cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մետամորֆոպսիա
Ախտորոշում
Մետամորֆոպսիայի ախտորոշման թեստերը հիմնականում օգտագործվում են մարդու, կանոնավոր նախշեր տեսնելու, սուբյեկտիվ գնահատականի հիման վրա։ Այս թեստերից շատերն ունեն ցածր զգայունություն հիվանդությունը ճշգրիտ ախտորոշելու համար ։ Հոգեֆիզիկական թեստը, որը կոչվում է տեսողական դաշտի զննման թեստ, գնահատում է մարդու՝ առարկաների ցանկացած սխալ դասավորության ընկալման կարողությունը և ունի ավելի մեծ զգայունություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աչքի հիվանդություններ Կատեգորիա:Ակնաբուժություն Կատեգորիա:Տեսողական համակարգ Կատեգորիա:Համախտանիշներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Տեսողական խանգարումներ և կուրություն Կատեգորիա:2023 երիտասարդական ամառային վիքիճամբարի դասընթացի ժամանակ ստեղծված կամ բարելավված հոդվածներ
Նովոտրոիցկոե (գյուղ, Աուրգազինսկի շրջան)
Նովոտրոիցկոե (Новотроицкое, Яңы Троицкий), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Աուրգազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժովտնևոե (գյուղ, Գրեբյոնկայի շրջան)
Ժովտնևոե (Жовтневе), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գրեբյոնկայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Վորոշիլովկա։
2001 թվականի տվյալներով Ժովտնևոե գյուղում բնակվում էր 141 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1517 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 92,95 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գրեբյոնկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Էլեն Կոյ
Էլեն Կոյ, Ellen Kooi,, հոլանդացի նկարիչ և լուսանկարիչ, ապրում և աշխատում է Հաառլեմում։ Առավել հայտնի է իր Հոլանդիայի բնությունը և հոլանդական գեղանկարչության Ոսկե դարի գեղանկարիչների (այնպիսիք ինչպես Յան Վերմեեր) ավանդական պատկերները միավորող բեմադրական լուսանկարներով՝ Պիտեր Բրեյգել Ավագի, Յոախիմ Պատինիրի և Հիերոնիմոս Բոսխի ։
Կենսագրություն
Էկեն Կոյը ծնվել է 1962 թվականին Լեուվարդենում։ Վաղ ստեղծագործական շրջանում Կոյը ներշնչվել է իր փոքրիկ հայրենիքով։ Երկար ժամանակ նա ապրել է քաղաքի ծայրամասում գտնվող նոր շրջանի զանգվածային շենքում։ Բարձրահարկ բազմաբնակարան շենքերից հետո գտնվում էր մոտակա գյուղը։ Պայծառ օրերին ծովում երևում էին ֆրիսլանդյան կղզիների փարոսները։ Այս կերպարներն ու թեմաները լուսանկարչի ստեղծագործության կարևոր մաս են դարձել։ Նրա հայրը դստերը սովորեցրել էր լուսանկարչական արվեստի որոշ սկզբունքներ՝ լույս, աշխատանք օբյեկտիվով և պահաժամով։ 1981–ից մինչև 1987 թվականը նա մանկավարժություն և գեղանկարչություն է սովորել Միներվայի ազգային կերպարվեստի ակադեմիայում Academie Minerva, Գրոնինգենում։ Այնուհետև Էլեն Կոյն ընդունվել է Ամստերդամում գտնվող Կերպարվեստի ազգային ակադեմիայի Rijksacademie van Beeldende Kunsten ասպիրանտուրա, որտեղ սովորել է 1993–ից մինչև 1994 թվականը։ Այստեղ նա սկսեց կերպարվեստն ընկալել որպես շրջապատող աշխարհի գեղարվեստական ընկալում և փիլիսոփայական որոնում։ Էլեն Կոյը լուսանկարչի մասնագիտական կրթություն չի ստացել։
Նրա աշխատանքները ձեռք են բերվել Ֆրանս Հալսի թանգարանի կողմից Հաառլեմում, Լեուվարդենի Ֆրիս թանգարանի Fries Museum կողմից և Նիդերլանդների Արտաքին գործերի նախարարության կողմից, Լյուքսեմբուրգի Hermès հավաքածուի և Թուրքիայում գտնվող Բորուսան Borusan ընկերության կողմից … Նրա աշխատանքները գտնվում են նաև մասնավոր հավաքածուներում։ Լուսանկարչի անհատական ցուցահանդեսները կայացել են Սան Ֆրանցիսկոյում, Մադրիդում, Նյու Յորքում և Փարիզում, Թուլուզում, Բրյուսելում և այլ քաղաքներում։
Մոսկվայի Մուլտիմեդիա արվեստի թանգարանը լուսանկարչի հետահայաց ցուցադրություն է կազմակերպել «RuАrts» ժամանակակից արվեստների սրահում («Ֆոտոբիենալե-2006» Վեցերորդ միջազգային լուսանկարչական ամիս Մոսկվայում)։ Ցուցադրությունը կազմակերպվել էր Տորչի սրահում Torch Gallery (Ամստերդամ, Նիդերլանդներ)՝ Ռուսաստանում Նիդերլանդների թագավորության դեսպանատան հովանավորությամբ ։
Ստեղծագործության առնձնահատկությունները
Կոյն սկսել է իր կարիերան որպես թատերական լուսանկարիչ, մեծապես հետաքրքրված էր խորեոգրաֆիայով, ուստի մինչ օրս նա հաճախ իր մոդելներին օգտագործում է որպես դերասանների ռեժիսոր Ավելի ուշ նա ասել է, որ լուսանկարչի իր կարիերայի սկզբում թատրոնն ու բնությունը գոյություն են ունեցել միմյանցից առանձին, ընդ որում բնանկարային լուսանկարչությունը հանդիսատեսի կողմից ընկալվում էր բացառապես որպես վավերագրական, այլ ոչ բեմադրված, ուստի նրա մոտ միտք առաջացավ թատերական բեմադրությունը և թատրոնի դերասանի հատուկ ոճը փակ տարածքից տեղափոխել բնություն։ Նրա աշխատանքում առաջատարը շրջապատող լանդշաֆտի կամ ինտերիերի մեջ մարդկային մենակության թեման էր։  Նրա ստեղծագործությունները միախառնում են իրականությունը, ֆանտազիան և սիմվոլիզմը, բնական և արհեստական ​​լույսը, լանդշաֆտներն ու մարդկային կերպարները, որոնք հաճախ կասկածի տակ են դնում իրենց շրջապատող բնության ներդաշնակությունը ։
Էլեն Կոյի ծաղրածուության և հումորի վրա հիմնված նկարները հանդիսատեսին գրավում են թատերական էսթետիկայով՝ ընկղմելով նրան առօրյա կյանքին խորթ աշխարհ։ Լուսանկարները արվեստաբաններին հիշեցնում են 17-րդ դարի հոլանդական նկարները ։ Ինքը՝ լուսանկաչուհին, խոսում է անորոշություն, խառնաշփոթություն և հակասական մտքեր առաջացնելու ցանկության մասին (նրա նկարներում մարդիկ կախվում են ծառից կամ կորացած են կամրջի նման), նրա աշխարհում միաժամանակ համադրվում են հակասական զգացմունքների խմբեր՝ զարմանք, ուրախություն, հարմարավետություն, վախ։
Էլեն Կոյի նկարները հեշտ են ճանաչվում։ Դրանք տիպիկ հոլանդական բնանկարներ են (նույնիսկ եթե դրանք արվել են Լոս Անջելեսում կամ Լիսաբոնում), հիմնականում համայնապատկերային, այնտեղ կան 20-21-րդ դարերի եվրոպական չափանիշներով հագնված երեխաներ, աղջիկներ և տղամարդիկ։ Դևա հետ մեկտեղ նրա նկարների կոմպոզիցիաները ներկայացվում են էկզոտիկ։ Բնանկարը կարծես գերում է։ Նրա նկարները իրական ստեղծագործություններ չեն համարվում, դրանք, հակառակը իրենցից ամեն անգամ ներկայացնում են շատ մեծ ֆորմատով նկարված և տպված սիմվոլիկ տեսարան։ Էլեն Կոյի լուսանկարներում միշտ առկա է որոշակի գաղտնիք, որը պետք է բացի հանդիսատեսը։ Էլեն Կոյի լանդշաֆտը սովորաբար ունենում է վերևում մեծ երկնքով բարակ հորիզոնական գիծ։ Այդ երկինքը շատ հազվադեպ է լինում երկնագույն։ Լուսանկարիչը փոխանցում է երեկոյի վարդագույն մարումը, արևածագի դժգույն փայլը։ Նա համադրում է ցերեկային լույսը փողոցային լամպի կամ սեղանի լամպի արհեստաական լուսավորության հետ, հաժախ ավելացնում է սեփական լույսի աղբյուրներ։ Լուսանկարները հաշվարկված չեն հանդիսատեսին հմայելու համար, կպչուն չեեն, հիմնված են նուրբ նյուանսների վրա։
