cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Իրվինգ (քաղաք)
Քաղաքի համբավված թաղամասերից է 49 կմ² զբաղեցնող Լաս Կոլինասը (Las Colinas), որը համարվում է համալիր պլանավորման հիման վրա կառուցված քաղաքային առաջին շրջաններից մեկը ԱՄՆ-ում։ Այդ թաղամասում են տեղակայված հանրահայտ մի շարք ընկերությունների, այդ թվում՝ աշխարհի խոշորագույն նավթա-գազային կոնցեռն ExxonMobil-ի, գրասենյակները։ Հրապարակներից մեկում էլ գտնվում է «Լաս Կոլինասի մուստանգները» արձանախումբը, որը համարվում է ձիերով ամենամեծ արձանախումբը աշխարհում։ Իրվինգի տեսարժան վայրերից է նաև նորակառույց ցուցահանդեսային կենտրոնը (անգլ.՝ Irving Convention Center at Las Colinas): Քաղաքում զարգացած են էլեկտրոնային, սննդի ու քիմիական արդյունաբերությունը, ճշգրիտ հաստոցների արտադրությունը ։
Պատմություն
Բնակավայրը հիմնադրվել է 1903 թվականին, կոչվել ամերիկացի նշանավոր գրող Վաշինգտոն Իրվինգի պատվին։ 1914 թվականին ստացել է քաղաքի կարգավիճակ , 1960-ական թվականներին դարձել տարածաշրջանի արդյունաբերական կենտրոններից մեկը ։ 1970-ական թվականներին նրա բնակչության թվաքանակը հասել է 50 հազարի։ 1956 թվականին Իրվինգում բացվել է Դալլասի համալսարանը։
Իրվինգի մերձակայքում է Դալլաս-Ֆորտ-Ուերտ միջազգային օդանավակայանը։
Տնտեսություն
Ինչպես վկայում են ամենամյա ֆինանսական հաշվետվության տվյալները, Իրվինգում հիմնական գործատուները հետևյալ ընկերություններն ու կազմակերպություններն են.
Իրվինգում են գտնվում բազմաթիվ խոշոր ընկերությունների ու կազմակերպությունների գլխավոր գրասենյակները։ Դրանց թվում են՝
Այս քաղաքում տեղակայված են նաև արտասահմանյան մի շարք ընկերությունների գրասենյակներ։
Քույր քաղաքներ
Իրվինգը բարեկամական ու գործընկերային սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր
Աբբաս Սիխաթ
Աբբաս Սիխաթ կամ Սիխաթ (կեղծանունը՝ Աբբասկուլի Մեխտիզադե կամ Աբբասգուլի Ալիաբբաս օգլի Մեխտի զադե (Սովետական մեծ հանրագիտարան); ), ադրբեջանցի պոետ, դրամատուրգ, թարգմանիչ։ Ադրբեջանակն գրականության մեջ ռոմանտիզմի ներկայացուցիչ։
Կենսագրություն
Աբբաս Սիխաթը ծնվել է 1874 թվականին Շամախի քաղաքում, մուլլայի ընտանիքում։ Զբաղվել է բժշկությամբ Թեհրան և Մաշհադ քաղաքներում։. 1901 թվականին վերադառնելով Շամախի աստիճանաբար թողնում է բժշկությունը և սկսում է դասավանդել ադրբեջաներեն լեզու և գրականություն դպրոցում։ Հենց այդ ժամանակվանից է սկսվում գրականական գործունեությունը։ 1903 թվականից սկսում է տպագրվել Շեգի Ռուս թերթում «Ռուսական արևելք », Թբիլիսի)։ 1905 թվականին հրատարակում է «Ինչպիսի՞ն պետք է լինի իրական պոեզիան» հոդվածը, այնուհետև «Բանաստեղծական խոսք», «Օ՜, ազատություն», «Զարթոնքի ձայնը» բանաստեղծությունները։
1912 թվականին լույս են տեսնում «Կոտրված սազ» բանաստեղծական շարքը և «Արևմտյան արև» թարգմանչությունների հավաքածուն։ Հենց այդ ժամանակ է լույս տեսնում «Ահմեդի խիզախությունը» պոեմը, իսկ 1916 թվականին հրատարակվում է «Պոետ, մուսա և քաղաքացիներ» ռոմանտիկ ոճի պոեմը։
Աբբաս Սիխաթի ստեղծագործական գործունեության վրա իրենց ազդեցություն են թողել Հաֆիզի, Սաադիի, Նիզամի Գյանջևի և մյուս պարսիկ կլասիկների աշխատաքները, միարժամանակ Աբբաս Սիխաթի ստեղծագործության մեջ հետաքրքրություն է նկատվում համակրանք թուրքական գրականության նկատմամբ ևս։
Գրականություն
Աբբաս կուլիի ստեղծագործությունները
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի գրողներ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Հայկական գուլպա և ոտնաման
[[Պատկեր:Գուլպա և ոտնաման.jpg|մինի|Հայկական գուլպա և ոտնաման,ձախ կողմում՝
աջ կողմում՝ Հայկական գուլպա և ոտնաման, հայկական զգեստների, տարազային համալիրի անբաժանելի մասերից, որոնք ազգագրական տարբեր շրջաններում ունեցել են հյուսման ու զարդարման յուրահատուկ ձևեր։
Պատմություն
Գուլպան Հայաստանում հայտնի է տակավին ուրարտական շրջանից։ Հագել են և՛ տղամարդիկ, և՛ կանայք։ Գործել են շյուղերով և հելյունով՝ տարբեր տեսակի թելերից։ Յուրաքանչյուր ազգագրական շրջանում ագանելիքներն ունեցել են ոչ միայն սոցիալ-տնտեսական դրության ակնհայտ նշաններ, այլև հյուսման ու զարդարման ենթաձևեր, որոնք ներկայացրել են սեռահասակային դասակարգման առանձնահատկություններ։ Գուլպա ու սռնապան հյուսելու պարտականությունը ընկած էր կանանց վրա․ գուլպայագործ տղամարդիկ շատ հազվադեպ են հանդիպել։ Ուստի կանայք աղջիկներին գուլպա գործելու մեջ վարժեցրել են 8-12 տարեկանից։ Աղջիկը պիտի կարողանար հյուսել իր ապագա օժիտի մեջ մտնող գուլպաների մեծ մասը։ Ինչպես նաև պիտի գործեր գուլպաներ վաճառքի համար՝ այդ արժեքով հարստացնելով իր իսկ օժիտը։ Ե․Լալայանի վկայությամբ Ջավախքում աղջիկները գուլպա են գործել 4 տարեկան հասակից Տնայնագործության այս ճյուղը տարածված էր Հայաստանի բոլոր բնակավայրերում։ Յուրաքանչյուր կին պարտավոր էր հյուսել իր ամուսնու, տեգոր, սկեսրայրի, սկեսուրի և երեխաների գուլպաները, իմանալ կարկատելու բազմատեսակ ձևեր։ Զարդարուն գուլպաներ գործելու հարցում աղջիկները մրցում էին միմյանց հետ՝ ցույց տալով իրենց շնորհքն ու ճաշակը։ Այս ամենի շնորհիվ դարերի ընթացքում մշակվել են գուլպա ու սռնապան գործելու հատուկ նախշեր, զարդարաոճ, որոնք պատվավոր տեղ ունեն հայկական զարդարվեստում։
Ստուգաբանություն
Գուրպա կամ գուլպա բառը հայերենում փոխառություն է ասորական gorba բառից։ Գուլպան Ալաշկերտում, Կարինում, Խարբերդում, Տուրուբերանում, Սեբաստիայում, Սալմաստում, Վանում և Տիգրանակերտում թաթ են անվանում, Զեյթունում և Հաճընում՝ թոթ։ Կարճ ճտքերով գուլպան Ակնում, Բաղեշում, Մուշում, Չարսանճագում և Քղիում կոչել են բուճ։ Արևելքի ժողովրդներին, այդ թվում և հայերին հայտնի սռնապանը տարբեր գավառներում կոչել են զանկապան, սաղկ, պաճիճ, թոզլուղ։ Սռնապան բառը հայերեն է՝ սրունքի պահպանիչ նշանակությամբ։ Սռնապանը միջին դարերում ռազմիկների սրունքները պաշտպանող պղնձե հարմարանք էր։ Այն հիշատակվել է նաև Աստվածաշնչում ։
Զանկապան բառը պահլավերեն է, նշանակում է սրունք պահող։ Նույն նշանակությունն ունի զանգապանը, որը փոխառվել է կամ զենդերենից(զանկոպանա), կամ պահլավերենից(զանկպան), և նշանակում է պահպանող։ Այս բառի հնագույն հիշատակությունը հայերենում 5-րդ դարից է։
Հիշատակում
