cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռյուրիկ
Ռյուրիկ (հին սլավոներեն` Рюрикъ, ), համաձայն 12-րդ դարի «հին ռուսական տարեգրության»՝ վարյագ ծովագնաց, ով 982 թվականին զբաղեցրել է Ստարայա Լադոգան և Նովգորոդի շրջակայքում հիմնել Հոլմգարդ բնակավայրը։ Նրա գործը շարունակել է հին ռուսական պետականության հիմնադիր համարվող վարյագական ծագմամբ կիևյան իշխան Օլեգի գործը։ Ռյուրիկի օրոք Կիևյան Ռուսիայում հաստատվել է Ռյուրիկովիչների արքայատոհմի ժառանգական իշխանությունը (հարստությունը կոչվել է իր անունով)։
Կենսագրություն
Ռյուրիկի կյանքի և գործունեության վերաբերյալ մեզ հասած տեղեկությունները բավականին սակավ են, անավարտ և ոչ լիարժեք։ Դրանք գլխավորապես բովանդակված են 12-րդ դարի սկզբին Նեստորի կողմից գրված «հին ռուսական տարեգորության» մեջ։ Մասնավորապես վերջինս հիշատակված է հետևյալ կերպ․ Ըստ միևնույն սկզբնաղբյուրի՝ Ռյուրիկն ուներ ռուսական ծագում, թեպետ իր աշխատությունում վարյագներ անվան տակ վերջինս շատ հաճախ հիշատակում էր դանիացիներին, շվեդներին, անգլերին և գոթլանդացիներին։ Ռյուրիկի մյուս եղբայրները Սպիտակ լճի շրջակայքում հիմնում են Բելոզերսկ բնակավայրը։ Սակայն Մինեուսին և Տրուվորին վիճակված չէր երկար ապրել ռուսական հողերում և քաղաքի հիմնադրումից կարճ ժամանակ անց նրանք մահանում են, իսկ Ռյուրիը շարունակում է ամրացնել իր վերահսկողության սահմանները։
Համաձայն Հիպատյան տարեգրության՝ 862-864 թվականների ընթացքում Ռյուրիկը Ստարայա Լադոգա բնակավայրը դարձնում է իր նստավայրը։ Հետագայում ոստանը տեղափոխվում է Նովգորոդ՝ նոր հիմնադրված բերդ։
Ռյուրիկը Կիևյան Ռուսիայում շարունակում է իշխանավարել մինչև իր մահը՝ 879 թվականը։ Ռյուրիկից հետո ժառանգական գիծը ընդհատվել է, քանի որ գահ է բարձրացել իշխանորդու՝ մանկահասակ Իգորի խնամակալ Օլեգ իշխանը։ Իգոր Ռյուրիկովիչից սկսած իշխանների իրավահաջորդությունը տեղի է ունենում ժառանգական կարգով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիևյան Ռուսիա Կատեգորիա:Վարյագներ Կատեգորիա:Ազգային և էթնիկ առաջնորդման կոչումներ
Չալբուն
Չալբուն (Чалбун), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Օպարինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մոլոմա գետի ձախ ափին՝ 278 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 25 կմ է, ավազանի տարածքը 98,3 կմ2։
Գետի ակունքը գտնվում է անտառներում, Օպարինո գյուղից 17 կմ հարավ-արևմուտք։ Գետը հոսում է անմարդաբնակ անտառային վայրում, հարավ-արևմուտք և հարավ։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Դոմուսնովաս
Դոմուսնովաս (Domusnovas), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Կարբոնիա-Իգլեզիաս գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 6520 մարդ (2004 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 81,8 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 80,47 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 9015։ Հեռախոսային կոդը՝ 0781։
Բնակավայրի հովանավորը համարվում է սուրբ Santa Maria Assunta-ն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Միխայիլ Շուֆուտինսկի
Միխայիլ Զախարովիչ Շուֆուտինսկի (Михаил Захарович Шуфутинский, ), ռուս էստրադային երգիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1948 թվականի ապրիլի 13-ին Մոսկվայում, հրեական ընտանիքում։ Նրա հայրն էր Զախար Շուֆուտինսկին՝ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից էր, մասնագիտությամբ բժիշկ։ Երբ Միխայիլը 5 տարեկան էր, զոհվում է նրա մայրը, և երեխայի դաստիարակությամբ սկսում է զբաղվել նրա տատիկ Բերտա Դավիդովնան և պապիկ Դավիթ Յակովլևիչը ։ Ավարտել է երաժշտական դպրոցի ակորդեոնի բաժինը, այնուհետև Մոսկվայի Իպպոլիտով-Իվանովի անվան երաժշտական ուսումնարանի դիրիժորական բաժինը, ուր իր հետ նույն բաժնում էր սովորում ապագա երգչուհի Ալլա Պուգաչովան։ Տարբեր համույթների հետ ելույթներ էր ունենում Մոսկվայի և Մագադանի ռեստորաններում, երգելով հիմնականում Ալեքսանդր Վերտինսկու և Պյոտր Լեշչենկոի երգերը։ Ավելի ուշ դառնում է «Լեյսյա, պեսնյա» (Лейся, песня) համույթի ղեկավարը, որը հիմնականում կատարում էր Վյաչեսլավ Դոբրինինի երգերը։
1981 թ.-ին Մ. Շուֆուտինսկին ընտանիքի հետ Սովետական Միությունից տեղափոխվում է ԱՄՆ, և այնտեղ, գործիքավորողի կարգավիճակով թողարկում է Անատոլի Մոգիլևսկու «У нас в Одессе это не едят» (1983 թ.) և «Я Вас люблю, мадам» (1984 թ.) ալբոմները։ Մոտ տասը տարի նվագում էր տարբեր համույթների հետ ռեստորաններում, ստեղծում է «Ատաման-բէնդ-շոու» խումբը և բացում «Ատաման» ռեստորանը։
1980-ականների վերջում մեկնում է Լոս Անջելես՝ ուր սկսում է աշխատել Հոլիվուդի «Արբատ» ռուսական ռեստորանում։ 1990 թվականին էմիգրացիայից հետո առաջին անգամ մեկնում է ԽՍՀՄ, որտեղ մի քանի համերգներ է ունենում։ 1998 թ.-ին գրում է «И вот стою я у черты…» ինքնակենսագրական գիրքը։ 2003 թվականից սկսած մշտապես բնակվում է Ռուսաստանում։
Մուլդա (քաղաքատիպ ավան, Վորկուտա քաղաքային օկրուգ)
Մուլդա (Мульда), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Վորկուտա քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Վորկուտա քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Արամազդ Զաքարյան
Արամազդ Անուշավանի Զաքարյան, քաղաքական գործիչ, Հայաստանի Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր,
Կենսագրություն
Արամազդ Զաքարյանը ծնվել է 1957 թվականի փետրվարի 9-ին Տավուշի շրջանի Պառավաքար գյուղում ։ Ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը և Տարտուի պետական համալսարանը` բժիշկ մանկավարժի որակավորմամբ։ 1982-1986 թվականներին աշխատել է մանկավարժ, մեթոդիստ, մարզիչ, 1987-1990 թվականներին` վնասվածքաբույժ-մեթոդիստ, իսկ 1990 թվականից աշխատում է ԱԻՄ-ի կառույցներում ։ Եղել է Ազգային ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է Ազգային Ժողովի ԱԻՄ խմբակցության անդամ, ԱԻՄ անդամ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ԱԻՄ անդամներ
