cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պետրոս Դուրյան
Թատերախաղեր
Դուրյանի թատերախաղերը նպաստել են հայ դրամատուրգիայի զարգացմանը։ Դուրյանը գրել է «Տարագիր ի Սիպերիա» այլաբանական ողբերգությունը, «Թրքուհին», «Վարդ և Շուշան կամ Հովիվք Մասյաց» (1867 թ.) հովվերգական մելոդրաման, ապա՝ «Սև հողեր կամ Հետին գիշեր Արարատյան» (1868 թ.), «Արտաշես աշխարհակալ» (1869 թ.), «Անկումն Արշակունի հարստության» (1870 թ.), «Ասպատակությունք պարսկաց ի Հայս կամ Ավերումն Անի մայրաքաղաքին Բագրատունյաց» (1870 թ.) պատմական ողբերգությունները։ Անդրադարձել է հայոց պատմության այն անցքերին, երբ ժողովուրդն ազատագրական պայքարի է ելել օտար հրոսակների դեմ։
Ստեղծագործությունների թեմա
Նա 19-րդ դարի հայ առաջին գրողն է, որ պատմական անցյալը պատկերելիս արտահայտել է ժողովրդի բողոքն ու ատելությունը թագավորների ու նախարարների հանդեպ։
Նորամուծություններ
Դուրյանը հայ գրականության մեջ ստեղծել է ռոմանտիկական դրամային բնորոշ նմուշներ, հաղթահարել կլասիցիզմի կապանքներն ու պայմանականությունները։ Նրա դրամաները, բացառությամբ «Տարագիր ի Սիպերիա»-ի և «Թատրոն կամ Թշվառներ»-ի, հեղինակի կենդանության օրոք բեմադրվել են «Թատրոն Օսմանիեում» և մեծ հաջողություն ունեցել։ Դուրյանը ժանրի ավանդական սկզբունքների հետևորդը չեղավ։ Նա համարձակորեն օգտվեց ստեղծագործական ազատությունից և էական նորամուծություններ կատարեց պատմական դրամայի գեղարվեստական կառուցվածքում։ Ի տարբերություն կլասիկական դրամայի՝ Դուրյանը չի հերոսականացնում հայոց պատմությունը։ Նրա պատմական դրամաները չեն ավարտվում հաղթանակի ցնծությամբ, նրա սյուժեները վերաբերում են հայոց պատմության ողբերգական իրադարձություններին։
Դուրյանը հետամուտ էր հայոց դժբախտության պատճառների հայտնաբերմանը և պատմության ճակատագրական հանգամանքների դիտակետից վերլուծում էր վերնախավերի ու պալատական միջավայրում տիրող բարքերը։ Դուրյանի կարծիքով չի կարող միաբան լինել մի ժողովուրդ, որի վերնախավը բարոյազուրկ է ու անձնասեր, քանի որ յուրաքանչյուր ազգի ուժը նրա միասնության մեջ է։ Միությամբ և քաջությամբ-միությունը, միությունն է ազգի մը զենքն ու կյանքը... Հայեր, երկնից երեսը հույս չփնտրեք, մեր հույսը թող ըլլա մեր սիրտը և մեր սուրը,- այս է «Սև հողեր» դրամայի գաղափարը։ Դուրյանի համոզմամաբ հայրենիքի հզորությունը ժողովրդի մեջ է, և հայրենասիրության իսկական կրողը ժողովուրդն է՝ հայրենի հող ու ջրի տերը։ Դուրյանը հայրենասիրությունը համարում է սուրբ գաղափար։ Ներկայացնելով հայոց պատմության անկումները՝ Դուրյանը չի հանգում հոռետեսական եզրակացության։
Քնարերգություն
Դուրյանի ընկալմամբ՝ բնության գեղեցկությունները կրավորական են, բնությունը ձգտում է նմանվել կույսի, ներշնչվում է նրանցից («Նե», «Զնե պաշտեմ», «Մանիշակ», «Ներա հետ»)։ Նա մերժված սիրո երգիչ է («Հծծյունք», «Սիրել», «Դրժել»), բայց անկարող է ապրել առանց սիրո։
«Լճակ», «Ի՜նչ կըսեն» բանաստեղծություններում դատապարտել է անտարբեր միջավայրը, բողոքել նրա անմարդկայնության դեմ։ Նրա քնարական հերոսը սիրում է կյանքը, սակայն աշխարհում «անապակ սեր», «ազատ օդ» և ազատություն չգտնելով՝ փարվում է գերեզմանին։ Մահվան և գերեզմանի գաղափարները Դուրյանի ստեղծագործության մեջ հանդես են գալիս որպես ներկայի դեմ բողոքի կրքոտ ու տառապալի արտահայտություններ («Հեծեծմունք»)։ Այդ տառապանքը ողբերգական է դառնում նշանավոր «Տրտունջք»-ում։ Բանաստեղծը կարեկցում է բոլոր նրանց, ովքեր «վսեմ երազներ» ունեն, բայց որոնց բաժին էր ընկել «սև ճակատագիրը»։
Մարդու և կյանքի նկատմամբ ունեցած սերը ստիպում է բանաստեղծին ընդվզել Աստծու դեմ։ Դուրյանը մարդկության համար տենչում էր մի ուրիշ աշխարհ և երազում. «Ա՜հ, երբ պիտի ջնջվի աշխարհիս վրայեն թագը, փառքը և միայն եղբայրությունը իր մանիշակներովը մարդոնց ճակատը պիտի պճնե փոխանակ դափնիի...», «Ե՛րբ տիեզերք համեղբայրության վառարան մը պիտի ըլլա»։
Դուրյանը վերականգնեց միջնադարյան քնարերգության հետ պատմականորեն խզված կապը, հրաժարվեց կլասիցիզմից և նկարագրությունից։
Դուրյանից մեզ է հասել 39 բանաստեղծություն, որոնցից 26-ը գրված են 1871 թվականին։ Հայրենասիրական մի քանի երգերում («Վիշտք հայուն», «Իղձք առ Հայաստան») նկարագրելով Հայաստանի ծանր վիճակը՝ Դուրյանը փրկության ելքը համարում էր լուսավորությունն ու միաբանությունը, կոչ էր անում դիմել ինքնապաշտպանության («Նոր սև օրեր»)։ Դուրյանի բանաստեղծությունների մեծ մասում քնարական հերոսը ինքը հեղինակն է։
«Վիշտք հայուն», «Իղձք առ Հայաստան», «Երգ մարտին Վարդանանց», «Նվագ», «Նոր սև օրեր», «Իմ ցավը» բանաստեղծությունները ներծծված են ավերակված հայրենիքի և բռնադատված ժողովրդի ահավոր սարսուռներով։ Բանաստեղծը նույնանում է հայրենիքին և իր ցավը գիտակցում լոկ հայրենիքի գաղափարով։
Բնության և սիրո ներդաշնակության մասին է նրա «Ներա հետ» բանաստեղծությունը։ Սիրո փիլիսոփայությունը Դուրյանի պոեզիայում գեղարվեստական կատարյալ արտահայտություն է գտել «Սիրել» և «Դրժել» բանաստեղծություններում։
Թարգմանություններ
Նրա բանաստեղծությունները թարգմանվել են ֆրանսերեն, անգլերեն, գերմաներեն, ռուսերեն, իտալերեն, ռումիներեն, բուլղարերեն, հունարեն, հունգարերեն, պարսկերեն, թուրքերեն, իսպաներեն։
Հիշատակ
Պետրոս Դուրյանի անունն է կրում Երևանի Ավան վարչական շրջանի փողոցներից մեկը, Երևանի №28 հիմնական դպրոցը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արևմտահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Արևմտահայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Հայ տղամարդ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Արման Գոթիե
Արման Գոթիե (Armand Gautier, 1837-1920, ), ֆրանսիացի քիմիկոս, Փարիզի բժշկական համալսարանում՝ օրգանական և բժշկական քիմիայի պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Արման Գոթիեն ծնվել է 1837 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Նարբոն քաղաքում ։ 1862 թվականին Մոնպելիեի համալսարանն ավարտելուց հետո Գոթիեն ընդունվում է Փարիզի բժշկական համալսարան «agrégés»-ի թվում (1869) ։
1879 թվականից Գոթիեն Փարիզի բժշկական ակադեմիայի անդամ էր, իսկ հետագայում դարձավ նրա ղեկավարը։
