cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նախապատմական Իտալիա
Հին քարի դար
2011 թվականին Սարդինիայի ամենահին ամբողջական մարդկային կմախքը (կոչվում է Ամսիկորա) հայտնաբերվել է Մարինա դի Արբուսում։ Գիտնականները այն թվագրում են 8500 տարի առաջվա (անցումային շրջան միջին քարի և նոր քարի դարերի միջև) ։
Նոր քարի դար
Ուշ նոր քարի դարից սկսած Վալլե Դ՚Աոստա, Պիեմոնտը, Լիգուրիան, Տոսկանան և Սարդինիան, մասնավորապես, ներգրավված էին համաարևմտյան եվրոպական մեգալիթյան ֆենոմենում։ Ավելի ուշ՝ բրոնզի դարում, մեգալիթյան կառույցներ կառուցվեցին նաև Լատիումում, Պուլիայում և Սիցիլիայում ։ Վերջինիս, մոտավորապես մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակի վերջին, Սարդինիայից ներմուծեց ատլանտյան աշխարհին բնորոշ մշակութային ասպեկտներ, ներառյալ փոքր դոլմենանման կառույցների մշակույթը, որը ներառում էր ամբողջ Միջերկրական ծովի ավազանը ։
Պղնձի դար
Ռեմեդելլոյի, Ռինալդոնեի և Գաուդոյի մշակույթները Իտալիայի ուշ նոր քարի դարի մշակույթներից են, որոնք հիմնականում հայտնաբերվել են ներկայիս Լոմբարդիա, Տոսկանա, Լատիում և Կամպանիա շրջաններում։ Դրանք երբեմն նկարագրվում են որպես էնեոլիթյան մշակույթներ՝ պարզունակ պղնձե գործիքների օգտագործման պատճառով։ Այլ կարևոր թերակղզու և կղզիների էնեոլիթյան մշակույթները հաճախ կապված է վերջիններիս հետ։ Դրանցից են Լատերզայի մշակույթը Ապուլիայում և Բազիլիկատայում, Աբեալզու-Ֆիլիգոսայի մշակույթը Սարդինիայում, Կոնելլե-Օրտուչիոյի մշակույթը Աբրուցոյում և Մարկեում, Սեռաֆերլիչիոյի մշակույթը Սիցիլիայում և Սպիլամբերտոյի մշակույթը Էմիլիա-Ռոմանիայում։
Այս ժամանակաշրջանում Հյուսիսային Իտալիայի և Սարդինիայի բնակչության կողմից կանգնեցվել են ամենավաղ մենհիրները, որոնց վրա հաճախ պատկերված էին զենքեր։ Հնարավոր տափաստանային ծագման այս քանդակագործական ավանդույթը (Յամնայայի մշակույթ) որոշ շրջաններում պահպանվել է մինչև բրոնզի դար և նույնիսկ մինչև երկաթի դար ։
Բեկերի մշակույթը նշում է անցումը էնեոլիթյան և վաղ բրոնզի դարաշրջանի միջև։
Բրոնզի դար
Իտալական բրոնզի դարը պայմանականորեն բաժանված է չորս ժամանակաշրջանի. Վաղ բրոնզի դարը ցույց է տալիս նոր մշակույթի սկիզբը Հյուսիսային Իտալիայում և առանձնանում է Փոլադայի մշակույթով։ Փոլադայի բնակավայրերը հիմնականում տարածված էին խոնավ վայրերում, ինչպիսիք են մեծ լճերի և բլուրների շուրջը Ալպերի եզրին։ Տոպպո Դեգուցո և Լա Ստարզա քաղաքները հայտնի էին որպես Պալմա Կամպանիայի մշակույթի պրոտո-ապենինյան փուլի կենտրոն, որը տարածված էր Հարավային Իտալիայում այս ժամանակաշրջանում ։
Միջին բրոնզի դարը, որը հայտնի է որպես Ապենինյան բրոնզի դար Կենտրոնական և Հարավային Իտալիայում, այն ժամանակաշրջանն էր, երբ բնակավայրերը ստեղծվեցին ինչպես հարթավայրերում, այնպես էլ բարձրադիր վայրերում։ Ըստ դամբարանների՝ այս ժամանակաշրջանում զգացվում էր հիերարխիա սոցիալական խմբերի միջև։ Տոպպո Դագուցոյում հայտնաբերված երկհարկ գերեզմանը էլիտար խմբերի աճի օրինակ է։ Վերին հարկում հայտնաբերվել է մոտ 10 կոտրված կմախք՝ առանց որևէ առարկայի, մինչդեռ ստորին մակարդակում հայտնաբերվել են տասնմեկ կմախքներ՝ տարբեր արժեքավոր իրերով․ 6 տղամարդ՝ բրոնզե զենքերով, 4 կանայք՝ ուլունքներով, և մեկ երեխա ։
Ուշ բրոնզի դարը, որը հայտնի է որպես Կենտրոնական Իտալիայի ենթապենինյան ժամանակաշրջան, այն ժամանակաշրջանն է, երբ բնակավայրերը տեղափոխվում են պաշտպանված վայրեր։ Այս ժամանակ բնակավայրերի հիերարխիան ակնհայտորեն հայտնվեց քաղաքներում ։
Զարգացած բրոնզի դարում Ապենինյան թերակղզու մեծ մասը միավորված էր Պրոտովիլյանովյան մշակույթի մեջ ։
Փոլադայի մշակույթ
Փոլադայի մշակույթը (Բրեշիայի մոտ) եղել է մշակութային հորիզոն, որը ձգվել է արևելյան Լոմբարդիայից և Վենեցիայից մինչև Էմիլիա և Ռոմանիա, ձևավորվել է Ք․ա․ 2-րդ հազարամյակի առաջին կեսին Շվեյցարիայից և Հարավային Գերմանիայից մարդկանց ժամանմամբ։
Նուրագիական քաղաքակրթություն
Գտնվելով Սարդինիայում՝ Նուրագիական քաղաքակրթությունը, որը գոյատևել է վաղ բրոնզի դարից (մ.թ.ա. 18-րդ դար) մինչև մ.թ. երկրորդ դարը, երբ կղզին արդեն հռոմեականացված էր, զարգացել է Բոնանարոյի ժամանակաշրջանում՝ նախկինում գոյություն ունեցող մեգալիթյան մշակույթներից։ Կառուցել են դոլմեններ, մենհիրներ։
Նուրագեի աշտարակները միաձայն համարվում են Եվրոպայի ամենալավ պահպանված և ամենամեծ մեգալիթյան մնացորդները։ Դրանց օգտագործումը դեռևս քննարկվում է. մինչդեռ գիտնականների մեծամասնությունը դրանք համարում էր որպես ամրոց, մյուսները դրանք համարում են տաճարներ։ Հին սարդինացիները՝ որպես ռազմիկ և ծովային ժողովուրդ, բարգավաճ առևտուր էին անում միջերկրածովյան մյուս ժողովուրդների հետ։ Սա երևում է տարբեր ծայրերում այս քաղաքակրթությանը բնորոշ առանձնահատկություններով իրերի հայտնաբերումը, օրինակ՝ սաթ Բալթիկ ծովից, փոքր բրոնզե աֆրիկյան գազանների կերպարներ, Արևելյան Միջերկրականից զենքեր և Միկենյան կերամիկա։ Ենթադրվում է, որ հնագույն սարդինացիներին կամ նրանց մի մասը կարելի է նույնացնել Շերդենի՝ այսպես կոչված ծովային ժողովուրդներից մեկի հետ, որը հարձակվել էր Հին Եգիպտոսի և Արևելյան Միջերկրական այլ շրջանների վրա։
Սարդինիայի քաղաքակրթության այլ բնօրինակ տարրեր ներառում են տաճարները, որոնք հայտնի են որպես «Սուրբ աղբյուրներ», որոնք նվիրված են սուրբ ջրերի պաշտամունքին, հսկաների դամբարանները, Մեգարոնի տաճարները, դատակաբ և ժամանցի մի շարք կառույցներ և բազմաթիվ բրոնզե արձանիկներ, որոնք հայտնաբերվել են նույնիսկ էտրուսկական դամբարաններում, ինչը հուշում է երկու ժողովուրդների միջև ամուր հարաբերությունների մասին։ Այս քաղաքակրթության մեկ այլ կարևոր տարր են Մոնտ Պրամայի հսկաները, թերևս Միջերկրական ծովի արևմտյան ամենահին մարդակերպ արձանները։
Սիցիլիա
Բրոնզի դարաշրջանում Սիցիլիայում ծնված ամենակարևոր մշակութային բնութագրերից պետք է նշել Կաստելլուչիոյի (հին բրոնզի դար) և Թափսոսի (միջին բրոնզի դար) մշակույթները։ Երկուսն էլ առաջացել են կղզու հարավարևելյան մասում։ Այս մշակույթներում, մասնավորապես Կաստելլուչիոյի մշակույում, ակնհայտ են Էգեյան ծովի ազդեցությունները, որտեղ ծաղկում էր հելլանական քաղաքակրթությունը։ Որոշ փոքր հուշարձաններ, որոնք թվագրվում են այս ժամանակահատվածին, օգտագործվում էին որպես դամբարաններ և գտնվել են գրեթե ամենուր՝ և՛ կղզու ներքին հատվածում, և՛ ափերի երկայնքով ։
