cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աննալների դպրոց
Աննալների դպրոցը (École des Annales) 20-րդ դարում պատմագիտական ինքնօրինակ ոճի շուրջ համախմբված պատմագետների մի խումբ է, որին հատուկ էր երկարաժամկետ սոցիալական պատմության հայեցակարգը։ Դպրոցն իր անվանումն ստացել է հանդեսի անվանումից՝ «Տարեգրություններ տնտեսական և ընկերային պատմության» (Annales d'histoire économique et sociale), որն իր նշանակությունը պահպանել է մինչ օրս ։ Դպրոց, որ «վճռորոշ նշանակություն ունեցավ ոչ միայն ֆրանսիական», այլև ընդհանրապես պատմագիտության մեջ, հատկապես նրանց, ովքեր իրենց կիզակետում էին պահում սոցիալական գիտամեթոդները։ Պատմագիտական մի ֆենոմեն, որն անգամ համեմատվում է «կոպեռնիկոսյան հեղափոխության հետ» ։ Այսու՝ Դպրոցի ներկայացուցիչներն ընդգծում էին սոցիալական, ավելի ուշ՝ քաղաքակրթական, քան թե քաղաքական կամ իրադարձային թեմաները։
Դպրոցի հետազոտական հետաքրքրությունները մասնավորապես կենտրոնացված էին վաղ արդիական ժամանակաշրջանի վրա (մինչև Ֆրանսիական հեղափոխություն), իսկ ավելի քիչ ընդգրկումով՝ ուշ ժամանակների պատմագիտական հիմնախնդիրներով։ Արդյունքում՝ Դպրոցը գերակայում էր ֆրանսիական սոցիալական պատմագրության վրա՝ իր ազդեցությունը ծավալելով նաև Եվրոպայի և Լատինական Ամերիկայի պատմագրության վրա։ Դպրոցի հիմնադիր հայրերն են համարվում Լյուսիեն Ֆևրն (1878–1956) ու Մարկ Բլոկը (1886–1944)։ Երկրորդ սերունդը առաջնորդում էր Ֆեռնան Բրոդելը (1902-1985)։ Այս շրջափուլում Աննալների Երկրորդ սերունդը կոչվում է նաև բրոդելյան սերունդ։ Այն ներառում էր նաև մի շարք այլ պատմագետների ևս, որոնցից են Ժորժ Դյուբին (1919-1996), Պիեռ Գուբերը (1915-2012), Ռոբեր Մանդրուն (1921-1984), Պիեռ Շոնյուն(1923-2009), Ժակ լը Գոֆֆը (1924-) և Էռնեստ Լաբրուսը (1895-1988)։ Մինչ այդ (1949 թվականին) աննալականներին հաջողվում է հիմնել «Բարձրագույն կրթության Գործնական դպրոցի Վեցերորդ բաժանմունքը» (VIe section de l'Ecole pratique des hautes études)։ Իսկ արդեն 1959 թվականին Ֆ. Բրոդելը մի նոր գիտահետազոտական կենտրոն է հիմնում՝ Հումանիտար գիտությունների տունը (Maison des sciences de l'homme), որի պաշտոնական բացումը տեղի է ունենում միայն 1970 թվականին։ Դրանք տեղակայված են Փարիզում։ Երրորդ սերունդը ներկայացնում էին Էմմանուել լը Ռուա Լադյուրին (1929-), Ժակ Ռևելը և Ֆիլիպ Արիեսը (1914-1984), ով միանում է խմբին 1978 թվականին։ Ուշագրավ է, որ Երրորդ սերունդի մոտ կրկին ակտիվանում է պատմությունը մտակեցվածքի (mentalités) դիտանկյունից կազմակերպելու հեռանկարը։ Աննալների դպրոցի Չորրորդ սերունդը գլխավորում էին Բեռնար Լեպտին (1948-1996), Պիեռ Նոռան (1931-) և Ռոժե Շարտիեն (1945-), ով իրեն հեռու էր պահում մտակեցվածքային պատմության հղացքից, փոխարինելով այն մշակութային և լեզվաբանական շրջաբեկումով։ Դպրոցի կարևորագույն ձեռքբերումն էր Annales d'Histoire Economique et Sociale ("Տարեգրություններ տնտեսական և ընկերային պատմության") հանդեսն էր, որը տպագրվել էր 1929 թվականի հունվարի 15-ին Լուսիեն Ֆեվրի և Մարկ Բլոկի կողմից։ Հանդես, շնորհիվ որի արմատապես փոխակերպվեց ավանդական պատմագրությունը։
Ֆ. Բրոդելը «Աննալներ» (Տարեգրությունք) հանդեսի խմբագիր է եղել 1956-1968 թվականներին, ում հաջորդում է միջնադարագետ Ժ. լը Գոֆֆը։ Սակայն Ֆ. Բրոդելի ոչ պաշտոնական ժառանգորդն ու դպրոցի ղեկավարը Է. լը Ռուա Լադուրին էր։ Նշելով քաղաքական հեղաշրջումները Եվրոպայում և հատկապես Ֆրանսիայում 1968 թվականին, Էրիկ Հոբսբաումը պնդում է, որ «Ֆրանսիայում բրոդելյան պատմության և Աննալների դպրոցի իրական հեգեմոնիան ավարտվեց 1968 թվականից հետո, իսկ հանդեսի միջազգային ազդեցությունը կտրուկ նվազեց» ։ Դպրոցի ներկայացուցիչները չեն ուշացնում և բազմաթիվ հակազդումները։ Նրանք հետազոտության թեմա դարձրեցին պատմագիտության բազմաչափ ըմբռնումը՝ ընդգրկելով պատմության տարբեր դարաշրջանների և տարբեր տարածքների սոցիալական, տնտեսական, մշակութային և քաղաքակրթական պատմությունները։ Ճգնաժամի ընթացքում Դպրոցը ստեղծում է հսկայական հրատարակչական և գիտահետազոտական ցանց. Ֆրանսիայից ծավալվելով Եվրոպա և աշխարհի մյուս մասը։ Արդյունքում՝ ազդեցությունը ևս արտահանվում է Փարիզից դուրս, սակայն ավելի ու ավելի քիչ նոր հարացույցերի, հղացքների կամ հայեցակարգերի առաջադրմամբ։ Այս ընթացքում շեշտը դրվեց քանակային պատմության և շարային պատմության վրա, որով և դիտարկում էին ողջ սոցիալական պատմությունը ։ Չնայած դրան, աննալականներն անտեսեցին քանակական տվյալների զարգացումը ԱՄՆ-ում և Բրիտանիայում, որը վերաձևեց տնտեսական, քաղաքական և ժողովրդագրական հետազոտությունները ։ Ուշագրավ է, որ ֆրանսիական դպրոցների համար Աննալների դպրոցի փորձառնության հիման վրա գրված դասագիրքը կառավարության կողմից մերժվում է ։
1980 թվականին հետարդիական զգայունությունը (postmodern sensibilities) հարցականի տակ է դնում մետապատմումների (metanarratives) նկատմամբ համընդգրկուն վստահությունը։ Ինչպես Ժակ Ռեվելն է նշում, Աննալների դպրոցի հաջողությունները, մասնավորապես նրա կողմից սոցիալական կառույցների կիրառումն իբրև մեկնաբանական ուժեր (explanatory forces), բովանդակում էր իր մեջ նաև սեփական խորտակման սերմերը, քանի որ «այլևս չկա ոչ բացահայտ համաձայնություն, որի վրա կարելի է հիմնել իրականի հետ նույնականացվող սոցիալականության միասնականությունը» Արդյունքում Աննալներ դպրոցը պահպանեց իր ենթակառուցվածքը, բայց կորցրեց մտակեցվածքները (mentalités)։.
