cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալան Բլինդեր
Քաղաքական կարիերա
Բլինդերը 1975 թվականին ծառայել է Կոնգրեսի բյուջեի գրասենյակի տնօրենի օգնական, 1993 թվականի հունվարից մինչև 1994 թվականի հունիսը ծառայել է նախագահ Բիլ Քլինթոնի տնտեսական խորհրդատուների խորհորդում և 1994 թվականի հունիսի 27-ից մինչև 1996 թվականի հունվարի 31-ը եղել է Դաշնային պահուստային համակարգի կառավարիչների խորհրդի փոխնախագահ ։ Որպես փոխնախագահ, նա նախազգուշացրեց, որ շատ արագ տոկոսադրույքները կբարձրացնի սղաճը դանդաղեցնելու համար, քանի որ նախկինում աճի տեմպերի պատճառով տնտեսության մեջ եղել են տատանումներ։ Նա նաև նախազգուշացրեց հաշվի չառնել այն կարճաժամկետ ծախսերը գործազրկության առումով, որը կարող է առաջացնել գնաճը ։
Մեքենայի նպաստի իջեցման համակարգ
Բլինդերը «Մեքենայի նպաստի իջեցման համակարգ» ծրագրի վաղ կողմնակիցներից է, որում կառավարությունը գնում է հնագույն, աղտոտող ամենատարածված տրանսպորտային միջոցներից մի քանիսի ձեռքբերմանը և ջարդում է դրանք։ 2008 թվականի հուլիսին նա հոդված է գրել Նյու Յորք Թայմսում ՝ պաշտպանելով նմանատիպ մի ծրագիր, որն իրականացվել է Օբամայի վարչակազմի կողմից 2009 թվականի ամռանը ։
Բլինդերը պնդում է, որ դա կարող է խթանել տնտեսությանը, նպաստել շրջակա միջավայրին և նվազեցնել եկամուտների անհավասարությունը ։ Ծրագիրը գովաբանվել է նախագահ Բարաք Օբամայի կողմից «ակնկալիքները գերազանցելու» համար, բայց քննադատվել է տնտեսական և բնապահպանական պատճառներով   ։
Մասնավոր հատված
Դաշնային պահուստային ֆեդերացիայի փոխնախագահի պաշտոնավարումից հետո Բլինդերը, մի քանի նախկին կարգավորող կազմակերպությունների հետ միասին, հիմնել է մի ընկերություն, որն առաջարկում է մի շարք ծառայություններ, որոնք ապահովում են միջոցներ ավանդատուների համար (ներառյալ պետական սուբյեկտներ, ոչ առևտրային կազմակերպություններ, բիզնեսներ, ինչպես նաև կենսաթոշակառուները, ինչպիսիք են կենսաթոշակառուները, մի քանի միլիոնների փոխարեն մուտք ունենալ միլիոնավոր դեպոզիտների ապահովագրության դաշնային կորպորացիայի (FDIC) ծածկույթում մեկ հաստատությունում ։
Սա անդամ բանկերին առաջարկում է ծածկագիր FDIC-ից մեկ հաշվից / մեկ բանկի սահմանաչափից`թույլ տալով, որ այդ բանկերը գումարներ տեղադրեն սկավառակների կամ այլ բանկերի կողմից թողարկված ավանդների հաշիվներում։ Դա տեղի է ունենում FDIC ստանդարտ ապահովագրության առավելագույն չափից ցածր (250,000 ԱՄՆ դոլար), այնպես որ ինչպես մայր գումարը, այնպես էլ տոկոսները իրավասու են FDIC ապահովագրության համար ։ Ընկերությունը հանդես է գալիս որպես մաքրող կազմակերպություն՝ մեկ ինստիտուտից մյուսին ։ Իր ծառայությունների միջոցով այն թույլ է տալիս մուտք գործել FDIC ապահովագրության ավելի բարձր մակարդակներ, այնուամենայնիվ կիրառվում են սահմաններ ։
Դիտումներ, որոնք վերաբերում են խոշոր ֆինանսական հաստատությունների մոտակայքում 2008 թ
Բլինդերի 10 դաս տնտեսագետների համար «Ինչ ենք սովորել ֆինանսական ճգնաժամից, մեծ անկումից և պաթետիկ վերականգնումից» հոդվածում ։"1) Դա կարող է պատահել այստեղ. 2)  Մինսկին, ըստ էության, ճիշտ էր.  Հայման Մինսկի (1919–1996)ասաց, որ ֆինանսական փուչիկները, իհարկե, կարող են գոյություն ունենալ։   3) Ռեյնհարտ-Ռոգոֆի անկումը ավելի վատ է, քան Քայնեսյան անկումը։ Reinhart-Rogoff- ի անկումը այն փուլն է, որի ընթացքում ֆինանսական համակարգի մասերը քանդվել են, իսկ մնացած մասերը վերափոխման կարիք ունեն։ Ռեյնհարտ-Ռոգոֆի անկումը նույնպես նրանց մեծ մասամբ պարտքեր է թողնում ՝ ֆինանսական հատվածի պարտք, պետական պարտք, կորպորատիվ պարտքեր և տնային տնտեսությունների պարտքեր  ։  4) Ինքնակարգավորումը օքսիմորոնիկ է։  5) Խարդախություն և գրեթե խարդախություն կարող է բարձրանալ մակրոտնտեսական նշանակություն ունենալու համար։  6) Չափազանց բարդությունը միայն հակամրցակցային չէ, այն վտանգավոր է։  7) Գնալու խթանները դրդում են առևտրականներին գնալ ընդմիջման։ 8) Անօրինականությունը սերտորեն նման է անվճարունակությանը։ Իրավիճակը կանգնած է Բիեռ Սթիերսին, որը փրկվել էր 2008 թվականի մարտին, իսկապես այնքան տարբերվում էր Լեհման Եղբայրների հետ ստեղծված իրավիճակից, որից թույլ տրվեց սնանկանալ 2008 թվականի սեպտեմբերին։ Բլինդերը պատասխանում է, որ այդպես չէ։  9) Բարոյական վտանգը շոու-կանգառ չէ, դա առևտրի միջոց է։ 10) Տնտեսական անգրագիտությունն իսկապես կարող է վնասել։"
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Օդետ Բանկիլյոն
Օդետ Բանկիլյոն (Odette Bancilhon, ), ֆրանսիացի աստղագետ, աշխատել է Ալժիրի աստղադիտարանում։
1934 թվականի փետրվարի 20-ին հայտնաբերել է (1333) Կավենոլա աստերոիդը ։
Ամուսնացել է իր գործընկեր Ալֆրեդ Շմիդտի հետ։ 1956-1958 թվականներին եղել է Կիտոյի աստղադիտարանի տնօրեն։ Թոշակի է անցել 1964 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ Կատեգորիա:Կին աստղագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կին գիտնականներ
Օբյեկտիվություն և սուբյեկտիվություն
= Օբյեկտիվություն և սուբյեկտիվություն = Օբյեկտիվության և սուբյեկտիվության միջև տարբերակումը փիլիսոփայության, մասնավորապես իմացաբանության հիմնական գաղափարն է։ Այն հաճախ կապված է գիտակցության,անհատականության, մտքի փիլիսոփայության, լեզվի փիլիսոփայության, իրականության, ճշմարտության և հաղորդակցության հետ(օրինակ՝ պատմողական հաղորդակցություն և լրագրություն)։
Այս երկու գաղափարների համար էլ տրվել են տարբեր և երկիմաստ սահմանումներ տարբեր աղբյուրների կողմից, քանի որ տարբերությունը հաճախ տրված է, բայց փիլիսոփայական դիսկուրսի հստակ առանցքային կետը՝ ոչ ։ Այս երկու բառերը հիմնականում համարվում են հականիշներ, չնայած նրան, որ երկուսի բարդություններն էլ հետազոտվել են փիլիսոփայության մեջ։ Օրինակ՝ ուսումնասիրվել է այն տեսությունը, որ որոշ մարդիկ կարծում են, որ օբյեկտիվություը պատրանք է և ընդհանրապես գոյություն չունի, կամ այն, որ սպեկտրը միանում է օբյեկտիվությանը և սուբյեկտիվությանը՝ միջակայքում մոխրագույն տարածք ունենալով։
