cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գոգավոր բազմանկյուն
Բազմանկյուն
Եռանկյունը չի կարող լինել գոգավոր, բայց կան գոգավոր բազմանկյուններ, որտեղ կողերի թիվը մեծ է 3-ից, բազմանկյունների համար։ Քառակնկյուն ոչ ուռուցիկ բազմանկյան օրինակ է նետը։
Առնվազն մեկ ներքին անկյունը չի պարունակում բոլոր մյուս գագաթները իր կողմերում և ներսում։
Գոգավոր բազմանկյան գագաթների ուռուցիկ եզրերը և նրա ծայրերը պարունակում են կետեր, որոնք դուրս են բազմանկյունից։
Ջեյմս Նեյսմիթ
Ջեյմս Նեյսմիթ, կանադա-ամերիկացի մարմնակրթության ուսուցիչ, բժիշկ, հոգևորական, մարզիչ և նորարար։ Կանադայից Մասաչուսեթս՝ Սփրինգֆիլդ, մեկնելուց հետո նա ստեղծում է բասկետբոլ խաղը, գրում բասկետբոլի հիմնական կանոնների ձեռնարկը, ապա Կանզասի համալսարանի համար բասկետբոլի ծրագիրը։ Նեյսմիթը հասցնում է տեսնել, թե ինչպես է բասկետբոլը ընդունվում որպես Օլիմպիական ցուցադրական մարզաձև, ապա 1936 թվականին պաշտոնապես ներառվում Բեռլինում կայացած ամառային Օլիմպիական խաղերում։ Բացի այդ Նեյսմիթը տեսնում է 1938 թվականին Ազգային հրավերք մրցաշարի (NIT) և 1939 թվականին Ուսանողական սպորտաձևերի ազգային ասոցիացիայի մրցաշարի (NCAA Tournament) ծնունդը։
Ծնվելով և ապրելով Օնտարիո նահանգի Ալմոնտե քաղաքից ոչ հեռու գտնվող ֆերմայում՝ սովորում, ապա մարմնակրթություն է դասավանդում Մոնրեալ քաղաքի Մակհիլի համալսարանում, ինչից հետո տեղափոխվելով ԱՄՆ ստեղծում է բասկետբոլ խաղը։ Հայտնագործությունից 7 տարի անց, 1898 թվականին, Դենվեր քաղաքում ստանում է բժշկական աստիճան։ Այնուհետև Կանզասի համալսարանում  ստանձնում է «Կանզաս Ջեյհոքս» (Kansas Jayhawks) թիմի սպորտային ղեկավարի և մարզիչի պաշտոնը, զուգահեռ մարզելով Ֆորեստ «Ֆոգ» Ալենին, ով հետագայում փոխարինում է նրան այդ պաշտոնում։ Ֆոգ Ալենը ղեկավարում է թիմը 39 մրցաշրջանների ընթացքում՝ դառնալով լեգենդներ Ադոլֆ Ռուփի և Դին Սմիթի մարզիչը։
Վաղ տարիներ
Նեյսմիթը ծնվել է 1861 թվականի նոյեմբերի 6-ին Կանադայի արևմուտքում գտնվող Ալմոնտե քաղաքում, շոտլանդացի ներգաղթյալների ընտանիքում։
Դասերից ազատ ժամանակը Նեյսմիթն անցկացնում էր դրսում, պահմտոցի կամ «Բադիկը քարի վրա» (Duck on a rock) խաղալով, վերջինս միջնադարյան խաղ է, որտեղ խաղացողը պաշտպանում է ծառի կոճղի վրա տեղադրված մեծ քարը (բադիկին) հակառակորդ թիմի խաղացողներից, ովքեր ավելի փոքր քարեր նետելով փորձում են գցել այն։ Շուտով Նեյսմիթն հասկանում է, որ «Բադիկը քարի վրա» խաղում մեծ անկյան տակ, սահուն նետտված քարերը ավելի արդյունավետ են, քան ուղիղ և ուժեղ նետվածները։ Հենց այս միտքը հետագայում հիմք է հանդիսանում բասկետբոլի ստեղծման համար։
Վաղ տարիքում՝ ծնողների մահից հետո, Նեյսմիթն ապրում է բարեկամուհու և նրա ամուսնու հետ,  հաճախում Ալմոնտեից ոչ հեռու գտնվող միջին դպրոց։ Միջին դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվում է Ալմոնտեի ավագ դպրոցը, որը ավարտում է 1883 թվականին։
Սփրինգֆիլդ քոլեջ. բասկետբոլի ստեղծումը
YMCA-ում Նոր-Անգլիա շրջանի երկար ձմեռների ընթացքում աշակերտները ստիպված էին բավարարվել բացառապես այն խաղերով, որոնք կարելի է կազմակերպել փակ տարածքներում։ Այդ իսկ պատճառով մարմնակրթության բաժնի ղեկավար, բժիշկ Լյութեր Գյուլիքը Նեյսմիթին հանձնարարում է ստեղծել խաղ, որը հնարավոր կլինի կազմակերպել փակ տարածքներում  և կօգնի աշակերտներին պահպանել լավ ֆիզիկական վիճակ։ Խաղի անցկացման համար չպետք է պահանջվեին մեծ տարածքներ, խաղը չպետք է լիներ շատ կոպիտ և որ ամենակարևորն է խաղը պետք է արդար լիներ բոլոր խաղացողների համար։
Նախ և առաջ, խաղը ստեղծելիս, Նեյսմիթն ուսումնասիրում և վերլուծում է ամենահայտնի խաղերը (ռեգբի, ֆուտբոլ, հոկեյ, բեյսբոլ և այլն) և գալիս եզրահանգման, որ խաղում ֆուտբոլի փափուկ գնդակի գործածումը կլինի ամենաանվտանգը։ Ապա նկատելով, որ հիմնականում ֆիզիկական կոնտակտ տեղի է ունենում գնդակով վազքի, վարման կամ գնդակին հարվածելու ժամանակ որոշում է, որ իր խաղում գնդակը տեղափոխելու միակ ձևը լինելու է խաղացողների միջև փոխանցումները։ Վերջապես, Նեյսմիթն ավելի է պակասեցնում ֆիզիկական կոնտակտի հավանականությունը՝ բասկետբոլի զամբյուղը խաղացողների գլխավերևում տեղադրելով և այն անպաշտպան թողնելով։ Նա առաջարկում է խաղացողներին «գոլ» խփելու համար օգտագործել միայն մեծ անկյան տակ արված, սահուն նետումներ, որոնց արդյունավետության մասին նա գիտեր  իր սիրելի «Բադիկը քարի վրա» խաղից։ Նեյսմիթն իր խաղն անվանեց բասկետբոլ (Basket-զամբյուղ և Ball-գնդակ բառերից) և իր մտքեր շարադրեց 13 հիմնական կանոններում։
1891 թվականի դեկտեմբերին անցկացվեց բասկետբոլի առաջին խաղը։ Խաղի մանրամասների մասին տեղեկանում ենք Նեյսմիթի ձեռագիր հաշվետվությունից։ Ի տարբերություն ժամանակակից բասկետբոլի խաղացողները խաղում էին ինը իննի դեմ, բասկետբոլի գնդակի փոխարեն օգտագործում ֆուտբոլի գնդակ, իսկ երկու զամբյուղների (օղակների) փոխարեն տեղադրված էին դեղձի երկու զամբյուղներ։
«Երբ պարոն Ստաբինսը բերեց դեղձի երկու զամբյուղներ, ես դրանք ամրացրի խաղահրապարակի հանդիպակաց կողմերում՝ վերին հարթակի փայտե ճաղերին, գետնից մոտ 3,05 մետր բարձրության վրա։ 13 կանոնները փակցրի հայտարարությունների տախտակի վրա, բերեցի ֆուտբոլի գնդակը և սկսեցի սպասել դասարանի գալուն...Դասարանը մեծ խանդավառությամբ չընդունեց խաղը, սակայն հետևեց իմ օրինակին... Ես բացատրեցի, թե ինչ է պետք անել գոլ խփելու համար, ապա գցեցի գնդակը կենտորնում կանգնած երկու տղաների միջև։ Փորձում էի այնպես անել, որ բոլորը հետևեն կանոններին։ Ամենահաճախ կրկնվող խախտումը գնդակով վազելն էր, սակայն այլ խաղացողին գցելը նույնպես արտասովոր երևույթ չէր»։ Ի տարբերություն ժամանակակից բասկետբոլի հիմնական կանոնները գնդակի վարում չէր նախատեսում, խաղացողները գնդակը կարող էին տեղափոխել միայն փոխանցումներով։ Բացի այդ յուրաքանչյուր «գոլից» հետո գնդակը կրկին խաղարկվում էր կորտի կենտրոնից։ Այս կանոնները այժմ հնացել են և չեն գործածվում ժամանակակից բասկետբոլում։
Արդեն 1892 թվականին բասկետբոլը մեծ ճանաչում է ձեռք բերում ուսումնարանում  և Դենիս Հորքենբաքը (Սփրինգֆիդ քոլեջին «Եռանկյուն» թերթի գլխավոր խմբագիրը) հրապարակում է հոդված «Նոր խաղը» անունով, ինչին հետևում են խաղը «Նեյսմիթի գնդակ» անվանելու առաջարկներ, սակայն Նեյսմիթը հրաժարվում է։ 1883 թվական բասկետբոլը միջազգայինորեն ներկայացվքւմ է, որպես YMCA-ի շարժում։
1898 թվականին Նեյսմիթը Սփրինգֆիլդից մեկնում է Դենվեր, որտեղ արժանանում է բժշկական աստիճանի, ապա ընդունվում Կանզասի համալսարան։
Ժառանգություն
Ջեյմս Նեյսմիթը հայտագործում է բասկետբոլ խաղը և գրում այդ մարզաձևի 13 հիմնական կանոնները։ Մասաչուսեթս նահանգի Սփրինգֆիլդ քաղաքում գտնվող բասկետբոլի փառքի սրահը կրում իր անունը։ Ջեյմս Նեյսմիթի անունը ներառված է նաև Կանադայում՝ բասկետբոլի փառքի սրահում, Կանադայում Օլիմպիական փառքի սրահում, Օնտարիոյում՝ սպորտի փառքի սրահում, Օտտավայում՝ սպորտի փառքի սրահում, Մակհիլլ համալսարանում՝ սպորտի փառքի սրահում, Կանզաս նահանգում՝ սպորտի փառքի սրահում և ՖԻԲԱ-ի փառքի սրահում։ Ուսանողական սպորտաձևերի ազգային ասոցիացիան (NCAA) իր լավագույն խաղացողներին պարգևատրում է «Նեյսմիթի մրցանակներով», իսկ ՖԻԲԱ աշխարհի առաջնության գավաթը Նեյսմիթի պատվին անվանվել է «Ջեյմս Նեյսմիթի գավաթ»։ 1936 թվականին Օլիմպիական խաղերում տղամարդկանց բասկետբոլի ներառումից հետո, 1976 թվականին նաև կանանց բասկետբոլի ներառումը մեծ իրադարձություն էր։
Այսօր, բասկետբոլ խաղում է ավելի քան 300 միլիոն մարդ ամբողջ աշխարհում, ինչը այն դարձնում է ամենահայտնի թիմային սպորտաձևերից մեկը:Հենց բասկետբոլի շնորհիվ են ճանաչում են ձեռք բերել Հյուսիսային Ամերիկայի 20 -րդ դարի շատ հայտնի մարզիկներ։   ESPN-ը և Associated Press-ը անցկացնում են հարցումներ 20-րդ լավագույն հյուսիս-ամերիկյան մարզիկին գտնելու համար։ ESPN հարցման արդյունքում առաջին հորիզոնականը, լավագույն հյուսիս-ամերիկյան մարզիկների շարքում, զբաղեցնում է բասկետբոլիստ Մայքլ Ջորդանը, իսկ Associated Press հարցման արդյունքում Ջորդանը զբաղեցնում է երկրորդ հորիզոնականը Բեյբ Ռութից հետո։
1891 թվականին Ջեյմս Նեյսմիթի կողմից գրվում են  բասկետբոլի առաջին, հիմնական կանոնները, որոնք հիմնադիր փաստաթուղթ են համարվում։ 2010 թվականի դեկտեմբերին փաստաթուղթը աճուրդի է դրվել Նյու Յորքում՝ Սոթբիսում։ 2010 թվականին Կանզասի համալսարանի շրջանավարտ և բասկետբոլի սիրահար՝ Ջոշ Սվեյդը, գնում է ճանապարհորդության համոզելու հարուստ շրջանավարտներին մասնակցե աճուրդին, ապա փաստաթուղթը հաղթելու դեպքում հանձնել Կանզասի համալսարանին։ Ի վերջո Սվեյդին հաջողվում է համոզել Կանզասի համալսարանի շրջանավարտ, ներդրումային բանկիր, միլիարդատեր Դեյվիդ Գ. Բութին և նրա կնոջը Սյուզաննա Բութին մասնակցել աճուրդին։
Նրանք հաղթում են և ձեռք բերում փաստաթուղթը ռեկորդային՝ 4,338,500 ԱՄՆ դոլլարի դիմաց, որը սպորտային հուշագրի համար երբևէ վճարված ամենամեծ գինն էր։ Դեյվիդը և Սյուզաննան փաստաթուղը հանձնում են Կանզասի համալարանին։ Սվեյդի ծրագիրը և դրա վերջնական հաջողության ժամանակագրությունը ներկայացված են ESPN-ի 2012 թվականի «Տան պես, այլ տեղ չկա» վավերագրական կինոնկարում և համապատասխան գրքում։ 2016 թվականին բացվում է Debruce Center անունով վայրը, որտեղ այժմ տեղակայված են կանոնները։ Կանզասի համալսարանը Debruce Center-ի կառուցման աշխատանքների վրա ծախսել է ավելի քանի 18 միլիոն դոլլար։
Անձնական կյանք
Ջեյմս Նեյսմիթը երկու շոտլանդացի ներգաղթյալներ՝ Մարգարեթ և Ջոն Նեյսմիթների, երկրորդ երեխան է։ Նրա մայրը՝ Մարգարեթ Յանգը, ծնվել է 1833 թվականին, ապա 1852 թվականին ներգաղթել Կանադայի Լանարկ կոմսություն։ Հայրը՝ Ջոն Նեյսմիթը, ծնվել է 1833 թվականին և 18 տարեկանում՝ լքելով Եվրոպան նույնպես ներգաղթել Կանադայի Լանարկ կոմսություն։
1894 թվականին հունիսի 20-ին Սփրինգֆիլդում Ջեյմս Նեյսմիթը ամուսնանում է Մոդ Էվիլին Շերմանի հետ։ Զույգը ունենում է 5 երեխա ՝ Մարգարեթ Մասոն (1895–1976), Հելեն Քերոլին (1897–1980), Ջոն Էդվին (1900–1986), Մոդ Էն (1904–1972) և Ջեյմս Շերման (1913–1980): 1937 թվականին Մոդ Նեյսմիթը մահանում է, և 1939 թվականի հունիսի 11-ին Նեյսմիթն ամուսնանում է իր երկրորդ կնոջ՝ Ֆլորենս Բ. Քինքեյդի հետ։ Նույն տարվա նոյեմբերի 19-ին Նեյսմիթի մոտ սկսում է ուղեղի արյունազեղում և 9 օր հետո նա մահանում է 78 տարեկան հասակում։ Նեյսմիթը թաղված է իր առաջին կնոջ կողքին Լոուրենսում։ 1977 թվականին 98 տարեկան հասակում մահանում է նաև Ֆլորենս Բ. Քնիքեյդը, ով թաղված է իր առաջին ամուսնու՝ բժիշկ Ֆրենկ Բ. Քինքեյդի կողքին, Կանզասում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բասկետբոլ Կատեգորիա:Կանադացի մարզիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Կանադացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Կանադացի բժիշկներ
Կատակերգության արքան (ֆիլմ)
«Կատակերգության արքան» (The King of Comedy), ռեժիսոր Մարտին Սկորսեզեի ֆիլմը, նկարահանվել է 1982 թվականին ԱՄՆ-ում։ Տրագիկոմեդիա է՝ սև հումորի բազմաթիվ տարրերով։ Գլխավոր դերը կատարում է Ռոբերտ դե Նիրոն։ Մասնակցել է Կաննի կինոփառատոնի հիմնական մրցութային ծրագրին, արժանացել է Բրիտանական կինոակադեմիայի մրցանակի 4 անվանակարգում, այդ թվում՝ լավագույն օրիգինալ սցենարի համար հաղթանակ։
Սյուժե
Ռուպերտ Պապկին (Դե Նիրո) հավակնոտ, բայց շարքային կերպար է՝ վստահ մեծ կատակերգու դառնալու իր ճակատագրին։ Նա պատահական ծանոթանում է հեռուստահաղորդավարուհի Ջերրի Լենգֆորդի (Լյուիս) հետ և սկսում վրդովել հանրաճանաչ շոուի ստեղծողների ամբողջ խմբին։ Հստակ մերժումից հետո Ռուպերտը իր ընկերուհի Մաշայի (Բերնհարդ) հետ առևանգում է Ջերիին։ Ազատ արձակելու դիմաց առաջ է քաշվում մեկ պահանջ՝ Ռուպերտի՝ որպես գլխավոր կերպարի մասնակցությունը Լենգֆորդի երեկոյան շոուին, որին պետք է հաջորդի ազգային եթերում դրա հեռարձակումը։ Հեռուստաընկերությունն իշխանությունների պնդմամբ համաձայնում և անցնում է հաղորդման ձայնագրությանը։ Այդ ժամանակ պատանդին, ում Մաշան պահում էր Մանհեթեն քաղաքում՝ իր ծնողների տանը, հաջողվում է փախչել։
Պապկինի հումորային մենախոսությունները լավ են ընկալվում հրավիրված հանդիսատեսի կողմից։ Վերջում նա հայտարարում է, որ գողացել է Լենգֆորդը, որպեսզի հայտնվի շոու-բիզնեսում։ Շրջապատողները ծիծաղում են՝ ընկալելով դա որպես սկետչի մաս։ Ռուպերտն ավարտում է․ «Վաղը դուք կիմանաք, որ ես չէի կատակում, և կմտածեք, որ ես խելագար եմ։ Բայց ես կարծում եմ, որ ավելի լավ է լինել արքա մեկ գիշերով, քան ոչնչություն ամբողջ կյանքում» ։
Ֆիլմն ավարտվում է Ռուպերտ Պապկինի՝ բանտից դուրս գալու մասին հեռուստատեսային ռեպորտաժով և «Թագավոր մեկ գիշերով» ինքնակենսագրության անոտացիայով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարտին Սկորսեզեի ֆիլմեր Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:1977 ֆիլմեր Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր
Եվրատեսիլ 1986 երգի մրցույթ
«Եվրատեսիլ 1986 երգի մրցույթը» դարձել է Եվրատեսիլի 45-րդ մրցույթը և տեղի է ունեցել 1986 թվականի մայիսի 3-ին Նորվեգիայի քաղաք Բերգենի Grieghallen-ում։ Մրցույթի ազգային հեռարձակող կազմակերպությունը եղել է Norsk rikskringkasting (NRK)։
Հղումներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1986 երգի մրցույթ Կատեգորիա:1986 Նորվեգիայում
Մայդան (գյուղ, Վիժնիցայի շրջան)
Մայդան (Майдан), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Վիժնիցայի շրջանում։
Բարի (Մալաթիայի գավառ)
Բարի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։ Գտնվում էր Եփրատի աջ կողմում, Հին Մալաթիայից 24 կմ հարավ-արևելք, Խարբերդ քաղաքից հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
XIX դարի վերջերին ուներ 100 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մայդան (գյուղ, Վիժնիցայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Մայդան գյուղում բնակվում էր 238 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Վիժնիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սարաևոյի սպանություն
Սարաևոյի սպանություն, երբ ապանվեցին Ավստրո-Հունգարիայի թագի հավանական ժառանգորդ արքայազն Ֆրանց Ֆերդինանդը և նրա կին Հոհենբուրգի դքսուհի Սոֆիան, 1914 թվականի հունիսի 28-ին Սարաևոում, որբ մահացու վիրավորում ստացան Գավրիլո Պրինցիպի արձակած գնդակներից։ Պրինցիպը վեց հոգանոց խմբի անդամներից մեկն է (հինգը սերբեր և մեկը բոսնիացի), որոնց կոորդինատորն էր Դանիլո Իլիչը,ով բոսնիացի սերբ էր և Սև ձեռք գաղտնի խմբավորման անդամ։ Սպանությունների քաղաքական նպատակն էր առանձնացնել հարավային սլավոնական պրովինցիաները Ավստրո-Հունգարիայից և ստեղծել միասնական Հարավսլավիա։ Սպանությունները ուղղակիորեն պատճառ հանդիսացան Առաջին համաշխարհային պատերազմի բռնկման, երբ Ավստրո-Հունգարիան վերջնագիր ներկայացրեց Սերբիայի թագավորությանը, որը մասամբ մերժվեց և Ավստրո-Հունգարիան պատերազմ հայտարարեց Սերբիային, որի արդյունքում Եվրոպական տերությունները ներքաշվեցին պատերազմի մեջ։
Սպանություններում մասնակցություն էին ունեցել Սերբիայի ռազմական մտավորականությունը Դրագուտին Դիմիտրիևվիչի գլխավորությամբ, ինչպես նաև նրա աջ ձեռք մայոր Վոյիսլավ Տանկոսիչը և հետախույզ Ռադե Մալոբաբիչը։ Տանկոսիչը զինել էր մարդասպաններին ռուբերով և ատրճանակներով, ինչպես նաև վերապատրաստել էր նրանց։ Մարդասպաններին տրվել էր մուտքի իրավունք գաղտնի ցանց և Մալոբաբիչը օգնել էր անցկացնել զենքը Ավտրո-Հունգարիա։
Մարդասպանները, սերբական գաղտնի գործակալության հիմնական անդամները և սերբական ռազմական կցորդները, որոնք ողջ էին մնացել, ձերբակալվեցին, դատապարտվեցին և պատժվեցին։ Բոսնիայում ձերբակալվածները տեղափոխվեցին Սարաևո 1914 թվականի հոկտեմբերին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայտնիների սպանություններ Կատեգորիա:1914 իրադարձություններ Կատեգորիա:Հունիսի 28 դեպքեր Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի պատմություն Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառներ Կատեգորիա:Ավստրո-Հունգարիան Առաջին համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Դավադրության տեսություն
Ալիքմարլու
Ալիքմարլու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում։ Գտնվում էր Աղվես գյուղից քիչ հեռու՝ Օբա գետի մոտ։
XX դարի սկզբին ուներ 245 բնակիչ։
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր ։
Չիկ Տամատյան
Չիկ (Խաչիկ) Արամի Տամատյան, ռումինահայ նկարիչ։
Կենսագրություն
Սովորել է Վենետիկի Մուրատ-Ռափայելյան վարժարանում (1931 - 1937), Հռոմի Գեղարվեստի ակադեմիայում (1937 - 1941)։ Ապրել և ստեղծագործել է Բախարեստում։ Ծաղրանկարների, շարժերի, գրաֆիկական դիմանկարների ու բնանկարների, գրքերի նկարազարդումների հեղինակ է։ 1947 թվականից աշխատակցել է Ռումինիայի գրեթե բոլոր հիմնական, ինչպես և «Նոր կյանք», «Սևան» հայկ. ու շուրջ 20 արտասահմանյան երկրների պարբերականների։ Տամատյանի գործերը տպագրվել են նաև սովետական պարբերականներում («Պրավդա», «Իգվեստիա», «Լիտերատուրնայա գազետա», «Օգոնյոկ», «Կրոկոդիլ», «Սովետական արվեստ», «Ոզնի», «Սովետական գրականություն» և այլն)։ 1975 - 1981 թվականներին ստեղծել է Բոտոշանի, Բուխարեստի, Կոնստանցայի և այլ քաղաքների պատմա-ճաբտարապետական հուշարձաններին նվիրված գծանկարների շարքեր, որոնք ցուցադրել է բազմաթիվ պատկերահանդեսներում (Երևանում՝ 1978 թվականին), հրատարակել առանձին գրքով («Բուկերեշչի», 1978)։ Լույս են տեսել Տամատյանի «Հակաիմպերիալիստական ծաղրանկարներ» (1960), «Բազմալեզու կատակերգություն» (1976, նաև ԳԴՀ-ում, գերմաներեն, 1976) ծաղրանկարների ալբոմները։ Նկարազարդել է գրքեր (դրանց թվում՝ Հայպետհրատի հանձնարարությամբ՝ Հակոբ Պարոնյանի հատընտիրը, 1965, ռուս., Արա Բեքարյանի հետ)։ Կատարել է ներկայացումների ձևավորումներ։ Ունեցել է 24 անհատական ցուցահանդես (այդ թվում՝ Փարիզում, 1958, Սվերդլովսկում, 1959, Երևանում, 1959, 1961, 1978, Օսակայում, 1966) ։
Պարգևներ
Արժանացել է Ռումինիայի Սոցիալիստական Հանրապետության պետական (1950, 1952) և միջազգային մրցանակների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռումինահայ նկարիչներ Կատեգորիա:1919 ծնունդներ Կատեգորիա:1985 մահեր
Ալիքմարլու
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Շաղիկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Շաղիկ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (3 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի հուշարձանների ցանկեր
(7684) Մարիոֆերերո
(7684) Մարիոֆերերո (Marioferrero), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի մարտի 3-ին Պաուլ Կոմբայի կողմից Պրեսկոտում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,794733 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6409 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9486 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1706,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,210957 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,06° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1997 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պաուլ Կոմբայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Girls’ Generation (2007 թվականի ալբոմ)
Girls’ Generation (소녀시대; Sonyeo Sidae), հարավկորեական գըրլ բենդ Girls' Generation-ի դեբյուտային ստուդիական ալբոմը։ Այն թողարկվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 1-ին` S.M. Entertainment լեյբլով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2007 ալբոմներ
Եվրատեսիլ 1984 երգի մրցույթ
«Եվրատեսիլ 1984 երգի մրցույթը» դարձել է Եվրատեսիլի 45-րդ մրցույթը և տեղի է ունեցել 1984 թվականի մայիսի 5-ին Լյուքսեմբուրգի մայրաքաղաք Լյուքսեմբուրգի Grand Theatre-ում։ Մրցույթի ազգային հեռարձակող կազմակերպությունը եղել է RTL Télévision (RTL)։
Նովոկազանկա (գյուղ, Կարմասկալինսկի շրջան)
Նովոկազանկա (Новоказанка, Яңы Ҡаҙан), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Վահան Սադոյան
Վահան Սամսոնի Սադոյան, հայ բժիշկ, սրտաբան։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1956), պրոֆեսոր (1970)։ ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկ (1957)։ Բժշկական ծառայության փոխգնդապետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ սրտաբաններ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր բժիշկներ
Եվրոպա (թերթ)
«Եվրոպա», քաղաքական, գեղարվեստական և ուսումնական շաբաթաթերթ, ապա՝ երկշաբաթաթերթ։ Լույս է տեսել 1847-1863 թվականներին, Վիեննայում։ Խմբագրել և հրատարակել են Մխիթարյան միաբանության անդամները ։
Ունեցել է երկու շրջան (1847-1858 թվականներին, 1858-1863 թվականներին)։ Փորձել է արտահայտել հիմնականում արևմտահայ մտավորականության և զարգացող վաճառականության ձգտումները, հրատարակել տեղեկություն «Եվրոպա» երկշաբաթաթերթի գլխագիրներ, հանրամատչելի հոդվածներ և զանազան նյութեր արևմտական երկրների արդյունաբերության, առևտրի, տեխնիկայի ու գիտության վերաբերյալ, ուսումնական, գրական-գեղարվեստական գործեր, անդրադարձել է հայ ժողովրդի պատմությանը, գաղթավայրերին, նպաստել աշխարհաբարի զարգացմանը։
Զերավշանի լեռնաշղթա
Զերավշանի լեռնաշղթա, լեռնաշղթա Հիսարա֊Ալայի համակարգում, Զերավշան գետից հարավ, Ուզբեկստանում և Տաջիկստանում։ Երկարությունը շուրջ 370 կմ է։ Բարձրությունը մինչև 5489 մ։ Կան սառցադաշտեր՝ ընդհանուր 370 կմ² տարածքում :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուզբեկստանի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Տաջիկստանի լեռնաշղթաներ
Դիոֆանտյան հավասարում
[[Պատկեր:Rtriangle.svg|մինի|Գտնելով ուղղանկյուն եռանկյան բոլոր կողմերը, կարող ենք լուծել հետևյալ Դիոֆանտյան հավասարումը՝
a2 + b2 = c2
Ադրբեջանա-թուրքական սահման
Ադրբեջանա-թուրքական սահման (Azərbaycan–Türkiyə sərhədi,Azerbaycan–Türkiye sınırı), Ադրբեջանի և Թուրքիայի միջև եղող 17 կմ (11 մղոն) երկարություն ունեցող միջազգային կարճ սահման։ Սահմանը թուրքական կողմից սկսվում է Իգդիրի նահանգի հարավ-արևելյան ծայրամասում, իսկ ադրբեջանական կողմից՝ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության հյուսիս-արևմտյան մասի վերջում։ Այն ամբողջությամբ անցնում է Արաքս գետի երկայնքով և երկու երկրների ամենակարճ սահմանն է։
Դիոֆանտյան հավասարում
Մաթեմատիկայում Դիֆանտյան հավասարում, այնպիսի հավասարում է, որը պարունակում է սովորաբար երկու կամ ավելի անհայտ։ Ի տարբերություն սովորական գծային հավասարումների Դիոֆանտյան հավասարումների պահանջն է գտնել հավասարման այնպիսի լուծումներ, որոնք կպատկանեն ամբողջ թվերի բազմությանը։ Գծային դիֆանտանտային հավասարումը հիմնականում կազմվում է կամ զրոյական, կամ առաջին աստիճանի որոշակի միանդամների գումարից։ Ցուցչային Դիոֆանտյան հավասարումը մի այնպիսի հավասարում է, որում անհայտ կարող են հանդիսանալ նաև հավասարման ցուցիչները։
Ադրբեջանա-թուրքական սահման
Աշխարհագրություն
Ամբողջ սահմանը ձգվում է Արաքս գետի երկայնքով։ Հողը անմիջական հարևանությամբ հարթ և թերզարգացած է, բացառությամբ չորս գիծ ունեցող մայրուղու և երկու մաքսային անցակետերի։ Մոտակա բնակավայրը գտնվում է ադրբեջանական կողմից մոտ 7 կմ դեպի արևելք․ դա Սադարակ գյուղն է, իսկ թուրքական կողմի մոտակա բնակավայրը Արալիկ գյուղն է, որը գտնվում է 28 կմ (17 մղոն) դեպի հյուսիս-արևմուտք։
Դիոֆանտյան հավասարում
Դիոֆանտյան խնդիրներում հիմնականում տրված է լինում ավելի քիչ հավասարումներ, քան անհայտներն են և պահանջվում է գտնել այնպիսի լուծումներ, որոնք կբավարարեն բոլոր հավասարումների պահանջներին։
Ադրբեջանա-թուրքական սահման
Պատմություն
19-րդ դարի ընթացքում Կովկասյան տարածաշրջանը վիճարկվում էր անկումային ժամանակաշրջանում գտնվող Օսմանյան կայսրության, Պարսկաստանի և Ռուսաստանի միջև, որն ընդլայնվում էր դեպի հարավ։ 1828 թվականին Ռուսաստանը գրավել է Պարսկաստանի կովկասյան հողերի մեծ մասը, որոնց թվում նաև ներկայիս Հայաստանի ողջ տարածքը (կոչվում է Արևելյան Հայաստան), իսկ հետո ուշադրությունը կենտրոնացրել է Օսմանյան կայսրության վրա ։ 1829 թվականին կնքված Ադրիանապոլսի պայմանագրով (1828-29 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի արդյունքը), որով Ռուսաստանը ստացել է ժամանակակից Վրաստանի մեծ մասը, օսմանները ճանաչել են Արևելյան Հայաստանի նկատմամբ ռուսական գերիշխանությունը ։
Սան Ստեֆանոյի պայմանագրով, որի կնքմամբ վերջացել է Ռուս-թուրքական պատերազմը (1877-1878), Ռուսաստանը զգալի հողեր է ստացել ներկայիս Արևելյան Թուրքիայի տարածքում (կոչվում է Արևմտյան Հայաստան)՝ ընդլայնելով օսմանյան-ռուսական սահմանը դեպի հարավ-արևմուտք ։ Ռուսաստանի կողմից Բաթումի, Կարսի և Արդահանի նվաճումները հաստատվել են Բեռլինի պայմանագրով (1878), չնայած վերջիններս ճնշման ներքո ստիպված էին վերադարձնել Բայազետի (ժամանակակից Դողուբայայազիդ) տարածքի մի մասը և Ալաշկերտի հովիտը ։
Դիոֆանտյան հավասարում
Օրինակներ
Բերված Դիոֆանտյան հավասարումներում
Ադրբեջանա-թուրքական սահման
Պատմություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Օսմանյան կայսրության նախահարձակ լինելուց հետո Ռուսաստանը ներխուժել է Օսմանյան կայսրության արևելյան շրջաններ։ 1917 թվականի ռուսական հեղափոխությանը հաջորդած քաոսում կոմունիստական նոր կառավարությունը շտապել է դադարեցնել իր մասնակցությունը պատերազմին և 1918 թվականին Գերմանիայի և Օսմանյան կայսրության հետ կնքել Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիրը։ Այդ պայմանագրով Ռուսաստանը վերադարձնում էր Սան Ստեֆանոյի և Բեռլինի պայմանագրերով գրավված տարածքները ։
Դիոֆանտյան հավասարում
Օրինակներ
w
Ադրբեջանա-թուրքական սահման
Պատմություն
Ձգտելով անկախություն ստանալ երկու կայսրություններից՝ Հարավային Կովկասի ժողովուրդները 1918 թվականին հռչակել են Անդրկովկասյան Դեմոկրատական Ֆեդերատիվ Հանրապետության անկախությունը և խաղաղ բանակցություններ սկսել օսմանների հետ ։ Ներքին տարաձայնությունները հանգեցրել են նրան, որ Վրաստանը 1918 թվականի մայիսին դուրս է եկել ֆեդերացիայի կազմից, իսկ շուտով հաջորդել են նաև Հայաստանի ու Ադրբեջանի անջատումները։ Քանի որ օսմանները ներխուժել էին Կովկաս և արագ նվաճել դրա մի մասը, երեք նոր հանրապետություններ 1918 թվականի հունիսի 4-ին ստիպված եղան ստորագրել Բաթումի պայմանագիրը, որով նրանք ճանաչեցին մինչև 1878 թվականը գոյություն ունեցող սահմանը  ։ Մասնավորապես Հայաստանը դեռևս ուշքի չէր եկել օսմանների կողմից իրականացված Հայոց ցեղասպանության հետևանքներից, որի արդյունքում մեծ թվով փախստականներ փախել էին Արևմտյան Հայաստանից  ։
Դիոֆանտյան հավասարում
Օրինակներ
,
Ադրբեջանա-թուրքական սահման
Պատմություն
Երբ Օսմանյան կայսրությունը պարտություն է կրել Եվրոպայում և Արաբիայում, դաշնակից տերությունները 1920 թվականին ծրագրել էին Սևրի պայմանագրի միջոցով այն բաժանել ։ Պայմանագիրը ճանաչում էր Վրաստանի և Հայաստանի անկախությունը՝ երկու պետություններին էլ մեծամասշտաբ հողեր տրամադրելով Արևելյան Թուրքիայում (Հայաստանի դեպքում այն անվանվել է «Վիլսոնյան Հայաստան»՝ ի պատիվ ԱՄՆ նախագահ Վուդրո Վիլսոնի)։ Ընդլայնված հայ-վրացական սահմանը որոշվելու էր ավելի ուշ ։ Այս ամենի հետևանքով վրդովել էին թուրք ազգայնականները, ինչը նպաստեց Թուրքիայի անկախության պատերազմի բռնկմանը, որտեղ տարած հաջողությունների արդյունքում այդպես էլ չի իրագործվել Սևրի պայմանագիրը ։ Թուրքական նվաճումները Արևմտյան Հայաստանում ամրագրվել են 1920 թվականին կնքված Ալեքսանդրապոլի պայմանագրով ։
Դիոֆանտյան հավասարում
Օրինակներ
x
Ադրբեջանա-թուրքական սահման
Պատմություն
Հայաստանն ու Ադրբեջանը պայքարում էին Նախիջևանի նկատմամբ վերահսկողության համար, իսկ Ադրբեջանը աջակցում էր ադրբեջանամետ Արաքսյան Հանրապետությունը։ Այս վեճի վերաբերյալ վիճահարույց որոշում է կայացվել, երբ 1920 թվականին ռուսական Կարմիր բանակը ներխուժել է Ադրբեջան և Հայաստան՝ վերջ դնելով երկու երկրների անկախությանը։ Ռուս-թուրքական լայնամասշտաբ պատերազմից խուսափելու համար երկու երկրներն էլ 1921 թվականի մարտին ստորագրել են Մոսկվայի պայմանագիրը, որը ստեղծել է փոփոխված խորհրդա-թուրքական սահմանը՝ Թուրքիային տրամադրելով Նախիջևանի հետ կարճ սահման ։ 1924 թվականին Նախիջևանը դարձել է Ադրբեջանի ինքնավար մարզ ։ Մոսկվայի պայմանագրի դրույթները հետագայում հաստատվել են 1921 թվականի հոկտեմբերին ստորագրված Կարսի պայմանագրով, որով վերջնականապես հաստատվեց ներկայիս թուրք-ադրբեջանական սահմանի ներկա դրությունը ։ Այնուհետև 1925 թվականի մարտից մինչև 1926 թվականի հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում սահմանը տեղում համատեղ խորհրդա-թուրքական հանձնաժողովի կողմից սահմանագծվել է ։ Թուրքիայի անկախությունը ճանաչվել է 1923 թվականին Լոզանի պայմանագրով ։
Դիոֆանտյան հավասարում
Օրինակներ
y
Ադրբեջանա-թուրքական սահման
Պատմություն
1991 թվականին ԽՍՀՄ փլուզումից հետո Ադրբեջանը ձեռք է բերել անկախություն և ժառանգել թուրք-խորհրդային սահմանի իր հատվածը։
Դիոֆանտյան հավասարում
Օրինակներ
, և
Ադրբեջանա-թուրքական սահման
Անցակետեր
Թուրք-ադրբեջանական սահմանին կա միայն մեկ անցում։ Թուրքիայից Նախիջևան երկաթգծի կառուցման նախագծերը թուրքական կառավարության կողմից ներկայացվել են 2012 թվականից, սակայն ոչ մի գործողություն չի ձեռնարկվել։
Դիոֆանտյան հավասարում
Օրինակներ
z
Ադրբեջանա-թուրքական սահման
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանա-թուրքական հարաբերություններ
Դիոֆանտյան հավասարում
Օրինակներ
տառերը տրված են, որպես անհայտներ, իսկ մնացած տառերը հաստատուն են։
Մեկ հավասարում
Պարզագույն Դիոֆանտյան հավասարումէ հանդիսանում հետևյալը՝
ax + by = c
a
,
b
և
c
տրված ամբողջ թվեր են։ Լուծումները բնութագրվում են հետևյալ թեորեմով՝
x
y
տրված ամբողջ թվեր են) եթե միայն
թիվը հանդիսանում է ամենամեծ ընդհանուր բաժանարար
թվերի համար, ավելին եթե
(x, y)
թվազույգը կարող է հանդիսանալ հավասարման լուծում, ապա հավասարման մյուս լուծումը ունի հետևյալ կազմությունը՝
(x + kv, y − ku)
, որտեղ
k
թիվը կամայական թիվ է, իսկ
v
թվերը քանորդ են հանդիսանում
թվերի(համապատասխանաբար) համար։
Չինական մնացորդի թեորեմ
Չինական մնացորդի թեորեմը ներկայացնում է մի շատ կարևոր դաս, որը բնութագրում է Դիոֆանտյան հավասարումների համակարգը։ Դիցուք՝
n1, …, nk
թվերը և
k
փոխադարձաբար պարզ են և մեծ են մեկից, իսկ
a1, …, ak
թվերը
քանորդ,
N
թիվը հանդիսանա արտադրյալ
n1 ··· nk
. թվերի համար, ապա ըստ թեորեմի հավասարման լուծումների միջակայքը կպատկանի
0 ≤ x < N
, ընդ որում՝
Դիոֆանտյան հավասարումների համակարգեր
Դիոֆանտյան հավասարումների համակարգեր կարելի է լուծել օգտվելով մատրիքսներից։ Օգտագործելով մատրիքսի գրառման ձևը համակարգում գտնվող յուրաքանչյուր հավասարման համար, կստանանք հետևյալը՝
A X = C
, որտեղ
A
-ն
m × n
չափի մատրիքս է, իսկ
X
-ը և
C
-ն ունեն համապատասխանաբար հետևյալ չափերը՝
n × 1
Վերը նշված հավասարումից բացի հաճախ օգտագործվում է նաև այս հավասարումը՝
Որտեղ
bi,i
հավասար չէ զրոյի, իսկ
i
թիվը մեծ չէ
k
-ից։ Բանաձևի մնացած բոլոր անդամները կարող են լինել զրոներ։ Հավասարումը երբեմն ներկայացվում է նաև այսպես՝
B (V−1X) = UC
. ընդ որում՝
bi,i yi = di
for
1 ≤ i ≤ k
,
0 yi = di
x
դրական ամբողջ թվերի համար, եթե միայն
հավասարումը որոշված է այնպիսի
y
-ի համար, որ
Եթե բանաձևում տեղադրենք տրված փոփոխականի այնպիսի արժեքներ, ինչպիսիք են՝
i ≤ k
և
i > k
, ապա մատրիքսը կունեա հետևյալ տեսքը՝ որտեղ
կամայական ամբողջ թվեր են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հավասարումներ Կատեգորիա:Թվերի տեսություն
Լաերտ Վաղարշյան
Լաերտ Վաղարշի Վաղարշյան, հայ խորհրդային կինոռեժիսոր, սցենարիստ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1976), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Վաղարշ Վաղարշյանի որդին։
Կենսագրություն
1946-1948 թվականներին սովորել է Ե․ Վախթանգովի անվան թատրոնին կից ռեժիսորական դասընթացներում, 1951 թվականին՝ ավարտել Համամիութենական կինոինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետը։ 1941 թվականից աշխատել է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում (1967-1969 թվականներին՝ տնօրեն)։ 1969-1976 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ կինեմատոգրաֆիստների միության վարչության առաջին քարտուղարը։ 1970 թվականից Երևանի հայկական մանկավարժական ինստիտուտի կուլտուրայի ֆակուլտետում դասավանդել է ռեժիսուրա և դերասանի վարպետություն (1982 թվականից՝ պրոֆեսոր)։
Ստեղծագործություններ
Ստեղծել է «Փեսատես» (1956), «Առաջին սիրո երգը» (1958, Յու․ Երզնկյանի հետ), «Կոչված են ապրելու» (1961), «Քաոս» (1975, համամիութենական կինոփառատոնի (Բաքու) մրցանակ՝ լավագույն էկրանավորման համար)), «011 աքսորականը» (1979) գեղարվեստական և «Մարտիրոս Սարյան» (1965, համամիութենական կինոփառատոնի (Կին) մրցանակ)), «Այսօր արևոտ օր է» (1979), «Արամ Խաչատրյան», «Արվեստագետ, քաղաքացին» (1981-1983, չորսմասանոց) վավերագրական ֆիլմերը։ Իր մի քանի կինոնկարներում հանդես է եկել իբրև սցենարի համահեղինակ։
Պարգևներ
Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ Կատեգորիա:Հունիսի 6 ծնունդներ Կատեգորիա:1922 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունվարի 30 մահեր Կատեգորիա:2000 մահեր Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Ալիքյան
Ալիքյան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում։ Գտնվում գավառի հարավ-արևմտյան սահմանի մոտ ։
Բնակչության մասին տեղեկություններ հայտնի չեն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սառա Վոան
Սառա Վոան, Վոեն (Sarah Vaughan, մականուն՝ Sassy; ), աֆրոամերիկացի ջազ երգչուհի։ Համարվում է XX դարի ամենահայտնի ջազ երգչուհիներից մեկը։ 1982 թվականին ստացել է Գրեմմի մրցանակ՝ «Լավագույն ջազ վոկալ» անվանակարգում։ Մանուկ տարիներին երգել է բապտիստների եկեղեցու երգչախմբում և սովորել նվագել ֆորտեպիանոյի վրա։ Երաժշտական կրթություն չի ստացել։ 1942 թվականին մուտք է գործել ամերիկյան շոու բիզնես։ Երեք տարի շարունակ աշխատել է ամերիկյան բիգբենդերում։ Այնուհետ սկսել է զբաղվել սոլո կարիերայով։ Նրա լավագույն ձայնագրություններից են Mean to me (1945), Body and soul (1946), Once in a while (1947), Ain’t misbehavin’ (1950), East of the sun (1950) և այլն։ 1950-ական թվականների երկրորդ կեսին հիմնականում երգել է ջազ ակումբներում։ 1967- 1972 թվականներին չի զբաղվել երաժշտական գործունեությամբ։
1970-ական թվականներին համերգներով հանդես է եկել շուրջ 70 երկրներում։ Երգել է Միշել Լեգրանի, Սթիվեն Սոնդհեյմի, Իվան Լինսի երգերը։ 1982 թվականին արժանացել է Գրեմմի երաժշտական մրցանակի։ Տարիների ընթացքում նրա ձայնը ավելի է խորացել։ Նրա վոկալին բնորոշ էր գլիսանդոն։ Իր ուրույն ձայնը՝ նա համարել է երաժշտական գործիքև աստվածատուր հատկություն։ Նա չէր սիրում, երբ իրեն անվանում էին ջազ երգչուհի։ Նա կկարծում էր, որ իր երգացանկը շատ լավ լայն էր, քան ուղղակի ջազը։ Մահացել է 66 տարեկան հասակում՝ թոքի քաղցկեղից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ջազմեններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ
Չալե (Ալաշկերտի գավառ)
Չալե, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում։
Բնակչություն
Ըստ մի քանի աղբյուրների Չալեն 1878 թվականին ուներ 7-35 քուրդ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռոստիսլավ Բրատուն
Ռոստիսլավ Բրատուն (Ростисла́в Андрі́йович Брату́нь, ), ուկրաինացի բանաստեղծ, հրապարակախոս, հասարակական գործիչ։ ԽՄԿԿ անդամ՝ 1954 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է ուսուցչի ընտանիքում։ Ավարտել է Լվովի Ի. Ֆրանկոյի անվան պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է հանրապետական թերթերի և ամսագրերի խմբագրություններում։ 1963-1966 թվականներին եղել է «Ժովտեն» («Հոկտեմբեր») ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։ Եղել է Լվովի գրողների միության նախագահը։
Հրատարակել է բանաստեղծական մի շարք ժողովածուներ՝ «Սեպտեմբեր» (1949), «Երգ կամքի մասին» (1953), «Կրակ» (1956), «Ես Ուկրաինայի որդին եմ» (1958), «Սիրո ժամանակը» (1960), «Կանադական գիրք» (1963), «Խարույկ» (1966), «Խաչմերուկ» (1969) և այլն։
Բրատունը գրել է նաև հրապարակախոսական գրքեր և երգերի տեքստեր։
Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» և Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Լվովի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի խմբագիրներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Ուկրաինացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի լրագրողներ
Եվրատեսիլ 1983 երգի մրցույթ
«Եվրատեսիլ 1983 երգի մրցույթը» դարձել է Եվրատեսիլի 28-րդ մրցույթը և տեղի է ունեցել 1983 թվականի ապրիլի 23-ին Գերմանիայի քաղաք Մյունխենի Rudi-Sedlmayer-Halle,-ում։ Մրցույթի ազգային հեռարձակող կազմակերպությունը եղել է Arbeitsgemeinschaft Rundfunkanstalten Deutschland (ARD)։
Հղումներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1983 երգի մրցույթ Կատեգորիա:1983 Գերմանիայում
Հովհաննես Ե Պալեոլոգոս
Հովհաննես Ե Պալեոլոգոս (Ιωάννης Ε' Παλαιολόγος, ), Բյուզանդիայի կայսր (հունիսի 15, 1341 - օգոստոսի 12, 1376, հուլիսի 1, 1379 - ապրիլի 14, 1390 և սեպտեմբերի 17, 1390 - փետրվարի 16, 1391), կայսր Անդրոնիկոս Գ Պալեոլոգոսի և Աննա Սավոյացու որդին, Պալեոլոգոսների կայսերական գահատոհմից։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1332 թվականի հունիսի 18-ին Դիդոմոտիկա քաղաքում։ Երիտասարդ տարիներին կառավարել է այրիացած կայսրուհու՝ Աննա Սավոյացու, պատրիարք Հովհաննես XIV Կելեկասի և մեգադուկա Ալեքսիոս Ապոկավկոսի խնամակալության ներքո։ Քաղաքազիական պատերազմի (1341-1347) արդյունքում գահակից-կայսր է ճանաչվում Հովհաննես Զ Կանտակուզենը, ով իր դստերը՝ Հեղինեին ամուսանցնելով Հովհաննես Ե Պալեոլոգոսի հետ, դառնում է նաև նրա ազգականը։ 1347-1354 թվականներին կառավարել է Հովհաննես Զ Կանտակուզենի հետ միասին։
3 տարի անց՝ 1379 թվականին, Հովհաննես Պալեոլոգոսը ազատ է արձակվում, խոստանալով բարձրացնել թուրքերին տրվող ամենամյա հարկը և պահել օժանդակ 12․000-ոց ջոկատ։ Օսմանյան սուլթան Մուրադ I-ին հաջորդած նրա որդին՝ Բայազիդ I-ը Հովհաննեսից պահանջում է ոչնչացնել Կոստանդնուպոլսի նորակառույց ամրությունները։ Այս պահանջները կատարելուց մի քանի օր անց՝ 1391 թվականի փետրվարի 16-ին մահանում է Հովհաննես Ե Պալեոլոգոսը։
Lex Ursonensis
Lex Ursonensis, colonia Iulia Genetiva կեսարյական կանոնադրության հիմք, որը գտնվել է Իսպանիայի հյուսիսում՝ Ուրսոյում, Օսունայի մոտ (Սևիլյա, Անդալուսիա)։
Հովհաննես Ե Պալեոլոգոս
Ամուսնություն և երեխաներ
Հովհաննես Ե Պալեոլոգոսը ամուսնացել էր իր գահակից Հովհաննես Զ Կանտակուզենի դստեր՝ Հեղինե Կանտակուզենի (1333 - դեկտեմբերի 10, 1396) հետ։ Ամուսնության արդյունքում ծնվում են՝
Գրականություն
Կատեգորիա:Պալեոլոգոսներ Կատեգորիա:Միջնադարյան երեխա կառավարիչներ
Lex Ursonensis
Պատմություն
Փլավիոսների կողմից արձանագրված տեքստի կրկօրինակի մասերը հայտնաբերվել են 1870/1871 թվականներին ։ Բնօրինակ օրենքը գրված է եղել 9 տախտակների վրա, 3 կամ 5 տեքստային սյուներով՝ բաղկացած 140 մասերից (rubricae) : Պահպանվել են 4 տախտակներ, որոնք ներառում են 61-82, 91-106 և 123-134 հատվածները։ Մասունքները պահպանվում են Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանում։
Կանոնադրությունը հաստատվել է Հռոմեական ժողովի կողմից որպես օրենք, առաջարկվել է հավանաբար Մարկոս Անտոնիոսի կողմից Հուլիոս Կեսարի սպանությունից հետո։
Օրենքի բովանդակություն
Առնչվել է տարբեր տեղական ինքնակառավարման հարցերի։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մադրիդի ազգային հնագիտական թանգարանի նմուշներ
Միգովո (գյուղ, Վիժնիցայի շրջան)
Միգովո (Мигове), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Վիժնիցայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Միգովո գյուղում բնակվում էր 3 693 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Վիժնիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Քվեմո Խվեդուրեթի
Քվեմո Խվեդուրեթի (ქვემო ხვედურეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 640 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 3 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 941 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Բոնդինի անվան մշակույթի և հանգստի կենտրոնական զբոսայգի
Բոնդինի անվան մշակույթի և հանգստի կենտրոնական զբոսայգի (Центральный парк культуры и отдыха имени А. П. Бондина, ЦПКиО им. А. П. Бондина), Նիժնի Տագիլ քաղաքի կենտրոնական այգին, որը գտնվում է քաղաքի պատմական կենտրոնում՝ Լենինսկի շրջանի Տագիլ լճակի ափին։
Պատմություն
Տագիլ լճափի այգին կառուցվել է 19-րդ դարի սկզբին, մոտ 1806 թվականին։ Սկզբում կոչվել է Տիրոջ այգի։ Այգին այնպես էր ներկառուցված, որ Նիկոլայ Նիկիտիչ Դեմիդովի տան հետ միասնական անսամբլ էր կազմում։ Տիրոջ այգին ջերմոցի հետ միասին պատկերված է Վասիլի Ռաևի «Տագիլ ձմռանը» նկարում։ Այդ ջերմոցում ձմռանն աճում էր վարունգ և անանաս։
1920-ական թվականներին այգում գործել է ամառային թատրոն։ Այստեղ հանդես են եկել տարբեր թատերախմբեր, ցուցադրվել են ֆիլմեր։ 1930-ական թվականներին այգում սկսեցին զանգվածային քաղաքային զբոսանքներ, այստեղ գործում էր ընթերցասրահ, ռեստորան, լճակում զբոսնելու համար վարձակալությամբ տրվում էին նավակներ, շաշկու և շախմատի սիրահարների համար կար սենյակ և մանկական տեխնիկական կայարան։ 1935 թվականի հունիսի 23-ին այգում հյուրընկալվել է Ուրալի կենդանաբանական այգին ։
1946 թվականի հուլիս 27-ին այգում բացվեց նիժնիտագիլցի գրող Ալեքսեյ Բոնդինին նվիրված հուշարձան (քանդակագործ՝ Մ. Պ. Կրամսկի)։ 1947 թվականի ապրիլի 1-ին քաղաքային այգին վերանվանվել է գրողի պատվին։ Այգում պահպանվել է տունը (Ալեքսեյ Բոնդինի գրական-հուշային թանգարան), որտեղ գրողն ապրել է իր կյանքի վերջին տարիներին։
1960-1970-ական թվականներին Բոնդինի անվան այգում գործել է ամառային կինոնթատրոն, մանկական խաղահրապարակ, պլանետարիում։
2000 թվականին Բոնդին այգում տեղադրվել են տագիլցի քանդակագործ Ալեքսանդր Իվանովի «Աշխատավոր մրջյունը» և «Ճպուռը» մետաղական քանդակները։ Բացվում են բազմաթիվ նոր զվարճահարմարանքներ։ 2012 թվականին այգու տարածքում գործել է մասնավոր կենդանաբանական այգի։
Նկարագրություն
Այգին ձգվում է Տագիլ լճակի երկայնքով «Տագիլի Կրեմլից» (Տեղական պատմության թանգարանից) մինչև Նիժնի Տագիլի պետական կրկեսի և Ռուսական ուղղափառ եկեղեցու շենքի մոտ 1 կմ։ Այգու ամենալայն հատվածը մոտ 200 մետր է։ Այգին ունի 5 մուտք, մի քանի մեծ ու փոքր ծառուղիներ։ Արևմտյան մասը հիմնականում լորենիների, եղևնիների, կեչիների պուրակ է։ Այգու արևելյան մասում կան բազմաթիվ զվարճանքի վայրեր, մեծ անիվը, քանդակներ, կասկադ-շատրվան, ինչպես նաև գրող Ալեքսեյ Բոնդինի հուշարձանը և նրա տուն-թանգարանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիժնի Տագիլի այգիներ Կատեգորիա:Ուրալի պատմություն
(7685) 1997 EP17
(7685) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի մարտի 1-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,267191 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0135 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5209 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1246,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,288717 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,08° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1997 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Mozilla Firefox
Mozilla Firefox (ամերիկյան անգլերենով արտասանություն՝ []), հայտնի նաև կարճ Firefox անվանմամբ, ազատ ցանցային զննիչ (բրաուզեր)՝ Gecko շարժիչի հիման վրա աշխատող։ Զննիչի նախագծումով և տարածումով զբաղվում է «Mozilla Corporation» ընկերությունը։
2014 թվականի հունվարից մինչև նոյեմբեր ամսվա կտրվածքով «Mozilla Firefox»-ը համարվում է 3-րդ ամենատարածված զննիչը աշխարհում, ունենալով 18,14 տոկոս մասնաբաժին ըստ gs.statcounter.com կայքի տվյալների ։ Հայաստանում զննիչը երկրորդ տեղում է՝ 16,05 տոկոսով ։ Որոշ պետություններում զննիչը նաև առաջատար դիրք է զբաղեցնում մասնավորապես՝ Իրանում, որտեղ շուկայական մասնաբաժինը կազմում է 44,19 տոկոս ։
Զննիչը պաշտոնապես թողարկվում է Մայքրոսոֆթ Վինդոուզ, Մաք ՕԷս, Լինուքս և Անդրոիդ օպերացիոն համակարգերի համար։ Գոյություն ունեն նաև ոչ պաշտոնական տարբերակներ այլ տիպի օպերացիոն համակարգերի համար։ Զննիչի կոդը համարվում է ազատ և տարածվում է եռակի լիցենզիայով՝ GPL/LGPL/MPL։
Անվանման ծագումը
Սկզբնական շրջանում այս ցանցային զննիչը ունեցել է տարբեր անվանումներ՝ Ֆենիքս, այնուհետև Ֆայրբիրդ։ Այնուհետև ցանցային զննիչը ստացել է չինարենից թարգմանված Կրակոտ Աղվես անվանումը, որը հայտնի է դառնում Ֆայրֆոքս անունով։
Լոգո
Mozilla և Firefox զննիչների լոգոտիպեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համակարգչային ծրագրեր Կատեգորիա:Ազատ ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:Վեբ-դիտարկիչներ Կատեգորիա:C++-ով գրված ազատ ծրագրային ապահովումներ Կատեգորիա:Ազատ դիտարկիչներ
Եվրատեսիլ 1982 երգի մրցույթ
«Եվրատեսիլ 1982 երգի մրցույթը» դարձել է Եվրատեսիլի 27-րդ մրցույթը և տեղի է ունեցել 1982 թվականի ապրիլի 24-ին Մեծ Բրիտանիայի քաղաք Հարրոգատի Harrogate International Centre-ում։ Մրցույթի ազգային հեռարձակող կազմակերպությունը եղել է British Broadcasting Corporation (BBC)։
Հղումներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1982 երգի մրցույթ Կատեգորիա:1982 Մեծ Բրիտանիայում
Բեզյուք
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր Կատեգորիա:Ադըյամանի մարզի բնակավայրեր
Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի Սիսիանի մասնաճյուղ
Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի Սիսիանի մասնաճյուղ, հիմնադրվել է 2004 թ. հունիսի 25-ին։ 2007 թ. հիմնադրվել է համալսարանի հենակետային քոլեջը, որտեղ լավագույն ուսանողները հնարավորություն ունեն ուսումը շարունակել ՀԱԱՀ-ի համապատասխան բաժիններում։
Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի Սիսիանի մասնաճյուղում դասավանդում են 6 դոկտոր-պրոֆեսորներ, 38 գիտության թեկնածուներ, որից 28-ը՝ դոցենտ։ Դասախոսություններն անցկացվում են նաև օնլայն ռեժիմով, որը հնարավորություն է տալիս մասնաճյուղի ուսանողներին ունկընդրել մայր համալսարանի դասախոսներին։
Մասնաճյուղում ուսուցումն իրականացվում է միայն հեռակա կարգով, այդ իսկ պատճառով համալսարանն ապահոված է մասնագիտական գրականությամբ։ Ուսանողները հնարավորություն ունեն մասնագիտական գրականությունից օգտվել նաև էլեկտրոնային տարբերակով։ Բացի մասնագիտականից, գրադարանը հագեցած է նաև գեղարվեստական գրականությամբ։
Ուսանողների տեսական գիտելիքների ամրապնդման, մասնագիտական գիտելիքների խորացման և կիրառական հմտությունների ձևավորմանը նպաստում է համալսարանին կից գործող ջերմոցը, ինչպես նաև տարածաշրջանում դեռևս գոյություն չունեցող կաթի անալիզատորը և գերհզոր մանրադիտակները։