cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջիմ Քերրի
Ուշադրության պակաս, հիպերակտիվություն
Քերրին տառապել է հիպերակտիվություն հիվանդությունից։ Նա նաև հաստատել է, որ պայքարել է ընկճախտի դեմ։ Իր ընկճվածությունը հաղթահարելու համար Քերրին ընդունել է Պրոզակ դեղամիջոցը, սակայն ի վերջո որոշել է ազատվել բոլոր տեսակ դեղամիջոցներից։ Նա ասել է, որ այլևս չի օգտագործում որևէ դեղամիջոց կամ ոգելից խմիչք, ոչ էլ նույնիսկ սուրճ։
Հարաբերությունները
Քերրին երկու անգամ ամուսնացած է եղել։ Իր առաջին ամուսնությունը եղել է դերասանուհի Մելիսա Վոմերի հետ, ում հետ նա ամուսնացել է 1987 թվականի մարտի 28-ին։ Զույգը ամուսնալուծվել է 1995 թվականին։ Մեկ տարի անց՝ 1996 թվականի սեպտեմբերի 23-ին, Քերրին ամուսնացել է «Հիմարը և ավելի հիմարը» ֆիլմից Լաուրեն Հոլլի հետ։ Ամուսնությունը տևեց ավելի քիչ քան մեկ տարին։ 1990-ականների վերջին և 2000-ականների սկզբին Քերրին հարաբերություններ է ունեցել տարբեր մարդկանց հետ, ինչպես օրինակ Լաուրի Հոլդենը, Ջենուարի Ջոնեսը և Էնին Բինգը։ Բացի այդ նա կարճատև սիրավեպ է ունեցել «Ես, նորից ես և Իռենը» ֆիլմի համաաստղ Ռենե Զելվեգերի հետ, ում հետ ինչ-որ առումով նշանված է եղել 1999-2000 թվականներին ։
2005 թվականին Քերրին հանդիպել է մոդել և դերասանուհի Ջենի Մակարտնիին և հանրայնացրել է իրենց հարաբերությունները 2006 թվականի հունիսին։ 2010 թվականի ապրիլին զույգը վերջ դրեց իրենց 5 տարի տևողությամբ հարաբերություններին։ Չնայած պառակտմանը և լրատվամիջոցներում շրջանառվող լուրերին Մակարտնին 2010 թվականի հոկտեմբերին ասել է. «Ջիմը և ես լավ ընկերներ ենք» ։
Ցիտատներ
–Ինձ մոտ կյանք չէ, այլ խենթի երազ։
– 50 տարեկանը դեռ վախենալու չէ։
–Սթիվ Ջոբսը հիանալի մարդ էր։ Նա կապրի իմ կյանքի կոշտ սկավառակում հավերժ։
–Եթե դուք ունեք տաղանդ, այն ձեզ կփրկի։
–Մեզանից շատերն ունեն խենթ բարեկամներ, սակայն մեզանից շատերը նրանց աչքին ենք խենթ երևում։
–Եթե դուք հրաժարվեք ձեր երազանքներից՝ ապա էլ ի՞նչ կմնա։
–Հուսահատությունը անհրաժեշտ բաղադրիչ է համարվում, ինչ որ բան սովորելու կամ ստեղծելու համար։
Ընտանիք
Քերրին իր առաջին ամուսնությունից ունի մեկ դուստր, ում անունն է Ջեյն Էրիկ Քերրի (1987 թվականի սեպտեմբերի 6)։ Քերրին 2010 թվականի փետրվարին թվիթերի միջոցով հայտարարեց, որ իր դուստրը տղա երեխա է ունեցել։ 2012 թվականին Ջեյն Քերրինն մասնակցեց «Ամերիկյան կուռք» նախագծին (American Idol) :
Քաղաքացիություն
2004 թվականանի հոկտեմբերին Քերրին ստացավ ԱՄՆ-ի քաղաքացիություն և շարունակում է մնալ երկքաղաքացի Ամերիկայի և իր ծննդավայրի՝ Կանադայի ։
Մրցանակներ
Ջիմ Քերրին մեծ մասամբ դերասան է, չնայած ունի մի շարք ֆիլմեր, որոնց հեղինակն ու պրոդյուսերն է։ Նա հայտնվել է մի մի քանի բլոկբաստերային ֆիլմերում, որպես գլխավոր հերոս, ներառյալ ««Էյս Վենտուրա. Տնային կենդանիների որոնում», «Դիմակը», «Մաքուր բանականության հավերժ փայլատակում» և «Հիմարը և ավելի հիմարը» ֆիլմերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ֆրանսիական արվեստի և գրականության շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ծաղրանկարիչներ
Վերջին երգը
«Վերջին երգը» (The Last Song), 2010 թվականին նկարահանված դրամա, Ջուլի Էնն Ռոբինսոնի առաջին լիամետրաժ ֆիլմը։ Ֆիլմը նկարահանվել է Նիկոլաս Սպարկսի համանուն սիրավեպի հիման վրա, ֆիլմի սցենարի վրա միառժամանակ աշխատել են Սպարկսը և Ջեֆ Վան Վեյը։ Գլխավոր դերերում են Մայլի Սայրուսը, Լիամ Հեմսվորտը և Գրեգ Կինները։ Թողարկվել է Touchstone Pictures կինոընկերության կողմից։
Սյուժե
17- ամյա Վերոնիկա Միլլերի կյանքը գլխի վրա շրջվում է, երբ ծնողները բաժանվում են և հայրը տեղափոխվում է Վիլմինգտոն, Նյու Յորք։ Այդ ամենը եղել է 3 տարի առաջ, սակայն աղջկա բարկությունը դեռ չի անցել և նա շարունակում է օտարել իրեն ընտանիքից և հատկապես հորից։
Չնայած դրան, նա իր կամքին հակառակ ամռանը տեղափոխվում է հոր մոտ, սակայն նրանց հարաբերությունները շարունակում են լարված մնալ։ Վերոնիկայի հայրը դաշնամուրի նախկին ուսուցիչ է, ով հանգիստ կյանքով ապրում է ափամերձ փոքրիկ քաղաքում։ Այժմ նա պատրաստում է մի նկար, որը տեղադրելու են տեղի եկեղեցում։ Փորձելով հարաբերությունները շտկել աղջկա հետ՝ Սթիվը օգնության է կանչում աղջկա և իր ընդհանուր հետաքրքրությանը՝ երաժշտությանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին Կատեգորիա:Touchstone Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Ֆիլմեր մահվան մասին
Ամիկ
Ամիկ, թերակղզի Թուրքիայում, Վանա լճի հյուսիս-արևելյան ափին, Լիմ կղզուց հարավ։ Այստեղ էր գտնվում միջնադարյան Ամյուկ հայտնի բերդը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի թերակղզիներ Կատեգորիա:Վանի նահանգ
Պանչատանտրա
«Պանչատանտրա» (पञ्चतन्त्र, բառացիորեն՝ «Հինգ գիրք», «Հինգ ձեռնարկ» կամ «Հինգ ուղեցույց»), սանսկրիտ պատմողական արձակի հուշարձան։ Կազմվել է մոտավորապես III—IV դարերում, ունի վաղնջական բանահյուսական ակունքներ։ «Պանչատանտրայի» ամենավաղ պահպանված սանսկրիտ ձեռագիրը թվագրվում է XI դարով։ Հեղինակը, գրքի ստեղծման պատմությունը, նրա «բանահյուսականության» և «գրական մշակման» աստիճանը ցայժմ գիտական որոշակի լուծում չի ստացել։ Ավանդույթն իբրև հեղինակ հիշատակում է ոմն բրահման Վիշնուշարմանի (Վիշնու Շարման), ով ապրելիս է եղել V—VI դարերում, և ով ոմն ռաջայի ՝ պետությունը իմաստնորեն կառավարել սովորեցնելու խնդրանքով կազմել է այս ուսուցողական պատմություններով այլաբանական ժողովածուն ։ Այն հիմնված է վաղնջագույն բանավոր ավանդույթների վրա, ներառյալ «կենդանիների մասին առակները, որոնք այնքան հին են, որ ընդունակ ենք պատկերացնել», ինչպես նաև բուդդհիստական Ջատակա պատմվածքները ։
«Պանչատանտրան» բաժանվում է հինգ տանտրա-պատմությունների, որոնք միավորված են շուրջանակի կոմպոզիցիաներով։ Ընդ որում՝ յուրաքանչյուր տանտրա նմանապես բովանդակում է նրբերված բանաստեղծական պատմություններից (ինչը տեղիք է տվել որոշ հետազոտողների այն համարել նաև պոետական անթոլոգիա)։ «Պանչատանտրայի» մեջ հերոսները կենդանիներն են, որոնց հանրույթներն ու բարքերը մարդկայինի պատճենումն են։ Իբրև պատմողներ հանդես են գալիս շնագայլեր Կարատական և Դամանական։ Հինգ տանտրաները կրում են հետևյալ անվանումները՝
«Պանչատանտրայի» բովանդակությունը պատմողական ոճով կառավարչի առջև ծառացած բարդ իրավիճակների քննարկումն է։ Նպատակը ազնվազարմ տոհմերի երիտասարդ ներկայացուցիչներն լավ սանսկրիտ և դիվանագիտություն սովորեցնելն է.
