cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Չէին սպասում
Արձագանքներ և քննադատություն
Արվեստաբան Ալեքսեյ Ֆյոդորով-Դավիդովը Ռեպինի մասին իր գրքում գրել է ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իլյա Ռեպինի նկարներ Կատեգորիա:1884 նկարներ Կատեգորիա:Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ
Պարկավոր գայլ
Պարկավոր գայլ (նաև Թասմանյան գայլ կամ տիլացին), անհետացած պարկավորների դասի կաթնասուն կենդանի։
Պատմություն
Երբ առաջին հետազոտողները եկան Ավստրալիա, այս կենդանիները արդեն շատ քիչ էին մնացել Թասմանիա կղզում։ Պարկավոր գայլերի մասին առաջին եվրոպացիների պահպանված տվյալները վերաբերվում են 1642 թ., երբ Աբել Տասմանը հասավ Տասմանիա։ Նրա խմբի անդամները հայտնեցին անծանոթ վայրի կենդանիների հետքի մասին, որոնք նման էին վագրի հետքերի ։ 1772 թ. Մարկ Ջոզեֆ դյու Ֆրենը հայտարարում է, որ տեսել է վագրակատուի նման անծանոթ կենդանու ։ Առաջին պաշտոնական տեղեկությունը վերաբերվում է 1792 թ. մայիսի 13-ին, երբ ֆրանսիացի բնագետ Ժակ Լաբիլարդիերը նշում է կատարում իր մատյանում այս կենդանու մասին։ Միայն 1805 թ. Ուիլյամ Պետերսոնը, Տասմանիա փոխնահանգապետը Sydney Gazette թերթի համար ուղարկում է պարկավոր գայլի մանրամասն նկարագրությունը
Նկարագրություն
Պարկավոր գայլը ամենամեծ գիշատիչ պարկավոր կենդանին է եղել։ Արտաքինից նրան կարելի է նմանեցնել շան կամ գայլի։ Պարկավոր կենդանիներից այն էականորեն տարբերվել է իր մարմնի կազմվածքով։
Պարկավոր գայլի երկարությունը 100 - 130 սմ է, իսկ պոչի հետ միասին մինչև 180 սմ։ Բարձրությունը մինչև 60 սմ, քաշը 20-25 կգ։
Անհետացում
Պարկավոր գայլերը սկզբում ապրում էին Ավստրալիա մայրցամաքում և Նոր Գվինեայում։ Մոտավորապես 3000 տարի առաջ այս կենդանիները դինգո շների կողմից, որոնց արդեն վարժեցնում էին աբորիգենները, դուրս մղեցին բուն Ավստրալիայից և նրանք արդեն ապրում էին միայն Տասմանիայում, որտեղ դինգոներ չկային։ 18-րդ դարից մինչև 19-րդ դարի առաջին կեսերը պարկավոր գայլերը լայնորեն տարածված էին ամբողջ Տասմանիայում, մինչև այն ժամանակ երբ 19-րդ դարի 30-ական թթ. ֆերմերները նրանց սկսեցին զանգվածաբար ոչնչացնել, քանի որ նրանք վտանգ էին ներկայացնում բոլոր ընտանի կենդանիների համար։
Դրա հետևանքով արդեն 1860-ական թթ. սկսած պարկավոր գայլերը պահպանվել էին կղզու միայն դժվարամատչելի վայրերում։ Իսկ 20-րդ դարի սկզբին արդեն նրանց քանակը սկսեց խիստ պակասել, երբ Տասմանիայում տարածվեց կենդանիների վարակ։ Սակայն երբ 1928 թ. օրենք ընդունվեց Տասմանիայի կենդանական աշխարհի պահպանության մասին, պարկավոր գայլը չներառվեց պահպանվող կենդանիների ցանկում։ Վերջին վայրի պարկավոր գայլը սպանվեց 1930 թ. մայիսի 13-ին, իսկ 1936 թ. Ավստրալիայի Հոբարտ քաղաքի կենդանաբանական այգիներից մեկում սատկեց վերջին պարկավոր գայլը։
Չարենցավանի կամավորական ջոկատ
Չարենցավանի կամավորական ջոկատ, կազմավորվել է 1989 թվականին Չարենցավան քաղաքում։ 1989-1990 թվականներին ջոկատը գործել է «Հայոց ազգային բանակի» (ՀԱԲ) կազմում։ 1989-1994-ին ՀԱԲ-ի կազմում կամ առանձին մասնակցել է ՀՀ Իջևանի (Բերքաբեր), Տավուշի (Այգեձոր, Պառավաքար, Այգեպար), Ճամբարակի (Վահան) և Արցախի Հանրապետության Հադրութի (Ցոր), Մարտակերտի, Քաշաթաղի, Քարվաճառի շրջանների, Շուշիի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Ջոկատի հրամանատարն է եղել Ա. Մոսինյանը։ Ջոկատից զոհվել է 7 ազատամարտիկ։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Օխտարի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Օխտար գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (2 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Մերի Ֆութ
Մերի Ֆութ (Mary Foote, ամբողջական անունը՝ Մերի Հաբարդ Ֆութ, Mary Hubbard Foote, ), ամերիկացի դիմանկարային նկարչուհի։
Ընտանիք
Մերի Ֆութը ծնվել է 1872 թվականի նոյեմբերի 25-ին ԱՄՆ Կոնեկտիկուտ նահանգի Գիլֆորդ քաղաքում, Չառլզ Սփենսեր Ֆութի (1837-1880) և նրա կնոջ՝ Խաննա Հաբարդ Ֆութի (1840—1885) ընտանիքում ։ Նրա կրտսեր քույրը՝ Մարգարեթ Ֆութը ևս դարձել է նկարչուհի։ Երբ երկու աղջիկները և նրանց եղբայրը որբացել են, Մարգարեթին մեծացրել է հորաքույր Հարիեթ Ֆութ Հոուլին ամուսնու հետ, որոնք ապրում էին Վաշինգտոնում ։ Մերիին իր մոտ է վերցրել մորաքույրը, որն ապրում էր Կոնեկտիկուտ նահանգի Հարթֆորդ քաղաքում ։
Մերի Ֆութի զարմուհին եղել է Լիլի Ջիլեթ Ֆութը՝ Մարկ Տվենի երեխաների տնային դաստիարակչուհին ։ Մերին որոշ ժամանակ ապրել է գրողի ընտանիքում և ընկերացել Սյուզի Քլեմենսի՝ նրա ավագ դստեր հետ։ Մերի Ֆութը նաև եղել է Ամերիկյան հեղափոխության դստրերի անդամ, գեներալ Ուորդի թոռան թոռնուհին (Andrew Ward, 1727-1799), որը ևս ծնվել էր Գիլֆորդում և աչքի է ընկել Ջորջ Վաշինգտոնի մոտ իր քաջությամբ։
Գործունեություն
1890 թվականից Մերի Ֆութը արվեստ է ուսումնասիրել Եյլի արվեստի դպրոցում։ 1894 թվականին ստացել է Alice Kimball English Prize մրցանակը՝ ստեղծված ի աջակցություն ամառային ճամփորդությունների, իսկ 1897 թվականին՝ William Wirt Winchester Prize մրցանակը, որն օգտագործել է Եվրոպայում երկամյա ուսման համար։ Ֆութն ուղևորվել է Ֆրանսիա, որտեղ Փարիզում սովորել է Ջոն Սինգեր Սարջենթի մոտ։ Նաև Փարիզի Կարմեն ակադեմիայում և Ժիվերնիում եղել է Ֆրեդերիկ Վիլյամ Մակմոնիսի (այդ իսկ պատճառով այգիները եղել են Ֆրանիսայում նրա շատ աշխատանքներում պատկերման առարկա) ։ Նա ստեղծել է Մակմոնիսի դիմանկարը։ Մերիի ընկերների թվում էին մեկենաս Մեյբլ Դոջը, պարուհի Այսեդորա Դունկանը, գրողներ Հենրի Ջեյմսը և Գերտրուդ Սթայնը, նկարիչներ Ջեյմս Ուիսթլերը, Էլեն Էմմեթը և Սեսիլյա Բոն։
1901 թվականին նա վերադարձել է Նյու Յորք և բացել իր սեփական ստուդիան Վաշինգտոն Սքվեր պուրակում, որտեղ աշխատել է շնորհիվ դիմանկարների պատվերների։ Նրա պատվիրատուներն էին այդ ժամանակների Who’s Who ցանկի անձինք։ Մերին նաև նկարել է ծաղիկներ և բնանկարներ։ Նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Փենսիլվանիայի կերպարվեստի ակադեմիայում մի շարք այլ հայտնի նկարիչների աշխատանքների կողքին։ 1913 թվականին նա մասնակցել է Զինագործական ցուցահանդեսի։ 1926 թվականի վերջին և 1927 թվականի սկզբին նկարչուհին ապրել և աշխատել է Պեկինում։