Արևմտյան (Իբերիա-Սարդինյան) տիպին է պատկանում Բել Բեյքերի մշակույթը, որը հայտնի է Սիցիլիայի հյուսիսարևմտյան և հարավ-արևմտյան ափերի վայրերից, որոնք նախկինում զբաղեցնում էին Կոնկա դ'Օրո մշակույթը, մինչդեռ ուշ բրոնզի դարում նշաններ կան Սիցիլիայի հյուսիս-արևելքում։ մշակութային osmosis ժողովրդի հետ թերակղզում, որը հանգեցրել է տեսքը Proto-Villanovan մշակույթի ժամը Milazzo, թերևս կապված է ժամանելու Sicels ։
Բրոնզե դարում մոտակա Էոլյան կղզիներում զարգացան Կապո Գրացիանոյի և Միլացոյի մշակույթները, և հետագայում՝ Աուսոնիոյի մշակույթները (բաժանված երկու փուլերի՝ I և II) ։
Պալմա Կամպանիայի մշակույթը
Պալմա Կամպանիայի մշակույթը ձևավորվել է մ.թ.ա. III հազարամյակի վերջում և ներկայացնում է Կամպանիայի վաղ բրոնզի դարը։ Այն իր անվանումը ստացել է Պալմա Կամպանիա տեղանքից, որտեղ հայտնաբերվեցին առաջին գտածոները։
Այս մշակույթի շատ գյուղեր թաղվել են հրաբխային մոխրի տակ Վեզուվ լեռան ժայթքումից հետո, որը տեղի է ունեցել մ.թ.ա. 2000 թվականին կամ կարճ ժամանակ անց ։
Ապենինյան մշակույթ
Ապենինյան մշակույթը Կենտրոնական և Հարավային Իտալիայի մշակութային համալիրն է, որն իր ամենալայն իմաստով ընդգրկում է բրոնզի դարը։ Նեղ իմաստով, որն ավելի հաճախ օգտագործվում է այսօր, այն վերաբերում է միայն միջին բրոնզի դարի ավելի ուշ փուլին՝ մ.թ.ա. 15-րդ և 14-րդ դարերին։
Ապենինյան մշակույթի մարդիկ, գոնե մասամբ, հովիվներ էին, որոնք արածեցնում էին իրենց սմբակավորներին լեռնային կենտրոնական Իտալիայի մարգագետիններում և պուրակներում, ներառյալ Հռոմի Կապիտոլիում բլրի վրա։ Վկայություններ կան, որ հովիվները ամառային արոտավայրերի միջև ճանապարհորդելիս ժամանակավոր ճամբարներ են կառուցել կամ ապրել քարանձավներում և ժայռային ապաստարաններում։ Այնուամենայնիվ, նրանց տիրույթը սահմանափակված չէր բլուրներով, ոչ էլ նրանց մշակույթը սահմանափակվում էր անասնապահությամբ, ինչպես երևում է բնակավայրերը լավ պաշտպանված էին և գտնվում էին փոքր-ինչ զգալի ափամերձ վայրերում։
Տեռամարե
Տեռամարեն միջին և ուշ բրոնզեդարյան մշակույթ էր մ.թ.ա. 16-րդ և 12-րդ դարերի միջև, ներկայիս Պիանուրա Պադանայի տարածքում (հատկապես Պանարո գետի երկայնքով, Մոդենայի և Բոլոնիայի միջև) ։ Վաղ շրջանում մարդիկ ապրում էին գյուղերում, որոնց միջին բնակչությունը կազմում էր մոտ 130 մարդ, ապրում էին փայտե տնակներում. դրանք ունեին քառակուսի ձև կառուցված հողի վրա, բայց հիմնականում առվակի մոտ, ուղիղ անկյան տակ իրար հատող ճանապարհներով։ Տեռամարե մշակույթի ընթացքում այս բնակավայրերը վերածվել են շերտավորված գոտիների՝ մինչև 15-20 հա տարածքով (մոտ 1500-2000 մարդ) ավելի մեծ բնակավայրերի, որոնք շրջապատված են ավելի փոքր գյուղերով։ Հատկապես հետագա ժամանակաշրջանում ամրացված բնակավայրերի համամասնությունը մոտենում էր 100%-ի։
Մոտ մ.թ.ա 12-րդ դարում Տեռամարեի համակարգը փլուզվեց, բնակավայրերը լքվեցին, իսկ բնակչությունը տեղափոխվեց հարավ, որտեղ նրանք խառնվեցին ապենինյան ժողովուրդներին ։ Այս բնակչության ազդեցությունը, որը լքել է Պո գետի հովիտը և շարժվել դեպի հարավ, կարող է ընկած լինել Տիրենյան մշակույթի հիմքում, որն ի վերջո հանգեցրել է պատմական էտրուսկներին՝ հիմնված հնագիտական ապացույցների և հույների կողմից գրանցված վաղ լեգենդների միջև զարմանալի մակարդակի համապատասխանության վրա ։
Կաստելիերի
Կաստելիերի քաղաքակրթությունը զարգացավ Իստրիայում միջին բրոնզի դարում, իսկ ավելի ուշ ընդլայնվեց դեպի Ֆրիուլի, ժամանակակից Վենեցիա Ջուլիա, Դալմաթիա և հարևան տարածքներ ։ Այն տևեց ավելի քան մեկ հազարամյակ՝ մ.թ.ա. 15-րդ դարից մինչև մ.թ.ա. 3-րդ դարի հռոմեական նվաճումները։ Այն ստացել է իր անվանումը մշակույթը բնութագրող ամրացված թաղամասերից (Castellieri, ֆրիուլիերեն՝ cjastelir):
Կաստելիերի քաղաքակրթության էթնիկ պատկանելությունը անորոշ է, թեև այն, ամենայն հավանականությամբ, նախահնդեվրոպական ծագում ունի, որը գալիս է ծովից։ Առաջին կաստելիերը իսկապես կառուցվել են Իստրիայի ափերի երկայնքով և ներկայացնում են նույն մեգալիթյան տեսքը, որը բնութագրում էր այն ժամանակվա միկենյան քաղաքակրթությունը: Ժողովրդի իլլիական ծագման մասին վարկածները չեն հաստատվում։
Կաստելիերը ամրացված թաղամասեր էին, որոնք սովորաբար գտնվում էին բլուրների կամ լեռների վրա կամ ավելի հազվադեպ (օրինակ՝ Ֆրիուլիում) հարթավայրերում։ Դրանք կազմված էին մեկ կամ մի քանի համակենտրոն պարիսպներից՝ կլորացված կամ էլիպսաձև ձևով, Իստրիայում և Վենեցիա Ջուլիայում, կամ քառանկյուն՝ Ֆրիուլում, որի ներսում գտնվում էր բնակելի տարածքը։
Մի քանի հարյուր կաստելիերներ հայտնաբերվել են Իստրիայում, Ֆրիուլիում և Վենեցիա Ջուլիայում։ Ամենամեծ կաստելիերը Նեսաքտիումն է Հարավային Իստրիայում՝ Պուլայից ոչ հեռու։
Կանեգրատե մշակույթ
Կանեգրատե մշակույթը զարգացել է բրոնզի դարի կեսերից (մ.թ.ա. 13-րդ դար) մինչև երկաթի դար Պիանուրա Պադանայում, այժմյան արևմտյան Լոմբարդիայում, արևելյան Պիեմոնտում և Տիչինոյում։ Այն ստացել է իր անունը Կանեգրատե քաղաքից, որտեղ 20-րդ դարում հայտնաբերվել են մոտ հիսուն դամբարաններ՝ կերամիկական և մետաղական իրերով։ Այն իրենից ներկայացնում է նախակելտական ։ բնակչության առաջին միգրացիոն ալիքը, Ալպերի հյուսիս-արևմուտքից շարժվեցին և բնակություն հաստատեցին Պոի ավազանի արևմտյան հատվածում՝ Մաջորե և Կոմո լճերի միջև։ Նրանք բերեցին հուղարկավորության նոր պրակտիկա՝ դիակիզումը, որը փոխարինեց թաղմանը ։
Պրոտո-վիլանովյան մշակույթ
Դա բրոնզի դարի վերջի (մ.թ.ա. 12-10-րդ դար) մշակույթ էր, որը տարածված էր Իտալիայի թերակղզու մեծ մասում և հյուսիս-արևելյան Սիցիլիայում (ներառյալ Էոլյան կղզիները), որը բնութագրվում էր այրման հուղարկավորության ծեսով։ Հանգուցյալի մոխիրը դրված էր երկկոնաձև կարասների մեջ՝ զարդարված երկրաչափական նախշերով։ Նրանց բնակավայրերը հաճախ գտնվում էին բլուրների գագաթին և պաշտպանված էին քարե պարիսպներով ։
Վիլանովյան մշակույթ