2011 թվականին Էլեն Կոյը ստեղծեց լճի ափին ծնկների վրա նստած աղջկա նկար Սպարնդամում (Spaarndam)՝ Հաառլեմի մոտ։ Անվանեց «Սպարնդամ՝ ամպ» («Spaarndam — Wolken», 2011, 65 x 168 и 85 x 220 սմ), Կոյը անմահացրել էր ջրի մեջ դրանց արտացոլանքը։ Դա այդ շրջանի համար սովորական ամպեր են կապույտ երկնքում։ Նկարում ջուրը անցքի նման հեքիաթային շրջան է գծում, կենտրոնում՝ բուսականության վարդագույն կղզյակն է, առաջին պլանում՝ խոտեր և ծաղիկներ, շամբիներ, հետին պլանում՝ տասներկու երկնագույն կարապներ։ Առաջին պլանում երիտասարդ աղջիկն է՝ շեկ մազերով։ Նա չի նայում լուսանկարչի օբյեկտիվին, նրա հայացքն ուշարժումն ուղղված են ջրի մեջ ինչ–որ բանի։ Պարզ չի, թե ինչ է նա անում։ Հնարավոր է՝ նա ձգվում է դեպի լճի մեջ անդրադարձվող ամպերը։ Լուսանկարը պատմություն չի պատմում՝ տեղ թողնելով դիտողի երևակայությանը։ Առաջին պլանի մանր ծաղիկներից սկսած մինչև լճի մյուս կողմում ծառերի պատկերները շատ հստակ են, որը հակասում է օպտիկայի օրենքներին։ Խորքի բացառիկ կտրուկությունը ցույց է տալիս ավելին, քան իրականում կարող է տեսնել մարդու աչքը։
Լուսանկարիչը տիրապետում է խորքային նկարի ստեղծման արվեստին՝ օգտագործելով, մասնավորապես, համայնապատկերայն հեռանկարը՝ ձևավորված հորիզոնի գծին զուգահեռ արահետներով կամ ծառերի շարքերով։ Կոյն օգտագործել է անալոգային լուսանկարը և գունավոր նեգատիվը, նա շատ տարիներ համագործակցել է Անդրե Բեուվինգի (Andre Beuving) հետ՝ տպելով ննրա նկարները, դրականը, որպես օրենք, նրանց համատեղ աշխատանքի արդյունքն է։
Էլեն Կոյը մեծ նշանակություն է տալիս իմպրովիզացիային։ Հատկապես դա վերաբերում է երեխաների հետ աշխատանքին, որտեղ, նկարչի կարծիքով, լիակատար հսկողություն չի լինում և չի կարող լինել։ Նրա հայտնի գործերից մեկն է «Սիբիլնի՝ օղակ» («Sibilini — Rim», 2006, 120 x 120 и 90 x 90 սմ), ամպերի ֆոնին աղջկա բարձր ցատկը տպավորիչ է և դարձել է ազատության և ուրախության խորհրդանիշ։
Լուսանկարիչը իր հարցազրույցներից մեկում նշել է իր ստեղծագործությունների վրա կինեմատոգրաֆի (Դեյվիդ Լինչ), ժամանակակից բալետի (Յան Ֆաբրեի և Իրժի Կիլիանի ստեղծագործություններ), ինչպես նաև Ա․ Պ․ Չեխովի դրամատուրգիայի ազդեցությունը, մանկության հիշողությունները և պատանեկության տարիներին գեղանկարչական հմտությունների փորձը։ Իր հերթին իսպանացի բալետմայստեր Ֆերնանդո Էրնանդո Մագադանը ոգեշնչված էր Էլեն Կոյի լուսանկարներով, այն տեղադրել է իր բալետներից մեկի դրվածքում՝ Նիդերլանդների պարի թատրոնում Nederlands Dans Theater, 2008 թվականին ։ Լուսանկարիչը գրել է այդ նկարի մասին «Սվամմերդամ՝ ջերմոց» («Zwammerdam — kas», 2005, 90 x 175 и 77 x 150 սմ)։
Էլեն Կոյը չի ձգտել ստեղծել մեծ քանակի լուսանկարներ։ 2012 թվականին նա հանրությանն է ներկայացրել ընդամենը վաթսուն լուսանկար՝ ստեղծված 1997 թվականից։ Կոյի ստեղծագործությունները ավելի մեծ հետաքրքրությամբ է ընդունվել Ֆրանսիայի և Իսպանիայի, քան Նիդերլանդների քննադատների կողմից։ Լուսանկաչի մոտ ֆիլմի գաղափար էր ծնվել, սակայն այդպես էլ չի իրագործել։ Նա գրել է․ «Ես ուզում եմ, որ մարդիկ ազդվեն իմ նկարներից և ինչ–որ ծանոթ բան զգան։ Թող, որ նրանք տեսնեն ոչ միայն գեղեցկությունը, այլև տրագեդիան, որը փակ է մնում առօրյա բարակ շերտի ներքո, որի մեջ բոլորս ներգրավված ենք»։
Խոշոր ֆոտոնախագծեր
Ուշ շրջանի որոշ ֆոտոաշխատանքներ Էլեն Կոյը միավորել է շրջանների։ Նրանցից է ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի նկարիչներ
Ալկաբոն
Ալկաբոն (Alcabón), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Տոլեդո նահանգի՝ Կաստիլա Լա Մանչա ինքնավար մարզի կազմում։ Ինչպես նաև Տորրիխոս շրջանում։ Բնակչությունը 747 մարդ։ Տարածքը՝ 8 կմ² է։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից հեռու է 36 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Էլոիզ Դիաս
Վաղ կյանք և կրթություն
Էլոիզ Դիաս Ինսունզան ծնվել է Չիլիի Սանտյագո քաղաքում։ Նրա ծնողներն են եղել Էուլոջիո Դիաս Վարասը և Կարմելա Ինսունզան ։ Նա ավարտել է իր պարտադիր ուսումը Դոլորես Կաբրերա Մարտինեսի դպրոցում, Իզաբել Լե Բրուն դե Պինոչետի դպրոցում և Instituto Nacional-ում ։
Դիասը 1880 թվականին ընդունվել է Չիլիի բժշկական համալսարան (University of Chile, School of Medicine) օրենք ընդունվելուց անմիջապես հետո, որը թույլ էր տալիս կանանց սովորել համալսարանում ։ Դիասը դարձել է Հարավային Ամերիկայի առաջին կինը, որն ավարտել և ստացել է բժշկական լիցենզիան   ։ Ուսումն ավարտել է 1886 թվականի դեկտեմբերի 27-ին։ Կոչումն ստացել է 1887 թվականի հունվարի 3-ին ։ Նրա թեզն ստացել է Breves observaciones sobre la aparición de la pubertad en la mujer chilena y las predisposiciones patológicas del sexo (Brief observations on the apparition of puberty in Chilean women and their pathological predispositions about sex) անվանումը ։
Գործունեություն
Դիասն սկսել է աշխատել Սան Բորխայի հիվանդանոցում 1891 թվականի հունվարին։ Նա աշխատել է որպես ուսուցչուհի և բժիշկ Escuela Normal-ում 1889 թվականից մինչև 1897 թվականը։ Դիասը 1898 թվականին դարձել է Սանտյագոյի դպրոցի բժշկական վերահսկիչ, ստացել Չիլիի դպրոցի բժշկական վերահսկիչի պաշտոնը։ Դիասն այս պաշտոնը զբաղեցրել է ավելի քան 30 տարի ։ Որպես բարերար Դիասը հիմնել է մի քանի մանկապարտեզներ, աղքատների համար նախատեսված պոլիկլինիկաներ և դպրոցական ճամբարներ։
1910 թվականին Դիասը մասնակցել է Բուենոս Այրեսում անցկացվող հիգիենայի և բժշկության միջազգային գիտական ​​կոնգրեսին, որտեղ նրան անվանել են «Ամերիկայի նշանավոր կին» ։ 1911 թվականին Դիասը նշանակվել է Չիլիի դպրոցական բժշկական ծառայության տնօրեն, որտեղ նա իրականացրել է դպրոցական նախաճաշեր և ուսանողների զանգվածային պատվաստումներ, ինչպես նաև արշավներ՝ ուղղված ալկոհոլիզմի, ռախիտի և տուբերկուլյոզի դեմ պայքարին:
1919 թվականին Սելինդա Արեգուի, Բեատրիս Լետելիեի, Հայրա Գերերո դե Սոմերվիլի, Իսաուրա Դինատորի, Խուանա դե Ագիրե Սերդայի, Կարմելա դե Լասոյի և Ֆրեսիա Էսկոբարի հետ, ի թիվս այլոց, նա հիմնել է Չիլիի կանանց ազգային խորհուրդը, որն ակտիվորեն մասնակցել է կանանց իրավունքների պաշտպանությանը ։
Դիասը թոշակի է անցել 1925 թվականին։ 1950 թվականին նա հիվանդացել է և ընդունվել Սան Վիսենտե դե Պաուլ հիվանդանոց, որտեղ 84 տարեկան հասակում մահացել է ։
Հարգանքի տուրք
Լա Ֆլորիդայի “Dra. Eloísa Díaz Insunza” հիվանդանոցը բացվել է 2013 թվականի նոյեմբերին ։
2018 թվականի հունիսի 25-ին Google Doodle-ը նշել է նրա ծննդյան 152-րդ տարեդարձը ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Չիլիացի բժշկուհիներ
Ակներ (աղբյուր)
Ակներ, աղբյուրներ Սյունիքի մարզում՝ համանուն գյուղից 2,5 կմ հյուսիս, Ձագեձորի բարձունքներում, որտեղից ստացվում են Գորիս քաղաքի ջրամատակարարման զգալի մասը։ Հնում կոչվել էին Վարարակ։ Այստեղից է սկիզբ առնում Վարարակ գետը, որն նախկինում կոչվել էր Վարարակ միայն վերին հոսանքի շրջանում։ Ակներից է բերված Գորիսի և Ակների երկու Էլեկտրակայանների ջուրը։ Հ. Հյուբշմանը, վկայակոչելով Ս. Օրբելյանին, սխալմամբ Ակները դարձնում է Ակն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի աղբյուրներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի ջրագրություն
Յուդիտ Վարգա
Յուդիտ Վարգա (Varga Judit,  ), հունգարացի կին քաղաքական գործիչ և իրավաբան։ «Ֆիդես» կուսակցության անդամ է։ 2019 թվականի հուլիսի 12-ից արդարադատության գործող նախարարն է։ 2018-2019 թվականներին Հունգարիայի վարչապետի գրասենյակում Եվրոպական Միության հարցերով Հունգարիայի պետական քարտուղարն է  ։
Կենսագրություն
Յուդիտ Վարգան ծնվել է 1980 թվականի սեպտեմբերի 10-ին Միշկոլցում ։
1993-1999 թվականներին սովորել է Միշկոլցի Ավասյան վարժարանում։ 1999-2004 թվականներին սովորել է Միշկոլցի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, 2002-2004 թվականներին ստացել է հանրապետական կրթաթոշակ։ 2003 թվականին Նյուրթինգեն-Գայսլինգենի Տնտեսագիտության և էկոլոգիայի բարձրագույն դպրոցի կողմից ստացել է «Erasmus» ուսանողական նախաձեռնության կրթաթոշակ։ 2001-2004 թվականներին եղել է Երկրորդ դիվիզիոնի լիգայում գործող (NB I. B) համալսարանի բասկետբոլի թիմի ավագ։ 2004 թվականին գերազանցությամբ (summa cum laude) ավարտել է Միշկոլցի համալսարանը։ 2005-2009 թվականներին եղել է Բուդապեշտի համալսարանի համերգային խմբի անդամ։ 2009 թվականին հանձնել է փաստաբանի որակավորման քննությունը ։
2004 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2005 թվականի հոկտեմբերն աշխատել է Բուդապեշտի «Freshfields Bruckhaus Deringer» իրավաբանական ընկերությունում, 2005 թվականի նոյեմբերից մինչև 2006 թվականի օգոստոսը՝ Բուդապեշտի «Hogan Lovells»-ում, 2006 թվականի սեպտեմբերից մինչև 2009 թվականի օգոստոսը՝ Բուդապեշտի շրջանային դատարանում և Պեշտի Կենտրոնական շրջանային դատարանում։ 2009 թվականի օգոստոսից աշխատել է որպես Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավորի քաղաքական խորհրդական. մինչև 2012 թվականի մայիսին Ադեր Հանոշի Հունգարիայի նախագահ ընտրվելը՝ Հանոշի գրասենյակում, այնուհետև մինչև 2014 թվականի մայիսը՝ Էրիկ Բանկիի գրասենյակում, ապա՝ Դյորդ Հելվենյի գրասենյակում ։
2018 թվականի մայիսի 22-ին վարչապետի գրասենյակում ստացել է Եվրոպական Միության հարցերով պետական քարտուղարի պաշտոնը ։ 2019 թվականի հուլիսի 12-ին Օրբանի չորրորդ կաբինետում ստացել է արդարադատության նախարարի պաշտոնը՝ վարչապետ Վիկտոր Օրբանի ղեկավարությամբ ։ Փոխարինել է Լասլո Տրոչանիին։
Տիրապետում է անգլերենին, գերմաներենին, ֆրանսերենին և իսպաներենին ։
Ամուսնացած է։ Ամուսինը Պետեր Մադյարն է (Magyar Péter)։ Ունի երեք երեխա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Կանայք քաղաքականությունում Կատեգորիա:Արդարադատության կին նախարարներ
Լա Բրևիեռ
Լա Բրևիեռ (La Brévière), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 118 մարդ, բնակչության խտությունը` 33.43 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.53 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից Սենտ Ֆուա դը Մոնգոմերի, Լա Շապել Օտ Գրյու և Սեն Ժերմեն դը Մոնգոմերի համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Վալ դը Վի համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 165 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 50 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 79 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 56-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 23։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,9 %։ 56 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 51 անձ (25 տղամարդ և 26 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (1 տղամարդ և 4 կին)։ 23 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 13-ը` թոշակառուներ, իսկ 2-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Նողկալի ութնյակը
«Նողկալի ութնյակը» (The Hateful Eight), ռեժիսոր և սցենարիստ Քվենտին Տարանտինոյի ամերիկյան վեսթեռնը։ Դերասանական կազմը գլխավորում են Սեմյուել Լ. Ջեքսոնը և Կուրտ Ռասելը ։ «Նողկալի ութնյակը» ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմից անմիջապես հետո։ Ֆիլմի հերոսները գլուխների որսորդներ են և նրանց պատահական հարևաններ, որոնք ստիպված են ձմռան բքին միասին դիմանալ հյուրատանը։ Ֆիլմի մասին հայտարարվել է 2013 թվականի աշնանը, սկզբնապես մտածվել է որպես Տարանտինոյի նախորդ աշխատանքի՝ «Ջանգոն ազատված» վեսթեռնի շարունակություն։ 2014 թվականին Տարանտինոն չեղարկել է նախագիծը, քանի որ «Նողկալի ութնյակի» սցենարն առանց նրա թույլտվության հրապարակվել էր համացանցում, թեպետ որոշ ժամանակ անց վերսկսել է ֆիլմի վրա աշխատանքը։
Ֆիլմի՝ սահմանափակ թվով նախացուցադրությունը հյուսիսամերիկյան վարձույթում նշանակվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, ֆիլմը ցուցադրվել է 70 մմ 100-ի հարթակներում ձևաչափով։ Լայն էկրաններին վարձույթով ֆիլմը հայտնվել է 2016 թվականի հունվարի 1-ին ։ Ֆիլմն արժանացել է «Օսկարի», «BAFTA»-ի և «Ոսկե գլոբուսի» Էնիո Մորիկոնեի երաժշտության համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քվենտին Տարանտինոյի ֆիլմեր Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեստերն ֆիլմեր Կատեգորիա:The Weinstein Company ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Էնիո Մորիկոնեի Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Պետրովսկի երկաթուղային կամուրջ
Պատմություն
Կամուրջը կառուցվել է 1916-1917 թվականներին՝ որպես Կայսրուհի Մարիա Ֆեոդորովնայի կամ Մարիինսկու անունով կամուրջ, բացման արարողությունը կատարվել է 1917 թվականի հունվարին ։ Հայրենական մեծ պատերազմի ընթացքում այն ​​երկու անգամ ավերվել է (1941 և 1943 թվականներին)։ Վերականգնվել է 1945 թվականին։
Փաստեր
Կամուրջն ունի միայն մեկ երկաթուղի։ Երկաթուղու էլեկտրական հոսանքը սնուցվում է այլընտրանքային` 25,000 վոլտ լարման հոսանքով։ Ջրի մակարդակն ամենաբարձրը եղել է 1970 թվականին, այսօր էլ պահպանվում են ջրի մակարդակի հետքերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1929 թվականին կառուցված կամուրջներ Կատեգորիա:Երկաթուղային կամուրջներ Կատեգորիա:Կիևի երկաթուղային տրանսպորտ
Գլուխ Ձագեձորի
Գլուխ Ձագեձորի, Զանգեզուր, Ձագեձոր, լեռ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Սյունիքի բարձրավանդակում, Սև լճից հարավ, Ակներ գյուղից 7 կմ հյուսիս–արևմուտք։ Բարձրությունը 3233 մ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռնագրություն
Ջևանբեկլու
Ջևանբեկլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Բնակչություն
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 66, իսկ 1908-ին՝ 95 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Գալուստ Գալստյան (նկարիչ)
Գալուստ Գալստյան (Գալուստյան), հայ նկարիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրի Պեզճյան վարժարանում։ Ապա սովորել է Պոլսի գեղարվեստների ուսումնարանում, որն ավարտելուց հետո զբաղվել է նկարչությամբ, հրապուրվել հատկապես ծովանկարչությամբ։ Կատարել է նաև դիմանկարներ։ Նրա գործերը ցուցադրվել են եվրոպական գրեթե բոլոր մայրաքաղաքներում, արժանանալով բարձր գնահատականի։ Նրա արվեստը գնահատողներից է եղել Ռումինիայի թագուհի, գրող Կարմեն Սիլվան, որը Ռումինիայի թանգարանի համար գնումներ է կատարել հայ նկարչից։ 1912 թվականին մեկնել է ԱՄՆ, Նյու Յորքում հիմնել իր արվեստանոցը, կազմակերպել ցուցահանդեսներ 1912, 1913 և 1917 թվականներին։ Նրա բազմաթիվ նկարները զարդարում են ամերիկյան շատ հիմնարկների դահլիճները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ ծովանկարիչներ Կատեգորիա:1872 ծնունդներ Կատեգորիա:1936 մահեր Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ
Կլենովեց (գյուղ, Մուկաչևոյի շրջան)
Կլենովեց (Кленовець), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կլենովեց գյուղում բնակվում էր 1 287 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1624 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 792,49 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Շաֆքան
Շաֆքան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Կարկառի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Կարկառի շրջանի համայնքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր Կատեգորիա:Ադըյամանի մարզի բնակավայրեր
Էսֆանդյար Բահարմաստ
Էսֆանդյար Բահարմաստը (Esfandiar Baharmast,, ), իրանական ծագմամբ ամերիկացի նախկին ֆուտբոլային մրցավար է։ Առավելապես հայտնի է Ֆրանսիայում կայացած 1998 թ. ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության երկու հանդիպումներին՝ որպես գլխավոր մրցավար մասնակցությամբ։
Այդ մրցաշարում նա կարճ ժամանակի ընթացքում քննադատության ենթարկվեց յի ու յի միջև հանդիպման խաղավերջում վերջինիս օգտին կասկածելի 11-մետրանոց տուգանային հարված նշանակելու համար։ Սակայն հաջորդ օրը հեռուստատեսությամբ նախապես չցուցադրված կադրերը հաստատեցին մրցավարի իրավացիությունը. նոր տեսանկյունից նկարահանված կադրերում պարզ երևում էր, որ բրազիլացի պաշտպան Ժունիոր Բայանոն խախտել է կանոնները նորվեգացի հարձակվող Տուրե Անդրե Ֆլոյի նկատմամբ։
1998 թ. օգոստոսին Բահարմաստը դարձավ ԱՄՆ սոքերի պաշտոնական անձանց ղեկավար։ 2003 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի մրցավարների կոմիտեի անդամ է, նաև ՖԻՖԱ-ի հրահանգիչ։ Որպես ՖԻՖԱ-ի հրահանգիչ մասնակցել է այնպիսի մրցաշարերի, որպիսիք են 2003 թ. Ֆինլանդիայում կայացած մինչև 17 տարեկանների աշխարհի առաջնությունը, 2005 թ. Նիդերլանդներում կայացած մինչև 20 տարեկանների աշխարհի առաջնությունը, 2006 թ. Գերմանիայում կայացած ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունը, 2008 թ. Պեկինում կայացած օլիմպիական խաղերի ֆուտբոլային մրցաշարը, 2010 թ. Հարավային Աֆրիկայում կայացած ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆուտբոլային մրցավարներ Կատեգորիա:1954 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցավարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իրանական սերմամբ
(7921) Հյուբներ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,407343 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8599 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9548 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1364,29 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,263874 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,3° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աստերոիդների ցանկ (66701-66800)
Աստերոիդների ցանկ (66601-66700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (66801-66900)
PlayStation 5
PlayStation 5, ճապոնական Sony Interactive Entertainment ընկերության կողմից մշակված խաղային համակարգ։
PlayStation 5-ը պատկանում է PlayStation խաղային համակարգերի ընտանիքին և PlayStation 4-ի հաճորդողն է։
Վաճառքը մեկնարկել է 2020 թվականի նոյմբերի 12-ին ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Մեքսիկայում, Հարավային Կորեայում, Ճապոնիայում, Ավստրալիայում և Նոր Զելանդիայում, իսկ 2020 թվականի նոյեմբերի 19-ին այլ երկրերում ։
Մշակումը պաշտոնապես հաստատվել է 2018 թվականի հոկտմբերին, իսկ առաջին տեղեկությունները հայտնվեցին 2019 թվականի ապրիլին ։
PlayStation 5 անվանումը առաջին անգամ պաշտոնապես օգտագործվել 2019 թվականի հոկտենբերին, իսկ մինչ այդ այն անվանվում էր խաղային համակարգի հաջորդ սերունդի ։
Ի տարբերություն նախկին մոդելների, PlayStation 5-իում կոշտ սկավառակի փոխարեն օգտագործվում է կոշտ կրիչ (SSD)։ Նոր համակարգը թույլ է տալիս ավելի հզորացնել սարքը։ Ինչպես նաև SSD-ին կարող է օգտագործվել, որպես վիտուալ օպերատիվ հիշողություն, այսպիսով հնարավորություն է ստեղծվում ավելացնել օպերատիվ հիշողության՝ 16 ԳԲ նախնական ծավալը։
Սարքը օժտված է APU-ով, որը ապահովում է 4K կետայնություն և 120 Հց կադրերի թարմացում։
PlayStation 5-ի գլխավոր հակառակորդը համարվում է Xbox Series X խաղային համակարգը ։
Մշակման պատմություն
2018 թվականի մայիսի 22-ին Sony-ի ընկերության պաշտոնական միջոցառման ժամանակ, Ջոն Կոդերը The Wall Street Journal պարբերականին տված հարցազրույցի ժամանակ նշեց, որ «PlayStation բրենդի համար հաճորդ քայլը կարվի 2021 թվականի մարտին» ։ 2018 թվականի հոկտեմբերին Financial Times պարբերականին տված հարցազրույցի ժամանակ, Sony տնօրեն Կէնիտերի Եյսիդան, PlayStation 5-ի մասին պտտվող լուրերի հետ կապված, հաստատեց այն փաստը, որը նոր սերնդի խաղային համակարգը գտնվում է մշակման մեջ ։ Ավելի քիչ քան կես տարի անց, 2019 թվականի ապրիլի 16-ին, գլխավոր ճարտարապետ Մարկ Չերնին, Wired ամսագրին տված իր հարցազրույցի ժամանակ, առաջին անգամ որոշոկի տեղեկություններ տրամադրեց, որ սերնդի PlayStation-ի մասին։ Իր խոսքերով, այդ պահին համակարգը մշակման մեջ էր գտնվում ավելի քան 4 տարի, և Sony-ին արդեն դեվկիտներ էր ներկայացնում առանձին ստուդիաների ։
2019 թվականի հուլիսին CNET կայքին տված հարցազրույցի ժամանակ, Sony Interactive Entertainment-ի գլխավոր տնօրեն Ջիմ Ռայանը հայտարարեց, որ նոր սերնդի խաղային համակարգը կարող է արտածել պատկերը 4K կետայնությամբ ։ Ավելի ուշ, հոկտմբերին Ջիմ Ռայանը պաշտոնապես հաստատեց նոր խաղային համակարգի անվանումը։ Հավելելով, որ խաղային համակարգը վաճառքի կհանվի 2020 թվականի վերջում ։ 2020 թվականի հունվարի 7-ին Sony-ին CES 2020 ժամանակ ներկայացրեց PlayStation 5-ի պաշտոնական լոգոտիպը ։
2020 թվականի հուլիսի 11-ն կայացավ առաջին էքսկյուզիվ խաղերի ցուցադրումը։ Ինչպես նաև ցուցադրվեց նոր խաղային համակարգի դիզայնը և որոշ հավելումներ կապված խաղային համակարգի հետ ։ 2020 թվականի սեպտեմբերի 17-ին կայացավ մեծ կոնֆերանս, որի ընթացքում պաշտոնապես ցուցադրվեց խաղային համակարգը և հայտարարվեց վաճառքի մեկնարկի սկզբի մասին։
Կենտրոնական պրոցեսսոր
PlayStation 5-ի համար օգտագործվում է նորագույն 8 միջուկանի և 16 հոսքանի կենտրոնական պրոցեսսոր, մշակված AMD ընկերության կողմից ։
Գրաֆիկական պրոցեսսոր
Որպես գրաֆիկական պրոցեսսոր համակարգում տեղադրված է Radeon Navi չիպը, որը աշխատում է 2,23 ԳՀց հաճախականությամբ։
Այսպիսի բարձր հաճախականությունը պատճառ հանդիսացավ, որ մշակողները համակարգի հովացման համակարգում օգտագործեն հեղուկ մետաղ ։
Այլ հատկություններ
PlayStation 5-ի համար որոշում ընդունվեց հրաժարվել կոշտ սկավառակներից և օգտագործել ավելի արագ գործող հիշողության կրչներ՝ SSD։ Այսպիսով, համակարգը ավելի արագ է կարդում, ներբեռնում և արտածում տվյալներ ի տարբերույթուն իր նախկին մոդելների ։ 2020 թվականի մարտի 8-ին առցանց անց կացվաց կոնֆերասի ժամանակ, պարզ դարձավ, որ նոր խաղային համակարգում տեղարված կլինեն կոշտ կրիչներ սկսած 825 Գբ ծավալից ։
SSD-ն օգտատերերը կարող են օգտագործել օպերատիվ հիշողության ավելացման համար։ Ինչպես նաև կարող են ավելացնել նոր կոշտ կրինչներ ունեցած ներքին հիշողությունը ավելացնելու համար։ Անցումը կոշտ կրիչների կնվազեցնի խաղերի ծավալը։
PlayStation 5-ում տեղադրված է GDDR6 ստանդարտով աշխատող 16 Գբ օպերատիվ հիշողություն ։
PlayStation 5-ը օժտված է սկավառակ կարդալու՝ Ultra HD Blu-ray հնարավորությամբ, որը թույլ է տալիս օգտագործել մինչև 100 Գբ ծավալով սկավառակներ։ Խաղային համակարգը հնարավորություն է տալիս օգտատիրոջը ամբողջությամբ ղեկավարել տեղադրման գործընթացը՝ նա կարող է ընտրել խաղի, որ հատվածները տեղադրվեն, իսկ որոնք ոչ ։
Խաղային համակարգ
PlayStation 5-ը մշակված է սև գույնով սպիտակ հատվածներով։ Համակարգը վաճառքում հասանելի է երկու տարբերակով՝ առանց սկավառակ կարդալու հնարավորության՝ Digital Edition և բազային տարբերակը այդ հնրավարություննով։
Խաղային համակարգի չափերը․՝
Խաղային վահանակ
PlayStation 5-ի խաղային վահանակը կրում է նոր անվանում՝ DualSense։ Wired պարբերականի լրագրող Պիտեր Ռուբինը՝ նշում է, որ վահանակը ավելի ծանր է, նախկին տարբերակների համեմատ։
Վաճառքի մեկնարկ և արժեք
2020 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Sony ընկերության ցուցադրման ժամանակ, պարզ դարձավ համակարգի գինը վաճառքի սկզբին։ ԱՄՆ-ի համար 399/499 $, Եվրոպայի համար (բացառությամբ Մեծ Բրիտանիայի 359/459 £)399/499 €, իսկ Ճապոնիայում 39 980 և 49 980 ¥ ։
Նշված արժեքը, չի ազդում սարքերի և արտադրական ծախսերի վրա, ամեն վաճառված PS5 ճապոնականն ընկերությունը կարող է կորցնել մինչև 180 դոլար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խաղեր ըստ երկրի Կատեգորիա:Ընկերություններ Կատեգորիա:Ժամանց
Լեզվական իրավունքների համընդհանուր հռչակագիր
Նախորդող փաստաթղթեր
Չնայած 1948 թվականի Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրում, որպես մարդու իրավունքներից մեկը, նշվում է լեզուն, դրանում չեն թվարկվում և չեն հստակեցվում լեզվական իրավունքները ։
Հետագայում ընդունված մի շարք միջազգային փաստաթղթեր, որոնք վերաբերում էին մարդու իրավունքներին, այս կամ այն չափով անդրադարձել են լեզուների իրավունքներին, մասնավորապես՝
Միևնույն ժամանակ գոյություն չի ունեցել որևէ պարտադիր փաստաթուղթ, որը կվերաբերի գլոբալ մասշտաբով բոլոր լեզուների կամ լեզվական իրավունքների պաշտպանությանը ։ Այդ կապակցությամբ փորձ է արվել լրացնել այդ բացը։
Լեզվական իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի գաղափարն առաջին անգամ արտահայտվել է 1984 թվականին ժամանակակից լեզվի ուսուցիչների միջազգային ֆեդերացիայում (FIPLV)։ Այն առաջ է քաշել պրոֆեսոր Ֆրանսիշկա Գոմեշ դե Մատուշը Բրազիլիայի լեզվաբանական ասոցիացիայի նախկին նախագահ, որը ձևակերպել է հիմնական լեզվական իրավունքներից մի քանիսը, ինչպես նաև կրթության ոլորտում դրանց կիրառման հետևանքները։
Հռչակագրի գաղափարը հետագա զարգացում է ստացել 1987 թվականին միջմշակութային հաղորդակցության զարգացման միջազգային ասոցիացիայի 12-րդ սեմինարում, որը տեղի է ունեցել Ռեսիֆիում։ Սեմինարը խորհուրդ է տվել լեզվական իրավունքների մասին հռչակագիր ներկայացնել և ընդունել նախնական հռչակագիր, որտեղ թվարկվում են լեզվական իրավունքների որոշ հիմնական տեսակներ ։
Լուտայկա (գյուղ, Գրեբյոնկայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Լուտայկա գյուղում բնակվում էր 254 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1554 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 163,45 մարդ/կմ²։
Լեզվական իրավունքների համընդհանուր հռչակագիր
Տեքստի մշակում
1980-ական թվականներին Ֆրանսիայում, Պորտուգալիայում և Գերմանիայում տեղի են ունեցել հռչակագրի տեքստի մշակման մի շարք աշխատանքային հանդիպումներ և միջոցառումներ։ 1990 թվականին FIPLV-ն պատրաստել է աշխատանքային փաստաթուղթ, և 1991 թվականի օգոստոսին կազմակերպել է սեմինար Պեչայում, Հունգարիայում՝ հռչակագրի հիմնարար սկզբունքների վերաբերյալ օրակարգով։ Հայտարարությունը քննարկվել է նաև 1993 թվականի դեկտեմբերին՝ PEN միջազգային կազմակերպության թարգմանությունների և լեզվական իրավունքի հանձնաժողովի նիստում ։
1994 թվականի սկզբին ստեղծվել է աշխատանքային խումբ պաշտոնական փաստաթուղթ գրելու համար։ Նրա աշխատանքին մասնակցել են շուրջ 40 փորձագետներ տարբեր երկրներից և մարզերից, տեքստերի տարբերակները մշտապես վերամշակվել և համալրվել են նոր գաղափարներով, պատրաստվել Է հռչակագրի տեքստի 12 նախնական տարբերակ ։
Ընդունում
Հռչակագիրն ընդունվել է 1996 թվականի հունիսի 6-ին Իսպանիայի Բարսելոնայում կայացած լեզվական իրավունքների համաշխարհային համաժողովի ժամանակ։ Գիտաժողովը նախաձեռնել էր PEN միջազգային կազմակերպության թարգմանությունների և լեզվաբանական իրավունքների հանձնաժողովը և CIEMEN-ը (էթնիկական և ազգային փոքրամասնությունների Միջազգային Կենտրոն Էսկարրե), որին մասնակցում էին 61 ՀԿ-ների, 41 ՊԵՆ-կենտրոնի և 40 փորձագետների ներկայացուցիչներ։ Փաստաթուղթը ստորագրվել և ուղարկվել է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր տնօրենի ներկայացուցչին, սակայն դա չի նշանակում, որ Հռչակագիրը ստացել է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի պաշտոնական հավանությունը։
Նույն թվականին հռչակագիրը հրապարակվել է կատալաներեն, անգլերեն, ֆրանսերեն և իսպաներեն լեզուներով։ Ավելի ուշ նա տեղափոխվել է նաև գալիսիաներեն, բասկերեն, բուլղարերեն, հունգարերեն, ռուսերեն, պորտուգալերեն, իտալերեն, սարդիներեն և նորվեգերեն (նյունորսկ)։
Չնայած նրան, որ ՅՈւՆԵՍԿՕ-ն պաշտոնապես հավանություն չի տվել հռչակագրին իր 1996 թվականի գլխավոր խորհրդաժողովում, ինչպես նաև հետագա տարիներին, այն բարոյապես աջակցել է Հռչակագրին ։
Լեզվական իրավունքների համաշխարհային համաժողովը ստեղծվել է լեզվի իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի (FCUDLR) հետագա գործունեության կոմիտե։ FCUDLR-ը նաև ներկայացված է CIEMEN-ում, որը շահույթ չհետապնդող և ոչ կառավարական կազմակերպություն է ։ Հանձնաժողովի ստեղծման հիմնական նպատակներն էին՝
Կոմիտեն նաև ստեղծել է գիտական խորհուրդ, որը բաղկացած է լեզվական իրավունքի ոլորտի մասնագետներից։ Գիտխորհրդի խնդիրն է պարբերաբար ակտուալացնել հռչակագիրը՝ առաջարկներ հավաքելով շահագրգիռ շրջանակներից ։
Կառուցվածք և բովանդակություն
Հռչակագրի նախաբանը պարունակում է վեց պատճառ, որոնք պայմանավորում են Հռչակագրի ընդունման և տարածման անհրաժեշտությունը։
Տարբեր լեզվական միջավայրերում կիրառելիության պարզությունն ապահովելու համար հայտարարագրում ներառվել է նախնական բաժին, որը պարունակում է իր հոդվածներում օգտագործվող հասկացությունների սահմանումները (հոդվածներ 1-6) ։ Հռչակագրի առաջին մասում (7-14-րդ հոդվածներ) թվարկվում են ընդհանուր սկզբունքներ, որոնք երաշխավորում են հավասար լեզվական իրավունքներ լեզվական համայնքների և անհատների համար։ Հռչակագրի երկրորդ մասը նվիրված է լեզուների տարածման առանձին ասպեկտներին և բաղկացած է 6 բաժիններից։ 1-ին բաժնում (15-22-րդ հոդվածներ) քննարկվում է պետական կառավարման և պետական մարմինների հետ կապված լեզուների օգտագործումը։ Բաժին 2 (հոդվածներ 23-30) վերաբերում է լեզվական իրավունքներին կրթության ոլորտում։ 3-րդ բաժնում (31-34-րդ հոդվածներ) սահմանվում են լեզվական իրավունքները սեփական անունների նկատմամբ, իսկ 4-րդ բաժնում (35-40-րդ հոդվածներ) հաստատվում է լեզվական խմբերի իրավունքը ԶԼՄ-ների և նոր տեխնոլոգիաների նկատմամբ։ Բաժին 5 (հոդվածներ 41-46) նկարագրում է մշակութային արտեֆակտների հետ կապված իրավունքները։ Բաժին 6 (հոդված 47-52) վերաբերում է սոցիալ-տնտեսական ոլորտում անձի կամ լեզվական խմբի իրավունքներին։
Հայտարարագրի լրացուցիչ հոդվածներում կոչ է արվում հանրային իշխանության մարմիններին միջոցներ ձեռնարկել, որոնք կապահովեն լեզվական իրավունքների կիրառումը և դրանց մասին տեղեկացնել այլ համապատասխան մարմիններին։ Նաև առաջարկվում է ՄԱԿ-ի շրջանակներում լեզուների խորհուրդ ստեղծել, ինչպես նաև ստեղծել լեզվական իրավունքների համաշխարհային հանձնաժողով, որը պետք է դառնա ոչ պաշտոնական խորհրդատվական խորհուրդ, որը կազմված է լեզվական իրավունքի ոլորտում ոչ կառավարական կազմակերպությունների փորձագետներից ։
Աշխարհի արձագանք
Հռչակագիրն աշխարհում ոչ միանշանակ է ընդունվել և բազմիցս քննադատության է ենթարկվել։ Հռչակագրի պահանջներից մեկն այն էր, որ այն բոլոր լեզուներն ընդունում է հավասար, որի պատճառով մերժում է այնպիսի հաստատված տերմիններ, ինչպիսիք են «պաշտոնական լեզուն», «տարածաշրջանային լեզուն», «փոքրամասնությունների լեզուները», և վճռականորեն հանդես է գալիս պատմական համայնքների բոլոր լեզուների լիարժեք օգտագործման օգտին ։
Դիտողությունների մեկ այլ խումբ վերաբերում էր կրթության հարցերին վերաբերող հռչակագրի հոդվածներին (25, 26 և 30 հոդվածներ)։ Այս հոդվածները պնդում են, որ ազգային կրթական համակարգը պետք է լիովին աջակցի համայնքների լեզուների և դպրոցներում սովորող այլ լեզուների զարգացմանը, մինչև սահունություն և բոլոր սոցիալական իրավիճակներում այն օգտագործելու ունակություն։ Բացի այդ, լեզվական համայնքների լեզվի և մշակույթի վերաբերյալ հետազոտությունները պետք է իրականացվեն համալսարանի մակարդակով։ Պնդվում Էր, որ այդ հոդվածներում շարադրված «իրավունքները» կմնան միայն ազդեցիկ լեզվական համայնքների արտոնությունը ։ Քանի որ Հռչակագիրը իշխանություններից պահանջում է պատժամիջոցներ կիրառել հռչակված իրավունքների խախտման դեպքում, հիմնավոր մտավախություններ են արտահայտվել, որ կառավարությունները հնարավոր չեն համարի ընդունել այդ փաստաթուղթը ։ Երկրների մեծ մասի կառավարություններին (բացի Իսպանիայի այնպիսի տարածաշրջանների իշխանություններից, ինչպիսիք են Կատալոնիան, Մենորկան և Բասկերի Երկիրը) դժվար է համատեղել հռչակագրի հիմնարար սկզբունքները իրենց ընթացիկ լեզվական քաղաքականության և պրակտիկայի հետ ։ Անհրաժեշտ է հավասարակշռություն պահպանել կառավարությունների լեզվական քաղաքականության և տարբեր լեզվական համայնքներում մարդկանց իրավունքների պաշտպանության միջև։ Ազգային փոքրամասնությունների համար մարդու հիմնական իրավունքների պաշտպանությունը (ինչպես, օրինակ, ֆիզիկական գոյատևման հարցերը) կառավարությունների կողմից դիտարկվում է որպես լեզվական իրավունքների համեմատ ավելի առաջնային հարց։ Հետևաբար, լեզվական իրավունքներն անտեսվելու են այնքան ժամանակ, մինչև պատշաճ կերպով պահպանվեն մարդու հիմնական իրավունքները։ Բացի այդ, պատժամիջոցների սահմանման հետ կապված ծախսերը կառավարությունների անհանգստության ևս մեկ պատճառ են ։ Հիմնական խնդիրը, սակայն, այն է, որ հռչակագիրը պարտադիր իրավաբանական ուժ չունի, և դրա խախտումների համար պատասխանատու անձինք երբեք չեն նշվում ։
Քննադատությունը առաջ է բերել նաև այն թեզը, որ հռչակագրում ավելի շատ իրավունքներ են տրվում «լեզվական համայնքներին»։ Նշվում է, որ նրանք, ովքեր չեն ընկնում «լեզվական համայնքների» («ազգային տարածքային փոքրամասնություններին» համարժեք հասկացություն) կատեգորիայի տակ, պետք է «ձուլվեն», քանի որ կրթության իրավունքը պարտադիր չէ, որ նշանակում է իրենց մայրենի լեզվով կրթություն ստանալու իրավունք ։
Նովոտրոիցկոե (գյուղ, Բակալինսկի շրջան)
Նովոտրոիցկոե (Новотроицкое, Яңы Троицкий), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Լեզվական իրավունքների համընդհանուր հռչակագիր
Վավերացման փորձեր
Հռչակագիրը չի վավերացվել ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի կողմից՝ ի տարբերություն մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի։ Չնայած 1998 թվականի հռչակագրի տեքստի հրապարակմանը, որը հավանության է արժանացել մի շարք համաշխարհային առաջնորդների կողմից, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն չի վավերացրել այդ փաստաթուղթը ։ 2002 թվականի ապրիլի 19-ին CIEMEN-ը և PEN միջազգային կազմակերպությունը գագաթնաժողով էին հրավիրել Բարսելոնայում լեզվի քաղաքականության համաշխարհային կոնգրեսի ժամանակ, որտեղ FIPLV-ն առաջարկել էր փոխել հռչակագիրը, որպեսզի այն ընդունվի և իրականացվի։ Նաև հետագա ջանքեր են գործադրվել 2003 թվականին համաժողովների կազմակերպման միջոցով հռչակագրի աջակցությունն ուժեղացնելու ուղղությամբ ։
Նովոտրոիցկոե (գյուղ, Բակալինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Լեզվական իրավունքների համընդհանուր հռչակագիր
Վավերացման փորձեր
2008 թվականից CIEMEN-ը լոբբինգ է անում լեզվական իրավունքների ներառումը պետությունների օրակարգում, որոնք ներկայումս ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդի (UNHRC) անդամներ են։ Չնայած հռչակագրին դրական արձագանքներին, UNHRC-ի անդամ պետությունները համաձայնության չեն եկել այս հարցի շուրջ։ 2008 թվականին Ժնևում UNHRC-ի 8-րդ նստաշրջանի շրջանակներում կազմակերպված «Լեզվական իրավունքները մարդու իրավունքների ամրապնդման համար» խորագրով միջոցառումն ուղղված էր այն բանին, որպեսզի ստանար հռչակագրի վերաբերյալ բանաձևի նախագծի աջակցությունը, որը նախատեսվում էր ներկայացնել UNHRC-ի համաժողովի սեպտեմբերյան նստաշրջանում։ Մեքսիկայի, Բոլիվիայի, Չիլիի, Հայաստանի և Նիգերիայի դեսպանները հարցազրույցների շարքում աջակցել են այդ բանաձևին։ Սեպտեմբերին ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդի խորհրդատվական կոմիտեին առաջարկվել էր միջոցներ ձեռնարկել Հռչակագիրը մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրում ներառելու համար ։
Ժիրոնյան մանիֆեստ
Ժիրոնյան մանիֆեստը մշակվել է ՊԵՆ միջազգային կազմակերպության թարգմանությունների և լեզվական իրավունքների բաժնի կողմից 2011 թվականի մայիսին՝ ի հիշատակ հռչակագրի տասնհինգերորդ տարեդարձի ։ Ժիրոնյան մանիֆեստը հռչակագրի նորացված տարբերակն է, որտեղ հավաքված են դրա հիմնական սկզբունքները հետագա զարգացման համար։ 2011-ի սեպտեմբերին իր 77-րդ համաշխարհային կոնգրեսում PEN կազմակերպությունը վավերացրել է այդ մանիֆեստը ։
Մանիֆեստի բովանդակությունը հիմնված է հռչակագրի 10 հիմնական սկզբունքների վրա։ Ի տարբերություն հռչակագրի բարդ ամբողջական տեքստի, մանիֆեստը շարադրված է սեղմ և մատչելի ձևով, որը նախատեսված է «թարգմանելու և տարածելու որպես լեզվական բազմազանության պաշտպանության գործիք ողջ աշխարհում»։ Մանիֆեստի նպատակն է միջազգային հանրության ուշադրությունը կրկին հրավիրել լեզվական իրավունքների հարցի վրա ։
Մանիֆեստն աշխարհի բոլոր լեզուների պաշտպանությանն ու տարածմանը ուղղված քայլ է, այդ թվում՝ անհետացման վտանգի տակ գտնվող ։ Ինչպես նշեց PEN միջազգային կազմակերպության նախագահ Ջոն Ռոլստոն Սոլը․ «Նա կարող էր մեզ տալ հստակ հրապարակային փաստաթուղթ, որի օգնությամբ կարելի է պաշտպանել և զարգացնել փոքր թվով կրիչների լեզուներ, ինչպես նաև անհետացման վտանգի տակ գտնվող լեզուներ» ։
2012 թվականի մարտի 5-ին Ժիրոնյան մանիֆեստը և նրա օտարալեզու տարբերակները ներկայացվել են կատալոնական PEN կենտրոնի կազմակերպած միջոցառմանը։ Այն անցել Է Կատալոնիայի Ժեներալիտետի պալատում, Բարսելոնը ։ Այսօրվա դրությամբ մանիֆեստը թարգմանվել է 32 լեզվով ։
Ժիրոնյան մանիֆեստի տեքստ ՝
Դոնոստիական արձանագրություն
2016 թվականին մի շարք կազմակերպություններ, որոնք ներառում են Հռչակագրի հեղինակների մի մասը, ընդունել են լեզվական իրավունքների ապահովման Նախապատմական արձանագրությունը։ Արձանագրությունը վկայակոչում է հայտարարագիրը որպես իր հիմքերից մեկը ։
Աջակիցներ
Իր գոյության ընթացքում հռչակագիրը ստացել է բազմաթիվ քաղաքական և հասարակական գործիչների աջակցությունը, որոնց թվում եղել են Նելսոն Մանդելան, Ռոնալդ Հառվուդը, Օմերո Արիդխիսը, Նոամ Չոմսկին, Ժոզե Ռամուշ-Օրտան, Դալայ լամա XIV-ն, Դեսմոնդ Թուտուն, Լասլո Տյոկեշը, Ռիկարդո Մարիա Կառլես Գորդոն, Ադոլֆ Պերես Էսկիվելը, Խոսե Կարերասը, Շեյմաս Հինին, Նգուգի Վա Տխիոնգոն, Շիմոն Պերեսը, Ջուդիտ Մասկոն, Փիթեր Գեբրիելը և Ջոն Օրոն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեզվական իրավունքներ Կատեգորիա:Հանրալեզվաբանություն
ՄԻԳ ՀԸ
ՄԻԳ, Հայաստանի Վանաձորի ոչ պետական հեռուստառադիոընկերություն։ Հիմնվել է 1991 թվականի մարտի 8-ին։ Եթեր է հեռարձակվում Վանաձորում և Լոռու մարզի որոշակի հատվածում՝ 32-րդ դեցիմետրային ալիքով։ Հեռուստաալիքը ներկայացնում է լրատվական, հասարակական, քաղաքական, կրոնական, երաժշտական, և ժամանցային բնույի հաղորդումներ։ Պոտենցիալ հեռուստադիտողների թիվը շուրջ 100.000 է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Հայաստանի հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Հայալեզու հեռուստաալիքներ
Կեն Կիզի
Կեն Էլթոն Կիզի (Ken Elton Kesey, ), ամերիկացի գրող։ Հայտնի է որպես «Թռիչք կկվի բնի վրայով» վեպի հեղինակ։ Չափազանց հայտնի է գրքի նույնանուն էկրանավորումը։ Կիզին համարվում է բիթ սերնդի և հիփի սերնդի գլխավոր գրողներից մեկը, ով նաև ազդել է այս շարժումների ձևավորման և մշակույթի զարգացման վրա։
Վաղ շրջան
Ծնվել է Կոլորադո նահանգի Լա-Հունտ քաղաքում, ձիթագործարանի սեփականատիրոջ ընտանիքում ։ 1946 թվականին տեղափոխվեց Սփրինգֆիլդ (Օրեգոն նահանգ)։ Կիզիի երիտասարդությունն անցել է հայրական ֆերմայում, որտեղ նա մեծացել ու դաստիարակվել է պատկառելի, աստվածապաշտ ամերիկյան ընտանիքում։ Դպրոցում, իսկ հետո նաև քոլեջում, Կիզին հետաքրքրվել է սպորտով և նույնիսկ դարձել ըմբշամարտի նահանգի չեմպիոն։ Դպրոցն ավարտելուց հետո Կենը դասընկերուհու՝ Ֆեյ Հեքսբիի հետ փախչում է տնից։ Այդպիսով նա դարձավ գրող-գաղափարախոսի հավերժ ուղեկիցը։ Նա լույս աշխարհ բերեց չորս երեխա։
1957 թվականին Կիզին ավարտում է Օրեգոն նահանգի համալսարանի լրագրության ֆակուլտետը։ Սկսում է հետաքրքրվել գրականությամբ, պարգևատրվում է Վուդրո Վիլսոնի Ազգային թոշակով և գրանցվում Սթենֆորդ համալսարանի գրական վարպետության դասընթացներին։
Կեն Կիզիի կյանքի այս շրջանի մասին պատմում է Չակ Քայնդերը «Մեղրամիս» (2001) գրքում։
Փորձարկումներ հոգեմետ դեղերի հետ
1959 թվականին Սթենֆորդի համալսարանում, գումար աշխատելու համար, Կիզին «Menlo Park»-ում աշխատում էր որպես հոսպոտալի հոգեբանի օգնական, որտեղ կամավոր մասնակցում է տարբեր հոգեմետ դեղերի՝ օրգանիզմների վրա ազդեցության փորձարկումներին։
Ավելի ուշ նմանատիպ երեկույթներին հաճախ ներկա էր գտնվում Ալլեն Գինզբերգը, նաև այդտեղ էին լինում լեգենդար Դժոխքի հրեշտակները (Hells Angels), որը հետագայում լուսաբանվել է Հանթեր Թոմփսոնի «Դժոխքի Հրեշտակները» վեպում։
Ճամփորդության ավտոբուսով
1964 թվականին՝ «Երբեմնի մեծագույն երջանկությունը» վեպի հրատարակումից հետո, Կիզին հրավիրվեց Նյու Յորք։ Գնելով «Ինթերնեյշնլ Հարվեսթ» 1939 թվականի դպրոցական ավտոբուսը՝ «զվարճախոսները» այն զարդարեցին բազմագույն ներկերով և անվանեցին «Furthur»: Եվ, որպես վարորդ հրավիրելով Նիլ Քեսսիդին, նա սկսեց իր ճամփորդությունը ԱՄՆ-ով դեպի Նյու Յորքի Միջազգային ցուցահանդես։ Այս ճամփորդությունը XX դարի հայտնի գրող և պատմաբան Ժան Բոդրիայրը անվանել է «մարդկության պատմության ամենատարօրինակ ճամփորդությունը՝ արգոնավորդների՝ ոսկե գեղմի և Մովսեսի՝ անապատով քառասունօրյա ճամփորդությունից հետո»։
«Ուրախ զվարճախոսների» և Կիզիի կյանքի այս շրջանը տպագրվել է Թոմ Վուլֆի « The Electric Kool-Aid Acid Test» կոչվող փաստագրական գրքում։ Նյու Յորք Թայմս լրագիրը այս աշխատությունը համարեց լավագույն վեպը հիփիների մասին։
Խնդիրներ օրենքի հետ
Կիզին ձերբակալվեց 1965 թվականին՝ մարիխուանա թաքցնելու համար։ Փորձելով մոլորության մեջ գցել ոստիկաններին՝ նա կեղծեց ինքնասպանությունը՝ խնդրելով ընկերներին իր մեքենան թողնել ծովին մոտ գտնվող ժայռերից մեկի մոտ նախապես գրված երկտողի հետ։ Կիզին, տեղավորվելով ընկերների մեքենայի բեռնախցիկում, հատեց Մեքսիկայի սահմանը։ Ութ ամսի անց վերադառնալով ԱՄն՝ նա կրկին ձերբակալվեց և ուղարկվեց Կալիֆոռնիայում գտնվող San Mateo County բանտը։ Ազատվելով կալանքից՝ նա վերադարձավ իրենց ընտանեկան ֆերման՝ Փլեսանթ-հիլլը, որտեղ անցկացրեց կյանքի մնացած մասը։ Այստեղ նա գրեց բազմաթիվ հոդվածներ, գրքեր (հիմանականում էսսեների ժողովածուներ) և պատմվածքներ։
Ուշ շրջան
1990-ականներին, երբ 60-ականների մոդան ու կուռքերը վերածնվեցին, Կիզիին սկսեցին նորից հրատարակել։ 1995 թվականին «Զվարճախոսները» նորից հավաքվեցին, որպեսզի մի վերջին հրաժեշտ տան մահացու քաղցկեղով հիվանդ Տիմոտի Լիրիին։ Գտելով Կիզիի «Further» ավտոբուսը՝ նրանք կրկին գունավորեցին այն և ճանապարհվեցին «Hog Farm Pig-Nick» փառատոնին։ 1997 թվականին «Phish» համերգին երգվող «Լեյտենանտ Ֆորբիի նվաճումները» երգի ժամանակ Կիզին վերջին անգամ բեմ բարձրացավ «Զվարճախոսների» հետ։
Գրական գործունեություն
Հոգեբանության հետ կապված որոշակի կենսափորձ ունենալը Կիզին օգտագործեց իր առաջին՝ «Թռիչք կկվի բնի վրայով» գրքի ստեղծման ժամանակ։ Վեպը մեծ արձագանք գտավ քննադատների և ընթերցողների շրջանում։ Կիզիին հաջողվել էր ստեղծել հակասական, ռեալիստական և միևնույն ժամանակ գեղարվեստական որակներով հագեցած աշխատություն։ Վեպը առանձնանում է ազգային կծու հումորով։ 1975 թվականին գրքի հիման վրա Միլոշ Ֆորմանը նկարահանեց համանուն ֆիլմ։ Կիզին չափազանց դժգոհ է մնացել էկրանավորումից։ Հիմանական պատճառն այն է, որ ֆիլմում Առաջնորը «մղված» է երկրորդ պլան, այնինչ գրքում նա գլխավոր կերպարներից մեկն է, ում միջոցով էլ պատմվում են իրադարձությունները։
Այ վեպի հաջողությունից հետո՝ 1962 թվականին, Կիզին հողատարածք գնեց Կալիֆորնիայի Լա Հոնդ շրջանում։ Այստեղ նա գրեց իր նոր՝ «Երբեմնի մեծագույն երջանկությունը» գիրքը, որը պատմում էր փայտահատների՝ տարբեր բնավորություններ ունեցող մարդկանց ընտանիքի մասին, որտեղ հրաշալիորեն նկատվում է ԱՄՆ-ի Արևմտյան ափի ինդիվիդուալիզմի և Արևելյան ափի ինտելեկտուալիզմի բախումը։ Երկրորդ վեպը նույնպես մեծ հաջողության հասավ։
«Երբեմնի մեծագույն երջանկությունը» գրքի էկրանավորումը կայացավ 1971 թվականին։ Գլխավոր հերոսներին մարմնավորեցին Փոլ Նյումանը և Հենրի Ֆորդը, իսկ ֆիլմը նոմինացվեց Կինոակադեմիայի երկու մրցականի։