1920-ական թվականներին Մերի Ֆութը կիսել է իր ստուդիան և հարաբերություններ ունեցել Ֆրեդերիկ Վիլյամ Մակմոնիսի հետ։ Երբ ամեն ինչ ավարտվել է, Մերին խորը դեպրեսիայի մեջ է ընկել և դիմել ամերիկացի բժիշկ Սմիթ Ջելլիֆին։ 1927 թվականին Մերին փակել է իր ստուդիան, իսկ նրա ընկերներից մեկը՝ Նյու Յորքից բեմադրող նկարիչ Ռոբերտ Էդմոնդ Ջոնսը խորհուրդ է տվել Ցյուրիխում Կարլ Գուստավ Յունգի մոտ։
1928 թվականից մինչև 1950-ական թվականների սկիզբ ապրել է Ցյուրիխում։ Սկզբում վերծանել է Յունգի դասընթացները և խմբագրել նրա տեքստերը, այնուհետև պատճեններ է ստեղծել դասընթացների մասնակիցների համար։ 1930-ական թվականներին Մերի Ֆութը գաղտնի կապ է ունեցել Հարվարդի համալսարանում կրթություն ստացած գերմանացի գործարար և նացիստ Էռնստ Հանֆշտենգլի հետ։ 1950-ական թվականներին նա վերադարձել է Կոնեկտիկուտ, որտեղ ապրել է մինչև կյանքի վերջը։
Մահացել է 1968 թվականի հունվարի 28-ին հայրենի քաղաքում և թաղվել Foote-Ward Cemetery գերեզմանոցում ։ Դամբանականում ասվում է, որ նա եղել է Յունգի «քարտուղարուհին» ։
Մերի Ֆութին վերաբերող որոշ փաստաթղթեր պահվում են Եյլի համալսարանի գրադարանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ
Դիտաքար (լեռնագագաթ)
Դիտաքար, լեռնագագաթ Հայաստան Լոռու մարզում, Բովաքարի լեռների հյուսիսարևմտյան ճյուղավորություններում, Սարիաղբյուր գետի վերնագավառում, Ահնիձոր գյուղից 5,5 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Բարձրություն 2190 մ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
Վալերիան Սուրաբեկով
Վալերիան Հովսեփի Սուրաբեկով, հայ խորհրդային ռազմածովային նավատորմի փոխծովակալ (1962), ռազմածովային գիտական թեկնածու (1958), դոցենտ (1959)։
Մասնակցել է Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմին։ Ավարտել է Ֆրունզեի անվան ռազմածովային ուսումնարանը (1930)։ 1930 թվականից ծառայել է Կասպիական, Բալթյան, 1934-1949 թվականներին՝ խաղաղօվկիանոսյան ռազմական նավատորմիղներում։ 1933 թվականից եղել է սուզանավի հրամանատար։ 1938-1939 թվականներին՝ սուզանավերի 4-րդ բրիգադի շտաբի պետական 1939-1941 թվականներին՝ նավատորմի շտաբի բաժնի պետ, 1941-1942 թվականներին՝ շտաբի պետի տեղակալ, 1942 թվականի ապրիլից՝ ռազմածովային բազայի հրամանատար։ 1945 թվականին, որպես Սախալինյան ռազմական նավատորմիկի շտաբի պետ, մասնակցել է Խորհրդա-ճապոնական պատերազմին։ 1951 թ․ ավարտել է գլխավոր շտաբի Վորոշիլովի անվան ռազմական բարձրագույն ակադեմիան։ 1952-1960 թվականներին՝ Վորոշիլովի անվան ռազմական ակադեմիայի ռազմածովային ֆակուլտետի ստորջրյա ուժերի ամբիոնի պետ, 1960-1965 թվականներին՝ օպերատիվ արվեստի ամբիոնի պետի տեղակալ։ 1965 թվականին զորացրվել է։ Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր դրոշի 3, Կարմիր աստղի 2 շքանշաններով։
Կատեգորիա:Խորհրդային ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:Ռուսահայ ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:1986 մահեր
1550
Մահեր
Կատեգորիա:1550 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Carry Me in Your Dreams
«Carry Me in Your Dreams» (Տար ինձ քո երազները), երգ, որով երգչուհի Կեյսի Տոլան ներկայացրել է Ալբանիան «Եվրատեսիլ 2009» երգի մրցույթում, որն այդ տարի տեղի է ունեցել Մոսկվայում։ Այդ ստեղծագործությունն ընտրվել է ազգային ընտրության ճանապարհով, որտեղ հավաքել է 126 միավոր, երկրորդ տեղ ընկած երգից 7 միավորով ավելի։ Երգը գրել են Էդմոնդ Ժուլալին (երաժշտություն) և Ագիմ Դոչին (բառեր), որոնք երգ են գրել նաև 2004 թվականի մրցույթի համար ։
Ազգային ընտրություն
Երգն ընտրվել է 2008 թվականի դեկտեմբերի 21-ին ազգային ընտրության ճանապարհով՝ հաղթելով I Këngës 47 փառատոնում, որը նախատեսված էր մրցույթում Ալբանիան ներկայացնելու մասնակից ընտրելու համար ։ Ալբանիան եղել է առաջին երկիրը, որը ներկայացուցիչ է ընտրել իր կողմից և հրապարակայնորեն ներկայացրել երգը ։
Եվրատեսիլ 2009
«Եվրատեսիլ 2009» երգի մրցույթում երգը հնչել է անգլերեն ։ Երգչուհին հանդես է եկել երկրորդ կիսաեզրափակչի ժամանակ, որը տեղի է ունեցել մայիսի 14-ին, և չորրորդ տեղով անցել է եզրափակիչ։ 2009 թվականի մայիսի 16-ին կայացած եզրափակչի ժամանակ 48 միավորով զբաղեցրել է 17-րդ հորիզոնականը։ Մրցույթում հաղթել է Ալեքսանդր Ռիբակը «Fairytale» երգով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2009 սինգլներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2009 երգի մրցույթ Կատեգորիա:Ալբանիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Չելլո կամավորական ջոկատ
«Չելլո» կամավորական-հետախուզական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1992 թվականի վերջին Երևանում՝ «Մեծն Մուրադ» ջոկատից առանձնացված, տարբեր երկրների բանակներում ծառայած, բազմաթիվ լեզուների, զենք-զինամթերքի տարբեր տեսակների գործածությանը տիրապետող կամավորականներից։ Կոչվել է 19-րդ դարի ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ Չելլոյի (1870-1893) անունով։ 1992-1994 թվականներին կատարել է հատուկ հանձնարարություններ (հետախուզություն, հակահետախուզություն և այլն)։ Զինադադարից հետո հետո ջոկատի ազատամարտիկների մեծ մասը ծառայում է ՀՀ ԶՈՒ-ում։
Ջոկատի հրամանատարն է եղել Հ. Գյուզելյանը։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Աննա Դալլաս Դադլի
Աննա Դալլաս Դադլի (ի ծնե՝ Էննի Ուիլիս Դալլաս, ), Միացյալ Նահանգներում ընտրական իրավունքի համար կանանց շարժման նշանավոր ակտիվիստ։ Նեշվիլի լիգայում հավասար ընտրական իրավունքի հաստատումից հետո Դադլին իր գործունեության մեջ առաջադիմել է՝ սկզբում զբաղեցնելով Թենեսի նահանգի հավասար ընտրական իրավունքների ասոցիացիայի նախագահի պաշտոնը, իսկ հետո՝ Ամերիկայի կանանց ընտրական իրավունքների ազգային ասոցիացիայի երրորդ փոխնախագահի պաշտոնը։ Աշխատելով ազգային ասոցիացիայում՝ նա նպաստել է ԱՄՆ-ի Սահմանադրության տասնիններորդ փոփոխության վավերացման ջանքերին, որը կանանց ձայնի իրավունք է տալիս ամբողջ երկրում։ Հատկապես հայտնի է Թենեսի նահանգում տասնիններորդ փոփոխության վավերացման գործում հաջողված աշխատանքի համար։ Թենեսի նահանգը վերջինն էր, որի դեպքում աջակցությունն անհրաժեշտ էր փոփոխությունն ուժի մեջ մտցնելու համար։
Վաղ տարիներ և ընտանիք
Էննի Ուիլիս Դալլասը ծնվել է 1876 թվականին Թենեսի նահանգի Նեշվիլ քաղաքում՝ սոցիալական բարձր դասի նշանավոր ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Տրևանիոն Բ. Դալլասը, 1869 թվականին տեղափոխվել է Նեշվիլ և դարձել տեքստիլ արդյունաբերության հայտնի ձեռնարկատեր ։ Նրա պապը՝ Ալեքսանդր Դալլասը, ծառայել է որպես ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի հրամանատար։