Պատմություն Արևմտյան փիլիսոփայության մեջ
Արևմտյան փիլիսոփայության մեջ սուբյեկտիվությունը ծագում է եվրոպական Լուսավորության դարաշրջանի մտածողներ Դեկարտի և Կանտի աշխատություններում, չնայած նրան, որ այն կարող է գալ նաև Հին Հունաստանի փիլիսոփա Արիստոտելի աշխատություններից, որոնք հոգու մասին էին ։ Սուբյեկտիվության գաղափարը հաճախ համարվում է կապված այլ փիլիսոփայական հասկացությունների հետ, ինչպիսին են սկեպիցիզմը, անհատականությունը և էքզիստենցիալիզմը  ։ Սուբյեկտիվության շուրջ պտտվող հարցերը կապվում են այն մտքի հետ, թե արդյո՞ք մարդիկ կարող են գիտակցել իրենց սեփական գոյության սուբյեկտիվությունը և արդյո՞ք դա անհրաժեշտ է ։ Դեկարտը, Լոքը, Կանտը, Հեգելը, Կիերկեգորը, Հուսերլը, Ֆուկոն, Դերիդան, Նագելը և Սարտրը եղել են կարևոր իմաստուններ, որոնք կենտրոնացել են այս ուսումնասիրության վրա ։
Միշել Ֆուկոն և Ժակ Դերիդան մերժում էին սուբյեկտիվությունը՝ կառուցողականության օգտին, սակայն Սարտրը հարում էր Դեկարտին և շարունակեց նրա գործը՝ ընդգծելով սուբյեկտիվությունը ֆենոմենոլոգիայում ։ Սարտրը հավատում էր, որ նույնիսկ հասարակության նյութական ուժի շրջանակներում էգոն պարտադիր տրանսցենդենտալ բան է։ Օրինակ՝ իր աշխատություններից մեկում նա քննարկում է «լինել ուրիշների համար» և «լինել ինքն իր համար» հարցերը(օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ մարդկանց մասին) ։
Սուբյեկտիվության ամենաներքին միջուկը ներհատուկ է այն յուրահատուկ գործողության, որին Ֆիխտեն անվանում էր «ինքնադիրքավորում», որի ժամանակ յուրաքանչյուր սուբյեկտ ինքնավարության բացարձակ կետ է, ինչը նշանակում է, որ այն չի կարող նվազել պատճառների և ազդեցությունների մակարդակի ։
Սուբյեկտիվության կիրառությունը
Կրոնը սուբյեկտիվության հայեցակարգման ձևերից մեկն է փիլիսոփաների կողմից, ինչպիսին է Կիերկեգորը ։ Կրոնական համոզմունքները կարող են չափազանց կերպով տարբերվել մարդկանց միջև, բայց մարդիկ հիմնականում կարծում են, որ այն, ինչին նրանք հավատում են, ճշմարտությունն է։ Սուբյեկտիվությունը՝ ըստ Դեկարտի և Սարտրի, գիտակցությունից կախված բան է, և քանի որ կրոնական համոզմունքների համար պահանջվում է գիտակցության առկայություն, ստացվում է, որ դրանք սուբյեկտիվ են ։ Սա հակադրվում է նրան, ինչը ապացուցվել է տրամաբանության և հստակ գիտությունների միջոցով, որը կախված չէ մարդկանց ընկալումից, ուստի այն համարվում է օբյեկտիվ ։ Սուբյեկտիվությունը կախված է անձնական ընկալումից, անկախ նրանից, թե ինչն է ապացուցված կամ օբյեկտիվ ։
Այս ոլորտի ուսումնասիրություններում շատ փիլիսոփայական փաստարկներ կապված են սուբյեկտիվ մտքերից օբյեկտիվ մտքերին անցման հետ, որ արվում է տարբեր մեթոդներով, որոնք օգտագործվում են մեկից մյուսի անցման համար, ինչպես նաև եզրակացությունների հասնելու համար ։ Սրա օրինակն են Դեկարտի հետևությունները, որոնք սուբյեկտիվության վրա հիմնվելուց անցնում են օբյեկտիվության համար Աստծո վրա որոշակիորեն ապավինելուն ։ Ֆուկոն և Դերիդան մերժում էին սուբյեկտիվության գաղափարը՝ հօգուտ կոնստրուկտների իրենց գաղափարների, որպեսզի հաշվի առնեն մարդկային մտածողության տարբերությունները ։ Մարդկանց աշխարհի ընկալումը ձևավորող գիտակցության և ինքնագիտակցության վրա կենտրոնանալու փոխարեն, այս երկու իմաստունները կարծում էին, որ աշխարհն է մարդկանց ձևավորում, և նրանք կրոնը համարում էին ավելի քիչ համոզմունք և ավելի շատ մշակութային կոնստրուկտ ։
Ուրիշները, ինչպիսիք էին Հուսերլը և Սարտրը հետևում էին ֆենոմենոլոգիական մոտեցմանը ։ Այս մոտեցումը կենտրոնացած էր մարդկային մտքի և ֆիզիկական աշխարհի հստակ տարանջատման վրա, որտեղ միտքը սուբյեկտիվ է, քանի որ այն կարող է ունենալ ազատություններ, ինչպիսիք են երևակայությունը և ինքնագիտակցությունը, որտեղ կրոնը կարող է քննվել անկախ ցանկացած տեսակի սուբյեկտիվությունից ։ Սուբյեկտիվության շուրջ փիլիսոփայական խոսակցությունը շարունակում է պայքարել իմացաբանական հարցի հետ, թե ինչն է իրական, ինչն է հորինված և ինչ կնշանակեր ամբողջովին անջատվել սուբյեկտիվությունից ։
Օբյեկտիվությունը իմացաբանության մեջ
Արիստոտելի ուսուցիչ Պլատոնը երկրաչափությունը համարում էր իր իդեալիստական փիլիսոփայության վիճակ՝ կապված համընդհանուր ճշմարտության հետ։ Պլատոնի «Պետություն» աշխատության մեջ Սոկրատեսը հակառակվում է սոփեստ Փրազիմակուսի արդարադատության հարաբերական պատմությանը և քննարկում է, որ արդարադատությունը իր հայեցակարգային կառուցվածքով մաթեմատիկական է, ուստի էթիկան ճշմարտություն է և օբյեկտիվ նախաձեռնություն՝ ճշմարտության և կոռեկտության անկողմնակալ ստանդարտներով, ինչպիսին է երկրաչափությունը ։ Այն խիստ մաթեմատիկական վերաբերմունքը, որը Պլատոնը տվեց բարոյական հասկացություններին, հիմք դրեց բարոյական օբյեկտիվիզմի արևմտյան ավանդույթին, որը եկավ նրանից հետո։ Նրա հակադրությունը օբյեկտիվության և կարծիքի միջև հիմք դարձավ փիլիսոփայության, որը մտադիր է լուծել իրականության, ճշմարտության և գոյության հարցերը։ Նա կարծիքները տեսնում էր որպես զգայունության փոփոխվող ոլորտին պատկանող բաներ, ի տարբերություն հաստատուն, հավերժական և իմանալի անմարմինության։ Մինչ Պլատոնը տարբերում էր այն, թե ինչպես ենք մենք ճանաչում իրերը և դրանց գոյաբանական կարգավիճակը, սուբյեկտիվիզմը, ինչպիսին Ջորջ Բերկլիինն էր, կախված էր ընկալումից ։ Պլատոնական տերմիններով ասված՝ սուբյեկտիվիզմի քննադատությունն այն է, որ գիտելիքի, կարծիքների և սուբյեկտիվ կարծիքների միջև տարբերակումը բարդ է ։