Ռոմանսվիլեր
Ռոմանսվիլեր (Romanswiller), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 1326 մարդ, բնակչության խտությունը` 116.11 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.42 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 26 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բենամոկառա
Բենամոկառա (իսպ.՝ Benamocarra), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ակսարկիյա Կոստա դել Սոլ շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 6 կմ2։ Բնակչությունը՝ 3035 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 35 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մալագա պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Ողական
Ողական, ամրոց Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի Տարոն գավառում, ի սկզբանե Սլկունի նախարարական և քրմական տոհմի, այնուհետև Մամիկոնյան նախարարական տան ոստանը։ Գտնվել է Արածանի գետի ձախ ափի բարձրադիր բլրի վրա, այն մասում, որտեղ գետը մտնում է Մշո դաշտը։ Ներկայիս անվանումը՝ Մերջիմեք-քալե։ Աշխարհագրական կոորդինատները՝ 38°57'30.53"N, 41°31'24.46"E։
Հիմնադրման ժամկետն անհայտ է։ Առաջինը հիշատակվել է հույն աշխարհագիր Ստրաբոնը՝ Օլանե ձևով։ Մինչև 320-ական թվականները եղել է Սլկունի տոհմի իշխանանիստ կենտրոնը։ Տրդատ Բ Մեծի դեմ Սլկունյաց Սլուկ իշխանի ապստամբությունից և նրա սպանությունից հետո Տրդատի հրամանով Ողականը տրվել է Մամիկոնյան նախարարական տոհմին՝ որպես ժառանգական սեփականություն՝ դառնալով նրանց կենտրոնատեղին։ Պապ թագավորի գահակալման տարիներին (369-374) Ողականը պատականել է Տարոնի իշխան Մուշեղ Մամիկոնյանին։ Վերջինս Ողական հրավիրելով Հայր Մարդպետին՝ նրան նետել է զնդան, այնուհետև ՝ մահապատժի ենթարկել։ Արաբական նվաճումների ժամանակ Գագիկ Արծրունին Ողականում մեկ տարի դիմադրել է բերդը պաշարած արաբներին։ Ողականի մասին աղբյուրներում այլ տեղեկություններ չեն հանդիպում։
Կատեգորիա:4-րդ դարի հայկական բերդեր և ամրոցներ Կատեգորիա:Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Թուրքիա) Կատեգորիա:Բերդեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Տարոն գավառի շենքեր և կառույցներ
Պուերտոլյանո
Պուերտոլյանո  (Puertollano), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սյուդադ Ռեալ պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Կաստիլիա-Լա Մանչա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Վալյե դե Ալկուդիյա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 219,47 կմ2։ Բնակչությունը՝ 52300 (2010 թվականին)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից՝ 43 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կամիլա Ալվես
Կամիլա Ալվես (Camila Alves. ), բրազիլացի մոդել, դերասանուհի, դիզայներ։ 2001 թվականից ապրում ու աշխատում է ԱՄՆ-ում՝ Նյու Յորք քաղաքում ։
Կամիլան նկարահանվել է այնպիսի բրենդների գովազդերում, ինչպիսիք են Levi's-ը, Giorgio Armani-ն, Triumph-ը, Escada-ն, մասնակցել է Valentino-ի, Kaufman Franco-ի, Paco Rabanne-ի, Hugo Boss-ի կազմակերպած ցուցադրություններին։ Բացի այդ, հանդես է եկել որպես Billabong-ի, Chopard-ի, Christian Dior-ի, Datelli-ի, Harley-Davidson-ի, Levi's-ի, Mango-ի, Neiman Marcus-ի, Pinko-ի, Shell-ի, Target-ի և հանրահայտ այլ ֆիրմաների գովազդային դեմքը։
2008 թվականին ներկայացրել է Muxo ապրանքանիշի պայուսակների իր սեփական գիծը։
2013 թվականի ապրիլին պայմանագիր է կնքել հագուստի Macy's I.N.C. International Concepts գծի գովազդային դեմքի դերում հանդես գալու համար։
Անձնական կյանք
2012 թվականի հունիսի 9-ին ամուսնացել է դերասան Մեթյու Մըքքոնահի հետ (նախքան հարսանիքը 5 տարի հանդիպել էին, շփվել) ։ Ամուսնական զույգը երեք երեխա ունի. տղան՝ Լևի Ալվես-Մըքքոնահին (ծնվ. 07.07.2008), դուստրը՝ Վիդա Ալվես-Մըքքոնահին (ծնվ. 03.01.2010) և մյուս տղան՝ Լիվինգստոն Ալվես-Մըքքոնահին (ծնվ. 28.12.2012) :
Մարդասիրական գործունեություն
2010 թվականին Ալվեսն ամուսնու հետ հիմնել է Just Keep Livin' հիմնադրամը, որը 2019 թվականից համագործակցում է նորաձևության Veronica Beard բրենդի հետ ։
COVID-19-ի համավարակի ժամանակ՝ 2020 թվականի մայիսին, ամուսնական զույգը 100 հազարից ավելի բժշկական դիմակ է անվճար բաշխել Տեխասի բուժհիմնարկներին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոդելներ Կատեգորիա:Բրազիլացի մոդելներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Դիզայներներ Կատեգորիա:Նորաձևության դիզայներներ
Արթուր Հազելիուս
Արթուր Հազելիուս (Artur Immanuel Hazelius, ), շվեդ ուսուցիչ, գիտնական, բանահավաք, թանգարանի տնօրեն։ Հիմնադրել է Հյուսիսային թանգարանը (Nordiska museet) և Ստոկհոլմում գտնվող Սկանսեն բացօթյա թանգարանը :
Կենսագրություն
Հազելիուսը ծնվել է Ստոկհոլմում, շվեդական բանակի սպա (զորացրվել է գլխավոր գեներալի կոչումով), քաղաքական գործիչ և հրապարակախոս Յոհան Ավգուստ Հազելիուսի (1797-1871) ընտանիքում։ 1854 թվականին ընդունվել է Ուփսալայի համալսարան և 1860 թվականին ստացել իր դոկտորի կոչումը, որից հետո աշխատել է որպես ուսուցիչ, ինչպես նաև մասնակցել է դպրոցական գրքերի և լեզվական բարեփոխումների մի շարք նախագծերի։
1869 թվականին Արթուր Հազելիուսը եղել է Ստոկհոլմի Սկանդինավյան ուղղագրական համագումարի (det nordiska rättstavningsmötet) շվեդական բաժնի քարտուղար և 1871 թվականին հրապարակել է իր գործերը։ Այնտեղ առկա շվեդական ուղղագրության արմատական բարեփոխումներն առաջ բերեցին Շվեդական ակադեմիայի առարկությունները։ Սա Յոհան Էրիկ Ռիդքվիստին (1800-1877) հնարավորություն տվեց հրատարակելու Svenska Akademiens Ordlista (SAOL), որը 1874 թվականին Ակադեմիայի մեկ հատոր ուղղագրական բառարանի առաջին հրատարակությունն էր։ Այնուամենայնիվ, համագումարի առաջարկներից շատերը ներկայացվել են նույն բառարանի վեցերորդ հրատարակությունում 1889 թվականին (e-ä, qv-kv), իսկ մնացածը (dt, fv, hv) ներկայացվել է 1906 թվականին կրթության նախարար Ֆրիդյուվ Բերդի (1851-1916) կողմից շվեդական դպրոցների ուղղագրական բարեփոխման համար։ Բերգը խոստովանեց, որ Հազելիուսը դրել է հիմքը ուղղագրական բոլոր բարեփոխումներին հետևելու համար :