Հանդեսը
Հրատարակության ընթացքում հանդեսն ունեցել է մի քանի անվանումներ։ Սկզբնապես՝ «Տարեգրություններ տնտեսական և ընկերային պատմության» (Annales d'histoire économique et sociale) անվամբ (1929-1938) Ստրասբուրգում։ Փարիզյան հրատարակությունը հայտնի է «Տարեգրություններ ընկերային պատմության» (Annales d'histoire sociale) անվամբ (1941 թ.)։ Ֆաշիստական տիրապետության տարիներին հրատարակվել է ժողովածուների տեսքով՝ «Ընկերային պատմության ժողովածու» (Melanges d'histoire socialie) անվամբ (1942-44 թթ.)։ Մ. Բլոկի հիշատակին նվիրված երկու հատորները հայտնի են «Տարեգրություններ ընկերային պատմության» (Annales d'histoire sociale) անվամբ (1945 թ.)։ Այնուհետև՝ «Տարեգրություններ. Տնտեսություններ, հասարակություններ, քաղաքակրթություններ» (Annales: Économiques. Societés. Civilisations) անվամբ (1946-1994 թթ.)։ Իսկ արդեն 1994 թվականից՝ «Տարեգրություններ. Պատմություն և սոցիալական գիտություններ» (Annales: Histoire et sciences socials) անվամբ ։
1962 թվականին Ֆեռնան Բրոդելն և Գաստոն Բերգերը օգտագործեցին Ֆորդ հիմնադրամի գումարն ու կառավարության ֆոնդը և ստեղծեցին նոր, անկախ հիմնադրամ՝ Հումանիտար գիտությունների տունը (Fondation Maison des sciences de l'homme - FMSH), որը Բրոդելը տնօրինել է 1970-ից մինչև իր մահը (1985)։ 1970 թվականին VI բաժանմունքն ու Աննալներ հանդեսը տեղափոխվում են հիմնադրամի շենքը։ FMSH-ն ստեղծում է միջազգային ցանցեր՝ Աննալների դպրոցի կողմից մշակված հարացույցները, հայեցակարգներն ու հղացքները Եվրոպայով և աշխարհով տարածելու համար։ Իսկ արդեն 2013 թվականից այն սկսեց հրատարակվել նաև անգլերեն լեզվով։
Հանդեսի կազմած թեմաների շրջանակը լայնածավալ և փորձառական բնույթ են կրում, որտեղ ներառված են համընդհանուր պատմության (total history) վերաբերյալ և նոր մոտեցումներով հետազոտություններ ։
Հիմնական շեշտադրումն արված է սոցիալական պատմությունների և երկար տևողությունների (longue durée) վրա։ Հաճախ կիրառվում են և քանակային ու շարային մեթոդները՝ ուշադրությունը սևեռելով աշխարհագրության և հասարակ մարդկանց բանական աշխարհայացքի կամ մտակեցվածքների (mentalité) վրա։ Ավելի քիչ էին ուշադրություն դարձնում քաղաքական, դիվանագիտական, ռազմական պատմությունների կամ հայտնի մարդկանց կենսագրության վրա։ Փոխարենը՝ աննալականները հետազոտություններ էին իրականացնում սոցիալական, տնտեսական, մշակութային պատմությունների, վիճակագրության, բժշկական հաղորդումների, ընտանեկան հետազոտությունների և անգամ հոգեվերլուծության համադրական հեռանկարում։
Ծագում
Աննալներ (Տարեգրություններ) հանդեսը հիմնադրվել է Լյուսիեն Ֆևրի և Մարկ Բլոկի կողմից 1929 թվականի հունվարի 15-ին, երբ նրանք դասավանդում էին Ստրասբուրգի համալսարանում։ Իսկ 1941 թվականից այն հրատարակվում է արդեն Փարիզում։ Դպրոցի հիմնադիր-հայրերը՝ Լյուսիեն Ֆևրն (վաղ արդիական դարաշրջանի պատմագետ) և Մարկ Բլոկը (միջնադարի պատմագետ) կարճ ժամանակում կարողացան ստեղծել պատմագրական մի ոճ, որը դարձավ թե՛ հանդեսի և թե՛ կազմավորվող Դպրոցի հատկանշական կողմը. նրանք կարողացան միմյանց համադրել աշխարհագրությունը, սոցիոլոգիան (ընկերաբանությունը), հոգեբանությունն ու պատմագիտությունը՝ ավելի հստակորեն ի հայտ բերելով միջգիտակարգային մեթոդաբանությունը։ Մի բան, որն արդեն իրենցից առաջ ֆրանսիական իրականության մեջ ոչ ծավալուն մակարդակով իրականացրել էր Անրի Բեռն (Henri Berr) իր կողմից հիմնադրված «Պատմական համադրություններ» հանդեսի շրջանակներում։ Արդյունքում՝ ստեղծվում է մի մեթոդաբանություն, որը մերժում էր քաղաքական, դիվանագիտական, իրադարձային ու պատերազմական պատմությունները, որոնք հատուկ էին 19-րդ դարին և անգամ 20—րդ դարի սկզբին։ Պատմագիտական նման թեքում ունեցող հետազոտողներին Լ. Ֆևրն անվանում էր Սորբոնիստներ (Les Sorbonnistes)։
Փոխարենը՝ նրանք իրադարձությունների և քաղաքական փոխակերպությունների պատմությունը դիտարկում են սոցիալական կառույցների տևական (la longue durée) հեռանկարում ։ Հետազոտական տիրույթներ էին նաև աշխարհագրությունը, նյութական մշակույթը, մտակեցվածքները կամ դարաշրջանի հոգեբանությունը։ Աննալականների նպատակն էր ի չիք անել սորբոնիստների աշխատանքը, որպեսզի ֆրանսիացի պատմագետներին կարողանային հեռու պահել սոցիալ-տնտեսական պատմության բացառապես քաղաքական և դիվանագիտական դիտանկյուններից լուսաբանելու եղանակից ։
1967 թ. «Անալներ» հանդեսում հրատարակվեց Երևանի Մատենադարանի նախկին տնօրեն, ակադեմիկոս Լևոն Խաչիկյանի «Le registre d'un marchand arménien en Perse, en Inde et au Tibet (1682-1693)» հոդվածը (Annales. Histoire, Sciences Sociales, 22e Année, No. 2 (Mar. - Apr., 1967), pp. 231–278)՝ նվիրված նորջուղայեցի վաճառական Հովհաննէս Տեր Դավթյանի վաճառականական Հաշվեմատյանի քննությանը։
Դպրոցի հարացույցը
Դպրոցի հայտնի ներկայացուցիչներից Ժորժ Դյուբին իր «Բուվինյան կիրակի» (Le dimanche de Bouvines) գրքի նախաբանում այսպես է ձևակերպում աննալականների պատմագիտական նոր հարացույցը. "Պատմությունից վտարել զգայացունցը (sensational) և հրաժարվել իրադարձությունների պարզ հաշվառումից։ Հակառակ դրան՝ ձգտել առաջադրել և լուծել հիմնախնդիրները և, անտեսելով մակերեսային խառնակությունները, դիտարկել տնտեսության, հասարակության ու քաղաքակրթության երկար և միջին տևողությունների զարգացումը։"
Աննալականները, հատկապես Լյուսիեն Ֆևրը, պաշտպանում էին համընդգրկուն պատմություն հղացքը, այլ կերպ ասած՝ պատմական հիմնախնդրի բազմակողմանի հետազոտությունը։
Հետպատերազմյան շրջան
Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ, երբ Ֆրանսիան օկուպացվել էր հիտլերյան Գերմանիայի կողմից, Մ. Բլոկը գնդակահարվում է գեստապոյականների կողմից՝ պատերազմում Ֆրանսիայի դիմադրական շարժման մեջ ակտիվ մասնակցության համար։ Իսկ Լ. Ֆևրին նույն այդ թվականներին հաջողվում է շարունակել «Անալներ»-ի հրատարակումը։ Հենց այդ ժամանակ էլ նա ուղղորդել Ֆ. Բրոդելին, ով հետագայում կդառնա Աննալների դպրոցի ամենահայտնի Ներկայացուցիչը։ Ֆ. Բրոդելի աշխատությունը սահմանագծում է Անալների պատմագրության երկրորդ շրջափուլը, և մեծ ազդեցություն է ունենում 1960-1970-ական թվականներին (մասնավորապեսն նրա «Միջերկրածովքը և միջերկրածովյան ավազանը Ֆիլիպ II-ի դարաշրջանում» եռահատոր մենագրությամբ)։
Ֆ. Բրոդելը առաջադրել և մշակել է «պատմական ժամանակի» նոր հղացքը։ Այն իր վերջնական բանաձևումը ստացավ 1958 թվականին հրատարակած նրա «Պատմությունը և ընկերային գիտությունները. երկար տևողություն» տեսական հոդվածում։ Համաձայն որի պատմությունը հիմնված է ժամանակի երեք չափման վրա՝ կարճ տևողություն (curte durée) կամ՝ քաղաքական, միջին տևողություն (moyen durée) կամ՝ տնտեսական և երկար տևողություն (longue durée) կամ՝ քաղաքակրթական։
Թեև Անալների դպրոցի Երրորդ սերնդի կարկառուն ներկայացուցիչներ Էմմանուել լը Ռուա Լադուրին, Մարկ Ֆերրոն և Ժակ լը Գոֆֆը շարունակում են բարձր պահել Անալների «դրոշը», սակայն այսօր բազմաթիվ այլ պատմագետների գործունեությունը մշակութային պատմության, քաղաքական պատմության և տնտեսական պատմության բնագավառներում Աննալների մոտեցումներից ավելի նշանակալի է։
