cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աշխարհի տնտեսական պատմություն
Նոր քարի դար(Նեոլիթ)
Ցեղի անդամներից յուրաքանչյուրը ուներ որոշակի հատուկ գործառույթ, և այդ գործառույթներից որոշները տարբեր ցեղերի մեջ սահմանափակված էին բնական այն ռեսուրսների սահմանափակության պատճառով, որոնք, իհարկե, առկա են տվյալ ցեղի տարածքում, այդպիսով աստիճանաբար սկսվեց հմտությունների մասնագիտացումը։ Աշխատանքի բաժանման և նոր արհեստների զարգացման պատճառով ցեղային միավորները ժամանակի ընթացքում մեկուսացվեցին հարևան շրջաններում կատարվող հմտությունների և տեխնիկայի զարգացումներից։ Տարբեր ցեղերի կողմից արտադրվող մասնագիտացված բնագավառի ապրանքները օգտագործելու համար փոխանակումը և առևտուրը դարձան անհրաժեշտ ։
Առաջին առարկաները, որոնք օգտագործվում էին որպես առևտրի և փոխանակման միջոց (այսինքն՝ փող), հավանաբար եղել են խոշոր եղջերավոր անասունները ։
Կարմիր օխրայով առևտուրը հաստատվել է Շվեյցարիայում, շքեղ ոսկերչական զարդերը նույնպես այդ ժամանակաշրջանին են վերաբերում, դրանք ունեին բոլոր այն որակները, որոնք անհրաժեշտ են, որպեսզի առական ծառայի որպես փող։ Մինչև շուկայական տնտեսության առաջացումը արտադրության կազմակերպման և ապրանքներն ու ծառայությունները հասարակության մեջ բաշխելու գործառույթը մարդիկ վստահում էին ավանդական մեթոդներին, ցեղի առաջնորդին կամ համայնքային կոոպերացիաներին։
Պաշտոնական փողի և ֆինանսների վաղ զարգացում
Շումերական քաղաքները զարգացրել են առևտուրը և շուկայական տնտեսությունը՝ հիմնված «շեկել» կոչվող ապրանքային(բնեղեն) փողի վրա, որը մոտավորապես կշռում էր այնքան, որքան գարու հատիկը, մինչդեռ Բաբելոնում և հարևան քաղաքներում զարգացվեց գների ամենավաղ համակարգը՝ օգտագործելով տարբեր ապրանքնատեսակների մեկ միասնական չափանիշ, որն ամրագրված էր օրենքի ուժով ։ Շումերների վաղնջական օրենքները կարելի է համարել որպես առաջին գրավոր իրավական փաստաթուղթ, որը գների ներկայիս համակարգի հետ ունի շատ նմանություններ՝ տոկոսադրույքների համար սահմանված գումարի չափը, տուգանքները օրենքի խախտման ժամանակ, ժառանգության իրավունքը, օրենքներ այն մասին, թե ինչպես պետք է հարկել կամ բաժանել մասնավոր սեփականույունը և այլն ։
Տաճարները փաստացի առաջին վարկատու-պարտապաններն են, որոնք սկսել են զբաղվել դրանով Ք.ա. 3-րդ հազարամյակում։ Ակտիվների և սեփականության համար գանձելով տոկոսադրույքի և հողի վճարներ՝ տաճարները օգնեցին օրինականացնել տոկոսադրույքի և շահույթի գաղափարները։ Ք.ա 3-րդ հազարամյակում, երբ տաճարները այլևս չէին ներառում արհեստագործական արտադրամասերը, Միջագետքի քաղաքները օրինականացրին առևտուրը և շահույթի ստացումը ։
Անտիկ դասական շրջան
Հնդկաստանը և Չինաստանը՝ նշված ժամանակահատվածի խոշորագույն տնտեսությունները, զբաղեցնում էին համաշխարհային տնտեսության ավելի քան կեսը ։ Չնայած մեծածավալ ՀՆԱ-ին՝ այս երկրներում մեկ շնչին բաժին ընկնող ՀՆԱ-ն բավականին փոքր էր, քանի որ այստեղ էին կենտրոնացված աշխարհի ամենաբազմամարդ բնակավայրերը ։
Արշավանքներ և Միջազգային առևտուր
Առևտրային գործունեության մեջ արշավանքերի շնորհիվ երկու մեծ փոփոխություններ տեղի ունեցան, որոնք հայտնի են «պատմական վերահաշվարկ» անվանմամբ, այդ փոփոխությունների վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Ալեքսանդր Մեծը, ով նպաստեց բազմաթիվ ազգերի միջև առևտրի զարգացմանը և կարողացավ հաղթանակ տանել Կեսարի տիրույթներում՝ մասնավորապես Անգլիայում ու Ֆրանսիայիում ։
Արտաքին առևտուրը Հռոմեկան կայսրության հետ
Արևմուտքի երկրների և Հռոմեկան կայսրության առևտրի ժամանակաշրջանում Եգիպտոսը համարվում էր Հռոմեկան տիրույթներց ամենահարուստը։ Հռոմեացի առևտրականները Պարսկաստանից ապրանքներ էին բերում Եգիպտոսի տարածքով՝ Բերենիկեի նավահանգստով, իսկ հետագայում՝ Նեղոսով ։
Մետաղադրամների կիրառումը
Ըստ Հերոդոտոսի և մի շարք ժամանակակից գիտնականների՝ Լիդիայի բնակիչները առաջինն էին, որ սկսեցին կիրառել ոսկյա և արծաթյա մետաղադրամներ ։ Կա կարծիք, որ դրոշմված առաջին մետաղադրամները հատվել են Ք.ա. 650-600 թվականներին ։ Մետաղադրամները իրենց վրա կրում էին մանրակերտ անուններ։
Տնտեսագիտական մտքի զարգացում
Առաջին տնտեսագետը (ըստ որոշ գրքերում առկա հիշատակությունների և ապացույցների) համարվում է Հեզոիդը, ով իր «Աշխատանք և օրեր» աշխատությունում գրել է ռեսուրսների սղության առարկայի մասին ։
Հնդիկ մտածող Չանակյան գրել է „Arthashastra” (թարգմանաբար՝ տնտեսագիտություն) տրակտատը, որը նկարագրում էր իր ժամանակի (Ք.ա. 4-րդ դար) տնտեսագիտությունը Հնդկաստանում։
Հույն և հռոմեացի մտածողները՝ մասնավորապես Արիստոտելը և Քսենոֆոնը, կատարել են տնտեսագիտական տարբեր դիտարկումներ։ Հին հունական շատ աշխատություններ նկարագրում են հասկացություններ տնտեսագիտական բարդ հիմնադրույթների մասին։ Օրինակ՝ Գրաշեմի օրենքի մասին անդրադարձ է կատարված Արիստոֆանի «Գորտերը» կատակերգական ժանրի ստեղծագործության մեջ։
Նեոպլատոնական մտածող Բրիսոն Հերակլեացին հիշատակվում է որպես վաղ իսլամական տնտեսագիտության վրա մեծ ազդեցություն ունեցած մտածող ։