Գործունեություն
Երկրում կատարած ճանապարհորդությունների ընթացքում Հազելիուսը նկատեց, թե ինչպես է շվեդական ժողովրդական մշակույթը, ներառյալ ճարտարապետությունը և նյութական մշակույթի այլ ասպեկտները, քայքայվում են արդյունաբերականացման, միգրացիայի և արդի այլ գործընթացների ազդեցության տակ, և 1872 թվականին նա որոշեց շվեդական ազգագրության համար հիմնել թանգարան, որը սկզբնապես (1873) անվանեց Սկանդինավյան ազգագրական հավաքածու (Skandinavisk-etnografiska samlingen), 1880 թվականից՝ Հյուսիսային թանգարան։ 1891 թվականին նա ստեղծեց Սկանսեն բացօթյա թանգարանը, որը Հյուսիսային Եվրոպայում դարձավ այլ բացօթյա թանգարանների օրինակ։ Նմանատիպ թանգարան ստեղծելու գաղափարը Հազելիուսի մոտ ծնվել է 1881 թվականին Օսլոյում հիմնադրված աշխարհի առաջին բացօթյա թանգարանը՝ Նորվեգիայի մշակույթի պատմության թանգարան այցելելուց հետո :
Հյուսիսային թանգարանի համար Հազելիուսը գնեց կամ նվիրատվություններ ստացավ ամբողջ Շվեդիայից և Հյուսիսային երկրներից՝ կահույք, հագուստ, խաղալիքներ և այլն։ Հազելիուսը հիմնականում հետաքրքրված էր գյուղական մշակույթով, իսկ նրա հետևորդներն ավելի շատ սկսեցին հավաքել նաև բուրժուական և քաղաքային ապրելակերպն արտացոլող առարկաներ։ Սկանսենի համար Հազելիուսը հավաքեց ամբողջական շենքեր ու տնտեսություններ։ Չնայած նախագիծն ի սկզբանե չի ստացել պետության կողմից Հազելիուսի ակնկալած ֆինանսավորումը, նա լայն աջակցություն և նվիրատվություններ ստացավ, և մինչև 1898 թվականը Հյուսիսային թանգարանի առաջխաղացման միությունը ( Samfundet för Nordiska Museets främjande ) ուներ 4525 անդամ։ Ռիկսդագը 1891 թվականին թանգարանների համար հատկացրեց որոշակի գումար և 1900 թվականին՝ Հազելիուսի մահից մեկ տարից առաջ, կրկնապատկեց գումարը։
Անձնական կյանք
Հազելիուսն ամուսնացել է Շվեդական ակադեմիայի անդամ, պատմաբան, քահանա Անդերս Աբրահամ Գրաֆստրյոմի դստեր՝ Սոֆյա Էլիզաբեթ Գրաֆստրյոմի (1839-1874) հետ։ Կյանքի վերջին մի քանի տարիները Հազելիուսը բնակվել է Սկանսենի հին կառույցներից մեկում՝ Հազելիուսհուսեթում։ Վախճանվել է 1901 թվականի մայիսի 27-ին, իսկ 1902 թվականի փետրվարի 4-ին նրան հողին են հանձնել Սկանսենում գտնվող մի գերեզմանում :
Նրա միակ որդին՝ Գունար Հազելիուսը (1874-1905), հաջորդել է հորը որպես Հյուսիսային թանգարանի համադրող։ Գունար Հազելիուսի դուստրը՝ Գունել Հազելիուս-Բերգը (1905-1997), հետագայում Հյուսիսային թանգարանում եղել է զգեստների և տեքստիլների պատմաբան։ Նրա ամուսինը՝ պրոֆեսոր Գյոստա Բերգը (1903-1993), եղել է Հյուսիսային թանգարանի և 1956-1963 թվականներին՝ Սկանսենի տնօրեն, 1964 թվականից՝ Սկանսեն հիմնադրամի գործադիր տնօրենը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ ազգագրագետներ Կատեգորիա:Շվեդ բանասերներ Կատեգորիա:Շվեդ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Շվեդ համադրողներ Կատեգորիա:Ուփսալայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Շվեդ մանկավարժներ Կատեգորիա:Շվեդ գիտնականներ
Ֆելիքս Նև
Ֆելիքս Ժան Բատիստ Ժոզեֆ Նև (Félix-Jean-Baptiste-Joseph Nève, ), բելգիացի արևելագետ, հայագետ։ Փիլիսոփայական գիտությունների տնօրեն (1838)։ Բելգիայի արքունական ակադեմիայի, Պետերբուրգի կայսերական Գիտությունների ակադեմիայի, Հռոմի կաթոլիկական ակադեմիայի, Մխիթարյան միաբանության պատվավոր անդամ։ Հայկական և հնդկական, մատենագրության, սանսկրիտի մասնագետ։
1841 թվականից Լուվենի համալսարանի մատենագրության և արևելյան լեզուների դասախոս։ Նևի հայագիտական գործունեությունն սկսվել է 1841 թվականից՝ «Պատմական ակնարկ հայոց լեզվի և գրականության» հոդվածի և Առաքելոց շարականի ֆրանսերեն թարգմանությամբ։ Նևը անդրադարձել է հայոց լեզվին, այբուբենին, հայ հեթանոսական պաշտամունքի առանձին կողմերին, հայ դպրության սկզբնավորմանը, քրիստոնեական կոթողներին, շարականներին, երգաբանությանը, հայրախոսությանը։
Գրել է Գրիգոր Նարեկացու, Ներսես Շնորհալու, Եղիշեի, Թովմա Մեծոփեցու և այլոց կենսագրությունները՝ նրանց ստեղծագործությունների թարգմանությամբ ու ծանոթագրություններով, նկարագրել մոնղոլական ավերիչ արշավանքները Հայաստանում, լույս ընծայել խաչակրաց արշավանքների մասնակից բելգիացիների մասին հայկական սկզբնաղբյուրներում պահպանված տեղեկությունները, գրել Արծրունիների տան պատմությունը են։ 1855 թվականին, Փարիզի արքունական մատենադարանում պահվող երկու ձեռագրերի հիման վրա հրատարակել է «Ուսումնասիրություն Թովմա Մեծոփեցու և նրա 15-րդ դարի Հայոց պատմության մասին» աշխատությունը, իսկ 1858 թվականին Նևի թարգմանությամբ «Պատմությունը» լույս է տեսել ֆրանսերենով։ Նևի հայագիտական ուսումնասիրություններն ու թարգմանությունները ամփոփված են «Քրիստոնյա Հայաստանը և յուր գրականությունը» (1886) գրքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելգիացի հայագետներ Կատեգորիա:Բելգիացի արևելագետներ Կատեգորիա:Բելգիացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ
Կարպենեդոլո
Կարպենեդոլո (Carpenedolo), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 11 205 մարդ, խտությունը՝ 377 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 30,14 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25013։ Հեռախոսային կոդ՝ 030։
Մախ դուգ
Առաջին համարը լույս է տեսել 1934 թվականին։
Նախնական շրջանում խմբագրությունը իր աշխատանքի հիմքն էր համարում ազգային լավագույն տարրերի սատարումը։ Ամսագրում մեծ ուշադրություն են հատկացնում օսական ազգի պատմության, ազգաբանության, լեզվի և մշակույթի հարցերին։
Ամսագրում տպագրվել են օսական գրողներն ու բանաստեղծները՝ Արսեն Քոցոև, Ալեքսանդր Քուբալով, Դաբե Մամսուրով, Ալիխան Գագիև, Թազե Բեսաև, Գասթան Ագնաև և այլք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Օսիայի թերթեր
Զազերկի (գյուղ, Կրոլևեցի շրջան)
