cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Electric (երգ, Քեթի Փերրի)
Նախապատմություն
2021 թվականի հունվարի 13-ին հայտարարվել է, որ ճապոնական «Պոկեմոն» մեդիաֆրանշիզայի քսանհինգամյակի տոնակատարությունը կսկսվի Քեթի Փերիի հետ երաժշտական համագործակցությունից ։ Քեթի Փերին իրեն անվանել է «Պոկեմոնի» մեծ երկրպագու»  ։ 2021 թվականի մայիսի 10-ին երգչուհին պաշտոնապես հայտարարել է սինգլի անվանումը և նրա թողարկման ամսաթիվը սոցիալական ցանցերի իր էջերի միջոցով ։ Երգը դարձել է «Pokemon 25: The Album» ալբոմի սինգլը, որի թողարկումը նախատեսվել է 2021 թվականի աշնանը ։
Երաժշտական տեսահոլովակ
Երաժշտական տեսահոլովակում դեռահաս Քեթի Փերիի դերը խաղացել է սկսնակ մոդել Մեյլի Ասպեն Կապուտոն։
Արձագանքներ
Vulture-ից Հալլե Կիֆերն ասել է, որ երգը գնում է «Roar»-ի և «Firework»-ի լավ տրորված հետքերով»՝ դրանք երեքն էլ նկարագրելով որպես «ոգեշնչող փոփ բալլադներ» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քեթի Փերրիի սինգլներ
Ադամ Չարտորիսկի
Ադամ Եժի (Յուրի) Չարտորիսկի, լեհական և ռուսական քաղաքական և պետական գործիչ։
Ալեքսանդր I կայսեր մտերիմներից, Գաղտնի կոմիտեի («Негласный комитет») անդամ, 1804—1806 թվականներին՝ արտաքին գործերի մինիստր։ Առաջադրել է Ալեքսանդր 1-ի իշխանության ներքո լեհական բոլոր հողերի միավորման ծրագիր։ 1815 թվականից Լեհական թագավորության սենատոր էր։ 1830-1831 թվականներին Լեհական ապստամբության ժամանակ եղել է Ազգական կառավարության ղեկավար, խոչընդոտել է սոցիալական և քաղաքական վերափոխումների անցկացմանը։ Ապստամբության պարտությունից հետո տարագրվել է։ Չարտորիսկիի փարիզյան նստավայրը («Տոթել Լամբեր») դարձել է պահպանողական-միապետական վտարանդիների կենտրոն, իսկ նրա կողմնակիցները նրան հայտարարել են «դե ֆակտո թագավոր»։ Զարգացրել է արմական տերությունների օժանդակությամբ Լեհաստանի անկախության վերականգնման ծրագիր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեհեր Կատեգորիա:Լեհ հեղափոխականներ Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լեհ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Լեհ դիվանագետներ Կատեգորիա:Լեհ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Լեհ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Լեհ գրողներ Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լեհ ռազմական գործիչներ
Քորի Միլքրեսթ
Քորի Միլքրեսթ (Corey Mylchreest, ), անգլիացի դերասան։ Ավարտել է Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիան, առավել հայտնի է Նեթֆլիքսի «Թագուհի Շարլոտա։ Բրիդջերթոնների պատմությունը» հեռուստասերիալում կատարած Գեորգ թագավորի դերով։
Վաղ կյանք և կրթություն
Ծնվել է 1998 թվականի մայիսին և մեծացել է Արևելյան Լոնդոնի Լեյթոնսթոն քաղաքում ։ Սովորել է Ուոլթոմսթոուի Ֆորեսթ դպրոցում և միացել է Ազգային երիտասարդական թատրոնին ։ 2020 թվականին ստացել է բակալավրի կրթական մակարդակ՝ Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայում ։
Կարիերա
Ակադեմիան ավարտելուց հետո դերակատարում է ունեցել Շեքսպիրի «Ռոմեո և Ջուլիետ» պիեսների բացօթյա բեմադրություններում, որոնց ռեժիսորն Էբբի Վուդն է։ 2022 թվականին Նեթֆլիքսում կատարել է իր հեռուստատեսային առաջնաելույթը Նիլ Գեյմանի « Ավազե մարդ » հեռուստասերիալի էպիզոդներից մեկում ։
2022 թվականին հայտարարվել է, որ մարմնավորելու է երիտասարդ Գեորգ III թագավորի հորինված տարբերակը «Թագուհի Շարլոտա։ Բրիդջերթոնների պատմություն» դրամատիկ մինի-սերիալում, որը թողարկվել է Նեթֆլիքսով 2023 թվականի մայիսին :: TheWrap-ից Կարամա Հորնը գովել է Միլքրեսթի և Ինդիա Ամարթեյֆոյի (Թագուհի Շառլոտայի դերակատար) միջև եղած քիմիան և ավելացրել է, որ նա «գեղեցիկ աշխատանք է անում՝ թափառելով Գեորջ թագավորի մտքի անապատում, առանց ապաստանի» ։
2023 թվականի հունիսին դարձել է WME ընկերության գովազդային ներկայացուցիչը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի մոդելներ
Մ.թ.ա. 407
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 407
Բագնայրի ավետարան
«Բագնայրի ավետարան», մագաղաթյա ձեռագիր, հայ գրչության և մանրանկարչության հուշարձան։ 1232 թվականին Հոռոմոսի վանքում գրել և նկարազարդել է Իգնատիոսը։ Ձեռագրի պատվիրատուն՝ Զաքարե և Իվանե Զաքարյանների քեռորդի պատրոն Խոռասը, մատյանը նվիրել է Բագնայրի վանքին (այստեղից էլ՝ անվանումը)։
Բովանդակություն
Ավետարանը գրված է Խոռասի հանգուցյալ անդրանիկ որդու Սասնայի և վերջինիս մոր՝ Խութլու Խաթունի հիշատակին։ Գլխավոր հիշատակարանում ստացողն հայտնում է.
