Ջեյմս_I_(Շոտլանդիայի_թագավոր)
Պատմագրություն
Ջեյմս I-ին վերաբերող 20-րդ դարի առաջին պատմությունը գրվել է Է․Վ․Մ․ Բալֆոր-Մելվիլի կողմից 1936 թվականին ու շարունակել է այն թեման, որ Ջեյմսը կարգ ու կանոնի ու օրենքի ուժեղ պահապան էր ու երբ նկարագրում էր Ալբանիի դատավարությունն ու մահապատիժը, գրել է․ «թագավորն ապացուցել է, որ բարձր դիրքն  անօրինականությունը չի կարող քողարկել; գահը հարստացել է Ֆայֆի, Մենթեյթի ու Լենոքսի եկամուտներով» ։ Բալֆոր-Մելվիլը դիտարկում է Ջեյմսին որպես օրենսդիր ու բարեփոխիչ, որի օրենսդրությունն ուղղված էր ոչ միայն թագավորի, այլ նաև պառլամենտի դիրքը մեծացնելուն ։ Մայքլ Լինչը նկարագրում է, թե ինչպես Ջեյմսի դրական հեղինակությունն ստեղծվել է, երբ նրա մահից անմիջապես հետո եպիսկոպոս Ուրբինոն համբուրել է Ջեյմսի վերքերն ու նրան նահատակ հայտարարել։ Նա առաջարկում է, որ Ջեյմսի կողմնակից շոտլանդացի պատմագիրների գովեստները, ինչպես նաև ժամանակակից պատմաբանների մի մասինը «գտնել ուժեղ թագավոր ծափահարելու համար» չպետք է նվազեցնի պառլամենտի կարողության ծավալը  թագավորին զսպելու կամ  դիմակայությունը, որ տեղի է ունեցել Ջեյմսի ու  ինքնավստահ պառլամենտի միջև ։ Ստեֆան Բորդմանը այն տեսակետին է, որ մինչ իր մահը Ջեյմսը հաջողության էր հասել  արքայական իշխանության իրականացման խոչընդոտները վերացնելիս, որոնք արմատավորվել էին «թագավորության հիմքերում» Ռոբերտ II-ի կողմից ։ Քրիստին ՄքԳլադերին նկարագրում է, ինչպես հակառակ տեսակետներն արդյունք էին «սպանությունից հետո մրցակցող քարոզչություն»։ Նրանց համար, ովքեր ուրախ էին թագավորին մեռած տեսնել, Ջեյմսը բռնակալ էր, որը առանց պատճառի ագրեսիվորեն հարձակվում էր ազնվականության վրա, պարտադրելով բռնագանձումներ նրանց կալվածքների վրա և որը «չկարողացավ արդարադատություն մատուցել իր ժողովրդին»։ Նա նաև ներկայացնում է հակառակ տեսակետը, ըստ որի թագավորը «ապահովում էր ուժեղ առաջնորդություն մագնատության ավելցուկների դեմ» և որ սպանությունը «աղետ էր շոտլանդացի ժողովրդի համար, որոնք պետք է հանդուրժեին   հետագա խմբավորման դեմ պայքարի տարիների անկայունությունը»։ ՄքԳլադերին շարունակում է, որ Ջեյմսն օրինակ էր, որին պետք է հետևեին Ստյուարտ թագավորները, որոնք տեղավորում էին «Շոտլանդիան հաստատապես եվրոպական համատեքստում» Մայքլ Բրաունը նկարագրում է Ջեյմսին որպես «կարող, ագրեսիվ եւ օպորտունիստական քաղաքական գործիչ», որի գլխավոր նպատակը միապետություն հաստատելն էր, որն ունենար հասունություն ու ազատ լիներ  դիմակայություններից, որոնց բախվել էր իր հոր թագավորությունը ։ Նա բնութագրում է Ջեյմսին որպես «ընդունակ արդյունավետ կարճաժամկետ միջամտությունների», թեև չէր կարողացել հասնել անվերապահ իշխանության դիրքի։ Բրաունը գրում է, որ Ջեյմսը իշխանության էր եկել «հիսուն տարուց հետո, երբ թագավորները նման էին մագնատների, իսկ մագնատները վարվում էին թագավորների պես» և հաջողության է հասել միապետության հեռանկարն ու նպատակներն ամբողջապես փոխելու մեջ։ Մագնատների իշխանությունն ու ազդեցությունը կրճատելու նրա քազաքականությունը, որը շարունակել է իր որդի Ջեյմս II-ը, հանգեցրել է ավելի ստորադաս ազնվականության ։  Ալեքսանդր Գրանտը մերժում է Ջեյմսի հեղինակությունը որպես «օրինաստեղծի» և բացատրում, որ թագավորի համարյա ամբողջ օրենսդրությունը այն օրենքների  վերականգնումն էր, որոնք ընդունվել էին նախկին միապետների ողմից, և եզրակացնում է, որ «1424 թվականին Ջեյմսի վերադարձի գաղափարը հանդիսանում է շրջադարձային կետ շոտլանդական օրենքի զարգացման մեջ՝ չափազանցություն է» ։ Ջեյմսի մահվան ժամանակ միայն Դուգլասներին էին մնացել գերիշխող մագնատային տոհմերից, և ըստ Գրանտի, այս կրճատումը ամենաառաջատար փոփոխությունն էր ազնվականության և «ամենակարևոր հետևանքը Ջեյմս I-ի թագավորության» ։