cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ցիստիկ ֆիբրոզ
Գենային թերապիա
Գենային թերապիան ուսումնասիրվում է որպես Ցիստիկ ֆիբրոզի պոտենցիալ բուժման մեթոդ։ 2016 թվականի կլինիկական հետազոտությունների տվյալներից ելնելով ցույց է տրվել, որ կան սահմանափակ հաջողություններ, ինչը նշանակում է, որ գենային թերապիան կիրառելի չէ ռուտին տարբերակով ։ 2015 թվականին հրապաևակված հետազոտությունները հայտնաբերել են փոքր առավելություններ այս հարցի վերաբերյալ ։
Շատ Ցիստիկ ֆիբրոզի գենային թերապիաների հիմնական նպատակը ՑՖՏԿ գենի նորմալ պատճենի տեղադրում է ախտահարված բջիջների մեջ։ Նորմալ ՑՖՏԿ գենի ներմուծումը ախտահարված բջջի էպիթելի մեջ կնպաստի դրանում նորմալ ՑՖՏԿ սպիտակուցի արտադրմանը թիրախային բջիջներում, առանց կողմնակի ազդեցությունների կամ բորբոքային պատասխանի առաջացման։ Որպեսզի կանխվի Ցիստիկ ֆիբրոզի թոքային դրսևորումները, անհրաժեշտ է նորմալ ՑՖՏԿ սպիտակուցի գենի էքսպրեսիայի 5-10 տոկոս ։ Գենի փոխպատվաստման տարբեր մոտեցումներ են մշակվել, դրանցից են լիպոսոմները և վիրուսային վեկտորները կենդանի օրգանիզմների և կլինիկական հետազոտությունները։ Ինչևէ, երկու մեթոդներն էլ համեմատական կարգով համարվում են անարդյունավետ, դա հիմնականում կապված է նրա հետ, որ շատ քիչ բջիջներ են վերցնում վեկտորը և վերարտադրում գենը։ Սրա հետևանքով բուժումը ունի ցածր արդյունավետություն։ Ի լրացում, խնդիրները նկատվել են հավելյալ ԴՆԹ-ի տարանջատման ժամանակ, նույնիսկ բուժման արդյունքում արտադրված գեները ստացվում էին անկայուն։ Տեղի է ունեցել Ղիստիկ ֆիբրոզով հիվանդների աղիների ցողունային բջիջների օրգանոիդներում ՑՖՏԿ կուլտուրայի վերականգնում CRISPR/Cas9 կողմից ։
Ֆագերով թերապիա
Ֆագերով կամ վիրուսային ֆագերով թերապիան ուսումնասիրվում է Ցիտսիկ ֆիբրոզով հիվանդեի մոտ առկա դեղորայքակայուն բակտերիաների բուժման նպատակով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թոքերի հիվանդություններ
Անտառային փոքրաչղջիկ
Անտառային փոքրաչղջիկ, Նատուզիուսի փոքրաչղջիկ, հարթաքիթ չղջիկներ ընտանիքի կաթնասուն կենդանի։ Հայաստանում տարածված է անտառաշատ մարզերում։
Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի վերին մասը դարչնագույն է, ստորինը՝ մոխրագորշավուն։ Ականջները կարճ են, սրածայր, միջին ականջաելունդը (կոզելոկ) հիմքում լայնացած է, կատարը՝ դեպի առաջ թեքված։ Բնադրում է ծառերի փչակներում, կեղևի տակ, որտեղ ոչ թե կախվում են (ինչպես այլ չղջիկներ), այլ պառկում։ Բնակվում է փոքր (3-8 առանձնյակ) խմբերով, երբեմն՝ այլ տեսակների հետ (օրինակ՝ թզուկ փոքրաչղջիկի) գոյացնում է մեծաքանակ գաղութներ։ Որսի է դուրս գալիս վաղ մթնշաղին։
Սննդառություն
Սնվում է վնասատու միջատներով (մոծակներ, գիշերային թիթեռներ, բզեզներ և այլն)։ Մայիս-հունիսին էգը ծնում է 2 (հազվադեպ՝ 1) ձագ, որոնք առաջին 2 շաբաթը կառչում են մոր կրծքին։
Կատեգորիա:Հարթաքիթ չղջիկներ Կատեգորիա:Միջին Արևելքի կաթնասուններ
Ավել
Ավել, ցողունների կամ ճյուղերի մի փունջ, որն օգտագործվում է շինության ներսի տարածքների, երբեմն նաև փողոցային տարածքների մաքրման համար ։ Նախկինում օգտագործվել է նաև հագուստի մաքրման համար, լվացքը կամ ծաղիկները ջրով ցողելու համար.
Ավելի արտադրության համար օգտագործվում են ինչպես բնական, այնպես էլ սինթետիկ նյութեր։
Նկարագրություն
Ավելը թփերի, խոտաբույսերի երկար (սովորաբար 20-50 սմ) ցողունների, փոքր և երկար փայտի շերտերի կամ սինթետիկ կոշտ առաձգական մանրաթելերի փունջ է, որոնք երբեմն ամրացվում են կարճ կոթի վրա։ Նախկինում ավելները պատրաստել են ձեռքով, սակայն ներկայում դրանց արտադրությունը դրվել է արդյունաբերական հիմքի վրա, ստեղծվել է սորգոյի հատուկ տեսակ՝ ավելի սորգո,որից էլ պատրաստվում է զանգվածային արտադրանքը։ Արտադրության տեխնոլոգիան կարգավորվում է ОСТ 56-31-91 ստանդարտով։
Մշակութային նշանակություն
Ռուսների մոտ տարածված է այն միտքը, որ ավելի մեջ կարող է թաքնվել տան ոգին, և այն ցախավելի հետ միասին կապվում էր անմաքուր ուժի հետ։ Միևնույն ժամանակ ավելը հանդես է եկել նաև որպես հմայագիր՝ գուշակությունների առարկա, այն արգելվել է վեր բարձրացնել սեղանի հարթությունից։ Սովորաբար ծիսական տեքստերում հաճախ հիշատակվում է հին ավելը (голик). սովորաբար այն չեն թափել, այլ վառել են Մասլենիցայի օրը ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կենցաղային գործիքներ
Գրիգոր Ազիզյան (այլ կիրառումներ)
Գրիգոր Ազիզյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Ֆրի Սթեյթ
Ֆրի Սթեյթը (Free State «Ազատ պետություն, Ազատ նահանգ», սեսոթո՝ Freistata, աֆր.՝ Vrystaat, կոսա՝ iFreyistata) նահանգ է ՀԱՀ֊ի կենտրոնական մասում։ Տարածքն ամբողջովին համընկնում է Ազատ Նարնջագույն (Օրանժ) Պետության հին նահանգի տարածքի հետ, իսկ նոր անվանումը հնի տարածված կրճատումն է։ Նահանգն արտադրում է հարավաֆրիկյան հացահատիկի մինչև 70%֊ը, նաև այնտեղ գտնվում են ոսկու և ալմաստի հարուստ հանքավայրեր։
Նահանգի վարչական կենտրոնն է Բլումֆոնտեյնը, որը նաև Հարավային Աֆրիկայի դատական ​​մայրաքաղաքն է։
Աշխարհագրություն
Նահանգի տարածքը 129.825 կմ² է։ Այն սահմանակից է Լեսոթոյին (հարավ-արևելքում), ինչպես նաև Հարավային Աֆրիկայի Կվազուլու-Նատալ (արևելքում), Արևելյան Կապ (հարավում), Հյուսիսային Կապ (արևմուտքում), Գաուտենգ ու Մպումալանգա (հյուսիս-արևելքում) և Հյուսիսարևմտյան (հյուսիսում) նահանգներին։ Այն չունի մուտք դեպի ծով։ Կլիման  մայրցամաքային է՝ տաք կամ շոգ ամառներով և զով կամ ցուրտ ձմեռներով։ Գրեթե բոլոր տեղումները լինում են ամռան ամիսներին, դրանց քանակն աճում է արևմուտքից արևելք։
Նահանգի խոշորագույն քաղաքներն են Բլումֆոնտեյնը, Բեթլեհեմը, Սասոլբուրգը, Կրունստադը, Վելկոմը։
Բնակչություն
[[File:Free State population density map.svg|left|thumb|Նահանգի բնակչության խտությունը՝ 2011 թվականի տվյալներով նահանգի բնակչությունը 2 745 590 մարդ է։ Այսօր սպիտակամորթները կազմում են Ազատ Պետության բնակչության ընդամենը 8,7 %֊ը, նախկինում նրանց մասը շատ ավելին էր։ 1880 թվականին սպիտակամորթները կազմում էին 45,7%, իսկ 1904֊ին՝ 36, 8 %։ Սևամորթները կազմում է 87,6 %, գունամորթները՝ 3, 1%, հնդիկները կամ ասիացիները՝ 0, 4%, մնացածները՝ 0,2% ։
Նահանգի բնակչության մեծ մասի գերակշիռ մայրենի լեզուն սեսոթոն է (64,2 %)։ Նահանգի ծայրահեղ արևելքում գտնվող շրջաններում տարածված է զուլուսերենը (4,4 %), իսկ ծայրահեղ հյուսիս-արևմուտքում ՝ տսվանա լեզուն (5,2 %)։ Աֆրիկաանսը տարածված է ողջ նահանգում սպիտակամորթ և գունամորթ բնակչության մեջ, կազմելով 12,7 %։ Անգլերենը բիզնեսի լեզուն է, կիրառվում է կառավարությունում և կրթության մեջ։ Այնուամենայնիվ, անգլերենի տարածումը, որպես բնակչության առաջին լեզու, համեմատաբար փոքր է և կազմում է 2,9 %։ Կոսա լեզվով խոսում է բնակչության 7,5 %, հարավային նդեբելեով՝ 0,4 %, տսոնգա և հյուսիսային սոթո լեզուներով՝ 0,3 %, սվատի և վենդա լեզուներոով՝ 0,1 % ։
Վարչատարածքային բաժանում
[[File:Free State 2001 dominant language map.svg|thumb|Նահանգի լեզուները Նահանգը բաժանված է քաղաքային շրջանի և չորս գավառի՝