Այն, որ Հայաստանի բնակլիմայական պայմաններում գուլպան ու սռնապանը պիտի լինեին, անկասկաած է։ 6-7 ամիս ձմեռ ունեցող լեռնաշխարհում անհնար կլիներ առանց այդ իրերի։ Նոր Արեշի մոտ հայտնաբերված բրոնզե գոտու մասի վրա պատկերված է ուրարտացիների Խալդի աստվածը՝ առյուծի վրա։ Նրա ետևին Շիվինի աստվածն է՝ գլխին արևի թևավոր սկավառակը պահած։ Նրա ոտքերին կան ուղղահայաց գծանախշերով գուլպաներ, իսկ Խալդիի ոտքին՝ հորիզոնական գծերով գուլպա ։ Կարմիր բլուրից պեղված կոշկաձև գավաթը ներկայացնում է ուրարտական ճտքավոր կոշիկի ձևը․ նրա վրա արտահայտված է կոշիկի թելկապը և ունի շախմատաձև նախշեր։ Զիգզագ թելկապից հետո ճտքի վրա շարունակվում են լայնակի գծանախշեր։ Ենթադրվում է, որ դրանք արտահայտել են գուլպայի հասկացությունը։ Կարմիր բլուրից հայտնաբերվել են նաև բրդյա կտոր գործելու հաստոցի մասեր, փայտյա իլիկ՝ վրան փաթաթված թելով, մազմզոտ երեսով, այս ամենը հիմք են տալիս այն հետևությանը, որ գուլպան գործվել է դեռևս ուրարտացիների ժամանակ․ բրդյա գործվածք ստանալու ավելի կատարելագործված եղանակը հաստոցով գործելն էր, ուստի ավելի հասարակ եղանակը՝ ձեռքով, շյուղերով գործելը, նախորդել է առաջինին։
Գուլպա, սռնապան
Գուլպան գործել են շղերով(ճաղ) ու հելունով։ Շղերով գործելը կնոջ ձեռագործ աշխատանքի ամենահին տեսակն է։ Համեմատաբար ավելի դժվար էր գործելը։ Շղերը լինում էին պողպատից, նաև փայտյա ու ոսկրե, որոնք ընտրել են ըստ թելի հաստության։
Գուլպա հյուսելու համար հարկավոր է 5 շյուղ․ 4 հատի վրա բաժանվում են օղերը, իսկ 5-րդը փոխանցող է, փոխվում է հերթով։ Ազատ փոխանցվող-գործողի վրա հավաքվում են օղակներ, ապա նախորդը ազատվում է՝ նույնը շարունակ կրկնվելով։ Գործելիս ձեռքի դիրքը 2 ձև է ընդունում․ Այս եղանակներից առաջինը կիրառվել է Զանգեզուրում, Գողթնում ու Արցախում, երկրորդը՝ Վասպուրականում, Շատախում, Մուշում ու Արևմտյան Հայաստանի այլ գավառներում։ Փոքր Հայքում գուլպան գործել են մեկ այլ եղանակով։ Այստեղ գուլպան գործել են մեկ ծայրը կեռ ունեցող 5 շղերով(շշեր)։ Թելը գցել են վզին, ձախով բռնել գործելիքը, աջով ազատ շուղը, որի կեռով ծայրը օղակի մեջ մտցնելով՝ ձախ բթամատով թելը գցել են կեռիկին ու աջով հանել օղի միջից։ Այսպես ազատ շղին կազմվել է նոր՝ հինգերորդ օղը։ Բոլոր դեպքերում գուլպան գործել են թաթի ծայրից՝ քթից սկսելով։
Գուլպայի մասեր
Գուլպան ունի հետևյալ մասերը․
Առաջին եղանակով գործելու դեպքում շղերի վրա հըագցնում են այնքան օղեր, որքան պետք է, այսինքն՝ ըստ ոտքի չափի։ Օղերը զույ-զույգ բաժանում են 4 շղերին, սկսում են գործել եզրաշերտը։ Եզրաշերտերից մեկը ուղիղ է, մյուսը՝ շրջոնք։ Սա կարևոր է գուլպայի ուղիղ լինելու և կոկ ու գեղեցիկ տեսքի համար։ Առանց եզրաշերտի, գուլպայի այդ մասը ոլորվում է դեպի վար։ Գուլպայի այն մասը, որը ծածկում է ծունկը, սրունքը, մինչև ներբանը, գործվում է ուղիղ։ սա գործելու հիմնական եղանակն է։ Ներսից ստացվում է շրջոնք, որով էլ դուրսն ու ներսը տարբերվում են։ Հյուսվածքը լինում է նոսր, եթե թելը մատներով թույլ է պահված, իսկ ավելի ամուր և խիտ է լինում, եթե թելը ձիգ է պահված։ Շղերի հաստույունը ընտրվում է ըստ թելի հաստության և գորշողի աշխատանքի համեմատ։ եթե գործում են թույլ հյուսվածքով, բարակ շղեր են վերցնում, եթե խիտ՝ հարկավոր է լինում հաստ շուղ։ Յուրաքանչյուր մարդ ունի իրեն հատուկ գործվածքը՝ ձեռքը։ Շատ քիչ է լինում, որ երկու հոգի գործեն միանման։ Եթե անգամ երկու հոգի աշխատեն միանման, նույն շուղերով ու թելերով, դարձյալ գարծածի մեջ տարբերություն կլինի։
Օղակ կազմելը
ա․ խաչաձև գցել մեկ օղակով՝ ձախ ձեռքի բթամատով։ Օղակ է ստացվում, երբ ձախ ձեռքի բթամատով թելը վերցնում են, նրա միջով ճաղով վերցնում յուս թելը, հանում միջով ու պահում ճաղի վրա, իսկ բթամատի թելը բաց թողնում։ Օգտագործում են 2 ճաղ։ Օղակները հագցնելուց հետո մեկը հանում են։
բ ․ խաչաձև օղակներ գցել եռակի թելով։ Այն թելը, որից օղակներ են ստացվում, բթամատի վրա վերցնում են եռակի, իսկ ճաղի վրա օղակները կազմում են մեկ թելով, եռակի թելը մնում է եզրին։
գ․ խաչաձև կրկնակի օղակը կատարվում է նախորդի պես, բայց բթամատի թելը բաց չեն թողնում, այլ ճաղով թելը վերցվում է երկրորդ անգամ և հանվում բթամատի օղակի միջով։
դ․ խաչաձև շղթայանման օղակներ գցելիս առաջին օղակը ևս նախորդների պես է կազմվում, իսկ երրորդ և հաջորդ օղակները կազմելու համար եռակի թելի ծայրը պահում են ձախ ձեռքի մեծ մատի և ցուցամատի միջև։
2. Հյուսելով գցել․ այս դեպքում սովորական խաչաձև եղանակով օղակ է արվում, ապա վերցվում է թելը և 2 ճաղը, որից մեկը բռնում են աձ ձեռքով, իսկ մյուսը՝ ձախ։ Աջ ձեռքի ճաղի ծայրը անցկացնում են ձախ ճաղի օղակով, ապա այդ օղակը փոխանցում ձախ ճաղին և այսպես հաջորդաբար։ Սա կիրառվում է խիտ զարդերիզով սկսելու դեպքում։
3. Հասարակ օղակներ կազմելը․ սկզբից ճաղի վրա մեկ հասարակ օղակ են կազմում, թելը վերցնում ձախ ձեռքը՝ ցուցամատով բարձր պահում, ճաղի ծայրը բարձրացնում վարից վեր՝ թելի տակով և ցուցամատից բաց թողնում թելը ճաղի վրա։ Այս եղանակն ունի իր երկրորդ ձևը, որը անվանում են կրկնակի օղակներ գցել։ Այս դեպքում մեկ հասարակ օղակ է արվում, հետո ձախ ձեռքօ ցուցամատով թելը այնպես է վերցվում, որ ներսից ճաղի մոտ խաչաձևվի, հետո ճաղը անցկացնում են ետևի թելի տակով՝ վարից վեր․ ստացված օղակը վերցվում է ճաղի վրա։
Որպեսզի գուլպան լավ տեսք ունենար, հագցրել են կաղապարի վրա, որն ուներ երկարավուն՝տղամարդկանց գուլպայի համար, և կարճ՝ կանանց գուլպայի համար, ձևավոր մասեր։ Կաղապարի վրա հագցրած գուլպան պահել են կրակի վրա, որ երկար մազերը խանձվեն, և գուլպան հարթ լինի։ Կային նախշազարդ և անզարդ կաղապարներ։
Նախշաձևեր
Ըստ նախշաձևերի՝ գուլպաներն ու սռնապանները բաժանվել են 4 խմբի։
1․ Առաջին խմբում միագույն՝ բրդյա, բամբակյա, մետաքսե թելերից գործած գուլպաներն ու սռնապաններն էին։ Զարդանախշերն արվել են հյուսվածքի հետ օղակ պակասեցնելու, ավելացնելու, շիտակ ու շրջոնք գործելու միջոցով։ Նախշաձևերը բազմազան էին՝ երկրաչափական( մեծ ու փոքր շեղղանկյունաձև, ճառագայթաձև, զիգզագ, ուղիղ, սլաքաձև ևն), մարդկային, կենդանական ու թռնչնային պատկերներով, կենցաղային իրերով(սափոր, ծաղկաման ևն)։
Այսպիսի գուլպաներ հյուսվել են հիմնականում Վասպուրականի, Մեծ Հայքի, Փոքր հայքի և Բալուի տարբեր գավառներում։ Որոշ շրջաններում նախշերն ունեին անուններ՝
Սռնապաններին հատուկ է եղել տախտկուկ, կոլկոլ և չաթալ նախշերը։