«Բագնայրի ավետարանը» 13-14-րդ դարերում երկու անգամ գերեվարվել է, սակայն անեցիները փրկագնել, նորոգել վերադարձրել են Բագնայր ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ձեռագրեր Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Նեզևա
Նեզևա (Низева), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով, Ուստ-Ցիլեմսկի շրջանով։ Գետաբերանը գտնվում է Պեչորա գետի աջ ափին՝ 386 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 98 կմ, ջրհավաք ավազանը՝ 857 կմ2։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Մ.թ.ա. 408
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 408
Սուրենապատ
Սուրենապատ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառում ։ Գտնվում էր Ադամակերտ քաղաքից 50 կմ հարավ-արևելք, Բարադոստ գետի ձախակողմյան վտակներից մեկի ափին։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 15 տուն բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Սուրենապատից 3 կմ հարավ-արևելք գտնվում էր Սուրյան ավերակ ամրոցը ։
Նիժնյայա Մանյավա
Նիժնյայա Մանյավա (Нижняя Манява, Түбәнге Мәнәү), խուտոր Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Մինկովցի (գյուղ, Դունաևցիի շրջան)
Մինկովցի (Миньківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դունաևցիի շրջանում։
Մ.թ.ա. 409
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 409
Մինկովցի (գյուղ, Դունաևցիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Մինկովցի գյուղում բնակվում էր 1 092 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4184 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 29,91 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դունաևցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1407 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ժողովածու (1952)
Ժողովածու (1952), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1952 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում Ղազար գրիչի կողմից, ենթադրաբար Արզնիի վանքում։ Ստացողները եղել են Իսահակ վարդապետը (վերատեսուչ Արզնիի վանքում) և Ստեփանոսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21.4×15.5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 176 թերթից։ Գրված էբոլորգիր նոտրգրով։ Կազմը`կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ վարդագույն կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 117ա, 149բ, հետագայի՝ 162բ, (1731 թ.) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Եպիշևո-2
Եպիշևո-2 (Епишево-2), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 75 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Տուրբին
Տուրբին (ֆրանս․ turbine, լատ․ turbo – հոլ. մրրիկ), աշխատանքային օրգանի՝ ռոտորի պտտական շարժումով և անընդհատ աշխատանքային պրոցեսով առաջնային շարժիչ, որը մատուցվող աշխատանքային մարմնի (գոլորշու, գազի կամ ջրի) կինետիկ էներգիան փոխակերպում է մեխանիկական աշխատանքի (թիակավոր մեքենա)։ Աշխատանքային մարմնի շիթը ուղղորդիչ ապարատների միջոցով մատուցվում է ռոտորի շրջանագծով ամրացված կորագիծ թիակներին և, ներգործելով դրանց վրա, պտտման մեջ է դնում ռոտորը։ Ստացիոնար շոգետուրբինները և գազային տուրբինները լայնորեն օգտագործում են էլեկտրական հոսանքի գեներատորների (տուրբոգեներատորներ), կենտրոնախույս կոմպրեսորների և օդափուքերի (տուրբոկոմպրեսորներ, տուրբոօդափուքեր), սնման վառելիքային և յուղային պոմպերի (տուրբոպոմպեր) հաղորդակի համար։ Տրանսպորտային շոգե- և գազային տուրբինները կիրառում են որպես գլխավոր նավային շարժիչներ։ Գազային տուրբինները լայնորեն օգտագործում են նաև որպես ավիացիոն շարժիչներ (տուրբոպտուտակային շարժիչ, տուրբոռեակտիվ շարժիչ) և առանձին դեպքերում՝ լոկոմոտիվներում և հզոր շարժիչներ պահանջող հատուկ ավտոմոբիլներում։ Հիդրավլիկական տուրբինները պատրաստում են միայն ստացիոնար տիպի՝ հիդրոէլեկտրակայաններում էլեկտրական հոսանքի դանդաղընթաց գեներատորների (հիդրոգեներատորներ) հաղորդակի համար։ Բարձր խնայողականության, կոմպակտության, հուսալիության և մեծ միավոր հզորություն ապահովելու հնարավորության շնորհիվ տուրբինները գործնականում դուրս են մղել մխոցավոր շոգեմեքենաները։
Կատեգորիա:Շարժիչներ
Ուոլես Բիրի
Վաղ տարիներ
Ուոլես Ֆիցդժեռալյդ Բիրին ծնվել է 1885 թվականին Կանզաս Սիթիում։ Նրա երկու ավագ եղբայրները՝ Նոյ Բիրի ավագը և Նոյ Բիրի կրտսերը, նույնպես դերասաններ են դարձել։ 16 տարեկանում նա փախել է տնից և աշխատանք գտել կրկեսում՝ որպես փղի վարժեցնողի օգնական։ Երբ նրան վնասել է ընձառյուծը, երկու օր անց լքել է կրկեսը։ Դրանից հետո Բիրին տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ սկսել է երգչի դերում հանդես գալ կատակերգական օպերետով, իսկ շուտով նորամուտը նշել է Բրոդվեյում։
Կարիերա
1913 թվականին Բիրին տեղափոխվել է Չիկագո, որտեղ «Essanay Studios» ստուդիայում կայացել է նրա կինոգործունեությունը։ Երբ ստուդիան տեղափոխվել է Կալիֆորնիա, Բերին նույնպես փոխել է իր բնակավայրը։ Նա հիմնականում խաղացել է հանցագործների և չարագործների դերեր, որոնց թվում են Պանչո Վիլյան, որի դերը խաղացել է երկու անգամ՝ 1917 թվականի «Պատրիա» համր ֆիլմում, իսկ հետո՝ MGM-ի հիթ «Վիվա, Վիլյա»։ 1920-ական թվականներին «Վերջին մոգիկանը» (1920 թվական), «Ռոբին Հուդը» (1922 թվական) և «Կորած աշխարհը» (1925 թվական) ֆիլմերում նկատելի էին նրա դերերը։
Ձայնային կինոյի դարաշրջանի սկսվելուց հետո Ուոլես Բիրին դժվարություն չի ունեցել հաջողությամբ շարունակելու իր գործունեությունը՝ շնորհիվ իր կոշտ և ծորուն ձայնի, որը հետաքրքրել է «MGM» ստուդիայի պրոդյուսեր Իրվինգ Թալբերգին։ 1930 թվականին «Արքունական տուն» ֆիլմում իր դերի համար Բիրին արժանացել է «Օսկար» մրցանակի, իսկ երկու տարի անց «Չեմպիոն» (1931) մարզական դրամայում իր դերի համար արժանացել է ամերիկյան Կինոարվեստի և գիտության ակադեմիայի մրցանակին։ 1934 թվականին «Վիվա, վիլյա» ֆիլմում Ֆրանսիսկո Վիլյայի դերի համար դերասանը Վենետիկի կինոփառատոնում արժանացել է ոսկե մեդալի։
1940-ական թվականներին շարունակել է մասնակցել ֆիլմերում, չնայած գործունեության վերջում անկում է ապրել։ 1949 թվականի ապրիլին իր տանը մահացել է սրտի կաթվածից։ Մահացել է իր 64-ամյակից 2 շաբաթ անց։ Իր ներդրման համար Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում արժանացել է աստղի։