Էննի Դալլասը կրթություն է ստացել Ուորդի սեմինարիայում (Ward's Seminary) և երիտասարդ կանանց համար նախատեսված Փրայս քոլեջում (Price's College for Young Ladies), երկուսն էլ գտնվում են Նեշվիլում ։ 1902 թվականին Քրիստոսի եկեղեցու մայր տաճարում կայացած համեստ արարողության ժամանակ ամուսնացել է բանկիր և ապահովագրական բրոքեր Գիլֆորդ Դադլիի (1854-1945) հետ ։ Նրանք ունեցել են երեք երեխա՝ Իդա Դալլաս Դադլին (1903-1904), որը մահացել է մանուկ հասակում, Դալլաս Դադլին (1905-1924) և Գիլֆորդ Դուդլի կրտսերը (1907-2002) ։ Գիլֆորդ Դադլի կրտսերը հայտնի դիվանագետ է դարձել, եղել է Դանիայի դեսպանը Նիքսոնի վարչակազմում ։
Կանանց ընտրական իրավունքի համար շարժում
Ամուսնությունից մի քանի տարի անց Աննա Դալաս Դադլին միացել է ժուժկալության միավորմանը՝ որպես ալկոհոլի արգելքի կողմնակից ։ Միավորման մեջ իր աշխատանքի և այնպիսի անդամների հետ ծանոթության շնորհիվ, ինչպիսիք են Մարիա Դևիսը և Իդա Քլայդ Քլարկը, Դադլին հանգել է այն եզրակացության, որ հասարակության մեջ կանանց վիճակի բարելավումը հնարավոր է միայն կանանց ձայնի իրավունք տրամադրելու միջոցով ։ Սակայն այդ ժամանակ տղամարդկանց և կանանց մեծ մասը քաղաքական գործընթացում կանանց մասնակցությանը դեմ էր հանդես գալիս ։
1911 թվականի սեպտեմբերին Դադլին, Դևիսը, Քլարկը և մի քանի այլ կանայք հանդիպել են «Թուլեյն» հյուրանոցի ետնամասում գտնվող սրահում և հիմնել Նեշվիլի լիգան՝ հավասար ընտրական իրավունքի համար մի կազմակերպություն, որը կոչված էր ապահովելու կանանց ընտրական իրավունքի աջակցությունը՝ միաժամանակ «հանգիստ և լրջորեն խուսափելով ռազմատենչ մեթոդներից» ։ Դադլին ընտրվել է կազմակերպության առաջին նախագահ։ Նրա նախագահության ընթացքում լիգան կազմակերպել է մայիսմեկյան հսկայական շքերթներ, որոնք աջակցում էին ընտրական իրավունքին։ Սովորաբար շքերթները ղեկավարում էին Դադլին և նրա երեխաները  ։ Դադլին նաև աջակցել է 1914 թվականին Նեշվիլում անցկացվելիք ընտրական իրավունքի ազգային խորհրդաժողովի անցկացմանը ։ Այդ ժամանակ դա խոշորագույն համաժողովներից մեկն էր, որը երբևէ անցկացվել էր քաղաքում ։
1915 թվականին՝ տեղական լիգայի նախագահի պաշտոնում չորս տարի մնալուց հետո, Դադլին ընտրվել է Թենեսի նահանգի հավասար ընտրական իրավունքի ասոցիացիայի ղեկավար։ Այդ ժամանակ նա օգնել է նահանգի Սահմանադրության մեջ ընտրական իրավունքի վերաբերյալ փոփոխություն մտցնելուն ։ Թեև այդ ուղղումը մերժվել է, ավելի ուշ՝ 1919 թվականին, նահանգի օրենսդիր ժողովը որոշում է կայացրել կանանց նախագահական և մունիցիպալ ընտրություններում ձայնի իրավունք տրամադրելու մասին ։
Չինարի կամավորական ջոկատ
«Չինարի» կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1989 թվականին Չինարի գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Տավուշի մարզում)։ Ունեցել է շտաբ։ 1992 թվականին ջոկատի մի խումբ ազատամարտիկներ ծառայության են անցել գյուղում տեղակայված ՊՆ գումարտակում (հրամանատար՝ Ս. Վանյան)։ 1989-1994 թվականներին ջոկատը մասնակցել է Տավուշի (Չինարի, Արծվաբերդ, Այգեձոր) շրջանի ինքնապաշտպանական մարտերին։ Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Ա. Միրզոյանը (ընդհանուր հրամանատար), Ա. Սաղոյանը, Ա. Ջուլհակյանը, Ա. Մակարյանը, շտաբի պետ՝ Ա. Ապետյանը։ Զոհվել է 4 ազատամարտիկ։ Գյուղի միջնակարգ դպրոցը կոչվել է զոհված ազատամարտիկ Վ. Սաղոյանի անունով։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Աննա Դալլաս Դադլի
Հետագա կյանք
Ընտրական իրավունքի համար շարժման հաջողությունից հետո Դադլին դարձել է Թենեսի նահանգի Դեմոկրատական կոմիտեի առաջին կին ասոցացված նախագահը։ 1920 թվականին ընտրվել է նաև առաջին կին պատվիրակ, որը պետք է մասնակցեր Ազգային ժողովրդավարական համագումարին ։ Դադլիի մասնակցությունը քաղաքականության մեջ զգալիորեն նվազել է հետագա տարիներին, և հետագա կյանքի ընթացքում նրա ջանքերը կենտրոնացած էին քաղաքացիական և բարեգործական նպատակների վրա։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա եղել է ամերիկյան Կարմիր Խաչի ակտիվ աշխատակցուհի, ապա Թենեսի նահանգի հնությունների պահպանման ասոցիացիայի վարչության նախագահը ։
Դադլին 1955 թվականի սեպտեմբերի 13-ին սրտանոթների խցանումից հանկարծամահ է եղել Թենեսի նահանգի Բել-Միդ քաղաքում՝ իր տանը ։ Նա 78 տարեկան էր։ Թաղված է իր ընտանիքի հետ Նեշվիլիի «Mount Olivet Cemetery» գերեզմանատանը ։
Հիշատակ
Դադլիի հիշատակը հավերժացվել է արվեստի տարբեր գործերում։ Դադլին Թենեսի նահանգի Նոքսվիլ քաղաքում գտվող թենեսցի կանանց ընտրական իրավունքի հուշահամալիրում քանդակված է Նոքսվիլից Լիզա Քրոզյե Ֆրենչի և Մեմֆիսից Էլիզաբեթ Էյվերի Մերիվեզերի հետ ։ Դադլին տասնյակ այլ հայտնի քաղաքացիների հետ պատկերված է նաև «Թենեսիի հպարտությունը» (The Pride of Tennessee) խմբակային դիմանկարում։ Դիմանկարը նվիրված է նահանգի երկհարյուրամյակին և կախված է Թենեսի նահանգի բլրին ։ Նրան նաև նվիրված է Նեշվիլի հարյուրամյա այգում պատմական նշիչը, որի վրա գրված է Սահմանադրության տասնիններորդ փոփոխության վավերացման գործում նրա դերակատարման մասին ։ 1995 թվականին Դադլին ընդգրկվել է Կանանց փառքի ազգային սրահում ։
2015 թվականին Նեշվիլի Էլիսթոն Փլեյս հատվածում կառուցված բազմաբնակարան տունը նրա պատվին անվանվել է «Դալլաս» (The Dallas) : 2016 թվականի օգոստոսի 26-ին Նեշվիլում՝ կանանց հավասարության օրվա շրջանակներում, բացվել է Ալան Լեքվայրի ստեղծած հուշարձանը, որտեղ պատկերված են Դադլին, Քերի Չափման Քաթը, Էբբի Քրոուֆորդ Միլթոնը, Ջուն Ֆրենկի Փիրսը և Սյու Շելթոն Ուայթը ։ 2017 թվականին Նեշվիլի կենտրոնում գտնվող Կապիտոլիական ճեմուղին (Capitol Boulevard) վերանվանվել է Աննա Դալլաս Դադլիի ճեմուղի (Anne Dallas Dudley Boulevard) :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կանայք Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սուֆրաժիստներ
Սոճի Բանկսի
Սոճի Բանկսի, սոճազգիների ընտանիքի, սոճի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Մշտադալար, խոշոր ծառեր են՝ մինչեւ 25 մ բարձրությամբ, ցանցառ, ձվաձև սաղարթով։ Փշատերևները խիստ ծռմռված են, «գանգուր», 2-4 սմ երկարությամբ, ծառի վրա պահպանվում են 2-4 տարի։ Կոները կողմնային են, մեկական, կամ մինչեւ 3 հատ փնջերով, ուղիղ կանգնած կամ թեթևակի կերպով թեքված, մոխրավուն, երկարավուն-բրգաձև, 3-5 սմ երկարությամբ, գորշասևավուն։ Բանկսի սոճին երիտասարդ տարիքում չափազանց արագ է աճում, իսկ 25-30 տարեկանից հետո սկսում է բավականին դանդաղ աճել։ Լավ է տանում վերատնկումը։ Էկոլոգիական խումբը՝ 9-րդն է։
