cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ելենա Զվյոզդնայա
Ստեղծագործություն
Ելենան ստացել է երկու բարձրագույն կրթություն, սովորել է պատմության և հոգեբանության ֆակուլտետներում։ Նրա խոսքով, առաջին մասնագիտությունը թույլ է տալիս նրան իր աշխարհում ստեղծել սոցիալ-տնտեսական մոդելներ, իսկ երկրորդը՝ մանրամասնորեն և հստակ սահմանել այդ կերպարների հոգեբանությունը։
Ելենա Զվյոզդնայան գրում է տարբեր ժանրերով և ոճերի մեջ, հումորային ֆանտաստիկայից մինչև հակաուտոպիա ։ Հեղինակի գրքերի հիմնական ընթերցողները կանայք են։ Քննադատները նրա ոճն անվանում են «աշխույժ և հեգնական» ։
Բանաստեղծուհին հրատարակել է ավելի քան քսանհինգ վեպ, ներառյալ «Նզովքների ակադեմիա» շարքը, «Ամենաուժեղի իրավունքներ»-ը, «Մահացու խաղեր», «Տերրա» և «Վհուկի արկածներ» շարքերը ։
Տպագրված առաջին աշխատանքը 2011 թվականին «Tsentrpoligraf» հրատարակչությունում խմբագրված «Միայն մեկ համբույր» ստեղծագործությունն է։ Դեբյուտից հետո նա սկսում է համագործակցել Alfa-book հրատարակչության հետ, որոնք համատեղ ջանքերով հրատարակում են տարբեր գրքեր ։
2012 թվականի սկզբին Ելենան սկսում է աշխատել «Էկսմո» հրատարակչությունում, որտեղ էլ տպագրվում են բանաստեղծուհու ավելի քան 20 գրքեր։
2014 թվականին «Էկսմո» հրատարակությունը ձեռնամուխ է լինում բանաստեղծուհու «Նզովքների ակադեմիա» շարքի տպագրմանը։ Այն բաղկացած էր 8 գրքերից և հայտնի էր տպագրությունից դեռևս երկու տարի առաջ ։ Ելենա Զվյոզդնայայի գրքերի տպաքանակի՝ հրատարակչությունների կայքերում հրապարակված տվյալները կազմել են 95 000, ըստ այլ աղբյուրների մինչև 300 000 օրինակ ։ Ելենա Զվյոզդնայան մշտապես ունի հավելյալ հրապարակվող տպաքանակներ , որոնք տեղադրվում են նաև օնլայն տարբերակներով ։ Գրողի ստեղծագործությունների հիման վրա ստեղծվել է «Ելենա Զվյազդնայայի ո՞ր հերոսին եք դուք նման» վերնագրով թեստեր, որը տպագրվել է «Օտդոխնի» ամսագրում և «Էկսմո» հրատարակչության կայքում ։ 2016 թվականին «Էկսմո» հրատարակչությունում սկսվում է տարածվել Ելենայի նոր անձնական շարքը, որը հայտնի է «Աստղային տրամադրություն» անվամբ, հանդիսանում է «Իրական սև վհուկ» վիպակի շարունակությունը ։
Քննադատություններ
Ելենայի աշխատանքները բավականին շատ արձագանքների են արժանանում ընթերցողների և քննադատների կողմից։
Ելենայի ստեղծագործությունը կարդում են ոչ միայն ցանցային ընթերցողները, այլև գրադարանների աշխատողները ։
Մրցանակներ և պարգևներ
«Բոլոր վհուկները խարտյաշ են» գիրքը «Ընթերցողների ընտրություն 2014» մրցույթի սուպերֆինալում զբաղեցրել է առաջին պատվավոր հորիզոնականը «Նզովքների ակադեմիա։ Դաս երրորդ.Գաղտնիքները լինում են մահացու» գիրքը «Ընթերցողների ընտրություն 2015» մրցույթում սուպերֆինալում զբաղեցրել է երկրորդ պատվավոր հորիզոնականը
«Իրական սև վհուկ» գիրքը «Ընթերցողների ընտրություն 2016»-ին գրավել է առաջին հորիզոնականը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Առաջին ծիծեռնակը (ֆիլմ)
Առաջին ծիծեռնակը (პირველი მერცხალი), կատակերգական գեղարվեստական կինոնկար, նկարահանված 1975 թվականին՝ ռեժիսոր Նանա Մճեդլիձեի կողմից։ Ֆիլմը պատմում է այն մասին, թե ինչպես են վրացական ծայրագավառի բնակիչները ծանոթանում իրենց համար թերևս նոր խաղի՝ ֆուտբոլի հետ։
Սյուժե
Ֆիլմի գործողություններն ընթանում են մինչ 1917 թվականը՝ Փոթիում։ Ի սկզբանե ֆուտբոլն այստեղ էր հասել բավականին վայրի տեսքով։ Բոլորը մի մեծ ամբոխ կազմած վազում էին ողջ դաշտով մեկ՝ առանց մարզահագուստի ու մարզակոշիկների։ Խաղում էին չամուսնացածներն ամուսնացածների դեմ։ Խաղն ընթանում էր չկահավորված դաշտում, եթե չհաշվենք փայտե ձողերը, որոնք փոխարինում էին դարպասներին։ Մրցավար ընդհանրապես չկար, իսկ խանդավառ ու կրակոտ հանդիսատեսները երբեմն խաղակցելով օգնում էին իրենց թիմին։
Յասոնը, Փոթիի լավագույն ռմբարկուն և իր թիմի գաղափարական առաջնորդը, պարտությունից հետո պատմում է նրանց, որ Եվրոպայում բնավ այսպես չեն խաղում, այնտեղ յուրաքանչյուր թիմ ունի իր անվանումը և հիշատակում է «Բավարիա» ու «Արսենալ» ակումբների մասին։ Ի վերջո, նրանք որոշում են ստեղծել իրենց թիմը։
Առաջին հերթին ձեռք են բերում հասարակ մարզազգեստ և հաղթանակ տանում Փոթիի ու Սենակի թիմերի միջև կայացած մրցախաղում։ Ոգեշնչված այդ հաղթանակով, նրանք գնում են նավահանգիստ և մարտահրավեր նետում թուրքական առագաստանավի անձնակազմին։ Սակայն թուրքերը պայման են դնում՝ խաղալ 10 ռուբլի գումարով։ Նշված գումարը շատ մեծ էր և որպեսզի այն ձեռք բերեն, որոշում են նավահանգստում այն վաստակեն բեռնակրությամբ։ Վաստակած գումարը դնում են խաղադրույքի մեջ և խաղն ավարտում հաղթանակով։ Թուրքերն շտապ հեռանում են նավով, որից հետո նրանք հասկանում են, որ թուրքերը վճարել են կեղծ թղթադրամներով։ Սակայն թիմը չի վհատվում և մարտահրավեր է նետում անգլիացի նավաստիներին։ Վերջիններս հաղթում են...