Տնտեսություն
Ֆրի Սթեյթը երկրի հացառատ նահանգն է, այսպիսով, գյուղատնտեսությունը կենտրոնական տեղ է զբաղեցնում նահանգի տնտեսության մեջ։ Մշակվող հողերը զբաղեցնում են մոտ 32 000 կմ², իսկ արոտավայրերը՝ մոտ 87 000 կմ²։ Գյուղատնտեսության հիմքը կազմում են հացահատիկային մշակաբույսերը, զարգացած է նաև անասնաբուծությունը։ Երկրի բալի շուրջ 90%֊ն աճեցվում է Ֆիքսբուրգի շրջանում։ Սոյան, սորգոն, արևածաղիկը և ցորենն ակտիվորեն աճեցվում են ֆրի Սթեյթի արևելքում։ Նահանգի բարձունքներում աճեցվում է ՀԱՀ֊ի կարտոֆիլի մոտ 40 %։ Հիմնական բանջարանային մշակույթը ծնեբեկն է։ Զարգացած է նաև ծաղկաբուծությունը։
Նահանգի ընդերքը հարուստ է ոսկով և ալմաստով։ Լեռնահանքային նահանգը տարածաշրջանի խոշորագույն գործատուն է։ Նահանգում գտնվում են ոսկու 12 հանք, որոնցից արդյունահանվում է հարավաֆրիկյան ամբողջ ոսկու մինչև 30 տոկոսը։ Որպես ոսկու հանքերի կողմնակի արտադրանք տարածված է արծաթի արդյունահանումը։ Կան քարածխի հանքակուտակներ։
Նահանգի արդյունաբերության ճյուղերից առավել զարգացած են քիմիական և նավթաքիմիական ոլորտները։
Հայտնի մարդիկ
Բլումֆոնտեյնում ծնվել է անգլիացի հայտնի գրող Ջ. Ռ. Ռ. Թոլքինը, ինչպես նաև Seether խմբի առաջնորդ Շոն Մորգան Վելգեմուդը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ Կատեգորիա:1994 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:1994 հիմնադրումներ Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան Հանրապետության նահանգներ
(8323) Կրիմիգիս
(8323) Կրիմիգիս (Krimigis), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,701864 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9032 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5006 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1622,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,221926 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,8° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Իգոր Տուրչին
Կենսագրություն
1959 թվականին Տուրչինն սկսել է աշխատել սկսնակների խմբի հետ, որոնցից 1962 թվականին ստեղծել է «Սպարտակ» (Կիև) ակումբը ։ Ակումբը 20 անգամ դարձել է ԽՍՀՄ չեմպիոն (1969-1988), 13 անգամ հաղթել է Եվրոպայի Չեմպիոնների լիգան (1970-1973, 1975, 1977, 1979, 1981, 1983, 1985–1988) : 1976 թվականին ճանաչվել է աշխարհի լավագույն մարզիչ։
ԽՍՀՄ կանանց հավաքականն Իգոր Տուրչինի գլխավորությամբ զբաղեցրել է առաջին տեղը Մոնրեալում (1976) և Մոսկվայում (1980) կայացած Օլիմպիական խաղերում, նվաճել բրոնզե մեդալ Սեուլում (1988), երկու անգամ հաղթել աշխարհի առաջնություններում (1982, 1986), 1975 և 1978 թվականներին դարձել է աշխարհի առաջնության արծաթե, 1973 թվականին՝ բրոնզե մեդալակիր։
Իր կարիերայի սկզբում Տուրչինը մարզել է նաև սեղանի թենիս խաղացողների, և նրա սանը դարձել է Ուկրաինական ԽՍՀ չեմպիոն ։
1965 թվականին Իգոր Տուրչինն ամուսնացել է ենթականերից մեկի՝ Զինաիդա Ստոլիտենկոյի հետ։ Նրանք ունեցել են մեկ դուստր` Նատալյան (ծնվել է 1971 թվականին) և մեկ որդի` Միխայիլը (ծնվել է 1983 թվականին)։ Նատալյան մոր հետ խաղացել է Կիևի «Սպարտակում», իսկ Միխայիլն զբաղվել էբասկետբոլով ։ Կյանքի վերջին տարիների ընթացքում նա կրել է սրտի մի քանի կաթված։ Տուրչինը Նորվեգիայում բարդ վիրահատություն է տարել, որի արժեքը (25 հազար դոլար) վճարել է նորվեգական ակումբներից մեկը, որը հավաքներ է անցկացրել «Սպարտակի» բազայում։ Դրա փոխարեն Տուրչինն ութ ամիս մարզել է Նորվեգիայի կանանց հանդբոլի թիմը ։ Տուրչինը մահացել է 1993 թվականին Ռումինիայի մայրաքաղաք Բուխարեստում Եվրոպայի հանդբոլի ֆեդերացիայի գավաթի խաղարկության ժամանակ սրտի կաթվածից։ Նրա մահից հետո կինն ստանձնել է ամուսնու պարտականությունները` ղեկավարելով Կիևի «Սպարտակ» ակումբն ու Ուկրաինայի հանդբոլի ազգային հավաքականը  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հանդբոլի ուկրաինացի մարզիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Բինալյար
Բինալյար, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 305 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Head & Heart
«Head & Heart» (հայ․՝ «Գլուխ և սիրտ»), երգ, որը ձայնագրել է անգլիացի դի-ջեյ և պրոդյուսեր Ջոել Քորին բրիտանացի երգիչ Ուզո Էմենիկի մասնակցությամբ։ Թողարկվել է 2020 թվականի հուլիսի 3-ին Perfect Havoc և Asylum լեյբլներում ։ Սինգլը գլխավորել է Մեծ Բրիտանիայի UK Singles Chart, Իռլանդիայի և Շոտլանդիայի պաշտոնական հիթ-շքերթները  ։
Երաժշտական տեսահոլովակ
«Head & Heart» երգի պաշտոնական տեսահոլովակը թողարկվել է 2020 թվականի հուլիսի 10-ին YouTube ալիքում։
Աստերոիդների ցանկ (258201-258300)
Աստերոիդների ցանկ (258101-258200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (258301-258400)
Հարություն Մովսիսյան
Հարություն Գրիգորի Մովսիսյան, հայ դերասան։ ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2003)։
Կենսագրություն
1968 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 68 միջնակարգ դպրոցը։ 1969-1973 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դրամատիկ դերասանի բաժնում (Վարդան Աճեմյանի արվեստանոց)։
1973 թվականին խաղացել է Խրեստակովի դերը Գոգոլի «Ռևիզորը» ներկայացման մեջ՝ որպես դիպլոմային աշխատանք և նույն թվականից աշխատում է Երևանի Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում` որպես դերասան ։
Ներկայացումներ
Խաղացել է ավելի քան 150 դեր ներկայացումներում, հեռուստաներկայացումներում, ֆիլմերում։
Ֆիլմեր
1979 թվականից նկարահանվում է ֆիլմերում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Նովոկլինովկա
2001 թվականի տվյալներով Նովոկլինովկա գյուղում բնակվում էր 227 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հրեական գերեզմանոց
Հրեական գերեզմանոց (בית עלמי, «բեյթ ալմին» կամ «բեյթ քվարոթ», թարգ.՝ «անվերջության տուն»), գերեզմանոց, որտեղ հրեաները են թաղված համաձայն հրեական ավանդույթի։ Գերեզմանոցի հողը սրբազան է համարվում։ Գերեզմանոցի ստեղծումը նոր հրեականեր գաղութների սկզբնական նպատակներից է ։
Ծանոթագրություններ
Գերեզմանոց Հրեական
Սալար Ջանգի թանգարան
Սալար Ջանգի թանգարան (సాలార్ జుంగ్ మ్యూజియం), գեղարվեստական թանգարան, որը գտնվում է Մուսի գետի հարավային ափին՝ Հնդկաստանում՝ Հայդարաբադ քաղաքում՝ Տելանգանայում։ Հնդկաստանի ազգային երեք թանգարաններից մեկն է։ Այսեղ պահպանվում են քանդակագործության, նկարների, փայտե փորագրումների, ձեռագրերի, կերամիկայի, մետաղե արտադրանքի, գորգերի, ժամացույցների հավաքածուներ, կահույք՝ Ճապոնիայից, Չինաստանից, Բիրմայից, Նեպալից, Հնդկաստանից, Իրանից, Եգիպտոսից, Եվրոպայից և Հյուսիսային Ամերիկայից։ Հավաքածուն ստացվել է Սալար Ջանգ ընտանիքի սեփականությունից։
Պատմություն
Թանգարանի հավաքածուի մեծ մասը ձեռք է բերվել Միր Յուսուֆ Ալի խանի կողմից, որը հայտնի էր Սալար Ջագ III անվամբ։ 1914 թվականաին Հայդարաբադի նիզամ Օսման Ալի խանի օրոք փոխվարչապետի պաշտոնից ազատվելուց հետո նա իր կյանքը նվիրել է արվեստի և գրականության գանձերի հավաքմանը՝ 35 տարեկան հասակից մինչև մահ։ Նրա մահից հետո նրա անունը որպես համաշխարհային ճանաչում ունեցող արվեստի գիտակի անմահացնելու համար Dewan Deodi պալատում գտնվող նրա հավաքածուի ավելի քան 43 000 առարկա և 50 000 գիրք ու ձեռագիր փոխանցվել է թանգարանին ։
