cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սիդորյաչե (գյուղ, Կոտելվայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Սիդորյաչե գյուղում բնակվում էր 280 մարդ։
Գլխացավ
Ախտաֆիզիոլոգիա
Ներկայումս շատ մասնագետներ համարում են որ միգրենի առաջացման առաջնային պատճառը ներուղեղային նյարդերի դիսֆունկցիան է ։ Համարվում է, որ  աուրան առաջանում է  գլխուղեղի կեղևի  նեյրոններում առաջացող բարձր ակտիվության հետևանքով, որը հայտնի է  կեղևի  տարածվող դեպրեսիա անվամբ ։ Որոշ մարդիկ համարում են որ գլխացավերն  առաջանում են զգացողական նյարդերի ակտիվության բարձրացման պատճառով, որի հետևանքով ձերբազատվում  է սերոտոնին միջնորդանյութը, որն էլ բերում է անոթների, ուղեղի  թաղանթների բորբոքման, ինչպես նաև որոշ չափով անոթալայնացման։ Տրիպտանները, որոնք կիրառվում են միգրենի բուժման ժամանակ պաշարում են սերոտոնինային ռեցեպտորներն և բերում անոթանեղացման ։ Առանց գլխացավերի միգրեն ունեցող մարդիկ  հիմնականում ունենում են ընտանեկան անամնեզ կամ այն կանայք են, ովքեր ունեն հորմոնալ փոփոխություններ, ընդունում են  հակաբեղմնավորիչ հաբեր կամ ստանում են հորմոն փոխարինող թերապիա ։
Սիդորյաչե (գյուղ, Կոտելվայի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելվայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գլխացավ
Ախտաֆիզիոլոգիա
Լարվածության գլխացավերն առաջանում են գլխի և պարանոցի մկանները նյարդավորող ծայրամասային նյարդերի դրդման հետևանքով ։
Մեներգ լուսնի և գայլի համար
Մեներգ լուսնի և գայլի համար (Соло для Луны и волка), խորհրդային կարճամետրաժ նկարված մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1990 թվականին։ «Ուրախ կարուսել» № 22 մուլտիպլիկացիոն ալմանախի երկու սյուժեներից առաջինն է։ Մուլտֆիլմում հնչում է Վյաչեսլավ Պրեոբրաժենսկու «Դեռ երեկ․․․» ստեղծագործությունը։
Սյուժե
Անտառում գիշեր է։ Գայլը դուրս է գալիս որսի։ Ընկնում է նապաստակի հետևից, իսկ վերջինս մտնում է փշոտ թփերի մեջ։ Ընկնում է էլի ինչ որ մի կենդանու հետևից, իսկ նա թռչում է լճի մեջ։ Գայլը սլանում է նույն ուղղությամբ։ Տեղաշարժում է քարերը, իսկ այնտեղ լուսնային ճանապարհին պարում է կռունկը։ Գայլը բռնում է նրան և ափ է քարշ տալիս։ Կռունկը խնդրում է նրան թույլ տալ պարն ավարտել։ Եվ սկսում է պարել այնքան գեղեցիկ, որ գայլը հիացած նայում է։ Կռունկը պարում է, պարում և թռչում է վեր, ուղիղ դեպի լուսնի կողմը։ «Այ քեզ տաղանդ», հասցնում է ասել գայլը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր գայլերի մասին Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր թռչունների մասին Կատեգորիա:1990 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ալեքսանդր Գորլենկոյի մուլտֆիլմեր
Գլխացավ
Ախտաֆիզիոլոգիա
Փնջային գլխացավերի ժամանակ դիտվում է եռվորյակ նյարդի և հիպոթալամուսի գերակտիվացում, բայց հստակ պատճառն անհայտ է ։
Ախտորոշիչ չափանիշներ
Գլխացավերի մեծամասնությունը կարող են ախտորոշվել միայն հիվանդության պատմությամբ ։ Եթե պացիենտի ներկայացրած ախտանիշները վտանգավոր են թվում, ապա կարող է լրացուցիչ հետազոտությունների կարիք առաջանալ, օրինակ՝ ՄՌՏ, գոտկային պունկցիա։ Էլեկտրաուղեղագիրությունը սովորաբար կիրառելի չէ գլխացավերի ժամանակ ։
Գլխացավերի ախտորոշման առաջին քայլը պետք է լինի հասկանալ արդյոք գլխացավը նոր է, թե՝ հին ։ «Նոր գլխացավ» է համարվում այն գլխացավը, որն առաջացել է վերջերս կամ տեղի է ունեցել քրոնիկ գլխացավի բնույթի կամ ուժի փոփոխություն ։ Օրինակ, եթե երկկողմանի ճնշող բութ ցավին հանկարծակի գումարվել է սուր միակողմանի բաբախող ցավ։
«Կարմիր դրոշակներ»
Շատ կարևոր է տարբերակել բարձր և ցածր ռիսկայնությամբ գլխացավերը։ Դրանց ախտանիշները իրար շատ նման են ։ Գլխացավերը, որոնք կարող են վտանգավոր լինել, լրացուցիչ լաբորատոր և գործիքային հետազոտությունների կարիք ունեն։
Անհետաձգելի բուժօգնության բժիշկների ամերիկյան քոլեջի ( American College for Emergency Physicians ) հրատարակել է ցածր ռիսկայնության գլխացավերի չափորոշիչները.
Մի շարք չափորոշիչներ կարող են վկայել այն մասին, որ գլխացավն ունի ավելի վտանգավոր երկրորդային բնույթ և ավելի երկարատև բուժման կարիք։ Այս «կարմիր դրոշակները» հուշում են, որ պացիենտը լրացուցիչ հետազոտման կարիք ունի ։
Սովորաբար, եթե պացիենտն առաջին անգամ է ներկայացնում ուժեղ գլխացավի գանգատ, նեյրովիզուալիզացիայի (ՀՏ, ՄՌՏ) կարիք կա ։ Նեյրովիզուալիզացիայի կարիք ունեն նաև հարաճուն գլխացավերով (նորագոյացությունների, արյունահոսությունների կասկածի դեպքում) և նյարդաբանական հետազոտությամբ հայտնաբերցած ախտանիշներով (օրինակ՝ թուլություն որևէ վերջույթ(ներ)ում) պացիենտները ։
Գլխացավերի ամերիկյան ասոցիացիան ( The American Headache Society ) խորհուրդ է տալիս օգտագործել " SSNOOP " (ՀՍՆ-ՀՍՆ) համակարգը, մնեմոնիկ արտահայտություն, որը օգնում է ավելի հեշտ հիշել ։
Այլ «կարմիր դրոշակներ» են հանդիսանում.
Հին գլխացավեր
Հին գլխացավերը սովորաբար առաջնային են և անվտանգ։ Դրանց հիմնական պատճառներն են միգրենը և լարվածության գլխացավը։ Միգրենը կարող է լինել աուրայով (տեսողական ախտանիշներ, թմրածություն, ծակծկոց) կամ առանց աուրայի։ Աուրան սկսվում է ցավը սկսվելուց 30–60 րոպե առաջ, նախազգուշացնելով գլխացավի սկման մասին ։ Լարվածության գլխացավերը սովորաբար երկկողմանի են, գոտենման ճնշող բնույթի, առանց սրտխառնոցի կամ փսխման։ Այնուամենայնիվ որոշ ախտանիշներ կարող են ծածկվել մեկը մյուսով և խառնել հիվանդության պատկերը։ Այդ պատճառով շատ կարևոր է տարբերակել գլխացավի տեսակը՝ բուժման ճիշտ ալգորիթմ ընտրելու նպատակով ։
Հետևյալ սխեման օգնում է տարբերակել միգրենը լարվածության գլխացավից. Որոշ աղբյուրներ նշում են, որ նշված չափանիշներից 4–5-ի առկայության դեպքում միգրենի առկայությունը 24 անգամ ավելի հավանական է քան՝ լարվածության գլխացավինը (հավանականության գործակիցը՝ 24): 3 չափանիշների առկայության դեպքում հավանականության գործակիցը հավասար է 3-ի ։ 2 չափանիշի առկայության դեպքում հավանականության գորշակիցը հավասար է 0.41-ի, այսինքն լարվածության գլխացավի առկայությունը ավելի հավանական է։ Մեկ այլ աղբյուրի համաձայն, ստորև նշված գործոնները միմյանցից անկախ բարձրացնում են միգրենի առկայության հավանականությունը։ Այդ գործոններն են. սրտխառնոց, լուսավախություն, ձայնավախություն, սրացումը ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունից, միակոմանիություն, բաբախող բնույթ, շոկոլադը որպես գլխացավի հարուցող գործուն, պանիրը որպես գլխացավի հարուցող գործոն ։
Փնջային գլխացավերը հանդիպում են ավելի հազվադեպ քան նախորդները (1–3 դեպք 10,000 բնակչությունից) և ավելի հաճախ հանդիպում են տղամարդկանց մոտ։ Դրանք արտահայտվում են հանկարծակի սկսվող պայթյունանման ցավով մեկ աչքի շուրջը և ուղեկցվում են վեգետատիվ ախտանիշներով (արցունքահոսություն, քթահոսություն, աչքի կարմրություն) ։
Քունք-ստործնոտային ցավեր (քրոնիկ ցավեր հոդավորման շրջանում), և պարանոցածին ցավերը (գլխացավեր, որոնք առաջանում են պարանոցային մկանների լարվածությունից) նույնպես ախտորոշման տարբերակներ են ։
Քրոնիկ չբացահայտված գլխացավերի դեպքում շատ օգտակար է ցավային օրացույցի վարումը, որը օգնում է հետևել ցավի զարգացման ընթացքին, հրահրող գործեններին, ինչպիսիք են դաշտանային ցիկլը, մարզումները կամ սնունդը։ Չնայած բջջային էլեկտրոնային օրագրեը գնալով աելի մեծ համբավ են ձեռք բերում, այնուամենայնիվ, ըստ վերջին ակնարկերի, դրանց մեծամասնությունը չունեն բավարար ապացուցված և գիտական հիմքեր ։
Նոր գլխացավեր
Նոր առաջացած գլխացավերը առավել հաճախ լինում են վտանգավոր երկրորդային գլխացավեր։ Սակայն չի բացառվում, որ դրանք կարող են լինել քրոնիկ առաջնային գլխացավերի առաջին նոպա։
Մասնագետների մի մասը խորհուրդ են տալիս դրանք հետազոտել հետևյալ սկզբունքով.