Պլատոնական իդեալիզմը մետաֆիզիկական օբյեկտիվիզմի մի ձև է, ըստ որի՝ գաղափարները գոյություն ունեն անհատից անկախ։ Մյուս կողմից, ըստ Բերկլիի էմպիրիկ իդեալիզմի՝ իրերը գոյություն ունեն միայն այնպես, ինչպես ընկալվում են։ Այն երկու մոտեցումներն էլ ներառում են օբյեկտիվության փորձ։ Պլատոնի բացատրությունը օբյեկտիվության վերաբերյալ կարող է գտնվել իր իմացաբանության մեջ, որը հիմնված է մաթեմատիկայի, և իր մետաֆիզիկայի մեջ, որտեղ օբյեկտների և գաղափարների գոյաբանական կարգավիճակի իմացությունը ենթակա է փոփոխության ։
Փիլիսոփա Ռենե Դեկարտի անձնական նվազեցման մեթոդին հակառակ, բնական փիլիսոփա Իսահակ Նյուտոնը կիրառել է վարկած ձևավորելուց առաջ ապացույցներ գտնելու հարաբերականորեն օբյեկտիվ գիտական մեթոդը ։ Մասամբ ի պատասխան Կանտի ռացիոնալիզմի՝ տրամաբան Գոտլոբ Ֆրեգեն օբյեկտիվություն կիրառեց իր իմացաբանական և մետաֆիզիկական փիլիսոփայությունների նկատմամբ։ Եթե իրականությունը գոյություն ունի անկախ գիտակցության, ապա այն տրամաբանորեն ներառում անբացատրելի ձևերի բազմությունը։ Օբյեկտիվությունը պահանջում է ճիշտ արժեքների դրույթներով ձևավորված ճշմարտության սահմանումը։ Օբյեկտիվ կառուցվածքի ձևավորման փորձը ներառում է օբյեկտների իրականությանը ուղղված գոյաբանական պարտավորություններ ։
Ընկալման կարևորությունը, օբյեկտիվ իրականությունը գնահատելու և հասկանալու համար, քննարկվում է քվանտային մեխանիկայի դիտորդական էֆեկտում։ Ուղղակի ռեալիստները հենվում են ընկալման վրա՝ որպես օբյեկտիվ իրականությունը ըմբռնելու բանալի, իսկ ինստրումենտալիստները կարծում են, որ ըմբռնումները օգնում են կանխագուշակել օբյեկտիվ իրականությունը։ Այս գաղափարներն ընդգրկող հասկացությունները կարևոր են գիտության փիլիսոփայության մեջ։ Գիտակցության փիլիսոփայությունը ուսումնասիրում է այն միտքը, թե արդյո՞ք օբյեկտիվությունը հենվում է ընկալման կայունության վրա ։
Բարոյական օբյեկտիվիզմ և հարաբերականություն
Բարոյական օբյեկտիվիզմն այն տեսակետն է, որ այն, ինչ ճիշտ է կամ սխալ, կախված չէ նրանից, թե ինչ-որ մեկը ճիշտ կամ սխալ է համարում ։ Բարոյական օբյեկտիվիզմը կախված է նրանից, թե ինչպես է բարոյական կոդը ազդեցություն ունենում հասարակության մարդկանց բարեկեցության վրա։ Բարոյական օբյեկտիվիզմը թույլ է տալիս, որ բարոյական կոդերը համեմատվեն իրար հետ մի շարք համընդհանուր փաստերի միջոցով, քան հասարակության բարքերը։ Նիկոլաս Ռեշարը բարքերը սահմանում է որպես սովորույթներ յուրաքանչյուր հասարակության մեջ (օրինակ՝ ինչ կարող են հագնել կանայք) և նշում է, որ բարոյական կանոնները չեն կարող համեմատվել մարդու անձնական բարոյական կողմնացույցի հետ ։ Իմանուիլ Կանտի կատեգորիկ հրամայականը օրինակ է, որն ասում է. «Գործիր միայն այն մաքսիմի համաձայն (այսինքն՝ կանոնի), որով կարող ես միաժամանակ կամենալ, որ այն դառնա համընդհանուր օրենք»։ Ջոն Ստյուարտ Միլը հետևողական մտածող էր և, հետևաբար, առաջարկեց ուտիլիտարիզմը, որը պնդում է, որ ցանկացած իրավիճակում ամենաճիշտը այն է, ինչ կարող է բերել ընդհանուր առմամբ առավելագույն երջանկություն։ Բարոյական օբյեկտիվիզմը այն տեսակետն է, որտեղ դերասանի բարոյական մոդերը տեղայնորեն բխում են նրա մշակույթից ։ Բարոյական կոդերի կանոնները հավասար են միմյանց և համարվում են միայն «ճիշտ» կամ «սխալ» իրենց բնորոշ բարոյական կոդերում ։ Հարաբերականությունը ունիվերսալիզմի հակառակն է, որովհետև չկա մեկ բարոյական օրենսգիրք, որին հետևի յուրաքանչյուրը ։ Հարաբերականությունը տարբերվում է նիհիլիզմից, քանի որ այն հաստատում է գոյություն ունեցող բոլոր բարոյական կոդերը, իսկ նիհիլիզմը՝ ոչ ։ Երբ խոսքը հարաբերականության մասին է, ռուս փիլիսոփա և գրող Ֆյոդոր Դոստոևսկին արել է «Եթե Աստված գոյություն չունի, ամեն ինչ թույլատրելի է» արտահայտությունը։ Այդ արտահայտությունը նրա տեսակետն էր թեիզմի՝ որպես էթիկայի հիմքի մերժման հետևանքների մասին։ Ամերիկացի մարդաբան Ռութ Բենեդիկտը պնդում էր, որ չկա մեկ օբյեկտիվ բարոյականություն, և որ բարոյական կոդերն անպայմանորեն տարբերվում են մշակույթից ։
Էթիկական սուբյեկտիվիզմ
«Էթիկական սուբյեկտիվիզմ» տերմինն իր մեջ ներառում է էթիկայի երկու տարբեր վարկածներ։ Ըստ էթիկական սուբյեկտիվիզմի ճանաչողական տարբերակների, բարոյական պնդումների ճշմարիտ լինելը կախված է մարդականց արժեքներից, վերաբերմունքից, զգացմունքներից կամ համոզմունքներից։ Ճանաչողական էթիկական սուբյեկտիվիզմի որոշ ձևերը կարող են համարվել ռեալիզմի ձևեր, իսկ մնացածը անտի-ռեալիզմի ձևեր են ։ Դեյվիդ Հյումը ճանաչողական էթիկական սուբյեկտիվիզմի հիմնարար գործիչ էր։ Իր վարկածը ստանդարտ կերպով մեկնաբանելիս բնավորության գիծը համարվում է բարոյական առաքինություն, երբ այն հավանության զգացում է առաջացնում համակրելի, տեղեկացված և ռացիոնալ մարդու մոտ ։ Ռոդերիկ Ֆիրթի իդեալական դիտորդի վարկածում նմանապես ասվում է, որ ճիշտ են այն արարքները, որոնք անաչառ են, և ռացիոնալ դիտորդը դրանց հավանություն կտա ։ Վիլյամ Ջեյմսը, որը մեկ այլ էթիկական սուբյեկտիվիստ էր, կարծում էր, որ ավարտը լավ է(մարդու համար) միայն այդ մարդու ցանկության դեպքում։ Ըստ էթիկական սուբյեկտիվիզմի ոչ ճանաչողական տարբերակների, ինչպիսիք են էմոտիվիզմը և էթիկական պնդումները չեն կարող լինել ճշմարիտ կամ սխալ, նրանք ավելի շուտ դրանք անձնական զգացմունքների կամ պատվիրանների արտահայտման ձևեր են ։
Էթիկական օբյեկտիվիզմ
Ըստ էթիկական օբյեկտիվիստի՝ բարոյական դատողությունների ճշմարտությունը կամ կեղծիքը կախված չէ մարդու կամ մարդկանց համոզմունքներից կամ զգացմունքներից։ Այս տեսակետը կարծում է, որ բարոյական դրույթները նման են քիմիայի, կենսաբանության կամ պատմության վերաբերյալ դրույթներին, այնքանով, որքանով դրանք ճշմարիտ են, չնայած այն բանին, թե ինչ-որ մեկը հավատում է, հույս ունի, ցանկանում է կամ զգում։ Երբ նրանք չեն կարողանում նկարագրել մտքից անկախ այս բարոյական իրականությունը, նրանք սխալ են՝ անկախ նրանից, թե որևէ մեկը ինչ է հավատում, հույս ունի, ցանկանում կամ զգում։