Մտակեցվածքներ (Mentalités)
Մ. Բլոկն իր «Հրաշագործ արքաները» կոթողային աշխատության մեջ (1924) հետազոտության խնդիր դարձրեց ժողովրդական վաղեմի այն հավատալիքը, համաձայն որի՝ արքան կարող է բուժել գեղձախտն իր հրաշագործ հպումի շնորհիվ։ Իրոք, Ֆրանսիայի և Անգլիայի արքաները կանոնավոր կերպով կատարում էին այս ծիսակարգը։ Իբրև պատմագետ՝ Մ. Բլոկը մտահոգված չէր արքայական հպումի արդյունավետությամբ, փոխարենը նա՝ իբրև մարդաբան(anthropologist) խնդրարկում է այնը, թե ինչո՞ւ են մարդիկ հավատում դրան, և թե իրականում ինչպե՞ս է այդ հավատը ձևավորում արքաների ու հասարակ մարդկանց միջև հարաբերությունները։ Գիրքը մեծ ազդեցություն ունեցավ մասնավորապես համադրական հետազոտությունների (comparative studies) վրա (այս դեպքում՝ Ֆրանսիայում և Անգլիայում), ինչպես նաև երկար տևողությունների ("longue durée") հետազոտությունների, որն ընդգրկում է մի քանի դարաշրջաններ, անգամ մեկ հազարամյակ՝ արժեզրկելով կարճաժամկետ իրադարձությունները։ Մ. Բլոկի մտակեցվածքների կամ mentalités տեսությունը մեծ արձագանք է գտնում գիտնականների շրջանում, ովքեր կարդացել էին Զիգմունդ Ֆրոյդ և Մարսել Պրուստ։ 1960-ական թվականներին Ռոբեր Մանդրուն (Robert Mandrou) և Ժորժ Դյուբին (Georges Duby) մտակեցվածքի (mentalité) հղացքը համաձայնեցնում են Ֆեռնան Բրոդելի պատմական ժամանակի կառույցներին ու սոցիալական կացությունների փոփոխություններին։ Իսկ արդեն 1970-1980-ական թվականներին ի հայտ են գալիս Mentalité-ի հետազոտությունների հսկայական խմբաքանակներ՝ հիմնված այդ մոտեցումների վրա։ Սակայն արդեն 1990-ական թվականներին մտակեցվածքների (mentalité) պատմությունը միջգիտակարգայինից (interdisciplinary) դարձավ հատվածական (fragmentation)՝ չունենալով տեսական ամուր հենք։ Ոչ ուղղակիորեն մերժելով մտակեցվածքի (mentalité) պատմությունը՝ երիտասարդ պատմագետներն ավելի ու ավելի հակվեցին դեպի այլ մոտեցումները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պատմագրություն Կատեգորիա:Գիտություն Ֆրանսիայում Կատեգորիա:1930-ականների հիմնադրումներ
( ) (ալբոմ)
, իսլանդական Սիգուր Ռոս խմբի երրորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2002 թվականին։ Այն պոստ ռոքի վառ օրինակ է ոչ ստանդերտ լուծումները և բազմաթիվ գործիքներ լրացնում են տեքստի բացակայությունը, վոկալիստ Յոուն Տուռ Բիրգիսոնը երգում է հորինված հոլուպլադերենով։ Ալբոմը բաժանված է 2 մասի երեսուն վայրկյան տևողությամբ դադարով՝ առաջին մասը հեշտ է կազմված չորս կոմպոզիցիաներից, երկրորդ մասը ավելի է ծանր է, մռայլ։
Ալբոմի շապիկը իրենից ներկայացնում է սպիտակ թերթ և երկու փակագիծ։ Ալբոմում ներկայացված ութ երգերը անուն չունեն, իսկ կափարիչի ետևում նրանք գրված են որպես «անանուն» երգեր՝ ուղղակի համարակալված։ Այնումենայնիվ կան ոչ օֆիցիալ երգերի անուններ որոնք օգտագործվում են երաժիշտների կողմից։ «Անանուն 4» երգը օգտագորխվել է «Վանիլային երկինք» ֆիլմի մեջ։ «Անանուն երեք» երգը օգտագործվել է «Զարմանահրաշ մաշկ» ֆիլմում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2002 ալբոմներ Կատեգորիա:Sigur ros-ի ալբոմներ
Թոռնիկե Շենգելիա
Թոռնիկե Շենգելիա (თორნიკე შენგელია, ծնվ.` ), վրաց պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, հարձակվող։ Ներկա պահին հանդես է գալիս Իսպանիայի ACB լիգայի «Կախա Լաբորալ» ակումբում։ Նախկինում խաղացել է նաև Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Չիկագո Բուլս» և «Բրուքլին Նեթս» ակումբներում։
2012 թ.-ի դրաֆթում ընտրվելով «Բրուքլին Նեթսի» կողմից՝ Շենգելիան ամռանը մասնակցություն է ունենում այսպես կոչված NBA-ի ամառային լիգայում, որտեղ մասնակցում են միմիայն ակումբների նորեկները (դրաֆթներում ընտրված կամ անկախ կերպով պայմանագիր կնքած), ինչպես նաև պոտենցիալ բասկետբոլիստներ, ովքեր կարող են դառնալ տվյալ ակումբների խաղացողներ։ Շենգելիայի արդյունքները ամառային լիգայում բավականին տպավորիչ էին՝ 10, 2 միավոր և 3, 6 անդրադարձ ։ Այն բանից հետո, երբ Շենգելիան հուժկու խաղ է ցույց տալիս «Ֆիլադելֆիա Սիքսերսի» (17 միավոր, 6 անդրադարձ, 2 փոխանցում) և «Ինդիանա Փեյսերսի» (16 միվավոր, 4 խլում, 3 բլոկ) հետ կայացած խաղերում, «Նեթսի» գլխավոր մարզիչ Էվերի Ջոնսոնը New York Post հանդեսին տված հարցազրույցում նշում է, որ ակումբի նախագահական կազմը կորոշի՝ արդյոք Շենգելիային կթողնի ակումբում, թե կուղարկի հետ՝ դեպի Եվրոպա։ 2012 թ.-ի հուլիսի 24-ին «Բրուքլին Նեթսը» 2 տարվա պայմանագիր է կնքում Շենգելիայի հետ ։
Շենգելիան հանդես է գալիս նաև Վրաստանի բասկետբոլի ազգային հավաքականի կազմում։ 2011 թ.-ի Եվրոպայի առաջնությունում Նրա միջին տվյալներն էին 8, 8 միավոր, 4, 6 անդրադարձ և 1, 1 արդյունավետ փոխանցում։
2014 թվականի հունվարի 21-ին Շենգելիան փոխանակվում է Մարքիզ Թիգի դիմաց և հայտնվում «Չիկագո Բուլսում», սակայն հեռացվում է թիմի կազմից նույն թվականի ապրիլի 14-ին ։ Հունիսի 21-ին նոր պայմանագիր է կնքում ACB լիգայի «Կախա Լաբորալ» ակումբի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 5 ծնունդներ Կատեգորիա:Վրացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Բրուքլին Նեթսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Չիկագո Բուլսի բասկետբոլիստներ
Կառնատե
Կառնատե  (Carnate), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Մոնցա և Բրիանցա գավառում։
Բնակչությունը 7486 մարդ է։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 2434 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 3 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 20040։ Հեռախոսային կոդը՝ 039։
Սաղմնային պարկ
Սաղմնային պարկ սերմնավոր բույսերի սերմնաբողբոջի ներքին մասը, որտեղ ձևավորվում է իգական սեռական բջիջը (ձվաբջիջը), տեղի է ունենում բեղմնավորումը և զարգանում սաղմը։ Ըստ որոշ, հեղինակների սաղմնային պարկը հատուկ է միայն ծածկասերմ բույսերին, իսկ մերկասերմ բույսերի մոտ այն սկզբունքորեն տարբեր է և նման է նախածիլի (օրինակ՝ պտերներ)։ Ծածկասերմերի սաղմնային պարկի զարգացումն սկսվում է մեկ կամ մի քանի մեգասպորներից։ Սովորաբար սաղմնային պարկը բաղկացած է ձվաբջջից, երկու սիներգիդներից, երեք անտիպոդներից և երկու միաձուլված բևեռային մարմնիկներից առաջացած ցենտրոցիտից։ Մերկասերմերի սաղմնային պարկ ձևավորվում է բազմաբջիջ, էնդոսպերմից և մի քանի արքեգոնիումներից։
Կատեգորիա:Սաղմնաբանություն Կատեգորիա:Հղիություն Կատեգորիա:Զարգացման կենսաբանություն Կատեգորիա:Մանկաբարձություն Կատեգորիա:Մարդու անատոմիա
Լուսանկար (ֆիլմ)
Լուսանկար, 1970 թվականին Ալբերտ Մկրտչյանի կողմից նկարահանված հայկական ֆիլմ։
Սյուժե
Ավագի որդին, ռազմաճակատից լուսանկար ուղարկելով, հայտնում է հարազատներին, որ ինքն էլ նրանց լուսանկարը ստանալու մեծ փափագ ունի։ Սակայն նամակին անմիջապես հետևում է նրա մահվան լուրը։ Եվ լուսանկարվելու հավաքված ամբողջ տոհմից միայն Ավագին է հայտնի դառը ճշմարտությունը։
Հղումներ