Սյուժեների բանահյուսական բնույթը, պարզությունն ու զվարճալի ձևը ապահովել են «Պանչատանտրայի» բացառիկ լայն տարածվածությանը։." Ըստ այդմ «այն Հնդկաստանի ամենահաճախ թարգմանված ստեղծագործությունն է» ։ Գիտությանը հայտնի առաջին՝ (փահլևի) թարգմանությունն իրականացվել է 570 թվականին Իրանում՝ սասանյան Խոսրով I Անուշիրվան արքայի ցուցումով, բայց որը չի պահպանվել։ VIII դարի կեսերին իրականացվում է արաբերեն թարգմանությունը՝ պարսիկ գրող Իբն-ալ-Մուքաֆֆայի կողմից. Այն վերնագրված էր «Քալիլա և Դիմնա» (, كليلة و دمنة; պատմող կենդանիների անուններով) և այդ անունով էլ ողջ Մերձավոր և Միջին Արևելքում ճանաչվում։ Բյուզանդիայում, իսկ ապա և սլավոնական երկրներում «Պանչատանտրան» հայտնի է Սիմեոն Սիփայի թարգմանությամբ (1081), որտեղ կենդանիները հայտնի են Ստեֆանիտ և Իխնիլատ անուներով։ XIII դարում հայտնվում են իսպանական անանուն թարգմանությունը, ռաբբի Իոէլի հրեական թարգմանությունը, Յոհան Կապուանացու լատիներեն թարգմանությունը, որն էլ հիմնականում ընկած է գերմաներեն (1265 թվականից ոչ վաղ), իսպաներեն և իտալերեն տարբերակի հիմքում։ Ընդհանուր առմամբ զանազան տարբերակներով և թարգմանություններով այն հաշվվում է ավելի քան 200-ի՝ 60 լեզուներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սանսկրիտ գրականություն Կատեգորիա:Արաբական գրականություն Կատեգորիա:Պարսկերեն գրականություն Կատեգորիա:Նովելներ Կատեգորիա:Առակներ Կատեգորիա:Ժողովրդական հեքիաթներ
Սթիվեն Քրեյն (գրող)
Սթիվեն Քրեյն (Stephen Crane, ), ամերիկացի բանաստեղծ, արձակագիր, լրագրող, իմպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչ, ամերիկյան պոեզիայում վերլիբրի հիմնադիր։ Մեծ ազդեցություն է գործել անգլիալեզու մշակույթի վրա։
Կենսագրություն
Քրեյնը ծնվել է 1871 թվականի նոյեմբերի 1-ին Նյու Ջերսի նահանգի Նյուարք քաղաքում։ Հայրը, որ մեթոդիստ քահանա էր, մահացավ, երբ տղան 10 տարեկան էր։ 1888 թվականին ավարտելով դպրոցը՝ Սթիվենը ուսումը շարունակեց Լաֆայետ քոլեջում, այնուհետև՝ Սիրակուզ քաղաքի համալսարանում։ Պատանության տարիներին նա զբաղվում էր լրագրողական աշխատանքով, բեյսբոլ էր խաղում։ Գրել սկսել է 15 տարեկանից։
1891 թվականին Սթիվենը զրկվեց նաև մորից։ Նա տեղափոխվեց Նյու Յորք, սենյակ վարձեց մի աղքատ թաղամասում, աշխատանքի ընդունվեց թերթերից մեկի խմբագրությունում որպես լրագրող։ Ակնարկագրի նրա վարպետությունը շատ շուտով նկատեցին բոլորը։ Նա ձեռնամուխ եղավ իր առաջին մեծ գործի ստեղծմանը։ Դա վիպակ էր նյույորքյան կահավորված սենյակների կենվորների կյանքի մասին։ Քրեյնի «Փողոցային աղջիկ Մեգգին» գիրքը պատմում էր մի երիտասարդ բանվորուհու մասին, որին իր մտերիմների սառցե անտարբերությունը հասցնում է մարմնավաճառության։ Հրատարակիչներից բազմապատիկ մերժում ստանալով՝ Քրեյնը վիպակը տպագրեց իր սեփական միջոցներով, Ջոնսթոն Սմիթ կեղծանունով։ Գիրքն այնքան էլ լավ չէր վաճառվում, բայց լավն այն էր, որ հավանության էր արժանացել ազդեցիկ գրողներ Հեմլին Գարլանդի և Ուիլյամ Դին Հոուելսի կողմից։ Վերջինս իր գրախոսության մեջ շեշտեց, որ ուրիշ ոչ մի գրողի դեռևս չի հաջողվել այդքան տպավորիչ պատկերել կարիքի ճակատագրական զորությունը։ Գրքի մասին լույս տեսան բազմաթիվ այլ գրախոսություններ ևս, մեծ հետաքրքրություն առաջացավ՝ նպաստելով հեղինակի համբավի տարածմանը։ Նրա նոր ծանոթների մեջ էին ճանաչված այնպիսի գրողներ, ինչպիսիք են Մարկ Տվենը, Ֆրեսիս Բրեթ Հարտը... Այդ նույն ժամանակաշրջանում Քրեյնը, ոգեշնչված Էմիլի Դիքինսոնի ստեղծագործություններով, որոնց նոր-նոր էր ծանոթացել, սկսում է բանաստեղծություններ գրել։ «Սև հեծյալները և այլ տողեր» ժողովածուում ի մի բերված նրա բանաստեղծությունները պոետի թափառումների, փիլիսոփայական ու կրոնական թեմաներով նրա խորհրդածությունների մասին են։ Ուոլտ Ուիթմենից հետո երկրորդը լինելով՝ Քրեյնը կիրառում է ազատ ոտանավորի՝ վերլիբրի տեխնիկան՝ յուրովի մի նոր շունչ հաղորդելով դրան։ Այս առումով հարկ է նշել, որ ոճի տեսակետից Քրեյնն ու Ուիթմենը հակոտնյաներ են։ Քրեյնի բանաստեղծություններին բնորոշ են լակոնիզմը, աֆորիզմային դիպուկությունը, դառը հեգնանքը, զուսպ զգացմունքայնությունը։
Բանաստեղծություններից բացի, Քրեյնը այդ նույն ժամանակաշրջանում գրում է իրեն համաշխարհային հռչակ պարգևած «Խիզախության ալ նշանը» վեպը, որն առ այսօր համարվում է ԱՄՆ քաղաքացիական պատերազմի մասին գրված լավագույն վեպը։ Այս ստեղծագործության՝ 1894 թվականին լույս տեսած ամսագրային տարբերակը արժանացավ ընթերցողների ջերմագին, հիացական ընդունելությանը, իսկ գրքային տարբերակը, որը հրատարակվեց 1895 թվականին, հռչակի հետ մեկտեղ զգալի ֆինանսական միջոցներ բերեց նրան։ Այդ նույն տարում Քրեյնը մեկնեց ԱՄՆ արևմտյան նահանգներով և Մեքսիկայով ճամփորդության, որի արդյունքում ստեղծեց լրագրային ակնարկների մի ամբողջ շարք, ինչպես նաև՝ բարձրարժեք այնպիսի պատմվածքներ, ինչպիսիք են «Կապույտ հյուրանոցը», «Թե ինչպես հարսնացուն Ելլո Սքայ եկավ»-ը։ Մեկ տարի անց հրատարակեց իր «Մեգգի» վիպակի երկրորդ տարբերակը՝ մասնակիորեն չափավորելով բարոյախոսական հրայրքը և մեղմացնելով երկախոսությունները։ 1896 թվականի վերջին Քրեյնը մեկնեց Կուբա։ 1897 թ. հունվարի 2-ին այն նավը, որով նա ճամփորդում էր, ջրասուզվեց, և Քրեյնը հրաշքով կարողացավ ափ հասնել։ Հետագայում այս պատմությունը իր արտացոլումը գտավ «Մակույկը բաց ծովում» պատմվածքում։ Այդ նույն տարում լույս տեսան «Ջորջի մայրը» և «Երրորդ մանուշակը» վեպերը, որոնցից առաջինը անառակաբարո զավակի և կրոնավախ մոր հարաբերությունների աստիճանական խզման իրապաշտական պատմությունն է, իսկ երկրորդում ռոմանտիկ գույներով պատկերված են նյույորքցի նկարիչ զույգի սիրային զգացմունքները։ Այս վեպերին հաջորդեց պատմվածքների «Փոքրիկ զորագունդը» ժողովածուն։
1897 թվականին Քրեյնը մեկնում է թուրքա-հունական պատերազմի դաշտ, որտեղից ռեպորտաժներ էր ուղարկում ամերիկյան մի շարք թերթերի։ Երբ ռազմական գործողություններն ավարտվեցին, նա մեկնեց Անգլիա և բնակություն հաստատեց այնտեղ։ Նրա նոր մտերիմների թվում էին գրողներ Հենրի Ջեյմսը, Ջոզեֆ Քոնրադը, Հերբերթ Ուելսը։ 1898 թվականին լույս տեսավ Քրեյնի,,Մակույկը բաց ծովում» և արկածային այլ պատմվածքներ,, գիրքը, իսկ հաջորդ տարում՝ բանաստեղծությունների «Բարի պատերազմ» ժողովածուն, որտեղ ներառված իմպրեսիոնիստական ճեպանկարներով ու փիլիսոփայական բանաստեղծություններով նա, իր իսկ բնորոշմամբ, պատերազմ է հայտարարում պատերազմին։
Գրողի կյանքի վերջին տարիները մռայլվեցին թոքախտի պատճառով; Բայց նա հարկադրված էր, անտեսելով հիվանդությունը, լարված աշխատել, քանի որ մեծ պարտքեր ուներ, և պարտատերերը հանգիստ չէին տալիս նրան։ Իրար ետևից լույս տեսան «Ակտիվ ծառայության մեջ» վեպը, հոգեբանական պատմվածքների երեք ժողովածուներ՝ «Հրեշը» և այլ պատմվածքներ,,, «Վերքեր անձրևի տակ», «Ուիլոմվիլյան պատմություններ»։ 1900 թվականին Քրեյնն այլևս ի վիճակի չէր գրելու և հիմնականում թելադրում էր իր վերջին պատմվածքները և «Օ՛Ռուդի» վեպը, որը նրա մահից հետո ավարտի հասցրեց Ռ. Բարրը։
