաստան), Սերեբրյանսկ, Ուստ-Կամենոգորսկ, Սեմիպալատինսկ, Կուրչատով, Ակսու, Պավլոդար (Ղազախստան), Օմսկ, Տարա, Տոբոլսկ, Խանտի-Մանսիյսկ (Ռուսաստան)։
Ջրագրություն
Իրտիշ գետի երկարությունը կազմում է 4248 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 1643000 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 3000 մ3։
Վտակներ
Իրտիշ գետի վտակներն են Կալջիր, Կուրչում, Նարիմ, Բուխտարմա, Ուլբա, Ուբա, Կիզիլսու, Չար, Տոբոլ, Կամիշլովկա, Օմ, Տարա, Ույ, Շիշ, Իշիմ, Օշա, Չագան, Կոնդա, Ուսոլկա, Վագայ գետերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոնղոլիայի գետեր Կատեգորիա:Չինաստանի գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Ասիայի միջազգային գետեր Կատեգորիա:Օբ գետի վտակներ
Մալի Պորսկ
Մալի Պորսկ (Малий Порськ), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալի Պորսկ գյուղում բնակվում էր 260 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1181 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 220,15 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ալեքսանդր Շմիդտ
Ալեքսանդր Վլադիմիրովիչ Շմիդտ (Шмидт Александр Владимирович, ), խորհրդային նկարիչ, մանկավարժ, գեղանկարիչ, ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպության անդամ ։
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Վլադիմիրովիչ Շմիդտը ծնվել է 1911 թվականի օգոստոսի 15-ին Բելառուսիայի Ռեչիցա քաղաքում։
1933 թվականին ավարտել է Լենինգրադի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտը, որտեղ սովորել է Ալեքսանդր Սավինովի, Արկադի Ռիլովի, Կուզմա Պետրով-Վոդկինի, Վասիլի Սավինսկու մոտ։
1941 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների՝ ցուցադրելով իր աշխատանքները Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների ստեղծագործությունների հետ միասին։ Նա նկարել է դիմանկարներ, քաղաքային և լանդշաֆտային բնանկարներ, նատյուրմորտներ, ժանրային նկարներ։ Աշխատել է յուղաներկային գեղանկարչության և ջրաներկի տեխնիկայով։ 1951 թվական ընդունվել է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։ Շմիդտի ստեղծագործության առաջատար ժանրը Լենինգրադի բնապատկերն է։ Աշխատանքների կոլորիտը զուսպ է, կառուցվում է նուրբ գույների և երանգային լուծումների հիման վրա։ Նկարչի ստեղծագործությունների թվում են «Անդրբևեռ», «Հողագործներ», «Նորվեգիա» (բոլորը 1944), «Գերմանիա», «Լեհաստան։ Դադարքատեղում», «իպուկահար Մայա Ուրսուլ» (բոլորը 1945), «Գրիբոեդովի ջրանցքի ափ», «Հին գետային նավահանգիստ Նևայի վրա» (երկուսն էլ 1951), «Սանդղավանդ ծովի վրա» (1953), «Վերջին սառույցը» (1954), «Գորշ օր։ Գրիբոեդովի ջրանցք» (1955), «Գրիբոեդովի ջրանցքը ձմռանը», «Գրիբոեդովի ջրանցքը աշնանը» (երկուսն էլ 1956), «Տոնական առավոտ», «Կաղնիներ» (երկուսն էլ 1957), «Հյուսիսային Կովկաս» , «Հին Լադոգան Վոլխովի մոտ» (երկուսն էլ 1958), «Ամառային այգին հոկտեմբերին» (1959), «Սպորտանավերի կայան» (1960), «Փողոց Բախչիսարայում» (1961), «Լենինգրադյան փողոց», «Ձմեռային պալատի բակ» , «Հին այգի Յասնայա Պոլյանայում» , «Մեծ Պոդյաչեսկայա փողոց» (բոլորը 1962), «Վոլխովի ափերը» , «Ավրորա» հածանավը Հոկտեմբերի 50-ամյակի օրը» (երկուսն էլ 1967), «Բակ հարավում» (1968), «Там, где ухают совы» (1969), «Պատանու դիմանկար» , «Կեսօրը Բախչիսարայում» , «Աղջիկն ստուդիայում» (բոլորը 1970), «Սերյոժա», «Աղջիկը կիսադեմով», «Татарский верх» (բոլորը 1972), «Վոլխովի ափի մոտ» (1974), «Հիդրոլոգ Վլադիմիր Կվարացխելիա» , «Տղան սպիտակ բաճկոնով» (երկուսն էլ 1975), «Վյազովո» (1977) և ուրիշներ։
Ալեքսանդր Շմիդտը իր ստեղծագործական աշխատանքը համատեղել է Վ. Ի. Մուխինայի անվան բարձրագույն գեղարվեստա-արդյունաբերական ուսումնարանում (1947-1949) և Վիբորգի մշակույթի տան (1949-1971) գեղարվեստական ստուդիայում բազմամյա մանկավարժական գործունեության հետ։ Նկարչի անհատական ցուցահանդեսները տեղի են ունեցել Լենինգրադում 1962, 1973, 1983 և 1989 թվականներին։ 1989-1992 թվականներին արդեն նկարչի մահից հետո նրա աշխատանքները հաջողությամբ ներկայացվել են Ֆրանսիայում L' Ecole de Leningrad ռուսական գեղանկարչության ցուցահանդեսներում և աճուրդներում ։
