cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կոնվերգենցիայի տեսություն
Երկու համակարգերի մոտեցման ու «սինթեզի» վճռական գործոններից մեկը կոնվերգենցիայի տեսության կողմնակիցները համարում են տեխնիկական առաջընթացը և խոշոր արդյունաբերության, հատկապես նրա ժամանակակից ճյուղերի արագ զարգացումը։ Սակայն տեխնիկայի զարգացման, արտադրության կազմակերպման ու ճյուղային կառուցվածքի մեջ ընդհանուր գծերը չեն կարող վերացնել կապիտալիզմի ու սոցիալիզմի արմատական տարբերությունները։ Կոնվերգենցիայի տեսության առավել նշանավոր ներկայացուցիչներն են Ջ. Գելբրայտը, Պ. Սորոկինը (ԱՄՆ), Յա. Թինբերգենը (Հոլանդիա), Ռ. Արոնը (Ֆրանսիա), Զ. Աթրեյչին (Անգլիա)։ Կոնվերգենցիայի տեսաբանները համակարծիք չեն։ Ոմանք պնդում են, որ կապիտալիզմն ու սոցիալիզմը ներկայումս էլ նմանվում են, մյուսները՝ ապագայում դրանք կմիաձուլվեն և կստեղծվի «խառը հասարակություն», կամ կապիտալիզմը իբր մնում է նույն համընդհանուր բարեկեցության հասարակարգը, իսկ սոցիալիզմն իբր դադարում է սոցիալիզմ լինելուց, մոտենում է կապիտալիզմին և, ի վերջո, լուծվում արևմտյան ապրելակերպի մեջ։ Պ. Սորոկինը գտնում է, որ «կապիտալիզմի ու կոմունիզմի դրական արժեքների» գումարման միջոցով կառաջանա ինտեգրալ տիպի հասարակություն, Ռ. Արոնը՝ որ կոնվերգենցիան տեղի կունենա ԽՍՀՄ էկոնոմիկայի մեջ փոփոխությունների միջոցով։ Ցա.
Թինբերգենի կարծիքով ապագայի օպտիմալ հասարակարգը կապիտալիզմից կյուրացնի երեք սկզբունք.
1. մասնավոր սեփականությունը.
2. տնտեսական խթանման կարգը և շահույթ ստանալու ձեռնարկատերերի ձգտումը
3. շուկայական համակարգը։
Այդ հասարակարգը սոցիալիզմից կյուրացնի նույնպես 3 սկզբունք.
1. հավասարությունը.
2. արտադրության նկատմամբ բանվորական վերահսկողությունը.
3. տնտեսական պլանավորումը, չպահպանելով սակայն չորրորդը՝ հանրային սեփականությունը։
Այլ կերպ՝ օպտիմալ համակարգը հենց նույն, ժամանակակից կապիտալիզմն է։ Կոնվերգենցիայի տեսության այլ տարբերակ է առաջադրում Ջ. Գելբրայտը. ցանկացած հասարակարգում ժամանակակից տեխնիկայի ու արտադրության կազմակերպման բարդ պայմաններում շուկայական հարաբերությունները պետք է փոխարինվեն պլանային հարաբերություններով։ Կապիտալիստական ծրագրավորման և սոցիալիստական կենտրոնացված պլանավորման միջև Գելբրայտը տեսնում է միայն քանակական տարբերություններ։ Սակայն հայտնի է, որ կապիտալիստական կորպորատիվ պլանավորումը և պետական միջամտությունն ի վիճակի չեն հաղթահարելու կապիտալիստական արտադրության ցիկլային տատանումները, ինֆլյացիան, գործազրկությունը։ Բուրժուական պետությունը չի կարող տնտեսական զարգացման մեջ կատարել այն դերը, ինչ սոցիալիստականը, քանի որ արտադրության միջոցների մեծ մասը մասնավոր սեփականություն է։ Լավագույն դեպքում կարելի է ծրագրավորել, հեռանկարային կանխագծումներ կատարել։ Արմատապես սխալ է նաև «շուկայական սոցիալիզմի» կոնցեպցիան։
Ապրանքա- դրամական հարաբերությունները սոցիալիզմի պայմաններում ենթարկվում են պետության պլանային կարգավորմանը, իսկ տնտեսական ռեֆորմները կատարելագործում են տնտեսության կառավարման, պլանավորման ու նյութական խթանման համակարգերը։ Կոնվերգենցիայի տեսության որոշ ներկայացուցիչներ իրենց հայացքները կապում են երկու համակարգերի խաղաղ գոյակցության հետ։ Նրանց կարծիքով այդ համակարգերի կոնվերգենցիան միայն կարող է մարդկությանը փրկել ջերմամիջուկային պատերազմից։ 1970-ական թվաններին միջազգային լարվածության մեղմացումը, երկու համակարգերի տնտեսական ու մշակութային կապերի ընդլայնումը կոնվերգենցիայի տեսաբանները ձգտում են բնութագրել որպես իրենց տեսակետների հաստատման գործոններ։ Կապիտալիստական երկրներում, հատկապես մտավորականության շրջանում, կոնվերգենցիայի տեսությունը ստեղծում է կապիտալիզմը սոցիալիզմի աստիճանաբար վերաճելու պատրանք, ապակողմնորոշում աշխատավորությանը արմատական սոցիալական վերափոխումներ կատարելու անհրաժեշտությունից։ Այն հակակոմունիստական ռեակցիոն ուժերի ձեռքում գործիք է սոցիալիստական երկրների հետ «կամուրջ» գցելու, «սոցիալական խաղաղություն» քարոզելու, սոցիալիզմի գաղափարների դեմ «հոգեբանական պատերազմ» մղելու համար։ Կոնվերգենցիայի տեսությունն Արևմուտքի բուրժուական առավել ճկուն գաղափարախոսությունն է։ Դրա գիտական հիմնավորված մերժումը մարքս-լենինյան տեսության գլխավոր խնդիրներից է։
Կատեգորիա:Տեսություններ
Վոսկրեսենսկոե (գյուղ, Վոսկրեսենսկոե գյուղական բնակավայր)
Վոսկրեսենսկոե (Воскресенское), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դանկովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դանկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Միտրոֆանովկա (գյուղ, Նիժնեգորսկի շրջան)
Միտրոֆանովկա (Митрофанівка, Sоllar), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կուչուկ-Սոլլար, Բիյուկ-Սոլլար։
2001 թվականի տվյալներով Միտրոֆանովկա գյուղում բնակվում էր 1 424 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մեյգս շրջան (Թենեսի)
Մեյգս շրջան (Meigs County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 505 կմ² է, բնակչությունը՝ 11.086 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Դեկատուր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1836 թ.։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
Սու Սիթի
Սու Սիթի, քաղաք ԱՄՆ-ի Այովա նահանգի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Ուուդբերի (շրջանի գլխավոր քաղաքը) և Փլիմուտ շրջաններում։ Գտնվում է Միսսուրի գետի վրա և համարվում է մեծ արդյունաբերական և երկաթուղային հանգույց։ Քաղաքի մեծ մասը գտնվում է Ուուդբերի շրջանում։ Սու-Սիթին գտնվում է Միսսուրի գետի նավարկելի հատվածի սկզբնամասում։ Քաղաքի անունը գալիս է հնդկական սիու ազգի անունից։
2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով Սու Սիթիում ապրում էր 82 684 մարդ (մեծությամբ նահանգի չորրորդ քաղաքը)։
Իրադարձություն
1989 թվականի հուլիսի 10-ին McDonnell Douglas DC-10 ինքնաթիռը քաղաքում անհաջող վայրէջք է կատարել շարժիչի և հիդրավլիկ համակարգի անսարքության պատճառով։ Աղետի պատճառով ինքնաթիռում մահացել է 111 մարդ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աշխարհագրություն Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի բնակավայրեր Կատեգորիա:Այովա Կատեգորիա:Քաղաքներ
Ղարիբ
Ղարիբ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Ճապաղջրի գավառակում։ Գտնվում է Արածանիի վտակ Գոյնուկ գետի ստորին հոսանքի հովտում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Mood
«Mood», ամերիկացի ռեփեր 24kgoldn-ի և պուերտոռիկացի կատարող Iann Dior-ի սինգլը։ Երգը 2020 թվականի հուլիսի 24-ին թողարկվելուց անմիջապես հետո հայտնի է դարձել TikTok ցանցում ։ Սեպտեմբերին երգը դարձել է առաջինը, որը կարողացել է մեկ շաբաթում միաժամանակ զբաղեցնել առաջին հորիզոնականները Billboard-ի մի քանի հիթ-շքերթներում, ներառյալ Hot Rock & Alternative Songs ռոք-հիթ-շքերթը, Hot Alternative Songs-ը, Hot Rap Songs ռեփ-չարթը և բազմաժանր Hot 100-ը ։
Կոմերցիոն հաջողություն
Երգը գլխավորել է Նորվեգիայի և Շվեդիայի հիթ-շքերթները և լավագույն հիթերի հնգյակում է եղել Ավստրալիայում, Ավստրիայում, Կանադայում, Իռլանդիայում և Մեծ Բրիտանիայում։ Բացի այդ, այն հասել է 1-ին տեղը Billboard Hot 100-ում, դառնալով ռեփերներ 24kgoldn-ի (Golden Landis Von Jones-ի իրական անունը) և Dior-ի (Michael Ian Olmo-ի իրական անունը) համար ամենաբարձր նվաճումը։ 2020 թվականի նոյեմբերի 14-ին երգը մեկ շաբաթ անց վերադարձել է առաջին տեղ Hot 100-ում, ինչպես նաև առաջատար էր Radio Songs-ում (2 շաբաթ № 1-ում), Hot Rock & Alternative Songs-ում (11 շաբաթ № 1-ում), Hot Alternative Songs-ում (11 շաբաթ № 1-ում), Hot Rap Songs-ում (4 շաբաթ № 1-ում) ։
Երաժշտական տեսահոլովակ
Երաժշտական տեսահոլովակը նկարահանվել է Sebastian Sdaigui-ի կողմից և թողարկվել է 2020 թվականի օգոստոսի 5-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2020 սինգլներ Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:2020 երգեր Կատեգորիա:Ջասթին Բիբերի երգեր Կատեգորիա:Հիփ հոփ երգեր Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Սլոբոդկա (գյուղ, Գլինկովսկի շրջան)
Սլոբոդկա (Слободка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գլինկովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գլինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Մյաեոցա
Մյաեոցա (Mäeotsa), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կոնգուտա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 54 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կոնգուտա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Տուապսե
Բնակչությունը 2016 թվականի տվյալներով կազմում էր 63 058 մարդ։
Տուապսեն նավահանգիստ է և առողջարանային գոտու կենտրոն։
Ալեքսանդր Թամանյան
Ալեքսանդր Հովհաննեսի Թամանյան, հայ ճարտարապետ, ճարտարապետության ակադեմիկոս (1914), ՀԽՍՀ ժողովրդական ճարտարապետ (1926), հայ նոր ճարտարապետության հիմնադիր։
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Թամանյանը ծնվել է 1878 թվականին Եկատերինոդարում (այժմ՝ Կրասնոդար)։ 1898 թվականին ավարտել է տեղի ռեալական ուսումնարանը, ընդունվել է Սանկտ Պետերբուրգի Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիային կից Գեղարվեստի բարձրագույն ուսումնարան։ 1904 թվականին ավարտել է Գեղարվեստի բարձրագույն ուսումնարանի ճարտարապետության բաժանմունքը՝ նկարիչ-ճարտարապետի կոչումով։
1917 թվականին եղել է Պետրոգրադի գեղարվեստի ակադեմիայի խորհրդի նախագահ՝ ակադեմիայի փոխնախագահի իրավունքներով։ Երկար տարիներ ապրել և ստեղծագործել է Ռուսաստանում՝ նախագծել տարբեր բազմաթիվ շինություններ։ 1919 թվականին տեղափոխվել է Երևան, 1921 թվականին՝ Իրան։ 1923 թվականին հրավիրվել է Հայաստան, ծավալել բուռն ու եռանդուն ստեղծագործական գործունեություն։ Եղել է Ժողկոմխորհի գերագույն տեխնիկական բաժնի նախագահ, ապա՝ Պետպլանի փոխնախագահ (1923 թվականից), Հուշարձանների պահպանության կոմիտեի (1924 թվականից) և Հայաստանի կերպարվեստի աշխատողների ընկերության նախագահ ։
Գործունեություն
Ալեքսանդր Թամանյանի ստեղծագործական գործունեությունը բաղկացած է երեք շրջաններից՝
Ռուսաստանյան ժամանակաշրջան (1904-1918 թվականներ)
Ռուսաստանյան ժամանակաշրջանն ընդգրկում է 1904-1918 թվականները։ 1902 թվականին՝ դեռևս ուսանողության տարիներին, Թամանյանը արժանացել է «կառույցներ ինքնուրույն իրականացնելու իրավունքի» և Սանկտ Պետերբուրգի Հայկական եկեղեցիների Գույքի կառավարման խորհրդի հանձնարարությամբ իրականացրել է որոշ կառույցներ Ս․ Պետերբուրգի Սմոլենսկոյե հայկական գերեզմանատանը։ Ավարտելով ակադեմիան՝ Ալեքսանդր Թամանյանը Հայկական եկեղեցիների խորհրդում ստանձնել է գլխավոր ճարտարապետի պաշտոնը (1904 - 1916 թթ․)։
Ստեղծագործական գործունեությունը Թամանյանը սկսել է Սանկտ Պետերբուրգի Նևսկի պողոտայում գտնվող 1771-1776 թվականներին կառուցված Սուրբ Կատարինե հայկական եկեղեցու վերակառուցումով, (1904-1906 թթ․), (ճարտարապետ՝ Յու. Մ. Ֆելտեն)։ Այս նախագծի իրականացումով բացահայտվել է Թամանյանի՝ որպես բարեխիղճ հետազոտողի հատկությունները, նուրբ ճաշակն ու դասական ճարտարապետության խոր իմացությունը։ Այս և դրան հաջորդած մի քանի աշխատանքների շնորհիվ Թամանյանը լայնորեն ճանաչվել է մասնագետների շրջանում։
1909-1915 թվականները Ալեքսանդր Թամանյանի ստեղծագործական գործունեության ամենահագեցած և բեղմնավոր տարիներն են եղել. հենց այդ ընթացքում է Թամանյանը ստեղծել իր նշանավոր կառույցներից կոմս Վ․ Պ․ Կոչուբեի առանձնատունը Ցարսկոյե Սելոյում (այժմ՝ քաղաք Պուշկին), Յարոսլավլի Հոբելյանական ցուցահանդեսային համալիրը՝ կառուցված Ռոմանովների գահակալության 300-ամյակին նվիրված հանդիսությունների շրջանակներում, իշխան Ս․ Ա․ Շչերբատովի առանձնատունը Մոսկվայի Նովինսկի բուլվարում, որի «Գեղեցիկ ճակատների համար» Ալեքսանդր Թամանյանը 1914 թվականին Մոսկվայի Քաղաքային վարչության կողմից արժանացել է Առաջին մրցանակի և Ոսկե մեդալի ։
Ռուսաստանում Ալեքսանդր Թամանյանն իրեն դրսևորել է նաև որպես հմուտ քաղաքաշինարար՝ իրականացնելով Մոսկվա-Կազան երկաթուղու համար Պրոգորովսկայա ավանի նախագիծը և կառուցումը (նախագիծն իրականացվել է մասամբ)։