Անունը, այս Iron Տարիքը քաղաքակրթության բխում է բնակավայրի է frazione Castenaso մասին Bologna, ի Emilia, որտեղ դամբարանադաշտ հայտնաբերվել է Ջովանի Gozzadini ի 1853-1856. Այն հաջողվել է Proto-Villanovan մշակույթը ընթացքում երկաթի դարաշրջանում ի տարածքում Tuscany և Հյուսիսային Լացիո և տարածման մասերում Romagna, Campania և Fermo է Marche
Վիլանովացիների հիմնական բնութագիրը (որոշ նմանություններով, այսպես կոչված, ուշ բրոնզի դարաշրջանի, այսպես կոչված, պրոտո-վիլանովյան ժամանակաշրջանի հետ) դիակիզման թաղումներն էին, որոնցում հանգուցյալի մոխիրը տեղադրվում էր երկկոնաձև սափորների մեջ և թաղվում։
Վիլլանովացիներն ի սկզբանե զբաղվում էին գյուղատնտեսությանը և անասնապահությանը՝ պարզեցված սոցիալական կարգով։ Հետագայում արհեստագործական մասնագիտացված գործունեությունը, ինչպիսիք են մետալուրգիան և կերամիկա, հանգեցրին հարստության կուտակման, որն առաջացրեց սոցիալական շերտավորման։
Լատինական մշակույթ
Լատինական մշակույթը տարածված էր հին Լատիումում։ Երկաթի դարի լատինական մշակույթը համընկավ հին լատիներեն խոսող ժողովրդի ժամանման հետ։ Հետևաբար, մշակույթը հավանաբար կբացահայտեր լատինների սոցիալ-քաղաքական ինքնագիտակցության փուլը՝ Ալբա Լոնգայի թագավորների և Հռոմեական թագավորության հիմնադրման ժամանակաշրջանում։
Էստեի մշակույթը
Էստեի մշակույթը կամ ատեստինյան մշակույթը երկաթի դարի հնագիտական մշակույթ էր, որը գոյություն է ունեցել ուշ իտալական բրոնզի դարից (մ.թ.ա. 10-9-րդ դար) մինչև հռոմեական շրջանը (մ.թ.ա. 1-ին դար)։ Այն գտնվում էր Իտալիայի Վենետոյի ներկայիս տարածքում և բխում էր ավելի վաղ և ավելի ընդարձակ պրոտո-վիլանովյան մշակույթից ։
Կամունիներ
Կամունիները հինավուրց ժողովուրդ են անորոշ ծագման, որոնք ապրում է Կամոնիկայում, թեև հայտնի է, որ որսորդներ, հովիվներ և ֆերմերներ այդ տարածքում ապրել են դեռևս նոր քարի դարի ժամանակներից։
Նրանք իրենց հզորության գագաթնակետին հասան երկաթի դարում՝ շնորհիվ Կամոնիկայի բազմաթիվ երկաթի հանքերի առկայությամբ։
Նախահռոմեական ժամանակաշրջան
Նախահռոմեական Իտալիայի ժողովուրդներից առավել նշանավոր էին էտրուսկները, ովքեր մ.թ.ա. 8-րդ դարից սկսած ստեղծեցին ուրույն քաղաքակրթություն, որը մեծապես ազդեց Հռոմի և լատինական աշխարհի վրա։ Այս ոչ հնդեվրոպական ժողովրդի ծագումը, որը սկզբում բնակություն է հաստատել Կենտրոնական Իտալիայի Տիրենյան ծովի ափին, իսկ ավելի ուշ ընդլայնվել է դեպի Հյուսիսային Իտալիա (հատկապես Էմիլիա) և Կամպանիա, անորոշ է։
Հյուսիսային Իտալիայում ապրող այլ ժողովուրդների թվում են լիգուրները (հնդեվրոպական ժողովուրդ, որն ապրում էր ներկայիս Լիգուրիայում, հարավային Պիեմոնտում և Ֆրանսիայի հարավային ափերում), լեպոնտիները, ինսուբրեները, օրոբիները և այլ կելտական ցեղեր Պիեմոնտում և Լոմբարդիայում, հյուսիսարևելյան Իտալիայում։ Թերակղզում էտրուսկների կողքին ապրում էին բազմաթիվ ցեղերը՝ հիմնականում հնդեվրոպական ծագման․ ումբրիները՝ Ումբրիայում և հյուսիսային Աբրուցոյում, լատինները, ովքեր ստեղծել են հռոմեական քաղաքակրթությունը։ Սիցիլիայում ապրում էին սիկելները, էլիմները և սիկանները մինչդեռ Սարդինիան դեռ բնակեցված էր նուրագյան ժողովուրդներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախնադարյան Եվրոպա Կատեգորիա:Իտալիայի պատմություն
Մեռյալների օր (տոն)
Մեռյալների օր (Día de Muertos), մեքսիկական տոն, նշվում է ամբողջ Մեքսիկայում, հատկապես կենտրոնական և հարավային շրջաններում։ Տոնակատարության ժամանակ ընտանիքի անդամները, ընկերները հավաքվում, աղոթում և հիշում են ընտանիքի մահացած անդամներին և ընկերներին։ 2008 թվականին այս ավանդույթը ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ոչ նյութական մշակութային արժեքների ցանկում ։ Ըստ հավատալիքների՝ այս օրերին մահացածների հոգիներն այցելում են հարազատ տուն։ Ավանդույթը գալիս է ացտեկներից, մայաներից, ովքեր նվիրատվություններ էին անում Միկտլանսիուատլին և պատերը զարդարում գանգերով ։ Տոնակատարությունը համընկնում է երկու կաթոլիկ տոների՝ Բոլոր Սրբերի օրվա (նոյեմբերի 1) և Բոլոր Հոգիների օրվա (նոյեմբերի 2) հետ։ Այս օրերին կազմակերպվում են կառնավալներ, պատրաստվում են գանգերի տեսքով քաղցրավենիքներ, կանացի հագուստով կմախքե ֆիգուրներ, որոնք հիշեցնում են Կատրինին։
2004 թվականին Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի ուսանողները շաքարից, շոկոլադից և կարամելից պատրաստել են 5667 գանգերից պատ, որը 2667 գանգով գերազանցել է նախորդ պատին։ Գանգերով պատի այս ցուցանիշը գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում ։
Մեռյալների օրվան ընդառաջ գերեզմանատունը զարդարում են ժապավեններով ու ծաղիկներով, մահացածների տան ճանապարհներին հարազատները մոմեր են տեղադրում, որվեսզի հանգուցյալը կարողանա գտնել տան ճանապարհը։
Նիրի
Նիրի (Нири), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նիրի գյուղում բնակվում էր 124 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,831 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 149,22 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պարիցի
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 235 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Խուան Մատա
Խուան Մանուել Մատա Գարսիա (Juan Manuel Mata García, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, ձախ կիսապաշտպան, Իսպանիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի և Մանչեսթեր Յունայթեդ-ի խաղացող։ Ֆուտբոլի համաշխարհային պատմության երկու խաղացողներից մեկը, ով նախ հաղթել է 2010 թ.-ի Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունը, իսկ հետո՝ 2011 թ.-ի Եվրոպայի երիտասարդական ֆուտբոլի առաջնությունը ։ 2011 թվականի օգոստոսի 22-ին Մատան տեղափոխվեց Չելսի։ 2012 թվականին Իսպանիայի հավաքականի հետ հաղթեց Եվրոպայի առաջնությունը՝ դառնալով գոլի հեղինակ։ 2014 թվականի հունվարի 25-ին տեղափոխվեց Մանչեսթեր Յունայթեդ 37,1 միլիոն ֆունտ ստեռլինգով։
Գործունեության սկիզբ
Մատան իր գործունեությունը սկսել է «Ռեալ Օվյեդո»-ի մանկական թիմում։ 15 տարեկանում տեղափոխվել է «Ռեալ Մադրիդ», որտեղ խաղացել է մինչև 2007 թվականը։
«Վալենսիա»
