cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սան Սուսիի պատմական հողմաղաց
Պատմություն
Ֆրիդրիխ Մեծի հոր՝ Ֆրիդրիխ Վիլհելմ I-ի ժամանակ Պոտսդամում հիմնվել են հոլանդացի ներգաղթյալները, որոնք ամբողջությամբ զբաղեցրել էին քաղաքի թաղամասերից մեկը ։ Այս տեղանքում առաջին հողմաղացը 1739 թվականին կառուցել է մի հոլանդացի ։ Երբ 1745 թվականին սկսվել է Սան Սուսի պալատի կառուցումը, ջրաղացպանն անհանգստացել է, որ կփոխվի քամու հոսանքը և հողմաղացն այլևս չի աշխատի։ Ավելի ուշ, այս պատմությունը դարձել է լեգենդ ։
Կես դար անց՝ 1781-1791 թվականներին, գործող հին հողմաղացի փոխարեն շինարար Կոռնելիուս Վիլհելմ Վան դեր Բոշը կառուցել է նորը։ 1840 թվականին թագավոր Ֆրիդրիխ Վիլհելմ IV-ը լանշաֆտային ճարտարապետ Պետեր Յոզեֆ Լենեին հանձնարարել է բարեկարգել հողմաղացի շրջակա տարածքը։ Գերմանիայում 1848-1849 թվականներին տեղի ունեցած հեղափոխությունը կանգնեցրել է այգու բարեկարգման մեծածավալ աշխատանքները։ Որպես պատմական հուշարձան՝ հողմաղացի հանրային այցելությունը (ի շնորհիվ նաև լեգենդար պատմությունների) հնարավոր դարձավ 1861 թվականից։
1945 թվականի ապրիլին, Պոտսդամի համար մարտերի ընթացքում, պալատի շենքը չի վնասվել, սակայն այրվել են պատկերասրահը և հողմաղացը։ Հողմաղացի մոտ գտնվող Շվեյցարական տնակը (Schweizerhaus), որն այրվել էր խորհրդային տանկի արձակած կրակից, չի վերականգնվել։
Զբոսաշրջային վայր
1995 թվականից հողմաղացի շենքում գործում է թանգարան, որի ցուցանմուշները վերաբերում են հողմաղացի պատմությանը, հողմաղացների դերը Գերմանիայի լանդշաֆտային մշակույթում և ժամանակակից գյուղատնտեսությունում։ Այսօր հողմաղացի առաջին հարկում գտնվում է ժամանակավոր ցուցադրության համար նախատեսված պատկերասրահ և հուշանվերների խանութ։ Երկրորդ հարկում ներայացված է պատմական ինտերիերը՝ տեղեկատվական նյութերով, իսկ պատկերասրահից բացվում է տեսարան դեպի պալատական համալիր ։
Մշակույթում
"«Դեռ կան Բեռլինում դատավորներ» կարգախոսը օգտագործվում է ի հակակշիռ ուժի իրավունքին ։"
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Պոտսդամի թանգարաններ Կատեգորիա:Գերմանիայի թանգարաններ
Դոմոժիրկա
Դոմոժիրկա (Доможирка), գյուղ Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Գդովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Գդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Յուռլա
Յուռլա (Юрла), գյուղ Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Յուրլինսկի շրջանի կազմում։
Մոցարտ ռոք օպերա
'''Մոցարտ. ռոք օպերա' (Mozart, l’opéra rock''), ֆրանսիական մյուզիքլ Դովա Ատտյաի և Ալբերտ Բարոն Կոենի կողմից, նվիրված Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի կյանքին։ Համարվում է 2009-2010 թվականների ամենաշահութաբեր նախագծերից մեկը, ավելի քան 800 000 վաճառված տոմսերի քանակով։ Ներկայացվել է Ֆրանսիայում, Բելգիայում, Ռուսաստանում, Ուկրաինայում, Ճապոնիայում, Կորեայում։
Յուռլա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:17-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պերմի երկրամասի Յուրլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մոցարտ ռոք օպերա
Գործողություն 1
Մահանում է Մոցարտի հովանավոր Զալցբուրգի արքեպիսկոպոսը և գահին է բարձրանում Հիերոնիմ ֆեն Կոլլորեդո-Մանսֆելդը, որն ատում է Մոցարտին և նրա երաժշտությունը։ Կոլլորեդոն մերժում է Մոցարտի՝ իր հոր հետ ճանապարհորդելու, ելույթներ ունենալու խնդրագիրը։ 17-ամյա Մոցարտը մոր հետ ստիպված գաղտնի լքում է Զալցբուրգը։ Կոլլերադոն բոլոր ծանրակշիռ անձանց հանձնարարում է չընդունել Մոցարտին։ Մոցարտը մոր հետ հասնում է Մանհեյմ, որտեղ ծանոթանում է Վեբեր ընտանիքի հետ և հրապուրվում Վեբեր քույրերից մեկին՝ Ալոիզիային, որն ուներ հրաշալի ձայն և արտաքին։ Մոցարտը խոստանում է նրա համար գրել օպերա, սակայն նամակ ստանալով հորից, ստիպված մեկնում է Փարիզ։ Այստեղ մահանում է Մոցարտի մայրը, իսկ Մոցարտին Փարիզում չեն ընդունում, չեն հասկանում նրա երաժշտությունը։ Զալցբուրգի հետադարձ ճանապարհին Մոցարտն իմանում է, որ Ալոիզիան ամուսնացել է, և այլև նրա կարիքը չունի։
Ստեղծման պատմությունը և հաջողությունները
Մտահղացումը ծագել է 2008 թվականին։ Պրոդյուսերները ցանկացել են ցույց տալ, որ Մոցարտին կարելի է համարել առաջին ռոք-երաժիշտը։ Նրան իրապես կարելի էր համարել իր ժամանակների ռոք-աստղ՝ հանճար, խռովարար, որի կյանքը հարուստ էր վերելքներով ու անկումներով։ Առաջին անգամ մյուզիքլը ներկայացվել է 2009 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Փարիզի Սպորտի պալատում։ Ներկայացումից հետո այս մյուզիքլը հետին պլան է մղում մյուս բավականին հայտնի մյուզիքլներին։
Անվանակարգ
Մոցարտ. ռոք-օպերան երկայացվածէ եղել «Մյուզիքլ» անվանակարգում Բյուրեղապակյա գլոբուս մրցանակաբաշխությունում, սակայն չի հաղթել ։.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2009 մյուզիքլ Կատեգորիա:Երաժշտական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիալեզու մյուզիքլ Կատեգորիա:Ռոք-օպերաներ
(3990) Հեյմդալ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,948711 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,999 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,8985 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2866,04 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,125609 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,49° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պոլ Ենսենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Բոբինո (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)