Հին գլխացավեր
ԱՄՆ գլխացավերի կոնսորցիումը մշակել է ուղեցույց ոչ սուր գլխացավերի դեպքում նեյրովիզուալիզավիայի իրականացման մասին ։ Հին, քրոնիկ գլխացավերի մեծամասնությունը նեյրովիզուալիզացիայի կարիք չունեն։ Եթե պացիենտի մոտ առկա են միգրենին բնորոշ ախտանիշներ, ապա խիստ անհավանական է ներգանգային որևէ շեղման առկայությունը, հետևաբար նեյրովիզուալիզացիայի կարիք հիմնականում չկա ։ Եթե առկա են մի շարք նյարդաբանական ախտանիշներ, ապա նեյրովիզուալիզացիան պարտադիր է։
Նոր գլխացավեր
Յուրաքանչյուր ոք, ում մոտ հայտնաբերվում են «կարմիր դրոշակներից» որևէ մեկը, պարտադիր պետք է լրացուցիչ հետազոտվեն ։ հետազոտության տեսակի ընտրությունը վիրելի գործընթաց է ։ Առանց կոնտրաստի համակարգչային շերտագրությունը սովորաբար առաջին հետազոտությունն է, քանի որ այն առկա ք համարյա բոլոր շտապ օգնության բաժանմունքերում և ավելի մատչելի է քան ՄՆՏ հետազոտությունը։ Այս հետազոտությունը լավագույն ընտրությունն է ներգանգային թարմ արյունահոսությունների հայտնաբերման համար։ Մագնիսա-ռեզոնանսային շերտագությունը (տոմոգրաֆի) (ՄՌՇ, ՄՌՏ) լավագույն տարբերակն է գլխուղեղի ուռուցքների, հետին գանգափոսում առկա խնդիրների հայտնաբերման համար ։ ՄՌՏ-ն շատ զգայուն է ուղողահյուսվածքոի տարբեր, նույնիսկ չնչին, փոփոխությունների նկատմամբ, սակայն դրանք կարող են ընդհանրապես կապ չունենալ առկա գլխացավի հետ ։
Ռադիոլոգիայի ամերիկյան քոլեջը առաջարկել է նեյրովիզուալիզացիայի տարբեր տեսակներ ընտրության հետևյալ սխեման ։
Գոտկային պունկցիա
Գոտկային պունկցիան միջամտություն է, որի ժամանակ ասեղի միջոցով գլխուղեղ-ողնուղեղային հեղուկ (ԳՈՀ) է վերցվում ողնուղեղային խողովակից։ Այս հետազոտությունը անհրաժեշտ է ԳՈՀ մեջ վարակի կամ արյան նշաններ հայտնաբերելու համար։ Գոտկային պունկցիայով կարելի է գնահատել նաև ԳՈՀ-ի ճնշումը ողնուղեղային խողովակում, ինչը կարող է օգտակար լինել իդիոպաթիկ ներգանգային հպերտենզիան (սովորաբար երիտասարդ, գեր կանանց մոտ, ովքեր ունեն բարձր ներգանգային ճնշում) կամ ներգանգային ճնշման բարձրացման այլ պատճառները հայտնաբերելու համար ։
Դասակարգում
Առավել տարածված և ընդունելի է համարվում Գլխացավերի միջազգային ասոցիացիայի ( International Headache Society ) կողմից առաջարկված Գլխացավերի միջազգային դասակարգումը ( International Classification of Headache Disorders (ICHD) )։ Ներկայիս գործող երրորդ հրատարակությունը ( ICHD-3) լույս է տեսել 2018թ. հունվարի 25-ին։ Առաջին հրատարակությունը լուս է տեսել դռևս 1988թ. իսկ եչկրորդ հրատարակությունը՝ 2004-ին ։ Այս դասակարգումը ընդունված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության (ԱՀԿ) կողմից։
Այլ դասակարգումներ նույնպես գոյություն ունեն։ Առաջիններից մեկը լույս է տեսել 1951թ. ։ ԱՄՆ Առողջապահության ազգային ինստիտուտի կողմից նույնպես առաջարկվել է դասակարգում 1962-ին ։
Գլխացավերի միջազգային դասկարգում – 3
Այս դասակարգումը իրենից ներկայացնում է խորը աստիճանական դասակարգում, ներառելով գլխացավերի ախտորոշման հստակ չափանիշներ։ Այս պարունակում է թվային կոդեր։ Առաջին աստիճանի մեկ թվից կազմված կոդերով գլխացավերը դասակարգվում են 14 հիմնական խմբերի մեջ։ Դրանցից առաջին 4-ը ընդգրկում են առաջնային գլխացավերը։ Հաջորդ 8-ը՝ երկրորդային գլխացավերը, իսկ վերջին երկուսը՝ գանգուղեղային ցավոտ նեյրոպաթիաներ, այլ դիմային ցավեր և գլխացավեր ։
1. Միգրեն"1.1.  Միգրեն առանց աուրայի""1.2.  Միգրեն աուրայով""1.3.  Քրոնիկ Միգրեն""1.4.  Բարդացած միգրեն""1.5.  Հավանական միգրեն""1.6.  Էպիզոդիկ համախտանիշեր, որոնք կարող են կապված լինել միգրենի հետ"'''2. Լարվածության գլխացավ (ԼԳ)"2.1.  Ոչ հաճախ, էպիզոդիկ ԼԳ""2.2.  Հաճախ, էպիզոդիկ ԼԳ""2.3.  Քրոնիկ ԼԳ""2.4.  Հավանական ԼԳ"3. Եռվորյակ վեգետատիվ գլխացավեր"3.1.  Փնջային գլխացավեր""3.2.  Նոպայաձև հեմիկրանիա""3.3.  Կարճատև միակողմանի նյարդացավանման գլխացավերի գրոհներ""3.4.  Երկարատև հեմիկրանիա""3.5.  Հավանական եռվորյակ վեգետատիվ գլխացավեր"4. Այլ առաջնային գլխացավեր'''
5. Գլխի և պարանոցի վնասվածքներով [null պայմանավորված գլխացավեր]
6.  Գլխի և ողնաշարի անոթների հիվանդություններով պայմանավորված գլխացավեր
7.  Ոչ անոթային ներգանգային հիվանդություններով պայմանավորված գլխացավեր
8.  Մի շարք նյութերի ընդունմամբ կամ հանմամբ պայմանավորված գլխացավեր
Ջորջա Սմիթ
Ջորջա Ալիս Սմիթ (ծնված 1997 թվականի հունիսի 11-ին), անգլիացի երգչուհի-երգահան՝ Ուոլսոլից, Արևմտյան Միդլենդս։
Գլխացավ
Գլխացավերի միջազգային դասկարգում – 3
9. Վարակներով պայմանավորված գլխացավեր
Ջորջա Սմիթ
Սմիթը թողարկել է մի քանի սինգլներ՝ սկսած 2016 թվականի հունվարից և համագործակցել է մի քանի այլ արտիստների հետ, որոնց շարքին են պատկանում Դրեյքը, Կալի Ուչիսը, Ստորմզին և պրոդյուսեր Preditah-ը։ 2018 թվականին նա հաղթել է Brit Critics' Choice Award-ը։ Նրա դեբյուտային ստուդիական ալբոմ Lost & Found-ը թողարկվել է 2018 թվականի հունիսին և UK Albums Chart շքերթում զբաղեցնում է երրորդ հորիզոնականը։
Կառլես Կոմամալա
Կառլես Կոմամալա (Carles Comamala, ), մասնագիտությամբ՝ օրթոպեդիկ վիրաբույժ, 1903-1912 թթ. Բարսելոնա ֆուտբոլային ակումբի հարձակվող։ 1909-1911 թթ. եղել է Բարսելոնայի տնօրենը։
Ջորջա Սմիթ
1997-2015 թվականներ։ Վաղ կյանքը
Ջորջա Ալիս Սմիթը ծնվել է 1997 թվականի հունիսի 11-ին Արևմտյան Միդլենդս երկրի Ուոլսոլ քաղաքում։ Նրա հայրը ճամայկացի է, իսկ մայրը՝ անգլիացի ։ Հայրը՝ Փիթերը, նախկին երաժիշտ է և մինչև Սմիթի ծնվելը երգել է նեո-սոուլ խմբում, որը կոչվում էր 2nd Naicha, իսկ մայրը՝ Ջոլինը, զարդերի դիզայներ է ։ Սմիթը ունի կրտսեր եղբայր՝ Լուկան, նա Leeds United թիմի ֆուտբոլիստ Քեմար Ռուֆի զարմուհին է ։
Գլխացավ
Գլխացավերի միջազգային դասկարգում – 3
10. Նյութափոխանակության խանգարումներով պայմանավորված գլխացավեր
Կառլես Կոմամալա
Կենսագրություն
Կառլես Կոմամալան ծնվել է 1887 թվականին Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդում։
Ջորջա Սմիթ
1997-2015 թվականներ։ Վաղ կյանքը
