Փոխհարաբերություններ_և_առողջություն
Մոդելներ
Քոենի և Ուիլսի (1985) առաջարկած երկրորդ մոդելը սթրես-բուֆերային մոդելն է ։ Նրա մոդելը կոչված է բացատրելու սոցիալական ցանցերի ազդեցությունը առողջության վրա, երբ մարդը բախվում է սթրեսային իրադարձության հետ։ Այն կանխատեսում է, որ սթրեսային իրադարձության առջև կանգնելիս՝ բարձր ընկալվող սոցիալական աջակցություն ունեցող անհատը կունենա ավելի լավ ռազմավարություն կամ ռեսուրսներ այս իրադարձությանը դիմակայելու համար, ուստի որպես արդյունքում կտեսնենք ավելի լավ ֆիզիկական և մտավոր առողջություն։ Սթրեսը հարմարվողականության արձագանք է սթրեսային իրադարձություններին։ Սթրեսային իրադարձությունը կարող է վտանգավոր լինել կյանքի համար (օրինակ՝ հիվանդություն, վտանգավոր վայրի կենդանիների հետ հանդիպում) կամ սոցիալական կյանքի իրադարձություն (օրինակ՝ վերջնաժամկետ, աշխատանքի կորուստ, ընկերոջ հետ հակամարտություն)։ Այս սթրեսը առաջացնում է ֆիզիոլոգիական կամ վարքային արձագանքներ՝ կախված իրադարձությունից։ Այնուամենայնիվ, այս սթրեսը միշտ չէ, որ «բացասական սթրես» է, այն կարող է նաև լինել «դրական սթրես». Հանս Սելենը համապատասխանաբար տարբերակում է դրանք որպես տառապանք և յուսթրես (Selye, 1976) : Ինչպես նկարագրված է Նկար 2-ում, սթրես-բուֆերային մոդելի համաձայն, սոցիալական աջակցությունը, ավելի ճիշտ ընկալվող սոցիալական աջակցությունը, ազդում է ինչպես գնահատման գործընթացների, այնպես էլ ֆիզիոլոգիական և վարքային արձագանքների վրա։ Գնահատման գործընթացները վերաբերում են՝ ինչպես ենք գնահատում իրադարձությունը՝ որպես սթրեսային, թե ոչ (համապատասխանաբար ընկալվող սթրես կամ բարորակ գնահատում)։ Ֆիզիոլոգիական և վարքային պատասխանները վերաբերում են այն բանին, ինչը մենք անվանում ենք հաղթահարման ռազմավարություն։ Այդ ռազմավարությունները կոչված են օգնելու անհատին հաղթահարել սթրեսային իրադարձությունը, բայց դրանք կարող են հաջողության կամ հասնել կամ ոչ։ Տարբեր հետազոտությունների թվում այս մոդելը օգտագործվում էր հասկանալու համար, թե ինչպես սոցիալական աջակցությունը կարող է պաշտպանվել վարակիչ հիվանդություններից (Cohen et al., 2015), բայց նաև սոցիալական աջակցության և առողջապահության արդյունքների միջև կապը՝ մասնավորապես անօթևանների դեպքում (Hwang et al., 2009) , և այս երկու ուսումնասիրություններն էլ ցույց են տալիս, որ սոցիալական աջակցությունը դրականորեն է ազդում առողջության արդյունքների վրա, նույնիսկ եթե այս երկու ենթատեքստերը շատ տարբեր են թվում։ Քոենի և Ուիլսի (1985) ինչպես նաև Կավաշի և Բերկման (2001) պնդմամբ, սոցիալական աջակցության հիմնական ազդեցությունը հիմնված է սոցիալական հարաբերությունների կառուցվածքային ասպեկտների վրա, ինչպիսիք են՝ սոցիալական ցանցի չափը և սոցիալական աջակցության սթրես-բուֆերային ազդեցությունը, որը հիմնված է սոցիալական հարաբերությունների ֆունկցիոնալ ասպեկտների վրա, այն է՝ սոցիալական աջակցության որակը։ Այս ենթադրությունը մեծ տարածում է ստացել գրականության մեջ, սակայն պարզ չէ, թե արդյոք սոցիալական հարաբերությունների այլ մեխանիզմները կարող են նույնպես իրենց ազդեցությունն ունենալ առողջության վրա։ Որոշ ուսումնասիրությունների արդյունքում նկատել են, որ տղամարդկանց և կանանց միջև այս ազդեցության միջև կան տարբերություններ (օրինակ՝ Bell, 1987 Schumaker & Hill, 1991) , [8] Schumaker & Hill, 1991): Դեպրեսիայի կոնկրետ ասպեկտում Մարտինես-Էրնաեսը և նրա գործընկերները (2016) ցույց են տվել, որ դեպրեսիայի դեմ պայքարում օգտագործվող սոցիալական աջակցության տեսակի որոշ տարբերակումներ տարբեր են տղամարդկանց և կանանց մասնակիցների միջև, և այդ տարբերությունը հանգեցնում է սեռերի միջև տարբեր ռազմավարությունների հաղթահարման ։ Իսկապես, տղամարդկանց, կարծես, պետք է սոցիալական ցանց, որը աջակցում է նրանց ինքնատիրապետման համար, մինչդեռ կանանց կարծես թե պետք է սոցիալական ցանց, որն օգնում է նրանց ճանաչել իրենց խնդիրները։ Այսպիսով, կարևոր է թվում, որ տեսական մոդելները ներառեն որոշ այլ գործոններ, ինչպիսիք են սեռը, սոցիալական ցանցերի և առողջության արդյունքների կապը բացատրելու համար։ Չնայած այս տեսակի քննադատությանը` երկու մոդելներն էլ աջակցում են բազմաթիվ հետազոտություններին (Օրինակ՝ Cohen et al., 2015 , Croezen et al., 2012 ․ Garcia et al., 2005 ):