cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալան Ալդա
Անձնական կյանք
Համոզված ֆեմինիստ լինելով` Ալդան նշանակվել է Կանանց միջազգային օրվա պահպանման ազգային հանձնաժողովի անդամ 1976 թվականին, որտեղ նա 10 տարի համանախագահել է տղամարդկանց և կանանց հավասար իրավունքների պայքարի կոմիտեն։
Մրցանակներ և անվանակարգեր
Մրցանակների և անվանակարգերի լրիվ ցուցակը IMDb.com կայքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասաններ
Ջոզեֆ Վեբեր
Ջոզեֆ Վեբեր (Joseph Weber, ), անգլիացի ֆիզիկոս։ Տվել է լազերների և մազերների աշխատանքի վերաբերյալ առաջին հրապարակային դասախոսությունը, ինչպես նաև եղել է գրավիտացիոն ալիքների դետեկտման պիոներներից մեկը։
Կրթություն
Ջոզեֆ Վեբերը ծնվել է Նյու-Ջերսիի Պատերսոն քաղաքում, որտեղ ստացել է միջնակարգ կրթությունն և Մեծ ճգնաժամի ժամանակ այցելել նաև Տալմուդ-տորա կրոնական դպրոցը։ Բարձրագույն կրթությունն սկսել է Cooper Union-ում, բայց միջոցների խնայողության նպատակով դիմում է տալիս և քննությունների արդյունքների հիման վրա տեղափոխվում ԱՄՆ-ի Ռազմածովային ակադեմիա, որն ավարտում է 1940 թվականին ։
Կարիերան նավատորմում
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Վեբերը ծառայել է ԱՄՆ-ի ՌԾՆ-ի տարբեր նավերի վրա՝ հասնելով լեյտենանտ-կոմանդերի կոչման։ «Լեդի Լեքս» USS Lexington (CV-2) ավիակրի վրա ծառայությունը մեծ նշանակություն ունեցավ նրա համար։ Վեբերը հերթափոխի սպա էր «Լեսկսինգտոնի» վրա, երբ տեղի ունեցավ Պերլ Հաբորի գրոհը։ Կորալյան ծովի մարտերում «Լեսկսինգտոնը» խորտակեց ճապոնական Սյոխո ավիակիրը, և ինքն էլ կործանվեց 1942 թվականի մայիսի 8-ին հրդեհից։ Վեբերը հաճախ էր իր ուսանողներին պատմում, թե ինչպես էր լուսավորվում «Լեսկսինգտոնի» շիկացած կմախքը ջրի տակ անցնելիս։
Ավելի ուշ Վեբերը դարձավ Սուզանավերի որսորդ SC-690-ի կապիտան սկզբում Կարիբյան ծովում, իսկ հետո՝ Միջերկրական։ Այս պաշտոնում 1943 հուլիսին նա Ջելայի նեղուցում մասնակցել է Սիցիլիական օպերացիային ։ -ում 1943 թվականին Վեբերը ուսումնասիրել է էլեկտրոնիկա, և 1945-1948 թվականներին ղեկավարել է Վաշինգտոնի -ում Ռադիոէլեկտրոնիկական ճնշման միջոցների մշակման մասնաճյուղը ։ Նա անցել է թոշակի 1948 թվականին լեյտենանտ-կոմանդերի կոչումով, որպեսզի Մերիլենդի համալսարանում դառնա էլեկտրոնիկայի պրոֆեսոր (professor of electrical engineering):
Վաղ մասնագիտական կարիերան, մազերի նախատիպը
1948 թվականից Վեբերն սկսեց աշխատել Մերիլենդի համալսարանի Քոլեջ-Պարկի տեխնիկական ֆակուլտետում։ Նրան ընդունեցին այն պայմանով, որ նա արագ կդառնա PhD, այդ պատճառով էլ նա ցերեկային աշխատանքին զուգահեռ գիշերն զբաղվում էր Միկրոալիքային սպեկտրասկոպիայի հետազոտություններով։ 1951 թվականին Վեբերն Ամերիկայի Կաթոլիկական համալսարանում պաշտպանեց «Միկրոալիքային մեթոդները քիմիական կինետիկայում» («Microwave Technique in Chemical Kinetics») թեմայով ատենախոսություն։ Իր դիսերտացիոն ուսումնասիրությունների ժամանակ Վեբերը առաջ քաշեց կոհերենտ միկոալիքային խթանիչ ճառագայթում ստանալու հնարավորության գաղափարը և 1952 թվականին Օտտավայում կայացած Electron Tube Research Conference հրապարակային դասախոսության ժամանակ դարձավ այդ սկզբունքի առաջին լայն շնորհանդեսի հեղինակը ։ Այս գաղափարները մշակվում էին Չարլզ Հարդ Թաունսի և Նիկոլայ Գենադիևիչ Բասովի ու Ալեքսանդր Միխայլովիչ Պրոխորովի հետ միաժամանակ, որոնք քիչ ուրիշ սկզբունքով կառուցել էին մազերի և լազերի առաջին գործող նախատիպերը և 1964 թվականին ստացել էին Նոբելյան մրցանակ։
Գրավիտացիոն ալիքների դետեկտում
Վեբերի հետաքրքրությունը Հարաբերականության ընդհանուր տեսության հանդեպ հանգեցրեց նրան, որ 1955-1956 ուսումնական տարում գիտնականը Հյուգենհայմի կրթաթոշակով ֆինանսավորվող ստեղծագործական արձակուրդ (sabbatical) վերցրեց, և այդ ժամանակը Ջոն Արչիբալդ Ուիլերի հետ անցկացրեց ուսումնասիրելով գրավիտացիոն ալիքներ Հեռանկարային հետազոտությունների ինստիտուտում և Լորենցի անվան տեսական ֆիզիկայի ինստիտուտում (Lorentz Institute, Լեյդենի համալսարան) ։ Այդ ժամանակ գրավիտացիոն ալիքների գոյությունն անգամ վիճարկել էր հարաբերականության ընդհանուր տեսության շրջանակներում։ Տեսական կասկածները հիմնականում ցրվեցին 1960 թվականների նախաշեմին, իսկ Վեբերը դարձավ առաջինը, ով փորձեց դետեկտել ալիքները գործնականում։ Անցնելով գրավիտացիոն ալիքների որոնմանը՝ նա Մերիլենդի համալսարանի տեխնիկական ֆակուլտետից տեղափոխվեց ֆիզիկայի ֆակուլտետ։ Վեբերը հայտնագործել է գրավիտացիոն ալեհավաքների առաջին տիպը՝ ռեզոնանսային ալեհավաքները, 1960-ական թվականների վերջերից սկսել է հրատարակել հոդվածներ, որոնցում պնդում էր, որ ինքը դետեկտել է գրավիտացիոն ալիքներ։ Լուրերը առաջացրին գիտական սենսացիա և աշխարհով մեկ բազմաթիվ խմբեր արդյունքների ճշգրտման և ստուգման նպատակով սկսեցին կառուցել այդպիսի դետեկտորներ։ 1972 թվականին Վեբերի պատրաստած նախատիպային դետեկտորը՝ «Lunar Surface Gravimeter», տեղադրվեց նույնիսկ Լուսնի վրա՝ Ապոլլոն 17 թռիչքի գիտական ծրագրի շրջանակներում, որպեսզի այն չափի Լուսնի վրա առաջացած սեփական տատանումների ամպլիտուդները՝ այդ թվում առաջացնելով նաև գրավիտացիոն ալիքներ ։
Գրավիտացիոն ալիքների հայտնագործման հերքումը
