cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մեգակլիտե (արբանյակ)
Մեգակլիտեն պատկանում է Պասիֆեի խմբին, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 22,8 - 24,7 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը 144,5° - 158,3° միջակայքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Յուպիտերի արբանյակներ Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ
Նովոելիզավետովկա (գյուղ, Կրասնոարմեյսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Նովոելիզավետովկա գյուղում բնակվում էր 620 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1883 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(424) Գրացիա
(424) Գրացիա (Gratia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1896 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Օգյուստ Շարլուայի կողմից Նիցայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,773134 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,471 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0752 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Գրացիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,4895 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1686,77 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,213426 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,21° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1896 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Օգյուստ Շառլուայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սաքաշեթի
Սաքաշեթի (საქაშეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 710 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 18 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Քառասունակն
Քառասունակն, աղբյուրների խումբ Հայաստանի Կոտայքի մարզում՝ Հատիս հրաբխային լեռնազանգվածի հարավային ստորոտին՝ Ակունք և Կաթնաղբյուր գյուղերի միջև։
Ջրաերկրաբանական բնութագիր
Քառասունակնի աղբյուրները (ընդհանուր ելքերը՝ մոտ 1450 լ/վ) դասվում են խմելու բարձրորակ ջրերի շարքը։ Ջրհավաք ավազանը Զառ գյուղից արևելք, Գեղամա լեռնավահանի արևմտյան լանջն է։ Ջրերն օգտագործվում են Երևանի ջրամատակարարման համար ։ Սառնորակ է (7, 3 - 9 °C)։ Այստեղից է սկիզբ առնում Գետառը, որի վերին հոսանքր աղբյուրների անունով կոչվում է Քառասունակն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի աղբյուրներ Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի ջրագրություն
Պլո
Պլո (Pleaux), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1620 մարդ, բնակչության խտությունը` 17.53 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 92.39 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 420 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 100 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 29 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 883 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 631-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 252։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,5 %։ 631 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 571 անձ (316 տղամարդ և 255 կին)։ Գործազուրկ են եղել 60 անձ (28 տղամարդ և 32 կին)։ 252 անաշխատունակներից 25-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 141-ը` թոշակառուներ, իսկ 86-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
100 կալանավորների ու լամպի խնդիր
Ձևակերպում
Բանտ են մտել 100 բանտարկյալներ։ Նրանց ուղարկում են առանձին խցիկներ և մեկ առ մեկ բերվելու են մի սենյակ, որտեղ ոչինչ չկա, բացի մեկ լամպից, որը բանտարկյալին թույլատրվում է միացնել կամ անջատել. ի սկզբանե լամպն անջատված է։ Երաշխավորվում է, որ վաղ թե ուշ բանտարկյալներից յուրաքանչյուրը լամպով սենյակում կլինի այնքան անգամ, որքան ցանկանում է։ Ցանկացած պահի լամպով սենյակ բերված բանտարկյալը կարող է հայտարարել, որ բոլոր բանտարկյալներն արդեն գոնե մեկ անգամ եղել են սենյակում. եթե նա ճիշտ լինի, ապա բոլոր բանտարկյալներին բաց կթողնեն, եթե ոչ՝ մահապատժի կենթարկեն։ Նախքան առանձին խցիկներ ուղարկելը, բանտարկյալները հնարավորություն ունեն համաձայնության գալ միմյանց հետ։ Պահանջվում է մշակել ռազմավարություն, որը նրանց թույլ կտա ազատություն ստանալ
Դասական լուծում
Բանտարկյալներից ընտրվում է մեկը, որը կոչվում է հաշվորդ։ Սովորական կալանավորը լամպի սենյակում վարվում է հետևյալ կերպ․ Եթե նա տեսնում է, որ լամպն անջատված է, և ինքը երբեք չի միացրել լամպը, ապա նա միացնում է այն. հակառակ դեպքում ոչինչ չի անում։ Հաշվորդը, ընդհակառակը, արձագանքում է միայն միացված լամպին. նա անջատում է այն և հիշում, թե քանի անգամ է դա տեղի ունեցել։ 99-րդ անգամ լամպը անջատելուց հետո նա կարող է վստահ լինել, որ բոլոր բանտարկյալներն արդեն գոնե մեկ անգամ եղել են սենյակում։
Ընտրանքներ, ընդհանրացումներ և կապ այլ առաջադրանքների հետ
Եթե ավելացնենք այն պայմանը, որ օրական մեկ բանտարկյալ է բերվում լամպով սենյակ, օգտագործել որոշակի ենթադրություններ բանտարկյալի ընտրության հավանականության բաշխման տեսակի վերաբերյալ և/կամ հաշվի առնել ռազմավարություններ, որոնք երաշխավորում են ազատություն ստանալու մեկից մի փոքր ավելի քիչ հավանականություն, ապա հնարավոր են դառնում ավելի պարզ կամ ավելի արդյունավետ ռազմավարություններ մշակել։ Հնարավոր է նաև ընդհանրացում մի քանի սենյակների և անջատիչի ավելի քան երկու դիրքերի դեպքում, ինչպես նաև յուրաքանչյուր սենյակ մի քանի անգամ այցելելու անհրաժեշտություն և այլն։ Բացի այդ, խնդիրը զգալիորեն բարդանում է, երբ պահանջվում է, որ բանտարկյալների ռազմավարությունը սիմետրիկ լինի, այսինքն՝ բոլոր բանտարկյալները հետևեն նույն ալգորիթմին, եթե միևնույն ժամանակ անջատիչ(ներ)ի սկզբնական դիրքն անհայտ է։ Մի քանի սենյակների և երկու անջատիչների համար սիմետրիկ ռազմավարության մարտահրավերը կապված է «զարթնելու առաջադրանքի» (wakeup problem) հետ բաշխված հաշվարկների համար ։
Ծագում
Առաջադրանքի հեղինակն անհայտ է։ Այն հայտնվել է 2001 թվականից ոչ ուշ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական գլուխկոտրուկներ
Ֆուտբոլի Ֆրանսիայի Սուպերգավաթ 2013
Սուպերգավաթը նվաճեց Պարի Սեն-Ժերմենը, որը 2։1 հաշվով կարողացավ առավելության հասնել Բորդոյի նկատմամբ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Ֆրանսիայի Սուպերգավաթ
(8855) Միվա
