cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սեռական հոլով
Կազմությունը
Հոգնակի թվի սեռականի հիմնական վերջավորությունն է ի՝ անտառների, ձիերի։ Մարդիկ և կանայք ձևերի հոգնակին կազմվում է իկ/անց, այք/անց հերթագայությամբ։ Եթե հոլովական վերջավորությունը ավելանում է եզակի ուղղականի հիմքին կամ կազմվում է վերջին ձայնավորի հերթագայությամբ, սեռականը կոչվում է վերջավոր (ի, վա, ան, ոջ, ց, ու հոլովումները (ընդ որում վերջինը լինում է 0/ու (ձիու), ի/ու (այգու))։ Իսկ եթե հնչյունափոխությունը (հերթագայությունը) կատարվում է բառի ներսում, սեռականը անվերջավոր է (հայր => հոր, շուն => շան)։
Ալ-Մաֆրակի մարզ
Ալ-Մաֆրակի մուհաֆազան վարչականորեն բաժանված է 5 շրջանների միջև։ Հիմնական գործածվող լեզուն և պաշտոնական լեզուն արաբերենն է, իսկ հիմնական բնակիչները՝ արաբները։ Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների, մարզի բնակչությունը կազմում է 293 700 մարդ և այս ցուցանիշով այն համարվում է Հորդանանի հինգերորդ ամենաբնակեցված մուհաֆազան։
Սեռական հոլով
Գործածությունը
Հայերենում սեռական հոլովով դրվում են՝
(3148) Գրեչկո
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,103244 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,509 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6975 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1996,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,180294 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,73° անկյուն։
Սեռական հոլով
Գրականություն
Կատեգորիա:Հոլովներ
(3148) Գրեչկո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ալ-Մաֆրակի մարզ
Բնակչության խտության ցուցանիշով այս մարզը գտնվում է 11-րդ տեղում, իսկ ցուցանիշը՝ 11 մարդ/կմ²։ Ալ-Մաֆրակի մարզը Հորդանանի երկրորդ ամենամեծ մուհաֆազան է, որի տարածքը (26 551 կմ²) կազմում է ամբողջ երկրի տարածքի 29,9 %-ը։
Աշխարհագրություն
Ալ-Մաֆրակի մարզը հարավ-արևմուտքում սահմանակցում է Ալ-Զարկայի մարզին, արևմուտքում՝ Ջարաշի և Իդլիբի մարզերին, հյուսիսում՝ Սիրիայի Արաբական Հանրապետությանը, արևելքում՝ Իրաքին, իսկ հարավ-արևելքում՝ Սաուդյան Արաբիային։
Ալ-Մաֆրակի մարզի վարչկենտրոն հանդիսացող համանուն Ալ-Մաֆրակ քաղաքը։ Մուհաֆազան դեպի ծով ազատ ելք չունի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հորդանանի մարզեր Կատեգորիա:Հորդանանի վարչական բաժանում
Պրուդենշալ պլազա 2
Պրուդենշալ պլազա 2, երկնաքեր Իլինոյս նահանգի Չիկագո քաղաքում՝ կառուցված 1990 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գրասենյակային շենքեր Կատեգորիա:Չիկագոյի երկնաքերեր Կատեգորիա:1990 թվականին կառուցված երկնաքերեր
Կասկավելի գավառ (Պարանա)
Կասկավել (Microrregião de Cascavel) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Պարանա նահանգի մեջ։ Մտնում է Բայշու Ամազոնաս նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 428 510 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 8516,073 կմ²։ Բնակչության խտությունը 50,3 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Պարանա նահանգի գավառներ
Կրեմիցաուե
Կրեմիցաուե (Kremitzaue), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ երկրամասում։
Մտնում է Էլբա Էլստեր շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 921 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) Տարածքը կազմում է 23,41 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 62 282։ Քաղաքն ունի 3 գյուղական համայնք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Մակսիմովո (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Մակսիմովո (Максимово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 89 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կասկան
Կասկան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում ։ Գտնվում էր գավառակի հյուսիսարևմտյան մասում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ինքնիշխան Հայաստան կուսակցություն
Ինքնիշխան Հայաստան կուսակցություն, հայկական քաղաքական կուսակցություն ։
Պատմություն
Կուսակցությունը ստեղծվել է 2021 թվականի ապրիլին և ներկայումս գործում է որպես արտախորհրդարանական ուժ ։ Նրա համահիմնադիրն ու առաջնորդը Դավիթ Սանասարյանն է ։ Դավիթ Սանասարյանը Հայաստանի պետական հակակոռուպցիոն գործակալության նախկին ղեկավարն էր, սակայն նա հրաժարական տվեց իր դեմ հարուցված քրեական գործի արդյունքում` կոռուպցիայի մեղադրանքով  ։ Մինչ այդ նա եղել է նաև վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի «Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության» և «Ժառանգություն» կուսակցության նախկին անդամ;
Կուսակցությունը թերահավատորեն է վերաբերվում «Հանուն հայրենիքի փրկության» շարժման քաղաքական դաշինքին։ Հարցազրույցի ընթացքում Դավիթ Սանասարյանը հայտարարել է, որ այդ դաշինքի առաջնորդների մեծ մասը պետք է բանտարկվի կոռուպցիայի համար ։
Կուսակցությունը հայտարարել է 2021 թվականին Հայաստանում կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցելու իր մտադրության մասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի կուսակցություններ
Կորոբկի (գյուղ, Զոլոչևի շրջան)
Կորոբկի (Коробки), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ուգրինով (գյուղ, Գորոխովի շրջան)
Ուգրինով (Угринів), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Գորոխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1489 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ուգրինով գյուղում բնակվում էր 731 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16358 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 44,69 մարդ/կմ²։
Բորիսովո (գյուղ, Գատչինսկի շրջան)
Բորիսովո (Борисово), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1676 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ուունարտոք-Քեքերտոք
Ուունարտոք-Քեքերտոք (Uunartoq Qeqertoq նաև Warming Island՝ Տաքացման կղզի), անմարդաբնակ կղզի Գրենլանդիայի արևելքում, Սերմերսոոք կոմունայում։ Մինչ 2005 թվականը համարվել է թերակղզի, քանի դեռ սառցե ծածկույթը հալվելով չի բացահայտել նեղուցը ։
Պատմություն