Եվրոպա է մուտք գործել 1785 թվականին։ Հայաստանում հանդիպում է, սակայն Երևանի պայմաններում զգալիորեն տուժում է օդի չորությունից եւ ուժեղ շոգերից։ Վանաձորի պայմաններում բավականին լավ է աճում և երիտասարդ տարիքում։ Մինչեւ 50 սմ ընթացիկ աճ է տալիս։ Տարեկան աճերի քանակը հասնում է 2-3-ի։ Կոներ է առաջացնում 6 տարեկան հասակից։ Բավականին լավ է աճում նաև Երևանի բուսաբանական այգու Սևանի բաժանմունքում։
Միանգամայն ցրտադիմացկուն է, փշատերևները այրվածքներ չեն ստանում, ավելի դանդաղ է աճում, քան Վանաձորում (ընթացիկ աճը այստեղ կազմում է 22-23 սմ)։ «Սոճուտում» 13 տարեկան հասակում ունենում է 4,2-5,1 մ բարձրություն, 70-75 սմ ընթացիկ աճով։ Ըստ բարձրության՝ միջին աճը կազմում է 32-40 սմ։ Առատ ինքնացան է տալիս։ Ծաղկաձորի անտառներում 8,0 հեկտար տարածության վրա, Բանկսի սոճու մի գողտրիկ պուրակ կա, որը հիմնադրված է 1936 թ.: Բույսերի աճը միանգամայն բավարար է։ 20 տարեկան հասակում ընթացիկ աճը կազմել է 65-70 սմ։ Առատորեն պտղակալում է։ Սոճուտը հայտարարված է պետական արգելավայր։
Տարածվածություն
Տարածված է Հյուսիսային Ամերիկայում՝ Մեկենզի գետից և Արջի լճից մինչև Մինեսոտայի կենտրոնը եւ Միչիգան լճի հարավային ափը, Կանադայի արևելյան մասում՝ մինչև Հյուսիսային Բերմոնտ, Մեն նահանգի հարավային մասում։
Կիրառություն
Այս ծառատեսակը միանգամայն պիտանի է հակաէրոզիոն անտառկուլտուրաներ հիմնադրելու համար, հատկապես լեռնաանտառային եւ լեռնատափաստանային գոտիների բարձրլեռնային շրջաններում (1800-2000 մ բարձրության վրա) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սոճի
Մաքսիմ Արիստարխով
Մաքսիմ Յուրևիչ Արիստարխով (Максим Юрьевич Аристархов, ), ռուս ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Ռուսաստանի Պրեմիեր լիգայում իր նորամուտը կատարել է 2000 թվականին։
Կարիերա
Արիստարխովը ծնունդով Կալուգայից է, որտեղ էլ սկսել է զբաղվել ֆուտբոլով։ Առաջին մարզիչը եղել է Մ. Ստրիկովը ։ Մինչև 17 տարեկանը հանդես է եկել տեղի ՄՊՄԴ-ի թիմում, ինչից հետո գրավել է Ռուսաստանի պատանեկան, ապա նաև Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքականների մարզիչների ուշադրությունը։ 1997 թվականին ընդունել է «Տորպեդո» ակումբի երկրորդ կազմին միանալու առաջարկը ։ Հետագայում Արիստարխովը հաճախ փոխել է ակումբները, հանդես է եկել ոչ միայն Ռուսաստանում, ապա Ուկրաինայում։
Պրոֆեսիոնալ կարիերան ավարտել է 2011 թվականին Ռուսաստանի երկրորդ դիվիզիոնի «Գուբկին» ակումբում (Բելգորոդի մարզ)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տորպեդո Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արսենալ Կիևի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ամկար Պերմի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անժիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մետալուրգ Զապորոժիեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Զարյա Լուգանսկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Ղարաբաղ (Կաղզվանի գավառ, այլ գյուղ)
Բնակչություն
1907 թվանաին ուներ 139 քուրդ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Տալլինի ռուսական թանգարան
Ստեղծվել է Տալլինի ռուսական համայնքի մշակութային ժառանգությունը պահպանելու, հետազոտելու, ցուցադրելու և հանրահռչակելու համար։
Զբաղեցնում է Պիկկի փողոց, 29ա հասցեում գտնվող պատմական շենքը, որը Էստոնիայի պատմության մեջ մտել է որպես Անթս Լայկմաայի դպրոց-ատելիեի տեղադրության առաջին վայր (1904) ։
Պատմություն
Թանգարանը բացվել է 2016 թվականին։
Էստոնիայում ռուսական մշակույթի թանգարան ստեղծելու գաղափարը ծագել է դեռևս 1931 թվականին՝ այդ տարվա ապրիլին Պիկկի փողոց, 17 հասցեում գտնվող Մեծ գիլդիայի շենքում կայացած «Ռուսական ցուցահանդեսից» հետո։ Ցուցահանդեսին ներկա են եղել պետության ղեկավարի ներկայացուցիչ գնդապետ Յակոբսենը, Պեչորայի եպիսկոպոս Յոհանը, իսկ ավելի ուշ՝ Էստոնիայի Հանրապետության ղեկավար Կոնստանտին Պյատսը ։
Խորհրդային տարիներին նախագիծը չի իրականացվել։ 1970-ական թվականների կեսերին Էստոնական ԽՍՀ նախարարների խորհուրդը և մշակույթի նախարարությունը քննարկել են ռուսական մշակույթի թանգարան ստեղծելու հարցը։ Ալեքսանդր Նևսկու տաճարի նկուղում նախատեսված էր եկեղեցական առարկաների և սրբապատկերների ցուցադրություն ։
Այս հարցին վերադարձել են 2000-ական թվականներին։ Կազմակերպչական մեծ դեր են խաղացել Էստոնական քաղաքական գործիչներ Սերգեյ Իվանովը և Ստանիսլավ Չերեպանովը ։ Նման պրոֆիլի թանգարանի ստեղծմանը աջակցում էին քաղաքային իշխանությունները, Ռուսաստանի և Էստոնիայի քաղաքական գործիչները, սակայն երկար ժամանակ որևէ կոնկրետ գործողություն չէր ձեռնարկվում , և թանգարանի համար պատշաճ տարածքներ երկար ժամանակ չէին գտնվում ։ Հետագայում Իվանովի և քաղաքային իշխանությունների միջև տեղի ունեցավ կոնֆլիկտ, որն ավարտվեց դատական գործընթացներով ։
2003 թվականին թանգարանը տեղավորելու համար տրվեց Կոյդուլա, 23 հասցեում գտնվող շենքը, որը պահանջում էր վերանորոգում  ։
2005 թվականին թանգարանն այցելել է Ռուսաստանի Մշակույթի և կինեմատոգրաֆիայի դաշնային գործակալության նախագահ Միխայիլ Շվիդկոյը։
2012 թվականին Տալլինի քաղաքային ժողովի որոշմամբ «Տալլինի ռուսական թանգարան» նպատակային հաստատությունն իրավունք ստացավ հետագա 15 տարիներին անվճար օգտագործելու Պիկկի փողոց, 29ա հասցեում գտնվող տարածքները որպես թանգարան և մշակութային կենտրոն ։
Ցուցադրություն
Մշտական ցուցադրություն դեռ կազմակերպված չէ, անցկացվում են ժամանակավոր ցուցահանդեսներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տալլինի թանգարաններ Կատեգորիա:Թանգարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:2016 հիմնադրումներ Կատեգորիա:2016 հիմնադրված թանգարաններ
«Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշան (Հայաստան)
1993-2006
1993 թ. ընդունված մայր օրենքով «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով պարգևատրվում են՝
ա) Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի և այլ զորատեսակների զինծառայողները՝ հայրենիքի պաշտպանության գործում ցուցաբերած բացառիկ խիզախության և անձնական արիության համար, ինչպես նաև այլ անձինք՝ պաշտպանության գործին բերած նշանակալի նպաստի համար.
2006-2014
2006 թ. օրենքում կատարվեց լրացում, ըստ որի շքանշանով կարող են պարգևատրվել նաև Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերի և այլ զորքերի զորամասերը՝ պաշտպանության գործին բերած նշանակալի նպաստի, ինչպես նաև մարտական գործողությունների ընթացքում ձեռք բերված նշանակալի հաջողությունների համար։
2014-ից
2014 թ. պարգևատրվողների շրջանակը փոփոխվեց։ 2014 թ. օգոստոսի 9-ից «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով պարգևատրվում են.
1993-2014 թթ.
1993-2014 թթ. «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով պարգևատրելու միջնորդությունը հարուցվում էր Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության և տարածքային կառավարման, ոստիկանության, ազգային անվտանգության և մաքսային բնագավառների պետական լիազորված մարմինների կողմից։
Ներկայումս
2014 թ. օգոստոսի 9-ից Հանրապետության Նախագահը շքանշանով կարող է պարգևատրել ինչպես անձնական նախաձեռնությամբ, այնպես էլ պարգևատրման վերաբերյալ պաշտոնատար անձանց միջնորդությունների հիման վրա։ Հայաստանի Հանրապետության Նախագահի 2014 թ. սեպտեմբերի 16-ի «Հայաստանի Հանրապետության պետական պարգևների և պատվավոր կոչումների հետ կապված հարաբերությունները կարգավորելու մասին» թիվ ՆՀ-396-Ն հրամանագրով սահմանվել է, որ «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով պարգևատրելու միջնորդության ներկայացման իրավունքը պատկանում է Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության, Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ իրավիճակների, Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարներին, Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր Հայաստանի Հանրապետության ոստիկանության պետին և Հայաստանի Հանրապետության կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայության տնօրենին ։
1993-2014 թթ.
1993-2014 թթ. հանձնվող շքանշանի նկարագրությունը և նմուշը հաստատվել են ՀՀ Կառավարության 1995 թ. հունվարի 11-ին ընդունված որոշմամբ, ըստ որի շքանշանն ունի քառաթև խաչի տեսք։ Խաչը պատրաստվում է ոսկեզօծված արծաթից։ Խաչի թևերի չորս անկյունների ճառագայթները ոսկեզօծված են։ Խաչի թևերի երկարությունը կենտրոնից 14 մմ է։ Խաչն ամրացվում է շքանշանի ժապավենի ներքևի մասում։ Ժապավենը (երկարությունը՝ 70 մմ, բարձրությունը՝ 19 մմ) պատրաստվում է կարմիր գույնի մետաքսից՝ երիզված 2 սպիտակ զոլերով (զոլերի երկարությունը՝ 70 մմ, լայնությունը՝ 4 մմ)։ Ժապավենի կարմիր գոտու վրա խաչից վեր 3 մմ բարձրությամբ ամրացվում է ոսկուց պատրաստված Հայաստանի Հանրապետության զինանշանը։ Ժապավենը ձգվում է մետաղյա թերթիկի վրա, որի հակառակ երեսն ունի շքանշանը հագուստին ամրացնելու հարմարանք։ Շքանշանը փոխարինող շերտաձողիկը պատրաստվում է մետաղյա թերթիկից, որի չափերն են՝ 25 մմ x 10 մմ։ Յուրաքանչյուր շքանշանի համապատասխան աստիճանի շերտաձողիկի ժապավենը կրկնում է շքանշանի ժապավենային գունային նկարագիրը։ Շքանշանի հակառակ երեսին փորագրվում է շքանշանի հերթական համարը։
Ներկայումս
2014 թ. օգոստոսի 9-ից հետո շքանշանի նկարագրությունը և նմուշը, դրա վկայականի նմուշը, մեդալի շերտաձողիկի նկարագրությունը և նմուշը հաստատում է Հայաստանի Հանրապետության Նախագահը։ ՀՀ Նախագահի 2014 թ. սեպտեմբերի 16-ի հրամանագրով սահմանվել է, որ «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանը ունի քառաթև խաչի տեսք։ Խաչը պատրաստված է ոսկեզօծված արծաթից։ Խաչի թևերի չորս անկյունների ճառագայթները ոսկեզօծված են։ Խաչի թևերի երկարությունը կենտրոնից 14 մմ է։ Խաչն ամրացված է շքանշանի ժապավենի ներքևի մասում։ Ժապավենի երկարությունը 70 մմ է, լայնությունը՝ 19մմ, պատրաստված է կարմիր գույնի մետաքսից՝ երիզված 2 սպիտակ զոլերով։ Ժապավենի կարմիր գոտու վրա՝ խաչից վեր, 3 մմ բարձրությամբ ամրացված է ոսկուց պատրաստված՝ Հայաստանի Հանրապետության զինանշանը։ Ժապավենը ձգված է մետաղյա թերթիկի վրա։ Շքանշանը դարձերեսի կողմից համարակալված է։ Շքանշանի շերտաձողիկը պատրաստված է մետաղյա թերթիկից, որի չափերն են՝ 25մմx10մմ։ Շերտաձողիկի ժապավենը կրում է շքանշանի ժապավենի գունային նկարագիրը ։
Ամենամսյա պարգևավճարը
ՀՀ Կառավարության 2014 թ. մարտի 6-ի որոշմամբ սահմանվել է, որ Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության ժամանակ, ինչպես նաև ծառայողական կամ պաշտոնեական պարտականությունները կատարելիս զոհված՝ հետմահու «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով պարգևատրված անձի ընտանիքին տրվում է պարգևավճար՝ 150.000 ՀՀ դրամի չափով։
Պարգևատրման վիճակագրությունը
ՀՀ Նախագահ Ս. Սարգսյանի կողմից (2008 թ. ապրիլի 9-ից առ այսօր) «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով պարգևատրվել է 2 անձ։
«Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Հիմնական հոդված՝ «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանի ասպետների ցանկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ շքանշաններ
Դուլդուլդաղ Փոքր
Դուլդուլդաղ Փոքր, լեռնագագաթ Կիլիկիայում, Ամանոսի լեռներյում։ Մեծ Դյուլդյուլդաղի հետ միասին կոչվում է նաև Հաջի Դյուլդյուլ։ Արևմտահայերեն տառադարձությամբ՝ Տյուլտյուլտաղ Փոքր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկիայի լեռներ
Քինածառ
Քինածառ (լատ.՝ Cinchona), տորոնազգիների ընտանիքի բույսերի ցեղ։
Մշտադալար ծառեր են 10 - 15 մ բարձրությամբ (երբեմն՝ մինչև 25 մ)։ Տերևները հակադիր են, կաշեկերպ, ամբողջաեզր։ Ծաղկաբույլը հուրան է։ Պսակը՝ դեղնասպիտակ կամ վարդագույն։ Պտուղը երկբուն տուփիկ է, պարունակում է բազմաթիվ թևավոր սերմեր։ Հայտնի է մոտ 40 (այլ աղբյուրներով՝ 100) տեսակ։
Մշակվում է Ինդոնեզիայում, Հնդկաստանում, Հնդկաչինում, Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայում։ Քինածառի կեղևը և այլ մասերը պարունակում են քինին, ցինքոնին և այլ ալկալոիդներ, որոնք ունեն հակամալարիային, տոնուսը բարձրացնող և հականեխիչ ազդեցություն։ Սելեկցիայի շնորհիվ ալկալոիդների քանակը կեղևում 2 - 2,5 %-ից հասցվել է 16%-ի։ Մշակվում են Լեջերի քինածառ (լատ.՝ C․ ledgeriana), դեղորայքային քինածառ (լատ.՝ C․ officinalis), կարմրահյութ կամ կարմրակեղև (լատ.՝ C․ succirubra) և այլ տեսակներ, ինչպես նաև բազմաթիվ հիբրիդային ձևեր։
Կատեգորիա:Ծառեր Կատեգորիա:Տորոնազգիներ Կատեգորիա:Դեղաբույսեր
Արեստ (Սոմի գավառ)
Արեստ (Arrest), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 868 մարդ, բնակչության խտությունը` 77.85: Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.15 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 155 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 55 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ֆրիդրիխ Էնգելսի հուշարձան (Մոսկվա)
Ֆրիդրիխ Էնգելսի հուշարձան (Памятник Фридриху Энгельсу), Ֆրիդրիխ Էնգելսի հիշատակը հավերժացնող հուշարձան Մոսկվայում։ Տեղադրվել է 1976 թվականին մետրոյի Կրոպոտկինսկայա կայարանի հարևանությամբ։ Հուշարձանը ստեղծել են քանդակագործ Իոսիֆ Իվանովիչ Կոզլովսկին, ճարտարապետներ Ալեքսանդր Ալեքսեևիչ Զավարզինը և Անատոլի Անդրեևիչ Ուսաչյովը ։ Հուշարձանը հայտնաբերված մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ ունի ։
Պատմություն
1976 թվականի նոյեմբերի 2-ին Հոկտեմբերյան հեղափոխության 59-ամյակի նախօրեին հուշարձանը բացվել է։ Հանդիսավոր արարողությանը ներկա է գտնվել ԽՄԿԿ Մոսկվայի քաղաքային կոմիտեի առաջին քարտուղար Վիկտոր Գրիշինը, ԽՄԿԿ Կենտրոնական կոմիտեի քարտուղար Միխայիլ Զիմյանինը, Մոսկվայի քաղաքային խորհրդի նախագահ Վլադիմիր Պրոմիսլովը, ԽՍՀՄ մշակույթի փոխնախարար Կոնստանտին Վորոնկովը, ԽՍՀՄ-ում ԳԴՀ դեսպան Գարրի Օտտը և պաշտոնյաներ ։
Վ. Վ. Գրիշինը կտրել է կարմիր ժապավենը, հուշարձանը բացվել է և հնչել է ԽՍՀՄ օրհներգը։ Բացման խոսքով հանդես են եկել Մարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտի տնօրեն, ակադեմիկոս Անատոլի Եգորովը, Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Պավել Նովոժիլովը և Մոսկվայի պետական համալսարանի ուսանող Տ. Յու. Զույկովան ։
Քանի որ հուշարձանը տեղակայված է «Կրոպոտկինսկայա» մետրոյի կայարանի հարևանությամբ` նախկին Կրոպոտկինսկայի հրապարակում (այժմ՝ Պրեչիստենսկիե դարպասներ հրապարակ), շատ մուսկվացիներ հուշարձանը շփոթում են Պյոտր Կրոպոտկինի հուշարձանի հետ ։
Նկարագրություն
Ֆրիդրիխ Էնգելսի 6 մետր բարձրությամբ բրոնզե քանդակը տեղադրված է կարմիր գրանիտե պատվանդանի վրա։ Հուշարձանը կանգնած է հրապարակի շրջանի կենտրոնում։ Պրեչիստենսկիե դարպասների կողմից դեպի հուշարձանն է գալիս կիսաշրջանաձև աստիճանը ։ Ֆրիդրիխ Էնգելսը քանդակված է ամբողջ հասակով՝ ձեռքերը կրծքավանդակին։ Քանդակագործը ձգտել է ստեղծել Էնգելսի 1870-ական թվականների կերպարը, երբ Կարլ Մարքսը ղեկավարում էր միջազգային աշխատանքային շարժումը ։
Հուշարձանը և նրա շուրջ գտնվող հրապարակը գրեթե ամբողջությամբ կլանել են այգին, որի արդյունքում վերջինս հատուկ չի նշվում, հատկապես Մոսկվայի քարտեզներում և չունի սեփական անուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ Կատեգորիա:1976 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Չինչին կամավորական ջոկատ
«Չինչին» կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1989 թվականին Չինչին գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Տավուշի մարզում)։ Ունեցել է շտաբ։ 1989-1994 թվականներին ջոկատը մասնակցել է Տավուշի (Ներքին Կարմիրաղբյուր, Պառավաքար) շրջանի ինքնապաշտպանական մարտերին։ Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Ա. Ադամյանը (ընդհանուր հրամանատար), Ա. Կլեկչյանը, Ա. Քոչարյանը, Ս. Դարբինյանը, Վ. Գաբրիելյանը, շտաբի պետ՝ Վ. Մաճկալյանը։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Քաջարան գյուղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Քաջարան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (1 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Սուրեն Պողոսյան (գրող)
Սուրեն Արշավիրի Պողոսյան, հայ բանաստեղծ։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1991) ։
Կենսագրություն
Սուրեն Պողոսյանը ծնվել է 1950 թվականի սեպտեմբերի 29-ին, Սևանի շրջանի Զովաբեր գյուղում։ Հանրապետական մամուլում լույս են տեսել Պողոսյանի ազգային և հոգևոր թեմաներով հոդվածները, որտեղ մարդու և ազգի հարատևման պայման են համարվում առաքինին ու բարոյականը՝ մարդու ապրելու խնդիրը տեսնելով Աստծու կամքը ճանաչելու և կատարելու մեջ։ Զբաղվում է նաև թարգմանությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Ջերմուկ կամավորական ջոկատ
«Ջերմուկ» («Հայդուկ») կամավորական ջոկատ, կազմավորվել է 1991 թվականին Ջերմուկում։ 1992 թվականին ջոկատի հիմքի վրա ստեղծվել է կամավորական վաշտ, 1993 թվականին՝ գումարտակ։ 1991-1994 թվականներին ջոկատն առանձին, վաշտը, գումարտակը մասնակցել են Արցախի Հանրապետության Շահումյանի, Մարտակերտի (Դրմբոն, Հաթերք, Ջայնաթաղ և այլն), Հադրութի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Հրամանատարն է եղել Մուշեղ Բաբայան (Ջերմուկի Համո)։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Չորթան կամավորական ջոկատ
«Չորաթան» կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1988 թվականին Չորաթանում (այժմ՝ ՀՀ Տավուշի մարզում)։ Ունեցել է շտաբ։ 1988-1994 թվականներին ջոկատը մասնակցել է Տավուշի (Չորաթան, Մովսեսգյուղ, Արծվաբերդ) շրջանի ինքնապաշտպանական մարտերին։ Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Մ. Ասատրյանը (ընդհանուր հրամանատար՝ մինչև 1992-ը), Վ. Բաղրամյանը (ընդհանուր հրամանատար), Լ. Բաբայանը, Գ. Սադյանը, Հ. Քալանթարյանը, Բ. Ուդումյանը, Ա. Քալանթարյանը, Ա. Սադյանը, Դ. Գրիգորյանը, Օ. Սահակյանը, շտաբի պետ՝ Ջ. Զարգարյանը։ Ջոկատից զոհվել է 4 ազատամարտիկ։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Տուբերկուլոմա
Տուբերկուլոմա (tuberculosis - տուբեևկուլոզ, ՝ -ից ուռուցք), կամ կազեոմա։ Երկորդային տուբերկուլոզի կլինիկական ձև, 12 մմ-ից մեծ մեկուսացված օջախ, լոռանման պարունակությամբ ուռուցքանման գոյացություն։
Ախտածագում
Կարող է առաջանալ առաջնային տուբերկուլոզային համալիրից (առաջնային տուբերկուլոզի փուլ), դեսիմինացված և օջախային տուբերկուլոզի կազեոզ (լոռանման) նեկրոզի տեղում։ Տուբերկուլոմայի ձևերից է նաև պսեվդոտուբերկուլոման՝ երբ փակված բրոնխի մեջ լցված է լոռանման զանգված։ ՈՒռուցքանման գոյացությունը կարող է հայտաբերվել առավելապես թոքերում սակայն հանդիպում են նաև ուղեղում, աղիներում  , ձվարաններում  , կրծքագեղձում , կերակրափողում ,  լյարդում ենթաստամոքսային գեղձում, ոսկորներում[ և այլ հյուսվածքներում։ Հիմնականում հանդիպում է 25-40 տարեկան անձանց մոտ՝  ոչ ճիշտ  տակտիկայով տուբերկուլիոզը բուժելու հետևանքով և միայն 20% ի մոտ էզ արգանում անհետևողականության շնորհիվ:մինի|առաջահետին ռենգեն նկար։ երկկողմանի թոքերի տարածուն տուբերկուլոզ Տարիների ընթացքում տուբերկուլոզի լոռանման օջախները սահմանափակվում են երկշերտ պատիճով՝ ներքին  տուբերկուլոզային հատիկավոր և արտաքին ֆիբրինային շերտերով։ Հիմնականում այս գործընթացը տևում է 1-3 տարի ։
Մակրոսկոպիկ թոքերի տուբերկուլոման նկատվում է որպես կլոր կամ օվալանման, հստակ սահմանազատված օջախ՝ լոռանման ներսփռանքով։ Այն հավասարապես հանդիպում է աջ և ձախ թոքերում ։
Դասակարգում
Տուբերկուլոմաները դասակարգվում են՝
ըստ չափերի՝ ըստ ձևի՝ ըստ ընթացքի՝
Ախտանիշներ
Տուբերկուլոման ունի անախտանիշ կամ քիչ արտահայտված ախտանշանյին ընթացք։ Առաջին դեպքում ոչինչ չի նկատվում, իսկ երկրորդ դեպքում կարող են նկատվել ընդհանուր թուլություն, հոգնածություն, ենթատենդային ջերմություն, տկարություն, հյուծում, քրտնքրտքդրության ուժեղացում ... Հազվադեպ կարող ե հանդիպել հազ (չոր կամ թաց՝ թանձր խորխով)։ Հարպլևրալ տեղակայման դեպքում, պլևրայի գրգռման հետևանքով, կարող է առաջանալ ձգող կամ նքացող բնույթի միջին ուժգնության ցավ:
Ախտորոշում
Տուբերկուլոմաները հայտնաբերվում են հիմնականում կանխարգելիչ ստուգումների ժամանակ։ Նկատվում է տուբերկուլինային ախտորոշման բարձր կամ հիպերերգիկ զգայնություն, սակայն քիմիոթերապիայի ֆոնի վրա  Մանթուն կարող է լիել չափավոր համ թույլ դրական։ Հետազոտման ֆիզիկալ մեթոդներով ոչ մեծ կազեոմաները չեն հայտնաբերվում իսկ խոշոր կազեոմաների դեպքում կարող են նկատվել պալպացիոն հնչյունի հնչողության կարճացում,աուսկուլտացիոն՝ թուլացված շնչառություն, կարող է հանդիպել չոր կամ թաց խզզոցներ, պլեվրայի քսման աղմուկ։ Պրոգրեսիվող թոքերի տուբերկուլոմայի դեպքում արյան ընդհանուր և բիոքիմաիական հետազոտություններում կարող են նկատվել շեղումներ՝ չափավոր արտահայտված լեյկոցիտոզ, մոնացիտոզ, լեյկոպենիա, հիպոալբունինեմիա, արագացված ԷՆԱ։ Կոխի ցուպիկը ոչ միշտ է հայտնաբերվում նույնիսկ տուբերկուլոմայի դատարկման ժամանակ։
Ախտորոշմումը դրվում է ռենտգեն նկարի հիման վրա՝ թոքերում նկատվում են հստակ սահմանափակված, համասեռ մթագնած օջախներ։ Սրացման շրջանում կարող է նկատվել ոչ այնքան հստակ սահմաններով օջախ, ի հաշիվ ծայրամասային ինֆիլտրացյաի։
Տուբերկուլոման պետք է տարբերակել թոքերի ծայրամասային քաղցկեղից, գամարտոմաներից, լիպոխոնդրոմայից, էխինոկոկոզից և այլ քրոնիկական թոքանորբերից... Տարբերակման համար օգտագործվում են բրոնխոսկոպիա, համակարգչային շերտագրություն, թորակոսկոպիա, թոքերի բիոպսիա...
Բուժում
Ցանկալի է կատարել բժշկի հսկողությամբ և նշանակմամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տուբերկուլյոզ
Ազգային գեղարվեստական «Ռվեսերո» պատկերասրահ
Ազգային գեղարվեստական «Ռվեսերո» պատկերասրահ (Ingoro y’Ubugeni n’Ubuhanzi ku Rwesero), նախկին անվանումը՝ Ազգային գեղարվեստական «Ռվեսերո» թանգարան, մշակութային և գիտա-կրթական օջախ Ռուանդայի Նյանզա քաղաքում՝ Ռվեսերո սարի լանջին։ Համարվում է Ռուանդայի ազգային թանգարանների ինստիտուտի ստորաբաժանումներից մեկը ։ Պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 2006 թվականին։ Պատկերասրահի հիմնական թեմատիկան ժամանակակից արվեստն է։ Ընդ որում՝ ռուանդացի նկարիչների աշխատանքների կողքին ներկայացված են նաև Աֆրիկայի և աշխարհի այլ երկրների արվեստագետների ստեղծագործություններ ։
Պատմություն
Բելգիացի ճարտարապետ Ռոբերտ Կվինտետի նախագծով 1957-1958 թվականներին Նյանզա քաղաքում Մութարա III թագավորի համար կառուցվել է պալատ, բայց արքան ծանր հիվանդացել է ու կարճ ժամանակ անց վախճանվել՝ այդպես էլ ոտք չդնելով նորակառույց ապարանքը։ Այն տրամադրվել է պետական տարբեր հիմնարկությունների, որոնց թվում էին երկրի բարձրագույն դատարանն ու գերագույն դատարանը։ 21-րդ դարի սկզբներին կառույցը տնօրինման է հանձնվել Ռուանդայի ազգային թանգարանների ինստիտուտին, որն էլ 2006 թվականին այդտեղ բացել է գեղարվեստական թանգարան ։
Գեղարվեստական թանգարանը և նրան հաջորդած պատկերասրահը սերտորեն համագործակցել ու համագործակցում են օլիմպիական ակադեմիայի, մշակութային կենտրոնի, սպորտի թանգարանի, մարզական ու մշակութային այլ հիմնարկությունների ու կազմակերպությունների հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուանդայի թանգարաններ Կատեգորիա:Ռուանդայի պատմություն Կատեգորիա:2006 հիմնադրված թանգարաններ
Թուրքերը Նորվեգիայում
Թուրքերը Նորվեգիայում (կամ նորվեգիայի թուրքեր), էթնիկ թուրքեր, որոնք ապրում են Նորվեգիայի Թագավորությունում։ Ներկայիս դրությամբ երկրի տարածքում ապրում են ավելի քան 15 հազար թուրքեր։
Պատմություն
1970-ական թվականներին Նորվեգիայում ներգաղթի մեծ ալիք սկսվեց, քանի որ վերջինս աշխատողների մեծ կարիք էր զգում։ Ներգաղթողների ճնշող մեծամասնությունը այստեղ եկավ Թուրքիայի Հանրապետությունից։ Դրանցից մեծ մասը մնաց ապրելու Նորվեգիայում։ 1976 թվականին պետական սահմանները փակվում են աշխատանքային միգրանտների համար։ Այդ ժամանակահատվածում երկրում կատարվեցին վիճաբանություններ ու թեժ քննարկումներ «այլազգի աշխատողների» թեմայով։ Դրամենի միգրանտների ավելի քան 20 % կազմում են թուրքերը ։
Ժողովրդագրություն
Ըստ 2009 թվականի տվյալների, Նորվեգիայում ապրող 15.436 թուրքերից 10.039 համարվում են ներգաղթյալներ։ Միայն 5397 են համարվում նորվեգական ծագմամբ թուրքեր իմիգրանտ-ծնողներից ։
Ժողովրդագրության պատմություն
Նորվեգիայի կենտրոնական վիճակագրության վարչության տվյալներով, 2010 թվականի դրությամբ, Նորվեգիայի բնակչության ընդհանուր թվաքանակը կազմում է 4858199 բնակիչ։ Որից 15.998, կամ 0,32 % կազմում են թուրքերը։
Տարաբնակեցում
Թուրք ազգի ներկայացուցիչների ամենամեծ թվաքանակն այսօր ապրում է Դրամենում, որը մայրաքաղաք Օսլոյի արվարձանային գոտում է գտնվում ։
Կրոն
2008 թվականի տվյալներով Նորվեգիայի թուրքերից 15.003-ը մուսուլման է ։ Դրամենի թուրքական համայնքը 2008 թվականին գնել է ադվենտիստների եկեղեցու շենքը, որը վերածել է մզկիթի։ Եկեղեցին գնվել է 7.2 միլիոն նորվեգական կրոնով: Թուրքական համայնքը համարվում է Դրամենի ամենամեծ իսլամական համայնքը՝ շուրջ 1000 անդամներով ։
Էյրիքյոփրու
Էյրիքյոփրու, կամուրջ Արևմտյան Հայաստանում, Ալիս գետ վրա, Սեբաստիա-Թոկատ ճանապարհին ։
Ֆունես Մորի
Ռամիրո Ֆունես Մորի (Ramiro José Funes Mori, ), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Հանդես է գալիս անգլիական «Էվերթոն»-ի և Արգենտինայի ազգային հավաքականի կազմում։ Հիմնականում հանդես է գալիս կենտրոնական և ձախ պաշտպանի դիրքում։
«Ռիվեր Փլեյթ»
Ֆունես Մորին 2008 թվականին միացել է «Ռիվեր Փլեյթ»-ի երիտասարդական թիմին։ Հիմանական կազմում սկսել է հանդես գալ 2011 թվականին ։
Նա համարվում է ակումբի լեգենդար ֆուտբոլիստներից մեկը, քանի որ թիմի հետ հաղթել է 6 տիտղոս, ներառյալ Լիբերտադորեսի գավաթը։ Մորին հիշվում է ոչ միայն իր անցկացրած հանդիպումներով և նվաճած գավաթներով, այլ իր խփած կարևոր գոլերով։
«Էվերթոոն»
2015 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Ֆունես Մորին տեղափոխվել է Պրեմիեր լիգան ներկայացնող «Էվերթոն» ։ Տրանսֆերն արժեցել է 9.5 միլիոն եվրո։
Միջազգային կարիերա
Ֆունես Մորին Արգենտինայի ազգային հավաքականի կազմում իր դեբյուտը նշել է 2015 թվականի մարտին՝ Սալվադորի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ խաղում։
Նա մասնակցել է Ամերիկայի գավաթի 2016 թվականի խաղարկությանը։ Նա մասնակցել է եզրափակչի շրջանակներում կայացած Չիլիի հավաքականի դեմ հանդիպմանը։ Հանդիպումն ավարտվել է 4-2 հաշվով՝ չիլիացիների հաղթանակով։
Իր առաջին միջազգային գոլը Ռամիրոն խփել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 6-ին՝ Պերուի հավաքականի դեմ խաղում, որն ավարտվել է 2-2 հաշվով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 5 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Էվերթոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռիվեր Փլեյթի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արգենտինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Ֆագներ Կոնսերվա Լեմոս
Ֆագներ Կոնսերվա Լեմոս (Fagner Conserva Lemos, ), բրազիլացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Կորինտիանսի և Բրազիլիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է աջ պաշտպանի դիրքում ։
Վաղ կարիերա
Ֆագները Կորինտիանսի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2006 թվականի նոյեմբերի 1-ին՝ Ֆորտալեզայի դեմ խաղում ։ 2007 թվականին վարձավճարով հանդես եկավ Վիտորիա Սալվադորում։
2007 թվականին Ֆագները տեղափոխվեց ՊՍՎ Էյնդհովեն ։ Իր պաշտոնական դեբյուտը նշեց օգոստոսի 19-ին՝ Հերակլես Ալմելոյի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց օգոստոսի 25-ին՝ ՆԵԿ-ի դեմ խաղում ։ Այստեղ Ֆագները ստանում էր շատ քիչ խաղաժամանակ և անցկացրեց ընդամենը 3 հանդիպում՝ ՊՍՎ-ի հետ հաղթելով Նիդերլանդների առաջնությունը 2007-08 մրցաշրջանում և Նիդերլանդների սուպերգավաթը 2008 թվականին ։
Վասկո դա Գամա
2009 թվականին Ֆագները միացավ Վասկո դա Գամային։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց մարտի 8-ին՝ Ֆրիբուրգենսեի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց հուլիսի 14-ին՝ Վիլա Նովայի դեմ խաղում ։ 2009 թվականին Ֆագները Վասկո դա Գամայի հետ հաղթեց Սերիա B-ն՝ տեղափոխվելով Բրազիլիայի բարձրագույն դիվիզիոն։ Իր առաջին հանդիպումը Սերիա A-ում Վասկո դա Գամայի կազմում անցկացրեց 2010 թվականի հուլիսի 14-ին՝ Գոյասի դեմ խաղում ։ Հարավամերիկյան գավաթում իր դեբյուտը նշեց 2011 թվականի օգոստոսի 12-ին՝ Պալմեյրասի դեմ խաղում ։
Վոլֆսբուրգ
2012 թվականի հուլիսի 24-ին Ֆագները 4 տարվա պայմանագիր կնքեց Վոլֆսբուրգի հետ  ։ Իր դեբյուտը նշեց օգոստոսի 18-ին՝ Գերմանիայի գավաթի Շյոնբերգի դեմ խաղում ։ Իր առաջին հանդիպումը Բունդեսլիգայում անցկացրեց օգոստոսի 25-ին՝ Շտուտգարտի դեմ խաղում ։ Այս մրցաշրջանում Ֆագները անցկացրեց 30 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլային փոխանցման հեղինակ։
2013 թվականին Ֆագները վարձավճարով վերադարձավ Վասկո դա Գամա ՝ այստեղ անցկացնելով 26 հանդիպում։
Միջազգային կարիերա
2007 թվականին Ֆագները Բրազիլիայի Մ20 հավաքականի հետ հաղթեց Հարավային Ամերիկայի առաջնությունը։
2018 թվականի մայիսին Աուգուստոն ընդգրկվեց 2018 թվականի աշխարհի առաջնության համար Բրազիլիայի հավաքականի 23-հոգանոց թիմում ։
Ակումբային վիճակագրություն
2018 թվականի մայիսի 29-ի դրությամբ
Միջազգային վիճակագրություն
2018 թվականի մայիսի 29-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կորինտիանսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՊՍՎ Էյնդհովենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վիտորիա Սալվադորի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վասկո դա Գամայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վոլֆսբուրգի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Դոմինիկյան որոր
Դոմինիկյան որոր որորների ընտանիքի թռչուն ։
Բնութագիր
Դոմինիկյան որորի մարմնի երկարությունը 58 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 125 սմ ։ Գլխի, վզի և փորի ներքևի մասի փետուրները, ինչպես նաև պոչի ծայրը սպիտակ է, թևերի վերին մասը և մեջքը՝ սև ։ Կտուցը դեղին է, իսկ կտուցի ներքևի մասը կարմիր է ։ Թաթերի գույնը տատանվում է դեղինից մինչև ձիթապտղի կանաչ ։
Սնունդ
Դոմինիկյան որորները հիմնականում սնվում են խխունջներով և այլ թռչունների գաղութների մնացորդներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Որորներ Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի թռչուններ Կատեգորիա:Ասիայի թռչուններ Կատեգորիա:Քիչ մտահոգող տեսակներ
Քլայվ Օուեն
Քլայվ Օուեն (Clive Owen, ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության բրիտանացի դերասան, BAFTA, «Ոսկե գլոբուս» և հեղինակավոր այլ մրցանակների դափնեկիր։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1964 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Անգլիայի Քովենթրի քաղաքի Քիրսլի արվարձանում ։ Հայրը՝ Ջեսս Օուենը, որ քանթրի երգեր կատարող երգիչ էր, լքել է կնոջն ու հինգ զավակներին, երբ Քլայվը երեք տարեկան է եղել ։ Երեխաներին մեծացրել են մայրն ու խորթ հայրը, որ տեղի երկաթուղային կայարանում տոմսավաճառ էր ։ Քլայվն ու իր չորս եղբայրները ծանր մանկություն են ունեցել (նա իր մանկությունը բնորոշել է rough մակդիրով). ընտանիքը մի կերպ է ծայրը ծայրին հասցրել՝ հաճախ մնալով նպաստի հույսին։ 13 տարեկանից Քլայվը խաղացել է երիտասարդական թատրոնում, ուսում է առել դրամայի դպրոցում, այնուհետև՝ դրամատիկ արվեստի թագավորական ակադեմիայում, որն ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել Յանգ Վիք (Young Vic) թատրոնում , որտեղ դերակատարումներով հանդես է եկել շեքսպիրյան մի շարք թատերախաղերում ։ Լոնդոնի «Յանգ Վիք» թատրոնում Ուիլյամ Շեքսպիրի «Ռոմեո և Ջուլիետ» ողբերգության բեմականացման աշխատանքների ընթացքում ծանոթացել ու մտերմացել է իր ապագա կնոջ՝ Սառա Ջեյն Ֆենտոնի հետ։ Ամուսնացել են 1995 թվականի մարտի 6-ին, ունեն երկու դուստր, ապրում են Էսեքսում։
Օուենը հեռուստաէկրաններին առաջին անգամ հայտնվել է BBC-ի «Ռոքլիֆի մանկիկները» (Rockliffe's Babies, 1987) սերիալի դրվագներից մեկում։ Դրանից մոտավորապես մեկ տարի անց տեղի է ունեցել նրա առաջնելույթը կինոյում՝ «Շարժիչի հռնդյունը» («Vroom», 1988) ֆանտաստիկ մելոդրամայում, որտեղ նրա խաղընկերը Դևիդ Թյուլիսն էր։