Այնուամենայնիվ թիմը կրկին չի վհատվում։ Նրանք հավատում են, որ ամեն-ինչ դեռ առջևում է։
Պարգևներ և մրցանակներ
1976 թվականին Ֆրունզեում (այժմ Բիշքեկ) կայացած Համամիութենական կինոփառատոնում ֆիլմն արժանացել է մրցանակի, որպես լավագույն կինոկատակերգություն, իսկ Դավիթ Աբաշիձեն իր դերակատարման համար ստացել է առաջին մրցանակը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1975 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆիլմեր ֆուտբոլի մասին Կատեգորիա:«Վրացֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր
Ակիպիվան
Ակիպիվան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում։ Գտնվում էր Սիվրիդաղ լեռան ստորոտում։
Պատմություն
1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ գրեթե ոչ ոք չի փրկվել։
Բնակչություն
XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին ուներ 18 տուն` 126 հայ և 119 այլազգի բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում էր երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ակիպիվանն ուներ փոքրիկ եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր վարժարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Էստանսիայի գավառ
Էստանսիայի գավառ (Microrregião de Estância) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սեարա նահանգի մեջ։ Մտնում է Սերժիպի նահանգի գյուղատնտեսական շրջան (մարզ)ի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 121 720 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 2054,5 կմ²։ Բնակչության խտությունը 59,25 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Սերժիպի նահանգի գավառներ
Դավիդ Ավիդան
Դավիթ Ավիդան (‏דוד אבידן‏‎, ), իսրայելցի բանաստեղծ, նկարիչ, կինոռեժիսոր, հրապարակախոս և սցենարիստ։ Ավիդանը եբրայերենով 20 գրքերի հեղինակ է։
Կենսագրություն և գրական գործունեություն
Ավիդանը ծնվել է Թել Ավիվում։ Սկսել է լրջորեն զբաղվել գրական գործունեությամբ 1950-ական թվականների սկզբին` լինելով Երուսաղեմի հրեական համալսարանի ուսանող, որտեղ ուսումնասիրում էր գրականություն և փիլիսոփայություն։ Հիմնականում գրել է եբրայերեն, նաև ավանգարդիստ նկարիչ էր։ Ավիդանը թարգմանել է սեփական բանաստեղծություններն անգլերեն, ստացել մի շարք մրցանակներ թե՛ որպես բանաստեղծ, թե՛ որպես թարգմանիչ։
Նա «Լիկրատ» բանաստեղծական խմբի անդամ էր (Նաթան Զահի, Յեհուդա Ամիհայի, Մոշե Դորի և այլնի հետ)։ Ավիդանը Նոբելյան մրցանակի թեկնածու էր, բայց միևնույն ժամանակ նրան չեն առաջարկվել արժանապատիվ աշխատավարձ և չեն վճարվել հոնորարներ, ինչպես նաև` նրան քննադատում էին էգոցենտրիզմի, շովինիստական ​​և տեխնոկրատական ​​հայացքների համար։ Բացասական քննադատությունը, մասնավորապես, ստացել է նրա առաջին՝ «Կտրված շուրթերով ծորակները» բանաստեղծությունների գիրքը (1954)։ Առաջին բարենպաստ ակնարկը գրել է Գաբրիել Մոկեդը (գրական «Աշհավ» պարբերականի խմբագիրը), որը հետագայում դարձել է Ավիդանի ամենամոտ ընկերներից մեկը։
Այնուամենայնիվ, 1990-ական թվականների սկզբին, դրամական միջոցների հետ կապված խնդիրների պատճառով Ավիդանի հոգեկան վիճակը վատթարանում էր, 1995 թվականին նա ինքնասպանություն է գործել Թել Ավիվում։
Մահվանից հետո միայն Ավիդանի գրական հեղինակությունը փոխվել է դրական ուղղությամբ ինչպես մասնագիտական ​​շրջանակներում, այնպես էլ ընթերցողների մոտ։ Այժմ նա համարվում է իսրայելացի կարևորագույն բանաստեղծներից մեկը` Յեհուդա Ամիհայի և Նաթան Զահի հետ։
Ամիհայի և Զակի համեմատությամբ Ավիդանը առանձնանում է ավելի արմատական ​​պոեզիայով, ինչը բարդացնում է թարգմանության գործը։ Ավիդանին` ռուսերեն լավագույն թարգմանիչներից մեկն է համարվում բանաստեղծ Սավելի Գրինբերգը   ։
Մրցանակներ
1993 թվականին Ավիդանը դարձել է Հ. Բյալիկի անվան մրցանակի դափնեկիր (Ամալյա Կահանա-Կարմոնի հետ միասին) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսրայելցի սցենարիստներ Կատեգորիա:Իսրայելցի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Իսրայելցի նկարիչներ Կատեգորիա:Իսրայելցի գրողներ
Ֆորտեսքյու (գետ)
Ֆորտեսքյու, (Fortescue River), ցամաքող գետ ավստրալիական Արևմտյան Ավստրալիա նահանգի Պիլբարա շրջանում։ Նահանգի երրորդ ամենաերկար գետն է։
Աշխարհագրական դիրք
Գետի ակունքը սկիզբ է առնում Նյուման քաղաքից մոտ 30 կմ հարավ՝ Օֆթալիմա լենաշղթայի Դեդմեն Հիլլ լեռան մոտակայքում։ ֆորտեսքյուն նախ հոսում է Հյուսիսային մեծ մայրուղուն զուգահեռ, որի հետ արդյունքում հատվում է Մարբլ Բար քաղաքից մի փոքր դեպի հարավ։ Հետո գետը հոսում է հյուսիսարևմտյան ուղղությամբ, այնուհետև արևմտյան՝ կրկին հատվելով հյուսիսային մայրուղու հետ։ Հետո հոսքի ուղղությունը կրկին հյուսիսային է։ № 1 Մայրուղուց ոչ հեռու Ֆորտեսքյուն շարունակում է հոսել արևմտյան ուղղությամբ՝ մինչև մոտ 40 կմ Դամպիր քաղաքից հարավ-արևմուտք ընկած հատվածում Հնդկական օվկիանոս թափվելը։ Գետաբերանը լայն է՝ 23.3 կմ² մակերեսով ։ Գետաբերանի տարածքը իրենից ներկայացնում է մի խոռոչ, որը լցված է ծովի ջրով և ներառում է ափամերձ դաշտերը։ Գետն ունի 24 վտակ։
Գետը ամառային անձրևներից հետո հունվար-փետրվար ամիսներին վարարում է, իսկ դրանից հետո՝ ցամաքում։ ֆորտեսքյուի երկարությունը կազմում է 760 կմ, իսկ ավազանի մակերեսը՝ 49759 կմ² է ։
Պատմություն
Գետը իր ժամանակակից անվանումը ստացել է 1861 թվականին ճանապարհորդ Ֆրենսիս Թոմաս Գրեգորիի գիտարշավների ժամանակ։ Վերջինս այն անվանել է Բրիտանական կայսրության գաղութների փոխնախարարի պատվին, ով ֆինանսավորել էր հետազոտական աշխատանքները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի գետեր
Ուիլյամ Գիլբերտ
Ուիլյամ Գիլբերտ (William Gilbert, երբեմն ազգանունը նշվել է Gilberd, ), անգլիացի ֆիզիկոս և բժիշկ, Եղիսաբեթ I-ի և Հակոբ I-ի պալատական բժիշկ։ Ուսումնասիրել է մագնիսական ու էլեկտրական երևույթներ, առաջինն է ներմուծել էլեկտրական եզրույթը։
Կենսագրություն
Ուիլյամ Գիլբերտը ծնվել է 1544 թվականի մայիսին Կոլչեստրում, Ջերոմ և Էլիզաբեթ Գիլբերտների ընտանիքում ։ Նրա հայրը եղել է հաշտարար դատավոր ։ Գիլբերտների ընտանիքը բավական ապահովված էր, և Ուիլյամը բժշկական լավ կրթություն է ստացել ։ 1561 թվականին նա ավարտել է Քեմբրիջի Սուրբ Հովհաննեսի քոլեջի բալկալավրիատը, 1564 թվականին ստացել է մագիստրոսի, իսկ 1569 թվականին՝ բժշկության դոկտորի աստիճան ։ Մի քանի հեղինակների պնդումն այն մասին, որ Գիլբերտը նաև սովորել է Օքսֆորդում, փաստերով ապացուցված չէ ։