Անձնական կյանք
1916 թվականին Ուոլես Բիրին ամուսնացել է դերասանուհի Գլորիա Սվանսոնի հետ, որի հետ ամուսնությունը տևել է ընդամենը երեք տարի։ Բաժանումը տեղի է ունեցել Բիրիի՝ ալկոհոլի նկատմամբ հակվածության և կնոջը ծեծի ենթարկելու պատճառով։ Ամուսնական կյանքի տարիներին նրանք երկու անգամ միասին հայտնվել են կինոէկրաններում։ 1924 թվականին դերասանն ամուսնացել է Ռիտա Գիլմանի հետ, որի հետ որդեգրել է կնոջ զարմուհուն, սակայն 1939 թվականին նրանք բաժանվել են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Աստերոիդների ցանկ (168201-168300)
|}
Աստերոիդների ցանկ (168101-168200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (168301-168400)
(4241) Պապալարդո
(4241) Պապալարդո (Pappalardo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 2-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,948479 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7365 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1605 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1849,25 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,194674 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,97° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Իստ Ֆելիսիանա շրջան (Լուիզիանա)
Իստ Ֆելիսիանա շրջան (East Feliciana Parish), ԱՄՆ Լուիզիանա նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.181 կմ² է, բնակչությունը՝ 20.267 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քլինտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1824 թ.։
Կատեգորիա:Լուիզիանայի շրջաններ
Վիկտոր Տելեուկե
Վիկտոր Գավրիլովիչ Տելեուկե (Victor Teleucă, 19 հունվարի, 1933, Չեպելեուցի, Բեսարաբիա — 12 օգոստոսի, 2002, Քիշնև, Մոլդովա), մոլդովացի բանաստեղծ, գրող, թարգմանիչ, հրապարակախոս։
Կենսագրություն
Վիկտոր Տելեուկեն ծնվել է 1933 թվականի հունվարի 19-ին Բեսարաբիայի Չեպելեուցի գյուղում։ Նրա ծնողներն են Գավրիիլ ու Մարիա Տելեուկեները։
1958 թվականին ավարտել է Իոն Կրյանգեի անվան պետական մանկավարժական համալսարանը։
1977-1983 թվականներին եղել է «Գրականություն և արվեստ» (Literatura şi Arta) թերթի առաջին գլխավոր խմբագիրը։ Հեղինակել է քնարական բանաստեղծությունների «Վարարում» (1960), «Աշխարհի չորս ծագերից» (1964), «Բանաստեղծություններ» (1966), «Եղնիկի կղզին» (1966, Մոլդովայի կոմերիտմիության Բորիս Գլաբանի անվան մրցանակ), «Կրակի սանձումը» (1971), «Գերոիկա» (1973) և այլն։
Կոմունիստական կուսակցության անդամ է եղել 1964 թվականից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոլդովացի գրողներ Կատեգորիա:Մոլդովացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Քիշնև քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Մոլդովացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Մոլդովացի լրագրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ
Թամարա Չեբան
Թամարա Սավելևնա Չեբան (Тамара Савельевна Чебан, Tamara Ciobanu, ), մոլդովացի խորհրդային երգչուհի (սոպրանո), ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի (1960)։
1946 թվականին ավարտել է Քիշնևի կոնսերվատորիան։ Եղել է Մոլդովայի ռադիոյի մենակատարուհի (1944-1951), հանդես եկել Մոլդովայի ժողովրդական գործիքների «Ֆլուերաշ» նվագախմբի հետ։ 1973 թվականից երգեցողություն է դասավանդել Քիշնևի Արվեստի ինստիտուտում (1976 թվականից դոցենտ)։ Եղել է Մոլդովական ԽՍՀ երաժշտաերգչախմբային ընկերության պատվավոր նախագահ (1973 թվականից)։
Համարվել է մոլդովական ժողովրդական, ինչպես և մոլդովական կոմպոզիտորների երգերի նշանավոր կատարող։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոլդովացի երգիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Մոլդովայի քաղաքական գործիչներ
Բորիս Օկրեստին
Բորիս Սեմյոնի Օկրեստին, խորհրդային օդաչու, Խորհրդային Միության հերոս։
Կենսագրություն
Բորիս Օկրեստինը ծնվել է 1923 թվականի փետրվարի 18-ին Մոսկվայում, բանվորի ընտանիքում։ Յոթերորդ դասաւրանն ավարտելով ընդունվել է «Մետրոստրոյ»-ի աերոակումբ, հետո, այնտեղ էլ աշխատել է որպես ավիատեխնիկ և օդաչու-հրահանգիչ։ 1942 թվականին Կարմիր բանակ է զորակոչվել։ 1943 թվականին ընդունվել է Համամիութենական կոմունիստական կուսակցություն։
Ստալինգրադի ճակատամարտի ընթացքում, գիշերային ռմբակոծիչների գնդի կազմում ՊՕ-2 ինքնաթիռով ավելի քան 300 մարտական թռիչք է կատարել։ Հետո թռիչքները կատարել է Իլ-2 ինքնաթիռով։ Ծանր վիրավորվել է, բուժվելուց հետո գունդ է վերադարձել և շարունակել թռիչքները։
ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության 1944 թվականի ապրիլի 13-ի թիվ 3370 հրամանագրով՝ գերմանական զավթիչների դեմ պայքարի առաջին գծում, հրամանատարության մարտական ​​առաջադրանքների օրինակելի կատարման և հերոսության համար  գվարդիայի ավագ լեյտենանտ Բորիս Սեմյոնի Օկրեստինին շնորհվել  «Խորհրդային ​​Միության հերոսի կոչում», Լենինի շքանշան և «Ոսկե աստղ» մեդալ։
Զոհվել է 1944 թվականի հուլիսի 6-ին Մինսկից 20 կմ հեռու՝ վառվող ինքնաթիռը ուղղելով թշնամու կենդանի ուժի կուտակման վրա։ 1944 թվականի օգոստոսի 20-ին Առաջին օդային բանակի թիվ 51/ն հրամանով հետմահու պարգևատրվել է «Հայրենական պատերազմի» 1-ին աստիճանի շքանշանով ։
Հիշատակ
Բորիս Օկրեստինի հիշատակին անվանված են՝
Նշումներ
<references group="Ն"/>
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Ստալինգրադի ճակատամարտի մասնակիցներ
Լյուբոխինի
2001 թվականի տվյալներով Լյուբոխինի գյուղում բնակվում էր 2 036 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1044 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1950,19 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ստարովիժևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1796 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մ.թ.ա. 410
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 410
Ջոն Գոլսուորսի
Ջոն Գոլսուորսի (John Galsworthy; ), անգլիացի արձակագիր և դրամատուրգ, «Ֆորսայթների պատմությունը» (The Forsyte Saga, 1906-1921) վիպաշարի հեղինակ։ Գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1932 թ.)։
