cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քաղաքացիական ցույցերը Սիրիայում (2011)
Կառավարության բռնի գործողությունները հանգեցրեցին բանակից մասշտաբային դասալքությունների և նոր ընդդիմադիր ջոկատների առաջացմանը, հակամարտությունը քաղաքացիական անհնազանդությունից վերաճեց զինված ապստամբության։ 2011 թվականի հուլիսի 29-ին ստեղծվեց ընդդիմադիր Սիրիայի ազատ բանակը, ինչից հետո հակամարտությունը վերաճեց քաղաքացիական պատերազմի։
Հունվար-փետրվար 2011` ցույցերի սկիզբ
Սիրիայում առաջին հակակառավարական ելույթները սկսվեցին 2011 թվականի հունվարի 26-ին, որոնք կրում էին մեծ չափով պատահական բնույթ։ Հետո Ֆեյսբուք սոցիալական ցանցում առաջացավ նոր խումբ «Սիրիական հեղափոխություն-2011» անվանմամբ, որի հիմնական նպատակն էր անցկացնել «Զայրույթի օր» Սիրիայի խոշոր քաղաքներում՝ ընդդեմ երկրի նախագահ Բաշշար ալ-Ասադի։ Քաղաքական ֆլեշմոբի անցկացման առաջին օրը ընտրվեց չորեքշաբթին` փետրվարի 4-ը։ Սակայն նշանակված օրին ու ժամին այն այդպես էլ չկայացավ։ Առաջին վարկածով դրա պատճառը դարձավ տեղատարափը, իսկ ուրիշ վարկածով սիրիական իրավապահ մարմինների օպերատիվ գործողությունները ։ Ցույցը Դամասկոսում անցկացվեց միայն փետրվարի 17-ին, սակայն այն արագ ցրվեց ոստիկանության կողմից։
Մարտ 2011` առաջին բախումներ
Անկարգություններն Դամասկոսում և Հալեպում վերսկսվեցին մարտի 15-ին։ Առաջին մասշտաբային ցույցերը սկսվեցին Դառաա քաղաքում, որը հայտնի դարձավ որպես «հեղափոխության օրրան» ։ Ցույցերը պատճառ հանդիստացան 15 մարդու ձերբակալության և խոշտանգման, ովքեր ձերբակալվել էին դեռ մարտի 6-ին հակակառավարական գրաֆիտիի համար  ։ Սկսվեցին բախումներ ոստիկանության ու ցուցարարների միջև։ Մարտի 18-ին՝ ուրբաթօրյա աղոթքից հետո, ցույցի դուրս եկան հազարավոր մարդիկ, մի քանի մարդ սպանվեց։ Մարտի 20-ին ամբոխը այրեց Բաաս կուսակցության գրասենյակը և ուրիշ հասարակական շենքեր։ Անվտանգության ուժերը կրակ բացեցին ամբոխի վրա։ Արդյունքում Դառաայում երկօրյա բախումների ընթացքում սպանվեց 15 մարդ ։
Փոքր ելույթներ անցկացվեցին նաև երկրի ուրիշ շրջաններում։ Ցուցարարները պահանջում էին քաղբանտարկյալների ազատ արձակում, արտակարգ դրության չեղարկում, որը ձգվում էր 48 տարի ։ Մարտի 18-ին կայացավ մասշտաբային ցույցեր Բանիաս, Դամասկոս, Ալ-Հասաքա, Դառաա, Դեր Զոր և Համա քաղաքներում։ Ոստիկանությունը պատասխանեց արցունքաբեր գազով, ջրցաններով և ցուցարարների կոտորածներով։ Սպանվեց առնվազն 6 մարդ, շատերը վնասվածքներ ստացան ։
Ճնշումներ
Մինչ ապստամբությունը Սիրիայի կառավարությունը անցկացրեց մասշտաբային ձերբակալություններ քաղաքացիական ակտիվիստների և իրավապաշտպանների նկատմամբ, որոնց Ասադի կառավարությունը հայտարարեց «ահաբեկիչներ»։ Ձերբակալվեցին քաղաքական ընդդիմության առաջնորդներ Հասսան ալ-Նաջարը, Աբբաս Աբբասը և Ադնան Մուստաֆան ։
Մասշտաբային ցույցերի սկսվելուց հետո կառավարությունը կազմակերպեց ձերբակալությունների արշավ։ Իրավապաշտպան խմբերի հաղորդմամբ ձերբակալվեցին տասնյակ հազարավոր մարդիկ։ Ընդունվեց օրենք, ըստ որի՝ ոստիկանությանը և ցանկացած 18 հատուկ ծառայություններին թույլատրվում էր ձերբակալել կասկածյալին ութ ժամվա ընթացքում առանց թույլատվության։ Ձերբակալվեցին հիմնականում երկու խմբի մարդիկ՝ քաղաքական ակտիվիստները և տղամարդիկ, ովքեր իրենց բնակավայրերում առաջացնում էին ամենամեծ կասկածները իշխանության կողմից ։ Ձերբակալվածներից շատերը ենթարկվեցին կտտանքների, ծեծի և դաժան վերաբերմունքի։ Ըստ Human Rights Watch-ի տվյալների՝ 2012 թվականի հուլիսի 3-ի դրությամբ գործել են սիրիական հատուկ ծառայությունների առնվազն 27 կտտանքային կենտրոններ ։
Զիջումներ
Մարտի ու ապրիլի ընթացքում սիրիական կառավարությունը հույս ուներ թուլացնել ընդվզումը՝ առաջարկելով քաղաքական զիջումների և բարեփոխումների շարք։ Կրճատվեց զինակոչն ու հրաժարական տվեց Դառաայի մարզպետը ։ Կառավարությունը խոստացավ ազատ արձակել քաղբանտարկյալներին, նվազեցնել հարկերը, բարձրացնել բյուջետային ոլորտի աշխատողների աշխատավարձերը, ապահովել ավելի շատ մամուլի ազատություն, ինչպես նաև բարձրացնել զբաղվածության մակարդակը ։ Թվարկված խոստումներից իրականացվեց ընդամենը մի քանիսը ։
Կառավարությունը, ղեկավարվելով կրոնական ալավիների կողմից, գնաց որոշակի զիջումների սուննիների նկատմամբ, ովքեր մեծամասնություն էին կազմում Սիրիայի բնակչության մեջ և ազգային որոշ փոքրամասնությունների նկատմամբ։ Այդպես չեղարկվեց աշխատանքային վայրում ուսուցիչների ավանդական մուսուլմանական նիկաբ կրելու արգելքը։ Փակվեց երկրում միակ խաղատունը ։ Կառավարությունը նաև քաղաքացիություն տվեց նախկինում «օտարերկրացի» անունը ստացած սիրիացի քրդերին ։
Ցուցարարների գլխավոր պահանջներից մեկը արտակարգ դրության չեղարկումն էր, որը Սիրիայում գործում էր գրեթե 50 տարի։ Արտակարգ դրության մասին օրենքը կառավարությանը հնարավորություն էր տալիս կամայական ձերբակալությունների և քաղաքական ընդդիմության արգելում։ 2011 թվականի ապրիլի 21-ին՝ մի քանի շաբաթ տևած բանավեճից հետո, Բաշշար Ասադը ստորագրեց հրամանագիր, ըստ որի չեղարկվում էր արտակարգ դրությունը ։ Այնուամենայնիվ հակակառավարական ցույցերը շարունակվում էին, քանի որ ակտիվիստները բարենորոգումները համարում էին շատ մշուշոտ ։
Հունիս - հուլիս 2011
