cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(253) Մատիլդե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1885 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պաու Գասոլ
Պաու Գասոլ ի Սայեզ (Pau Gasol i Sáez, ), իսպանացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, կենտրոնական և ծանր հարձակվող։ Հանդես է գալիս Իսպանիայի ACB լիգայի «Բարսելոնա» ակումբում։
Ծնվել և մեծացել է Իսպանիայում՝ Մարիսա Սայեզի և Ագուստի Գասոլի ընտանիքում։ Ընտրվել է NBA-ի 2001 թվականի դրաֆթի առաջին ռաունդի 3-րդ ընտրությամբ՝ «Ատլանտա Հոքսի» կողմից՝ ավելի ուշ տեղ գտնելով «Մեմֆիս Գրիզլիսում», որի կազմում էլ ճանաչվում է «Տարվա նորեկ»։ Գրիզլիսի կազմում ունի բազմաթիվ գրանցված ռեկորդներ՝ խաղացած րոպեների, անցկացրած հանդիպումների, նետման արդյունավետության, տուգանային նետումների, բլոկների, միավորների և այլ ցուցանիշների կատեգորիայում։
2008 թվականի փետրվարին տեղափոխվել է «Լեյքերս»` նախկին ակումբում ացկացնելով 7 խաղաշրջան։ Փոխանակման մեջ ներառված էր նաև կրտսեր եղբայրը` Մարկ Գասոլը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 6 ծնունդներ Կատեգորիա:Իսպանացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Կատալոնացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Մեմֆիս Գրիզլիսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Լոս Անջելես Լեյքերսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Չիկագո Բուլսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Թշնամիները (ֆիլմ)
«Թշնամիները» («Враги»), 1977 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ռոդիոն Նահապետովը Աբրամ Ռոոմի սցենարով, Մաքսիմ Գորկու համանուն պիեսի էկրանավորումն է։
Սյուժե
20-րդ դարի սկզբին ռուսական գործարաններից մեկի տերեր Զախար Բարդինը և Միխայիլ Սկորոբոգատովը պատրաստվում են փակել ձեռնարկությունը, որպեսզի հանդարտեցնեն բանվորներին, որոնք պահանջում են աշխատանքից ազատել քմահաճ վարպետին։ Սկորոբոգատովը զորքեր են կանչում դժգոհներին զսպելու համար, ինչը ողբերգական ավարտ է ունենում բոլորի համար։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Աստերոիդների ցանկ (83401-83500)
Աստերոիդների ցանկ (83301-83400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (83501-83600)
Տիբադ Յու
Տիբադ Յու (Тыбадь-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիչեգդա գետի աջ ափին՝377 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Մորգանո
Մորգանո  (Morgano), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզի Տրևիզո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 3754 մարդ, խտությունը՝ 341 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 31050, հեռախոսային կոդ՝ 0422։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Թանանամ (գյուղ)
Թանանամ (Tənənəm), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շարուրի շրջանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շարուրի շրջանի բնակավայրեր
Լոնդոն 2017 (շախմատային մրցաշար)
Լոնդոն 2017 (London Chess Classic 2017) - միջազգային շախմատային մրցաշար, որն անցկացվել է 2017 թ. դեկտեմբերի 1-ից 11-ը Լոնդոնում։
Մրցանակներ
Մրցանակային ֆոնդը կազմել է 300 000 դոլար.
== Մրցափուլեր ==
Հղումներ
Կատեգորիա:Շախմատային մրցաշարեր Կատեգորիա:Լևոն Արոնյանի մասնակցությամբ մրցաշարեր
Ուրախության շատրվան
Ուրախության շատրվան (Fonte Gaia), շատրվան Սիենայում։ Այդ շատրվանը գտնում է Սիենայի գլխավոր հրապարակ Պյացցա դել Կամպոյում, որը տեղեկայված է պալացցո Պուբլիկոյի առջև։
1340 թվականին Սիենայի կառավարությունը որոշեց Պյացցա դել Կամպո քաղաքի գլխավոր հրապարակում կառուցել շատրվան։ Աշխատանքը հանձնարարվեց սիենական քանդակագործներին և ճարտարապետներ Ագոստինոյին և Անոլոյին, որոնք նախագծեցին շատրվանի քառակուսաձև բաժակը։ Շատրվանի ջուրը բերվում էր կավե և կապարե խողովակներով։ 1343 թվականի հունիսի 1-ին տեղի ունեցավ շատրվանի բացման արարողությունը։ Դրանից հետո Անոլոն տեղափոխվեց Ասսիզի։ Ագոստինոն սկսեց նկարել նախշեր շատրվանի վրա մարմարե զարդանախշերի համար։ Նկարելով դրանք, նա հանկարծակի մահացավ այդ շատրվանի կողքին։
1408 թվականին քանդակագործ Յակոպո Դելլա Քվերչա վերադարձավ Սիենա, ով իր աշխատանքներով հայտնի էր Բոլոնյայում, Լուկայում և Ֆլորենցիայում։ Սիենայի կառավարությունը իմանալով նրա վերադարձի մասին, նրան խնդրեցին քանդակել շատրվանի մարմարե զարդարանքները, նրան խոստանալով մեծ պարգևատրում։ Յակոպոն մարմարե արձաններով զարդարեց շատրվանի երեք պատերը։ Կենտրոնում դրեց Սուրբ Մարիամի արձանը, որի ձեռքերում մանուկ Հիսուսն էր, իսկ դրա շուրջը դրվեցին երկու մարմարե հրեշտակների և Ռեյա Սիլվիայի արձանը ում ձեռքերին Հռոմուլոսը և Հռեմոսն են։ Ինչպես նաև նա քանդակել է «Վտարումը դդրախտից» և «Ադամի արարումը» ռելիեֆային կոմպոզիցիաները։ Ներքևում գտնվում են առյուծների և գայլերի արձանները, որոնք համարվում են Սիեննայի խորհրդանիշները։ Շատրվանի մարմարե քանդակները արդեն պատրաստ էին 1419 թվականին և շա դրական արձագանքների արժանացավ հասարակության կողմից, որի արդյունքում դրանից հետո Յակոպո Դելլա Քվերչայի արձանը անվանեցին Յակոպո Դելլա Ֆոնտե։
19-րդ դարում որոշում ընդունվեց տեղափոխել արձանները, քանի որ ժամանակի ընթացքում դրանք վնասվել էին և դրա փոխարեն տեղադրեցին կրկնօրինակները։ Կրկնօրինակներն արվել են սիենական քանդակագործ Տիտո Սարոկկիի կողմից, 19-րդ դարում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իտալիայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Շատրվաններ
Թևֆիկ Ռյուշթյու Արաս
Թևֆիկ Ռյուշթյու Արաս (Tevfik Rüştü Aras, ), թուրք քաղաքական և պետական գործիչ, 1923-1938 թվականներին զբաղեցրել է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը։
Կենսագրական տվյալներ
Թևֆիկ Ռյուշթյու Արասը ծնվել է նավահանգստային Չանաքկալե քաղաքում։ Բեյրութում ուսանել է բժշկություն և որպես բժիշկ՝ աշխատել է Իզմիրում, Ստամբուլում և Սալոնիկում։ Անդամակցել է «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցությանը և ծանոթացել Թուրքիայի հանրապետության հիմնադիր Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի հետ։
1920 թվականին Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի հիմնադրվելուց հետո, որպես Մուղլայի պատգամավոր, ընդգրկվել է խորհրդարան։ Նույն թվականի աշնանը մասնակցել է Թուրքիայի Կոմունիստական կուսակցության ստեղծմանը և Ալի Ֆուատ Ջեբեսոյի հետ այցելել ՌԽՖՍՀ։ 1923 թվականից մինչ Աթաթուրքի մահը, Իսմեթ Ինյոնյուի երրորդ կառավարությունում զբաղեցրել է արտաքին գործերի նախարարի պաշտոնը։ 1939 թվականից եղել է Թուրքիայի դեսպանը Միացյալ Թագավորությունում։ 1943 թվականին անցել է թոշակի։ Մի քանի գրքերի հեղինակ է։