Զազերկի (Зазірки), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրոլևեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զազերկի գյուղում բնակվում էր 583 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,02 կմ²։
ՀԲՄԸ Սոֆիայի կամերային նվագախումբ
Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության Սոֆիայի կամերային նվագախումբ (Камерен оркестър на Общоарменския благотворителен съюз), սիմֆոնիկ կամերային նվագախումբ է, որի նպատակը հայկական և բուլղարական մշակույթների և դասական և ժամանակակից երաժշտության ժողովրդականացումն է։ Դիրիժորը և գեղարվեստական ղեկավարը մինչև 2017 թվականը Բեդրոս Փափազյանն էր ։
Զազերկի (գյուղ, Կրոլևեցի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրոլևեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
ՀԲՄԸ Սոֆիայի կամերային նվագախումբ
Գործունեություն
Կամերային նվագախումբը ստեղծվել է 2006 թվականին՝ Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության ստեղծման 100-ամյակին։ Նվագախմբի ստեղծման գաղափարի հեղինակը ՀԲԸՄ Սոֆիայի մասնաճյուղի նախագահ՝ Սոնյա Բեդրոսյան Ավակյանն է։ Նվագախումբը հանդես է գալիս համերգներով և շրջագայություններով, կատարում և ձայնագրում է դասական և ժամանակակից երաժշտություն։
Կատարողներ
Նվագախմբի համերգներին մասնակցել են միջազգային ճանաչում ունեցող կատարողներ, դաշնակահարներ՝ Մեծ Բրիտանիայից Սարգիս Զաքարյանը, Իսպանիայից Սոֆյա Մելիքյանը, ԱՄՆ-ից Հայկ Արսենյանը և Սիլվի Զաքարյանը, Գերմանիայից Մաքրուհի Հագելը և Վեսելին Պարաշկևովը, Ֆրանսիայից Բոժիդար Բրատոևը, Ավստրիայից Իվան Դիմիտրովը, թավջութակահարներ՝ Ավստրիայից Թորգոմ Պարսամյանը, Հայաստանից Վաչե Հովեյանը, երգչուհի Լուսինե Դանիելյանը, Լիբանանից՝ իտառահար և ուդահար Ֆադի Ռաշիդը։ Համատեղ ելույթ են ունեցել նաև «Բելտանգո» համույթը Սերբիայից, Մակեդոնիայից ջազմեն Դավիթյան եղբայրները, Երևանի երաժշտական ավագ դպրոցի սաները, Սիլվա Մխիկյանի գլխավորությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի նվագախմբեր Կատեգորիա:ՀԲԸՄ
Դոբրյանսկի գյուղական խորհուրդ (Վելիկոպիսարևսկի շրջան)
Դոբրյանսկի գյուղական խորհուրդ  (Добрянська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկոպիսարևսկի շրջանում ։
Քիմ Յոնջա
Քիմ Յոնջա (김연자,金蓮子,Kim Yŏnja), ), XX-XXI դարերի հարավկորեացի երգչուհի, ճապոնական էնկա ժանրի կատարող ։
1987 թվականին արժանացել է հատուկ մրցանակի` «Asa noKuni Kara» երգի համար։ Յոնջան երգել է 1988 թվականի Սեուլի ամառային օլիմպիական խաղերի հիմնը։
Կիմ Յոնջան հասցնում է զբաղվել բարեգործությամբ։ Նա նվիրատվություններ է հավաքել Unzen հրաբխի ժայթքումից տուժածներին 1993 թվականին և 1995 թվականին Hanshin մեծ երկրաշարժից տուժածներին օգնելու համար` համերգներ կազմակերպելով Ճապոնիայում։ Նաև հաճախ բարեգործական համերգներ է անցկացնում Կորեայում։
Դոբրյանսկի գյուղական խորհուրդ (Վելիկոպիսարևսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Քիմ Յոնջա
Հայտնի երգչուհի է Ճապոնիայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի կանայք Կատեգորիա:Հարավկորեացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի արտիստներ Կատեգորիա:Կորեացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Հարավկորեական երաժշտություն
Մճեդլուրի
Մճեդլուրի (მჭედლური), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Շուախևի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 157 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Շուախևի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Մշո Սուրբ Կարապետի վանք
Գլակա վանք (Մշո Սուրբ Կարապետ, Իննակնյան վանք), վանքային համալիր Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի Տարոն գավառում (այժմ՝ Թուրքիայի տարածքում է), գտնվում էր Աշտիշատից ոչ հեռու, եղել է հեթանոսական մեհենատեղի, վանքի է վերածվել քրիստոնեության ընդունման ժամանակ՝ 4-րդ դարում։
Պատմություն
Ըստ ավանդության հիմնել է Գրիգոր Լուսավորիչը, նրա մահից հետո մարմինը ամփոփվել է սուրբ Կարապետ կոչված մատուռի տակ։ Սուրբ Կարապետը միայն մի եկեղեցի կամ տաճար չէ, այլ մի քանի տաճարների ամբողջություն, որոնք կազմում են սրբավայրերի մի խումբ։ Սուրբ Կարապետի վանքը Արևմտյան Հայաստանում համարվում էր ամենամեծ ու ամենանվիրական սրբավայրը։ Այն ոչ միայն Տարոն աշխարհի ամենանշանավոր վանքն էր, այլև ամբողջ հայությանը ծանոթ մեծագույն մենաստանը սուրբ Էջմիածնից հետո։ Վանքի համբավն ու հռչակը դուրս էր եկել ազգային սահմաններից և դարձել նաև սրբավայր տեղացի և օտար ազգերի համար։ Բացի այդ, մեր մատենագիրների մոտ կան հիշատակություններ, որ օտարազգի քրիստոնյաներ շատ հաճախ են ուխտի եկել սուրբ Կարապետի վանքը։
Անվանում
Կոչվել է Գլակա վանք՝ իր առաջին վանահոր Զենոբ Գլակի անունով, որը ասորի եպիսկոպոս էր և տեղի վանահայրը։ Նա է մեզ հասցրել տեղեկություններ վանքի հիմնադրման և սկզբնական շրջանի պատմության մասին։ Մի այլ ստուգաբանություն ասում է նաև, որ Գլակա է կոչվել, ոչ թե Զենոբ Գլակի անունից, այլ վանքի մոտ գանվող միաձայն գլգլան ջրվեժների պատճառով։ Համանուն շատ եկեղեցիներից տարբերելու համար նրան անվանել են Մշո կամ Մուշի ս. Կարապետ, Մուրատտու կամ Մուրատատուր ս. Կարապետ, Մշո Սուլթան ս. Կարապետ, նաև Իննակնյա վանք (վանքի մոտակայքում իրար մոտ բխող ինը սառնորակ աղբյուրների պատճառով)։
Ճարտարապետություն
Ս. Կարապետի ավագ տաճարը կառուցվել է սրբատաշ քարերից, մեծ մասամբ գորշ գույնի։ Առաստաղը հյուսված է մանր ու բազմաթիվ կամարներից, իսկ ներքևից տասնվեց մեծ և կլոր սյուներ՝ միակտոր ու միջակ մեծությամբ, պահում են առաստաղը։ Ունեցել է հինգ մատուռ և տասը խորան։ Զանգակատանը կախված են եղել չորս մեծ զանգակներ, որոնց ղողանջները լսվում էին Մուշի դաշտի հեռավոր վայրերում։
