cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սփյուռքահայության հետ մշակութային կապի կոմիտե
Օգնություն արտերկրից
Կոմիտեի կազմում տարբեր ժամանակներում գործել են ամերիկյան, եվրոպական, Ասիայի և Աֆրիկայի երկրների, երիտասարդական կազմակերպությունների, գիտատեխնիկական կապերի, մամուլի, նյութական արժեքների, առաքման բաժինները, հասարակական հիմունքներով՝ գրականության, արվեստի, գիտության, ճարտարապետության հանձնախմբերը։ Կոմիտեն համագործակցել է շուրջ 70 երկրների ավելի քան 1000 հայկական միությունների և մոտ 10 հազար անհատ գործիչների (գիտնականներ, արվեստագետներ, գրողներ, լրագրողներ) հետ։ Սփյուռքահայ դպրոցներ են առաքվել 1-10-րդ դասարանների մայրենի լեզվի, հայ գրականության, աշխարհագրության դասագրքեր։ Ամեն տարի (մինչև 1990) կազմակերպվել են ավելի քան 200 դպրոցականների ամառային հանգիստը Հայաստանի ճամբարներում և 50 սփյուռքահայ ուսուցիչների մեկամսյա որակավորման դասընթացներ Երևանում։
Գիտական ու մշակութային գործիչների հետ
Սփյուռքահայ կազմակերպությունների հրավերով պարբերաբար գաղութներ են գործուղվել գիտության և մշակույթի գործիչներ, ստեղծագործական կոլեկտիվներ, Հայաստան հրավիրվել սփյուռքահայ հասարակական գործիչներ, արվեստագետներ, կազմակերպվել նկարիչների ցուցահանդեսներ, գեղարվեստական խմբերի ելույթներ։ Կոմիտեի և Հայաստանի գրողների միության նախաձեռնությամբ սփյուռքահայ բազմաթիվ գրողների գործեր տպագրվել են Երևանում։
Աջակցություն երիտասարդական հարցերին
Կոմիտեն նաև մասնակցել է սփյուռքահայ դիմորդների ընտրության և ընդունելության գործին, զբաղվել սփյուռքահայ ուսանողների հանգստի, կեցության և այլ հարցերով։ Մեծ նշանակություն է տրվել սփյուռքահայ երիտասարդական, մարզական կազմակերպությունների հետ տարվող աշխատանքին։ 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժից հետո կոմիտեի նախաձեռնությամբ սփյուռքի կազմակերպությունների հետ իրականացվել են աղետի գոտու օգնության մի շարք նախագծեր։ Կոմիտեի միջնորդությամբ ՀԽՍՀ Գերագույն խորհուրդը, 1990 թվականի հունվարի 30-ի որոշմամբ, Սովետաշեն քաղաքային ավանին վերադարձրել է իր պատմական անունը՝ Նուբարաշեն, իսկ Երևանի քաղխորհուրդը որոշում է ընդունել մայրաքաղաքի կենտրոնական փողոցներից մեկը կոչել Գալուստ Կյուրղենկյանի, մեկ այլ փողոց՝ Ալեք Մանուկյանի անունով։ 1991 թվականին կոմիտեում ստեղծված ներքին սփյուռքի վարչությունը աշխատանք է կատարել Խորհրդային Միության տարածքում վերածնվող և նոր կազմակերպվող հայկական համայնքային կառույցների ամրապնդման, նրանց առջև ծառացող խնդիրների լուծման գործում, այդ համայնքների հայկական կիրակնօրյա դպրոցներն ապահովել դասագրքերով և մեթոդական նյութերով, օժանդակություն ցույց տվել հայ պարբերականներին։ Աջակցել է 1994 թվականի հոկտեմբերին Ղրիմի Յալթա քաղաքում հայ համայնքների ներկայացուցիչների հիմնադիր կոնֆերանսի կազմակերպմանը. 1997 թվականի սեպտեմբերին Գաբրիելե Հովհաննես Այվազովսկի եղբայրների 185 և 180-ամյա հոբելյանների, տարբեր քաղաքներում հայ մշակույթի օրերի նախապատրաստմանն ու անցկացմանը։ Սիենույն ժամանակ, կոմիտեի իալւհլպային շրջանի գործունեությունը, անմիջականորեն վերահսկվելով Արտերկրի հայրենակիցների հետ մշակութային կապերի խոլւհրդային կոմիտեի («Ռոդինա») կողմից, իր վրա է կրել ամբողջատիրական համակարգի գաղափարական ազդեցության կնիքը։ Հայրենիք-սփյուռք հարաբերություններն իրենց զարգացման այդ փուլում բնորոշվել են սփյուռքի հանդեպ խորհրդային իշխանության ունեցած դիրքորոշմանը։ Եվ կոմիտեի գործունեությունը, որպես կանոն, ծառայեցվել է այդ դիրքորոշմանը։ 1964 և 1967 թվականներին ընդունված կոմիտեի կանոնադրությունները հանձնարարում էին համագործակցել սփյուռքի միայն «առաջադիմական և հայրենասիրական» կազմակերպությունների հետ։
Կոնդրատովկա (գյուղ, Կոնստանտինովսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կոնդրատովկա գյուղում բնակվում էր 1 089 մարդ։
Սփյուռքահայության հետ մշակութային կապի կոմիտե
Գործունեությունը անկախացումից հետո
Հայաստանի անկախության հռչակումը (1991), հանրապետությունում ծավալված քաղաքական և տնտեսական զարգացումները հնարավորություն տվեցին կոմիտեին ձերբազատվելու անցյալի գաղափարական կապանքներից։ 1991 թվականի ընդհանուր ժողովում ընդունած իր նոր կանոնադրությամբ կոմիտեն մերժում էր խտրական մոտեցումը սփյուռքահայ տարբեր քաղաքական հոսանքների նկատմամբ, կարեորում համագործակցությունը բոլոր քաղաքական ուժերի, հասարակական կազմակերպությունների և կրոնական կառույցների հետ՝ անկախ նրանց գաղափարական համոզմունքներից ու կրոնական դավանանքից։ ՀՀ կառավարությունն իր 1991 թվականի սեպտեմբերի 4-ի որոշմամբ հավանություն է տվել կոմիտեի մի շարք գործնական առաջարկների՝ ուղղված սփյուռքի հետ նրա համագործակցության ոլորտների ընդլայնմանը։ Սակայն դեպքերի հետագա զարգացումը հանգեցրել է կոմիտեի գործունեության էական սահմանափակմանը։ Ամբողջատիրությունից դեպի ժողովրդավարություն և ազատ տնտեսական հարաբերություններ անցնելու պայմաններում կոմիտեն աստիճանաբար կորցրել է հայրենիք-սփյոաք հաղորդակցության մենաշնորհն ունեցողի իր դերը։ Հնարավորություններ են ստեղծվել անմիջական փոխշահավետ կապեր հաստատելու մի կողմից՝ Հայաստանի պետական, հասարակական կազմակերպությունների, ստեղծագործական միությունների և առանձին անհատների, մյուս կողմից՝ սփյուռքի համապատասխան կառույցների հետ։ Այս պայմաններում հայրենիք- սփյոաք մշակութային կապերը սկսել են գլխավորապես զարգանալ Հայաստանում վերականգնված հայ ազգային ավանդական կուսակցությունների և նրանց մշակութային մասնաճյուղերի միջոցով։ Իսկ սփյուռքի կողմից Հայաստանին ցույց տրվող օգնության գլխավոր կազմակերպչի և համակարգողի դերը ստանձնել է 1992 թվականին ստեղծված «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամը։ 1992 թվականի հուլիսից պետական ֆինանսավորման դադարեցումից հետո կոմիտեն փաստորեն զրկվեց իր կանոնադրական խնդիրները կատարելու հնարավորությունից՝ կորցնելով իր երբեմնի նշանակությունն ինչպես հայրենիքում, այնպես էլ սփյուռքում։ Կոմիտեն շարունակել է խիստ սահմանափակ մասնակցություն ցուցաբերել սփյուռքահայ համայնքների, գլխավորապես Խորհրդային Միության տարածքում մշակութային և կրթական խնդիրների լուծմանը։ 1998 թվականին դադարել է գործելուց։ Կոմիտեն շոշափելի դեր է խաղացել սփյուռքի մշակութային, կրթական, հայրենակցական, բարեգործական և այլ կազմակերպությունների հետ կապեր հաստատելու գործում, նպաստել սփյուռքում հա- յապահպանության խնդիրների լուծմանը, ազգային ավանդույթների պահպանմանը։ Կազմակերպությունն իր գոյության ընթացքում ունեցել է ընդհանուր ժողովներում ընտրված երեք նախագահ՝ Վ. Համազասպյան (1964-1985), Կ. Դալլաքյան (1985-1991), Հ. Սիմոնյան (1991-1993)։ Կոմիտեն հրատարակել և արտերկրի հայրենակիցների շրջանում տարածել է հասարակական-գեղարվեստական պատկերազարդ «Սովետական Հայաստան» (1990 թվականից՝ «Վերածնված Հայաստան», ապա՝ «Հայրենի եզերք») ամսագիրը և « Հայրենիքի ձայն », «Հայություն» շաբաթաթերթերը։