Դերակատարությունը Հայոց ցեղասպանության գործում
Թևֆիկ Ռյուշթյու Արասը Հայոց ցեղասպանության գլխավոր կազմակերպիչներից մեկի՝ Նազիմ Բեյի բարեկամն էր։ Նրան հանձնարարվել էր ոչնչացնել ցեղասպանության զոհերի մարմինները ։ Վեցամսյա ժամանակահատվածում նա հայերի դիակները ծածկել է հազարավոր կիլոգրամներով կրաշաղախով ։ Դիակները նետվում էին հատուկ փորված հորերը, որից հետո նրանց վրա լցվում էր կրաշաղախը և ծածկվում հողով ։ Վեց ամսում այդ աշխատանքները իրականացնելուց հետո նա վերադարձել է Կոստանդնուպոլիս ։ Բրիտանական ռազմագերի Գլոկները իր հուշերում գրել է, որ տեսել է, թե ինչպես են Ուռհայում սպանված հայերի դիակները, Արասի ցուցումով նետվում հսկայական հորերի մեջ և ծածկվում կրաշաղախով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրք դիվանագետներ Կատեգորիա:Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարներ Կատեգորիա:Թուրք սյունակագիրներ Կատեգորիա:Թուրք պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչներ Կատեգորիա:Թուրքիայի Ժողովրդահանրապետական կուսակցության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Միություն և առաջադիմություն կուսակցության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Թուրք ազգայնականներ
Պյոտր Եվդոշենկո
Պյոտր Իվանովիչ Եվդոշենկո (Евдошенко, Пётр Иванович, ), Արծաթե դարի ռուս բանաստեղծ, սիմվոլիզմի ներկայացուցիչ։
Կենսագրություն
Պյոտր Եվդոշենկոն ծնվել է ծառայողական ընտանիքում՝ Ռուսական կայսրության Պոլտավայի մարզի Պիրյատին քաղաքում։ Հայրը՝ Իվան Եվդոշենկոն, ամբողջ շրջանի ուսումնական հաստատությունների հոգեբարձուն է եղել։ Պյոտրի քույրը՝ Եկատերինան, ևս ընտրել է աշխատանքն ուսումնական ոլորտում․ ռուսերեն լեզու է դասավանդել՝ ավելի ուշ ստանալով վաստակավոր մանկավարժի կոչում։ Պյոտր Իվանովիչի նախահայրը՝ Ստեփան Իվանովիչ Եվդոշենկոն, Կոլեգիական ասեսոր և Տավրիկյան նահանգի Սիմֆերոպոլ քաղաքի Ազնվական Ժողովի խմբապետն է եղել՝ արժանանալով շքանշանի Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար ։
Մահացել է տուբերկուլյոզից՝ չհասցնելով ապրել մինչև 30 տարին ։
Գրական գործունեություն
Պյոտր Եվդոշենկոն «Կասկադի ցայտեր» (1917 թ․, Պիրյատին) բանաստեղծությունների ժողովածուի հեղինակն է։ Ժողովածուն հրատարակվել է 1917 թ-ին Պոլտավայի մարզի Պիրյատին քաղաքում, որի առաջին օրինակը պահվում է Ռուսաստանի ազգային գրադարանում Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում։ 2007 թ-ին ժողովածուն վերահրատարակվել է Մոսկվայում։
Ռուսական գրականության և արվեստի պետական արխիվում հայտնի գրական պատմաբան և քննադատ, մատենագիր և «Նիկիտինային շաբաթօրյակներ» կոոպերատիվ հրատարակչության վարչության նախագահ Նիկիտինա Եվդոկսիյա Ֆյոդորովնայի ֆոնդում պահվում են Եվդոշենկոյի մի քանի ստեղծագործունների ձեռագրեր։
«Յասամանը ծաղկում է» (Сирень цветёт), «Ոսկեշող օր» (В золотистый день) և «Հանկարծ» (Вдруг) ստեղծագործությունների հիման վրա նկարահանվել են մի քանի (որոշ) վիդեոարտ հոլովակներ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ժաբրեն
Ժաբրեն (Jabrun), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 460 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 110 կմ հարավ, Օրիյակ քաղաքից` 45 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 95 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 74-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 21։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,9 %։ 74 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 73 անձ (41 տղամարդ և 32 կին)։ Գործազուրկ են եղել 1 անձ (0 տղամարդ և 1 կին)։ 21 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
(8705) 1994 AL3
(8705) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի հունվարի 8-ին Հիտոշի Շիոձավայի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Ֆուջիեդայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,337055 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2103 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4638 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1304,97 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,275868 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,36° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հիտոշի Շիոձավայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դիսկանտ
Դիսկանտ ( բաժանված երգեցողություն), տերմինն առաջացել է 12-րդ դարում ծագող բազմաձայնության մեջ՝ բնորոշելով Գրիգորիանական խորալի ձայնին հակառակ ուղղությամբ շարժվող՝ ուղեկցող ձայնը։ 16-րդ դարում վերևում շարժվող այդ ձայնը հանձնարարվում է նաև կաստրատներին, որոնք անվանվում էին սոպրանոներ, ինչի հետևանքով այդ ձայնը ստանում է նաև սոպրանո անվանումը։ Հետագայում դիսկանտ անվանումը հիմնովին ամրապնդվում է տղայական բարձր՝ (մինչև մուտացիան) ձայների համար։ Կարող է օգտագործվել նաև մինչև 14-15 տարեկան աղջիկների ձայնը որոշելու համար։ Դիապազոնը՝ առաջին օկտավայի c (դո)-ից մինչև երկրորդ օկտավայի c։ Ունի առանձնահատուկ մաքուր տեմբր, լուսավոր հնչողություն, հնչեղ է։
Կատեգորիա:Երգչական ձայներ Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Կաստրատ
Կատեգորիա:Երգչական ձայներ Կատեգորիա:Իտալերեն օպերային տերմիններ Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Call Me When You’re Sober
«Call Me When You’re Sober» («Զանգի՛ր ինձ, երբ կլինես սթափ»), երգ, որը գրել են Էմի Լին և Թերրի Բալզամոն «Evanescence» խմբի համար։ Այն թողարկվել է 2006 թվականի սեպտեմբերի 25-ին որպես ստուդիական երկրորդ ալբոմի՝ «The Open Door»-ի առաջին սինգլ։ Այն պաշտոնապես ռադիոյի ռոտացիային ավելացվել է 2006 թվականի օգոստոսի 7-ին, բայց տարածվել է դեռևս հուլիսի 30-ին՝ ռադիոկայաններին ստիպելով սկսել այն ավելի վաղ նվագել։
Ավստրալիական և նորզելանդական տարբերակ
Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում «Call Me When you’re Sober»-ի առաջին թողարկման ժամանակ մի շարք սխալներ է թույլ տրվել, այդ թվում՝ երգի և խմբի անվանումներում։ Այդ նույն դժբախտությանը չի շրջանցել նաև հենց «The Open Door» ալբոմը, որտեղ բուկլետում սխալ է թույլ տրվել «Weight of the World» երգի տեքստում։ Սինգլը վերաթողարկվել է շտկված տարբերակով, սակայն որոշ խանութներ որոշել են վաճառել նաև հին տարբերակները նույնպես։
Երգի մասին
Էմի Լին երգի մասին ասել է.
