cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սոխ ակակա
Նկարագրություն
Սոխուկավոր դեկորատիվ բույս է, որն ունի 6-12 սմ բարձրություն։ Ծաղկաբույլը կիսագնդաձև բազմածաղիկ է։ Ծաղկապատը աստղաձև կամ ձագարաձև զանգականման է։ Տերևները երկարավուն-էլիպսաձև են, վերևում՝ կտրուկ նեղացող կարճ վեղարաձև ծայրով ։
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Մեղրու ֆլորիստական շրջանում և Ագարակի շրջակայքում։ Հայաստանից բացի հանդիպում է նաև Նախիջևանում, Թալիշում, Արևելյան Անատոլիայում և Հյուսիսարևմտյան և Հյուսիսային Իրանում ։
Բնության մեջ բույսի զբաղեցրած արեալը ընդգրկում է Անդրկովկասը, Իրաքի հյուսիսային շրջանները և Թուրքիայի արևելյան շրջանները ։
Էկոլոգիա
Բույսն աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 600-900 մ բարձրությունների վրա, ժայռոտ տեղերում, քարաթափվածքների վրա։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ մայիսին ։
Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Աճելավայրերի կորստի հետ կապված տեսակին սպառնում է անհետացման վտանգ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում ։
Իվան Պապասկիրի
Կենսագրություն
Տպագրվել է 1926 թվականից։ «Թեմիր» (1937) վեպում պատմում է աբխազական գյուղի վերակառուցման, նախապաշարումների դեմ պայքարի մասին։ Հրատարակվել են Պապասկիրիի «Կանացի պատիվ» (սկզբնական անունը՝ «Ւփմուրի ուղին», գիրք 1-3, 1949), «էրցախուի ստորոտում» (1953) վեպերը, «Պատմվածքներ» (1956) ժողովածուն։ Մեծ է Պապասկիրիի ստեղծագործության դերը աբխազական արձակի և գրական լեզվի կազմավորման գործում։Երկերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով։
Պարգևատրվել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության և 2 այլ շքանշաններով։
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Աբխազ գրողներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Հետահար մուրճ
Հետահար մուրճ կամ հանքահատ մուրճ, հարվածային գործողության ձեռքի մեխանիկական գործիք։ Օգտագործվում է միջին կարծրություն ունեցող նյութերի փխրունացնելու և կոտրելու նպատակով, օրինակ՝ նստվածքային ապարի, ասֆալտի, բետոնային կառուցվածքների և այլն։
Հաղորդակի տեսակով տարբերակում են՝
• օդի ճնշմամբ գորքող (օդաճնշական), ճնշակից եկող օդը աշխատանքի է դնում հաղորդակը
• էլեկտրական, էլեկտրական էներգիան վերափոխելով մեխանիկականի
• բենզինային, մուրճի պատյանի մեջ գտնվող ներքին այրման շարժիչի օգտագործմամբ
• հիդրավլիկ, հեղուկի ճնշմամբ գործող։ Հանքահատ մուրճի առաջին հաստոցային տարբերակի գյուտը արել է իտալացի ինժեներ Ժերմեն Սոմեյեն (Germain Sommeiller)1850-ականների վերջին։ Մեծ տարածում ունի խտացված օդով (4-5 կգ/սմ2 ճնշմամբ) աշխատող հետահար մուրճը։ Աշխատանքի սկզբունքն այն է, որ մխոց-զարկանը կատարելով ետադարձ-համընթաց շարժում՝ մեկ րոպեում 1300-1500 հարված է հասցնում տեգին, ստիպելով նրան խրվել ապարի մեջ և քայքայել այն։ Տարբերում են թեթև (5-7 կգ), միջին (7-10 կգ) և ծանր (10-13 կգ) հետահար մուրճեր։
Կատեգորիա:Գործիքներ Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Ազատ Նորավյան
Ազատ Սողոմոնի Նորավյան (ծնվ.` 1937, փետրվարի 15, գյուղ Լիվասիան, Չհարմահալ գավառ, Իրան - ապրիլի 12, 2015 ), հայ քիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1982), պրոֆեսոր (1984), ՀՀ ԳԱԱ թղթակից-անդամ (2000):
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետը (1962), 1962-1968 թթ. աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ օրգանական քիմիայի ինստիտուտում, 1968 թվականից՝ նուրբ օրգանական քիմիայի ինստիտուտում։ 1981 թվականից` իր նախաձեռնությամբ կազմակերպված հոգեմետ միացությունների սինթեզի լաբորատորիայի վարիչ, 1993 թվականից՝ ԵԲԻ ընդհանուր քիմիայի ամբիոնի վարիչ։
Սինթեզել է ազոտ, ծծումբ և թթվածին պարունակող վեցանդամանի հագեցած հետերոցիկլիկ կետոններ և նրանց հիման վրա ստացել կենսաբանորեն ակտիվ կոնդեսված հետերոցիկլիկ միացություններ։
Էկոլոգիայի միջազգային (1996) և ՌԴ բնական գիտությունների (1998) ակադեմիաների անդամ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:ԵՊՀ քիմիայի ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Լիտվական գրականություն
Լիտվական գրականության (lietuvių literatūra) հնագույն հուշարձանները գրված են հին բելառուսերենով, լատիներենով։
Առաջին գեղարվեստական գործերը (լիտվերեն) ստեղծվել են 16-րդ դարում «Ա. Մաժվիդաս», «Կատեխիզիս», 1547)՝ Ռեֆորմացիայի շարժման և հումանիստական գաղափարների տարածման շրջանում։ 17-րդ- 18-րդ դարերում գրականության զարգացմանը խանգարել են քաղաքական, սոցիալական և մշակութային անբարենպաստ պայմանները։ Լիտվական գրականությունը հաջողությամբ զարգացել է Արևելյան Պրուսիայի՝ լիտվացիներով բնակեցված մասում։ Այնտեղ է ստեղծագործել Լիտվական գեղարվեստական գրականության հիմնադիր Դոնելայտիս Քրիստիոնասը։ 19-րդ դարի առաջին կեսի գրականության աշխուժացումը կապված է դեմոկրատորեն տրամադրված գրողներ Դիոնիզաս Պոշկայի (1757-1830), Սիմոնաս Ստանյավիչյուսի (1799-1848), Սիմոնաս Դաուկանտասի (1793-1864), Անտանաս Ստրազդասի (1763-1833) և ուրիշների ստեղծագործության հետ։ Բարձր գեղարվեստականությամբ աչքի է ընկել Անտանաս Բարանաուսկասի «Անիկշչյայի անտառը» (1860) պոեմը։
20-րդ դարի սկզբներին գրականության մեջ ակտիվացավ գաղափարական-գեղագիտական տարբեր ուղղությունների (քննադատական ռեալիզմ, իմպրեսիոնիզմ, սիմվոլիզմ) պայքարը, աչքի ընկան արձակագիրներ Վինցաս Կրևեն (1882-1954), Վայժգանտասը (1869-1933), Անտանաս Վենուոլիսը (1882-1957), բանաստեղծներ Լյուդաս Գիրան (1886-1946), Վինցաս Միկոլայտիս-Պուտինասը (1893-1967), Բալիս Սրուոգան (1896-1947), Կազիս Բինկիսը (1893-1942) և ուրիշներ։ Նորաստեղծ պետականության տարիներին գրական ասպարեզ մտան երիտասարդ գրողներ (Ցվիրկա, Վենցլովա, Կորսակաս և ուրիշներ)։
Բալթյան հանրապետությունների խորհրդային օկուպացիայից հետո (1940) հետո լիտվական գրականության զարգացումն ընթանում է կենտրոնական մարմինների կողմից պարտադրված սոցիալիստական ռեալիզմի ուղիով։ Մեծ ներդրում ունեն արձակագիրներ Ցվիրկան, Վենուոիսը, Բալթուշիսը, Սիմոնայտիտեն, Պաուկշտյալիսը, Ավիժյուսը և ուրիշներ։ Պոեզիան ներկայացված է Գիրայի, Սալոմեա Ներիսի, Վիտաուտաս Մոնտվիլայի, Անտանաս Վենցլովայի, Վինցաս Միկոլայտիս-Պուտինասի, Թեոֆիլիս Տիլվիտիսի, Էդուարդաս Մեժելայտիսի և այլոց բանաստեղծություններով ու պոեմներով։ Դրամատուրգիայում աչքի են ընկնում Յուոզաս Գրուշասը, Կ. Մայան, Յուստինաս Մարցինկյավիչյուսը։ Մեծ հաջողությունների են հասել գրականագիտությունն ու գրաքննադատությունը (Կոստաս Կորսակաս, Վ. Գալինիս, Վ. Կուբիլյուս)։