1916 թվականին Ալեքսանդր Թամանյանը իր ուժերն է փորձել նաև թատերական ներկայացումների ձևավորման ասպարեզոում՝ Կոնստանտին Ստանիսլավսկու պատվերով կատարելով Ալեքսանդր Բլոկի «Վարդ և խաչ» պիեսի ձևավորումը։ Իսկ 1918 թվականին ռուս անվանի դերասան Յ․ Յուրևը Ալեքսանդր Թամանյանին հրավիրել է համագործակցության և թատրոնի անդրանիկ բեմադրությունը՝ Ու. Շեքսպիրի «Մակբեթը», տեղի է ունեցել Ալեքսանդր Թամանյանի ձևավորմամբ։
Այս ամենին զուգահեռ՝ Թամանյանը զբաղվել է նաև ակտիվ հասարակական, մանկավավարժական, լրագրողական և խմբագրական գործունեությամբ։ Խմբագրել է ճարտարապետա-գեղարվեստական շաբաթաթերթ, հոդվածներ է գրել «Ապոլլոն» ամսագրի համար։
1916 թվականին Թամանյանը նշանակվել է Կայսերական նորին մեծության գրասենյակին կից Տեխնիկական կոմիտեի անդամ, ապա Գեղարվեստական վերահսկողության կոմիտեի անդամ և բաժնի վարիչ։ 1917 թվականին Կայսերական արքունի նախարարության գործերով Ժամանակավոր կառավարության կոմիսար Ֆ․ Ա․ Գոլովինի հրամանով Ալեքսանդր Թամանյանը նշանակվել է Գեղարվեստի Ակադեմիայի փոխնախագահի պաշտոնում, իսկ Ակադեմիայի նախագահի պաշտոնը կրում էր ներկայացուցչական բնույթ, և այն ավանդաբար զբաղեցնում էին կայսերական ընտանիքի անդամները։ Այսպիսով, Թամանյանը հանդիսանում էր այս հեղինակավոր կազմակերպության փաստացի ղեկավարը։ Նա պաշտոնավարել է մինչև 1918 թվականի դեկտեմբեր` մինչև Գեղարվեստի Ակադեմիայի լուծարումը։
1919 թվականի հունվարին Ալեքսանդր Թամանյանը մեկնել է Պետրոգրադից։
Հայաստանյան ժամանակաշրջան (1919 հոկտեմբեր-1921 ապրիլ)
1919 թվականին Ալեքսանդր Թամանյանը ժամանել է Հայաստան։ Սակայն Թամանյանի գործունեությունն Առաջին հանրապետության օրոք եղել է կարճատև։ Այդ ժամանակահատվածում նա մշակել է Հայաստանի զինանշանը, հիմնել և ղեկավարել է Հնությունների պահպանության կոմիտեն և սկսել է աշխատել Երևանի վերակառուցման և զարգացման գլխավոր հատակագծի վրա։ 1920 թվականի նոյեմբերին տեղի ունեցած իշխանափոխությունից և Հայաստանը խորհրդային սոցիալիստական հանրապետություն հռչակումից հետո կողմերի միջև ընդունված համաձայնագրի համաձայն` երաշխավորվում էր նախկին իշխանության քաղաքացիական և զինվորական պաշտոնյաների անվտանգությունը։ Նոր իշխանության օրոք Թամանյանը մնաց իր զբաղեցրած՝ Հայաստանի գլխավոր ճարտարապետի վարչության նախագահ, Պետական հիմնարկների շենքերի կառուցման շինարարական հանձնաժողովի նախագահ և Հնության և գեղարվեստի պահպանման հանձնաժողովի նախագահ պաշտոններում։ Բոլշևիկները, սակայն, համաձայնագրով ամրագրված կետերը խախտելով, համատարած բռնություններ ակսեցին կիրառել բարձրաստիճան զինվորականների, քաղաքացիական պաշտոնյաների, մտավորականների նկատմամբ։ Նման պայմաններում բացառված չէր նաև Թամանյանի ձերբակալությունը։ Նա որոշեց է հեռանալ և տարագիրների առաջին խմբի հետ 1921 թվականի ապրիլի 21-ին մեկնեց Պարսկաստան։
Թավրիզյան ժամանակաշրջան (1921 մայիս-1923 մարտ)
1921 թվականի մայիսի 18-ին Ալեքսանդր Թամանայանը իջևանել է Թավրիզում, ուր որպես ճարտարապետ է աշխատել քաղաքապետարանում մինչ Երևան վերադառնալը։ Այստեղ իրականացրել է քաղաքի բարեկարգման և կառուցապատման բարելավման քաղաքաշինական նախագծեր, կառուցել է ՀՀ Դաշնակցության պանթեոնը Լիլավայի սուրբ Սարգիս եկեղեցու տարածքում, նախագծել է մասնավոր տներ և Թավրիզի հասարակական և մշակութային կենտրոնը (վերջինս չի իրագործվել)։
Հայաստանյան ժամանակաշրջան (1923 մարտ-1936)
1923 թվականի մարտին Խորհրդային Հայաստանի կառավարության պատվերով Թամանյանը վերադարձել է Երևան և մինչև կյանքի ավարտն ապրել և ստեղծագործել է Հայաստանում։
1920-ական թվականներին Թամանյանը զբաղվել է էներգետիկայի և ոռոգման հարցերով` նախագծելով և կառուցելով ջրանցքներ, ջրհան և հիդրոէլեկտրակայաններ։ Թամանյանի անդրանիկ կառույցը Հայաստանում եղել է Երևանի հիդրոէլեկտրակայանը (1925 թվական)։ Այս կառույցի համար, ինչպես նաև հանրապետության էներգետիկայի զարգացման համար 1926 թվականին Թամանյանին շնորհվել է ՀԽՍՀ Ժողովրդական ճարտարապետ կոչում ։
Երևանյան նախագծեր
1924 թվականի ապրիլի 3-ին կառավարությունը հաստատել է Թամանյանի ներկայացրած Երևանի վերակառուցման ու զարգացման գլխավոր հատակագիծը։ Նախագծի համաձայն՝ Երևանը քաղաք-այգի էր 150 հազար ազգաբնակչությամբ, կառուցապատված 3-4 հարկանի շենքերով և բաժանված առանձին գոտիների՝ վարչական, մշակութային, ուսանողական, արդյունաբերական և այլն։ Քաղաքն ուներ երկու կենտրոնական հրապարակ` Թատերական՝ (հետագայում Պետթատրոնի հետ միասին) որպես մշակութային կենտրոն, և Լենինի անվան հրապարակ՝ Կառավարական տան հետ միասին՝ որպես վարչական կենտրոն։ Հյուսիսային պողոտան միացնում էր քաղաքի կարևորագույն այս կենտրոնական երկու հատվածները և տեսարանն ավարտվում էր Արարատի շքեղ հեռանկարով։
Թամանյանի նախագծած խոշորագույն կառույցներն են` Կառավարական տունը և Ժողտունը՝ Օպերայի և բալետի պետական թատրոնը։ Այս նախագծերը Թամանյանը մշտապես կատարելագործել է մինչ կյանքի վերջ։ 1926-1929 թվականներին կառուցվել է միայն Կառավարական տան մի մասը՝ Նալբանդյան փողոցին հարող Հողժողկոմի շենքը։
Ուսումնասիրելով Տեկորի, Զվարթնոցի, Անիի և այլ պատմական հուշարձաններ ու ժողովրդական ճարտարապետության նմուշներ` Ալեքսանդր Թամանյանը գտավ դրանց օգտագործման մեթոդը ժամանակակից պայմաններում։ Նա երբեք չկրկնեց հինը, բայց և չմերժեց այն` պատմական կամուրջ գցելով հայ ժոդովրդի անցած շրջանի մշակույթի և նորի միջև։ Օգտվելով Տեկորի և Զվարթնոցի ճարտարապետական ծավալատարածական կոմպոզիցիոն լուծումներից և ձևակազմության օրինաչափություններից, հեռու մնալով մեխանիկական ընդօրինակումից` նա ստեղծեց կառավարական տան և Օպերային թատրոնի ճարտարապետական սյունակարգերը, դրանց հատակագծային և ծավալային ուրույն կոմպոզիցիաները ։
Ալեքսանդր Թամանյանը չկարողացավ տեսնել այս երկու գլուխգործոց կառույցներն ավարտուն վիճակում։
Ալեքսանդր Թամանյանի մահից հետո այս կառույցները կյանքի կոչվեցին նրա որդու՝ Գևորգ Թամանյանի ճարտարապետական վերահսկողությամբ։ Ժողտան և Կառավարական տան նախագծերը ամենաբարձր գնահատականի են արժանացել 1937 թվականի Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդեսում։ Ժողտան նախագիծն արժանացել է մեծ ոսկե մեդալի (Grand prix), իսկ Կառավարական տունը՝ 1942 թվականին արժանացել է Ստալինյան մրցանակի։
Հայաստանյան այլ նախագծեր