Նրա բազմաթիվ քիմիական աշխատանքներից հրապարակված են «Compt. rend.», «Ann. de Ch.», «Bull. de la Soc. Ch. de Paris», «Dictionnaire des sciences de Bouillet» աշխատանքները, որոնք կապված են նրա գիտական գործունեության սկզբին։ Կարելի է տեսնել, որ հիգիենիկ և քիմիական հետազոտությունների հետ մեկտեղ («Études sur les eaux potables» Մոնպելիե, 1862) նրան հետաքրքրում էր նաև ֆերմենտացման գործընթացների քիմիական կողմը («Études sur les fermentations proprement dites», Փարիզ, 1869), ինչպես նաև տարբեր օրգանական, ամինոածանցյալներ(«Sur les nitriles des acides gros et les carbylaminés», 1869) ։
Հետագայում Գոթիեն հստակ ընդգծում է գրքի անվանումը («Chimie appliquée à la physiologie, à la pathologie et à l’hygiène»), որը նա գրել էր 1874 թվականին։ Գոթիեի հետազոտությունները, որոնք վերաբերում էին տարբեր օրգանական նյութերին, որոնք առաջանում էին, երբ որ քայքայվում էին կենդանի հյուսվածքները (հուշեր, որոնք կարդացվեցին Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայում 1882 թվականին) երևան բերեցին այսպես կոչված պտոամիններին և դրանց թունավոր հատկությունները։
1884 թվականին Գոթիեն սինթեզեց քսանտինը, որը պատկանում էր ալկոլոիդների, թեոբրոմիդների, կոֆեինների և թեինների դասին, որոնք թեյի և սուրճի ակտիվ բաղադրիչներն են։
Որպես քիմիկ-հիգիենիստ Գոթիեն ակտիվ պայքարում էր օրեցօր աճող սննդի կեղծարարության դեմ («De la coloration artificielle des vins», 1876; «La Sophistication des vins», 1877; «Le cuivre et le plomb dans l’alimentation et l’industrie», 1883) ։
Արման Գոթիեն մահացել է 1920 թվականի հուլիսի 27-ին Կաննում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քիմիկոսներ Կատեգորիա:Մոնպելիեի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կենսաքիմիկոսներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Բեհբութ Մուստաֆաև
Բեհբութ Մուստաֆաև (Behbud Mustafayev, ), կաթոլիկ եկեղեցու պատմության մեջ առաջին ադրբեջանցին, ով օծվել է որպես կաթոլիկ հոգևորական ։
Կենսագրություն
Բեհբութ Մուստաֆաևը միջնակարգ դպրոցը ավարտելուց հետո, սովորել է Ադրբեջանի ավիացիոն ազգային ակադեմիայում։ Աշխատել է պետական մաքսային ծառայությունում։ 2008 թվականին մկրտվել է Բաքվի Մարիամ Աստվածածնի հայտնության կաթոլիկ տաճարում։ 2011 թվականին ուսման է անցել Սանկտ Պետերբուրգի «Մարիամ՝ առաքյալների թագուհի» հոգևոր դպրոցում ։
2016 թվականի մայիսի 29-ին Սանկտ Պետերբուրգի Սուրբ Աստվածածնի տաճարում կայացել է նրա օծումը՝ ծառայելու Ադրբեջանի կաթոլիկ եկեղեցում։ Օծումը իրականացրել է Տիրամոր արքեպիսկոպոսության առաջնորդ Պաոլո Պեցցիի կողմից ։
2017 թվականի մայիսի 7-ին Վատիկանի Սուրբ Պետրոսի տաճարում Ֆրանցիսկոս Հռոմի պապի ծիսական օգնականն է եղել Բեհբութ Մուստաֆաևը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցիներ ըստ կրոնական հայացքի
Խիդար
Խիդար (ხიდარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 520 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խարագաուլից հեռու է 16 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 598 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Խարագաուլի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Տարածքով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խարագաուլի շրջան
Իմպրունետա
Իմպրունետա  (Impruneta), կոմունա Իտալիայի Տոսկանա մարզի Ֆլորենցիա գավառում։
Մուսլյումովսկի շրջան
Մուսլյումովսկի շրջան (Муслюмовский район, Мөслим районы), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Թաթարստան հանրապետությունում։
Իմպրունետա
Բնակչությունը կազմում է 14 778 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 308 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 48 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 50023։ Հեռախոսային կոդ՝ 055։
Մուսլյումովսկի շրջան
Ստեղծվել է 1930 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Մուսլյումովո ։
Իմպրունետա
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Մուսլյումովսկի շրջան
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1464,3 կմ²։
Նամակ
Նամակ (brevis - «կարճ»), մեկ կամ երկու թերթից կազմված անձնական կամ պաշտոնական բնույթ կրող գրավոր ուղերձ։ Սովորաբար նամակը հասցեատիրոջն է հասնում փոստային ծառայության միջոցով։
Մուսլյումովսկի շրջան
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 21604 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14,75 մարդ/կմ²։
Իմպրունետա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Նամակ
Նամակագրությունների քանակը ժամանակակից հեռահաղորդակցման միջոցների (հեռախոս, ֆաքս, էլ. փոստ) հայտնագործությունից հետո զգալիորեն նվազել է։
Մուսլյումովսկի շրջան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թաթարստան Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Նամակ
Նամակ գրելու պատմությունը
Պատմականորեն նամակները սկիզբ են առել Հին Հնդկաստանից, Հին Եգիպտոսից, Հռոմից, Հունաստանից ու Չինաստանից և այն գոյություն ունի մինչև այսօր։ 17-18-րդ դարերում նամակները օգտագործվում էին ինքնակրթության համար։ Նամակի հիմնական նպատակը տեղեկատվություններ, նորություններ և ողջույներ ուղարկելու համար։ Ոմանց համար նամակները միջոց էին քննադատական ընթերցանության, ինքնարտահայտման, վիճաբանության, ինչպես նաև համախոհների հետ մտքեր փոխանակելու համար։ Իսկ որոշ մարդկանց համար էլ նամակները դիտվում էին որպես գրավոր կատարում։ Նամակները կազմում են Աստվածաշնչի մի քանի գրքեր։ Նամակագրության արխիվները պատմաբանների համար ծառայում էին որպես պատմական աղբյուրներ։ Կար նաև ժամանակ, երբ նամակներ գրելը համարվում էր արվեստի ձև և գրականության ժանր։
Հին աշխարհում նամակները գրվում էին տարբեր նյութերի վրա, այդ թվում՝ մետաղի, կապարի, մոմապատ փայտե տախտակների, խեցեղենի բեկորների, կենդանիների մաշկի և պապիրուսի վրա։ Օվիդիուսից մենք իմանում ենք, որ Ակոնտիոսը խնձոր է օգտագործել Կիդիպպեին ուղղված իր նամակի համար։ Բոլորովին վերջերս նամակները հիմնականում գրվում էին թղթի վրա՝ ձեռագիր, իսկ այսօր նամակները տպագրում են։
Պատմության ընթացքում նամակագրության վերաբերյալ բազմաթիվ նամակներ և ուսուցողական նյութեր կան։ Նամակագրության ուսումնասիրությունը սովորաբար ներառում է և՛ հռետորության, և՛ քերականության ուսումնասիրություն։
Միջնադարի պատմաբանները հաճախ ուսումնասիրում են ընտանեկան նամակների հավաքածուները, որոնք հավաքում են մի խումբ հարազատների անձնական և գործնական նամակագրությունը և լույս սփռում նրանց առօրյայի վրա։ Պաստոնի նամակները լայնորեն ուսումնասիրվում է սպիտակ և կարմիր վարդերի պատերազմ ի ժամանակ Բրիտանիայի կյանքի մասին պատկերացում կազմելու համար։