Ալեքսանդր Շմիդտը մահացել է 1987 թվականի մայիսի 5-ին Լենինգրադում՝ կյանքի յոթանասունվեցերորդ տարում։ Նրա ստեղծագործությունները գտնվում են թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Մեծ Բրիտանիայում, ԱՄՆ-ում, Ճապոնիայում, Իտալիայում և այլ երկրներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:Ռեպինի անվան ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս բնանկարիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ Կատեգորիա:Սոցիալիստական ռեալիզմ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Ժողովածու (96)
Ժողովածու (96), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 96 թվի տակ։ Կազմված է 134 թերթից։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում (1653 թվականից առաջ)։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19×13.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 134 թերթից։ Գրված է երկսյուն, միասյուն, նոտրգրով, բոլորգրով։ Կազմ`ստվարաթուղթ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Յանգուզ-Նարատ
Յանգուզ-Նարատ (Янгуз-Нарат, Яңғыҙнарат), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 120 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի բնակավայրեր
Դեդովո (գյուղ, Յարցևսկի շրջան)
Դեդովո (Дедово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
(3839) Բոգաևսկի
(3839) Բոգաևսկի (Bogaevskij), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի հուլիսի 26-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Դեդովո (գյուղ, Յարցևսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
(3839) Բոգաևսկի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1971 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Տորտորա
Տորտորա (Tortora), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 6000 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 102 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 57 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87020։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0985։
Հարևան կոմունաներն են՝ Լաինո Բորգոն, Լաուրիան, Մարատեան, Պրայա ա Մարեն, Տրեքինան։
Համայնքի հովանավորն է Սուրբ նահատակ Վլաս Սեբաստացին։ Տոնը նշվում է փետրվարի 3-ին, և սուրբ Անտոնիո դա Պադովան։
Ստեպանովսկի գյուղական խորհուրդ (Սումսկի շրջան)
Ստեպանովսկի գյուղական խորհուրդ  (Степанівська селищна рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Ստեպանովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 5617 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Յոլմաս
Յոլմաս  (Ёлмас), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պյանդա գետի ձախ ափին՝ 21 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 24 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ժողովածու (496)
Ժողովածու (496), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 496 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1669 թվականին Գրիգոր Հին Ջուղայեցի գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25,5X19 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 321 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորագրով։ Ունի լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշվեպատ ստվարաթուղթ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ 147բ, 224բ, 320բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Սիտկե (գետ)
Սիտկե (Sõtke jõgi), գետ Էստոնիայում։
Աշխարհագրություն
Սիտկե գետը սկիզբ է առնում Կուրտնա լճերի համակարգից և թափվում է Ֆիննական ծոց։
Հիդրոգրաֆիա
Սիտկե գետի երկարությունը կազմում է 24 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 93,7 կմ2 է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի գետեր Կատեգորիա:Եվրոպայի գետեր
Ալեքսանդրովկա (գյուղ, Վալկիի շրջան)
Ալեքսանդրովկա (Олександрівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բազիլևսկի։ Հիմնադրվել է 1861 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ալեքսանդրովկա գյուղում բնակվում էր 682 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 18,42 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 37,02 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1861 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սելիմ III
