cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Onoma
Ստուդիայի փակում
2022 թվակականի մայիսի 2-ին Embracer Group-ը հայտրարեց, որ ձեռք է բերել 3 նոր ստուդիաներ (Crystal Dynamics, Eidos Montreal և Square Enix Montreal) և Square Enix-ից մի քանի խաղերի իրավունքներ։ Սրա հետ մեկ տեղ Square Enix-ը շարունակելու էր հրատարակել իր խաղաշարքերից մի քանիսը՝ Just Cause и Life is Strange։ Գործարքի ընդհանուր արժեքը կազմեց 300 միլլիոն դրամ   ։ Գործարքը ավարտեց օգոստոսի 26-ին և Square Enix Montreal-ը դարձավ Embracer Group ։
2022 թվականի հոկտեմբերին ստուդիան փոխեց իր անվանումը դառնալով Onoma ։ 2022 թվականի նոյեմբերի 1-ին Embracer Group-ը հայտարարեց ստուդիայի փակման մասին։ Փակման ժամանակ ստուդիայում աշխատում էր ավելի քան 200 մարդ։ Աշխատակիցների մասը տեղափոխվեցին Eidos Montreal ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընկերություններ Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ստուդիաներ Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
Ալպինիզմի և լեռնային տուրիզմի հայկական ֆեդերացիա
Ալպինիզմի և լեռնային տուրիզմի հայկական ֆեդերացիան, սկսել է իր գործունեությունը Հայաստանում 2010 թ.-ից։ Ֆեդերացիան իր գործունեությամբ նպատակ ունի Հայաստանում զարգացնել և մասսայականացնել լեռնագնացությունը որպես մարզաձև, ձևավորել ժայռամագլցողների և լեռնագնացների ազգային և օլիմպիական հավաքականներ։ Ֆեդերացիան կազմակերպում և անց է կացնում ուսումնամարզական պարապմունքներ և հավաքներ՝ սկսնակների և արդեն իսկ այս սպորտաձևով զբաղվողների համար։ Միջազգային մրցումներին և հետագայում նաև օլիմպիական խաղերին մասնակցելու համար անհրաժեշտ է ձևավորել ազգային հավաքական. Այդ նպատակով ֆեդերացիան իր գործունեության առաջին օրերից կազմակերպում է՝ լեռնագնացության և ժայռամագլցման մարզումներ Հանրապետության տարբեր վայրերում։
Ստեղծման օրից մինչ այսօր ֆեդերացիան իրականացրել է շուրջ 416 լեռնային և ժայռամագլցման մարզումներ, 68 կինոդիտում, 114 արշավ դեպի Հայատանի լեռնագագաթները և ոչ միայն։
Ֆեդերացիայի հավաքական թիմի 7 լեռնագնացներ, Հունիսի 1-ին բարձրացան Իրանի և Անդրկովկասի ամենաբարձր լեռնագագաթը ՝ Դամավենդը 5671 մետր։
Ֆեդերացիայի հավաքական թիմի 5 լեռնագնացներ, Օգոստոսի 8-ին բարձրացան Վրաստանի բարդագույն լեռներից մեկը ՝ Կազբեկը 5033 մետր, նշանակալից էր նաև այն, որ թիմի 5 անդամներից 3-ը իգական սեռի ներկայացուցիչներ էին։
2011 թվականի հունվար ամսին ՀԱՕԿ-ի օգնությամբ ֆեդերացիայի 4 ուժեղագույն մարզիկներ մասնակցեցին միջազգային մրցաշարի Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում։
Ֆեդերացիան կապեր է հաստատել նմանատիպ միջազգային կառույցների հետ։ Այժմ հաստատված է համագործակցություն Վրաստանի, Ռուսաստանի և Իրանի ալպինիզմի ֆեդերացիաների հետ։
Կատեգորիա:Հայաստանի սպորտային կազմակերպություններ
Աղձնիք (Խարբերդի գավառ)
Աղձնիք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում։
XX դարի սկզբին ուներ շուրջ 700 հայ բնակիչ։ 1915 թվականին թուրքերը բնակիչներին աքսորեցին Դիարբեքիր, Ուրֆա, որտեղ նրանց մեծ մասը կոտորվեց։ Փրկվեց ընդամենը 73 հոգի։
Բնակիչները զբաղվում էին հողագործությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։ Աղձնիքն ուներ վանք և 3 եկեղեցի։ Գյուղն ուներ 2 դպրոց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բորնի գերակշռությունը
«Բորնի գերակշռություն» (The Bourne Supremacy), 2004 թվականի գեղարվեստական ֆիլմ։ Ֆիլմի սցենարը գրվել է Ռոբերտ Լադլեմի համանուն գրքի հիման վրա։ Ֆիլմը նախկին կենտրոնական հետախուզական վարչության անդամ, պրոֆեսիոնալ մարդասպանի մասին է, ով կորցնում է իր հիշողությունը։ 2007 թվականին դուրս է գալիս երրորդ մասը՝ «Բորնի ուլտիմատում», 2012 թվականին չորրորդ մասը՝ «Բորնի էվոլյուցիա», իսկ 2016 թվականը կինոյումին լույս է տեսնում պատմության հինգերորդ և եզրափակիչ մասը, որը ստանում է «Ջեյսոն Բորն»։
Համաշխարհային առաջին ցուցադրումը կայացել է 2004 թվականի հուլիսի 16-ին։
Սյուժե
Առաջին ֆիլմի իրադարձություններից անցել է մոտ երեք տարի։ Ջեյսոն Բորնը իր սիրելի Մարիայի հետ ապրում են Հնդկաստանի Գոա նահանգում։ Բորնին շարունակում են հետապնդել բեռլինի հյուրանոցում կատարված սպանության հիշողությունները։
Այդ ժամանակ Բեռլինում օպերացիա է անցկացնում կենտրոնական հետախուզական վարչությունը։ Պամելա Լենդին ցանկանում է երեք միլիոն դոլարի դիմաց ձեռք բերել այսպես կոչված «Նեսկիի ֆայլեր»-ը, որոնք պետք է լուսաբանեին վարչությունից քսան միլիոն դոլարի գողությունը, որը կայացել էր մի քանի տարի առաջ։ Ռուս քաղաքական գործիչ Նեսկին պետք է հայտարարեր գողի անունը, սակայն նա սպանվեց բեռլինի հյուրանոցում իր կնոջ կողմից։ Այս օպերացիան նույնպես ձախողվում է։ Ռուս վարձու մարդասպան Կիրիլը սպանում է վարչության աշխատակցին և վաճառողին, գողանում է փաստաթղթերը գումարի հետ։ Նրան վարձել էր ռուս մեծահարուստ Յուրի Գրետկովը։ Վերջացնելով իր աշխատանքը Կիրիլը նրան օգնող պայթուցիկ սարքի վրա թողնում է Բորնի մատնահետքերը։
Ժամանելով Գոա՝ Կիրիլր փորձում է սպանել Բորնին։ Բորնը նկատում է օտարին և կարողանում է ճիշտ ժամանակին հեռանալ, սակայն Կիրիլը հասցնում է սպանել նրա սիրելիին՝ երիտասարդ Մարիային։ Կիրիլը իր հերթին վստահ էր, որ սպանել է Բորնին և կատարել պատվերը։ Բորնը ողևորվում է Նեապոլ, հասկանալու համար, թե ինչու է ԿՀՎ-ն կրկին հետապնդում իրեն։
Լենդին հայտնաբերում է, որ պայթուցիկ սարքի վրա թողնված մատնահետքերը համընկնում են «Թրեդսթոուն» նախագծի գործակալներից մեկի մատնահետքերի հետ։ Նա թույլատվություն է ստանում օգտվել համակարգի տվյալներից։ Նախագծի կառավարիչ Վարդ Էբբոտը և Լենդին ուղևորվում են Բեռլին։
Նեապոլ ժամանելուն պես Բորնին ձերբակալում են։ Ամերիկայի դեսպանատան աշխատակցի հետ հարցաքննության ժամանակ Բորնը հարցակվում է նրա վրա և պատճենում է նրա SIM-քարտը։ Նա լսում աշխատակցի խոսակցությունը Լենդիի հետ և իմանում է, որ նա ցանկում է գտնել Բորնին, որը կասկածվում է մի քանի սպանության մեջ, որոնք կատարվել էին վերջերս Բեռլինում։ Մյունխենում Բորնը գտնում է «Թրեդսթոուն» նախագծի նախկին գործակալ Յառդաին, որպեսզի հասկանա, ով և ինչու է նրան հետևում։ Յառդան նրան ասում է, որ նախագիծը փակված է։ Բորնը հանգամանքների բերումով սպանում է Յառդային։
Բեռլինում Լենդին և Էբբոտը հրավիրում են Նիկի Պերսոնսին, որը «Թրեդսթոուն» նախագծում պատասխանատու էր գործակալների առողջության և սպասարկման համարմ։ Բորնը հետևում է Լեդիին՝ վստահ լինել, որ հենց նա է կազմակերպել Գաոյի ահաբեկչությունը։ Նա ԿՀՎ-ից կարողանում է հանդիպում կորզել Նիկիի հետ։ Նա հարցուփորց է անում «Թրեդսթոուն» նախագծի և նրա հանդեպ հետապնդումների մասին։ Նիկին նրան կասկածում են Բեռլինում կատարվող ծրագրի խափանման մեջ։ Բորնը մտածում է որը, խոսքը նրա առաջին առաջադրանքի մասին է՝ «Բռեկեր» հյուրանոցում Նեսկիի սպանության։ Նիկին ասում է, որ նրա առաջին առաջադրանքը Ժենեֆայում էր, և նա ոչինչ չգիտի Բեռլինում կատարված սպանության մասին։ Լենդին լսում է այդ խոսակցությունը և սկսում է մտածել, որ Բորնը անմեղ է։
Բորնը վերադառնում է «Բռեկեր» հյուրանոց և հիշում է իր առաջին առաջադրանքը։ Նա էր սպանել Նեսկի ամուսիններին և դրել զենքը քաղաքական գործչի հարսնացուի ձեռքը։ Բորնը գալիս է Էբբոտի մոտ և վերջինս խոստովանում է, որ նա Գրետկովի հետ միասին կապ ունի գումարի գողության մեջ։ Գոայում կատարված սպանությունը նույնպես նա է կազմակերպել։ Բորնը ձայնագրում է Էբբոտի խոստովանությունը և փոխանցում է Լենդիին։ Երբ Լենդին գալիս է նրա սենյակ, Էբբոտը սպանում է ինքն իրեն։
Որոշ ժամանակ անց Բորնը զանգահարում է Լենդիին, որը գտնվում էր Նյու Յորքում։ Նա շնորհակալություն է հայտնում ձայնագրության համար և ներկայացնում է իր իրական անունը ու ծննդյան թվականը։
Կինոկրիտիկա և դրամական հավաքներ
Ֆիլմը դրական գնահատական է ստացել կինոկրիտիկների կողմից. նրա վարկանիշը Rotten Tomatoes կայքում կազմում է 81% ։
Ֆիլմը հաջողություններ ունի նաև ֆինանսական գծով։ 75 միլիոն բյուջեի առկայությամբ այն հավաքում է 289 միլիոն դոլար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում Կատեգորիա:2004 ֆիլմեր Կատեգորիա:Փոլ Գրինգրասի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:2000-ականների ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների արկածային ֆիլմեր
Տիուրանա
Տիուրանա (Իսպ․՝ Tiurana), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, Լեիդա նահանգում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Նոգերա շրջանում։ Զբաղեցնում է 15․9 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը 81 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Աղձն
Աղձն (նաև՝ Արզն, Աղձնիք Հայոց, Արաքսենե, Արաքսիանե, Արզան, Արզանան, Արզանանի, Արզանենա, Արզանենե, Արզանինի, Արզինի, Արզն Աղձնյաց, Արզնարզյուն, Արզոն, Արզրունիք, Արզուն, Արզունիտիս, Արծն, Արծրունիք, Արձն, Արղզնն, Արղնի, Արսանիա, Արքսան, Արքսանե, Արքսանեն, Արքսանենե, Արքսանի, Խարզան, Խզու, Հազու, Հարզան), գավառ Մեծ Հայքի Աղձնիք աշխարհում ։ Մեծ Հայքի հարավ-արևմտյան սահմանի մոտ, Աղձնիք աշխարհի հարավ-արևելյան մասում՝ Նփրկերտից (Տիգրանակերտ) հարավ-արևելք, Տիգրիս գետից հյուսիս, իր արգավանդ հողերով հայտնի լեռնային, ջրառատ շրջանում ։ Սահմանակից էր՝ Աղձնիքի Նփրկերտ, Սանասունք, Սալնո ձոր, Գզեղխ, Տատիկ, Կեթիկ գավառներին, Հայոց Միջագետքին և Կորճայք աշխարհին։ Համապատասխանում է այժմյան Խարզան (Խարզան, Ծռըգան) գավառին ։ Ընդգրկել է Արևմտյան Տիգրիսի Արզան և Բաղաղեշ վտակների ստորին ավազանները։ Ուներ ավելի քան 3500 կմ2 տարածություն։ Եղել է Աղձնյաց բդեշխության կենտրոնը։
Զվարթնոց (այլ կիրառումներ)
Զվարթնոց, կարող է վերաբերել՝
Աղձն
Անվանում
Անվան ծագումը կապվում է Վանի թագավորության Ալզի (Ալձն) երկրի անվան հետ։ Եղիշեն հիշատկում է Արզնարզյուն, իսկ Մովսես Խորենացին՝ Արձն և Աղձն ձևերով։ Ենթադրվում է, որ սկզբում կոչվել է Արզինի՝ համանուն Արզան կենտրոնով։ Անտիկ աղբյուրներում հիշատակվում է Arzanenae ձևով։ Թովմա Արծրունին Աղձնը համարում է Արծրունիների նախկին բնակավայրը և կարծում է, թե այն կոչվել է նաև Արզրունիք և ապա ձևափոխմամբ՝ Արծրունիք։ Պատմիչն այս գավառը անվանում է նաև Արզն Աղձնյաց։ Սխալմամբ, ոմանք գավառը անվանում են Արծն։ Աղձնիք աշխարհի անվամբ գավառը կոչվել է նաև Աղձնիք Հայոց։
Աշխարհագրություն
Աղձնը Բիթլիսի լեռնանցքով (Ձորապահակ) անցնող ճանապարհով կապվում էր Մեծ Հայքի կենտրոնական աշխարհի՝ Այրարատի հետ։ Արևմուտքից սահմանակցում էր Նփրկերտ գավառին, հյուսիս-արևմուտքից՝ Սանասունքին, հյուսիսում՝ Սալնո ձոր, Գզեղխ և Տատիկ գավառներին, արևելքից՝ Կեթիկ գավառին։ Հարավ-արևմուտքում սահմանակցում էր Հայոց Միջագետքին, իսկ հարավ-արելքում՝ Մեծ Հայքի Կորճայք աշխարհին։
Պատմություն
Աղձնը երկար ժամանակ, հատկապես 4-րդ դարում Հռոմի ու Պարսկաստանի միջև պատերազմի թատերաբեմ էր և ձեռքից ձեռք էր անցնում։ 577 թվականին Բյուզանդիայի Մորիկ կայսրը Աղձնից հանեց հայ գաղթականություն և ուղարկեց Կիպրոս կղզի։
Ենթադրվում է, որ գավառի Խարզան գյուղը գտնվում է հին Արզն քաղաքի տեղում։
Բնակչություն
19-րդ դարի վերջերին Աղձնը ուներ հայ և քուրդ բնակիչներ։
Բեռլինի հրեական թանգարան
Բեռլինի հրեական թանգարան (Jüdisches Museum Berlin), նվիրված է գերմանա-հրեական ավելի քան 2000 տարվա հարաբերությունների պատմությանը։ Գտնվում է Լինդենշթրասսե փողոցում, Քրոյցբերգ թաղամասում։ Բացվել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 9-ին։ Գտնվում է պետական պահպանության տակ։ Թանգարանում գտնվում են.
