cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հաջ
Հաջի իրականացման հերթականությունը
Դրանից հետո ուխտագնացներն այցելում են Քուբա և Աթ Թաքվա մզկիթները։ Իրենց բնակավայրում իրականացնելով վուզու (լվացում), ուխտագնացները սկզբում այցելում են Քուբա մզկիթ, որովհետև Մուհամմադ մարգարեն ասել է. "Ով մաքրվի իր տանը, հետո գա Քուբա մզկիթ ու աղոթի այնտեղ, կպարգևատրվի": Ավանդույթի համաձայն, Մուհամմեդ մարգարեն ինքն էլ ամեն շաբաթ այցելում էր այս մզկիթը, երբ բնակվում էր Մեդինայում։ Մյուս մզկիթը` Աթ Թաքվան, կառուցվել է այն ժամանակ, երբ Մուհամմեդն առաջին անգամ մտավ Մեդինա։ Մզկիթը հայտնի է նրանով, որ ունի երկու միհրաբ (որմնախորշ մզկիթում` որն ուղղված է դեպի ղեբլե)։ Վերադառնալով տուն, հաջին հագնում է կանաչ չալմա և սպիտակ երկար հագուստ, որը խորհրդանշում է հաջի իրականացումը։ Ուխտագնացների հարազատները մեծ հյուրասիրություն են կազմակերպում նրա վերադարձի կապակցությամբ։ Շատ մուսուլմաններ հնարավորության դեպքում կրկնում են հաջը։
Էրվին Քյոնիգ
Զայցևի տարբերակ
Իր հուշերում Վասիլի Զայցևը գրում է դիպուկահարների բեռլինյան դպրոցի ղեկավարի մասին, ում ուղարկել էին Ստալինգրադ` իրեն վերացնելու համար։ Գրքի մեջ մանրամասն ներկայացված է երկու դիպուկահարների մենամարտը։ Ըստ Զայցևի տարբերակի` ինքը բացահայտել էր Քյոնիգի տեղը, ով դարանել էր երկու զորքերի միջև ընկած չեզոք գոտում` երկաթե թիթեղից և ջարդած աղյուսներից շինած թաքստոցում։ Զայցևն, իր զինակից Կուլիկովի հետ ծուղակ է պատրաստում Քյոնիգի համար։ Կուլիկովը փուստ կրակոց է անում, ինչից հետո նրանք սպասում են, որպեսզի արևը դադարի իրենց առջևից լուսավորել, որպեսզի նշանոցը դրա լույսից չպսպղա։ Երբ արևն անցնում է սովետական դիպուկահարների թիկունքը, Կուլիկովը սաղավարտ է բարձրացնում, ինչից հետո Քյոնիգը կրակում է։ Կարծելով թե սպանել է Զայցևին` նա մի փոքր բարձրացրել է գլուխը, ինչից հետո էլ Զայցևը նրան սպանել է ։
Հաջ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսլամ
Էրվին Քյոնիգ
Անվստահություն գոյության հանդեպ
Բրիտանացի պատմաբան Ֆրենք Էլիսն իր «Ստալինգրադյան կաթսա» (The Stalingrad Cauldron) գրքում կասկածի տակ է առնում Էրվին Քյոնիգի գոյության փաստը, քանի որ` նախ չկան նրա գոյությունը հաստատող որևէ փաստեր, երկրորդն էլ` 1942-1943 թթ. Բեռլինում դիպուկահարների դպրոց գոյություն չուներ։ Բացի այդ Էլիսը նշում է, որ խորհրդային ոչ մի աղբյուրում մենամարտի ճշգրիտ ժամանակի մասին որևէ տեղեկություն չկա, թեև Զայցևն իր հուշերում սովորաբար նշում է կոնկրետ ամսաթվեր։ Էլիսը նաև կասկած է հայտնում Քյոնիգի դիրքավորման հետ կապված` դատելով Զայցևի նկարագրությունից արևը հետկեսօրին նրա դիմացից էր շողում, սակայն դրանից հետևում է, որ Քյոնիգը գտնվում էր այնտեղ, որտեղ տեղակայված էին սովետական զինվորները։ Նաև դժվար է պատկերացնել, թե հմուտ դիպուկահարը, ինչպիսին պետք է որ լիներ Քյոնիգը, թույլ տար մի քանի կոպիտ սխալներ, օրինակ` անզգուշորեն դուրս ցցեր գլուխը, կամ թողներ, որ արևի լույսն ընկնի նշանոցի վրա։ Ամենայն հավանականությամբ այս պատմությունը Երկրորդ աշխարհամարտի ժամանակ խորհրդային քարոզչության հերթական հորինվածքն էր` սեփական զինվորների ոգին բարձրացնելու համար ։
Արտացոլում մշակույթում
Վասիլի Զայցևի հուշերն ընկած են Ուիլյամ Քրեյգի «Թշնամին` դարպասի մոտ. Ստալինգրադի ճակատամարտը» (Enemy at the Gates: The Battle for Stalingrad) գրքի և դրա հիման վրա ռեժիսոր Ժան-Ժակ Աննոյի նկարահանած «Թշնամին` դարպասի մոտ» ֆիլմի հիմքում, որտեղ Զայցևին մարմնավորել է Ջուդ Լոուն, իսկ Քյոնիգին` Էդ Հարիսը։ Ֆիլմի սյուժեն ընկած է նաև Call of Duty: World at War խաղի Vendetta առաջադրանքի հիմքում, որտեղ Զայցևի կերպարը փոխարինված է շարքային Դմիտրի Պետրենկոյով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած գերմանացիներ Կատեգորիա:Գրական կերպարներ Կատեգորիա:Գնդակահարվածներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի քաղաքական առաջնորդներ Կատեգորիա:Գերմանացի ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Հորինված տղամարդիկ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի գերմանացի զինվորականներ
Ձախ Տուխա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Բելայա, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Քաան Ուրգանջըօղլու
Քաան Ուրգանջըօղլու (Kaan Urgancıoğlu, ), թատրոնի և կինոյի թուրք դերասան։ Ներկայումս նկարահանվում է թուրքական Սև սեր հեռուստասերիալում, որը ցուցադրվում է Star TV-ով։ Նրա խաղընկերներն են Բուրակ Օզչիվիտը և Նեսլիհան Աթագյուլը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրք դերասաններ Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասաններ Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասաններ Կատեգորիա:Ալբանական ծագմամբ թուրքեր
Սահականուշ Գրիգորյան
Սահականուշ Սեդրակի Գրիգորյան, գիտնական-լեզվաբան, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ, հայտնի ճարտարապետ Սասուն Գրիգորյանի քույրը։
Կենսագրություն
Սահականուշ Գրիգորյանը միջնակարգ կրթությունը ստացել է Գյումրիի թիվ 2 ռուսական դպրոցում։ 1969թ ավարտել է Երևանի Վ․ Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների ինստիտուտի անգլիական բաժինը։ 1979թ մասնակցել է Մոսկվայի մանկավարժական ինստիտուտին կից դասախոսների Բարձրագույն մանկավարժական երկամյա դասընթացներին և ստացել բուհի ավագ դասախոսի որակավորում։ 1987թ ընդունվել է մեկամյա ասպիրանտուրայի դասընթացներ Մոսկվայում, 1988թ պաշտպանելով թեկնածուական թեզը անգլերեն լեզվից և ստանալով բանասիրական գիտությունների թեկնածուի գիտական կոչում։
Աշխատանք և գիտական գործունեություն
1969 թվականից Սահականուշ Գրիգորյանը աշխատել է Գ.Սունդուկյանի անվան թիվ 20 դպրոցում և Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի Լենինականի մասնաճյուղում՝ դասավանդելով անգլերեն լեզու։ 1972 թվականին նրան հրավիրել են Լենինականի Մ.Նալբանդյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտ որպես օտար լեզուների ամբիոնի դասախոս։ 1990 թվականին ընտրվել է նույն ինստիտուտի օտար լեզուների ամբիոնի վարիչ։ 2003-2013 թվականները եղել է օտար լեզուների ֆակուլտետի դեկան ։ Ս.Գրիգորյանը 22 գիտական աշխատությունների հեղինակ է ։,
Հասարակական գործունեություն
Սահականուշ Գրիգորյանի ավանդը նշանակալի է միջբուհական միջազգային կապերի հաստատման գործում։ 1998թ IREX «Համայնքային կապեր» ծրագրի շրջանակներում նա անցկացրել է ԱՄՆ-ի բուհերում դասընթացներ, այնուհետև վերադարձել Գյումրի և Շիրակի մազի գյուղերի ուսուցիչների կազմակերպել և համակարգել կիրակնօրյա դպրոցի աշխատանքը։