(8855) Միվա (Miwa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի մայիսի 3-ին Սատորու Օտոմոյի և Օսամու Մուրամացուի կողմից Կիյոսատոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,278591 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8962 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,661 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1256,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,286553 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,54° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սատորու Օտոմոյի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Օսամու Մուրամացուի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Fjord Line
Fjord Line, նորվեգական ընկերություն, որը իրականացնում է ծովային փոխադրումներ Նորվեգիայի և Դանիայի միջև։ Իրականացնում է ինչպես բեռնափոխադրումներ, այնպես էլ ուղևորափոխադրումներ։
Պատմություն
Ընկերությունը հիմնվել է 1993 թվականին։ 1998 թվականին Fjord Line ընկերությունը գնում է Jupiter նավը և Բերգեն—Նյուքասլ նավագնացության երթուղին Color Line ընկերությունից։ 2004 թվականին նորվեգա-դանիական երթուղու համար ընկերությունը գնեց Fjord Norway նավը, Bergen նավը ֆրախտով տվեց DFDS ընկերությանը։ 2005 թվականին սկսվեցին Նորվեգիայի և Դանիայի միջև նավային փոխադրումները։ Բերգեն-Նյուքասլ երթուղին վաճառվեց DFDS-ին, իսկ Bergen նավը վերադարձվեց ֆրախտից։
Այնուհետև ընկերությունը վաճառքի հանեց իր Jupiter լաստանավը, քանի որ առաջացել էին ֆինանսական լուրջ խնդիրներ։ Ֆինանսական դժվարությունների պատճառը այն էր, որ Color Line ընկերությունը բացել էր նոր երթուղի, որի գնային քաղաքականությունը այնպես էր սահմանել, որ ֆինանսական վնաս էր կրում, սակայն այդպիսով շուկայից դուրս էր մղում Fjord Line-ին։ Fjord Line ընկերությունը Color Line-ին մեղադրեց անհավասար շուկայական պայմաններ ստեղծելու մեջ։ Նույն թվականի ամռանը Fjord Line-ը դիմեց հակամենաշնորհային հանձնաժողով, որը սկսեց ուսումնասիրել խնդիրը ։
2008 թվականին տեղի ունեցավ Fjord Line-ի և Master Ferries-ի միավորումը ։
Երթուղիներ
Ներկայումս ընկերությունը ունի ծովային երկու երթուղի Նորվեգիայի և Դանիայի միջև
Պատահարներ
2011 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Bergensfjord նավը, շարժվելով Ստավանգերից դեպի Հիրթսհալս, անցնելով Նորվեգական ծովում Սկագերակը, հայտնվեց ուժեղ փոթորիկի մեջ, ինչի հետևանքով 2 ուղևոր ստացան վնասվածքներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգական ընկերություններ Կատեգորիա:Նորվեգիայի տրանսպորտ
Միխալ Կոչեր
Միխալ Կոչեր (Michal Kočer), չեխ աստղագետ է, աստերոիդներ հայտնաբերող, աշխատում է Կլետի աստղադիտարանում։ 2003 թվականին մեկ այլ չեխ աստղագետ Միլոշ Տիխիի հետ միասին նա հայտնաբերել է 7 աստերոիդ և ևս մեկ աստերոիդ հայտնաբերել է ինքնուրույն  ։ Մասնագիտացած է մերձերկրային աստերոիդների գծով։ Զբաղվում է աստղադիտարանի ծրագրային ապահովմամբ, դիտարկմամբ և տվյալների մշակմամբ, փոքր մոլորակների նույնականացմամբ և աստղաչափությամբ։
Ծանոթագրություններ
<div style="float:right; clear:right; height: 300px; width: 320px; overflow: auto; background-color: #FFFAF2; font-size: 100%; margin: 12px"> Կատեգորիա:Չեխ աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Արտարժույթային համակարգ
Արտարժույթային համակարգ, դրամական հարաբերությունների կազմակերպման ձև, որը որոշվում է ապրանքային արտադրության զարգացման աստիճանով։ Ընդգրկում է ներքին դրամավարկային շրջանառությունն ու միջազգային հաշվարկների ոլորտը։ Ձևավորվում է տվյալ երկրի տնտեսության շրջանակներում, իսկ համաշխարհային կապիտալիստական շուկայի կազմավորմամբ՝ վերածվում համաշխարհային արտարժութային համակարգի։
20–րդ դարի սկզբին համաշխարհային կապիտալիստական Արտարժույթային համակարգը հասավ իր զարգացման բարձրագույն աստիճանին։ Նրա հիմքը ոսկին էր, որը կատարում էր փողի բոլոր ֆունկցիաները։ Զարգացած կապիտալիստական երկրներում հաստատված ոսկու ստանդարտն ապահովում էր դրամաշրջանառության կայունությունը, երկրների միջև կապիտալի անարգել հոսքն ու միջազգային հաշվարկների ազատ կատարումը, ազգային արտարժույթների անսահմանափակ փոխանակությունն ու ոսկյա կետերի սահմաններում արատարժույթի կուրսի շարժը և այլն։
Չնայած միջազգային հաշվարկների ճնշող մասը կատարվում է բանկային փոխանցումների միջոցով, առանց կանխիկ դրամի մասնակցության, սակայն ոսկին համարվում է կապիտալիստական երկրների փոխադարձ դրամական պահանջների ու պարտավորությունների վերջնական կարգավորման գլխավոր միջոցը, իսկ նրա պաշարների մեծությունը՝ արտարժույթների կայունության ու առանձին երկրների տնտեսական պոտենցիալի կարևոր ցուցանիշը։ Անկանխիկ հաշվարկների զարգացման և ոսկու անբավարարության պատճառով միջազգային վճարային շրջանառության մեջ օգտագործվում են թղթադրամները, որոնց մեջ հատկապես մեծ է ամերիկյան դոլլարի, անգլյական ֆունտ ստեռլինգի, ֆրանսիական ֆրանկի և արևմտագերմանական մարկի տեսակարար կշիռը։ Համաշխարհային կապիտալիստական Արտարժույթային համակարգում կարևոր դեր են կատարում Միջազգային արտարժույթային հիմնադրամը (ԱՄՀ) և Վերակառուցման և զարգացման միջազգային բանկը (ՎԶՄԲ)։
Սինտոիզմ
Սինտոիզմ (神道, «սինտո», թարգ.՝ «աստվածների ուղի»), ճապոնական հնագույն կրոն՝ արևապաշտություն։ Ի տարբերություն մյուս արևապաշտական կրոնների դիցարանը գլխավորում է արևի աստվածուհին՝ Ամաթերասուն, որից սկիզբ է առնում Ճապոնիայի կայսրի տոհմաբանությունը։ Սինտոիզմի դիցարանը բաղկացած է բազմաթիվ աստվածներից և հոգիներից։ 1868 թվականին սինտոիզմը ճանաչվել է Ճապոնիայի պետական կրոն։ 1947 թվականին սահմանադրությամբ այն հավասարվեց Ճապոնիայի մյուս պաշտամունքներին և այսպիսով դադարեց պետական կրոն լինելուց։
Ի տարբերություն համաշխարհային կրոնների, սինտոիզմը չունի որևէ հիմնադիր անձ, գլխավոր ուսուցիչ, օրենսդիր և հեղինակություն։ Սինտոիստները երկրպագում են բազմաթիվ աստվածությունների (կամիներ), որոնք ծնունդ են այն ժամանակների, երբ մարդիկ երկրպագում էին բնության կույր ուժերին, հավատում տանը և գետերում, սարերում ծառերի մեջ բնակվող այլ ոգիների գոյությանը։ Սինտոիզմը ուսուցանում է գլխավորապես նախնիների պաշտամունք և բնության երկրպագում։ Սինտոիզմը չունի այլ պատվիրաններ, բացի մաքրություն պահպանելու և իրերի բնական կարգին հետևելու առօրյա հանձնարարականներից։ Այն ունի բարոյականության մի ընդհանուր կանոն. «Վարվիր բնության օրենքների համաձայն, պահպանելով հանդերձ հասարակական օրենքները» ։ Սինտոիստական պաշտամունքի մեջ շատ բան է պահպանվել նախնադարյան շամանական կախարդական ծեսերից, որոնք Ճապոնիայի տարբեր շրջաններում տարբեր են եղել։ Գոյության հազարամյակների ընթացքում սինտոիզմը կրել է բուդդայականության, կոնֆուցիանականության և այլ դավանանքների ազդեցությունը։ Այդ պատճառով սինտոիզմում չկա ոչ մի միասնական դավանաբանական ուսմունք։ Թեև երկարամյա պատմության ընթացքում ձևավորվել են որոշակի հատկանշական գծեր, որոնցով այդ կրոնը տարբերվում է մյուսներից։
