cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օդիերն
Տնտեսություն
Մեկ անձի համար միջին տարեկան եկամուտ, եվրո (2015) - 19 904 (Ֆրանսիան ընդհանուր առմամբ՝ 20 150, Ֆինիստերի դեպարտամենտ՝ 20 481):
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի դինամիկան, մարդ.
Կառավարում
2014 թվականից Օդիերնի քաղաքապետի պաշտոնը զբաղեցնում էր Ջոզեֆ Էվենան (Joseph Évenat): 2014 թվականի ավագանու ընտրություններում նրա գլխավորած աջակողմյան դաշինքը հաղթեց առաջին փուլում՝ ստանալով ձայների 50,04%-ը և 1 ձայնով առաջ անցնելով սոցիալիստական ​​դաշինքից։
Տարածության ընկալում
Տարածության ընկալման ուսումնասիրման մեջ կարևոր նշանակություն են ունեցել Նյուտոնի աշխատանքները, որոնցից հետո փոխվեցին բոլոր եղած պատկերացումները տարածության մասին։ Տարածության ընկալման, մոնոկուլյար և բինոկուլյար տեսողությունների ուսումնասիրման համար կատարվել են բազմաթիվ հետազոտություններ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոգեբանություն Կատեգորիա:Ընկալման հոգեբանություն
Հյուսիսային կամուրջ
Հյուսիսային կամուրջը (Пiвнiчний міст; до 2018 года — Մոսկովյան կամուրջ) Կիևի Դնեպրի վրայով անցնող  կամուրջներից մեկն է, որը կարևոր դեր է խաղում մայրաքաղաքի տրանսպորտային ենթակառուցվածքներում։ Կամրջի նախագծային անվանումը Հյուսիսային է, որոշ աղբյուրներում նույնպես  հիշատակվել է Հյուսիսային` նույնացնելով Մոսկովյան կամուրջ անվանման հետ։ Կամրջի նախագծողն ու գլխավոր ինժեները Գեորգի Բորիսովիչ Ֆուքսն է ։ Կամրջի մետաղական կոնստրուկցիաներն արտադրվել են Վորոնեժում գտնվող Վորոնեժստալմոստ գործարանում։
Նկարագրություն
Ընդհանուր առմամբ, Հյուսիսային կամուրջն ունի մոտ 6 կմ երկարություն և բաղկացած է հետևյալ հատվածներից.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի մալուխային կամուրջներ
Բելառուսի տնտեսություն
Բելառուսի տնտեսություն, համաշխարհային տնտեսության մեջ 73-րդը գնողունակությամբ ՀՆԱ-ի ծավալով (2016 թվականը) ։ Հանրապետությունն ունի զարգացած գյուղատնտեսություն և մեքենաշինություն։ Այդ ճյուղերի արտադրանքի զգալի մասն արտահանվում է։ Բելառուսի արտաքին առևտրի կարևորագույն գործընկերը Ռուսաստանի Դաշնությունն է։ Հանրապետության տնտեսության զարգացմանը նպաստում է զարգացած տրանսպորտային ցանցը։ Սակայն Բելառուսը շատ խիստ կախված է էներգակիրների մատակարարումից (հիմնականում Ռուսաստանի), ինչպես նաև տուժում է եվրոպական չափանիշների բարձր գնաճից։ Բացի այդ, 2010-ական թվականների սկզբին շատ արագ աճեց Բելառուսի արտաքին պետական պարտքը։ Բելառուսի տնտեսությունում խորհրդային ժամանակներից պահպանվել է պետական հատվածի գերակշռությունը։
Ընդհանուր բնութագիր
2012 թվականի դրությամբ Բելառուսի տնտեսությունում աշխատողների թիվը կազմել է 4577 հազար մարդ, այդ թվում՝ 2225 հազար տղամարդ (զբաղվածների ընդհանուր թվաքանակի 49%) և 2352 հազար կին (51%)։ Արտադրության ոլորտում զբաղված է եղել 1984 հազար մարդ, կամ զբաղվածների ընդհանուր թվաքանակի 43%-ը, սպասարկման ոլորտում` 2593 հազար մարդ, կամ 57%-ը։
Արտադրված ՀՆԱ-ի ծավալը 2016 թվականին կազմել է ավելի քան 263 տրիլիոն բելառուսական ռուբլի, այդ թվում` արտադրության ոլորտի բաժինը եղել է ավելի քան 124 տրիլիոն բելառուսական ռուբլի (47 %), սպասարման ոլորտն` ավելի քան 111 տրիլիոն դոլար (42 %)։ 2016 թվականին ՀՆԱ-ն մեկ շնչի հաշվով կազմել է 27,8 մլն բելառուսական ռուբլի։ Ըստ Համաշխարհային բանկի տվյալների, 2016 թվականին արտադրված ՀՆԱ-ի ծավալով ԱՄՆ դոլարով Բելառուսը զբաղեցնում է 73-րդ տեղը աշխարհում 192 երկրների շարքում։ Բելառուսի ներդրումը համաշխարհային ՀՆԱ-ում կազմել է 0.07 % ։
Բելառուսի տնտեսության կառուցվածքում երկար ժամանակ գերիշխում է արդյունաբերության ոլորտը, որի վրա է հենվել պետությունը սահմանված տնտեսական աճի տեմպերին հասնելու համար ։ Դա հանգեցրել է ՀՆԱ ձևավորման մեջ մասնավոր ձեռնարկությունների ցածր բաժնին` շուրջ 30%, հարևան երկրների 60-80 %-ի դիմաց։ 2011 թվականի հոկտեմբերին էկոնոմիկայի նախարար Նիկոլայ Սնոպկովը նման քաղաքականությունը համարել է սխալ և խոստացել է, որ հետագայում տեղի կունենա անցում մասնավոր հատվածի, որպես կայուն տնտեսական զարգացման համընդհանուր հիմք ։
Երկիրը 5 անգամ հետ է մնում ԵՄ -ից աշխատանքի արտադրողականությամբ։ Տարվում է լրիվ զբաղվածության քաղաքականություն, աշխատաշուկայի ամբողջական վերահսկողություն և «պորտաբույծների» դեմ պայքար (պատժամիջոց աշխատատեղերի բացակայության համար)։
Հանրապետության տնտեսության առանձնահատկությունն է գրանցված իրավաբանական անձանց (14462-ը 2011 թվականին) և անհատ ձեռներեցների համեմատաբար փոքր թիվը (42037-ը 2011 թվականին) ։ Համեմատության համար նշենք, որ մոտ 15 անգամ ավելի բնակչությամբ Ռուսաստանում 2011 թվականին եղել է 267 անգամ ավելի շատ գրանցված իրավաբանական անձ և 97 անգամ ավելի շատ անհատ ձեռներեցներ։
Փոքր բիզնեսը կազմում է երկրի տնտեսության մոտ 20%-ը (2012 թվականին, նախանշվել է 2013 թվականի ընթացքում հասցնել 35%)։
Քանի որ բելառուսական արտահանումը մեծ մասնաբաժին է կազմում Բելառուսի ՀՆԱ-ում, երկրի տնտեսության աճի գլխավոր գործոններից մեկը հանդիսանում է արտահանման ավելացումը։ Համաձայն 2010 թվականի մարտին Բելառուսի Հանրապետության Ազգային բանկի նախկին նախագահ Ստանիսլավ Բոգդանկևիչի` բելառուսական տնտեսությունը հումքային է. հիմնված է նավթամթերքների վրա, հում նավթի վերաարտահանման և կալիումական աղերի արտահանման վրա ։
Ըստ տնտեսագիտության դոկտոր Վլադիսլավ Ինոզեմցևի, Բելառուսի տնտեսության առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ փորձ է արվում պլանային համակարգի տարրերը շուկայական մեխանիզմի հետ միացնել, այսինքն փորձում են պահպանել արդյունաբերական բազան պետական սեփականության բազայի վրա հենվելով` ճնշելով մասնավոր ձեռներեցությունը, և տնտեսական գործունեության մեջ պետության միջամտություն սահմանել։ Որպես հետևանք լինում է ցածր արդյունավետություն։ Բելառուսական տնտեսությունը հենվում է ռուսական հումքի վերամշակման և վերաարտահանման վրա, իսկ ռեժիմի լեգիտիմությունն ապահովվում է սոցիալական պետության մոդելով ։
Սեփականության հարաբերություններ
Բելառուսի Սահմանադրության և Քաղաքացիական օրենսգրքի համաձայն, Բելառուսում կա սեփականության 2 ձև` պետական և մասնավոր։ Պետական սեփականությունը հանդես է գալիս որպես. Պետության բացառիկ սեփականություն են կազմում ընդերքը, ջուրը, անտառները, գյուղատնտեսական նշանակության հողերը ։
Սեփականության առաջացման փուլեր
Բելառուսում սեփականության առաջացման փուլերն են.