1999- 2013 թվականներին Լենինականի Մ.Նալբանդյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտը նրա անմիջական ջանքերի շնորհիվ փոխհամագործության եռամյա պայմանագիր կնքեց Ֆլորիդայի նահանգի մայրաքաղաք Թալահասիի Գյուղատնտեսության և մեքենայացման համալսարանի հետ։ Այդ պայմանագրի շնորհիվ Գյումրիի մանկավարժական ինստիտուտի պատմաբանասիրական ֆակուլտետի հայոց լեզվի ամբիոնի լրագրության բաժնում ստեղծվեց բարձրակարգ հեռուստառադիոստուդիա ուսանողների համար, ինչպես նաև 1000 կտոր  մասնագիտական գրականություն ունեցող գրադարան, ժամանակակից համակարգիչներով համալրված լսարան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Լևոն II (Աբխազիայի արքա)
Լևոն II, (ლეონ II, ), Աբխազիայի անկախ թագավորության առաջին թագավոր ։
780 թվականին Լևոն II-ը իր մայրական պապի աջակցությամբ կարողացավ համախմբել աբխազական ցեղերին և Աբխազիան հայտարարել որպես անկախ պետություն Բյուզանդիայից։ Աբխազիայում սահմանված է շքանշան, որը կրում է Լևոն II-ի անունը և կոչվում Լևոն II-ի շքանշան։
Փոլ Դանո
Փոլ Ֆրանկլին Դանո (Paul Franklin Dano, ), ամերիկացի կինոարտադրող, թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության դերասան։ «Ոսկե գլոբուս»-ի և BAFTA»-ի մրցանակակիր։
Կենսագրություն
Փոլ Ֆրանկլին Դանոն ծնվել է 1984 թվականի հունիսի 19-ին ԱՄՆ-ի Նյու Յորք քաղաքում։ Նրա ծնողներն են Գլեդիսը և Պոլ Ա. Դանոն։ Ունի նաև փոքր փոքր քույր` Սառան։ Առաջին մի քանի տարիներին Փոլը ապրել է Նյու Յորքում, այնուհետև ընտանիքը տեղափոխվել է Կոնեկտիկուտ նահանգի Նյու Կաննան քաղաք և  վերջապես բնակություն հաստատել Վիլթոնում։ Այնտեղ Դանոն ավարտել է դպրոցը և ընդունվել է Յուջին Լանգ քոլեջ։
Դանոն թատրոնում սկսել է խաղալ դեռևս փոքր տարիքից։ 12 տարեկանում ունեցել է իր առաջին դեբյուտը «Փոթորիկ կհնձես» պիեսում։ Այս ներկայացման մեջ նա խաղացել է Ջորջ Քեմպբելլ Սքոթթի և Չառլզ Դյորնինգի հետ ։ 17 տարեկանում Փոլ Դանոն իր առաջին գլխավոր դերը խաղացել է «Սուտ» ֆիլմում ։ Դրանից հետո նա հանդես է եկել տարբեր կինոնախագծերում։ Քննադատները հատուկ առանձնացրել են իր լավ խաղը «Նավթ» ֆիլմում։ Բացի դրանից նա Բրոդվեյում խաղացել է տարբեր թատերական ներկայացումներ ։ Փոլ Դանոն եղել է «Մուկ» («Mook»)  խմբի կիթառահար և վոկալիստ ։ «Rolling Stone» ամսագիրը Դանոյին ընդգրկել է 2007 թվականի լավագույն կիթառահարների ցանկում։ 2007 թվականից Փոլը հարաբերություններ է ունեցել դերասանուհի Զոյա Կազանի հետ։
Մրցանակներ և առաջադրումներ
Մրցանակներ
Անվանակարգեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Ռուսական արվեստի թանգարան (Նյու Ջերսի)
Ռուսական արվեստի թանգարան / MoRA (Museum of Russian Art — MoRA), ժամանակակից ռուսական արվեստի թանգարան, որը բացվել է 1980 թվականին Պաուլյուս Հուկում՝ Նյու Ջերսիում (ԱՄՆ, Նյու Ջերսի նահանգ)։ 2010 թվականին շագանակագույն քարից պատմական շենքը, որում գտնվում էր թանգարանը, վերանորոգվել և վերաբացվել է այցելուների համար  ։
Պատմություն
Թանգարանը նվիրված է ռուսական արվեստին և մասնավորապես ԽՍՀՄ նոնկոնֆորմիստական արվեստին։ Այն ստեղծվել է 1980 թվականին որպես CASE Museum of Contemporary Russian Art (անունը իր մեջ ներառել է Խորհրդային արտագաղթյալների կլանման հանձնաժողով հապավումը՝ Committee for the Absorption of Soviet Emigres )։
Ավետարան (4648)
Ավետարան (4648), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4648 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1456 թվականին Ստեփանոս քահանա գրիչի կողմից Բազէշում։ Ստացողը եղել է Ղըփչախ մահտեսն։ Կազմողը եղել է Փիլիպոսն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 26x17 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 254 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի տերունական 13, ավետարանիչ 4, նկար ստացողի 1, խորան 7, կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տաշտակ դրոշմազարդ, արծաթյա 5 խաչով (չորսը ականակուռ) և 1 անկյունազարդով, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 226ա, 280բ, կազմողի՝ 284ա (1584թ.), հետագայի՝ 282ա (15-րդ դար), 283բ (16-րդ դար), 284 (1600թ.), 99ա, 150ա (1607թ.) :
Ռուսական արվեստի թանգարան (Նյու Ջերսի)
Պատմություն
Թանգարանի հատուկ ուշադրությունը կենտրոնացված է հիմնականում 20-րդ և 21-րդ դարերի ռուսական արվեստի և մշակույթի վրա․ սկսած ԽՍՀՄ 1950-ականների վերջից մինչև 1980-ականների վերջը նոնկոնֆորմիստական (ոչ պաշտոնական) արվեստից և մինչև ռուսական ժամանակակից արվեստի վերջին իրադարձությունները և մշակութային կյանքը ։
Ավետարան (4648)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ռուսական արվեստի թանգարան (Նյու Ջերսի)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թանգարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1980 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Փոքր Ուբինկա
Փոքր Ուբինկա (Малая Убинка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում և Սևերսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուբինկա գետի ձախ ափին՝ 43 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է, ավազանի տարածքը 19,8 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Աֆիպս, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ամերիկայի Հայ Ավետարանչական ընկերակցություն
Ամերիկայի Հայ Ավետարանչական ընկերակցություն (ԱՀԱԸ), հիմնադրվել է 1918 թ. հունիսի 7-ին ԱՄՆ-ի Մասաչուսեթս նահանգի Ուստր քաղաքում Հայ Ավետարանական եկեղեցիների միության տարեկան համաժողովի ընթացքում ։
Պատմություն
Շնորհիվ նրա հիմնադիրների և Ավետարանչականին զորավիգ կանգնող եկեղեցիների, ԱՀԱԸ կարողացավ օժանդակել Մեծ Եղեռնից մազապուրծ հայերին` նյութական, հոգևոր, ընկերային (սոցիալական), կրթական և այլ ոլորտներում։
«Յուրաքանչյուր Հայ Ավետարանական անձ՝ անդամ Ավետարանչական ընկերակցության» կարգախոսը դարձել է Հայ Ավետարանական եկեղեցիների բարեսիրական, կրթական, հրատարակչական գործերի կազմակերպիչը, հովանավորը և գործադիր մարմինը։
Այսօր ԱՀԱԸ, որի բոլոր ծրագրերն իրագործվում են շնորհիվ հազարավոր անձանց անսակարկ ծառայության, կամավոր ջանքերի և նյութական օժանդակության, իր ծառայությունն է մատուցում օգնության կարոտ հայորդիներին աշխարհի երկու տասնյակից ավելի երկրներում` ընդգրկելով բարեսիրական, ընկերային, կրոնական, կրթական, մշակության, շինարարական, հրատարակչական և այլ մարզեր։
Չափազանցություն չի լինի, եթե ասենք, որ Ավետարանչականը հանդիսացավ աշխարհի չորս կողմերում սփռված Հայ Ավետարանական եկեղեցիները իրար կապող օղակը։ Առանց Ավետարանչականի հայ ավետարանականները կզրկվեին իրենց պատմության դժվարին հանգրվաններում լավ առաջնորդություն ունենալուց։ Հայ ավետարանականների դժվարություններն ավելի բարդ կլինեին և նրանց ստեղծած բարիքներն ավելի նվազ, եթե գոյություն չունենար Ավետարանչականը` կատարելու իր նախախնամական դերը որպես բարերար ծառայող Հայ Ավետարանական Եկեղեցուն։
Ներկայումս Ամերիկայի Հայ Ավետարանչական ընկերակցությունը դարձել է մեծածավալ կազմակերպություն, որի ծառայությունների ծիրում Հայ Ավետարանական Եկեղեցին ընդգրկված է ամբողջությամբ։
ԱՀԱԸ գործունեության ոլորտները կարելի է բնորոշել հետևյալ ձևով.