Ստեղծագործությունների ցանկ
CD 1:
CD 2:
Տեսահոլովակ
Տեսահոլովակի սյուժեի հիմքում ընկած է Կարմիր գլխարկի մասին հեքիաթը, գայլի դերում խաղում է սկսնակ դերասան Օլիվեր Գուդվիլը։ Ամբողջ տեսանյութի ընթացքում Գայլը փորձում է հրապուրել Կարմիր գլխարկին (այսինքն՝ Էմիին), բայց վերջում աղջիկը նրան հակահարված է տալիս։ Գայլերի հետ տեսարանի նկարահանումների ժամանակ մի գայլ նկարահանվել է հենց տեսախցիկի առաջ։ Էմիի մոտ նաև սկսվել է գայլի բրդի հանդեպ ալերգիա, սակայն նա հաղթահարել է այն։
Տեսահոլովակում նկարահանվել են Էմի Լին, Թերրի Բալզամոն, Ջոն Լեքոմպտը, Ռոքքի Գրեյը։
Տարեկան հիթ-շքերթներ
<!-- {| width="0%" -->
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2006 սինգլներ Կատեգորիա:2006 երգեր Կատեգորիա:Evanescence Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռոք երգեր Կատեգորիա:2000-ականները երաժշտությունում Կատեգորիա:Evanescence խմբի երգեր
Bomb Bomb
Bomb Bomb, հարավկորեական խառը խումբ KARD-ի սինգլը։ Այն թողարկվել է 2019 թվականի մարտի 27-ին DSP Media լեյբլով և տարածվել է Kakao M-ի կողմից` որպես թվային սինգլ։ Նույն օրն էլ թողարկվել է երգի տեսահոլովակը։
Ստեղծագործություն
Երգը գրվել է BM խմբի անդամի և 24 պրոդյուսերի կողմից ։
Նախադրյալներ և ռելիզ
Տեսանյութը երեք օրվա ընթացքում հասել է 600 000 հազար դիտման, իսկ YouTube-ում խմբի ալիքը հասել է 1,8 միլիոն բաժանորդի ։ Մարտի 21-ին թողարկվել են առանձին հայեցակարգային լուսանկարներ ։ "Bomb Bomb"-ը թողարկվել է որպես թվային սինգլ 2019 թվականի մարտի 27-ին` տարբեր երաժշտական պորտալների միջոցով, ներառյալ MelOn-ը և iTunes-ը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Կատեգորիա:2019 սինգլներ
Ֆրանսիայի քաղաքներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
(254) Աուգուստա
(254) Աուգուստա (Augusta), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1886 թվականի մարտի 31-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Վիեննայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,194338 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9261 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4625 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1187,28 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,303214 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,51° անկյուն։
Աուգուստա աստերոիդը գլխավորում է Աուգուստայի աստերոիդների ընտանիքը, որը տեղաբաշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Աուգուստայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1886 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նունիո Գոմես
Քաղաքի հովանավորներն են համարվում սուրբ Ռոկեն և Նուեստռա Սենոռա դե լա Ասունսիոն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Ինդոնեզական խոհանոց
Ինդոնեզական խոհանոց (Masakan Indonesia), Ինդոնեզիայում բնակվող ժողովուրդների խոհարարական ավանդույթների ամբողջություն։ Տարբերվում է մեծ բազմազանությամբ. դրա շրջանակներում մի քանի հիմնական տարածաշրջանային խոհանոցներ ավանդաբար առանձնանում են, որոնք էապես տարբերվում են միմյանցից։ Միևնույն ժամանակ, որոշ ուտեստներ, որոնք ի սկզբանե բնորոշ էին բացառապես որոշակի ժողովուրդների կամ տեղանքների, ժամանակի ընթացքում ձեռք են բերում համաժողովրդական հայտնիություն։
Իր զարգացման տարբեր ժամանակահատվածներում այն ​​զգալի ազդեցություն ունեցավ աշխարհի այլ երկրների և տարածաշրջանների, առաջին հերթին՝ չինական, հնդկական, արաբական և եվրոպական խոհանոցների վրա։ Այն որոշակի տարածում ունի Ինդոնեզիայից դուրս, հիմնականում այն ​​երկրներում, որտեղ ապրում են ինդոնեզացի ներգաղթյալների և նրանց սերունդների մեծ համայնքները, մասնավորապես հարևան Մալայզիայում և Սինգապուրում, ինչպես նաև Նիդեռլանդներում, որի գաղութն է եղել Ինդոնեզիան նախկինում։
Ձևավորման նախապայմաններ
Ինդոնեզիայի տարածքում կան հնագույն մարդկանց ամենավաղ ժամանակների բնակավայրեր, և, համապատասխանաբար, որոշ ամենավաղ՝ սկսած միջին պլեյստոցենից, մարդու կողմից կրակի բացահայտումը, այդ թվում՝ սնունդ պատրաստելու համար  ։ Որսից և հավաքույթից գյուղատնտեսության և անասնապահությանն անցնելուն պես տեղի բնակիչների սննդակարգը ավելի ու ավելի բազմազան դարձավ։ Հայտնի է, որ նոր դարաշրջանի սկզբին հիմնական սննդամթերքի դերը Ճավայում և Սումատրայում՝ Մալայան կղզեխմբի ամենաբնակեցված կղզիները, խստորեն գրավված էին բրնձի կողմից, որը հետագայում այս որակով հաստատվեց ժամանակակից Ինդոնեզիայի տարածքի մեծ մասում, բացառությամբ որոշ արևելյան շրջանների  ։
Կլիմայական առանձնահատկությունների և արոտավայրերի սակավության պատճառով Ինդոնեզիայի տարածքի մեծ մասում անասնապահությունը, համեմատաբար, ավելի քիչ զարգացած է գյուղատնտեսության հետ համեմատած. այծերն ու ոչխարները տարածվել են ավելի մեծ չափով, քան կովերը, գոմեշները սկսել են օգտագործվել հիմնականում որպես որսորդական կենդանիներ, այլ ոչ թե որպես տավարի մսի հումք  ։ Միևնույն ժամանակ, թռչնաբուծությունը, հիմնականում հավերը, տարածվել են գրեթե ամենուր, իսկ ձկնորսությունը՝ ափամերձ տարածքներում ։ Այս գործոնները կանխորոշում էին ինդոնեզական խոհանոցի բնութագրիչներից շատերը, մասնավորապես՝ բուսական արտադրանքի նկատելի տարածվածությունը կենդանական ծագման արտադրանքի նկատմամբ` բրնձի հատկապես կարևոր դերակատարմամբ, հավի մսի, ձկան և ծովամթերքի ավելի մեծ տարածվածությունը մսի համեմատությամբ։ Հատկանշական է, որ շատ համեմունքներ, որոնք առատորեն օգտագործվում են ժամանակակից ինդոնեզական խոհանոցում, նրա նախնական բաղադրիչները չեն, այլ բերվել են այլ շրջաններից տարբեր ժամանակներում։
Նախագաղութային շրջան
Չինաստանի հետ առևտրատնտեսական և մշակութային հարաբերությունների զարգացման հետ կապված երկիր չինական խոհարարական ավանդույթների ներթափանցման սկիզբը սկիզբ է առնում մ.թ.ա. երկրորդ հազարամյակից։ Ընդունվել են պարենային ապրանքներ, մասնավորապես՝ տարբեր տեսակի կաղամբներ, սոյա և այլ փոխարինողներ, ինչպես նաև խոհարարական տեխնոլոգիաներ՝ վոկի օգտագործում, լապշայի պատրաստում ։