Կենսագրություն
Ջոն Գոլսուորսին ծնվել է Քինգսթոն Հիլլում, Անգլիա։ Ծնողներն էին Ջոն և Բլանշ Բեյիլի Գոլսուորսիները։ Ծնվել է մեծահարուստի ընտանիքում։ Հաճախել է Հերրոու էլիտար դպրոցը և Օքսֆորդի Նյու Քոլեջը։ Սովորել է փաստաբանի մասնագիտություն։ 1890 թվականին հրավիրվում է դատարանում աշխատելու։ Սակայն նա ոգեշնչված չէր իրավաբանության ոլորտում աշխատելու մտքով։ Նա փոխարենը մեկնում է ծովային ճանապարհորդության, որի ընթացքում պետք է միաժամանակ ուսումնասիրեր և վերահսկեր ծովային բեռնափոխադրումների ընտանեկան բիզնեսը։ Այս ճանապարհորդությունների ընթացքում Ջոնը հանդիպում է Ջոզեֆ Քոնրադին։ Ապագա վիպասանները դառնում են մտերիմ ընկերներ։ 1895 թվականին Գոլսուորսին սիրային կապի մեջ է մտնում Ադա Կուպերի (1864–1956 թթ.) հետ։ Վերջինս Ջոնի զարմիկի կինն էր։ Ադայի ամուսնալուծությունից տաս տարի անց՝ 1905 թվականի սեպտեմբերի 23-ին նրանք ամուսնանում են և միասին են ապրում մինչև Ջոնի մահը (1933 թ.)։
Գոլսուորսիի պատմվածքների առաջին հավաքածուն լույս է տեսել 1897 թվականին։ Սա և դրան հաջորդած մի շարք ստեղծագործություններ հրատարակվել են Ջոն Սինջոն կեղծանունով։ Նա սկսել է իր սեփական անունով տպագրել գրքերը 1904 թվականին լույս տեսած "Կղզու փարիսեցիները"-ից հետո։ Նրա առաջին ծավալուն վեպը (Ջոսելին) հրատարակվել է Ջոն Սինջոն անվան տակ. ավելի ուշ նա չցանկացավ վերահրատակել այն իր անունով։ Գոլսուորսիի առաջին պիեսը "Ոսկյա տուփ"-ն է, որը լույս է տեսել 1906 թվականին։ Հաջողություն ունենալուց հետո նա գրում է "Սեփականության մարդը" (1906 թ.). այն Ֆորսայթների եռագրության առաջին մասն է։ Նա գրում է և վեպեր և պիեսներ, սակայն ավելի հայտնի դարձավ իր պիեսների շնորհիվ։ Հիմա Գոլսուորսին ավելի շատ հայտնի է իր վեպերով՝ մասնավորապես "Ֆորսայթների պատմությունը" վիպաշարով։ Այն վեց վեպից և երկու եռերգությունից բաղկացած վիպաշար է նույնանուն ընտանիքի և միմյանց հետ կապված կյանքերի մասին։ Այս գրքերում նկարագրվում է հասարակական դասակարգը, հատկապես վերին-միջին դասին պատկանող մարդիկ։
Նա համարվում է Էդվարդ թագավորի ժամանակակից գրողներից մեկը, ով մարտահրավեր նետեց Վիկտորիայի Անգլիային նախորդող գրականությունում նկարագրվող հասարակության իդեալներին։
Իր գրվածքներով Գոլսուորսին տարբեր խնդիրների մասին էր բարձրաձայնում՝ բարեփոխումներ բանտի համակարգում, կանանց իրավունքներ, կենդանիների բարեկեցություն և գրաքննության հակադրություն։ Համաշխարհային առաջին պատերազմի ժամանակ նա աշխատում էր Ֆրանսիայում՝ հիվանդանոցում, քանի որ տարիքն անց էր պատերազմին մասնակցելու համար։ 1921 թվականին ընտրվում է "Փեն" գրական ակումբի նախագահ։ 1932 թվականին արժանանում է նոբելյան մրցանակի։ Ծանր հիվանդ լինելու պատճառով ի վիճակի չի լինում ներկա գտնվելու մրցանակաբաշխությանը, իսկ դրանից վեց շաբաթ անց մահանում է կաթվածից։
Գոլսուորսին կյանքի վերջին 7 տարիները անցկացրել է Բըրիում։ Մահացել է ուղեղի ուռուցքից իր լոնդոնյան տանը։ Համաձայն կտակի՝ նրա աճյունը պետք է դիակեզվեր, իսկ մոխիրը պետք է շաղ տային ինքնաթիռից Սաութ Դաունի տարածքում ։ Ջոնի մահից հետո նրա գրականության ժողովրդականությունը նվազեց, սակայն 1967 թվականին արված "Ֆորսայթների սագայի" հաջող ադապտացիայից հետո նորից հետաքրքրություն ցուցաբերվեց նրա երկերի նկատմամբ։
Ադապտացիաներ
«Ֆորսայթների պատմությունը» բազմիցս էկրանավորվել է.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ
Վալերի Բասկայանց
Վալերի Աղաբեկի Բասկայանց (, Վոլգոգրադ (Ռուսաստան)), վիրաբույժ։ ՀՀ բանակի բժշկական ծառայության պահեստի փոխգնդապետ (1996 թվական)։
Կենսագրություն
1992-1993 թվականներին կամավոր մեկնել է ԼՂՀ (Շահումյան և Շուշի), հիվանդանոցներում և ռազմադաշտային շարժական հոսպիտալնեուրմ բուժել, վիրահատել է հարյուրավոր ազատամարտիկների և խաղաղ բնակիչների։
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ
Մ.թ.ա. 411
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 411
Իվանջելին շրջան (Լուիզիանա)
Իվանջելին շրջան (Evangeline Parish), ԱՄՆ Լուիզիանա նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.761 կմ² է, բնակչությունը՝ 33.984 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Վիլ Փլատ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1910 թ.։
Կատեգորիա:Լուիզիանայի շրջաններ
Ասիլյան
Ասիլյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Եպիֆանովո (գյուղ, Վաչսկի շրջան)
Եպիֆանովո (Епифаново), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժողովածու (1742)
Ժողովածու (1742), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1742 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1646-1653 թվականներին Մկրտիչ Լեհացի գրիչի կողմից Տաթևում, Էջմիածնում, Շոշում։ Ծաղկող՝ Սիմեոն (էջմիածնից), Հայրապետ (Շոշից)։ Ստացողը եղել է Հովհաննեսը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 18.7×13.5 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 547 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 421ա, 541ա, հետագայի՝ 544բ (1735), 3բ, 512բ (19-րդ դար) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Աշոտ Ասլանյան (այլ կիրառումներ)
Աշոտ Ասլանյան անուն-ազգանունը վերաբերում է՝
Վարանդուն
Վարանդուն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Ջուլամերկի գավառակում ։ Գտնվում էր Ջուլամերկ քաղաքից 26 կմ հարավ-արևմուտք, Մեծ Զաբ գետի աջափնյա տարածքում, Լևին գետի Մեծ Զաբի հետ միախառնման վայրից հարավ ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մ.թ.ա. 412
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 412
Միցևցի
Միցևցի (Міцівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դունաևցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Միցևցի գյուղում բնակվում էր 1 501 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2985 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 502,85 մարդ/կմ²։
Կամիզանո
Կամիզանո  (Camisano), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում ։
Միցևցի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դունաևցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կամիզանո
