cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պավել Մոնչիվոդա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ երաժիշտներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ Կատեգորիա:Լեհ կիթառահարներ
Օխոտկա
Օխոտկա (Охотка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուգլա գետի աջ ափում՝ 26 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։ Օխոտկաի ակունքը գտնվում է արևմուտքում, Միտիցինո գյուղի մոտ։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մոլոգա գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Վերին Վոլգայից մինչև Կույբիշի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Բլյո դը Կոս
Բլյո դը Կոս կամ Բլյո դը Կոսե (Bleu des Causses), ֆրանսիական կապույտ պանիր։
Պանիրը շատ մոտ է ռոկֆորին (Roquefort), սակայն պատրաստվում է կովի կաթից։
Պատմություն
Բլյո դը Կոսը աշխարհի ամենահին կապույտ պանիրներից է, որոնք պատրաստվում են Ֆրանսիայի հարավում` Կոս սարահարթում։ Այս տարածաշրջանի կապույտ պանիրները հիշատակվում են դեռևս Գայոս Հուլիոս Կեսարի «Նոթեր Գալլական պատերազմի մասին» գրքում, սակայն չի նշվում, թե ինչի կաթից է այդ պանիրը պատրաստված եղել, ուստի չի կարելի հստակ ասել, թե որ պանրի մասին է գնում խոսքը։ Առաջին հիշատակումը հենց բլյո դը Կոսի մասին հանդիպում է Պլինիոս Ավագի «Բնական պատմությունում» ։
Երբ Կառլոս Մեծը պատերազմից վերադառնում էր Իսպանիայից, եպիսկոպոս Ալբիացին մատուցեց նրան այդ պանիրը, ինչից հետո կապույտ պանիրները հայտնի դարձան ֆրանսիական արքունիքում։ Մինչև 1925 թվականը բլյո դը Կոս և ռոկֆոր պանիրները հասունանում էին միևնույն բնական քարանձավներում, սակայն 1925 թվականին Ռոկֆորի արտադրողներին հաջողվեց ձեռք բերել այս քարանձավները միայն ռոկֆորի հասունացման համար օգտագործելու իրավունքը ։
1979 թվականին Բլյո դը Կոսն ստացավ АОС հավաստագրում ։
Պատրաստում
Պանիրը պատրաստվում է Ֆրանսիայի հարավում` Կոս շրջանում։ Պատրաստման համար օգտագործվում է մոնբելյարյան և օբրակյան ցեղատեսակների կովի կաթ։ Մեկ կիլոգրամ պանրի արտադրության համար ծախսվում է 7-8 լիտր կաթ, իսկ պանրային զանգվածի քամվելու գործընթացը` առանց մամլելու, տևում է երկուսից չորս օր։ Պատրաստումից առաջ կաթը տաքացնում են մինչև 30-33 °С ջերմաստիճանի, ինչից հետո նրա մեջ ավելացնում են շրդանային մակարդ և պենիցիլինային բորբոսի սպորներ։ Մակարդվելուց և շիճուկը հեռացնելուց հետո պանրային զանգվածն աղ են անում և ձևավորում։ Արդեն պատրաստի գունդը ծակում են երկար հաստ ասեղներով բոլոր ուղղություններով, ինչը թույլ է տալիս թեթևակի փխրեցնել պանրի գլուխները և ապահովել օդի հասնելը բորբոսի զարգացման համար։ Դրանից հետո պանիրը տեղափոխվում է հասունացման ։
Բլյո դը Կոսը հասունանում է Գրան Կոս սարահարթի բնական կրային քարանձավներում, որտեղ ապահովվում է օդի շրջանառության բնական համակարգը։ Պանրի արտադրության լրիվ ցիկլը կազմում է 70 օրից ոչ պակաս, բայց սովորաբար հասունացումը տևում է երեքից վեց ամիս։ Հասունացման ընթացքում պանրի գլուխները պարբերաբար շրջում և աղ են շփում ։
Նկարագրություն
Պանրի գլուխներն ունեն տափակ կոնի ձև` մոտ 20 սմ շառավղով, 8-10 սմ բարձրությամբ և 2,3-3 կգ քաշով։ Գլուխները ավանդաբար փաթաթվում են ալյումինե փայլաթիթեղով, որպեսզի կանխել բորբոսի զարգացումը պանրի մակերեսին։ Պանիրը ծածկված է բաց նարնջաբեժ բնական խոնավ կեղևով` մակերեսային բորբոսով։ Արտաքին տեսքը, համը և միջուկի բուրմունքը տարբերվում են` կախված տարվա եղանակից, երբ պանիրը հասունանում է։ Ամառային պանիրների միջուկը փղոսկրի գույնի կամ հարդագույն է, ձմեռայիններինը` սպիտակ։ Միջուկի մեջ կան մոխրակապույտ բորբոսի բծեր։
Բլյո դը Կոսի համը սուր աղիավուն, գրեթե կծու է։ Կազմությունն ավելի քիչ է յուղալի, քան կովի կաթից այլ կապույտ պանիրների մեծամասնության մոտ։ Բուրմունքի մեջ առկա են սնկի և խոնավ մառանի նոտաներ։ Օգտագործվում է որպես առանձին ճաշատեսակ, այնպես էլ աղցանների մեջ։ Համակցվում է հարավային Ֆրանսիայի կարմիր, հատկապես քաղցր գինիների հետ ։
Ազնվականների բույնը
Ազնվականների բույնը («Дворянское гнездо»), Իվան Տուրգենևի վեպերից, գրված 1856—1858 թվականներին, առաջին անգամ լույս է տեսել 1859 թվականին «Սովրեմեննիկ» ամսագրում ։
Վեպի սյուժեն
Վեպի գլխավոր հերոսը ազնվական Ֆյոդոր Իվանովիչ Լավրեցկին է, որը իր բնավորության գծերով նման է Տուրգենևին։ Դաստիարակվելել է հայրական տնից հեռու՝ քաղաքից դուրս, մորաքրոջ տանը, քանի որ վաղ հասակում կորցրել էր մորը։ Քննադատները հաճախ որպես վեպի սյուժեյի հիմք էին ընդունում Իվան Տուրգենևի մանկությունը, նա ևս դաստիարակվել էր մոր կողմից, որը հայտնի էր իր դաժանությամբ։ Լավրեցկին շարունակում է իր կրթությունը Մոսկվայում, և օպերա այցելելու ժամանակ օթյակներից մեկում նկատում է մի աղջկա։ Նրա անունը Վարվարա Պավլովնա էր, և Ֆյոդորը խոստովանում է, որ սիրում է նրան ու խնդրում է նրա ձեռքը։ Ամուսնանալու ժամանակն էր, և զույգը տեղափոխվում է Փարիզ։ Այնտեղ Վարվարա Պավլովնան դառնում է շատ հայտնի և սիրված սրահի ղեկավար, ու սիրավեպ է սկսում մշտական հյուրերից մեկի հետ։ Լավրեցկին իմանում է կնոջ սիրավեպի մասին միայն այն ժամանակ, երբ հանկարծակի կարդում է սիրեկանի գրությունը ուղղված Վարվարա Նիկոլայևնային։ Իմանալով իր սիրելիյի դավաճանության մասին, նա խզում է իր բոլոր կապերը նրա հետ և վերադառնում է իր հայրենի տուն, որտեղ դաստիարակվել էր։ Վերադառնալով տուն Լավրեցկին այցելում է իր իր մորաքրոջ աղջկան՝ Մարիա Դմիտրիևնա Կալիտինային, որն ապրում էր իր երկու դուստրերի՝ Լիզայի և Լենոչկայի հետ։
Էկրանավորում
Վեպը էկրանավորվել են 1915 թվականին Վլադիմիր Գարդինին և 1969 թվականին Անդրեյ Կոնչալովսկին։ Խորհրդային ֆիլմերում գլխավոր դերերում խաղում էին Լեոնիդ Կուլագինը և Իրինա Կուպչենկոն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1859 վեպեր Կատեգորիա:Վեպեր սիրո մասին Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրականություն Կատեգորիա:1858 վեպեր
Գագիկ Դավթյան (գրող)
Գագիկ Տիգրանի Դավթյան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1982) ։
Կենսագրություն