Սակայն ընդդիմական ուժերը դարձել էին ավելի կազմակերպված և լավ զինված ։ Ընդդիմության առաջին զինված ելույթը տեղի ունեցավ 2011 թվականի հունիսի 4-ին Ջիսր ալ-Շուղուր քաղաքում՝ Իդլիբի մարզում՝ թուրք-սիրիական սահմանի մոտ։ Ապստամբները հրկիզեցին անվտանգության վարչությունը, երբ կրակ բացեցին թաղման արարողության վրա։ Դրա հետևանքով զոհվեցին անվտանգության ծառայության ութ աշխատակից, ինչից հետո ապստամբները գրավեցին շենքը և վերցրեցին շենքում գտնվող զենքերը։ Բախումները ցուցարարների ու անվտանգության ուժերի միջև շարունակվեցին հետագա օրերին։ Դրանից հետո անվտանգության ծառայության որոշ սպաներ անցան ապստամբների կողմը՝ որպես գաղտնի ոստիկանության աշխատակիցներ, կրակ բացեցին զինվորների վրա, ովքեր հրաժարվում էին կրակ բացել խաղաղ բնակիչների վրա։ Հունիսի 6-ին սուննիական ոստիկանությունը և զինվոր-փախստականները դարան սարքեցին դեպի քաղաք շարժվող անվտանգության ուժերի շարասյունում։ Վախենալով բանակի վրեժխնդրությունից՝ ոստիկանության անդամները և փախստականները, ինչպես նաև քաղաքի մոտ 10 հազար բնակիչներ վազեցին Թուրքիայի սահմանի երկայնքով ։
Հունիսին և հուլիսին ցույցերը շարունակվեցին այն պատճառով, որ կառավարական զորքերը ընդլայնեցին իրենց գործողությունները՝ կրակ բացելով ցուցարարների վրա և օգտագործելով տանկեր ցուցարարների դեմ։ Հունիսի սկզբին պաշարման ենթարկվեցին Ռաստան և Թելլ-Բիսա քաղաքները, ինչպես նաև Մաարրաթ ալ-Նուման քաղաքը ։ Հունիսի 30-ին մասսայական ցույցեր բռնկվեցին Հալեպում՝ Սիրիայի ամենամեծ քաղաքում ։ Հուլիսի 3-ին բանակը օգտագործեց տանկ Համայում այն բանից հետո, երբ քաղաքում տեղի ունեցավ մասսայական ցույց ընդդեմ Բաշշար ալ-Ասադի ։
Հուլիսի 29-ին սիրիական բանակից դասալքված սպաների մի խումբ հայտարարեցին Սիրիական ազատ բանակի ստեղծման մասին։ Բանակը կազմվեց ապստամբների կողմն անցած սիրիական բանակի զինծառայողներից։ Բանակի գլխավոր նպատակը Բաշշար ալ-Ասադին իշխանությունից հեռացնելն էր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմ
Օր առաջին (ֆիլմ, 1958)
«Օր առաջին» («День первый»), խորհրդային լիամետրաժ գունավոր պատմա-հեղափոխական գեղարվեստական ֆիլմ, որը բեմադրվել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում 1958 թվականին ռեժիսոր Ֆ. Մ. Էրմլերի կողմից ։
Սյուժե
1917 թվականի հոկտեմբերի տագնապալի օրերին Վիբորգի կողմից Սմոլնի է գնում սովորական աշխատավոր տղա՝ Նիկոլայ Տիմոֆեևը։ Նրա հետ գնում է իր հղի կինը՝ Կատյան։ Պետրովն ընկնում է Հոկտեմբերյան հեղափոխության իրադարձություների հորձանուտը․ նա մեկնում է Պետրոպավլովյան ամրոց՝ աշխատանքային ջոկատների համար զենք ձեռք բերելու համար, մտնում է Ձմեռային պալատ կանանց «մահվան գումարտակի» ուղեկալների միջոցով, որպեսզի ժամանակավոր կառավարությանը անվերապահ կապիտուլյացիայի վերջնագիր փոխանցի, մասնակցում է ձմեռային գրոհին։ Բայց հենց դարպասի մոտ նրան խոցում է յունկերի գնդակը։ Անմխիթար վշտով  ամուսնու  դիակի վրա է խոնարհվում Կատյան։ Ապրումներից նա սկսում է ծննդաբերել։ Կարմիրգվարդիականները շինելի վրա նրան տեղափոխում են Գլխավոր շտաբի շքամուտք։ Շուտով լույս աշխարհ է գալիս նոր աշխարհի նոր մարդը։
Մրցանակներ
1959 թվականին Կիևում անցկացված համամիութենական կինոփառատոնի երկրորդ մրցանակ կնոջ լավագույն դերակատարման համար (Օ. Պետրենկո)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1958 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Ջիվիսլիք
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մոստիշչե (գյուղ, Բասկակովսկոե գյուղական բնակավայր)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կեժմարոկի պալատ
Կեժմարոկի (Կեժմարոկյան) պալատը (Kežmarský zámok) գտնվում է Կեժմարոկ քաղաքի արևելյան ծայրում։
Պատմություն
Պալատի մասին առաջին անգամ հիշատակվել է 1447 թվականին, երբ այնտեղ է գտնվել Յան Իսկրայի կայազորը։ 1465 թվականին Իմրե Զապոլյային հին պալատի տեղում կառուցեց նոր Գոթական ոճի պալատ։ 1575 թվականին պալատը վերակառուցվեց Վերածնունդի ոճով, իսկ XVII դարում պալատի տարրերի նոր շտկումներ իրականացրեցին իտալացի ճարտարապետները։
Թանգարան
Թանգարանը բաց է ամեն օր, ժամը 09:00 -ից մինչև 16:30։ Այցելություն կազմակերպվում է միայն խմբերով։ Խմբի անդամների քանակը պետք է գերազանցի չորս հոգին։ Էքսկուրսիայի սկիզբն ազդարարվում է ժամը 09:00, 10:00, 11:00, 12:00, 13:00, 14:00, 15:00-ն: Տևողությունը կազում է 80 րոպե, տոմսի արժեքը՝ 3 եվրո ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սլովակիայի պալատներ
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Նոր Փորադաշտ)
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, հայկական ավերված եկեղեցի, որը գտնվում էր Ադրբեջանի կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության լքված Նոր Փորադաշտ գյուղում (Ջուլֆայի շրջան) ։
Պատմություն
Ըստ կամարների ներսում խաչերից մեկի վրա հայերեն շինարարական արձանագրության՝ եկեղեցին կառուցվել է 1681 թվականին ։ Հայկական Նոր Փորադաշտ գյուղն ամբողջությամբ հայաթափվել է 1950-ականներին ։ Մինչև 1950-ական թվականները եկեղեցու շենքը վերածվել էր դպրոցի ։ 1964-1987 թվականներին եկեղեցին գտնվում էր անմխիթար վիճակում։ Փայտե տանիքը, հարավային պատը և երկրորդ հարկի ավանդատունն անհետացել էին, բայց եկեղեցին դեռ կարելի էր վերակառուցել  ։
Ոչնչացում
