cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
(4079) Բրետեն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Տելեպորտացիա
Տելեպորտացիա (հին հուն․՝ τῆλε, «հեռու» + լատ.՝ Portare, «տանել»)՝ Տելեպորտացիան նյութի կամ էներգիայի ենթադրական փոխանցում մի կետից մյուսը՝ առանց հատելու դրանց միջև ձևավորված ֆիզիկական տարածությունը։ Գիտաֆանտաստիկական գրականության, կինոյի, վիդեո խաղերի և հեռուստատեսության համար սա տարածված թեմա է։ Տելեպորտացիայի և ժամանակի մեջ ճամփորդության միջև հաճախ զուգորդման գծեր են տանում, քանի որ երկու կետերի միջև ճամփորդությունը անհայտ ժամանակահատված է պահանջում, երբեմն անգամ՝ միապաղապ։
Տելեպորտացիան դեռ հնարավոր չի եղել իրականացնել իրական աշխարհում։ Նման ֆիզիկական մեխանիզմ չկա, որը թույլ կտա իրագործել դա։ Տելեպորտացիա տերմինը հաճախ  հանդես գալով գիտական թերթերում և մեդիա հոդվածներում, սովորաբար հաղորդվում է որպես «քվանտային տելեպորտացիա»` տեղեկատվության փոխանցման սխեմա ։
Տերմինի օգտագործումը ակադեմիական տեսություններում և հրապարակումներում
Ակադեմիական հրապարակումներում «տելեպորտացիա» տերմինն առավել հաճախ օգտագործվում է ելակետային օբյեկտի հատկությունների պատճենահանման համատեքստում։ Այս ավանդույթը գալիս է վաղ գիտական ֆանտաստիկայից (տե՛ս «Տրանսպորտային ճառագայթ»), որը հեռատրանսպորտային գործողությունը ներկայացնելու միակ գիտական միջոցն էր։
Քվանտային տելեպորտացիա
Քվանտային տելեպորտացիան տարբերվում է սովորական տելեպորտացիայից, քանի որ այն ոչ թե տեղափոխում է նյութը մի տեղից մյուսը, այլ փոխանցում տեղեկությունը և կարևոր է պատրաստել (միկրոսկոպիկ) թիրախային համակարգ քվանտային այն նույն համակարգում, ինչ աղբյուրի համակարգն է։ Սխեման կոչվում էր քվանտային «տելեպորտացիա», քանի որ աղբյուրի համակարգի որոշ հատկություններ վերականգնվում են թիրախային համակարգում՝ առանց այդ երկուսի միջև որևէ ակնհայտ տեղեկատվություն տարածողի։
Շատ դեպքերում՝ ինչպիսին է նորմալ նյութը սենյակային ջերմաստիճանում, համակարգի ճշգրիտ քվանտային վիճակը անտեղին է ցանկացած գործնական նպատակի համար (քանի որ, միևնույն է, այն արագ է տատանվում, այն «փոփոխվում է» ) և համակարգը վերականգնելու համար անհրաժեշտ տեղեկությունը սովորական է։ Նման դեպքերում, քվանտային տելեպորտացիան կարող է փոխարինվել դասական տեղեկատվության պարզ փոխանցմամբ, ինչպիսին է՝ ռադիոհաղաորդակցումը։
Գեղարվեստական գրականություն
Տելեպորտացիան հիմնական նյութն է գիտաֆանտաստիկական գրականության, կիոնյի, վիդեո խաղերի և հեռուստատեսության համար։ Հաղորդիչ նյութի օգտագործումը գիտաֆանտաստիկայում սկսվել է առվազն 19-րդ դարում։ Գիտական տելեպորտացիայի վաղ օրինակներից (ի տարբերույթուն կախարդական կամ հոգևոր տելեպորտացիայի) հայտաբերվել է  Ֆրեդ Թ․ Ջեյնի 1897 թվականի «Վեներա հինգ վայրկյանում» վեպում։ Ջեյնի գլխավոր հերոսը Երկրի վրա գտնվող տարօրինակ մեքենաներ պարունակող ամառանոցից տեղափոխվում է Վեներա, այստեղից էլ վերնագրի անվանումը։
Ճառագայթում
Չտարբերվող պատճենի իսկության վերաբերյալ հարցերն անիմաստ են տեղափոխվող անշունչ առարկայի սեփականության համատեքստում, քանի որ չտարբերվող կրկնօրինակը համարժեք փոխարինող է։ Դրանք գիտական համատեքստում նույնպես իմաստ չունեն։ Կլոնավորման քվանտային արգելքը կարող է շրջանցվել այն պատճառով, որ պատճենը ստեղծելու պահին նույնական վիճակում գտնվող բնօրինակ մասնիկն այլևս գոյություն չունի։ Կենդանի օրգանիզմների շարժման հետ մեկտեղ, այս նույն հարցերը դառնում են կարևոր փիլիսոփայական խնդիրներ։
Փիլիսոփայություն
Փիլիսոփա Դերեկ Փարֆիտը օգտագործեց տելեպորտացիան իր տելեպորտացիայի պարադոքոսում։
Կոբալեթի
Կոբալեթի (კობალეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Խելվաչաուրի շրջանում ։
Խարականց
Խարականց, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հայոց ձոր գավառում։ 1909 թվականին ուներ 173 (34 ընտանիք) հայ բնակիչ։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։ Գյուղն ուներ եկեղեցի (Ս. Աստվածածին)։ Խարականցի արևմտյան կողմում, Վանա լճի մոտ, նշմարվում էին Քրմանց կոչվող գյուղի ավերակները։
Կոբալեթի
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 82 մարդ ։
Ոչ առևտրային կազմակերպության նպատակային կապիտալ
Ոչ առևտրային կազմակերպության նպատակային կապիտալը (endowment - էնդաումենտ) — ոչ առևտրային կազմակերպության ունեցվածքի նվիրատվությունների հաշվին ձևավորված մաս է, որը հավատարմագրային կառավարման է տրված կառավարող կազմակերպությանը եկամտի ստացման համար, որն օգտագործվում է կազմակերպության կանոնադրությամբ սահմանված գործունեության ֆինանսավորման համար։
Կոբալեթի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խելվաչաուրի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Խարականց
Ըստ ավանդության այդ գյուղում ապրել են արհեստավոր քրմեր, որոնք նույն գավառի Աստվածաշեն գյուղում եղած հեթանոս աստվածների արձանների համար պատրաստել են թագեր, և գյուղը ստացել է Քրմանց անունը։ Այնուհետև այդ թագերը զարդարել են խառն ակներով, և այստեղից առաջացել է Խառնականց անունը, որը, աղավաղվելով, դարձել է Խարականց։ Խարականցի հայ բնակիչները բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Ոչ առևտրային կազմակերպության նպատակային կապիտալ
Ամբողջ աշխարհում էնդաումենտները ձևավորվում են ընդմիշտ։ Միջոցների կառավարումից եկամուտը կարող է օգտագործվել միայն նպակային կապիտալի ձևավորման ժամանակ սահմանված նպատակների համար։
Խարականց
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ոչ առևտրային կազմակերպության նպատակային կապիտալ
Պատմություն
Առաջին նպատակային կապիտալը ձևավորվել է Պլատոնի կողմից իր ակադեմիայի ֆինանսավորման համար։ Ակադեմիան ունեցել է ավելի քան 900 տարվա պատմություն և փակվել է 529 թ. Յուստիանոս կայստրի հրամանով։
Ներկայիս նպատակային ֆոնդերի ևս մեկ նմանակ ստեղծվել է Մեծ Բրիտանիայում, երբ 1502 թ. լեդի Մարգարետ Բյուֆորտը՝ Հենրի VIII արքայի տատիկը, բարեգործական ներդրում կատարեց Օքսֆորդի և Քեմբրիջի համալսարաններում աստվածաբանության ամբիոններ ստեղծելու համար։
ԱՄՆ-ում ամենանից հայտնի են Հարվարդի, Յելի, Պրիստոնի և Ստենֆորդի համալսարաններիի նպատակային ֆոնդերը։ Նրանց ծավալը կազմում է միլիարդավոր դոլարներ (մասնավորապես, Հարվարդի համալսարանի էնդաումենտը 2012 թ. արդյունքներով կազմել է $32, 7 մլրդ.)։
Նոբելյան հիմնադրամը ամենահայտնի միջազգային էնդաումենտ-հիմնադրամն է՝ ստեղծված XIX դարում։ Ալֆրեդ Նոբելի կտակին համաձայն, նրա ունեցվածքի վաճառքից ստացված ողջ միջողները պետք է ներդրվեին վստահելի արժեթղթերում, որոնցից ստացվող եկամուտից այսօր վճարվում են մրցանակներ գիտնականներին՝ գիտության մեջ ակնառու նվաճումների համար, և հասարակական գործիչներին՝ խաղաղության նվաճման և պահպանման գործում ներդրման համար։
Նպատակային կապիտալի հիմնադրամի առավելությունները
Նպատակային կապիտալի հիմնադրամի առավելությունն է նրա գործունեության թափանցիկությունը։ Հիմնադրամի գործունեության մեխանիզմը շատ պարզ է. բարեգործները նվիրատվություն են կատարում նպատակային կապիտալի հիմնադրամում, հիմնադրամը միջոցները փոխանցում է կառավարման՝ կառավարող կազմակերպությանը, իսկ ստացված եկամուտը ուղղվում է մեկ կամ մի քանի ոչ առևտրային կազմակերպութոյւնների գործունեության ֆինանսավորմանը։ Նվիրաբերված միջոցները միանգամից չեն ծախսվում որևէ ծրագրի իրականացման համար, այլ գեներացնում են եկամուտ և ֆինանսավորում ծրագիրը երկար ժամանակահատվածում։
Նպատակային կապիտալի հիմնադրամի ձևավորումը հնարավորություն է տալիս ապահովելու ոչ առևտրային կազմակերպությունների մասնակի անկախություն միանգամյա անհատական նվիրաբերություններից և այլ տեսակի ոչ պարբերական դրամական մուտքերից երաշխավորված եկամուտի ստացման շնորհիվ։ Ներդրումները հիմնադրամում հանդիսանում են ոչ առևտրային կազմակերպության նկատմամբ բարձր վստահության դրսևորում։ Նպատակային հիմնադրամ կարելի է ձևավորել միայն այն դեպքում, երբ հասարակությունը վստահ է, որ ոչ առևտրային կազմակերպությունը գործնականում կհետևի իր հայտարարած սկզբունքներին և գործունեության նպատակներին։ Հիմնադրամ ներդրվող գումարները և դրանցից ստացվող եկամուտները չեն հարկվում։ Ֆիզիկական անձանց կողմից ներդրված միջոցների չափով նախատեսված է նվազեցում եկամտային հարկի հարկման բազայից։
Live in Navigator club (ալբոմ)
«Live in Navigator club», «Lumen» խմբի կոնցերտային ալբոմն է, որը թողարկվել է 2002 թվականին։
Ալբոմի մասին
Live in Navigator club ձայնագրվել է 2001 թվականին։ Ալբոմում կա 8 ստեղծագործություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2002 ալբոմներ
Հոուվ
Հով կամ Հոուվ (Hove ), քաղաք Մեծ Բրիտանիայում՝ Արևելյան Սասիքս կոմսությունում։ Տեղեկայված է ծովափնյա հանգստավայր Բրայթոնից արևմուտք՝ Լա Մանշ նեղուցի ափին։ Վարչականորեն միավորված է հարևան Բրայթոն քաղաքի հետ որպես ունիտար միավոր՝ Բրայթոն և Հոուվ։
Պատմություն
1852 թվականին՝ շինարարական աշխատանքերի ժամանակ, հողափորները բախվել են հին գտածոյի (դամբարանաբլուր, թաքնված քաղաքի կառուցապատման տակ), որը վերագրվել է Ք․ա․ 1200-ական թվականներին։ Գլխավոր գտածոն՝ Հոուվյան սաթե ծաղկամանը, պահպանվում է քաղաքի թանգարանում։
Ջորջ IV-ի օրոք բրայթոնյան ծովածոցի ճանաչման մեծացման հետ մեկտեղ Հոուվի մերձակայքում սկսվել է ծովափնյա բնակարանների շինարարությունը ռեգենտային ոճով։ Վիկտորյա թագուհու օրոք լայն փողոցների և բուլվարների կառուցապատումը, որն անցկացվում էր կանոնավոր պլանով, տեղափոխվել է դեպի քաղաքի արևմուտք։ Քաղաքի մշտական բնակչության թիվը աճել է՝ հասնելով 1801 թվականին 100-ի, 1841 թվականին՝ 2500-ի և 1871 թվականին՝ 11000-ի ։ Հոուվը, ինչպես նաև Բրայթոնը գրավել է բազմաթիվ անգլիացի և եվրոպացի հայտնիների և մեծահարուստների։ Սուրբ Վարնավայի, Բոլոր Սրբերի և Սուրբ Անդրեյի ժամանակակից անգլիական եկեղեցիները նույնպես կառուցվել են Վիկտորիա թագուհու օրոք։
Հոուվի քաղաքային թանգարանը բացվել է 1927 թվականին 1870-ականներին կառուցված վիկտորիանական վիլլայում (Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ տանը պահվում էին գերմանացի ռազմագերիներ) ։ Թանգարանի տունը զարդարված է «Ջայպուրյան դարպասներով», որոնք ստեղծվել և ցուցադրվել են 1886 թվականին Անգլիայում տեղի ունեցող գաղութային ցուցահանդեսի ժամանակ։
Տրանսպորտ
Հոուվում գտնվում են արևմտյան ծովափնյա եկու երկաթուղային կայարաններ (West Coastway Line)՝ Հոուվը և Օլդրինգթոնը։ Հոուվ կայարանը միացված է Բրայթոնյան երկաթուղային գծին։ Քաղաքից տեղի է ունենում ուղևորափոխադրում դեպի Լոնդոն (ինչպես Բրայթոնով, այնպես էլ առանց դրա) և Սաութհեմփթոն։
Կրթություն
Բելերբիս քոլեջը, որը գտնվում է Բրայթոնում (Bellerbys College), աշխատում է 1956 թվականից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ
Բրու նա Բոյն
Բրու նա Բոյնը (Brú na Bóinne) 40 գերեզմանաբլուրներից կազմված համալիր է Իռլանդիայում, որը գտնվում է Բոյն գետի ավազանում, մոտ 40 կմ դեպի հյուսիս Դուբլինից, Միթ կոմսությունում։ Զբաղեցնում է 10 քառ. կմ տարածք։Երեսունյոթ փոքր գերեզմանատները շրջապատում են երեք հսկայական դամբարաններ `Նյուգրենեսը, Դութը և Նոութը։ Նրանց չափերը տասնյակ մետր տրամագծով են։ Դրանք բոլորը պատկանում են այսպես կոչված միջանցքային դամբարանների տիպին. Երկար զանգվածային նեղ միջանցք, որը կառուցված է զանգվածային քարե բլոկներից, տանում է դեպի գավազանի տակ գտնվող գերեզմանատուն։ Այս մեգալիթների տարիքը մոտ 5 հազար տարի է, այսինքն ՝ դրանք հազար տարի ավելի հին են, քան հայտնի Սթոունհենջը և հինգ հարյուր տարեկան ՝ Գիզայի եգիպտական ​​բուրգերը։
Այս շենքերը այսօր համարվում են Եվրոպայում մեգալիթյան արվեստի ամենամեծ և կարևորագույն հուշարձանները։
Նրանք նաև համարվում էին ամենահին Իռլանդիայում։ Այնուամենայնիվ, ըստ ռադիոկարբոնային ուսումնասիրությունների արդյունքների, գերեզմանում գտնվող գերեզմանները շատ ավելի հին են ՝ մ.թ.ա. 3800-4400:
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իռլանդիայում
Զարեչիե (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Զարեչիե (Заріччя), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զարեչիե գյուղում բնակվում էր 72 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,049 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1469,39 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սիմու
Սիմու (Σίμου), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Տեղակայված է Ֆիտի գյուղից 5 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք, Պիլուսա Կելեկեդարոն գյուղից 5 կմ դեպի հյուսիս, Դրմու գյուղից 3 կմ դեպի հարավ-արևելք։ Գյուղը նաև հնագիտական պեղումների վայր է։ Գյուղի փոստային ինդեքսը 6310-ն է։ Գյուղը կառուղվել է ծովի մակարդակից 410 մետր բարձրության վրա։ Տարեկան գյուղում տեղում է 620 մմ անձրև։ Գյուղում զարգացած է խաղողագործությունը, մշակում են նաև նուշ, ձիթապտուղ և ցիտրուսներ։ Հնում գյուղը նաև կոչվել է Սիմա, կոչվել է նաև Սիմոն՝ ի պատիվ գյուղի այդ ժամանակվա տիրոջ։
Բնակչություն
Գյուղի բնակչությունը ենթարկվել է բազմաթիվ փոփոխությունների։ 1881 թվականին գյուղում ապրում էին 221 մարդ, 1901 թվականին բնակչությունն ավելացավ, հասնելով 240-ի, 1921 թվականին բնակչությունը կազմել է 250, 1960 թվականին մտ 300։ 1960-1970 թվականներին գյուղի բնակչությունը սկսեց նվազել և 1982 թվականին այն կազմեց 240-250 մարդ։ Ըստ 2001 թվականի տվյալների Սիմու գյուղի բնակչությունը կազմել է 171 մարդ, գյուղի բնակչությունը շարունակում է նվազել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Դուբրովո (գյուղ, Տյոմկինսկի շրջան)
Դուբրովո (Дуброво), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բեզա
Բեզա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(7031) Կաձումիյոշիոկա
(7031) Կաձումիյոշիոկա (Kazumiyoshioka), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի հոկտեմբերի 31-ին Յոշիսադա Սիմիձուի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Նաչի-Կացուուրայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,282316 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0613 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5033 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1259,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,285851 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,48° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոշիսադա Սիմիձուի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Խարակտրոն
Խարակտրոն [< հուն, χάράχτήρ - պատկեր և (էլեկ/տրոն)], նշանային ինդիկատորային էլեկտրոնաճառագայթային խողովակ՝ էկրանի վրա տառեր, թվեր և այլ նշաններ պատկերելու համար։ Ստեղծվել է 1941 թվականին, ԱՄՆ-ում։ Էլեկտրոնային ճառագայթը, անցնելով մետաղե սկավառակաձև մատրիցայի՝ տարբեր նշանների ձևով փորված անցքերից որևէ մեկով, ձևավորվում, ստանում է համապատասխան նշանի տեսք։ Կախված խարակտրոնի կառուցվածքից, նշանների ընտրությունը (այսինքն՝ թե ճառագայթը որ նշանի միջով պետք է անցնի), էկրանի տարբեր մասերում դրանց արտապատկերումը և էկրանի վրա տեղաշարժը իրագործվում են էլեկտրաստատիկ կամ էլեկտրամագնիսական դաշտերի օգնությամբ։
Պատկերվող նշանի չափերը որոշվում են կիզակետ-էկրան հեռավորությամբ և սովորաբար ունենում են 2 - 5 մմ բարձրություն, նշանի գծի հաստությունը 0, 5 մմ է։ Խարակտրոնն օգտագործվում է ինֆորմացիայի արագ և ակնառու ցուցադրման համար, ինչպես նաև որպես ցուցադրական սարքերի (օրինակ՝ օդանավակայանի շրջանում օդային իրադրությունը ցույց տվող սարքերի) ինդիկատոր։
Կատեգորիա:Տեխնիկական սարքեր
Վինգերսայմ լե Քատր Բան
Բնակչությունը 2013 թվականի դրությամբ կազմում է 2265 մարդ, բնակչության խտությունը` 122.30 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 18.52 կմ² տարածք։
Բնակավայրը ստեղծվել է 2016 թվականի հունվարին` Ժենսայմ, Միթելոզեն, Օատսենայմ և Վինգերսայմ համայնքների միավորման արդյունքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:2016 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կալիֆոռնիական անոտ մողես
Կալիֆոռնիական անոտ մողես, մողեսակերպերի կարգի անոտ մողեսների ընտանիքին պատկանող սողունի տեսակ։ Անոտ մողեսների ընտանիքին պատկանող իլիկամողեսների համեմատ ունեն բավականին բարդ ֆիզիոլոգիական և մորֆոլոգիական կառուցվածք ։
Տարածվածություն և կենսակերպ
Կալիֆոռնիական մողեսները տարածված են բացառապես Ամերիկա աշխարհամասի հյուսիսային հատվածում՝ Կալիֆոռնիայից մինչև Սան Ֆրանցիսկո ձգվող օվկիանոսի ափերին։ Նախընտրում է բնակվել չոր ավազոտ հողածածկ ունեցող տարածքներում, որին բնորոշ է նոսր բուսականությունը։ Ապրում է ավազուտներում, չոր հողերում, ինչպես նաև ընկած ծառերի տակ։
Կալիֆոռնիական անոտ մողեսները ձվակենդանածին սողուններ են։
Նկարագրություն
Անոտ մողեսներն ունեն մարմնի համաչափ կառուցվածք, որի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 25 սմ։ Մարմնի վերին հատվածը դարչնագույն է, իսկ որոշ տեսակների մոտ մարմինն ունի ամբողջովին մուգ գունավորում։
Անոտ մողեսները ոտքեր չունեն։ Այս առանձնյակների մոտ նախնիններին չեն պահպանվել անգամ ուրիշ տեսակների մոտ ռուդիմենտ հանդիսացող վերին և ստորին վերջույթները։
Մարի Մարվինգտ
Մարի Մարվինգտ (Marie Marvingt, ), ֆրանսիացի կին օդաչու, լրագրող, մարզուհի, բժշկուհի, Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների մասնակից։
Մարին անունը դասվում է Ֆրանսիայի ավիացիայի առաջավոր օդաչունեի և 20-րդ դարի լավագույն ալպինիստների  շարքին՝ համարվում է առաջին կինը, որը բարձրացել է Արևմտյան Ալպերի ամենաբարձր գագաթը, կնքվել է «Վտանգների հարսնացու»  մականվամբ, տիրապետել է 7 լեզվի ։
Կենսագրություն
Մարին ծնվել է 1875 թվականի փետրվարի 20-ին, Ֆրանսիայի Օրիյակ քաղաքում։ 1880 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել  է Մեց, իսկ 1889 թվականին՝ Նանսի քաղաքները։ Զբաղվել է թենիսով, բռնցքամարտով, ֆուտբոլով, հոկեյով, գոլֆով, կանոեով, թեթև ատլետիկայով, լեռնագնացությամբ, օդագնացությամբ։ 1901 թվականին կատարել է օդապարիկով  առաջին թռիչքը, 1909 թվականին միայնակ անցել է  Լա Մանշի նեղուցով։ 1907 թվականին հաղթող է ճանաչվել  հրաձգության միջազգային մրցաշարում, եղել է նաև կանանց բոբսլեյի աշխարհի չեմպիոն, կատարել է հեծանվավազք Նանսիից՝ Նեապոլ։ 1910 թվականին Ֆրանսիայի մարզական ակադեմիայի կողմից պարգևատրվել է ոսկե մեդալով։
1910 թվականից զբաղվել է օդաչուական գործունեությամբ, համարվում է Ֆրանսիայի երկրերդ կին օդաչուն՝ Ռայմոնդա դե Լարոշից հետո, 1910 թվականին թռիչքների հեռավորությամբ և տևողությամբ սահմանել է ռեկորդ։ Կատարել է մոտ 900 անխափան թռիչք։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին տղամարդու անունով ծառայության է անցել 42-րդ հետևակային գնդում, սակայն նրա կին լինելը  բացահայտվելուց հետո հեռացվել է գնդից։ 1915 թվականին կատարել է  ռմբակոծիչով  թռիչք և  դարձել այդ ոլորտում  թռիչք կատարած   առաջին կին-օդաչուն։ Պարգևատրվել է Ֆրանսիայի  «Մարտական խաչ» շքանշանով։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Մարին եղել է  բուժքույր, վերականգնողական կենտրոնում օգնել է  վիրավոր օդաչուներին։
Մինչև իր կյանքի վերջին օրերը գտնվել է լավ կարգավիճակում։ 80 տարեկանում ռեակտիվ ինքնաթիռով հնարավորություն ընձեռեց հաղթահարելու «ձայնային արգելքը», ձեռք է բերել ուղղաթիռ վարելու վկայական, 86 տարեկանում կատարել է հեծանվավազք՝ Նանսիից-Փարիզ։
Մահացել է Նանսի քաղաքում՝ 1963 թվականի դեկտեմբերի 14-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կին օդաչուներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի օդաչուներ Կատեգորիա:Կին գյուտարարներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բժշկուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ
Կորտելեսի
Կորտելեսի (Кортеліси), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1786 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կորտելեսի գյուղում բնակվում էր 1 213 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4145 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 292,64 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1786 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շախվորոստովսկի գյուղական խորհուրդ (Միրգորոդսկի շրջան)
Շախվորոստովսկի գյուղական խորհուրդ  (Шахворостівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդսկի շրջանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Ժողովածու (1921)
Ժողովածու (1921), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1921 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1492 թվականին Անդրեաս երեց գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Ամիրտովլաթ բժիշկը։ Գրված է մագաղաթի վրա, որը ունի 24,8×16,7 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 183 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 4 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ ուղղագիծ և բոլորգիծ երկաթագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կանաչ մետաքս ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Նելկան (քաղաքատիպ ավան, Օյմյակոնսկի ուլուս)
Նելկան (Нелькан), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Օյմյակոնսկի ուլուսի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Օյմյակոնսկի ուլուսի բնակավայրեր
Բուսական թեյեր
Բուսական թեյեր, ավելի քիչ տարածված անվանումներն են դեղաբույսային թեյեր և բուսական ծագմամբ թեյեր (Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ –ում`/tɪˈzɑːn/), մրգային թեյեր, որոնք պատրաստվում են համեմունք ների, մրգերի, բուսական նյութերի տաք ջրում վերամշակելու (թրմելու) եղանակով։ Բուժիչ և բույսերով թեյերից Հայաստանում հայտնի է նանայի,Դաղձի,ուրցի, մասուրի թեյերը ։Դրանք սովորաբար իրենց մեջ կոֆեին չեն պարունակում : Թեյ ի արտադրության մեջ հաճախ շփոթությամբ օգտագործվում է մրգային թեյ տերմինը, որը իրականում վերաբերում է պտուղներով համեմված անուշահոտ սև թեյ ին, այլ ոչ թե մրգային թեյին։ Բուսական թեյերը և մրգային թեյերը չպետք է շփոթել իսկական թեյերի հետ (օրինակ, սև, կանաչ, սպիտակ, դեղին), որոնք պատրաստվում են դեղաբուսային թեյի տերևներից) ինչպես նաև կոֆեինի թեյից, որտեղ կոֆեինի բաղադրիչը հանված է։ Ինչպես իսկական թեյերից պատրաստված ըմպելիքները, բուսական թեյերը նույնպես կարող են մատուցվել տաք կամ սառը վիճակում։ Այդ մասին վկայող փաստաթղթեր են գտնվել հին Եգիպտոս ում և հին Չինաստան ում, որոնցում հիմնականում քննարկվում են բուսական թեյերի օգտագործման տեխնիկան։ Չինացիների շրջանում այն առավել հայտնի էր որպես լայան քա (liang cha) (Chinese: 涼茶, pinyin: liáng chá; Jyutping: loeng4 caa4).
Ստուգաբանություն
Ոմանք կարծում են որ դեղաբույս տերմինը ավելի ճիշտ է, քան բուսական թեյ տերմինը, կամ վերջինս նույնիսկ մոլորեցնող է, բայց շատ բառարաններում արձանագրված է, որ թեյ բառը նաև օգտագործվում է այլ բույսերի հետ՝ բացի թեյի բույսերից, և նաև այդ բույսերից պատրաստված ըմպելիքների հետ ։ Ամեն դեպքում, բուսական թեյ տերմինն ավելի հաստատուն է և տարածված քան դեղաբույս տերմինը ։ Խոտաբույս բառը ժամանակակից իմաստով հազվագյուտ էր համարվում մինչև 20-րդ դարը, մինչ այն ժամանակակից ձևով տառադարձվեց ֆրանսերեն լեզվից։ Ահա թե ինչու որոշ մարդիկ այն արտասանում են /tɪˈzɑːn/ ֆրանսերեն տարբերակով, իսկ անգլերեն տարբերակով ` /tɪˈzæn/, որն առավել տարածված է ԱՄՆ-ում և Մեծ Բրիտանիա յում ։ Այդ բառն արդեն իսկ գոյություն ուներ միջին անգլերենում «բժշկական խմիչք» անվանմամբ և հետո արդեն փոխառությամբ վերցվեց ֆրանսերենից (հին ֆրանսերենից)։ Հին ֆրանսերեն բառը ծագել է լատիներեն ptisana բառից, որն էլ ծագում է հին հունական πτισάνη (ptisanē) բառից, այն նշանակում է «կեղևով» գարի, այլ կերպ ասած մարգարտե գարի, և նմանատիպ թրմման ձևով պատրաստված ըմպելիք, ինչպիսին այժմ գարեջուր ն է ։
Խարամ
Խարամ, մետալուրգիական, մետաղների հալման ժամանակ ստացվող հալույթ։ Պինդ վիճակում խարամը քարանման կամ ապակենման նյութ է։ Հավաքվելով հալված մետաղի մակերևույթին՝ խարամային մետաղը պաշտպանում է վառարանի գազային միջավայրի վտանգավոր ներգործությունից, մաքրում հալվածքը խառնուկներից և կատարում մի շարք ֆիզիկաքիմիական ֆունկցիաներ։ Ուստի, հալման պրոցեսում խարամային ռեժիմը պետք է պահպանվի։ Խարամը լինում է հիմնային և թթվային, երկաթային և վերականգնող։ Հատուկ խարամահալման վառարաններում ստանում են սինթետիկ խարամ։
Բուսական թեյեր
Առողջապահական վտանգներ
Խոտաբույսային թեյերը կարող են բաղկացած լինել մի քանի տեսակի բուսական բաղադրիչներից, պարունակելով բույսեր որոնք կարող են լինել նաև թունավոր, դրանց առանձին բաղադրիչները ստուգվում են` առողջության և անվտանգության համար։ Որպես ըմպելիքներ վաճառվող մանրածախ բուսական թեյերի մեծ մասը կարելի է համարել անվտանգ, բայց բժշկական դեղաբույսային թեյերը հեշտությամբ կարող են պարունակել խոտաբույսեր` որոնք կարող են վնաս պատճառել։ Չնայած բուսական թեյերի մեծ մասը անվտանգ են կանոնավոր սպառման համար, որոշ խոտաբույսեր ունեն թունավոր կամ ալերգիկ ազդեցություններ։ Ամենամեծ և մտահոգիչ պատճառներից են`Կոմֆրին, որը պարունակում է ալկալոիդներ, որոնց մշտական օգտագործումը կարող է վնաս հասցնել լյարդին։ Լոբելիա, որը ներառում է ալկոհոլիդներ, որը նույնն է ինչ նիկոտինի ազդեցությունը։
Խարամ
Բացի այդ խարամը նաև վառելիքային, շոգեկաթսաների հնոցներում պինդ վառելիքի այրման ժամանակ ստացվող օջախային մնացուկներ։ Խարամը հիմնականում կիրառվում է շինարարության մեջ։
Բուսական թեյեր
Առողջապահական վտանգներ
Բուսական թեյերի ազդեցությունը մարդկանց մոտ կարող է տարբեր լինել և դա ավելի է բարդացնում և դա խոչընդոտում է թերությունների բացահայտմանն ու լուծմանը։ Օրինակ մահացու մատնոցուկ ը, դիգիտալիս, մատնածաղիկ, պուճպուճա) կարող է ունենալ բարենպաստ ազդեցություն (սակայն, լինել թունավոր՝ լյարդի համար)։
Խարամ
Կատեգորիա:Մետալուրգիա Կատեգորիա:Շինարարական նյութեր
Բուսական թեյեր
Առողջապահական վտանգներ
Մեծ Բրիտանիան չի պահանջում թեյերի արդյունավետության մասին վկայող հավաստագիր, բայց քանի որ տեխնիկապես դրանք նույնպես համարվում են սննդամթերք պահանջվում է, որ դրանք անվտանգ և ապահով լինեն սպառման համար։
Աղտոտում
Կախված բուսական բաղադրիչների աղբյուրից`բուսական թեյերը, ինչպես ցանկացած մշակաբույս, կարող են աղտոտված լինել թունաքիմիկատ ներով կամ ծանր մետաղներով
Օգտագործումը հղիության ընթացքում
Ի հավելումն վերը թվարկված խոտաբույսերին, որոնք կարող են թունավոր լինել բոլորի համար, մի քանի դեղաբույսեր համարվում են վիժեցնող, իսկ դրանց օգտագործումը հղի կնոջ կողմից կհանգեցնիի վիժման։ Դրանցից են հետևյալ բաղադրիչները` մշկընկույզ, պապայա, շաֆրան, Ուլմուս ռուբրա և հնարավոր է նաև նուռ ը։ Այն կարող է ընդգրկել նաև շատ անհայտ խոտաբույսեր ինչպիսիք են` անուշաբույր ռուտա ն, վայրի գազար ը և այլն։
Բաղադրությունը
Բուսական թեյերը կարող են պատրաստվել թարմ կամ չոր ծաղիկ ներից, տերևներից, սերմերից կամ արմատ ներից, այն լցնում են եռացող ջրի մեջ և թողնում մի քանի րոպե։ Սերմերն ու արմատները նույնպես կարող են թրմել։ Բազմաթիվ ընկերություններ արտադրում են բուսական թեյի պայուսակներ` այդպիսի թուրմերի համար։
Հիմնական տեսակներ
Ստորև ներկայացված  է դեղաբույսերի ցանկը. Կոկա թեյի թուրմը պատրաստվում է կոկայի տերևներից։ Այն պարունակում է կոկային և նմանատիպ ալկալոիդներ։ Որոշ երկրներում, որտեղ կոկաինը ապօրինի է, դեղանյութի ակտիվ բաղադրիչները հանվել են տերևներից `օգտագործելով կոկաինի արտադրության մեջ օգտագործվող նույն քիմիական նյութերը ։
Արտաքին հղումներ
https://en.wikiversity.org/wiki/Infusion_maker
https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Tisanes
Կատեգորիա:Բուսական թեյ Կատեգորիա:Ըմպելիքներ
Գոռնո
Գոռնո  (Gorno) կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1778 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 198 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 9 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24020։ Հեռախոսային կոդ՝ 035։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դուբրովսկոե (գյուղ, Իչալկովսկի շրջան)
Դուբրովսկոե (Дубровское), գյուղ Ռուսաստանի Մորդովիա հանրապետության Իչալկովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մորդովիա հանրապետության Իչալկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գրիգոր Մխիթարյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1986 թվականին բրազիլահայ մոր և լիբանանահայ հոր ընտանիքում։ Սովորել է Սան Պաուլույի հայկական դպրոցում։ Շախմատ խաղալ սովորել է հորից՝ 7 տարեկանում։ Այնուհետև պարապել է մարզչի մոտ և չորս տարի անց առաջին անգամ մասնակցել է Սան Պաուլուի նահանգի առաջնությանը՝ գրավելով 22-րդ տեղը ։
Բազմիցս մասնակցել է Բրազիլիայի տարբեր տարիքային խմբերի առաջնություններին և հինգ անգամ դարձել մեդալակիր, այդ թվում՝ երկու անգամ հաղթող մինչև 20 տարեկանների պայքարում (2003, 2004)։ Նա նաև երկիրը ներկայացրել է Համաամերիկյան խաղերում (2003 թ. Բոգոտայում դարձել է բրոնզե մեդալակիր մինչև 18 տարեկանների պայքարում) և պատանիների աշխարհի առաջնությունում։
2006 թվականին լրացրել է միջազգային վարպետի նորմը և ստացել այդ կոչումը։
Գրոսմայստերի կոչման հասել է ութ ամսում՝ առաջին նորմը լրացնելով 2009 թվականին Բրազիլիայի 26-րդ առաջնությունում, որտեղ 11 հնարավորից վաստակել է 7½ միավոր և արժանացել բրոնզե մեդալի։ Երկրորդ նորմը Մխիթարյանը լրացրել է 2010 թ. ապրիլին Իսպանիայում, La Laguna մրցաշարում (6 9-ից), իսկ երրորդ և վերջնականը՝ նույն տարվա հունիսին Ռումինիայում կայացած Eforie միջազգային շախմատային փառատոնում՝ 11 հնարավորից վաստակելով 8 միավոր ։
2013 թվականին Նիդերլանդներում մասնակցել է Tata Steel Chess հեղինակավոր փառատոնի C խմբի մրցաշարին և զբաղեցրել 4-րդ տեղը (8 11-ից)։
Թիմային մրցաշարեր
Երկրի հավաքականի կազմում Մխիթարյանը երեք անգամ մասնակցել է շախմատի համաշխարհային օլիմպիադաներին
Վարկանիշ
Առավելագույն անհատական վարկանիշ ունեցել է 2014 թ. փետրվարին՝ 2572 ։ Ներկայումս Բրազիլիայի չորրորդ շախմատիստն է։
Կապը հայրենիքի հետ
Գրիգոր Սևակ Մխիթարյանը պորտուգալերենին զուգահեռ տիրապետում է նաև հայերենին։ Առաջին անգամ Հայաստանում եղել է 1999 թվականին, հոր հետ։ Գրիգորը հպարտանում է հայ լինելուց։ Կապեր ունի հայաստանցի որոշ շախմատիստների հետ։ Շատերի հետ շփվում է համացանցով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ գրոսմայստերներ Կատեգորիա:Սան Պաուլու քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Բրազիլահայ շախմատիստներ
Աբժակվա
Աբժակվա (Абжьаҟәа, აბჟაყვა), գյուղ Աբխազիայի Սուխումի շրջանում, Սուխումից 7 կմ արևելք։ Գտնվում է Սև ծովից` 5,5 կմ հեռավորության և ծովի մակարդակից 3 մ բարձրության վրա։
Բնակչություն
1959 թվականին գյուղն ուներ 665 բնակիչ, իսկ 1968 թվականի դրությամբ ուներ 623 բնակիչ՝ վրացիներ, հայեր և հույներ։ 1989 թվականին, գյուղի բնակչության թիվը կազմել է 1347 մարդ ։
Հայերն եկել են շրջակա գյուղերից՝ 1947 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աբխազիայի գյուղեր Կատեգորիա:Աբխազիայի հայաբնակ գյուղեր
Մարադիդի
Մարադիդի (მარადიდი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Խելվաչաուրի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 100 մետր բարձրության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 328 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խելվաչաուրի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Սուրեն Խուդոյան
Սուրեն Կարապետի Խուդոյան, հայ մանկավարժ, ՀԽՍՀ դպրոցի վաստակավոր ուսուցիչ, մանկավարժական գիտությունների թեկնածու։
Կենսագրություն
Սուրեն Խուդոյանը ծնվել է Արտաշատի շրջանի Դվին գյուղում։ Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի դպրոցում, միջնակարգ կրթությունը՝ Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան 2-րդ աստիճանի դպրոցում։ 1930 թվականին ավարտել է դպրոցը և աշխատել ՀԽՍՀ Կոտայքի շրջանի Էլար և Գառնի գյուղերում որպես ուսուցիչ և դպրոցի տնօրեն։ 1933 թվականին ընդունվել է Լենինգրադի Ն. Կ. Կրուպսկայայի անվան Կոմունիստական դաստիարակության ակադեմիայի դպրոցական ֆակուլտետ, որտեղ դասախոսում էին այնպիսի խոշոր գիտնականներ, ինչպիսիք էին Լ. Վիգոտսկին, Ս. Ռուբինշտեյնը, Բ. Անանևը և ուրիշներ։ Ակադեմիան ավարտելուց հետո Ս. Խուդոյանը որպես դպրոցի տնօրեն է աշխատել ՀԽՍՀ տարբեր շրջաններում, ապա աշխատանքի է անցել Լուսժողկոմատում որպես դպրոցական տեսուչ, ավելի ուշ՝ Երևանի մանկավարժական կաբինետում որպես փոխտնօրեն է աշխատել։ 1940 թվականից աշխատանքի է անցել ՀԽՍՀ Լուսավորության նախարարության Մանկավարժական գիտական գիտահետազոտական ինստիտուտում որպես գիտաշխատող, սեկտորի վարիչ, փոխտնօրեն։ 1942-1947 թվականներին 89-րդ հայկական Թամանյան հրաձգային դիվիզիայի կազմում մասնակցում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողություններին՝ հասնելով մինչև Բեռլին։
1950-1955 թվականներին խմբագրել է «Սովետական դպրոց» թերթը և «Սովետական մանկավարժ» հանդեսը, որից հետո, մինչև 1972 թվականը, աշխատել է որպես Մանկավարժական գիտությունների գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն։ 1972 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ Լուսավորության նախարարությունում որպես բուհերի վարչության պետ։ 1974-1987 թվականներին ղեկավարել է Ուսուցիչների կատարելագործման ինստիտուտի Մանկավարժության և հոգեբանության ամբիոնը։
Աբիդոս
Աբիդոս (αβνδος, մեհենագիր՝ Աբեջու, այժմ՝ Արաբետալ–Մադֆունահ), հնագույն քաղաք և կրոնական կենտրոն Վերին Եգիպտոսում։ Ըստ առասպելի, Աբիդոսում սպանվեց և թաղվեց Օսիրիս աստվածը։
Սուրեն Խուդոյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչներ Կատեգորիա:Մանկավարժական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Արիության մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Կովկասի պաշտպանության համար մեդալակիրներ
Աբիդոս
Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի քաղաքներ Կատեգորիա:Աֆրիկայի անհետացած քաղաքներ
Խարամային կոն
Խարամային կոն, փոքր հրաբուխ, որն առաջանում է կարճատև, պայթյունային հրաբխային գործունեության հետևանքով։ Խարամային կոնը հրաբխի ելքի շուրջը առաջացած բեկորային նյութի կոնաձև կուտակումն է՝ ներկայացված հրաբխային խարամով և ավազով։ Բարձրությունը մի քանի տասնյակ մետրից մի քանի հարյուր մետր է, հիմքի տրամագիծը՝ մի քանի կմ։ Խարամային կոները հայտնի են ժամանակակից հրաբխային մարզերում։ Լայնորեն տարածված են Հայաստանում։ Խարամային կոների հիման վրա մեր հանրապետությունում կազմակերպված է խարամի և ավազի արդյունահանում։
(4080) Գալինսկի
(4080) Գալինսկի (Galinskij), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի օգոստոսի 4-ին Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից Նաուչնիում ։
Խարամային կոն
Կատեգորիա:Հրաբուխներ
Զինկի
Զինկի (Зіньки), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում։
(4080) Գալինսկի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,193491 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7328 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6542 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1186,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,303389 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,8° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զինկի
2001 թվականի տվյալներով Զինկի գյուղում բնակվում էր 272 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,12 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2266,67 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բելան
Բելան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ժողովածու (2002)
Ժողովածու (2002), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2002 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1663 թվականին Կյուրեղ Կողոնեցի (Ա), Դավիթ Տիրացու, Սուքիաս (Բ) գրիչների կողմից։ Ստացողը եղել է Դավիթ Տիրացուն։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15×10 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 275 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ նոտրգիրի վրա։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 9ա, 54ա, 113բ, 143բ, ստացողի՝ 101բ, 108բ, 175բ, 185ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Նեխաևսկայա (ստանիցա, Նեխաևսկի շրջան)
Նեխաևսկայա (Нехаевская), ստանիցա Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Նեխաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4704 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ստանիցաներ Կատեգորիա:1774 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Նեխաևսկի շրջանի բնակավայրեր
Պոնիզովկա (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)
Պոնիզովկա (Понизівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Յարմակովսկի գյուղական խորհուրդ (Միրգորոդսկի շրջան)
Յարմակովսկի գյուղական խորհուրդ  (Ярмаківська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Յարմակովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 901 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Կահոկիա
Կահոկիա (Cahokia)՝ 109 գերեզմանաբլուրների խումբ, որը կառուցել են հյուսիսամերիկյան հնդկացիները։ Գտնվում է Քոլինսվիլ և Սենթ Լուիս քաղաքների մոտ Իլիոնոյս նահանգում, Միսիսիպի գետի ափին։ Միսիսիպյան մշակույթի (7 - 13-րդ դարեր) ամենամեծ հնագիտական հուշարձանն է, իսկ 1982 թվականից գտնվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պաշտպանության տակ որպես Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն ԱՄՆ-ում
Դուբցի (գյուղ, Մելենկովսկի շրջան)
Դուբցի (Дубцы), գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Մելենկովսկի շրջանի կազմում։
(4081) Տիպետ
(4081) Տիպետ (Tippett), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լևսկի (քաղաք)
Լևսկի (Левски, մինչև 1897 թվականը՝ Կարաագաչ), քաղաք Բուլղարիայում։ Գտնվում է Պլևենի մարզի Լևսկի համայնքում։ Բնակչությունը՝ 11 338 մարդ։
Ռուսական Նովոչերկասկ քաղաքի քույր քաղաքն է։
Քաղաքական իրավիճակ
Լևսկի համայնքի կմետը (քաղաքապետ) Լյուբկա Վեսելինովա Ալեքսանդրովան է (Բուլղարիայի Սոցիալիստական կուսակցություն)՝ ըստ համայնքի կառավարման ընտրությունների արդյունքի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի բնակավայրեր
Սիրվարդ Փոլադյան
Սիրվարդ Փոլադյան (1908, Մարաշ - 1970, դեկտեմբերի 26, ԱՄՆ), հայ երաժշտագետ։
1935 թվականին Բերկլիում ավարտել է Կալիֆոռնիայի համալսարանի արվեստագիտության ճյուղը։ Կատարելագործելով երաժշտագիտական կրթությունը՝ ավարտել է Կոլումբիայի (1942 թ.) և Կոռնելի (1943 թ.) համալսարանները։ 1944 թվականից՝ ԱՄՆ-ի կանանց ազգային ասոցիացիայի անդամ։ Զբաղվել է մանկավարժական գործունեությամբ, սկզբում՝ երաժշտական դպրոցներում, ապա՝ Ֆլորիդայի (1946-1948 թթ.) և Նյու Յորքի (1953-1968 թթ.) համալսարաններում։ Ուսումնասիրել է Բրազիլիայի, Պերուի, Չիլիի, Բոլիվիայի, Էկվադորի ժողովրդական երաժշտությունը։ Ուշագրավ են «Հայկական ժողովրդական երգեր» (անգլերեն, 1942), «Կոմիտաս վարդապետը և նրա ներդրումը երաժշտական ազգագրության մեջ» (անգլերեն, 1972) աշխատությունները։
Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Էշալոն
Էշալոն (Échallon), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Ռոն Ալպեր մարզում՝ Էն գավառում։ Կոմունայի օկրուգը Նանտյունան է։
INSEE կոդը՝ 01152։
Աշխարհագրություն
Համայնքը գտնվում է մոտ 390 կմ հյուսիս-արևմուտք Փարիզից, 90 կմ հարավ-արևմուտք Լիոնից, 40 կմ հարավ Բուրկ ան Բրեսայից ։
Համայնքի տարածքով հոսում է Սեմեն գետը, հյուսիսում գտնվում է Ժենեն լիճը, տարածքի մեծ մասը պատված է անտառներով։
Եղանակ
Կլիման ցամաքային է ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևները լինում են հազվադեպ, հիմնականում ամռանը։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 487 մարդկանցից 381 (15-64 տարեկան) տնտեսապես ակտիվ են, 106 -ը՝ պասիվ (ակտիվության ինդեքսը՝ 78,2 %, 1999 թվականին 73,9 % էր)։ 381 ակտիվ բնակիչներից 354 -ը (194 տղամարդ և 160 կին), գործազուրկ էր 27 -ը (17 տղամարդ և 10 կին)։ 106 պասիվներից 27-ը աշակերտներ և ուսանողներ են, 53-ը՝ թոշակառուներ, 26-ն էլ պասիվ են այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Վիլհելմ Կնորին
Վիլհելմ Գեորգիևիչ Կնորին (Вильгельм Георгиевич Кнорин, Vilhelms "Vilis" Knoriņš, ), լատվիացի բոլշևիկ հեղափոխական և խորհրդային քաղաքական գործիչ, հրապարակախոս, պատմական գիտությունների դոկտոր (1935), ԽՄԿԿ անդամ (1910)։ Սպանվել է խորհրդային բռնաճնշումների ժամանակահատվածում։
1905 թվականից մասնակցել է հեղափոխական շարժմանը, թղթակցել թերթերին, Փետրվարյան հեղափոխությունից (1917) հետո մասնակցել բանվորների և զինվորների դեպուտատների Մինսկի սովետի կազմակերպմանը և Արևմտյան ճակատում բոլշևիկյան կազմակերպությունների ստեղծմանը։ 1917 թվականին եղել է Մինսկի սովետի քարտուղար, «Զվեզդա» («3вездa»), «Մոլոտ» («Mojiot») բոլշևիկյան թերթերի խմբկոլների անդամ, 1918-1922 թվականներին ղեկավար կուսակցական և սովետական աշխատանքներ է կատարել Սմոլենսկում, Մինսկում, Վիլնյուսում։ 1922-1925 թվականներին աշխատել է ՀամԿ(բ)կ ԿԿ բաժնի վարիչ, 1927-1928 թվականներին՝ Բելառուսիայի Կ(բ)կ ԿԿ քարտուղար։ Եղել է Կոմինտերնի V-VII կոնգրեսների պատգամավոր, ընտրվել Կոմինտերնի ԳԿ անդամության թեկնածու։ 1928-1935 թվականներին աշխատել է Կոմինտերնի ԳԿ-ում։ 1932 թվականից՝ Կարմիր պրոֆեսուրայի պատմակուսակցական ինստիտուտի տնօրեն։ Եղել է «Պրավդա» թերթի, «Բոլշևիկ» ամսագրի խմբկոլների անդամ։ 1935 թվականից ՀամԿ(բ)կ ԿԿ ագիտ-պրոպագանդայի բաժնի վարիչի տեղակալ։ Կուսակցության VIII-XVII համագումարների պատգամավոր է, XV-XVII համագումարներում ընտրվել է ՀամԿ (բ)կ ԿԿ անդամ։ Կուսպատմության և գրական-քննադատական մի շարք աշխատությունների և հոդվածների հեղինակ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Մահապատժի ենթարկված քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային կուսակցական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ
Արքաների պատերազմը
Արքաների պատերազմը (A Clash of Kings), Ջորջ Մարտինի գրած էպիկական ֆանտազիայի ժանրի վեպ, «Սառույցի և կրակի երգ» վիպաշարի 2-րդ մասը։ Առաջին անգամ վեպը հրատարակվել է ԱՄՆ-ում 1998 թվականի նոյեմբերի 16-ին։
Երկրորդ հատորում ցուցադրված են Վեստերոսի քաղաքացիական պատերազմից հատվածներ՝ Գրեյջոների ներխուժումը, Արևմտյան հողերում տեղակայված կազմակերպությունը և Հարավային պատերազմը։ Ավարտվում է Չերնովոդնայա գետի մոտ տեղի ունեցող պատերազմը։ Պատերազմական այդ իրավիճակում անխուսափելի էր Լաննիստերների տան ձախողումը, ովքեր իշխանություն էին ունեցել «Թագավորական Ծովածոցում» և շրջապատվել թշնամիներով։ Սակայն վերջնական պատերազմը փոփոխեց մայրցամաքում ուժերի դասավորվածությունը։ Գրքում ներկայացված են նաև Հյուսիսում տեղի ունեցող իրադարձությունները, որ գիշերային պահակախումբը ուղարկվել էր կախարդված անտառ, որպեսզի իմանար, թե ինչու վայրենացածները սկսեցին հավաքվել ցրտի ժանիքներում։ Բացի դրանից շարունակվում է Էսսոսում Դեյեներիս Տարգարիենի արկածների նկարագրությունը։
«Արքաների պատերազմը», ինչպես նրան նախորդող «Գահերի խաղը», ստացել է «Լոկուս» մրցանակ և առաջադրվել է «Նեբյուլա» մրցանակի 1999 թվականին ։
Վեպը էկրանավորվել է «Գահերի խաղը» հեռուստասերիալի 2-րդ սեզոնում։ Բացի դրանից գրքի մոտիվներով ստեղծվել է խաղ։
Աշխարհի նկարագրություն
Գրքի իրադարձությունները տեղի են ունենում Ջորջ Մարտինի կողմից ստեղծված 2 մայրցամաքներում։ Տնտեսության, մշակույթի և տեխնոլոգիայի հիմքի վրա կառուցված աշխարհը հիշեցնում է միջնադարյան Եվրոպան՝ երևակայական տարրերով։ Վեստերոսում՝ այս ոչ մեծ մայրցամաքում, տեղի է ունենում իրադարձությունների մեծ մասը։
Ստարկների տան կողմից կառավարվող հյուսիսային հողերում ապրում են հյուսիսի դառնաշունչ և անկոտրում, ինչպես նաև նոր կազմավորված Հյուսիսի թագավորության և Տրեզուբցայի մարդիկ, որոնց իշխում է Ռոբ Ստարկը։ Մայրաքաղաքը՝ Վինթերֆելը, ավերվել էր Բոլտոնական Բաստարդի՝ Ռամսի Սնոուի զորքերի կողմից։ Հյուսիսի ամենամեծ ամրոցը հարյուր տարեկան էր, և այն միշտ եղել էր Ստարկների կալվածքը։ Այն ուներ ինչպես կենտրոնական մաս, այնպես էլ մեծաքանակ աշտարակներ, օրինակ՝ Գրադարանայինը։ Ամրոցի տակ կա դամբարան, որտեղ թաղված են բոլոր Ստարկները։ Դամբարանը միակն է, որ մնացել է ամրոցի ավերումից հետո։ Նրանում կա իր իսկ լիճը, որի կողքին տեղակայված է քաղաքային բնակավայրը։
Ավելի հյուսիս գտնվում է հսկա սառցե պատնեշը, որտեղ պահակ են կանգնում Գիշերային պահակախմբի եղբայրները։ Այն կառուցվել է Բրենդոն Շինարարի կողմից։ Պատնեշի բարձրությունը 700 ֆուտ է, և դրանից հեռու կան բազմաթիվ ամրոցներ, որոնցից բնակելի են երեքը՝ Սև ամրոցը, Արևելյան դետքը և կիսախավար աշտարակը։ Ղեկավարվում է լորդ-հրամանատար եղբայրների կողմից։ Գրքի իրադարձությունների ժամանակ այդ պատնեշը Ջիոր Մորմոնտինն էր։ Նրան են նաև պատկանում յոթ թագավորությունների հյուսիսային ամրոցները՝ Բրանդոնով դարն ու Նոր դարը։ Ավելի հյուսիս՝ կախարդված անտառում՝ մայրցամաքի արևելյան հատվածում, բնակվում են վայրի և ազատ մարդիկ։ Մայրցամաքի մեջտեղում կա լեռնային գիծ, որը կոչվում է հարավային հատվածում ցրտի ժանիքներ, իսկ հյուսիսայինում՝ Տենիա։ Ավելի հյուսիս՝ մոտ հազար մղոն, գտնվում են Մշտական ձմեռվա հողերը կամ Սպիտակ անմշակ հողատարածությունը։
Հյուսիսը մյուս մայրցամաքի հետ միացնում է Ռով Քայլինը՝ Պերեշեյկայի ճահճոտ հողերի մեջ կիսավեր ամրոց։ Ավելի վար գտնվում է Տրեզուբեցը կամ գետային հողերը՝ Ստարկների թագավորության հարավային մասը։ Երեք գետերը, տեղական առևտուրը և քաղաքականությունը ղեկավարում է Տալլի տունը։ Գետային հողերում գտնվում է Հարենհոլը, որն ունի անհավատալի հաստ պատեր, բազմաթիվ աշտարակներ և լավ ամուր է երկարատև պաշտպանության համար։ Սակայն դա չխանգարեց Էյեգոն վիշապներին ոչնչացնելու համար։ Լքված ամրոցը լեդի Ուենթինն էր, բայց շուտով այն հայտնվեց Լաննիստերների ձեռքը և դարձավ նրանց ամրոցը։ Մոտ գտնվում են Արևմտյան հողերը՝ աշխարհի ամենաբացասական հերոսների՝ Լաննիստերների հայրենիքը։ Այս լեռնային հողերում հասանելի է եղել ոսկին, որին հանգիստ պարգևեցին Ստարկների թալանողներն։ Հաջորդ երկու տներից արևելք գտնվում է Առեն հովիտը։ Կար ժամանակ, որ այս տան ներկայացուցիչներն ղեկավարում էին ամբողջ շրջանի բոլոր լեռները, բայց վերջին ժամանակներում դրանք գրավվեցին տեղական բնակիչների ջանքերով։ Առենները ղեկավարում են Արծվի բույն ամրոցը։
Ստարկների հողերից արևմուտք գտնվող մետաղե կղզիներում գտնվում է մետաղից ծնվածների հպարտ երկիրը, որը կառավարում է Գրեյջոների տունը։ Ոչ վաղ անցյալում նրանք ձևավորեցին թագավորություն և գրավեցին հյուսիսի մի մասը։ Ռոբերտի թագավորության կենտրոնական շրջանները՝ Փոթորկային սահմանը, Թագավորական հողերն ու Վիշապի քարը, ղեկավարվում էին Բարատեոնների կողմից։ Հիմա միայն առաջին և երկրորդ շրջաններն են թագավորի ձեռքում, իսկ Թագավորական հողերը պատկանում են Լաննիստերներին։ Ինչ վերաբերվում է հարավին, ազատ տարածությունը պատկանում է Տիրելներին, իսկ Դորնը՝ տաք հարավային հողերը, գտնվում են Մարտելլների տիրապետության տակ։
Վեստերոսից ավելի արևելք գտնվում է Մարտինի աշխարհի չորս մայրցամաքներից ամենամեծը՝ Էսսոսը։ Դրա արևմտյան ափը ինը ինքնուրույն քաղաքներն են, որոնք անկախ են և միշտ վիճում են միմյանց հետ։ Դրանք ինը հանրապետություններ են՝ աստվածապետական Նորվոսը, արհեստավորական Կվոհորը, «Ամենամեծ նավահանգիստ» Բրահավոսը, «Առևտրական կայսրություններ» Պենտոսն ու Միրը, ստրուկների, վարձկանների, կուրտիզանուհիների քաղաք Տիրոշը և այլն։ Վեպում նաև հիշատակվում է հսկա Դոտրակական ծովը կամ Ստեպը, որը զբաղեցնում է մայրցամաքի ամբողջ կենտրոնը մինչև Ոսկորների ողնաշար լեռնահամակարգը, որում ապրում են բազմաթիվ շրջիկ դոտրակցիներ և ունեն իրենց Վեյես Դոտրակ մայրաքաղաքը։ Ըստ էության դրանք ձիաբույծների տոհմեր են, որոնք ապրում են գողանալով ու թալանելով։ Վեպում հիշատակվող Լխազ Արիան հողերն և Կարմիր անմշակ հողատարածությունը գտնվում են ափին՝ Ստեպից հարավ-արևելք։ Այնտեղ՝ ծովի կողքին, գտնվում է Կվարտը՝ կվարտցիների վերջին պահպանված քաղաքը։ Եզրամասին գտնվում է Ասշայը։ Այն անհավատալի մեծ է, որից ավելի հյուսիս գտնվում է առեղծվածային ստվերների ծայրամասը։ Կրոնական շարժումներն ու պաշտամունքները քաղաքում շատ են, այնտեղ ապրում են կախարդներ, ստվերների վհուկներ և դեռ շատ առեղծվածային անձիք։ Որպես կանոն, Ասշայ հասնում են լճով՝ Էսսոսի հարավային ծայրամասից։
Քաղաքացիական պատերազմ
Տիրիոն Լաննիստերը, Լուսնային լեռների տոհմերի հետ ընկերանալով, գալիս է Թագավորական Ծովածոց, որպեսզի լինի Ջոֆրի թագավորի աջ ձեռքը։ Տղան, թեկուզև ղեկավարեց յոթ թագավորությունները, բայց քանի որ չկարողացավ ճիշտ քաղաքականություն վարել, երկրում տիրեց ճգնաժամ, և այն կարող էր ոչնչացնել լորդ Թայվին Լաննիստերի ծրագրերը քաղաքացիական պատերազմում։ Այդ ժամանակ Լաննիստերների զորքը ոչնչացնում է գյուղեր և մարդկանց։ Թալանը տեղի է ունենում Վեստերոսի ամբողջ կենտրոնական մասով։
Ի տարբերություն պատերազմի առաջին փուլի, երբ բոլոր կողմերն դարձան ենթակա Մետաղե աթոռին, մյուս բոլոր փուլերում արքաներ դարձան մի քանիսը։ Առաջին անգամ թագադրվել է Ռենլի Բարատեոնը, հետո նշանվել է Մարգերի Տիրելի հետ և միացրել է Անմշակ հողատարածքների ուժը Փոթորկային սահմանի հետ։
Ռոբ Ստարկը, ով թագադրվել էր Ռիվերանում՝ որպես Հյուսիսի և Տրեզուբցային թագավոր, ուղարկում է դիվանագիտական հանձարարություններ դեպի Արծվի բույն, Թագավորական Ծովածոց և Ռենլի ճամբար։ Սակայն դիվանագիտությունը չտվեց արդյունքներ՝ Առեններն չեզոք են, Լաննիստերներն մերժեցին խաղաղությունը, Գրեյջոններն հարվածեցին մեջքից, Ռենլին մտածեց, բայց շուտով ոչնչացվեց։