cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կեղծ ամուսնություն
Ուկրաինա
Ուկրաինայի օրենսդրությունը չի նախատեսում քրեական կամ վարչական պատասխանատվություն կեղծ ամուսնության համար։ Իսկ անհամաձայնության դեպքում այն կարող է ճանաչվել անվավեր և փորձել գանձել նյութական և բարոյական վնասի համար։ Ուկրաինայի ընտանեկան օրենսգրքի 40-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. «Ամուսնությունը համարվում է անվավեր դատարանի որոշմամբ, եթե այն կեղծ է։ Ամուսնությունը համարվում է կեղծ, եթե այն կնքվում է կնոջ և տղամարդու կամ նրանցից միայն մեկի հետ, առանց ընտանիքի ստեղծման և ամուսնության իրավունքներն ու պարտականությունները ձեռք բերելու մտադրության» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամուսնության տեսակներ Կատեգորիա:Ամուսնություն Կատեգորիա:Ընտանեկան իրավունք
Գրիսելդա Ալվարես
Գրիսելդա Ալվարես (Griselda Álvarez, ), մեքսիկացի ուսուցիչ, գրող, քաղաքական գործիչ, առաջին մեքսիկացի կինը, ով ընտրվել է նահանգապետի պաշտոնում։ Կոլիմա նահանգը ղեկավարել է 1979-1985 թվականներին ։
Կենսագրություն
Գրիսելդա Ալվարեսը ծնվել է Խալիսկո նահանգի Գվադալախարա քաղաքում, որտեղ նրա ընտանիքը հաստատվել էր Կոլիմա հրաբուխի կատաղի ժայթքումից հետո։ Ժայթքումն սկսվել էր 1913 թվականի հունվարի 20-ին և շարունակվել չորս օր ։ Գրիսելդան ծնվել է Միգել Ալվարես Գարսիայի և Մարիա Դոլորես Դվադալուպե Էուժենիա Պոնցե դե Լեոնի ընտանիքում, որը Կոլիմայի նշանավոր ընտանիքներից էր։ Հայրը եղել է մեքսիկական բանակի զինվոր, այնուհետև 1919-1923 թվականներին ղեկավարել է Կոլիմա նահանգը։ Գրիսելդայի պապը՝ գեներալ Մանուել Ալվարեսը, եղել է Սահմանադրական կոնգրեսի պատվիրակ և 1826 թվականին Կոլիմայում եղել է բարձրաստիճան անձ։ 1857 թվականին, երբ Կոլիման դարձել է նահանգ, Մանուել Ալվարեսը եղել է առաջին նահանգապետը։ Գրիսելդան սովորել է Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի փիլիսոփայության և գրականության ֆակուլտետում։ Աշխատանքային գործունեությունն սկսել է որպես բանաստեղծ և գրող։
Ստեղծագործելուն զուգահեռ աշխատել է որպես ուսուցիչ, այնուհետև ներգարվվել է հանրային ծառայության մեջ։ Չհրաժարվելով ուսուցչի աշխատանքից՝ հասարակական ոլորտում պաշտոն է զբաղեցրել կրթության վարչությունում, եղել է կամավորական ծառայությունների դաշնային սոցիալական ապահովության ինստիտուտի տնօրեն , 1976-1979 թվականներին՝ Խալիսկո նահանգի սենատոր, 1979-1985 թվականներին՝ Կոլիմայի նահագապետ։ Որպես նահանգապետ նրա նպատակն է եղել «educar para progresar» (Կրթել հանուն առաջընթացի) ։ Հանուն առաջընթացի աշխատելուն զուգընթաց, նա հիմնադրել է տարբեր կազմակերպություններ, ինչպիսիք են՝ «Ուշադրություն կանանց կենտրոնը», Մեքսիկացի կանանց դաշինքը, Սոցիալական բարեկեցության մեքսիակական ընկերակցությունը։ Նա նաև ծառայել է իր քաղաքական կուսակցությանը՝ Ինստիտուցիոնալ հեղափոխական կուսակցությանը, 1978 թվականից եղել է ազգային գաղափարախոսության հանձնախմբի անդամ, 1994 թվականից Ազգային գործադիր կոմիտեի պատվո և արդարադատության ազգային հանձնաժողովի կոմիտեի անդամ, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ կոմիտեների և խորհրդակցական խմբերի անդամ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի գրողներ Կատեգորիա:Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի ուսուցիչներ
Կարեն Ավետիսյան (ազատամարտիկ)
Կարեն Դիմիտրիի Ավետիսյան, (ապրիլի 2, 1967, Մաճկալաշեն, Մարտունու շրջան - ապրիլի 14, 1994, Մաճկալաշեն, Սիփան տեղամասում), հայ ազատամարտիկ։
Կենսագրություն
1986-1988 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ 1986 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտի գյուղատնտեսական տեխնիկումը։ 1989-1994 թվականներին կամավորական ջոկատի, Մարտունու ՊՇ ստորաբաժանումների կազմերում մասնակցել է Մաճկալաշենի և շրջանի մյուս գյուղերի՝ Դիվանլարի, Ղաջարի, Եղլավենդի, Աղդամի, Ֆիզուլիի, Մարտակերտի ազատագրական մարտերին։
Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Մաճկալաշենում։
Ուրվականների տունը 3D
Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում լեռներում տեղակայված Գլեն Մանորի առանձնատանը, որն ուներ անցյալի գաղտնիքներ և այնտեղ այցելում էին ուրվականները։ Ֆիլմի գլխավոր հերոս Ռեհանը մեկնում է այնտեղ, որպեսզի հաստատի առանձնատան գնման գործարքը, որը սկսել էր դեռևս նրա հայրը։ Ինչ որ մի խորհրդավոր ուժ այս գործարքը վտանգի է ենթարկում։ Եվ նա սկսում է իր հետաքննությունը, որի արդյունքում սիրահարվում է։
Քննադատություն
Ֆիլմը արժանացել է տարբեր քննադատությունների։ «Թայմս օֆ Ինդիա» հեղինակավոր թերթը հինգ  աստղից  երեք աստղ է գնահատել ֆիլմին ։ Հնդիկ քննադատ և լրագրող Տարան Ադարշը «Bollywood Hungama» կայքում ֆիլմին գնահատել է երեք ու կես աստղ ։  «Ինդիան էքսպրես» օրաթերթից Շուբրա Գուպտան ֆիլմին գնահատել է միայն երկու աստղ ։ Նյու Դելիի Հեռուստատեսության կինոքննադատ Անուպամա Չոպրան այն նկարագրել է որպես զվարճալի սարսափ ֆիլմ, որն ավելի լավ է աշխատում, քան կատակերգությունը։ Պրիտի Արորան Rediff.com վեբ պորտալի ֆիլմին տվել մեկ ու կես աստղ և հայտարարել է, որ ֆիլմն առանձնապես նոր բան չի ցույց տվել այդ ժանրում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հնդկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Հինդի լեզվով ֆիլմեր
Թեղի մանրատերև
Թեղի մարատերև, թեղազգիների ընտանիքի թեղի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
12-15 մ բարձրությամբ և մինչև 1 մ բնի տրամագծով ծառ է։ Սաղարթը խիտ է, վրանաձև։ Ընձյուղները նուրբ են, մազմզուկապատ։ Տերևները էլիպսաձև են, ձվաձև կամ հակառակ-ձվաձև, 2-5 սմ երկարությամբ, սրածայր կամ բութ, անհավասարակողմ հիմքով, հասարակ ատամնաեզր, վերևի կողմից հարթ և փայլուն, ներքևի կողմից մազմզուկապատ, ավելի ուշ՝ գրեթե կաշվեկերպ։ Տերևակոթունների երկարությունը չի անցնում 2-6 մմ-ից։ Տերևները աշնանը ստանում են կարմրավուն կամ ծիրանագույն գունավորում։ Տաք և կարճատև ձմռան դեպքում, երբ ուժեղ սառնամանիքներ չեն լինում, սովորաբար տերևները չեն թափվում և կիսամշտադալար բույսի հատկություններ է ձեռք բերում։ Ընդհանրապես տերևաթավփ դեպքում էլ տերևները մինչև խոր աշուն մնում են ծառի վրա։ Ծաղկում է օգոստոս-սեպտեմբերին։ Սևապտուղները օվալա-էլիպսաձև են, 1 սմ երկարությամբ, հասունանում են ուշ աշնանը։
Տարածվածություն
Տարածված է Կորեայում, Ճապոնիայում, հյուսիսային և Կենտրոնական Չինաստանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թեղազգիներ
Վարդան Աճեմյանի դիմաքանդակ