Սելիմ III (, Üçüncü Selim; ), Օսմանյան կայսրության սուլթան 1789 - 1807 թթ.։ Մուստաֆա III-ի որդին է։
Գրականություն
Կատեգորիա:Օսմանյան արքայատոհմ Կատեգորիա:19-րդ դարի օսմանյան սուլթաններ Կատեգորիա:18-րդ դարի օսմանյան սուլթաններ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված անձինք Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության թուրքեր Կատեգորիա:Երկու սուրբ մզկիթների պահապան Կատեգորիա:Անձինք Կոստանդնուպոլսից Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության սպանված անձինք Կատեգորիա:19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Թուրքական մուղամ երաժշտության կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Օսմանյան դասական երաժշտության կոմպոզիտորներ
Դոլինա (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)
Դոլինա (Долина), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դոլինա գյուղում բնակվում էր 64 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Միշել Եո
Եո Չու-Կենգ (Yeoh Chu-Kheng, ), մալայզիացի և չինացի դերասանուհի և պրոդյուսեր։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Մումիա. Վիշապների կայսրի դամբարանը», «Արկածներ որոնողները», «Դարանած վագր, թաքնված վիշապ», «Գեյշայի հուշերը» և «Ոստիկանական պատմություն 3. Առաջնակարգ ոստիկանը» ֆիլմերից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մալայզիացի դերասաններ Կատեգորիա:Չինացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ Կատեգորիա:Պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Չինացի մոդելներ
Bananarama
Bananarama, բրիտանացի վոկալային փոփ-խումբ։
Խումբը հաջողության է հասել որպես տրիո, որը բազմաթիվ հիթեր է թողարկել 1980-ական թվականներին։ Խումբը մեծ հայտնիություն էր վայելում Ատլանտիկայի երկու կողմերում` Միացյալ Նահանգներում` «Cruel Summer» և «I Heard a Rumour» երգերով, ընդգրկվելով առաջին տասնյակում, իսկ «Venus» երգով գլխավորելով Billboard-ի հիթ-շքերթը։ 1980-ական թվականներին խումբը համագործակցել է Stock, Aitken & Waterman պրոդյուսերական տրիոյի հետ։ 1988 թվականին Շևոն Ֆահին ամուսնացել է Eurythmics խմբի Դեյվ Ստյուարտի հետ և լքել է խումբը։ Ներկայիս դրությամբ Bananarama-ն իր գործունեությունը շարունակում է որպես դուետ  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Աղոթասար
Աղոթասար, լեռ Հայաստանի Լոռու մարզում, Վիրահայոց լեռների համակարգում, Տաշիր գետի աջ կողմում, Տաշիր քաղաքից 1 կմ արևելք։ Բարձրություն 1581 մ ։
Տրեբիզաչե
Տրեբիզաչե (Trebisacce), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 9146 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 347 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 26 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87075։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0981։
Յանգուրչա
Յանգուրչա (Янгурча, Ямғырсы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիբաշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 399 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիբաշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Դեդովսկի (խուտոր, Կույուրգազինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կույուրգազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Եզնարգել
Եզնարգել, արորկալ, բակլազգիների (թիթեռնածաղկավորներ) ընտանիքի միամյա, բազմամյա խոտաբույսերի կամ կիսաթփերի ցեղ։ Հայտնի է 70-75, ՀՀ-ում՝ 3 տեսակ՝ փոքր եզնարգե (Ononis pusilla), վարելահողային եզնարգե (Ononis arvensis), վաղեմի եզնարգել (Ononis antiquorum)։ Տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում։ Աճում է չոր, քարքարոտ լանջերին, տափաստաններում, մարգագետիններում, անտառներում և այլն։ Ցողունը կանգուն է, բարձր.՝ 20- 80 սմ՝ փշոտ ճյուղերով կամ առանց փշերի՝ պատված սպիտակ և գեղձային մազիկներով։ Արմատը արտաքինից սպիտակ է, կտրվածքում՝ գորշ դեղնավուն, յուրահատուկ հոտով, դառը համով։ Ծաղկում է ամռան ամիսներին, պտղակալում՝ օգոստոսից մինչև ուշ աշուն։ Բույսը լուսասեր է, պահանջկոտ խոնավության նկատմամբ, լավ աճում է կրային, սև և ջրաբերուկային հողերում։ Պտղակալում է կանոնավոր, ցրտադիմացկուն է։ Դեռևս Դիոսկորիդը իր ժամանակին նկատել է, որ բույսը հաճույքով ուտում են միայն ավանակները․ այստեղից էլ վերջինիս անունը՝ օնոնիս, որը ծագել է հունական օնոս՝ ավանակ բառից։