Նամակները հաղորդակցության հիմնական ձևն էին, ինչպես անձնական, այնպես էլ գործնական հաղորդակցության մեջ, շատ դարեր առաջ, մինչ հեռագրական կապը, հեռախոսը և ինտերնետ կապը նվազեցրին նամակագրության առաջնահերթությունը։ Նույնիսկ այն ժամանակներում և վայրերում, որտեղ գրագիտությունն ավելի ցածր էր, անգրագետները կարող էին վճարել գրագետներին՝ նամակներ գրելու և նամակները կարդալու համար։ Նույնիսկ հեռագրերի և հեռախոսների դարաշրջանում, նամակները բավականին կարևոր մնացին այնքան ժամանակ,մինչև էլեկտրոնային նամակները էլ ավելի են քայքայել իրենց առաջնահերթությունը, հատկապես 21-րդ դարի սկզբից սկսած։ Քանի որ հեռահաղորդակցությունը զարգացել է նորագույն պատմության մեջ, թղթի վրա գրված նամակները դարձել են ավելի քիչ կարևոր։
Կատեգորիա:Փոստ Կատեգորիա:Էպիստոլյար ժանրեր Կատեգորիա:Նամակներ
Մասպուժոլս
Մասպուժոլս (կատ.՝ Maspujols), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Տարագոնայի ենթարկման տակ՝ Կատալոնիա համայնքի տարածքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ռիբերա Բաշ-Կամպ շրջանում։ Տարածքը կազմում է 3,66 կմ2։ Բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով կազմել է 710 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Յուտազինսկի շրջան
Յուտազինսկի շրջան (Ютазинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Թաթարստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1991 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ուրուսու ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 759 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 22526 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 29,68 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թաթարստան Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Պիևե Սանտո Ստեֆանո
Պիևե Սանտո Ստեֆանո  (Pieve Santo Stefano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Տոսկանա մարզի Արեցո գավառում ։
Բնակավայրի հովանավոր սուրբը նահատակ Ստեֆանն է։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Յոհան Բատիստ Ենգեր
Յոհան Բատիստ Ենգեր (Johann Baptist Jenger, ), ավստրիացի երաժիշտ, կոմպոզիտոր։
Ֆրանց Շուբերտի ընկերն է։
Կենսագրություն
Շնորհիվ իր հայրիկի ծանոթ՝ ավստրիացի ֆելդմարշալ Կարլ Ֆիլիպ ցու Շվարցենբերգի միջնորդության, 1818-1825 թվականներին ընդունվում է աշխատանքի Գրացի Կայսերական դաշտային գրասենյակում՝ որպես պետական պաշտոնյա (չինովնիկ) ։
Վիրտուոզ-դաշնակահարը և երգեհոնահարն իր ողջ ազատ ժամանակը նվիրում էր Ավստրիայում ժամանակակից երաժշտության զարգացմանը ։
Ակտիվ մասնակցություն է ունենում Շտիրի հերցոգության երաժշտական գործունեության մեջ՝ լինելով քարտուղարը ։
Վիեննա տեղափոխվելուց հետո ղեկավարել է տեղական երաժշտական ակումբի գործունեությունը։ Ավելի ուշ դարձել է վիեննացի երաժշտասերների համայնքի (Gesellschaft der Musikfreunde) անդամ ։
Նվագակցությամբ հանդես է եկել Շուբերտի ընկեր, նրա երգերի լավագույն կատարող բարոն Կարլ ֆոն Շոյնշտեյնի (1797—1876) հետ ։
Լինելով Ֆրանց Շուբերտի երաժշտության երկրպագուն՝ Էնգերը, Վիեննայում գտնվելու ժամանակ, հանդիպել է նրան ու դարձել վերջինիս ընկերը։ Շուբերտի վաղաժամ մահից (1828 թվական) հետո Էնգերը Վիեննայի Սուրբ Ավգուստին եկեղեցում կազմակերպել է հոգեհանգստի արարողություն։ Կոմպոզիտորի գերեզմանի վրա հուշարձան կառուցելու նպատակով կազմակերպել է ստորագրահավաք ։
Իր մտերիմ ընկեր, կոմպոզիտոր Անսելմ Հյութենբրեների կենսագրական ակնարկի հեղինակն է ։ Նրանց ընկերական շրջապատից էր պատկերազարդող Յոզեֆ Թելչերը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրիացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ավստրիացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ավստրիացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:Ավստրիացի երաժշտական գործիչներ
Բադով կոնֆի
Բադով կոնֆի (Café du Marché), ինչպես նաև բադ կոնֆի՝ ֆրանսիական խոհանոցի ճաշատեսակ, որը պատրաստվում է կոնֆի մեթոդով (դանդաղ ջերմային մշակում ճարպի մեջ)։ Համարվում է Գասկոնիայի  խոհանոցի հիմնական ճաշատեսակը։ Ինչպես և կոնֆիի մյուս տեսակները, այս ճաշատեսակը առաջ է եկել որպես միսը երկար պահելու ժողովրդական միջոց սառնարանի բացակայության պայմաններում, և չի ունեցել մեծ տարածում մինչև 20-րդ դարի վերջին քառորդը։ Թոմաս Քելլերը հիշում է, որ 1980-ականների սկզբին Նյու Յորքում խոհարարները պատրաստում էին բադի կրծքամիսը հաճախորդների համար, իսկ իրենց համար՝ բադով կոնֆի թռչնի ազդրամսից։ Ավանդական բաղադրատոմսում օգտագործում են բադի ճարպ, որն իմաստ ունի երկարատև պահպանման դեպքում, քանի որ բադի ճարպը սենյակային ջերմաստիճանում սառում է ՝ միսը պահպանելով  մանրէազերծված խտաշերտում։ Եթե կոնֆի պատրաստվում է արագ օգտագործման համար, ապա կարելի է օգտագործել գործնականում ցանկացած ճարպ (օրինակ՝ ձիթապտղի ձեթ)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիական խոհանոց
Շասնոն
Շասնոն (Chassenon), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 895 մարդ, բնակչության խտությունը` 38.12 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23.48 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 524 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 337-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 187։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 64,3 %։ 337 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 312 անձ (166 տղամարդ և 146 կին)։ Գործազուրկ են եղել 25 անձ (14 տղամարդ և 11 կին)։ 187 անաշխատունակներից 27-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 94-ը` թոշակառուներ, իսկ 66-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Էմպորիոն
Էմպորիոն (նաև Էմպորի), (Empúries, Ampurias), ամենահին, հին հունական գաղութն է Պիրենեյան թերակղզում։ Քաղաքի ավերակները գտնվում են Կատալոնիայի Սան Մարտի դ'Ամպուրիաս մունիցիպալիտետի տարածքում։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է մոտավորապես Մ․թ․ա․ 575 թվականին հույներ գաղութատերերի կողմից, ովքեր հոնիական Փոկեյա (Ֆոկեյա) քաղաքից էին։ Մինչ Մ․թ․ա․ 500 թվականը քաղաքը գտնվում էր Մասիլիա (ներկայումս՝ Մարսել) գաղութի տիրապետության ներքո, իսկ հետ այն դարձավ առանձին քաղաք-պետություն։