2007 թվականին ֆուտբոլիստը տեղափոխվել է «Վալենսիա», որտեղ այդ ժամանակ տեղի ունեցավ «ողբերգություն»՝ առաջատար կիսապաշտպան Վիսենտեի ևս մեկ վնասվածքի տեսքով։ Լա Լիգայում իր առաջի խաղը խաղալու հնարավորությունը շուտով եկավ. Ռոնալդ Կումանը, ընդհարվելով Անգուլոյի հետ, նրան նստեցրեց պահեստայինների նստարանին. այդպիսով Մատան ունեցավ մշտական խաղային փորձ։
2008 թվականի մարտի 20-ին «Վալենսիայի» կազմում Մատան խփեց իր առաջի գոլը Իսպանիայի գավաթի համար 1/2 եզրափակչում «Բարսելոնայի» դարպասին։ Նա նաև օգնեց իր նոր ակումբին նվաճել հենց գավաթը՝ խփելով երեք գոլերից մեկը եզրափակչում։ Այդ խաղում «Վալենսիան» հաղթեց «Խետաֆեին» 3:1 հաշվով։
Իսպանական «Marca» մարզական թերթը գրում էր.
2011 թվականի հունվարի 24-ին Մատան երկարացրեց պայմանագիրը «Վալենսիայի» հետ մինչև 2014 թվականը։ 2011 թվականի ամռանը լոնդոնյան «Արսենալը» առաջարկություն արեց «Վալենսիային»՝ Մատային 25 մլն եվրոյով գնելու համար, բայց մերժում ստացավ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոններ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի չեմպիոններ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:1988 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Վալենսիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդ Կաստիլիայի ֆուտբոլիստներ
Գումբուրդոյի բախումներ (2017)
Գումբուրդոյի բախումներ, հայ-վրացական բախումներ Վրաստանի Ախալքալաքի շրջանում գտնվող հայկական Գումբուրդո գյուղում ։
Բախումների ժամանակագրություն
2017 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Գումբուրդո գյուղի բնակիչները փորձել են խաչքար տեղադրել իրանց նախնիների քանդված գերեզմանոցի տեղում, որը գտնվում է Սուրբ Համբարձման եկեղեցու շուրջ։ Առավոտյան ժամը 11։00-ին նրանք մոտեցել են եկեղեցուն, սակայն տեղում գտնվող Վրաստանի ոստիկանության աշխատակիցները թույլ չեն տվել բնակիչներին խաչքարը տեղադրել։ Ստեղծվել է բավականին լարված մթնոլորտ․ սկսվել են թեթև ընդհարումներ հայ տեղացի հայ ազգաբնակչության և ոստիկանության միջև։ Ոստիկանները խաչքարի տեղադրումը թույլ չտալը պատճառաբանում են, որ նրանք չունեն թույլտվություն տալու հրաման։ Իսկ գյուղացիներն էլ պնդում են, որ իրենք պետք է խաչքար տեղադրեն իրենց նախնիների գերեզմանոցի տարածքում ։
Որոշ ժամանակ անց բնակիչները փորձում են ճեղքել եկեղեցու տարածք տանող ճանապարհի մուտքը փակած ոստիկանության շղթան։ Միջադեպի վայր է ժամանում շրջանային ժողովի նախկին անդամ, ներկայիս պատգամավորության թեկնածու Աշոտ Սահարյանը և կկոչ անում բնակիչներին ցրվել, իսկ խաչքարը տեղադրել հոկտեմբերի 4-ին, քանի որ, ըստ նրա, այդ ժամանակ արդեն հնարավոր կլինի առանց որևէ խնդրի տեղադրել խաչքարը։ Սակայն բնակիչները նրանից պահանջում են երաշխիքներ և չեն ցրվի, քանի դեռ իրենք վստահ չեն, որ իրենց նախնիների քանդված գերեզմանոցի մոտ խաչքարը տեղադրելու հետ կապված խնդիրներ չեն լինի ։
Ավելի ուշ դեպքի վայր են ժամանում մի շարք պաշտոնյաներ, այդ թվում՝ Ախալքալաքի շրջանային վարչության նախագահ և շրջանային ժողովի նախկին նախագահ Համլետ Մովսիսյանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գումբուրդո
(4425) Բիլկ
(4425) Բիլկ (Bilk), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1967 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Լյուբոշ Կոհոուտեկի կողմից Բերգդորֆում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,360325 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,976 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7447 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1324,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,271798 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,31° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1967 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուբոշ Կոհոուտեկի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հայ Առաքելական Եկեղեցու յոթ խորհուրդներ
Հայոց եկեղեցու յոթ խորհուրդներն են՝ մկրտություն, դրոշմ, պսակ, ձեռնադրություն, հաղորդություն, ապաշխարություն և վերջին օծում կամ կարգ հիվանդաց ։
Յուրի Գրիգորյան
Յուրի Գրիգորյան Ավանեսի (սեպտեմբերի 7, 1938, Ստեփանակերտ, ԼՂԻՄ), հայ վիրաբույժ-վնասվածքաբան։
Հայ Առաքելական Եկեղեցու յոթ խորհուրդներ
Սրանցից մկրտությունը, դրոշմը, հաղորդությունը, ապաշխարությունը պարտադիր են, իսկ պսակը, ձեռնադրությունը ցանկությամբ։ Կարգ հիվանդացը կատարվում է միայն հիվանդների համար։ Բոլորը բացի պսակից անկրկնելի են և կատարվում են կյանքում մեկ անգամ։
Յուրի Գրիգորյան
Կենսագրություն
Ավարտել է Ստեփանակերտի բժշկական ուսումնարանը (1957 թ.), Սարմաղանդի (Արգբեկստան) Ի. Պավլովի անվան բժշկական ինստիտուտը (1973 թ.)։ 1957-1960 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ 1977-1994 թվականներին աշխատել է «Ղարմետաքս» կոմբինատի բուժմասում, ԼՂԻՄ-ի գործկոմի առողջապահության բաժնում, Ստեփանակերտի բժշկական ուսումնարանում (միաժամանակ՝ մարզային հիվանդանոցում)՝ տնօրեն, 1994 թվականից՝ հանրապետական հիվանդանոցի վնասվածքաբանության բաժանմունքի վարիչ։
Հայ Առաքելական Եկեղեցու յոթ խորհուրդներ
Ապաշխարհություն
Այս խորհուրդը մեղեքերին թողություն ստանալու խորհուրդն է ։
Դրոշմ
Դրոշմի խորհուրդը մկրտության խորհրդի կատարումն է, եզրափակումը։ Դրոշմը դրվում մյուռոնով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցու խորհուրդներ
Յուրի Գրիգորյան
Պարգևներ
Պարգևատրվել է «Շուշիի ազատագրման համար» մեդալով։
Աքուրեյրի
Աքուրեյրի (Akureyri), քաղաք և համայնք Իսլանդիայի հյուսիսային մասում, պետության չորրորդ խոշոր քաղաքը (Ռեյկյավիկից, Կոուպավոգյուրից և Հաբնարֆյորդյուրից հետո)։ Բնակչությունը՝ ։ Քաղաքը նաև անվանում են Իսլանդիայի «հյուսիսային մայրաքաղաք» (Höfuðstaður Norðurlands)։
Պատմություն
Առաջին վիկինգները բնակվել են Աքուրեյրիում դեռևս մ. թ. IX դարում։ Քաղաքի անվանումը հիշատակվում է 1562 թվականից, երբ այստեղ ամուսնական դավաճանության համար կին է արտաքսվել։ Մշտական բնակավայրերը ի հայտ են եկել 1778 թվականից։ 1786 թվականից Աքուրեյրին Դանիայի թագավորի կողմից ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։
Աշխարհագրություն