ՀՆԱ
Համախառն ներքին արդյունքի արտադրություն
*  հաշվի առնելով 2000 թվականի դենոմինացիան (1000 անգամ նվազում)։
ԽՍՀՄ կազմում
Բելառուսական ԽՍՀ արդյունաբերության առաջատար ճյուղերը եղել են մետաղամշակումը և մեքենաշինությունը, թեթև և սննդի արդյունաբերությունը։ 1986 թվականին Բելառուսում կար 913 սովխոզներ և 1675 կոլտնտեսություններ։ Գյուղատնտեսական հողերը կազմել են 9,5 մլն հա։ Բելառուսում հացահատիկավորների միջին բերքատվությունը 1960 թվականին կազմել է 8,7 ցենտներ մեկ հեկտարից։
Նենադ Ինյաց
Նենադ Պրեդրագովի Ինյաց (Ненад Ињац / Nenad Injac, ), սերբ ֆուտբոլիստ, հարձակվող։
Բելառուսի տնտեսություն
ԽՍՀՄ կազմում
1957 - 1962 թվականներին Բելառուսի ԽՍՀ-ում ռազմական  արտադրության ծավալը  ավելացել է 12 անգամ։
Նենադ Ինյաց
Կարիերա
2008 թվականին հանդես է եկել Ռուսաստանի Պրեմիեր լիգայի ակումբ Պերմի «Ամկարում»։ Ֆուտբոլիստն ակումբ է եկել տարվա սկզբին գլխավոր մարզիչ Միոդրագ Բոժովիչի հետ, որի ղեկավարությամբ հանդես է եկել սերբական «Բորաց» (Չաչակ) ակումբում։ 2008 թվականի մրցաշրջանում Ինյացը մասնակցել է Ռուսաստանի առաջնության 14 խաղի և Ռուսաստանի գավաթի 2 խաղի (այդ թվում՝ 2007-2008 գավաթի եզրափակչում ԲԿՄԱ-ի դեմ)։ Բոլոր խաղերում նա փոխարինման է դուրս եկել վերջին 15-20 րոպեներին, այնուամենայնիվ, կարողացել է երկու անգամ աչքի ընկնել, այդ թվում՝ 4-րդ տուրում Մոսկվայի «Սպարտակի» դեմ արտագնա խաղում հավասարեցնելով հաշիվը վերջին րոպեին։
Բելառուսի տնտեսություն
ԽՍՀՄ կազմում
Տրանսպորտի հիմնական տեսակը եղել է երկաթուղայինը։ 1986 թվականի դրությամբ երկաթուղիների երկարության շահագործվող մասը կազմել է 5,54 կմ, ավտոճանապարհներինը` 44,4 հազար կմ է։
Նենադ Ինյաց
Կարիերա
2009 թվականի սկզբին Ինյացը տեղափոխվել է «Վոլգա» ակումբ Նիժնի Նովգորոդ քաղաքից, որտեղ իր նորամուտը նշել Է Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնում ։
Բելառուսի տնտեսություն
Բելառուսի անկախ Հանրապետություն
2000-ական թվականներ Զգալի տնտեսական աճ է գրանցվել հանրապետությունում 2004-2006 թվականներին, որը պայմանավորված է եղել Ռուսաստանից ՌԴ ներքին գներով էներգակիրների մատակարարման հետ  և համաշխարհային գներով դրանք վերավաճառելու հետ, Ռուսաստանի և համաշխարհային միտումների հետ հատուկ հարաբերություններով։
Նենադ Ինյաց
Կարիերա
2010 թվականի սկզբին Ինյացը վերադարձել է Սերբիա, որտեղ շարունակել է իր կարիերան մայրաքաղաքային ՕՖԿ-ում, 2008-2009 մրցաշրջանի արդյունքներով Սերբական Սուպերլիգայում զբաղեցրել է 11-րդ տեղը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սերբ ֆուտբոլիստներ
Բելառուսի տնտեսություն
Բելառուսի անկախ Հանրապետություն
Նավթի համաշխարհային գների 1,5 անգամ նվազումից հետո Բելառուսի կառավարությունը հրաժարվել է նվազեցնել վառելիքի գները Բելառուսում։ Հետագայում, մի պահ (2009 թվականի փետրվարի 2) ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ բելառուսական ռուբլու 20% - ով արժեզրկումը (պահպանելով նավթամթերքի նախկին գները բելառուսական ռուբլով) որոշ չափով նվազեցրել է նավթամթերքների գները Բելառուսի ներսում (դոլարային արտահայտությամբ)։
Որակի կառավարման համակարգ.  2009 թվականի հունիսի 1-ից Բելառուսում սկսել է գործել Պետական ստանդարտ ԲԱՍ ISO 9001-2009 «Որակի կառավարման համակարգը։ Պահանջները» (ընդունվել է ԻՍՕ ստանդարտիզացման Միջազգային կազմակերպության ստանդարտների հաստատմամբ ըստ միջազգային ստանդարտի նոր տարբերակի ISO 9001:2008) ։
2010-ական թվականներ Մարտի 18-ին, 2010-ի փոխնախագահ ՀԲ-ի Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանին Ֆիլիպ Լե Ուերուն հայտարարել է, որ վերջին 10 տարիների ընթացքում զարգացման բելառուսական տնտեսության նկատվում հրաշալի հաջողությունները, մասնավորապես, տնտեսական աճը եղել է ավելի մոտ է Չինաստանի տնտեսություն, քան եվրոպական շատ խիստ կրճատվել է աղքատության մակարդակը։ Նա նշել է, որ վերջին 15 տարիների ընթացքում Համաշխարհային բանկի նախագծերը Բելառուսում աշխատել են շատ լավ, և դա «պետական կառավարման զարգացման բարձր մակարդակի լավ նշան է»։ Նաև, Համաշխարհային բանկի փոխնախագահի վրա «հսկայական դրական տպավորություն է» թողել էներգետիկ արդյունավետությունը բարձրացնելու ուղղությամբ Բելառուսի իշխանությունների վարած քաղաքականությունը ։
Այնուամենայնիվ, 2011 թվականին երկրում ֆինանսական ճգնաժամ է բռնկվել։ Մեկ տարում դոլարի փոխարժեքն աճել է 3000-ից մինչև 8500 բելառուսական ռուբլի, գնաճը կազմել է 108,7 % (այդ թվում պարենային ապրանքների գները աճել են 125 %), բազային գնաճը (առանց հաշվի առնելու պետության կողմից կարգավորվող և սեզոնային փոփոխվող ապրանքների և ծառայությունների գները) - 118,1 %, սպառողական վարկերի տոկոսադրույքներն աճել են տարեկան մինչը 120 %, աշխատավարձը դոլարային համարժեքով նվազել է 500-ից 250-450 դոլար։
2012 թվականի գլխավոր արդյունքը ձեռքբերումը եղել է հարաբերական կայունության հասնելը։ Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը նպատակաուղղված է եղել, բայց դանդաղորեն իջել է (մինչև 30 %)։ Գնաճը պահպանվել է սահմանված պարամետրերի շրջանակներում (դեկտեմբերի 11-ին այն կազմել է 21 % կանխատեսվող 19-22 % -ի փոխարեն)։ Միջին անվանական հաշվարկված աշխատավարձը նոյեմբերին կազմել է 4,24 մլն ռուբլի (496 դոլար), այսինքն աշխատավարձի աճն ապահովվել է գրեթե մինչև տվյալ մակարդակը 500 դոլար։
2013 թվական. ծրագրերը - ապահովել տնտեսության մակրոտնտեսական կայունացումը, գնաճի նվազեցում, մրցունակության բարձրացում և արտաքին մնացորդի բարելավում։
2014-2016 թվականներ. Արևմուտքից Ռուսաստան ապրանքների զանգվածային վերաարտահանում (վերագրանցումներից հետո), որոնք արգելված են եղել այնտեղ ի հակակշռող պատժամիջոցների։
Արդյունաբերական արտադրությունը 2015 թվականին նվազել է 7 %-ով։ 2015-2016 թվականների ընթացքում Բելառուսի վնասով աշխատող կազմակերպություններն աճել են 24.8% - ով (1,7 հազար)։ Նրանց տեսակարար կշիռը աճել է 18,3 %-ից մինչև 22,8 % (ըստ Բելստատի տվյալների)։
Պլանավորում Ըստ Սոցիալ-տնտեսական զարգացման հնգամյա ծրագրի 2016-2020 թվականների, երկրի առաջ դրված զարգացման նպատակներն են.