Արտաքին դռնից մտնում ենք գավիթ, որը ներսից և դրսից նույնպես պատած է սրբատաշ քարերով։ Այն, cամեմատած եկեղեցու ընդարձակության հետ, շատ փոքր է, որովհետև գավիթը նախատեսված է որպես պատվանդան հոյակապ զանգակատան համար։ Գավթի պատերը ներսից և դրսից ծածկված են հին ժամանակների գրություններով ու արձանագրություններով։ Երկրորդ դռնով, մի աստիճան ցած իջնելով, մտնում ենք տաճար, ուր տպավորությունը շատ ազդեցիկ է։ Տաճարը կամ ժամատունը բարձրանում է հին վկայարանի վրա, որտեղ, ըստ ավանդության, Գրիգոր Լուսավորիչը ամփոփել է ս. Կարապետի և Աթանագինե եպիսկոպոսի նշխարները։ Ավագ խորանը ս. Խաչի անունով է։ Դեպի աջ բացվում է ս. Ստեփաննոսի մատուռի դուռը, որի երկու կողմերին փոքրիկ խորաններ կան, գեղեցիկ կամարներով՝ նվիրված Պետրոս և Պողոս առաքյալներին։ Իսկ Պետրոս Առաքյալին նվիրված խորանի մոտ, Ստեփաննոսի մատուռին կից, մի ուրիշ խորան էլ կա նվիրված՝ Հակոբոս Տեառն եղբորը։
Ավագ խորանի ձախ կողմում ս. Կարապետի մատուռն է, որի դռան մոտ մատուռի պատին կից, մի ուրիշ խորան կա նվիրված Լուսավորչին։ Այսպիսի հինգ խորաններ էլ կան ժամատան մեջ, չհաշված մատուռների խորանները։ Տաճարի լայնության կենտրոնում գտնվում է Ավագ սեղանը՝ քառակուսի և վայելուչ բեմով, որը տաճարը բաժանում է երկու մասի։ Մի կողմում ս. Կարապետի, իսկ մյուս կողմում ս. Գևորգի խորաններն են։ Ավագ սեղանի աջակողմյան մասը զարդարված է մարմարյա խաչքարերով, որոնց վրա արձանագրություններ կան։ Ավագ սեղանի վրա բարձրանում է նաև մի ոսկեզօծ գեղաքանդակ խաչկալ, որի վրա դրված է ս. Աստվածածնի պատկերը՝ շրջապատված հրեշտակներով։ Զանգակատունը գմբեթավոր է, և հենված է ութ սյուների վրա։
Զանգակատունը մի սեղան ունի ս. Հոգու անունով։ Ս. Կարապետի ժամատան սալահատակում զետեղված են վեմեր, որոնք ծածկում են հայ պատմագիրների հիշատակած իշխանների և ռազմիկների գերեզմանները։ Սասանյանների դեմ մղված արյունահեղ պատերազմներն ենք ակամայից հիշում, գրում է Լինչը, տեսնելով, Մուշեղի, Գայլ Վահանի և Սմբատի գերեզմանները։ Ս. Կարապետի վկայարանը բոլորից հին շենքն է համարվում։ Նրա երկարությունը տասը մետր է, լայնությունը վեց մետր, բարձրությունը տասնհինգ մետր։ Ս. Կարապետի վկայարանը կառուցված է առանց սյուների։ Չորս կողմը ձգված են կամարներ։ Խորանի աջ կողմում գտնվում է վեցից յոթ մետր բարձրությամբ խաչքար, որը պատկերների, դրվագների, քանդակների նրբությամբ իր տեսակի մեջ սքանչելի է։ Բեմի ներքևը զարդարված է մարմարյա խաչքարերով, թվով հինգ, որոնց վրա կան արձանագրություններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական գոյություն չունեցող վանքեր և եկեղեցիներ (Թուրքիա)‎ Կատեգորիա:Մեհյանների տեղում կառուցված շինություններ կ կ Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական կառույցներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հայ առաքելական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Մուսուլմանների կողմից ավերված եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ավերված եկեղեցիներ
Պարանորմալ երևույթներ 4
Պարանորմալ երևույթներ (անգլերեն՝ Paranormal Activity 4), ամերիկյան սարսափ ժանրի ֆիլմ։ Ֆիլմը շարունակությունն է Պարանորմալ երևույթներ 1,2 և 3 ֆիլմերի։
Ֆիլմի համաշխարհային պերմիերան տեղի կունենա 2012 թվականի հոկտեմբերի 19-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Սարսափ ֆիլմեր գերբնական ուժով տների մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր դևերի մասին Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր վհուկների մասին
Պլաստունովկա (գյուղ, Նովովոդոլաժսկի շրջան)
Պլաստունովկա (Пластунівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1650 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պլաստունովկա գյուղում բնակվում էր 52 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,34 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 152,94 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1650 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գորուշկա (գյուղ, Օզերկովսկոե գյուղական բնակավայր)
Գորուշկա (Горушка), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Չյորնայա (Պոլոմկայի վտակ)
Չյորնայա (Чёрная), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Օպարինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պոլոմկա գետի աջ ափին՝ 15 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Գետը հոսում է հյուսիս, անմարդաբնակ անտառային վայրում։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կարա Բողազ Գյոլ
Կարա-Բողազ-Գյոլ (Garabogazköl, սև-երախ-լիճ), Կասպից ծովի ծոց-ծովալճակ Թուրքմենստանում։ Միացած է ծովին համանուն նեղ ու ծանծաղ նեղուցով։ Տարածությունը 12 հազար կմ² է, առավելագույն խորությունը՝ 3,5 մ, աղիությունը՝ 280-305%։ Ծովային տիպի աղերի խոշորագույն հանքավայրն է աշխարհում։ Արդյունահանվում է միրաբիլիտ ։
Անվանում
Անվանումն առաջացել է թուրքերեն Կարա ― «սև», բողազ ― «կոկորդ, նեղուց» և գոլ (գյոլ) ― «լիճ» բառերից («Սև կոկորդով լիճ» կամ «Սև նեղուցով լիճ»)։ Այդպես է կոչվել այն պատճառով, որ ծոցն անհագ երախի նման կլանել է Կասպից ծովի ջրերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքմենստանի լճեր Կատեգորիա:Ասիայի լճեր
Սուրբ Հովհաննես վանք (Արդվի)
Արդվիի Սուրբ Հովհաննես վանք (հիշատակվում է նաև Սրբանես վանք անունով), վանք Հայաստանի Լոռու մարզի Արդվի գյուղի հյուսիսարևմտյան եզրին։ Բաղկացած է միմյանց կից երկու թաղածածկ եկեղեցիներից, զանգակատնից, վանական շինություններից։ Հյուսիսային եկեղեցու բեմի առջև Հովհաննես Գ Օձնեցու խոշոր տապանաքարն է։ 13-րդ դարում եկեղեցու արևմտյան ճակատին կամարակապ մեծ բացվածքով սրահ են կցել։ 17-րդ դարում եկեղեցիներից հարավ կառուցել են առանձին կանգնած, խորանարդաձև ստորին ծավալով և վեցասյուն ռոտոնդայով զանգակատուն։ Վանքի պարսպապատ տարածքում գտնվում են խցերի և տնտեսական շենքերի ավերակները, համալիրից արևմուտք միջնադարյան գերեզմանոցն է՝ գեղաքանդակ խաչքարերով։ Վանքը 19-րդ դարում նորոգել է Ստեփանոս Տարինյանը, 1902 թվականին՝ Մելիքսեթ Քալանթարյանը։ Վանական համալիրը վերանորոգվել է <<Տաշիր>> բարեգործական հիմնադրամի նախագահ Վահե Կարապետյանի կողմից՝ 2018 թվականին։
Պատմական ակնարկ
Սրբանեսի վանքը (կառուցվել է VIII-XVII դարերում), որը հայտնի է նաև Սուրբ Հովհաննես կամ Հովհան Օձնեցու վանք անուններով, գտնվում է Հայաստանի Լոռու մարզում, Արդվի գյուղի հյուսիսարևմտյան եզրին։ Վանքային համալիրը բաղկացած է երկու եկեղեցուց և զանգակատնից։ Վանքի տարածքում են գտնվում նաև խաչքարեր, քառակող կոթողը, տնտեսական և բնակելի շինությունների փլատակները ։
Կառուցվածք
Եկեղեցիները միանավ թաղակապ դահլիճներ են, որոնք հաղորդակցվում են երկայնական ընդհանուր պատի մուտքային բացվածքով։ Հյուսիսային դահլիճը, որն ունի պայտաձև աբսիդ և քառակուսի աղոթասրահ, համաչափություններով ավելի փոքր է, քան հարավայինը։ Մի ժամանակ այն մուտք է ունեցել նաև արևմուտքից, բայց ներկայումս այն փակված է։ XIII դարում եկեղեցու արևմտյան պատին կցվել է ոչ մեծ թաղակապ սրահ։ Հարավային դահլիճի հատակը պատած է տապանաքարերով։ Եկեղեցիների կառուցման համար օգտագործվել են ճեղքված անդեզիտի ոչ խոշոր անկանոն կտորներ։ Միայն արևելյան պատի ստորին երեք շարքերը խոշորաչափ սրբատաշ քարերով են։
Երկու եկեղեցիների հորինվածքային տարրերը վկայում են, որ եկեղեցիները միաժամանակ չեն կառուցվել։ Հյուսիսային եկեղեցու սկզբնական հորինվածքը, որից պահպանվել են արևելյան պատի ստորին շարքերը և հարավային մուտքի մի մասը, վկայում է, որ այն կառուցվել է ավելի վաղ, քան ամբողջ համալիրը։ Հավանաբար այն վերակառուցվել է վանքի մյուս շինությունների կառուցման ժամանակ (ենթադրաբար XVII դարում)։
Զանգակատունը կառուցվել է XVII դարում վանքի հարավային մասում։ Զանգակատան ստորին հարկաշարքը խորանարդաձև է, այն պսակված է վեցասյուն ռոտոնդայով։
Սրբանեսի վանքը շրջապատված է անկանոն ոչ բարձր պարսպապատով։ Արևմտյան մասում է գտնվում միջնադարյան գերեզմանոցը՝ բազմաթիվ ուշագրավ խաչքարերով և տապանաքարերով։ XIX դարում վանքը վերանորոգել է Ստեփանոս Տարինյանը, իսկ 1902 թ.՝ Մելիքսեթ Քալանթարյանը։
Սրբանեսի վանքը նորագույն պատմության մեջ հայտնի է նաև դրանով, որ այստեղ է նկարահանվել հայտնի հայ ռեժիսոր՝ Ս. Փարաջանովի «Նռան գույնը» ֆիլմը։
Տարածքի հետ կապված ավանդազրույցներ
Արդվիի բնական հուշարձաններից է Օձի պորտը։ Այստեղ ամփոփված է նշանավոր եկեղեցական-քաղաքական գործիչ Հովհան Օձնեցու մարմինը։ Նրա բազմաթիվ հրաշագործություններից մեկը կապված է Օձի պորտի ավանդության հետ։ Մի օր, երբ Օձնեցին սուրբ Պատարագ էր մատուցում, երկու զարհուրելի վիշապ լեռան լանջով գյուղին են մոտենում։ Սուրբը խաչով խաչակնքում է վիշապներին, և վիշապները կապվում են մինչև պատարագի ավարտը։ Դուրս գալով պատարագից՝ երանելի Հովհանը գավազանով խփում է վիշապների գլուխներին, և նույն պահին վիշապները քարանում են։ Այդ վայրը կոչվում է «Օձի պորտ», որտեղից բխող ջուրն ունի բուժիչ հատկություն։
Ավանդությունը պատմում է, որ գյուղի ձորակի աջ կողմում կար մի դպրոց, որտեղ իր յոթ աշակերտներին կրթում էր մի ծերունի իմաստուն ճգնավոր, որին Սուրբ էին կոչում։ Ձորակի ձախ կողմում՝ լեռան լանջին հայտնվում է զարհուրելի վիշապը և նրա արձակած ձայներից շրջակայքը պապանձվում է։ Մի կին կովկիթն ուսին /սափոր, որի մեջ կաթ էին լցնում/ իջնում էր լեռան լանջով և, տեսնելով ահավոր հրեշին, իսկույն քարանում է։ Սուրբը աշակերտներից մեկին ուղարկում է պարզելու, թե ինչ է պատահել։ Աշակերտը չի վերադառնում և հայտնվում է վիշապի երախում։ Հաջորդ աշակերտին է ուղարկում, նա էլ չի վերադառնում։ Այդպես բոլոր յոթ աշակերտներն էլ վիշապի բաժին են դառնում։ Սուրբը դուրս է գալիս դպրոցից՝ փնտրելու իր աշակերտներին։ Տեսնում է ահռելի վիշապին, որը պատրաստվում էր կուլ տալ հաջորդ զոհին։ Հրաշագործ ծերունին գավազանով խփում է վիշապի գլխին ու ասում. «Քա՛ր դառնաս, աղբյուր բխի քո սրտից՝ հիվանդի համար դե՛ղ դառնաս»։ Սուրբ իմաստունի ասածը իսկույն կատարվում է։
Նկատելի է, որ Օձնեցու հրաշագործության պատմությունն ու ժողովրդական ավանդությունը շատ ընդհանուր եզրեր ունեն, հրաշագործությունից ծնվել է ավանդությունը։ Իսկ ո՞րն է իրականությունը։ Լեռան լանջով, կարծես թե, «սողում են» երկու վիշապները։ Դրանք քարային ապարաշերտային երակներ են՝ մեկը ավելի երկար ու հաստ, իսկ մյուսը՝ կարճ ու բարակ։ «Մեծ վիշապից» բխում են երկու աղբյուր, որոնք ամառվա տապին հոգնած ճամփորդին տալիս է սառնորակ ջուր, այն տարբերությամբ, որ մեկը սովորական ջուր է, իսկ մյուսն ունի բուժիչ հատկություն։ Արևմտյան կողմից բխող ջուրը շատ բարակ է, կոչում են «օձի պորտ»։ Այն ունի բուժիչ հատկություններ, որոնք պայմանավորված են նրա հանքային ջուր լինելու հարմարանքով։ Ջուր, որտեղից օգտվում են ոչ միայն տեղացիները։
Ասում են, որ մի ժամանակ սափորն ուսին կին-ժայռը պարզ երևում էր, բայց 1939 թ. գյուղացիները քանդել են այն ու այդ քարերով կառուցել գոմեր։ Տեսարանը հիասքանչ է ու անզուգական՝ գողտրիկ բնակավայր, վեհաշուք վանական համալիր, գեղատեսիլ ձորակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գուգարաց թեմի վանքեր և եկեղեցիներ հ Կատեգորիա:Արդվի
Երբ տեսնում եմ, մարդ տակավին...
«Երբ տեսնում եմ, մարդ տակավին...», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1891 թվականին ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել 1891 թվականի ապրիլի 25-ին։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Այս բանաստեղծությունն առաջին անգամ տպագրվել է 1892 թվականին՝ Մոսկվայում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորում (էջ 102-103)՝ թվագրված՝ «1891 թ․ ապրիլի 25»։
Այնուհետև՝ Երևանում՝ 1940-1959 թվականներին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 70) ։
Ճախրուհի
Ճախրուհի, հայոց թագուհի, Մեծ Հայքի թագավորի Խոսրով Կոտակ Արշակունու կինը։ Ամուսնության ժամանակ Մեծ Հայքի տարբեր կողմերից արքունիք են հրավիրվել ամենաբարձրահասակ հայ օրիորդններին։ Ասքն ասում է, որ նրանցից մեկը՝ ամենաբարձրահասակը, որը Դարույնք քաղաքից էր և որի անուն Ճախրուհի էր, դարձավ Կոտակի կինը։ Հետո հայոց արքունիքում կատակով ասում էին, թե Ճախրուհու հետ ամուսնանալուց հետո Կոտակը ճախր առավ և մի քիլ բարձրացրեց իր հասակը։
Երբ տեսնում եմ, մարդ տակավին...
Պատմություն
Արտատպվել է Մոսկվայում 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների երկրորդ հատորից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Ճախրուհի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության թագուհիներ
Ռշտունիք
Ռշտունիք, գավառ Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի կազմում ։
Աշխարհագրություն
Տարածվում էր Վանա լճի հարավային առափնյա շրջանում, նրա մեջ էին մտնում նաև Աղթամար ու Առտեր կղզիները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վասպուրականի գավառներ
Սադի Կառնո
Նիկոլա Լեոնար Սադի Կառնո (Nicolas Léonard Sadi Carnot, ), ֆրանսիացի ֆիզիկոս, թերմոդինամիկայի հիմնադիրներից։
Լազար Նիկոլա Կառնոյի որդին։
Կառնոյի աշխատանքն արժանիորեն գնահատվել է միայն 1834 թվականին (Բենուա Կլապեյրոն)։ Ավելի ուշ, զարգացնելով Կառնոյի ուսմունքը, Ռուդոլֆ Կլաուզիուսը և Վիլյամ Թոմսոնը հանգեցին թերմոդինամիկայի երկրորդ սկզբունքին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խոլերայից մահացածներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարագետներ
Քրիստոնեական հեռարձակման ցանց
Քրիստոնեական հեռարձակման ցանց (Christian Broadcasting Network, CBN), աշխարհում խոշորագույն հեռուստառադիոհեռարձակող ընկերություններից է։ Հեռարձակումը իրականացվում է աշխարհի 180 երկրներում՝ 71 լեզուներով։ Ընկերության կենտրոնը գտնվում է ԱՄՆ Վիրջինիա նահանգի Վիրջինիա Բիչ քաղաքում։ Հիմնվել է 1960 թվականին հայտնի ամերիկյան քաղաքական և կրոնական գործիչ Փեթ Ռոբերթսոնի կողմից։ Ներկայում ընկերությունը պատկանում է «Ուոլթ Դիսնեյ» ընկերությանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Անգլալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Քրիստոնեական հեռուստաընկերություններ
Պոդկոպայ
Պոդկոպայ (Підкопаї), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Նովովոդոլաժսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(3673) Լևի
(3673) Լևի (Levy), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի օգոստոսի 22-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,345661 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9134 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7779 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1312,19 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,274351 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,09° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պոդբորոչիե
Պոդբորոչիե (Підбороччя), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոդբորոչիե գյուղում բնակվում էր 581 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2153 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 269,86 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կամեն-Կաշիրսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մուլդակաևո (գյուղ, Բելորեցկի շրջան)
Մուլդակաևո (Мулдакаево, Мулдаҡай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 251 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի բնակավայրեր
Միկաշևիչի
Միկաշևիչի (Мікашэвічы, Mikaševičy, Микашевичи, Mikashevichi, Mikaszewicze), քաղաք Բելառուսի Հանրապետության հարավարևմտյան մասում՝ Բրեստի մարզի Լունինեցի շրջանում։ Ընկած է շրջկենտրոնից՝ Լունինեց քաղաքից 47, մարզկենտրոնից՝ 275, երկրի մայրաքաղաք Մինսկից՝ 190 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Զբաղեցնում է 16 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ 2021 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 12 771 ։
Պատմություն
Հնագիտական տվյալների համաձայն՝ Միկաշևիչիի ներկայիս տարածքում առաջին բնակավայրն ստեղծվել է 1785 թվականին։ Երկու աշխարհամարտերի միջև ընկած ժամանակամիջուցում քաղաքի զարգացմանը մեծապես նպաստել է այստեղ գործող փայտանյութի գործարանը, որը խոշորագույններից մեկն է եղել այն տարիների Լեհաստանում։ Հիշարժան պատմական իրողություն է, որ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտվելուց հետո՝ 1919 թվականի հոկտեմբերին Միկաշևիչի երկաթուղային կայարանի շենքում են սկսվել խորհրդա-լեհական բանակցությունները և շարունակվել են մինչև այդ նույն տարվա դեկտեմբեր ամիսը։ Այստեղ են պայմանավորվել ռազմագերիների փոխանակության մասին։ Բացի այդ, խորհրդային պատվիրակության անդամները, խոսք քաշելով լեհական կառավարության մտադրությունների մասին, մեծաթիվ զորք է կուտակել Լեհաստան հետ սահմանի մոտ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելառուսի քաղաքներ Կատեգորիա:Բելառուսի բնակավայրեր
Չերնուշա
Չերնուշա (Чернуша), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Օպարինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վոլմանգա գետի աջ ափին՝ 34 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է անտառի ճահճային մասում 10 կմ հարավ-արևմուտք Ստրելսկա գյուղում, Օպարինո գյուղից 60 կմ հարավ-արևմուտք։ Գետը հոսում է հյուսիս-արևմուտք, անմարդաբնակ անտառային վայրում։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Էյմի Թիգարդեն
Կենսագրություն
Թիգարդենը ծնվել է Կալիֆորնիա նահանգի Դաունի քաղաքում։ Նա եղել է «Հոբի աղջիկները» մասոնական երիտասարդական կազմակերպության անդամ Դաունիում։ 2007 թվականի օգոստոսի 24-ին «Պատանի միսս Ամերիկա 2007» մրցույթում Թիգարդենը եզրափակիչ փուլի անցած մասնակցին տվեց մի հարց, ինչու ամեն հինգերորդ ամերիկացին չի կարողանում քարտեզի վրա իր երկիրը ցույց տալ։ Արդունքում նա ստացավ կցկտուր և անիմաստ պատասխան, որը YouTube-ում առաջատար դարձավ դիտումների քանակով։ 2008 թվականի հունիսի 19-ին, Կալիֆորնիա նահանգի, Անահաիմե քաղաքում նա արժանացել է «DeMolay International» մրցանակին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Վյաչեսլավ Եդիգարյան
Վյաչեսլավ Արշավիրի Եդիգարյան, հայ երաժիշտ, դաշնակահար, մանկավարժ, արվեստագիտության թեկնածու (2004), դոցենտ (2005)։
Կենսագրություն
1970-1974 թվականներին Վյաչեսլավ Եդիգարյանն աշխատել է Սումգայիթի երաժշտական ուսումնարանում, 1972-1974 թվականներին եղել է դաշնամուրի բաժնի վարիչը։ 1974 թվականից դասավանդել է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում, 2009-2012 թվականներին եղել է ամբիոնի վարիչ։ Միաժամանակ՝ 1974-1984 թվականներին, Վյաչեսլավ Եդիգարյանը եղել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի դասատու։
Որպես մենակատար և կոնցերտմայստեր երաժիշտը համերգներով հանդես է եկել կամերային անսամբլի հետ։
«Դաշնամուրի դասավանդման մեթոդիկա» (1999) ձեռնարկի համահեղինակ է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ Կատեգորիա:Դաշնակահարներ Կատեգորիա:Մանկավարժներ Կատեգորիա:Արվեստագիտության թեկնածուներ
Իվանովսկի գյուղական խորհուրդ (Վելիկոպիսարևսկի շրջան)
Իվանովսկի գյուղական խորհուրդ  (Іванівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Վելիկոպիսարևսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Իվանովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1503 մարդ։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1986 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նիդերլանդական Օրագիր
Նիդերլանդական Օրագիր (Nederlandse Dagboek, Netherlands Daily), էլեկտրոնային թերթ, անկախ լրատվական աղբյուր։ Հիմնադրվել է 2012 թվականի մարտին, Նիդերլանդների Թագավորության Օսթբուրգ քաղաքում։ Լույս է տեսնում հիմնականում հայերեն (նաև անգլերեն, հոլանդերեն ու այլ եզուներով)։ Էլեկտրոնային թերթի հիմնադիրն ու գլխավոր խմբագիրն է Հայ Ազյանը (Hay Azian): թերթի ուղղվածությունը տեղեկատվական, գրական, մշակութային, հասարակական և քաղաքական է։ Հիմնական նպատակն է նպաստել հայկական սփյուռքի համախմբմանն ու ամրապնդմանը, աճող սերնդի հայեցի դաստիարակմանը, գրական, հայրենասիրական հայացքների ձևավորմանը։ Թերթում տեղադրում է հիմնականում Հոլանդահայ կյանքին և մշակութային անցուդարձին վերաբերվող նյութեր։ Չի ֆինանսավորվում որևէ կառույցի կողմից  ։
Թերթի հիմնում
«Նիդերլանդական Օրագիրը» նախապես եղել է 2008 թվականին ստեղծված «Dear Angel» հոլանդահայ կազմակերպության մամուլի բաժինը, ապա 2012 թվականի մարտին վերանվանվել է որպես առանձին, անկախ լրատվական աղբյուր՝ «Նիդերլանդական Օրագիր» անվանմամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների հայկական թերթեր Կատեգորիա:Հայկական էլեկտրոնային թերթեր
Գորչակի (գյուղ, Դաոլեկանովսկի շրջան)
Գորչակի (Горчаки, Горчаки), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 136 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դաոլեկանովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սան Մարչելո ալ Կորսո
Սան Մարչելո ալ Կորսո (San Marcello al Corso), կաթոլիկ եկեղեցի Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Տեղակայված է Վիա դել Կորսո փողոցի վրա։ Եկեղեցին նվիրված է Սուրբ Մարկեղոս I Պապին։ Տիտղոսակիր եկեղեցի է։ 2012 թվականի փետրվարի 18-ից եկեղեցու կարդինալ քահանան Ջուզեպպե Բետորին է։
Պատմություն
Ըստ ավանդույթի առաջին եկեղեցու կառուցումը տեղի է ունեցել Մարկեղոս I Պապի օրոք (309 թ․), սակայն հնագետները այս տեղանքում առաջին կառույցները թվագրում են 380-450 թվականներին։ 418 թվականին Բոնիփակիոս I Պապի ընտրությունը տեղի է ունեցել այստեղ։ 8-րդ դարում Ադրիանոս I Պապը կառուցում է նոր եկեղեցի, որը գտնվում է ներկայիս եկեղեցու տակ։ 1519 թվականի մայիսի 22-ին եկեղեցին ամբողջովին այրվում է, և նրա տեղում կառուցվում է նոր միանավ եկեղեցի՝ ձևավորված կապելլաներով։ Եկեղեցին վերանորոգելու սկզբնական նախագիծը պատկանում էր Յակոպո Սանսովինոյին, որը լքում է քաղաքը և այլևս չի վերադառնում։ Աշխատանքը շարունակում է Անտոնիո դա Սանգալո Կրտսերը, որը վերանորոգում է եկեղեցին։ Սակայն 1530 թվականի Տիբեր գետի ջրհեղեղը կրկին վնասում է այն։ Միայն 1592-1597 թվականներին ավարտվում է եկեղեցու վերանորոգումը ճակատամասի հետ միասին, որը նախագծել էր Կառլո Ֆոնտանան Մոնսինյոր Մարկանտոնիո Կատալդիի պատվերով ։ Եկեղեցու արտաքին տրավերտինե քանդակները Ֆրանչեսկո Կավալլինիի աշխատանքներն են, իսկ մուտքի ստուկկոյից պատրաստված խորաքանդակները, որոնցում պատկերված է Սան Ֆիլիպպո Բենիցիոն, կերտվել են Անտոնիո Ռագգիի կողմից։
Ավագ խորանի տակ, որը ձևավորվել է 12-րդ դարում, պահպանվում են մի քանի սրբերի, ինչպիսին են Մարկեղոս I Պապի և այլ նահատակների մասունքներ։ Ձախակողմյան վերջին կապելլան նվիրված է Սուրբ Ֆիլիպ Բենիցիին։ Բարոկկոյան ձևավորումների մեջ են Ֆրանչեսկո Կավալլինիի քանդակները և Էրկոլե Ֆերրատայի ու Անտոնիո Ռագգիի ցայտաքանդակները։ Ձախակողմյան առաջին կապելլայում է գտնվում Կարդինալ Ջովաննի Միչիելի և իր թոռան՝ Անտոնիո Օրսոյի տապանաքարերը, որոնք Յակոպո ՍաՆսովինոյի աշխատանքներն են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցիներ
Բրիոնե (Բրեշիա)
Բրիոնե (Brione), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 665 մարդ, խտությունը՝ 79 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 7 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25060։ Հեռախոսային կոդ՝ 030։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Նաղվարևի (Շուախևի շրջան)
Նաղվարևի (ნაღვარევი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Շուախևի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 178 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Շուախևի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Կարագաթթու
Կարագաթթուն (բութանաթթու)՝ С3Н7СООН ալիֆատիկ շարքի հագեցած միահիմն օրգանական թթու է։ Ունի անդուր հոտ և անգույն հեղուկ է։ Լավ լուծվում է ջրում և օրգանական լուծիչներում։ Հայտնի է երկու իզոմերների ձևով՝
Ն-կարագաթթու
Ն-կարագաթթուն ստացվում է ն-բութիլսպիրտի օքսիդացումից կամ օսլա պարունակող թափուկների խմորումից (կարագաթթվային խմորում), իզոկարագաթթվից՝ իզոբուտիլսպիրտի օքսիդացումից։
Կիրառում
Կարագաթթվիի էսթերները կիրառվում են օծանելիքի և սննդի արդյունաբերության մեջ՝ որպես հոտավետ նյութեր, ինչպես նաև լաքերի պլաստիֆիկատորներ։ Կենսաբանական գործոններում ունի դրական նշանակություն, հատկապես կիրառում են կարագաթթվի աղերը՝ (Galfi etc.,1990；Luo haixiang,2006；Hu etc.,2007；G.Biagi etc.,2007； Breuer RI et al, 2000 etc.) (Pinchasov etc.,1989； Noy Y etc.，2001 ；Nollet etc.,2005； Li kainian, 2006； Hu etc.，2007 etc.) (Scheppach etc.，1996；Claus etc.，2006；Manzanilla etc.，2006；Sauer etc.，2007 etc.) (Meng etc，1998 ；Floeh etc.2001 etc.) (C. Fernández-Rubio,2009 etc.) (C. Fernández-Rubio,2009 etc.)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կարբոնաթթուներ
Տոսպ
Տոսպ, գավառ Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի կազմում ։
Պատմություն
Ուներ արգավանդ հողեր, որոնք ոռոգվում էին Վանի թագավոր Մենուա Ա-ի կողմից կառուցված ջրանցքով (հայկական ավանդությունները ջրանցքի կառուցումը վերագրում են Շամիրամին)։ Գավառի պատմական վայրերից են՝ Վան քաղաքը, Առեստ ավանը, Վարագավանքը։