2001 թվականի հոկտեմբերի 7-ին եկեղեցու հիմքերը դեռ գոյություն ուներ ։ Սակայն, ըստ Caucasus Heritage Watch-ի հետաքննության, մինչև 2009 թվականի նոյեմբերի 11-ը եկեղեցու մնացորդներն ամբողջությամբ քանդվել էին, իսկ տարածքը՝ բուլդոզերով հարթեցվել ։ Լքված գյուղի ավերակների մեջ ոչնչացվել են միայն հայկական եկեղեցու մնացորդները, ինչը, ըստ Caucasus Heritage Watch-ի, վկայում է մշակույթի ոչնչացման ադրբեջանական ծրագրի ճշգրտության մասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Ջոան Ռիվրզ
Ջոան Ալեքսանդրա Մոլինսկի Սենգր Ռոզենբերգ, (Joan Alexandra Molinsky Sanger Rosenberg, հայտնի է նաև որպես Ջոան Ռիվրզ, ), ամերիկյան դերասանուհի, կատակերգակ և հաղորդավարուհի։ Նկարահանվել է քսանհինգից ավելի գեղարվեստական ֆիլմերում, հեռուստատեսային ու վավերագրական բազմաթիվ ֆիլմաշարերում, էկրանավորված յոթ կատակերգական ներկայացումներում, մի շարք շոուներում և այլն։ «Էմմի» և «Գրեմմի» մրցանակների դափնեկիր է ։ 1968 թվականին The New York Times-ի քննադատ Ջեք Գուլդը Ջոան Ռիվրզին բնորոշել է որպես «ամենայն հավանականությամբ՝ ամենածիծաղաշարժ կնոջ» (quite possibly the most intuitively funny woman alive) : 2017 թվականին Rolling Stone ամսագիրը նրան 6-րդ տեղն է հատկացրել իր կազմած «Բոլոր ժամանակների 50 լավագույն կատակերգակ դերասաններ» ցանկում (50 best stand-up comics of all time) : Այդ նույն տավա հոկտեմբեր ամսին հեռուստատեսային ակադեմիայի փառքի սրահում հանդիսավորությամբ բացվել է Ջոան Ռիվրզին նվիրված անկյունը։
Գրականություն
Ջոան Ռիվրզը թողարկել է նաև մեկ տասնյակից ավելի աուդիոգրքեր։
Կենսագրական գրքեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Էյրենե
Էյրենե (Εἰρήνη, [e ː rɛ ː nɛ ː], հունարենից «խաղաղություն», «խաղաղ կյանք», իսկ հռոմեական դիցաբանության մեջ հայտնի էր Պակս – Pax անվամբ ), հին հունական դիցաբանության մեջ հորաներից մեկը, մարմնավորում է խաղաղությունը, և պատկերվում էր որպես գեղեցիկ երիտասարդ կին՝ առատության եղջյուրը, գավազանը, ջահը կամ ռիթոնը ձեռքին։ Զևսի և Թեմիսի դուստրն է, Դիկեի և Եվնոմիաի քույրն է։
Պատկերը եւ ատրիբուտները
Աթենքի քաղաքացիները մեծ սեր էին տածում նրա հանդեպ։ Ռազմածովային հաղթանակ տանելով Եվրիմեդոնթեի մոտ (465 մ.թ.ա) և Սպարտայի հետ հաշտություն կնքելով (375 մ.թ.ա), Աթենքում հիմնվում է Էյրենեի պաշտամունքը և նրա պատվին կանգնեցում են զոհասեղաններ։ Աթենացիները նրան պատկերում էին ծաղկամանների և մետաղադրամների վրա։ Էյրենեի երդմնագիր արձանի մոտ, Աթենքում, մատուցվում էր ամենամյա պետական անարյուն զոհեր ի հիշատակ Ընդհանուր Խաղաղության օրվա։ Էյրենեի բրոնզե արձանը քանդակել էր Կեփիսոդոտուս Ավագը, ում հայրը, կամ հորեղբայրը հավանականորեն եղել է հայտնի քանդակագործ Պրաքսիտելես։ Արձանը կանգնաց էր Աթենքի շուկայի հրապարակում ., իսկ նրա նկարը՝ Պրիտանեայում։ Թեև օրիգինալ արձանը այժմ համարվում է կորաց, գույություն ունի Հռոմեացիների կողմից պատրաստված մարմարյա պատճենը. լավագույն ողջ մնացած պատճեններից մեկը գտնվում է Մյունխենի Glyptothek թանգարանում։ Նրա վրա պատկերված է աստվածուհին և փոքրիկ Պլուտոսը՝ առատության աստվածը, Դեմետրայի՝ հողագործության և բերքատվության աստվածուհու որդի, իր ձախ թևի վրա։ Բացակայում է Էյրենեի աջ ձեռքը, որտեղ գտնվում էր նրա գավազանը։ Նա մայրական հայացկով է նայում Պլուտոսին, նա էլ վստա հությամբ է լցված նրա հանդեպ։ Արձանը ալեգորիա (այլաբանություն) է իրենից ներկայացնում՝ Պլուտոս- Լիությունը բարգավաճում է Էյրենե- Խաղաղության ներկո։
Աստղագիտության մեջ
Նրա պատվին անվանվել է աստերոիդ (14) Իռեն (1851 թ)։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն Կատեգորիա:Հորաներ
Սերը տևում է երեք տարի (ֆիլմ)
Սերը տևում է երեք տարի, ֆրանսիական ֆիլմ, Ֆրեդերիկ Բեգբեդերի համանուն վեպի էկրանավորումը։ Ֆիլմի եվրոպական պրեմիերան տեղի է ունեցել 2011 թվականի դեկտեմբերի 10-ին ։
Սյուժե
Մարկ Մարոնեն գրաքննադատ է։ Նա բաժանվել է կնոջից ու համոզված է, որ սերն ապրում է ընդամենը երեք տարի։ Նա անգամ ձևակերպել է իր օրենքը. սկզբում ձեր կյանքը լուսավոր ու հրաշալի է, երկրորդ տարում դուք սկսում եք նայել այլ կանանց, իսկ երրորդ տարում ձեր կինը հեռանում է ձեզնից, իսկ դուք սկսում եք գիրք գրել այդ ամենի վերաբերյալ։ Այլ կերպ ասած՝ «Առաջին տարում մենք կահույք ենք գնում, երկրորդ տարում այն տեղափոխում ենք, իսկ երրորդ տարում` կիսում...»։ Սակայն Ալիսի հետ հանդիպումը փոխում է Մարկի հայացքները. նա սիրում է և երջանիկ է, բայց գիրքն արդեն տպագրվել է և մեծ ճանաչում է վայելում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:EuropaCorp ֆիլմեր
Վորոտնև
Վորոտնև (Воротнів), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1570 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վորոտնև գյուղում բնակվում էր 822 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23,97 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 34,29 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1570 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կեղծափայլ դրասանգ
Կեղծափայլ դրասանգ, ամանորյա զարդ, որն օգտագործվում է եղևնիների վրա։ Այն լինում է արծաթազօծ կամ ոսկեզօծ թելերի տեսքով։ Հայտնվել է 18-րդ դարում։ Մինչ այդ եվրոպացիներն իրենց տոնածառները զարդարել են.