Վարդան Աճեմյանի դիմաքանդակ, հայ քանդակագործ Արա Սարգսյանի ստեղծած բրոնզե դիմաքանդակը։ Պատկերում է հայ թատերական ռեժիսոր և գործիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Վարդան Աճեմյան ին ։
Պատմություն
1954-1968 թվականներին քանդակագործ Արա Սարգսյանը ստեղծել է մի շարք թատերական գործիչների դիմաքանդակներ, այդ թվում՝ Վարդան Աճեմյան, Դավիթ Մալյան, Ժասմեն, Ավետ Ավետիսյան ։ Դիմաքանդակի գիպսե տարբերակը գտնվում է Արա Սարգսյանի և Հակոբ Կոջոյանի տուն-թանգարանում, իսկ բնօրինակը՝ Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում ։
Նկարագրություն
Արա Սարգսյանի այս աշխատանքը պատկերում է ռեժիսոր Վարդան Աճեմյանին՝ նրան ներկայացնելով որպես վառ անհատականության, մեծ տաղանդի և ստեղծագործական մտքի տեր մարդ։ Ստեղծագործության մեջ տիրապետողը գլուխն է։ Այստեղ ռեժիսորը վզնոցով է, հետ տարված մազերով, պարզած գլխով։ Թույլ նշմարվող ժպիտը լուսավորում է նրա դեմքը՝ բացահայտելով բնավորությունը ։
Տրետյակովյան պատկերասրահի ուղեցույցում գրված է․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արա Սարգսյանի դիմաքանդակներ Կատեգորիա:Բրոնզե արձաններ Կատեգորիա:Դիմաքանդակ Կատեգորիա:1954 քանդակներ
(1020) Արկադիա
(1020) Արկադիա (Arcadia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1924 թվականի մարտի 7-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,789006 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6689 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9091 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1701,27 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211607 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,06° անկյուն։
Արկադիա աստերոիդը պատկանում է Լիբերատրիքսի աստերոիդների ընտանիքին, որը տեղաբաշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիբերատրիքսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1924 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Յոզո Շիմունովիչ
Յոզո Շիմունովիչ (Jozo Šimunović, jǒːzo ʃimǔːnoʋitɕ, ), խորվաթ պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, Շոտլանդիայի առաջնության «Սելտիկ» ակումբի պաշտպան։
Վաղ կարիերա
Սիմունովիչը սկսել է ֆուտբոլով զբաղվել 7 տարեկանից իր հայրենի Գորնյա Լոմնիցա գյուղում։ 12 տարեկանում տեղափոխվել է Զագրեբի «Դինամո» ։
Դինամո Զագրեբ
Սիմունովիչն իր նորամուտը Զագրեբի «Դինամոյի» կազմում կատարել է 2013 թվականի մարտի 16-ին՝ փոխարինման դուրս գալով «Ինստրա 1961» դեմ խաղի 90-րդ րոպեին ։ 2013 թվականի մարտի 30-ին նա խփել է իր առաջին գոլը «Դինամոյի» կազմում՝ գրավելով «Զադարի» դարպասը ։ Նա մասնակցել է «Սպլիտ» ակումբի դեմ ամբողջ խաղին, որն անցկացվել է Խորվաթիայի գավաթի խաղարկության շրջանակներում 2015 թվականի մայիսի 20-ին և ավարտվել է 4։2 հաշվով հօգուտ «Դինամոյի» ։
Սելտիկ
Հուլիսի 13-ին և 14-ին Սիմունովիչը Թվիթերի իր էջում հայտարարել է, որ ինքը 9 շաբաթ է անցկացրել Բելգրադում ապաքինվելու համար և պետք է վերադառնա Գլազգո այդ շաբաթ, և հերքել է այն լուրերը, թե ինքը պետք է հեռանա «Սելտիկից» և միանա «Տորինոյին» ։ 2016 թվականի օգոստոսի 30-ին Սիմունովիչը, չնայած իր հայտարարությանը, ուղևորվել է Թուրին՝ բժշկական զննություն անցնելու «Տորինոյում» ։ Չնայած բժշկական զննություն անցնելուն՝ հաջորդ օրը հայտարարվել է, որ տեղափոխություն չի կայանա, որովհետև երկու ակումբները չեն կարողացել համաձայնության գալ ։ Սիմունովիչը Թվիթերի իր էջում հայտարարել է, որ ինքը լիովին առողջ է և կարող է կենտրոնանալ «Սելտիկի» հետ մարտահրավերների հաղթահարման վրա ։ 2016 թվականի սեպտեմբերի 18-ին նա իր երկար սպասված վերադարձը կատարեց՝ մասնակցելով «Ինվերնեսի» դեմ խաղին, որն ավարտվել է 2։2 հաշվով ։
Սիմունովիչը վերականգնվել է թիմում և պատշաճ համագործակցություն սկսել Էրիկ Սվիատչենկոյի հետ կենտրոնական պաշտպանության գծում՝ անցկացնելով ինը հաջող խաղ ։ Այս ընթացքում նա «Սելտիկի» կազմում մասնակցել է «Աբերդինի» դեմ հաղթական խաղին (3։0) 2016 թվականի Շոտլանդիայի լիգայի գավաթի եզրափակչում նոյեմբերին և գոլային փոխանցում կատարել Թոմ Ռոգիչին, որը խփել է «Սելտիկի» առաջին գոլը ։ Գավաթի եզրափակչում հաղթելուց հետո նա Sportske novosti խորվաթական թերթին ասել է. «Դա իսկապես ֆենոմենալ էր։ Մթնոլորտը սովորաբար հիանալի էր մեր խաղերում, բայց այս անգամ այն բացառիկ էր, որովհետև դա ակումբի 100-րդ տիտղոսն էր» ։ 2017 թվականի մարտին Սիմունովիչը խփել է իր առաջին գոլը «Սելտիկում»՝ գրավելով «Դանդիի» դարպասը 2։1 հաշվով ավարտված խաղում, իսկ ակումբը 25 միավորով առաջ է անցել երկրորդ տեղը գրաված «Աբերդինից», ինչպես և նրանք ավարտել են լիգայի 48-րդ առաջնությունը ։ Հետագայում ապաքինվելով վնասվածքներից՝ Սիմունովիչը «Սելտիկում» խաղացել է պաշտպանության կենտրոնում Դադրիյք Բոյատայի հետ միասին։
2017 թվականի սեպտեմբերի 11-ին նա ստորագրել է նոր քառամյա պայմանագիր, որը կավարտվի 2021 թվականի հունիսին ։
Միջազգային կարիերա
Սիմունովիչը Խորվաթիան ներկայացրել է երիտասարդական բոլոր մակարդակներում ։ Նա եղել է Խորվաթիայի մինչև 17, 19 և 21 տարեկանների թիմերի ավագը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորվաթ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սելտիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դինամո Զագրեբի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Սուզանա Վիեյրա
Սուզանա Վիեյրա (Susana Vieira, լրիվ անունը՝ Սոնյա Մարիա Վիեյրա Գոնսալվիշ (Sônia Maria Vieira Gonçalves), ), բրազիլացի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Հեռուստատեսությունում իր նորամուտը կատարել է 1962 թվականին։ Խաղացել է 50-ից ավել սերիալներում։
Առաջին անգամ ամուսնացել է ռեժիսոր Ռեժիս Կարդոզի հետ։ Սակայն համատեղ կյանքը չի հաջողվել, և զույգը բաժանվել է։ Այդ ամուսնության ընթացքում նրանք ունեցել են որդի՝ Ռոդրիգոյին։ Երկրորդ ամուսինը պրոդյուսեր էր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Լա Տյուրբի
Լա Տյուրբի (La Turbie), համայնք Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ երկրամասի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Նիցցայի շրջանի Բոսոլեյ կանտոնում ։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Վիլֆրանշ սյուր Մեր կանտոնի կազմում (Գրաս շրջան)։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 7.42 կմ², բնակչությունը՝ 3155 մարդ (2006) աճի միտումով։ 3179 մարդ (2012), բնակչության խտությունը՝ 428,4 մարդ/կմ²։
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 3194 մարդ, 2012 թվականին՝ 3179 մարդ.