Կան էթիկական օբյեկտիվիզմի բազմաթիվ տարբերակներ, այդ թվում՝ բարոյականության տարբեր կրոնական տեսակետներ, պլատոնական ինտուիցիոնիզմ, կանտյանիզմ, ուտիլիտարիզմ և էթիկական էգոիզմի և կոնտրակտուալիզմի որոշակի ձևեր։ Պետք է հաշվի առնել, որ պլատոնիստները էթիկական օբյեկտիվիզմը սահմանում են ավելի նեղ ձևով, այնպես որ այն պահանջում է ներքին արժեքի առկայություն։ Հետևաբար, նրանք մերժում են այն գաղափարը, էգոիստները կարող են լինել էթիկական օբյեկտիվիստներ։
Օբյեկտիվությունը պատմության և պատմագրության մեջ
Պատմությունը սկզբից էլ, որպես դիսցիպլին, պայքարում է օբյեկտիվության հասկացությունների հետ։ Թեև դրա ուսումնասիրության առարկան սովորաբար համարվում է անցյալը, միակ բանը, որի հետ պատմաբանները պետք է աշխատեն, պատմությունների տարբեր տարբերակներն են՝ հիմնված իրականության և հիշողության անհատական ընկալումների վրա։
Պատմության մի քանի հոսքեր մշակվեցին այս երկընտրանքի լուծման ուղիներ մշակելու համար։ Պատմաբաները, ինչպիսին է Լեոպոլդ Ռանկեն(19-րդ դար), հանդես են եկել լայնածավալ ապացույցների կիրառման օգտին՝ հատկապես արխիվացված ֆիզիկական թղթային փաստաթղթերի կիրառման՝ վերականգնելով անցյալը և պնդելով, որ, ի տարբերություն մարդկանց հիշողությունների, առարկաները մնում են կայուն այն ժամանակաշրջանի մասին, ինչ նրանք ասում են, հետևաբար դրանք ներկայացնում են օբյեկտիվ իրականության ավելի լավ պատկերացում ։ 20-րդ դարում Աննալների դպրոցը ընդգծեց ուշադրությունը ազդեցիկ տղամարդկանց հայացքներից հեռացնելու կարևորությունը՝ սովորաբար քաղաքական գործիչների, որոնց գործողությունների շուրջ ձևավորվում էին անցյալի պատմությունները, և այն դնելու հասարակ մարդկանց ձայնի վրա ։ Պատմության հետգաղութատիրական հոսքերը մարտահրավեր են նետում գաղութատիրական-հետգաղութատիրական երկփեղկությանը և քննադատում են եվրոկենտրոն ակադեմիական պրակտիկաները, ինչպիսիք են գաղութացված շրջանների պատմաբանների պահանջը, որպեսզի իրենց տեղական պատմությունները խարսխեն իրենց գաղութարարների տարածքներում տեղի ունեցող իրադարձություններին՝ վստահություն ձեռք բերելու համար ։ Նկարագրված բոլոր հոսքերը փորձում են բացահայտել, թե ում ձայնն է քիչ թե շատ ճշմարտություն կրող և ինչպես կարող են պատմաբանները համադրել դրա տարբերակները՝ լավագույնս բացատրելու, թե ինչ է եղել «իրականում»։
Մարդաբան Միշել Ռոլֆ Թրուլոն մշակել է պատմականության 1 և 2 հասկացությունները՝ բացատրելու սոցիալ-պատմական գործընթացների նյութականության (H1) և այն պատմվածքների միջև եղած տարբերությունը, որոնք պատմվում են սոցիալ-պատմական գործընթացների նյութականության մասին (H2) ։ Այս տարբերակումը նշում է, որ H1-ը կընկալվի որպես փաստացի իրականություն, որն անցնում է և գրավվում է «օբյեկտիվ ճշմարտության» հայեցակարգով, և որ H2-ը սուբյեկտիվությունների հավաքածու է, որը մարդկությունը միացրել է անցյալը ըմբռնելու համար։ Պոզիտիվիզմի, հարաբերականության և պոստմոդեռնիզմի մասին բանավեճերը տեղին են այս հասկացությունների կարևորության և դրանց միջև տարբերությունը գնահատելու համար։
Էթիկական նկատառումներ
Իր «Լռեցնելով անցյալը» գրքում Թրուլոն գրում է պատմության կերտման գործում ուժի դինամիկայի մասին՝ ուրվագծելով չորս հնարավոր պահերը, որոնցում կարելի է ստեղծել պատմական լռություններ՝ 1․աղբյուրների ստեղծում (թե ինչպես գրել բաներ, որոնք հետագայում որպես պատմական ապացույց են ուսումնասիրվում), 2․արխիվների պատրաստում (որ փաստաթղթերն են կարևոր պահպանել, և որոնք՝ ոչ, ինչպես դասակարգել նյութերը և ինչպես դրանք պատվիրել ֆիզիկական կամ թվային արխիվներում), 3․պատմվածքների ստեղծում (պատմության որ պատմություններն են ուսումնասիրվում, որոնց ձայներն են վստահելի) և 4․պատմության ստեղծումը (Անցյալի հետահայաց կառուցումը) ։
Քանի որ պատմությունը (պաշտոնական, հասարակական, ընտանեկան, անձնական) տեղեկացնում է ներկա ընկալումների և այն մասին, թե ինչպես ենք մենք իմաստավորում ներկան, ու ձայնն է ընդգրկվում դրանում, ուղղակի հետևանքներ է ունենում նյութական սոցիալ-պատմական գործընթացներում։ Ընթացիկ պատմական պատմությունները որպես անցյալում ծավալված իրադարձությունների ամբողջականության անկողմնակալ պատկերացումներ և որպես «օբյեկտիվ» պիտակավորելով, վտանգում է կնքել պատմական ըմբռնումը։ Ընդունել այն, որ պատմությունը երբեք օբյեկտիվ չէ և միշտ թերի է, ունի սոցիալական արդարության ջանքերին աջակցելու իմաստալից հնարավորություն։ Նշված հասկացության համաձայն՝ ձայները, որոնք լռվել են, դրվում են աշխարհի մեծ և հանրաճանաչ պատմվածքների հետ հավասար հարթության վրա, որոնք գնահատվում են իրականության իրենց յուրահատուկ ընկալման համար՝ իրենց սուբյեկտիվ ոսպնյակի միջոցով։
Օբյեկտիվությունը սոցիոլոգիայում
Սուբյեկտիվությունը բնածին սոցիալական եղանակ է, որն առաջանում է հասարակության ներսում անթիվ փոխազդեցությունների միջոցով։ Որքան էլ սուբյեկտիվությունը անհատականացման գործընթաց է, նույնքան էլ սոցիալականացման գործընթաց է, երբ անհատը երբեք չի մեկուսացվում ինքնամփոփ միջավայրում, բայց անվերջ ներգրավվում է շրջապատող աշխարհի հետ փոխգործակցության մեջ։ Մշակույթը ցանկացած հասարակության սուբյեկտիվության կենդանի ամբողջություն է, որը մշտապես փոխակերպվում է ։ Սուբյեկտիվությունը և՛ ձևավորվում է դրա կողմից, և՛ ձևավորում է ոչ միայն դա, այլ նաև այլ բաներ, ինչպիսիք են տնտեսությունը, քաղաքական ինստիտուտները, համայնքները և բնական աշխարհը։
Չնայած նրան, որ հասարակության և դրանց մշակույթների սահմանները անորոշ են և կամայական, յուրաքանչյուրին բնորոշ սուբյեկտիվությունը ընդունելի է և կարող է տարբերվել մյուսներից։ Սուբյեկտիվությունը մասամբ իրականության որոշակի փորձ կամ կազմակերպում է, որը ներառում է այն, թե ինչպես է մեկը տեսնում և առնչվում մարդկության, օբյեկտների,գիտակցության և բնության հետ։ Այսինքն մշակույթների միջև տարբերությունը կարող է ստեեղծել գոյության այլընտրանքային փորձ, որն այլ կերպ է ձևավորում կյանքը։ Սուբյեկտիվությունների միջև այս տարանջատման անհատի վրա ընդհանուր ազդեցությունը մշակութային շոկն է, որտեղ մյուս մշակույթի սուբյեկտիվությունը համարվում է խորթ և, հնարավոր է, անհասկանալի կամ նույնիսկ թշնամական։