Անագե մետաղալարը գալարաձև պտտել են՝ կեղծափայլ ստանալու համար։ Փոխաբերական իմաստով նշանակում է արտաքին կեղծ, ցուցադրական փայլ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամանորյա զարդարանքներ
Հայաստանի ճարտարապետների միություն
Հայաստանի ճարտարապետների միություն (Ալեքսանդր Թամանյանի անվան Հայաստանի ճարտարապետի տուն), նպատակն է նպաստել հայկական ճարտարապետության զարգացմանը, ծառայել հայ ազգային ճարտարապետությունը ժամանակակից առաջադեմ լուծումներով հարստացնելուն։ Միությունը ստեղծվել է 1932 թվականին Երևանում։ Հայաստանի ճարտարապետների միության նախագահն է Մկրտիչ Մինասյանը։
2018 թվականի մարտի 17-ին Ճարտարապետների միության 19-րդ համագումարում որոշվել է Հայաստանի ճարտարապետների միությունը վերակազմակերպվել Ճարտարապետների պալատի ։
Հայաստանի ճարտարապետների միության շենքն ընդգրկված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի մշակութային կազմակերպություններ Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետություն Կատեգորիա:1932 հիմնադրումներ Հայաստանում
Լյուբով Դոստոևսկայա
Կենսագրություն
Լյուբով Դոստոևսկայան ծնվել է 1869 թվականի սեպտեմբերի 14 (26)-ին Դրեզդենում։ Դստեր ծննդից մի քանի ամիս անց՝ 1869 թվականի սեպտեմբերի 14 (26)-ին, Ֆեոդոր Դոստոևսկին Դրեզդենից իր զարմուհի Ս. Իվանովային գրել է. Չեմ կարող արտահայտել, թե ինչքան եմ ես նրան սիրում։ Աղջիկն առողջ է, զվարթ, զարգացած իր տարիների (այսինքն՝ ամիսների) համեմատ, ամեն անգամ երգում է ինձ հետ, երբ ես երգում եմ, և միշտ ծիծաղում է. բավական հանգիստ, ոչ կամակոր երեխա է։ Ինձ է նման մինչև ծիծաղելի, մինչև ամենափոքր գծերով։
Հետագայում, երբ Լյուբան մեծացել է, հորն ուղարկել է գրություններ (նրանցից պահպանվել են 11-ը)։ Պահպանվել են գրողի երկու պատասխանները՝ գրված 1874 թվականի ապրիլի 26-ին Մոսկվայից և 1879 թվականի օգոստոսի 7 (19)-ին Էմսից ։
Լյուբով Դոստոևսկայան եղել է 12 տարեկան, երբ մահացել է Ֆեոդոր Դոստոևսկին։ Հոր հուղարկավորությունը հավանաբար ազդել տպավորվող երեխայի բնավորության վրա, սակայն նրա ձևավորման վրա առավել մեծ ազդեցություն է ունեցել Լյուբայի հիվանդոտ լինելը ։ Դոստոևսկագետ Նիկոլայ Նասեդկինը գրել է. «Դոստոևսկու մեծ հանդիսավորությամբ կազմակերպված հուղարկավորությունն արտակարգ ուժով է ազդել դյուրազգաց Լյուբայի վրա, նրան օգնել են վերջնականապես հասկանալ՝ ՈՒՄ դուստրն է նա, ՈՎ է եղել իր հայրը։ Դա լավագույնս չի անդրադարձել նրա բնավորության վրա։ Ըստ շատերի հուշերի՝ նա եղել է անհաշտ, գոռոզ, ամբարտավան»։
1913 թվականին՝ բուժման նպատակով հերթական արտասահմանյան ուղևորվելուց հետո մնացել է այնտեղ։ Նա սկսել է գրել և հրատարակել (սկզբում գերմաներեն, իսկ հետո նաև եվրոպական այլ լեզուներով) իր կյանքի գլխավոր գործը՝ «Dostoejewski geschildert von seiner Tochter» (München, 1920)։ Այն ռուսերեն լույս է տեսել Ռուսաստանում «Դոստոևսկին իր դստեր՝ Լ. Դոստոևսկայայի պատկերմամբ» («Достоевский в изображении его дочери Л. Достоевской») խիստ կրճատված տարբերակով ։ Ն. Նասեդկինը գրել է. «Դոստոևսկու դստեր գիրքը պարունակում է բազմաթիվ փաստական անճշտություններ, սխալներ ու վիճելի պնդումներ, բայց դրա հետ միասին պարունակում է հետաքրքիր ու նոր շատ նյութեր գրողի ստեղծագործության ուսումնասիրողների համար»։ Այդ հուշերի՝ որպես «ականատեսի նոթերի» մասին պատկերացումը, հաշվի առնելով նրա տարիքը հոր մահվան ժամանակ, պետք է համարել ոչ տեղին։ Այնուամենայնիվ, Ֆեոդոր Դոստոևսկու և նրա շրջապատի մարդկանց կիսագրական դիմանկարները, որ ստեղծել է Լյուբով Դոստոևսկայան, ակտիվորեն օգտագործվել են գրողի ստեղծագործությունն ուսումնասիրողների կողմից այն դեպքերում, երբ չի եղել ավելի ստույգ աղբյուր։
Դոստոևսկագետներ Սերգեյ Բելովն ու Վ. Տունիմանովը նշել են Լյուբով Դոստոևսկայայի հուշերի հիմնական թերությունները՝ մի շարք դեպքերում փաստերի հետ կամայական վարվելը և աներկբայելի միտումնավորությունը։
Իր կյանքի վերջին երկու տարիները Լյուբով Դոստոևսկայան անցկացրել է Իտալիայում, որտեղ էլ մահացել է 1926 թվականի նոյեմբերի 10-ին հայտնի բժիշկ Ֆ. Ռյոսլերի մասնավոր հիվանդանոցում՝ սպիտակարյունությունից Հարավային Տիրոլի Գրիես վայրում, որը ներկայում ընդգրկված է Բոլցանո քաղաքի կազմում։ Ռուսաստան ուղարկած իր վերջին նամակում նա իր զարմիկ Անդրեյին խնդրել է «հուղարկավորության ծես կատարել իր տատ ու պապ Դոստոևսկիների համար»։
Լյուբով Դոստոևսկայան թաղվել է տեղի Օլտրիզարկո գերեզմանատանը, որը 1950-ական թվականների երկրորդ կեսին լուծարվել է։ Էմա Դոստոևսկայայի (այդպես է նա իրեն կոչել արտասահմանում) աճյունն ու շիրմաքարը տեղափոխվել են կենտրոնական քաղաքային գերեզմանատուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս հուշավիպագիրներ Կատեգորիա:Ֆեոդոր Դոստոևսկի Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության կին գրողներ
Պրոգրես (ավան, Կրասնոկուտի շրջան)
Պրոգրես (Прогрес), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1926 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պրոգրես ավանում բնակվում էր 106 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,686 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 154,52 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ Կատեգորիա:1926 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վրեժ Կիրակոսյան
Կենսագրություն
Վրեժ Կիրակոսյանը ծնվել է Երևանում՝ Սարիբեկ և Տատյանա Կիրակոսյանների ընտանիքում։ Կիրակոսյանների հինգերորդ երեխան է։ Հայրը ազատազրկվել է, երբ Վրեժը 6 տարեկան է եղել, հետագայում ևս մի քանի անգամ բանտարկվել է և մահացել է 2004 թվականին ալկոհոլի չարաշահումից։ Մայրը միայնակ է մեծացրել երեխաներին։ Ի տարբերություն այժմ ապրող հաշմանդամություն ունեցող այլ մոտիվացիոն հռետորների (Նիք Վույչիչ, Լիզա Վելասկես, Կլաուդիո Օլիվեյրա) Վրեժը մեծացել է անապահով ընտանիքում, չի ունեցել բժշկական և սոցիալ-մանկավարժական խնամք ։
Վրեժը առողջ է ծնվել, բայց ութ ամսական հասակում բարձրությունից անհաջող ընկել է, վնասել ողնուղեղը և կորցրել է քայլելու, իսկ 12 տարեկանում՝ սողալու հնարավորությունը։ 30 տարեկանում միայն աջ ձեռքի մասնակի շարժունակություն է մնացել։ Վրեժը մանկապարտեզ և դպրոց չի հաճախել ։ Նրա հետ չեն աշխատել ո'չ սոցիալական ծառայության աշխատակիցները, ո'չ բժիշկները, ո'չ էլ ծնողները։ Վրեժը ինքնուրույն սովորել է գրել, կարդալ, նկարել։ Լինելով այն միջավայրում, որտեղ միայն հիմնական ֆիզիոլոգիական կարիքներն են հոգացվել, Վրեժը բացառապես սեփական ոգու և մտքի ուժի շնորհիվ հաղթահարել է հոգեբանական բազմաթիվ խնդիրներ։ 2011 թվականին 28-ամյա Վրեժը դիմել է հանրությանը՝ խնդրելով գումար՝ իր հետազոտության համար։ 2012 թվականին առաջին անգամ բժշկական հետազոտություն է անցել Իսրայելի կլինիկաներից մեկում, որտեղ նրան ախտորոշել են երկրորդ տեսակի ողնուղեղային ամիոտրոֆիա, ծանր աստիճանի ֆիքսված կիֆոսկոլիոզ, թոքերի ռեստրիկտիվ հիվանդություն, ապահամակշռման փուլի սկիզբ ։