Վառելիքային և էներգետիկ համալիր
Էլեկտրաէներգիայի և ջերմային էներգիայի ծախսերի կառուցվածքը ըստ տնտեսության ճյուղերի (Միջազգային էներգետիկ գործակալության տվյալներ ՋԷԿ-ի սեփական կարիքների համար առաքման և ծախսերի կորուստների հաշվարկից հետո) Ըստ Միջազգային էներգետիկ գործակալության 2012 թվականի տվյալների էլեկտրաէներգիայի 96,7 % և ջերմային էներգիայի 87,6 % երկրում արտադրվել է բնական գազով։ Ընդ որում, 1990 թվականին բնական գազի մասնաբաժինը կազմել է էլեկտրաէներգիայի արտադրության ընդամենը 52.1%, իսկ ջերմային էներգիայինը` 36.5% -ը ։ Էլեկտրաէներգիայի արտադրության աննշան մասնաբաժինը (0,5 %) և ջերմային էներգիայի արտադրության փոքր (10% - ից էլ քիչ) մասնաբաժինը բաժին է ընկնում տորֆին, ներկրվող ածուխին, տարբեր տեսակի բիովառելիքին և կենցաղային և արդյունաբերական թափոնների այրմանը։ 1980-ական թվականներին Մինսկի մոտ կառուցվում էր ատոմային ՋԷԿ-ը, բայց Չեռնոբիլի աղետից հետո անավարտ շինությունը վերապրոֆիլավորեցին ՋԷԿ-ի։ 2011 թվականին երկրի հյուսիս-արևմուտքում սկսվել է Բելառուսական ԱԷԿ շինարարությունը։
Բելառուսում զարգանում է այլ աղբյուրներից էներգիայի օգտագործումը, օրինակ, բիովառելիքի։ Միայն 2007-2012 թվականներին ստեղծվել են 1810 հա բիովառելիքի համար անտառային տնկարկներ ։
Էլեկտրաէներգետիկան զգալի ազդեցություն ունի բնապահպանության վրա։ 1990 թվականին ածխածնի երկօքսիդի արտանետումները, ըստ ԷՄԳ-ի հաշվարկների, կազմում էին 124,8 մեգատոննա, 1999 թվականին նվազել է մինչև 57,9 մեգատոննա, սակայն հետագայում կրկին սկսել են աճել և 2012 թվականին հասել է 71,1 մեգատոննայի։
Գյուղատնտեսություն
Բելառուսի գյուղատնտեսությունը տնտեսության կարևոր ոլորտն է, որն ապահովում է երկրի ՀՆԱ 5,1 %-ը, գյուղատնտեսությունում զբաղված է երկրի բնակչության 9,7 %-ը։
Բելառուսը կարտոֆիլի արտադրության առաջնորդների համաշխարհային տասնյակում է, իսկ կարտոֆիլի աճեցման մեկ շնչին («բուլբաշ») ընկնող չափով զբաղեցնում է առաջին տեղը ։ 2010 թվականին Բելառուսը զբաղեցնում է երկրորդ տեղը աշխարհում տրիտիկալեի արտերով ։
Բնակչության մեկ շնչի հաշվով մսի և մսամթերքի սպառումը կազմել է (2013) 91 կգ, կաթի և կաթնամթերքինը` 260 կգ, ձվի և դրանցից արտադրանքինը` տարեկան 304 հատ, ձկան և ձկնամթերքինը` 14,9 կգ/տարի, բուսական յուղինը` 17,7 կգ/տարի, շաքարավազինը` 42 կգ/տարի, հացամթերքինը 85 կգ/տարի, կարտոֆիլի և դրանից արտադրանքինը` 179 կգ/տարի, բանջարեղենինը` 146 կգ/տարի, մրգերի, հատապտուղների և դրանցից արտադրանքինը` 69 կգ/տարի ։ Մեկ շնչի հաշվով կարտոֆիլի ու մսի սպառումը ամենաբարձրն է ԱՊՀ-ում, կաթի սպառումը մի փոքր ավելի ցածր է, քան Ղազախստանում, ձվի սպառումը փոքր-ինչ ցածր է, քան Ուկրաինայում ։
Գյուղատնտեսական արտադրանքի մթերման գները արտադրողների մոտ նկատելիորեն ավելի ցածր է, քան Ռուսաստանում, այն դեպքում, երբ արդեն պատրաստի արտադրանքի վաճառքի գները գրեթե հավասար են։
Նաև հանրապետությունում զարգացած է վանդակային գազանաբուծությունը (ջրաքիսներ, աղվեսներ, բևեռաղվեսներ)։
Արդյունաբերություն
Բելառուսի արդյունաբերության հիմնական ճյուղերն են` մեքենաշինությունը և մետաղամշակումը, կալիումի աղերի հանքարդյունաբերությունը, քիմիական և նավթաքիմիական արդյունաբերությունը, էլեկտրաէներգետիկան, թեթև և սննդի արդյունաբերությունը, անտառային և փայտամշակման արդյունաբերությունը ։
Մետալուրգիա
Բելառուսի մետալուրգիական ճյուղը ներկայացնում է «Բելառուսի մետալուրգիական ընկերություն» հոլդինգը, որը ներառում է. Բելառուսի մետալուրգիական գործարան ԲԲԸ-ում (ԲՄԳ, հոլդինգի ադմինիստրացիան ձեռնարկությունը), «Մոգիլյովի մետաղագործական գործարանը» և այլն ձեռնարկություններ ։ ԲՀ-ում երկաթի հանքաքար հանքավայրերի մշակման բացակայության պատճառով ԲՄԳ-ի համար հումք է ծառայում մետաղի ջարդոնը և թուջե ձուլակտորները։ Հոլդինգի կազմի մեջ մտնող «Ռեչիցի մետաղամշակման գործարանը» թողարկում է, մասնավորապես, մեխեր և մետաղալար, «Մոլոդեչնոյի թեթև մետաղակոնստրուկցիաների գործարանը»` պողպատե խողովակներ։ Եվս մեկ խոշոր ձեռնարկություն է Գոմելի «Ցենտրոլիտ» գործարանը, որը մասնագիտացած է մոխրագույն և բարձր ամրության երկաթի ձուլման արտադրանքի վրա (կոյուղու թուջե դիտահորեր և այլն)։ Բացի այդ ձեռնարկություններից, խոշորագույն գործարանների կազմում առկա են ավելի քան հարյուր ձուլման արտադրամասեր և տեղամասեր։
Ըստ 2016 թվականի արտադրության պրոկատի պատրաստումը նվազել է 14.4% - ով 2015 թվականի 2,04 մլն տ-ի համեմատ։ Պողպատի արտադրությունը 2016 թվականի ընթացքում նվազել է 12,1% -ով, հասնելով 2,556 մլն տ.-ի, ոչլեգիրացված (ածխածնային) պողպատի մետաղալարերը նույնպես կրճատվել է 8.7% - ով հասնելով մինչև 360,8 հազ. տոննայի։ Պողպատե լարերի թողարկումն աճել է 2,6% - ով և կազմել է 90.2 հազ. տ.։ Մետալուրգիական արտադրության ընդհանուր ծավալը և մետաղե արտադրատեսակների պատրաստման արտադրությունը բելառուսական ձեռնարկություններում (արդյունաբերական արտադրության ընդհանուր ծավալի 6% -ը) 2016 թվականին նվազել է 0,3% - ով, հասնելով մինչև 4,767 մլրդ բել. ռուբլի (2,472 մլրդ դոլար Բելառուսի Ազգային բանկի փոխարժեքով) ։
Գունավոր մետալուրգիան զարգացած է ոչ բավարար։ Մինսկում գործում է գունավոր մետաղների վերաձուլման գործարան («Բելցվետմետ» ԲԲԸ, ձուլման արտադրամասը գտնվում է Մինսկի մարզի Գատովո քաղաքում), Գոմելում և Մոզիրում` ձուլման փոքր ձեռնարկություններ կան ։ 1990-ական թվականներին Մինսկում սկսել է գործել «Ալյուտեխ» ընկերությունը սեփական ձուլման արտադրությամբ (ալյումինիում)։
Գիտական ապահովումը և կադրերի պատրաստումը իրականացվում է վեց Բուհերի ամբիոններում, Գիտությունների ազգային ակադեմիայի «БелНИИЛит» Մետաղների տեխնոլոգիաների ինստիտուտիում։ 1972 թվականից գործում է փոշեմետաղագործության ինստիտուտը։
Մեքենաշինություն
Բելառուսում արտադրվում է բազմատեսակ մեքենաշինական արտադրանք։ Դրանցից են` բեռնատար ավտոմեքենաները (ՄԱԶ, ԲելԱզ), ավտոբուսներ (ՄԱԶ, Նեման), տրոլեյբուսներ (Բելկոմունմաշ), տրակտորներ (Մինսկի տրակտորաշինական գործարան,  Մոգիլյովի ավտոմոբիլային գործարան), հեռուստացույցներ (Հորիզոն, Վիտյազ), սառնարաններ (Ատլանտ), մետաղահատ հաստոցներ և շատ ավելին։
Բելառուսում է գտնվում Բելառուսի ավտոմոբիլային գործարանը (ապրանքանիշը ԲելԱԶ) միակն է ԱՊՀ երկրներում և աշխարհի քարհանքային տեխնիկայի խոշորագույն արտադրողներից մեկը։
Դեղագործական արդյունաբերություն
2016 թվականին Բելառուսի դեղագործական շուկայի ծավալը կազմել է 636,8 մլն դոլար, ինչը 4 %-ով քիչ է, քան 2015 թվականին։
Հայրենական դեղերի մասնաբաժինը հանրապետության շուկայում 2016 թվականի արդյունքներով արժեքի կազմել են 51,9 %։