Քաղաքական սուբյեկտիվությունը սոցիալական և հումանիտար գիտությունների մեջ ձևավորվող հասկացություն է ։ Քաղաքական սուբյեկտիվությունը վկայակոչում է սուբյեկտիվության խորը ներկառուցվածությունը իշխանության և իմաստի սոցիալապես միահյուսված համակարգերում։ «Քաղաքականությունը», գրում է Սադեկ Ռահիմին «Իմաստ, խելագարություն և քաղաքական սուբյեկտիվություն» գրքում, «սուբյեկտի ավելացված կողմը չէ, այլ իսկապես սուբյեկտի լինելու եղանակը, այսինքն՝ հենց այն, ինչ սուբյեկտն է» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սոցիոլոգիական տեսություններ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տեսություններ Կատեգորիա:Հոգեբանական տեսություններ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական կատեգորիաներ
Back In Black (երգ, AC/DC)
Back In Black, ավստրալիական AC/DC ռոք խմբի հայտնի հեղինակային երգը։ Թողարկվել է համանուն ալբոմում 1980 թվականին։
Պատմություն
«Back in Black» ալբոմը դարձավ խմբի ամենավաճառվող ալբոմը և ամենանշանակալի ալբոմներից մեկը ծանր ռոքի պատմության մեջ։ Ալբոմի բոլոր հիթերի շարքում այս համանուն երգը, որը գրվել է ի հիշատակ Բոն Սքոթի, և «You Shook Me All Night Long» երգը շատերի կողմից համարվում են AC/DC-ի երաժշտության և նույնիսկ ամբողջ ծանր ռոքի կվինտէսենցիան։
Մրցանակներ և հիթ-շքերթներ
«Billboard Hot 100» հիթ-շքերթում ստեղծագործությունը զբաղեցրել է 37-րդ հորիզոնականը, իսկ «Top Tracks»-ում՝ 51-րդ հորիզոնականը (1981 թվականին)։ Սինգլը հասել Է ԱՄՆ-ում վաճառքի առավելագույն մակարդակին և 2007 թվականի հուլիսին RIAA-ի կողմից արժանացել մուլտիպլատինե կարգավիճակի՝ ավելի քան 2 000 000 օրինակ վաճառելու համար ։
Ըստ «VH1» հեռուստաալիքի՝ «Back in Black» երգը զբաղեցնում է չորրորդ հորիզոնականը մետալ ոճի լավագույն քառասուն երգերի ցանկում, և երկրորդը՝ ծանր ռոք ոճում ։ «Rolling Stone» ամսագրի «Բոլոր ժամանակների 500 լավագույն երգեր» և «Բոլոր ժամանակների՝ կիթառով 100 լավագույն երգեր» ցանկերում երգը զբաղեցրել է համապատասխանաբար 190-րդ և 29-րդ հորիզոնականները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 սինգլներ Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռոք երգեր
Համահայկական մանկապատանեկան նկարչական մրցույթ-փառատոն
Համահայկական մանկապատանեկան նկարչական մրցույթ-փառատոն, որին կարող են մասնակցել արվեստի հանդեպ սեր և կարողություն դրսևորող երեխաների ու պատանիների երկու տարիքային խմբեր՝ 6-13 և 14-18։ Կազմակերպվում է Հայաստանի Հանրապետության Կրթության և գիտության նախարարության և Հենրիկ Իգիթյանի անվան Գեղագիտության ազգային կենտրոնի կողմից, սկսած 2009 թվականից։
Մրցույթի ընթացակարգը
Մրցույթի մեկնարկի մասին հայտարարությունը դրվում է ՀՀ Կրթության և գիտության նախարարություն և Հենրիկ Իգիթյանի անվան Գեղագիտության ազգային կենտրոնի կայքերում, նաև ուղարկվում է շրջաբերականով ուսումնական հաստատություններին ամեն տարվա փետրվար-մարտ ամիսներին, որից հետո մինչ ուսումնական տարվա վերջն ընդունվում են հայտերը՝ էլեկտրոնային տարբերակով։ Երկրորդ փուլ անցած մասնակիցների ներկայացրած աշխատանքներից ձևավորվում է ցուցահանդեսը և կազմվում պատկերագիրքը,  ընտրվում են հիմնական և խրախուսական մրցանակակիրները։ Մրցույթ-փառատոնը եզրափակվում է մրցանակակիրների հայտարարմամբ և բոլոր մասնակիցներին իրենց աշխատանքների ու պատկերագրքերի հանձնումով։
Հեքիաթների աշխարհում
Առաջին մրցույթ-փառատոնի թեմա ընտրվել էին հայկական հեքիաթները։ Եզրափակիչ փուլ անցած աշխատանքների ցուցահանդեսը կայացավ Մանկական ստեղծագործության թանգարանի ցուցասրահում։ 2010-ին լույս տեսած «Հեքիաթների աշխարհում» պատկերագրքում զետեղվել են Հայաստանից, Արցախից և սփյուռքի քսան երկրներից ստացված ավելի քան 200 աշխատանք ։
Հայոց պետականություն 5000-ամյա և 20-ամյա
Երկրորդ մրցույթ-փառատոնի թեման նվիրված էր Հայաստանի Հանրապետության անկախացման 20-ամյակին։ Մրցույթի եզրափակիչ փուլ անցած մասնակիցների քանակն արդեն կազմում էր Հայաստանի, Արցախի և սփյուռքի 18 երկրներից ստացված 245 աշխատանք։
Սիրե՛ք պոետի գույները
Երրորդ մրցույթ-փառատոնի թեման հայկական պոեզիան էր։ Թեմայի շրջանակներում կայացավ նաև մանկական պոեզիայի մրցույթ, արդյունքում «Սիրե՛ք պոետի գույները» պատկերագրքում տպագրվեցին նաև մանկական բանաստեղծություններ։
Հայկական լեռնաշխարհից ծնված ոգին
Չորրորդ մրցույթ-փառատոնի թեման ուղղված էր պատմական ու ներկա Հայաստանի, Արցախի տարբեր հատվածների բնաշխարհին և մշակութային երևույթներին։ 2010-2013 թթ նախագծերի կազմակերպմանը և իրականացմանը ֆինանսական աջակցություն է ցուցաբերել գլխավոր հովանավոր «ԱրմենՏել» ՓԲԸ-ն։
Մեկ դար և ավելի...
Հինգերորդ մրցույթը մեկնարկեց մեկ տարի ընդմիջումից հետո, Հայոց Մեծ եղեռնի հարյուրամյա տարելիցին ընդառաջ։ Հաշվի առնելով թեմայի կարևորությունը մրցույթի հայտարարության մեջ պահանջվում էր ներկայացնել միայն նախագծային աշխատանքներ (մեկ թեմայի կամ առաջարկության շուրջ խմբակային աշխատանք), որոնք նպաստում են երեխաների միասնական, թիմային աշխատանքի հմտությունների զարգացմանը։ Ընտրության արդյունքում ցուցահանդեսում ընդգրկվել էին Հայաստանի 40, Արցախի 3 և Սփյուռքի 32 դպրոցների շուրջ 250 նկար (առանձին նկարներ, նկարներ-նախագծեր, նկարների շարքեր, նկար-օբյեկտներ), 9 գոբելեն, 4 քանդակ և 8 օբյեկտ։ Ցուցահանդեսը կայացավ Երևանի Ժամանակակից արվեստի թանգարանի ցուցասրահում։ Ցուցահանդեսի բացմանը ի հիշատակ Մեծ եղեռնի զոհ դարձած  բոլոր մանուկներին օդ բարձրացան 10 օդապարուկներ՝  նկարազարդված Թեհրանի «Արարատ» Հայ Մշակութային կազմակերպության կրտսեր սաների կողմից։ «Մեկ դար և ավելի...» պատկերագրքի տպագրման աշխատանքներին աջակցեցին «Երևան պրոդաքշնս» ՓԲԸ և imyerevan.com կայքը։
Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ...
