cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սովցա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Մերձավոր Արևելք
Մերձավոր Արևելք (شرق أدنى,, Yakın Doğu), աշխարհագրական տերմին, որն իր մեջ ընդգրկում է Արևմտյան Ասիան։ Չնայած գիտական տարբեր շրջանակներում այս տարածաշրջանը հայտնի է տարբեր անուններով։ Այս տերմինը սկզբնապես օգտագործվել է Օսմանյան կայսրության մեծ մասը նկարագրելու համար։ Միջին Արևելք տերմինի փոխարեն առավել շատ գործածական է դարձել Մերձավոր Արևելք, ինչպես նաև Արևմտյան Ասիա տերմինը. սրանցից առաջինը կարող է նաև ընդգրկել Եգիպտոսը, իսկ վերջինը միմիայն ընդգրկում է Հարավարևմտյան Ասիան, այդ թվում նաև Հարավային Կովկասը (մասամբ)։
Ազգային աշխարհագրական կազմակերպության համաձայն Միջին Արևելքը և Մերձավոր Արևելքը վերաբերում են նույն տարածաշրջանին. դրա մեջ մտնում են «Արաբական թերակղզին, Կիպրոսը, Եգիպտոսը, Իրաքը, Իրանը, Իսրայելը, Հորդանանը, Լիբանանը, Պաղեստինի տարածքը, Սիրիան և Թուրքիան» ։ 1997 թվականի տվյալներով Միավորված ազգերի կազմակերպության Պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպությունը ևս տարածաշրջանը սահմանել է նույն կերպ, սակայն դրա մեջ ընդգրկել է նաև Աֆղանստանը ։
Անվանում
Անվանումը տրվել է եվրոպացիների կողմից, որպես իրենց ամենամոտ շրջան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելք Կատեգորիա:Արևելյան Միջերկրական
(8538) Գամելմայա
(8538) Գամելմայա (Gammelmaja), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի մարտի 21-ին Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,013541 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,749 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2781 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Գամելմայա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,7428 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1910,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188403 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,35° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դուգլաս Կոստա
Դուգլաս Կոստա (Douglas Costa de Souza, ), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, մյունխենյան Բավարիայի կիսապաշտպան։
«Գրեմիո»
Դուգլաս Կոստան իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրը կնքել է 2008 թվականին «Գրեմիո» ակումբի հետ։ Պայմանագիրը ուներ 5 տարի ժամկետ։ Իր դեբյուտային խաղը «Գրեմիո»-ում սկսեց գոլով, որն օգնեց թմին հաղթել «Բոտաֆոգո»-ին 2։1 հաշվով։
«Բավարիա»
2015 թվականի հուլիսի 1-ին Կոստան գալիս է «Բավարիա» ֆուտբոլային ակումբ, ակումբը նրան վճարել էր 30 մլն եվրո ։ Պայմանագիրը կնքվեց 5 տարի ժամկետով։ Առաջին գոլը Բունդեսլիգայում բրազիլիացին հարվածեց Համբուրգի դարպասին։ Մյունխենյան Բավարիան հաղթեց 5։0 հաշվով։
Ազգային Կարիերա
2009 թվականին հաղթել է Հարավային Ամերիկայի մինչև 20 տարեկանների Առաջնությանը՝ մրցաշարում վաստակելով 3 գոլ։ Այդ տարի ևս մասնակցում է Աշխարհի մինչև 20 տարեկանների Առաջնությանը, որի ժամանակ հավաքականը զբաղեցնում է երկրորդ հորիզանականը։ 2010 թվականի օգոստոսին Մանո Մանեզեսը կանչեց նրան՝ սեպտեմբերին Բարսելոնայում խաղալու համար։ 2014 թվականի նոյեմբերի 12-ին Կոստան կատարում է իր դեբյուտը ազգային թիմում Թուրքիայի դեմ ընկերական խաղում։
Ակումբային
2015 թվականի Նոյեմբերի 24-ի տվյալներով։
Ձեռքբերումներ
Գրեմիո Բրազիլիա Մ-20 Շախտյոր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:1990 ծնունդներ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բավարիա Մյունխենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Արաքսյան գիշերաչղջիկ
Արաքսյան գիշերաչղջիկ, Արաքսի գիշերաչղջիկ, Շաուբի գիշերաչղջիկ, հարթաքիթ չղջիկների ընտանիքին պատկանող կաթնասուն կենդանի։ Հանդիպում է սահմանափակ արեալով. ընդգրկում է հիմնականում Արաքս գետի հովիտը՝ Արմավիրի մարզից մինչև Սյունիքի մարզ։ Մարմնի երկարությունը 45-52 մմ է, պոչինը՝ 39-44 մմ, նախաբազկինը՝ 3748 մմ։ Բնակվում է բնակելի շինությունների, փլատակերի պատերի կամ ժայռերի ճեղքերում։ Մեջքի մորթին բաց մոխրածխագույն է, փորինը՝ սպիտակավուն երանգով։ Հունիսին ծնում է 1 (հազվադեպ՝ 2) ձագ։ Օգտակար է. ոչնչացնում է վնասատու միջատներ։ Կենսակերպն ուսումնասիրված է մասնակի։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Էկոլոգիա
2-7 առանձնյակներից կազմված փոքր խմբերով ապրում են քարանձավներում, անձավներում, ժայռերի ճեղքերում, ծառերի փչակներում, նկուղներում, տների ձեղնահարկերում, անասնագոմերում։
Կենսաբանական առանձնահատկությունների վերաբերյալ hավաստի տեղեկություններ չկան, հայտնի է միայն, որ հունիսի վերջին էգը ծնում է մեկ ձագ ։
Պահպանություն
ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։
Ծայրաստիճան հազվադեպ, քիչ ուսումնասիրված և նեղ արեալով տեսակ է, որը ակավաթվության հետևանքով կարող է լիովին անհետանալ։ 2005 թվականին հայտնաբերվել է մեծ մայրական գաղութ Մագիլի քարանձավում, ձագերի և մայրերի ընդահանուր քանակը կազմում էր մոտ 600 առանձնյակ։
Վտանգված հիմնական գործոններն են բազմացման և ձմեռման ընթացքում մարդու կողմից անհանգստացնելը։
Պահպանվում է «Արևիկ» ազգային պարկում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Չղջիկներ Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ Կատեգորիա:Կաթնասուններ Կատեգորիա:Քորդավորներ
Հակոբ Նազարեթյան
Հակոբ Պողոսի Նազարեթյան, հայ փիլիսոփա, հոգեբան։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1996): «Դուբնա» միջազգային համալսարանի և ՌԴ նախագահին առընթեր պետական կառավարման ակադեմիայի պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Հակոբ Նազարեթյանը ծնվել է 1948 թվականի մայիսի 5-ին Ադրբեջանի Բաքու քաղաքում։ 1971 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Մ. Թորեզի անվան օտար լեզուների պետական ինստիտուտը։ 1994 թվականից դասախոսել է Մոսկվայի պետական համալսարանի հոգեբանության ֆակուլտետում, միաժամանակ եղել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի նախագահության «Հասարակական գիտությունները և արդիականությունը» (ռուսերեն) ամսագրի գլխավոր խմբագրի տեղակալ ։
Աշխատություններ
Աշխատությունները վերաբերում են մշակութային մարդաբանությանը, պատմական և քաղաքական հոգեբանությանը։ Բազմաթիվ հրապարակումների, մենագրությունների և բուհական դասագրքերի հեղինակ է ։ Հակոբ Նազարեթյանը տեխնո-հումանիտար հավասարակշռության հիպոթեզի հեղինակն է։ Այն ենթադրում է, որ վարքի ու մտածողության մշակութային կարգավորիչների զարգացումը կապված է տեխնիկական առաջընթացի հետ ։
Մահ
Մահացել է 2019 թվականի փետրվարի 15-ին, Մոսկվայում ։
Թերզիբաշյան
Թերզիբաշյան, հայկական ազգանուն ։
Ռիալպ
Ռիալպ (Rialp), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պալյարս Սոբիրա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 56 կմ²։ Բնակչությունը՝ 654 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Մոնտեկալվո ին Ֆոլիա
Մոնտեկալվո ին Ֆոլիա (Montecalvo in Foglia) կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 2768 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 152 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 18 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61020: Հեռախոսային կոդ՝ 0722։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության գրաֆիկը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Սոթք (գետ)
Սոթք (Զոդ), գետ Գեղարքունիքի մարզում, Մասրիկի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Արևելյան Սևանի լեռնաշղթայի արևմտյան լանջերից՝ 2670 մ բարձրությունից։ Երկարությունը 21 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 59,5 կմ²։ Վերին և միջին հոսանքներում հոսում է V-աձև հովտով։ Սնումը խառն է, վարարումը՝ գարնանը։ Տարեկան միջին ծախսը 0,28 մ³/վ է։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Մասրիկ գետի վտակներ
Ց
Ց, ց (անունը՝ ցո), հայկական այբուբենի 33-րդ տառը։ Թվային արժեքն է՝ «6000»։ Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405-406 թվականներին։ Միջնադարում օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները   ։
Կիրառությունը
Յունիկոդում ներկայացված է՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
Հայաստան Մարզական Միություն
«Սպարտակ» կազմակերպությունը տեծղվել է 1935 թվականին, որպես համանուն համամիութենական կամավոր մարզական ընկերության (ԿՄԸ) ճյուղ Խորհրդային Հայաստանում՝ «Սպարտակ» մարզադաշտի հարևանությամբ (ամենահին կառուցված մարզադաշտը Երևանում և երկրորդ ամենահինը Հայաստանում՝ Գյումրիի քաղաքային մարզադաշտից հետո)։
Խորհրդային շրջանում «Սպարտակ» համամիութենական կազմակերպությունը կազմակերպել է 11 ճյուղային արհմիությունների՝ զանգվածային ֆիզդաստիարակումը և մարզական աշխատանքները։ 1960 թվականից դարձել է արհմիությունների անդամ։
«Սպարտակի» շնորհիվ 1930–1950-ական թվականներին խորհրդային սպորտում նշանակալի ճանաչման են հասել մազիկներ Յան Սպարրեն և Սերգո Համբարձումյանը (ծանրամարտ), Ն․ Կորոլյովը և Ն․ Շտեյնը (բռնցքամարտ), Սերաֆիմ և Գեորգի Զնամենսկի եղբայրները (թեթև աթլետիկա), Ստարոստին եղբայրները (ֆուտբոլ) և ուրիշներ։
Ժոզեֆ
Ժոզեֆ (ֆրանսերեն՝ Joseph)՝ հրեական ծագումով հայկական Հովսեփ անվան ֆրանսերեն համարժեքն է; Կան նաև իգական ժոզեֆա և Ժոզեֆին ձևերը։
Հայաստան Մարզական Միություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից 19 սպարտակցիներ արժանացել են Խորհրդային Միության հերոսի կոչման։ Սպարտակցիները նշանակալի ավանդ ունեն 1950–1970-ական թվականներին խորհրդային սպորտի ձեռք բերած նվաճումներում։ Այդ տարիներին անցկացված օլիմպիական խաղերում, Եվրոպայի և աշխարհի առաջնություններում չեմպիոններ և մրցանակակիրներ են դարձել Պյոտր Բոլոտնիկովը, Վլադիմիր Գոլուբնիչին, Նադեժդա Չիժովան (թեթև աթլետիկա), Ալբերտ Ազարյանը, Հրանտ Շահինյանը (սպորտային մարմնամարզություն), Տիգրան Պետրոսյանը (շախմատ), Բորիս Լագուտինը (բռնցքամարտ), Նիկիտա Սիմոնյանը, Իգոր Նետտոն, Սերգեյ Սալնիկովը (ֆուտբոլ), Բորիս Մայորովը, Վյաչեսլավ Ստարշինովը, Ալեքսանդր Յակուշևը (հոկեյ), Ալեքսանդր Բելովը (բասկետբոլ) և այլք։ 73 սպարտակցիներ ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում 1980 թվականի Մոսկվայի ամառային օլիմպիական խաղերում նվաճել են 31 ոսկե, 11 արծաթե և 26 բրոնզե մեդալ։
1980 թվականին «Սպարտակ» միավորել է ավելի քան 28 հազար ֆիզկուլտուրային կոլեկտիվ (շուրջ 12 միլիոն անդամ)։ Սպարտակի համակարգում գործել է 250 ստադիոն, 94 լողավազան, 1900 մարզադահլիճ, 1370 ֆուտբոլի դաշտ, 420 մանկապատանեկան մարզադպրոց, 385 մարզական ճամբար։
Խորհրդային Հայաստանի Սպարտակի մարզիկներից ընկերության անդամ են եղել Գուրգեն Բաղդասարյանը, Ա․ Հայրապետյանը (ըմբշամարտ), Գ․ Վարդանյանը, Ֆ․ Փիլոյանը, Ա․ Զաքարյանը (սեղանի թենիս), Օգսեն Սիրգոյանը (ծանրամարտ), Ռաֆայել Վահանյանը (շախմատ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարզական ընկերություն
Չեռնի Վրիխ
Չեռնի Վրիխ (Черни връх), գյուղ Բուլղարիայի Բուրգասի մարզում։ Վարչականորեն մտնում է Կամենոյի համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի կենտրոն Կամենո քաղաքից գտնվում է 13 կմ դեպի հարավ։ 2011 թվականի Բուլղարիայի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ գյուղում բնակվել է 709 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գյուղեր Կատեգորիա:Բուրգասի մարզի գյուղեր
Սոթքի ջրանցք
Սոթքի ջրանցք, ջրանցք Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Սոթք գետի աջ ափից, անցնում Սոթք գյուղի միջով, հասնում մինչև Տրետուք գյուղի ոռոգելի հողերը։ Շահագործման է հանձնվել 1961 թվականին։ Երկարությունը 7,6 կմ է, ջրթողունակությունը՝ 0,7 մ³/վ։ Ջրառը կատարվում է պատվարային եղանակով։ Ոռոգում է Սոթք և Տրետուք գյուղերի հողատարածքները։
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի ջրանցքներ
Զուգրես
Զուգրես (Зугре́с), քաղաք Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Խարցիզսկի քաղաքային խորհուրդում, շրջանային նշանակության քաղաք։ Հիմնադրվել է 1929 թվականին։
2011 թվականի տվյալներով Զուգրես քաղաքում բնակվում էր 18 554 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14,5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1370 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Խարցիզսկի քաղաքային խորհուրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1929 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Երփներանգ գլխարկով կինը (նկար)
«Երփներանգ գլխարկով կինը» (Woman with Flowered Hat), ամերիկացի նկարիչ Ռոյ Լիխտենշտայնի՝ փոփ-արտ ոճով արված նկարը։ Ստեղծվել է 1963 թվականին ։ Այն ստեղծվել է կտավի վրա «Մագնա» ակրիլային ներկով։ 2013 թվականի մայիսին այն վաճառվել է Լիխտենշտայնի ստեղծագործությունների համար ռեկորդային գնով ։ Ստեղծագործության հիմքը Պաբլո Պիկասոյի «Դորա Մաար» դիմանկարն է ։
Պատմություն
Պիկասոն նկարել է իր սիրուհի Դորա Մաարի մի քանի դիմանկար, որոնցում նրա դեմքը աղավաղված է այնպես, ինչպես Լիխտենշտայնի նկարում։ Նման դիմանկարները նրա ավելի վաղ կուբիստական ​​ստեղծագործությունների մասնատված ձևերի էքսպրեսիոնիստական ​​զարգացում էին։ Պիկասոյի՝ 1941 թվականի նկարը՝ «Դորա Մաարը կատվի հետ», 2006 թվականին աճուրդի է հանվել 95 216 000 դոլարով ։
Լիխտենշտայնն ուղղակիորեն օգտագործել է Մարթոն Նեյմանի ընտանեկան հավաքածուից Մաարի 1939-1940 թվականների դիմանկարը` որպես «Երփներանգ գլխարկով կինը» նկարի մոդել ։ Նեյմանն ինքն է ուղարկել դիմանկարի վերարտադրությունը Լիխտենշտեյնին՝ տեսնելով Պիկասոյի նկարի նրա վաղ փոփոխություններից մեկը ։
Լիխտենշտայնը ստեղծել է «Երփներանգ գլխարկով կինը» նկարը՝ ոգեշնչվելով տարբեր աղբյուրներից, ներառյալ կոմերցիոն նկարազարդումները, զավեշտական ​​պատկերները և մոդեռնիստական ​​գլուխգործոցները։ Գլուխգործոցները ներկայացնում էին այն, ինչը կարելի էր անվանել արվեստի «կանոն» և համարվում էր «բարձր արվեստ», մինչդեռ ստեղծագործության մեջ ներառված «ցածր արվեստը» կարող էր պարունակել կոմիքսների տարրեր։ Լիխտենշտեյնի նկարչության վրա ազդած «գլուխգործոցները» ներառում էին այնպիսի վարպետների գործեր, ինչպիսիք են Սեզանը, Մոնդրիանը և Պիկասոն։ Ինքը՝ Լիխտենշտայնը, նույն 1960-ականներին նշել է, որ այն բաները, որոնք նա, ըստ երեույթին, ծաղրել է, իրականում իր հիացմունքի առարկան էին ։ «Երփներանգ գլխարկով կինը» Պիկասոյի չորս տարատեսակություններից մեկն է, որը ստեղծվել է Լիխտենշտայնի կողմից 1962 և 1963 թվականներին ։
Ստեղծում
Լիխտենշտայնը աշխատում էր՝ ստեղծելով Պիկասոյի վերարտադրության հիման վրա փոքր մասշտաբի գծագրական նկարներ։ Դրանից հետո նա նախագծել է այն կտավի վրա` օգտագործելով նախագծված ուրվագծային նկարը որպես ձևանմուշ։ Նկարիչը միտումնավոր խուսափել է բուն վերարտադրությունը նախագծելու ավելի թեթև տարբերակից։ Արվեստաբան Մայքլ Ֆիցջերալդի խոսքով՝ դա արվել է այն պատճառով, որ նա ցանկանում էր «հավատարիմ մնալ իր նկարչական կարգապահությանը»։ Լիխտենշտայնը վերարտադրությունը ամրացրել է իր արհեստանոցի պատին՝ նկարի կողքին, երբ աշխատում էր դրա վրա։ Նկարչի անավարտ նկարը կարելի է տեսնել Լիխտենշտայնի մասին հոդվածում, որը ժամանակին հայտնվել էր «Life» ամսագրում։ Այս վկայությունը «Երփներանգ գլխարկով կինը» նկարը դարձնում է «նրա՝ Պիկասոյի վարիացիաներից առավել հիմնովին փաստագրվածը»։
Ռեկորդ աճուրդում
2013 թվականի մայիսի 15-ին «Երփներանգ գլխարկով կինը» Քրիստիսում վաճառվել է 56,1 միլիոն դոլարով՝ ներառյալ հոնորարները։ Այն ձեռք է բերել ոսկերիչ Լոուրենս Գրաֆը ։ Գրաֆը, որի 75-ամյակը լրանում էր նույն թվականի հունիսի 13-ին, գերազանցել է մյուս երեք դիմորդներին՝ Լիխտենշտայնի աշխատանքի համար առաջարկելով 50 միլիոն դոլար (ի սկզբանե կանխատեսվում էր, որ գինը կգերազանցի 30 միլիոն դոլարը), ինչը, հաշվի առնելով աճուրդի վճարները, վերջում կազմել է 56,1 միլիոն դոլար ։ Վաճառքը համընկել է Լիխտենշտայնի աշխատանքների հետահայացի հետ, որն անցկացվում էր Թեյթ Մոդեռնում ։ Դա նկարչի պատմության մեջ ամենամեծն էր, անցկացվել է նաև Չիկագոյի Արվեստի ինստիտուտում, Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահում և Փարիզի Պոմպիդու կենտրոնում։
«Երփներանգ գլխարկով կինը» գերազանցել է Լիխտենշտայնի աշխատանքների նախորդ ռեկորդը, որը սահմանվել էր 2012 թվականի մայիսի 9-ին Սոթբիսում՝ «Քնած աղջկա» 44,8 միլիոն դոլարով վաճառքի արդյունքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռոյ Լիխտենշտայնի նկարներ Կատեգորիա:1963 նկարներ Կատեգորիա:Փոփ արտ
Տիրվիա
Տիրվիա (Tírvia, Tirvia), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Լիեդա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պալյարս Սոբիրա շրջանում։ Նրա տարածքը զբաղեցնում է 8,76 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 159 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Վիլլամարցանա
Վիլլամարցանա  (Villamarzana), քաղաք Իտալիայում։ Տեղակայված է Վենետո մարզում՝ Ռովիգո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 1219 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 87 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 14 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 4530։ Հեռախոսային կոդ՝ 0425։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Լայլա Գուդի
Լայլա Գուդի (Laila Elin Goody, ), նորվեգացի թատրոնի և կինոյի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Լայլա Գուդին ծնվել է Ստավանգերում։ Հայրը անգլիացի է, մայրը՝ նորվեգացի։ 2-10 տարեկան հասակում մեծացել է Հորդալանում նախքան Ստավանգեր վերադառնալը ։ Հաճախել է Ստավանգերի տաճարին կից դպրոց ։ 1994 թվականին ավարտել է Նորվեգիայի ազգային թատերական ակադեմիան և աշխատանքի անցել Նորվեգիայի ազգային թատրոնում ։ 9 տարի թատրոնում աշխատելուց հետո որոշել է հանգստնալ և 2003 թվականին հյուրախաղերով հանդես է եկել Trøndelag և Օսլոյի կենտրոնական թատրոններում ։
Գուդին ամուսնացել է 23-25 տարեկան հասակում ։ Հետագայում ռոմանտիկ հարաբերություններ է ունեցել անկախ դերասան Անդրես Էյդի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի դերասանուհիներ
BB Talk
«BB Talk», ամերիկացի երգչուհի Մայլի Սայրուսի երգը իր Miley Cyrus & Her Dead Petz հինգերրորդ ստուդիական ալբոմից։ Երգչուհին երգը ներկայացրել է նոյեմբեր և դեկտեմբեր ամիսներին տեղի ունեցած Milky Milky Milk Tour համերգային շրջագայության ժամանակ ։
Լի Յու Բի
Լի Յու Բի, հարավկորեացի դերասանուհի։
Կարիերա
Նա իր կարիերան սկսել է 2011 թվականին, խաղալով Վամպիր կուռք սիթքոմում, այնուհետև խաղացել է հետևյալ դրամաներում՝ Անմեղ մարդը (2012) , Գու ընտանիքի գիրքը (2013) , և Պինոկիո (2014) , խաղացել է նաև հետևյալ ֆիլմերում՝ Թագավորական դերձակ (2014) և Քսան (2015) ։ Լին իր առաջին գլխավոր դերը խաղացել է Գիտնական, ով գիշերները քայլում է ֆիլմում, որի հիմքերը վերցված է վեբ գրքից ։
2017 թվականին Լին JTBC-ում սկսել է նկարահանվել Չոի Մին Հոյի հետ, Ինչ-որ կերպ 18 վեբդրամայում ։ Նույն թվականին նա նկարահանվել է Զարմիկ հարևանը կատակերգական ֆիլմում ։ 2017 թվականի հոկտեմբերին նա նոր պայմանագիր կնքեց 935 Entertainment-ի հետ ։
2018 թվականին նա սկսել է նկարահանվել է Դուք մոռացել եք պոեզիայի մասին բժշկական ֆիլմում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի մոդելներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Տիգրան Չուխաջյան
Տիգրան Գևորգի Չուխաջյան, հայ կոմպոզիտոր, դիրիժոր, մշակութային-հասարակական գործիչ, հայ ազգային օպերային արվեստի հիմնադիր։ Ի շարս հայ առաջադեմ մյուս մտավորականության, պայքարել է հանուն հայ ազգային մշակույթի զարգացման, մասնակցություն է ունեցել հայկական ազգային երաժշտական մամուլի, երգչախմբերի, երաժշտական թատրոնների ձևավորման գործում, կարդացել է դասախոսություններ։
Չուխաջյանի ստեղծագործություններում համադրված են արևմտահայ քաղաքային երաժշտության և արևմտյան դասական երաշտության ձևերը։ Հեղինակ է դաշնամուրային ստեղծագործությունների, կամերային և սիմֆոնիկ գործերի, գրել է նաև ստեղծագործություններ թատերական ներկայացումների համար։ Չուխաջյանը հեղինակել է հայկական ազգային դասական առաջին օպերան՝ «Արշակ Բ» (1868), «Զեմիրե» օպերա-հեքիաթապատումը, «Լեբլեբիջի Հոր-հոր աղա» (1875), «Արիֆի խորամանկությունը» (1872), «Քյոսե Քեհյա» (1873) օպերետները։
Կենսագրություն
1860-ական թվականներին Թուրքիայի հայ ազգաբնակչության առաջադեմ ներկայացուցիչների հետ սկսեց պայքարել իր ազգային մշակույթի զարգացման համար՝ լինելով առաջին ագրեսիվ տրամադրված հայ երաժիշտներից մեկը, ով քարոզում էր առաջադեմ եվրոպական երաժշտական մշակույթը, երաժշտական կրթության կազմակերպման ձևերը, ինչպես նաև երաժշտական-հասարակական կյանքը։ Մասնակցում էր հայ երաժշտական միությունների կազմավորմանը, մասնավորապես, համագործակցում էր «Հայկական քնար» կազմակերպության հետ ՝ իր տեսակի մեջ եզակի Մերձավոր Արևելքի երաժշտական պատմության մեջ, և Գաբրիել Երանյանի հետ մասնակցում էր «Հայկական քնար» ամսագրի կազմակերպմանը (1861-1864) ։ Մասնակցում էր հանրամատչելի համերգների կազմակերպմանը, դասախոսություններ էր կարդում, ղեկավարում էր Կոստանդնուպոլսի Խասգյուղ շրջանի հայկական նվագախումբը։
1872 թվականին Չուխաջյանը դառնում է հայկական երաժշտական թատրոնի հիմնադիրը ։ 1877 թվականից ղեկավարում է երաժշտական թատերախումբը ։ Հիմնադրել է «Օտտոմանյան օպերայի թատրոնը», որն ավելի ուշ վերանվանվեց «Թուրքական օպերետի հայկական թատերախումբ» ։ Համագործակցում էր «Գուսաներգական» թատրոնի հետ, բայց ամենաբեղուն համագործակցությունը Հակոբ Վարդովյանի «Արևելյան թատրոնի» հետ էր, որի երաժշտական ղեկավարն էր տարիներ շարունակ ։ 1891-1892 թվականներին կոմպոզիտորը լինում է Փարիզում, որտեղ բեմադրվեցին նրա օպերետները։ Ֆրանսիական մամուլը նրան կոչեց «արևելյան Օֆենբախ» ։
Չուխաջյանի աշակերտուհիներից մեկը այսպես է նկարագրում Չուխաջյանին.
Սան-Ստեֆանոյի հաշտության պայմանագրի կնքման առիթով Չուխաջյանը ռուսական կայսր Ալեքսանդր 2-րդի կողմից պարգևատրվել է Սուրբ Ստանիսլավի շքանշանով ։
Թաղված է Իզմիրի հայկական գերեզմանատանը։ Չուխաջյանի մահվանից երկու տարի անց նրա աշակերտ Ա. Սինանյանը նրա շիրիմի վրա տեղադրեց Չուխաջյանի մարմարյա կիսանդրին։
Ստեղծագործական կյանք
Տիգրան Չուխաջյանը թողել է նշանակալից ստեղծագործական ժառանգություն՝ մի քանի օպերա և օպերետ, առաջին կամերային, սիմֆոնիկ և դաշնամուրային ստեղծագործությունները հայկական երաժշտության մեջ, ինչպես նաև՝ երգեր և ռոմանսներ, դրամատիկական ներկայացումների համար երաժշտություն և այլն։ Նրա դաշնամուրային պիեսներն ընդգրկում են բազմազան ժանրեր և ձևեր՝ ընդարձակ ֆանտազիաներ, պարաֆրազներ, ֆուգաներ և պարեր, սակայն առավել բազմազան են պարային բնույթի պիեսները ։ Այլ ստեղծագործություններից «Մեծ վալսը», «Արևելյան քնարը» և մի քանի ուրիշներ իրենց իմպրովիզացիոն ոճով ու կատարյալ վարպետությամբ մոտ են Լիստի և Տալբերգի ռոմանտիկ երաժշտության պարաֆրազների և ֆանտազիաների բնույթին ։ Չուխաջյանը ձգտում էր տիրապետել առավել արտասովոր երաժշտական ժանրերին ու ձևերին։ Իր ստեղծագործություններում երգահանը եվրոպական երաժշտական արտահայտության մեթոդները հմտորեն համադրում է արևմտահայ քաղաքային ժողովրդական երաժշտության, հայկական փողային երաժշտության տարրերի, ընդհանրապես արևելյան մեղեդիների հետ՝ ցուցադրելով բազմաձայնության մեծ վարպետություն ։ Հենց Չուխաջյանի ստեղծագործություններում հայկական երաժշտության մեջ առաջին անգամ հայտնվեցին բազմաձայնության ինքնատիպ ձևեր ։ Համարվում է, որ նրա ստեղծագործության մեջ դեռևս բացակայում է հայ ազգային ֆոլկլորը՝ գյուղական ժողովրդական երգեր և այլն։ Այդ շարժումը հայ դասական երաժշտության մեջ սկիզբ է առնում միայն 1880-ական թվականներից ։
Լինելով մեծապես օժտված երգահան՝ Չուխաջյանը շրջում էր քաղաքի փողոցներով՝ լսելով և նշելով մեղեդիների հատվածներ, ռիթմիկ մոտիվներ՝ դրանք իր ստեղծագործություններում օգտագործելու համար ։ Նրա երաժշտական ոճի ձևավորման մեջ մեծ դեր են խաղացել իտալական օպերայի դպրոցը և ֆրանսիական օպերետը։ 1868 թվականին Չուխաջյանը գրում է հայկական առաջին ազգային օպերան՝ «Արշակ 2-րդ»-ը  ։
1870-ական թվականներից սկսած՝ Չուխաջյանն աշխատում է երաժշտական կատակերգությունների և օպերետների վրա։ Դրանցում երգահանը նրբորեն քողարկում է ազգային, սոցիալական և քաղաքական ակնարկները՝ առաջնային պլան մղելով կենցաղային և երգիծական տարրեր, ռոմանտիկ զգացողություններ։ Հատկապես օպերետներում զգացվում է հայկական քաղաքային երաժշտական ֆոլկլորի ազդեցությունը։ Նա սկսում է համագործակցել հայ և իտալացի լիբրետիստների՝ Տ. Նալյանի, Ալբորետոյի և այլոց հետ։ 1872 թվականին, Գոգոլի «Ռևիզորի» սյուժեի հիման վրա, երգահանը գրում է «Արիֆ» օպերետը (լիբրետո թուրքերեն լեզվով՝ հայերեն տառերով)՝ առաջինը հայ դասական երաժշտության մեջ, 1873 թվականին՝ «Քյոսա քյոխվա» («Ճաղատ տանուտեր») օպերետը (լիբրետոյի հեղինակ՝ Գևորգ Ռշտունի), որը հենց նույն տարում բեմադրվում է Վարդովյանի թատրոնում։ «Քյոսա քյոխվան» հենց սկզբնական շրջանում բեկադրվեց ավելի քան 60 անգամ ։ Օպերետներից ամենահայտնին է դառնում «Լեբլեբիջին», որը Չուխաջյանն ավարտել է 1875 թվականին։ Այդ օպերետներին մեծ ճանաչում են բերում երաժշտության քնարականությունը, գործողությունների զարգացման շեշտակիությունն ու սրամտությունը, կենդանի և դիպուկ բնութագրումները ։ Ինչպես նշում է Ե. Բարվարտը, իր օպերետային ստեղծագործություններում Չուխաջյանը կրում է օպերետի արևմտաեվրոպական վարպետների՝ Ժ. Օֆֆենբախի, Շ. Լեկոկի և Ֆ. Զուպպեի ազդեցությունը ։ Ըստ «Օքսֆորդի օպերային բառարանի»՝ այդ օպերետներում արտացոլվում են հայկական կենցաղն ու ժամանակի բարքերը։ Նրա շատ ստեղծագործություններ հրապարակվել են դեռ 1870-1880-ական թվականներին։ 1890 թվականին երգահանն ավարտում է «Զեմիրե» օպերա-ֆեերիա ն։ Այս ստեղծագործությունների մեծ մասը բեմադրվել է հեղինակի կենդանության օրոք։ Չուխաջյանի սիմֆոնիկ ստեղծագործությունները կատարել է նաև Սինանյանի նվագախումբը Ж 1897 թվականին մամուլում լուրեր են հայտնվում այն մասին, որ Չուխաջյանն ավարտել է «Ինդիանա» օպերան։ Ուսման միլանյան շրջանից սկսած՝ երգահանի հետագա ստեղծագործության վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Ջ. Վերդիի երաժշտությունը ։
Երաժշտական քննադատ Ադոլֆո Տարրասոն Չուխաջյանի ստեղծագործության մասին գրել է.
Չուխաջյանը հեղինակն է նաև սերբ-թուրքական պատերազմի մասին պատմող «Ալեքսինազ» երաժշտական դրամայի։ Ըստ երաժշտական քննադատ Պ. Խերթելենդիի՝ Չուխաջյանը գլխավորապես բելկանտո ոճի երգահան է։ Երաժշտական ազդեցությունների առումով նրա ստեղծագործությունը տատանվում է Բելլինիի և Բորոդինի միջև՝ դառնալով Արևելքի և Արևմուտքի իսկական խառնուրդ։ Երգահանը կենտրոնանում է հիմնականում դուետների և արիաների վրա՝ դրամատիկ պահերի դետալների հազվադեպ ներկայացմամբ ։
Ըստ «Օպերայի համառոտ պատմության» և «Օքսֆորդի օպերային բառարանի» հեղինակների, հանդիսանալով թուրքական լծից Հայաստանի ազատագրման մոլի համախոհ՝ Չուխաջյանն ազգայնականության շունչ է հաղորդել իր ստեղծագործություններին։
Արշակ Բ
«Արշակ Բ»-ն առաջին հայ ազգային օպերան է և Չուխաջյանի գլուխգործոցը Երգահանն օպերան ավարտեց 1868 թվականին Կոստանդնուպոլսում։ Երկլեզու (հայերեն, իտալերեն) լիբրետոյի հեղինակն էր բանաստեղծ և դրամատուրգ Թովմաս Թերզյանը։ Օպերան հրապարակվեց 1871 թվականին ։ Իր ոճով Թերզյանի լիբրետոն դասվում է քնարա-դրամատիկական ժանրին։ Թերզյանի՝ իտալերենով գրված գրքում օպերայի ավարտի մասին գրառումը նշանավորեց հայ ազգային օպերայի ծնունդը ։
Առաջին բեմադրությունը հատվածաբար իրականացվեց 1868 թվականի մարտի 10-ին ՝ «Նաում» թատրոնում, իտալական թատերախմբի կողմից։ Երգահանը մտադիր էր օպերան ամբողջությամբ բեմադրել հաջորդ՝ 1869 թվականին , սակայն, Օսմանյան կայսրության անբարենպաստ պայմանների և անհրաժեշտ նյութական ռեսուրսների բացակայության պատճառով, մտադրությունն իրականացնել չհաջողվեց։ Հեղինակի կենդանության օրոք օպերայից առանձին համարներ համերգային կատարմամբ հնչում էին Կոստանդնուպոլսում (կատարվում էր «Օլիմպիա» անվանումով), Վենետիկում և Փարիզում ։ 1873 թվականին օպերայից հատվածներ ներկայացվեցին Միջազգային ցուցահանդեսում՝ Վիեննայում ։
Չուխաջյանի մահից հետո, 1920 թվականին, նրա այրին՝ Ա. Աբազյանը, երգահանի ձեռագրերն ուղարկեց Հայաստան ։ Դրանք հայտնաբերվեցին երաժշտագետ Գ. Տիգրանովի կողմից 1942 թվականին, որից հետո սկսվեց ստեղծագործության երկրորդ կյանքը։ Օպերան ամբողջությամբ ներկայացվեց լայն հասարակայնությանը 1945 թվականի նոյեմբերի 29-ին ։ Նոր բեմադրության համար լիբրետոն մշակեց Արմեն Գուլակյանը, խմբավարն էր Միխայիլ Թավրիզյանը։ «Արշակ Երկրորդը» բեմադրվեց Նեապոլում, Վիեննայում և այլուր ։ 1956 թվականին օպերան բեմադրվեց Մոսկվայի Մեծ թատրոնում, 2001 թվականին՝ ԱՄՆ-ում։
Սան-Ֆրանցիսկոյի օպերայի երաժշտական ղեկավար, երաժշտագետ Քլիֆորդ Կրաննը «Արշակ Երկրորդ»-ի մասին գրում է.
«Արշակ Բ»-ի մասին խոսելով՝ երաժշտական քննադատ Դ. Սթիվենսը նկատում է 19-րդ դարի կեսի իտալական օպերայի ազդեցությունը՝ ընդգծելով ստեղծագործության հզոր քնարական արտահայտչականությունը և աղերսները Վերդիի ստեղծագործության հետ ։
Զեմիրե
Օպերան բեմադրվել է Կոստանդնուպոլսում, ֆրանսիական և իտալական թատերախմբերի համատեղ ուժերով ։ Առաջին անգամ «Զեմիրեն» ամբողջությամբ ցուցադրվել է 1891 թվականի ապրիլի 12-ին ֆրանսիական «Concordia» թատրոնում ։ Մի քանի տարի անց, եվրոպական պրեմիերայի համար, թարգմանվել է իտալերեն (Ֆրանսինի)։ Տեղեկություններ կան, որ օպերան բեմադրվել է իտալական թատերական ընկերության և Թոմասսո Ֆրանսինիի կողմից, «French Palais de Crystal Theater» թատրոնում, 1894 թվականին։ Այն ժամանակվա կոստանդնուպոլսյան մամուլի հաղորդագրությունների համաձայն՝ նախատեսվում էր ստեղծագործությունը բեմադրել նաև Վիեննայում, այնուհետև՝ Փարիզում, սակայն այդ մտադրությունները մնացին անկատար ։ Չնայած «Զեմիրե»-ի հաջողությանը, այն չբարելավեց հեղինակի նյութական վիճակը։
Օպերա-ֆեերիան ընդգրկում է կոմեդիայի տարրեր և դասվում է semiseria (այսինքն՝ «կիսալուրջ») ժանրին։ «Զեմիրեն» ֆանտաստիկ սյուժեով սիրո հուզիչ պատմություն է, որտեղ ներկա են այնպիսի կերպարներ, ինչպիսիք են միստիկ արարածները և ամենազոր Մեծ հրաշագործը ։ Գլխավոր գործող անձիք են՝ Զեմիրեն՝ Բենեզար ցեղի առաջնորդի դուստրը, Էբուդիան՝ Մեծ հրաշագործը, Էլսանթուրը՝ Էբուլգանա ցեղի առաջնորդի որդին և ուրիշներ։ 1965 թվականին Բ. Սակկիլարին փորձեց բեմադրել ստեղծագործությունը Երևանում։ Ձայնագրվեցին նաև օպերայի առանձին հատվածներ։ 2008 թվականին «Զեմիրեն» բեմադրվեց ԱՄՆ-ում ։ Դա ավելի քան հարյուր տարվա ընդմիջումից հետո օպերայի առաջին ամբողջական բեմադրությունն էր ։
Ինչպես նշում են Է. Ուեգել Ուիլյամսը և Ջայ Գրոութը, «Զեմիրե» օպերայի պրեմիերան Կոստանդնուպոլսում փաստացի դարձավ Թուրքիայում օպերային արվեստի ավանդույթների զարգացման սկիզբը ։
Ինդիանա
Չուխաջյանի առավել հայտնի օպերային ստեղծագործությունն է՝ գրված, տարբեր տվյալներով, 1897 թվականին կամ 1870-ական թվականների երկրորդ կեսին։ Լիբրետոն՝ Հովսեփ Յազիչյանի, գրված Աբույուլհակ Համիդի համանուն ստեղծագործության հիման վրա ։ Իր ժանրով «Ինդիանան» հայրենասիրական օպերա է, երաժշտագետ Ա. Ասատրյանի կարծիքով, երգահանի լավագույն ստեղծագործություններից մեկը ։ Օպերայի ձեռագրերը պահպանվում են Երևանի գրականության և արվեստի թանգարանում, Չուխաջյանի արխիվում։ Օպերան ուսումնասիրվել է նաև երաժշտագետներ Գ. Ստեփանյանի և Մ. Մուրադյանի կողմից ։
Լեբլեբիջի
«Լեբլեբիջին» («Ոլոռ վաճառողը») Չուխաջյանի երկրորդ և ամենաճանաչված օպերետն է, գրված 1875 թվականին ։ Լիբրետոյի հեղինակ՝ Թագվոր Նալյան։ Ստեղծագործությունը սկզբնապես կատարվել է թուրքերեն՝ պաշտոնական գրաքննությունը շրջանցելու նպատակով, չնայած օպերետի լիբրետոն թարգմանվել է հայերեն դեռևս Չուխաջյանի կենդանության օրոք ։ Օպերետի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1875 թվականի նոյեմբերի 17-ին «Français» թատրոնում ։ Առաջին իսկ բեմադրությունից հետո օպերետը հսկայական հաջողություն ունեցավ, Կոստանդնուպոլսում և Անդրկովկասում բեմադրվեց ավելի քան 100 անգամ ։ Ստեղծագործությունը համադրում է կենցաղային կոմեդիայի գծերն ու 19-րդ դարի բուրժուա-արիստոկրատական հասարակության սոցիալական երգիծանքը։ «Լեբլեբիջիի» և Չուխաջյանի մյուս օպերետների մասսայականացմանը նպաստեց նաև Սերովբե Բենկլյանի (Պենկլյան) պրոֆեսիոնալ օպերետային թատերախումբը՝ Բենկլյանի և Չուխաջյանի համատեղ ուժերով կազմակերպված առաջին մշտապես գործող պրոֆեսիոնալ օպերետային թատերախումբը Մերձավոր Արևելքում։ 20-րդ դարի սկզբին օպերետը թարգմանվեց հունարեն և գերմաներեն ։ «Լեբլեբիջին» ներկայացվել է Ֆրանսիայի, Եգիպտոսի, Բալկանների, Մերձավոր Արևելքի տարբեր բեմերի վրա՝ հասարակական ճանաչում բերելով հեղինակին ։
1943 թվականին Տ. Սարյանն առաջին անգամ օպերետը բեմադրեց Հայաստանում։ Այդ ժամանակ էլ առաջարկվեց ստեղծագործության նոր անվանումը՝ «Կարինե»։ Անվանափոխվեցին նաև գլխավոր հերոսներն ու հերոսուհիները, բացի Հոր-Հոր աղայից։
2011 թվականին օպերետը ներկայացվեց մարսելյան հանրահայտ «Օդեոն» թատրոնում ։
Այլ ստեղծագործություններ
Չուխաջյանը հեղինակ է թատերական ներկայացումների և պիեսների համար գրված մի շարք երաժշտական ստեղծագործությունների։ Նրա աշխատանքները, ազգային՝ թեմատիկայով և երաժշտական լեզվով, տոգորված են հայրենասիրությամբ։ Առավել հայտնի են նրա երաժշտական ստեղծագործությունները՝ գրված Պետրոս Դուրյանի «Վարդ և Շուշան», Տ. Գելեմչյանի «Արա Գեղեցիկ կամ սեր և հայրենիք», Թովմաս Թերզյանի «Սանդուխտ», Ս. Թխլյանի «Տրդատ Մեծ և Գրիգոր Լուսավորիչ» ներկայացումների համար։ Ստեղծագործության այս շրջանում առավել հատկանշական է Ռ. Սեֆեջյանի «Վարդան Մամիկոնյան՝ հայրենյաց փրկիչ» բեմադրության համար գրված երաժշտությունը (1867), որի ներկայացումը վերածվեց Օսմանյան կայսրությունում տիրող ռեժիմի դեմ քաղաքական բողոքի։ Ըստ Ե. Բարվարտի, «Մենք հայ ազգի զավակներն ենք» ստեղծագործությունը նույնպես բողոք է թուրքական տիրապետության դեմ Նրա «Թատրոնի երգը» հայկական թատրոնի մանիֆեստի արժեք ու նշանակություն ստացավ։ Չուխաջյանը հեղինակն է նաև «Գարուն» ռոմանսի (խոսք՝ Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանի), որն առաջիններից էր հայ դասական երաժշտության մեջ , և «Զեյթունցիների քայլերգի», որն ազգային-ազատագրական պայքարի հիմնի նշանակություն ստացավ ։ Ըստ Ա. Ասատրյանի՝ այդ ստեղծագործությունն Արամ Խաչատրյանի կողմից առաջարկվել է որպես Հայկական ԽՍՀ հիմնի տարբերակ ։ Ազգային-ազատագրական պայքարի թեման կարևոր տեղ էր գրավում երգահանի ստեղծագործության մեջ։ Շ. Պերինչեկը նշում է.
Չուխաջյանը Կոստանդնուպոլսի հայ պատրիարք Ներսես Վարժապետյանի հիշատակին նվիրված «Ռեքվիեմի» հեղինակն է։ Բացի այդ, նրա գրչին է պատկանում նաև «Զեյբեգլեր» երգիծական օպերան, որի ձեռագրերը, ցավոք, չեն պահպանվել ։
Սիմֆոնիկ և դաշնամուրի համար գրված ստեղծագործություններից հայտնի են «Գավոտը» (ջութակի, թավջութակի, դաշնամուրի և հարմոնիումի համար), «Չորս ֆուգան» (լարային նվագախմբի և քառյակի համար), «Ավե Մարիան» (դաշնամուրի համար) և այլն։ Նրա դաշնամուրային ստեղծագործությունները հրատարակվել են դեռ 1870-1880-ական թվականներին Առավել հայտնի «Cascade de Couz» տոկատան հրատարակվել է Կոստանդնուպոլսում 1887 թվականին ։
Ստեղծագործությունների էկրանավորում
Տիգրան Չուխաջյանի ստեղծագործություններից առաջինն էկրանավորվել է «Լեբլեբիջին», 1916 թվականին, հրեական ծագումով լեհ ռեժիսոր Զիգմունդ Վեյնբերգի և Ֆուատ Ուզկինայի կողմից ։ Այդ ֆիլմը թուրքական կինոարդյունաբերության առաջին գործերից էր ։ 1923 թվականին «սիսեռ վաճառողի» մասին ֆիլմը նկարահանվեց Մուխսին-Բեյ Էրթուգրուլի կողմից ։ 1934 թվականին նույն ռեժիսորի կողմից իրականացվեց «Լեբլեբիջիի» նոր էկրանավորումը, որն, ի դեպ, Վենետիկի կինոփառատոնում նվաճեց երկրորդ հորիզոնականը ։
Հայաստանում երգահանի ստեղծագործությունների առաջին էկրանավորումն իրականացվեց 1954 թվականին՝ «Հայկական կինոհամերգ» երաժշտական ֆիլմի ստեղծմամբ։ «Ալմաստ», «Անուշ» օպերաների, «Գայանե» բալետի հետ մեկտեղ՝ ֆիլմում առաջին անգամ ներկայացվեցին հատվածներ «Արշակ II» օպերայից ։
1967 թվականին ռեժիսոր Արման Մանարյանը նախաձեռնեց Հայաստանում առաջին անգամ «Լեբլեբիջի» օպերետի էկրանավորումը՝ նոր՝ «Կարինե» անվանումով ։ Գլխավոր հերոսների դերերգերը կատարում էին Գոհար Գասպարյանը և Տիգրան Լևոնյանը։ Ֆիլմը հագեցած է Կոստանդնուպոլսի հայերի ազգային կոլորիտով, ներկայացվում է որպես ուրախ և կենդանի կատակերգություն՝ բուֆ ։ 1970 թվականին «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում ֆիլմը կրկնօրինակվեց ռուսերեն։
Ներդրումը մշակույթում․ հիշատակ
Տիգրան Չուխաջյանի մահից հետո նրա ձեռագրերն ու պարտիտուրաները ցրվեցին աշխարհով մեկ։ Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի, ինչպես նաև՝ Հայաստանի ԳԱ Արվեստի ինստիտուտի ուժերով այդ բարձրարժեք ձեռագրերը հավաքվեցին Հայաստանում։
Չուխաջյանը պայքարում էր ազգային մշակույթի զարգացման համար, Կոմիտասի, Սպենդիարյանի, Խաչատրյանի կողքին՝ նա համարվում է հայկական մշակույթի ամենահայտնի գործիչներից մեկը Լինելով 19-րդ դարի մեծագույն երգահաններից մեկը և դարի արևմտահայ ամենաականավոր երգահանը, նա լուծեց իր ժամանակի մշակութային կարևորագույն խնդիրներից մեկը՝ ստեղծեց ազգային օպերան , ինչպես նաև մեծ դեր խաղաց հայ ազգային երաժշտության դպրոցի հիմնադրման գործում ։ Նրա օպերային ստեղծագործությունները կարևոր դեր խաղացին ողջ Արևելքի և հայ դասական երաժշտության զարգացման մեջ ։ «Արշակ Երկրորդ» օպերան նշանավորում էր պրոֆեսիոնալ օպերային արվեստի սկիզբը ինչպես հայ երաժշտության մեջ, այնպես էլ՝ ողջ Մերձավոր Արևելքում ։ Տիգրան Չուխաջյանը հայ երաժշտական թատրոնի հիմնադիրն է, ինչպես նաև՝ Օսմանյան Թուրքիայի երաժշտական թատրոնի հիմնադիրը։ Չուխաջյանը մեծ ներդրում է ունեցել թուրքական օպերային արվեստի զարգացման մեջ  ։
Հայաստանում Չուխաջյանի անունով կոչել են փողոցներ և երաժշտական դպրոցներ։ Ֆրանսիայում գործում է «Տիգրան Չուխաջյան» հետազոտական կենտրոնը, որն զբաղվում է Եվրոպայում երգահանի ստեղծագործությունների մասսայականացմամբ ։
Չուխաջյանի ներդրումը թուրքական մշակույթում ժամանակին գնահատել են նաև առաջադեմ թուրք մտավորականները։ 1872 թվականին, «Արիֆ» օպերետի պրեմիերայից հետո, հայտնի թուրք բանաստեղծ և լրագրող Նամիկ Քեմալը «Իբրետ» թերթում գրել է.
Չուխաջյանի կյանքին և ստեղծագործությանը նվիրված են Նիկողոս Թահմիզյանի, Ա. Ասատրյանի, Գեորգի Տիգրանովի, Գևորգ Գյոդակյանի, Մաթևոս Մուրադյանի, Գ. Ստեփանյանի և այլոց ստեղծագործություններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Թուրքահայ դիրիժորներ Կատեգորիա:Ստամբուլ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված անձինք Կատեգորիա:Իզմիրում ծնված անձինք Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված երաժիշտներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի շքանշանի ասպետներ
Թամարա Դեմբո
Թամարա Դամբո, ամերիկացի հոգեբան, Կուրտ Լևինի աշակերտուհին, Քլարկի համալսարանի պրոֆեսոր (1962) և պատվավոր դոկտոր (1987)։
Կենսագրություն
Ծնվել է նավթարդյունաբերող առևտրականի՝ առաջին գիլիդիի վաճառական, «Ա․ Դեմբո և Խ․ Կագան» և «Դեմբո և եղբայրներ» նավթավերամշակման ընկերությունների համասեփանակատեր Վուլֆ Դեմբոյի և Սոֆյա Վոլչկինայի ընտանիքում։ Համաճարակաբան Գրիգորի Դեմբոյի (1872-1939) և իրավաբան Լև Դեմբոյի զարմուհին է։ Պապը՝ Իսահակ Դեմբոն, բժիշկ էր, զբաղվում էր գիտական և հասարակական գործունեությամբ ։ Ուներ երկու քույր՝ Ռաիսան և Իդան, և մեկ եղբայր՝ Բորիսը։
Ստացել է տնային դաստիարակություն, 1920 թվականին ավարտել է Բաքվի 2-րդ արական գիմնազիան։ Ընդունվել է Պետրոգրադի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի էլեկտրամեխանիկայի բաժինը, բայց 1921 թվականի ապրիլին ընտանիքը լիտվական անձնագրով արտագաղթել է Գերմանիա։ 1923 թվականին Թամարա Դեմբոն ընդունվել է Բեռլինի Հումբոլդտի համալսարան ի ինժեներական բաժին ։ Բլյում Զեյգարնիկի, Գիտա Բիրենբաումի և Մարիա Օվսյանկինայի հետ ընդունվել է Բեռլինի հոգեբանական ինստիտուտի Կուրտ Լևինի լաբորոտորիա ։ 1925-1928 թվականներին աշխատել է «Զայրույթը որպես դինամիկ խնդիր» թեմայով ատենախոսության շուրջ։ Նրա գիտափորձերից մեկին մասնակցել է Բեռլին այցելած Ալեքսանդր Լուրիա ն։ 1929 թվականին աշխատել է Գրոնինգեն ի Ֆիզիոլոգիական ինստիտուտում, որտեղ զբաղվել է զոոհոգեբանությամբ։ 1930 թվականի հուլիսի 25-ին պաշտպանել է ատենախոսությունը, որը տպագրվել է 1931 թվականին։
1930-1932 թվականներին աշխատել է Սմիթ քոլեջում, 1932-1934 թվականներին՝ Վուստերովսկիի հիվանդանոցում, 1934 թվականին՝ Կոռնելի համալսարան ում, 1934-1943 թվականներին՝ Այովայի համալսարան ում, 1943-1945 թվականներին՝ Մաունթ Հոլիոքի քոլեջում, 1945-1948 թվականներին՝ Սթենֆորդի համալսարան ում, 1948-1951 թվականներին՝ Նյու Յորքի սոցիալական հետազոտությունների նոր դպրոցում, 1951-1953 թվականներին՝ Հարվարդի համալսարան ում, իսկ 1953-1980 թվականներին՝ Քլարկի համալսարանում ։
Զբաղվել է ընկալման խնդիրներով (գեշտալտ հոգեբանությ ամբ), հոգեբանական թեստավորմամբ, բիհեյվիորիզմ ով, վերականգնողական հոգեբանությամբ   ։ 1962 թվականին մշակել է ինքնագնահատականի ուսումնասիրության Դեմբո-Ռուբինշտեյնի մեթոդիկան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կին հոգեբաններ Կատեգորիա:Հոգեբաններ
Պարտիզակ (Քոջաելի)
Պարտիզակ (այժմ Բահչեջիք), հայաբնակ ավան Թուրքիայում, Իզմիթից (Նիկոմեդիա) 20 կմ հեռավորությամբ, Իզմիթի ծովախորշի հարավարևելյան ափի մոտ, անտառապատ լեռների ստորոտին։ Կլիման բարեխառն է և առողջարար։ Եղել է Կոստանդնուպոլսի հայ մտավորականության ամառանոցներից ։
Պատմություն
Հիմնադրել են Սեբաստիայի վիլայեթի Պարտիզակ գյուղից գաղթած հայերը 16-րդ դարում։ 20-րդ դարի սկզբին ուներ մոտ 17000 հայ բնակիչ Մինչև 1912 թվականը քաղաքի կառավարումը գտնվել է հայ պաշտոնյաների ձեռքին (վերջին հայ կառավարիչն էր գրող, հասարակական գործիչ Հ . Տեր-Հակոբյանը)։ Պարտիզակի կառավարչին էին ենթարկվում հինգ հայկական, մեկ հունական և երկու մուսուլմանական գյուղեր ։ 1915 թվականին Պարտիզակի հայերը Նիկոմեդիաի գավառի հայ բնակչության հետ ենթարկվել են տեղահանության և կոտորածի։ 1918 թվականին ջարդից փրկված 3500 պարտիզակցի վերահաստատվել են հայրենի ավանում, 1920 թվականին հույն-թուրքական պատերազմի ժամանակ, կրկին տեղահանվել։ Մոտ 50 ընտանիք հայրենադարձվել են Խորհրդային Հայաստան, իսկ պարտիզակցիների մի ստվար խումբ վերաբնակվել է Հալեպում (Սիրիա)։
Կենցաղն ու մշակույթը
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը եղել է ծխախոտագործությունը, շերամապահությունը (մետաքսի երկու մանարան գործարան), փայտի ու փայտածխի արտադրությունը։ Պարտիզակը ունեցել է բժշկական ծառայություն, դեղատուն, փոստ, հեռագրատուն (1911 թվականից)։ Գործել են ինչպես Հայաստանյաց Առաքելական, այնպես էլ կաթոլիկ և բողոքական եկեղեցիներ, ութ դպրոց, որոնցից մեկը՝ բարձրագույն։ Եղել է մտավորական կենտրոն, հրատարակվել են «Փարոս» (1910-1912), «Պայքար» (1912-1914), «Մեղու» (1912-1914), «Պարտիզակ» (1909-1912) և այլ պարբերականներ։ Սեփական (սիրողական), ինչպես նաև Կոստանդնուպոլսից և Անդրկովկասից ժամանող թատերախմբերի ուժերով կազմակերպվել են ներկայացումներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի բնակավայրեր
Ւ
Ւ, ւ (անունը՝ ւիւն (վյուն)), հայկական այբուբենի 34-րդ տառն է։ Թվային արժեքն է 7000։ Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405-406 թվականներին։ Միջնադարին օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները   ։
Յունիկոդի մեջ ներկայացված է՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
Չուլիլյա (քաղաք)
Չուլիլյա (Chulilla), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Վալենսիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Վալենսիա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Լոս-Սերրանոս շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 61,8 կմ2։ Բնակչությունը՝ 775 (2010 թվականին)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից՝ 21 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
(8539) Լեբան
(8539) Լեբան (Laban), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի մարտի 19-ին Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,936865 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6718 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2019 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1838,33 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,19583 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,14° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վենտուրա Քաունթիի հայ մշակութային ընկերություն (ԱՄՆ)
Վենտուրա Քաունթիի հայ մշակութային ընկերություն, հիմնվել է 1976 թվականին, Վենտուրա Քաունթիում՝ Ս. Քոչեքյանի և Մ. Հակոբյանի նախաձեռնությամբ։ Նպատակը շրջանի հայ ընտանիքներին համախմբելն ու պարբերական հանդիպումների միջոցով հայկական միջավայր ստեղծելն է։ Կազմակերպում է մշակութային ձեռնարկներ, դասախոսություններ, զբոսանքներ։ Հանգանակություն կազմակերպելով՝ ընկերությունը նյութական օգնություն է ցուցաբերել Սպիտակի երկրաշարժի (1988) աղետյալներին, նաև Կալիֆոռնիայի որոշ հայ կրթական հաստատությունների։ Ընկերության գործուն մասնակցությամբ Թաուզընդ Օքսը և Սպիտակը դարձել են քույր քաղաքներ։
Վախթանգ Կոտետիշվիլի
Վախթանգ Կոտետիշվիլի (ვახტანგ ილიას ძე კოტეტიშვილი, ), բանահյուսագետ, գրականագետ, քննադատ, պատմաբան, նկարիչ, քանդակագործ, արվեստաբան, ժուռնալիստ, հասարակական գործիչ, վրաց բանահյուսագիտության հիմնադիր
Կենսագրություն
Ծնվել է եկեղեցական աստիճանավորի ընտանիքում։
1911 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի հոգևոր ճեմարանը, հոգևոր աստիճան ստացել, ուսումը շարունակել Պետերբուրգի հոգեբանա-նյարդաբանական ինստիտուտի մանկավարժական ֆակուլտետում, որ հիմնադրել էր անվանի գիտնական Վլադիմիր Բեխտերևը։
1914-ից 1918 թվականներին սովորել է Դորպատի կայսերական համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետում, որն ավարտելուց հետո վերադարձել է Թիֆլիս, ուսուցչություն արել այդ քաղաքի դպրոցներում։
Սովորել է նաև Թիֆլիսի գեղարվեստի ակադեմիայում, որի առաջին շրջանավարտներից մեկն է եղել, իսկ տարիներ անց՝ 1930-1932 թվականներին՝ նրա ռեկտորը։
Ստեղծել է վրաց տասնիններորդ դարի գրականության դասընթաց, Թբիլիսիի պետական համալսարանում հիմնել բանահյուսության ամբիոն, այդ թեմատիկայով դասխոսություններ կարդացել, կազմակերպել առաջին բանահավաքչական գիտարշավը։
Վրաստանի խորհրդայնացումից հետո հանդես է եկել հակախորհրդային դիրքերից, 1921 թվականի փետրվարին, ի նշան բողոքի, գրող Կոնստանտինե Գամսախուրդիայի, պատմաբան Պավլե Ինգորոկվայի և բանաստեղծ Ալեքսանդրե Աբաշելու հետ սգո տարազ՝ սև չուխա է հագել, մի քանի ամիս շրջել սգավորի տեսքով ։
Անձնուրացաբար հանդես է եկել ի պաշտպանություն Մթածմինդայի (վրացերեն՝ Սուրբ սար) վրա գտնվող Սուրբ Դավիթ (վրացերեն՝ Մամա Դավիթի - Հայր Դավիթ) վանքի, որը, հակակրոնական պայքարի մոլուցքով տարված, ցանկանում էին պայթեցնել։
Վախթանգ Կոտետիշվիլու որդին՝ Վախուշտին, դարձել է անվանի գրականագետ ու թարգմանիչ, թոռներից Գուգան՝ նկարիչ, Թաթոն՝ ռեժիսոր։
Հիշատակ
Վախթանգ Կոտետիշվիլու անունով է կոչվել Թբիլիսիի փողոցներից մեկը ։
Արտաքին հղումներ
Он был ученым огромного диапазона
Գեորգի Սպերանսկի
Սպերանսկի Գեորգի Նեստորովիչ, խորհրդային մանկաբույժ, մայրության և մանկության պահպանության համակարգի ստեղծման կազմակերպիչներից, ԽՍՀՍ ԳԱ թղթակից անդամ (1943) և ԽՍՀՍ ԳԱ (1944) ակադեմիկոս, սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1957)։
1898 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ Ֆիլատովի աշակերտը։ 1912 թվականին Մոսկվայում հիմնել է կրծքի երեխաների առաջին տունը՝ բուժարանով, լաբորատորիայով, կոնսուլտացիայով, կաթնախոհանոցով և մանկամսուրներով։ 1922 թվականից՝ մայրության և մանկության պահպանության ինստիտուտի (այժմ՝ ԽՍՀՄ ԲԳԱ մանկաբուժության ինստիտուտ) տնօրեն։ 1931-1962 թվականներին՝ բժիշկների կատարելագործման կենտրոնական ինստիտուտի մանկաբուժության ամբիոնի վարիչ։ Հիմնական աշխատանքները վերաբերում են նախա- և ետծննդյան կանխարգելման, վաղ մանկական տարիքի երեխաների ֆիզիոլոգիայի և ախտաբանության, կերակրման, խնամքի, կոփման և դաստիարակության հարցերին։ Եղել է մանկաբույժների համամիութենական ընկերության նախագահ (1938-1962), «Պեդիատրիա» ամսագրի խմբագիր (1972 թվականից ամսագիրը կոչվում է Սպերինսկու անվամբ)։ Չեխոսլովակիայի Պուրկինյեի անվան բժշկական ընկերության, Բուլղարիայի և Լեհաստանի մանկաբույժների ընկերության պատվավոր անդամ։ Պարգևատրվել է Լենինի 4 և 2 այլ շքանշաններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս մանկաբույժներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Բրազիլանդիա դու Տոկանտինս
Բրազիլանդիա դու Տոկանտինս (Brasilândia do Tocantins), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևմտյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Միրասեմա դու Տոկանտինսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2082 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 641,464 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 3,2 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր
Սպիտակաջրի սելավ
Սպիտակաջրի սելավ, սելավ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Աղստևի ձախ վտակը։ Սկիզբ է առնում Իջևանի լեռնաշղթայի հարավարևելյան լանջերից։ Երկարությունը 10 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 18.5 կմ²։ Ավազանում հեշտ հողմահարվող կրաքարեր, դոլոմիտներ, մերգելներ, ավազաքարեր, տուֆափշրաքարեր են, որոնք էլ պայմանավորում են սելավային կոշտ հոսքի բարձր պարունակությունը։ Սելավները առաջանում են տեղատարափ անձրևներից և կրկնվում 2-3 տարին մեկ։ Առավել ուժեղ սելավներ եղել են 1937, 1959, 1960, 1962, 1964, 1965 թվականներին։ Ավերիչ էր 1960 թվականի սելավը, որը քանդել է կամուրջը, Երևան-Թբիլիսի ավտոմայրուղու 120 մ հատվածը ծածկել 2 մ հաստությամբ բերվածքով։ Հակասելավային կառույցներից են խոշոր կամրջային անցումը և որոշ հատվածների ափապաշտպան հենապատերը։
Կատեգորիա:Սելավներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի սելավներ
Լա Նոու դե Գայա
Լա Նոու դե Գայա (La Nou de Gaià, La Nou de Gaia), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է՝ Տառագոնես շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 4,3 կմ2։ Բնակչությունը՝ 510 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Մոնտե Գրիմանո Տերմե
Մոնտե Գրիմանո Տերմե (Monte Grimano Terme) կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Պեզարո է Ուրբինո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 1250 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 52 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 24 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 61010: Հեռախոսային կոդ՝ 0722։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության գրաֆիկը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Կապելլա Մաջորե
Կապելլա Մաջորե (Cappella Maggiore), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզի Տրևիզո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 8592 մարդ, խտությունը՝ 401 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 11 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 31012, հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0438։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր