cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Եվգենի Օնեգին
Ստեղծման պատմություն
Պուշկինը սկսել է աշխատանքը 1823 թվականի մայիսին Կիշինյովում, աքսորի ժամանակ։ Հեղինակը հրաժարվեց ռոմանտիզմից՝ որպես առաջատար մեթոդ և սկսեց գրել իր ռեալիստական չափածո վեպը, չնայած առաջին գլուխներում դեռ կան ռոմանտիզմի մնացորդները։ Ի սկզբանե ենթադրվում էր, որ վեպը պետք է բաղկացած լինի 9 գլուխներից, բայց հետագայում Պուշկինը ձևափոխեց իր ստեղծագործությունը՝ թողնելով միայն 8 գլուխ։ Նա հանեց «Օնեգինի ճանապարհորդություն» գլուխը՝ որոշ մասեր ավելացնելով մյուս գլուխներին։ Գոյություն ուներ գլխի մի մաս, որտեղ նկարագրվում էին Օդեսայի մոտ գտնվող ռազմական ճամբարները, որին հաջորդում էին սուր դիտողություններ և մտքեր։ Վախենալով կառավարության հնարավոր հետապնդումներից, Պուշկինը ոչնչացրեց այդ մասը «Եվգենի Օնեգինից»։
Ջալալ Թալաբանի
Ջալալ Հուսամադդի Թալաբանի (جەلال تاڵەبانی, جلال طالباني — Jalāl Tālabānī,), քուրդ և իրաքցի քաղաքական գործիչ, Իրաքի նախագահ 2005 թվականի ապրիլի 6-ից մինչև 2014 թվականի հուլիսի 24-ը։
Եվգենի Օնեգին
Ստեղծման պատմություն
Վեպում նկարագրվում են 1819-1825 թվականների իրադարձությունները. ռուսական զորքերի արշավանքներից մինչև դեկաբրիստների ապստամբություն։ Դրանք ռուսական միջավայրի զարգացման տարիներն էին՝ Ալեքսանդր I-ի կառավարման տարիները։ Վեպի սյուժեն պարզ է և հայտնի բոլորին, նրա կենտրոնում՝ սիրային պատմություն։ Ընդհանուր առմամբ, վեպում նկարագրված են 19-րդ դարի առաջին քառորդի իրադարձությունները, այսինքն վեպի գրման ժամանակն ու իրադարձութոյւնները հիմնականում համընկնում են։ Ալեքսանդր Պուշկինը գրել է իր վեպը լորդ Բայրոնի «Դոն Ժուանի» պոեմի նման։ Համարելով վեպը «գունեղ գլուխների հավաքածու», Պուշկինն առանձնացնում է իր վեպի հատկանիշներից մեկը. վեպի գլուխները այնպես են գրված, որ նրանցից յուրաքանչյուրը կարող է լինել վերջինը, կարող է ունենալ նաև շարունակություն, այսպիսով ուշադրություն դարձնելով գլուխների ինքնուրույնության և ամբողջականության վրա։ Վեպն իրոք դարձավ 1820-ական թվականների ռուսական կյանքի հանրագիտարան, քանի որ նկարագրում էր այդ ժամանակում ապրող մարդկանց կյանքը։
Ջալալ Թալաբանի
Կենսագրություն
Ծնվել է տեղի շեյխի ընտանիքում, առկա տեղեկությունների համաձայն՝ Կոյսանջակ գյուղում, մյուսով՝ Քելքանում։ 13 տարեկանից ակտիվ մասնակցություն է ունեցել հասարակական-քաղաքական կյանքում՝ «ղեկավարելով քուրդ աշակերտների միություն» երիտասարդական կազմակերպությունը։
Եվգենի Օնեգին
Ստեղծման պատմություն
Հենց այս փաստը թույլ տվեց Բելինսկուն անել այսպիսի հետևություն իր հոդվածում.
Վեպից, հանրագիտարանի նման կարելի է իմանալ գրեթե ամեն ինչ այդ դարաշրջանի մասին. ինչպես էին հագնվում, ինչն էր մոդայի մեջ, ինչն էին ամենից շատ գնահատում, ինչպես էին խոսում, ինչպիսի նախասիրություններ ունեին։ Եվգենի Օնեգինում արտացոլված է ամբողջ ռուսական կյանքը։ Կարճ, բայց բավականին պարզ ձևով հեղինակը ցույց է տվել գյուղական կյանքը, ազնվական Մոսկվան, աշխարհիկ Սանկտ Պետերբուրգը։ Պուշկինը ճշտորեն ցույց է տվել այն միջավայրը, որտեղ ապրում էին վեպի գլխավոր հերոսները՝ Տատյանա Լարինան և Եվգենի Օնեգինը։
Ջալալ Թալաբանի
Կենսագրություն
1950 թվականին դարձել է Քուրդիստանի դեմոկրատական կուսակցության անդամ, 1951 թվականից ղեկավարել է Քիրքուքի կուսակցական կազմակերպությունը, 1953 թվականից՝ կենտկոմի անդամ, 1954 թվականից՝ Քուրդիստանի դեմոկրատական կուսակցության քաղբյուրոյի անդամ։
1953-1958 թվականներին սովորել է Բաղդադի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ 1954 և 1957 թվականներին որպես քուրդ աշակերտների միության առաջնորդ, ղեկավարել է քրդական պատվիրակությունները Պեկինի և Մոսկվայի երիտասարդական  ուսանողների փառատոններում, վերջինիս ժամանակ առաջին անգամ անձամբ հանդիպել է Մուստաֆա Բարզանիի հետ։
Եվգենի Օնեգին
Վեպի տպագրությունները
1837 թվականի հունվարին՝ գրողի մահից առաջ, Գլազունովի տպարանը տպագրել է «Եվգենի Օնեգին» վեպը փոքր ձևաչափով, որը եղել է վեպի վերջին հրատարակությունը Պուշկինի կենդանության օրոք։ Այս հրատարակությունը ստուգվել է Պուշկինի կողմից, բայց և մյուսների նման, այնտեղ կան տպագրական սխալներ։
Ջալալ Թալաբանի
Կենսագրություն
1957 թվականին դառնում է Սուլեյմանիայում ապօրինի լույս տեսած «Քուրդիստանի պայքար» թերթի գլխավոր խմբագիրը։ 1958 թվականի հեղափոխությունից հետո եղել է «Հաբաթ» ՔԴԿ-ի խմբագիրը, որպես այդպիսին՝ 1960 թվականին տրվել է դատի, 1961 թվականի մարտին քրեական հետապնդման սպառնալիքի ներքո Բաղդադից փախել է Քուրդիստան և անցել ապօրինի գործոնեության։
Եվգենի Օնեգին
Վեպի տպագրությունները
Տպարաններն ունեին հետեևյալ նպատակները՝ վաճառել գրքի 5000 օրինակները 5 ռուբլիով մեկ տարվա ընթացքում։ Պուշկինի մահից հետո ամբողջ տպաքանակը վաճառվել է մեկ շաբաթվա ընթացքում։ 1988 թվականին «Կնիգա» հրատարակությունը տպեց գրքի 15000 օրինակ։
Ջալալ Թալաբանի
Կենսագրություն
1961 թվականի սեպտեմբերյան ապստամբության սկսվելուց հետո Թալաբանին ջոկատ է ձևավորում Մավաթայի շրջանում և դեկտեմբերի 25-ին առաջին հաջող ակցիան է կատարում հարավային ճակատում (30 հազար դինարով Սուլեյմանիա ուղևորվող ինկասատորյան մեքենայի զավթում)։ 1962 թվականին Թալաբանին, որը դրսևորեց ոչ դրական էներգիա և ռազմական ունակություններ, դառնում է ամենանշանավոր և ամենահանրաճանաչ ապստամբական հրամանատարներից մեկը։ Առաջին Բաաս կուսակցության հետ զինադադար կնքելուց հետո 1963 թվականի փետրվարին Բարզանին նրան Բաղդադ է ուղարկում որպես իր ներկայացուցիչ և (այնուհետև) քրդական պատվիրակության ղեկավար։ Թալաբանին, որպես իրաքյան պատվիրակության անդամ, այցելում է Նասեր Կահիրե և Բեն Բելլայի՝ Ալժիրում, այդպիսով սկսելով իր միջազգային-դիվանագիտական կարիերան։ Ռազմական գործողությունների վերսկսումից հետո նա դիվանագիտական առաքելությամբ ուղևորվում Է Եվրոպա, այնուհետև վերադառնալուց հետո հրամանատարությունն ընդունում է ողջ հարավային ճակատը։
Եվգենի Օնեգին
Վեպի տպագրությունները
Պուշկինի մահից հետո «Եվգենի Օնեգինի» մեջ ձևափոխվել են որոշ բառեր՝ կրճատ բառերը վերականգնելու, ուղղագրական սխալներն ուղղելու նպատալով։ Հետևյալ փոփոխությունները ենթարկվեցին սուր քննադատության։
Ջալալ Թալաբանի
Կենսագրություն
Այդ կարիերան խարխլում է 1964 թվականին ՔԴԿ-ում տեղի ունեցած պառակտումը։ Թալաբանին դառնում է քարտուղարության կուսակցական մտավորականության և կուսակցության առաջին քարտուղար Իբրահիմ Ահմեդի (իր ապագա աներոջ) կողմը Բարզանիի դեմ և արդյունքում ստիպված է փախչել Իրան։ Բարզանիի հետ հաշտվելու անհաջող փորձից հետո նա 1966 թվականին հաստատվում է Բաղդադում և այնտեղ կառավարության հովանավորությամբ ստեղծում է «ճշմարիտ ՔԴԿ»-ն, որի ղեկավարը զինված պայքար է սկսում Բարզանիի կողմնակիցների դեմ։
Եվգենի Օնեգին
Սյուժե
Վեպը սկսվում է Եսենինի խոսքերով, ով պատմում է իր քեռու հիվանդության մասին, որը ստիպել է Օնեգինին գալ իր մոտ՝ նրան հրաժեշտ տալու համար։ Այսպես սկսելով գործողությունների նկարագրությունը, հեղինակը առաջին գլխում նկարագրում է իր հերոսին, պատմում, թե ինչպես էր Եվգենին ապրում մինչև քեռու մահվան լուրը իմանալը։ Նկարագրությունը արվում է անանուն հեղինակի կողմից, ով ներկայանում է որպես Օնեգինի բարի ընկեր։ Օնեգինը ծնվել է «Նևայի ափերին», այսինքն Պետերբուրգում, ազնվականների ընտանիքում։
Օնեգինը ստացել էր լավ կրթություն՝ սկզբից տնային դաստիարակչուհու Madame-ի (չխառնել դայակի հետ) մոտ, հետո ֆրանսիացի դաստիարակի մոտ, ով չէր ծանրաբեռնում նրան դասերով։ Պուշկինը նշում է, որ նրա ստացած կրթությունը տիպիկ էր Օնեգինի նման մարդկանց համար։
Ջալալ Թալաբանի
Կենսագրություն
Թալաբանիի հիմնական բազան նրա հարազատ Սուլեյմանիան էր և ընդհանրապես, Սորանի շրջանը, որը գտնվում էր հյուսիս-արևմտյան հայտնի ընդդիմության (Բահդինան) հայրենիքում և Բարզանիի հենակետում։ Իրանա-իրաքյան պատերազմի (1980) սկսվելուց հետո Թալաբանին ստանում է իրանցիների աջակցությունը Բաղդադի ռեժիմի դեմ պայքարում (1984-ին ընդմիջումով, երբ նրա և Սադամ Հուսեյնի միջև հրադադար էր կնքվել)։
Եվգենի Օնեգին
Սյուժե
Օնեգինի կյանքը Պատարբուրգում լի էր սիրավեպերով, աշխարհիկ զվարճություններով, որոնք սակայն հասցրին նրան զզվանքի։ Եվգենին գնում է քեռու մոտ գյուղ։ Ժամանելիս իմանում է, որ քեռին արդեն մահացել է, Եվգենին էլ նրա ժառանգորդն է։ Օնեգինը բնակություն է հաստատում գյուղում, բայց և այստեղ որոշ ժամանակ մնալուց հետո հոգնում է։
Ջալալ Թալաբանի
Կենսագրություն
Վերջին ամիսներին իրանա-իրաքյան պատերազմը և հատկապես դրա ավարտից հետո իրաքյան ուժերը զանգվածային հարձակում են գործել քրդական պարտիզանների վրա։ Արդյունքում 1989 թվականի աշնանը Փեշմերգա ՔՀՄ-ի վերջին ջոկատները ստիպված էին լքել Իրաքը։
Եվգենի Օնեգին
Սյուժե
Օնեգինի հարևանը Գերմանիայից ժամանած 18-ամյա Վլադիմիր Լենսկին է, ռոմանտիկ գրող։ Լենսկին ու Օնեգինը ընկերանում են։ Լենսկին սիրահարված է Օլգա Լարինային, տեղի կալվածատիրոջ դստերը։ Միշտ ժպտերես Օլգային նման չէր նրա քույր Տատյանան։ Օլգան գեղեցիկ էր, բայց չէր հետաքրքրում Օնեգինին.
Ջալալ Թալաբանի
Կենսագրություն
1991 թվականի մարտին Սադամ Հուսեյնի ջախջախումից հետո միջազգային կոալիցիայի, Թալաբանիի և Մասուդ Բարզանիի ուժերը գլխավորեցին համընդհանուր քրդական ապստամբությունը, որը հանգեցրեց Քուրդիստանի գրեթե ողջ տարածքի ազատագրմանը։ Սակայն ապրիլի 1-ին Իրաքյան զորքերն սկսել են զանգվածային հարձակում իրականացնել ապստամբների վրա։ Սկսվել է քրդերի զանգվածային փախուստը հարևան երկրներ։ 1992 թվականին Իրաքյան Քուրդիստանի Ազգային Ասամբլեայի (խորհրդարանի) ընտրություններ են անցկացվել, որոնց 49 մանդատ է ստացել ՔՀՄ-ն, իսկ 51-ը՝ ՔԴԿ-ն։ Սակայն կուսակցությունների միջև հակասությունները հանգեցրին նրան, որ 1994 թվականին Թալաբանին, հենվելով Իրանի աջակցության վրա, փորձեց պետական հեղաշրջում իրականացնել և իշխանությունը գրավել ողջ «Աազատ Քրդստանում»։ Արդյունքը քաղաքացիական պատերազմն էր, որը շարունակվում էր մինչև 1998 թվականը, երբ Վաշինգտոնում ԱՄՆ վարչակազմի ակտիվ միջնորդությամբ կայացած հանդիպմանը երկու քուրդ առաջնորդների միջև խաղաղություն կնքվեց. Այնուամենայնիվ, փաստորեն, Ազատ Քուրդիստանը բաժանված էր երկու մասի՝ ՔԴԿ (Էրբիլ-Դոհուք) և Սուլեյմանիայի ՔՀՄ-ի կառավարության կողմից կառավարվող տարածքը։ 2002 թվականին քրդական խորհրդարանը կրկին միավորվեց, սակայն կառավարությունների միավորումը տեղի ունեցավ միայն 2006 թվականին։
Եվգենի Օնեգին
Սյուժե
Հանդիպելով Օնեգինին Տատյանան սիրահարվում է նրան և գրում նամակ։ Բայց Օնեգինը մերժում է նրան. նա չի ուզում ապրել ընտանեկան հանգիստ կյանքով։ Լենսկին ու Օնեգինը հրավիրված են Տատյանայի ծննդին։ Օնեգինը ուրախ չէր հրավերի համար, բայց Լենսկին համոզում է նրան գնալ՝ ասելով, որ հարևաններից հրավիրվածներ չկան։ Գնալով խնջույքին, Օնեգինը տեսնում է, որ բոլոր հարևանները ներկա են, ինչը իրեն շատ է բարկացնում։
Ջալալ Թալաբանի
Կենսագրություն
2003 թվականի ապրիլին, Բաղդադի անկումից հետո, Թալաբանիի ուժերը զբաղեցնում են Իրաքի «նավթային մայրաքաղաքը»՝ Քիրքուքը, որից հետո Թալաբանին և Բարզանին դառնում են Իրաքի կառավարող խորհրդի անդամներ։ 2005 թվականին Թալաբանին Իրաքի նախագահ է դառնում իր մրցակից Բարզանիի ակտիվ աջակցությամբ, որն իր հերթին, պայմանավորվածության համաձայն, դարձել է Քուրդիստանի նախագահ։
Քրդերի շրջանում Թալաբանին հայտնի է որպես «Մամ Ջալալ»՝ «Ջալալ քեռին»։ Այն տարբերում է էներգիան, դիվանագիտական ունակությունները, փառասիրությունը։ Մեկ անգամ չէ, որ հանդես է եկել որպես միջնորդ իրաքյան էթնիկ խմբերի և կրոնական աղանդների հակամարտությունների հարցում ։ Թալաբանին մի շարք գրքերի հեղինակ է, հիմնականում նվիրված քրդական ազգային-ազատագրական շարժմանը։
Եվգենի Օնեգին
Սյուժե
Սրանով պատմողական մասը ավարտվում է։ Հեղինակը թողնում է Եվգենիին, հրաժեշտ տալիս իր ընթերցողին և մի քանի տարիների աշխատանքին։
Գործող անձիք
Վեպում նշվում է նաև Տատյանայի հայր՝ Դմիտրի Լարինն ու մայրը՝ Պրասկովյան, Օնեգինի քեռին, Պետերբուրգի ու Մոսկվայի աշխարհիկ կյանքը։
Ջալալ Թալաբանի
Կենսագրություն
2009 թվականի մարտին հայտարարել էր, որ այլևս չի առաջադրի իր թեկնածությունը պետության ղեկավարի պաշտոնում (նրա լիազորությունները լրանում են տարեվերջին, նա մտադիր է թոշակի անցնել)։ Սակայն 2010 թվականի նոյեմբերի 11-ին նա վերընտրվեց Իրաքի նախագահի պաշտոնում ։
Եվգենի Օնեգին
Տնատում
Վեպը գրված է հատուկ «Օնեգինի տնով»։ Ամեն տունը բաղկացած է 14 չորսոտնյա յամբերով տողերից։ Առաջին չորս տողերում հանգավորումը խաչաձև է, 5-րդ տողից մինչև 8-րդ տողերը զույգերով, 9-րդից մինչև 12-րդ տողը հանգերը կապված են օղակաձև։ Մյուս երկուսի հանգերը կապված են իրար հետ։
Ջալալ Թալաբանի
Կենսագրություն
2010 թվականի նոյեմբերի 17-ին հրաժարվել է ստորագրել մահապատժի դատապարտված վարչապետի նախկին տեղակալ Թարիկ Ազիզի մահապատիժը ։
Եվգենի Օնեգին
Վեպի մեկնաբանությունները
Վեպի առաջին մեկնաբանություններից է Վոլսկու փոքրիկ գրքույկը, որը դուրս է եկել 1877 թվականին։ Դասական են դարձել Վլադիմիր Նաբոկովի, Նիկոլայ Բրոդսկու, Յուրի Լոտմանի մեկնաբանությունները։
Ջալալ Թալաբանի
Կենսագրություն
2014 թվականի հուլիսի 24-ին ավարտվել է նախագահի պաշտոնում նրա պաշտոնավարման ժամկետը ։
Եվգենի Օնեգին
Թարգմանություններ
Եվգենի Օնեգինը թարգմանվել է շատ լեզուներով։
Կրթության մեջ
Ռուսաստանի, Ուզբեկստանի, Ղազախստանի, Կիրգիզիայի, Մոլդովայի, Բելառուսի դպրոցներում «Եվգենի Օնեգինը» մտնում է հիմնական ուսումնական ծրագրի մեջ։ Բացի այդ վեպի որոշ հատվածներ օգտագործվում են որպես ուսումնական նյութ տարրական դասարաններում։
Տես նաև
Եվգենի Օնեգինի համառոտ բովանդակությունը
Եվգենի Օնեգին (օպերա)
Ջալալ Թալաբանի
Առողջական վիճակը
2007 թվականից մամուլը հաղորդել Է Թալաբանիի առողջական խնդիրների մասին, ինչի հետևանքով նա արդեն մեկ անգամ չէ, որ բուժվում է արտերկրում։ 2007 թվականին Թալաբանին բուժվել է Հորդանանում ջրազրկումից և հյուծումից, 2008 թվականին նախագահը սրտի վիրահատություն է տարել ԱՄՆ-ում ։
2012 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Թալաբանին Բաղդադի հիվանդանոց էր տեղափոխվել անհետաձգելի բժշկական օգնություն ցուցաբերելու համար, ենթադրաբար, ինսուլտի պատճառով ։
2012 թվականի դեկտեմբերի 18-ին մի շարք ԶԼՄ-ներ հաղորդել Էին Թալաբանիի մահվան մասին, սակայն Իրաքի արտաքին գործերի նախարար Հոշիյար Զիբարին այդ տեղեկությունը հերքել էր ։ Թալաբանին մահացել է 2017 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Գերմանիայում 84 տարեկան հասակում, որտեղ գտնվում էր բուժման մեջ, ավելի վաղ կոմայի մեջ էր ընկել ։ Թալաբանիի մահվան կապակցությամբ Իրաքում եռօրյա սուգ Է հայտարարվել ։
2017 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Թալաբանին թաղվել է հայրենի քաղաք Սուլեյմանիայում։ Հուղարկավորության արարողությանը եկել են տասնյակ հազարավոր մարդիկ, հուղարկավորության արարողությունը հակասություններ է առաջացրել Իրաքի կենտրոնական իշխանությունների հետ, քանի որ Թալաբանիի դագաղը փաթաթվել է քրդական դրոշի մեջ, իսկ հրաժեշտի արարողությունը ի սկզբանե տեղի է ունեցել ոչ թե Բաղդադում, այլ Սուլեյմանիում, քանի որ Թալաբանիի ընտանիքը պնդել է, որ մարմինը ուղղակիորեն տեղափոխվի Սուլեյմանիա։ Այնուամենայնիվ, հուղարկավորությանը կատարվել է ինչպես Իրաքի հիմնը, այնպես էլ քրդերինը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իրաքի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պետության ղեկավարներ Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Արսեն Ավակով (ֆուտբոլիստ)
Արսեն Գեորգիի Ավակով (Арсе́н Гео́ргиевич Ава́ков, ), խորհրդային, ռուս ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Խաղացել է Տաջիկստանի հավաքականում։
1994-95 մրցաշրջանում խփելով 21 գոլ ճանաչվել է Ուկրաինայի առաջնության լավագույն ռմբարկու։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Խորհրդահայեր
Միշել Տրախտենբերգ
Միշել Քրիստին Տրախտենբերգ (Michelle Christine Trachtenberg, ), ամերիկացի դերասանուհի։ Հանդիսատեսին առավել հայտնի է «Եվրոտուր», «Հայրիկը կրկին 17 տարեկան է» և այլ ֆիլմերով, ինչպես նաև «Բաֆի» (2000–03) հեռուստասերիալում հանդես գալով։
Արտաքին հղումներ
IMDb էջ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:«Երիտասարդ դերասան» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Մար-Բաբ
Մար-Բաբ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մարդինի մարզի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տուր Աբդին
Օզինկի
Օզինկի (Озинки), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Օզինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9247 մարդ։
Անատոլ Ֆրանսի դիմանկարը (նկար)
Անատոլ Ֆրանսի դիմանկարը, Էդգար Շահինի հոգեբանական դիմանկարներից է, որը պատկանում է մեծ մարդասեր Անատոլ Ֆրանսին։
Մտահղացում
Գրողի հետ ունեցած մոտ փոխհարաբերությունը նպաստել էր, որ Շահինը լավ ճանաչի նրան խոր ծերության տարիներին։ Նա նրան լավ գիտեր որպես առաջադիմական գրողի, որն իր վեպերով մերկացնում էր կապիտալիստական կեղծ դեմոկրատիան, նրա քաղաքական անսկզբունքայնությունը, կղերականության հետադիմական գործունեությունը։ Շահինին հայտնի էին նաև Ա.Ֆրանսի մարդասիրական նկրտումները հայկական եղեռնի կապակցությամբ, երբ նա ի լուր աշխարհի հանդես էր եկել` դատապարտելով թուրքական իշխանությունների բարբարոսությունները։
Նկարագրություն
Ծերունի գրողի հայացքը խորն է, իմաստուն, արտահայտությունը` բարի, մարդկային, ազնիվ բարեմասնություններով օժտված։ Սակայն ծերունական խաղաղ արտահայտության (հավանաբար չիրականացված մտահղացումների հետ կապված) ետևում կա ինչ-որ մտահոգություն։
Անատոլ Ֆրանսը պատկերված է դիմացից։ Նա կրում է ցածր գդակ։ Նրա լայն ճակատը և մինչև կուրծքը իջած սպիտակ մորուքը պատկառելի տեսք են տալիս նրա դեմքին։
Արձագանքներ
Հայտնի է, որ Անատոլ Ֆրանսը իր դիմանկարից գոհ է մնացել և մի օրինակի վրա հետևյալ մակագրությունն է արել. «Առ Էդգար Շահին` շնորհակալ ըլլալով իրեն, որ զիս այսքան շնորհքով ու բարյացակամությամբ պատկերացուց և հիացումս հայտնելով իր այսքան խորունկ տաղանդին համար»։
Մալուլի հաղորդումով` Ֆրանսի դիմանկարը գնահատման է արժանացել Ֆրանսիայում, Անգլիայում, Գերմանիայում, Ամերիկայում Ռուսաստանում` հրատարակվելով գծեր։
«Հայերը արվեստի մեջ» հոդվածում Ս.Գ. Կարա-Մուրզան Շահինի մասին գրել է. «Զարմանալի է պորտրետային նմանությունը որսալու Շահինի կարողությունը։ Նկարի կատարելությամբ Շահինը կարողանում է բացահայտել մոդելի ներքին, հոգեբանական դեմքը։ Անատոլ Ֆրանսի պորտրեն, որ կատարել է Շահինը, ֆրանսիացիների կողմից իրավամբ համարվում է պորտրետային արվեստի գլուխգործոց» ։
Ֆրեդ Ֆրայդեյ
Իմո Ֆրեդ Ֆրայդեյ (մայիսի 18, 1995 թ., Պորտ Հարկորտ, Նիգերիա), նիգերիացի ֆուտբոլիստ, «ԱԶ Ալկմար» ֆուտբոլային ակումբի հարձակվողն է։
Ակումբային կարիերա
Ֆրայդեյը ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել նիգերիական «Բուժոկ» ակումբում։ 2013 թ․ ֆուտբոլիստին հրավիրում են նորվեգական «Լիլեսթրյոմ», որտեղ օգոստոսի 16-ին իր առաջին պրոֆեսիոնալ պայմանագիրն է կնքում 3 տարի ժամկետով։ Նորվեգիայի առաջնությունում իր առաջին խաղն անցկացրել է սեպտեմբերի 21-ին, երբ թիմը մրցում էր «Հյոյնեֆոս» ակումբի հետ ։ Լիլեսթրյոմի կազմում իր առաջին գոլը խփել է 2014 թ․ օգոստոսի 1-ին, երբ թիմը մրցում էր «Բրան» ակումբի հետ ։
2016 թ․ ամռանը ֆուտբոլիստը տեղափոխվում է «ԱԶ Ալկմար» ստորագրելով 4 տարվա պայմանագիր։ Տրանսֆերի արժեքը կազմում էր 1.5 մլն եվրո։ Ֆուտբոլիստով հետաքրքրված էին նաև «Սպարտակ» և «Հերթա» ակումբները ։ ԱԶ Ալկմարի կազմում իր առաջին խաղն անցկացրել է հուլիսի 28-ին, երբ թիմը Եվրոպայի Լիգայի որակավորման խաղում մրցում էր հունական «ՊԱՍ» ակումբի հետ ։ Օգոստոսի 7֊ին իր առաջին խաղն է անցկացրել Նիդերլանդների առաջնությունում, երբ թիմը մրցում էր «Հերենվեն» ակումբի հետ ։ Ալկմարի կազմում իր առաջին գոլը խփել է օգոստոսի 18-ին, երբ թիմը Եվրոպայի Լիգայի որակավորման փուլում մրցում էր սերբական «Վոյվոդինա» ակումբի հետ ։
2018 թ․ սկզբին Ֆրայդեյը վարձավճարով տեղափոխվում է Ռոտերդամի «Սպարտա»։ Նոր ակումբի կազմում իր առաջին խաղն անցկացրել է հունվարի 16-ին, երբ թիմը մրցում էր «Վիտես» ակումբի հետ ։ Սպարտայի կազմում իր առաջին գոլը խփել է փետրվարի 4-ին, երբ թիմը մրցում էր «Վիլլեմ II» ակումբի հետ ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ԱԶ Ալկմարի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սպարտա Ռոտերդամի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Սամտրեդիա (ֆուտբոլային ակումբ)
«Սամտրեդիա» Ֆուտբոլային Ակումբը մասնագիտական ֆուտբոլային ակումբ է, որը հանդես է գալիս Սամտրեդիաում։
Պատմություն
«Սամտրեդիա» Ֆուտբոլային Ակումբը հիմնադրվել է 1936 թվականին, Սամտրեդիա քաղաքում։
Ներկա կազմ
Օգոստոսի 1, 2009
Կարապետ Անդրանիկյան
Կենսագրություն
1970-1976 թվականներին սովորել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի կենսաբանության բաժնում։ 1977-1988 թվականներին աշխատել է Գերմանիայի Գյոթինգենի համալսարանի մանրէաբանության ինստիտուտում, 1989 թվականից՝ Համբուրգի տեխնիակական համալսարանի պրոֆեսոր, 1990 թվականից՝ նույն համալսարանի մանրէաբանության ինստիտուտի տնօրեն։
Սամտրեդիա (ֆուտբոլային ակումբ)
Արտաքին հղումներ
Սամտրեդիա Կատեգորիա:Սամտրեդիայի շրջան
Կարապետ Անդրանիկյան
Կենսագրություն
1993-1999 թվականներին և 1997-1999 թվականներին՝ էքստրեմոֆիլ մանրէների կենսատեխնոլոգիայի ուսումնասիրության և կիրառման համաեվրոպական համալիր ԳԱ տարբեր ծրագրերի ղեկավար։ 2011 թվականից Համբուրգի տեխնիկական համալսարանի նախագահն է
Պարգևներ
Գերմանիայի Դաշնային նախագահի «Ավանդական պարգև», 2004
Ալագոաս նահանգի Սերտանի մարզ
Ալագոաս նահանգի Սերտան (Mesorregião do Sertão Alagoano), վարչական մեզոշրջան Բրազիլիայում, մտնում է Ալագոաս նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 435 310 մարդ 2005 թվականի տվյալով։
Կարապետ Անդրանիկյան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ մանրէաբաններ Կատեգորիա:Ապրիլի 30 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամման քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Ալագոաս նահանգի Սերտանի մարզ
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի մեզոշրջաններ
Մարմարա (կղզի)
Մարմարա (Marmara), ավելի վաղ Պրոկոնեսոս (Προκόννησος), կղզի, որը գտնվում է Մարմարա ծովի արևմտյան հատվածում։ Այն պատկանում է Թուրքիային և վարչականորեն մտնում է Բալըքեսիրի մարզի կազմի մեջ։
Աշխարհագրություն
Մարմարան համանուն ծովի մեծ կղզիներից մեկն է համարվում։ Կղզու տարածքը կազմում է 130 կմ²։ Ամենաբարձր կետը 699 մետր է՝ Քափը լեռը։ Մարմարայի ափերը կտրտված են փոքր ծովախորշերով։ Ռելիեֆը լեռնային է։ Այն համարվում է Մարմարայի շրջանի Բալըքեսիրի մարզի կենտրոնը։
Պատմություն
Կղզին գաղութացվել է հոնիական հույների կողմից դեռևս անտիկ շրջանում, գրեթե 3-րդ հազարամյակում՝ մեր թվարկությունից առաջ։ Սկսած կայսր Կոնստանտինի տիրապետությունից, մեր թվարկության IV դարում, կղզին հռչակված էր որպես հանգստավայր բյուզանդացի արիստոկրատների համար։ Հուստինիանոսի տիրապետության ժամանակահատվածում այստեղ կառուցվում է կայսերական պալատ։ Ընդհուպ մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը կղզու բնակչությունը բացառապես հույներից էր բաղկացած։ Հավարտ պատերազմի Լոզանի պայմանագրով, 1923 թվականին տեղի ունեցավ բնակիչների փախանակություն Հունաստանի և Թուրքիայի միջև։ Արդյունքում բոլոր հույները տեղափոխվեցին Հունաստան և աշխարհի շատ երկրներ՝ Գերմանիա, Կանադա, ԱՄՆ։
1935 թվականի հունվարի 4-ին, տեղական ժամանակով 16:41:29-ին այստեղ տեղի ունեցավ երկրաշարժ ։
1942 թվականին կղզու ափամերձ գոտում խորտակվեց SS Kurtuluş նավը։
Տրանսպորտ
Դեպի կղզի կարելի է հասնել Ստամբուլից նավով կամ լաստանավով։ Իսկ Թեքիրդաղից և կարելի է այստեղ հասնել մոտորանավակով։
Մշակույթ
Մարմարա քաղաքում, որը գտնվում է կղզու տարածքում, կա այսպես կոչված՝ թանգարան բաց երկնքի տակ։ Այստեղ ցուցադրվում են Հին Հռոմի և Բյուզանդիայի ժամանակաշրջանի ցուցանմուշներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի կղզիներ Կատեգորիա:Մարմարա ծովի կղզիներ Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Թուրքիայի ձկնորսական համայնքներ Կատեգորիա:Ասիայի կաթոլիկ նստավայրեր Կատեգորիա:Աթենական ծովային միության անդամներ Կատեգորիա:Բալըքեսիրի մարզ Կատեգորիա:Ասիայի կղզիներ Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի կղզիներ Կատեգորիա:Մարմարածովյան տարածաշրջան Կատեգորիա:Թուրքիայի տեսարժան վայրեր
Աստերոիդների ցանկ (47001-47100)
Աստերոիդների ցանկ (46901-47000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (47101-47200)
Մակարովկա (գյուղ, Բոբրովիցայի շրջան)
Մակարովկա (Макарівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բոբրովիցայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Մակարովկա գյուղում բնակվում էր 659 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 486,71 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Բոբրովիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1300 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ստորոժևայա (Կարաչայ-Չերքեզիա)
Ստորոժևայա (Сторожевая), ստանիցա Ռուսաստանի Դաշնության Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետության Զելենչուկսկայայի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9952 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կարաչայ-Չերքեզիայի Զելենչուկսկայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1858 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(6942) Յուրիգուլյաև
(6942) Յուրիգուլյաև (Yurigulyaev), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,338287 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0568 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6198 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1306,01 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27565 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,69° անկյուն։
Սոսո Պավլիաշվիլի
Իոսիֆ (Սոսո) Ռամինովիչ Պավլիաշվիլի (სოსო პავლიაშვილი, Ио́сиф (Сосо) Рами́нович Павлиашви́ли, ), վրացական ծագմամբ ռուսաստանցի երգիչ և դերասան։
Կենսագրություն
Իոսիֆ Ռամինովիչ Պավլիաշվիլին ծնվել է 29 հունիսի 1964 թվականին Թբիլիսիում։ Ազգությամբ վրացի է։ Հայրը՝ Ռամին Իոսիֆովիչ Պավլիաշվիլին, ճարտարապետ է, մայրը՝ Ազա Ալեքսանդրովնա Պավլիաշվիլին (օրիորդական ազգանունը՝ Կուստովա), տնային տնտեսուհի ։
Սոսո Պավլիաշվիլին 6 տարեկանում սկսել է սովորել ջութակ նվագել։ Թբիլիսիում ավարտել է վրացական կոնսերվատորիայի ջութակի բաժինը։ Բանակում ծառայելուց հետո 24 տարեկան հասակում սկսել է երգել։
Հետագայում դարձել է «Իբերիա» անսամբլի անդամ, որտեղ աշխատել է մոտ 1 տարի ։ 1989 թվականին մասնակցել է Յուրմալայի երգի մրցույթին, որտեղ դարձել է գրան-պրի մրցանակի հաղթող՝ կատարելով Վրաստանի ազգային ազատությունը գովերգող «Հայրենիք» («Սամշոբլո») երգը ։
Սոսո Պավլիաշվիլին, որպես կանոն, իր երգերի հեղինակն է, բայց երբեմն դիմում է այլ երգահանների օգնությանը։
Բացի Ռուսաստանից, աշխատում և ապրում է նաև Վրաստանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացի երգիչներ Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից Կատեգորիա:Վրացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Վրացի դերասաններ Կատեգորիա:Ռուսներ վրացական ծագմամբ Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Էգոն Օրովան
Էգոն Օրովան (հունգ. Orován Egon, անգլ. Egon Orowan. օգոստոսի 2, 1902 թվական, Օբուդա, Բուդապեշտ - օգոստոսի 3, 1989 թվական, Քեմբրիջ, Մասաչուսեթս) Հունգարա-բրիտանական ծագմամբ ամերիկացի ֆիզիկոս և մետաղագործ։
Լոնդոնի թագավորական ընկերության (1947) և ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի (1969) անդամ է ։
Կենսագրություն
Օրովանը ծնվել է Բուդաբեշտի Օբուդա շրջանում։ Նրա հայրը` Բերթոլդը, եղել է մեքենաշինական ինժեներ և գործարանի ղեկավար, իսկ նրա մայրը` Յոզեֆինա Շագվարի Շպիցեր (գերմ. Josephine Ságvári Spitzer), մի աղքատ հողատիրոջ դուստր էր։ 1928 թվականին Օրովանը սկսեց իր ուսումը Բեռլինի տեխնիկական համալսարանում` ստանալով մեխանիկի և էլեկտրատեխնիկի որակավորում, բայց շուտով տեղափոխվեց ֆիզիկայի ֆակուլտետ, 1932 թվականին նա պաշտպանեց իր դոկտորական դիսերտացիան` թիթեղների ճաքերի թեմայով։ Դրանից հետո նա որոշակի դժվարություններ է ունենում  իր մասնագիտությանբ աշխատանք գտնելու հարցում, և հաջորդ մի քանի տարիներն անց է կացնում մոր հետ և շարունակում աշխատել իր դոկտորական հետազոտությունների վրա։
Զորան Պլանինիչ
Զորան Պլանինիչ (խորվ.` Zoran Planinić, ), խորվաթ նախկին բասկետբոլիստ։ Խաղացել է հարձակվող պաշտպանի, թեթև հարձակվողի և խաղարկողի դիրքերում։
Կարիերայի ընթացքում 3 մրցաշրջան հանդես է եկել Բասկետբոլի ազգային ասոցացիայի (NBA)` «Նյու Ջերսի Նեթս» (այժմ՝ «Բրուքլին Նեթս») ակումբի կազմում։
Հանդես է եկել նաև Խորվաթիայի բասկետբոլի ազգային հավաքականում։
Պարաիբա նահանգի Սերտանի մարզ
Պարաիբա նահանգի Սերտան (Mesorregião do Sertão Paraibano), վարչական մեզոշրջան Բրազիլիայում, մտնում է Էսպիրիտու Սանտու նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 831 031 մարդ՝ ըստ 2006 թվականի տվյալների։ Զբաղեցված տարածքը 22 720.482 կմ²։ Բնակչության խտությունը 36.6 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի մեզոշրջաններ
Մարին
Մարին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Մարդինի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վահանագեղձի տոքսիկ ադենոմա
Վահանագեղձի տոքսիկ ադենոմա (Պլամմերի հիվանդություն), վահանագեղձի բարորակ օնկոլոգիական հիվանդություն է։ Հիվանդությունը ուղեկցվում է թիրեոտոքսիկոզով, որը պայմանավորված է ադենոմայի կողմից, ավտոնոմ կերպով, մեծ քանակությամբ արտադրվող թիրեոիդ հորմոններով։ Հիվանդության առաջացման պատճառը և մեխանիզմը դեռևս վերջնական պարզված չեն։ Ենթադրվում է, որ հիվանդությամ առաջացման հիմքում ընկած է ԹՏՀ (TTH թիրեոտրոպ հորմոն)–ի ռեցեպտորի մուտացիան, որի հետևանքով առանց հորմոնի ազդեցության ռեցեպտորը գտնվում է ակտիվ վիճակում։ Ինչի հետևանքով դիտվում է ֆոլիկուլյար էպիթելի առանձին բջիջների հիպերֆունկցիա։ Թիրեոտոքսիկ ադենոմայի առաջացման և ավտոնոմ գործունեության համար անհրաժեշտ է 3-7 տարի։ Ադենոմայի չարորակացում(մալիգնիզացիա) դիտվում է շատ հազվադեպ։ Հիվանդությունը հիմնականում հանդիպում է կանանց մոտ, հատկապես յոդի դեֆիցիտով տարածաշրջաններում (խպիպի էնդեմիկ տարածաշրջաններ) ապրողների մոտ։ Պալմմերի հիվանդություն կարող է զարգանալ նաև երեխաների մոտ։
Կլինիկական պատկեր
Իր կլինիկական պատկերով շատ նման է դիֆուզ տոքսիկ խպիպին, այն տարբերությամբ որ այս դեպքում առավել արտահայտված են սիրտ–անոթային համակարգի ախտահարման սիմպտոմները և միոպաթիան։ Ի տարբերություն դիֆուզ տոքսիկ խպիպին Պլամմերի հիվանդության դեպքում չի դիտվում էնդոկրին օֆթալմոպաթիա և պրետիբիալ միքսեդեմա։
Դիագնոստիակա
Արտաքին զննմամբ շոշափվում է կլոր, հստակ եզրերով, էլաստիկ կամ պինդ–էլաստիկ կոնսիստենցիայի, անցավ գոյացություն, որը շարժուն է կլման ակտի ժամանակ։ Ուլտրաձայնային հետազոտությամբ (ՈւՁՀ) դիտվում է կլոր, հստակ եզրերով, հիմանակում հիպերէխոգեն ստրուկտուրայի հանգույց։ Արյան մեջ հայտնաբերվում է T3 (եռյոդթրիոնին)–ի բարձր մակարդակ, T4(թիրոքսին)–ի նորմալ կամ չափավոր բարձր մակարդակ և ԹՏՀ (թիրեոտրոպ հորմոն)–ի ցածր մակարդակ կամ վերջինս չի հայտնաբերվում։ ԹՏՀ–ի ցածր մակարդակը կամ ընդհանրապես բացակայությունը պայմանավորված է ադենոմայի կողմից մեծ քանակությամբ արտադրվող T3–ի և T4–ի կողմից հետադարձ բացասական կապով հիպոֆիզի կողմից արտադրվող ԹՏՀ–ի սինթեզի ընկճումով։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ներզատական հիվանդություններ Կատեգորիա:Վիրաբուժական հիվանդություններ
Օզյաբլիկովո
Օզյաբլիկովո (Озябликово), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալլա Անդրեասյան
Ալլա Եգորի Անդրեասյան, հայ դերասանուհի։ ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1967)։
Կենսագրություն
1950 թվականին ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիան։ 1937-1947 թվականներին եղել է Ստանիսլավսկու անվան ռուսական դրամատիկական թատրոնի դերասանուհի, որտեղ աչքի է ընկել իր խաղի հմայքով, մոտեցման ճշմարտությամբ, ստեղծագործական բարձր տեխնիկայով, հնչեղ ձայնով ու կատարողական բարձր կուլտուրայով։ 1947 թվականից խաղացել է Երևանի Հակոբ Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի պետական թատրոն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Կահավան
Կահավան, գյուղական համայնք Արցախի Մարտունու շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հարավարևելյան հատվածում։ Մարտունի շրջկենտրոնից գտնվում է 36 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 28 կմ հեռավորության վրա։ Համայնքը լեռնային է, ունի 705,07 հեկտար տարածք, որից 357,18 հեկտար գյուղատնտեսական նշանակություն, 305,82 հեկտար անտառային հողեր։
Բնակչություն
Կահավան համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 75 մարդ, կա 30 տնտեսություն։ Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Կան պատմամշակութային հուշարձաններ՝ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (1871 թ.), գերեզմանոց (17-18-րդ դարեր), խաչքար (16-րդ դար), հաշվառված է 21 հուշարձան։
Պերոկ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կուզնեցովի երկրաչափ թիթեռ
Կուզնեցովի երկրաչափ թիթեռ, երկրաչափ թիթեռների ընտանիքին պատկանող միջատ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
Թիթեռ է, որի թևերի բացվածքը 19 մմ է։ Առջևի թևերի հետին եզրից սկիզբ առնող տրամակապը չի հասնում թևի առջևի եզրին, գագաթը բաց գունավորված աղեղնաձև զոլով է։ Ավելի բաց գունավորված միջին բջջի գագաթին տեղադրված է երկար նեղ բիծ։ Մուգ մոխրագույն թեփուկներով պատված հետին թևերն ավելի միատարր են գունավորված և ունեն փոքր միջին բիծ։ Ծոպերը միագույն են՝ թույլ արտահայտված թևի նախշով ։
Տարածվածություն
Հայաստանի էնդեմիկ է։ Հայտնի է Երևան քաղաքից (հավաքված է կենդանաբանական և բուսաբանական այգիներում) և Կոտայքի մարզից (Ծաղկաձոր քաղաքի շրջակայք) ։
Էկոլոգիա
Ապրելավայրերը հայտնի չեն։ Թիթեռները թռչում են դեպի լույսի աղբյուր։ Տալիս է երկու սերունդ, թիթեռները թռչում են մայիսին և սեպտեմբերին։
Կենսաբանական այլ առանձնահատկություններ հայտնի չեն ։
Պահպանություն
Սահմանափակ արեալով հազվագյուտ տեսակ է։ Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցուցակի չափորոշիչներով գնահատվում է որպես վտանգված տեսակ։
Վտանգման հիմնական գործոնները բացահայտված չեն։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում
Ստորոժևոե (գյուղ, Ուսմանսկի շրջան)
Ստորոժևոե (Сторожевое), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ուսմանսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1651 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ուսմանսկի շրջանի բնակավայրեր
Պաուլ Հյում
Պաուլ Չենդլեր Հյումը, 1946-1982 թվականներին «Վաշինգտոն փոստ»-ի երաժշտական խմբագիրն էր։
Կարիերա
Փոստում՝ որպես երաժշտության խմբագիրի դերից զատ Հյումը հյուրընկալել է Վաշինգտոնում WGMS ռադիոյով դասական երաժշտության երկարատև հաղորդմանը, և հյուր է եղել որպես Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն օպերայի միջնորդական հեռարձակումների հյուրերի մեկնաբան։ Նա նաև 1950-1977 թվականներին եղել է երաժշտության պրոֆեսոր Ջորջթաունի համալսարանում և 1975-1983 թվականներին Ելի համալսարանի երաժշտության կոլեկտիվ պրոֆեսոր։ Հյումը եղել է Համալսարանի դասախոսների ամերիկյան ասոցիացիայի, Երաժշտական քննադատների ասոցիացիայի և տիեզերական ակումբի անդամ։ Նա 1977 թվականին ստացել է «Peabody մրցանակ» երաժշտական քննադատության ոլորտում իր առանձնահատուկ նվաճումների համար և ստացել պատվավոր աստիճաններ Թիելի քոլեջից, Ռոզարի քոլեջից և Ջորջթաունի համալսարանից ։ Բացի այդ, նա հրատարակել է մի քանի գրքեր, այդ թվում՝ «Կաթոլիկ եկեղեցու երաժշտություն» (1956), որտեղ նա ներկայացնում է Վերդիի կենսագրությունը և իրեն` որպես բողոքականությունից կաթոլիկ կրոնափոխ եղած (1977):
Մրցանակներ և շքանշաններ
Ի պատիվ Հյումի ամերիկյան երաժշտության վրա ունեցած մեծ ազդեցության, 1979 թվականի հոկտեմբերի 20-ին նրան շնորհվեց Փենսիլվանիայի հեղինակավոր համալսարանի «Glee Club Merit» մրցանակային պարգևը, որը ստեղծվել է 1964 թվականին։ Այս մրցանակը նպատակ ուներ «յուրաքանչյուր տարի գնահատանքի հռչակագիր բերել այն անհատին, որը նշանակալի ներդրում է ունեցել երաժշտության աշխարհում և օգնել է ստեղծել այնպիսի մթնոլորտ, որում մեր տաղանդները կարող են գտնել հիմնավոր արտահայտում»։
Թրումանի հետ պատահած դեպքը
Հյումն առավել հայտնի է դարձել 1950 թվականի դեկտեմբերին ստեղծած իր քննադատական ​​ակնարկով, Մարգարետ Թրումանի համերգով և այն խայտառակ նամակով, որը նա հետագայում ստացավ իր հորից՝ Նախագահ Հարի Ս. Թրումանից։ Թրումանը Հյումին անվանել է «չորս չարիքով վարձատրվող ութ չարիք ունեցող մարդ»։ Այնուհետև նա հորն ասաց.
Թրումանին շատերը քննադատեցին նամակի համար։ Սակայն նա նշեց, որ այն գրել է որպես սիրող հայր և ոչ թե որպես նախագահ  ։ Տարիներ անց, Հյումն ու Թրումանը հանդիպեցին, երբ Հյումն այցելություն կատարեց Թրումանի նախագահական գրադարան։ Այնտեղ Թրումանը ցույց տվեց Հյումին գրադարանի շրջակայքը, որը հետագայում Հյումն անվանեց որպես «հիանալի այց» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ
Գոռ Հակոբյան
Գոռ Գագիկի Հակոբյան, հայ իրավաբան, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քաղաքացիական և վարչական պալատի դատավոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:1972 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավորներ
Лондон (երգ, Տիմատի և Գրիգորի Լեպս)
«Лондон», Տիմատիի և Գրիգորի Լեպսի սինգլը։ Այս սինգլը Գրիգորի Լեպսի և Տիմատիի երկրորդ համատեղ աշխատանքն է, առաջինը «Սիրո ռեքվիեմ»-ն է, որը ներկայացվել է 2011 թվականի դեկտեմբերի 13-ին։ «Лондон» սինգլի պրեմիերան տեղի ունեցավ համաշխարհային ցանցում՝ 2012 թվականի սեպտեմբերի 16-ին : Առաջին անգամ երգը կատարվել է Յուրմալայի 11-րդ միջազգային երիտասարդական «Նոր ալիք» մրցույթի մասնակիցների կողմից 2012 թվականի հուլիսի 28-ին ։
Լատվիայում iTunes- ի թվային վաճառքի արդյունքում երգը զբաղեցրեց 1-ին տեղը։
Երգը ընդգրկվել է Գրիգորի Լեպսի կողմից թողարկված «Полный вперёд!» խորագրով նոր ալբոմում և «Դուետներ» հավաքածուում, որոնք թողարկվել են 2012 թվականի դեկտեմբերին։
Տեսահոլովակ
«Лондон» տեսահոլովակի նկարահանումները սկսվել են 2012 թվականի մայիսի 27-ին։
Տեսահոլովակի ռեժիսորը Պավել Խուդյակովն է։
Ըստ Տիմատիի սցենարի տեսահոլովակի նկարահանման ժամանակ պետք է թռչել առաստաղի տակ դրված պարանով։ Տիմուր Յունուսովը (Տիմատ) որոշել է բոլոր հնարքները կատարել առանց կասկադյորի օգնության։ Նկարահանումների ժամանակ մի անգամ երգիչը պատահաբար ընկել է 4 մետր բարձրությունից և մեջքի վնասվածք ստացել։ Այն բանից հետո երկու շաբաթ հիվանդանոցում պառկած Տիմատին շարունակեց նկարահանումները ։
«Лондон» տեսահոլովակի պրեմիերան տեղի ունեցավ RU.TV հեռուստաալիքով 2012 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ «Պատվերի աղյուսակը» ծրագրում։ Նույն օրը տեսանյութը տեղադրվեց Տիմատիի YouTube-ի պաշտոնական ալիքում  և մեկ օրում հավաքեց ավելի քան 100 հազար դիտում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:2012 երգեր
Նորա Առնեզեդեր
Նորա Առնեզեդեր (Nora Arnezeder, ), ֆրանսիացի դերասանուհի և երգչուհի, հայտնի է դարձել «Փարիզ! Փարիզ!» ֆիլմում նկարահանվելով։
Որոշ ժամանակ Նորան նկարահանվում է սերիալներում, իսկ 2008 թվականին ստանում է իր առաջին գլխավոր դերը «Փարիզ! Փարիզ!» ֆիլմում, որի ռեժիսորն է Քրիստոֆա Բարատին։ Այդ ֆիլմում նա երգում է մի քանի երգեր։ «Loin de Paname» կոմպոզիցիայի կատարումը արժանացել է «Օսկարի», ինչպես «Լավագույն օրիգինալ երգ»։ 2012 թվականին միանգամից ստանում է մի քանի առջարկություններ, և սկսում նկարահանվել այնպիսի ֆիլմերում ինչպիսին են. «Մուտքի կոդը «Քեյփթաուն»» և «Բառեր». Վերջերս նկարահանվել է՝ «Անժելիկա, հրեշտակների մարկիզուհի» և «Որդի» ֆիլմերում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Կաղարծի
Կաղարծի, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջանում։ Շրջկենտրոն Մարտունի քաղաքից հեռու է 20 կմ, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 31 կմ։
Աշխարհագրություն
Կաղարծին գյուղը գտնվում է Արցախի Հանրապետության հարավարևելյան հատվածում՝ Մարտունու շրջանում՝ նախկին Վարանդայի գավառում։ Բնակավայրը տեղաբաշխված է Ստեփանակերտ-Մարտունի մայրուղու միջնամասի ձախ հատվածում։ Գյուղի ձախ մասով հոսում է Խոնաշենի ձախափնյա Տնջրի վտակը, որը ամռան ամիսներին ցամաքում է ։ Բնակավայրը լեռնային է և զբաղեցնում է 1278,6 հա տարածք, որից 204,25 հա անտառային հողեր են։ Կաղարծի համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Խանաշեն գետը։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 16 աղբյուրներ` «Ըղլարանց», «Անումավար», «Տելողնուն», «Ֆյալ», «Շիշի», «Հացե», «Տաք», «Եզեն», «Օխնան», «Ճըմե», «Հազմ», «Լալեգ», «Սազան», «Շաման», «Սուրանց» և «Սռնատուն»։
Պատմություն
Ըստ մի տեսակետի՝ բնակավայրը կազմավորվել է վաղ միջնադարում։ Գյուղի մոտ 13-րդ դարի խաչքար է հայտնաբերվել։ Մովսես Կաղանկատվացին պատմում է, որ Աղվանից Աբաս կաթողիկոսի ժամանակ (6-րդ դար) սրբերի մասունքները հասցրել են Արցախի Կաղսետու բնակավայր ։
Կաղարծին Վարանդայի նշանավոր բնակավայրերից մեկն է, որը կարևոր նշանակություն է ունեցել, մանավանդ 13-րդ դարից մինչև խորհրդային կարգերի հաստատումը` 1920 թվականը։
20-րդ դարի սկզբներին այստեղ փայտե տուփի մեջ պահպանվում էին մի հին արծաթե խաչ ու պատկերազարդ Ավետարան։ Այդտեղ եղած հիշատակարանում նշված էր, որ այդ Ավետարանը Հովհաննես գրչի գործն է եղել, և որ Թորոս երեցը 6000 դահեկանով այն գնել է անօրենների ձեռքից ու 1477 թվականին բերել Արցախ ։
Թարգմանչաց եկեղեցին ունեցել է գմբեթավոր զանգակատուն, որի զանգը կշոել է մոտ 900 կգ։ Եկեղեցին գործել է մինչև 1920 թվականը։ Խորհրդային տարիներին զանգը գլորել են ձորը, որը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին օգտագործել են որպես մետաղի ջարդոն։
19-րդ դարի վերջերին և 20-րդ դարի սկզբներին գյուղը բավականաչափ բազմամարդ էր ու բարեկարգ վիճակում էր գտնվում ։
Նշված ժամանակահատվածում Միջին Ասիայում վաճառականությամբ զբաղվող կաղարծեցի Ավանես Նալբանդյանի միջոցներով սալահատակվել են գյուղի հիմնական փողոցները։
18-19-րդ դարերում Կաղարծիից որոշ ընտանիքներ տեղափոխվել և հաստատվել են Հաթերքում ու Շամախիի Մյուրիշեն գյուղում։ Գյուղում խորհրդային կարգեր հաստատելուց հետո` 1930 թվականին, կազմակերպվել է կոլտնտեսություն։ 1988թ ապախոշորացումից հետո Կաղարծու կոլտնտեսությունը շարունակել է գործել ։
1998 թվականին հողերի սեփականաշնորհումից հետո ստեղծվել են անհատական տնտեսություններ։
Հայրենական մեծ պատերազմին գյուղից մասնակցել է 460 մարդ, որոնցից 123-ը զոհվել է։ Նրանց հիշատակին Կաղարծիում հուշարձան է կառուցվել ։
Գյուղը Արցախյան ազատամարտին
Արցախյան ազատագրական պայքարի առաջին տարիներին՝ 1988-1989 թվականներին, Արմեն Սարգսյանի հրամանատարությամբ գյուղում ինքնապաշտպանական ջոկատ է կազմակերպվել։ Մարտական գործողություններին մասնակցել է 75 ազատամարտիկ։ Նրանցից 11-ը` Լևոն Գասպարյանը, Նելսոն Հարությունյանը, Արմավիր Պետրոսյանը, Վլադիմիր Սայիյանը, Մերուժան Ասրիբաբայանը, Էդիկ Սաֆարյանը, Սեյրան Հարությունյանը, Ռազմիկ Բաբայանը, Լավրենտ Սաղյանը, Հենրիխ Հակոբջանյանը, Ռազմիկ Բալասանյանը զոհվել են ։
Գյուղում նրանց հիշատակը հավերժացնող հուշարձան է կառուցվել։
Բնակչություն
2015 թվականին Կաղարծի համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 306 մարդ, կա 100 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։ Կաղարծինի տարածքի 1026,28 հա-ը զբաղեցնում են գյուղատնտեսական նշանակության հողերը։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Կան պատմամշակութային հուշարձաններ՝ Թարգմանչաց վանք եկեղեցի (19-րդ դար), գերեզմանոց (18-19-րդ դարեր), մատուռ «Լուսավորիչ» (17-18-րդ դարեր), Մատթե սրբատեղին (10-13-րդ դարեր), խաչքար (13-րդ դար), աղբյուր (19-րդ դար), հաշվառված է 18 հուշարձան։ Կաղարծիի ազգաբնակչության մոտ պահպանված ավանդազրույցի համաձայն Լուսավորչի մատուռում ամփոփված է Գրիգոր Լուսավորչի ցուցամատը ։
Գյուղի աղբյուրներն են` Ըղըլարանց, Ընմավուր, Տկողնուն, Փյալա, Շիշի, Հացե, Տաք, Ետեն, Օխնան, Ճրմաղբյուր, Լալեգ, Սազարտ, Շաման, Սուբանց, Սոնատուն, Ծլլոկ, Մեքուն, Չոբան, Թունգ, Թխկուն տակ, Բաղեն ծորեն, Թազուն, Միզաղբյուր ։
Համայնքի անտառներն ու հանդամասերն են` Աղբուլաղ, Սազարտ, Բեդուն ծմակ, Հաբուն ծմակ, Ծառեխ, Ցաքուտ, Ետե հանդ, Հացե խութ, Թեղե վեղ, Կակուլին բաղ, Բաղեն ծոր, Տանձի վեղ, Միրդանանց տափ, Շիշի աղբյուր, Ըղլարանց տափ, Նորաշենք, Փյալա աղբյուր, Լուսավորիչին տափ, Սազարտ տափ, Լվաշա տափ, Էվուլին թումբ, Գուրջունց քոլոտ, Փյալ աղբյուրի տափ, Տկողնե աղբյուրի տափ ։
Հասարարակական կառույցներ
1869 թվականին Կաղարծիում գործել է մասնավոր դպրոց։ 1873 թվականին բացվել է նախակրթարան։ Այն գործում էր Խմբաջանց, Թևունց տներում։
1877-1878 թվականներին գյուղի բնակչությունը խնդրագրով դիմել է կաթողիկոսին և վեհափառի թույլտվությամբ դպրոց բացել։ Ուսուցիչն էր Տեր Մարտիրոս քահանան։ Այն փակվել է 1896 թվականին և վերաբացվել 1906 թվականին։
1908-1909 ուսումնական տարում դպրոցն ուներ 3 բաժանմունք, 65 աշակերտ, 2 ուսուցիչ ։
1908-1910 թվականներին կաղարծեցի վաճառական Առաքել Սաֆարյանի նախաձեռնությամբ և նյութական միջոցներով դպրոցական շենք է կառուցվել, որն առայսօր ծառայում է գյուղի բնակիչներին։
1922 թվականին գյուղում բացվել է տարրական դպրոց։ 1938 թվականին այն միջնակարգի կարգավիճակ է ստացել ։
Կաղարծու դպրոցի շրջանավարտ է ԱՀ կրթության, մշակույթի և սպորտի նախարար, ԱԺ պատգամավոր Արմեն Սարգսյանը։
Ծնունդով Կաղարծի գյուղից է ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս, Ճարտարապետ Սամվել Սաֆարյանը ։ 2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, միջնակարգ դպրոց, որտեղ սովորում են 53 աշակերտներ ։
Արցախի Հանրապետության պետական-քաղաքական կառուցվածք
ԼՂՀ իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին, որն այն իրականացնում է ազատ ընտրությունների, հանրաքվեների, ինչպես նաև Սահմանադրությամբ և օրենքներով նախատեսված պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների և պաշտոնատար անձանց միջոցով։ Հանրապետությունում պետական իշխանության համակարգը հիմնված է օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների բաժանման ու հավասարակշռման, ինչպես նաև իշխանության հանրապետական և տեղական մարմինների լիազորությունների տարանջատման սկզբունքների վրա։ ԼՂՀ պետության գլուխը հանրապետության նախագահն է, օրենսդիր իշխանության բարձրագույն մարմինը՝ ԱԺ-ն, գործադիր իշխանությունն իրականացնում է Կառավարությունը։ 2006-ի դեկտեմբերի 10-ին համաժողովրդական հանրաքվեով ընդունվել է ԼՂՀ Սահմանադրությունը, որով մարդու հիմնական, իրավունքներն ու ազատությունները ճանաչվել են որպես անօտարելի ու բարձրագույն արժեքներ, ազատության, արդարության և խաղաղության հիմք։ Հանրապետությունում ճանաչվում են գաղափարախոս, բազմակարծությունն ու բազմակուսակցականությունը, երաշխավորվում են տնտեսական գործունեության ազատությունը և ազատ տնտեսական մրցակցությունը, սեփականության բոլոր ձևերի զարգացումն ու հավասար իրավ, պաշտպանությունը, տեղական ինքնակառավարումը։
Կատեգորիա:Արցախ Կատեգորիա:Պետական կառուցվածք ըստ երկրի
Պոկրովկա (գյուղ, Կազանկայի շրջան)
Պոկրովկա (Покровка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կազանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1890 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պոկրովկա գյուղում բնակվում էր 16 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,397 կմ²։
Շրի Ջայավարդենեպուրա Կոտտե
Շրի Ջայավարդենեպուրա Կոտտե (ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ, சிறீ ஜெயவர்தனபுர கோட்டே), հայտնի է նաև որպես «Կոտտե», 1982 թվականից Շրի Լանկայի մայրաքաղաքը։ Գտնվում է Կոլոբոյի շրջանի կենտրոնում։ Այն նաև Կոլոմբո շրջանի ամենամեծ արվարձանն է։ Որպես արվարձան բնակչությունը կազմում է մոտ 115 826 մարդ, իսկ Մետրոպոլիտեն տարածքի բնակչությունը կազմում է 2 234 289 մարդ։ Այստեղ է գտնվում երկրի խորհրդարանը։
Պոկրովկա (գյուղ, Կազանկայի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Կազանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1890 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շրի Ջայավարդենեպուրա Կոտտե
Պատմություն
1391 թվականին մինչև Ջաֆֆանա թագավորության արքայազն Սապումալի կողմից գրավվելը Կոտտեն ստացավ 'Շրի Ջայավարդենեպուրա'։ Կոտտեն հանդիսացել է Կոտտեի թագավորության մայրաքաղաքը գոյություն ունենալով մինչև XVI դարի վերջը։
1505 թվականին Պորտուգալացիները ներխուժելով կղզի 1565 թվականին քաղաքում վերահսկողություն սահմանեցին։ Միաժամանակ չկարողանալով քաղաքը պաշտպանել Սիտավակայի թագավորությունից պորտուգալացիները թողեցին Կոտտեն և իրենց մայրաքաղաքը դարձրեցին Կոլոմբոն։ Նոր քաղաքաբնակեցումը Կոտտեում սկսվեց XIX դարում։ Այս ժամանակաշրջանում կորել են շատ հուշարձաններ, որոնք օգտագործվել են նոր շինարարության ժամանակ օրինակ՝ Կելանիի մոտ գտնվող Վիկտորիա կամուրջը։
1982 թվականի ապրիլի 29-ին Կոտտեում պաշտոնապես հիմնադրվեց Շրի-Լանկայի խորհրդարանը։ Խորհրդարանի կոմպլեքսը կառուցվել է օվկիանոսի կենտրոնում գտնվող կղզու վրա՝ Դիյավաննա Օյա գետի ափին։ Կառավարության փոփոխության պրոցեսը մինչև հիմա չի ավարտվել։
Կլիմա
Կլիման արևադարձային է քանի որ քաղաքը տեղակայված է հասարակածից ոչ հեռու, այդ պատճառով էլ ամբողջ տարին կայուն բարձր ջերմաստիճան է։ Ցածրադիր վայրերում ջերմաստիճանը կազմում է +26-28 աստիճան Ցելսուս։ Տարբերությունը տաք և սառը ջերմաստիճանի միջև հարաբերական է, սառը ամիսներին ջերմաստիճանը չի ավելանում 2-5 աստիճանի սահմանից։ Ամենաշատ քանակությամբ անձևները գալիս են ամռանը, երբ հարավարևմուտքից խոնավ մուսսոնային քամիներ են ներթափանցում։ Ամառային մուսսոնը սկսվում է մայիսին և դադարում սեպտեմբերին։ Մուսսոնի եռուն շրջանում ՝ հունիս-օգոստոս անձրևները ամենօրյա են, հաճախակի բուռն տեղատարափ է լինում։ Անձրևների միջին չափը տարեկան կազմում է մինչև 2000 մմ տեղումներ։