cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Խենթ և գեղեցիկ (ֆիլմ)
Խենթ և գեղեցիկ (Crazy/Beautiful), ամերիկյան լիամետրաժ ֆիլմ։ Նկարահանել է ռեժիսոր Ջոն Ստոկվելը 2001 թվականին։ Ֆիլմը հայտնի է նաև «Անխելք և գեղեցիկ» անվանումով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2001 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ջոն Ստոկվելի ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Touchstone Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր դեռահասների համար Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր
Շոկը և Շերը
«Շոկը և Շերը» («Шоқ пен Шер»), խորհրդային գունավոր մանկական գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Կանիմբեկ-Կանո Կասիմբեկովը 1972 թվականին «Ղազախֆիլմ» կինոստուդիայում ։
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է փոքրիկ տղայի՝ Շերի և Շոկ անունով քուռակի ընկերության մասին։ Շերը երազում է քուռակի մասին և թույլ չի տալիս ավագ եղբորը վաճառել ձիուն։ Ձին ծնում է քուռակ, որին կոչում են Շոկ։ Շերն ու Շոկը այնքան են կապվում միմյանց հետ, որ տղան չէր պատկերացնում իր կյանքն առանց քուռակի։ Բայց մի օր Շոկն ընկնում է ձիուց և հայտնվում հիվանդանոցում, և մինչ նա պառկած էր այնտեղ, ավագ եղբայրը վաճառում է Շոկին, իսկ ստացված գումարով գնում է սայլակով մոտոցիկլ։ Շերը չի կարողանում մոռանալ ընկերոջը և գնում է Շոկին որոնելու։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1971 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր ձիերի մասին Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
SONGTV Armenia
SONGTV Armenia (նախկինում հայտնի էր 2007-2017 թթ․-ին՝ որպես MTV.am), հեռարձակվող հայկական մասնավոր երաժշտական հեռուստաալիք, հիմնվել է ռուսական «ՕԴԱԿ Գրուփ» ընկերության կողմից ։ Հեռարձակումը սկսվել է 2007 թվականի հունիսի 7-ին։ Հեռուստաալիքը կենտրոնանում է հայկական տեսահոլովակների ցուցադրմամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Հայաստանի հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Երաժշտական հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Համացանցի հեռուստաալիքներ
Միլանի լիրա
Միլանի լիրա (իտալերեն՝ Lira melanese), դրամական միավոր Ավստրիայի գերիշխանության տակ գտնվող իտալական Միլան քաղաքում, որը որոշ ինքնավարություն էր վայելում ավստրիական կայսրության մեջ։
Թողարկվել և շրջանառության է ներկայացվել 1741 - 1791 թ.թ. արծաթե դրամի տեսքով, հետևյալ դրամանիշներով.
Մեկ լիրան հավասար էր 20 սոլդոյի, 6 լիրան կազմում էր մեկ սկուդո։ 1791 թվականից հետո այլևս չի թողարկվել։
Լիչենցա
Լիչենցա (Licenza) կոմունա Իտալիայում, Լացիո մարզի Հռոմ գավառում ։
Միլանի լիրա
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ Կատեգորիա:Մետաղադրամ Կատեգորիա:Իտալիայի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Իտալական լիրա Կատեգորիա:Դրամագիտություն Կատեգորիա:Արծաթե դրամներ
Լիչենցա
Բնակչությունը կազմում է 1001 մարդ (ըստ 2008 թվականի տվյալների), բնակչության խտությունը կազմում է 57 մարդ/կմ²։ Տարածքը 32 կմ² է։ Փոստային ինդեքսը 26, հեռախոսային կոդը 0774։
Քաղաքի հովանավոր է համարվում Սուրբ San Rocco-ն։
Վերին Դվոյնիկ
Վերին Դվոյնիկ (Верхний Двойник), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Պեչորա գետի աջ ափին՝ 564 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 30 կմ։
Լիչենցա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Վերին Դվոյնիկ
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը ստորին Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Նադեժդա Կասավինա
Նադեժդա Ալեքսանդրովնա Կասավինա (Надежда Александровна Касавина, ), ռուս փիլիսոփա և սոցիոլոգ, փիլիսոփայական մարդաբանության, սոցիալական մարդաբանության, էքզիստենցիալ փիլիսոփայության, մշակույթի փիլիսոփայության, մշակույթի սոցիոլոգիայի, հումանիտար գիտությունների մեթոդաբանության և փիլիսոփայության մասնագետ։ Գիտության էքզիստենցիալ փիլիսոփայության գիտական ուղղության ստեղծող։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (2017), դոցենտ (2008), Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի հասարակական գիտությունների բաժանմունքի պրոֆեսոր (2022), Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի հասարակական գիտությունների բաժանմունքի թղթակից անդամ (2022)։ և Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի Փիլիսոփայության ինստիտուտի մշակույթի փիլիսոփայության սեկտորի առաջատար գիտաշխատող (2018 թվականից) և ղեկավար (2021 թվականից)։ «Էլիտոլոգիա» հանրագիտարանային բառարանի հեղինակներից մեկը։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1979 թվականին Աստրախանի մարզի Չեռնոյարսկի շրջանի Ստարիցա գյուղում։
1995 թվականին ավարտել է Ստարիցայի՝ Խորհրդային Միության հերոս Պավել Ֆեոդորովիչ Կոնևի անվան միջնակարգ հանրակրթական դպրոցը ։
2000 թվականին ավարտել է Աստրախանի պետական մանկավարժական համալսարանի հոգեբանա-մանկավարժական ֆակուլտետը ։
2000-2008 թվականներին եղել է Աստրախանի պետական համալսարանի սոցիոլոգիայի ամբիոնի ասիստենտ, ավագ դասախոս և դոցենտ ։
2004 թվականին ավարտել է Վոլգոգրադի պետական մանկավարժական համալսարանի ասպիրանտուրան և Վոլգոգրադի պետական համալսարանում փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Լ. Վ. Շչեգլովայի գիտական ղեկավարությամբ պաշտպանել է փիլիսոփայական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման ատենախոսություն՝ «Հավատը անհատական ոգու ձևավորման մեջ. փիլիսոփայական-մարդաբանական մոտեցում» («Вера в становлении индивидуального духа: философско-антропологический подход») թեմայով (մասնագիտություն 00.09.13-կրոնագիտություն, փիլիսոփայական մարդաբանություն, մշակույթի փիլիսոփայություն) ։
2008 թվականին ստացել է դոցենտի գիտական կոչում սոցիոլոգիայի ամբիոնում ։
2008-2011 թվականներին եղել է Աշխատանքի և սոցիալական հարաբերությունների ակադեմիայի սոցիոլոգիայի և սոցիալական գործընթացների կառավարման ամբիոնի դոցենտ ։
2011-2018 թվականներին՝ ՌԳԱ փիլիսոփայության ինստիտուտի մշակույթի փիլիսոփայության սեկտորի ավագ գիտաշխատող, 2018 թվականից՝ առաջատար գիտաշխատող և 2021 թվականից՝ ղեկավար  ։
2017 թվականին Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի փիլիսոփայության ինստիտուտում պաշտպանել է ատենախոսություն՝ «Էքզիստենցիալ փորձը որպես փիլիսոփայության և սոցիալ-հումանիտար գիտությունների խնդիր» («Экзистенциальный опыт как проблема философии и социально-гуманитарных наук») թեմայով (մասնագիտություն 09.00.08 — գիտության և տեխնոլոգիայի փիլիսոփայություն) ։
2020 թվականից Հումանիտար գիտությունների պետական ակադեմիական համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետի պրոֆեսոր է ։
2022 թվականին ընտրվել է ՌԳԱ հասարակական գիտությունների բաժանմունքի պրոֆեսոր ։ Նույն թվականին ընտրվել է ՌԳԱ հասարակական գիտությունների բաժանմունքի թղթակից անդամ ։
Ռուսաստանի փիլիսոփայական ընկերության և Գիտության պատմության և փիլիսոփայության ռուսական ընկերության անդամ ։
Ամուսինը Իլյա Թեոդորովիչ Կասավինը, փիլիսոփա է, փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ։
Գիտական գործունեություն
Նադեժդա Կասավինան «Գիտության էքզիստենցիալ փիլիսոփայություն» գիտական ուղղության ստեղծողն է, որի շրջանակներում սոցիալ-հումանիտար գիտություններում իրականացվել է էքզիստենցիալ շրջադարձի հայեցակարգավորում, ինչպես նաև բացահայտվել է աշխարհի սոցիալ-գիտական պատկերն իր իմաստալից բովանդակությամբ։ Գիտական շրջանառության մեջ դրել և օգտագործել ու հիմնավորել հումանիտար գիտելիքների համար «էքզիստենցիալ փորձ» միջառարկայական հայեցակարգի կարգավիճակը։ Իրականացրել է էքզիստենցիալ փորձի երկիմաստ բնույթի վերակառուցում՝ կապված սահմանային իրավիճակների ազդեցության հետ ինչպես անհատի ձևավորման, այնպես էլ նրա կողմից սեփական գոյության կայուն հիմքերի ձեռքբերման վրա։ Նա հիմնավորել է «էքզիստենցիայի նատուրալիցազիա» հասկացությունը՝ որպես գիտության մեջ էքզիստենցիալ իմաստավորման միջոց։ Բացի այդ, սահմանել է էքզիստենցիալ փիլիսոփայության զարգացման ժամանակակից ձևերի առանձնահատկությունները՝ կապված մշակույթի և գիտության հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս փիլիսոփաներ
Քրիստիան Թուլին
Քրիստիան Թուլին (Christian Braunmann Tullin, ), նորվեգացի բանաստեղծ, գործարար։ Նորվեգական գրականության առավել հայտնի դեմքերից։ Համարվում է Նորվեգիայի առաջին պրոֆեսիոնալ բանաստեղծներից մեկը, չնայած երբեք չի թողել պետական ծառայությունը ։
Կենսագրություն
Քրիստիան Թուլինը ծնվել է Քրիստիանիայում (այժմ՝ Օսլո) 1728 թվականին։ Դեռևս մանկությունից շատ է ընթերցել։ Պատանի տարիքում Թուլինի ուսուցիչներից մեկը պատանու ուշադրությունը սևեռել է անգլիական գրականության վրա, որն ապագա բանաստեղծի վրա նկատելի ազդեցություն է ունեցել։ 1745 թվականից Թուլինը ուսանել է փիլիսոփայություն, նկարչություն, երաժշտություն, ինչպես նաև գերմաներեն ու ֆրանսերեն։ 1748 թվականին քննություն է հանձնել աստվածաբանությունից։ Ուսումնառությունից հետո հաստատվել է Քրիստիանիայում։ Ցանկացել է իրեն նվիրել աստվածաբանությանը, սակայն ուսանելով իրավունք, զբաղվել է առևտրով, որոշ ժամանակ ղեկավարել է փոշի արտադրող մի փոքր գործարան։ 1759 թվականին դարձել է քաղաքի մաքսային տեսուչի տեղակալ։ 1763 թվականին զբաղեցրել է Քրիստիանիայի քաղաքային կառավարչի պաշտոնը։ Գլխավորել է նաև մաքսային և ակցիզային վարչությունը (Board of Customs and Excise): Ամուսնացել է Մետտե Կրուշովի (Mette Kruchow) հետ, և ունեցել են մի քանի երեխաներ, որոնց թվում է հայտնի նորվեգական գործարար Կլաուս Թուլինը (1764-1830) ։ Ժամանակակիցները Թուլինին համարել են դանիական-նորվեգական պոեզիայի ամենատաղանդավոր ներկայացուցիչներից մեկը։
Երկեր
Թուլին Samtlige Skrifter (Ամբողջական երկեր) թողարկվել են Կոպենհագենում 1770-1773 թվականներին (երեք հատոր)։ Առաջին հատորում ընդգրկված են բանաստեղծությունները, երկրորդում և երրորդում՝ էսսեները ։
Թուլինի հայտնի երկերից է «Մայիսյան օր» (1758) դասական ստեղծագործությունը ։ 1760 թվականին լույս է տեսել «Նավագնացության առաջացումն ու դրա հետևանքները» գիրքը, որտեղ Թուլինը պատճառաբանում է քաղաքակրթության զարգացումը որպես նավարկության հետևանք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ Կատեգորիա:Կոպենհագենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Նորվեգացի բանաստեղծներ
Ռուզաննա Մելյան
Ռուզաննա Մելյան, հայ լրագրող , հաղորդավարուհի ։
Կենսագրություն
Ռուզաննա Մելյանը ծնվել է 1961 թվականի օգոստոսի 31-ին՝ Երևանում քաղաքում ։ Ավարտել է Թաթուլ Կրպեյանի անվան թիվ 62 դպրոցը, իսկ 1984 թվականին՝ Հայաստանի ազգային պոլիտեխնիկական համալսարանի հեռուստառադիոտեխնիկայի ֆակուլտետը։ Ուսանողական տարիներին հաղթել է հեռուստատեսության հաղորդավարների մրցույթում և սկսել լրագրողական իր աշխատանքը։
Որպես լրագրող և հաղորդավար մինչ 1997 թվականն աշխատել է Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունում, վարել է մի շարք երիտասարդական, երաժշտական և տեղեկատվական հաղորդումներ, այդ թվում նաև «Լրաբեր» և «Մայրաքաղաք» լրատվական հաղորդումները։ Որպես հաղորդավար աշխատաքի  հրավեր  է ստացել Մոսկվայի «Օստանկինո» հեռուստաընկերությունից։
Մագիստրոսի աստիճանով 1996 թվականին ավարտել է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի քաղաքագիտություն և միջազգային հարաբերություններ բաժինը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ
Հեպատիտ A-ի պատվաստանյութ
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպություն ն առաջարկում է հիվանդության չափավոր տարածում ունեցող շրջաններում իրականացնել համընդհանուր պատվաստում ։ Իսկ այն շրջանները, որտեղ վարակելիությունը բարձր է, լայնատարած պատվաստում խորհուրդ չի տրվում, որովհետև մարդկանց մեծամասնության օրգանիզմում դեռևս մանկական տարիքում հեպատիտով վարակվելուց հետո ձևավորվում է անհատական ձեռքբերովի ակտիվ իմունիտետ ։ Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոն ը խորհուրդ է տալիս պատվաստել բարձր ռիսկի գոտում գտնվող չափահասներին և բոլոր երեխաներին ։
Պատվաստումից հետո կողմնակի բացասական ազդեցություններ հազվադեպ են հանդիպում ։ Երեխաների 15%-ի և չափահասների 50%-ի շրջանում հնարավոր է ցավի առաջացում ներարկման հատվածում ։ Հեպատիտ A-ի պատվաստանյութերի մեծ մասը պարունակում է ինակտիվ (ապաակտիվ) վիրուսներ, որոշ մասը՝ թուլացած հարուցիչներ ։ Հղիության ընթացքում կամ ճնշված իմունիտետ ունեցող մարդկանց թուլացած հարուցիչների պատվաստում խորհուրդ չի տրվում ։ Կոմբինացված (համակցված) պատվաստանյութերը պարունակում են հեպատիտ A-ի և B-ի կամ հեպատիտ A-ի և տիֆ ի վակցինաներ (պատվաստանյութեր) ։
Հեպատիտ A-ի պատվաստանյութը Եվրոպայում առաջին անգամ հաստատվել է 1991, իսկ ԱՄՆ-ում՝ 1995 թվականին ։ Պատվաստանյութը գրանցված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղանյութերի ցանկում։ Ցանկում ներառված են առողջության պահպանման համար ամենաարդյունավետ և անվնաս դեղամիջոցները ։ ԱՄՆ-ում պատվաստանյութի արժեքը 50-100 ԱՄՆ դոլար է ։
Բժշկական կիրառում
ԱՄՆ-ում առաջին պատվաստումը կատարվել է 1996 թվականին, պատվաստել են բարձր ռիսկային գոտում ապրող երեխաների։ Արդեն 1999 թվականին պատվաստանյութը, լայն տարածում ստանալով, հիվանդության մակարդակը իջեցրել է նվազագույնի։ ԱՄՆ-ում այժմ 12-23 ամսական երեխաները պարտադիր պատվաստում են ստանում՝ տարածաշրջանում վիրուսի վերջնական ոչնչացման նպատակով։ Չնայած ԳլաքսոՍմիթԿլայն ընկերության Հավրիքս պատվաստանյութի FDA (սննդի և դեղանյութերի ադմինիստացիա) լիցենզիան վավերացվել է 1995 թվականին, Եվրոպայում այն օգտագործման մեջ է եղել դեռևս 1995 թվականից։
Համաձայն ԱՄՆ-ի Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնների, պատվաստում պիտի ստանան 1 տարին լրացած երեխաները, լյարդի քրոնիկ հիվանդություններ, արյան մակարդելիության և սեռական առողջության հետ կապված խնդիրներ ունեցող մարդիկ, բոլոր բուժաշխատողները և լաբորատորիայի աշխատողները, հեպատիտ A-ի բարձր հիվանդացության տարածաշրջաններում ապրողները ։ Հեպատիտ Ա-ի պատվաստանյութը ճանապարհորդությունների ընթացքում ձեռք բերված հեպատիտ A վարակի կանխարգելման համար կիարռվող հիմնական դեղանյութն է, ուստի դեպի Հնդկաստան, Աֆրիկա, Կենտրոնական ու Հարավային Ամերիկա, հեռավոր Արևելք, Արևելյան Եվրոպա ճանապարհորդողները նախապես պատվաստում ստանալով կարող են խուսափել հնարավոր վարակումից ։
Պատվաստումը կատարվում է նախաբազկի վրա, միջմկանային եղանկով, առավելագույն արդյունավետություն ապահովելու համար տրվում է կրկնակի դեղաչափ։ Հաջորդ լրացուցիչ պատվաստումը արվում է 6-12 ամիս անց ։ Օրգանիզմի պաշտպանվածությունը սկսում է դրսևորվել խթանիչ պատվաստումից մոտավորապես 2 կամ 4 շաբաթ անց ։ Այն պահպանվում է նվազագույնը 15 տարի կամ 25 տարի, եթե ընդունվել է ամբողջական կուրսը ։
Ըստ Կոքրեյն հետազոտությունների (Cochrane review) պատվաստանյութերի երկու կիրառական տարբերակներն էլ առաջացնում են նշանակալի պաշտպանվածություն։ Հետազոտությունները պարզել են նաև, որ ինակտիվ հարուցիչները, որպես պատվաստանյութ, բավականին անվտանգ են, սակայն պահանջվում են ավելի որակյալ ապացույցներ, որոնք ցույց կտան նաև թուլացած վակցինաների անվնաս լինելը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հեպատիտ Կատեգորիա:Հեպատոլոգիա
Էնդեմիկ կենդանիներ
Բնաշխարհիկ կենդանիներ, էնդեմիկներ (endemos տեղական), աշխարհագրական ոչ մեծ տարածքում սահմանափակորեն տարածված կենդանիներ։ Դրանց ծագումը պայմանավորված է տեղանքի բնակլիմայական մեկուսացածությամբ՝ անանցանելի արգելքներով, պատնեշներով, բարձր լեռներով, ջրավազաններով և այլն։ Այդ առումով ինքնուրույն միավոր է Հայկական լեռնաշխարհը, որին բնորոշ բնաշխարհիկ կենդանիներ հանդիպում են նաև Հայաստանում։
Հայաստանի էնդեմիկ կենդանիներ
Ընդհանուր առմամբ Հայաստանի տարածքում հանդիպող բնաշխարհիկ կենդանիները պատկանում են Կովկասի (Շելկովնիկովի ծառագորտ, կովկասյան մայրեհավ և այլն), Փոքր Կովկասի (Դարևսկու վահանագլուխ իժ, ժայռային մողեսների մեծամասնությունը և այլն), Հիրկանի (Caspiophaedusa perlucens, Parmacella ibera և այլն), Արևելյան Կովկասի (անդրկովկասյան խայտաբղետ մողեսիկ, զոլավոր մողես և այլն), Ատրպատականա-արևելահայկական (պարսկական կլորագլուխ մողես, հայկական լեռնատափաստանային վահանագլուխ իժ, հայկական էյրենիս, Ռադդեի լեռնային իժ, Դալի ավազամուկ և այլն) և Հայկական լեռնաշխարհի (Չեռնովի մերկաչք մողես, սևավիզ քարաթռչնակ, կասպիական ուլար, հայկական որոր և այլն) բնաշխարհիկ խմբերին։
Անողնաշարավորներ
Հայաստանում կան անողնաշարավորների 316 տեսակի բնաշխարհիկ կենդանիներ և 100-ից ավելի հազվադեպ ու անհետացող տեսակներ՝ ծղրիդների, մորեխների, բզեզների, երկթևանիների, փափկամարմինների առանձին տեսակներ և այլն։ Հայաստանում հանդիպող 53 տեսակ սողուններից 23-ը բնաշխարհիկ են նաև Հայկական լեռնաշխարհի և Կովկասի կենդանական աշխարհի համար։ Ընդ որում՝ կովկասյան բնաշխարհիկ կենդանիների զգալի մասը ներկայումս հասել է անհետացման սահմանագծին, օրինակ՝ փոքրասիական տրիտոնը, անդրկովկասյան խայտաբղետ մողեսիկը, կուսածին ժայռային մողեսները, անդրկովկասյան մագլցող սահնօձը, Սատունինի սևագլուխ ռինխոկալամուսը, Չեռնովի մերկաչքը և այլն։
Ողնաշարավորներ
Հայաստանի կաթնասունների 83 տեսակից բնաշխարհիկ կենդանիներ են 7-ը՝ հայկական մուֆլոնը, անդրկովկասյան կուրամկնիկը, Վինոգրադովի ավազամուկը, փոքրասիական ճագարամուկը, հայկական մկնիկը, հայկական գիշերաչղջիկը, Դալի ավազամուկը։
Սողուններ
Սողուններից սպիտակափոր մողեսը հանդիպում է Սևանի ավազանում, Կոտայքի և Շիրակի մարզերում, հայկական ժայռային մողեսը՝ Հայաստանի հյուսիսային շրջաններում։
Հայաստանում արձանագրված են նաև ժայռային մողեսների մի շարք տեսակներ (օրինակ՝ Դալի, Ռոստոմբեկովի, Վալենտինի մողեսները և այլն), որոնք բազմանում են կուսածնությամբ և Հայկական լեռնաշխարհի բնաշխարհիկներ են։
Անդրկովկասյան խայտաբղետ մողեսիկի ենթատեսակը (կազմված մոտ 100 առանձնյակից) պահպանվել է Սևանի ավազանի Նորատուս գյուղի մերձակայքում։ Դարևսկու վահանագլուխ իժը հանդիպում է Ջավախքի լեռնաշղթայի հարավարևմտյան մասում՝ 2000-3000 մ բարձրություններում, հայկական լեռնատափաստանային վահանագլուխ իժը՝ Հայկական լեռնաշխարհում, նաև Փոքր Կովկասյան լեռնաշղթայի հարավային լանջերին։
Ձկներ