Վեցերորդ մրցույթ-փառատոնը կրում էր «Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ...» հայտնի խորագիրը, քանի որ թեման անդրադարձել էր մանկանկարչությանը, գրավոր մշակույթի և ժողովրդական բանահյուսության միավորմանը։ Մանկավարժներին առաջարկվել էր ընտրել մանրանկարչական  դպրոցներից նկարչական մոտեցման մեթոդը, ժողովրդական բանահյուսության որևէ երկ (հեքիաթ, հանելուկ, առակ, առած, ասացվածք, երգ, էպոս) ձևավորելու համար։ Մեկ գաղափարով միավորված խմբային նախագծային աշխատանքների դեպքում խրախուսվում էր նաև ամբողջական գրքի կազմումը։ Մասնակիցները ներկայացրել էին առանձին էջեր, անվանաթերթեր և լիարժեք ձևավորված գրքեր։ Չնայած մրցույթի պահանջների մեջ հստակ բացառվում էին հոգևոր մանրանկարչական սյուժեներն ու ընդօրինակումները, այնուամենայնիվ, որոշ քանակի առանձնակի վարպետությամբ կատարված աստվածաշնչյան թեմաներով աշխատանքներ ևս անցան երկրորդ փուլ։ Վեցերորդ մրցույթ- փառատոնում Հենրիկ Իգիթյանի անվան Գեղագիտության ազգային կենտրոնի Երևանի արվեստանոցների սաները մասնակցում էին արդեն արտամրցութային կարգով։
2016 թվականից փառատոնի կազմակերպման և պատկերագրքի տպագրման բյուջեն արդեն ներառվեց պետական ֆինանսավորման մեջ։
Ցուցահանդեսի բացումը կայացավ Մանկական ստեղծագործության թանգարանում։
Պատկեր:«Ճանաչել զիմաստութիւն եւ զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ...» պատկերագիրքը.jpg
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի հասարակություն
Լուիս Ադրիանո
Ինտերնացիոնալ
Խաղացել է բրազիլական Ինտերնացիոնալում, մասնակցել է նրա կազմում ՖԻՖԱ-ի կազմակերպած 2006 թվականի ակումբային աշխարհի առաջնությանը և խփել որոշիչ գնդակ։
Շախտյոր
2007 թվականի մարտի 2-ին Ուկրաինական «Շախտյոր»-ը 3 միլիոն եվրո վճարեց Ադրիանոյի համար։ 2009 թվականի մայիսի 20-ին խփեց գնդակ ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի եզրափակչում ։ 2012 թվականի նոյեմբերի 20-ին հետ-տրիկ ձևակերպեց ՈՒԵՖԱ-ի չեմպիոնների լիգայի խաղում, ընդդեմ «Նորշելլաննա»-ի։
Միլան
2015 թվականի հուլիսի 2-ին Ադրիանոն տեղափոխվեց իտալիական «Միլան», տրանսֆերի արժեքը կազմեց 8 միլիոն եվրո։ Բրազիլացի ֆուտբոլիստի առաջին գոլը ակումբում եղել է գավաթի խաղարկությունում, որտեղ Միլանը հաղթել է 2։0 հաշվով։
Վիճակագրություն
2015 թվականի հունիսի 4-ի տվյալներով
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Շախտյոր Դոնեցկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ինտերնասիոնալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սպարտակ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պալմեյրասի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Թափադիբի (բլուր)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բլուրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի բլուրներ Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի լեռնագրություն
Անասնաբուծական ֆերմա
Անասնաբուծական ֆերմա, գյուղատնտեսական ձեռնարկության արտադրության ստորաբաժանում, նախատեսված է գյուղատնտեսական կենդանիների բուծման և անասնաբուծական մթերքների արտադրության համար, անասնաբուծության մեջ արտադրության կազմակերպման ձև է։
Տոհմաբուծական ֆերմա
Տոհմաբուծական ֆերմաների նպատակը կենդանինների վերարտադրությունն է, դրանք կազմակերպվում են տոհմաբուծարաններում և ոչ տոհմական տնտեսություններում, կենդանիների տարբեր խմբերի հետ տարվում են տոհմային աշխատանքներ։
Ապրանքային ֆերմա
Ապրանքային անասնաբուծական ֆերմաները նախատեսված են անասնաբուծական տարբեր մթերքների՝ կաթի, բրդի, մսի և այլ ապրանքների արտադրության համար։
Ժամանակակից անասնաբուծական ֆերմա
Ժամանակակից անասնաբուծական ֆերմաների ներքին կառուցվածքը կախված է կենդանիների տեսակի և պահվածքի առանձնահատկություններից, ինժեներատեխնիկական կառույցներից, ճանապարհներից ու հաղորդակցության հնարավորություններից։ Կենդանիներին խնամելու շինություններն ապահովված են աշխատանքային գործընթացների մեքենայացման համալիր միջոցներով։ Տրանսպորտային և որոշ այլ աշխատանքների համար ունենում են տրակտորների և գյուղատնտեսական այլ մեքենաների անհրաժեշտ քանակություն։ Կենդանիների խնամքն իրականացնում է տարբեր մասնագետներից կազմված, մշտական աշխատողների կայուն խումբը։ Անասնաբուծական ֆերման պետք է կառուցված լինի բնակելի և կենցաղային, մշակութային շենքերից ավելի ցածր տեղանքում, իսկ գոմաղբահորերից, անասնաբուժական շինություններից ու մաքրման կոյուղագծերից՝ բարձր, գերակշռող քամիների ուղղությունը՝ բնակելի և ծառայական շենքերից դեպի ֆերման և վերջինից՝ դեպի գոմաղբահորերն ու անասնաբուժական շինությունները։ Ֆերմայի չափերը որոշվում են կենդանիների գլխաքանակով և արտադրվող մթերքի ծավալներով։ Ներկայում կառուցվում են արդյունաբերական տիպի, մեքենայացման բարձր մակարդակով, արտադրության ժամանակակից տեխնոլոգիայով անասնաբուծական ֆերմաներ, որոնք աշխատանքի և արտադրության կազմակերպման մակարդակով նման են արյունաբերական ձեռնարկությունների։
Տես նաև
● Խոզաբուծություն
● Ոչխարաբուծություն
Իրանի սահմանադրության օր
1979 թվականի Սահմանադրության մեջ ներմուծվել է «վելայաթ-է ֆակիհ» սկզբունքը, որը նախատեսում էր ֆակիհի լիակատար գերակայությունը օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանություններում։ Իրանական Սահմանադրությունը անվանել են աստվածապետական և ժողովրդավարական կառավարման ձևերի տարրեր պարունակող հիբրիդ։ Այն դեպքում, երբ առաջին և երկրորդ հոդվածներում նշվում է, որ բարձրագույն իշխանությունը պատկանում է Աստծուն, վեցերորդ հոդվածը սահմանում է նախագահական և մեջլիսի կամ իրանական խորհրդարանի ընտրություններ։ Այնուամենայնիվ, բոլոր իրավունքները և ժողովրդավարական գործընթացները վերահսկվում են գերագույն առաջնորդի և սահմանադրական պահպանների Խորհրդի կողմից. վերջինս բաղկացած է ռահբարի կողմից նշանակված հոգևորականության վեց ներկայացուցիչներից և Գերագույն դատարանի կողմից ներկայացված վեց իրավագետերից։
Ստեղծման պատմություն
Սահմանադրության ստեղծման գաղափարը առաջացել էր Փահլավիների դինաստիայի տապալումից առաջ, երբ այաթոլլա Խոմեյնին գտնվում էր Փարիզում։ Հենց այստեղ նա կազմեց ԻԻՀ-ի հիմնական օրենքի նախագիծը, որի հիմքում դրեց ֆրանսիական հինգերորդ հանրապետության սահմանադրությունը, որից հետո սահմանադրության տեքստը մի քանի անգամ քննարկման ներկայացվեց Իրանում։