Gaon Music Chart
Հիթ-շքերթի կազմում
Հիմնական չարթերն են Gaon Album chart (ալբոմներ) և Gaon Single chart (սինգլներ)։ Վաճառքների մասին տեղեկությունները տրամադրվում են LOEN Entertainment, SM Entertainment, Sony Music Korea, Warner Music Korea, Universal Music և Mnet Media ընկերությունների կողմից։ Հարավային Կորեայում վաճառքների հիմնական մասը կազմում են վաճառքները ինտերնետի միջոցով, արդյունքում սինգլենրի չարթը ձևավորվում է ինտերնետային վաճառքների հիման վրա, առանց հաշվի առնելու հեռարձակումները ռադիոյով։ Բոլոր չարթերը հրապարակվում են ամեն շաբաթ և ամեն ամիս ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հիթ-շքերթներ Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի երաժշտություն
Հայ հեղափոխական դաշնակցության ԱՄՆ-ի տեղական կազմակերպություն
Հայ հեղափոխական դաշնակցության (ՀՀԴ) ԱՄՆ-ի տեղական կազմակերպություն, ԱՄՆ-ում ՀՀԴ հաստատվել է 1895 թվականին։ Հիմնադիրներն են Սիմոն Շխյանը, Հովհաննես Յուսուֆյանը, Արշակ Վռամյանը, Շահան Նաթալին և ուրիշներ։ ԱՄՆ-ի ՀՀԴ կենտրոնական կոմիտեի նստավայրն արևելյան ափին Ուոթերթաունն է (Մասսաչուսեթս), արևմտյան ափին՝ Գլենդելը (Կալիֆոռնիա)։ Կուսակցության կոմիտեներ են գործում Կալիֆոռնիա, Տեխաս, Իլինոյս, Վիսկոնսին, Միչիգան, Նյու Յորք, Փենսիլվանիա, Նյու Ջերսի, Վաշինգտոն ԿՇ, Ֆլորիդա, Մասսաչուսեթս, Ռոդ Այլենդ, Քոնեքթիքութ, Վիրջինիա նահանգներում։ Կուսակցության հովանու ներքո են գործում Հայ օգնության միությունը, Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միությունը, Համազգային հայ կրթական և մշակութային միությունը, Երիտասարդական և պատանեկան միությունները։ Կարևոր գործունեություն են ծավալում ՀՀԴ Ամերիկայի Հայդատի հանձնախմբերը։ Ուոթերթաունում է գտնվում ՀՀԴ Դիվանը, որտեղ պահվում են հայ ժողովրդի և ՀՀԴ պատմության վերաբերյալ (սկսած 1890 թվականից մինչև մեր օրերը) հարյուրհազարավոր վավերագրեր, նամակներ, արձանագրություններ, հուշագրություններ (հայերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, անգլերեն, օսմաներեն)։ ՀՀԴ ԱՄՆ-ում հրատարակում է «Հայրենիք» (Բոստոն), «Ասպարեզ» (Լոս Անջելես) թերթերը, «Հայրենիք», «The Armenian Review» հանդեսները։ Ունի ռադիոժամեր, հեռուստածրագիր («Հորիզոն»)։
Կատեգորիա:ՀՅԴ Կատեգորիա:Ամերիկահայ հասարակական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Ամերիկահայ քաղաքական կազմակերպություններ
Պուրշ (վագր)
Պուրշ , հայտնի Բենգալյան վագր, կինոդերասան և կրկեսի կենդանի։ Նա եղել է իր մարզչի՝ Մարգարիտա Նազարովայի սիրելին, որը նրան շատ էր սիրում և ամեն կերպ երես էր տալիս։ Կենդանու մահը մեծ ցնցում էր նրա համար, որի հետ նա չկարողացավ հաշտվել մինչև կյանքի վերջը։
Կենսագրություն
Պուրշը ծնվել է 1952 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Ռիգայի կենդանաբանական այգում՝ Բենգալյան վագր Յունայի և վագր Բենգոյի ընտանիքում։ Մեկ շաբաթ անց Յունայի հիվանդության պատճառով (չէր կարողանում կերակրել) Ռիգայի կենդանաբանական այգու տնօրենի տեղակալ Արվիդ Վիքսնեն վագրիկին հանձնել է այգու աշխատակից Բուցինիեքսին, որը նրան իր տուն է տարել։ Կինը և նրա դուստրը՝ Օլգան, բուժում, խնամում և կերակրում էին վագրին։ Տեսնելով իր «խնամողին»՝ կենդանին հնչեցնում էր «պուրշ-պուրշ» ձայնը, որն էլ ի վերջո դարձավ նրա նոր և վերջնական անունը։ Պուրշը մեծանում էր, և դժվար էր նրան բնակելի տանը պահել։ Լենինգրադի կենդանաբանական այգու ղեկավարությունը խնդրել է Պուրշին ուղարկել իրենց մոտ, ինչը և կատարվել է ։
Առաջին անգամ Պուրշը հայտնվել է կինոյում՝ նկարահանվելով «Վագրին ընտելացնողը» ֆիլմում։ Հենց այնտեղ է նա հանդիպել հայտնի մարզիչ Մարգարիտա Նազարովային։ Նկարահանումներից հետո կենդանին անցել է նրա խնամքի տակ։ Նրա ձեռքի տակով շատ վագրեր և այլ կենդանիներ են անցել, բայց հենց Պուրշն է դարձել Նազարովայի ամենասիրելի կենդանին։ Կինն ամեն կերպ երես էր տալիս վագրին, տանում էր զբոսանքի, նույնիսկ՝ ռեստորան ։ Պուրշը բավականին հանգիստ վագր էր և իրեն հանգիստ էր պահում։ 1962 թվականի դեկտեմբերի 31-ի լույս 1963 թվականի հունվարի 1-ի գիշերը Նազարովան և նրա ընկերները Պուրշի հետ են անցկացրել «Աստորիա» հյուրանոցի ռեստորանում ։
Պուրշը նկարահանվել է ֆիլմերում և իր տիրուհու հետ մեկնել շրջագայությունների։ Պուրշի բնավորությունը թեև մեղմ էր, բայց ոչ պարզ։ Կիևում հյուրախաղերի ժամանակ նա իր վարժեցնողներից փախել է մոտակա բուֆետ, որտեղ կերել է 31 երշիկ և կոտրել բուֆետի դարակը։ Բացի այդ, մի անգամ նա փորձել է պոկել Նազարովայի գլխակապը, ինչը նրա մոտ քունքային զարկերակի վնասվածք է առաջացրել։
Կինոյում նկարահանումներից հետո Պուրշը հիվանդացել է շաքարային դիաբետով և մահացել 1964 թվականին՝ կյանքի 13-րդ տարում ։
Սան Միգել դե Ֆլուվիա
Սան Միգել դե Ֆլուվիա (, Sant Miquel de Fluvia, Sant Miquel de Fluvià), մունիցիպալիտետ Իսպանիաում, գտնվում է Ժիրոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ալտ Էմպորդա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 3,5 կմ2։ Բնակչությունը՝ 765 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Մարիո Բունգե
Մարիո Ավգուստո Բունգե (իսպաներեն՝ Mario Augusto Bunge, ), արգենտինացի փիլիսոփա, ֆիզիկոս, որն իրեն բնորոշել է որպես իրապաշտ (ռեալիստ), համակարգվածության ձգտող (սիստեմիստ), մատերիալիստ, գիտական իրապաշտության ջատագով, ճշգրիտ փիլիսոփայություն քարոզող (պրոպագանդող) գիտնականի   ։
Նա լայն ճանաչում է ձեռք բերել այն բանի շնորհիվ, որ հանրայնորեն, բացահայտ արտահայտել է իր մերժողական վերաբերմունքը այսպես ասած՝ կեղծ (պսևդո) գիտությունների նկատմամբ, որոնց շարքին դասում էր հոգեվերլուծությունը (փսիխոանալիզը), պրաքսիոլոգիան, հոմեոպատիան, նորդասական (նեոկլասիկ կամ ուղղափառ/օրթոդոքս) միկրոտնտեսագիտությունը, միաժամանակ սուր քննադատության է ենթարկել փիլիսոփայական այնպիսի հոսանքներ, ինչպես՝ էքզիստենցիալիզմը  (և հատկապես Մարտին Հայդեգերի աշխատությունները)   ,  ֆենոմենոլոգիան , պոստմոդեռնիզմը , հերմենևտիկան , փիլիսոփայական ֆեմինիզմը  ։
Տնտեսական ու քաղաքական տեսակետից Բունգեն ընդօրինակման արժանի է համարել «սոցիալիզմը՝ որպես կոոպերատիվիզմ» գաղափարը ՝ այն տարբերակելով խորհրդային տիպի սոցիալիզմից ու պոպուլիզմից (ամբոխահաճությունից), որոնց ենթարկել է սուր քննադատության։