19-րդ դարի վերջին Լիտվական մամուլում տպագրված Անտանաս Կրիշչյուկայտիսի՝ հայ գրականության մասին հոդվածին հաջորդեցին լիտվերեն առաջին թարգմանությունները հայ պոեզիայից։ Գրական կապերն ավելի սերտացան սովետական շրջանում։ Լիտվական մոտիվներով բանաստեղծություններ գրեցին Աշոտ Գրաշին, Սիլվա Կապուտիկյանը, Գևորգ Էմինը։
Կատեգորիա:Լիտվայի գրականություն
Ռահիմ Ղազիև
Ռահիմ Ղազիև (Rəhim Həsən oğlu Qazıyev, ), ադրբեջանական պետական գործիչ, Արդբեջանի պաշտպանության նախարար (1992—1993), Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատ կուսակցության ծայր
Վաղ կարիերա
Ռահիմ Ղազիևը ծնվել է 1943 թվականին Շաքիում։ Ավարտել է Ադրբեջանի ճարտարապետաշինարարական համալսարանը և ֆիզիկամաթեմատիկայի ոլորտում թեզ է պաշտպանել։ 1968-ից մինչև 1990 թվականները դասավանդել է նույն համալսարանում ։ 1988 թվականին Ղազիևը դարձավ Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատի հիմնադիրներից և առաջին տասնհինգ անդամներից մեկը։ Նա հայտնի է իր ազգայնական հայացքներով և Աբուլֆազ Էլչիբեյի լուրջ աջակցությամբ։ 1990 թվականի ամռանը նրան ձերբակալեցին, որպես հակասովետական անկարգությունների կազմակերպիչ, Սև հունվարի դեպքերի ժամանակ նրան տարան Մոսկվայի Լեֆորտովյան բանտ ։ Մի քանի օր անց Ադրբեջանի Գերագույն խորհրդի ընտրություններով պայմանավորված նրան ազատ են արձակել, բայց նրա դեմ հարուցված քրեական գործը չի փակվել ։
Պաշտպանության նախարար
Ղազիևի պաշտոնի անցնելու ժամանակ երկիրը Լեռնային Ղարաբաղում պատրեազմի մեջ էր գտնվում հայկական կամավորական ուժերի հետ։ Մարտի 17-ին երկրի նախագահի պարտականությունները կատարող Յագուբ Մամադովը Ղազիևին, որը չուներ պրոֆեսիոնալ զինվորական պատրաստություն նշանակեց Ադրբեջանի պաշտպանության նախարար ։ Երկու ամիս անց ադրբեջանական բանակը ստիպված էր Բերձորը և Շուշին։ Ի պատասխան Ղազիևը զորքին հրամայեց շարժվել հյուսիսային ուղղությանմբ։ Ամառային գրոհի արդյունքում Ադրբեջանի հսկողության տակ անցավ Մարտակերտը, իսկ ադրբեջանական զորքերը կանգնեցին Վանք գյուղում՝ Ստեփանակերտից 12 կմ հեռավորության վրա ։ 1980-ական թվականներին իր հակառուսական տրամադրություններով հայտնի Ղազիևը հրաժարվել էր Ռուսական գործընկերությունից ։ 1992 թվականի վերջին և 1993 թվականի սկզբին ադրբեջանական զորքերը դուրս են շպրտվում Մարտակերտի շրջանից, որից հետո Քարվաճառի շրջանը հայտնվեց կիսաշրջափակված վիճակում։ Ժողովրդական ճակատը, որը այդ ժամանակ իշխանության ղեկին էր 1992 թվականի հունիսին հայտարարություն հրապարակեց, որում Ռահիմ Ղազիևին և Սուրետ Հուսեյնովին մեղադրում էին իբր Շուշիի կանխամտածված հանձնման մեջ, նպատակ ունենալով Մութալիբովին վերականգնել նախագահի պաշտոնում և վերականգնել հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ։ 1993 թվականի փետրվարին Ռահիմ Ղազիևը պաշտպանության նախարարի պաշտոնից անցավ թոշակի։
1993 թվականի հունիսին Հեյդար Ալիևի իշխանության գալուց հետո Ռահիմ Ղազիևին ընտրեցին Ադրբեջանի ազգային ժողովում և նրան առաջարկեցին պաշտպանական արդյունաբերության փոխվարչապետի պաշտոնը։ Իմանալով, որ երկրում դեռ չկա պաշտպանական արդյունաբերության (այն ստեղծվեց միայն 2005 թվականին), Ղազիևը խորհրդարանական լսումների ժամանակ Ալիևին անվանեց ստախոս։ 1996 թվականին նա հարցազրույցի ժամանակ Ղազիևը ասաց, որ ինքը և Հեյդար Ալիևը ունեցել են համաձայնություն այն մասին, որ Ալիևի ընտրվելու դեպքում ինքը պետք է զբաղեցներ վարչապետի տեղակալի պաշտոնը, արդյունքում Ալիևի իշխանության գալուց հետո բարձր պաշտոնները տրվեցին Նախիջևանյան կլանի ներկայացուցիչներին ։
Բանտ
1993 թվականի վերջին Ռահիմ Ղազիևին ձերբակալեցին պետական դավաճանության և Շուշիի հանձնման մեղադրանքներով, բայց 1994 թվականի սեպտեմբերին նրան հաջողվում է փախուստի դիմել Ադրբեջանի պետական անվտանգության նախարարության քննչական մեկուսարանից և գնալ Մոսկվա։ Այնտեղ նա իր աջակցությունն է հայտնել Այազ Մութալիբովին ։ Ադրբեջանում Ռահիմ Ղազիևին հեռակա կարգով դատապարտել էին մահապատժի գնդակահարության միջոցով ։ Ռահիմ Ղազիևի դատավճիռը հնչում է այսպես՝
1996 թվականի ապրիլի 16-ին ՌԴ դատախազությունը նախկին պաշտպանության նախարարին Բաքվին արտահանձնելու որոշում է ընդունում, որտեղ 1998 թվականին նրա մահապատժի որոշումը փոխարինվեց ցմահ ազատազրկման։ ԵԽԽՎ-ի պնդմամբ 2005 թվական մարտի 21-ին Ռահիմ Ղազիևին ներում է շնորհվել և նրան ազատ են արձակել ։ Իր ազատ արձակումից հետո Ղազիևը հրապարակել է մի քանի հոդված, հասարակության աչքին իրեն բարձրացնելու համար, բայց դրանք իրենց մեջ հետաքրքություն չունեին ։
Ղազիևը փորձել է բողոքարկել իր ձերբակալությունը Մարդու Իրավունքների Եվրոպական Դատարանում (բողոք № 2758/05)։ Այն ճանաչվել է 2007 թվականի փետրվարին և մասամբ ընդունվել, սակայն 2009 թվականին բողոքը մերժվել է ։
Մուշկապատ
Մուշկապատ, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետությունում, Մարտունու շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հարավարևելյան հատվածում։ Գյուղը գտնվում է շրջկենտրոնից (Մարտունուց) մոտ 15 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 37 կմ հեռավորության վրա։ Համայնքը լեռնային է, ունի 1462,0 հա տարածք, որից 825,35 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 564,01 հա անտառային հողեր։ Մուշկապատ համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Խոնաշեն գետը։
Պատմություն
Գյուղի հիմնադրման մասին ստույգ տեղեկություններ չկան, բայց որ շատ հին է, կասկած չկա։ Մոտավորապես 7-8-րդ դարերում։
Գյուղում է գտնվում Վարդան զորավարի անունը կրող մատուռը։ Հետագայում 13-րդ դարում մատուռին կից կառուցվել է Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին։
Գյուղում մինչև 2010թ․ կար կոլտնտեսության գրասենյակ։ 2015թ․ նույն տեղում կառուցվել է համայնքային կենտրոն։
Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցել են մոտ 250 համագյուղացիներ, որից 128-ը չեն վերադարձել։ Պատերազմում իր հերոսությամբ աչքի է ընկել Գրաբչակի պարտիզանական ջոկատի խմբի հրամանատար Աշոտ Հովհանիսյանը, որը մասնակցել է ֆաշիստական զավթիչներից Չեխասլովակիայի ազատագրմանը և արժանացել երկու քաղաքների պատվավոր  քաղաքացու կոչման։ Պատերազմում զոհվածների հիշատակին  1970.թ գյուղում կառուցվել է հուշարձան։