Թամանյանը աշխատել է ինչպես մայրաքաղաքի տասնյակից ավելի ճարտարապետական կառույցների` հիվադանոցների, գրադարանների (օրինակ Հայաստանի ազգային գրադարանի), ինստիտուտների, թատրոնների, վարչական շենքերի, այնպես էլ հանրապետության մի շարք քաղաքների քաղաքաշինական նախագծերի վրա։
Նախագծեր և կառույցներ
Կառավարական տունը և Օպերային թատրոնի ու համերգասրահի շենքը կանխորոշել և պայմանավորել են Երևանի քաղաքաշինական կարևորագույն հանգույցների լուծումները, առաջինը՝ Հանրապետության հրապարակի անսամբլի (ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ, 1970, հետմահու, հեղինակային խմբի հետ), երկրորդը՝ թատրոնի (նախագիծը՝ 1937 թվականին Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսի Մեծ ոսկե մեդալ) շրջակա տարածության և հիմնական, մայրուղիներից մեկի՝ Հյուսիսային պողոտայի կառուցապատումը։
Երևանի առաջին հիդրոէլեկտրակայանի շենքը Ալեքսանդր Թամանյանի այն առաջին նախագծերից է, որում ճարտարապետը ստեղծագործաբար օգտագործել և զարգացրել է հայ ճարտարապետության ավանդույթները։ Հրազդանի կիրճում գտնվող հիդրոէլեկտրակայանի շենքը ճարտարապետության ու բնության ներդաշնակ կապի և անսամբլի լավագույն օրինակներից է։
Թամանյանի ստեղծագործություններում հայ ճարտարապետության ծավալատարածական և արխիտեկտոնիկ առանձնահատկությունները, մանրամասների անկրկնելիության և բազմազանության սկզբունքը նոր մեկնաբանություն և որակ են ստացել ։
Թամանյանի ստեղծագործությունը նոր ուղի է բացել հայ ճարտարապետության ավանդույթները զարգացնելու և դրանց հիման վրա նորը ստեղծելու գործում՝ սկզբնավորելով ճարտարապետության թամանյանական դպրոցը ։
Նրա կառույցներում ճարտարապետական ձևերը ճշմարիտ են և օրգանական՝ պայմանավորված հիմնական շինանյութի՝ քարի հատկություններով։ Քաղաքի մասերի, հանգույցների և անսամբլների փոխադարձ կապն ու պայմանավորվածությունը Թամանյանը մշակել է քաղաքաշինության պահանջների իր ընկալումով և սկզբունքներով։ Կազմելով Երևանի գլխավոր հատակագիծը՝ Թամանյանը նախատեսել է քաղաքի հիմնական անսամբլները, դրանց տարածական լուծումները, և նրա նախագծած ամեն մի շենք այդ անսամբլների օրգանական մասն է կազմում։
Հիշատակ
Թամանյանի անունով անվանակոչվել է Երևանի կենտրոնական փողոցներից մեկը, որտեղ տեղադրված է նրա հուշարձանը (1974, քանդակագործ՝ Արտաշես Հովսեփյան), Երևանի շինարարական տեխնիկումը (1953), Հայաստանի ճարտարապետների միության տունը (1978), Հայաստանի ճարտարապետության թանգարան-ինստիտուտը (2001):
ՀՀ կառավարության 2002 թվականի օգոստոսի 5-ի թիվ 1401-Ն որոշման համաձայն ստեղծվել է Ալեքսանդր Թամանյանի թանգարան-ինստիտուտը, որը 2016 թվականից միավորվել է Հայաստանի ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտի (1991) հետ՝ վերանվանվելով Ալեքսանդր Թամանյանի անվան ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտ։
Ալեքսանդր Թամանյանի մասին գրվել են պոեմներ, որոնցից մեկի հեղինակը Աղասի Այվազյանն է։
2001 թվականին Հայաստանի ճարտարապետների միությունը սահմանել է Թամանյանի անվան ոսկե մեդալ ։
Թամանյանն ունեցել է երջանիկ ստեղծագործական կյանք։ Նա առաջինն էր, ով անդրադարձել է միջնադարի հայ վարպետների ստեղծագործական ժառանգությանը, հայ ճարտարապետության դարավոր ձեռքբերումներին, արտահայտչամիջոցներին և համադրելով համաշխարհային դասականության լավագույն ավանդույթների հետ՝ դրել մեր նոր ճարտարապետության հիմնաքարերը, ստեղծելով մի ողջ ճարտարապետական դպրոց, որն անվանվում է «Թամանյանական դպրոց»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ղրիմահայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:Անձինք թղթադրամների վրա Կատեգորիա:Կոմիտասի անվան պանթեոնում թաղվածներ Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարապետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Յաստրեբկի (գյուղ, Նիժնեգորսկի շրջան)
Յաստրեբկի (Яструбки, Calayır), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ջալաիր։
2001 թվականի տվյալներով Յաստրեբկի գյուղում բնակվում էր 469 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(6188) Ռոբերտպեպին
(6188) Ռոբերտպեպին (Robertpepin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Շելտ Բասի կողմից Սերո Տոլոլոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,160845 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5854 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7363 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2052,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175388 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,16° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մորեխիկ
Մորեխիկ, ցատկեր կատարելու սարքավորում, բաղկացած է զսպանակից, բռնակներից, ոտնակներից և հիմնական հարթակից։ Մարդը ոտքերով ճնշում է գործադրում զսպանակի վրա, իսկ այն տալիս է նրան հակադարձ ազդակ։ Անգլախոս երկրներում հայտնի է որպես անգլ. pogo stick, որտեղ PoGo հապավումն առաջացել է «Pohlmann und Goppel և stik -ձողիկ» բառերից ։
Մրցույթ
Pogopalooza-ն ձողերի աշխարհի առաջնություն է։
Վերջին տաս տարում Ամերիկայում պոգինգը ձեռք բերեց մեծ ճանաչում, և ավելի ու ավելի մոտ դարձավ քաղաքային և արտառոց տեսակի սպորտաձևերին Մոտավորապես տաս տարի առաջ, Դեյվ Արմսթրոնգը ստեղցեց մի փոքր կայք, որը նվիրված էր պոգինգին։ Շուտով այն տարածվեց համացանցային մի կազմակերպության մեջ, որի կազմում էին Ամերիկայի տարբեր քաղաքներից պոգինգ խաղացողները։ Հենց որ 2004 թվականին առաջացավ հավասարակշռությունը պահող սարքը, պոգինգը վերածվեց «մանկական զվարճանքից» վերածվեց ծայրահեղ իրավիճակային սպորտաձև։ Հենց այդ ժամանակ ստեղծվեց Pogopalooza 1-ը։ Մրցույթի ժամանակ պոգերները մրցում են 4 անվանակարգերում` Big Air,Tech, Best Trick, և High Jump
Ձիարշավում մեկ րոպեում ամենաշատը ցատկում էր 221, իսկ ամենաքիչը մեկ րոպեում` 41 ցատկ։
Տեխնիկայի անվանակարգում առաջին տեղը զբաղեցրեց Իռլ Պոտը։ Ամենաշատ թռիչքները մեկ րոպեում 240 ցատկ էին։
Պոգինգը հիմնականում վերջին 4-5 տարիների ընթացքում ձեռք բերեց միջազգային ճանաչում այնպիսի հաղորդումներում, ինչպիսիք էին` The Tonight Show with Jay Leno, America’s Got Talent, The Late Show with David Letterman, The Today Show, VH1, Sports Nation on ESPN, The Ellen DeGeneres Show, The Gong Show, The History Channel.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարզական իրեր