Այս նախշաձևերը եղել են դեռևս էնեոլիթի շրջանի կավանոթների վրա,որոնք հայտնաբերվել են Շենգավիթի պեղումների ընթացքում, ինչպես նաև Կարմիր վանքի, Աղավնատան, Արմավիրի, Գառնիի պեղումներից ։ Այս նախշաձևերը հանդիպում են նաև ուրարտական, ապա հին ու միջնադարյան շրջանում։
2․Երկրորդ խմբում զարդանախշերը հյուսվածքի հետ գործվել են գունավոր թելերով։ Ունեին ինչպես երկրաչափական, այնպես էլ բուսանախշեր։ Տարածված էին Վասպուրականում, Կարինում, Կիլիկիայում, Փոքր հայքում, Սյունիք-Արցախում, Լոռիում, Գողթնում, Արաբկիրում, Մալաթիայում։ Վանի և մալաթիայի գուլպաներին բնորոշ էին ճյուղավոր ծաղկանախշերը։ Այս խմբի գուլպաներին և սռնապաններին հատուկ էին ակլիճան, հոռմըկութ, խնձորիկ, չանկոլ, տախտկուկ, օզօրուկ զարդանախշերը։
3․Երրորդ խմբում զարդանախշերից բացի գուլպաներին ասեղնագործել են շղթայակար՝ ցողնակար եղանակով։ Սա տարածված էր Վանում, կարսում, Բալուում, Լոռիում։ Ասեղնագործելու նախշերն էին՝ կոլկոլը, կամարուկը, արմկուկը։
4․Չորրոդ խումբը ներառում է այն գուլպաները, որոնք զարդարվել են մյուս երեք խմբերին հատուկ ձևերով՝ հյուսվածքի հետ գունավոր թելեր, ասեղնագործություն։ Հյուսելով կատարել են շեղանկյունաձև նախշեր, գունավոր թելերով՝ թռչնանախշ, բուսանախշեր, երկրաչափական նախշեր։ Ասեղնագործել են նաև ոսկեզօծ թելով։
Թելեր
Գուլպայի համար անհրաժեշտ թելը պատրաստել են նախապես։ մի կնոջը ամբողջ տարվա ընթացքում գուլպա գործելու համար պետք էր 32 կգ բուրդ, որը մանել է 3 ամսում։ Բուրդը լվացել են ամռանը, չորացրել,սանդերքով գզել և իլիկով կամ ճախարակով մանել։ Գուլպա գործել են նաև մետաքսյա և բամբակյա թելերից։ Թելը ներկել են բուսական ու կենդանական ներկերով,իսկ 19-րդ դարավերջից նաև քիմիական ներկերով։
Սյունիք-Արցախում կանանց կարևոր զբաղմունքն էր գուլպայագործությունը։ Գործել են ոչ միայն նստած, այլև կանգնած ու քայլելիս։ Մեկ գրվանքա՝ 400 գր թելից ստացվել է 4 զույգ գուլպա։ Զարդանախշերով հարուստ գուլպան այստեղ կոչել են բադամբութա գուլպա։ Տարածված էին՝ շեյթան, չախմախ, ծտեր, իրեքպատի, օխտըպատի նախշերը։ Շատ տարածված էր թաթի երեսին և տակը սպիտակ սեղանաձև ուղիղ հյուսվածքո նախշը, թաթի երեսն ու տակը իրարից բաժանող նեղ շրջանակը։ Շրջանակի երեսին արվել է երկայնակի՝ շեյթան, լայնակի՝ չախմախ ու ծտեր նախշաշարան։ Թաթի երեսին արել են խաչաձև և ր տառի տեսքով նախշերի շարան, իսկ թաթի տակ՝ թեք գծանախշեր՝ չարքաղ անունով։
Սեբաստիայում օգտագործել են յուրատեսակ զարդամոտիվներ։ Այստեղ հատուկ էին լայնակի, ուղիղ կամ բեկբեկուն գծերը, խաչաձև և ծտեր նախշերը։ Երեխաների գուլպաներում կար նշաձև նախշ, նորահարսի կամ օժիտի գուլպաները սպիտակ էին, ցանցկեն նախշերով։
Նշանակություն
Զգեստի կարևոր մաս լինելուց զատ, գուլպան ու սռնապանը եղել են օտարվող ագանելիք։ Դրանք օժիտի մաս են կազմել։
Ջավախքում օժիտի մեջ դրվել է տագրերին ու տանեցիներին մեկական զույգ գուլպա ու սռնապան։ Փեսայի բարեկմներին, որոնք հարսին նվերներ են տվել, ևս տրվել է գուլպա կամ սռնապան ։ Աղջկա հայրը փեսատես գնալիս նվերների հետ պարտադիր մեկ զույգ կոշիկ, գուլպա ու սռնապան է տարել։ Որպես առաջին փայի դարձ՝ հարսնացուի տնից ուղարկվել է 20 զույգ սռնապան ու գուլպա։ Փեսայի համար ուղարկվել է մեկ զույգ ոսկեթելով զարդարուն գուլպա ու սռնապան, իսկ փայ բերողներին՝ մեկական զույգ գուլպա։ Կնունքի նախօրեին քավորին նվերների հետ ուղարկել են գուլպաներ ու սռնապաններ։ Գուլպան մոգական, պտղաբերության խորհուրդ է ունեցել։ Բոլոր խնամիները միմյանց գուլպա են նվիրել։
Վայոց ձերում Բարեկենդանի տոնին հարսնացուի տնից ուղարկում էին փայի դարձ՝ խոնջանակապ, գուլպաներ, քիսա, ղավլուղ ևն։ Այստեղ պսակի խորհրդից հետո եկեղեցուց գնացել են հարսի տուն։ Հարսնամերը ընդառաջ գալով՝ քահանային նվիրել է մեկ զույգ գուլպա։ Տանը հարսը գնում էր իր սենյակ, իսկ փեսան իր շքախմբով թախտին նստած զրուցել է հարսի բարեկամ կանանց հետ։ Կանայք փեսային նվիրել են քիսա, թաշկինակներ ու գուլպա։ Նորահարսի մայրը հարսանիքից 8 օր հետո գալիս էր հարսի գլուխը լվանալու՝ բերելով աղջկա հին հագուստը, ուտելիք, ասեղ-թել, գուլպա ևն։
Տուրուբերանում հարսին տնից հանելիս գրպանը չամիչ են լցրել,դրել մի քանի զույգ գուլպա,որոնք խորհրդանշել են հարսի սպասվող պտուղը։ օժիտի մեջ դրվել է 2-3 զույգ գուլպա։
Մուշում տատմայրը նորածնին կնքելու համար երկու զույգ գուլպա, մեկ գլուխ շաքար վերցնելով՝ գնացել է կնքահոր տուն և խնդրել, որ հաջորդ օրը գան երեխան «գրկելու»։
Փաթաթան
Տղամարդկանց ագանելիքի մաս է եղել նաև փաթաթանը։ Կարվել է բամբակյա կտորից՝ քաթանից։ Ծայրի կապիչներով այն ամրացվել է ծնկի տակ։ Փաթաթել են ոտքին՝ թաթից ելնելով ծնկի տակ։ Սյունիք-արցախում և այլ շրջաններում անդրավարտիկի փողքաբերանը հավաքվել է փաթաթանի տակ։ Այն երեք քթանի տրեխի հետ տարածված է եղել նաև Լոռիի, Իջևանի, Ապարանի, Սևանի շրջաններում տրեխի տարբեր տեսակների հետ։
Ոտնամաններ
Կոշիկը Հայաստանում վկայված է հնագույն ժամանակներից։ Նինվեի պատի քանդակներում պատկերված են ուրարտացիներ,որոնց ոտքերին երկարաճիտ կոշիկներ են։ Ուրարտական Բարբարտու աստվածուհու ոտքին ևս անկրունկ, սրակտուց կոշիկ է։ Ուրարտական բազմաթիվ նմուշներ կան, դրանք հայ ժողովրդի մշակույթի մասն են, վկայված են պատմական փաստերով, նաև միջնադարի մանրանկարչության տվյալներով։ 19-20-րդ դարերի ոտնամանները բազմազան են։
Տրեխ
Այս ոտնամանը տարածված էր Հայաստանի բոլոր բնակավայրերում։ կարվել է եզան, կովի, գոմեշի մշակված՝ դբղած կաշուց։ Կտրել են կաշու լայն շերտ՝ զոլ, ըստ ոտքի չափսի, բաժանել հատվածների և դրել թթված թանի կամ մոխրաջրի մեջ։ Մի քանի օրից հանել են, մազերը մաքրել ու դրել դաբաղի մեջ։ Ստացվել է դբղուկ կաշի, որից կարված տրեխը չի փոփոխվել խոնավությունից կամ չորությունից։ Տրեխի տեսակներն էին՝
Երեք քթանի տրեխը տարածված էր Սյունիք-Արցախում։ Այն եղել է բրդյա թելից տրխատանով։ Տրխատանը հյուսվել է կապույտ բրդե թելով և թաթի երեսով հագցվել տրեխի եզրերի կաշե օղակների մեջ։ Նորափեսայի տրխատանը կարմիր էր, այն նվիրել են հարսի ծնողները՝ հարսանիքի օրը։ Ամենատարածվածը թաթի երեսը կաշե թելով ծածկած տրեխն էր։ Նոր տրեխ հագել են Զատկին։ Բարճանջում Զատկին ընտանիքի բոլոր անդամներն են հագել նոր տրեխ ու գլխարկ ։
Սեբաստիայում, հատկապես Ալիսի վերին հովտի գյուղերում տղամարդկանց ոտնամանը եղել է սրածայր տրեխը։ Կիլիկիայում տրեխ հագել են ճամփորդելիս։ Վասպուրականում տղամարդկանց ոտնամանը տրեխն էր՝ չարուխը։ Վանում, Բաղեշում, Մուշում ու Մոկսում կային հատուկ վարպետներ՝ սոլակարներ, որոնք կարել են տրեխ։
Խարուկ
Տրեխի մյուս տեսակը հյուսել են կանեփի և բրդի (այծի մազ)թելի խառնուրդից։ Հագել են Սասունում։ Խարուկը դիմացկուն էր լեռնային, քարքարոտ բնաշխարհում։ Կիրառվել է մինչև 1915 թվականը։
Փոստալ, մոյկ, էմենի, մեստ
Կիլիկիայում տղամարդկանց ոտնամանը կարմիր փոստալն էր։ Առջևի ծայրը հասել է մինչև սրունքը, իսկ ետնամասը կարճ է եղել։ Մինչև ոլոքները այս մասերը սեղմել ու ամրացրել են կաշե կապով։ Փոստալի երկու կողմը զարդեր են եղել։ Ներբանը ամռան համար եղել է խոզի կաշվից։ Ամռանը հագել են գերմանական լայն մոյկը, որի առաջամասը ունեցել է երկար ծոպեր։ Հարգի է եղել նաև Էմենին՝ խոր, վարդագույն ոտնամանը։ Տանը հագել են մեստ՝ թեթև կիսակոշիկը։
Մաս բաբուջ
Բարձր Հայքում, Շիրակում տարածված էր մաս բաբուջը՝ փափուկ ներբանով կարված ոտնամանը։ Մասը կարվել է դեղին կամ կարմիր կաշվից։ Բաբուջը ևս դեղին կամ կարմիր երեսով էր։ Մասը ներբանից մինչև թաթը երկայնակի կարով էր, թաթի տակ ձվաձև շագանակագույն կածի էր։ Բերանը խորն էր, ուներ կոր կտրվածք։ Բաբուջը կոշտ ներբանով էր, սրաքիթ։ Թաթի երեսը փափուկ կաշի էր, ուներ այլ գույնի կաշվից աստառ։ Բերանը մասի նման կոր էր, եզրերին մանրակար զարդագիշ էր։ Բաբուջի եզրերին ամրացվել է սև գույնի կաշե ուռուցիկ գծանախշ։ Մաս բաբուջը հագել են դրսում։ Բաբուջը կրկնակոշիկ էր, հագել են տնից դուրս գալիս, իսկ մասը՝ տանը։ Երիտասարդ կանանց մասը դեղին, բաբուջը՝ կարմիր էր, կամ մասը կարմիր, բաբուջը՝ դեղին։ 1930-ական թվականներին մաս բաբուջը պահպանվել էր Լենինականում։ Մաս ու բաբուջ կարող վարպետներ են եղել Կարսում, Կարինում, Ախալցխայում, Ախալքալաքում, Ալեքսանդրապոլում։
Քոշ
19-րդ դարից լայն տարածում է ստացել ասիական քոշը։ Արտադրել են տանը, նաև հատուկ արհեստանոցներում։ Քոշ կարելու համար կիրառել են եռոտանի հաստոց, մուշտա, որն ուներ լայն հիմք, պղնձից էր կամ փայտից։ Մուշտայի հարվածներով հավասարեցրել են կաշին, կաշին կարելիս գործածել են հատուկ դուրանման դանակ։ Քոշի ներբանը ուղտի կաշուց էր, իսկ երեսը՝ ոչխարի։ Արհեստանոցում մեկը կտրել է, մյուսը կարել, երրորդը հագցրել կաղապարին։ Քոշի արտադրության մեծ ծավալի շնորհիվ ռուսական կոշիկը տեղը զիջել է քոշին։
Չմոշկ
Սյունիք- Արցախում կանանց ոտնամանը կանաչ էր, ծայրը սուր, դեպի վեր թեքված։ 20-րդ դարասկզբին չմոշկը աստիճանաբար դուրս մղվեց՝ փոխարինվելով չստերով, որոնք սև էին կամ շագանակագույն։ Պարսկահայ կանայք նախշազարդ գուլպան հագել են քոշի հետ։ Գողթնում ևս կանայք հագել են կանաչ չմոշկ ու քոշ, որոնք կարվել են Ագուլիս և Ցղնա գյուղերում։
Մաշիկ
Մաշիկի ետնամասը բաց էր, քիթը սուր, կրունկը՝ 3 սմ, որը պայտել են՝ նալչել։ Մաշիկը եղել է կանաչ, կարմիր։ Տարեց կանանց մաշիկը սև էր։ Մաշիկ հագել են նաև աղջիկները։ Նոյեմբերյանում, Կոթում մշկնին՝ մաշիկը, գնել են Ղազախից։ Եղվարդում մաշիկը անվանել են սաղրի մաշիկ, ինչպես վկայել է Պ․ Պռոշյանը, հագել են երևանցի ուխտավորները։
Տուֆլի
19-րդ դարավերջին գործածության մեջ է մտել տուֆլին։ Այն ուներ 2 սմ կրունկ, թաթի երեսը կապիչով, կաշվից երեսը սև գույնի էր։ տուֆլին տոնական էր, հագել են հարուստ ընտանիքներում։ Տուգլու մի այլ տեսակ էլ փակ էր,, ոտքին ամրացվող երեք կոճակ ուներ կողքից։ Տարածված էր արևելյան Հայաստանի տարբեր բնակավայրերում։ Կարել են տեղի կոշկակարները, ապա 1930-ական թվականներից արտադրել գործարաններում։
Յամանի, կոնդուռա
19-րդ դարի կեսից հայաստանում գործածվել են յամանի, կոնդուռա կոչված ոտնամանները։ Յամանին չստի ձև ուներ, հագել են աղջիկներն ու երիտասարդ կանայք տոն օրերին, եկեղեցի գնալիս։
Փայտե ոտնաման
19-րդ դարավերջին և 20-րդ դարի սկզբին Հայաստանում կիրառվել է փայտե ոտնամանի երկու տարբերակ՝ Առաջին տեսակը կարել են կաշե երեսով։ Օգտագործել են մինչև 1917 թվականը Արևելյան Հայաստանի շրջաններում։ Երկրորդ տեսակը հագել են բաղնիքում։
Նալիկ
Նալիկի տեսակները եեղել են սովորաբար աղջիկների օժիտի մաս, տարածված են եղել Կարինում, Կոստանդնուպոլսում, Տրապիզոնում։ Նալիկը բարձր կրունկով էր, նույնպիսի բարձրությամբ էլ թաթի տակ կար հենակ։ Մակերեսը զարդարել են սադաֆյա մանր զարդանախշ տախտակներով։ Այս տեսակը հագել են նաև Ախալցխայում, Ալեքսանդրապոլում։
Կրկնակոշիկ
1930-ական թվականներից Հայաստանում հագել են ռետինե ոտնաման՝ կրկնակոշիկ։ Այն հագել են և ոտնամանի վրայից, և ուղղակի գուլպայի։ Այժմ էլ գյուղերում դեռ գործածության մեջ է։
Ադելխանովի կոշիկ
20-րդ դարասկզբին հայաստանում հարգի է եղել Ադելխանովի կոշիկը, որը նման էր չստի, սակայն ավելի խորն էր։ Ուներ տափակ կրունկ, նալչով էր, կլորավուն ծայրով։ Արտադրվել է Թբիլիսիում՝ Ադելխանովի գործարանում։ Այս կոշիկը կանանց հարսանեկան ոտնամանն էր։
Նշանակություն
Ոտնամանը ունեցել է մոգական նշանակություն։ Վասպուրականում տունը չարից հեռու պահելու համար շեմի վերևում եղջյուր, հին ոտնաման են կախել։ Տուրուբերանում հարսանիքի օրը հարսնացուի կոշիկի մեջ գարնանացան ցորեն են լցրել, քաղաքում՝ մանր դրամ, որպեսզի հարսի ոտքը խերով՝ խեբարով գա կեսրանց տան վրա։ Վայոց ձորում Զատկի տոնին տղայի տնից սննդի հետ ուղարկել են մեկ զույգ կոշիկ։ Բարգահ կտրեքի մեջ հարսանիքից 8-10 օր առաջ փեսացուի հայրը բարեկամներով գնացել է հարսնացուի տուն, խնջույքից հետո որոշվել է, թե ինչ փեսափայ է տալու հայրը հարսնացուի հորը։ Կտորեղենի հետ դրվել է նաև մեկ զույգ քոշ՝ հարսի հոր համար։ Սվեդահայերի մեջ կնունքի ժամանակ երեխայի բարեկամներից մեկը կնքահորը նվիրել է էմենի կոշիկ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոշիկ Կատեգորիա:Հայկական տարազ Կատեգորիա:Հագուստ ըստ տեսակի
(8113) Մացուե
(8113) Մացուե (Matsue), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի ապրիլի 21-ին Ռոբերտ ՄաքՆոտի և Հիրոշի Աբեի կողմից Յացուկայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,277334 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,831 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7237 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1255,27 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,28679 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,77° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ռոբերտ ՄաքՆոտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոշի Աբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ripple Effect Studios
Ripple Effect Studios, ընկերություն, որ զբաղվում է համակարգչային խաղերի մշակմամբ, հիմնադրվել է 1995 թվականին, այդ ժամանակ ընկերությունը կրել է DreamWorks Interactive LLC անվանումը (համարվել է DreamWorks SKG ընկերության դուստր ընկերությունը)։ 2000 թվականին ընկերությունը գնվեց EA Games-ի կողմից և անվանվեց EA Los Angeles, իսկ 2010 թվականին՝ Danger Close Games։ 2013 թվականի հունվարին, երբ սառեցվեց Medal of Honor նախագիծը, Danger Close փակվեց, իսկ աշխատակիցների մի մասը տեղափոխվեց DICE LA, որ համարվում էր EA DICE-ի ենթաբաժին։
Պատմություն
1995 թվականի մարտին DreamWorks Pictures և Microsoft -ը հայտարարեցին նոր համատեղ ձեռնարկատիրության ստեղծման մասին՝ DreamWorks Interactive։ Ընկերության գլխավոր գրասենյակներ հիմնադրվեցին Վաշինգտոնում և Լոս Անջելեսում ։
Medal of Honor խաղի հաջողություն գրանցելուց հետո, Electronic Arts-ը 2000 թվականին գնեց ստուդիան ։ Ստուդիան վերանվանցեց EA Los Angeles և զբաղվում էր Medal of Honor: Underground-ի մշակմամբ ։
2003 թվականին միավորվեց Westwood Studios-ի հետ, որը զբաղվել է Command & Conquer և Westwood Pacific խաղաշարքերի մշակմամբ ։ Սրանից հետո շատ աշխատակիցներ, ովքեր աշխատում էին Westwood Studios-ում, ինքնակամ լքեցին ընկերություն, նոր ընկերություն հիմնելում համար՝ Petroglyph Games ։
2010 թվականի հուլիսին ստուդիան վերանվանվեց Danger Close Games և ներառվեց Medal of Honor խաղաշարքի մշակման գործընթացքում ։ Քանի որ նոր ընտրված անվանումը վերցված էր Medal of Honor խաղի տերմիններից, ստուդիան հիմնականում զբաղվում էր Medal of Honor խաղի մշակմամբ ։ Նրան առաջին նախագիծը դարձավ 2010 թվականին թողարկված Medal of Honor խաղի տարբերակը, որը թողարկվեղ հոկտեմբերի 12-ին Windows, PlayStation 3 և Xbox 360-ի համար ։
2013 թվականին Electronic Arts-ը հայտարարեց, որ սառեցվում է Medal of Honor նախագիծը, Warfighter խաղից ստացված բացասական ակնարկների պատճառով ։ Այսքանով Danger Close ընկերությունը փակվեց, որոշ աշխատակիցներ տեղափոխվեցին EA այլ ստուդիաներ, իսկ որոշները ուղղակի լքեցին Լոս Անջելեսը  ։ Danger Close-ի որոշ աշխատակիցներ հիմք դրեցին DICE LA-ի ստեղծման համար, որը համարվում էր EA DICE-ի եթակառուցվածք, և այն հիմնադրվեց 2013 թվականի մայիսին ։
ՀԽՍՀ նախարարների խորհրդի երկրաբանական վարչություն
ՀԽՍՀ նախարարների խորհրդի երկրաբանական վարչություն, գիտա-արտադրական կազմակերպություն Խորհրդային Հայաստանում։ Իրականացրել է Խորհրդային Հայաստանի տարածքի երկրաբանական հանույթը, օգտակար հանածոների հանքավարերի որոնումն ու հետախուզությունը։ Ստեղծվել է 1938 թվականին, ԽՍՀՄ ժողկոմխորհին առընթեր երկրաբանական գործերի կոմիտեի կազմում որպես Հայաստանի տերիտորիալ երկրաբանական վարչություն, միավորելով հանրապետությունում մինչ այդ գոյություն ունեցող երկրաբանական արտադրական կազմակերպությունները։ 1949-1950 թվականներին կոչվել է ԽՍՀՄ հայկական երկրաբանաետախուզական արշավախումբ, 1950-1957 թվականներին՝ ԽՍՀՄ երկրաբանության նախարարության հայկական երկրաբանական վարչություն, 1957-1964 թվականներին՝ ՀԽՍՀ նախարարների խորհրդին առընթեր երկրաբանության ն ընդերքի պահպանման վարչություն, 1964-1965 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Պետական արտադրական երկրաբանական կոմիտե, 1965 թվականից՝ ՀԽՍՀ նախարարների խորհրդի երկրաբանական վարչություն։
Ունեցել է երկրաբանական արշավախմբեր, լաբորատորիաներ, արհեստանոցներ, նյութատեխնիկական մատակարարման բազաներ։ Վարչության կոլեկտիվը կազմել է ՀԽՍՀ տարածքի երկրաբանական, տեկտոնական, ինժեներա-երկրաբանական, ջրա–երկրաբանական, երկրաֆիզիկական, երկրաքիմիական և մետաղածնության քարտեզներ, հայտնաբերել և հետախուզել է օգտակար հանածոների հանքավայրեր, հրատարակել «ՀԽՍՀ ջրաերկրաբանության» 11-րդ (1968, ռուսական) և «ԽՍՀՄ երկրաբանության» 13-րդ դարի (1970, ռուսական) հատորները։
Huawei Honor 8
Huawei Honor 8, սմարթֆոն Honor սերիայի ութերորդ սերունդը, թողարկվել է Huawei  ընկերության կողմից 2016 թվականին։
Սարքավորման դրույթ
Սմարթֆոնը աշխատում է ութ միջուկանի  Hisilicon Kirin 950: 4×2,3 Գհց (ARM Cortex-A72) + 4×1,8 ԳՀց (ARM Cortex-A53) պրոցեսորով, 16 նմ ճարտարապետությամբ։ Որպես գրաֆիկական պրոցեսոր օգտագործվում է Mali-T880MP4 ։ Ուժակուտակիչի  հզորությունը կազմում է 3000 միլիամպեր։  Սմարթֆոնը ունի 32 կամ 64 ԳԲ  մշտական ներքին հիշողություն, և 4 ԳԲ օպերատիվ հիշողություն     ։ 5․2 դյուրմ, 1080x1920 պիքսել թույլտվությամբ։ Էկրանը ծածկված է 2,5D ապակիով  ։
Հետևի վահանակում գտնվում են հիմնական երկու տեսախցիկները, յուրաքանչյուրը 12 մեգապիքսել թույլտվությամբ  ։ Տեսախցիկներից մեկը նկարում  է սև ու սպիտակ նկարներ, իսկ երկրորդը RGB սենսորի շնորհիվ  լուսանկարում է գունավոր պատկերներ։ Նկարելու գործողությունից հետո երկու նկարները միաձուլվում են մեկը մյուսի հետ, դրանով իսկ բարձրացնելով որակը   ։ Տեսանկարահանումը իրականացվում է  Full HD ֆորմատով։ Բացի հիմնական տեսախցիկներից, առջևի վահանակում առկա է 8 մեգապիքսելանոց տեսախցիկ  ։
Բացի այդ, մատնահետքի սկաները ունի «խելացի կոճակ» ֆունկցիան, որի շնորհիվ մի քանի անգամ սեղմելով կոճակի վրա կարող եք բացել նախընտրելի ծրագիր       ։ Սմարթֆոնի չափսերն են, երկարությունը 145․5 մմ, լայնությունը 71 մմ, հաստությունը7․5, քաշը 153 գ։ Honor 8-ի կողային վահանակները  պատրաստված են այլումինից, իսկ հետևի վահանակը պատրաստված է ապակուց      ։
Ծրագրային ապահովում
Սմարթֆոնը աշխատում է EMUI 4.0 ինտերֆեյսի կառավարմամբ, ОС Android 6․0 Marshmallow տարբերակով։ 2017 թվականին Huawei ընկերությունը  իր սմարթֆոնների համար թողարկել է  EMUI 5.0  ինտերֆեյսը,  Անդրոիդ 7.0 Nougat բազայի հիման վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սմարթֆոններ Կատեգորիա:2016 հիմնադրումներ
Ամալֆիի առափնյա
Ամալֆիի առափնյա (Costiera Amalfitana), Իտալիայի հարավում գտնվող Սալեռնո գավառի Սալեռնոյի ծոցի հյուսիսային ափամերձ հատվածը։ Ամալֆիի ափը տարածաշրջանի և ընդհանրապես Իտալիայի տարեկան հազարավոր զբոսաշրջիկներ ներգրավող հայտնի զբոսաշրջային ուղղություններից է ։ 1997 թվականին այն ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ։
Պատմություն
10-11-րդ դարերում Ամալֆի քաղաքի կենտրոնում՝ Ամալֆիի ափին, գոյություն է ունեցել Ամալֆիի դքսությունը։ Ավելի ուշ Ամալֆիի ափը վերահսկվել է Սալեռնոյի իշխանության կողմից՝ մինչև 1137 թվականին Պիզայի Հանրապետության կողմից թալանվելը ։
Աշխարհագրություն
Ինչպես ողջ տարածաշրջանը՝ Ամալֆիի ափը ևս ունի միջերկրածովյան կլիմա՝ տաք ամռներով և մեղմ ձմեռներով։ Այն գտնվում է Սորենտին թերակղզու համեմատաբար կտրուկ հարավային ափին. գյուղական և գյուղատնտեսական գործունեության համար քիչ տարածքներ կան ։ Ափը զբաղեցնում է 11,231 հեկտար տարածք՝ Նեոպոլիտանյան և Սալեռնոյի ափերի միջև ։ Ամալֆիի ափին գտնվող միակ ցամաքային երթուղին 40 կիլոմետրանոց Սթրադա Սթեյթլ մայրուղին է, որն անցնում է արևելքի Վիետրի սուլ Մարե քաղաքից դեպի արևմուտք` ծովափնյա գծի երկայնքով։ 13 մունիցիպալիտետներ գտնվում են Ամալֆիի ափին, դրանցից շատերը կենտրոնացած են զբոսաշրջության ուղղությամբ ։
Տնտեսություն
Ամալֆիի ափը հայտնի է լիմոնչելլոյի արտադրությամբ, քանի որ տարածքը հայտնի է լիմոնի մշակությամբ, որն աճում են այգինների ամբողջ երկայնքով փետրվարից մինչև հոկտեմբեր ընկած ժամանակահատվածում ։ Ափը նաև հայտնի է խիտ ձեռագործ թղթի՝ բամբաջինայի արտադրանքով ։ Մյուս հայտնի տեղական արտադրանքը Չետարայի անձրուկի հատուկ տեսակներն են և ձեռքով պատրաստված գունավոր կերամիկան Վիետրիից։
Տրանսպորտ
Ամալֆի ափի երկայնքով երթևեկում են ավտոբուսներ և լաստանավեր ։ Բացի այդ, կազմակերպվում են նավակով էքսկուրսիաներ դեպի Պոզիտանո և Ամալֆի։
Օդանավակայան
Ամենամոտ օդանավակայանը Սալերնո Կոստա դե Ամալֆին է։ Սակայն առավել հաճախ արտերկրից ափ հասնելու համար օգտագործվում է Նեպալի միջազգային օդանավակայանը։
Փոփ մշակույթում
Ամալֆիի կառավարիչները Ջոն Ուեբստերի «Մալֆիի դքսուհիները» յակոբինյան ողբերգության կենտրոնական կերպարներն են։ Ամալֆիի ափը հայտնի ուղղություն է զբոսաշրջիկների համար։ Այն նկարագրվել է ամերիկացի գրող Ջոն Ստայնբեքի «Պոզիտանո» կարճ պատմվածքում (1953 թվական) ։ Այն նաև գործողությունների վայր է եղել հեղինակ Վիլյամ Ջեյմսի «Գտնված Պոզիտանո, մի սիրո պատմություն» աշխատանքում (2010 թվական)։
Պոզիտանո քաղաքը ցուցադրվել է «Տոսկանայի արևի տակ» ֆիլմի տեսարաններում։ Ֆեդերիկո Ֆելլինին իր «Հռոմ» ֆիլմի որոշ տեսարաններ նկարել է Ամալֆիի ափին՝ ներառելով գրող Գոուր Վիդալի կողմից արված կադրերը, ով այդ ժամանակ ապրում էր այդտեղ։ Ամալֆիի ափն օգտագործվել է նաև 2017 թվականի «Հրաշք կին» սուպերհերոսային ֆիլմի համար՝ որպես ամազոնյան կղզի ։ Հոլանդացի նկարիչ Մաուրից Էշերը ստեղծել է Ամալֆիի ափին նվիրված մի շարք արվեստի գործեր ։ Սփայք Միլիգանը իր ռազմական հիշողությունների չորրորդ մասում նկարագրում է Ամալֆիում անցկացրած իր ժամանակը՝ «Մուսոլլինի, նրա դերը իմ անկման մեջ» աշխատությունում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իտալիայում Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իտալիայի աշխարհագրական օբյեկտներ
Շոկշա (գյուղ, Պրիօնեժսկի շրջան)
Շոկշա (Шокша, Šokš), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի բնակավայրեր
Բերմուդյան եռանկյունի
Բերմուդյան եռանկյունի, Հյուսիսային Ամերիկա մայրցամաքից 900 կմ դեպի արևելք՝ Ատլանտյան օվկիանոսում գտնվող Բերմուդյան կղզիները (Բերմուդներ), Ֆլորիդա թերակղզին ու Պուերտո Ռիկո կղզին միմյանց միացնող երևակայական գծերով կազմված եռանկյունն է։
Բերմուդյան եռանկյունում կորածները, անթիվ քանակությամբ անհետացած նավեր և ինքնաթրռներ Ատլանտյան օվկիանոսի Բերմուդյան եռանկյունու շրջանում։ 1978թ. հոկտեմբերի 18-ին «Ֆրանկֆուրտեր ցայտունգը» հաղորդեց.Պանամայի դրոշը կրող «Սիլվա Լ. Օսա» նավը առեղծվածորեն անհետացել է այսպես կոչված Բերմուդյան եռանկյունում։ Ենթադրում են, որ նավն անձնակազմի 37 անդամների հետ ջրասույզ է եղել։ Համաձայն ամերիկյան Առափնյա պահակության տվյալների այդ 180մ երկարությամբ և 15000 տոննա ջրատարողությամբ բեռնատար նավի կործանման շրջանում հայտնաբերվել են նավթի բիծ, փրկարար նավակի բեկորներ և այրված փրկարար օղակ։ Նավը բեռնավորված էր երկաթահանքով և պետք է հասներ Ֆիլադելֆիա։ Կարծում են, որ նավը և նրա անձնակազմի անդամներին գտնելու հույս չկա։ Նավի անհետացումը դժբախտ պատահար է, և, ցավոք, ոչ այնքան հազվադեպ։ Թերթի ընթերցողների մեծ մասը այդ հաղորդագրությանը առանձնակի նշանակություն չէր տա, եթե այն տեղի ունեցած չլիներ Բերմուդյան եռանկյունում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բերմուդյան կղզիների մոտ անհետացավ «Կիկլոպ» բրիտանական նավը։ 1918թ. մայիսի 24-ին անհայտ կորել է ամերիկյան «Կիկլոպ» շոգենավը։ Նրա վրա կար 390 մարդ։ Նրա անհետացումը համարվել է ամենացնցող հանելուկներից մեկը ծովային նավատորմի տարեգրքերում։ Բերմուդյան եռանկյունում անհետացել են ամենախոշոր ինքնաթիռներն ու նավերը՝ռմբակոծիչներ, լցավորողներ, բեռնատար ինքնաթիռներ, պահակային թռչող նավեր և ուղևորատար ինքնաթիռներ։ Ինքնաթիռներից մի քանիսը մինչև անհետացման պահը նորմալ ռադիոկապ էին պահպանում հենակետերի կամ օդանավակայանների հետ, իսկ մյուսներից տարօրինակ հաղորդումներ էին ստացվում ղեկավարման սարքերի անակնկալ խափանումների, կողմնացույցների անսովոր վարքի մասին, այն մասին, որ երկինքը դեղին և մառախլապատ է թվում(պարզ եղանակին), իսկ ծովը(որն ամենուր միանգամայն խաղաղ էր)տարօրինակ տեսք ունի ։ 1945թ. դեկտեմբերի 5-ին ԱՄՆ-ի ռազմածովային ուժերի ռմբակոծիչ-տորպեդակիրների օղակը՝բաղկացած «Էվենջըր» տիպի հինգ ինքնաթիռներից, Ֆորտ-Լոդըրդեյլ հենակետից մեկնեց ուսումնական առաջադրանք կատարելու:Երբ պարզվեց, որ նրանք, ինչպես նաև նրանց հետևից ուղարկված «Մարտին Մարիներ» որոնողական ինքնաթիռը անհետացել են, ձեռնարկվեցին լայն թափի փրկարար գործողություններ ծովում և օդում, սակայն նրանք էլ օգուտ չտվեցին։ «Մարտին Մարիներ» թռչող նավը տառացիորեն հալվել է օդում «19-րդ օղակի» ևնրա 14 մարդուց բաղկացած անձնակազմի որոնումների ժամանակ։ «Ատլանտիկայի գերեզմանոցում» անհետացավ նաև C-119 ինքնաթիռը, որի վրա 10 մարդ կար։
Չապլինա (համայնք)
Չապլինա համայնք (, Општина Чапљина), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականորեն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում։ Համայնքի վարչական կենտրոնն է Չապլինա քաղաքը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության համայնքներ
Շմիգլի (գյուղ, Լոխովիցայի շրջան)
Շմիգլի (Шмиглі), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Շմիգլի գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 173,5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,27 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1650 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սասովո (գյուղ, Վինոգրադովի շրջան)
Սասովո (Сасово), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վինոգրադովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1290 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սասովո գյուղում բնակվում էր 2 281 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6,32 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,36 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վինոգրադովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1290 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018 Խումբ G
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018 խումբ G խաղերը տեղի կունենան 2018 թվականի հունիսի 18-ից 28-ը : Խմբում ընդգրկված են Բելգիայի, Պանամայի, Թունիսի և Անգլիայի հավաքականները: Լավագույն երկու հավաքականները կանցնեն 1/8 եզրափակիչ :
Դիրք
1/8 երզափակչում`
Հանդիպումներ
Բոլոր ժամերը տեղի ժամանակով են :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2018 Կատեգորիա:2018 ֆուտբոլում
Ռիդդու Ռիդդու
«Ռիդդու Ռիդդու», մշակութային ամենամյա փառատոն, որն անցկացվում է Հյուսիսային Նորվեգիայում։ Ի սկզբանե այն սաամների մշակույթի փառատոն էր, սակայն ավելի ուշ դարձավ տեղաբնիկ ժողովուրդների միջազգային ենթամշակութային գլխավոր փառատոնը ։ Սովորաբար անցկացվում է հուլիս ամսին։
«Ռիդդու Ռիդդուն» սաամերենից թարգմանաբար նշանակում է «փոքր փոթորիկ ծովափին» (մեկ այլ տարբերակ` «ծովից փչող ուժգին քամի» ):
Փառատոնի պատմություն
1980-ական թվականների վերջին և 1990-ականների սկզբին Նորվեգիայում նկատվում էր սաամների ազգային վերածննդի ակտիվ գործընթաց։ Դա առաջին հերթին պայմանավորված էր այն բանով, որ նրանց հաջողվել էր հասնել նորվեգական իշխանությունների կողմից Նորվեգիայի ոչ նորվեգական բնակչության հանդեպ տևական ժամանակահատվածի ընթացքում կիրառվող բռնությունների քաղաքականության դադարեցմանը։ 1991 թվականին օրենք ընդունվեց 1992 թվականի հունվարի 1-ից հյուսիսնորվեգական Կոֆորդ համայնքում երկրորդ պաշտոնական լեզվի` հյուսիսսաամերենի ներդրման մասին։ Համայնքի նորվեգական բնակչության մի մասը բողոքի ալիք բարձրացրեց։ Այդ պայմաններում երիտասարդ սաամների մի խումբ նորվեգական սաամական հասարակական կազմակերպությունների օժանդակությամբ 1991 թվականի վերջին Կոֆորդ համայնքում անցկացրեց Նորվեգիայի մերձակա սաամների մշակութային փառատոն ։
Աստիճանաբար «Ռիդդու Ռիդդուն» դարձավ հյուսիսի տեղաբնիկների փառատոն։ Ավելի ուշ ծրագրում սկսեցին շատ ներառվել այլ մշակույթների ներկայացուցիչներ։ Օրինակ` 2010 թվականի փառատոնին մասնակցել են երաժիշտներ Զանզիբարից, պարողներ Սուրինամից, երգիչ Բուրյաթիայից, ինչպես նաև վեպսերի մշակույթը ներկայացնող երաժշտական խումբ ։
1998 թվականին հիմնվեց Riddu Riđđu Searvi կազմակերպությունը, որն իր վրա վերցրեց փառատոնի անցկացման պատասխանատվությունը։ Փառատոնի կազմակերպմանը աջակցում են Նորվեգիայի մշակույթի նախարարությունը, Նորվեգիայի սաամական խորհրդարանը, ինչպես նաև Թրոմսի նահանգի և Կոֆորդի համայնքի տեղական իշխանությունները ։
2007 թվականին Նորվեգիայի իշխանությունների կողմից փառատոնը ճանաչվեց ազգային նշանակության մշակութային իրադարձություն ։ Դրանից հետո այն ստանում է պետական նշանակալի աջակցություն ։
Ծրագիր
Փառատոնի ծրագրում ընդգրկված են երաժշտական համարներ, թատերական ներկայացումներ, գրական միջոցառումներ, երիտասարդական ճամբար, սեմինարներ, նկարչական ցուցահանդեսներ։ Կա մի քանի հատուկ ծրագիր` մանկական ծրագիր, հյուսիսային ժողովուրդների ծրագիր, կինոծրագիր, ներկայացվում են տարբեր ազգերի ավանդական կացարանները, բացվում են մասնագիտացված խանութներ և շուկա ։ Ներկայացումների մեծ մասն անցկացվում է նորվեգական Մանդալեն գյուղում ստեղծվող ժամանակավոր բեմում։
Ռիդու Ռիդու 2011
2011 թվականի փառատոնի տնօրենը տիկին Ragnhild Dalheim Eriksen-ն էր ։
«Ռիդդու Ռիդդուի» քսաներորդ փառատոնը պետք է անցկացվեր 2011 թվականի հուլիսի 20-24-ը, սակայն հուլիսի 22-ին Օսլոյում և Ուտյոյա կղզում իրականացված ահաբեկչական գործողությունների պատճառով բուն ծրագիրը չեղարկվեց։ Հուլիսի 23-ին փառատոնի շրջանակներում անցկացվեց համերգ` նվիրված զոհերի հիշատակին ։
Փառատոնին մասնակցեցին տեղաբնիկների և սակավաթիվ ազգերի ներկայացուցիչներ Բրազիլիայից, Նոր Զելանդիայից, Պերուից, Էկվադորից ։
Ռիդու Ռիդու 2012
«Ռիդդու Ռիդդուի» քսանմեկերորդ փառատոնը կայացել է 2012 թվականի հուլիսի 11-15-ը ։
Ռիդու Ռիդու 2013
«Ռիդդու Ռիդդուի» քսաներկուերորդ փառատոնն անցկացվել է 2013 թվականի հուլիսի 10-14-ը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փառատոներ ըստ երկրի Կատեգորիա:Նորվեգիայի տոներ
Գյադուկչալ
Գյադուկչալ, լեռ Փոքր Կովկասում, Գանձակ լեռնահամակարգում, Միափորի լեռներում, Ղազախ գյուղից մոտ 38 կմ հյուսիս֊արևելք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Էդուարդ Աղայան (այլ կիրառումներ)
Էդուարդ Աղայան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Հերի բերդ
Հերի բերդ, Դաշտաձորի գետի հյուսիսային ափի բարձունքի լանջում կա մի կիկլոպյան ամրոց, որը կառուցված է վերը նկարագրված ամրոցի դիմաց։ Այս ամրոցը տեղացիները Հերի բերդ են անվանում, քանի որ նրա խիստ ժայռապատ ու թեք հարավային լանջում կան քարանձավներ։ Սա չնայած դիմացի ամրոցից փոքր է և թույլ իր հզորությամբ, սակայն հավանաբար խոշոր դեր է խաղացել Սևանի ավազանի ցեղային միության (Ուդուրի-Էտիունի) պաշտպանության գործում։ Մի կողմից նա դիմացի Դաշտաձոր ամրոցի հետ փակել է Դաշտիձորի մուտքը արևելքից և նրան հարող այլ ձորերի մուտքը, մյուս կողմից՝ Հերի բերդի մեկ պարիսպը միաձուլվում է Դաշտիձորի բարձունքների հյուսիսային կատարներով անցնող սահմանապահ պարսպին, որն անցնում է ու հասնում մինչև Գեղհովիտի մոտի Ջոջ լող ամրոցին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ Կատեգորիա:Նախնադարյան Հայաստան
Շոկշա (գյուղ, Տենգուշևսկի շրջան)
Շոկշա (Шокша), գյուղ Ռուսաստանի Մորդովիա հանրապետության Տենգուշևսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մորդովիա հանրապետության Տենգուշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Նիկոլյա Ն’Կուլու
Նիկոլյա Ն’Կուլու (ֆր․՝ Nicolas Alexis Julio N'Koulou N'Doubena, ), կամերունցի պաշտպան, ով հանդես է գալիս Օլիմպիկում և Կամերունի ազգային հավաքականում։
Սագաներ թագավորների մասին
Սագաներ թագավորների մասին (Kongesagaer, «թագավորական սագաներ»), իսլանդական միջնադարյան գրականության ժանրերից։ Այսպիսի սագաների գործողությունները տեղի են ունենում սկանդինավյան թագավորություններում, հիմնականում` Նորվեգիայում։
Նիկոլյա Ն’Կուլու
Մոնակո
Մոնակոյի կազմում Նիկոլյան իր դեբյուտը նշել է 2008 թվականի սեպտեմբերի 13-ին՝ «Լորյանի» դեմ խաղում։ Նա եղել է հիմնական կազմում և 65-րդ րոպեին փոխարինել է Սեդրիկա Մոնգոնգուին ։ 2008/2009 մրցաշրջանում նա մասնակցել է 24 խաղի։
Սագաներ թագավորների մասին
Ժանրի պատմություն
Կան տեղեկություններ, որ նորվեգացի թագավորների մասին որոշակի տեքստեր գրվել են Սեմունդ Իմաստունի (հավանաբար` լատիներեն) և Արի Իմաստունի (իսլանդերեն) կողմից ։ Երկուսի ստեղծագործություններն էլ չեն հասել մեր օրերը։ Մեզ հայտնի «թագավորների մասին սագաներից» առաջինը կարելի է համարել Սիգուրդ Մունի և Ինգե Գորբունի մասին սագան` «Հրյուգգյարստյուկկի (Hryggjarstykki)» վերնագրով, որը գրվել է 1150-1170 թվականներին և նույնպես չի պահպանվել։
Նիկոլյա Ն’Կուլու
Օլիմպիկ
2011 թվականին Նիկոլյան տեղափոխվել է Օլիմպիկ։
Ազգային հավաքական
2009 թվականից սկսած Նիկոլյան հանդես է գալիս Կամերունի ազգային հավաքականում։
Սագաներ թագավորների մասին
Ժանրի պատմություն
12-րդ դարի վերջից սկսեցին ի հայտ գալ սագաների մեծ ժողովածուներ, որոնք այլևս իրենցից ներկայացնում էին ոչ թե սագաներ առանձին թագավորների, այլ Նորվեգիայի ամբողջ պատմության մասին` լեգենդար ժամանակներից մինչև 1177 թվականի այն հատվածը, որից սկսվում են Սվերիրի մասին սագաները։ Առաջին այդպիսի ստեղծագործությունը եղավ «Նորվեգացի կոնունգների մասին սագաների վերանայումը», երևի թե ժանրի միակ սագան, որը գրվել է նորվեգացու, այլ ոչ թե իսլանդացու կողմից։ Հետո կազմվել են «Փտած մաշկ» սագան, որտեղ նկարագրվում է 1035-1177թթ., և «Գեղեցիկ մաշկը», որը սկսվում է Հալվդան Սևի ժամանակաշրջանից։ 1230թ. կազմվել է «Երկրային շրջանը»` ժանրի էտալոնային ստեղծագործությունը։
Նիկոլյա Ն’Կուլու
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օլիմպիկ Մարսելի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Սագաներ թագավորների մասին
Ժանրի պատմություն
Թագավորների մասին վերջին սագաները ստեղծվել են 13-րդ դարի վերջին։ Դրանց թվում են Ստուրլա Տորդարսոնի հեղինակած «Հակոն Ծերի մասին սագան» և «Կոնունգ Մագնուս Լագաբետի մասին սագան»։
Բնորոշ յուրահատկություններ
Ի տարբերություն «Իսլանդացիների մասին սագաների»` «Թագավորների մասին սագաները» հաճախ պատվիրատուներ էին ունենում` իշխանի կամ եկեղեցական հիերարխի տեսքով։ Դրա հետ մեկտեղ, պահպանելով արտաքին կողմնակալությունը, սագաների հեղինակները չէին կարողանում լռել փաստերի մասին, որոնք հակասում էին իրենց հայեցակարգերին, օրինակ` թագավորների դաժանությունը ։
Գոյություն ունեն թագավորների մասին բավականին շատ սագաներ, որտեղ նկարագրված է միևնույն սյուժեն, այսինքն` տարբեր սագաներ միևնույն թագավորի մասին։ Դրանց համեմատումը թույլ է տալիս ստանալ տեղեկատվություն այն մասին, թե ինչ թաքնված հորիվածքներ կան սագաներում:
(8114) Լեֆկադիո
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,368091 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0811 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,655 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1331,05 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,270462 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,93° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հիրոշի Աբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մկրտիչ Հարությունյան (մանկավարժ)
Մկրտիչ Գարեգինի Հարությունյան, հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1942), Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։
Կենսագրություն
Մկրտիչ Հարությունյանը ծնվել է 1922 թվականին, Երևանում։ 1940 թվականին ավարտել է Նար-Դոսի անվան միջնակարգ դպրոցը և նույն թվականին զորակոչվել կարմիր բանակ։ Ծառայել է Մերձբալթյան հատուկ ռազմական օկրուգի 8-րդ հրաձգային դիվիզիայի 140-րդ հաուբիցային գնդում ։
1941 թվականին, երբ սկսվել է պատերազմը, հակաօդային պաշտպանության 2-րդ գնդում, ապա՝ առանձին զենիթային 242-րդ դիվիզիոնում Մկրտիչը նշանառու, ապա հրանոթի հաշվարկի հրամանատար էր։ Հարությունյանը պատերազմի առաջին օրվանից մինչև հաղթական ավարտը տարբեր ռազմաճակատներում մասնակցել է պատերազմական գործողություններին։ Նրա հրետանային հաշվարկը Ռիգա, Նովգորոդ, Ստարայա Ռուսսա քաղաքների և ապա Լիտվայի վերագրավման համար մղված մարտերում ոչնչացրել է Լյուֆտվաֆեի 5 ինքնաթիռ և կատարել մի շարք այլ կարևոր առաջադրանքներ։ Հարությունյանի զորամասը Լենինգրադի մատույցներից մարտնչելով հասել է Արևելյան Պրուսիա։ Այնուհետև զորամասի կազմում փոխադրվել է Հեռավոր Արևելք և մասնակցել իմպերիալիստական Ճապոնիայի ջախջախմանը։ 1942 թվական հունիսին ռազմաճակատում Մկրտիչը ընդունվել է կուսակցության շարքերը։ Մարտերում ցուցաբերած խիզախության համար պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանով, «Արիության համար» և մի շարք այլ մեդալներով։ 1943 թվականին արժանացել է զորամասի մարտական դրոշի տակ նկարվելու պատվին ։
1947 թվականին զորացրվել է բանակից, սովորել և 1953 թվականին ավարտել է Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը, իսկ 1968 թվականին՝ նաև մանկավարժական ինստիտուտի կենսաբանության ֆակուկլտետը։ 1953 թվականին աշխատանքի է նշանակվել Էջմիածնի շրջանի Սամաղարի (այժմ՝ Գեղակերտ) ՄՏԿ-ում՝ որպես գյուղատնտես։ 1955 թվականից մինչև 1962 թվականն աշխատել է Սամաղարի միջնակարգ դպրոցում՝ որպես ուսուցիչ, ուսմասվար, իսկ 1962-1972 թվականներին՝ Էջմիածնի շրջժողկրթբաժնում դպրոցական տեսուչ։ 1972-1983 թվականներին պաշտոնավարել է Հայկական ԽՍՀ լուսավորության նախարարությունում՝ որպես աշխատանքային ուսուցման և մասնագիտական կողմնորոշման բաժնի պետ։ 1983 թվականին անցել է անհատական թոշակի, բայց շարունակել է աշխատել լուսավորության նախարարության ուսուցման տեխնիկական միջոցների հանրապետական գիտամեթոդական կաբինետում ։