Գյուղի տղամարդիկ դեռ 1988-ից հերթապահում էին, մի մասը գյուղի շուրջը, մեծ մասը պաշտպանում էին հարևան Ադրբեջանական Ղարադաղլու գյուղի մոտ գտնվող Մուշկապատի կոլտնտեսության ֆերման և մյուս մասը շենքերի ունեցվածքը։ 1990.թ-ից գյուղում կազմավորվում է կամավորական ջոկատ մոտ 30 հոգի (հրամանատար Ռուդիկ Բաղդասարյան, Աբրիկ Հայրապետյան,Յուրի Բեգլարյան)
Արցախյան պատերազմին ակտիվորեն մասնացել են 80-ից ավելի մուշկապատցիներ։ Ազատագրական մարտերի ընթացքում իրենց կյանքն են տվել 17 քաջորդիներ, որից 6-ը՝ չամուսնացած։ Մարտական խաչ առաջին աստիճանի շքանշանի է արժանացել Ավոյի մարտական ընկեր Աբրիկ Հայրապետյանը (պահեստի փոխգնդապետ), 2-րդ աստիճանի շքանշանի՝ Յուրի Բեգլարյանը (պահեստի կապիտան) և Կարեն Գրիգորյանը (գնդապետ 2014-19.թ.թ՝ 1-ին ապա 3-րդ պաշտպանականի շրջանի հրամանատար, այժմ ՊԲ ինժեներային ծառայության պետ) և Յուրա Գասպարյանը (պահեստի կապիտան), մյուսները՝ ՀՀ և ԼՂՀ պետական և գերատեսչական բազմաթիվ պարգևների։ Գյուղի բնակչությունը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել 2016թ. ապրիլյան պատերազմին. ժամկետային ծառայողներ, սպաներ, պայմանագրայիններ, կամավորականներ, ազատամարտիկներ (ապրիլ-հունիս), իսկ Կարեն Գրիգորյանի գլխավորած 3-րդ Պաշտպանական գունդը կարողացել է անառիկ պահել զորամասին վստահված 30 կմ պետական սահմանը, ոչնչացնել թշնամու մեծ քանակությամբ զինուժ, հրետանի և զրահատեխնիկա, դրանով իսկ կասեցրել թշնամու նախատեսված հարձակումը արևելյան ուղղությամբ։
Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1000 մետր բարձրության վրա։ Սահմանակից է արևելքից՝ Գիշի, հարավ-արևմուտքից՝ Կոլխոզաշեն, արևմուտքից՝ Հաղորտի գյուղերին, գտնվում է Մարտունի-Ստեփանակերտ մայրուղու 9-րդ կիլոմետրից ձախ 5,5 կմ հեռավորության վրա։ Վարչական տարածքը 1020 հեկտար է։
Բնակչություն
Նախկինում, ըստ Հայաստանի ազգային արխիվի՝ գյուղի բնակչությունը հետևյալ պատկերն ուներ 1832-1833 թթ.՝ 152 բնակիչ, 1841 թ.՝ 125 բնակիչ, 1873 թ.՝ 469 բնակիչ, 1885 թ.՝ 706 բնակիչ, 1897 թ.՝ 762 բնակիչ, 1917 թ.՝ 1361 բնակիչ, 1921 թ.՝ 1002 բնակիչ։ 2020 թ. տվյալներով 350 բնակիչ։
Բուսական և կենդանական աշխարհը
Մարտունու շրջանի Մուշկապատ գյուղում կլիմայական և բուսական ծածկին համապատասխան գոյություն ունի բազմատեսակ կենդանական աշխարհ։ Տափաստանային գոտում տարածված են զանազան մորեխազգիներ, որոնց որոշ տեսակները իսկական չարիք են հողագործի համար։ Ժայռերում ապրում են մողեսներ, կարիճներ և օձերի որոշ տեսակներ։ Սողուններից կարելի է մատնանշել իժը և գյուրզան։ Այգիներում և արտերում ապրում են դաշտամկներ որոնք արագ զարգանալով դառնում են լուրջ վնասատուներ։ Շատ հարուստ են բզեզների և թիթեռների ֆաունան։ Կաթնասուններից նշված գոտում մշտապես ապրում են նապաստակը, աղվեսը, ոզնիներ, գայլեր։ Թռչյուններից հանդիպում են փոքրիկ արտույտներ, կաքավներ, մոշահավ, ծիծեռնակ, բու, կաչաղակ։ Գիշատիչ թռչյուններից են ուրուրը և արծիվը։
Մուշկապատը չնայած իր փոքր տարածքին, ունի բավականին հարուստ բուսական աշխարհ։ Այստեղ աչքի է ընկնում ավելի քան 100 տեսակ։
Անտառային ծառատեսակներից են՝ ակացիա, թխկի, հացի, կաղնի, բոխի։ Մրգատու ծառատեսակներից ՝ ընկուզենի, տանձենի, խնձորենի, հոն, տխիլ, զկեռ, մասուր, մոշ, լկերտնը։
Անտառներոում առատորեն աճում են սոխի համ ունեցող խազազ կոչվող բուսատեսակը, սունկերի տեսականին, բազմատեսակ բուրումնավետ ծաղիկներ ունեցող բույսեր՝ մանուշակ, անտառավարդ, կակաչ, շուշան, մեխակ։ Այստեղ առատ են զանազան հատապտուղներ, կորիզավոր, կերային, բանջարանոցային բուսատեսակներ, տարածված են ավելուկը, եղինջը, ծնեբեկը, թրթնջուկը, կնձմնձուկը ,ճռճռուկը, խնջլոզը, փիրփետը, շրիշը, ուրց, սրոհունդ, և այլն։
Ճարտարապետություն
Մուշկապատ գյուղը շատ հարուստ է ճարտարապետական կոթողներով։
Կամուրջներ
Մուշկապատում կա երեք կամուրջ, առաջինը կառուցել են Խոնաշեն գետի վրա 1985թ (ցեմենտից)։ Հաջորդ կամուրջը գտնվում է դրանից 100մ հեռու դեպի գյուղ  տանող ճանապարհին, կառուցել է 1967-68թթ (ցեմենտից և քարից), իսկ մյուսը՝ քարե կամուրջ դրանից 150 մ դեպի արևմուտք, որը կառուցվել է 1915թ Բաքու քաղաքում ապրող համագյուղացիների  միջոցներով։ Քարե կամուրջի հետ նաև  կառուցել են գյուղի  նախկին քարե ճանապարհը, որի երկարությունը   4.15 կմ։
1960-ական թթ վերջին կառուցվել է  գյուղի ներկայիս ճանապարհը․ հնի անհարմարավետության պատճառով։
Սրբավայրեր
Մուշկապատում կա նշանավոր սրբավայրեր, «Քմխաչին տակ» (քամհար խաչ) «Ծրտխաչին յալ» (ծրտոտ խաչ) «Տոնունց օջախ»։
Աղբյուրներ
Գյուղում և շրջակայքում կան բազմաթիվ սառնորակ աղբյուրներ «Ծարավաջուր»,«Սիսեռ աղբյուր», «Տկողնուն աղբյուր», «Պիծի կետ», «Առու կերակ»,  «Բալլարի աղբյուր», «Միրզայի աղբյուր», «Ծլլոկ», «Ծվեն ծոր», «Յաղուբեն աղբյուր», «Շռշռան», «Բոստանա ծմակի աղբյուր» ։ Գյուղում պահպանվում է
19-րդ դ․ վերջին 1892թ կառուցված աղբյուրը (Համբաձում Արզումանյանի կողմից)։ Այս աղբյուրների մի մասը կառուցված է քարակոփ նովերով։
Բնակելի շինություններ
Գյուղի տարածքում կան գետնափոր շինություններ (կհոլն)-եր․ դարեր առաջ դրանք օգտագործում էին որպես կացարան։ Գյուղում բացի միախուց գետնափորներից կա նաև երկխուց գետնափոր որը գտնվում է (տեմեն տակ) տեղամասում այն հայտնաբերվել է 2013թ-ին  գյուղատնտեսական աշխատանքներ կատարելիս։
Մուշկապատում նաև կան ճարտարապեստական կառույցներ, որոնց մարդիկ անվանում են «ղարադամ» (ստորգետնյա քարե կամարաձև կամ կոնաձև տանիքով կառույց)։
Այս կառույցները եղել են միախուց և երկխուց։
Երխուց կառույցներում մարդիկ ապրում էին կենդանիների հետ․ մի խուցում՝ մարդիկ, իսկ մյուսում՝ կենդանիները։ Միախուցում նույնպես ապրում էին միասին։ Այն ժամանակ ժամանակակից շինարարական տեխնիկայի բացակայության պայմաններում շատ բարդ էր այս տիպի կառույցներ կառուցելը։
Կրթություն
1890թ․ գյուղում բացվել է ծխական դպրոց 20 աշակերտով, դասավանդում էր մեկ ուսուցիչ։Դպրոցը փակվում է 1896թ․  և վերաբացվում 1907թ․ երկսեռ, 32 աշակերտով։1930-ական թվականների վերջին դառնում է յոթամյա,1960-ական թվականներին՝ ութամյա, 1985 թվականից՝ միջնակարգ։ 1947-48 ուս․ տարում դպրոցում սովորում էր 142 աշակերտ, 1950-51թթ․՝ 130, 1963-64թթ․՝ 120, 1970-71թթ․՝ 100 աշակերտ։
Դպրոցի շենքը տիպային է, կառուցված 1981 թվականին՝ երկհարկանի ուսումնական շենք և կից՝ մարզադահլիճ ու արհեստանոց։ Հիմնանորոգվել է 2005թ․ «Մանկության առաքելություն» հայ-ֆրանսիական կազմակերպության կողմից։Այժմ դպրոցում սովորում է մոտ 50 աշակերտ։