Միջին դարեր
Միջին դարերում համաշխարհային տնտեսությունը բնակչության աճի և առևտրի զարգացման հետ մեկտեղ աստիճանաբար ընդլայնվեց։ Մետաքսի ճանապարհի շնորհիվ առևտուր էր իրականացվում Եվրոպայի, Կենտրանական Ասիայի և Չինաստանի միջև։ Այս ժամանակահատվածի սկզբում Եվրոպան տնտեսապես թույր էր զարգացած, սակայն ավելի ուշ Իտալիայի՝ զարգացած առևտրային քաղաքների շնորհիվ ստեղծվեցին հաշվապահական և ֆինանսական առաջին ժամանակակից համակարգերը ։
Վաղ ժամանակակից շրջան
Այս շրջանը վերաբերում է մերկանտիլիզմի, ազգային տնտեսության և միջազգային առևտրի ժամանակահատվածներին։ Ավատատիրական հասարակարգի անկումը հիմք հանդիսացավ ազգային տնտեսությունների ամրապնդման համար։ Քրիստաֆոր Կոլումբոսի և այլոց ճանապարհորդություններից հետո ստեղծվեցին Նոր աշխարհի և Ասիայի միջև առևտրի հնարավորություններ, նոր հզոր միապետները ցանկանում էին զորեղ բանակի միջոցով բարձրացնել իրենց վարկանիշը։ Մերկանտիլիզմը քաղաքական ուղղություն և տնտեսագիտական տեսություն էր, որը արդարացնում էր տեղական շուկաների բավարարման և մատակարարման աղբյուրների պահպանման համար ռազմական ուժի կիրառումը։
Եվրոպայում առաջին թղթադրամները թողարկվել են «Ստոկհոլմ բանկո» կոչվող բանկի կողմից 1661 թվականին։
Արդյունաբերական հեղափոխություն
Տնտեսական թռիչքաձև աճը առաջին անգամ տեղի է ունեցել Եվրոպայում Արդյունաբերական հեղափոխության ժամանակ, որը կապված էր էլեկտրաէներգիայի ստացման հսկայական ծավալների հետ։
Քսաներորդ դար
Տնտեսական զարգացումը 20-րդ դարում տարածվեց աշխարհով մեկ, այդ ժամանակ մեկ շնչին բաժին ընկնող համաշխարհային ՀՆԱ-ն հնգապատկվեց։ Ամենաբուռն զարգացումը տեղի ունեցավ 1960-ականներին՝ հետպատերազմյան վերակառուցման ժամանակ։ Միջազգային առևտրի ծավալների որոշակի աճը պայմանավորված էր լոկալ և միջազգային առևտրի տեսակների վերադասակարգմամբ, քանի որ աճել էր և՛ պետությունների թվաքանակը, և՛, հետևաբար, նրանց սահմանները։ Սակայն այս էֆեկտը համեմատաբար փոքր էր ։
Մասնավորապես, առաքման համար նախատեսված կոնտեյներները հեղափոխություն իրականացրին 20-րդ դարի երկրորդ կեսին՝ ապրանքների տեղափոխումը դարձնելով ավելի էժան հատկապես միջազգային առևտրի մակարդակում ։
Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամ
Կանխատեսվում էր, որ համաշխարհային տնտեսությունը գլոբալ տնտեսական ճգնաժամի հետևանքով առաջին 60 տարիների ընթացքում կկրճատվի 0.5-1.0 տոկոսով։ Իր այս կանխատեսման մեջ Արժույթի միջազգային հիմնադրամը (ԱՄՀ) նշում էր, որ զարգացած երկրները «տառապեու» են մեճ կրճատման պատճառով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համաշխարհային պատմություն Կատեգորիա:Տնտեսական պատմություն
Ամենաշահութաբեր ֆիլմերի ցանկ
Ցանկը կազմվել է Box Office Mojo կայքի տվյալների հիման վրա, որոնք վաստակել են ֆիլմերը կինոթատրոններում տոմսերի վաճառքից։ Վիդեովարձույթից, հեռուստատեսությամբ ցուցադրությունից շահույթը ներառված չէ։ Գումարները նշված են ԱՄՆ դոլարով և հաշվի չեն առնում գնաճը։ Գնաճի պատճառով ժամանակի ընթացքում տոմսերի գները կինոթատրոններում պարբերաբար ավելանում է, ինչը թույլ է տալիս նոր ֆիլմերին գրավել բարձր դիրքեր։ Ուստի ցանկը, որը հաշվի չի առնի գնաճը, չի կարող լինել օբյեկտիվ միջոց տարբեր տարիներին նկարահանված ֆիլմերի շահույթները համեմատելու համար։ Ստուդիաները նախընտրում են հաշվի չառնել գնաճը, որպեսզի չնվազեցնեն ժամանակակից դրամահավաքների։
Ամենաեկամտաբեր ֆիլմաշարեր
Ցանկը կազմված է կինոմատոգրաֆիայի պատմության ամենաեկամտաբեր 25 ֆիլմերից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կինեմատոգրաֆիական ցուցակներ
Վրաստանի ժողովրդական պարի անսամբլ
Վրաստանի ժողովրդական պարի անսամբլ, պարարվեստի կոլեկտիվ՝ հիմնված Թբիլիսիում (Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունում), 1945 թվականին։ Անսամբլի առաջին ղեկավարներն, ինչպես նաև մենակատարներն էին Նինո Ռամիշվիլի (պարել է մինչև 1972 թվականը) և Իլյա Սուխիշվիլի (պարել է մինչև 1954 թվականը) ամուսինները։
Անսամբլում աշխատում էին Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ Մ. Մխեիձեն, Գ. Սուրվիլաձեն, Ն. Լորդկիպանիձեն, Շ. Բարամիձեն, Վ. Կանադաձեն, Ի. Տակայշվիլին։
Նրա պարացանկում Վրաստանի, Օսեթիայի տարբեր ազգությունների ժողովրդական պարեր են, ինչպես նաև՝ երաժշտական բեմականացումներ վրացական ժողովրդական գործիքներով։ Անսամբլի կատարմամբ պարերից են «Քարթուլին» (ქართული), կանացի պար «Սամայան» (სამაია), «Կինտաուրի», «Դավլուրի», աջարական պարեր «Գանդագան» և «Խորումի», հայկական և ադրբեջանական պար «Ջեյրանի», օսեթական «Սիմդ» և «Կատակ պար», «Իլոուրի», «Հևսուրյան պար» և այլ համարներ։
Սկսած 1948 թվականից անսամբլն սկսեց հյուրախաղերով հանդես գալ ԽՍՀՄ տարբեր քաղաքներում, այնուհետև դուրս եկավ Լեհաստան, Ռումինիա, ԱՄՆ, Ֆինլանդիա, Ֆրանսի, Չեխոսլովակիա, Ավստրիա, Բուլղարիա, Դանիա, Վենեսուելլա, Կոլումբիա, Կուբա։
1967 թվականին անսամբլը հանդես եկավ Իտալիայում, Միլանի «Լա Սկալա» թատրոնի բեմում ։ Թերթերն այդ մասին գրում էին.
