cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կեռնու
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կեռնու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
164,7 mm/45 Model 1893-96
164,7 mm/45 Model 1893-96, Ֆրանսիայում մշակված և արտադրված 164,7 միլիմետրանոց նավային հրետանային զենք: Մտնում էր Ֆրանսիայի Ռազմածովային ուժերի սպառազինության կազմի մեջ։ Նրանով զինված էին «Յենա» «Սյուֆրեն» զրահակիրը, «Մոնկալմ», «Դյուպլե» «Գլուար» տեսակի զրահակիր կրեյսերները։ Այս մեխանիզմի հետագա զարգացումը դարձավ 164,7 mm/45 Model 1893-96Մ-ը ։
Հղումներ
164,7 mm/45 Model 1893
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:164,7 մմ հրետանի
Աստերոիդների ցանկ (16901-17000)
Աստերոիդների ցանկ (16801-16900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (17001-17100)
Ուբունտու
Ուբունտու ( (զուլուսերեն՝ Ubuntu, մարդկայնություն ; «Ուբո՛ւնտու») ազատ ծրագրավորման կոդով գրված օպերացիոն համակարգ է՝ հովանավորված Կանոնիկալ ընկերության կողմից։ Այն Լինուքսի վրա հիմնված բաշխում է (distributive), որը օգտագործում է ԳՆՕՄ աշխատանքային միջավայրը։ Լայն տարածում է գտել հեշտության, գործածելիության և սկսնակ օգտագործողների համար հարմարավետության շնորհիվ։ Զգալիորեն նպաստել է Լինուքսի որպես տնային կամ աշխատանքային համակարգչի օպերացիոն համակարգի համբավի տարածմանը։
Ըստ հիմնական պլանի՝ ամեն նոր տարբերակը լույս է տեսնում կես տարին մեկ, որոնց անվտանգության թարմացումներով ապահովում են մեկուկես տարի, իսկ LTS տարբերակները՝ երկու տարին մեկ։ Դրանք ապահովվում են 5 տարի ։ Սկսած 12․04 տարբերակից ապահովումն իրականացվում է անկախ համակարգի տեսակից (հնում սերվերային տարբերակներն ապահովվում էին 5 տարի, իսկ հասարակ տարբերակները՝ 3) ։
Ուբունտուն տարածվում է սերվերային և հասարակ սկզբնադիր ծրագրերով հանդերձ ։ Դրանք տեղադրվում են անհատական համակարգիչների վրա Live CD-ի, Live USB-ի միջոցով։
Դելլ ընկերությունը Ուբունտուն նախատեղադրում էր իր ծնկադիր և սեղանադիր համակարգիչների վրա։
Այժմ Ուբունտուի ամենավերջին տարբերակը 18.04-ն է։
Պատմություն
Ծրագրի սկզբնական անունը եղել է No-Name-Yet ("դեռ անուն չկա") ։
2004 թ․ Հոկտեմբերի 20-ին, երբ դիստրիբուտիվը սկսեց լույս տեսնել, այն համարվում էր Debian-ի ճյուղ, որի նպատակը համակարգի 6 ամիսը մեկ արագ թարմացումների լույս տեսնելն էր ։ Ի տարբերություն այլ ճյուղերից, Ուբունտուն հավատարիմ մնաց Debian-ի կարգախոսին, և դիստրբուտիվի մեջ ընդգրկեց հիմնականում բաց կոդով ծրագրեր ։ Ուբունտուի փաթեթները ներառում են Debian-ի unstable խումբը։ Համակարգը օգտագործում է Debian-ի Advanced Packaging Tool-ը՝ տեղադրված փաթեթները կառավարելու համար։ Այս ամենից բացի պետք է նշել, նաև, որ Ubuntu-ի և Debian-ի փաթեթները ոչ միշտ են իրար հետ համատեղելի։ Ուբունտուի որոշ ծրագրավորողներ նաև աշխատում են Debian-ի խիստ անհրաժեշտ փաթեթների վրա, ուստի որևէ մի նախագծում փոփոխության դեպքում, կփոփոխվի նաև մյուսում։ 2005 թվականին Debian-ի ղեկավար Յան Մուրդոքը քննադատեց Ուբունտուն՝ նշելով, որ այն շատ է հեռացել Debian Sarge-ից, որ համատեղելի մնա ։
Ubuntu-ն այժմ ֆինանսավորվում է Մարկ Շաթլվորթի կողմից և նրա ստեղծած Canonical կազմակերպության կողմից։ 2005 թ․ հուլիսի 8-ին Canonical-ը հայտարարեց Ubuntu Foundation-ի ստեղծման մասին, որի գործը ծրագիրը հովանավորելն է։ Առաջին նվիրաբերությունը կատարեց հենց Մարկը՝ նվիրելով Ուբունտուին 10 միլիոն դոլար։ 2009 թվականին ֆոնդի գումարը արդեն չօգտագործվեց, որի առումով Մարկ Շաթլվորթն ասաց, որ Ubuntu Foundation-ը "սև օրվա" համար է ։
Սկսած 11․04 «Natty Narwhal» տարբերակից, որը լույս է տեսել 2011 թ․ ապրիլի 28-ին, ստանդարտ GNOME աշխատասեղանի միջավայրը (shell-ը) փոխարինվեց Unity-ով  , որը զարգացնում է Canonical-ը։ Հաջորդ տարբերակներում X.Org Server-ը փոխարինվելու է Mir-ով ։ Փոփոխվել է նաև դիստրիբուտիվի անվանակոչման ձևը՝ Ubuntu Netbook Edition և Ubuntu Desktop Edition համակարգերը միացվել են իրար, որը կոչվում է ուղղակի "Ubuntu", իր հերթին Ubuntu Server Edition-ից հանվել է "Edition" բառը ։ Նեթբուքերի համար օգտագործվող Unity-ն դարձել է նարև հասարակ desktop-տարբերակի միջավայրը նույնպես։
2011 թ․ հոկտեմբերի 26-ին լույս տեսավ Ubuntu — 11.10 «Oneiric Ocelot» տարբերակը, որտեղ ներկայացվեց Ubuntu Software Center-ի նոր, ավելի գեղեցիկ արտաքին ոճը ։
2012 թ․ ապրիլի 26-ին լույս է տեսնում հաջորդ՝ 12.04 LTS «Precise Pangolin» տարբերակը, որտեղ հիմնական աշխատանքային միջավայրը կրկին Unity-ն էր, բայց այն արդեն կատարելագործված էր՝ ուներ հատուկ որոնման դաշտ, նաև HUD։ Որպես հիմնական նվագարկիչ տեղադրված էր Rhythmbox-ը Banshee-ի փոխարեն։ Համակարգի մեջ ընդգրկվել են նաև հետևյալ ծրագրերը՝ Gnome 3.4.1, Firefox 11, Thunderbird 11 և այլն։
Մտահղացումներ կան Ուբունտուի մի այլ ճյուղի ստեղծման մասին, որը կրելու է «Grumpy Groundhog» անվանումը։ Այն լինելու է համակարգի նախնական տարբերակ, որն օգտագործելու է ամենանոր ծրագրային կոդը։ Դրա միջոցով ծրագրավորողները և հետաքրքրասերները կարող են օգտագործել միմիայն նորագույն ծրագրաշարերը, որը ավելի շատ օգտակար կլինի ծրագրավորողներին։ Նրանք իրենց ծրագրերը կկարողանան համատեղել կամ ստուգել համատեղելիությունը նոր տարբերակի հետ, ուստի երբ վերջնական տարբերակը դիստրբուտիվի լույս տեսնի ոչ մի խնդիր չի լինի ծրագրերի համատեղելիության հետ։ Իսկ հետաքրքրասերներն ու համակարգչից ավելի խորը իմացություն ունեցող մարդիկ կտեղեկացնեն ծրագրավորողներին սխալների մասին ։
Ըստ DistroWatch-ի՝ 2011 թվականին Ուբունտուն իր առաջնայնությունը զիջեց այլ դիստրբուտիվների, առաջին հերթին Linux Mint-ին։ Դա մասամբ բացատրվում է դասական Gnome-ը Unity-ին փոխարինելու պատճառով ։
Ubuntu Netbook Edition
Մինչև 10․10 տարբերակը ներառյալ գոյություն ուներ հատուկ ճյուղ նեթբուքերի համար։ Այն ներառում էր Unity-ն, որը հատուկ փոքր էկրանների համար էր հարմարեցված։ Ծրագրի այս ճյուղի մեջ կային նաև ծրագրաշարային փոփոխություններ, մասնավորապես այն ուներ հատուկ ծրագրեր, օրինակ՝ Cheese։ Քանի որ Ուբունտուն, սկսած 11․04 տարբերակից սկսեց օգտագործել Unity-ն, ապա որոշում ընդունվեց միավորել բոլոր դիստրիբուտիվները։
Յուրահատկություններ
Ուբունտուն ի սկզբանե տարածվում է շատ ծրագրերով հանդերձ, որոնց մեծամասնության կոդը ազատ է։ Դա նշանակում է, որ օգտվողները կարող են ազատորեն ուսումնասիրել, փոխել և վերահրատարակել։ Ուբունտուն ունի նաև փակ կոդով ծրագրեր։ Նրա աշխատանքային հիմնական միջավայրը հանդիսանում է Unity-ն, որը հարմարեցված է և՛ մեծ, և՛ փոքր էկրանների համար։