Բունգեն որպես փիլիսոփայության դասախոս աշխատել է Արգենտինայում, Ուրուգվայում, Մեքսիկայում, ԱՄՆ-ում, Գերմանիայում, Շվեյցարիայում, Ավստրալիայում։ Բացի այդ, որոշ ժամանակ ղեկավարել է կանադական Մոնրեալ քաղաքի Մաքգիլի անվան համալսարանի տրամաբանության և մետաֆիզիկայի ամբիոնը։
Կենսագրություն
Մարիոյի հայրը՝ Ավգուստոն, բժիշկ էր, սոցիալիստ պատգամավոր, մայրը՝ գերմանուհի բուժքույր, որն Արգենտինա էր եկել Առաջին համաշխարհային պատերազմի նախօրեին ։ Մարիոն միջնակարգ կրթությունն ստացել է Բուենոս Այրեսի ազգային քոլեջում, ապա ավարտել է Լա Պլատայի համալսարանը, որտեղ էլ այնուհետև հաջողությամբ պաշտպանել է իր պատրաստած ատենախոսությունն ու ստացել ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների դոկտորի աստիճան ։ 1956-1963 թվականներին տեսական ֆիզիկայի և փիլիսոփայության պրոֆեսոր էր նախ՝ Լա Պլատայի, այնուհետև՝ Բուենոս Այրեսի համալսարանում։ 1966 թվականից մինչև իր կյանքի ավարտը աշխատել է կանադական Մոնրեալ քաղաքի Մաքգիլի անվան համալսարանում, որտեղ տրամաբանություն ու մետաֆիզիկա է դասավանդել, միաժամանակ ղեկավարել այդ գիտա-ուսումնական առարկաների ամբիոնը  ։
Անձնական կյանք
Բունգեն ունեցել է չորս զավակ. երկուսը՝ արգենտինացի (Կարլոսը՝ 1941 թ. ծնված, ֆիզիկոս, և Մարիոն՝ 1943 թ. ծնված, մաթեմատիկոս), և երկուսը՝ կանադացի (Էրիկը՝ 1967 թ. ծնված, ճարտարապետ, և Սիլվիան՝ 1973 թ. ծնված, կալիֆոռնիական Բերքլիի համալսարանի կոգնիտիվ նյարդակենսաբանության պրոֆեսոր) ։
Պարգևներ և պատվավոր կոչումներ
Մարիո Բունգեին Հարավային ու Հյուսիսային Ամերիկաների և Եվրոպայի տասնյակ բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ շնորհել են պատվավոր դոկտորի (21 անգամ) և պատվավոր պրոֆեսորի (4 անգամ) կոչում ։ Նա 1984 թվականից անդամակցել է Գիտության զարգացման ամերիկյան ընկերակցությանը, 1992 թվականից՝ Կանադայի թագավորական ընկերությանը։ 1982 թվականին արժանացել է Աստուրիայի արքայազնի մրցանակին, 1986 թվականին՝ Konex մրցանակի՝ «Տրամաբանություն և գիտության տեսություն» անվանակարգում, 2009 թվականին՝ գուգենհեյմյան պատվովճար-թոշակի, 2014 թվականին՝ Լյուդվիգ ֆոն Բերտալանֆիի մրցանակի , 2016-ին՝ իր երկրորդ Konex մրցանակին, այս անգամ՝ «Տրամաբանություն և գիտության փիլիսոփայություն» անվանակարգում ։ Բացի այդ, Գիտության զարգացման ամերիկյան ընկերակցության փառքի սրահում հանդիսավորությամբ բացվել է Մարիո Բունգեի անկյուն (գիտնական փիլիսոփաներից նման բարձր պատվի արժանացել են միայն նա և Բերտրան Ռասելը) ։
Բողոք (ֆիլմ)
«Բողոք» («Жалоба»), 1986 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Թիմուր Զոլոևն Օդեսայի կինոստուդիայում ։
Սյուժե
Առաջատար կլինիկաներից մեկում բարդ վիրահատության ժամանակ հիվանդը մահանում է։ Նրա հարազատները բողոք են ներկայացնում մարզային դատախազություն։ Մահվան մեջ մեղադրում են կլինիկայի առաջատար վիրաբույժ Մարչուկին։ Դատախազի օգնական Կլիվցովը, ուսումնասիրելով գործը, համոզվում է, որ Մարչուկը տաղանդավոր կրծքային վիրաբույժ է, և նրա վիրահատություններից հետո մահացության բարձր տոկոսը բացատրվում է նրանով, որ նա բուժում է ամենաանհույս հիվանդներին՝ նրանց կյանքի համար պայքարում օգտագործելով յուրաքանչյուր հնարավորություն։ Բայց եթե Մարչուկի դեմ ուղղված մեղադրանքները հանվեն, ապա ինչպես պետք է վարվել նրա գործընկերների հետ, ովքեր խուսափում են ծանր հիվանդների հետ աշխատելուց. այդ դեպքում էլ նրանց պետք է մեղադրել մասնագիտական տեսանկյունից ոչ պիտանի լինելու մեջ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1986 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Արջաթիթեռներ
Արջաթիթեռներ, թեփուկաթևավորների կարգի ընտանիք։ Հայտնի է 1000, Հայաստանում՝ 44 տեսակ։ Ունեն շատ վառ և խայտաբղետ գունավորում, աչքի են ընկնում արջաթիթեռ Հերա, խավարային արջաթիթեռ, գորշ արջաթիթեռ, կարմրակետիկ արջաթիթեռ և այլ տեսակներ։
Արտաքին կառուցվածք
Թևերի բացվածքը 30-80 մմ է. հանգստի վիճակում ծալում են տանիքաձև։ Մսալի թրթուրները ծածկված են բազմաթիվ մազիկներով (այստեղից՝ անվանումը)։ Շատերի կնճիթը հետզարգացած է։
Սննդառություն
Բազմակեր են, սնվում են հիմնականում խոտաբույսերի տերևներով։
Բազմացում և զարգացում
Հարսնյակավորվում են մետաքսե բոժոժում, հողում, հողի վրա, չորացած տերևների տակ։ Ձմեռում է հիմնականում թրթուրը, հազվադեպ՝ հարսնյակը կամ ձուն։
Լևոն Սարգսյան (դիվանագետ)
Լևոն (Լյովա) Ազատի Սարգսյան, հայ դիվանագետ, արևելագետ։
Արջաթիթեռներ
Տնտեսական նշանակություն
Հյուսիսային Ամերիկայից ներմուծված ամերիկյան սպիտակ թիթեռը (Hyphantria cunea) մեծ վնաս է հասցնում նախալեռնային շրջաններին։ Սակայն մեծ մասամբ արջաթիթեռներն իրենց գեղեցկությամբ զարդարում են դաշտերը, մարգագետինները, անտառները և մարդկանց գեղագիտական հաճույք պատճառում։
Լևոն Սարգսյան (դիվանագետ)
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։ Լևոն Սարգսյանը ՀՀ նախկին նախագահ Սերժ Սարգսյանի եղբայրն է։
Արջաթիթեռներ
Տնտեսական նշանակություն
Կատեգորիա:Թիթեռներ
Լևոն Սարգսյան (դիվանագետ)
Ընտանիք
Տիրապետում է հայերեն, ռուսերեն, արաբերեն, անգլերեն լեզուներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ արևելագետներ Կատեգորիա:ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Գյումրու պատվավոր քաղաքացիությունից զրկվածներ
Տևրիկ (գետ)
Տևրիկ, գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Եփրատի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Հյուսիսային Հայկական Տավրոսի համակարգի Թեջեր լեռնաշղթայի հարավային լանջերից (2 օժանդակներով)։ Երկարությունը մոտ 123 կմ է։ Հոսում է լայն հովտով և Տևրիկ (Դիվրիգ) քաղաքից արևելքում թափվում Եփրատ։ Սնումը ձնաանձրևային է, վարարումը՝ գարնանը։ Տևրիկի հովտով է անցնում Սվազ–Երզնկա երկաթուղին։
Կատեգորիա:Եփրատ գետի վտակներ Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Աղթամարի գրչության կենտրոն
Աղթամարի գրչության կենտրոն, հայ դպրոց, հայտնի է դեռևս 10-րդ դարից, աշխուժացել է Աղթամարի կաթողիկոսության հիմնադրման ժամանակներից (1113)։