Գագիկ Դավթյանը ծնվել է 1947 թվականին Կապանի Դավիթ Բեկ գյուղում։ 1970 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի էլեկտրատեխնիկական ֆակուլտետը, այնուհետև ծննդավայրում զբաղվել մանկավարժական աշխատանքով։ 1972 թվականին ընտրվել է ՀԼԿԵՄ Ղափանի շրջկոմի երկրորդ քարտուղար ։ 1974-1976 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում որպես սպա։ 1976-1988 թվականներին ՀԿԿ շրջկոմում եղել է հրահանգիչ, բաժնի վարիչ, 1988 թվականից՝ «Սովետական Հայաստան» թերթի, 1989 թվականից` «Հայաստանի Հանրապետություն» թերթի Զանգեզուրի գոտու սեփական թղթակիցը։ 1996 թվականին հիմնադրել է Սյունիքի մարզպետարանի «Սյունիք» պաշտոնաթերթը և մինչև 2000 թվականին թերթի լուծարումը եղել գլխավոր խմբագիր։ Առաջին բանաստեղծությունը տպագրվել է 1967 թվականին «Ավանգարդ» թերթում ։ Գագիկ Դավթյանի բանաստեղծությունները թարգմանվել են անգլերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, ռուսերեն, պարսկերեն, սլովակերեն, սերբերեն, բուլղարերեն, ռումիներեն, լեհերեն, ուկրաիներեն, ղազախերեն, առանձին գրքերով հրատարակվել ռուսերեն, վրացերեն, լեհերեն, բուլղարերեն և ֆրանսերեն ։ 1982 թվականից ԽՍՀՄ (Հայաստանի) գրողների միության անդամ է։ Հեղինակել է սեփական և թարգմանական ավելի քան 40 գիրք։ Ստեղծագործությունները տպագրվել են հայ և օտարալեզու բազմաթիվ ժողովածուներում։ Մասնակցել է պոեզիայի միջազգային փառատոների` Քութայիսի, Վլադիվոստոկ, Թբիլիսի, Ստեփանակերտ, Բելգրադ և Ալեքսանդրովաց, Բիդգոշչ և Պոզնան, Հանչժոու, Սիչան, Չենդու և Սինին, Աստանա, Խալկիդա և Աթենք քաղաքներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դավիթ Բեկ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Ալյոնա Ազյորնայա
Կենսագրությունը
Ալյոնա Ազյորնայան ծնվել է ԽՍՀՄ-ի Սվերդլովսկ քաղաքում։
1989 թվականին ավարտել է Սվերդլովսկի ճարտարապետական համալսարանի (այժմ` Ուրալի ճարտարապետության և գեղարվեստի պետական ակադեմիա) ճարտարապետություն ֆակուլտետը։
1999 թվականին ավարտել է Ուրալի Գորկու անվան պետական համալսարանը, արվեստագետի մասնագիտությամբ։
1990 թվականից աշխատել է որպես ինտերիերի դիզայներ և ստղեծել է նկարներ։
1996 թվականից ի վեր ինքն իրեն նվիրում է նկարչությանը։
1997 թվականին դարձել է Ռուսաստանի նկարիչների միության անդամ ։
2003 թվականին ապրել է Արվեստի Միջազգային Քաղաքում (Փարիզ)։
2000 թվականից ունեցել է բազմաթիվ ցուցահանդեսներ Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում, Իտալիայում և Ֆրանսիայում։
Ստեղծագործություներ
Ալյոնա Ազյորնայան աշխատում է արվեստի նաիվ ոճով ։
Իր երազներ հիշեցնող և այլաբանական նկարներում նա նկարագրում է իր սեփական աշխարհը, որտեղ խառնվում են սլավոնական դիցաբանությունը, ավանդական ռուսական ժողովրդական հեքիաթները և աստվածաշնչային մոտիվները։ Նա միավորում է նաիվ արվեստի ոճը` լույսի, գույնի և ռիթմի վստահ օգտագործմամբ ։
Ալյոնա Ազյորնայաի նկարներում հաճախ ներկա են ռուսական ավանդական քրիստոնեական խրճիթների ձևավորումն և ուղղափառ սրբապատկերների կոլորիթը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարչուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Վինոդ Կհաննա
Վինոդ Կհաննա (հինդի` विनोद खन्ना, ), հնդիկ դերասան, պրոդյուսեր և քաղաքական գործիչ։ 1968-2014 թվականների ընթացքում նկարահանվել է մոտ 140 ֆիլմում։ Արժանացել է Filmfare Awards մրցանակի` տղամարդու երկրորդ պլանի լավագույն դերի (1975 թ.) և կյանքում ունեցած ձեռքբերումների (1999 թ.) համար, ինչպես նաև այլ մրցանակների։
Կենսագրություն
Վինոդ Կհաննան ծնվել է Փեշավարում (ներկայիս Պակիստանի տարածքում)։ Նրա հայրը զբաղվում էր տեքստիլի առևտրով, իսկ մայրը վարում էր տնտեսությունը։ Վինոդ Կհաննան ուներ երեք քույր և մեկ եղբայր։ Հնդկաստանի բաժանումից հետո նրանց ընտանիքը տեղափոխվել է Բոմբեյ։ Սկզբնական ուսումն ստացել է Բոմբեյի և Դելիի դպրոցներում, այնուհետև ընդունվել է քոլեջ։ Ուսանողական երեկույթներից մեկի ժամանակ նրան նկատել է ռեժիսոր Սունիլ Դատը և հրավիրել է նկարահանվելու չարագործի դերում «Man Ka Meet» (1969 թ.) ֆիլմում։ Դեբյուտից հետո նա ստացավ ֆիլմերում նկարահանվելու բազմաթիվ առաջարկներ։
Որպես բացասական կերպար, հիշարժան էր նրա դերը 1971 թվականին նկարահանված «Իմ գյուղը իմ երկիրն է» ֆիլմում, որտեղ նրա խաղընկերը Դհարմենդրան էր։ Նրա հիշարժան դերերից էր նաև ռեժիսոր Գուլզարի «Փնտրում եմ քեզ» (1971 թ.) ֆիլմում կերտած կերպարը։ «Դու, ես և նա» (1971 թ.) ֆիլմում կայացավ Վինոդ Կհաննայի դեբյուտը գլխավոր դերում։ Նրա հաջորդ աշխատանքներից են «Քննություն» (1974 թ.) և «Ձեռքերի ճարպկություն» (1974 թ.) ֆիլմերը։ 1970-ական թվականներին Վինոդ Կհաննան ստեղծագործական վերելք էր ապրում։ Ամիթաբհ Բաչչանի հետ այդ տարիներին նա նկարահանվել է «Սրտակերը» (1976 թ.), «Ընկերության գինը» (1977 թ.), «Ամար, Աքբար, Անտոնի» (1977 թ.), «Դաստիարակություն» (1977 թ.) և «Ճակատագրի տիրակալը» (1978 թ.) ֆիլմերում։ 1976 թվականին Շաբանա Ազմիի հետ նկարահանվել է «Վստահություն» ֆիլմում։ 1977 թվականին նկարահանված «Երեխայի առևանգումը» ֆիլմը նրան հասցրեց Բոլիվուդում Ամիթաբհ Բաչչանի մրցակցի աստիճանին։
1973-1982 թվականներին Վինոդ Կհաննան նկարահանվել է «Սիրո փորձություն» (1975 թ.), «Վերջին ավազակը» (1978 թ.), «Միրա» (1979 թ.), «Գողն ու զինվորը» (1979 թ.), «Հավերժ ընկերներ» (1980 թ.), «Սիրո հակառակ կողմը» (1981 թ.) ֆիլմերում, որտեղ նրա խաղընկերներն էին Շաշի Կապուրը, Ռաջեշ Կհաննան, Ֆերոզ Խանը և Ռանդհիր Կապուրը։ 1978 թվականին նա նկարահանվեց նաև «Ապօրինի որդին» կինոնկարում, որը արժանացավ Filmfare Award-ի՝ տարվա լավագույն ֆիլմ անվանակարգում։
1979 թվականին Վինոդ Կհաննան դարձավ հոգևոր ուսուցիչ Օշոյի հետևորդը և 1982 թվականից լքեց կինոնկարահանման հրապարակը։ Այդ ընթացքում նա լքեց նաև ընտանիքը, մեկնեց ԱՄՆ` հինգ տարի անցկացնելով Օշոյի ստեղծած համայնքում, որտեղ զբաղված էր այգու մշակմամբ, ափսեներ լվանալով ու հագուստ մաքրելով։ 1987 թվականին նա վերադարձավ Բոլիվուդ և Դիմփլ Կապադիայի հետ միասին նկարահանվեց «Արդարադատություն» կինոնկարում։ Վինոդ Կհաննան շարունակեց կրկին նկարահանվել։ Նրա հետագա աշխատանքներից են «Բաժանում» (1989 թ.), «Չանդնի» (1989 թ.), «Չգրված օրենք» (1992 թ.), «Զինակիրը» (1993 թ.) և այլ ֆիլմերը։ 1997 թվականին նա հանդես եկավ որպես պրոդյուսեր «Հիմալայների մարտիկը» ֆիլմով, որտեղ նրա խաղընկերներից էր նաև որդին՝ Ակշայ Կհաննան։
Նույն թվականին նա անդամագրվեց Հնդկաստանի ժողովրդական կուսակցությանը և սկսեց զբաղվել քաղաքականությամբ։ Հաջորդ տարի դարձավ Հնդկաստանի խորհրդարանի ներքին պալատի (Լոկ Սաբհա) անդամ։ 2002 թվականին մշակույթի և տուրիզմի կրտսեր նախարարն էր, որից հետո արտաքին գործերի նախարարն էր։ 2009 թվականին թողել է քաղաքականությունը։
Անձնական կյանքը
Դեռ քոլեջում սովորելու տարիներին նա ծանոթացել էր իր ապագա կնոջ՝ Գիտանջալի Թալեյարհանի հետ։ 1971 թվականին նրանք ամուսնացան։ Համատեղ կյանքի ընթացքում ունեցել են երկու որդի՝ այժմ դերասաններ Ռահուլ Կհաննան և Ակշայ Կհաննան։ 1979 թվականին դառնալով Օշոյի հետևորդ, նա լքել էր ընտանիքը և մեկնել ԱՄն։ Իր ընտանիքի հետ շփվում էր միայն հեռախոսով, որի արդյունքում 1985 թվականին նա և կինը ամուսնալուծվեցին։ 1990 թվականին Վինոդ Կհաննան կրկին ամուսնացավ, այս անգամ Կավիտե Դավթարիի հետ։ Այդ ամուսնությունից նա ունի երկու երեխա՝ մեկ որդի և մեկ դուստր։
Վինոդ Կհաննան մահացել է 2017 թվականի ապրիլի 27-ին` քաղցկեղից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասաններ Կատեգորիա:Հնդիկ պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Հնդիկ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Ժագուարիպի
Ժագուարիպի  (Jaguaripe), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ագլոմերացիա Սոլվադոր մարզում։ Մտնում է Սանտու Անտոնիու դի Ժեզուցի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 13371 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 891,345 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 15,0 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Շտեֆանսպլաց
Շտաֆանսպլաց (Stephansplatz, «Ստեփանոսի հրապարակ»), հրապարակ, որ գտնվում է Վիեննայի Ներքին քաղաքի կենտրոնում։ Հրապարակում է գտնվում Սուրբ Ստեփանոսի մայր տաճարը, որը Ավստրիայի մայրաքաղաքի գլխավոր խորհրդանիշերից է։ Շտեֆանսպլացը Վիեննայից դուրս եկող ավտոճանապարհների զրոյական կիլոմետրն է։ Հրապարակը փայլուն օրինակ է այն բանի, թե ինչպես կարող են ճարտարապետական հին և նոր ոճերը ներդաշնակորեն զուգադրվել ։
Պատմություն
Հրապարակի պատմությունը սերտորեն առնչվում է տաճարի պատմությանը, որի առաջին շինությունը կառուցվել է 1137-1147 թվականներին։ Մինչև 1200 թվականը տաճարը գտնվել է Վիեննայի սահմաններից դուրս։ Քաղաքի` դեպի արևելք ընդարձակման հետ 13-րդ դարում տաճարի շուրջ սկսվել է հրապարակը ձևավորող շինությունների կառուցումը։ 15-րդ դարի սկզբից Շտեֆանսպլացը քաղաքի գլխավոր հրապարակն է։ Մինչև 1732 թվականը հրապարակի տարածքում եղել է գերեզմանոց։ Այնտեղ գտնվել է Սուրբ Մագթաղինեի կապելլան (die Magdalenskapelle), որ ոչնչացել է 1781 թվականի հրդեհից։ Կապելլայի տակ եղել է Սուրբ Վիրգիլիոս (die Virgilkapelle) ստորգետնյա կապելլան, որ բացահայտվել է 1973 թվականին` մետրոյի շինարարության ժամանակ ։ Սուրբ Վիրգիլիոսի կապելլայի ուրվապատկերը խճանկարով պատկերված է հրապարակում` տաճարից արևելք։
19-րդ դարի վերջին հրապարակը և շրջակա կառույցները վերակառուցվել են, կառուցվել են մի շարք նոր շինություններ։ Դրա արդյունքում Շտեֆանսպլացը միացել է Շտոկ իմ Այզեն հրապարակին, որ ելք ունի Կերնտներշտրասե և Գրաբեն փողոցներ ։
1945 թվականին հրապարակը և տաճարը խիստ տուժել են ռմբակոծություններից։
1978 թվականին հրապարակի տակ բացվել է մետրոյի №1 գծի համանուն կայարանը, իսկ 1991 թվականին` 3-րդ գծի կայարանը։
1990 թվականին հրապարակի արևմտյան մասում` Philipp Haas & Söhne ընկերության շենքի տեղում, կառուցվել է Հաասի տունը (Haas-Haus), որ խիստ առանձնանում է պատմական շենքերի ֆոնին։
Հրապարակը զբոսաշրջիկների շրջանում մեծ հեղինակություն վայելող վայր է Վիեննայում։ Բացի հյուսիսարևելյան կողմից` այն բացառապես հետիոտնային է, որտեղ ելք ունեն տաճարը, մետրոյի կայարանը, մի քանի խանութներ ու սրճարաններ։ Արևելյան անկյունում կա ֆիակրաների կայարան և ստորգետնյա ավտոկայանատեղի։
Հետաքրքիր փաստեր
1994 թվականին հրապարակում կայացել են «Կոմիսար Ռեքս» հեռուստասերիալի դրվագների նկարահանումներ։
Մոնտեոդորիզիո
Բնակչությունը կազմում է 2396 մարդ։ Խտությունը՝ 96 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 25 կմ²։ Փոստային ինդեքս 66050։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0873։ Բնակավայրի հովանավորը Սուրբ Սան Մարսելլոն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Լաբլաշեր
Լաբլաշեր (Lablachère), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1815 մարդ, բնակչության խտությունը` 68.80 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 26.38 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 510 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 155 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 45 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 1075 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 692-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 383։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,4 %։ 692 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 620 անձ (340 տղամարդ և 280 կին)։ Գործազուրկ են եղել 72 անձ (19 տղամարդ և 53 կին)։ 383 անաշխատունակներից 81-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 187-ը` թոշակառուներ, իսկ 115-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Իրինա Զաքյան
Իրինա Զավենի Զաքյան, հայ օպերային երգչուհի, սոպարնո։ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2017 թ.) :
Կենսագրություն
Իրինա Զաքյանը ծնվել է 1965 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Գյումրիում։ Ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիան և ասպիրանտուրան (պրոֆեսոր Նելլի Փիրումովայի դասարան)։ Որպես մեներգչուհի հանդես է եկել Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ, Երևանի սիմֆոնիկ, Ազգային ռադիոյի սիմֆոնիկ նվագախմբերի հետ և Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերային թատրոնում ։
Ժակարասի
Ժակարասի  (Jacaraci), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ագլոմերացիա Սոլվադոր մարզում։ Մտնում է Սանտու Անտոնիու դի Ժեզուցի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 13 214մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1241,918կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 10,6 մարդ/կմ²։
Իրինա Զաքյան
Կենսագրություն
Համերգներով հանդես է եկել ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Իտալիայում, Իսպանիայում, Ավստրիայում, Հունաստանում, Գերմանիայում, Լիբանանում, Ռուսաստանում, Լեհաստանում, Չինաստանում և այլուր։ Երգել է դիրիժորներ Օհան Դուրյանի, Հովհաննես Չեքիջյանի, Էդուարդ Թոփչյանի, Լորիս Ճգնավորյանի, Վոյչեխ Միխնևսկու (Լեհաստան), Լեոն Բոթսթայնի (ԱՄՆ), Ջոն Նելսոնի (ԱՄՆ), Լիոր Շամբադալի (Գերմանիա), Պիեռ Կարլո Օրիցիոյի (Իտալիա) և այլոց ղեկավարությամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:Հայ սոպրանոներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր արտիստներ
Ժակարասի
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Գուանտանամո (ռազմաբազա)
Գուանտանամո ռազմաբազա (Guantanamo Bay Naval Base), ԱՄՆ-ի կողմից 1903 թվականին վարձակալված ռազմածովային ռազմաբազա, որը գտնվում է Կուբայի տարածքում՝ Գուանտանամոյի ծոցի ափին։ ԱՄՆ-ն ռազմաբազան վարձակալել է Իսպանա-ամերիկյան պատերազմից հետո ։ Ռազմաբազան գտնվում է համանուն քաղաքից 30 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Ռազմաբազայի տարածքում տեղակայված է նաև համանուն բանտը, որտեղ պահվում են վիճելի կարգավիճակ ունեցող բանտարկյալներ։ 2009 թվականի հունվարի 21-ին, իր նախագահության երկրորդ օրը, ԱՄՆ նախագահ Բարաք Օբաման ստորագրել է հրամանագիր՝ բանտի ապամոնտաժման վերաբերյալ։ Սակայն մինչ օրս այն գործում է։
Պատմություն
Գուանտանամո ռազմածովային ռազմաբազան ԱՄՆ-ն Կուբայից վարձակալել է 1903 թվականին՝ պայմանագրային հիմունքներով, երբ Կուբայի Սահմանադրության մեջ, որպես հավելված, ներառվեց տեքստ՝ այսպես կոչված ԱՄՆ բանակի բյուջեի Պլատի նախագիծը։ Այդ պայմանագրի մեջ, մասնավորապես, սահմանվել է վարձակալության վճարի ֆիքսված սակագինը՝ տարեկան «2000 պեսո ԱՄՆ ոսկե տարադրամի փոխարժեքով» ։
1930-ական թվականների սկզբին Կուբայում տեղի ունեցած պետական մի քանի հեղաշրջումներից հետո, վարձակալության պայմանագիրը վավերացվել է 1934 թվականին։ Ռազմաբազայի ներկայիս կարգավիճակը կարգավորվում է 1934 թվականին կնքված պայմանագրով, համաձայն որի ռազմաբազայի օգտագործման համար նախատեսված վարձավճարը բարձրացվել է 3400 ԱՄՆ դոլարի։ Պայմանագիրը համարվում է «անժամկետ» և կարող է չեղարկվել «միայն երկու կողմերի փոխհամաձայնության արդյունքում կամ էլ վարձավճարի պայմանների խախտման պարագայում» ։ Վարձակալությունն իրականացվում է «արտերկրայնության» սկզբունքով, որը նշանակում է, որ տեղի բնակչության համար ծոցի՝ ռազմաբազային կից տարածքում, արգելվում է զբաղվել ձկնորսությամբ։
1959 թվականին Կուբայում տեղի ունեցած հեղափոխության հաղթանակից հետո, Կուբայի կառավարությունը ԱՄՆ-ից պահանջել է հետ վերադարձնել ռազմաբազայի տարածքը և Գուանտանամոյի ռազմածովային ջրավազանը ։ Բացի այդ, Կուբայի կառավարությունը հրաժարվեց ընդունել ԱՄՆ-ի կողմից վճարվող վարձակալության գումարը։
Կարիբյան ճգնաժամի ժամանակ Գուանտանամոյի ռազմաբազան արգելափակվել է Կուբայի զինված ուժերի ստորաբաժանումների կողմից։
1966 թվականի մայիսի 21-ին ԱՄՆ ծովային հետևակի հենակետից արձակված կրակոցից սպանվել է կուբացի սահմանապահ Լուիս Ռամիրես Լոպեսը ։
2002 թվականին ռազմաբազայի տարածքում բանտի կառուցումից հետո, Կուբայի կառավարությունը փորձել է (անհաջող) չեղարկել վարձակալության պայմանագիրը և հասնել բազայի տարհանմանը՝ նշելով, որ խախտվել են վարձակալության կանոնները։
Գուանտանամո ռազմաբազայի ենթակառուցվածքներ
Ռազմաբազայի ընդհանուր տարածքը մոտավորապես կազմում է 117 քառակուսի կիլոմետր, որը համապատասխանում է 9X13 չափսերով ուղղանկյան։ Բացի այդ, Միացյալ Նահանգները իրավունք ունի օգտագործել Գուանտանամո ծոցի ջրային մակերևույթի 37 քառակուսի կիլոմետրը ։
Բանտ
Միջազգային ահաբեկիչներ համար նախատեսված բանտը Գուանտանոմոյում ի հայտ է եկել 2002 թվականի հունվարին, երբ այստեղ Աֆղանստանից բերվեցին առաջին 20 պատանդները, ովքեր մեղադրվում էին «իսլամիստ ծայրահեղականների՝ թալիբների կողմից զինված գործողություններին մասնակցելու մեջ»։ 2002-2006 թվականներին բանտում հայտնվել են ավելի քան 750 արտասահմանցիներ, որոնք գերեվարվել էին ամերիկյան ուժերի կողմից Աֆղանստանում և Իրաքում իրականացվող ռազմագործողությունների ընթացքում։ Նրանք բոլորը, համաձայն ամերիկացի զինծառայողների վկայությունների, «Ալ-Կաիդայի» կամ «Թալիբան» շարժման կազմում մասնակցել են զինված բախումներին։ Մոտ 250 մարդ այդ ընթացքում ազատ է արձակվել, փոխադրվել մեկ այլ բանտ կամ արտահանձնվել այն երկրներին, որոնց քաղաքացի են այդ անձինք։ Ծայրահեղականների շարքում յոթը եղել են Ռուսաստանի քաղաքացիներ։ Մինչև 2006 թվականի ապրիլ ամիս մյուս բանտարկյալների անունները պահվել են խիստ գաղտնիության պայմաններում՝ «անվտանգությունից ելնելով»։ Ապրիլին Պենտագոնը ներկայացրել է 558 անձից բաղկացած Գուանտանամոյի նախկին և ներկա 558 բանտարկյալների անուններ, ովքեր հանդիսանում էին 41 երկրների քաղաքացիներ։ 2006 թվականի դրությամբ, բանտում մնացել էին 490 բանտարկյալներ, որոնցից միայն 9-ի նկատմամբ էր առաջադրվել պաշտոնական մեղադրանք։ Բանտարկյալների թվում ամենաշատը Սաուդյան Արաբիայի քաղաքացիներ էին (132 մարդ), 125-ը՝ Աֆղանստանի, իսկ 107-ը՝ Եմենի քաղաքացիներ։ Հետագայում, բանտի բանտարկյալների թվաքանակը կտրուկ նվազել է։ 2017 թվականի օգոստոսի դրությամբ, բանտում պահվում էր միայն 41 մարդ։
Գուանտանամոն համարվում է նաև Ույղուրական անջատողական շարժման ներկայացուցիչների պահման վայրը, որոնց ԱՄՆ-ն հրաժարվել է արտահանձնել Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությանը ։
Բանտարկյալների իրավական կարգավիճակ
Գուանտանամոյում պահվող և տեղափոխված բանտարկյալները ենթակա են հատուկ ռազմական կոմիտեի դատական քննությանը, իսկ նրանց կոմբատանտի կարգավիճակը որոշում է հատուկ տրիբունալը։ Այդ երկու մարմիններն էլ ձևավորվել են ԱՄՆ պաշտպանության նախարարության կողմից։ Անձը, ով կոմիտեի կողմից ճանաչվել է որպես կոմբատանտ, կարող է ցմահ ազատազրկման դատապարտվել։
Բանտարկյալների կարգավիճակը մի քանի անգամ բողոքարկվել է ԱՄՆ գերագույն դատարանում, մասնավորապես, նրանց habeas corpus-ի իրավունքը, որը մերժել է գործադիր մարմինը։ Դատարանը հաստատել է այդ իրավունքը (Համդիի, Ռասուլի, Համդանի, Բումեդիենի գործեր)։ Չնայած նրան, որ Կոնգրես, առաջին երեք գործերից հետո ընդունեց օրենք, որով օտարերկրացի «ահաբեկիչներին» զրկում էր habeas corpus-ի իրավունքից, Գերագույն դատարանն այդ օրենքը ճանաչեց որպես հակասահմանադրական (2008), հատկապես այն, որ երկրի սահմանադրությանը հակասում էր habeas corpus-ի իրավունքի «դադարեցումը»։ Դատարանը նաև նշեց, որ Կառավարության փաստարկների մեջ չկան հիմնավոր ապացույցներ, համաձայն որի Սահմանադրության գործողությունները չպետք է տարածվեին Գուանտանամոյի վրա։
Մարդու իրավունքների խախտման մեղադրանքներ
Գուանտանամոյի բազմաթիվ բանտարկյալները բանտում պահվում են առանց պաշտոնական մեղադրանքի։
Համաձայն «Amnesty International» կազմակերպության, այլ իրավապաշտպանների և հենց բանտարկյալների տվյալների, Գուանտանամոյում բանտարկյալների նկատմամբ Կառավարության և ԱՄՆ նախագահի կողմից կիրառվել են սանկցիաներ, տանջանքներ, այդ թվում նաև խեղդման, քնի խանգարման փորձեր։ Ընդորում, ԱՄՆ պաշտպանության նախարարությունը հայտարարել է, որ այդպիսի վերաբերմունքը չի կարելի անվանել ոչ մարդկային։ Միացյալ Նահանգները հավանական է համարում նաև բանտարկյալների նկատմամբ մահապատժի կիրառումը, ովքեր ընդունել են իրենց մեղքը՝ տանջանքների կիրառման արդյունքում ։
Հանկարծ սեղանի վրա հայտնվեց Գուանտանամոյից մի նկար, որը աշխարհին տեղեկացրեց ամերիկյան դաժանության վերաբերյալ։ Ռուսլանը և Ռասուլը միաձայն արձագանքեցին․ «Իրական չէ» և սկսեցին թվարկել․ այդպիսի գլխարկներ չեն եղել, նրանց տարել են սպորտային սպիտակ կոշիկներով, նրանց այդպես չէին նստեցնում ճաղավանդակների առջև, ճամբարում տվել են նրանց հողաթափեր։ Բացի այդ, լուսանկարում տասնյակ մարդկանց համար միայն երկու թիկնապահներ, իսկ իրականում քսան թիկնապահ է ծառայում մեկ բանտարկյալի համար, այն դեպքում, երբ այդ անձը ձեռնաշղթաներով է։ «Այդ ամերիկացիներն են իրենց նկարել պարապմունքերի ժամանակ, շարունակեցին նրանք, այնտեղ գաղտնի ոչինչ անել հնարավոր չէր։ Եթե չորս թիկնապահներ հավաքվեին, յուրաքանչյուրը ինչ-որ ծառայության ներկայացուցիչ, բոլորը բոլորի վրա թխկացնում էին։ Մենք նրանցից լսել ենք միայն վիրավորանք, կանայք պարում էին, երբ սկսվում էր աղոթքը, միացնում էին ԱՄՆ օրհներգը, սկսում էին ծաղրի ենթարկել աղոթքը, մարմինն ու դեմքը ծամածռում էին, հարվածում էին ճաղավանդակներին, ներխուժում էին, գետնին շպրտում Ղուրանը, որը ամեն օր մեզ ստիպողաբար գնել էին տալիս, ամեն օր խուզարկում էին։ Երբ ինչ-որ մի բանտարկյալ նամազի համար ծածկում էր գլուխը սրբիչով, նրանք ներխուժում էին այդ խուց և ծեծում էին միայն այն բանի համար, որ բանտարկյալը ծածկել էր գլուխը։ Նրանք խոսում էին հոլիվուդյան ֆիլմերից վերցրած խոսքերով, փառաբանում հերոսներին, իրար մեջ դարձյալ հայհոյախոսում։ Նրանք մի տեսակ մտավոր հետամնացության տարբեր տեսակներ ունեին, որին նրանք փառաբանում էին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ ռազմաբազաներ Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների խախտում
Յանոշ Լավոտտա
Յանոշ Լավոտտա (Lavotta János}}),, հունգարացի վիրտուոզ-ջութակահար և կոմպոզիտոր։
Կենսագրություն
Բազմաթիվ համերգներ է տվել. դարձել է XVIII-XIX դարերի հունգարական երաժշտական դպրոցի առաջատար ներկայացուցիչ Յանոս Բիչարի և Անթալ Ցզերմակի հետ։ Նրա ծրագրա-ցիկլային աշխատությունները դարձել են հունգարական երաժշտության վերբունկոշ ժանրի առաջատար նմուշները։ Նա նաև գրել է «Magyar aquardo» լարային գործիքների և երկգալարափողի համար։
Վախճանվել է 1820 թվականի օգոստոսի 11-ին Թալիա քաղաքում։ Նրան է նվիրված Յոհան Հոբայի «Սեր Լավոտտա» օպերան (Բուդապեշտ, 1906 թվական) ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հունգարացի ջութակահարներ Կատեգորիա:Հունգարացի կոմպոզիտորներ
Մարժան Տասովա
Մարժան Տասովա, խորհրդային ղազախ մանկավարժ, դպրոցի ուսուցչուհի։ Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1978) , ԽՍՀՄ լուսավորության գերազանցիկ (1974), Ղազախական ԽՍՀ ժողովրդական լուսավորության գերազանցիկ (1961) ։
Կենսագրություն
Մարժան Տասովան ծնվել է 1923 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Ղազախստանի Օտրար աուլում (ներկայում՝ Օտրարի շրջան, Հարավ-Ղազախստանյան մարզ)։ 1941 թվականին ավարտել է Թուրքեստանի մանկավարժական ուսումնարանը, իսկ 1943 թվականին՝ Չիմկենտի ուսուցչական ինստիտուտը ։ 1945 թվականին անդամակցել է Կոմունիստական կուսակցությանը ։ 1956 թվականին Մարժան Տասովան ավարտել է Ղազախստանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը ։
1941-1943 թվականներին Մարժան Տասովան՝ որպես ղազախերեն լեզվի և գրականության ուսուցչուհի, աշխատել է Տուրեկուլի յոթնամյա դպրոցում ։ 1943-1944 թվականներին եղել է դպրոցի տնօրեն Շայան աուլում, իսկ 1944-1947՝ միջնակարգ դպրոցի տնօրեն Օտրար աուլում։ 1946-1948 թվականներին Մարժան Տասովան եղել է Ղազախստանի կոմունիստական կուսակցության Չիմկենտի մարզկոմի տեսուչ կանանց շրջանում աշխատանքների գծով։ Որպես ուսուցիչ աշխատել է Չիմկենտի № 7 դպրոցում, 1948-1951 և 1953-1960 թվականներին եղել է տնօրենի տեղակալ ուսումնադաստիարակչական աշխատանքների գծով։ 1951-1953 թվականներին եղել է Ղազախստանի կոմունիստական կուսակցության Չիմկենտի քաղկոմի՝ կանանց շրջանում աշխատանքների բաժնի վարիչ։ 1960-1961 թվականներին Մարժան Տասովան եղել է Չիմկենտ քաղաքի № 2 ինտերնատի տնօրեն, իսկ 1961-1984 թվականներին՝ նույն քաղաքի № 12 դպրոց-ինտերնատի տնօրեն ։ 1984 թվականին անցել է թոշակի ։
Մարժան Տասովան հայտնի է եղել որպես լավ կազմակերպիչ։ Նրա աշխատանքի շնորհիվ № 12 դպրոցը 1974 թվականին ամբողջովին անցել է կաբինետային ուսուցման համակարգի։ Զեկույցներով բազմիցս ելույթներ է ունեցել Մանկավարժական ընթերցումներում, ծավալել է հասարակական գործունեություն։ Մի քանի անգամ ընտրվել է Չիմկենտի քաղաքային և մարզային խորհուրդների պատգամավոր ։
Պարգևատրվել է Լենինի, Աշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշաններով ու մեդալներով ։
Հիշատակ
Մարժան Տասովայի անունն է կրում Ղազախստանի Շիմկենտ քաղաքի № 12 հատուկ դպրոց-ինտերնատը, որը նա ղեկավարել է ավելի քան քսան տարի ։
«Ուրան-9» ռոբոտ-տանկ
Ուրան-9-ը թրթուրավոր անվարորդ ցամաքային մարտական մեքենա է (ԱՑՄՄ)։ Մշակվել և արտադրվել է Ռուսաստանի «Ռոստեխ» ռազմարդյունաբերական ընկերության կողմից՝ միջազգային շուկայի համար ։
Ըստ ռուսական «Ռոսօբորոնէքսպորտ» պետական կազմակերպության հաղորդումների՝ սպառազինության այս համակարգը նախատեսված է համազորային, հետախուզական և հակաահաբեկչական ստորաբաժանումներին և զորամասերին հեռահար կրակային և հետախուզական աջակցություն ցուցաբերելու համար
Ուրան-9-ի մարտավարական տեխնիկական համառոտ բնութագրերը
4 × 9Մ120 Ատակա հակատանկային հրթիռներ
Ամերիկյան փորձագիտական կարծիքներ Ուրան-9-ի մասին
Ըստ միջազգային քաղաքական հարաբերությունն­երի լուսաբանմամբ զբաղվող ամերիկյան ՛՛The­ National Interest՛՛ (՛՛Ազգային շահ՛՛) ե­րկամսյա հանդեսի՝ Ռուսաստանն աշխատում է ի­րականացնել իր նոր բազմագործառույթային ռո­բոտատեխնիկական համալիրի՝ ՛՛Ուրան-9՛՛-ի ռ­ոբոտ-տանկի առաջմղումը համաշխարհային շուկ­աներում ։ Ամերիկյան հանդեսը գնահատել է ռո­ւսաստանյան ՛՛Ուրան-9՛՛ ռոբոտ-տանկը որպես­ ՛՛Ապագայի ավետաբեր՛՛ : ՛՛Ուրան-9՛՛-ը նախ­ատեսված չէ հիմնական մարտական տանկերի՝ Տ-­90-ի և Տ-14 ՛՛Արմատայի՛՛ փոխարինման համա­ր։ ՛՛Ուրան-9՛՛-ը կկիրառվի հատուկ նշանակո­ւթյան զորքերի (՛՛սպեցնազ՛՛) և հեռավար հե­տախուզության (դիստանցիոն րեքոնեսենս) ստո­րաբաժանումների աջակցության համար՝ նշում ­է ամերիկյան պարբերականը։ Ռուսական ռոբոտ-­տանկը զինված է 30-միլիմետրանոց 2Ա72 ինքն­աձիգ թնդանոթով, նրա հետ ՛՛զույգված՛՛ 7,6­2-մմ գնդացիրով, ինչպես նաև հակատանկային ­Մ120 ՛՛Ատակա՛՛ կառավարելի հրթիռներով։ ՛՛­Մ120 ՛՛Ատակա՛՛ հրիթռների ներառումը ՛՛Ուր­ան-9՛՛ ռոբոտ-տանկի սպառազինության մեջ թո­ւյլ է տալիս այս մարտական մեքենային մարտի­ մեջ մտնելու առավել արդիական մարտական տա­նկերի հետ և ոչնչացնելու վերջիններիս, տարբեր տվյալներով՝ 2.5 մղոնից մինչև 8.00­0 մետր հեռավորությունից ։ Ռուսական այս մա­րտական ռոբոտը նաև հանդերձված է կառավարմա­ն լազերային համակարգով՛՛- ավելացնում է վ­երոհիշյալ ամերիկյան հեղինակավոր հանդեսը։­ Ռուսական ռոբոտ-տանկի զենիթային համալիրը, ըստ ՛՛Փոփուլար մեքանիքս. քոմ՛՛ համացանցային լրատվամիջոցի փորձագետ Կայլե Միզոկամիի 2016 թ. հունվարի 13-ին հրապարակված հոդվածի՝ թույլ է տալիս խոցել ցածրաթռիչք օբյեկտները մինչև 1.86 մղոն հեռավորության վրա ։ ՛՛The N­ational Interest՛՛-ի ռազմական տեսաբան Դե­յվ Մաջումդարը նշում է, որ ՛՛Ուրան-9՛՛-ը ­այսօրվա դրությամբ արևմտյան նմանատիպներ չ­ունի, չնայած ԱՄՆ-ը արդեն 20 տարի է, ինչ ­վարում է անվարորդ և անօդաչու մարտական մե­քենաների մշակումներ։ ՛՛Տեխնոլոգիայի վրա ­դեռ հարկավոր է աշխատել, սակայն արդեն իսկ­ այժմ ՛՛Ուրան-9՛՛-ը կարելի է անվանել ապա­գայի ավետաբեր՛՛, - նկատում է ամերիկացի փ­որձագետը, ընդգծելով, թե ռոբոտացված մարտա­կան մեքենաները ապագայում կարող են լիովին­ փոխարինել իրենց նախորդներին՛՛ :
Վենիդիում վաղենականման
Վենիդիում վաղենականման, աստղածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա բույս։ Հայրենիքը Հարավային Աֆրիկան է՝ Կապի մարզը։
«Ուրան-9» ռոբոտ-տանկ
Ռուսական փորձագիտական կարծիք Ուրան-9-ի մասին
Ռուսական ՛՛Ռոսօբորոնէքսպորտ՛՛ պետական կ­ազմակերպության փորձագետների գնահատմամբ՝ ­՛՛Ուրան-9՛՛-ը կարող է օգտագործվել տեղայի­ն պատերազմներում և հակաահաբեկչական ռազմա­գործողություններում։ ՛՛Ռոսօբորոնէքսպորտ՛­՛-ի վերլուծության և հեռանկարային պլանավո­րման վարչության պետ Բորիս Սիմակինը հայտն­ել է, թե ՛՛Ռուսաստանցի գիտնական զինագործ­ները տիրապետում են բոլոր անհրաժեշտ հնարա­վորություններին՝ արդիական ռազմական ռոբոտ­ատեխնիկա ստեղծելու համար, որը պահանջված ­կլինի համաշխարհային շուկայում՛՛ :
Վենիդիում վաղենականման
Նկարագրություն
Բույսն ունի հաստ, հյութալի, մոխրագույն տերևներ և խոշոր ծաղիկներ։ Բարձրությունը հասնում է 20-30 սմ-ի։ Ծաղիկներն ունեն բավականին գեղեցիկ գունավորում։ Դրանք հիմնականում նարնջագույն են կամ սպիտակ՝ դարչնադեղնավուն հիմքերով։ Ծաղկազամբյուղը դարչնակարմրավուն է։ Տերևներն ամբողջական են, կտրտված-բլթակավոր եզրերով։ Ամբողջ բույսը ծածկված է կոշտավուն մազմզուկներով։ Արտաքին տեսքով նման է վաղենակին (նարգիզ), իսկ ծաղիկների գույնով՝ գացանիային։ Ծաղկում է հունիս ամսից մինչև ուշ աշուն։ Սերմերը ցանում են ջերմոցներում՝ ապրիլ ամսին։ Սերմնաբույսերը տնկում են մայիսի կեսերին՝ տաք, արևոտ վայրերում, քանի որ վենիդիումը բավականին ջերմասեր և չորադիմացկուն է։ Լավ է աճում ավազակավային, ջրաթափանց հողերում։ Ծաղիկների վառ գույնի շնորհիվ լավ է երևում հեռվից։
«Ուրան-9» ռոբոտ-տանկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարտական ռոբոտներ Կատեգորիա:Սպառազինության համաշխարհային շուկա
Վենիդիում վաղենականման
Կիրառում
Օգտագործում են ծաղկաթմբերի, միքսբորդերների, ծաղկապարտերային ձևավորումներում, ինչպես նաև գազոնի ֆոնի վրա առանձին խմբերով տնկելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ Կատեգորիա:Ծաղկաբույսեր Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Միամյա բույսեր
Խորեն Արամունի
Խորեն Արամունի (Քեշիշյան, ), հայ արձակագիր։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (2004)։
Կենսագրություն
Խորեն Արամունին ծնվել է 1948 թվականին Իրանում։ Միջնակարգ կրթությունն ստացել է Թեհրանում։ 1967 թվականին ընդունվել է Սպահանի համալսարանի հայագիտական բաժին։ 1969 թվականին հայրենադարձել է։ 1975 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1980 թվականին գաղթել է ԱՄՆ։ 1991-2005 թվականներին Երևանում և Լոս Անջելեսում հրատարակվել են նրա պատմվածքների, վիպակների, թատերգությունների ժողովածուները, «Թատրոն» խորագրով վեպը և «Դպրոցի ճամփան» հուշապատումը։ 1996 թվականից Լոս Անջելեսում և Երևանում բեմադրվել են նրա հեղինակած մի շարք թատերգություններ։
Արամունու թարգմանությամբ 2012 թվականին հրատարակվել է Էսմաիլ Ռայինի «Հայերի զանգվածային կոտորածները» գիրքը։ Նրա թատերգություններից բեմադրվել են՝ «Հարութ պապը» (1996, Լոս Անջելես), «Պողոս քեռու այցը» (1997, Լոս Անջելես), «Երթ ու դարձի տոմս» (1997, Երևան, Լոս Անջելես), «Անվերադարձ ապագա» (Լոս Անջելես, Երևան, 2004), «Ետցնցում» (Լոս Անջելես, 2007), «Պատանդը» (2013, Լոս Անջելես, Երևան) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:1948 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Մոլյուկ
Մոլյուկ (Молюк), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սիմա գետի ձախ ափում՝ 18 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։ Մոլյուկի ակունքը գտնվում է հյուսիսային մասում ճահճուտներում, Սյամժից 28 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Էքսիլես
Էքսիլես  (Exilles), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 277 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 6 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 44 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0122։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Պետրոս առաքյալը։ Տոնը նշվում է հունիսի 29-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Լաբուլ
Լաբուլ (Laboule), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 141 մարդ, բնակչության խտությունը` 8.08 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.45 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 500 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 145 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 38 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Կտավատ խոշորածաղիկ
Կտավատ խոշորածաղիկ, կտավատազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա ծաղկաբույս։ Վայրի վիճակում հանդիպում է Հյուսիսային Ամերիկայում։ Ցանքը կատարում են անմիջապես բաց գրունտում՝ ապրիլ ամսին։
Լաբուլ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 82 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 51-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 31։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 62,2 %։ 51 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 42 անձ (19 տղամարդ և 23 կին)։ Գործազուրկ են եղել 9 անձ (8 տղամարդ և 1 կին)։ 31 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 18-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կտավատ խոշորածաղիկ
Նկարագրություն
Կտավատ խոշորածաղկի ցողունն ուղիղ է, ճյուղավորված, 30-50 սմ բարձրությամբ։ Տերևները բազմաթիվ են, երկարավուն, բաց կանաչ գույնի։ Ծաղիկները մեկական են՝ ծաղկափթթություններով, կարմիր։ Այլատեսակները տարբերվում են կարմիր գույնի տարբեր նրբերանգներով։ Ծաղկում է առատ և երկարատև՝ հունիսից մինչև սեպտեմբեր ։
Խոշորածաղիկ կտավատը լուսասեր է, լավ աճելու և փարթամ ու երկարատև ծաղկելու համար պահանջվում է բաց, արևոտ վայրեր, փուխր, ստրուկտուրային, սննդանյութերով հարուստ, չափավոր խոնավ և լավ դրենաժի ենթարկվող թեթև ավազային կամ կավավազային հողեր։
Մշակության ընթացքում անրաժեշտ է ժամանակին ապահովել խոնավությամբ, պայքարել մոլախոտերի դեմ, հողը միշտ պահել փուխր վիճակում ։
Օգտագործում
Կտավատ խոշորածաղիկը օգտագործվում է ծաղկային զանազան ձևավորումներում՝ ծաղկաթմբերում, ծաղկամարգերում, ծաղկային օջախներում, միքսբորդերներում, քարապարտեզներում և ալպինարիաներում։ Հաջողությամբ կարելի է մշակելՀայաստանի Հանրապետության բնակլիմայական բոլոր գոտիներում ։
Գրիկենբայզլ վիեննական ռեստորան
Գրիկենբայզլ (Griechenbeisl), Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայի ամենահին ռեստորաններից մեկն է։ Տեղակայված է քաղաքի կենտրոնում և ունի մի քանի դարյա պատմություն։ Գրիկենբայզլը գտնվում է Ֆլյաիշմարկտ 11 (Fleischmarkt, 11) հասցեում։ Ռեստորանի այժմյան անվանումը զուգահեռվել է մոտակայքում տեղակայված հունական Երրորդություն եկեղեցու և Վիեննայի հունական թաղամասի հետ ։
Ռեստորանային բիզնեսի պատմություն
«Grichenbeisl» ռեստորանը իր պատմությունը սկսեց Լևանտե առևտրականների ընտանիքի շնորհիվ, ովքեր բնակվում էին սնվելու հաստատությունից ոչ հեռու (ձևավորման սկզբում այն իրենից դեռ պանդոկ էր ներկայացնում)։ Լևանտեները Վիենայի ու արևելքի երկրների միջև առևտրականն կապերի մեջ էին ներգրավված դեռևս 11-րդ դարից՝ Բաբենբերգների՝ Ավստրիայի առաջին թագավորական տոհմի իշխանության ժամանակաշրջանում ։
Շինության ներսում պանդոկի գոյության մասին փաստաթղթային առաջին հիշատակումը թվագրում է 1447 թվականով։ 1500 թվականին ներկայիս «Griechenbeisl» հասատությունը Վիեննայում հայտնի էր «Դեղին եղջերուի մոտ» անվանումով և այդպես էր հանդես գալիս մինչև 1636 թվականը։ Առավել ուշ ժամանակաշրջանի փաստաթղթերում հաստատությունը հիշատակվում է «պանդոկ Կարմիր կտուր» անվանումով։ Այդ անվանումը հավանաբար ի հայտ է եկել 1200 թվականին քաղաքի ամրություններում ներառված աշտարակի շնորհիվ։ Ավելի ուշ՝ 14-րդ դարում, պաշտպանական աշտարակը վերակառուցվել է ուշ գոթական ոճով և վերափոխվել բնակելի աշտարակի։ Էլ ավելի ուշ ժամանակաշրջանի փաստաթղթերը վկայում են պանդոկի ոչ սակավաթիվ անվանափոխությունների մասին, օրինակ «Ոսկե հրեշտակի մոտ» (1762 թվական) կամ «Ռայխենբերգի պանդոկ» (հավանաբար ի պատիվ նոր սեփականատիրոջ) ։
Ռեստորանի համար պատմական դարձավ 1852 թվականը։ Այդ ժամանակվա սեփականատեր Լեոպոլդ Շմիդտը որոշում կայացրեց Չեխիայի Պլզեն քաղաքից Վիեննա բերել «Pilsner Urquell» գարեջուրը և սկսեց առաջինն այն վաճառել Վիեննայում։ Մինչ օրս էլ Գրիկենբայզլ ռեստորանը համարվում է «Pilsner Urquell» չեխական գարեջրի պաշտոնական մատակարարը Վիեննայում ։
Անցյալում Ֆլյաիշմարկտ փողոցի կողմից ռեստորանի այսօրվա գլխավոր մուտքը չէր օգտագործվում։ Նախկինում որպես գլխավոր մուտք էր ծառայում Griechengasse փողոցի կողմի կողային մուտքը։ Շինության այն հատվածը, որը գտնվում էր Ֆլյաիշմարկտ փողոցի կողմից օգտագործվում էր ծառայողական նպատակներով։ Այժմ Griechengasse փողոցի կողմի բակում հաճախորդների համար բաց երկնքի տակ սեղանիկներ են տեղադրված։
17-րդ դարում ռեստորանում հաճախ ելույթ է ունեցել Վիեննայում այն ժամանակվա հայտնի թափառական երաժիշտներից մեկը՝ ժողովրդական երգերի կատարող Մարկ Ավգուստինը, ով անմահացել է «Օ՜, իմ սիրելի Ավգուստին» երգով ։ «Սիրելի Ավգուստին»-ը տաղանդավոր բանաստեղծ երգահան էր, վիրտուոզ, նվագում էր ժողովրդական գործիքներից մեկով։ Լեգենդի համաձայն` 1679 թվականին «սիրելի Ավգուստին»-ին մի անգամ ուժեղ գինարբուքից հետո անշարժ պառկած գտնում են ռեստորանից ոչ հեռու՝ կամրջի տակ և քանի որ երգիչը կենդանության որևէ նշան ցույց չէր տալիս, նրան նետում են Սուրբ Ուլրիխ եկեղեցու կողքին համաճարակի ժամանակ թաղումների համար բացված «ժանտախտի հորը», որտեղ ժողովրդի սիրելին հանգիստ կարողանում է քունն առնել, ինչից հետո նրան օգնում են դուրս գալ։ Այդ «թաղում»-ից հետո Մարկ Ավգուստինն ապրում է դեռ երկար ժամանակ և կարողանում է վիեննացիներին, այդ թվում նաև Griechenbeisl պանդոկի այցելուներին ուրախացնել իր կատարումներով։ Այսօր ռեստորանի մուտքի մոտ կոշիկները մաքրելու ճաղերի տակ «սիրելի Ավգուստին»-ի քանդակն է «թաքնված» և այցելուները կարողանում են ռեստորան ելումուտ անելիս նրա գլխարկի մեջ մետաղադրամներ նետել ։
1963 թվականին ռեստորանի շենքի վերակառուցման ժամանակ երեք քարե միջնապատ է հայտնաբերվել, որոնք պահպանվել են դեռ 1529 թվականին թուրքերի կողմից Վիեննայի պաշարման ժամանակաշրջանից։ Այսօր դրանք հասանելի են դիտելու համար և ներկառուցված են ռեստորանի մուտքի աջ կողմում ։
Շինության պատմությունը
Վիեննայի Griechenbeisl ռեստորանի այժմյան պատմական շինությունը, որը գտնվում է Fleischmarkt և Griechengasse փողոցների հատման վայրում, ճարտարապետական պահպանվող հուշարձան է համարվում։ Կառույցի մասին մինչև մեր օրերը հասած առաջին գրավոր հիշատակումը կատարվել է 1350 թվականին, երբ դրա առաջին սեփականատերերից մեկը, ով ասպետական կոչմամբ Վիեննայի քաղաքացի էր, ցանկացավ գրանցել կառույցը իր անշարժ գույքի տեսքով ունեցվածքի ընդհանուր ցանկում։
1385 թվականին պատմական շենքն իր հարակից տարածքներով ձեռք է բերվում «Լիլիֆենդլ» («Lilienfeld») վանքի տիրոջ կողմից։ Այն ժամանակ այսօրվա ռեստորանի շինության մոտակայքի փողոցներն ու հրապարակները այլ անուներ էին կրում, որնոք այսօր չեն պահպանվել՝ Krongase, Zur Bürgermusterung, Oberer Hafnersteig, Auf dem Steig:
Այսօր տարբեր վարկածներ գոյություն ունեն այն մասին, թե ինչ նպատակներով է ծառայել շինության բակում գտնվող աշտարակը։ Այդ շինության ներքին մասը կարող է ծառայած լինել որպես պահեստային տարածքներ, վերին հատվածները՝ որպես բնակելի տարածքներ։ Քաղաքային պաշտպանական ամրությունների մի մասը անցնում էր հենց այդ հատվածով, սակայն հայտնի է, որ այն ժամանակ աշտարակը դեռ գոյություն չուներ։
Ինչպես արտաքին, այնպես էլ ներքին դիտարկումից կարելի է հավաստիանալ, որ շինությունը կառուցված է մի քանի մակարդակներով, որոնք կառուցվել են ոչ միաժամանակ, այլ կառուցվել են դարերի ընթացքում։ Ուստի ստացվում է, որ շինությունը բարձրության մասով «աճել» է ժամանակի ընթացքում, ինչպես կենդանի օրգանիզմը կաճեր։ Շինության ներսում կա հնագույն պտուտակաձև աստիճանավանդակ, որը տանում է վերին հարկեր, ուր այժմ տեղակայված են ռեստորանի մի քանի հարմարավետ սրահները։
Հատկապես ուշադրության է արժանի շինության գինու մառանը, որը նույնպես կառուցվել և կահավորվել է մի քանի փուլով։ գինու մառանի ամենահին հատվածը, որը գտնվում է այսօրվա «Schwedenplatz» պատմական հատվածում, կառուցվել է դեռ նախքան 13-րդ դարը։
Այսօր պահպանվել է դրա քարե հիմքը, որը շարվել է կարծր քարից՝ հին հռոմեացիների կողմից։
Շինության նկուղը բազմաթիվ անցումներով ու թունելներով լաբիրինթաձև միացված է եղել հարևան շինությունների նկուղներին։ Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմի ժամանակ այդ անցումները օգտագործվել են քաղաքում ապահով տեղաշարժվելու համար։ Նախկինում այդ թունելներով կարելի էր երկար տարածություններ անցնել, այսօր սակայն, դեպի կատակոմբաներ մուտքը փակված է աղյուսի փլվածքներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ներքին քաղաք Կատեգորիա:Ռեստորաններ Կատեգորիա:Վիեննայի պատմություն
Ժակոբինա
Ժակոբինա  (Jacobina), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ագլոմերացիա Սոլվադոր մարզում։ Մտնում է Սանտու Անտոնիու դի Ժեզուցի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 76 473 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 319,825 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 33,0 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1880 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շոլցե
Շոլցե  (Sciolze), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 1.466 մարդ (2013 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 133 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքսը՝ 10090։ Հեռախոսային կոդը՝ 011։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Ռոքո Մոնպելիեցին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ստորին Կիզմա
Ստորին Կիզմա (Нижняя Кизьма), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սիտ գետի աջ ափում՝ 31 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 29 կմ է։ Ավազանի տարածքը 320 կմ² է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Սելջուկյան սուլթանություն
Սելջուկյան սուլթանություն (Թուրքերեն։ Büyük Selçuklu İmparatorluğu) 'կամ Սելջուկյան կայսրություն, միջնադարյան պետություն Մերձավոր Արևելքում 1037-1194 թվականներին։ Հիմնադրել է Ռուքն ալ-Դին Տուղրիլ բեկ իբն Սելջուկը 1037 թվականին։ Երկիրը կառավարել է Սելջուկյանների թյուրք-օղուզական տոհմը  ։ Տարածքը կազմել է առավելագույնը 3 900 000 քառ. կմ՝ Ալփ-Արսլան սուլթանի (1063-1072) և նրա որդի Մալիքշահի օրոք (1072-1092)։
Առաջին շրջանում մայրաքաղաքն էր Նիշապուրը, ապա Ռեյը։ 1051 թվականին, երբ իսլամի հոգևոր առաջնորդ, Բաղդադի խալիֆ ալ-Կաիմը (1031-1075) ճանաչոււմ է Տուղրիլ բեկի իրավունքները որպես «արևելքի ու արևմուտքի տիրակալ», նա մայրաքաղաքը տեղափոխում է իրանական մշակութային, քաղաքական ու տնտեսական նշանավոր կենտրոն Սպահան։ Հզորության շրջանում, երբ անկում էին ապրում Բյուզանդական կայսրությունը և Արաբական խալիֆայությունը, ներառել է Միջին Ասիայի տափաստաններից մինչև Միջերկրական ծով ընկած Իրանը, Հայկական լեռնաշխարհը ու Բարեբեր մահիկի մի շարք երկրներ։
12-րդ դարում խաչակրաց արշավանքների, ինչպես նաև՝ Վրաց թագավորության ու Բյուզանդական կայսրության հարվածների պատճառով սուլթանությունը սկսում է թուլանալ։ Երկրում սկսվում են գահակալական կռիվներ, և այն 1118 թվականին բաժանվում է երկու խոշոր և մի քանի մանր պետությունների։ Միջագետքում ու Իրանում ձևավորվում է արևմտյան մասը՝ Համադան մայրաքաղաքով, իսկ Միջին Ասիայի, Աֆղանստանի ու Խորասանի տարածքներում ձևավորվում է արևելյան պետությունը՝ Մերվ մայրաքաղաքով։ Ձևավորված փոքր պետություններից առավել նշանավոր էր Իկոնիայի սուլթանությունը, որը, բյուզանդական (արևելահռոմեական) տարածքներում ձևավորված լինելու պատճառով կոչվում էր նաև «Ռումի սուլթանություն»։
Սելջուկյան սուլթանությունը իսլամադավան Արևելքի հզորագույն պետությունն էր, որն իր դրոշի ներքո համախմբել էր թուլացած Արաբական խալիֆայության արևելյան հատվածի բոլոր նախկին ենթակա երկրները։