Ավելի ուշ՝ նոր դարաշրջանի սկզբին, Հինդուստանի ժողովուրդների հետ համանման կապերի ընդլայնման արդյունքում, փոխառվեցին այնպիսի մշակաբույսեր, ինչպիսիք են սմբուկը, վարունգը, գազարը, մանգոն, որոշ համեմունքներ, ինչպես նաև շամփուրներ օգտագործելու և կծու սոուսներ պատրաստելու պրակտիկան ։ Մերձավոր և Միջին Արևելքի տարածաշրջանների հետ կապերի զարգացումը ուղեկցվում էր Ինդոնեզիայում իսլամի տարածմամբ XIII դարից, ինչը հանգեցրեց բնակչության մեծ մասի սննդակարգի կարգավորմանը մուսուլմանական հարամի և հալալի նորմերի համաձայն, առաջին հերթին խոզի մսի և ալկոհոլային խմիչքների օգտագործման արգելքով։ Սա, մասնավորապես, հանգեցրեց նախկինում չինական խոհանոցից փոխառված շատ ուտեստների փոփոխության. ինդոնեզացիների մեծամասնությունը իսլամ ընդունելով՝ խոզի միսը սկսեց փոխարինել այլ տեսակի մսով, հավով կամ ձկով։ Միևնույն ժամանակ, արաբական մշակույթի ազդեցության տակ ընդլայնվեց գառան, այծի միս ուտելու, եփելու պրակտիկան, որոշ փոփոխություններով ընդունվեցին մի շարք ուտեստներ, օրինակ՝ մարտաբակը ։
Գաղութային և հետգաղութային շրջաններ
Եվրոպական տերությունների կողմից Ինդոնեզիայի գաղութացումը տեղական խոհարարական ավանդույթների վրա ամենաուժեղ արտաքին ազդեցության շրջանն էր։ Միևնույն ժամանակ, հատկանշական է, որ սննդային մշակույթների մեծ մասը այստեղ կլիմայացվեց նախ պորտուգալացիների ու իսպանացիների կողմից, ովքեր տիրապետում էին կղզեխմբի որոշ հատվածներին XVI դարում, իսկ հետագայում՝ հոլանդացիների, որոնք երեք ու կես դար իրենց տիրապետության տակ գտնվող երկրի ամբողջ ժամանակակից տարածքը միավորեցին, եվրոպական ծագում չունեին, բայց բերվել էին եվրոպացիների կողմից Ասիայի այլ գաղութներից, ինչպես նաև Աֆրիկայում և Ամերիկայում իրենց գաղութներից։ Այսպիսով, այստեղ տարածվել են կասավան, բաթաթը, եգիպտացորենը, գետնանուշը, լոլիկը, կարտոֆիլը, գազարը, դդումը, սուրճը, կակաոն, ավոկադոն, արքայախնձորը, տարբեր տեսակի պղպեղները և այլն ։
Բացի այդ, տեղական բնակչության շրջանում գաղութացման ավելի ուշ փուլում` նախ էլիտար մակարդակով, իսկ հետո, աստիճանաբար, ավելի ու ավելի լայն շրջանակներում, եվրոպական սննդի մշակույթի որոշ տարրեր սկսեցին արմատավորվել, մասնավորապես` ճաշի սեղանի, գդալի, պատառաքաղի, տարբեր առարկաների օգտագործումը, սպասքը և խոհանոցային պարագաները, որոնք նախկինում բնորոշ չէին ինդոնեզացիներին
Ինդոնեզական խոհանոցի վրա արտաքին, առաջին հերթին՝ արևմտյան, խոհարարական ավանդույթների ազդեցությունն ի հայտ եկավ Ինդոնեզիայի Հանրապետության պետական ​​անկախության հռչակումից հետո՝ 1945 թվականին։ Միևնույն ժամանակ, գյուղատնտեսության արդիականացումը կարևոր նշանակություն ունեցավ XX դարի երկրորդ կեսին, ինչը ապահովեց գյուղմթերքների ծավալի և դիվերսիֆիկացիայի զգալի աճ, ինչպես նաև երկրի արդյունաբերականացում, ինչը հանգեցրեց սննդամթերքի և խմիչքների զանգվածային արդյունաբերական արտադրության հաստատմանը, վերամշակման և պահեստավորման նոր մեթոդների առաջացմանը։ Բնակչության հիմնական մասի կենսամակարդակի բարձրացումը, որը առավել նկատելի տեմպերի էր հասել 1980-1990-ականներին, ընդլայնել է որակյալ սննդամթերքի մատչելիությունը և խթանել էական առաջընթացը հասարակական սննդի ոլորտում։ Միևնույն ժամանակ, վերջինիս շրջանակներում երկրի իշխանությունները ակտիվորեն խթանում են ազգային խոհանոցի ձեռնարկությունների զարգացումը` շեշտը դնելով տարածաշրջանային բազմազանության վրա` հիմնված ինչպես ներքին պահանջարկի, այնպես էլ օտարերկրյա զբոսաշրջիկների վրա, որոնց ներհոսքը դեպի երկիր աճում է  ։ Բացի այդ, քանի որ Ինդոնեզիան դարձավ մեկ ամբողջական բաղկացուցիչ պետություն, խոհարարական ավանդույթների փոխանակման գործընթացը զգալիորեն արագացավ իր տարբեր մարզերի միջև, որի արդյունքում շատ տեղական խոհանոցներ հարստացան նոր, ոչ ավանդական արտադրանքներով և պատրաստման եղանակներով
Ընդհանուր բնութագիր
Ինդոնեզական խոհանոցն առանձնանում է տարածաշրջանային նշանակալի բազմազանությամբ։ Դրա շրջանակներում ավանդաբար առանձնանում են մի քանի տեղական խոհանոցներ, որոնք միմյանցից զգալիորեն տարբերվում են ինչպես օգտագործվող բաղադրիչների հիմնական խմբից, այնպես էլ դրանց վերամշակման և սպասքի ավանդույթներից։ Միևնույն ժամանակ, տարածաշրջանային խոհանոցների արագ փոխադարձ հարստացումը բնորոշ է ժամանակակից Ինդոնեզիային. օրինակ՝ որոշ ուտեստներ, որոնք ի սկզբանե բնորոշ էին բացառապես որոշ ժողովուրդների կամ տեղանքների, աստիճանաբար ձեռք են բերում համաժողովրդական տարածվածություն։ Երկրում և արտերկրում առավել զարգացած, տարբերակիչ և ամենահայտնին ճավայական և պադանգի խոհանոցներն են, որոնք համապատասխանաբար ներկայացնում են Ճավայի և Արևմտյան Սումատրայի խոհարարական ավանդույթները։ Ինդոնեզիայի շատ այլ շրջանների խոհարարական ավանդույթները նույնպես ունեն իրենց բնորոշ առանձնահատկությունները, բայց շատ դեպքերում դրանք կամ այնքան էլ արտահայտված չեն, կամ զարգացած չեն այնպիսի ծավալով, որը բավարար է տարածաշրջանային լիարժեք խոհանոց ստեղծելու համար։ Այս առումով առանձնանում է պերանականների խոհանոցը՝ Ինդոնեզիայի չինացիների հատուկ էթնիկ խումբը, որը հիմնականում ձուլվում է բնիկ բնակչության հետ, ինչը չինական և տեղական խոհարարական պրակտիկայի մի տեսակ սինթեզ է։
Ճավայական խոհանոց
Ճավայական խոհանոցը համատեղում է Ինդոնեզիայի առավել շատ բնակչության՝ ճավայացիների խոհարարական ավանդույթները, որոնք բնակվում են Ճավայի տարածքի հիմնական մասում, բացառությամբ նրա արևմտյան ծայրամասի, ինչպես նաև մեծ թվով բնակություն են հաստատել կղզեխմբի այլ կղզիներում։ Հատկապես բնութագրիչ է մսի աննշան օգտագործումը. հիմնական կենդանական ծագման արտադրանքներն են հավը, ձուկը՝ ծովափնյա ափամերձ շրջաններում, իսկ քաղցրահամ ջուրը՝ երկրի տարածքում։ Բանջարեղենի, սոյայի արտադրանքի շատ տեսակներ օգտագործվում են լայնորեն. տոֆու, տեմպե, սոյայի սոուս։ Ածխաջրերի հիմնական արտադրանքը բրինձն է։ Լապշա, խիտ ապուրներ, որոնցից շատերը պատրաստվում են կոկոսի կաթի միջոցով (օպոր, տոնսենգ, սայուր լոդե) և քաղցր խմորեղեններ ։