2005 թվականին ամերիկացի հետազոտող Դենիս Շմիթը հայտնաբերել է, որ Լիվերպուլի երկրի հետ կապող սառցե «թերակղզին» 2002 թվականին դարձել է կղզի ։ Մինչ այդ հաստ շերտ ունեղող սառույցը թույլ չէր տալիս հայտնաբերել ջուրը և հասկանալ, որ հետազոտողների դիմաց կղզի է, ոչ թե թերակղզի ։ Համարվում է, որ նման «շրջադարձի» պատճառը գլոբալ տաքացումն է։
Կղզին ունի W տառի տեսք։ Երկարությունը՝ մոտ 5.5 կմ, «ատամների» երկարությունը՝ 2-3 կմ ։
Արձագանք
Շմիթի՝ նոր կղզու մասին հաղորդագրության հանրային դառնալուց հետո նրա հետ բանավեճի մեջ է մտել եղանակագետ և գլոբալ տաքացման տեսության թերահավատ Պատրիկ Մայքլսը, որը հայտարարել է, որ այս կղզին կարելի էր տեսնել դեռևս 1950-ական թվականներին, և գլոբալ տաքացումը այստեղ կապ չունի ։ Մայքլսը ներկայացրել է Էրնստ Հոֆերի Arctic Riviera (1957) գրքից քարտեզ, որտեզ երևում է Տաքացման կղզին, սակայն Շմիթը հակաճառել է, որ քարտեզը կազմվել է ոչ ճիշտ՝ մատնանշելով այս քարտեզի այլ անճշտություններ, որոնք վերաբերում էին տարածաշրջանի լավ ուսումնասիրված օբյեկտներին ։
Կղզին արձանագրվել է Times-ի աշխարհի քարտեզի 13-րդ հրատարակության մեջ) ։ Այս հրատարակությունը սկանդալային էր նաև նրանով, քանի որ դրանում Գրենլանդական սառցե վահանը պատկերված էր 12 տարվա ընթացքում 15%-ը կորցրած տեսքով ։ Ի պատասխան սրան՝ Ձյան և սառույցի տվյալների ամերիկյան կենտրոնը քարտեզի հեղինակներին մատնանշել է, որ եթե Գրենլանդիան իրոք կորցներ նման քանակությամբ սառույց, ապա Համաշխարհային օվկիանոսի մակարդակը կբարձրանար ուղիղ 1 մ-ով, ինչը չի նկատվում։
Այս սխալը, հնարավոր է, կապված է նրա հետ, որ քարտեզը կազմողները որպես հիմք օգտագործել են Գրենլանդիայի միայն հաստ սառցե շերտ պարունակող տարածքների քարտեզը։
Մարգարիտա Ցարֆատի
Մարգարիտա Ցարֆատի (Margherita Sarfatti, ), իտալացի քաղաքական գործիչ, լրագրող և արվեստաբան։
Բենիտո Մուսոլինիի գործընկերը, սիրուհին և կենսագիրը։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1880 թվականի ապրիլի 8-ին Վենետիկում` Էմմա Լևի և Ամեդեո Գրասինիի հարուստ և տոհմիկ ընտանիքում։ Նրա պապը և հայրը սովորել են Պադուանսկի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, նրանք մեծ դեր են խաղացել երկրի ստեղծման գործում և ստացել են ասպետի կոչում։ Ամեդեո Գրասինին, չնայած իր հրեական ծագմանը, ամուսնացել էր կաթոլիկ կնոջ հետ և ընկերացել քահանա Ջուզեպե Սարտոյի հետ, որը հետագայում դարձավ Հռոմի պապ` Պիոս X:
Մարգարիտան ընտանքի չորրորդ երեխան էր։ Նա սիրում էր սովորել և արդեն 10 տարեկանում սահուն խոսում էր ֆրանսերեն, գերմաներեն և անգլերեն։ 12 տարեկանում նա սկսել է հավաքել նկարներ, հետո նրա ծնողները թույլ են տվել, որ նա ինքնուրույն մասնակցի աճուրդների։ 14 տարեկանում Մարգարիտան սկսել է ուսումնասիրել պատմություն և արվեստ իր երեք անձնական ուսուցիչների հետ։ Նրա վրա առանձնահատուկ ազդեցություն է ունեցել Անտոնիո Ֆրադելոտոն, որը հետագայում հիմնեց հայտնի վիեննական Բիենալեն։
1898 թվականին նա ամուսնացել է փաստաբան և սոցիալիստ Չեզարե Ցարֆատիի հետ, նրանք միասին միացել են Սոցիալիստական կուսակցությանը և դարձել հայտնի ակտիվիստներ։ 1900 թվականի մայիսին ծնվել է նրանց որդին` Ռոբերտոն։ 1902 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Միլան։ Այնտեղ նա այցելում էր Սոցիալիստական կուսակցության առաջնորդներից մեկի` ռուս ուղղափառ մարքսիստ Աննա Կուլիշովայի սրահը։ Այդ սրահ գալիս էին բազմաթիվ նկարիչներ, գրողներ և բանաստեղծներ։ Այդ բանաստեղծներից Ումբերտո Բոչոնին դարձել է Մարգարիտայի առաջին սիրեկանը, վերջինս կարողացել է այդ կապը խնամքով թաքցնել ամուսնուց։
Մարգարիտան Մուսոլինիի հետ հանդիպել է, երբ 1912 թվականի վերջին նշանակվում է «Avanti!» թերթի գլխավոր խմբագիր։ Նրանց շփումը գնալով շատանում է, ինչն էլ հետագայում հանգեցնում է սիրո։ Մոսոլինիի քույրը` Էդվիգեն, իր հուշերում գրել է. «Բենիտոյի սերն այդ կնոջ հանդեպ շատ խորն էր… Մարգարիտան փոխել էր նրա բնավորության հոգեբանական և զգացմունքային բնույթը»։
Հետագայում Մարգարիտան դառնում է Մուսոլինիի մերձավոր համախոհներից մեկը, գրում էր նրան քաղաքական ելույթները և պատրաստում է դեպի Հռոմ երթին։ Նրան անվանել են «իտալական ֆաշիզմի հրեական մայր»  ։ 1925 թվականին Անգլիայում և ԱՄՆ-ում Մարգարիտան հրապարակում է «Բենիտո Մուսոլինիի կյանքը» գիրքը։ Իտալական հրատարակությունը տպագրվել է «Դուչե» խորագրի ներքո։ Գիրքը հսկայական հաջողություններ է ունենում, թարգմանվում է 18 լեզուներով՝ Մուսոլինիին դարձնելով աշխարհահռչակ։
Պատամաբան Սիմոն Ուրսոն գրում է, որ Ցարֆատին, ինչպես և Մուսոլինին, իր սոցիալիստական հայացքները փոխել է ֆաշիստականի, և դարձել է ավելի ուժեղ ֆաշիստ, քան դուչեն՝ չնայած իր ծագմանը։ Պատմաբան Ջորջիո Ֆաբրեի կարծիքով՝ մինչ Մուսոլինիի հետ հանդիպումը Ցարֆատին իր հոդվածներում արդեն իսկ նշել էր ասիացիների և սևամորթների ստորադաս, «անհավասար լինելու» մասին ։
Աստիճանաբար վատթարանում են Մուսոլինիի հետ հարաբերությունները, սիրուհու դերի համար հայտնվում են շատ ավելի երիտասարդ թեկնածուներ, իսկ դուչեի համախոհները դեմ էին այն ազդեցությանը, որը թողնում էր հրեուհին և վերջիվերջո համոզում են հրաժարվել նրանից ։ Մոսոլինիի հետ բաժանումից հետո Իտալիայում սկսվում է հակահրեական ռեպրեսիան, որը պատճառ է դառնում՝ արգելելու հրապարակել մշակութային թեմաներով հոդվածներ, նա տեղափոխվում է Լատինական Ամերիկա և պատերազմի ավարտից հետո կրկին հաստատվում Իտալիայում։ Մահացել է 1961 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Իտալիայի հյուսիսում` Կավալասկա քաղաքում։
Հայտնի է, որ նա Մոսոլինիից ունեցել է ավելի քան 1000 նամակ, սակայն դրանցից և ոչ մեկը երբեք չի հրապարակվել և գտնվելու վայրն էլ անհայտ է մնում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իտալացի լրագրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի իտալացի կին գրողներ Կատեգորիա:Իտալացի արվեստաբաններ Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Պիացոլո
Պիացոլո  (Piazzolo), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Բնակչությունը՝ 99 մարդ։ Խտությունը կազմում է 25 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 4 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0345։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Փոխճնշում