Մ․թ․ա․ 218 թվականին Հին Հռոմը Իսպանիայի գրավումը սկսեց Էմպորիոն քաղաքից։ Երկրորդ Պունիկյան պատերազմի ժամանակ այստեղ են ներխուժել հռոմեական զորքերը՝ զորավար Պուբլիոս Կորնելիոս Սցիպիոնի գլխավորությամբ։
Գաղութի գլխավոր աստվածները եղել են Զևսը և Ասկլեպիոսը։
Քաղաքը գոյատևեց մինչև 16-րդ դար։ Էմպորիոնը Կատալոնիայի առաջին քաղաքն էր, որտեղ սկսեցին հատել տեղական մետաղադրամներ՝ դրախմներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մ․թ․ա․ 575 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Իսպանիայի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն
Խոն (Խարագաուլի շրջան)
Խոն (ხონი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 420 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խարագաուլից հեռու է 19 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 89 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Խարագաուլի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Տարածքով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։
Կրուտենկի ձորակի գետ
Կրուտենկի ձորակ (Река в овраге Крутенький), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլգոգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է ափին՝։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Նիժնեկամսկի շրջան
Նիժնեկամսկի շրջան (Нижнекамский район, Түбән Кама районы), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Թաթարստան հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1965 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Նիժնեկամսկ ։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 38480 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 23,01 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թաթարստան Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Զեյն ալ-Շարաֆ Թալալ
Զեյն ալ-Շարաֆ Թալալ (Зейн аш-Шараф Талал, ), եղել է Հորդանանի թագուհին և Թալալ արքայի կինը։ Նա նաև Հուսեյն թագավորի մայրն է։
Ընտանիք
Ծնվել է Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքում։ Ավրանայի և Վիջան Անիմի նահանգապետ Շերիֆ Բին Նասերի ընտանիքում։ Նրա հայրը եղել է Մեքքայի շարիֆ Ալ-Հուսեյն իբն Ալի ալ-Հաշիմի զարմիկը, իսկ մայրը Կիպրոսի նահանգապետի աղջիկը, Մեհմեդ Քյամիլ փաշայի թոռնուհին։
Ամուսնություն և երեխաներ
Զեյնը ամուսնացել է իր զարմիկի հետ 1934 թվականի նոյեմբերի 27-ին, և նրանք ունեցել են 4 որդի և երկու դուստր։
Կարիերա
Նա մասնակցություն է ունեցել 1952 թվականին գրված սահմանադրությանը, որով պաշտպանել է կանանց իրավունքները և զարգացրել երկրի սոցիալ-տնտեսական վիճակը։ 1944 թվականին նա նաև ստեղծեց առաջին կանացի հասարակական միավորումը։ Նա պետությունը իր ձեռքերի մեջ պահեց նաև Աբդալա Իբն Հուսեյնի մահից հետո՝ 1951 թվականին։ Թագավորությունը Զեյնի ձեռքերում էր մինչև 1952 թվականը՝ նրա որդու թագավոր դառնալը, ով 18 տարեկան էր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արաբ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Եգիպտոսում ծնվածներ Կատեգորիա:Ալեքսանդրիա քաղաքում ծնվածներ
Աշոտ Զոհրաբյան
Աշոտ Պատվականի Զոհրաբյան, հայ կոմպոզիտոր, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2012) : Պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Աշոտ Զոհրաբյանը ծնվել է 1945 թվականի հունվարի 29-ին, Երևանում։ Ավարտել է Երևանի Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումարանը, 1967-1972 թվականներին սովորել է Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում` Գրիգոր Եղիազարյանի ստեղծագործական դասարանում։ 1972–2008 թվականներին դասավանդել է Երևանի Ա. Բաբաջանյանի անվան երաժշտական մանկավարժական ուսումարանում, այնուհետև՝ 1992 թվականից, կոնսերվատորիայում` նախ որպես գործիքների և երաժշտության տեսության դասախոս, ապա կոմպոզիցիայի պրոֆեսոր։
Գրել է «Խաղերի բումերանգ» լարային կվարտետը, սոնատներ՝ դաշնամուրի, նաև թավջութակի և դաշնամուրի, «Սերենադ»՝ 13 մենակատարի, «Parable»՝ 13 մենակատարի, «Էլեգիա»՝ կամերային լարային նվագախմբի, «Նվիրում Մեծարենցին»՝ կամեր. նվագախմբի, ֆլեյտայի, 2 հոբոյի, 2 եղջերափողի, «Shant matinale»՝ փողային կվինտետի, «Ritual»՝ 3 ֆլեյտայի, 4 գիշերերգ՝ սոպրանոյի և դաշնամուրի, «Knots»՝ երգեհոնի, «An der knaber Elis»՝ ձայնի, դաշնամուրի, թավջութակի և կլառնետի, կոնցերտ՝ ջութակի և լարային նվագախմբի համար, № 1 «Նարցիս» և № 2 լարային կվարտետները, «Նովելետ» դաշնամուրային կվինտետը և այլ գործեր։
Նրա երաժշտությունը կատարվել է աշխարհի տարբեր երկրներում՝ Ռուսաստանում, Ադրբեջանում, Ուկրաինայում, Բելառուսում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Շվեյցարիայում, Թուրքիայում, ԱՄՆ-ում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ Կատեգորիա:Ռոմանոս Մելիքյանի անվան պետական երաժշտական քոլեջի շրջանավարտներ
Խաչքար
Չնայած հեռվից նրանց պատկերը գրեթե միշտ սիմետրիկ է երևում, շատ դեպքերում մոտիկից կարելի է տեսնել, որ կողմերը իրարից տարբերվում են։ Տարածված կարծիք է, որ խաչքարերը կողմնորոշվում են ըստ աշխարհի կողմերի։
Խաչքարը հաջորդել է խաչով ավարտվող քառակող վաղմիջնադարյան կոթողներին և թևավոր խաչերին, որոնց մեծ մասը ոչնչացվել է արաբական արշավանքների ժամանակ։ Խաչքարը բովանդակում է քրիստոնեության հիմնական գաղափարը՝ Հիսուս Քրիստոսի փրկագործությունը։ Գլխավոր տարրը խաչն է՝ որպես Խաչեցյալի՝ Քրիստոսի, Կենաց ծառի, խոստացված երկնային հոգևոր դրախտի ու փրկության խորհուրդ. այն հայերի համար փոխարինել է սրբապատկերներին։ IV–V դարերից խաչքար կանգնեցվել է ռազմական հաղթանակներն ու պատմական կարևոր դեպքերը հավերժացնելու համար կամ, որպես ճարտարապետական զարդ, ագուցվել եկեղեցիների որմերին։ Խաչքարը ծառայել է նաև որպես տապանաքար՝ հանգուցյալի հոգու փրկության համար, օրինակ՝ ՆորատուսիԱռինջի, Սաղմոսավանքի, Հին Ջուղայի (1998–2006 թվականներին հիմնովին ավերել են ադրբեջանցիները) գերեզմանատների խաչքարերը։ Վերջիններս նաև պատմական վավերագրեր էին, որոնց արձանագրությունները բովանդակում էին երկրի ներքին ու արտաքին կյանքին վերաբերող կարևոր տեղեկություններ։ Խաչքարերի զգալի մասի վրա պատվիրատուի անվան կողքին կամ առանձին հիշատակվում է նաև պատրաստող վարպետի անունը. հիշարժան են Մխիթար Կազմողը (12-րդ դար), Մոմիկը, Պողոսը (XIII դար), Քիրամ Կազմողը (16–17-րդ դարեր) և ուրիշներ։ 10-13-րդ դարերում ձևավորվել և ոճական առումով կատարելության են հասել խաչքարի արվեստի հիմնական տեսակները. կերտվել