cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Զոխ (Խարզանի գավառ)
Բնակչություն
20-րդ դարի սկզբին ավանն ուներ 230 տուն հայ և քուրդ բնակիչ։ Հայերը խոսում էին անսովոր բարբառով։
Միկիտա Տարակով
Կարիերա
2016 թվականի հունվարին նա պայմանագիր է կնքել Ուկրաինայի ֆուտբոլի առաջնությունում հանդես եկող մեկ այլ թիմի՝ Օդեսայի «Չորնոմորեց» ակումբի հետ ։
Զոխ (Խարզանի գավառ)
Պատմամշակութային կառույցներ
Զոխն ուներ եկեղեցի։ Ըստ Նիկողայոս Ադոնցի այստեղ է գտնվել Աղձնիք աշխարհի Քիշ (Քուշի) բերդաքաղաքը։ Զոխը նաև նույնացվում է Արզան (Շուկառաբա) բերդաքաղաքի հետ
Միկիտա Տարակով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վորսկլայի ֆուտբոլիստներ
Զոխ (Խարզանի գավառ)
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Զևիկ (Խարզանի գավառ)
Զևիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խարզանի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կամենկա (գյուղ, Արզամասկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Արզամասկի շրջանի բնակավայրեր
Սարանի
Սարանի (Сараны), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Գորնոզավոդսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1104 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:19-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Գորնոզավոդսկի շրջանի բնակավայրեր
Բուրագո դի Մոլգորա
Բնակչությունը 4090 մարդ է։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 1363 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 3 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 20040։ Հեռախոսային կոդը՝ 039։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Խալիբյան վարժարան
Խալիբյան վարժարան (Խալիբյան հայկական ուսումնարան), հայկական փոքրամասնության միջնակարգ ուսումնական հաստատություն, որը հիմնադրվել է 1858 թվականին Թեոդոսիայում (Ղրիմ), Հարություն Խալիբյանի հատկացրած միջոցներով, եպիսկոպոս Գ. Այվազովսկու (Այվազյան) նախաձեռնությամբ։ Պահվել է Նոր Նախիջևանի մեծահարուստ վաճառական Հարություն Խալիբյանի նվիրատվությունների, եկեղեցական գումարների և սովորողների կատարած մուծումների հաշվին։ Համարվելն մասնավոր հաստատություն, որտեղ սովորել են հայ երեխաներ՝ անկախ բնակության վայրից և դավանանքից։
Պատմություն
Ուումնարանն անվանակոչվել է ի պատիվ մեծահարուստ բարերար, Դոնի Նախիջևանի քաղաքապետ Արտեմի Պավլովիչ Խալիբովի (Հարություն Պողոսի Խալիբյան), ով ավելի քան 150 հազար ռուբլի է նվիրել Ֆեոդոսիայում հայկական ուումնարան հիմնելու համար, որն այդ ժամանակ շատ մեծ գումար է եղել։ Խալիբովը նույնպես ակտիվ մասնակցություն է ունեցել ուումնարանի կառուցմանը։
1858 թվականի հոկտեմբերին տեղի է ունեցել Խալիբովի ուումնարանի հանդիսավոր բացումը։ Սկզբում ուումնարանը տեղավորված է եղել Ալթունչյան եղբայրների առանձնատանը, իսկ 1862 թվականի հոկտեմբերին այն տեղափոխվել է Խալիբովի միջոցներով կառուցված մեծ շենք։ Ուումնարանի նոր մասնաշենքի բացումն ուղեկցվել է շքեղ տոնակատարություններով, որին մասնակցել է Ֆեոդոսիայի բնակչության մեծ մասը։ Ֆեոդոսիայի արևմտյան մասում՝ Լիսայա Գորայից ոչ հեռու, կառուցվել է հարյուր սենյակ ունեցող երեք հարկանի շենք։
Խալիբյան վարժարանը եղել է գիշերօթիկ։ Ունեցել է ձրիավարժ, թոշակավոր և կիսաթոշակավոր սաներ։ Պահվել է եկեղեցու գումարներով, խալիբյան մուծումներով և սաների վճարումներով։ Չի ենթարկվել լուսավորության մինիստրությանը։ Առաջին ուսումնական տարում ունեցել է 39 աշակերտ, 1860-1861 թվականներին՝ 139, 1862-1864 թվականներին՝ 92, 1866-1867 թվականներին՝ 62։ Դասընթացը բաժանվում էր 6 դասարանի։ Խալիբյան վարժարանի սաները ստացել են գիմնազիական կրթություն։ Դասավանդել են հայերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, թուրքերեն, թվաբանություն, երկրաչափություն, պատմություն, աշխարհագրություն, կրոն, նկարչություն, գեղագրություն, մարմնամարզություն, ֆիզիկա, քիմիա։ Թուրքերենը դասավանդվել է արևմտահայ, իսկ ռուսերենը՝ արևելահայ երեխաների համար։ Ուսումնարանի ընդհանուր կառավարումն իրականացրել է նրա վերատեսուչ Գ. Այվազովսկին։ Գաբրիել Այվազովսկու նախաձեռնությամբ ուումնարանի ուսումնական ծրագրում ընդգրկվել են նոր առարկաներ՝ իրավագիտություն, հաշվապահություն, բնական գիտություններ։ Ուումնարանի ղեկավարության համար դժվար է եղել աշակերտների համար հայերեն դասագրքեր ձեռք բերել, ուստի 1860 թվականին ուումնարանում հիմնադրվել է տպարան, որտեղ, բացի դասագրքերից, տպագրվել են նաև կրոնական, գեղարվեստական և գիտական բնույթի գրականություն։ Տպարանը սկսեց հրատարակել «Մասիսի աղավնի» և «Ծիածան» հայալեզու ամսագրերը։
Վերատեսուչներ են եղել Գաբրիել Այվագովսկին, Ս. Տիգրանյանը (1865 թվականից)։ 1860-1861 թվականներին Խալիբյան վարժարանում գործել է մեծահասակ կանանց և տղամարդկանց գիտելիքներ հաղորդելու լսարան։ 1862 թվականին Խալիբյան վարժարանի համար շենք է կառուցվել։ Խալիբյան վարժարանն ուներ հիվանդանոց, տպարան (հրատարակվել են դասագրքեր, գեղ., պատմական, թարգմանական և եկեղեցական գրականություն)։ 1865 թվականից նվազել է վարժարանի սաների թիվը։
Տպարանի տնօրեն Ա. Տեր-Աբրահամյանը հայերեն լույս է ընծայել «Ղրիմի պատմություն» գիրքը։ 1871 թվականին լույս են տեսել Ի. Կռիլովի առակները, որոնք հայերեն է թարգմանել Գ. Կ. Այվազովսկին։ Ուումնարանի շրջանավարտները կադրերով են համալրում ուումնարանին, ինչպես նաև թեմական ծխական դպրոցներին և կանանց հայկական դպրոցին։
Մարկ Գրիգորյան
Մարկ Վլադիմիրի Գրիգորյան, հայ ճարտարապետ, Մատենադարանի շենքի հեղինակը։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1940 թ.)։ ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ (ՀԿԿ կենտկոմի շենքի համար, 1951 թ.)։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1968 թ.)։
Խալիբյան վարժարան
Պատմություն
1865 թվականին դպրոցը զրկվել է եկեղեցական հատկացումներից և նրա ֆինանսական վիճակը կտրուկ վատացել է․ 1871 թվականի ամռանը դպրոցը փակվել է։ 1874 թվականից ի վեր դպրոցի շենքը օգտագործվել է հայ հոգևոր ճեմարանի, իսկ ավելի ուշ՝ ուսուցչական ինստիտուտի կողմից։ 1915 թվականին շենքը հրդեհի պատճառով ավերվել է։
Մարկ Գրիգորյան
Կենսագրություն
1920-1922 թվականներին սովորել է Վրուբելի անվան գեղարվեստի դպրոցում։ 1928 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ճարտարապետության բաժինը։ 1937-1951 թվականներին եղել է Երևանի գլխավոր ճարտարապետը, 1951-1978 թվականներին՝ Հայարդնախագիծ ինստիտուտի տնօրեն։ Ալեքսանդր Թամանյանի հետ նախագծել է Երևանի մանկական կլինիկական հիվանդանոցը։ 1951 թվականին ղեկավարել է Երևանի գլխավոր հատակագծի նախագծումը, կազմել է Հրազդան քաղաքի 1961-1963 թվականների գլխավոր հատակագիծը։ 1959-1963 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամավոր  ։
Խալիբյան վարժարան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Ցարական Ռուսաստանի տիրապետության ներքո գործած հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Նոր շրջանի հայկական դպրոցներ
Մարկ Գրիգորյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետներ Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Դուբրավկա Օլաիչ-Տոլիչ
Դուբրավկա Օլաիչ-Տոլիչ (Dubravka Oraić-Tolić, ), հարավսլավացի և խորվաթ գրականագետ։
Կենսագրություն
Դուբրավկա Օլաիչ-Տոլիչը ծնվել է 1943 թվականի օգոստոսի 1-ին Սլավոնսկի Բրոդում ։
1962-1966 թվականներին Զագրեբում և 1967-1969 թվականներին Վիեննայում ուսանել է փիլիսոփայություն, ռուսաց լեզու և գրականություն։ Մագիստրոսական թեզը պաշտպանել է Անտուն Գուստավ Մարտոշի գեղանկարներով, դոկտորականը՝ գրականության և մշակույթի մեջ ասույթների թեմայով ։
Գրականագիտություն է դասավանդում Զագրեբի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի արևելասլավոնական լեզուների և գրականության բաժնում։ Եղել է Մյունխենի համալսարանի (1992) և Գեթինգենի համալսարանի (2007) հրավիրյալ դասախոս ։
Խորվաթերեն է թարգմանել Անդրեյ Բելիի «Պետերբուրգ» վեպը, Վալենտին Կատաևի «Դյութանքի խոտ» երեք մասից բաղկացած վեպը, Վելիմիր Խլեբնիկովի «Զանգեզի» և «Գուլ-Մուլի խողովակ» պոեմները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորվաթ գրականագետներ Կատեգորիա:Խորվաթ գրողներ Կատեգորիա:Խորվաթ բանաստեղծներ
Քոթիշի
Քոթիշի (ქოთიში), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Թեթրի Ծղարոյի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների` գյուղի բնակչությունը կազմում է 111 մարդ ։
Խաչալույս
Պատմություն
Բնակիչները քաջ, ռազմասեր և արհեստավոր մարդիկ էին։ 1890-ական թվականներին ակտիվ մասնակցություն են ունեցել թուրքերի դեմ մղված ազատագրական պայքարներում։ Բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է բռնագաղթի ճանապարհին։
’98 Live Meltdown
’98 Live Meltdown, երրորդ համերգային ալբոմն է բրիտանական խեվի-մետալ Judas Priest խմբի, որը լույս է տեսել 1998 թվականին։ Տիմ «Ripper» Օուենսի հետ առաջին համերգային ալբոմն է։
Խաչալույս
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 85 տուն հայ և 30 տուն քուրդ բնակիչ։ 1915 թվականին ուներ մոտ 200 տուն հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ, ջուլհակությամբ և գորգագործությամբ։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր վարժարան։
Անվանի մարդիկ
Խաչալույսում է ծնվել մանկավարժական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Ա. Մովսիսյանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
’98 Live Meltdown
Ձայնագրության մասնակիցներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Քոթիշի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թեթրի Ծղարոյի շրջան
Սերգեյ Գրիգորև
Սերգեյ Ալեքսեևիչ Գրիգորև, ուկրաինացի խորհրդային նկարիչ։ ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ (1951), ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ (1958)։ ԽՄԿԿ անդամ 1941 թվականից։ 1928-1932 թվականներին սովորել է Կիևի գեղարվեստական համալսարանում։ Գրիգորևի ստեղծագործություններում պատկերված է հիմնականում երիտասարդության կյանքը («Ընդունելություն կոմերիտմիության շարքերը», Ուկրաինական կերպարվեստի թանգարան, Կին, «Դարպասապահը», Տրետյակովյան պատկերասրահ, երկուսն էլ՝ 1949, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1950, «Երկուս թվանշանի քննարկումը», 1950, Տրետյակովյան պատկերասրահ, ԽՍՀՄ պետական մրցանակ, 1951)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Մորիս Քոուփլենդ
Մորիս Ալբերտ Քոուփլենդ (Morris Albert Copeland, ), ամերիկացի տնտեսագետ, Կոռնելի համալսարանի տնտեսագիտության պրոֆեսոր, 1957 թվականին Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահ։
Ժովտնևոե (գյուղ, Ուստինովի շրջան)
Ժովտնևոե (Жовтневе), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ուստինովի շրջանում։
Մորիս Քոուփլենդ
Կենսագրություն
Մորիս Կոուպլենդը Ամհերստի քոլեջն ավարտել է բակալավրի աստիճանով 1917 թվականին, իսկ 1921 թվականին Չիկագոյի համալսարանում արժանացել է դոկտորական աստիճանի ։
Ժովտնևոե (գյուղ, Ուստինովի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ժովտնևոե գյուղում բնակվում էր 481 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ուստինովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մորիս Քոուփլենդ
Կենսագրություն
1957 թվականին Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահն էր ։
Մորիս Կոուպլենդը մահացել է 1989 թվականի մայիսի 4-ին Ֆլորիդայի Սարասոտա քաղաքում՝ թոքաբորբից ։
Ընտանիք
Մորիս Կոուպլենդն ամուսնացել է Մերի Ֆելփս Էնդերսի հետ, նրանք ունեցել են մեկ դուստր՝ Հելեն Գատիջը և մեկ որդի՝ Ռոբերտը ։
Մրցանակներ
Իր ձեռքբերումների համար պարգևատրվել է՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Մարտիրոս Մանուկյան (նկարիչ)
Մարտիրոս Մանուկյան, հայ նկարիչ։
Կենսագրություն
Սովորել է Մոսկվայում, Լենինգրադում, 1968-1972 թվականներին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում։ 1973 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է։ 1974-1986 թվականներին մասնակցել է միության կազմակերպած մի շարք ցուցահանդեսների։ 1987 թվականից բնակվում է ԱՄՆ-ում։
Ստեղծագործությունները ցուցադրվել են «Միրանդա», «Կոլեկթորզ Էդիշընս», «Արտ Բրիլիանտ» և այլ ընկերությունների ցուցասրահներում  ։
Ցուցահանդեսներ
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Երևանում (Հայաստանի նկարիչների միություն, 1972), Կիևում (1980), Լենինգրադում (1983), Նյու Յորքում (1990), Տոկիոյում (1995, 1998, 2001)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 5 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկահայեր
Ամարա (Ալաշկերտի գավառ)
Ամարա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ամարայի մոտ է գտնվում Ամարա հին բերդը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Թաղարի
Թաղարի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խարզանի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Ինֆորմացիա
Ինֆորմացիան (լատ. informatio — պարզաբանում, շարադրանք) այն է, ինչը տեղեկություն է հաղորդում: Այլ կերպ ասած, այն ինչ-որ հարցի պատասխան է։ Հետևաբար, այն կապված է տվյալների և գիտելիքի հետ, քանի որ տվյալն իրենից ներկայացնում է դասակարգված արժեք, իսկ գիտելիքը ենթադրում է իրական առարկաների և աննյութական հասկացությունների ըմբռնում ։ Քանի որ տեղեկատվությունը կախված է տվյալներից, ապա դրա գոյությունը պարտադիր չէ, որ զուգորդվի այն կրողի հետ (այն գոյություն ունի իրադարձությունից անկախ), մինչդեռ` գիտելիքի դեպքում, տեղեկատվությունը պահանջում է այդ գիտելիքը կրողին ։
Տեղեկատվությունը փոխանցվում է կամ որպես որևէ հաղորդագրության բովանդակություն, կամ ինչ-որ մի բանի պահպանման ուղղակի կամ անուղղակի միջոց։ Այն ինչ ընկալվում  է կարող է դիտվել որպես ինքնուրույն հաղորդագրություն և այսպիսով տեղեկատվությունը փոխանցվում է` որպես հաղորդագրության բովանդակություն։
Տեղեկատվությունը կարող է ծածկագրվել, այն փոխանցելու և մեկնաբանելու տարբեր եղանակներով (օրինակ` տեղեկատվությունը կարող է գաղտնագրվել որպես նշանների հաջորդականություն կամ փոխակերպվել ազդանշանների հաջորդականության միջոցով)։ Այն կարող է գաղտնագրվել անվտանգ պահպանման և հաղորդակցման համար։ Տեղեկատվությունը կրճատում է անորոշությունը։
Որևէ իրադարձության անորոշությունը չափվում է այն կատարվելու հավանականությամբ և հակադարձ համեմատական է դրան։ Որքան անորոշ է իրադարձությունը, այնքան շատ տեղեկատվություն է պահանջվում այդ անորոշությունը վերացնելու համար։
Բիթը տեղեկատվությունը բնորոշ միավոր է, իսկ այլ միավորները, ինչպիսիք են` նեթը, նույնպես կարող են օգտագործվել։ Օրինակ` տեղեկատվությունը գաղտնագրված է այնպես, որ մեկ արդար մետաղադրամների մատյանը  log2 (2/1), որը հավասար է 1 բիթի, իսկ երկու արդար մետաղադրամը log2(4/1)  է, որը հավասար է 2 բիթի։
Այն հասկացությունը, որ տեղեկատվությունը հաղորդագրություն է համատեքստերում տարբեր իմաստներ ունի ։ Հետևաբար տեղեկատվություն հասկացությունը դառնում է կապված հարկադրանք, հաղորդակցություն, վերահսկողություն, տվյալ, կրթություն, գիտելիք, նշանակություն, ըմբռնում, մտավոր խթաններ, օրինակ` ընկալում, ներկայացում և անթրալիս հասկացությունների հետ։
Ծագումնաբանություն
Հայերեն «տեղեկատվություն» բառի կամ մտքով առավել ճիշտ՝ «տեղեկույթ» գիտական եզրույթի տարածված անգլերեն համարժեքը՝ information բառն ակնհայտորեն բխում է լատինական ծագմամբ informatio գոյականից, որն էլ կապված է informare (տեղեկացնել) բային, ինչն ունի «մտքում ձևակերպել», «կարգադրություն անել», «հրահանգել», «սովորեցնել» նշանակությունները։ «Ինֆորմացիա» բառը անգլերենը փոխառել է ֆրանսերեն informer-ից, որն իր հերթին բխում է լատիներեն informare բայից, որը նշանակում է «միտք ձևավորել»։ Ավելին, լատիներենն արդեն իսկ, պարունակում է «information» բառը, որը նշանակում է` «հասկացություն» կամ «միտք», բայց, թե որքանով կարող է դա ազդած լինել անգլերենում  «ինֆորմացիա» բառի ի հայտ գալու վրա՝ պարզ չէ։
Հին հունարեն բառը պարունակում է morphe, որից ծագել է form և  eidos բառերը, որոնք նշանակում տեսակ|են` «տեսակ, միտք, ձև», այս վերջին բառը լայնորեն օգտագործվում էր Պլատոնի կողմից տեխնիկական փիլիսոփայական իմաստով (հետագայում Արիստոտելի կողմից), ցույց տալու ինչ-որ բանի ինքնությունը կամ էությունը (տես` «Ձևերի թեորեմ») «Eidos» կարող է նաև ասոցացվել՝ ակնարկի կամ նույնիսկ իմաստի հետ։
Հին հունարենում «ինֆորմացիա» բառի համարժեքը և հավանական նախորդը՝ πληροφορία-ն թարգմանվում է որպես «տեղեկատվության փոխանցում»։ Այն տառացիորեն նշանակում է  «ամբողջովին կրել» կամ «ամբողջովին հաղորդել»։ Ժամանակակից  հունարենում՝  φέρω եզրույթը  դեռևս օգտագործվում է այն նույն իմաստով, ինչ «ինֆորմացիա» բառն է՝ անգլերենում, ֆրանսերենում, գերմաներենում, իսպաներենում, ռուսերենում և այլ եվրոպական լեզունեում (բնականաբար՝ համապատասխան գրությամբ և արտասանությամբ)։ Ավելին, իր առաջին իմաստով Πληροφορία, որպես՝  խորհրդանիշ, այն  շատ արմատներ ունի Արիստոտելի նշանագիտական եռանկյան մեջ։ Այս տեսանկյունից տեղեկատվություն հաղորդելու համար այն կարող է ապակոդավորվել հատուկ տեսակի նշանով։ Սա մի բան է, որը հաճախ հանդիպում է հին և նոր հունարենի բազմաթիվ բառերի ծագումնաբանության մեջ, որտեղ շատ ուժեղ հարաբերություն կա նշանագրի, այսինքն «նշան» բառի, որը կոնկրետ կոդավորված հաղորդագրություն է  փոխանցում, և նշանագրողի միջև, որի իմաստը թարգմանիչը փորձում է վերծանել։
Տեղեկատվության տեսության մոտեցումը
Տեղեկատվության տեսության տեսանկյունից տեղեկատվությունը  վերցվում է՝ որպես այբուբենի  նշանների հերթական հաջորդականություն, ենթադրենք այբուբենի մուտքագրման X-ով է ելքագրումը` y-ով։  տեղեկատվության մշակումը բաղկացած է մուտքագրում ու ելքագրում գործառույթից, որը քարտեզագրում է ցանկացած մուտքային հաջորդականությունը։  Քարտեզագրումը կարող է լինել մոտավոր կամ ստույգ։ Այն կարող է ունենալ հիշողություն կամ զուրկ լինել հիշողությունից ։
Որպես զգայական մուտքագրում
Հաճախ տեղեկատվությունը կարող է դիտվել՝ որպես մուտքագրում օրգանիզմում  կամ համակարգի մեջ։ Մուտքագրումը լինում է երկու տեսակի․ առաջին տեսակը կարևոր է, որպեսզի օրգանիզմը  (օրինակ՝ սնունդը) կամ համակարգը (էներգիա) ինքնուրույն գործեն ։ Դանսբրին իր զգայական գրքում թվարկում է այդ պատճառային մուտքագրման տեսակները։ Այլ տեսակի մուտքագրումը (ինֆորմացիա) կարևոր է միայն այն պատճառով, որ այն ասոցացվում է պատճառային մուտքագրման հետ և կարող է օգտագործվել կանխատեսելու համար ավելի ուշ կատարվող պահանջների մուտքագրումը (և գուցե այլ վայրում)։ Տեղեկատվությունը կարող է կարևոր լինել մեկ այլ տեղեկատվության հետ ասոցացվելու պատճառով, սակայն դրանք կարող են նաև պատճառային մուտքագրման կապը լինել։ Գործնականում տեղեկատվությունը սովորաբար հասունում է թույլ խթանների միջոցով, որը պետք է հայտնաբերվի մասնագետի զգայական համակարգերի կողմից և ուժեղացվի էներգիայի միջոցով՝ նախքան օրգանիզմի կամ համակարգի համար կիրառելի լինելը։ Օրինակ՝ լուսը հիմնականում (բայց ոչ միայն, օրինակ՝ բույսերը կարող են աճել էներգիայի աղբյուրի ուղությամբ), պատճառային մուտքագրում է բույսերի համար, իսկ կենդանիների համար այն միայն տեղեկատվություն է ապահովում։ Ծաղիկից արտացոլվող գունավոր լույսը չափազանց թույլ է ֆոտոսինթեզ կատարելու համար, բայց մեղվի տեսողական համակարգը հայտնաբերում է այն, իսկ նյարդային համակարգը օգտագործում է այդ տեղեկատվությունը մեղվին դեպի ծաղիկը տանելու համար, որտեղ մեղուն հաճախ գտնում է նեկտար կամ փոշի, որոնք պատահական մուտքագրումններ են և կատարում են սննդային գործառույթ։
Ազդեցություն, որը հանգեցնում է վերափոխման
Տեղեկատվությունը մի այնպիսի օրինակ է, որն իր ազդեցությունն ունի վերափոխման տարբեր ձևերի ձևավորման վրա ։ Այս իմաստով կարիք չկա գնահատելու այս կամ այն օրինակը։ Օրինակի համար վերցնենք ԴՆԹ-ն։ Սա այնպիսի մի օրինակ է, որն ազդում է օրգանիզմի զարգացման և ձևավորման վրա` առանց գիտակից մտքի անհրաժեշտության։ Կարելի է ասել, որ մարդը, երբ սահմանում է ինչ-որ մի օրինակ` ասենք Նուկլեոտիդ, բնականաբար դրա գործընթացի (պրոցես) մեջ ներգրավում է նաև գիտակցված տեղեկատվության վերամշակումը։ Համակարգերի տեսությունը երբեմն այս իմաստով վերաբերվում է նաև տեղեկատվությանը, ենթադրելով, որ տեղեկատվությունը պարտադիր չէ, որ ներգրավի գիտական միտք, և համակարգում շրջանառվող օրինակը (հետադարձ կապի շնորհիվ) կարող են տեղեկատվություններ անվանվել։ Այլ կերպ ասած, կարելի է ասել, որ տեղեկատվությունը պոտենցիալ կերպով համարվում է՝ որպես ներկայացուցչություն, թեև այս նպատակով ստեղծված կամ ներկայացված չէ։ Օրինակ` Գրիգոր Բեյսոնը սահմանում է. «տեղեկատվությունը, որպես տարբերություն, որը տարբերություն է ստեղծում» ։
Այնուամենայնիվ, եթե «ազդեցության» սկզբունքը ենթադրում է, որ տեղեկատվությունը ընկալվում է գիտակցված մտքով և մեկնաբանվում դրա միջոցով, ապա այս մեկնաբանության հետ հետ կապված կոնկրետ համատեքստում կարող է հանգեցնել տեղեկատվության փոխակերպմանը՝ գիտելիքի։ «Տեղեկատվություն» և «Գիտելիք» հասկացությունների սահմանումները դժվարեցնում են նման իմաստաբանական և տրամաբանական վերլուծությունը, սակայն «վերափոխման» պայմանը կարևոր կետ է տեղեկատվության ուսումնասիրության մեջ, քանի որ այն վերաբերվում է գիտելիքին, հատկապես՝ գիտելիքների կառավարման բիզնեսի կարգապահությանը։ Այս պրակտիկայում գործիքներն ու գործընթացները օգտագործվում են գիտելիքի գիտաշխատողին (կրողին) օժանդակելու, հետազոտություններ կատարելու և որոշումներ կայացնելու գործում։ Այն ներառում է այնպիսի քայլեր, ինչպիսիք են.
Ստյուարտն ասում էր, որ տեղեկատվության փոխակերպումը չափազանց կարևոր է, այն ընկած է արժեքների ստեղծման հիմքում և ժամանակակից ձեռնարկության համար ունի մրցակցային առավելություն։
Դանիայի տեղեկատվական տերմինների բառարանում նշվում է, որ տեղեկատվություն միայն պատասխան է տալիս հարցերին։ Անկախ նրանցից, թե պատասխանն իր մեջ գիտելիք է պարունակում, թե՝ ոչ, այն կախված է տեղեկացված մարդուց։ Այսպիսով, ընդհանրացված սահմանումը պետք է լինի «Տեղեկատվությունը հավասար է հստակ հարցի պատասխանի»։
Երբ Հերբերթ Մաքլուենը խոսում էր ԶԼՄ-ների և մարդկանց մշակույթի վրա դրանց ազդեցության մասին, նա ի նկատի ուներ այնպիսի փաստեր, որոնք իրենց հերթին ձևավորում են մեր վարքագիծը, մտածելակերպը։
Որպես ֆիզիկայի գործառույթ (ֆունկցիա)
Տեղեկատվությունը տարածված հասկացություն է ֆիզիկայում։ 2003թվականին Ջ.Դ. Բեկենշտեյնը պնդում էր, որ ֆիզիկայի աճող միտումը ֆիզիկական աշխարհը սահմանելն է՝ որպես տեղեկատվություն։ Սրա օրինակներից է քվանտային խճճվածություն երևույթը, որտեղ մասնիկները կարող են փոխազդել միմյանց հետ առանց բաժանման կամ լուսային արագության։ Նյութական տեղեկատվությանը ինքնին չի կարող ավելի արագ տեղաշարժվել քան՝ լույսը, նույնիսկ եթե այդ տեղեկությունները փոխանցվում են անուղղակի։ Սա կարող է հանգեցնել ֆիզիկապես դիտարկվող մի մասնիկի` «խճճված» հարաբերություններ ունեցող։ Մասնիկները որևէ այլ կերպ կապված չեն, քան իրենց իրականացված տեղեկությունը։
Մաթեմատիկական տիեզերքի վարքագիծը ենթադրում է նոր պարադիգմ, որտեղ մասնիկների և դաշտերի միջոցով կենսաբանական առարկաների և գիտակցության միջոցով, բազմության ինքնությունը կարող է նկարագրվել տեղեկության մաթեմատիկական մոդելներով։ Նույն խոսքով տիեզերական բոցը կարող է բնակվել, որպես տիեզերքում նյութական տեղեկատվության բացակայություն (մի կողմ դնելով` քվանտային տատանումների, ինչպես նաև գրավիտացիոն դաշտի և մութ էներգիայի պատճառով գոյությոն ունեցող վիրտուալ մասնիկների մի մասը)։ Ոչինչ հասկանալի չի լինի, թե երբ, որտեղ կարող է գոյություն ունենալ ինչ-որ մի մատերիա, էներգիա, տարածություն,ժամանակ կամ էլ տեղեկատվության մեկ այլ օրինակ, որը հնարավոր կլիներ, եթե բազմազանության մեջ սիմետրիան և կառուցվածքը քայքայվեին։
Մեկ այլ օրինակ ցուցադրվում է «Մաքսվելի հրեշ» փորձի միջոցով։ Այստեղ ցույց է տրվում տեղեկատվության և ֆիզիկական գույքի անմիջական հարաբերությունները։ Հետևանքն այն է, որ անհնար է ոչնչացնել տեղեկատվությունը՝ առանց համակարգի ընդհանրության ավելացման։ Գործնականում դա հաճախ նշանակում է ջերմության առաջացում։ Մեկ այլ փիլիսոփայական արդյունքն էլ այն է, որ տեղեկատվությունը կարելի է դիտարկել որպես էներգիայի փոխարկելի մասնիկ ։ Քվանտային տեսությունում ֆիզիկական տեղեկատվությունները հատուկ նշանակություն ունեն։
Ջերմադինամիկայում, օրինակ, տեղեկատվությունը ցանկացած իրադարձությունն է,որն ազդում է դինամիկ համակարգի վիճակ վրա։
Տեղեկատվության ուսումնասիրության կիրառումը
Տեղեկատվության ցիկլը մեծ մտահոգություն է առաջացնում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների, տեղեկատվական համակարգերի, ինչպես նաև տեղեկատվական գիտությունների մեջ։ Սրանք վերաբերվում են տեղեկատվության հավաքմանը, վերամշակմանը, փոխանցմանը, ցուցադմանը, պահեստավորմանը։ Տեղեկատվությունը չի դադարում գոյություն ունենալ։ Տեղեկատվության ստացումը արտացոլումը (կարճ՝ Info Vis) կախված է տվյալների հաշվարկի և թվային ներկայացուցչությունից։
Տեղեկատվական անվտանգությունը (կարճ Info Sec) շարունակական գործողություն է, որն իրականացնում է տեղեկատվական համակարգերի հասանելիությունը, օգտագործումը, բացահայտումը, ոչնչացումը, փոփոխումը։
Տեղեկատվական վերլուծությունն իրականացնում է տեղեկատվության ստացում, վերափոխում և մոդելավորում։
Տեղեկատվության որակը (կարճ Info A) տեղեկությունների հավաքման գործընթաց է։
Տեղեկատվական հաղորդակցությունը ներկայացնում է ինֆորմատիկայի,հեռահաղորդակցության և աուդիովիզուալ լրատվամիջոցների և բովանդակության կոնվերգենցիան։
Տեխնոլոգիական միջնորդավորված տեղեկատվություն
Հաշվարկում է, որ տեղեկատվության պահպանության համաշխարհային տեխնոլոգիական հնարավորությունները 1986թվականին աճել են մինչև 2,6 ՄԲ։
Միակողմանի հեռարձակման ցանցերի միջոցով տեղեկատվության ստացման համաշխարհային համակցված տեխնոլոգիական կարողությունը 2007 թվականին մեկ անձի համար կազմում է 174 տեղեկատվական թերթիկ  ։
II ուղղությամբ հեռահաղորդակցային ցանցերի միջոցով տեղեկատվության փոխանակման աշխարհի համակցված արդյունավետ կարողությունները եղել են 2007թվականին 1 անձի համար՝ 6 թերթի տեղեկատվական համարժեքը ։
2007թվականի դրությամբ բոլոր նոր տեղեկատվության 90%-ը թվային է, և պահվում է կոշտ սկավառակների վրա ։
Որպես գրառում
Iso15489 գրառումների կառավարման միջազգային ստանդարտ գրառումները սահմանվում է՝ որպես «տեղեկատվություն», ստեղծված, ստացված և որպես ապացույց հանդիսացող մի մասնիկ, որը կարող է օգտագործվել իրավաբանական պարտականություն կամ՝ որպես գործարք ։
Գրառումները կարող են պահպանվել կազմակերպության կորպորատիվ հիշողությունը պահպանելու կամ կազմակերպության վրա դրված իրավական, հակաբյուջետային կամ հաշվետվողականության պահանջները բավարարելու համար։ Ուիլիսը նշում էր, որ բիզնեսի գրառումներն ու տեղեկատվությունը ներառում են «կորպորատիվ կառավարման և բարելավման 6 հիմնական պահանջներ. թափանցիկություն, հաշվետվողականություն, պատշաճ գործընթաց, համապատասխանություն, անձնական և կորպորատիվ տեղեկատվության անվտանգություն»։
Նշանագիտություն
Մայքլ Բուքլանդը տեղեկատվությունը անվանում է. «տեղեկություն գործընթացի մեջ» տեղեկատվություն՝ որպես գիտելիք և որպես առարկա ։
Պաուլ Բեյոն-Դևիսը բացատրում է տեղեկատվության բազմակողմանի գաղափարը նշանների և ազդանշանային համակարգերի միջոցով։
Նշանները կարող են դիտվել 4 մջանկյալ մակարդակների միջոցով, սուբյեկտների կամ սեմիոտիկայի ճյուղերի առումով` պրագմատիկա, սեմանտիկա, սինթետիկա, էմպիրիկա։
Պրագմատիկան վերաբերվում է հաղորդակցության նպատակին։ Պրագմատիզմը գործողության մեջ է դնում լեզուն։
Նիելսենը քննարկում է սեմիմատիկայի և բաուստաների միջև եղած փոխհարաբերությունները։
Հաղորդակցությունը սովորաբար գոյություն ունի որոշ սոցիալական իրավիճակների համատեքստում։ Սոցիալական իրավիճակը սահմանում է հաղորդակցությունների և հաղորդակցության ձևերի համակարգ։
Փոխադարձ հասկացությունը ենթադում է, որ գործակալները ներգրավված են հասկանալու ընտրած լեզուն` շարահյուսական և իմաստաբանական առումով։ Ուղղորդիչը կոդեր է հաղորդում լեզվով և հաղորդակցություններ` հաղորդակցության ալիքով։ Ընտրված հաղորդակցության ալիքն ունի որոշ հատկությոններ, որոնք բնորոշում են դրա արդյունքները, արագությոնը, որը ցույց է տալիս, թե ինչ հեռավորության վրա է այդ ամենը տեղի ունենում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տեղեկատվություն Կատեգորիա:Տեղեկատվության գիտություն Կատեգորիա:Մետաֆիզիկայի հասկացություններ
Կուիառու
Կուիառու (Kuiaru), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Տոռի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 63 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Տոռի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Աբել Գանս
Աբել Գանս (Abel Gance, ), ֆրանսիացի կինոռեժիսոր, դերասան։
Կենսագրություն
Նա հարուստ բժիշկ Աբել Ֆլամանտի և Ֆրանսուազ Պերետոնի ապօրինի որդին է։ Մայրը ամուսնացած էր Ադոլֆ Գանսի հետ։ Մինչև թատրոնի և կինոյի կարիերան կառուցելը Գանսը աշխատում էր որպես փաստաբանի օգնական։ 1908 թվականից Աբել Գանսը ելույթներ էր ունենում թատրոնում (Փարիզ, Բրյուսել)։ Գրել է երկու ողբերգություն։ Կինոյում առաջին անգամ ելույթ ունեցավ 1909 թվականին՝ որպես դերասան Մոլիեր ֆիլմում։ Գրել է «Մատը ստեղնաշարին» գիրքը։ Այնուհետև սկսում է սցենարներ հորինել։
Առաջին ֆիլմը՝ «Պատնեշ»-ը (La Digue) նկարահանել է 1911 թվականին։ Այդ ժամանակ Գանսը գրել է սցենար և օգտագործել է աղավաղող ոսպնյակներ և հայելիներ տեսողական խաբկանքի տպավորության համար։ 1915 թվականին նկարել է կարճամետրաժ «Բժիշկ Տյուբայի խելագարությունը» ֆիլմը՝ գիտնականի ցնորք զգայապատրանքների մասին։ Նաև նա շարունակել է ստեղծել ֆիլմեր և փորձեր անել լուսավորության, մոնտաժի և տեսախցիկի հետ։ Այդ ֆիլմի ձախողումից հետո թողարկեց ևս տասնյակ ֆիլմեր, այդ թվում բազմասերիանոց ֆիլմ՝ «Բարբարոսսա»-ն։ Եղել է Մաքս Լինդերի խաղընկերը շատ ֆիլմերում։ 1910 թվականին սցենար է գրում Լուի Ֆեյադի, Ալբեր Կապելլանու, Կամիլլա դե Մարլոնի համար։
1914 թվականին մոբիլիզացված է բանակ։ Նկարահանում էր քարոզչական ֆիլմեր՝ («Պադդիի հերոսությունը» (1915), «Ստրասը և ընկերությունը» (1915), «Մահացու գազեր» (1916))։
Ավելի նշանակալից ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1917 թվականից հետո, կարելի է համարել «Վշտացող մայրը (Mater Dolorosa)»-ը, «Տասներորդ սիմֆոնիա»-ն, «Ես մեղադրում եմ», «Ակ»-ը։
1927 թվականին նկարահանում է «Նապոլեոն»-ը, որտեղ ինքն է խաղում Սեն-Ժյուստի դերը։ Ֆիլմը մտածված է ինչպես եռերգություն, բայց հաջորդ երկու մասերի համար Գանսը գտնում է միջոցներ։ 1929 թվական՝ եռերգության երրորդ մասը նկարահանված է Լուպ Պիկի կողմից. «Նապոլեոնը Սուրբ Հեղինե կղզում»։ 1936 թվականին եղել է նրա հնչյունավորումը, իսկ 1971 թվականին էկրան է դուրս եկել երկրորդ, լրացուցիչ խմբագրումը։ Անգլիացի պաատմաբան Քևին Բրաունոլին հաջողվեց վերստեղծել ավելի լիարժեք տարբերակը, որը 1981 թվականին աղմկալից հաջողություն առաջացրեց Նյու-Յորքում։
Քննադատողները հաճույքով ընգծում էին Գանսի ամբիվալենտական ստեղծագործությունները, որտեղ միասին են շքեղությունը և ողորմելիությունը, գոռոզությունը և քնարականությունը, բուռն ոգևորությունը և հասարակ սիմվոլիզմը, երևակայությունը և տեխնիկական հնարամտությունը, որոնք նա հաճախ չարաշահում էր։ «Նորությունների առատությունը՝ էժանագին շաբլոնների և վատ համի հետ մի շարքում » (Լ. Մուսինակ) 1974 թվականի Գրան-Պրիի առաջին դափնեկիրը կինոյի բնագավառում Աբել Գանսը նվաճեց 1980 թվականին և պատվավոր «Սեզար» մրցանակը։
«Ես մեղադրում եմ» ֆիլմի դուրս գալուց հետո Մուսսինակը գրեց որ նրան պետք է կամ լրիվությամբ ընդունել կամ լրիվությամբ մերժել։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պրոդյուսերներ
Շիրակի մարզի լքված գյուղերի ցանկ
Ստորև ներկայացվում է Շիրակի մարզի լքված գյուղերի ցանկը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Ցանկեր:Ճարտարապետություն Կատեգորիա:Հայաստանի լքված գյուղերի ցանկերն ըստ մարզերի
(5789) Սելլին
(5789) Սելլին (Sellin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,569879 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9596 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1801 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1504,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,239241 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,07° անկյուն։
Գրիգոր Մարզվանեցի
Գրիգոր Մարզվանեցի, XVII — XVIII դարերում հայ տպագրիչ, գրաձուլիչ, հայերեն տպագիր գրքի փորագրական արվեստի հիմնադիր։ Աբգար Թոխաթեցուց հետո երկրորդ խոշոր տպագրիչը Կոստանդնուպոլսում։ Ծնվել է Մարզվանում, սովորել Ամրդոլու վանքի դպրոցում։ Գրիգոր Մարզվանեցու տպարանն աշխատել է շուրջ 45 տարի, մինչն 1734 թվականը և հրատարակել մոտ 14 անուն գիրք։
Լավագույն հրատարակությունները՝ «Յայսմաւուրք» (1706 թվական), «Ագաթանգեղոս» (1709 թվական), Զենոբ Գլակին վերագրվող «Գիրք պատմութեանց երկրին Տարօնոյ» (1719 թվական), Հովհաննես Ոսկեբերանի «Ներբողեանք» (1734 թվական), ձևավորված, լրացված են խորաններով, զարդերով, զարդագրերով։ Գրիգոր Մարզվանեցին իր գործակից Աստվածատուր Կոստանդնուպոլսեցու հետ XVIII դարում հայ տպագրությունը հասցրեց բարձր մակարդակի։ 1708 թվականից Գրիգոր Մարզվանեցուն գործակցել են նաև իր, Ներսեսի և Թագավորի որդիները։
Կամենկա (գյուղ, Վետլուժսկի շրջան)
Կամենկա (Каменка), գյուղ Ռուսաստանի, Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վետլուժսկի շրջանի կազմում։
Գրիգոր Մարզվանեցի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ տպագրիչներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Կամենկա (գյուղ, Վետլուժսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վետլուժսկի շրջանի բնակավայրեր
Սալվատիեռա
Սալվատիեռա (Salvatierra), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ալավա նահանգի մեջ, ինչպես նաև Բասկերի երկրի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կուադրիլյա դե Սալվատերրա շրջանում։ Բնակչությունը 4867 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Տարածքը 37,77 կմ² է։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական շրջանից հեռու է 26 կմ։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1256 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Քսովրեթի
Քսովրեթի (ქსოვრეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Թեթրի Ծղարոյի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 14 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թեթրի Ծղարոյի շրջան
Տամիր Նաբատի
Տամիր Նաբատի, իսրայելցի շախմատիստ գրոսմայստեր (2011)։ Իսրայելի չեմպիոն։ Չեխիայում հաղթել է միջազգային մրցաշար, մասնակցել են 68 գրոսմայստերներ։ Աշխարհի ակումբային մրցաշարում խաղալով Իսրայելի հավաքականում հաղթում է աշխարհի առաջնությունը (Նինբո, Չինաստան 2011)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ Կատեգորիա:Մայիսի 4 ծնունդներ Կատեգորիա:1991 ծնունդներ Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ
Ամբողջական պահանջարկ
Պահանջարկի նկարագիր
Պահանջարկն ապրանքների այն քանակությունն է, որը սպառողները ցանկանում են գնել տվյալ պահին գործող շուկայական գնով։ Պահանջարկը ցույց է տալիս, թե յուրաքանչյուր սպառող որքան է ծախսում այս կամ այն ապրանքի ձեռք բերման համար այդ պահին գործող գնով և որքան կծախսեր, եթե գինը բարձրանար կամ իջներ։ Պահանջարկի և գնի միջև նման փոխկապվածությունը ցույց է տալիս՝ երբ գինը բարձր է սպառողները համեմատաբար քիչ են գնում, իսկ երբ գինը ցածր է համեմատաբար շատ են գնում։ Եվ քանի որ շուկայում գտները մշտապես փոխվում են, ուստի սպառողները գերադասում են ցածր գնով շատ գնել՝ գների մակարդակի բարձրացման մտավախության պատճառով։
Հավասարում
Որպես ամբողջական պահանջարկի մոդել է հանդիսանում փողի քանակական տեսության հավասարումը՝
MV = PY
որտեղ՝ M - փողի առաջարկն է, V - փողի շրջապտույտի արագությունը (այստեղ այն ընդունում ենք կայուն),
P - գնի մակարդակը,
Y - արտադրված ապրանքների և ծառայությունների քանակը
Կորի նկարագիր
Ամբողջական պահանջարկի կորն ուղղված է դեպի աջ՝ ներքև։ Համաձայն փողի քանակական տեսության հավասարման, փողի առաջարկի յուրաքանչյուր տրված մակարդակին համապատասխանում է արտադրության ծավալի որոշակի մեծություն՝ ընթացիկ գներով (PY)։ Եթե գների P մակարդակը բարձրանում է, ապա արտադրության Y ծավալը կրճատվում է։ Քանի որ փողի շրջապտույտի արագությունը ընդունված է կայուն, կատարված գործարքների անվանական ծավալը որոշվում է փողի առաջարկի չափերով։ Գնի մակարդակի բարձրանալիս ցանկացած գործարքի կատարման համար պահանջվում է փողի մեծ քանակություն և այդ պատճառով էլ գործարքների թիվը, հետևաբար ձեռք բերվող ապրանքների ու ծառայությունների քանակը փոքրանում է։ Արտադրության ծավալի աճի դեպքում մեծանում է կատարվող գործարքների թիվը, հետևաբար և պահանջվում է փողի մեծ պաշար M/P իրական արտահայտությամբ։ Փողի կայուն առաջարկի ժամանակ իրական փողի պաշարները կարող են աճել միայն գնի առավել ցածր մակարդակի սահմանման դեպքում։ Եվ հակառակը, գնի առավել ցածր մակարդակին համապատասխոնում են իրական փողի մեծ պաշարներ։ Դա հնարավորություն է տալիս կատարել մեծ գումարի գործարքներ. այսինքն ավելացնել արտադրանքի արտադրության ծավալը։ Փողի առաջարկի փոփոխությունը փոխում է ամբողջական պահանջարկի կորի դիրքը։ Փողի առաջարկի կրճատումը այն տեղափոխում է դեպի ձախ-ներքև, իսկ առաջարկի բարձրացումը՝ դեպի աջ։ Ամբողջական պահանջարկի փոփոխության պատճառ կարող է հանդիսանալ նաև փողի շրջապտույտի արագությունը։
Կորը տեղաշարժող ոչ գնային դետերմինանտներ
Ամբողջական պահանջարկի կորը տեղաշարժող ոչ գնային դետերմինանտներն են՝
Օուշն (պողոտա)
Օուշն (Ocean Avenue), պողոտա ԱՄՆ-ի Կալիֆոռնիա նահանգի Սանտա-Մոնիկա քաղաքում։ Օուշեն պողոտան սկիզբ է առնում Ադելաիդա Դրայվ փողոցից, Սանտա-Մոնիկա հյուսիսային մաս, ձգվում է Պիկո բուլվարի երկայնքով։
Ամբողջական պահանջարկ
Գրականություն
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ Կատեգորիա:Մարքեթինգ
Օուշն (պողոտա)
Օուշեն պողոտայում գտնվում են մի շարք տուրիստական հյուրանոցներ, ռեստորաններ, առանձնատներ։
Լոս Անջելեսի մի քանի գլխավոր փողոցներ, որոնցից են Սանտա-Մոնիկա պողոտան, Ուիլշիրի պողոտան, Պիկո պողոտան սկիզբ են առնում Օուշեն պողատայից։
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսի փողոցներ
Վարդան Աբովյան
Վարդան Խաչատուրի Աբովյան, հայ կրթական գործիչ։
Խաչատուր Աբովյանի որդին։
Կենսագրություն
Ծնվել է Թիֆլիսում։ Նախնական կրթությունն ստացել է տանը։ Հոր անհետացումից մեկ տարի հետո՝ 1849 թվականի աշնանը մոր՝ Էմիլիայի հետ Երևանից փոխադրվել է Թիֆլիս։ Ինը տարեկանից սովորել է Թիֆլիսի ազնվական գիմնազիայում։ Երկու տարի հետո ընդունվել է Ներսիսյան դպրոցը հայերենը կատարելագործելու համար։ 1854-1859 թվականներին սովորել է Խարկովի մասնավոր պանսիոնում, ապա՝ 1861-1862 թվականներին ուսումը շարունակել է Դորպատի համալսարանում, ստացել ռուսաց լեզվի կրտսեր ուսուցչի վկայական։ Ռուսաց լեզու, պատմություն, գեղագրություն է դասավանդել Լիֆլանդիայի նախ Ֆելին գյուղաքաղաքում, ապա Տալլինի (Էստոնիա) տարբեր ուսումնական հաստատություններում։ 1869 թվականի վերջերին վերադարձել է Հարավային Կովկաս և անմիջապես ուսուցչի պաշտոն ստացել Ախալքալաքում։ Ռուսերենի, պատմության և աշխարհագրության դասեր է տվել տղամարդկանց և կանանց գիմնազիաներում, տեղի հոգևոր դպրոցում։ Մեկ տարի հետո վերադարձել է Թիֆլիս, այստեղ մասնավոր դպրոցներում և գիմնազիաներում դասեր է տալիս նույն առարկաներից։ 1875 թվականին տեղափոխվել է Էջմիածին։ Այստեղ հինգ տարի ուսուցչություն է արել Գևորգյան ճեմարանում։ Այնուհետև տասը տարի ապրել է Երևանում և աշխատել թեմական դպրոցում որպես ուսուցիչ և դաստիարակ։ 1891-1896 թվականներին աշխատել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում որպես դաստիարակ, միաժամանակ դասեր է տվել ռուսերենից, պատմությունից և աշխարհագրությունից ։ Մահացել է Էջմիածնում և թաղվել Գայանե վանքի բակում ։
Վարդան Աբովյանը մեծ ընտանիքի հայր է եղել։ Իր կնոջ՝ Կատարինե Աբովյան-Յարալյանի հետ ունեցել են ութ զավակ, որոնցից Խաչատուրը, Վահանն ու Պետրոսը մահացել են դեռ մանուկ հասակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Դորպատի համալսարանի ուսանողներ
Խայաթ
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Աշուղներ Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ
Էլվին Ջոնսոն
Էլվին Սոնդերս Ջոնսոն (Alvin Saunders Johnson, ), ամերիկյան տնտեսագետ, Նոր դպրոց համալսարանի համահիմնադիր և առաջին տնօրեն, 1936 թվականին Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահ։
Կենսագրություն
Էլվինը ծնվել է 1874 թվականի դեկտեմբերի 18-ին, ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի Հոմեր քաղաքում, դանիացի գաղթականների ընտանիքում։ Ուսուցումն անցել է Նեբրասկա նահանգի հանրային դպրոցներում ։
1893 թվականին ընդունվել է Նեբրասկա-Լինքոլնի համալսարան, որտեղ ուսումնասիրել է տնտեսությունը և դասական ու գերմանական գրականությունը։ 1897 թվականին Նեբրասկայի համալսարանում ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան։ 1898 թվականի իսպանա-ամերիկյան պատերազմի ընթացքում ծառայել է ԱՄՆ բանակում։ 1902 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան Կոլումբիայի համալսարանում ։
Դասախոսական գործունեությունը սկսել Է Կոլումբիայի համալսարանում, ապա 1906-1907 թվականներին դասավանդել է Նեբրասկայի համալսարանում, 1907-1909 թվականներին՝ Տեխասի համալսարանում, 1909-1911 թվականներին՝ Չիկագոյի համալսարանում, 1911-1912 թվականներին՝ Սթենֆորդի համալսարանում, 1912 թվականին՝ Կոռնելի համալսարանում ։
1917 թվականին աշխատել Է Վաշինգտոնի ազգային պաշտպանության խորհրդում։ 1902-1906 թվականներին եղել է Political Science Quarterly ամսագրի խմբագիրը, իսկ 1917 թվականից՝ The New Republic-ի խմբագիրը։ 1918 թվականին եղել է Նյու Յորքի New School համալսարանի հիմնադիրներից մեկը, իսկ 1922-1945 թվականներին՝ դրա տնօրեն։ Համալսարանը ստացել է «Աքսորի համալսարան» անվանումը, որտեղ Ջոնսոնի ջանքերի շնորհիվ աշխատել են 184 արտասահմանցի գիտնականներ, որոնք փրկվել են նացիստներից։ 1933 թվականի 12 ֆակուլտետներից 1941 թվականին այն հասել է 26-ի, իսկ աշակերտների թիվը գերազանցել է 520 ուսանողը։ 1924 թվականին դարձել է սոցիալական գիտությունների հանրագիտարանի խմբագիր։ 1945 թվականին հրաժարական է տվել ։
Էլվին Ջոնսոնը մահացել է 1971 թվականի հունիսի 7-ին Նյու Յորք նահանգի Ապեր Նայեկ քաղաքում ։
Ընտանիք
Ջոնսոնն ամուսնացել է Էդիթ Հենրի Ջոնսոնի հետ ։
Հիշատակ
2012 թվականին Էլվին Ջոնսոնը մտել է Նեբրասկա նահանգի Փառքի սրահ ։
Մրցանակներ
Իր նվաճումների համար արժանացել է պատվավոր դոկտորական աստիճանների Նոր դպրոցից, Բրանդեյ համալսարանից, Նեբրասկայի համալսարանից, Հիբրու Յունիոն քոլեջից, Յեշիվ համալսարանից, ինչպես նաև Բրյուսելյան համալսարանից, Ալժիրի համալսարանից և Հեյդելբերգյան համալսարանից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Ինգուլսկոե
Ինգուլսկոե (Інгульське), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ուստինովի շրջանում։
Կարմիր ժիլետով տղան
«Կարմիր ժիլետով տղան» (Le Garçon au gilet rouge), ֆրանսիացի նկարիչ, պոստիմպրեսիոնիզմի կարկառուն ներկայացուցիչ Պոլ Սեզանի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1888-ից 1890 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում ։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 80 × 64.5 սմ։
Այսօր «Կարմիր ժիլետով տղան» ստեղծագործությունը գտնվում է Էմիլ Բյուրլեի ֆոնդի հավաքածուում (Ցյուրիխ, Շվեյցարիա)։
Պատմություն
Պոլ Սեզանը նկարի հերոսին՝ կարմիր ժիլետով իտալացի տղային նկարել է չորս անգամ ։
«Կարմիր ժիլետով տղան» ստեղծագործության այս տարբերակը հեղինակը վրձնել է 1888 թվականին։ Առաջին գնորդը եղել է արվեստի գործերի վաճառական Ամբրուազ Վոլարը. վերջինս կտավը ձեռք է բերել 1895 թվականին։ 1909 թվականին նկարը ձեռք է բերում հունգարացի կոլեկցիոներ Մարցել Նեմեշը, իսկ 1913 թվականին՝ գերմանացի վաճառական Գոտլիբ Ռիբերը։
Էմիլ Բյուրլեն Սեզանի այս կտավը ձեռք է բերել 1948 թվականին Ռիբերից։ Բյուրլեի մահից հետո, 1956 թվականին, նրա ժառանգները կտավը նվիրաբերեցին Էմիլ Բյուրլեի ֆոնդի հավաքածուին, որտեղ էլ պահվում է սկսած 1960 թվականից ։
Նկարի մյուս տարբերակները պահպանվում էն Միացյալ Նահանգների թանգարաններում ։
2008 թվականի փետրվարին «Կարմիր ժիլետով տղան» ստեղծագործությունը, որի արժեքը գնահատված է 91 միլիոն դոլար, հափշտակվել է թանգարանից ։ 2012 ապրիլին նկարը հայտնաբերվել է Սերբիայում ու հետ վերադարձվել ֆոնդի հավաքածու ։
Նկարագիր
Նկարում պատկերված է կարմիր ժիլետով տղա։ Հիմնականում նկարված է հարուստ ու հագեցած թափանցիկ երանգներով։ Կոմպոզիցիան կառուցված է հիմնականում երեք անկյունագծով՝ տղայի մեջքից մինչև գլուխը, մուգ կանաչ վարագույրը տղայի թիկունքում և նստատեղի ու սեղանի միջև գոյացած անկյունը։ Դրանց հակադրվում են տղայի ձեռքի ու ոտքի դիրքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1888 նկարներ Կատեգորիա:Պոլ Սեզանի նկարներ Կատեգորիա:Դիմանկարներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի արվեստ Կատեգորիա:Իմպրեսիոնիզմ Կատեգորիա:Արվեստի գողացված գործեր
Թոժկան
Թոժկան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խարզանի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ամպարու դու Սեռա
Ամպարու դու Սեռա (Amparo do Serra), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Զոնա դա Մատա նահանգի Հարավ-արևելյան մարզում։ Մտնում է Վիսոզա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4919 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 145,811 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 33,7 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1962 թվականի դեկտեմբերի 30-ին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Ժերեմի Կապոն
Ժերեմի Կապոն (Jérémy Kapone, ), ֆրանսիացի դերասան, երգիչ և երգերի հեղինակ, Kaponz & Spinoza խմբի անդամ։
Բնութագիրը
Ժերեմի Կապոնեն 2008 թվականին թողարկում է իր նորամուտային ալբոմը՝ «Éléments du décor»-ը։ Դերասանի կինոնորամուտը դարձել է «Լոլ» ֆիլմը Սոֆի Մարսոյի հետ, որում Սոֆին խաղում էր Լոլի մոր դերը, իսկ Ժերեմին՝ Լոլի ընկեր Մաելի դերը ։
Ժերեմի Կապոնեն շարունակում է կարիերան ոչ միայն որպես երաժիշտ, այն նաև որպես դերասան։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգահաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Կուիավեռե
Կուիավեռե (Kuiavere), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Սուուռե-Յաանի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Սուուռե-Յաանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (22301-22400)
Աստերոիդների ցանկ (22201-22300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (22401-22500)
Կամենկա (գյուղ, Ստարոռուսկի շրջան)
Կամենկա (Каменка), գյուղ Ռուսաստանի, Նովգորոդի մարզի Ստարոռուսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Ստարոռուսկի շրջանի բնակավայրեր
50 БГ
50 БГ, ալբոմ-կոմպիլյացիա, «Ակվարիում» խմբի երգ, հրատարակված 2003 թվականին Բորիս Գրեբենշչիկովի 50 ամյակի համար։ Նա ունեցավ ձայնագրություններ հետևյալ ալբոմներում՝
Ֆելիքս Ռեդա
Ֆելիքս Ռեդա (գերմ.՝ Felix Reda, ), գերմանացի քաղաքական գործիչ և Գերմանիայից Եվրոպական խորհրդրանի պատգամավոր։ Նա Գերմանիայի Ցանցահենական կուսակցության, կանաչներ՝ եվրոպական ազատ դաշնակցության կուսակցական խմբակի անդամ է և վերջինիս փոխնագահը (2014 թվականից սկսած) ։ Նա Եվրոպայի երիտասարդ ցանցահենների նախագահն է ։
Քաղաքական կարիերա
16 տարեկանից նա դարձել է Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության ձախակենտրոնների անդամ ։ Մայնցի համալսարանում սովորել է քաղաքականություն և հրապարակախոսություն ։ 2009 թվականին ակտիվորեն մասնակցել է Ցանցահենական կուսակցության կյանքին, իսկ 2010-2012 թվականներին դարձել է երիտասարդ ցանցահենների նախագահ (գերմ.՝ Junge Piraten)։ 2013 թվականին դարձել է Եվրոպայում ցանցահենների հիմնադիրներից մեկը, իսկ 2014 թվականին գլխավորել է Եվրոպական խորհրդարանում Գերմանիայի ցանցահաններ կուսակցության համար ընտրությունների ցուցակը, որը հետագայում այնտեղ շահել է առաջին տեղը ։
Եվրոպական խորհրադարանում Ռեդան միացել է կանաչներ՝ եվրոպական ազատ դաշնակցության կուսակցական խմբակին։ Նա Եվրախորհրդարանի իրավական հարցերով կոմիտեի անդամ է, ներքին շուկայի և սպառողների իրավունքների պաշտպանության հարցերով կոմիտեի և հանրագրերի քննարկման կոմիտեի փոխնախագահ ։ Նա նաև ինտերխմբի թվային օրակարգի ղեկավար կոմիտեի ներկայացուցիչն է ։
Politico 2016-ի անգլալեզու քաղաքական հանդեսի եվրոպական հրատարակությունը Ռեդային 37-րդ տեղն է տվել՝ Եվրախորհրդարանի 40 նշանակալի անդամների շարքում ։
Հեղինակային իրավունքի ռեֆորմ
Ռեդան հայտարարում էր, որ մտադիր է կենտրոնանալ հեղինակային իրավունքների ռեֆորմի վրա՝ օրենսդրական տեսանկյունից ։
2014 թվականի նոյեմբերին նշանակվել է 2001 թվականի հեղինակային իրավունքների մասին դիրեկտիվի խորհրդարանական վերանայման զեկուցող ։ Զեկույցի իր ծրագրում, առաջարկել է միջոցներ ձեռնարկել ԵՄ-ի ամբողջ մասշտաբով հեղինակային իրավունքի միասնականացման, դրա ժամկետի տևողության կրճատման, կրթական նպատակներով զգալի բացառություններ թույլ տալու և հրատարակիչների նկատմամբ հեղինակների դիրքորոշումն ամրապնդելու ուղղությամբ ։
Շահագրգիռ կողմերի արձագանքը երկդիմի էր՝ գերմանական գեղարվեստական՝ Initiative Urheberrecht կոալիցիան, ընդհանուր առմամբ, ողջունել է նախագիծը, իսկ SACD-ի ֆրանսիական կոլեկտիվ հասարակությունը հայտարարել է, որ դա «անընդունելի է» , գրող և հեղինակային իրավունքի համակարգի ազատականացման կողմնակից Կորի Դոկտորոուն այդ առաջարկությունները անվանել է «զարմանալիորեն խելամիտ» , իսկ Շվեդիայի Ցանցահենական կուսակցությունից Եվրախորհրդարանի նախկին պատգամավոր Ամելիա Անդերսդոթերը քննադատել է նրանց՝ որպես չափազանց պահպանողական ։