cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալտրուիզմը էթիկայում
Քննադատություն
Գերմանացի փիլիսոփա Մաքս Շելերը առանձնացնում է երկու տարբեր եղանակներ, որոնցով ուժեղները կարող են օգնել թույլերին, մեկը սիրո արտահայտությունն է, «դրդված անվտանգության, ուժի և ներքին փրկության, սեփական կյանքի և գոյության անպարտելի լիության հզոր զգացումով» և մեկ ուրիշը, որը պարզապես «սիրո բազմաթիվ ժամանակակից փոխարինողներից մեկն է, ...ոչ այլ ինչ, քան ինքդ քեզնից հեռանալու և ուրիշների գործերում իրեն կորցնելու մղումը» ։ Վատագույն դեպքում Շելերն ասում է․ «փոքրերի, աղքատների, թույլերի և ճնշվածների հանդեպ սերն իսկապես քողարկված ատելություն է, ճնշված նախանձ, նվաստացնելու մղում և այլն, որոնք ուղղված են հակառակ երևույթների դեմ՝ հարստություն, ուժ, առատաձեռնություն» ։
Վահանակիրներ
Վահանակիրներ, կոկցիդների ենթակարգի հավասարաթև միջատների ընտանիք։
Արտաքին կառուցվածք
Մարմինը կլոր է, ստորակետաձև, տանձաձև, հիմնականում սպիտակ, դեղին, դարչնագույն, գորշ կամ սև, 0,5-2 մմ երկարությամբ։ Մեջքի վրա ունեն թրթուրային 1-2 շապիկներից կազմված, հեշտորեն առանձնացվող վահանիկ (այստեղից՝ անվանումը) ։ Էգերն արուներից խոշոր են, անթև և անոտ, արուներն ունեն մեկ զույգ թև, բնականոն զարգացած վերջավորություններ, բերանային ապարատը ետ է զարգացած։
Թրթուրները և հասուն էգերը սնվում են բույսերի հյութով։ Հայտնի է վահանակիրների մոտ 1300 (ԽՍՀՄ-ում՝ 130, ՀԽՍՀ-֊ում՝ 60) տեսակ, տարածված ամբողջ աշխարհում, առավելապես տաք գոտիներում։
Նատալի Գուլե
Նատալի Գուլե (Nathalie Goulet, ), ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ, Ֆրանսիայի Հանրապետության Սենատի պատգամավոր 2007 թվականից ։ Նատալի Գուլեն ընտրվել է պատգամավոր Ֆրանսիայի հյուսիսում գտնվող Օրնի դեպարտամենտից ։
Վահանակիրներ
Արտաքին կառուցվածք
Մակաբուծում են սովորաբար ծառերի, թփերի, ավելի հազվադեպ՝ խոտաբույսերի վրա։ Բազմաթիվ վահանակիրներ բույսերի վտանգավոր վնասատուներ են։ ԽՍՀՄ-ում պտղատու ծառերին վնասում են հատկապես կալիֆոռնիական, մանուշակագույն, սալորենու, հայկական ստորակետանման վահանակիրները, ջերմատնային մերձարևադարձային բույսերին՝ դեղին, կռզու, արմավենու, դափնեվարդի և դարչնագույն վանակիրը։
Նատալի Գուլե
Գուլեն հանդիսանալով «Ժողովրդավարների և անկախների միություն» կուսակցության անդամ, Ֆրանսիայի խորհրդարանում հանդես է գալի «Ցենտրիսների միություն» խմբակցության կազմում։ Արտաքին գործերի և պաշտպանության ուժերի հանձնաժողովի անդամ է։
Սենատում Գուլեն աջակցում է Իրանի հետ միջուկային բանակցություններին, ինչպես նաև պաղեստինցի և ադրբեջանցի փախստականների աջակցության հանձնառությանը։
Վահանակիրներ
Դասակարգում
Ընտանիքների կազմում.
Նատալի Գուլե
Գուլեն աջակցել է Ֆրանսիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթացին, միևնույն ժամանակ հանդես գալով Թուրքիայի և արաբական երկրների հետ Ֆրանսիայի հարաբերությունների կարգավորման և ընդլայնման դիրքերից։ Վերջինս քննադատական վերաբերմուն ունի արևմտյան ուժերի՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության նկատմամբ տարվող քաղաքական կուրսի հանդեպ։
Վահանակիրներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոկցիդներ Կատեգորիա:Միջատներ
Նատալի Գուլե
Նատալի Գուլեն ժամանակի ընթացքում ձեռք է բերել Ֆրանսիայի օրենսդիրի ամենաթուրքամետ խորհրդարանականի համբավ։ 2016 թվականին՝ Քառօրյա պատերազմի ժամանակահատվածում, նա կոչ է արել ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդին դատապարտել «Հայաստանի ագրեսիան ընդդեմ Ադրբեջանի» ։ 2014 թվականին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի կողմից պարգևատրվել է «Ոսկե չինար» պարգևով։
2022 թվականին՝ Ուկրաինական ճգնաժամի և Ո ւկրաինայի դեմ Ռուսաստանի Դաշնության սանձազերծած պատերազմի համատեքստում, Նատալի Գուլեն պահանջել է դադարեցնել նեոնացիզմը Ուկրաինայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փաստաբաններ
Աստերոիդների ցանկ (84101-84200)
Աստերոիդների ցանկ (84001-84100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (84201-84300)
Ադվենտիստներ
Ադվենտիստ (լատիներեն՝ adventus-գալուստ) - 1843-44 թթ. ԱՄՆ-ում բողոքականության ուղղությունից անջատված Եկեղեցի։
Հիմնադիրը Վիլյամ Միլլերն է (1782-1849)։ Իր զարգացման ընթացքում Ադվենտիզմը տրոհվեց մի շարք ճյուղերի, որոնք կազմեցին ինքնուրույն կազմակերպություններ։ Դրանցից ամենախոշորը Ադվենտիստների "Յոթերորդ Օրվա" եկեղեցին է։ Դավանության գլխավոր կետերն են՝ Հիսուս Քրիստոսի մոտալուտ «երկրորդ գալստյան», ահեղ դատաստանի, երկնքում հազարամյա արքայության հավատը։
Մարդկային պատմությունը դիտվում է որպես հավերժ պայքար Քրիստոսի և սատանայի միջև, որը ավարտվելու է սատանայի ու նրա հետևորդների կործանումով։
Ադվենտիստները չեն ընդունում  հոգու անմահ լինելը, համարելով, որ այն մեռնում է մարմնի հետ, որպեսզի հարություն առնի «երկրորդ գալստյան» օրը։ Արգելք են դնում որոշ սննդամթերքների վրա (խոզի միս, սուրճ, խեցգետին և այլն)։ Քանի որ կարեւոր է մարմնի առողջությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ Կատեգորիա:Բողոքականություն
Յուրի Նաումով
Նաումովը ծնվել է բժշկի ընտանիքում։ Beatles և Led Zeppelin լսելով որոշեց ռոք կիթառահար դառնալ։ 1983 թվականի հունվարին նա կազմեց "Проходной Двор" խումբը, որը ԽՍՀՄ-ում ճանաչված դարձավ։ 1990 թվականին Նաումովը մեկնեց Նյու Յորք, ԱՄՆ։ Նվագում է ինը լարանի եզակի կիթառի վրա։
Կայքեր
Կատեգորիա:Ռուս երաժիշտներ Կատեգորիա:1962 ծնունդներ Կատեգորիա:Ռուս կիթառահարներ Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Սանտա Մարինելլա
Սանտա Մարինելլա (Santa Marinella), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լացիո մարզի Հռոմ գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 16727 մարդ (2004 թվականից), խտությունը կազմում է 341 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 49 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 057, հեռախոսային կոդ - 0766։
Նշված բնակավայրի հովանավոր է համարվում Սուրբ Իոսիֆը։ Քաղաքի տոնը նշվում է մարտի 19-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Բաղակու քար
Բաղակու քար, վանք-ամրոց Սյունիքում։ 1126 թվականին սելջուկները Ամիր-Հասանի առաջնորդությամբ գրավել են Բաղակու քարը, ավերել ամրոցն ու հափշտակել Սունյաց թագավորության այլ վայրերից հավաքած ու թշնամուց պատսպարած գանձերն ու ձեռագրերը։
(8729) Դեկուր