2002թ անվանակոչվել է համագյուղացի Բագրատ Ուլուբաբյանի անունով։
2019թ-ին Մուշկապատում ստեղծվել է «Ես» կրթական հիմնադրամը, որի ռազմավարական նպատակը գյուղերից երիտասարդների արտագաղթի կանխումն է։ 2019թ-ի տվյալներով ծրագրին մասնակցում են 80-ից ավել աշակերտ 5 համայնքներից, ուսումնասիրում են ծրագրավորում, ռոբոտաշինություն և դիզայն
Գյուղատնտեսություն
Գյուղում կոլտնտեսությունը հիմնվել է 1930-ական թթ։ 1951թ միավորվել է Հաղորտու կոլտնտեսության հետ և վերանվել է Մուշկապատի Սվերդլովիլովի անվան կոլտնտեսության։ 1988թ ապախոշորացումից հետո դարձան առանձին կոլտնտեսություներ։ Կոլտնտեսությունը  բարձր տնտեսական ցուցանիշների է հասել Շահմուրադ Գրիգորյանի ղեկավարման տարիներին 1970-88թթ, երբ կոլտնտեսությունում կար 800 գլուխ խոշոր եղջերավոր անասուններ, 800 հա  մշակվող վառելահողեր, արտադրվում է 1000տ խաղող, կար 45 հա թթայգի, 35 հա տանձի և խնձորի, կառուցվեց տիպային անասնաֆերմա, մայրուղուց գյուղ տանող ճանապարհին աղբյուր՝ 1975թ, միջնակարգ դպրոցի տիպային շենքը՝ 1981թ, 1941-45թթ. Հայրենական պատերազմում զոհվածների հիշատակին կառուցվեց հուշարձան 1970թ։ Գյուղի բնակչության թիվը 420 էր։ Այժմ գյուղի բնակչության եկամտի հիմնական աղբյուրներն են, անասնապահությունը, երկրագործությունը, այգեգործությունը։
Պատմամշակութային կոթողներ
Գյուղում է գտնվում Վարդան զորավարի անունը կրող մատուռը (ըստ Ս․ Ջալալյանցի), եկեղեցու կողքին, հարավային մասում, որը ամբողջ Վարանդա գավառի ամենահայտնի ուխտավայրերից մեկն է եղել։ Հետագայում՝ 13-րդ դարում մատուռին կից կառուցվել է Սուրբ  Աստվածածին եկեղեցին, որոշ հեղինակների վկայությամբ Սուրբ Հովհաննեսի եկեղեցի։ Դռնկալի քարե խաչկալի վրա գտնվող արձանագրությունը, որը հիմա չկա, հաստատում էր, որ 18-րդ դարում Մելիք Եգանը հիմնովին վերանորոգում է եկեղեցին։ Ինչպես գրում է Մակար Բարխուդարյանը, շատ հին է մոտավորապես 13-րդ դարից։ Մելիք Եգանը հիմնանորոգելով եկեղեցին ( պարզվում է որ այն համարյա փլված է եղել) նախկին տեսքը չի պահպանել։ Վերանորոգվել է նաև 2015-2017 թթ համագյուղացի բարերար, մոսկվաբնակ Անդրեյ Մարտիրոսովի, ԼՂՀ կառավարության, «Արևելյան պատմական ժառանգության վերածնունդ» բարեգործական հիմնադրամի միջոցներով։
Հայրենական պատերազմի զոհվածների հիշատակին 1970թ․ գյուղում կառուցվել է հուշարձան (համագյուղացիների միջոցներով), 2003թ կառուցվել է Արցախյան պատերազմին նվիրված հուշարձան, հուշարձաններին կից կա Հայրենական և Արցախյան պատերազմներին նվիրված թանգարան ։
Գյուղը մտնող ճանապարհի աջ մասում «Քմխաչին տակ» սրբավայրում 1975 թ տեղադրվել է խաչքար համագյուղացի Ալյոշա Մուսաելյանի կողմից։
Հայտնի մարդիկ
Գյուղը տվել է նշանավոր մարդիկ․ Զավեն Ադամյան, որը ավարտել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանը,աշխատել է գյուղում որպես քահանա և ուսուցիչ (1920-30ական․թթ), 1937թ․-ին դարձել է անհատի պաշտամունքի զոհ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մարտունու շրջանի բնակավայրեր
Պյոտոր Ռեպկին
Պյոտոր Ռեպկին (Пётр Петрович Репкин, ), մուլտիպլիկացիոն ֆիլմերի խորհրդային բեմադրող նկարիչ։
1941 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ճարտարապետության ինստիտուտը։ 1944 թվականից աշխատել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում որպես նկարիչ-մուլտիպլիկատոր, իսկ 1949 թվականից աշխատել է նկարված ֆիլմերում` որպես բեմադրող նկարիչ։ «Դիաֆիլմ» ստուդիայի գոյության ամբողջ ընթացում` 1935-1993 թվականներին, աշխատել է այնտեղ։
Եղել է ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ։ Նկարիչ-գրաֆիկ էր։ Եղել է խորհրդային նշանավոր նկարիչների աստղաբույլի մեջ, որոնք աշխատում էին երիտասարդ սերունդների համար (Վլադիմիր Սուտեև, Տատյանա Մավրինա, Վասիլի Վատագին և ուրիշներ)։
Եղել է ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ։
Նա մոտ 200 մուլտֆիլմերի նկարների հեղինակ է։ Եղել է նաև դիաֆիլմերի նկարների հեղինակ։ Մասնակցել է համամիութենական և միջազգային ցուցահանդեսների ։
Ֆիբի Բրիջերս
Կարիերա
Բրիջերսը թողարկել է խոշոր լեյբլում իր դեբյուտային՝ «Killer» ձայնագրությունը Ռայան Ադամսի PAX AM ձայնագրման լեյբլում  ։ 2016 թվականի սկզբին Բրիջերսն աջակցել է Ջուլիեն Բեյքերին վերջինիս 2016 թվականի East Coast շրջագայության ժամանակ  ։
Կարիերայի սկիզբ և «Stranger in the Alps»
2017 թվականի հունիսին Բրիջերսը պայմանագիր է կնքել Dead Oceans-ի հետ ։ 2017 թվականի սեպտեմբերի 22-ին նա թողարկել է իր դեբյուտային՝ «Stranger in the Alps» ալբոմը, որն ընդհանուր առմամբ դրական արձագանք է ստացել ։ Ալբոմն արտադրվել է Թոնի Բերգի և Իթան Գրուսկայի կողմից։ 2018 թվականի մարտի 12-ին Pebbal սոցիալական կայքն անվանել է «Stranger in the Alps»-ը 2017 թվականի լավագույն ալբոմ ։
2018 թվականի մարտի 3-ին Բրիջերսը մասնակցել է «CBS-ն առավոտյան։ Շաբաթ» (CBS This Morning: Saturday) առավոտյան հեռուստաշոուին, որտեղ երգել է «Motion Sickness» և «Scott Street» երգերը։
2018 թվականի մայիսին Բրիջերսը մասնակցել է Նեթֆլիքսի «13 պատճառ՝ ինչու» հեռուստասերիալի երկրորդ եթերաշրջանի սաունդթրեքի համար Lord Huron-ի «The Night We Met» երգի վերաձայնագրմանը։ 2019 թվականին Բրիջերսը միացել է The National խմբից Մեթ Բերնինգերի հետ՝ «Երկու պտերների միջև։ Ֆիլմ» ֆիլմի համար «Walking on a String» երգը ձայնագրելու համար։ Այն թողարկվել է 2019 թվականի հոկտեմբերի 17-ին ։
2018–2019: Boygenius և Better Oblivion Community Center
2018 թվականին Բրիջերսը, Ջուլիեն Բեյքերը և Լյուսի Դաքասը կազմավորել են Boygenius խումբը։ 2018 թվականի օգոստոսին նրանք երեք երգ են թողարկել և հայտարարել են մինի ալբոմի թողարկման և շրջագայության մասին ։ Նույնանուն մինի ալբոմը թողարկվել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 26-ին։ Բրիջերսը և Քոնոր Օբերսթը հայտարարել են իրենց նոր՝ Better Oblivion Community Center երաժշտական խմբի մասին «Սթիվեն Քոլբերթի ուշ շոուն» հեռուստաշոուի ժամանակ՝ նույնանուն ալբոմ թողարկելով 2019 թվականի հունվարին ։ 2019 թվականի հունվարի 26-ին նրանք հարցազրույց են ունեցել «CBS-ն առավոտյան։ Շաբաթ» հեռուստաշոուում, ինչից հետո ելույթ են ունեցել «Dylan Thomas» և «Didn't Know What I Was in For» երգերով։ Շոուն ավարտվել է նրանց կատարած «My City» երգով ։ Ալբոմը մեծ մասամբ դրական արձագանքի է արժանացել ։
2020-այժմ «Punisher»
Փետրվարի 26-ին Բրիջերսը թողարկել է «Garden Song» երգն իր երաժշտական տեսահոլովակի հետ միասին ։