Ստեղծման պատմություն
1933 թվականին Բեռլինում բացված առաջին հրեական թանգարանը գործել է հինգ տարուց քիչ ավելի երկար։ Բյուրեղապակյա գիշերվանից անմիջապես հետո թանգարանը փակվեց նացիստական ռեժիմի կողմից։ 1971 թվականին, երբ Բեռլինի հրեական համայնքը տոնում էր իր 300-ամյակը, իսկ Բեռլինի նախկին Պատմության թանգարանում անց էր կացվում իրադարձությանը նվիրված ցուցահանդես, նոր հրեական թանգարան ստեղծելու միտք ձևավորվեց։ Ամեն դեպքում, հետագա տարիներին ևս համապատասխան թեմայով ցուցադրություններ կազմակերպելու համար օգտագործվում էր Բեռլինի թանգարանը։ 1988 թվականին հրեական բաժնի ցուցադրության տարածքն ընդլայնելու նպատակով Բեռլինի թանգարանի ընդարձակման ճարտարապետական մրցույթ հայտարարվեց։ Մրցույթը հաղթեց Դանիել Լիբեսքինդը, ով իր նախագիծը կոչեց "Between the Lines" («Տողերի արանքում»)։ Շենքի ցուցադրական անհամաչափ զիգզագաձև գիծը ոչ մեկ անգամ հատվում է դատարկ տարածության հետ։ Ըստ ճարտարապետի մտահղացման` դրանք պետք է խորհրդանշեին այն դատարկությունը, որը տարածվեց Գերմանիայի ու Եվրոպայի կյանքում` հրեական բնակչության ու մշակույթի զանգվածային ոչնչացումից հետո։ Թանգարանային համալիրն ամբողջությամբ բաղկացած է շենքերից, ստորգետնյա տարածքից ու «արտաքսման այգուց»։ Թանգարանի հիմնական հատվածը կառուցվել է 1993-1995 թվականներին։ Հավելյալ շինության շինարարությունը տևել է 1992-1998 թվականներին։ Լիբեսկինդի շինությունը բաց է հանրության համար 1999 թվականից` բուն թանգարանի բացումից երկու տարի առաջ։ Արդեն որպես Հրեական թանգարանի մաս` այն շատ հայտնի է այցելուների շրջանում։
Ճարտարապետություն
Թանգարանը բաղկացած է երկու շինությունից. Կոլլեգիենհաուսի հին շինությունից և ճարտարապետ Դանիել Լիբեսքինդի նախագծած նոր զիգզագաձև շենքից։ Առաջինը բարոկկոյի օրինակ է, երկրորդը` դեկոնստրուկտիվիզմի։ Շինությունների միջև երևացող ճակատային միացում չկա, դրանք միանում են ստորգետնյա հարկով։ Լիբեսքինդի` ջարդված գծի ձևով նախագծված շենքը, որը ճարտարապետին համաշխարհային համբավ է բերել, այցելուներին հնարավորություն է տալիս ինչ-որ չափով զգալ այն դժբախտությունները, որոնք բաժին են հասել հրեական ժողովրդին։ Դեպի թանգարանի հիմնական մասնաշենք սովորական մուտք չկա։ Այնտեղ կարելի է հասնել միայն ստորգետնյա երկար անցումով։ Դեպի հրեական թանգարան միայն մուտքը չի բացակայում։ Դրա ցինկապատ ճակատամասը քաոսային նեղ պատուհաններով այնպես է կառուցված, որ չես կարող հասկանալ, թե այնտեղ քանի հարկ կա, և ընդհանրապես, կան դրանք, թե ոչ։ Ներսում հայտնվելով` այցելուները կորցնում են հավասարակշռությունը, քանի որ թանգարանի հատակը կոր է, և առաջ շարժվելու համար պետք է ջանք գործադրել։ Այստեղ է տեղակայված «Հոլոքոստի ամրոցը», փոքր, փակ, դատարկ տարածություն` սև պատերով ու վերևում հայտնվող մի փոքր լույսով։ Այստեղ է նաև «Արտաքսման այգին», որտեղ տեղադրված են 49 հուշասյուներ. 48-ը լցված են Բեռլինի հողով և խորհրդանշում են Իսրայել պետության հիմնումը, իսկ 49-րդը` լցված է Իսրայելից բերված հողով։ «Արտաքսման այգի» կարելի է հասնել թանգարանի միայն նկուղային հարկերից։ Այստեղ ևս կողմնորոշման խնդիր կա։ Այգու հիմքը հանդիսացող պլատֆորմը ևս կորություն ունի, ինչպես նաև, այն գետնի մակարդակից ցածր է։ Հավասարապես կորություն ունեն և հուշասյուները, որոնցից յուրաքանչյուրի մեջ ծառ է տնկված, որոնք վեր են խոյանում բետոնե հիմքից ու խորհրդանշում են դեպի երկինք ձգվող կյանքը։
Արտաքին հղումներ
Բեռլինի հրեական թանգարանի պաշտոնական կայք
Կատեգորիա:Բեռլինի թանգարաններ Կատեգորիա:2001 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Հրեական թանգարաններ Կատեգորիա:Հոլոքոստի թանգարաններ
(8584) 1997 AN22
(8584) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի հունվարի 11-ին Պեկինի Շմիդտ-ԼԿՍ աստերոիդների ծրագրի կողմից Քսիլոնգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,022208 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7819 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2625 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1919,04 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187593 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,2° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1997 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պեկինի Շմիդտ-ԼԿՍ աստերոիդների ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պրերիա (վեպ)
«Պրերիա։ Հեքիաթ» (The Prairie), Ջեյմս Ֆենիմոր Կուպերի 1827 թվականի վեպն է, նրա երրորդ վեպը՝ Նեթի Բամպոյի մասին։ Նրա մտացածին հերոս սահմանապահ Բամպոյին երբեք իր անունով չէին կոչում, փոխարենը նրան անվանում էին «որսորդ» կամ «ծերուկ»։ Ժամանակագրորեն «Պրերիան» «Կաշվե գուլպա հեքիաթների» հինգերորդ և վերջին մասն է, չնայած, որ այն հրատարակվել է նախքան  «Հետախույզը» (1840թ.) և «Գազանորսը» (1841թ.) վեպերը։ Այն պատկերում է Նեթիի կյանքի վերջին տարին, որն օգնում էր ամերիկյան սահմանին նեղության մեջ գտնվող մարդկանց։ Գրքում հաճախ հիշատակվում են «Կաշվե գուլպա հեքիաթներում» նախկինում հրատարակված երկու գրքերի կերպարներն ու իրադարձությունները, ինչպես նաև այն երկուսը, որոնք Կուպերը դեռ տասը տարի հետո պետք է գրեր։ Շարունակությունը «Վերջին մոհիկանը» վեպի հետ ի հայտ է գալիս Դունկանի և Ալիս Հեյվորդի թոռնուհու, ինչպես նաև Պաունիի ազնվական առաջնորդ Հարդ Հարթի հայտնվելուն պես, որի անունն անգլիական է, իսկ ֆրանսիական մականունը՝ «Դելավար», որը թարգմանաբար նշանակում է «քարսիրտ»։
Կերպարներ
• Որսորդ - պատմության գլխավոր հերոսը։ Թեև նրա իրական անունը երբևէ չի հիշատակվում, այլ գրքերի ծանոթագրություններից եզրակացնելով՝ մենք ենթադրում ենք, որ սա Նեթի Բամպոն է իր 87-րդ (կամ 83-րդ) և կյանքի վերջին տարվա ընթացքում։ Նա իմաստուն, խորամանկ մտքի տեր անձնավորություն է, որը փրկում է սպիտակամորթ բնակիչներին շարունակ կրկնվող վտանգավոր իրավիճակներից։ Կապիտան Դունկան Միդլթոնի պապերը նրա մտերիմ ընկերներն են։
• Էսթեր Բուշ - Իսմայելի ջանասեր, հոգատար կինը, նրա տասնչորս երեխաների մայրը (յոթ որդի և յոթ դուստր)։ Երբեմն աշխույժ կին, երբեմն էլ՝ լուռ բողոքող։
• Էլեն Ուեյդ - Էսթերի առաջին հանգուցյալ ամուսնու (ամուսնու քրոջ դուստրը) եղբոր աղջիկը, որը նրանց հետ ապրում է որբանալու օրվանից ի վեր։ Իսմայելը մտադիր է ամուսնացնել նրան իր ավագ որդու՝ Ասայի հետ, բայց վերջինս սիրահարված է Փոլ Հովերին։
• Աբիրամ Ուայթ - Էսթեր Բուշի եղբայրը։ Նախքան հիմնական պատմության սկսվելը՝ Ինեզ դե Սերտավալոս Միդլթնի առևանգողը։ Սպանում է նրա եղբորորդուն՝ Ասա Բուշին, բայց սպանությունը մինչև գրքի գրեթե վերջը չի բացահայտվում։ Գրքի հիմնական հերոսն է։
• Ինեզ դե Սերտավալոս Միդլթն - Կապիտան Դունկան Ունկաս Միդլթոնի գեղեցիկ, փոքրիկ հարսնացուն՝ Լուիզիանայում հարուստ հողատիրոջ դուստրը։ Մի բարեպաշտ կաթոլիկ, որը վճռել էր ամուսնուն կրոնափոխ անել դեպի իր հավատքը։
• Կապիտան Դունկան Ունկաս Միդլթոն - մայոր Դունկան Հեյվարդի և «Վերջին մոհիկանը» վեպի` Ալիս Մունրո-Հեյվորդի թոռը, որն իր հարսնացուին փրկում է Աբիրամ Ուայթից և վեպի ավարտին ականատես է լինում Նեթի Բամպոյի ազնվական հուղարկավորությանը։
• Փոլ Հովեր – խոհեմ, մեղուների հմուտ որսորդ, որը նշանված է Էլեն Ուեյդի հետ։ Գրեթե յուրաքանչյուր մեկնաբանության մեջ նա ինչ-որ կերպ հիշատակում է մեղուներին։
• Բժիշկ Օբեդ Բեթ լատիներեն՝ Բատիուս - բժիշկ-բնագետ։ Նա որպես ընտանեկան բժիշկ միացել էր Բուշի խմբին, բայց առիթից օգտվելով մտել էր անապատ, մոտակա գյուղերի բուսական ու կենդանական աշխարհից նմուշներ հավաքելու համար։ «Վերջին մոհիկանը» ստեղծագործության հերոս Դավիթ Սաղմոսերգուի պես, նա էլ երկուստեք ապահովում էր հումորային բազմազանություն և ֆոն, որի միջոցով Կուպերը կարող է համեմատել Նեթի Բամպոյի սահմանապահի գործնական կողմերը հարաբերական արժանիքները տեսական գիտելիքների հետ։ Օբեդը և Դեյվիդը նույնպես նման են «Գազանորս ում » Հեթի Հաթեռին, քանի որ այդ մարդիկ, բնիկ ամերիկացիների կողմից պահվում էին վախի մեջ, իրենց բժշկական առեղծվածային հատկությունների շնորհիվ։ Երբ Օբեդը տեղեկանում է Ինեզի և նրա վիճակի մասին, միանում է նրա ամուսնու խմբին` նրան փրկելու համար։ Նրա խոսքը հաճախ խրատական բնույթ է կրում, որում հաճախ հիշատակվում են իր հանդիպած մտացածին կենդանիների կամ բույսերի համար հորինում է սեռ և տեսակ։
• Ասինուս - բժիշկ Բատիուսի հավատարիմ էշն է, որի խանդը, պարզվում է, բժշկի և նրա ընկերների համար փրկարար միջոց է բիզոնի և թշնամական բնիկ ամերիկացիների ծեծի դեմ։
• Հեկտոր - Նեթիի իմաստուն ծեր որսորդական շունն է, որը մահանում է Նեթիից առաջ, բայց պահվել է որպես խրտվիլակ՝ ի նշան մեռնող սահմանապահի մխիթարության։ Նրա լալագին վնգստոցը պատմվածքում վերահաս վտանգի նշան է համարվում։ Միդլթոնի շները Հեկտորի ձագերն են։
• Մախտրի - Տետոն Սյուի քաջ և խորամանկ առաջնորդն է, որը ցանկանում է կնության առնել Էլենին և Ինեզին՝ որպես իր չորրորդ և հինգերորդ կանանց։ Նրան սպանում է Հարդ Հարթը։
• Հարդ Հարթ - Պաունիի քաջ, վայելչակազմ և վստահելի մարտիկ, որն օգնում է Նեթիին և Միդլթոնին փախչել իրենց թշնամիներից, և հաջողացնում նրանց փրկությունը մահից՝ տետոնների ձեռքից։ Նա տետոնների հետ եզրափակիչ մարտն է վարում՝ սպանելով Մախտրիին և վերցնելով նրա գլուխը ի նշան հաղթանակի։ Նա դառնում է Տաչեչանայի ամուսինը, Մախտրիի գեղեցիկ այրին, նրա տարեց հայր Լե Բալաֆրեի և Նեթի Բամպոյի հովանավոր սուրբը, որը սիրում է նրան որդու պես։ Նրա անունը իրեն կապում է հիանալի Դելավեր Նեթիի հետ, որի ֆրանսիական մականունը «քարսիրտ» է։ Որսորդը (Նեթի) վերաբերվում է Հարդ Հարթին որպես ազնիվ մարտիկի, նմանեցնելով «Վերջին մոհիկանը» վեպում իր սիրելի ընկեր հերոս Ունկայի։
• Ուուչա - նենգ քաջ Տետոն է, որին Հարդ Հարթը սպանում է իր սեփական տոմահավկով։
• Լե Բալաֆրե, ֆրանսերեն՝ «սպիապատ» - նրան այսպես են կոչել ֆրանսիացի և կանադացի առևտրականներն ու զինվորները, տարեց Տետոն, Մախտրիի սկեսրայրը, Տաչեչենայի հայրը, որը, որպես կերպար, համապատասխանում է Թամենունդին «Վերջին մոհիկանը» վեպում։
• Տաչեչանա - Մախտրիի ամենաերիտասարդ կինը։
Սյուժե
Պատմությունը սկսվում է նրանով, որ Իսմայելը, նրա ընտանիքը, Էլենը և Աբիրամը դանդաղ անցնում են Միջին արևմտյան ամայի պրերիաները ագարակ որոնելու, Լուիզիանայի գրավումից ընդամենը երկու տարի անց և Լեվիսի և Քլարկի արշավախմբի ժամանակ։ Նրանք հանդիպում են որսորդին (Նեթի Բամպոյին), որը թողել էր Նյու Յորքի իր տունը, որպեսզի գտներ մի տեղ, որտեղ նա չէր լսի, թե ինչպես են մարդիկ կտրում անտառները։ Իր մյուս արկածների և այս վեպի միջև ընկած տարիների ընթացքում նա միայն մեզ պատմում է, որ նա ամբողջ ճանապարհը քայլել է դեպի Խաղաղ օվկիանոս և տեսել է ափերի միջև տարածվող ողջ երկիրը (հերոսական սխրագործություն, հաշվի առնելով, որ Լեվիսը և Քլարկը դեռ չեն իրականացրել նույնը ուղևորությունը)։
Այդ գիշեր, Տետոնի մարտիկների մի խումբ գողանում են Իսմայելի բոլոր կենդանիներին՝ ներգաղթյալներին դնելով ծանր կացության մեջ։ Բժիշկը հաջորդ առավոտ վերադառնում է էշի հետ միասին։ Որսորդը օգնում է ընտանիքին տեղափոխել իրենց սայլակները, այդ թվում խորհրդավոր պարունակությամբ լի սայլակը, մոտակայքում գտնվող ժայռի մոտ, որտեղ նրանք ավելի անվտանգ կլինեին, երբ տետոնները վերադառնային։ Միդլթոնը որսորդին և Փոլին պատահաբար հանդիպելուց հետո միանում է խմբին։ Նախքան նրանց ժայռի մոտ վերադառնալը, Իսմայելը և նրա ընտանիքը փնտրում են իրենց ավագ որդուն՝ Ասային, որին գտնում են սպանված։
Որսորդը, Փոլը և Միդլթոնը վերադառնում են ճամբար, գտնում են Ինեզին, որին Աբիրամն ու Իսմայելը գերին էին պահում, և փախչում են վերջինիս և Էլենի հետ։ Մինչ տետոնները կբռնեն որսորդին և նրա խմբին, Իսմայելը հետապնդում է նրանց։ Նրանք փախչում են տետոններից, և այնուհետև Իսմայելը դաշինք է կնքում հնդիկների հետ։ Հնդիկները փորձում են ձերբակալել որսորդին՝ շրջափակելով նրան պրերիայում բռնկված կրակով, սակայն որսորդը հակառակ կրակ է բացում և փրկում բոլորին։ Նրանք հանդիպում են Հարդ Հարթին՝ մի պաունի-հնդկացու, որը փրկվել էր կրակից՝ գոմեշի կաշվի մեջ թաքնվելով, և փորձել է փախչել իր գյուղ։ Տետոնները բռնում են նրանց։ Իսմայելը պահանջում է, որ որսորդը, Ինեզը և Էլենը օգնեն տետոններին, բայց նրանք նրան մերժում են և վերջինս հեռանում է։ Մախտրին մտադիր է Ինեզին և Էլենին իր նոր կինը դարձնել։ Լե Բելաֆրեն փորձում է խնայել Հարդ Հարթի կյանքը, նրան իր որդին դարձնելով։ Հարդ Հարթը մերժում է, սպանում է Ուուչային և փախչում գյուղից։
Երբ Հարդ Հարթի Պաունիի զինվորները հարձակվում են Տետոն գյուղի վրա, որսորդն ու իր ընկերները փախչում են՝ փորձելով Իսմայելին գերի վերցնել։ Նախքան Աբիրամի մեղքի բացահայտումը, որսորդը մեղադրվում է Ասայի մահվան մեջ։ Աբիրամը մահապատժի է ենթարկվում, իսկ Իսմայելի ընտանիքը վերադառնում է արևելք՝ առանց Ինեզի, Էլենի և բժշկի։ Միդլթոնը, Ինեզը, Փոլը և Էլենը վերադառնում են համապատասխանաբար Լուիզիանա և Կենտուկի, իսկ որսորդը գյուղ Պաունի, որը փռված է Միսսուրի գետի վտակի երկայնքով։ Միդլթոնը և Փոլը վերադառնում են ճիշտ ժամանակին, որպեսզի ականատես լինեն որսորդի ազնվական մահվանը և թաղեն նրան։
Արևմուտքի ընդարձակումը որպես ամերիկյան նախատիպ
Դանիել Բոոնի ոգով, որն ինչպես ասում են, կարծում էր, որ «Մեկ քառակուսի մղոնի վրա տասը բնակչությունը նեղություն պատճառող մարդաշատություն է» «Պրերիան» ընդգրկում է Լուիզիանա գաղութի տարածքում բնակիչների հաստատման պատմական ֆենոմենը։ Որսորդը սահմանապահի օրինակ է, ինչպիսին է Դանիել Բոոնը, Ամերիկայի արևմուտքում հսկայական տարածքներ փնտրելիս։ Վեպի հեղինակ և սոցիալական քննադատ Ջեյմս Ֆենիմոր Կուպերը (1789–1851) ամերիկացի առաջին հայտնի գրողն էր, որը երևակայաության միջոցով ներկայացրեց ամերիկյան կյանքով, մասնավորապես իր հինգ «Կաշվե գուլպա հեքիաթներում»։ Նա նաև առօրյա քաղաքական, սոցիալական և կրոնական խնդիրների քննադատ էր։
Ջեյմս Կուպերը (նրա մոր ազգանունը Ֆենիմոր՝ փաստաթղթերում ավելացվեց 1826 թ.) ծնվել է Նյու Ջերսիի Բերլինգտոն քաղաքում, 1789թ սեպտեմբերի 15-ին։ Վիլիամ Կուպերի տասներկու երեխաներից տասնմեկերորդն է, ռահվիրա հողատեր և կառուցապատող Նյու Ջերսիում և Նյու Յորքում։ Երբ Ջեյմսը տասնչորս ամսական էր, հայրը ընտանիքը տեղափոխեց անապատի հսկայական տարածք՝ Նյու Յորքի նահանգի Սուսկեհաննա գետի ափ, որտեղ, փոքր հողային դրամաշնորհների համակարգով, Օտսեգո լճի ստորոտին նա հիմնել էր Կուպերսաուն գյուղը։
Այստեղ, «Մանորի տան» մեջ, որը հետագայում հայտնի դարձավ որպես Օսեգո Հոլլ, մեծացավ Կուպերը՝ որպես հասարակ համայնքի «ազնվական» արտոնյալ որդի։
Հնդիկների նկատմամբ վերաբերմունք
Չնայած սրա Կուպերի հնդիկները հաճախ կարծրատիպային են, ինչպես նրա սպիտակամորթ կերպարները։ Չնայած երբեմն հնդկացիներին նախապաես վերաբերվում էր որպես տմարդիների, նա դեռևս նրանց ներկայացնում է բարի լույսի ներքո, մարդկային և սատանայական հատկությունների խառնուրդով։ Չնայած այս ամենին, այն ինչը բնութագրում և նկարագրում է որպես պարզունակ կամ կեղտոտ, Կուպերը բարձր է գնահատում նրանց պատիվը, հյուրընկալությունը, օրենքները և այլն։ Հնդկացիները ավելի բարդ կերպարներ են, քան գրքի մեծ մասում եղած ցանկացած այլ կերպար։ «Պրերիայում» տետոնները Աբիրամից բացի ամենասարսափելի, չար կերպարներն են, և այնուամենայնիվ, Պաունիի Հարդ Հարթը որսորդից հետո առավել պատվաբեր և համարձակ։
Ֆիլմ
Վեպը էկրանավորվել է 1947 թվականին։
Ալաջքյոյ
Ալաջքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։ Գտնվում էր Կամախ քաղաքից 35 կմ հյուսիս-արևելք՝ բարձրադիր վայրում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կամուրջ
Պատմություն
Հին ժամանակների պարզագույն կամուրջները գետի վրայով գցված գերաններ էին։ Սկզբնական կամուրջները փայտից էին և այժմ էլ շատ կան գործող փայտե կամուրջներ։ Հետագայում որպես նյութ սկսեցին օգտագործել քարը։ սկզբնական շրջանում քարից էին միայն կամրջի հենասյուները, իսկ հետագայում սկսեցին քարից կառուցել նաև կամարները։
Կամրջի կառուցման գործում մեծ հաջողության հասան Հին Հռոմում։ Հին Հռոմեցիները քարի ամրացման համար օգտագործում էին ցեմենտ. որի գաղտնիքը կորավ միջին դարերում։ Կամուրջներից՝ ակվեդուկերը օգտագործում էին քաղաքները ջրով ապահովելու համար։ Հռոմեացի պատմաբան Սեկստ Հուլիոս Ֆրոնտինը գրում էր, որ ակվեդուկերը Հռոմեական կայսրության հզորության վկաներն են ։
Միջին դարերի եվրոպական քաղաքների և առևտրի բուռն զարգացումը ամուր կամուրջների կարիք առաջացրին։ Ճարտարագիտական մտքի զարգացումը հնարավորություն տվեց ավելի մեծ թռիչքով, դատարկ կամարներով և պակաս լայնությամբ հենասյուներով կամուրջներ կառուցել։ Այն ժամանակվա կամուրջների ամենամեծ թռիչքները չէին գերազանցում 70 մետրը։ Այդ ժամանակ ինկերի մոտ տարածում են գտնում ճոպանային կամուրջները։
16 և 17-րդ դարերում ավելի խոշոր կամուրջների կարիք առաջացավ, որոնց տակով խոշոր նավերը հնարավորություն կունենային անցնելու։ 18-րդ դարում կամուրջների թռիչքը հասավ 100 մետրի։ Դարի վերջից սկսեցին մետաղյա կոնստրուկցիաներ օգտագործել։ Առաջին մետաղյա կամուրջը կառուցվեց Մեծ Բրիտանիայում՝ Սևերն գետի վրա 1779 թվականին; Թռիչքի բարձրությունը 30 մետր էր։ Կամարները չուգունից էին։ 19-րդ դարում երկաթգծի հայտնվելով պահանջ առաջացավ մեծ բեռնատարողությամբ կամուրջների, որը նպաստեց կամրջաշինարարությանը։ Որպես հիմնական շինանյութ առաջ են գալիս պողպատը, երկաթը։ Գյուստավ Էյֆելը 1877 թվականին կառուցեց ձուլած երկաթից կամուրջ Դորա գետի վրայով Պորտուգալիայում։ Թռիչքի բարձրությունը 160 մետր էր։ 19-րդ դարի վերջի եվրոպական ամենաերկար կամուրջը Բելելյուբսկու նախագծած Սիզրանի կամուրջն էր Վոլգա գետյի վրայով։ 20-րդ դարում կամուրջները սկսեցին կառուցել երկաթբետոնից; Այս նյութը էապես տարբերվում էր երկաթից, որ ժամանակ-առ-ժամանակ ներկելու կարիք չուներ։ Երկաթբետոնի հետ օգտագործվում էր նաև մետաղը։
Կամուրջների տիպեր
Կամուրջները դասակարգվում են ըստ հետևյալ հատկանիշների ՝ Հատուկ խումբ են կազմում լողուն (նավակամուրջ), բացվող, հավաքվող-քանդվող նաև ռազմական կամուրջները ։
Հայկական կամուրջներ
Հայաստանի հնագույն կամուրջները չեն պահպանվել։ Պատմական աղբյուրները հիշատակում են որոշ կամուրջներ, օրինակ՝ մայրաքաղաք Արտաշատի (մ. թ. ա. 2-րդ դար) Տափերական անվանվող կամուրջը Արաքսի վրա, մյուսը Մեծամոր գետի վրա։ Այժմ պահպանվել են մոտ 40 միջնադարյան կամուրջներ կամ նրանց հետքերը։ Ըստ Թորոս Թորամանյանի միայն Ախուրյան գետի վրա, սկսած Մարմաշենի վանքից մինչև Ախուրյանի և Արաքսի միախառնման տեղը, ինը կամուրջ կար։ Միչնադարյան հայաստանի կամուրջները կառուցվում էին քարավանային ճանապարհներին, բայց կային նաև տեղական նշանակության։ Կամրջաշինությունը լայն թափ է առել Անիի թագավորության օրոք 10-ից 13-րդ դարերում, որոշ չափով նաև 16-ից 17-րդ դարերում։
Միջնադարյան հայաստանում կամուրջները կառուցվում էին հիմնովին, հաշվի առնելովհիդրավլիկական և կառուցվացքային առանձնահատկությունները։ Հիմնական շինանյութը բազալտն էր, տուֆը, կրաքարը, ավազաքարը, կապող նյութը կրաշաղախն էր։ Պահպանված կամուրջներից գրեթե բոլորն էլ կամարակապ են, միաթռիչք, երկթռիչք կամ բազմաթռիչք։ Կամարները երկկենտրոն են կամ կիսաշրջանաձև, կրկնակի կամ եռաշերտ ։
Աշխարհի ամենաերկար կամուրջը
Աշխարհի ամենաերկար կամուրջը հարավային Լուիզիանայի Պոնչարտեյն լճի երկու կողմերն իրար կապող երկկողմ կամուրջն է, որն ունի 24 մղոն երկարություն։ Կամրջի մի կողմը բացվել է 1956 թվականին, իսկ երկրորդը՝ 1969 թվականին։ Այժմ օրական 40,000 մեքենա է հատում կամուրջը։ Այնուամենայնիվ, շատ դժվար է որոշել, թե իրականում որն է ամենաերկար կամուրջը, քանզի բազմաթիվ մարդիկ տարբեր ձևերով են որոշում, թե որն է ամենաերկարը։ Օրինակ՝ որոշները կարող են չափել կամրջի երկարությունը սկզբնամասից մինչև կամրջի ծայրը, մինչդեռ կան մարդիկ, ովքեր որոշում են ջրից վերև ընկած մասը։ Այսպիսի կամրջի մի օրինակ է Թայլանդում գտնվող 33 մղոն (54կմ) երկարությամբ Բանգ Նա կամուրջը, որն ավելի երկար է, քան Պոնչարտեյնը, սակայն միայն տեխնիկապես։
Տես նաև
Ռիալտո (կամուրջ)
Աշխարհի ամենաերկար կամուրջների ցանկ
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կամուրջներ Կատեգորիա:Ճարտարապետություն Կատեգորիա:Տրանսպորտ Կատեգորիա:Տրանսպորտային ենթակառուցվածքներ Կատեգորիա:Տրանսպորտային շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ճարտարագիտություն Կատեգորիա:Ճանապարհաշինություն
Փիթր Փեն
Փիթր Փեն (Peter Pan), շոտլանդացի գրող Ջեյմս Մեթյու Բարրի «Փիթր Փենը Քենսինգթոնի այգիներում» (Peter Pan in the Kensington Gardens), «Փիթր Փեն» (Peter Pan, պիես, 1904) և «Փիթրը և Վենդին» (Peter Pan and Wendy, 1911) գրքերի հերոս, XX դարի մանկական գրականության հայտնի կերպատներից մեկը։ Տվյալ կերպարի նախատիպը Մայքլ Դևիսն է։
Փիթր Փենի մասին պատմությունները բազմիցս էկրանավորվել են։ Հայտնի են 1953 թվականին Ուոլտ Դիսնեյի «Փիթր Փեն» մուլտֆիլմը և 1991 թվականին նկարահանված «Կապիտան Կրյուկ» ֆիլմը։ 1987 թվականին «Բելառուսֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանվեց «Փիթր Փեն» 2 սերիանոց ֆիլմը, որի պրիմիերան կայացել է 1988 թվականի Ամանորին՝ ԽՍՀՄ համամիութենական հեռուստածրագրում։
1929 թվականին Ջեյմս Մեթյու Բարրը «Փիթր Փեն»-ի հրատարակության իրավունքը հանձնեց Քրեյթ Օրմոնդ սթրիթի վրա գտնվող մանկական հիվանդանոցին։ Այն ավելի ուշ ներառվեց նրա կտակում այն պայմանով, որ ստացված գումարները երբեք չպետք է հրապարակվեն։ 1937 թվականին նա մահացավ, որից հետո նրա հեղինակային իրավունքները պահպանվեցին հետագա 50 տարիների ընթացքում, իսկ հետո ստեղծագործությունը պետք է դառնար հանրային։ Սակայն 1988 թվականին ընդունվեց հատուկ օրենք, համաձայն որի հիվանդանոցն իրավունք ստացավ տնօրինել «Փիթր Փեն» ստեղծագործության հրատարակություններից ու այլ օգտագործումից ստացված եկամուտները ։
Փիթր Փենի քանդակները
Փիթր Փենի առաջին քանդակը քանդակագործին պատվիրել է գրող Ջորջ Ֆրեմպտոնը (George Frampton), իսկ քանդակը՝ որպես լոնդոնցիներին մայիսմեկյան անակնկալ, տեղադրվել է 1912 թվականի ապրիլի 30-ի գիշերը։ Քանդակն անվանվել է «Փիթր Փեն՝ տղա, ով չէր ուզում մեծանալ»։ Չնայած սկանդալներին՝ այն մնաց թագավորական այգում։ Կան օրիգինալ ևս 6 քանդակներ, որոնք տեղադրված են աշխարհի տարբեր քաղաքներում՝ Լիվերպուլում (Անգլիա), Բրյուսելում (Բելգիա), Կամդենում (ԱՄՆ), Պերտում (Ավստրալիա), Տորոնտոում (Կանադա), Սենթ Ջոնս (St. John's) քաղաքի Բոուրինգ այգում (Կանադա)։
Փիթր Փենը Պ. Հոգանի «Փիթր Փեն» ֆիլմում
Ֆիլմում Փիթր Փենին մարմնավորել է Ջերեմի Սամթերը։ Այդ սյուժեում նա ցանկանում է երբեք չմեծանալ։ Նրա համար Վենդիի զգացմունքները ուղղակի խաղ էր։ Փիթրի պարտությունից հետո Վենդին համբուրում է նրան. դրանից հետո Փենը պարտության է մատնում Կրյուկին։ Շուտով Փենը Վենդիին և տղաներին տանում է ծովահենների նավով։ Ավելի ուշ նա և Դին Դինը հետ են վերադառնում Նեվերլենդ։
Փիթր Փենը Նիկ Ուիլինգի «Նևերլենդ» մինի սերիալում
Փիթրը որբ է, ում Ջիմի Կրյուկը վերցրել էր աշխատանքային տնից։ Լոնդոնում Ջիմին երեխաներից կազմել էր գողերի խումբ։ Մի անգամ նա երեխաներին հրամայում է գողանալ կախարդական գանձը, որի շնորհիվ կարելի է հայտնվել այլ աշխարհում՝ Նևերլենդում։ Դա աշխարհի կենտրոնում գտնվող փոքր մոլորակ է, որտեղ ժամանակը կանգ է առել։ Այստեղ են հայտնվում տարբեր ժամանակների մարդիկ։ Այնտեղ էին հայտնվել նաև XVIII դարի ծովահենները, որոնց գլխավորում էր Էլիզաբեթ Բոնին, ինչպես նաև հնդկացիների մի ցեղ։ Հնդկացիները նրանից փորձում են պաշտպանել հոգիների ծառը։ Նրանց միջև վաղուց պայքար էր ընթանում։ Նևերլենդում են հայտնվում նաև գլխավոր հերոսները՝ Կրյուկը, Փիթրը և նրա ընկերները։ Փիթրը ընկերացել էր հնդկացիների առաջնորդի աղջկա՝ Լիլիայի հետ։ Հոգիները Փիթրին շնորհում են թռչելու ունակություն։ Դին Դինը դառնում է Փիթրի ընկերը։ Էլիզաբեթ Բոնին մահանում է։ Կրյուկը գլխավորում է ծովահեններին՝ խոստանալով նրանց այնտեղ ուղարկել ժամանակակից զենքեր և գերիներ։
Վերջնական պայքարում Փիթրը կտրում է Կրյուկի ձեռքը։ Նաև ընկնում է Փիթրի մորը պատկանող ժամացույցը, որը ժամանակին դուր էր եկել Կրյուկին։ Այդ ամենը ուտում է կոկորդիլոսը։ Ծովահեններից մեկը Ջիմին խորհուրդ է տալիս ձեռքի փոխարեն դնել մանգաղ։ Չնայած նրան, որ Փիթրը կարող էր ազատ տեղափոխվել մի աշխարհից մյուսը, նա իր ընկերների, հնդկացիների և ծովահենների հետ մնում է Նևերլենդում, որպեսզի երբեք չծերանա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրական հերոսներ Կատեգորիա:Ֆիլմերի հերոսներ Կատեգորիա:Մանկական գրականության կերպարներ Կատեգորիա:Մուլտֆիլմերի կերպարներ Կատեգորիա:Փիթեր Պեն
Ամերիկյան ողբերգություն
Ամերիկյան ողբերգություն (An American Tragedy), ամերիկացի գրող Թեոդոր Դրայզերի վեպը։ Հրատարակվել է 1925 թվականին։ Համարվում է 20-րդ դարի անգլերեն լավագույն արձակ ստեղծագործություններից մեկը։ Սյուժեն հիմնված է 1906 թվականին Չեստեր Ջիլեթի կողմից իր ընկերուհու՝ Գրեյս Բրաունի սպանության վրա։ Լույս տեսնելուց հետո վեպն ունեցավ մեծ հաջողություններ ընթերցողների շրջանակում։ Հոերս Լիվրայտը՝ վեպի կազմողը, հանդես եկավ որպես վեպի հիման վրա 1926 թվականի թատերական ներկայացման պրոդյուսեր։
Վեպում Դրայզերը նորովի է ներկայացնում սովորական մարդու կյանքի դառնությունները ու դժբախտությունները, որոնք այդքան հոգեհարազատ էին իրեն։
1953 թվականին վեպը թարգմանվել է հայերեն ։
Սյուժե
Քլայդ Գրիֆիտսը քարոզչի որդի է, ում կրոնական խիստ դաստիարակությամբ են մեծացնում։ Երբ նա դառնում է 15 տարեկան, նրա ավագ քույրը՝ Էստան փախչում է տանից մի դերասանի հետ (ով հետագայում թողնում է նրան), ումից երեխա է ունենում։
Պատանի Քլայդ Գրիֆիթսը փորձում է դուրս պրծնել այս փոքրիկ քաղաքից։ Նախ աշխատում է դեղատանը որպես վաճառողի օգնական, ապա որպես փոստատար հյուրանոցում։ Աշխատակիցները ընդունում են նրան իրենց ընկերական շրջանակը, որտեղ նա ամբողջովին նոր աշխարհ է տեսնում՝ փողի և շքեղության աշխարհ։ Նոր ընկերները նրան ալկոհոլ օգտագործել են սովորեցնում։ Ծանոթանում է գեղեցիկ երիտասարդ վաճառողուհի Հորտենզիա Բրիգսի հետ, որը չափազանց հաշվենկատ է (թեև առաջին հանդիպումից հետո Քլայդն անմիջապես նկատում է, որ նա շատ գռեհիկ և կոպիտ է և ընդհանրապես նման չէ այն աղջկան, ում մասին նա երազել է), սակայն Քլայդը չի կարողանում մերժել նրան։
Մի անգամ Քլայդն ընկերների հետ մեքենայով քաղաքից դուրս է գնում։ Ետ վերադառնալիս շատ են շտապում, քանի որ ուշանում էին աշխատանքից․ խաչմերուկներից մեկի վրա մի աղջկա վրաերթի են ենթարկում։ Հետապնդումից խուսափելու համար փախչում են բոլորը, այդ թվում նաև Քլայդը։ Հաջորդ օրը թերթերը հայտնում են վթարի մասին։ Աղջիկը մահացել է, իսկ կալանավորված Սպարսերը տվել է իր ընկերների անունները։ Խուսափելու համար ձերբակալումից Քլայդը հենց նույն օրը ապրանքատար գնացքով հեռանում է քաղաքից։
Երեք տարի Քլայդը ուրիշի անվան տակ թաքնվում է բոլորից փոքրիկ քաղաքում և անում է սև աշխատանք, որի համար ստանում է գրոշներ։ Մի օր Չիկագոյում հանդիպում է իր ծանոթներից մեկին՝ Ռետերերին։ Ռետերերինը տեղավորում է Քլայդին Յունիոն ակումբում որպես փոստատար։ Նա գոհ է իր նոր կյանքից։ Սակայն մեկ տարի անց Չիկագոյում Քլայդը հանդիպում է հորեղբորը, ով ֆաբրիկայի տեր է։ Հորեղբայրը եղբոր ընտանիքի հետ վաղուց կապ չի պահպանել։ Սեմուել Գրիֆիտսը զարմիկին առաջարկում է ոչ ծանր աշխատանք իր ֆաբրիկայում։ Քլայդը գնում է Լիկուրգ (Նյու Յորք), որտեղ բնակվում է հորեղբայրը։
Սեմյուել Գրիֆիթսի որդին՝ Հերբերտը, սառն է ընդունում նոր ազգականին և տեսնելով, որ նա չունի մասնագիտություն, տալիս է ծանր ու անհեռանկար աշխատանք։ Քլայդը սկսում է ամեն բան զրոյից։ Քլայդը հրավեր է ստանում ընտանեկան ճաշի։ Այստեղ ծանոթանում է երիտասարդ գեղեցկուհիներ Բերտինա Քրենսթոնի և Սոնդրա Ֆինչլիի հետ։ Հոր կարգադրությամբ Հերբերտն ավելի բարձր ու հեշտ աշխատանք է գտնում Քլայդի համար։ Նա զբաղվում է գրագրությամբ։ Հերբերտը զգուշացնում է, որ հատկապես կանանց հետ հարաբերություններում Քլայդը պիտի իրեն զուսպ պահի։
Ֆաբրիկան նոր պատվերներ է ստանում և ստիպված է ընդլայնել աշխատակազմը։ Աշխատանքի է ընդունվում երիտասարդ Ռոբերտա Օլդենը, որի հմայքին Քլայդը չի կարողանում դիմանալ։ Նրանք սկսում են հանդիպել և Ռոբերտան դժվարությամբ է պահում իր կուսական բարեպաշտությունը։ Այդ ընթացքում Քլայդը սկսում է հանդիպել նաև Սոնդրա Ֆինչլիի հետ։ Սոնդրա Ֆինչլին հարուստ հարսնացու է, որը մեծ հետաքրքրություն է տածում Քլայդի հանդեպ և նրան հրավիրում է Լիկուրգի երիտասարդ վերնախավի երեկույթներից մեկին։ Նոր տպավորությունների ֆոնի վրա Ռոբերտայի հմայքը Քլայդի աչքերում սկսում է խամրել։ Հենց այդ ժամանակ Ռոբերտան, զգալով, որ Քլայդը սառում է նրա նկատմամբ, տրվում է նրան։
Սակայն Սոնդրա Ֆինչլին չի կորչում նրա կյանքից։ Նա շարունակում է ծանոթացնել Քլայդին իր միջավայրի հետ։ Ռոբերտան տառապում է խանդից և բացի այդ պարզվում է, որ հղի է։ Քլայդը կորցնում է գլուխը, երբ իմանում է դրա մասին։ Դեղերը չեն օգնում ազատվել պտուղից, իսկ բժիշկը հրաժարվում է վիրահատություն անել։ Ամուսնանալ Քլայդը չի ուզում։ Ռոբերտան մտադիր է պատմել ամեն բան Քլայդի հորեղբորը, բայց դա կնշանակի նրա համար ամեն կարիերայի ավարտ։ Քլայդը խոստանում է կամ բժիշկ գտնել, կամ ամուսնանալ նրա հետ։
Քլայդի աչքով է ընկնում թերթի մի հոդված, որը պատմում է դժբախտ պատահարի մասին։ Վարձու նավակով լճային զբոսանքի գնացած զույգը չի վերադառնում։ Գտնվում է միայն շուռ եկած նավակը և կնոջ մարմինը։ Քլայդի վրա այս պատմությունը ուժեղ ազդեցություն է թողնում, մանավանդ, որ նա ստանում է Ռոբերտայի հերթական նամակը, որտեղ Ռոբերտան սպառնում է այցելել իր հորեղբորը և ամեն բան պատմել։
Հրավիրում է աղջկան լճային զբոսանքի։ Երբ աղջիկը մոտենում է նրան և հարցնում, թե ինչ է եղել, Քլայդը հարվածում է նրան ֆոտոխցիկով և հրում։ Ռոբերտան ընկնում է։ Նավը շրջվում է և հարվածում Ռոբերտայի գլխին։ Ռոբերտան բղավում է և խնդրում է Քլայդին փրկել իրեն, բայց տղան ոչինչ չի ձեռնարկում։ Լողալով դուրս է գալիս ափ առանց Ռոբերտայի։
Շրջված նավակը և Ռոբերտայի մարմինը արագ գտնում են։ Քննիչ Հեյթը և դատախազ Մեյսոնը դուրս են գալիս Քլայդի հետքի վրա։ Փորձառու դատախազը արագ բացահայտում է ամեն բան։ Քլայդին կալանավորում են և նրան սպասվում է մահապատիժ։
Սեմյուել Գրիֆիթսը ապշած է և լավ իրավաբաններ է վարձում։ Նրանք գործի են դնում բոլոր հմտությունները, բայց Մեյսոնը չի զիջում նրանց։ Երկարատև դատն ավարտվում է մահավճռով։ Հարուստ ազգականները դադարում են օգնել Քլայդին, և միայն նրա մայրն է շարունակում փորձել ինչ-որ բան անել նրա համար։ Բայց այդ փորձերն ապարդյուն են։ Հասարակության հետաքրքրությունը այդ գործի հանդեպ սառում է, և արդարադատության մեքենային ոչինչ չի խանգարում ավարտի հասցնել այն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1925 վեպեր Կատեգորիա:Թեոդոր Դրայզերի գրքեր Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր
Հայր (անձնանուն)
Հայր, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն հայր բառից։ Իրականում անուն չէր, այլ տիտղոս, որ կրում էին Արշակունի թագավորների բոլոր մարդպետները (պալատի կանանոցի գլխավորը)։ Ավելի ուշ դարձավ անձնանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Վիլյամ Միքայելյան
Կենսագրություն
Ծնվել է Ֆրեզնոյից հարավ-արևելք գտնվող Կալիֆոռնիայի Դինուբա փոքրիկ քաղաքում։ Միքայելյանը մեծացել է իր ընտանիքի ֆերմայում ։ 1987 թվականից սկսած ապրել է Օրեգոն նահանգի Սալեմ քաղաքում ։
Նրա պատմվածքները, բանաստեղծությունները և գծանկարները տպագրվել են Միացյալ Նահանգների և Հայաստանի մի շարք պարբերականներում։ Միքայելյանի աշխատանքները հնչել են Հայաստանի հանրային ռադիոյով ։ Նրա գեղարվեստական գրականությունը և բանաստեղծությունները լույս են տեսել «Արարատ» (Նյու Յորք) ամսագրում, որը նվիրված է հայկական թեմաներով գրական և պատմական թեմաներին։
Միքայելյանը նաև Նյու Յորքում Լոլա Կունդակջյանի հայկական պոեզիային նվիրված նախագծին։ 2003 թվականին հրատարակիչ Ջոն Բերբրիչի և խմբագիր Barbaric Yawp-ի հետ համատեղ սկսել է «The Conversation Continues» բաց առցանց երկխոսությունը։
Ստեղծագործական աշխատանք
Միքայելյանի աշխատանքները գրախոսները համեմատել են Ուոլթ Ուիթմենի, Ջեյմս Թյուրբերի, Սեմյուել Բեքեթի և Ֆեոդոր Դոստոևսկու աշխատանքների հետ ։ Ժամանակակից մարդու վարքագծի վերլուծունթյունը, ոտնակոխ արված մարդկանց հանդեպ իր ունեցած համակրանքը, հումորը, երգիծանքը և բավականին արտահայտիչ հակապատերազմական տրամադրությունները նրա ստեղծագործությանը բնորոշ հատկանիշներն են։ Նրա պոեզիան և արձակը ռիթմիկ են և քնարական ։ Միքայելյանի ստեղծագործական ոճի կազմավորման գործում կարևոր են եղել նաև Ռիչարդ Բրոտիգանը, Թոմաս Վուլֆը, Գի դը Մոպասանը և Վիլյամ Սարոյանը, որը նրա տատիկի առաջին զարմիկն է եղել  ։
Միքայելյանը հրատարակել է բազմաթիվ գծանկարներ։ Դրանք հիմնականում երևակայական մարդկանց դիմապատկեր են, որոնց աչքերը չափազանցված են, մեծ և արտահայտիչ, որոնք օգնում են դիտողին փոխանցել նրանց զգացմունքները։ Գծագրերի ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ նրա պատկերած մարդիկ ժամանակի ընթացքում ավելի անհանգիստ և տխուր տեսք են ստացել։ Այն առավել ակնհայգտ է նրա մատիտով արած նկարներում, որոնք ուղեկցում են նրա «Երգեր և նամակներ» («Songs and Letters») ժողովածուին, որը նրա գրել է 2005 թվականին։
Համառոտագիր
«A Listening Thing»-ը Սթիվեն Մոնրոյի առաջին դեմքից գրած գեղարվեստական արձակ ժանրի պատմություն է մի ամուսնալուծված տղամարդու մասին, որը պայքարում է ֆինանսական անվճարունակության և էմոցիոնալ անկայունության դեմ ։ Դեռևս սիրահարված լինելով իր նախկին կնոջը՝ Մերիին և ամուր կապված իրենց որդուն՝ Մեթին, Միքայելյանի գլխավոր հերոսը պայքարում է մեղքի զգացման և ցածր ինքնագնահատականի դեմ։ Ոգևորված իր Մերիի հետ հարաբերությունները վերականգնելու և իր տաղանդը բացահայտելու հույսով՝ Սթիվենը հաճախ բախվում է զավեշտալի առօրյա խնդիրներին։ Նա բոլոր այդ խնդիրների պատճառը փնտրում է իր և հասարակության մեջ։ Վեպը հիմնականում կենտրոնանում է այն սարսափելի շաբաթվա վրա, որի վերջում Մերին և Սթիվենը գնում են վերջինիս ծեր մորը այցելելու՝ անցնելով երկար ճանապարհ։ Հոգեպես ուժասպառ անող այս ճանապարհորդությունը հանգեցնում է նրան, որ զույգը հաշտվում է։
Սոցիալական նշանակություն
Թեև ընթերցողի համար պատմությունը հետաքրքիր է իր ռոմանտիկ, հումորային տարրերի շնորհիվ, նաև Միքայելյանի կողմից իր գլխավոր և երկրորդական հերոսների նկատմամբ զգույշ վերաբերմունքի համար, սակայն գլխավոր հերոսը այստեղ փորձում է վերլուծել և հասկանալ հասարական մի շարք մտահոգություններ և խնդիրներ, որոնցից են աղքատությունը, անտունությունը, պատերազմի շարունակական ներկայությունը, հանրակրթության թերությունները և հասարակության օտարումը։ Արդյունքում պատմվածքը գերազանցում է իր «պարզ» շրջանակը և դառնում ժամանակակից դիտարկումների համառոտագիր և օգնում է հասկանալ ու զննել սեփական եսը ։
Հրատարակման պատմություն
Վեպը առաջին անգամ նախատեսվում էր տպագրել 2002 թվականին։ Սակայն 2003 թվականին Միքայելյանը ինքը հրատարակեց իր աշխատությունը, երբ հրապարակայնորեն փաստագրեց գրքի պայմանական հրատարակչի հետ ունեցած դժվարությունները, պայմանագրային խախտումները և ուշացումները ։ Ինքնուրույն հրատարակությունը կարելի է գտնել նրա կայքում ։ Գրքի նախնական գինը եղել է 14,95 դոլար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Գրողներ ըստ ազգության
Աքիլես (կազմակերպություն)
Աքիլես, ավտովարորդների իրավունքների պաշտպանության կենտրոնը հասարակական կազմակերպություն է, որը գրանցված է ՀՀ Արդարադատության Նախարարությունում՝ 2000 թ Մարտի 29-ի N501 հրամանով։
Նպատակներ
Կատեգորիա:Հասարակական կազմակերպություններ
Արթուր Խաչատրյան (պետական և քաղաքական գործիչ)
Արթուր Լևոնի Խաչատրյան, Հայաստանի պետական և քաղաքական գործիչ, Հայաստանի գյուղատնտեսության նախարար (2018 թ., մայիս - 2018 թ., հոկտեմբերի 4)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1972 թվականի հուլիսի 17-ին, Երևան քաղաքում։
Աշխատանքային փորձ
Ամուսնացած է, ունի 3 որդի։
Տիրապետում հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն լեզուներին։
ՀՅԴ անդամ է 1991 թվականից։
Պահեստազորի ավագ լեյտենանտ է։
Կալլիոպե
Կալլիոպե (Καλλιόπη - «ճարտախոս», «գեղաձայն»), ինը մուսաներից իններորդը և ավագը։ Զևսի և Մնեմոսինեի դուստրն է։ Դատելով անունից՝ սկզբնապես եղել է երգեցողության աստվածուհի։ Դասական շրջանում Կալլիոպեն համարվել է էպիկական պոեզիայի, գիտության և փիլիսոփայության մուսան։ Նրա մշտական ատրիբուտները եղել են ստիլոսը (գրելու ձողիկը) և մոմապատ տախտակները ։ Ըստ Դիոդորոս Սիկիլիացու ստուգաբանման՝ անվանումն ստացել է գեղեցիկ բառերի ազդարարումից (καλή և εὐέπεια) ։
Մուսայի անունով է անվանակոչված Կալիոպե (22) աստերոիդը՝ հայտնաբերված 1852 թ.։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մուսաներ
Համբարձում Քեչեկ
Համբարձում Սերաֆիմի Քեչեկ  (1872, (հունիսի 19), Նոր Նախիջևան, ՌԴ Դոնի Ռոստով քաղաքի շրջագծում-1948, սեպտեմբերի 3, Երևան), հայ վիրաբույժ, մանկավարժ, հասարակական գործիչ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1910), պրոֆեսոր (1925), ՀԽՍՀ գիտությունների վաստակավոր գործիչ (1935)։ ՀԽՍՀ-ում վիրաբուժական ծառայության հիմնադիրներից։
Կենսագրություն
1897 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը, այնուհետև աշխատել Դոնի Ռոստովում, Վլադիկավկազում։ 1900-1910 թվականներին աշխատել է Պետերբուրգի Ռազմա-բժշկական ակադեմիայում, ուր աշակերտել է ականավոր վիրաբույժ Ն․ Վելյամինովին։ 1901-1905 թվականներին աշխատել է Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Անգլիայի և Դանիայի մի շարք առաջավոր կլինիկաներում։ 1910 թվականին նշանակվել է Նոր Նախիջևանի քաղաքային հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ և այստեղ հիմնել վիրաբուժական բաժանմունք։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին ղեկավարել է Դոնի Ռոստովի օրթոպեդիայի ինստիտուտը և սպայական լազարեթը։ 1916 թվականին Դոնի Ռոստովի Վարշավյան համալսարանում դասավանդել է ուրոլոգիա, 1919-1923 թվականներին աշխատել է Վրաստանում։ 1923 թվականին ընտրվել է Երևանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի վիրաբուժության ամբիոնի վարիչ, 1925 թվականից՝ դեկան, այնուհետև գիտական խորհրդատու։ 1924 թվականին նշանակվել է հանրապետական հիվանդանոցի վիրաբուժական բաժանմունքի վարիչ։ Ակտիվորեն մասնակցել է նաև բժշկական ինստիտուտի և ամբիոնների կազմակերպման աշխատանքներին։ Հայրենական պատերազմի տարիներին եղել է էվակոհոսպիտալների խորհրդատու ։ Եղել է ՀԽՍՀ վիրաբույժների գիտական ընկերության նախագահ, պատվավոր անդամ ։
Ստեղծագործություններ և ճանաչում
Քեչեկը հեղինակ է ավելի քան 30 գիտական աշխատությունների։ Աշխատանքները վերաբերում են տուբերկուլոզային գայլախտի լուսաբուժության մեթոդների մշակման, ուրոլոգիայի, վիրաբուժության բազմաթիվ հարցերի ուսումնասիրություններին։ Գործնական բժշկության մեջ առաջինն է օգտագործել ֆինզենի լամպը և կիրառել միզապարկադիտումը։ Եղել է ՀԽՍՀ վիրաբույժների գիտական ընկերության նախագահ, պատվավոր անդամ։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։ Քեչեկի անունով է կոչվում Երևանի № 1 կլինիկական հիվանդանոցի վիրաբուժական բաժանմունքը, 1980-2001 թվականներին Երևանի պետական բժշկական համալսարանում սահմանվել է Քեչեկի անվան ուսանողական կրթաթոշակ։
Մարգո Ղուկասյան
Մարգո Գևորգի Ղուկասյան, հայ արձակագիր, լրագրող։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1978 թվականից։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ժուռնալիստ։ ԽՄԿԿ անդամ 1970 թվականից։