Ծավալը արտադրության դեղերի Բելառուսում 2016 թվականին կազմել է 891,5 մլն բել. ռուբլի։ Այս ծավալի 70% - ը ապահովում են պետական դեղագործական ձեռնարկությունները։
Բելառուսում արտադրված դեղամիջոցների արտահանումը 2016 թվականին կազմել է 115 մլն դոլար (աճը 12%), ներկրվել է 29 երկրներ։
Ընդամենը 2017 թվականի մարտի 1-ի դրությամբ Բելառուսում արձանագրվել է 4,5 հազար դեղամիջոցներ, այդ թվում ՝ 1,6 հազար հայրենական արտադրության ։
Փայտամշակման արդյունաբերություն
Բելառուսի տարածքում պատմականորեն գործել են բազմաթիվ փայտամշակման արդյունաբերական ձեռնարկություններ, և այդ ոլորտը մնացել է տնտեսության կարևոր մասը երկրի ողջ տարածքում։ Փայտամշակմամբ զբաղվել են բոլոր մարզերում, իսկ բազմաթիվ քաղաքներում ու փոքր գյուղերում գործում են կահույքի արտադրության ձեռնարկություններ։ Լուցկի արտադրում են Բորիսովում, Պինսկում և Գոմելում։ Գործում են ստվարաթուղթ և թուղթ արտադրող խոշոր ֆաբրիկաներ Դոբրուշում, Սլոնիմում, Բորիսովում, Չաշնիկիում և մի քանի այլ վայրերում, Սվետլոգորսկում աշխատում է խոշոր սոսինձ-ստվարաթղթե կոմբինատ։ Բացի այդ, 2008 թվականին Շկլովում բացվել է լրագրային թղթի գործարան։
Թեթև արդյունաբերություն
Բելառուսի թեթև արդյունաբերությունն ունի 2250 ձեռնարկություններ։ Ձեռնարկությունների 86 %-ը հիմնականում մասնավոր են։ Խոշոր ձեռնարկությունները մտնում են «Բելլեգպրոմ» կոնցեռնի մեջ, որը միավորում է 114 ձեռնարկություններ, որոնք արտադրում են ողջ թեթև արդյունաբերության արտադրանքի 80 % -ը։ Բելառուսի տեքստիլ և կարի արդյունաբերության գլխավոր խնդիրներից մեկը հիմնական արտադրական ֆոնդերի ակտիվ մասի բարձր մաշվածությունն է (61,4 % 2010 թվականին)։
Սննդի արդյունաբերություն
Կաթի արդյունաբերություն և կաթնամշակման ձեռնարկություն Բելառուսական կաթնամթերքի ոլորտը Բելառուսի սննդի արդյունաբերության այցեքարտն է։ Մասնագիտացած է կաթի, յուղի, պանրի, պաղպաղակի, կաթնամթերքի պահածոների և այլ ապրանքների վրա։ Վերջին տարիների ընթացքում Բելառուսը աշխարհի կաթնամթերք արտահանող առաջատար երկրների հնգյակում է մշտապես։ 2010 թվականի արդյունքներով նրա մասնաբաժինըհամաշխարհային կաթնամթերքի արտահանման ընդհանուր ծավալում կազմել է 4 %։ Իսկ բելառուսական կաթնամթերքի հիմնական ներկրողներն են ԱՊՀ երկրները` Ռուսաստանն ու Ղազախստանը։
Վերջին մի քանի տարիների ընթացքում կաթնամթերքի ոլորտը յուրացրել է պետական կանոնավոր ներդրումները աջակցության հատուկ ծրագրի շրջանակներում։ 2015 թվականին երկրում կաթի արտադրության տարեկան ծավալը նախատեսվել է հասցնել մինչև 10-10,5 միլիոն տոննա։ Միևնույն ժամանակ, նման ծավալի կաթնամթերքը իրականացնելու համար նաև պահանջվել է կաթնամշակման արդյունաբերության ոլորտի զարգացման ներդրումներ, երկրոմ արտերկրյա ներդրողների ներգրավել։
Ոլորտի խոշոր ձեռնարություններից են «Սավուշկին պրոդուկտ» ԲԲԸ (Բրեստ), «Բաբուշկինա կռինկա» ԲԲԸ (Մոգիլյով), թիվ 1 և թիվ 2 Գոռմոլմզավոդները (Մինսկ) և այլն ։
Ալկոհոլային արտադրանք 2016 թվականին բելառուսական ձեռնարկությունները պատրաստել են 9,1 մլն դեկալիտր օղի (մեկ երրորդով ավելի շատ, քան 2015 թվականին)։ Մրգային գինիների թողարկումը կազմել է 5,1 մլն դալ, բնական խաղողինը` 2,6 մլն դալ, փրփրուն գինունը` 1,5 մլն դալ, թրմօղունը` ավելի քան 650 հազար դալ։
Միևնույն ժամանակ, նման թունդ ալկոհոլային խմիչքների ինչպիսիք են բրենդին, ռոմը և վիսկին, Բելառուսում համեմատաբար քիչ է արտադրվում։ Օրինակ, կոնյակի թողարկման տարեկան ծավալը 2016 թվականին կազմել է 239 հազար է դալ, որ գրեթե 40 անգամ ավելի քիչ է, քան օղու արտադրության ծավալը։
2016 թվականին իրացվել է 33667,6 հազար դալ բելառուսական գարջուր (2015 թվականին 33632,4 հազար դալ ) ։
Բելառուսի Հանրապետությունում ալկոհոլային արտադրանքի ամենամեծ արտադրողն է «Մինսկ Կրիստալ գրուպ» հոլդինգը, որն իր մեջ ընդգրկում է (2016 թվականի արդյունքներ).
Շինարարական արդյունաբերություն
Բելառուսի շինարարական արդյունաբերությունն օգտագործում է հումքի բազմաթիվ հանքավայրեր շինարարական նյութերի արտադրության համար։
Բելառուսում գործում են երեք խոշոր ցեմենտի գործարան «Կրասնոսելսկստրոյմատերիալ» ԲԲԸ (Կրասնոսելսկի, Վոլկովսկի շրջաններ), «Կրիչևցեմենտնոշիֆեր» ԲԲԸ (Կրիչև քաղաք) և «Բելառուսի ցեմենտի գործարան» ԲԲԸ (քաղաք Կոստյուչկովիչի), Վետկեում չորրորդ ցեմենտի գործարանը կառուցելու մտադրություն կա։ Ցեմենտի հիմնական սպառողները 300-ից ավելի ձեռնարկություններ են, որոնք արտադրում են երկաթբետոնե կոնստրուկցիաներ (խոշորագույնները գտնվում են Մինսկում)։
Շինարարական քարն արդյունահանում են Միկաշևիչիում (Լունինեցկի շրջան), չափերով ավելի փոքր հանքավայրը մշակվում է Գլուշիկովիչիում (Լելչիցկի շրջան)։ Միկաշևիչիում է գտնվում նաև «Գրանիտ» խոշոր ձեռնարկությունը։ Մշակվում է Ռուբայի մոտ Վիտեբսկի դոլոմիտի խոշոր հանքավայրերը։ Գիպս արտադրվում է Մինսկի «Բելգիպս» ԲԲԸ-ում, կիր արտադրվում է Ռուբայում, Բերեզայում, Մոլոդեչնոյում, Կլիմովիչիում, Կրասնոսելսկում։
Տանիքի վերնածածկի նյութեր (ռուբերոիդ, տոլ և այլն) արտադրողներից խոշորագույններն են «Կռովլյա» ԲԲԸ (Օսիպովիչի), հիդրոապակեմեկուսիչ արտադրվում է Բրոննի Գորայու (Բերեզովսկին շրջան) և Մարյինա Գորկայում։ Ջերմամեկուսիչ նյութեր արտադրվում են Գոմելում և Բերեզայում։ Տանիքածածկման շիֆերը և ազբեստացեմենտային նյութերը պատրաստում են «Կրասնոսելսկստրոյմատերիալի» և «Կրիչևցեմենտաշիֆեր» ԲԲԸ-ում։ Կերամզիտ արտադրվում է Նովոլուկոմլում, պեռլիտ, թենիսիտ և այլն թեթև ծակոտկեն նյութեր` Մինսկում։ Կերամիկական սալիկներ արտադրող խոշորագույն ձեռնարկություն է Մինսկի «Կերամին» ԲԲԸ։ Շինարարական կերամիկա արտադրում է նաև Վիտեբսկում, Մինսկում, Ռադոշկովիչիում, Օրշայում, Բրեստում, Օբոլեում, Բերեզեում, Ռեչիցայում, Պոլոկում։
Կան մի քանի ապակի արտադրողներ. «Գոմելստեկլո»  (Կոստյուկովկա ավան) մասնագիտացած է պատուհանի ապակու արտադրության մեջ (2001 թվականին թողարկվել է 17,9 մլն մ2 թերթավոր ապակի), Գորոդինսկի ապակու գործարանն արտադրում է նախշավոր ապակիներ, ապակե բլոկներ, շագանակագույն և կանաչ ապակուց շշեր (2002 թվականին 53,5 մլն շիշ)։ Ապակետարայի խոշոր արտադրողների թվին են պատկանում Ելիզովոյի, Լիդեի, Զասելյեի, Գուտեի ապակու գործարանները ։ Ապակյա գեղարվեստական արտադրանք և սորտավոր ապակե սպասք արտադրում է «Նեման» գործարանը (բերեզովկա բնակավայ, Լիդսկի շրջան) և Բորսովսկի բյուրեղապակու գործարանում։ Հայելիներ են արտադրվում Մինսկում, Գոմելում և Բոբրույսկում։ Ճենապակե ապրանքներ արտադրվում է Դոբրուշսկի ճենապակու գործարանում (2002 թվականին արտադրվել է 23 մլն միավոր սպասքի պարագաներ) և Կլեցկի տեխնիկական ճենապակիու գործարանում։
Ռազմա-արդյունաբերական համալիր
Բելառուսի ռազմական արդյունաբերության գործունեությունը ղեկավարում է Բելառուսի Հանրապետության Պետական ռազմարդյունաբերական կոմիտեն։ Դրա մեջ մտնում են «Բելսպեցվնեշտեխնիկա», Պետական արտաքին առևտրային ունիտար միավորումը, «Բելտեխէքսպորտ» կազմակերպությունը, «Բելվնեշպրոմսերվիս» Պետական արտաքին առևտրային ունիտար ձեռնարկությունը, «Բելառուսինտորգ» Հանրապետական տնտհաշվարկային արտաքին առևտրային միավորումը և այլ ռադիոտեխնիկական, էլեկտրոնային, օպտիկական-մեխանիկական և ավիացիոն արդյունաբերության կազմակերպություններ, ընդամենը 20-ից ավելի ձեռնարկություններ։ Պետական կոմիտեն աշխատում է տնտեսության պաշտպանության ոլորտի զարգացման ռազմավարության մշակման և իրականացման ոլորտով նույնպես։
Տրանսպորտ
2016 թվականի հունվարի 1-ից երկաթուղիների շահագործման երկարությունը - 5 490,9 կմ, այդ թվում ՝ 1 128,3 կմ-ը էլէկտրաֆիկացված է ։ Բելառուսի երկաթուղային փոխադրումների հիմնական օպերատորը Բելառուսի երկաթուղին է, որին բաժին է ընկնում բեռնափոխադրումների 3/4-ը և ուղևորափոխադրումների ավելի քան կեսը։
Վերթիռվայրէջքային գոտիների թիվը 67 է, այդ թվում` 36-ը ասֆալտապատ։ Հիմնական ավիափոխադրող է Բելավիա պետական ընկերությունը։
Զբոսաշրջություն
2010-2013 թվականներին Բելառուս այցելած օտարերկրյա քաղաքացիների թվաքանակը (այդ թվում` տարանցում) աճել է 5,7 մինչև 6,2 մլն, որից 4.1 մլն -ը ԱՊՀ երկրներից։ Բելառուսի քաղաքացիները 2013 թվականին կատարել են 8,8 մլն գործուղումներ արտերկիր, այդ թվում` 3,4 մլն ԱՊՀ երկրներ։ Բելառուսների ճնշող մեծամասնությունը մեկնել է Լեհաստան (38,4 %), Ուկրաինա (37,7 %), Լիտվա (16,5 %) ։ Ռուսաստանի հետ պաշտպանվող սահմանի բացակայության պատճառով այդ ուղղությամբ գործուղումների ճշգրիտ հաշվառում բացակայում է։
Մասնագիտացված կազմակերպությունների կողմից կազմակերպված զբոսաշրջիկների թիվը 2013 թվականին կազմել է 136,8 հազար, նրանցից 111,3 հազար եկել։ Ռուսաստանից։ 1-ից 5 հազար կազմակերպված զբոսաշրջիկներ եկել են Ուկրաինայից, Գերմանիայից, Լատվիայից, Լիտվայից, Լեհաստանից, Մեծ Բրիտանիայից, ԱՄՆ-ից, Թուրքիայից։ Ընդ որում 2005 թվականին ԱՊՀ-ից դուրս երկրներց կազմակերպված զբոսաշրջիկների թիվը զգալիորեն ավելի շատ է եղել. 7,4 հազար մարդ Գերմանիայից, 3,1 հազար Իսրայելից, 5 հազար Իտալիայից, 7-8 հազար է Մեծ Բրիտանիայից, Լատվիայից, Լիտվայից, 4 հազար ԱՄՆ-ից ։ Արտագնա կազմակերպված զբոսաշրջությունը 2013 թվականին կազմել է 708 հազար մարդ։ կազմակերպված տուրիզմի Ամենատարածված ուղղություններից են Ուկրաինան (176 հազար), Թուրքիան (98 հազար դոլար), Բուլղարիան (89 հազ.), Եգիպտոսը և Լեհաստանը (52 հազ.-ական), Լիտվան և Ռուսաստանը (37 հազ.-ական մարդ), Հունաստանը (26 հազար), Չեխիան (17 հազար), Իսպանիան (16 հազար) ։ Չկազմակերպված ներգնա և արտագնա զբոսաշրջության ճշգրիտ վիճակագրություն չի կատարվում։ 2013 թվականին երկրի հյուրանոցներում տեղավորվել են 739,9 հազար օտարերկրացիներ ։
Բանկային համակարգ
Բելառուսի բանկային համակարգը ենթադրում է բանկերի ու վարկային կազմակերպությունների գործունեություն՝ որպես միասնական դրամավարկային մեխանիզմ։ Նրա զարգացման վրա ազդում են օրենսդրությունը, պետության քաղաքականությունը և միջբանկային մրցակցությունը։ Սղող գործոններից են բանկերի շահույթի նկատմամբ զգալի հարկային ճնշումը, ռեսուրսների սակավությունը գործառնությունների հաջող սպասարկման համար, որակյալ կադրերի պակասը։
Բանկային համակարգը, ինչպես և շատ այլ երկրներում, ունի երկու մակարդակ. Կառույցից դուրս են ներդրումային, ապահովագրական, թրաստային, կենսաթոշակային ֆոնդերը և ձեռնարկությունները, ինչպես նաև գրավատները։
Բելառուսի Հանրապետության Ազգային բանկը  (ԲՀ ԱԲ) գտնվում է պետության սեփականության ներքո և գործում է նրա շահերից ելնելով, պաշտպանելով Կառավարության պաշտոնական տնտեսական քաղաքականությունը։ Յուրաքանչյուր 3 ամիսը մեկ հաշվետվություն է ներկայացնում Նախագահին։
Միայն ԲՀ ԱԲ իրավունք ունի դրամական նշաններ և պետական արժեթղթեր թողարկել։ Այնպես ԲՀ ԱԲ լիցենզավորում է բանկային գործունեությունը, սահմանում է բանկերի նկատմամբ պահանջները (օրինակ, կանոնադրական հիմնադրամի և կապիտալի նվազագույն չափը), իրականացնում է դրանց գործունեության վերահսկողություն, ապահովում է միջբանկային հաշվարկների նորմալ անցկացումը, կատարում է կանխիկացում, բանկերին կանխիկ դրամական միջոցներ է տրամադրում։ Մեկ այլ առանձնահատկությունն ունի` հուշադրամների ստեղծում և թողարկում։
Ազգային բանկի ակտիվները ոսկու արտարժութային պահուստներն են, կառավարությանը և առևտրային բանկերին տրված վարկերն են և պետական պարտատոմսերը։ 2016 թվականի փետրվարի 1-ի դրությամբ Բելառուսի արտարժույթի ոսկու պահուստները համարժեք են 4 026,8 մլն ԱՄՆ դոլարին։
Երկրորդ մակարդակի առևտրային բանկեր. Բելառուսում 2016 թվականի սեպտեմբերի 15-ի դրությամբ գրանցված են 24 բանկ և 3 ոչ բանկային կազմակերպություններ («ИНКАСС.ЭКСПЕРТ»,«ЕРИП» և «Хоум Кредит») ։
Բելառուսի բանկերը համաշխարհային չափանիշներով փոքր են. համակարգի ակտիվների գումարը մեծ չէ։ 2015 թվականի երկրորդ եռամսյակում 30 առևտրային բանկերից (առանց հաշվի առնելու «Զարգացման բանկը») 12 բանկերի ակտիվները նվազել են։ Խոշոր բանկերի ակտիվներն ավելացել են. «Բելառուսբանկ» - 7,5% - ով, «Բելագրոպրոմբանկ» - 4,5% - ով։
Առաջին կիսամյակի արդյունքներով 2015 թվականին Բելառուսում կապիտալի մեծությամբ առաջին 3 տեղերը զբաղեցրել են հենց պետական բանկերը` «Բելառուսբանկ», «Զարգացման բանը», «Բելագրոպրոմբանկ»։ 2015 թվականին երկրորդ եռամսյակում 28 բանկերից 24-ը կարողացել են մեծացնել կապիտալը (թեկուզ փոքր չափով)։
Բելառուսի բանկերը մեծ մասամբ ունիվերսալ են, տարբեր պրոֆիլի բազմաթիվ ծառայություններ են առաջարկում, ընդ որում, պարբերաբար ընդլայնում են դրանց ցանկը, առաջարկում են վարկավորման նոր ձևեր, մեծացնում են մասնաճյուղերի ցանցը։ Որոշ բանկեր որոշակի սեգմենտի ուղղվածություն ունեն ։
Արտաքին պետական պարտք
2006-2017 թվականներին ամբողջ տնտեսության սեկտորի արտաքին պարտքն աճել է 5,1-40,5 մլրդ ԱՄՆ դոլար։ Այս նույն ժամանակահատվածում Բելառուսի Հանրապետության յուրաքանչյուր բնակչի հաշվով համախառն արտաքին պարտքի վերահաշվարկը մեծացել է 525 հասնելով մինչև 4281 դոլար, արտաքին պարտքը ՀՆԱ-ի համեմատ 17% - ից աճել է մինչև 55% - ը, այդ թվում` 35% - երկարաժամկետ և 20% - ը կարճաժամկետ պարտքի դիմաց ։
Բելառուսի Հանրապետության պետական կառավարման մարմինների արտաքին պարտքը յուրաքանչյուր տարվա հունվարի 1-ի դրությամբ (մլն ԱՄՆ դոլար)։ Կապույտ գույնով արտահայտված է պետական կառավարման հատվածի պարտքը, նարնջագույնով` պետական հատվածի պարտքը ԱՄՀ-ի մեթոդաբանության ընդլայնված սահմանման մեջ. միայն 2010-2014 թվականների տվյալներն են.