Սալար Ջանգի թանգարանն հասարակության համար բացվել է 1951 թվականի դեկտեմբերի 16-ին՝ այդ ժամանակվա վարչապետ Ջավահառլալ Ներուի կողմից։ 1958 թվականին Սալար Ջանգ III-ի ժառանգները համաձայնում են հավաքածուն նվիրաբերել Հնդկաստանի կառավարությանը։ 1961 թվականին պառլամենտի ակտով Սալար Ջանգի թանգարանը և նրա գրադարանը հայտարարվում են պետական նշանակության հիմնարկություններ ։ Դրանց կառավարումը վստահվում է Հոգաբարձուների ինքնավար խորհրդին Անդհրա-Պրադեշ նահանգի նահանգապետի ղեկավարությամբ։ Նրա կազմում ներառում էր 10 անդամ, որոնք ներկայացնում էին Հնդկաստանի կառավարությունը, Անդհրա-Պրադեշ նահանգը, Օսմանյան համալսարանը և Սալար Ջանգ ընտանիքի մեկ ներկայացուցիչ ։
1968 թվականին թանգարանը տեղափոխվել է Աֆսալ Գունջ շրջան, որտեղ և գտնվում է հիմա։ 2006 թվականին թանգարանի արձանագրությունների դահլիճում հրդեհ է բռնկվել, բարեբախտաբար ոչ մի ցուցանմուշ չի վնասվել։ 2015 թվականին թանգարանում բացվել է ցուցահանդես, որում ներկայացվել է 1962, 1979 և 1981 թվականներին թանգարանին նվիրաբերված վերջին 2300 տարիների տարբեր դինաստիաների 600 մետաղադրամ։ Նույն թվականին թանգարանի տանիքին տեղադրվել է արևային էլեկտրակայան՝ հոսանքի ծախսերը կրճատելու համար։ Թանգարանի պլանների մեջ է մտնում նաև այցելուների գոտում Wi-Fi ապահովվումը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1889 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Հնդկաստանի թանգարաններ
Լենտիայ
Լենտիայ  (Lentiai), կոմունա Իտալիայում։ Տեղակայված է Վենետո մարզում, Բելունո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2958 մարդ (2007), բնակչության խտություն՝ 80 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 37 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 32020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0437։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կամարատա
Կամարատա  (Cammarata), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 6416 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 34 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 191 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92022։ Հեռախոսային կոդը՝ 0922։
Քաղաքի տոնը նշվում է դեկտեմբերի 6-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Պետերբուրգի որորները (քանդակ)
«Պետերբուրգի որորները» («Чайки Петербурга»), հուշարձան Ռուսաստանի Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքում։ Այն տեղադրվել է 2013 թվականին Նևա գետի ափին, այն նավամատույցի մոտ, որտեղ նախկինում տեղակայված էր Գետային կայարանը։
Պատմություն
2013 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի կառավարության քաղաքաշինության և ճարտարապետության հանձնաժողովը անցկացրեց քաղաքային քանդակի չորրորդ սիմպոզիումը, որի թեման էր «Ձոն Սանկտ Պետերբուրգին։ 1703-2013»։ Սիմպոզիումի շրջանակներում մրցութային հիմունքներով ստեղծվում են քաղաքային քանդակի ստեղծագործություններ` Սանկտ Պետերբուրգում դրանց հետագա տեղադրումով ։ 2013 թվականի մարտի 4-ին ամփոփվեցին սիմպոզիումի առաջին փուլի արդյունքները։ Հայտարարվեցին 8 հաղթող նախագծերը։ Յուլյա Մուրադովայի «Սանկտ Պետերբուրգի որորները» քանդակը զբաղեցրել էր 3-րդ տեղը։ Որպես նյութ պետք է օգտագործվեին բրոնզը կամ արհեստական քարը ։ Քանդակները պատրաստելու համար նախագծերը փոխանցվեցին Պուշկին քաղաքում գտնվող քարի մշակման գործարան ։ Ենթադրվում էր, որ քանդակները կտեղադրվեն Նևա այգում ։
Ի վերջո, մրցույթի հաղթող քանդակը տեղադրվեց Ֆիննական նրբանցքում, ևս 6 աշխատանքներ` Նևա այգում, իսկ «Պետերբուրգի որորները» քանդակը` Օբուխովյան պաշտպանության պողոտայի 195-րդ տան մոտ, Նևա գետի ափին, այն նավամատույցի մոտ, որտեղ նախկինում տեղակայված էր Գետային կայարանը   ։
2013 թվականի աշնանը քանդակն ապամոնտաժվեց։ Որպես պաշտոնական պատճառ նշվում էր Գետային կայարանի վարչակազմի խնդրանքը, որը ստացվել էր նավարկության ավարտի կապակցությամբ։ 2014 թվականի գարնանը քանդակը վերադարձվեց իր տեղը և այժմ համարվում է շրջանի տեսարժան վայրերից մեկը     ։
Նկարագրություն
Քանդակը պատրաստել են Յուլյա Մուրադովան ու Տարասի Տրոշինը ։ Այն պատկերում է երկու որորների, որոնք նստած են կողք կողքի և նայում են տարբեր ուղղություններով ։ Քանդակի նյութը գրանիտ է, բարձրությունը պատվանդանի հետ 180 սմ է ։ Յուլյա Մուրադովայի խոսքերով` որորները խորհրդանշում են Բալթյան քամին, սեր և ազատություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:2013 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կանալե Մոնտերանո
Կանալե Մոնտերանո (Canale Monterano)՝ քաղաք Իտալիայում, տեղակայված է Լացիո մարզի Հռոմ գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 3750 մարդ, խտությունը կազմում է 104 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 36 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 060, հեռախոսային կոդ - 06։
Կանալե Մոնտերանոն, որը գտնվում է Հռոմից մոտ 40 կիլոմետր հյուսիս-արևմուտք, սահմանակից է Բլերա, Մանցիանա, Օրիոլո Ռոմանո, Տոլֆա և Վեյանո համայնքներին։
Քաղաքի հովանավորներն են Սուրբ Բարդուղիմեոս Առաքյալը, տոնը նշվում է օգոստոսի 24-ին, և Սուրբ Կալեպոդիան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ֆուադ Շեհաբ
Ֆուադ Շեհաբ, (1902-1973, արաբ. فؤاد شهاب‎), լիբանանցի քաղաքագետ, Լիբանանի նախագահը 1958-1964 թվականներին։
Կենսագրություն
Շեհաբի ամենաազդեցիկ կլանի ներկայացուցիչ է, ծնվել է Բեյրութում, 1945 թվականին դարձել է Լիբանանի զինված ուժերի հրամանատար ։ 1952 թվականին քաղաքական ճգնաժամի ընթացքում որպես զինված ուժերի հրամանատար, արգելեց բանակին մկիջամտել ա նկարգությունների մեջ, որոնք բերեցին Բիշար էլ-Հուրիի նախագահական պաշտոնանկությանը։ Բիշար էլ-Հուրիի հեռացումից հետո, Շեհաբը ժողովրդավարական նախագահական ընտրությունների ժամանակ նշանակվել է նախագահի պաշտոնակատար։ Չորս օր անց, Լիբանանի կառավարությունն ընտրեց Քամիլ Շամունին որպես նախագահ։
1958 թվականին Լիբանանի ճգնաժամի ընթացքում ամերիկյան զինված ուժերը կարողացան երկրում ստեղծված իկրավիճակն արագ վերցնել վերահսկողության տակ, ինչից հետո նախագահ Դ. Էյզենհաուերը դիվանագետ Ռոբերտ Դ. Մերֆիին որպես անձնական ներկայացուցիչ, ուղարկեց Լիբանան։ Մերֆին նախագահ Շամունին համոզեց հրաժարական տալ, ինչպես նաև զգալի դերակատարում ունեցավ Լիբանանի նախագահի պաշտոնում Շամունի փոխարեն թեկնածություն առաջադրած Ֆուադ Շեհաբի ընտրության հարցում։ Շեհաբը դարձավ կոնսենսուսային կերպար, որը կառուցում էր հիմնական քաղաքական ուժերը, իսկ 1958 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Լիբանանի խորհրդարանի կողմից ընտրվեց նախագահ։ Պաշտոնին անցնելու ժամանակ Շեհաբը հայտարարեց.
