cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջոն Մեյնարդ Քեյնս
Քեյնսյան գաղափարների գերիշխումը 1939/79
Քեյնսյան հեղափոխությունը կապված էր արևմուտքում հետպատերազմյան շրջանում ժամանակակից լիբերալիզմի վերելքի հետ ։ Քեյնսյան գաղափարները դարձան այնքան հանրաճանաչ, որ որոշ գիտնականներ Քեյնսին համարում են ժամանակակից լիբերալիզմի բարձրագույն արժեքները մարմնավորող, ինչպես Ադամ Սմիթն է մարմնավորում դասական լիբերալիզմի իդեալները ։ Պատերազմից հետո Ուինսթոն Չերչիլը փորձում է ստուգել արդյոք քաղաքականության մշակման քեյնսյան մտածողությունն լայնորեն ընդունելի է Միացյալ Թագավորությունում և 1945 թվականի ընտրարշավի ժամանակ քննադատում է խառը տնտեսության գաղափարը։ Չնայած Չերչիլը մեծ համբավ ուներ՝ որպես պատերազմի հերոս,  նա պարտվում է Կլեմենտ Էտլիին, ում կառավարության տնտեսական քաղաքականությունը շարունակում էր կրել Քեյնսի գաղափարների ազդեցությունը ։
Նոր քեյնսյան տնտեսագիտություն
Ուշ 1930-ականներին և 1940-ականներին տնտեսագետները (մասնավորապես՝ Ջոն Հիքսը, Ֆրանկո Մոդիլյանին և Փոլ Սամուելսոնը) փորձեցին Քեյնսի աշխատանքները մեկնաբանել ու ներկայացնել մաթեմատիկական մոդելների տեսքով։ Սա հայտնի դարձավ որպես նոր դասական սինթեզ, որտեղ Քեյնսյան վերլուծությունները միավորվեցին նոր դասական տնտեսագիտության հետ։ Արդյունքում ձևավորվեց նոր քեյնսյան տնտեսագիտությունը, որը հաջորդ 40 տարիների ընթացքում գերիշխող դիրք էր գրավում մակրոտնտեսագիտության մեջ։
1950-ականների դրությամբ Քեյնսի առաջարկած քաղաքականությունները կիրառվում էին աշխարհի գրեթե բոլոր զարգացած երկրներում,  նմանատիպ միջոցառումներ խառը տնտեսության համար օգտագործվում էին նաև շատ զարգացող երկրների կողմից։ Այդ պահի դրությամբ տնտեսության վերաբերյալ Քեյնսի հայացքները լայն տարածում էին ստացել աշխարհի բոլոր համալսարաններով մեկ։ 1950-ականներին և 1960-ականներին զարգացած և զարգացող ազատ կապիտալիստական երկրները գրանցում էին բացառիկ բարձր աճ և գործազրկության ցածր մակարդակ ։ Պրոֆեսոր Գորդոն Ֆլետչերը գրում էր, որ, հետադարձ հայացք ձգելով,  1950-ականներն և 1960-ականներն, երբ Քեյնսի ազդեցությունն իր գագաթնակետին էր հասնում, հանդիսանում էին կապիտալիզմի ոսկե դարաշրջան ։
Ուշ 1965-ին  «Թայմ» ամսագրի շապիկին հայտնվեցին Միլթոն Ֆրիդմանի հետևյալ խոսքերը՝ «Մենք բոլորս այժմ քեյնսականներ ենք»։ Ամսագրում տեղ գտած հոդվածը նկարագրում էր բացառիկ նպաստավոր տնտեսական պայմանները, որոնք իշխում էին այդ ժամանակ և ասում էր, որ «Վաշինգթոնի տնտեսական ղեկավարներին հաջողվեց այս հաջողությունները հասցնել մեծ մասշտաբների հետևելով Քեյնսի կենտրոնական գաղափարին. այն է՝ ժամանակակից կապիտալիստական տնտեսությունն ինքնըստինքյան չի կարող աշխատել իր ամենաբարձր արդյունավետությամբ, բայց այն հնարավոր է այդ մակարդակին հասցնել դիմելով պետության միջամտությանը»։ Հոդվածում նաև ասվում էր, որ Քեյնսը երեք ամենակարևոր տնտեսագետներից մեկն էր, ով երբևիցե ապրել է և որ նրա «Ընդհանուր տեսությունը» ավելի ազդեցիկ էր, քան մնացած հայտնի տնտեսագետների գլխավոր աշխատանքները, ինչպես օրինակ Ադամ Սմիթի «Ազգերի հարստությունը» ։
Քեյնսյան տնտեսագիտությունն անհավանության է արժանանում 1979-2007
Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունը պաշտոնապես հրաժարվեց Քեյնսյան տնտեսագիտությունից 1979 թվականին, բայց Քեյնսի գաղափարների դեմ ուժերը կուտակվում էին դեռևս դրան նախորդող 30 տարիների ընթացքում։ Ֆրիդրիխ Հայեկը 1947 թվականին հիմնում է Մոն Պելերին միությունը բացառապես մեկ նպատակով՝ զարգացնել այնպիսի հայացքներ, որոնք մի օր կգային փոխարինելու քեյնսյան մտածելակերպին  և նման համոզմունքներին։ Այդ միության անդամներ էին տնտեսագիտության ավստրիական դպրոցի տնտեսագետ Լյուդվիգ ֆոն Միզեսը երիտասարդ Միլթոն Ֆրիդմանի հետ միասին։ Ի սկզբանե միությունը փոքր ազդեցություն ունեցավ աշխարհով մեկ. համաձայն Հայեկի՝ այն տպավորությունն էր, որ իր մահից հետո Քեյնսին դասում էին սրբերի շարքին և որ մարդիկ հրաժարվում էին թույլ տալ, որ նրա աշխատանքները հարցականի տակ դրվեն ։ Ինչևիցե, Ֆրիդմանը 1950-ականների կեսերից, և հատկապես 1963 թվականի «Միացյալ Նահանգների դրամավարկային պատմության» հրատարակումից հետո, սկսեց ի հայտ գալ որպես քեյնսյան տնտեսագիտության խիստ քննադատ։
Գործնականում «մեծ կառավարությունը» իր դիրքերը կայուն պահում էր 1950-ականներին, բայց 1960-ականներին հավասարակշռվածությունը սկսվեց շեղվել դեպի մասնավոր շահերի կողմը։ Քեյնսը գրել էր, թե ինչպիսի անհեթեթություն է թույլ տալը, որ «անազնիվ և եսասեր» սպեկուլյանտներն և ֆինանսիստներն  ունենան այնպիսի ազդեցություն, ինչպիսին նրանք ունեին առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո երկու տասնամյակ հասարակական կարծիքը խիստ դեմ էր մասնավոր սպեկուլյանտներին, դրա վառ օրինակն էր «Ցյուրիխի գետնաթզուկներ» նսեմացնող պիտակը, որը այդ շրջանում օգտագործվում էր նրանց նկարագրելու համար։ Միջազգային սպեկուլյացիան խստորեն արգելվում էր Բրետոն Վուդսից հետո ուժի մեջ մտած կապիտալի նկատմամբ վերահսկողության միջոցով։ Լրագրողներ Լարրի Էլիոտի և Դէն Էտկինսոնի համաձայն՝ 1968 թվականը բեկումնային տարի էր, այն առումով, որ այդ տարի իշխանությունը փոխվեց ի օգուտ մասնավոր գործակալների, ինչպիսիք են օրինակ՝ արժութային սպեկուլյանտները։ Որպես 1968 թվականի կենտրոնական իրադարձություն՝ Էլիոտը և Էտկինսոնը առանձնացնում են Ամերիկայի կողմից  դոլարը ոսկով փոխելու արգելքը, բացի այն դեպքերից, երբ հայտ ներկայացնողներն արտասահմանյան կառավարություններն էին։ Լրագրողները այս իրադարձությունը բնորոշում են որպես Բրետոն Վուդսի համակարգի ավարտի սկիզբ ։