Առաջին ձեռագիրը 1277 թվականից է. այդ թվականին գրիչ Սիմեոնն ընդօրինակել է մի մատյան (Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան, ձեռ. No. 207)։ Դպրոցը հովանավորել է Ստեփանոս Գ Սեֆեդինյան կաթողիկոսը (1272-96)։ Վերելք է ապրել Զաքարիա Ա Սեֆեդինյան կաթողիկոսի (1296-1336) օրոք։ Սիմեոնի աշակերտ գրիչ Դանիել Աղթամարցին Ստեփանոս Օրբելյանի խորհրդով և Զաքարիա կաթողիկոսի հոգածությամբ ընդօրինակել է Թովմա Արծրունու պատմությունը (1303), իսկ 1330-ական թթ. գրել է այդ Պատմության հավելվածը (Սեֆեդինյանների պատմությունը)։ Դանիելի ժառանգները, որոնց գրչության շնորհիվ մեզ է հասել մոտ 100 ձեռագիր, շուրջ 200 տարի գրչության արվեստն իրենց տոհմի ձեռքին են պահել՝ միաժամանակ սովորեցնելով ուրիշներին։ Դանիելից հետո հայտնի են Զաքարիա փիլիսոփա ծաղկողը (14-րդ դարի վերջ - 15-րդ դարի սկիզբ), որը նաև Աղթամարի մանրանկարչության նշանավոր ներկայացուցիչ է, երկրորդ Դանիելը, հայտնի ժամանակագիր Թովմա Մինասենցը, Ներսես և Ստեփանոս (կաթողիկոս) եղբայրները (15-րդ դար), Գրիգորիս Ա կաթողիկոսը և ուրիշներ։
Դպրոցը մեծ հռչակ ուներ, և այնտեղ ձեռագրեր ընդօրինակելու էին գալիս տարբեր վայրերից, նույնիսկ Գլաձորի և Հերմոնի դպրոցներից։ Աղթամարի գրչության կենտրոնից մեզ են հասել պատմական և գեղարվեստական երկեր, բազմաթիվ նկարազարդ Ավետարաններ, Մաշտոցներ, Հայսմավուրքներ, Տաղարաններ և այլ ձեռագեր։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վասպուրականի թագավորություն Կատեգորիա:Զարգացած միջնադարի հայկական դպրոցներ
Հայաստանի ազգային ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախումբ
Հայաստանի ազգային ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախումբ, կազմակերպվել է 1966 թվականին (պաշտոնապես գործել է 1967 թվականից), Երևանում, Օհան Դուրյանի նախաձեռնությամբ, որպես հեռուստատեսության և ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախումբ. գլխավոր դիրիժոր՝ Յուրի Դավթյան (1966-1968 և 1992-1994), հիմնադիր և գեղարվեստական ղեկավար Օ. Դուրյան (1967-1974 և 1991 թվականներից), 1969-1990 թվականներին գլխավոր դիրիժոր՝ Ռաֆայել Մանգասարյան (1974 թվականից, միաժամանակ, ընդհատումով, գեղարվեստական ղեկավար), 1986-1988 թվականին և 1990-1991 թվականներին՝ գեղարվեստական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր՝ Է. Խաչատրյան։ Նվագացանկը ընդգրկում է հայկական, ռուսական և արևմտաեվրոպական դասական և արդի կոմպոզիտորների երկեր։ Նվագախմբի կատարումներով «Մելոդիա» ֆիրման թողարկել է ձայնասկավառակներ։ Նվագախմբի հետ ելույթներ են ունեցել անվանի երաժիշտ-կատարողներ՝ Արամ Խաչատրյանը, Միքայել Մալունցյանը, Գոհար Գասպարյանը, Օթար Թաքթաքիշվիլին, Լիլի Չուգասզյանը, Լուսին Ամարան, Մեդեա Աբրահամյանը, Լուսինե Զաքարյանը, Ս. Ֆրանսուան, Դ. Վարժապետյանը և ուրիշներ։ Նվագախումբը համերգներով հանդես է եկել Մոսկվայում, Թբիլիսիում, Ռիգայում, Տալլինում, Կիևում, 1995 թվականին՝ Կաննում, Մարսելում, Իերում (Ֆրանսիա) և այլուր։ 1999 թվականին նվագախումբը կոչվել է Օհան Դուրյանի անունով։
Տես նաև
Կատեգորիա:Հայկական սիմֆոնիկ նվագախմբեր
Սորդ Յոլ
Սորդ Յոլ (Сордь-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կիլտովկա գետի վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Էլեկտրաֆիզիոլոգիա
Էլեկտրաֆիզիոլոգիա, ֆիզիոլոգիայի բաժին, ուսումնասիրում է էլեկտրական երևույթները կենդանի հյուսվածքներում և բջիջներում։ Կենսաէլեկտրական պոտենցիալների ուսումնասիրությունը լայն հնարավորություն ստեղծեց բացահայտելու օրգանիզմի ֆիզիոլոգիական պրոցեսների բնույթը։
XVIII դ. վերջերին Լ. Գալվանիի կատարած փորձերով սկիզբ դրվեց կենսահոսանքների մասին գիտությանը։ XIX դ. 20-ական թթ. հետո, երբ հայտնի դարձան լարային գալվանոմետրերը, ֆիզիոլոգները սկսեցին հետազոտել կենդանի հյուսվածքում առաջացող էլեկտրական հոսանքների ֆիզիոլոգիական ազդեցությունը, մեծությունն ու բնույթը։ Կենսահոսանքների առաջացման առաջին տեսական բացատրությունը տվել է Դյուբուա–Ռեյմոնը։ Էլեկտրաֆիզիոլոգիական հետազոտությունների բուռն զարգացումը հետագայում հնարավոր դարձավ շնորհիվ էլեկտրոնային սարքավորումների, հատկապես էլեկտրոնա–ճառագայթային օսցիլոսկոպի և ռադիո–ուժեղացուցիչ տեխնիկայի կիրառման։ Միկրոէլեկտրաֆիզիոլոգիական ուսումնասիրություններով պարզվեցին ընդունիչներում գրգռի առաջացման, ինչպես նաև գրգռման ու արգելակման ժամանակ ետսինապտիկ թաղանթի էլեկտրական բևեռացման փոփոխության մեխանիզմները։ Էլեկտրական պոտենցիալների գրանցման եղանակով ստացվել են նոր տվյալներ կենտրոնական նյարդային համակարգությունում ֆունկցիաների տեղակայման, ցանցանման գոյացության, ներկենտրոնային փոխազդեցությունների ևն մասին։ Էլեկտրաֆիզիոլոգիայի զարգացման բնագավառում անգնահատելի են Ն. Վվեդենսկու, Ի. Թարխանովի, Ի. Սեչենովի, Ի. Բերիտաշվիլու, Ա. Սամոյլովի, Ա. Կոգանի, Պ. Կոստյուկի աշխատանքները։ Իրենց ավանդն ունեն նաև հայ ֆիզիոլոգներ Է. Հասրաթյանը, Ա. Քարամյանը, Վ. Ֆանարջյանը, Ս. Բակունցը, Ռ. Դուրինյանը, Մ. Չայլախյանը, Հ. Բակլավաջյանը, որոնց հետազոտությունները նվիրված են բարձրագույն նյարդային գործունեության, ուղեղիկի, հիպոթալամուսի, կենտրոնական ու ծայրամասային վեգետատիվ նյարդային համակարգի գործունեության մեխանիզմներին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Էլեկտրաֆիզիոլոգիա
Կուրտովկա
Կուրտովկա (Куртівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Կուրտովկա գյուղում բնակվում էր 352 մարդ։
Հայկազ Զաքարյան
Կենսագրություն
Հայկազ Զաքարյանը ծնվել է 1921 թվականին, Ղափանի շրջանի Գեղանուշ գյուղում։ Սովորել է հայրենի գյուղի տարրական դպրոցում։ Ղափանի մանկավարժական ուսումնարանն ավարտելուց հետո նշանակվել է շրջանի Արծվանիկ գյուղի դպրոցի հայոց լեզվի և թվաբանության ուսուցիչ։ 1939 թվականի դեկտեմբեր ամսին զորակոչվել է կարմիր բանակ։ Ծառայությունն սկսել է 4-րդ բանակի 6-րդ դիվիզիայի 84-րդ հրաձգային գնդում։ Գնդի սերժանտական դպրոցն ավարտելուց հետո նշանակվել է ջոկի հրամանատար, իսկ հետո՝ դասակի հրամանատարի օգնական ։
1941 թվականի հունիսի 22-ին Զաքարյանը պատերազմը դիմավորել է Բրեստի ամրոցում։ Հայկազն անձամբ է մասնակցել գնդի սերժանտական դպրոցի, հիվանդանոցի և Խոլմովյան դարբասի մետ տեղի ունեցած մարտերին, որը գլխավորել է գնդի կոմիսար Ե. Ֆոմինը։ Հայկազին հաջողվել է դուրս գալ գերմանական զորքերի շրջափակումից և մտնել անտառ, որտեղ հանդիպել է զինվորների և նրանց հետ շարժվել է դեպի արևելք, Կովել քաղաքի ուղղությամբ։ Ջոկատը մարտերով հասել է Կորոստին քաղաքը և միացել զորամասերին։ Մարտերից մեկում վիրավորվել է, բուժվելուց հետո միացել է Կիևի պաշտպաններին։ Կռվել է Նեժին քաղաքի մատույցներում, որտեղ վիրավորվել է և տեղափոխվել հոսպիտալ։ Բուժվել է Մարիուպոլ (Ժդանով) քաղաքում։ Պարգևատրվել է Փառքի երրորդ աստիճանի շքանշանով և մի շարք մեդալներով ։
1946 թվականի փետրվարին Զաքարյանը զորացրվել է բանակից։ Վերադարձել է հայրենի գյուղ, անցել մանկավարժական աշխատանքի, միաժամանակ սովորել է Երևանի պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետում, որն ավարտել է 1953 թվականին։ 1949 թվականից եղել է գյուղի դպրոցի տնօրենը։ 1949 թվականին ընդունվել է կուսակցության շարքերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Փառքի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Կուտենեկ