Սլոբոդկա (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 186 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի բնակավայրեր
Վոսկրեսենսկոե (գյուղ, Լյուբիմսկի շրջան)
Վոսկրեսենսկոե (Воскресенское), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Լյուբիմսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:14-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Լյուբիմսկի շրջանի բնակավայրեր
Մորիհեյ Ուեսիբա
Մորիհեյ Ուեսիբա (Ճապ. 植芝盛平)՝ Ճապոնական՝ այկիդո մարտական արվեստի հիմնադիր, ), նաև հայտնի է Օ-Սենսեյ (Ճապ. 翁先生) անունով, որը ճապոներենից թարգմանաբար նշանակում է Մեծ Ուսուցիչ։ Ուեսիբան մահացել է 1969 թ. ապրիլի 26-ին 86 տարեկան հասակում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարտական արվեստի դպրոցի հիմնադիրներ
Տափաստանային գայլ
Տափաստանային գայլը, գորշ գայլի տարատեսակ է, որը հանդիպում է Եվրոպայի և Ասիայի տափաստանային վայրերում։
Ունենում է 3-ից մինչև 7 ձագ, հազվադեպ մինչև 13։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գայլեր
Մոնրո շրջան (Թենեսի)
Մոնրո շրջան (Monroe County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.645 կմ² է, բնակչությունը՝ 38.961 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մեդիսոնվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1819 թ.։
Էլֆրի Վուդարդ
Էլֆրի Վուդարդ (Alfre Woodard, ), ամերիկացի դերասանուհի, պրոդյուսեր և հասարակական գործիչ։ Իր կարիերայի ընթացքում Վուդարդն ստացել է չորս «Էմմի» մրցանակ, ԱՄՆ-ի Կինոդերասաների գիլդիայի երեք մրցանակ, «Ոսկե գլոբուս» մրցանակ, ինչպես նաև` 1984 թվականին առաջադրվել «Օսկար» և 2010 թվականին` «Գրեմմի» մրցանակների։ Ունենալով 18 առաջադրումներ և 4 հաղթանակ` Վուդարդն աֆրոամերիկացի դերասանների շրջանում բացարձակ ռեկորդակիր է «Էմմի» մրցանակի առաջադրումների ու մրցանակների քանակով ։
Վաղ կյանք
Էլֆրի Էտտե Վուդարդը ծնվել և մեծացել է Օկլահոմա նահանգի Թալսա քաղաքում, տնային տնտեսուհու և ինտերերի դիզայների ընտանիքում ։ Կաթոլիկ միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո նա ընդունվել է Բոստոնի համալսարան, որտեղ սովորել է դրամատիկական արվեստ։ 1974 թվականին ավարտել է համալսարանը բակալավրի աստիճանով և սկսել ելույթ ունենալ Վաշինգտոնի թատերական բեմերում, իսկ 1977 թվականին տեղափոխվել է Լոս Անջելես, որտեղ նրա կարիերան մեծ առաջընթաց է ունեցել` Օֆֆ-Բրոդվեյի «Գունավոր աղջիկների մասին, ովքեր մտածում են ինքնասպանության մասին, երբ ծիածանը դուրս է գալիս» պիեսում խաղացած գլխավոր դերի շնորհիվ ։
Կարիերա
Էլֆրի Վուդարդին հաճախ անվանում են իր սերնդի առավել փորձառու և տաղանդավոր աֆրոամերիկացի դերասաններից մեկը ։ Երեք տասնամյակից երկար ձգվող իր կարիերայի ընթացքում Վուդարդը նկարահանվել է համարյա հարյուր ֆիլմերում և հեռուստատեսային շոուներում, և առաջին հերթին քննադատական հաջողության է հասել դրամատիկ դերերում ։ 1978 թվականին «Գունավոր աղջիների համար...» ներկայացման հաջողությունից հետո Վուդարդն իր առաջին դերն է կատարել PBS ալիքի «Մոուկի փորձությունները» պիեսի հեռուստատեսային տարբերակում, իսկ ավելի ուշ հայտնվել է Ջերալդին Չապլինի «Հիշիր իմ անունը» կինոֆիլմում։ Հաջորդ մի քանի տարիներին նա աչքի է ընկել Ռոբերտ Ալտմանի «Առողջ կենսակերպ» (1980) ֆիլմում և հեռուստաէկրաններին ոչ երկար գոյատևած «Տակեր վհուկը» (1982-1983) հեռուստասերիալում խաղացած դերերի շնորհիվ։ 1983 թվականին «Քրոս Քրիք» ֆիլմում խաղացած տնային տնտեսուհի Չիչիի դերի համար Էլֆրի Վուդարդը ստացել է դրական արձագանքներ քննադատներից և առաջադրում «Օսկար երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար» անվանակարգում ։ Չնայած նա «Օսկար» չի ստացել, այդ տարի արժանացել է «Էմմի» մրցանակ` երկրորդ պլանի լավագույն կանացի դերի համար` դրամատիկական «Բլյուզ Հիլլ սթրիթ» հեռուստասերիալում սպանված երեխայի ողբացող մոր դերը խաղալու համար։ 1985 թվականին նա նկարահանվել է «Սառա» կատակերգական սերիալում, որը փակվել է առաջին սեզոնից հետո, և դրանից հետո նրան հրավիրել են NBC հեռուստաալիքի «Սենթ-Էլսվեր» բժշկական դրամայում խաղալու։ Չնայած Վուդարդը թողել է սերիալը առաջին եթերաշրջանից հետո, նրա հեռուստատեսային դուետը Դենզել Վաշինգտոնի հետ բարձր գնահատական է ստացել քննադատների կողմից, իսկ դերասանուհին դրամատիկական հեռուստասերիալի իր լավագույն կանացի դերի համար ստացել է «Էմմի» մրցանակը։ 1988 թվականին նա կարճ ժամանակով վերադարձել է սերիալ և ևս մեկ «Էմմի» մրցանակ ստացել ։
Վուդարդը նկարահանվել է Ֆեռա Ֆոսեթի հետ «Ծայրահեղություններ» թրեյլերում, սակայն 80-ականների կեսերին հիմնական հաջողությունը ձեռք է բերել տարբեր հեռուստաֆիլմերում գլխավոր դերեր կատարելով։ Այդ ժամանակահատվածում նա երեք անգամ առաջադրվել է առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակի` «Սրտի խոսքեր», «Անբնական պատճառներ» և «Մայրական սխրանք. Մերի Թոմասի պատմությունը» ֆիլմերում խաղացած դերերի համար ։ 1987 թվականին նա ստացել է երկրորդ «Էմմի» մրցանակը «Դրամատիկական հեռուստասերիալի լավագույն հրավիրված դերասանուհի» անվանակարգում` «Լոս Անջելեսի օրենքը» սերիալի ինքնաթիռի դրվագում բռնաբարության զոհի դերի համար և նույն ժամանակ խաղացել է Վիննի Մանդելայի դերը «Մանդելա» ֆիլմում, որը նրան բերել է Գունավոր մարդկանց առաջընթացի ազգային ասոցիացիայի և CableACE-ի մրցանակներ ։