Վրեժը այժմ նկարում է, գրում գրքեր և զբաղվում է մոտիվացիոն հռետորությամբ   ։
Ստեղծագործական կյանք
Վրեժը ինքնուս նկարիչ է։ Փոքր տարիքից նկարել է և քանդակել։ Սկզբում ծեփել է պլաստիլինից, ապա շարունակել կավով։ Հնարավորություն չունենալով շփվել այլ նկարիչների հետ, չունենալով ուսումնական գրականություն, փորձելով ու սխալվելով ստեղծել է մարդու մարմնի համաչափության ու ծավալների պատկերման իր սիստեմը ։
Երիտասարդ տարիքում գերադասել է աշխատել ջրաներկով և մատիտով։ 17 տարեկանից գումար է վաստակել միայն նկարելով։ Ստացել է դիմանկարների և կիսաաբստրակտ նկարների պատվերներ։ 20 տարեկանից սովորել է նկարել յուղաներկով, ակրիլով և պաստելով։
Վրեժի նկարները գտնվում են Հայաստանի, Ռուսաստանի, ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիայի, Չինաստանի, Ֆրանսիայի, Բելառուսի, Ուկրաինայի մասնավոր հավաքածուներում ։ Վրեժ Կիրակոսյանը որպես սահմանափակ հնարավորություններով նկարիչների մրցույթի հաղթող 2006 թվականին բացել է իր առաջին անհատական ցուցահանդեսը ։
2014 թվականի մայիսի 27-ին որպես խոսնակ մասնակցել է միջազգային «Ստեղծագործություն և գեղեցկություն» առցանց-կոնֆերանսին և վարել է յուղանկարչության վարպետության դասը ։
2014 թվականի հուլիսի 8-22-ը Մոսկվայի Վերնանդսկու անվան պետական երկրաբանական թանգարանում բացվել է Ռուսաստանում Վրեժի առաջին անհատական ցուցահանդեսը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Գորնի (քաղաքատիպ ավան, Սոլնեչնի շրջան)
Գորնի (Горный), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Խաբարովսկի երկրամասի Սոլնեչնի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1537 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խաբարովսկի երկրամասի Սոլնեչնի շրջանի բնակավայրեր
Խլաթ
Խլաթ, (ներկայումս՝ Ahlat, Ախլաթ) պատմական քաղաք Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի Բզնունիք գավառում։
Պատմություն
Խլաթը Հայաստանի հնագույն բնակավայրերից է և դժվար է ասել, թե այն երբ է հիմնադրվել։ Սկզբում հիշատակվում է որպես ավան, իսկ հետագայում վերածվում է խոշոր քաղաքի, որ ուներ իր ամուր բերդը և համարվում էր Վանա լճի ամենամեծ նավահանգիստը։
Տափաստանների դուստրը
«Տափաստանների դուստրը» («Дочь степей»), խորհրդային սև-սպիտակ գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է ռեժիսորներ Շակեն Այմանովի և Կառլ Գակկելի կողմից 1954 թվականին Ալմա Աթայի գեղարվեստական և ժամանակագրական ֆիլմերի կինոստուդիայում ։
Խլաթ
Պատմություն
Տարբեր ժամանակների և տարբեր ազգությունների պատկանող հեղինակների մոտ Խլաթը հիշատակվում է այլևայլ անուններով ու նույն անվան տարբերակներով՝ Ալլարխ, Իխլաթ և այլն։ Հայկական մատենագրության մեջ հնում երբեմն կոչվել է Բզնունյաց քաղաք (կամ Քաղաք Բզնունյաց), թուրքերը սովորաբար կոչում են Ախլաթ, որ փոխ են առել արաբներից։ Իսկ արաբների մոտ, ըստ XI դարի արաբական մատենագիր Իբն ալ-Ասիրի, քաղաքը Ախլաթ («խառը») է կոչվել իբր այն պատճառով, որ այդտեղի բնակիչները միատարր չէին և խոսում էին երեք լեզվով՝ արաբերեն, պարսկերեն և հայերեն։
Արշակունիների թագավորության շրջանում (I-V դդ) և հետագայում, մինչև VIII դարի վերջին քառորդը, Խլաթը պատկանում էր Բզնունի նախարարական տանը և եղել է Բզնունիք գավառի գլխավոր քաղաքը։ Արաբական լծի դեմ ուղղված 773 - 775 թվականների ապստամբությունից հետո, երբ Հայաստանի մի շարք այլ նախարարական տների հետ միասին Բզնունիները նույնպես կորցնում են իրենց քաղաքական կշիռը, Բզնունիք գավառն ու նրա կենտրոն Խլաթը VIII դարի վերջերին կամ հաջորդ դարի սկզբներին անցնում են Տարոնի Բագրատունիներին, իսկ Սմբատ Ա Բագրատունու ժամանակ (890 - 914) ընդհանրապես ազատագրվում է արաբներից և վերակառուցվում է հնից գոյություն ունեցող բերդը։ Մոտավորապես հենց այդ ժամանակներից էլ Հայաստանի մյուս բազմաթիվ քաղաքների հետ միասին սկսվում է Խլաթի վերելքի շրջանը և X-XI դդ համեմատաբար կարճ ժամանակամիջոցում այն դառնում է երկրի խոշոր ու մարդաշատ քաղաքներից մեկը։
Տափաստանների դուստրը
Սյուժե
Ղազախստանի հողերում խորհրդային իշխանություն է հաստատվել։ Հարուստ Ակտամբայը որոշում է իր հոտերը փրկել ազգայնացումից և դրանք տեղափոխել արտասահման։ Սահմանապահ ջոկատից գաղտնի սահմանն անցնելու արահետները գիտի միայն երիտասարդ չաբան Մոլբագարը։ Ակտամբայը խոստանում է սահմանի անցման հարցում իրեն օգնելու դիմաց տղային կնության տալ որբ աղջիկ Նուրժամալին։ Բայց աղջիկը չի սիրում նրան, չի ուզում լինել նրա կինը, և Մալբագարը թողնում է նրան։
Խլաթ
Պատմություն
Խլաթի զարգացմանը նպաստում էին նավահանգիստ լինելը և Արճեշից դեպի Բաղեշ տանող ճանապարհը։ XI դարի առաջին կեսին այն դարձել էր արհեստագործության ու առևտրի խոշոր կենտրոն, մի քանի տասնյակ հազար բնակչություն ունեցող քաղաք։ Այդ ժամանակներում քաղաքի անդորրը խախտվում է միայն մեկ անգամ։ 997 թվականին Խլաթի վրա հարձակվում է Տայքի կյուրոպաղատ Դավիթը՝ նպատակ ունենալով այն գրավել ու միացնել իր ընդարձակ իշխանությանը։ Սակայն նրա զորքերը քաղաքի պարիսպների տակ կրում են խայտառակ պարտություն և հարկադրված նահանջում են ձեռնունայն։
Տափաստանների դուստրը
Սյուժե
Անցնում է որոշ ժամանակ, աղջիկը ավարտում է բժշկականինստիտուտը և վերադառնում տուն։ Այստեղ համագյուղացիների բուժման հետ մեկտեղ նա աշխատում է որոշ խոտաբույսերի բուժիչ հատկությունների օգտագործման խնդրի ուսումնասիրման վրա։ Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելուց հետո բժիշկ Նուրժամալը մեկնում է ռազմաճակատ, որտեղ նրա հայտնաբերած պատրաստուկը կիրառում է վերքերի բուժման համար։
Պատերազմի ավարտից հետո Նուրժամալը դառնում է բժշկական ինստիտուտի դասախոս և պրոֆեսորադասախոսական ամբիոնից դասախոսություններ կարդում ուսանողներին համար։
Խլաթ
Պատմություն