Կատեգորիա:1970 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ալբերտ Մկրտչյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Սաբովո
Սաբովո (Сабове), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սաբովո գյուղում բնակվում էր 94 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(5671) Չանալ
(5671) Չանալ (Chanal), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի դեկտեմբերի 13-ին CERGA հետազոտական կենտրոնի կողմից Կոսոլում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,641186 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4125 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8698 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1567,82 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,229618 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,69° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:CERGA հետազոտական կենտրոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ժողովածու վկայութեանց ի ս․ Հարց, Վարդապետաց եւ իմաստնոց (1960)
Ժողովածու վկայութեանց ի ս․ Հարց, Վարդապետաց եւ իմաստնոց 1960, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1960 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դար։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 22,5X16,5 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 92 թերթից։ Գրված է միասյուն, շղագրով։ Կազմը` լուսանցազարդ։ Հիշատակարաններ՝ 2ա (19-րդ դար) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ալիյանլու
Ալիյանլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Ելիզավետպոլի նահանգի Ջևանշիրի գավառում։
1907 թ.-ին ուներ 59 ադրբեջանցի բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ռոման Սեմյակին
Ռոման Իգորևիչ Սեմյակին (Роман Игоревич Семякин, ), ռուս ֆուտբոլիստ, պաշտպան։
Կարիերա
Վոլժսկի քաղաքի № 4 ՕՌՄՊՄԴ-ի սան է ։ Ութ տարի՝ 2002-2009 թվականներին, հանդես է եկել Վոլժսկիի «Էներգիա» ակումբում։ 2010 թվականին տեղափոխվել է «Մետալուրգ-Օսկոլ» ակումբ, որի կազմում երկրորդ դիվիզիոնի «Կենտրոն» տարածաշրջանում գրավել է երրորդ տեղը։ 2011/2012 մրցաշրջանում Վոլգոգրադի «Ռոտոր» ակումբի կազմում դարձել է «Հարավ» տարածաշրջանի հաղթող։ Հաջորդ մրցաշրջանն անցկացրել է «Տյումենում»՝ դառնալով «Ուրալ-Պովոլժիե» տարածաշրջանի արծաթե մեդալակիր ։ 2013/2014 մրցաշրջանում Սարատովի «Սոկոլ» ակումբի կազմում հաղթել է «Կենտրոն» տարածաշրջանում և թիմի հետ միասին անցել ՖԱԼ։
Ռուսաստանի գավաթի խաղարկությունում մասնակցել է Պրեմիեր Լիգայի այնպիսի ակումբների դեմ խաղերին, ինչպիսիք են՝ «Ալանիա» և ԲԿՄԱ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Կազակի (գյուղ, Ելեցկի շրջան)
Կազակի (Казаки), գյուղ Ռուսաստանի, Լիպեցկի մարզի Ելեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3280 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1628 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ելեցկի շրջանի բնակավայրեր
Վահագն Ասատրյան
Վահագն Ֆելիքսի Ասատրյան (հունվարի 14, 1977, Քասախ, Նաիրիի շրջան, Հայկական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - հոկտեմբերի 12, 2020, Հադրութ, Հադրութի շրջան, Արցախի Հանրապետություն), հայ ռազմական գործիչ, Հայաստանի զինված ուժերի գնդապետ, հայ-ադրբեջանական պատերազմի մասնակից, «Հայաստանի ազգային հերոս» ։
Մանկություն և պատանեկություն
Վահագն Ասատրյանը ծնվել է բուժաշխատողներ Ֆելիքս Ասատրյանի և Սիմա Պետրոսյանի ընտանիքում։ Եղել է ծնողների երկու որդիներից կրտսերը։ Վաղ հասակում մահացել է նրանց հայրը։
Զինվորական կրթություն
1994 թվականին ընդունվել է Հայաստանի պաշտպանության նախարարության Մոնթե Մելքոնյանի անվան ռազմական ուսումնարան, որն ավարտել է 1997 թվականին՝ ստանալով ՀՀ ԶՈՒ լեյտենանտի զինվորական կոչում և հետախուզական դասակի հրամանատարի մասնագիտություն։
Զինվորական ծառայությունը Հայաստանի զինված ուժերում
1997 թվականին՝ ռազմական ուսումնարանն ավարտելուց հետո, Հայաստանի պաշտպանության նախարարի հրամանով հետագա ծառայությունը շարունակել է Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանում որպես դասակի հրամանատար։ Եղել է ՀՀ ԶՈՒ հատուկ նշանակության զորամասի հրամանատար։ Զինվորական ծառայության ընթացքում լեյտենանտից դարձել է գնդապետ ։
Մասնակցությունը հայ-ադրբեջանական պատերազմին
Վահագն Ասատրյանը մասնակցել է 2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմին։ Իր հրամանատարությամբ գործող ստորաբաժանումը մի շարք մարտական գործողությունների է մասնակցել։ Զոհվել է Արցախի Հանրապետության Հադրութ քաղաքում ։
Պատերազմի սկսվելու առաջին օրը՝ սեպտեմբերի 27-ին, նա իր ղեկավարած ստորաբաժանման հետ միասին մեկնել էր Սյունիքի մարզ, որտեղից նույն օրը տեղափոխվել Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջան։ Հոկտեմբերի առաջին օրերին Վահագն Ասատրյանի մշակած ռազմագործողությամբ ու հրամանատարությամբ իր ստորաբաժանումը կարողացավ վերագրավել Շահումյանի շրջանի «Շղթաներ» դիրքը՝ տալով մեկ զոհ Խաչատուրյան Խաչատուրին։ Վահագն Ասատրյանի կարգադրությամբ այդ դիրքը կոչվեց զոհված Խաչատրյանի պատվին ։
Վահագն Ասատրյանն իր ղեկավարած ստորաբաժանման հետ Շահումյանի շրջանից տեղափոխվեց Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Ջրականի հատված։ Ընթացող մարտական գործողությունների ժամանակ նա իր ստորաբաժանման հետ ընկավ շրջափակման մեջ։ Նրա հրամանատարությամբ իր ստորաբաժանումը մարտեր վարելով կարողացավ ճեղքել և դուրս գալ շրջափակումից։ Այդ ռազմագործողությունների ընթացքում նրա ստորաբաժանումը տվեց մեկ զոհ՝ Հենզելը։ Ըստ ականատեսների՝ շրջափակման մեջ գտնվելու ժամանակ իրադրությունն այնպիսին էր, որ ոչ ոք ողջ մնալու հավանականություն չուներ ։
Ըստ նրա օգնական Արթուր Մուսաելյանի հայտնած տեղեկությունների՝ Հադրութի շրջանում (Ջրական, Հադրութ) ընթացող մարտական գործողությունների ժամանակ ադրբեջանական զինված ուժերի ստորաբաժանումները ամբողջ ռազմաճակատով փնտրել են Վահագն Ասատրյանին։ Ռադիոհետախուզական տվյալների համաձայն՝ ադրբեջանական զինված ուժերի ստորաբաժանումներին հրահանգված էր Վահագն Ասատրյանին հայտնաբերելու դեպքում անմիջապես Սմերչ համազարկային կրակի ռեակտիվ կայանքի հարվածով ոչնչացնել ։
Իր ղեկավարած հատուկ նշանակության ստորաբաժանման հետ կատաղի մարտեր է մղել Հադրութ քաղաքում և մերձակայքում։ Զոհվել է Հադրութ քաղաքի պաշտպանության ժամանակ ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից արձակված հրթիռի հարվածից։
Մաշավերա (Դմանիսի շրջան)
Մաշավերա (მაშავერა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում ։
Վահագն Ասատրյան
Հուղարկավորություն
Վահագն Ասատրյանի հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել 2020 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում գտնվող Եռաբլուր զինվորական պանթեոնում ։ Նրա գերեզմանը գտնվում է 1991-1994 թվականներին տեղի ունեցած Արցախյան պատերազմում զոհված զինծառայողների ու ազատամարտիկների համար նախատեսված հատվածում։
Մաշավերա (Դմանիսի շրջան)
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 880 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դմանիսից հեռու է 21 կմ։
Վահագն Ասատրյան
Պարգևներ
2020 թվականին տեղի ունեցած հայ-ադրբեջանական պատերազմի ժամանակ «հայրենիքի պաշտպանության և անվտանգության ապահովման գործում մատուցած բացառիկ ծառայությունների, մարտական գործողությունների ընթացքում ցուցաբերած անձնուրացության և անմնացորդ նվիրումի համար Վահագն Ասատրյանը հետմահու արժանացել է «Հայաստանի ազգային հերոս» բարձրագույն կոչման ։
Ընտանիք
Ամուսնացած էր, ունի երկու որդի ։
Մաշավերա (Դմանիսի շրջան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դմանիսի շրջան
Վահագն Ասատրյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գնդապետներ Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ
Կոիգի (գյուղ, Պյոիդե շրջան)
Կոիգի (Koigi), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պյոիդե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 38 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Պյոիդե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Լը Մենիլ Օզուֆ
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 313 մարդ, բնակչության խտությունը` 33.87 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.24 կմ² տարածք։
2017 թվականի հունվարից Ժուրք համայնքի հետ միասին հանդիսանում է Կոմոն սյուր Օր համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 230 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 36 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 213 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 170-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 43։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,8 %։ 170 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 139 անձ (79 տղամարդ և 60 կին)։ Գործազուրկ են եղել 31 անձ (18 տղամարդ և 13 կին)։ 43 անաշխատունակներից 16-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 9-ը` թոշակառուներ, իսկ 18-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Lonomia
Lonomia, Hemileucinae ընտանիքի սիրամարգի աչք տեսակի, թեփուկաթրթուր, հայտնի է որպես մետաքսի հումք։ Այս անունը կիրառվում է նաև այլ շրջանակներում, այլ նպատակներով։ Թրթուրները չափից դուրս հանելուկային են, թաքնվում են ծառերի վրա, տերևների տակ, ընդունելով շրջակայքի գունավորումը։ Թրթուրները պատված եմ մազիկներով, այդ թրթուրները ունեն յուրահատուկ հզոր հակաօքսիդիչ թույն։
Դասակարգում
Սեռի կազմում ներառված էն՝
Հղումներ
Կատեգորիա:Սիրամարգակներ
Լարիսա Վասիլյան
Լարիսա Վասիլյան (Larissa Vassilian, ), հայկական արմատներով գերմանացի լրագրող։ Առավել հայտնի է իր «Չքնածները Մյունխենում» փոդքասթով, որը նա վարում է Աննիկ Ռուբենս բեմական անունով ։ Գերմանիայի ամենահաջողակ փոդքասթերներից մեկն է։
Վաղ տարիներ
Լարիսա Վասիլյանը ծնվել է 1976 թվականի հունիսի 17-ին, Կոնստանցա քաղաքում՝ Բոդենի լճի ափին, Ռուբեն Վասիլյանի և բավարացի գերմանուհու (Սիլվիա Վասիլյան) ընտանիքում։ Հաճախել է Մարկթ Շվաբեն համայնքի Ֆրանց Մարկի գիմնազիան։ Գիմնազիան ավարտելուց հետո ընդունվել է Մյունխենի Լյուդվիգ-Մաքսիմիլյան համալսարան, որտեղ 1995-2003 թվականներին մագիստրոսական ծրագրի շրջանակներում սովորել է ամերիկյան պատմություն, քաղաքականություն և ազգաբանություն։ 2004 թվականին ավարտել է Լոնդոնի ժուռնալիստիկայի դպրոցը` ստանալով Freelance and Feature Writing որակավորում։
Որպես լրագրող կայացում
Լարիսան իր լրագրողական կարիերայի ընթացքում բազմաթիվ փուլեր է անցել․ աշխատել է որպես պրակտիկանտ կամ արտահաստիքային աշխատակից տարբեր տպագրական հրատարակություններում։ Որոշ ժամանակ աշխատել է որպես արտահաստիքային լրագրող Էբերսբերգի Süddeutsche Zeitung-ում, երեկոյան թերթում՝ շատ կարճ ժամանակով (ընդամենը երեք օր) և Bild թերթի մյունխենյան խմբագրությունում (2001)։ 2004-2005 թվականներին Վասիլյանը, ի թիվս այլոց, աշխատել է GONG և Bild+Funk հրատարակությունների Կինոյի և հեռուստատեսության բաժնում՝ որպես խմբագիր։ Որպես արտահաստիքային աշխատակից, նա 2003-2007 թվականներին գրել է ֆիլմերի ակնարկներ Բադեն-Վյուրթեմբերգի երիտասարդական թերթի համար (Yaez հրատարակչություն), որի համար գրում է 2009 թվականից սկսած։ Բացի այդ, ակտիվորեն աշխատում է SWR ռադիոյում և Bayerischer Runkfunk-ում և գրում է համակարգված հոդվածներ ինտերնետ /Համակարգիչներ/ «Ժամանակակից մասսայական ինֆորմացիայի միջոցներ» թեմաներով։
Փոդքասթինգ
2005 թվականին մեկնարկած «Անքուն գիշերներ Մյունխենում» փոդքասթին զուգահեռ, Լարիսան Տիմո Հետցելի հետ միասին մինչև 2006 թվականի հոկտեմբերի 1-ը թողարկել է ևս մեկ փոդքասթ՝ «Ֆիլմեր և ավելին», որին կցված է նաև ուղեկցող տեսահոլովակ։
Լարիսան ակտիվորեն աշխատում է մի քանի այլ քիչ հայտնի փոդքասթ նախագծերի վրա՝ Audible Hörletter (կոմերցիոն փոդքաստ) և Handling Hören: Trackcast և Podparade (ռադիո Bavaria 3-ի համար) կոմերցիոն փոդքասթերը ներկայումս դադարեցված են։ IKEA-ի փոդքասթի համար թողարկել է առաջին երեք դրվագները, որից հետո փոխադարձ համագործակցությունը դադարել է։ Որոշ ժամանակ գոյություն ունեցած փոդքասթը Աննիկի խորհրդով, ի վերջո տեղափոխվել է Մյունխենի «Անքուն գիշերներ» փոդքասթի խորագրերից մեկը։ Բացի այդ, նա համարվում է փոդքասթ պորտալի 99 փոդքասթների հեղինակ։
Շահգյալդի
Շահգյալդի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Թիմարի գավառում ։ Գտնվում էր Վան քաղաքի 30 կմ հյուսիս, Վանա լճի արևելյան ափից 1 կմ հեռավորության վրա։
Լարիսա Վասիլյան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի լրագրողներ Կատեգորիա:Գերմանահայեր
Շահգյալդի
Անվան ստուգաբանություն
Ըստ ավանդության, երբ պարսից շահը հարձակվել է գյուղի վրա, բնակիչները բացականչել են «շահ գյալդի» (շահը եկավ), որի համար էլ գյուղը կոչվել է Շահգալդի։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 20 տուն հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործությունն ու արհեստներն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Շահգյալդին ուներ Ս. Ստեփանոս անունով եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր հայակական վարժարան։
Գրչություն
Միջին դարերում եղել է գրչության կենտրոն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կարպիանո
Կարպիանո  (Carpiano), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում ։
Բնակչությունը 2412 մարդ է։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 142 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 17 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 20080։ Հեռախոսային կոդը՝ 02 ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Քաղաքային և շրջանային տրանսպորտ
Քաղաքային և շրջանային (մարզային) տրանսպորտը հասարակական տրանսպորտ է ՝ համեմատաբար կարճ տարածությունների համար։
Տրանսպորտային միջոցների
Քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտի համար օգտագործվում են հետևյալ տրանսպորտային միջոցները.
Նիդերլանդներ
OV-չիպի քարտը Նիդեռլանդներում հասարակական տրանսպորտի վճարման ազգային միջոց է։ Այս քարտը կարող է լրացվել կրեդիտով կամ տրամադրվել, որպես մեկ կամ ավելի «ճանապարհորդական ապրանքներ» (բաժանորդագրություններ, օրային տոմսեր, ցանցային քարտեր)։
Հաջորդ հոդվածները ավելի սերտորեն նայում են Հոլանդիայի հասարակական տրանսպորտին.
Փոխադրողներ
Նիդեռլանդներում քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտը շահագործում են տարբեր տրանսպորտային ընկերություններ։
Հաջորդ ընկերությունները, մարզերում ապահովում են հասարակական տրանսպորտը, որը ձեռք է բերվել հրապարակային տենդերներների միջոցով.
Մի շարք քաղաքներում կան տրանսպորտային առանձին ընկերություններ (որոնք կարող են մասնավորեցվել կամ չսեփականաշնորհվել)։ Հետևյալ ընկերություններն ապահովում են քաղաքային տրանսպորտը մարզերում, որոնք ձեռք են բերվել ուղղակի մրցանակով.
Մարզեր
Քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտի հոդվածներ ըստ մարզերի.
Բելգիա
Բելգիայում քաղաքային և տարածաշրջանային փոխադրումներն իրականացվում են երեք մարզերի անունից ՝ Վալոնի, Ֆլամանդական և Բրյուսելի մայրաքաղաք
Փոխադրողներ
«De Lijn»-ի և «TEC»-ի համար վարում են նաև այսպես կոչված օպերատորները `ավտոբուսային ընկերությունները, որոնք վարձված են մեքենա վարելու համար։ Այս օպերատորները (կոչվում են նաև վարձակալներ) վարձատրվում են իրենց գնանշման և որոշակի պարամետրերի հիման վրա (օրինակ ՝ աշխատավարձի և վառելիքի ծախսերի էվոլյուցիայի արդյունքում)։ Նրանք պատասխանատու չեն ուղևորի եկամտի, ինչպես նաև երթուղիների, ուղևորությունների կամ ժամանակացույցի որոշման համար։ Հետևաբար, օպերատորները չեն կարող դիտվել որպես փոխադրողներ։
Քարտի տեսակները
Բելգիական քաղաքային և տարածաշրջանային տրանսպորտում օգտագործվում են մագնիսական շերտաքարտեր և «MOBIB» էլեկտրոնային չիպային քարտեր։ «TEC»-ում այս քարտեզների վրա գոտիները արժեզրկվում են։ «MIVB»-ում նրանք չունեն գոտիներ և գրանցվում են ճանապարհորդությունները (չնայած փոխանցումները թույլատրվում են մեկ ժամվա ընթացքում)։ Բրյուսելի մագնիսական քարտը, Jump-տոմսը ուժի մեջ է նաև այլ տրանսպորտային ընկերությունների, այդ թվում `երկաթուղիների համար, բայց միայն Բրյուսելի շրջակայքում։ «De Lijn»-ում օգտագործվում է ամենժամյա համակարգ, որով անջատումը կատարելու առաջին իսկ ժամից հետո կատարվում է նոր վճար։ Բացի այդ, կա էլեկտրոնային բրյուսելյան «MoBIB Basic» քարտ, որը կարող է օգտագործվել միայն STIB- ում ճանապարհորդությունների համար։ («MoBIB» քարտը ներկայումս օգտագործվում է միայն «De Lijn»- ում անձնական բաժանորդագրության համար) Բելգիայում ապրող 65-ից բարձր մարդկանց համար Բելգիայում բոլոր ավտոբուսները, տրամվայները և մետրոն անվճար էին մինչև 2015 թվականի հունվար, այդ ժամանակից ի վեր նրանք պետք է իջեցված դրույքաչափ վճարեն «De Lijn» (Ֆլանդրիա)-ից օգտվելիս։ Նրանք ստացել են այսպես կոչված «65+ Omnipas»-ը ավտոմատ կերպով կուղարկվի նրանց տուն իրենց 65-ամյակի նախորդ ամիս։
Հավելումներ
Շատ կարևոր է հավելել, որ այս գործառիթը չպետք է շփոթել «գծատեր» երևույթի հետ, քանի որ սա դրա հետ բացարձակապես կապ չունի, այլ սա նույնպես պետության տնորինության տակ է գտնվում, ինչպես որ հասարակաց տրանսպորտային ցանցը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Տրանսպորտի տեսակներ Կատեգորիա:Հանրային տրանսպորտ
Ալիյանոս
Ալիյանոս, գյուղ Թուրքիայում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում։ Գտնվում էր Տրապիզոն քաղաքից 55 կմ արևելք՝ Սև ծովի ափին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Ժողովածու (2131)
Ժողովածու (2131), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2131 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1702 թվականին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 20.5X15.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 239 թերթից։ Գրված է երկսյուն նոտրգրով։ Պահպանակը ունի 239 էջ, գրված է՝ թղթի վրա։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ 130ա, 239բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Սինյուխա (գյուղ, Նովոարխանգելսկի շրջան)
Սինյուխա (Синюха), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սինյուխա գյուղում բնակվում էր 460 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սուրբ Երրորդության տաճար (Երուսաղեմ)
Սուրբ Երրորդության տաճար (Свято-Троицкий собор, כנסיית השילוש הקדוש בירושלים), Ռուսական հոգևոր առաքելության Մոսկվայի պատրիարքարանի գլխավոր եկեղեցի, որն օծվել է 1872 թվականին։
Պատմություն
Սուրբ Երրորդության տաճարի հիմնարկեքի հանդիսավոր արարողությունը տեղի է ունեցել 1860 թվականի օգոստոսի 30-ին (սեպտեմբերի 11-ին) Պաղեստինյան կոմիտեի կողմից Երուսաղեմի Մեյդամյան հրապարակում ձեռք բերված հողերի վրա կատարվող շինարարական աշխատանքների շրջանակներում։ Տաճարի հիմնարկեքը կատարվել է Երուսաղեմի պատրիարքարանի միտրոպոլիտ Պետրոարաբական Մելեթի, Առաքելության եպիսկոպոս Կիրիլի (Նաումով) և ռուսական ու հունական հոգևորականության համագործակցությամբ։
Նախագծի հեղինակն է եղել ռուս ճարտարապետ Մարտին Էպպինգերը։ Սկզբում նախատեսվում էր տաճարը կոչել Ալեքսանդր Նևսկու անունով (Ալեքսանդր II-ի հովանավոր), այնուհետև այն որոշվեց օծել Սուրբ Երրորդություն ։
Սուրբ Երրորդություն տաճարի կառուցումն ավարտվեց 1863 թվականին, բայց նրա օծումը տեղի ունեցավ 1872 թվականի հոկտեմբերի 27-ին (նոյեմբերի 8-ին)։ Ժամերգությունը ղեկավարում էր Երուսաղեմի պատրիարք Կիրիլ II-ը, Երուսաղեմի ուղղափառ եկեղեցու չորս եպիսկոպոսների և Առաքելության ղեկավար, վարդապետ Անտոնին (Կապուստին)  ծառայակցությամբ։ Նույն տարվա դեկտեմբերին բարձրացվեց տաճարի զանգակատան զանգը։ Տաճարում ժամերգությունները կատարվում էին ամեն օր։