1970-ական թվականներին համարյա բոլոր հետազոտողների կողմից այդ փորձերի արդյունքները հերքվեցին, չնայած Վեբերը պնդում էր գրավիտացիոն ալիքների դետեկտման ճշգրտությունը ։ Վեբերի արդյունքների իրական լինելու գլխավոր հակառակորդներից մեկը IBM լաբորատորիայի ֆիզիկոս Ռիչարդ Գարվինն էր, ով կառուցեց վեբերյան դետեկտորի նմանօրինակը և վեց ամսվա ընթացքում ստացավ միայն մեկ իմպուլս, որն ավելի շուտ աղմուկի պատճառով էր, չնայած Վեբերի տեսության համաձայն՝ նրանք պետք է ավելի շատ լինեին։ Մեկ ուրիշ ֆիզիկոս՝ Դեյվիդ Դուգլասը, համակարգչային ծրագրում սխալ հայտնաբերեց, որն էլ, նրա կարծիքով, բերել էր աղմուկից Վեբերի գտած «գրավիտացիոն ալիքային ազդանշանի օրական մոդուլյացիայի» առաջացմանը։ Գարվինը համառորեն և ակտիվորեն պնդում էր Վեբերի արդյունքների անճշտությունը նաև Մասաչուսեթյան տեխնոլոգիական ինստիտուտում 1974 թվականի հունիսին՝ հավանականության տեսության քեմբրիջյան հինգերորդ կոնֆերենցիայի ժամանակ, երբ նրանք հանդիպեցին անձամբ։ Այս հակամարտությունը նամակների շարանի արդյունքում իր ավարտին մոտեցավ (գիտական կոնսենսիումի կողմից), որոնցով կողմերը փոխանակվեցին Physics Today ամսագրում։ Գարվինը պնդում էր, որ Վեբերի մոդելը «անմիտ է, քանի որ տիեզերքի ամբողջ էներգիան պետք է վերածվեր գրավիտացիոն ճառագայթման ավելի քան 50 միլիոն տարվա ընթացքում, եթե իրոք դետեկտվեր այն, ինչը դետեկտում է Ջո Վեբերը» (insane, because the universe would convert all of its energy into gravitational radiation in 50 million years or so, if one were really detecting what Joe Weber was detecting.): Վեբերը, ըստ Գարվինի, «ուղղակի այնպիսի մարդ է, որ չի կարող խոստովանել․ «Ոչ, ես երբեք չեմ դետեկտել գրավիտացիոն ալիքներ»։ Իսկ Ազգային գիտական ֆոնդը, ցավոք սրտի, ֆինանսավորելով այդ աշխատանքը, իր համոզմունքների մեջ այնքան էլ վստահ չի, որպեսզի այս պատմությունը եզրափակի, ինչպես որ վաղուց պետք է աներ» (is just such a character that he has not said, 'No, I never did see a gravity wave.' And the National Science Foundation, unfortunately, which funded that work, is not man enough to clean the record, which they should.) : Արդյունքում Վեբերի տեսակետը հերքվեց։ Հետագա տարիներին՝ ընդհուպ մինչև մահ, Վեբերը շարունակում էր պնդել, որ ինքը գրավիտացիոն ալիքային ազդանշաններ է դետեկտում մասնավորապես SN 1987A գերնորից և գամա-ճողփյուններից, սակայն նրա աշխատանքներն աննկատ էին մնում գիտական ընկերության կողմից ։ Վեբերի գրավիտացիոն ալիքների դետեկտման անիրականության ընդունման պրոցեսը նկարագրվել է սոցիոլոգ Հարրի Քոլինզի մի քանի հոդվածներում և Gravity’s shadow ու Մարսիա Բարտուսյակի Einstein’s unfinished symphony գրքերում։
Ժառանգությունը
Չնայած իր ալեհավաքների օգնությամբ գրավիտացիոն ալիքների դետեկտման մասին Վեբերի համոզմունքները գիտական հասարակության կողմից մերժվեցին, այմուամենայնիվ նա հանդիսանում է գրավիտացիոն-ալիքային աստղագիտության ուղղության հիմնադիրը, որը ներառում է իր մեջ այնպիսի ծրագրեր, ինչպիսիք են՝ LIGO, MiniGrail և այլն։ Վեբերն առաջարկել է նաև լազերային ինտերֆերոմետրի՝ որպես գրավիտացիոն-ալիքային դետեկտորի գաղափարը, որն այժմ համարվում է ավելի հեռանկարային։ Առաջին այդպիսի դետեկտորը պատրաստվել է Վեբերի աշակերտի՝ Ռոբերտ Ֆորվարդի կողմից :
Գիտնականի անունով է կոչվել Ջոզեֆ Վեբերի մրցանակը, որ շնորհվում է աստղագիտական գործիքավորման բնագավառում։
Անձնական կյանքը
Նրա առաջին ամուսնությունն իր դպրոցական ընկերուհու՝ Անիտա Շտրաուսի հետ ավարտվեց 1971 թվականին՝ Անիտայի մահից հետո։ Երկրորդ անգամ Վեբերն ամուսնացել է աստղագետ Վիրջինիա Լուիզա Թրիմբլ Virginia Louise Trimble, ծնված 1943 թվականին) հետ՝ հետագայում կատակելով, որ ինքը, լինելով հայտնի գիտնական, ամուսնացավ անհայտ աստղագետի հետ, իսկ հետագայում նրանք փոխվեցին դերերով։ Նա ուներ չորս որդի (առաջին ամուսնությունից) և վեց թոռ (2000 թվականին լիմֆորմայից մահանալուց առաջ) ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով
Ապոլլոնիոս Հռոդոսացի
Ապոլլոնիոս Հռոդոսացի (Απολλώνιος Ρόδιος, ), հին հույն էպիկական պոետ և քերականագետ, Ալեքսանդրիայի գրադարանի ղեկավար։
Աղբյուրներ
Անտիկ պոետների մասին ամենավստահելի աղբյուրները դառնում են հենց նրանց ստեղծագործությունները։ Դժբախտաբար, Ապոլլոնիոս Հռոդոսացին իր մասին որևէ հիշատակություն չի թողել ։ Կենսագրական բոլոր նյութերը վերցված են չորս աղբյուրներից. դրանցից երկուսը «Ապոլլոնիոսի կյանքը» վերնագրող թղթերն են, որոնք գտնվել են իր աշխատանքի վերաբերյալ մեկնաբանության մեջ, երրորդը 10-րդ դարի Սուդա հանրագիտարանն է և չորրորդը` 2-րդ դարի պապիրուս։ Բոլոր նշված աղբյուրների հոդվածներն, այնուամենայնիվ, աղքատիկ են և հաճախ իրենք իրենց հակասող։
Ծնունդ
«Ապոլլոնիոսի կյանքը» վերնագրող երկու թղթերն ու Սուդա հանրագիտարանն Ապոլլոնիոսի հորը կոչում են Սիլլիուս կամ Իլլիուս, երկու անունն էլ հազվադեպ հանդիպող են ։ Երկրորդ թուղթը նրա մորն անվանում է «Հռոդ», բայց սա անհավանական է, Հռոդ նշանակում է «հռոդոսացի կին», և գրեթե վստահաբար կարելի է պնդել, որ այս տարբերակն առաջ է բերվել` բացատրելու Ապոլլոնիոսի` Հռոդոսացի մականունը։ Թղթերն ու Սուդան նշում են, որ նա Ալեքսանդրիայից էր, Աթենեոսն ու Էլիանը նշում են, թե նա Նավկրատիսից էր, Ալեքսանդրիայից մոտ 70 կմ հեռու, Նեղոսի ափին ։ Որևէ աղբյուր չի նշում ծննդյան տարեթիվը։
Կապը Կալիմաքոսի հետ
Թղթերն ու Սուդան համաձայն են, որ Ապոլլոնիոսը պոետ Կալիմաքոսի աշակերտն է եղել։ Վիտա Բ-ն ասում է, որ Կալիմաքոսը նրա հռետորաբանության ուսուցիչն է եղել, սակայն այդ տերմինը ժամանակավրեպ է։ Ավելին, հնագույն կենսագրություններում «աշակերտ» և «ուսանող» են կոչվում այն մարդիկ, ում վրա պոետն ունեցել է ազդեցություն ։ Նրանց ստեղծագործությունները փաստորեն ցույց են տալիս մտերիմ հարաբերությունները, եթե հեղինակները մոտ են միմյանց ոճերով, թեմաներով, սակայն այստեղ դժվար է հասկանալ, թե ով ում է պատասխանել։
Մահ
Միայն երկու թղթերն են հիշատակում մահվան հանգամանքների մասին, դրանք էլ իրար հակասում են։ Առաջինն ասում է, թե նա մահացել է Հռոդոսում, երկրորդն ասում է, թե նա մահացել է Ալեքսանդրիա վերադառնալուց հետո և նշում, թե «ոմանք ասում են», որ նա թաղված է Կալիմաքոսի հետ։
Տեքստեր և թարգմանություններ
Ռուսական թարգմանություններ.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հույն բանաստեղծներ
Գաբրո
Գաբրո (gabbro), հիմնային մագմայական ապար՝ կազմված հիմնականում պլագիոկլազ, պիրոքսեն, ձիթակն, հոռնբլենդ, հազվադեպ՝ քվարց, օրթոկլազ միներալներից։ Կառուցվածքը բյուրեղային է, գույնը՝ սև կամ մուգ կանաչ։ ՀՀ-ում տարածված են ձիթակնային (Սվարանց գյուղ), անորտիտային (Շորժա, Սոթք գյուղեր), բիոտիտային (Մեղրու լեռնաշղթա), տիտանամագնետիտային (Արամազդ լեռ) տեսակները և զանգվածային (Սևանի ավազան), գնդային (Աղստև գետի վերնագավառ, Մեղրու լեռնաշղթա) ու շերտավոր (Ջիլ-Խաչ) կառուցվածքային տարբերակները։ Օգտագործվում է շինարարության մեջ։