Եզնարգելը բյշկության մեջ
Դեղաբույս է. պարունակում է գլիկոզիդներ, աղաղանյութեր, եթերայուղեր, սապոնիններ։ Արմատների եփուկն ու ջրաթուրմն օգտագործում են որպես միզամուղ, քրտնաբեր, արյունահոսությունը դադարեցնող միջոց։ Որոշ տեսակների տերևներից ու ցողուններից ստանում են դեղին և կանաչ ներկեր։ Մեղրատու է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բակլազգիներ
Հոռոմոս
Հոռոմոս, վանք Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Շիրակ գավառում, Անիից հյուսիս-արևելք, Ախուրյան գետի աջ ափին (այժմ՝ Թուրքիայի սահմաններում)։ Հիմնադրվել է 10-րդ դարի 2-րդ քառորդում, Հայոց թագավոր Աբաս Բագրատունու (929–953) օրոք ։
Հոռոմոսի վանքը եղել է միջնադարյան Հայաստանի մշակութային կենտրոններից։ Այդտեղ է կրթվել ու գրչության արվեստով զբաղվել 13-րդ դարի վերջի և 14-րդ դարի կեսի գրիչ և մանրանկարիչ Մխիթար Անեցին։ Մատենադարանում է պահվում նրա Հոռոմոսի վանքում ընդօրինակած և պատկերազարդած՝ Սամուել Անեցու «Հաւաքմունք ի գրոց պատմագրաց» երկի ձեռագիրը (ձեռ. դ 3613)։
Անվանում
Հիմնարկուները վանքի անդրանիկ վանահայր Հովհաննես վարդապետի առաջնորդությամբ Բյուզանդիայից փախած և Հայաստանում ապաստանած հայ վանականներն էին (այստեղից էլ՝ Հոռոմների վանք անվանումը) ։
Պատմություն
969 թվականին Հոռոմոսի վանքի վանահայր Սարգիս վարդապետը մասնակցել է Վահան Ա Սյունեցու հրավիրած Անիի եկեղեցական ժողովին։ 982 թվականին, ըստ պատմիչ Ստեփանոս Տարոնեցու (Ասողիկ), Աբլհաճ ամիրան հրդեհել է Հոռոմոսի վանքը և վայր բերել եկեղեցու գմբեթի խաչը։
15–16-րդ դարերում Հոռոմոսի վանքը դադարել է գործելուց և զգալիորեն ավերվել։ 1685 թվականին վանահայր Դանիել վարդապետը համալիրը մաքրել է աղբից, նորոգել Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին, վերստին միաբանություն հաստատել։ 1755 թվականին, լեզգիների երկրորդ արշավանքի ժամանակ, սպանվել է Հոռոմոսի վանքի վանահայր Եղիա վարդապետը։
1788 թվականին վանահայր Հովհաննես եպիսկոպոս Շամբեցին նորոգել է վանքը։ 1800 թվականին և 1807 թվականին, Էջմիածնի անապահովության պատճառով Մայր աթոռի միաբաններն ապաստանել են վանքում։ 1852 թվականին Հոռոմոսի վանքը նորոգել է Վարդան վարդապետ Օձնեցին, 1868–1871 թվականներին՝ Գրիգոր վարդապետը։
Հոռոմոսի վանքը եղել է Բագրատունիների տոհմական հանգստարանը, թագավորների և իշխանների դամբարանավայրը։ Վանքում է ամփոփվել Սարգիս Ա Սևանցի կաթողիկոսը։ 1918 թվականից Հոռոմոսի վանքը լքվել է և այժմ կիսավեր է։
Ճարտարապետություն
Հոռոմոսի վանքից հարավ Անի տանող ճանապարհին, կանգուն է մի ինքնատիպ շինություն՝ գմբեթավոր զույգ աշտարակներով «հաղթական կամարը» (հավանաբար՝ 10–11-րդ դարեր)։
Վանքի համալիրը (կառուցված մինչև 13-րդ դարը) բաղկացած է շինությունների երկու խմբից՝ Ախուրյանը երիզող ձորում և բարձրադիր լեռնադաշտի վրա։ Հոռոմոսի վանքի հնագույն շինություններն են Սուրբ Մինասը (930–953, հիմնադիր՝ Հովհաննես վարդապետ) և Գագիկ Ա Բագրատունու կառուցած Սուրբ Գևորգը (1013 թվականից հետո)։ Երկուսն էլ գմբեթավոր դահլիճ են, երկու զույգ որմնամույթերով, «հայկական խորշերով» մշակված ճակատներով ։ Սուրբ Գևորգ եկեղեցու ներսը ծածկված է եղել որմնանկարներով (պահպանվել են հետքերը)։ Նրանից արևելյան թաղածածկ մատուռ է, կողքին՝ Աշոտ Գ Ողորմած Բագրատունու (953–977) դամբարանը. ։
Հոռոմոսի վանքի գավիթ
1038 թվականին Հովհաննես Սմբատ Բագրատունին Ախուրյանի ձորեզրին կառուցել է Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին և դրան արևմուտքից կից մեծ գավիթը։ Եկեղեցին մեկ զույգ որմնամույթերով գմբեթավոր դահլիճ է՝ ճակատները «հայկական խորշերով» մշակված, որի Ավագ խորանը լուսավորվում է զույգ պատուհաններով։ Գմբեթի արտաքուստ գլանաձև թմբուկը ծածկված է կոնաձև վեղարով։ Գավիթն ունի ուղղանկյուն հատակագիծ՝ չորս կենտրոնական սյուներով, բազմանիստ և շքեղ քանդակազարդ երդիկով, որի վրա բարձրանում է ութասյուն զանգակատունը։ Առաջին անգամ Հոռոմոսի վանքի գավթում մշակված քառասյուն կենտրոնակազմ հորինվածքը դարձել է 11–13-րդ դարի հայկական գավիթների ու ժամատների հիմնական ձևը։
1198 թվականին վանահայր Մխիթարն Ականց գետից ջրատար է կառուցել Հոռոմոսի վանքի համար։ 1206 թվականին Զաքարե Բ Մեծը վերահաստատել է գետից օգտվելու վանքի իրավունքը և քանդել նրա վրա այլոց կառուցած ապօրինի ջրաղացը։ 12-րդ դարում Հոռոմոսի վանքում է ուսանել պատմիչ Մխիթար Անեցին։ 1215 թվականին, ըստ շինարարական արձանագրության, Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու հարավային պատին կից իշխանուհի Խութլուխաթունը մոր՝ Ռուզուքանի համար երկհարկ դամբարան է կառուցել, որի երկրորդ հարկը կազմված է միմյանց կից երեք մատուռներից (կենտրոնինը գմբեթավոր է)։ Դամբարանի առաջին հարկի ներսում, արևելյան պատին ագուցված են չորս շքեղ քանդակազարդ խաչքարեր։ 13-րդ դարում նմանատիպ դամբարան է կառուցվել նաև Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու հյուսիսային պատին կից։
13-րդ դարի 2-րդ քառորդում իշխան Վահրամ Հեճուպի դուստր Խաթունը նորոգել է Հոռոմոսի վանքի եկեղեցիները և Ռուզուքանի դամբարանին հարավից կից կառուցել մատուռ։ Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին և նրա երկու կողմերում սիմետրիկ կառուցված գմբեթավոր դամբարաններն ու թաղածածկ մատուռներն ունեն մեկ հարթության վրա մշակված արևելյան ընդհանուր ճակատ, որի տարբեր ծավալների միասնական նման լուծումը բնորոշ է քաղաքային ճարտարապետությանը։
Հոռոմոսի վանքը ծաղկում է ապրել 13-րդ դարում՝ Վաչուտյանների իշխանական տան հովանավորությամբ։ 1229 թվականին, ըստ շինարարական արձանագրության, Վաչե Վաչուտյանը Հոռոմոսի վանքի համալիրի հարավային կողմում կառուցել է քառակուսի հատակագծով նշխարատան շենքը։
1246 թվականին վանքը տուժել է թաթար-մոնղոլների արշավանքից։ 1251 թվականին ոմն Առյուծ և նրա կին Սեդան նորոգել են վանքը, վերաշինել թաթարների ավերած ջրատարը, 1277 թվականին կառուցել նշխարատան նոր շենք՝ երկու զույգ փոխհատվող կամարներով ծածկված։ Նշխարատներին արևելքից կից է քառասյուն, կենտրոնակազմ հորինվածքով, ներսում՝ արևելքում պատում խորանով մի շենք (ժամատուն կամ գրապահոց-գրատուն)։ Հոռոմոսի վանքը շրջափակված է քառանկյունի պարսպով, որի հյուսիս-արևմուտքում են գտնվում մի կիսաշրջանաձև բուրգ և միակ մուտքը։
13-րդ դարում վանքը ստացել է բազում նվիրատվություններ՝ գյուղեր, այգիներ, ջրաղացներ, Անիում՝ տներ և կրպակներ։ Ավիրատուների թվում են Անիի մեծահարուստներ Տիգրան Հոնենցը, Ուքանանց տոհմից Քարիմադինը և այլք։ 1336 թվականին իշխան Վահրամ Զաքարյանը վերահաստատել է Հոռոմոսի վանքի սեփականատիրական իրավունքներն իր նախնիների նվիրատվությունների նկատմամբ և ինքն էլ մեծ նվիրատվություն կատարել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անի քաղաքի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:10-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:11-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական կառույցներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Թուրքիայի ավերված շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հայ առաքելական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Թուրքիայի ավերված եկեղեցիներ Կատեգորիա:Մուսուլմանների կողմից ավերված եկեղեցիներ Կատեգորիա:10-րդ դարում հիմնադրված քրիստոնեական վանքեր
Կելերաշի (Մոլդովա)
Կելերաշի (Călărași, Кэлэрашь), քաղաք և նույնանուն շրջանի վարչական կենտրոն Մոլդովայում, այդ երկրի մայրաքաղաք Քիշնևից մոտավորապես 50 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Ունի երկաթուղային կայարան Քիշնև-Ունգենի երկաթգծի վրա։ Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 10 808 : Քաղաքի վարչական տարածքի մեջ է մտնում նաև Օրիկովա գյուղը։
Պատմություն
Մոլդովական Կելերաշի բնակավայրը պատմական փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվել է XV դարում։
Ենթադրվում է, որ նրա անվանումն առաջացել է călărași բառից, որ նշանակել է «հեծյալներ»։ Ժամանակակից ռումիներենում դրա փոխարեն գործածվում է călăreţi բառը ։ Ավանդազրույցի համաձայն՝ Ստեֆան III Մեծը թուրքերի դեմ կռվներից մեկի ժամանակ հեծյալ գնդին հրամայել է քաղաքի ներկայիս տարածքում դիմակայել թշնամիներին։ Անհավասար, կատաղի մարտում շատ հեծյալներ են ընկել, բայց մոլդովական ջոկատը ի վերջո հաղթանակ է տարել։ Այդ օրվանից բնակավայրը կոչվել է Կելերաշի։
Տնտեսություն
Ներկայումս քաղաքում գործում են գինու-կոնյակի «Călăraş Divin» գործարանը, կարի ֆաբրիկան, պոլիէթիլենային խողովակների արտադրության, կաթի «LAPMOL» և պահածոների գործարանները։
Բնակչություն
Քաղաքի բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները 1979-2014 թվականներին.