Աքուրեյրիի աշխարհագրական կոորդինատներն են՝ 65.68333°N, -18.1°W Քաղաքը տեղակայված է Էյա-Ֆյորդ (Eyjafjörður) ֆյորդի արևմտյան հատվածում, շրջապատված է լեռներով, որոնցից ամենաբարձրը Սուլուր (Súlur) լեռն է՝ 1213 մ։
Ծովային առափնյան իրենից ներկայացնում է նեղ, հարթ գիծ զառիթափ ոչ բարձր բլրի առջև։ Քաղաքի միջով անցնում է Գլերաու (Glerá) գետը։ Լեռներով շրջապատված երկար ֆյորդի վերջում գտնվելու պատճառով քաղաքում ավելի զգայուն են ջերմաստիճանի տատանումները (տաք ամառ, ցուրտ ձմեռ)։ Լեռները Աքուրեյրին պաշտպանում են քամիներից։
Մշակույթ և սպորտ
Քաղաքում գործում է համալսարան և երկու բուսաբանական այգի։ Քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրը լյութերանական Աքուրեյրարկիրկյա (Akureyrarkirkja) եկեղեցին է։
Հայտնի մարդիկ
Աքուրեյրիում է բնակվել երգչուհի, Եվրատեսիլ 2009 մրցույթի մասնակից Յոհաննան։ Աքուրեյրիում է ծնվել Եվրատեսիլ 2008 մասնակից Ֆրիդրիկ Օմարը, ով մտնում էր Eurobandið խմբի կազմի մեջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսլանդիայի քաղաքներ
Խարթոս
Խարթոս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մուշի գավառում, համանուն դաշտում։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 18 կմ հյուսիս-արևելք՝ Ցրոնք գյուղից հյուսիս։
Պատմություն
Խարթոսի հայերը բռնությամբ տեղահանվել և զոհվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 30 տուն հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ներդրումային պորտֆել
Ներդրումային պորտֆել՝ իրենից ներկայացնում է իրական և ֆինանսական ներդրումային գործիքների հավաքածու, որի նպատակը կազմակերպության ներդրումների կառավարման հիմնական նպատակի իրագործումն է։
Պաշկովցի (գյուղ, Խմելնիցկիի շրջան)
Պաշկովցի (Пашківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանում։
Ներդրումային պորտֆել
Տեսակներ
Ներդրումային պորտֆելը ներառում է մի քանի առանձին պորտֆելներ, որոնք իրարից տարբերվում են ներդրման օբյեկտով և կառավարման մեթոդով։ Սովորաբար առանձնացվում են այդպիսի 3 պորտֆելներ. Իրական ներդրումներն ուղղված են կազմակերպության աճին, զարգացմանը և արդյունավետության բարձրացմանը։ Ֆինանսական և այլ ֆինանսական ներդրումները ուղղված են կազմակերպության եկամտաբերության մակարդակի բարձրացմանը, շուկայում կայուն տեղի հաստատմանը, այլ կազմակերպությունների կառավարման լծակների ձեռքբերմանը։ Ներդրումային եկամտի ձևավորման հիմնական նպատակի առանձնացվում են երկու տիպի ներդրումային պոտֆելներ՝
Պաշկովցի (գյուղ, Խմելնիցկիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Պաշկովցի գյուղում բնակվում էր 468 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9,85 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 47,51 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ներդրումային պորտֆել
Սկզբունքներ և առանձնահատկություններ
Ներդրումային պորտֆելի ձևավորման հիմնական սկզբունքներն են.
Ձևավորման փուլեր
Փուլերը հինգն են.
Գրականություն
Կատեգորիա:Պորտֆելային ներդրումներ Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ
Զասոսնայա
Զասոսնայա (Засосная), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Տերբունսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը ըստ վերջին գրանցված տվյալների կազմում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1932 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Տերբունսկի շրջանի բնակավայրեր
Արմեն Սարգսյան (Արցախի ԱԺ պատգամավոր)
Գործունեություն
Ակտիվորեն մասնակցել է Ղարաբաղյան շարժմանը, եղել է հայրենի գյուղի ջոկատի առաջին հրամանատարը, այնուհետև զբաղեցրել է գումարտակի հրամանատարի ԱՀՏԱ գծով տեղակալի պաշտոնը։ ԱԺ «Դաշնակցություն» խմբակցության անդամ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մխիթար Գոշի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Արցախի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Պլոսկայա (Վելիկայայի վտակ)
Պլոսկայա (Плоская), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յուրյանսկի շրջանում Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վելիկայա գետի ձախ ափին՝ 110 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 27 կմ է, ավազանի տարածքը 109 կմ2։
Գետի ակունքը գտնվում է անտառային վայրում, Յուրյա գյուղից 25 կմ հյուսիս-արևելք։ Գետը հոսում է հարավ-արևմուտք, ապա թեքվում է հյուսիս-արևմուտք։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կաստելվիսկոնտի
Կաստելվիսկոնտի  (Castelvisconti), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 341 մարդ, խտությունը կազմում է 35 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 10 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ - 26010, հեռախոսային կոդ - 0374։
Քաղաքի հավանավորը սուրբ Սանտա Մարիա Նասքենտա դելլա Սկալան է։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բոզթեփե Վերին
Բոզթեփե Վերին, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Էստոնիայի ազգային խորհրդանիշեր
Էստոնիայի ազգային խորհրդանիշերն են դրոշը, զինանշանը, սրբապատկերները կամ Էստոնիայի համար տիպական կամ այլ առումով հատկանշական համարվող մշակութային դրսևորումները։
Էստոնիայի դրոշ
Էստոնիայի դրոշը ներկայացնում է Էստոնիայի Հանրապետությունը։ Այն կապույտ-սև-սպիտակ գույներով 105 × 165 սմ ուղղանկյուն է։
Դրոշի պատմություն
Կապույտ-սև-սպիտակ դրոշը առաջին անգամ օծվել է 1884 թվականի հունիսի 4-ին՝ որպես Էստոնիայի համալսարանի ուսանողների միության դրոշ։ Հետագա տարիների ընթացքում կապույտ-սև-սպիտակ դրոշը դարձավ ազգային խորհրդանիշ։
Արդեն որպես պետական դրոշ սկսվել է կիրառվել փետրվարի 24-ից, երբ Էստոնիան հռչակեց իր անկախությունը։ Էստոնիայի ժամանակավոր կառավարությունը 1918 թվականի նոյեմբերի 21-ին որոշում է կայացնում հռչակել կապտասևասպիտակ դրոշը որպես պետական դրոշ։ 1922 թվականի հունիսի 27-ին Էստոնիայի խորհրդարանը (Ռիյգիկոգու) ընդունեց օրենք պետական դրոշի մասին՝ վերջնականորեն ամրակայելով նկարագրությունը, կարգավիճակը և կիրառման կանոնները։ 1940 թվականին ԽՍՀՄ-ի հետ Էստոնիայի միացումից հետո այս դրոշն արգելվեց։
Դրոշն ստեղծվել է Ալեքսանդր Մոտուսի կողմից, իսկ գույները խորհրդանշում են.