Բնակչության թվաքանակի դինամիկան ։
Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 2137 բնակիչներից 1552-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 585-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 72.6 %, 1999 թվականին եղել է 71.4 %): Աշխատունակ տարիքի 1552 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 1448-ը (795 տղամարդ և 653 կին), 104 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (50 տղամարդ և 54 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 585 ոչ ակտիվ բնակիչներից 204-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 194-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 187-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով .:
2010 կոմունայում հաշվառված են եղել 1301 հարկատու տնային տնտեսություններ, որտեղ ապրում էր 3139,5 մարդ։ Մեկ հարկատուին բաժին ընկնող շահույթը կազմել է 26 հազար 659 եվրո .:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Պետրովսկոե (գյուղ, Օկտյաբրսկի գյուղական խորհուրդ)
Պետրովսկոե (Петрівське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պետրովսկոե գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։
Տարպեյան ժայռ
Տարպեյան ժայռ (, Rupe Tarpea), ուղղաձիգ ժայռ Կապիտոլիում բլրի հարավային գագաթին, որից երևում է Հռոմի ֆորումը։ Հռոմեական Հանրապետության ժամանակաշրջանում ժայռը մահապատժի վայր էր։ Մարդասպանները, դավաճանները, ստրուկները մահվան դատապարտվելիս ցած էին նետվում այնտեղից ։ Ժայռի բարձրությունը 25 մետր էր ։ Կար նաև կարծիք, որ նման պատիժներ կիրառվել են նաև հաշմանդամների, հոգեկան հիվանդների նկատմամբ, սակայն դրա վերաբերյալ վստահելի աղբյուրներ չկան։
Պատմություն
Ըստ վաղ հռոմեական պատմական աղբյուրների, երբ սաբինների առաջնորդ Տիտուս Տացիուսը հարձակվում է Հռոմի վրա, Կապիտոլիում բլրի կառավարիչ Սպուրիուս Տարպեիուսի դուստրը՝ Տարպեյան, դավաճանելով հռոմեացիներին, բացում է քաղաքի դարբասները։ Ըստ Տիտոս Լիվիոսի Առաջին գրքի (Ab Urbe Condita), սաբինները մտնելով միջնաբերդ, սպանում են նրան՝ նետելով ժայռից ։ Նրա մարմինը ամփոփվում է այն ժայռում, որը ներկայումս կրում է նրա անունը։ Անկախ նրանից այդպես է եղել, թե ոչ, բայց ժայռն այդպես է անվանվել նրա նենգության պատճառով ։
Մ. թ. ա. 500 թվականին Հռոմի յոթերորդ թագավոր Լուկիոս Տարքվինիոս Գոռոզը հարթեցնում է ժայռի գագաթը՝ քանդելով սաբինների սրբավայրերը։ Ապա բլրի երկու գագաթների միջև կառուցում է Յուպիտեր Կապիտոլիումի տաճարը։ Մ. թ. ա. I դարում, Լուցիոս Կոռնելիուս Սուլլայի ժամանակաշրջանում ժայռը գործածվել է մահապատիժների համար ։
Տարպեյան ժայռից ցած նետվելը, որոշ տեսանկյունից, ավելի վատ էր քան մահը, քանի որ այն իր մեջ կրում էր ամոթի խարանը։ Վերջին մահապատիժն այստեղ տեղի է ունեցել 43 թվականին Կլավդիոս կայսեր օրոք։ Հետագայում՝ արգելվում է։
Ուշագրավ զոհեր
Այս պատժի մեջ ընդգրկված զոհերն են ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հռոմի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Հին Հռոմի ճարտարապետություն
Աբդլմսեհ Արծրունի (նահատակ)
Աբդլմսեհ Արծրունի (ծննդյան ու մահվան թվականներն անհայտ, 11-րդ դար), նահատակ, պռտուկյուրոպաղատ Աբդլմսեհ Արծրունու ազգակիցը, Արծրունիների իշխանական տոհմից։ Աբդլմսեհը նահատակվել է մանուկ հասակում։ Իր բազուկը իբրև մասունք պահվում էր Աղթամարում (11-րդ դար) ։
Թովմա Արծրունին գրում է՝"«... և զբազուկ սուրբ մարտիրոսին տղային Աբդլմսէհի, ազգակցի և անվանակցի պռտուկուրապաղատին»" Նույնը բառացի կրկնվում է Սամուել Անեցու «Հաւաքմունք ի գրոց պատմագրաց» պատմական երկում (էջ 31)։ Հրաչյա Աճառյանը իր Հայոց անձնանունների բառարանում գրում է՝"- Թեև վստահ ենք, որ այս «տղան» հրեա Աբդլմսեհն է, բայց «ազգակցի» ասելուց կարելի է ենթադրել, որ թերևս տարբեր անձ է։"
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցու սրբեր Կատեգորիա:Արծրունիներ
Դաշտամկներ
Դաշտամկներ, կրծողների կարգի համստերանմանների ընտանիքի ենթաընտանիք։
Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը 10-12, երբեմն՝ մինչև 36 սմ է, պոչինը՝ մոտ մարմնի կեսը։ Կտրիչները և աղորիքները մշտապես աճում են։ Դաշտամկների մեծ մասն ապրում է գաղութներով՝ վարելահողերում, թփուտներում, այգիներում, քարակույտերում և այլուր։ Փորում են խոր բներ։ Ակտիվ են ամբողջ տարվա ընթացքում։
Տարածում
Հայաստանում տարածված են թփուտային դաշտամուկը, հասարակական դաշտամուկը, ձնային դաշտամուկը, սովորական դաշտամուկը և այլն, որոնք տարածված են Ստեփանավանի, Ալավերդու, Նոյեմբերյանի, Գորիսի, Վեդու և այլ շրջաններում։
Նշանակությունը
Մի շարք վարակիչ հիվանդությունների (ժանտախտ, տուլարեմիա, Վարակիչ դեղնախտ և այլն) հարուցիչների բնական կրողներ են։ Որոշները (Մշկառնետ, ջրային դաշտամուկ) մորթարդյունագործության օբյեկտ են։
Կատեգորիա:Համստերանմաններ Կատեգորիա:Դաշտամկներ
Քերոլ Լոմբարդ
Քերոլ Լոմբարդ (Carole Lombard, իսկական անուն ազգանունը` Ջեյն Էլիս Փիթերս, ), ամերիկացի դերասանուհի, ներկայացված է եղել Օսկար կինոմրցանակի, ընդգրկված է Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 մեծագույն աստղերի ցանկում 23-րդ տեղում։
Հոր կողմից գերմանական արմատներ ունի, իսկ մոր կողմից` անգլիական։ Ճանաչում է ձեռք բերել 1930-ական թթ. հանդես գալով Հոլիվուդյան մի քանի դասական ֆիլմերում կատակերգական դերերով, դրանցից առավել նշանավորը «Իմ ծառա Գոդֆրի» ֆիլմում Այրին Բալաքի դերն է, որի համար նա ներկայացվել է Օսկարի։ Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում բացվել է նրա անվան աստղ` համար 6930։
Ամուսնացած է եղել նշանավոր դերասան Կլարկ Գեյբլի հետ։
Մահացել է 1942 թվականին ինքնաթիռի վթարի ժամանակ։ Վթարի հետևանքով մահացել են ինքնաթիռում գտնվող բոլոր 22 մարդիկ։ Թաղված է Գլենդելի Ֆորեսթ-Lաուն գերեզմանատանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ավիավթարից զոհվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Աբդլմսեհ Արծրունի (այլ կիրառումներ)
Աբդլմսեհ Արծրունի անունով իշխանական ծագման անձինք են՝
Նժդեհի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Նժդեհ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 1 հուշարձան (1 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Ռեքս Ստաուտ