Ջորջան սկսել է դաշնամուրի հաճախել ութ տարեկանից՝ հոր առաջարկությամբ ։ Նա վաստակել է երաժշտական կրթաթոշակ Ալդրիջ դպրոցում, որտեղ նվագել է սրինգ և սովորել դասական երաժշտություն՝ մինչև իր երաժշտության A մակարդակի քննություններ հանձնելը ։ Նա հետախուզվել է 15 տարեկանում մենեջերի կողմից YouTube կայքում իր քավր երգերը տեղադրելուց հետո ։ Կարճ ժամանակ անց, երբ Սմիթը դեռ դպրոցում էր սովորում, սկսում է շրջագայել Լոնդոնում, մասնակցում է ժողովների՝ Մեյվրիկ Սաբրի և Էդ Թոմասի հետ  ։ Ավարտելուց հետո՝ 18 տարեկան հասակում, նա տեղափոխվում է Լոնդոն, այնտեղ աշխատելով նա ֆինանսապես ապահովել է իրեն և շարունակել է երգեր գրել ։
Գլխացավ
Գլխացավերի միջազգային դասկարգում – 3
11. Գանգի, պարանոցի, աչքերի, ականջների, քթի, հարակից խոռոչների, ատամների, բերանի կամ այլ դիմային կամ պարանոցային ստրուկտուրաների խանգարումներով պայմանավորված գլխացավեր կամ դիմային ցավեր
Կառլես Կոմամալա
Կենսագրություն
Կառլես Կոմամալան եղել է Բարսելոնա ֆուտբոլային ակումբի հիմնադիր Ժոան Գամպերի մոտ ընկերը։ Կառլես Կոմամալան եղել է Իսպանիայի նշանավոր հարձակվողներից մեկը։
Գլխացավ
Գլխացավերի միջազգային դասկարգում – 3
12. Հոգեկան խանգարումներով պայմանավորված գլխացավեր
Ջորջա Սմիթ
2016-այժմ։ Կարիերայի սկիզբը և Lost & Found
2016 թվականի հունվարին Սմիթը թողարկել է իր դեբյուտային սինգլը՝ «Blue Lights», որը Dizzee Rascal-ի «Sirens» երգի վերափոխված տարբերակն է․ երգը SoundCloud-ում մեկ ամսվա ընթացքում լսվել է 400,000 անգամ ։ Նրա երկրորդ սինգլ «Where Did I Go?»-ը, թողարկված մայիսին, հուլիսին ճանաչվել է Դրեյքի ամենասիրելի երգը՝ Entertainment Weekly-ի ընթացքում ։ 2016 թվականի նոյեմբերին Սմիթը հայտնվել է BBC Music's Sound of 2017-ի տասնհինգ աճող արտիստներ ցուցակում և զբաղեցրել չորրորդ հորիզոնականը  ։
Կառլես Կոմամալա
Կենսագրություն
Բացի ֆուտբոլիստ լինելուց, Կառլեսը նաև համարվում է Իռլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հիմնադիրը ։ Նա նաև խաղացել է Կասուալ ֆուտբոլային ակումբում ։
Ջորջա Սմիթ
2016-այժմ։ Կարիերայի սկիզբը և Lost & Found
2017 թվականի փետրվարին և մարտին Սմիթը, որպես հատուկ հյուր ելույթ է ունեցել Դրեյքի Boy Meets World շրջագայության շրջանակներում և ձայնակցել՝ More Life սկավառակի երկու թրեքերում (2017 թվական) ։ «Beautiful Little Fools» երգը թողարկվել է կանանց միջազգային օրը․ վերնագիրը ծանուցված է Մեծն Գեթսբի նովելից ։ Մայիսին նա ներկայացել է նաև Կալի Ուչիսի «Tyrant» երգում, որը գլխավորում էր Կալիի դեբյուտային Isolation ստուդիական ալբոմը (2018 թվական) ։ Հունիսին թողարկվել է Սմիթի երրորդ «Teenage Fantasy» սինգլը ։ Երկու ամիս անց Սմիթը և Preditah-ը միասին թողարկեցին «On My Mind» սինգլը ։ 2017 թվականի սեպտեմբերին Ջորջան և երգիչ ու պրոդյուսեր Ջոել Քոմպասը սկսեցին հանդիպել ։
Գլխացավ
Գլխացավերի միջազգային դասկարգում – 3
14. Այլ գլխացավեր
Կառլես Կոմամալա
Կենսագրություն
Բացի ֆուտբոլից, Կառլես Կոմամալան նաև մեծ հռչակ է ունեցել լող և ռեգբի սպորտաձևերում։ Եղել է Կատալոնիայի Մարմնամարզության Ֆեդերացիայի առաջին նախագահը և հետագայում առաջին նախարարապետը։
Ջորջա Սմիթ
2016-այժմ։ Կարիերայի սկիզբը և Lost & Found
2017 թվականի հոկտեմբերին և նոյեմբերին Սմիթը ելույթ է ունեցել Բրունո Մարսի 24K Magic World Tour-ի շրջանակներում ։ Դեկտեմբերին հայտարարվել է, որ Սմիթն է Brit Critics' Choice Award մրցանակի հաղթողը, որը կայանալու էր 2018 թվականի հունիսի 13-ին՝ Brits nominations launch-ի ընթացքում ։ Նա առաջին օտարերկրյա արտիստն է, ով նոմինացվել է մրցանակին ։
2018 թվականի հունվարին թողարկվել է «Let Me Down» սինգլը, որտեղ նրան ձայնակցում է ռեփեր Ստորմզին ։ Սմիթը «I Am» երգի համահեղինակ-կատարողն է, որը Սև հովազ ֆիլմի սաունդթրեքի ալբոմի (Քենդրիկ Լամար) երգերից մեկն է, այն թողարկվել է փետրվարին ։ Մոտ մեկ ամիս անց նա BRIT Awards-ի ընթացքում ելույթ է ունեցել Rag'n'Bone Man-ի հետ ։ Ապրիլին հանդես է եկել «Blue Lights» երգով ամերիկյան ուշ-գիշերային հեռուստաշոու Jimmy Kimmel Live!-ում ։ Նրա դեբյուտային ստուդիական ալբոմը կոչվում է Lost & Found, որը գրվել է հինգ տարիների ընթացքում, այն առաջին անգամ ծանուցվել է ապրիլին, իսկ թողարկվել՝ 2018 թվականի հունիսին ։ Ալբոմի թողարկումից մեկ ամիս անց Սմիթը սկսում է շրջագայել, ալբոմի ճանաչվածության շրջանակը մեծացնելու համար ելույթներ է ունենում Եվրոպայում և Ճապոնիայում ։ Lost & Found Tour շրջագայությունը սկսվել է Հյուսիսային Ամերիկայում՝ Սիեթլում, իսկ վերջին համերգը տեղի է ունեցել դեկտեմբերի 19-ին՝ Տորոնտոյում։ Այն հովանավորվել է Ravyn Lenae-ի կողմից ։
Ազդեցություն
Սմիթը մեծացել է լսելով ռեգի, փանկ, հիփ-հոփ և R&B, իր առաջին երգը գրել է 11 տարեկան հասակում ։ Նա պատմում է, որ դեռահաս տարիքում հիացել է Էմի Ուայնհաուսի դեբյուտային Frank ալբոմով ։ Սմիթը ասել է, որ իր երգերը հասարակական խնդիրների մասին են․ «Երբ աշխարհում շարունակվում են իրադարձություններ տեղի ունենալ, ես կարծում եմ, որ կարևոր է ինչ-որ ազդեցություն ունենալ դրանց վրա, որովհետև, որպես երաժիշտ, դու կարող ես մարդկանց հասցնել քո խոսքը։ Երբ մարդիկ սեղմում են play կոճակը, նրանք ամբողջովին քո խոսքերին են ուշադրություն դարձնում» ։ Ջորջան նաև նշում է, որ նրա վրա մեծ ազդեցություն են ունեցել են Լորին Հիլը, Ալիշա Քիզը, Մոս Դեֆը և The Streets-ը ։ Նրա երգեցողությունը համեմատվում է Ադելի և Քիզի երգեցողության հետ  ։
Մրցանակներ և նոմինացիաներ
{| class=wikitable ! Տարի !! Մրցանակներ !! Աշխատանքը !! Կատեգորիա !! Արդյունք
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Brit Awards մրցանակի դափնեկիրներ
Կառլես Կոմամալա
Կենսագրություն
Կառլես Կոմամալան նաև հետաքրքրված է եղել արվեստով։ Նա հռչակավոր ծաղրանկարիչ էր։ Նա է համարվում նաև Բարսելոնա ֆուտբոլային ակումբի ներկայիս զինանշանի հեղինակը։ 1910 թվականին նա է վերջնականապես տեսքի բերել Բարսելոնայի լոգոն՝ ավելացնելով վահանը։
Գլխացավ
Գլխացավերի վարում
Առաջնային գլխացավերն ունեն բուժման բազմաթիվ տարբերակներ։ Քրոնիկ գլխացավերի բուժման ժամանակ երկարատև օփիոիդների կիրառումը կարող է ավելի շատ վնասներ առաջացնել ։
Կառլես Կոմամալա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բարսելոնա ՖԱ մարզիչներ Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ
Գլխացավ
Միգրեն
Կենսակերպի փոփոխությունները կարող են դրական ազդեցություն ունենալ միգրենոզ գլխացավերի վրա, բայց դեպքերի մեծամասնությունում դեղորայքի կիրառման անհրաժեշտություն է առաջանում ։ Դեղորայք կիրառվում է կամ միգրենոզ գլխացավի առաջացումն կանխելու, կամ էլ արդեն իսկ առաջացած ախտանշանները մեղմելու նպատակով։
Միգրենոզ գլխացավերի առաջացումը կանխարգելող դեղորայքի կիրառումը հիմնականում խորհուրդ է տրվում այն դեպքերում, երբ գլխացավերը առաջանում են ավելի քան չորս անգամ մեկ ամսում, տևում են 12 ժամից երկար կամ, երբ այդ գլխացավերի հետևանքով առաջանում է արտահայտված տկարություն ։ Բուժման նպատակով կիրառվող դեղորայքային խմբերից են՝ բետտա֊պաշարիչներ, հակադեպրեսանտներ, հակացնցումային դեղեր, ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներ (ՈՍՀԲԴ) ։ Կանխարգելիչ դեղորայքի խումբն ընտրվում է հաշվի առնելով նաև այն լրացուցիչ  ախտանիշները, որն ունի հիվանդը։ Օրինակ, եթե բացի գլխացավից առկա է նաև ուղեկցող դեպրեսիա, ապա ընտրության տարբերակ կարող են լինել  հակադեպրեսանտները։
Թեթև և միջին ծանրության միգրենի բուժման ժամանակ օգտագործվող դեղորայքը կարող է կիրառվել բերանացի, իսկ ծանր դեպքերում նաև՝ ներերակային կամ ներմկանային։ Թեթև և միջին արտահայտվածության գլխացավերի դեպքում որպես առաջին ընտրության միջոց կարող է լինեն ացետամինոֆենը (պարացետամոլ) կամ ՈՍՀԲԴ-ները, օրինակ՝ իբուպրոֆեն։ Սրտխառնոցի կամ փսխման հետ համակցման դեպքում կարող է ավելացվել բուժմանը հակափսխեցուցիչ դեղորայք, օրինակ՝ մետոկլոպրամիդ։ Միջին և ծանր ուժգնության գլխացավերը կարող են բուժվել  տրիպտանով, որն իր ազդեցությամբ նմանակում  է սերոտոնինի էֆեկտներին և առաջացնում է անոթասեղմում։ Որոշ լրացուցիչ և այլընտրանքային տարբերակներ նույնպես կարող են էֆեկտիվ լինել միգրենի ժամանակ։ Ամերիկյան նյարդաբանության ակադեմիան, իր 2000 թվականի միգրենի վարման ուղեղեցույցներում, բացի դեղորայքային բուժումից խորհուրդ է տալիս նաև ռելաքսացիոն թերապիա, կոգնիտիվ-վարքային թերապիա ։
Լարվածության գլխացավեր
Լարվածության գլխացավերը կարող են վարվել ՈՍՀԲԴ֊ներով (իբուպրոֆեն, նապրոքսեն, ասպիրին) կամ ացիտամինոֆենով ։ Տրիպտաններն էֆեկտիվ չեն լարվածության գլխացավերի ժամանակ, եթե չկա նաև միգրենոզ գլխացավ։ Քրոնիկ լարվածության գլխացավերի դեպքում ամիտրիպտիլինը եզակի դեղորայքներից է, որի էֆեկտիվությունն ապացուցված է ։ Ամիտրիպտիլինը՝ որպես դեղ, կիրառվում է դեպրեսիաների բուժման, ինչպես նաև ցավի բուժման մեջ։ Ամիտրիպտիլինի ազդեցությունը պայմանավորված է սերոտոնինի և նորադրենալինի հետզավթումն ընկճելու, ինչպես նաև մկանային ցավն ընկճելու իր առանձին աշխատող մեխանիզմի առկայությամբ ։ Հետազոտություններն  ասեղնաբուժության արդյունքների էֆեկտիվության վերաբերյալ եղել են տարակարծիք     ։ Ընդանրացված, այդ հետազոտությունների արդյունքները ցույց են տվել որ ասեղնաբուժությունն էֆեկտիվ չէ լարվածության գլխացավերի ժամանակ։
Փնջային գլխացավեր
Փնջային գլխացավերի բուժման պլանում կարող են ներառված լինել ենթամաշկային (մաշկի տակ) սումատրիպտանի ներարկումներ և տրիպտանի քթային սփրեյներ։ Թթվածնով հոսքային թերապիան նույնպես կարող է թեթևացնել կլինիկական նշանները ։
Ձգձգվող կլաստերային գլխացավեր ունեցող անձանց կարող է կարիք լինել անցկացնել կանխարգելիչ բուժում։ Այս դեպքում վերապամիլն հանդիսանում է առաջին ընտրության դեղորայք։ Լիթիումը նույնպես կարող է էֆեկտիվ լինել։ Կարճ տևող գլխացավի ժամանակ կարող է կիրառվել պրեդնիզոլոնի կարճատև կուրս։ Էրգոտամինը էֆեկտիվ է, եթե կիրառվում է ցավի առաջացումից 1֊2 ժամ առաջ։
Երկրորդային գլխացավեր
երկրորդային գլխացավերի բուժումը կայանում է այն հիմնական հիվանդության բուժման մեջ, որը հանդիսացել է գլխացավի պատճառ։ Օրինակ, մենինգիտով պացիենտին ակնկալվում է անցկացնել հակամանրէային բուժում, կամ գլխուղեղի ուռուցքների ժամանակ կարող է առաջանալ վիրահատական միջամտության, քիմիոթերապևտիկ կամ ճառագայթային բուժման անհրաժեշտություն։
Նեյրոմոդուլյացիա
Ծայրամասային նեյրոմոդուլյացիան էֆեկտիվ է եղել առաջնային գլխացավերի վարման պլանում՝ ներառյալ փնջային գլխացավերն ու քրոնիկ միգրենը ։
Համաճարակաբանություն (Էպիդեմիոլոգիա)
Մարդկության մոտավորապես 64–77%-ը իր կյանքում գոնե մեկ անգամ ունեցել է գլխացավ։ Մարդկության 46-53%-ը ամեն տարի ունենում է գոնե մեկ գլխացավի դրվագ ։ Այս գլխացավերի մեծամասնությունը վտանգավոր չեն։ Միայն մարդկանց 1-5%. ովքեր դիմում են գլխացավի կապակցությամբ ունենք որևէ լուրջ, վտանգավոր խնդիր ։
Գլխացավերի մոտ 90%-ը առաջնային բնույթ ունեն ։ Այս դեպքերի մեծամասնությունը լարվածության գլխացավեր են ։ ԼԳ մեծ մասը էպիզոդիկ (անցողիկ) բնույթ ունեն և միայն 3.3% դեպքերում է մեծահասակների մոտ հանդիպքում քրոնիկ ԼԳ, որոնք տևում են մեկ ամսվա ընթացքում ավելին քան 15 օր ։
Միգրենով տառապում են մարդկության 12–18% ։ Այն ավելի տարածված է կանանց մոտ։ Եվրոպայում և հյուսիսային ամերիկայում տղամարդկանց մոտ միգրենի տարածվածությունը կազմում է 5–9%, իսկ կանանց մոտ՝ 12–25% ։
Փնջային գլխացավերը հանդիպում են ավելի հազվադեպ։ Տարածվածությունը կազմում է 0.2-0.3%։ 3 անգամ ավելի հաճախ հանդիպում է տղամարդկան մոտ
Պատմություն
Գլխացավերի առաջին գրանցված դասակարգումը տրվել է անտիկ հունահռոմեացի բժիշկ ֊ գիտնական Արեթեոս Կապադովկիացու կողմից։ Նա տարբերակում էր գլխացավերի 3 տեսակ՝ 1) ցեֆալգիա, որով նա նշում էր կարճատև, թույլ գլխացավերը 2) ցեֆալեա, որն օգտագործվում էր քրոնիկ գլխացավերի համար 3) հետերոկրանիա, որը կիրառվում էր միակողմանի, նոպայաձև գլխացավերի համար։
Գլխացավերի ժամանակակից դասակարգմանը մոտ դասակարգում տրվել է Թոմաս Վիլլիսի կողմից, 1672 թվականին։ 1787 թվականին Քրիստիան Բորը գլխացավերը բաժանեց 2 հիմնական խմբի՝ իդիոպաթիկ (առաջնային գլխացավեր) և սիմպտոմատիկ (երկրորդային) և ընդհանուր առամբ տարբերակում էր 84 կատեգորիա ։
Մանկական գլխացավեր
Ընդհանուր առմամբ երեխաների մոտ հանդիպում են գլխացավերի նույն տեսակներն, ինչ որ մեծահասակների մոտ, բայց նրանց մոտ ախտանիշները կարող են որոշ չափով տարբերվել։ Ախտորոշման մոտեցումները այս դեպքում չեն փոխվում։ Փոքր երեխաները շատ հաճախ չեն կարողանում  բառերով նկարագրել ցավը, և եթե դառնում են դժգոհող առանց պատճառի, դա կարող է լինել նաև գլխացավի պատճառով ։
Երեխաների անհետաձգելի բուժօգնության բաժանմունք դիմելու դեպքերի մոտավորապես 1% ֊ի պատճառը գլխացավերն են ։ Մեծ մասամբ այդ գլխացավերն անվտանգ են։ Անհետաձգելի բուժօգնության բաժանմունքում ամենից հաճախ հանդիպողը՝ ցրտից առաջացող գլխացավի տեսակն է (28.5%): Այս բաժանմունքում հաճախ հանդիպող մյուս գլխացավերից են՝ հետվնասվածքայինը (20%), վենտրիկուլոպերիտոնեալ շունտից առաջացող խնդիրները (սարքավորում, որը տեղադրվում է ուղեղում գլխից հավելյալ ուղեղ ֊ ողնուղեղային հեղուկը հեռացնելու և ներգանգային ճնշումն իջեցնելու նպատակով) (11.5%) և միգրենը (8.5%) ։ Երեխաների մոտ ամենահաճախ հանդիպող վտանգավոր գլխացավերի պատճառներն են՝ ներգանգային արյունազեղումները ( ենթակարծրենային հեմատոմա, վերկարծրենային հեմատոմա), ուղեղի թարախակույտերը, մենինգիտները և վետրիկուլոպերիտոնեալ շունտի ֆունկցիայի խանգարումները։ Գլխացավ ունեցող երեխաների 4–6.9%-ն է, որ ունենում է գլխացավի լուրջ պատճառ ։
Ինչպես մեծահասակների, այնպես էլ երեխաների մոտ գլխացավերի մեծ մասը վտանգավոր չեն, սակայն, եթե գլխացավն ուղեկցվում է բացի ցավից այլ նշաններով՝ խոսքի խանգարումներ, մկանային թուլություն, տեսողության խանգարումներ, կամ այդ գլխացավն առաջանում է սուր և ուժգնությամբ նման չէ իր ունեցած նախկին գլխացավերին, ապա գլխացավի հիմքում կարող է ընկած լինել այլ որևէ լուրջ խնդիր՝ հիդրոցեֆալիա, մենինգիտ, էնցեֆալիտ, ուղեղի թարախակույտ, արյունազեղում, ուռուցք, գլխի տրավմա և այլ պաթոլոգիաներ։ Նման դեպքերում անհրաժեշտություն է առաջանում կատարել համակարգչային շերտագրություն կամ մագնիսառեզոնանսային տոմոգրաֆիա՝ կենտրոնական նյարդային համակարգի հնարավոր կառուցվածքային խնդիրներն հայտնաբերելու նպատակով ։ Ուղեցույցներում պնդվում է, որ այն երեխաներն, որոնց մոտ նյարդաբանական զննման ժամանակ հայտնաբերվում են ախտաբանական նշաններ, շփոթվածություն, ցնցումներ կամ կյանքում առաջին անգամ նման ուժգնության գլխացեր, կամ գլխացավի տեսակի փոփոխություն, ապա նման դեպքերում պետք է անցնեն նեյրովիզուալիզացիոն հետազատություն ։
Որոշ միջոցառումներ կարող են օգնել կանխարգելել գլխացավերը երեխաների մոտ։ Օրվա ընթացքում մեծ քանակությամբ ջրի օգտոգարծումը, կոֆեինի սահմանափակումը, բավարար և կարգավորված քունը, բալանսավորված սսնդի ընդունումը,սթրեսի սահմանափակումը և ակտիվ կենսակերպը կարող են կանխարգելել գլխացավերի առաջացումը երեխաների մոտ ։ Երեխաների մոտ գլխացավերի բուժումը նման է մեծահասակների բուծմանը, սակայն պետ է հաշվի առնել, որ ոչ բոլոր դեղորայքներն են թուլատրված օգտագործել երեխաների մոտ ։
Եթե երեխայի մոտ առկա է գլխացավ, դա չի նշանակում, որ նա հետագա կյանքում նույնպես պետք է ունենա գլխացավեր։ Համաձայն մի հետազոտության 100 գլխացավով երեխաներից ԼԳ-ով տառապողների 44%-ը և միգրենով տառապողների 28%-ը ութ տարի անց այլևս չեն ունեցել որևէ գլխացավ ։ Մեկ այլ հետազոտությամբ պարզ է դարձել, որ ամենօրյա քրոնիկ գլխացավով տառապող անձանց 75%-ը ազատվել են ցավերից 2 տարի անց, 88%-ը՝ 8 տարի անց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցավ
Բարձրություն ծովի մակարդակից
Բարձրություն ծովի մակարդակից (ԲԾՄ), կոորդինատ եռաչափ տարածությունում (մյուս երկուսը՝ լայնություն և երկայնություն), որը ցույց է տալիս, թե որ մակարդակի վրա է գտնվում հարաբերաբար ծովին որևէ օբյեկտը։
ԱՊՀ երկրներում օբյեկտների բարձրության որոշումը ծովի մակարդակից
ԱՊՀ երկրներում երկրի մակերևույթի կետերի բարձրությունները ծովի մակարդակից հաշվում են Բալթիկ ծովի միջերկրածովյան մակարդակից, որ գրանցված է Կրոնշտադտի խորաչափի ցուցանիշով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեոդեզիա Կատեգորիա:Օվկիանոսագիտություն Կատեգորիա:Աշխարհագրական եզրեր
Չայքյոյ
Չայքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ժերեմի Մենեզ
Ժերեմի Մենեզ (Jérémy Ménez, ), ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան (հաճախ նաև՝ հարձակվող)։ Հանդես է գալիս իտալական Միլան ակումբում և Ֆրանսիայի ազգային հավաքականում։
Ծանոթագրություներ
Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Պարի Սեն Ժերմենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Թուրքական Սուպեր լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սոշոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բորդոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անթալյասպորի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կլուբ Ամերիկայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Փարիզի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Լադոյի տուն
Լադոյի տուն, շենք Վիբորգում։ Կառուցվել է 18-րդ դարի վերջին և հայտնի է դարձել նրանով, որ այդտեղ են բնակվել կոմպոզիտորներ Միխայիլ Գլինկան և Էմիլ Սիվորին։ Վիբորգի կենտրոնում` Պրոգոնայա և Պոդգորնայա փողոցների անկյունում գտնվող ռուսական կլասիցիզմի ոճով կառուցված երկհարկանի առանձնատունը  ներառված է ճարտարապետական հուշարձանների ցանկում։
Պատմություն
Անկյունային հողատարածքում գտնվող փոքրիկ քարե երկհարկանի տունը «գավառական գողտրիկ կլասիցիզմի» օրինակ է, որը Վիբորգում անվանել են «Եկատերինա II-ի ոճ»։ Վիբորգի այդ շենքերի մեծ մասը ժամանակի ընթացքում վերակառուցվել կամ քանդվել են, և 18-րդ դարի վերջերից շենքը դարձել է պահպանված բնակելի շենքի հազվագյուտ օրինակ։ Երկրորդ հարկում գտնվող ճակատի կլորացված անկյունը աչքի է ընկնում ճաղապատ պատշգամբով, որի մի մասը կառուցվել է 1785 թվականին և դրա վրա դրոշմված են առաջին սեփականատիրոջ «HVL» (Հենրիխ Վիլհելմ Լադո) անվան սկզբնատառերը։ Պատշգամբի տակ գտնվում է գլխավոր մուտքը։
19-րդ դարի սկզբին տունը պատկանել է իտալացի Ջիովանի Մոտտիին, ով ունեցել է հայտնի հյուրանոց և ռեստորան։ Հյուրերի սենյակները գտնվել են երկրորդ հարկում, իսկ առաջին հարկի տարածքը զբաղեցրել է ռեստորանը, որտեղ միշտ եղել են թարմ վիբորգյան ոլորաբլիթներ։ 1829 թվականի հունիսին դեպի Իմատրա ջրվեժ գնալու և վերադարձի ճանապարհին բանաստեղծ և հրատարակիչ Անտոն Դելվիգն իր կնոջ հետ, կոմպոզիտոր Միխայիլ Գլինկան, բանաստեղծ Ալեքսանդր Յակովլևիչ Ռիմսկի-Կորսակովը, Աննա Կերնը, գրող և քննադատ Oրեստ Սոմովը կանգ են առել Մոտտի հյուրանոցում։ Ալեքսանդր Պուշկինի մերձավոր ծանոթների և ընկերների խումբը հյուրանոցի սեփականատիրոջ դստեր ուղեկցությամբ ուսումնասիրել են քաղաքի տեսարժան վայրերը։
Ջրվեժ գնալու ճանապարհին Միխայիլ Գլինկան գրել է ֆիննական ժողովրդական երգեր, որոնցից մեկը հիմք է հանդիսացել «Ֆիննական ֆանտազիայի», իսկ մյուսը՝ «Ռուսլան և Լյուդմիլա» օպերայից Ֆիննա բալլադներ ։
1834 թվականին Ջnովաննի Մոտտիի մահից հետո նրա կինը՝ Սառա Մոտտին, շարունակել է ամուսնու գործը։ Հյուրանոցը վերջին անգամ հիշատակվել է ուղեցույցում 1862 թվականին ։
1893 թվականին ֆինն կոմպոզիտոր Էմիլ Սիվորին Վիբորգում հիմնել է եկեղեցական երաժշտական դպրոց, որտեղ դասավանդել են երգեհոնային նվագակցություն, երգչախմբային երգ ու դիրիժորություն։ Մոտտի նախկին հյուրանոցում տեղակայված երաժշտական դպրոցը, ի վերջո, դարձել է ամենամեծը Ֆինլանդիայում և 1910 թվականին ստացել է Ժողովրդական կոնսերվատորիայի կարգավիճակ, իսկ Սիվորիի երաժշտական կրթության ծրագիրը երկրում ճանաչվել է լավագույնը ։ Առաջին հարկում տեղակայված են եղել դասասենյակները, իսկ երկրորդում՝ Սիվորի ընտանիքի բնակելի սենյակները։
Խորհրդա-ֆիննական պատերազմների (1939-1944) հետևանքով երաժշտական դպրոցը փակվել է։ Հետպատերազմյան շրջանում շենքի ճակատային մասում տեղադրվել է Միխայիլ Գլինկային նվիրված հուշատախտակ։ Շենքում հաջորդաբար տեղակայվել են տարբեր ուսումնական հաստատություններ, որոնցից վերջինը (2017 թվականից) Պուշկինի անվան Լենինգրադի պետական համալսարանի տնտեսական անվտանգության ինստիտուտն է։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտներ Կատեգորիա:1785 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Կլասիցիզմի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Վիբորգի ճարտարապետական հուշարձաններ
Պուիգա
Պուիգա (Puiga), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վիռու շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վիռու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Նիստատին
Նիստատին, դեղորայք, որը վաճառվում է Միկոստատին ապրանքանիշի անվան տակ, համարվում է հակասնկային դեղամիջոց ։ Այն օգտագործվում է Կանդիդա սնկով (կանդիդոզ) պայմանավորված մաշկային ախտահարումները՝ շփաբորբերը, կաթնախտը, կերակրափողի կանդիդոզը և հեշտոցի սնկային ախտահարումները բուժելու նպատակով ։ Այն կարող է կիրառվել նաև այն անձանց շրջանում, ովքեր ունեն սնկային ախտահարումներ ունենալու բարձր ռիսկ ։ Նիստատինը կարող է կիրառվել բերանացի, ներհեշտոցային կամ էլ կարող են կիրառվել մաշկի վրա քսելու միջոցով ։
Նիստատինը հայտնաբերվել է 1950 թվականին Ռեյչլ Ֆուլեր Բրաունի և Էլիզաբեթ Լի Հազենի կողմից ։ Դա առաջին պոլիեն մակրոլիդային հակասնկային դեղամիջոցն էր ։ Այն ներառված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության գլխավոր դեղերի ցանկում, առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոցներից է ։ Այն մատչելի է որպես ջեներիկ դեղորայք ։ Քսուկի մեծածախ գինը զարգացող աշխարհում կազմում է մոտավորապես 0.70 դոլար՝ 30 գրամի համար ։ Միացյալ Նահանգներում բուժման արժեքը պակաս է 25 դոլարից ։ Այն պատրաստված է Ստրեպտոմիցես նուրսեի բակտերիայից ։ 2016 թվականին ԱՄՆ-ում 217-րդ ամենաշատ նշանակված դեղորայքն էր՝ ավելի քան 2 միլիոն դեղատոմս ։
Բժշկական կիրառում
Մաշկի, հեշտոցի, բերանի և կերակրափողի կանդիդոզային ինֆեկցիաները սովորաբար լավ են պատասխանում նիստատինային բուժմանը։ Եղունգների ինֆեկցումը կամ մաշկի հիպերկերատոզը (գերեղջերացում) բուժմանը լավ չեն պատասխանում ։ Այն հասանելի է մի շարք տեսակներով։
Պարէնտերալ ներմուծման դեպքում նրա ակտիվությունը կրճատվում է պլազմայի առկայության հետևանքով ։
Բերանացի նիստատինը հաճախ օգտագործվում է որպես կանխարգելիչ բուժում այն անձանց շրջանում, ովքեր ունեն սկնային վարակներով ախտահարվելու բարձր ռիսկ։ Դրանք ՄԻԱՎ ունեցող հիվանդներն են, ում մոտ CD4+-ի մակարդակը ցածր է, ինչպես նաև քիմիաթերապիա ստացող հիվանդները։ Այն ուսումնասիրվել է լյարդի փոխպատվաստումից հետո հիվանդների օգտագործման համար, սակայն հայտնաբերվել է, որ ֆլյուկոնազոլը ավելի արդյունավետ կոլոնիզացիայի, ինվազիվ վարակի և մահվան կանխարգելման համար ։ Այն արդյունավետ է բերանի խոռոչի կանդիդոզների բուժման նպատակով այն անձանց շրջանում, ովքեր կրում են ատամնային պրոթեզներ ։ Այն կիրառվում է նաև շատ ցածր քաշով (1500 գրամից ցածր քաշ) ծնված երեխաների շրջանում սնկային ինֆեկցիաները կանխելու նպատակով, թեև ֆլյուկոնազոլն է համարվում նախընտրելի բուժման մեթոդը։ Հայտնաբերվել է, որ այն նվազեցնում է մանկական ինվազիվ սնկային ախտահարումների առաջացման տեմպերը և երեխաների շրջանում՝ մահերը ։
Լիպոսոմալ նիստատինը առևտրային առումով հասանելի չէ, բայց փորձարարական հետազոտությունները ցույց են տվել դրա ավելի բարձր in vitro ակտիվությունը ի համեմատ ամֆոտերիցին B-ի կոլոիդային ձևի, ինչպես նաև փորձարկվել է դրա արդյունավետությունը ամֆոտերիցին B-ռեզիստետնտ սնկախտների պարագայում ։
Այն առաջարկում է հետաքրքիր հնարավորություն դժվար բուժման ենթարկվող այնպիսի համակարգային վարակների դեպքում, ինչպիսիք են ինվազիվ ասպերգիլյոզը կամ այն վիրուսները, որոնք ցույց են ամֆոտերիցին B-ի նկատմամբ ռեզիստենտություն։ Կրիպտոկոկերը զգայուն է նաև նիստատինի հանդեպ։ Բացի այդ, լիպոսոմալ նիստատինը առաջացնում է ավելի քիչ և ավելի թեթև նեֆրոտոքսիկության դեպքեր՝ ի համեմատ ամֆոտերիցին B-ի ։
Այն սահմանվում է «միավորներով», 100,000 միավորից (բերանային ինֆեկցիաների համար) տարբերվում է 1 մլն-ի (աղիքային) համար։ Քանի որ աղիներից չի ներծծվում, այն բավականին ապահով է բերանացի օգտագործման համար և չի առաջացնում դեղամիջոցների փոխազդեցության խնդիրներ։ Դեղորայքի շիճուկային մակարդակները, որոշ դեպքերում, կարող են հայտնաբերվել բերանացի, հեշտոցային կամ մաշկային կիրառման դեպքում և կարող են հանգեցնել թունավորման։
Կողմնակի ազդեցություններ
Դառը համը և սրտխառնոցը ավելի տարածված կողմնակի ազդեցություններից են ։
Բերանացի կախույթային ձևերը նույնպես առաջացնում են մի շարք կողմնակի երևույթներ ․
Ե՛վ բերանացի կախույթները, և՛ տեղային կիրառվողները կարող են առաջացնել հետևյալը․
Գործողության մեխանիզմ
Ամֆոտերիցինի և նատամիցինի պես՝ նիստատինը նույնպես իոնոֆոր է ։ Դա կապված է էրգոստերոլի հետ, որը բջջաթաղանթի գլխավոր և մեծ բաղադրամասն է։ Երբ առկա է բավարար կոնցենտրացիաներով, այն պատռվածքներ է առաջացնում մեմբրանում, որոնք հանգեցնում են K+-ի արտահոսքի, թթվայնացմանը սնկի մահվանը ։ Էրգոստերոլը ստերոլ է, որը հատուկ է սնկերին, հետևաբար այս դեղամիջոցը չի ունենում աղետալի ազդեցություններ կենդանիների կամ բույսերի վրա։ Ինչևէ, նիստատինի համակարգային/տոքսիկ ազդեցություններից շատերը պայմանավորված են կաթնասունների ստերոլների, մասնավորապես խոլեստերոլի հետ՝ պայմանավորված դրանց կապումով։ Սա է այն ազդեցությունը, որը հաշվի է առնում նեֆրոտոքսիկությունը, երբ նկատվում է արյան շիճուկում նիստատինի բարձր մակարդակ։
Կենսասինթեզ
Նիստատին A1-ը (կամ անվանվում է նիստատին) կենսասինթեզվում է բակտերիալ շտամից՝ Ստրեպտոմիցես նուրսեից ։ Այս ակտիվ բաղադրիչի կառուցվածքը բնութագրվում է որպես մակրոլիդ պոլիեն՝ դեզօքսիշաքար D-միկոզամինի հետ միասին ՝որպես ամինոգլիկոզիդ ։ Նիստատինի գենոմիկական հաջորդականությունը բացահայտում է պոլիկետիդ բեռնման մոդուլը (nysA), վեց պոլիկետիդի սինթեզի մոդուլները (nysB, nysC, nysI, nys և nysK) և երկու թիոէսթերազ մոդուլները (nysK և nysE) ։ Ակնհայտ է, որ մակրոլիդների կենսասինթեզի ֆունկցիոնալությունը հետևում է պոլիկետիդ սինթազ I-ի ուղուն ։
Հետևելով մակրոլիդների կենսասինթեզին, միացումը ենթարկվում է հետսինթետիկ փոփոխությունների, որոնք պայմանավորված են հետևյալ ֆերմենտներով․ GDP-մաննոզ դեհիդրատազ (nysIII), P450 մոնոօքսիգենազ (nysL and nysN), ամինոտրանսֆերազ (nysDII) և գլյուկոզիլտրանսֆերազ (nysDI) ։ Կենսասինթեզի ուղին, ըստ որոշ կարծիքների, միտված է նիստատինի քանակության պահպանմանը։ Նիստատինի հալման ջերմաստիճանը 44-46 °C է ։
Պատմություն
Այլ հակասնկայինների և հակաբիոտիկների պես նիստատինը ևս ունի բակտերիալ ծագում։ Այն առանձնացվել է Ստրեպտոմիցես նուրսեից 1950 թվականին Ռեյչլ Ֆուլեր Բրաունի և Էլիզաբեթ Լի Հազենի կողմից, ովքեր հետազոտություն էին իրականացնում Նյու Յորքի առողջապահության պետական դեպարտամենտի լաբորատորիայի և հետազոտության բաժնի համար։ Հազենը հայտնաբերեց խոստումնալից միկրոօրգանիզմ ընկերոջ կաթնամթերքի ֆերմայի հողում։ Նա այն անվանեց Ստրեպտոմիցես նուրսեի՝ ֆերմայի սեփականատիրոջ կնոջ՝ Ջեսսի Նուրսեի անունով ։ Հազենն ու Բրաունը նիստատին են անվանել Նյու Յորքի Պետական առողջության դեպարտամենտի անունով 1954 թվականին ։ Երկու հայտնագործողները արտոնագրեցին դեղամիջոցները, իսկ հետո 13 միլիոն դոլարի եկամուտները նվիրաբերեցին հիմնադրամին նմանատիպ հետազոտությունների ֆինանսավորումը ապահովելու համար ։
Ռադուզա
Ռադուզա (Raddusa)՝ կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզում՝ Կատանիայի գավառում։
Նիստատին
Այլ կիրառումներ
Այն կիրառվում է նաև բջջային կենսաբանությունում կաթնասունների բջիջների վրա, մոտ 3 մկգ\մլ կոնցենտրացիաներով՝ որպես ճարպային կավեոլի էնդոցիտոզի ուղու արգելակիչ։
Ռադուզա
Բնակչությունը կազմում է 3531 մարդ, 2008 թվականի տվյալներով բնակչության խտությունը կազմում է 154 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 95040։ Հեռախոսային կոդը՝ 095։
Նիստատին
Այլ կիրառումներ
Որոշ դեպքերում նիստատինն օգտագործվում է, որպեսզի կանխվի բորբոսի տարածումը այնպիսի օբյեկտների վրա, ինչպիսիք են արվեստի գործերը։ Օրինակ, 1966 թվականին Իտալիայում՝ Ֆլորենցիայի Առնո գետի ջրհեղեղի արդյունքում վնասված փայտի վահանակների նկարների վրա է այն կիրառվել։
Ռադուզա
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Իոսիֆ։ Քաղաքի տոնը նշվում է սեպտեմբերի 19-ին։
Նիստատին
Այլ կիրառումներ
Նիստատինը նաև շատ գիտնականների կողմից կիրառվում է որպես գործիք, որն իրականացնում է բջիջների էլեկտրոֆիզիոլոգիական գրառում՝ պոտենցիալի տեղային ֆիքսման մեթոդի միջոցով։ Գրանցող կաթոցիչի մեջ ընկղմված լինելով, այն թույլ է տալիս չափել էլեկտրական հոսանքները՝ առանց ներբջջային պարունակության լվացման, քանի որ միայն միավալենտ իոններ ներթափանցող բջջի մեմբրանում այն առաջացնում է ծակոտիներ ։
Ձևակերպումներ
Իր տոքսիկության հետևանքով այն արյան շիճուկում հայտնաբերվում է բարձր քանակներով, և այժմ այս դեղամիջոցի ոչ ներարկումային ձևերն են առկա ԱՄՆ-ի շուկայում։ Ինչևէ, ներարկումային ձևերը հետազոտության ենթարկվեցին հետագայում ։
Վաճառքային անվանումներ
Օրիգինալ վաճառքային անվանումը Ֆունգիցիդին է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հակասնկային դեղեր Կատեգորիա:Առողջապահական համակարգում ընդգրկված դեղեր Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր
Կոռեջո
Անտոնիո Ալլեգրի դա Կոռեջո, կարճ՝ Կոռեջո, )։ Ուշ Վերածննդի դարաշրջանի իտալացի գեղանկարիչ, հիմնականում աշխատել է Պարմա և Կոռեջո քաղաքներում։
Ստեղծագործություններ
Աշխատել է Պարմայում և Կոռեջոյում։ Կոռեջոյի ստեղծագործությունները արտացոլում են Վերածննդի իդեալների աստիճանական անկումն ու գեղարվեստական նոր ձևերի և սկզբունքների կազմավորումը։ Կոռեջոյի մոնումենտալ գեղանկարչությունում շարժուն, թեթև, դեկորատիվ նրբագեղությունը (Պարմայի Սան Պաոլո վանքի որմնանկարները, 1517 և 1520 թվականների միջև) փոխարկվել է դինամիկ արտահայտչականության որոնումներով. Պարմայի Սան Ջովաննի էվանջելիստա եկեղեցու (1520 -1523 թվականներ) և տաճարի (1526-1530 թթ.) որմնանկարներում վերձիգ, սրընթաց կոմպոզիցիան, բարդ կրճատումները նախանշում են բարոկկոյի շրջանի տարածական հնարքները։
Տոնական, աշխարհիկ ոգով տոգորված հաստոցային կոմպոզիցիաներն առանձնանում են կերպարների ինտիմ մեղմությամբ, տպավորիչ դիրքով ու շարժումներով, լուսավոր, արտասովոր գուներանգով («Տիրամայրը և սուրբ Գևորգը», 1530-1532 թթ., Դրեզդենի պատկերասրահ)։
Կերպարների հուզականությունը ընդգծելու նպատակով Կոռեջոն երբեմն դիմել է գիշերային հակադիր լուսավորության էֆեկտներին («Հովիվների երկրպագությունը» կամ «Գիշեր», մոտ 1530 թվական, Դրեզդենի պատկերասրահ)։ Կոռեջիոյի դիցաբանական թեմաներով ստեղծագործությունները («Դանայա», մոտ 1526 թվական, Բորգեզե պատկերասրահ, Հռոմ) բնորոշվում են հեդոնիզմով և ցանկասիրությամբ, կոմպոզիցիոն լուծումների ճկունությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Վերածննդի նկարիչներ
Կորտելասոր
Կորտելասոր (Cortelazor), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ուելվա պրովինցիայի Անդալուզիա ինքնավար համայնքի կազմում։ Տարածքը կազմում է 40 կմ2, բնակչությունը՝ 300 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 120 հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Օլգա Ռոմանովսկայա
2016 թվականի ապրիլի 13-ից մինչև հոկտեմբերի 19-ը եղել է «Ուրբաթ» հեռուստաալիքի «Ռևիզորո» լրագրողական հեռուստանախագծի հաղորդավար՝ փոխարինելով Ելենա Լետուչայային ։ 2016 թվականի նեյեմբերին դարձել է «Queens» տրիոյի անդամ։
Կենսագրություն
Օլգա Ռոմանովսկայան ծնվել է 1986 թվականի հունվարի 22-ին Նիկոլաևում։ Մանուկ հասակում զբաղվել է վոկալով ։ 2004 թվականին դարձել է «Միս Կոբլևո» ։ 16 տարեկանից աշխատել է Նիկոլաևի նորաձևության գործակալությունում ։ Հայրենի քաղաքում որպես մոդել մասնակցել է ցուցադրությունների և ֆոտոսեսիաների։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Կիևի մշակույթի և արվեստի ազգային համալսարանի Նիկոլաևի մասնաճյուղ՝ դեկորատիվ-կիրառական արվեստի ֆակուլտետ, մասնագիտություն՝գործվածքի մշակում։
Անձնական կյանք
2007 թվականի ապրիլի վերջին ամուսնացել է ուկրաինացի գործարար Անդրեյ Ռոմանովսկու հետ ։ Նույն թվականի սեպտեմբերի 1-ին ծնվել է որդին՝ Մաքսիմը ։ Ռոմանովսկայան ունի նաև որդի՝ Օլեգը և դուստր՝ Սոֆյան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի հաղորդավարներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային գործիչներ Կատեգորիա:Գեղեցկության մրցույթի հաղթողներ
Բուրլինգթոն
Բուրլինգթոն, (Burlington) գյուղ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների Միչագան նահանգի Քալհուն շրջանում։ Ըստ 2010 թվականի տվյալների, գյուղում բնակվում է 261 մարդ։
Պատմություն
1869 թվականին Բուրլինգթոնը ստանում է գյուղի կարգավիճակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գյուղեր Կատեգորիա:Միչիգան Կատեգորիա:1842 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Չամլիկսկայա
Չամլիկսկայա (Чамлыкская), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Լաբինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4050 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ստանիցաներ Կատեգորիա:1841 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Լաբինսկի շրջանի բնակավայրեր
Քաղաքապետ
Քաղաքապետը քաղաքի գործադիր իշխանության և ադմինիստրացիայի գլուխն է։
Նմանատիպ պաշտոնների այլ անվանումներ
Գոյություն ունեն քաղաքական իշխանության ղեկավարի այլ անվանումներ՝
Տես նաև
Կատեգորիա:Պաշտոններ Կատեգորիա:Քաղաքապետեր
Արքա (շախմատ)
Արքա (յունիկոդ` ♔♚), շախմատի գլխավոր, սակայն ոչ ուժեղագույն խաղաքարը։ Շախմատ խաղի նպատակն է մատ հայտարարել մրցակցի արքային։
Արքայի քայլերը
Արքան կարող է տեղաշարժվել ցանկացած հարևան դաշտ` հորիզոնական, ուղղահայաց կամ անկյունագծով։ Գտնվելով խաղատախտակի անկյունում՝ արքան գրոհում է 3 դաշտ, խաղատախտակի եզրին՝ 5 դաշտ, իսկ մնացած դաշտերում՝ 8 դաշտ։ Ընդ որում, արքան չի կարող տեղափոխվել այն դաշտը, որը զբաղեցրել է սեփական խաղաքարը, ինչպես նաև՝ որը գտնվում է մրցակցի խաղաքարի գրոհի (շախի) տակ։
Շախմատի կանոնների համաձայն՝ արքան չի կարող կանգնել մրցակցի արքայի հարևան դաշտերից որևէ մեկում։ Նաև՝ արքան չի կարող մատ հայտարարել մրցակցի արքային։
Փոխատեղում
Փոխատեղումը քայլ է, երբ կատարվում է արքայի և նավակի միաժամանակյա տեղաշարժ. արքան տեղափոխվում է նավակներից մեկի ուղղությամբ երկու դաշտ, իսկ նավակը տեղադրվում է այն դաշտում, որի վրայով անցել է արքան։ Դեպի արքայական թև կատարվող փոխատեղումը կոչվում է կարճ փոխատեղում (կրճատ նշանակվում է 0-0), իսկ դեպի թագուհու թևը՝ երկար փոխատեղում (0-0-0)։
Փոխատեղումը թույլատրելի է հետևյալ պայմաններին բավարելու դեպքում.
Շախ
Շախն իրավիճակ է, երբ մրցակցի քայլից հետո արքան հայտնվել է հարվածի տակ։
Կրկնակի շախն իրավիճակ է, երբ արքան գրոհել են մրցակցի միաժամանակ երկու խաղաքարեր։
Եթե արքային շախ է հայտարարված, անհրաժեշտ է հաջորդ քայլով այն դուրս բերել շախի տակից։ Շախից հնարավոր է պաշտպանվել երեք եղանակներից մեկով.
Կրկնակի շախից հնարավոր է պաշտպանվել միայն արքայի քայլով։ Եթե շախը հայտարարել է մրցակցի ձին, սեփական խաղաքարով արքային պաշտպանել (ծածկել) հնարավոր չէ։
Մատ
Մատն իրավիճակ է, երբ մրցակցի քայլից հետո արքան հայտնվում է նրա խաղաքարի հարվածի տակ, և խաղացողը չի կարող ոչ մի կերպ պաշտպանվել շախից։
Մատ հայտարարելու դեպքում պարտիան ավարտվում է արքան պաշտպանել չկարողացող խաղացողի պարտությամբ, անկախ նրանից, թե խաղատախտակի վրա ինչպիսի նյութական վիճակ է, և որքան ժամանակ կա մատ հայտարարած շախմատիստի շախմատային ժամացույցի վրա։ Պրոֆեսիոնալ շախմատիստների պարտիաներում գործը մատի գրեթե չի հասնում. շախմատիստը, տեսնելով, որ մրցակցի ճիշտ խաղի դեպքում չի կարող պաշտպանվել, սովորաբար հանձնում է պարտիան։
Պատ
Պատն իրավիճակ է, երբ մրցակցի քայլից հետո խաղացողը քայլ անելու հնարավորություն չունի, քանի որ արքայի ցանկացած քայլից հետո նա հայտնվում է շախի տակ, իսկ ուրիշ խաղաքարեր չկան կամ զրկված են քայլելու հնարավորությունից։ Ընդ որում, արքայի վրա հարված չկա։ Պատի դեպքում պարտիան ավարտվում է ոչ-ոքի։
Արքան շախմատի պարտիայում
Պարտիայի սկզբում սպիտակ արքան զբաղեցնում է е1 դաշտը, սևերինը՝ е8։ Սկզբնախաղում սովորաբար արքայով քայլեր չեն անում, բացառություն է փոխատեղումը, որն իրականացվում է արքան պաշտպանելու և մյուս խաղաքարերը զարգացնելու նպատակով։ Միջնախաղում արքան հաճախ դառնում է գրոհների թիրախ, որոնք հանգեցնում են կողմերից մեկի հաղթանակի։ Վերջնախաղում արքաները սովորաբար ակտիվ մասնակցություն են ունենում խաղին՝ օգնելով սեփական զինվորներին վերածվելու թագուհու կամ խոչընդոտելով մրցակցի զինվորներին հասնելու նույն նպատակին։
Խաղում արքայի հատուկ դերի պատճառով արքան ուժով գրեթե չեն համեմատում այլ խաղաքարերի հետ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Շախմատ Կատեգորիա:Շախմատի խաղաքարեր
Վիլհելմ I Օրանացի
Վիլհելմ I Օրանացի, կամ Վիլհելմ Լռակյաց (հոլ. Willem van Oranje, Willem de Zwijger, ), Օրանի թագաժառանգ, նասաուի կոմս, Նիդերլանդական բուրժուական հեղափոխության 16-րդ դարի գործիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլանդիայի ղեկավարներ Կատեգորիա:1533 ծնունդներ Կատեգորիա:1584 մահեր Կատեգորիա:Դիլենբուրգ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Սպանվածներ
Սաիդա
Սաիդա (سعيدة), քաղաք Ալժիրի հյուսիսարևմտյան մասում։ Նույնանուն վիլայեթի վարչական կենտրոնն է։
Աշխարհագրական դիրքը
Գտնվում է վիլայեթի հյուսիս-արևմուտքում, Ատլասի լեռներում, ծովի մակերևույթից 868 մետր միջին բարձրության վրա. , երկրի մայրաքաղաք Ալժիրից մոտավորապես 335 կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք։ Շրջակայքում կան 1 000-1 200 մետր բարձրությամբ սարեր ։