Քեյնսի գաղափարների նկատմամբ հնչող քննադատությունները սկսեցին զգալի տարածում գտնել վաղ 1970-ականներին, այս շրջանում քննադատները կարողանում էին համոզիչ փաստարկներ բերել այն մասին, թե ինչպես քեյնսյան մոդելներն այլևս չեն արտացոլում տնտեսական իրողությունները։ Քեյնսն ինքը միայն մի քանի բանաձև էր ներառել իր «Ընդհանուր տեսության» մեջ և ոչ մի  կոնկրետ մաթեմատիկական մոդել։ Այնպիսի տնտեսագետներ, ինչպես օրինակ Հայման Մինսկին, գտնում են, որ Քեյնսի կողմից մաթեմատիկայի սահմանափակ օգտագործումը մասամբ պայմանավորված էր նրանով, որ տնտեսագետը շատ թերահավատ էր, որ այնպիսի անորոշ երևույթ, ինչպիսին տնտեսական գործունեությունն է երբևէ կարող է խելամիտ ձևով արտահայտվել մաթեմատիկական մոդելներով։ Այնուամենայնիվ, քեյնսյան տնտեսագետների կողմից շատ մոդելներ են մշակվել, ինչպես օրինակ հայտնի Ֆիլիպսի կորը, որը սահմանում է գործազրկության և գնաճի  մակարդակների միջև գոյություն ունեցող հակադարձ կապը։ Այն ասում է, որ գործազրկության մակարդակը կարող է կրճատվել պետության խթանիչ գործունեության արդյունքում։ 1968 թվականին Միլթոն Ֆրիդմանը տպագրեց մի աշխատանք, որտեղ պնդում էր, որ Ֆիլիպսի կորով ներկայացվող հաստատուն կապը գոյություն չունի ։ Ըստ Ֆրիդմանի՝ քեյնսյան քաղաքականությունները՝ շարունակական լինելու դեպքում, կարող են բերել միևնույն ժամանակ և գործազրկության, և գնաճի աճի․ մի երևույթ, որը շուտով հայտնի դարձավ ստագֆլյացիա անվանմբ։ Վաղ 1970-ականներին ստագֆլյացիա ի հայտ եկավ և ԱՄՆ-ում, և Մեծ Բրիտանիայում՝ ինչպես և Ֆրիդմանը կանխատեսում էր, ավելին՝ 1973 թվականի նավթային ճգնաժամից հետո տնտեսական վիճակը շարունակում էր վատթարանալ։ Իր արդարացված կանխատեսումների շնորհիվ Ֆրիդմանը հեղինակություն է ձեռք բերում և շարունակում է իր քննադատությունները «Քեյնսյան համաձայնության» նկատմամբ՝ համոզելով ոչ միայն գիտնականներին և քաղաքական գործիչներին, այլև հասարակության մեծ մասին՝ իր ռադիո և հեռուստահեռարձակումներով։ Քեյնսյան տնտեսագիտության հեղինակությունն ավելի վնասվեց տնտեսագիտության Չիկագոյի դպրոցի ուրիշ մոնետարիստ տնտեսագետների, Լուկասի հաջորդիվ քննադատությունների և Հայեկի Ավստրիական դպրոցի քննադատության պատճառով ։ Այս քննադատություններն այնպիսի հաջողություն ունեցան, որ 1980-ին Լուկասը պնդում էր, որ տնտեսագետները քեյնսյան կոչվելն ընդունում էին որպես վիրավորանք ։
Ռաբիա Բասրի
Կյանք
Նա աղոթում էր․ «Օ, Տեր, եթե ես քեզ աղոթում եմ քեզ դժոխքի վախից,
վառիր ինձ դժոխքում,
եթե ես աղոթում եմ քեզ, որովհետև դրախտ եմ փափագում,
արտաքսիր ինձ դրախտից,
բայց եթե ես աղոթում եմ քեզ միայն հանուն քեզ,
ապա ինձ մի զրկիր քո հավերժական գեղեցկությունից» ։
Մահ
Ռաբիան վախճանվել է մոտավորապես 80 տարեկանում Բասրայում մ․թ․ 801 թվականին, որտեղ քաղաքից դուրս գտնվում է նրա գերեզմանը ։
Փիլիսոփայություն
Հաճախ է նշվել, որ լինելով իսլամական պատմության մեջ միակ ամենահայտնի և ազդեցիկ ճգնավոր կինը՝ Ռաբիան հայտնի էր իր ծայրահեղ առաքինությամբ և բարեպաշտությամբ։ Երբ նրան հարցնում էին, թե ինչու է օրվա ու գիշերվա ընթացքում հազար ծիսական խոնարհում կատարում, նա պատասխանում էր․"«Ես դրա համար պարգևատրություն չեմ ուզում․ ես դա անում եմ, որ Աստծո սուրհանդակը, թող Աստված նրան օրհնի ու խաղաղություն տա, ուրախանա դրանով Հարության օրը և ասի մարգարեներին․ «Նկատի ունեցեք, թե ինչպես է վարվել մի կին իմ համայնքում»» ։"
Նա եռանդուն կերպով էր ինքնահրաժարվում և նվիրվում Աստծուն։ Նա երբեք չի պնդել, որ Նրա հետ միասնության է հասել, ընդհակառակը, իր կյանքը նվիրել է Աստծուն ավելի մոտենալուն ։ Որպես բացատրություն, թե ինչու էր որպես համեստության նշան հրաժարվում գլուխը դեպի երկինք բարձրացնելուց, նա սովորաբար ասում էր․ «Եթե աշխարհը պատկաներ միայն մեկ մարդու, դա նրան հարուստ չէր դարձնի, որովհետև այն անցողիկ է» ։
Ռաբիան առաջինն է շարադրել ագապեի վարդապետությունը և լայնորեն համարվում է վաղ ճգնավոր-հրաժարվողներից ամենակարևորը, բարեպաշտության օրինակ, որն ի վերջո անվանվելու էր սուֆիզմ ։
Պոեզիա և առասպելներ
Ռաբիային վերաբերող պոեզիայի մեծ մասն անհայտ ծագում ունի։ Դժվարություններով լի կյանքից հետո նա ինքնաբերաբար հասել է ինքնիրացման վիճակի։ Նա կարողացել է աստվածային հրաշքներ գործել այս ինքնադիտողության միջոցով՝ Աստծո հետ մտերմության շնորհիվ։ Երբ շեյխ Հասան ալ-Բասրին նրան հարցրել է, թե ինչպես է նա բացահայտել այդ գաղտնիքը, Ռաբիան պատասխանել է․ "«Դուք գիտեք ինչպեսի մասին, իսկ ես գիտեմ ինչպես-չն» ։"
Ռաբիայի կյանքին վերաբերող բազմաթիվ առասպելներից մեկն այն մասին է, որ նրան ազատել են ստրկությունից, որովհետև տերը նրան տեսել է լույսերի մեջ պարուրված աղոթելիս ու հասկացել, որ նա սուրբ է ու վախեցել իր կյանքի համար, եթե շարունակի նրան որպես ստրուկ պահել ։
Ռաբիայի կյանքի վրա հիմնված ֆեմինիստական տեսություն
Սուֆիզմի մի քանի տեսություններ հուշում են, որ սուֆիական գաղափարախոսություններն ու գործելակերպը հանդես են գալիս որպես հակադրումներ գերիշխող հասարակությանն ու կանանց մասին դրա ընկալմանը, ինչպես նաև տղամարդկանց և կանանց միջև հարաբերություններին։ Ռաբիայի կյանքի ու գործունեության մասին պատմությունները ցույց են տալիս հասարակության մեջ գենդերի դերի հակամշակութային ըմբռնումը։ Որպես հոգևոր և մտավոր գերակայության նրա դերը նկարագրված է մի քանի պատմություններում։ Սուֆիական մի պատմվածքում առաջնորդ Հասան ալ-Բասրին բացատրել է․ «Ես մի ամբողջ օր ու գիշեր եմ անցկացրել Ռաբիայի հետ։ Իմ մտքով այդպես էլ չանցավ, որ ես տղամարդ եմ, իսկ նրա մտքով չանցավ, որ ինքը կին է։ Երբ ես նայում էի նրան, ինձ բացարձակ արժեզուրկ էի զգում, իսկ Ռաբիային՝ լի հոգևոր առաքինությամբ» ։ Սակայն նա որոշում էր կայացրել կուսակրոն մնալու մասին, որպեսզի հրաժարվի կանացիությունից ու ամբողջովին նվիրվի Աստծուն ։
Կյանքից վերցված դեպք
Մի օր Ռաբիային տեսել են Բասրայի փողոցներով վազելիս՝ մի ձեռքով կրակով լի աման բռնած, մյուս ձեռքով՝ մի դույլ ջուր։ Երբ նրան հարցրել են, թե ի՞նչ է անում, նա պատասխանել է․ «Ես ցանկանում եմ հանգցնել դժոխքի կրակները և այրել դրախտի պարգևները։ Դրանք փակում են Ալլահի ճանապարհը։ Ես չեմ ուզում երկրպագել պատժի վախից ելնելով կամ պարգևատրության խոստման դիմաց, այլ պարզապես՝ հանուն Ալլահի սիրո» ։
Ջոն Մեյնարդ Քեյնս
Քեյնսյան տնտեսագիտությունն անհավանության է արժանանում 1979-2007
Քեյնսյան սկզբունքներն իրենց շատ թույլ էին դրսևորում գործնականում կիրառելիության տեսանկյունից․ 1979-ի դրությամբ Անգլո-Ամերիկյան տնտեսական քաղաքականության վրա հիմնական ազդեցություն ունեին Քեյնսյան սկզբունքներին փոխարինելու եկած մոնետար տեսության սկզբունքները ։ Ինչևիցե, Ատլանտյան օվկիանոսի երկու կողմերում էլ շատ պետական գործիչներ շարունակում էին նախապատվություն տալ Քեյնսի գաղափարներին, իսկ 1984 թվականին Ֆեդերալ պահուստային համակարգը պաշտոնապես հրաժարվեց մոնետարիզմից, ինչից հետո Քեյնսյան սկզբունքները մասնակիորեն վերականգնեցին իրենց ազդեցությունը քաղաքականության մշակման գործի մեջ ։ Գիտական շրջանակներից ոչ բոլորն էին ընդունում Քեյնսի նկատմամբ հնչող քննադատությունները․ Մինսկին պնդում էր, որ Քեյնսյան տնտեսագիտությունը որակազրկվել էր նոր դասականների 1950-ականների գաղափարներին չափից դուրս միախառնվելու պատճառով, և շատ ցավալի է, որ տնտեսագիտության այս ճյուղը նույնիսկ շարունակում էր կոչվել «Քեյնսյան»։ Ռոբերտ Կատները «Ամերիկան Փրոսփեքտում» գրում էր, 1970-ականների տնտեսական խնդիրների պատճառը ոչ այնքան ավելորդ Քեյնսյան միջամտությունն էր, որքան կապիտալի նկատմամբ վերահսկողության Բրետոն Վուդսի համակարգի փլուզումը, որը թույլ տվեց, որ կապիտալը սկսի հոսել կարգավորվող տնտեսություններից դեպի տնտեսություններ, որտեղ կարգավորումը բացակայում է կամ թույլ է՝ Գրեշմանի օրենքի ոճով (որտեղ թույլ արժույթները շրջանառությունից դուրս են թողնում ուժեղ արժույթներին) :Պատմաբան Պիտեր Պյուն նշել է, որ 1970-ականներին Ամերիկային վրա հասած տնտեսական խնդիրների գլխավոր հարուցիչը այն էր, որ պետությունը հրաժարվեց բարձրացնել հարկային դրույքաչափերը Վիետնամի պատերազմը ֆինանսավորելու համար, ինչը հակադարձում էր Քեյնսի խորհրդին ։