Ուբունտուն ի սկզբանե տարածվում է շատ ծրագրերով հանդերձ, որոնց մեջ են նաև ԼիբրեՕֆիս, Mozilla Firefox, Empathy, Transmission ծրագրերը, նաև մի քանի թեթև խաղ, օրինակ սուդոկու և շախմատ։ Այլ ծրագրաշարերը, որոնք սկզբնապես տեղադրված չեն կարելի է բեռնել Ուբունտու ծրագրերի կենտրոնից և APT հիմքով այլ փաթեթների մենեջերից։ Կենտրոնում ծրագրերը հիմնականում անվճար են, սակայն կան նաև որոշ վճարովիներ։ Համակարգում կարելի է բացել նաև Windows-ի համար նախատեսված ծրագրեր Wine-ի շնորհիվ։
Ubiquity ծրագրի միջոցով կարելի է տեղադրել Ubuntu-ն LiveCD-ից։
Ուբունտուն հասանելի է շատ լեզուներով, որոնց մեջ ցավոք սրտի հայերենը չի մտնում։ Հայոց լեզվի թարգմանությունը ընթացքի մեջ է Launchpad համակարգում, որտեղ ամեն ոք կարող է մասնակցել դրան կամ կատարել փոփոխություններ։
Անվտանգության բարձրացման համար օպերացիոն համակարգն ընդգրկում է sudo գործիքը, որի միջոցով կարելի է կատարել ադմինիստրատիվ գործողություններ առանց պոտենցիոլ վտանգավոր սուպերօգտվողի սեսսիան միացնելու։ Ուբունտուն ունի նաև այլ անվտանգության միջոցներ, օրինակ հրապատ, որոնք ինչպես մասնագետներն են նշում, իրենց արդարացնում են։ Մեծ Բրիտանիայի իշխանությունները Ubuntu 12.04 LTS դիստրիբուտիվը հռչակել են "աշխարհի ամենաանվտանգ համակարգ" տիտղոսով։
Համակարգի պահանջները
Օպերացիոն համակարգը հիմնական տարբերակը (desktop) բնականոն աշխատելու համար պահանջում է ամենաքիչը 1 ԳՀց պրոցեսորով համակարգիչ (Pentium 4 կամ նմանատիպ և ավելի) 1 Գբ օպերացիոն հիշողությամբ (RAM)։ Տեղադրման համար անհրաժեշտ է, որ կոշտ սկավառակը ունենա ամենաքիչը 5․9 Գբ ազատ տեղ and 5.9 gigabytes of hard drive space, or better. ։ Ավելի թույլ համակարգիչների համար նախատեսնված են այլ դիստրիբուտիվներ, օրինակ՝ Lubuntu և Xubuntu։
Սկսած 12.04 տարբերակից Ուբունտուն կարողանում է աշխատել նաև ARM մեխանիզմով սարքերի վրա։ Բնականաբար աջակցվում են նաև x86 և x64 մեխանիզմով համակարգիչներ։ Առկա է ոչ պաշտոնական PowerPC հարմարեցում ։
Փաթեթների դասակարգումը և օժանդակությունը
Ուբունտուն ծրագրակազմերի մեծամասնությանը բաժանում է չորս տիրույթների՝ ընդգծելով արտոնագրման ընթացակարգային տարբերություններն ու առկա օժանդակության աստիճանը ։ Որոշ օժանդակություն չունեցող ծրագրեր թարմացումներով են ապահովվում համայնքի անդամների այլ ոչ թե Canonical Ltd-ի կողմից։
Ազատ ծրագրակազմերի մեջ եմ մտնում նրանք, որոնք համապատասխանում են Ուբունտուի անդորագրման պահանջներին ։ Վերջիններս համանման են Դեբիանի ազատ ծրագրակազմերի ցուցումներին։ Բացառություն են հիմնական կատեգորիայում ընդգրկված ներսարվածքները, քանի որ չնայած որոշ ներսարվածքների փոփոխությունն արգելված է, դրանց տարածումն թույլատրելի է ։
Ոչ ազատ ծրագրակազմերը սովորաբար չեն օժանդակվում (մուլտիվերսալ), սակայն կան բացառություններ (սահմանափակ կատեգորիա) կարևոր ոչ ազատ ծրագրակազմերի համար։ Օժանդակվող ոչ ազատ ծրագրակազմերին են դասվում Ուբունտուի օգտագործման համար կիառվող սարքավարիչները կամ որոշ ընթացիկ սարքակազմներ՝ ինչպիսիք են միայն երկուական գրաֆիկական սարքավարիչները։ Սահմանափակ կատեգորիայում օժանդակվածության մակարդակը առավել պակաս է քան հիմնական կատեգորիայում, քանի որ ծրագրավորովների համար հիմնական ծչագչային կոդը կարող է հասանելի չլինել։ Ենթադրվում է, որ հիմնական և սահմանափակ կատեգորիաները պետք է պարունակեն ամբողջական դեսքթոփ միջավայրի համար անհրաժեշտ բոլոր ծրագրակազմերը ։ Նույն առաջադրանքների համար նախատեսված այլընտրական ծրագրերը և մասնագիտացված աշխատածրագրերի համար գործող ծրագրերը դասվում են ունիվերսալ և մուլտիվերսալ կատեգորիաներին։
Ի հավելումն վերոնշյալի՝ այն դեպքերում, երբ ծրագրակազմը ձեռք չի բերում նոր գործիքներ սկզբնական թողարկումից հետո, օգտագործվում է Ուբունտու բեքպորտս-ը, որը պաշտոնապես ճանաչված զետեղարան է Ուբունտուի վերջին թողարկումներից թարմ ծրագրակազմեր բեքպորտ անելու համար ։ Զետեղարանը համապարփակ չէ, այն հիմնականում պարունակում է օգտատերերի կողմից պահանջվող ծրագրափաթեթներ, որոնք հաստատվում են որակի չափանիշներին համապատասխանելու պարագայում։ Բեքպորտս-ը օժանդակություն չի ստանում Canonical-ից, այն ամբողջապես ձևավորվում է համայքնի կողմից։
Ի հավելումն թարմացումների զետեղարանի՝ առաջարկների զետեղարանը պարունակում է վերբեռնումներ, որոնք պետք է հաստատվեն թարմացումների զետեղարանում հայտնվելուց առաջ։ Բոլոր թարմացումները պետք է անցնեն այս պրոցեսով երաշխավորելու համար, որ կարտական ծրագիրը իրոք կարողանում է նորոգել խոտանը և ռեգրեսիայի ռիսկը բացառված է ։ Առաջարկների զետեղարանում թարմացումները հաստատվում են կամ Canonical-ի կամ համայնքի անդամների կողմից։
Canonical-ի գործընկեր զետեղարանը հնարավորություն է տալիս վկայագրված ծրագրափաթեթների վաճառողներին անվճար իրենց արտադրանքն հասցնել Ուբունտուի օգտատերերին ծրագրերի տեղադրման և թարմացման համար կիառվող նույն սովորական գործօքակազմի միջոցով ։ Գործընկեր զետեղարանում առկա ծրագրակազմները պաշտոնապես օժանդակվում են անվտանգությամբ և այլ կարևոր թարմացումներով համապատասխան վաճառողների կողմից։ Canonical-ն օժանդակում է Ուբունտուի համար նախատեսված ծրագրակամների փաթեթավորումը  և ցուցումներ է տրամադրում վաճառողներին ։ Գործընկեր զետեղարանն անջատված է նախադրված կայանքնրով, բայց կարող է միացվել օգտատիրոջ կողմից ։ 2013թ․-ի ապրիլի 28-ի տվյալներով գործընկեր զետեղարանի միջոցով հասանելի հայտնի արտադրանքնրի թվում են Adobe Flash Player-ը, Adobe Reader-ը և Skype-ը։ Համատեղելիության շերտ ապահովող Wine անվճար ծրագրակազմը կարող է տեղադրվել անհրաժեշտության դեպքում թևյլատրելու համար օգտատերերին օգտագործել Windows-ի ծրագրակազմներ։
Փաթեթների արխիվներ
Անձնական փաթեթների արխիվը ծրագրակզամերի զետեղարան է՝ նախատեսված այն սկզբնաղբյուրային փաթեթների ներբեռման համար, որոնք պետք է կառուցվեն և հրատարակվեն որպես կատարելագործված փաթեթավորման գործիքներ Launchpad-ի կողմից ։ Չնայած այս տերմինը բացառապես օգտագործվում է Ուբունտու միջավայրում՝ Launchpad-ի մայր կազմակերպությունը՝ Canonical-ը պլանավորում է այն կիրառել նաև Ուբունտուի համայնքից դուրս ։
Հավելյալ ծրագրակազմեր
Որոշ երրորդ կազմակերպությունների ծրագրակազմեր, որոնք րունեն տարածման սահմանափակումներ, ընդգրկված են Ուբունտուի մուլտիվերս կոմպոնենտում։ Ուբունտուի սահմանափակ հավելյալ (ubuntu-restricted-extras) փաթեթը պարունակում է լրացուցիչ ծրագրակազմեր, որոնք կարող են իրավապես սահմանափակ լինել՝ այդ թվում MP3 and DVD-ի օժանդակությունը, Microsoft TrueType core fonts-ը  (Մայքրոսոֆթի հիմանական ֆոնտերը), Sun's Java runtime environment-ը (Սանի Ջավա միջավայրը), Adobe's Flash Player ավելացվող հանգույցը (փլագինը), տարբեր տարածված աուդիո և վիդեո կոդեքներ և անրարը (unrar)` RAR ֆորմատով խտացված ֆայլերի ապաարխիվացման գործիքը։