5-6-րդ դարերի սինտոյական եկեղեցու ղեկավար է դարձել կայսերական տունը, կայսրը հայտարարվել է (VII դ․) սինտոյականության գերագույն քուրմ։ Բուդդայականության մուտքը Ճապոնիա (VI դ․) հետզհետե վերացրել է սինտոյականության մենաշնորհը, 10-16-րդ դարերում գերակշռող դեր է ունեցել բուդդայականությունը, շատ ճապոնացիներ դավանել են երկու կրոն՝ սինտոյականություն և բուդդայականություն։ 17-18-րդ դարերում գործունեություն է ծավալել «պատմական դպրոցը» նպատակ ունենալով ամրապնդել սինտոյականությունը, վերածնել կայսեր պաշտամունքը և լիիշխանությունը։ Սինտոյականությունը բուդդա յականության հետ միասին վայելել է պետության հովանավորությունը, իսկ 2-րդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում ծառայել ազգայնամոլական և ռազմատենչ տրամադրություններ բորբոքելուն։ Պատերազմում Ճապոնիայի պարտությունից հետո սինտոյականության ազդեցությունը թուլացել է, այն անջատվել է պետությունից, որոշ ծեսեր արգելվել են։ Սակայն 1950-ական թվականներից սկսած սինտոյականությունը վերելք է ապրում, հռչակվել է գերկրոն՝ պարտադիր բոլոր ճապոնացիների համար։ Ճապոնիայի դեմոկրատական ուժերը հակահարված են տալիս կառավարող շրջաններին, որոնք փորձում են սինտոյականությունը կրկին օգտագործել ազգայնամոլություն հրահրելու համար։
Սինտոիզմը ճապոնական ժամանակագրություններում
Սինտոյականության մասին մենք տեղեկություններ ենք գտնում «Կոձիկի» («Հին ժամանակների գրառումներ», 712 թ) և «Նիհոնգի- 日本紀 » («Ճապոնիայի տարեգրություններ», 720 թ) ճապոնական աղբյուրներում։
Ճապոնական ժամանակագրությունները հավաստում են, որ ի սկզբանե աշխարհում քաոս է տիրել, բայց հետո ամեն ինչ կարգավորվել է՝ երկինքը զատվել է երկրից, առանձնացել են արական և իգական տարրերը. առաջինն ի դեմս Իզանամի դիցուհու, երկրորդը նրա ամուսնու՝ Իզանագիի։ Նրանցից ծնվել են արևի դիցուհի Ամաթերասուն, լուսնի աստված Ցուկույոմին և քամու ու ջրի աստված Սուսանոոն։ Ամատերասուն և Սուսանոոն պայքարում են իրար դեմ։ Հաղթում և երկնքում է մնում Ամատերասուն, իսկ Սուսանոոն արտաքսվում է Իձումո երկիր՝ գետնի վրա։ Սուսանոոյի որդի Օկունինուշին դառնում է Իզումոյի տիրակալը։ Ամաթերասուն չի հաշտվել այդ բանի հետ և ստիպել է Օկունինուշիին կառավարումը հանձնել իր թոռանը՝ Նինիգիին։ Նինիգին իջնում է երկնքից և անցնում Իզումո պետության կառավարմանը։ Ի նշան իշխանության, նրան հանձնել են երեք սուրբ առարկա՝ հայելի (աստվածայնության խորհրդանիշ), թուր (հզորության խորհրդանիշ) և հասպիսից զարդը (հպատակների հավատարմության խորհրդանիշ)։ Նինիգիից է սերվել Ջիմու-տենոն (տենո տիտղոսը նշանակում է «Գերագույն տիրակալ»)՝ Ճապոնիայի առասպելական առաջին տիրակալը, ումից սկզբնավորվել է ճապոնական կայսրերի՝ միկադոների դինաստիան։ Հայելին, թուրն ու հասպիսն այն վաղեմի ժամանակներից մնում են որպես ճապոնական կայսերական տան խորհրդանիշեր։
Սինտոիզմի հինգ կոնցեպցիաները
Սինտոյականությունը ճապոնացիների մեջ հատուկ հայացք է ձևավորել իրերի աշխարհի, բնության, փոխհարաբերությունների նկատմամբ։ Այդ հայացքը հիմնվում է հինգ կոնցեպցիաների վրա  ։
Առաջին կոնցեպցիան հավաստում է, որ ամենայն գոյ արդյունք է աշխարհի ինքնազարգացման. աշխարհը ստեղծվել է ինքնին, այն հրաշալի է ու կատարյալ։ Կեցության կարգավորիչ ուժը, սինտոյի ուսմունքի համաձայն, բխում է բուն աշխարհից, այլ ոչ թե ինչ-որ գերագույն էակից։
Երկրորդ կոնցեպցիան ընդգծում է կյանքի ուժը։ Դիցաբանության համաձայն, առաջին անգամ սեռական մերձեցումը եղել է աստվածների միջև։ Այդ պատճառով էլ սեռամոլությունն ու բարոյական մեղքը երբեք չեն շաղկապվել ճապոնացիների գիտակցության մեջ։
Չորրորդ կոնցեպցիան կապված է բազմաստվածության հետ։ Սինտոն ծնունդ է առել բնության տեղական պաշտամունքներից, տեղի, տոհմային ու ցեղային աստվածություններին երկրպագելուց։ Սինտոյի նախնադարյան շամանական ու հմայական ծեսերը որոշակիորեն միատեսակ դարձան միայն 5-6-րդ դարերից ի վեր, երբ արքունիքը սկսեց վերահսկել սինտոյական տաճարների գործունեությունը։ 8-րդ դարի սկզբին արքունիքում ստեղծվեց սինտոյի գործերի հատուկ դեպարտամենտ, իսկ 10-րդ դարում կազմվեց սինտոյի աստվածների ցուցակը (այն ժամանակ սինտոյի պանթեոնում կար 3132 աստված)։ Հետագայում նրանց թիվը զգալիորեն ավելացավ։
Հինգերորդ կոնցեպցիան կապված է ազգային հոգեբանական հիմքի հետ։ Համաձայն այդ կոնցեպցիայի, սինտոյի աստվածները, կամիները, ծնունդ են տվել ոչ թե առհասարակ մարդկանց, այլ միայն ճապոնացիներին։ Այդ պատճառով կյանքի առաջին իսկ տարիներից ճապոնացու գիտակցության մեջ արմատավորվում է այն գաղափարը, որ նա պատկանում է սինտոյին։ Այստեղից բխում էեն վարքի կարգավորման երկու կարևորագույն գործոն։ Նախ, այն պնդումը, որ կամիները ամենասերտ ձևով կապված են միայն ճապոնական ազգի հետ, երկրորդ, սինտոյական այն տեսակետը, թե ծիծաղելի է, երբ օտարերկրացին երկրպագում է կամիին և դավանում սինտո. ոչ ճապոնացու նմանօրինակ վարքը ընկալվում է իբրև անհեթեթություն։ Դրա հետ մեկտեղ, սինտոն ճապոնացիներին հետ չի պահում ցանկացած այլ կրոն դավանելուց։
Ծիսակատարությունների բնույթը
Սինտոյի պաշտամունքային գործողությունը որոշակի տաճարի աստվածության երկրպագումն է, որը, ըստ էության, կապ չունի մյուս տաճարների հետ։ Սինտոյական տաճարների ծեսերի նպատակը տեղական աստվածությանը բերկրանք պատճառելն է։ Արարողությունների պարզությունը, որ մարդկանցից պահանջում է սոսկ նվիրաբերումներ և ծիսական ամենահասարակ գործողություններ, հարյուրամյակների ընթացքում սինտոյի կայունության կարևորագույն պատճառն են։
Տաճարում կատարվում են տարբեր կարգի ժամերգություններ։ Հավատացյալները կանգնում են բեմի առջև, որևէ մետաղադրամ գցում հատուկ վանդակավոր արկղի մեջ, խոնարհվում, մի քանի անգամ ծափ տալիս և արտասանում աղոթքի խոսքեր։ Տաճարը կազմակերպում է նաև զանազան տոնահանդեսներ։
Տոնահանդեսները կազմակերպվում են տարին մեկ, իսկ որոշ տաճարներում՝ երկու անգամ։ Սովորաբար տոնահադեսը՝ մացուրին կապված է լինում գյուղատնտեսական աշխատանքներ սկսելու, բերքահավաքի, ինչպես նաև տաճարի կամ տեղական աստվածության պատմության որևէ հիշարժան տարեթվի հետ։ Տոնը նշվում է շատ շքեղորեն։ Տաճարի սպասավորները դրա մասին տեղեկացնում են ոչ միայն առհասարակ տաճարն այցելողներին, այլև ամբողջ շրջանին։ Մացուրին հավաքում է անհամար թվով մարդկանց։
Տաճարների կառուցվածքը
Թեև աստվածությունների պաշտամունքում միասնություն չկա, սինտոյական տաճարների կառուցվածքը, այնուամենայնիվ, միակերպ է։ Յուրաքանչյուր տաճարի հիմքը հոնդենն է (սրբարանը), որտեղ պահվում է շինտայը՝ «կամիի մարմինը», մի առարկա, որում, ըստ հավատացյալների, բնակվում է կամիի ոգին։ Հոնդենին հարում է հայդենը՝ աղոթարանը։ Տաճարներում չկան աստվածների պատկերներ, սակայն որոշ տաճարներ զարդարված են առյուծների կամ այլ կենդանիների նկարներով։ Ինարիի տաճարներում կան աղվեսների, Հիեի տաճարներում՝ կապիկների, Կասուգայի տաճարներում՝ եղջերուների պատկերներ։ Այդ կենդանիները համարվում են համապատասխան աստվածությունների պատգամաբերներ։ Այս ամենը վկայում է սինտոյի կապը ժողովրդական յուրահատուկ հավատալիքների հետ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Սինտոիզմ
Հուլիսի 5
Հուլիսի 5, տարվա 186-րդ (նահանջ տարիներին՝ 187-րդ) օրն է։
Ավտոնոե (արբանյակ)
Ավտոնոե (Ἀυτονόη), Յուպիտերի բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում։ Հայտնաբերվել է Հավայան համալսարանի աստղագետների խմբի կողմից, որը ղեկավարում են Սքոթ Շեփարդը և Դևիդ Ջուիտը, հայտնաբերման մասին հայտնվել է 2001 թվականին, սկզբում ստանալով S/2001 J 1 ժամանակավոր անվանումը ։
Գիլբերտ Բուկենյա
Գիլբերտ Բուկենյա (Gilbert Bukenya), Ուգանդայի պետական և քաղաքական գործիչ։ 2003 թվականի մայիսի 23-ից մինչև 2011 թվականի մայիսի 23-ը զբաղեցրել է երկրի փոխնախագահի պաշտոնը ։ 1996 թվականից Ուգանդայի խորհրդարանում ներկայացրել է Բուսիրո ընտրատարածքը ։ 2008 թվականին լույս է տեսել նրա «Խճճված միջանցքներ դեպի իշխանություն» ինքնակենսագրությունը ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1949 թվականի օգոստոսի 5-ին, Բուսիրոյի շրջանում գտնվող Լվանթամա գյուղում (ներկայումս Վակիսո շրջան), Ուգանդայի մայրաքաղաք Կամպալայից մոտ 30 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող ճանապարհին։ 1982 թվականին ստացել է հանրային առողջապահության դիպլոմ Լոնդոնի Հանրային առողջապահության թագավորական ինստիտուտում։ Ստացել է նաև Մեծ Բրիտանիայի հիգիենայի և արևադարձային բժշկության Լոնդոնի դպրոցի գիտությունների մագիստրոսի աստիճան և Քվինսլենդի համալսարանում փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան ՝ «Պապուա Նոր Գվինեայի արվարձանային բնակչության շրջանում մինչև հինգ տարեկան երեխաների լուծի համաճարակաբանություն» թեմայով ։
Գիլբերտ Բուկենյան վերադարձել է Ուգանդա՝ որպես բժշկության պրոֆեսոր և նշանակվել Մակերերի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի դեկան՝ զբաղեցնելով այդ պաշտոնը 1994-1996 թվականներին։ 1996 թվականին զբաղվել է քաղաքականությամբ և ընտրվել Բուսիրոյի շրջանի խորհրդարանի անդամ (պատգամավոր)։ Եղել է նաև Ուգանդայի դիմադրության ազգային շարժման խորհրդարանական խմբակցության նախագահ։ Ենթադրվում է, որ այդ ընթացքում նրան հաջողվել է լիցքաթափել լարվածությունը, որը կուտակվել էր նախագահ Յովերի Մուսևենիի և իշխող դիմադրության ազգային շարժման այլ առաջնորդների միջև։ Այնուհետև եղել է Բուգանդայի տարածաշրջանում Դիմադրության ազգային շարժման նախագահը։ Հետագայում դարձել է առևտրի և արդյունաբերության պետական նախարար, իսկ հետո նշանակվել է նախագահին կից նախարարի պաշտոնում։ 2003 թվականին դարձել է փոխնախագահ՝ փոխարինելով Սպեկիոզա Կազիբվեին, որն այդ ժամանակ զբաղվել է իր ամուսնալուծության գործընթացով։ Ավելի ուշ առաջադրվել էր դիմադրության ազգային շարժման գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում և պարտվել Ամամե Մբաբազիին ։
Ամուսնացած է բժիշկ Մարգարետ Բուկենայի հետ, որը 1970-ական թվականների սկզբին եղել է Մակերեի համալսարանի իր համակուրսեցին։ Կաթոլիկ եկեղեցու անդամ է։ 2005 թվականին զարմացրել է քաղաքական մեկնաբաններին՝ հայտարարելով, որ կառավարությունը վերահսկվում է մաֆիայի կողմից։ «Daily Monitor»-ին տված հարցազրույցում նա ասել է, որ մաֆիան նախատեսում է հեռացնել իրեն պաշտոնից և դա կապված է նրա աճող ժողովրդականության և Ուգանդայի հզոր կաթոլիկ եկեղեցու մոտ լինելու հետ։ Ասվել է, որ նա սիրում է լողալ և զբաղվել գյուղատնտեսությամբ։ Նրան վերագրում են Ուգանդայի բրնձի աճեցումը բարձունքներում, որը Ուգանդայում նաև հայտնի է «NERICA» անունով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուգանդայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մայիսի 9 ծնունդներ Կատեգորիա:Մակերերեի համալսարանի շրջանավարտներ
Ավտոնոե (արբանյակ)
Արբանյակի անունը տրվել է 2003 թվականի օգոստոսին, այն անվանվել է Հունական դիցաբանության աստված Զևսի (Յուպիտերի հունական տարբերակը) սիրուհի Ավտոնոեյի անունով ։
Ավտոնոեն պատկանում է Պասիֆեի խմբին, որի արբանյակները ունեն հակադարձ շարժում, հեռավորությունը մոլորակից ընկնում է 22,8 - 24,7 գիգամետր միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը 144,5° - 158,3° միջակայքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Յուպիտերի արբանյակներ Կատեգորիա:Անկանոն արբանյակներ
Տեսնել Նեապոլն ու մեռնել
Տեսնել Նեապոլն ու մեռնել (Vedi Napoli e poi muori, Vide Napule e po' muore, այլ տարբերակներ՝ «Տեսնել Նեապոլն ու նոր մեռնել», «Տես Նեապոլն ու մեռիր» ), թևավոր արտահայտություն, ըստ որի՝ կյանքում անպայման պետք է տեսնել Նեապոլի գեղեցկությունը և շքեղությունը։ Արտահայտության իմաստն ավելի խիստ է իտալերենից բառացի թարգմանության դեպքում՝ «Տե՛ս Նեապոլն ու հետո մեռի՛ր»։
Արտահայտությունը ծառայում է որպես ինչ-որ բանի բնութագրման միջոց, որն ավելի գեղեցիկ է, քան աշխարհի հրաշալիքները, ինչպես նաև որպես ամենանվիրական երազանքի իրականացումը (կամ մահվանից առաջ վերջին ցանկության), կյանքի ամենակարևոր գործի կատարումը նշելու համար։ Իտալերենից տարածվելով աշխարհի տարբեր լեզուներում՝ արտահայտությունը հաճախ օգտագործվում է այլ քաղաքների, տեսարժան վայրերի կամ դեպքերի նշումով, որով խոսողը փորձում է արտահայտել իր հիացմունքը։ Օրինակ՝ հայտնի է այդ արտահայտության «Տենել Փարիզն ու մեռնել» տարբերակը, որ օգտագործել է Իլյա Էրենբուրգը ։ Հովհաննես Շիրազն ունի «Տեսնեմ Անին ու նոր մեռնեմ» խորագրով բանաստեղծություն։
Հաճախ արտահայտությունն օգտագործվում է հեգնական համատեքստում, երբ օգտագործվում է երկու դեպքերի միջև ընկած հնարավոր պատճառահետևանքային կապը, այսինքն՝ «Եթե տեսնես Նեապոլը, ապա կմեռնես»։ Նեապոլի վերաբերյալ այդ արտահայտության նման կիրառության պատճառ են դարձել տարբեր կարծրատիպեր՝ նախկինում այնտեղ մեծ տարածում ունեցող վեներական հիվանդություններից (մասնավորապես Ֆրանսիայում mal de Naples, այսինքն՝ «նեապոլիտանական հիվանդություն» արտահայտությունը սիֆիլիսի մեղմասություններից մեկն է ) մինչև նեապոլիտանական «Կամորա» հանցագործ կազմակերպության գործունեությունը ։ Արտահայտությունը բացասական իմաստով կարող է օգտագործվել այլ երևույթների վերաբերյալ նույնպես, օրինակ՝ «Ապրել մինչև կենսաթոշակ ու մեռնել» ։
Արևմտյան ժողովրդական ստուգաբանության մեջ տարածված է այն տարբերակը, թե արտահայտության հեղինակը Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթեն է, որն այն հիշատակել է 1787 թվականի մարտի 2-ին օրագրային գրառման մեջ Իտալիայում իր երկրորդ ճանապարհորդության ժամանակ.
Քաղաքի դիրքի ու նրա գեղեցկությունների մասին, որոնք հաճախ նկարագրվում են ու փառաբանվում, ոչ մի խոսք։ «Vedi Napoli e poi muori!»,– ասում են նեապոլցիները։ «Տեսնել Նեապոլն ու մեռնել»
Գյոթեի օրագրերը հիմք են դարձել բազմաթիվ լեզուներով հրատարակված «Իտալական ճանապարհորդություն» (Italienische Reise) գրքի համար, որի շնորհիվ մեծ տարածում է գտել արտահայտությունը։ Սակայն ակնհայտ է, որ Գյոթեն օրագրում արտահայտությունը վերագրում է Նեապոլի բնակիչներին։ Դրանից բացի, արտահայտությունը հանդիպում է իտալական գրականության մեջ և ճանապարհորդների նշումներում, որոնք ստեղծվել են Գյոթեի ճանապարհորդությունից առաջ, ինչը հակասում է նրա հեղինակության վարկածին։
Գոյություն ունեն վարկածներ (նույնպես փաստերով չհիմնավորված), ըստ որոնց՝ արտահայտությունը վերագրվում է Վերգիլիոսին, ինչպես նաև նշվում է, որ արտահայտությունն ստեղծվել է Բուրբոնների իշխանության ներքո Նեապոլի թագավորության ծաղկման շրջանում, այսինքն՝ 1735-1806 թվականներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թևավոր խոսքեր
Սոցիալ դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն
Սոցիալ-դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն (կրճատ՝ Ս.Դ.Հ.Կ.,, նաև հայտնի է որպես՝ «Հնչակյաններ», ), հայկական քաղաքական կուսակցություն է։ Այն հիմնադրվել է 1887 թվականի օգոստոսին Ժնևում, Շվեյցարիա, մի խումբ արևելահայ ուսանողների կողմից, որոնք էին՝ Ավետիս Նազարբեկյանը, Մարո Վարդանյանը, Ռուբեն Խանազատյանը, Գաբրիել Կաֆյանը, Քրիստափոր Օհանյանը, Գևորգ Ղարաջյանը, Մանուել Մանուելյանը։ Ներկայումս գործող ամենահին կուսակցությունն է։ Առաջին սոցիալիստական կուսակցությունն է, որը գոյություն է ունեցել Օսմանյան կայսրությունում և Իրանում, նաև հայտնի որպես Պարսկաստան ։
Կուսակցության անվանումը վերցվել է «Հնչակ» թերթից, որի անունը «զանգակ» բառի հոմանիշն է։ Թերթի անվանումը ստացել է ռուս դեմոկրատ Ալեքսանդր Գերցենի «Կոլոկոլ» պարբերականի անվան (Колокол, բառացի «Հնչակ») թարգմանությունից։ Խմբագիրները՝ կուսակցության հիմնադիրները անվանումն ընտրել էին «լուսավորության և ազատության համար զանգը կամ արթանցումը» խորհրդանշելու նպատակով։
Հնչակյան կազմակերպություններ են ստեղծվել Օսմանյան կայսրությունում, ԱՄՆ-ում, Ռուսաստանում, Պարսկաստանում, Բուլղարիայում, Ռումինիայում, Եգիպտոսում և այլն։
Կուսակցության գաղափարախոսության ձևավորմանը մեծապես նպաստել են հայ հասարակական-քաղաքական մտքի ազգային-դեմոկրատական հոսանքը՝ Միքայել Նալբանդյան և Րաֆֆի, ինչպես նաև «Կոլոկոլ» պարբերականի գաղափարները՝ ռուս հեղափոխական նարոդնիկությունը։ Սակայն, ի տարբերություն նարոդնիկության, հնչակյանների գլխավոր նպատակներից էր ոչ միայն սոցիալ-դեմոկրատական, այլև ազգային-ազատագրական խնդրի լուծումը։
1888 թվականին հրատարակվել է կուսակցության ծրագիրը, որը «մոտակա նպատակ» էր համարում համազգային ապստամբությամբ թուրքական լծից Արևմտյան Հայաստանի ազատագրումը, հայկական հողերի միավորման միջոցով անկախ հանրապետության ստեղծումը, իսկ «հեռավոր նպատակ»՝ հայ հասարակության սոցիալիստական վերափոխումը։
Պատմություն
Կուսակցության բոլոր՝ յոթ հիմնադիրները եղել են արևելահայ Մարքսիստ ուսանողեր, որոնք լքել են Ռուսահայաստանը Արևմտյան Եվրոպայի համալսարաններում հետագա կրթության նպատակով։ Նրանք երիտասարդ էին, քսանական տարեկան, և օգտվում էին իրենց հարուստ բուրժուական ընտանիքների տրամադրած աջակցությունից։ Նրանք ներշնչվեցին սոցիալ-դեմոկրատական հեղափոխաության գաղափարախոսւթյամբ, կապվեցին Ֆրիդրիխ Էնգելսի, Գեորգի Պլեխանովի և այնուհետև Վլադիմիր Լենինի հետ։ Մարիամ Վարդանյանը (Նազարբեկյան) Սանկտ-Պետերբուրգում աշխատել է աշխատել է ռուս հեղափոխականների հետ։ Թուրքահայաստանում հետագա հեղափոխական գործունեության համար նրանք 1887 թվականի օգոստոսին հիմնեցին «Հեղափոխական կուսակցությունը»։
1888 թվականին «Հնչակ» թերթում հրատարակվեց կուսակցության ծրագիրը։ Այն պատրաստվել և կազմվել էր 1887 թվականին Ավետիս և Մարո Նազարբեկյանների, Գևորգ Ղարաջյանի կողմից։ Հնչակյանների կողմից սեփական ծրագրի հրատարակությունն ազդարարում էր հեղափոխական կուսակցության կազմավորման մասին։ 1888 թվականին կայացավ կուսակցության հիմնադիր ժողովը։ «Հնչակյան» անվանումը կուսակցությունը ստացավ միայն 1890 թվականին։
Հնչակ կուսակցությունը կռվել է Օսմանյան կայսրության դեմ բազում մարտերում՝ հայերին թուրքական իշխանությունից ազատագրելու նպատակով։ Այդ ժամանակահատվածում Հնչակյան կուսակցությանն են անդամագրվել բազում հայ մտավորականներ, ինչպիսիք են՝ Սմբատ Բյուրատը, Ստեփանոս Սափան-Գյուլյանը, Ալեքսանդր Աթաբեկյանը, Ատրպետը և Արամ Անտոնյանը։ Հայաստանի ամենահայտնի ազգային հերոսներից մեկը՝ Անդրանիկ Օզանյանը սկզբում անդամագրվել է Հնչակյան կուսակցությանը, սակայն կուսակցության վարած քաղաքականության հետ անհամաձայնության պատճառով Անդրանիկը մեկ տարուց պակաս ժամկետում լքեց Հնչակի շարքերը, միանալով Դաշնակցություն կուսակցությանը ։
Հայկական քաղաքական ուժերի ձևավորման սկզբնական ժամանակահատվածում, Դաշնակցությունը ձգտում էր «Օսմանյան կայսրության շրջանակներում բարեփոխումների», իսկ Հնչակյան կուսակցությունը կողմնակից էր հայկական անկախ պետությանը ։ «Հնչակը» եղել է հնչակյանների պատշտոնաթերթը։ 1894 թվականին Աթենքում և Լոնդոնում հրատարակվել է կուսակցության սոցիալիստագիտական ամսաթերթը՝ «Գաղափարը», որն առաջին անգամ հրապարակեց «Կոմունիստական կուսակցության մանիֆեստը» հայերենով, թարգմանված Ավետիս և Մարո Նազարբեկյանների կողմից։ Հնչակյան կուսակցության առաջին համագումարը տեղի ունեցավ Լոնդոնում, 1896 թվականի սեպտեմբերին։
Կուսակցության սոցիալիստական ուղվածությունը պառակտման պատճառ դառձավ։ Այն հնչակյանները, որոնք հանդես էին գալիս միայն ազգային խնդիրների իրականացման պահանջով, 1896 թվականին անջատվեցին և ձևավորեցին Վերակազմյալ Հնչակյան կուսակցությունը՝ Լոնդոնում։
Կովկասում նույնպես Հնչակյան կուսակցությունը ուշագրավ դերակատարություն է ունեցել, պայքարել է փոխանորդ Գրիգորի Գոլիցինի (Կովկասի ռուս կառավարիչ) ռուսացմնան քաղաքականության դեմ։ 1903 թվականին Փարամազը կազմակերպում է Գրիգորի Գոլիցինի նկատմամբ մահափորձը։ Փարամազը նաև եղել է 1905-06 թվականների Հայ-թաթարական ընդհարումների ժամանակ ինքնապաշտպանական զորքերի կազմակերպիչներից մեկը։
Գործունեությունը Օսմանյան և Ռուսական կայսրություններում
Կուսակցության ծրագրի համաձայն հնչակյանների գործունեության առանցքը Հայկական հարցն էր և սոցիալիզմը։ 1880-1890-ական թվականներին Արևմտյան Հայաստանում ստեղծելով իրենց կազմակերպությունները և անցնելով լայն գործունեության՝ Ազգային ճնշման դեմ իրենց մարտավարության մեջ հնչակյանները համատեղում էին խաղաղ քաղաքական ցույցերը և զինված հայդուկային ելույթները։
Մեծ արձագանք են ունեցել հնչակյանների 1890 թվականի հունիսի 30-ին Կարինում և հուլիսի 27-ին Կոստանդնուպոլսում կազմակերպած ցույցերը, ելույթները, որոնք եղել են աննախադեպ Օսմանյան կայսրության մեջ։ Մասնավորապես՝ 1890 թվականի հուլիսի 27-ին, Հնչակյան ակտիվիստներ Հարություն Ճանկուլյանը, Միհրան Տամատյանը և Համբարձում Բոյաջյանը գլխավորեցին Գում Գափուի ցույցը Կոստանդնուպոլսում, որում պահանջվում էր Արևմտյան Հայաստանի նահանգներում բարեփոխումների իրականացում։
1894 թվականին, Սասունի հերոսամարտը կազմակերպվեց Հնչակյան կուսակցության կողմից առաջնորներ՝ Միհրան Տամատյանի, Համբարձում Բոյաջյանի, Գևորգ Չավուշի և Հրայր Դժոխքի ղեկավարությամբ։ Սասունի հերոսամարտը թեպետ ճնշվեց Օսմանյան կայսրության կողմից, սակայն եվրոպական տերություններին պարտադրվեց Արևմտյան Հայաստանի համար մշակել բարեփոխումների ծրագիրը, որը հայտնի է 1895 թվականի «Մայիսյան բարենորոգումներ» անվամբ։ 1890-ական թվականների կեսին, երբ օսմանյան կառավարությունը ձեռնամուխ է եղել հայ բնակչության ջարդերին, հնչակյանների գործունեության հիմնական նպատակն է դարձել ոչ միայն հայերի այլև հարևանությամբ ապրող ցեղերի կյանքի և ունեցվածքի զինված պաշտպանաթյունը։
1913 թվականին Հնչակյան առաջնորդ Փարամազը մասնակցեց Սոցիալ-դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն 7-րդ համաժողովին Կոնստանցայում, որտեղ նա ներկայացրեց Իթիհադի առաջնորդների սպանության գաղափարը։ 1915 թվականի հունիսի 15-ին Փարամազը իր 19 ընկերների հետ կախաղան բարձացվեցին Կոստանդնուպոլսում։ Հնչակյանները դարձան սկսվող ցեղասպանության առաջին զոհերը։ Կուսակցության կենտրոնական վարչությունը 1915 թվականի հունվարի 7-ին Փարիզում դիմել է աշխարհի հանրությանը՝ փրկելու հայ ժողովրդին ֆիզիկական բնաջնջման վտանգից։
Հայ ֆիդայական շարժման ժամանակահատվածում Հնչակյան կուսակցության անդամները մասնակցել են արևմտյան Հայաստանի տարածքում մի շարք դիմադրությունների՝
Գագիկ Բեգլարյան
Գագիկ Բեգլարի Բեգլարյան (հայտնի է նաև Չոռնի Գագո մականվամբ  , ), Երևանի նախկին քաղաքապետ (2009-2010), ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարար (2012 - 2016)։
Սոցիալ դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն
Գործունեությունը Օսմանյան և Ռուսական կայսրություններում
Ռուսական երեք հեղափոխությունների ընթացքում Հնչակյան տեղական կազմակերպություններ գործակցել են Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական աշխատավորական կուսակցության հետ։ Հնչակյանները, սակայն, դեմ էին Առաջին համաշխարհային պատերազմի նկատմամբ բոլշևիկների պարտվողական դիրքորոշմանը, ավելի ուշ Բրեստի հաշտությանը։ Կուսակցությունն ուներ իր կամավորական գնդերը, որոնք ռուսական բանակի կազմում կռվում էին Կովկասյան ճակատում։
Գագիկ Բեգլարյան
Կենսագրություն
1971-1978 թվականներին սովորել է Երևանի թիվ 33 դպրոցում։ 1978-1981 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանին կից ֆիզիկամաթեմատիկական դպրոցում, 1981-1985 թվականներին՝ Երևանի ժողովրդական տնտեսության ինստիտուտում։ Ծառայել է խորհրդային բանակում։ Բանակից զորացրվել է 1987 թվականին և որպես հաշվապահ ընդունվել է «Էրեբունի» տրիկոտաժի ֆաբրիկա։ 1988-1992 թվականներին «Վան» կոշիկի ֆաբրիկայում աշխատել է որպես տնտեսագետ։
Սոցիալ դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն
Գործունեությունը Օսմանյան և Ռուսական կայսրություններում
1916 թվականին Ֆրանսիական կառավարության որոշմամբ ֆրանսիական բանակի կազմում ստեղծվեց «Արևելյան լեգիոնը», որը հետագայում վերանվանվեց «Հայկական լեգիոն», այն հիմնականում կազմված էր հնչակյաններից։ Կունսակցությունը նաև ակտիվ դերակատարություն է ունեցել Հայաստանի առաջին հանրապետության կազմավորման մեջ, կուակցության անդամները մասնակցել են 1918 թվականի Սարդարապատի ճակատամարտին, որում պաշտպանել են Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանը Օսմանյան կայսրության Իսլամական բանակից։
Գագիկ Բեգլարյան
Կենսագրություն
1993 թվականին ընտրվել է Հայաստանի Հանրապետության Գերագույն խորհրդի առաջին գումարման պատգամավոր։ 2002 թվականին ընտրվել Կենտրոն համայնքի թաղապետ։ 2004 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Թաղապետարանական կառավարման սոցիալական հիմնախնդիրները» թեմայով, արժանացել է սոցիոլոգիական գիտությունների թեկնածուի կոչման։ 2005 թվականին և 2008 թվականին վերընտրվել է Կենտրոն համայնքի թաղապետ։
Սոցիալ դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն
Ներկա օրեր
Ռուսաստանում 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո հնչակյաններն իրենց աջակցությունն են հայտնել ժամանակավոր կառավարությանը։ Սակայն արդեն տարեվերջին կուսակցությունն ընդունեց Հոկտեմբերյան հեղափոխության հաղթանակը և «Թուրքահայաստանի մասին» դեկրետը։ ՍԴՀԿ ռուսաստանյան կազմակերպությունները դատապարտել են Անդրկովկասյան սեյմի գործունեությունը, դեմ արտահայտվել Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության գլխավորությամբ Հայաստանի Հանրապետության ստեղծմանը, մինչդեռ սփյուռքի հնչակյանները ողջունել են այն։
Գագիկ Բեգլարյան
Կենսագրություն
2009 թվականի մարտի 4-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Երևանի քաղաքապետ ։
2009 թվականի մարտի 5-ին ՀՀ կառավարության որոշմամբ լիազորությունները՝ որպես Երևան քաղաքի Կենտրոն թաղային համայնքի ղեկավարի, վաղաժամկետ դադարեցվել են ։
Սոցիալ դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն
Ներկա օրեր
Հայաստանի խորհրդայնացումից հետո, ենթարկվել է Կոմինտերնի 1923 թվականի փետրվարի 5-ի Հնչակյան կուսակցության արգելման մասին որոշմանը, Խորհրդային միության տարածքում Հնչակյան կագմակերպությունները լուծարվել են, իսկ դրանց անդամների մի մասը մտել են ՌԿ(բ)Կ շարքերը։
Գագիկ Բեգլարյան
Կենսագրություն
2009 թվականի մայիսի 31-ին ընտրվել է Երևանի քաղաքապետ ։
Սոցիալ դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն
Ներկա օրեր
1920 թվականի դեկտեմբերից Հնչակյան կուսակցությունը և այլ հայկական ավանդական կուսակցություններ գոյություն ունեցան միայն սփյուռքում, որի Հնչակյան կազմակերպությունները սկզբում անվստահությամբ են վերաբերվել խորհրդային իշխանությանը, սակայն աստիճանաբար փոխել են իրենց դիրքորոշումը։ Հնչակյանները հանդես են եկել Խորհրդային Հայաստանին օգնելու կոչով, դատապարտել 1921 թվականի Փետրվարյան հակախորհրդային ապստամբությունը։ 1924 թվականին ՍԴՀԿ-ն ի տարբերություն ՀՅԴ-ի Խորհրդային համակարգին դեմ քաղաքականության՝ Խորհրդային Հայաստանը ճանաչելու, հակախորհրդային կուսակցությունների հետ չհամագործակցելու մասին և այլ խորհրդամետ որոշումներ է կայացրել։ Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին նույնպես՝ հնչակյաններն աջակցել են Խորհրդային միությանը և կարմիր բանակին։
Գագիկ Բեգլարյան
Կենսագրություն
2012 թվականի մայիսի 6-ին ընտրվել է ՀՀ ԱԺ պատգամավոր։ 2012 թվականի հունիսի 16-ից նշանակվել է ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարար։
2013 թվականի մայիսի 8-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով վերանշանակվել է ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարի պաշտոնում ։
Սոցիալ դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն
Ներկա օրեր
Խորհրդային միության վերաբերյալ ՍԴՀԿ-ի և ՀՅԴ-ի վարած քաղաքակականությունը երկու կուսակցությունների անդամների միջև թշնամանքի և պառակտման պատճառ է դարձել սփյուռքում, իրավիճակն ավելի է սրվել կրոնական տարբերությունների պատճառով, հնչակներն աջակցում են Հայ առաքելական եկեղեցու Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին առաջնորդարանը, իսկ դաշնակցականները՝ Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոսությունը։ Այդ հակամարտություններում՝ Ռամկավար ազատական կուսակցությունը համարվում է ՍԴՀԿ-ի քաղաքական դաշնակից և ՀՅԴ-ի հակառակորդ։
Գագիկ Բեգլարյան
Կենսագրություն
2014 թվականի ապրիլի 22-ին Գագիկ Բեգլարյանը կրկին նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության տրանսպորտի և կապի նախարար ։ 2016 թվականին հրաժարական է տվել։ 2016 թվականին Հովիկ Աբրահամյանի հրաժարականից հետո դուրս է եկել ՀՀԿ-ից ու քաղաքականությունից։
Սոցիալ դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն
Ներկա օրեր
1950-ական թվականներին Լիբանանում Դաշնակցության հետ տեղի են ուեցել ընդհարումներ, երբեմն բռնի, կողմերի միջև լարվածությունը սրացել է ՀՅԴ-ի կողմից Զարեհ Եպիսկոպոսի՝ որպես Կիլիկիո կաթողիկոս Զարեհ Ա ընտրման պատճառով, քայլ, որը մերժվեց հնչակյանների կողմից։ Այդ ժամանակահատվածը բնութագրվում է որպես մի կողմից ՀՅԴ-ի, և մյուս կողմից ՍԴՀԿ-ի և իր դաշնակից ՌԱԿ-ի (Ռամկավար) հակամարտության սրացում։
Գագիկ Բեգլարյան
Կենսագրություն
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման ընթացքում լիազորությունները դադարեցրած պատգամավորներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԽ 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ վարչապետի հուշամեդալակիրներ Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Սոցիալ դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն
Ներկա օրեր
1960-ականների վերջին և 1970-ականների սկզբին տեղի ունեցած կրոնական բռնությունների աճի միջնաժամկետում՝ ինչը հանգեցրեց Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմին, սակայն, Լիբանանի հայ համայնքը սկսեց համախմբվել, և 1972 թվականին Հնչակյան կուսակցությունը Դաշնակցության հետ հանդես եկավ միասնական ցուցակով։ 2000 թվականին, Հնչակյան կուսակցությունը միացավ Ռաֆիկ Հարիրիի Ապագայի շարժման ուժերին, որը հաղթեց Բեյրութ քաղաքում։ ՍԴՀԿ կենտրոնական կոմիտեի անդամ Եղիա Ճերեճյանը երկար տարիներ եղել է Լիբանանի խորհրդարանի պատգամավոր։ Կուսակցությունը Լիբանանի խորհրդարանում ներկայացվածություն է ունեցել մինչև 2018 թվականը։
1991 թվականին Եղիա Նաջարյանը գլխավորեց ՍԴՀԿ կազմակերպությունը անկախ Հայաստանում և հիմնադրեց «Հնչակ Հայաստանի» պաշտոնաթերթը։ 1990-ականների սկզբին, կուսակցությունը մասնակցել է Սյունիքի ինքնապաշտպանությանը («Փարամազ» ջոկատ) և Արցախյան պատերազմին («Մեծն Մուրադ» ջոկատ Գևորգ Գյուզելյանի գլխավորությամբ)։ 2003 թվականին կուսակցությունը մաս է կազմել ընդդիմադիր Արդարություն դաշինքին և ներկայացուցիչ է ունեցել Հայաստանի Ազգային ժողովում մինչև 2007 թվականը։
Հնչակյանը հարում է սոցիալիստական գաղափարախոսությանը և կողմնակից է պլանային տնտեսությանը Լիբանանի համար։ Կուսակցությունը Լիբանանում ունի պաշտնաթերթ որը «Արարատ» օրաթերթն է։
Սոցիալ-դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցության 20-րդ գլխավոր համաժողովը տեղի ունեցավ 2013 թվականի սեպտեմբերին Երևանում և Ծաղկաձորում, որին մասնակցում էին պատվիրակներ 17 երկրներից ։
Փոխկապակցված կազմակերպություններ
Հնչակյան կուսակցությունը կազմավորել է փոխկապակցված կազմակերպություններ, ինչպիսիք են՝ Հայկական կրթական բարեսիրական միությունը, կազմակերպությունն օգնում է կրթության, առողջապահության, սոցիալական հարցերով, Տխրունի ուսանողական-երիտասարդական միությունը (հիմնադրված 1952-ին Բեյրութում), Կայծ երիտասարդական միությունը (հիմնադված 1910-ին Կոստանդնուպոլսում), Նոր սերունդ մշակութային միությունը (հիմնադրված 1954-ին Բեյրութում), և Հայ մարմնամարզական միությունը, որն անկախ սպորտային կազմակերպություն է, սակայն խստորեն փոխկապակցված է ՍԴՀԿ-ի հետ (չշփոթել մեծամասամբ ՀՅԴ-ի հետ փոխկապակցված Հայ մարմնակրթական ընդհանուր միության հետ)։
Կուսակցության հրատարակություններ
Հնչակը կուսակցության պաշտոնաթերթն էր։ Հիմնադրվել է Ավետիս Նազարբեկյանի կողմից և հրապարակվել 1887-1915, 1935–1940 թվականներին Ֆրանսիայում, Հունաստանում, Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում։ Թերթի հիմնական նպատակն էր քարոզել հայկական ազգային-ազատագրական շարժումը, Արևմտյան Հայաստանի շրջաններում ընդվզումը։ Հնչակը նաև աջակցել է սոցիալ-դեմոկրատական գաղափարախոսությունը և աշխատավորների համախմբումը։
Կուսակցության ներկա հրատարակությունները ներառում են՝
1991 թվականին հիմնադրվել է «Հնչակ Հայաստանի» պաշտոնաթերթը։
Նախկինում կուսակցության կողմից հրատարկվել են՝ «Գաղափար» եռամսյա հանդեսը (1904), «Հնչակյան մամուլ» քաղաքական, գիտական և գրական կիսամսյա թերթը (1929-1931), «Շարժում» շաբաթաթերթը (1937-1991)։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1887 հիմնադրումներ Շվեյցարիայում Կատեգորիա:Հայ ազատագրական շարժում Կատեգորիա:Հայաստանի կուսակցություններ Կատեգորիա:Սոցիալ-դեմոկրատ Հնչակյան կուսակցություն Կատեգորիա:Սփյուռքահայ կուսակցություններ
Լյուդմիլա Գուրչենկո
Լյուդմիլա Գուրչենկո (Людмила Марковна Гурченко, Людмила Марківна Гурченко, ), կինոյի հայտնի դերասանուհի, ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի։ Առաջին կինոնկարը, որտեղ նա հանդես է եկել, 1956 թ. Յան Ֆրիդի «Ճշմարտության ուղի»-ն էր, սակայն իսկական փառքի նա արժանացավ Էլդար Ռյազանովի «Կառնավալային գիշեր» կինոնկարում Լենա Կռիլովայի դերը մարմնավորելուց հետո։ Նկարահանվել է ավելի քան 80 ֆիլմում, այդ թվում՝ «Կայարան երկուսի համար», «Մեխանիկ Գավրիլովի սիրելի կինը», «Սիբիրիադա», «Սեր և աղավնիներ» և այլն։ Վերջին շրջանում նա աշխատում էր թատրոնում, գրում ինքնակենսագրական գրքեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ գրականության և արվեստի բնագավառում Կատեգորիա:Խորհրդային երգչուհիներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ Վասիլև եղբայրների անվան պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ Կատեգորիա:Ռուս կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Ֆուտբոլի Անգլիայի Սուպերգավաթ 2011
Ֆուտբոլի Անգլիայի Սուպերգավաթ 2011 (2011 FA Community Shield), Անգլիայի Սուպերգավաթի 89-րդ խաղարկումն է, որն անցկացվել է 2011 թ. օգոստոսի 7-ին Լոնդոնի «Ուեմբլի» մարզադաշտում :
Հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Անգլիայի Սուպերգավաթ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի հանդիպումներ
Կիկլադյան արվեստի թանգարան
Կիկլադյան արվեստի թանգարան (Μουσείο Κυκλαδικής τέχνης), թանգարան Աթենքում, որը հիմնադրվել է Հունաստանի ամենահարուստ և ազնվական ընտանիքներից մեկի` Գուլանդրիս ընտանիքի կողմից, և նվիրված է Էգեյան ծովի և Կիպրոսի հնագույն մշակույթի ուսումնասիրմանը և հանրահռչակմանը. հատուկ ուշադրություն է դարձված մ.թ.ա 3-րդ հազարամյակի կիկլադյան արվեստին։
Հավաքածուի և թանգարանի պատմություն
Գուլանդրիսի հավաքածուն առաջին անգամ ներկայացվել է Բենակի թանգարանում, 1978 թվականին։ 1979-1983 թվականներին հավաքածուն ցուցադրվել է աշխարհի մի շարք հայտնի թանգարաններում և պատկերասրահներում. Վաշինգտոնի Արվեստի ազգային պատկերասրահում (1979 թվական), Արևմտյան արվեստի թանգարանը Տոկիոյում և Կիոտոոյում 1980 թվականին, Հյուսթոնի կերպարվեստի թանգարանում 1981 թվականին, Թագավորական թանգարանում, Բրյուսելի Գեղեցիկ արվեստների թագավորական թագարանում 1982 թվականին, 1983 թվականին Լոնդոնի Բրիտանական թանգարանում և 1983 թվականին Մեծ պալատում։
1986 թվականի հունվարին Նիկոլաս Գուլանդրիսի մահից հետո նրա կինը` Դոլի Գուլանդրիսը, նրա ամբողջ հավաքածուն նվիրել է Հունաստանի պետությանը` թանգարանի համար։ Այսպիսով 1986 թվականին հիմնադրվել է Կիկլադյան արվեստի ժամանակակից թանգարանը, որը գտնվում է Գուլանդրիս ամուսինների տանը, որը կառուցվել է 1985 թվականին Աթենքի կենտրոնում, հույն ճարտարապետ Իոաննիս Վիկելասի կողմից։ 1991 թվականին թանգարանի աճող հավաքածուի համար նոր թև է կառուցվել։ Այժմ նաև թանգարանի մի մասը ցուցադրվում է Աթենքում, Ստատատոս առանձնատանը։
Վերջին տարիներին Կիկլադիկ արվեստի թանգարանը ցուցադրվել է Մադրիդի Ռեյնա Սոֆիա թանգարանի արվեստի ազգային թանգարան-կենտրոնում (1999 թվական), Հռոմի Կապիտոլիական թանգարաններում (2006 թվական) և Պեկինի գեղարվեստի թանգարանում (2008 թվական)։
Լիմա Կամպուս
Լիմա Կամպուս (Lima Campos), համայնք Բրազիլիայի Հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Մարանիան նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Մեդիու Մեարին գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 10 967 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 321,932 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 34,1 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1962 թվականի հունվարի 15-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Նեթանյա
Նեթանյա (נְתַנְיָה, բառ․, «Աստվածատուր»), քաղաք Իսրայելի Հյուսիսային Կենտրոնական շրջանում, շրջապատող Շարոն հարթավայրի մայրաքաղաքը։ Գտնվում է Թել Ավիվից 30 կմ (18.64 մղոն) հյուսիս և Հայֆա քաղաքից 56 կմ (34,80 մղոն) հարավ, հարավում ՝ Նահալ Պոլեգի և Վինգաթ ինստիտուտի միջև, իսկ հյուսիսում ՝ «Ավիխայիլ» հոսքը։ 20-րդ դարի սկզբին Նեթանյան անվանակոչվեց ի պատիվ Նաթան Շտրաուսի, որը հրեա ամերիկացի նշանավոր վաճառական և բարերար էր, նաև Մեյսիի հանրախանութի համասեփականատերն էր։
14 կիլոմետր (8,7 մղոն) լողափը՝ քաղաքը դարձրեց հայտնի տուրիստական հանգստավայր։ Բնակչությունը՝ ։ Լրացուցիչ 150,000 մարդ ապրում է տեղական և տարածքային խորհուրդներում Նեթանյա քաղաքից 10 կմ (6 մղոն) հեռավորության վրա։ Քաղաքի քաղաքապետը Միրիամ Ֆեյրբերգն է։