cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ելենա Չաուշեսկու
Տապալում և մահապատիժ
Պաշտոնական տվյալներով՝ հեղափոխության ժամանակ՝ 1989 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Չաուշեսկի ամուսինները օգնականների և թիկնապահների հետ փախել են մայրաքաղաքից։ Սկզբում ուղղաթիռով փրկվել են ցուցարարների բազմահազարանոց խմբից, որից հետո Ելենան ամուսնու հետ շարունակել են փախուստ ավտոմեքենայով։ Սակայն արդյունքում նույն օրը նրանք բռնվել են զինվորականների կողմից՝ Տըրգովիշտե քաղաքում ։ Հենց այնտեղ էլ երկու օր անց ռազմական բազայում արագ ստեղծվել է արտակարգ դատարան, որն էլ Չաուշեսկի զույգին դատապարտել է գնդակահարության՝ բռնագրավելով նրանց ողջ ունեցվածքը ։
1989 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ձայնագրվել, իսկ հետո ռումինական հեռուստատեսությամբ ցուցադրվել է դատական նիստը, որից հետո, դատավճռի համաձայն, Տըրգովիշտե քաղաքի զինվորական տեղամասի տարածքում Չաուշեսկի ամուսիններն իսկույն գնդակահարվել են (14։50-ին) երեք դեսանտայինների կողմից, որոնք ընտրվել էին տասնյակ կամավորներից ։ Այնուհետև նրանց տարել և թողել են «Ստյաուա» մարզադաշտում, որից հետո նրանց հուղարկավորել են Գենչայի զինվորական գերեզմանատանը։ Արագ ցուցադրական գործընթացն ու մահացած Չաուշեսկիներին տեսագրել են և կադրերն անհապաղ ցուցադրել մի շարք արևմտյան երկրներում  ։ 1990 թվականի հունվարի 7-ին Ռումինիայում վերացվեց մահապատիժը և Չաուշեսկի ամուսինները դարձան վերջին մահապատժի ենթարկվածները ։
Ընտանիք
Նրանց երեք երեխաներին (Նիկա (1951-1996), Վալենտին (1948) և Զոյա (1949-2006)) ձերբակալել են 1989 թվականի դեկտեմբերյան իրադարձություններից անմիջապես հետո ։ Նիկա Չաուշեսկին մեղադրվում էր ցեղասպանության կազմակերպման, իսկ Զոյան ու Վալենտինը՝ ազգային տնտեսության կործանման համար։ 1990 թվականի սկզբին նրանք ազատվել են բանտից։ 2006 թվականի հոկտեմբերին՝ Չաուշեսկու իշխանության անկումից համարյա 17 տարի անց, Ռումինիայի դատարանը որոշել է նրա երեխաներին վերադարձնել հեղափոխությունից հետո բռնագրավված սեփականությունը։
Նիկան զբաղվել է քաղաքականությամբ, մահացել է 1996 թվականին լյարդի քաղցկեղ և շաքարախտ հիվանդություններից։
Զոյան եղել է մաթեմատիկոս, մահացել է 2006 թվականին, թոքերի քաղցկեղից։
Վալենտինը մասնագիտությամբ ֆիզիկոս է։ Նա հաճախ էր հրավիրվում ԱՄՆ դասախոսություններ կարդալու՝ բարձր հոնորարի դիմաց ։
Մամխասալորենի
Մամխասալորենի (լատ․՝ Prunus insititia), վարդազգիների ընտանիքի սալորենու ցեղի բույս։ Երկարակյաց է, ապրում է 40-50 տարի։ Բերքատու է դառնում տնկումից 3-4 տարի հետո։ Ծառերն ունեն 5-6 մ բարձրություն, սաղարթը՝ լայն-կլորավուն, երբեմն՝ լայն բրգաձև, բնի կեղևը՝ անհարթ, ճյուղերը՝ առանց փշերի։ Ծաղիկները երկսեռ են, մանր, սպիտակավուն, ինքնափոշոտվող (հակված է նաև խաչաձև փոշոտման)։ Պտուղները մանր են կամ միջին մեծության (15-30 գ), օվալաձև, մաշկը՝ սև մանուշակագույն երանգի՝ պատված բաց կապտավուն մոմաշերտով։ Պտղամիսը՝ կանաչ դեղնավուն, հյութալի, քաղցրաթթվաշ համի։ Օգտագործվում է թարմ և վերամշակված (մուրաբա, պովիդլո, չիր և այլն)։ Մեկ ծառից ստացվում է 40-50 կգ բերք։ Բազմանում է սերմերով, պատվաստներով և մացառներով։ Ցրտադիմացկուն է, կայուն հիվանդությունների և վնասատուների նկատմամբ։ Մշակվում է Եվրոպայում, Հայաստանում՝ Սյունիքի, Վայոց ձորի, Լոռու և Տավուշի մարզերում։
Ելենա Չաուշեսկու
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի փոխվարչապետներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ
Մամխասալորենի
Կատեգորիա:Վարդազգիներ Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Պտղատու ծառեր
Մարմելադ
Մարմելադ (marmelade), խոհարարական արտադրանք, պատրաստվում է մրգերից և շաքարից։ Որպես խտացուցիչ օգտագործում են այնպիսի նյութեր, ինչպիսիք են պեկաինները, ագար-ագարը, ժելատինը։ Անգլալեզու երկրներում marmalade բառը թարգմանաբար նշանակում է ցիտրուսային մուրաբա (հատկապես նարինջներից)։
Պատմություն
Մարմելադ բառը եկել է ֆրանսերեն marmelade բառից, որը նշանակում է սերկևիլի մուրաբա։ Մեծ Բրիտանիայում այն հայտնի է դարձել նարնջի մուրաբա անվանումով, որտեղից էլ արտադրանքը ներխուժել է մայրցամաք գերմաներեն Marmelade անվանումով, որը նշանակում է պավիդլո կամ մուրաբա։
Ըստ Վիլյամ Պոխլյոբկինի տեղեկությունների, ֆրանսերեն «մարմելադ» բառը թարգմանաբար նշանակում է «խնձորի գույնի խնամքով պատրաստված ուտեստ» ։
Եվրոպացիները մարմելադին ծանոթացել են Փոքր Ասիայում խաչակրաց արշավանքների ժամանակ։ Մարմելադի պատմական հայրենիքը համարվում են Մերձավոր Արևելքը և Արևելյան Միջերկրածովը։ Բերքը, պտուղները, մրգերի և հատապտուղների հյութը պահպանելու համար դրանք եփել են առավելագույն խտացմամբ։
Ռուսական կայսրությունում մարմելադը հայտնի և սիրված է որպես «մրգային դոնդող»։
Արտադրություն
2010 թվականին Ռուսաստանում մարմելադի թողարկումը կազմել է 65,4 հազար տոննա, 2011 թվականին՝ 69,5 հազար տոննա, 2012 թվականին՝ 70,0 հազար տոննա, 2013 թվականին՝ 76,0 հազար տոննա, 2014 թվականին՝ 77,4 հազար տոննա, 2015 թվականին՝ 68,6 հազար տոննա, 2016 թվականին՝ 73,4 հազար տոննա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճամբարի ժամանակավոր
Գերշվին (թատրոն)
«Գերշվին» (The Gershwin Theatre), բրոդվեյան թատրոն, գտնվում է 51-րդ փողոցի արևմտյան մասում, Փարամաունթ Պլազա շենքում, Մանհեթենի թատերական թաղամասում, Նյու Յորք, ԱՄՆում։ Հանդիսասրահը նախատեսված է 1933 հոգու համար, այն Բրոդվեյի ամենամեծ թատրոնն է։ Թատրոնը ղեկավարում է «Nederlander Organization»-ը։ Թատրոնի նախասրահում է գտնվում Ամերիկյան թատրոնի փառքի դահլիճը։
Պատմություն