Բնակչության ազգային կազմը
Ըստ 2004 թ. մարդահամարի տվյալների քաղաքի բնակչության ազգային կազմն ունեցել է հետևյալ պատկերը.
Ըստ 2014 թ. մարդահամարի տվյալների քաղաքի բնակչության ազգային կազմն ունեցել է հետևյալ պատկերը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոլդովայի քաղաքներ Կատեգորիա:Մոլդովայի բնակավայրեր
Մրջյուն Անթցը
«Մրջյուն Անթցը» (Antz) 1998 ամերիկյան անիմացիոն ֆիլմ `ռեժիսորներ Էրիկ Դարնելի և Թիմ Johnոնսոնի կողմից։ Բնօրինակ «Antz» -ը «Ants» (մրջյուններ) և անգլերեն Z տառերի (գլխավոր հերոսի անուն) համադրություն է։
1998 թվականի սեպտեմբերի 19-ին մուլտֆիլմը ներկայացվեց Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնում։ ԱՄՆ-ի թողարկումը տեղի ունեցավ 1998 թվականի հոկտեմբերի 2-ին, իսկ մուլտֆիլմը թողարկվեց ռուսական էկրաններին 1999 թվականի հունվարի 1-ին։
Սյուժե
Մեծ մրջյունը բաժանված է երկու մասի ՝ աշխատող մրջյուններ և զինվորական մրջյուններ։ Բանվորներն աշխատում են առավոտից երեկո, իսկ զինվորները պայքարում են տերմիտների դեմ ՝ գերիշխող և նախանձ գեներալ Մենդիբալի հրամանատարությամբ։ Միշտ էլ այդպես է եղել։ Եվ ոչ ոք, բացի Ant Z- ից, որն աշխատում է թունելի կառուցման վրա, չի կարծում, որ ամեն ինչ կարող է տարբեր լինել։ Մի օր արքայադուստր Բալան գալիս է բար պարելու և այնտեղ հանդիպում է մի մրջյունի։ Նա սիրահարվում է գեղեցկությանը առաջին հայացքից։ Գոնե մի անգամ էլ նրան տեսնելու համար, Z- ը փոխանակվում է իր զինվոր ընկեր Ուիվերի հետ և գնում է զորահանդեսի ՝ չիմանալով, թե իրեն ինչ է սպասում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆենտեզի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Արկածային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Աննա Բակունց
Աննա Ակսելի Բակունց, երգեհոնահարուհի։ Ակսել Վահանի Բակունցի դուստրը։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի Սայաթ-Նովայի անվան, Պյոտր Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցները, 1993 թվականին՝ Երևանի պետական կոնսերվատորիայի տեսության բաժինը և 2000 թվականին՝ ասպիրանտուրան, հաճախել երգեհոնի դասընթացների (Վ. Ստամբոլցյանի դասարան)։ Կատարելագործվել է Համբուրգի բարձրագույն երաժշտական ակադեմիայում (ղեկավարներ՝ Վ. Ցերեր՝ երգեհոն, Դ. Վագլեր՝ երգեհոնային կոմպոզիցիա)։
Մենահամերգներով շրջագայել է Գերմանիայում, Շվեյցարիայում, Դանիայում, Ֆրանսիայում, Իտալիայում, համագործակցել հանրահայտ նվագախմբերի և դիրիժորների հետ։ Որպես մենակատարուհի՝ հանդես է եկել դիրիժորներ Վ. Մարտիրոսյանի, Տ. Հեքեքյանի, Ռոբերտ Մլքեյանի, Հովհաննես Չեքիջյանի ղեկավարությամբ։ 2014 թվականից մենահամերգներով Սանկտ Պետերբուրգում պարբերաբար մասնակցում է միջազգային երգեհոնային փառատոների («Սպիտակ գիշերների ռոմանտիկ երգեհոնները», «Երգեհոնային դպրոցներ՝ Արևմուտք-Արևելք»)։ Նվագացանկում տեղ են գտել արևմտաեվրոպական և հայ հոգևոր երաժշտության, նաև ժամանակակից հայ կոմպոզիտորների չկատարված ստեղծագործությունները։
Մրցանակներ