Բնակչությունը կազմում է 1223 մարդ, խտությունը կազմում է 122 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 10 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ - 26010, հեռախոսային կոդ - 0373։
Քաղաքի հավանավոր սուրբը համարվում է Իոանն Կրեստիտելը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բեռնբուրգ
Բեռնբուրգ (Bernburg), քաղաք Գերմանիայում՝ Սաքսոնիա-Անհալթ երկրամասում, որի կազմի մեջ մտնող Զալցլանդ շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Նախկինում եղել է Սաքսոնիա-Անհալթի իշխանների աթոռանիստը։ Նրանց աթոռանիստը՝ Վերածննդի ոճով կառուցված ամրոցը, լավ պահպանվել է և հանդիսանում է քաղաքի կարևոր տեսարժան վայրերից մեկը։
Բեռնբուրգն ընկած է Զալե գետի երկու ափերին ։ Զբաղեցնում է 55,15 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով եղել է 35 516 :
Համայնքի կազմի մեջ, բացի բուն քաղաքից, 2010 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ մտնում էին Ադերշտեդ, Բաալբերգե, Բիենդորֆ, Գրյոնա, Պայսեն, Պոլեյ, Պրոյսլիտց և Վոլֆսդորֆ բնակավայրերը ։
Բեռնբուրգի հուշահամալիր
Գերմանիայում նացիստների իշխանության օրոք՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին, քաղաքում գործող հոգեբուժարանի մի թևն օգտագործվել է այսպես կոչված՝ «Գործողություն T-4»-ի կամ էվթանազիայի ծրագրի իրագործման համար։ Այդ վայրը վերածվել է հուշահամալիրի՝ ի հիշտակ ավելի քան 14 հազար զոհերի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Նիժնյայա Մասոլովկա
Նիժնյայա Մասոլովկա (Нижняя Масоловка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ուսմանսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Ուսմանսկի շրջանի բնակավայրեր
Անատոլիական լեզուներ
Անատոլիական լեզուներ, Փոքր Ասիայի մեռած հին լեզուները, որոնք այժմ հիմնականում դիտվում են իբրև հնդեվոպական լեզվաընտանիքին պատկանող լեզուներ ։
Լեզուներ
Ստորև գտնվող ցանկը ներկայացնում է անատոլիական լեզուները՝ համաձայն Ռոբերը Բիքեսի անատոլիական լեզուների դասակարգման (2010) ։ Այս մոդելը այս լեզուներում ընդունում է միայն մեկ արտահայտված ենթախումբ՝ լուվիական լեզուները. լեզուների դասակարգումը և ենթաճյուղերի ստեղծումը դեռ շարունակվում է։ Երկրորդ տարբերակի համաձայն՝ խեթերենը և արևմտյան անատոլիերենը միացնում է լիդիերենին, պալայերենի և լուվիերենի ենթաճյուղերին ։
Ծագում
Համարվում է, որ անատոլիական ճյուղը հնդեվրոպական նախալեզվից ամենավաղ անջատված ճյուղն է, անջատումը տեղի է ունեցել ենթադրաբար մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակի կեսին՝ նախախեթերեն լեզվի տեսքով։ Կուրգանի վարկածի համաձայն՝ վաղ անատոլիերեն խոսողների Անատոլիա հասնելու վերաբերյալ գոյություն ունի երկու հնարավոր տարբերակ. հյուսիսից՝ Կովկասը հատելով և արևմուտքից՝ Բալկաններից ։ Տարբերակներից վերջինը Մալլորին (1989) և Շտեյներն ավելի հավանական են համարում (1990)։
Քուենտին Ատկինսոնի և մյուսների վիճակագրական վերլուծության համաձայն՝ հնդեվրոպական լեզուն ծագել է Անատոլիայում. մեթոդի ճշգրտությունը սակայն կասկածի տակ է առնվում ։
Մոսկովշչինա (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)
Մոսկովշչինա (Москівщина), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մոսկովշչինա գյուղում բնակվում էր 74 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ֆրանկլին շրջան (Լուիզիանա)
Ֆրանկլին շրջան (Franklin Parish), ԱՄՆ Լուիզիանա նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.647 կմ² է, բնակչությունը՝ 20.767 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ուինսբորո բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1843 թ.։
Ասլիբեկյան
Ասլիբեկյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Վասիլիկի Կալոգերա
Վասիլիկի «Վիկի» Կալոգերա (, Vassiliki «Vicky» Kalogera, ), հույն և ամերիկացի գիտնական-աստղաֆիզիկոս, աստղաֆիզիկական կոմպակտ օբյեկտների (սպիտակ թզուկ, նեյտրոնային աստղ, սև խոռոչ) ուսումնասիրման ոլորտում աշխարհի առաջատար փորձագետներից մեկը։  Առանցքային դերակատարություն է ունեցել Ալբերտ Այնշտայնի կողմից կանխատեսված գրավիտացիոն ալիքների բացահայտման գործում  ։
Հյուսիսարևմտյան համալսարանի (NU) Վայնբերգի անվան արվեստի և գիտության քոլեջի ֆիզիկայի և աստղաֆիզիկայի ամբիոնի վարիչի տեղակալ և պրոֆեսոր, Հյուսիսարևմտյան համալսարանին կից աստղաֆիզիկայի միջդիսցիպլինար հետազոտությունների կենտրոնի (CIERA) համահիմնադիր և տնօրեն , ինչպես նաև գրավիտացիոն ալիքների որոնմամբ զբաղվող LIGO միջազգային գիտական միության առաջատար անդամ,  Մեծ հետազոտության աստղադիտակի (LSST) տնօրենների խորհրդի անդամ։
2008 թվականին «Astronomy» ամսագիրը Կալոգերայի անունն ընդգրկել է «Աստղագիտության ոլորտի լավագույն տասնյակում» ։ Բազմաթիվ գիտական պարգևների դափնեկիր է։ Ունի 91-ին հավասարազոր H-գործակից և գիտական հոդվածները մեջբերվել են ավելի քան 28 600 անգամ ։
Կենսագրություն
Վասիլիկի Կալոգերան ծնվել է 1971 թվականին Սերես քաղաքում (Կենտրոնական Մակեդոնիա, Հունաստան) ։ 1992 թվականին ավարտել է Սալոնիկի Արիստոտելի համալսարանը՝ ստանալով ֆիզիկայի բնագավառի բակալավրի աստիճան։ 1997 թվականին աստղաֆիզիկայի բնագավառի գիտության դոկտորի աստիճան է ստացել Ուրբանա-Շամպեյնի Իլինոյսի համալսարանից։ Հետդոկտորական գիտական հետազոտությունը շարունակել է Հարվարդ-Սմիթսոնյան աստղաֆիզիկայի կենտրոնում ։
2001 թվականից աշխատում է Հյուսիսարևմտյան համալսարանի (NU) Վայնբերգ քոլեջի ֆիզիկայի և աստղագիտության ֆակուլտետում՝ հաջորդաբար զբաղեցնելով ասիստենտի (2001-2005), դոցենտի (2005-2009), պրոֆեսորի (2009 թվականից) և ամբիոնի վարիչի տեղակալի (2015 թվականից) պաշտոններ, ինչպես նաև Հյուսիսարևմտյան համալսարանին կից աստղաֆիզիկայի միջդիսցիպլինար հետազոտությունների կենտրոնի (CIERA)  տնօրենի պաշտոնը (2012 թվականից, 2009-2012 թվականներին՝ համատնօրեն) ։
Կալոգերայի հետազոտությունները ֆինանսավորվում են Ազգային գիտական հիմնադրամի, ՆԱՍԱ-ի, ինչպես նաև Հյուսիսարևմտյան համալսարանի կողմից ։