Եկեղեցական, ընկերային և կրթական ծառայություններ։ Վերոհիշյալ ոլորտները ներառում  են աշխարհի մոտ 23 երկրներ, այդ թվում Հայաստանն ու Արցախը։
Ամերիկայի Հայ Ավետարանչական ընկերակցությունը մշտապես պահում է իր գոյապատճառի գիտակցությունը, որին էլ ուղղված են նրա բոլոր ջանքերը։
ԱՀԱԸ շարունակում է քաջալերել կրոնական, կրթական, ստեղծագործական և մարդասիրական ամեն նախաձեռնություն։ ԱՀԱԸ շեշտում և զարգացնում է Հայ ավետարանականների եղբայրության փոխադարձ հաղորդակցության անհրաժեշտության և միջեկեղեցական հարաբերությունների զարգացման գաղափարները։
Ներկայումս Ավետարանչականն ունի 100 - տարվա պատկառելի վաստակ և ծառայություն համայն հայության շրջանում։
Ընկերակցության առաջնորդների, անդամների և բարեկամների նվիրումի հոգին և ծառայության նախանձախնդրությունը գնահատանքով են արձանագրվել Սփյուռքի Հայ Ավետարանական համայնքների տոմարների մեջ։
Ամերիկայի Հայ Ավետարանչական ընկերակցությունը Հայաստանում և Արցախում
ԱՀԱԸ-ն առաջին անգամ Հայաստանի ժողովրդին օգնության ձեռք մեկնեց 1988 թվականի երկրաշարժից անմիջապես հետո` մարդասիրական օգնություն և կամավորներ ուղարկելով երկրաշարժից տուժած շրջաններ։
Ներկայումս, Հայաստանի 40 բնակավայրերում իրականացվող իր տարբեր ծրագրերի միջոցով, ԱՀԱԸ-ին հասանելի է հազարավոր մարդկանց։
Խորեն և Շուշանիկ Ավետիսյանների անվան կրթահամալիր
Ամերիկայի Հայ Ավետարանչական ընկերակցության Հայաստանի մասնաճյուղի (ԱՀԱԸՀՄ) հոգածության ներքո 1999 թ. գործում է Խորեն և Շուշանիկ Ավետիսյանների անվան կրթահամալիրը, որն այսօր արդեն ունի 550 աշակերտ (500 աշակերտ դպրոցում, 50 երեխա մանկապարտեզում)։ Կրթահամալիրի սաներին տրվում է բազմակողմանի և անվճար կրթություն։ Կրթական բազան հագեցած է ժամանակակից սարքավորումներով և տեխնիկական հարմարություններով։ Լաբորատորիաներն ու առարկայական կաբինետներն աշակերտներին հնարավորություն են ընձեռում առնչվելու գիտության խորածավալ աշխարհի հետ, իսկ ամենակարևորը՝ նրանց մեջ ձգտում առաջացնում գիտության հանդեպ։
Կրթօջախի մասին մանրամասն կարող եք ծանոթանալ www.avedisianschool.am կայքէջից։
Մանկապարտեզներ
ԱՀԱԸ-ն Արցախում ֆինանսավորում և ղեկավարում է 4 մանկապարտեզ, որոնցում ընդգրկված են շուրջ 450 երեխա։ Մանկապարտեզներում ստեղծված են լավագույն պայմանները երեխաների կրթության և հանգստի համար։
Ցերեկային կենտրոններ
Երևանում, Գյումրիում, Վանաձորում, Շուշիում և Ասկերանում գործում են Հայ Ավետարանչական ընկերակցության համայնքահեն «Շող» մանկական ցերեկային կենտրոնները։ Ծրագիրն իրականացվում է ՀՀ Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության և ԱՀԱԸ միջև 2012 թ. մայիսի 3-ին ստորագրված փոխըմբռնման հուշագրի հենքի վրա։ Կենտրոններում ծառայություններ են մատուցվում հիմնականում անապահով ընտանիքների և կրթական դժվարություններ ունեցող 270 դպրոցահասակ երեխաների։
Ցերեկային կենտրոնների գեղարվեստական և մարզական արտադպրոցական խմբերում ընդգրկված երեխաները զարգացնում են իրենց բազմապիսի ընդունակություններն ու մասնագետ ուսուցիչների օգնությամբ կատարում տնային աշխատանքները։
Ճամբարներ
Ամեն տարի ամռանը մոտ 5000 երեխա է hանգստանում ԱՀԱԸ-ի Հանքավանի «Շողիկ», Շուշիի «Պետրոսյան» ամառային հանգստի և 45-ից ավելի բնակավայրերում կազմակերպվող բակային ճամբարներում։
Կյանքի հմտությունների դպրոց
ԱՀԱԸ Երևանի կենտրոնում Ջինիշյան հիշատակի հիմնադրամի հետ համատեղ գործում է «Ապրի՛ր երազանքդ» կյանքի հմտությունների դպրոցը (lyd.am), որի նպատակն է նպաստել երիտասարդների ինքնազարգացմանը, կայացմանը, կյանքի որակի և արդյունավետության բարձրացմանը։ Բացի հիմնական դասընթացներից, ուսումնական կենտրոնում անցկացվում են նաև մեկանգամյա սեմինարներ, հանդիպում-քննարկումներ, բազմապիսի կրթական միջոցառումներ։ Գործում է գրադարան՝ հարմարավետ ընթերցասրահով։ «Ապրի՛ր երազանքդ» կենտրոնը սիրելի վայր է հարյուրավոր երիտասարդների համար։
Դրամական նպաստ ուսանողներին
ԱՀԱԸ Հայաստանի մասնաճյուղը բուհերի գերազանց սովորող կարիքավոր ուսանողներին հնարավորինս օգնում է ուսման վարձի մասնակի վճարման հարցում։
Զարգացման ծրագրեր
Հայ Ավետարանչական ընկերակցության կողմից ներդրվող զարգացման ծրագրերը ստեղծում են նոր աշխատատեղեր և վերականգնում մարդկանց հավատը իրենց ուժերի և կարողությունների նկատմամբ։ Այս ծրագրերի շնորհիվ մարդիկ հնարավորություն են ստանում սեփական աշխատանքով հոգալ իրենց կարիքները և աստիճանաբար հրաժարվել օգնություն հայցողի կարգավիճակից։
Այս շարքում կարելի է նշել 2012 թ. ԱՀԱԸ Հայաստանի մասնաճյուղի և ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրերի հետ համատեղ «Երիտասարդների առաջխաղացման արահետ » ծրագիրը։
Այս ծրագիրը բուհերի շրջանավարտներին և գործազուրկ երիտասարդներին օգնում է գտնել աշխատանք՝  նրանց տրամադրելով անմիջական զբաղվածության հնարավորություն աշխատանքային պրակտիկայի միջոցով։
ԱՀԱԸ Հայաստանի մասնաճյուղը, «Զարգացման սկզբունքներ» կազմակերպության հետ համատեղ, Լոռու, Տավուշի, Արագածոտնի մարզերում և Արցախում օգնում է իրականացնել բազմապիսի գյուղատնտեսական ծրագրեր։
Հայաստանի գործարարների միության հետ համատեղ ԱՀԱԸՀՄ-ն իրականացնում է մասնագիտական վերապատրաստման ծրագրեր, բոլոր նրանց համար ովքեր ունեն դրա կարիքը։
Օգնության ծրագրեր
Այսօր ԱՀԱԸ Հայաստանի մասնաճյուղը (ԱՀԱԸՀՄ) գործում է Հայաստանի և Արցախի ավելի քան 40 բնակավայրերում։ Կազմակերպությունը հովանավորում է մոտ 1800 երեխայի, օգնում է կարիքավոր ընտանիքներին, միայնակ մեծահասակներին։
ԱՀԱԸ Հայաստանի մասնաճյուղը Հայաստանի Կառավարության Բարեգործական ծրագրերի համակարգման հանձնաժողովի մշտական անդամ է։
ԱՀԱԸ Հայաստանի մասնաճյուղը համագործակցում է Հայաստանի Պաշտպանության, Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի, Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի, Շրջակա միջավայրի նախարարությունների, Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի և բազմաթիվ միջազգային ու հասարակական կազմակերպությունների հետ։
ԱՀԱԸ գլխավոր գրասենյակը գտնվում է ԱՄՆ Նյու Ջերսի քաղաքում։ Ընկերակցության Հայաստանի մասնաճյուղի կենտրոնական գրասենյակը գտնվում է Երևանում՝ Բաղրամյան 18 հասցեում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կազմակերպություններ