Ներքին պարտք
Ֆինանսների Նախարարության 2008 թվականի հուլիսի 1-ի տվյալներով Բելառուսի պետական ներքին պարտքը կազմել է 6 234,9 մլրդ բելառուսական ռուբլի։ Դրանից, կառավարության կողմից երաշխավորված պարտքը կազմել է 1 785,6 մլրդ բել. ռուբլի (ամբողջ ներքին պարտքի 28,6 % - ը), կենտրոնական կառավարության պարտքը կազմել է 4 449,3 մլրդ բել. ռուբլ ի։ 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ի դրությամբ ներքին պետական պարտքը կազմել է 13 988 մլրդ բել. ռուբլի ։
Միջազգային պահուստային ակտիվներ
Բելառուսի Հանրապետության միջազգային պահուստային ակտիվները հաշվարկված ըստ ԱՄՀ մեթոդաբանության, յուրաքանչյուր տարվա հունվարի 1-ին (մլն ԱՄՆ դոլար) ։
2016 թվականի դրությամբ երկրի ոսկու արտաժույթի ռեզերվի ընդհանուր ծավալից 37,2% կազմում է ոսկին` 40,5 տոննա ։ 2017 թվականի հունվարի 1-ին ոսկու պաշարը կազմել է 39,1 տ։
Գնաճ
Բելառուսի Հանրապետությունում գնաճը 2000 թվականից սկսած.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելառուսի տնտեսություն
Քլոթիլդ Արմանդ
Քլոթիլդ Մարի Բրիջիթ Արմանդ, Ֆրանսիայում ծնված ռումինացի քաղաքական գործիչ և գործարար կին, որը 2020 թվականից զբաղեցնում է Բուխարեստի 1-ին Սեկտորի քաղաքապետի պաշտոնը։
2016 թվականին Ռումինիայի տեղական ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններում Արմանդը նախ առաջադրվել է Բուխարեստի 1-ին Սեկտորի ղեկավարի պաշտոնին՝ «Save Bucharest Union» (USB) տեղական կուսակցության անունից, որը հիմնադրվել է Արմանդի կողմից 2015 թվականին։ 2019-2020 թվականներին նա եղել է Եվրախորհրդարանի անդամ։
Վաղ կյանք և կրթություն
Քլոթիլդ Մարի Բրիջիթ Արմանդը ծնվել է Ֆրանսիայի Պուանտ ա Պիտր քաղաքում, որտեղ նրա հայրը այլընտրանքային զինվորական ծառայությունում աշխատում էր որպես մաթեմատիկայի ուսուցիչ ։ Նրա ընտանիքը Վիշիից էր ,: Այստեղ Արմանդը հաճախել է տարրական և միջնակարգ դպրոց։ Սովորել է «École Centrale Paris»-ում, այնուհետև Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ Այստեղ նա ծանոթացել է իր ապագա ամուսնու՝ Ռումինիայում մաթեմատիկայի գիտաշխատող Սերջիու Մորոյանուի հետ ։ 1997 թվականին նա ամուսնացել է Մորոյանուի հետ, իսկ 1999 թվականին` տեղափոխվել Բուխարեստ ։ Հետագայում նա մի քանի տարի ապրել է Ֆրանսիայում և Գերմանիայում, իսկ 2003 թվականին կրկին հաստատվել է Բուխարեստում ։
Կարիերա
2002 թվականին Արմանդը աշխատել է Ֆրանսիայի և Գերմանիայի Airbus եվրոպական ընկերությունում` ղեկավարելով A380 նախագծի կառավարման թիմի մի մասը ։ 2005 թվականին նա դարձել է Distrigaz Sud-ի ՏՏ ոլորտի տնօրեն, GDF Suez-ի ռումինական մասնաճյուղի ՏՏ տնօրեն, այնուհետև տեղափոխվել է Փարիզ` աշխատելով որպես GDF Suez Europe-ի տնօրեն ։ 2013 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2017 թվականի մարտն ընկած ժամանակահատվածում Արմանդը ղեկավարել է ֆրանսիական Egis ինժեներական ընկերության Ռումինիայի և Բուլղարիայի մասնաճյուղերը ։
Մայիսյան թագուհի (լուսանկար)
«Մայիսյան թագուհի» («The Queen of May», Փրինսթոնի համալսարանի գրադարանի քարտադարանում՝ «Alice Liddell, daughter of the Dean of Ch. Ch.»՝ «Ալիս Լիդլ՝ [քոլեջի] դեկան Քր[այսթ]-Չ[յորչ]ի դուստրը», որոշ հրատարակություններում նշվում է որպես «Alice P. Liddell (in wreath)»՝ «Ալիս Պ. Լիդլը (ծաղկեպսակով)»), Լուիս Քերոլի բեմադրական նկարը, որտեղ Բրիտանական կղզիներում մայիսմեկյան ժողովրդական տոների հերոսուհու կերպարով պատկերված է Ալիս Լիդելը։
Քլոթիլդ Արմանդ
Կարիերա
Արմանդը Ռումինիայի քաղաքացիություն է ձեռք բերել 2015 թվականին ։
2016 թվականի տեղական ընտրություններ
Արմանդի ամուսնու ընկերը՝ քաղաքական ակտիվիստ Նիկուսոր Դենը, հիմնադրեց նոր կուսակցություն, որը կոչվում է «Փրկիր Բուխարեստի միությունը» ։ Կուսակցությունն ընտրեց Արմանդին որպես Բուխարեստի 1-ին Սեկտորի քաղաքապետի թեկնածու և սկսեց կազմակերպել իր քարոզարշավը վերջնաժամկետից վեց շաբաթ առաջ ։ Նրա քարոզարշավը հիմնված էր հակակոռուպցիոն և հակաքաղաքական հայացքների վրա և պնդում էր, որ «քաղաքական դասը բաժանվել է ժողովրդի իրական կամքից» ։
Մայիսյան թագուհի (լուսանկար)
Լուսանկարի ստեղծման պատմություն և ճակատագիր
Այս լուսանկարի մեկ այլ պոզիտիվ ներառվել է Նյու Յորքի Ժամանակակից արվեստի թանգարանի 1955 թվականի «Մարդկային ցեղ» («The Family of Man») միջազգային ցուցահանդեսի ցուցադրության մեջ։ Նախագծի պատասխանատուն եղել է Էդվարդ Սթայհենը։ Ցուցահանդեսի ժամանակ ներկայացվել են 68 երկրների 503 լուսանկարներ, որոնք եղել են 273 լուսանկարիչների աշխատանքներ։ Վիկտորյանական Մեծ Բրիտանիան ներկայացվել է Քերոլի «Մայիսյան թագուհին» (1860) լուսանկարով ։ Ցուցադրությունը շրջել է ողջ աշխարհում ավելի քան ութ տարի և ցուցադրվել վեց մայրցամաքների երեսունյոթ երկրներում։ Լուսանկարը ներկայումս մշտական հիմունքներով ցուցադրվում է որպես այս հավաքածուի մաս Կլերվոյի ցուցասրահում ։
Քլոթիլդ Արմանդ
2016 թվականի տեղական ընտրություններ
Արմանդը խոստացավ ավելի լավ կառավարել հանրային ծառայությունները ` հետևելով Փարիզի քաղաքաշինական մոդելին (մեքենայակենտրոն մոդելը փոխարինելով հասարակական տրանսպորտի մոդելով) և կառուցելով զբոսավայր՝ հյուսիսային մասում գտնվող լճերի շրջակայքում ։
Մայիսյան թագուհի (լուսանկար)
Լուսանկարի ստեղծման պատմություն և ճակատագիր
Մեկը մյուսի հետևից արված «Մայիսյան թագուհին» և «Ալիս Լիդել» լուսանկարներում արվեստաբան Ռոբերտ Դուգլաս-Ֆերհերստը տեսնում է Քերոլի և Ալիս Լիդելի աճող մտերմության ապացույցներ։ 1860 թվականի մայիսին կամ հունիսին Քերոլը նրան լուսանկարել է ծաղկեպսակ դրած՝ մայիսյան թագուհու կերպարով. դա ոչ հայտնի անձի, այլ մասնավոր անձի առաջին դիմանկարն էր, որոնց Քերոլը փորձում էր նկարել նախկինում։ Քերոլի III ալբոմը բացվում է այնպիսի խոշոր դեմքերի լուսանկարներով, որոնք են Ալֆրեդ Թեննիսոնը և Դանիայի կրոնպրինց Ֆրեդերիկը։ «Միսս Ալիս Լիդելը»,- գրել է Քերոլն իր ալբոմի սկզբում մատիտով, իսկ ավելի ուշ արդեն թանաքով նա մակագրությունը ավելի քիչ պաշտոնական է դարձրել՝ «Ալիս Լիդել»։ Լուսանկարը հիմնված է Ալֆրեդ Թեննիսոնի 1833 թվականի «Մայիսյան թագուհի» բանաստեղծության սյուժեի վրա։ Նույն ժամանակներում, բայց ավելի ուշ ստեղծվել է նաև «Ալիս Լիդելը և ձարխոտը» լուսանկարը ։ Արվեստաբան Ռոբերտ Դուգլաս-Ֆերհերստը նշում է, որ հնարավոր է, որ Քերոլն իր առջև կոնկրետ տեխնիկական նպատակներ է դրել այս երկու լուսանկարներում.
Քլոթիլդ Արմանդ
2016 թվականի տեղական ընտրություններ
Չնայած ընտրատեղամասից հեռացողներն ասում էին, որ Արմանդին են ընտրել, բայց վերջնական արդյունքները ցույց տվեցին, որ նա զիջում է սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության առաջադրած թեկնածուին` Դեն Թուդորաչեին, որը հավաքել էր 23,220 ձայն (31,07%), իսկ Արմանդը՝ 21,504 (28,77%) :
Մայիսյան թագուհի (լուսանկար)
Լուսանկարի ստեղծման պատմություն և ճակատագիր
Քերոլի արվեստի փորձագետ կարծիքով՝ աղջկա ծաղկեպսակը կարող է հումորային ակնարկ լինել վիկտորյական դարաշրջանի մանկավարժների ընդհանուր գաղափարի վերաբերյալ, որ երեխաները շատ նմանություններ ունեն բույսերի հետ՝ բնական են, գեղեցիկ և վայրի, այս տեսանկյունից զգալի ժամանակ և ջանք է պահանջվում, որպեսզի այդ բույսերին «ընտանիացնեն» և «քաղաքակիրթ դարձնեն» (կրթել և վարժեցնել նրանց ճիշտ ուղղությամբ)։
Քլոթիլդ Արմանդ
2016 թվականի տեղական ընտրություններ
SBU-ի նախագահ Նիկուսոր Դենը նշել է որոշ վիճակագրական անհամապատասխանություններ ընտրության վերաբերյալ։ Այն տեղամասերում, որտեղ կուսակցության կողմից հսկիչներ կային, Արմանդը հաղթեց սակավ առավելությամբ, մինչդեռ այն տեղամասերում, որտեղ հսկիներ չկային, Արմանդը պարտվեց ։ Բացի այդ, չեղյալ հայտարարված ձայների քանակն էապես ավելի մեծ էր այդ տեղամասերում, և առկա էին անհամապատասխանություններ յուրաքանչյուր տեղամասին տրված և վերադարձված քվեաթերթիկների քանակի միջև ։ Ընտրական բյուրոյի անդամներից մեկը մամուլին ասել է, որ անհամապատասխանությունների պատճառն այն է, որ ընտրատեղամասերի նախագահները «ապուշներ» էին, ովքեր սխալ էին լրացնում քվեաթերթիկները ։
Մայիսյան թագուհի (լուսանկար)
Դիպաշարային հիմք. մայիսյան թագուհու կերպարը ֆոլկլորային ավանդույթներում և Թեննիսոնի բանաստեղծությունում
Մայիսյան թագուն աղջիկ է, որ Բրիտանական կղզիներում մայիսմեկյան ժողովրդական խաղերում իր գեղեցկության համար ընտրվում է որպես «թագուհի», իսկ որպես թագ կրում է ծաղկեպսակ ։ Ժողովրդական մայիսյան տոնը Մեծ Բրիտանիայում նշվում էր մայիսի առաջին կիրակի օրը մայիսյան ծառի շուրջ պարերով և մայիսյան թագուհու թագադրմամբ։ Շրջանի ամենագեղեցիկ աղջիկը դառնում էր մայիսյան թագուհի, նա խորհրդանշում էր երիտասարդությունը և գարնանը բնության զարթոնքը, իսկ մայիսյան թագուհին ընտրում էր իր իշխանակցին՝ մայիսյան թագավորին, ինչպես նաև թագուհու շքախմբի օրիորդներին։ Մայիսի մեկին կելտերը տոնում էին Բելթեյնը, այդ օրը խարույկ էին վառում արևի աստծո պատվին։ Ապրիլի վերջին՝ մայիսի սկզբին, տեղի էր ունենում Ֆլորալիան, Հին Հռոմում այդ տոնը գարնան հռոմեական աստվածուհի Ֆլորայինն էր, որը նշվում էր ապրիլի 28-ից մայիսի 3-ը։ Տոնակատարության մասնակիցները ծաղկե դրասանգներ էին կախում։ Հեթանոսական ավանդույթները պահպանվել են նաև Բրիտանական կղզիներում քրիստոնության ընդունումից հետո։ Միջնադարում տոնի ժամանակ եկեղեցին զարդարել են ոստերով և գոհաբանական աղոթքներում փառաբանել Աստծուն, որ «թույլ է տվել իրենց նորից տեսնել ողջ բնության նորոգության ուրախ օրերը» ։
Լոկսա (գյուղ, Տամսալու շրջան)
Լոկսա (Loksa), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տամսալու շրջանում։
Քլոթիլդ Արմանդ
2016 թվականի տեղական ընտրություններ
Չնայած Արմանդը ոչ ոքի չմեղադրեց ընտրակեղծիքների մեջ, նա խնդրեց վերահաշվարկել ընտրության արդյունքները 18 տեղամասերում ։ 1-ին Սեկտորի ընտրական բյուրոն մերժեց վերահաշվարկը՝ պատճառաբանելով, որ նրա կուսակցության «աշխատասիրության պակասը» (բոլոր տեղամասերում չներկայանալու համար) ընտրական բյուրոյի մեղքը չէ ։ Արմանդի շուրջ 500 կողմնակիցներ բողոքի ակցիա են կազմակերպել Համալսարանի հրապարակում` պահանջելով վերահաշվարկ ։
Մայիսյան թագուհի (լուսանկար)
Դիպաշարային հիմք. մայիսյան թագուհու կերպարը ֆոլկլորային ավանդույթներում և Թեննիսոնի բանաստեղծությունում
Տոնակատարության ժամանակ շքերթեր են անցկացվել, որը գլխավորել է «կանաչ հագած Ջեքը», որը կրում էր սաղարթներով և ծաղիկներով զարդարված հյուսած վանդակ, երթի մասնակիցները նվագում էին եղջյուրներով և թիթեղյա փողերով, իսկ ափամերձ տարածքներում դրա համար օգտագործում էին խեցիներ։ Կանաչ հագած Ջեքի կողքին պարում էին մայիսյան թագավորն ու թագուհին՝ իրենց շքախմբի ուղեկցությամբ։ Եղել են առանձին շրջաններին բնորոշ հատուկ արարողություններ։ Մեն կղզում մինչև 18-րդ դարի վերջը մայիսյան թագուհին ու ձմեռային թագուհին հանպատրաստից կատակ կռիվ էին անում։ Ձմռան դերը սովորաբար խաղում էր կանացի զգեստ հագած տղամարդ։ Եթե Ձմռանը հաջողվում էր գրավել մայիսյան թագուհուն, ապա նրա շքախումբը պետք է փրկագներ իր թագուհուն։ Այդպիսի մարտեր անցկացվել են Ուելսում, այնտեղ այդ պայքարին կարող էին մասնակցել միայն տղամարդիկ։ Ձմեռը կրում էր մորթով երիզված կաֆտան և մորթե գլխարկ, իսկ ձեռքին կար մամուխից գավազան ու վահան՝ ոչխարի բրդի սոսնձված կտորներով, որոնք պատկերում են ձյուն։ Նրա հակառակորդի՝ մայիսյան թագուհու հագուստն էր՝ սպիտակ վերնաշապիկ՝ փաթաթված ծաղկաշղթաներով և լայնեզր գլխարկ, որպես գավազան օգտագործում էր ուռենու ճյուղ։ Ձմեռվա զորքերը թշնամու վրա չոր ծղոտ ու ցախ էին նետում, ամառվա բանակը կռվում էր կեչու ոստերով և ձարխոտի ընձյուղներով։ Ամառվա հաղթանակի դեպքում այդ բանակի հրամանատարը նշանակվում էր թագավոր, իսկ դրանից հետո նա ընտրում էր իր թագուհուն։
Լոկսա (գյուղ, Տամսալու շրջան)
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 43 մարդ։
Քլոթիլդ Արմանդ
2016 թվականի տեղական ընտրություններ
Արմանդը նաև ուղարկել էր հակասահմանադրականության առարկություն՝ պնդելով, որ քվեարկության համակարգը թերի է, քանի որ այստեղ նա ընտրվել է ընտրողների միայն 10%-ի կողմից ։ Առարկությունն ընդունվել և ուղարկվել է Սահմանադրական դատարան ։
Մայիսյան թագուհի (լուսանկար)
Դիպաշարային հիմք. մայիսյան թագուհու կերպարը ֆոլկլորային ավանդույթներում և Թեննիսոնի բանաստեղծությունում
Հարավարևելյան Իռլանդիայում մայիսի 1-ին տասներկումամսյա ժամկետով թագուհի էր ընտրվում ամենագեղեցիկ աղջիկը։ Նրա գլուխը զարդարում էին վայրի ծաղիկներով, տեղի էին ունենում խնջույքներ, պարեր և գյուղական մրցույթներ, տոնն ավարտվում էր մեծ երթով։ Եթե մինչև հաջորդ մայիսյան տոնը թագուհին ամուսնանում էր, ապա նա կորցնում էր իր լիազորությունները, բայց նոր թագուհին ընտրվում էր միայն հաջորդ տոնի ժամանակ։ Ուորիքշիրի հարավային շրջանի Գիլֆորդ քաղաքում մայիսի մեկին երեխաները տնից տուն էին գնում՝ զույգերով հետևելով թագավորին և թագուհուն։ Երկու տղաները տանում էին մայիսյան սյունը՝ մոտ երկու մետր բարձրությամբ, ծածկված ծաղիկներով և կանաչապատ։ Երեխաները երգում են մայիսյան երգեր և ստանում նվերներ կամ փող, որոնք ծախսվում էին դպրոցում թեյի երեկույթ կազմակերպելու վրա։ Նման տոնակատարությունները տարածված էին նաև մայրցամաքային Եվրոպայում ։
Լոկսա (գյուղ, Տամսալու շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տամսալու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Քլոթիլդ Արմանդ
Եվրոպական պառլամենտի անդամ, 2019-2020 թվականներ
2019 թվականի եվրոպական ընտրություններում Արմանդը USR-PLUS ցուցակում չորրորդն էր (ընդ որում` առաջին կինը) և նա դարձավ պառլամենտի անդամ : USR-PLUS ցուցակում ընտրված ութ պատգամավորներից միայն երկուսն էին կանայք։ Նա աշխատել է բյուջեների կոմիտեում։
Մայիսյան թագուհի (լուսանկար)
Դիպաշարային հիմք. մայիսյան թագուհու կերպարը ֆոլկլորային ավանդույթներում և Թեննիսոնի բանաստեղծությունում
Տոնն իր գագաթնակետին է հասել Հենրի VIII թագավորի օրոք, երբ արքունիքը և բարձրագույն հոգևորականությունը մասնակցում էին տոնակատարությանը, բայց կապիտալիզմի զարգացման հետ մեկտեղ այն անկում է ապրել։ 19-րդ դարի կեսերին մայիսյան թագուհու տոնի վերածննդի գործում մեծ ներդրում է ունեցել արվեստաբան Ջոն Ռասկինը, նրա ջանքերի շնորհիվ այն սկսել է նշվել Բրիտանիայի դպրոցներում, հատկապես կանանց ։
Քլոթիլդ Արմանդ
Եվրոպական պառլամենտի անդամ, 2019-2020 թվականներ
Հանձնաժողովների անդամ լինելուց զատ Արմանդը «Եվրախորհրդարանականները ընդդեմ քաղցկեղի» խմբի անդամ էր ։
Մայիսյան թագուհի (լուսանկար)
Դիպաշարային հիմք. մայիսյան թագուհու կերպարը ֆոլկլորային ավանդույթներում և Թեննիսոնի բանաստեղծությունում
Ալֆրեդ Թեննիսոնն իր «Մայիսյան թագուհի» եռապատկեր բանաստեղծությունը հրապարակել է 1833 թվականին, որն ընդգրկվել է Թեննիսոնի երկհատոր ժողովածուի «Անգլիական հովվերգություն» բաժնում։ 19-րդ դարում բանաստեղծի ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկն է։ Ըստ Դ. Ժատկինի և Վ. Չեռնինի՝ Թեննիսոնը բանաստեղծության մեջ օգտագործել է մայիսի 1-ը նշելու հնագույն ավանդույթը։ Բրիտանական ժողովրդական հավատալիքների համաձայն՝ մայիսի թագուհին պետք է զոհաբերվեր տոնակատարության ավարտից անմիջապես հետո։ Այս հնագույն սովորույթի ճշմարտացիությունը մասնագետների մոտ կասկածներ է առաջացնում, սակայն հնարավոր է հենց նրա վրա է հենվել Թեննիսոնը իր բանաստեղծական եռապատկերի ստեղծման ժամանակ, որի առաջին մասը «Մայիսյան թագուհի» խորագրի ներքո, ինչը վերաբերում է նաև ամբողջ ստեղծագործությանը, նվիրված է Էլիս անունով աղջկա ուրախության նկարագրությանը, որը պետք է դառնար մայիսի թագուհի, իսկ երկրորդ («Ամանորի նախօրեին») և երրորդ («Ավարտ») մասերը պատմում են հերոսուհու հիվանդության և մահվան մասին։ Նիկոլայ Զոլոտնիցկին այլ կերպ է ընկալել այս բանաստեղծության սյուժեն։ Նրա կարծիքով՝ Էլիսը, մայիսի թագուհի ընտրվելուց շատ տարիներ անց տառապելով հիվանդությունից, հիշում է այդ իրադարձությունը որպես իր կյանքի ամենանշանակալից դեպքը ։
1860-1870-ական թվականներին Ալեքսեյ Պլեշչեևը «Հայրենական գրառումներ» ամսագրում թարգմանել և հրատարակել է Թեննիսոնի եռապատկեր բանաստեղծության առաջին և երկրորդ մասերը, պահպանելով «Մայիսյան թագուհի» անվանումը ամբողջ բանաստեղծության համա։ Նա առաջին մասը վերնագրել է «Սպասում» և իսկ երկրորդ մասին անվանումը մեկնաբանել է որպես «Նոր տարվա երեկո» ։ Գոյություն ունի նաև եռապատկերի ռուսերեն թարգմանությունը՝ Մ. Վինոգրադովայի և Ս. Լիխաչևայի («Ջորդան Կատար» կեղծանունով) միջոցով ։
Քլոթիլդ Արմանդ
Քաղաքական կողմնորոշում
Արմանդը պնդում է, որ Ռումինիան կարիք ունի քաղաքական դասի փոփոխության ։ Նա բաց նամակ է գրել նախագահ Կլաուս Յոհաննեսին, որում խնդրել է Ռումինիայի երկու հիմնական կուսակցություններին (Սոցիա-դեմոկրատական և Ազգային ազատական, երկուսն էլ արմատներ ունեն Ազգային փրկության ճակատի մեջ) ներողություն խնդրել 1990 թվականի հունիսի Միներիադին իրենց մասնակցության համար և հասարակական կյանքից հեռացնել նախկին նախագահ Իոն Իլիեսկուին և նախկին վարչապետ Պետեր Ռոմանին ։
Մայիսյան թագուհի (լուսանկար)
Գրականություն
Կատեգորիա:Լուսանկարներ Կատեգորիա:Լուիս Քերոլի լուսանկարներ Կատեգորիա:Ալիս Լիդել
Քլոթիլդ Արմանդ
Քաղաքական կողմնորոշում
Արմանդն ասում է, որ ինքը չի հավատում ձախ-աջ քաղաքականության պարադիգմին՝ պնդելով, որ Ռումինիայում կոռուպցիայի պատճառով վատնված փողերը շատ ավելին են, քան ձախակողմյան և աջակողմյան քաղաքականությունների ստանդարտ տարբերությունները ։ Այնուամենայնիվ, նա Ֆրանսիայի քաղաքականության մեջ իրեն համարում է մի մարդ, որը, բնականաբար, աջակողմյան է։ Ասում է նաև, որ Ռումինիան ներկայումս ունի շատ բնակիչներ, ովքեր պետության օգնության կարիքն ունեն, և որ այդ մարդիկ, ովքեր չեն հարմարվել փոփոխություններին և այլևս օգտակար չեն հասարակությանը, պետք է նորից ինտեգրվեն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գործարարներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քաղաքական գործիչներ
Գելիեգենման
Գելիեգենման, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շատախի գավառակում կամ Խուլփի գավառում ։
Պատմություն
1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ բնակիչները կոտորվել ու տեղահանվել են։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 40 տուն հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը շերամապահությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Երգեր առանց խոսքի
Երգեր առանց խոսքի (Lieder ohne Worte), գերմանացի երգահան Ֆելիքս Մենդելսոն-Բարտոլդիի թվով 48 հատ դաշնամուրային մանրանվագներ, որոնք ամփոփված են 8 տետրերի (ժողովածուներ) մեջ։ Մենդելսոնը հորինել է դրանք իր ամբողջ ստեղծագործական կյանքի ընթացքում։