են ամբողջական քարերից և դրվել պատվանդանի վրա, ագուցվել կամ փորվել են եկեղեցիների պատերին, ժայռազանգվածներին կանգնեցվել են նաև խմբակային խաչքարեր։ Մեզ հասած ամենավաղ խաչքարերից են Կատրանիդե թագուհու (879 թվական, Գառնի), Գրիգոր Ատրներսեհ իշխանի (881 թվական, Մեծ Մասրիկ) և ուրիշների կանգնեցրած խաչքարերը։ Միջնադարում խաչքարերը երբեմն ներկել են կարմիր, ավելի հազվադեպ՝ սպիտակ և կապտավուն։ Խաչքարերի տեսակներից են «Սբ Սարգիսը» (սիրահար զույգերին «չար աչքից» անխոցելի դարձնող), «Ցասման խաչերը» (բնության տարերքը սանձող) և այլն։ Սյուժետային և սրբապատկերային տարրեր են պարունակում «Ամենափրկիչ», «Դեիսուս» կամ «Բարեխոսություն», «Համբարձում», «Ծնունդ» և այլ տեսակներ։ Խաչքարի արվեստը խորհրդանշային է՝ ամբողջությամբ տոգորված փրկության խորհրդով, այն ունի զուտ աստվածաբանական պաշտամունքային դեր ու նշանակություն։ Խաչքարի արվեստը վերածնվել է վերջին տասնամյակներում. բազմաթիվ քարգործ վարպետներ ու քանդակագործներ շարունակում են խաչքարեր կերտելու ավանդույթները։
Վաղ շրջանի կոթողները
Խաչքարերը հայ միջնադարյան մշակույթի ինքնատիպության խորհրդանիշն են։ Ուղղաձիգ դիրքով առանձին կանգնեցված քարե հուշակոթողներից հնագույնները մենհիրներն են, որոնք բավականին մեծ քանակությամբ հանդիպում են Հայաստանում։ Նրանք ունեցել են պաշտամունքային նշանակություն։ Նույն կարգի հուշարձաններ են նաև «վիշապ» կոչվող կերտվածքները։ Սրանք իրենց վրա կրում են մշակման հետքեր՝ գաղափարագրերի և քանդակների ձևով, ունեն հսկա ձկան տեսք և կապվում են հայերի նախահայրերի մոտ տարածված ջրի աստվածուհու՝ Աստղիկ Դերկետոյի պաշտամունքի հետ։ Եթե վերոհիշյալները դեռևս ուղղակիորեն չեն առնչվում խաչքարերի հետ, ապա ուրարտական կոթողները (մ.թ.ա. 8-7 դդ.), որոնք բաղկացած են պատվանդանից ու նրա վրա կանգնեցված ուղղաձիգ քառակող սյունից կամ սալից՝ սեպագիր արձանագրությամբ, կարող են դիտվել որպես խաչքարերի ծավալա-տարածական հորինվածքի նախօրինակներ։ Այսպիսի կոթողները շարունակել են կիրառություն ունենալ նախաքրիստոնեական ժամանակաշրջանում։ Նրանք տեղադրվել են ճանապարհներին, քաղաքներում՝ ամենատարբեր առիթներով։ Դրանց մի մասը հասել է 4-5 դդ.։
Արագած լեռան փեշերին գտնվել են քառակող սյունաձև կոթողներ, որոնք իրենց վրա կրում էին խաչի նշան։ Սրանք բաղկացած էին երկու մասից՝ պատվանդանից և ուղղաձիգ մարմնից։
Վաղ քրիստոնեական շրջանի առավել զարգացած օրինակները բաղկացած են երեք մասից։ Այս դեպքում արդեն աստիճանաձև հիմք, պատվանդան և ուղղաձիգ մարմին։
Քարե խաչքարի համար նախօրինակ են ծառայել փայտյա խաչերը, որոնք կանգնեցվում էին հատկապես քանդված հեթանոսական մեհյանների տեղում։ Ըստ ավանդության, Հայաստանում փայտյա խաչեր են կանգնեցված եղել Սևանա կղզում, Սանահինում, ինչպես նաև հարևան Վրաստանում՝ Մցխեթի մոտ, Մծիրե լեռան վրա, որտեղ յոթերորդ դարում կառուցվել է Ջվարի (որ վրացերեն նշանակում է խաչ) եկեղեցին։ Փայտակերտ խաչը քարե խաչով փոխարինելու վաղագույն փորձերը վերաբերվում են 4-7 դդ.։ Դրանք ներկայացված են Դվինի պեղումների ժամանակ գտնվածներով։ Սերվելով փայտակերտ խաչերից՝ «թևավոր խաչերը» միևնույն ժամանակ հիմք են ծառայել հայկական մի նոր և ինքնատիպ արվեստի կազմավորման համար։ Այսպիսի թևավոր խաչեր գտնվել են Դվինի պեղումների ժամանակ ։
Խաչքարերի հիմնական տեսակներ
11-12-րդ դարերում հիմնականում ավարտվում է խաչքարային հորինվածքի և ոճական առանձնահատկությունների զարգացումը։ Եվ արդեն իսկ տիպականորեն ձևավորված խաչքարերը «Հայաստանի միջնադարյան կոթողային հուշարձանները։ IX-XIII դարերի խաչքարերը։» գրքի հեղինակները բաժանում են հետևյալ խմբերի․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիրառական արվեստ Կատեգորիա:Խաչեր Կատեգորիա:Խաչքարեր Կատեգորիա:Հայկական արվեստ Կատեգորիա:Հայերեն բառեր և արտահայտություններ Կատեգորիա:Հայկական մշակույթ Կատեգորիա:ՀՀ ոչ նյութական մշակութային ժառանգություն
Մաս դե Բարբերանս
Մաս դե Բարբերանս (Mas de Barberans), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Տարագոնայի ենթարկման տակ՝ Կատալոնիա համայնքի տարածքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մոնտսիա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 78.8 կմ2։ Բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով կազմել է 645 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Խորիթ
Խորիթ (ხორითი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 540 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խարագաուլից հեռու է 12 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 90 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Խարագաուլի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Տարածքով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խարագաուլի շրջան
Նեֆրոտիկ համախտանիշ
Նեֆրոտիկ համախտանիշ, երիկամների կծիկների վնասմամբ պայմանավորված ախտանիշների ամբողջություն ։ Այն բնութագրվում է արտահայտված սպիտամիզությամբ՝ սպիտակուցներ մեզում (>3.5գ/օր), ալբումինի ցածր և լիպիդների բարձր քանակով արյան մեջ և նշանակալի այտուցներով ։ Այլ ախտանիշներն են՝ քաշի ավելացում, հոգնածություն և փրփրոտ մեզ ։ Բարդություններից են՝ արյան թանձրացումը, ինֆեկցիաները և արյան բարձր ճնշումը ։
Պատճառներից են հանդիսանում ֆոկալ-սեգմենտար գլոմերուլոսկլերոզը, թաղանթային նեֆրոպաթիան և մինիմալ փոփոխությունների հիվանդությունը ։ Այն կարող է լինել նաև շաքարախտի կամ համակարգային կարմիր գայլախտի բարդություն ։ Հիմքում ընկած է երիկամային կծիկների վնասումը ։ Ախտորոշումը կատարվում է հիմնականում մեզի անալիզի և երբեմն երիկամների բիոպսիայի հիման վրա ։ Այս համախտանիշը տարբերվում է նեֆրիտիկ համախտանիշից՝ վերջինիս դեպքում մեզում արյան կարմիր բջիջներ կան ։
Հիմնական բուժումը ուղղված է պատճառի վերացմանը ։ Անհրաժեշտ է նաև կատարել արյան ճնշման, խոլեստերոլի քանակի հսկում և կանխել ինֆեկցիայի առաջացումը ։ Սովորաբար խորհուրդ է տրվում սննդակարգում սահմանափակել աղի և հեղուկների քանակը ։ Տարեկան 100,000 մարդկանցից հիվանդանում է 5-ը ։ Երեխաների և մեծահասակների մոտ հիմնական պատճառները տարբեր են ։
Ախտանիշներ
Հիպերլիպիդեմիան առաջանում է երկու գործոնների ազդեցությամբ՝
Նեֆրոտիկ համախտանիշի այլ բնութագրական առանձնահատկություններից են՝
Նեֆրոտիկ համախտանիշի հիմնական ախտանիշներն են
Ախտաֆիզիոլոգիա