1895-1897 թվականներին տաճարում իրականացվեց վերանորոգում, որի ընթացքում վերանորոգվեցին տանիքը և փայտե կամրջակները։ Տաճարի պատերից և սյուներից քերվեց սոսնձե ներկը, ներսի տարածքը երեք անգամ սպիտակ ներկվեց, որից հետո նկարվեցին սրբապատկերները։ Կարգավորվեց զոհասեղանի պահուստային ելքը։
Բրիտանական մանդատի գործողության ժամանակահատվածում Սուրբ Երրորդության տաճարը գործում էր գտնվելով արտասահմանում Ռուսական ուղղափառ եկեղեցու իրավասության ներքո։ Տաճարը զգալիորեն տուժեց Առաջին արաբա-իսրայելական պատերազմի ժամանակ։ 1948 թվականից տաճարը գտնվում էր Ռուս ուղղափառ եկեղեցու իրավասության ներքո։
Ճարտարապետությունը, կահավորություն
Տաճարն ունի հինգ գմբեթ, կառուված է սպիտակ քարից՝ նեոբյուզանդական ոճով։ Փորագրված սրբապատկերները պատրաստվել են 1869 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում։ Դրանց հեղինակը Ն. Ա. Լեոնտևն է, որը 1870 թվականին Համառուսաստանյան մանուֆակտուրային ցուցահանդեսում ստացել է արծաթե մեդալ։ Թագավորական դարպասները ոսկեզոծ են, որոնք նվիրաբերվել են Պաղեստինյան կոմիտեի նախագահ, մեծ իշխան Կոնստանտին Նիկոլաևիչի կողմից։
Սրբություններ
Տաճարում կան պաշտամունքային երկու սրբություններ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երուսաղեմի եկեղեցիներ Կատեգորիա:1872 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Իսրայելի ուղղափառ տաճարներ Կատեգորիա:Նեոբյուզանդական ճարտարապետություն
1000 Hurts
1000 Hurts, ամերիկական Շելլակ նոյզ-ռոք խմբի երրորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2000 թվականի հուլիսի 31-ին։ Շելլակ խմբի ցանկում այս ալբոմը ունի իր համարը՝ 11։ Ալբոմի գովազդային հոլովակներում մասնակիցները կատակով ալբոմն այսպես են նկարագրում․ Այնտեղ չկան 12 րոպե տևողությամբ երգեր։ Այս գրանցումը ոգով չար է։
Ալբոմի մասին
Ալբոմի շապիկը ստեղծվել է Ampex հին աուդիո ժապավեների նմանությամբ։ Խումբը հայտնի է անալոգային ձայնագրման սկզբունքների հանդեպ իր մեծ սիրով և նրանք համարվում են Ampex ընկերության երկրպագուներ։ Ավելին․ այն բառերը, որոնք նշվում են ձայնագրության սկզբում, նմանատիպ առաջարկներ արձանագրվել են Magnetic Reference Laboratories-ի տրամաչափիչ կասսետայում։
1000 Hurts անվանումը պարունակում է բառախաղ, այս գիծը կարող է ընկալվել որպես 1000 Հերց ։
Rockfeedback պարբերագիրը 1000 Hurts-ը անվանել է տարվա ալբոմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2000 ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Աստերոիդների ցանկ (199601-199700)
Աստերոիդների ցանկ (199501-199600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (199701-199800)
Դիմեք Ջեյնին
«Դիմեք Ջեյնին» (See Jane Date), 2003 թվականի ռոմանտիկ կատակերգություն, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ռոբերտ Բերլինգերը Մելիսսա Սենատի համանուն վեպի հիման վրա։ Գլխավոր դերը կատարել է «Բաֆֆին՝ վամպիրներ ոչնչացնողը» հեռուստասերիալի աստղ Քարիզմա Կարպենտերը։
Սյուժե
Ջեյն Գրանտը գրավիչ աղջիկ է, բայց մշտապես միայնակ է։ Ստանալով հարսանիքի հրավեր երկու անձի համար՝ նա մտածում է, թե ինչ պետք է անի, եթե ինքը ընկեր չունի։ Նա խորհուրդ է հարցնում ընկերներից, որոնք երկու օրում պետք է նրան օգնեն գտնել համապատասխան թեկնածու, որի հետ աղջիկը կարող է գնալ հարսանիք։
Ֆուտբոլն ամառային II Օլիմպիական խաղերում
Ամառային II Օլիմպիական խաղերում ֆուտբոլի մրցումներն անցկացվել են առաջին անգամ, սեպտեմբերի 20-ին և 23-ին։ Մեդալների միակ հավաքածուի համար մրցել են երեք թիմ։
Դիմեք Ջեյնին
Սյուժե
Ձանձրալի երիտասարդներն ու իր «սեփական» ժամադրությունը ոչ միայն բազմաթիվ անակնկալներ են մատուցում, այլև վերջապես աղջկան հնարավորություն են տալիս ընտրություն կատարել։
Ֆուտբոլն ամառային II Օլիմպիական խաղերում
Ընդհանուր հաշվարկ
(Թավատառերով ըստ կատեգորիաների առանձնացված են մեդալների ամենաշատ քանակը, ինչպես նաև ընդունող երկիրը)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամառային Օլիմպիական խաղեր 1900
Մեորե Սալամալեքի
Մեորե Սալամալեքի (მეორე სალამალექი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 16 մարդ ։
Կազակլար-Կուբովո
Կազակլար-Կուբովո (Казаклар-Кубово, Ҡаҙакпар-Ҡобау), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի կազմում։ Մտնում է Կապեյ-Կուբովսկի գյուղական խորհրդի կազմում։
Բնակչություն
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 241 մարդ, 2010 թվականին՝ 240 մարդ։
Ազգային կազմ
2002 թվականի մարդահամարի համաձայն գերակշռող ազգությունը բաշկիրներն են (79%)։
Աշխարհագրական դիրք
Հեռավորությունը ՝
Շեխկարա
Շեխկարա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Թիմարի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Միլիարդատերերի ցանկ
Հետևյալ ցուցակները կազմված են ամերիկյան ֆինանսական՝ «Forbes» ամսագրի տվյալներով, որն ամեն տարի հրապարակում է աշխարհի ամենահարուստ մարդկանց, սկսած 1987 թվականից։ Ցուցակում ներառված չեն «կապիտալների» անհայտ ծագումով մարդիկ, ինչպես նաև բռնակալները և իրենց ընտանիքի անդամները։ Forbes և Fortune ամսագրերը համարվում են հեղինակավոր հրապարակումներ՝ անհատ վիճակների հարցերում և պարբերաբար հրապարակում են աշխարհի ամենահարուստ մարդկանց ցուցակները։
Wealth-X ընկերության հաշվետվությանը համաձայն՝ 2015 թվականի տվյալներով, համաշխարհային առաջնորդների ընդհանուր կապիտալը կազմում էր 7,683 տրիլիոն ԱՄՆ դոլար ։ 50 միլիարդ դոլարից շատ կարողություն ունեցել են միայն 5 հոգի։ 2 միլիարդից ոչ շատ կապիտալ ունեցել են 2473-ից 1288 հոգի։ 2-5 միլիարդ կապիտալ ունեցել են 813 հոգի, 5-10 միլիարդ՝ 224 հոգի, 10-25՝ 110 հոգի ։ Միլիարդատերերի մեծամասնությունը տղամարդիկ են (2179 հոգի, որոնք կազմում են 88,1 %, իրենց ընդհանուր կապիտալը կազմում է 88,6 %-ի ընդհանուր կապիտալը) ։ Կին-միլիարդատերները հիմնականում 1 տարով ավելի երիտասարդ են, քան տղամարդիկ՝ 62,2 տարի և 63,2 տարի ։
Միլիարդատերերի առաջին տասնյակ
Forbes The World’s Billionaires 2023 Հունվար վարկանիշի թոփ էջ
Պատմություն
Աշխարհում առաջին դոլարային միլիարդատերը դարձել է՝ Ջոն Րոքֆելլերը, որը «Սթանդարտ Օյլ» ընկերության հիմնադիրն էր։ Դա տեղի է ունեցել 1916 թվականի սեպտեմբերի 29-ին։
1996 թ.-ի և 2015 թվականի միջև՝ միլիարդատերերի քանակը 423-ից աճել է 1826 ։
Աշխարհագրական բաշխվածություն
2005 թվականին Ռուսաստանը միլիարդատերերի քանակով գրավում էր՝ երրորդ տեղը, ԱՄՆ-ից և Գերմանիայից հետո ։ 27 ռուսների ֆինանսական իրավիճակը անցնում էր միլիարդ դոլարը։ Ամսագրի գնահատումներով ընդհանուրում ռուս միլիարդատերերի ակտիվները կազմում էին 90,6 միլիարդ դոլար։
Մինչճգնաժամային շրջանում միլիարդատերերի առավելագույն քանակը եղել է ԱՄՆ-ում (459), իսկ երկրորդը՝ Ռուսաստանում (87)։
2012 թվականին Ռուսաստանը միլիարդատերերի քանակով գրավել է երկրորդ տեղը, որոնք պետության մեջ եղել են՝ 96 հոգի ։
Business Insider պորտալի տվյալներով՝ 2013 թվականին, այն քաղաքը, որտեղ ապրում են միլիարդատերերի մեծագույն քանակը, եղել է՝ Նյու Յորքը(70 բնակիչ՝ ավելի քան միլիարդ դոլար իրավիճակով), նրան հետևում է Մոսկվան (64), Լոնդոնը (54), Հոնկոնգը (40) և Պեկինը (29) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միլիարդատերեր
Nokia 2700 classic
Nokia 2700 classic, Nokia ընկերության կողմից թողարկված GSM համակարգի բջջային հեռախոս։ Ունի 2 մեգապիքսելանոց տեսախցիկ, բլութութ, FM ռադիո, մուլտիմեդիա տիպի ֆայլերի ճանաչողունակություն և ինտերնետային մի քանի ծրագրեր (բրաուզեր, էլեկտրոնային փոստի ծառայություն, արագ հաղորդագրության հնարավորություն և այլն)։
Հաջորդում է Nokia 6300-ին։ Հավաքվում է Ռումինիայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բջջային հեռախոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բջջային հեռախոսներ
Սաունդերս Մակլեյն
Սաունդերս (Սոնդերս) Մակլեյն ((Leslie) Saunders Mac Lane, ), ամերիկացի մաթեմատիկոս, մանկավարժ, Կատեգորիաների տեսության հեղինակ (Սամուել Էյլենբերգի հետ)։ 1982 թվականից եղել է Չիկագոյի համալսարանի էմերիտ-պրոֆեսորներից, մինչդեռ 1947 թվականից դասախոսել էր այնտեղ։ 1949 թվականից ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի և Ամերիկյան փիլիսոփայական հանրության անդամներից է եղել։ 1989 թվականին արժանացել է ԱՄՆ ազգային գիտական մեդալի։
Կենսագրություն
1930 թվականին բակալավրի աստիճանը ստացել է Եյլի համալսարանում, իսկ 1931 թվականին մագիստրոսի աստիճանը՝ Չիկագոյի համալսարանում։ Ուսումնառության շրջանում սկսել է ավելի հետաքրքրվել ֆիզիկայով, քան մաթեմատիկայով։ Առաջին գիտական աշխատանքը, որի համահեղինակն է եղել Իրվինգ Լենգմյուրը, նվիրվել է ֆիզիկային։
1931 թվականից ուսումը շարունակել է Գյոթինգենի համալսարանում, որտեղ դասախոսություններ են կարդացել այնպիսի գիտնական մաթեմատիկոսներ, ինչպիսիք են Էմմի Նյոթերը, Հերման Վեյլը և Պաուլ Բերնայսը։ Վերջիններիս ղեկավարությամբ 1934 թվականին Մակլեյնը պաշտպանել է մաթեմատիկական տրամաբանության ատենախոսություն։ Գերմանիայում նացիոնալ-սոցիալիզմի իշխանություն գալուց հետո վերադարձել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, որտեղ աշխատել է Հարվարդի, Կորնելսկի (1930-ական և1940-ական թվականներ) և Չիկագոյի համալսարաններում (1947-1982 թվականներ)։
1944-1945 թվականներին Սաունդերս Մակլեյնը գլխավորել է Կոլումբիայի համալսարանի կիրառական մաթեմատիկայի (applied mathematics group) խումբը, որը զբաղվել է ռազմական մշակումներով։
1973-1977 թվականներին եղել է ԱՄՆ Գիտությունների ազգային ակադեմիայի փոխնախագահ (անդամ է եղել 1949 թվականից, դրա խորհրդի մաս՝ 1959-1962 և 1969-1972 թվականներից)։ 1973-1974 թվականներին եղել է ամերիկյան մաթեմատիկական ընկերության նախագահը, իսկ 1946-1948 թվականներին՝ փոխնախագահը, 1951-1952 թվականներին՝ Ամերիկայի մաթեմատիկական ասոցիացիայի փոխնախագահը,  1968-1971 թվականներին՝ ամերիկյան փիլիսոփայական հասարակության փոխնախագահը,  1974-1980 թվականներին՝ Ազգային գիտական խորհրդի անդամ։ 1954 թվականից մինչև 1958 թվականին միջազգային մաթեմատիկական միության գործկոմի, Ամերիկյան արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի (դրա խորհրդի անդամ է եղել 1981-1985 թվականներ) և Հայդելբերգի գիտությունների ակադեմիայի անդամներից է եղել (1976 թվական)։
Ակտիվորեն զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ։ Նրա շատ դասագրքեր դարձել են դասական, մասնավորապես, ժամանակակից գրականություն, (հատկապես A Survey of Modern Algebra գիրքը, որը գրել է Գարետ Բիրկգոֆի հետ)։
Մաթեմատիկական տրամաբանության ատենախոսությունից հետո Մակլեյնը հիմնականում զբաղվել է աբստրակտ հանրահաշվով՝ դաշտերի տեսությամբ, նորմավորման օղակներով, տրանսցենդենտալ դեպքում սեպարաբային լայնացումներով և խմբերի ընդլայնումներով։ 1943 թվականին սկսել է նրա համագործակցությունը Սամուել Էյլենբերգի հետ։ Սկզբում տոպոլոգիայի ոլորտում K(G,n), հոմոտոպիաների միակ ոչ տրիվիալ խումբ ունեցող G խմբում։ Հետագայում նրանք համագործակցել են հոմոլոգիական հանրահաշվի ոլորտում։ Հատկապես կարևոր է համատեղ կատեգորիաների տեսության ստեղծումը, որը դարձել է մաթեմատիկայի նոր լեզու՝ անփոխարինելի հանրահաշվի և հատկապես տոպոլոգիայի մեջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Կոռնելի համալսարան Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Անավարտ հոդվածներ անձի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
(5672) Լիբի
(5672) Լիբի (Libby), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի մարտի 6-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,410558 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,287 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5341 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1367,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,263347 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,22° անկյուն։