Երգեհոնահարների Յոհան Սեբաստիան Բախի անվան միջազգային մրցույթի «Յոհան Սեբաստիան Բախ» մրցանակ (2000, Լայպցիգ)։
Կատեգորիա:Հայ երգեհոնահարներ
Տոմ (Զեյայի վտակ)
Տոմ (Томь), գետ Ռուսաստանում (Ամուրի մարզ)։
Շաքի (այլ կիրառումներ)
Շաքի անվանումը կարող է վերաբերել՝
Տոմ (Զեյայի վտակ)
Աշխարհագրություն
Տոմ գետը սկիզբ է առնում Տուրանա լեռնաշղթայից և թափվում է Զեյա գետ։ Գետը պատկանում է Խաղաղ օվկիանոսի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Բելոգորսկ քաղաքը։
Հիդրոգրաֆիա
Տոմ գետի երկարությունը կազմում է 433 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 16000 կմ2 է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 103 մ3։
Վտակներ
Տոմ գետի վտակներն են ձախից՝ Տաշինա, Ալեուն, աջից՝ Փոքր Մայկուր, Մեծ Մայկուր գետերը։
Մուստաֆա IV
Մուստաֆա IV (, Dördüncü Mustafa; ), Օսմանյան կայսրության սուլթան 1807 - 1808 թթ.։ Աբդուլ Համիդ I-ի որդին է։
Տոմ (Զեյայի վտակ)
Տես նաև
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մուստաֆա IV
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան արքայատոհմ Կատեգորիա:19-րդ դարի օսմանյան սուլթաններ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված անձինք Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության թուրքեր Կատեգորիա:Երկու սուրբ մզկիթների պահապան Կատեգորիա:Անձինք Կոստանդնուպոլսից Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության սպանված անձինք Կատեգորիա:19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Թյուրք կառավարիչներ
Ռեքվիեմ
Ռեքվիեմ (՝ «Հավերժ հանգիստ տուր նրանց, Տեր» տեքստի առաջին բառերից), սգո հոգեհանգստի մեսսա։ Կաթոլիկական հանդիսավոր մեսսայից տարբերվում է որոշ մասերի՝ «Gloria», «Credo» բացակայությամբ, որոնց փոխարեն մտցված են սկզբում «Requiem», ապա՝ «Dies irae» («Ցասման օրը»), «Tuba mirum» («Հրաշագործ եղջյուրը»), «Lacrimosa» («Արտասվագին») և այլն։
1570 թվականին հռոմեական եկեղեցին խստորեն կանոնակարգեց ռեքվիեմի կազմը։ Ռեքվիեմներ գրել են Յո. Օկեգեմը (XV դ), Օրլանդո դի Լասսոն, Ջովաննի Պալեստրինան (XVI դ), Ֆրանչեսկո Քավալլին, Անտոնիո Լոտտին, Ֆրանչեսկո Դուրանտեն, Նիկոլո Ցոմելլին (XVII - XVIII դդ)։ 18-րդ դարում ռեքվիեմը կորցրել է ծիսական նշանակությունը՝ կատարվել համերգներում։ Ժանրի բարձրագույն նվաճումներից է Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի «Ռեքվիեմը» (1791 թ.)։ XIX դ. ռեքվիեմի ժանրին դիմել են Լուիջի Քերուբինին, Ռոբերտ Շումանը, Ֆերենց Լիստը, Անտոն Բրուքները, Անտոնին Դվորժակը, Կամիլ Սեն-Սանսը, Գաբրիել Ֆորեն, առավել նշանակալի են Հեկտոր Բեռլիոզի (1837 թ.), Ջուզեպպե Վերդիի (1874 թ.) ռեքվիեմները, Յոհաննես Բրամսի «Գերմանական ռեքվիեմը» (1868 թ., գրված է գերմաներեն տեքստով, ավանդական լիթուրգիական լատինականի փոխարեն)։
20-րդ դարում այդ ժանրում ստեղծված երկերից առանձնանում է Բենջամեն Բրիտտենի «Ռազմական ռեքվիեմ»-ը, որում լիթուրգիական տեքստը զուգակցված է Ու. Օուենի բանաստեղծությունների հետ։
