cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գաստրոէզոֆագեալ ռեֆլյուքս հիվանդություն
Բուժում
Բուժումը ներառում է ապրելակերպի փոփոխություն, դեղորայք, հնարավոր է նաև վիրահատական միջամտություն։ Սկզբնական բուժումը շատ հաճախ սկսվում է պրոտոնային պոմպը ընկճողներով, օրինակ՝ օմեպրազոլով ։
Ապրելակերպ
Համարվում է, որ որոշակի սննդատեսակներ և ապրելակերպը նպաստում են ԳԷՌՀ-ի առաջացմանը, բայց դիետիկ սնունդը քիչ օգնում բուժմանը ։ Խուսափել պառկելուց առաջ ուտելուց, ինչպես նաև որոշ սննդատեսակներից, խորհուրդ է տրվում նրանց, ովքեր ախտանիշների ի հայտ գալը կապում են նշվածների հետ ։ Պետք է խուսափել սուրճից, ալկոհոլից, շոկոլադից, ճարպոտ, թթու և կծու սննդից ։ Քաշի կորուստը և պառկելիս գլխի բարձր դիրքը բավական արդյունավետ են ։ Բարձր գլխատակը կանխում է հետհոսքը քնի ընթացում ։ Ծխելուց հրաժարվելը և ալկոհոլ չօգտագործելը նշանակալիորեն չեն բարելավում ախտանիշները ։ Չնայած նրան, որ մարմնամարզությունը կարող են բարելավել ԳԷՌՀ-ի ընթացքը, եռանդուն վարժությունները կարող են վատ ազդեցություն ունենալ ։
Դեղորայք
Որպես առաջին շարքի դեղեր, օգտագործում են պրոտոնային պոմպը ընկճողներ, H2 ռեցեպտորների պաշարիչներ և թթվամարիչներ՝ ալգինաթթվի հետ կամ առանց դրա ։
Պրոտոնային պոմպը ընկճողները (ՊՊԸ), մասնավորապես օմեպրազոլը ամենաարդյունավետն է H2 ռեցեպտորային պաշարիչներից, օրինակ՝ ռանիտիդինից հետո ։ Եթե օրական մեկ հաբ ՊՊԸ ցուցաբերում է մասնակի արդյունավետություն, կարելի է այն նշանակել օրը երկու անգամ ։ Դեղորայքը պետք է ընդունել ուտելուց կես կամ մեկ ժամ առաջ ։ ՊՊԸ-ների միջև չկա էական տարբերություն ։ Երբ այս դեղերը օգտագործվում են տևական ժամանակ, պետք է նշանակել նվազագույն արդյունավետ դեղաչափով ։ Այս մոտեցումը կիրառվում է նաև, երբ հիմնական ախտանիշները ուղեկցվում են հաճախակի խնդիրներով ։ H2 ռեցեպտորների պաշարիչների արդյունավետությունը 40% է ։
Սուկրալֆատը իր արդյունավետությամբ մոտ է H2 ռեցեպտորների պաշարիչներին, սակայն սուկրալֆատը պետք է ընդունել օրվա մեջ մի քանի անգամ, ինչն էլ սահմանափակում է վերջինիս կիրառումը ։ Բակլոֆենը  GABAB  ռեցեպտորների ագոնիստ է, չնայած այս դեղը բավական արդյունավետ է, այդուհանդերձ առաջանում են խնդիրներ՝ կապված նրա ճշգրիտ դեղաչափի որոշման հետ, և այս ամենի պատճառը դեղի զգալի կողմնակի ազդեցություններն են՝ համեմատ այլ դեղերի ։
Վիրահատական բուժում
Ծանր ԳԷՌՀ-ի ստանդարտ վիրահատական բուժումը Նիսսենի ֆունդուպլիկացիան է։ Այս միջամտության արդյունքում ստամոքսի վերին հատվածը կարծես գրկում է ստորին կերակրափողային սֆինկտերը՝ ուժեղացնելով վերջինիս ֆունկցիան և կանխելով թթվային ռեֆլյուքսը, միաժամանակ շտկվում է կերակրափողային բացվածքի ճողվածքը ։ Վիրահատություն ցուցված է միայն այն հիվանդներին, որոնց վիճակը չի բարելավվել ՊՊԸ-ների ֆոնին ։ Կարճ ժամկետում կյանքի որակը բարելավվում է ի տարբերություն դեղորայքային բուժման, բայց հստակ չէ վիրահատության առավելությունը համեմատած երկարատև դեղորայքային բուժման հետ ՊՊԸ-ներով ։ Եթե համեմատենք  ֆունդուպլիկացիաների անցկացման  տարբեր տեխնիկաներ, ապա մասնակի հետին ֆունդուպլիկացիան ավելի արդյունավետ է, քան մասնակի առաջայինը ։ Մասնակի ֆունդուպլիկացիան ելքի առումով ավելի բարենպաստ է, քան ամբողջականը ։
Այն հիվանդներին, որոնց համար ՊՊԸ-ով բուժումը արդյունավետ չէ, կարող է օգնել ներբերանային ֆունդուպլիկացիան առանց հատման ։ Արդյունքը կարող է պահպանվել մինչև վեց տարի ։
Հղիություն
Հղիության ընթացքում կարելի է փորձել օրական ռացիոնի և ապրելակերպի փոփոխություններ, բայց դրանք հաճախ արդյունավետ չեն լինում։ Այդ դեպքում նշանակվում են կալցիում պարունակող թթվամարիչներ։ Ալյումին և մագնեզիում պարունակող թթվամարիչները նույնպես անվնաս են, ինչպես ռանիտիդինը և ՊՊԸ-ները ։
Նորածիններ
Նորածինների վիճակի մեղմացմանը կարող են օգնել կերակրման տեխնիկայի փոփոխությունները, ավելի քիչ և ավելի հաճախ սնվելը, մարմնի դիրքի հաճախակի փոփոխությունը կամ առավել հաճախ առաջացող գխտոցները կերակրվելու ընթացքում ։ Նրանց կարելի է նշանակել նաև դեղորայք՝ ռանիտիդին կամ ՊՊԸ-եր ։ Սակայն հաստատված չէ ՊՊԸ-երի արդյունավետությունը այս պոպուլյացիայում և ապացուցված չէ նրանց անվտանգ լինելը ։
Բուժման չարաշահում
Թթվայնության ընկճումը ԳԷՌՀ-ի բուժման հիմնական ուղղությունն է և շատ հիվանդներ ընդունում են այս դեղերը ավելցուկային քանակներով, քան տվյալ դեպքում անհրաժեշտ էHere is a plain English explanation, followed by specific studies.
Որոշ դեպքերում ախտանշային հիվանդները կարող են օգտվել չհսկվող դեղերից և ձեռնարկել կենսակերպի փոփոխություններ ։ Սա հաճախ առավել ապահով և նվազ ծախսատար է, քան նշանակված դեղորայքը ։ Որոշ ուղեցույցներ խորհուրդ են տալիս սկսել բուժումը H2 պաշարիչներով, հետո նոր միայն նշանակել ՊՊԸ-եր, քանի որ այդ մոտեցումը և՛ անվտանգ է, և՛ էժան ։
Համաճարակաբանություն
Արևմտյան պոպուլյացիայում ԳԷՌՀ-ն ախտահարում է բնակչության 10-20%-ին և 0.4%-ի մոտ այն նոր է հայտնաբերվում ։ Բնակչության հետազոտությունների արդյունքում պարզվեց, որ Կանադայում 3.4 - 6.8 միլիոն մարդ այս հիվանդության կրողն է։ Զարգացած երկրներում ԳԷՌՀ-ի առաջացման հավանականությունը կապվում է տարիքի հետ, առավել հաճախ ախտահարելով 60-70 տարեկան մեծահասակներին ։ ԱՄՆ-ի բնակչության 20%-ի մոտ ախտանիշներ ի հայտ են գալիս շաբաթը մեկ անգամ, իսկ 7%-ի մոտ՝ ամեն օր ։ Չկան տվյալներ կապված ԳԷՌՀ-ի սեռային պայմանավորվածության հետ։
Պատմություն
Նախկինում որպես բուժական միջամտություն կատարվում էր վագոտոմիա (պրոքսիմալ սելեկտիվ վագոտոմիա)։ Վիրահատական ճանապարհով հեռացվում էր ստամոքսը նյարդավորող թափառող նյարդի ճյուղերը։ Բուժական այս միջոցառումը այժմ փախարինված է դեղորայքային բուժմամբ։ Վագոտոմիան ինքնին կարող է պատճառ դառնալ ստամոքսաելքի նեղացման՝ բերելով ստամոքսի պարունակության ձգձգված դատարկման։ Խուսափելու համար այս բարդությունից վագոտոմիան զուգակցում են պիլորոպլաստիկայի կամ գաստրոէնտերոստոմիայի հետ։
Հետազոտություն
Հետազոտվում են մի շարք էնդոսկոպիկ սարքեր ուղղված քրոնիկ այրոցքի բուժմանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ստամոքս-աղիքային տրակտի հիվանդություններ
Կլոդ Ավելին
Կլոդ Ավելին կամ Եվգենի Ավցին (Claude Aveline, ), ֆրանսիացի գրող, պոետ և հրատարակիչ։ Ունի Ֆրանսիայի քաղաքացիություն։ Մահացել է 1992 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական գրողներ Կատեգորիա:Հրատարակիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հրեաներ Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու գրողներ
Ա. Դևիդ Էնդրյուս
'''Ա. Դևիդ Էնդրյուս''' (A. David Andrews, ծնվ․1933), անգլիացի աստղագետ, աշխատել է Բոյդենի աստղադիտարանում։
Ուսանել է Օքսֆորդի Օրիել քոշեջում և Դուբլինի համալսարանում։ Վաղ 1960-ականներին աշխատել է Դանիայի Աարհուս աստղադիրարանում Մ. Ռուդյոբինգի հետ։ 1963 թվականին տեղափոխվել է աշխատելու Արմաղ աստղադիտարան Հյուսիսային Իռլանդիայում, որտեղ աշխատել է 35 տարի։ Էնդրյուսը հայտնաբերել է (1727) Մետե աստերոիդը (անվանել է իր դանիացի կնոջ անունով), երբ նա զբաղեցնում էր հարավաֆրիկական Բոյդենի աստղադիտարանի տնօրենի պաշտոնակատարի պաշտոնը։ Նա առաջինն էր, որ 1968 թվականին Արմաղի աստղադիտարանում սկսել է կիրառել համակարգիչներ աստղագիտական հետազոտությունների ամբողջական ծավալի համար։
Էնդրյուսը նաև եղել է Իռլանդական աստղագիտական ամսագրի խմբագիրը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ Կատեգորիա:Դուբլինի համալսարանի շրջանավարտներ
Ջերմափոխանակություն
Ջերմափոխանակություն, տարածության մեջ ջերմության փոխանցման ինքնաբերական անդարձելի պրոցես, որը պայմանավորված է ջերմաստիճանի անհամասեռ դաշտով։ Ընդհանուր դեպքում ջերմության փոխանցումը կարող է առաջանալ նաև այլ ֆիզիկական մեծությունների դաշտերի անհամասեռությունից, օրինակ, խտությունների տարբերությունից։
Ձևեր
Տարբերում են ջերմափոխանակության երեք ձև․ ջերմահաղորդականություն, կոնվեկցիա, ճառագայթային ջերմափոխանակություն։ Ջերմափոխանակությունը սովորաբար իրագործվում է այս երեք ձևերով միաժամանակ։ Ջերմափոխանակությունն որոշում է կամ ուղեկցում է բնության մեջ տեղի ունեցող բազմաթիվ պրոցեսներ (օրինակ, աստղերի և մոլորակների էվոլյուցիայի ընթացքը, օդերևութաբանական պրոցեսները Երկրի մակերևույթի վրա են), տեխնիկայում և կենցաղում։ Շատ դեպքերում, օրինակ, չորացման, գոլորշիացումով հովացման, դիֆուզիայի պրոցեսների հետազոտման դեպքում ջերմափոխանակությունը դիտվում է զանգվածափոխանակության հետ մեկտեղ։ Ջերմափոխանակությունն երկու ջերմակիրների միջև նրանց բաժանող պինդ պատի կամ նրանց բաժանման մակերևույթի միջով կոչվում է ջերմափոխանցում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ֆիզիկական էֆեկտներ և երևույթներ Կատեգորիա:Թերմոդինամիկա
Մուրադ Բալասանյան
Մուրադ Բալասանի Բալասանյան (հունիսի 22, 1946, Քարինտակ, Շուշիի շրջան), առաջին կարգի օդաչու-հրամանատար։ Վարազդատ Բալասանյանի եղբայրը։
Կենսագրություն
Ավարտել է Կրասնի Կուտի (Սարատովի մարզ, Ռուսաստան) քաղաքացիական ավիացիայի օդաչուական ուսումնարանը (1967) և Կիևի քաղաքացիական ավիացիայի ճարտարագիտական ինստիտուտը (1982)։ 1967-1989 թվականներին աշխատել է Եվլախի (Ադրբեջան) քաղաքացիական ավիացիայի վարչությունում, 1989-1994 թվականներին՝ «Էրեբունի» և «Զվարթնոց» օդանավակայաններում։
1989-1992 թվականներին կամավոր մասնակցել է ՀՀ սահմանամերձ շրջանների և Արցախի ինքնապաշտպանությանը։
Շրջափակման ժամանակ, 1992 թվականին, Մուրադ Բալասանյանը նախաձեռնել և Յակ-40 ինքնաթիռով կատարել է առաջին թռիչքը Ստեփանակերտ։ Դրանից հետո վերականգնվել է Երևան-Ստեփանակերտ չվերթը։
Ընդհանուր թռիչքաժամը Արցախ կազմել է 100 ժամ։
Պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով։
2014 թ. մայիսի 8-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Մարտական ծառայության մեդալով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ օդաչուներ Կատեգորիա:Հայ հրամանատարներ Կատեգորիա:Հունիսի 22 ծնունդներ Կատեգորիա:1946 ծնունդներ Կատեգորիա:Քարին տակ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ
Հունգարիայի վերականգնվող էներգիան
Հունգարիան, որպես Եվրամիության անդամ, մասնակցում է վերականգնվող էներգիայի իր մասնաբաժնի ավելացման ռազմավարությանը։ 2009 թվականին ընդունվել է վերականգնվող էներգիայի վերաբերյալ Եվրամիության հրահանգը, որը ներառում էր 2020 թվականին Եվրամիությունում 20% մասնաբաժնի նվաճումը. К 2030 году ветряные электростанции должны вырабатывать от 26 до 35% всей электроэнергии в ЕС и сэкономить 56 млрд. евро : 2030 թվականին հողմաէլեկտրակայանները պետք է արտադրեն ԵՄ-ի էլեկտրաէներգիայի 26-35%-ը և խնայվի 56 մլրդ եվրո։ Մինչև 2020 թվականը Հունգարիան նախատեսում է հասնել այլընտրանքային աղբյուրների արտադրած էլեկտրաէներգիայի 14.7% -ին (ինչը 13% -ով բարձր է նաղնական նպատակից)։ Ներկայումս Հունգարիան ԵՄ-ում վերականգնվող էներգիայի ամենաբարձր մասնաբաժնով երկիրն է (11%, այդ թվում՝ 6%` կենսազանգվածն օգտագործելով որպես աղբյուր և 3%՝ օգտագործելով քամու էներգիան)։ 2015 թվականին վերականգնվող էներգիայի տեսակարար կշիռը 10.5% էր. վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների 52% -ը կազմել է կենսազանգվածը, 22%-ը՝ քամին, 7% -ը՝ ջուրը, 3%-ը՝ արևային էներգիան ։
Հողմաէլեկտրակայաններ
Ըստ կանխատեսումների, 2010-ից մինչև 2020 թվականը Հունգարիայի հողմակայանների կողմից արտադրվող էլեկտրաէներգիաը պետք է աճել 400 ՄՎտ-ով։ 2009 թվականին EWEA -ն կանխատեսել էր, որ Հունգարիան մինչև 2020 թվականը կհասնի 1,2 ԳՎտ-ի ։ 2010 թվականին հզորությունը կազմում էր ընդամենը 295 ՄՎտ և ոչ մի առաջարկ չի ներկայացվել։ 2016 թվականին Հունգարիայի կառավարությունն արգելել է քամու էներգիայի նոր գեներատորների տեղադրումը ։ Հողմակայանների ներկայիս հզորությունը երկրում ընդհանուր առմամբ կազմում է 329 ՄՎտ։
Արևային էլեկտրակայաններ
Երկրում արևային էներգիայի զարգացումը ավելի արագ քայլերով է առաջ գնում, բայց ավելի փոքր հիմքի վրա։ 2015 թվականին տեղադրվել է 110 ՄՎտ հզորությամբ արևային մարտկոցներ, 2016 թվականին նախատեսվում է կրկնապատկել երկրում դրա հզորությունը այս պլանում.
Երկրաջերմային աղբյուրներ
Հունգարիայում երկրաջերմային էներգիան օգտագործվում է տների և արդյունաբերական տարածքների տաքացման համար։ Տուրայում շահագործման է հանձնվել 2.6 ՄՎտ հզորությամբ առաջին երկրաջերմային էլեկտրակայանը, որը շահագործման է հանձնվել 2017 թվականին ։
Թանվերլի
Թանվերլի, լեռներ Թուրքիայի Էրզրումի նահանգում, Անտիպոնտական լեռնահամակարգում, Չախիրբաբա լեղնաշղթայում, նրա արևելյան հատվածում, Օլթի քաղաքից մոտ 30 կմ հարավ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի լեռներ
Ֆեմինիստական գրաքննադատություն
Ֆեմինիստական գրաքննադատություն, գրական քննադատության տեսակ՝ ըստ ֆեմինիստական տեսության կամ, ավելի ընդհանուր, ըստ ֆեմինիստական քաղաքականության։ Այն օգտագործում է ֆեմինիզմի սկզբունքները և գաղափարախոսությունը, որպեսզի քննադատի գրականության լեզուն։ Այս մտքի դպրոցը փորձում է վերլուծել և նկարագրել այն ձևերը, որոնցով գրականությունն արտացոլում է տղամարդու գերիշխանությունը` բացահայտելով տնտեսական, հասարակական, քաղաքական և հոգեբանական ուժերը ՝ ներկառուցված գրականության մեջ։ Այսպիսի մտածելակերպը և քննադատական աշխատանքները, կարող ենք ասել, փոխել են գրական տեքստերը դիտարկելու ձևը և ուսուցումը, փոխելով և ընդլայնելով ընդհանուր մտածելակերպի կանոնները։Այն շատ է օգտագործվում Հունական միֆերում ։
Ի սկզբանե, ֆեմինիստական գրաքննադատությունը փորձել է զննել հին գրական կանոնական տեքստերը նոր հայացքով։ Ֆեմինիստական քննադատության հիմնական նպատակները ներառում են կանանց գրելու ավանդույթի  զարգացումը, հայտնաբերումը և հին տեքստերի վերահայտնաբերումը, դրա հետ մեկտեղ` կանանց գրականության սիմվոլիզմը մեկնաբանելը, որպեսզի  այն չկորչի ու չարհամարհվի, չարժեզրկվի տղամարդկային տեսակետի կողմից, և հակառակվելը սեքսիզմին, որը բնորոշ է զանգվածային գրականությանը։Այս նպատակները, կին գրողներին և նրանց գործերը կանաց տեսանկյունից ուսումնասիրելու, ինչպես նաև լեզվի և ոճի սեռային քաղաքականության իրազեկության աճը բարձրացնելու մտադրության հետ մեկտեղ զարգացրել է Լիզա Թութլը 1980-ականներին, և այդ ժամանակից ի վեր դրանք որդեգրվել են ֆեմինիստ քննադատների մեծամասնության կողմից։
Ֆեմինիստական գրաքննադատության  պատմությունը ծավալուն է` սկսած 19-րդ դարի այնպիսի կին գրողների դասական աշխատանքներից,  ինչպիսիք են Ջորջ Էլիոտը և Մարգարետ Ֆուլլերը, մինչև «երրրոդ ալիքի» հեղինակների կողմից գրված կանանց ուսումնասիրությունների և գենդերային հետազոտությունների մասին նորագույն տեսական աշխատանքները։ Մինչև 1970-ականները՝ ֆեմինիզմի առաջին և երկրորդ ալիքների ժամանակ, ֆեմինիստական գրաքննադատությունը մտահոգված էր կանանց հեղինակային խնդիրներով  և կանանց իրավիճակը գրականության մեջ ներկայացնելով, մասնավորապես կանանց գեղարվեստական կերպարների արտացոլմամբ։ Ի հավելումն այս ամենի՝ Ֆեմինիստական գրաքննադատությունը մտահոգված է նրանով, որ կանայք դուրս են մղված գրականության կանոնից ։ Տեսաբանները( նրանցից հայտնի է Լոիս Թայսոնը ) ենթադրում են, որ դրա պատճառը կին գրողների տեսակետները ոչ համընդհանուր համարելուց է։
Ֆեմինիստական քննադատությունը սերտորեն կապակցվում է քվիր ուսումնասիրությունների  սկզբնավորման ու զարգացման հետ։ Ժամանակակից ֆեմինիստական գրաքննադատությունը ձգտում է հասկանալ քվիր համայնքում կանանց և մարդկանց գեղարվեստական կերպավորումը և ներկայացումը՝ մեծացնելով ինքնությունների բազմազանության և վերլուծության դերը ֆեմինիստական գրաքննադատության շրջանակներում։
Օգտագործվող մեթոդներ
Ֆեմինիստական գիտությունը զարգացրել է տարատեսակ մեթոդներ, որպեսզի վերլուծի  գրականությունը՝ դրա բնույթը ֆեմինիստական տեսանկյունից հասկանալու համար։ Feminine Critique անունով հայտնի գիտնականների մի խումբ փորձեցին զատել գրական վերլուծությունը վերացական փաստարկներից և փոխարենը հյուսեցին իրենց քննադատությունը գրականության ավելի հիմնային բաղադրիչների (սյուժե, կերպարներ և այլն) միջոցով և բարձրաձայնեցին անուղղակիորեն ընկալվող կնատյացությունը հենց պատմության կառուցվածքում։ Մտքի մյուս դպրոցները, ինչպիսին օրինակ գինոքննադատությունն է, որը կանանց տեսակետն է կանանց գրվածքների վերաբերյալ, օգտագործում են պատմական մոտեցում գրականությանը ՝ ցուցաբերելով բացառապես կանացի ներդրում գրականության մեջ։ Եվ իրենց գրելաձևերով արտացոլում են իրենց վերաբերմունքը գենդերային կառույցին, թե՛ գեղարվեստի բնութագրման և թե՛ իրենց տեքստերի իրականության մեջ։
Ավելի ժամանակակից  գիտնականները փորձում են հասկանալ կանացիության հատվող կետերը և ավելի են բարդացնում սեռային քաղաքականության մասին մեր ընդհանուր պատկերացումները ՝  գործածելով ինքնության  տարբեր կատեգորիաներ (ռասա, դաս, սեռային կողմնորոշվածություն և այլն)․ այս գործիքների հիմնական նպատակն է բացահայտել հայրիշխանական հիմք ունեցող լարվածությունը վեպերում և հարցի տակ դնել այն, թե այդպիսի վեպերի մասին  մեր հիմնական գրականագիտկան հետևությունները որքանով են ունակ փոփոխության  կանանց ենթակայության ներքո։ Այս ձևով գրականության հասանելիությունը ընդլայնվում է՝ դառնալով շատ ավելի ներառական և ամբողջական հասարակության համար։ Այն գործերը, որոնք պատմականորեն ստացել են քիչ ուշադրություն կամ ամենևին չեն ստացել, քանի որ որոշ մշակույթներում կանանց գրելու դեմ կային խոչընդոտներ, հնարավորություն ունեն ընթերցվելու իրենց բնօրինակ ձևով և առանց կրճատումների։ Սա ավելի է լայնացնում գրականության սահմանները բոլոր ընթերցողների համար, քանի որ գրականության բոլոր մեծ գործերը ընկալվում են` առանց գենդերային համակարգին ուշադրություն դարձնելու։
Կանայք նույնպես սկսել են որդեգրել հականահապետական թեմաներ՝ ի նշան բողոքի, որ ուղղված է կանանց գրականության պատմական գրաքննությանը։ 1990-ականների ֆեմինիստական անկումային գրականության վերելքը նպատակ ուներ ուղղակիորեն մարտահրավեր նետելու հայրիշխանության սեռային քաղաքականությանը ։  Կանայք, օգտագործելով քվիր և լեսբի ինքնություններ, Ռիտա Ֆելսկիի և Ջոդիթ Բեննեթի միջոցով կարողացան գրավել ավելի շատ ուշադրություն գրականության մեջ առկա ֆեմինիստական թեմաների նկատմամբ։
Սկսած սեռային ավելի բարդ ընկալումների սուբյեկտիվության և ֆեմինիստական երրորդ ալիքի  զարգացումից՝ ֆեմինիստական գրաքննադատությունը գնացել է բազմազան ուղղություններով։ Օրինակ՝ Ֆրանկֆուրտի դպրոցի քննադատական տեսությունը  վերլուծում է, թե ինչպես է գերիշխող սուբյեկտի գաղափարախոսությունը ազդեցություն ունենում հասարակական ընկալման վրա։ Այն նաև հաշվի է առել  գենդերը Ֆրեյդյան և Լաքանյան հոգեբանական վերլուծության իմաստով՝ որպես իշխանության գոյություն ունեցող հարաբերությունների ապակառուցման մաս և որպես հստակ քաղաքական ներդրում։ Ավելի ավանդական կարևոր ֆեմինիստական մտահոգությունները՝ կանանց կյանքերի ներկայացմամբ և քաղաքականությամբ, շարունակում է խաղալ մեծ դեր քննադատության մեջ։ Մասնավորապես, ժամանակակից ֆեմինիստական քննադատությունը գործ է ունենում այն խնդիրների հետ, որոնք կապված են կանխամտածված և ոչ կանխամտածված նահապետական տարրերի ներկայությունը հասարակության գլխավոր հատվածներում՝ ներառյալ կրթությունը, քաղաքականությունը և աշխատուժը։
Գրականությունը դիտարկելիս՝ ժամանակակից ֆեմինիստ գրաքննադատները հարցնում են, թե ինչքանով են քննադատական հմտությունները ֆեմինիստական, գրականական և քննադատական։ Գիտնականները (ինչպիսին է Սյուզան Լանսերը) փորձում են բարելավել գրական վերլուծությունը և վերլուծողի սեփական հայացքները, որ այն լինի ավելի լայն ու բազմազան։
Պատմություն
Չնայած հիմնականում ֆեմինիստական գրաքննության սկիզբը համարվում է ֆեմինիզմի երկրորդ ալիքի շրջանը, սակայն դրանից առաջ գրվել են տեքստեր, որոնք  նպաստել են ոլորտի զարգացմանը։ Ֆեմինիստական գրաքննությունը սկսվում է միջնադարից, և Ջեֆրի Չաուժերի «Լոգարանի կինը»-ը կարող է համարվել ֆեմինիստական գրաքննության ամենավաղ օրինակներից։ Առաջին ալիքի ֆեմինիզմը նույնպես մեծապես նպաստել է գրականությանը և դրանում կանանց ներկայությանը։ Օրինակ՝  1929-ի Վիրջինիա Վուլֆի «Սեփական սենյակը»-ը անկասկած համարվում է կառուցողական տեքստերից մեկը։ Գրվածքում Վուլֆը պնդում է, որ կրեատիվ գրելու և քննադատորեն հաջողակ լինելու համար կինը պետք է ունենա ապրելու սեփական տեղ և ֆինանսական կայունություն։ Վուլֆը, հիմնվելով կանանց և տղամարդկանց ստացած կրթության տարբերությունների վրա, ենթադրում է, որ դեռ երկար ճանապարհ կա, մինչ կանայք և իրենց խնդիրները անցնեն կրեատիվ դաշտ։
Սյուզան Լենսերը առաջարկում է փոխել ֆեմինիստական գրաքննության անունը քննադատական գրական ֆեմինիզմ, որպեսզի կիզակետը քննադատությունից դառնա ֆեմինիզմ, և ցույց է տալիս, որ այդպիսի գործ գրելը պահանջում է քաղաքական ենթատեքստի գիտակցություն։ Շարունակելով նույն ձևով՝ Ըլեն Շովոլթերը  իր «Իր սեփական գրականությունը» գործով 1977-ին դարձավ գինոքննադատական մեթոդի առաջատար քննադատ։ Այդ ժամանակ գիտնականները հետաքրքրված էին ոչ միայն զուտ ճնշման պատմությունները տարբերակելով, այլ նաև անցյալի, ներկայի և ապագայի կին գրականագետների համար գրական տարածություն ստեղծելով, որպեսզի հիմնավորեն իրենց փորձը այն ձևով, որը կգնահատի իրենց գործերի էսթետիկ բնույթը։
Սևամորթ ֆեմինիստ գրականագետները սկսեցին հայտնվել Միացյալ Նահանգների  պոստ-քաղաքացիական իրավունքի ժամանակաշրջանում։ Տղամարդակենտրոն սևամորթների ձայնի հզորացման արդյունքում այն սկսեց ճնշել կանանց ձայները։ «Սևամորթ կանայք – անթոլոգիա»-ն՝ խմբագրված Կեյդի կողմից (1970), թերևս չլինելով քննադատական տեքստ, դիտարկվում է որպես էական տարր սևամորթ ֆեմինիստական գրաքննադատության և տեսության հիմքում։  Նրա պոեմների, կարճ պատմությունների և էսսեների հավաքածուն ծնունդ տվեց նոր սևամորթ գրականագիտության ինստիտուցիոնալ աջակցված ձևերին։ Գրական գիտությունը նույնպես սկսեց սևամորթ կին գրողների՝ իրենց տաղանդի համեմատ ավելի քիչ գնահատվելուց։ «Կոմբեյի գետի հավաքածու»-ն թողարկել է սևամորթ գրականագիտության  ամենահարուստ կտորը՝ «Մի սև ֆեմինիստական հայտարարություն»-ը (1977), որը փորձում էր ապացուցել, որ գրական ֆեմինիզմը սևամորթ կանանց ազատագրման կարևոր բաղադրիչներից է։
1979 թվականին Սանդրա Գիլբերթը և Սյուզան Գուբարը հրապարակեցին «Խելագար կինը ձեղնահարկում»-ը՝  կանանց պոեզիայի և արձակի վերլուծություն՝ ցույց տալով, թե ինչպես է այն համապատասխանում ավելի ընդհանուր ֆեմինիստական գրական կանոնին։ Այս հրապարակումը դարձել է ֆեմինիստական քննադատության ցուցանիշ և ընդարձակել է ֆեմինիստական գրական գործերի հրապարակման թիվը՝ հատկապես 19-րդ դարում։ Այս գիրքը հստակ առաջ է բերում այն, որ կանայք մեծ մասամբ ընկալվել են տղամարդու կողմից միայն երկու տարբեր կետեգորիաներում՝ հրեշներ և հրեշտակներ։ Գիլբերտն ու Գուբարը առաջ են քաշում այն հարցը, որ, լինելով փակված այս կատեգորիաներում, կին գրողները ուղղորդվել են դեպի գրականության առանձին հատվածներ՝ թողնելով մնացածը տղամարդկանց, և ստիպել են կին գրողներին մնալ այդ կատեգորիաների սահմանում կամ ծաղրի ենթարկվել։ Գիլբերտի և Գուբարի գրաքննադատության պոեզիայի և մնացած փոքր կտորների վրա հատուկ կենտրոնացումը մեծացրել է ֆեմինիստական գրականության ներդրումների հավանականությունը այսօր, քանի որ դրանք նախկինում համարվում էին ոչ ավելի կարևոր քան մեծ գործերը։ Այսօր գրողները կարողացել են իրենց նպաստը բերել ֆեմինիստական կանոնի զարգացմանը՝  աշխատելով տարբեր գրական ժանրերով, որոնք տարբերվում են դասական վեպից։ Այդպիսի գրողներից է Գլորի Է. Անզալդուան։
1980-ականներին Հազել Կարիբին, Բարբարա Քրիստիանը, բելլ հուքսը, Նելլի Մակքեյը, Վալերի Սմիթը, Հորթենս Սպիլլերսը, Էլյանոր Թրեյլորը, Չերիլ Վոլը և Շերիլ Էնն Ուիլյամսը մեծապես նպաստեցին ժամանակի սևամորթ ֆեմինիստական գրականագիտությանը։ Այդ ընթացքում Դեբորա Է. Մաքդուելը հրապարակեց «Նոր ուղղություններ սևամորթ ֆեմինիստական քննադատության համար»-ը , որը համեմատում էր քննադատական տեսությունը իր կողմից ավելի կիրառական համարվող ներկայիս գրվածքների հետ։ Այս Էսսեում Մաքդուելը նաև մեծ ծավալով քննարկել է սևամորթ կանանց պատկերը գրականության մեջ և թե այն ինչպես շատ ավելի բացասական դիտարկվեց քան սպիտակամորթ կանանց պատկերը։ Ժամանակին ընդառաջ այդ տեսության գաղափարախոսությունը սկսեց տարածվել։ Շատերը, հեռանալով լայն տարածում գտած ընդհանրացումներից, որոշեցին ուսումնասիրել սևամորթների անցած ճանապարհի նուրբ հոգեբանական գործոնները։ Որոշները սկսեցին կապել իրենց գործերը  լեսբիիզմի քաղաքականության հետ։ Մնացածը որոշեցին վերլուծել սևամորթների անցած ուղին և նրանց հարաբերությունը արևմտյան աշխարհին։ Անկախ ամեն ինչից այս գրականագետները շարունակում են օգտագործել մի շարք մեթոդներ, որպեսզի ուսումնասիրեն սևամորթ ֆեմինիզմի ինքնությունը գրականության մեջ։ Ֆրանսիացի գրականագետները, ինչպիսիք են Ջուլիա Կրիստևան, Հելեն Սիքսուսը, Լուի Իրիգարայը և Բրաա Լ. Էթինգերը, ներկայացրել են հոգեբանական վերլուծական դիսկուրսներ իրենց աշխատանքներում Զիգմունդ Ֆրեյդի և Ժակ Լականի օրինակով, որպեսզի իսկապես հասնեն կանանց մտահոգությունների արմատին տեքստի սահմաններում և բացահայտեն ավելի լայն հասարակական ճշմարտություններ կանանց մասին։  Ներկայիս ֆեմինիստական գիտնականները գրականության ոլորտում ներառում են Հորթենս Սպիլլերսին, Նենսի Արմսթրոնգին, Անետե Կոլոդին և Իրիեն Թեյլերին, որոնք գալիս են տարբեր մշակութներից և օգտագործում են իրենց սեփական մանրամասներով լի և սուբյեկտիվ փորձը, որ տեղեկացնեն իրենց կողմից ընկալվող ֆեմինիստական գրականությունը։ Ներկայումս որոշ համալսարանների գիտնականներ որդեգրում են գրական ֆեմինիզմի օգտագործումը տեքստերը քննադատելիս։ Այս տեխնիկայի մեծ տարածում գտնելը ակադեմիային տվել է չափազանց օգտակար գործիք տեքստերում սեռային հարաբերությունների վերաբերյալ հարցեր բարձրացնելիս։
Ժամանակակից կիրառության մեջ
Ինչպես ֆեմինիստական տեսության մնացած ասպեկտները, քսաներորդ դարի երկրորդ կեսի ժամանակաշրջանում ֆեմինիստական գրաքննությունը ընդարձակվել է և ֆեմինիզմ հասկացության տակ ներառում է զգալիորեն ավելի լայն ինքնությունների սահմաններ։ Երրորդ ալիքի ֆեմինիստական տեսությունը ձգտել է ներգրավել ավելի շատ ինքնություններ ֆեմինիզմի մի ճյուղի ասպեկտներ, որը ուսումնասիրում է սեռային,քաղաքական, կրթական և հասարակական ոլորտների հարաբերությունները, և ֆեմինիստական գրականությունը հետևել է դրան։ Երրորդ ալիքի ֆեմինիզմը և ֆեմինիստական գրականությունը ավելի շատ մտահոգված է ռասայի և այլ ֆեմինիստական մտահոգությունների հատմամբ։ Որպես արդյունք  ուսումնասիրված տեքստերի բնույթը և բազմազանությունը աճել է և ներառում է ավելի շատ տեքստեր փոփոխության տեսանկյունից, մինչդեռ պահպանելով իր արմատները՝ ուսումնասիրում է, թե ինչպես տղամարդու գերիշխանությունը հասարակության մեջ ազդեցություն է ուենենում գրականության ընկալման և ստեղծման վրա։ Միևնույն ժամանակ նոր ի հայտ եկած ֆեմինիստ գրական քննադատները ուսումնասիրում են կին գրողների կողմից օգտագործվող համընդհանուր նկարներ, որպեսզի բացահայտեն այն ենթագիտակցական սիմվոլիզմը, որը կանայք օգտագործել են, որ նկարագրեն իրենք հենց իրենց, իրենց աշխարհը, կանանց հասարակությունը ժամանակի ընթացքում և տարբեր ազգությունների մոտ, որպեսզի բացահայտեն յուրահատուկ ֆեմինիստական լեզվի գրականությունը։ Նոր շրջանի ֆեմինիստական գրականությունը և քննադատությունը մինիմումի են հասցնում տղամարդկային լավ և վատ ազդեցության վրա կենտրոնացումը կնոջ տեքստում հասարակական և քաղաքական գերիշխանության միջոցով, որպեսզի բացահայտի կնոջ մտքի համընդհանուր ենթագիտակցությունը իր սեփական համատեքստում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրաքննադատություն Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ և արվեստ
Պրազեդիում
Պրազեոդիմ, քիմիական տարր է, որի նշանն է Pr, տարրերի պարբերական համակարգի 6-րդ պարբերության 3-րդ խմբի տարր։ Պատկանում է լանթանիդների ընտանիքին, կարգահամարը՝ 59, ատոմական զանգվածը՝ 140,9077։ f տարր է, ատոմի էլեկտրոնային թաղանթների կառուցվածքն է 4s2 4p6 4d10 4f3 5s2 5p6 6s2։ К, L, M և N թաղանթները լրացված են։
Պատմություն
Պրազեոդիմը հայտնաբերել է ավստրիացի քիմիկոս Կ․ Աուեր ֆոն Վելսբախը, 1885 թվականին։ Պարզվել է, որ 1839 թվականին, ըստ շվեդ քիմիկոս Կառլ Մոսանդերի տարրը հանդիսանում է 2 այլ տարրերի խառնուրդ, որը իր ֆիզիկական և քիմիական հատկություններով նման է պրազեոոդիմին։
Անվանում
Ծագել է πράσιος - «բաց կանաչ» և - «կրկնակ, երկվորյակ»։ Անվանումը ստացել է իր աղերի գույնի շնորհիվ։
Բնության մեջ
Պրազեոդիմը հազվագյուտ տարր է, պարունակությունը երկրակեղևում՝ 7,10−4 %, մոնացիտ և բաստնեզիտ միներալներում՝ 3,4-3,8 %, օվկիանոսի ջրերում՝ 2,6մգ/լ ։
Ստացում
Մետաղական պրազեոդիմը (98,84 % մաքրության) ստանում են կալցիումաթերմիական եղանակով։
Ֆիզիկական հատկություններ
Սպիտակ արծաթափայլ մետաղ է, հալման ջերմաստիճանը՝ 935 °С, եռմանը՝ 3212 °С, խտությունը՝ 6772 կգ/մ3 (20 °С)։ Պարամագնիսական է, 795 °C-ից բարձր տաքացնելիս առաջացնում է ձևափոխություն։ Քիմիական հատկություններով նման է նեոդիմին, մասամբ նաև ցերիումին։ Քիմիապես ակտիվ է, օդում արագ օքսիդանում է և դեղնում։ Միացություններում ունի +3, երբեմն՝ +4 օքսիդացման աստիճաններ։
Քիմիական հատկություններ
Եռարժեք պրազեոդիմի միացությունները մեծ մասամբ բաց կանաչ են, քառարժեքինը՝ դեղին։ Լուծվում է անօրգանական թթուներում, բացառությամբ HF և Н3РO4 (որոնց հետ առաջացնում է անլուծելի ֆտորիդ և ֆոսֆատ)։
Ջրածինը լուծվում է պրազեոդիմում (250-300 °C-ում արագ), առաջանում է հիդրիդ։ Օդում պրազեոդիմը արագ օքսիդանում է՝ առաջացնելով սև մոխրագույն Рr6О11 բաղադրության օքսիդը։ Հայտնի են նաև Pr2O3 և РrO2 օքսիդները։
Ստացվել են պրազեոդիմ (IV)-ի սուլֆատը՝ Pr(SO4)2, կոմպլեքսային քլորիդները՝ Cs2PrCle, Rb2PrCl6։ Մետաղների հետ պրազեոդիմը առաջացնում է միացություններ (օրինակ, Pr2Sn, PrTe, PrZn և այլն) կամ պինդ լուծույթներ (Rh, Ru, Re և այլն)։ Տիտանը, ուրանը և վանադիումը պրազեոդիմում լուծվում են սահմանափակ՝ անգամ հեղուկ վիճակում։
Կիրառություններ
Պրազեոդիմի միացություններն օգտագործվում են ուլտրամանուշակագույն ճառագայթները կլանող ապակի ստանալու, օքսիդը՝ նաև կոնդենսատորներ պատրաստելու համար։
Մետաղական պրազեոդիմ հազվագյուտ հողային տարրեր պարունակող լիգատուրաների (լեգիրացնող համաձուլվածքների) բաղադրիչներից է։
Պրազեոդիմի աղերը օգտագործվում են միջուկային մագնիսական ռեզոնանս (ՄՄՌ) որպես ռեագենտներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լանթանոիդներ Կատեգորիա:Պրազեդիում
Գայ Սուլի
Գայ Սուլի (Guy Soulié, 1920 Այգիլոն - ), ֆրանսիացի աստղագետ, աշխատել է Բորդոյի աստղադիտարանում։
Համաձայն Փոքր մոլորակների կենտրոնի տվյալների 1967 և 1968 թվականներին հայտնաբերել է 2 աստերոիդ ։
Նրա պատվին է անվանվել (13226) Սուլի աստերոիդը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Մենետրիեի հիվանդություն
Մենետրիեի հիվանդություն (նաև հայտնի որպես «հիպոպրոտեինեմիկ հիպերտրոֆիկ գաստրոպաթիա»), անվանվել է ի պատիվ ֆրանսիացի բժիշկ Պիեռ Յուգեն Մենետրիեի (Pierre Eugène Mènètrier, 1859-1935), հազվագյուտ հիվանդություն է, որը բնորոշվում է մեծ ստամոքսային ծալքերով, լորձի գերարտադրությամբ, սպիտակուցների շարունակական կորստով, աղաթթվի ցածր արտադրությամբ կամ բացակայությամբ։ Հիվանդությունը կապված է մեծ քանակով ՏԱԳ֊α֊ի (Տրանսֆորմացվող աճի գործոն֊α) արտադրության հետ ։
Ախտանիշներ
Հիվանդները գանգատվում են էպիգաստրալ շրջանի ցավից, ախորժակի կորստից, ծայրամասային այտուցներից, հաճախակի սրտխառնոցից և փսխումից։ Դիտվում է քաշի կորուստ։ Կարող է լինել փոքր քանակի արյունահոսություն, որը կապված է լորձաթաղանթի մակերեսային էրոզիաների հետ։ Մեծ քանակի արյունահոսություններ բնորոշ չեն ։ Սպիտակուցների կորստի պատճառով իջնում է արյան ալբումինի քանակը, դիտվում են այտուցներ ։
Պատճառ
Հիվանդության կոնկրետ պատճառը հայտնի չէ, բայց կապվում է մարդու ցիտոմեգալովիրուսի հետ Human cytomegalovirus (HCMV) երեխաների մոտ և Հելիկոբակտեր պիլորիի հետ մեծերի մոտ ։ Ախտահարված ստամոքսի լորձաթաղանթում հայտնաբերվում է ՏԱԳ֊α մեծ քանակներ ։
Պաթոլոգիա
Ստամոքսը բնորոշվում է մեծ ծալքերով՝ հատակի և մարմնի շրջանում, ինչը տալիս է ստամոքսի լորձաթաղանթին գետաքարե սալահատակի տեսք ։ Հյուսվածաբանորեն ամենաբնորոշ հատկանիշն է լորձ արտադրող բջիջների հիպերպլազիան ։ Դիվում է գեղձային ատրոֆիա, պարիետալ և գլխավոր բջիջների հիպոպլազիա ։
Ախտորոշում
Մեծացած ծալերի այլ պատճառներից են՝ Զոլինգեր֊Էլիսոնի համախտանիշը, քաղցկեղը, ցիտոմեգալովիրուսը, հիստոպլազմոզը, սիֆիլիսը, ինֆիլտրատիվ հիվանդությունները, օր.՝ սարկոիդոզը ։
Հաստացած ծալքերը շատ լավ երևում են ռենտգեն պատկերով՝ բարիումի ներմուծումից հետո, էնդոսկոպիայի ժամանակ։ Ախտորոշումը հաստատելու նպատակով անհրաժեշտ է կատարել բիոպսիա և բջջաբանական հետազոտություն ։ 24֊ժամյա pH֊մետրիան ցույց է տալիս հիպոքլորհիդրիա կամ աքլորհիդրիա, իսկ ալբումինային թեստերը ցույց են տալիս, որ կա սպիտակուցի կորուստ։
Բուժում
Ցետուքսիմաբը առաջին ընտրության դեղամիջոց է Մենետրիեի հիվանդության ժամանակ ։ Ցետուքսիմաբը մոնոկլոնալ հակամարմին է էպիդերմալ աճի գործոնի ընկալիչի դեմ epidermal growth factor receptor (EGFR), և արդյունավետ է Մենետրիեի հիվանդության բուժման ժամանակ ։
Բուժման համար օգտագործվում են նաև հակախոլիներգիկ դեղամիջոցներ, պրոստագլանդիններ, պրոտոնային պոմպի պաշարիչներ, H2 հիստամինային ընկալիչների պաշարիչներ։ Հիվանդը պետք է ընդունի մեծ քանակով սպիտակուցներ, որպեսզի կոմպենսացնի սպիտակուցների կորուստը։ Հայտնաբերվող խոցերը բուժվում են ստանդարտ եղանակով։Սպիտակուցի հարաճող կորուստը իջեցնելու նպատակով կատարում են նաև գաստրէկտոմիա։
Համաճարակաբանություն
Ախտահարման հիմնական տարիքն է 40֊ից 60 տարեկանը։ Տղամարդիկ կանանցից հաճախ են հիվանդանում ։ Մենետրիեի հիվանդություն ունեցող հասուն մարդիկ ունեն ստամոքսի ադենոկարցինոմայի զարգացման ավելի բարձր ռիսկ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններ Կատեգորիա:Ստամոքսի հիվանդություններ Կատեգորիա:Մարսողական համակարգի հիվանդություններ
Յուլդիբաևո (գետ)
Յուլդիբաևո (Юлдыбаево), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ասել գետի ձախ ափին՝ 11 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Հայաստանի Հանրապետության մարզպետներ
Հայաստանի Հանրապետությունը բաժանված է 10 մարզերի։ Մարզպետներն իրականացնում են կառավարության տարածքային քաղաքականությունը, համակարգում են գործադիր մարմինների տարածքային ծառայությունների գործունեությունը, բացառությամբ օրենքով նախատեսված դեպքերի։ Մարզպետներին նշանակում և ազատում է Կառավարությունը։ Կառավարության այդ որոշումները վավերացվում են Հանրապետության Նախագահի կողմից։ Մարզպետները օրենսդրությամբ իրենց վերապահված իրավասության սահմաններում մարզի տարածքում կառավարության տարածքային քաղաքականությունն իրականացնում են հետևյալ բնագավառներում` ֆինանսներ, քաղաքաշինություն, տրանսպորտ և ճանապարհաշինություն, գյուղատնտեսություն և հողօգտագործում, կրթություն, առողջապահություն, սոցիալական ապահովություն, մշակույթ և սպորտ, բնության և շրջակա միջավայրի պահպանություն, առևտուր, հանրային սնունդ և սպասարկում։ Տարածքային քաղաքականությունը նշված բնագավառներում մարզպետներն իրականացնում են մարզպետարանների աշխատակազմերի, մարզային ենթակայության կազմակերպությունների միջոցով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՀՀ վարչատարածքային բաժանում
Կոնստանտինոս Կանարիս
Կոնստանտինոս Կանարիս (Κωνσταντίνος Κανάρης), եղել է հույն ծովակալ, վարչապետ և Հունաստանի անկախության պատերազմի հերոս ։
Վաղ կյանք
Կոնստանտինոս Կանարիսը ծնվել և մեծացել է Էգեյան ծովի Քիոս կղզու մոտ գտնվող Փսարա կղզում։ Նրա ծննդյան ստույգ տարին հայտնի չէ։ Հունաստանի նավատորմի պաշտոնական գրառումներում նշվում է 1795 թվականը, սակայն ժամանակակից հույն պատմաբանները ավելի հավանական են համարում 1790 կամ 1793 թվականները ։
Զինվորական կարիերա
Կանարիսն իր համբավը ձեռք է բերել Հունաստանի անկախության պատերազմի ժամանակ (1821–1829): Ի տարբերություն պատերազմի այլ նշանավոր գործիչների, նա երբեք չի ընդգրկվել Ֆիլիկի Էթերիա (Ընկերների միություն) կազմակերպության կազմում, որը նշանակալի դեր է խաղացել Օսմանյան կայսրության դեմ ապստամբության մեջ, հիմնականում թուրքական տիրապետության դեմ կողմնակիցների գաղտնի հավաքագրմամբ ։
1821 թվականի սկզբին շարժումը բավականաչափ աջակցություն էր ստացել հեղափոխություն սկսելու համար։ Սա կարծես ոգեշնչել էր Կանարիսին, ով այդ ժամանակ գտնվում էր Օդեսայում։ Նա շտապ վերադարձավ Փսարա կղզի և այնտեղ էր, երբ միացավ ապստամբությանը 1821 թվականի ապրիլի 10-ին ։
Կղզին ձևավորեց իր սեփական նավատորմը, և Փսարայի հայտնի նավաստիները, որոնք արդեն հայտնի էին իրենց լավ սարքավորված նավերով և ծովահենների դեմ հաջող մարտերով, ցույց տվեցին, որ շատ արդյունավետ են ծովամարտերում։ Կանարիսը շուտով աչքի ընկավ՝ որպես կրակային նավի նավապետ ։
Քիոսում 1822 թվականի հունիսի 6–7-ի գիշերը նրա հրամանատարության տակ գտնվող ուժերը ոչնչացրեցին օսմանյան նավատորմի Կապուդան փաշա (մեծ ծովակալ) Նասուհզադե Ալի փաշայի դրոշակակիր նավը՝ վրեժ լուծելով Քիոսի ջարդերի համար։ Թուրքական զոհերը կազմում էին 2,300 մարդ՝ ինչպես նավատորմի սպաներ, այնպես էլ սովորական նավաստիներ, ինչպես նաև ինքը՝ Նասուհզադե Ալի փաշան ։
Կանարիսը գլխավորեց մեկ այլ հաջող հարձակում օսմանյան նավատորմի դեմ Տենեդոսում 1822 թվականի նոյեմբերին։ Հայտնի է, որ ինքն իրեն քաջալերում էր՝ ամեն անգամ մրմնջալով «Կոնստանտի, դու մեռնելու ես», երբ մոտենում էր թուրքական ռազմանավին, որը պատրաստվում էր պայթեցնել ։
Օսմանյան նավատորմը գրավեց Փսարան 1824 թվականի հունիսի 21-ին։ Բնակչության մի մասին, այդ թվում՝ Կանարիսին, հաջողվեց փախչել կղզուց, բայց նրանք, ովքեր չգնացին, կա՛մ վաճառվեցին ստրկության, կա՛մ մորթվեցին։ Իր հայրենի կղզու կործանումից հետո նա շարունակեց ղեկավարել հարձակումները թուրքական ուժերի դեմ։ 1824 թվականի օգոստոսին նա մասնակցել է ծովային մարտերին Դոդեկանեսում ։
Հաջորդ տարի Կանարիսը գլխավորեց հունական արշավանքը Ալեքսանդրիայի վրա՝ ոչնչացնելու եգիպտական նավատորմը կրակային նավերով, որը կարող էր հաջողակ լինել, եթե քամին չտապալեր հունական նավերի Ալեքսանդրիայի նավահանգիստ մտնելուց անմիջապես հետո ։
Պատերազմի ավարտից և Հունաստանի անկախությունից հետո Կանարիսը դարձավ Հունաստանի նոր նավատորմի սպա՝ հասնելով ծովակալի կոչման և դարձավ ականավոր քաղաքական գործիչ։
Քաղաքական կարիերա
Կոնստանտինոս Կանարիսը այն քչերից մեկն էր, ով անկախ Հունաստանի առաջին պետության ղեկավարի` Իոաննիս Կապոդիստրիասի անձնական վստահությունն ուներ։ 1831 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Կապոդիստրիասի սպանությունից հետո նա հեռացավ Սիրոս կղզի ։
Օտտոն I թագավորի օրոք Կանարիսը ծառայում էր որպես նախարար տարբեր կառավարություններում, իսկ հետո՝ վարչապետ ժամանակավոր կառավարությունում (1844 թվականի փետրվարի 16 - մարտի 30)։ Նա պաշտոնավարեց երկրորդ ժամկետով (1848 թվականի հոկտեմբերի 15 – 1849 թվականի դեկտեմբերի 12), և որպես նավատորմի նախարար Ալեքսանդրոս Մավրոկորդատոսի 1854 թվականի կաբինետում։
1862 թվականի նա եղել է Անկախության պատերազմի քիչ վետերաններից էր, որ մասնակցեց անարյուն ապստամբությանը, որով գահընկեց արեցին ավելի անժողովրդական թագավոր Օտտո I-ին և ընտրեցին Դանիայի արքայազն Ուիլյամին՝ որպես Հունաստանի թագավոր Գեորգիոս I-ին։ Իր օրոք Կանարիսը երրորդ ժամկետով զբաղեցրեց վարչապետի պաշտոնը (1864 թվականի մարտի 6 - ապրիլի 16), չորրորդ ժամկետով (1864 թվականի հուլիսի 26 – 1865 թվականի փետրվարի 26) և հինգերորդ ու վերջին ժամկետով (1877 թվականի հունիսի 7 - սեպտեմբերի 2) ։
Կանարիսը մահացավ 1877 թվականի սեպտեմբերի 2-ին, երբ դեռ որպես վարչապետ պաշտոնավորում էր։ Նրա մահից հետո նրա կառավարությունը մնաց իշխանության ղեկին մինչև 1877 թվականի սեպտեմբերի 14-ը՝ առանց համաձայնության գալու նրա փոխարինողի վերաբերյալ։ Նրան թաղեցին Աթենքի առաջին գերեզմանատանը և նրա սիրտը դրեցին արծաթե սափորի մեջ։
Ժառանգություն
Կանարիսի պատվին նրա անունով են կոչվել Հունաստանի ռազմածովային ուժերի հետևյալ նավերը
Te Korowhakaunu / Kanáris Sound, Նոր Զելանդիայի Ֆիորդլենդ ազգային պարկի Taiari / Chalky inlet-ի մի հատված, որը Կոնստանտինոս Կանարիսի անունով կոչվել է ֆրանսիացի ծովագնաց և հետախույզ Ժյուլ դե Բլոսևիլի (1802–1833) կողմից։
Ընտանիք
1817 թվականին Կոնստանտինոս Կանարիսն ամուսնացավ Դեսպուինա Մանիատիսի հետ՝ Փսարայի պատմական ընտանիքից։
Նրանք յոթ երեխա ունեին.
Գերմանացի ծովակալ Վիլհելմ Կանարիսը ենթադրում էր, որ նա հնարավոր է՝ Կոնստանտինոս Կանարիսի ժառանգն է։ Պաշտոնական ծագումնաբանական ընտանեկան պատմությունը, որն ուսումնասիրվել է 1938 թվականին, ցույց է տվել, սակայն, որ նա ծագումով իտալացի էր և ազգակցական չէր Հունաստանից Կանարիսների ընտանիքի հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի վարչապետներ Կատեգորիա:1877 մահեր Կատեգորիա:1790 ծնունդներ Կատեգորիա:Հույն ծովակալներ Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հույն ռազմական գործիչներ
Արսեն Ավակով
Արսեն Բորիսի Ավակով (Арсен Борисович Аваков, ), ազգությամբ հայ ուկրաինական քաղաքական և հասարակական գործիչ։ Ուկրաինայի վաստակավոր տնտեսագետ ։ 2014 թ. փետրվարի 22-ից Ուկրաինայի ներքին գործերի նախարարի պաշտոնակատարն է։
Կենսագրություն
Ծնվել է Բաքվի Կիրովի շրջանի (այժմ՝ Բինագադինյան) Կիրովի անվան գյուղում, զինծառայողի ընտանիքում ։
Անձնական միջոցներ
Focus ամսագրի և Գազետա պո խարկովսկի թերթի տվյալներով Արսեն Ավակովի անձնական միջոցները 2008 թվականի սկզբին կազմել են 385 միլիոն ԱՄՆ դոլար։ Ուկրաինայի ամենահարուստ մարդկանց ցուցակում Ավակովը 76-րդն է ։
Հեղինակային հրատարակություններ
12 գիտական հրապարակումների համահեղինակ և մեկ մենագրության հեղինակ է, որոնցից են ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինահայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինահայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի ներքին գործերի նախարարներ Կատեգորիա:Եվրամայդանի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի նախարարներ Կատեգորիա:Հայ բանկիրներ
Skyfall (երգ)
«Skyfall», բրիտանացի երգչուհի Ադելի երգն է, որը Ջեյմս Բոնդի ֆիլմի սաունդթրեքն է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2012 սինգլներ Կատեգորիա:Ադելի երգեր Կատեգորիա:2012 երգեր Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Ալեքսանդր Գոլբան
Ալեքսանդր Գոլբան (Alexandru Golban, ), մոլդովացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Խաղացել է Մոլդովայի հավաքականում։
Կարիերա
Գոլբանն այն խաղացողներից մեկն է, որոնք համարվում են Քիշնևի «Դաչիա» ֆուտբոլային ակումբի խորհրդանիշ ։ Խաղացել է «Կարպատի», «Այնտրախտ» և «Չախլեուլ» ակումբներում։ 2008 թվականին տեղափոխվել է Կոստանայի «Տոբոլ» ֆուտբոլային ակումբ։ Առաջին մրցաշրջանում դարձել է լավագույն ռմբարկու ։ Ղազախստանից հետո տեղափոխվել է Ադրբեջան, որտեղ խաղացել է «Սիմուրգ» ֆուտբոլային ակումբում ։ 2010 թվականի ամռանը պայմանագիր է կնքել «Միլսամի» ֆուտբոլային ակումբի հետ, որտեղ խաղացել է 2 տարի։ 2012 թվականին տեղափոխվել է «Վերիս» ֆուտբոլային ակումբ, սակայն այդ ակումբում չի անցկացրել ոչ մի խաղ։ Ապա խաղացել է 4 խաղ «Սպերանցա» ֆուտբոլային ակումբում և ավարտել խաղացողի կարիերան։
Մոլդովիայի ազգային հավաքականում անցկացրել է 15 խաղ՝ խփելով 4 գոլ։ Հետագայում դարձել է Մոլդովայի Հանրապետության ազգային թիմերի և ազգային հավաքականների տնօրեն և Մոլդովայի Հանրապետության ֆուտբոլի ֆեդերացիայում լողափի ֆուտբոլի գծով տնօրեն։
Անձնական կյանք
Կնոջ անունը Ինգա է։ Ունի երկու երեխա՝ Ալեքսանդր և Դանիլ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոլդովացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Այնտրախտ Բրաունշվեյգի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մոլդովայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Թանկարժեք նվեր
«Թանկարժեք նվեր» («Драгоценный подарок»), խորհրդային լիամետրաժ գունավոր ստերեոսկոպիկ երաժշտական գեղարվեստական ֆիլմ-կատակերգություն, բեմադրվել է Մոսկվայի Մ. Գորկու անվան գեղարվեստական ֆիլմերի կինոստուդիայում 1956 թվականին ռեժիսոր Ալեքսանդր Ռոուի կողմից։
Լիամ Հեմսվորթ
Լիամ Հեմսվորթը (Liam Hemsworth, ծնվել է 1990 թվականի հունվարի 13֊ին), ավստրալիացի դերասան, ով մարմնավորել է Ջոշ Թեյլորին օճառային օպեռա «Հարևանները» սերիալում և Մարկուսի՝ մանկական հեռուստասերիալ «Փիղ֊արքայադուստրը»։ 2010 թվականին նա նկարահանվում է ամերիկյան «Վերջին երգը», իսկ 2012 թվականին «Քաղցած խաղերը» ֆիլմում, որպես Գեյլ Հոթրոուն։ Հեմսվորթի ավագ եղբայրներ Լյուկը և Քրիսը նույնպես դերասաններ են։
Թանկարժեք նվեր
Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1956 թվականի հուլիսին ։
Լիամ Հեմսվորթ
Կյանքի վաղ տարիներ
Հեմսվորթը ծնվել է Ավստրալիայի Մելբուրն քաղաքում։ Նրա մայրը՝ Լեոնը անգլերենի ուսուցչուհի է, իսկ հայրը, Քրեյգ Հեմսվորթը, սոց֊աշխատող ։ Նա ունի երկու ավագ եղբայրներ Քրիսը և Լյուկ Հեմսվորթները, ովքեր նույնպես դերասաններ են Մի առիթով Հեմսվորթն ասել է, որ իրենց մեջ կա «ընկերական աշխատանքային մրցակցություն»։ «Մենք եղբայրներ ենք և միշտ մրցում ենք, բայց դա լավ բան է։ Դա մեզ միշտ ստիպում է առաջ գնալ և չնայած շատ հանգամանքների, մենք միշտ ուրախ ենք մնում» ։
Երբ Հեմսվորթը 8 տարեկան էր, նա և իր ընտանիքը կրկին տեղափոխվում են Ֆիլիպ կղզի մի փոքր Ավստրալիական կղզի, որը գտնվում է Մելբուրնի հարավում. Հեմսվորթն ասել է, որ իր կյանքի մեծ մասը նա անցկացրել է այնտեղ սերֆինգով զբաղվելով 2009 թվականի մարտին Հեմսվորթը տեղափոխվում է Միացյալ Նահանգներ, որպեսզի խորանա դերասանական կարիերայի մեջ ։ Նա և իր եղբայր Քրիսը սկզբում մնում են Քրիսի մենեջեր Վիլիամ Ուարդի տանը՝ մինչև Լոս Անջելեսում առանձնատուն ձեռք բերելը ։
Թանկարժեք նվեր
Սյուժե
Իր ծննդյան օրը Կարպ Տրոֆիմովիչ Սիդորենկոն որոշել է նշել ընկերների հետ ձկնորսության ժամանակ։ Այդ նույն օրը հեռավոր Արևելքից՝ Ամուր գետից, հյուր է գալիս նրա եղբորորդին՝ Սաշա Վատրուշկինը և հսկայական կենդանի գայլաձուկ է բերում։ Եվ ահա Մաշան, Պետյան և Սաշան որոշում են հանդիսության մեղավորին թանկարժեք նվեր անել՝ աննկատելիորեն այդ գայլաձկանն ամրացնելով նրա կարթի խայծին։ Բայց նախ պատահաբար ամրացնում են սխալ կարթաձողի։ Ի վերջո, թանկարժեք նվեր է դառնում ինչ-որ այլ բան…
Լիամ Հեմսվորթ
2007 ֊ 10․ Կարիերայի սկիզբը
Դերասան դառնալու երազանքը Հեմսվորթի մոտ հնարավոր է դառնում վեցամսյա պարապմունքներից հետո Նա իր ավագ եղբայրների համար դառնում է լուրջ մրցակից՝ խաղալով դպրոցական պիեսներում ։ Իր առաջին լսումներին նա տասնվեց տարեկան էր, և 2007 թվականին խաղացել է «Home and Away» և «McLeod's Daughters»հեռուստասերիալներում, որպես հրավիրված աստղ 2007 թվականի հուլիսի 8֊ից Հեմսվորթը սկսեց նկարահանվել Ավստրալիական օճառային օպերա «Հարեվաններում», որտեղ նախկինում խաղացել էր Լյուկը ։ Հեմսվորթի կերպարը՝ Ջոշ Թեյլորը աթլետիկ մի երիտասարդ է, ով հարաբերություններ է սկսում ավտովթարից անդամալույծ մնացած մի աղջկա՝ Բրիջեթ Նապյերի հետ ։ 2008 թվականին Հեմսվորթը նկարահանվում է «Փիղ֊աղջիկը» մանկական հեռուստասերիալում, որտեղ նա մարմնավորում է Մարկուսին՝ ռոք խմբի կիթառիստ ։ Ավելի ուշ նա դերեր ունեցավ հեռուստատեսությունում՝ «Բավարարում» հեռուստասերիալում և «Եռանկյունը» (2009) բրիտանական ֆիլմում ։
Թանկարժեք նվեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1956 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր
Լիամ Հեմսվորթ
2007 ֊ 10․ Կարիերայի սկիզբը
2009 թվականին Հեմսվորթը ընտրվում է Սիլվեստր Ստալոնեի հետ՝ «Անզուսպները» (2010) ֆիլմում, սակայն նա դուսր է գալիս սցենարից և վերադառնում հաջորդ՝ «Անզուսպները 2»֊ում ։ 2009 թվականի մարտին Հեմսվորթը գնում է Նահագներ՝ մաղավոր ստուգման ։ 2010 թվականին Դիսնեյը հայտարարում է, որ կցանկանար Հեմսվորթին տեսներ Վերջին երգը ֆիլմում, ինչին հաձայվնում է այն պատճառով, որ իրեն շատ էր հետաքրքրել Մայլի Սայրուսի հետ խաղալը ։ Ավելի ուշ Հեմսվորթը հայտնվում է Սայրուսի «When I Look At You» երգի տեսահոլովակում, որը ձայնագրվել է 2009 թվականի օգոստոսի 16֊ին ։
2009 թվականի սեպտեմբերին Հեմսվորթը հայտվնում է Ավստրալիական վճարովի հեռուստաընկերություն Foxtel֊ի հատուկ ընթրիքին ։ 2010 թվականի մարտին Details ամսագիրը Հեմսվորթին դասել էր «Հոլիվուդի հաջորդ գլխավոր տղամարդկանց» ցուցակում ։ Նույն ամսին, ավելի ուշ, հայտնվեց մի տեղեկություն, ըստ որի Հեմսվորթը պետք է նկարահանվի «Արաբական գիշերները» 3D ֆիլմում, որի ռեժիսորն է Չակ Ռասսելը ։ Ավելի ուշ ինֆորմացիան հաստատվեց ։
Հեմսվորթը եղավ 2010 թվականի «Նիքելոդեոնի ավստրալիական երեխաների մրցանակաբաշխության» հաղորդավարը։ Նա և Սայրուսը հաղթեցին «Սիրված համբույր» անվանակարգում ։
Հեմսվորթը նկարահանվում է Zac Brown Band֊ի «Colder Weather»֊ի տեսահոլովակում ։
2011 ֊ այժմ
2011 թվականի ապրիլի 4֊ին Lionsgate֊ը հայտարարում է, որ Հեմսվորթը կլինի Քաղցած խաղերը ֆիլմի գլխավոր հերոսներից մեկը՝ Գեյլ Հոթրոունը, որը լույս է տեսնում 2012 թվականին ։ 2011 թվականի հունիսին նա խաղում է պատերազմական֊դրամա «Սեր և ազնվություն» (2013) ֆիլմում, որի աստղերն են Էմի Թեգարդենը և Թերեզա Փալմերը ։
2013 թվականին Հեմսվորթը հայտնվում է «Էմփայր֊սթեյթ» ֆիլմում՝ Էմմա Ռոբերթսի և «Պարանոյա»֊ում, որտեղ գլխավոր դերերում են Հարիսոն Ֆորդը, Գարի Օլդմենը և Էմբեր Հարդը։
Նա Գեյլ Հոթորնի դերով հայտնվում «Քաղցած խաղեր»֊ի բոլոր երեք սիկվելներում՝ «Քաղցած խաղեր։ Եվ բռնկվում է կրակը» (նոյեմբեր, 2013), «Քաղցած խաղեր։ Ճայ-Ծաղրասարյակ - Մաս 1» (նոյեմբեր, 2014) և «Քաղցած խաղեր։ Ճայ-Ծաղրասարյակ - Մաս 2» (դուրս է գալու 2015 թվականի նոյեմբերին)։
Անձնական կյանք
«Վերջին երգը» ֆիլմի նկարահանումներից հետո Հեմսվորթը սկսում է հանդիպել ֆիլմի գլխավոր դերասանուհի Մայլի Սայրուսի հետ ։ Երեք տարի «ընդմիջումներով» հարաբերություններից հետե, զույգը 2012 թվականի հունիսին հայտարարում է նշանադրության մասին ։ Նրանք միասին ապրեցին Լոս Անջելեսում, սակայն ավարտեցին իրենց հարաբերությունները 2013 թվականի սեպտեմբերին ։ 2014 թվականի հուլիսին Հեմսվորթն ասում է, որ ինքն ու Սայրուսը «միշտ կմնան լավագույն ընկերներ», քանի որ ունեն «ամուր կապ» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ավստրալիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