Էստոնիայի դրոշի մասին օրենք
Սկսած 2006 թվականի հունվարի 1-ից՝ Էստոնական դրոշի կիրառությունը կանոնակարգվում է Էստոնական դրոշի մասին օրենքով, որն ընդունվել է 2005 թվականի մարտի 23-ին ։ Յուրաքանչյուր ոք կարող է ցուցադրել և օգտագործել Էստոնական դրոշը օրենքով նախատեսվածի սահմաններում և հետևելով պատվո ավանդույթներին։ Էստոնական դրոշը բարձրացվում է շինությունների վրա և մշտական է ռազմական հենակայանների վրա Անկախության օրը, Հաղթանակի օրը և Անկախության վերականգնման օրը։ Էստոնական դրոշը բարձրացվում է արևածագին, ժամը 8.00-ից ոչ ուշ և իջեցվում մայրամուտին, ոչ ուշ քան 22.00։
Հետաքրքիր փաստեր Էստոնիայի դրոշի մասին
Աշխարհում տասից պակաս երկրներ կան, որոնց դրոշը թվագրվում է հարյուր տարուց ավելի։ Առաջին կապտասևասպիտակ դրոշը պահպանվում է Էստոնիայի ազգային թանգարանում։
Այլ ազգային խորհրդանիշեր
Ի համալրումն 3 հիմնական պետական խորհրդանիշերի՝ Էստոնիան ընտրել է նաև իր ազգային ծաղիկը և ազգային թռչունը։ Էստոնիան նաև ունի ազգային քար և ազգային ձուկ, որոնք հազվադեպ են այլ ազգային խորհրդանիշերի համեմատությամբ։ Այս չորսն էլ ունեն պետական կարգավիճակ։
Ազգային ծաղիկ
Նախաձեռնությունը, ընտրելու ազգային ծաղիկ, կազմակերպվել էր Էստոնիայի բնապահպանական միության կողմից։ Հեռուստատեսային մրցույթն իրականացվեց 1967-68 թվականներին։ Նախապատվությունը դեկորատիվ կապույտ տերեփուկինն էր՝ հաշվի առնելով մի շարք հանգամանքներ. համընդհանուր ժողովրդականություն, գեղարվեստական տեսքը, հեշտ կիրառելիությունը որպես զարդանախշ։
Շատ հավանական է, որ տերեփուկը 1968 թվականին ազգային ծաղիկ է ընտրվել այլ կարևոր պատճառով։ Մարդիկ գիտեին, որ այդ ընթացքում արգելված էստոնական դրոշի կապույտը բնորոշվում էր որպես «տերեփուկի կապույտ»։ Սա դարձնում էր տերեփուկը իր տեսակի մեջ դիմադրության խորհրդանիշ։ 1969 թվականին էստոնական երգի փառատոնի 100-րդ հոբելյանին ձևավորման համար օգտագործված բոլոր տերեփուկները ներկվեցին կարմիր և ներկայացվեցին «մեխակներ»։
Ազգային թռչուն
Գյուղական ծիծեռնակը էստոնացիների տների յուրօրինակ հյուրն է։ Նրա կանչը լսելի է գրեթե բոլոր քիվերից և ամբարների ծպեղներից։ Երբ թռչունը գտնում է հարմար բաց տեղ տանիքի անկյունում կամ ջարդված լուսամուտի տակ, նա կառուցում է իր բաժակաձև բույնը, նա կարող է անգամ սարքել դա տան ներսում։ Գյուղական ծիծեռնակի ընտրությունը՝ որպես ազգային թռչուն, 60-ականների սկզբին թռչնաբանների վարած քարոզարշավի արդյունք է։
Ազգային քար
Էստոնիայի ազգային քարը երկրի արժեքավոր մոխրագույն կրաքարն է։ Էստոնիան գտնվում է կրաքարի հաստ շերտում, որը տեսանելի է ափամերձ զառիթափերին հյուսիսային և արևմտյան Էստոնիայում։ Շատ ամրոցներ, եկեղեցիներ, գյուղատնտեսական կառույցներ և անհամար քարե պարիսպներ կառուցված են կրաքարով։ Կրաքարի հետազոտումը և դրա՝ դարերի ընթացքում լավ պահպանված բրածոները էստոնացի գիտնականներին միջազգային ճանաչում բերեցին։ Միգուցե դա է պատճառներից մեկը, որ շատ գիտնականներ կողմ էին կրաքարի՝ որպես Էստոնիայի ազգային քարի ճանաչման հռչակագրին։
Ազգային ձուկ
Էստոնիայի ազգային ձուկը բալթիական տառեխն է։ Առցանց հարցման ժամանակ, որի մասնակիցները 50 000 էին, առավել 500 ձայնով հաղթեց գայլաձուկը։ Գաղափարի կազմակերպող խումբը Էստոնիայի ձկնորսական ազգային միավորումն էր։ Դատավորների խորհուրդը չընդունեց քվերարկության արդյունքը, այն հիմնավորմամբ, որ էստոնական սննդակարգի հիմնատարր բալթիական տառեխը երկրի պատմության ընթացքում առավել մեծաթիվ մարդկանց համար է կարևորություն ունեցել։ Բալթիական տառեխը Էստոնիայի մերձափյա տարածքներում է մոտ 5 000 տարի։
Ոչ պաշտոնական խորհրդանիշեր
Ինչպես այլ երկրներում, Էստոնիայում ևս կան մի շարք խորհրդանշական արժեք, բայց պետական կարգավիճակ չունեցող երևույթներ։ Ինչպես օրինակ կաղնին, որը վաղուց ի վեր համարվում է սուրբ ծառ։ Էստոնիան գտնվում է ծառի հանդիպելիության ամենահյուսիսային գոտում, կաղնով խառն անտառները արդյունք են տվել երկրում չափազանց արգասավոր հումուսային հողի։
Կաղնիները էստոնացիների մինչքրիստոնեական հավատալիքների մաս են կազմել։ Հին էստոնացիները կաղնիներ էին տնկում իրենց սրբատեղերում։ Գերագույն աստվածությունը Տաարան էր, նա փառաբանվում էր Տարտուի շրջակայքի կաղնու սուրբ անտառներում։
Տարբեր շենքեր և դրանց դետալներ դիտարկվում են որպես ազգային արժեք։ Դրանց շարքում են Ծեր Թոմասի արձանիկը Տալլինի քաղաքապետարանի ցցի գագաթին՝ որպես եղանակի հողմացույց, Տոոմպեա ամրոցը իր հզոր Հասակով Հերման դիտարանի և Հերմանն ամրոցի հետ միասին, որոնք գտնվում են Նառվա գետի արևմտյան ափին և վաղուց ի վեր կազմում են արևելքի և արևմուտքի սահմանը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի պետական խորհրդանիշեր
Այզենհայմ
Այզենհայմ  (Eisenheim), քաղաք Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Վյուրցբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1316 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 11,56 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 79 167։
Քաղաքը բաժանված է 2 քաղաքային համայնքի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Հերման Բիլինգ
Սվեն Յոհան Ուլրիկ Հերման Բիլինգ (Sven Johan Ulrik Herman Billing, ), շվեդ իրավաբան ։
Կենսագրություն