Մարտիրանո Լոմբարդո
Մարտիրանո Լոմբարդո (Martirano Lombardo), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզի Կատանձարո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1127 մարդ (2013 թ.), բնակչության խտությունը կազմում է 56,8 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 19 կմ² մակերես տարածք։
Փոստային ինդեքսն է՝ 88040։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0968։
Բնակավայրի հովանավոր սուրբը Դոն Ջիովաննին է։ Տոնը նշվում է հունվարի 31-ին։
Ամատունի Ամատունի
Ամատունի Սիմոնի Ամատունի (Վարդապետյան), հայ խորհրդային պետական և կուսակցական աշխատող։ ԽՄԿԿ անդամ 1919 թվականից։
1921-1923 թվականներին կատարել է ղեկավար կոմերիտական աշխատանքներ։ Սովորել է Մոսկվայի կարմիր պրոֆեսուրայի ինստիտուտում (1926-1928)։ 1928-1930 թվականներին եղել է ՀԿ(բ)Կ ԿԿ ագիտ-պրոպագանդայի բաժնի վարիչ, ՀԿ(բ)Կ ԿԿ Երևանի գավկոմի, ապա՝ ՀԿ(բ)Կ ԿԿ քարտուղար։ 1931-1935 թվականներին կուսակցական և խորհրդային ղեկավար աշխատանք է կատարել Թիֆլիսում և Բաքվում։ 1935-1936 թվականներին եղել է ՀԿ(բ)Կ ԿԿ երկրորդ քարտուղար, 1936-1937 թվականներին՝ առաջին քարտուղար։
Այդ տարիներին Խորհրդային Միությունում մեծ թափ էին առել հալածանքներն ու բռնությունները։ Ամատունին գլխավորել է Աղասի Խանջյանի սպանությունից հետո տեղի ունեցած սարսափի ալիքը, որի ընթացքում բազմաթիվ պետական ու կուսակցական գործիչներ, մտավորականներ, զինվորականներ, եւ այլք ձերբակալվել ու գնդակահարվել կամ աքսորվել են։ Ուղղակիորեն աջակցում էր Լավրենտի Բերիայի քաղաքականությանը, որով արգելվում էր Հայաստանում արտադրական ձեռնարկություններիկառուցումը, Երևան-Աղսթաֆա երկաթգծի կառուցումը և այլն։ Հայտնի է Օպերայի կառուցման դեմ իր արտահայտությամբ․ «Ինչի՞ է պետք այստեղ Օպերա։ Թիֆլիսում կա։ Հերիք չի՞» ։
Իր հերթին, նա դարձել է բռնությունների ալիքի զոհերից 1937 թվականի սեպտեմբերի ՀԿ(բ)Կ ԿԿ պլենումից հետո, որտեղ եւ ձերբակալվել է։ Բռնադատվել է 1938 թվականին ու գնդակահարվել։ Նրանից հետո բռնատավում է կուսակցական ողջ ղեկվար կազմը՝ թվով մոտ 100 հոգի, որոնց մեծամասնությունը գնդակահարվում է, մյուսները աքսորվում են ։
Արդարացվել է 1988 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կոմունիստներ Կատեգորիա:Ստալինյան բռնաճնշումների հայ զոհեր Կատեգորիա:ՀԿԿ կենտկոմի առաջին քարտուղարներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ստալինյան բռնաճնշումների զոհեր Հայաստանում Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Հերմաֆրոդիտիզմ
Հերմաֆրոդիտիզմ, իգական և արական սեռի հատկանիշների առկայությունը միևնույն անհատի մոտ։
Կենդանական աշխարհում հերմաֆրոդիտիզմ բնորոշ է զարգացման համեմատաբար ցածր աստիճանում գտնվող տեսակներին։ Տարբերում են բնական և ախտաբանական հերմաֆրոդիտիզմ։ Բնական հերմաֆրոդիտիզմ հանդիպում է անողնաշարավոր կենդանիներից աղեխորշավորների (հիդրա), համարյա բոլոր տափակ որդերի, որոշ օղակավոր որդերի, առանձին փափկամորթների, ինչպես նաև որոշ ողնաշարավորների՝ ձկների (ծովային պերկես, ծովային ծածան) մոտ։ Բնական հերմաֆրոդիտիզմի դեպքում օրգանիզմում առաջանում են և՝ ձվաբջիջներ, և՝ սպերմատոզոիդներ։ Օրինակ, մակաբույծ ժապավենաձև որդերի արական և իգական սեռական գեղձերը միաժամանակ կարող են գործել անհատի ամբողջ կյանքի ընթացքում, որի հետևանքով նրանք օժտված են ինքնաբեղմնավորության ունակությամբ։ Սակայն հերմաֆրոդիտ կենդանիների մեծ մասին առավել հատկանշական է ոչ թե ինքնաբեղմնավորումը, այլ զուգավորումը։ Ախտաբանական հերմաֆրոդիտիզմ հանդիպում է կենդանական աշխարհի բոլոր խմբերում, այդ թվում նաև բարձրակարգ ողնաշարավորների և մարդկանց մոտ։ Այն կարող է լինել իսկական և կեղծ։ Առաջին դեպքում միևնույն անհատն ունենում է իգական և արական սեռական գեղձեր կամ մեկ բարդ գեղձ, որի մի մասը կատարում է սերմնարանի, մյուս մասը՝ ձվարանի ֆունկցիա։ Կեղծ կամ պսևդոհերմաֆրոդիտիզմի ժամանակ անհատն ունենում է մեկ սեռին բնորոշ սեռական գեղձեր, իսկ արտաքին սեռական օրգանները և երկրորդային սեռական հատկանիշները ամբողջությամբ կամ մասամբ համապատասխանում են հակառակ սեռին։ Կեղծ հերմաֆրոդիտիզմի օրինակ են կանացիակերպ տղամարդիկ կամ առնական տեսք ունեցող կանայք։ Մարդկանց հերմաֆրոդիտիզմ հիմնականում ժառանգական ծագում ունեցող զարգացման բնածին արատ է և բնորոշվում է իգական ու արական սեռական հատկանիշների միաժամանակյա առկայությամբ։ Այստեղ ևս հանդիպում է պսևդոհերմաֆրոդխոիզմ, երբ սեռական գեղձերի և երկրորդային սեռական հատկնիշների միջև բացակայում է համապատասխանությունը։ Սեռի տարբերակման գործում մեծ դեր են խաղում էնդոկրին գործոնները և քրոմոսոմային մեխանիզմները։ Բուժումը՝ վիրաբուժական, ընդհուպ մինչև պլաստիկ վիրահատություններ, հորմոնոթերապիա։ Հերմաֆրոդիտիզմ նկատվում է նաև որոշ բույսերում։
Կատեգորիա:Ընդհանուր կենսաբանություն Կատեգորիա:Ժառանգական հիվանդություններ Կատեգորիա:Բազմացում Կատեգորիա:Սեռ
Իվան Ցարևիչն ու Գորշ Գայլը 2
Իվան Ցարևիչն ու Գորշ Գայլը 2 (Иван Царевич и Серый волк 2), «Мельница» ստուդիայի և СТВ-ի ռուսական լիամետրաժ մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ։ Վարձույթի է դուրս եկել 2013 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ։
Սյուժե
Մի անգամ գիտնական կատուն բարձրաձայն կարդում է Պուշկինի «Ռուսլան և Լյուդմիլա» պոեմը։ Դա լսում է Վասիլիսան և երազում է ռոմանտիկայի ու արկածների մասին։
Իվանն ու Վասիլիսան արդեն մեկ տարի ամուսնացած են և համարվում են պետության երկրորդ դեմքերը։ Իվանը համարյա միշտ զբաղված է քաղաքական գործերով՝ իրապես վարելով ռազմական նախարարի պաշտոնը, իսկ կինը ձանձրանում է։ Դրա պատճառով ամուսինները կռվում են, և թագավորը, Գայլն ու կատուն մտածում են, թե ինչպես կարելի է նրանց հաշտեցնել։ Կատուն դիմում է «ծեր չարագործ» Չեռնոմորի օգնությանը, որը վաղուց կորցրել էր իր մորուքը և այդուհետ աշխատում էր որպես ծաղրածու։ Վասիլիսային հաջողությամբ գողանալու համար նրան խոստանում են շատ հեռու թագավորության թատրոնում Օթելլոյի դերը, որովհետև նա հոգով ողբերգակ էր։ Բայց կախարդի քրոջ՝ չղջիկ Նաինայի և Չեռնոմորի «երկկողմանի անեծք»-ի պատճառով «նշանակման վայրերում» այդ հերոսներին սպասվում է խառնաշփոթ, թռիչք դեպի Լուսին և այլն...