«Հեղափոխությունը չունի հաղթողներ ու պարտվողներ»։
1960 թվականին, տեսնելով, որ երկրի քաղաքական իրավիճակը կայունացել է և բարեփոխումների նախադրյալներ կան, Շեհաբը հրաժարական տվեց նախագահի պաշտոնից, բայց Լիբանանի խորհրդարանի անդամների խնդրանքների պնդմամբ մնաց իր պաշտոնում մինչև մանդատի վերջը։ 1961 թվականին փորձեց պետական հեղաշրջում կատարել, որը նախաձեռնել էր Սիրիայի սոցիալիստական ազգայնական կուսակցությունը, ամրապնդում էր Լիբանանի հետախուզական օրգաններն ու անվտանգությունը, այդ կերպ կանխելով հետագա օտար միկջամտությունները Լիբանանի ներքին գործերին։
Ֆուադ Շեհաբն իր քաղաքականության մեջ կարողանում էր գտնել շահերի հավասարակշռություն, պահպանելով երկրի մահմեդական ու քրիստոնեական բնակչության միջև ներդաշնակություն։ Նրա քաղաքականության սկզբունքները՝ երկխոսությունն ու հաշտեցումը պետական բարեփոխումների համադրության մեջ, Լիբանանում ստացան «շեհաբականություն» անվանումը։ Ֆուադ Շեհաբը մեծ հեղինակություն էր վայելում, արդար և կարգապահ մարդ էր։
1964 թվականին լրացավ Ֆ. Շեհաբի նախագահական պարտականությունների ժամկետը, բայց շատ քաղաքագետներ շարունակում էին ուսումնասիրել նրա թեկնածությունը որպես կայունության ու բարեփոխումների ապահովման լավ տարբերակ, առաջարկում էին փոխել սահմանադրությունը, որպեսզի հնարավորություն տրվեր Շեհաբին կրկին մասնակցել նախագահական ընտրություններին (Լիբանանի Սահմանադրության համաձայն, նախագահը չի կարող նախագահի պաշտոնը զբաղեցնել երկու անգամ), սակայն հենց ինքը՝ Շեհաբը, այդ առաջարկները մերժեց և առաջադրեց Շառլ Էլուի թեկնածությունը, ով դարձավ հաջորդ նախագահը; Հետագայում Ֆ. Շեհաբը քննադատեց Շ. Էլուի գործունեությունը, որը վերաբերում էր Հարավային Լիբանանում պաղեստինյան զինյալների զինված ներկայությանը։
1970 թվականին շատերը սպասում էին, որ Ֆ. Շեհաբը նախագահական ընտրություններում կրկին կառաջադրի իր թեկնածությունը, բայց նա հրաժարվեց աջակցել Ի. Սարգիսի թեկնածությունը։ Բայց խորհրդարանի քվեարկության ժամանակ Ի. Սարգիսը մեկ ձայնի տարբերությամբ պարտվեց Սուլեյման Ֆրանժյեին, ինչը վերագնահատվեց որպես «շեհաբականության դարաշրջանի» ավարտ Լիբանանի քաղաքական շրջանակներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիբանանի նախագահներ Կատեգորիա:Լիբանանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռազմական գործիչներ
Նովոուկրաինսկոե (գյուղ, Դոնեցկի մարզ)
Նովոուկրաինսկոե (Новоукраїнське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հաղթողաց հրապարակ
Հաղթողաց հրապարակ, Արցախի Հադրութի շրջանի Մեծ Թաղեր գյուղի Արցախյան ազատամարտի մասնակից զոհերին նվիրված հուշահամալիր։ Բացումը տեղի է ունեցել 2012 թվականի հոկտեմբերի 24-ին։ Ճարտարապետական լուծումը տվել է Արցախյան պայքարի ազնիվ նվիրյալ Էմիլ Աբրահամյանը։
Հուշահամալիրի խորհուրդ
Ծաղկանոցը խորհրդանշում է գյուղի զոհված ազատամարտիկներին։ Սյունը, որ հառնում է, հողից ազատամարտի մասնակից զոհերի անպարտելի բազկի խորհուրդն ունի։ Կիսապառկած խաչը, որ հենված է սյան և մայր հողին, բացի նրանից, որ պատերազմում հայերի տարբերանշանն էր հայոց ազգի թշնամիներից, նաև հայերի հարատև կռվի ու հաղթանակի հավատի խորհրդանիշն է, իսկ հենապատին ձուլված կամարները՝ Մեծ Թաղեր գյուղի բնակիչներն են՝ գյուղի ապագա զինվորներն ու կռվի շարունակողները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արցախ
Բիչախչի
Բիչախչի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 670 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ուրուգվայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Ուրուգվայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական(Uruguayan national football team) Հարավային Ամերիկայի ամենատիտղոսակիր հավաքականներից մեկն է։ Ուրուգվայի հավաքականը 15 անգամ դարձել է Հարավային Ամերիկայի առաջնության չեմպիոն, վերջին անգամ 2011 թ.,ինչպես նաև 2 անգամ՝1930 և 1950 թթ. դարձել է Աշխարհի առաջնության չեմպիոն։
Պատմություն
1916 թ. սկսած Ուրուգվայի հավաքականը սկսել է հանդիպումներ անց կացնել։1919 թ. նրանք կրեցին առաջին պարտությունը, պարտվելով Բրազիլիայի հավաքականին։ 1924 թ. Ուրուգվայի հավաքականը մեկնեց Փարիզ, դառնալով առաջին Հարավամերիկական ֆուտբոլի հավաքականը, որ մասնակցել է օլիմպիական խաղերին, և դարձել չեմպիոն։ Նրանք 1928 թ. կրկին դարձան օլիմպիական խաղերի չեմպիոն, եզրափակչում հաղթելով Արգենտինայի հավաքականին 2-1 հաշվով։ 1930 թ. Ուրուգվայում առաջին անգամ անց կացվեց ՖԻՖԱ-ի Աշխարհի առաջնությունը։ Այնտեղ բոլոր խաղերում հաղթեց և չեմպիոն դարձավ Ուրուգվայի հավաքականը, եզրափակչում հաղթելով Արգենտինայի հավաքականին։1950 թ. Աշխարհի առաջնությանը Ուրուգվայը երկրորդ անգամ դարձավ չեմպիոն, եզրափակչում հաղթելով Բրազիլիայի հավաքականին։
Նոր ժամանակներ
2010 թ. Ուրուգվայի նոր սերնդի ֆուտբոլիստները ստեղծեցին ամուր թիմ, որը համարվում է Ուրուգվայի համար լավագույնը վերջին 4 տասնամյակների ընթացքում։2010 թ. Աշխարհի առաջնությանը նրանք հասան մինչև կիսաեզրափակիչ, պարտվելով Հոլանդիայի հավաքականին, իսկ երրորդ տեղի համար պայքարում զիջեցին Գերմանիայի հավաքականին 2-3 հաշվով։ Առաջնության լավագույն ֆուտբոլիստ ճանաչվեց Ուրուգվայի հավաքականի առաջատար Դիեգո Ֆոռլանը։ 2011 թ. Ուրուգվայի հավաքականը դարձավ Հարավային Ամերիկայի առաջնության չեմպիոն, իսկ առաջնության լավագույն ֆուտբոլիստ ճանաչվեց Ուրուգվայի հավաքականի հարձակվող Լուիս Սուարեսը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուրուգվայ Կատեգորիա:ՖԻՖԱ Աշխարհի գավաթ նվաճած երկրներ Կատեգորիա:1916 հիմնադրումներ Ուրուգվայում
Ռադհանիներ
Ռադհանիտներ (רדהנים radhanim, الرذنية ար-ռազանիյա), թափառաշրջիկ հրեա առևտրականներ, որոնք վաղ Միջնադարի ընթացքում վերահսկում էին իսլամական Արևելքի և քրիստոնեական Եվրոպայի միջև Մետաքսի մեծ ճանապարհով և այլ առևտրային երթուղիներով կատարվող առևտուրը, ստեղծելով պատմության մեջ առաջին մշտական և կայուն առևտրական ցանցը, որը ձգվում էր Չինաստանից և Հնդկաստանից մինչև Արևմտյան Եվրոպա ։
1 յուան (Ցզյաննան)
Ցզյաննանի 1 յուանը Չինաստանի նախկին Ցզյաննան նահանգում տարածված դրամ էր, չինական արծաթե յուանի ստանդարտներին համապատասխանող։ (Տես՝ Ցզյաննանի յուան)։
Ռադհանիներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խազարիա Կատեգորիա:Տնտեսական պատմություն Կատեգորիա:Հրեաների պատմություն
1 յուան (Ցզյաննան)
Մեկ յուան արժեք ունեցող մետաղադրամները Ցզյաննանում շրջանառության են թողվել միայն 1 տեսակով։
Պատմություն
1 յուան դրամը հատված է արծաթից, կշիռը՝ 27 գրամ, տրամագիծը՝ 4 սմ։ Հատվել է Նանկինում, մեծ քանակով, 1898-ից մինչև 1905 թվականը։
Դիմերես
Դրամի երեսի կողմի կենտրոնում, շրջանակի մեջ չինարեն և մանջուրերեն հիերոգլիֆներով նշված է նահանգի անունը և փողերանոցի անունը։
Դարձերես
Ետևի կողմում պատկերված է չինական ավանդական վիշապը, ոլորված դիրքում։ Ներքևում՝ դրամի արժեքը (կշռի ձևով)՝ «7 մեյս և 2 կանդարին»։ Այս գրությունը Ցզյաննանի 1 յուանի որոշ տարատեսակների վրա չինարեն է, որոշների վրա՝ անգլերեն («7 MACE AND 2 CANDAREENS»)։
Մոհամմադ Միրմոհամմադի
Մոհամմադ Միրմոհամմադի (Mohammad Mirmohammadi, ), իրանցի պահպանողական քաղաքական գործիչ, որը ծառայում էր որպես Իրանի գլխավոր առաջնորդ Այաթոլլա Ալի Խամենեիի ավագ խորհրդական և Նպատակահարմարության խորհրդի անդամ։ Նա եղել է Իրանի 6-րդ և 7-րդ խորհրդարանների անդամ Ղոմից։ Մոհամմադը եղել է Իսլամական հանրապետության կուսակցության կենտորնական խորհրդի անդամ, եղել է Իրանի աշխատակազմի ղեկավար Այաթոլլա Ալի Խամանեիի և Ալի Ակբար Հաշեմի Ռաֆսանջանիի նախագահությունների ժամանակ և Իսլամական քաղաքակրթության կուսակցության գլխավոր քարտուղարը ։
Կենսագրություն
Այդ ժամանակ նա եղել է Իրանի ղեկավարության ամենաբարձրաստիճան պաշտոնյա, որը մահացել է կորոնավիրուսից։ Նրա մայրը նույնպես մահացել է COVID-19-ից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Նպատակահարմարության խորհրդի անդամներ Կատեգորիա:Իրանի փոխնախագահներ Կատեգորիա:Իսլամական Հանրապետական կուսակցության անդամներ
Ալաջա (Դերջանի գավառ)
Ալաջա, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում։ Գտնվում էր Մամախաթուն գյուղաքաղաքից 17 կմ հյուսիս-արևելք, Արևմտյան Եփրատի վտակ Թուզլուի աջակողմյան օժանդակներից մեկի ափին։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 10 տուն բնակիչ ։
Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի աշխատակազմի ղեկավար
Հանրապետության Նախագահի աշխատակազմի ղեկավարներ
Կատեգորիա:ՀՀ պետական կառավարման մարմիններ
Շառլ Դեսպիո
Շառլ Դեսպիո (Charles Despiau, ), ֆրանսիացի քանդակագործ, XX դարի ամենանշանավոր դեմքերից մեկը։
Կենսագրություն
Շառլ Դեսպիոն ծնվել է շինարարի ընտանիքում։ Մանկությունից տեսել է, թե ինչի կարելի է վերածել սովորական գիպսը։ Կրթաթոշակ ստանալուց հետո ընդունվում է Փարիզում դեկորատիվ արվեստի դպրոց (1891), որտեղ նա սովորել է մարմարագործներ Հեկտոր Լեմերի և Վենիկի Կարպոյի մոտ։ Երկու տարի անց տեղափոխվում է Գեղարվեստի դպրոց, որտեղ սովորում է երեք տարի։ Այնուհետև այցելեց Գ. Շնեգի ստուդիա, որտեղ հանդիպեց Ջ. Պոպելայի և Ռ.Վլերքի հետ։
1898 թվականից նրա գործերը ցուցադրվել են ֆրանսիացի նկարիչների սրահում։ 1907 թ.-ին ցուցանմուշների սրահում նա հանդիպում է մի աղջկա, ով իսկապես դուր եկավ Ռոդենին։ Հաջորդ օրը, Ռոդենը երիտասարդ նկարչուհուն գրում է և հրավիրում որպես իրեն օգնական քանդակագործ։ Աշխատել այնպիսի վարպետի հետ, ինչպիսին Ռոդինն էր և անհատականությունը կորցնելը դժվար էր, բայց Դեյփոն դա արեց։ 1918 թվականից հետո նա հեռանում է Ռոդենից և ամբողջովին հանձնում է քանդակագործական դիմանկարին։ 150 քանդակներ ամբողջ կյանքում, կարծես թե քիչ է, բայց ամեն քանդակ է վարպետորեն է ստեղծվում։
Արտերկրում, նկարչի կյանքը լի էր իրադարձություններով։ Նա օրեցօր աշխատել է, բարելավելով իր հմտությունները, հետևողականորեն ապահովելով պլաստիկ ձևի ամբողջականությունը և դասական պարզությունը, մոդելավորման նուրբությունը։ Նրա քանդակները տարբերվում են chiaroscuro-ի խաղերից, գեղարվեստական ​​պատկերների երանգներով։ Երբեմն այն նման է հին հնաոճին իր լավ իմաստով։
1920-ական և 1930-ական թվականներին Դեսպիոի քանդակների դասակարգման սկիզբը հստակ երևում էր։ Զգացմունքն ու հոգեբանությունը նրա համար ամենալավը չէ, նա ընդգծում է կերպարի ներդաշնակ ամբողջականությունը։ Այս պահին նա ստեղծեց արձան ամբողջությամբ, «Ապոլոն» և «Դիոնիսոս» և կանանց դիմանկարների պատկերասրահ։ Այս «Եվա»-ն (1925 թ.) մի խոհուն, լուրջ, ինչպես ձեռքը կրծքին, հիշեցնելով եղանակը, մասամբ պարզ, նույնիսկ պարզունակ, «Ասսիան» (1937) - մի սուր, ժամանակակից, գործիչ է աղջկա տեսնում ինչ-որ բան հանդուգն, նպատակասլաց։ Նա ներդաշնակությունը պատկերում էր մարդու մարմնի մեջ, բայց միևնույն ժամանակ, նրա քանդակների, դիմանկարների մեջ արտացոլված էր պետության ճակատագիրը, ամբողջ աշխարհի և հերոսների. գրում է, որ «իմաստը նրա գեղագիտական ​​դիրքորոշման կարող է սահմանվել որպես վերադարձ դեպի դասական, հասկացությունները, բայց ոչ այն իմաստով, օգտագործման դասական դիցաբանության և պլաստիկ ձևակերպմամբ հնագույն արվեստի, և այդ կապակցությամբ մարդուն, հասկանալու խնդիրների արվեստի, որոնման իդեալական և ներդաշնակություն ժամանակակից ժամանակներում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Փարիզի գեղարվեստի ազգային բարձրագույն դպրոցի շրջանավարտներ
Իզխար Սամեխ
Իզխար Սամեխ (‏ס. יזהר‎, ), իսրայելցի գրող, պատգամավոր, գրականության ոլորտում Իսրայելի մրցանակի դափնեկիր։ Գրել է եբրայերենով։
Կենսագրություն
Ծնվել է գրական ընտանիքում. հայրը գրող Զեև Սմիլյանսին է, հորեղբայրը` եբրայական գրականության դասական Մոշե Սմիլյանսկին։
Իզխարի առաջին՝ «Եփրեմը վերադառնում է Ասֆեստ» գիրքը, լույս է տեսել 1938 թվականին։ Ուշ 1930-ականներին, ինչպես նաև ուշ 1950-ականներին, Իզխարը հրապարակել է մի քանի տասնյակ վեպեր և պատմվածքների հավաքածուներ, գրքեր երեխաների համար և հուշագրություններ։
1950-ականների վերջին լույս է տեսել նրա «Ցակլեգի օրագիրը» էպոպեան, որը պատմում է Արաբա-իսրայելական պատերազմի ժամանակ Նեգևում գտնվող մի խումբ զինվորների ճանապարհորդության մասին։ Այս գրքի համար ընդամենը 43 տարեկան հասակում նա ստացել է «Իսրայել մրցանակ»։ Նրա ուսանողների թվում է «Մերեց» կուսակցության նախկին առաջնորդ Շուլամիթ Ալոնին։