Ուսումն ավարտելուց հետո Ուիլյամ Գիլբերտը երկար ուղևորություն է ձեռնարկել՝ ամենայն հավանականությանմբ ուղևորվելով Իտալիա ։ 1573 թվականին նա հաստատվել է Լոնդոնում՝ Սենտ Պիտերս Հիլլ շրջանում։ Շուտով դարձել է Բժիշկների թագավորական քոլեջի անդամ  և սկսել իր բժշկական պրակտիկան՝ ճանաչում ձեռք բերելով ազնվականական շրջանակներում ։ 1580-ական թվականների մեծ մասում զբաղեցրել է Բժիշկների թագավորական քոլեջի գրաքննիչի պաշտոն, ինը տարի եղել է գանձապահ, իսկ 1600 թվականին ստանձնել է քոլեջի նախագահի պաշտոնը ։
1601 թվականին Գիլբերտը նշանակվել է Եղիսաբեթ թագուհու բժիշկ, իսկ նրա մահից հետո 1603 թվականին ստացել նույն պաշտոնը նոր արքայի՝ Հակոբ Ա-ի օրոք, սակայն մեկ տարի չանցած՝ նա մահացել է հավանաբար ժանտախտի համաճարակից ։ Լինելով ամուրի՝ Բժշկական քոլեջին է կտակել իր գրքերը, սարքավորումները, հանքաքարերի հավաքածուն, որոնք, սակայն, ոչնչացել են Լոնդոնի մեծ հրդեհի (1666) արդյունքում ։
Գիտական գործունեություն
Որպես գործող բժիշկ՝ Գիլբերտը հետաքրքրություն է դրսևորել քիմիայի հանդեպ։ Նա հետաքրքրվել է նաև աստղագիտությամբ, ուսումնասիրել է մոլորակների մասին հասանելի գրեթե ողջ գրականությունը, Կոպեռնիկոսի ու Ջորդանո Բրունոյի գաղափարների կողմնակիցն է եղել Անգլիայում ։ Մասնավորապես, նա կողմ է եղել Կոպեռնիկոսի այն կարծիքին, որ Երկիրն անընդհատ պտտվում է իր առանցքի շուրջ, և որ անշարժ աստղերը նրա նկատմամբ տարբեր դիրքեր ունեն։ Մոլորակներն ուղեծրում պահող ուժի մասին հարցը նա դիտարկել է իր հիմնական աշխատությունում։ Գիլբերտի առաջ քաշած տեսակետներն իրենց հերթին ազդել են Կեպլերի վրա ։
Հայտնի չէ, թե ինչն է հատկապես պատճառ հանդիսացել Գիլբերտի՝ մագնիսականության նկատմամբ դրսևորած հետաքրքրության։ Հնարավոր է, որ ազդեցություն է ունեցել այն հանգամանքը, որ նրա ժամանակներում մանրացված մագնիսը նշանակել են որպես լուծողական։ Մագնիսային երկաթի ֆիզիոլոգիական ազդեցության մասին բժիծշկը գրել է. «Վերադարձնում է աղջիկների գեղեցկությունը և առողջությունը, որոնք տառապում են գունատությունից, քանի որ այն չորացնում ու ձգում է մաշկը՝ առանց նրան վնաս պատճառելու» ։
Անկախ պատճառներից՝ մագնիսականությունը (ինչպես նաև էլեկտրականությունը) դարձել են Գիլբերտի գիտական հետաքրքրությունների գլխավոր առարկա, որը 17 տարի անց՝ 1600 թվականին, ավարտվել է վեցահատոր «De magnete, magneticisque corporibus et de Magno Magnete Tellure» ( «Մագնիսի, մագնիսային մարմինների և մեծ մագնիսի՝ Երկրի մասին») տրակտատով։ Այն դարձել է հիմնական աշխատությունը Եվրոպայում՝ նվիրված մագնիսականությանն ու էլեկտրականությանը ։ Հետագայում անգլիացի բանաստեղծ Ջոն Դրայդենը նրա մասին գրել է. «Գիլբերտը կապրի այնքան, քանի դեռ մագնիսներն իրար կձգեն» (Gilbert shall live till loadstones cease to draw) :
Իր աշխատության մեջ Գիլբերտն առաջին անգամ տարանջատել է մագնիսկանությունն ու այսպես կոչված «սաթի էֆեկտը» (ժամանակակից եզրաբանության մեջ՝ ստատիկ էլեկտրականություն), ներմուծել է էլեկտրականություն հասկացությունը (սաթի հունարեն անվանումից՝ էլեկտրոն, ἤλεκτρον) : Ստեղծելով աշխարհում առաջին էլեկտրոսկոպը՝ նա ցույց է տվել, որ շփման դեպքում թեթև առարկաները դեպի իրեն ձգելու հատկություն ունի ոչ միայն սաթը, այլև մի շարք այլ նյութեր, որոնք նա նավանել է էլեկտրական մարմիններ (ալմաստ, շափյուղա, օպալ, ամեթիստ, լեռնային բյուրեղապակի, ծծումբ, հալիտ, ապակի, հալիտ և այլն) ։ Գիլբերտը նկարագրել է խոնավ միջավայրում էլեկտրականության հոսքի երևույթը և կրակի մեջ ստատիկ էլեկտրականության ոչնչացումը, որոշ նյութերի մեկուսիչ հատկությունը, կտորի, թղթի և մետաղի էկրանացման հատկությունը ։
Բնական մագնիսների փորձերի շրջանակում Գիլբերտը ցուցադրել է, որ մագնիսական երկաթի մասնատման դեպքում նրա փշուրներից ամեն մեկը կունենա երկու բևեռ, որտեղ նման բևեռները իրար կվանեն, իսկ տարբեր բևեռները կձգեն իրար ։ Գիտնականը ցույց է տվել, որ երկաթյա իրերը մագնիսի ազդեցությամբ ձեռք են բերում մագնիսական հատկություններ, իսկ մագնիսի ուժը մակերևույթին մեծանում է ։ Գիլբերտին հաջողվել է ժխտել չափազանցված տեսակետն այն մասին, որ սխտորը կարող է ազդեցություն ունենալ կողմնացույցի վրա ։ Չկարողանալով բացատրել բնական մագնիսականությունը՝ նա գրել է մագնիսի «հոգու» մասին, որով բացատրվում են նրա հատկությունները ։
Իր տրակտատում Գիլբերտն առաջին անգամ գիտականորեն բացատրել է այն փաստը, թե ինչու են կողմնացույցի սլաքները միշտ հյուսիսը մատնանշում ։ Փորձ կատարելով գնդի տեսք ունեցող մշակված մագնետիտով (այն անվանել է տերելլա, երկիր)՝ նա ցուցադրել է, որ նրանում տեղադրված կողմնացույցը իրեն դրսևորում է այնպես, ինչպես այն կիրառում են ծովում կողմնորոշվելիս ։ Այս հիմքով էլ Գիլբերտն առաջին անգամ վարկած է քաշել այն մասին, որ Երկիրը հսկայական մագնիս է, որտեղ մագնիսական բևեռները կարող են համընկնել աշխարհագրական բևեռներին ։ Հենվելով այս փաստերի վրա՝ նա նաև ենթադրել է, որ մոլորակներն ուղեծրում մնում են Արևի շուրջ որոշակի մագնիսական ուժի շնորհիվ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բրիտանացի գիտնականներ Կատեգորիա:Անգլիացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Անգլիացի գիտնականներ Կատեգորիա:Անգլիացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Անգլիացի բժիշկներ Կատեգորիա:Անգլիացի աստղագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի ճարտարագետներ
Արոն Բրենդ
Արոն Բրենդ-Օրաբան (אהרן בראנד-אורבן, ), իսրայելցի մանկական սրտաբան, Երուսաղեմում գտնվող Իսրայելի բժշկական ասոցիացիայի նախագահ, Երուսաղեմի բժշկության ակադեմիայի հիմնադիր ։
Կենսագրություն
Արոն Բրենդը ծնվել է 1910 թվականին Օզորկուվում, մեծացել է Կոլոյում, որտեղ հաճախել է հուդայական ավանդական դպրոց և հրեական գիմնազիա։ Նրա հայրը՝ Նաթանը, ջրաղացպան էր և զբաղվում էր հացահատիկի վաճառքով։ 1925 թվականին ջերմեռանդ սիոնիստ Նաթանը որդուն ուղարկում է Մանդատային Պաղեստին` ուսանելու Թել Ավիվի «Հերցլիա» գիմնազիայում ։ 1928 թվականին Բեռլինում ուսանում է փիլիսոփայություն և հրեագիտություն ։ Միաժամանակ սովորում է Բեռլինի համալսարանում և Հուդայականության ինստիտուտում (Hochschule für die Wissenschaft des Judentums), որտեղ նրա համակուրսեցին է եղել Աբրամ Եշուա Հեշելը ։ 1935 թվականին Բրենդն ավարտել է դոկտորական թեզը Բեռլինի Ֆրիդրիխ Վիլհելմ ֆոն Հումբոլդտ համալսարանում։ 1939 թվականի ամռանը Բրենդը վերադարձել է Լեհաստան և ամուսնացել Էսթեր Մալքայի (Մալա) հետ։ Բարեբախտաբար նրան Լեհաստանը լքել են նացիստների ներխուժումից մեկ օր առաջ։ Բրենդը դասավանդել է Երուսաղեմի Մա'ալե դպրոցում։ Զույգն ունեցել է երեք որդի՝ Աբրահամը, Նաթանը և Հաիմը։
Բժշկական կարիերա
1955 թվականին Բրենդը հիմնադրել է Երուսաղեմի բժշկության ակադեմիան։ 1964 թվականից մինչև մահը ղեկավարել է Երուսաղեմի Բիկուր Չոլիմի հիվանդանոցի մանկական բաժանմունքը։ Նա Իսրայելի բժշկական պատմության ինստիտուտի հիմնադիրն է և Ամերիկայի մանկաբուժության ակադեմիայի անդամ։ 1969-1970 թթ. եղել է Մասաչուսեթս նահանգի Բոստոն քաղաքի Հարվարդի քոլեջի այցելու մանկաբույժ-դոցենտ ։