Երիկամային կծիկները ֆիլտրում են արյունը, որը գալիս է երիկամներ։ Կծիկները մազանոթներ են, որոնք ունեն փոքր անցքեր, որը թույլ է տալիս 40․000 Դալտոն և փոքր զանգված ունեցող փոքր մոլեկուլներին անցնել դրանցով, բայց սպիտակուցներին, որոնք հանդիսանում են մակրոմոլեկուլներ թույլ չեն տալիս։
Ալբումինը արյան հիմնական սպիտակուցն է, որը պայմանավորում է օնկոտիկ ճնշումը, որը կանխում է հեղուկի արտահոսքը արտաբջջային միջավայր և հետագա այտուցների առաջացումը։
Հիպոպրոտեինեմիային ի պատասխան լյարդը գործարկում է փոխհատուցողական մեխանիզմ՝ սպիտակուցների սինթեզ (ալֆա-2 մակրոգլոբուլին և լիպոպրոտեիններ )։
Հետագա սպիտակուցների սինթեզի մեծացումը բերում է հիպերլիպիդեմիայի, որը բնութագրական է նեֆրոտիկ համախտանիշին։
Պատճառներ
Նեֆրոտիկ համախտանիշը ունի շատ պատճառներ և կարող է լինել կամ կծիկային հիվանդության պատճառով,որը սահմանափակվում է երիկամներով և կոչվում է առաջնային նեֆրոտիկ համախտանիշ՝ առաջնային գլոմերուլոնեֆրոզ, կամ վիճակ, որը ախտահարում է երիկամները և այլ օրգաններ և կոչվում է երկրորդային նեֆրոտիկ համախտանիշ։
Առաջնային գլոմերուլոնեֆրոզ
Նեֆրոտիկ համախտանիշ առաջնային պատճառները սովորաբար բացատրվում են իրենց հյուսվածքաբանությամբ ։
Այս բոլոր հիվանդությունները հիմնվում են նեգատիվ ախտորոշման վրա, երբ բացառվում են նեֆրոտիկ հմախտանիշի բոլոր երկրորդային պատճառները։
Երկրորդային գլոմերուլոնեֆրոզ
Երկրորդային պատճառներից, որոնք առաջացնում են նեֆրոտիկ համախտանիշ ունեն առաջնային պատճառների նման նույն հյուսվածաբանական նշանները, սակայն կարող են արտահայտվել կուտակային մարմնիկների առաջացմամբ ։ Սովորաբար առաջանում են հետևյալ պատճառներով՝
Հյուսվածաբանական տեսակետից
Թաղանթային նեֆորպաթիա՝
Ֆոկալ-սեգմենտար գլոմերուլոսկլերոզ ՝
Նվազագույն փոփոխությունների հիվանդություն ՝
Թաղանթապրոլիֆերատիվ գլոմերուլոնեֆրիտ՝
Գենետիկա
Այս սինդրոմի հետ կապված հայտնի են ավելի քան 50 մուտացիաներ ։
Ախտորոշում
Հիվանդության պատմությունից բացի, մի քանի կենսաքիմիական թեստեր են անհրաժեշտ ճիշտ ախտորոշում կատարելու համար։ Բացի այդ կիրառվում է նաև երիկամների գործիքային հետազոտություններ և/կամ երիկամի բիոպսիա։ Սկսում են մեզի մեջ սպիտակուցի մակարդակը որոշելուց, քանի որ առողջ մարդու մեզի մեջ կա աննշան սպիտակուցի քանակություն։ Դա կատարելու համար անցկացվում է մեզի 24-ժամյա քննություն։ Մեզի նմուշում ստուգվում է պրոտեինուրիան (3.5 գ և ավել 1.73 մ2/օր)։ Կատարում են նաև մեզի նստվածքի հետազոտություն, որը հայտնաբերում է ակտիվ նեֆրիտ։ Արյան կենսաքիմիական հետազոտություններից կարևորվում է հիպոալբումինեմիայի հայտնաբերումը, երբ վերջինիս մակարդակը ցածր է կամ հավասար 2․5 գ/դլ (նորման 3․5-5գ/դլ)։ Այնուհետև որոշում են կրեատինինի քլիրենսը՝ մաքրումը, որը գնահատում է երիկամների ֆունկցիան և մասամբ կծիկային ֆիլտրացիայի ունակությունը ։ Մկանային հյուսվածքի քայքայումից առաջանում է կրեատինին, որը արյան մեջ անցնելոց հետո հայտնվում է մեզում։ Արյան և մեզի մեջ չափելով օրգանական բաղադրիչների խտությունը կարելի է գնահատել կծիկային ֆիլտրացիայի ունակությունը։ Որոշում են նաև էլեկտրոլիտների, միզանյութի մակարդակը երիկամների ֆունկցիան պարզելու համար մակարդակը։
Ճարպերի մակարդակը ևս անհրաժեշտ է որոշել, քանի որ խոլեստերոլի, ցածր և շատ ցածր խտության լիպոպրոտեինների մակարդակը առանձնահատուկ է նեֆրոտիկ համախտանիշի համար։
Երիկամների բիոպսիան նույնպես կարող է կիրառվել, որպես ավելի հատկանշական և ինվազիվ մեթոդ։ Երիկամի նմուշի հյուսվածաբանական հետազոտությունը թույլ է տալիս որոշել առկա գլոմերուլոնեֆրիտի տեսակը ։ Այնուամենայնիվ, բիոպսիան հիմնականում կատարում են մեծահասակներին, քանի որ երեխաների մեծամասնության մոտ հանդիպում է ՄՓՀ, որը ունի ախտադադարի 95% հավանականություն կորտիկոստերոիդներով բուժման դեպքում ։ Երեխաներին բիոպսիան ցուցված է միայն երբ նրանք կորտիկոստերոիդ կայուն են և մեծամասնության մոտ հայտնաբերվում է ՖՍԳ ։
Տարբերակիչ ախտորոշում
Նեֆրոտիկ համախտանիշի որոշ ախտանիշներ հանդիպում են նաև այլ հիվանդությունների ժամանակ, օրինակ պրոտեինուրիան, այտուցը։ Այդ բոլոր հիվանդությունները պետք է բացառել ճիշտ ախտորոշում կատարելու համար ։
Սուր հեղուկի կուտակում կարող է լինել երիկամային անբավարարության ժամանակ։ Այս հիվանդները ունեն երիկամային անբավարարության պատմություն, օգտագործել են մեծ քանակությամբ ալկոհոլ կամ բաց են թողել դիալիզի հերթական կուրսը։ Ուռուցքի դեպի թոքեր կամ որովայն մետաստազների դեպքում առաջանում է հեղուկի կուտակում՝ այտուց, լիմֆատիկ անոթների և երակների խցանման, ճնշման հետևանքով։
Դասակարգում
Հիմնական դասակարգումը հիմնված է պատճառային գործոնների վրա՝
Նեֆրոտիկ համախտանիշը հաճախ դասակարգվում է նաև հյուսվածաբանորեն՝
Բուժում
Նեֆրոտիկ համախտանիշի բուժումը կարող է լինել ախտանշանային կամ ուղղակիորեն ուղղված լինի երիկամի վնասում առաջացնող պատճառների վերացմանը։
Ախտանշանային
Այս բուժման նպատակն է վերացնել հիվանդության հիմնական ախտանիշները՝ այտուց, հիպոալբումինեմիա, հիպերլիպիդեմիա, հիպերկոագուլյացիա, ինֆեկցիոն բարդություններ։
Նշանակվում են նաև վիտամին D և կալցիում ներքին ընդունման ձևով։ Այս բուժումը նպատակ ունի վերականգնել կալցիումի ֆիզիոլոգիական մակարդակը հիվանդի մոտ ։
Երիկամների վնասում
Երիկամների վնասմամբ հիվանդների բուժումը կարող է հետաձգել հիվանդության պրոգրեսիան ։ Բուժումը կատարվում է հետևյալ դեղերով՝
In vitro կատարված գլյուկոկորտիկոիդային զգայունության թեստերը ծայրամասային արյան բջիջների՝ մոնոնուկլեարների վրա, ցույց է տալիս ոչ արդյունավետ կլինիկական պատասխանների հավանականությունը՝ ամենազգայուն հիվանդների մոտ in vitro թեստի արդյունքները ցույց է տվել կորտիկոստերոիդային կախվածության բարձր հավանականություն, մինչ ամենակայուն հիվանդների մոտ՝ ոչ արդյունավետ բուժման բարձր հավանականություն ։
Համաճարակաբանություն
Նեֆրոտիկ համախտանիշը կարող է հանդիպել ցանկացած տարիքում՝ մեծահասակ և երեխա հարաբերությունը 26։1 է ։
Համախտանիշը ներկայացված է տարբեր ձևերով տարբեր տարիքային խմբերում։ Ամենահաճախ հանդիպող գլոմերուլոպաթիան երեխաների մոտ ՄՓՀ (66%) է, որը ուղեկցվում է ՖՍԳ (8%) և ՄԿԳ(6%) ։ Մեծերի մոտ առավել հաճախ հանդիպում է ՄԿԳ (30-40%) և ուղեկցվում է ՖՍԳ (15-25%) և ՄՓՀ (20%)։ Վերջինը սովորաբար լինում է երկրորդային և ոչ առաջնային, ինչպես երեխաների մոտ։ Հիմնական պատճառը դիաբետիկ նեֆրոպաթիան է ։ Առավել հաճախ հանդիպում է 40-50 տարեկանում։
Տարբերություններ կան նաև սեռերի միջև՝ առավել բնորոշ է տղամարդկանց(տղամարդ և կին՝ 2։1).