Իզխար Սամեխը վեց կադենցիաների ընթացքում ընտրվել է Քնեսեթի անդամ «Մապայ» և «ՌԱՖԻ» կուսակցություններից՝ ակտիվորեն պաշտպանելով բնապահպանական օրենսդրության խթանումը։
Հարվարդի համալսարանի փիլիսոփայության դոկտոր է։
Գրողի ոճը տարբերվում է երկար ձևակերպումներով, իսկ ստեղծագործությունների հարուստ լեզուն աչքի է ընկնում բարձր գրական ոճի ու փողոցային լեզվի ինքնատիպ սինթեզով։ Նա համարվում է եբրայական արձակի ստեղծողներից մեկը։ Նա նաև համարվում է իսրայելական բանակում «զենքը մաքրելու» ավանդույթի ստեղծողը։
Կինը` Նաոմի Սմիլյանսկին է։ Նրանք ունեն երկու որդի՝ Զեևը և Իսրայելը։
Ուրբաթ, 13
Եթե ամսվա 13-րդ օրը ուրբաթ է, տարածված արևմտյան սնահավատության համաձայն՝ այդ օրը պետք է պատրաստ լինել և զգույշ մնալ անհաջողություններից ։ Բժշկության մեջ սա համարվում է ֆոբիա և հաճախ անվանվում «պարասկևիդեկատրիաֆոբիա»։ Տերմինն առաջարկել է ամերիկացի հոգեթերապևտ Դոնալդ Դոսեյը, որը բառը կազմել է հունարեն՝ (հինգշաբթի) և  (տասներեք) բառերից։ Դոսեյը այս երևույթը ուսումնասիրել է որպես իր՝ անխելամիտ վախերի թերապիայի մի մաս։ Նրա խոսքերով՝ «եթե դուք կարողանաք այս բառը սահուն ասել մի քանի անգամ, ապա ձեր վախը ուրբաթ 13-ի հանդեպ կանհետանա»։ Այս ֆոբիան տրիսկայդեկաֆոբիայի՝ 13 թվի վախի մասնավոր դեպքերից է ։
Պատմություն
13 թվից վախն անվանվում է «տրիսկայդեկաֆոբիա», իսկ այս ֆոբիայի տարատեսակը՝ ուրբաթ 13-ից վախն անվանվում է «պարասկևիդեատրիաֆոբիա», հունարեն՝ Paraskeví (Παρασκευή, «ուրբաթ») և dekatreís (δεκατρείς, «տասներեք») բառերից ։
Հնարավոր է, որ այս սնահավատության տարածմանը նպաստել է 1907-ին տպագրված Թոմաս Վ. Լոուսոնի հանրահայտ «Ուրբաթ, 13-րդ» վեպը ։ Այս վեպում բրոքերը սնահավատության շնորհիվ շահում է և Ուոլ Սթրիթում ամսվա 13-րդ ուրբաթ օրը խուճապ առաջանում ։
Ենթադրվող պատճառներից մեկը կարող է լինել նաև այն, որ 1307 թվականի հոկտեմբերի 13-ին՝ ուրբաթ օրը, Ֆրանսիայի Ֆիլիպ IV թագավորը ձերբակալել է հարյուրավոր տաճարական ասպետներ ։
Հասարակական ազդեցություն
Ըստ Աշևիլի Սթրեսի կառավարման կենտրոնի և ֆոբիայի ինստիտուտի, որը գտնվում է Հյուսիսային Կարոլինայում, ԱՄՆ-ում այս օրից վախենում է մոտ 17-21 միլիոն մարդ՝ սրանով օրը դարձնելով պատմության ամենասարսափելի օրը։ Որոշ մարդիկ այնքան են վախենում, որ հրաժարվում են զբաղվել բիզնեսով, թռչել այլ երկրներ և նույնիսկ քնել։ Մոտավոր հաշվարկներով, այս օրը բիզնեսում կորչում է 800-900 միլիոն դոլար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուրբաթ Կատեգորիա:Ֆոբիաներ Կատեգորիա:Սնահավատություններ
Բլիխ
Բլիխ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 181 հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Իմունիտետ
Իմունիտետ, օրգանիզմի անընկալությունը վարակիչ հիվանդությունների նկատմամբ։ Դրա շնորհիվ օրգանիզմը հայտնաբերում է վնասակար բակտերիաներին, վիրուսներին և այլ ախտածիններին ու վնասազերծում դրանց։ Տարբերվում են բնական և արհեստական իմունիտետ։ Իր հերթին բնական իմունիտետը կարող է լինել բնածին և ձեռքբերովի։ Բնածին բնական իմունիտետը փոխանցվում է ժառանգաբար, սերնդեսերունդ։ Այն տեսակային է՝ բնորոշ է տվյալ տեսակին պատկանող բոլոր անհատներին։ Ձեռքբերովի բնական իմունիտետն առաջանում է կյանքի ընթացքում, երբ մարդը վարակվում է այս կամ այն հիվանդությամբ, և որի հարուցիչների նկատմամբ արյան պլազմայում առաջանում են համապատասխան հակամարմիններ։ Այս դեպքում հետագայում նա այլևս չի հիվանդանում այդ հիվանդությամբ։
Արհեստական իմունիտետն առաջանում է մարդու անմիջական միջամտությամբ։ Այն կարող է լինել ակտիվ և պասիվ։ Ակտիվ արհեստական իմունիտետն առաջանում է, երբ օրգանիզմ են մտցվում տվյալ հիվանդության թուլացած կամ մահացած հարուցիչները՝ պատվաստուկների ձևով։ Այդպիսի պատվաստումը, որը կոչվում է վակցինացիա, հիվանդություն չի առաջացնում, բայց պահպանում է հակամարմիններ առաջացնելու հատկությունը։ Պասիվ արհեստական իմունիտետի դեպքում օրգանիզմ են մտցվում բուժիչ կամ իմունային շիճուկներ, որոնք պարունակում են պատրաստի հակամարմիններ։ Իմունային համակարգն օրգանիզմի հզոր պաշտպանական հարմարանք է հիվանդաբեր մանրէների դեմ պայքարելու և նրանց վնասազերծելու համար։
Անընկալություն, վարակամերժություն
Իմունիտետը վարակիչ հակածիններից և օտարածին նյութերից օրգանիզմի պաշտպանունակությունն է։ Ախտածին գործոններից են բակտերիաներն ու դրանց տոքսինները, վիրուսները, նախակենդանիները, մակաբույծ որդերը, փոխպատվաստած օրգաններն ու հյուսվածքները, փոփոխված սեփական բջիջները (օրինակ՝ քաղցկեղային) և այլն։ Դրանց ազդեցությամբ օրգանիզմում առաջանում են հակամարմիններ կամ հակազդեցության որևէ այլ ձև։ Հակամարմինները փոխազդեցության մեջ են մտնում հակածնի հետ և վնասազերծում այն։ Հակածնի ներգործության արդյունքում օրգանիզմում տեղի ունեցող իմունային վերակառուցումը կոչվում է ձեռքբերովի իմունիտետ, որը լինում է ակտիվ և պասսիվ։ Ակտիվ ձեռքբերովի իմունիտետը կարող է առաջանալ վարակիչ հիվանդության կամ օրգանիզմ վակցինա ներարկելու դեպքում։ Դա տեղի է ունենում հակածին ներարկելուց 1–2 շաբաթ անց և պահպանվում է երկար տարիներ (կարմրուկի դեպքում՝ ամբողջ կյանքի ընթացքում)։ Պասսիվ ձեռքբերովի իմունիտետն առաջանում է մորից պտղին հակամարմինների փոխանցման (ընկերքի միջոցով) դեպքում և մի քանի ամիսների ընթացքում ապահովում է նորածինների իմունիտետը որոշ վարակիչ հիվանդությունների հանդեպ։ Նման իմունիտետ կարելի է ստեղծել՝ արհեստականորեն օրգանիզմ ներարկելով տարբեր տոքսինների դեմ հակամարմիններ պարունակող իմունային շիճուկներ։ Բացի ձեռքբերովի իմունիտետից, օրգանիզմի պաշտպանության համար կարևոր նշանակություն ունեն նաև ոչ առանձնահատուկ գործոնները, ինչպես, օրինակ, մաշկի և լորձաթաղանթների անթափանցելիությունը շատ միկրոօրգանիզմների համար, մաշկային արտազատուկներում և ստամոքսանյութում որոշ նյութերի առկայությունը, որոնք անբարենպաստ են ազդում միկրոօրգանիզմների վրա, արյան մեջ և օրգանիզմի հեղուկներում (թուք, արցունք) միկրոօրգանիզմները քայքայող ֆերմենտային համակարգերի ներկայությունը։ Հաստատվել է նաև, որ միկրոօրգանիզմների քայքայման արգասիքները, վիրուսները, տոքսիններն օրգանիզմից հեռանում են քրտինքի, մեզի, խորխի և այլ արտազատուկների միջոցով։ Վիրուսային վարակների ժամանակ ոչ առանձնահատուկ գործոններից կարևոր նշանակություն ունեն ինտերֆերոնը՝ վարակված բջիջների կողմից արտադրվող հակավիրուսային սպիտակուցը, և վիրուսների արգելակիչները (ինհիբիտորներ), որոնք առկա են արյան, թքի, վերին շնչուղների արտազատուկների մեջ և քիմիական բաղադրությամբ նման են բջիջների թաղանթին։ Պաշտպանության ոչ առանձնահատուկ դրսևորումներից է նաև հիվանդի ջերմաստիճանի բարձրացումը, որը նպաստում է առողջացմանը (օրինակ՝ վիրուսային հիվանդությունների դեպքերում)։
Ոչ առանձնահատուկ իմունիտետը կարող է նվազել այրվածքների, գերսառեցման, արյան կորստի, քաղցածության, վնասվածքների ժամանակ, և այդ դեպքում օրգանիզմն ավելի զգայուն է դառնում վարակիչ հիվանդությունների և թարախաբորբոքային տարբեր երևույթների հանդեպ։ Կան պատրաստուկներ, որոնք բարձրացնում են ոչ առանձնահատուկ իմունիտետի մակարդակը, հետևաբար՝ շրջակա միջավայրի ազդեցությունների հանդեպ օրգանիզմի կայունությունը։ Օրգանիզմի իմունային պատասխանն իրականացվում է ավշային համակարգով, որի կազմության մեջ են մտնում ոսկրածուծը, ուրցագեղձը, փայծաղը, ավշահանգույցները և այլն, որոնք արյունատար և ավշային անոթների ցանցի միջոցով միավորված են միասնական համակարգում։ Ուրցագեղձը մասնակցում է 2 ձևի իմունային պատասխանների, որոնք իրականացվում են T– և B – լիմֆոցիտներով։ B-լիմֆոցիտները մշակում են առանձնահատուկ սպիտակուցներ՝ իմունոգլոբուլիններ, որոնք վնասազերծում են վարակիչ հիվանդությունների հարուցիչներին և դրանց տոքսիններին։ T-լիմֆոցիտները երբեմն կարող են կասեցնել հակամարմինների առաջացումը կամ ապահովել դիմացկունության՝ տոլերանտության (հակածնին «անպատասխանելիության») վիճակ։ T-լիմֆոցիտը, ճանաչելով օտարածին բջջին, նրան ոչնչացնում է առաջին իսկ հանդիպման ժամանակ և կոչվում է «քիլեր» (սպանող) բջիջ։ Բնական «քիլեր» բջիջները և ավշանման բջիջները իմունաբանական հսկողության բազմաբաղադրիչ համակարգի կարևոր օղակն են։ Ցանկացած օտարածին կամ սեփական փոփոխված բջիջ անմիջապես ենթարկվում է գրոհի բնական «քիլեր»-բջիջների կողմից։ Իմունային համակարգի գործունեության նուրբ մեխանիզմների պարզաբանման հարցերով զբաղվում է իմունոգենետիկան, որը իմունաբանության բաժիններից է և ձևավորվել է 1960–1970-ական թվականներին։
Օրգանիզմի պաշտպանական հատկությունները
Մեր օրգանիզմը մշտապես գտնվում է արտաքին վնասակար ազդակների, այդ թվում՝ մանրէների, վիրուսների ազդեցության պայմաններում։ Պատմական զարգացման (էվոլյուցիա) ընթացքում օրգանիզմում առաջացել են մի շարք հարմարանքներ վնասակար ազդեցություններին դիմագրավելու համար։ Օրգանիզմում իմուն ռեակցիաները դրսևորվում են դեռևս սաղմնային շրջանում և պահպանվում ամբողջ կյանքի ընթացքում, աստիճանաբար թուլանալով ծերության ժամանակ։ Իմունիտետը հիվանդածին մանրէներից, վիրուսներից և օտարածին մարմիններից օրգանիզմի պաշտպանվելու ընդունակությունն է։
Օրգանիզմը կարելի է համեմատել ամրոցի հետ, որի բոլոր մուտքերը գտնվում են մշտարթուն «բանակի» հսկողության ներքո։ Շատ արգելքներ պետք է հաղթահարի մանրէն օրգանիզմ ներթափանցելու համար։ Իսկ ովքե՞ր են այդ բանակի հետևակայինները։ Բոլոր բջիջներում կան նյութեր, որոնք ընդունակ են սպանել մանրէներին կամ արգելակել նրանց բազմացումը (օրինակ, թուքը և արցունքը)։ Իզուր չէ, որ կենդանիները վերքը լիզում են։ Արյան մեջ նույնպես կան հակամանրէային նյութեր, որոնք պայմանավորում են հումորալ իմունիտետը։ Սակայն շատ մանրէներ իրենց «լավ են զգում» մաշկի վրա ու ներթափանցվելով արյան մեջ՝ այնտեղ բազմանում են։ Նշանակում է նրանց դեմ անհրաժեշտ են նոր «զորքեր»։ Դրանցից են լեյկոցիտների որոշ տեսակներ, որոնք մանրէներին որսալու ու ոչնչացնելու համար ստացել են ֆագոցիտ անունը։ Ֆագոցիտները գտնվում են արյան մեջ, անոթների պատերին, լյարդում, ենթամաշկային շարակցական հյուսվածքում։ Նրանք իրենց չափերով ու ձևերով տարբեր են։ Առաջինը ստանալով ազդանշանը, նրանք «վաշտերով» ժամանում են ախտահարման վայրը, կլանում մանրէներին, մաքրում այն ամենը, ինչ մնացել է օրգանիզմի մահացած բջիջներից։ Նրանց են միանում նաև շարակցական հյուսվածքի որոշ բջիջներ, առաջացնելով բջջային իմունիտետ։
Իմունիտետի տեսակները
Հումորալ ու բջջային իմունիտետի վերը նկարագրված տեսակները կազմում են ոչ մենահատուկ իմունիտետ, որը բնական պայմաններում հատուկ է բոլոր մարդկանց։ Մարդու օրգանիզմում գործում է նաև մենահատուկ իմունիտետը, որն ապահովում են լիմֆոցիտները։ T լիմֆոցիտներն իրագործում են բջջային, իսկ B լիմֆոցիտները՝ հումորալ իմունիտետ։ B լիմֆոցիտները սինթեզում են մենահատուկ հակամարմիններ ընդդեմ օտարածին ածխաջրերի, սպիտակուցների, ճարպերի և այլ նյութերի։
Իմունիտետը լինում է բնական ու արհեստական։ Օրինակ, մարդն անընկալունակ է խոշոր եղջերավոր անասուններին վտանգ սպառնող չումա հիվանդության հանդեպ։ Դա բնական բնածին իմունիտետ է, որը սերունդը ժառանգում է ծնողներից։ Որոշ հիվանդությունների ժամանակ մանրէի հետ առաջին ընդհարումն իմունիտետի բանակի զինվորների համար դառնում է այնպիսի դպրոց, որ նրանք այս պայքարից դուրս են գալիս կոփված ու անպարտելի ամբողջ կյանքի ընթացքում։ Մեկ անգամ ծաղկով հիվանդացած մարդն այլևս այդ հիվանդությամբ չի հիվանդանում։ Սա բնական ձեռքբերովի իմունիտետն է։ Սակայն մեզանից ոչ մեկը չի ցանկանա, որ իր օրգանիզմը վարժեցնի հիվանդության գնով։ Ուստի բնական իմունիտետին զուգընթաց գործում է նաև արհեստական իմունիտետը։ 1776 թ. անգլիացի բժիշկ Ջենները առաջարկեց բնական ծաղկով հիվանդանալը կանխելու միջոց, իսկ 1881 թ. ֆրանսիացի գիտնական Լուի Պաստյորն ուսումնասիրեց հավի խոլերայի հարուցչի ազդեցությունը։ Նա նկատեց, որ հավի խոլերայի թուլացրած հարուցիչներով վարակված հավերը չեն մահանում։ Թուլացրած մանրէներով կուլտուրան նա անվանեց պատվաստուկ (վակցինա)։ Լ. Պաստյորին է պատկանում պատվաստման միջոցով մարդկանց նախապահպանումը կատաղություն, սիբիրյան խոց հիվանդություններից։ Հետագայում պատվաստումները միլիոնավոր մարդկանց փրկեցին պոլիոմելիտ, կապույտ հազ, դիֆթերիա հիվանդություններից։ Պատվաստմամբ առաջացրած իմունիտետը կոչվում է արհեստական ակտիվ իմունիտետ։ Այս դեպքում օրգանիզմում մշակվում են հակամարմիններ, որոնք երկրորդ անգամ տվյալ հարուցչին հանդիպելիս առաջացնում են հակածին-հակամարմին ռեակցիա։ Այժմ ստեղծվել են բազմաթիվ պատվաստուկներ, որոնցով կանխարգելում են տարբեր վարակիչ հիվանդություններ։ Ձեզանից յուրաքանչյուրը պետք է իմանա կանխարգելիչ պատվաստումների նշանակությունն ու չխուսափի դրանցից։ Բուժական պրակտիկայում օգտագործվում են նաև պատրաստի հակամարմիններ՝ բուժիչ շիճուկներ, որոնց միջոցով օրգանիզմը ձեռք է բերում արհեստական պասիվ իմունիտետ որևէ հիվանդության հարուցչի նկատմամբ։
Քաղցը, հոգնածությունը, մրսածությունը, սթրեսը, դեղանյութերի չարաշահումը, ռենտգենյան ճառագայթները կարող են ճնշել օրգանիզմի իմունիտետը։
Շիճուկաբուժություն
Լ. Պաստյորի աշակերտ Ռուսը նկատել է, որ դիֆթերիայի թույնի աճող դոզաներով պատվաստված ձին անընկալունակ է դառնում այդ հիվանդածին թույնի նկատմամբ։ Կենդանու արյան մեջ թույնի կրկնակի պատվաստումներն առաջացնում են մեծ քանակով հակամարմիններ։ Ռուսն անջատեց արյան շիճուկն ու ներարկեց դիֆթերիայով հիվանդներին։ Նրանք հեշտությամբ ապաքինվեցին։ Այժմ այս մեթոդով ստացված բուժիչ շիճուկները մեծ կիրառում ունեն։ Որոշակի հակածնի նկատմամբ հատուկ հակամարմիններ պարունակող շիճուկն օրգանիզմում ստեղծում է պասիվ իմունիտետի միայն տվյալ հիվանդության նկատմամբ։ Ձեռքբերովի պասիվ իմունիտետը վաղանցիկ է։
Ալերգիա
Մեր օրգանիզմը ջանասիրաբար պաշտպանող իմուն մեխանիզմները որոշ պարագաներում ուղղվում են մեր դեմ, և իմունիտետը հավատարիմ բարեկամից փոխակերպվում է ատելի թշնամու։ Շատ դեպքերում օրգանիզմն առանց պատճառի կարող է պատերազմել իր իսկ հյուվածքների ու բջիջների դեմ։ Իմունիտետն օրգանիզմին մեծ վնաս է հասցնում հատկապես օրգանների ու հյուսվածքների պատվաստման ժամանակ։ Օրգանիզմը չի ընդունում այն, ինչն իր համար գենետիկորեն օտար է ու ոչ միատարր։ Օրգանիզմի իմուն համակարգի համար լուրջ վտանգ են ներկայացնում նաև աղտոտված օդը, զանազան դեղանյութեր, պլաստմասսան, կապրոնը, նեյլոնը և այլն։ Առօրյան կյանքում հաճախ լսում ենք մարդկանց կողմից ճիշտ և հաճախ ոչ ճիշտ օգտագործվող «Ես այսինչ երևույթի նկատմամբ ալերգիա ունեմ» նախադասությունը։
Ալերգիա (հունարեն «ալոս» ուրիշ, «էրգոն» գործողություն) հասկացությունը բնորոշվում է օրգանիզմի գերզգայնությունը որոշ նյութերի նկատմամբ։ Վերջիններս ստացել են ալերգածին (ալերգեն) անվանումը։
Գիտատեխնիկական առաջընթացը նպաստել է մեծ քանակով նոր քիմիական նյութերի, դեղանյութերի, նույնիսկ սննդամթերքների սինթեզին։ Դրանցից որոշ նյութեր, ընկնելով օրգանիզմ, կարող են ազդել իմունիտետի վրա։ Դրանց նկատմամբ զգայնությունն այնքան է բարձրանում, որ նույնիսկ չնչին քանակներով կարող են առաջացնել ուժեղ հակազդումներ։ Բարձրացած զգայնության վիճակը կոչվում է ալերգիա։ Արտաքին միջավայրից օրգանիզմ ներթափանցող ալերգածինները լինում են վարակիչ (մանրէ, վիրուս, սունկ) և ոչ վարակիչ (փոշի, ընտանի կենդանիների մազեր, դեդանյութեր, քիմիական նյութեր, բուսական ու կենդական ծագում ունեցող սննդանյութեր)։ Օրինակ, ծաղկած խոտաբույսերից օդի մեջ անցած ծաղկափոշին կարող է դառնալ ալերգածին, քանի որ, ընկնելով աչքի ու քթի մեջ, գրգռում է լորձաթաղանթը և առաջացնում փռշտոց, հազ, արցունքազատում։ Որոշ դեպքերում զարգանում է խոտատենդ հիվանդությունը, որի ժամանակ բարձրանում է մարմնի ջերմությունը, բորբոքվում աչքի լորձաթաղանթը, առաջանում է հարբուխ, հազ։ Ալերգիկ ռեակցիաներ են առաջանում նաև որոշ դեղանյութեր (հակաբիոտիկներ), օծանելիքը, մազի լաքը, ներկը, մաքրող քիմիական փոշիները։ Ալերգիայի տարածված ձևերից է նաև եղնջատենդը, որի ժամանակ մաշկի վրա առաջանում են քորով ուղեկցվող բազմաթիվ բշտեր։ Բրոնխային հեղձուկը նույնպես ալերգիկ հիվանդություն է, որի հարուցիչները տարբեր են, իսկ ազդեցությունը՝ միատեսակ։ Դրանք ընկնելով մարդու շնչուղիներ, առաջացնում են բրոնխների կծկանք, որի հետևանքով դժվարանում է օդի մուտքը թոքեր։ Հաճախ երեխաների մոտ սննդամթերքներից (ելակ, ձու, լոլիկ, շոկոլադ և այլն) առաջանում է դիաթեզ՝ մաշկը որոշ հատվածներում կեղևակալում է, երեխան տանջվում է քորից։
Չնայած ալերգենների բազմազանության, ալերգիկ ռեակցիաները զարգանում են գրեթե նույն մեխանիզմով։ Առաջին անգամ օրգանիզմ ներթափանցած մարմինների դեմ սինթեզվում են հակամարմիններ, որոնք բարձրացնում են օրգանիզմի զգայնությունը նրա հանդեպ։ Այս ռեակցիան ընթանում է առանց նկատելի հետևանքների։ Սակայն նույն օտարածին մարմինը երկրորդ անգամ ներթափանցելիս, օրգանիզմում առաջանում է ալերգիկ ռեակցիա, այսինքն այն դառնում է ալերգածին մարդու համար։ Օրգանիզմը սկսում է հակածին հակազդել փոփոխված ձևով։ Ալերգենի և հակամարմնի միացման հետևանքով առաջացած նյութերն ախտահարում են նյարդային կենտրոնները, առաջացնում ֆունկցիաների բազմատեսակ խանգարումներ։
Լիվինալոնգո դել Կոլ դի Լանա
Լիվինալոնգո դել Կոլ դի Լանա (Livinallongo del Col di Lana), կոմունա Իտալիայում։ Տեղակայված է Վենետո մարզում, Բելունո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1443 մարդ (2007), բնակչության խտություն՝ 15 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 99 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 32020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0436։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կամպոբելո դի Լիկատա
Կամպոբելո դի Լիկատա  (Campobello di Licata), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Ագրիջենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 11048 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 138 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 80 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92023։ Հեռախոսային կոդը՝ 0922։
Քաղաքի հովանավորն է սուրբ Հովանես Փրկիչը։ Քաղաքի տոնը նշվում է հունիսի 24-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
(8324) Ջուլիադելոն
(8324) Ջուլիադելոն (Juliadeleon), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի փետրվարի 28-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։