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,414866 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3333 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4964 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1370,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,262642 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,65° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սփեյսուոչ ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լեհաստանի ուսուցիչների միություն
Լեհաստանի ուսուցիչների միություն (ԼՈՒՄ, Związek Nauczycielstwa Polskiego, ZNP, թարգմանվում է նաև որպես Լեհ ուսուցիչների միություն, Լեհաստանի ուսուցիչների ասոցիացիա) , ուսուցիչների և դաստիարակների համար ամենամեծ լեհական արհմիությունը , ինչպես նաև նրանց ամենամեծ մասնագիտական ասոցիացիան ։
Պատմություն
Լեհ ուսուցիչների առաջին արհմիությունը թվագրվում է 1905 թվականով, տարեթիվ, որ նշում է անկարգությունների ժամանակաշրջանը, որը հայտնի է Հեղափոխություն Լեհաստանի Թագավորությունում (1905-1907) անունով ։ Լեհ ուսուցիչների միությունը ստեղծվել է 1930 թվականին՝ Տարրական դպրոցների լեհ ուսուցիչների միության և Լեհաստանի ավագ դպրոցների ուսուցիչների արհմիության միաձուլումից, որոնք երկուսն էլ թվագրվում են 1919 թվականով ։ 1930-ական թվականներին ԼՈՒՄ-ը,  մինչև Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմն ունենալով ավելի քան 50 000 անդամ և լինելով մանկավարժների համար ամենամեծ լեհական ասոցիացիան ու արհմիությունը, մեծ ազդեցության է ենթարկվել սոցիալիզմի կողմից, որը պատճառ է դարձել, որ այն ի վերջո կասեցվի պահպանողական ու աջակողմյան լեհական կառավարության կողմից  ։ Արդյունքում ԼՈՒՄ-ի սոցիալիստական թևը կազմակերպել է լեհ ուսուցիչների մեծ գործադուլը (1937), որը հաջողության է հասել կառավարությունը տապալելու և կազմակերպությունը վերականգնելու հարցում ։ ԼՈՒՄ-ն այդ պահին վարել է նաև օժանդակ կառույցներ, ինչպես օրինակ Մանկավարժական ինստիտուտը, և վարել է ամառային մասնագիտական դասընթացներ ։
Պատերազմից հետո ԼՈՒՄ-ը վերականգնվել է նոր լեհական կոմունիստական կառավարության կողմից, բայց համեմատաբար չնչին իրական ազդեցություն է ունեցել ։ Նրա գործունեությունը կարճ ժամանակով կասեցվել է 1981 թվականի ռազմական դրության ընթացքում ։ 1984 թվականին այն միացել է համալեհական արհմիությունների դաշինքին ։ Ինչպես շատ այլ լեհական արհմիություններ, ԼՈՒՄ-ն անկախացել է 1989 թվականին՝ կոմունիզմի փլուզումից հետո։ Միության ղեկավարները որոշել են այն համահունչ պահել լեհական ձախակողմյաններին (Լեհաստանի սոցիալ-դեմոկրատիա), ինչը պառակտում է առաջացրել, քանի որ անդամների մի մասը լքել է համերաշխության արհմիություններին միանալու համար ։ Այնուամենայնիվ այն եղել և հիմա էլ շարունակում է մնալ ամենամեծ լեհական արհմիությունը ուսուցիչների և դաստիարակների համար ։
Կառուցվածք
Միությունը կառավարվում է պատվիրակների ազգային հավաքի կողմից, որ գումարվում է յուրաքանչյուր չորս տարին մեկ ։ Օր օրի գլխավոր գրասենյակը հոգ է տանում ընթացիկ կազմակերպչական աշխատանքների մասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արհմիություններ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Լաֆեյադ ան Վեզի
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 572 մարդ, բնակչության խտությունը` 34.58 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.54 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 460 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 125 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 16 կմ հարավ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 334 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 258-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 76։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,2 %։ 258 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 242 անձ (123 տղամարդ և 119 կին)։ Գործազուրկ են եղել 16 անձ (8 տղամարդ և 8 կին)։ 76 անաշխատունակներից 27-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 36-ը` թոշակառուներ, իսկ 13-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Օպերան և դրաման
Ստեղծագործություններում նվագախմբի կարևորությունը
Ըստ Վագների՝ արտահայտչական հիմանական միջոցը պետք է լինի նվագախումբը, որը կոչված է արտահայտելու այն,  ինչ բառն անզոր է արտահայտել՝ խորացնել և բացատրել ժեստը,  լուսաբանել դրամայի հերոսների ապրումների և կրքերի ներաշխարհը,  հանդիսատեսին տալ ապագա գործողության նախազգացում։ Սիմֆոնիկ նվագախմբային հյուսվածքի մեղեդիական բովանդակությունը պետք է կազմեն կրկնվող և բազմիցս վերադարձող մոտիվները (այսպես կոչված լեյտմոտիվները),  որոնք բնութագրում են դրամայում գործող անձանց,  բնության երևույթները,  առարկաները,  մարդկային կրքերը։ Բազմաթիվ կարճ լեյտմոտիվների հերթագայումների,  փոխակերպումների, միաժամանակյա զուգորդումների վրա հիմնված այդպիսի անընդմեջ սիմֆոնիկ զարգացումը կազմում է վագներյան,  այսպես կոչված,  «հարատև մեղեդին»։
Վագների հայացքների քննադատությունը
Վագների` «Օպերան և դրաման» աշխատանքում արտահայտած հայացքները ենթարկվել են քննադատության ինչպես նրան ժամանակակից, այնպես էլ հետագա կոմպոզիտորների և երաժշտագետների կողմից։ Ընդդիմախոսները նշել են, որ Վագների առաջարկած ուղիները խոցելի շատ տեղեր ունեն։ Խոցելի է երաժշտական դրամայում գլխավոր դերը վերագրել նվագախմբին, այլ ոչ թե վոկալ տարրին։ Վագները դրանով իսկ դիտավորությամբ և գիտակցելով՝ օպերան զրկում է վոկալ-մեղեդիական արտահայտչականությունից,  որը միշտ կազմել է օպերայի կենսական հիմքը։ Խոցելի է գտնվել Վագների այն կարծիքը, թե իբր երաժշտական դրաման միակ համադարմանն է արվեստի բոլոր փորձանքներից,  որի բարձրաձայնումը հարուցեց մի շարք առաջավոր երաժիշտների արդարացի բողոքը։
Նշվել է, որ եթե Վագներն իրավացի է,  երբ դեմ է դուրս գալիս սիրելի երգիչների կատարած վիտուոզային արիաներով բուրժուական հասարակության էժանագին զվարճացմանը,  ապա արիաների և զուգերգերի սկզբունքային ժխտումն օպերայում ոչ այլ ինչ է,  եթե ոչ խզում օպերային լավագույն ավանդույթների հետ (որոնք բնավ չեն հակասում դրամատիկական ճշմարտությանը)։
Պ. Ի. Չայկովսկին բազմիցս նշել է այդ առիթով, որ կյանքի ճշմարտությունը և գեղարվեստական ճշմարտությունը,  առանձնապես այնպիսի պայմանական ժանրում,  ինչպիսին օպերան է,  երկու տարբեր ճշմարտություններ են։ Վագները համարում է, որ միայն պոեզիան չի կարող դառնալ կատարյալ դրամա. նա պետք է դաշինքի մեջ մտնի երաժշտության հետ։ Բայց ամեն տեսակի պոեզիան կամ սյուժեն չէ, որ կարող է զուգակցվել երաժշտության հետ. Երաժշտական դրամայի բանաստեղծական հիմքն առասպելն է, որը ստեղծէլ է ժողովրդական ֆանտազիան։ «Առասպելը,- ասում է Վագները,- պատմության սկիզբն է ու վերջը։ Ամեն մի պատահականից զերծ լինելով, այն արտահայտում է հավերժականն ու անմարը և այդ պատճառով ամենից ամբողջական, ամենից ներդաշնակ զուգակցվում է երաժշտության հետ»։
Կատեգորիա:Ռիխարդ Վագներ
Աշուրկովո (ավան, Կրամատորսկի քաղաքային խորհուրդ)
Աշուրկովո (Ашуркове), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրամատորսկի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Աշուրկովո ավանում բնակվում էր 19 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,03 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրամատորսկի քաղաքային խորհուրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Բատիստ Ալոե
Բատիստ Ալոե (Baptiste Aloé, ), ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, ով հանդես է գալիս ֆրանսիական «Օլիմպիկում» և Ֆրանսիայի Մ21 հավաքականում։ Հանդես է գալիս պաշտպանի դիրքում։
Ազգային հավաքական
2015 թվականից սկսած ֆուտբոլիստը հանդես է գալիս Ֆրանսիայի Մ21 հավաքականում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Օլիմպիկ Մարսելի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վալանսիենի ֆուտբոլիստներ
Ֆրեդ (ֆուտբոլիստ, 1993)
Ֆրեդերիկո Ռոդրիգես Սանտոս (Frederico Rodrigues Santos, մարտի 5, 1993 թվական, Բելու Հորիզոնտի, Բրազիլիա), առավել հայտնի է Ֆրեդ (Fred), բրազիլացի ֆուտբոլիստ, Մանչեսթեր Յունայթեդի և Բրազիլիայի հավաքականի կիսապաշտպանը։
Կենսագրություն
Համարվում է «Ատլետիկո Մինեյրոյի» և «Ինտերնասիոնալի» ֆուտբոլային դպրոցների սանը։ Պրոֆեսիոնալ մակարդակում դեբյուտը կայացել է 2012 թվականին, «Ինտերում»։ Բրազիլիայի առաջնության շրջանակներում «Կոլորադոսում» անցկացնելով 33 խաղ և խփելով 7 գոլ (2012—2013 թթ. նա խաղացել է նաև Լիգա Գաուշույում, անցկացնելով 20 խաղ և խփելով 2 գոլ)՝ Ֆրեդը իր վրա հրավիրեց շատ արտասահմանյան և բրազիլական ակումբների ուշադրությունը։
2013 թվականի հունիսի 26-ին ուկրաինական «Շախտյորի» հետ կնքեց 5-ամյա պայմանագիր։ Տրանսֆերի արժեքը կազմեց 15 միլիոն եվրո։ «Շախտյորում» դեբյուտը կայացել է 2013 թվականի հունիսի 27-ին՝ Միացյալ մրցաշարի շրջանակներում, պետերբուրգի «Զենիթի» դեմ խաղում։ Առաջին պաշտոնական՝ Օդեսսայի «Չերնոմորեցի» դեմ խաղում դարձավ դուբլի հեղինակ։
2015 թվականի հուլիսի 27-ին հանձնեց դրական դոպինգի նմուշ։ Արյան մեջ հայտնաբերվեց հիդրոքլորոտիազիդ ։
2018 թվականին Ֆրեդը տեղափոխվեց Մանչեսթեր Յունայթեդ։Ֆուտբոլիստը ակումբի հետ կնքեց 4 տարվա պայմանագիր,իսկ տրանսֆերը արժեցավ 52 միլիոն ֆունտ-ստեռլինգ։
Վարդան Քուշնիր
Վարդան Քուշնիր, «Խոսակցական անգլերեն կենտրոնի» ղեկավար (ավելի վաղ «ամերիկյան անգլերեն կենտրոն»)։ Հայտնի է դարձել՝ որպես սփամ ռունետի ցրման խոշոր կազմակերպիչ։
Կենսագրություն
2001 թվականին Քուշնիրը, որն այդ ժամանակ գտնվում էր Ֆլորիդայում, Ֆլորիդայի բնակիչ՝ Մայքլ Ուոքերի (Michael Walker) հետ օգտագործել է  սպամ՝ փոստաղբ, (կամ unsolicited email) Sophim, inc ընկերության գովազդների համար։ Նրանց արգելել են ընկերության ցանկացած գովազդ, քանի որ  Sophim ընկերությունը  բորսայում գրանցված չի եղել, և նրանք ևս գրանցված չեն եղել որպես միջնորդներ ։
Որոշ գնահատականներով՝ նամակների քանակը, որը 2003—2004 թվականներին կենտրոնն ամեն օր ուղարկել է էլեկտրոնային փոստի հասցեներին, կազմել է  մինչև 25 միլիոն,  այն դեպքում, երբ 2004 թվականի վերջում ռունետից մշտական օգտվողների թիվը (այսպես կոչվող՝ շաբաթական լսարանը ) չի գերազանցել 8 միլիոնը։
2003 թվականի նոյեմբերին ռուս իրավաբան Անտոն Սերգոն պաշտոնական բողոք է ուղարկել Հակամենաշնորհային Կոմիտե։ Հակամենաշնորհային Կոմիտեն չի կարողացել ապացուցել Ամերիկյան անգլերենի կենտրոնի մեղքը։ Կես տարի Քուշնիրը չի արձագանքել Կոմիտեի նամակներին, հետո հայտարարել է, որ ոչ մի սպամ չի ուղարկել։ Քուշնիրն ասել է, որ իր Կենտրոնի հեռախոսով և գովազդով սպամ ուղարկում են իր մրցակիցները՝ իր անունը վարկաբեկելու և բիզնեսին վնաս հասցնելու նպատակով ։
Միաժամանակ համացանցից օգտվողները պայքար են սկսել անօրինական և կիսաօրինական մեթոդներով։ Քուշնիրի կայքը մշտական DDoS-հարձակումների է ենթարկվել. համացանցում հայտարարությունների տախտակի վրա հայտնվել է գայթակղիչ հայտարարություն (ծանոթության հայտարարություններ գեղեցիկ և հեշտ հասանելի աղջիկների հետ, մեքենաների և անշարժ գույքի՝ շուկայականից ցածր գնով վաճառքի հայտարարություններ և այլն)՝ Կենտրոնի հեռախոսահամարով, Կենտրոնի հեռախոսների վրա մեծաթիվ զանգեր են ստացվել, որոնք իբրև ցանկանում են մասնակցել դասընթացների կամ ստանալ որևէ տեղեկատվություն։
2004 թվականի ընթացքում լեզվի կենտրոնից էլեկտրոնային հասցեների միջոցով սպամի ուղարկման հաճախականությունը սկսել է նվազել։  «Խոսակցական անգլերենը»  համարյա ամբողջությամբ դուրս է մղվել  հանրային փոստային համակարգերից, և իր գովազդներն ուղարկել է հիմնականում համացանցային անհատական ռադիոընդունիչների միջոցով՝ ICQ:
Սպանություն
2005 թվականի հուլիսի 24-ին Վարդան Քուշնիրի մարմինը հայտնաբերվել է Մոսկվա քաղաքի կենտրոնում վարձած բնակարանում՝ Սադավայա-Կարետնայա փողոցում։ Քննությամբ հաստատվել է, որ Քուշնիրի մահը վրա է հասել գանգուղեղային փակ վնասվածքից և գլխի  բազմաթիվ վնասվածքներից։ Քրեական հետախուզության աշխատակիցները կասկածում են, որ սպանությունը կապված է սպանվածի սպամ գործունեության հետ։ Բաժակներից մեկում փորձագետները գտել են ուժեղ քնաբեր դեղամիջոցի հետքեր, այդ պատճառով էլ սպանության հիմնական վարկածը հանդիսացել է կողոպուտի նպատակով սպանությունը։
Քննությունը մինչև մեկ ամիսն արձանագրել է նախնական արդյունքներ. 2005 թվականի օգոստոսի 14-ին Մոսկվայի քրեական հետախուզության աշխատակիցները ձերբակալել են մի խումբ երիտասարդների՝ երեք տղամարդու՝ 17, 18 և 27 տարեկան և  15-ամյա մեկ աղջկա։ Քննության վարկածով՝ ձերբակալվածները, գողության նպատակով,  գիշերը,  ջրահեռացման խողովակով բարձրացել են Քուշնիրի բնակարան, որը գտնվել է երկրորդ հարկում։ Երիտասարդներից մեկի մոտ եղել է  բեյսբոլի մական, որով նա լռեցրել է Քուշնիրին, հետո հարվածել նրան՝ մեռնելու աստիճան։
Սպանությունը մեծ հնչեղություն է առաջ բերել ինչպես մամուլում, այնպես էլ՝ համացանցային տիրույթում։ Համացանցի ռուսական հատվածի  բազմաթիվ հետևորդներ բացահայտ ուրախ էին Քուշնիրի մահվան պատճառով, ոմանք նույնիսկ առաջարկել են հուլիսի  24-ը հայտարարել  սպամերի դեմ պայքարի օր։ Չնայած Քուշնիրը  ռուսական սպամերներից միակը չէր, սակայն շատերի համար նա համարվել է ռուսական սպամի խորհրդանիշը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական ծագմամբ ռուսներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հրեաներ
(287) Նեֆթիս
(287) Նեֆթիս (Nephthys), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1889 թվականի օգոստոսի 25-ին Քրիստիան Պետերսի կողմից Քլինտոնում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,352613 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,298 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4072 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Նեֆթիս աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,2968 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1318,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,273136 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,03° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:1889 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Քրիստիան Պետերսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Թոմա Չորբա
Թոմա Թեոդոսի Չորբա (ռում.՝ Toma Ciorba, ), բեսարաբցի բժիշկ, առողջապահական աշխատանքների կազմակերպիչ, հասարակական գործիչ
Կենսագրություն
Թոմա Չորբան ծնվել է Քիշնևում, որն այն ժամանակ Ռուսական կայսրության Բեսարաբիայի նահանգի կենտրոնն էր, 1864 թվականի հունվարի 15-ին, զինվորականի բազմազավակ ընտանիքում (վեց երեխաներից տարիքով ամենամեծն էր)։ 1875 թվականին ընդունվել է ամբողջ Բեսարաբիայում լավագույն կրթօջախի համբավին արժանացած արական գիմնազիան, 1885 թվականին՝ Կիևի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը, որն ավարտելով 1893 թվականին, վերադարձել է հայրենի բնօրրան՝ բնակչությանը բժշկական որակյալ ծառայություններ մատուցելու։
1893-1896 թվականներին Քիշնևում աշխատել է որպես սանիտարական բժիշկ՝ ձգտելով տներում, բակերում, փողոցներում, հասարակական վայրերում, սննդի և առևտրի օբյեկտներում սանիտարական պատշաճ կարգուկանոն հաստատելու միջոցով կանխել հիվանդությունների առաջացումն ու տարածումը ։ 1896 թվականին նախաձեռնել ու հիմնել է վարակիչ հիվանդությունների բուժման հիվանդանոց, որի գլխավոր բժիշկն էր հիմնադրման օրից մինչև 1932 թվականը։ Դա առաջին մասնագիտացված բժշկական հաստատությունն էր ամբողջ նահանգում։ Հիվանդանոցը ղեկավարելու հետ մեկտեղ նա այնտեղ աշխատում էր որպես վարակաբան, միաժամանակ մասնագիտական դասեր էր տալիս երիտասարդ, անփորձ բուժաշխատողներին, օգնում, որ հմտանան գործի մեջ։ Բացի այդ, 1893-1903 թվականներին համատեղության կարգով աշխատել է նահանգային հիվանդանոցում որպես հոգեբուժական բաժանմունքի օրդինատոր։ Ի դեպ, Չորբան մինչև 1935 թվականը հենց իր հիմնած հիվանդանոցում էլ ապրում էր։ Ընդ որում՝ ապրում էր չափազանց համեստ։ Իշխանությունների անբարեհաճ վերաբերմունքի և քաղաքում գործող մասնավոր բժիշկների անբարեխիղճ մրցակցության հետևանքով լուրջ դժվարությունների էր հանդիպում հիվանդանոցին անհրաժեշտ դեղորայքի, գույքի, նյութերի, պարագաների ձեռքբերման գործում, բայց առանց վհատվելու, համառ կամք դրսևորելով՝ միջոցներ էր փնտրում ու գտնում ծագած դժվարությունները հաղթահարելու, մարդասիրական իր առաքելությունը մինչև վերջ պատվով առաջ տանելու համար։ Աղքատ հիվանդներին երբեք չէր թողնում անօգնական վիճակում, հաճախ ինքն էր վճարում նրանց բուժման համար անհրաժեշտ դեղերի գումարը, ձմռանը մինչև անգամ վառելափայտ էր գնում և ուղարկում նրանց տները։ Լսելով նրա՝ որպես բարձրակարգ մասնագետի համբավը՝ հրավիրեցին Սանկտ Պետերբուրգ, բայց նա հրավերքը չընդունեց։
Քիշնևում 1903 թվականին կազմակերպված հրեական ջարդերից հետո Չորբան սանիտարական բժիշկ Մ. Բ. Ֆրենկելի հետ զբաղվեց քաղաքի հրեական գերեզմանատանը դիակները զննելու և փաստաթղթավորելու, ինչպես նաև՝ վիրավորներին հրեական հիվանդանոցում բուժելու գործով։ Նա նպաստեց ծաղիկ հիվանդության բուժման նպատակով պատվաստանյութի ստեղծմանը, հիմնեց այդ պատվաստանյութի արտադրության լաբորատորիա, ձեռնամուխ եղավ ծաղկի դեմ երեխաներին կանխարգելիչ նպատակով պատվաստելու՝ իր իսկ կազմած ծրագրի իրականացմանը։ Ի հավելումն այս ամենի՝ ներդրեց դիֆթերիան պատվաստանյութով բուժելու եղանակը։
1905 թվականին, երբ սկսվեց ռուս-ճապոնական պատերազմը, Կարմիր խաչի տեղական բաժանմունքի որոշմամբ՝ Չորբան գլխավորեց բեսարաբիական զինվորական հոսպիտալը, որին գործուղեցին Հեռավոր Արևելք ։ Մեկուկես տարի ծառայեց այստեղ որպես ռուսական կայսերական բանակի բժիշկ, այնուհետև նախաձեռնեց Կարմիր խաչի բուժքույրերի համար նահանգային միություն ստեղծելու, Կարմիր խաչի համաբուժարան հիմնադրելու աշխատանքները։ Կարևոր է շեշտել նաև հետևյալ՝ ամենևին էլ ոչ երկրորդական գործը. այդ նրա հետևողական աշխատանքի շնորհիվ է, որ Բեսարաբիայում պարտադիր կարգով մտցվեց բնակչության պատվաստումը ծաղիկ հիվանդության դեմ և ծծմբային թերապիան՝ դիֆթերիայի դեմ։ Եվս մեկ նշանակալից հանգամանք. առողջապահության բնագավառի բազմազբաղ ղեկավար, մասնագետ բժիշկ լինելով հանդերձ՝ նա հասցրել է հեղինակել մի շարք աշխատություններ Քիշնև քաղաքի սանիտարական վիճակի, իր ղեկավարած հիվանդանոցի, նահանգային հիվանդանոցի հոգեբուժական բաժանմունքի մասին ։
Առողջապահության բնագավառի մեծավաստակ գործիչը վախճանվել է 1936 թվականի դեկտեմբերի 30-ին։ Հուղարկավորվել է Քիշնևի Կենտրոնական (Հայկական) գերեզմանատանը։
Հիշատակի հավերժացում
Քիշնև քաղաքի նախկին Գոսպիտալնայա փողոցը 1964 թվականին վերանվանվել է Թոմա Չորբայի պատվին։ Նրա անունն է կրում նաև իր իսկ հիմնած հիվանդանոցը, որի պատին 1965 թվականին տեղադրվել է Թոմա Չորբայի հիշատակը հավերժացնող հուշատախտակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոլդովացի բժիշկներ Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հասարակական գործիչներ
Սյոր-Քավալոյ (այլ կիրառումներ)
Սյոր-Քավալոյ, կարող է վերաբերել՝
Զեմո Սոբիսի
Զեմո Սոբիսի (ზემო სობისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 740 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 17 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 482 մարդ ։
Արժութային խորհուրդ
Արժութային խորհուրդ (Currency board), նաև Արժութային ղեկավարում — դրամավարկային քաղաքականության ռեժիմ, որի ժամանակ ԴՎՔ իրականացնող պետական մարմինները պարտավորվում են պահել ազգային արժույթի ֆիքսված փոխարժեք արտասահմանյան արժույթի նկատմամբ։
Նաև "Արժութային խորհուրդ" է կոչվում դրամավակային այն մարմինը, որն ապահովում է այդ քաղաքականության իրականացումը։
Այն արտարժույթը, որի նկատմամբ ֆիքսվում է փոխարժեքը, կոչվում է "խարիսխ-արժույթ"։
Պատմություն
Արժութային խորհուրդների պատմությունը բավական հին է, և իր արմատներով հասնում է մինչև 1844 թվականի Բանկային ակտը, որը ստորագրվել է Մեծ Բրիտանիայում։ Սակայն գործնականում արժութային խորհուրդների մեծամասնությունը գտնվում էր գաղութներում, որոնց տնտեսությունը սերտորեն կապված էր մետրոպոլիայի հետ։ Ապագաղութացման գործընթացում բազմաթիվ անկախացած երկրներ ընտրեցին արժութային կառավարմամբ տնտեսական համակարգերը, որպեսզի մեծացնեն իրենց նոր արժույթների կարևորությունը և համբավը ։ Իր դասական տեսքով արժութային խորհրդի մեխանիզմը առաջին անգամ կիրառվել է 1899 թվականին, երբ Արգենտինայում հայտարարվեց, որ նոր թղթադրամների թողարկումն իրականացվելու է այսպես կոչված "Փոխանակման դրամարկղի" (Caja de Conversion]) կողմից միայն ոսկով հարյուրտոկոսանոց պահուստավորման պայմանով։ Արգենտինական առաջին "արժութային կառավարման" ժամանակահատվածում՝ 1899-1914 թթ., երբ համաշխարհային պատերազմի պատճառով սկսվեց ոսկու արտահոսք և փոխարկելիության դադարեցում, դարձավ երկրի ամենամեծ դինամիկ տնտեսական աճի և բարգավաճման ժամանակաշրջան։ Հենց այդ փորձից ելնելով էլ ժամանակակից արգենտինական ռեֆորմատորները կրկին երկրում ներդրեցին հաշվով երրորդ արժութային խորհրդի համակարգը (երկրորդը գործել է 1925-1929 թթ.) ։
Համակարգի յուրահատկությունները
Արժութային խորհրդի համակարգի պայմաններում կենտրոնական բանկերը փաստացի հրաժարվում են իրենց իրավունքներից՝ կառավարելու փողի քանակը տնտեսության մեջ։ Նրանց դրամային քաղաքականությունը լրիվ պասիվ է դառնում, այն դադարում է լինել քաղաքականություն իր բուն իմաստով։ "Արժութային կառավարման" հիմնական պայմաններից և արդյունքներից մեկը լինում է այն, որ կտրուկ սահմանափակվում են բյուջեի փոխառություն վերցնելու հնարավորությունները։ Կենտրոնական բանկը չի կարողանում իրականացնել պետական պարտքի անսահմանափակ աջակցություն։ Իրական արժութային կառավարումը պահանջում է, որպեսզի պետական բյուջեն լինի առանց դեֆիցիտի, ավելին, ցանկալի է նույնիսկ մի քիչ ավելցուկը՝ կառավարության արտակարգ իրավիճակների ֆոնդերի ձևավորման համար։ Համապատասխանաբար կառավարությունն էլ ստիպված է լինում կրճատել որոշակի ուղղությունների ֆինանսավորումը։ Նմանապես կտրուկ խստանում է առևտրային բանկերի վարկային քաղաքականությունը։ Փաստացի Արժութային խորհրդի համակարգը պետք է համապատասխանի հետևյալ պահանջներին.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ Կատեգորիա:Արտարժույթի շուկա Կատեգորիա:Ֆինանսներ
Իռլանդիայի անկախության պատերազմ
Իռլանդիայի անկախության պատերազմ (Cogadh na Saoirse) կամ անգլո-իռլանդական պատերազմ, պարտիզանական պատերազմ, որը տեղի է ունեցել Իռլանդիայում 1919-ից մինչև 1921 թվականը Իռլանդիայի հանրապետական բանակի (ԻՀԲ, Իռլանդիայի Հանրապետության բանակ) և բրիտանական զինված ուժերի միջև․ բրիտանական բանակը իռլանդական թագավորական ոստիկանական ուժերի (ԻԹՈՈՒ)՝ որպես զինվորական և նրանց ռազմականացված ուժերի օժանդակ ստորաբաժանում, և Օլսթերի հատուկ ոստիկանական ուժերի (ՕՀՈՈՒ) հետ միասին։ Դա եղել է աճող իռլանդական հեղափոխական էսկալացիա պատերազմում։
1916-ի ապրիլին Իռլանդիայի հանրապետականները Զատիկին ընդառաջ ըմբոստություն հայտարարեցին ընդդեմ բրիտանական տիրապետության և հռչակեցին Իռլանդիան որպես Հանրապետություն։ Չնայած նրան, որ այն ջախջախված էր մեկ շաբաթ տեղի ունեցած մարտերից հետո Զատկի ապստամբությունը և Բրիտանիայի արձագանքը էլ ավելի շատ աջակցեցին Իռլանդիայի անկախությանը։ 1918 թվականի դեկտեմբերին տեղի ունեցած ընտրություններում Հանրապետական Շինն Ֆեյն կուսակցությունը վստահ հաղթանակ տարավ Իռլանդիայում։ 1919 թվականի հունվարի 21-ին նրանք ձևավորեցին անկախ կառավարություն (Dáil Éireann) և հռչակեցին Իռլանդիայի անկախությունը։ Այդ օրը ԻՀԲ-ի երկու սպաներ գնդակահարվեցն Սոլոհեդբեգի դարանակալման ժամանակ, որոնք գործում էին իրենց իսկ նախաձեռնությամբ։ Հակամարտությունը զարգացավ աստիճանաբար։ 1919 թվականի մեծ մասի ընթացքում ԻՀԲ-ի գործունեությունը ներառում էր զենքի զավթումը և հանրապետական բանտարկյալների ազատ արձակումը, մինչդեռ Դաիլը ձեռնամուխ էր լինում պետության կառուցմանը։ Սեպտեմբերին, Բրիտանական կառավարությունը Դաիլին և Շինն-Ֆեյնին հայտարարեց օրենքից դուրս, և հակամարտությունն ուժեղացավ։ ԻՀԲ-ն սկսեց դարանակալել ՕՀՈՈՒ-ի և բրիտանական բանակի պարեկները՝ հարձակվելով նրանց զորանոցի վրա և ստիպելով նրանց հեռանալ մեկուսացված զորանոցներից։ Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունը աջակցում էր ՕՀՈՈՒ-ին Բրիտանական նորակոչիկների միջոցով՝ սևամորթերով և թուխերով, օժանդակ զորքերով, որոնք ցավոք հայտնի էին կարգապահությունը խախտելու և քաղաքացիների վրա բռնաճնշող հարձակումներ իրականացնելու համար, որոնցից մի քանիսը հրահանգ էին ստացել Բրիտանիայի կառավարության կողմից ։ Հետևաբար, այս հակամարտությունը երբեմն կոչվում էր «սևեր և թուխեր» պատերազմ   ։ Հակամարտությունը ներառում էր նաև քաղաքացիական անհնազանդություն, մասնավորապես, իռլանդացի երկաթուղայինների մերժումը բրիտանական զորքեր կամ ռազմական բեռեր տեղափոխելու համար։
1920-ի կեսերին հանրապետականները վերահսկողություն ստացան շրջանի խորհուրդների մեծամասնության նկատմամբ, և բրիտանական իշխանությունը փլուզվեց հարավի և արևմուտքի մեծ մասում՝ ստիպելով բրիտանական կառավարությանը արտակարգ իրավիճակի լիազորություններ ներկայացնել։ 1920 թվականի վերջին սպանվեց մոտ 300 մարդ, սակայն նոյեմբերին հակամարտությունը սրվեց։ Դուբլինի Արյունոտ կիրակիի ժամանակ՝ 1920 թվականի նոյեմբերի 21-ին, առավոտյան սպանվեցին բրիտանական հետախուզության տասնչորս աշխատակիցներ, այնուհետև կեսօրին ՕՀՈՈՒ-ն կրակ բացեց ամբոխի վրա՝ Կելտական ֆուտբոլային խաղում սպանելով տասնչորս քաղաքացու և վիրավորելով 65-ին։ Մեկ շաբաթ անց ԻՀԲ-ն սպանեց տասնյոթ օգնականների Քորքի կոմսությունում՝ Քիլմայքլի դարանակալման ժամանակ։ Բրիտանական կառավարությունը ռազմական դրություն հայտարարեց Հարավային Իռլանդիայի տարածքի մեծ մասում։ 1920 թվականի դեկտեմբերին Քորք քաղաքի կենտրոնն այրվեց բրիտանական զորքերի կողմից։ Բռնությունը շարունակում էր աճել առաջիկա յոթ ամիսների ընթացքում, երբ 1000 մարդ զոհվեց և 4500 հանրապետականներ ձերբակալվեցին։ Մարտական գործողությունների մեծ մասը տեղի էր ունեցել Մյունստերում (հատկապես Քորք կոմսությունում), Դուբլինում և Բելֆաստում, որտեղ միասին զոհվել էր հակամարտության մասնակիցների ավելի քան 75%-ը ։
Օլսթերի հյուսիս-արևելյան բախումն ունեցել է աղանդավորական միտում։ Մինչ կաթոլիկ փոքրամասնությունն այնտեղ հիմնականում աջակցում էր իռլանդական անկախությանը, բողոքական մեծամասնությունը հիմնականում յունիոնիստներ/լոյալիստներ էին։ Ձևավորվել էր հատուկ ոստիկանական ուժ, որը բաղկացած էր հիմնականում բողոքականներից, և ակտիվ ակտիվիստներից։ Նրանք հարձակվել էին կաթոլիկների վրա ի պատասխան ԻՀԲ-ի գործողությունների, և Բելֆաստում միջդավանական հակամարտություն էր բռնկվել, որտեղ սպանվել էր գրեթե 500 մարդ, որոնց մեծ մասը կաթոլիկներ էին ։
1921 թվականի մայիսին Իռլանդիան առանձնացավ բրիտանական օրենսդրության՝ Իռլանդիայի կառավարության մասին օրենքին համապատասխան, որը ստեղծել էր Հյուսիսային Իռլանդիան։ 1921 թվականի հուլիսի 11-ին երկու կողմերն էլ հրադադար կնքեցին (կամ «զինադադար»)։ Հրադադարի արդյունքում 1921 թվականի դեկտեմբերի 6-ին անգլո-իռլանդական պայմանագիր կնքվեց։ Սա վերջ դրեց Մեծ Բրիտանիայի տիրապետությանը Իռլանդիայի մեծ մասում, և տասնամսյա անցումային շրջանից հետո, ժամանակավոր կառավարության հսկողության ներքո, 1922 թվականի դեկտեմբերի 6-ին, ստեղծվեց Իռլանդիայի անկախ պետությունը, որպես ինքնակառավարվող Դոմինիոն։ Հյուսիսային Իռլանդիան մնաց Միացյալ Թագավորության կազմում։ Հրադադարից հետո Բելֆաստում բռնությունները և ռազմական գործողությունները Հյուսիսային Իռլանդիայի սահմանամերձ շրջաններում շարունակվում էին, և 1922 թվականի մայիսին ԻՀԲ-ն անհաջող հարձակում սկսեց Հյուսիսի վրա։ 1922 թվականի հունիսին հանրապետականների միջև անգլո-իռլանդական պայմանագրի շուրջ տարաձայնությունները հանգեցրին Իռլանդիայում 11-ամսյա քաղաքացիական պատերազմի։ Իռլանդական անկախ պետությունը պարգևատրվել է 62 868 մեդալով անկախության պատերազմի ժամանակ ծառայության համար, որից 15 244-ը հանձնվել են թռչող շարասյուներից ԻՀԲ-ի կռվողներին ։
Անկախության ճգնաժամ
1880-ականներից իռլանդացի ազգայնականները իռլանդական խորհրդարանական կուսակցությունում (ԻԽԿ) պահանջում էին անկախություն կամ ինքնակառավարում Մեծ Բրիտանիայից։ Եզրային կազմակերպությունները, ինչպիսին էր Արթուր Գրիֆիթի Շինն Ֆեյնը, փոխարենը հանդես եկան Իռլանդիայի անկախության որոշակի ձևի օգտին, բայց նրանք քիչ փոքրամասնություն էին կազմում։
Ինքնակառավարման պահանջը, ի վերջո, բավարարվեց բրիտանական կառավարության կողմից 1912 թվականին, անմիջապես հարուցելով երկարատև ճգնաժամ Միացյալ Թագավորությանը, երբ Օլսթերի միութենականները ստեղծեցին զինված կազմակերպություն` Օլսթերի կամավորական ուժ (ՕԿՖ), ընդառաջելու այդ միջոցառումին` գոնե այն տարածքում, որը կարող էին վերահսկել։ Իրենց հերթին, ազգայնականները ստեղծեցին իրենց իսկ զինված կազմակերպությունը` իռլանդացի կամավորականներ։
Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանը 1914 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ընդունեց ինքնակառավարման մասին երրորդ օրենքը, որում ներառվել էր Իռլանդիայի բաժանման հետ կապված փոփոխություններ կատարելու մասին օրինագիծը, որը ներկայացրել էին խորհրդարանի պատգամավորները Օլսթերից, սակայն դրա իրագործումն անհապաղ հետաձգվեց 1914 թվականի կասեցման մասին օրենքի համաձայն՝ նախորդ ամիս ԱՄՆ-ում Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելու պատճառով։ Ազգայնականների մեծ մասը հետևեց ԻԽԿ-ի առաջնորդներին և Ջոն Ռեդմոնդի կոչին՝ կոչ անելով աջակցել Բրիտանիային և դաշնակից ռազմական գործողություններ իրականացնել Նոր բրիտանական բանակի իռլանդական գնդերում, պատերազմից հետո ինքնակառավարման սկիզբը ապահովելու համար։ Սակայն իռլանդացի կամավորների զգալի փոքրամասնությունը դեմ հանդես եկավ Իռլանդիայի մասնակցությանը պատերազմին։ Կամավորական շարժումը պառակտվեց, շատերը հեռացան Ռեդմոնդի նախաձեռնությամբ ազգային կամավորներ կազմելու համար։ Մյուս իռլանդացի կամավորները՝ Էնոն Մաքնեյլի գլխավորությամբ, կարծում էին, որ կաջակցեն իրենց կազմակերպությանը այնքան ժամանակ, քանի դեռ չի տրվել ինքնակառավարման իրավունք։ Այդ կամավորական շարժման շրջանակներում մեկ այլ խմբակցություն, որը ղեկավարում էր անջատողական Իռլանդական հանրապետական եղբայրությունը, պատրաստվում էր Իռլանդիայում բրիտանական կառավարման դեմ ապստամբությանը։
Զատկի ապստամբություն
Ապստամբության ծրագիրը իրականացվել է 1916 թվականի Զատկի ապստամբության ժամանակ, երբ կամավորները սկսել են ապստամբություն, որի նպատակն էր վերջ դնել Բրիտանական կառավարմանը։ Ապստամբները հրապարակել էին Իռլանդիայի Հանրապետության հռչակումը ՝ հռչակելով Իռլանդիան, որպես անկախ հանրապետություն։ Ապստամբությունը, որում զոհվել էր ավելի քան չորս հարյուր մարդ, գրեթե բացառապես գամված էր Դուբլինին և ճնշված մեկ շաբաթվա ընթացքում, սակայն Բրիտանական պատասխանը՝ մահապատժի ենթարկելու ապստամբության առաջնորդներին և ձերբակալելու հազարավոր ազգայնական ակտիվիստներին, ուժեղացրեց անջատողականների աջակցությունը Շինն Ֆեյնի նկատմամբ․- կուսակցություն, որը սկզբում ընդունել էին հանրապետականները, իսկ հետո գրավել, ինչպես նաև կոմսուհի Մարկիևիչի հետևորդները, մի կնոջ, որը գլխավորում էր Զատկի ապստամբությունը։ Այժմ բրիտանական ռազմական ջանքերը սպառվել էին, և իռլանդական հասարակական կարծիքը ցնցված էր և վրդովված բրիտանական զորքերի կողմից ձեռնարկված որոշ գործողություններից, մասնավորապես Ֆրենսիս Շիխի-Սքեֆինգթոնի սպանությունից և ռազմական դրություն մտցնելուց։
Առաջին Դաիլ
1918 թվականի ապրիլին Մեծ Բրիտանիայի նախարարների կաբինետը Գերմանիայի գարնանային հարձակման հետևանքով առաջացած ճգնաժամի դեմ հանդիման երկակի քաղաքականություն էր ձեռնարկել, որպեսզի միաժամանակ կապակցեր Իռլանդիայում զինվորական հնազանդության ընդունումը ինքնակառավարման իրականացման համար, ինչպես այդ մասին ասված է իռլանդացիների զեկույցում՝ 1918 թվականի ապրիլի 8-ի կոնվենցիայով։ Դա էլ ավելի հրեց իռլանդացի ազգայնականներին և զանգվածային ցույցեր առաջացրեց 1918 թվականի զորակոչային ճգնաժամի ժամանակ։ 1918 թվականի համընդհանուր ընտրություններում իռլանդացի ընտրողները ցույց տվեցին իրենց անհամաձայնությունը բրիտանական քաղաքականության հետ՝ տրամադրելով Շինն Ֆեյնին Իռլանդական տեղերի 70%-ը (73 տեղ 105-ից), որոնցից 25-ը անվիճելի էին։ Շինն Ֆեյնը Օլսթերի սահմաններից դուրս տեղերի 91%-ը շահել էր ձայների 46,9%-ով, բայց եղել էր Օլսթերում փոքրամասնություն, որտեղ արհմիութենական ակտիվիստները մեծամասնություն էին կազմել։ Շինն Ֆեյնը խոստացել էր ոչ թե նստել Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանում՝ Վեսթմինսթերում, այլ ստեղծել իռլանդական խորհրդարան։ Այս խորհրդարանը, որը հայտնի էր որպես առաջին Դաիլ, և նրա նախարարությունը, որը կոչվում էր Նախարարություն, և որը բաղկացած էր միայն Շինն Ֆեյնի անդամներից, հանդիպել էր պալատում՝ 1919թվականի հունվարի 21-ին։ Դաիլը հաստատել էր 1916-ի հռչակումը Իռլանդիայի անկախության հռչակագրով և ուղերձ էր հղել աշխարհի ազատ ազգերին, որում ասվում էր, որ առկա է "Իռլանդիայի և Անգլիայի միջև պատերազմական դրություն"։ Իռլանդացի կամավորները վերածվել էին "Իռլանդական հանրապետական բանակի" կամ ԻՀԲ-ի։ Դաիլ Էիրիանի որոշ անդամներ կարծում էին, որ ԻՀԲ-ն լիազորված էր պատերազմել Բրիտանական դղյակի վարչակազմում։
Բրիտանական
Բրիտանիայի իշխանությունների սիրտը Իռլանդիայում Դուբլինի ամրոցի կառավարումն էր, որը հաճախ իռլանդացիներին հայտնի էր որպես «ամրոց» ։ Ամրոցի կառավարումը ղեկավարում էր գլխավոր քարտուղարի ենթական՝ լեյտենանտը, որը, բրիտանացի պատմաբան Փիթեր Քոտրելի խոսքերով, ղեկավարում էր «մի վարչություն, որը հայտնի է իր անգործությամբ և անարդյունավետությամբ» ։ Իռլանդիան բաժանվել էր երեք ռազմական շրջանների։ Պատերազմի ժամանակ բրիտանական երկու ստորաբաժանումները՝ 5-րդ և 6-րդերը, տեղակայված էին Իռլանդիայում, իսկ շտաբները՝ Քարերում և Քորքում։ 1921 թ. հուլիսին Իռլանդիայում տեղակայված էին 50,000 բրիտանական զինծառայողներ, իսկ մետրոպոլիայում`14000 մարդ ։ Իռլանդիայի ոստիկանության երկու հիմնական ուժերն էին իռլանդական թգավորական ոստիկանական ուժերը (ԻԹՈՈՒ) և Դուբլինի մետրոպոլիտենի ոստիկանությունը ։ Իռլանդիայի 17000 ոստիկաններից 513-ը սպանվեցին ԻՀԲ-ի կողմից 1919-ից 21-ը ընկած ժամանակահատվածում, իսկ 682-ը վիրավորվեցին ։ ԻԹՈՈՒ-ի ավագ սպաներից 60%-ը իռլանդական բողոքականներ էին, իսկ մնացածը՝ կաթոլիկներ, մինչդեռ ԹԻՈՈՒ շարքերի 70%-ը իռլանդական կաթոլիկներ էին, մնացածը բողոքականներ ։   ԻԹՈՈՒ-ն պատրաստ էր աշխատել ոստիկանական ուժերում, ոչ թե պատերազմում, և, ցավոք, հիվանդագին պատրաստ էր կատարել իր պարտականությունները ապստամբների դեմ պայքարում ։ Մինչև 1920 թվականի մարտը, Լոնդոնում՝ Իռլանդիայում տեղի ունեցած անկարգությունները հիմնականում դիտում էին որպես ոստիկանության խնդիր և նրանց չէր տեսնում պատերազմական իրավիճակում ։ Բանակի նպատակը ոստիկանությանը աջակցելն էր ։ Պատերազմի ժամանակ ռազմական դրություն հայտարարվեց Իռլանդիայի մոտ մեկ քառորդ մասում, հիմնականում Մյունստերում։ Մնացած երկրներում բրիտանական իշխանությունը չհամարվեց այդքան վտանգավոր սպառնալիք։ Պատերազմի ժամանակ բրիտանացիները ստեղծեցին երկու զինված ուժեր, բացի ԻԹՈՈՒ-ից, որոնք հավաքագրվում էին հիմնականում Առաջին աշխարհամարտի վետերաններից, այն է՝ ժամանակավոր հաստատություններ (ավելի լավ հայտնի է որպես «սևեր ու թուխեր») և ժամանակավոր կուրսանտներ կամ օժանդակ ստորաբաժանում (հայտնի է որպես «օժանդակ» ։
Իռլանդացի հանրապետական
1913 թվականի նոյեմբերի 25-ին Օուեն Մաքնեյլի կողմից իռլանդացի կամավորներ ձևավորվեցին ի պատասխան Օլսթերի զինված կամավորական ուժերի, որոնք հիմնադրվել էին այդ տարեսկզբին ինքնակառավարման դեմ պայքարի համար ։ Նաև 1913-ին Իռլանդիայի քաղաքացիական բանակը ստեղծվեց միության ղեկավարների և սոցիալիստներ Ջեյմս Լարկինի և Ջեյմս Քոնոլլիի կողմից մի շարք դաժան միջադեպերի արդյունքում արհմիութենականների և Դուբլինի ոստիկանության միջև տեղի ունեցած Դուբլինի լողափում ։ 1914 թվականի հունիսին ազգայնականության առաջնորդ Ջոն Ռեդմոնդը կամավորներին ստիպեց, որ իշխող հանձնաժողովում մեծամասնություն կազմեն իրենց թեկնածուները։ Երբ Ռեդմոնդը կամավորներին կոչ արեց միանալ բրիտանական բանակին 1914-ի սեպտեմբերին, Օուեն Մաքնեյլի ղեկավարած մի խմբակցություն փլուզվեց Ռեդմոնդիտների հետ, որոնք հայտնի դարձան որպես ազգային կամավորներ, փոխարենը պատերազմի մեջ մղելու համար ։ Ազգային կամավորներից շատերը միացան բանակին, իսկ բրիտանական բանակի 16-րդ (իռլանդական) դիվիզիայի տղամարդկանց մեծ մասը նախկինում ծառայում էր որպես ազգային կամավորներ ։ Իռլանդացի կամավորները և Իռլանդիայի քաղաքացիական բանակը Զատկի ապստամբություն սկսեց ընդդեմ բրիտանական իշխանության 1916-ին, երբ հռչակվեց Իռլանդիայի Հանրապետությունը։ Հետագայում նրանք հայտնի դարձան որպես իռլանդական հանրապետական ​​բանակ (ԻՀԲ)։ 1919-1921 թվականների ընթացքում ԻՀԲ-ն պնդում էր, որ իր ընդհանուր ուժը կազմում է 70 000, բայց միայն մոտ 3000-ն էին ակտիվորեն ներգրավված գահի դեմ պայքարի մեջ ։ ԻՀԲ-ն չէր վստահում այն ​​իռլանդացիներին, ովքեր Առաջին աշխարհամարտի տարիներին բրիտանական բանակում կռվում էին, բայց գոյություն ունեին բացառություններ, ինչպիսիք էին Էմմեթ Դալթոնը, Թոմ Բերրին և Մարտին Դոյլը ։ ԻՀԲ-ի հիմնական կառուցվածքը «թռչող սյուն»-ն էր, որտեղ կարող էր լինել 20-ից 100 տղամարդ ։ Մայքլ Քոլլինսը ստեղծեց «ջոկատ» - հրաձիգներ, որոնք պատասխանատու էին իրենց համար, որոնց վստահված էր հատուկ պարտականություններ, ինչպիսիք էին ոստիկանների սպանությունը և կասկածելի տեղեկատուները ԻՀԲ-ում ։
Նախապատերազմական բռնություն
1916 թվականի Զատկի ապստամբության և անկախության համար պատերազմ սկսելու տարիները՝ 1919 թվականին, անարյուն չէին։ 1916 թվականի ապստամբությանը մասնակցելու համար բանտարկված կամավորների առաջնորդներից մեկը՝ Թոմաս Աշը, 1917 թվականին բռնի կերակրման փորձից հետո մահացել էր հացադուլից։ 1918 թվականին տեղի ունեցած անկարգությունները կապված զինվորական հնազանդության հետ ընդդեմ քարոզարշավի, վեց խաղաղ բնակիչների կյանք խլեց, որոնք զոհվեցին ոստիկանության և բրիտանական բանակի հետ բախումների արդյունքում և ավելի քան 1000-ը ձերբակալվեցին։ Զինադադարի օրը նշանավորվեց Դուբլինում տեղի ունեցած դաժան անկարգություններով, որոնց արդյունքում ավելի քան 100 բրիտանացի զինվոր վիրավորվեց ։ Կամավորները նաև զենք էին տեղափոխում, առնվազն մեկ կրակոց իռլանդիայի թագավորական ոստիկանական ուժերի (ԻԹՈՈՒ) և ԹԻՈՈՒ զորանոցի հրկիզումը Քերիի վրա ։ 1918 թվականի մարտին Այրիսի զորանոցից առգրավվել էր չորս հրացան, իսկ օգոստոսին ծեծի էին ենթարկվել զորանոցի զինվորները ։ 1918 թվականի հուլիսի սկզբին կամավորները դարանել էին ԻԹՈՈՒ-ի երկու զինծառայողների, որոնք տեղակայված էին Բալլինգիրիի և Բալլիվուրնիի միջև ընկած ճանապարհին ֆեյսը կանգնեցնելու համար Զատկի ապստամբությունից ի վեր ԻԹՈՈՒ-ի վրա առաջին զինված հարձակման ժամանակ, մեկը վիրավորվել էր պարանոցից, իսկ մյուսը ծեծի էր ենթարկվել, և ոստիկանական հրացաններ և զինամթերք էր առգրավվել  ։ Պարեկները Բանթրիում և Բալլիվուրնիում խիստ ծեծի էին ենթարկվել սեպտեմբերին և հոկտեմբերին։ Այդ հարձակումները բրիտանական ռազմական ներկայության պատճառ դարձան 1918 թվականի ամռանից սկսած, ինչը միայն կարճ ժամանակով ճնշեց բռնությունն ու ոստիկանական ռեյդերի թվի ավելացումը ։ Սակայն բրիտանական ուժերի կամ ԻԹՈՈՒ-ի դեմ համակարգված զինված արշավ դեռ չէր եղել։
Նախնական մարտական գործողություններ
Չնայած 1919-ի սկզբին պարզ չէր, որ Դաիլը երբևէ մտադրվել է ռազմական ճանապարհով անկախություն ձեռք բերել, և որ պատերազմը հստակ չէր սպառնում 1918-ի Շինն Ֆեյնի մանիֆեստում, դեպքը տեղի ունեցավ 1919-ի հունվարի 21-ին, նույն օրը, երբ տեղի ունեցավ Առաջին Դաիլը։ Տիպպերերիի կոմսությունում գտնվող Սոլոհեդբեգի դարանումները ղեկավարվում էին Շոն Թրեյսիի, Թոմաս Ռոբինսոնի, Շոն Հոգանի և Դեն Բրաունի կողմից՝ գործելով իրենց իսկ նախաձեռնությամբ։ ԻՀԲ-ն հարձակվել և գնդակահարել էր ԻԹՈՈՒ-ի երկու սպաների՝ պահակակետ Ջեյմս Մակդոնելին և Պատրիկ Օ'Քոննելլին , որոնք տեղափոխում էին պայթուցիկները։ Բրայանն ավելի ուշ հիշեց.
"… մենք գործեցինք մտածված, խորհելով հարցի շուրջ և քննարկելով այն մեր մեջ։ Թրեյսին ասաց ինձ, որ պատերազմ սկսելու միակ ճանապարհը ինչ-որ մեկին սպանելն է, և մենք ուզում էինք պատերազմ սկսել, այնպես որ մենք մտադրվեցինք սպանել որոշ ոստիկաններ, որոնց մենք տեսնում էինք որպես թշնամու ուժերի առաջնային և ամենակարևոր ճյուղը։ Միակ բանը, որ մենք զղջում էինք, երբ դիտում էինք որոգայթը, այն էր, որ այն ուներ ընդամենը երկու ոստիկան, և ոչ թե վեց, ինչպես և սպասում էինք ։"
Դա լայնորեն դիտվում էր որպես անկախության համար պատերազմի սկիզբ   ։ Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունը Հարավային Տիպպերերին հատուկ ռազմական շրջան էր հայտարարել Թագավորության մասին օրենքի պաշտպանությամբ երկու օր անց  ։ Պատերազմը պաշտոնապես չէր հայտարարվել Դաիլի կողմից, և այն զուգահեռ էր Դաիլի քաղաքական կյանքին։ 1919 թվականի ապրիլի 10-ին Դաիլին ասացին․
1921 թվականի հունվարին, պատերազմի սկսվելուց երկու տարի անց, Դաիլը քննարկեց «հնարավո՞ր է արդյոք պաշտոնապես ընդունել իր կողմից պարտադրված պատերազմական վիճակը, թե ոչ», և որոշեց պատերազմ չսկսել ։ Այնուհետեւ մարտի 11-ին Դաիլի Ներկայացուցիչների պալատի նախագահ Իմոն դե Վալերան կոչ արեց ընդունել «Անգլիայի հետ պատերազմական վիճակը»։ Դաիլը միաձայն կողմ քվեարկեց, որպեսզի նրան հնարավորություն տան պատերազմ հայտարարել ամեն անգամ, երբ նա հարկ համարի, բայց նա պաշտոնապես դա չարեց  ։
Բռնության տարածում
Կամավորները սկսել էին հարձակվել բրիտանական կառավարության սեփականության վրա, հարձակումներ իրականացրել զենքի և միջոցների վրա, ինչպես նաև հարձակվել և սպանել Բրիտանական վարչակազմի կարկառուն անդամներին ։ Առաջինը տեղի մագիստրոս Ջոն Ս. Միլինգն էր, որը սպանվել էր Վեստպորտում, Մեյոյի կոմսությունում, կամավորներին անօրինական հավաքի և հորատման համար բանտ նետելու համար։ Նրանք ընդօրինակում էին Բուրերի կողմից բռնի հարձակման հաջող մարտավարությանը՝ առանց համազգեստի։ Չնայած որոշ հանրապետական առաջնորդներ, հատկապես Իմոն դե Վալերան, նախընտրում էին դասական սովորական պատերազմները, որպեսզի օրինականացնեն նոր հանրապետությունը աշխարհի աչքերում, ավելի փորձառու Մայքլ Քոլլինսը և ԻՀԲ-ի ավելի լայն ղեկավարությունը դեմ էին այս մարտավարությանը, քանի որ դրանք հանգեցրել էին 1916-ի ռազմական փլուզմանը։ Մյուսները, հատկապես Արթուր Գրիֆիթը, նախընտրում էին քաղաքացիական անհնազանդության քարոզարշավը, այլ ոչ թե զինված պայքարը ։ Օգտագործված բռնությունները ի սկզբանե ծայրաստիճան անհեռանկարային էին իռլանդացիների շրջանում, և բրիտանական չոր պատասխան էր պահանջվում՝ այն ժողովրդականացնելու համար մեծամասնության շրջանում ։
Հակամարտության սկզբում, մոտ 1919թվականից 1920թվականի կեսերին, եղել է համեմատաբար սահմանափակ թվով բռնություն։ Ազգայնական արշավի մեծ մասը ներառում էր Ժողովրդական մոբիլիզացիան և Հանրապետական «պետության» ստեղծումը՝ ի հակակշիռ բրիտանական կառավարման։ Բրիտանացի լրագրող Ռոբերտ Լինդը 1920 թվականի հուլիսին Դեյլի նյուզում գրել է, որ․
"Ինչ վերաբերում է մարդկանց զանգվածին, ապա օրվա քաղաքականությունը ոչ թե ակտիվ, այլ պասիվ քաղաքականությունն է։ Նրանց քաղաքականությունը ոչ այնքան կառավարության վրա հարձակվելն է, որքան նրան անտեսելն ու նրա կողքին նոր կառավարություն ստեղծելը ։"
Թագավորական Իռլանդիայի ոստիկանական ուժերը որպես հատուկ նպատակ
ԻՀԲ-ի հիմնական նպատակն էր ամբողջ հակամարտության ընթացքում Իռլանդիայի կաթոլիկ Իռլանդիայի թագավորական ոստիկանական ուժերը (ԻԹՈՈՒ), բրիտանական կառավարության ոստիկանությունը Իռլանդիայում Դուբլինի սահմաններից դուրս։ Նրա անդամները և զորանոցները (հատկապես ավելի մեկուսացվածները) խոցելի էին, և նրանք շատ անհրաժեշտ զենքի աղբյուր էին։ ԻԹՈՈՒ-ն ուներ 9700 մարդ, որոնք տեղակայված էին Իռլանդիայի 1500 զորանոցներում ։
ԻԹՈՈՒ-ի տղամարդկանց օստրակիզմի քաղաքականությունը հայտարարվել Է 1919 թվականի ապրիլի 11-ին Դաիլում ։ Այն ապացուցեց, հաջող բարոյալքման ուժը, քանի որ պատերազմը տեղի էր ունեցել, երբ մարդիկ շրջեցին դեպի ուժը, ինչը գնալով ավելի էր վարկաբեկվում բրիտանական կառավարության բռնաճնշումների արդյունքում։ Աշխատանքից հրաժարվելու մակարդակը աճել էր, իսկ զորակոչիկների թիվը Իռլանդիայում նվազել կտրուկ։ Հաճախ ԻԹՈՈՒ-ն ստիպված էր զենքի միջոցով սնունդ գնել, քանի որ խանութներն ու մյուս ձեռնարկությունները հրաժարվում էին նրանց հետ գործ ունենալ։ ԻԹՈՈՒ-ի որոշ տղամարդիք համագործակցում էին ԻՀԲ-ի հետ վախի կամ համակրանքի պատճառով, տրամադրելով կազմակերպություններին արժեքավոր տեղեկություններ։ Ի տարբերություն լայն տարածում գտած ոստիկանության բոյկոտի արդյունավետության, ԻՀԲ-ի ռազմական գործողություններն ընդդեմ ԻԹՈՈՒ-ի այս պահին համեմատաբար սահմանափակ էին։ 1919 թվականին 11 տղամարդ ԻԹՈՈՒ-ից և 4 գաղտնի գործակալ Դուբլինի քաղաքային ոստիկանությունից սպանվել էին, իսկ ԹԻՈՈՒ-ից 20-ը վիրավորվել ։