Բրենդը հրատարակել է բազմաթիվ հոդվածներ բժշկության, փիլիսոփայության, գրականության և արվեստի մասին, առողջության հետ կապված խնդիրների վերաբերյալ հանրության համար կազմակերպել է հարյուրավոր դասախոսություններ և սեմինարներ։
Մրցանակ
1976 թվականին Արոն Բրենդին շնորհվել է Հենրիետա Սոլդի անվան մրցանակ` հանրային առողջության բնագավառում ունեցած ներդրման համար ։
Հիշատակ
Երուսաղեմի Հար Նոֆ թաղամասի փողոցներից մեկը կոչվում է Արոն Բրենդի անունով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսրայելցի սրտաբաններ Կատեգորիա:Իսրայելցի մանկաբույժներ Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ
Ջոշ Հաթչերսոն
Ջոշուա Ռայան (Ջոշ) Հաթչերսոն (Joshua Ryan «Josh» Hutcherson, ), կինոյի և հեռուստատեսության ամերիկյան դերասան։ Նա սկսել է աշխատել 2000-ական թվականների սկզբներին՝ հայտնվելով մի քանի ոչ նշանակալի կինոյի և հեռուստատեսային դերերում։ Մեծ ճանաչում ձեռք բերեց՝ հանդես գալով «Փոքրիկ Մանհեթեն» (2005), «Զատուրա. Տիեզերական արկածներ» (2006) ֆիլմերի, «Հոգեբուժարան անիվների վրա» (2005) կատակերգության գլխավոր դերերում. 2007 թվականին նկարահանվեց «Հրշեջ շուն» ընտանեկան արկածային ֆիլմում և «Կամուրջ դեպի Տերաբիթիա»-ի էկրանավորման մեջ, «Ճանապարհորդություն դեպի Երկրի կենտրոն» և «Մի վամպիրի պատմություն» ֆիլմերում։ 2008 թվականի մարտի 30-ին որպես երիտասարդ դերասան ստացավ «Young Artist Award» մրցանակը։ Հաթչերսոնը ներկայացված էր նաև դեռահասների շրջանում մեծ ճանաչում ունեցող «MTV Cribs» շոուում։ Նրա դերերի շարքում են Ռոբերտի դերը «Կարմիր արշալույս» և Փիթ Մալերքի դերը «Սոված խաղեր» ֆիլմերում։
Անձնական կյանք
Ջոշ Հաթչերսոնը հանդիպում էր «Ճանապարհորդություն 2:Խորհրդավոր կղզի» ֆիլմի խաղընկերուհի Վանեսսա Հադջենսի հետ ։ 2013 թվականին՝ «Կորուսյալ դրախտ» ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ սկսեց հանդիպել ֆիլմի խաղընկերուհի Կլաուդիա Թրեսակի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Շրջան (այլ կիրառումներ)
Շրջան, կարող է վերաբերել՝
Մակերա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վաղ հասակ
Վաղ հասակ, մարդու զարգացման ընթացքում մանկիկության և նախադպրոցական տարիքի միջև ընկած ժամանակահատված։
Վաղ հասակի դիրքը տարիքային շրջանավորման մեջ
Խորհրդային հոգեբանության մեջ հոգեբանական զարգացման առաջին տարիքային պարբերականացումը մշակել է Լ.Ս.Վիգոտսկին, հետագայում նրա գործը շարունակել է Դ. Բ. Էլկոնին ։
Վիգոտսկին վաղ տարիք է համարել 1-3 տարեկանը, իսկ Էլկոնին վաղ հասակը և մանկիկությունը ներառել է վաղ մանկության շրջանի մեջ։ Վաղ հասակը սկսվում է մի տարեկանի ճգնաժամով և ավարտվում երեք տարեկանի անցումային շրջանով։
Արևմտյան հոգեբանության մեջ կարելի է առանձնացնել հետևյալ տարիքային պարբերականությունները.
Զ.Ֆրեյդի հոգեբանասեքսուալ զարգացման հայեցակարգում վաղ տարիքը համնկնում է անալային փուլին, երբ երեխան մաքրակեցություն է սովորում, մասնավորապես՝ զուգարանից օգտվել։
Էրիկ Էրիկսոնի հոգեբանասոցիալական տեսության մեջ վաղ տարիքը համապատասխանում է Զ. Ֆրեյդի հայեցակարգի անալային փուլին, բայց հեղինակը հավելում է, որ այս ժամանակահատվածում երեխան հաղթահարում է ճգնաժամը՝ կա՛մ հօգուտ ինքնավարության, կա՛մ ամոթի/կասկածի զգացման։
Ժ. Պիաժեն ճանաչողական զարգացման իր տեսության մեջ վաղ տարիքը կապում է սենսամոտորային ինտելեկտի զարգացման ավարտի և նախաօպերացիոնալ փուլի սկզբի հետ։
Ֆիզիկական զարգացումը վաղ հասակում
Վաղ մանկության ֆիզիկական զարգացումը բնութագրվում է ինտենսիվ աճով և քաշի ավելացումով։ Կրծքավանդակը մեծանում է, ստոծանին՝ իջնում, մկանները ուժեղանում են։ Շնչառական համակարգը նույնպես զարգանում է (թոքերի և շնչառական ծավալի մեծացման պատճառով նվազում է շնչառության հաճախությունը), զարգանում են նաև իմունային (աճում է շրջակա միջավայրի անբարենպաստ պայմանների նկատմամբ դիմադրողականությունը), արյունատար (սիրտը մեծանում է), մարսողական (մարսողական օրգանները արդեն կարող են մարսել տարբեր կերակուրներ), նյարդային (կեղևային նյարդային բջիջների զարգացում) համակարգերը։
1֊2 տարեկանում զարգանում է երեխայի շարժողական համակարգը։ Նա արդեն կարողանում է երկար քայլել, հեշտությամբ դիրքը փոխել, անցնել ցածր խոչընդոտների վրայով։ Չնայած նյարդային համակարգի ակտիվ զարգացմանը՝ այս ժամանակահատվածում գլխուղեղի կեղևի նյարդային բջիջների աշխատունակությունը ցածր է, ինչի պատճառով երեխան շուտ է հոգնում։
2 տարեկանում զգալիորեն զարգանում են իմունային և ջերմակարգավորման համակարգերը. մարմնի դիմադրությունը վարակների նկատմամբ զգալիորեն աճում է։ Նյարդային համակարգն էլ է զարգանում, սակայն ենթակեղևային բաժինների գրգռականությունը հանգեցնում է նրան, որ երեխայի բոլոր ռեակցիաները ուղեկցվում են ուժեղ հույզերով։
Կյանքի երրորդ տարում սկսում է գործել երկարատև հիշողությունը։ Երկրորդ ազդանշանային համակարգը ակտիվորեն զարգանում է. երեխայի բառապաշարն ընդլայնվում է, նա ավելի լավ է հասկանում մեծահասակների խոսքը։ Տարվա վերջին խոսքի սահունությունը հասնում է ավտոմատիզմի։ Տեղի է ունենում նաև նուրբ շարժողական հմտությունների զարգացում, որն ազդում է խոսքի կենտրոնի և արտաբերական ապարատի զարգացման վրա։ Վաղ հասակի ավարտին բոլոր կաթնային ատամների դուրս գալու գործընթացն ավարտվում է։
Զարգացման սոցիալական վիճակ
Զարգացման սոցիալական վիճակը բնութագրվում է իր համար կարևոր մեծահասակի հետ սերտ հարաբերությունների համակարգի փլուզմամբ։ Երեխան սկսում է ուղղակիորեն շփվել առարկայի հետ, ընդ որում, դրանց հետ վարվելու ձևը սովորում է մեծահասակից։ Մեծահասակների հետ համագործակցելով՝ կառուցվում է զարգացման նոր սոցիալական վիճակ, որի էությունը մարդկային փորձի յուրացումն է (այսինքն՝ «երեխա - առարկա - մեծահասակ» զարգացման սոցիալական վիճակի սխեման)։ Բացի այդ, երեխան սկսում է տիրապետել խոսքին, քանի որ կապի հին միջոցները թույլ չեն տալիս տիրապետել նոր առարկաների։ Երեխայի ինքնավարության որոշակի մակարդակը՝ առարկայական աշխարհի յուրացման անհրաժեշտության ի հայտ գալուն զուգահեռ, առաջացնում է առաջատար գործունեության նոր` առարկայագործիքային տիպ։ Վաղ տարիքում առանձնացվում են միջոցական տրամաբանության յուրացման հետևյալ փուլերը ։
Շփման ձևը վաղ տարիքում
Վաղ հասակում հաղորդակցման բնորոշ ձև է իրավիճակային-գործնական հաղորդակցությունը՝ իր համար կարևոր մեծահասակի հետ։ Մ. Ի. Լիսինան հայտնաբերել է 4 նշան, երբ երեխան մեծահասակի հետ համագործակցության անհրաժեշտություն է զգում.