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ընտանեկան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:2013 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր գայլերի մասին Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր
Փոքր Պշիշ
Փոքր Պշիշ (Малый Пшиш), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պշիշ գետի աջ ափին՝ 258 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է, ավազանի տարածքը 40,6 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կուբանի ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պշիշ, ենթաավազանը՝ բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը՝ Կուբան։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Չինական Թայբեյ
Չինական Թայբեյ (Chinese Taipei), անվանում, որը Թայվանն օգտագործում է մի շարք միջազգային կազմակերպություններում և գրեթե բոլոր սպորտային միջոցառումներին, ինչպիսիք են Օլիմպիական խաղերը, Ասիական խաղերը և Ունիվերսիադան։ Պայմանավորվածությունների ուժով միջազգային հանրությունը լայնորեն կիրառում է «Չինական Թայբեյ» տերմինը, որը կապված է Չինաստանի քաղաքական կարգավիճակի և նրա միջազգային հարաբերությունների հետ։ Չինաստանը դեմ է արտահայտվել միջազգային հարթակներում Թայվանին «Չինաստանի Հանրապետություն» անվանելուն, քանի որ դա կլեգիտիմացնի Թայվանի կառավարությանը, որի գոյությունը Չինաստանը չի ընդունում։ Չինաստանը դեմ է նաև «Թայվան» անվանման կիրառմանը, քանի որ դա կփաստեր, որ այն հանդես է գալիս Չինաստանից առանձին սուբյեկտ։ Եվ Չինաստանի Հանրապետությունը, և Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունն իրենց համարում են Չինական աշխարհի և քաղաքակրթության միակ օրինական ներկայացուցիչը, որը մեջ է նաև Թայվան կղզին։
Տերմինի առաջացման պատմություն
Տերմինը որպես փոխզիջումային տարբերակ առաջացել է 1979 թվականին, որն ընդունելի է եղել Չինաստանի և Թայվանի համար։ Կարևոր դեր է խաղում այն հանգամանքը, որ չինարենում «չինական» բառի համար կա երկու ածական անուն։ ՉԺՀ-ում «Չինական Թայբեյը» թարգմանվում է «չժունգո» ածականով (中國臺北, 中国台北, Zhōngguó Táiběi, Չժունգո Թայբեյ), այսինքն չինական, որպես չինական պետությանը կապված, իսկ Չինաստանի Հանրապետությունում՝ «չժունհուա» ածականով (中華臺北, 中华台北, Zhōnghuá Táiběi, Չժունհուա Թայբեյ), «չինական ժողովրդին վերաբերող ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թայվանի քաղաքականություն Կատեգորիա:Սպորտը Թայվանում Կատեգորիա:Թայվանի արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:Պետությունների անվանումներ
Չմիացած երկրների շարժում
Չմիացած երկրների շարժում, ՉՄՇ (Non-Aligned Movement, NAM), 120 զարգացող երկրների ֆորում, որտեղ պետությունները վարում են ռազմաքաղաքական խմբավորումներին չմասնակցելու արտաքին քաղաքականություն։
Չմիացման շարժման հիմքը դրվել է Բանդունգի կոնֆերանսում (1955)։ Երկրները ՉՄՇ մեջ ներքաշվում էին սովորաբար խուսափելու Սառը պատերազմի այս կամ այն բևեռին՝ Վարշավյան պայմանագրի կազմակերպության պրոխորհրդային կոմունիստական ռեժիմներին և ՆԱՏՕ-ի պրոամերիկյան կապիտալիստական երկրներին սատարելուց։
Չմիացած երկրների շարժումը կազմակերպորեն ձևավորվել է Բելգրադի կոնֆերանսում (1961), որտեղ ստեղծվել է մշտական գործող բյուրո։ Չմիացած երկրների պայքարի ազդեցությամբ լուծարվել են ՍԵԱՏՕ և ՍԵՆՏՕ ռազմական խմբավորումները։
Կատեգորիա:Սառը պատերազմ Կատեգորիա:Միջկառավարական կազմակերպություններ
Ֆիրս Ժուրավլյով
Ֆիրս Սերգեևիչ Ժուրավլյով (Фирс Сергеевич Журавлёв, (22) դեկտեմբերի, 1836, Սարատով, Ռուսական կայսրություն –  (17) սեպտեմբերի, 1901, Սանկտ Պետերբուրգ, Ռուսական կայսրություն), ռուս ժանրային գեղանկարիչ, Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոս, «տասնչորսի խռովության» մասնակից, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների արտելի հիմնադիրներից մեկը ։
Կենսագրություն
Ֆիրս Ժուրավլյովը ծնվել է 1836 թվականի դեկտեմբերի 10-ին (նոր տոմարով՝ դեկտեմբերի 22) Սարատովում։ Սովորել է Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայում՝ ուսման ընթացքում արժանանալով մի քանի մեդալների «Նկարչության բնագավառում ունեցած հաջողությունների համար». 1858 և 1860 թվականներին ստացել է փոքր արծաթե մեդալներ, 1860 և 1862 թվականներին՝ մեծ արծաթե մեդալներ։ 1862 թվականին նա պարգևատրվել է փոքր ոսկե մեդալով «Պարտատերը վերգրում է այրու ունեցվածքը» («Кредитор описывает имущество вдовы») նկարի համար։ 1863 թվականին Ֆիրս Ժուրավլյովը հրաժարվել է մասնակցել Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի մեծ ոսկե մեդալի համար մրցույթին («Տասնչորսի խռովություն»)՝ ներկայացնելով Ակադեմիայից հեռանալու դիմում և ստանալով երկրորդ աստիճանի դասային նկարչի կոչում։
Ֆիրս Ժուրավլյովը եղել է Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների արտելի հիմնադիրներից մեկը։ Իվան Կրամսկոյի ու չորս այլ նկարիչների՝ Բոգդան Վենիգի, Ալեքսանդր Գրիգորևի, Ալեքսեյ Կորզուխինի ու Նիկոլայ Շուստովի հետ նա բնակվել է Գուդկովի եկամտաբեր տանը (Վասիլևսկի կղզու 17-րդ գիծ)՝ ձևավորելով ինքնատիպ աշխատանքային կոմունա աշխատանքի համար ընդհանուր արվեստանոցներով ու ընդհանուր տնտեսվարությամբ ։
1888-1889 թվականներին Ֆիրս Ժուրավլյովի նկարները ցուցադրվել են Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության կազմակերպած ցուցահանդեսներում, սակայն նա ընկերության անդամ չի դարձել ։ Մասնակցել է 1876 թվականին Ֆիլադելֆիայում, 1889 թվականին Փարիզում անցկացված Համաշխարհային ցուցահանդեսներին ու 1896 թվականին Նիժնի Նովգորոդում անցկացված Արդյունաբերական ու գյուղատնտեսական համառուսաստանյան ցուցահանդեսին։