Մինչև 2007 թվականն անսամբլը ղեկավարում էր առաջին գեղարվեստական ղեկավարներ Սուխիշվիլիների որդին ։ Նրա մահից հետո անսամբլի ղեկավարներ դարձան նրա զավակներ Նինո և Իլյա (կրտսեր) Սուխիշվիլիները, թոռներ Նինո Ռամիաշվիլին և Իլյա Սուխիշվիլին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստան Կատեգորիա:Վրացական մշակույթ Կատեգորիա:Պարարվեստ
Սադովայի ճակատամարտ
Սադովայի ճակատամարտ (հայտնի է նաև՝ Կյոնիգրացի ճակատամարտ՝ Schlacht bei Königgrätz անունով), ավստրո-պրուսական պատերազմի ամենախոշոր ճակատամարտերից մեկը, որը տեղի է ունեցել 1866 թվականի հուլիսի 3-ին։ Այն հիմնովին փոխել է պատերազմի ընթացքը  ։
Ճակատամարտի ընթացք
Ավստրիական հյուսիսային բանակը, որը կազմված էր 215.000 զինվորական անձնակազմից և 770 հրանոթից, Սադովա գյուղի հարավ-արևելյան հատվածում գտնվող իր դիրքերը փոխում է, երբ Էլբյան և Սիլեզյան պրուսական բանակները, կորոնք կազմված էին 221.000 անձնակազմից և 900 հրանոթից, Վիլհելմ I Հոհենցոլեռն կայսր գլխավորությամբ մոտեցան իրեն։ Ավստրիական գեներալ Լյուդվիգ Ավգուստ Բենդեկը նախօրոք չէր կազմակերպել տեղանքի հետախուզություն և չկարողացավ իր ենթակայության տակ գտնվող ստորաբաժանումների միասնական և համակարգված գործողությունները կազմակերպել։ Ավստրիական բազմազգ բանակի թույլ կողմերից մեկն այն էր, որ շատ ազգերի ներկայացուցիչներ չէին ցանկանում կռվել Հաբսբուրգների համար։ Հարյուրավոր իտալացիներ և ռումինացիներ լքեցին մարտադաշտը և դարձան դասալիք ։
Ճակատամարտի հենց սկզբում արդեն ավստրիական բանակը զբաղեցրել էր խիստ անհարմար դիրքեր Բիստրիցա և Էլբա գետերի միջև։ Սեղմված լինելով այդ երկու գետեևրի մեջ՝ ավստրիական բանակը հուլիսի 3-ի գիշերը հայտնվել էր երեք պրուսիական բանակների շրջափակման մեջ։ Ավստրիական բանակի ձախ թևը շրջափակվել էր պրուսիական Էլբյան բանակի կողմից, կենտրոնական հատվածը՝ 1-ին բանակի կողմից, Էլբայի ափին գտնվող ավստրիական 1-ին բանակը՝ պրուսիական 2-րդ (Սիլեզյան) բանակի կողմից։ Եթե պրուսիացիներն ունենային ևս մի քանի ժամ, ապա նրանք կկարողանային ամբողջությամբ շրջափակել ավստրիացիներին։ Սակայն հակառակորդները գտնվում էին իրար շատ մոտ։ Պրուսյացիները, ովքեր չէին սպասում իրենց առջև տեսնել Լյուդվիգ Ավգուստ Բենդեկի 200.000-անոց բանակը, սկսեցին վախենալ ավստրիական ամբողջ բանակի հարվածից։ Արդյունքում, պրուսական բանակի շտաբը որոշեց Լյուդվիգ Բենդեկի բանակի ամբողջ ուշադրությունը գրավել կենտրոնական ռազմաճակատում մինչև հարավից Էլբյան և հյուսիսից 2-րդ բանակները հայտնվեն ավստրիացիների թիկունքում ։
Ճակատամարտը սկսվեց հուլիսի 3-ի առավոտյան ձախ ռազմաճակատում՝ Պրոբլուս գյուղի հարևանությամբ կողմերի ՝ իրար վրա հարձակումով։ Էլբյան բանակի ավանգարդը բախվում է ավստրիական ձախ ռազմաճակատը պահող սաքսոնիական ստորաբաժանմանը, որին աջակցում էին մի քանի ավստրիական բրիգադներ։ Հետևակի հրաձգության ժամանակ առավելությունը պրուսիացիներինն էր։ Նրանց ասեղանետային հրացանները առավել արագ էին կրակում, քան ավստրիացիների երկփողային շտուցերային հրացանները։ Որոշ ժամանակ անց Պրոբլուս գյուղի մոտ մարտին ներգրավվում է նաև Կանշտեինի պրուսիական ամբողջ դիվիզիան, այնուամենայնիվ, ուժերի անհավասար լինելը Կանշտեինին ստիպում է հրաժարվել Պրոբլուսը գրավելուց մինչև Մյունստերի դիվիզիայի ժամանումը։ Սակայն պրուսական երկու դիվիզիաները նույնպես բավարար չէին, որպեսզի գրավեն և կոտրեն ավստրիացիների ձախ թևը։ Մարտի սկզբնական ժամերին պրուսիացիներին հաջողվեց ընդամենը փոքր-ինչ ճնշել ավստրիացիներին ։
Կեսօրին պրուսական վեց դիվիզիաներ կանգնած էին ավստրիական ուժերի դիմաց, որոնք կազմված էին 10-րդ, 3-րդ, 4-րդ և 2-րդ կորպուսներից։ Էլբյան բանակի ևս երեք դիվիզիա կանգնած էին ավստրիական ռազմաճակատի ձախ գծի դիմաց, որտեղ կենտրոնացել էին սակսոնական կորպուսն ու ավստրիական 8-րդ կորպուսի մնացորդները։ Ժամը 11-ի և 12-ի սահմաններում ավստրիացիները իրավիճակը փոխելու փորձ են կատարում՝ իրականացնել հակագրոհ առաջին թևի միջոցով և պրուսիական դիվիզիաները շպրտել Բիստրիցա գետ։ 4-րդ և 2-րդ ավստրիական կորպուսները այդպիսի հարձակման են անցնում, և գեներալ Ֆրանզեցիկին մեծ դժվարությամբ իր ղեկավարած պրուսիական 7-րդ դիվիզիայի ստորաբաժանումները կարողանում է դուրս բերել ավստրիական բանակի ճիրաններից։ Սակայն ավելին անելու համար ավստրիացիները չունեին ժամանակ. պրուսիական 2-րդ բանակը չորս կորպուսներով արդեն գտնվում էր առաջին ճակատում և ավստրիական բանակի թիկունքում։ Սիլեզյան բանակի ներգրավումը մարտին դարձավ օրվա շրջադարձային իրադարձություն։ Ժամը 2-ի սահմաններում, երբ պրուսական բանակի շտաբը տեղեկանում է 2-րդ բանակի ժամանելու մասին, սկսում է լրջորեն մտածել Բիստիցայի արևելյան ափից իր զորքերի դուրս բերման մասին։ Արդեն հայտնի է դառնում, որ ավստրիացիները պարտվելու են ։
Գեներալ Բենեդիկը ստիպված էր ընդհատել գրոհը, երկարացնել և թեքել իր աջ ռազմաճակատը։ Այդ ժամանակ Էլբյան բանակի մի մասը շրջանցում է ավստրիացիների ձախ թևը ու վերցնում Պրոբլուս գյուղը։ 1-ին և 2-րդ բանակները շարունակում էին ճնշել կենտրոնը, աջ թևն ու թիկունքը։ Շրջափակման վտանգից գեներալ Բենեդիկը Կյոնգգրեցից (ներկայիս Գրադեց-Կռալովեից) 4 կմ հյուսիս-արևմուտք տեղակայված 170 թնդանոթների աջակցությամբ սկսում է իր զորքերի նահանջը։ Իրավիճակի վրա ազդեցություն է ունեցել նաև ավստրիական բանակի բազմազգ լինելու հանգամանքը. հարյուրավոր այլազգիներ հենց Սադովայի մոտ գտնվող ռազմաճակատից հեռանում էին։ Մասնատված ավստրիական բանակը, չկարողանալով դիմադրել պրուսների հարձակմանը, նահանջում է։ Գեներալ Բենեդիկի Հյուսիսային բանակը ամբողջական ոչնչացումից փրկեցին ավստրիական հեծելազորի գործողությունները, որոնք ուղղված էին զորքերի հիմնական հատվածի նահանջը ապահովելուն ։
Ավստրիական բանակը իր դաշնակից սակսոնական զորքերի հետ միասին ունեցել է 15.000 զոհ և վիրավոր ու 22.000 գերի և դասալիք։ Այս թվերը գրեթե հինգ անգամ մեծ են, քան պրուսիական բանակի համապատասխան կորուստները ։
Արդյունք
Սադովայի ճակատամարտը դարձավ 1866 թվականի ավստրո-պրուսիական պատերազմի գլխավոր ճակատամարտը։ Կռվից հետո գեներալ Լյուդվիգ Բենեդիկը իր զորքերը տեղափոխեց Օլոմոուց, որպեսզի փակի դեպի Հունգարիա տանող ճանապարհը, սակայն թողեց Վիեննան առանց պատշաճ պաշտպանության։ Չնայած, հավանաբար, Ավստրիական կայսրությունը դեռևս ուներ համապատասխան ռազմական ներուժ պատերազմը շարունակելու համար, սակայն մեկ ամիս անց կնքվեց խաղաղության պայմանագիր, որով էլ ավարտվեց պատերազմը ։
Սադովայի ճակատամարտը էական դեր խաղաց ռազմարվեստի ոլորտում։ Ապացուցվեց ասեղնանետ հրացանների առավելությունը երկփող շտուցերային հրացանների նկատմամբ, ցույց տվեց նպատակային զորաշարժերի արդյունավետւոթյունն ու հակառակորդի մեծածավալ զորքի նկատմամբ հաղթանակի հնարավորությունը, եթե նույնիսկ վերջինս գտնվում է անմիջական հարևանությամբ։ Այդ փորձը դարձավ պրուսիական ռազմական դպրոցի հայեցակարգ. Այն հետագայում օգտագործվեց նաև 20-րդ դարում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պրուսիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Ճակատամարտեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ավստրիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Սակսոնիայի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Պրուսիայի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Ճակատամարտեր Չեխիայում Կատեգորիա:Ավստրիայի պատմություն Կատեգորիա:Պրուսիայի պատմություն
Էլեկտրամագնիսական դաշտի էներգիա
Էլեկտրամագնիսական դաշտի էներգիա, էլեկտամագնիսական դաշտում պարփակված էներգիա։ Մասնավոր դեպքում մաքուր էլեկտրական դաշտի կամ մաքուր մագնիսական դաշտի էներգիա։
Լիցքի տեղափոխման վրա էլեկտրական դաշտի կատարած աշխատանք
Էլեկտրական E դաշտի կատարած Aաշխատանքը Qլիցքը տեղափոխելու համար, ներմուծվել է մեխանիկական աշխատանքի սահմանմանը համապատասխան.
որտեղ  — պոտենցիալների տարբերությունն է (օգտագործվում է նաև լարում տերմինը)։
Շատ խնդիրներում ուսումնասիրվում է որոշակի ժամանակահատվածում լիցքի անընդհատ տեղափոխումը U(t)պոտենցիալների տարբերություն ունեցող կետերի միջև։ Այդ դեպքերում աշխատանքը հաշվվում է հետևյալ կերպ.
որտեղ  — հոսանքի ուժն է։
Էլեկտրական հոսանքի հզորությունը շղթայում
Էլեկտրական հոսանքի Wհզորությունը շղթայի տեղամասում որոշվում է սովորական ձևով՝ Aաշխատանքի ածանցիալը ըստ ժամանակի, այսինքն՝
Սա էլեկտրական շղթայում հազորության հաշվման ամենաընդհանուր արտահայտությունն է։
Օհմի օրենքից․
Հզորությունը կարելի է հաշվել և՛ հոսանքի ուժի,
և՛ լարման միջոցով։
Համապատասխամաբար, աշխատանքը (անջատված ջերմաքանակը) հանդիսանում է հզորության ինտեգրալը ըստ ժամանակի.։
Էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի էներգիա
Էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի էներգիաները համեմատական են նրանց լարվածության քառակուսուն։ Ֆիզիկայում սովորաբար օգտագործում են տարածության տվյալ կետում էլեկտրական դաշտի էներգիայի խտություն հասկացությունը (տարածության որոշակի կետում)։ Դաշտի ընդհանուր էներգիան հավասար է էներգիայի խտության ինտեգրալին ամբողջ տարածքով։
ՄՀ համակարգում․
Վակուումում (ինչպես նաև նյութում միկրոդաշտերի դիտարկման դեպքում)․
որտեղ`
E — էլեկտրական դաշտի լարվածությունն է
B — մագնիսական ինդուկցիան է
D — էլեկտրական ինդուկցիան
H — մագնիսական դաշտի լարվածությունն է
с — լույսի արագություն
— էլեկտրական հաստատուն
\mu_0— մագնիսական հաստատունը։
ՍԳՎ համակարգում
Էլեկտրամագնիսական դաշտի էներգիան տատանողական կոնտուրում
Էլեկտրամագնիսական դաշտի էներգիան տատանողական կոնտուրում․
որտեղ՝
U
— շղթայի էլեկտրական լարվածությունն է
C
— կոնդենսատորի ունակությունն է
I
L
— կոճի կամ հոսանքակիր կոնտուրի ինդուկտիվությունն է։
Էլեկտրամագնիսական դաշտի էներգիայի հոսքեր
Էլեկտրամագնիսական աիքի համար էներգիայի հոսքի խտությունը որոշվում է Պոյնտինգի վեկտորով՝ S ։
Միավորների ՄՀ համակարգում Պոյնտինգի վեկտորը հավասար է էլեկտրական և մագնիսական դաշտրի վեկտորական արտադրյալին.
և ուղղված է E և H վեկտորներին ուղղահայաց։ Միևնույն ժամանակ, էներգիայի հոսքի խտության բանաձևը կարող է ընդհանրացվել ստացիոնար էլեկտրական և մագնիսական դաշտերի դեպքում և ունի նույն ձևը.
Հաստատուն էլեկտրական և մագնիսական դաշտերում հոսքերի գոյության փաստը կարող է անսովոր թվալ, բայց չի հանգեցնում որևէ պարադոքսի, դեռ ավելին, այդպիսի հոսքերի առկայությունը պարզվել է նաև փորձնկան ճանապարհով։
Վրացիները Նիդերլանդներում
Վրացիները Նիդերլանդներում էթնիկական փոքրամասնություն, որը ապրում է Նիդերլանդներում։ Վրացիները Նիդերլանդներում, ըստ 2006 թվականի մարդահամարի տվյալների, կազմում են 2000 բնակիչ ։
Այս թիվը չի ներառում մի շարք վրացիների Իրանից և ավելի մեծ թվով վրացիների Թուրքիայից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացական սփյուռք Կատեգորիա:Նիդերլանդների ազգեր
Ֆեոդոր Ռոկոտով
Ֆեոդոր Ստեպանովիչ Ռոկոտով, ռուս նկարիչ։
Սովորել է Պետերուբգի Գեղարվեստի ակադեմիայում(1760 թվականից)։ 1765 թվականից ակադեմիկոս։ Ռոկոտովը առաջին ռուս նկարիչներից էր, որ տիրապետեց XVIII դարի կեսի արևմտաեվրոպական հանդիսային դիմանկարի ոճաձևերին (Եկատերինա II-ի դիմանկարը, 1763 թ., Տրետյակովյան Ֆեոդոր Ստեպովիչ Ռոկոտով «Անհայտ կնոջ դիմանկար» (1770 թ., Հայաստանի պետական պատկերասրահ, Երեան) պատկերասրահ, Մոսկվա և Ռուսական, թանգարան, Լենինգրադ), միաժամանակ շարունակելով 18-րդ դարի 1-ին կեսի ռուս, դիմանկարչության ավանդույթները (Ի. Լ․ Գոլենիշչև-Կուտուգովի դիմանկարը,1760-ական թվականների 1-ին կեսերի, Ռուսական, թանգարան)։ 1765 թ.-ին տեղափոխվել է Մոսկվա։ Ստեղծել է բանաստեղծ Վ․ Ի․ Մայկովի (մոտ 1765 թ.), Ա․ Ի․ Վորոնցովի (1760-ական թվականների վերջ) և այլոց դիմանկարներ։ Նշանավոր են հատկապես պատանիների նրա կերտած բանաստեղծական և երիտասարդական հմայքով տոգորված դիմանկարները։ 1780-ական թվականների դիմանկարներում գերիշխում են ավելի հստակ, գունեղ տոները, ծավալները դառնում են ավելի որոշակի (Վ․ Ե․ Նովոսիլցովայի դիմանկարը, 1780 թ., Տրետյակովյան պատկերասրահ)։ Ռոկոտովի «Անհայտ կնոջ դիմանկարը» (1770 թ.) գտնվում է Հայաստանի պետական պատկերասրահում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս դիմանկարիչներ
Իգապորան
Իգապորան (Igaporã), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Յուգա Բարիա մարզում։ Մտնում է Սան Ֆրանցիսկանու դա Բաիա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 14 917 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 789,252 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 18,9 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Շառլ Ֆերդինանդ Ռամյու
Շառլ-Ֆերդինանդ Ռամյու (Charles Ferdinand Ramuz, ), շվեյցարացի արձակագիր, բանաստեղծ. գրել է ֆրանսերեն։
Ծնվել է առևտրականի ընտանիքում։ Լոզանի համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետն ավարտելուց հետո դասավանդել է Օբոնի (Վո) քոլեջում, այնուհետև, որպես տնային ուսուցիչ, աշխատել է Վայմարում (Գերմանիա)։ Սակայն դասավանդման գործը նրան չէր կարող բավարարել, քանի որ 12 տարեկանից երազել էր գրող դառնալ։
1903 թվականին Ռամյուն մեկնել է Փարիզ՝ Մորիս դը Գերենի վերաբերյալ թեզ գրելու նպատակով։ Ռամյուն իր առաջին ստեղծագործությունները՝ «Փոքրիկ գյուղը» բանաստեղծությունների ժողովածուն, հրատարակել է 1903 թվականին։
Իր առաջին ստեղծագործություններում, որ գրված են փարիզյան ժամանակաշրջանում՝ «Ալին» (1905), «Հետապնդվող Ժան-Լյուկը» (1909), «Սամյուել Բելերի կյանքը» (1913), «էմե Պաշ՝ վոդեցի նկարիչը» (1911), Ռամյուն զարգացնում է իր մեծ թեմաները՝ մարդու միայնությունը բնության մեջ, երկրի բանաստեղծականությունը։
1914 թվականին Ռամյուն վերադառնում է Շվեյցարիա, ուր վարում է մեկուսի կյանք։ Նրա վերադարձը համընկնում է իր գրելաոճի մեջ կատարվող առաջընթացին, նա հրաժարվում է գծային ժամանակագրական պատումից, բազմապատկում իր տեսակետները՝ ավանդական գլխավոր հերոսին փոխարինելով մի ողջ հասարակությամբ՝ արտահայտված անդեմ դերանուններով։ Նրա այնպիսի ստեղծագործությունները, ինչպիսիք են «Չար ոգու թագավորությունը» (1917), «Հիվանդությունների ապաքինումը» (1917), «Նշանները մեր մեջ» (1919), «Մահվան ներկայությունը» (1922), «Ռասաների տարանջատումը» (1922), պատկանում են առաջին խմբին, իսկ «Գեղջկական ողջույն» (1919), «Երկնքի երկիրը» (1921), «Բանաստեղծի անցումը» (1923)՝ պատկանում են երկրորդ խմբին։
1914 թվականին Ռամյուն Էդմոն Գիյարի և Պոլ Բյուդրիի հետ համատեղ հիմնել է «Վոդական տետրակներ» գրական հանդեսը, որը հաջորդել է 1910 թվականին անհետացած «Լատինական առագաստ»-ին։ Հանդեսի առաջին համարի մեջ տպագրվել է Ռամյուի «Գոյության պատճառը» (1914) ստեղծագործությունը, որն արտահայտում է բնությանը, երկրին կամ մի լեզվի նմանվելու կամ նրանց հետ նույնանալու ցանկությունը։
Ռամյուի արտահայտչաոճն սկսում է ավելի ու ավելի անձնական դառնալ։ Գրաքննադատները, հատկապես Ֆրանսիայում, շատ վատ են ընդունում Ռամյուի ոճական համարձակությունը, լեզվի և պատումի կոմպոզիցիոն ազատությունը։ Սակայն հենց 1920-ական թվականների վերջերից սկսած ֆրանսիական գրականության շատ ականավոր դեմքեր՝ Պոլանը, Անդրե Ժիդը, Կլոդելը, Ժան Կոկտոն, Լուի Արագոնը, արդեն ընդունում են գրողի տաղանդը։
Ռամյուի ստեղծագործության այս շրջանն իր գագաթնակետին է հասնում 1920-ական թվականներին, երբ գրում է այնպիսի վեպեր, ինչպիսիք են «Աշխարհի սերը» (1925) կամ «Մեծ վախը սարերում» (1926):
1920-ական թվականների վերջին և 30-ականների սկզբին Ռամյուն հասնում է ստեղծագործական լիակատար հասունության. «Գեղեցկությունը երկրի վրա» (1927), «Ադամն ու Եվան» (1932), «Դերբորանսը» (1934), «Սավոյացի տղան» (1936): «Մարդու հասակը» (1937), «Հարցեր» (1935), «Մեծության կարիք» (1937) Էսսեներում Ռամյուն վերադառնում է իր վեպերի դիցաբանական թեմաներին՝ բնությանը, ազատությանը, փողին, աշխատանքին և քաջ գիտակցելով այն վտանգները, որ արդեն այն ժամանակ սպառնում էին Արևմուտքին՝ հարցադրումներ է անում առաջնահերթ ճշմարտությունների մասին, որոնք պետք է պաշտպանել ու պահպանել։
Իր կյանքի վերջին շրջանում, որ նշանավորվեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ողբերգությամբ, Ռամյուն մեծ տեղ էր տալիս հետադարձ հայացքներին ու հուշերին «Մի վոդեցու հուշագրությունները» (1938), «Աշխարհի հայտնագործումը» (1939), «Ռենե Օբերժոնուա» (1943), որոնց զուգահեռ գրում է նաև նովելներ՝ «Թղթերի պատերազմը» (1942), «Նովելներ» (1944), «Ծառաները» (1946) և այլն, որտեղ նրա արվեստը հասնում է իր կատարելության բարձրակետին։
Շառլ-Ֆերդինանդ Ռամյուն մահացել է 1947-ի մայիսի 23-ին, Լոզանից ոչ հեռու՝ Պյուիում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Լոզանի համալսարանի շրջանավարտներ
Նիդերալթայխ
Նիդերալթայխ (Niederalteich), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դեգենդորֆ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 1923 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով )։ Զբաղեցնում է 9,96 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 71 138։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կուրբուեն
Կուրբուեն (Courboin), Ֆրանսիայում գտնվող համայնք, մտնում է Պիկարդիա երկրամասի կազմի մեջ։ Համայնքի գավառն է համարվում է Էնան։ Մտնում է Էսոմ սյուր Մարն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանն է համարվում Շատո Տիերին։
Համայնքի INSEE ծածկագիրն է 02223։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմել է 296 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին 197 մարդկանցից (15—64 տարեկան) 155-ը եղել են առավել ակտիվ տնտեսվարողներ, 42-ը եղել են համեմատաբար ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 78,7 %, 1999 թվականին կազմել է 74,3 %)։ 155 ակտիվ մարդկանցից 147-ը աշխատել են տարբեր ձեռնարկություններում (81 տղամարդ և 66 կին), անաշխատունակների թիվը կազմում է 8 (3 տղամարդ և 3 կին)։ 42 ոչ ակտիվ մարդկանցից 15-ը եղել են կամ աշակերտ կամ էլ ուսանող, 18-ը եղել են թոշակառու, 9-ը եղել են ոչ ակտիվ այլ պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Աիդա Ավետիսյան (կոմպոզիտոր)
Աիդա Կոնստանտինի Ավետիսյան, հայ կոմպոզիտոր։ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2014)։ Հայաստանի կոմպոզիտորների միության անդամ (1957)։
Կենսագրություն
Աիդա Ավետիսյանը ծնվել է 1932 թվականին Երևանում։ Ավարտել է Երևանի Պյոտր Չայկովսկու անվան երաժշտական դպրոցի դաշնամուրային և ստեղծագործական բաժինները, 1955 թվականին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի կոմպոզիցիայի և դաշնամուրային բաժինները։ 1955 թվականին Էջմիածնի երաժշտական դպրոցում եղել է դաշնակահար-մանկավարժ, 1956 թվականից Վանաձորի Մ. Թավրիզյանի անվան երաժշտական ուսումնարանի ստեղծագործական դասարանում դասավանդել է տեսական առարկաներ, վոկալ, 1965-1966 թվականներին՝ Վանաձորի Շարա Տալյանի անվան երաժշտական դպրոցի տնօրեն, 1978-1988 թվականներին՝ Սպիտակի երաժշտական դպրոցի կոնսուլտանտ, միաժամանակ՝ Կիրովականի երաժշտական ուսումնարանի դաշնամուրային բաժնի վարիչ, 2005-2008 թվականներին՝ Վանաձորի Հովհաննես Թումանյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի պետական քննությունների հանձնաժողովի նախագահ։
Հեղինակ է սիմֆոնիկ, կամերային, գործիքային, երգչախմբային, վոկալ ստեղծագործությունների ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կին կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ
Ահաբեկչություն Ստոկհոլմում (2017)
Ահաբեկչություն Ստոկհոլմում, ահաբեկչություն Շվեդիայի մայրաքաղաք Ստոկհոլմում, որը տեղի է ունեցել 2017 թվականի ապրիլի 7-ին։ Ահաբեկչությունը տեղի է ունեցել Ստոկհոլմի Դրոտնինգաթան փողոցում։ Բեռնատար ավտոմեքենան մխրճվել է մարդկանց բազմության մեջ, որի արդյունքում զոհվել է առնվազն 3, վիրավորվել՝ նախնական տվյալներով ութ մարդ ։ Որոշ լրատվամիջոցներ հայտնել են նաև, որ Ստոկհոլմի կենտրոնում տեղի է ունեցել փոխհրաձգություն։ Շվեդական հետախուզությունը հայտնում է մեծ թվով վիրավորվածների մասին  ։ Շվեդական ոստիկանությունը իրադարձությունները անվանել է «ահաբեկչություն» ։ Ականատեսները վկայում են, որ բեռնատարը մտածված մխրճվել է ամբոխի մեջ։ Ականատեսները նշում էին, որ անկանոն խուճապ է տիրում Ստոկհոլմի փողոցներում։ Ներկայումս ոստիկանները շրջափակել են Ստոկհոլմի կենտրոնական թաղամասերը։ Դեպքի վայր են ժամանել արդեն ոստիկանական և շտապ օգնության մեքենաները։ Ոստիկանությունը տարածել է տեղեկատվություն այն մասին, որ բեռնատարը մտադրված է եղել մտնելու Åhlens հանրախանութ։ Երևանի ժամանակով ժամը 18:14-ին շվեդական ոստիկանությունը տարածել է հաղորդագրություն, որտեղ նշված է, որ ձերբակալվել է բեռնատարի հնարավոր ահաբեկիչ վարորդը ։ Ստոկհոլմի մետրոպոլիտենը դադարեցրել է իր աշխատանքները։ Ընկերությունը, որին պատկանել է բեռնատարը, արդեն հայտարարել է, որ բեռնատարը գողացվել է։ Շվեդիայի վարչապետ Ստեֆան Լյովենը հայտարարել է, որ ուժեղացվել է շվեդական խորհրդարանի շենքի վերահսկողությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2017 ահաբեկչություններ
Ֆուտբոլի ազգային հավաքականներում 50 և ավելի գոլ խփած ֆուտբոլիստների ցանկ
Ցանկի մեջ ընդգրկված են այն ֆուտբոլիստները, որոնք իրենց ազգային հավաքականներում խփել են 50 և ավելի գոլեր։ Կապույտով նշված ֆուտբոլիստները շարունակում են իրենց ելույթները ազգային հավաքականների կազմում։ Ցանկի տվյալները ներկայացված են 2020 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ։
Առաջին ֆուտբոլիստը, որը միջազգային խաղերում իր հաշվին գրանցել է 50 և ավելի գնդակ,Պոլ Նիելսենն էր Դանիայի ազգային հավաքականից  ։ Հաջորդ ֆուտբոլիստը,որին հաջողվել է հասնել այդ արդյունքին Ֆերենց Պուշկաշն էր ։ Պուշկաշը միջազգային խաղերում խփել է 84 գնդակ ։
Ստրումիցա (գետ)
Ստրումիցա (Струмица), Ստրումեշնիցա (Струмешница), գետ Մակեդոնիայի Հանրապետությունում և Բուլղարիայում։ Հոսում է նույնանուն Ստրումիցա քաղաքին մոտ և թափվում է Ստրումայում, լինելով նրա հիմնական վտակը։ Ստրումիցայի երկարությունը կազմում է 114 կմ, որից 81 կմ անցնում է Մակեդոնայի, իսկ 33 կմ Բուլղարիայի տարածքով ։ Գետի ջրահավաք ավազանի մակերեսը հավասար է 1892 կմ², որից 1649 կմ² անցնում է Մակեդոնիայի տարածքով (երկրի տարածքի 6,4 %) ։ Միջին ջրի ծախսը Նովո-Սելո գյուղի մոտ կազմում է 4,2 մ³/վ , իսկ մակերեսային ջրհոսքը ավազանի մի մասում, որը տեղակայված է Մակեդոնիայում, հավասար է միջինում 3,1 լ/վ/կմ² ։
Ֆուտբոլի ազգային հավաքականներում 50 և ավելի գոլ խփած ֆուտբոլիստների ցանկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ ըստ ազգության
Ստրումիցա (գետ)
Մակեդոնիայի տարածքում Ստրումիցայի հիմնական վտակներն են համարվում Վոդոչան (Vodotcha), Տուրյան (Touriya), Ռադովեշկա Ռեկան (Radoveshka Reka) և Պոդարեշկա Ռեկան (Podareshka Reka).
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գետեր Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի գետեր Կատեգորիա:Եվրոպայի գետեր
Լեոպոլդ Բաուեր
Լեոպոլդ Բաուեր (Leopold Bauer, ), մոդեռն դարաշրջանի վիեննացի հայտնի ճարտարապետ։ Եվրոպական մոդեռնի ռացիոնալիստական ուղղության ներկայացուցիչ է։
Կենսագրություն
Սկզբնական շրջանում զբաղվել է երաժշտությամբ, այնուհետև` 1890 թվականից, Կ․Հայզենաուերի և Օտտո Վագների ղեկավարությամբ Վիեննայում ուսումնասիրել է ճարտարապետություն։ Ուսանողական տարիներին ծանոթացել է սեցեսսիոնիզմի ապագա լիդերներ Օլբրիխի և Հոֆֆմանի հետ։ Այցելել է Իտալիա, Գերմանիա և Ֆրանսիա, հրատարակել իր ճանապարհորդական գրառումներն ու նկարները։
1900 թվականին «Տուն՝ արվեստի սիրահարների համար» նախագծի միջազգային հեղինակավոր մրցույթում արժանացել է երրորդ կարգի մրցանակի (այդ մրցույթում առաջին մրցանակին արժանացել է Չառլզ Ռեննի Մակինթոշը)։
Կառուցել է փայտե տնամերձ շենքեր Բոհեմիայում և Կլոստերմյուլում։ Զբաղվել է միջնադարյան ամրոցների վերականգնմամբ։ Ձեռք է բերել եվրոպական ճանաչում՝ որպես ինտերիերի և կահույքի վարպետ։ Դրանցում մշակել է ռացիոնալիստական ճարտարապետա-գեղագիտական լեզվի ոճաձևեր։
Նրա ստեղծագործությունների առաջին ռուս ուսումնասիրողները գրում են․ Ձևավորել է վիեննական սեցեսսիոնիզմի ցուցահանդեսները։
Ստեղծագործություններ
Բաուերը հեղինակել է մի շարք տեսական աշխատանքներ, որոնցում զգալի ներդրում է ունեցել ռացիոնալ ձևի գեղագիտության կազմավորման գործում (Verschiedene Skizzenentwurfe und Student. Wien, 1898 և այլք)։
Օբերպյորինգ
Օբերպյորինգ (Oberpöring), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դեգենդորֆ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 1160 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով )։ Զբաղեցնում է 17,38 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 71 139։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Գիլեյլի մզկիթ
Գիլեյլի մզկիթ (Gileyli məscidi), 14-րդ դարի մզկիթ, որը գտնվում է Բաքվի Իչարի Շահար տարածքում։ Պատկանում է Իչարի Շահար պետական պատմական արգելավայրին ։
Մզկիթի մասին
Գիլեյլի մզկիթը կառուցվել է 1309 թվականին Շիրվանշահերի ժամանակաշրջանում։ Մզկիթի մուտքի դուռի վրա կա տապանագիրը։ Տապանագրում գրված է, որ Չին մզկիթը կառուցվել է Ֆազլուլլահ Իմամ բին Օսման Շիրվվանիի կողմից։ Տապանագրում գրված է, որ մզկիթը վերականգնվել է 19-րդ դարում։ Մզկիթը վերանորոգվել է 2012 թվականին Իչարի Շահար պետական պատմական արգելավայրի Կառավարումի կողմից։ Մզկիթը գտնվում է Շիրվանշահերի ապարանքների մոտ։ Մզկիթի շինարարությունը պատկանում է Շիրվան-Ապշերոնի ճարտարապետական դպրոցի ։ Մզկիթը բաղկացած է պաշտամունքի ուղղանկյուն սրահից և փոքր միջանցքից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բաքվի մզկիթներ Կատեգորիա:Իրանական-կովկասյան ճարտարապետություն
Լա Վիլ օ Բուա լե Դիզի
Լա Վիլ օ Բուա լե Դիզի (La Ville-aux-Bois-lès-Dizy), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վերվեն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Լան։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02802:
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ կազմում է 180։
Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 117 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչների 88-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 29-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 72,2%, 1999 թվականին եղել է 61,7%)։ 88 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 67-ը (43 տղամարդ և 24 կին), գործազուրկ էին 21 մարդ (9 տղամարդ և 12 կին)։ 29 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 10-ը՝ թոշակառուներ, 11-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով ։
Օֆենբերգ
Օֆենբերգ (Offenberg), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Դեգենդորֆ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 3284 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով )։ Զբաղեցնում է 23,76 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 71 140։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Նևսկի պողոտա (վիպակ)
«Նևսկի պողոտա» (Невский проспект), Նիկոլայ Գոգոլի վիպակներից, որը մտնում է «Պետերբուրգյան վիպակներ» շարքի մեջ։ Գրվել է 1833-1834 թվականներին։
Առաջին անգամ տպագրվել է «Արաբեսկի։ Նիկոլայ Գոգոլի տարբեր ստեղծագործություններ» գրքում (2-րդ մաս, Սանկտ Պետերբուրգ, 1835 թվական)։ «Նևսկի պողոտա» վիպակի մտահղացումը առաջացել է դեռևս 1831 թվականին, երբ Գոգոլը ստեղծեց մի քանի անավարտ էսքիզներ, որոնք ներկայացնում էին Պետերբուրգի բնանկարը։
Պահպանվել է երկու ուրվագիր։ Սարսափելի ձեռքը։ Վիպակ գրքից, որը կոչվում է լուսնի լույսը ձեռնահարկի կոտրված պատուհանից և Լապտերը մեռնում է...:  Երկուսն էլ ուրվագրեր են, որոնք վերաբերում են 1831-1833 թվականներին, կապում են Նևսկի պողոտայի գաղափարի հետ ։
Սյուժե
Վիպակը սկսվում է «Չկա ոչինչ ավելի լավ Նևսկի պողոտայից,  գոնե Պետերբուրգում, այն Պետերբուրգի համար համարվում է ամեն ինչ» նախադասությամբ։ Այնուհետև նկարագրվում է, թե ինչպես է Նևսկի պողոտան փոխվում վաղ առավոտից մինչև ուշ գիշեր։
Երկու երիտասարդներ՝  պորուչիկ Պիրոգովը և նկարիչ Պիսկարյովը սիրահետում են Նևսկի պողոտայում երեկոյան զբոսնող տիկնանց։ Նկարիչը հետևում է թխահերին, փայփայելով ռոմանտիկ սիրահարվածություն։ Նրանք հասնում են Լիտեյնի պողոտայի մոտ, բարձրանալով վառ լուսավոր նորակառույց քառահարկ տան վերին հարկ, հայտնվում են սենյակում, որտեղ գտնվում են ևս երեք կանայք, որոնց տեսքից Պիսկարյովը սարսափով նկատում է, որ հայտնվել է հասարակաց տուն։
Իր ընտրայլի երկնային կերպարը ոչ մի կերպ նրա գիտակցության մեջ չի առնչվում ոչ այդ վայրի, ո՛չ էլ հիմար և զզվելի զրույցի հետ։ Պիսկարյովը հուսահատ վազում է դեպի փողոց։ Տուն գալով,  երկար ժամանակ չի կարողանում հանգստանալ, բայց հենց ցանկանում էր քնել, դուռը բախում է սպասավորը և ասում, որ տիկինը, որի մոտ նա եղել է, նրա հետևից կառք է ուղարկել և խնդրում է անհապաղ գալ իր տուն։ Ապշահար Պիսկարյովին բերում են պարահանդես, որտեղ պարող կանաց թվում ամենահիասքանչը նրա ընտրյալն էր։ Նրանք զրուցում են, բայց հետո նա ինչ որ տեղ է գնում, Պիսկարյովը անընդհատ փնտրում է սենյակներում ու... արթնանում է իր տանը։ Դա երազ էր։ Նա կորցնում է անդորրը, ցանկանում է տեսնել նրան. ափիոնը թույլ է տալիս նրան տեսնել իր սիրելիին երազներում։ Մի օր նա տեսնում է իր արվեստանոցը, ներկապնակը ձեռքում և նրա կողքին կինն է։
«Իսկ ինչո՞ւ ոչ»,- արթնանալով մտածում է նա։ Պիսկարյովը դժվարությամբ փնտրում է այդ տունը, և հրաշք, գտնելով այն, դուռը բացում է հենց նա, ասելով, որ հենց նոր է արթնացել, քանի որ նրան առավոտյան յոթին են բերել այստեղ, բոլորովին հարբած վիճակում։ Պիսկարյովը 17-ամյա գեղեցկուհուն ասում է անառակության ճահճուտի մասին, ներկայացնում է երջանիկ ընտանեկան կյանքի մասին պատկերներ, բայց նա արհամարհանքով հրաժարվում է, ծիծաղում է նրա վրա։ Պիսկարյովը դուրս է գալիս, թափառում է, և վերադառնալով տուն, փակվում է սենյակում։ Մեկ շաբաթ անց, դուռը կոտրելով, նրան գտնում են սենյակում ածելիով կտրված կոկորդով։ Թաղում են նրան Օխտինի գերեզմանատանը։ Պիրոգովը ներկա չէր թաղմանը, քանի որ ինքը՝ պորուչիկը, պատմությունների մեջ էր ընկել ։
Նա, հետապնդելով շիկահերին, հայտնվում է ինչ-որ Շիլլեր անունով մի գերմանացի թիթեղագործի բնակարանում, որը այդ պահին, լինելով հարբած վիճակում, խնդրում է  նույն հարբած կոշկակար Հոֆմանին կոշկակարի դանակով կտրել նրա քիթը։ Նրանց այդ ժամանակ խանգարում է պորուչիկ Պիրոգովը, բայց միայն այն բանի համար, որ, վերադառնալով առավոտյան, շարունակել է իր սիրային արկածները շիկահերի հետ, որը պարզվեց Շիլլերի կինն էր։ Նա թիթեղագործից պատվիրում է իր համար պատրաստել կոշկախթաններ, և օգտվելով առիթից, որպեսզի ամուսինը խանդի շարունակում է նույն կերպ։ Կիրակի, երբ Շիլլերը տանը չէր, Պիրոգովը կրկին գալիս է նրա կնոջը մոտ, պարում նրա հետ, համբուրում է նրան, ու հենց այդ պահին հայտնվում է Շիլլերը Հոֆմանի և ատաղձագործի հետ։ Հարբած, բարկացած վիճակում արհեստավորները բռնում են պորուչիկ Պիրոգովի ձեռքերից, ոտքերից և նրա հետ վարվում են այնքան կոպիտ և անհարգալից, որ հեղինակը չի գտնում բառեր, այդ գործողությունը նկարագրելու համար։ Միայն Գոգոլի սևագիր ձեռագիրը, որը գրաքննիչների կողմից այդ ժամանակ չի թույլատրվել, մեզ թույլ է տալիս կռահել որ Պիրոգովին ծեծել են։ Խելագար վիճակում պորուչիկը դուրս է թռչում տանից։ Սակայն ճանապարհին մտնելով հրուշակեղենի խանութ, ուտելով մի քանի կարկանդակներ և կարդալով թերթ Պիրոգովը հանգստանում է, իսկ երեկոյան ընկերների հետ առանձնանալով և մազուրկա պարելով լիովին հանգստանում ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Նիկոլայ Գոգոլի վիպակներ Կատեգորիա:Ռուսերեն գրքեր Կատեգորիա:Ռուսական գրականություն
Ռոբերտ Շինդել
Ռոբերտ Շինդել (Robert Schindel, ), ավստրիացի գրող և բանաստեղծ ։
Կենսագրություն
Շինդելը ծնվել է հրեա-կոմունիստների ընտանիքում։ Հայրը զոհվել է Դախաուի համակենտրոնացման ճամբարում, մայրը՝ բանտարկվել է Օսվենցիմ համակենտրոնացման ճամբարում։
1950 թվականից 1954 թվականներին սովորել է միջնակարգ դպրոցում, որից հետո տեղափոխվել է Վիեննայի գիմնազիա։ 1959 թվականին Ռոբերտ Շինդելհեռացվում է գիմնազիայից կարգապահությունը խախտելու մեղադրանքով ։
Գիմնազիայից հետո Ռոբերտը սկսել է աշխատել գրքի վաճառքի ոլորտում, մասնավորապես՝ «Globus Verlag» խանութում։ Սերտ հարաբերություններ է ունեցել մաոիստական ուսանողական խմբերի հետ ։ Այնուհետև մեկնել է Ֆրանսիայի մայրաքաղաք Փարիզ և Շվեդիա, որտեղ որոշ ժամանակ աշխատել է լվացքատանը։
1970 թվականին հրատարակել է առաջին վեպը, որը կոչվում է «Կասանդրա»։
1975 թվականից մինչև 1980 թվականը աշխատել է Վիեննայի գլխավոր գրադարանում որպես գրադարանավար, 1981 թվականից մինչև 1983 թվականը՝ «Ֆրանսպրես» (Agence France-Presse) լրատվական գործակալությունում որպես գիշերային լուրերի խմբագիր։ 1983 թվականից 1986 թվականներին կազմակերպել է խմբակային դասընթացներ գործազուրկների համար։ 1986 թվականից զբաղվում է բացառապես գրական գործունեությամբ։ Սցենարներ է գրել կինոյի, հեռուստատեսության և ռադիոյի համար ։
2006 թվականին Ռոբերտ Շինդելը Ռուդոլֆ Սկետենի հետ միասին հիմնադրում է «Heidenreichstein» գրական փառատոնը։ Յուրաքանչյուր տարի կազմակերպվող փառատոնին հրավիրվում Է գրականության ոլորտի աշխարհահռչակ մեկ ներկայացուցիչ։ 2006 թվականին փառատոնին ներկա էր Սալման Ռուխդին, 2007 թվականին՝ Ամոս Օզը, 2008 թվականին՝ Խորխե Սեմպրանը, 2009 թվականին՝ Մարգարետ Էտվուդը, 2010 թվականին՝ Հանց Մագնուս Էնզենսբերգերը, 2011 թվականին՝ Ներադին Ֆարախը, 2012 թվականին՝ Լյուդմիլա Ուլիտսկայան, 2013 թվականին՝ Լուի Բեգլին, 2014 թվականին՝ Իեն Մակևանը և այլն։
Ռոբերտ Շինդելը հանդիսանում է Համբուրգի ազատ արվեստի, ինչպես նաև Գերմանական լեզվի ու պոեզիայի ակադեմիաների անդամ։ Նա հիմնադրել է Ավստրիայում առաջին պետական գրական հաստատությունը, որը քարոզում է ստեղծագործական գիրը։ Ռոբերտը 2009 թվականից դասավանդում է գրականություն ։
Ստեղծագործական կյանքը
Շինդելի ստեղծագործությունների հիմնական թեման հանդիսանում է Հոլոքոստը։ Նրա առավել հայտնի վեպը 1992 թվականին գրված «Բնիկ»-ն է («Gebürtig»), որի հիման վրա 2003 թվականին Շինդելը Լուկաս Շտեպանիկի հետ միասին Դանիել Օլբրիխսկու ղեկավարությամբ նկարահանել է համանուն ֆիլմ։ Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում ֆիլմի պրեմիերային Շինդելն անձամբ է ներկայացրել այն  ։
Ճանաչում
Շինդելն արժանացել է ավստրիական գրականության մի շարք մրցանակների, այդ թվում՝ Էրիկ Ֆրիդի (1993 թ.), Էդուարդ Մյորիկի (2000 թ.), Վիեննա քաղաքի (2003 թ.): Հանդիսանում է Համբուրգի Ազատ արվեստի ակադեմիայի լիիրավ անդամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ Կատեգորիա:Ավստրիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Լեզվի և պոեզիայի գերմանական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ավստրիացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ավստրիացի սցենարիստներ
Բեռնհարդ Ռոմբերգ
Ռոմբերգ Բեռնհարդ, գերմանացի թավջութակահար և կոմպոզիտոր։ 1790-1793 թվականներին ծառայել է Բոննի պալատական կապելլայում, Ֆ․ Ռիսի, Անդրեաս Ռ.ի և Լ․ Բեթհովենի հետ նվագել միևնույն կվարտետում։ 1801-1802 թվականներին Փարիզի կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր, 1805-1806 թվականներին և 1816-1819 թվականներին Բեռլինի պալատական կապելլայի մենակատար։ Ռոմբերգի համերգային-կատարողական գործունեությունը շատ բանով նպաստել է թավջութակի՝ որպես մենակատարող գործիքի մասսայականացմանը, նշանավորել գործիքը նվագելու տեխնիկայի զարգացման նոր աստիճան։ Որպես կոմպոզիտոր Ռոմբերգը վաղ ռոմանտիկական ոճի ներկայացուցիչ է։ Մանկավարժական պրակտիկայում իրենց նշանակությունը պահպանել են Ռոմբերգի թավջութակի ստեղծագործությունները, ինչպես և «МёЬЬоёе de violoncelle» ձեռնարկը (հրատարակված 1840)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Թավջութակահարներ
Գազաբաշխիչ կայան
Գազաբաշխիչ կայան, ծառայում է այրվող գազի ճնշումն իջեցնելու և, անկախ ծախսի մեծությունից, այն հաստատուն պահելու ու գազը բաշխելու համար։ Գազաբաշխիչ կայաններում գազը նաև մաքրվում է մեխանիկական խառնուրդներից, խոնավազրկվում, հոտավորվում, չափվում են նրա ծախսը և մի շարք ֆիզիկական պարամետրեր (ճնշումը, ջերմաստիճանը ևն)։
Տեսակներ
Ըստ նշանակման գազաբաշխիչ կայանները լինում են մի քանի տեսակի՝
Հեռավոր գազամատակարարման դեպքում, գազի օրական սպառման անհամաչափությունը հավասարեցնելու նպատակով, գազաբաշխիչ կայանին կից կառուցվում է գազգոլդերային կայան։
Կատեգորիա:Գազաբաշխում
Կուրմոն (Էնայի գավառ)
Կուրմոն (Courmont), Ֆրանսիայում գտնվող համայնք, մտնում է Պիկարդիա երկրամասի կազմի մեջ։ Համայնքի գավառն է համարվում է Էնան։ Մտնում է Ֆեր ան Տարդենուա կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանն է համարվում Շատո Տիերին։
Համայնքի INSEE ծածկագիրն է 02227։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմել է 110 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին 72 մարդկանցից (15—64 տարեկան) 51-ը եղել են առավել ակտիվ տնտեսվարողներ, 21-ը եղել են համեմատաբար ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 70,8 %, 1999 թվականին կազմել է 60,9 %)։ 51 ակտիվ մարդկանցից 44-ը աշխատել են տարբեր ձեռնարկություններում (26 տղամարդ և 18 կին), անաշխատունակների թիվը կազմում է 7 (3 տղամարդ և 4 կին)։ 21 ոչ ակտիվ մարդկանցից 4-ը եղել են կամ աշակերտ կամ էլ ուսանող, 12-ը եղել են թոշակառու, 5-ը եղել են ոչ ակտիվ այլ պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Ուստենկա
Ուստենկա (Устенка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չագոդա գետի ափում, 142 կմ հառավորության վրա Օկսյուկովո գյուղի մոտ։ Գետի երկարությունը 18 կմ է, ավազանի տարածքը 80,1 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մոլոգա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Վերին Վոլգայից մինչև Կույբիշի։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Future Nostalgia
«Future Nostalgia», անգլիացի երգչուհի Դուա Լիպայի երկրորդ ստուդիական ալբոմ։ Այն թողարկվել է 2020 թվականի մարտի 27-ին Warner Records լեյբլում։ Սկսելով աշխատանքը դեռ 2018 թվականին, Դուան հրավիրել է այնպիսի հեղինակների և պրոդյուսերների, ինչպիսիք են Ջեֆ Բասքերը, Իան Քըրքպատրիկը, Ստյուարտ Փրայսը, The Monsters and the Strangerz-ը և այլ արտիստների՝ նոստալգիկ և էլեկտրոնային տպավորությամբ դիսկո և փոփ ձայնագրություն ստեղծելու նպատակով։ Լիպան ոգեշնչվել է այն երաժշտական արտիստներից, ում լսում էր, օրինակ՝ Գվեն Ստեֆանիից, Blondie-ից, Outkast-ից և Moloko-ից։