Էպիդեմիոլոգիական տվյալները տալիս են ինֆորմացիա ախտանիշների կրկնման հավանականություն մասին ։ Ինքնակամ ախտադադար հիվանդության առաջին տարվա ընթացքում առաջանում է 20-30% դեպքերում։ Ամեն դեպքում այս բարելավումը հարաբերական է, քանի որ հիվանդների 50-60% մահանում և/կամ առաջանում է երիկամի քրոնիկ հիվանդության ախտադադարից 6-14 տարի հետո։ Այլ տեսանկյունից 10-20% հիվանդներ ունեն շարունակական ախտադադարի և ախտադարձի էպիզոդներ առանց մահանալու կամ առանց երիկամը կորցնելու։ Մահվան հիմնական պատճառը սիրտ-անոթային անբավարարությունը կամ թրոմբոէմբոլիկ բարդություններն են։
Կանխատեսում
Այլ պատճառներից ՖՍԳ-ը հաճախ առաջացնում է վերջին ստադիայի երիկամային հիվանդության։ Կանխատեսումը վատացնող գործոններ են՝ պրոտեինուրիայի, արյան ճնշման և կծիկային ֆիլտրացիայի մակարդակը։
Առանց բուժման նեֆրոտիկ համախտանիշը ունի շատ վատ կանխատեսում, հատկապես արագ պրոգրեսիվող գլոմերուլոնեֆրիտի ժամանակ, որը մի քանի ամիս հետո բերում է սուր երիկամային անբավարարության։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երիկամների հիվանդություններ Կատեգորիա:Մանկաբուժություն
Ալեքսանդր Ազացկի
Ալեքսանդր Ալեքսանդրովիչ Ազացկի (Олександр Олександрович Азацький, ), ուկրաինացի ֆուտբոլիստ, Օստրավայի «Բանիկ» ակումբի պաշտպան, վարձակալությամբ հանդես է գալիս «Տորպեդո» (Քութայիս) ակումբում։
Գործունեություն
Խարկովի «Մետալիստայի» սան է ։ Ուկրաինայի ֆուտբոլի առաջնությունում առաջին անգամ հանդես է եկել 2012 թվականի մայիսի 10-ին պոլտավական «Վորսկլայի» դեմ խաղում ։
2016 թվականի հունվարին պաշտոնապես տեղափոխվել է «Չեռնոմորեց» ակումբ, պայմանագիրը կնքվել է 3 տարով ։
2017 թվականի ամռանը նա դարձել է Օստրավայի չեխական «Բանիկ» ակումբի խաղացող ։ 2018 թվականի հուլիսին վարձակալության հիմունքներով նա տեղափոխվել է վչացական Քութայիսի «Տորպեդո» ակումբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Գերհարդ Մարքս
Գերհարդ Մարքս (Gerhard Marcks, ), գերմանացի քանդակագործ և գծանկարիչ, 20-րդ դարի եվրոպացի մեծագույն քանդակագործներից մեկը։
Կենսագրություն
1908 թվականից սկսած Մարքսը Գեորգ Կոլբեի և Ավգուստ Գաուլի ղեկավարությամբ աշխատել է քանդակագործական արհեստանոցում։ Վաղ շրջանում աշխատել է ճենապակու հետ և ստեղծել է կենդանիների բազմաթիվ արձանիկներ։ 1912-1913 թվականներին Մարքսը Լյուբեկում անցել է զինվորական ուսուցում։ Այն ավարտելով սկսել է համագործակցել Վալտեր Գրոպիուսի հետ՝ Քյոլնում անցկացվող Արհմիության ցուցահանդեսի հետ կապված։
1914 թվականին ամուսնացել է Մարիա Շմիդտլեյնի հետ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբին զինակոչվել է բանակ, սակայն ծանր հիվանդության պատճառով 1916 թվականին ազատ է արձակվել։ 1917 թվականին Մարքսը ընդունվել է Վելտեն-Ֆորդամ հախճապակու գործարան, որտեղ ստեղծել է հետագայում սերիական արտադրություն մտած կենդանիների գունավոր արձանիկներ։ 1918 թվականին ընդունվել է Բեռլինի կիրառական արվեստի պետական դպրոց՝ Բրունո Պաուլի դասարան։ 1919 թվականին Մարքսին հրավիրել են Վեյմար, որտեղ մասնակցել է Բաուհաուզի մրցույթին։ 1920 թվականին գլխավորել է Բաուհաուզ դպրոցի խեցեգործության գեղարվեստական բաժինը։ Այստեղ Լիոնել Ֆեյնինգերի հետ ծանոթությունից հետո սկսել է զբաղվել քսիլոգրաֆիայով և փայտագրությամբ։
1925 թվականի սեպտեմբերի 15-ից Մարքսը քանդակագործություն է դասավանդել Հալլեի դիզայնի և արվեստի ավագ դրպոցում (Գիբիհենշտեյնի ամրոց)։ Այս շրջանում իրականացրել է մի քանի աշխատանքային ուղևորություն դեպի Փարիզ, Իտալիա և Հունաստան։ Այնտեղ 1928 թվականին Գիբիհենշտեյնբրյուկի կամուրջի համար աշխատանքի ժամանակ ստեղծել է կովի և ձիու քանդակների զույգը։ Միևնույն թվականին արժանացել է Վիլլա-Ռոմանի մրցանակի և դարձել է Հալլեի ավագ դպրոցի ռեկտոր։
Գերմանիայում նացիոնալ-սոցիալիստների իշխանության գալուց հետո 1933 թվականին Մարքսին հեռացրել են իր կողմից ղեկավարվող դպրոցից (դրանից առաջ Մարքսը դեմ է արտահայտվել նացիստների կողմից իր կոլեգաների և ուսանողների աքսորմանը) և նա տեղափոխվել է Մեկլենբուրգ՝ Արենսհոպ։ 1936 թվականից սկսած ապրել և աշխատել է Բեռլինում։
1937 թվականին նացիստները բռնագրավել են քանդակագործի գերմանական թանգարաններում և հավաքածուներում գտնվող 86 աշխատանք և դրանցից հինգը ցուցադրել են դեգեներատիվ արվեստի ցուցահանդեսի ժամանակ։
1945 թվականին Մարքսը հրավիրվել է Համբուրգի արվեստի հողային դպրոց, իսկ 1950 թվականից սկսած Քյոլնում աշխատել է որպես նկարիչ։ 1955 թվականից Մարքսը դարձել է Արվեստի բեռլինյան ակադեմիայի անդամ։ 1970-ական թվականների սկզբին քանդակագործը տեղափոխվել է Այֆել, որտեղ գյուղական վայրում տուն է գնել։ Մահացել է 1981 թվականին՝ հասցնելով մինչ այդ ցուցադրել իր վերջին բրոնզե «Prometheus unter dem Adler» խոշոր աշխատանքը։
Մարքսի մոտիկ ընկերների թվում են եղել մշակույթի և գիտության գործիչներ Էռնստ Բառլախը, Լիոնել Ֆեյնինգերը, Ռիհարդ Շայբեն և Օսկար Շլեմմերը։
Ցուցահանդեսներ և մրցանակներ
1914 թվականին Մարքսը ցուցադրել է իր աշխատանքները Բեռլինի սեցեսիոնում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո մասնակցել է Վենետիկի բիենալեին, ինչպես նաև ժամանակակից արվեստի միջազգային documenta I (1955), II (1959), III (1964) ցուցահանդեսներին Կասելում։ 1954 թվականին մրցանակի է արժանացել Հյուսիսային Հռենոս-Վեսթֆալիայի հողի արվեստի ոլորտում, իսկ 1955 թվականին՝ Բեռլին քաղաքի արվեստի ոլորտում։
1952 թվականին քանդակագործը դարձել է Pour le Mérite միաբանության ասպետ։
1980 թվականին Մարքսը նկարիչ Մաքս Էռնստի և կոմպոզիտոր Կառլհայնց Շտոքհաուզենի հետ միասին դարձել է Նյու Յորքի արվեստի ակադեմիայի (Academy of Letters) պատվավոր անդամ։
1971 թվականին Բրեմենում բացվել է Գերհարդ Մարքսի տուն-թանգարանը, որն այժմ դարձել է նրա ստեղծագործության ուսումնասիրման կենտրոն և ժամանակակից քանդակագործության թանգարան։
Շառլ Բուշար
Շառլ Բուշար (Charles Bouchard, Charles Bouchard, ), կանադացի հրամանատար։