Քրեյնը մահացավ 1900 թվականի հունիսի 5-ին գերմանական Բադենվայլեր կուրորտային քաղաքում, որտեղ տարիներ անց այդ նույն հիվանդության պատճաեով իր մահկանացուն կնքեց մեկ այլ նշանավոր գրող ևս՝ Անտոն Չեխովը։ Ապրելով ընդամենը ոչ լրիվ 29 տարի, ստեղծագործելով մեկուկես տասնամյակից էլ կարճ մի ժամանակահատվածում՝ մեծատաղանդ գրողը իր և  հետագա սերունդներին հանձնեց բարձրարժեք երկերով հագեցած, գրական հարուստ ժառանգություն, որն ամփոփվում է տասներկու հատորներում։
Սթիվեն Քրեյնի գրական ժառանգության ճակատագիրը կարելի է քիչ թե շատ բարեհաջող համարել։ Նրա ստեղծագործությունները այսօր էլ մեծ ժողովրդականություն են վայելում, հրատարակվում բազմամիլիոնանոց տպաքանակներով, թարգմանվում աշխարհի շատ ու շատ ժողովուրդների լեզուներով։ Ամենից հաճախ և առավել մեծ տպաքանակներով հրատարակվում է,,Խիզախության ալ նշանը,, վեպը։ Բայց Քրեյնը եղել և մնում է նաև կարճ պատմվածքի անգերազանցելի վարպետ, ումից դասեր են քաղել Հեմինգուեյը, Ֆոլքները, Դրայզերը։ Քրեյնի,,Մակույկը բաց ծովում,, և,,Կապույտ հյուրանոցը,, պատմվածքները ընդգրկված են բոլոր ժամանակների ամերիկյան լավագույն պատմվածքների ցանկում։  Իսկ որպես բանաստեղծ նա իր նորարական շնչով ու ոգով ասես նախանշել է անգլիալեզու պոեզիայի զարգացման ուղին առնվազն մի ամբողջ հարյուրամյակի համար։ Իրենց ստեղծագործության վրա նրա ազդեցությունը խոստովանել են Կարլ Սանդբերգը, Ուիլյամ Կարլոս Ուիլյամսը, Թոմաս Սթերնս Էլիոթը։ Անվանի բանաստեղծ Ջոն Բերիմանը լույս է ընծայել Սթիվեն Քրեյնի կյանքի պատմությունն ամփոփող իր գիրքը։
Սթիվեն Քրեյնի ստեղծագործություններից «Մակույկը բաց ծովում» և «Չշրջած դեմքը» պատմվածքները հայերեն թարգմանությամբ լույս են տեսել 1989 թվականին Երևանի պետական համալսարանի հրատարակչության կողմից տպագրված «19-րդ դարի ամերիկյան պատմվածք» ժողովածուում (այստեղ «Մակույկը բաց ծովում» պատմվածքը ներկայացված է «Փոքրիկ առագաստանավը» վերնագրով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:Սիրաքյուսի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Երևան (փողային նվագախումբ)
«Երևան» փողային նվագախումբ, Երևանում 1964 թվականին կազմակերպված նվագախումբ։ Մինչև 1970-ից կոչվել է Հայաստանի պետական փողային նվագախումբ։ Այժմ կրկին կրում է նախկին անունը։
Կազմ և համերգացանկ
Նվագախմբի կազմում հանդես են գալիս վաստակաշատ արտիստներ, նաև Երևանի պետական կոնսերվատորիայի ուսանողներ։
Ղեկավարներ
Հիմնադրման օրից մինչև 1988 թվականը գեղարվեստական ղեկավարը և գլխավոր դիրիժորն է եղել ՀՀ վաստակավոր արտիստ Հայկազ Մեսիայանը, 1988-ից՝ Լ․ Մեսիայանը, Վ․ Փիրումյանը, Հ․ Լոգյանը, Ս․ Աբրահամյանը։ 2000 թվականից նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավարն ու գլխավոր դիրիժորն է ՀՀ վաստակավոր արտիստ Հայկ Հովակիմյանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի նվագախմբեր
Օվդյանսկոե (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Օվդյանսկոե գյուղում բնակվում էր 6 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լոտերբուր
Լոտերբուր (Lauterbourg), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 430 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 55 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 1566 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1174-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 392։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,0 %։ 1174 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 1038 անձ (609 տղամարդ և 429 կին)։ Գործազուրկ են եղել 136 անձ (58 տղամարդ և 78 կին)։ 392 անաշխատունակներից 108-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 120-ը` թոշակառուներ, իսկ 164-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վեստոնե
Վեստոնե  (Vestone), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 4224 մարդ, խտությունը՝ 327,44 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12,9 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25078։ Հեռախոսային կոդ՝ 0365։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ռասիմ Բաբաև
Ռասիմ Հենիֆե օկլի Բաբաև (Rasim Babayev Hənifə oğlu, ), Ադրբեջանցի նկարիչ, Ադրբեջանի նկարիչների միության անդամ (1959), Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1988), Ադրբեջանական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1991) ։
Կենսագրություն
Ռասիմ Բաբաևը ծնվել է 1927 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Բաքու քաղաքում։ 1945–1949 թվականներին միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո նա սովորել է Ազիմ Ազիմզադեի անվան Ադրբեջանի պետական ​​արվեստի քոլեջում։ Այնուհետև ուսումը շարունակել է 1949–1956 թվականներին՝ Վ. Սուրիկովի անվան Մոսկվայի արվեստի ինստիտուտում ։
Ռասիմ Բաբաևը մեծ ներդրում է ունեցել ադրբեջանական գեղանկարչության և գրաֆիկայի զարգացման գործում։ Ռ.Բաբաևը հաջողությամբ աշխատել է նաև գրքերի ձևավորման և նկարազարդման ոլորտում։ Ռասիմ Բաբաևի նկարները ցուցադրվել են մի շարք արտասահմանյան ցուցահանդեսներում ՝ Անգլիա, Կանադա, Թուրքիա, Ֆինլանդիա և աշխարհի մի շարք երկրներ։
Նկարչի ցուցահանդեսները բացվել են 2014 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Սանկտ Պետերբուրգի Ռուսաստանի թանգարանի մարմարե պալատում, իսկ նույն տարվա ապրիլի 15-ին `Կազանի Էրմիտաժում։
Միևնույն ժամանակ, նկարչի աշխատանքները պահվում են Ռուսաստանի Տրետյակովյան պատկերասրահում և Ժամանակակից արվեստի և արևելյան ժողովուրդների արվեստի թանգարանում, ԱՄՆ Զումերի թանգարանում և Ֆրանսիայի Գալերի դե Ֆրանս պատկերասրահում։
Ռասիմ Բաբաևը մահացել է 2007 թվականի ապրիլի 22-ին Բաքու քաղաքում։
Արաուկարիաս ազգային պարկ
Տեղագրություն
Արաուկարիաս ազգային պարկը գտնվում է Պասուս Մայա և Պոնտի Սերրադա մունիցիպալիտետներում՝ Սանտա Կատարինա նահանգում։ Պաշտպանված տարածքը ստեղծվել է 2005 թվականի հոկտեմբերի 19-ին և ունի 12841 հա տարածք ։ Այն կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից ։ Տարեկան տեղումների միջին քանակը 1930 մմ է։ Միջին ջերմաստիճանը 17 °C է։ Պարկը տեղակայված է Կամպոս Ժերայսում, ինչն էլ սարահարթ է, որի լանջերը սփռված են դեպի արևմուտք։ Գտնվում է 805-1218 մետր բարձրության վրա ։
Անտառն օգնում է պահպանել Չապեկո, Չապեցոզինիո, Մատո և Կարատուվա գետերի ջրի որակը ։
Պահպանություն
Պարկը դասվում է Բնության պահպանության միջազգային միության II կատեգորիային (ազգային պարկ) ։ Հիմնական նպատակն է պահպանել բնական էկոհամակարգերը, որտեղ պահպանվել են Արաուկարիա անտառի մնացորդներն ու Ատլանտյան անտառ բիոմի բույսերը, որոնք վտանգված են մարդու գործունեության պատճառով։ Պարկն ապահովում է գիտական հետազոտություններ, բնապահպանական կրթություն, ինչպես նաև բացօթյա հանգիստ և էկոտուրիզմ։ Կան վտանգված վայրի խոզեր և որոշ ընտանի կենդանիներ ։ Պաշտպանված տեսակներից են բաշավոր գայլը (Chrysocyon brachyurus), փայտփորիկը (Dryocopus galeatus), օցելոտը (Leopardus pardalis) և պուման (Puma concolor) ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի ազգային պարկեր Կատեգորիա:2005 հիմնադրումներ Բրազիլիայում Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Ակտիվ հզորություն