1872 թվականին Հերման Բիլինգը ստացել է արվեստի բակալավրի աստիճան։ 1875 թվականին ստացել է մագիստրոսի կոչում։ Այնուհետև Ստոկհոլմի քաղաքային դատարանում դարձել է նոտար, իսկ 1894 թվականին եղել է դատավոր։ Ավելի ուշ Հերմանը որպես քարտուղար է աշխատել բազմաթիվ իրավաբանական կոմիտեներում, իսկ 1880-1887 թվականներին՝ օրենսդրական կոմիտեում։ Բացի այդ, 1888-1890 թվականներին եղել է գործարար կոմիտեի անդամ, 1891 թվականի նոր իրավունքի կոմիտեի անդամ, 1894 թվականի իրավաբանական բյուրոյի անդամ, իսկ 1889-1897 թվականներին՝ Stockholms Enskilda Bank-ի տնօրենների խորհրդի անդամ։ 1897-1917 թվականներին Բիլինգը եղել է գլխավոր դատախազ։ Հերմանը եղել է մի շարք օրենքների և կարգավորող առաջարկների, այդ թվում՝ գնումների և փոխանակման մասին օրենքների և պայմանագրային աշխատանքի մասին օրենքների հեղինակ։ 1900 թվականին Բիլինգը դարձել է Լունդի համալսարանի իրավունքի պատվավոր դոկտոր ։
Ջուզեպպե Գաբրիելի
Ջուզեպպե Գաբրիելի (, Giuseppe Gabrielli), իտալացի ավիակոնստրուկտոր և ինժեներ, առավել հայտնի է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին բազմաթիվ ռազմական ինքնաթիռների մշակմամբ։
Կենսագրություն
Ջուզեպպե Գաբրիելին ծնվել է Սիցիլիայի Կալտանիսետա քաղաքում։ Կրթություն է ստացել է Թուրինի պոլիտեխնիկական համալսարանում և Գերմանիայի Աախեն քաղաքում, որտեղ նրա ուսուցիչը եղել է հայտնի ֆիզիկոս-ինժեներ Թեոդոր ֆոն Կարմանը։ Գաբրիելին որպես դիզայներ իր աշխատանքը սկսել է «Piaggio» ընկերությունում, բայց շուտով Ջովաննի Անյելլի նրան հրավիրել է Fiat՝ ղեկավարելու օդագնացության բաժինը։
Գաբրիելին նախագծել է 142 ինքնաթիռ, բոլորը, որոնք կրում են իր անվան սկզբնատառը, այդ թվում՝ «G. 50», «G. 55», «G. 8»0 (Իտալիայում նախագծված առաջին ռեակտիվ ինքնաթիռներից մեկը), «Aeritalia G. 91»-ը, որը հաղթել է 1950-ականներին ՆԱՏՕ-ի լավագույն կործանիչների մրցույթում, ինչպես նաև «G. 222» ռազմական տրանսպորտային ինքնաթիռը, որի հիման վրա հետագայում նախագծվել է «Alenia C-27 Spartan»-ը։
Գաբրիելին գերմանական օդագնացության և տիեզերագնացության ընկերության (Gesellschaft für Luft - und Raumfahrt) կողմից պարգևատրվել է Լյուդվիգ Պրանդլի մեդալով՝ օդատիեզերական ճարտարագիտության ոլորտում ակնառու ներդրման համար։
Դավիթ Սահառունի (1-ին դար)
Դավիթ Սահառունի, հայ նախարար Մեծ Հայքում, Այրարատ աշխարհի Սահառունիք (Արևմտյան Շիրակի և Երասխաձորի միջև ընկած տարածք) գավառի տանուտերը, Սահառունիների նախարարական տոհմից ։
Ջուզեպպե Գաբրիելի
Կենսագրություն
Ջուզեպպե Գաբրիելին մահացել է Թուրինում 1987 թվականին։
Դավիթ Սահառունի (1-ին դար)
Կենսագրություն
Դավիթ Սահառունին հիշվում է Ռշտունյաց Ռաշամ և Բարզափրան իշխանների հետ, որոնք կառուցել են Վանա լճի Աղթամար կղզու վրա գտնվող Աղթամար քաղաքը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սահառունիներ Կատեգորիա:Հայ նախարարներ
Ֆոլիկուլխթանիչ հորմոն
Ֆոլիկուլխթանիչ հորմոն կամ ՖԽՀ, ֆոլլիտրոպին, մակուղեղի առաջային բլթի կողմից արտադրվող գոնադոտրոպ հորմոն։ Այն մոտ 30 կԴա մոլեկուլային զանգվածով գլիկոպրոտեին է, որը բաղկացած է α- և β-ենթամիավորներից ։
Այն արտադրվում է երկրորդ տիպի բազոֆիլ բջիջների կողմից՝ լյուտեինացնող հորմոնի (ԼՀ) հետ միասին։
Սինթեզ
ՖԽՀ-ի ձևավորումն ու արտազատումը խթանում է հիպոթալամուսային դեկապեպտիդ գոնադոլիբերին հորմոնը, որի սինթեզը տեղի է ունենում սպորադիկ, ինչը հիմնականում որոշում է ՖԽՀ-ի սինթեզի իմպուլսիվ բնույթը։
T 1/2 ՖԽՀ-ն մոտավորապես 200 րոպե է։
Գործողության մեխանիզմ և ազդեցություն
Այն կապվում է ձվարանների և ամորձիների իր թիրախային բջիջների թաղանթային ընկալիչների հետ, ինչի արդյունքում ակտիվանում է ադենիլատ ցիկլազային համակարգը։ Ստացված cAMP-ն ակտիվացնում է պրոտեին կինազը, որը ֆոսֆորիլացնում է սպիտակուցները, որոնք միջնորդում են ՖԽՀ-ի ազդեցությունը։ ՖԽՀ-ն արագացնում է ձվարաններում ֆոլիկուլների զարգացումը և էստրոգենների ձևավորումը, և ազդելով Սերտոլի բջիջների վրա՝ սկսում է սպերմատոգենեզը ։
Հիպոսեկրեցիա
Տղամարդկանց մոտ այն ուղեկցվում է սեռական գեղձերի թերզարգացմամբ, սպերմատոգենեզի արգելակմամբ, աճի և ընդհանուր զարգացման խանգարումներով, երկրորդային սեռական հատկանիշների անբավարար արտահայտությամբ։
Կանանց մոտ արգելակվում է ֆոլիկուլների աճն ու հասունացումը, կաթնագեղձերի զարգացումը։ Չեն ցուցաբերում սեռական ջերմության նշաններ                        (ինֆանտիլիզմ) և մնում են ստերիլ ։
ՖԽՀ-ը կանանց օրգանիզմում
ՖԽՀ-ի մակարդակի որոշումը վերարտադրողական համակարգի ախտաբանությունների հայտնաբերման կարևոր ուղենիշներից է։ Հետևաբար, բժիշկը կարող է նշանակել արյան մեջ հորմոնի խտության ուսումնասիրություն, երբ առկա Է․
Վերլուծություններ
ՖԽՀ վերլուծությունը թույլ է տալիս ժամանակին հայտնաբերել օրգանիզմում ախտաբանական գործընթացները։ Թեստը ներառում է արյան նմուշառում երակից։ Բուժման սենյակ այցելությունը տեղի է ունենում օրվա առաջին կեսին, դատարկ ստամոքսին։ Նախքան արդյունքը մեկնաբանելը, պետք է ուսումնասիրել, թե ինչու է փոխվում ՖԽՀ-ը։ Ռուսաստանում վերլուծության գինը տատանվում է 350-ից 500 ռուբլի։ Միաժամանակ խորհուրդ է տրվում որոշել արյան մեջ ԼՀ-ի մակարդակը։ Արյան քննությունը ՖԽՀ համար կատարվում է ըստ ցուցումների։ Դրանք ներառում են.