Առարկայական խաղի զարգացում
Վաղ տարիքում օբյեկտիվ-գործիքային գործունեության զարգացմանը զուգահեռ սկսում է զարգանալ նաև առարկայական խաղը։ Ֆ. Ի. Ֆրադկինան առանձնացրել է առարկայական խաղի զարգացման 3 փուլերը.
Հետագայում՝ օբյեկտիվ խաղի զարգացումը ձևավորում է դերային խաղերի զարգացման նախադրյալներ։
Հիմանական հոգեբանական նորակազմություններ
Խոսքի զարգացումը վաղ տարիքում զարգացման հիմնական առանցքն է։ Ռուս հոգեբանները տարբերակում են վաղ տարիքում խոսքի զարգացման 2 հիմնական փուլ ։
Վաղ տարիքում ընկալման բնագավառում տեղի է ունենում ընկալման կայունության ձևավորում։ Խոսքի տիրապետմանը զուգահեռ, ընկալումը դառնում է կամայական (երեխան սկսում է համակարգել խոսքը)։ Մտածողության ոլորտում երեխան վաղ տարիքում սկսում է հայտնաբերել առարկաների միջև թաքնված էական կապերը, այսինքն՝ ձևավորվում է տեսողական-գործնական մտածողությունը։ Լ. Ս. Վիգոտսկին բացահայտել է, որ վաղ տարիքում, կախված ընդհանրացման բնույթից, մտածողության զարգացման մակարդակը բնութագրվում է սինկրետներով և բարդույթներով։ Սինկրետները զուտ սուբյեկտիվ հարաբերությունների ընդհանրացումներ են, բնորոշ են վաղ տարիքի առաջին փուլին (1 - 1.6 տարեկան), բարդույթները՝ կոնկրետ փաստական, բայց պատահական հարաբերությունների ընդհանրացումներ, որոնք բնորոշ են վաղ տարիքի երկրորդ փուլին (1.6 - 3 տարեկան)։
Զգացմունքային և անձնական զարգացում
Վաղ տարիքում երեխան կախվածություն է ունենում մեծահասակից։ Ջ. Բոուլբին այդ պահվածքը սահմանել է որպես վարքի այնպիսի մոդել, որն ապահովում է չափահասի հետ կապի պահպանում և բավարարում է երեխայի անվտանգության կարիքը։ Մոտ 2-3 տարեկան հասակում ձևավորվում է կցորդի կայուն տիպ. երեխայի արձագանքը մոտ մեծահասակից առանձնանալիս դրա վառ ապացույցն է (ռեակցիան կարող է տարբեր լինել՝ կախված ձևավորված կապվածության տեսակից. վստահելի կապվածության դեպքում երեխան հեշտ հանդարտվում է, երբ մեծահասակից բաժանվում է և ուրախանում է նրա վերադարձի դեպքում)։ Նաև այս տարիքային շրջանում առաջանում են սոցիալական հույզերի սկզբնական ձևեր։ Դրանք ներառում են գեղագիտական, բարոյական զգացմունքներ (ամոթի, մեղքի, հպարտության զգացում), ապրումակցություն և կարեկցանք մեկ այլ մարդու նկատմամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մանկություն Կատեգորիա:Երեխաներ Կատեգորիա:Մարդու զարգացում Կատեգորիա:Ընտանիք Կատեգորիա:Մանկաբուժություն Կատեգորիա:Կենսաբանություն Կատեգորիա:Հոգեբանություն Կատեգորիա:Առողջություն Կատեգորիա:Կյանք Կատեգորիա:Տարիք և հասարակություն Կատեգորիա:Զարգացման հոգեբանություն Կատեգորիա:Մանկան հոգեբանություն
Պողոս Բեազբեկյան
Պողոս Բեազբեկյան, հայ օպերային երգիչ (բաս)։
Կենսագրություն
Պողոս Բեազբեկյանը 1994-1999 թվականներին սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, այնուհետև՝ 2000-2002 թվականներին, շարունակել է ուսումը կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրայում։ 2005 թվականի մարտի 4-ից՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի մեներգիչ ։
Հյուրախաղերով շրջագայել է Հայաստանում և Սիրիայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգիչներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Փոքր Կալմիչեկ
Փոքր Կալմիչեկ (Малый Калмычек), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ստավրոպոլի երկրամասում և Կարաչայ-Չերքեզիայի Հանրապետությունում։Գետաբերանը տեղակայված է Տամլիկ գետի ձախ ափին՝ 28 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։ Ավազանի տարածքը 60,8 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կարեն Դուրգարյան
Կարեն Պայքարի Դուրգարյան, հայ դիրիժոր, ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2006)։
Կենսագրություն
1996 թվականին ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիան։ 1997 թվականից ուսումը շարունակել է Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայում՝ պրոֆեսոր Մուսինի դասարանում։ 1995 թվականից եղել է Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի ասիստենտ, սիմֆոնիկ նվագախմբի պատասխանատու դիրիժոր, 1997 թվականին՝ Երևանի Կամերային երաժշտական թատրոնի երաժշտական ղեկավար և դիրիժոր։ 1997 թվականին հանդես է եկել Մեծ Բրիտանիայի Ալդենբուրգ քաղաքում տեղի ունեցող փառատոնում։ 2001 թվականին դարձել է Երևանի Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի գլխավոր դիրիժորը։
2015 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ազատվել է Երևանի Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի գլխավոր դիրիժորի և երաժշտական ղեկավարի պաշտոնից՝ հաստիքի կրճատման կապակցությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ վարչապետի հուշամեդալակիրներ
Հայաստանի Հանրապետության բանակի օր
Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի օր (կամ Հայոց բանակի օր, հակիրճ՝ ՀՀ ԶՈՒ օր), Հայաստանի զինված ուժերի մասնագիտական տոն, որը նշվում է յուրաքանչյուր տարվա հունվարի 28-ին Հայաստանում ։
Պատմություն
Հայաստանի զինված ուժերի տոնը հաստատվել է 2001 թվականի հունվարի 6-ին Հայաստանի նախագահի ստորագրած «Հայաստանի Հանրապետության տոների և հիշատակի օրերի» մասին օրենքով։ 2002 թվականի նոյեմբերի 20-ին Հայաստանի Սահմանադրության մեջ լրացում է արվել՝ համաձայն որի հունվարի 28-ը սահմանվում է որպես ոչ աշխատանքային օր ։
Հայաստանի բանակի տոնը նշվում է հունվարի 28-ին, քանի որ 1992 թվականի նույն այդ օրը ընդունվեց «Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության վերաբերյալ» որոշումը ։
Տոնակատարության ընթացակարգ
Տոնի առթիվ ՀՀ բարձրագույն ղեկավարությունը և ՀՀ զինված ուժերի ղեկավար կազմը շնորհավորում են իրենց ենթականերին, իսկ առավել աչքի ընկած աշխատակիցները պարգևատրվում են տարբեր աստիճանի մեդալներով և խորհրդանշական իրերով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի տոներ Կատեգորիա:ՀՀ ԶՈՒ տոներ Կատեգորիա:Մասնագիտական տոներ Կատեգորիա:Ամենամյա իրադարձություններ Հայաստանում
Ամիր-Վարդ
Ամիր-Վարդ, հայկական արական անուն։ Կազմված է արաբերեն أمير, amīr՝ իշխան և հայերեն վարդ բառերից։ Գործածվել է 16-րդ դարում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Բրազիլիայի տնտեսություն