Հայաստանի ձկնատեսակներից բնաշխարհիկ են 3-ը. Սևանի իշխանը (որը Սևանա լճում ներկայացված է 4 ենթատեսակներով՝ ձմեռային իշխան, ամառային իշխան, գեղարքունի և բոջակ), Սևանի բեղլուն և հայկական կարմրակնը։
Կատեգորիա:Կենդանիներ
Աստերոիդների ցանկ (75701-75800)
Աստերոիդների ցանկ (75601-75700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (75801-75900)
Բշտիկոտներ
Բշտիկոտներ, ծոպաթևեր, տրիպսներ, միջատների կարգ։ Հայտնի է ավելի քան 2000, Հայաստանում՝ մոտ 120 տեսակ՝ տարածված ամենուրեք։
Արտաքին կառուցվածք
Մարմինը տափակ է, երկարությունը՝ 0, 55 մմ։ Բերանային ապարատը ծակող-ծծող է։ Բեղիկները թելանման են՝ կազմված 6-9, փորիկը՝ 10 հատվածներից։ Ոտքերը կարճ են, թաթերն ունեն թույլ զարգացած զույգ ճանկեր, որոնց միջև տեղադրված են բշտիկաձև ծծիչները (այստեղից՝ անվանումը)։ Ունեն 4 թև, որոնցից 2-ը նեղ են, երկար՝ երիզված թարթիչավոր ծոպերով։ Ապրում և ձվադրում են հիմնականում բույսերի վրա, ծծում նրանց հյութը։ Կան նաև գիշատիչներ, որոնք սնվում են լվիճներով, տզերով, որդաններով։ Հիմնականում ծխախոտի, ցորենի, խաղողի և այլնի վնասատուներ են։ Ծխախոտի տրիպսը բազմավեր է, զարգացման ընթացքում Արարատյան դաշտում տալիս է 6-7 սերունդ։
Նիժնեկրինսկոե
Նիժնեկրինսկոե (Нижньокринське), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նիժնեկրինսկոե ավանում բնակվում էր 602 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
(8321) Ակիմ
(8321) Ակիմ (Akim), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի մարտի 13-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,652342 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3664 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9383 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1577,77 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,228171 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,12° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բոզախ
Բոզախ, կիսակոպտաբուրդ, ճարպապոչավոր, մսաբրդակաթնատու ոչխարների ցեղ։ Ստացվել է ժողովրդական երկարատև ընտրասերման միջոցով։ Հայաստանում տարածված է Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի մարզերում։
Իրանը ձգված է, երկարությունը՝ 50-70 սմ, մաքիների միջին կենդանի զանգվածը 45-55 կգ է, խոյերինը՝ մոտ 65 կգ, մնդավի բարձր, համապատասխանաբար՝ 50-70 և 55-75 սմ։ Տարեկան միջին կաթնատվությունը 35-40 կգ է, մաքիների բրդատվությունը՝ 1, 5-1, 6 կգ, խոյերինը՝ մոտ 2, 5 կգ։ Բուրդը կոպիտ է, միջին երկարության, հիմնականում՝ բաց մոխրագույն, սպիտակադեղնավուն, երբեմն՝ սև։
Ներկայումս այս ցեղի մաքրացեղ ոչխարներ չեն հանդիպում։
Կատեգորիա:Ոչխարներ
Ճեղքում (հուշահամալիր)
«Ճեղքում» հուշահամալիր (Мемориал «Прорыв»), հուշահամալիր «Փառքի կանաչ գոտի» համալիրի կազմի մեջ։ Գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Լենինգրադի մարզի Կիրովսկի շրջանում։ Կառուցվել է 1969-1973 թվականներին։
Հուշահամալիրը Ռուսաստանի դաշնային նշանակության պատմության հուշարձան է (գրանցման համար` 471510280300546) համաձայն ՌԽՖՍՀ նախարարների խորհրդի 1974 թվականի դեկտեմբերի 4-ի թիվ 624 որոշման ։
Ներառում է T-34 հուշարձան-տանկը Մարյինո գյուղի մոտ` Նևայի ձախ ափին (Լադոգայի կամրջի մոտ), կոթողը Սինյավինո գյուղում (Պետրոզավոդսկոյե խճուղու 66-րդ կիլոմետր) և «Լենինգրադի շրջափակման ճեղքում» թանգարան-տրամանկարը։
T-34 հուշարձան-տանկ
Որպես հուշարձան ծառայում է Т-34-85 տանկը, որն այստեղ տեղադրվել է 1967 թվականին։ Թեև այս տանկերը չեն մասնակցել Լենինգրադի շրջափակումը ճեղքելու ռազմական գործողություններին, քանի որ նրանց թողարկումը սկսվել է միայն 1944 թվականի հունվարին, այնուամենայնիվ հենց այս տեսակն է ճանաչվել Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի լավագույն միջին տանկ ։
«Լենինգրադի շրջափակման ճեղքում» թանգարան-տրամանկար
Թանգարանը բացվել է 1985 թվականի մայիսի 7-ին։ Այն գտնվում է Լադոգայի կամրջի թեքահարթակում։ Լենինգրադցի նկարիչներ Յ. Գարիկովը, Կ. Մոլտենինովը, Լ. Կաբաչեկը, Բ. Կոտիկը, Ն. Կուտուզովը, Ֆ. Սավոստյանովը և Վ. Սելեզնյովը երեք տարուց ավելի աշխատել են թանգարանի ներսում կիսախավարի մեջ երևացող «Իսկրա» գործողությունը վերարտադրող ժապավենաձև հսկա պատկերի վրա։ Դա շրջադարձային պահ էր. 1943 թվականի հունվարի կեսերին երկու ռազմաճակատները` Լենինգրադինը և Վոլխովինը, կռվով անցան Նևան և յոթ օրում հաղթեցին Շլիսելբուրգ-Սինյավինսկի ելուստը պահող գերմանացիներին։ Տրամագիրը պատկերում է տանկերի գետանցը, որը տեղի է ունեցել հենց այստեղ։ Տանկերը փայտե չորսուներով անցնում են դեպի Նևայի մյուս կողմը, ջոկերը վազում են սառույցի վրայով, պայթում են ռումբերը, թռչում են կործանիչները, ոմանք մոտենում են գետին, ոմանք զոհվել են ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Լենինգրադի մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Գուրգեն Եղիազարյան (հիդրոտեխնիկ)
Գուրգեն Մարկոսի Եղիազարյան, հայ հիդրոտեխնիկ-ճարտարագետ, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (2001)։
Կենսագրություն
Գուրգեն Եղիազարյանը ծնվել է 1961 թվականի օգոստոսի 28-ին Արբաթ գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Արարատի մարզում)։ 1983 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1989-1999 թվականներին աշխատել է ՀԳԱ (այժմ՝ ՀԱԱՀ) հիդրոտեխնիկայի և հողբարելավման, 1999-2002 թվականներին՝ հողաշինությանյան և հողային կադաստրի ամբիոններում, 2002-2003 թվականներին եղել է նույնի գյուղացիական և կոլեկտիվ տնտեսություններում Ջրի օգտագործման կառավարման հետազոտական կենտրոնի տնօրեն, 2004-2009 թվականներին՝ «Ագրոգիտասփյուռ» դեպարտամենտիպետ, 2009 թվականից՝ հողաշինության և հողային կադաստրի ամբիոնի վարիչ, 2013 թվականից՝ միաժամանակ, հիդրոմելիորացիայի, հողաշինության և հողային կադաստրի ֆակուլտետ իդեկան։
Աշխատանքները վերաբերում են ոռոգելի հողատարածություններում աղաջրային ռեժիմի կանխատեսման ու կարգավորման, ոռոգման ջրի արդյունավետ օգտագործման հարցերին։
Կատեգորիա:Հայ հիդրոտեխնիկներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ
Սիրելիներից մի բաժանվեք
«Սիրելիներից մի բաժանվեք» («С любимыми не расставайтесь»), ռեժիսոր Պավել Արսենովի խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմը՝ ստեղծված դրամատուրգ Ալեքսանդր Վոլոդինի սցենարով ։
Սյուժե
Ֆիլմում ներկայացվում է տղամարդու և կնոջ հասարակ պատմություն։
Միտյան (Ալեքսանդր Աբդուլով) այլևս չի հավատում կնոջը՝ Կատյային (Իրինա Ալֆյորովա)։ Նա տանջվում է խանդից, չնայած կինը նրան չի դավաճանել։ Նրանք ամուսնալուծվում են։ Դրանից կարճ ժամանակ անց Կատյան հայտնվում է հիվանդանոցում։ Նրան այցելում է Միտյան, որ շատ էր փոխվել։ Հանդիպման ավարտին, երբ բուժքույրը Միտյային ասում է, որ նա պետք է դուրս գա, հանկարծ Կատյան, խեղդվելով արցունքներից, գոռում է․ «Ես կարոտում եմ քեզ, Միտյա»։ Կասկածներն ու խանդն անհետանում են։ Մնում է միայն սերը, իսկական, ամենակուլ, դաժան փորձության ենթարկված ու նորից վերագտնված սերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Պավել Արսենովի ֆիլմեր Կատեգորիա:1980-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Վերին Բոդյա Յոլ
Վերին Բոդյա Յոլ (Верхняя Бодья-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սեդ Յու գետի ձախ ափին՝ 48 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 16 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը ստորին Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Բեյուկ-Գապուտլի
Բեյուկ-Գապուտլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 68 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Տորե Բերետի է Կաստելարո
Տորե Բերետի է Կաստելարո (Torre Beretti e Castellaro), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 558 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 33 մարդ/կմ²։ Տարածքը 17 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 27030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0384։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ձուլվածք (ֆիլմ)
«Ձուլվածք» («Қорытпа», «Сплав»), 1961 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալեքսանդր Կարպովը «Ղազախֆիլմ» ստուդիայում։
Սյուժե
Սյուժեի կենտրոնում բարձր ճնշման ֆիզիկայի ոլորտում աշխատող երեք երիտասարդ գիտաշխատողների՝ Բեկեն Ասանովի, պրոֆեսորի դստեր՝ Կամիլա Ուսենովայի և Եգոր Նիկիտինի հարաբերություններն են։
Քննադատություն
Քննադատությունն առանձնացրել է դերասան Նուրմուխան Ժանտուրինի խաղը. ինչպես զարմանքով և հիացմունքով գրել է «Սովետսկի էկրան» ամսագիրը (1966), կատարելով «գերդրական երիտասարդ գիտնական Ասանովի սխեմատիկ դերը... տաղանդավոր արտիստին ինչ-որ կերպ հաջողվել է վերակենդանացնել նման դերը», ընդ որում՝ նշվել է, որ դերասանը չի փակվել իրեն արդեն հետապնդող ամպլուայում՝ փաստորեն կրկնելով «Սալթանաթ» ֆիլմում կատարած հնգամյա վաղեմության դերը, որտեղ նա նույնպես կատարել է գիտաշխատողի՝ զոոտեխնիկի դերը, որը գրեթե նույնական անձնական դրամա է ապրում, երբ իր ընտրյալը գնում է մրցակցի մոտ ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1961 ֆիլմեր
Չժաո Վեյ
Չժաո Վեյ (չին. պարզ. 赵薇, փինյին Zhào Wēi, ), չինացի դերասանուհի, կինոռեժիսոր, փոփ երգչուհի և ձեռնարկատեր։ Հայտնի է նաև իր անվան Վիկի Չժաո անգլիական տարբերակով։ Բազմաթիվ կինոմրցանակների դափնեկիր է։
Կենսագրություն
Չժաո Վեյը ծնվել է 1976 թվականին ճարտարապետի և երաժշտության ուսուցչուհու ընտանիքում։ Ընտանիքի երկրորդ երեխան է ։ Պեկինի կինոակադեմիայում սովորելու ընթացքում, Չժաոն մասնակցել է տարբեր կինոնախագծերի։ Նրա բեկումնային դերը եղել է թայվանական «Արքայադուստր Մարգարիտ» սերիալում։ 1999 թվականին, կինոնկարի հաջող ցուցադրությունից հետո, Չժաոն սկսեց նաև երգչուհու կարիերա։ Դերասանուհուն համաշխարհային ճանաչում բերեց «Մուլան» ֆիլմում Հուա Մուլանի դերը, որը մեծ ոգևորությամբ ընդունվեց քննադատների կողմից։ 2013 թվականին «Երիտասարդներ» ֆիլմի ստեղծմամբ նա առաջնաելույթ ունեցավ  որպես ռեժիսոր, և ֆիլմը վաճառքի մեծ հաջողություն ունեցավ։
Սյու Ցզինլեյի, Չժան Ցզիի և Չժոու Սյունի հետ նա համարվում է նոր սերնդի ամենահայտնի չինացի դերասանուհիներից մեկը։
Անձնական կյանք
2008 թվականին ամուսնացել է բիզնեսմեն Յու Լոնգ Հուանգայի հետ, և 2010 թվականի ապրիլի 11-ին նրանք դուստր ունեցան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չինացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հոնկոնգցի կինոդերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Հարյուր հազար միլիարդ բանաստեղծություն
Ստեղծման պատմություն
1960 թվականին Ռայմոն Քենոն իր ժամանակակից մաթեմատիկոս Ֆրանսուա Լե Լիոնեի հետ միասին հիմնադրել է ՈՒԼԻՊՕ խումբը (OULIPO, Ouvroir de littérature potentielle - Պոտենցիալ գրականության արհեստանոց) ։ Խմբի նպատակն է եղել ուսումնասիրել և ստեղծել հնարավոր բոլոր գրական սահմանափակումները, ինչպես նաև կանոնների մշակումը, որոնց օգնությամբ առանց ինչ-որ ներշնչման հնարավոր կլիներ կառուցել բանաստեղծական տեքստեր ։
Առաջին հայտնի նախագիծը, որն ստեղծել է Քենոն՝ որպես ՈՒԼԻՊՈՅԻ անդամ, դարձել է 1961 թվականին լույս տեսած «Հարյուր հազար միլիարդ բանաստեղծություններ» սոնետների ժողովածուն ։ Քենոյի խոսքով՝ ժողովածուի գաղափարն իրեն ներշնչել են ոչ այնքան ուլիպիստների էքսպերիմենտները, որքան Têtes de rechange («Փոփոխական գլուխներ») մանկական գրքույկը, որի թերթերը կարող են տարբեր կերպ համադրվել՝ պատկերելով զվարճալի մարդուկների մարմնի մասեր և հագուստ ։
Կազմման սկզբունք
Ժողովածուն պարունակում է տասը սոնետ. յուրաքանչյուր սոնետի յուրաքանչյուր տողը տպագրվում է առանձին շերտով։ Քանի որ բոլոր սոնետներն ունեն հանգավորման նման սխեմա և նման հանգեր, տողերը կարելի է համատեղել ցանկացած կարգով՝ բացելով յուրաքանչյուր սոնետի համապատասխան տողը։ Հնարավոր համադրությունների քանակը հսկայական է. տասը սոնետներում պարունակվող 140 տողերը հնարավորություն են տալիս կազմել 1014 բանաստեղծություն, այսինքն՝ վերնագրում հայտարարված թիվը (100 000 000 000 000)։ Ժողովածուի թողարկման պահին (տեղավորված 38 էջերում) այդ թիվը գերազանցում էր ոչ միայն երբևէ գրված բոլոր սոնետների թիվը, այլև մարդկության կողմից մինչ այդ ստեղծված բոլոր տեքստերի թիվը ;
Ներկայում կան սոնետների ինտերակտիվ առցանց հրատարակություններ, որոնք թույլ են տալիս կամայականորեն կամ ինքնաբերաբար գեներացնել տեքստեր Քենոյի սոնետների հիման վրա։
Սոնետ
Ժողովածուի բոլոր սոնետները գրված են ալեքսանդրյան ոտանավորով՝ վեցերորդ և յոթերորդ վանկերի միջև հատածով։ Հանգավորման սխեման՝ aBaB aBaB ccD eeD, պայմանավորված է սոնետի ձևով։ Բոլոր սոնետները, բացի տասներորդից, ունեն նմանատիպ քերականական կառուցվածք։ Ինչ վերաբերում է թեմային, ապա թեմայի միասնությունը ավելի կամ պակաս տեսանելի է յուրաքանչյուր սոնետի սահմաններում, բայց, իհարկե, խախտվում է վերադասավորումների ժամանակ։ Ոճական տեսանկյունից նույնպես սոնետները միատարր չեն․ նրանցում խառն են բարձր ոճը և ժարգոնը։ Բացի այդ, տեքստերում օգտագործվում են մեծ քանակությամբ համանուններ, բազմիմաստ բառեր և իդիոմատիկ արտահայտություններ, որոնք տեքստերը հարստացնում են լրացուցիչ իմաստներով։
Սոնյա Սոն
Սոնյա Սոն (Sonja Sohn, ամերիկյան դերասանուհի և սցենարիստ։
Կարիերա
Սոնը սկսել է իր կարիերան որպես գրող։ 1998 թվականին գրել է «Սանդես» կինոփառատոնում մրցանակ ստացած «Սլեմ» անկախ ֆիլմի սցենարը, որում խաղացել է գլխավոր կանացի դերը։ Հաջողությունից հետո Սոնը փոքրիկ դերերով հայտնվել է հոլլիվուդյան «Մեռածներին հարություն տալով» և «Շտաֆ» ֆիլմերում, ինչպես նաև մի քանի անկախ նախագծերում։
Սոնը առավել հայտնի է HBO հեռուստաալիքի «Գաղտնալսում» (2002-2008) ֆիլմում խաղացած գլխավոր դերերից մեկով։ 2008 թվականին՝ հեռուստասերիալի նկարահանումներից հետո, դերասանուհին ժամանակավորապես դադարեցրել է իր ակտիվ ստեղծագործական գործունեությունը և զբաղվել է քաղաքականությամբ։ Նա Հյուսիսային Կարոլինայում ապագա նախագահ Բարաք Օբամային օժանադակող ընկերության կազմակերպիչն էր։ Դերասանուհին հանդիսանում է հանցագործ գործունեության մեջ ներգրավված դեռահասների վերականգնմանը օժանդակող սոցիալական նախագծի հիմնադիրը։
«Գաղտնալսում»-ից հետո Սոնը խաղացել է երկրորդային դերեր «Եղբայրներ և քույրեր» և «Լավ կին» հեռուստասերիալներում։ 2011-2012 թվականներին նա նկարահանվել է ABC հեռուստաալիքի «Քննություն մարմնի վրա» հեռուստասերիալում։ Նա երկու եթերաշրջաններից հետո ստեղծագործական պատճառներով հեռացվել է շոուից ։ Դրանից հետո խաղացել է երկրորդական դեր «Առաջնածինները» հեռուստասերիալում ։
Անձնական կյանք
Սոնը ավարտել է Ուորվիքի միջնակարգ դպրոցը (Warwick High School), որտեղ եղել է ավարտական երեկույթի թագուհին։ Ամուսնացել է ավստրալիացի կոմպոզիտոր Ադամ Փլակի հետ ։ Ունի երկու դուստր ։
Մրցանակներ և անվանակարգեր
Image Awards Gotham Awards Independent Spirit Awards
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1964 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ
Խաղաղությունը պահպանելու մասին օրենքներ
Խաղաղությունը պահպանելու մասին օրենքներ կամ Հանրային անվտանգության պահպանման մասին օրենքներ, Ճապոնական կայսրության օրենսդրական ակտերի շարք, որոնք ընդունվել են երկրում այլախոհությունը ճնշելու նպատակով (այդ թվում` ռազմատենչ ռեժիմի հակառակորդներին)։
Անվտանգության ապահովման մասին 1894 թվականի օրենք
Անվտանգության ապահովման մասին 1894 թվականի օրենքը (ճապ. 保安条例 хоан-дзё։рэй) հրապարակվել է 1894 թվականի դեկտեմբերի 25-ին և փաստորեն ուղղված էր Ազատություն և ժողովրդական իրավունք շարժման դեմ։ Սա առավել արմատական այն օրենքն էր, որն ընդունվել էր 1875 թվականից ի վեր Մեյձիի վերականգնումից հետո` քաղաքական ընդդիմությունը ջախջախելու նպատակով։ Այս օրենքի համաձայն խիստ սահմանափակումներ դրվեցին մամուլի հրապարակումների, հասարակական ելույթների և քաղաքական հանդիպումների համար։ Այս օրենքի 4-րդ հոդվածը թույլ էր տալիս Տոկիոյի քաղաքային ոստիկանության պետին՝ Ճապոնիայի ներքին գործերի նախարարության թույլտվությամբ, երեք տարով Տոկիոյից աքսորել յուրաքանչյուր անձի, ով կփորձի խաթարել հասարակական կարգը կամ խարխլել օրենքի նկատմամբ հասարակության վստահությունը ՝ դա կատարելով Տոկիոյի կայսերական պալատից 12 կմ շառավղով ընկած տարածքում։ Օրենքի ընդունումից հետո արդեն երեք օրվա ընթացքում ձերբակալվեցին Ժողովրդի ազատության և իրավունքների համար պայքարի շարժման 570 անդամներ (ներառյալ Տոկիոյի ապագա քաղաքապետ Յուկիո Օձակին)։ Օրենքը ժամանակավորապես կասեցվեց 1898 թվականին, այնուհետև նորից խստացնելու նպատակով։
Հասարակական կարգի և ոստիկանության մասին 1900 թվականի օրենք
«Հասարակական կարգի և ոստիկանության մասին 1900 թվականի» օրենքը (ճապ. 法 法 ian tian-keisatsu-ho) առաջ է քաշվել 1900 թվականին վարչապետ Յամագատա Արիտոմոյի կողմից, կազմակերպվող աշխատանքային շարժումները ճնշելու նպատակով։ Օրենքը զգալիորեն ճնշում էր խոսքի, հավաքների և միավորումների ազատությունը, ինչպես նաև արգելեց աշխատողներին հավաքներ և գործադուլներ կազմակերպել։ 1922 թվականին օրենքից հանվեց այն կետը, որով կանանց արգելում էին անդամակցել քաղաքական կազմակերպություններին, 1926 թվականին հանվեց հավաքներին և գործադուլներին աշխատողների մասնակցելու արգելքը՝ դրանք ներդնելով «1925 թվականի հանրային անվտանգության պահպանման մասին» օրենքի մեջ։ Ինչպես նախորդ դեպքում, օրենքը լայնորեն կիրառվում էր այլախոհների նկատմամբ։ 1920 թվականին Տոկիոյի համալսարանի պրոֆեսոր Մորիտո Տացուոն հրապարակեց հոդված, որտեղ քննադատում էր Պյոտր Կրոպոտկինի գաղափարները և ձերբակալվեց դավաճանության մեղադրանքով, բանտում անցկացնելով երեք ամիս։ Այս դեպքը նախադեպ դարձավ Ճապոնիայի օրենսդրության մեջ և արգելվեց ցանկացած գաղափարի քննարկումը։ 1921 թվականին, վարչապետ Հարա Թաքաշիի սպանությունից հետո, այլախոհների վրա հարձակումներն ուժեղացան։ Օրենքը 1925 թվականին լրացվեց «Հանրային անվտանգության պահպանման մասին» նոր օրենքով։
Հանրային անվտանգության պահպանման մասին 1925 թվականի օրենք
1925 թվականի հանրային անվտանգության պահպանման մասին օրենքը (ճապ. 治安 治安 法 tian-iji-ho) ուժի մեջ է մտել 1925 թվականի մայիսի 12-ին՝ վարչապետ Կատո Տակաակիի օրոք, և ուղղված էր սոցիալիստների և կոմունիստների դեմ։ Այս օրենքն ամենամեծ ազդեցությունն ունեցավ նախապատերազմյան Ճապոնիայի վրա ։ Ճապոնիայի արդարադատության նախարարը և ապագա վարչապետ Հիրանումա Կիիտիրոն առաջ քաշեցին այս օրենքը, որի հիմնական դրույթը հետևյալն էր.
Այսպիսով, Ճապոնիայում ցանկացած քաղաքական ընդդիմություն տեսականորեն կարող էր մեղադրվել «Կոկուտայի նկատմամբ ոտնձգության մեջ», և կառավարությունը քարտ-բլանշ կստանա այլախոհության դեմ պայքարի ոլորտում։ Օրենքը իր ողջ խստությամբ տարածվեց Ճապոնիայի Կոմունիստական կուսակցության վրա և հանգեցրեց 1928 թվականի մարտի 15-ի դեպքերին, երբ ավելի քան 1600 մարդ ձերբակալվեց «Կոկուտայի վրա հարձակման» և կոմունիստների հետ համագործակցության մեղադրանքով։ Նույն թվականին վարչապետ Թանակա Գիիտին հասավ պատժի փոփոխության 10 տարվա ազատազրկումից մինչև մահապատժի։
Հետագա պայքարն ակտիվացնելու նպատակով Ճապոնիայի ՆԳՆ-ին կից ստեղծվեց տոկուբեցու կոտո կեյսացու (տոկկո կեյսացու) ոստիկանության բաժինը, որն իրականում հայտնի դարձավ որպես «մտքերի ոստիկանություն»։ Տոկկո կեյսացուն գործում էր ճապոնական բոլոր կղզիների տարածքում (ներառյալ Կուրիլյան կղզիները և Սախալինը)՝ հետևելով սոցիալիստների և կոմունիստների բոլոր տեսակի գործողություններին։ Ճապոնիայի կրթության նախարարության ենթակայության ներքո ստեղծվեց ոստիկանության «ուսանողական բաժին», որը խստորեն վերահսկում էր պրոֆեսորների և ուսանողների գործունեությունը։ Այսպես կոչված «մտքի դատախազները» (սիսո-Քենձի) զբաղվում էին «մտավոր հանցագործների» որսով կամ փորձում էին ոչնչացնել նրանց, կամ բանտ նետել, կամ էլ հոգեբանական մշակման ենթարկելով ստիպել նրանց հրաժարվել իրենց համոզմունքներից։
1930-ական թվականներին Ճապոնիայում վերջապես ամրապնդվեցին ռազմատենչ տրամադրությունները, ինչը հանգեցրեց այլախոհների լիակատար ճնշմանը, և 1941 թվականի փետրվարին ներդրվեցին նոր փոփոխություններ։ Կարող էին կասկածվել նաև բոլոր կրոնական կազմակերպությունները, խստացան նաև կոմունիստներին համակրելու համար պատժամիջոցները։ Միևնույն ժամանակ, «մտքի հանցագործությունների» համար վերաքննիչ դատարան բողոքարկումները չեղյալ հայտարարվեցին, և Արդարադատության նախարարությանը տրվեց փաստաբաններ նշանակելու կամ չնշանակելու իրավունք։ Փոփոխություններն ուժի մեջ մտան 1941 թվականի մայիսի 15-ից։ Այս օրենքի համաձայն՝ ձերբակալվել է ավելի քան 70 հազար մարդ, սակայն, ձերբակալվածների 10 տոկոսից պակասի նկատմամբ է դատաքննություն իրականացվել։ Փաստորեն, օրենքով մահապատժի ենթարկվեցին միայն խորհրդային հետախույզ Ռիխարդ Զորգեն և նրա իրազեկիչ Հոցումի Օձակին։
Օրենքների չեղարկում
1900 և 1925 թվականների օրենքները ուժի մեջ էին մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը, դրանք չեղարկվեցին ճապոնացիների կողմից Դաշնակից օկուպացիոն զորքերի գլխավոր հրամանատար Դուգլաս Մակարթուրի խնդրանքով։ Ի նշան այս որոշման դեմ բողոքի ներքին գործերի պետական քարտուղար Իվաո Յամաձակին հրաժարական տվեց՝ զրկվելով պետական պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հակակոմունիզմը Ճապոնիայում Կատեգորիա:Ճապոնիայի իրավական պատմություն Կատեգորիա:Ճապոնական Կայսրության քաղաքականություն Կատեգորիա:Քաղաքական բռնաճնշումներ Ճապոնիայում Կատեգորիա:1894 իրավունքում Կատեգորիա:1900 իրավունքում Կատեգորիա:1925 իրավունքում
Մանդելա (Լացիո)
Մանդելա (Mandela), կոմունա Իտալիայում, Լացիո մարզի Հռոմ գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 916 մարդ (ըստ 2008 թվականի տվյալների), բնակչության խտությունը կազմում է 69 մարդ/կմ²։ Տարածքը 13 կմ² է։ Փոստային ինդեքսը 20, հեռախոսային կոդը 0774։
Քաղաքի հովանավոր է համարվում Սուրբ San Rocco-ն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Աղամալ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Էրզրումի նահանգ
Բուքսնես
Բուքսնես (Buksnes), նախկին կոմունա Նորվեգիայի Նուրլան ֆյուլքեում։ Գտնվում է ներկայիս Վեստոգոյա մունիցիպալիտետի տարածքում։ Ի սկզբանե եղել է Վեստոգոյա կղզու արևմտյան մասում։ Գրավդալ գյուղում գտնվող Բուքսնեսի եկեղեցին մունիցիպալիտետի գլխավոր եկեղեցին է ։
Պատմություն
Բուքսնես մունիցիպալիտետը հիմնադրվել է 1838 թվականի հունվարի 1-ին (տես՝ formannskapsdistrikt): 1919 թվականի հուլիսի 1-ին Բուքսնեսի հարավային շրջանը (բնակչությունը՝ 2,272) առանձնացել է, որպեսզի ձևավորվի նոր Հոլ մունիցիպալիտետը։ Տարանջատումից հետո Բուքսնեսի բնակչությունը կազմել է 3,188 մարդ։ 1963 թվականի հունվարի 1-ին Բուքսնեսը միավորվել է հարևան Բորգ, Հոլ, Վալբերգ մունիցիպալիտետների հետ՝ ձևավորելու նոր Վեստոգոյա մունիցիպալիտետը։ Նախքան միավորումը Բուքսնեսի բնակչությունը կազմել է 4,416 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1838 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նովոելանչիկ
Նովոելանչիկ (Новоєланчик), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոելանչիկ գյուղում բնակվում էր 84 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ամվրոսիևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Թուրգութ Օզալ
Թուրգութ Օզալ (Turgut Özal) (հոկտեմբերի 13, 1927, Մալաթիա - ապրիլի 17, 1993, Անկարա), թուրք քաղաքական և պետական գործիչ, Թուրքիայի ութերորդ նախագահը։ Իր կառավարման ժամանակ (սկզբից որպես նախարարների խորհրդի նախագահ, իսկ հետո երկրի նախագահ) տնտեսական բարեփոխումների շնորհիվ զգալիորեն բարձրացրել է Թուրքիայի համախառն ազգային արդյունքը՝ հասցնելով այն Օսմանյան կայսրության 1908 թվականի արդյունքին։
Ընտանիք
1952 թվականին Օզալն ամուսնալուծվել է։ Ամուսնալուծվելուց հետո ամուսնացել է իր գործընկերուհու՝ Սեմիրե Օզայի հետ։ Նրանք ունեցել են երեք երեխա՝ Ահմեդ, Զեյնեբ, Էֆե։
Քաղաքական գործունեություն
1950-1952 թվականներին աշխատել է ԱՄՆ-ում։ Բանակում ծառայելուց հետո դասախոսություններ է կարդացել Մերձավոր Արևելյան տեխնիկական համալսարանում։ Հայրենիք վերադառնալուց հետո աշխատել է տարբեր պետական հաստատություններում և մասնավոր սեկտորի ձեռնարկություններում։ 1971 թվականին ապագա նախագահը կրկին գնացել է ԱՄՆ, որտեղ նա աշխատել է Համաշխարհային բանկի ապարատում։
1980 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Օզալը դառնում է էկոնոմիկայի փոխնախարար Ուլուս Բյուլենտի խորհրդատուն։ 1982 թվականի հուլիսի 14-ին Օզալը հեռանում է այդ պաշտոնից։ 1983 թվականի մայիսի 20-ին հիմնում է «Հայրենիքի կուսակցություն» կուսակցությունը։ Կուսակցությունը բնութագրելով՝ Օզալն ասել է, - «Մենք պահպանողականներ ենք բարոյականության հարցում, ազատամիտներ ենք էկոնոմիկայի հարցում և պրոգրեսիստներ ենք այն բոլոր հարցերում, որոնք վերաբերում են հասարակական արդարությանը»։ 1983 թվականի պառլամենտի ընտրությունների ժամանակ իր կուսակցությունը ստանում է հնարավոր 400 տեղերից 211-ը։ Տուրգուտ Օզալը դառնում է Թուրքիայի 45-րդ վարչապետը։ 1987 թվականի ընտրություններին Օզալի կուսակցությունն արդեն ստանում է 292 պատգամավորական տեղ, և Օզալը կրկին զբաղեցնում է վարչապետի պաշտոնը։
Անհաջող մահափորձ
1988 թվականի հունիսի 18-ին «Աթաթուրք» սպորտային դահլիճում «Հայրենիքի կուսակցություն» կուսակցության հանրագումարի ժամանակ Քարթալ Դեմիրաղը մահափորձ է կատարում Օզալի դեմ՝ երկու անգամ կրակելով և վիրավորելով նրա ձեռքը։ Կրակոցների արդյուքնում 18 մարդ է վիրավորվում։ Վիրավորների մեջ է եղել նաև նախարար Իմրեն Այքութը։ Սկզբից Քարթալ Դեմիրաղին մահապատժի են դատապարտում, որը հետո փոխարինվում է 20 տարի ազատզրկմամբ։
Նախագահություն
Թուրքիայի պատմության մեջ առաջին անգամ անհրաժեշտ է լինում անցկացնել ընտրությունների երկրորդ փուլ։ Առաջին փուլում Թուրգութ Օզալը ստանում է 247 ձայն, իսկ իր հակառակորդ Ֆեթհի Չելիբաշը՝ 18: Երկրորդ փուլում Թուրգութը ստանում է 256, իսկ իր հակառակորդը՝ 17 ձայն։
1989 թվականի նոյեմբերի 9-ին Թուրգութ Օզալը պաշտոնապես դառնում է Թուրքիայի 8-րդ նախագահը։ Իր նախագահության ընթացքում ամենանշանակալից իրադարձությունն Իրաքի կողմից Քուվեյթի գրավումն է լինում։ Թուրգութ Օզալը մտածում էր, որ Սադամ Հուսեյնը վտանգ է ներկայացնում Թուրքիայի համար, այդ պատճառով նա ակտիվորեն աջակցում էր ԱՄՆ-ի վարած քաղաքականությանը։ Երբ Օզալը ցանկացավ զորք մտցնել Իրաքյան Քուրդիստան, Թուրքիայի գերագույն հրամանատար Նեջիլ Թորումթայը հրաժարական տվեց։
ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետ Օզալը սկսեց կապեր հաստատել Կենտրոնական Ասիայի երկրների և Ադրբեջանի հետ։ Օզալը նաև սկսեց վարել նոր ներքին քաղաքականություն, ըստ որի Թուրքիան պետք է դառնար ռեգիոնալ առաջնորդ։ Էկոնոմիկայում Թուրգութը շարունակեց Ադնան Մենդերեսի քաղաքականությունը։ Իր բարեփոխումների շնորհիվ Թուրքիան գրանցում է տնտեսական հաջողություններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի նախագահներ Կատեգորիա:Թուրքիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 13 ծնունդներ Կատեգորիա:1927 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 17 մահեր Կատեգորիա:1993 մահեր Կատեգորիա:Անկարա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Ստամբուլի տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թուրք քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ստամբուլի պատգամավորներ Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական կուսակցությունների առաջնորդներ Կատեգորիա:Քրդական ծագմամբ թուրքեր Կատեգորիա:Թուրքիայի փոխվարչապետներ Կատեգորիա:Թուրք սուննի մուսուլմաններ Կատեգորիա:Անձինք Մալաթիայից Կատեգորիա:Թուրքիայում սպանված անձինք Կատեգորիա:Թուրքիայի նախարարներ Կատեգորիա:Թուրք պետական գործիչներ Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ
Բոժոժահյուսներ
Կատեգորիա:Թիթեռներ
Բեյուկ-Էնգիջա
Բեյուկ-Էնգիջա, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 879 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ջավեդ Ահտար
Ջավեդ Ահտար (անգլ. Javed Akhtar, ուրդու جاوید اختر‎; ծնվ. հունվարի 17,1945 թվական), հնդիկ բանաստեղծ, երգահան և սցենարիցտ, Filmfare Awards 8 մրցանակաբաշխության դափնեկիր։ Սցենարիստի կարիերայի գագաթնակետին Ահտարը հասավ 1970-1980-ական թվականներին, երբ նա Սալիմ խանի հետ համատեղ գրում էր։ Ահթարը մինչ օրս շարունակում է մնալ Բոլիվուդի ականավոր դեմքը` լինելով ամենահայտնի և ամենապահանջված երգահաններից մեկը։
Ահթարը սերում է բրիտանական գաղութատիրական իշխանությունից Հնդկաստանն ազատագրած մարտիկների ընտանիքից։ Նա Հնդկաստանի ազատագրական շարժման հայտնի անդամ, Հնդկական ժողովրդական ապստամբության առաջնորդներից մեկի` Ֆազլ-Հաք Հայրաբադիի ծոռն է։
Հումներ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Տրավակո Սիքոմարիո
Տրավակո Սիքոմարիո (Travacò Siccomario), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 3623 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 237 մարդ/կմ²։ Տարածքը 12 կմ² է։ Փոստային ինդեքս` 27020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0382։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Թեոդորը։ Տոնը նշվում է սեպտեմբերի երկրորդ երկուշաբթի օրը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կարդիֆ Սիթի
Կարդիֆ Սիթի (Cardiff City Football Club, Clwb Pêl-droed Dinas Caerdydd), անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Կարդիֆ քաղաքից։ Որը հանդես է գալիս Ֆուտբոլային լիգայի առաջնությունում։ Այս թիմը ունի ընդհանուր հաշվարկով 60 տիտղոս։ Չնայած, որ «Կարդիֆն» ուելսյան ակումբ է, այն հանդես է գալիս Անգլիայի ֆուտբոլային առաջնություններում։ Ակումբն իր պատմության մեջ առաջին անգամ մասնակցելու է Պրեմիեր Լիգային 2013-2014 մրցաշրջանում։ Տնային հանդիպումները 2009 թվականից նրանք անցկացնում են «Կարդիֆ Սիթի» մարզադաշտում, իսկ մինչև 2009 թվականը՝ «Նինյան Պարկում»։ «Կարդիֆը» միակ ոչ անգլիական ակումբն է, որին հաջողվել է նվաճել Անգլիայի գավաթը՝ 1927 թվականին։ 2013 թվականին ակումբը հաղթեց Չեմպիոնշիփում և առաջին անգամ Պրեմիեր Լիգայի մասնակցության ուղեգիր ձեռք բերեց։ 2012 թվականին «Կարդիֆի» խորհրդանիշը և ակումբի գույները որոշ փոփոխություններ են կրել ակումբի մալայզիացի սեփականատիրոջ՝ Վինսենտ Տանի կողմից. մասնավորապես ավանդական կապույտ գույնը փոխարինվեց կարմիրով, իսկ զինանշանի լեգենդար կապույտ թռչունը՝ կարմիր վիշապով, որն էլ դարձավ ակումբի խորհրդանշանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Անգլիայի գավաթակիրներ Կատեգորիա:1899 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի ակումբներ
Կամաստրա
Բնակչությունը կազմում է 2221 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 139 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 16 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 92020։ Հեռախոսային կոդը՝ 0922։
Քաղաքի հովանավորն է սուրբ Բարսեղը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Ցեղակրոնություն
Ցեղակրոնություն, դասական հայ ազգայնականության գաղափարաբանություն, որի նպատակն է հայ ժողովրդի միավորումը Պատմական Հայաստանի տարածքում մեկ՝ հայկական պետության շրջանակներում։ Ցեղակրոնության գաղափարախոսությունը մշակվել և զարգացվել է Գարեգին Նժդեհի և Հայկ Ասատրյանի կողմից։ Ցեղակրոնության մասն ու բնական շարունակությունն է տարոնականության գաղափարախոսությունը։