Մասնակցել է Մոսկվայի Քրիստոս Փրկչի վանքի մայր տաճարի, Ռիգայի Քրիստոսի ծննդյան մայր տաճարի որմնանկարների ստեղծման աշխատանքներին։ Հեղինակել է Քրիստոսի Հարության եկեղեցու խճանկարներն ու Սանկտ Պետերբուրգի Սմոլնիի տաճարի սրբապատկերները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ
Փոքր Չիբի
Փոքր Չիբի (Малый Чибий), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կրասնոդարի երկրամասում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չիբի գետի աջ ափին՝ 33 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է, ավազանի տարածքը 24,9 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ռուսլան Միքաբերիձե
Ռուսլան Միքաբերիձե (რუსლან მიქაბერიძე, ), թատրոնի և կինոյի վրացի խորհրդային դերասան։ Վրաստանի վաստակավոր արտիստ։
Կենսագրություն
Ռուսլան Միքաբերիձեն ծնվել է 1939 թվականի օգոստոսի 24-ին Խարկովում։
Նկարահանվել է ավելի քան 40 գեղարվեստական ֆիլմերում՝ հիմնականում կատարելով երկրորդ պլանի կամ էպիզոդիկ դերեր։ Առավել հայտնի Միմինո ֆիլմում կատարած Գիվի Իվանովիչ Գոգլիձեի՝ Թելավի օդանավակայանի օդաչուների ջոկատի հրամանատարի դերը։ Աշխատել է «Վրացֆիլմ» կինոստուդիայում։
Մահացել է 2020 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Թբիլիսիում ։
Դեյնա Ուայթ
Դեյնա Ֆրեդերիկ Ուայթ կրտսեր (Dana Frederick White, Jr., ), ամերիկացի գործարար, դերասան։ 2001 թվականից զբաղեցնում է «Ultimate Fighting Championship» (UFC) ընդհանուր մենամարտերի կազմակերպության նախագահի պաշտոնը։
Ծնվել է 1969 թ.՝ ԱՄՆ Կոնեկտիկուտ նահանգի Մանչեստեր բնակավայրում։ Պատանեկության տարիներին զբաղվել է սիրողական բռնցքամարտով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ
Տրոեկուրովյան գերեզմանատուն
Տրոեկուրովյան գերեզմանատուն (Троекуровское кладбище), այցելությունների համար բաց գերեզմանատուն Մոսկվայում, Նովոդևիչյան գերեզմանատան մասնաճյուղը։ Տեղակայված է Մոսկվայի արևմուտքում՝ Տրոեկուրովո նախկին գյուղի տարածքում՝ Ռյաբինովայա փողոց, 24 հասցեում։ Գյուղից պահպանվել են արհեստական լճակներն ու Սուրբ Նիկոլայ Սքանչելագործի եկեղեցին ։
Ստուգաբանություն
Գերեզմանատունն իր անունն ստացել է գյուղի անունից, որի տարածքում տեղակայված է։ Գյուղն իր հերթին կոչվել է Տրոեկուրով իշխանների անունով, որոնց պատկանել են այդ հողերը 17-18-րդ դարերում։
Պատմություն
Խորոշյովո գյուղը (այդպես է կոչվել տարածքը նախկինում) առաջին անգամ հիշատակվել է Իվան Ահեղի կտակում 1572 թվականին։ Հայտնի է, որ այդ տարածքը պատկանել է նաև Դմիտրի Իվանովիչ Դոնսկոյին և Բորիս Գոդունովին։
Գյուղի Տրոեկուրովո անունը ծագում է բոյարական ազգանունից։ Այդ տոհմից գյուղի առաջին տերը եղել է Իվան Ֆեոդորովիչը, որ ամուսնացած էր Իրինա Ռոմանովայի՝ Ֆիլարետ պատրիարքի քրոջ հետ։ Հավանաբար մի որոշ ժամանակ գյուղը կոչվել է Խորոշյովո-Տրոեկուրովո։ 1674 թվականի Խորոշյովը գյուղն անցել է Իվան Բորիսովիչ Տրոեկուրովին։ 1699 թվականին նա սկսել է կառուցել Սուրբ Նիկոլայ Սքանչելագործի եկեղեցին։ 1706-ական թվականներին նրա այրին՝ Անաստասիա Վասիլևնան, ավարտին է հասցրել առանձին աշխատանքներ։
Տրոեկուրովների իշխանության տակ գյուղը գտնվել է մինչև 18-րդ դարի կեսերը, որից հետո դարձել է Սալտիկովների ընտանիքի սեփականությունը։ Վերջիններս մինչև 1745 թվականը Տրոեկուրովոյում կառուցել են զանգակատուն, ստեղծել այգի, արհեստական լճակներ և կառուցել քարե կամարավոր կամուրջ։ Նրանցից հետո այդ հողերը գտնվել են Պոտյոմկին-Տավրիչեսկիների տիրապետության տակ։
Ռուսական հեղափոխությունից հետո Տրոեկուրովոյում ստեղծվել է կոլտնտեսություն։ 1950-ական թվականների կեսերին նախկին գյուղի տարածքում սկսվել է բնակելի տների կառուցումը, իսկ 1960-ական թվականներին գյուղն ընդգրկվել է Մոսկվայի կազմում. ներկայում դա Խորոշյովո-Մնյովնիկի շրջանն է։
Գերեզմանատան ստեղծում
Տրոեկուրովյան գերեզմանատունը հիմնադրվել է 20-րդ դարի երկրորդ կեսին և համարվել է հեղինակավոր. բանաստեղծ Սենյոն Լիպկինը նշել է, որ այն ստեղծվել է որպես Նովոդևիչյան գերեզմանատան մասնաճյուղ ։ Գերեզմանատունն ստեղծվել է առաջին հերթին պետական ու քաղաքական ականավոր գործիչների համար ։
1962 թվականին գերեզմանի հիմնադրման ժամանակ նրա կազմում ներառվել է պուրակը, սակայն 1966 թվականին այն հանվել է որպես հանգստավայր օգտագործելու նպատակով, ինչի հետևանքով գերեզմանատան տարածքը 34 հեկտարից կրճատվել է մինչև 14 հա (ներկայում նրա տարածքը կազմում է շուրջ 21 հա)։ 1970-ական թվականներին քանդվել է տիրոջ տունը, իսկ ներկայում գյուղի շինություններից պահպանվում է միայն Սուրբ Նիկոլայ Սքանչելագործի եկեղեցին ։
2011 թվականին «Տրոեկուրովո» գյուղատեղի պահպանվող տարածքը, որում ներառված են նաև Կունցևսկի ու Ռուբլյովսկի գյուղական գերեզմանոցները, կրճատվել է երկու անգամ։ Ըստ նախնական հաշվարկների՝ այդ տարածքում կարելի է տեղավորել շուրջ հինգ հազար գերեզման ։
Նույն թվականին Մոսկվայի ճակատամարտի 70-ամյակի տոնման հանդիսության նախապատրաստման ու անցկացման կազմկոմիտեի կողմից առաջարկվել է գերեզմանատան տարածքում տեղադրել հուշակոթող ։
Ըստ «Կոմսոմոլսկայա պրավդայի» տվյալների՝ 2013 թվականին Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը տարածքների գումարն սկսվել է 2 մլն ռուբլուց ։ The Village նշում է, որ 2015 թվականին այդ գերեզմանատանը եղել է մեկ տեղի համար ամենաբարձր մեկնարկային գինը Մոսկվայի գերեզմանատների շարքում ։ «Ритуал» ոչ առևտրային կազմակերպության ղեկավարը 2017 թվականին «РИА Новости»-ին տված հարցազրույցում ասել է, որ մեկ տարածքի գումարը կարող է կազմել մի քանի միլիոն ռուբլի, ինչպես նաև նշել է, որ գերեզմանատան տարածքում գտնվող արարողությունների սրահում կարող է տեղավորվել շուրջ 120 մարդ հոգեհացի ժամանակ ։
Տրոեկուրովյան գերեզմանատան տարածքում գործում է դիարան, արարողությունների յոթ սրահ հանգուցյալին հրաժեշտ տալու համար։ 2016 թվականից Մոսկվայի խոշորագույն գերեզմանատների տարածքում գործում է Wi-Fi, որը հասանելի է այն գերեզմանների մոտ, որոնց այցելությունը կրում է մշակութային-լուսավորական բնույթ։ Տրոեկուրովյան գերեզմանատանն այդպիսի վայր է համարվում «էմոցիոնալ բեռնաթափման գոտին»՝ մուտքի մոտ և կենտրոնական ծառուղում ։ Նույն թվականին «Ритуал» ընկերությունը թարմացրել է նավիգացիան գերեզմանատան տարածքում, իսկ 2017 թվականին հայտարարել է վաճառքի կետերի արտաքին տեսքի ձևավորման մրցույթ ։
Գերեզմանատան ղեկավարությունը կազմակերպում է էքսկուրասիաներ հայտնի մարդկանց գերեզմանների մոտ ։
Հայտնի անձանց գերեզմաններ
Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը թաղված են մշակույթի գործիչներ՝ ջութակահար Դմիտրի Կոգանը, դերասաններ Վերա Գլագոլևա , Վլադիմիր Տոլոկոննիկովը , Վլադիսլավ Գալկինը , Անդրեյ Պանինը, Նատալյա Գունդարևան և Նատալյա Կրաչկովսկայան , երգիչներ Թամարա Միանսարովան , տիեզերագնաց Գեորգի Գրեչկոն (թաղված է Տիեզերագնացների ծառուղում, որ հիմնադրվել է 2010 թվականին), քաղաքական գործիչներ Բորիս Նեմցովը , Գենադի Սելեզնյովը , դիվանագետ Վիտալի Չուրկինը , ինչպես նաև ռուսական լրատվամիջոցների լրագրողները, որ կրակի տակ էին ընկել Լուգանսկի մոտ , № 263 դպրոցում հնչած կրակոցներից զոհված ոստիկան Սերգեյ Բուշուևը և այլք։ Տրոեկուրովյան գերեզմանատանն է գտնվում Սոնգ Հյե Ռիմի՝ Հյուսիսային Կորեայի առաջնորդ Կիմ Ջոնգ Ունի խորթ եղբայր Կիմ Չոն Նամի մայրը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի գերեզմանատներ
Պաչակուտեկ Յուպանկի
Պաչակուտեկ (Պաչակուտի) Յուպանկի (Pachakutiq Yupanki, Pachacútec (Pachacúti) Yupanqui, ), Ինկերի կայսրության 9-րդ կառավարիչը, կառավարել է 1438-1471 թվականներին ։
Գործունեություն
Պաչակուտեկ Յուպանկիի կառավարումը սկսվել է չանկա ազգի դեմ տարած հաղթանակից հետո։ Չանկան, որն իր հերթին ագրեսիվ տերություն էր, ինկերի համար լուրջ վտանգ էր ներկայացնում։ 1438 թվականին շուրջ 40 հազարանոց զորքով նրանք կարողացան պաշարել ինկերի մայրաքաղաք Կուսկոն։ Պաչակուտեկ Յուպանկիի զառամյալ հայրը՝ Վիրակոչա Ինկան, իր Ուրկո Ժառանգի հետ թաքնվել էր Կալկա ամրոցում։ Պաչակուտեկն իր ձեռքը վերցրեց ինկերի զորքերի ղեկավարումը, դաշնակիցների օգնությամբ պաշարումից ազատագրեց Կուսկոն և ոչնչացրեց Չանկայի հիմնական ուժերը։ Այս իրադարձությունը ինկերի ավանդության մեջ սկզբնավորեց նոր դարաշրջան՝ այսպես կոչված «Աշխարհի փոփոխությունը» (պաչակուտներ)։ Անպարտելի զորահրամանատարը, ում մինչ այդ կոչում էին Վանար Յուպանկի, դարձավ կայսրության գլխավոր կառավարիչը և ստացավ իր մականունը, որը նշանակում է «աշխարհը փոխողը» ։ 1460 թվականին Պաչակուտեկի եղբայրը՝ Կապակ Յուպանկին, երկար մարտերից հետո Խունին շրջանի ուանկա ազգին կարողացավ ենթարկեցնել իրեն։ Սակայն դեպի Ուանուկո անհաջող արշավից հետո, որի ժամանակ ինկերի բանակում չանկայի շատ մարտիկներ դասալիք դարձան, Պաչակուտեկը կարգադրեց մահապատժի ենթարկել իր եղբորը Կուսկոյում։
Պաչակուտեկը Ինկերի կայսրությունը ընդարձակել է կենտրոնական Անդերից՝ Տիտիկակա լճից մինչև Խունին։ Նա աջակցել է ենթակառուցվածքների զարգացմանը և ամրապնդել տնտեսությունը՝ ներդնելով գյուղատնտեսական նոր տեխնիկա։ Նրա ժամանակներից սկսած՝ կա հստակ պատմական ժամանակագրություն, ներառյալ՝ հաջորդ կառավարիչների ծննդյան և մահվան հստակ տարեթվերը։
Անձնական կյանք
Պաչակուտեկի անձնական կյանքի մասին քիչ բան է հայտնի։ Կնոջ անունը Մամա Անահուարքի կամ Քույա Անավարկի էր։ Ուներ երեք որդի՝ Թուփաք Այար Մանկո, Ապու Պաուչար և Թուփաք Ինկա Յուպանակի ։
Քաջվարդ չինական
Քաջվարդ չինական, Հրանունկազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա ծաղկաբույս է։
Տարածում
Հայրենիքը Չինաստան է։
Կառուցվածք
Տերևները մուգ կանաչ գույն ունեն և խիստ կտրտված են։ Ծաղիկները խոշոր են, լայն պսակաթերթիկներով, մեծ մասամբ լիաթերթ (կան նաև կիսալիաթերթ և հասարակ ծաղիկներ)։ Բնության մեջ հանդիպում են ձյունասպիտակից մինչև վարդագույն, մուգ արնակարմիր, դարչնակարմիր գույներով։ Ծաղիկները լինում են վարդանման լիաթերթիկ, մեխականման, վաղ և ուշ ծաղկող։ Գեղեցիկ ծաղիկների, հաճելի բուրմունքի, առատ և վաղ ծաղկման շնորհիվ քաջվարդը լայն տարածում ունեցող և սիրված ծաղկատեսակներից մեկն է համարվում։
Բազմացում
Բազմանում է թփի բաժանման միջոցով, սերմերով, անդալիսով, ցողունային կտորներով, պատվաստով։ Սերմերը ծլում են 1-2 տարվա ընթացքում։ Բույսերը ծաղկում են 3-4 տարում։ Ծաղկի ծաղկման համար շատ մեծ նշանակություն ունի վեգետատիվ բազմացման ճիշտ ժամկետների ընտրությունը։
Օգտագործում
Մեծ օգտագործում ունի ծաղկադեկորատիվ ձևավորումներում, այնպես էլ կտրած ծաղիկներ ստանալու համար։ Քաջվարդի ծաղիկներն արժեքավոր են, հնուց ի վեր օգտագործվում են ծաղկային վերադաշնակումների համար հատկապես մեծ օգտագործում ունեն Ճապոնիայում և Չինաստանում։ Մշակության մեջ տարածված են նաև քաջվարդի մի շարք այլ տեսակներ (նրբատերև, լութես, մանրատերև, ծառանման և այլն)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հրանունկազգիներ
Էլիսո Վիրսալաձե
Էլիսո Կոնստանտինի Վիրսալաձե, վրացի խորհրդային դաշնակահարուհի, ականավոր մանկավարժ, Մոսկվայի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1989), Վրացական ԽՍՀ Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական մրցանակի (1983) և Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակի (2000) դափնեկիր։
Վաղ տարիներ
Էլիսո Վիրսալաձեն ծնվել է 1942 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Թբիլիսիում։ Դաշնամուր նվագել սովորել է իր տատի՝ դաշնակահարուհի և մանկավարժ Անաստասիա Վիրսալաձեի մոտ՝ հաճախել է նրա դասարանը Զաքարիա Փալիաշվիլու անվան երաժշտական հատուկ դպրոցում (1950-1960), նրա ղեկավարությամբ էլ ավարտել է Թբիլիսիի կոնսերվատորիան (1960-1966) ։ 1966-1968 թվականներին սովորել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրայում, որտեղ նրա դասախոսներից են եղել Հենրիխ Նեյգաուզն ու Յակով Զակը։
Էլիսո Վիրսալաձեի վարպետությունը բարձր է գնահատել Սվյատոսլավ Ռիխտերը՝ հատկապես առանձնացնելով Ռոբերտ Շումանի ստեղծագործությունների կատարումները։
Ստեղծագործական գործունեություն
1975 թվականից Էլիսո Վիրսալաձեն միջազգային մի շարք երաժշտական մրցույթների ժյուրիի անդամ է։
Մանկավարժական գործունեություն
1967 թվականին Էլիսո Վիրսալաձեն սկսել է դասավանդել Մոսկվայի կոնսերվատորիայում (1977 թվականից դոցենտ է, 1993 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ Եղել է Մյունխենի Երաժշտության բարձրագույն դպրոցի պրոֆեսոր (1995-2011)։ 2010 թվականից Ֆիեզոլե երաժշտական դպրոցի (Scuola di Musica di Fiesole, գտնվում է Ֆլորենցիայի մոտ, Իտալիա) պրոֆեսոր է։ Վարպետության դասեր է տալիս աշխարհի շատ երկրներում։
Էլիսո Վիրսալաձեի աշակերտներից են եղել միջազգային մրցույթների դափնեկիրներ Բորիս Բերեզովսկին, Ե. Վոսկրեսենսկայան, Վ. Բրոնովոցկին, Յակով Կացնելսոնը, Ալեքսեյ Վոլոդինը, Դ. Կապրինը, Մ. Կոլոմիյցևան, Ալեքսանդր Օսմինինը, Ա. Խաչատրյանը, Ս. Խեգայը, Լ. Ակոպովան, Մ. Նահապետովը, Տ. Չերնիչկան, Օ. Մաչերատինին, Է. Միրկասիմովան, Դ. Քլինթոնը և այլք։
Բարեգործություն
Էլիսո Վիրսալաձեն Մոսկվայի «Вера» բարեգործական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Վրացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:Վրացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային երաժիշտներ Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ գրականության և արվեստի բնագավառում Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Coldplay Live 2003
Հատուկ համերգի համար խմբի անդամները գրել են «Moses» երգը Քրիս Մարտինի կնոջ՝ Գվինեթ Փելթրոուի մասին։ Ավելի ուշ այդ երգը թողարկվել է որպես սինգլ։ Այդ երգի անունով է կոչվել Մարտինի և Փելթրոուի որդին՝Մոզես Բրյուս Էնթոնի Մարտինը, որ ծնվել է 2006 թվականին  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2003 ալբոմներ
Լոնջի
Լոնջի, ինչպես նաև լոունչժի, լոնչժի, լոնջի (բիրմ.՝ လုံချည်՝ [lòʊɴdʑì]), հագուստի տարր, գործվածքի կտոր, որը կիսաշրջազգեստի ձևով կրում են բիրմանները (կապելով առջևում) և բիրմանուհիները (հավաքելով ձախ կողմում)։ Կտորն ունի մոտավորապես 2 մ երկարություն և 80 սմ լայնություն, այդ պատճառով էլ լոնջին կրելիս կարող է հասնել մինչև կրունկները։ Երբեմն տղամարդիկ հավաքում են գոտու տակ, ինչի արդյունքում լոնջին վերածվում է շորտի։ Հագուստի նմանատիպ տեսակները տարածված են բոլոր շրջաններում և ներառում են սարոնգն ու լունգին։
Կանացի կիսաշրջազգեստը կոչվում է «թհամի» (բիրմ.՝ ထဘီ), իսկ տղամարդունը՝ «պասհոու» (բիրմ.՝ ပုဆိုး): Լոնջիի հետ հագնում են սանդալներ և կրում գլխի ծածկոց։
Պատմություն
Հին մյանմական ասացվածքն ասում է. «Եթե տղամարդը չի կարողանում կարդալ, ապա նա կույրի նման է, եթե կինը չի կարողանում գործել, ապա նա նման է հաշմանդամի»։ Հին ժամանակներից մինչև այսօր գործում են բացառապես կանայք, նրանք են ընտրում ապագա գործվածքի նախշը և գույնը ։
«Լոունչխի» բառն ի սկզբանե նշանակել է մալայացիների սարոնգ ։ Նախագաղութային շրջանում տղամարդու կիսաշրջազգեստները, որ կոչվում էին թաունշի-պասհոու (բիրմ.՝ တောင်ရှည်ပုဆိုး), տարբերվում էին ժամանակակից կիսաշրջազգեստներից. դրանք երկար էին (մինչև 9,1 մ), իսկ կտորի ծայրը միասին կարված չէր, կանացի թհամեյնը 1,4-մետրանոց կտոր էր, որն առջևում կարված չէր, վերևից թակալակարված էր բամբակի կամ թավշի մուգ գույնի լայն շերտ, մեջտեղում նախշերով կտորն էր, իսկ ներքևում՝ սպիտակ կամ կարմիր գործվածքի շերտը՝ ցած իջնող քղանցքով ։
Գաղութային իշխանության սկզբնական շրջանում Ստորին Բիրմայում և քաղաքներում արագորեն ընդօրինակեցին մալայական լունգին, որն ավելի հարմար էր հագնել ։
Արտաքին տեսք
Լոնջին ընդհանուր տերմին է, տղամարդկանց պասհոու կիսաշրջազգեստները տարբերվում են կանացի թհամեյններից ինչպես նախշերով, այնպես էլ կապելու ձևով։ Թհամեյնը հաճախ չկարված գործվածք է, այն հագնելիս ձախ կողմից դնում են գոտու տակ։ Օրվա ընթացքում անհրաժեշտ է լինում լոնջին նորից կապել, դա ծիսական գործողություն է հատկապես տղամարդկանց համար։
Պասհոուն սովորաբար շերտավոր է կամ վանդակավոր, այն կարելի է կրել ցանկացած կողմից և նույնիսկ շրջած։ Թհամեյնը, ի տարբերություն պասհոուի, վերևում ունի մուգ մաս՝ «աթխասին» (բիրմ.՝ အထက်ဆင့်): Թհամեյնն ավելի պայծառ է, այն հաճախ ունենում է բուսական մոտիվներ։ Լոնջին սովորաբար կարում են բամբակից և սատինից ։ Ավելի ճոխ շրջազգեստները պատրաստում են մետաքսից, հատկապես հռչակված է Սիկայնի և Ռաքհայն նահանգի մետաքսը։
2010 թվականի հոկտեմբերին՝ Թաիլանդի վարչապետի այցելության ժամանակ, կառավարության անդամները հագել էին կանացի տիպի «աչհեյ»։ Տարբեր աղբյուրներ դրա պատճառը համարում են ավանդական ծիսակարգերից մեկի կատարման միջոցով Աուն Սան Սու Չժիի «կախարդական ուժերը» թուլացնելու ցանկությունը ։
Կանաչ լոնջին և «աինգուի» (բիրմ.՝ အင်္ဂျီ) սպիտակ վերնաշապիկը դպրոցական սովորական կանացի համազգեստն է (արական սեռի աշակերտները կրում են կամ լոնջի, կամ էլ տաբատ) ։
Կան լոնջիի էթնիկական և շրջանային տեսակներ։ Օրինակ՝ մոներների լոնջին միշտ կարմիր գույնի է, քանի որ նրանց մշակույթում կարմիրը մաքրության և քաջության գույն է, Կարեն նահանգի պասհոուն հաճախ ունի հորիզոնական զոլեր կամ բրնձի ցանքսը պատկերող զարդանախշեր ։ Կաչինների կանացի տոնական լոնջին կարվում է բրդե գործվածքից և զարդարվում զիգզագ կամ շեղանկյուն նախշերով։ Սեփական զարդանկարներն ու գույնն ունեն նաև Ինլե լճի և Մանգուեի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մյանմայի մշակույթ Կատեգորիա:Կիսաշրջազգեստներ