Խլաթի քաղաքական կացությունը XI-XIII դարերում ունեցել է զգալի ելևէջներ։ 1000 թվականին Բյուզանդական Վասիլ 2-րդ կայսեր կողմից քաղաքն Արծրունիներին շնորհվելուց հետո, նրա բնականոն զարգացման ընթացքը շարունակվում է մինչև սելջուկյան XI դարի 70-ական թվականների արշավանքները, երբ այն գրավվում ու ավերվում է վերջիններիս կողմից։ 1110 թվականին Շահարմենները գրավում են Խլաթը և այն դարձնում իրենց ընդարձակ սուլթանության մայրաքաղաքը։ Նրանց տիրապետությունն այստեղ տևում է մինչև XIII դարի 30-ական թվականները՝ մինչև մոնղոլական արշավանքները։ XIII դարի սկզբներին, երբ Հյուսիսային Հայաստանն ազատագրված էր սելջուկյան լծից և Զաքարյան իշխանների գլխավորությամբ այնտեղ կազմված էր մի կիսանկախ, հզոր իշխանություն, նույն իշխանների նախաձեռնությամբ փորձեր են կատարվում ազատագրելու նաև երկրի կենտրոնական մասերը, որոնց թվում և Խլաթն ու դրա շրջակայքը։ Այդ նպատակով Զաքարե Բ և Իվանե Ա Զաքարյանները 1210 թ հայ-վրացական բանակի գլուխն անցած արշավում են դեպի Վանա լճի եզրերը և Խլաթ։ Սակայն Զաքարյան եղբայրների այդ արշավանքը վերջանում է անհաջողությամբ։ Խլաթիը դարձյալ մնում է օտարի լծի տակ, Իվանեն գերվում է սուլթանի կողմից և ազատ է արձակվում միայն Զաքարեի սպառնալիքից հետո։
Տափաստանների դուստրը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1954 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Խլաթ
Պատկերասրահ
Խլաթի անկումը սկսվում է XIII դարի 30-ական թվականներից։ Կարելի է ասել քաղաքի համար ճակատագրական նշանակություն են ունեցել Ջալալեդդինի և մոնղոլների նվաճումները։ Ջալալեդդինը 1230 թվականին գրավելով Խլաթը այն ենթարկում է սոսկալի ավերածության։ Դրանից ոչնչով չի տարբերվում մոնղոլական 1245 թվականի նվաճումը, որի հետևանքով նախորդ ավերման հետքերը դեռևս չվերացված, քաղաքը ենթարկվում է հրի ու սրի։ Ջալալեդդինի և մոնղոլների կատարած ավերումների պակասը լրացնում է 1246 թվականին տեղի ունեցած կործանիչ երկրաշարժը, որը փլատակների է վերածում քաղաքի կառույցների մեծ մասը խլելով մեծ թվով մարդկային զոհեր։ Մասամբ դրանք, մասամբ էլ օտարի ծանր տիրապետության հետևանքով երկրում սկսված տնտեսական ու մշակութային կյանքի ընդհանուր անկումը իր հետ անկում է տանում նաև Խլաթը։ XVI - XV դարերում քաղաքը փաստորեն նորից վերածվել էր մի անշուք բնակավայրի, թեպետ մատենագիրները սովորության ուժով այն շարունակում էին կոչել քաղաք։ Խլաթը թուրք-պարսկական XVI - XVII դարերի երկարատև պատերազմների կռվախնձորներից մեկն էր։ Առանձնապես ծանր հետևանքներ են ունեցել XVI դարի 40-ական թվականներին իրանական շահ Թահմազի և թուրքական սուլթան Սուլեյման 1-ինի կռիվները, որոնց ընթացքում, 1548 թվականին Խլաթն ահավոր ավերածության է ենթարկվում իրանական զորքի կողմից։ Սուլեյման 1-ինը, քաղաքը վերագրավելուց հետո, վերակառուցում է նրա բերդը, բայց այն կործանիչ հարված էր ստացել և այլևս երբեք չի հասնում իր նախկին վիճակին։ Տարօրինակ է, բայց փաստ է, որ նոր ժամանակների Խլաթի մասին մեր տեղեկություններն աղքատիկ են։ Բավական է ասել, որ նույնիսկ նրա բնակչության թվի վերաբերյալ մեզ հասած տեղեկությունները հեռու են արժանահավատ լինելուց, եթե նկատի ունենանք դրանց աղաղակող տարբերությունները։ Շատ թե քիչ հավանական կարելի է համարել հետևյալ տվյալները։ 1800 - 1810 թթ քաղաքն ունեցել է մոտ 7 հազար բնակիչ, որից 5000-ը հայեր, 1850 թ՝ 5 հազար բնակիչ, որից հայեր՝ 4000, 1891 թվականին՝ 23659, որից հայեր 6609, քրդեր ու թուրքեր՝ 16635, այլք՝ 415 մարդ։ Իսկ մեր դարի 60-ական թվականների վերջերին Խլաթը, որ սովորական գավառական քաղաք է, նույնանուն գավառակի կենտրոնը, ուներ ընդամենը 12 հազար բնակիչ, որոնց մեծագույն մասը կազմում էին քրդերը։
Նոր ժամանակների Խլաթի բնակիչների զբաղմունքները կազմում էին երկրագործությունը, այգեգործությունը, ձկնորսությունը, առևտուրը, արհեստագործությունը և մասամբ աղի հանույթը։
Մշակույթ
Պատմական Խլաթի հուշարձաններից պահպանվել են քաղաքի մոտակայքի ժայռերում փորված քարանձավները, ծովեզերքին գտնվող պաշտպանական պարսպի մի քանի աշտարակներ, զանազան շենքերի ավերակներ, որոնք հիմնականում գտնվում են ներկայումս Խարաբա շահար («ավերակ քաղաք») կոչված թաղամասում՝ հին Խլաթի տեղում։ Քաղաքի ծայրամասում պահպանված է արաբական ժամանակների ընդարձակ գերեզմանատուն՝ տապանագիր ունեցող հսկա գերեզմանաքարերով։ Ըստ ավանդության, այդտեղ թաղվածները հարձակվել էին մեր երկրի վրա և նրանց բոլորին ոչնչացրել է Սասունցի Դավիթը։ Բերդից և դրա պաշտպանական կառույցներից բացի, Խլաթի մյուս հուշարձաններից ուշադրության արժանի են Ս. Խաչ, քաղաքից դուրս գտնվող՝ Գամաղիել երբեմնի եպիսկոպոսանիստ եկեղեցիներն ու միակ մզկիթը։
Խլաթը XV դարում չնայած անկման պատկեր էր ներկայացնում, սակայն մնում էր իբրև հայկական մշակույթի նշանակալի կենտրոն։ Առանձնապես հայտնի է նրա գրչության դպրոցը։ Այստեղ XV դարի ընթացքում ընդօրինակված ձեռագրերից մեզ հայտնի է ավելի քան 10-ը, որոնցից 3-ը Աստվածաշունչ, 2-ը՝ Ավետարան, 2-ը՝ Հայսմվուրք և այլն։ Հայտնի էր հատկապես Կարապետ քահանա գրիչը, որ գործել է XV դ առաջին կեսին։ Խլաթում է ծնվել Գրիգոր Խլաթեցին (1349-1425), որին XVII դարի հայ գրիչներից մեկն իր հիշատակարանում որակում է իբրև «յոյժ կորովամիտ, հանճարեղ, բանիբուն...»։ Այո, Գրիգոր Խլաթեցին հայ մշակույթի ականավոր դեմքերից է՝ մատենագրիր, մանկավարժ, բանաստեղծ, երաժիշտ, հասարակական գործիչ։
Բնակչություն
20-րդ դարի սկզբում Խլաթում կար ընդամենը 200 տուն, որից միայն 15-ը հայկական։ Հայ բնակչությունն ընդհանրապես վերանում է Մեծ Եղեռնի տարիներին։
Կարևորությունը իսլամում
Խլաթը մուսուլմանների սրբազան քաղաքներից է։ Իր կարևորության համար արժանացել է «Իսլամի գմբեթ» կոչմանը ։
Գնիլիցկի գյուղական խորհուրդ (Ախտիրսկի շրջան)
Գնիլիցկի գյուղական խորհուրդ  (Гнилицька сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Գնիլիցկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 372 մարդ։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Լեմհայ շրջան (Այդահո)
Լեմհայ շրջան (Lemhi County), ԱՄՆ Այդահո նահանգի 44 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 11.821 կմ² է, բնակչությունը՝ 7 808 մարդ (2008 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սալմոն բնակավայրը ։ Կազմավորվել է 1869 թ.։
Շրջանն իր անվանումն ստացել է Լեմհայ բերդի անունից, որը հիմնել են մորմոնները և կոչել «Մորմոնների գրքի» հերոսներից Լիմհայ արքայի անունով ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Կատեգորիա:Այդահոյի շրջաններ
Վսևոլոդովկա (գյուղ, Լուցկի շրջան)
Վսևոլոդովկա (Всеволодівка), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1880 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վսևոլոդովկա գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,374 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 80,21 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1880 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սեմ Սիմոնյան
Սեմ Սիմոնյան, ամերիկահայ էլեկտրական ճարտարագետ և ՏՏ ձեռներեց է, ով նաև կրթական բարեգործական ծրագրեր է իրականացնում Հայաստանում։ Նաև ՀԲԸՄ-ի կենտրոնական վարչական ժողովի անդամ է։
Կենսագրություն