Ճավայական խոհանոցի շրջանակներում, իր հերթին, կան շատ տեղական «ենթախոհանոցներ». շատ ուտեստներ ճավավացիների կողմից ընկալվում են որպես որոշակի քաղաքների կամ փոքր տարածքների հատուկ ուտեստներ, այլ ոչ թե ամբողջ կղզուն կամ բնակչությանը հատուկ։ Ավանդաբար, այս տեղական խոհանոցները խմբավորված են երկու միջանկյալների՝ Կենտրոնական Ճավայական և Արևելյան Ճավայական։ Առաջինը բնութագրվում է ավելի մեղմ համեմունքների օգտագործմամբ և, համապատասխանաբար, սննդի պակաս խստությամբ, ավելի քաղցր ուտեստներով և չինական փոխառությունների ավելի նկատելի առկայությամբ, օրինակ՝ լումպիա (lumpia), որը ձվով ռուլետի տեղական տարբերակ է, Սեմարանգի խոհարարական մասնագիտություն է։ Երկրորդում՝ համեմված ուտեստների համար բնորոշ է մսի մի փոքր ավելի մեծ առկայությունը, ապուրների առավել նշանակալի տեսականին և արաբա-հնդկական փոխառությունների առկայությունը ։
Երկրի սոցիալ-տնտեսական և մշակութային կյանքում Ճավայի կարևոր դերակատարության, ինչպես նաև իրենց նախնական բնակության վայրերից դուրս ակտիվ բնակության շնորհիվ, ճավայական խոհանոցի շատ ուտեստներ ընդունվել են՝ իրենց նախնական տեսքով կամ որոշ փոփոխություններով՝ Ինդոնեզիայի այլ շրջաններում։ Միևնույն ժամանակ, ժամանակի ընթացքում դրանք հաճախ դադարում են կապված լինել Ճավայի հետ և ամուր ներառված են տեղական այլ խոհանոցներում կամ ընկալվում են որպես ազգային։ Արդյունքում, ճավայական խոհանոցի ինքնությունը որոշակիորեն մշուշված է։
Պադանգական խոհանոց
Պադանգյան խոհանոցը, որն իր անունն է ստացել Արևմտյան Սումատրա նահանգի վարչական կենտրոն Պադանգ քաղաքից, միավորում է ոչ միայն քաղաքի, այլև հարակից տարածքի բնակիչների խոհարարական ավանդույթները, որոնք հիմնականում պատկանում են մինանգկաբաույան ժողովրդին։ Դրա ամենակարևոր հատկանիշները` ուտեստների մեծ մասի բացառիկ կծուությունն ու մսի տեսակների զգալի քանակն ու բազմազանությունն են. ակտիվորեն օգտագործվում են տավարի միս, գոմեշի միս, այծի միս, գառ, այդ թվում` ներքին օրգանների լայն տեսականի։ Մսային ուտեստներից շատերը պատրաստվում են տաք կծու սոուսով եփվելով, որը սովորաբար հունցվում է կոկոսի կաթով։ Խոհարարական վերամշակման այս մեթոդը կոչվում է ռենդանգ. նույն բառը ծառայում է որպես այս տեսակի ուտեստների ընդհանուր անվանում, որը կարելի է պատրաստել ոչ միայն մսից, այլ նաև ձկներից, հավից և, ավելի հազվադեպ, որոշ բանջարեղեններից և նույնիսկ մրգերից, օրինակ՝ ջեկֆրուտը։ Խոհարարական մեկ այլ հանրաճանաչ մեթոդը բալադոն է. տապակած կերակուր բուսական յուղից, մանրացված կարմիր պղպեղով, աղով, տարբեր համեմունքներով և խոտաբույսերով։ Ամենից հաճախ այս եղանակով պատրաստվում են միս, ձուկ, հավ, կեղևազերծված խաշած ձու, ինչպես նաև կովի կամ գոմեշի կտրտված կաշի։
Բացի այդ, խմորված կաթնամթերքի արտադրությունը զարգացել է Պադանգյան խոհանոցում, ի տարբերություն երկրի այլ նշանակալի տարածաշրջանային խոհանոցների։ Դադիհը ծայրաստիճան տարածված է Արևմտյան Սումատրայում. գոմեշի կաթից պատրաստված կաթնաթթվային մթերքներ, որը պատրաստվում է բամբուկ կոճղերի խոռոչից ։
Պանդանգական խոհանոցը շատ տարածված է Ինդոնեզիայի տարբեր շրջաններում։ Միևնույն ժամանակ, նրա կերակրատեսակները, ի տարբերություն Ճավայի, սովորաբար չեն ընդունվում երկրի այլ ժողովուրդների կողմից և ընկալվում են բացառապես որպես Պադանգի մասնագիտություններ, և համապատասխան պանդոկներն ու ռեստորանները Արևմտյան Սումատրայից դուրս իրենց դիրքում են ճիշտ Պադանգի պես։ Արդյունքում, Պադանգյան խոհանոցի ինքնությունը մնում է բավականին պարզ։
Պերանական խոհանոց
Պերանական խոհանոցը չինական խոհանոցի տարբեր տարրերի տեղական հարմարեցում է։ Դրա առանձնահատկությունը, մասնավորապես, կայանում է նրանում, որ այն բացառապես ինդոնեզական խոհանոցի բաղկացուցիչ մաս չէ, քանի որ հարևան Մալայզիայում և Սինգապուրում բնակվող պերանացիները պահպանում են խոհարարական նմանատիպ ավանդույթները։ Բացի այդ, բուն Ինդոնեզիայում այն ​​չունի տարածաշրջանային որևէ հստակ կապ՝ երկրի շատ մասերում պերանացիների ցրված բնակավայրի պատճառով ։
Պերանականական խոհանոցը Ինդոնեզիայում պահպանում է ինքնության բարձր աստիճան՝ կապված չինական խոհանոցի հետ իր կապի հետ։ Միևնույն ժամանակ, որոշ բաղադրատոմսեր ձուլվում են կղզեխմբի բնիկների կողմից և ժամանակի ընթացքում այլևս չեն ընկալվում որպես արտաքին փոխառություններ։ Դրանք ներառում են, մասնավորապես, լապշայից պատրաստված շատ ուտեստներ, կտրատված բաղադրիչներ, ձվային ռուլետի տարբերակ՝ լումպիա ։
Այլ տարածաշրջանների խոհարարական առանձնահատկություններ
Ինդոնեզիայի տարբեր շրջանների խոհարարական ավանդույթներն ունեն զգալի բնութագրեր` կապված կլիմայական և աշխարհագրական գործոնների, տեղական բնակչության կրոնական պատկանելության, ներքին և միջազգային տնտեսական, սոցիալական և մշակութային հարաբերություններում ներգրավվածության աստիճանի հետ։ Այսպիսով, Բալիի խոհանոցը, որի բնակիչների ճնշող մեծամասնությունը հինդուիզմ է դավանում, բնութագրվում է տավարի թաբուով և, ընդհակառակը, խոզի մսի ակտիվ օգտագործմամբ, ինչպես նաև հնդկական փոխառությունների ավելի մեծ քանակով՝ համեմատած հարևան Ճավայի հետ։ Ճավայի արևելյան եզրին գտնվող մեկ այլ կղզու՝ Մադուրայի համար, աղի ինտենսիվ արտադրության շրջանի, որտեղ անասնապահությունը համեմատաբար ավելի զարգացած է, և բրնձի բերքը բավականին ցածր է. բնորոշ է մսի բավականին մեծ դերը, որից հիմնականում պատրաստվում են փոքր սաթե խորոված և խիտ կծու ապուրներ, ինչպես նաև եգիպտացորենի ակտիվ օգտագործումը և, ընդհանուր առմամբ, ուտեստների ավելի մեծ աղիությունը ՝ համեմատելով ճավայական խոհանոցի հետ ։
Արևմտյան Կալիմանտանի խոհարարական ավանդույթները բավականին հատուկ են, որոնք երբեմն հատկացվում են բանջարական խոհանոցին՝ այնտեղ բնակվող բանջարական ժողովրդի անունով։ Ձկներն ու հավերը ակտիվորեն օգտագործվում են այս շրջանում. Շատ ուտեստներ պատրաստվում են մեծ քանակությամբ սխտորով պղպեղի տարբեր սորտերի սոուսներում, որոնք հաճախ ունեն շատ վառ գույնի երանգներ։
Սուլավեսին, որտեղ ձկնորսությունը պատմականորեն առանձնահատուկ դեր է ունեցել, բնութագրվում է մեծ թվով ձկան ուտեստներով, իսկ ներքին մասում, հիմնականում քրիստոնյաներով բնակեցված, խոզի միսի ակտիվ օգտագործմամբ։ Հատկապես առանձնանում է Հյուսիսային Սուլավեսիայում գտնվող Մանադո քաղաքի խոհանոցը, որը հայտնի է, մասնավորապես, ապուրների, ձկների և մսամթերքի բազմազանությամբ, և տինուտուանը, բրնձի և տարբեր բանջարեղենների խիտ շոգեխաշումից առաջացած ուտեստը, որն Ինդոնեզիայի այլ շրջաններում ավելի շատ հայտնի է «մանադյան շիլա» անունով։
Երկրի արևելյան մասի բնակիչների` Նոր Գվինեա կղզու արևմտյան մասի` մոլուկաների, խոհանոցի ամենակարևոր հատկությունը բրնձի քիչ քանակությամբ սպառումն է։ Այս շրջաններում հիմնական սննդային մշակաբույսերն են` կասավան, եգիպտացորենը և սագոյի արմավենին։ Վերջինիս միջուկը աղացած է ալյուրի մեջ, որից պատրաստվում են տարբեր խմորեղեններ, ինչպես նաև խիտ կպչուն պապեդա շիլա, որը հատկապես հայտնի է արևելյան Ինդոնեզիայի ժողովուրդների շրջանում որպես անկախ կերակուր կամ կողմնակի ճաշատեսակների գարնիր։
Բրինձ
Ինդոնեզիայի բնակչության մեծամասնության համար բրինձը պատմականորեն եղել է հիմնական սննդամթերքը, բացառությամբ արևելյան շրջանների համեմատաբար փոքր բնակչության ։ Դրա տարբեր սորտերը աճեցվում և սպառվում են երկրի տարբեր մասերում  ։
Որպես կանոն, բրինձը մատուցվում է բավականին խիտ բուրգի տեսքով խաշած և ծառայում է որպես այլ ճաշատեսակների գարնիրային ճաշատեսակ։ Հաճախ, հատկապես աղքատների շրջանում, դա զգալիորեն գերազանցում է մնացած կերակուրը։ Այս դեպքում վերջիններս հաճախ վերածվում են բրնձի փոքր հավելումների, որոնք դրանով մատուցվում են նույն ափսեի մեջ. Ճավայում և շատ այլ տեղանքներում այս լրացումներն ունեն ընդհանուր «լաուկ պաուկ» անվանումը (lauk pauk) ։ Նազի-քուչինգ կոչվող բրինձի արագ սնունդի տարբերակը, որը խաշած բրնձի մի փոքր բաժին է լաուկ պաուկի հետ միասին, որը մատուցվում է արմավենու տերևի տոպրակում, շատ տարածված է պակաս հարուստների շրջանում ։
Պարզ պատրաստման գործընթացից բացի, բրինձ պատրաստելու մի քանի ավելի բարդ եղանակ կա։ Մասնավորապես, բանանի տերևի պատյանում՝ կպչուն բրնձի խիտ բրիկետների պատրաստումը` լոնտոնգը և կետուպատը լայն տարածում են գտել տարբեր շրջաններում։ Առաջինը, որը պատրաստվում է բանանի ամբողջական տերևներից, ունի երշիկի տեսք. երկրորդը, փաթաթված արմավենու տերևի նեղ շերտերի հյուսով նախքան եռալը, ուղղանկյուն է։ Լոնտոնգը ամենօրյա ճաշի հաճախակի մասն է և մատուցվում է շատ ավանդական ուտեստներով, մինչդեռ կատարում է գրեթե նույն դերը, որը խաղում են գարնիրը, հացը կամ կնեդլիկները եվրոպական խոհանոցում. դրանք ուտում են որպես հիմնական կերակուր կամ դրանով ներծծում սոուսներ և կերակրալցուկներ։ Այն հաճախ դառնում է տարբեր բարդ ուտեստների բաղկացուցիչ մասը. այս դեպքում այն ​​կտրտվում է օղակների և խառնվում մնացած բաղադրիչների հետ։ Այս ուտեստի ձևափոխված տարբերակներից է արեմ-արեմը, որը, ի տարբերություն լոնտոնգի, պարունակում է միջուկ։
Կետուպատը մատուցվում է նույն կերպ և կարող է ծառայել նաև որպես սովորական ամենօրյա կերակուր, բայց գրեթե ամենուր այն նաև հանդիսանում է տոնական սեղանի բաղկացուցիչ մասը, հատկապես Ուրազա բայրամ մահմեդական տոնի ժամանակ, որը Ինդոնեզիայում անվանում են «իդուլֆիտրի» (Idulfitri): Շատ տեղանքներում, օրինակ, Ճավայի հարավային ափին, այն ընկալվում է բացառապես որպես հյուրասիրություն, որը մատուցվում է պահք պահելուց հետո և մի քանի հաջորդ տոնական օրերի ժամանակ. այնտեղ սովորական օրերին պատրաստել և սպառել այն ընդունված չէ ։
Շատ յուրօրինակ ձևով պատրաստում են պատրաստում լեմանգը․ բրինձը լցոնվում է ներսից բանանի տերևներով շարված բամբուկի խոռոչում։ Այնտեղ լցնում են կոկոսի կաթ, որից հետո մի քանի ժամ տապակում են բամբուկե ձողերը բաց կրակի վրա։ Այս ուտեստը, որը ավանդական էր Սումատրայի և Կալիմանտանի շատ ժողովուրդների համար, ի վերջո ընդունվեց երկրի այլ մասերում, ներառյալ Ճավան:Հատուկ ընտանեկան, համայնքային կամ կրոնական արարողությունների համար պատրաստվող բրնձային հատուկ ուտեստ է թումպենգը, որը խաշած կպչուն բրնձի կոնաձև բուրգ է, որը մատուցվում է տարբեր տեսակի լաուկ պաուկներով շրջապատված։ Թումպենգի համար բրինձը հաճախ եփում են կոկոսի կաթի մեջ և վառ դեղին ներկում քրքումով ։
Ինդոնեզիայի շատ շրջաններում, իր մաքուր տեսքով բրինձ պատրաստելու տարբեր ձևերից բացի, լայնորեն կիրառվում է դրա հիման վրա տարբեր բազմաբնույթ ուտեստների պատրաստումը։ Դրանցից ամենատարածվածը նասի գորենգն է (nasi goreng, բառացիորեն «տապակած բրինձ»), որն ունի բազմաթիվ տեղական տարբերակներ. փլավի նման ուտեստ, որը լցված է հավի մսով, ծովախեցգետնի ձողիկներով, մսով, ձկներով, օմլետով, սոխով, պղպեղով, տոֆուով, տեմպեով և այլ բաղադրիչներով։ Այս ուտեստի ավանդական մատուցումը լինում է դրա վրա մեկ ձվանի ձվածեղով, իսկ կողքին՝ ափսեի մեջ մի քանի սաթե խորովածներ և կրուպուկի շերտ ։
Լապշա
Լապշան, որը եկել է չինացիներից, սիրված ուտեստ է ոչ միայն պերանական, այլ նաև տեղական մի շարք խոհանոցներում, առաջին հերթին՝ ճավայական խոհանոցում։ Պերանական խոհանոցը բնութագրվում է լապշայի տեսակների բազմազանությամբ, ոչ միայն ալյուրի ծագման առումով, որը հիմնականում ցորենի կամ բրնձի է, այլ նաև արտադրանքի ձևի տեսանկյունից։ Մասնավորապես, բրնձի լապշայի հիմնական տեսակներից են բարակ և կլոր բիհունը (bihun) և լայն, ուղղանկյունաձև կվետիաուն (kwetiau): Այս և այլ տեսակի լապշաները մատուցվում են ինչպես խաշած, այնպես էլ տապակած ձևով, սովորաբար այլ բաղադրիչների մի շարք առատ հավելումներով և օգտագործվում են նաև ապուրների մեջ։ Պերանական լապշայի ապուրները՝ հավով, ձկով, մսով, միավորված են լաքսա անունով։
Ճավայի և Ինդոնեզիայի մի շարք այլ բնիկ ժողովուրդների խոհանոցում կա հիմնականում կլոր ցորենից լապշա՝ մի (mi, mie, նույն բառը ընդհանուր անուն է բոլոր տեսակի լապշաների համար)։ Այն եփում են ջրի մեջ կամ ավելի հազվադեպ օգտագործվում ապուրների մեջ։ Եփած լապշան փողոցում ամենատարածված ուտեստներից մեկն է. Ճավայում և շատ այլ շրջաններում դրանք սովորաբար վաճառվում են առևտրականների կողմից կամ շուկայի կրպակներից։ Այդուհանդերձ դրանք հաճախ խառնվում են աղացած ձվի, պղպեղի, սոխի, բանջարեղենի փոքր կտորների հետ, սոյայի սոուսի հետ։Որոշ շրջաններում կան հատուկ ավանդական բաղադրատոմսեր, որոնք հիմնված են խաշած լապշայի վրա։ Այսպիսով, Ռիաույի կղզիներում լապշա են մատուցում, որը խառնված է տոֆուով, խոտաբույսերով, սոյայի ծիլերով և գետնանուշի սոուսով, Բելիտունգ կղզում՝ մսով, կարտոֆիլով, հազարով և վարունգով։ Հատկանշական է, որ խոզի մսից լապշան` բակմինը, բամին (bakmi, bami), որը աշխարհում համեմատաբար լայնորեն հայտնի է որպես ինդոնեզական դասական ուտեստներից մեկը, իրականում պերանականական ուտեստ է, որը շատ տարածված չէ երկրի բնիկ բնակչության շրջանում։
Լապշան հաճախ մատուցվում է նաև տապակված տարբերակով։ Տարբեր միջուկներով լցոնվելով, այն վերածվում է ամբողջական կերակրատեսակի՝ մի գորենգի (mie goreng, բառացիորեն «տապակած լապշա»): Ճավայում մի գորենգը առավել հաճախ եփում են արմավենու յուղով`օգտագործելով նուրբ թակած հավ կամ տավարի միս, կանաչ սոխ, կաղամբ, ծովախեցգետնի մածուկ և սոյայի սոուս։
Եթե ​​ավանդաբար լապշա էին պատրաստում տնային կամ արհեստավորական պայմաններում, ապա XX դարի վերջին քառորդից սկսած` արագ պատրաստվող լապշա է սպառվում հիմնականում. Ինդոնեզիան Չինաստանից հետո երկրորդն է այս սննդամթերքի համաշխարհային արտադրողներից ։
Կրուպուկ
Ինդոնեզական շրջանների մեծ մասի խոհանոցում կարևոր դեր է խաղում կրուպուկը (krupuk)․ սա օսլայից, բրնձից, ցորենից, սագոյից կամ այլ ալյուրից պատրաստված չիպսեր են, տապիոկայով, մանրացված ծովամթերքով, ձկով, բանջարեղենով կամ չրերով։ Այս և այլ մեկնարկային բաղադրիչներ կարող են օգտագործվել մաքուր կամ խառնված տարբեր հավելումների հետ։ Ամենատարածվածը բրնձի կամ ծովախեցգետնի կրուպուկն է (վերջինս կարող է լինել զուտ ծովախեցգետնային կամ ծովախեցգետնի ալյուրից)։ Միևնույն ժամանակ, կրուպուկի որոշ տեսակներ կարող են ունենալ իրենց անունները։ Այսպիսով, փոքր չափսի կրուպուկները սովորաբար կոչվում են կրիպիկ. այն կարելի է պատրաստել սովորական կրուպուկի բոլոր նույն մթերքներից, բայց ավելի հաճախ դա մրգերից կամ բանջարեղենից է պատրաստվում։ Կրուպուկը քերած կամ մանրացված գետնանուշի հավելումով կոչվում է ռեմպեյեկ՝ պատրաստված քերած մելինժո ընկույզներից՝ էպմինգից։
Կրուպուկը պատրաստվում է ինչպես տնայնագործական, այնպես էլ արդյունաբերական եղանակով և վաճառվում է ինչպես պատրաստի, այնպես էլ դեռ չտապակված չոր պատրաստուքի տեսքով։ Այն ուտում են ինչպես որ կա՝ որպես թեթև խորտիկ կամ հիմնական կերակուրի ժամանակ. այս դեպքում այն ​​կատարում է գրեթե նույն դերը, ինչ խաղում է հացը եվրոպական խոհանոցում։ Միևնույն ժամանակ, այն հաճախ թաթախվում է տարբեր սոուսների մեջ, հեղուկ կամ փխրուն ուտեստները երբեմն գդալով հավաքվում են կրուպուկի խոշոր ուռուցիկ ափսեներով։ Կրուպուկը ավանդաբար մատուցվում է որպես որոշ կերակրատեսակների անփոխարինելի հավելում. օրինակ՝ նասի գորենգով այն դնում են իրար կողքի, և ընդունված է շատ ապուրներ և բանջարեղենային ուտեստներ շաղ տալ կրիպիկով կամ մանրացված կրուպուկով։
Բանջարեղեններ
Բանջարեղենը, որոնցից շատերը տարբեր ժամանակներում Ինդոնեզիա են մտցրել չինացիները կամ եվրոպացիները, շատ ինդոնեզացիների օրաբաժնի կարևոր մասն են կազմում։ Երկրի կլիմայական պայմանների պատճառով բանջարեղենի աճեցումը պատմականորեն կենտրոնացած է հիմնականում լեռնային շրջաններում, առաջին հերթին Ճավայում և Հյուսիսային Սումատրայում, սակայն բանջարեղենի օգտագործումը լայն տարածում ունի այս տարածաշրջաններից դուրս։ Ամենատարածվածներն են կաղամբը, լոլիկը, վարունգը, կարտոֆիլը, բաթաթը, մանիոկը, սոխը, գազարը, սմբուկը, դդմիկը, լոբին, բողկը, սպանախը, չինական կաղամբը, ծաղկակաղամբը ։
Բանջարեղենները, կախված դրանց տեսակից, պատրաստվում են տարբեր ձևերով՝ դրանք եփում են, տապակում, խմորում, չորացնում կամ հում են սպառում։ Ամբողջական բանջարեղենը հազվադեպ է մատուցվում սեղանի շուրջ, սովորաբար դրանք կտրում են կտորներով կամ մանրացնում են։ Տարբեր տեսակի մանրացված, հում կամ խաշած բանջարեղենից պատրաստված խառը ուտեստները շատ տարածված են՝ նման եվրոպական աղցաններին։ Ճավայական խոհանոցում, որում այսպիսի ուտեստները հատկապես նշանակալի տեղ են զբաղեցնում, կոչվում են գադո-գադո։ Գադո-գադոյի բոլոր տեսակներին միավորող տարրը գետնանուշի սոուսն է, որով դրանք համեմված են առատորեն։ Բանջարեղենները, ինչպիսիք են կարտոֆիլը, բաթաթը, մանիոկը, դդմիկը, սմբուկը, լոբին, օգտագործվում են խաշած գադո-գադոյի մեջ․ գազարը, կաղամբը, սպանախը, սոխը կարող են օգտագործվել ինչպես խաշած, այնպես էլ հում․ լոլիկը, վարունգը, հազարը և տարբեր կանաչիները` պանրի մեջ։ Բացի բանջարեղենից, գադո-գադոյին հաճախ ավելացնում են խաշած ձու, տոֆու, տեմպե և կրուպուկ։ Բոլոր ապրանքները սովորաբար կտրվում են բավականին խոշոր՝ շատ ավելի մեծ, քան եվրոպական աղցանում ։
Գադո-գադոն լայն տարածում է գտել նաև Ճավայից դուրս։ Այն ունի բազմաթիվ տեղական տարբերակներ՝ տարբեր շրջաններում որոշակի բաղադրիչների ավելի կամ պակաս հասանելիության պատճառով։ Բացի այդ, մի շարք տեղանքներում նմանատիպ խառնուրդով բանջարեղենային ուտեստներ պատրաստվում են այլ անվանումներով՝ կարեդոկ (karedok), պեչել (pecel) և այլն։ Երբեմն նրանք օգտագործում են եվրոպական «աղցան» անվանումը ։
Հատկապես ճավայական խոհանոցում նշանակալի դեր է խաղում թթու բանջարեղենը՝ աչարը, ինչպես նաև սայուր-ասեմը` բանջարեղեն, որը եփում են մսի արգանակում` մեծ քանակությամբ տամարինդ, պղպեղ և այլ համեմունքներ ավելացնելով։ Այս ուտեստներից առաջինը առավել հաճախ պատրաստում են վարունգից, գազարից և սոխից, երկրորդը՝ ուտելի քայոտից, եգիպտացորենից, լոբուց, գետնանուշից և մելինժոյի ընկույզներից։
Միս, թռչնամիս, ձուկ և ծովամթերք
Ինդոնեզիայի մեծ մասի սննդակարգում կենդանական ծագման արտադրանքները, ներառյալ միսը, թռչնամիսը, ձուկը և ծովային կենդանիները, երկրորդական տեղ են գրավում՝ համեմատած բուսական արտադրանքի հետ։ Այս առումով բացառություն է կազմում այն ​​շրջանների բնակչության մի մասը, որոնք ունեն խոշոր անասնապահություն (առաջին հերթին՝ Արևմտյան և Հյուսիսային Սումատրա) կամ ձկնորսություն (շատ կղզիների ափեր, հատկապես Սուլավեսի)։
Մսի ամենատարածված տեսակները այծի ու ոչխարի մսերն են։ Տավարի միսը հիմնական մսի տեսակն է միայն Սումատրայի մի մեծ մասում, իսկ այլ շրջաններում այն ​​շատ ավելի քիչ տարածված է։ Խոզի միսը թաբու է երկրի մահմեդական բնակչության մեծ մասի համար, բայց այն ակտիվորեն օգտագործվում է պերանականական խոհանոցում, ինչպես նաև ոչ մահմեդական ժողովուրդների խոհանոցներում. այս շրջաններից վերջին շրջանում դա գործնականում մսի միակ տեսակն է բնիկ բնակչության՝ պապուասների սննդակարգում ։
Հավի միսն օգտագործվում է գրեթե ամենուր, և ինդոնեզացիների մի զգալի մասի համար դա հիմնական կենդանական արտադրանքն է։ Այլ տնային թռչնամսերը՝ բադերի, մուսկոտ բադերի, աղավնիների, շատ ավելի հազվադեպ են օգտագործվում, հիմնականում պերանական խոհանոցում են հանդիպում ։
Ինդոնեզիայի ջրային տարածքի ձկնային ֆաունայի բազմազանության պատճառով ափամերձ տարածքներում ձկների և ծովամթերքների տեսականին շատ լայն է։ Ամենից շատ սննդամթերքի համար օգտագործվում են սկումբրիա ընտանիքին պատկանող տարբեր տեսակներ։ Ամենատարածված ծովամթերքները ծովախեցգետիններն ու կաղամարներն են։ Ներքին տարածքներում քաղցրահամ ձկները ակտիվորեն օգտագործվում են սննդի համար՝ ինչպես որսի տեսքով, այնպես էլ արհեստականորեն բուծված։ Խոհարարության մեջ ամենատարածված քաղցրահամ տեսակները ներառում են ջրանցքի լոքո, տիլապիա, գետածածան, գուրամի ։ Վերջինս հատկապես տարածված է ճավայական խոհանոցում. Ճավայում գրեթե յուրաքանչյուր գյուղում կա արհեստական ​​լճակ՝ գուրամիներով: Բացի անասուններից, թռչնամսից, ձկներից և ծովամթերքից ստացված մսից, վայրի կենդանիների միսը սպառում են տարբեր մարզերում, այդ թվում` բավականին էկզոտիկ` օձեր, կրիաներ, խոշոր չղջիկներ, ինչպես նաև շներ և կապիկներ (օրինակ` չղջիկներից ուտեստները պատմականորեն որոշ ժողովրդականություն են վայելում Ճավայի տարբեր շրջաններում, շան միսից ուտեստները՝ նույն Ճավայում, ինչպես նաև Փոքր Զոնդյան կղզիներում) ։ Մսի այս տեսակները ոչ մի տեղ չեն կազմում մշտական ​​օրաբաժնի մեջ, բայց ինդոնեզական խոհանոցում դրանց օգտագործումը բավականին լայնորեն հայտնի է երկրի սահմաններից դուրս, մասնավորապես՝ շնորհիվ ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբամայի, որը մանկությունն անց է կացրել մանկությունը Ինդոնեզիայում, հիշատակել է Ջակարտայում շների մսի, օձերի մսի և մորեխների օգտագործման մասին   ։
Շատ հաճախ միսը, թռչնամիսը, ձուկը և ծովամթերքը մատուցվում են տապակած կամ շոգեխաշած տարբերակով, կամ մանրացված վիճակում խառնվում են նույն բրնձից, արիշտայից կամ բանջարեղենից պատրաստված բարդ ուտեստների հետ։ Դրանք նաև հիմք են ծառայում շատ ապուրների համար. մսի և հավի ապուրները տարածված են հիմնականում Ճավայում և Մադուրայում, ձկները՝ Կալիմանտանում և Սուլավեսիում։ Պադանգյան խոհանոցում լայն տարածում են գտել միսը, թռչնամիսը և ենթամթերքները։ Ձուկը հաճախ տապակվում է ամբողջությամբ մետաղալարի վրա, երբեմն՝ չորացվում կամ աղվում է։
Ճավայում, Սումատրանում և որոշ այլ տարածքներում տարածված է հնդկական կարրիին նման խիտ սոուսով միս, հավ, ձուկ և ծովամթերք պատրաստելու մեթոդը։ Սուլավեսիում և Կալիմանտանում միսը, հավը և ծովամթերքը թխում են բամբուկի խոռոչներում, ինչպես բրինձը թխում են լեմանգայի դեպքում, այդ ուտեստները ավանդաբար հանդիսանում են ծիսական կերակուրների կարևոր տարր տարբեր ընտանեկան և համայնքային արարողությունների ժամանակ, մասնավորապես՝ հոգու հիշատակման օրվա ժամանակ։ Բացի այդ, մի շարք տարածաշրջաններում ամբողջ կենդանիների դիակների տապակումը կատարվում է շամփուրների վրա. Բալիում, Հյուսիսային Սումատրայում և Սուլավեսիում սովորաբար այս եղանակով եփում են խոզերին, Ճավայում՝ այծերին։ Նոր Գվինեայի պապուսական ժողովուրդները սովորում են տապակել խոզի դիակները` ամբողջությամբ կամ կտրտված խոշոր կտորներով, տաք քարերով շարված փոսերում՝ տերևներով և տորֆով ծածկված. Համայնքային մեծ տոնակատարությունների ժամանակ տասնյակ խոզեր կարելի է միաժամանակ եփել, մորթել նախքան հատուկ արարողության համար տապակումը ։
Չափազանց տարածված ուտեստը, որը կարելի է նույն կերպ պատրաստել ցանկացած տեսակի մսից, ենթամթերքից, հավի մսից կամ տարբեր ծովամթերքներից` փաքր չափսի սաթե խորովածներն են։ Սաթեն հատկապես հայտնի է ճավայական խոհանոցում. այստեղ դրանք առավել հաճախ պատրաստում են հավի, այծի միսից, ծովախեցգետիններից, այծի կամ տավարի լյարդից, չնայած որոշ քաղաքներ և տարածքներ մասնագիտանում են ավելի «էկզոտիկ» տարբերակների մեջ, օրինակ՝ Ջոկյակարտայում խորոված են պատրաստում եռոտանի կրիայից և գառան սեռական օրգաններից ։ Միանգամյա օգտագործման փայտե շամփուրի վրա սովորաբար փաթաթվում են բաղադրիչի երեք կամ չորս նախամարինացված կտորները, որոնց ընդհանուր քաշը չի գերազանցում 50-70 գրամը. սաթեի չափաբաժինը, որպես կանոն, բաղկացած է մի քանի շամփուրներից։ Սաթեն հաճախ մատուցվում է ինքնուրույն. այս դեպքում դրանք սովորաբար մատուցվում են սոյայի կամ գետնանուշի սոուսով։ Բացի այդ, մի զույգ սաթեի շամփուրը նասի գորենգինի ավանդական լրացում է։ Չնայած այն փաստին, որ Ճավան համարվում է սաթեի ծննդավայրը, այս ուտեստը լայն տարածում է գտել ոչ միայն ամբողջ Ինդոնեզիայում, այլ նաև նրա սահմաններից դուրս։
Գրեթե ցանկացած կենդանական արտադրանքից պատրաստված մեկ այլ սիրված ուտեստ է բակսոն։ Չինական խոհանոցից փոխառված ՝ այն այնքան տարածված է դարձել Ինդոնեզիայի տարբեր շրջաններում, որ այժմ այն ​​ընկալվում է ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ արտերկրում՝ որպես դասական ինդոնեզական խոհանոցի հիմնական բաղադրիչներից մեկը։
Բակսոյի համար նախատեսված ապրանքները վերամշակվում են շատ նուրբ, մածուցիկ աղացած մսով, որին ավելացվում է փոքր քանակությամբ ալյուր՝ սովորաբար տապիոկա կամ սագոյի ալյուր, ավելի հազվադեպ՝ եգիպտացորենի ալյուր։ Աղացած մսից պատրաստվում են կլոր կոլոլակներ, սովորաբար 3-5 սանտիմետր տրամագծով, որոնք խաշում են կամ, ավելի հազվադեպ, տապակում և մատուցում արգանակի կամ լապշայի մեջ, ինչպես նաև դնում տարբեր ապուրների մեջ։ Բակսոն արտադրվում է ինչպես տնային, արհեստավորական, այնպես էլ արդյունաբերական եղանակով և Ինդոնեզիայում ամենատարածված վերամշակված կերակուրներից մեկն է, ինչպես նաև սովորական փողոցային սնունդ։
Մի փոքր պակաս սիրված է աղացած կոլոլակների մեկ այլ տեսակ` պեմպեկը, որի հայրենիքը Հարավային Սումատրան է։ Ի տարբերություն բակսոյի, պեմպեկը պատրաստվում է հիմնականում ձկներից կամ ծովամթերքից, այն ունի ավելի ազատ բաղադրություն, որին կարող է տրվել տարբեր ձևեր` գնդիկներ, բազմանկյուն բլիթների կամ երկարավուն երշիկանման տեսք։ Ինչպես բակսոն, պեմպեկն էլ մատուցվում է ինքնուրույն՝ ապուրների կամ լապշայի մեջ, երբեմն լցոնված ձվերով, տոֆուով կամ այլ մթերքներով ։