Փոխճնշում, ռեպրեսալիա (միջազգային իրավունքում), իրավական պաշտպանության միջոց, որով որևէ պետություն այլ պետության հակաօրինական գործողությունների դեմ ձեռնարկում է պատասխան գործողություններ՝ նպատակ ունենալով ստիպել նրան հատուցելու պաաճառած վնասը կամ զերծ մնալու նման գործողություններից հետագայում։ Փոխճնշում պետք է հաջորդի վնասների հատուցման վերաբերյալ ներկայացված պահանջին և թույլատրվում է միայն այն դեպքում, երբ հակառակ կողմը հրաժարվում է հատուցել վնասը։ Ըստ որում, պատասխան սանկցիան իր ծավալով չպետք է գերազանցի հակաօրինական գործողությունները։ Արգելվում է նաև զինված ուժերի գործադրումը, հակաօրինական գործողություններ ձեռնարկած պետության տերիտորիայի, բաց ծովում նրա նավերի զավթումը ևն։ ՄԱԿ–ի Գլխավորությամբ ասամբլեայի նստաշրջանում միջազգային իրավունքի սկզբունքների մասին ընդունված դեկլարացիայում (1970) ամրապնդված է այն դրույթը, որ պետությունները պարտավոր են զերծ մնալ ուժի գործադրմամբ զուգորդված փոխճնշումից։
Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք
Դավիդ (քաղաք)
Դավիդ (քաղաք) (San José de David), Պանամայի արևմուքում տեղակայված քաղաք։ Հիմնադրվել է 1602 թվականին։ Նահանգի վարչական կենտրոնը Չիրիկին է։ Բնակչությունը 124500 մարդ է։ Քաղաքի միջով է անցնում  Պանամերիկյան մայրուղին։
Տնտեսություն
Դավիդը Պանամայի երրորդ մեծ քաղաքն է։ Սա երկրի առավել ինդուստրացված քաղաքներից մեկն է և հանդիսանում է ծանր արդյունաբերության, հաղորդակցության և բարձր տեխնոլոգիաների արտադրության կենտրոն։ Քաղաքը ակտիվ առևտրային կապերի մեջ է հարևան Կոստա - Ռիկայի և Կենտրոնական Ամերիկայի այլ երկրների հետ։ Քաղաքը երկրի մյուս մասի հետ կապված է պանամաամերիկյան մայրուողու միջոցով։ Քաղաքում կա միջազգային օդանավակայան։ Լավ զարգացած է զբոսաշրջությունը։
Աշխարհագրություն
Դավիդը գտնվում է Խաղաղ օվկիանոսի և Կորդիլեռների միջև գտնվող Չիրիկայի նահանգի կենտրոնական մասում գտնվող հարթավայրում։ Քաղաքի միջով է անցնում Դավիդ գետը։ Քաղաքից հյուսիս՝ 40կմ հեռավորության վրա է գտնվում Բարու չգործող հրաբուխը, որը Պանամայի ամենաբարձր լեռն է։ Խաղաղ օվկիանոսի Չիրիկայի ծոցի արևելյան մասում է գտնվում Կոյբա կղզին, որտեղ էլ տեղակայված է ազգային ծովային պարկը։ Կոստա-Ռիկայի միջև սահմանը 30կմ է։ Դավիդը Պանամայի մայրաքաղաքից  գտնվում է 434 մետր հեռավորության վրա։
Ներքին տեղանք
Դավիթի բնակչության խտությունը բավականին ցածր է, ընտանիքների մեծ մասը ապրում է առանձին մեկհարկանի տներում։ Քաղաքի շրջանների մեծ մասը, ներառյալ կենտրոնական, գործարար շրջանը, ներկայացված են մի քանի բարձրահարկ շենքերով։ Քաղաքի մի քանի հյուրանոցներ, բանկեր, խաղատեր և բնակելի տներ ունեն երկուսից հինգ հարկանի շենքեր։ Առավել հայտնի շրջանները գտնվում են քաղաքի հյուսիսային և հյուսիս-արևմտյան շրջաններում։ Քաղաքում կա նաև առևտրային մեծ կենտրոն։ Քանի դեռ Չիրիկի շրջանը շարունակում է գրավել զբոսաշրջիկների ուշադրությունը՝  առավել զարգացած է զբոսաշրջության ենթակառուցվածքը ։
Կլիմա
Քաղաքն ունի Կենտրոնական Ամերիկայի ամենատաք կլիման, բայց ծայրամասերում ջերմաստիճանը կտրուկ նվազում է։ Դավիթի կլիման արևադարձային մուսսոնային է՝ տոթ։ Դեկտեմբերի կեսերից մինչև ապրիլի կեսերը և ավելի երկար կլիման չորային է, ապրիլի կեսերից մինչև դեկտեմբեր խոնավ է ու շոգ:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:1602 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Պանամայի քաղաքներ
(3149) Օկուջավա
(3149) Օկուջավա (Okudzhava), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Զդենկա Վավրովայի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,247788 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,894 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6016 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1230,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292463 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,13° անկյուն։
Մակսիմովո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)
Մակսիմովո (Максимово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 58 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Մամետան
Մամետան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում ։ Գտնվում էր Շառիան գետի Խաչլվա վտակի ձախ ափին, Ալաշկերտ քաղաքից 8 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 27 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Երաժշտության թանգարան (Բազել)
Երաժշտության թանգարան, թանգարան Շվեյցարիայի Բազել քաղաքում, որտեղ տեղակայված է երաժշտական գործիքների երկրի ամենամեծ հավաքածուն։ Բազելի պատմական թանգարանի երեք բաղկացուցիչ մասերից մեկն է։ Այն ներկայացնում է երաժշտության պատմության հինգ դարաշրջանները` շեշտադրելով երեք ոլորտներ․ Բազելում երաժշտության ստեղծման պատմությունը, համերգներ, երգչախմբային երաժշտություն և պար, շքերթներ, փառատոներ և ազդանշաններ։
Պատմություն
Իր ներկայիս կարողությամբ թանգարանը բացվել է 2000 թվականին։ Այն կազմում է մի շենքային համալիրի մաս, որի հին տարրերը սկիզբ են առնում Օգոստինյան կարգի վանքից։ Հետագայում այն օգտագործվել է որպես մունիցիպալ բակ և ստացել է Lohnhof անվանումը։
Թանգարանը պահպանում է իր բազմազան պատմության հետքերը, առավել տեսանելի 1835 թվականից մինչև 1995 թվականը որպես բանտ օգտագործված ժամանակահատվածում։ Բանտախցերը ծառայում են որպես ցուցասրահներ։
Երաժշտական գործիքները մինչև 1957 թվականը առանձին թանգարանում տեղակայված չեն եղել, չնայած հավաքածուն սկսվել է կազմավորվել 1862 թվականին, երբ երգեհոնը ներառվել է միջնադարյան հավաքածուում։ 1894 թվականին Barfüsserkirche բացվել է որպես Բազելի պատմական թանգարան, և ցուցադրվել են շուրջ 70 երաժշտական գործիքներ։ Տեղի բացակայության պատճառով հավաքածուն ընդլայնվել է և տեղավորվել տարբեր պահեստային տարածքներում և 1980-ականների վերջում ստացել "Musikinstrumenten-Sammlung" անվանումը։
Musikmuseum-ը ազգային նշանակության շվեյցարական ժառանգության վայր է ։
Հավաքածու և ցուցադրություններ
Հավաքածուն գերազանցում է 15-ից 20-րդ դարերի 3000 ավելի գործիքներ, իսկ մշտական ցուցահանդեսը ցուցադրում է մոտ 650 գործիք։ Հավաքածուի ուշագրավ նմուշներից են հայտնի Ab Yberg երգեհոնը, բաս վիոլան, որը պատրաստել է Խոահիմ Թիլկեն, և Նիդեռլանդներից 1572 թվականի virginal:
Ցուցադրությունը դասավորված է երեք հարկերում։ Յուրաքանչյուր տաղավար ներառում է հատուկ թեմա՝ լինի դա գործիքի տեսակ, կամ սոցիալապես հայտնի թեմա։ Այցելուները կարող են լսել գործիքների աուդիո տարբերակները․ յուրաքանչյուր սենյակում տեղակայված է գերմաներեն, ֆրանսերեն և անգլերեն լեզուներով մուլտիմեդիա տեղեկատվական համակարգ։
Համերգներ, երգչախմբեր և պար
Այս հարկը ներկայացնում է եվրոպական երաժշտական գործիքներ իրենց հատուկ երաժշտական համատեքստերում 15-րդ դարից մինչև 20-րդ դար։ Տաղավարներից մեկը նվիրված է բարոկկո կամերային երաժշտությանը, իսկ մյուսը պատմում է սաքսոֆոնի և դրա գյուտարարի՝ Ադոլֆ Սաքսի պատմությունը։ Մյուսները պարունակում են փողային, լարային գործիքներ` հնարավորություն տալով պատկերացում կազմել երաժշտության անչափ բազմազան աշխարհում։
Շքերթներ, երթեր և ազդանշաններ
Այս հարկում ներկայացված է 1980 թվականին դոկոտր Հ․ Սի․ Վիլհելմ Բերնուլի-Պրեյսվերկի նվիրաբերած պատմական փողային գործիքների և հարվածային գործիքների հանրահայտ հավաքածուն։ Ամբողջ Եվրոպայից ներկայացված ցուցադրությունները ներկայացնում են գոյություն ունեցող գործիքների մեծ բազմազանությունը, և թե ինչպես են դրանք զարգացել դարերի ընթացքում։
Դրանք տատանվում են պարզ, բնական առարկաներից մինչև բարդ հարմարանքներ, ռազմական ազդանշաններից մինչև երկրպագուների և շքերթների համար նախատեսված գործիքներ։ Թանգարանի վերին հարկում է գտնվում կրթական սեմինարների, երաժշտական ներկայացումների և այլ միջոցառումների համար նախատեսված մեծ, բազմանպատակ դահլիճը։
Խնայողության պարադոքս
Խնայողության պարադոքս, տնտեսագիտության պարադոքս։ Պարադոքսը նշում է, որ ինքնավար խնայողությունների աճը հանգեցնում է համախառն պահանջարկի նվազեցման, հետևաբար նվազում է նաև համախառն արտադրանքի ծավալը, որն էլ ի վերջո պատճառ է դառնում ընդհանուր խնայողությունների նվազման։ Նեղ իմաստով պարադոքսը այն է, որ ընդհանուր խնայողությունների մակարդակը նվազում է, քանի որ զուգահեռաբար աճում է փորձերը՝ ավելացնելու խնայողությունների ծավալը, իսկ լայն իմաստով խնայողությունների աճը կարող է վնասակար լինել տնտեսության համար ։ Խնայողության պարադոքսը հերքում է կոմպոզիացիայի կեղծիք հասկացությունը, նշելով, որ ոչ բոլոր դեպքերում է, երբ գաղափարը տեղին է առանձին մասերի տեսանկյունից, այն պետք է արդիական լինի ամբողջի համար։ Խնայողության պարադոքսի վերաբերյալ պնդման համաձայն, իրականում առանձին վերցված անհատական խնայողությունների աճը կարելի է դիտարկել դրական միտում տնտեսության զարգացման տեսանկյունից, սակայն կոլեկտիվ խնայողությունները կարող են հանգեցնել բացասական հետևանքների տնտեսության ներսում։
Երաժշտության թանգարան (Բազել)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2000 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Երաժշտական գործիքների թանգարաններ Կատեգորիա:Բազելի թանգարաններ
Խնայողության պարադոքս
Այս մասին խոսվել էր դեռևս 1714 թվականին, «Մեղուների առակ»-ում և նմանատիպ այլ ստեղծագործություններում ։ Սակայն վերջինս հասարակության առավել լայն հատվածների փոխանցվել է Ջոն Մեյնարդ Քեյնսի կողմից և հանդիսանում է քեյնսական տնտեսագիտության գաղափարախոսության կենտրոնական բաղադրիչներից մեկը։ 1940-ական թվականներից ի վեր այն մաս է կազմում նաև հիմնական տնտեսագիտության տեսության։
Պարադոքս
Պարադոքսի վերաբերյալ փաստարկների հիմքում ընկած է այն դիտարկումը, որ հավասարակշռության պայմաններում ընդհանուր եկամուտների ծավալը պետք է հավասար լինի ընդհանուր արտադրանքի ծավալին։ Ենթադրենք, եկամուտը ունենում է ուղղակի ազդեցություն խնայողությունների վրա, այդ դեպքում խնայողությունների ինքնավար բաղադրիչի աճը, այլ հավասար պայմաններում կշարունակի մոտենալ այն կետին, որի դեպքում եկամուտը հավասարվում է արտադրանքին ավելի ցածր գների միջակայքում, որի հետևանքները կարող են ավելին լինել, քան խնայողությունների մակարդակի սկզբնական աճի դրսևորման դեպքում։
Այս պարադոքսը նույնացվում է բանտարկյալի երկընտրանքի հետ, քանի որ խնայողությունը շահավետ է անհատի տեսանկյունից, սակայն վնասակար է ընդհանուր հասարակական շահի համատեքտսում։ Հենց սա է պարադոքսը, երբ իրականությունն ու ինտուիցիան հակասում են միմյանց։ Խնայողության պարադոքսի տեսությանն անտեղյակ մեկը կարող է ընկնել կոմպոզիցիայի կեղծիքի մեջ և ենթադրի, որ եթե այն, ինչ կարծես թե դրական է տնտեսության մի մասնիկի՝ անհատի համար, ապա այն լավ կլինի նաև ամբողջ բնակչության համար։ Այնուամենայնիվ, խնայողությունը կարող է օգտակար լինել անհատի համար՝ «սև օրվա» ի հայտ գալու դեպքում, միաժամանակ ունենալ բացասական ազդեցություն ամբողջ հասարակության բնականոն գործունեության վրա։
Այս պարադոքսը կարելի է բացատրել, վերլուծելով խնայողությունների աճի տեղն ու դերը տնտեսության մեջ։ Եթե բնակչությունը որոշի խնայել ստացված ամբողջ եկամուտը, այդ դեպքում ընկերությունների շահույթը աստիճանաբար կնվազի։ Այդպիսով նվազ պահանջարկը կհարկադրի կրճատել արտադրության ծավալները, ապահովելով ավելի ցածր եկամուտ գործատուների և աշխատողների համար։ Հետագայում, աստիճանաբար թույլ տնտեսության պայմաններում ընդհանուր խնայողությունները չեն աճի, լավագույն դեպքում կմնան նույնը, քանզի եկամուտները նվազել են։ Այս պարադոքսի հիմքում ընկած է Քեյնսյան տնտեսագիտության մեջ հայտնի այն դիտարկումը, որ տնտեսական շատ անկումներ տեղի են ունենում հենց պահանջարկի փոփոխության հաշվին։
Պատմություն
Չնայած խնայողությունների պարադոքսի վերաբերյալ կարծիքները և վերջինիս տարածումը հաճախ և հիմնականում վերագրվում է Քեյնսին, սակայն մինչև Քեյնսը այն գաղափարախոսությունը, որ ծախսելը կարող է լինել օգտակար իսկ խնայելը վնասակար, ներկայացված է եղել նույնիսկ Աստվածաշնչյան որոշ հատվածներում՝ "Այնտեղ կա, որ ցրվում է, բայց դեռ աճում է. և կա այն, ինչը շատ ավելին է պահում, քան հանդիպելն է, բայց այն հակված է աղքատության։"
- Proverbs 11:24
վերջինս ժամանակ առ ժամանակ որպես էպիգրամ է ներկայացվում այլ մեջբերումներում  ։
Քեյնսը ենթադրում էր, որ Ադամ Սմիթը հենց խնայողությունների պարադոքսը նկատի ուներ, երբ ասում էր՝ «Այն, ինչը խոհեմություն է յուրաքանչյուր ընտանիքի համար, անհեթեթություն կարող է լինել Մեծ Թագավորության համար»։
Խնայողությունների պարադոքսը համաձայն «Հաշվեկշիռների մեխանիկայի»
Խնայողության պարադոքսը պաշտոնապես ավելի լավ կարելի է ներկայացնել շրջանաձև պարադոքսի մոդելով, օգտագործելով գերմանացի տնտեսագետ Վոլֆգանգ Շտուցելի կողմից մշակված «Հաշվեկշիռների մեխանիկա» մոդելը։ Խոսքը վերաբերում է ծախսերի կրճատման եղանակով սկզբում եկամուտների, հետագայում խնայողությունների ավելացմանը։ Բայց եթե ամբողջ բնակչությունը հետևի այս մոդելի կողմից առաջարկվող խորհրդին, ապա այդ դեպքում տնտեսության եկամուտները կսկսեն նվազել։
Քննադատություն
Առաջին քննադատությունը վերաբերում է Սեյի օրենքին և այն գաղափարների շրջանակին, համաձայն, որի եթե պահանջարկը նվազի գները կնվազեն՝ բացառելով կառավարության միջամտությունը, և արդյունքում ցածր գները կխրախուսեն պահանջարկի աճը, սակայն ցածր պահանջարկի հետևանքով նվազել էին գործատուների եկամուտները, հետևաբար՝ աշխատողների աշխատավարձերը։ Այս քննադատությունը արժանացել է նաև նոր քեյնսական տնտեսագետների ուշադրությանը, ովքեր մերժում էին Սեյի օրենքը և փոխարենը նշում էին կայուն գների քաղաքականությունը, որը ռեցեսիայի պայմաններում չէր հանգեցնի գների նվազեցման, այնուամենայնիվ այս դիտարկումը դեռևս մնում է քննարկումների ու բանավեճերի օրակարգում։
Երկրորդ քննադատությունն այն է, որ խնայողությունները, ըստ էության, վարկային միջոցներն են առկա, մասնավորապես բանկերում /սա այն դեպքում, երբ խնայողությունները չեն պահվում ներքնակների տակ, այլ բանկերում են ներդրվում/։ Այսպիսով, խնայողությունների կուտակումը կհանգեցնի տոկոսադրույքների նվազեցման, հետևաբար խթան կհանդիսանա փոխառությունների ծավալային աճի։ Ի վերջո, սպառողների ծախսերի նվազեցումը հետագայում կփոխհատուցվի վարկավորման և ներդրումների ծավալային աճով։
Քննադատություններ
Կատեգորիա:Տնտեսական պարադոքսներ Կատեգորիա:Քեյնսականություն Կատեգորիա:Մակրոտնտեսագիտություն Կատեգորիա:Պարադոքսներ Կատեգորիա:Տնտեսություն Կատեգորիա:Տնտեսական քաղաքականություն Կատեգորիա:Տնտեսագիտական օրենքներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Մարկ Ռոզովսկի
1958 թ. հիմնել է ՄՊՀ ուսանողական թատրոնը, որն արժանացել է լավ ընդունելության, սակայն մեկ տարի անց փակվել է իշխանությունների կողմից։ «Դարտանյանը և երեք հրացանակիրները» հեռուստաֆիլմի սցենարիստն է։ Բեմադրել է ԽՍՀՄ-ում առաջին ռոք-օպերան։
Պատվո շքանշանի ասպետ (1998)։ Ամերիկյան պուշկինյան ակադեմիայի ակադեմիկոս, ՊԵՆ-ակումբի անդամ։ «Хрустальная Турандот» մրցանակի դափնեկիր։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ Կատեգորիա:Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացների շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Տրոլի Լուար
Տրոլի Տուար (Trosly-Loire), կոմունա Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում։ Կոմունայի դեպարտամենտը՝ Էնան է։ Մտնում է Վիկ սյուր Են կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Լան։
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը 593 մարդ էր։
Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 353 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 262-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 91-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 74,2 %, 1999 թվականին եղել է 66,1%)։ 262 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 223-ը (126 տղամարդ և 97 կին), գործազուրկ էին 39 մարդ (21 տղամարդ և 18 կին)։91 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 23-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 22-ը՝ թոշակառուներ, 46-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Վրաստանի նախագահ
Վրաստանի նախագահ (վրացերեն՝ საქართველოს პრეზიდენტი), Վրաստանի բարձրագույն պետական պաշտոնը։
Նախագահը հիմնականում նոմինալ ղեկավար է, ինչպես խորհրդարանական շատ ժողովրդավարություններում։ Գործադիր իշխանությունը պատկանում է կառավարությանը և վարչապետին։ Առաջին անգամ այդ պաշտոնը հիմնադրվել է Վրաստանի ԽՍՀ-ի Գերագույն Խորհրդի կողմից 1991 թվականի ապրիլի 14-ին՝ Խորհրդային Միությունից Վրաստանի անկախության հռչակումից հինգ օր անց ։ Նախագահն ընտրվում է հինգ տարի ժամկետով։
Ներկայիս նախագահը Սալոմե Զուրաբիշվիլին է։ Վրաստանի՝ ամբողջությամբ խորհրդարանական համակարգին անցնելու պատճառով նա վերջին նախագահն է, որն ընտրվել է անմիջականորեն քաղաքացիների կողմից։
Ծանոթագրություններ
* Վրաստան
Մալայա Ռոգոզյանկա
Մալայա Ռոգոզյանկա (Мала Рогозянка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1924 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մալայա Ռոգոզյանկա գյուղում բնակվում էր 495 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,09 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 454,13 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1924 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հրեշտակապետեր
Որպես հրեշտակապետեր՝ Սուրբ Գրքում հիշատակված են երեքի անունները՝ Գաբրիել, Միքայել, Ռաֆայել։ Եզրասի Գ գրքում, որը բացակայում է հայ Եկեղեցու աստվածաշնչական կանոնից, հիշատակվում են նաև Երեմիելը և Ուրիելը։ Ընդհանրապես մեզ հայտնի հրեշտակապետերի թիվը հասնում է 11-ի, և նրանցից յուրաքանչյուրն ունի իր անունը, ինչը բնորոշում է նրա ծառայությունը և դիրքը Աստծո առաջ (յուրաքանչյուր անվան վերջում առկա է «Էլ» վերջավորությունը, որը եբրայերենում Աստծո անվան կարճ տարբերակն է)։ Հրեշտակապետերի անուններն են՝
Հրեշտակպետերից առավել մանրամասն տեղեկություններ կարելի է իմանալ միայն Գաբրիելի, Միքայելի և Ռաֆայելի մասին, քանզի միակներն են, որ բացահայտված են մեր կանոնական Աստվածաշնչում։ Չնայած սուրբ Գրիգոր Տաթևացին Գաբրիելի անունը թարգմանում է որպես Աստծո պատկեր, սակայն ընդունված է այն թարգմանել «Աստծո մարդ» (Այր Աստծոյ) կամ «Աստծո զորություն», ինչը Տաթևացին վերագրում է նաև Միքայել հրեշտակապետին։ Եբրայական գրականության մեջ Գաբրիելը միշտ կանգնած է աստծո գահի առաջ, օրհնում է մարդկանց և բարեխոսում է մարդկանց համար։ Ենոքի պարականոն գրքում նա հատուկ պատասխանատվություն է կրում դրախտի համար։ Նա մյուս հրեշտակապետերի հետ պիտի մասնակցի վերջին դատաստանին, ինչն արտաահյտվել է նաև Նոր կտակարանում (Հայտն. 8։2)։ Նա վերջին դատաստանի ժամանակ պետք է հնչեցնի մեռյալների հարության փողը. «Գաբրիելեան փողն գոչէ սուրբք ամենայն անդր հաւաքին» (Սուրբ Ներսես Շնորհալի)։ Սբ. Գրքում Գաբրիելի մասին առաջինը կարդում ենք Դանիելի գրքում (Դան. 8։16, 9։21), ինչից բացահայտում ենք, որ որպես հրեշտակ Գաբրիելը նույնպես արագաշարժ է ու «թռչում է» (Դան. 9։21) և ստացել է մարդկային տեսք, որից, սակայն, մարգարեն ապշում է (Դան. 8։17), ինչպես Զաքարիա քահանան խնկերի սեղանի մոտ (Ղուկ. 1։11-13)։ Զաքարիային հրեշտակը բացահայտում է իր ով լինելը՝ ասելով. «Ես Գաբրիելն եմ, որ կանգնում եմ Աստծու առաջ. ես ուղարկվեցի խոսելու քեզ հետ և այդ բանը ավետելու» (Ղուկ. 1։19)։ Սա, ինչպես նաև Աստվածածնի ավետումը (Ղուկ. 1։26-35) ցույց են տալիս, որ Գաբրիելը Աստծո անձնական և անմիջական պաշտոնյան է, որը կատարում է Նրա կարևորագույն հրամանները, որոշումները, տնօրինումները։
Երկնային զորությունները, համաձայն Հայոց Եկեղեցու դավանանքի, մասն են կազմում Սուրբ Եկեղեցու՝ զբաղեցնելով Անդրանկաց կամ Հաղթանակած եկեղեցու դասը։ Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին ունի տոն նվիրված հրեշտակապետներին և բոլոր հրեշտակներին՝«Սուրբ հրեշտակապետներ Գաբրիելի և Միքայելի ու բոլոր երկնային զորքերի տոնը»։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հրեշտակապետեր Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու Վարդապետություն
Բորիսովո (գյուղ, Պրիոզյորսկի շրջան)
Բորիսովո (Борисово, Nurmijarvi), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Պրիոզյորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 85 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Պրիոզյորսկի շրջանի բնակավայրեր
Ումանցի (գյուղ, Գորոխովի շրջան)
Ումանցի (Уманці), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Գորոխովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ումանցի գյուղում բնակվում էր 174 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10,06 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17,3 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Գորոխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կաստալյայի ամրոց
Կաստալյայի ամրոց (Castillo de Castalla), ամրություն է, որ գտնվում է Իսպանիայի Վալենսիայի տարածաշրջանի Ալիկանտե պրովինցիայի Կաստալլա բնակավայրում՝ ծովի մակերևույթից 780 մ բարձրության վրա։ Իրենից ներկայացնում է մուսուլմանական պաշտպանական կառույց, որը կառուցվել է 11-րդ դարում։ Այն իրենից ներկայացնում էր փոքրիկ պաշտպանողական կառույց, որի մնացորդները գրեթե չեն պահպանվել։ Ամրոցն ընդգրկվել է Իսպանիայի մշակութային ժառանգությունների ցանկում R-I-51-0011103 գրանցման համարի ներքո։
Կառույցը գտնվում է բլրի վրա՝ Վերդե գետի մոտ։ Ներկայիս տեսքը իրենից ներկայացնում է միջնադարյան և նոր ժամանակների ոճերի խառնուրդ։
Պատմություն
1245 թվականին Ջեյմ 1-ին Նվաճողը (ծնվել է 1213 թվականին և մահացել է 1276 թվականին) հարձակվում է ամրոցի վրա։ Վալենսիայի տարածաշրջանի արաբների ու բերբերների առաջնորդ Աբու Զայդը ժողովրդի ճնշման շնորհիվ առանց պայքարի հանձնում է շրջափակված ամրոցը, որը հետագայում մնում է նոր ստեղծված Վալենսիայի թագավորությանը։
Նկարագրություն
Ամրոցը բաղկացած է երեք մասից՝ մեծարման աշտարակից (այլ անվանումն է Գրոսսա), պարսպաշարից և պալատից ։
Պարսպաշար
Պարսպաշարը պահպանում է մեծ տարածություն, որում գտնվում էին պալատը, աշտարակները։ Ունի ձգված տեսք, որը պայմանավորված է տեղանքի ռելիեֆից։ Գլխավոր պատը կառուցվել և ավարտվել է 16-րդ դարում։ Պատերը ատամնավոր տեսք ունեն։
Աշտարակ
Մեծարման աշտարակը կառուցվել է 16-րդ դարում` 1597 թվականին։ Այն գտնվում է պարսպաշարից ներս՝ կենտրոնական հատվածում։ Ունի շրջանաձև հատակագիծ և ատամնավոր թագ։ Աշտարակի գլխավոր ֆունկցիան հսկել Միջերկրական ծովով Բալեարյան կղզիների ծովահենների առաջխաղացմանը խոչընդոտելն է։
Պալատ
Կառուցված 14-ից 15-րդ դարերում։ Երկու շրջանաձև աշտարակներով, ուղղանկյուն հատակագծով երկարավուն շինություն է։ Նրա հիմքում գտնվում է պահեստը։
Այլ տեղեկատվություն
1929 թվականին ամրոցի Գրոսսա աշտարակի (Torre Grossa) վրա կանգնեցվել է քարե արձան Հիսուսի տեսքով։ Արձանը ունեցել է 7 մ բարձրություն և գտնվել է 5 մ բարձրություն ունեցող պատվանդանի վրա։ Քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ արձանը քանդվել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անդալուսիայի ամրոցներ
Արբատան (Շարուրի շրջան)
Արբատան, Արբաթան, Արբադան, (Arbatan), գյուղ Ադրբեջանի Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շարուրի շրջանում։
Պատմություն
Արբատան գյուղը գտնվում է պատմական Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի Շարուրդաշտ գավառում, Նորաշեն քաղաքի 7 կմ հարավ-արևմուտք, Արաքս գետի ձախ ափին, նախկինում Երևանի նահանգի Շարուր-Դարալագյազի գավառում, Երևան-Նախիջևան ավտոմայրուղու աջ կողմում ։
Բնակչություն
1831 թվականին ուներ 83, 1873 թվականին՝ 339, իսկ 1974 թվականին՝ 316 թուրք բնակիչ ։
Կրթություն
Ներկայումս ունի ութամյա դպրոց ։
Առողջապահություն
Գյուղում հիմնադրվել է բուժկետ ։
Հուշարձան
Պատմական աղբյուրներում և վիմական արձանագրություններում չի հանդիպում որևէ տեղեկատվություն գյուղի պատմաճարտարապետական հուշարձանների վերաբերյալ։
Այլ տեղեկատվություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ, այգեգործությամբ, ծխախոտագործությամբ ։
Մեշխան
Մեշխան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Այնթապի գավառակում ։ Գտնվում էր Արածանիի աջ կողմի Կանջիանսու վտակի ակունքների տարածքում, Այնթապ ավանից 40 կմ արևմուտք։
Տարածքը հարթավայրային էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մակսիմովո (կայարան, Սաֆոնովսկի շրջան)
Մակսիմովո (Максимово), կայարան Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի կայարաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռանիկա
Բնակչությունը՝ 5984 մարդ։ Խտությունը կազմում է 1453 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 4 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24020։ Հեռախոսային կոդ՝ 035։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ներքին Արալիկ
Ներքին Արալիկ (Aşağı Aralıq), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շարուրի շրջանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շարուրի շրջանի բնակավայրեր
Պեննա ին Տևերինա
Պեննա ին Տևերինա (Penna in Teverina), կոմունա Իտալիայի Ումբրիա մարզի Տեռնի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1125 մարդ (ըստ 2008 թվականի)։ Տարածքը կազմում է 10 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 5028։ Հեռախոսային կոդ՝ 0744։ Կոմունան ունի 3 գյուղական համայնք։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ցիստարակիս մզկիթ
Ցիստարակիս մզկիթ (Τζαμί Τζισταράκη, Cizderiye Camii), օսմանյան մզկիթ, որը կառուցվել է 1759 թվականին՝ Աթենքի կենտրոնում գտնվող Մոնաստիրակի հրապարակում։
Ներկայումս մզկիթի ներսում գտնվում է հունական ավանդական արվեստի թանգարանը, որը ստեղծվել է Հունաստանի մշակույթի նախարարության հովանավորությամբ։
Պատմություն
Ցիստարակիս մզկիթը կառուցվել է 1759 թվականին Աթենքի մարզպան Մուստաֆա աղա Ցիստարակիսի կողմից։ Ըստ ավանդության, մզկիթի կառուցման ժամանակ, որպես հիմք օգտագործվել է Զևսի օլիմպիական տաճարի սյուներից մեկը։
Սակայն առավել հավանական է, որ կրոնական կառույցի հիմքում ընկած է մոտակայքում գտնվող Հադրիանոսի գրադարանի սյունքերից մեկը ։ Այս քայլը սրբապղծություն էր թուրքերի կողմից։
Ցիստարակիսի մզկիթը նաև հայտնի է «ստորին շատրվանի մզկիթ» (ζαμί του Κάτω Σιντριβανιού) կամ «ստորին շուկայի մզկիթ» (Τζαμί του Κάτω Παζαριού) անվանումներով ։ Հունաստանի ազգային ազատագրական պայքարի տարիներին այն օգտագործվել է, որպես զինանոց։
Հունաստանի դրածո թագավոր Օտտոյի հրամանով այստեղ է կենտրոնացվել Աթենքի գլխավոր զինակայաններից մեկը։ Դրան հաջորդած ժամանակահատվածներում այն օգտագործվել է որպես բանտ և պահեստ։
1915 թվականին կառույցը մասամբ վերակառուցվել է և օգտագործվել է, որպես հունական ձեռագրերի պահոց-թանգարան։ 1923 թվականին այն վերանվանվելով դարձել է Աթենքի ազգային դեկորատիվ արվեստի թանգարան (այդ անվանումը պահպանվել է մինչև 1973 թվականը։
1966 թվականին այն պայմանականորեն վերանորոգվել է, որի արդյունքում որոշակի տեղ է հատկացվել Հունաստանի իսլամադավաններին և այն ծառայել է, որպես փոքրիկ աղոթատեղի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի մզկիթներ Կատեգորիա:Աթենքի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Աթենքի տեսարժան վայրեր
Բորիսովո (գյուղ, Դմիտրովսկի շրջան)
Բորիսովո (Борисово), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Դմիտրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 264 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1563 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Դմիտրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Մոնթեսումա I
Մոնտեսումա I, ացտեկների առաջնորդ 1440 թվականից։ Ացտեկների տլատոանիի՝ Ուիլիցիլիպուտլի (1395-1414 թթ.) և Միախվակսիխվիտլի որդին էր։
Ացտեկներին է ենթարկել Կենտրոնական Ամերիկայի մյուս հնդկացիներին և գլխավորել այդ ցեղերի միությունը (կենտրոնը Տենոչտիտլանն էր, այժմ՝ Մեխիկո) ։
Անտրոպոֆոբիա
Անտրոպոֆոբիա, խուճապային խանգարում, վախ մարդկանցից, ձգտում խուսափել մարդկային հասարակությունից, սոցիալական նևրոզի տեսակ։
Անվանումն առաջացել է հունարենից՝ anthropos՝ «մարդ» և phobos՝ «վախ»։
Անտրոպոֆոբիայի և սոցիոֆոբիայի տարբերությունն այն է, որ անտրոպոֆոբիայով տառապող մարդը վախենում է բոլոր մարդկանցից, իսկ սոցիոֆոբիայով՝ միայն մարդկանց մեծ քանակությունից։ Որոշ դեպքերում անտրոպոֆոբիա ունեցող մարդը կարող է վախենալ նաև մարդկանց մեծ քանակությունից։
Անտրոպոֆոբիայով տառապող մարդը անհանգստություն և սթրես է ապրում շփվելիս մարդկանց, հատկապես անծանոթների հետ ։ Այս ֆոբիան առաջանում է մարդկանց կողմից ճնշված լինելու վախից։ Հիվանդ մարդը համոզված է լինում, որ մարդկանց հետ շփվելիս իր առողջությունը աղետալիորեն կվատթարանա։
Հաճախ սկսվում է դեռահասության շրջանում։ Ի տարբերություն այլ ֆոբիաների, անտրոպոֆոբիան հավասարապես հանդիպում է և՛ տղամարդկանց, և՛ կանանց մոտ։ Սովորաբար համատեղում է ցածր ինքնագնահատականի և քննադատությունից վախի հետ։
Անտրոպոֆոբիան կարող է լինելի սկոպտոֆոբիայի արդյունք (նևրոզ, ամոթի զգացում, վախ խայտառակվելուց)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆոբիաներ Կատեգորիա:Հոգեբանական հասկացություններ
(3150) Տոսա
(3150) Տոսա (Tosa), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի փետրվարի 11-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,201251 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8219 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5806 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2092,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172078 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 22,07° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ցուտոմու Սեկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Նեյտրոնային սպեկրոսկոպիա
Նեյտրոնային սպեկրոսկոպիա, նեյտրոնային սպեկտրաչափություն, միջուկային ֆիզիկայի բաժին, որն ուսումնասիրում է ատոմային միջուկների հետ նեյտրոնների փոխազդեցության էֆեկտիվ լայնական կտրվածքի կախումը նեյտրոնների էներգիայից։ Նեյտրոնային սպեկրոսկոպիայի հիմնական խնդիրը նեյտրոնների անընդհատ էներգետիկ սպեկտրից որոշակի էներգիայով նեյտրոնների առանձնացումն է։ Վերջինս կարող է լինել տարածական, երբ տրված ուղղությամբ թռչում են մոնոէներգետիկ նեյտրոններ (մեխանիկական մոնոքրոմատորի մեթոդ) կամ ժամանակային, երբ տվյալ ուղղությամբ միաժամանակ թռչող տարբեր էներգիայի նեյտրոնները տարածության տվյալ կետ են հասնում տարբեր ժամանակներում։ Նեյտրոնների այսպիսի ժամանակային անջատումը կոչվում է ժամանակային թռիչքի մեթոդ, որն առավել արդյունավետ է, երբ նեյտրոնների գրանցման ժամանակամիջոցը փոքր է թռիչքի տևողությունից։
Արագագործ ( վրկ) գրանցող սարքերի օգտագործումը թույլ տվեց այդ մեթոդը կիրառել ռելյատիվիստական մասնիկների տիրույթի համար՝ նեյտրոնների էներգիաները որոշելու նպատակով։ Նշված մեթոդներից բացի, նեյտրոնային սպեկրոսկոպիայում նեյտրոնների մոնոէներգետիկ փունջ ստանալու համար օգտվում են միջուկային որոշ ռեակցիաներից և ֆոտոնեյտրոնների աղբյուրից։ Միջուկների հետ դանդաղ նեյտրոնների փոխազդեցության կտրվածքի բնութագրական հատկությունը նեյտրոնային ռեզոնանսների (որոշակի էներգիայի դեպքում նեյտրոնների ցրման և կլանման կտրուկ աճը՝ 10-10^{5} անգամ) առկայությունն է։ Նեյտրոնների կլանումից առաջացած բաղադրյալ միջուկը գտնվում է գրգռված վիճակում և ապրում շատ կարճ՝ վրկ։
Դրգռված միջուկը տրոհվում է՝ առաքելով նեյտրոններ, 7-քվանտներ, ավելի հազվադեպ՝ a-մասնիկներ և պրոտոններ, իսկ որոշ ծանր տարրերի միջուկներ ճեղքվում են։ Տրոհման հավանականությունները բնորոշվում են ռեզոնանսային լայնություններով՝ ։ Դրանք որպես պարամետրեր մտնում են Բրեյտ-Վիգների բանաձևի մեջ, որը նկարագրում է նեյտրոնների և միջուկների փոխազդեցության էֆեկտիվ կտրվածքի կախումը նեյտրոնների էներգիայից (Е)՝ ռեզոնանսային էներգիային (Е0) մոտ տիրույթում։ i-տիպի տրոհման համար Բրեյտ-Վիգների բանաձևն ունի տեսքը, որտեղ \lambda-ն նեյտրոնի դը բրոյլյան ալիքի երկարությունն է, g-ն՝ վիճակագրական ֆակտորը՝ կախված սկզբնական միջուկի, բաղադրյալ միջուկի և նեյտրոնի սպիններից, \Gamma_1-ն ՝ i- տիպի պրոցեսի պարցիալ լայնությունը, որը հավասար է ռեզոնանսային մաքսիմումի բարձրության կեսի լայնությանը, \Gamma-ն՝ լրիվ լայնությունը ։ Էֆեկտիվ կտրվածքները չափում են նեյտրոնային սպեկտրաչափով, որը բաղկացած է մոնոէներգետիկ նեյտրոնների աղբյուրից (սահուն փոփոխվող էներգիայով) և նեյտրոնային դետեկտորից։ Նեյտրոնային սպեկրոսկոպիան թույլ է տալիս որոշել միջուկների գրգռված վիճակների էներգիաները, ռեզոնանսային լայնությունները, ինչպես նաև շարժման քանակի մոմենտներն ու զույգությունները, երբ օգտագործվում են նեյտրոնների բևեռացած փնջեր և բևեռացած միջուկ-թիրախներ։ Նեյտրոնային սպեկրոսկոպիայի տվյալները կարևոր են ինչպես միջուկային ֆիզիկայում, այնպես էլ ատոմային էներգետիկայի բնագավառում, աստղաֆիզիկայում, հեղուկների և պինդ նյութերի կառուցվածքային ուսումնասիրություններում։
Կատեգորիա:Ֆիզիկա
Մալիժինո (գյուղ, Զոլոչևի շրջան)
Մալիժինո (Малижине), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալիժինո գյուղում բնակվում էր 189 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,737 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 256,45 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կայծոն
Կայծոն կամ Ամանակ, միջնադարյան ամրոց, Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի Ձորափոր գավառում (այժմ՝ Լոռու մարզի Շնող գյուղի տարածքում, Ալավերդի քաղաքից 24 կմ արևելք), Դեբեդ գետի աջափնյա եռանկյունաձև հրվանդանի վրա։
Նկարագրություն
Կայծոն ամրոցը գտնվում է ներկայիս Շնող գյուղի տարածքի հյուսիս-արևմտյան մասի եռանկյունաձև հրվանդանին։ Տեղացիները այդ վայրը անվանում են Վենձ քարի գլուխ։ Գյուղի ընդհանուր տարածքի նկատմամբ ոնի իշխող դիրք։ Աչքի է ընկնում բնական պաշտպանական հուսալի և նպաստավոր պայամններով, պարագծով եզերված է բարձր, մեծ մասամբ անմատչելի ժայռերով։ Հրվանդանը հյուսիս-արևմտյան երկարությամբ հարում է Դեբեդ գետի կիրճին, հարավային կողմից Առվի ձորն է՝ փոքրիկ գետակով, իսկ արևելյան կողմից շրջափակված էհեղեղատներից առաջացած ոչ խորը ձորակով։
Հրվանդանը եզերող ժայռերի տարբեր աստիճաններում կան դժվարամերձ քարայրեր, որոնց ապավինել են տեղի բնակիչները հարձակումների և ավարառությունների ժամանակ։ Հետաքրքիր է, որ վերջին տարիներին ամրոցի տարածքում և մերձակայքում ի հայտ են բերել բրոնզե և պղնձե իրեր, խեցեղեն քարարկղային թաղումներ և այլն, որոնք վկայում են,որ այս վայրերը բնակեցված են եղել վաղնջական ժամանակներից։ Անշուշտ, վաղ է այդ մասին որոշակին խոսք ասել, քանի դեռ ամրոցի տարածքը չի ենթարկվել հնագիտական մանրազնին ուսումնասիրության։
Երզնկյացը նշում է, որ «ինչպես ավանդաբար պատմում են, Գրիգոր մագիստրոս Պահլավունին գաջ ու կրիա ամուր պարիսպ է կառուցել տվել, որի հաստությունը երկու արշինից ավելի է, ունեցել է կամարակապ ընդարձակ դուռ, կողքերին երկու մեծ աշտարակներ։ Բայց ափսո՜ս, որ այժմ գյուղացիք քանդել են թե՛ պարիսպը, թե՛ դուռը, քարը իրանց շինությանց վրա գործածելով, իսկ տեղերն էլ իրանց տների համար բռնելով․ այժմ հենց այս թամքուցումն կան և շատ մեծությամբ թափված հին պարսպի շաղախներ»։ Ինչպես պատերի մնացորդների շրջանում, այնպես էլ ամրոցի տարածքի այլ մասերում չհաջողվեց հայտնաբերել պարսպապատի շաղախի հետքեր։ Սակայն դա չի բացառում ամրոցի պատերում (հատկապես «կամարակապ» մուտքի և կողքի աշտարակների շարվածքում) շաղախի օգտագործման հանգամանքը։
Ամրոցը ուշ շրջանում հիշվում է Սանահինի վանքի առաջնորդ Հարություն Տեր-Բարսեղյանցին նվիրվածի հիշատակագրությունում, որ թվագրված է 1834-ով։ Կայծոն ամրոցը առ այսօր ճարտարապետական և հնագիտական հատուկ ուսումնասիրության չի ենթարկվել։ Ամրոցի հիմնական մուտքի ընտրությունը կատարված է ռազմա-պաշտպանական խնդիրները, նաև բնական պայմանները վարպետորեն հաշվի առնելով, ինչպես Հայաստանի շատ ամրոցներում(որոնց եզրագծով կառուցված եղել պարսպատերը), ուղղվում է դեպի հրվանդան, դրանով իսկ հնարավորություն տալով ամրոցի պաշտպաններին շատ նպաստավոր դիրքերից, հենց ամրոցի մատույցներում դիմագրավել հակառակորդի ուժերին։
Ամրոցի տարածքը անմատչելի է հարավ-արևմտյան և հյուսիսային կողմերից, որտեղ ուղղաձիգ, գահավեժ ժայռերն ունեն ավելի քան 35 մ բարձրություն։ Տափարակի չափը ամենաերկար մասում 580 մ է, ամենալայն մասում՝ 256 մ, մակերեսը կազմում է 6.5 հա։ Այն ունի ոչ մեծ թեքություն՝ արևելք-արևմուտք ուղղությամբ։ Ներկայումս տափարակը կառուցված է բնակելի տներով, հիմնականում շինված վերջին տասնամյակներում.Միջնադարյան Հայաստանի գրեթե բոլոր ամրոցները և բերդերը իրենց պաշտպանական համակարգում ունեցել են գաղտնուղիներ, որոնք ծառայել են ինչպես ջուր վերցնելու, այպես էլ պաշարման ժամանակ արտաքին աշխարհի հետ կապ պահպանելու նպատակով։ Այդ առումով Կայծոն ամրոցը բացառություն չի կազմել․ մոտ մեկ տասանամյակ առաջ ամրոցի հարավ-արևմտյան մասում ավտոժանապարհի լայնացման աշխատանքների ժամանակ բացվել է հրվանդանի կողմից դեպի ձորն իջնող գաղտնուղի, թունելի ձևով, առանց ամրացման և արհեստական ծածկի(պատահարներից խուսափելու նպատակով այն ներկայումս փակված է։
Շինարարություն
Ամրոցի շինարարությունը վերագրում են Հոլում Վասակին, ով ապրելիս է եղել Բագրատունիների ժամանակաշրջանում և գտնվել է նրանց հովանու ներքո   և  հանդիսացել է նրան զորավարներից մեկը։ Նրա նախնիները պատկանել են Կամսարականների տոհմին ։
Պատմություն և հիշատակություններ
Ամրոցի շինարարության ժամանակին վերաբերվող ամենավաղ տեղեկատվությունը հայ մատենագրության մեջ պատկանում է 13-րդ դարի պատմիչ Մխիթար Այրիվանեցուն, որը խոսելով Գրիգոր Մագիստորսի մասին, գրում է.