Կուտենեկ, գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունում, Ալթայի շրջանում։ Գետի գետաբերանը գտնվում է Բիա գետի աջ ափից 133 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կիլոմետր է։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետի՝ ջրային կառավարման հատվածը Բիան է, գետային ենթաավազանը՝ Բիան և Կատունը։ Գետի ավազանը Օբն է ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ցենտրիզմ
Ցենտրիզմ, գաղափարաքաղաքական հոսանք, առաջացել է 2-րդ Ինտերնացիոնալի ռեֆորմիստական ու հեղափոխական ուղղությունների միջև պայքարի ընթացքում և փորձել բանվորական շարժման ծրագրային ու տակտիկական սկզբունքային հարցերում օպորտունիզմին զիջումներ անելու ճանապարհով հարթել նրանց միջև եղած անհաղթահարելի հակասությունները։
Նկարագրություն
Ի տարբերություն բացահայտ օպորտունիստների որոնք բացորոշ հանդես էին գալիս հանուն սոցիալ-ռեֆորիզմի ոգով մարքսիզմ ռևիզիայի, ցենտրիստները քողարկում էին իրենց օպորտունիզմն «ուղղափառ» մարքսիստական ֆրազեոլոգիայով։ «Այնքան սարսափելի և վնասակար չէ բացահայտ օպորտունիզմը, - գրում է Վ.Ի. Լենինը, - որը միանգամից ետ է մղում իրենից բանվորական մասսային, որքան ոսկե միջինի այդ տեսությունը, որը մարքսիստական բառիկներով արդարացնիում է օպորտունիստական պրակտիկան, մի շարք սոփեստություններով ապացուցում է հեղափոխական գործողությունների անժամանակ լինելը և այլն»։
Ուղղություններ
Ցենտրիզմի հիմնական ուղղությունը միջազգային ասպարեզում եղել է կաուցկիականությունը, Ռուսաստանում՝ տրոցկիզմը։
Պատմություն
Չնայած նրանց հայացքներում եղած որոշ տարբերությանը, իրականում նրանք բոլորն էլ ժխտում էին պրոլետարիատի դիկտատուրայի անհրաժեշտությունը, չէին ընդունում ձախ սոցիալիստ-ինտերնացիոնալիստների հեղափոխական տակտիկան։
Թշնամաբար դիմավորելով Հոկտեմբերյան սոցիալիստական մեծ հեղափոխությունը Ռուսաստանում և Կոմունիստական ինտերնացիոնալի ստեղծումը՝ ցենտրիզմի պարագլուխները «Ինտերնացիոնալ 2½»-ը օգտագործեցին կոմունիստական շարժման դեմ պայքարի համար։ Ցենտրիզմի որոշ կողմնակիցներ փորձեցին թափանցել կոմունիստական շարժման մեջ։ «Ինտերնացիոնալ 2½»-ի և Բեռնի ինտերնացիոնալի միաձուլումից (1923 թ.) հետո ցենտրիստներն ավելի ու ավելի բացահայտորեն միախառնվեցին բանվորական շարժման մեջ աջ-ռեֆորմիստական տարրերի հետ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Քաղաքական տեսություններ Կատեգորիա:Մարքսիզմ
ԷՅՋԻԲԻՅՈՒ Նյուզ
«ԷՑՋԻԲԻՅՈւ Նյուզ» (“AGBU News Magazine”, «ՀԲԸՄ լուրեր»), ամսագիր։ Լույս է տեսնում 1991-ից, ՍեդըլԲրուքում, ապա՝ Նյու Յորքում՝ անգլերեն։ Խմբագիր՝ Լուիզ Մանուկյան-Սիմոն։ Լուսաբանում է ՀԲԸՄ-ի և նրա կողմից հովանավորվող մշակութային, մարզական, բարեգործական միությունների և կրթական հաստատությունների գործունեությունը։ Տպագրում է նյութեր հայ գաղթավայրերի մասին, տեղեկություններ Հայաստանից ու Արցախից։
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական մարզական դպրոցներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական մշակութային պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Դրագանցի
Դրագանցի (Драганци), գյուղ Բուլղարիայի Բուրգասի մարզում։ Վարչականորեն մտնում է Կարնոբատի համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի կենտրոն Կարնոբատ քաղաքից գտնվում է 9 կմ դեպի հարավ։ 2011 թվականի Բուլղարիայի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ գյուղում բնակվել է 140 մարդ
Էլեկտրաֆորեզ
Տես նաև
Կատեգորիա:Կոլոիդային քիմիա Կատեգորիա:Էլեկտրականություն
Belgian Entertainment Association
Belgian Entertainment Association (BEA), կազմակերպություն, որը ներկայացնում է երաժշտության ձայնագրող, կինոնկարներ արտադրող և տեսախաղեր թողարկող ընկերությունների շահերը Բելգիայում։ Հիմնադրվել է 2008 թվականի փետրվարին, երեք կազմակերպությունների միաձուլման արդյունքում, դրանք էին՝ IFPI Belgium, Ֆոնոգրամմա արտադրողների միջազգային ֆեդերացիայի (IFPI) տեղական մասնաճյուղ; Belgian Video Federation, որը ներկայացնում էր տեսաարտադրանքի արդյունաբերությունը; և Belgian Luxembourg Interactive Software Association, որը ներկայացնում էր տեսախաղերի արդյունաբերությունը ։
BEA-ն ճանաչված է որպես բելգիական հիթ-շքերթների թողարկող կազմակերպություն IFPI-ի կողմից ։
Կազալե սուլ Սիլե
Կազալե սուլ Սիլե (Casale sul Sile), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Վենետո մարզի Տրևիզո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 9452 մարդ (2004), բնակչության խտություն՝ 364 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 26 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 31032։ Հեռախոսային կոդ՝ 0422։
Չե Գևարայի դամբարան
Չե Գևարայի դամբարան  (Mausoleo del Che Guevara), հուշահամալիր Կուբայի Սանտա Կլարա քաղաքում, որը տեղակայված է Պլազա Ռեվոլյուսոնում (Plaza de la Revolución Che Guevara)՝ Ավեյու դե Լոս Դեսֆիլեսում (Avenue de los Desfiles)։ Հուշահամալիր տարածքի մաս են կազմում Էռնեստո Չե Գևարայի թանգարանն ու դամբարանը։ Ճարտարապետական կոմպոզիցիայի կենտրոնում գտնվում է հեղափոխականի արձանը և չորս կոթողներ՝ հարթաքանդակներով և կռվի տեսարաններով։ Հուշարձանների տակ գտնվում է թանգարանը, որտեղ պահպանվում են Չեի անձնական իրերը և նրա կյանքի ու հեփափոխական օրերի մասին պատմող զանազան ցուցանմուշներ։ Դամբարանում ամփոփված են Չե Գևարայի և նրա 29 ընկերների մարմինները, ովքեր սպանվեցին 1967 թվականին Բոլիվիայում զինված ապստամբության փորձ կատարելու ժամանակ ։
Ճարտարապետություն
Հուշահամալիրի կառուցման աշխատանքները մեկնարկեցին 1982 թվականին։ Շինարարության համար ընտրվեց Սանտա Կլարայի բարձունքներից մեկը, որտեղից ընդգրկուն տեսարան է բացվում ամբողջ քաղաքի վրա։ Բացի այդ, հենց այդտեղ, 270 կմ Հավանայից արևելք, կոմանդանտե Չե Գևարան տարավ իր ամենակարևոր հաղթանակը՝ Սանտա Կլարայի համար մղված մարտում։ Վերջինս համարվում է Կուբայի հեղափոխության վերջին և որոշիչ մարտը։ Համալիրի նախագիծը մշակել են ճարտարապետներ Խորխե Կաո Կամպոսը, Բլանկա Էռնադեսը և Ժոզե Ռամոն Լինարեսը։ Մասնակցել են նաև քանդակագործներ Ժոզե դե Լազարո Բենկոմոն և Ժոզե Դելարոն։ Հուշահամալիրը կառուցվել է հինգ հարյուր հազար կուբացի կամավորների ջանքերով՝ վարպետ արհեստավորների հետ համագործակցությամբ։