Քեյնսականության վերածնունդը 2008/09
2007-08 թվականների համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամը ստիպեց հասարակությանը կասկածի տակ դնել ազատ շուկայի վերաբերյալ տիրող միասնական մոտեցումը։ 2008 թվականի մարտին «Ֆայնենշլ թայմսի» գլխավոր տնտեսական մեկնաբան Մարտին Վուլֆը հայտարարեց համաշխարհային ազատ շուկայական կապիտալիզմի երազանքի մահը ։ Նույն ամիս մակրոտնտեսագետ Ջեյմս Կ․ Գալբռեյթը օգտագործեց Միլթոն Ֆրիդմանի անվան 25-րդ ամենամյա դասախոսությունը մոնետար տնտեսագիտության ընդունված գաղափարների դեմ արտահայտվելու համար և միևնույն ժամանակ հայտարարեց, որ Քեյնսյան տնտեսագիտությունն ավելի պատշաճ էր ծագող ճգնաժամը հաղթահարելու համար ։ Տնտեսագետ Ռոբերտ Ջ․ Շիլլերը սկսեց խրախուսել ակտիվ պետական միջամտությունը ֆինանսական ճգնաժամը հաղթահարելու համար՝ մասնավորապես հղում կատարելով Քեյնսին  ։ Նոբելյան մրցանակակիր Փոլ Կռուգմանը «Նյու Յորք թայմսում» վարած իր սյունակում ևս ակտիվորեն սատարում էր տնտեսության մեջ պետության ակտիվ միջամտության Քեյնսյան գաղափարները   ։ Պետական միջամտության վերաբերյալ Քեյնսի մոտեցումը սատարող ուրիշ նշանավոր տնտեսական մեկնաբաններից էին Ջորջ Աքերլոֆը, Ջ․ Բրեդֆորդ ԴեԼօնգը , Ռոբերտ Ռայը և Ջոզեֆ Ստիգլիցը ։ Ամսագրերը և այլ մեդիաները ևս հղում էին կատարում Քեյնսին առնչվող Հայման Մինսկու , Ռոբերտ Սկիդելսկիի , և Աքսել Լեյոնհուֆվուդի աշխատություններին ։
Պարտքի մի շարք խոշոր ներումներ նախաձեռնվեցին ֆինանսական ճգնաժամի ընթացքում՝ սկսած սեպտեմբերի 7-ից, երբ ԱՄՆ կառավարությունը հայտարարեց, որ պատրաստվում է ազգայնացնել պետական ֆինանսավորմամբ երկու ընկերություն՝ Ֆէննի Մեյը և Ֆրեդդի Մակը, որոնք վերահսկում էին ԱՄՆ հիփոթեքային վարկավորման շուկայի մեծ մասը։ Հոկտեմբերին Մեծ Բրիտանիայի գանձապետարանի կանցլեր Ալիստեր Դարլինգը հղում կատարեց Քեյնսին՝ տնտեսական անկման հետևանքները հաղթահարելու նպատակով Քեյնսյան ուսմունքի համաձայն նշանակալի հարկաբյուջետային խթանների կիրառման մասին հայտարարություն կատարելու ժամանակ ։ Նմանատիպ քաղաքականություններ որդեգրվեցին ամբողջ աշխարհով մեկ այլ պետությունների կողմից ևս ։ Սա խիստ հակասում էր 1997 թվականի Ասիական ֆինանսական ճգնաժամի ժամանակ Ինդոնեզիայի կողմից ձեռնարկված գործողություններին, երբ ԱՄՀ-ն ստիպեց երկրին միաժամանակ փակել 16 բանկ՝ հանգեցնելով բանկերից փողերի փախուստին ։ Հետճգնաժամային քննարկումների մեծ մասն արտացոլում էին հարկաբյուջետային կամ դրամավարկային խթանների միջազգային կարգավորման մասին և միջազգային տնտեսական կառույցների՝ ինչպիսիք են ԱՄՀ-ն և Համաշխարհային բանկը, վերաբերյալ Քեյնսի փաստարկները, որոնք համաձայն շատերի պետք է ենթարկվեին բարեփոխության որպես  «նոր Բրետոն Վուդս», և պետք է տեղի ունենային ճգնաժամի բռնկումից առաջ ։ ԱՄՀ և Միավորված ազգերի կազմակերպության տնտեսագետները կողմնակից էին միջազգայնորեն համակարգվող հարկաբյուջետային խթաններին ։ Դոնալդ Մարկվելը պնդում էր, որ նման միջազգային մոտեցման բացակայության պարագայում, ի հայտ կգան միջազգային հարաբերությունների վատթարացման ռիսկեր և նույնիսկ հնարավոր է համաշխարհային պատերազմ բռնկվի 1930-ականների ճգնաժամի ժամանակ առկա գործոններին նմանատիպ տնտեսական գործոնների պատճառով ։
2008 թվականի դեկտեմբերի վերջին  «Ֆայնենշլ թայմսը» հրապարակեց, որ «Քեյնսյան քաղաքականության հանկարծակի վերածնունդը վերջին մի քանի տասնամյակների անշեղորեն պահպանվող գաղափարախոսության ցնցող շրջադարձ է »։ 2008 թվականի դեկտեմբերին Փոլ Կռուգմանը հրատարակեց իր՝ «Ճգնաժամային տնտեսագիտության վերադարձը և 2008 թվականի ճգնաժամը» վերնագրով գիրքը, որտեղ պնդում էր, որ մենք տեսնում ենք 20-րդ դարի վաղ շրջանում գոյություն ունեցող տնտեսական պայմաններին նման պայմանների վերադարձ, ինչն ավելի արդիական է դարձնում է Քեյնսյան քաղաքականության առաջարկություններն, քան երբևէ։ 2009 թվականի փետրվարին Ռոբերտ Ջ․ Շիլլերը և Ջորջ Աքերլոֆը տպագրեցին «Spiritus Animalis․ ինչպես է մարդկային հոգեբանությունը կառավարում տնտեսությունը և ինչու է դա կարևոր համաշխարհային կապիտալիզմի համար» գիրքը, որտեղ նրանք պնդում էին, որ ԱՄՆ  խթանների  ներկայիս փաթեթը  չափազանց փոքր է, այն հաշվի չի առնում վստահության և սպասումների կարևորության վերաբերյալ Քեյնսի հայեցակետը՝ ձեռնարկատերերի և ուրիշ տնտեսական գործակալների ապագա վարքագիծը որոշելիս։
2009 թվականի մարտին  «Միջազգային արժութային համակարգի բարեփոխումը» վերնագրով իր ելույթում Չինաստանի ազգային բանկի նախագահ Չժօու Սյաօչուանը կողմ հանդես եկավ Քեյնսի՝ մեկ կենտրոնից կառավարվող համաշխարհային պահուստային արժույթի գաղափարին։ Չժօուն պնդում էր, որ ցավոք Բրետոն Վուդսի փլուզման պատճառներից մեկն այն էր, որ այդպես էլ չհաջողվեց ներդնել Քեյնսի բանկորը։ Չժօուն առաջարկեց աստիճանաբար գնալ ԱՄՀ-ի փոխառության հատուկ իրավունքի (ՓՀԻ) կիրառության չափերի ավելացմանը ։ Չնայած Չժօուի գաղափարները լայնորեն չըդունվեցին, 2009 թվականի ապրիլին Լոնդոնում Մեծ քսանյակի հանդիպմանը երկրների առաջնորդները համաձայնության եկան թույլ տալ ԱՄՀ կողմից 250 միլիարդ դոլլարի չափով փոխառության իրավունքների ձևավորումը և համաշխարհայնորեն տարածումը։ 2009 թվականի հունիս և հուլիս ամիսների զեկույցներում տնտեսական խթանների ծրագրերը դրական գնահատական ստացան և ՏՀԶԿ, և ԱՄՀ  կողմից՝ բոլոր ակնկալիքները գերազանցող տնտեսական արդյունքներ գրանցելու համար։ Երկու կազմակերպություններն էլ զգուշացրեցին համաշխարհային առաջնորդներին, որ վերականգնումը ամենայն հավանականությամբ կլինի դանդաղ, այդ պատճառով անհրաժեշտ է, որ հակաճգնաժամային միջոցառումները ժամանակից շուտ չդադարեցվեն։
Մինչդեռ տնտեսությունը խթանող միջոցառումներ կիրառելու անհրաժեշտությունը լայնորեն ընդունվում էր քաղաքականություն մշակողների կողմից, բանավեճեր էին գնում նրա շուրջ, թե որտեղից գտնել միջոցներ այդ ծախսերը ֆինանսավորելու համար։ Որոշ առաջնորդներ և կառույցներ, ինչպես օրինակ Անգելա Մերկելը և Եվրոպական կենտրոնական բանկը, անհանգստություն էին հայտնում գնաճի, ազգային պարտքի վրա հնարավոր բացասական ազդեցությունների վերաբերյալ, ինչպես նաև նրա շուրջ, որ ֆինանսապես չափազանց մեծ չափերի հասնող միջոցառումները կարող են անկայուն վերականգնման պատճառ դառնալ։
Պրոֆեսիոնալ տնտեսագետների շրջանում Քեյնսյան տնտեսագիտության վերածնունդը տարաձայնությունների առիթ էր հանդիսանում։ Չնայած շատ տնտեսագետներ, ինչպիսիք են օրինակ Ջորջ Աքերլոֆը, Փոլ Կռուգմանը, Ռոբերտ Շիլլերը, սատարում էին տնտեսությունը խթանելու Քեյնսյան մոտեցումը, մյուսները չէին հավատում, որ ավելի շատ պետական ծախսերը կարող էին օգնել ԱՄՆ տնտեսությանը վերականգնվել համաշխարհային ֆինանսատնտեսական ճգնաժամից։ Որոշ տնտեսագետներ՝ ինչպես օրինակ Ռոբերտ Լուկասը, կասկածի տակ էին դնում խթանող միջոցառումների կիրառման տեսական հիմքերը ։ Ուրիշները՝ ինչպես օրինակ Ռոբերտ Բառոն և Գարի Բեկերը, ասում են, որ տնտեսությունը խթանող Քեյնսյան միջոցառումների օգուտների վերաբերյալ էմպիրիկ ապացույցներ գոյություն չունեն ։ Ինչևիցե, կա աճող գիտական գրականություն, որը ցույց է տալիս, որ հարկաբյուջետային միջոցառումների ավելացումը կարճաժամկետում նպաստում է տնտեսության աճին և հարկաբյուջետային որոշակի խթանող միջոցառումներ հատկապես արդյունավետ են ։
Ընդունելություն
Քեյնսի հայացքները սկսեցին համընդհանուր ճանաչում ստանալ իր կյանքի վերջին մի քանի տարիների ընթացքում։ Անձնական կյանքում՝ Քեյնսի հմայքը այնպիսին էր, որ նրան որպես կանոն լավ էին ընդունում որտեղ էլ որ նա գնար՝ նույնիսկ նրանք, ովքեր երբեմն հայտնվում էին հակառակ կողմում հազվադեպ էին նրա նկատմամբ ոխ պահում ։ Քեյնսի ելույթը Բրետոն Վուդսի բանակցությունների փակմանն ընդունվեց տևական հոտնկայս ծափահարություններով, ինչը եզակի երևույթ էր միջազգային հարաբերություններում, սակայն պատվիրակները բարձր գնահատեցին ձեռքբերումները, որոնց նա հասել էր չնայած թույլ առողջությանը ։
Ավստրիական դպրոցի տնտեսագետ Ֆրիդրիխ Հայեկը Քեյնսի ժամանակակից ամենաականավոր քննադատներից էր՝ տնտեսության վերաբերյալ Քեյնսի հայացքներից խիստ տարբերվող հայացքներով ։ Չնայած դրան Քեյնսի մահից հետո նա գրեց․ «Նա միակ իսկապես հանճարեղ մարդն էր, ում ես գիտեի և ում նկատմամբ ես ունեի անսահման հիացմունք։ Աշխարհը շատ ավելի աղքատ կլինի առանց նրա» ։
Լայնել Ռոբբինսը՝ Լոնդոնի տնտեսագիտության դպրոցի տնտեսագիտության բաժնի նախկին ղեկավարը, ով 1930-ականներին՝ Բրետոն Վուդսի  համար ծրագրեր կազմելու վաղ շրջանում ամերիկացիների հետ Քեյնսի տարած բանակցություններին ծանոթանալուց հետո,  բազմաթիցս թեժ բանավեճերի էր բռնվել Քեյնսի հետ,  այսպես է ասել նրա մասին ․ "Ամենի ինչ իսկապես շատ լավ ընթացավ։ Քեյնսը շատ պարզ էր ու համոզիչ և արդյունքը անդիմադրելի էր։ Նման պահերի ես հաճախ սկսում եմ մտածել, որ Քեյնսը պետք է որ լինի եբևիցե ապրած ամենահանճարեղ մարդկանցից մեկը․ արագ տրամաբանությունը, ինտուիցիան, վառ երևակայությունը, լայն հայացքներն, ամեն ինչից վեր բառերի զուգակցման աննման զգացողությունը, բոլորը միասին նրան մի քանի մակարդակով բարձրացնում են սովորական մահկանացուի հնարավորությունների սահմանից։"Դուգլաս ԼեՊան ՝ Մեծ Բրիտանիայում Կանադայի պաշտոնական ներկայացուցչությունից, գրել է․"Ես հմայված եմ։ Նա ամենագեղեցիկ անձնավորությունն է, ում ես երբևէ լսել եմ։ Նա իսկապե՞ս մեր տեսակին է պատկանում, թե ուրիշ աշխարից է։ Նրա մեջ կա ինչ-որ առասպելական և անհավանական բան։ Ես նրա մեջ նկատում եմ հսկա և սֆինքսին հարող ինչ-որ բան, և միևնույն ժամանակ մի բան, որ թևեր է հիշեցնում։"Բերտրան Ռասելը Քեյնսին անվանել է իր իմացած ամենագրագետ մարդկանցից մեկը և ասել է ․ "Քեյնսի միտքը իմ իմացածներից ամենասուրն ու ամենահստակն էր։ Երբ ես վիճաբանում էի նրա հետ, ինձ թվում էր ես գիտակցաբար ռիսկի եմ գնում և հազվադեպ էր լինում, որ արդյունքում ես ինձ հիմարի դերում չէի զգում։"Քեյնսի մահախոսականը «Թայմս» ամսագրում ասում էր․ «Նրա մեջ ապրում է պայծառ, փայլուն, եռանդուն, ուրախ, կատակասեր մարդ․․․ Նա մի անձնավորություն էր, ով անկեղծորեն նվիրված էր համընդհանուր բարեկեցության գործին» ։
Քննադատություն
Որպես մի մարդ ով, շատերի բնութագրմամբ, 20-րդ դարի տնտեսագետներից աենամեծ ազդեցությունն է ունեցել, Քեյնսը զգալի քննադատության է ենթարկվել քաղաքական շրջանակների երկու կողմից էլ։ 1920-ականներին Քեյնսը դիտվում էր որպես ընդդիմադիր և հիմնականում արժանանում էր աջերի մեղադրանքներին։ 1930-ականներին շատ երիտասարդ տնտեսագետներ մարքսիստական հայացքների կողմնակից էին, նույնիսկ Քեմբրիջումundefined,   և մինչդեռ Քեյնսը հիմնականում սկզբունքային բանավեճերի մեջ էր մտնում աջերի հետ՝ փորձելով նրանց համոզել ավելի առաջադեմ քաղաքականությունների արժանիքների մեջ, ամենաբուռն քննադատությունը նրա հանդեպ գալիս էր ձախերից, ովքեր նրան դիտում էին որպես կապիտալիզմի ջատագով։ 1950-ականներից սկսած Քեյնսի նկատմամբ մեղադրանքների մեծ մասը կրկին գալիս էր աջերից։
1931 թվականին Ֆրիդրիխ Հայեկը ակտիվորեն քննադատում էր Քեյնսի 1930 թվականին տպագրված «Տրակտատ փողի վերաբերյալ» աշխատությունը ։ Հայեկի «Ճանապարհ դեպի ստրկությունը» կարդալուց հետո Քեյնսը գրեց Հայեկին «Բարոյական և փիլիսոփայական տեսանկյուններից ես փաստորեն համաձայն եմ ամբողջի հետ», բայց եզրափակեց հետևյալ առաջարկությամբ․"Հետևապես, իմ կարծիքով մեզ անհրաժեշտ է ոչ թե փոփոխություն մտցնել մեր տնտեսական ծրագրերի մեջ, ինչը գործնականում միայն ձեր փիլիսոփայության եզրակացությունների մեջ հիասթափության  պատճառ կդառնար, բայց միգուցե նույնիսկ հակառակը՝ դրանք ընդլայնել։ Ձեր ամենամեծ վտանգը Միացյալ Նահանգներում ձեր փիլիսոփայության կիրառության հնարավոր ձախողումն է։"Ժամանակի հրատապ հարցին անդրադառնալով՝ այն է՝ արդյոք բյուջեի պակասուրդի մեծացման հաշվին ծախսերի ավելացումը կարող է երկիրը ճգնաժամից հանել, Քեյնսը հետևյալ կերպ պատասխանեց Հայեկի քննադատությանը ."Ես պետք է ... ուրիշ եզրակացություն անեմ։ Ես պետք է ասեմ, որ մեր ուզածն ոչ թե պլանավորման բացակայություն է, կամ նույնիսկ ավելի քիչ պլանավորում, ես պետք է ասեմ, որ մենք իրապես ուզում ենք ավելի շատ [պլանավորում]։  Բայց պլանավորումը պետք է տեղի ունենա համայնքներում, որտեղ ինչքան հնարավոր է շատ մարդ՝ և՛ առաջնորդներ, և՛ հետևորդներ, ամբողջովին կիսում են քո սեփական բարոյական դիրքորոշումը։ Չափավոր պլանավորումը կլինի բավական ապահով, եթե այն իրականացնողները իրենց մտքերով և սրտերով կողմնորոշված են բարոյական հարցի ուղղությամբ։"Մինչդեռ Միլթոն Ֆրիդմանը նկարագրում էր «Ընդհանուր տեսությունը» որպես «հանճարեղ գիրք», նա նաև պնդում էր, որ գրքում ենթադրվող տարանջատումը իրական և անվանական արժեքների միջև ո՛չ հնարավոր է, ո՛չ ցանկալի։  Մակրոտնտեսական քաղաքականությունը, ասում էր Ֆրիդմանը, կարող է վստահոևեն ներգործել միայն անվանականի վրա ։ Նա և ուրիշ մոնետարիստներ հետագայում պնդում էին, որ Քեյնսյան տնտեսագիտության արդյունքը կարող է լինել ստագֆլյացիան՝ ցածր աճի և բարձր գնաճի համադրությունը, որից զարգացած երկրները տուժում էին վաղ 1970-ականներին։ Ֆրիդմանն ավելի մեծ հավանություն էր տալիս 1923-ի «Դրամավարկային բարեփոխումների մասին տրակտատին», որը համարում էր Քեյնսի լավագույն աշխատությունը, որովհետև այն կենտրոնանում էր ազգային գների կայունության ապահովման վրա։
Ջոզեֆ Շումպետերը Քեյնսի ժամանակակիցներից էր և նրա գլխավոր հակառակորդը։ Նա առաջիններից էր, ով պնդեց, որ Քեյնսի «Ընդհանուր տեսությունն» այդքան էլ ընդհանուր չէ, այլ նույնիսկ մասնավոր դեպք է ։ Նա ասում էր, որ աշխատությունը բնութագրում էր «փլուզվող քաղաքակրթության վերաբերմունքը»։ Քեյնսի մահից հետո Շումպետերը գրեց կարճ կենսագրական ակնարկ տնտեսագետ Քեյնսի մասին. նա շատ դրական էր արձագանքում Քեյնսի մարդկային արժանիքների վերաբերյալ, գովում էր նրա հաճելի բնավորությունը, բարեկրթությունը և բարությունը։ Նա Քեյնսի որոշ կենսագրական և խմբագրական աշխատանքներ դասում էր իր տեսածների մեջ լավագույնների շարքին։ Միևնույն ժամանակ Շումպետերը շարունակում էր քննադատական դիրքորոշում ունենալ Քեյնսի տնտեսագիտության նկատմամբ։ Նա գտնում էր, որ Քեյնսի ենթագիտակցության մեջ թաքնված է ինչ-որ տեսակի հայրենասիրություն, որը նրան խանգարում է հասկանալ այլ երկրների խնդիրները։ Շումպետերի կարծիքով «Կիրառական Քեյնսականությունը նման է մի սածիլի, որը չես կարող փոխպատվաստել օտար հողում. այն չորանում է այնտեղ և չորանալիս դառնում թունավոր» ։
Նախագահ Հարրի Ս. Թրումանը թերահավատ էր Քեյնսյան տեսության նկատմամբ. «Ոչ ոք երբևիցե չի կարող համոզել ինձ, որ պետությունը կարող է ծախսել մեկ դոլար իր չունեցածից», այսպես էր նա ասել Լեոն Քիսեռլինգին՝ մի Քեյնսյան տնտեսագետի, ով ղեկավարում էր Թրումանի Տնտեսական խորհրդատուների խորհրդը ։
Ռասաների վերաբերյալ հայացքներ
Քեյնսը կոմունիստական Ռուսաստանի կազմավորման առաջին տարիներին տեղի ունեցած զանգվածային սպանությունները երբեմն բացատրում էր ռասայական տեսանկյունից՝ որպես «ռուսական և հրեական բնավորության» մաս, քան դիտում էր այն որպես կոմունիստական կարգի արդյունք։ Դեպի Ռուսաստան ճանապարհորդելուց հետո, նա գրել էր իր «Ռուսաստանի վերաբերյալ հակիրճ հայացք» աշխատանքի մեջ, որ կա «գազանություն ռուսների և հրեաների բնության մեջ, երբ, ինչպես այժմ, նրանք միավորվում են իրար հետ»։ Նա նաև գրել էր, որ «Հին Ռուսաստանի հիմարությունից և դաժանությունից ոչինչ երբեք չէր կարող ծնվել, բայց (...) Նոր Ռուսաստանի դաժանության և հիմարության տակ կարող է թաքնված լինել իդեալի մի մասնիկ», որը այլ մեկնաբանությունների հետ միասին կարող է դիտվել որպես հակառուսական և հակասեմիտական ։
Որոշ քննադատներ, այդ թվում Մառեյ Ռօտբառդը, փորձում էին ցույց տալ, որ Քեյնսը համակրանք ուներ նացիստների նկատմամբ, և մի շարք գրողներ նկարագրում էին նրան որպես անտիսեմիտ։ Քեյնսի անձնական նամակները պարունակում են պատկերներ և նկարագրություններ, որոնցից մի քանիսը կարող են բնութագրվել որպես անտիսեմիտական, մյուսները՝ որպես հրեասիրական ։ Գիտնականները ենթադրում են, որ սրանք արտացոլում են ժամանակին տարածված կլիշեները, որոնք նա ընդունել էր առանց քննադատության, քան որևիցե ռասիզմի դրսևորում ։ Հայտնի են մի շարք առիթներ, երբ Քեյնսը օգտագործել էր իր ազդեցությունը իր հրեա ընկերներին օգնելու համար. ամենանշանավոր դեպքն այն էր, երբ նրա ակտիվորեն միջամտեց, որպեսզի Լյուդվիգ Վիտգեյնշտայնին Մեծ Բրիտանիայի կացության թույլտվություն տան՝ նրան նացիստների կողմից օկուպացված  Ավստրիա աքսորից փրկելու համար։ Քեյնսը սատարում էր սիոնիզմը՝ ներգրավված լինելով շարժման առաքելությունը սատարող տարբեր հանձնաժողովների աշխատանքներում ։
Ռաբիա Բասրի
Հանրային մշակույթում
Ռաբիայի կյանքի մասին նկարահանված ևս մեկ թուրքական ֆիլմ՝ «Ռաբիա, առաջին կին սուրբը» թողարկվել է նույնպես 1973 թվականին ռեժիսոր Սուրեյա Դուրուի և գլխավոր դերակատար Հյուլյա Կոշյիգիթի մասնակցությամբ ։
Ռաբիայի մասին երգ է թողարկվել Ինդոնեզիայում 2004 թվականին։
«Լավ աշխարհ» կատակերգական շոուի վերջին դրվագում հղում է արվել 8-րդ դարի սուֆիական միստիկ բանաստեղծ Հազրատ Բիբի Ռաբիա Բասրիին որպես դրախտ ընկած շատ արժանավորներից մեկի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սուֆիզմ Կատեգորիա:Իրաքցի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Արաբալեզու բանաստեղծներ Կատեգորիա:Միջնադարյան բանաստեղծներ Կատեգորիա:Կին փիլիսոփաներ Կատեգորիա:8-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:Կին
Ջոն Մեյնարդ Քեյնս
Ռասաների վերաբերյալ հայացքներ
Ռասիզմի կամ տոտալիտարական հայացքներ ունենալու մեջ նրա նկատմամբ գոյություն ունեցող մեղադրանքները մերժվեցին Ռոբերտ Սկիդելսկիի և ուրիշ կենսագիրների կողմից ։ Պրոֆեսոր Գորդոն Ֆլետչերը գրել է, որ «Քեյնսի և տոտալիտարիզմի ցանկացած աջակցության միջև կապի վերաբերյալ ենթադրությունը չի կարող հաստատվել» ։ Հենց որ նացիստների բռնակալ վերաբերմունքը հրեաների և ուրիշ փոքրամասնությունների նկատմամբ դարձավ ակնհայտ, Քեյնսը պարզ դարձրեց իր ատելությունը նացիստների նկատմամբ։ Որպես մեկը, ով իր ողջ կյանքի ընթացքում եղել է պացեֆիստ՝ Քեյնսը ի սկզբանե կողմնակից էր նացիստական Գերմանիայի խաղաղ  զսպմանը, հետագայում նա սկսեց պաշտպանել ուժի կիրառմամբ հարցի լուծումը, մինչդեռ շատ պահպանողականներ դեռևս  խաղաղ ճանապարհների կողմնակից էին։ Պատերազմը սկսվելուց հետո նա քննադատում էր ձախերին Հիտլերին հակազդելու համարձակություն չունենալու համար."Ձախերի մտավորականությունն ամենաբարձրաձայնն էր նացիստական ագրեսիան ցանկացած գնով զսպելու պահանջի մեջ։ Երբ հարցը հասնում է գործողություններին, գրեթե չորս շաբաթ է անցել մինչև նրանք հիշել են, որ իրենք պացեֆիստներ են և գրում են  պարտվողական նամակներ ձեր սյունակներում՝ թողնելով ազատության և քաղաքակրթության պաշտպանությունը  գնդապետ Բլիմփին և  Հին դպրոցի կապերին (անգլ.՝ Old School Tie), ում համար երեք անգամ կեցցե։"
Գնաճի վերաբերյալ հայացքներ
Ասում են՝ Քեյնսն անտարբեր էր, նույնիսկ դրական էր տրամադրված փոքր չափերի գնաճի նկատմամբ ։ Իսկապես նրա համար գնաճն ավելի նախընտրելի էր, քան գնանկումը. այս առումով նա մասնավորապես ասում էր՝ եթե պետք է ընտրել երկու չարիքների միջև, ապա «ավելի լավ է հիասթափեցնել վարձակալներին», քան պատուհասի մեջ գցել աշխատավոր դասի ընտանիքներին ։ Նա նաև կողմ էր Գերմանիայում հիպերինֆլյացիային՝ այն դիտելով որպես փոխհատուցման վճարներից ազատվելու ձև։ Ինչևիցե, Քեյնսը նաև լավատեղյակ էր գնաճով պայմանավորված վտանգներին ։ «Խաղաղության տնտեսական հետևանքները» գրքում նա գրում է."Ասում են, թե Լենինը հայտարարել է, որ կապիտալիստական համակարգը ոչնչացնելու լավագույն ճանապարհն արժույթը փչացնելն է։ Գնաճի շարունակական գործընթացի միջոցով կառավարությունները կարող են` գաղտնի ու անտեսանելի կերպով, բռնագրավել իրենց քաղաքացիների հարստության մի կարևոր հատվածը։ Չկա հասարակության հիմքերը տապալելու ավելի նուրբ կամ ավելի անվրեպ միջոց քան արժույթը փչացնելն է։ Այս գործընթացը ներգրավվում է կործանման հետևում կանգնած տնտեսական օրենքի բոլոր թաքնված ուժերը, և դա անում է այնպիսի ձևով, որ միլիոն հոգուց մեկը նույնիսկ չի կարող այն բացահայտել։"Քեյնսի ամենաշատ ցիտվող արտահայտություններից է «երկարաժամկետ հեռանկարում մենք բոլորս մեռած ենք» արտահայտությունը, որը նա հնչեցրել էր 1923֊ին` ի քննադատություն գործարանների փակվելու պատճառով իրենց աշխատանքը կորցրած մարդկանց կապակցությամբ մի շարք տնտեսագետների այն հայացքների, որ այս երևույթը երկարաժամկետ հեռանկարում դրական ազդեցություն կթողնի աշխատողների վրա ։
Անհավասարակշռությունների վերաբերյալ հայացքներ
Նա Միջազգային քլիրինգային պալատի կապակցությամբ առաջարկության գլխավոր հեղինակն էր, որը նաև անվանում են այսպես կոչված «Քեյնսի պլան»։  Պլանի երկու հիմնարար սկզբունքներն այն էին, որ հաշվեկշիռների մեծ մնացորդների կարգավորման խնդիրը պետք է լուծվի  լրացուցիչ «միջազգային արժույթ» «ստեղծելով», և որ վարկառուին ու պարտատիրոջը պետք է վերաբերել գրեթե այնպես, կարծես նրանք հավասարակշռության խախտողներ են։ Պլանը սակայն մերժվեց, մասամբ, որովհետև  «ամերիկյան կողմը բնականաբար դեմ էր հանդես գալիս վարկատու-վարկառու հարաբերություներում այդքան նոր՝ կողմերի նկատմամբ հավասար վերաբերմունքի ցուցաբերման սկզբունքին» ։
Նոր համակարգը հիմնված չէ ազատ առևտրի (արտասահմանյան առևտրի  ազատականացման ) վրա, այն ավելի շուտ հիմնված է միջազգային առևտրի կարգավորման վրա, որի նպատակն է առևտրի մեջ առկա անհավասարակշռությունները վերացնելը. ավելցուկով երկրները շարժառիթ կունենան այն կրճատելու և նման կերպ վարվելով նրանք ավտոմատ ձևով կվերացնեն մյուս երկրների պակասուրդները ։ Նա առաջարկեց ստեղծել համաշխարհային բանկ, որը կթողարկեր սեփական արժույթ՝ բանկոր, որը սահմանված փոխարժեքով փոխարկելի կլիներ ազգային արժույթների հետ և կդառնար հաշվառման միավոր երկրների միջև, ինչը նշանակում է՝ այն կօգտագործվեր չափելու համար երկրի առևտրային հաշվեկշռի պակասուրդը կամ ավելցուկը։ Յուրաքանչյուր երկիր կունենար Միջազգային քլիրինգային միությունում իր բանկորով հաշիվներում օվերդրաֆտի հնարավորություն։ Նա նշում էր, որ ավելցուկները հանգեցնում են թույլ համախառն համաշխարհային պահանջարկի. ավելցուկ ունեցող երկրները բացասական հետևանքներ են ունենում իրենց գործընկերների վրա, և աշխարհի համընդհանուր բարեկեցության համար ավելի մեծ վտանգ են ներկայացնում, քան այն երկրները, որոնք ունեն պակասուրդ ։
«Յել ռեվյու» պարբերականում 1933 թվականին տպագրված «Ազգային ինքնաապահովվածություն» վերնագրով իր հոդվածում, նա արդեն ընդգծում էր ազատ առևտրով պայմանավորված խնդիրները։ Նրա հայացքը, որը ժամանակին շատ տնտեսագետների ու մեկնաբանների կողմից աջակցության էր արժանացել, այն էր, որ արժույթի շուկայում անհավասարակշռության համար վարկատու երկրները կարող են նույնքան պատասխանատու լինել, որքան վարկառուները և որ երկուսն էլ պետք է պարտավորություն կրեն առևտուրը նորից հավասարակշռված վիճակի բերելու համար։ Եթե նրանց չհաջողվի դա անել, ապա կարող են լինել լուրջ հետևանքներ։ «Էկոնոմիստ» պարբերականի խմբագիր Ջեֆրի Կրաուտերի խոսքերով` «եթե երկրների միջև տնտեսական հարաբերություններն, այսպես թե այնպես, բավականին մոտ չեն բերվում հավասարակշռված վիճակին, ապա ոչ մի ֆինանսական լուծում չի կարող փրկել աշխարհը քաոսի քայքայիչ հետևանքներից» ։
Այս գաղափարները ձևավորվել էին Մեծ ճգնաժամին նախորդած իրադարձությունների ազդեցության տակ, երբ, համաձայն Քեյնսի և ուրիշների կարծիքի, միջազգային փոխատվությունը, գլխավորապես ԱՄՆ կողմից տրվող, գերազանցել էր կայուն ներդրումների չափը և ուղղվել անարդյունավետ և սպեկուլյատիվ նպատակների, ինչի արդյունք հանդիսացավ դեֆոլտը և աշխարհում պարտավորությունների տրամադրման հանկարծակի դադարեցումը ։
Կապեր
Քեյնսի վաղ սիրային և սեռական հարաբերությունները եղել են բացարձակապես տղամարդկանց հետ ։ Քեյնսը սիրային հարաբերություններում էր Իթոնում և Քեմբրիջում սովորելու տարիներին. Դիլլի Նոքսի և Դանիել Մակմիլանի հետ կապերը սրանիցից ամենանշանակալիներն էին ։ Քեյնսը երբեք չէր թաքցնում իր կապերը, նա 1901-ից 1915 թվականներին օրագիր էր պահում, որտեղ պատմում էր դրանց մասին ։ Քեյնսի սիրային հարաբերությունները և հետագայում մտերիմ ընկերությունը Մակմիլանի հետ բարեբախտություն էր, քանի որ «Խաղաղության տնտեսական հետևանքները» առաջին անգամ տպագրեց հենց Մակմիլանի ընկերությունը ։
Բլումսբերի խմբի անդամների վերաբերմունքը համասեռամոլության հանդեպ մեղմ էր։ Քեյնսը՝ գրող Լիտտոն Ստրեյչիի հետ միասին, փոխեց Քեմբրիջի առաքյալների Վիկտորիական վերաբերմունքը. «սկսած [նրանց] ժամանակներից համասեռ հարաբերություններն անդամների շրջանում տարածված էին», գրել է Բերտրան Ռասելը: Նկարիչ Դունկան Գրանտը, ում նա հանդիպել էր 1908-ին, Քեյնսի մեծագույն սիրեցյալներից էր։ Քեյնսը նաև կապի մեջ էր Լիտտոն Ստրեյչիի հետ, չնայած նրանք մեծ մասամբ հակառակորդներ էին, քան սիրահարներ։ Քեյնսն արժանացել էր Արթուր Հոբհաուզի ուշադրությանը,և ինչպես Գրանտի դեպքում էր, վեճի բռնվել դրա պատճառով խանդոտ Ստրեյչիի հետ։ Ժամանակին Քեյնսը մերժել էր Ստրեյչիին՝ ոչ վերջին հերթին «սիրային հարաբերություններին վիճակագրորեն մոտենալու» իր սովորության պատճառով։
Քաղաքական հակառակորդները օգտագործում էին Քեյնսի սեռական կողմնորոշումը նրա գիտական աշխատանքները քննադատելու համար ։ Քննադատություններից մեկի համաձայն՝ Քեյնսը հետաքրքրված չէր իր տեսությունների երկարաժամկետ արդյունքներով, քանի որ նա զավակներ չուներ ։
Քեյնսի Բլումսբերի խմբի ընկերները զարմացած էին, երբ իր կյանքի ավելի ուշ տարիներին Քեյնսը հետաքրքրված էր կանանցով ՝ իրեն դրսևորելով որպես բիսեքսուալ ։ Ռեյ Կոստելլոն  (ով ավելի ուշ ամուսնացավ Օլիվեր Ստրեյչիի հետ) Քեյնսի երկրպագած առաջին կանանցից էր։  1906-ին Քեյնսը գրել էր. «Կարծես ես փոքր ինչ սիրահարվել եմ Ռեյին, բայց քանի որ նա տղամարդ չէ, ես չեմ կարողանում պատկերացնել որը կլիներ ճիշտ քայլ՝ ձեռնարկելու համար» ։
Ամուսնություն
1921-ին Քեյնսը գրում էր, որ «անչափ  սիրահարված է» Լիդիա Լապուխովային, ով հայտնի ռուս բալերինա էր և Սերգեյ Դիագելևի Ռուսական բալետի աստղերից մեկը ։ Լապուխովայի հանդեպ իր սիրատածության վաղ տարիներին նա նաև կապի մեջ էր տարիքով իրենից ավելի երիտասարդ Սեբաստիան Սպրոտտի հետ, սակայն ի վերջո Քեյնսը ընտրում է Լապուխովային ։ Նրանք ամուսնացան 1925-ին իսկ հարսանիքի խաչեղբայրը Քեյնսի նախկին սիրեցյալ Դունկան Գրանտն էր  ։  «Գեղեցկության և մտքի ինչպիսի պսակ, չքնաղ Լապուխովա և Ջոն Մեյնարդ Քեյնս», ասում էին այդ ժամանակ։ Քեյնսն ավելի ուշ Ստրետչիին ասում է, որ գեղեցկությունը և ինտելեկտը հազվադեպ են միևնույն ժամանակ հանդիպում նույն մարդու մեջ, և որ միայն Դունկան Գրանտի մոտ է նա հանդիպել այդ երկուսի համադրությանը ։ Նրանց ամուսնությունը երջանիկ էր, կենսագիր Փիթեր Քլարկը գրում էր, որ ամուսնությունը Քեյնսին տվեց «նոր առանցք, նոր հուզական տոկունություն, և մեծ երջանկություն, որից նա երբեք չի ձանձրացել» ։ 1927-ին Լիդիան հղիացավ, բայց կորցրեց երեխային :Քեյնսի Բլումսբերի խմբի ընկերների շրջանում Լապուխովան քննադատությունների էր արժանանում, համենայն դեպս սկզբում՝ իր բարքի, խոսելաձևի, և ենթադրաբար նաև իր համեստ ծագման համար. վերջին պատճառը մասնավորապես ակներև է Վանեսսա և Քլայվ Բելլերի ու Վերջինիա Վուլֆի նամակներից ։ 1925-ի «Միսիս Դելաուեյ» վեպում Վուլֆը Ռեցիա Ուորեն Սմիթի կերպարը կերտել էր Լապուխովայի նմանությամբ ։ Է. Մ. Ֆորետերն ավելի ուշ զղջալով անդրադառնում է  «Լիդիա Քեյնսին, ում յուրաքանչյուր բառը պետք է գրառվի » և գրում՝ «ինչպես էինք մենք բոլորս նրան թերագնահատում »:
Աջակցություն արվեստին
Քեյնսը գտնում էր, որ ինքնանպատակ կերպով փողի ձգտելը պաթոլոգիական երևույթ է ու աշխատանքի իրական նպատակը հանգիստ ապահովելն է։ Նա բոլորի համար ցանկանում էր ավելի կարճ աշխատանքային ժամեր և ավելի երկար հանգստյան օրեր ։
Քեյնսը հետաքրքրված էր գրականությամբ ընդհանրապես և դրամայի ժանռով մասնավորապես, ու ֆինանսապես աջակցում էր Քեմբրիջի Արվեստի թագարանին, ինչը թույլ տվեց կառույցին դառնալ Լոնդոնից դուրս գտնվող Մեծ Բրիտանիայի հիմնական թանգարաններից մեկը ։
Քեյնսի հետաքրքրվածությունը օպերայով և դասական պարերով ստիպեցին նրան աջակցել Քովենտ Գարդենի արքայական օպերային և Սադլեր Ուելսի բալետի թատրոնին։ Պատերազմի ժամանակ՝ որպես Երաժշտության և արվեստի աջակցության խորհրդի անդամ, Քեյնսն օգնեց երկու ընկերություններին պետական ֆինանսավորում ստանալ ու պահպանել իրենց գոյությունը, քանի դեռ նրանք փակ էին։ Պատերազմից հետո Քեյնսը կարևոր դերակատարություն ունեցավ Մեծ Բրիտանիայի արվեստի խորհրդի հիմնադրման գործում և նրա հիմնադիր նախագահն էր 1946-ին։ Սկսած առաջին օրերից մարմնի կողմից ամենամեծ դրամաշնորհներ ստացող երկու ընկերություններն Արքայական օպերան և Սադլեր Ուելսն էին։
Իր ժամանակի նշանավոր բրիտանացի հեղինակների պես՝ Քեյնսը Բլումսբերի խմբի անդամ էր։ Վիրջինիա Վուլֆի կենսագիրը պատմում է, թե ինչպես էին Վիրջինիա Վուլֆը, Քեյնսը և Թ. Ս. Էլիոթը հավաքվում ընթրիքի շուրջ ու քննարկում կրոնի հետ առնչվող հարցեր Վիկտորիական շրջանի բարոյականության դեմ իրենց պայքարի ենթատեքստում ։ Չնայած Քեյնսը կնքված էր, Քեմբրիջի համալսարանի համոզմամբ՝ նա ակնհայտ ագնոստիկ էր, և մնացել էլ՝ մինչև մահ ։ Ըստ մի կենսագրի՝  «նա երբեք չկարողացավ կրոնին լրջորեն վերաբերել՝ համարելով այն մարդու մտքի տարօրինակ խեղում »:
Ներդրումներ
Քեյնսը հաջողակ ներդրող էր, ինչի արդյունքում նրան հաջողվել էր կուտակել մասնավոր հարստություն։ Նրա ակտիվները 1929-ի ճգնաժամի ժամանակ գրեթե կորել էին, ինչը նա չէր կանխատեսել, բայց շատ արագ նրան հաջողվեց վերականգնել դրանք։  1946-ին՝ նրա մահվան տարվա դրությամբ, իր ունեցվածքը կազմում էր մոտ 500 000 ֆունտ, ինչը հավասարազոր է  11 միլիոն ֆունտի (16.5 միլիոն դոլար)՝ 2009-ի գներով։ Գումարը կուտակվում էր՝ չնայած տարբեր բարեգործություններին Քեյնսի աջակցությանը, և իր բարոյական սկզբունքներին, որոնք նրան թույլ չէին տալիս վաճառել այնպիսի շուկաներում, որտեղ գներն ընկնում էին, երբ նա տեսնում էր, որ նման ակտիվությունը կարող է խորացնել ճգնաժամը ։
Քեյնսին հաջողվեց իր կյանքի ընթացքում հավաքել զգալի քանակությամբ արվեստի գործեր՝ ներառյալ Փոլ Սեզանի, Էդգար Դեգայի, Ամադեո Մոդիլիանիի, Ժորժ Բրաքի, Պաբլո Պիկասոյի և Ժորժ Սյորայի գործերը (որոնց մի մասն այժմ պահվում է Ֆիցուիլյամի թանգարանում ) ։ Նա սիրում էր նաև գրքեր հավաքել. Քեյնսը հավաքել ու պահպանել էր Իսահակ Նյուտոնի շատ աշխատություններ։ Մասամբ այս աշխատությունների վրա հենվելով՝ Քեյնսը անվանել էր Նյուտոնին «վերջին հրաշագործ »:
Քեյնսը հաջողությամբ կառավարում էր Քեմբրիջի Արքայական քոլեջում ունեցած իր ներդրումային պորտֆելը, ինչի արդյունքում դրա շահութաբերությունը շուրջ քառորդ դար տարեկան միջինում ութ տոկոսով գերազանցում էր  British equity index-ին և արժանացել էր ավելի ուշ շրջանի այնպիսի ներդրողների գովասանքին, ինչպիսիք են Ուորեն Բաֆեթը և Ջորջ Սորոսը ։
Քաղաքական հայացքեր
Քեյնսն ամբողջ կյանքի ընթացքում Լիբերալ կուսակցության անդամ էր, որը մինչև 1920-ականները Մեծ Բրիտանիայի երկու գլխավոր քաղաքական կուսակցություններից մեկն էր և մինչև 1916 թվականը կառավարության գերիշխող ուժն էր։ Քեյնսը սկսած 1906 թվականից օգնում էր կուսակցությանը քարոզչական աշխատանքներում, սակայն միշտ հրաժարվում էր առաջադրվել պաշտոնի համար, չնայած 1920-ին երեք տարբեր առիթներով նրան դա առաջարկել էին։ 1926-ից, երբ Լլոյդ Ջորջը դարձավ Լիբերալների ղեկավար, Քեյնսը կարևոր դեր ստանձնեց կուսակցության տնտեսական քաղաքականության որոշման գործում, բայց այդ ժամանակներում Լիբերալները դարձել էին երրորդ հիմնական քաղաքական ուժը՝ իրենց տեղը զիջելով Աշխատավորների կուսակցությանը ։
1939-ին Քեյնսը ուներ հնարավորություն դառնալ խորհրդարանի անդամ որպես անկախ պատգամավոր Քեմբրիջի համալսարանի ընտրատարածքից։  Պահպանողական կուսակցության  անդամներից մեկի հիվանդության պատճառով այդ տեղի համար պետք է հավելյալ ընտրություն կազմակերպվեր, և Մագդալեն քոլեջի ղեկավարը պայմանավորվածություն ձեռք բերեց, որ ոչ մի խոշոր կուսակցություն այդ տեղի համար թեկնածու չի առաջադրի, եթե Քեյնսը որոշի առաջադրվել։ Քեյնսը մերժեց առաջարկը, քանի որ նա գտնում էր, որ իրադարձությունների վրա ավելի մեծ ազդեցություն կկարողանար ունենալ մնալով անկախ ։
Քեյնսը եվգենիկաների կողմնակից էր։ 1937 թվականից մինչև 1944 թվականը նա եղել է Եվգենիկաների բրիտանական միավորման տնօրեն։ 1946-ին՝ իր մահվանից առաջ, Քեյնսը հայտարարեց, որ եվգենիկան «սոցիոլոգիայի գոյություն ունեցող ճյուղերից ամենակարևոր, նշանակալի և, ես կասեի,  ճշգրիտ ճյուղն է »:
Քեյնս մի առիթով նշել էր, որ «երիտասարդները ոչ մի կրոն չունեին բացի կոմունիզմից և սա ավելի վատ էր, քան ոչինչը» ։ Ըստ նրա՝ մարքսիզմը  հիմնված էր Ռիկարդոյի հայացքների սխալ ընկալման վրա և Քեյնսը «ջանքեր էր գործադրում մարքսիստների դեմ պայքարելու համար», ինչպես նաև այլ տնտեսագետների դեմ՝ լուծելու համար այն տնտեսական խնդիրները, որոնք նրանց տեսությունները «սպառնում էին ստեղծել »:
1931 թվականին Քեյնսը ասում է հետևյալը Մարքսիզմի մասին. "Ես ինչպե՞ս կարող եմ ընդունել կոմունիստական դոկտրինան, որը չնայած քննադատություններին, որպես իր կտակարան է ընտրել մի հնացած դասագիրք, որը իմ համոզմամբ ոչ միայն գիտականորեն սխալ է, այլև ոչ մի հետաքրքրություն կամ կիրառում չունի ժամանակակից աշխարհի համար։ Ինչպե՞ս ես կարող եմ ընդունել մի համոզմունք, որը՝ նախընտրելով ցեխը ձկից, մեծարում է անկիրթ պրոլետարիատին բուրժուազիայի և մտավորականության փոխարեն, ովքեր, իրենց բոլոր թերություններով հանդերձ, իրենցից ներկայացնում է կյանքի որակը և որոնք անկասկած  կրում են մարդկության բոլոր ձեռքբերումների սերմերը։ Նույնիսկ եթե մենք ունենք կրոնի կարիք, ինչպե՞ս կարելի այն գտնել կարմիր գրախանութի պղտոր աղբի մեջ։ Արևմտյան Եվրոպայի կրթված, պարկեշտ, խելամիտ զավակի համար դժվար է գտնել իր իդեալները այստեղ, եթե միայն նա մինչ այդ չի անցել փոխակերպման ինչ-որ տարօրինակ և սարսափելի գործընթացի միջով, ինչը փոխել է նրա արժեքները։"Քեյնսը կանանց իրավունքների անդրդվելի պաշտպան էր և 1932 թվականին դարձել էր Մերի Ստոուպս միավորման փոխնախագահ։ Միավորումը միտված էր ծնելիության կարգավորման և ընտանիքի պլանավորման վերաբերյալ իրազեկվածության բարձրացմանը։ Նա նաև մասնակցում էր կանանց նկատմամբ խտրականության և անհավասար վարձատրման դեմ տարվող պայքարին։ Նա ակտիվորեն պայքարում էր համասեռամոլության դեմ օրենքները բարեփոխելու  համար ։
Մահ
Ամբողջ կյանքի ընթացքում Քեյնսը ջանասեր կերպով աշխատում էր ի շահ  հասարակության և իր ընկերների, նույնիսկ երբ նրա առողջությունը թույլ էր՝ նա զբաղված էր իր հին քոլեջի ֆինանսական վիճակը կարգի բերելու հետ կապված գործերով ։ Երբ նա օգնում էր դնել Բրետոն Վուդսի համակարգի հիմքը, նա  աշխատում էր ստեղծել այնպիսի միջազգային դրամավարկային համակարգ, որը կգործեր ի օգուտ համաշխարհային տնտեսության։ 1946-ին Քեյնսը մի քանի անգամ սրտի կաթված է ստանում, ինչն արդյունքում բախտորոշիչ գտնվեց նրա համար։ Դա առաջին անգամ տեղի ունեցավ անգլո-ամերիկյան փոխառության պայմանները քննարկելու ժամանակ Ջեորջիա նահանգի Սավաննա քաղաքում, որտեղ նա փորձում էր Միացյալ Նահանգներից Մեծ Բրիտանիայի համար նպաստավոր պայմաններ ստանալ. մի գործընթաց, որը նա կնկարագրի որպես  «բացարձակ դժոխք» ։ 1946 թվականի ապրիլի 21-ին՝ Միացյալ Նահանգներից վերադառնալուց մի քանի շաբաթ անց, 62 տարեկան հասակում, Արևելյան Սասեքսի Ֆերլի գյուղի մոտակայքում գտնվող Տիլտոնի իր ագարակում  Քեյնսը վախճանվում է սրտի կաթվածից ։ Հակառակ Քեյնսի կամքի՝ նրա մասունքները սփռեցին Տիլտոնում (նա ցանկանում էր, որ իր մասունքները պահվեն Քինգսի դամբարանում) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Անգլիացի հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Քեմբրիջ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Անգլիացի աթեիստներ Կատեգորիա:Անգլիացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Անգլիացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Անգլիացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի ասպետներ
Անդրեևա Ռասսոխա
Անդրեևա Ռասսոխա (Андреева Рассоха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը գտնվում է Վյատկինա գետի ձախ ափին՝ 14 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 24 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը ստորին Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Էդիթ Էվանս
Դամա Էդիթ Մերի Էվանս (Dame Edith Mary Evans, ), բրիտանացի դերասանուհի, եռակի Օսկար մրցանակի հավակնորդ, ինչպես նաև BAFTA և Ոսկե գլոբուս մրցանակների դափնեկիր։
Կենսագրություն
Էդիթ Էվանսը ծնվել է 1888 թվականի փետրվարի 8-ին Լոնդոնում քաղաքացիական ծառայող Էդվարդ Էվանսի և նրա կնոջ՝ Կարոլին Էլեն Ֆոսթերի ընտանիքում։ Նա կրթությունը ստացել է Լոնդոնի Սուրբ Միքայել եկեղեցու դպրոցում, այնուհետև 1903 թվականին ծնողները նրան տվել են դերձակություն սովորել։ Էդիթ Էվանսը որոշել է իր հետագա կյանքը կապել թատրոնի հետ, և 1910 թվականին նրա դեբյուտը կայացել է Լոնդոնի թատրոններից մեկում։
Դերասանական գործունեություն
Էդիթ Էվանսը Շեքսպիրի Տասներկուերորդ գիշեր պիեսում խաղացել է Վիոլետի դերը։ Հետագա տարիներին Էվանսի կարիերան սկսել է ակտիվորեն զարգանալ և ժամանակի ընթացքում նա դարձել է բրիտանական առաջատար թատերական դերասանուհիներից մեկը։ Նա նկարահանվել է մեծ թվով բեմադրություններում, որոնք հիմնված են եղել Շեքսպիրի, Իբսենի, Ուիչերլիի, Ուայլդայի, Շոուի և Կոուարդի պիեսների հիման վրա։ Նրա ամենահայտնի դերերն էին Ռոմեոյի և Ջուլիետի Կերակրողը, ինչպես նաև Լեդի Բրեքնելը Անկեղծ լինելու կարևորությունը պիեսում։ 1946 թվականին Էդիթ Էվանսը պարգևատրվել է Բրիտանական կայսրության շքանշանով՝ որպես Կանանց կոմանդոր։ Նրա կինոգործունեությունը սկսվել է 1915 թվականին, սակայն երեք ֆիլմում նկարահանվելուց հետո դադարել է խաղալ և մինչև 1949 թվականը չի հայտնվել մեծ էկրանին ։ Երկար ընդմիջումից հետո նրա առաջին դերերից մեկը ծեր կոմսուհի Ռանևսկայան է եղել 1949 թվականին Բահերի թագուհին ֆիլմի էկրանավորման ժամանակ  ։