Բազմաթիվ գիտական հրապարակումների հեղինակ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հույն ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Հույն աստղաֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղաֆիզիկոսներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Սալոնիկի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հույն կին գիտնականներ Կատեգորիա:Կին աստղաֆիզիկոսներ
Հովսիան
Հովսիան (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ), մանրանկարիչ և գրիչ, Վասպուրականի մանրանկարչության դպրոցի վաղ շրջանի «ժողովրդական ուղղության» ներկայացուցիչ։ Ապրել ու ստեղծագործել է XIII դարի 2-րդ կեսին - XIV դարի սկզբին, Վանա լճից հյուսիս-արևելք գտնվող Առբերանի (Քաջբերունիք) գավառի Բերդակ և Հազարակն գյուղերում։ Աշակերտել է Աստվածատուր քահանային։ Հովսիանի ընդօրինակած և պատկերազարդած ձեռագրերից երեք Ավետարան գտնվում են Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանում (XIII դարի վերջի № 10670, 1306-ի № 4806, 1316-ի № 4818) և մեկը (1298 թ.)՝ Վիեննայի ազգային գրադարանում։ Նրա մի շարք մանրանկարներում գրեթե նույնությամբ պահպանված է վաղ քրիստոնեական արվեստում կիրառված պատկերագրությունը։
Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ
Կաստանիեյրա (Մատու Գրոսու)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր
Աշոտ Մարտիկյան
Աշոտ Կարապետի Մարտիկյան, հայ խմբագիր։ Խմբագիր, թարգմանիչ Մինաս Մարտիկյանի եղբայրը, լրագրող Գոհար Մարտիկյանի հայրը։
Կենսագրություն
Աշոտ Մարտիկյանը ծնվել է 1912 թվականին Թուրքիայի Բալըքեսիր քաղաքում։ 1931 թվականին հայրենադարձել է։ 1944 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարան։ 1950-1975 թվականներին աշխատել է Հայպետհրատում. 1965-1970 թվականներին եղել է գլխավոր խմբագիր (ընդհատումներով), 1957-1961 թվականներին դրա հետ միաժամանակ եղել է «Պոլիգրաֆիստ» հանդեսի գլխավոր խմբագիր։
Կազմել է տնարարության դպրոցական դասագիրք, 1960-1977 թվականների պատի և սեղանի՝ ՀԽՍՀ առաջին հանրագիտարանային օրացույցները, «Կենցաղային օգտակար խորհուրդներ» (1957, 1959, 1961) ժողովածուները, թարգմանել Պ. դը Լաթիլի, Յ. Կիրշենբլատի, Յ. Բալթուշիսի ստեղծագործություններից։ Համահեղինակ է «Կաղզվանը բոցերի մեջ» (1969) վավերագրական վեպի։
Մ.թ.ա. 415
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 415
Աշոտ Մարտիկյան
Կենսագրություն
Աշոտ Մարտիկյանը մահացել է 1977 թվականի օգոստոսի 3-ին Երևանում։
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
(4242) Բերչեր
(4242) Բերչեր (Brecher), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 28-ին Հարվարդի աստղադիտարանի կողմից Հարվարդում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հարվարդի աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վիզիրովա
Վիզիրովա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Գավառի գավառակում ։ Գտնվում էր Ջուլամերկ քաղաքից 50 կմ հարավ-արևելք, Գավառ գետի աջափնյա տարածքում։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 40 տուն նեստորական ասորի բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հաանյա (բարձրավայր)
Հաանյա բարձրավայր (Haanja kõrgustik), Էստոնիայի հարավ-արևելքում գտնվող բարձրավայրերից։ Երկրի «ամենաբարձր» բարձրավայրն է։ Կրում է նույն անունը ինչ և այստեղ գտնվող Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանը և Հաանյա գյուղը։ Այս բարձրավայրում է գտնվում Էստոնիայի և ամբողջ Մերձբալթիկայի ամենաբարձր կետը՝ 318 մ ծովի մակերևույթից, Սուուռ Մունամյագի (Suur-Munamägi) սարը  ։
Հաանյա բարձրավայրի հարավային մասը մասնակիորեն անցնում է Լատվիայի տարածք, որտեղ անվանվում է Ալուկսենյան բարձրավայր։ Լատվիական մասի առավելագույն բարձրության կետն ունի 271, 5 մ ծովի մակերևույթից՝ Դելինկալնս (Dēliņkalns) բլուր։ Բարձրավայրի հարավարևելյան մասը գտնվում է Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Պեչորսկի շրջանի տարածքի մեջ, այսպիսով այս բարձրավայրում է գտնվում երեք երկրների սահմանների հատման կետը ։
Հաանյա բարձրավայրի վրա գտնվող այլ բարձր կետերից են Վալամյագին (Vällamägi, 304 մ), Կեռեկունուն (Kerekunnu 296 մ) և Ցյալբամյագի (Tsälbamägi 293 մ)։ Բարձրավայրից սկիզբ են առնում մի քանի գետեր, որոնք հոսում են երեք տարբեր ուղղություներով՝ Չուդյան լիճ, Պսկովյան լիճ և Ֆիննական ծոց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնիայի բարձրավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի բնություն
Էլենա Չիոցա
Էլենա Մարգարիտա Չիոցա (Elena Margarita Chiozza, ), արգենտինացի աշխարհագրագետ, պրոֆեսոր, գրող։
Կենսագրություն
Էլենա Չիոցան ավարտել է Բուենոս Այրեսի համալսարանի պատմության ֆակուլտետը։ Աշակերտել է արգենտինացի աշխարհագրագետ Ռոմուալդո Արդիսոնոին։ Ղեկավարել է ''Atlas Total de la República Argentina del Centro Editor de América Latina, La Argentina. Suma de Geografía y El País de los Argentinos'' հավաքածուն, Լուխանի ազգային համալսարանում ստեղծել է բնապահպանական տեղեկատվական ծրագիր։ Պատվավոր դոկտորի (Doctor Honoris Causa) կոչում ստացել է Լուխանի և Կոմաուեի ազգային համալսարաններից։ Եղել է Աշխարհագրության ազգային ակադեմիայի և Ալեքսանդր Հումբոլդտի ուսումնասիրությունների կենտրոնի պատվավոր անդամ։ Համակարգել է տարբեր ակադեմիական հանձնաժողովներ։ 2010 թվականին ակադեմիական գործունեության համար արժանացել է Ռեբեկա Գերշմանի մրցանակին ։ Մրցանակն ստանալուց մեկ ամիս հետո մահացել է ։ Եղել է ''La Aljaba. Revista de Estudios de la Mujer'' խորհրդատվական խորհրդի անդամ։
Ասատուր Քալաշյան
Ասատուր Քալաշյան, հայ բեմադրիչ, պարուսույց։
Կենսագրություն
Ասատուր Քալաշյանը ծնվել է 1991 թվականի օգոստոսի 2-ին, Երևանում քաղաքում ։ Ամուսնացել է պարուհի, պարուսույց Աննա Քալաշյանի հետ ։
Մ.թ.ա. 416
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 416
Ասատուր Քալաշյան
Կենսագրություն
Միջնակարգ կրթությունը ստացել է 1998-2006 թվականներին՝ Երևանի Համբարձում Գալստյանի անվան թիվ 83 միջնակարգ դպրոցում։ 2006-2010 թվականներին ուսումը շարունակել է  Երևանի պետական տեխնոլոգիական քոլեջում։ 1995-2005 թվականներին զուգահեռ սովորել է Երևանի Հովսեփ Շամամյանի անվան «Բարեկամություն» համույթում։ Որպես պարուսույց 2006-2011 թվականներին դասավանդել է նույն համույթում։ 2000-2005 թվականներին սովորել է Հայաստանի Պարի պետական անսամբլին կից ստուդիայում, իսկ 2004-2008 թվականներին՝ ավարտել է «Բարեկամություն» պետական համույթին կից ստուդիան ։
2010 թվականից ուսումը շարունակել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի պարային ռեժիսուրա բաժնում։ Որպես պարուսույց 2011-2015 թվականներին աշխատել է Հովսեփ Շամամյանի անվան «Բարեկամություն» համույթում, որպես պարող 2007-2008 թվականներին հանդես է եկել «Բարեկամություն» պետական անսամբլում, իսկ 2010-2012 թվականներին՝ «Խորեոգրաֆիայի» պետական թատրոնում՝ որպես բալետմայստեր և «Մաուգլի» մյուզիքլի պարերի բեմադրիչ։
Եսենովիչի
Եսենովիչի (Есеновичи), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Վիշնևոլոցկի շրջանի կազմում։
Ասատուր Քալաշյան
Կենսագրություն
2007 թվականներին Արամ Մանուկյանի և Կարեն Խաչատրյանի հետ հիմնադրել է «Ինտեր Դանս» պարային համույթը, որի գեղարվեստական ղեկավարը հանդիսացել է նա։ 2014 թվականին հիմնել է «Քալաշյան» պարային դպրոցը և եղել դպրոցի գեղարվեստական ղեկավարը  ։ Հեղինակել է  մի շարք պարային բեմադրություններ՝ «Սարաբանդա», «Մաուգլի», «Հիվանդասենյակ», «Լա Բոհեմ», «Քո սիրտը», հրեական, իսպանական, հունական, վրացական, մեքսիկական պարային համարներ և այլն։
Եսենովիչի
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 873 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տվերի մարզի Վիշնևոլոցկի շրջանի բնակավայրեր
Ասատուր Քալաշյան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պարողներ
Ասծատրյան
Ասծատրյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Մլակի
2001 թվականի տվյալներով Մլակի գյուղում բնակվում էր 107 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,713 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 150,07 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դունաևցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նիժնյայա Մատրյոնկա (գյուղ, Դոբրինսկի շրջան)
Նիժնյայա Մատրյոնկա (Нижняя Матрёнка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1735 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մ.թ.ա. 418
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 418
Գրանտ շրջան (Լուիզիանա)
Գրանտ շրջան (Grant Parish), ԱՄՆ Լուիզիանա նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.720 կմ² է, բնակչությունը՝ 22.309 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քոլֆաքս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1869 թ.։
Ժողովածու (1669)
Ժողովածու (1669), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1669 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում (1652-ից հետո) Հովասափ վարդապետ գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15,9×11 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 83 թերթից։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 57ա, 71բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Վահան Սիմոնյան
Վահան Մելիքի Սիմոնյան, հայ մանկավարժ։ ԽՄԿԿ անդամ (1930): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Կենսագրություն
Վահան Սիմոնյանը ծնվել է 1909 թվականին Սիսիանի շրջանի Ախլաթյան գյուղում։ 1929-1938 թվականներին եղել է Ախլաթյան, Դարաբաս և Տոլորս գյուղերի դպրոցների տնօրեն և պատմության ուսուցիչ։ 1930 թվականին ընդունվել է ԽՄԿԿ շարքերը։ 1941 թվականին ավարտել է Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի հեռակա բաժնի պատմության ֆակուլտետը։ 1942 թվականի փետրվարի 22-ին զորակոչվել է բանակ։ Սովորել է Թելավի և Բաքվի ռազմական ուսումնարաններում։ Ռազմական ուսումնարանն  ավարտել, ստացել է կրտսեր լեյտենանտի կոչում, կռվել 126-րդ Կարմիր դրոշի շքանշանակակիր հրաձգային դիվիզիայի շարքերում, որպես դասակի հրամանատար։ 1943 թվականի հուլիսին մասնակցել է Դոնեցկ, Զապորոժիե, Մելիտոպոլ քաղաքների ազատագրման համար մղված մարտերին, արիաբար կռվել և իրավորվել է, ապաքինվելուց հետո վերադարձել զորամաս ։
Պարգևատրվել է «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի», մարտական և մի քանի հոբելյանական մեդալներով, աշխատանքային «Պատվո նշան» շքանշանով ։
1944 թվականին Սիմոնյանը ռազմաճակատում կրկին ծանր վիրավորվել է, ազատվել զինվորական ծառայությունից և որպես 2-րդ խմբի հաշմանդամ զորացրվել է և վերադառնալով հայրենիք՝ նշանակվել դպրոցի տնօրեն, աշխատել մինչև կենսաթոշակի անցնելը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Գոհար Մարտիկյան
Գոհար Աշոտի Մարտիկյան, հայ լրագրող, գրող։ Խմբագիր Աշոտ Մարտիկյանի դուստրը։
Կենսագրություն
Գոհար Մարտիկյանը ծնվել է 1945 թվականի փետրվարի 11-ին Երևանում։ 1967 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1967-1969 թվականներին աշխատել է Հայկական հանրագիտարանի գլխավոր խմբագրությունում, 1969 թվականից՝ Հեռուստառադիոպետկոմում։
Լույս են տեսել Գոհար Մարտիկյանի «Իմ առաջին գիրքը» (1983) մանկական պատմվածքների ժողովածուն, «Ճղակոտոր իմ տոհմածառ» (2007) վավերագրական, «Սա Հայաստան է և՝ վերջ։ Լեոնիդ Ազգալդյան» (2012) պատմավավերագրական վիպերգերը, «Ապրելու բանաձև» (հ. 1–7, 2008–2013) մատենաշարը (Արցախյան ազատամարտում զոհված հայ քաջորդիների մասին)  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ
Կայան բերդ (Տավուշի մարզ)
Կայան բերդ, ռազմական կառույց պատմական Ձորափոր գավառում։
Ենթադրվում Է, որ Կայանը կառուցել Է Աշոտ Երկաթը։ Կայանը Բագրատունյաց, ապա, 10-րդ դարի 2-րդ կեսից, Լոռվա թագավորության ստրատեգիական կարևոր հենակետերից Էր և հսկում Էր Հայաստանից Վրաստան ու Ատրպատական տանող առևտրական մայրուղին։ Դավիթ Անհողինի խռովության ճնշումից (1001) հետո Գագիկ Ա շահնշահը Կայանը և Աղստևի հովիտը հանձնեց Պահլավունիներին։
1236 թվականին մոնղոլների հարձակման ժամանակ Կայանում ապաստանեց Իվանեի որդին՝ Հատված Կայան բերդի պարիսպներից (10-րդ դար) աթաբեկ և ամիրսպասալար Ավագ Զաքարյանը։ Զաքարյան ֆեոդալական իշխանության քայքայումից հետո (14-րդ դարի վերջ) Կայանը կորցրեց իր նշանակությունը։ Կայանը շնորհիվ իր դժվարամատչելի դիրքի լավ Է պահպանվել և այժմ կոչվում Է Աղջկա բերդ։ Ուշ միջնադարում Կայան Էր կոչվում նաև 1233 թվականին Հաղպատի վանքի միաբանության համար կառուցված ամրոցը, որը գրականության մեջ հաճախ շփոթում են Աղստևի հովտի Կայանի հետ։
Ավանդություն
Լեզգիները ժամանակին պաշարում են բերդը։ Բերդականները երկար ժամանակ դիմադրում են կատաղի թշնամուն։ Որնակ գյուղում լեզգիները բռնում են մի պառավ կնոջ, մահվան սպառնալիքի տակ իմանում նրանից ջրի ճանապարհը և կտրելով բերդի ջուրը՝ կոտորում բոլորին   ։
Պատմություն
Բագրատունյան տիրապետության շրջանում և պետականության վերականգնումից հետո, Հայաստանում հիմնվել են բազմաթիվ ռազմակայաններ, բերդեր և այլ ամրություններ, որոնք հսկում էին ստրատեգիական և առևտրական ճանապարհները, ապահովում հյուսիսարևելյան երկրամասի պաշտպանությունը։ Առավել խոշորները դառնում էին իշխանական դղյակներ և հաճախ վերածվում բերդաքաղաքների։ Աղստևի հովտում ստրատեգիական կարևոր հենակետ էր Կայան ամրոցը, հավանաբար կառուցված 9-րդ դարի սկզբին։ 10-11-րդ դդ., Կյուրիկյանների օրոք՝ եղել է պահակային բերդ, որը պաշտպանել է թագավորության արևելյան սահմանները։ Շրջակայքի բնակչությունը վտանգի պահին ապաստանել է այստեղ։ 12 - 13-րդ դարերում բերդի նշանակությունը աստիճանաբար մեծանում է և դառնում է խոշոր կալվածատիրական տների նստոցը։ Մահկանաբերդի Արծրունիների և Զաքարյանների աոանձին ճյուղերը այստեղ հիմնում են իրենց դղյակները։
Միջնադարյան հեղինակներից առաջինը Հովհաննես Դրասխանակերտցին է հիշատակում Կայան բերդը։ 922 թվականին Աշոտ Երկաթի հետ թշնամացած Ուտիքի իշխան Սահակը մտել էր Բագրատունիներին պատկանող Զորափոր գավառը և գրավել նրա ամրոցները, որոնցից պատմիչը հիշատակում է միայն Կայանը։ Գավառն ու Կայան բերդը Մահկանաբերդի Արծրունիները պահեցին մինչև 1191 թվականը։ Պատմագիտական շրջանակներում որոշակի շփոթություն կա Կայան բերդամրոցի տեղի վերաբերյալ։ Ըստ էության շփոթությունն առաջացնում է Հաղպատի հարևանությամբ գտնվող Կայան ամրոցը (նաև Դսեվանք) և հոդվածում հիշատակվող Աղստևի հովտի համանուն բերդը։ Պատմաբանների մի մասը հակված այն տեսակետին, որ միջնադարի պատմիչների կողմից հիշատակվող Կյուրիկյանների թագավորության ու Զաքարյանների իշխանապետության շրջանում կարևոր նշանակություն ունեցած բերդը Հաղպատի հարևանությամբ է, մի մասի կարծիքով այն Աղստևի հովտում է, թեպետ չի նշվում թէ հատկապես որտեղ։ Թերևս միջնադարի պատմիչների կողմից հիշատակվող Կայան բերդամրոցը Հաղպատի հարևանությամբ գտնվելու օգտին են խոսում բերդամրոցի վրա միջնադարի պատմիչների հիշատակած մոնղոլական ու թուրքական հարձակումների վերաբերյալ 1800-ական թվականներին Հաղպատում և Սանահինում գրառված և մինչև այսօր էլ ժողովրդական բանահյուսության մեջ պահպանվող այդ իրադարձությունների հեռավոր արձագանքները։
Մ.թ.ա. 419
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 419
Նիկիտա Սոտչեմյու
Նիկիտա Սոտչեմյու (Никита Сотчемъю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սեբիս գետի ձախ ափին՝ 97 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 34 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Տալան
Տալան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Հեքյարիի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աքբյուք
Մտնում է Դիդիմի քաղաքային շրջանի կազմի մեջ։
Զբոսաշրջություն
Աքբյուքը ունի 4,000 մարդ մշտական բնակչություն, որոնց հիմնական մասը տեղաբնիկ թուրքերն են։ Ամառային ամիսներին զբոսաշրջիկների թվի ավելացմանը զուգընթաց ավելանում է նաև բնակչության թիվը՝ հասնելով մինչև 50,000-ի։
Գտնվում է Եգեյան ծովի ափին։ Աքբյուքի մեկնող հանգստացողների մեծ մասը ժամանում են Դիդիմ քաղաքից։
Լյուտկա (գյուղ, Ստարովիժևի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Լյուտկա գյուղում բնակվում էր 227 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2062 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 110,09 մարդ/կմ²։
Աքբյուք
Զբոսաշրջություն
Փոքրիկ առողջավայրում հյուրանոցների և հանգստյան գոտիների ընդլայնումը հանգեցրեց Եվրոպայից և Ռուսաստանի Դաշնությունից զբոսաշրջիկների մեծ քանակությամբ ներհոսքին։
Լյուտկա (գյուղ, Ստարովիժևի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ստարովիժևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1565 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աքբյուք
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի ձկնորսական համայնքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի փոքր քաղաքներ
Էլեկտրոնային հաշվիչ մեքենա
ԷՀՄ - Էլեկտրոնային հաշվիչ մեքենաները այն սարքերն են, որոնք ունակ են մշակել տվյալներ, կատարել հաշվարկներ և այլ առաջադրանքներ։
Սլավիկ Առուշանյան
Սլավիկ Առուշանի Առուշանյան, Ղարաբաղյան շարժման մասնակից։
Էլեկտրոնային հաշվիչ մեքենա
Էհմ-ի ստեղծումը պայմանավորված է 3 հիմնական գործոններով.
Էհմ-ների զարգացման ընթացքը կարելի է բաժանել մի քանի փուլերի, որոնց անվանել են սերունդներ։ Էհմ-ի սերունդները միմյանցից գերազանցում են հետևյալ հիմնական բնութագրիչ պարամետրերով.
Սլավիկ Առուշանյան
Կենսագրություն
1968-1970 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը (1978)։ 1978-1990 թվականներին աշխատել է Ասկերանի կուսշրջկոմում։ 1987 թվականի օգոստոսին ստեղծել է Ղարաբաղյան շարժման Ասկերանի նախաձեռնող խումբը, կազմակերպել Արցախը Հայաստանին վերամիավորելու հարցի քննարկումը, 1988 թվականի փետրվարի 13-ին՝ առաջին հանրահավաքը Ստեփանակերտում, 1988 թվականի փետրվարի 21-ին՝ Ասկերան ավանի ինքնապաշտպանությունը (Ասկերանի դեպքեր 1988)։ 1989-1990 թվականներին՝ Ազգային խորհրդի անդամ, 1990-1995 թվականներին՝ Ասկերանի շրջխորհպի գործկոմի նախագահի պաշտպանության հարցերով տեղակալ, բռնագադթածների և մարդասիրական օգնության բաժնի վարիչ, ինքնապաշտպանության շրջանային շտաբի անդամ։ Մասնակցել է Ասկերանի շրջանի ինքնապաշտպանական առաջին ջոկատների կազմավորման, գումարտակի նյութատեխնիկական բազայի ստեղծման և անձնակազմի հավաքագրման աշխատանքներին և Ասկերան ավանի ինքնապաշտպանական մարտերին։
Էլեկտրոնային հաշվիչ մեքենա
Բոլոր տիպի Էհմ-ները անկախ իրենց ունեցած սերնդից, տիպից ու տեսակից ունեն միևնույն հիմնային կառուցվածքը.
Սլավիկ Առուշանյան
Կենսագրություն
ՀՀ ԳԽ (1990-1995, պաշտպանության, ներքին գործերի և Արցախի հարցերով հանձնաժողովների անդամ) և ԼՂՀ Աժ (1995-2000) պատգամավոր է։