Գաբրո անունն առաջացել է Գաբրո վայրի անունից, որը գտնվում է Իտալիայի Լիվոռնո քաղաքից հարավ։
Կոշելևկա (գյուղ, Կրասիլովի շրջան)
Կոշելևկա (Кошелівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոշելևկա գյուղում բնակվում էր 431 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1054 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 408,92 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պերևոզնոե (աուլ, Ասկիզսկի շրջան)
Պերևոզնոե (Перевозное), աուլ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ասկիզսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 59 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի աուլներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ասկիզսկի շրջանի բնակավայրեր
Դևիդ ՄակԼեյշ
Դևիդ ՄակԼեյշի անունով են անվանել նաև երկու խորը տիեզերքի մարմիններ ։ NGC 4535 գալակտիկան նաև անվանում են «ՄակԼեյշի օբյեկտ», և IRAS 20048-6621 գալակտիկաների զույգը, 1948 թվականին հայտնաբերումից հետո ստացել է «ՄակԼեյշի փոխազդող օբյեկտ»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արգենտինացի աստղագետներ
Վարչապետ
Վարչապետ (le premier - առաջին), առաջին՝ գլխավոր նախարար, կառավարության ղեկավար այն երկրներում, որտեղ այդ պաշտոնը անջատված է երկրի ղեկավարի պաշտոնից։
Անվանում և պաշտոնի ստանձնման կարգ
Որոշ երկրներում վարչապետը ընտրվում է համընդհանուր քվեարկությամբ, մյուս երկրներում նախագահի առաջարկությամբ և պառլամենտի հաստատմամբ (Բելառուս, Ռուսաստան) կամ էլ նշանակվում է երկրի ղեկավարի կողմից (Միացյալ Թագավորություն, Ֆրանսիա, Հայաստան)։
Ռուսաստանում այդ պաշտոնը պաշտոնապես անվանվում է Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության ղեկավար, Լատվիայում՝ նախարարների նախագահ, Գերմանիայում՝ կանցլեր, Բուլղարիայում՝ նախարար-ղեկավար, Իսրայելում՝ կառավարության ղեկավար։
Կատեգորիա:Վարչապետներ Կատեգորիա:17-րդ դարի նորաբանություններ Կատեգորիա:Ազգային և էթնիկ առաջնորդման կոչումներ
Ամաղու
Ամաղու, լքված գյուղական բնակավայր Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Արենի գյուղից 12 կմ հարավ-արևմուտք, Գնիշիկ գետի ձախ ափին։
Պատմություն
Գյուղը բնակեցված էր ադրբեջանցիներով։ 1989 թվականի մարտ-ապրիլ ամիսներին ազգամիջյան բախումները և միջադեպերը հաճախակի դարձան Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության պատճառով։ Հետագա բախումները կանխելու նպատակով Եղեգնաձորի և Վայքի շրջանների ղեկավարությունը կազմակերպել է ադրբեջանցիների անվտանգ տեղափոխումը Նախիջևան։ Գյուղում բնակություն են հաստատել Նախիջևանի և Ադրբեջանի տարբեր բնակավայրերից բռնագաղթած հայ փախստականները։
Բնակչություն
Ամաղուի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է դաշտավարությամբ, անասնապահությամբ և թռչնաբուծությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ամաղուից հյուսիս-արևելք՝ Ամաղուի ձորում է գտնվում Նորավանքի համալիրը (X-XIV դարեր), XIII-XIV դարերի խաչքարեր, X-XI դարերի եկեղեցի, ինչպես նաև Սուրբ Կարապետ (1221 թ.) և Բուրթելաշեն Սուրբ Աստվածածին (1339 թ.) եկեղեցիները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական շփման գծի բնակավայրեր հայկական կողմից
Ռաննամայզի եկեղեցի
Ռաննամայզ (Rannamõisa kirik), եկեղեցի, որը գտնվում է Էստոնիայի հյուսիսային Հարյումաա նահանգի Հառկու շրջանում։ Կառուցվել է 1901 թ.-ին և օծվել 1905 թ.-ի հուլիսի 17-ին։
2000 թ.-ին Ռաննամայզի եկեղեցին ճանաչվել է Հառկու շրջանի ամենահարմարավետ վայրը։
Եկեղեցին օգտագործում է Ռաննամայզի լյութերական համայնքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի եկեղեցիներ
Պյով Յու
Պյով Յու (Пёвь-Ю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Չուբ գետի աջ ափին՝ 107 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 16 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Նիֆեռն Էշելբրոն
Մտնում է Էնց շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 11 857 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 22,02 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 2 36 046։
Բերկելանդ
Բերկելանդ (Berkelland ), համայնք Նիդերլանդների Խելդերլանդ մարզում։ Տարածքը 258,72 կմ² է, բնակչությունը՝ 44.941 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 12.400 եվրո է։
Կատեգորիա:Խելդերլանդի համայնքներ
Զյայլևո
Զյայլևո (Зяйлево, Йэйләү), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 189 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստեցկովկա (գյուղ, Սումիի շրջան)
Ստեցկովկա (Стецьківка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Օլեշենկա։ Հիմնադրվել է 1659 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ստեցկովկա գյուղում բնակվում էր 3 702 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1659 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լաֆայետ շրջան (այլ կիրառումներ)
Լաֆայետ շրջան, կարող է վերաբերել՝
Դրուժինա (Կիևյան Ռուսիա)
Դրուժինա (дружи́на, ռուսերենից թարգմանաբար՝ «ընկերակցություն» ), իշխանի կամ թագավորի շուրջը համախմբված զինվորականների ջոկատ միջնադարյան Լեհաստանում և Կիևյան Ռուսիայում։ Բնորոշ է եղել տոհմատիրական կարգերի քայքայման և ֆեոդալական կարգերի հաստատման շրջանին։
Դրուժինան պարտավոր էր պաշտպանել առաջնորդին, իսկ վերջինս՝ խնամակալել նրան․ այն նպաստել է սլավոնական երկրներում առաջնորդի իրավասությունների բարձրացմանը և թագավորական իշխանության առաջացմանն ու ամրապնդմանը։ Դրուժինայի անդամները նվաճումների և նվիրատվությունների հետևանքով ժամանակի ընթացքում դարձել են խոշոր հողատերեր՝ ձեռք բերելով տոհմական կալվածքներ։
Պատմություն
Վաղ շրջանի ռուսական պետություններում դրուժինան օգնում էր իշխանին կամ թագավորին իրականացնել սեփական իշխանությունը, ինչպես նաև ձևավորել ռազմական որոշակի մասնավորեցված ուժ։ Ռուսական խագանության առաջին դրուժինան ձևավորվել է բացառապես վարյագներից (բալթիկ ծագմամբ ժողովուրդ էին, ովքեր 9-11-րդ դարերում Արևելյան Եվրոպայի գետերով արշավում էին ներկայիս Ռուսաստան)։ Շուտով դրուժինայի մաս են սկսում կազմել նաև տեղացի ազնվականները, ովքեր կարճ ժամանակահատվածում մեծ հեղինակություն են ձեռք բերել երկրում ։ Կիևյան Ռուսիայի շրջանի դրուժինան կազմված էր երկու խմբերից՝ ավագ անդամներ (կոչվել են նաև բոյարներ) և կրտսեր անդամներ։ Բոյարները եղել են Կիևյան Ռուսիայի մեծ իշխանի գլխավոր խորհրդականները, որոնք ունեցել են բավականին բարձր պետական գործառույթներ ։
Կրտսեր անդամները գահակալի թիկնապահներն էին, ովքեր ձևավորում էին նաև ռուսական բանակի կարևորագույն ենթակառուցվածքները։ Կրտսեր ազնվականները կազմակերպում էին նաև պալատական արարողությունները, մասնավորապես՝ թագադրում կիևյան իշխանին։ Իշխանական դրուժինայի անդամներն ունեին ընդարձակ ազատություններ և ազատ էին կամովի կառավարել սեփական անձը։ Բացի այդ, դրուժինայի կրտսեր անդամները և բոյարները խոշոր հողատերեր էին և ձևավորում էին ավատատիրական հարաբերությունների առանձին ենթաշերտ։
Գերմանացի խաչակիրների «Սառցաջարդ»-ի ժամանակ Նովգորոդի հանրապետության բանակը կազմված էր 5000 մարտիկներից։ Հատկանշական է, որ նրանցից 3000-ն այդ վճռական մարտում եղել են Ալեքսանդր Նևսկու պալատական դրուժինայի անդամները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիևյան Ռուսիա
Էլբրոն Դյուրն
Էլբրոն Դյուրն (Ölbronn-Dürrn), կոմունա Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգի տարածքում։
Մտնում է Էնց շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 3429 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 15,64 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 2 36 075։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Գնդաձև լավաներ
Գնդաձև լավաներ, հիմնային կազմի, կուտակված լավայի գնդեր (15-20 սմ-ից մինչև մի քանի մ տրամագծով)։ Առաջանում են ստորջրյա հրաբխային արտավիժումներից կամ ջրային ավազանների մեջ լավաների լցվելուց։ ՀՀ-ում հանդիպում են Վարդենիսի ու Սևանի լեռնաշղթաներում, Ազատի կիրճում՝ յուրայի, կավճի ու պալեոգենի ծովային ապարներում։ Եզակի են Դեբեդ, Ձորագետ ու Փամբակ գետերի կիրճերում վերին պլիոցենի գնդաձև լավաների մինչև 50 մ հաստության շերտախմբերը։
Կատեգորիա:Հրաբխագիտություն Կատեգորիա:Մագմատիկ ապարներ
(4562) Պոլունգկուկ
(4562) Պոլունգկուկ (Poleungkuk), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի հոկտեմբերի 21-ին Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից Նանկինում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,471407 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1198 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,823 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1419,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,253681 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,42° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բերնհեյզե
Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ Կատեգորիա:1994 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ադլջևազի գավառ
Ադլջևազ, գավառ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթում։ Գավառը տարածվում էր Սիփան լեռան ստորոտներում։ Գավառը բաղկացած էր 3 գավառակներից։
1890-ական թվականներին ուներ 44 գյուղ և 12697 բնակիչ, որից հայեր` 8552, քրդեր` 4000, իսկ մնացածն այլազգիներ։
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։ Զբաղվում էին նաև այգեգործությամբ արհեստներով և առևտրով։
Բնակիչների մեծ մասը զոհ է գնացել 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ, իսկ փոքր մասը կարողացել է գաղթել Արևելյան Հայաստան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Կլաուզուլա
Կլաուզուլա ( - եզրափակում, վերջավորություն), բանաստեղծական տողի վերջավորությունը՝ սկսած վերջին շեշտված վանկից։
Ըստ այդ վանկի տեղի կլաուզուլան կոչվում է արական (շեշտվում է տողի վերջին վանկը), իգական (շեշտվում է նախավերջին վանկը), դաքտիլային (շեշտվում է վերջից երրորդ վանկը)։ Կլաուզուլա են անվանում նաև բանավոր կամ գրավոր արձակ խոսքի որոշակի հատվածների վերջավորությունը։
Կոտյուրժինցի (գյուղ, Կրասիլովի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կոտյուրժինցի գյուղում բնակվում էր 383 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2342 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 163,54 մարդ/կմ²։
Կլաուզուլա
Գրականություն
Կատեգորիա:Գրականություն Կատեգորիա:Վանկաշեշտային տաղաչափություն
Կոտյուրժինցի (գյուղ, Կրասիլովի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նովիե Մայակի
Նովիե Մայակի (Нові Маяки), գյուղ Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Շիրյաևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1923 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովիե Մայակի գյուղում բնակվում էր 126 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,52 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 242,31 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1923 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պիրոնիտ
Պիրոնիտ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Կիպչակ
Կիպչակ (Кипчак), գյուղ Թուրքմենստանի հարավ-արևմուտքում, վարչականորեն՝ Ահալի վելայաթում ։
Աշխարհագրություն
Կիպչակը գտնվում է Թուրքմենստանի արևմուտքում։ Այն համարվում է Ահալի վելայաթի խոշորագույն գյուղերից մեկը՝ ըստ բնակչության թվի և զբաղեցրած տարածքի։
Այն գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Աշխաբադից 15 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Աշխաբադի հետ կապված է ավտոխճուղով։
Համարվում է խոշոր սրբատեղի։ Այստեղ է գտնվում Թուրքմենստանի և Կենտրոնական Ասիայի ամենամեծ մզկիթը, որտեղ էլ գտնվում է առաջին նախագահի դամբարանը։ Այնտեղ թաղվել են Սափարմուրատ Նիյազովի մայրը, հայրը և երկու եղբայրները, ովքեր զոհվել են 1948 թվականի Թուրքմենստանի երկրաշարժի ժամանակ։