«Նոր սուրբծննդյան հեքիաթ» (1988) և «Միսս Հրավառություն» (1989) կինոկատակերգություններում երկրորդ պլանի դերերից հետո Էլֆրի Վուդարդի կարիերան մեծ էկրաններին սկսում է վերելք ապրել ։ 1991 թվականին նա Դենի Գլովերի հետ նկարահանվում է «Մեծ կիրճ» ֆիլմում, որն ստանում է Բեռլինի կինոփառատոն մրցանակը, ինչպես նաև` հաջողություններ է ունենում վարձույթում։ Կինոքննադատների համար նրա ամենամեծ հաջողությունը եղել է այժմ հաշմանդամ, իսկ նախկինում հայտնի աստղի դայակ աշխատող անձնական գաղնիքներով բուժքրոջ դերն է, որը նա մարմնավորել է 1992 թվականին նկարահանված «Կրքի ձուկ» կինոֆիլմում ։ Քննադատներից մեկը դերասանուհու վերամարմնավորումը նկարագարել է որպես «անմոռանալի, հանգիստ և միաժամանակ կրքոտ» ։ Իր դերի համար նա ստացել է «Անկախ հոգի» մրցանակը և իր կարիերայի առաջին «Ոսկե գլոբուս» մրցանակը, ինչպես նաև` «Օսկարի» հիմնական հավակնորդներից մեկն էր ։ Դրանից հետո նա շարունակել է իր կարիերան և նկարահանվել է «Սիրտ և հոգիներ» (1993), «Բոֆա» (1993), «Մոլախաղ», «Կարկատված վերմակ» (1995), «Աստղային ճամփորդություն. առաջին կապերը» (1996), «Նախնական վախ» (1996) և այլ ֆիլմերում։ 1994 թվականին Էլֆրի Վուդարդը խաղացել է ջազ երաժշտի կնոջ դերը Սփայք Լիի ինքնակենսագրական «Կուրկլին» ֆիլմում, որ լավ ընդունվելություն է գտել քննադատների կողմից, բայց մեծ հաջողություն չի ունեցել վարձույթում ։ Այդ ժամանակ նա վերադարձել է հեռուստատեսություն և ստացել երկու «Էմմի» մրցանակ` «Դաշնամուրի դասեր» (1995) և «Գուլիվերի ճանապարհորդությունը» (1996) հեռուստաֆիլմերում խաղացած դերերի համար ։ 1994 թվականին նա ըստ People ամսագրի կոչվել է աշխարհի ամենագեղեցիկ մարդկանցից մեկը ։
1997 թվականին Էլֆրի Վուդարդը խաղացել է հեռուստատեսային իր ամենավառ դերերից մեկը՝ Յունիս Էվերս բուժքրոջ դերը, որը HBO «Միսս Էվերսի զավակները» ֆիլմում հոգ է տանում Տասկիգի սիֆիլիսի հետազոտության զոհերի համար ։ Այն դերի համար Վւոդարդն արժանացել է մի շարք մրցանակների, այդ թվում` «Էմմի», «Ոսկե գլոբուս», «Արբանյակ» և ԱՄՆ-ի կինոռեժիսորների գիլդիայի մրցանակները ։ Հաջորդ տարի նա քննադատներից լավ արձագանքներ է ստանում թմրամոլությունից և աուտիզմով տառապող միայնակ մոր դերը խաղալու համար «Վերադարձ արմատներին» ֆիլմում։ Այս դերի համար նա ստացել է ևս մեկ «Անվախ հոգի» մրցանակ, ինչպես նաև` մի քանի մրցանակներ քննադատների կողմից։ Այնուհետև նա նկարահանվել է «Զվարճալի Վալենտին», «Բժիշկ Մամֆորդ», «Ինչ ենք պատրաստում», «Սեր և բասկետբոլ» ֆիլմերում, ինչպես նաև` հնչյունավորել է Դինոզավր մուլտֆիլմը, իսկ 2001 թվականին ստացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակ` «Սրտի տոն» ֆիլմում թմրամոլի դերի համար ։
2000-ականների սկզբին Վուդարդը շարունակել է պարբերաբար հայտնվել մեծ էկրաններին, այնպիսի ֆիլմերում ինչպիսիք են «Կա-Պեքս մոլորակը» (2001), «Միջուկը» (2003), «Ռադիո» (2003) և «Մոռացվածը» (2004) ֆիլմերը։ 2003 թվականին նա ստացել է իր չորրորդ «Էմմի» մրցանակը` «Պրակտիկա» սերիալում խաղացած դերի համար ։ Դրանից կարճ ժամանակ անց նա երկու տասնամյակ հետո որոշում է վերադառնալ թատերական բեմ` ըստ Անտոն Չեխովի Ճայը պիեսի հիման վրա Թեյլոր Ռեջինի կողմից բեմադրված «Խորտակվող ագռավը» պիեսում խաղալով գլխավոր դերը, որը ցուցադրվել է 2004 թվականի հունվարից և հիմնականում բացասական արձագանքներ է ստացել է քննադատների կողմից ։ 2005 թվականին, երկու տասնամյակ անց, Վուդարդը վերադարձել է հեռուստատեսություն «Սանտ-Էլսվեր»-ից հետո առաջին պարբերական դերով։ Նա միացել է ABC ալիքի «Հուսահատ տնտեսուհիները» կատակերգական սերիալի թիմին` նոր հարևանուհի, նկուղում գաղտնիք ունեցող առեղծվածային միայնակ մոր` Բեթթի Էպլվայետի դերով։ Նա սերիալում հայտնվել է առաջին եթերաշրջանի ավարտին ։ Կերպարն ի սկզբանե ստեղծվել է սպիտակ կնոջ նախատիպով, բայց ի վերջո սերալի հեղինակ Մարկ Չերին առաջարկել է դերասանուհուն խաղալ Բեթթիի դերը ։ Վուդարդը հարցազրույցի ժամանակ ասել է, որ չի տեսել սերալը մինչև դերի համար համաձայնություն տալը և որոշել է համաձայնել այն բանից հետո, երբ պրոդյուսերներն ուղարկել են նրան առաջին տասնհինգ դրվագները, որոնք դիտելով` դերասանուհին միանգամից հավանել է շոուն ։ Սերիալում դերասանուհու մասնակցությունը մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել մամուլում, հատկապես այն պատճառով, որ նա դարձել է փաստացի առաջին սևամորթ դերասանուհին, որը վերջին տարիներին գլխավոր դեր էր խաղացել ազգային հեռուստատեսությամբ հեռարձակվող սերիալում ։
2012 թվականի ամռանը Վուդարդը նկարահանվել է «12 տարվա ստրկություն» պատմական ֆիլմում ։ Շոնդա Ռայմսը 2011 և 2012 թվականներին առաջարկել է դերասանուհուն նկարահանվել իր «Գրեյի անատոմիա» և «Մասնավոր պրակտիկա» սերիալներում ։ 2012 թվականին նա նկարահանվել է «Պողպատե մանգոլիաներ» հեռուստատեսային ֆիլմում, որը 1989 թվականին նկարահանված նույնանուն ֆիլմի ռիմեյքն էր ։ Նախագծում նա խաղացել է Ուիզերի դերը, բնօրինակում այդ դերը խաղում էր Շիռլի Մակլեյնը, որի համար նա կրկին գովեստի է արժանացել իր ունիվերսալ խաղի համար ։ Նա հերթական անգամ առաջադրվել է «Էմմի» և ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիայի մրցանակի համար :
Շնորհիվ դրա, Վուդարդը բացարձակ ռեկորդ է գրանցել տարբեր տարիներին ունեցած մրցանակների առաջադրումների թվով։ Վուդարդն ընդհանուր առմամբ հաղթել և առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակին կանանց ութ կատեգորիաներից վեցում ։ 2014 թվականին Վուդարդին առաջարկել են «Գործերի դրություն» սերիալում Միացյալ Նահանգների առաջին կին նախագահ Կոնստանս Փեյթոնի դերը, որ թողարկվել է NBC ալիքով 2014-2015 եթերաշրջանում ։ 2016 թվականին խաղացել է Մարիամ Շարպի դերը «Կապիտան Ամերիկա։ Քաղաքացիական պատերազմ» ֆիլմում։
Անձնական կյանքը
Վուդարդն ԱՄՆ դեմոկրատական կուսակցության անդամ է և ակտիվորեն մասնակցում է դրա գործունեությանը։ 2008 թվականի փետրվարին նա մասնակցել է Բարաք Օբամայի նախընտրական արշավին Օհայոյում։ 2012 թվականի նոյեմբերին նա նորից մասնակցել է Օբամայի քարոզարշավին Լոնգմոնտում, Կոլորադո նահանգում ։ Էլֆրի Վուդարդն ապրում է Սանտա Մոնիկայում երկու երեխաների և ամուսնու՝ Ռոդերիկ Սպենսերի հետ, ում հետ ամուսնացել է 1983 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Բոստոնի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Այկիդո
Այկիդո (ճապ. 合気道), ճապոնական մարտարվեստ, որը ստեղծվել է վարպետ Մորիհեյ Ուեսիբայի կողմից 20-րդ դարի առաջին կեսում։ Այկիդոն հիմնված է ճապոնական մեկ այլ՝ ձյու-ձյուցու (այս բառը երբեմն սխալմամբ արտասանվում է ջիու-ջիցու) մարտարվեստի վրա։
Առավել հաճախ այկիդո բառը թարգմանվում է որպես «կենսական էներգիայի (հետ) միաձուլվելու ուղի» կամ «հոգու ներդաշնակման ուղի» ։ Մորիհեյ Ուեսիբայի նպատակն է եղել ստեղծել այնպիսի մարտարվեստ, որ թույլ տա վնասվածքներից պաշտպանել ոչ միայն ինքնիրեն, այլև հարձակվողին ։
Այկիդոյի տեխնիկան շեշտը դնում է հակառակորդի հարձակման հետ միաձուլվելու, հարձակվողի էներգիան վերաուղղորդելու վրա և ավարտվում է ցավոտ բռնելով կամ նետելով ։
Այկիդոն սկիզբ է առել Դայտո-ռյու Այկիձյուցուից, սակայն նրանից առանձնացել է արդեն 1920-ական թվականների վերջին մասամբ Ուեսիբուի վրա Օոմոտոյի ուսմունքի ազդեցությամբ։ Նրա առաջին աշակերտների գրվածքներում հաճախ է հանդիպում այկի-ձյուձյուցու տերմինը ։
Ուեսիբայի ավագ աշակերտները տարբեր մոտեցումներ են ցուցաբերում այկիդոյի պրակտիկայի նկատմամբ, ինչը կախված է Ուեսիբայի մոտ սովորելու ժամանակաշրջանից։ Ներկայում այկիդոն ամբաղջ աշխարհում հանդիպում է մի քանի ոճերով, տեխնիկաների տարբեր մեկնաբանություններով ու նրա տարբեր ոլորտների կարևորումով։ Սակայն դրանց բոլորին միավորում են Ուեսիբայի կողմից ձևակերպված սկզբունքները, որոնք ներառում են նաև հոգատարությունը հարձակվողի նկատմամբ։
Այկիդոյի հայտնի վարպետներից է ամերիկյան հայտնի դերասան Սթիվեն Սիգալը (7-րդ դան)։
Ստուգաբանություն
Անվանումը բաղկացած է երեք հիերոգլիֆներից՝
«Այկի» նշանակվում է «միավորվել ուժի հետ, դառնալ մեկ ամբողջություն ունիվերսալ էներգիայի ուժի հետ, դառնալ մեկ ամբողջություն կենսական ուժի էներրգիայի հետ» ։ Երեք հիերոգլիֆները միասին նշանակում են «ճանապարհ դեպի հոգու ներդաշնակություն»։ Մորիհեյ Ուեսիբան անվան մասին ասել է. "Նկատի ունենալով այն, որ «ներդաշնակություն» և «սեր» բառերը (հիերոգլիֆ «այ») ճապոներեն գրվում են տարբեր, սակայն հնչում են նույն կերպ, ես որոշեցի Բուդոյի իմ ինքնատիպ ձևը կոչել Այկիդո, թեև «Այկի» բառն ինքնին հայտնի է հին ժամանակներից։ Սակայն իմաստը, որ Բուդոյի մարտիկները դնում էին այդ բառի մեջ նախկինում, սկզբունքորեն տարբերվում է իմից։"
Սպիտակ իշառվույտ
Սպիտակ իշառվույտ (Melilótus álbus),  միամյա և բազմամյա խոտաբույս, իշառվույտի ցեղ, թիթեռնածաղկավորների կարգ ։
Բուսաբանական նկարագիր
Տերևը եռաթև է ։
Ծաղկափոշու հատիկը եռափառ ծակոտկեն է, էլիպսաձև է ։ Բևեռային առանցքի երկարությունը 26-36 մկմ է, հասարակածային տրամագիծը՝ 26-33,2 մկմ ։ Նախագծում բևեռները գրեթե կլոր են, հասարակածայինը՝ էլիպսաձև։ Ակոսները 2,5-3,4 մկմ լայնությամբ, երկար, անկանոն լայնությամբ կամ մի քանի եզրերով, որոնք գագաթին ավարտվում են, սակայն չեն համընկնում բևեռներում ։ Ծակոտիները օվալաձև են, ձգվում են երկարությամբ, լայն են, որը հավասար է ակոսների լայնությանը կամ մի քիչ երկար են, ունեն 6,5-7,5 մկմ երկարություն ։ Թաղանթը ակոսավոր է և գորշ փորվածքով։ Մեզոկոլպիումի լայնությունը 18-24 մկմ է, ակոկոլպիումի տրամագիծը 5-5,8 մկմ։ Բացվածք ունի 1,2-1,5 մկմ հաստություն, հիմնական շերտը 1-1,3 մմ է, որի հիմքում ընկած շերտը ավելի բարակ է, քան ծածկող շերտը։ Հասարակածայինների և բևեռների ճյուղերի մոտ ակոսների անկյունային չափը հասնում է մինչև 2,5 մկմ։ Քանդակը բարակ, փոքր բջիջով է ։ Ծաղկափոշու հատիկը գունատ դեղին է ։
Ունդերը հակադարձ ձվաձև են, թույլ սեղմված, միասերմ, հազվադեպ` երկսերմ ։ Գագաթին կա ոչ մեծ սրված ելուստ։ Հիմքը հաճախ ամփոփված է եռանկյունաձև սրված տերևիկներով ձևավորվող ծաղկապատյանի բաժակի մեջ։ Մակերևույթը ցանցավոր կնճռոտ է, անփայլ ։ Գունավորումը մուգ մոխրագույն է կամ բաց մոխրագույն։ Բաժակի գունավորումը բաց մոխրագույն է, կանաչավուն։ Երկարությունը 2.75-3.5 մմ է, լայնությունը` 1.75-2.25 մմ, հաստությունը` 1.25-1.5 մմ ։
Սերմերը երիկամաձև երկարած են, կողերից սեղմված։ Արմատիկը սերմնաշաքիլից բարակ է, կիպ հարում է սերմնաշաքիլներին և առանձնանում է սերմնասպիի վերևում նկատելի սանդղավանդով, հավասար է սերմնաշաքիլների երկարության 3/4 : Սերմնասպին կլորավուն է, եզրակավոր ։ Մակերևույթը հարթ է, անփայլ ։ Գունավորումը դեղին է, դեղնավուն կանաչ, դեղնավուն շագանակագույն։ Երկարությունը 1.75-2.25 մմ է, լայնությունը` 1.25-1.5 մմ, հաստությունը` 1-1.25 մմ ։ Աղտոտում է գարնանացան և աշնանացան հացազգիների, ոլոռի, արևածաղկի, երեքնուկի, բամբակենու ցանքատարածքները, աճում է մարգագետիններում, ճանապարհների երկայնքով։
Գործնական կիրառում
Հայտնի է որպես մեղրի գործարան ։ Մեղրի արտադրողականությունը 150-200 կգ/հա է, նաև Ռուսաստանի եվրոպական մասի հարավում և կենտրոնական սևահողային գոտում և այլն ։ Ծաղկափոշին ևս արժեքավոր է։ Նեկտարն անգույն է և թափանցիկ, շաքարի պարունակությունը հասնում է 45%-ի։ Մեղրը սպիտակ է, հոտավետ ։
Բարրի Լինդոն
«Բարրի Լինդոն» (Barry Lyndon), ամերիկա-բրիտանացի ռեժիսոր Սթենլի Կուբրիկի կինոֆիլմը, որը լայն ճանաչման է հասել որպես պատմական («կոստյումային») կինեմատոգրաֆիայի բարձրակետերից մեկը։ Այն անգլիական դասական գրականության ներկայացուցիչ Ուիլյամ Մեյքփիս Թեքերեյի «Բարրի Լինդոնի գործունեությունը» (1844) խաբեբայապատում վեպի էկրանավորումն է, որտեղ պատմվում է իռլանդացի արկածախնդիր Ռեդմոնդ Բարրիի ճակատագրի մասին, որն իր առաջ նպատակ էր դրել ամեն գնով առաջ գնալ և մտնել անգլիական բարձր հասարակություն 18-րդ դարի կեսերին։ Չնայած երեք ժամ տևողությանը՝ պատմությունը բազմաթիվ թելերով կապված է զուգահեռ վայրերին, լեյտմոտիվներին, որոնք տարբեր իրավիճակներում մեկը մյուսում արտացոլվող հայելային լաբիրինթոս են ստեղծում ։ Բացարձակ ռեալիստական արդյունք ստանալու համար Կուբրիկը պնդել է օգտագործել ոչ միայն հենց իրական դեկորացիաներ, այլ նաև հագուստներ։ Ամբողջ նկարահանումն իրականացվել է բնապայմաններում։ Ինտերիերը լուսավորվել է միայն բնական ցերեկային լույսով կամ մոմերով, որպեսզի կարողանան հասնեն կինոյի պատմության մեջ արտասովոր լուսաստվերի տպավորությանը ։
Մաս առաջին. «Ինչպես Ռեդմոնդ Բարրին ձեռք բերեց Բարրի-Լինդոն անունը և տիտղոսը»
Իռլանդիա, 18-րդ դարի կեսեր։ Ռեդմոնդ Բարրին (Ռայան Օ’Նիլ) պարզ, մաքուր գյուղացի տղա է, տանն ապրում է այրիացած մոր հետ։ Նրա առաջին սերը՝ զարմուհի Նորան (Գեյ Հեմիլթոն), տղամարդկանց հարցում հեռու է անմեղությունից։ Ռեդմոնդը երազում է նրա հետ կապել իր ապագան, մինչև որ նրա ճանապարհին չի հայտնվում անգլիացի կապիտան Կվինը (Լեոնարդ Ռոսիտեր), մի վախկոտ, բայց ունևոր մարդ։ Նորայի հարազատները նրան խոշոր գումար էին պարտք և հարցն այդ կերպ հարթելու համար որոշում են նրան ամուսնացնում են Նորայի հետ։
Զորքերում Ռեդմոնդի ծառայությունը ցուցադրվում է բռնցքամարտի ու ճակատամարտերի հերթագայությունը՝ լի անիմաստ արյունահեղությամբ։ Անգլիացի զինվորները «թնդանոթի միս» էին դառնում Յոթնամյա պատերազմի դաշտերում, որի պատճառները և նպատակը, ինչպես նշում է պատմողը, ոչ ոք չգիտեր։ Օգտվելով առիթից (լճակում լողացող երկու սիրեցյալ սպաների քչփչոցը)՝ Ռեդմոնդը տիրանում է պրուսական հրամանատարության սուրհանդակի համազգեստին և դասալքում ճամբարը։ Նրա ճանապարհն անցնում է դեպի չեզոք Հոլանդիան։
Նշումներ
<references group="Ն"/>
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում Կատեգորիա:Սթենլի Կուբրիկի ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամուսնական դավաճանությունը ֆիլմերում Կատեգորիա:1975 ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական պատմական ֆիլմեր
Յան Ֆիշեր
Յան Ֆիշերը (Jan Fischer, ), Չեխիայի Ֆինանսների նախարար (2013 թ.)։ Պաշտոնավարում է 2013 թվականի հուլիսի 10-ից։ Եղել է նաև Չեխիայի վարչապետը 2009 թ. մայիսի 8-ից մինչև 2010 թ. հուլիսի 13-ից։ 2010 թ.-ց Եվրոպական զարգացման բանկի փոխնախագահ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չեխ գրողներ Կատեգորիա:Չեխիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Սոցիալիստներ Կատեգորիա:Տնտեսագետներ Կատեգորիա:Չեխիայի քաղաքական գործիչներ
Դենիս Տալալայ
Դենիս Մաքսիմովիչ Տալալայ (Денис Максимович Талалай, ), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։
Կարիերա
Կարիերան սկսել է Ռուսաստանի սիրողական առաջնության «Մոսկվա» (2010) և «Ստոլիցա» (2011-2013) ակումբներում, «Ստոլիցայի» կազմում մեկ խաղ է անցկացրել Ռուսաստանի գավաթի 2011/12 խաղարկության 1/256 եզրափակչում Սմոլենսկի «Դնեպրի» դեմ (0:2) ։ 2013 թվականի ամռանը Նովոչերկասկից տեղափոխվել է ՊՖԼ-ի առաջնության ակումբ ՄԻՏՈՍ, որտեղ երկու տարվա ընթացքում մասնակցել է 51 խաղի, խփել է 6 գնդակ։ 2015 թվականի երկրորդ կեսը անցկացրել է հայկական «Միկայում», Հայաստանի առաջնությունում մասնակցել է 12 խաղի, խփել 1 գոլ։ 2015/16 մրցաշրջանից առաջ տեղափոխվել է ՊՖԼ «Զենիթ-Իժևսկ» ակումբ։ 2017-2018 թվականներին հանդես է եկել «Խիմկիում»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Խիմկիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նեֆտեխիմիկ Նիժնեկամսկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Միկայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վոլգարի ֆուտբոլիստներ
Վահագն Խաչատրյան (կինոռեժիսոր)
Վահագն Խաչատրյան, հայ կինոռեժիսոր ։
Կենսագրություն
Վահագն Խաչատրյանը ծնվել է 1977 թվականի հուլիսի 29-ին, Երևանում ։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է 1984-1994 թվականներին՝ Երևանի թիվ 172 միջնակարգ դպրոցում, որից հետո՝ 1994-1999 թվականներին ուսումը շարունակել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի գեղարվեստական ֆիլմերի ռեժիսուրա ֆակուլտետում։
1996 թվականին հիմնադրել է Էսքիզ ստուդիա ընկերությունը, միաժամանակ հադիսացել է այդ ընկերության տնօրենը։ 2006-2011 թվականներին եղել է «Ինտերակտիվ Թիվի» ընկերության տնօրենը, հանդիսանալով հիմնադիր բաժնետեր։ «Ալա բալա նիցա», «Սուպեր մամա», «Սիրո գործակից» ֆիլմերի բեմադրող ռեժիսորն է։
2012 թվականին նշանակվել է «Ա-ԹԻՎԻ հեռուստաընկերության» գլխավոր տնօրեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ ըստ ազգության
Մուշիկ (Ճապաղջրի գավառ)
Մուշիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Ճապաղջրի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նեժինսկոե (գյուղ, Նիժնեգորսկի շրջան)
Նեժինսկոե (Ніжинське, Qul Tamaq), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կուլտամակ։
2001 թվականի տվյալներով Նեժինսկոե գյուղում բնակվում էր 191 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մոնտգոմերի շրջան (Թենեսի)
Մոնտգոմերի շրջան (Montgomery County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.396 կմ² է, բնակչությունը՝ 134.768 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քլարկսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1796 թ.։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
Վոսկրեսենսկոե (գյուղ, Պերեսլավսկի շրջան)
Վոսկրեսենսկոե (Воскресенское), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի բնակավայրեր
Մյաե-Պալո
Մյաե-Պալո (Mäe-Palo), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կուսախաղող հնգատերև
Կուսախաղող հնգատերև, խաղողազգիներ ընտանիքի, կուսախաղող ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Խոշոր լիանա է, որը հասնում է մինչև 15—20 մ երկարության։ Երիտասարդ ընձյուղները կարմրավուն են, ավելի ուշ ստանում են մուգ կանաչ գունավորում, կտրվածքում կլորավուն են, երբեմն՝ օդային արմատիկներով։ Բեղիկները ճյուղավորված են, ծծիչներով։ Տերևադասավորությունը հերթադիր է, ընդ որում յուրաքանչյուր տերևի դիմաց գտնվում է բեղիկը կամ ծաղկաբույլը։ Տերևները բարդ թաթաձև են, 6—8 սմ երկարությամբ կոթուններով, կազմված 5 տերևիկներից, որոնք էլիպսաձև են կամ հակառակ ձվաձև, 4—12 սմ երկարությամբ, սրածայր, սեպաձև հիմքով, վերևի մասում կոպիտ աղեղնաեզր կամ ատամնավոր, կտրուկ սրածայր ատամիկներով, մերկ, վերևի կողմից՝ մուգ կանաչ և անփայլ, ներքևի կողմից՝ կապտավուն, աշնանը ստանում են արնակարմիր գունավորում։ Վահանիկները սովորաբար հավաքված են ծայրային հուրաններում։ Հատապտուղները գնդաձև են, կապտասևավուն, թեթևակի մոմային փառով, 0,6—0,8 սմ տրամագծով, 2—3 (երբեմն՝ 4) սերմերով, որոնք սրտաձև են։ Ծաղկում է հուլիս-օգոստոս ամիսներին, պտուղները հասունանում են սեպտեմբեր-հոկտեմբերին։ Աչքի է ընկնում ցրտադիմացկունությամբ, երաշտադիմացկունությամբ, ստվերատար է, սակայն լավ է աճում նաև առատ լուսավորության պայմաններում։ Պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ, արտակարգ շոգադիմացկուն է։ Լավ է աճում քաղաքների յուրահատուկ պայմաններում, ծխից, գազից, փոշուց և մեխանիկական վնասվածքներից չի տուժում։ Ունի մի շարք այլատեսակներ, որոնք միմյանցից տարբերվում են ավելի մանր տերևներով (էնգելմանի), ուղիղ պատերի մոտ տնկելիս աճում են առանց լրացուցիչ հենարանի, բեղիկների և ծծիչների միջոցով ամրանում են պատին։ Այս այլատեսակը կոչվում է «մուրորում»։
Էկոլոգիական խումբը՝ XIIբ։ Մշակության հավանական շրջանները՝ 1-32: