cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դաշնային օդային մարշալ ծառայություն
Ուսուցում
Վերապատրաստման երկրորդ փուլն անցնելուց հետո գործակալները պետք է լուծեն իրենց ծառայության ընթացքում առաջացած խնդիրները, հատուկ ուշադրություն է դարձվում հրաձգությանը, քանի որ մարշալները պետք է կարողանան ինքնաթիռների սահմանափակ տարածքում, քաղաքացիական անձանց մոտ դիպուկ կրակեն։ Դասընթացը հաջողությամբ ավարտելուց հետո թեկնածուն 21 գրասենյակներից մեկում նշանակվում է օդային մարշալ։ Նրանք զինվում են ատրճանակով, ռետինե մահակով, ձեռնաշղթայով։ Նրանք ինքնաթիռ են բարձրանում երեխաների և տարեցների հետ, ուսումնասիրում են խցիկը և հետևում ուղևորներին, թե ինչպես են նրանք քայլում դեպի իրենց նստատեղերը։ Թռիչքի ընթացքում նրանք թերթեր են կարդում և երբեմն ֆիլմ են դիտում ։
Գրասենյակներ
Դաշնային օդային մարշալ ծառայությունն ունի գրասենյակներ, որոնք տեղակայված են հետևյալ քաղաքներում կամ մոտակայքում՝
2014 թվականից մինչև 2016 թվականն ընկած ժամանակահատվածում փակվել են հետևյալ գրասենյակները՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ծառայությունների ընկերություններ ըստ երկրի Կատեգորիա:Ծառայությունների ոլորտ ըստ մայրցամաքի
Տարածություն
Տարածություն, եռաչափ անսահման տարածք, որում ֆիզիկական մարմիններն ու իրադարձություններն ունեն հարաբերական դիրք և ուղղություն, իրական տարածության վերացարկումն ու ընդհանրացումը մաթեմատիկայում ։ Ֆիզիկական տարածությունը հաճախ վերագրվում է երեք գծային չափում, չնայած արդի ֆիզիկոսները սովորաբար այն ներկայացնում են ժամանակի հետ՝որպես անսահման քառաչափ տարածաժամանակ։ Մաթեմատիկայում «տարածություններին» վերագրվում են տարբեր չափողականություններ և տարբեր ներքին հատկություններ։ Տարածության գաղափարը հիմնարար կարևորություն ունի ֆիզիկական տիեզերքը հասկանալու մեջ։ Սակայն փիլիսոփաները դեռ վիճում են՝ այն ինքնին էությո՞ւն է թե՞ կապ էությունների միջև։
Տարածության բնույթի, էության և գոյության ձևի մասին վեճերը թվագրում են անտիկ ժամանակներով։ Պլատոնի Տիմեոս տրակտատում Սոկրատեսը խոսում է հույների «խորա» (այսինքն՝ տարածություն) հասկացության մասին, Արիստոտելի Ֆիզիկայում (Գիրք IV, Դելտա) տրվում է տոպասի (այսինքն՝ «տեղի») սահմանոմը, 11-րդ դարի արաբ բազմագետ (էրուդիտ) Ալհազենը իր Դատողություններ տեղի մասին (Qawl fi al-Makan) աշխատության մեջ խոսում է «տեղի երկրաչափական ընկալման» մասին՝ որպես տարածության ։ Այս դասական փիլիսոփայական հարցերից շատերը քննարկվել են Վերածնունդի ժամանակներում և վերաձևակերպվել 17-րդ դարում, մասամբ դասական մեխանիկայի ձևավորման վաղ փուլում։ Իսահակ Նյուտոնի տեսակետից տարածությունը բացարձակ էր՝ այն իմաստով, որ գոյություն ուներ մշտապես, անկախ նյութի առկայությունից ։ Այլ բնափիլիսոփաներ, օրինակ՝ Գոթֆրիդ Լայբնիցը համարում էին, որ տարածությունը իրականում օբյեկտների միջև կապերի համախումբ է՝ տրված հեռավորություններով և ուղղություններով։ 18-րդ դարում փիլիսոփա և աստվածաբան Ջորջ Բերկլին փորձում էր ապացուցել «տարածական խորության տեսանելիության» գոյությունը իր «Տեսողության նոր տեսության փորձ» տրակտատում։ Ավելի ուշ մետաֆիզիկոս Իմանուել Կանտը միտք արտահայտեց, որ ոչ տարածությունը, ոչ ժամանակը չեն կարող փորձնականորեն ընկալվել, դրանք համակարգային ընկալման տարրեր են, որոնք մարդիկ սովոր են կազմել բոլոր փորձերում։ Իր «Զուտ բանականության քննադատություն» աշխատության մեջ Կանտը տարածությունը համարում է ինտուիցիայի մաքուր ապրիորի ձև, այդպիսով այն մեր մարդկային ընդունակությունների անշրջանցելի ընկալում է։
19-րդ և 20-րդ դարերում մաթեմատիկոսներն սկսեցին դիտարկել տարածություններ, որտեղ երկրաչափությունը էվկլիդեսյան չէ և որտեղ տարածությունը ոչ թե «հարթ» է, այլ՝ «կորացած»։ Համաձայն Ալբերտ Այնշտայնի հարաբերականության ընդհանուր տեսության՝ տարածությունը գրավիտացիոն դաշտի շուրջը շեղվում է Էվկլիդեսյան տարածությունից ։ Ընդհանուր հարաբերականությունը ստուգող փորձերը հաստատեցին, որ տարածության ձևի համար ոչ էվկլիդեսյան տարածությունն ավելի հարմար նկարագրություն է։
Լայբնից և Նյուտոն
Տասնյոթերորդ դարում տարածության և ժամանակի փիլիսոփայությունը դարձավ իմացաբանության և մետաֆիզիկայի կենտրոնական խնդիրը։ Դրա առաջատարներն էին գերմանացի մաթեմատիկոս, փիլիսոփա Գոթֆրիդ Լայբնիցը և անգլիացի մաթեմատիկոս, փիլիսոփա Իսահակ Նյուտոնը։ Տարածության մասին նրանց տեսությունները հակընդդեմ էին։ Լայբնիցը կարծում էր, որ տարածությունը ոչ թե նյութից անկախ գոյություն ունեցող էություն է, այլ, ավելի շուտ, աշխարհում օբյեկտների միջև տարածական կապերի համախումբ. «տարածությունը այն է, որի արդյունքը միասին վերցրած տեղերն են» ։ Չզբաղեցված տարածքները նրանք են, որ կարող են օբյեկտներ ունենալ իրենց մեջ, ուստի և՝ տարածական կապեր այլ օբյեկտների հետ։ Ուրեմն Լայբնիցի համար տարածությունը իդեալականացված աբստրակցիա է առանձին էությունների միջև կապերի կամ իրենց հնարավոր տեղերի, և հետևաբար չի կարող լինել անընդհատ, այլ պետք է լինի դիսկրետ ։ Տարածության մասին պետք է մտածել՝ ինչպես ընտանիքի անդամների առնչությունների մասին։ Չնայած ընտանիքում մարդիկ կապված են միմյանց, այդ կապերը գոյություն չունեն անկախ մարդկանցից ։ Լայբնիցը պնդում է, որ տարածությունը չի կարող գոյություն ունենալ աշխարհում օբյեկտներից անկախ, քանի որ այն ներառում է տարբերությունը երկու տիեզերքների միջև, որոնք ճշգրտորեն նման են՝ բացառությամբ յուրաքանչյուր տիեզերքում նյութական աշխարհի տեղադրությունից։ Բայց քանի որ դիտելու եղանակի չկա՝ ասելու համար, որ այս տիեզերքներն առանձին են, ապա, համաձայն նույնականացման և չտարբերակման սկզբունքի՝ նրանց միջև չպետք է լինի իրական տարբերություն։ Համաձայն բավարար հիմնավորման սկզբունքի՝ տարածության ցանկացած տեսություն, որը ենթադրում է, որ պետք է լինեն այդ երկու հնարավոր տիեզերքները, պետք է հետևաբար լինի սխալ ։
Նյուտոնը տարածությանը համարում էր ավելին, քան նյութական օբյեկտների միջև կապեր և իր կարծիքի հիմքում դնում էր դիտարկումները և փորձերը։ Ռելյացիոնիստի համար չի կարող իրական տարբերություն լինել իներցիալ շարժման, որի դեպքում օբյեկտները շարժվում են հաստատուն արագությամբ, և ոչ իներցիալ շարժման միջև, որում արագությունը փոխվում է ժամանակի ընթացքում, քանի որ բոլոր տարածական չափումները կապված են մյուս օբյեկտների և դրանց շարժումների հետ։ Սակայն Նյուտոնը պնդում է, որ քանի որ ոչ իներցիալ շարժումը սռաջացնում է ուժեր, այն պետք է լինի բացարձակ ։ Իր փաստարկը ներկայացնելու համար նա օրինակ է բերում պտտվող դույլի ջուրը։ Պարանից կախված և պտույտի մեջ դրված դույլում ջրի մակերևույթը սկզբում հարթ է։ Քիչ անց, դույլի պտույտին զուգընթաց, այն սկսում է կորանալ։ Երբ դույլի պտույտը կասեցվում է, ջրի մակերևույթը մնում է կորացած, ասես այն շարունակում է պտտվել։ Կորացած մակերևույթն ակնհայտորեն դույլի և ջրի միջև հարաբերական շարժման արդյունք չէ ։ Փոխարենը Նյուտոնը փաստարկում է, որ այն պետք է լինի հենց տարածության նկատմամբ ոչ իներցիալ շարժման արդյունք։ Մի քանի դար շարունակ դույլի արգումենտը որոշիչ էր՝ ցույց տալու համար, որ տարածությունը պետք է գոյություն ունենա նյութից անկախ։
Կանտ
Տասնութերորդ դարում գերմանացի փիլիսոփա Իմանուել Կանտը մշակեց գիտության տեսություն, որում տարածության մասին գիտելիքը ապրիորի էր և սինթետիկ ։ Իր աշխատանքում Կանտը ժխտում է այն տեսակետը, որ տարածությունը պետք է լինի սուբստանցիա կամ հարաբերություն։ Փոխարենը նա գալիս է եզրակացության, որ տարածությունը և ժամանակը անհաղթահարելի համակարգային տարրերն են մեր փորձառությունը կազմակերպելու համար ։
Գաուս և Պուանկարե
Չնայած կանտյան գաղափարները գերիշխող էին ժամանակին, հենց ձևակերպվեց ոչ էվկլիդեսյան երկրաչափությունը, մարդիկ սկսեցին հետաքրքրվել՝ արդյո՞ք հնարավոր է ֆիզիկական տարածության կորացում։ Գերմանացի մաթեմատիկոս Կառլ Ֆրիդրիխ Գաուսը առաջինն էր, որ դրեց տարածության երկրաչափական կառուցվածքի էմպիրիկ բացահայտման հարցը։ Գաուսը մտածեց չափել որևէ աստղային վիթխարի եռանկյան անկյունների գումարը։ Կան վկայություններ, որ նա իրոք դա փորձեց անել ավելի փոքր մասշտաբի համար՝ եռանկյունավորելով (տրիանգուլյացիա) լեռնագագաթներ Գերմանիայում ։
19-դ դարի վերջի ֆրանսիացի մաթեմատիկոս և ֆիզիկոս Անրի Պուանկարեն էապես խորաթափանցորեն ներկայացրեց փորձով տարածության երկրաչափական կառուցվածքը գտնելու անհնարինությունը ։ Պուանկարեն քննարկում է գիտնականների դժվարությունը, ովքեր սահմանափակված են որոշակի հատկություններ ունեցող երևակայական մեծ գնդի մակերևույթով (այսպես կոչված գնդային աշխարհ, sphere-world)։ Այս աշխարհում ջերմաստիճանը փոփոխվում է այնպես, որ բոլոր օբյեկտները գնդի տարբեր մասերում ընդարձակվում են՝ չխախտելով համամասնությունները։ Ջերմաստիճանի պատշաճ անկման դեպքում, եթե գիտնականները փորձեն չափել եռանկյան անկյունները չափաքանոնի օգնությամբ, նրանք կարող են խաբվել՝ մտածելով, որ գտնվում են ոչ թե գնդի, այլ՝ հարթության վրա Իրականում գիտնականները սկզբունքորեն չեն կարող որոշել՝ բնակվում են հարթության թե՞ գնդի վրա, և, պնդում է Պուանկարեն, նույնը կարելի է ասել վեճերի մասին՝ էվկլիդեսյա՞ն է իրական (մեր) երկրաչափությունը թե՞ ոչ։ Թե ինչ երկրաչափություն կգործածվեր տարածությունը նկարագրելու համար՝ նրա կարծիքով պայմանավորվելու խնդիր է ։ Քանի որ էվկլիդեսյան երկրաչափությունը ավելի պարզ է ոչ էվկլիդեսյանից, նա ենթադրում էր, որ հետազոտողը միշտ այն կնկարագրի որպես աշխարհի «ճիշտ» երկրաչափություն ։
Այնշտայն
1905 թվականին Ալբերտ Այնշտայնը հրապարակեց հարաբերականության հատուկ տեսության մասին իր աշխատությունը, որում առաջարկում էր ժամանակը և տարածությունը միավորել միասնական կառուցվածում՝ «տարածաժամանակում»։ Ըստ այդ տեսության՝ լույսի արագությունը վակուումում նույնն է բոլոր դիտորդների համար, ինչի արդյունքում երկու իրադարձություններ, որոնք միաժամանակ են երևում մի դիտորդին, մյուսին այդպես չեն երևա, եթե դիտորդները շարժվում են իրար նկատմամբ։ Ավելին, մի ուրիշ դիտորդ կնկատի, որ շարժվող ժամացույցը ավելի դանդաղ է աշխատում, քան նրանց կցված անշարժ ժամացույցը, իսկ օբյեկտները կարճանում են շարժման ուղղությամբ Հետագա տասը տարիների ընթացքում Այնշտայնն աշխատում էր հարաբերականության ընդհանուր տեսության վրա։ Այդ տեսությունը գրավիտացիայի և տարածաժամանակի փոխազդեցության մասին է։ Այնշտայնն առաջարկեց գրավիտացիան դիտարկել ոչ թե որպես տարածաժամանակի մեջ գործող ուժ, այլ՝ որ այն ինքն է փոփոխում տարածաժամանակի երկրաչափական կառուցվածքը ։ Ընդհանուր հարաբերականության տեսության համաձայն, ժամանակը դանդաղում է ավելի ցածր գրավիտացիոն պոտենցիալով վայրում, իսկ լույսի ճառագայթը գրավիտացիոն դաշտում կորանում է։ Կրկնակի բաբախող աստղերի (կրկնակի պուլսար) վարքն ուսումնասիրելով՝ գիտնականները հաստատեցին Այնշտայնի տեսությունների կանխատեսումները։ Տարածաժամանակը նկարագրելու համար այժմ կիրառվում է ոչ էվկլիդեսյան երկրաչափությունը։
Դասական մեխանիկա
Տարածությունը հիմնարար հատկություն է ֆիզիկայում այն իմաստով, որ հնարավոր չէ սահմանել այն մեծությունների միջոցով, քանի որ դրանից հիմնարար բան ներևայումս հայտնի չէ։ Մյուս կողմից, այն կարող է կապվել մյուս հիմնարար մեծությունների հետ։ Ժամանակի, զանգվածի և այլ հիմնարար մեծությունների նման՝ տարածությունը կարող հետազոտվել չափումների և փորձերի միջոցով։
Հարաբերականության տեսություն
Մինչ ռելյատիվիստական ֆիզիկայի Այնշտայնի աշխատանքները տարածությունը և ժամանակը դիտվում էին որպես անկախ չափողականություններ։ Այնշտայնի բացահայտումները ցույց տվեցին, որ շարժման հարաբերականության պատճառով մեր տարածությունը և ժամանակը կարելի է մաթեմատիկորեն միավորել մեկ օբյեկտում՝ տարածաժամանակում։ Պարզվում է, որ հեռավորությունները (ինտերվալները) տարածության կամ ժամանակի մեջ ինվարիանտ չեն Լորենցի կոորդինատական ձևափոխությունների հանդեպ՝ ի տարբերություն Մինկովսկու տարածաժամանակի ինտերվալի, որն ինվարիանտ է։
Բացի այդ, տարածության և ժամանակի չափումները չպետք է դիտարկվեն ճշգրտորեն համարժեք Մինկովսկու տարածաժամանակում։ Հնարավոր է ազատ շարժվել տարածության մեջ, բայց ոչ ժամանակի։ Ուստի ժամանակի և տարածության կոորդինատները տարբեր են դիտարկվում և հատուկ հարաբերականության մեջ, որտեղ ժամանակը երբեմն համարվում է կեղծ կոորդինատ) և ընդհանուր հարաբերականության տեսության մեջ, որտեղ տարածաժամանակի թենզորի տարածության և ժամանակի բաղադրիչներին տարբեր նշաններ են վերագրվում։
Ավելին, Այնշտայնի հարաբերականության ընդհանուր տեսության մեջ ընդունվում է, որ տարածաժամանակը երկրաչափորեն կորանում է մեծ գրավիտացիայով զանգվածների շուրջը ։
Այս դրույթի հետևանքներից մեկը տարածաժամանակի շարժվող ալիքների կանխատեսումն է, որոնք կոչվում են գրավիտացիոն ալիքներ։ 1974 թվականին Հասլի և Թեյլորի հայտնաբերած PSR B1913+16 կրկնակի բաբախող աստղն անուղղակիորեն վկայում է գրավիտացիոն ալիքների գոյությունը, իսկ չափումների միջոցով ուղղակիորեն հաստատելու փորձերը շարունակվում են։
Տիեզերաբանության մեջ
Հարաբերականության տեսությունը տիեզերագիտական հարցեր է առաջադրում՝ ի՞նչ ձև ունի տիեզերքը և որտեղի՞ց է առաջացել տարածությունը։ Ըստ ներկայումս ընդունված գիտական մոդելի՝ տիեզերքն առաջացել է Մեծ Պայթյունից, 13.8 միլիարդ տարի առաջ և մինչ այժմ ընդարձակվում է։ Տարածության (տիեզերքի) ամբողջական ձևը հայտնի չէ, սակայն հայտնի է, որ այն շարունակվում է շատ արագ ընդլայնվել տիեզերական ինֆլյացիայի պատճառով։
Մաթեմատիկա
Պատմականորեն առաջին մաթեմատիկական տարածությունը էվկլիդեսյան եռաչափ տարածությունն է, որտեղ, վերանալով իրական առարկաների նյութական բովանդակությունից ու որակական հատկություններից, ստեղծվել են վերացական կետի, գծի, հարթության, մակերևույթի, մարմնի և այլ երկրաչափական պատկերների հասկացությունները և սահմանվել որոշակի հարաբերություններ նրանց միջև՝ կառուցվել է Էվկլիդեսյան երկրաչափությունը (մ․ թ․ ա․ 3-րդ դար)։
Նոր՝ ոչ-էվկլիդեսյան երկրաչափություններ ստեղծվել են 19-րդ դարում։ 19-րդ դարից սկսած սկսած՝ գիտության զարգացմանը զուգընթաց, «կետ», «մաթեմատիկական տարածություն», «երկրաչափություն» հասկացությունները հետզհետե ավելի ընդհանրացվել ու վերացարկվել են։ Արդի մաթեմատիկայում որպես սկզբնական տարրեր՝ «կետեր», կարող են դիտարկվել ցանկացած բնույթի միասեռ առարկաներ (օբյեկտներ), որոնց բազմություններն անվանում են տարածություններ։ Յուրաքանչյուր տարածության համար կառուցվում է համապատասխան երկրաչափություն, որը որոշվում է այդ տարածության կետերի և դրանց զանազան համախմբությունների միջև սահմանվող որոշակի հարաբերություններով, դրանց վերաբերյալ հիմնադրույթների համակարգով՝ աքսիոմատիկայով և վերջիններից նախապես սահմանված ձևային տրամաբանությամբ բխեցվող առաջադրություններով՝ թեորեմներով ու բանաձևերով։ Այսպես ստեղծվել են էվկլիդեսյան և ոչ-էվկլիդեսյան բազմաչափ տարածություններ, գծային (վեկտորական), մետրիկական, ֆունկցիոնալ, տոպոլոգիական տարածություններ, Հիլբերտյան տարածություն և այլն, և կառուցվել համապատասխան երկրաչափություններ։ Այդ բոլորը, մաթեմատիկայի զարգացման մակարդակին համապատասխան վերացարկված ու ձևայնացված լինելով հանդերձ, իրական աշխարհի տարածական ձևերի ու քանակական հարաբերությունների յուրատեսակ արտացոլումներն են, ուստի և հաջողությամբ կիրառվում են իրական առարկաներ ու երևույթներ ուսումնասիրող բոլոր գիտություններում։
Աշխարհագրություն
Աշխարհագրությունը Երկիրը նկարագրող գիտություն է, որն ուսումնասիրում է բնական և արտադրական տարածքային համալիրների ձևավորման և զարգացման օրինաչափությունները։ Քարտեզագրությունը կազմում է տարածության քարտեզներ՝ հեշտացնելով կողմնորոշումը։ Գեովիճակագրությունը վիճակագրորեն մշակում է տարածության մասին տվյալները՝ երևույթները դիտարկելու կամ գնահատելու համար։
Տարածության կազմակերպումը տարածությունը որպես հողային տիրույթ կազմակերպելու եղանակ է, որը որոշումներ է ընդունում տարածաշրջանային, ազգային և միջազգային մակարդակներում։ Լինելով կարևոր գործոն ճարտարապետության մեջ՝ տարածությունը կարող է ազդել նաև մարդու և մշակույթի վրա՝ թելադրելով շենքերի և համալիրների դիզայնը։
Տարածության սեփականացումը չի սահմանափակվում հողատարածքով։ Միջազգայնորեն որոշված են նաև օդային և ջրային տարածությունների սեփականությունը։ Վերջին ժամանակներում հաստատվել են տարածության նոր ձևեր, օրինակ՝ էլեկտրամագնիսական սպեկտրի ռադիոհաճախային գոտիների տարածությունը կամ կիբերտարածությունը։
Հանրային տարածություն տերմինը կիրառվում է՝ նկարագրելու համար հողատարածքը որպես համայնքի ընդհանրական սեփականություն, որտեղ տարածությունը պատկանում է բոլորին՝ բաց լինելով բոլորի համար, մինչդեռ մասնավոր սեփականությունը որևէ անհատին կամ կազմակերպությանը պատկանող հողատարածք է Աշխարհագրության մեջ աբստրակտ տարածություն տերմինը կիրառվում է կատարելապես համասեռ հիպոթետիկ տարածությունը բնութագրելու համար։ Այն օգտագործվում է գործունեություն կամ վարք մոդելավորելու համար՝ որպես արտաքին փոփոխականների վրա սահմանափակումներ դնող գործիք։
Հոգեբանություն
Տարածության ընկալման ձևերը հոգեբանները սկսեցին ուսումնասիրել 19 դարի կեսերից։ Այժմ նման ուսումնասիրություններին վերաբերվում են որպես հոգեբանության առանձին ճյուղի։ Տարածության ընկալումը վերլուծող հոգեբաններին հետաքրքրում է օբյեկտի ֆիզիկական տեսքի կամ դրա ներգործության ընկալումը։
Այլ, ավելի մասնագիտացված թեմաներ են ամոդալ տարածությունը և օբյեկտի հաստատունությունը։ Շրջակա միջավայրի ընկալումը կարևոր է, քանի որ կապված է գոյատևելու հետ, օրինակ՝ որսորդության կամ պահպանման բնազդի դեպքում, ինչպես նաև պարզապես որպես անձնական տարածքի գաղափար։
Սահմանվել են տարածության հետ կապված մի քանի ֆոբիաներ, ինչպես ագորաֆոբիան (վախ բաց տարածությունից), աստղաֆոբիան (վախ աստղերից և տիեզերական տարածությունից), կլաուստրաֆոբիան (վախ փակ տարածությունից)։
Տարածության չափումներ
Ֆիզիկական տարածության չափումները կարևորվել են երկար ժամանակ։ Չնայած տարբեր հասարակություններ մշակել են չափման տարբեր համակարգեր, Միավորների միջազգային համակարգով (SI) ընդունվածն այժմ լայնորեն տարածված է, և գրեթե ամենուր կիրառվում է այն։ Օրինակ՝ երկարության չափման միավորը ՄՄ համակարգում մետրն է։
Ներկայումս տարածության ստանդարտ ինտերվալը՝ մետրը, սահմանվում է որպես վակուումում շարժվող լույսի արագության անցած ճանապարհը ճիշտ 1/299,792,458 վայրկյանի ընթացքում։ Վայրկյանի այսօրվա սահմանման հետ միասին այս սահմանումը հիմնվում է հարաբերականության հատուկ տեսության վրա, որտեղ լույսի արագությունը բնության հիմնարար հաստատուն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկրաչափություն Կատեգորիա:Տարածություն Կատեգորիա:Տոպոլոգիա Կատեգորիա:Ոչինչ
Ռուդա (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)
Ռուդա (Руда), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռուդա գյուղում բնակվում էր 194 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Առնե Սորեսոն (Գործադիր տնօրեն)
Առնե Մորիս Սորենսոն (1958 հոկտեմբերի 13 - 2021 թվականի փետրվարի 15)։ Ծնվել է Ճապոնիայի Տոկիո քաղաքում։ Ավարտել է Այրովա նահանգի Decorah քաղաքի Լյութեր քոլեջը, ինչպես նաև Մինեսոտայի իրավաբանության դպրոցը։ Նախկինում զբաղվել է փաստաբանական գործունեությամբ՝ համակործակցելով Վաշինգտոնի   «Latham & Watkins» փաստաբանական ընկերության հետ։
Հանդիսացել է «Marriott International»-ի նախագահն ու գլխավոր գործադիր տնօրենը (CEO):
Կենսագրություն
Սորենսոնը ծնվել է Տոկիոյում, 1958 թվականի հոկտեմբերի 13-ին։ Նրա հայրը ՝ Մորիս Սորենսոնը, հովիվ էր, իսկ մայրը ՝ Դորոթին (Օսթին), հանրակրթական դպրոցի ուսուցչուհի։   Սորեսոնի ընտանիքը տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ, երբ նա յոթ տարեկան էր։ Սորեսոնը իր պատանեկությունն անց է կացրել Մինեսոտա նահանգի Սենթ Պաուլ քաղաքում ։
1980 թվականին ավարտել է Այրովա նահանգի Decorah քաղաքի «Լյութեր» քոլեջը՝ մասնագիտանալով բիզնեսի և կրոնի մասնագիտություններով, իսկ 1983թ. Մինեսոտայի իրավաբանության դպրոցը։
Մասնագիտական գործունեություն
Սորենսոնը «Marriott International»-ում սկսել է աշխատել 1996 թվականին։ Նախքան նախագահի և գլխավոր տնօրենի պաշտոնին անցնելը, նա իրականացրել է մի շարք աշխատանքներ՝ զբաղեցնելով տարբեր պաշտոններ։ 2011թ. Սորենսոնը ընտրվել է «Marriott International»-ի  տնօրենների խորհրդում, իսկ 2012թ դարձել է գլխավոր գործադիր տնօրեն ։
Սորենսոնը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել մի շարք ընկերությունների տնօրենների խորհուրդներում։ 2017թ. նոյեմբերին նա միացել է «Microsoft»- ի տնօրենների խորհրդին։ Միաժամանակ եղել է նաև «Business Roundtable»-ի տնօրենների խորհրդի, «Brookings»-ի համալսարանի հոգաբարձուների խորհրդի և «Special Olympics и Warrior-Scholar Project»-ի տնօրենների խորհրդի անդամ ։
Սորենսնը իր գործունեության ընթացքում բազմիցս աջակցությունն է հայտնել շրջակա միջավայրի և մարդու իրավունքների պաշտպանության հարցերում։
Նախքան «Marriott International»-ում աշխատելը, նա համակործակցել է Վաշինգտոնի  «Latham & Watkins» փաստաբանական ընկերության հետ։
Սորեսոնը գործունեությունն է ծավալել նաև Հայաստանում։ 2020թ «Գալաքսի» ընկերությունների խմբի նախաձեռնությամբ «Marriott International»-ը հայտարարել է Հայաստանում նոր ծրագրային մեկնարկի մասին. Երևանում՝ Տերյանի 5 հասցեում շահագործման է հանձնվել Courtyard by Marriott նախագիծը ։
Ընտանիք
Սորենսոնը իր ապագա կնոջը ՝ Ռութ Քրիստենսոնին հանդիպել է «Լյութերի» քոլեջում սովորելու տարիներին, այդ ժամանակ Քրիսթենսոնը աշխատում էր Սորեսոնի ընտանիքին պատկանող պաղպաղակի խանութում։
Զույգն ամուսնացել է 1984թ. և ունեցել է չորս երեխա ։
Սորենսոնը մահացել է 62 տարեկան հասակում, 2021թ. փետրվարի 21-ին, ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղից՝ շուրջ երկու տարի տևած պայքարից հետո։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մինեսոտայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:2021 մահեր Կատեգորիա:1958 ծնունդներ
Աստերոիդների ցանկ (106601-106700)
Աստերոիդների ցանկ (106501-106600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (106701-106800)
Հնդկաստանի դիվանագիտական ներկայացուցչությունների ցանկ
Հնդկաստանի դիվանագիտական ներկայացուցչությունների ցանկ, Հնդկաստանն աշխարհի տարբեր ծայրերում ունի մեծ քանակով դիվանագիտական ներկայացուցչություններ, սակայն նրանք կենտրոնացած են Հնդկական օվկիանոսի ավազանի երկրներում, ինչպես նաև պետություններում, որտեղ բնակվում են Հնդկաստանից մեծ քանակով գաղթածներ։ Համարվելով Ազգերի համագործակցության անդամ՝ Հնդկաստանն այդ համագործակցության անդամ-պետություններում նշանակում է դեսպանի աստիճանի «գլխավոր կոմիսար»։ Հնդկաստանն իր դիվանագիտական ներկայացուցչություններից մի քանիսում նշանակում է «գլխավոր կոմիսարի օգնական», որոնցից են Միացյալ Թագավորությունում գտնվող Բիրմինգհեմ և Էդինբուրգ քաղաքներում գործող ներկայացուցչությունները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:Դիվանագիտական առաքելություններ ըստ ուղարկող երկրի Կատեգորիա:Ցանկեր:Հնդկաստան Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքականություն
(1648) Շայնա
(1648) Շայնա (Shajna), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1935 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Պելագեյա Շայնի կողմից Սիմեիզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,235311 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7732 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6974 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1220,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294915 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,57° անկյուն։
Շտեֆանի Քլոս
Շտեֆանի Քլոս (Stefanie Kloss, ), գերմանացի երգչուհի։
Կենսագրություն
Ապրում է ավագ քրոջ հետ Կամինաու սաքսոնական գյուղում։ Դպրոցական տարիներին հանդես է եկել Ten Sing մանկական երաժշտական ծրագրի երգչախմբում։ 1988 թվականին՝ 14 տարեկան հասակում ծանոթացել է Յուլիանա Կետցերի և Շտոլլե եղբայրների հետ։ Ավելի ուշ նրանք ստեղծեցին EXAKT խումբը, նրանց միացան թմբկահար Անդրեաս Նովակը և ստեղնաշարահար Մաքսիմիլան Մանեկը։ 2000 թվականին նա ստեղծում է նոր խումբ՝ JAST (մասնակիցների անունների առաջին տառերով՝ Johannes, Andreas, Stefanie, Tomas)։ 2002 թվականին խումբը վերանվանվում է Արծաթագույն լուսին (Silbermond)։ 2004-ին լույս է տեսնում առաջին ալբոմը՝ Կորցնել սեփական ժամանակը (Verschwende deine Zeit) խորագրով։ Շտեֆանին սովորել է Բաուտցենում՝ Ֆիլիպ Մելանքտոնի անվան գիմնազիայում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փոփ երգիչներ Կատեգորիա:Ռոք երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով
Միջազգային ջրաբանական տասնամյակ
Միջազգային ջրաբանական տասնամյակ (ՄՋՏ), ջրաբանական դիտարկումների կատարելագործման միջազգային համագործակցության ժամանակաշրջան (1965-1974)։ Գործունեության ծրագիրը հաստատել էր ՑՈԻՆԵՍԿՕ-ն, 1964 թվականին։ Ընդգրկում էր գիտական, տեխնիկական, գործնական պրոբլեմներ և նախագծեր։ Զգալի դեր խաղաց մասնագետ կադրերի պատրաստման, գիտական ինֆորմացիայի փոխանակման, նյութերի հրապարակման, ջրաբանական ընդհանրացումներ կատարելու բնագավառում։ ՄՋՏ-ին հաջորդել է Միջազգային ջրաբանական ծրագիրը (ՄԶԾ) (1975-1980), որի նպատակն է ջրային հաշվեկշռի կոմպլեքսային հետազոտումը և ջրային ռեսուրսների գնահատումն ըստ ազգային, տեղական և համընդհանուր ծրագրերի։ ՄԶՏ-ին մասնակցում էր 100 երկիր։
Կատեգորիա:Ջրաբանություն Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ
Պոդոստապի
Պոդոստապի (Підостапи), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1739 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պոդոստապի գյուղում բնակվում էր 129 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,79 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 163,29 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Լուգինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1739 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Օրթա-երեն
Օրթա-երեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։ Գտնվում էր Եվդոկիա քաղաքից 34 կմ հարավ, Եվդոկիա-Սեբաստիա ճանապարհի աջ կողմում, Չեկերեկ գետի վերին հոսանքի ձախակողմյան վտակներից մեկի ափին :
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սամուիլ Մարշակ
Սամուիլ Յակովլևիչ Մարշակ  (Самуи́л Я́ковлевич Марша́к, ), ռուս խորհրդային բանաստեղծ։
Կենսագրություն
1912-1914 թվականներին եղել է Լոնդոնի համալսարանի արվեստի ֆակուլտետի ունկնդիր։
1915-1917 թվականներին ռուսական հանդեսներում տպագրվել են Մարշակի առաջին թարգմանությունները անգլերեն պոեզիայից։
1920 թվականին Կրասնոդարում կազմակերպել է Ռուսաստանի առաջին մանկական թատրոններից մեկը, նրա համար գրել հեքիաթ-պիեսներ։ 1923 թվականին լույս են տեսել բանաստեղծական առաջին ժողովածուները ամենափոքրիկների համար․ «Այն տունը, որ մի օր շինեց Ջեկոն» (հայ․ հրտ․ 1946), «Անխելք մկնիկի հեքիաթը» և այլն։
1923-1925 թվականներին Մարշակը գլխավորել է «Նոր Ռոբինզոն» («Новый Робинзон») հանդեսը։ Երկար տարիներ եղել է Մանկհրատի լենինգրադյան խմբագրության ղեկավարը։ Մարշակը ռուսական պոեզիան հարստացրել է Վիլյամ Շեքսպիրի, Ռոբերտ Բըրնսի, Ռեդյարդ Կիպլինգի, Հովհաննես Թումանյանի և ուրիշների գործերի թարգմանություններով։ Հայտնի է նաև «Ընտիր լիրիկա» (1962, Լենինյան մրցանակ, 1963) գրքով։ Մարշակը արձակագիր է, գրաքննադատ։ Նրա գործերը թարգմանված են Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միության (ԽՍՀՄ) և աշխարհի շատ ժողովուրդների լեզուներով, այդ թվում նաև հայերեն։ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միության (ԽՍՀՄ) պետական մրցանակներ (1942, 1946, 1949, 1951)։ Պարգևատրվել է Լենինի երկու և այլ շքանշաններով։
Թարգմանություններ
Մարշակը ռուսական պոեզիան հարստացրել է Ու․ Շեքսպիրի, Ռ․ Բյոռնսի, Ռ. Կիպլինգի, Հ․ Թումանյանի և ուրիշների գործերի թարգմանություններով։ Հայտնի է նաև «Ընտիր լիրիկա» (1962, Լենինյան մրցանակ, 1963) գրքով։
Մարշակն արձակագիր է, գրաքննադատ։ Նրա գործերը թարգմանված են ԽՍՀՄ և աշխարհի շատ ժողովուրդների լեզուներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Մանկագիրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ Կատեգորիա:Խորհրդային մանկագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հրեաներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Հրեա բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ Կատեգորիա:Ռուս գրաքննադատներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս մանկագիրներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կարադիգան
Կարադիգան (Карадыган, Ҡарадигән), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 32 մարդ։
Պապ թագավոր (վեպ)
'''Պապ թագավոր. վեպ չորրորդ դարից''', Ստեփան Զորյանի պատմական եռապատումի երկրորդ վեպն է (գրվել է առաջինը)։
Ստեղծման պատմությունը
Ստեփան Զորյանը վեպի վրա սկսել է աշխատել 1930-ական թվականների վերջերից։ Նա հավաքում է նյութեր, նախանշում վեպի կոմպոզիցիան, առանձին հանգույցներ, սևագրում վեպը։ Իր «Ինքնակենսագրական նոթերի» հատվածներից մեկում (1957 թ.) նա գրում է. «...«Պապ թագավորը» մի տասն անգամ դադարեցրել եմ, որ թարգմանություն անեմ... Եվ դա, որ սկսել էի երեսունութ թվին՝ ...ավարտեցի քառասուներկու թվին» ։
Առանձին գրքով լույս տեսնելուց առաջ վեպի առաջին 4 գլուխները լույս են տեսել «Սովետական գրականություն և արվեստ» ամսագրի 1944 թվականի 1, 2, 3, 8 համարներում։ Առանձին գրքով վեպն առաջին անգամ հրատարակվել է 1944 թ. Երևանում, որից հետո արտատպվել է սփյուռքահայ մի քանի պարբերականներում ու վերահրատարկվել է Փարիզում (1950 թ.) և Հալեպում (1951 թ.)
1959 թվականին լույս է տեսել «Հայոց բերդը», 1967 թվականին՝ «Վարազդատ» վեպերը։
Սյուժեն
Վեպում պատկերվածը Հայաստանը 4-րդ դարի 70-ական թվականների սկզբին։ Արշակ արքայի որդին՝ Պապը, որ ուսանում էր Բյուզանդիայում, վերադառնում է Հայաստան՝ զբաղեցնելու գահը։ Բյուզանդիայի կայսրը Պապին թագ է շնորհել և զորք տվել, որ Հայաստանն ազատագրի պարսիկներից։ Մուշեղ Մամիկոնյանը, որ սպանված հոր՝ Վասակ Մամիկոնյանի փոխարեն զբաղեցրել էր սպարապետի պաշտոնը, ամեն կերպ օգնում է երիտասարդ արքային, սակայն նրան իրենց ազդեցության տակ է ուզում պահել նաև բյուզանդական զորավար Տերենտը։ Նույնպես և իր խորհուրդներով Պապին օգնելու պատրաստակամություն է հայտնում Ներսես կաթողիկոսը, որ Պապի հետ վերադարձել էր Բյուզանդիայից։
Մուշեղ Մամիկոնյանի, ինչպես նաև Կամսարական իշխանի, Սմբատ Բագրատունու գլխավորությամբ հայոց զորքերը հաղթանակ են տանում Նախջավանի, ապա նաև Ձիրավի ճակատամարտերում։ Այդ հաղթանակների շնորհիվ հայերը երկրից վտարում են պարսիկներին։ Մուշեղ Մամիկոնյանը զբաղվում է հայ նախարարներին համախմբելու գործով, իսկ Պապ թագավորն իր երկու ընկերների՝ Երամիայի ու Բաթ Սահառունու ուղեկցությամբ ծպտյալ շրջում է երկրում, ծանոթանում ժողովրդի վիճակին։ Ամենուր նա տեսնում է ծանր աշխատանք կատարող մշակների ու նրանցից հարկերը հավաքող վանականների։
Պապ թագավորը նախարարների ժողով է հրավիրում և խնդրում զինվորներ, երիվարներ ու պարեն տրամադրել արքունական մշտական զորք կազմելու համար, քանզի միայն այդ կերպ կարող են վստահ լինել, որ թշնամու ցանկացած ներխուժման կարող են ժամանակին ու արժանի հակահարված տալ։ Նախարարներից ոմանք համաձայնում են զինվորներ ուղարկել, սակայն նրանց մի մասն էլ դեմ է։ Իսկ երբ Պապը արձակում է հրաման, ըստ որի գյուղացիներն ազատվում են տասանորդ ու պտղնի կոչվող հարկերից, որ նրանք տալիս էին եկեղեցիներին, թագավորի դեմ են դուրս գալիս նաև վանականները։
Նուրդաս (Չիրկա Կեմի վտակ)
Նուրդաս (Нурдас), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Մուեզերսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չիրկա Կեմ գետի ձախ ափին՝ 104 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է, ավազանի տարածքը 187 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է սկսած Յուշկոզերսկի հիդրոհանգույցից մինչև Կիրվոպորոժսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Իռլանդիայի աշխարհագրություն
Իռլանդիա ( Éire, Ireland, ), կղզային երկիր Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսում, գտնվում է Եվրոպայի երրորդ ամենամեծ կղզում, այն Բրիտանիական երկու ամենամեծ կղզիներից ամենաարևմտյանն է։
Ֆիզիկա–աշխարհագրական բնութագիր
Իռլանդիան գտնվում է 6° 20'-10° 20' արմ․ երկ և 51° 25'-55° 23' հս․ լ (հյուսիսային ծայրակետը Մալինի հրվանդան) ։ Արևելքից ափերը ողողում են Իռլանդական ծովը, ինչպես նաև Սուրբ Գեորգիի և Հյուսիսային նեղուցները, արևմուտքից, հյուսիսից և հարավից ՝ Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերը։ Ձգվածությունն արևմուտքից արևելք՝ մոտ 300 կմ է, հյուսիսից հարավ՝ մոտ 450 կմ։
Ընդհանուր մակերեսը՝ 70.279 կմ²։ Ափագծի երկարությունը՝ 1.488 կմ է։ Ամենաբարձր կետը Կարրանտուիլ (Carrauntoohil) լեռն է՝ 1,041 մ։
Մեծ Բրիտանիայի հետ սահմանի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 360 կմ։
Ռելիեֆ
Իռլանդիայի ափերը (հատկապես հյուսիսում, հարավում և արևմուտքում) ժայռոտ են, խիստ մասնատված են ծովախորշերով, որոնցից ամենամեծը՝ Գելվեյը, Շաննոնը, Դինգլը և Դոնեգալը արևմուտքում, Լոֆ Ֆոյլը՝ հյուսիսում։ Իռլանդիայի ափերին կան բազմաթիվ ժայռոտ կղզիներ ։
Մակերեսը հիմնականում հարթավայրային է, ներքին տարածքները զբաղեցնում է Կենտրոնական ցածրադիր շրջանը, որը տարածվում է դեպի կղզու ափեր՝ դեպի արևմուտք և արևելք։ Կղզու մատույցներում կան ցածր լեռներ (ամենաբարձր կետը ՝ Կարանտուիլ լեռը, 1041 մ) և սարահարթ (ամենամեծը՝ Անտրիմ, հյուսիս-արևելքում)։
Ներքին ջրեր
Կան շատ գետեր և լճեր։ Գետերից ամենակարևորը՝ Շաննոն գետն է։ Մյուս խոշորներից են՝ Լի, Բլեքվոթեր, Շուր, Նոր, Էռն, Բանն գետերը։ Բազմաթիվ լճերից են՝ Լոխ Նեյ, Լոխ Դերգ, Լոխ Մասկ, Կիլլարնի և այլ լճերը ։ Կենտրոնական շրջաններում տարածվում են ճահիճներ։ Իռլանդիայի տարածքով՝ արևմուտքից արևելք ուղղությամբ անցնում են մի շարք ջրանցքներ՝ Մեծ, Արքայական, Ուլտենսկ, Լոգանյան և այլ ջրանցքները։
Կլիմա
Գերակշռում են տաք արևմտյան քամիները։ Կլիման չափավոր ծովային է՝ խոնավ, ձմեռը մեղմ է, ամառը`զով ։ Իր մեղմ կլիմայի պատճառով Իռլանդիան ամբողջ տարվա ընթացքում ծածկված է կանաչով, ինչի համար այն հայտնի է դարձել որպես Զմրուխտյա կղզի։
Բուսականություն
Մարգագետիններ և հավամրգու մացառուտները (верещатники) հիմնական բուսականությունն է, որտեղ աճում են ինչպես հյուսիսային ալպյան բույսեր, այնպես էլ հարավային Եվրոպային բնորոշ տեսակներ (որպես կանոն՝ կղզու արևմուտքում) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իռլանդիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Իռլանդիա Կատեգորիա:Հյուսիսային Իռլանդիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Բրիտանական կղզիներ
Անազատներ
Անազատներ, վաղ միջնադարյան Հայաստանում առավել ցածր խավերին պատկանող անձանց բնութագրելու համար օգտագործվող եզրույթ։ Անազատների դասի մեջ մտնում էին ինչպես գյուղական ազատ ու կախյալ շինականները, այնպես էլ քաղաքային բնակչության ստորին խավերը՝ ռամիկները և առևտրականները։ Սովորաբար անազատները կազմում էին զորքի մեծ մասը։
Անազատների կախվածությունը կրել է տնտեսական բնույթ։ Վճարել են պետական, նախարարական և եկեղեցական զանազան հարկեր, կատարել շինարարական, ռազմական և այլ բևույթի աշխատանքային պարհակներ։ Պատերազմի ժամանակ անազատներից է կազմվել հետևակ զորքը, առանձին դեպքերում՝ նաև ռամիկ այրուձին։ Անազատները անձնապես ազատ են եղել և հանցանքների համար՝ ենթակա դատի։ Հանցավոր անազատները դատապարտվել են մարմնական պատիժների, տաժանակիր աշխատանքների, ստրկական ծառայության և վճարել դրամական տուգանք։ Անազատների արյան գինը կրկնակի ցածր է գնահատվել ազատների արյան գնից։
Կատեգորիա:Ավատատիրությունը Հայաստանում Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության պետական կարգ
Պադուն (Պովալիխայի վտակ)
Պադուն (Պովալիխայի վտակ) (Падун (приток Повалихи)), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պովալիխա գետի ձախ ափով՝ 33 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 25 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Դին
Դին (< –ուժ), ուժի միավոր՝ ֆիզիկական մեծությունների չափման միավորների CGS համակարգում։ Դինը ածանցյալ միավոր է և հավասար է այն ուժին, որը 1 գ զանգվածին հաղորդում է 1 սմ/վրկ² արագացում։ Նշանակվում է դն։ 1 դն= 1 գ • սմ/վրկ²= 10^{-5} ն։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ուժի չափման միավորներ
(9503) Ագրավեյն
(9503) Ագրավեյն (Agrawain), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,124342 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9706 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2781 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2017,14 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,17847 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,54° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1973 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Օժմա
Օժմա (Ожма), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Մուեզերսկի շրջանում։ Թափվում է Օժմա լիճ։ Գետի երկարությունը 25 կմ է, ավազանի տարածքը 178 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կարելիի ավազան, Ֆինլանդիայի և ՌԴ սահմանին, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Պատկանում է Կարելիի ավազանային շրջանին, Բալթիկ ծովի ավազան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Սավիռաննա
Սավիռաննա (Saviranna), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Յիելեհտմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 82 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Յիելեհտմե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Նապադովկա (գյուղ, Լիպովեցի շրջան)
Նապադովկա (Нападівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1700 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նապադովկա գյուղում բնակվում էր 772 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4409 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 175,1 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիպովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1700 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆելդեն (Ֆիլս)
Ֆելդեն  (Velden), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա համայնքում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Լանդսhուտ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 6572 մարդ, տարածքը՝ 49.40 կմ² (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 2 74 183.։
Ժիգուլիի հիդրոէլեկտրակայան
Ժիգուլիի (ժիգուլյովսկայա) հիդրոէլեկտրակայան (Жигулёвская ГЭС, նախկին անվանում՝ Կույբիշևի հիդրոէլեկտրակայան), հիդրոէլեկտրակայան Վոլգա գետի վրա, Վոլգոգրադից հյուսիս։ Կառուցվել է 1951 թ—1962 թ։ Հաստատված հզորությունը 2,54 Գվա է, էլեկտրաէներգիայի տարեկան միջին արտադրանքը՝ 11,1 միլիարդ կվտժ Հիդրոհանգույցի կազմի մեջ մտնում են փռված պրոֆիլի, 27 առավելագույն բարձրությամբ բետոնե շրթափ պատվարը, 3375 է երկարությամբ հողե ջրաբերուկային պատվարը, հէկի համատեղված տիպի 664 է երկարությամբ շենքը, երկթել երկաստիճան շլյուզը, Վոլգա-Ախտուբինսկի ջրանցքը, ձկնաթող կառույցը։ Հիդրոհանգույցի ճնշումային կառույցները գոյացնում են 31 կՋ ծավալով Վոլգոգրադի ջրամբարը։ Հէկի շենքում տեղակայված են 22 ուղղաձիգ հիդրոագրեգատներ՝ յուրաքանչյուրը 115 Մվա հզորությամբ։ Հէկի արտադրած էլեկտրաէներգիան 500 կՎ լարման բարձրավոլտ էլեկտրահաղորդման գծերով հաղորդվում է Ռուսաստանի եվրոպական մասի միասնական էներգահամակարգին։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հիդրոէլեկտրակայաններ
Օրթաքյոյ (Եվդոկիայի գավառ, այլ գյուղ)
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (279301-279400)
Աստերոիդների ցանկ (279201-279300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (279401-279500)
Սմիլոդոններ
Համաձայն Machairodontinae ենթաընտանիքի թրատամ կատուների միտոքոնդրիալ ԴՆԹ-ի ուսումնասիրության՝ Սմիլոդոն (Smilodon) և Հոմոթերիում (Homotherium) ցեղերի էվոլյուցիոն ուղիները բաժանվել են շուրջ 18 միլիոն տարի առաջ։ Թրատամ կատուների ոչնչացման պատճառներից մեկը կարող է լինել նրանց ցածր գենետիկ բազմազանությունը ։ Մեկ այլ վարկածի համաձայն, սմիլոդոնների ոչնչացման վրա կարող էր ազդել պարզունակ մարդկանց կողմից Պլեյստոցենի մեգաֆաունայի ոչնչացումը՝ Ամերիկայի վերաբնակեցման ընթացքում ։
Նկարագրություն
Սմիլոդոնն ունեցել է առյուծի կամ վագրի չափսեր, թեև շատ ավելի ամուր կազմվածք և կշռել է 160-280 կգ (Smilodon fatalis) մինչև 220-400 կգ (Smilodon populator), ունեցել է կարճ պոչ։ Սմիլոդոնի տեսակներից մեկը՝ Սմիլոդոն պոպուլյատորը (Smilodon populator), թրատամ կատուների ենթաընտանիքի ամենամեծ ներկայացուցիչն է։ Սմիլոդոնները կատվազգիների մյուս ներկայացուցիչներից տարբերվել են իրենց մարմնի ամուր կազմվածքով։ Վերին ժանիքը մինչև 28 սմ երկարություն է ունեցել, որը հասնում էր ակնակապիճների խոռոչների վերին եզրին։ Դրանք հաստացած էին հետևի մասում, կորացած և թեք մասով սրացած։ Մինչդեռ մշտական ​​ատամներն ապաճած են եղել։
Վերին ժանիքները օգտագործելու համար Սմիլոդոնը երախը կարող էր բացել 120 ° անկյամբ, այդ նպատակով ստորին ծնոտի և գանգի հոդային հանգույցը ցածրադիր էր։ Սմիլոդոնների մեկ այլ առանձնահատկությունը զարգացած պտկաձև ելունդի առկայությունն է եղել, որին կցվում էին մկանները, երբ կենդանին իջեցնում էր գլուխը, երբ հարվածում էր վերին ժանիքներով, որը այս շարժումն ուժեղացնող հարմարանք էր։ Նրանք շատ մեծ կենդանիների որսին էին հարմարված, օրինակ՝ մամոնտներ (հավանաբար հիմնականում երիտասարդ), մաստոդոնտներ, բիզոններ և երբեմն ձիեր։
Բնակեցման միջավայրը բաց տարածքներն են եղել, որոնք նման են մեր ժամանակների սավաննաներին, պրերիաներին և պամպաներին։ Հավանաբար, որսն արել են դարանակալելով, քանի որ նրանց կարճ ոտքերը և ամուր կազմվածքը թույլ չէին տա երկար ժամանակ հետապնդել արագավազ որսին։ Կարծիք կա, որ սեռական դիմորֆիզմը արտահայտվել է կարճ բաշի առկայությամբ, ինչը կարող է կապված լինել հպարտ ապրելակերպի հետ (ինչպես առյուծները)։ Այնուամենայնիվ, ապացույցների բացակայությունը, որ որձը զգալիորեն մեծ է եղել էգից, կարող է հակասել այս հայտարարությանը և վկայել այն մասին, որ կենդանիներն ապրել են միայնակ կամ գտնվել են միայն անկազմակերպ խմբերում, որտեղ հավասար քանակությամբ էգեր ու որձեր են եղել։
Պատմություն
Ցեղը նկարագրել է դանիացի բնագետ և հնէաբան Պիտեր Վիլհելմ Լյունդը 1841 թվականին։ Մինաս Ժերայսում (Բրազիլիա) նա գտել է Սմիլոդոն պոպուլյացիայի առաջին բրածո մնացորդները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով
Սաժկա (գյուղ, Միրգորոդի շրջան)
Սաժկա (Сажка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սաժկա գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կարաևո (գյուղ, Կույուրգազինսկի շրջան)
Կարաևո (Караево, Ҡарай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կույուրգազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 102 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կույուրգազինսկի շրջանի բնակավայրեր
(1649) Ֆաբր
(1649) Ֆաբր (Fabre), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1951 թվականի փետրվարի 27-ին Լուի Բոյերի կողմից Ալժիրում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,025077 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8806 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1696 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1921,78 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187327 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,8° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1951 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լուի Բոյերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Անալիտիկ երկրաչափություն
Անալիտիկ երկրաչափություն, երկրաչափության բաժին, որում երկրաչափական պատկերները և իրենց հատկությունները ուսումնասիրվում են հանրահաշվի կանոններով։ Այս մեթոդի հիմքում ընկած է այսպես կոչված կոորդինատների մեթոդը, որը առաջինը կիրառվել է Դեկարտի կողմից։ Յուրաքանչյուր երկրաչափական հարաբերություն այդ մեթոդը դնում է համապատասխանության մի քանի հավասարման՝ կապված պատկերի կամ մարմնի կոորդինատներից։
Կատեգորիա:Վերլուծական երկրաչափություն
Գրական անհեթեթություն
Գրական անհեթեթություն, անհեթեթ գրականություն, աբսուրդի գրականություն, այնպիսի գրական ստեղծագործությունների ընդհանուր դասակարգում, որոնք ունեն ստեղծագործության լեզվի համաձայնությունը կամ տրամաբանությունն աղավաղող՝ իմաստալից և անիմաստ, անհեթեթ տարրեր ։ Չնայած նրան, որ գրական անհեթեթության ամենատարածված ձևը չափածոն է, այն առկա է գրականության այլ ձևերում նույնպես։ Անհեթեթության տպավորությունը հաճախ ստեղծվում է իմաստի պակասով կամ բացակայությամբ, ստեղծագործության հումորը գալիս է հենց իր անհեթեթ բովանդակությունից ։
Պատմություն
Երկրորդը, որն ավելի նոր է՝ արքունական պոետների, գիտնականների և այլ մտավորականների աբսուրդ ստեղծագործություններն են։ Այս գրողները հաճախ ստեղծում էին լատիներեն ծաղրերգությունների, կրոնական ծաղրանմանությունների և քաղաքական երգիծանքի բարդ անհեթեթություններ, որոնք զգալի տարբերվում էին իրական երգիծանքից կամ ծաղրերգությունից իրենց գերակշռող անհեթեթ տարրերով ։
Այժմյան գրական անհեթեթությունը վերոնիշյալ երկու տեսակների համակցությունն է ։ Էդուարդ Լիրը զարգացրել և հասարակայնացրել է անհեթեթ գրականության ժանրը գլխավորապես՝ «Անհեթեթությունների գիրք» (1846) ստեղծագործության և այլ պատմվածքների միջոցով (օրինակ՝ «Բուն և փիսիկը», «Ջամբլիները», «Աշխարհի շուրջը պտույտի դուրս երկած չորս փոքրիկների պատմությունը» և այլն)։ Լիուիս Քերոլը շարունակել է Լիրի գործը՝ անհեթեթ գրականությունը ավելի հանրաճանաչ դարձնելով իր «Ալիսը հրաշքների աշխարհում» (1865) և «Ալիսը հայելու աշխարհում»  (1871) ստեղծագործությունների միջոցով ։
Տեսություն
Գրական անհեթեթության մեջ, լեզվի և տրամաբանության որոշակի իմաստ ապահովող տարրերը զուգակցվում են անիմաստ, անհեթեթ տարրերով։ Իմաստ ապահովող տարրերը ներառում են՝ իմաստաբանությունը, շարահյուսությունը, հնչյունաբանությունը, համատեքստը, ներկայացման ձևը և գրելաոճը ։ Այս ժանրը ամենալավը ճանաչելի է գրելու տեխնիկայի այն միջոցներով, որոնք համավասարկշռում են իմաստի առկայությունն ու բացակայությունը։ Դրանցից են՝ սխալ պատճառահետևանքային կապը, հիբրիդային բառերը, նորաբանությունները, շրջադասությունները, անհստակ կամ անհասկանալի խոսքը, անզուգադրությունը, կամայականությունը, անվերջ կրկնությունը, ժխտողականությունը կամ անդրադարձումը և սխալ վերագրումը ։ Անհեթեթ տավտոլոգիան, վերակրկնապատկումը և աբսուրդ դիպուկությունը նույնպես օգտագործվել են ժանրի ստեղծագործությունները գրելիս ։ Եթե տեքստը պարունակում է միայն պատահական անհեթեթ տարրեր, այն չի կարող համարվել անհեթեթ գրականություն ։
Աբսուրդի գրականության հեղինակներ
Ցանկում ներկայացված ոչ բոլոր գրողներն են ստեղծագործել միայն «աբսուրդի գրականություն» ժանրում։ Որոշ հեղինակների հիմնական ժանրը եղել է հենց «աբսուրդի գրականությունը», այն դեպքում, երբ որոշների մոտ այն հազվադեպ է հանդիպել ։ Անգլերեն գրողներ՝ Այլալեզու գրողներ՝
Գրականություն
Կատեգորիա:Գրական ժանրեր Կատեգորիա:Աբսուրդիզմ
Վոլգայի հիդրոէլեկտրակայան (Սամարա)
Վոլգայի հիդրոէլեկտրակայան, Վոլգայի ՀԷԿ, հայնտի նաև ԽՄԿԿ XXII համագումարի անվան Ստալինգրադ / Վոլգոգրադի ՀԷԿ (Сталинградская/Волгоградская ГЭС имени XXII съезда КПСС) անվամբ, հիդրոէլեկտրակայան Վոլգա գետի վրա, Սամարայից դեպի հյուսիս։
Կառուցվել է 1950-1957 թթ։ Հաստատված հզորությունը 2,3 Գվա է, էլեկտրաէներգիայի տարեկան միջին արտադրանքը՝ 11 միլիարդ կվա՝ ժ։ Հիդրոհանգույցի կազմի մեջ մտնում են փռված պրոֆիլի, 30 բարձրությամբ բետոնե ջրթափ պատվարը, 2800 երկարությամբ հողե ջրաբերուկային պատվարը, հէկի համատեղված տիպի 600 երկարությամբ շենքը, երկու երկթել շլյուզներ, առբերիչ ջրանցքները և մեքենայացված նավահանգիստը։ Հէկի շենքում տեղակայված են 20 ուղղաձիգ հիդրոագրեգատներ՝ յուրաքանչյուրը 115 Մվա հզորությամբ Հիդրոհանգույցի ճնշումային կառույցները գոյացնում են 58 կմ3 ծավալով Կույբիշևի ջրամբարը։ ՀԷԿ-ի արտադրած էլեկտրաէներգիան 500 կվ լարման բարձրավոլտ էլեկտրահաղորդման գծերով հաղորդվում է Ուրալի միացյալ էներգահամակարգին։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հիդրոէլեկտրակայաններ
Եվգենի Միլերյան
Եվգենի Ալեքսանդրի Միլերյան, հայ խորհրդային հոգեբան, հոգեբանական գիտությունների դոկտոր (1968), պրոֆեսոր (1969)։