Թատրոնի տարածքը գտնվում է «Փարամաունթ պլազա» երկնաքերի առաջին հարկերում, «Կապիտոլիում» թատրոնի պատմական վայրում։ Ներքին մոդեռն ոճով հարդարանքը նախագծվել է ըստ սցենոգրաֆ Ռալֆ Ալսվանգի։ Շինարարությունն արժեցել է մոտավորապես 12.5 միլիոն դոլար. Թատրոնը բացվել է 1972 թվականի նոյեմբերի 28-ին, «Ուրիս» անվամբ (Uris Theatre) (ըստ իմպրեսարիո եղբայրներ Հարոլդ և Փերսի Ուրիսների ազգանվան)։ Բացման օրը թատրոնում կայացել է «Վիա Գալակտիկա» մյուզիքլի առաջնախաղը։ Ներկայացումը հաջողություն չի ունեցել և հենց առաջին բեմադրությունից հետո ֆինանսական զգալի վնասներ է պատճառել։ Մյուզիքլը չի ցուցադրվել 7 բեմադրությունից հետո։ 1974-1976 թվականներին թատրոնն օգտագործվել է որպես համերգասրահ փոփ և ջազային կատարողների համար։ Այստեղ ելույթներ են ունեցել Ֆրենկ Սինատրան, Էլլա Ֆիցջերալդը, Քաունթ Բեյսին, Ռաֆայելը (իսպանացի երգիչ), Միշել Լեգրանը, Էնդի Ուիլյամսը, Ջոնի Մետիսը, Էնթոնի Նյուլին, Queen-ը և ուրիշներ։ 1983 թվականի հունիսի 5-ին այստեղ անց է կացվել Թոնի մրցանակաբաշխության պարգևատրման արարողությունը։ Այս առթիվ թատրոնը վերանվանվել է` կոչվելով «Գերշվին», ըստ Այրա (գրող) և Ջորջ (կոմպոզիտոր) Գերշվինների ազգանվան ։ 2003 թվականի հոկտեմբերի 30-ից սկսած մինչև այսօր «Գերշվինում» ցուցադրվում է ամերիկյան ամենահաջողված մյուզիքլներից մեկի` «Չարակամը»։ Այն թատրոնի վաճառքի ռեկորդ է սահմանել 2013 թվականի վերջին շաբաթը` հավաքելով 3.201.333 դոլար։ Սա նաև բրոդվեյան բոլոր բեմադրությունների շաբաթվա վաճառքի ռեկորդ է, ինչպես նաև` առաջին անգամ է մեկ շաբաթվա վաճառքից հավաքվել 3 միլիոնից ավել գումար ։
Մամլում
Մամլում, ճնշման միջոցով նյութերի մշակման պրոցես, որի հետևանքով տեղի է ունենում նյութի խտացում, ձևի փոփոխություն, հեղուկ և պինդ ֆազերի անջատում, մեխանիկական և այլ հատկությունների փոփոխություն։ Սովորաբար կատարվում է մամլիչներով։ Մամլումով ստանում են նախապատրաստուկներ և շինվածքներ մետաղներից, պոլիմերային նյութերից, փայտանյութից և այլն։ Մամլում կիրառում են նաև ծավալային փխրուն նյութերի (բամբակ, մանվածք, խոտ) փաթեթավորման և երկրորդային հումքի (տաշեղ, աղբ, մնացուկներ) վերամշակման համար։ «Մամլում» տերմինը չի վերաբերում մամլիչների վրա կատարվող կռման և դրոշմման պրոցեսներին։ Մետաղների Մամլման հետևանքով ստացվում են կիսաֆաբրիկատներ և շինվածքներ՝ ձողերի, խողով սկների, բարակապատ բաժակների և կափույրների տեսքով։ Պրոցեսի ընթացքում փակ խոռոչում գտնվող նյութը արտասեղմվում է մամլամայրի անցքի միջով։ Ձողիկների և խողովակների Մամլումը հիմնականում կատարվում է հորիզոնական մամլիչներով, իսկ ձևավոր շինվածքներինը՝ ուղղաձիգ շուռտվիկային մամլիչներով։ Պոլիմերային նյութերի Մամլում իրականացվում է մամլիչների վրա տեղադրված մամլակաղապարներում։ Ըստ Մամլման պրոցեսի ջերմաստիճանի տարբերում են տաք և սառը Մամլում։ Խոտի Մամլման հետևանքով ցրուն խոտից մեխանիկական խտացման եղանակով ստացվում են տարբեր չափսերի և խտության կապոցներ։ Մամլված խոտի ծավալը 5-8 անգամ փոքր է ցրուն խոտի ծավալից։ Կապոցներում ավելի լավ են պահպանվում բույսի հեշտ փշրվող և առավել նուրբ ու արժեքավոր մասերը։
Կատեգորիա:Տեխնոլոգիա Կատեգորիա:Մետաղամշակում
Դոլգինովոյի գետտո
Դոլգինովոյի գետտո (1941 թվականի ամառ – 5 հունիսի, 1942), հրեական գետտո, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նացիստական Գերմանիայի կողմից օկուպացված Բելառուսի տարածքում հրեաների հետապնդման ու ոչնչացման շրջանակներում Մինսկի մարզի Վիլեյսկի շրջանի Դոլգինովո գյուղի և հարակից բնակավայրերի հրեաների բռնի վերաբնակեցման վայր։
Դոլգինովոյի օկուպացիա և գետտոյի ստեղծում
Պատերազմից առաջ գյուղի 5000 բնակիչներից ավելի քան 3000-ը եղել են հրեաներ ։
Դոլգինովոն օկուպացվել է ուշացումով, որովհետև բլիցկրիգն իրականացնող գերմանական զորքերը ժամանակ չեն կորցրել և շրջանցել են այդ գյուղը։ Սակայն դեռ գերմանացիների արշավանքից առաջ գյուղ են ժամանել լիտվական ու լատվիական ոստիկանները, որոնք, իրականացնելով հրեաների ոչնչացման նացիստական պլանները, այնտեղ հաստատել են ահաբեկչական ռեժիմ և հրեաներին փակել գետտոյում, որ կազմակերպել են Բորիսովսկի փողոցում։
Գետտոյի ոչնչացում
1942 թվականի ապրիլի 12-ին (այլ տվյալներով՝ 1-ին) Դոլգինովոյում գնդակահարվել է շուրջ 900 (800) հրեա ։ Դրա նախորդ գիշերը գետտոն շրջապատվել է գերմանական անհայտ զորաբաժանման կողմից, բազմաթիվ կալանավորներ սպանվել են փողոցներում, աշխատունակների մի մասը տարվել է, իսկ մյուսները գնդակահարվել են գոմում, իսկ մարմինները՝ այրվել։
1942 թվականի մարտից մինչև մայիս հրեաների վերջնական ոչնչացման շրջանակներում՝ երեք «ակցիաների» ընթացքում (այդ էվֆեմիզմով գերմանացիները կոչել են իրենց կողմից կազմակերպած զանգվածային սպանությունները) բնակավայրում սպանվել են ևս շուրջ 2000 հրեաներ, որոնցից 1200 մարդ կենդանի այրվել է :
Հրեաների վերջին զանգվածային սպանությունը Դոլգինովոյում տեղի է ունեցել 1942 թվականի հունիսի 5-ին, երբ գնդակահարվել են մնացած բոլոր հրեաները, իսկ գյուղը ոչնչացվել է ։ Ըստ այլ վկայությունների՝ 1942 թվականի հունիսի սկզբին Դոլգինովոյում մնացած շուրջ 2000 հրեաներից (գրեթե միայն կանայք ու երեխաներ) ընտրել և սպանել են շուրջ 1000 (2000) անաշխատունակների։ Գնդակահարությանը մասնակցել են նաև վերմախտի զինվորները։ Ընտրված աշխատունակ հրեաներին փոխանցել են Տոդտ կազմակերպությանն ու զորամասերին։
Փրկության դեպքեր և «աշխարհի արդարակյացներ»
1942 թվականի գարնանը Կառոլինա կալվածքի վարիչ Ցիբուլսկին գերմանացի պարետից խնդրել է իր անձնական պատասխանատվությամբ տալ մասնագետ արհեստավորների հրեական հինգ ընտանիքի Դոլգինովոյի գետտոյից (ավելի քան 30 մարդ) իբր թե գերմանական պետական տնտեսության համար, սակայն նրանց թույլ է տվել հեռանալ անտառ՝ պարտիզանների մոտ ։
Նիկոլայ Կիսելյովն իր պարտիզան ընկերների հետ Դոլգինովոյի գետտոյից ու մոտակա վայրերից փրկել է ավելի քան 200 բելառուսցի հրեաների (հիմնականում ծերեր, կանայք ու երեխաներ)՝ նրանց անցկացնելով ռազմաճակատի գիծը 1942 թվականի աշնանը ։ Նրա սխրանքի մասին 2008 թվականին նկարագանվել է «Կիսելյովի ցուցակը» («Շինդլերի ցուցակը» ֆիլմի վերնագրի համաբանությամբ) վավերագրական ֆիլմը։ Բելառուսի հրեաների պատմության և մշակույթի թանգարանը այդ դեպքին վերաբերող փաստաթղթերը ներկայացրել է «աշխարհի արդարակյացի» կոչում շնորհող Իսրայելի Յադ Վաշեմ ինստիտուտ, և այդ պատվավոր կոչումը Կիսելյովին շնորհվել է հետմահու «ի նշան խորը երախտագիտության Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին հրեա ժողովրդին ցուցաբերված օգնության համար» ։ Այդ դեպքերից 65 տարի անց Նիկոլայ Կիսելյովի հայրենակիցները հավերժացրել են նրա սխրանքի հիշատակը՝ Դոլգինովոյում նրա անունով կոչելով փողոց ։ Նրա կողմից փրկված հրեաների սերունդները ամեն տարի հունիսի 5-ին (1942 թվականին Դոլգինովոյում տեղի ունեցած վերջին զանգվածային գնդակահարության օրը) հավաքվում են Իսրայելում՝ անցկացնելու հիշատակի հանդիպում ։
Դոլգինովոյի մոտ «Ժողովրդական վրիճառու» («Народный мститель») ջոկատի հրամանատար Իվան Տիմչուկի օգնությամբ ակտիվ գործունեության են ծավալել հրեա պարտիզանները՝ Դոլգինովոյի գետտոյի նախկին կալանավորները։ Նացիստների դեմ իրականացված բազմաթիվ գործողությունների թվում 1942 թվականի նոյեմբերին նրանք մասնակցել են Մյադելի գերմանական կայազորի ոչնչացմանը, որտեղ գետտոյից ազատել են հրեաներին ։
Հիշատակ
Դոլգգինովոյում տեղադրվել է հրեաների ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձան։
Հրատարակվել են Դոլգինովոյում սպանված հրեաների ոչ լրիվ ցուցակները ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստը Բելառուսում
Քերովբե և կառք (Ֆաբերժեի ձու)
Քերովբե և կառք (Херувим и колесница), ոսկերչական ձու, որը դարձավ Ֆաբերժեի 52 զատկական ձվերից մեկը՝ պատրաստված Կարլ Ֆաբերժեի ընկերությունում Ռուսաստանի կայսերական ընտանիքի համար։ Այն ստեղծվել է 1888 թվականին Ալեքսանդր III կայսեր պատվերով՝ կնոջ՝ կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնայի համար։ «Քերովբե և կառք» ձուն այս պահին համարվում է կորսված, դրա պատճառով տեղեկությունները զարդի մասին աղքատիկ են։
Դիզայն
Քերովբեների և կառքի իրական տեսքի մասին տեղեկություններ չկան։ Միակ պահպանված նկարում ձվի դիմաց այլ ձու է երևում և «Քերովբեով և կառքով» ձվի միայն աղավաղված արտացոլանքն է երևում ։ Մոսկվայում գտնվող Ռուսաստանի պետական պատմական արխիվում ձվի մասին կայսերական փոքրիկ նշում է պահպանվել․  «Հրեշտակ, որը ձվով կառքն է քաշում, 1500 ռուբլի, ոսկե ձվի վրա ժամացույցով հրեշտակը՝ 600 ռուբլի» ։ Ըստ Մարինա Լոպատոյի հրապարակման (Fabergé: Imperial Jeweller) (1993) այս նկարագիրը նշանակում է, որ ժամացույցը գտնվում է ոսկե ձվի մեջ, որը գտնվում է կառքում, ինչն էլ քաշում է հրեշտակը ։ Ֆաբերժեի հաշիվներում մանրամասն նշված է․ քերովբեն, որը քաշում է կառքը, որի վրա գտնվում են ոսկե ձուն, դրա մեջ էլ  ժամացույցով քերովբեն։ 1917 թվականին կազմված նշագրումներում գրված է, որ «ոսկե ձուն զարդարված է ադամանդներով և շափյուղաներով իսկ արծաթյա ոսկեզօծ տակդիրի վրա գտնվում է երկանիվ կառքը» ։
Անակնկալ
Անակնկալը ձվի մեջ տեղադրված ժամացույցն էր, որն էլ իր հերթին գտնվում էր կառքի վրա, չնայած որ բուն դիզայնն անհայտ է։
Պատմություն
Ձուն կայսր Ալեքսանդր III-ը կնոջը՝ կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնային ընծայել է 1888 թվականի ապրիլի 24-ին։ 1891 թվականին այն գտնվել է Գատչինյան պալատում։ Թվով քառասուն ձվի հետ այն 1917 թվականին հեղափոխականները ձուն հափշտակում և ուղարկում են Կրեմլի զինապալատ ։ 1922 թվականին այն հանձում են Ժողկոմխորհին, որից հետո ձվի մասի հստակ տեղեկություններ չկան։ 1930-ական թվականներին Վիկտոր և Արմանդ Համմերները, ըստ երևույթին, գնել են ձուն։ 1934 թվականին Նյու Յորքի «Lord & Taylor»-ում Արմանդ Համմերի գնումների ցուցակում պահպանվել է հետևյալ նշումը․ «Փոքրիկ արծաթյա տակդիր, որի վրա գտնվում է կառքը՝ վրան Զատկի ձուն՝ պատրաստված ոսկերիչ Ֆաբերժեի կողմից»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1888 աշխատություններ Կատեգորիա:Ոսկերչություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն Կատեգորիա:Ֆաբերժե
Մարինա Կուդրյավցևա
Մարինա Կուդրյավցևա (Кудрявцева, Марина Григорьевна, ), խորհրդային գեղասահորդուհի, մարզիչ։
Կենսագրություն
Մարինա Տիտովան ներայացնում էր «Սպարտակ» ակումբը (Մոսկովյան շրջան)։ Մարզվում էր  Վիկտոր Կուդրյավցևի  ղեկավարությամբ։ Առաջին հաջողությունները  1970 թվականին էին, երբ անսպասելիորեն հաղթեց «Московские коньки» տուրնիրը, այնուհետև 1971 թվականի հունվարին Ռիգայում դարձավ ԽՍՀՄ չեմպիոն։ Սակայն Եվրոպայի իր միակ առաջնությունում Տիտովան անհաջող ելույթ ունեցավ, գրավելով տասներկուերորդ տեղը, զիջելով նույնիսկ 1971 թվականին ԽՍՀՄ առաջնությունում երկրորդ տեղը գրաված Ելենա Ալեքսանդրովային, ինչից հետո էլ ղեկավարությունը որոշեց Ալեքսանդրովային ուղարկել 1971 թվականի Աշխարհի գավաթի առաջնությանը։ Չնայած 1971/72 թվականների «Московские коньки» մրցաշրջանի նոր հաղթանակներին` 1972 թվականին  միջազգային մրցաշարերի ուղարկվեց  Մարինա Սանայան։ Սակայն 1972 թվականի ապրիլի տասնմեկին Տիտովան նորից դարձավ Մինսկում կայացած ԽՍՀՄ առաջնության հաղթողը`  կատարելով եռակի թռիչք։ Այնուհետև ավարտեց ելույթը։
Մարինայի արագ ու անսպասելի հաջողությունը պայմանավորված էր այն հանգամանքով, որ նա միակ խորհրդային գեղասահորդ էր, որը եռակի ցատկ կատարեց, բայց ոչ միշտ էր հետևողական։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գեղասահորդներ
Ժակ-Ֆիլիպ Բուշարդոն
Ժակ-Ֆիլիպ Բուշարդոն (Jacques-Philippe Bouchardon, ), ֆրանսիացի քանդակագործ և դեկորատոր։
Ժան Բատիստ Բուշարդոնի որդին և Էդմե Բուշարդոնի կրտսեր եղբայրը։
Կենսագրություն
Ինչպես և իր եղբայր Էդմեն, Ժակ Ֆիլիպը սովորել է հոր՝ Ժան Բատիստ Բուշարդոնի մոտ։ 1730-1735 թթ. բանակում ծառայել է, այնուհետև փարիզյան Գեղեցիկ արվեստների դպրոցում ստացել ուսում։ Միաժամանակ արվեստանոցում եղբորը օգնել է։ 1740 թվականին Փարիզի Կարլ Տեսին գրաֆը նրան հրավիրում է Շվեդիայի մայրաքաղաքում գտնվող Թագավորական պալատը՝ գեղեցիկ քանդակներ ստեղծելու։ Պալատական ժամացույցի ներսում ստեղծում է ներքին ռելիեֆներ։ Բացի դեկորատիվ աշխատանքներից, ստեղծել է նաև շվեդացի հայտնիների դիմանակարներ։ 1750–1751 թվականներին հաստատվել է Իտալիայում։ Ժակ Ֆիլիպը մահացել է Ստոկհոլմում 1735 թվականի դեկտեմբերի 19-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ
Ֆուտբոլի Ռուսաստանի սուպերգավաթ 2012
Ֆուտբոլի Ռուսաստանի Սուպերգավաթ 2012 (Суперкубок России по футболу 2012), անցկացվել է 2012 թ. հուլիսի 14-ին Սամարա քաղաքի Մետալուրգ մարզադաշտում։
Խաղի կազմակերպում
Մրցաշարի տիտղոսային հովանավորը դարձել է ТТК ընկերությունը։ Փետրվարի 19-ին խաղն անցկացնելու համար նշանակվել են մարզչական խումբ Ստանիսլավ Սուխինայի գլխավորությամբ։ Նրան օգնել են Վյաչեսլավ Խառլամովը Տյումենից և Իգոր Լապիդուսը Էլիստայից։ Պահեստային մրցավարը եղել է Ալեքսանդր Կոլոբաևը Մոսկվայից ։
Հղումներ
Կատեգորիա:2012 ֆուտբոլում
MOMO համախտանիշ
MOMO համախտանիշ, չափազանց հազվադեպ հանդիպող գենետիկ հիվանդություն, որը պատկանում է գերաճի համախտանիշներին, ախտորոշվել է ընդամենը յոթ դեպք ամբողջ աշխարհում՝ 100 միլիոն ծննդից 1-ը։ Համախտանիշի անունը հապավում է բաղկացած չորս հիվանդությունների մեծատառերից․ Macrosomia (մարմնի մեծ չափսեր), Obesity (ճարպակալում),  Macrocephaly (գլխի մեծ չափսեր), Ocular abnormalities (ակնային անոմալություններ)։ MOMO համախտանիշն առաջին անգամ ախտորոշվել է 1993 թվականին՝ պրոֆեսոր Սելիա Պրիժկուլնիկ Կոլիֆմանի կողմից, որը նյարդազարգացման հիվանդությունների գենետիկական և կլինիկական ուսումնասիրությունների մասին բրազիլիացի հետազոտող է։