2006 թվականից այստեղ է թաղված նաև երկրի առաջին նախագահը։
Կիպչակում կան մի քանի հանրակրթական դպրոցներ, մանկապարտեզներ և խանութներ։ Այստեղ գործում է նաև փոստ, մշակութային կենտրոն, հյուրանոց, անասնաբուժական կենտրոն, շտապօգնության կենտրոն, առևտրի կենտրոն, ինչպես նաև շուկա։
Բնակչություն
Համարվում է ամենաշատ բնակչություն ունեցող թուրքմենական գյուղերից մեկը։ Ըստ 2014 թվականի պաշտոնական տվյալների՝ Կիպչակում բնակվում է ավելի քան 12,000 մարդ։
Հիմնական բնակիչները տեղաբնիկ թուրքմեններն են, որոնք խոսում են թուրքմեներենով։ Կիպչակի բնակիչները դավանում են իսլամ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքմենստանի գյուղեր
Պերևոզնոե (գյուղ, Խասանսկի շրջան)
Պերևոզնոե (Перевозное), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Խասանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 375 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1924 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Խասանսկի շրջանի բնակավայրեր
Զյուզկի
Զյուզկի (Зюзьки), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Արատես
Արատես, գյուղ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Հերմոնից 4 կմ հյուսիս-արևելք, Վարդենիսի լեռների հարավային լանջերին, Այսասի գետի հովտում։
Զյուզկի
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 28 մարդ։
Արատես
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Արատեսում գտնվում են Սյունիքի Արատեսի վանքը (VII դար), Սուրբ Աստվածածին (X-XI դարեր), Սուրբ Կարապետ (XI-XII դարեր) եկեղեցիները, 5 մատուռ-դամբարան (VII դար) և 12 դար խաչքարեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Վայոց ձոր գավառի բնակավայրեր
Վիկտոր Աստաֆև
Վիկտոր Աստաֆև, ռուս գրող, դրամատուրգ, էսսեիստ։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1989)։ ԽՍՀՄ պետական մրցանակների կրկնակի  (1978, 1991) և Ռուսաստանի պետական մրցանակների եռակի (1975, 1995, 2003) դափնեկիր։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ։  Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) մասնակից։ Շարքային (1945) ։
Կենսագրություն
Վիկտոր Պետրովիչ Աստաֆևը ծնվել է 1924 թվականի մայիսի 1-ին (մեկ ուրիշ տվյալով՝ 2) Օվսյանկա գյուղում (ներկայիս Կրասնոյարսկի մարզում) Պյոտր Պավլովիչ Աստաֆևի (1899-1967) և Լիդիա Իլինիչնի Պոտիլիցնիի (1900-1931) ընտանիքում։ Ընտանիքում նա երրորդ երեխան էր։ Որդու լույս աշխարհ գալուց երեք տարի հետո Պյոտր Աստաֆևը  անարդարացիորեն դատապարտվում է։ 1931 թվականին նավակը, որում այլ մարդկանց հետ գտնվում էր Լիդիա Իլինիչը,  շուռ է գալիս՝ ամուսնուն այցելության ժամանակ։ Լիդիա Իլինիչը ընկնելով ջուրը  խեղդվում է։ Վիկտորը այդ ժամանակ 7 տարեկան էր։ Դրանից հետո, երբ հայրը դուրս է գալիս բանտից և նորից ամուսնանում, ընտանիքը տեղափոխվում է Կրասնոյարսկի մարզի Իգարկա քաղաք։ Երբ հայրը հիվանդանում է, նոր ընտանիքը  հրաժարվում է Վիկտորից և տղան հայտնվում է փողոցում։ Մի քանի ամիս նա ապրում էր մի լքված տան մեջ, բայց շուտով  դպրոցում  վնասակար արարքներ թույլ տալու հետևանքով ուղարկում են մանկատուն։
1942 թվականին կամավոր մեկնում է ռազմաճակատ, չնայած այն հանգամանքին, որ որպես երկաթուղային աշխատող արդեն կցված էր։ Զինվորական պատրաստվածությունը ստացել է Նովոսիբիրսկի ուսումնական ավտոմեքենաների ստորաբաժանում։ 1943 թվականի գարնանը ուղարկվել է գործող բանակ։ Եղել է վարորդ, կապի ծառայող,  հրետանային կապի ծառայող։ Ծանր վիրավորվելով (ուղեղի ցնցում)՝ պատերազմի ավարտից հետո ծառայել է Հարավային Ուկրաինայի ներքին զորքերում։
Պարգևատրվել է Կարմիր Աստղի, «Քաջության», «Վարշավայի ազատագրման» և «Գերմանիայի ազատագրման» շքանշաններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ գրականության և արվեստի բնագավառում Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Խորհրդային վիպասաններ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմվածքագիրներ
Թոդ Լաուեր
Թոդ Լաուեր (Tod R. Lauer, ), ամերիկացի աստղագետ։ Աշխատում է Ազգային օպտիկական աստղագիտության աստղադիտարանում որպես հետազոտող։
Նա անդամակցել է Հաբբլ աստղադիտակի «Լայն տեսադաշտով մոլորակադիտական խցիկի» թիմի անդամ, և հանդիսացել է Նյուկեր թիմի հիմնադիր անդամներից մեկը։
Լաուերի հետազոտական հետաքրքրություններից են գալակտիկաների կենտրոններում զանգվածեղ սև խոռոչների որոնումները, էլիպտիկ գալակտիկաների կառուցվածքը, աստղային բնակչությունները, տիեզերքի մեծ մասշտաբի կառուցվածքները, և աստղագիտական լուսանկարների մշակումը ։ Նա է ղեկավարել Մութ էներգիայի տիեզերական աստղադիտակի հետազոտական թիմը , որը հանդիսացել է Լայն տեսադաշտով ինֆրակարմիր աստղադիտակի ստեղծման նախատիպը։ (3135) Լաուեր աստերոիդը անվանվել է Թոդ Լաուերի պատվին ։
Նա նաև մասնակվել է Նոր հորիզոններ առաքելության Պլուտոնի թիմին, կիրառելով իր մեծ փորձառությունը, օգնելով թիմին ստանալ Պլուտոնի և Քարոնի առավել որակյալ լուսանկարներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ
Լե Կատլե (այլ կիրառումներ)
Լե Կատլե, կարող է վերաբերել՝
Հովհաննես Բարսեղյան
Հովհաննես Խաչատուրի Բարսեղյան (1920, հոկտեմբերի 25, գ. Մաստարա - օգոստոսի 2, 2014, Երևան), հայ լեզվաբան, բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1981), պրոֆեսոր (1982), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1970), Պողոսյան մրցանակակիր (2002), Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետ (2010)։
Կրթություն
Ավարտել է Մաստարայի յոթնամյա և Թալինի միջնակարգ դպրոցները։ 1938 թ. ընդունվել է ԵՊՀ լեզվագրական ֆակուլտետ։ 1941 թ. 4-րդ կուրսից զորակոչվել է բանակ, մասնակցել Հայրենական Մեծ պատերազմին։ Երրորդ անգամ ծանր վիրավորվելուց հետո 1943 թ. զորացրվել է, շարունակել ուսումնառությունը և 1944 թ. ավարտել համալսարանը։ 1945-1948 թթ. սովորել է ԵՊՀ ասպիրանտուրայում։
Աշխատանքային գործունեություն
1952 թ. պաշտպանել է թեկնածուական, 1981 թ.՝ դոկտորական ատենախոսություն։ 1955 թ. նրան շնորհվել է դոցենտի, իսկ 1984 թ.՝ պրոֆեսորի կոչում։
1946-1948 թթ. Հովհաննես Բարսեղյանը եղել է ԵՊՀ հայոց լեզվի ամբիոնի, այնուհետև՝ մինչև 1958 թվականը, Երևանի հեռակա պետական մանկավարժական ինստիտուտի հայոց լեզվի ամբիոնի դասախոս։ 1958 թ. նա կրկին տեղափոխվել է ԵՊՀ և 1969 թ. ընտրվել հայոց լեզվի ամբիոնի վարիչ։ 1977-1985 թթ. եղել է բանասիրության ֆակուլտետի դեկան, 1985-1990 թթ.՝ հայոց լեզվի պատմության ամբիոնի հիմնադիր-վարիչ։
Աշխատություններ
Բարսեղյանը հեղինակ է մի քանի տասնյակ գիտական հոդվածների, ավելի քան 20 մենագրության, այդ թվում՝ «Արդի հայերենի բայի և խոնարհման տեսություն» (Երևան, 1953), «Մանուկ Աբեղյանի հինգ հոլովի տեսությունը և նրա հին ու նոր քննադատությունները» (Երևան, 1967), «Հայերենի խոսքի մասերի տարբերակման տեսությունները» (Երևան, 1975), «Հայերենի խոսքի մասերի ուսմունքը» (Երևան, 1980)։ Սկսած 1964 թ. նրա խմբագրությամբ, լրացումներով ու մեկնություններով պարբերաբար լույս է տեսնում «Տերմինաբանական ուղեցույցը» (վերջինը՝ Երևան, 2006)։
Ականավոր գիտնականը և դասախոսը պրոֆեսորներ պատմաշխարհագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր, Թադևոս Խաչատուրի Հակոբյանի և պատմաբան, աղբյուրագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր Ստեփան Տիգրանի Մելիք-Բախշյանի հետ համահեղինակ է «Հայաստանի և հարակից շրջանների տեղանունների բառարան» հնգհատորյա կոթողային աշխատությունը (Երևան, 1986-2001), որը, փաստորեն, հենց Պատմական Հայքի տեղանունների գրեթե ամբողջական բառարանն է ։ Գործընկերների վախճանվելուց հետո պրոֆեսոր Բարսեղյանն է խմբագրել ու հրատարակության պատրաստել հիշյալ բառարանի վերջին երկու ստվարածավալ հատորները։ 2003 թ. այդ եզակի բառարանն արժանացել է ՀՀ Նախագահի մրցանակի։
Հովհ.Բարսեղյանի համահեղինակությամբ են կազմվել հանրակրթական դպրոցի 4-րդ (Երևան, 1970) և 5-7-րդ (Երևան, 1965) դասարանների «Հայոց լեզու» դասագրքերը։
Բարսեղյանը 1969-1972 թթ. եղել է ԵՊՀ կուսկոմիտեի առաջին քարտուղար։ 1955 թվականից նա կատարել է ՀԽՍՀ Մինիստրների խորհրդին առընթեր տերմինաբանական կոմիտեի, իսկ 1992 թվականից ՀՀ կառավարությանն առընթեր լեզվի պետական տեսչության հայերենի բարձրագույն խորհրդի գիտքարտուղարի պարտականությունները։
Պարգևներ և կոչումներ
1970 թ. Հովհաննես Բարսեղյանն արժանացել է ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործչի կոչման։ Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» (1981), Հայրենական Մեծ պատերազմի II աստիճանի (1985) շքանշաններով, «Մովսես Խորենացի» և բազմաթիվ այլ մեդալներով։ Պողոսյան մրցանակակիր (2002), Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետ (2010) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Հայ բառարանագիրներ Կատեգորիա:Պողոսյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Պհուկետ (քաղաք)
Պհուկետ (เทศบาลนครภูเก็ต), քաղաք Պհուկետ կղզու հարավ-արևելքում (Թաիլանդ), Պհուկետ նահանգի մայրաքաղաք։ 2020 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 79,308 մարդ։ Այն ընդգրկում է Մյոնգ Պհուկետ շրջանի Թալաթ Յաի (թայ.-ตลาดใหญ่) և Թալաթ Նուեա (թայ.-ตลาดเหนือ) ենթաշրջանները (տամբոնները)։
Պհուկետը գտնվում է Բանգկոկից դեպի արևելք 862 կմ հեռավորության վրա ։
Պատմություն
Պհուկետը Թաիլանդի ամենահին քաղաքներից մեկն է։ Այն Մալակկա թերակղզու արևմուտքում գտնվող կարևորագույն նավահանգիստ էր, որտեղ առաջին անգամ վայրէջք կատարեցին չինացի ներգաղթյալները։ Պհուկետի Հին Քաղաքը մի թաղամաս է՝ իր տասը փողոցների վրա գտնվող պատմական կառույցներով։ Այս հին կառույցները ցուցադրում են Պհուկետի երբեմնի բարգավաճումը։ Դրանք կառուցվել են այն ժամանակ, երբ անագի արդյունահանումը արդյունաբերության կարևոր ճյուղ էր համարվում կղզում։ Նրանց ճարտարապետական ոճը կոչվում է Չինա-Պորտուգալական, որի բնութագիրը մեկ կամ երկհարկանի շենքերն են՝ նեղ ճակատամասով, որը փոխհատուցվում է բավականաչափ խորությամբ։ Սալիկները, դռները, ծակոտկեն պատուհանները և ալյ հատվածներ ստեղծվել են չինական և եվրոպական ոճերի համատեղ ազդեցությամբ ։
Պհուկետի Հին Քաղաքը 2.7 կմ2 մակերեսով տարածք է, որը կազմում է ընդհանուր առմամբ 210 ռաի։
2019 թվականից Գեղարվեստի բաժանմունքը և Պհուկետի նահանգային իշխանությունները նախապատրաստել են մի առաջարկ՝ ուղղված ՄԱԿ-ի կրթական, գիտական և մշակութային կազմակերպությանը (ՅՈՒՆԵՍԿՕ)՝ ներառելու Պհուկետի Հին Քաղաքը Համաշխարհային Ժառանգության ցանկում։
2004 թվականի մարտի 13-ից Պհուկետը պաշտոնապես ստացել է քաղաքի կարգավիճակ և կոչվել է Պհուկետ Քաղաք։
Կլիմա
Պհուկետը գտնվում է արևադարձային գոտում, դրա պատճառով էլ կլիմայի վրա մեծ ազդեցություն ունեն մուսսոնները։ Առանձնացվում են երկու սեզոն՝ անձրևոտ (հունիսից մինչև հոկտեմբեր), երբ փչում են հարավ-արևմտյան մուսսոնները, և չորային (նոյեմբերից մինչև մայիս)՝ հյուսիս-արևելյան մուսսոնների շրջանը։
Ավելի շատ տեղումներ թափվում են սեպտեմբերին (մինչև 410 մմ), ամենաչորային ամիսներն են հունվար, փետրվար, մարտ ամիսները (30 մմ տեղումներ)։ Ամենաշոգ ամիսը ապրիլն է, օդի ջերմաստիճանը կարող է բարձրանալ մինչև 37 °C: Մնացած ամիսներին օրվա առավելագույն ջերմաստիճանը 28-30 °C է, իսկ նվազագույնը՝ 22-25 °C: Անձրևային սեզոնին փչում են ուժեղ քամիներ և հաճախ փոթորիներ են լինում։
Մշակույթ
Հիմնական կրոնը բուդդիզմն է։ Բուդդիստական տաճարները քաղաքի տեսարժան վայրերն են ազգային միջազգային զբոսաշրջիկների համար։ Փողոցների երկայնքով կարելի է տեսնել մի քանի հինդուիստական տաճարներ Գանեշի և Բրահմայի արձաններով։
Դեմոգրաֆիա (ժողովրդագրություն)
2005 թվականից Պհուկետի բնակչությունն աճել է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թաիլանդի քաղաքներ Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
Լեբյաժյա (այլ կիրառումներ)
Լեբյաժյա, կարող է վերաբերել՝
Երկանդամ
Գրականություն
Կատեգորիա:Բազմանդամներ Կատեգորիա:Տարրական ֆունկցիաներ Կատեգորիա:Հանրահաշիվ
Պեդրա Պրետա (Մատու Գրոսու)
Պեդրա Պրետա (Pedra Preta), համայնք Բրազիլիայի Կենտրոնաարևմտյան տարածաշրջանում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Մատու Գրոսու նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Բնակչությունը կազմում է 15 375 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 4 193,207 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է 3,7 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1976 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր
Բերնիսե
Բերնիսե (Bernisse ), համայնք Նիդերլանդների Հարավային Հոլանդիա մարզում։ Տարածքը 57,34 կմ² է, բնակչությունը՝ 12.393 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.100 եվրո է։
Կատեգորիա:Հարավային Հոլանդիայի համայնքներ
Վակալովշչինա (գյուղ, Սումիի շրջան)
Վակալովշչինա (Вакалівщина), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վակալովշչինա գյուղում բնակվում էր 71 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սեգիտագունեյի աշտարակ
Սեգիտագունեյի աշտարակ (Seegitagune torn), Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինի պարսպի չպահպանված աշտարակ։
Աշտարակը կառուցվել է Վերին քաղաքի և հին Տալլինի մեջտեղում գտնվող կանաչապատ տարածքում՝ ներկայիս Նուննեյի փողոցում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Տալլինի աշտարակներ
Զյունկովո
Զյունկովո (Зюньково), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սիոսեփոլ
Սիոսեփոլ (պարսկերեն սիոսե՝ «եռեսուներեք» և փոլ՝ «կարմուրջ» բառերից), Ալլահվերդի խանի կամուրջ, կամ Ջուղայի կամուրջ, Զայանդեռուդ գետի վրա։ Սպահանի տասնմեկ կամուրջներից ամենաերկարն է։ Կառուցվել է 1599-1602 թվականներին՝ Սեֆյան հինգերորդ արքա Շահ Աբաս Մեծի կամ Առաջինի օրոք։ Կամուրջը կազմում է Սպահանի կենտրոնական փողոցի՝ Չահարբաղի շարունակությունը և քաղաքը կապում է հայկական Նոր Ջուղա թաղամասի հետ։ Երկարությունը մոտ 297.76 մետր է, լայնությունը՝ 13.75 մետր։ Կամուրջն ունի երկու հարկ. վերևի հարկը կառուցված է աղյուսից, ներքևինը՝ քարից։ Սիոսեփոլը ծառայում է նաև որպես զբոսավայր։ Ամառվա ամիսներին, երբ գետի ջուրը նվազում է, կամրջի առաջին հարկը դառնում է մարդկանց հանգստի վայր, այնտեղ բացվում է թեյատուն։ Իսկ երբ ջուրը բարձրանում է, նույն դերն են կատարում կամրջի երկրորդ հարկի օթյակները, որոնք գտնվում են կամրջի երկու կողմերում։
Հղումներ
Կատեգորիա:Զայանդեռուդ գետի կամուրջներ Կատեգորիա:Սպահանի կամուրջներ Կատեգորիա:1602 կառույցներ Կատեգորիա:Սպահանի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Սպահանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Իրանական ճարտարապետություն
Էտիսհայմ
Մտնում է Էնց շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 4819 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 14,27 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 2 36 050։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ադլջևազի գավառակ
Ադլջևազ, գավառ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Ադլջևազի գավառում։ Գավառը գտնվում էր Վանա լճի հյուսիս-արևմուտքում Սիփան լեռան ստորոտներին։
1890-ական թ թվականին ուներ 645 տուն բնակիչ։ Թուրքերի կողմից կազմակերպված կոտորածի հետևանքով բնակչության թվաքանակը նվազեց և 1989 թվականին կազմում էր 335 տուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Ջեմիլ
Ջեմիլ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Լազիստանի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Տաուրիս
Տաուրիս - բազմիմաստ տերմին
Կորչովկա (գյուղ, Կրասիլովի շրջան)
Կորչովկա (Корчівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կորչովկա գյուղում բնակվում էր 779 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2119 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 367,63 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կրասիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գնեյս
Կատեգորիա:Ապարներ
Բեստ
Բեստ (Best ), համայնք Նիդերլանդների Հյուսիսային Բրաբանտ մարզում։ Տարածքը 34,28 կմ² է, բնակչությունը՝ 28.789 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 13.700 եվրո է։
Կատեգորիա:Հյուսիսային Բրաբանտի համայնքներ
Ադխուլ
Ադխուլ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում։ Գտնվում էր համանուն Ադխուլ գետակի վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պերևոզնոե (գյուղ, Վոտկինսկի շրջան)
Պերևոզնոե (Перевозное), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Վոտկինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Վոտկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռազդելնայա
Ռազդելնայա (Роздільна), քաղաք Ուկրաինայի Օդեսայի մարզի Ռազդելնայայի շրջանում, շրջկենտրոն։ Հիմնադրվել է 1863 թվականին։
2018 թվականի տվյալներով Ռազդելնայա քաղաքում բնակվում էր 17 913 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 72 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 244,4 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1863 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պեդի Յու
Պեդի Յու (Педы-Я), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Խատեմալյա գետի ձախ ափին՝ 16 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 20 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Էլիզաբեթ ՄաքՆիկոլ
Էլիզաբեթ (Բեսսի) ՄաքՆիկոլ (Elizabeth MacNicol, ), շոտլանդացի նկարչուհի, պոստիմպրեսիոնիստ, Գլազգոյի դպրոցի նկարիչների խմբի անդամ։
Կյանք և ստեղծագործական գործունեություն
Էլիզաբեթ ՄաքՆիկոլը ծնվել է 1869 թվականին Գլազգոյում, Շոտլանդիա։ Նրա հայրը Փիթեր ՄաքՆիկոլը ուսուցիչ էր և դպրոցի տնօրեն ։ 1987 թվականից մինչև 1892 թվականը սովորել է Գլազգոյի արվեստի դպրոցում, այնուհետև ուսուցիչների խորհրդով ուսումը շարունակել է Փարիզի Կոլարոսի ակադեմիայում ։
1899 թվականին Էլիզաբեթ ՄաքՆիկոլն ամուսնացել է մասնագիտությամբ բժիշկ և նկարիչ Ալեքսանդր Ֆրյույի հետ։
Մահացել է 1904 թվականի հունիսի 4-ին, 34 տարեկան հասակում, իր առաջնեկի ծննդաբերության ժամանակ ։
Մահ
ՄաքՆիկոլը մահացել է 1904 թվականին իր առաջին ծննդաբերության ժամանակ։ Նկարչի վաղ մահը համարվում էր ողբերգական կորուստ շոտլանդական արվեստի համար։
Արտաքին հղումներ
Էլիզաբեթ ՄաքՆիկոլի աշխատանքները Art UK կայում
Կատեգորիա:Շոտլանդացի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Կոլարոսի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանացի դիմանկարիչներ
(4563) Կահինա
(4563) Կահինա (Kahnia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի հուլիսի 17-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,253034 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8872 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6189 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1235,24 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291442 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,77° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ջեյմս Օջիլվի, Էյրլիի 1-ին կոմս
Ջեյմս Օջիլվի, Էյրլիի 1-ին կոմս, Երեք թագավորությունների պատերազմի մասնակից շոտլանդացի ռոյալիստ։
Կյանք
Էյրլիի 6-րդ լորդ Ջեյմս Օջիլվիի և իր առաջին կնոջ՝ Գոուրիի 1-ին կոմս Ուիլյամ Ռութվենի դուստր լեդի Ջեան Ռութվենի որդին էր, որը հավանաբար ծնվել է 1593 թվականին։ 1618 թվականին հաջորդել է իր հայրիկին որպես լորդ Օջիլվի ։
Արքունիքի ու շոտլանդական պրեսբիտերիանցիների միջև պայքարի ընթացքում թագավորականներին իր օգնության համար Անգլիայի թագավոր Չառլզ I-ը 1639 թվականի ապրիլի 2-ով Յորքում թվագրված արտոնագրով Օջիլվիին կարգել է Էյրլայլի կոմս։ Եպիսկոպոսական պատերազմի ընթացքում նա մեծապես տուժել է, քանի որ իր կալվածքներն ու տները հողին են հավասարեցվել։ 1640 թվականի ապրիլին մեկնել է արքունիք, որպեսզի խուսափի ազգային ուխտի կնքումից, բայց Շոտլանդիա վերադառնալով ներկա է եղել պառլամենտի կողմից ուխտի ընդունմանը 1643 թվականին։ Հաջորդ տարի նա և իր երեք որդիները միացել են Մոնտռոսի 1-ին մարքիզ Ջեյմս Գրահամին, որի արդյունքում 1645 թվականի փետրվարի 11-ին տուգանվել են պառլամենտի կողմից, Ուեստմինստերի պայմանագրով զրկվել ներման իրավունքից, իսկ 1647 թվականի հուլիսի 27-ին շոտլանդական եկեղեցու կողմից ենթարկվել Էքսկոմունիկացիայի (զրկվել են հաղորդակցությունից) ։
1646 թվականի հուլիսի 23-ին Օջիլվին երաշխավորություն ու թողություն է ստացել գեներալ մայոր Ջոն Միդլթոնից, որն առաքելություն ուներ այս ձևով Շոտլանդիայի հյուսիսը խաղաղեցնելու։ Թեև դժկամորեն, պառլամենտն ստիպված էր 1647 թվականի մարտի 17-ին չեղյալ հայտարարել տուգանքը։ Հետագա քաղաքական կյանքում այլևս դերակատարում չի ունեցել ու վախճանվել է 1666 թվականին ։
Ընտանիք
1614 թվականին Օջիլվին ամուսնացել է լեդի Իզաբել Հեմիլթոնի հետ ու ունեցել երեք որդի ու երկու դուստր։ Որդիներն էին՝ Էյրլիի 2-րդ կոմս Ջեյմս Օջիլվին, սըր Թոմաս և սըր Դեյվիդ Օջիլվիները։ Դուստրերից մեկը՝ Իզաբելը, օգնել է իր եղբայր Ջեյմսին փախչել սուրբ Էնդրյուսի ամրոցից իր մահապատժի նախօրյակին ու մահացել առանց ամուսնանալու։ Նրա քույր Էլիզաբեթը 1642 թվականին ամուսնացել է բալնամունցի սըր Ջոն Քարնեգիի հետ ։
Ծանոթագրություններ
Վերագրում
Կատեգորիա:1593 ծնունդներ Կատեգորիա:1666 մահեր
I’m in Love with My Car
Ալբոմի տարբերակով երգը տևում է 3 րոպե 4 վայրկյան։ Սինգլում թողարկվել է ռեմիքս տարբերակը՝ 3 րոպե 10 վայրկյան տևողությամբ, որի սկզբում և վերջում ավելացվել է մեքենայի շարժիչի ձայն, սակայն վերջում ավելացվել է գործիքային հատված, որի հետևանքով շարժիչի ձայնը չի լսվում։ 1997 թվականին երգը թողարկվել է «Queen Rocks» հավաքածուում, որում, ինչպես սինգլ տարբերակում, սկզբում հնչում է շարժիչի ձայն, միևնույն ժամանակ ձայնը պահպանվում է նաև վերջում, այս տարբերակը տևում է 3 րոպե 11 վայրկյան։ 1991 թվականին Hollywood Records լեյբլը «A Night at the Opera» ալբոմի վերաթողարկման ժամանակ թողարկել է երգի ռեմիքս տարբերակը։ Ռեմիքսը տարբերվում է մի փոքր փոփոխված մուտքով (էֆեկտների կիրառմամբ), գործիքների հնչողությամբ և ավարտի որոշակի փոփոխմամբ։
Թեյլորը այս երգը գրել է իր մեքենայի՝ Alfa Romeo-ի մասին, սակայն այն միակը չէ, որի մասին երգում հիշատակվում է։ Նրա խոսքերով,  այս երգը բոլոր վարորդների մասին է, սակայն նախատիպերից մեկը եղել է Ջոնաթան Հարրիսը, որը Քուինի ուղեկցորդն է խմբի համերգների ժամանակ ։
Հերման Մինկովսկի
Հերման Մինկովսկի (Hermann Minkowski, ), գերմանացի մաթեմատիկոս և ֆիզիկոս։ Բոննի (1893 թ.-ից), Քյոնիգսբերգի (1894 թ.-ից), Ցյուրիխի (1896 թ.-ից), Գյոթինգենի (1902 թ.-ից) համալսարանների պրոֆեսոր։
Մշակել և զարգացրել է թվերի երկրաչափությունը, որում օգտագործվում են թվերի տեսության բարդ հարցերի լուծման երկրաչափական մեթոդներ։ Մինովսկու աշխատանքների կարևոր մասն են կազմում բազմանիստների, ուռուցիկ մարմինների, ինչպես նաև մաթեմատիկական ֆիզիկայի, հիդրոդինամիկայի տարբեր հարցերին վերաբերող ուսումնասիրությունները։ Մինովսկին հայտնի է որպես հարաբերականության հատուկ տեսության երկրաչափական մեկնաբանության մշակող, մտցրել է քառաչափ կամ եռաչափ ֆիզիկական և ժամանակի միավորումը հանդիսացող տարածությունը (Մինկովսկու տարածությունը)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարան Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Քյոնիգսբերգի համալսարանի շրջանավարտներ
Թովմաս
Թովմաս` հայկական արական անուն է, սերում է աստվածաշնչյան անվան հունարեն Θωμᾶς ձևից, որն իր հերթին սերում է արամեերեն     תאומא  [թէ'օմա] բառից (թարգմանաբար` "երկվորյակ")։ Անունով և պարսկերեն -յան վերջավորությունով է կազմված Թովմասյան ազգանունը։
Տե'ս նաև`
Կատեգորիա:Անուններ
Հռանդեայի ճակատամարտ
Հռոմեական լեգեոններն անցնում են հայերի նիզակների լծի տակով, որը ամենաստորացուցիչ պատիժն էր զինվորականի համար, ապա փախչում և հեռանում Մեծ Հայքի տարածքից։ Երկու տարի անց՝ 64 թվականին, ճակատամարտի նույն վայրում կնքվում է Հռանդեայի պայմանագիրը, որով Տրդատ Ա-ն հռչակվում է հայոց արքա և հիմնադրում հայ Արշակունիների արքայատոհմը։