Ռեքս Տոդհանթեր Ստաուտ (Rex Todhunter Stout, ), ամերիկացի գրող, դետեկտիվ վեպերի հեղինակ, Նիրո Վուլֆի մասին վիպաշարի ստեղծող։
Կենսագրություն
Դպրոցն ավարտելուց հետո Ռեքս Ստաուտն ընդունվել է Կանզասի համալսարան, սակայն շուտով թողել է այն ու հավաքագրվել ռազմական նավատորմում։ Որպես նավի փոքրավոր ծառայել է «Մայֆլաուեր» նավում, որ պատկանել է ԱՄՆ նախագահ Թեոդոր Ռուզվելտին ։
1913 թվականին Ռեքս Ստաուտը հրատարակում է իր առաջին դետեկտիվ վեպը՝ «Նրա արգելված ասպետը»։ 1914 թվականին Ռեքս Ստաուտը տպագրում է «Անդերի տակ» վեպը, որ գրված էր արկածային գրականության ոճով։ 1915 թվականին լույս է տեսնում նրա երրորդ վեպը՝  «Մրցանակներ արքայազների համար», որում որոշ չափով դարձել է նախորդի շարունակությունը։ Դրանից հետո Ռեքս Ստաուտը ոչինչ չի գրել ավելի քան տասը տարի։
Իր գրական գործունեության մասին նա ասել է. «''Վեպերը լավ էին ընդունում, սակայն ես անմիջապես հասկացա երկու բան. ես լավ հորինող եմ, բայց մեծ գրող երբեք չեմ դառնա''»։
1934 թվականին Ռեքս Ստաուտը տպագրում է «Ֆեր Դե Լանս» վեպը, որում առաջին անգամ հայտնվում են դետեկտիվ Նիրո Վուլֆ ու նրա օգնական Արչի Գուդվինը (ում անունից էլ պատմվում է)։ Վեպի շնորհիվ Ռեքս Ստաուտը մեծ ժողովրդականության է արժանանում։ Հետագայում նա Նիրո Վուլֆի ու Արչի Գուդվինի մասին գրում է ևս 32 վեպ և 40 վիպակ ։
1935 թվականին Ռեքս Ստաուտը գրում է Վուլֆի ու Գուդվինի մասին երկրորդ վեպը՝ «Վախեցած տղամարդկանց լիգա»։
Քիմ Էնգելբրեհթ
Քիմ Էնգելբրեհթ (Kim Engelbrecht, ), հարավաֆրիկացի դերասանուհի ։
Կենսագրություն
Քիմ Սյուզանա Էնգելբրեհթը ծնվել է 1980 թվականի հունիսի 20–ին Քեյփթաուն քաղաքում։ Սովորել է տարրական «Valhalla», միջին «Elsie`s River» և «Belhar Senior» դպրոցներում։
Ռեքս Ստաուտ
Հասարակական գործունեություն
1925 թվականին Ռեքս Ստաուտը դարձել է Քաղաքացիական ազատությունների պաշտպանության ամերիկյան միության Գրաքննության հարցերով ազգային խորհրդի անդամ։ 1926 թվականին մասնակցել է The New Masses մարքսիստական գրական ամսագրի հիմնադրմանը, սակայն հեռացել է, երբ ակնհայտ է դարձել նրա կոմունիստական ուղղվածությունը։ 1926-1928 թվականներին եղել է «Vanguard Press» հրատարակչատան առաջին նախագահը. այնտեղ հիմնականում հրատարակվել են ձախակողմյան հեղինակների գեղարվեստական, քաղաքական ու գիտական աշխատություններ։
Քիմ Էնգելբրեհթ
Կենսագրություն
1994 թվականին կատարել է երկրորդական դեր «Սարասարա» ֆիլմում, որի համար ստացել է «Golden Globes Italy» մրցանակ «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում ։
Ռեքս Ստաուտ
Հասարակական գործունեություն
Միևնույն ժամանակ նա շարունակել է ստեղծագործել։ Վուլֆի ու Գուդվինի մասին գրքերից բացի Ռեքս Ստաուտը գրել է մի քանի վեպեր ու վիպակներ այդ շարքի երկրորդական հերոսների՝ տեսուչ Կրեմերի, Տեկումսե Ֆոքսի ու այլոց մասին։
Քիմ Էնգելբրեհթ
Կենսագրություն
2014–ից 2015 թվականներին նկարահանվել է Դոմինիոն հեռուստասերիալում    ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի դերասաններ
Ռեքս Ստաուտ
Հասարակական գործունեություն
Պատերազմից հետո հանդես է եկել ՄԱԿ-ի ուժեղացման օգտին ու միջուկային զենքի օգտագործման դեմ:Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն Էդգար Գուվերի ղեկավարությամբ ակտիվորեն հետևել է նրան, հատկապես մակքարտիզմի ժամանակ, որի դեմ Ստաուտը հանդես է եկել Ամերիկայի հեղինակների լիգան գլխավորելու ընթացքում, ինչպես նաև հետագայում։ ՀԴԲ կողմից Ստաուտի դեմ հարուցված գործերի մեկ երրորդը նյութ են ծառայել հեղինակի՝ 1965 թվականին գրված «Դռան զանգ» գրքի համար։ Հակամակքարտիստական գործունեության հետաքննության հանձնաժողովի նախագահ Մարտին Դայեսը նրան անվանել է կոմունիստ, ինչին Ստաուտը պատասխանել է. «''Ես ատում եմ կոմունիստների ձեզնից ոչ պակաս, սակայն մեր միջև մի տարբերություն կա. ես գիտեմ, թե ինչ է կոմունիստը, իսկ դուք՝ ոչ''» ։ Ատելով կոմունիզմը՝ Ռեքս Ստաուտը գրել է մի շարք հակակոմունիստական ստեղծագործություններ և նույնիսկ հանդես է եկել Վիետնամի պատերազմի օգտին։
1975 թվականին Ռեքս Ստաուտը հրատարակել է իր վերջին վեպը՝ «Ընտանեկան գործ», որի գլխավոր հերոսներն են Նիրո Վուլֆն ու Արչի Գուդվինը։
Ռեքս Ստաուտը մահացել է 1975 թվականի հոկտեմբերի 27-ին ։
Ներդրումը համաշխարհային գրականության մեջ
Ռեքս Ստաուտի գրքերը թարգմանվել են 35 լեզուներով և հրատարակվել 70 000 000 օրինակ ընդհանուր տպաքանակով ամբողջ աշխարհում։ Ռեքս Ստաուտի դետեկտիվ վեպերում վառ արտահայտվել են 1930-1970-ական թվականներին ԱՄՆ-ում տիրող բարքերը, քննարկվել են հասարակական այնսպիսի խնդիրներ, ինչպիսիք են՝ ռասայական անհավասարաությունը («Մեռնելու իրավունք», 1964) և ՀԴԲ միջամտությունը սովորական մարդկանց կյանքին («Դռան զանգը», 1965), ինչի պատճառով նա ինքը տառապել է երկար ժամանակ։ Նիրո Վուլֆի մասին վեպերի շարքը համարվում է համաշխարհային դետեկտիվ գրականության բարձունքներից մեկը։ Դրանցում հեղինակն արտացոլել է իր աշխարհայացքը, աշխարհի ընկալումը, որ հիմնված են մարդասիրական սկզբունքների վրա։ «Որտեղ Կեսարն արնաքամ էր լինում» (1938) վեպն ընդգրկվել է «20-րդ դարի 100 լավագույն դետեկտիվ վեպերն ըստ Դետեկտիվ գրականության առևտրականների անկախ ասոցիացիայի» ցանկում ։
Մատենագրություն
Ցանկը ներկայացված է ըստ հերոսների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Դետեկտիվ ժանրի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Կանզասի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ
Ռուսաստանի հայկական թատրոն
Ռուսաստանում դեռևս 1830-ական թթ.-ին Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանի և համալսարանի հայ ուսանողները կազմակերպել են հայերեն և ռուսերեն ներկայացումներ։ 1858 թ.-ին հիմնադրվել է Լազարյան ճեմարանի թատրոնը (հիմնադիրներ՝ Վաղարշակ Շահխաթունյան, Նիկողայոս Փուղինյան, Սեդրակ Մանդինյան և ուրիշներ)։ 1921 թ.-ին Լազարյան ճեմարանը վերածվել է Հայ մշակույթի տան, որտեղ գործել է Հայկական պետական դրամատիկական ստուդիան (1921-1941 թթ.)։