2010-ի վերջին Բրազիլիայի տնտեսությունը ամենամեծն է Լատինական Ամերիկայում և երկրորդը ՝ Ամերիկայում։ 2000 թվականից մինչև 2012 թվականը Բրազիլիան աշխարհի ամենաարագ զարգացող խոշոր տնտեսություններից մեկն էր ՝ միջին տարեկան ՀՆԱ-ի աճի տեմպը կազմում է ավելի քան 5%։ 2012 թվականին դրա ՀՆԱ-ն գերազանցել է Միացյալ Թագավորության ցուցանիշը ՝ Բրազիլիան ժամանակավորապես դարձնելով աշխարհի վեցերորդ տնտեսությունը։ Այնուամենայնիվ, Բրազիլիայի տնտեսական աճը դանդաղեցվեց 2013թ.-ին, և երկիրը 2014 թվականին մտավ անկման փուլ։ Տնտեսությունը սկսեց վերականգնվել 2017 թ.-ին, առաջին եռամսյակում գրանցվել է 1% աճ, որին հաջորդում է երկրորդ եռամսյակում 0.3% աճը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ և պաշտոնապես դուրս եկավ անկումից։ Բրազիլիան մնացել է «միջին եկամտի ծուղակում» և նույնպես կանգնած է բարձր գործազրկության խնդրի առաջ ։
Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի համաձայն ՝ Բրազիլիան 2009թ.-ին մրցունակության վերելքի առաջատար երկիրն էր ՝ այլ երկրների շարքում ութերորդ դիրք գրավելով, առաջին անգամ հաղթահարելով Ռուսաստանը և մասամբ փակելով Հնդկաստանի և Չինաստանի հետ մրցունակության բացը BRIC տնտեսությունների շարքում։ 90-ականներից ի վեր կատարված կարևոր քայլերը հարկաբյուջետային կայունության ուղղությամբ, ինչպես նաև տնտեսությունը ազատականացնելու և տնտեսությունը բացելու ուղղությամբ ձեռնարկված միջոցները զգալիորեն խթանեցին երկրի մրցունակության հիմքերը ՝ ապահովելով ավելի լավ միջավայր մասնավոր հատվածի զարգացման համար ։ 2020-ին Ֆորբսը Բրազիլիան դասակարգեց ՝ որպես աշխարհի 7-րդ ամենամեծ միլիարդատերեր ունեցող երկիր ։ Բրազիլիան տարբեր տնտեսական կազմակերպությունների անդամ է, ինչպիսիք են Mercosur- ը, Հարավամերիկյան ազգերի միությունը, G8 + 5-ը, G-20-ը, ԱՀԿ-ն, Փարիզի ակումբը և Կերնսի խումբը։
Մի գաղութից, որի նպատակը առաջնային ապրանքների (շաքարավազ, ոսկի և բամբակ) արտահանում էր, Բրազիլիան հասցրել է XX դարում ստեղծել դիվերսիֆիկացված արդյունաբերական բազա։ Պողպատե արդյունաբերությունը դրա հիմնական օրինակն է ՝ 2018 թ.-ին Բրազիլիան հանդիսանում է պողպատի 9-րդ խոշորագույն արտադրողը, և 2018 թ.-ին 5-րդ խոշորագույն պողպատե ցանցը արտահանողը ։ Գերդաուն Ամերիկայի երկար պողպատի խոշորագույն արտադրողն է, որը պատկանում է 337 արդյունաբերական և առևտրային միավորի և ավելի քան 45,000 աշխատակիցների 14 երկրներում։ Բրազիլիան նաև օդանավերի շուկայում հիմնական դերակատարն է. Embraer- ը քաղաքացիական ինքնաթիռների երրորդ խոշորագույն արտադրողն է Boeing- ից և Airbus- ից անմիջապես հետո ։
Եկամուտի անհավասարությունը Բրազիլիայում նույնպես Բրազիլիայի տնտեսության նշանակալից առանձնահատկությունն է, այն կողմը, որը հաճախակի ընդգծվում է արտերկրում ։ Բրազիլիայի աշխարհագրության և վիճակագրության ինստիտուտի տվյալների համաձայն ՝ 2017 թվականին ծայրահեղ աղքատությունն աճել է 11 տոկոսով, մինչդեռ կրկին ավելացել են անհավասարությունները (Ջինիի ինդեքսը բարձրացել է 0,555-ից մինչև 0,567)։ Կառավարության որոշած Բոլսա Ֆամիլիայի շահառուների թվի նվազումը կլինի հիմնական պատճառը ՝ ըստ ուսումնասիրության ։
Պատմություն
Երբ պորտուգալացի հետախույզները հասան 16-րդ դար, ներկայիս Բրազիլիայի բնիկ ցեղերը կազմում էին մոտ 2,5 միլիոն մարդ և ապրում էին գրեթե անփոփոխ Քարե դարից ի վեր։ Պորտուգալիայի Բրազիլիայի գաղութացումից (1500–1822) մինչև 1930-ականների վերջը, Բրազիլիայի տնտեսությունը ապավինում էր արտահանման համար առաջնային ապրանքների արտադրությանը։ Պորտուգալիայի կայսրությունում Բրազիլիան կայսերական առևտրային քաղաքականությանը հասած գաղութ էր, որն ուներ տնտեսական մեծ արտադրության երեք հիմնական ցիկլ ՝ շաքար, ոսկի և 19-րդ դարի սկզբից ՝ սուրճ։ Բրազիլիայի տնտեսությունը մեծապես կախված էր աֆրիկացի ստրուկների աշխատանքից մինչև 19-րդ դարի վերջ (ընդհանուր առմամբ ներմուծված աֆրիկացի ստրուկների մոտ 3 միլիոն մարդ)։ Այդ ժամանակաշրջանում Բրազիլիան նաև գաղութն էր ՝ ամենամեծ թվով եվրոպական բնակիչներով, որոնց մեծ մասը պորտուգալացիներ էին (ներառյալ ազորացիներն ու մադեյրանները), բայց նաև որոշ հոլանդացիներ (տե՛ս հոլանդական Բրազիլիա), իսպանացիներ, անգլիացիներ, ֆրանսիացիներ, գերմանացիներ, ֆլամանդական, դանիացի, շոտլանդական և Սեֆարդային հրեաներ։
2007 թվականին, ավելի քան 209 միլիոն բնակչությամբ և առատ բնական ռեսուրսներով, Բրազիլիան աշխարհի տասը խոշորագույն շուկաներից մեկն էր ՝ արտադրելով տասնյակ միլիոնավոր տոննա պողպատ, 26 միլիոն տոննա ցեմենտ, 3,5 միլիոն հեռուստացույց և 3 միլիոն սառնարաններ։ Բացի այդ, տարեկան մոտ 70 միլիոն խորանարդ մետր նավթ վերամշակվում էր վառելիքների, քսուկների, պրոպանի գազի և հարյուրավոր նավթաքիմիական նյութերի լայն տեսականի ։
Բրազիլիան ունի առնվազն 161.500 կիլոմետր ասֆալտապատ ճանապարհներ, տեղադրված էլեկտրաէներգիայի ավելի քան 150 գիգավատտ և իրական շնչի հաշվով ՀՆԱ-ն 2017-ին գերազանցել է 9,800 ԱՄՆ դոլարը ։ Արդյունաբերական հատվածը կազմում է Լատինական Ամերիկայի տնտեսության արդյունաբերական արտադրության երեք հինգերորդ մասը ։ Երկրի գիտական և տեխնոլոգիական զարգացումը ենթադրվում է, որ գրավիչ է օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների համար, որոնք վերջին տարիներին միջին հաշվով տարեկան կազմել են 30 միլիարդ ԱՄՆ դոլար ։ Գյուղատնտեսական ոլորտը, որը տեղական անունով կոչվում է ագրոնեգիոն (ագրո-բիզնես), նույնպես դինամիկ է. երկու տասնամյակների ընթացքում այս հատվածը Բրազիլիան պահել է ամենաարդյունավետ երկրներից մեկը գյուղական ոլորտին առնչվող ոլորտներում ։ Գյուղատնտեսական ոլորտը և հանքարդյունաբերության ոլորտը նույնպես աջակցեց առևտրի ավելցուկին, որոնք թույլ տվեցին զանգվածային արժույթների գծով եկամուտների (վերադարձ) ստացում և արտաքին պարտքի մարում։ Արևմտյան տնտեսություններում անկման պատճառով Բրազիլիան հայտնվեց անկման փուլում 2010թ.-ին ՝ փորձելով դադարեցնել իրական գնահատականը ։
Ասիական զարգացման բանկի և Հարկային արդարադատության ցանցի տվյալները ցույց են տալիս, որ Բրազիլիայի չօգտագործված «ստվերային» տնտեսությունը կազմում է ՀՆԱ-ի 39% -ը ։
Բրազիլիայում ամենակարևոր կոռուպցիոն դեպքերից մեկը վերաբերում է Օդեբրեխտ ընկերությանը։ 1980-ականներից ի վեր, Օդեբրեխտը մի քանի միլիարդ դոլար է ծախսել կաշառքի տեսքով ՝ խորհրդարանականներին կաշառելու համար, որպեսզի նրանք կողմ քվեարկեն։ Քաղաքային մակարդակում Օդեբրեխտի կոռուպցիան ուղղված էր «մասնավորեցումների խթանմանը», մասնավորապես ջրի և կոյուղու կառավարման ոլորտին ։
Տվյալներ
Հետևյալ աղյուսակում ներկայացված են 1980–2018 թվականների հիմնական տնտեսական ցուցանիշները։ 5% -ից ցածր գնաճը նշված է կանաչ գույնով ։
Բաղադրիչներ
Ծառայությունների ոլորտը Համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) ամենամեծ բաղադրիչն է `67.0 տոկոս, այնուհետև արդյունաբերական հատվածն է` 27,5 տոկոս։ Գյուղատնտեսությունը ներկայացնում է ՀՆԱ-ի 5,5 տոկոսը (2011 թ.) : Բրազիլիայի աշխատուժը գնահատվում է 100,77 միլիոն, որից 10 տոկոսը զբաղեցնում է գյուղատնտեսությունը, 19 տոկոսը ՝ արդյունաբերության ոլորտը և 71 տոկոսը ՝ սպասարկման ոլորտը։
Գյուղատնտեսության ոլորտ
Ագրոբիզնեսը նպաստում է Բրազիլիայի առևտրի հաշվեկշռին ՝ չնայած առևտրի խոչընդոտներին և զարգացած երկրների կողմից որդեգրած սուբսիդավորման քաղաքականությանը ։
Հիսունհինգ տարի տևողությամբ ժամանակահատվածում (1950 - 2005), Բրազիլիայի բնակչությունը աճեց 51 միլիոնից հասնելով մոտ 187 միլիոն բնակչի ՝ տարեկան աճելով ավելի քան 2 տոկոսով։ Բրազիլիան ստեղծեց և ընդլայնեց ագրոբիզնեսի բարդ ոլորտը ։ Այնուամենայնիվ, սրա մի մասը շրջակա միջավայրի հաշվին է, ներառյալ Ամազոնը։
Գյուղական արտադրողին տրված կարևորությունը տեղի է ունենում գյուղատնտեսական և անասնապահության պլանի ձևով և ընտանեկան գյուղատնտեսությանն ուղղված մեկ այլ հատուկ սուբսիդավորման ծրագրի միջոցով ՝ «Programa de Fortalecimento da Agricultura Familiar» (Pronaf), որը երաշխավորում է սարքավորումների ֆինանսավորումը և մշակում ու խրախուսում է նոր տեխնոլոգիաների կիրառումը։ Ընտանեկան գյուղատնտեսության մասով ՝ ավելի քան 800 հազար գյուղի բնակիչների աջակցում են վարկային, հետազոտական և ընդլայնման ծրագրերով։ Կանանց և երիտասարդ ֆերմերների համար առկա է հատուկ վարկային գիծ ։
Ավելի քան 600,000 կմ² տարածք բաժանված է գյուղական սեփականության մոտավորապես հինգ հազար տարածքների. գյուղատնտեսական տարածք, որն այժմ ունի երեք սահման ՝ Կենտրոնական-արևմտյան տարածաշրջանը (Սավաննան), Հյուսիսային տարածաշրջանը (անցման շրջանը) և Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանը (կիսահայր)։ Հացահատիկային մշակաբույսերի առաջին գծում, որոնք տարեկան արտադրում են ավելի քան 110 միլիոն տոննա, սոյանն է ՝ բերելով 50 միլիոն տոննա ։
Անասնապահության ոլորտում «կանաչ եզը», որը աճեցվում է արոտավայրերում խոտի և հանքային աղերի սննդակարգով, նվաճեց շուկաներ Ասիայում, Եվրոպայում և Ամերիկայում, մասնավորապես «խելագար կովի հիվանդության» վախկոտ շրջանից հետո։ Բրազիլիան ունի աշխարհում խոշորագույն խոշոր եղջերավոր անասունների 198 միլիոն գլուխ, որը պատասխանատու է տարեկան ավելի քան 1 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի արտահանման համար ։
Կարճ մանրաթելային փայտանյութի բջջանյութի արտադրության առաջատար Բրազիլիան նույնպես դրական արդյունքների է հասել փաթեթավորման ոլորտում, որում այն աշխարհում հինգերորդ խոշոր արտադրողն է։ Արտասահմանյան շուկաներում այն ապահովում է հում պահածոյացված և զտած շաքարի համաշխարհային արտահանման 25 տոկոսը. այն սոյայի արտահանման համաշխարհային առաջատարն է և պատասխանատու է մոլորակի նարնջի հյութի 80 տոկոսի համար, իսկ 2003 թվականից ի վեր ունեցել է ամենաբարձր վաճառքի ցուցանիշները տավարի և հավի համար ։
Արդյունաբերություն
Բրազիլիան ունի նաև բազմազան և բարդ ծառայությունների արդյունաբերություն։ 90-ականների սկզբին բանկային հատվածը կազմում էր ՀՆԱ-ի 16 տոկոսը։ Չնայած անցնելով խոշոր հիմնանորոգման ՝ Բրազիլիայի ֆինանսական ծառայությունների արդյունաբերությունը տեղական բիզնեսին ապահովում է ապրանքների լայն տեսականիով և ներգրավում է բազմաթիվ նոր դիմորդների, այդ թվում ՝ ԱՄՆ-ի ֆինանսական ֆիրմաների։ 2008թ.-ի մայիսի 8-ին Սան Պաուլոյի ֆոնդային բորսան (Bovespa) և Սան Պաուլոյում գործող Բրազիլիայի ապրանքային և ֆյուչերսային բորսան (BM&F) միավորվեցին ՝ ստեղծելով BM&F Bovespa- ն ՝ աշխարհի խոշորագույն բորսաներից մեկը։ Բացի այդ, նախկին մենաշնորհային վերաապահովագրության ոլորտը բացվում է երրորդ կողմի ընկերությունների համար ։
2007 թվականի դեկտեմբերի 31-ի դրությամբ Բրազիլիայում կար մոտ 21,304,000 լայնաշերտ գծեր։ Լայնաշերտ գծերի ավելի քան 75 տոկոսը DSL- ի միջոցով էր, իսկ 10 տոկոսը `կաբելային մոդեմներով։
Գոյություն ունեցող հանքային ռեսուրսները ընդարձակ են։ Երկաթի և մանգանի խոշոր պաշարները արդյունաբերական հումքի և արտահանման շահույթի կարևոր աղբյուրն են։ Օգտագործվում են նիկելի, անագի, քրոմիտի, ուրանի, բոքսիտի, բերիլիումի, պղնձի, կապարի, վոլֆրամի, ցինկի, ոսկու և այլ հանքանյութերի պահուստներ։ Պողպատե արդյունաբերության մեջ պահանջվող բարձրորակ կոկտեյն դասի ածուխը քիչ պահանջարկ ունի։
Էներգիա
Բրազիլիայի կառավարությունը նախաձեռնել է հավակնոտ ծրագիր ՝ ներմուծվող նավթից կախվածությունը նվազեցնելու համար։ Ներմուծումը նախկինում կազմում էր երկրի նավթի պահանջների ավելի քան 70% -ը, բայց 2006–2007 թվականներին Բրազիլիան դարձավ նավթի մեջ ինքնաբավ։ Բրազիլիան հիդրոէլեկտրակայանների աշխարհի առաջատար արտադրողներից է, որի ներկայիս հզորությունը կազմում է մոտ 260,000 մեգավատ։ Առկա հիդրոէլեկտրակայանը ապահովում է երկրի էլեկտրաէներգիայի 90% -ը։ Գործում են երկու խոշոր հիդրոէլեկտրակայաններ ՝ Պարանա գետի վրա գտնվող 19.900 մեգավատ հզորությամբ Իտայպու ամբարտակը (աշխարհի ամենամեծ ամբարտակը) և Բրազիլիայի հյուսիսում գտնվող Պարա քաղաքում գտնվող Tucurui ամբարտակը։ Բրազիլիայի առաջին առևտրային միջուկային ռեակտորը ՝ Angra I- ը, որը գտնվում է Ռիո դե Ժանեյրոյի մերձակայքում, գործում է ավելի քան 10 տարի։ Angra II- ի կառուցումը ավարտվել է 2002թ.-ին և գործում է նույնպես։ Angra III- ը պլանավորված երդմնակալության արարողություն ուներ, որը նախատեսված էր 2014 թ.: Կառավարությունը նախատեսում է մինչև 2020 թվականը ևս 19 ատոմակայան կառուցել։
Կայուն աճ
Պորտուգալացի հետախույզները ժամանել են 1500 թվականին, բայց միայն 1808թ.-ին Բրազիլիան ստացավ թույլտվություն Պորտուգալիայի գաղութային կայսրությունից ՝ հիմնելու իր առաջին գործարաններն ու արտադրողները։ 21-րդ դարում Բրազիլիան դարձավ աշխարհի ութերորդ խոշոր տնտեսությունը։ Սկզբնապես, դրա արտահանումը հիմնականում հում և հիմնական ապրանքներն էին ՝ շաքար, ռետին և ոսկի։ Այսօր արտահանման 84% -ը արտադրված և կիսաֆաբրիկատներ են։