Ապրիլի 3-ին The 1975 խումբը թողարկել է իր սպասվելիք՝ «Notes on a Conditional Form» ալբոմից «Jesus Christ 2005 God Bless America» երգը, որին մասնակցել է Բրիջերսը։ Բացի այդ՝ նա մասնակցություն ունեցել այդ ալբոմի ևս 2 երգում։
Ապրիլի 9-ին Բրիջերսը թողարկել է «Kyoto» երգը և իր ինստագրամյան կայքէջում հայտարարել է, որ իր երկրորդ՝ «Punisher» ալբոմը թողարկվելու է 2020 թվականին հունիսի 19-ին։ Սակայն այն թողարկել է հունիսի 18-ին ։
Ալբոմի վաղ ակնարկները դրական էին։ The Forty-Five-ն դրան հինգ աստղ է շնորհել ։
«Punisher» ալբոմը դեբյուտել է բրիտանական ալբոմների չարթի 2020 թվականի հուլիսի 2-ին ավարտվող շաբաթվա 6-րդ հորիզոնականին։
Անձնական կյանք
Բրիջերսն ավարտել է Լոս Անջելեսի շրջանի արվեստի բարձրագույն դպրոցը (Los Angeles County High School for the Arts)՝ ուսումնասիրելով վոկալային ջազ ։ Նա բիսեքսուալ է ։ Նա «Motion Sickness» անվանմամբ երգ է գրել Ռայան Ադամսի հետ էմոցիոնալ բռնությամբ հարաբերությունների մասին ։ Իր մանկության որոշ մասը Բրիջերսն անցկացրել է Կալիֆոռնիա նահանգի Յուքայա քաղաքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին երաժիշտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ինդի ռոք երաժիշտներ
(10416) Կոտլեր
(10416) Կոտլեր, -աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս երկնաքարը հայտնաբերվել է 1998 թվականի նոյեմբերի 14-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Ալբերտ Նորդեն
Ալբերտ Նորդեն (Albert Norden, ), ԳԴՀ-ի քաղաքական գործիչ, հրապարակախոս, պատմաբան։
1920 թվականին մտել է Գերմանիայի կոմկուսի մեջ։ Որպես ակտիվ հակաֆաշիստ, 1933 թվականին տարագրվել է։ Ֆաշիստական Գերմանիայի ջախջախումից հետո վերադարձել է Արլ․ Գերմանիա (ԳԴՀ)։ 1955 թվքականից ԳՍՄԿ քարտուղար է, 1958 թվականից՝ ԳՍՄԿ ԿԿ-ի Քաղբյուրոյի անդամ։ 1953 թվականից՝ Բեռլինի Հումբոլդտների անվան համալսարանի պրոֆեսոր։ Իր աշխատություններում մարքսիստորեն վերլուծել է գերմանական ֆինանսական կապիտալի դերը («Գերմանական պատմության դասերը»), բացահայտել ԳԴՀ և ՍՍՀՄ հեղափոխական կապերի նշանակությունը, հակահարված տվել դրանց բնույթը խեղաթյուրող կեղծարարներին։ Խաղաղության համաշխարհային խորհրդի նախագահության անդամ է։ Պարգևատրվել է ԳԴՀ շքանշաններով ու մեդալներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Գերմանացի լրագրողներ Կատեգորիա:ԳԴՀ ազգային մրցանակի դափնեկիրներ
Հարց (լեռնազանգված)
Հարց (Harz, միջնադարյան գերմաներեն Hart բառից — «լեռնային անտառ»), լեռնազանգված Գերմանիայում։ Բարձրությունը 1142 մ է (Բրոկեն լեռ)։ Կազմված է պալեոզոյի քվարցիտներից, գրանիտներից և թերթաքարերից, գագաթային մասը սարավանդատիպի է։ Լանջերը մասնատված են Էլբա և Վեգեր գետերով։ Տարեկան տեղումները 1650 մմ են։ Ծածկված է անտառներով։
Նախալեռները հերկված են։ Կան պղնձի, արծաթի, ցինկի, կապարի հանքավայրեր։ Զարգացած է տուրիզմը։
Անվանում
Անվանումն առաջացել է Hart ― «անտառապատ լեռներ» բառից. լեռները ծածկված են եղևինի անտառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի լեռնաշղթաներ
Լիցքավորման սարք
Լիցքավորման սարք, Էլեկտրատեխնիկական սարք՝ կուտակիչային (հիմնականում) և կոնդենսատորային մարտկոցների լիցքավորման համար։ Բաղկացած է լիցքավորման գեներատորից կամ հոսանքի ուղղիչով տրանսֆորմատորից և բաշխիչ սարքից, որի մեջ մտնում են լարման կարգավորիչներ և ավտոմատ անջատիչներ։
Լիցքավորման սարքի հզորությունը որոշվում է լիցքավորվող մարտկոցների ունակությամբ և լիցքի պահպանման հաստատված տևողությամբ։ Կուտակիչային լիցքավորման սարքերը կիրառվում են կուտակիչային մարտկոցների պարբերական լիցքավորման, ընդհատ և անընդհատ ենթալիցքավորման և վերալիցքավորման (հավասարի լիցքավորում) համար։ Պարբերական լիցքավորման ժամանակ կուտակիչային մարտկոցները բաժանում են երկու խմբի։ Լիցքավորման սարքը լիցքավորում է նրանցից միայն մի խումբը։ Անընդհատ ենթալիցքավորման ժամանակ լիցքավորման սարքը սնում է բեռնվածքի ցանցը և միաժամանակ ենթալիցքավորում մարտկոցները։ Ընդհատ ենթալիցքավորման դեպքում լիցքավորման սարքը ժամանակի մի մասի ընթացքում սնում է բեռնվածքը և իրականացնում կուտակիչային մարտկոցների ենթալիցքավորումը, իսկ ժամանակի մյուս մասի ընթացքում փոքր բեռնվածքով մնում է ռեզերվում։ Կոնդենսատորային լիցքավորման սարքերը կիրառվում են նորմալ ռեժիմում, այսինքն՝ մինչև նոմինալ լարումը կոնդենսատորները անընդհատ լիցքավորելու համար։ Փոքր հզորության միաֆազ ուղղիչ լիցքավորման սարքերը ունեն կտրուկ նվազող արտաքին բնութագիր, որը համապատասխանում է կուտակիչային մարտկոցների լիցքավորման ռեժիմին։ Լարման կարգավորումը կատարվում է տրանսֆորմատորի երկրորդային փաթույթը սեկցիաների բաժանելու միջոցով։
Կատեգորիա:Էներգիա
Հովիկ Օհանյան
Հովիկ Օհանյան (Քարագլուխ, օգոստոսի 26, 1964), հայ ռազմական գործիչ, գեներալ-մայոր (2012)։
Կենսագրություն
Հովիկ Ֆոլիկի Օհանյանը ծնվել է 1964 թվականի օգոստոսի 26-ին Վայոց ձորի մարզի Քարագլուխ գյուղում։ Ամունացած է, ունի 3 երեխա։
Կրթություն
Ավարտել է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի ֆիզկուլտուրայի ֆակուլտետը։ Ավարտել է նաև Մոսկվայի ռազմական ակադեմիան ։
Գործունեություն
1988 թվականին մասնակցել է Արենի, Խաչիկ գյուղերի ինքանպաշտպանությանը։ Այնուհետև համագյուղացիների, եղբայրների և մյուս վայոցձորցի տղաների հետ ստեղծում են հատուկ գունդ (57 հոգանոց)։ 1991 թվականին հատուկ գունդը մեկնել է Սիսիանի շրջանի Սառնակունք և այլ գյուղերի պաշտպանությանը։ Այնուհետև տեղափոխվել Հադրութի շրջան և ակտիվ մասնակցում Շամխոր, Խանաձոր, Դողանլար և այլ գյուղերի պաշտպանությանը։
1992 թվականին գունդը մասնակցել է Իջևանի Կիրանց գյուղի պաշտպանությանը։ Հետագայում համալրելով ջոկատը մասնակցում է Մարտակերտի և Ասկերանի ազատագրմանը՝ Ոսկեվազ, Փարուխ, Խրամորդ գյուղերում։ 1995 թվականին նշանակվել է Վայոց ձորի մարզի N զորամասի հրամանատարի տեղակալ, այնուհետև հրամանատար։
Կոչում
Ստացել է գեներալ-մայորի կոչում։
Պաշտոն
ՀՀ ՊՆ հատուկ հանձնարարությունների գծով գեներալ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գեներալներ Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Նովոկաին