Մարդկանց ֆիզիոլոգիական նորմը
Արժեքները տրվում են IU/ml-ով։
Կանայք․ I փուլ 2.8-11.3; II փուլ 1.2-9; օվուլյացիոն պիկ 5.8-21; հետդաշտանադադար 21.7-153; աղջիկներ 1.6-9 տարեկան՝ 0.11-1.6։
Տղամարդիկ․ 0,7-11,1 ։։
Նշումներ
Կատեգորիա:Հորմոններ Կատեգորիա:Սեռական հորմոններ
Պարկովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Պարկովո (Парково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Անդրեևկա (գյուղ, Սումիի շրջան)
Անդրեևկա (Андріївка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անդրեևկա գյուղում բնակվում էր 86 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ավետարան (4867)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Նիկոլայ Գրիգորյան (բժիշկ)
Նիկոլայ Ավետիքի Գրիգորյան (սեպտեմբերի 24, 1960, Կամո (այժմ՝ Գավառ՝ ՀՀ Գեղարքունիքի մարզում)), դիմածնոտային վիրաբույժ։ Բժշկական ծառայության պահեստի ավագ լեյտենանտ (1983)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը (1983)։ 1984-1993 թվականներին աշխատել է Ապարանի բուժմիավորումում և Երևանի 7-րդ ստոմատոլոզիական պոլիկլինիկայում։ 1993-1995 թվականներին ծառայել է 5-րդ կամավորական բրիգադում։ 1993-1994 թվականներին մասնակցել է Մարտակերտի, Հադրութի, Կուբաթլուի և այլ շրջանների ազատագրական մարտերին։ ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանի հակաշոկային կետի, Մաղավուզի, Մեծշենի, Մատաղիսի ռազմադաշտային շարժական հրապիտալներում բուժօգնություն է ցույց տվել հարյուրավոր վիրավոր ազատամարտիկների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Օպտիմետր
Լինում են ուղղահայաց և հորիզոնական։ Գոյություն ունեն երկարության օպտիկական չափիչներ, չափիչ մեքենաներ, ինտերֆերոմետրեր, օպտիկական քանոններ և գործիքային մանրադիտակներ։
Դոբրիչի համայնք
Համայնքապետն է Դետելինա Կիրիլովա Նիկոլովա
Համայնքի կազմը
Հմայնքի կազմի մեջ մտնում են հետևյալ բնակավայրերը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դոբրիչի մարզի համայնքներ
Վեց
Վեց (6), բնական թիվ է, գտնվում է 5-ի և 7-ի միջև։
Կոսնեմյոլ
Կոսնեմյոլ (Коснэмъёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վուկտիլ գետի աջ ափին՝ 50 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Նորման Ռիդուս
Նորման Մարկ Ռիդուս (Norman Mark Reedus, ), ամերիկացի դերասան, սցենարիստ և ռեժիսոր։ Ռիդուսի մասնակցությամբ առավել հայտնի ֆիլմերից են «Խավար նավահանգիստ» (1998) և «Բլեյդ 2» (2002) ֆիլմերը։ Հանդես է գալիս նաև «Քայլող մեռյալները» հեռուստասերիալում։
Կենսագրություն և կարիերա
Ռիդուսը ծնվել է 1969 թվականի հունվարի 6-ին Ֆլորիդա նահանգի Հոլլիվուդ քաղաքում, սակայն մեծացել է Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում, որտեղ էլ սկսել է մոդելի կարիերան ։ Տարիներ շարունակ եղել է Պրադա, Alessandro Dell'Acqua, Դուրբան, Levi Strauss & Co և Լեքսուս ապրանքանիշերի մոդել ։
Ռիդուսը 1997 թվականին որպես դերասան փոքր դերով առաջնաելույթ է ունեցել «Մուտանտներ» ֆիլմում։ Մեծ էկրանին նրա ամենահայտնի դերը եղել է «Սրբերը Բունդոքից» ֆիլմում (1999) ։ Բացի այդ, հայտնվել է բազմաթիվ ցածր բյուջետային Direct-to-video ֆիլմերում՝ սկսած 90-ական թվականների վերջերից։
Խարիսխ (ճարտարապետություն)
Խարիսխ ճարտարապետության մեջ, սյան, մույթի և այլ ուղղաձիգ կրող կառուցվածքային տարրերի պատվանդանի (հիմք-հենարանի) պայմանական անվանումը։ Դասական օրդերներում խարիսխները տարբերակվում են բարձրությամբ և ճարտարապետական բեկվածքով։ Հունական օրդերների խարիսխները սովորաբար հավասար են մեկ մոդուլի։ Այսպես կոչված՝ ատտիկական խարիսխը բաղկացած է սալից (պլինթոսից) և իրարից ստվերինով բաժանված երկու գլաններից։ Որմնասյան կամ որմնամույթի պատվանդանները անվանվում են որմնախարիսխ։
Նորման Ռիդուս
Կենսագրություն և կարիերա
2010 թվականից սկսած՝ Ռիդուսը նկարահանվել է «Քայլող մեռյալները» սերիալում՝ Դերիլ Դիքսոնի դերում։
Նորման Ռիդուսը նկարահանվել է Լեդի Գագայի 2011 թվականի մայիսի 5-ին թողարկված «Judas» երգի տեսահոլովակում։
Բացի այդ, Նորման Ռիդուսը նախատիպ է ծառայել չեղարկված «Silent Hills», ապա՝ «Death Stranding» վիդեոխաղերի կերպարների։
Անձնական կյանք
1998-2003 թվականները Նորման Ռիդուսը հանդիպել է մոդել Հելենա Քրիստենսենի հետ։ Զույգը ունի մեկ որդի՝ Մինգուսը, որը ծնվել է 1999 թվականի հոկտեմբերի 13-ին։
2016 թվականից հանդիպել է գերմանացի դերասանուհի Դայան Քրյուգերի հետ։ 2018 թվականի նոյեմբերի 2-ին զույգը ունեցել է դուստր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1969 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ
Այզինգեն (Բավարիա)
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Վյուրցբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 3600 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալների)։ Տարածքը կազմում է 7,07 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 79 124։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Անդեզիտ
Անդեզիտ, հրաբխային միջին կազմության ապար՝ կազմված պլագիոկլազ, պիրոքսեն, ամֆիբոլ, բիոտիտ միներալներից, հազվադեպ՝ քվարցից ու հրաբխային ապակուց։ Կառուցվածքը հոծ է, գույնը՝ սև, հաճախ՝ մուգ մոխրագույն։ Առաջանում է լավային հոսքերի ձևով հրաբուխների արտավիժումից։ Տարածված է Արագած, Գեղամա, Վարդենիս լեռնազանգվածներում, Դեբեդ, Որոտան, Հրազդան, Ողջի գետերի ավազաններում, Երևանի շրջակայքում։ Օգտագործվում է շինարարության մեջ։
Անվան ծագումնաբանություն
Անդեզիտ է կոչվել Անդյան լեռների անունով։
Կատեգորիա:Մագմատիկ ապարներ
Էլ Պասո
Էլ Պասո (El Paso), քաղաք է ԱՄՆ-ի հարավային մասում, Տեխաս նահանգում։ Գտնվում է հենց Մեքսիկայի հետ սահմանի վրա։ 2010 թ-ի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 649 121 մարդ։ Էլ Պասոն համարվում է կարևոր անցակետ ԱՄՆ-ի և Մեքսիկայի միջև կատարվող բեռնափոխադրման համար։ Սահմանակից է նաև ԱՄՆ-ի Նյու Մեքսիկո նահանգին։ Կան տվյալներ, ըստ որի Էլ Պասոն աշխարհի ամենատաք քաղաքն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:1680 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մերձդնեստրի Մոլդովական Հանրապետություն
Մերձդնեստրի Մոլդովական Հանրապետություն, ՄՀ (Република Нистрянэ, Придністровська Республіка) կամ Մերձդնեստր (Нистрения, ) - չճանաչված պետություն Եվրոպայի հարավ-արևելքում ։ Համաձայն Մոլդովայի Սահմանադրության Մերձդնեստրի տարածքը մտնում է Մոլդովայի կազմի մեջ որպես Մերձդնեստր հատուկ կարգավիճակով ինքնավար տարածքային կազմավորում, չնայած որ փաստացիորեն Մերձդնեստրի տարածքը չի գտնվում Մոլդովայի վերահսկման տակ (մի քանի գյուղերի բացառությամբ )։ Տարածքը գտնվում է Մերձդնեստր գետի միջև սահմանակցում է Արևելյան Մոլդովային և Ուկրաինային։ Տարածքը պատակնում էր Մոլդովային բայց երբ 1990 թվականին անկախացավ դրանից հետո 1992 թ-ին տարածքը ղեկավարում է Մերձդնեստրյան Հանրապետությունը որի անկախությունը ճանաչում է մի քանի երկիր։ Տարածքը նախկինում գտնվել է Բեսարաբիայի կազմում։ Երբ ԽՍՀՄ-ում կար լարվածություն երբ ստեղծվում էր նորաստեղծ Մոլդովան դե ֆակտո պետություն Մերձդնեստրը պատերազմ սկսեց 1992 թ-ին և ավարտվեց 1992-ի հուլիսի հրադադարով։ Երկիրը ունի 20 բնակավայրեր որտեղ անցկացվում են անվտանգության միջոցառումներ։
Ռոբի Կրուզ
Ռոբի Թոմաս Կրուզ (Robbie Thomas Kruse,), ավստրալիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ 2018 թվականի Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակից։