cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ազգային վերածնունդ կուսակցություն (Արցախ)
Ծրագիրը
Որպես ազգայնական գաղափարախոսություն դավանող կուսակցություն՝ ԱՎԿ-ն իր ուժերի ներածին չափով հանդես է գալու հայության շահերի պաշտպանությամբ և հայության դիրքերն ամրապնդող գործողություններով։ Արտաքին քաղաքականության մեջ ԱՎԿ ձգտում է՝ հայության անվտանգության պաշտպանությանը՝ որպես կարգախոս ընտրելով «ո'չ այլևս Դեր-Զոր, ո'չ այլևս Սումգայիթ» նախադասությունը, Արցախի Հանրապետության միջազգային ճանաչման՝ որպես Հայաստանի Հանրապետության մաս կազմելու առաջին քայլ, բարեկամական հարաբերությունների հաստատմանը հնարավորինս շատ երկրների և ժողովուրդների հետ, ինչը խարսխված կլինի տնտեսական, մշակութային և այլ բնագավառներում սերտ համագործակցության վրա, արցախյան արտադրանքի համար շուկաների որոնմանը, Արցախ ներդրումների ներգրավմանը և հայության համար կարևոր նշանակություն ունեցող երկրներում արցախյան ներդրումների խրախուսմանը։ Ներքին քաղաքականության մեջ ԱՎԿ ձգտում է՝ բնակչության ավելի լայն ներգրավվածությունը քաղաքականության մեջ, ինչը ենթադրում է ավելի ակտիվ մասնակցություն քաղաքական գործընթացներին, տնտեսության մեջ պետական չափավոր կարգավորմանը, այդ թվում նպատակ ունենալով պետական ներդրումներ կատարել ռիսկային և մասնավորի կողմից ոչ հրապուրիչ ոլորտներում, սոցիալական արդարության հաստատմանը, այդ թվում ցածր եկամուտ ունեցողների համար հանրային միջոցներով բնակարանների կառուցմամբ, զարգացած առողջապահական համակարգի առկայությունը, որի ֆինանսավորման առանցքը կկազմի բժշկական ապահովագրությունը, պաշտպանական կառույցների անընդհատ կատարելագործումը, որը կնվազեցնի հայ զինվորի և բնակչության խոցելիության աստիճանը, պետական տարբեր ծրագրերի միջոցով գյուղի զարգացմանը, այդ թվում պետական մասնակցությամբ գյուղացիական կոոպերացիաների խրախուսմանը, գիտության ֆինանսավորումը ՀՆԱ-ի մեկից երեք տոկոսի չափով։ Որպես ֆինանսավորման հիմնական ուղղություն ընտրելով թեմատիկ հետազոտությունների ֆինանսավորումը, կառավարման համակարգի արդյունավետության բարձրացմանը «քիչ բյուրոկրատիա, ապակենտրոնացում, արդյունավետություն» սկզբունքով և պետական ապարատի ծախսերի կրճատմամբ, տեղական ինքնակառավարման մարմինների դերի և լիազորությունների ուժեղացմանը՝ խրախուսելով ինքնաբավ համայնքների առաջացմանն ու տեղական ինքնակառավարման արդյունավետության բարձրացմանը, Արցախի ապակենտրոնացմանը, ինչը ենթադրում է նոր աշխատատեղերի, տների և ենթակառուցվածքների ստեղծում շրջաններում։ Սա թույլ կտա կրճատել մայրաքաղաքի և շրջանների միջև զարգացման հսկայական տարբերությունը, կրթության մակարդակի բարձրացմանը, ինչը ենթադրում է դասավանդողների վերապատրաստում, միջազգային հռչակ վայելող մասնագետների հրավիրում Արցախ՝ օգտագործելով համայն հայության ներուժը, Արցախում միջազգային կարճաժամկետ և մշտական դպրոցների հիմնում, այդ թվում համահայկական նշանակության, զարգացած զբոսաշրջային ենթակառուցվածքի ստեղծմանը, ինչը ենթադրում է Արցախի հարուստ մշակութային ժառանգության, պատմության և արդիականության պատշաճ մատուցումը, երիտասարդության ոլորտում լայնածավալ ծրագերի մեկնարկին, ինչը նպատակ ունի Արցախի երիտասարդներին հնարավորություն տալ համայն հայության և աշխարհի իրենց հասակակիցների հետ համատեղ ծրագրեր իրականացնելու ։
Գործունեությունը
«Ազգային վերածնունդ» կուսակցությունն ընդդիմադիր է Արցախի իշխանություններին, որտեղ հիմնականում ներկայացված են «Ազատ Հայրենիք», «Արցախի ժողովրդավարական» և «Հայ հեղափոխական դաշնակցություն» կուսակցությունների ներկայացուցիչները։ 2014 թ. օգոստոսին կուսակցությունը կոչ է արել Արցախի իշխանություններին ավելի սերտ հարաբերություններ հաստատել Իրանի հետ և Թեհրանում բացել մշտական ներկայացուցչություն ։ Կուսակցությունը մասնակցել է 2015 թ. մայիսի 3-ին տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրություններին, և պաշտոնական տվյալների համաձայն, հավաքել 5.38% ձայն՝ դառնալով խորհրդարանական ուժ։ Խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով ԱՎԿ ստացել է մեկ պատգամավորական մանդատ (Կուսակցությունից համամասնական ընտրակարգով պատգամավոր է ընտրվել ԱՎԿ ընտրական ցուցակը ղեկավարած Հայկ Խանումյանը), և ձևավորել «Վերածնունդ» խորհրդարանական խմբակցությունը։
Մասնակցությունը ԼՂՀ ԱԺ 2015 թ. ընտրություններին
2015 թ. Ազգային ժողովի ընտրություններն «Ազգային վերածնունդ» կուսակցության համար առաջին համապետական ընտրություններն են կուսակցության ստեղծումից ի վեր։ Արցախի Ազգային ժողովի 22 համամասնական տեղի համար առաջարկել է 14 թեկնածու կուսակցության ցուցակով, իսկ 11 մեծամասնական տեղի համար 5 թեկնածու։ Մեծամասնական մի շարք այլ ընտրատարածքներում կուսակցությունը պաշտպանում է անկախ թեկնածուներին։ Կուսակցության համամասնական ցուցակը գլխավորում է ԱՎԿ նախագահ Հայկ Խանումյանը, 2-րդ համարն է քաղաքագետ Տիգրան Գրիգորյանը, 3-րդը՝ բժշկուհի Նունե Մելքումյանը ։ Կուսակցությունը հայտարարել էր, որ ընտրություններին իրենց աջակցելու է ԼՂՀ պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար, Արցախի հերոս Սամվել Բաբայան ։ 2015 թ. ԼՂՀ ԱԺ ընտրությունների արդյունքում կուսակցությունը դարձավ խորհրդարանական ուժ՝ հավաքելով ընտրությունների մասնակիցների ձայների 5,38 տոկոսը ։ Կուսակցությունը ներկայացված կլինի Ազգային ժողովում մեկ պատգամավորով։ Կուսակցության համամասնական ցուցակից պատգամավոր է ընտրվել Հայկ Խանումյանը։
Taken by a Stranger
«Taken by a Stranger», գերմանացի երգչուհի Լենա Մայեր-Լանդրութի երգն է Եվրատեսիլ 2011 երգի մրցույթի համար, որը զբաղեցրել է 10-րդ հորիզոնականը 107 միավորով։ Երգը գրվել է Գուս Սեյֆերթի, Նիքոլ Մորիերի և Մոնիկա Բիրկենեսի կողմից և ընդգրկվել է Լենայի երկրորդ՝ «Good News» ալբոմում։
Երգը ընտրվել է Գերմանիայի Եվրատեսիլի ազգային ընտրությամբ՝ հեռուստաքվեարկության միջոցով փետրվարի 18-ին։ Երգը հաջորդ օրն իսկ ինտերնետում հասանելի է եղել ներբեռնամ համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2011 սինգլներ  Կատեգորիա:Լենա Մայեր-Լանդրութ
Գորոբիևկա (գյուղ, Դվուրեչենսկի շրջան)
Գորոբիևկա (Горобївка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դվուրեչենսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1799 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գորոբիևկա գյուղում բնակվում էր 263 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1088 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 241,73 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Դվուրեչենսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1799 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մալայա Ռժավա
Մալայա Ռժավա (Малая Ржава), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 60 մարդ։
Այն ալ-Բայդա
Այն ալ-Բայդա (عين البيضة), քաղաքատիպ ավան Սիրիայի Արաբական Հանրապետության արևմուտքում՝ Լաթակիայի մարզում։ Լաթակիայի գավառում համանուն Այն ալ-Բայդայի շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Ունի 1,629 մարդ բնակչություն։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է մարզի արևմտյան մասում՝ Լաթակիայից 20 կմ հեռավորության վրա։ Տեղակայված է ծովի մակարդակից 230 մ բարձրության վրա։ Մոտակա բնակավայրերն են հյուսիսում՝ Լաթակիա, արևմուտքում՝ Ալ-Շամիյա և Բուրջ Իսլամ, արևելքում՝ Ալ-Բահլուլիա և Մաշկիտա, հարավ-արևմուտքում՝ Մուշայրաֆետ և Սումկ։ Ամենամոտ քաղաքացիական օդանավակայնը Բասիլ ալ-Ասադի անվան միջազգային օդանավակայանն է, որը գտնվում է Լաթակիայում։
Բնակչություն
2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 1,629 մարդ։ 2009 թվականի տվայլներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 2800 մարդ ։ Իսկ համանուն շրջանի բնակչությունն իր 20 բնակավայրերով կազմում է 16,031 մարդ ։ Հիմնական մեծամասնությունը մուսուլմաններ են՝ ալավիներ ։ Քաղաքի բնակչության մեծ մասն զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ. նրանք աճեցնում են ձիթապտղի և ցիտրուսային ծառեր, ինչպես նաև մշակում են բանջարեղեն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Լաթակիայի գավառ
TRT HD
Արտաքին հղումներ
Պաշտոնական կայք
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Թուրքալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:TRT Կատեգորիա:Թուրքիայի փակված հեռուստաընկերություններ
Ախրապատին
«Ախրապատին» (արաբերեն ակրաբադին - դեղաբանություն), հայ հին գրականության մեջ այս անունով են կոչվել թարգմանական կամ ինքնագիր դեղաբանական և դեղագործական գրվածքները։
Պատմություն
XII դարում Մխիթար Հերացին օգտագործել է արաբական ակրաբադին ձևը, բայց հետագա դարերում, միջին հայերենի ազդեցությամբ ձևափոխվելով, դարձել է ախրապատին։
«Ախրապատին»–ներ ունեն հայ բժիշկներ Ամիրդովլաթ Ամասիացին, Գալուստ Ամասիացին և ուրիշներ։ Բժշկական ձեռագրերում կան նաև «ախրապատին» խորագրով կամ անխորագիր դեղաբանական բազմաթիվ անանուն երկեր, որոնք ընդհանրապես ուրույն հեղինակություններ են, իսկ երբեմն նաև տարբեր աղբյուրներից խմբագրված երկեր (Երևանի Մեսրոպ Սաշտոցի անվան Մատենադարան, ձեռագիր № 412, Թբիլիսիի Կ. Կեկելիձեի անվան ձեռագրերի ինստիտուտ, հայերեն ձեռագիր № 210 և այլն)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ գրականություն Կատեգորիա:Դեղագիտություն
Տյուլ Կամպան Սյուդ (կանտոն)
Տյուլ Կամպան Սյուդ (Tulle-Campagne-Sud), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Լիմուզան շրջանում։ Կոռեզ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Տյուլ օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 8942 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1936 է։ Կանտոնում կա 14 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Ուրիշ աշխարհ։ Էվոլյուցիա
«Ուրիշ աշխարհ։ Էվոլյուցիա» կամ '''«Անդրաշխարհ. Էվոլյուցիա»''' (Underworld: Evolution, 2006), Լեն Ուայզմանի ֆիլմերից է, «Ուրիշ աշխարհ» (2003) ֆիլմի շարունակությունը։
Սյուժե
Ֆիլմը սկսվում է իրադարձություններով, որը տեղի է ունենում 1202 թվականին։ Վամպիրների բանակը երեկ ավագների՝ Վիկտորի, Մարկուսի և Ամելիայի գլխավորությամբ հասնում են մի գյուղի, որը լիքն էր ծվեն-ծվեն արված մարդկային դիակներով։ Դրա մեղավորը մարդագայլ Ուիլյամ Կորվինուսն է՝ Մարկուսի երվորյակ եղբայրը։ Վիկտորն իր մարդկանց ուղարկում է մեռածներին սպանելու՝ քանի դեռ նրանք մարդագայլեր չեն դարձել։ Նրանք չեն հասցնում ժամանակին այդ անել և պայքար է ծավալվում վամպիրների և վայրի մարդագայլերի միջև։ Վիկտորը Մարկուսին հրամայում է հեռանալ պայքարից, որպեսզի կարողանա փրկել նրա կյանքը բոլոր մյուս վամպիրների կյանքի գնով։ Վամպիրնեի ջոկատը անտառում որսում է Վիլհելմին և թվային գերակշռությամբ հաղթում են նրան։ Վիկտորը հրաժարվում է Մարկուսի պահանջից, որ եղբորը հանձնի իրեն։ Դրա փոխարեն նա Վիլհելմին հավերժ բանտարկում է գաղտնի վայրում։
Այնուհետև ֆիլմի գործողությունները տեղափոխվում են մեր ժամանակաշրջան՝ անմիջապես Լյուցիանի և Վիկտորի մահից հետո։ Սելինը և Մայքլը թաքնվում են վամպիրների գաղտնի թաքստոցներից մեկում։ Սելինը թարմացնում է իր զինապահեստը և պատրաստվում է վերադառնալ Վիկտորի կալվածքը՝ Երդեգխազ, որպեսզի կանխի Կրեյվենի կողմից կազմակերպված Մարկուսի սպանությունը։ Մայքլը ստիպված մնում է, քանի որ պահակները առանց նրա հետ բանակցություններ վարելու միանգամից կկրակեին նրա վրա։ Վամպիրների թաքստոցի համակարգչային տերմինալը զգուշացնում է մոտալուտ արևածագի մասին, որը կործանարար է Սելինի համար։
Կալվածքում Կրեյվենն հավաքել էր իր սեփական զինվորներին, որպեսզի սպանի Մարկուսին, քանի դեռ վերջինս խորասուզված է քնի մեջ։ Կրեյվենը գիտակցում էր, որ արթնացած առաջնորդի դեմ իրենք անկարող էին։ Բայց Մարկուսն արդեն արթնացել էր։ Նա իր թևերի միջոցով սպանում է Կրեյվենին և նրան կծելով վերջինիս արյան միջոցով իմանում է, թե որտեղ է բանտարկված իր եղբայրը, որից հետո ավերում է Վիկտորի տունը և վերացնում նրա մեջ գտնվողներին։
Կայեն
Կայեն (קין, قابيل, Κάιν, ), ըստ Աստվածաշնչի՝ Ադամի և Եվայի ավագ որդին, Աբելի եղբայրը, ուրիշ աղբյուրներում՝ Սամաէլ հրեշտակի և Եվայի որդին կամ սատանայի և Եվայի որդին, Երկրում ծնված առաջին մարդը։
Եղբայրների վեճը
Ըստ Աստվածաշնչի՝ Աստված ընդունել է հովիվ Աբելի ընծաները, իսկ Կայենինը՝ ոչ։ Նախանձից Կայենն սպանել է եղբորը, ինչի համար Աստված նրան խարանել է հատուկ նշանով («Կայենի կնիք»)։ Կայենի և Աբելի (Կաբիլ և Հաբիլ) մասին զրույցը տեղ է գտել նաև իսլամում։
Ուրիշ աշխարհ։ Էվոլյուցիա
Սյուժե
Մայքլը ձանձրանում է Սելինի խնդրաքով տանը մնալուց և նա իրեն չի կարող ստիպել անգամ կլոնավորված արյուն խմել։ Նա գնում է մոտակա ճաշարան և ուտելիք պատվիրում։ Նրա օրգանիզմը չի ընդունում մարդկային ուտելիքը, որն ի դեպ զարմանալի է, քանի որ նա կիսով չափ մարդագայլ էր, իսկ վերջիններս միս ուտում են։ Մայքլին հեռուստացույցով ցուցադրում են որպես հանցագործի։ Եվ ի դժբախտություն Մայքլի նրա սեղանի դիմաց նստած են երկու ոստիկան, որոնք ճանաչում են իրեն։ Փախչելով իրեն հետապնդող ոստիկաններից, որոնց ուժերն արդեն համալրվել էին, վիրավոր Մայքլը թաքնվում է անտառում։ Սելինը, կրակոցներ լսելով, վերադառնում է։ Նա հարձակվում է ոստիկանների վրա և շարքից դուրս բերում նրանց, իսկ այնուհետև Մայքլին խնդրում է մի փոքր խմել իր արյունից (դաստակից)` վերքերն ապաքինելու համար։
Կայեն
Եղբայրների վեճը
2-րդ դարի կեսին հիշվում են Կայենյանք աղանդավորները, որոնք պաշտում էին Կայենին։
Ուրիշ աշխարհ։ Էվոլյուցիա
Սյուժե
Մարկուսը համակարգչային տերմինալի միջոցով, որը ինտերնետով կապված է բոլոր վամպիրների թաքստոցների հետ, իմանում է թե որտեղ են գտնվում Մայքլը և Սելինը։ Իսկ համակարգիչներից օգտվելու փորձը նա ձեռք է բերել ժամանակակից վամպիրների արյունը խմելով։ Նա իր թևերի միջոցով տեղափոխվում է թաքստոց և կենդանի մնացած ոստիկանները սարսափահար դիմում են փախուստի։ Սելինը Մարկուսի մոտ սկսում է արդարացնել իր գործողությունները, բայց Մարկուսը հենց ինքը ընդունում է, որ Վիկտորը ստացել է իր արժանին։ Բայց Մարկուսը ուզում էր իմանալ Սելինի ընտանիքի գաղտնիքը նրա այրան միջոցով, դրա համար էլ հարձակվում է։ Մայքլը կրակում է նրա վրա, բայց դրա շնորհիվ վերջինս միայն ուշագնաց է լինում։ Մայքլը և Սելինը դիմում են փախուստի և լքում են անտառը։ Ճանապարհին նրանք կանգնեցնում են ռուսական բեռնատար մեքենան և ուժով այն վերցնում են վարորդի մոտից։ Մայքլը սկսում է պայքարել Մարկուսի հետ, երբ վերջինս թափք է մտնում և նկատում է, որ Մարկուսը փորձում է ճանկել Սոնյայի` Վիկտորի աղջկա, ամուլետը։ Մի փոքր անց հայտնվում է արևը և Մարկուսը թռչում է, որպեսզի թաքնվի նրա ճառագայթներից։
Միևնույն ժամանակ մարդկանց կոմանդոսների խումբը, որոնք իրենց կոչում են Հավաքարարներ, գտնելով Մայքլի գտնվելու վայրը ուղղաթիռով գալիս են դեպքի վայր։ Մինչ այդ նրանք վերցրել էին Վիկտորի, Լյուցիանի և Ամելիի մարմինները՝ փաստագրելով սպանության վայրը, և մարմինները տարել էին իրենց առաջնորդ Լորենզո Մակարոյին, որը գտնվում էր նավահանգստում կայանած ռազմական նավում, որը հանդիսանում էր մարդկանց բազան։ Մակարոն մեռածների հետ մենակ է մնում և Վիկտորի մարմինը վիրաբուժական գործիքով բացում է և նրա մարմնի մեջ գտնում է հին նախշազարդերով մետաղյա սկավառակ։ Հավաքարարները հողին են հավասարեցնում վամպիրների թաքստոցը՝ ժամային մեխանիզմով փոքրիկ ռումբի միջոցով։
Ծագում է արևը և այրում է Սելինի դեմքն ու ձեռքերը, և Սելինն այլևս չի կարողանում վարել բեռնատար մեքենան։ Մայքլը վերմակով ծածկում է Սելինին և ինքն է վարում մեքենան՝ այն բերելով մի լքված ավտոտնակի մոտ։ Մայքլը փորձում է Սելինին առաջին օգնություն ցուցաբերել, բայց վերջինիս արևային այրուքներն իրենք իրենց լիովին ապաքինվել էին։
Մայքլը հետաքրքրվում է Սելինից, թե ինչու է Մարկուսին պետք ամուլետը։ Ամուլետը զննելիս Սելինը հանկարծակի հիշում է, որ այն տեսել է իր մանկության տարիներին։ Այնուհետև նրանք ուղևորվորվում են Անդրեաս Թանիսի մոտ, որը վամպիրների և մարդագայլերի տոհմի հին պատմաբանն էր։ Վիկտորը նրան վտարել էր մարդկանց կողմից լքված մի վանք՝ պատմական փաստերի ոչ ճշգրիտ շարադրման պատճառով։ Հիմա Սելինը սկսում է հասկանալ, որ Թանիսի աշխատությունը ճշգրիտ էր, իսկ Վիկտորը զգուշանում էր, որ գաղտնիքը չբացահայտվի։ Սելինը երեք հարյուր տարի առաջ մասնակցել էր պատմաբանի վտարմանը և դրա պատճառով էլ Մայքլի հետ հեշտությամբ կարողանում է գտնել այդ վանքը, բայց նրանց լիքը անակնկալներ էր սպասվում։ Բայց Թանիսի վտարումը այնքան էլ նման չէր բանտարկման։ Նրա վանքը հագեցած էր ժամանակակից երաժշտական ակուստիկ կենտրոնով, վերահսկող տեսախցիկնեով, իսկ շինությունը պաշտպանված էր մարդագայլ պաշտպաններով, ինչպես նաև երկու գեղեցկուհի վամպիրներով, որոնք Թանիսի սիրուհիներն էին։
Պարզվում է, որ առաջին վամպիրը եղել է Մարկուսը և ոչ թե Վիկտորը։ Մայքլը եղել է հնագույն ռազմիկ Ալեքսանդր Կորվինուսի երկու որդիներից մեկը։ Մարկուսին կծել էր չղջիկը և նա վամպիր էր դարձել, իսկ նրա եղբայր Վիլհելմին կծել էր գայլը և նա դարձել էր մարդագայլ։ Առաջին մարդագայլերը չէին կարող մարդ դառնալ և ղեկավարել իրենց գազանային ցասումը։ Իսկ ներկայիս գերդաստանը համարվում է սերունդների էվոլյուցիայի արդյունք։ Հին ժամանակներում նրանք ավելի վտանգավոր են եղել։ Երբ Վիլհելմը փախավ և սկսեց հարձակվել մարդկանց վրա և նրանց մարդագայլեր վերածել, Մարկուսը գնաց տեղական կառավարիչ Վիկտորի մոտ, որը մահանում էր ծերությունից։ Մարկուսն առաջարկեց Վիկտորին և նրա բանակին դարձնել վամպիրներ, որի փոխարեն խնդրում էր իրեն օգնել Վիլհելմին որսալու հարցում։ Վիկտորը Մարկուսի կամքին հակառակ Վիլհելմին բանտարկեց և հայտարարեց որ առաջին վամպիրն ինքն է և ոչ թե Մարկուսը։ Վիկտորը կարող էր սպանել Մարկուսին, բայց Մարկուսն ասել էր, որ առաջին վամպիրի կամ մարդագայլի մահը կբերի բոլոր վամպիրների կամ մարդագայլերի մահվան, որոնց Վիկտորը վերածել էր ստրուկների։ Անդրեաս Թանիսը ենթադրում էր, որ այդ փաստը համարվում է կեղծ, բայց Վիկտորը սիրտ չարեց այն ճշտել, քանի որ սխալվելու դեպքում շատ բան կկորցներ։
Վիկտորը վարձակալել էր Սելինի հորը՝ ճարտարապետի, որպեսզի նա բանտ ստեղծի Վիլհելմի համար։ Բանտախցի բանալին բաղկացած էր երկու մասինց՝ ամուլետից, որը Վիկտորը նվիրել էր իր աղջկան և սկավառակից, որը թաքցրված էր Վիկտորի մարմնում։ Բայց Լյուցիանի փախուստից հետո Վիկտորը սպանել էր Սելինի ընտանիքին, որպեսզի Մարկուսը չկարողանա գտնի բանտի տեղը։ Բայց Սելինի հիշողությունում մանկական հիշողություններից դեռ մնացել էր բանտի տեղավայրը։ Հենց դրա համար էլ Մարկուսը ջանում էր խմել Սելինի արյունը։
Թանիսի մատնանշած նավահանգստում Մայքլին և Սելինին տանում են նավ՝ Մակարոյի հետ հանդիպման համար։ «Հավաքարարների» գլխավորին հանդիպելով, Սելինը ճանաչում է նրա զինանշանը, որը նա տեսել էր Թանիսի հին ձեռագրերում։ Այդ մարդու իրական անունը՝ Ալեքսանդր Կորվինուս է։ Նա օգտագործում է աշխարհի լավագույն մարտիկներին այսպես կոչված հատուկ պատրաստության ստորաբաժնում, որպեսզի աշխարհից թաքցնի վամպիրների և մարդագայլերի պայքարը։ Բայց և այնպես, իմանալով հանդերձ թե ինչի են վերածվել իր որդիները, Ալեքսանդրը հրաժարվում է նրանց վնաս հասցնելուց։
Մարկուսը Թանիսի արյունով միջոցով տեղեկանում է Կորվինուսի գտնվելու վայրի մասին և հարձակվում նրա մարդկանց վրա և այնուհետև առևանգում է Մայքլին։ Կատաղի պայքարից հետո Մարկուսը հաղթում է Մայքլին և կյանքը լքում է վերջինիս։ Այնուհետև Մարկուսը Սելինի արյունից մի փոքր խմելով իմանում է բազմաթիվ տեղեկություններ՝ ինչպես ժամանակակից՝ օրինակ որ Սելինը սիրով է զբաղվել Մայքլի հետ, այնպես էլ շատ հին փաստեր՝ մանկական հուշեր, որի միջոցով պարզ է դառնում թե որտեղ է բանտարկված Վիլհելմը։ Ամուլետը վերցնլով Մարկուսը բարձրանում է նավի վրա՝ իր հոր մոտ։
Վիկտորի հին ամրոց հասնելով, որի տակ գտնվում էր բանտը, Սելինը և Հավաքարարները իմանում են, որ Մարկուսը ազատել է իր եղբորը։ Մարկուսը մարտնչում է Սելինի հետ, մինչ իր եղբայրը հաշվեհարդար էր տեսնում մարդկանց հետ։ Մարկուսը զարմանում է Սելինի նոր ուժերից, բայց նրա վրայից առնում է իր հոր արյան հոտը։ Իր մոտի եղած բանալին օգտագործելով Սելինը Մարկուսին բանտարկում է։ Սպանված Հավաքարարները դառնում են հասարակ մարդագայլեր։ Վիլհելմի հետ մարտի ժամանակ Սելինւ աէրոզոլային ռումբի միջոցով պայթեցնում է առաստաղը՝ դրանով հնարավորություն ընձեռնելով Հավաքարարներին օդում գտնվող ուղղաթիռից ավիացոն գնդացրով կրակ բացել մարդագայլերի և նրանց «հոր» վրա։
Մայքլը, լինելով մարդագայլի և վամպիրի հիբրիդ, կարողանում է այդ պահին կենդանանալ և թռչել դեպի ամրոցի հատակը՝ ձեռքին պահելով ուղղաթիռից կախված ճոպանը, որպեսզի Հավաքարարները հարկ եղած դեպքում կարողանան դուրս բերել նրան ամրոցից։ Մայքլը հեշտությամբ է հաղթում գազանատիպ մարդագայլերին։ Բայց Մարկուսն իր գերբնական ուժերի միջոցով կարողանում է ազատվել բանտարկությունից և ճապանը բռնելով ձիգ է տալիս դեպի իրեն։ Ուղղաթիռն ընկնում է հորիզոնական դիրքով այնպես, որ նրա թիակները դեռ պտտվում են ուղղահայաց հարթությունում՝ ստեղծելով մահացու մսաղաց։ Սելինը սկսում է կռվել Մարկուսի հետ, մինչ Մայքլը պայքարում էր Վիլհելմի հետ։ Մայքլը հաղթում է և պոկում է մարդագայլի ծնոտը։ Կատաղած Մարկուսը իր սուր թռչնային թևով խոցում է Սելինի կուրծքը՝ ասելով որ Վիկտորը դեռ նրան պետք է սպանած լիներ ընտանիքի հետ միասին։ Բայց Սելինը վերցնում է Մարկուսի թևի սուր ծայրը և խրում է Ավագի կոկորդը։ Այնուհետև նա հրում է Մարկուսին ուղղաթիռի վրա և թիակները նրա մարմինը կտոր-կտոր են անում։
Արևը կամաց-կամաց ծագում է և Սելինը զարմանքով նայում է, որ լույսը նրա ձեռքին ոչ մի վնաս չի տալիս։ Մայքլը և Սելինը փաթափվում են և համբուրվում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր Կատեգորիա:Լեն Ուայզմանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ուրիշ աշխարհ Կատեգորիա:Ֆիլմեր վամպիրների մասին Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Վանկուվերում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ սարսափ ֆիլմեր
(2984) Չաուսեր
(2984) Չաուսեր (Chaucer), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի դեկտեմբերի 30-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,470909 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1366 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8052 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1418,68 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,253758 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,05° անկյուն։
Չաուսեր աստերոիդը պատկանում է Նիսայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդների ուղեծրերը ունեն մեծ կիսաառանցքներ, ընկած 2,41-ից մինչև 2,5 ա. մ. միջակայքում, 0,12-0,21 էքսցենտրիսիտետ և ուղեծրի թեքում՝ 1,1-4,3° միջակայքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիսայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լայմա Անդրիկիենե
Լայմա Անդրիկիենե, լիտվացի քաղաքական գործիչ, որն ստորագրել է Լիտվայի վերստեղծման ակտը, Վերստեղծող Սեյմի անդամ (1990-1992), Սեյմի նախկին և ներկայիս անդամ (1992-2000, 2020-այժմ), Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի փոխնախագահ , արդյունաբերության և առևտրի նախկին նախարար, եվրոպական հարցերի նախկին նախարար և Եվրախորհրդարանի պատգամավոր (2004-2014, 2016–2019)` համապատասխանաբար Հայրենիք միության (Լիտվայի պահպանողականներ) և Եվրոպական ժողովրդական կուսակցության համար։
Կենսագրություն
Անդրիկիենեն ծնվել է 1958 թվականի հունվարի 1-ին Դրուսկինինկայում։ 1980 թվականին ավարտել է Վիլնյուսի համալսարանի տնտեսագիտության և մաթեմատիկայի բաժինը։ Նա աշխատել է որպես ինժեներ, այնուհետև՝ Լիտվայի գյուղատնտեսական տնտեսության հետազոտությունների ինստիտուտի գիտաշխատող։ 1994 թվականին հաջողությամբ ավարտել է դոկտորական ուսումնառությունը։ Անդրիկիեն եղել է Մանչեսթերի համալսարանի անդամ և Ջորջթաունի համալսարանի տնտեսական ազատության անդամ ։
Քաղաքական գործունեություն
1990 թվականին Անդրիկիենեն ընտրվել է Լիտվայի գերագույն խորհրդի անդամ և ստորագրել է Լիտվայի վերստեղծման ակտը։ 1992 թվականի ընտրություններում Սաջուդիսների ընտրական ցուցակով ընտրվել է Վեցերորդ սեյմի անդամ ։ 1996 թվականին, ներկայացնելով «Հայրենիք» միությունը, նա ևս մեկ ժամկետով ընտրվել է Պրամոնեսի սեյմում (17)` Կաունասի միամանդատ ընտրատարածքում ։
1996 թվականի դեկտեմբերին Անդրիկիենեն կարճ ժամանակով նշանակվել է արդյունաբերության և առևտրի նախարար։ Նույն ամսին նա նշանակվել է Եվրոպական հարցերի նախարար ։
Անդրիկիենեն 1998 թվականի վերջին լքել է «Հայրենիք» միությունը՝ այն ժամանակվա ամուսնու և սեյմի անդամ Վիդմանտաս Ժիմելիսի հետ միասին։ 1999 թվականին նրանք կարճ ժամանակով հիմնել են «Հայրենիք» ժողովրդական կուսակցությունը ։ 2001 թվականին անդամակցել է Լիտվայի Աջերի միությանը, իսկ 2003 թվականին կրկին անդամագրվել է «Հայրենիք» միությանը։
2004 թվականին Անդրիկիենեն Լիտվայի կողմից ընտրվել է Եվրախորհրդարանի անդամ։ Նա վերընտրվել է 2009 թվականին և մինչև 2014 թվականը եղել է Եվրախորհրդարանի պատգամավոր ։ 2016 թվականի մայիսի 30-ից Լայմա Լյուսիա Անդրիկիենեն փոխարինել է Գաբրիելիուս Լանդսբերգիսին (որը 2016 թվականի Լիտվայի խորհրդարանական ընտրություններից առաջ հրաժարվել և մասնակցել է քարոզարշավին)՝ որպես Եվրախորհրդարանի պատգամավոր իր երրորդ ժամկետ։ Նա աշխատել է մինչև 2019 թվականը ։ Նա եղել է միջազգային առևտրի հանձնաժողովի անդամ, անվտանգության և պաշտպանության ենթահանձնաժողովի անդամ, արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի փոխարինող անդամ, ԵՄ-Ղազախստանի, ԵՄ-Ղրղզստանի, ԵՄ-Ուզբեկստանի և ԵՄ-ում պատվիրակության 1-ին փոխնախագահ, Տաջիկստանի խորհրդարանական համագործակցության հանձնաժողովների, Թուրքմենստանի, Մոնղոլիայի և ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների պատվիրակության փոխարինող անդամ ։
2018 թվականին արժանացել է Parlament Magazine-ի միջազգային առևտրի ամենամյա մրցանակաբաշխության մրցանակին։
Ինչ-որ տեղ ապրում է որդին
«Ինչ-որ տեղ կա որդին» (Где-то есть сын), ռեժիսոր Արթուր Վոյտեցկու դրաման, որը նկարահանվել է Յալթայի կինոստուդիայում 1962 թվականին Դմիտրի Խոլենդրոյի սցենարով ։
Լայմա Անդրիկիենե
Քաղաքական գործունեություն
2020 թվականի Լիտվայի խորհրդարանական ընտրություններում Անդրիկիենեն ընտրվել է Սեյմի պատգամավոր ։
Ինչ-որ տեղ ապրում է որդին
Դմիտրի Խոլենդրոն կռվել է Ղրիմում, նրա շատ ստեղծագործություններ նվիրված են Սևծովյան թեմատիկային ։
Լայմա Անդրիկիենե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիտվացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Լիտվայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լիտվացի պետական գործիչներ
Ինչ-որ տեղ ապրում է որդին
Սյուժե
Ծեր ձկնորս Խառլամպին ապրում է ծովի ափին գտնվող ձկնորսական գյուղում։ Նա շատ միայնակ է, կարոտում է իր միակ որդուն, որը մի անգամ հեռացել է տնից ու դրանից հետո ոչ մի լուր չի ուղարկում։ Խառլամպին դեռ սպասում է, որ իր որդին կվերադառնա կամ գոնե նամակ կգրի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1962 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Վրաստան
Վրաստան (საქართველო՝ արտասանվում է «Սաքարթվելո»), պաշտոնական անվանումը մինչև 1995 թվականը՝ Վրաստանի Հանրապետություն (საქართველოს რესპუბლიკა), ինքնիշխան պետություն Հարավկովկասյան տարածաշրջանում, որը միջանկյալ դիրք է զբաղեցնում Արևելյան Եվրոպայի և Հարավարևմտյան Ասիայի միջև։ Գտնվում է Մեծ Կովկասի լեռնային համակարգի արևմտյան և կենտրոնական հատվածներում։ Արևմուտքում Վրաստանի ափերը ողողում են Սև ծովի ջրերը, հյուսիսում սահմանակցում է Ռուսաստանի Դաշնությանը, հարավ-արևմուտքում՝ Թուրքիային, հարավում՝ Հայաստանին, հարավ-արևելքում՝ Ադրբեջանին։ Մայրաքաղաքը Թբիլիսին է, որը նաև երկրի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կենտրոնն է։ Զբաղեցնում է 69 700 կմ² տարածք, իսկ բնակչությունը՝ ըստ 2019 թվականի մարդահամարի տվյալների, կազմում է 3 723 500 մարդ։ Բնակչության ճնշող մեծամասնությունը կազմում են վրացիները, գլխավոր ազգային փոքրամասնություններն են ադրբեջանցիներն ու հայերը։ Վրաստանը խորհրդարանական կառավարման համակարգով սահմանադրական, բազմակուսակցական հանրապետություն է։
Վրաստանի պատմության ակունքները հասնում են մինչև բրոնզի դար։ Պատմական ուրույն ուղի են անցել առաջին վրացական պետությունները՝ Վիրքը, իսկ արևմուտքում՝ Կողքիսը։ 4-րդ դարում՝ Միհրան Գ արքայի կառավարման տարիներին, վրաց արքունիքն ընդունում է քրիստոնեությունը։ 11-րդ դարում Վրաստանը միավորվում է մեկ պետության՝ Վրաց թագավորության կազմի մեջ․ Վրաց Բագրատունիների դրոշի ներքո համախմբվում են ոչ միայն պատմական վրացական հողերը, այլև հարևան ու հեռավոր բազմաթիվ երկրներ։ Դավիթ Շինարարի կառավարմամբ սկսվում է վրաց պատմության ոսկեդարի ժամանակաշրջանը, որը շարունակվում է մինչև Թամար թագուհու գահակալման ավարտը՝ երբ Վրաստանը հասնում է իր երբեմնի հզորության գագաթնակերտին։ Ավելի ուշ, քոչվոր մոնղոլների ասպատակությունների և թուրք-պարսկական հակամարտությունների արդյունքում թուլացած Վրաստանը մասնատվում է և վերջինիս հենքի վրա առաջանում են Քարթլիի, Իմերեթի և Կախեթի թագավորությունները։ 1801 թվականին Արևելյան Վրաստանը, ապա ամբողջ երկիրը, անցնում է Ռուսական կայսրությանը՝ դառնալով «կռվախնձոր» տարածաշրջանային գերտերությունների միջև։ 1917 թվականին Բոլշևիկյան հեղափոխությունից հետո Վրաստանը մտնում է Անդրկովկասյան կոմիսարիատի կազմի մեջ, իսկ մեկ տարի անց՝ 1918 թվականի մայիսի 26-ին, հռչակվում է Վրաստանի ժողովրդավարական հանրապետության անկախությունը։ Վրաց ազգային պետությունը երկար կյանք չի ունենում և 1921 թվականին ենթարկվում է խորհրդային կարմիր բանակի ռազմախուժմանը։ Արդյունքում ստեղծվում է Վրացական ԽՍՀ-ն որպես Խորհրդային Միության կազմում գտնվող ինքնավար հանրապետություն։ Ազգությամբ վրացի Իոսիֆ Ստալինը դառնում է ԽՍՀՄ պատմության ամենանշանավոր գործիչը, որին էլ վերագրվում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Խորհրդային միության հաղթանակը ու ամբողջ ժամանակաշրջանի նվաճումները։
ԽՍՀՄ անկումից հետո՝ 1991 թվականին, հռչակվում է Վրաստանի անկախությունը, իսկ 1995 թվականին ընդունվում է համավրացական առաջին Սահմանադրությունը։ Անկախության առաջին տարիներն անցնում են քաղաքացիական պատերազմի պայմաններում, որին հաջորդում են Աբխազիայի, Հարավային Օսիայի, իսկ ավելի ուշ նաև Աջարիայի անջատողական խռովություններն ու տնտեսական ճգնաժամը։ 2003 թվականին հաղթությամբ է պսակվում Միխեիլ Սաակաշվիլիի առաջնորդած Վարդերի հեղափոխությունը, որի արդյունքներով պայմանավորված Վրաստանի արտաքին քաղաքականության հիմնական նպատակը դառնում է եվրոատլանտյան ինտեգրացումը։ Երկրի արևմտամետ արտաքին քաղաքական դիրքավորումը 2008 թվականին հանգեցնում է ռուս-վրացական պատերազմի, որի արդյունքում Վրաստանի զգալի տարածքներ բռնազավթվում են ՌԴ-ի կողմից։
Անվանում
Վրաստանի և՛ ինքնանվանումը, և՛ արտաքին անվանումը ծագել են միջնադարյան ժամանակահատվածում և այս կամ այն կերպ կապված են վրաց պատմական կենտրոնական մարզի՝ Քարթլի անվան հետ։
Նախնադար
Վրաստանի տարածքում հայտնաբերվել են նյութական մշակույթի հուշարձաններ, որոնք ստորին քարի դարից են։ Նոր քարի դարի և բրոնզեդարյան վաղ երկրագործական մշակույթի բնակավայրեր հայտնաբերվել են Քվեմո-Քարթլիում, Ռիոն-Ղվիրիլյան ավազանում և այլուր։ Արևելյան Վրաստանում վաղ երկրագործական մշակույթին փոխարինել է Կուր-Արաքսյան մշակույթը։ Մ.թ.ա. 8-րդ դարում ստեղծվել են ցեղային կայուն միություններ, խորացել է ունեցվածքային և սոցիալական անհավասարությունը, նախնադարյան համայնական հասարակարգի քայքայման և դասակարգային հարաբերությունների ձեավորման պրոցեսը։
Մ.թ.ա. 6-րդ դարում Արևմտյան Վրաստանի տարածքում ձևավորվել է Կոլխիդայի թագավորությունը։ Մ.թ.ա. 4-րդ դարում Արևելյան Վրաստանում ուժեղացել է Իբերիայի թագավորությունը՝ Արմազ, ապա՝ Մցխեթ կենտրոնով։ Մ.թ.ա. 3-1-ին դարերում Վրաստանի բնակչության մեծամասնությունը կազմող ազատ և կիսազատ հողագործ-համայնականները նաև հիմնական զինվորական ուժն էին։ Կիրառվում էր նաև ստրկական աշխատանքը։ Հելլենիստական դարաշրջանում Վրաստանի քաղաքական և տնտեսական մշակութային սերտ կապեր ուներ Հայաստանի, Սելևկյանների պետության, Պոնտոսի թագավորության հետ։ Մ.թ.ա. 1-ին դարում Հռոմեական կայսրությունը գրավել է Իբերիան։
Իբերական թագավորության և Լազիկայի (Լազական թագավորություն) հետագա հզորացմամբ մ.թ. 2-4-րդ դարերում հռոմեական ազդեցությունը թուլացել է։ Վրաստանում ավատատիրական հարաբերությունները ձևավորվել են մ.թ. 2-4-րդ դարերում (4-6-րդ դարերում դարձել են տիրապետող)։
4-րդ դարում տիրապետող կրոն է դարձել քրիստոնեությունը։
Վաղ միջնադար
Հայերի ու աղվանների դաշնակցությամբ ուժեղացել է Քարթլիի բնակիչների պայքարը սասանյան զավթիչների դեմ։ Վախթանգ I Գորգասալի թագավորության ժամանակաշրջանում (5-րդ դարի երկորրդ կես) նշանակալից շինարարական աշխատանք է կատարվել, կարևոր կենտրոն, ապա նաև Քարթլիի մայրաքաղաք է դարձել Թիֆլիսը։ 523 թվականին Պարսկաստանը Քարթլիում վերացրել է թագավորական իշխանությունը, երկրի գլուխ կարգել իր կառավարչին (մարզպանին), որի նստավայրը Թիֆլիսն էր։ 562 թվականի պարսկա-բյուզանդական պայմանագրով Արևմտյան Վրաստանը (Լազիկան) ընկել է Բյուզանդիայի տիրապետության տակ։ 7-րդ դարի սկզբից բյուզանդական ազդեցությանն է ենթարկվել նաև Քարթլին։
Զարգացած միջնադար
Մինչև 9-րդ դար վրացիները հայերի և աղվանների հետ համատեղ պայքարել են Վրաստանին տիրած արաբ նվաճողների դեմ։ Վրաստանը Հայաստանի և Աղվանքի հետ մտնում էր Արմինիա կուսակալության մեջ։ Ավելի ուշ Վրաստանը ազատագրվել է նաև Բյուզանդիայից ունեցած կախումից։ 8-րդ դարի վերջին և 9-րդ դարի սկզբին ներկայիս Վրաստանի տարածքում ձևավորվել են ավատատիրական խոշոր իշխանություններ (Կախեթ, Հերեթ, Աբխազիա)։ Աբխազիայի Լեոն II իշխանը ողջ Արևմտյան Վրաստանը միավորել է Էգրիս-Աբխազական թագավորության մեջ (մայրաքաղաքը՝ Քութայիս)։
10-րդ դարի երկրորդ կեսին և 11-րդ դարի սկզբին ձեավորվել է միասնական ավատատիրական պետություն՝ Վրաց Բագրատունիների ներկայացուցիչ Բագրատ III թագավորի (975-1014) գլխավորությամբ։ Վրացական թագավորության տնտեսական, մշակութային և քաղաքական առավելագույն հզորության է հասել 12-13-րդ դարերում։ 12-րդ դարի առաջին քառորդին, Դավիթ Շինարար թագավորի օրոք (1089-1125) սելջուկյան թուրքերի տիրապետությունը թոթափած Վրաստանը դարձել է Մերձավոր Արևելքի հզոր պետություններից մեկը։
Վրաց թագավորությունը հզորության գագաթնակետին է հասնում Թամար թագուհու իշխանության տարիներին (1184-1213)։ Քաղաքական և մշակութային կապեր են հաստատվել Կիևյան Ռուսիայի հետ, ուժեղացել է հայ-վրացական համագործակցությունն ու զինակցությունը։ Հիմնադրվել է Զաքարյանների իշխանապետությունը ։ Բարձր զարգացման է հասել Վրաստանի մշակույթը, գրականությունը, փիլիսոփայությունը, արվեստը, ճարտարապետությունը։ Այդ ժամանակաշրջանում է ստեղծվել Շոթա Ռուսթավելու «Ընձենավորը» պոեմը։
13-րդ դարի երկրորդ քառորդին Վրաստանը զավթել են մոնղոլ-թաթարները։ 14-րդ դարի վերջին երկիրն ասպատակել են Լենկ Թեմուրի հրոսակները։ 15-րդ դարի վերջին, ավատատիրական երկպառակությունների հետևանքով, Վրաստանը բաժանվել է անկախ թագավորությունների (Քարթլիի, Իմերեթիայի, Կախեթի)։
Ուշ միջնադար
Մինչև 16-րդ դարը Իմերեթիայի թագավորությունից փաստորեն առանձնացել են Մեգրելիայի և Գուրիայի իշխանությունները, 17-րդ դարի սկզբին՝ Աբխազիան։ Վրաստանի մասնատմանը նպաստել է կիսանկախ ավատատիրական տիրույթների (սաթավադո) ի հայտ գալը, որոնց տերերն իմունիտետի իրավունք էին ստացել՝ իրենց ձեռքում կենտրոնացնելով վարչական և դատական իշխանությունը։
16-18-րդ դարերում Վրաստանը դարձել է Հարավային Կովկասում գերիշխանության համար պայքարող Թուրքիայի և Իրանի միջև ընդհարումների թատերաբեմ։ Վրաստանին մեծագույն վնաս են հասցրել 17-րդ դարի առաջին քառորդին Իրանի շահ Աբաս I-ի ավերիչ արշավանքները Քարթլի և Կախեթի մարզ (Կախեթում բնաջնջվել է 100 000 մարդ, 200 000՝ գերեվարվել Իրան)։ 1625 թվականին Գ. Սաակաձեի գլխավորությամբ ժողովրդական խոշոր ապստամբություն է ծագել պարսկական լծի դեմ։ 1659 թվականին ապստամբել են Կախեթի մարզի բնակիչները։
Վախթանգ VI-ի օրոք (1703-1724) շինարարական լայն աշխատանքներ են կատարվել, վերականգնվել է ոռոգման համակարգը, կարգավորվել է պետական կառավարումը, հրատարակվել են օրենսդրական ակտեր։
15-րդ դարում վերսկսվել, իսկ 16-18-րդ դարերում կանոնավոր բնույթ են ստացել մոնղոլ-թաթարական լծի ժամանակաշրջանում ընդհատված ռուս-վրացական կապերը։ Վրաստանի կառավարողները Թուրքիայի ու Իրանի դեմ ռազմական օգնության խնդրանքով բազմիցս դիմել են Ռուսաստանին։ Ռուս-վրացական մերձեցման գործում կարեոր դեր է խաղացել 17-րդ դարի վերջին Մոսկվայում ստեղծված վրացական գաղթավայրը։
Նոր ժամանակներ
Պետրոս I-ի Կասպիական արշավանքից հետո, թուրքական և իրանական հալածանքների պայմաններում, Վախթանգ VI-ը և վրացական շատ քաղաքական ու մշակութային գործիչներ ապաստանել են Ռուսաստանում։ 18-րդ դարի երկրորդ կեսին, Հերակլ II-ի օրոք միավորված Քարթլի-Կախեթական թագավորությունը հզորացել է, վերականգնվել և զարգացել է տնտեսությունը, աշխուժացել առևտուրը։ Առավել նշանակալի քաղաքներն էին Թիֆլիսը (մինչև 25 000 բնակիչ), Գորին, Քութայիսը, Թելավը։ Սաղմնավորվել են առաջին մանուֆակտուրաները։ Իմերեթիայի թագավոր Սողոմոն I-ը (1752-84) հնազանդեցրել է անջատամետ ավատատերերին և երկրից վտարել թուրքական զավթիչներին։ 17-18-րդ դարերում զարգացել է վրացական մշակույթը, սկզբնավորվել է գրատպությունը։ Հասարակական մտքի առաջատար ուղղություններից է դարձել լուսավորականությունը։ Ռուս-վրացական հարաբերությունների ամրապնդումը հանգեցրել է 1783 թվականին նրանց միջև պայմանագրի կնքմանը, որը բարդացրել է Վրաստանի քաղաքական հարաբերությունները Իրանի և Թուրքիայի հետ։ 1795 թվականին Իրանի շահ Աղա Մուհամեդ-խան Կաջարի զորքերը ներխուժել են Վրաստան, գրավել և ավերել Թիֆլիսը։
Հերակլ 2-րդի մահից (1798) հետո, ուժեղացած ավատատիրական հետադիմության պայմաններում, երկրում ստեղծվել է ճգնաժամային վիճակ։ 1801 թվականին Արևելյան Վրաստանը միացավ Ռուսաստանին։ Քարթլի-Կախեթական թագավորությունը դադարեց գոյություն ունենալ։ 19-րդ դարի ընթացքում (1803-64) Ռուսաստանի կազմի մեջ մտավ նաև Արևմտյան Վրաստանը։ Ռուս-պարսկական (1804-13, 1826-28) և ռուս-թուրքական (1806-1812, 1828-29) պատերազմների հետևանքով, որոնց ակտիվորեն մասնակցեցին և վրացիները, ազատագրվեցին վրացական տարածքներ։ Վրաստանի՝ Ռուսաստանին միանալը, չնայած երկրում հաստատված գաղութային վարչակարգին, ունեցավ առաջադիմական նշանակություն, թուրքական և պարսկական լծից Վրաստանի ազատագրման միակ ուղին էր այդ։
Արդյունաբերական տարբեր ճյուղերում (տեքստիլ, մետաղամշակության, կաշվի, կոնյակի, ծխախոտի են) առաջացան խոշոր ձեռնարկություններ։ Զարգանում էր լեռնահանքային արդյունաբերությունը (Տղիբուլիի քարածուխը, ճիաթուրայի մանգանը)։ Տեղի էր ունենում արտադրության կենտրոնացում։ Հիմնադրվում էին տեղական (առավելապես հայկական և ռուսական) և արտասահմանյան կապիտալիստների բաժնետիրական ընկերություններ։ 20-րդ դարի սկզբին մշակող արդյունաբերության ծավալը (1860-ական թվականների համեմատ) աճեց 1 միլիոն ռուբլուց 21 միլիոն ռուբլի։ Վրաստանի քաղաքային բնակչությունը 19-րդ դարի վերջին կազմեց 15,3 %։ Կապիտալիստական հարաբերությունները ներթափանցեցին և վրացական գյուղ։ Խորացավ գյուղացիության դասակարգային շերտավորումը, կուլակները (որոնք կազմում էին գյուղական բնակչության 5 %֊ը) տիրում էին մշակվող հողատարածությունների 30 %֊ին, կիսապրոլետարական տարրը՝ 55-60 %-ին։ Կապիտալիստական հարաբերությունների զարգացումը, Վրաստանի քաղաքական և տնտեսական համախմբումը պայմաններ ստեղծեցին և ավարտեցին վրացական բուրժուական ազգի ձևավորումը։ 1870-1890-ական թվականներին կապիտալիզմի զարգացման ընթացքում ձևավորվեց Վրաստանի բանվոր դասակարգը։ 19-րդ դարի վերջին հաշվվում էր շուրջ 36 000 բանվոր։ Վարձու աշխատողների ընդհանուր թիվը 120 000 էր։
Ցարիզմի գաղութային քաղաքականությունը, ազգային և սոցիալական ճնշումը առաջ էին բերում Վրաստանի աշխատավորների ընդվզումը։ Ռուսական ազատագրական շարժման գաղափարները ազդում էին վրացական առաջավոր մտավորականության վրա։ 1860-ական թվականներին Վրաստանում ուժեղացավ ազգային-ազատագրական շարժումը, որի գլուխ կանգնեցին գրողներ, հասարակական գործիչներ, հեղափոխական դեմոկրատներ Իլյա Ճավճավաձեն, Ակակի Ծերեթելին, Ն․ Նիկոլաձեն, Դ․ Ծերեթելին և ուրիշներ, որոնք կրթություն էին ստացել Ռուսաստանում և հաղորդակցվել Վիսարիոն Բելինսկու, Ալեքսանդր Գերցենի, Ն․ Ա․ Դոբրոլյուբովի, Նիկոլայ Չեռնիշևսկու հեղափոխական գաղափարներին։ Վրացական վաթսունականները («թերքդալեուլեբի») պայքարում էին վրաց ժողովրդի սոցիալական և ազգային ճնշման դեմ։
1860-ական թվականների վերջից Վրաստանի ձեռնարկություններում տեղի են ունեցել տնտեսական առաջին գործադուլները։ 1870-ական թվականներին, ռուս նարոդնիկների ազդեցությամբ ծնունդ առավ Վրաստանի նարոդնիկական շարժումը, 1870-ական թվականների վերջին առաջացան բանվորական խմբակներ։ Վրաստանի պրոլետարիատը ներգրավվում էր համառուսական հեղափոխական շարժման մեջ։ 1887 թվականին Թիֆլիսում հիմնադրվեց Անդրկովկասի առաջին բանվորական կազմակերպություններից մեկը՝ «Բանվորական միությունը»։ 1880-1890-ական թվականներին աճեց բանվորական խմբակների թիվը։ Մարքսիստական գաղափարների պրոպագանդմամբ հանդես եկան Ռուսաստանից և Ուկրաինայից եկած սոցիալ-դեմոկրատները (Ֆ․ Ե․ Աֆանասև, Ս․ Յա․ Ալիլուև, Ա․ Մ․ Կալյուժնի, Ի․ Ի․ Լուզին, Ֆ․ Ի․ Մայորով)։ 1892 թվականի վերջին ձևավորվեց վրացական մարքսիստական կազմակերպությունը՝ «Մեսամեդասի»-ն։ Վրաստանում գործադուլային շարժումը ձեռք էր բերում կազմակերպված բնույթ։ 20-րդ դարի սկզբին Վրաստանում բանվոր, շարժումը թևակոխեց նոր փուլ։
Սոցիալ-դեմոկրատների գլխավորությամբ վրացական պրոլետարիատը սկսեց մասսայական քաղաքական պայքար։ 1900-1902 թվականներին խոշոր գործադուլներ եղան Թիֆլիսի, Բաթումի ձեռնարկություններում և ճիաթուրայի արդյունաբերական շրջանում։ Համառուսական մասշտաբի խոշոր հեղափոխական ելույթ էր 1902 թվականի Բաթումի գործադուլն ու ցույցը։ 1903 թվականի մարտին Թիֆլիսում կայացավ Կովկասյան սոցիալ-դեմոկրատական կազմակերպությունների I համագումարը։ 1905-1907 թվականների հեղափոխության ժամանակաշրջանում Վրաստանում ծավալվեց բանվորների և զինվորների հեղափոխական պայքար։ 1905 թվականի հունվարին 18 թվականի Թիֆլիսի երկաթուղային բանվորների գործադուլը վերածվեց համընդհանուրի։ Ոստիկանության հետ գյուղացիների զինված ընդհարումներ եղան Գորիի, Թիանեթի գավառներում, Կախեթի, Մեգրելիայի գյուղերում։
Գուրիայում իշխանությունն անցավ գյուղացիական կոմիտեների ձեռքը, բռնագրավվեց կալվածատիրական հողը, ստեղծվեցին զինված «կարմիր հարյուրակներ»։ Վրաստանում հոկտեմբերյան քաղաքական ցույցը վերածվեց զինված ապստամբության։ 1905 թվականի նոյեմբեր-դեկտեմբերին առաջացան առաջին արհմիութենական կազմակերպությունները։ 1905 թվականի վերջին գրեթե ամբողջ Արևմտյան Վրաստանը և Արևելյան Վրաստանի մի մասը գտնվում էր ապստամբ ժողովրդի ձեռքին։ Ցարիզմը դաժանորեն ճնշեց ապստամբությունը։
Բոլշիե Դուրավկի
Բոլշիե Դուրավկի (Большие Дуравки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Վրաստան
Օրհներգ
Վրաստանի պետական օրհներգի բառերը վերցված են Զաքարիա Պալիաշվիլու (1871-1933) երկու օպերաներից՝ «Դաիսի» և «Աբեսալոմ և Էթերի»։ Խոսքերի հեղինակը ժամանակակից վրաց բանաստեղծ Դավիթ Մեգրլաձեն է, ով օգտագործել է մեջբերումներ վրաց դասական բանաստեղծներ Ակակի Ծերեթելու, Վաժա Փշավելու, Գրիգոլա Օրբելիանիի և Գալակտիոն Տաբիձեի բանաստեղծություններից։
Բոլշիե Դուրավկի
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։
Վրաստան
Բնակչություն
Վրաստանի բնակչությունը 2015 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ կազմել է 3 729 635 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 53.5 մարդ/կմ։ Բնակչության աճը 2014 թվականի համեմատ կազմում է -14.7%: Վրաստանի ուրբանիզացվածության մակարդակը կազմում է 57,4% ։ Երկրի բնակչությունը բազմազգ է։ Բնակչության մեծամասնությունը՝ 70%-ը, վրացիներ են։ Հայերը կազմում են Վրաստանի բնակչության 9%-ը՝ հիմնականում բնակվելով Թբիլիսիում (այն եղել է արևելահայության մշակույթի կենտրոնը), Ջավախքում և Աբխազիայում։ Շատերը ուծացել (ասիմիլացվել են) Կախեթի մարզում։ Վրաստանում բնակվում են նաև ռուսներ, ադրբեջանցիներ, աբխազներ, աջարներ, հույներ, օսեր, քրդեր և այլ ազգեր։ Վրացիները պատկանում են իբերա–կովկասյան լեզվաընտանիքի քարթվելական լեզվախմբին։ Հավատացյալները հիմնականում ուղղափառ քրիստոնյաններ են, մասամբ՝ մուսուլմաններ(Աջարիա)։ Կան նաև կաթոլիկության հետևորդներ։ Թույլ են բնակեցված Կոլխիդայի ճահճապատ դաշտավայրը և բարձր լեռնային գոտին։ Խտաբնակ են զարգացած երկրագործության շրջանները և ծովափնյա նեղ շերտը։
Ռելիեֆ
Վրաստանի ռելիեֆում զուգակցվում են բարձրլեռնային, միջին բարձրության լեռնային, բլրանախալեռնային, դաշտավայրահարթավայրային, սարահարթային և սարավանդանման ռելիեֆի ձևերը։ Վրաստանի հյուսիսը զբաղեցնում է Մեծ Կովկասը, որի համակարգը բաղկացած է Գլխավոր կամ Ջրբաժան և հարակից մի շարք լեռնաշղթաներից։ Դրանցից Վրաստանի սահմաններում նշանավոր են՝ Գագրայի, Բզիբի, Կոդորի, Սվանեթի, Էգրիսի, Լեչխումի, Ռաճայի, Խարուլի, Լոմիսի, Գուդիսի, Քարթլիի, Կախեթի լեռնաշղթաները՝ հարավային լանջին, Խոխի, Շավանի, Կիդեգանի, Խեսուրեթի և Պիրիկիտի լեռնաշղթաները՝ հյուսիսային լանջին։
Բոլշիե Դուրավկի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Վրաստան
Ռելիեֆ
Ջրբաժան լեռնաշղթայից հյուսիս գտնվող լեռնաշղթաների վրա են Շհարա (5068 մ), Կազբեկ հրաբխային կոնը (5047 մ), Թեբուլոսմթա (4493 մ), Դոնոսմթա (4174 մ), Դիկլոսմթա (4285 մ) և այլ գագաթներ։ Մեծ Կովկասից հարավ՝ մերձլայնական ուղղությամբ, ձգվում է միջլեռնային դեպրեսիան, որը Ձիրուլի զանգվածով (Վերին Իմերեթյան սարավանդ) բաժանված է Կոլխիդայի և Իվերիայի (Կուրի արևմտյան մաս) հարթավայրա-բլրային իջվածքների։ Երկու իջվածքների զգալի մասերը կազմում են Կոլխիդայի դաշտավայրը, Ներքին Քարթլիի, Ստորին Քարթլիի, Ալազանի (Կախեթի) ալյուվիալ հարթավայրերը։
Ավելի հարավ՝ լայնական ուղղությամբ, ձգվում են Փոքր Կովկասի վրացական մասի Մեսխեթի, Շավշեթի, Թրիալեթի, Լոքի միջին բարձրության (մինչև 2850 մ) լեռնաշղթաները։ Հանրապետության ծայր հարավում է Հարավային Վրացական հրաբխային բարձրավանդակը, որի ամենաբարձր կետը Աբուլ լեռն է (3301 մ)։ Վրաստանի տարածքը մտնում է Ալպիական ծալքավոր մարզի մեջ և բաժանվում մի շարք խոշոր միավորների։ Հյուսիսում՝ Մեծ Կովկասի առանցքային շրջանում է Գլխավոր կամ Ջրբաժան լեռնաշղթայի անտիկլինորիումը։ Վերջինս կազմված է մինչքեմբրիի և պալեոզոյի մետամորֆային ապարներից։ Գլխավոր լեռնաշղթայի ծալքավոր հաստվածքները վրաշարժված են Մեծ Կովկասի հարավային լանջի ծալքավոր համակարգի նկատմամբ։
Մեծ Կովկասի տեկտոնական կառուցվածքներից դեպի հարավ (Կոլխիդայի դաշտավայրից մինչև Արտաքին Կախեթ) գտնվում է հիմնականում հերցինյան կոնսոլիդացում ունեցող Վրացական միջադիր զանգվածը։ Նստվածքային ծածկոցը կազմված է լեյասի կարմիր կրաքարերից, բայոսի պորֆիրիտային շերտախմբից, բաթի ածխաբեր շերտերից, վերին յուրայի խայտաբղետ գոյացումներից, կավիճ-էոցենի կարբոնատային ապարներից և մոլասներից։
Ավելի հարավ ձգվում է Աջարա-Թրիալեթի ծալքավոր համակարգը, որը բաղկացած է կավճի հրաբխածին ու կարբոնատային նստվածքներից և պալեոգենի տերիգեն ու հրաբխածին ապարներից։ Ծայր հարավում (Ջավախքի բարձրավանդակից մինչև Մառնեուլի դաշտավայր) տարածվում է հերցինյան կոնսոլիդացման երկրորդ միջլեռնային ստրուկտուրան՝ Արտվին-Բոլնիսի զանգվածը։ Ջավախքի բարձրավանդակը կազմված է պլիոցենի և պլեյստոցենի լավաներից։ Դեպի արևելք ընդհանուր խորասուզման հետևանքով զարգացած են մոլասները։ Ծալքավորությունն ընդհատվող է և մեղմաթեք։
Օգտակար հանածոներ
Հիմնական օգտակար հանածոներն են․ Վրացական զանգվածի սահմաններում մանգանի հանքաքարը (Ճիաթուրայի հանքավայրը), քարածուխը (Տղիբուլի, Տղվարչելի) և նավթը (Կոլխիդա, Արտաքին Կախեթ), որոնք կապված են մեզոզոյի, պալեոգենի և նեոգենի նստվածքների հետ։ Մեծ Կովկասի հյուսիսային լանջին կան բազմամետաղային և ծարիր-մկնդեղային հանքավայրեր։ Հարավում հայտնի է պղնձի խոշոր հանքավայր (Մառնեուլ)։ Տարածված են շինանյութերը (մարմար, թերթաքարեր, տուֆեր, ցեմենտի հումք և այլն), հանքային և թերմալ աղբյուրները։
Հողային ծածկույթին բնորոշ է լավ արտահայտված բարձունքային գոտիականությունը։ Արևմտյան Վրաստանի բլրանախալեռնային շրջաններում տարածված են կարմրահողերն ու դեղնահողերը, Կոլխիդայի դաշտավայրում՝ ճահճայինի մերձարևադարձային պոդզոլային, Իվերյան հատվածում, միջլեռնային իջվածքներում՝ սևահողերը, շագանակագույն, դարչնագույն և մոխրադարչնագույն հողերը։
Լեռնաանտառային գոտում զարգացած են անտառային շագանակագույն, գորշ պոդզոլացված և հումուսակարբոնատային հողերը։ Ավելի բարձր տարածված են լեռնամարգագետնային հողերը։
Կլիմա
Վրաստանի կլիման անցումային է մերձարևադարձայինից ցամաքայինի։ Կոլխիդայի դաշտավայրին (500-600 մ բարձրություններում) բնորոշ է խոնավ մերձարևադարձային կլիման՝ համեմատաբար տաք ձմեռով։
Հունվարի միջին ջերմաստիճանը 3-6 °C է, օգոստոսինը՝ 23- 24 °C, տարեկան տեղումները՝ 1200- 2800 մմ։ Իվերիայի իջվածքում, Կոլխիդայի համեմատ, ձմեռը ցուրտ է, -2 °C-ից մինչև 1,5 °C, տարեկան տեղումները քիչ են՝ 300-800 մմ։ Օգոստոսի միջին ջեր մաստիճանը 23-26 °C է։ Միջլեռնային իջվածքի ցածրադիր մասերում տարեկան միջին ջերմաստիճանը 12-15 °C է։ Լեռնային շրջաններին բնորոշ է բարձունքային գոտիականությունը։ Տարեկան տեղումների քանակը Սև ծովին հարող լան ջերին 3000-4000 մմ է, արևելյան մասի լեռնային մարզերի ներքին շրջաններում՝ մինչև 600-800 մմ։ Ամենացածր ջերմաստիճանը լինում է փակ իջվածքներում, օրինակ, Ռաճայի լեռնաշղթայի Շաորի գոգավորությունում -35 °C-ից մինչև -40 °C է։
Վրաստանի հարավային լեռնային շրջաններին բնորոշ է չաւիավոր ցամաքային կլիման՝ թույլ ձնածածկույթով և խիստ ցուրտ ձմեռով։ Վրաստանում սառցադաշտերի (ավելի քան 605 հատ) ընդհանուր տարածությունը 520 քառ. կմ է։
Լեոնիդ Մոիսեև (գրող)
Լեոնիդ Յուրևիչ Մոիսեև (Леонид Юрьевич Моисеев, ), ռուս խորհրդային գրող, արձակագիր, դրամատուրգ և թատրոնի ռեժիսոր։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1977)։ Օրյոլի Ի. Ս. Տուրգենևի անվան պետական ակադեմիական թատրոնի գլխավոր ռեժիսոր (1978-1988) Օրյոլի գրողների մարզային կազմակերպության ղեկավար (1989-1995)։ ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1981)։
Վրաստան
Ջրագրություն
Գետերը պատկանում են Սև և Կասպից ծովերի ավազաններին։
Լեոնիդ Մոիսեև (գրող)
Կենսագրություն
Ծնվել է 1933 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Ղազախկան ԽՍՀ Արևելաղազախական մարզի Կիրովսկի շրջանի Բելոուսովկա գյուղում, 1937 թվականին բռնադատված շինարար ինժեների ընտանիքում։ 1951 թվականին ոսկե մեդալով ավարտել է Ուստ-Կամենոգորսկի միջնակարգ դպրոցը։ 1951-1956 թվականներին սովորել է Մ. Ս. Շչեպկինի անվան բարձրագույն թատերական ուսումնարանում՝ Կոնստանտին Զուբովի կուրսում։ 1956-1957 թվականներին աշխատել է որպես դերասան Տագանրոգի Անտոն Չեխովի անվան դրամատիկական թատրոնում և Ալմա-Աթայի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում։ 1957-1960 թվականներին սովորել է Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացներում՝ Մարիա Կնեբելի և Բորիս Ռավենսկիխի դասարաններում։ 1960-1962 թվականներին նա ստաժավորում է անցել Մոսկվայի Վ. Մայակովսկու անվան ակադեմիական թատրոնում և Գ․ Տովստոնոգովի անվան դրամատիկական մեծ թատրոնում։ 1962-1968 թվականներին աշխատել է որպես Ալմա-Աթայի հեռուստատեսության ռեժիսոր և Նորիլսկի հեռուստատեսության գլխավոր ռեժիսոր, 1968-1978 թվականներին` Կուրսկի Ա. Պուշկինի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի, Բելգորոդի Միխայիլ Շչեպկինի անվան դրամատիկական թատրոնի և Պերմի ակադեմիական դրամատիկական թատրոնի ռեժիսոր։ 1978-1988 թվականներին եղել է Օրյոլի Ի. Ս. Տուրգենևի անվան պետական ակադեմիական թատրոնի գլխավոր ռեժիսորը, 1989-1995 թվականներին՝ Օրյոլի գրողների մարզային կազմակերպության ղեկավարը։ Եղել է «Вешние воды» գրահրատարակչության հիմնադիրներից մեկը ։
Վրաստան
Ջրագրություն
Խոշոր գետը Հայկական լեռնաշխարհի ամենահյուսիսային՝ Կուր գետն է՝ Քվաբլիանի, Մեծ և Փոքր Լիախվի, Մեջուտա, Կասպի, Քսանի, Արագվա, Իորի, Ալազան, Փարվանա, Թեձամ, Ալգեթի, Խրամ, Դեբեդ և այլ վտակներով։ Կուրը թափվում է Կասպից ծով, Ռիոնը, Ինգուրը, Կոդորը, Ճորոխը՝ Սև ծով։
Օլուլա դել Ռիո
Օլուլա դել Ռիո (իսպ.` Olula del Río), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում`Ալմերիա պրովինցիայում (Անադալուսիա ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Անդալուսիա շրջանում։ Զբաղեցնում է 23 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը` 6733 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 103 կմռ հեվորության վրա։