Բացի այդ, Ուբունտու ծրագրակազմերի միջոցով հնարավոր է գնել երրորդ կողմի աշխատածրագրերի հավաքակազմներ ՝ այդ թվում շատ խաղեր՝ ինչպիսիք են  Braid-ը և Oil Rush-ը, DVD ծրագրակազմեր և մեդիա կոդեքներ։
Սաբանչի (գյուղ, Աուրգազինսկի շրջան)
Սաբանչի (Сабанчи, Һабансы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մաչկայի գավառակ
Մաչկա, գավառակ Օսմանյան կայսրության Տրապիզոնի վիլայեթում։ Գտնվում էր Տրապիզոնի քաղաքի հարավային կողմում։ Կենտրոնը Ջևիզլիք ավանն էր։
Աշխարհագրություն
Գավառակի հարավից ձգվում են Պոնտական լեռները, իսկ հյուսիսում սահմանագծվում է Սև ծովով։ Տարածքը լեռնային էր և անտառազուրկ։ Գավառակի միջով հոսում էր Դեգիրմենդերե գետը։
Պատմություն
Սուլթանական տիրապետության ժամանակաշրջանում գտնվել է տարբեր իշխանությունների կազմում։ Թուրքերի կողմից գավառակը կոչվել է Մաչուքա։
Տնտեսություն
Հռչակված էր գավառակի կարագը։
Վարչական բաժանում
XIX դարի սկզբներին ըստ Ղ. Ինչիչյանի գավառակն ուներ 150 գյուղ, որոնց բնակչության հիմնական մասը արհեստավորներ էին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
(5569) Կոլբի
(5569) Կոլբի (Colby), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1974 թվականի մարտի 22-ին Կառլոս Տոռեսի կողմից Սեռո Էլ Ռոբլեում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,434563 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0438 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8254 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1387,49 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,259461 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,26° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1974 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլոս Տոռեսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գործիքաշինություն
Գործիքաշինություն, գիտության և տեխնոլոգիայի ոլորտ, մեքենաշինության ճյուղ, որը զբաղվում է չափիչ, մետաղահատ կամ այլ տեսակի գործիքների մշակմամբ և արտադրությամբ, տեղեկատվության մշակմամբ և ներկայացմամբ։
Կատեգորիա:Արդյունաբերության ճյուղեր Կատեգորիա:Մեքենաշինության ճյուղ
Օշինդր
Օշինդր (բարձվենյակ, բարձմենակ, ափսինդ, Artemísia), աստղածաղկազգիների ընտանիքի միամյա, երկամյա և բազմամյա խոտաբույս կամ կիսաթուփ։ Հայտնի է օշինդրի մոտ 300 տեսակ։
Հայկական տարանունները
բարձմանեակ, բարձնակ, բարձվենյակ, բացմենակ, նգածաղիկ։
Տարածում
Տարածված է Եվրոպայի, Ասիայի բարեխառն գոտում, Հյուսիսային Ամերիկայում և Աֆրիկայում։
Հայաստանում աճում է 16 տեսակ՝ սովորական, բուժիչ, բուրավետ, Տուրնֆորի, ալեհեր, դառը և այլն, ու բնաշխարհիկներ՝ հայկական, արաքսյան, Շովիցի և այլն։
Տարածված է բոլոր մարզերում՝ անապատայինից մինչև ենթալպյան գոտի։ Աճում է չոր մարգագետիններում, ավազուտներում, այգիներում, բանջարանոցներում, բնակավայրերի մոտ, աղբոտում ցանքերը։ Մշակության մեջ տարածված է թարխունը, օգտագործվում է որպես համեմունքային բույս (թարմ և չորացրած)։
Նկարագրված 200 տեսակներից Կովկասում աճում են 28-ը, իսկ Հայաստանում՝ 15 տեսակ, որոնցից միայն մի քանիսն ունեն բուժական նշանակություն։ Մեր հանրապետությունում որպես մոլախոտ օշինդրը հանդիպում է բոլոր գոտիներում։ Խառը բուսուտների ձևով աճում է շենքերի մոտ, ճամփեզրերին, աղբուտներում, խամահողերում, ցանքերում, ձորալանջերին, թփուտներում, այգիներում՝ հաճախ բարձրանալով ծովի մակերևույթից 1400-2500 մ բարձրության վրա։
Կենսաբանական նկարագիր
Օշինդրի ցողունը ճյուղավորվող է, կանգուն կամ վեր բարձրացող, բարձրությունը՝ 20-150 սմ, թեթևակի թավոտ, ստորին մասում՝ փայտացած։ Ցողունները և տերևները գորշ արծաթավուն են և ծածկված են մանր մազմզուկներով։ Տերևները կրկնակի, եռակի փետրաբաժան են, արծաթավուն։ Ցողունի վերին մասի տերևները մանր են, հերթադիր, կանաչավուն, արմատամերձերը՝ ավելի խոշոր, մոխրագույն։
Ծաղկաբույլը ողկուզանման է կամ հուրանանման, ծաղիկները՝ երկսեռ, մանր, դեղնավուն կամ կարմրավուն՝ փոքրիկ զամբյուղներում։ Ծաղկում է հունիս-հոկտեմբերին։ Պտուղը սերմիկ է։ Օշինդրի մեկ բույսը կարող է տալ 100 հազար (երբեմն՝ 150 000) սերմ։ Օշինդրն ունի յուրահատուկ սուր հոտ և դառը համ։ Օշինդրը համարվում է երկրագնդի ֆլորայի ամենադառը բույսերից մեկը։
Քիմիական կազմ
Դառը և բուժիչ օշինդրները դեղաբույսեր են. պարունակում են աղաղանյութեր, եթերայուղեր, թթուներ, վիտամիններ և այլն։ Բույսի մեջ հայտնաբերվել են 0,5-2% կապտականաչավուն եթերայուղ, դաբաղանյութեր, ֆլավոնոիդ արտեմետին, կվեբրախիտ, լիգնաններ, ֆիտոնցիդներ, սադաթթու, խնձորաթթու, քացախաթթու, պալմիտինաթթու, իզովալերիանաթթու, կալիումական աղեր, սպիրտներ, օսլա, խեժ, խամազուլեն, վիտամիններից` K, B6, C, կարոտին, արմատներում` ինուլին։
Եթերայուղը միատարր չէ, այն իր հերթին պարունակում է տույիլ սպիրտ, ածխաջրածիններից՝ տույոն, պինեն, կադինեն, ֆելանդրեն, բիզաբոլեն և այլն, սեսկվիտերպենային լակտոններ (դառնահամ աբսինթին և անաբսինթին), այդ թվում նաև մոնոցիկլիկ կետոլակտոններ և ազուլինոգեն, սեսկվիտերպենային գվայյանոլիդներ։
Կիրառություն
Պատրաստուկները (մզվածք, թուրմ) օգտագործում են որպես ախորժաբեր և մարսողությունը կարգավորող, ճիճվամուղ միջոց՝ ստամոքսաղիքային համակարգի հիվանդությունների, նաև պոդագրայի, ֆուրունկուլի ժամանակ։ Հայկական օշինդրից պատրաստում են ավելներ։ Դեղաբույսը ցրտադիմացկուն է, չորակայուն, լուսասեր, պտղակալում է կանոնավոր։
Անվանում
Ցեղի «Արտեմիզիա» անվանումը հունարեն «արտեմես» բառից է, որը նշանակում է «առողջ»։ Ոմանք այդ անունը կապում են Մավզոլ թագավորի կնոջ՝ Արտեմիզիայի անվան հետ, որն իբր, ըստ Պլինիոսի, բուժվել է այս բույսով։
Ուրիշներն այդ անունը կապում են հունական աստված Արտեմիսի հետ։ «Աբսինթիում» հունարեն նշանակում է «տհաճ»` ելնելով բույսի տհաճ դառնությունից։
Այլ օգտակար հատկանիշներ
Օշինդրն օգտագործվում է որպես համեմունք որոշ ճաշատեսակների, իսկ եթերայուղը՝ սպիրտային խմիչքների արտադրության մեջ։ Ընտանի կենդանիներն ուտում են սակավ, իսկ սիլոսի ձևով՝ բավական լավ։ Այս դեպքում կաթն ունենում է օշինդրի համ ու հոտ։ Բույսը լավ ուտում են ճագարները, կտորեղենը ներկում է կանաչի տարբեր երանգներով։
Տեսակներ
Հայտնի է մոտ 470 տեսակ, նրանցից մի քանիսը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Տերևաթափ իմ թխկի, օ, իմ թխկի ձյունածածկ...
«Տերևաթափ իմ թխկի, օ, իմ թխկի ձյունածածկ» («Клён ты мой опа́вший, клён заледене́лый…»), ռուս բանաստեղծ Սերգեյ Եսենինի բանաստեղծությունը, որը  գրվել է 1925 թվականին, հաջողությամբ ներկայացվել է երաժիշտների կողմից։ Հիմնական թեման  մարդու և փայտի համեմատությունն է ։
Պատմություն
Առաջին անգամ հրապարակվել է 1926 թվականի հունվարի 3-ին  Լենինգրադի «Կարմիր թերթի» երեկոյան թողարկմանը (№ 2) և «Կարմիր նիվա» ամսագրում (№ 1) :
Բանաստեղծությունը հայերեն թարգմանել է Արփենիկ Տեր-Աստվածատրյանը՝ Եղիշե Չարենցի առաջին կինը՝ 1926 թվականի սկզբին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սերգեյ Եսենինի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Ռուսերեն երգեր Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Ուզբեկստան
Ուզբեկստան, Ուզբեկստանի Հանրապետություն (ուզբեկերեն՝ O‘zbekiston, O'zbekiston Respublikasi), պետություն է Միջին Ասիայի կենտրոնական մասում։ Սահմանակցում է Ղազախստանին հյուսիսում և հյուսիս-արևելքում, Ղրղզստանին՝ հյուսիս-արևելքում, Թուրքմենստանին՝ արևմուտքում և Տաջիկստանին ու Աֆղանստանին՝ հարավում։ Մայրաքաղաքը Տաշքենդն է։ Մեծ քաղաքները՝ Տաշքենդ, Սամարղանդ, Անդիջան, Թերմեզ, Բուխարա, Նուկուս, Ֆերգանա։ Պետական լեզուն՝ ուզբեկերենն է։ Ուզբեկստանի ազգաբնակչության (մոտ 27.372.000) մեծ մասը ուզբեկներ են։ Կան նաև տաջիկներ, ղազախներ, ղրղզներ, թուրքմեններ, ռուսներ, ուկրաինացիներ, հայեր, վրացիներ, հույներ, ադրբեջանցիներ, թուրքեր։ Մուսուլմաններ՝ 88%, քրիստոնյաներ՝ 10%։
Բնակչություն
Բնակչության թվով Ուզբեկստանը գերազանցում է Թուրքմենստանին, Ղրղզստանին ու Տաջիկստանին՝ միասին վերցրած։ Ուզբեկներն ալթայական լեզվաընտանիքի թուրքական լեզվախմբին պատկանող հին ժողովուրդ են։ Նրանք կազմում են երկրի բնակչության մոտ 3/4-ը։ Բնակվում են նաև ռուսներ (նրանց թիվն անկախության տարիների, արտագաղթի հետևանքով, նվազել է), թաթարներ, ղազախներ, տաջիկներ և այլ ազգեր։ Արալյան ծովի շրջանում բնակվոմ են կարակալպակներ։
Երկիրը անհավասարաչափ է բնակեցված։ Որպես չորային երկիր՝ բնորոշ է օազիսային տարաբնակեցումը։ Առավել խտաբնակ են Ֆերգանայի, Զերավշանի և Ամուդարյալի հովիտները։
Բնակչության բնական աճը բարձր է՝ 2.3%։ Քաղաքային բնակչությունն աճում է, սակայն դրա բաժինը դեռևս մեծ չէ (41%)։
Մայրաքաղաք
Խոշորագույն քաղաքը Տաշքենդն է, որն ունի հազարամյա պատմություն։ Տաշքենդի ագլոմերացիայի բնակչության թիվն անցել է 3 միլիոնը։ Արդյունաբերական, տրանսպորտային, գիտական և տարածաշրջանային քաղաքական, նաև՝ տեքստիլ, գյուղատնտեսական մեքենաշինության (բամբակահավաք կոմբայններ, տրակտորներ), ինքնաթիռաշինության խոշոր կենտրոն է։ Քաղաքը հիմնովին ավերվել է 1966 թ. ուժեղ երկրաշարժից, սակայն շատ կարճ ժամանակում վերակառուցվել է։
Ուզբեկստանի կազմում է Կարակալպակական Ինքնավար Հանրապետությունը՝ Նուկուս մայրաքաղաքով։ Բնակչության թվով երկրորդ քաղաքը Սամարղանդն է, որը գտնվում է Զերավշան գետի հովտում։ Քաղաքն ունի ավելի քան 2 500 տարվա պատմություն։ Մեքենաշինության, քիմիական, թեթև ու սննդի արդյունաբերության և պատմամշակութային խոշոր կենտրոն է։
Տնտեսություն
Ուզբեկստանը Միջին Ասիայի առավել հզոր տնտեսական ներուժ ու հարուստ մշակույթ ունեցող երկիր է։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո արագ զարգացավ արդյունաբերությունը, և ագրարային երկիրը դարձավ ինդուստրիալ-ագրարային։
Ուզբեկստանը ԽՍՀՄ-ում առանձնանում էր որպես բամբակ, մետաքսաթել, դրանցից պատրաստված գործվածքներ, բամբակի մշակման ու զտման մեքենաներ և սարքավորումեր, ինքնաթիռներ, բնական գազ, գունավոր մետաղներ, չոր մրգեր մատակարարող հանրապետություն։ Ներկայումս արտադրության ծավալներն զգալիորեն կրճատվել են։ Երկրի էներգետիկան հենվում է սեփական վառելիքային ու գետերի ջրաէներգետիկական պաշարների օգտագործման վրա։ Բնական գազի օգտագործմամբ գործում են մի շարք ջերմային էլեկտրակայաններ՝ Սիրդարյայի, Տաշքենդի, իսկ Անգրենի ջէկ-ները (համապատասխանաբար Սիրդարյա ու Չիրշիկ գետերի վրա)։
Ուզբեկստանում զարգացել է գունավոր մետաղաձուլությունը, որը ներառում է պղնձի, ոսկու, ցինկի, մոլիբդենի արդյունահանումն ու ձուլումը, և որի գլխավոր կենտրոնն Ալմալիկն է։ Սև մետաղաձուլական ոչ մեծ գործարան կա Բեկաբադ քաղաքում։ Մեքենաշինական խոշոր ձեռնարկությունները տեղաբաշխված են Տաշքենդ, Անդիժան, Սամարղանդ և Չիրշիկ քաղաքներում։
Ուզբեկստանում զարգացած է քիմիական արդյունաբերությունը, որը հատկապես սպասարկում է գյուղատնտեսությանը՝ պարարտանյութեր, բազմազան թունաքիմիկատներ արտադրելով, իսկ տեքստիլ արդյունաբերությանը մատակակարում է ներկեր։ Օգտագործվում են սեփական նավթը, բնական գազը, Ղազախստանի Կարաթաու հանքավայրերից ներկրվող ֆոսֆորիտն ու գունավոր մետաղներ ձուլելիս անջատվող արտադրական թափոնները։
Տաշքենդում և Ֆերգանայի հովտի քաղաքներում զարգացած է թեթև արդյունաբերությունը՝ բամբակաթելի, բամբակյա ու մետաքսե գործվածքների արտադրությունը։ Խոշոր կենտրոններն են Սամարղանդը, Մարգիլանը, Տաշքենդը։
Գյուղատնտեսության հիմքը ոռոգովի հողագործությունն է։ Ուզբեկստանի տարածքում է գտնվում Միջին Ասիայի ոռոգովի հողերի 60%-ը։
Անասնապահության գլխավոր ճյուղը ոչխարաբուծությունն է, որը մասնագիտացել է երկու ուղղությամբ՝ կարակուլատու ու մսաճարպատու։ Կարակուլային ոչխարները հատուկ ցեղի են, որոնք լավ հարմարվել են անապատային պայմաններին և բուծվում են Կենտրոնական Ասիայում ու Մերձավոր Արևելքում։ Դրանց յուրահատկությունն այն է, որ մինչև 4 ամսական գառների բուրդը գանգուր է լինում։ Վերջիններիս մորթին մշակելով՝ կարում են գլխարկներ, մուշտակներ։ Բուծում են նաև ուղտեր ու ձիեր։
Որպես անապատային երկիր՝ Ուզբեկստանում առավել զարգացած է երկաթուղային տրասպորտը, որով կապ է հաստատվում և՛ հարևան, և՛ հեռավոր երկրների հետ։ Գլխավոր մայրուղիներն են Տաշքենդ-Օրենբուրգ-Մոսկվա և Տաշքենդ-Թուրքմենբաշի (Կասպից ծովի ափին)։ Այս երկաթուղիները կառուցել է ցարական Ռուսաստանն իր հարավային սահմաներն ամրապնդելու ու Միջին Ասիայի բնական հարստությունները շահագործելու նպատակով։
Ուզբեկստանից գազամուղներ են ձգվում մինչև Ուրալ և Մոսկվա։ Երկրում զարգացած է նաև օդային տրանսպորտը։ Միջազգային նշանակության օդային հանգույցը Տաշքենդն է։ Երկրի արտաքին տնտեսական կապերը վերջին տարիներին էականորեն փոխվել են, սակայն, առևտրական գլխավոր գլխավոր գործընկերները՝ Միջին Ասիայի երկրները, Ռուսաստանն ու Ղազախստանը, մնացել են անփոփոխ։ Նոր կապեր են հաստատվել Ճապոնիայի, Չինաստանի և Հարավային Կորեայի հետ։
Ուզբեկստանն արտահանում է բամբակ, գործվածքներ, բամբակի մշակության ու զտման մեքենաներ, ներկրում տարբեր տեսակի մեքենաներ և պարենամթերքի որոշ տեսակներ։
Հետաքրքիր է
Ուզբեկստանը դեպի ծով ելք չունի։ Աշխարհում միայն Լիխտենշթայնը և Ուզբեկստանն են, որ ծով դուրս գալու համար պետք է հատեն երկու պետության տարածք ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դեպի ծով ելք չունեցող երկրներ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:1991 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:Ժամանակակից թյուրքական պետություններ Կատեգորիա:Հանրապետություններ Կատեգորիա:Ասիայի երկրներ Կատեգորիա:Երկրներ Կատեգորիա:Կենտրոնական Ասիայի երկրներ Կատեգորիա:Հետխորհրդային պետություններ Կատեգորիա:Իսլամական պետություններ
Լենինյան մրցանակ
Լենինյան մրցանակ, ԽՍՀՄ-ում գիտության, տեխնիկայի, գրականության, արվեստի և ճարտարապետության ոլորտում կարևորագույն և ամենաբարձր ձեռքբերումների համար տրվող մրցանակ։
Մրցանակի պատմություն
Վլադիմիր Լենինի անվան մրցանակը հիմնադրվել է 1925 թվականի հունիսի 23-ին ԽՍՀՄ Ժողովրդական կոմիսարների խորհրդի որոշմամբ։ Սկզբնականում տրվում էր ոչ միայն գիտական աշխատանքներին «Լենինի ամենամոտ գաղափարների հետազոտական գործունեությանը խթանելու նպատակով, մասնավորապես ուղղությամբ սերտ կապը գիտության և կյանքի», այլ նաև «գիտության և կապի ուղղությամբ»։ 1935-ից 1957 թվականներին մրցանակը չէր տրվում։ 1941-1952 թվականներին շնորհվում էին Ստալինի 3-րդ աստիճանի մրցանակներ։ 1956 թվականի օգոստոսի 15-ին ԽՄԿԿ Կենտրոնական կոմիտեն և ԽՍՀՄ Մինիստրների խորհուրդը որոշեցին վերականգնել Վ. Ի. Լենինի անվան մրցանակը և այն շնորհել ամեն տարի Վ. Լենինի ծննդյան օրը՝ ապրիլի 22-ին։ 1957 թվականին վերականգնվեց լենինյան մրցանակի պարգևատրումը գիտական աշխատանքների, ճարտարապետական և տեխնիկական կառույցներր, ազգային տնտեսության և տեխնիկական ոլերտում կատարված գյուտերի համար։ Լենինի մրցանակը տրվում էր նաև գրականության և արվեստի բնագավառում նշանակալից ստեղծագործությունների համար։ 1960 թվականի մարտին Լենինյան շքանշանը տրվում էր նաև լրագրության և հրապարակախոսության ոլորտում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ պատվավոր կոչումներ
Գետնանոճազգիներ
Գետնանոճազգիներ (Taxodiaceae) - բույսերի ասեղնատերևավորների կարգի ընտանիք՝ բարձր, միատուն ծառեր են՝ թեփուկանման կամ ասեղանման տերևներով։
Կենսաբանական նկարագիր
Արական հասկիկները մեկական են, ծայրային, ծոցային, հավաքված գլխիկներով կամ ողկույզներով։ Առէջը ունի կարճ թելիկ և լայնացող թեփուկ, որի ներքևի կողմի եզրից ազատ կախված են 2-9 փոշեպարկեր։ Իգական հասկիկները միայնակ են, ծայրային, բազմաթիվ, պարուրաձև դասավորված թեփուկներով։
Սերմնային թեփուկները ավելի կամ պակաս զարգացած են։ Յուրաքանչյուր թեփուկի վրա կան 2-9 սերմնաբողբոջ։
Կոները կլոր են, հասունացնան ժամանակ միմյանցից հեռացող կոշտ, կաշվեկերպ, փայտացող թեփուկներով։ Սերմերը ունեն նեղ թևիկներ։
Ցեղեր
Գետնանոճազգիների ընտանիքը բաղկացած է 9 ցեղերից՝
Հայաստանում ներմուծված են վեց ցեղ՝ սեքվոյադենդրոն, սեքվո, կրիպտոմերիա, կուննինգհամիա, մետասեքվոյա, տաքսոդիում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գետնանոճազգիներ Կատեգորիա:Բույսերի ընտանիքներ Կատեգորիա:Ծառեր
Գրականություն և կյանք
«Գրականություն և կյանք», շաբաթաթերթ; Լույս է տեսել 1908-1909 թվականներին, Թիֆլիսում։ Խմբագիր-հրապաարակիչ՝ Գ․ Բալասանյան։ Լուսաբանելով հայ կյանքի իրադարձությունները՝ հանդեսն անդրադարձել է Հայաստանի ազատագրման տեսակետներին, հարցի լուծումը տեսել սեփական մշակույթի ն կրթության զարգացման մեջ։ Գրական բաժնում տպագրել է գեղարվեստական գործեր, գրախոսականներ, մատենագրական հոդվածներ, նմուշներ վրացական գրականությունից, գրողների հոբելյաններին նվիրված նյութեր։ Հանդես է եկել արևելահայ և արևմտահայ գրականությունների միջև արհեստակաև անջրպետի ստեղծման դեմ։ Պարբերաբար հրատարակել է ժամանակի մամուլի տեսություն։ 1910 թվականին լույս է տևսել «Գրականություն և կյանք»-ի բացառիկ համար Ե․ Դավթյանի խմբագրությամբ՝ նվիրված Գ․ Բալասանյանի հոբելյանին։
Խոխլովկա (գյուղ, Խիսլավիչսկի շրջան)
Խոխլովկա (Хохловка), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։ Մտնում է Չերեպովսկի գյուղական բնակավայրի կազմի մեջ։
Բնակչություն
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 6 մարդ։
Պատմություն
Խոխլովկա գյուղը նշված է 1780-1790 թվականների Սմոլենսկի նահանգի ընդհանուր հողային հաշվառման նախագծում։
Համաձայն 1859 թվականի Սմոլենսկի նահանգի բնակավայրերի ցանկի, Ռոսլավլի շրջանի Խոխլովկա գյուղում եղել է 13 տնտեսություն և երկու սեռի 140 բնակիչ ։
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի հուլիսին, գյուղը գրավել են նացիստական զորքերը, ազատագրվել է 1943 թվականի սեպտեմբերին ։
Վեսյոլոե (այլ կիրառումներ)
Վեսյոլոե, կարող է վերաբերել՝
Փոթիի պայմանագիր
Փոթիի պայմանագիրը ժամանակավոր համաձայնագիր էր Գերմանական կայսրության և Վրաստանի Դեմոկրատական Հանրապետության միջև, որով Գերմանիան ճանաչում և պաշտպանում էր Վրաստանին։ Համաձայնագիրը ստորագրվել է 1918 թ. մայիսի 28-ին, Գերմանիայի կողմից Օտտո ֆոն Լոսսոուն և Վրաստանի կողմից վարչապետ Նոե Ռամիշվիլին և արտաքին գործերի նախարար Ակակի Չկենկելին Սև ծովի նավահանգիստ Փոթիում։
Կատեգորիա:Վրաստանի դեմոկրատական հանրապետություն Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի պայմանագրեր
Հարութ Կարապետյան
Հարութ Կարապետյան, հայազգի նախկին պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, ով հարձակվողի դիրքում է հանդես եկել Ֆուտբոլի բարձրագույն լիգայում, «Լոս Անջելես Գալաքսի», «Սան Խոսե Քլաշ» և «Տամպա Բայ Մունտին» ակումբներում։