Հայ կոմպոզիտորներից մեկ մասանի ռեքվիեմներ են գրել Ալեքսանդր Հարությունյանը, Ալեքսանդր Աճեմյանը և այլք։
Կատեգորիա:Հոգևոր երաժշտություն
Լեոնիդ Ֆեդուն
Լեոնիդ Առնոլդովիչ Ֆեդուն (Леони́д Арно́льдович Феду́н, ), ռուս գործարար, միլիարդատեր, Լուկօյլ ռուսական նավթային ընկերության հիմնական բաժնետեր, նույն ընկերության նախկին փոխնախագահ ։ 2004 թվականից մինչև 2022 թվականի օգոստոսը նրան է պատկանել ընկերության բաժնետոմսերի 32,7%-ը։
Լեոնիդ Ֆեդունը եղել է «Սպարտակ» ֆուտբոլային ակումբի ղեկավարը, ինչպես նաև տնօրենների խորհրդի նախագահը ։
Վագիտ Ալեքպերովի գործընկերն է, ունի Կիպրոսի քաղաքացիություն։
Կենսագրություն
1993 թվականին ավարտել է սեփականաշնորհման և ձեռներեցության բարձրագույն դպրոցը, 1995 թվականից հանդիսանում է Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի անդամ։
Կարիերան Լուկօյլում
Լեոնիդ Ֆեդունը Լուկօյլի ապագա նախագահ Վագիտ Ալեքպերովին հանդիպել է 1987 թվականին, վերջինս դասախոսություններ է կարդացել Կոգալիմի նավթագործների համար ։ 1991 թվականից մասնակցել է «Լուկօյլ» կոնցեռնի ստեղծմանը։ 1994 թվականի մարտի 13-ին նրան առաջարկվել է «Լուկօյլ» ՓԲԸ-ի փոխնախագահի պաշտոնը ։ Նոր պաշտոնում նա կենտրոնացել է ընկերության ռազմավարական զարգացման ուղղության վրա։ Եղել է ընկերության ռազմավարական զարգացման և ներդրումային վերլուծության գլխավոր վարչության ղեկավարը և ինչպես նաև հանդիսացել է ընկերության տնօրենների խորհրդի անդամ։ 2022 թվականի հունիսի 27-ին 25 տարվա աշխատանքից հետո նա լքել է ընկերությունը։ Միաժամանակ գործարարը հանդիսացել է ընկերության բաժնետեր ։
«Սպարտակ» ակումբի սեփականատեր
2004 թվականին Ֆեդունը ձեռք է բերել ռուսական «Սպարտակ» ֆուտբոլային ակումբի վերահսկիչ փաթեթը ։ Ըստ լրատվամիջոցների՝ նա ակումբը գնել է 50-70 միլիոն դոլարով։ Այն պահից, երբ Ֆեդունը դարձավ ակումբի ղեկավար, Սպարտակը մեկ անգամ դարձել է Ռուսաստանի չեմպիոն, Ռուսաստանի գավաթակիր և Ռուսաստանի սուպերգավաթակիր, վեց անգամ նվաճեց Ռուսաստանի ֆուտբոլի առաջնության վեցակի արծաթե և բրոնզե մեդալակիր։ Ակումբը նաև չորս անգամ Չեմպիոնների լիգայի ուղեգիր է նվաճել։
2022 թվականի օգոստոսի 22-ին «Լուկօյլը» հայտարարել է «Սպարտակի» 100% բաժնետոմսերի ձեռքբերման մասին և հայտարարել է, որ Ֆեդունը հրաժարական է տվել ակումբի նախագահի, անդամի և տնօրենների խորհրդի նախագահի պաշտոնից ։
Մրցանակներ
Լեոնիդ Ֆեդունը բազմիցս արժանացել է պետական ​​և կորպորատիվ մրցանակների և գովասանագրերի, այդ թվում՝
Ընտանիք
Հայրը՝ Առնոլդ Անտոնովիչ Ֆեդուն (1928-2021), եղել է ԽՍՀՄ ժողովրդական բժիշկ, ռազմավարական հրթիռային ուժերի նախկին գլխավոր վիրաբույժ, բուժծառայության գնդապետ ։
Կրտսեր եղբայրը՝ Անդրեյ Ֆեդուն (ծնված 1962 թ.), եղել է «Սպարտակ» մարզադաշտ ՍՊԸ-ի տնօրենների խորհրդի անդամ և գլխավոր տնօրեն, նախկին ռազմական բժիշկ, բուժծառայության գնդապետ ։
Ֆեդունն ամուսնացած է եղել երկու անգամ․ առաջին կնոջից՝ Մարինայից ունի երկու երեխա՝ դուստր և որդի։ Նրա երկրորդ կինը մոդել Զարեմա Սալիխովան է, որից ծնվել է երեք որդի և մեկ դուստր  ։