Կրթություն
Ավարտել է Զինված Ուժերի շտաբային դպրոցը, Ցամաքային ուժերի հրամանատարաշտաբային քոլեջը և անցել է Ազգային ռազմավարական ու ՌՕՈւ համակցված հրամանատարական դասընթացներ։ Հարվարդի համալսարանում միջազգային և ազգային անվտանգության ոլորտում ղեկավարների բարձրագույն օղակի հավաքային ծրագրերին։
Զինվորական ծառայություն
1974 թվականին ծառայության է անցնում Կանադայի զինված ուժերում։
1976 թվականին ավարտում է պատրաստությունը և դառնում ուղղաթիռի օդաչու։
Նա տարբեր պաշտոններում ծառայել է 427-րդ մարտավարական (Օնտարիո) և 403-րդ օպերատիվ-ուսումնական ուղղաթիռային էսկադրիլիաներում (Նյու Բրանսուիկ)։
Ղեկավարել է Լարում (Գերմանիա) գտնվող 444-րդ մարտավարական ուղղաթիռային էսկադրիլիան։ ՌՕՈւ-ում ծառայել է որպես ավագ շտաբային սպա և շտաբի պետի տեղակալ։ Նա նաև ծառայել է որպես Ազգային պաշտպանության շտաբի սպա, հանդիսանում է Հյուսիսային Ամերիկայի օդատիեզերական պաշտպանության մայրցամաքային մասի հրամանատարի տեղակալը (Ֆլորիդա), 1-ին կանադական ավիացիոն դիվիզիայի հրամանատարն է, կանադական օդատիերեզական պաշտպանության և միավորված ուժերի օդային բաղադրիչի հրամանատար։
2007 թվականի հունիսից ՀԱՕՊ-ի (Հյուսիսային Ամերիկայի օդատիեզերական պաշտպանության) հրամանատարի տեղակալն է։
2009 թվականից Նեապոլում գործող ՆԱՏՕ-ի համատեղ ուժերի հրամանատարի տեղակալն է։
Նովոշեշմինսկի շրջան
Նովոշեշմինսկի շրջան (Новошешминский район, Яңа Чишмә районы), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Թաթարստան հանրապետությունում։
Շառլ Բուշար
Զինվորական ծառայություն
2011 թվականի մարտի 25-ից Կանադայի Պաշտպանության նախարար Պիտեր Մաքքեյը հայտարարեց, որ Լիբիայում ՆԱՏՕ-ի մարտական գործողությունները կղեկավարի գեներալ-լեյտենանտ Շառլ Բուշարը ։
Նովոշեշմինսկի շրջան
Ստեղծվել է 1930 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Նովոշեշմինսկ ։
Շառլ Բուշար
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գեներալ-լեյտենանտներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Նովոշեշմինսկի շրջան
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1315,3 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 15362 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 11,68 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թաթարստան Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Գուելի պալատ
Գուելի պալատ (Palacio Güell), պալատ Իսպանիայի Բարսելոնա քաղաքում։ Գտնվում է Ռավալ թաղամասի Carrer Nou de la Rambla փողոցում։ Ճարտարապետ Անտոնիո Գաուդիի կողմից նախագծված պալատ է, որը կառուցել է արդյունաբերության մագնատ Էուսեբի Գուելի համար՝ 1886-1888 թվականներին։ Գուելի պալատը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում, որպես Անտոնիո Գաուդիի աշխատանքներից մեկը։
Տունն ունի կենտրոնական հիմնական սրահ, բարձր դասի հյուրերի համար։ Հյուրերը մտնում էին տուն ձիերի կառքերով երկաթե դարպասների միջով, որոնք ունեն պարաբոլաձև կամար։ Կենդանիներին թողնում էին նեքևում գտնվող ախոռում և մառանում, և դրանից հետո հյուրերը կարող էին սանդուղքով բարձրանալ կենտրոնական սրահ։ Սենյակի պատերի և առաստաղների վրա կան փոքր պատուհաններ, որտեղից տան սեփականատերերը կարող էին տեսնել իրենց հյուրերին վերևից։
Կենտրոնական սենյակն ունի բարձր առաստաղ, որի վերևում կան փոքր անցքեր, որտեղ լապտերներ էին կախվում գիշերը, սենյակին տալով աստղազարդ երկնքի տեսք։
2004 թվականին հանրային այցելությունները լիովին դադարեցին պալատի վերանորոգման պատճառով։ Շինարարության ընթացքում օգտագործված քարի մի մասը թույլ էր և տարիների ընթացքում ճեղքվել էր շենքի կառուցվածքային խնդիրների պատճառով։ Այժմ այն ամբողջովին բաց է, վերանորոգման աշխատանքները ավարտվեցին 2011 թվականի ապրիլ ամսին։
Գուելի պալատը օգտագործվել է Միքելանջելո Անտոնիոնիի «Ուղևորը» ֆիլմի նկարահանման ժամանակ՝ որպես Ջեք Նիկոլսոնի և Մարիա Շնեյդերի առաջին հանդիպման վայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1888 հիմնադրումներ Իսպանիայում Կատեգորիա:Բարսելոնայի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իսպանիայում Կատեգորիա:Իսպանիայի պալատներ Կատեգորիա:Անտոնիո Գաուդիի կառույցներ
Հիբրիդային բառ
Հիբրիդային բառ կամ փորթմանթեու (portmanteau), բառերի լեզվական խառնուրդ, որում բազմաթիվ բառերի մասեր կամ դրանց հնչյունները միավորված են նոր բառում, ինչպես օրինակ՝ «ծխամշուշ» բառը (smoge) ստեղծվել է ծուխ և մշուշ բառերից (smoke and fog) կամ «մոթել»-ը՝ շարժիչ (motor) և հյուրանոց (hotel) բառերից  ։ Լեզվաբանության մեջ հիբրիդային բառը սահմանվում է որպես առանձին ձևույթ, որը ներկայանում է երկու կամ ավելի ձևույթների միացությամբ   ։
Սահմանումը համընկնում է քերականական եզրույթի՝ հապավման հետ, բայց հապավումը կազմվում է այնպիսի բառերից, որոնք հաջորդաբար գործածվող երկու կամ ավելի բառերի կրճատ գրություն են, ինչպես օրինակ՝ ուսմասվար (ուսումնական մասի վարիչ), մինչդեռ հիբրիդային բառը կազմվում է գոյություն ունեցող երկու կամ ավելի բառերի միացումից, որոնցից յուրաքանչյուրը առնչվում է առանձին հասկացության հետ։ Հիբրիդային բառը տարբերվում է նաև բարդ բառերից. այն չի ներառում խառնուրդ բառերի արմատներ։ Օրինակ՝ ծովաստղ-ը բարդ բառ է. այն կազմված է ծով և աստղ բառերից, մինչդեռ ծով և աստղ բառերի ենթադրյալ հիբրիդային բառը կլինի ծոտղ։
Ծագումնաբանություն
Լուիս Քերոլն առաջին անգամ հիբրիդային բառեր գործածեց «Հայելու միջով» գրքում, որտեղ Համփթի Դամփթին Ալիսին բացատրում է, թե ինչպես են ստեղծվում արտասովոր բառերը «Անիմաստ լեզվում» (Jabberwocky) : Այսպես՝ (slithy) նշանակում է կեղտոտ և ճկուն (slimy and lithe), իսկ mimsy՝ թշվառ և փխրուն (miserable and flimsy): Համփթի Դամփթին բացատրում է Ալիսին ինչպես համադրել բառերը տարբեր ձևերով։
Տեսնո՞ւմ եք՝ սրանք հիբրիդային բառեր են. այստեղ երկու իմաստ ներառված է մեկ բառում։