Ֆուտբոլի բարձրագույն լիգայի պատմության մեջ Կարապետյանը ամենաարագ հեթ-տրիկի ռեկորդակիր է՝ 1998 թվականի հունիսին 5 րոպեում մեկ գոլ է խփել «Գալաքսի» ակումբի կազմում՝ «Դալլաս» ակումբի դեմ խաղում․ արդյունքում «Գալաքսի»-ն ի վերջո հաղթել է 8։ 1 հաշվով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Ռուսաստանի ժողովուրդների բարեկամության համալսարան
Ռուսաստանի ժողովուրդների բարեկամության համալսարան (Российский университет дружбы народов), բազմամասնագիտական ​​համալսարան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում։ Հիմնվել է 1960 թվականին (1961-1992 թվականներին՝ Պատրիս Լումումբայի անվան Մոսկվայի ժողովուրդների բարեկամության համալսարան)։
Համալսարանի կազմում կան ֆիզիկամաթեմատիկական, բնական, պատմաբանասիրական գիտությունների, տնտեսագիտության և իրավունքի, ինժեներական, գյուղատնտեսական, բժշկական և նախապատրաստական ֆակուլտետներ, ասպիրանտուրա, օրդինատուրա, 83 ամբիոն, 160 ուս․ և ԳՀ լաբորատորիա, հաշվողական կենտրոն, գիտական գրադարան (ավելի քան 1 միլիոն հատոր գիրք)։
1978-1979 ուսումնական տարում սովորել են մոտ 6,3 հազար ուսանող, ստաժյոր, օրդինատոր, ասպիրանտ՝ 100 երկրներից, աշխատել՝ ավելի քան 1000 դասախոս և գիտական աշխատող։ Համալսարանն անդամ է Համալսարանների միջազգային ասոցիացիայի, կապեր ունի բազմաթիվ երկրների բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների և գիտական հիմնարկների հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համալսարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մոսկվայի համալսարաններ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ արտաքին հարաբերություններ
Կեռսալու
Կեռսալու (Kersalu), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կեիլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 73 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կեիլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հայաստանում անցանկալի անձանց ցանկ
Հայաստանում անցանկալի անձանց ցանկ, դե ֆակտո ցանկ, որտեղ ներառված են այն անձինք, ում մուտքը Հայաստանի Հանրապետություն արգելված է։
Ցանկը պաշտոնապես ՀՀ որևէ պետական մարմնի կողմից հրապարակված չէ, այլ կազմված է անցանկալի անձանց Հայաստան մուտք գործելու անհաջող փորձերի մասին իրենց հայտարարությունների և առանձին դեպքերում ՀՀ պետական մարմինների որոշ պարզաբանումների հիման վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանում անցանկալի անձինք
Սաբանչի (գյուղ, Կրասնոկամսկի շրջան)
Սաբանչի (Сабанчи, Һабансы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կրասնոկամսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կրասնոկամսկի շրջանի բնակավայրեր
Չերնյախովկա (գյուղ, Կրիվոգրադի շրջան)
Չերնյախովկա (Черняхівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կրիվոգրադի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերնյախովկա գյուղում բնակվում էր 684 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Կիրովոգրադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վիքիցեղեր
Վիքիցեղեր – վիքի սկզբունքով գործող Վիքիմեդիա Հիմնադրամի նախագիծ է, որի նպատակն է ստեղծել ամբողջական և ազատ ցեղատեսակների կատալոգ։ Այն ավելի շատ նախատեսված է գիտնականների համար, քան լայն լսարանի։
Ֆիլիպով, Ռոման Սերգեևիչ
Ռոման Սերգեևիչ Ֆիլիպով (հունվարի 24, 1936, Սիմֆերոպոլ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - փետրվարի 18, 1992, Մոսկվա, Ռուսաստան), խորհրդային թատրոնի և կինոյի դերասան։ ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ (1987) Բելառուսի ԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1967)։
Կենսագրություն
Վաղ տարիներին զբաղվում էր շախմատով (շախմատային սպորտի վարպետի թեկնածու էր), շատ էր կարդում, սիրում էր ռուս գրականությունը։ Գրում էր բանաստեղծություններ, լավ խաղում էր բիլիարդ։ Բնությունից հազվագյուտ, ցածր կրծքավանդակի ձայն ունի՝ բաս պրոֆունդո։ Շատ սրամիտ էր։ Մի անգամ, Հեռավոր Արևելք շրջագայության մեկնելուց առաջ, մեկ օր Դոմոդեդովո օդանավակայանում անցկացնելուց հետո նա ասաց. «Սա Դոմոդեդովոն չէ, այլ Դետդոմովոն»։ Եվ երբ ծանրաբեռնված ինքնաթիռը սկսեց դանդաղ բարձրություն հավաքել, Ռոմանը, թրջված տոթից և շոգից, ասաց. «Այսքան երկար բարձրություն հավաքելը ստորություն է»։ Դերասանի հասակը 193 սմ էր։ Բացի բելառուսերենից, նա վարժ տիրապետում էր լեհերենին և գերմաներենին, խաղացել է "Պետրոս Առաջին" անգլերեն պիեսում, ուկրաիներեն՝ Վարշավայի մեղեդին (Կիևի ակադեմիական թատրոնում)։
1957 թվականին ստացել է դերասանական կրթություն և ընդունվել Փոքր թատրոնի նահանգ, որտեղ աշխատել է մինչև 1960 թվականը։ Թատրոնի գլխավոր ռեժիսորի հետ ունեցած տարաձայնությունների պատճառով Մ. Ի. Ցարևը ստիպված է եղել հեռանալ թատրոնից։ Ռոման Սերգեևիչի համար ապագայում նոր աշխատատեղերն էին․
1969 թվականին վերադարձել է Փոքր թատրոն և այնտեղ ծառայել մինչև կյանքի վերջ։ Կինոյում է եղել 1954 թվականից (առաջին դերը՝ «Աշխարհի չեմպիոն» ֆիլմում)։ Մինսկում աշխատելու ընթացքում նա սկսում է մասնագիտորեն զբաղվել բելառուսերեն թարգմանություններով, որով խոսելը դերասանի համար կենսական նշանակություն ուներ ազգային թատրոնում աշխատանքի դիմելու ժամանակ (նա սովորել է կարճ ժամանակում՝ 2 շաբաթում ):
Մասնակցել է մուլտֆիլմերի ձայնավորմանը, ֆիլմերի երգերի խոսքերի հեղինակ է։ 1970-ականների սկզբից մինչև իր մահը Ֆիլիպովը երկրի գլխավոր Ձմեռ պապն էր, որ շնորհավորում էր բոլոր խորհրդային երեխաներին ամենակարևոր միջոցառման՝ Կրեմլի տոնածառի ժամանակ։ 1987թ.-ից արվեստ է դասավանդել ԳԻՏԻՍ-ում, 1988թ.-ին ստացել է դոցենտի գիտական կոչում։ Բորցովը նրա մասին այսպես խոսեց. «Նա այնքան բազմակողմանի էր. անընդհատ շախմատ վարպետների մակարդակով, Սուետինը հանդերձարանում, մի քանի այլ վարպետներ այնտեղ, այս ամենը ելույթի ընթացքում։ Այստեղ է և նախապատվությունը։ Այնքան ծիծաղելի բանաստեղծություններ է թողել՝ նվիրված թատերախմբի կեսին։ Իսկ խնջույքի ժամանակ նրանք միշտ խնդրում էին. «Ռոմա՛, կարդա՛»։ Նա մահացել է 1992 թվականի փետրվարի 18- ին թրոմբոէմբոլիայի պատճառով։ Թաղվել է Մոսկվայում՝ Տրոեկուրովսկի գերեզմանատանը (թիվ 2 հողամաս)։
Ձայնավորում
Ֆիլմեր
Մուլտֆիլմեր
Նշումներ
6. Ֆիլիպովը հնչյունավորել է նաեւ Սադալսկուն
Հղումներ
Կատեգորիա:Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:1992 մահեր Կատեգորիա:Փետրվարի 18 մահեր Կատեգորիա:Սիմֆերոպոլ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1936 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունվարի 24 ծնունդներ
Նա իմ տղան է
«Նա իմ տղան է» (That's My Boy), 2012 թվականի ամերիկյան կատակերգություն ռեժիսոր Շոն Անդերսի կողմից։
Սյուժե
Մասաչուսետս քաղաքի դպրոցներից մեկում պատանի Դոնի բերգերը սիրահարվում է իր նոր երիտասարդ ուսուցչուհու՝ Մերի ՄաքԳերիքլին, և այդ զգացմունքը դառնում է երկկողմանի։ Իսկ Մերին դառնում է «շատ վատ ուսուցչուհի» և գայթակղում է տղային։ Նրանք սկսում են հանդիպել, բայց մի անգամ ամբողջ բռնացնում է նրանց դպրոցի դահլիճում սեքսով զբաղվելիս։ Ուսուցչուհին հղիանում է, և երեխայի ծնվելուց հետո ազատազրկվում է 30 տարով։
Դոնին հայր է դառնում, իսկ երեխային անվանում է Հան Սոլո (ի պատիվ «Աստղային պատերազմներ»ի մի հերոսի), մտածելով որ դա աշխարհի ամենալավ անունն է։
Անցան տարիներ Դոննին դարձավ ալկոհոլիկ-անհաջողակ, որը իր ժամանակը անցկացնում էր ստրիպ-ակումբում իր ընկերների հետ։ Այնուհետև Դոնիի փաստաբանը նրան տեղեկացնում է, որ եթե նա չվճարի բոլոր պարտքերը նա կբանտարկվի 3 տարով։ Եվ հենց այս ժամանակ հաղորդավար Ռենդալ Մորգանը նրան առաջարկում է 50 հազար դոլար, Տոդի՝ նրա տղայի և մոր միջև հանդիպման համար։
Այնուհետև Դոնին ուղեվորվում էՏոդի մոտ և քանի որ նա խաբել է որ իր ծնողները մահացել են երկրաշարժից, Դոնին ներկայանում է, որպես Տոդի ավագ ընկերը։
Իսկ հաջորդ օրը Դոնին իմանում է, որ Ջեյմին ունի ինտիմ հարաբերություններ իր եղբոր՝ Չեդի հետ։ Դոնին փորձում է ասել Տոդին, բայց Ջեյմին փակում է նրա բերանը։ Դրանից հետո նա գնում է բանտ՝ կնոջը տեսակցության և հասկանում է, որ դեռևս նա սիրում է Մերիին։
Այնուհետև Դոնին չկարողանալով զսպել իրեն, գնում էհարսանիքին և պատմում ողջ ճշմարտությունը։ Դրանից հետո նրանք հեռանում են այդտեղից և գնում Դոնիի սիրած ստրիպ-ակումբը, որտեղ էլ Տոդը մտերմանում է մատուցողուհի Բրիի հետ։
Վերջում Դոնին հասկանում է, որ ինքն պիտի պատասխան տա իր արարքների համար և ուզում է բանտ նստել։ Սակայն Դոնին անականկալի է գալիս տեսնելով, որ այն չաղ վազորդը, որի վրա նա 20$ խաղադրույք էր կատարել հաղթում է առաջնությունում Դոնին բերելով 160 հազար դոլար շահույթ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2012 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Relativity Media ֆիլմեր Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր
Կաստելնուովո Բելբո
Կաստելնուովո Բելբո  (Castelnuovo Belbo), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Աստի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 897 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 95 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 9 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 14043։ Հեռախոսային կոդ՝ 0141։
Կաստելնուովո Բելբոն սահմանակից է Բերգամասկո, Բրունո, Ինսիսա Սկապաչինո, Մոմբարուցո և Նիցա Մոնֆերատո մունիցիպալիտետներին։
Նահատակ Վլաս Սեբաստացին հարգվում է որպես կոմունայի հովանավոր սուրբ։ Տոնակատարությունը փետրվարի 3-ին է։
Խոխլովկա (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)
Խոխլովկա (Хохловка), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Աղոթք
Աղոթք, աղաչանք առ Աստված կամ այլ գերբնական ուժ, օրհնություն, գոհություն, փառաբանություն, «խոսք ընդ Աստված», Աստծո կամ այլ գերբնական ուժի հետ հաղորդակցվելու գլխավոր միջոց։ Իր քարոզներից մեկում Հովհաննես Երզնկացին (Պլուզ) հետևյալ կերպ է ստուգաբանում բառը. «Աղոթք բառը երկվանկանի է. առաջին վանկը «աղ»-ն է, որն ունի աղաչական, աղերսական, սրտի խորքից բխած աղաղակի իմաստ։ Իսկ «ոթք»-ը պատշաճ հարակցում է, որով հորջորջվում է աղոթք բառը» (Մատենադարան, ձեռ. դ 2173, թ. 391ա)։
Աղոթքը քրիստոնեության մեջ
Քրիստոնեական հավատի համաձայն, աղոթքի ժամանակ աղոթողի ներշնչման աղբյուրը, ուսուցիչն ու օգնականն է Սուրբ Հոգին «Նույնպես և Հոգին օգնության է հասնում մեր տկարություններին. որովհետև մենք աղոթում ենք...» (Հռոմ. 8.26)։ Նոր Կտակարանում տրված են Հիսուս Քրիստոսի երկու լրիվ աղոթքները և Գեթսեմանիում նրա Ա-ի (Մատթ. 26.36–46, Մարկ. 14.32–42, Ղուկ. 22.39–46) որոշ մասերը։ Առաջինը Տերունական աղոթքն է, մյուսը Հիսուսն արտասանել է այն ժամանակ, երբ, կանխավետելով իր հաղթանակը աշխարհի ու մահվան նկատմամբ, պատրաստվում էր վերադառնալ իր Հոր մոտ (Հովհ. 17.1–26)։ Հիսուսը հավատացյալ քրիստոնյային պատվիրում է հաճախակի աղոթել (Կողոս. 2.2), աղոթել ամենայն ժամ (Ղուկ. 18.1, 21.36, Եփես. 6.16) և անդադար (Ա Թեսաղ. 5.17)։ Նա հանդիմանում է կեղծավոր, ի ցույց մարդկանց կատարվող աղոթքները (Մատթ. 6.5), պատվիրում է ծածուկ աղոթել (Մատթ. 6.6) և աղոթելիս հեթանոսների պես շատախոս չլինել (Մատթ. 6.7)։ Ըստ եկեղեցու հայրերի ուսուցումների, աղոթքը մուտք է հոգևոր ոլորտ և հաղորդակցություն երկնային իրականության հետ, «մտքի համբարձում երկրային իրողություններից» և «առաջընթաց առ աննյութականը և աստվածային μազմախորհուրդ ճանաչողությունը» (Նեղոս Սինայեցի, IV–V դդ.)։ Առանց հավատի աղոթքն անուժ է, և միայն հավատից բխող աղոթքն է, որ կարող է ներգործություն ունենալ, լսելի լինել Աստծուն։
Գրիգոր Տաթևացին տվել է աղոթքի տասը հիմն. խորհուրդներ՝ վերցված Աստվածաշնչից և եկեղեցու հայրերից, որտեղ նա աղոթքի միջոցով շեշտել է մարդու կապը Բարձրյալի հետ՝ ներշնչված Ս. Հոգով, և կարևորել աղոթքի՝ որպես կատարելության հասնելու միջոց։ Ըստ Գրիգոր Տաթևացու, աղոթքի «սրբությունները» երեքն են՝ սրտի, լեզվի և ձեռքերի, քանզի աղոթքը դրանց միջոցով է կատարվում։ Ձեռքերի սրբությունն այն է, որ ասել է առաքյալը. «Ուզում եմ, որ տղամարդիկ աղոթեն ամեն տեղ, սուրբ ձեռքեր μարձրացնեն դեպի վեր» (Ա Տիմ. 2.8), այսինքն՝ ձեռքերը մաքուր պահեն ագահությունից, զրկանք պատճառելուց, արյունից։ Լեզվի սրբությունն այն է, որ պետք է Աստծուն աղոթել՝ զերծ մնալով խոսքի բարկությունից, հայհոյանքներից, աղաղակներից։ Իսկ սրտի սրբությունն իր, ընկերների և Աստծո հանդեպ է։ Աղոթքը պետք է լինի սրտաբուխ, սիրտը մաքրելով բոլոր մեղքերից և չար խորհուրդներից, քանզի, ըստ քրիստ. մարդաμանության, սիրտը մարդու ներաշխարհի հոգևոր կենտրոն և Ս. Հոգու շնորհի ընդունարան է (Սաղմ. 51.10, Առակ. 4.23), խորհուրդների շտեմարան, Սուրբ Հոգու տաճար (Գրիգոր Լուսավորիչ)։
Կան անհատական և հրապարակային կամ հասարակական աղոթքներ։ Անհատի աղոթքը հաճախ իրականացվում է ներքին խոսքի միջոցով, առանց բառեր արտասանելու։ Իսկ «հրապարակային կամ հասարակական աղոթքը նման է հասարակական պարտքի վճարմանը,... երբ ամենքս կարգված ժամին գնալով եկեղեցի, միաμան աղոթում ենք¦ (Սիմեոն Ա Երևանցի, XVIII դ.): Ըստ բնույթի աղոթքները լինում են հավատի և փառաբանության, զղջման և ապաշխարության, դավանաբանական, բարեխոսական ևն։ Իրենց նշանակությամբ էլ կոչվում են «խընդրվածքներ», «օրհնություններ» և «գոհություններ» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղոթքներ
Սոֆիայի համալսարան
Սոֆիայի համալսարան, կամ Սոֆիայի «Սուրբ Կլիմենտ Օհրիդսկի» համալսարան (Софийски университет „Св. Климент Охридски“), Բուլղարիայի ամենահին բարձրաագույն ուսումնական հաստատությունը՝ հիմնված 1888 թվականի հոկտեմբերի 1-ին։ Համալսարանի շենքը կառուցվել է 1924 - 1934 թվականների ընթացքում՝ Եվլոգի և Խրիստո Գեորգիև եղբայրների ֆինանասական աջակցությամբ, որոնց արձանները այժմ գտնվում են շենքի ճակատային մասում։ Համալսարանը ընդգրկում է 18,624 մ² տարածք և 324 շինություն։
Սոֆիայի համալսարանը ունի 16 ֆակուլտետներ և 3 բաժիններ, որտեղ 21,000 ուսանողներ ստանում են իրենց կրթությունը։ Այն նաև ընդգրկում է համալսարանական գրադարան, հրատարակչություն, համակարգչային կենտրոն, սպորտային կենտրոն և մի քանի այլ ենթակառուցվածքներ։ Ներկայիս ռեկտորն է Իվան Իլչևը։
Սոֆիայի համալսարանը գլխավորում է ազգային վարկանշային ցուցակը և համապատասխանաբար մտնում է աշխարհի համալսարանների լավագույն 4 տոկոսի մեջ ։
Պատմություն
Համալսարանը հիմնադրվել է 1888 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, Բուլղարիայի ազատագրումից 10 տարի անց։ Համալսարանը նպատակ ուներ ծառայելու որպես Բուլղարիայի հիմնական բարձրագույն ուսումնական հաստատություն բարձրագույն կրթություն ստանալու համար։ Սկզբնապես այն ուներ 4 հիմնական և 3 հավելյալ դասախոսներ և 49 ուսանողներ։ Հիմնվելով որպես մանկավարժական կուրս, այն մի քանի ամսից դարձել է ավագ դպրոց, ապա 1904 թվականին՝ համալսարան։ Համալսարանի առաջին ռեկտորը եղել է Ալեքսանդր Տեոդորով-Բալանը։
Համալսարանի հիմնման առաջին տարում այն ուներ 3 ֆակուլտետ. պատմության և փիլիսոփայության (սկսած 1888 թվականից), մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի (սկսած 1889 թվականից), իրավագիտության (սկսած 1892 թվականից)։ Համալսարանում ուսուցանվում էր պատմություն, աշխարհագրություն, սլավոնական բանասիրություն, փիլիսոփայություն և մանկավարժություն, մաթեմատիկա և ֆիզիկա, քիմիա, բնական գիտություններ և իրավագիտություն ։ Առաջին կանայք, թվով 16-ը, ընդունվել են համալսարան 1901 թվականին։ Նոյեմբերի 25-ը (Օհրիդի սուրբ Կլիմենտի օրը) հաջորդ տարի դարձել է համալսարանի պաշտոնական տոն։
Սոֆիայի համալսարանի հիմնաքարը դրվեց նոր կառույցում, 1924 թվականի հունիսի 30-ին։ Միջոցները ապահովվում էին Եվլոգի և Խրիստո Գեորգիև եղբայրների կողմից։ Ռեկտորատը կառուցվել է ֆրանսիացի ճարտարապետ Հենրի Բրեանսոնի սկզբնական պլանով։ Հենրի Բրեանսոնը 1907 թվականին հաղթել էր մրցույթը։ Գծագրերը մշակվել են Նիկոլա Լազարովի կողմից և վերամշակվել Յորդան Միլանովի կողմից, ով նաև ղեկավարել է կառուցման աշխատանքները, բայց մահացել է մինչև պաշտոնական բացումը (դեկտեմբերի 16, 1934 թվական)։
1929 թվականի հոկտեմբերի 27-ին բնական գիտությունների դոկտորական առաջին թեզը պաշտպանել է Վասիլ Ցանկովը։ Երկրորդը՝ քիմիայի բնագավառից, պաշտպանվել է 1930 թվականի հուլիսի 1-ին Ալեքսանդր Սպանովի կողմից։ 1930 - 1931 թվականներին համալսարանը ունեցավ 4 նոր դոկտորներ։ 1944 թվականի սեպտեմբերի 9-ից հետո տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխություններից և Բուլղարիայի ժողովրդական հանրապետության առաջացումից հետո երկրի համալսարանական համակարգում տեղի են ունեցել արմատական փոփոխություններ։ Այդ ընթացքում՝ 1944 - 1945 թվականներին, համալսարան էր հաճախում 13,627 ուսանող, որոնց դասավանդում էին 182 պրոֆեսորներ և խոսնակներ և 286 ասիստենտներ։ Կոմունիստ պրոֆեսորները ներկայացվել են համալսարանի բարձրագույն մարմիններին՝ փոխարինելով նրանց, ովքեր իրենց հայացքների համար հեռացվել էին։ Հիմնվել են կուսակցական ամբիոններ, իսկ խորհրդային մոդելից հետո համալսարանը փակվել է։ 1947 թվականին հիմնվել է 3 նոր ֆակուլտետ՝ անտառագիտության, կենդանաբանության և էկոնոմիկայի։ Տեղի ունեցան նշանակալի փոփոխություններ։ Փոփոխություններից մեկն էլ հետագա տարիներ ընթացքում համալսարանների բաժինների առանձնացումն ու առանձին ինստիտուտներ հիմնելն էր։
1988 թվականին համալսարանի 100-ամյա տարելիցի կապակցությամբ և ի երախտիք Անտարկտիկայի հետազոտություններում համալսարանի անձնակազմի ներդրումների, Ալեքսանդր կղզում 14 կիլոմետր երկարությամբ ձգվող 3 լեռները անվանեցին ի պատիվ Սոֆիայի համալսարանի։ Այն այժմ հայտնի է որպես «Սոֆիայի համալսարանի լեռներ»։
Գագիկ-Հեթումյան բժշկարան
«Գագիկ-Հեթումյան բժշկարան», հայ միջնադարյան բժշկության հնագույն բժշկարան։ Հեղինակն անհայտ է, ստեղծվել է Անիում, Գագիկ Ա-ի օրոք։ Խմբագրվել է Կիլիկյան Հայաստանում` առաջին անգամ XII դ. վերջին, Ներսես Լամբրոնացու եղբոր` Հեթումի մասնակցությամբ, երկրորդ անգամ՝ 1294-ին Հեթում պատմիչի հրամանով (այստեղից էլ՝ «Գագիկ-Հեթումյան բժշկարան» անվանումը)։ Մեզ են հասել 2 գրչագիր՝ Երուսաղեմի Ս. Հակոբյանց վանքի մատենադարանի № 370 թղթյա ձեռագիրը և Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության մատենադարանի № 1281 մագաղաթյա մատյանը։ Բժշկարանի մի շարք գլուխներ պահպանվել են նաև Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի № 8382 ժողովածուի մեջ և «Հովհաննես հեքիմի բժշկարանում» (Վիեննայի Մխիթարյան միաբանության մատենադարանի ձեռագիր № 310)։