Մեծ տնտեսական վերափոխման և աճի ժամանակահատվածը տեղի է ունեցել 1875-ից 1975 թվականների ընթացքում ։
Վերջին տասնամյակում ներքին արտադրությունն աճել է 32.3% -ով։ Ագրոբիզնեսը (գյուղատնտեսություն և անասնապահություն), որն աճում էր տարեկան 47% -ով կամ 3.6% -ով, ամենադինամիկ ոլորտն էր. նույնիսկ միջազգային ճգնաժամերի քայքայելուց հետո, որոնք պահանջում էին մշտական ճշգրտումներ Բրազիլիայի տնտեսության մեջ ։ Բրազիլիայի կառավարությունը նաև նախաձեռնել է տնտեսական զարգացման արագացված ծրագիր, որը կոչվում է Programa de Aceleração do Crescimento ՝ նպատակ խթանել աճը ։
Միջազգային աշխարհում Բրազիլիայի թափանցիկության աստիճանը 75-րդն է ՝ ըստ «Թրանսփարենսի ինթերնեշնլի» ։
Վերահսկողություն և բարեփոխումներ
Այս փոփոխությունների արդյունքում, Բրազիլիան կրճատեց իր խոցելիությունը. այն չի ներմուծում իր սպառած նավթը. այն կիսով չափ կրճատել է իր ներքին պարտքը փոխարժեքի հետ կապված սերտիֆիկատների միջոցով և արտահանումն աճել է, միջին հաշվով, տարեկան 20% -ով։ Փոխարժեքը ճնշում չի գործադրում արդյունաբերական հատվածի կամ գնաճի վրա (տարեկան 4%) և զերծ է իրացվելիության ճգնաժամի հավանականությունից։ Արդյունքում, 12 տարի անց երկիրը հասել է դրական հաշվեկշռի այն հաշիվներում, որոնք չափում են արտահանումը / ներմուծումը, գումարած տոկոսագումարները, ծառայությունները և արտերկրյա վճարումները։ Այսպիսով, հարգված տնտեսագետները ասում են, որ երկիրը խորապես չի տուժի ներկայիս համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամից ։
2017-ին նախագահ Միշել Թեմերը հրաժարվեց հրապարակել այն ընկերությունների ցանկը, որոնք մեղադրվում են «ժամանակակից ստրկության» մեջ։ Ցուցակը, որը հրապարակվում էր 2003 թվականից ի վեր Լուիս Ինասիու Լուլա դա Սիլվայի նախագահության օրվանից, նախատեսվում էր համոզել ընկերություններին վճարել իրենց տուգանքները և համապատասխանել աշխատանքային կանոնակարգերին, մի երկրում, որտեղ քաղաքական դասի կոռուպցիան ռիսկի էր ենթարկում օրենքի նկատմամբ հարգանքի իրավունքը։ Նախագահի ներկայիս հարաբերությունները «հողատերերի նախասրահի» հետ դատապարտվել են աշխատանքից ազատված նախագահ Դիլմա Ռուսեֆի կողմից այս առիթով ։
Բրազիլիայի համար Մեծ Բրիտանիայի հետ առևտուրը կարող է նշանակել ավելի շատ ներդրումներ, ավելի որակյալ աշխատուժի հասանելիություն, բնական ռեսուրսների վաճառք, հարկերի արտահանում և բրիտանական ապրանքների և ծառայությունների մուտք։
Հետևողական քաղաքականություն
Արդյունաբերության, տեխնոլոգիայի և արտաքին առևտրի քաղաքականությունը, այս ոլորտի առաջին գծում, իր հերթին, 19,5 միլիարդ դոլար է ներդնում հատուկ ոլորտներում ՝ հետևելով ծրագրային ապահովման և կիսահաղորդչային, դեղագործական և դեղագործական արտադրանքի և կապիտալ ապրանքների ոլորտների օրինակին ։
Միաձուլումներ և ձեռքբերումներ
1985-ից 2017 թվականների ընթացքում հայտարարվեց 11.563 միավորումներ և ձեռքբերումներ, որոնց ընդհանուր հայտնի արժեքը կազմում է 1,185 միլիարդ ԱՄՆ դոլար ՝ բրազիլական ֆիրմաների ներգրավմամբ ։ 2010 թվականը արժեքի առումով նոր ռեկորդ էր ՝ 115 միլիարդ դոլար գործարքով։ Հատկանշական է, որ արժեքի առաջին 100 գործարքներում արտասահմանյան ընկերություն ձեռք բերող բրազիլական ընկերությունների միայն չորս դեպք է։ Սա արտացոլում է երկրի նկատմամբ մեծ հետաքրքրությունը ՝ ուղղակի ներդրումների տեսանկյունից։
Ահա այն ամենամեծ գործարքների ցանկը, որտեղ բրազիլական ընկերությունները ստանձնել են կա՛մ ձեռքբերողի դերը, կա՛մ թիրախը.
Ձեռներեցություն
2011 թ. «Համաշխարհային ձեռնարկատիրության մոնիտորինգի» հետազոտության համաձայն ՝ Բրազիլիայում 18-ից 64 տարեկան 27 միլիոն մեծահասակ կա, ովքեր սկսել են կամ ունեն բիզնես, այսինքն ՝ բրազիլացի չորս մեծահասակներից մեկից ավելին ձեռնարկատերեր էին։ Ուսումնասիրված մյուս 54 երկրների համեմատ ՝ Բրազիլիան ձեռներեցների ընդհանուր թվով երրորդն է։ Կիրառական տնտեսական հետազոտությունների ինստիտուտը (Ipea) ՝ պետական գործակալությունը, պարզել է, որ Բրազիլիայում 37 միլիոն աշխատատեղ կապված էին 10-ից պակաս աշխատող ունեցող բիզնեսների հետ ։
Չնայած նրան, որ Բրազիլիան միջազգային մակարդակով զբաղեցնում է տարածաշրջանի ամենադժվար երկրներից մեկը ՝ իր բարդ բյուրոկրատիայի պատճառով, այդուհանդերձ, առկա է առողջ թվով ձեռնարկատերեր ՝ շնորհիվ հսկայական ներքին սպառողական շուկայի և կառավարական զանազան ծրագրերի։
«Համաշխարհային ձեռնարկատիրության մոնիտորինգի» վերջին հետազոտության արդյունքում պարզվել է, որ բրազիլացի նոր ձեռնարկատերերի 50.4% -ը տղամարդիկ են, 33.8% -ը `35-44 տարիքային խմբում, 36.9% -ը` ավագ դպրոցը և 47.9% -ը `վաստակելով 3-6 անգամ բրազիլական նվազագույն աշխատավարձ։ Ի տարբերություն դրան, ձեռնարկատերերի 49,6% -ը կին է, միայն 7% -ը 55-64 տարիքային խմբում են, 1% -ը ունի ասպիրանտի կրթություն և 1,7% -ը վաստակում է նվազագույն աշխատավարձի 9 անգամից ավելին ։
Վարկային վարկանիշ
Բրազիլիայի վարկային վարկանիշը Standard & Poor's- ի (S&P) վարկանիշով իջեցվել է BBB- ի 2014թ.-ի մարտին, թիրախից ընդամենը մեկ մակարդակ ցածր ։ Այն հետագայում 2018 թվականի հունվարին S&P- ի կողմից իջեցվեց BB- մակարդակի, ինչը ներդրումների դասից ցածր է 2-ով ։
Վլադիմիր Պուչկով
Վլադիմիր Անդրեևիչ Պուչկով, Ռուսաստանի Դաշնության քաղաքացիական պաշտպանության, արտակարգ իրավիճակների և տարերային աղետների հետևանքների վերացման (ԱԻՆ) նախարար (2012 թվականի մայիսի 21-ից)։ Պահեստազորի գեներալ-լեյտենանտ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտր։ Ռուսաստանի կառավարության մրցանակի դափնեկիր։
Աստիճաններ և կոչումներ
Զինվորական կոչումները
Դասային աստիճաններ
Քննադատություն
Պաշտոնական հարցազրույցի ժամանակ Վլադիմիր Պուչկովը նշեց, որ «... մեր տվյալներով զոհվածների թիվը 171 մարդ է։ Բոլոր այն խոսակցությունները, թե իբր մեծ թվով զոհեր կան անիմաստ են...»: Հինգերորդ ալիքի բաց ստուդիայում անց է կացվել հարցում տեղի բնակիչների շրջանում, ովքեր նշել են, որ Վ. Պուչկովի հաշվետվությունները չեն համապատասխանում իրականությանը, սակայն այս առիթով որևէ հաստատված փաստաթուղթ չկա։ Ականատեսները պնդում են, որ վերահաս վտանգի մասին նախապես եղել է ծանուցում ։
Ընտանեկան դրություն
Ամուսնացած է, ունի երեք որդի և դուստր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գեներալ-լեյտենանտներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի նախարարներ