Ակտիվ հզորություն, ակնթարթային հզորության միջին արժեքը փոփոխական հոսանքի մեկ պարբերության ընթացքում։ Չափվում է վատտմետրով։
Կատեգորիա:Էլեկտրատեխնիկա Կատեգորիա:Ֆիզիկական մեծություններ
Բուրխանովկա (գյուղ, Կարաիդելսկի շրջան)
Բուրխանովկա (Бурхановка, Борхан), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 32 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարաիդելսկի շրջանի բնակավայրեր
Բագրատունիներ
Բագրատունիներ, հայկական նախարարական տոհմ և թագավորական հարստություն միջնադարյան Հայաստանում։ Բագրատունիների կամ հին՝ դասական հայերենով (գրաբարով) Բագրատունեաց տոհմն այնքան մեծ դեր է խաղացել Հայոց պատմության մեջ, որ հայոց պատմության հատկապես միջնադարյան ժամանակաշրջանն անհնար է ներկայացնել՝ բացառելով Բագրատունիներին։ Այս տոհմն, ինչպես Մեծ Հայքի Հայկազյան նախարարական տոհմերից շատերը՝ շատ հին ծագում ունի։ Նրա ծագումնաբանական արմատները Հայոց Պատմության հազարամյակների խորքից են գալիս։
Ծագումնաբանություն
Բագրատունիների ծագումնաբանական արմատները հասնում են առնվազն մինչեւ Արատտա պետության և Վանի թագավորության ժամանակներում գոյություն ունեցած Բագադատա, Բագա, Բագարնա կամ Բագավանդա անունները կրած տոհմերը և Բագբատու, Բագբաշտու կամ Բագմաշտու ցեղանունն ու դիցանունը, որոնք ծագում են հնդեվրոպական-արիական բագ արմատից։
Արդի հայ պատմագիտութիւնը հիմնականում միակարծիք է Բագրատունիների հայկական ծագման հարցում։ Այդ տեսակետի կողմնակիցներն են, օրինակ հարցի հետազոտողներ Ռաֆայել Ի․ Մաթևոսյանը, որը գիտական հանգամանալից հետազոտությամբ անառարկելիորեն հերքել է հրեական ծագման տեսակետը, ինչպես նաև Ալբերտ Վ․ Մուշեղյանը, Մարիա Գրիգորյանը, Սրմեն Պետրոսյանը, Մնացական Ռ․ Խաչատրյանը և բազում ուրիշներ։
Մանավորապես, արդի շատ հայտնի Հայ պատմաբաններից մեկը՝ Ալբերտ Մուշեղյանն իր «Մովսես Խորենացու դարը» գրքում գրում է.
Բացի այդ, նույն պատմաբանը շատ կարևոր մի դիտողություն է կատարում․
Իրարամերժ կարծիքներ
Բագրատունիների ծագման մասին պատմաբանները միակարծիք չեն։ Իրարամերժ տեսակետները Բագրատունիներին տալիս են հայկական, եբրայական, երբեմն՝ պարսկական ծագում։
Բագրատունիներին հրեական ծագման վերագրումը Խորենացու Պատմության մեջ
Թյուրիմացությունը գալիս է Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունից», համաձայն որի՝ Բագրատունիները սերում են հրեա Շամբատից, որի շառավիղներից Շամբատ-Բագրատին հայոց թագավոր Վաղարշակը տվել է թագադիր ասպետի պաշտոն, նշանակել Հայաստանի արևմտյան կողմի կուսակալ և տոհմը նրա անունով կոչել Բագրատունի։ Սակայն տվյալ դեպքում քերթողահոր մատյանին վստահել չի կարելի։ Նախ՝ մեզ հասած նրա «Պատմության» ամենահին մատյանը թվագրվում է IX դարով՝ պատմիչի մահից գրեթե կես հազարամյակ անց, և վստահ չենք, թե այն չի խմբագրվել։
Բագրատունիների ծագմանը Խորենացին առաջին անգամ անդրադառնում է հայոց Հրաչյա թագավորի մասին հիշատակելիս, վերջինս Պարույր նահապետի որդին էր և Ասորեստանի Նաբուգոդոնոսոր Բ (Ք.ա. 605–562 թթ.) թագավորի ժամանակակիցը.
Բագրատունիների «հրեական ծագման» մասին պատմահայրը վկայում է բազմիցս, և այն առավել համոզիչ դարձնելու նպատակով իշխանական տոհմում ընդունված անուններին վերագրում է եբրայական (հրեական) ծագում` հատկապես առանձնացնելով Շամբատ անվանումը, որն, ըստ նրա, համարժեք էր Բագրատունիների մոտ հաճախ հանդիպող Սմբատ անվանը։ Հաջորդ անգամ, Բագրատունիներին Խորենացին հիշատակում է` հանձին «Շամբատայ Բագարատի», որին, ըստ Խորենացու՝ Վաղարշակ (իսկ իրականում՝ Տրդատ Ա Արշակունի) թագավորը բացի այն, որ իրավունք էր շնորհել ժառանգաբար` լինել թագադիր Արշակունիներին, կարգել էր նաև Հայաստանի արևմտյան մասում «կողմնակալ, բյուրերի և հազարների իշխան» ։ Այս պաշտոններից զատ, Տրդատի Ա-ի (66–88 թթ.) հրամանով Բագարատից սերած ցեղը նրա անունով պետք է կոչվեր «Բագրատունի»։ Բագարատը իրավունք էր ստացել նաև ասպետ տիտղոսը, ինչպես նա արքունիքում և թագավորի տանը շրջելիս մանր մարգարիտներից երեք փաթ վարսակալ կրել` առանց ոսկու և (թանկագին) քարերի ։ Խորենացին կամ, առավել հավանական է՝ նրա «Հայոց Պատմությունը» հետագայում խմբագրողը կամ խմբագրողները՝ մերժում է Բագրատունիների` Հայկ նահապետից սերված լինելը. «Քանզի ասելն ոմանց անհաւաստի մարդոց, ըստ յօժարութեան և ոչ ըստ ճշմարտութեան, ի Հայկայ զթագադիր ազգդ Բագրատունեաց լինել։ Վասն որոյ ասեմ. մի այսպիսեաց յիմար բանից հավանիր. զի և ոչ մի՛ շաւիղ կամ ցուցումն գոյ նմանութեան յասացեալսդ` որ զարդարութիւն ակնարկէ. զի իբայ բանից և անոճ իմն յաղագս Հայկայ և նմանեացն կակազէ» ։ Խորենացու կողմից սույն տեսակետի վկայությունը, չնայած Բագրատունիների հայկական ծագման վերաբերյալ նրա ունեցած ժխտողական մոտեցմանը, խոսում է այն կարևորելու և ժամանակին ունեցած լայն շրջանառության մասին։ Բագրատունիների ծագման վերաբերյալ Խորենացու հաղորդած տեղեկությունները սահմանափակվում են այսքանով, թեպետ դա էլ բավարար էր, որ այն հանդիսանար հայագետների մի քանի սերունդների ուսումնասիրության առարկան ։
Բայց և այնպես, հարկ է նկատել, որ եթե անգամ Խորենացին է հաղորդել Բագրատունիների եբրայական ծագման մասին, դարձյալ առանց կասկածի ընդունել չի կարելի։ V դարում հայոց աշխարհում, երբ արդեն անկում էր ապրել Արշակունիների թագավորությունը, առաջնության համար պայքար էր ընթանում Բագրատունիների, Սյունյաց, Արծրունյաց նախարարական տների միջև։ Բնականաբար, այդ պայքարը սոսկ տնտեսական կամ ռազմաքաղաքական ենթատեքստ չուներ։ Տոհմերից յուրաքանչյուրը պետք է նաև իր առաջնությունը հիմնավորող վարկածներ մտորեր։ Սյունիները ծագում են Հայկ նահապետից, Արծրունիներն իրենց ծագումը վերագրում էին Ասորեստանի թագավորներին, իսկ Բագրատունիները կարող էին ընտրել եբրայական տարբերակը և իրենց վերագրել, թե ծագել են Հրեաստանի Դավիթ թագավորից՝ դրանով իսկ ազգակից դառնալով Հիսուսին, մանավանդ, որ տվյալ ժամանակահատվածում քրիստոնեությունն իշխող գաղափարախոսություն էր։ Դա տարածված գործելաոճ էր Հին աշխարհում։ Սա խոսուն վարկած է, մանավանդ որ Խորենացին «Հայոց պատմությունը» շարադրել է Սահակ Բագրատունի իշխանի պատվերով։ Ի դեպ, Քերթողահայրը Սահակ իշխանին ուղղված խոսքում նշում է. «Քանզի ասելն ոմանց անհաւաստի մարդոց, ըստ յօժարութեան և ոչ ըստ ճշմարտութեան, ի Հայկայ զթագադիր ազգդ Բագրատունեաց լինել։ Վասն որոյ ասեմ. մի այսպիսեաց յիմար բանից հավանիր. զի և ոչ մի շաւիղ կամ ցուցումն գոյ նմանութեան յասացեալսդ` որ զարդարութիւն ակնարկէ. զի ի բայբանից և անոճ իմն յաղագս Հայկայ և նմանեացն կակազէ»։
Ճիշտ է, պատմիչը մերժում է Բագրատունյաց հայկյան ծագումը, բայց և հավաստում V դարում այդ տեսության տարածվածությունը։ Իսկ IX դարի Անանուն պատմիչը Բագրատունիներին համարում է Հայկ նահապետի որդի Արամանյակից սերված ։
Բագրատունիների հայկական ծագումն ըստ Սեբեոսի կամ Անանունի Պատմության
Հայոց ամենահզոր նախարարական տոհմերից մեկի հինավուրց ծագման վերաբերյալ հաջորդ վկայությանը հանդիպում ենք Անանունի մոտ, համաձայն որի` Բագրատունիները սերել են Հայկ նահապետի սերնդից.
Բացի այդ՝ Անանունը հիշատակում է Արամանյակի տոհմից սերած Բագարատ Փառազյանին.
Բագրատունեաց ծագման մասին ավելի վաղ ժամանակաշրջանի հայ պատմիչների չհիշատակելը
ժամանակագրական առումով Խորենացուց և Անանունից կամ վերջինիս պատմության այդ հատվածն իր Պատմությանը միացրած Սեբեոսից առավել վաղ ապրած պատմիչներ Ագաթանգեղոսը և Փավստոս Բուզանդը որևէ տեղեկություն չեն հաղորդում Բագրատունիների ծագման վերաբերյալ։ Ագաթանգեղոսի և Բուզանդի Պատմություններում Բագրատունիները հիշատակվում են պարզապես որպես «թագադիր» և «ասպետ» տիտղոսները կրող նախարարներ ,:
Բագրատունիների մասին օտարազգի պատմիչների հիշատակություններ
Բագրատունիների ծագման կամ առաջին Բագրատունիների վերաբերյալ տեղեկությունները չեն սահմանափակվում միայն հայ պատմիչների հաղորդած հիշատակություններով։ Նրանցից զատ Բագրատունիների վերաբերյալ վկայում են նաև օտարազգի պատմիչները։ Մասնավորապես, հույն պատմիչ [[Ապիանոս
Բագրատունիների ծագման վերաբերյալ հայագիտությանը հայտնի մի շարք գիտական տեսակետներ
Բագրատունիների ծագման վերաբերյալ առ այսօր հայագիտությանը հայտնի մի շարք տեսակետներ կան, որոնցից յուրաքանչյուրը լուրջ ուսումնասիրությունների և քննարկումների տեղիք են տալիս։ Դրանցից որոշները թեև ենթադրություններ կամ հիպոթեզներ են, այնուամենայնիվ մասնագետ հետազոտողների կողմից բավական հանգամանալի ուսումնասիրությունների հետևանք լինելով՝ կարելի է համարել գիտական փաստերով ապացուցված տեսակետներ։
Մասնավորապես, մի շարք գիտնականներ, այդ թվում՝ գերմանացի Յոզեֆ Մարկվարտը, հայեր Նիկողայոս Ադոնցը, Լեոն, Գրիգոր Խալաթյանցը, Ասլան Շահնազարյանը, Անտոն Գարագաշյանը՝ Բագրատունիներին վերագրում են բացառապես հայկական ծագում` այդ նշանավոր իշխանական տոհմի նախահայրը համարելով Կիլիկիայի և Ասորիքի կառավարիչ Բագարատին՝ Տիգրան Մեծի զորավարին։
Յոզեֆ Մարկվարտ
Յոզեֆ Մարկվարտը (գերմ.՝ Josef Markwart, 1864-1930 թթ.), գերմանացի արևելագետ, հայագետ, բանասեր, լեզվաբան, մեկն է այն պատմաբան հետազոտողներից, ովքեր Տիգրան Մեծ արքայից արքայի զորավար և Սիրիայի կառավարիչ Բագադատ–Բագրատ անունով հայ իշխանին համարում են Բագրատունիների նախահայրը։ Այդ մասին Մարկվարտը գրել է իր պատմաաշխարհագրական կարևոր մի ուսումնասիրության մեջ․ «Իրանը Մովսես Խորենացու Աշխարհացույցում», գերմաներենով հրատարակված Բեռլինում, 1901թ․ ։ Մարկվարտը հայ ժողովրդի մեծ բարեկամն էր։ Պարբերաբար հանդես է եկել հայոց դատի պաշտպանությամբ, պայքարել հայոց պատմության չարամիտ աղավաղումների դեմ։ Նշավակել է աբդուլհամիդյան հայաջինջ քաղաքականությունը («Կոմանների ցեղի մասին», գերմ., 1914 թ.), մերկացրել և համաշխարհային հասարակական դատին ներկայացրել առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Գերմանիայի վարած քաղաքականությունը։ Հինավուրց մշակույթի տեր հայ ժողովրդի նկատմամբ հարգանքն ու բարյացակամությունն ընդգծելու համար Մարկվարտը հայերեն է թարգմանել իր անուն-ազգանունը և երբեմն ստորագրել «Հովսեփ Բդեշխյան»։
Նիկողայոս Ադոնց
Նիկողայոս Ադոնցը՝ նույն ինքը՝ Նիկողայոս Գևորգի Տեր-Ավետիքյանը (1871–1942), հայ պատմաբան, բյուզանդագետ և բանասեր, նույնպես համարում էր, որ արքայից արքա Տիգրան Մեծի զորավար Բագադատ–Բագրատն է Բագրատունիների նախահայրը։ Ի դեպ, պրոֆեսոր Ադոնցը մեծ ավանդ ունի ոչ միայն Բագրատունիների ծագումնաբանության, այլև իշխանական տոհմի պատմության լուսաբանման գործում։ Նա Բագրատունիների հարստության (դինաստիայի, գահատոհմի) առաջացումը պայմանավորում է հայ-իրանական էթնիկական միահյուսմամբ` վկայակոչելով տոհմի անունը և նրանց վերագրված «ասպետ» տիտղոսը։ Ադոնցը Բագրատունիների նախնական հայրենիքը համարում է Բագրևանդը, որը գտնվում էր Ատրպատականից ոչ հեռու, իսկ Բագրատունիների նախահայր` Տիգրան Մեծի կողմից կուսակալ նշանակված Բագադատին, որը համարժեք է նույն հայկական Բագարատին։ Խորենացու` Բագրատունիների հարավից գալու և հրեական ծագման մասին հիշատակումը Ադոնցը կապում է այն իրողության հետ, որ Բագարատը երկար ժամանակ եղել է սեմական ժողովրդով բնակեցված շրջանի (Կիլիկիան և Ասորիքը – Մ. Գ.) կառավարիչ ։ Ադոնցը մանրամասն քննության է ենթարկում նաև Անանունի կամ Սեբեոսի հաղորդումները` դրանք պայմանավորելով Սուրբ Գրքի ազդեցությամբ, քանզի պատմիչը հիշատակում է նույնքան հայ թագավորներ (Զարեհ, Արմոգ, Սարհանգ, Շավարշ, Փառնավազ), որքան նույն ժամանակաշրջանում ունեին հրեաները (Եզեկիա, Մանասե, Ամոն, Հովսիա, Հովակիմ)։ Անհնարին է համարում այն, որ Բագարատ Փառազյանը, լինելով ժամանակակիցը Նաբուգոդոնոսոր Բ-ի (Ք..ա. VII դ.), ապրած լիներ Արշակունի թագավորի Մծբին գալու ժամանակ, ինչը տեղի է ունեցել մոտավորապես մ․թ․ II դարի կեսերին։ Ադոնցը անհավանական է համարում նաև այն, որ Բագարատի որդիները, սերելով Զարեհից և Փառնավազից, վերոնշյալ անունների փոխարեն կրում են Բագարատ անունը։ Ըստ Ադոնցի` Անանունի հիշատակած Զարեհը կարող է հիշեցնել Ծոփքի թագավորության հիմնադիր Զարիադրիսին, որի անվան պարթևական տարբերակը Զարեհն է։ Մյուս կողմից Զարեհը կարող էր կրել իրանական Զարիադր հերոսի ստվերը, որը Վշտասպի եղբայրն էր և թագավորել էր Մարաստանի ու ստորին երկրների վրա, իսկ նրա եղբոր` վերոհիշյալ Զարիադրի իշխանության տակ էին գտնվում Կովկասյան երկրները` Կասպից պահակից վեր` մինչև Տանայիս (Դոն) գետը։ Բայց նա ավելի հավանական է համարում և Մարկվարտի հետ կիսում այն տեսակետը, համաձայն որի Զարեհը Անանունին հայտնի է եղել Բագավանի մոտ գտնվող Զարեհ ավանից։ Ադոնցը նույն կերպ է մեկնաբանում նաև Բագամ և Շավարշ կամ Շավաշ անունները` առաջինը կապելով Բագավանի, իսկ երկրորդը` Շավարշանի հետ։ Առանձնակի ուշադրություն չդարձնելով Սարհանգ անվանը` (հին պարսկերեն` հերոս, արդի պարսկերենում՝ գնդապետ) անդրադառնում է Արմոգ և Փառնավազ անուններին։ Արմոգը նույնացնում է վրացական Արտոգի հետ, որը Վրաստանի թագավորն էր և Տիգրան Մեծի (Ք. ա. 95–55 թթ.) ժամանակակիցը, իսկ Փառնավազը` Տիգրան Մեծի որդի Արտավազդի (Ք. ա. 55–34 թթ.): Ադոնցի կարծիքով ևս մեկ Փառավազ հավանաբար գոյություն է ունեցել այս Փառնավազից առաջ։ Բայց նա կարծում է, որ Անանունն այդ անվանը ծանոթ է Փավստոս Բուզանդից։ Վերջինիս մոտ Փառնավազն ընկալվում է որպես վրացական թագավորական տուն։ Փառնավազին Անանունի կողմից որպես Բագարատի հայր ներկայացնելու հիմքում կարող էր ընկած լիներ այն հանգամանքը, որ Անանունը հաճախ աշխարհագրական մերձավորությունը վերածում է ցեղականի` նկատի ունենալով Բագրատունիների սեփականություն հանդիսացող Սպեր գավառը, որի միջոցով, ըստ Ադոնցի, հայկական և վրացական հողերը սահմանակցում են ։
Լեո
Լեոն՝ նույն ինքը՝ Առաքել Գրիգորի Բաբախանյանը (1860–1932թթ․), նշանավոր հայ պատմաբան, գրող, գրականագետ, հրապարակախոս, Հայաստանի գիտությունների և արվեստի ինստիտուտի իսկական անդամ, պրոֆեսոր, նույնպես համաձայն էր Նիկողայոս Ադոնցի վերոհիշյալ տեսակետին։ Այսինքն՝ ըստ Լեոյի ևս՝ Բագրատունիների նախահայրը Կիլիկիո և Ասորիքի մ․թ․ա․ Ա դարի կառավարիչն է՝ Տիգրան Մեծի զորավար Բագադատ–Բագրատը։ Ընդ որում՝ Լեոն Բագրատունիներիս բացառապես հայկական ծագում է վերագրում։ Բացի այդ՝ Լեոն Բագրատունեաց նախնական բնակության վայրն է համարում է Մեծ Հայք երկրամասի Այրարատ աշխարհի Կոգովիտ գավառը։ Անդրադառնալով Խորենացու կամ նրա Պատմության խմբագրողների կողմից Բագրատունեաց՝ հրեական ծագում վերագրելու փաստին, պրոֆեսոր Լեոն դա բացատրում է հետևյալ կերպ․ Մամիկոնյանց և Բագրատունյաց միջև հարատև շարունակվող մրցություն կար։ Ուստի՝ Խորենացին, լինելով Բագրատունյաց տոհմի ջատագովը՝ վերջիններիս վերագրել է հրեական ծագում՝ և այսպիսով պատմահայրը ջանացել է Բագրատունիներին առավել հին ծագում վերագրել ։
Գրիգոր Խալաթյանց
Գրիգոր Աբրահամի Խալաթյանցը (1858-1912թթ․) նշանավոր հայագետ էր, պատմաբան-բանասեր, մանկավարժ, մշակութային գործիչ։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1903թ․), պրոֆեսոր (1906թ․)։ Հայտնի է եղել իր ծայրահեղ և անհեթեթ մեղադրանքներով 5-րդ դարի հայ պատմիչների նկատմամբ։ Բագրատունիներին հրեական ծագում արհեստականորեն վերագրելով՝ նրանց առավել հին գահատոհմ ներկայացնելու Խորենացու այս քաղաքական հնարավոր հնարքի մասին իր ժամանակին տեսակետ է արտահայտել նաև այս նշանավոր հայագետ հետազոտող, բանասեր Գրիգոր Խալաթյանցը։ Ընդ որում, սույն հետազոտողը, կարծես, առավել հակված է եղել կարծելու, որ այդ միտումը առաջացել է Անանունի մոտ, և սոսկ հետագայում՝ փոխանցվել` Խորենացուն։ Գրիգոր Խալաթյանցի կարծիքով` Անանունը ամբողջությամբ գտնվել է Աստվածաշնչի ազդեցության տակ, քանի որ Բագարատ անվան մեկ այլ ձևին` Փաքարատին, հանդիպում ենք Աստվածաշնչում «որդիք Փաքարատ», Նեեմիի գրքում` Պակարատ, (վերջինիս անունը նշված էր Նաբուգոդոնոսորի բաբելոնյան գերությունից վերադարձած Իսրայելի որդիների ցուցակում) ինչպես նաև Եզրի 2-րդ գրքում` Փաքերոթ կամ Փաքերովթ տարբերակով ։ Բացի այդ Գր․ Խալաթյանցը նմանություն, գուցե և նույնություն էր տեսնում Անանունի Բագարատ Փառազյանի և Խորենացու մոտ հանդիպող, թագադիր և ասպետ տիտղոսները կրող, թագավորին դիմավորող Շամբատ Բագարատի միջև։ Առկա միակ տարբերությունը, ըստ Խալաթյանցի, այն է, որ Խորենացին Բագարատին սերած է համարում հրեա Շամբատից, մինչդեռ Անանունը Բագրատունիներին վերագրում է հայկական ծագում ։
Ասլան Շահնազարյան
Գրիգոր Խալաթյանցի վերոհիշյալ տեսակետը՝ որոշ ժամանակ անց արժանացավ հայագետներից ոմանց, մասնավորապես՝ պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ ծնունդով Արցախից Ասլան Շահնազարյանի (1877-1955թթ․)։ քննադատությանը։ Վերջինս Գր․ Խալաթյանցի այդ տեսակետը պայմանավորեց այն հանգամանքով, որ վերջինս դասվում էր այն ծայրահեղական բանասերների շարքին, ովքեր փորձում էին փաստել, որ Խորենացին ապրել է VIII դարի վերջին կամ IX դարի սկզբին, հետևապես հավանական էր, որ օգտված լիներ Անանունից։ Մինչդեռ, Շահնազարյանը, փաստելով Խորենացու մեծությունը, ամբողջությամբ հերքեց այդ տեսակետը ։
Ասլան Շահնազարյանը Բագրատունյաց տոհմի նախահայր է համարում Տիգրան Մեծի զորավար Բագադատ–Բագրատին։ Շահնազարյանը, վկայակոչելով ուրարտագետներին, համաձայն որոնց ուրարտերենում «ունի» բառը նշանակում է «տոհմ», և իր այդ նույն իմաստը պահպանել է նաև հայերենում` որպես հատուկ անունների վերջածանց, իշխանական տան անվանման բացատրությունը կապեց իշխանական տոհմի ազգանվան կազմությամբ, որը բաղկացած է «Բագարատ» և «ունի» բառերից, հետևապես Բագրատունի, ըստ Ա. Շահնազարյանի, կնշանակի Բագրատի տոհմ։ Սակայն, այդ իրողությունը ամենևին չէր պարտադրում Բագրատունիներին` ունենալ ուրարտական ծագում, ինչպես կարծում են որոշ մասնագետներ ։
Անտոն Գարագաշյան
Պատմաբան, բանասեր, հոգևորական, լեզվաբան և փիլիսոփա բազմատաղանդ Հայր Անտոն Մատաթիա Գարագաշյանն (1818–1903թթ․) առաջիններից մեկն էր, ով, վերլուծության ենթարկելով Բագրատունիների անունները (Բագարատ` աստվածատուր, Սմբատ`արծաթ (սիմ) և պատ (շեն), վարազ հաղթող, որը համարժեք է Սասանյանների Պերոզ անվանը, իսկ բարդված ձևերն են Վարազտիրոց, Վարազվազան, Վարազդատ և այլն) ժխտեց դրանց եբրայական լինելը` վերագրելով արիական ծագում։ Պատմաբան–լեզվաբանը Բագրատունիների հրեական ծագման վերաբերյալ նկատում է հակադրություն հենց Խորենացու հիշատակություններում։ Խոսքը վերաբերում է Բագրատունի Ենանոսի և Գնթունի նահապետ Զորայի միջև ծագած տարաձայնությանը։ Համաձայն այդ վկայությունների, Ենանոսը, ապստամբելով թագավորի դեմ, փորձում էր հանձին Զորայի գտնել դաշնակցի, վերջինս, սակայն, առարկում է Բագրատունի Ենանոսին` միաժամանակ հերքելով իրենց պաղեստինցի (հրեա) լինելը :Անտոն Գարագաշյանը հպանցիկ հիշատակում է այն տեսակետը, որը պետք է ամրապնդվեր հետագայում և դառնար այն իրողության առհավատչյան, համաձայն որի Խորենացին հրեա ասելով նկատի է ունեցել ոչ թե ազգությունը, այլ Բագրատունիների կրոնական պատկանելությունը։ Գարագաշյանը ուշագրավ տեսակետ է արտահայտում նաև Բագրատունիներին վերագրված պաշտոնի` հայոց թագավորին թագադրելու իրողության վերաբերյալ` այն որակելով ոչ միայն հին և ընդունված սովորույթ հայոց մեջ, այլև` կրոնական արարողություն։ Այս երևույթի պատմական ակունքները գալիս են այն ժամանակաշրջանից, երբ երկրի վրա իշխանությունը աստվածապետական էր, այսինքն` աշխարհիկ իշխանությունը գտնվում էր քրմի կամ մարգարեի ձեռքում։ Երբ այն սահմանազատվեց, վերջիններս շարունակեցին իրենց ձեռքում պահել թագավորին պսակելու կամ օծելու արարողությունը։ Թերևս այս է Գարագաշյանի կողմից Վահունիների հետ նրանց համեմատելու պատճառը։ Այս ենթադրության հիմքը նաև «Բագրատունի» անվան առաջին «Բագ» բառն է, որը հնդեվրոպական շատ լեզուներում նշանակում է «Աստված»։ Գարագաշյանը նույն կերպ է բացատրում «Վահունի» ցեղանունը, համաձայն որի «վահ» բառը «բագ»-ի մեկ այլ ձևն է և ունի նույն նշանակություն ։
Մառ
Բագրատունիների ծագման վերաբերյալ իր տեսակետն է արտահայտել Նիկողայոս Մառը (1865–1934թթ․): Վերջինս նախ և առաջ ուսումնասիրության ենթարկեց Բագրատունիների մոտ առավել հաճախ հանդիպող անունները։ Հետազոտության արդյունքում Աշոտ, Սմբատ, Գագիկ անունները առավել կապված համարվեցին հաբեթական աշխարհի հետ և ավելի թույլ իրանականի։ Ինչ վերաբերում է Բագրատունիների ծագման վերաբերյալ առաջացած երկվությանը, ապա Մառն այն կապում է հայ հասարակության նախասիրությունների փոփոխման հետ։ Համաձայն որի, հին ավանդությունների կրողները Բագրատունիներին կապում էին տեղական ցեղերի հետ, մյուսները` նոր`քրիստոնեական հայացքների կրողները, նախապատվությունը տալիս էին նրանց` աստվածաշնչյան Դավթից սերելուն ։ Այս տեսակետը և Բագրատունիներին վերագրված «հրեական» ծագումն իր արտացոլանքը գտավ հատկապես Վրաստանում, որտեղ հաստատված Բագրատունիների մի ճյուղը հասել էր թագավորական աստիճանի։ Համաձայն վրացական աղբյուրների Բագրատունիների այս ճյուղը ազգակցական կապեր ուներ Դավիթ մարգարեի հետ, ինչը նշանակում էր ազգակից լինել Մարիամ Աստվածածնին ։ Բագրատունիների վրացական ճյուղի ծագման վերաբերյալ նման չափազանցությունն անհնարին համարելով` Յոզեֆ Մարկվարտը, Կիրիլ Թումանովը, Նիկողայոս Ադոնցը և այլ գիտնականներ` վրաց Բագրատունիներին սերած համարեցին հայ Բագրատունիներից  ,,: Տվյալ պարագայում վրաց Բագրատունիների նախահայրը հանդիսացավ Աշոտի որդի Վասակը։ Խոսքը 732–750 թթ. Հայոց իշխան Աշոտ Կույրի որդի Վասակի մասին է, որը մասնակցել էր 774–775 թթ. ապստամբություններին և Բագրևանդի ճակատամարտից հետո անցնել էր Կղարջք և հիմնել Բագրատունիների վրացական ճյուղը։ Մասնագետների արտահայտած այս տեսակետի աղբյուրագիտական հենքը Վարդան Արևելցու համապատասխան հիշատակությունն է ։
Գրիգոր Ղափանցյան
Նշանավոր հայ պատմաբան Գրիգոր Ղափանցյանը (1887–1957թթ․) Բագրատունիների ծագման հարցում ունի բավական ուրույն տեսակետ։ Մասնավորապես, Ղափանցյանը Բագրատունիների ծագումը հասցնում է մինչև ուրարտական ժամանակաշրջան` այդ նախարարական տոհմին վերագրելով մանայական ծագում։ Տվյալ դեպքում, ըստ Ղափանցյանի, Բագրատունիների նախահայր կարող էր հանդիսանալ Մանա երկրի թագավոր Բագադատը։ Ընդ որում, Գրիգոր Ղափանցյանի տեսության մեջ հանդիպում ենք ոչ միայն Բագադատին, այլև Իրանզուին և Բագադատի նախորդ Մանա երկրի թագավոր Ազա Բ-ի մասին տեղեկությունների, որը Ղափանցյանի ենթադրությամբ Բագադատի հայրն է, իսկ Իրանզուն` Ազայի հայրը` հետևապես Բագադատի պապը։ Եթե Բագադատին Բագրատունի համարենք, ապա տոհմի նախահայր, ինքնաբերաբար, պետք է ընդունենք ոչ թե նրան՝ Բագադատին, այլ իր պապին, այսինքն` Իրանզուին։ Հետևաբար, Ուրարտական ժամանակաշրջանում մեզ հայտնի առաջին Բագրատունին Բագադատի փոխարեն դառնում է Իրանզուն, երկրորդը վերջինիս որդի Ազա Բ–ն, իսկ երրորդը՝ Բագադատը։ Գրիգոր Ղափանցյանը առաջարկում էր Բագրատունիների նախնական հնարավոր բնակավայրը համարել Մանա կամ Մերձուրմյան երկիրը, որի թագավորն էր Բագադատին ։ Իր հերթին, ժամանակին Նիկողայոս Ադոնցը, որի տեսակետը վերևում համառոտ շարադրված է, մոտավորապես այս նույն վայրը, ավելի ճիշտ սրանից, այսինքն՝ Մանա կամ Մերձուրմյան երկրից դեպի հյուսիս-արևմուտք ընկած Բագրևանդն էր ընդունում որպես Բագրատունիների նախահայրենիք։
Ռաֆայել Ի․ Մաթևոսյան
Պատմաբան Ռաֆայել Իվանի Մաթևոսյանը (1932-2002թթ․), որը վախճանվել է 2002թ․, ևս կողմնակից էր, ինչպես Գրիգոր Ղափանցյանը՝ Բագրատունիների շատ ավելի հին՝ ուրարտական և Մանայական ժամանակաշրջանում ծագման տեսակետին ։ Իբրև ապացույց` լինելով պատմաբան և զինանշանագետ, Ռ․Ի․Մաթևոսյանը մատնանշում է հետևյալ փաստերը․ Ա․ Բագրատունիների զինանշանը իր վրա կրում էր ուրարտական հերալդիկայի ազդեցության դրոշմ , Բ․ ուրարտական գլխավոր աստված Խալդեի տիկնոջ՝ Բագբարտու աստվածուհու անունը ծագում է նույն ԲԱԳ արմատից, ինչ և Բագրատունիների տոհմանունը ։
Ավելին, Մաթևոսյանը հավանական է համարում, որ հենց Բագբարտու աստվածուհու անունից էլ պետք է առաջացած լիներ Բագրատունի նախարարական տոհմանունը։ Ընդ որում, Ռ․Մաթևոսյանը, Բագրատունիների` հավանական գոյությունը ուրարտական ժամանակաշրջանում ենթադրելուց զատ, անդրադարձել է նաև Բագրատունիների իշխանական տոհմի ծագման հարցերի քննությանը` ներկայացնելով հայագիտությանը հայտնի տեսակետներն` ըստ ժամանակագրական հաջորդականության։ Հենց այդ պատմաբանի ուսումնասիրության արդյունքում ամբողջությամբ հերքվեց Բագրատունիների հրեական ծագումը, անհավանական համարվեց նաև Շամբատի` Բագրատունիների նախահայր լինելը, քանի որ նրանք «Բագրատունի» կոչվելու փոխարեն կկոչվեին «Շամբատունի»։ Բագրատունիների հայկական ծագումը Մաթևոսյանը փաստում է նաև Խորենացու հիշատակություններում հանդիպող հակասություններով ։
Կիրիլ Թումանով
Իշխան Կիրիլ Թումանովը (ծնվ․ 1913թ․, Սանկտ Պետերբուրգում, Ռուսական կայսրություն - վախճանվել 1997թ․ Հռոմում, Իտալիա), ամերիկյան պատմաբան հետազոտող, տոհմագետ, կովկասագետ լինելով՝ ժամանակին նոր էջ է բացել Բագրատունիների ծագումնաբանության ուսումնասիրության մեջ։ Թումանովը համարվում է Հայաստանի և Վրաստանի իշխանական տոհմերի պատմության ամենահեղինակավոր մասնագետներից մեկը։ Կիրիլ Թումանովն առաջինն էր, որ խոսեց Բագրատունիների և Երվանդունիների հավանական ազգակցական կապի մասին ։
Թումանովը, բացի վերը հիշատակած փաստից, իր տեսակետը ապացուցում է նաև աշխարհագրական և տեղանվանական տվյալներով։ Խոսքը վերաբերում է Մեծ Հայքի Երվանդ Դ Երուանդունի արքայի (Ք. ա. 220–201 թթ.) կողմից Երվանդունիների վերջին մայրաքաղաք Երվանդաշատի մոտ կառուցած Բագարան և Երվանդավան քաղաքներին, ինչպես նաև դրանցից հարավ` Բագրևանդ գավառի Բագավան կենտրոնին, որը հարավ–արևելքում սահմանակից էր Ծաղկոտն գավառին, որտեղ էլ գտնվում էր Անգղ ավանը։ Կիրիլ Թումանովը բացի այն, որ Տորք Անգղը (Երվանդունիների աստվածությունը) համարեց ակնարկված «baga» բառով, իմաստաբանական առումով Բագարանին և Բագավանին համարժեք համարեց «Անգղը» և «Անգեղ տունը», որոնք բոլորն էլ համարվում էին Երվանդունիների սրբավայրերը։ Թումանովը վերը թվարկված փաստերին ավելացնում է նաև այն, որ Երվանդունի իշխանները, Բագրատունիների նման, կրում էին «Բագարատ» անունը, նկատի ունենալով Բագրևանդ գավառի (Բագարատի գավառ) իշխան Բագարատ Երվանդունուն, որի անունից էլ վերջինիս ժառանգական սեփականությունը ստացել է իր անվանումը` Բագրևանդ ։
Բագրատունի տոհմի հրեական ծագման հերքում
Իհարկե, Բագրատունյաց եբրայական ծագման տեսակետը հերքելն ամենևին դժվար չէ, քանզի Բագրատունիների ծագումնաբանությունը հասնում է մինչև մ.թ.ա. III հազարամյակ՝ Արատտա պետության և Արարատի թագավորության ժամանակներում գոյություն ունեցած Բագադատա, Բագա, Բագարնա կամ Բագավանդա տոհմերը և Բագբատու, Բագբաշտու կամ Բագմաշտու ցեղանունները։
Բագրատունիների տոհմի անվան հետ է կապված նաև Մեծ Հայքի Բագրևանդ գավառի անվանումը, որ այդ տոհմի հայրենական կալվածքն է եղել։ Եվ բագ արմատը հայերենում նշանակում է աստված (բագ-բագին), հետևաբար Բագրատունիների տոհմը հին Հայաստանում հայոց քրմական տոհմերից մեկն է եղել։ Ավելին, Արարատյան թագավորության գերագույն աստված Խալդի կինը Բագբարտու աստվածուհին էր։
Մեծ Հայք
Բագրատունիների ընտանիքը վաղ ավատատիրական շրջանում՝ Արշակունիների թագավորության (66-428) ժամանակ, կարևորագույն տեղ է զբաղեցրել հայոց զորանամակում և գահնամակում։ Արշակունյաց «Գահնամակում» Բագրատունիների տոհմը հիշատակվում է երկրորդը (Սյունյաց նախարարությունից հետո)։ Նրանց է պատկանել թագադիր ասպետի արքունի գործակալությունը, և հաճախ, ըստ իրենց պաշտոնի, անվանվել են Ասպետունի։ Բագրատունիների ժառանգական տիրույթը Բարձր Հայք նահանգի Սպեր գավառն էր։ Մեծ Հայքի Արշակունյաց Թագավորության վերացումից և Իրանի տերության կազմում Հայաստանի մարզպանության ստեղծումից հետո (428) Բագրատունիները աստիճանաբար ընդարձակել են իրենց տիրույթները, Տայք նահանգի սահմաններից անցնելով Այրարատ՝ միացնելով Կոգովիտ գավառը՝ Դարույնք ամրոցով։
Օտար տիրապետություն
5-րդ դարի վերջին Սահակ Բագրատունին դարձել է Հայոց մարզպան։ 7-8-րդ դարերում Բագրատունիները մրցակցության մեջ էին Մամիկոնյանների հետ՝ հանուն քաղաքական առաջնության։ 7-րդ դարի վերջին Հայոց իշխան է դառնում Աշոտ Բագրատունին (685-689)։ Քաղաքական պայքարն ավարտվում է Բագրատունիների հաղթանակով, ովքեր իրենց տիրույթներին են միացնում Կամսարականների (Շիրակ) և Մամիկոնյանների (Տարոն) կալվածքները։ Այրարատի (Ոստան Հայոց) տարածքին տիրել են 9-րդ դարի կեսերին։ 8-րդ դարում Հայոց իշխանի պաշտոնը մեծ մասամբ վարել են Բագրատունիները։ Նրանք քաղաքական ասպարեզից աստիճանաբար դուրս են վանել Մամիկոնյաններին։ Նրանց գերիշխանության տակ էին բազմաթիվ նախարարական տներ, որոնց մեջ առանձնանում էին Վասպուրականի և Վրաստանի գահերեց իշխանները, Սյունիները և ուրիշներ։
Թագավորության հռչակումը
855թ-ից սկսած արաբները չէին խառնվում հայերի ներքին գործունեությունից։ Արդեն Հայաստանում հզորանում էր տնտեսությունը և այլն։ Բացի դրանից Արաբական Խալիֆայությունը թուլանում էր։ 862թ Աշոտ Բագրատունին դարձավ Հայոց իշխանաց իշխան, իսկ նրա եղբայր Աբասը` սպարապետ։ Բանակի թիվը հասավ 40000-ի։ Արաբները ամեն կերպ փորձում էին կանխել Հայաստանի թագավորության հռչակումը։ 869թ հրավիրվեց ժողով, որտեղ որոշվեց Աշոտ Բագրատունուն հռչակել հայոց թագավոր։ Բայց Արաբական Խալիֆայության խալիֆը չհամաձայնեց։ Ավելին նա նույնիսկ ոստիկան ուղարկեց, որպեսզի հայ իշխաններին ձերբակալի։ Ոստիկանը գալով Հայաստան ասաց, որ եկել է Աշոտի թագավոր դառնալու մասին քննարկել։ Բայց հայ իշխանները իմանալով դրա մասին նշանակված օրը ուղարկեցին զորքին, ովքեր ձերբակալելով ոստիկանին` ուղարկեց հետ։ Բացի այդ 876թ Բյուզանդիայի կայսր Վասիլ Ա-ն պատվիրակ ուղարկեց Աշոտին, որում նշվում է, թե ինքը սերվում է հայ Արշակունիներից։ Աշոտը թագ է ուղարկում նրան։ Բայց 885թ հայոց կաթողիկոս Գրիգոր Գառնեցին Բագարանում Աշոտին օծում է հայոց թագավոր։ Բյուզանդիան և Արաբական Խալիֆայությունը Աշոտին թագ են ուղարկում։
Աշոտ Ա
Աշոտը(885-890թթ) դառնալով թագավոր սկսում է իր նվաճումները։ Նա իրեն է ենթարկում Սյունիքի, Արցախի, Գուգարքի, Վասպուրականի և այլ իշխանական տներին։ Նա Վանանդ գավառը Կարս բերդաքաղաքով միացնում է իր տիրույթներին։ Կարսը շինելով Աշոտը այն դարձնում է սպարապետների աթոռանիստը։ Նա նաև իրեն է ենթարկում Վիրքը և Աղվանքը։ Նա իր հողերը ընդլայնեց չնայաց նրան, որ Հայաստանում դեռ կար Արաբական ամիրայություններ։