Նովոկաին (լատիներեն novus —նոր (կո) կաին), ցավազրկող դեղամիջոց, պարաամինաբենզոյական թթվի դիէթիլամինաէթիլեթերի հիդրոքլորիդը։ Լուծույթներն օգտագործում են տեղային անզգայացման, նովոկաինային բլոկադաների համար, հիպերտոնիկ հիվանդության, արյան անոթների սպազմի, էկզեմայի, այրվածքների, աթերոսկլերոզի բուժման, ինչպես նաև որոշ անտիբիոտիկների (օրինակ՝ պենիցիլինի) նոսրացման համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ այբբենական կարգով
Հանահ Չապլին
Հանահ Չապլին ( Hannah Chaplin Հանահ Հարիեր Փեդլինգեմ Հիլ, բեմական անունը՝ Լիլի Հարլի, ), անգլիացի դերասանուհի, երգչուհի և պարուհի, որը Բրիտանական բեմի վրա էր 16 տարեկանից։ Նա Չարլի Չապլինի և իր խորթ եղբայրների՝ դերասան Սիդնեյ Չապլինի և ռեժիսոր Վիլեր Դրիդենի մայրն է։ Հիվանդության պատճառով, որը հիմա կարծում են սիֆիլիսն է, նա չկարողացավ շարունակել իր բեմական կարիերան 1890-ականների կեսից։ 1921 թվականին նրա որդին՝ Չարլին նրան տեղափոխեց Կալիֆորնիա, որտեղ էլ նրա մասին հոգ տարվեց San Fernando Valley-ում մինչև մահանալը՝ 1928-ի օգոստոս։
Կյանքի վաղ շրջան
Հանահ Չապլինը ծնվել է 1865 թվականին օգոստոսի 6-ին Լոնդոնի Կամդեն փողոցում (Walworte֊ի տարածքում) ։ Նրա հայրը՝ Չարլզ Ֆրեդերիկ Հիլը, որը որմնադիրի որդի էր, կոշկակար էր, որը հավանաբար իռլանդական ծագում ունի։ Նրա մայրը՝ Մերի Ան Հոջեսը, որը ծառայողի դուստր էր, նախկինում ամուսնացած է եղել մի գրողի հետ, որ մահացել է վրարից ։
Կարիերա
16 տարեկանում Չապլինը հեռանում է տնից, որպեսզի բարելավի իր ճակատագիրը դառնալով դերասանուհի։ Ոգեշնչված Լիլի Լանգթրիով, որը ժամանակի ամենահաջողակ կին կատարողներից էր (դերասանուհի), նա վերցնում է բեմական անունը Լիլի Հարլի ներկայանալով որպես դերասանուհի և երգչուհի մյուզիքհոլում ։ Երբ նա 1880 ականներին մասնակցում է իռլանդական «Shamus O'Brien» սքեղում, նա հանդիպում է իր բեմական գործընկերոջը Չարլզ Չապլինին, տարվում նրա հմայքով և արտաքինով։ Այդ ժամանակահատվածը նկարագրելիս Չարլի Չապլինը իր մորն անվանում է «աստվածային տեսքով»։ Իրեն հետո պատմել են, որ իր մայրը եղել է շատ գրավիչ և ազդեցիկ հմայք է ունեցել ։ Մոտ 1883 թվականին համարյա 18 տարեկանում, նա տարվում է Սիդնի Հովքսով, որն էլ նրան տանում է Հարավային Աֆրիկա ոսկու հանքերի շրջան Witwatersrand —ում, որտեղ էլ ըստ հոգեբույժ Ստեֆն Վեյսմանի 2008 թվականի գրքի «Չապլի — Մի կյանք» նրան ստիպում են զբաղվել մարմնավաճառությամբ։ 1884 թվականին Հովքսից հղի նա վերադառնում է Լոնդոն, որտեղ նա նորից ապրում է Չարլզ Չապլինի հետ։ 1885 թվականին նա ծննդաբերում է Սիդնիին (Հովքսի որդուն) և շուտով վերադառնում է բեմ խաղալով Հյուսիսային Ֆրանսիական քաղաք Le Havre֊ի Royal Music Hall (թագավորական մյուզիք հոլում)։ Նա ամուսնանում է Չարլզի հետ 1885 թվականի հունիսի 22֊ին Սուրբ Ջոնսի եկեղեցում, Walworth֊ում ։ Մինչ Չարլզը 1880֊ականների կեսերին քիչ ներկայացումներ է տալիս Հանս հայտնվում է Bristol֊ում և Դուբլինում 1885 թվականին և 1886 թվականին Բելֆաստում, Գլասգոյում, Փեքամում, Աբերդինում և Դունդիում։ Թերթերը նրա մասին գրում էին, որ նա նուրբ և տաղանդավոր դերասանուհի է, որն ամեն գիշեր 4֊5 անգամ բեմ է դուրս գալիս և ողողվում ծաղիկներով ։
Վատ առողջության սկիզբը
1887 թվականի սկզբին Չապլինը վերադարձավ Լոնդոն, որտեղ նա առաջին անգամ հայտնեց իր առողջական վատ վիճակի մասին։ Այդ տարի նա իր ամուսնու հետ եղավ Սոմերսեթի Բաս քաղաքում և երաժշտական դահլիճներում Անգլիայի հյուսիսում։ 1889 թվականի ապրիլի 15-ին նա լույս աշխարհ բերեց երկրորդ երեխային՝ Չարլզ Սպենսեր Չապլինին, որը հայտնի է որպես Չարլի Չապլին։ Հանահի հարաբերությունները ամուսնու հետ սկսեցին վատանալ հավանաբար ամուսնու խմելու կամ 1890 թվականի ամռանը Հյուսիսային Ամերիկա շրջագայության պատճառով ։ 1890 ականների սկզբին Չապլինը կարճ ժամանակով ներկայացել է մեկ այլ երաժշտական դահլիճի կատարողի հետ՝ Լեո Դրիդենի։ 1892 թվականի օգոստոսի 31-ին, ծնվեց Հանահի երրորդ որդին՝ Վիլեր Դրիդենը, և որոշ ժամանակ ընտանիքը ապրում էր հարմարավետ կյանքով Սաուզվորքի Արևմտյան հրապարակում։ 1893 թվականի գարնանը Դրիդենը լքեց նրանց տանելով որդուն իր հետ :
Չապլինի առողջությունը ավելի էր վատանում. նա տառապում էր ուժեղ միգրեններից։ Նրա վիճակը նույնիսկ ավելի վատացավ, երբ նրա մորը տեղափոխեցին Լոնդոն Վարչաշրջանի ապաստան ենթադրյալ խելագարության նշաններ ցույց տալու պատճառով, որոնք հավանաբար առաջացել են խմելու արդյունքում ։ 1892-ից 1895 թվականներին Չապլինի կյանքի մասին քիչ բան է հայտնի։ Այնուամենայնիվ կա հստակ տեղեկություն 1894 թվականի այն գիշերվա մասին, երբ նա կորցրեց իր ձայնը մինչ ելույթ էր ունենում Ալդերշոթի ճաշարանում։ Իր որդի Չարլին, որն այդ ժամանակ հինգ տարեկան էր, երգեց իր փոխարեն ։
Իվիճակի չլինելով ներկայանալ բեմում՝ Չապլինը սկսեց տանը զբաղվել դերձակությամբ, որպեսզի կարողանա խնամել իր երկու երեխաներին։ Չարլի Չապլինի կենսագրությունը և այլ աղբյուրներ տեղեկացնում են, որ Հանահը սիրով ընդգրկել է երեխաներին իր՝ վաղ տարիքում ունեցած ներկայացումների մեջ կամ հնարել է պատմություններ պանտամիմայի ոճով։ Նրա գլխացավերը շարունակվում էին, և վիճակը այնքան վատացավ, որ 1895 թվականի հունիսի 29-ին նրան ընդունեցին Lambeth Infirmary հիվանդանոց, որտեղ նա անցկացրեց երկու ամիս և մի քանի ամիս անց վերընդունվեց։ Երեխաները ստիպված էին լքել տունը, և Չարլին ընկավ մանկատուն ։
Համաձայն Weissman-ի, ով հետազոտել է Հանահ Չապլինի առողջական վիճակի մասին փաստեր, նա տառապում էր սիֆիլիսով։ 1898 թվականի փաստաթղթերի տվյալների համաձայն նա ունենում էր ուժեղ հոգեկան ցնցումներ, որոնք բնորոշ են հիվանդության երրորդ աստիճանին։ Նրա վիճակը այնքան վատ էր, որ 35 տարեկանում նա ստիպված էր ընդունվել Cane Hill հիվանդանոց։ Դուրս գրումից հետո նա իր որդիների հետ ապրում էր Լոնդոնի արվարձաններից մեկում՝ էժան սենյակում։ Նա շարունակում էր աշխատել որպես դերձակուհի և նաև ստանում էր օգնություն Չարլիի հայրիկից, ով մահացավ 37 տարեկանում լյարդի ցեռոզից։ 2 տարի անց Հանահ Չապլինը վերընդունվեց հիվանդանոց, որտեղ նա շարունակեց ունենալ սիֆիլիսի լուրջ նշաններ ներառյալ «զառանցանքներն ու տեսիլքները»։ Նրա վիճակը ծանր էր, և նրա որդի Չարլին չէր կարողանում տեսնել նրան այդ վիճակում ։
Կյանքի մայրամուտը
Այնտեղ Հանահի որդիները ապահովեցին նրան շուրջօրյա խնամքով San Fernando Valley-ում գտնվող նոր տանը, որը նրանք գտել էին իրենց մոր համար ։ 7 տարի անց՝ 1928 թվականի օգոստոսի 28-ին նա մահացավ Կալիֆորնիայի Գլենդել հիվանդանոցում, մինչ Չարլին նստած էր նրա կողքին : Նա թաղված է Hollywood Forever գերեզմանատանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Պարուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Մայքլ Բալինտ
Մայքլ Բալինտ (Bálint Mihály, ), հունգարացի հոգեթերապևտ և հոգեվերլուծող։ Խմբային հոգեթերապիայի և հոգեվերլուծության մասնագետ է, «Բալինտյան խմբերի» հիմնադիրը։
Կենսագրություն
Բալինտը ծնվել է 1896 թվականի դեկտեմբերի 3֊ին Բուդապեշտում։ Մանկության տարիներին հետաքրքրվում էր տեխնիկայով և երազում էր դառնալ ճարտարագետ, սակայն հայրը մասնագիտությամբ բժիշկ էր և վերջինիս պնդմամբ սկսեց ուսումնասիրել բժշկություն՝ 1914 թվականին ընդունվելով Բուդապեշտի համալսարան։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բալինտը զորակոչվեց զինվորական ծառայության։ 1916 թվականին վերադարձավ ձեռքի լուրջ վնասվածքով և շարունակեց ուսումը։ 1920 ավարտեց բժշկական ֆակուլտետը։
Հետաքրքրվելով Ֆրոյդի գաղափարներով՝ 1919 թվականին սկսեց հաճախել հոգեվերլուծության դասընթացների, որը վարում էր Շանդոր Ֆերենցին։
1921 թվականին Բալինտը մեկնեց Բեռլին, որտեղ Օտտո Վարբուրգի բիոքիմիական լաբորատորիայում ստացավ գիտական աշխատակցի աշխատանք։ Այնուհետև ընդունվել է Բեռլինի համալսարան, որն ավարտել է 1924 թվականին՝ ստանալով փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։ Միաժամանակ ուսումնասիրել է բանասիրություն, բիոքիմիա և խորացրել գիտելիքները հոգեվերլուծության բնագավառում։ Իր առաջին կնոջ՝ Ալիսա Բալինտի հետ Հանս Զակսի մոտ մասնակցել է հոգեվերլուծության դասընթացի Բեռլինի համալսարանում։
1925 թվականին Բալինտն ընտանիքով վերադարձավ Բուդապեշտ։ 1926 թվականին սկսեց աշխատել որպես հոգեվերլուծող և դարձավ Հունգարական հոգեվերլուծական հանրության անդամ։ Այդ տարիներին անցնում էր ինքնավերլուծություն Շանդոր Ֆերենցի մոտ։ 1927 թվականին սկսեց վարել հոգեվերլուծական սեմինարներ Բուդապեշտի բժիշկների համար։ 1930 թվականին դարձավ Բուդապեշտի առաջին հոգեվերլուծական կլինիկայի հիմնադիրներից մեկը։ 1935-1939 թվականներին ղեկավարում էր Հոգեվերլուծական ինստիտուտը։
1939 թվականին ծովակալ Միկլոշ Հորթիի վարած քաղաքականության արդյունքում Բալինտը հունգարական հոգեվերլուծողների խմբի հետ ստիպված էր մեկնել Մանչեսթեր։ Այստեղ շարունակեց մասնակցել դասընթացների և հաստատեց իր որակավորումը, որը նրան հնարավորություն տվեց բժշկական պրակտիկա իրականացնել Մեծ Բրիտանիայում։ Այստեղ Ալիսը մահացավ՝ Բալինտին թողնելով իրենց որդու հետ։ 1944 թվականին Բալինտը ամուսնացավ երկրորդ անգամ, սակայն նրանց միությունը շուտով ավարտվեց, թեև մինչև 1952 թվականը ամուսնալուծված չէին։ 1945 թվականին Մանչեսթերի համալսարանում պաշտպանեց դիսերտացիա «Վարքագծի անհատական առանձնահատկությունները վաղ մանկության տարիքում» թեմայով և ստացավ հոգեբանության մագիստրոսի աստիճան։ Այս աշխատանքը նվիրված էր մոր և մանկան փոխհարաբերությունների առանձնահատկություններին և անձի զարգացման գործընթացում դրանց նշանակությանը։
1945 թվականի վերջին Բալինտը մեկնեց Լոնդոն և մինչև 1947 թվականը ղեկավարեց մանկական փոքրիկ կլինիկա։ 1947 թվականի հոկտեմբերին ստացավ բրիտանական քաղաքացիություն, ինչը նրան հնարավորություն տվեց դառնալ բրիտանական հոգեվերլուծական հանրության անդամ և զբաղվել հոգեվերլուծական գործունեությամբ։ Մելանի Քլայնի և Աննա Ֆրոյդի կողմնակիցների միջև հանրության պառակտումից հետո Բալինտը զբաղեցրեց չեզոք դիրք և ընդգրկվեց անկախ հոգեվերլուծողների խմբի մեջ։ 1948 թվականին նրան հրավիրեցին Թավիստոկյան նահանգի կլինիկա, որտեղ աշխատեց մինչև 1961 թվականը։
Կյանքի վերջին տարիներին Բալինտը հիվանդացավ ծանր դիաբետով, որը հանգեցրեց գրեթե ամբողջական կուրության։ Բալինտը մահացավ 1970 թվականի դեկտեմբերի 31֊ին։
Բալինտյան խմբեր
1949 թվականին Բալինտը հանդիպեց Էնիդ Բալինտին, ով մի խումբ սոցիալական աշխատողների և հոգեբանների հետ աշխատում էր ամուսնական խնդիրների ուսումնասիրության գաղափարի շուրջ ։ Մայքլ Բալինտը դարձավ այս խմբի ղեկավարը, և նրանք միասին զարգացրին այն, ինչ այսօր կոչվում է «Բալինտյան խումբ»։
Բալինտյան խումբը մասնագիտական հաղորդակցական հմտություների բարելավման, մասնագիտական սթրեսի և հուզական այրման հաղթահարման մեթոդ է։ Ի սկզբանե այն նախատեսված է եղել բժիշկների խմբի հետ կիրառելու համար, սակայն այսօր այդ տեխնոլոգիան օգտագործվում է նաև հոգեբանների, ուսուցիչների, սոցիալական աշխատողների և այլ մասնագետների խմբերի հետ աշխատանքում։
Բալինտյան խումբը մասնագետների խումբ է, ովքեր պարբերաբար հանդիպում են և միմյանց ներկայացնում քննարկման ենթակա դեպքեր ։ Նպատակն է խմբային աշխատանքի արդյունքում ուսումնասիրել բժիշկ֊այցելու հարաբերությունները և առկա դժվարություները, անորոշությունը վերափոխել փոխհասկացման ։ Շեշտը դրվում է ոչ թե կոնկրետ դեպքի կամ այցելուի վարքագծի վերլուծության վրա, այլ տվյալ դեպքի շրջանակներում այցելուի հետ մասնագետի համագործակցության առանձնահատկությունների և մասնագետի հույզերի վրա։ Դրանով բալինտյան խմբերը տարբերվում են ավանդական սուպերվիզիաներից։
Բալինտյան խմբերում աշխատելու գլխավոր պայմաններից են անվտանգությունը, խմբի անդամների հուզական աջակցությունը։
Կույգուկ
Կույգուկ (Куйгук), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Մուլտա գետի ձախ ափից 21 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազան շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կատուն, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետն է, գետի գետային ավազանը Իրտիշ ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Արամաշոտ Պապայան
Արամաշոտ (Աշոտ) Պետրոսի Պապայան, հայ խորհրդային դրամատուրգ։ 1945 թվականից իր անվանն է միացրել եղբորորդու՝ Արամ Պապայանի անունը։ ԽՍՀՄ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1975)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1944 թվականից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բաթում քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ
Նյու Հեմփշիր (հավերի ցեղ)
Նյու Հեմփշիր (New Hampshire) մսաձվատու հավերի ցեղ։ Ստացվել է 20-րդ դարի սկզբին, ԱՄՆ-ի Նյու Հեմփշիր նահանգում ռոդ այլենդ հավերից՝ ընտրության ուղիով։ Ձվատվությամբ, վաղահասությամբ և ճտահանությամբ գերազանցում է վերջիններիս։ Փետրածածկը բաց կարմիր է։ Աքաղաղների կենդանի զանգվածը՝ 3, 5—3, 6, հավերինը՝ 2, 7— 2, 8 կգ։ Տարեկան միջին ձվատվությունը 180—200 հատ է, ձվի միջին քաշը՝ 58— 59 գ։
Հայաստանում բուծվել, բայց լայն տարածում չի ստացել։ Հայաստանի պայմաններում դրական արդյունք է տալիս այս ցեղի աքաղաղների և ռուսական սպիտակ ու Երևանյան հավերի տրամախաչումը։