Հուշահամալիրի ճարտարապետության մեջ ներկայացված են Չե Գևարայի կյանքի զանազան դրվագներ. դրանք պատկերված են սիմվոլիկ կերպով։ Օրինակ՝ Չեի յոթմետրանոց բրոնզե արձանը տասնհինգմետրանոց գրանիտե պատվանդանի վրա կողմնորոշված է 190 աստիճանի վրա, որը ցույց է տալիս կոմանդանտեի վախճանի վայրը։ Արձանի ընդհանուր բարձրությունը պատվանդանի հետ միասին կազմում է 22 մետր։ Չե Գևարայի հագին հնամաշ կաշվե բաճկոն է, վայր իջած աջ ձեռքին՝ ինքնաձիգ։ Պատվանդանին կա հետևյալ գրությունը՝ «Hasta la victoria siempre» (Մինչև հաղթանա՛կ, մի՛շտ)։ Հուշարձանը շրջապատված է հարթաքանդակներով, որոնք նվիրված են հեղափոխականի կյանքի բովին։ Ձախակողմյան խորանարդաձև կոթողին գրված են Չեի հետևյալ բառերը. «Մի բան ես իմացա Գվատեմալայում, որ եթե ես դառնամ հեղափոխական առաջնորդ, կամ ուղղակի հեղափոխական, պետք է նախևառաջ հեղափոխություն լինի»։ Մեծ կոթողի վրա պատկերված են Գևարայի, Ֆիդել Կաստրոյի և Կամիլիո Սիենֆուեգոսի հարթագանքնակները Սիերա Մաեստրայի լեռներում։ Մյուս հարթաքանդակում Չեն պատկերված է որպես արդյունաբերության նախարար և զբաղվում է իր սովորական աշխատանքով։ Մեկ այլ մասում պատկերված են ուսուցիչները աշակերտների և պիոներների հետ, ովքեր ողջունելով վանկարկում են՝ «Մենք կլինենք ինչպես Չեն»։ Երկարությամբ տարածված հուշակոթողի վրա գրված է Ֆիդել Կաստրոյին ուղղված հրաժեշտի նամակի ամբողջական տեքստը։ Իսկ ամենավերջում հետևյալ խոսքերը. «Հառա՛ջ դեպի հաղթանակը։ Հայրենի՛քը կամ մա՛հը» ։ Հուշահամալիրի պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել Ռաուլ Կաստրոյի մասնակցությամբ 1988 թվականի դեկտեմբերի 28-ին։
Թաղումներ
1995 թվականի նոյեմբերին բոլիվիացի պաշտոնաթող գեներալ Մարիո Վարգասը, ով կռվել է Չեի հետ, մասնակցել նրա մարտերին, ականատես եղել մահվանն ու թաղմանը, հայտնեց Չեի և խմբի թաղման ստույգ վայրը։ Դա Բոլիվիայի Վալիեգրանդե վայում ինքնաթիթների թռիչքուղու տակ էր։ Կուբայի կառավարությունը դիմեց Բոլիվիայի նախագահ Գոնսալո Սանչես դե Լոսադեին խնդրանքով, որպեսզի Կուբա բերեն մահացածների մասունքները։ Երկու տարի տեխնիկայի կիրառմամբ, հնագետների և մարդաբանների օգնությամբ կարողացան ի վերջո գտնել մի քանի դիակներ։ Դրանցից մեկի ձեռքի դաստակը բացակայում էր։ Փորձաքննության արդյունքներով ապացուցվեց, որ դա Էռնեստո Չե Գևարայի մասունքն է։
1997 թվականի հոկտեմբերի 17-ին, Կուբայի Կոմունիստական կուսակցության 5-րդ համաժողովի բացմանն ընդառաջ, տեղի ունեցավ հերոսների մասունքների հողին հանձնելու պաշտոնական-զինվորական արարողակարգը։ Այդ առիթով հայտարարվեց մեկշաբաթյա սուգ։ Թվով յոթ փայտյա դագաղները դրվեցին ռազմական ջիպերի վրա։ Ավտոմեքենաների շարասյունը պտտվեց ամբողջ Հավանայով։ Հարյուր հազարավոր մարդիկ էին ուղեկցում։ Ի վերջո շարասյունը հասավ Սանտա Կլարա։ Երբ դագաղները մեքենաներից հանեցին, դպրոցականների խոռը երգեց Կառլոս Պուեբլոյի «Hasta Siempre» եղերերգը։ Հետո Ֆիդել Կաստրոն հանդես եկավ հետևյալ խոսքերով.
Հուղարկավորվածների ցանկ
1997 թվականից մինչև 2000 թվականն ընկած ժամանակահատվածում, Բոլիվիայի հարավ-արևելքում աշխատող դատական փորձագետ-մարդաբանների ջանքերով վերականգնվեցին 23 այլ պարտիզանների կմախքներ։ Բոլորի մասունքները կրկին հանձնվեցին Կուբային, որտեղ դրանք հուղարկավորվեցին Չեի դամբարանում։ Առաջին տասը մասունքների հուղարկավորությունը կայացավ 1998 թվականի դեկտեմբերի 29-ին՝ Սանտա Կլարայի համար մղված ճակատամարտի քառասունամյակին։ Հուղարկավորվածների ցանկը.
Երրորդ հուղարկավորումը տեղի ունեցավ 1999 թվականի հոկտեմբերի 8-ին։ Ահա մահացածների ցանկը.
Վերջին հուղարկավորումն այստեղ տեղի է ունեցել 2000 թվականի հոկտեմբերի 8-ին, երբ պարտիզանների ընդհանուր թիվը հասավ 30-ի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կուբայի թանգարաններ Կատեգորիա:1982 հիմնադրումներ Կուբայում Կատեգորիա:Չե Գևարա Կատեգորիա:Դամբարաններ
Բուլնես
Բուլնես (Bulnes), քաղաք Չիլիում։ Վարչական կենտրոնը նույնանուն քաղաքն է։ Բնակչությունը՝ 10681 մարդ (2002)։ Քաղաքը և կոմունան մտնում են Նյուբլե պրովինցիայի և Բիոբիո (տարածաշրջան) մարզի մեջ։
Կոմունայի տարածքը՝ 425,4 կմ²։ Բնակչության խտությունը՝ 21367 մարդ/կմ²։
Տեղադրություն
Պուերտո Այսեն քաղաքը գտնվում է մարզի վարչական կենտրոն՝ Կոյայկե քաղաքից 23 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Կոմունան սահմանակից է՝
Ժողովրդագրություն
Ըստ մարդահամարի տվյալների, որն անց է կացվել Վիճակագրության ազգային ինստիտուտի կողմից, կոմունայի բնակչությունը կազմում է 21367 մարդ, որոնցից 10601 -ը՝ տղամարդ և 10766-ը՝ կին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չիլիյի բնակավայրեր
(8566) 1996 EN
(8566) , աստերոիդ ապոլոնի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի մարտի 15-ին NEAT ծրագրի կողմից Հալեկալայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,506305 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 0,8577 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,1549 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,0219 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 675,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,533132 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 37,96° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:NEAT ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ապոլոնի ընտանիքի աստերոիդներ
Սենիխա Հիզալ
Կենսագրություն
Սենիխա Հաֆիզը ծնվել է Հաֆիզի և նրա կնոջ՝ Հյուսնիյեի ընտանիքում 1897 թվականին։ Ֆաթիհի դպրոցում տարրական կրթություն ստանալուց հետո ավարտել է ուսումնարանն ու մանկավարժական քոլեջը։ 1918 թվականին ավարտել է Ստամբուլի համալսարանը՝ դառնալով այն ավարտած առաջին կանանցից մեկը ։
Կարիերա
Համալսարանն ավարտելուց հետո աշխատել է կրթության ոլորտում։ Մասնավորապես դասավանդել է կենսաբանություն կանանց էրենկեյ լիցեյում, զբաղեցրել նաև կրթության ոլորտում տեսուչի պաշտոնը ։
Առաջադրվել է Ազգային մեծ ժողովի Հանրապետական ժողովրդական կուսակցության կողմից։ 1935 թվականին ընտրվել է Իլ Տրապիզոնից և դարձել Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի առաջին 18 կին անդամներից մեկը ։ ВԱնդամության ընթացքում ընդգրկված է եղել մի շարք կոմիտեների, այդ թվում՝ կրթության ոլորտի կոմիտեի կազմում։ 1936 թվականի հունիսի 13-ին ընդգրկվել է երեխաների պաշտպանության հասարակական Կոնգրեսի կազմում և ընտրվել նրա վարչության կազմում։ Հաջորդ ընտրություններում չի վերընտրվել, ուստի Հազալի քաղաքական կարիերան ավարտվել է 1939 թվականի ապրիլի 3-ին ։