Բոբինո (Бобине), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Բոբինո գյուղում բնակվում էր 467 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:17-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Պրիգարովսկի գյուղական խորհուրդ (Կոզելշչինսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Պրիգարովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1615 մարդ։ Խորհրդում կա 6 բնակավայր։
Քաբել շրջան (Արևմտյան Վիրջինիա)
Քաբել շրջան (Cabell County), ԱՄՆ Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի 55 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 730 կմ² է, բնակչությունը՝ 96, 319 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հանթինգտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1809 թ.։
Կատեգորիա:Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի շրջաններ
Երկարակոթուն կաղնի
Երկարակոթուն կաղնի, Հայաստանում ամենաքիչ տարածվածն է, հանդիպում է Տավուշի մարզի Իջևանի և Նոյեմբերյանի տարածաշրջաններում և Զանգեզուրում։
Տարածվածություն
Աճում է ստորին լեռնային գոտու համեմատաբար խոնավ աճելավայրերում՝ գետափերին, ալուվիալ հողերում։ Բնականորեն տարածված տեսակ, գրանցված Հայաստանի Կարմիր գրքում։ Հայաստանի բուսաբանական այգիների ու դենդրոպարկերի տարբեր աշխարհագրական ծագում ունեցող հավաքածուներում, ինչպես նաև կանաչապատման մեջ հանդիպում են կաղնու բազմաթիվ ներմուծված տերևաթափ տեսակներ. կ.կարմիր (Q.rubra L.), կ.շագանակատերև (Q.castaneifolia C.A.Mey.), կ.ամառային (Q.robur L.) և այլն։ Չնայած իրենց էկոլոգիական բարձր ճկունությանը և գեղազարդությանը, կաղնիները դեռևս լայն կիրառություն չեն գտել կանաչ շինարարության մեջ։
Կիրառություն
Չնայած իրենց էկոլոգիական բարձր ճկունությանը և գեղազարդությանը, կաղնիները դեռևս լայն կիրառություն չեն գտել կանաչ շինարարության մեջ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կաղնի
Ազգային գաղափար
Ամսագրի յուրաքանչյուր համար հավասարապես բաժանված է երկու մասի. միևնույն հոդվածները տպագրվում են և՛ հայերեն, և՛ ռուսերեն։ Ամսագրի հիմնական խորագրերն են՝
Ամսագիրն ունի նաև էլեկտրոնային տարբերակ, որտեղ, բացի ամսագրում տեղ գտած նյութերից, գոյություն ունի նաև ամենօրյա լրահոս։
Արտաքին հղում
Կատեգորիա:Հայաստանի ամսագրեր Կատեգորիա:Հայերեն և ռուսերեն ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Ռուսական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայաստանի ռուսական ամսագրեր Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Սենդի Դենիս
Սենդի Դենիս (Sandy Dennis, ), ամերիկացի դերասանուհի, 1967 թվականին «Օսկար» մրցանակի դափնեկիր։
Կենսագրություն
Սանդրա Դեյլ «Սենդի» Դենիսը (Sandra Dale «Sandy» Dennis) ծնվել է 1937 թվականի ապրիլի 27-ին Նեբրասկա նահանգի Հասթինգս քաղաքում՝ Իվոնի քարտուղար և փոստային ծառայող Ջեկ Դենիսի ընտանիքում։ Նրանից բացի՝ ընտանիքը նաև ուներ Ֆրենկ անունով որդի։ Նրա մանկությունն անցել է Լինքոլն քաղաքում, որտեղ եղել է թատերախմբի անդամ, իսկ 19 տարեկանում Դենիսը տեղափոխվել է Նյու Յորք։
1956 թվականին Սենդի Դենիսը առաջին քայլերն է արել հեռուստատեսությունում, իսկ 1961 թվականին նա առաջին անգամ նկարահանվել է կինոյում՝ «Շքեղությունը խոտի մեջ» ֆիլմում։ Քիչ ավելի ուշ սկսվել է նրա թատերական կարիերան, և արդեն 1963 թվականին նա արժանացել է «Թոնի» մրցանակի՝ «Լավագույն սկսնակ դերասանուհի» անվանակարգում՝ «Հազար ծաղրածուներ» պիեսում իր խաղացած դերի համար։ Մեկ տարի անց նա նորից «Թոնի» մրցանակ ստացել է՝ «Յուրաքանչյուր չորեքշաբթի» պիեսում իր դերի համար։ 1966 թվականին դերասանուհին խաղացել է Ջորջ Սիգալի կերպարի հարբեցող կնոջ՝ Հանիի դերը «Ո՞վ է վախենում Վիրջինիա Վուլֆից» ֆիլմում, մի դեր, որը նրան բերել է «Օսկար» մրցանակ՝ երկրորդ պլանի լավագույն կանացի դերի համար։ Նրա հաջորդ հաջողված դերերից են եղել Սիլվիան ՝ Բել Կաուֆմանի «Ներքև տանող աստիճանով դեպի վեր» վեպի հիման վրա նկարահանված ֆիլմում (1967), Սառան՝ «Քաղցր նոյեմբեր» ռոմանտիկ կինոնկարում (1968), և Մոնան՝ Էդա Գրաժիկի «Արի՛ ինձ հետ հանդիպման, Ջիմմի՛ Դին, Ջիմմի՛ Դին» (1982) պիեսի էկրանավորման մեջ։
Երկար ժամանակ ապրել է ջազային երաժիշտ Ջերրի Մալիգանի հետ, որից բաժանվել է 1976 թվականին։ 1980 թվականից մինչև 1985 թվականը ապրել է դերասան Էրիկ Ռոբերտսի հետ։
Սենդի Դենիսը մահացել է քաղցկեղից 1992 թվականի մարտի 2-ին՝ 54 տարեկան հասակում, Կոնեկտիկուտ նահանգի Ուեստպորտ քաղաքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Բուխարեստի ազգային մարզադաշտ
Բուխարեստի ազգային մարզադաշտ (Stadionul Național din București), ֆուտբոլային մարզադաշտ Ռումինիայի մայրաքաղաք Բուխարեստում։ 2012 թվականի մայիսի 9-ին այս մարզադաշտում տեղի ունեցավ ՈՒԵՖԱ-ի Եվրոպա լիգայի 2012 թ. եզրափակիչը, որը Ռումինիայում անցկացվող եվրոպական ակումբային առաջին եզրափակիչն էր ։ Մարզադաշտում հանդես է եկել նաև «Օցելուլ» ֆուտբոլային ակումբը՝ որպես ՈՒԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգա 2011/2012-ի մասնակից։ ՈՒԵՖԱ-ի մարզադաշտերի վարկանիշի համաձայն՝ մարզադաշտը դասվում է 4-րդ, բարձրագույն կարգի մարզադաշտերի խմբին։
Ճարտարապետաշինարարական նախագծում
2005 թվականի հոկտեմբերին Ռումինիայի կառավարությունն առաջարկեց քանդել հին 60,000-տեղանոց «Լիա Մանոլիու» մարզադաշտը և կառուցել նոր, ժամանակակից արենա։ Երկար քննարկումներից և միջոցներ որոնելուց հետո մարզադաշտի քանդման աշխատանքները սկսվեցին 2007 թ․ վերջին։ Հին մարզադաշտում վերջին խաղը անցկացվեց 2008 թվականի Եվրոպայի առաջնության ընտրական մրցաշարի շրջանակներում, որում Ռումինիայի հավաքականը, ջախջախեց Ալբանիայի հավաքականին 6։1 հաշվով։
Մարզադաշտի շինարարությունը հետաձգվեց ֆինանսական դժվարությունների պատճառով, այդ պատճառով 2009 թ․ մայիսին Բուխարեստի քաղաքապետ Սորին Օպրեսկուն քննադատեց շինարարներին և ասաց, որ նրանք 20 շաբաթ հետ են մնացել ժամանակացույցից ։ Մինչև 2009 թ. հոկտեմբերի 8-ը որոշվեց տեղադրել 20 միլիոն եվրո արժողությամբ հանվող տանիք ։ 2009թ. դեկտեմբերին աշխատանքները դադարեցվել էին եղանակային անթույլատրելի պայմանների պատճառով, սակայն մեկ տարի անց մարզադաշտն արդեն պատրաստ էր։ Վերջնական աշխատանքներն ավարտվել են 2011թ. հունիսին։
Նկարագրություն
Մարզադաշտը տեղավորում է 55 600 մարդ, սակայն որոշ դեպքերում հնարավոր է մինչև 63 հազար մարդու ընդունում։ Արենայում կա 3 600 VIP նստատեղ և 126 նստատեղ լրագրողների համար (հնարավոր է ավելացում մինչև 548), 360 հանգստի սենյակ, դաշտի տաքացման համակարգ, 2100 կայանատեղիներ և լոգարիթմական տանիք, որը բացվում է (կամ փակվում է) 15 րոպեի ընթացքում ։
Օգտագործում
Եվրոպա լիգայի 2011/2012 եզրափակիչը այստեղ անցկացնելու որոշումը կայացվել է Նիոնում, 2009 թվականի հունվարի 29-ին։ Դրանից առաջ էլ մարզադաշտում պետք է տեղի ունենային երկու խոշոր իրադարձություններ, համապատասխանաբար, 10 և 40 հազար հանդիսականների ներկայությամբ ։ Ռումինական «Օցելուլ» ակումբը հայտարարել է չեմպիոնների լիգայի իրենց խաղերն ազգային մարզադաշտում անցկացնելու մասին։
Ենթադրվում էր, որ մարզադաշտը կբացվի 2011 թվականի օգոստոսի 10-ին՝ Ռումինիա-Արգենտինա խաղով, բայց հուլիսի 26-ին Արգենտինան հայտարարեց խաղը չեղյալ հայտարարելու մասին, այն պատճառով, որ ազգային թիմի մարզիչը հեռացվել էր աշխատանքից Ամերիկայի գավաթի խաղարկությունում ձախողվելուց հետո։ Մարզադաշտի բացումը կայացավ 2011 թվականի սեպտմեմբերի 6-ին Եվրո-2012-ի ընտրության շրջանակներում Ֆրանսիայի հետ խաղում ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Մարզադաշտեր
Զեեսհաուպտ
Զեեսհաուպտ (Seeshaupt), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Վերին Բավարիա շրջանին։ Մտնում է Վայլհայմ Շոնգաուի շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը՝ 2866 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալների) ։ Տարածքը՝  29,97 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 1 90 152։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Անրի Դեբեոն
Անրի Դեբեոն (Henri Debehogne, ծնվել է 1928 թվականին, Բելգիայի Նամուր նահանգի Մայլեն քաղաքում, մահացել է 2007 թ. դեկտեմբերի 9-ին, Ուկկելում։ Աշխատել է Բելգիայի թագավորական աստղադիտարանում Ուկկել քաղաքում և մասնագիտացել է գիսաստղերի և աստերոիդների աստղաչափության մեջ։ Իր կյանքի ընթացքում հայտնաբերել է 717 աստերոիդ, այդ թվում (6090) 1989 DJ և (65210) 2002 EG տրոյացիները։
Խոբդա
Խոբդա (Қобда), գետ։ Հանդիսանում է Իլեկա գետի ձախ վտակը։ Գետը սկիզբ է առնում Մուգոջարի լեռնաշղթայի արևմտյան հատվածից։ Հոսում է դեպի Ղազախստանի Ակտոբե շրջան։
Գետի անունը ենթադրաբար առաջացել է մոնղոլական տեղանուններից, համապատասխանաբար «հոբո», «հովոո»՝ փոս, ողողափոս, առու ։
Ջրագրություն
Գետի երկարությունը 225 կմ է։ Վտակներից մեկի՝ Փոքր Խոբդայի երկարությունը 363 կմ է։ Ավազանի տարածքը՝ 14.700 կմ² է։
Գետի ափերից մեկի մոտ կատ չշահագործվող քարածխի հանք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Ղազախստանի գետեր Կատեգորիա:Սահմանային գետեր
Խիժնյակովո
Խիժնյակովո (Хижнякове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1694 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Խիժնյակովո գյուղում բնակվում էր 0 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,065 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1694 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալֆրեդո Վարելա
Վարելա Ալֆրեդո (Varela, ), արգենտինացի գրող և հասարակական գործիչ։
Կյանք և գործունեություն
Ծնվել է 1914 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Բուենոս Այրեսում։ Արգենտինայի կոմկուսի անդամ 1934 թվականից, ԱԿԿ-ի կենտկոմի անդամ 1963 թվականից։ Խաղաղության կողմնակիցների շարժման նախաձեռնողներից, Խաղաղության համաշխարհային խորհրդի (ԽՀԽ) անդամ (կազմակերպման օրից), 1956 թվականից՝ ԽՀԽ բյուրոյի անդամ, 1969 թվականից՝ ԽՀԽ քարտուղար։ Արգենտինայի խաղաղության խորհրդի փոխպրեզիդենտ։ Բազմիցս բանտարկվել է։ Մահացել է 1984 թվականի փետրվարի 26-ին՝ Արգենտինայում։
Ստեղծագործություն
Վարելայի «Սև գետ» (1943 թվական) վեպը նվիրված է բատրակների կյանքին ու հեղափոխական պայքարին։ 1948 թվականին գրել է «Արգենտինացի ժուռնալիստը Սովետական Միությունում» գիրքը։ «Գուեմեսը և գաուչոների պատերազմը» (1944 թվական), «Խորխե Կալվո, հերոսական երիտասարդություն» (1952 թվական) վավերագրական վիպակների հեղինակ է։ Նրա բազմակողմանի հրապարակախոսությունը նվիրված է խաղաղության, սոցիալիզմի, առաջադեմ մշակույթի համար մղվող պայքարին։ «ժողովուրդների միջև խաղաղության ամրապնդման համար» ստացել է Լենինյան մրցանակ (1972 թվական)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինացի գրողներ Կատեգորիա:Հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Արգենտինացի լրագրողներ Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Կիթ Պիկի ազգային աստղադիտարան
Կիթ Պիկի ազգային աստղադիտարան (Kitt Peak National Observatory), աստղադիտարան ԱՄՆ-ում, հիմնադրվել է 1958 թ. Սոնորա անապատում։ Գտնվում է Կիտ Պիկ լեռան (Kitt Peak, 2095 մ) վրա, Թուսոն քաղաքից (Արիզոնայի նահանգ) 72 կմ հարավ-արևմուտք։ Գործում է 1959 թվականից։ Պաշտոնական բացումը կատարվել է 1960 թ.։ Աստղադիտարանը պատկանում է Ազգային աստղագիտական օպտիկական աստղադիտարանին (NOAO)։
Աստղադիտարանի պատմություն
Կիթ Պիկի ազգային աստղադիտարանի տարածքում են տեղադրված նաև MDM աստղադիտարանի, Միչիգանի համալսարանի, Դարտմուտյան քոլեջի, Օհայո նահանգի համալսարանի, Կոլումբիական համալսարանի, Ուորներ և Սվեյսի աստղադիտարանի, Ստյուարտի աստղադիտարանի և Կեյզի արևմտյան պահեստային համալսարանի գործիքները։ Ունենալով 26 անկախ աստղագիտական գործիքներ Կիթ Պիկի աստղադիտարանը հանդիսանում է աշխարհում ամենաբազմազան գործիքների հավաքածուով աստղադիտարանը։
Կիթ Պիկը ընտրվեց ազգային աստղադիտարանի հիմնման համար համաձայն Ազգային գիտական հիմնադրամի հետ պայմանագրի 1958 թ.։ Աստղադիտարանի համար հողատարածքը վերցվել է վարձակալությամբ տեղի բնակիչներից, Պապագո հնդկացիներից։ Ինքը, աստղադիտարանը գտնվում էր Աստղագիտության ոլորտում հետազոտությունների համալսարանների ասսոցիացիայի տնօրինության տակ։ 1982 թ. ստեղծվեց Ազգային աստղագիտական օպտիկական աստղադիտարան կազմակերպությունը, որի հիմնական նպատակն էր միավորել երեք խոշորագույն օպտիկական աստղադիտարանները՝ Կիթ Պիկը, Ազգային արևային աստղադիտարանը և Սերրո-Տոլոլո աստղադիտարանը։
Աստղադիտարանի տարածքում անց են կացվում էքսկուրսիաներ։
Հիմնական գործիքներն են՝ 4 մ, 2, 1 մ և 1, 3 մ տրամագծով աստղադիտակները և աշխարհում խոշորագույն արեգակնային դիտակը։ Նրա գիտական ղեկավարությամբ գործում է միջամերիկյան Չերո Տոլոլո աստղադիտարանը Չիլիում, որտեղ նույնպես տեղադրված է 4 մ տրամագծով աստղադիտակ։ Կիտ Պիկի աստղադիտարանն ամենազինվածն է իր երկրում։ Հետազոտությունները վերաբերում են աստղերի, գալակտիկաների, ինչպես նաև Արեգակի ֆիզիկական ուսումնասիրությանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:1958 հիմնադրումներ
Դոմորացկոե
Դոմորացկոե (Доморацкое), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բառափոխություն
Բառափոխություն, բառի քերականական ձևերի համակարգը կամ նրանց հարացուցային ամբողջությունը։ Հատուկ է բացառապես փոփոխություններ կրող բառերին և ընդգրկում է սովորաբար հոլովման, խոնարհման համակարգերը, ածականների, որոշ մակբայների համեմատության աստիճանները և այլն։ Ժամանակակից հայերենում, օրինակ, բառափոխության են ենթարկվում գոյականները [սիրտ(ը), սրտի(ն), սրտից, սրտով, սրտում, սրտեր(ը), սրտերի(ն), սրտերից, սրտերով, սրտերում], դերանունների մի մասը (դու, քո, քեզ․․․, սա, սրա, սրան և այլն), բայերը (խոսում եմ, խոսեցի, խոսեմ, խոսիր, խոսում ենք, խոսեցինք, խոսենք, խոսեցեք և այլն), որակական ածականներն ըստ համեմատության աստիճանների (մեծ, ավելի մեծ, մեծագույն || ամենամեծ)։ Գրաբարում փոփոխվել են նաև ածականները, թվականները, որոնք (ինչպես և ուրիշ բառեր) ժամանակակից հայերենում բառափոխության են ենթարկվում միայն փոխանվանաբար գործածվելիս։ Ռուսերենում նույնպես բառափոխությունը բնորոշ է գոյականներին, ածականներին, թվականներին, դերանուններին, բայերին, որոշ մակբայների։ Լեզուներում բառափոխությունը կարող է իրագործվել բառափոխական երկրորդական ձևույթների ավելացումով (գործ-գործի, մարդ-մարդու), արմատահնչյունների փոփոխությամբ (տուն-տան) ու մասնիկների ավելացումով, կրկնությամբ, սպասարկու բառերի հարադրումով և այլն։ Բառափոխության ենթարկված բառերն ունենում են համադրական և վերլուծական կազմություն։ Բառափոխությունը որպես քերականական ձևակազմություն տարբերվում է բառակազմությունից և ուսումնասիրվում է քերականության ձևաբանության բաժնում։
Կատեգորիա:Քերականություն
Բորիս Գրեբենշչիկով
Բորիս Բորիսի Գրեբենշչիկով (Бори́с Бори́сович Гребенщико́в, ), Ակվարիում ռոք-խմբի հիմնադիր, ղեկավար և երգերի հեղինակ, ռուսական ռոք-երաժշտության հիմնադիրներից մեկը։ 50 ստեղծագործական տարիների ընթացքում Գրեբենշչիկովը գրել է ավելի քան 600 երգ, թողարկել ավելի քան 50 երաժշտական ալբոմ։
Կենսագրություն
1971 թվականին ավարտել է Լենինգրադի № 239 ֆիզիկա-մաթեմատիկական դպրոցը։ 1972 թվականին նա և Անատոլի Գունիցկին հիմնել են "Ակվարիում" ռոք-խումբը։ Մինչև 1980-ականների վերջերը խումբը վարում էր կիսաընդհատակյա գոյություն։
1977 թ. ավարտեց Լենինգրադի պետական համալսարանը և սկսեց աշխատել սոցիոլոգիայի ինստիտուտում` շարունակելով երգեր գրել և համագործակցել փորձարարական ուսանողական թատրոնի հետ։ 1977 թվականին հիմնեց «Ռոկսի» ինքնահրատ հանդեսը։
1978 թ. ամռանը Մայկ Նաումենկոյի հետ ձայնագրում է ակուստիկ ալբոմ։ "Թբիլիսի-80" ռոք-փառատոնին մասնակցելու պատճառով հեռացվեց աշխատանքից, իսկ «Ակվարիում» խումբն արգելվեց։
1981 թ. ձայնագրվեց "Ակվարիում"-ի առաջին ամբողջական ինքնահրատ ալբոմը՝ "Կապույտ ալբոմը", իսկ խումբը դարձավ Լենինգրադի ռոք-ակումբի անդամ։
1982 թ. դարձավ Կինո խմբի առաջին ալբոմի պրոդյուսերը։
Զևիկ (Վանի գավառ)
Զևիկ, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։ Գտնվում էր Վան քաղաքի 4 կմ հարավ, լճափից 3 կմ հեռու, սարավանդի վրա։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 5 կամ 13 տուն քուրդ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բորիս Գրեբենշչիկով
Կենսագրություն
2010 թ. Երևանում կայացավ նրա բանաստեղծությունների հայերեն ժողովածուի շնորհանդեսը ։
2020 թ․ միացել է ռուս մտավորականներին՝ կոչ անելով ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յին պաշտպանել Արցախի հուշարձանները ։
2023 թ․ ապրիլի 29-ին և 30-ին Երևանում հանդես է եկել "ԲԳ+" խմբով ։
Սոլո կարիերան
"Ակվարիում"-ի կազմից դուրս Գրեբենշչիկովը թողարկել է մի շարք սոլո ալբոմներ.
Աշխատանքը ֆիլմերում
Որպես դերասան խաղացել է մի շարք ֆիլմերում, այդ թվում՝ "…Иванов" (1981), "Чёрная роза — эмблема печали, красная роза — эмблема любви" (1989), "Два капитана 2" (1992), "Нежный возраст" (2000), "БГ. Лев Толстой" (2002)։ Բազմաթիվ ֆիլմերի համար («Азазель», «2-Асса-2») գրել է երաժշտություն։
Կազլինո դ’Էրբա
Կազլինո դ’Էրբա  (Caslino d'Erba), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։ Բնակչության թիվը կազմում է 1714 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայան։ Բնակչության խտությունը կազմում է 245 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 7 կմ² տարածք։ Հեռախոսային կոդ՝ 031։ Փոստային ինդեքս՝ 22030։
Քաղաքի հովանավոր սուրբը Սան Մարտինո դի Տոքուրսն է։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ս. Ա. Լավոչկինի անվան գիտա-արտադրական միավորում
'''Ս. Ա. Լավոչկինի անվան գիտա-արտադրական միավորում (НПО Лавочкина, OKB-301 նաև անվանվում էր Լավոչկինի բյուրթ''') ռուսական, նախկինում խորհրդային, կազմակերպություն։ Այժմ հանդիսանում է Ռուսական տիեզերական ծրագրի կարևորագույն մասերից մեկը, այստեղ է նախագծվել և արտադրվում է Ֆրեգատ արագացուցիչ վերին աստիճանը։ Այստեղ նախագծվել են նաև բազմաթիվ միջմոլորակային կայաններ, այնպիսիք, ինչպես՝ Ֆոբոս-Գրունտ-ը։ 2023 թվականի դրությամբ միավորումը ղեկավարում է Վլադիմիր Կոլմիկովը ։
Պատմություն
Կազմակերպությունը հիմնադրվել է 1937 որպես OKB-301 (Особое конструкторское бюро № 301, Հատուկ կոնստրուկտորական բյուրո (ՀԿԲ) համար 301), խորհրդային ինքնաթիռների կոնստրուկտորական բյուրո։ Գլխավոր կոնստրուկտորն էր Վլադիմիր Գորբունովը, նրա օգնականներն էին Միխաիլ Գուդկովը և Սեմյոն Լավոչկինը։ 1945 թվականի հոկտեմբերին Լավոչկինը դարձավ գլխավոր կոնստրուկտոր։
Բյուրոն հայտնի էր մխոցային շարժիչով կործոնիչ ինքնաթիռների ընտանիքի նախագծմամբ և արտադրությամբ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Հետագայում զբաղվում էր ռեակտիվ ինքնաթիռների նախագծմամբ։ Գլխավոր կոնստրուկտորի մահից հետո ՀԿԲ-301-ը 1962 թվականի դեկտեմբերի 18-ին միացվեց Վլադիմիր Չելոմեյին և դարձավ ՀԿԲ-52-ի համար 3 մասնաճյուղ ։
Ավելի ուշ բյուրոն սկսեց զբաղվել ավտոմատ միջմոլորակային կայանների նախագծմամբ և իրականացրեց Լունա ծրագիրը, Լունոխոդ ծրագիրը, Վեգա ծրագիրը և այլն։ Այդ ժամանակ բյուրոն վերանվանվեց ԳԱՄ Լավոչկին։
2012 թվականի հունվարին Լավոչկինի բյուրոյի ղեկավարները ենթարկվեցին վարչական պատասխանատվության ռուսական Ֆոբոս-Գրունտ կայանի վթարի պատճառ դարձած համակարգչային սխալների համար ։
Պրիլիպսկի գյուղական խորհուրդ (Կոզելշչինսկի շրջան)
Պրիլիպսկի գյուղական խորհուրդ  (Приліпська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Պրիլիպսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 499 մարդ։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Սուրբ Կարապետ եկեղեցի (Տաբածղուր)
Սուրբ Կարապետ եկեղեցի, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Բորժոմի շրջանում, Բորժոմի քաղաքից 60 կմ հարավ, հայաբնակ Տաբածղուր գյուղում, կառուցվել է 19-րդ դարում։
Սուրբ Կարապետ եկեղեցիու հիմնադրման տարեթվի մասին չկան ստույգ տեղեկություններ, սակայն որոշ հիշատակումներից հասկանալի է դառնում որ կառուցվել է 19-րդ դարի 70-ական թվականներին ։
Եկեղեցին բազիլիկ քարաշեն կառույց է, փայտածածք, ունի մեկ մուտք արևմտյան կողմից, արտաքին չափերն են՝ (16.16 x 9.10) մետր։
Ինչպես գավառի այլ եկեղեցիներ, Սուրբ Կարապետ եկեղեցին նույնպես տուժել է 1899 թվականի դեկտեմբերի 19-ի երկրաշարժից։
Եկեղեցին այժմ կանգուն է, և գործում է որպես ծխական եկեղեցի։ Եկեղեցու բարավորին կա հայատառ արձանագրություն․
Խորհրդային տարիներին եկեղեցին արդեն իսկ չէր գործում, և վերածվել էր պահեստի, սակայն հետխորհրդային տարիներին համագյուղացիները և բարերարների ֆինանսական աջակցությամբ եկեղեցին հիմնանորոգվում է, որից հետո 2007 թվականին օրհնվում է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ Կատեգորիա:Վանքեր Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Կատեգորիա:Վրաստանի հայոց թեմ Կատեգորիա:Բորժոմի շրջան
Ժողովածու (437)
Ժողովածու (437), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 437 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 14-րդ դարում ենթադրաբար Եսայի Նչեցի, Սարգիս Սիմեոն գրիչների կողմից, ենթադրաբար Գլաձորում։ Ստացողը եղել է Եսայի վարդապետը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25x16 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 439 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Պահպանակը ունի 4 մագաղաթ, լատիներեն։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ, 1611 թվականի մակագրությամբ։ Աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 88ա, 107ա, 117բ, 126բ, 144ա, 227բ, 393ա, նորոգողի՝ 59ա (1611 թվական) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Գաղափար (թերթ, Թիֆլիս)
«Գաղափար», քաղաքական, հասարակական, գրական տասնօրյա թերթ։
Պատմություն
Լույս է տեսել 1925-1927 թվականներին Թեհրանում։
Խմբագիր՝ Արշակ Ղազարյան։
Նպաստել է Հայրենիք-Սփյուռք կապի ամրապնդմանը, խրախուսել է հայահավաքման գաղափարը։ Մեծ տեղ է հատկացրել ԽՍՀՄ-ի և Խորհրդարանական Հայաստանի տնտեսկան ու մշակութային կյանքին։
Տպագրել է գիտական, գրական և գեղարվեստական նյութեր, թարգմանություններ։
Կատեգորիա:Քաղաքական պարբերականներ
Կամենկա (գյուղ, Շացկի շրջան)
Կամենկա (Камянка), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Շացկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կամենկա գյուղում բնակվում էր 134 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 134 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Շացկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Երեկո
Երեկո, օրվա ժամանակահատված, հաջորդում է ցերեկին և նախորդում՝ գիշերին։ Երբեմն դրա մեկնարկը կապված է Արեգակի՝ հորիզոն հասնելու (մայրամուտ) և մթնշաղի սկսելու հետ, սակայն, կախված տարվա եղանակներից, դա տեղի է ունենում տարբեր ժամերի։
Նկարագրություն
Երեկոյան կատարվող հացկերույթն ընդունված է անվանել ընթրիք։ Քանի որ երեկոյան մարդկանց մեծամասնությունն ավարտում է աշխատանքային օրը, շատերի համար երեկոն հանգստի և ազատ ժամանակի շրջան է։ Երեկոն հեռուստատեսության հեռարձակման առավել կարևոր ժամանակն է, քանի որ այդ պահին հեռուստացույցի դիմաց հեռուստադիտողների ամենամեծ թվաքանակն է։ Որպես կանոն` երեկոն օրվա այն ժամանակահատվածն է, որի համար նախատեսված են ճաշկերույթներ, տոնակատարություններ և երեկույթներ, որոնց ընթացքում անցկացվում են թատերական ներկայացումներ և այլն։ Այս պատճառով տոնակատարությունները, հանդիպումներն ու ճաշկերույթները նույնպես անվանվում են «երեկո» բառով։
Իմ կանաչ հողի վրա
«Իմ կանաչ հողի վրա» («На зелёной земле моей»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ ։ Ռեժիսոր Ռիչարդ Վիկտորովի դիպլոմային աշխատանքը։
Սյուժե
Տոնական հագնված մարդիկ հավաքվել են անտառի բացատում։ Նրանք Կարպատների բնակիչներն են՝ անտառահատներ։ Անտառում հնչում է գուցուլյան ուրախ մեղեդի։ Այսօր փոքրիկ տոն է։ Լավ աշխատանքի համար անտառահատների բրիգադիր Անտոն Գուլիգային (Նիկոլայ Դովժենկո) պարգևատրել են ռադիոընդունիչով։ Բայց պարելիս նա սխալվում է․ նա չի հասցնում պարի հրավիրել անտառապահի դստերը՝ Վասիլինային, իսկ Իլյան հասցնում է։ Նա գեղեցիկ է ու վայելչակազմ և հիանալի պարում է։ Բայց Իլյան նախանձում է ազնվական վարպետ Անտոնի համբավին, փողի հարցում էլ ագահ է։
Անտառտնտեսության տնօրեն Կիրիլյուկը (Լավր Մասոխա) որոշում է կտրել Եղնիկի գագաթը՝ անտառի մեծ զանգված այն զառիթափ լանջին, որի տակ գտնվում է գյուղը։ Անտառի հատումը Կիրիլյուկին հնարավորություն կտա հեշտությամբ իրականացնել անտառտնտեսության ծրագիրը և կօգնի վերականգնել առաջատար ձեռնարկության ղեկավարի փառքը։ Բայց մերկ լանջը կարող է վնասվել անձրևներից, և այդ ժամանակ գյուղին կսպառնա սողանքը։ Ուստի ծեր անտառապահ Շորբանը՝ Վասիլինայի հայրը, չի ցանկանում անտառը կտրելու տոմս տալ։ Բայց Կիրիլյուկը կարողանում է համոզել Շորբանին։
Իմանալով այդ մասին՝ մարդիկ անհանգստանում են։ Անտոնը հրաժարվում է կտրել Եղնիկի գագաթը, բայց նրան հեռացնում են բրիգադիրի պաշտոնից։ Նրա փոխարեն նշանակում են Իլյային, որը երազում է փառքի և մեծ վաստակի մասին։ Անտոնը ձիով գնում է ծառահատման վայր՝ Իլյային խանգարելու համար։ Իսկ այդ ժամանակ Շորբանը դստեր հետ գնում է կուսակցության շրջկոմ։ Եղնիկների գագաթի հատումը դադարեցվում է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:1958 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Քալհուն շրջան (Արևմտյան Վիրջինիա)
Քալհուն շրջան (Calhoun County), ԱՄՆ Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի 55 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 728 կմ² է, բնակչությունը՝ 7, 627 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Գրանտսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1856 թվականին։
Կատեգորիա:Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի շրջաններ
Յուրկովկա (գյուղ, Ֆյոդորովսկի շրջան)
Յուրկովկա (Юрковка, Юрковка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆեոդորովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 185 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆյոդորովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գաղափարագիր
Պատմություն
Գրության հնագույն ձևերից է։ Հնագույն գաղափարագրերը հինեգիպտական, շումերական և չինական են։
Առաջին երկուսը ներկայում չեն կիրառվում, իսկ չինականը կոչվում է հիերոգլիֆ։
Հայաստանում գաղափարագրեր օգտագործվել են հնագույն ժամանակներից։ Դրանք պահպանվել են ժայռապատկերներում, կենցաղային որոշ իրերի վրա, նաև տոմարին, տիեզերքին, ալքիմիային, արհեստագործությանը վերաբերող ձեռագրերում։
Կատեգորիա:Գիր
Արմենակ Համբարձումյան
Արմենակ Ձոնիկի Համբարձումյան, հայ բժիշկ-համաճարակաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1993), պրոֆեսոր (2002)։ Երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի համաճարակաբանության ամբիոնի վարիչ ։
Կենսագրություն
Արմենակ Համբարձումյանը ծնվել է 1953 թվականի մարտի 23-ին Երևանում։ 1960-1970 թվականներին սովորել է Երևանի Լիսիցյանի անվան թիվ 34 միջնակարգ դպրոցում։ 1971 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտի սանիտարահիգիենիկ ֆակուլտետ։, որն ավարտել է 1977 թվականին։
1977-1979 թթ. – ՀՍՍՀ Ներքին գործերի համակարգում սանիտարական բժիշկ, 1979-1988 թթ. – ԵՊԲԻ համաճարակաբանության ամբիոնին կից ներհիվանդանոցային ինֆեկցիաների կանխարգելման գիտահետազոտական լաբորատորիայի կրտսեր գիտաշխատող, 1988-1993 թթ. – ԵՊԲԻ համաճարակաբանության ամբիոնին կից ներհիվանդանոցային ինֆեկցիաների կանխարգելման գիտահետազոտական լաբորատորիայի ավագ գիտաշխատող, 1988-1991 թթ. – ԵՊԲԻ սանիտարահիգիենիկ և դեղագիտական ֆակուլտետների դեկանի տեղակալ, 1991-1997 թթ. – ԵՊԲԻ սանիտարահիգիենիկ և դեղագիտական ֆակուլտետների դեկան, 1993 թ. – ԵՊԲԻ համաճարակաբանության ամբիոնի դոցենտ, 1994 թ. – ԵՊԲԻ համաճարակաբանության ամբիոնի պրոֆեսոր, 1995 թ. մինչ օրս – ԵՊԲՀ համաճարակաբանության ամբիոնի վարիչ, 2005-2007 թթ. – ԵՊԲՀ մասնագիտական կրթության ֆակուլտետի դեկան, 2011-2012 թթ. – ԵՊԲՀ հետդիպլոմային և շարունակական կրթության ֆակուլտետի դեկան, 2012-2016 թթ. - ԵՊԲՀ հետդիպլոմային և շարունակական կրթության աշխատանքների գծով պրոռեկտոր,
2016-2019 թթ. ԵՊԲՀ քոլեջի տնօրեն։
Գիտական գործունեություն
1984 թ. - բժշկական գիտությունների թեկնածու` “Համաճարակաբանություն” մասնագիտությամբ, ատենախոսության պաշտպանությունը ԽՍՀՄ ԲԳԱ-ի Ն.Ֆ.Գամալեայի անվան ՀՄԳՀԻ-ում։ Ատենախոսության թեման` ”Նարին-է կաթնաթթվային բակտերիաների համաճարակաբանական արդյունավետությունը ոսկեգույն ստաֆիլոկոկակրության կանխարգելման գործում”:
1993 թ. – բժշկական գիտությունների դոկտոր, ատենախոսությունը հաստատվել է Ռուսաստանի Դաշնության բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի կողմից։ Ատենախոսության թեման` “Ներհիվանդանոցային թարախաբորբոքային հիվանդությունների կանխարգելումն ու բուժումը` ժամանակավոր արհեստական բիոցենոզների հիման վրա”:
2002 թ. – շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում։
11 թեկնածուական և 1 դոկտորական ատենախոսությունների գիտական ղեկավար է ։
Այլ տեղեկություններ
Արժանացել է մի շարք պարգևների․
1987 թ. – ՀՍՍՀ ԿԳՆ պատվոգիր,
2000 թ., 2010թ. – ԵՊԲՀ ոսկե մեդալներ,
2005 թ. – ՀՀ ԱՆ պատվոգիր,
2007 թ. – ՌԴ բժշկատեխնիկական ակադեմիայի ոսկե մեդալ,
2012 թ. – ՀՀ պաշտպանության նախարարի ժամացույց,
2014 թ. – ՀՀ պաշտպանության նախարարի հրամանով պարգևատրվել է Նելսոն Ստեփանյանի անվան մեդալով,
2015 թ. – ՀՀ Ազգային ժողովի նախագահի կողմից պարգևատրվել է մեդալով։
2000 թ. – ընտրվել է «Հայ համաճարակաբանների, բժշկական մանրէաբանների և մակաբուծաբանների» ասոցիացիայի նախագահ,
2000 թ. – ընտրվել է ՌԴ Բժշկատեխնիկական ակադեմիայի թղթակից-անդամ,
2001 թ. – ընտրվել է ՌԴ Բժշկատեխնիկական ակադեմիայի իսկական-անդամ (ակադեմիկոս), ՀՀ-ում նույն ակադեմիայի մասնաճյուղի նախագահության անդամ։
Մասնագիտական հետաքրքրությունները
Համաճարակաբանություն, մանրէաբանություն, կաթնաթթվային միկրոօրգանիզմների կենսագործունեության արգասիքների օգտագործումը թարախային պրոցեսների բուժման և կանխարգելման համար, ինչպես նաև` կոսմետոլոգիայում։
Հեղինակ է 4 հեղինակային իրավունքի վկայագրի, 16 գյուտարարական առաջարկի, ավելի քան 200 տպագրված աշխատանքների, 1 մենագրության և 3 դասագրքի։
Ամուսնացած է, ունի 2 որդի, 1 թոռ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ համաճարակաբաններ Կատեգորիա:Նելսոն Ստեփանյանի մեդալակիրներ
Նոր Զելանդիայի դրոշ
Նոր Զելանդիայի դրոշը Նոր Զելանդիայի պետական խորհրդանիշերից է։ Դրոշն ընդունվել է 1902 թվականի մարտի 3-ին։ Դրոշի վերևի ձախ անկյունում Միացյալ Թագավորության դրոշն է, իսկ կենտրոնում՝ կապույտ ֆոնին, տարբեր չափերի չորս աստղեր են։ Վերջիններս խորհրդանշում են Հարավային Խաչ համաստեղությունը։
Նմանատիպ դրոշներ
Կատեգորիա:Նոր Զելանդիայի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:1902 դրոշներ Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Ժողովածու (1254)
Ժողովածու (1254), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1254 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Ունի 21 x 15,4 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 282 թերթից։ Գրված է երկսյուն, միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ռիբալկովսկի գյուղական խորհուրդ (Կոզելշչինսկի շրջան)
Ռիբալկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Рибалківська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Ռիբալկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 509 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Խառնուրդ (Վանի գավառ)
Խառնուրդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վիկերսայմ Վիլսոզեն
Վիկերսայմ Վիլսոզեն (Wickersheim-Wilshausen), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 438 մարդ, բնակչության խտությունը` 80.37 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.45 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 28 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 283 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 227-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 56։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,2 %։ 227 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 216 անձ (116 տղամարդ և 100 կին)։ Գործազուրկ են եղել 11 անձ (5 տղամարդ և 6 կին)։ 56 անաշխատունակներից 15-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 33-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
This Is Love (երգ, will.i.am)
Երգը ընդգրկվել է Will.i.am-ի «#willpower» ստուդիական ալբոմում։
Թողարկում
Երգի նախապատրաստական աշխատանքները սկսվել են 2011 թվականի դեկտեմբերի վերջերին։ Երգի մի մասը ձայնագրվել է ձայնագրման ստուդիայում, իսկ մյուս մասը Will.iam-ի անձնական համակարգչով։
Երգը Ավստրալիայում թողարկվել է հունիսի 1-ին, իսկ ԱՄՆ-ում հունիսի 17-ին։ Երգի պրեմիերան կայացել է մայիսի 14-ին Լոնդոնյան «Capital FM» ռադիոյով։
Ռեմիքսներ
2012 թվականի օգոստոսի 7-ին ազատ է արձակվել This Is Love մինի ալբոմը, որը ներառում է 5 ռեմիքս՝ Afrojack-ից, Սիդնեյ Սամսոնից, DJ Ammo-ից, Ջեյմս Էգբերթից և Richard Vission Solmatic-ից։
Արտաքին հղումներ
Երգի տեսահոլովակը Յութուբում
Կատեգորիա:2012 սինգլներ Կատեգորիա:Will.i.am երգեր Կատեգորիա:Եվա Սիմոնսի երգեր Կատեգորիա:2012 երգեր Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Խոտոմլյա
Խոտոմլյա (Хотімля), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1695 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Խոտոմլյա գյուղում բնակվում էր 1 351 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3092 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 436,93 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1695 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ներքին Չայլու
Ներքին Չայլու, չբնակեցված գյուղ Ադրբեջանի Թարթառի շրջանում՝ Մարտակերտ քաղաքից 16 կմ հյուսիս-արևելք։ Բնակավայրը եղել է Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի (1991 թվականից՝ ԼՂՀ) Մարտակերտի շրջանում։ 1960-ական թվականներից միացվել է Վերին Չայլու գյուղին և դարձել նրա առանձին թաղամասը՝ միասին կազմելով Այգեստան գյուղը։ 1992 թվականին գրավվել է ադրբեջանցիների կողմից և դարձել է անբնակ։
Պատմություն
1960-ական թվականներին Թարթառի շրջանի Ղահիյար գյուղի բնակիչները փոխադրվում են այստեղ, տներ հիմնում երկու գյուղերի միջև ընկած բաց տարածությունում, որով Ներքին Չայլուն դադարում է ինքնուրույն գյուղ լինելուց։
Բնակչություն
1890-ական թվականներին ուներ 45 տուն՝ 257 բնակչով։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Ներքին Չայլուի բնակչությունը կրկնակի պակաս էր Վերինից՝ 323 մարդ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Չայլուն ունի Սուրբ Աստվածածին անունով եկեղեցի (19-րդ դար), Պառավի կամուրջ (մթա I դար)։
Հասարարակական կառույցներ
Գյուղն ուներ միջնակարգ դպրոց, ակումբ, գրադարան, կինո, բուժկայան։
(3991) Բասիլևսկի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,249794 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8572 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6424 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1232,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292072 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,87° անկյուն։
Բասիլևսկի աստերոիդը պատկանում է Ամներիսի աստերոիդների ընտանիքին, որը տեղաբաշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամներիսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դոյդու
Դոյդու (Дойду), գյուղ Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Մեգինո-Կանգալասկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը ըստ վերջին գրանցված տվյալների կազմում էր 111 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Մեգինո-Կանգալասկի շրջանի բնակավայրեր
Բրայան Սկիֆ
Բրայան Սկիֆ (Brian A. Skiff), ամերիկացի աստղագետ է, աշխատում է Լոուելի աստղադիտարանում, որտեղ նա 2003 թվականի հոկտեմբերին, աշխատելով LONEOS ծրագրում, կրկին հայտնաբերել է կորսված համարվող (69230) Հերմես աստերոիդը, ինչպես նաև Երկրին մոտեցող աստերոիդը։ Ընդհանուր առմամբ, մասնակիորեն Թոմաս Նորմանի հետ համատեղ, հայտնաբերվել են 55 աստերոիդ, նրանց թվում մեկ տրոյացի՝ ։
Բացի այդ իր աշխատանքի ընթացքում Բրայան Սկիֆը կարողացել է հայտնաբերել մի քանի գիսաստղներ, այդ թվում պարբերականներ՝ 114P/Wiseman-Skiff, 140P/Bowell-Skiff, P/2001 R6 ԼԻՆԵԱՐ-Skiff, P/2000 S1 Skiff 1, P/2002 S1 Skiff 2, P/2004 V1 Skiff 3։
Որպես Բրայան Սկիֆի ներդրման ճանաչում հիմնական գոտու աստերոիդներից մեկը անվանվել է (2554) Սկիֆ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Էուպիլիո
Էուպիլիո (Eupilio), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։ Բնակչությունը հասնում է 2502 մարդու, 2001 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։ Հեռախոսային կոդն Է 031, իսկ փոստային ինդեքսը 22030։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բոյարո-Լեժաչի (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)
Բոյարո-Լեժաչի (Бояро-Лежачі), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բոյարսկիե Լեժաշչիե։ Հիմնադրվել է 1648 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բոյարո-Լեժաչի գյուղում բնակվում էր 459 մարդ։
Գրոտերիա
Գրոտերիա (Grotteria) քաղաք Իտալիայում՝ Կալաբրիա մարզի Ռեջիո Կալաբրիա գավառում, երկրի մայրաքաղաք Հռոմից մոտավորապես 510, Կատանձարոյից՝ 70, Ռեջո դի Կալաբրիա քաղաքից՝ 60 կիլոմետր հեռավորության վրա ։ Սահմանակից է Ֆաբրիցիա, Գալատրո, Ջոյոզա Յոնիկա, Մամոլա, Մարինա դի Ջոյոզա Յոնիկա, Մարտոնե, Սան Ջովաննի դի Ջերաչե, Սիդեռնո համայնքներին ։
Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 3163, բնակչության խտությունը կազմում է 98 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 37 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 89043։ Հեռախոսային կոդը՝ 0964։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքիներ
Պարկեն (մարզադաշտ)
Մարզադաշտի շինարարությունը կատարվել է 1990 թվականից մինչև 1992 թվականը, վերջնական տարողությունը կազմում է 38 076 մարդ։ Ասպարեզը կառուցվել է «Իդրեցպարկեն» մարզադաշտի տեղում, որը քանդվել էր 1990 թվականին։ Նոր մարզադաշտում առաջին հանդիպումը կայացավ 1992 թ․ սեպտեմբերի 9-ին (Դանիա — Գերմանիա — 1:2)։ 1994 թվականին մարզադաշտում կայացավ ՈՒԵՖԱ-ի գավաթակիրների գավաթի եզրափակիչը, որում 33.765 հանդիսատեսի ներկայությամբ « Արսենալը » 1-0 հաշվով հաղթեց « Պարմային »: 2000 թվականին մարզադաշտում տեղի ունեցավ ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի եզրափակիչը, որին ականատես եղան 38 919 հանդիսականներ (« Գալաթասարայ » - « Արսենալ », 4-1՝ 11 մետրանոց հարվածաշարում)։
Շատ հաճախ մարզադաշտում տեղի են ունենում համերգներ։ Տարբեր ժամանակներում այտեղ ելույթ են ունեցել այնպիսի կատրողներ, ինչպիսիք են Tiësto, Depeche Mode-ը, The Rolling Stones-ը, Սելին Դիոնը, U2-ը, Ջորջ Մայքլը, Էրիկ Կլեպտոն ը, Pink Floyd-ը, Metallica-ն և ուրիշներ։ 2001 թվականին մարզադաշտը դարձավ «Եվրատեսիլ » երգի մրցույթի գլխավոր հարթակը։ Մարզադաշտի պատմության ընթացքում ռեկորդային հաճախելիություն է գրանցվել 2007 թվականի հունիսի 23-ին՝ Ջասթին Թիմբերլեյքի համերգին, վաճառվել է 55 000 տոմս։
Մինչև 2007 թվականը մարզադաշտը տեղավորում էր 42 083 մարդ, սակայն 2007 թվականի ամռանը սկսվեց տրիբունաներից մեկի վերակառուցումը։ Այսպիսով, այժմ տարողունակությունը կազմում է 34 098 մարդ, իսկ վերանորոգման աշխատանքների ավարտից հետո «Պարկեն»-ը տեղավորելու է ավելի քան 38 հազար մարդ։
Խավաձոր
Խավաձոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Յուրկովշչինա (գյուղ, Խիսլավիչսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Սոլոնիցկի գյուղական խորհուրդ (Կոզելշչինսկի շրջան)
Սոլոնիցկի գյուղական խորհուրդ  (Солоницька сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Սոլոնիցկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1107 մարդ։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Աբգար Ափինյան
Աբգար Ժորայի Ափինյան, հայ գրականագետ։ Համահայկական գրողների միության նախագահ (2011), բանասիրական գիտությունների թեկնածու (1986)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը, այնուհետև՝ համալսարանի ասպիրանտուրան։ 1986 թվականին «Ստեփան Զորյանը և ռուս գրականությունը» աշխատության համար նրան շնորհվել է բանասիրական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ 2005 թվականից Ստեփան Զորյանի գրական ժառանգության հանձնաժողովի նախագահն է։
1994-1996 թվականներին եղել է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի մամլո դիվանի պետը, Գարեգին Ա Վեհափառ Հայրապետի մամլո քարտուղարը։
1996-2001 թվականներին եղել է Հայաստանի գրողների միության առաջին քարտուղարը, 2001 թվականից՝ ՀԳՄ «Նոր-Դար» ընկերության նախագահը։ 1995 թվականից «Նոր-Դար» ամսագրի գլխավոր խմբագիրն է, ապա՝ ամսագրի խմբագրական խորհրդի նախագահը։
2011 թվականին ընտրվել է Երևանի Գրողների Միության նախագահ։
2011 թվականից «Մշակույթ» համահայկական հիմնադրամի գործադիր տնօրենն է։ 1987 թվականից դասախոսում է Երևանի պետական համալսարանում, 2003 թվականից՝ Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանում։ ՀՊՄՀ ռուս և արտասահմանյան գրականության ամբիոնի դոցենտ է 2007 թվականից։ Հայաստանի գրողների միության «Նոր-Դար» գրականագիտական ամսագրի խմբագրական խորհրդի նախագահն է ։
Աֆրիկայի երկրների և կախյալ տարածքների ցանկ
Աֆրիկան բնակչության քանաքկով երկրորդ մայրցամաքն է Եվրասիայից հետո։ Ներառնելով կղզիներ Աֆրիկայի տարածքը կազմում է 30 221 532 կմ²։ Աֆրիկան զբաղեցնում է Երկիր մոլորակի մակերեսի (ջրային և ցամաքային) 6 %, իսկ և ցամաքիից միայն 20,4 %։ Աֆրիկայի բնակչությունը կազմում է 1,214 մլրդ. մարդ (2016) և դա կազմում է համաշխարհային բնակչության 14 %։ Պետություններ և կախյալ տարածքների ընդհանուր թիվը հասնում է 61, որոնցից միայն 53 անկախ։ Այդ թվում կան 10 կղզե պետություն, 14 պետություն, որոնք ծովին դուրս չեն գալիս և 37 պետություն որոնց հողերը ողիղվում են օվկիանոսները և ծովերը։ Պայմանականորեն Աֆրիկան բաժանված է 4 մասերի՝ Հյուսիսային, Հարավային, Արևմտյան և Արևելյան։
Այս մայրացամաքը շրջապատված է Միջերկրային ծովով հյուսիսից, Սուեցյան ալիքով և Կարմիր ծովով հյուսիս-արևելքում, Հնդկական օվկիանոսով արևելքում և հարավ-արևելքում ու Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերով հարավ-արևմուտքից, արևմուտքից և հյուսիս-արևմուտքից