Կատեգորիա:Հավերի ցեղեր
Շահաստան
Շահաստան, Շահրաստան (պհլ․ sahr — քաղաք և stan — տեղ), միջնաբերդի շուրջ կամ առջև տարածվող քաղաքահատվածի (բուն քաղաք) անվանումը Հայաստանում, Մերձավոր Արևելքի, Միջին Ասիայի երկրներում։ Հայկական քաղաքներում (Անի, Դվին, Կարս, Մանազկերտ, Կարին, Վան և այլն)։ Շահաստանը սովորաբար պարսպապատվել է (երբեմն՝ անպարիսպ, օրինակ՝ Արծնը)։ Շահաստանը եղել է քաղաքի գործարար կենտրոնը, ունեցել խիտ կառուցապատում։ Այդտեղ են գտնվել շուկաները, առևտրական տները, արհեստանոցները, հյուրատները, քաղաքի աշխարհիկ և հոգևոր ավատատերերի, պաշտոնյաների, առևտրա վաշխառուական վերնախավի, մասամբ նաև արհեստավորների և մանր առևտրականների տները։ Չքավոր բնակչության թաղամասերը գտնվել են Շահաստանից և քաղաքի պարիսպներից դուրս՝ կազմելով քաղաքի երրորդ՝ արվարձանային, հատվածը։ Շահաստան հասկացությունն օգտագործվել է նաև ընդհանրապես առևտրական-արհեստավորական խոշոր կենտրոն (քաղաք) իմաստով։
Կատեգորիա:Քաղաքաշինություն
Ինտենսիվություն
Ֆիզիկայի մեջ ճառագայթային էներգիայի ինտենսիվությունը միավոր մակերեսի վրա ազդող հզորությունն է, որտեղ մակերեսը չափվում է էներգիայի տարածման ուղղությանը ուղղահայաց հարթության վրա։ ՄՀ համակարգում այն յուրաքանչյուր քառակուսի մետրի համար չափվում է 1 վտ-ով (Վտ/մ 2 ), կամ կգ ⋅ վ −3 բազային միավորով։ Ինտենսիվությունը առավել հաճախ ազդում է ակուստիկ ալիքների (ձայնը) կամ էլեկտրամագնիսական ալիքների՝ լույսի և ռադիոալիքների վրա՝ օգտագործելով մեկ պարբերության ընթացքում ալիքի փոխանցած միջին էներգիան։ Ինտենսիվությունը կարող է կիրառվել նաև այլ հանգամանքներում, երբ էներգիան փոխանցվում է։ Օրինակ, հնարավոր է հաշվարկել կինետիկ էներգիայի ինտենսիվությունը, որի միջոցով տեղափոխում են ջրի կաթիլները պարտեզի ջրցան մեքենաններից։
Այստեղ օգտագործված «ինտենսիվություն» բառը հոմանիշ չէ « ուժին », « ամպլիտուդի ն», «մագնիտուդին» կամ « մակարդակին », ինչպես երբեմն օգտագործվում է առօրյա խոսքում։
Մաթեմատիկական նկարագրություն
Եթե կետային աղբյուրը էներգիա է ճառագայթում բոլոր ուղղություններով (առաջացնում է գնդաձև ալիք ), և միջավայրի կողմից էներգիա չի կլանվում կամ փոխանցվում, ապա ինտենսիվությունը նվազում է օբյեկտի հեռավորության քառակուսիով։ Սա հակադարձ քառակուսու օրենքի օրինակ է։
Կիրառելով էներգիայի պահպանման օրենքը, եթե հզորությունը հաստատուն է, ապա.որտեղ P- ն ճառագայթման հզորությունն է, I- ն ինտենսիվությունն է՝ որպես դիրքի ֆունկցիա, իսկ d A- ն աղբյուրի վրա գտնվող սահմանափակ մակերեսի դիֆերենցիալ տարրն է։
Եթե մեկը ինտեգրվում է I միատեսակ ինտենսիվությամբ մակերևույթի վրա, օրինակ՝ կետային աղբյուրի շուրջը կենտրոնացած գնդիկի վրա, հավասարումը ստանում է հետևյալ տեսքը.որտեղ I-ն սֆերայի մակերևույթի ինտենսիվությունն է, իսկ r- ը՝ դրա շառավիղը ( Գնդի մակերեսի բանաձևն է)։Եթե միջավայրը խոնավ է, ապա ինտենսիվությունը նվազում է ավելի արագ, քան ենթադրում է վերը նշված բանաձևը։
Ցանկացած բան, որը կարող է էներգիա փոխանցել, կարող է դրա հետ կապված ինտենսիվություն ունենալ։ Մոնոքրոմատիկ տարածվող էլեկտրամագնիսական ալիքի համար(հարթ ալիք, Գաուսի ճառագայթ), եթե E- ն դիտարկենք որպես էլեկտրական դաշտի ընդհանուր ամպլիտուդ, ապա ոչ մագնիսական նյութում էներգիայի խտությունը կարտահայտվի տվյալ բանաձևով.իսկ տեղական ինտենսիվությունը կստացվի տվյալ բանաձևը բազմապատկելով ալիքի արագությամբ, c/n.որտեղ n- ը բեկման ցուցիչ է, c-ն լույսի արագությունն է վակուումում, իսկ -ն էլեկտրական հաստատունը։
Ոչ մոնոխրոմատիկ ալիքների դեպքում կարելի է պարզապես ավելացնել տարբեր սպեկտրային բաղադրիչների ինտենսիվության ներդրումը։ Վերոնշյալ բուժումը չի գործում կամայական էլեկտրամագնիսական դաշտերի համար։ Օրինակ, անհետացող ալիքը կարող է ունենալ վերջավոր էլեկտրական ամպլիտուդ՝ միաժամանակ չփոխանցելով որևէ ուժ։ Տվյալ պարագայում ինտենսիվությունը պետք է սահմանվի որպես Փոյնթինգ վեկտորի մեծություն։
Այլընտրանքային սահմանումներ
Ֆոտոմետրիայում և ռադիոմետրիայում ինտենսիվությունը տարբեր նշանակություն ունի. դա լուսավոր կամ ճառագայթային հզորություն է յուրաքանչյուր միավոր մարմնային անկյան համար։ Սա կարող է շփոթություն առաջացնել օպտիկայի մեջ, քանի որ այստեղ ինտենսիվությունը կարող է դիտարկվել որպես ճառագայթման ինտենսիվություն, լուսավոր ինտենսիվություն կամ ճառագայթում, կախված այն անձի նախապատմությունից, որն օգտագործում է տերմինը։ Ռադիացիան երբեմն նույնպես կոչվում է ինտենսիվություն, հատկապես աստղագետների և աստղաֆիզիկոսների շրջանակում ջերմափոխանակման ժամանակ։
Ասպասիա Պապաթանասիու
Ասպասիա Պապաթանասիու (Ασπασία Παπαθανασίου, ամուսնական ազգանունը՝ Մավրոմատի, ), հույն դերասանուհի։
1940 թվականին ավարտել է Աթենքի ազգային թատրոնի թատերական դպրոցը։ Առաջին ելույթն ունեցել է 1941 թվականին, Մ․ Կոտոպուլիի թատրոնում (Աթենք)։ Եղել է Դիմադրության շարժման մասնակից։ 1953-1954 թվականներին խաղացել է Մ․ Կատրակիսի թատերախմբում, 1957 թվականից՝ Պիրեայի թատրոնում։ Լավագույն դերերից են՝ էլեկտրա (Սոֆոկլեսի «Էլեկտրա»), Մեդեա (Եվրիպիդեսի «Մեդեա»)։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել Եվրոպայի համարյա բոլոր երկրներում, ԱՄՆ-ում, Խորհրդային Միությունում (1963-1964 թվականներին, 1967)։ 1960-ական թվականների վերջին, 1970-ական թվականների սկզբին ստեղծել է մեկ դերասանի թատրոն՝ ցուցադրելով տեսարաններ Սոֆոկլեսի, Եվրիպիդեսի ողբերգություններից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հույն դերասաններ Կատեգորիա:Հույն գրողներ Կատեգորիա:Հույն ռեժիսորներ
Տիգրան Խաչատրյան
Տիգրան Խաչատրյան, հայ տնտեսագետ, պետական և քաղաքական գործիչ, ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարար (16.10.2018-01.06.2019), ՀՀ էկոնոմիկայի նախարար (2019-2020)։ ՀՀ ֆինանսների նախարար (2021 թվականի օգոստոսի 3-2022 թվականի դեկտեմբերի 19)։ ՀՀ փոխվարչապետ։
Կրթություն
1987-1992 թթ.- սովորել է Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտի աշխատանքի էկոնոմիկայի ֆակուլտետում։
1993-1996 թթ.- ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի տնտեսագիտության ինստիտուտի ասպիրանտուրա, Տնտեսության կառավարում։
1996 թ.- Վիեննայի միացյալ ինստիտուտ, Կիրառական շուկայական տնտեսություն։
Աշխատանքային գործունեություն
1995 թ.- ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարության առաջատար մասնագետ։