Դրանից հետո մինչև 1954 թվականը կրկին աշխատել է կրթության ոլորտում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Թուրքիայի Ժողովրդահանրապետական կուսակցության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Թուրք ուսուցիչներ Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի շրջանավարտներ
Ժեր (Իսպանիա)
Ժեր (Ger), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ժիրոնա նահանգի մեջ և Կատալոնիա ինքնավար միության կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշա-Սերդանյա համայնքի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 33.4 կմ2։ Բնակչությունը 461 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Հայաստանի արհեստակցական միությունների խորհուրդ
Հայաստանի արհեստակցական միությունների խորհուրդ, (ՀԱՄԽ), Հայաստանի արհեստակցական միությունների ղեկավար մարմին։ Ընտրվում է Հայաստանի արհմիությունների համագումարում (5 տարին մեկ) և իր գործունեությամբ հաշվետու է նրան։ Համագումարների միջև ընկած ժամանակաշրջանում ղեկավարում է ՀՀ արհմիությունների գործունեությունը։ ՀԱՄԽ պլենումներ է հրավիրում 6 ամիսը մեկ։ Պլենումների միջև ընկած ժամանակաշրջանում արհմիութենական աշխատանքները կազմակերպելու համար ՀԱՄԽ ընտրում է նախագահություն և քարտուղարություն։ Ղեկավարում է արհմիությունների ճյուղային հանրապետ․ կոմիտեների գործունեությունը, լսում նրանց հաշվետվությունները։ ՀԱՄԽ օժտված է օրենսդրական նախաձեռնության իրավունքով, մասնակցում է պետական որոշումների պատրաստմանն ու քննարկմանը, վերահըսկում աշխատանքի վարձատրման գործող համակարգի ճիշտ և արդյունավետ կիրառումը, խրախուսման ֆոնդերի ծախսումը, արտադրության նորմերի վերանայումը և այլնն։ Պարտականությունների մեջ է մտնում տեղական արհմիութենական կազմակերպությունների կողմից բանվոր-ծառայողների պետական-սոցիալական ապահովագրության աշխատանքի կազմակերպման և բնակելի ֆոնդի բաշխման վերահսկողությունը։ Հանրապետության սահմաններում միջազգային տուրիզմի կազմակերպումը և սպասարկումը կատարվում է ՀԱՄԽ-ի ղեկավարությամբ։ ՀԱՄԽ կապեր ունի արտասահմանյան շատ երկրների արհմիութենական կազմակերպությունների հետ։
Կատեգորիա:Արհմիություններ ըստ երկրի
Մայսկոե (գյուղ, Կոնստանտինովսկի շրջան)
Մայսկոե (Майське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Մայսկոե գյուղում բնակվում էր 104 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կոնստանտինովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ռավանուզա
Ռավանուզա (Ravanusa), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում ։
Սերգեյ Կոստիչև
Պ. Ա. Կոստիչևի որդին։
Ռավանուզա
Բնակչությունը կազմում է 13695 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 278 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 49 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92029։ Հեռախոսային կոդը՝ 0922։
Սերգեյ Կոստիչև
Կենսագրություն
1900 թ.-ին ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանը, 1914 թ.-ից՝ պրոֆեսոր, 1916 թ.-ից՝ բույսերի ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ։ 1923 թ.-ից՝ ԽՍՀՄ ԳԱ Լենինգրադի բույսերի ֆիզիոլոգիայի ու կենսաքիմիայի լաբորատորիայի և փորձնական ագրոնոմիայի պետական (1930 թ.-ից՝ Համ-ԳԳԱ-ի գյուղատնտեսական մանրէաբանության) ինստիտուտի տնօրեն Կոստիչևը պարզել է, որ սպիրտային խմորումը շնչառության, առաջին փուլը չէ (ինչպես ենթադրում էին մինչ այդ), սակայն նշված 2 պրոցեսները կապված են ածխաջրերի փոխարկման ընդհանուր միջանկյալ նյութերով։ Հաստատել է բույսերի կողմից նիտրատների վերականգնումը մինչև ամոնիակի, բացահայտել ֆոտոսինթեզի փոփոխության բնույթը մեկ օրում։
Ռավանուզա
Քաղաքի հովանավորն է Սուրբ Վիտուսը։ Քաղաքի տոնը նշվում է հուլիսի 15-ին։
Սերգեյ Կոստիչև
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս կենսաքիմիկոսներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:Ռուս ֆիզիոլոգներ Կատեգորիա:Ռուս մանրէաբաններ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս բուսաբաններ
Ռավանուզա
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Անդրե Սալմոն
Անդրե Սալմոն (André Salmon ), ֆրանսիացի բանաստեղծ, գրող և արվեստի քննադատ, կուբիզմի հիմնադիրներից մեկը։
Կյանք և ստեղծագործություն
Սալմոնը դաստիարակվել է մշակութային հին ավանդույթներով ապրող ընտանիքում. նրա պապը եղել է նկարիչ, իսկ հայրը` քանդակագործ։ 1897-1902 թվականներին նա իր ծնողների հետ ապրել է Սանկտ Պետերբուրգում, հետագայում այնտեղ աշխատել է ֆրանսիական դեսպանատը որպես կցորդի օգնական։ 1902 թվականին Սալմոնը վերադարձել է Ֆրանսիա։ Այստեղ նա զինակոչվել է մարտական ծառայության, սակայն մի քանի ամիս անց զորացրվել է հիվանդության պատճառով։ 20-րդ դարի սկզբին Սալմոնը, որոշելով նվիրվել գրականությանը, ընկնում է երիտասարդ մարդկանց ստեղծագործական շրջանակ, որոնք հավաքվում էին «Լատինական թաղամասում»։ Այստեղ նա ծանոթանում է այն ժամանակ դեռ քիչ հայտնի բանաստեղծ Գիյոմ Ապոլիների հետ։ Մի քանի այլ նկարիչների և պոետների հետ միասին նրանք ստեղծում են իրենց ստեղծագործական միավորումը։ 1904 թվականին նա հաստատվում է Բետո Լավուար շենքում, որտեղ այն ժամանակ ապրում և աշխատում էին Պաբլո Պիկասոն, Կես վան Դոնգենը, Մաքս Ժակոբը և ուրիշ ավանգարդիստներ։ Նրա ընկերներից էին Ամեդեո Մոդիլիանին և Ժան Կոկտոը։ Հատուկ ճանաչում են ստացել նրա նկարչական քննադատության հոդվածները, որոնցում նա այնպիսի արվեստի գիտակների հետ, ինչպիսիք էին Մաքս Ժակոբը, Մորիս Ռեյնալը և Կառլ Էյնշտեյնը, թերահավատ ընթերցողին լուսավորում էր 20-րդ դարի սկզբի մշակութային կյանքում նոր ուղղության՝ կուբիզմի մասին։ Հավասար լինելով Գիյոմ Ապոլիների և Ռեյնալի հետ, որոնք 20-րդ դարի եվրոպական ավանգարդի ամենավառ դեմքերից էին, Սալմոնը ոչ միայն հայտնել է Փարիզի սալոնների և այլ պատկերասրահների ցուցադրությունների բովանդակության մասին, այլ նաև քննադատական գնահատական է տվել ցուցադրվող արվեստի աշխատանքների գեղագիտական արժեքի և պատմական նշանակության վերաբերյալ։ Հատկապես նրան հարազատ են թվացել այնպիսի վարպետների վրձնի աշխատանքներ, ինչպիսիք են Պաբլո Պիկասոն, Ֆերնան Լեժեն, Խուան Գրիսը, Ժորժ Բրաքը։ Գիյոմ Ապոլիների և Կ․ Այնշտայնի հետ Սալմոնը եղել է առաջին արվեստագետը, որն ընդունել է աֆրիկյան ավանդական արվեստի ստեղծագործական մեծ նշանակությունը ավանգարդիզմի մշակույթի համար։
1964 թվականին Ֆրանսիական ակադեմիան Սալմոնին շնորհել է մրցանակ՝ բանաստեղծական վարպետության համար։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Կուբիզմ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ
Ժպտացող հրեշտակ
Ժպտացող հրեշտակ (L'Ange au Sourire), Ռեյմսի տաճարի ճակատային մասում գտնվող արձան (13-րդ դար)։ Զգալիորեն վնասվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, բայց հենց դրա շնորհիվ էլ դարձել է Ռեյմս քաղաքի խորհրդանիշներից մեկը։
Պատմություն և սիմվոլիկա
Ռեյմսի տաճարի ճակատները բավականաչափ հարուստ են արձաններով. ընդհանուր առմամբ դրանց թիվը հաշվվում է 2303 ։ Դրանց շարքում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում հրեշտակները, որոնցից առավել հայտնի է այսպես կոչված «ժպտացող հրեշտակը»։ Այն տեղադրված է արևմտյան ճակատի հյուսիսային ճակատամուտքում և, հավանաբար, ստեղծվել է 1236-1245 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում ։
Հրեշտակների քանդակապատկերներն առանձնացվում էին տարբեր սիմվոլիկ նշանակությամբ։ Հրեշտակի առավել տարածված պատկերագիտության տեսակ էր բաց, տարածված թևերով հրեշտակի քանդակումը։ 13-րդ դարում նմանատիպ հրեշտակները սովորաբար զետեղվում էին կոնտրֆորսերի մեջ, ինչը տաճարին երկնային արքայության զորականությամբ պաշտպանվող ամրոցի տեսք էր հաղորդում։ Սակայն հյուսիսային ճակատամուտքի հրեշտակներին, անկասկած, այլ դեր է վերագրված. հոգեբանների, հոգիների ուղեկիցների դեր, որոնք հայտնվում են՝ գլխատված տառապյալին Երկնային արքայություն ուղեկցելու համար։ Ինչ վերաբերում է երկրորդ հրեշտակին, ապա դատելով նրա տեղում պահպանված կամ ռեստավրացիայի ժամանակ հայտնաբերված նշագրումներից՝ ի սկզբանե ենթադրվում էր այլ արձան՝ այժմ հայտնի որպես Ավետման հրեշտակ (L'Ange de l'Annonciation): Ավետման հրեշտակն ակնհայտորեն համաչափ է ժպտացող հրեշտակի հետ, և նրա շուրթերին էլ նմանատիպ ժպիտ է։ Հավանաբար, դեռևս 13-րդ դարում հաշվի առնելով նրա գեղեցկությունը և արտահայտչականությունը, այդ արձանը տեղափոխել են կենտրոնական ճակատամուտք, իսկ նրա տեղում տեղադրել են այլ հրեշտակ, որը քանդակած էր ավելի հնամենի ոճով։
Ժպտացող հրեշտակն ուշագրավ է մասնավորապես նրանով, որ սա քանդակագործության մեջ ժպիտի պատկերման առաջին դեպքերից է այն բանից հետո, երբ 5-րդ դարից ի վեր՝ այն կորել էր արևմտյան մշակույթից։ Սրա հետ մեկտեղ, այն չի համարվում բացառիկ, քանի որ ժպտացող հրեշտակների քանդակներ կան նաև 13-րդ դարի այլ տաճարներում։ Քանի որ դրանց ստեղծման ամսաթվերը հայտնի չեն, հնարավոր չէ ասել՝ Ռեյմսի տաճարի հրեշտակը նմանատիպ այլ քանդակներից ավելի վաղ, թե ավելի ուշ է ստեղծվել։
Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Չնայած Ռեյմսի տաճարի քանդակները միշտ էլ հետաքրքիր են եղել մշակույթի պատմաբանների համար, ժպտացող հրեշտակը ոչ մի կերպ հատուկ ուշադրության չէր արժանանում՝ ընդհուպ մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը։ 1914 թվականի սեպտեմբերի 19-ին՝ գերմանական ռումբի ընկնելուց հետո, այրվեցին այն անտառները, որոնցով շրջապատված էր տաճարի ճակատամուտքը։ Հրդեհի պատճառով լրջորեն վնասվեցին ճակատամուտքի քանդակները. ժպտացող հրեշտակը կարող էր ամբողջական մնալ, բայց վերջինիս վրա հրդեհի ժամանակ հեծան ընկավ և վնասեց արձանը՝ գլխատելով այն։ Բարձրությունից ընկնելով՝ գլուխը բաժանվեց 10 տարբեր մասերի։
Անցյալի այս բացառիկ հուշակոթողի՝ Ռեյմսի տաճարի բարբարոսական փլուզումը, մամուլում և հանրության շրջանում համընդհանուր դժգոհության և զայրույթի ալիք բարձրացրեց։ Հրեշտակի այլանդակված գլուխը՝ գերմանացիների վանդալիզմի ակնհայտ վկայությունը, հակագերմանական պրոպագանդայի ամենացայտուն կերպարներից մեկը դարձավ, որը ժամանակակիցների կողմից հզոր քննադատական արձագանքի արժանացավ ։ Հենց այս շրջանում արձանն ստացավ իր անվանումը՝ ժպտացող հրեշտակ (L'Ange au Sourire, բառացի՝ «ժպիտով հրեշտակ») և դարձավ Ռեյմսի տաճարի, հետո նաև ողջ քաղաքի խորհրդանիշը։ Ռեյմսյան հրեշտակը համաշխարհային ճանաչում ձեռք բերեց 1916 թվականին կազմակերպված ցուցահանդեսի շնորհիվ, որը նվիրված էր պատերազմի ժամանակ Ֆրանսիայի կորցրած մշակութային ժառանգությանը։ Ցուցահանդեսն անցկացվում էր ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Արգենտինայում և Չիլիում. այստեղ այլ էքսպոնատների հետ մեկտեղ ներկայացվեց նաև հրեշտակի արձանի ծեփակերտ պատճենը ։
Ռեստավրացիա
Գլխի բեկորները հավաքել է վանահայր Ժյուլե Տինոն և տեղափոխել Ռեյմսի տաճարի մեջ ներառվող Թո պալատի նկուղներ ։ 1915 թվականի մարտին Տինո վանահայրը զոհվեց ռազմաճակատում, և քանի որ պահպանված բեկորների ցուցակագրում չէր անցկացվել, համարեցին, որ հրեշտակի գլուխը կորել է։ Սակայն նույն տարվա նոյեմբերին հրեշտակի գլուխը հայտնաբերեց ճարտարապետ Մաքս Սենսոլյեն ։ Սկզբում պատրաստվում էին անգլուխ արձանը տեղափոխել թանգարան, իսկ հետո որոշում կայացվեց՝ ռեստավրացիա իրականացնելու, քանի որ այդ ժամանակահատվածում ռեյմսյան հրեշտակը բավականին լայն հայտնիություն էր ձեռք բերել։ Հրեշտակի գլխի մանրազնին վերականգնումն իրականացվեց ռեյմսյան ճարտարապետ Ռեմի Ավոյի կողմից 1926 թվականին, իսկ տաճարի վերականգնողական աշխատանքները ղեկավարում էր ճարտարապետ Անրի Դենյոն։
2010 թվականին՝ 1914 թվականից հետո առաջին անգամ, հյուսիսային ճակատամուտքն ամբողջությամբ ռեստավրացիայի ենթարկվեց։ Ռեստավրացիոն աշխատանքները ներառում էին քանդակների մաքրումը, այդ թվում՝ ժպտացող հրեշտակի արձանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Կոթողներ Կատեգորիա:Հրեշտակներն արվեստում
Մբանզա-Կոնգո
Մբանզա–Կոնգո (M'Banza-Kongo, Mbânza Kôngo), քաղաք Անգոլայի հյուսիս-արևմուտքում, Զաիրե նահանգի վարչական կենտրոնը։ Պորտուգալական իշխանության շրջանում ​​կոչվել է Սան Սալվադոր դու Կոնգո (São Salvador do Congo):
Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է երկրի հյուսիսարևմտյան մասում՝ բլրի վրա, ծովի մակարդակից 408 մ բարձրության վրա։ Քաղաքից մինչև Կոնգո գետի մոտակա հատվածը 160 կմ է։ Քաղաքն ունի օդանավակայան ։
Բնակչություն
Բնակչությունն ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների կազմում է 24 220 մարդ ։
Պատմություն
Դեռևս 15-րդ դարում՝ պորտուգալացիների ժամանումից հետո, երկրում սկսել է արմատավորվել քրիստոնեությունը։ 16-րդ դարի կեսերին Մբանզա–Կոնգոյում կառուցվել է եկեղեցի։ Հաջորդ հարյուրամյակում քաղաքը շարունակել է աճել և զարգանալ։ 17-րդ դարի կեսերին նրա բնակչությունը հասել է 30 000-ի։ Այնուամենայնիվ, 1660-ական թվականներին թագավորությունում սկսվել է քաղաքացիական պատերազմ (Մբվիլայի ճակատամարտում պորտուգալական բանակի կողմից արքայական ուժերի պարտությունից հետո (1665))։ 1678 թվականին քաղաքը գրեթե ամբողջությամբ ավերվել է։
Մբանզա–Կոնգոն վերակառուցվել է 1709 թվականին անտոնյանիստների՝ Կամպա Վիտայի հետևորդների կողմից։ 1914 թվականին թագավորության տարածքը քաղաքի հետ միասին դարձել է Անգոլայի պորտուգալական գաղութի մաս։ 1975 թվականից եղել է Անգոլայի անկախ պետության մաս։