1830-ական թթ-ին սկզբնավորվել է Նոր Նախիջևանի հայկական թատրոնը, որը տարբեր անուններով գործել է մինչև 1990-ական թթ.։ Ձևավորվել են Ղզլարի (1859 թ.) Աստրախանի (1860-ական թթ.) հայկական թատրոնները։ Թատրոններ են հիմնվել նաև Դոնի Ռոստովում (1919 թ.), Ստավրոպոլում (1920 թ.), Կիսլովոդսկում (1921 թ.), Սոչիում (1925 թ.) և այլուր։ 1922-1930 թթ.-ին գործել է Մոսկվայի հայկական թատրոնը (ղեկ.՝ Կ. Դեյկ). դերասաններից էին Հարություն Թրագոշյանը, Անահիտ Մասչյանը, Արտեմ և Մարիամ Մոճոռյանները, Պ. Գարգաշյանը և ուրիշները։ Ռուսաստանում նշանակալի գործունեություն են ծավալել նաև դերասաններ և ռեժիսորներ Եվգենի Վախթանգովը, Գեորգի և Արշակ Բուրջալյանները, Ռուբեն և Եվգենի Սիմոնովները, Նիկիտա Բալիևը, Քրիտափոր Պետրոսյանը, Ռուբենս Չինարովը (Ռուբեն Մսերյան), Վալերի Բեբուտովը, Թամարա Օգանեզովան, Ռուբեն Աղամիրգյանը, Նինա Տեր-Օսիփեանը, Արմեն Ջիգարխանյանը, Մարիա Փափագյանը, թատերագետներ Ալեքսեյ Ջիվելեգովը, Գրիգոր Բոյաջիևը, Գևորգ Գոյանը, դերասան և ասմունքող Սուրեն Քոչարյանը, կրկեսի արտիստներ Լեոնիդ ենգիբարյանը, Հարություն և Հմայակ Հակոբյանները, Ստեփան Իսահակյանը և ուրիշներ։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայկական թատրոններ
Մոսկվայի պետական համալսարանի գիտական գրադարան
Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարանի գիտական գրադարան (Научная библиотека Московского государственного университета имени М. В. Ломоносова), համընդհանուր գրադարան Մոսկվայի պետական համալսարանում։ Մոսկվայի համալսարանի գրադարանը Ռուսաստանի ամենահին հանրային գրադարանն է, որը հիմնադրվել է 1755 թվականին։ Ֆոնդերը ներառում են ավելի քան 10 միլիոն օրինակ։ Հանդիսանում է Ռուսաստանում տպագրված տպագրության պարտադիր կրկնօրինակի ստացողը։
Հանդիսանում է Ռուսաստանում թողարկված տպագրական հրատարակությունների կրկնօրինակների ստացողը։ Հիմնադրամի միջոցներով են պահպանվում ազգային գիտության և ականավոր գործիչների, համալսարանական դասախոսների ավելի քան 50 անձնական գրադարաններ։ Գրադարանի կառույցում է գտնվում ՄՊՀ-ի հիմնարար գրադարանը և ֆակուլտետները սպասարկող բաժինները։
Պատմություն
Գրադարանը և համալսարանի բոլոր գիտական գրասենյակներն ու լաբորատորիաները գտնվում էին Հարության դարպասի մոտ գտնվող տան մեջ։ Սկզբում գրադարանը չուներ իր սեփական տարածքը։ Երբեմն դասախոսություններ են կատարվել այնտեղ, այն նաև ծառայել է որպես թանգարան։ Մոսկվայի համալսարանին նվիրաբերված «բոլոր թանկարժեք նվերներն ու ձեռքբերումները» գտնվում են այնտեղ, այն նաև պարունակում է ֆիզիկայի աշխատասենյակի գործիքներ և սարքավորումներ։ 1770 թվականին գրադարանը ունեցել է իր սեփական տարածքը։
Գրադարանի բացումից մինչև Ռումյանցևի թանգարանի բացումը (1861 թ.) Մոսկվայի համալսարանի գրադարանը Մոսկվայի միակ հանրային գրադարանն էր, որը բաց էր բոլոր «ընթերցողների սիրահարների» համար։
Սկզբում գրադարանի աշխատակիցներն էին գրադարանավարը, տնօրենը (սովորաբար նշանակվում է համալսարանի դասախոսների շարքից), երկրորդ գրադարանավարը (մագիստրոսների շարքերից) և կուստոսը (ուսանողների շարքից)։ Առաջին «ավագ գրադարանավարը» գրող Մ. Մ. Խերասկովն էր, որը համալսարանի դասախոս էր նշանակել Ի. Ի. Շուվալովին գրադարանին հետևելու և համալսարանի տպարանին ուղղորդելու համար։
1812 թվականի հրդեհը այրել էր գրեթե ամբողջ գրադարանը (ավելի քան 20 հազար հատոր), ավերվել էր համալսարանի մասնաշենքը և ուսումնական գրադարանը ամբողջովին խարխլվել էր։ Մնացել է գրքերի միայն մի փոքր մասը. ամենից հազվագյուտ հանդիպող գրքերի 51 օրինակ և 1812 թվականի օգոստոսի վերջին ուղարկված Նիժնի Նովգորոդի համալսարանի ուղարկած 12 հնագույն ձեռագրերը։ Ռուսաստանի 1812 թվականի Հայրենական պատերազմի ավարտից հետո գիտական խորհուրդը որոշում կայացրեց հանրությանը դիմել՝ «գրքերի հնարավոր նվիրատվության, կամ այլ կերպ ասած, վաղաժամկետ վերականգնելու համար», որը հրատարակվել է «Մոսկովսկի վեդոմոստի» թերթում հրապարակված «Բոլոր կրթության սիրահարներին» կոչով (12.7.1813) :
1813 թվականին սկսվեց գրադարանի վերականգնումը։ 1822 թվականից մինչև 1832 թվականը գրադարանի տնօրենն էր Ֆ. Ֆ. Ռեյսը։ Նա ստեղծել է այբբենական և համակարգված գրացուցակ։ Գրադարանն առայժմ օգտագործում է Ռեյսի կողմից մշակված գրադարանային դասակարգումը։ 1901 թվականին բացվեց Մոխովոյի փողոցի Հիմնարար գրադարանի առանձին շենքը։
2005 թվականին Լոմոնոսովի պողոտայի 27 հասցեում բացվեց ՄՊՀ-ի նոր գրադարանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարան Կատեգորիա:Համալսարանական գրադարաններ
Ռաֆիկ Ավետիսյան
Ռաֆիկ Գագիկի Ավետիսյան, (մարտի 5, 1975, Կարմիրգյուղ, (այժմ՝ ՀՀ Գեղարքունիքի մարզում), հայ ազատամարտիկ-հրամանատար, ՀՀ բանակի ավագ լեյտենանտ (1999)։
Կենսագրություն
2000 թվականին ավարտել է Գավառի ինդուստրիալ-մանկավարժական տեխնիկումը, իսկ 1998 թվականին՝ ՀՀ ՊՆ ուսումնական կենտրոնի հրամանատարական դասընթացները։ 1989-1994 թվականներին Գավառի կամավորական ջոկատի, ապա՝ № զորամասի կազմերում (վաշտի հրամանատար) մասնակցել է ՀՀ Վարդենիսի ինքնապաշտպանական ու Քարվաճառի (Օմարի լեռնանցք) ազատագրական մարտերին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ հրամանատարներ Կատեգորիա:Մարտի 5 ծնունդներ Կատեգորիա:1975 ծնունդներ
Թույա ճապոնական
Թույա ճապոնական, նոճազգիների ընտանիքի, թույա ցեղի բույս։
Այվազյան
Այվազյան, հայկական ազգանուն ։
Թույա ճապոնական
Նկարագրություն
Ծառ է՝ մինչև 18, երբեմն՝ 35 մ, բարձրությամբ, ունի լայն բրգաձև սաղարթ։ Իր հայրենիքում 300 տարեկան հասակում հասնում է մինչև 35 մ բարձրության։ Կեղևը կարմրադարչնագույն է, նուրբ, երկայնակի ուղղությամբ անջատվող։ Տերևները ոչ անփայլ կանաչ են, տափակ։ Կոներն օվալաձև են, 8-10 մմ, 5-6 զույգ թեփուկներով։
Պավել Ռիկով
Պավել Սերգեևիչ Ռիկով (Павел Сергеевич Рыков, ), խորհրդային հնագետ, պատմաբան, թանգարանային աշխատող և երկրաբան, պրոֆեսոր։
Թույա ճապոնական
Տարածվածություն
Բնական պայմաններում հանդիպում է Ճապոնիայում, Հոնդո կղզու լեռներում, 1000-1800 մ բարձրության վրա, խառը անտառներում։ Մշակվում է ամենուրեք։ Էկոլոգիական խումբը՝ VI: Լավ է աճում Երևանի բուսաբանական այգում, որտեղ կան միայն երիտասարդ բույսեր։ Իջևանի մերձարևադարձային բույսերի դենդրարիում կան խոշոր պտղաբերող բույսեր։
Պավել Ռիկով
Սարատովի համալսարանի պրոֆեսոր (1922), ՆՄՊՊԱ անդամ (1931), Արվեստագիտության պետական ակադեմիայի անդամ (1932)։
Թույա ճապոնական
Կիրառություն
Մշակության հավանական շրջանը՝ 3ա, 9-10, 12-13, 18-25, 28, 30-32 :
Պավել Ռիկով
Կենսագրություն
Ծնվել է հաշվապահի ընտանիքում։
Թույա ճապոնական
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նոճազգիներ
Պավել Ռիկով
Կենսագրություն
Ավարտել է Մոսկվայի 4-րդ գիմնազիան, ապա՝ Մոսկվայի համալսարանի պատմա-բանասիրական ֆակուլտետը, որտեղ սովորել է 1905-1910 թվականներին, ինչպես նաև միաժամանակ Մոսկվայի հնագիտական ինստիտուտը, որտեղ ունկնդիր է եղել 1907-1910 թվականներին։ Աշակերտել է Վասիլի Գորոդցովին։
1920 թվականից Սարատովում սկսել է աշխատել համալսարանում՝ դոցենտ և հնագիտության ամբիոնի վարիչ (իր նախաձեռնությամբ հիմնադրվել է մանկավարժական ֆակուլտետին կից), պրոֆեսոր (հաստատվել է 1922՝ թվականինմագիստրոսական քննությունների հանձնմամբ), մանկավարժական ֆակուլտետի դեկան (1924-1927 թվականներին, տեղակալ՝ 1923 թվականից), ռեկտորի տնտեսական աշխատանքի գծով տեղակալ (մինչև 1932 թվական), 1935 թվականին արվեստի ֆակուլտետի վերականգնումից մինչև իր ձերբակալությունը՝ ֆակուլտետի առաջին դեկան և Հին աշխարհի պատմության և հնագիտության ամբիոնի վարիչ ։ Կոմունիստական կուսակցության անդամ է եղել 1930 թվականից։
1924 թվականից՝ Նիժնի-Վոլժսկի երկրամասագիտության ինստիտուտի տնօրեն, 1931 թվականից՝ պրոֆեսոր, 1932 թվականից՝ Սարատովի մանկավարժական ինստիտուտի համընդհանուր պատմության ամբիոնի վարիչ (ստեղծվել է 1931 թվականին՝ Սարատովի համալսարանի մանկավարժական ֆակուլտետի հիման վրա)։
Նախաձեռնել է Սարատովում (1922 թվականին) Հարավվոլգյան մարզի ուսումնասիրության երկրագիտական ինստիտուտի (մինչև 1924 թվականը՝ Գիտահետազոտական հնագիտական ինստիտուտ) հիմնադրումը և եղել նրա անփոփոխ տնօրենը (մինչև 1937)։ Եղել է Սարատովի մարզային երկրագիտական թանգարանի տնօրեն (1922-1937), ազգագրագետ, պրոֆեսոր Բ. Մ. Սոկոլովի իրավահաջորդը։
Կալմիկիայի առաջին ազգային թանգարանի (1931) հիմնադիրն է եղել։ Տարիներ շարունակ եղել է Սարատովի երկրագիտական ընկերության նախագահը։
Ձերբակալվել է 1937 թվականի օգոստոսի 14-ին ։ 1938 թվականի հունվարի 24-ին Սարատովում ԽՍՀՄ զինված ուժերի գերագույն խորհրդի արտագնա նստաշրջանում դատապարտվել է 10 տարվա ճամբարների։ Մահացել է Վլադիոստոկի ուղղիչ-աշխատանքային ճամբարում։
Արդարացվել է հետմահու 1956 թվականին։
Ընտանիք
Կինը՝ Նադեժդա Ալեքսանդրովնա Ռիկովա։ Ունեցել են երկու երեխաները՝ Սերգեյ, Ելենա։
Մատենագիտություն
Հրատարակել է ավելի քան 70 գիտական աշխատություններ։
Այվազյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Մաքսիմիլիան ֆոն Շենկենդորֆի հուշարձան
Մաքսիմիլիան ֆոն Շենկենդորֆի հուշարձան (Памятник Максимилиану фон Шенкендорфу), Մաքսիմիլիան ֆոն Շենկենդորֆի հուշարձանը Սովետսկ քաղաքում՝ նախկին Տիլզիտ։ Տեղակայված է եղել Բարեկամության փողոցում։ Մինչև մեր օրեր պահպանվել է պատվանդանը, որի վրա 1967 թվականից գտնվում է Լենինի հուշարձանը։
Պատմություն
1890 թվականին Տիլզիտի հրապարակում, որը կրում է բանաստեղծի անունը, տեղադրվել է Մաքսիմիլիան ֆոն Շենկենդորֆի բրոնզե հուշարձանը, որի քանդակագործը Մարտին Էնգելկեն էր։ Հուշարձանի տակ տեղադրվել է պարկուճ՝ ստորագրված կայսր Վիլհելմ II-ի կողմից։ 1944 թվականի հոկտեմբերին, կապված Կարմիր բանակի մոտեցման հետ կապված, հուշարձանը ապամոնտաժվել և տեղափոխվել է անհայտ ուղղությամբ, այժմ կորել է։ Վերջին անգամ հուշարձանը տեսել են Բրաունսբերգի (Լեհաստանի տարածք) երկաթուղային պլատֆորմում։ Հուշարձանի որոնման աշխատանքներն արդյունք չեն տվել։ Սակայն հուշարձանի պատվանդանը կանգնած է մնացել մինչև 1960-ական թվականների կեսը, որի վրայի գրությունը մաշվել է ։
Նկարագրություն
Բանաստեղծը հուշարձանում ներկայացված էր սպայի հագուստով և բաց գլխով, աջ ձեռքը բարձրացրած դեպի երկինք, կարծես երդվում է կայսրին և հայրենիքին, ձախ ձեռքում բանաստեղծություններով իր գիրքն էր։ 2,8 մետր բարձրությամբ բրոնզե ֆիգուրը տեղադրված էր վարդագույն գրանիտից պատվանդանի վրա։
Հետաքրքիր փաստեր
1970-ական թվականների կեսերին հուշարձանի տեղում Սովետսկ քաղաքի ցելյուլոզայի և թղթի գործարանի աշխատողները հայտնաբերեցին մետաղական մի արկղ։ Գանձ գտնելու հույսը չէր հաստատվել. արկղում Մաքսիմիլիան ֆոն Շենկենդորֆի բանաստեղծությունների հատորն էր և հուշարձանի բացման գովազդային պաստառը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կալինինգրադի մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:1890 հիմնադրումներ
Սեմյոն Գուձենկո
Սեմյոն Պետրովիչ Գուձենկո (Семён Петрович Гудзенко, 5 մարտի, 1922, Կիև, Ուկրաինական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ – 12 փետրվարի, 1953, Մոսկվա, ՌՍՖՍՀ, ԽՍՀՄ), հրեական ծագմամբ ռուս բանաստեղծ։
Կենսագրություն
Սեմյոն Գուձենկոն ծնվել է 1922 թվականի մարտի 5-ին Կիևում, հրեական ընտանիքում ։ Հայրը՝ Պյոտր Կոնստանտինովիչ Գուձենկոն, եղել է ինժեներ, իսկ մայրը՝ Օլգա Իսաևնա (Իսահակի) Գուձենկոն, ուսուցչուհի ։ Ընտանիքին ապրել է Կիևի Տարասովսկայա փողոցի № 3 տանը։ 1939 թվականին Սեմյոն Գուձենկոն ընդունվել է Մոսկվայի փիլիսոփայության, գրականության և պատմության ինստիտուտ և տեղափոխվել Մոսկվա։
1941 թվականին Սերգեյ Գուձենկոն կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ, դարձել հատուկ նշանակության առանձին մոտոհրաձգային բրիգադի գնդացրորդ։ 1942 թվականին որովայնից ծանր վիրավորվել է ականի բեկորից։ Դրանից հետո նա եղել է «Суворовский натиск» ռազմաճակատային թերթի թղթակից, լուսաբանել Բուդապեշտի պաշարումն ու գրոհը, որտեղ էլ եղել է պատերազմի ավարտին։ 1945 թվականի մայիսի 12-ին պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի» II աստիճանի շքանշանով ։ Բանաստեղծությունների առաջին գիրքը լույս է տեսել 1944 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողությունների ավարտից հետո որպես թղթակից աշխատել է ռազմական թերթում։
Բանաստեղծի իսկական անունը Սարիո է իտալական այդ անունը նրան տվել է մայրը։ Երբ 1943 թվականին հրատարակում են «Знамя» և «Смена» ամսագրերը, Սեմյոն Գուձենկոն գրում է մորը. «...Մի՛ վախեցիր, եթե տեսնես բանաստեղծությունները «Սեմյոն Գուձենկո» ստորագրությամբ. դա ես եմ, քանի որ Սարիոն այնքան էլ լավ չի հնչում Գուձենկո ազգանունի հետ։ Հույս ունեմ՝ դու այնքան էլ չես նեղանա ։
Սեմյոն Գուձենկեն մահացել է 1953 թվականի փետրվարի 12-ին Մոսկվայում։ Թաղված է Վագանկովյան գերեզմանատանը։
Հիշատակ
Սեմյոն Գուձենկոյի անունով կոչվել է փողոց Խարկովում։
«Գնչուն» գեղարվեստական ֆիլմում Բուդուլայը կիթառով կատարում է երգ, որում հնչում է երեք քառատող Սոմյոն Գուձենկոյի «Իմ սերունդը» բանաստեղծությունից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Մանվել Ավուշյան
Մանվել Ռազմիկի Ավուշյան, (փետրվարի 12, 1968, Շղարշիկ, (այժմ՝ ՀՀ Արագածոտնի մարզում), հայ ազատամարտիկ, ՊԲ կապիտան (1995)։
Կենսագրություն
1986-1988 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ 1989-1994 թվականներին Բաղրամյանի կամավորական կամ Շուշիի առանձնակի գումարտակի կազմերում մասնակցել է ՀՀ Նոյեմբերյանի, Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի, Շուշիի, Ասկերանի ինքնապաշտպանական ու ազատագրական մարտերին։ Երկու անգամ վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո վերադարձել է մարտադաշտ։
Պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Փետրվարի 12 ծնունդներ Կատեգորիա:1968 ծնունդներ Կատեգորիա:Շղարշիկ գյուղում ծնվածներ
(1021) Ֆլամարիո
(1021) Ֆլամարիո (Flammario), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1924 թվականի մարտի 11-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,737809 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9589 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5167 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ֆլամարիո աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,0337 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1654,64 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,21757 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,87° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս F Կատեգորիա:1924 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դիվանագիտական առաքելություն
Դիվանագիտական առաքելություն, մշտական դիվանագիտական ներկայացուցչության տեսակ, որը գլխավորում է դեսպանորդը կամ գործերի ժամանակավոր հավատարմատարը ։ Դիվանագիտական առաքելությունը գլխավորում է դիվանագետը ռեզիդենտի հետ, որը մի քանի աստիճան ցածր է արտակարգ և լիազոր դեսպանից, և ապա ստացվում է, որ դիվանագիտական առաքելությունը համեմատած դեսպանության հետ մի քանի աստիճան ցածր է։
XIX դարում դիվանագիտական առաքելությունները հիմնվում էին փոքր երկրներում, մինչդեռ դեսպանատները բացվում էին մեծ երկրներում։
Ժամանակակից դիվանագիտական իրավունքի տեսանկյունից դեսպանատների և դիվանագիտական առաքելության իրավունքի, արտոնությունների և անձեռնմխելիության միջև որևէ տարբերություններ չկան։
Երբեմն «Դիվանագիտական առաքելություն» հասկացության տակ, հասկանում են բազմանգամյա դիվանագիտական հանձնարարականներ («հատուկ առաքելություն» կամ «արտակարգ առաքելություն» ) : Դիվանագիտական հանձնարարությունները միանվագ կատարվում են հատուկ լիազորված ներկայացուցիչների «ներկայացուցչությունների խումբ» միջազգային իրավունքի սուբյեկտի, կառավարության հանձնարարությամբ, արտաքին հարաբերությունների գերատեսչության կամ համապատասխան միջազգային կազմակերպությունների կողմից։ Օրինակ կարող է ծառայել «Յառինգ» կոչվող առաքելությունը — հանձնարարական՝ հանձնարարված ՄԱԿ-ի շվեդ դեսպան և գլխավոր քարտուղարի կողմից։ Միավորված Ազգերի Կազմակերպության անվատանգության № 242 (1967 թվական նեյեմբերի 22) բանաձևը, որը ուղղված է եղել արաբական երկրների և Իսրայելի հետ կապեր հաստատելուն ։
Ամերիկա-իրանական հարաբերություններ
Պատմություն
ԱՄՆ-ն և Իրանը դիվանագիտական հարաբերություններ են հաստատել 1883 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին տեղի է ունեցել ամերիկյան ներթափանցման ուժեղացում դեպի Իրան։ Իրանում մի շարք ամերիկյան օբյեկտներ են կառուցվել, տեղակայվել են ԱՄՆ զինծառայողները։ 1945 թվականի դեկտեմբերին կնքվեցին ամերիկա-իրանական երկու համաձայնագրեր՝ Իրանում ԱՄՆ դաշնային սեփականության օբյեկտների ցածր գնով Թեհրանին վաճառելու և լենդ-լիզին իրանական պարտքի կարգավորման մասին ։ ԱՄՆ-ի մասնակցությունը իրանական ճգնաժամի լուծմանը հանգեցրել է Իրանում Վաշինգտոնի դիրքերի ամրապնդմանը։ Սկսվող սառը պատերազմի պայմաններում ԱՄՆ-ն 1947 թվականի ապրիլին Իրանին 25 մլն դոլարի չափով վարկ է տրամադրել ամերիկյան ռազմական հանդերձանքի գնման համար, ինչպես նաև երկարաձգել է իր ռազմական խորհրդականների՝ շահի զորքերում և ժանդարմերիայում գտնվելու ժամկետը մինչև 1949 թվականը ։ ԱՄՆ-ի վարկածով՝ դրոնը MQ-4C Triton-ը թռիչք է կատարել միջազգային օդային տարածքում և չի խախտել Իրանի սահմանները։ ԱՄՆ-ն ծրագրում էր պատասխան հարված հասցնել Իրանում երեք ռազմական թիրախներին, սակայն, Դոնալդ Թրամփի հայտարարության համաձայն, նա չեղյալ հայտարարեց այդ որոշումը գրոհից 10 րոպե առաջ ։
2020 թվականի հունվարի 3-ին Դոնալդ Թրամփի հրամանով ԱՄՆ ՌՕՈՒ-ն հարվածեց Բաղդադի օդանավակայանին։ Ավիահարվածի ընթացքում սպանվել է «Ալ Քուդս» հատուկ ստորաբաժանման և Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի ղեկավար գեներալ Քասեմ Սուլեյմանին։ Ավելի վաղ ԱՄՆ-ն նախազգուշացրել էր բացարձակապես բոլոր երկրներին, որ քաղաքական ապաստան տրամադրելու դեպքում երկրին պատասխան խիստ միջոցներ են սպասում։ Արաբական գարնան և Մերձավոր Արևելքի աշխարհաքաղաքականության պատմության մասնագետ Սեթ Ջոնսը կարծում է, որ այդ սպանությունը ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հակամարտությունը նոր մակարդակի է հանում ։
Ի պատասխան 2020 թվականի հունվարի 8-ին Իրանը հրթիռային հարված հասցրեց Իրաքում ԱՄՆ ռազմական օբյեկտներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի երկկողմ հարաբերություններ Կատեգորիա:Իրանի երկկողմ հարաբերություններ Կատեգորիա:Իրան-ԱՄՆ հարաբերություններ
Տատյանա Մետաքսա
Տատյանա Խրիստոֆորովնա Մետաքսա (Татьяна Христофоровна Метакса, ), թանգարանային աշխատող, արևելագետ։ Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի վաստակավոր աշխատող (1996)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1945 թվականի օգոստոսի 21-ին Մոսկվայում, բազմազգ ընտանիքում․ հայրը հույն է, մայրը՝ ուկրաինուհի։ Դեռևս դպրոցում հետաքրքրություն է ցուցաբերել Արևելքի նկատմամբ, այդ թվում՝ Նիկոլայ Ռերիխի նկարների շնորհիվ ։ 1969 թվականին, ավարտելով Մոսկվայի Ն․ Կրուպսկայայի անվան մանկավարժական տարածաշրջանային ինստիտուտը, աշխատանքի է ընդունվել Արևելքի ժողովուրդների արվեստի պետական թանգարանում, որտեղ էլ աշխատել է հետագա կյանքում։ Սկսելով էքսկուրսավարի աշխատանքից հանրահռչակման բաժնում՝ անցել է կարիերայի աստիճաններով մինչև տնօրենի առաջին տեղակալ, իսկ 2005-2006 թվականներին ժամանակավորապես կատարել է թանգարանի գլխավոր տնօրենի պարտականությունները ։ 1997 թվականից մինչև 2019 թվականի հունիս եղել է գլխավոր տնօրենի առաջին տեղակալ։ Ներկայումս խորհրդական է։ Հատուկ հետաքրքրություն է ցուցաբերում Հնդկաստանի, Ճապոնիայի և բուդդիզմի փիլիսոփայության նկատմամբ։ Եղել է ոգեշնչողը և կազմակերպիչը մի հսկայական շարք թանգարանային ցուցահանդեսների, Արևելքի ժողովուրդների արվեստի թանգարանի ժողովրդականացնող։ 1990-ականների կեսերից ավելի քան 100 հարցազրույց է տվել տարբեր լրատվամիջոցների, այդ թվում՝ ռադիոյում, հեռուստատեսությունում և ինտերնետ-հրատարակություններում։ Օրիենտալիստիկային իր նվիրվածության համար արժանացել է Արևելքի «տիրուհու» կոչման։ Հագուստի մեջ նույնպես նախընտրում է «Արևելա-բյուզանդական» ոճը ։
Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամ է,  «Ռուսաստան-Հնդկաստան։ Խաղաղապահության Մշակույթ» մանկական ու երիտասարդական գեղարվեստական մրցույթի ժյուրիի անդամ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության մշակույթի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆոնդապահներ Կատեգորիա:Ռուս ֆոնդապահներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամներ Կատեգորիա:Ռուս արևելագետներ
A Kind of Magic
A Kind of Magic, անգլիական Քուին խմբի 12-րդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 1986 թվականի հունիսին։ Ալբոմն զբաղեցրել է 1-ին հորիզոնականը Բրիտանիայում և առաջին իսկ շաբաթվա ընթացքում վաճառվել է 100,000 օրինակով։ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում ալբոմն զբաղեցրել է միայն 46-րդ հորիզոնականը և վաճառվել է 500,000 օրինակով։ Ամբողջ աշխարհում այն վաճառվել շուրջ 14 միլիոն օրինակով և համարվում է խմբի լավագույն ստւդիական ալբոմներից մեկը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քուին խմբի ալբոմներ
Պերեդովոե (ավան, Վոլնովախսկի շրջան)
Պերեդովոե (Передове), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պերեդովոե ավանում բնակվում էր 138 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Կեղտոտ հիմնախնդիր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համացանց
Ցղունիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Ցղունի գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (2 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Սյունիք-Արցախյան ազգային տարազ
Սյունիք-Արցախյան ազգային տարազ, հայկական ազգային տարազի բաղկացուցիչ մասերից մեկը, որը պահպանվեց մինչև 20-րդ դարի վերջ և ուներ տարածման լայն շրջան՝ ընդգրկելով Սյունյաց և Արցախի լեռնային գոտիները ։
Կանացի զգեստներ
Սյունիք-Արցախում գոյություն ուներ կանացի տարազի երկու համալիր, որոնք անվանվում էին հայավարի և քաղքավարի։ Հայավարին տարածաշրջանին հատուկ ավանդական տարազն էր, իսկ քաղքավարին՝ Երևանի և Թիֆլիսի հայ կանանց տարազի որոշ մասերի ընդօրինակված տարբերակը, որը հիմնականում արտահայտված էր գլխի հարդարանքի ձևերում, և ներմուծված լինելով շուտ էլ դուրս է եկել գործածությունից։
Տեղական ավանդական համալիրը բաղկացած էր տակի և վրայի շապկից, փոխանից, պարեգոտուց (իրեքփշկանի, խըլըղ, ղաբա), գոտուց և քուլքից (ձմռանը)։
Տակի շապիկը կարվում էր սպիտակ գույնի կտավից և ի տարբերություն վրայի շապկից վզի և կրծքի բացվածքները չէր զարդարվում։ Վրայի շապիկը կարվում էր կարմիր գույնի կտավից կամ մետաքսյա կտորից։ Վզի և կրծքի բացվածքը զարդարվում էր 2 սանտիմետր լայնություն ունեցող սև գույնի թավշյա կտորի ժապավենով։ Փոխանը կարվում էր մետաքսյա կամ բամբակյա կարմիր կտորից, ուներ սպիտակ աստառ։ Պարեգոտը կամ իրեքփշկանին, որի անվանումը ամենից ավելի է համապատասխանում զգեստին քանի որ փեշը հենց երեք մասից էր բաղկացած, կարվում էր հիմնականում մուգ կանաչ, ինչպես նաև կապույտ կամ մանուշակագույն բամբակյա կամ մետաքսյա կտորից։ Տարածված էր իրեքփշկանիի չորս տարբերակ, որոնք տարբերվում էին ձևվածքով, թևքերի երկարությամբ և զարդարման եղանակով։ Գոտին պատրաստվում էր բամբակյա կամ մետաքսյա կտորից, ուներ 0,5 մետր լայնություն և 3,5 մետր երկարություն։ Այն փաթաթվում էր իրեքփշկանիի վրայից, հանգուցվում և ծայրերը մտցվում փաթաթածի տակ։ Գործածական էր նաև կաշվե գոտին, որը զարդարվում էր արծաթյա փորագրված զարդատախտակներով։ Քուլքը կարվում էր մուգ կարմիր թավշից կամ բրդյա կտորից, ուներ բամբակյա ներդիր և աստառ։ Վրայից շուլալակարվում էր զուգահեռ գծերով։ Թևքերը կարճ էին՝ երիզված կանաչ մետաքսյա երկտակ ծալված նեղ շերտով (քյոբա) և աղվեսի մորթիով ։
Սյունիք-Արցախյան կանանց զգեստի հետ գործածվող գլխի հարդարանքը բարդ էր և բաղկացած մի քանի մասերից։ Մազերը սանրվում էր ճակատից դեպի գագաթ՝ հերագծով բաժանվելով երկու մասի քունքերի մոտ թողնելով մեկական ոլորած փունջ։ Նախ կապվում էր սպիտակ կտավե եռանկյունաձև գլխաշոր, դրվում էր կոպին, որը կոշտ միջուկով, թավշյա կամ բամբակյա հասարակ կտորով պատված շրջանակ էր և զարդարված էր ճակատազարդ-դրամաշարով (Դրամաշարի կենտրոնում տեղադրվում էր մի մեծ դրամ-միջանոցը։ Դրամները մեծ մասամբ արծաթյա էին, հարուստ խավինը՝ ոսկյա)։ Այն գլխին ամուր պահելու համար կապվում էր երկրորդ կտավե սպիտակ գլխաշորը։ Գլխի հարդարանքի կարևոր մաս էր քունքազարդը, որը արծաթյա սնամեջ գնդերի շարան էր՝ յուրաքանչյուր կողմից 6-9 հատ, որն ամրացվում էր կանաչ մետաքսյա կամ կարմիր թավշյա եռանկյունաձև ականջակալների վրա։