1979 թվականի Սահմանադրության սկզբնական տարբերակը կազմել է Իսլամական հեղափոխության Խորհրդի նախագահ Հասան Հաբիբին։ Այն էականորեն չէր տարբերվում այդ ժամանակ դեռևս գործող 1906 թվականի սահմանադրությունից և պետական նոր համակարգում հոգևորականության համար չէր նախատեսում լայն լիազորություններ։ Այս ամենը քննադատության պատճառ դարձավ և հանգեցրեց տեքստի նշանակալի փոփոխությունների։
Սահմանադրության վերջնական տարբերակի ստեղծմամբ զբաղվել է սահմանադրության մշակման Խորհուրդը։ Հոկտեմբերի վերջին սա ավարտեց տեքստի վրա կատարվող աշխատանքերը, և նոյեմբերի 15-ին այն հաստատվեց Սահմանադրական Ժողովի կողմից։ Սահմանադրության մշակման Խորհուրդը ուներ 73 անդամ։ Նրանցից 55-ը հոգևորականության ներկայացուցիչներ էին, որոնցից 50-ը՝ Իսլամական հանրապետական կուսակցության անդամներ։ Մոտ 15 հոգի պատկանում էին այլ կուսակցությունների, նրանք անկախ ներկայացուցիչներ էին և հանդես էին գալիս ընդդեմ սահմանադրության հակասական հոդվածների։ Այդ դրույթները ներառում էին «վելայաթ-է ֆակիհ» սկզբունքի ներդրումը, ինչպես նաև շիա հոգևորականներից բաղկացած կառավարող օղակի ստեղծումը։
1989 թվականի փոփոխություններ
1989 թվականի փոփոխությունները 1989 թվականին անհրաժեշտություն առաջացավ փոփոխություններ կատարել երկրի հիմնական օրենքում։ Ապրիլի 24-ին Ռուհոլլա Խոմեյնիի հրամանով ստեղծվեց 25 անդամից բաղկացած Սահմանադրության վերանայման Խորհուրդը։ Քննության ենթակա հարցերի թվում էին գործադիր և դատական իշխանությունների կենտրոնացումը, մեջլիսում պատգամավորների թվի վերանայումը, Իրանում փոքրամասնությունների ընտրական իրավունքը և այլն ։ Մինչև հուլիսի 11-ը բոլոր փոփոխությունները արդեն ձևակերպված էին և հուլիսի 28-ին, Խոմեյնիի մահից հետո, Իրանում անցկացվեց հանրաքվե, որին մասնակցեց երկրի բնակչության մեծագույն մասը։
Իրանում կրկին տեղի ունեցավ հանրաքվե, որի արդյունքում Սահմանադրության մեջ առաջին և միակ անգամ էական փոփոխություններ արվեցին, ներառյալ՝ վարչապետի պաշտոնի վերացումը, Ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհրդի ստեղծումը և Իրանի բարձրագույն ղեկավարության՝ մարջայի տիտղոս ունենալու պահանջի վերացումը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի տոներ
Ջուլիաս և Էթել Ռոզենբերգներ
Ջուլիաս Ռոզենբերգ (Julius Rosenberg; 1918 մայիսի 12 - 1953 հունիսի 19) և նրա կինը` Էթել Ռոզենբերգ (օրիորդական ազգանունը Գրինգլաս Ethel Greenglass Rosenberg, 1915 սեպտեմբերի 28 -1953 հունիսի 19), ամերիկյան կոմունիստներ, որոնք մեղադրվել են լրտեսության մեջ հօգուտ Խորհրդային Միության (հիմնականում ամերիկյան միջուկային գաղտնիքները ԽՍՀՄ հաղորդելու համար) և 1953 թվականին մահապատժի են ենթարկվել։ Ռոզենբերգները միակ քաղաքացիական անձիք են, ովքեր «Սառը պատերազմի» տարիներին լրտեսության համար մահապատժի են ենթարկվել ԱՄՆ-ում ։
Պատմություն
Ռոզենբերգը խորհրդային հետախուզության համար աշխատել է սկսած 1940-ականներից։ Նա հավաքագրել է իր կնոջը` Էթելին, նրա եղբորը` Դևիդ Գրինգլասին և նրա կնոջը` Ռուտին։ Գրինգլասն ամերիկյան բանակի սերժանտ մեխանիկ է եղել Լոս Ալամոսի միջուկային հետազոտական կենտրոնում և կապավոր Հարրի Գոլդի միջոցով արժեքավոր տեղեկություններ է փոխանցել խորհրդային հետախուզությանը (սկզբում Ջուլիասը նրան վստահեցրել է, որ դա միութենական երկրի հետ գիտական տեղեկությունների փոխանակում է, որը վճարովի լրտեսության հետ կապ չունի)։ Մասնավորապես, Գրինգլասը Ռոզենբերգին է փոխանցել Նագասակիի վրա նետված ռումբի աշխատանքային գծագրերը և Լոս Ալամոսում իր աշխատանքի 12 էջանի հաշվետվությունը։
1950 թվականի փետրվարին խորհրդային գործակալական ցանցի ձախողումից հետո ԱՄՆ ԱԱԳ-ի (անհրաժեշտ է հստակեցնել, քանի որ հոդվածում  ԱԱԳ-ն ստեղծվել է 1952 թվականին), երբ «Վենոնա» նախագծի շրջանակներում խորհրդային ծածկագրի վերծանման արդյունքում Անգլիայում ձերբակալվել է ֆիզիկոս-տեսաբան Կլաուս Ֆուքսը, որը ԽՍՀՄ գլխավոր ատոմային հետախույզն էր։ Ֆուքսը մատնել է Գոլդին, որը մայիսի 23-ին ստիպված էր խոստովանել, որ նա խորհրդային հետախուզության կապավոր է։ Գոլդը մատնել է Գրինգլասին, իսկ Գրինգլասը` Ռոզենբերգներին։ Ջուլիաս Ռոզենբերգը ձերբակալվել է իր տանը 1950 թվականի հուլիսի 17-ին։ Էթել Ռոզենբերգին կալանքի տակ են վերցրել 1950 թվականի օգոստոսի 11-ին դատարանի դահլիճում, երբ ԱՄՆ Սահմանադրության Հինգերորդ հոդվածի հիման վրա հրաժարվեց պատասխանել մեծ հանձնաժողովի հարցերին։ Օգոստոսի կեսերին ԱՄՆ Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն Մեքսիկայում ձերբակալել է գործակալ Մորթոն Սոբելին. նա եղավ գործի երրորդ մեղադրյալը ։ Ռոզենբերգները, ի տարբերություն Ֆուքսի, Գոլդի և Գրինգլասի, հրաժարվել են ընդունել իրենց մեղքը և հայտարարել են, որ իրենց կալանավորումը հակակոմունիստական և հակասեմական սադրանք է։ Ռոզենբերգների գործի հակասեմական դրդապատճառների մասին պնդումները շրջանառվում էին խորհրդային քարոզչության մեջ, սակայն, ազդեցություն չգործեցին միջազգային հասարակական կարծիքի վրա, քանի որ գլխավոր դատավոր Կաուֆմանը և պետական մեղադրող Սայպոլը հրեաներ էին ։
Դատաքննության ժամանակ, որը սկսվել է Նյու Յորքում 1951 թվականի մարտի 6-ին, Ռոզենբերգներին մեղադրանք էր առաջադրվել «Նախապես ծրագրված դավադրության մեղադրանք Խորհրդային Միությանը տեղեկատվություն և զենք տալու համար, որը նա կարող էր կիրառել մեզ ոչնչացնելու համար»։ Մեղադրող կողմի գլխավոր վկաներն էին Գոլդը և Գրինգլասները և 1951 թվականի ապրիլի 5-ին ամբաստանյալները դատապարտվեցին մահվան։ Դատավճռի տեքստում, մասնավորապես, ասվում էր.
Դատավճիռը պետք է հաստատեր ԱՄՆ-ի նախագահը, սակայն նախագահ Հարի Թրումանը խուսափել է այդ որոշումը հաստատելուց, պատրվակ բերելով, որ իր պաշտոնավարման ժամկետն ավարտվում է։ Ռոզենբերգները մահապատժի իրականացմանը 2 տարի սպասել են Սինգ Սինգ դաշնային բանտում։ Չնայած Ռոզենբերգներին ներում շնորհելու հզոր միջազգային արշավին, որին մասնակցել են ֆիզիկոս Ալբերտ Այնշտայնը, գրող Թոմաս Մաննը և Հռոմի Պապ Պիոս XII-ը, ներման խնդրանքով յոթ դիմումները մերժվեցին։ 1953 թվականին Միացյալ Նահանգների նոր նախագահ Դուայթ Էյզենհաուերը հաստատել է Ռոզենբերգների մահապատժը, ասելով.
Տասնամյակներ անց «Վենոնա» նախագծի գաղտնազերծված նյութերն ապացուցել են լրտեսության մեջ Ջուլիասի մասնակցությունը, բայց նրա մեղքի մասին հարցերն այն կոնկրետ հանցագործությունների մեջ, որոնց համար նա դատապարտվել է, ինչպես նաև Էթելի մեղքի մասին հարցը շարունակում են անհասկանալի մնալ։
Ըստ հեղինակներ Դեգտերյովի և Կոլպակիդիի պնդման.
Գեներալ Պավել Սուդոպլատովը գրել է, որ Ռոզենբերգ ամուսինները խորհրդային հատուկ ծառայությունների հետ համագործակցության մեջ ներգրավվել են 1938 թվականին Հովակիմյանի և Սեմյոնովի կողմից։ Նրանք գործել են ատոմային նախագծի վերաբերյալ որևէ հիմնական աղբյուրներից անկախ. դրանք կոորդինացվում էին հատուկ աշխատակազմի կողմից, և այդ պատճառով նրանց ձերբակալման լուրը Սուդոպլատովը հանգիստ է ընդունել։ Սուդոպլատովը նրանց ձախողման պատճառը բացատրում է խորհրդային հետախուզության մի շարք սխալներով. 1945 թվականի ամռանը, առաջին ատոմային ռումբի նախօրեին, Գրինգլասը («Կալիբր») Մոսկվայի համար պատրաստել էր մի փոքր հաղորդագրություն ստուգիչ-անցակետերի գործունեության ռեժիմի մասին։ Սուրհանդակը չէր կարողացել նրան ընդառաջ գնալ, ուստի խորհրդային ռեզիդենտ Կվասնիկովը Կենտրոնի հրամանով Գոլդին («Ռայմոնդ») հանձնարարել էր Գրինգլասից վերցնել հաղորդագրությունը։ Դրանով խախտվել է  հետախուզության հիմնական կանոնը. ոչ մի դեպքում չի կարելի թույլ տալ, որ մի հետախուզական խմբի գործակալը կամ սուրհանդակը կապի մեջ մտնի այլ հետախուզական ցանցի սուրհանդակի հետ։ Արդյունքում ստացվել է, որ իր ձերբակալությունից հետո Գոլդը Գրինգլասին է մատնանշել, իսկ նա էլ` Ռոզենբերգներին։ Նաև, ըստ Սուդոպլատովի խոսքերի, Ռոզենբերգների համար ճակատագրական դեր է ունեցել 1948 թվականին Վաշինգտոնում ԽՍՀՄ ՊԱԿ նախարարության հետախուզության ռեզիդենտ Պանյուշկինի և գիտատեխնիկական հետախուզության պետ Ռաինի հետախուզության օպերաշխատակից Կամենևին տված Գոլդի հետ կապը վերականգնելու հրահանգը, այն դեպքում, երբ վերջինս արդեն ՀԴԲ հսկողության տեսադաշտում էր։
Սուդոպլատովը նաև մեղադրում է ՀԴԲ-ին ՆԳԺԿ աշխատաոճի նմանությամբ քաղաքականացված աշխատանքի մեթոդների համար. եթե ՀԴԲ-ն քաղաքական նկատառումներից ելնելով չշտապեր կալանավորել նրանց, այլ Ռոզենբերգներին ներգրավեր մշակման մեջ և բացահայտեր նրանց կապերը, ապա հնարավոր կլիներ դուրս գալ Աբելի վրա, որին հաջողվեց բացահայտել միայն 1957 թվականին ։
Մահապատիժ
Ամուսինների մահապատիժը իրականացվել է էլեկտրական աթոռի միջոցով։ Եվ քանի որ Միացյալ Նահանգների Դաշնային բյուրոյի բանտերում Էլեկտրական աթոռ չկար, ապա Ռոզենբերգներին տեղափոխեցին Նյու Յորքի խիստ հատուկ ռեժիմի ՔՀՄ Սինգ Սինգ ։
Հունիսի 21-ին նրանք թաղվել են Նյու Յորք նահանգի Սաֆոլկ շրջանի Ֆերմինդեյլ քաղաքի Վելբուդ գերեզմանոցում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմունիստներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մայիսի 12 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:1915 ծնունդներ Կատեգորիա:1918 ծնունդներ Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հունիսի 19 մահեր Կատեգորիա:1953 մահեր Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված լրտեսներ‎ Կատեգորիա:Խորհրդային հետախույզներ
Բագուր
Բագուր (Bagur, Begur, Begur), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ժիռոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բաշ Էմպոռդա շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 20,71 կմ2։ Բնակչությունը՝ 4209 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Մարգարիտա Լոժյե
Մարգարիտա Լոժյե (Marguerite Laugier, ), ֆրանսիացի աստղագետ, աշխատել է Նիցայի աստղադիտարանում։
1930-1950 թվականներին աշխատել է Նիցայի աստղադիտարանում։ Հայտնաբերել է 21 աստերոիդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ Կատեգորիա:Կին աստղագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կին գիտնականներ
Ցզունշան Ինցժեն
Ցզունշան Ինցժեն ("'Ցզունշան լեռան արծաթագույն ասեղներ'"), չինական դեղին (կանաչ) թեյի տեսակ է։
Թեյը հավաքում են Ցզունշան կղզում, որը գտնվում է Դունտինխու լճում։ Թեյի անվանման երկրորդ մասը կապված է նրա հետ, որ թեյի տերևները փաթաթվում և ստանում են ասեղի տեսք, իսկ գույնը պաjմանավորված է այն հանգամանքով, որ տերևները ծածկված են արծաթագույն մազմզիկներով։
Հղումներ
Կատեգորիա:Թեյ
Ռուսապիր
Ռուսապիր (რუისპირი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզ երկրամասի Թելավի մունիցիպալիտետում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2297 մարդ ։
Եղվարդի ջրամբար
Եղվարդի ջրամբար, կառուցվող ջրամբար Հայաստանի Կոտայքի մարզում, ծավալը մինջև 90 մլն մ3։ Կառուցումը սկսվեց 1983 թ. և չի ավարտվել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ջրամբարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի ջրամբարներ
Ռոզ և Ալեք Փիլիպոս վարժարան
Ռոզ և Ալեք Փիլիպոս վարժարան, ամենօրյա վարժարան։ Հիմնվել է 1969 թվականին, Լոս Անջելեսում՝ Հայաստանյայց առաքելական եկեղեցու Հոլիվուդի հոգաբարձության նախաձեռնությամբ և Փիլիպոս ամուսինների նվիրատվությամբ։ Ունի ՀՕՄ-ի Մարի Փոստոյանի անվան մանկապարտեզ, նախակրթարան, տարրական, միջնակարգ բաժիններ, երգչախումբ, մարզական խմբեր (բասկետբոլի, վոլեյբոլի, հոկեյի)։ Դասավանդվում են հայոց լեզու, պատմություն, Հայ դատ, կրոն, երգ-երաժշտություն։ Աշակերտների թիվը՝ 1002։ Հրատարակում է տարեգիրք, պարբերաթերթ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական դպրոցներ Կատեգորիա:Նորագույն շրջանի հայկական դպրոցներ
Լարվածություն Թուրքիայում (2013)
Լարվածություն Թուրքիայում 2013 թվականին, ցույցեր, որոնք սկսվեցին 2013 թվականի մայիսի 28-ին Ստամբուլի կենտրոնական Թաքսիմ հրապարակում, այնուհետև տարածվեցին քաղաքի տարբեր շրջաններում ու Թուրքիայի այլ քաղաքներում։
Պատճառներ
Մի քանի հարյուր մարդ, այդ թվում հասարակական գործիչներ ու պատգամավորներ, դեմ արտահայտվեցին Գեզի զբոսայգում ծառերի հատմանը։ Այս զբոսայգին շրջանի միակ «կանաչ կղզյակն» է ։ Վերանորոգման ծրագիրն ներառում էր հրապարակը, ներառյալ հետիոտնային գոտիների ստեղծումը, առևտրաժամանցային ու ստորգետնյա տրանսպորտային ցանցերի կառուցումը ։ Ծրագրի իրականացումը կապված էր առևտրական կառույցների հետ, որոնք կապ ունեին կառավարող կուսակցության հետ ։
Մայիսի 28 - Մայիսի 31
Մայիսի 28-ի առավոտյան մոտ հիսուն բնապահպան վրան խփեցին Գեզի զբոսայգում։ Սկզբից ցուցարարներին հաջողվեց քրդական ծագում ունեցող կինեմատոգրոֆիստ, Խաղաղության ու ժողովրդավարության կուսակցության պատգամավոր Սիրի Սյուրենիա Օնդերի աջակցությամբ կանգնեցնել զբոսայգու ավերումը ։ Հետո համայնքային ոստիկանությունը արցունքաբեր գազ օգտագործեց խաղաղ ցուցարարներին ցրելու համար և այրեց նրանց վրանները, որպեսզի թույլ տա բուլդոզերներին շարունակել քանդումը ։ Արդյունքում մի քանի հազար մարդ հաջորդ 2 շաբաթվա ընթացքում մասնակցեց զանգվածային ցույցերին, որոնք ուղղված էին հասարակության իսլամացմանն ու կղերականացմանը։ Ցույցերը ցրելու լուսանկարները, օրինակ` պատկեր արցունքաբեր գազի ծխի տակ կանգնած Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի ուսանող Ջեիդան Սունգուրը, արդյունքում ստացավ «Կինը կարմրով» անունը, որի մասին ինֆորմացիան արագ տարածվեց ամբողջ աշխարհով   ։
Հունիս
Ոստիկանությունը կրկին ցրում է Թաքսիմ հրապարակում հավաքված ցույցը Կառավարությանը պահանջներ ներկայացվեցին ։
Հունիսի 1
Թաքսիմ հրապարակում հավաքված ցուցարարները կառուցում են բարիկադներ։ Նրանց թվում ֆուտբոլային երկրպագուների առանձին խմբեր։ Երեկոյան ժամը 9-ին Բեշիքթաշ շրջանում մարզադաշտի դեմ բախումներ տեղի ունեցան ցուցարարների ու ոստիկանների միջև։ Վերջիններս կիրառեցին ռետինե փամփուշտներ, արցունքաբեր գազ ու ջրցան ։
Հունիսի 2
Հարյուրավոր ցուցարարներ բարիկադներ կառուցեցին Անկարայում, ոստիկանությունը ցուցարարներին կանգնեցնելու համար օգտագործեց արցունքաբեր գազ ։
Հունիսի 3
Բեշիքթաշ շրջանում ոստիկանության հետ գիշերային բախումներին մասնակցեց գրեթե 10 հազար մարդ։ Ցուցարարները կառուցեցին բարիկադներ, ոստիկանությունը պատասխանեց արցունքաբեր գազով։ Իշխանությունների տվյալներով, վերջին երկու օրվա ընթացքում 67 քաղաքում ձերբակալվեց ավելի քան 1700 մարդ։ Մզկիթներում, խանութներում ու համալսարանների հարակից տարածքներում ցուցարարները կառուցել էին վիրակապային կետեր ։
Թուրքիայի պետաշխատողների պրոֆմիության առաջնորդները հայտարարեցին, որ կազմակերպությունը հունիսի 4-5-ը կանցկացնի «նախազգուշական» գործադուլ ի աջակցություն Ստամբուլում ու երկրի մի շարք քաղաքներում տեղի ունեցող մասսայական ցույցերին։