Նշաններ և ախտանիշներ
Բացի հիվանդության այն չորս ասպեկտներից, առկա են նաև այլ ընդհանուր ախտանիշներ․
Ակնային անոմալությունները ներառում են հիմնականում ցանցաթաղանթի կոլոբոմա և նիստագմ։
Ախտաֆիզիոլոգիա
MOMO համախտանիշի հազվադեպ հանդիպման պատճառով, շատ քիչ ուսումնասիրություններ են կատարվել պատճառի բացահայտման ուղղությամբ։ Ժամանակակից հետազոտողները կապում են այն de novo (նոր) տեսակի աուտոսոմ դոմինանտ մուտացիայի հետ ։
Պատմություն
Արչի Թոմփսոնը ծնվել է 2002 թվականին, Անգլիայի Իքլեսհամ գյուղում և կշռում էր 3740 գրամ։ 15 ամիս անց նրա քաշը ավելացավ մինչև 25 կիլոգրամ, իսկ 24 ամիս անց է՝ 38 կիլոգրամ։ այս վիճակը մեծ ծանրաբեռնվածություն էր սրտի և թոքերի համար։ Թոմփսոնի ընտանիքի մասին նկարահանվել է դոկումենտալ ֆիլմ ՝ Five (Հինգ) անվամբ, որը առաջին անգամ ցուցադրվել է 2004 թվականի հոկտեմբերի 3-ին։ Դրանից հետո այն ցուցադրվել է ԱՄՆ-ում՝ Discovery Fit & Health ծրագրում։
Դանիելա Ֆալան, Բրազիլիայի Սան Պաուլո քաղաքից, ով MOMO համախտանիշով փրկվածներից ամենամեծն է։ 17 տարեկան հասակում նա նույնպես նկարահանվել է Արչի Թոմպսոնի մասին նկարահանված դոկումենտալ ֆիլմում, որի առիթով Արչիի մայրը գնացել էր Բրազիլիա Դանիելային տեսակցության։ Ֆալանը հաճախում է դպրոց որպես նորմալ աշակերտ, և հույս ունի շարունակել ուսումը քոլեջում։
Վեց այլ դեպքեր ախտորոշվել են Իտալիայում, Բրազիլիայու , երկուսը Գերմանիայում, Կուբայում, 2018 թվականին Դիորկեբլին Հերնանդեզ Դուրուտին , և Լեհաստանում ։ Լրացուցիչ դեպք հրատարակվել է 2010 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ Կատեգորիա:Համախտանիշներ
Հեռուստատեսային աշտարակ
Հեռուստատեսային աշտարակ, պատվանդան, որի գագաթին տեղակայվում են հեռուստատեսային հաղորդիչ կայանի անտենաները։ Հեռուստատեսային աշտարակի բարձրությունը որոշվում է ըստ հեռուստատեսային կայանի գործողության շառավղի և հաղորդիչ հեռուստատեսային անտենաների քանակի ու չափերի։ Հեռուստատեսային աշտարակի վրա տեղադրվում են նաև գերկարճալիք ռադիոհաղորդումների, ինչպես և ռադիոռելեային ու ռադիոհեռախոսային կապի անտենաներ։ Հեռուստատեսային աշտարակի նախօրինակ կարելի է համարել Փարիզի Էյֆելյան աշտարակը (1889)՝ շուրջ 300 մ բարձրությամբ և Մոսկվայի ռադիոաշտարակը (1921, նախագծել է Վ. Գ. Շուխովը)՝ 148 մ բարձրությամբ, որոնք 30-ական թթ., երբ սկսեց զարգանալ հեռուստատեսությունը, վերածվեցին հեռուստատեսային աշտարակի։ Աշխարհի ամենաբարձր հեռուստատեսային աշտարակ են Մոսկվայի Օստանկինոյի երկաթբետոնե աշտարակը՝ 533 մ բարձրությամբ (1967, անտենայի բարձրությունն ավելացնելուց հետո՝ 536 մ) և Տորոնտոյի (Կանադա) երկաթբետոնե հեռուստատեսային աշտարակ, որն ունի 550 մ բարձրություն։ Երևանի հին հեռուստատեսային աշտարակը (1956) տիպային է և անտենայի հետ ունի 196 մ բարձրություն, իսկ 1977-ին շարք մտած նոր աշտարակի բարձրությունը 311 մ է։ Երկաթբետոնե աշտարակի գագաթամասը, ուր տեղակայվում են անտենաները, որպես կանոն, լինում է մետաղյա ռադիոհեռուստատեսային սարքավորումը տեղադրվում է աշտարակաբնի ներսում։ Մեծ քաղաքներում հեռուստատեսային աշտարակի հարթակներն օգտագործվում են նաև իբրև դիտահրապարակ, ռեստորան կամ սրճարան։
Կատեգորիա:Հեռուստատեսային աշտարակներ
Æon Spoke (ալբոմ)
«Æon Spoke», ամերիկյան Æon Spoke ռոք խմբի երկրորդ ստուդիական ալբոմն է։ Թողարկվել է 2007 թվականին։ Վերաձայնագրվել է նախորդ ալբոմի՝ «Above the Buried Cry», յոթ երգերի հիման վրա։ Ձայնային ալբոմն ունի այլընտրանքային ռոքի տարրեր։
Կոմպոզիցիաների ցանկ
Բոլոր երգերը գրվել են խմբի բոլոր անդամների կողմից
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ Կատեգորիա:2007 ալբոմներ
Անիլին
Անիլին, ամինաբենզոլ, ֆենիլամին, C6H5NH2, պարզագույն արոմատիկ ամին։
Հատկություններ
Անգույն, բնորոշ հոտով հեղուկ, հալման ջերմաստիճանը՝ 6,1 °C, եռմանը՝ 184,4 °C։ Լավ է լուծվում օրգանական լուծիչներում, վատ՝ ջրում։ Առաջին անգամ ստացվել է ինդիգոն հանգած կրի առկայությամբ թորելիս (Օ. Ունֆերդորբեն, 1826)։ Անիլինը ռեակցունակ, կարևոր օրգանական նյութ է։ Ունի թույլ հիմնային հատկություն։
Անօրգանական թթուների հետ առաջացնում է աղեր, օրգանական թթուների հետ՝ անիլիդներ։ Անիլինի ծծմբաթթվական աղից ստացվում է սուլֆանիլաթթու։ Անիլինի մեթիլացումից ստացվում են ներկանյութերի և պայթուցիկ նյութերի արտադրության համար կարևոր ելանյութեր։
Ստացում
Արդյունաբերական կարևոր նշանակություն ունի անիլինի դիազոտացումը, որից ստացվում է ֆենիլդիազոնիումի քլորիդ։ Անիլինի օքսիդացումից առաջանում է տարածված անիլինային սևը, ինչպես նաև՝ մուգ կանաչ էմերալդինը, իսկ հիդրումից՝ ցիկլոհեքսիլամին։
Նիտրոբենզոլի վերականգնումը մինչև անիլին առաջին անգամ կատարել է Նիկոլայ Զինինը (1842)։
Նշանակություն
Անիլինը օգտագործվում է սուլֆամիդային դեղանյութերի, ներկանյութերի, պայթուցիկ նյութերի, լուսանկարչական հայտածիչների և այլ նյութերի ստացման համար։ Անիլինը թունավոր է, ազդում է արյան հեմոգլոբինի վրա։ Օրգանիզմ է թափանցում ոչ միայն շնչառական ուղիներով, այլև մաշկի միջով։ Անիլինի թույլատրելի քանակն օդում 0,005 մգ/լ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անիլիններ
Գելիվերա Դարա
Գելիվերա Դարա, գետակ Սև ծովի ավազանում։ Սկիզբ է առնում Պոնտական լեռներից և ծովն է թափվում Արանե գյուղի մոտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Սև ծովի ավազանի գետեր
Հայց
Հայց խախտված, վիճելի իրավունքը կամ օրենքով ապահովվող շահը պաշտպանելու համար դատարանին, իրավարարության կամ միջնորդ դատարանին ներկայացված դիմում։ Քաղաքացիական, աշխատանքային, ընտանեկան և իրավունքի որոշ այլ ճյուղերում հայցը նյութական պահանջ է՝ ուղղված պարտավորության մյուս կողմին (օրինակ, քաղաքացիական իրավունքում սեփականատիրոջ հայցը՝ ընդդեմ գույքն ապօրինի տիրապետողի), քաղաքացիական դատավարությունում՝ խախտված կամ վիճարկվող իրավունքի պահանջ։
Հայցի ընդունումն ու քննարկումը դատարանում կատարվում է օրենքով նախատեսված կարգով։ Հայցվորն իրավասու է փոխել հայցի հիմքը կամ առարկան, հայցապահանջի չափը, հրաժարվել հայցից և այլն։
Կատեգորիա:Հայցեր
Ձուկ (սննդամթերք)
Ձկնամիս, ձկան միս, մարդկանց և այլ կենդանատեսակների կողմից լայնորեն սպառվող սննդամթերք։ Մեծ տեղ է գրավում աշխարհի գրեթե բոլոր ժողովուրդների սննդակարգում։ Սննդային արժեքով փոքր-ինչ զիջում է մսեղենին և առավել դյուրամարս է։
Ձկան միսը բաղկացած է 4 մասից՝ 2 մեջքից և 2 փորատակից, որոնք իրարից երկայնակի բաժանված են շարակցական ամուր հյուսվածքներով։
Ձկան միսն իրենից ներկայացնում է համատարած կոլոիդ համակարգ, որը բաղկացած է մկանային հյուսվածքներից՝ հաջորդաբար շերտավորված կապող հյուսվածքների հետ։ Մկաններն իրենց հերթին բաղկացած են առանձին միոֆիբրիլներից, շրջապատված կապող հյուսվածքի սպունգանման շերտով։
Միոֆոբրիլների սպիտակուցային թաղանթից (սարկոպլազմա) դուրս տարածությունը լցված է մածուցիկ սպիտակուցային լուծույթով։ Մկանային հյուսվածքն արտաքինից պատված է թաղանթով (սարկոլեմա)։ Ձկնամսի մեջ շարակցական հյուսվածքները համատարած կենդանիների մսի հետ ավելի քիչ տոկոս են կազմում, հետևապես ավելի նուրբ և դյուրամարս են։
Ձկան մսի սպիտակուցը իր մեջ պարունակվող ֆերմենտների ազդեցության տակ քայքայվում է ավելի պարզ նյութերի և ամուր փուլում փոխելով միջավայրի թթվայնությունը՝ քայքայման պրոցեսը դարձնում ոչ կարգավորվող։ Ձկնամսում պարունակվող ատոմային սպիտակուցները շուրջ յոթ անգամ ավելի քիչ են, քան ցամաքային կենդանիների մսում, ինչով էլ բացատրվում է դրա դյուրամարսությունն ու սննդային արժեքը։
Բացի սննդամթերք լինելուց, ձկան միսն իր մեջ պարունակում է մարդու օրգանիզմի համար անհրաժեշտ նյութեր, մասնավորապես՝ յոդ, քրոմ, պղինձ, ֆոսֆոր, կալցիումական աղեր և այլն։
Արփիկ Միսաքյան
Կենսագրություն
Արփիկ Միսաքյանը ծնվել է 1926 թվականին Փարիզում, դաշնակցական մտավորական, խմբագիր, «Յառաջ» օրաթերթի խմբագիր Շավարշ Միսաքյանի ընտանիքում: Արևմտահայերեն սովորել է ընտանիքում, ինչպես նաև ներկա է գտնվել Փարիզում ապրող կամ այցելող հայ մտավորականների շրջանում, ամրապնդել կապերը Ֆրանսիայի հայկական սփյուռքի հետ:
1957 թվականին, հոր մահից հետո, դարձել է «Յառաջ» օրաթերթի խմբագիրը մինչև 2009 թվական։ Ունենալով ֆրանսիական կրթություն, Արփիկ Միսաքյանը մերժել է թերթը կիսով ֆրանսերեն լույս ընծայելու հորդորները։ 1976 թվականից հրատարակվել է նաև օրաթերթի «Միտք և արվեստ» միամսյա հավելվածը ։
Արփիկ Միսաքյանի վերջին գործը հորը՝ Շավարշ Միսաքյանի բանտի տարիների (1916-1918) օրագրությունն,- Տերեւներ դեղնած յուշատետրէ մը-, ֆրանսերենի թարգմանությունը։ Հայերեն և Ֆրանսերեն առանձին հատորներով գործը լույս է տեսել 2015 թվականի գարնանը, Փարանթեզ հրատարակչատանը, որպես հոր և դստեր վերջին համագործակցության արդյունք։
Մահացել է 2015 թվականի հունիսի 19-ին Փարիզում, 89 տարեկան հասակում ։ Թաղվել է հունիսի 25-ին Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ լրագրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսահայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կարել Դոլեժալ (զինվորական)
Կարել Դոլեժալ (Karel Doležal, Карел Долежал, ), չեխոսլովակյան ռազմական գործիչ, Ուկրաինական գալիցյան բանակի Գլխավոր շտաբի փոխգնդապետ։
Կենսագրություն
Կարել Դոլեժալը ծնվել է 1883 թվականին Գրադեց-Կրալով (այժմ` Չեխիա) քաղաքի մոտ գտնվող Լիբչանամի Լգոտա գյուղում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ծառայել է Ավստրո-Հունգարիայի բանակում, համագործակցել է Ուկրաինական սեչյան հրաձիգների հետ ։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ եղել է Ուկրաինական գալիցյան բանակի 3-րդ կորպուսի շտաբի պետը և պլանավորել է Վովչուխովսկի հարձակումը ։ Գեներալ Մ. Վ. Օմելյանովիչ-Պավլենկոյի կարծիքով առանձնանում էր տակտով, հանդարտությամբ, խոհեմությամբ, մեթոդիկությամբ և կայուն տեխնիկայով, որով գերազանցում էր 3-րդ կորպուսի հրամանատար Գրիգորի Կոսսակուն ։
Ավելի ուշ Դոլեժալը դառնում է Գլխավոր շտաբի փոխգնդապետ, կոչումը շնորհվում է Արևմտաուկրաինական Ժողովրդական Հանրապետության դիկտատոր Եվգենիա Պետրուշևիչի 1919 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ, նույն ժամանակ նա զբաղեցնում էր նաև Արևմտաուկրաինական Ժողովրդական Հանրապետության դիկտատորի Ռազմական գրասենյակի պետի պաշտոնը ։ 1919 թվականի օգոստոսին Ուկրաինայի Ժողովրդական Հանրապետության և Ուկրաինական գալիցյան  բանակների Կիև  և Օդեսա արշավանքի ժամանակ նշանակվում է  Ուկրաինական գալիցյան բանակի Գլխավոր շտաբի Օպերատիվ բաժնի պետ։ Ուկրաինայի Ժողովրդական Հանրապետության բանակի  գեներալ-խորունժ Յուրի Թյություննիկի կարծիքով, Դոլեժալը կանխատեսել էր, որ Կիևը կարելի է պաշտպանել այնքան ժամանակ, քանի Կարմիր բանակը չի ստիպել Սպիտակ շարժմանը նահանջել դեպի հարավ ։  Հետպատերազմյան տարիներին Դոլեժալը ծառայել է Չեխոսլովակյան բանակում։ Հանկարծամահ է եղել 1924 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Չեխ ռազմական գործիչներ
Մել Բրուքս
Մել Բրուքս (Mel Brooks, ի ծնե՝ Մելվին Ջեյմս Կամինսկի,), ամերիկացի կինոռեժիսոր, դերասան և պրոդյուսեր, որը հայտնի է իր պարոդիա ներով և ֆարս ֆիլմերով։ 1969 թվականին իր ռեժիսորական «Պրոդյուսերները» դեբյուտի համար արժանացել է «Օսկար»֊ի։
2001 թվականին, նախկինում ստանալով Էմմի, Գրեմմի և Օսկար, նա միացել է ԷԳՕՏ֊ի սակավաթիվ հաղթողների ցանկին՝ «Պրոդյուսերները» մյուզիքլի համար պարգևատրվելով նաև Տոնի ի մրցանակով։
Կենսագրություն
Բանակ ում ծառայելուց հետո նա աշխատել է Լաս Վեգաս ում՝ որպես խաղատան հավաքարար, մինչև մի օր, ռեժիսոր ի խնդրանքով, բարձրացել է բեմ՝ սթենդ֊ափ արտիստի փոխարեն։ Սկզբում ելույթ է ունեցել մոր ազգանունով` Բրուքման, հետագայում այն կրճատել և դարձրել է Բրուքս։ Նա նաև թմբուկ է նվագել Բադի Ռիչի մոտ, ավելի ուշ դարձել դերասան, ապա՝ ռեժիսոր, այնուհետև աշխատել հեռուստատեսություն ում, ստեղծել իր սեփական հեռուստածրագիրը, մի քանի սցենարներ է գրել «The Muppet» շոուի և «Խելացի՛ եղիր» սերիալի համար (ինչպես նաև հնչյունավորել է տիկնիկներից մեկի՝ պրոֆեսոր Կրասմանի կերպարը)։
Ստեղծագործություն
Առաջին կինոնկարը` «Պրոդյուսերներ» (1968)՝ խարդախ պրոդյուսերների մասին, նրան «Օսկար» է բերել՝ լավագույն սցենարի համար։ Հաջորդ կինոնկարը՝ «Տասներկու աթոռ»֊ը (1970), որը նկարահանվել է Իլյա Իլֆ և Եվգենի Պետրով վեպ ի մոտիվների վրա, հաջողություն չի ունեցել։ Դրանից հետո նա այլևս դասական ոճով ֆիլմ չի նկարահանել։
Հաջողությունը նրա դուռը թակել է չորս տարի անց. «Շողշողուն թամբեր» կատակերգությունը (1974) Մել Բրուքսին հավերժացրել է համաշխարհային կինոյի գանձարանում՝ որպես տաղանդավոր պարոդիստ։ Հաջորդ պարոդիական ֆիլմը՝ «Երիտասարդ Ֆրանկեշտեյն»-ն է (1975), որը նկարահանվել է Ջին Ուայլդերի սցենարով։ Այդտեղ Բրուքսը խաղացել է դոկտոր Ֆրանկենշտեյնի դերը, ինչն էլ ամրապնդել է նրա հեղինակությունը որպես կատակերգու։ Ֆիլմը նկարահանվել է սև ու սպիտակ կինոժապավենով (կանխատեսել են, որ այն կձախողվի, բայց դա տեղի չի ունեցել)։
Մել Բրուքսը նկարահանել է նաև ոչ պարոդիական ֆիլմ՝ «Կյանքը զզվանք է» (մեկ այլ թարգմանությամբ՝ «Փողը չի հոտում» 1991):
Ռեժիսորն իր ֆիլմերում հանդես է եկել նաև որպես դերասան՝ խաղալով փոքր դերեր. «Տասներկու աթոռներում»՝ հավաքարար Թիհոն, «Շողշողացող թամբերում»՝ առաջնորդ և նահանգապետ, «Ռոբին Հուդ. Զուգագուլպաներով տղամարդիկ»՝ Ռեբե։ Երբեմն խաղացել է նաև գլխավոր դերեր. բժիշկ Վան Հելսինգ ի դերը՝ «Դրակուլա. մեռած և գոհ» կինոնկարում, Մել Ֆանի դերը՝ «Համր կինոնկարում»։ «Տիեզերական ձվեր» կատակերգության մեջ խաղացել է նախագահ Դրիստի և Մեծն Յոգուրտի դերերը, իսկ «Կյանքը զզվանք է» ֆիլմում՝ Գոդդարթ Բոլթի (Պեպտո) դերը։
Մել Բրուքսի անունը բազմիցս հիշատակվում է «Սիմփսոններ» մուլտիպլիկացիոն սերիալում։ «Homer vs. Patty and Selma» սերիայում Հոմերը եղել է Բրուքսի տաքսու վարորդը։
Նա նաև երգեր է գրել՝ իր իսկ կինոնկարների համար։ «Ռոբին Հուդը. Զուգագուլպաներով տղամարդիկ» և «To be or not to be» ֆիլմերի ռեփ երը, «Վախ բարձրությունից» երգը՝ նույնանուն ֆիլմում։ Այսպիսի բազմակողմանի զարգացվածության շնորհիվ Բրուքսը (ռեժիսոր, սցենարիստ, կոմպոզիտոր, դերասան) երկրպագուների շրջանում ստացել է «Մարդ֊Նվագախումբ» մականունը։
Մել Բրուքսը «Brooks Film» կինոստուդիա յի տնօրենն է։ Դեյվիդ Լինչ ի «Փիղ֊մարդը» ֆիլմը նկարահանվել է այս ստուդիայում (ժամանակին անգամ կատակել են այն մասին, թե ինչպես կարող են դրաման նկարահանել կատակերգու ռեժիսորի ստուդիայում)։ Բրուքսը հեղինակել է ևս մի քանի կինոնկար՝ «Լինել, թե չլինել» (1983), «Ճանճը» (1986), «Ճանճը 2» (1989), «Պրոդյուսերները» (վերափոխում՝ 2005 թվականին)։
Այժմ վարպետն այլևս չի նկարահանում, բայց ակտիվորեն դերեր է ստանձնում կինոնկարներում և հեռուստասերիալներում, ինչպես նաև հնչյունավորում է անիմացիոն կերպարներ։ 2007 թվականին թողարկվել է «Տիեզերական ձվերի» մուլտիպլիկացիոն տարբերակը, որը բաղկացած է 25 րոպեանոց սերիաներից։
2013 թվականի հունիսին Բրուքսը արժանացել է Ամերիկայի կինոարվեստի ինստիտուտ ի մրցանակին` համաշխարհային կինեմատոգրաֆիայում ունեցած կարևոր ավանդի համար՝ դառնալով ամենատարեց մարդը, որը Լիլիան Գիշ ից հետո ստացել է այդ մրցանակը։ 2016 թվականի սեպտեմբեր ին նա արժանացել է Արվեստի ոլորտի ազգային մեդալով՝ «ամբողջ կյանքում աշխարհին ծիծաղել սովորեցրելու» համար։
Անձնական կյանք
1951-1961 թվականներին Բրուքսը ամուսնացած է եղել Ֆլորենս Բաումի հետ. նրանք ունեցել են երեք երեխա՝ Ստեֆանին, Նիկկին և Էդին։ Երկրորդ անգամ ամուսնացել է դերասանուհի Էն Բանկրոֆթի հետ, որը մահացել է 2005 թվականին։ Նրանց միակ ընդհանուր երեխան՝ Մաքս Բրուքսը, դարձել է գրող և սցենարիստ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Լոգոնի Հանրապետություն
Լոգոնի Հանրապետություն (République de Logone, Republic of Logone), պաշտոնապես՝ Դար Էլ Կուտիի Հանրապետություն  (République du Dar el Kuti, Republic Dar El Kuti), ինքնահռչակ ինքնավար մարզ և նախապետություն է միջազգայնորեն ճանաչվել  որպես Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետության մի մաս։ Չունի ելք դեպի ծով։ Հանրապետություն է հռչակվել «Սելեկա» անկախ մուսուլմանական անջատողական շարժման կողմից՝ 2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին։ «Դար Էլ Կուտի» անվանումը ծագել է սուլթանության անվանումից, որը գոյություն է ունեցել այդ տարածքում՝ 19-րդ դարում։ Աշխարհի ոչ մի երկրի կողմից չի ճանաչվել պետություն։
Պատմություն
2013 թվականի մարտին Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունում տեղի ունեցած կոնֆլիկտի ժամանակ, որը դեռ մեկ տարի առաջ էր սկսվել, մուսուլմանական Սելեկա խմբավորման ապստամբները ստիպել են Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետության նախագահ Ֆրանսուա Բոզիզեին, որը քրիստոնյա էր, լքել կաբինետը։ Սա հանգեցրել է քրիստոնեական զինված խմբավորման՝ Անտիբալակայի անդամների կողմից բռնության։ ՄԱԿ-ը  զինված խմբավորումներ է մտցրել և նախաձեռնել է սահմանադրական  հանրաքվե՝ 2015 թվականի դեկտեմբերի 13-ին, իսկ ազգային ընտրությունները՝ դեկտեմբերի 27-ին, որպեսզի կայունացնի երկրի վիճակը։ Սակայն Նուդրեդին Ադամը, որը «Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետության» առաջնորդն է, Սելեկա խմբավորման չորս մուսուլմանական  ապստամբներից մեկը, չի մասնակցել նախատեսված ընտրություններին։ Նրա կարծիքով քրիստոնյաներն ու մուսուլմաններն այլևս չէին կարող միասին ապրել մի երկրում ։2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Մաուլուդ Մուսան, որը Նուդրեդին Ադամի ներկայացուցիչն է,  երկրի հյուսիս արևելքում հռչակել է Լոգոնի ինքնավար հանրապետություն։ Նա բացատրել է, որ իրենք ցանկանում են Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետությունից ինքնավարություն, իսկ վերջում՝ լիակատար անկախություն  ձեռք բերել ։ Ավելի ուշ հայտարարել են, որ նոր հանրապետության անվանումը «Դար Էլ Կուտի» է։ Անվանումը վերցրվել է պատմական սուլթանատ Դար Էլ Կուտի Բրիայում և Բիրաի անունից։ Դար Էլ Կուտի Հանրապետության դրոշը բարձրացվել է հաջորդ օրը՝ մի քանի գյուղերում՝ Տիրինգուլում, Նդիֆայում և Մելեում։ Շաբաթվա ընթացքում դրոշը բարձրացվել է  մի շարք քաղաքներում՝ Կագա Բանդորոյում, Նդելեում, Բրիայում և  Բիրաոյում։ Դրոշի վրա պատկերված են երեք հորիզոնական գծեր․ դեղին (խորհրդանշում է  հյուսիսի ոսկին), սև (խորհրդանշում է այն, որ հյուսիսը Բանգիի կառավարության կողմից լքված է) և կանաչ (խորհրդանշում է հողի բերքատվությունը) ։ Սև երիզի կենտրոնում սպիտակ եզրերով սև աստղ է։ Այն խորհրդանշում է հյուսիսում բնակվող մարդկանց պայքարն ինքնորոշման համար։ Ապստամբների դրոշը, որը բարձրացրել են տեղի ժանդարմեան, նկարահանվել է ՄԱԿ-ի անվտանգության ուժերի կողմից՝ Նդելե քաղաքում ։
Եյլի համալսարանի մարդաբանության պրոֆեսոր Լուիզա Լոմբարդը բացատրել է, որ հնարավոր է նոր հանրապետության հռչակումը ընտրություններից առաջ բանակցային մարտավարություն էր կամ ազդեցության մեծացման մեթոդ, և որ ապստամբներն իրականում չեն հավատացել նոր պետության ստեղծմանը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կենտրոնաաֆրիկյան Հանրապետություն Կատեգորիա:Չճանաչված կամ մասամբ ճանաչված պետություններ
Another Part of Me
Another Part of Me, ամերիկացի երաժիշտ Մայքլ Ջեքսոնի երգը։ Երգիչն այն գրել և ձայնագրել է 1985-1986 թվականներին 17 րոպե տևողությամբ 3D «Կապիտան Իո» ֆիլմի համար։ 1987 թվականին ներառվել է երգչի «Bad » 7-րդ ստուդիական ալբոմի մեջ։ Որպես սինգլ՝ սկավառակներով թողարկվել է 1988 թվականի հուլիսին «Epic Records» ձայնագրման լեյբլում։ Երգի պրոդյուսերներն են դարձել Ջեքսոնն ու Կունիս Ջոնսը։
Երգը գլխավորել է Billboard R&B Singles ամերիկական հիթ-շքերթը և զբաղեցրել է Billboard Hot 100-ի 11-րդ հորիզոնականը։ Որպես երգի տեսահոլովակ՝ օգտագործվել են մոնտաժված հատվածներ Ջեքսոնի Bad World Tour շրջագայության ժամանակ Փարիզում և Լոնդոնում կայացած համերգներից։ Տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 1988 թվականի հուլիսի 30-ին։
Ստեղծման պատմություն
1985-1986 թվականներին Ջեքսոնը «Կապիտան Իո» ֆուտուրիստական 3D ֆիլմի համար գրել և ձայնագրել է երկու նոր ստեղծագործություն՝ «We Are Here to Change the World» և «Another Part of Me» ։ Ժապավենի պրեմիերան կայացել է 1986 թվականի սեպտեմբերին։ «Կապիտան Իո»-ն դարձել է ամբողջական խորասուզման պատրանքով առաջին այսպես կոչված 4D ատրակցիոնը, այն օգտագործվել է Կալիֆոռնիայի Դիսնեյլենդում և աշխարհի մի քանի այլ զվարճանքի այգիներում ։ Իմանալով այն մասին, որ երաժիշտը «Epic Records» ձայնագրման լեյբլից առանձին նոր երգեր է ձայնագրում, ընկերության տնօրեն Ուոլտեր Էտնիկոֆը սապռնացել է դատի տալ նրան։ Նրանց հաջողվել է գալ համաձայնության․ Ջեքսոնը համաձայնել է չթողարկել սինգլով ստեղծագործությունները որպես ֆիլմի գովազդ ։
1987 թվականին զբաղվելով է նոր ստուդիական ալբոմի երգերի ընտրությամբ՝ երգիչը ցանկանում էր իր նոր սկավառակի երգերի ցանկի մեջ ներառել «Streetwalker» բլյուզ երգը, սակայն պրոդյուսեր Կունիս Ջոնսը համոզել է երաժշտին փոխարինել այն «Another Part of Me» երգով ։ Արդյունքում «Streetwalker» երգը թողարկվել է 2001 թվականին՝ «Bad» ալբոմի վերահրապարակման ժամանակ ։
Սինգլի թողարկում և քննադատների արձագանք
Los Angeles Times-ի քննադատները ընդգծել են «երգի ծանր ռիթմ ընդ բլյուզային ռիֆը» ։ «Ալբոմում ամենահետաքրքիր տեքստն ունի «Another Part of Me» երգը․ առաջնորդել տիեզերքից մեսիական անունից մեր»,- գրել են The New York Times-ում ։ Billboard-ի լրագրողները գրել են, որ «Man in the Mirror» և «We Are the World» երգերի հետ միասին Ջեքսոնի այս ստեղծագործությունը լսողի ուշադրությունը կենտրոնանում է աշխարհի միասնության կարևորության վրա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:1988 սինգլներ Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի երգեր
Դելֆինա Լալորի
Մերի Դելֆինա Լալորի (ի ծնե՝ Մաքարթի, ), ամերիկյան բարձր խավի ներկայացուցիչ, որն ավելի հայտնի է որպես մադամ Լալորի, Նոր Օռլեանի պատմության ամենադաժան կին-մարդասպաններից մեկը։ Մեղադրվել է սադիզմի և բազմաթիվ սևամորթ ստրուկների կտտանքներով սպանելու մեջ։
Դելֆինա Լալորին եղել է XIX դարի սկզբի ամերիկյան վերնախավի ներկայացուցիչ և վարել է իր կարգավիճակին համապատասխան կենսակերպ։ Նրա առանձնատանը ծառայել են ստրուկներ, որոնք ժամանակի ընթացքում տիրուհու կամքով դարձել են մահացու կտտանքների և փորձարկումների առարկա։
Կենսագրություն
Մերի Դելֆինա Լալորին ծնվել է հարուստ ստրկավաճառ Բարտելմի Լուիս Մաքարթիի (Barthelmy Louis Macarty) և Մերի Ջին Լավեբլի (Marie Jeanne Lovable) ընտանիքում ։ Նրանից բացի ընտանիքում եղել է ևս չորս երեխա։ 1730 թվականին նրա պապը՝ Բարտելմի Մաքարթին (Barthelmy Macarty), Իռլանդիայից իր ազգականներին տեղափոխել է Նոր Օռլեան ։ 1815 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Դելֆինայի հորեղբոր տղան՝ Ավգուստինը (Augustin de Macarty), դարձել է քաղաքապետ և զբաղեցրել այդ պաշտոնը հինգ տարի։
1800 թվականին Դելֆինան 25 տարեկան հասակում ամուսնացել է առաջին անգամ. նրա ամուսինն է դարձել իսպանացի բարձրաստիճան սպա Դոն Ռամոն դե Լոպեսը ։ Ամուսնությունը տևել է մինչև 1804 թվականը, երբ ամուսիններն ուղևորվել են Մադրիդ ։ Դոն Ռամոնը մահացել է Հավանայում՝ չհասնելով Իսպանիա։ Այդ ամուսնությունից Դելֆինան ունեցել է աղջիկ՝ Մարիա Բորջիա Դելֆինա Լոպեսը (Marie Borgia Delphine Lopez), որին նա կոչել է «Բարկիտա» ։
1834 թվականի ապրիլի 10-ին Լալորիի տանը հրդեհ է բռնկվել։ Համարվում է, որ դա կազմակերպել էր ստրկուհի-խոհարարուհին, որպեսզի դիմակազերծի իրեն տանջահարող տիրուհուն։ Ստրկուհին ցանկացել էր ուշադրություն գրավել, ընդ որում՝ նա ինքը մնացել էր խոհանոցում, քանի որ շղթայված էր։ Ըստ տեղեկությունների՝ այրվող տան տիրուհին հրաժարվել է տալ բանալիները, որ հարևանները կարողանան բացել ձեղնահարկը և փրկել այնտեղ պահվող ստրուկներին։ Երբ դուռը ջարդել են, դուրս է եկել յոթ ստրուկ։ Ինչպես հայտնում էին թերթերը, մադամ Լալորիի ստրուկները եղել են ահավոր այլանդակված. նրանց պարանոցները ձգված էին, բացակայում էին նրանցից մեկի վերջույթները, ստրուկներից մեկի գլխից փայտ էր դուրս ցցված, որի միջոցով Լալորին ցանկացել էր խառնել նրա ուղեղը։ Իրականում յոթ ստրուկները բավական հյուծված էին, բայց նրանցից ոչ մեկը չէր մահացել։ Ստրկուհիներից մեկի վրա երկաթե փշերով վզկապ էր, իսկ մյուսը զառամյալ կին էր, որ ստացած հարվածից գլխին շատ խորը վերք ուներ և շատ թույլ էր քայլելու համար։
Երբ Լալորիի դաժանության մասին լուրերը տարածվել են քաղաքում, զայրացած ժողովուրդը ներխուժել է նրա կեցավայր Ռոյալ-սթրիթում և ավերել այն։ Ոստիկանության շերիֆները և սպաները ցրել են ամբոխը, բայց Լալորիի տունը արդեն լուրջ վնասներ էր կրել։ Կտտանքների ենթարկված ստրուկները տեղափոխվել են մոտակա բանտ, որտեղ նրանց կարող էր տեսնել յուրաքանչյուր ցանկացող։ Ըստ տեղեկությունների՝ մոտ հազար մարդ ցանկացել է սեփական աչքերով տեսնել, թե ինչպես են տուժել խեղճ ստրուկները։
Տարբերակներ մահվան վերաբերյալ
Խուսափելով Լինչի դատաստանի՝ Դելֆինան փախել է։ Նա նստել է կառք, հասել ափ, որտեղ գաղտնի բարձրացել է երկկայմ առագաստանավ, որն ուղևորվում էր Մոբիլ, Ալաբամա, իսկ հետո Փարիզ ։ Նրա մահվան հանգամանքները մինչև վերջ պարզված չեն։ Ջորջ Վաշինգտոն Քեյբլը (George Washington Cable) 1888 թվականին պատմել է այդ ժամանակ բավական հայտնի, բայց շատ կասկածելի պատմություն այն մասին, որ Լալորիին սպանել է վարազը որսի ժամանակ ։ 1930-ականների վերջին Յուջին Բաքսը (Eugene Backes), ով գերեզմանափոր էր աշխատել #1 Գերեզմանոցում ընդհուպ մինչև 1924 թվականը, հայտնաբերել է երկու հին ճաքճքված պղնձե սկավառակներ՝ «Մադամ Լալորի, օրիորդականա անունը՝ Մարի Դելֆինա Մաքարթի, մահացել է Փարիզում, 1842 թվականի դեկտեմբերի 7-ին» գրությամբ ։
Համաձայն Փարիզի ֆրանսիական արխիվների՝ նա մահացել է ոչ թե 1842 թվականին, այլ 1849 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ։
Կերպարը զանգվածային մշակույթում
Մադամ Դելֆինա Լալորիի կերպարն օգտագործվել է «Ամերիկյան սարսափ պատմություն» սարսափ-թրիլերի երրորդ եթերաշրջանում՝ «Ամերիկյան սարսափ պատմություն։ Կախարդների գիշերաժողով». նրան մարմնավորել է Քեթի Բեյթսը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ամերիկացի մարդասպաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ
Պարսկական առաջին ներխուժում Հունաստան
Պարսկական առաջին ներխուժում Հունաստան, հույն-պարսկական պատերազմների մաս, որը սկսվել է մ․թ․ա․ 492 թվականին և ավարտվել մ․թ․ա 490 թվականին Մարաթոնի ճակատամարտում աթենացիների տարած հաղթանակով։ Ներխուժումը բաղկացած է եղել երկու տարբեր արշավանքներից, որոնք կազմակերպված են եղել պարսից արքա Դարեհ I Մեծի կողմից․ դրանց պատրվակն Աթենք և Երետրիա քաղաք-պետություններին պատժելն էր։ Այս երկու քաղաքներն օգնություն էին ցուցաբերել հոնիական քաղաքներին, որոնք ապստամբել էին ընդդեմ Աքեմենյան տերության, ինչն էլ բարկության պատճառ էր դարձել Դարեհի համար։ Դարեհն այս արշավանքը դիտում էր որպես հնարավորություն իր տերությունը դեպի Եվրոպա ընդարձակելու և արևմտյան սահմանները պաշտպանելու համար։
Առաջին արշավանքը տեղի է ունեցել մ․թ․ա․ 492 թվականին և ղեկավարվել է Մարդոնիոսի կողմից։ Դրա արդյունքում վերանվաճվել է Թրակիան, իսկ Մակեդոնիան, որը մ․թ․ա․ 6-րդ դարի սկզբին՝ հավանաբար մ․թ․ա․ 512 թվականին, դարձել էր աքեմենյան վասալ, ամբողջապես ենթակա թագավորություն է դառնում։ Այնուամենայնիվ, հետագա առաջխաղացումը կանխվել է, երբ Մարդոնիոսի նավատորմն Աթոս լեռան մոտ խորտակվել է փոթորկի ժամանակ։ Հաջորդ տարի ցույց տալով իր մտադրությունները՝ Դարեհը դեսպաններ է ուղարկում Հունաստանի բոլոր շրջաններ՝ պահանջելով հպատակվել իրեն։ Քանի որ Աթենքը դեռևս դիմադրում էր, իսկ Սպարտան պատերազմի մեջ էր ընդդեմ պարսիկների, Դարեհը հրամայում է հաջորդ տարի շարունակել ռազմական գործողությունները։
Պարսիկների երկրորդ արշավանքը տեղի է ունենում մ․թ․ա․ 490 թվականին, որը ղեկավարվում էր Դատիսի և Արտափրենեսի կողմից։ Արշավախումբը նախ ուղևորվում է Կիկլադյան կղզիներ՝ մասնավորապես Նաքսոս, որը գրավվում և հրդեհվում է։ Այնուհետև նա անցնում է մնացած կղզիներով, որոնցից յուրաքանչյուրը միացվում է Աքեմենյան տերությանը։ Հասնելով մայրցամաքային Հունաստան՝ զորքն ափ է իջնում Երետրիայում, որը պաշարվում է և քիչ ժամանակ անց գրավվում։ Երետրիան ավերվում է, իսկ դրա բնակիչները՝ գերեվարվում։ Ի վերջո զորքն ուղևորվում է Ատտիկա և Աթենքի ճանապարհին՝ Մարաթոնի դաշտում, հանդիպում աթենական փոքրաթիվ զորքին, որը, այնուամենայնիվ, նշանավոր հաղթանակ է տանում այդ ճակատամարտում։
Հիմնական աղբյուրներ
Հույն-պարսկական պատերազմների հիմնական սկզբնաղբյուրը հույն պատմիչ Հերոդոտոսն է։ Նա, ում անվանում են «Պատմության հայր», ծնվել է մ․թ․ա․ 484 թվականին Փոքր Ասիայում՝ Հալիկառնասում (այդ ժամանակ պարսից տիրապետության տակ)։ Նա իր «Պատմությունը» գրել է մոտ մ․թ․ա 440-430 թվականներին՝ փորձելով ցույց տալ հույն-պարսկական պատերազմները սկսած ակունքներից․ այսինքն նա գրել է համեմատաբար վերջերս տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին (պատերազմն ավարտվել է մ․թ․ա․ 450 թվականին) ։ Հերոդոտոսի մոտեցումներն ամբողջովին նորարարական էին․ նա Արևմտյան հասարակության մեջ հայտնագործել է պատմագրությունն այնպես, ինչպես այն ծանոթ է մեզ ։ Բրիտանացի հեղինակ Թոմ Հոլանդն այդ առիթով ասել է․ «Առաջին անգամ ժամանակագիրը ձեռնամուխ է եղել հակամարտության ակունքների մասին պատմելուն, ոչ այնքան հեռավոր անցյալի մասին, որ լիովին հեքիաթային լինի, ոչ որևէ աստծո քմահաճույքներին ու ցանկությունների մասին և ոչ էլ ժողովրդի՝ ճակատագիրը բացահայտելու պահանջների մասին, այլ ավելի շուտ մեկնաբանություններ, որոնք նա կարող էր անձամբ հաստատել» ։Հետագա որոշ հին պատմիչներ՝ սկսած Թուկիդիդեսից, չնայած նույնպես գնացել են Հերոդոտոսի հետքերով, այնուամենայնիվ, քննադատել են նրան ։ Այնուամենայնիվ, Թուկիդիդեսն իր պատմությունը սկսել է այն տեղից, որտեղ ավարտել է Հերոդոտոսը (Սեստոսի պաշարում), ինչը ցույց է տալիս, որ Հերոդոտոսի պատմությունն այնքան ճշգրիտ է, որ կարիք չկար վերաշարադրելու կամ ուղղելու ։ Պլուտարքոսն իր ակնարկի մեջ նույնպես քննադատել է Հերոդոտոսին՝ անվանելով նրան՝ «Philobarbaros», ինչը նշանակում է «բարբարոսներին սիրող»․ նա կարծում էր, որ Հերոդոտոսը չի եղել բավականաչափ հունամետ, ինչից կարելի է ենթադրել, որ Հերոդոտոսն իսկապես ստեղծել է անաչառ և անկողմնակալ աշխատություն ։ Հերոդոտոսի մասին բացասական կարծիք էր տիրում նաև Վերածննդի Եվրոպայում, սակայն նրա աշխատությունը շարունակում էին շատ կարդացվող մնալ ։ Այնուամենայնիվ, 19-րդ դարից ի վեր պատմիչի հեղինակությունը վերականգնվել է, քանի որ մի շարք հնագիտական բացահայտումներ հաստատել են, որ իրադարձությունների մասին տված իր նկարագրությունը ճիշտ է ։ ժամանակակից գերակշռող տեսակետն այն է, որ Հերոդոտոսը, ընդհանուր առմամբ, ուշագրավ աշխատանք է կատարել իր «Պատմության» մեջ, բայց նրա հաղորդած որոշ մանրամասների (հիմնականում տարեթվեր, ամսաթվեր և զորքերի թվաքանակներ) պետք է թերահավատորեն նայել ։ Այնուամենայնիվ, դեռևս կան որոշ պատմաբաններ, որոնք համարում են, որ Հերոդոտոսը հորինել է իր պատմության մեծ մասը ։
Սիկիլիացի պատմիչ Դիոդորոսը, որը մ․թ․ա․ 1-ին դարում գրել է իր «Պատմական գրադարանը», նույնպես նկարագրում է հույն-պարսկական պատերազմների իրադարձությունները՝ մասամբ օգտվելով առավել վաղ ժամանակներում ապրած հույն պատմիչ Էֆորոսից։ Այս աղբյուրի հայտնած տեղեկությունները միանգամայն համընկնում են Հերոդոտոսի տեղեկությունների հետ ։ Հույն-պարսկական պատերազմներն ավելի մակերեսայնորեն նկարագրվում են նաև մի շարք այլ անտիկ պատմիչների կողմից, որոնց թվում են Պլուտարքոսը, Կտեսիաս Կնիդացին։ Նույն թեմայի մասին իր ստեղծագործությունների մեջ հիշատակում է նաև հույն ողբերգակ Էսքիլեսը։ Հնագիտական ապացույցները, որոնցից է, օրինակ, Օձերի սյունը, նույնպես պաշտպանում են Հերոդոտոսի որոշ պնդումներ ։