Ծնվել է Լիբանանում և միջնակարգի կրթությունը ստացել Բեյրութի Հովակիմյան-Մանուկյան միջնակարգ դպրոցում։ 1975 թվականին սովորում է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանում, երբ սկսվում է Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմը։ Ավարտելով համալսարանը, 19 տարեկանում տեղափոխվում է ԱՄՆ-ի Տեխաս նահանգի Դալաս քաղաք։ Սովորել և ավարտել է էլեկտրական ճարտարագիտություն Տեխասի համալսարան Արլինգթոնում, ՀԲԸՄ-ի կրթաթոշակի օգնությամբ։
Գործունեություն
Համալսարանն ավարտելուց հետո, գործի է ընդունվել «Էլեկտրատիեզերական համակարգեր» ընկերությունում (Electrospace Systems Inc.), որտեղ ընկերներ՝ Աքիլյան և Վայնզիերլի հետ հեռահաղորդակցման սարքեր էին մշակում։ 1989 թվականի հունվարին, երկու ընկերների հետ միասին դուրս են գալիս ընկերությունից, և ամեն մեկը 6000 դոլար ներդրում անելով՝ հիմնում են ԻՆԵԹ ընկերությունը։ Նրանց առաջին արտադրությունը միջազգային փոխանջատման կենտրոններ ունեցող ընկերությունների համար «Տուրբո-6» անունով մի համակարգ էր, որպեսզի փորձարկեն և ախտորոշեն իրենց ցանցերը։ Բոլոր սկզբնական ներդրումները հետ էին սրսկվում ձեռներեցության մեջ ներդրումներով, որպեսզի ընկերությունն առավել աճի և բարգավաճի։ 1993 թվականին ընկերությունը Դալասում ամենաարագ աճող մասնավոր ընկերությունն էր, որի եկամուտը կազմում էր 13 միլիոն դոլար ։ Նույն տարում Սիմոնյանը Ինք (Inc.) ամսագրի և Էռնստ և Յանգ (Ernest & Young) ընկերության կողմից որպես տարվա լավագույն ձեռներեց ճանաչվեց։ 1996 թվականին արտադրվեց նրանց «Սփայդեր» ծրագիրը ։
Սիմոնյանը նաև ԱՄՆ-ի «Էփիջի Լէբս ԷյԷմ» (Epygi Labs AM) ընկերության հիմնադիրն է, որը 1997 թվականից նաև մասնաճյուղ ունի Հայաստանում։
Բարեգործություն
Սիմոնյան կրթական հիմնադրամի հիմնադիրներից և նախագահն է, որի նախաձեռնությամբ 2011 թվականին Երևանում բացվեց Թումո ստեղծարար տեխնոլոգիաների կենտրոնը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ Կատեգորիա:Հայ գործարարներ Կատեգորիա:Հայ բարերարներ Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ
Մոստիշչե (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 23 մարդ։
Դանիիլ Շաֆրան
Դանիիլ Բորիսովիչ Շաֆրան, խորհրդային թավջութակահար, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1977)։
1950 թվականին ավարտել է Լենինգրադի կոնսերվատորիան (Ա․ Յա․ Շարիմերի դասարան)։ 1943 թվականից՝ Մոսկվայի ֆիլհարմոնիայի մենակատար։ Համերգներով հանդես է գալիս ԽՍՀՄ-ում և արտասահմանում։ Շաֆրանի նվագը բնորոշվում է նուրբ բանաստեղծականությամբ, վիրտուոզությամբ։ Համամիութենական (1937, Մոսկվա, 1-ին մրցանակ) և Հ․ Վիհանի անվան միջազգային (1950, Պրահա, 1-ին մրցանակ) մրցույթների դափնեկիր է։ 1959 թվականին, առաջինը սովետական երաժիշտներից, Շաֆրանը ընտրվել է Արտիստների միջազգային ակադեմիայի (Հռոմ) անդամ։ ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1952)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս թավջութակահարներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Ռուս երաժիշտներ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ
Վիլյանուևա դե Ալկարդետե (քաղաք)
Վիլյանուևա դե Ալկարդետե (Villanueva de Alcardete), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Տոլեդա պրովինցիայի, Կաստիլիա Լա Մանչա ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա Կամպանա դե Օլոպեսա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 147,26 կմ2, բնակչությունը՝ 3792 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 108 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
(3626) Օսակի
(3626) Օսակի (Ohsaki), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1929 թվականի օգոստոսի 4-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,154036 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6622 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6459 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2045,97 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175956 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,09° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1929 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Mini World
Mini World- այս ալբոմի Ֆրանսիացի երգչուհի Ինդիլայի ալբոմն է, որը հրապարակվել է 2014 թվականի փետրվարի 24-ին։ Ալբոմի պրոդյուսերը եղել է ֆրանսիացի պրոդյուսեր և կամբոջացի երաժիշտ Սկալպը։ Այս ալբոմից հետո, անմիջապես ազատ է արձակվել ֆրանսերեն iTunes կարգերը։ Ալբոմի առաջին սինգլը եղել է «Dernière danse» երգը, որը համեմատել են Շառլ Ազնավուրի «Parce que tu crois» երգի հետ։ Երգը լույս է տեսել 2013 թվականի դեկտեմբերի 4-ին։ Հաջորդ սինգլը՝ «Tourner dans le vide» լույս է տեսել 2014 թվականի ապրիլի 11-ին։ Դրան հետևել են «S.O.S» սինգլը (2014 թվականի մայիսի 19), «Run Run»-ը (2014 թվականի օգոստոսի 23) և «Love story»-ին (2014 թվականի նոյեմբերի 24)։
Հավաստագրեր
Կատեգորիա:Ինդիլայի ալբոմը
Բորիս Բալայան (այլ կիրառումներ)
Բորիս Բալայան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց՝
Պրոկոպենկովո
Պրոկոպենկովո (Прокопенкове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1699 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պրոկոպենկովո գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,615 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17,89 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոկուտի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1699 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռաբաթ (Երզնկայի գավառ)
Ռաբաթ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։ Գտնվում էր Երզնկա քաղաքից 48 կմ հարավ-արևելք, Բոլոմեր գյուղաքաղաքից 5 կմ հարավ-արևելք, գետափի վրա։
Մտնում էր Բոլոմեր գյուղախմբի մեջ ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մայմունա բինթ ալ Հարիս
Մայմունա բինթ ալ Հարիս (ميمونه بنت الحارث, ), Մուհամմադ մարգարեի վերջին՝ 13-րդ կինը, կրել է «հավատացյալների մայր» պատվանունը ։
Կենսագրություն
Մայմունա բինթ ալ Հարիսին ծնվելուց հետո Բառռա անունն են տվել։ Մայմունա անունը նրան մարգարեն է տվել։ Հեթանոսության շրջանում նա ամուսնացած է եղել Մասուդ իբն Ամրի հետ, որի հետ ամուսնալուծությունից հետո ամուսնացել է Աբու Ռուխում իբն Աբդ ալ Ուզզուի հետ։ Որոշ ժամանակ անց նա այրիացել է։
Մուհամմադ մարգարեն նրա հետ ամուսնացել է 628 թ.-ին իր հորեղբայր Աբբասի խորհրդով՝ մուսուլմանների առաջին փոքր ուխտագնացության (ումրա) ժամանակ ։
Մայմունան մարգարեի վերջին կինը դարձավ. նա առաքինի և աստվածավախ կին էր։ Նա մոտ 70 հադիս է փոխանցել։
Գրականություն
Կատեգորիա:Մուհամմադ մարգարե Կատեգորիա:Արաբ կանայք Կատեգորիա:Իսլամ
Գորնի (գյուղ, Նադեժդինսկի շրջան)
Գորնի (Горный), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Նադեժդինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Նադեժդինսկի շրջանի բնակավայրեր
Գրինչենկովսկի գյուղական խորհուրդ (ախտիրսկի շրջան)
Գրինչենկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Грінченківська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Գրինչենկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 660 մարդ։ Խորհրդում կա 6 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Ներքին Անկուզիք եկեղեցի
Ներքին Անկուզիքի եկեղեցի, հայկական ավերված եկեղեցի, որը գտնվում էր Ադրբեջանի կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության լքված Ներքին Անկուզիք գյուղում (Ջուլֆայի շրջան) ։ Եկեղեցին գտնվում էր լքված գյուղի հյուսիսային մասում ։
Պատմություն
Ներքին Անկուզիքի եկեղեցին հիմնադրվել է 11-12-րդ դարերում և մի քանի անգամ վերանորոգվել։ Վերջին անգամ այն վերանորոգվել է 17-րդ դարում ։
Ճարտարապետություն
Եկեղեցին հորինվածքով եղել է բազմանկյուն աբսիդով, երկու գավիթներով և սրահով բազիլիկ կառույց ։
Ոչնչացում
Եկեղեցու աբսիդը և հիմքը դեռևս կանգուն էին 2001 թվականի հոկտեմբերի 7-ի դրությամբ, սակայն այն հիմնովին ավերվել է մինչև 2009 թվականի նոյեմբերի 11-ը ընկած ժամանակահատվածի ինչ-որ պահին։ Եկեղեցու շինարարական քարերը հանվել են և տեղանքը բուլդոզերով հարթեցվել է, ինչպես փաստում է Caucasus Heritage Watch-ի հետաքննությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Չերնետչինա (գյուղ, Կրասնոպոլիեի շրջան)
Չերնետչինա (Чернеччина), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Չերնետչինա գյուղում բնակվում էր 1 142 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կրասնոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:17-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Սանտա Ռիտա դու Նովու Դեստինու
Սանտա Ռիտա դու Նովու Դեստինու  (Santa Rita do Novo Destino), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ, Գոյաս նահանգի կենտրոնական մասում։ Մտնում է Սիերիս գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3150 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 956,037 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 3,3 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր
Իմ եղբայրը
«Իմ եղբայրը» («Брат мой»), 1971 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Աբդուլլա Կարսակբաևը «Ղազախֆիլմ» ստուդիայում։
Սյուժե
Կենսագրական ֆիլմ է Ղազախական ԽՍՀ-ում կոմերիտմիության հիմնադիր Գանի Մուրատբաևի կյանքի մասին։
1921 թվականին 18-ամյա Գանին ստեղծում է Ղազախստանում առաջին կոմերիտական ջոկատը, որը մեկնում է աուլներում պարենամթերք հավաքելու՝ սովամահ Պովոլժիեի օգնության համար։ Նա և իր ընկերները պրոպագանդա են վարում բնակչության շրջանում, և չնայած մեծահարուստների ահաբեկչությանը խորհրդային իշխանության երիտասարդ կողմնակիցների դեմ, կոմերիտականների թիվն աճում է. Գանիի ջոկատին են միանում նաև բայ Կոժամկուլի որդին և մոլլա Ռաուշանի դուստրը, որը դառնում է Գանիի առաջին և միակ սերը։ Երկու տարի անց նա՝ որպես ԵԿԻ-ի արևելյան բաժնի վարիչ, հաստատում է խորհրդային երիտասարդության համար միջազգային կապեր։ Ծանր հիվանդությունը ընդհատուկ է նրա կյանքը 22 տարեկան հասակում։
Դերերում
Ֆիլմը կրկնօրինակվել է Կինոդերասանի կենտրոնական ստուդիայում («Մոսֆիլմ»), կրկնօրինակման ռեժիսոր՝ Ե. Ալեքսեև։
Քննադատություն
Կինոգետները գնահատել են կոմերիտական առաջնորդի դերի կատարումը դերասան Կուման Տաստանբեկովի կողմից ․
Լեռնանցք (գյուղ)
Լեռնանցք, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Սպիտակ համայնքում ։
Պատմություն
Գյուղը գտնվում է Փամբակի լեռնաշղթայի հյուսիսային թեքության ճյուղավորություններից մեկի հովտում, որտեղով ժամանակին անցել է ռազմավարական նշանակություն ունեցող խճուղային ճանապարհը, որով անցել են առևտրական քարավանները և ռազմական գումակն ու ռազմամթերքը տեղափոխող սայլերը։
Ճանապարհը կառուցվել է ցարական Ռուսաստանի միջոցներով և ղեկավարությամբ, ծառայել է որպես կապի միջոց Թիֆլիս-Երևան անխախտ կապն ապահովելու համար։ Այդ ճանապարհի մասին դեռևս տեղեկություններ են մեզ հասել անգամ 1804-1805 թթ. ռուս-պարսկական պատերազմում տեղի ունեցած իրադարձությունների ժամանակներից։
Համամլու-Ալագյազ ճանապարհը կտրել անցել է 2115 մ բարձրություն ունեցող Սպիտակի լեռնանցքով, որի պատճառով էլ գյուղը ստացավ Լեռնանցք անվանումը։ Գյուղի անունը մինչև 1950-ական թթ. Սպիտակ էր, 1950-ական թթ. գյուղի անունը փոխվեց Լեռնանցքի, իսկ Սպիտակ անունը տրվեց Համամլուին։
Անվան ծագումնաբանություն
Գյուղի հին անվան՝ Սպիտակի ծագման վերաբերյալ կան մի քանի պաստեր ու ստուգաբանություններ.
Կլիմա
Լեռնանցքի կլիման բարեխառն է։
Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է կանաչապատ բարեբեր ու ալիքավորված լեռնահովտում։ Շրջկենտրոնից հեռու է մոտ 4 կմ դեպի հարավ։ Ունի հյուսիսային թեքություն, բարձրությունը ծովի մակարդակից 1650–1750 մետր է։ Գյուղը երիզող լեռները Փամբակի լեռնաշղթայի ճյուղերն են, որոնք ձգվում են արևելյան, արևմտյան ու հարավային կողմերում, հարթ տարածք է միայն հյուսիսային մասը, որը հասնում է մինչև Սպիտակ քաղաք։ Գյուղից մոտ 2 կմ հեռու կա գյուղատեղի, որտեղ նշմարվում են տների և գերեզմանների հետքեր։
Հյուսիսային կողմում ձգվում են Բազումի լեռները։ Գյուղի միջին բարձրությունը ծովի մակարդակից շուրջ 1700 մ է։ Գյուղը հարավային, արևելյան և արևմտյան կողմերից շրջապատված է հյուսիսային թեքության ունեցող լեռներով, որոնք պատած են ալպիական բուսականությամբ և հարուստ են սառնորակ աղբյուրներով։ Դրանց ջրերով գոյանում է առուն, որը հոսում է գյուղի միջով ու հասնում Սպիտակի միջով հոսող Չիչխան գետի, ապա Փամբակ գետի ջրերին։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Լեռնանցքի մշտական բնակչությունը կազմել է 1221, առկա բնակչությունը` 1062 մարդ ։ Գյուղը հիմնադրվել է 1830–1840–ական թվականներին, որի առաջին բնակիչները եղել են Կարսից, Բիթլիսի և Մուշի գավառների գյուղերից, Պարսկաստանի Խոյ, Սալմաստ գավառներից՝ 1828-1829 թթ. ռուս–պարսկական պատերազմի հետևանքով։ Եկվորները նախ ժամանակավորապես տեղավորվել և բնակվել են այժմյան Լեռնանցք գյուղում։
Լեռնանցքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Գյուղից 2 կմ հեռու կա գյուղատեղի Բակեր անունով, իսկ գյուղում՝ Սբ. Մինաս եկեղեցի (1910 թ.), Մարիամ Աստվածածին և Թուխ Մանուկ մատուռները։