cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տանգո անդունդի վրա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր
Օկոլենա
Օկոլենա (Околена), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Պուտիլայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օկոլենա գյուղում բնակվում էր 104 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Պուտիլայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սադովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Սադովսկի գյուղական խորհուրդ  (Садівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Սադովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 971 մարդ։ Տարածքը՝ 56.39 կմ²։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17.22 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։ Հիմնվել է 1918 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1918 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դմիտրի Օբոզնենկո
Դմիտրի Գեորգիևիչ Օբոզնենկո (Дмитрий Георгиевич Обозненко, ), ռուս գեղանկարիչ, գրաֆիկ, ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1978), Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ (մինչև 1992 թվականը՝ ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպություն) ։
Կենսագրություն
Դմիտրի Օբոզնենկոն ծնվել է 1930 թվականի հուլիսի 10-ին Լենինգրադում։ Սովորել է գեղարվեստի միջնակարգ դպրոցում։ 1951 թվականին ընդունվել է Ի. Ռեպինի անվան Լենինգրադի գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչական բաժնի առաջին կուրս։ Սովորել է մանկավարժներ Վլադիմիր Գորբի, Վալերի Պիմենովի, Վիտալի Վալցևի, Ռուդոլֆ Ֆրենցի հետ։
1957 թվականին Օբոզնենկոն ավարտել է ինստիտուտը պրոֆեսոր Իոսիֆ Սերեբրյանիի արվեստանոցում։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Սոխակներ» («Соловьи») նկարը՝ նվիրված Հայրենական մեծ պատերազմի զինվորներին։ Նույն թվականին նկարը ցուցադրվել է Մոսկվայի Համամիութենական գեղարվեստական ցուցահանդեսում ։ Օբոզնենկոյի հետ նույն տարում ինստիտուտն ավարտել են Իլյա Գլազունովը, Իվան Վարիչևը, Գալինա Ռումյանցևան, Զլատա Բիզովան, Ելենա Գորոխովան, Վլադիմիր Մալևսկին և այլ երիտասարդ նկարիչներ, որոնք հետագայում դարձել են հայտնի նկարիչներ։ Նույն տարում Օբոզնենկոն ընդունվել է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։
1957 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների՝  ցուցադրելով իր աշխատանքները Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների ստեղծագործությունների հետ միասին։ Նա նկարել է դիմանկարներ, ժանրային և մարտական կոմպոզիցիաներ, բնանկարներ, էտյուդներ բնությունից։ Զբաղվել է երգիծական գրաֆիկայով, 1957-1990 թվականներին եղել է «Մարտական մատիտ» (Боевой карандаш) երգիծաբան-նկարիչների ստեղծագործական միավորման ակտիվ մասնակից, բազմաթիվ երգիծական պաստառների հեղինակ։ Աշխատել է յուղաներկերով և տեմպերային գեղանկարչության, նկարչության տեխնիկայի մեջ։ Նկարչին ճանաչում բերած հիմնական ստեղծագործությունները նվիրված են Հայրենական մեծ պատերազմի թեմային, ռուս զինվորի կերպարին, դաժանության և չարի դիմակայության մեջ բարոյական հաղթանակին։ Օբոզնենկոյի աշխատանքների թվում են՝ «Այգում» (1957), «Աղջիկը գլխարկով» (1958), «Նավակայան Կիժիում», «Բարիկադների վրա» (обе 1960), «Կիժի» , «Գործադուլ» (երկուսն էլ 1961), «Ուռենին ծաղկում է» , «Անտառն արթնանում է» (բոլորը 1963), «Ձմեռ» , «Արյունոտ կիրակի։ 9 հունվարի 1905 թվավան» (երկուսն էլ 1964), «Մարտ», «Գորշ օր» (երկուսն էլ 1963), «1941 թվականի ամառը» (1967), «Երիտասարդ քմերուհի» (1970), «Հաղթանակ» (1972), «Ոսկի անտառ» (1972), «Մենամարտ» , «Ընկել է քաջերի մահով» (երկուսն էլ 1975), «Ամառային այգի» , «Հրամանատար» (երկուսն էլ 1977), «22 հունիսի 1941 թվական», «Տանյա Գորելովայի դիմանկարը» (երկուսն էլ 1980), «Գիշերային զանգ» (1991) և այլն։
1978 թվականին Դմիտրի Օբոզնենկոն արժանացել է ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարչի պատվավոր կոչման։ 1989-1992 թվականներին նկարչի աշխատանքները հաջողությամբ ներկայացվել են Ֆրանսիայում L' Ecole de Leningrad ռուսական գեղանկարչության ցուցահանդեսներում և աճուրդներում.
Մահացել է 2002 թվականի հունիսի 19-ին Սանկտ Պետերբուրգում՝ կյանքի 72-րդ տարում։ Դմիտրի Օբոզնենկոյի ստեղծագործությունները գտնվում են Ռուսական պետական թանգարանում, Տրետյակովյան պատկերասրահում, թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում Ռուսաստանում, Գերմանիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, Իտալիայում և այլ երկրներում։
Դմիտրի Օբոզնենկոյի միակ որդին հայտնի նկարիչ Իվան Եֆիմովիչ Սլավինսկին է (խորթ հոր ազգանունը և հայրանունը)։
Ծանոթագրություններ
<!--
Ցուցահանդեսներ
-->
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս բնանկարիչներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր նկարիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Սերաֆիմովիչի փողոց (Նովոչերկասկ)
Սերաֆիմովիչի փողոց (Улица Серафимовича), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Նովոչերկասկ քաղաքի Օկտյաբրսկի շրջանում։ Անվանվել է ռուս խորհրդային գրող Ալեքսանդր Սերաֆիմովիչի (1863-1949) պատվին։ Սկիզբ է առնում Տոլբուխինի փողոցից և ավարտվում Միչուրինի փողոցի հետ հատվելով։ Երկարությունը 440 մետր է։
Նկարագրություն
Նովոչերկասկ քաղաքի Սերաֆիմովիչի փողոցը գտնվում է Օկտյաբրսկի շրջանում, որը հիմնվել է 1938 թվականին որպես Բուդյոննովսկի քաղաքատիպ ավան։ 1958 թվականին վերանվանվել է Օկտյաբրսկի, իսկ 1966-ին ընդգրկվել է Նովոչերկասկ քաղաքի կազմում ։ Սերաֆիմովիչի փողոցը սկսվում է Տոլբուխինի փողոցից, հատում է Չեխովի փողոցը, ընդհատվում թիվ 11 դպրոցի տարածքում և ավարտվում Միչուրինի փողոցի հետ հատվելով։ Երկարությունը 440 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 8 շինություն՝ 1, 2, 18, 20, 22, 24, 26, 28։
Սերաֆիմովիչի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346404։
Փողոցն անվանվել է ռուս խորհրդային գրող Ալեքսանդր Սերաֆիմովիչ Սերաֆիմովիչի (1863-1949) պատվին։ Սերաֆիմովիչի իսկական ազգանունը Պոպով էր։ Որպես «Պրավդա» թերթի զինթղթակից նա եղել է 1918-1920 թվականների Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի ռազմաճակատներում։ Նրա «Երկաթե հեղեղ» (1924 թվական, հայերեն հրատարակվել է 1927 թվականին) վեպը խորհրդային գրականության դասական ստեղծագործություններից է, որի հիմքում Թամանյան բանակի հերոսական արշավանքն է (1918 թվական)։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին կրկին եղել է ռազմաճակատում, զբաղվել հրապարակախոսությամբ։ ԽՍՀՄ պետական (Ստալինյան) մրցանակի դափնեկիր է (1943 թվական) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նովոչերկասկի փողոցներ
Լորեն Բյուկես
Կենսագրություն
Լորեն Բյուկեսը ծնվել է Յոհանեսբուրգում։ Սովորել է Քեյփթաունի համալսարանի գրական վարպետության ֆակուլտետում։ 10 տարվա ընթացքում աշխատել է որպես ֆրիլանսեր-լրագրող, որոնցից 2 տարին՝ Նյու Յորքում և Չիկագոյում։ Ապրում է Քեյփթաունում ամուսնու և դստեր հետ ։
Գրքեր
Լորեն Բյուկեսի առաջին աշխատանքը «Maverick: Extraordinary Women From South Africa’s Past»-ը վավերագրական գիրքն է՝ նվիրված Հարավաֆրիկյան ընտրյալ կանանց կենսագրություններին։ Գիրքը 2006 թվականին Ալան Փեյթոնի անվան գիտական գրականության բնագավառում առաջադրվել է մրցանակի։
Գրողի առաջին հրատարակած վեպը Moxyland կիբերփանկն է, որի գործողությունները ծավալվում են ապագայի Քեյփթաունում։ Երկու տարի անց դրան հաջորդել է «Զոոսիտի» գիտաֆանտաստիկ թրիլերը։ Գիրքն արժանացել է Արթուր Քլարկի մրցանակին և «Կիտչիս» մրցանակին «Կարմիր շոշափուկ» (Red Tentacle) անվանակարգում և տարվա լավագույն վեպի համար հայտնվել է գիտաֆանտաստիկայի բրիտանական ասոցիացիայի մրցանակի շորթ-լիսթի լավագույն վեպ անվանակարգում  ։ Առաջին հրատարակության շապիկը ստացել է գիտաֆանտաստիկայի բրիտանական ասոցիացիայի 2010 թվականի մրցանակը  ։ «Զոոսիթի»-ն, ինչպես և Moxyland-ը, ՀԱՀ-ում հրատարակվել է «Jacana Publishing» հրատարակչության կողմից։ Համաշխարհային շուկայում երկու գրքերը թողարկել են «Angry Robot» հրատարակչության կողմից։
2014 թվականի հուլիսին տեղի է ունեցել «Broken Monsters» անվանումով վեպի թողարկումը ։
Լրագրություն
Լորեն Բյուկեսը Քեյփթաունի համալսարանում ստացել է գրական արվեստի մագիստրոսի աստիճան, որից հետո տասներկու տարի աշխատել է որպես անկախ լրագրող։ Նրա հոդվածները տպագրվել են բազմաթիվ տեղական և միջազգային ամսագրերում, ինչպիսիք են «The Hollywood Reporter»-ը, «Nature Medicine»-ը, «Colors»-ը, «Times LIVE»-ը, «Մերի Քլեր»-ը, «Elle»-ը, «Cosmopolitan»-ը և «SL Magazine»-ը։ 2011 թվականին Բյուքեսը սկսել է աշխատել որպես Chew the Magazine էլեկտրոնային ամսագրի գրական խմբագիր ։
2007 և 2008 թվականներին նա ճանաչվել է «Vodacom Journalist of the Year Awards» մրցանակաբաշխության Արևմտյան Կապի լավագույն տեսաբանը։
Կինո և հեռուստատեսություն
Որպես «Clockwork Zoo» ստուդիայի առաջատար սցենարիստ՝ Լորեն Բյուկեսը մասնակցել է Հարավաֆրիկյան «URBO: The Adventures of Pax Afrika» առաջին կեսժամանոց մուլտսերիալի ստեղծմանը։ Գրել է նաև ֆրանսիական «Millimages» ընկերության «Mouk» մուլտսերիալի մի քանի դրվագ։
Սցենարիստներ Բեն Տրովատոյի և Թումիսո Ցուկուդու Բյուկեսի հետ գրել է «ZA News» հակասական երգիծական շոուի պիլոտային դրվագի սցենարը ։ Նրա հերոսները տիկնիկներ էին, որոնց պատկերները հիմնված էին Հարավաֆրիկյան ծաղրանկարիչ Ջոնաթան Շապիրոյի ստեղծագործության վրա, որը հայտնի է Զապիրո կեղծանվամբ։ Օդաչուն պատվիրվել է «SABC» ալիքի կողմից, սակայն եթեր այդպես էլ դուրս չի եկել ։
Բյուքեսի «The Shining Girls» վեպի ադապտացմամբ հեռուստասերիալի տեսքով զբաղվում են «MRC» և «Appian Way Productions» ընկերությունները ։
Կոմիքսներ
Լորեն Բյուկեսի նորամուտը՝ որպես կոմիքսների սցենարիստ, կայացել է «All the Pretty Ponies»-ի աշխատանքի հետ, որը մտել է «Vertigo» հրատարակչության «Strange Adventures» անթոլոգիայի մեջ ։ Նա նաև գրել է «The Hidden Kingdom»-ը՝ «Fairest» կոմիքսի սյուժեային կամարը, որը Բիլ Ուիլինգհեմի «Fables» շարքի սփին-օֆֆն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի գրողներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Կին սցենարիստներ Կատեգորիա:Կին լրագրողներ Կատեգորիա:Ֆենտեզի գրողներ Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ
Արևշատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Արևշատ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 6 հուշարձան (7 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Արսեն Բագրատունի (հայագետ)
Արսեն Կոմիտաս Բագրատունի (Արսեն Անթիմոսյան)', հայագետ, փիլիսոփա, գրող, թարգմանիչ, հայ գրականության մեջ կլասիցիստական ուղղության ամենախոշոր դեմքերից։ Մխիթարյան միաբանության անդամ էր։
Կենսագրություն
Արսեն Բագրատունին ծնվել է 1790 թ. օգոստոսի 21-ին Կոստանդնուպոլիսում, ուսումնառությունն ստացել է Մխիթարյանների մոտ. եղել է միաբանության անդամ։ Լավատեղյակ էր դասական լեզուներին։ Եղել է գրաբարի խոշորագույն գիտակ։
Ռադիոփարոս
Ռադիոփարոս, հայտնի աշխարհագրական վայրում կամ շարժվող օբյեկտի վրա տեղադրված հաղորդող ռադիոկայան, որի ազդանշանների միջոցով որոշում են ինքնաթիռի կամ նավի ուղղությունը։ Տարբերում են 2 ուղղորդված և չուղղորդված գործողություն։ Պարզագույն ուղղորդված ռադիոփարոսի պելենգման համար բավական է ինքնաթիռի կամ նավի վրա ունենալ չուղղորդված անտենայով սովորական ռադիոընդունիչ։
Արսեն Բագրատունի (հայագետ)
Կենսագրություն
Նրա ստեղծագործության գլուխգործոցը «Հայկ դյուցազն» պոեմն է, որի նյութն առնված է գլխավորապես Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունից»։ Պոեմում Բագրատունին գովերգում է Հայկ նահապետի պայքարը հայրենի երկրի անկախության և ազատության համար, դրվատում է կործանված հայկական պետության վերականգնման գաղափարը։
Ռադիոփարոս
Ըստ նշանակման ռադիոփարոսները լինում են ծովային և ավիացիոն, ինչպես նաև ծովային և օդային օբյեկտների միաժամանակ սպասարկման։ Ռադիոտեխնիկական չափումների մեթոդներին համապատասխան տարբերում են 4 հիմնական դասի ռադիոփարոս ամպլիտուդային, ֆազային, հաճախային և ժամանակային։ Առավել տարածված են ամպլիտուդային ռադիոփարոսները, որոնք ստորաբաժանվում են կուրսային, պելենգային և մարկերային տեսակների։ Կիլոմետրային և ավելի երկար ալիքների տիրույթում աշխատող ռադիոփարոսների գործողության հեռավորությունը մինչև 500 կմ է, իսկ պելենգման ճշգրտությունը ~1—3° է (ըստ ազիմուտի)։
Արսեն Բագրատունի (հայագետ)
Կենսագրություն
Գրապայքարում կանգնած էր գրաբարյանների կողմը։ Կատարել է բազմաթիվ թարգմանություններ դասական հեղինակներից, արժեքավոր գործ է արել տեքստաբանության բնագավառում։ Նրա ղեկավարությամբ և խմբագրությամբ հրատարակվել են հայերեն դասական (ինքնուրույն) ու թարգմանական երկեր։
Ռադիոփարոս
Տես նաև
Կատեգորիա:Նավագնացություն Կատեգորիա:Օդագնացություն
Արսեն Բագրատունի (հայագետ)
Կենսագրություն
Արսեն Բագրատունին վախճանվել է 1866 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Վենետիկում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հայագետներ Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Բագրատունի ազգանունով անձինք Կատեգորիա:19-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ հոգևորականներ Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Նովոե Բարյատինո
Նովոե Բարյատինո (Новое Барятино, Яңы Барятин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 768 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի բնակավայրեր
Սերգեյ Սմիռնով (գրող)
Սերգեյ Սերգեևիչ Սմիռնով (Серге́й Серге́евич Смирно́в, ), ռուս խորհրդային արձակագիր, դրամատուրգ։ ԽՄԿԿ անդամ 1946 թվականից։
Ավարտել է Մոսկվայի էներգետիկայի (1937) և Մաքսիմ Գորկու անվան գրականություն (1941) ինստիտուտները։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ 1959-1960 թվականներին՝ «Լիտերատուրնայա գազետա» («Литературная газета») թերթի գլխավոր խմբագիրը։ 1975—1976 թվականներին՝ ԽՍՀՄ գրողների միության քարտուղար։
Տպագրվել են նրա «Ստալինգրադը Դնեպրի վրա» (1954), «Իտալիայում» (1961), «Ուղևորություն Կուբա» (1962) և ակնարկների այլ գրքեր։ «Բրեստի ամրոցը» (1957), «Բրեստի ամրոցի հերոսները» (1959), «Պատմություններ անհայտ հերոսների մասին» (1963), «Ընտանիք» (1967) գրքերում, «Ամրոց Բուրգի վրա» (1955) պիեսում և այլ գործերում Սմիռնովը նկարագրել է 1941 թվականին Բրեստի ամրոցի պաշտպանության հերոսական էպոպեան և խորհրդային մարտիկների այլ սխրագործություններ։ Սմիռնովի ստեղծագործությունները թարգմանվել են օտար լեզուներով։ Պարգևատրվել է Լենինի և 3 այլ շքանշաններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ռուս խմբագիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ
Շագանակագույն թղթապանակ
Շագանակագույն թղթապանակ (Braune Mappe), հրամանների, կարգադրությունների և ծանուցումների ժողովածու, որը նացիստական տարիներին օգտագործվել է Արևելյան տարածքների հարցերով կայսերական նախարարության կողմից՝ ներքին օգտագործման համար։ Պատմագիտական գրականության մեջ հաճախ կիրառվում է նաև «Ռոզենբերգի թղթապանակ» անվամբ՝ ի հակադրություն Գյորինգի «Կանաչ թղթապանակի», որը լյուֆտվաֆեն օգտագործում էր հրամաններ և կարգադրություններ տալու համար։
Ստեղծման պատմություն
Շագանակագույն թղթապանակը ստեղծվել է 1941 թվականի ապրիլի 14-ին, մինչ Հայրենական մեծ պատերազմը։ Ստեղծման գործընթացը ղեկավարել է Ալֆրեդ Ռոզենբերգը՝ նացիստ քաղաքական գործիչ Լյուդվիգ Ռունտեի անմիջական մասնակցությամբ։ Թղթապանակը ստեղծվել է Արևելյան տարածքների հարցերով կայսերական նախարարության վարչական բաժնում և նացիստական ղեկավարության դատին հանձնվել 1941 թվականի հուլիս-օգոստոս ամիսներին։ Ռունտեն զբաղեցնում էր նախարարության քարտուղարի պաշտոնը և մեծ ներդրում է ունեցել «Շագանակագույն թղթապանակի» ստեղծման գործընթացում։
Հավուկ
Հավուկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խարբերդի գավառում ։ Գտնվում էր Խարբերդի և Բալուի միջև։
Շագանակագույն թղթապանակ
Այլ «թղթապանակներ»
Բացի «Շագանակագույն թղթապանակից» գոյություն է ունեցել նաև «Կանաչ թղթապանակը», որտեղ ներառված են եղել արևելյան բռնազավթված տարածքներում տնտեսական վարչարարության իրականացման կանոնները, այլ բառերով ասած նացիստների կողմից գրավված խորհրդային տարածքներում տնտեսական թալանի իրականացման մեխանիզմները։ Հաճախ Ռոզենբերգի «Շագանակագույն թղթապանակը» համարում են որպես Գյորինգի «Կանաչ թղթապանակի» հավելված և լրացում, որը ստեղծվել էր ավելի վաղ։ Գոյություն է ունեցել նաև «Կարմիր թղթապանակ», որտեղ ներկայացված է եղել Վերմախտի զինված ուժերի բարձրագույն հրամանատարության տնտեսական բաժնի գործողությունների ծրագիրը։ «Դեղին թղթապանակում» ներառված էին գյուղատնտեսական քաղաքականության համար պատասխանատու տարբեր բաժինների և վարչությունների համար նախատեսված ցուցումները, իսկ «Կապույտ թղթապանակում» ներկայացված էին արևելքում տնտեսական շտաբի գործունեության հետ կապված նյութերը ։
Հավուկ
Բնակչություն
XIX դարի 70-80-ական թվականներին ուներ 18 տուն հայ բնակիչ։
Շագանակագույն թղթապանակ
Ռոզենբերգի գաղափարներ, որոնք արտացոլված են «թղթապանակի» մեջ
Արդեն 1941 թվականի ապրիլի 7-ին Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցության ներքաղաքական վարչության ղեկավար Ալֆրեդ Ռոզենբերգը (նրա նախարարությունը ստեղծվել է ավելի ուշ) առաջին անգամ ներկայացրել է ԽՍՀՄ տարածքում ռեյխկոմիսարիատ ստեղծելու մասին նախագիծը։ Այդ նախագծում Ռոզենբերգը նշում էր, որ Կովկասում անհրաժեշտ է ստեղծել ֆեդերատիվ հանրապետություն, որը կղեկավարեր նացիստական կուսակցության ներկայացուցիչը։ 1941 թվականի ապրիլի 20-ին Ռոզենբերգը նշանակվել է Արևելաեվրոպական տարածաշրջանի հարցերի հանձնակատար, իսկ հանձնակատարի վարչակազմը համալրվեց Ռոզենբերգի կողմից ղեկավարված ներքաղաքական բյուրոյի աշխատակիցներով։ Ռոզենբերգի տեղակալ է նշանակվել Գեորգ Լեյբրանդը։ 1941 թվականի հունիսի 20-ին Ալֆրեդ Ռոզենբերգը հանդես է եկել «ԽՍՀՄ դեմ նախատեսվող պատերազմում Գերմանիայի քաղաքական նպատակների և ԽՍՀՄ մասնատման մասին» ճառով։ Այդ ճառում Ռոզենբերգը մանրամասն և հանգամանալից կերպով ներկայացնում էր արևելյան տարածքների յուրացման Երրորդ Ռայխի պաշտոնական քաղաքականության հայեցակարգը։ Ռոզենբերգը վստահեցնում էր, որ արևելքում Գերմանիայի գլխավոր խնդիրը հանդիսանում էր «դեպի ազատությունը ԽՍՀՄ ազգերի խելացի և նպատակասլաց ուղղորդումը», «նրանց պետական որոշակի ձևի հաղորդումը, այսինքն այդ պետական միավորներին դուրս բերել ԽՍՀՄ կազմից և նրանց տրամադրել Մոսկվայի դեմ՝ ազատելով Գերմանական կայսրությանը արևելքից սպառնացող հնարավոր վտանգներից»։ Այդ նպատակի իրականացմանը պետք է ծառայեին 4 ռեյխսկոմիսարիատներ, որոնք, համաձայն Ռոզենբերգի սցենարի, պետք է բուֆերային գոտու դեր կատարեին Գերմանիայի և «տապալված Մոսկվայի» միջև և միաժամանակ դեպի Արևելք տեղաշարժեին Եվրոպայի ցամաքային սահմանները։ Այդ ռեյխկոմիսարիատները կարող էին կոչվել «Մեծ Ֆինլանդիա», «Մերձբալթիկա», «Ուկրաինա» և «Կովկաս»։
Հավուկ
ՏՆտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը արհեստներն ու երկրագործությունն էր։
Շագանակագույն թղթապանակ
Ռոզենբերգի գաղափարներ, որոնք արտացոլված են «թղթապանակի» մեջ
Ռոզենբերգի այս և մյուս պլանները ներառված են «Շագանակագույն թղթապանակի» մեջ։ Այսպիսով, «Շագանակագույն թղթապանակը» մշակվել է նախարարության քաղաքական բաժնի աշխատակիցների ակտիվ մասնակցությամբ։ Ռոզենբերգի խոսքերով, արևելյան տարածքների վրա մեծ ազդեցություն ունենալու համար թղթապանակի առկայությունը կարևոր էր։ Կառավարման հարցերով դեպարտամենտի փաստաթղթերը կազմել է Լյուդվիգ Ռունտեն, իսկ քաղաքականության հարցերի դեպարտամենտի փաստաթղթերը՝ Գեորգ Լեյբրանդը։ 1941 թվականի ապրիլին (մինչ ԽՍՀՄ դեմ պատերազմի սկիզբը) նախարարության աշխատակիցները սկսել են կազմել արևելյան տարածքների կառավարման սկզբունքները։ Նացիստական կառավարության կողմից ռազմական գործողությունների նախապատրաստման ժամանակ, կառավարման սկզբունքներում տեղի են ունեցել էական փոփոխություններ՝ կապված ռազմավարական որոշակի գործընթացների հետ։ Թղթապանակի մի շաևք փաստաթղթեր նվիրված են խորհրդային տարածքի ռեսուրսների օգտագործմանը, մասնավորապես, ԽՍՀՄ-ից Եվրոպա ապրանքների և մթերքների փոխադրմանը։ Այդ ձևով, թղթապանակում ներառված էին հանձնարարականներ, որոնք կանոնակարգելու էին ԽՍՀՄ տարածքում ռազմավարական պլանների իրականացման գործընթացը։
Հավուկ
Պատմամշակութային կառույցներ
Հավուկն ուներ հայկական եկեղեցի ։
Շագանակագույն թղթապանակ
Ռոզենբերգի գաղափարներ, որոնք արտացոլված են «թղթապանակի» մեջ
Թղթապանակում պահվել են նախարարության ծրագրային փաստաթղթերը, որտեղ նշվում էր, որ պատերազմից հետո Ռուսաստանը դադարելու է լինել ինքնավար պետություն, Մերձբալթիկան և Ղրիմը ենթարկվելու էին գերմանական ինտենսիվ գաղութացման, իսկ Բելառուսը, Ուկրաինան և Թուրքեստան պետք է անկախություն հռչակեին։ Վերջիններս, սակայն, տնտեսական և քաղաքական առումներով պետք է ենթարկվեին Ռեյխին, այսինքն, պետք է ստանային արբանյակ պետության կարգավիճակ։
Հավուկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Շագանակագույն թղթապանակ
Ռոզենբերգի գաղափարներ, որոնք արտացոլված են «թղթապանակի» մեջ
Ռոզենբերգի կարծիքով, Կովկասում կայունության կարելի է հասնել միայն կենտրոնաձիգ ուժեղ իշխանության հաստատման պարագայում. «Այնտեղ բնակվում են վրացիներ, հայեր, թաթարներ, չերքեզներ, աբխազներ, կարաչայներ և մի շարք այլ ազգեր։ Եթե այնտեղ գործընթացը շատ չվերահսկենք, նրանք միմյանց կոկորդ կկտրեն։ Այդպիսի երևույթ արդեն իսկ տեղի է ունեցել 1918—1920 թվականներին»։ Ռոզենբերգը բացատրել է, որ նացիստների քաղաքականության նպատակը Կովկասում ազգային պետության ստեղծումը չէր, այլ ֆեդերատիվ հատուկ պետության ստեղծումը՝ նացիստական տեղապահի գլխավորությամբ։
Ռոզենբերգի դերակատարություն
1941 թվականի հուլիս-օգոստոս ամիսներին թղթապանակի փաստաթղթերի մի մասը սկսել են օգտագործվել ծառայողական նպատակներով։ Այն հնարավոր դարձավ ԽՍՀՄ արևմտյան և հարավային տարածքներում տեղական քաղաքացիական վարչակազմերի ձևավորման արդյունքում։ Համաձայն ֆյուրերի 1941 թվականի հուլիսի 17-ի հրամանի, որով նախատեսվում էր բռնազավթված տարածքներում վարչատարածքային բաժանում իրականացնել, մի շարք կարգադրություններ փոփոխությունների ենթարկվեցին։ Թղթապանակում եղել են մի շարք փաստաթղթեր, որտեղ հանգամանալիորեն ներկայացվել են որպես նախարար Ալֆրեդ Ռոզենբերգի գործառույթները։ ԽՍՀՄ օկուպացված տարածքների հարցերով նախարարը պետք է «ստեղծեր նոր կենսապայմաններ»։ Փաստաթղթերում նշված էին այդ տարածքների գաղութացման և տնտեսական էքսպանսիայի մեջ Ռոզենբերգի ունեցած դերակատարությունը։ Ալֆրեդ Ռոզենբերգը բազմիցս արտահայտվել է «Շագանակագույն թղթապանակի» մասին, որը ստեղծվել է իր ղեկավարությամբ։ Նա բազմիցս անդրադարձել է նաև արևելյան տարածքներում իրականացվող նացիստական քաղաքականության մասին։ Նյուրնբերգյան դատավարության ժամանակ մեղադրյալ Ռոզենբերգի հարցաքննության ժամանակ, ԽՍՀՄ գլխավոր մեղադրող, խորհրդային իրավաբան Ռոման Ռուդենկոն անդրադարձել է թղթապանակի գոյության փաստին և փաստաթղթերում ներկայացված գործառույթներին.
(Միջազգային ռազմական տրիբունալի 1946 թվականի ապրիլի 17-ի լսումների ձայնագրությունից մի հատված) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երրորդ Ռայխի տարածքային-քաղաքական էքսպանսիա Կատեգորիա:Գերմանիայի փաստաթղթեր Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի քաղաքականություն
Զեմո Դվանի
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 23 կմ։
Աննա Ադելաիդ Աբրահամս
Աննա Ադելաիդ Աբրահամս (Anna Adelaïde Abrahams, ), հոլանդացի նկարչուհի։ Հիմնականում ստեղծել է նատյուրմորտներ։
Կենսագրություն
Աբրահամսը ծնվել է 1849 թվականի հունիսի 16-ին, Նիդերլանդների Միդդելբուրգ քաղաքում։ Նրա ուսուցիչներից են եղել Յան Ֆրեդերիկ Շուլցը, Ռուդոլֆինա Սվանդիա Ուիլդրիկը, Մարիա Վոսը, Ադրիանա Յոհաննա Հաանենը։ 1877 թվականին հաստատվել է Հաագայում, որտեղ հաճախել է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա ։
1882 թվականից Աբրահամսի աշխատանքները ցուցադրվել են Levende Meesters (Կենդանի արվեստագետներ) ցուցահանդեսներում ամբողջ Նիդերլանդներում։ Ցուցահանդեսներ է ունեցել Եվրոպայի Փարիզ, Բեռլին, Դյուսելդորֆ և Բրյուսել քաղաքներում ։ 1893 թվականի Կոլումբիական համաշխարհային ցուցահանդեսի ժամանակ ցուցադրվել է Չիկագոյի Գիտության և արդյունաբերության թանգարանում ։
Աբրահամսը եղել է Ons Doel Is Schoonheid (Մեր նպատակը գեղեցկությունն է) արվեստի միության անդամ և եղել է Pulchri ստուդիայի ("Գեղեցկության ուսումնասիրության համար") խորհրդի անդամ։ Ամուսնացած չի եղել ։ Մահացել է 1930 թվականի հունվարի 18-ին Հաագայում ։
Ժառանգություն
Աբրահամսի աշխատանքներից գտնվում են Ամստերդամի քաղաքային թանգարանում, Հաագայի Մեսդագ հավաքածուում, Հաագայի քաղաքային թանգարանում, Միդդելբուրգի Զեյուս թանգարանում, Օտերլոյի Կյոլլեր-Մյուլլերի թանգարանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլանդացի նկարչուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:19-րդ դարի կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Հոլանդացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Կին արվեստագետներ
Սպիտակավիզ ճանճորս
Սպիտակավիզ ճանճորս,, ճանճորսների ընտանիքի թռչուն։ Պատահական չվահյուր է։ Մարմնի երկարությունը 13 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 22,5-24,5 սմ։ Բնադրման շրջանում արուի մարմինը վերևից սև է, ներքևից՝ սպիտակ։ Ճակատը, թևի բիծը, լայն օձիքը սպիտակ են։ Արտաքին թևի թափահարող փետուրների հիմքում կա մեծ սպիտակ պուտ, գոտկատեղին՝ մոխրագույն կամ սպիտակ ցայտուն բիծ։ Էգի մարմինը վերևից մոխրադարչնագույն է, ներքևից՝ սպիտակավուն, գոտկատեղը՝ բաց մոխրագույն, թևին կա փոփոխվող փոքր սպիտակ բիծ, առաջնային թափահարող փետուրների հիմքում՝ սպիտակ մեծ պուտ։ Բնակվում է սաղարթավոր անտառներում, պտղատու այգիներում, թփուտներում։ Սնվում է միջատներով, որոնց որսում է՝ կարճ տարածություն թռչելով կամ կտրուկ գետին նետվելով։
Պայուսակավոր սնկեր
Պայուսակավոր սնկեր (Ascomycota) կամ ասկոմիցետներ (ἀσκός - պայուսակ), բարձրակարգ սնկերի դաս։ Վեգետատիվ մարմինը ներկայացված է ճյուղավորված բազմաբջիջ, հապլոիդ միցելիումեվ։ Կան ներկայացուցիչներ, որոնց թալոմը ներկայացված է կեղծ միցելիում առաջացնեղ միայնակ բողբոջող բջիջներից (խմորասնկեր)։
Սպիտակավիզ ճանճորս
Կատեգորիա:Թռչուններ Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ
Պայուսակավոր սնկեր
Բջջաթաղանթը պարունակում է խիտին և գլյուկաններ։
Հայտնի է ավելի քան 30 հազար Հայաստանում՝ մոտ 800 տեսակ։ Պայուսակավոր սնկերի հիմնական հատկանիշը բազմացման յուրահատուկ օրգանների՝ պայուսակների առկայությունն է։ Տարածված են ամենուրեք։
Բնակվում են հողի և տարբեր օրգանական հիմնանյութերի վրա, մասնակցում բուսական և կենդանական մնացորդների քայքայմանը, սննդամթերքների, արդյունաբերական տարբեր նյութերի, սարքերի վրա առաջացնում են բորբոս։
Կան մակաբույծ տեսակներ, որոնք բույսերի, կենդանիների և մարդու վտանգավոր հիվանդությունների հարուցիչներ են։
Որոշ տեսակներից ստանում են հակաբիոտիկներ, վիտամիններ, ալկալոիդներ, սպիտակուցներ և այլն։ Կան նաև ուտելի (մորխ, մորկեղ և այլն) տեսակներ։
Բազմացում և կենսական ցիկլ
Բազմանում են անսեռ և սեռական եղանակով։
Անսեռ բազմացում
Անսեռ բազմացումը կատարվում է կոնիդիակիրների վրա զարգացող էկզոգեն (արտաքին) սպորներով՝ կոնիդիումներով։ Կոնիդիակիրները կարող են առաջացնել տարբեր խմբավորումներ (կորեմիումներ, բարձիկներ, պիկնիդիումներ)։ Վերջիներս ունեն կարգաբանական նշանակություն։
Սեռական բազմացում
Արական և իգական բջիջները դասավորվում են զույգերով՝ դիկարիոննեևով ( - երկու, - կորիզ)։ Ասկոգենից առաջանում են ասկոգեն հիֆեր, որոնք միջնապատերով մասնատվում են երկկորիզ բջիջների։
Սեռական բազմացումը ավարտվում է ասկոգեն հիֆերի գագաթնային բջջից պայուսակների ձևավորմամբ։ Որոնք միաբջիջ են և պարունակում են որոշակի քանակությամբ պայուսակասպորներ։
Պայուսակավոր սնկերի գերակշռող մեծամասնության մոտ սեռական և անսեռ բազմացման փուլերը կենսական ցիկլի որոշակի փուլեր են։ Կոնիդիալ սպորատվության հապլոիդ փուլին հաջորդում է սեռական պրոցեսը, որի ժամանակ դիտվում է դիկարիոնային փուլը՝ պլազոգամիայից մինչև կարիոգամիա։ Որոնք տեղի են ունենում ձևավոևվող պայուսակներում։ Դիպլոիդ փուլը կարճատև է՝ կարիոգամիայից մինչև մեյոզը և ասկոսպորների ձևավորումը։
Դասի պարզագույն ներկայացուցիչների պայուսակները առաջանում են անմիջապես միցելիումի վրա, իսկ առավել զարգացած տեսակների մոտ հատուկ զետեղարաններում՝ պտղամարմիններում։ Պտղամարմինների առկայությունը կամ բացակայությունը ունի կարևոր կարգաբանական նշանակություն։
Տարբերում են պտղամարմինների հետևյալ տեսակները.
Մակաբույծ ասկոմիցետների կոնիդիալ սպորատվությունը սովորաբար զարգանում է կենդանի բույսի վրա վեգետացիայի շրջանում և ծառայում է նրանց տարածման համար, իսկ պայուսակավոր սպարտվությունը՝ բույսի վեգետացիոն շրջանի ավարտվելուց կամ ձմեռելուց հետո։
Տարածում
Պայուսակավոր սնկերի ներկայացուցիչները լայն տարածում ունեն աշխարհագրական բոլոր գոտիներում։ Որպես սապրոտրոֆ օրգանիզմներ բնակվում են հողում, տարբեր բուսական սուբստրատներ վրա, ակտիվ մասնակցում օրգանական միացությունների քայքայման գործին։
Ներկայացուցիչներ
Առանձնացնում են ասկոմիցետների 4 դաս.
Բնության մեջ և մարդու կյանքում
Բազմաթիվ պայուսակավոր սնկեր մակաբուծում են բարձրակարգ բույսերի, սնկերի, ջրիմուռների, կենդանիների և մարդկանց վրա։ Դրանք առաջացնում են մշակովի բույսերի, կենդանիների և մարդու ծանր հիվանդություններ։ Մի շարք ներկայացուցիչներ հայտնի են որպես կենսաբանական ակտիվ նյութերի պրոդուցենտներ (հականեխիչներ, վիտամիններ, ֆերմենտներ, ալկոլոիդներ, սպիտակուցներ և այլն)։
Դմիտրո Բելոուս
Դմիտրո Բելոուս (Дмитро́ Григо́рович Білоу́с, ), ուկրաինացի բանաստեղծ, թարգմանիչ, գրական քննադատ, մանկագիր։ ԽՄԿԿ անդամ՝ 1948 թվականից։
Կենսագրություն
Ավարտել է տեղի յոթնամյա դպրոցը։ 1934 թվականին աշխատել է էլեկտրագործարանում և միաժամանակ կրթությունը շարունակել Խարկովի մանկական աշխատանքային կոմունայում, որտեղ ուսումնական գործը ղեկավարում էր Անտոն Մակարենկոն։
1938 թվականին ընդունվել է Խարկովի պետական համալսարան։ Պատերազմի սկզբից մեկնել է ռազմաճակատ և ուսանողական գումարտակի կազմում մասնակցել մարտերին։ Ծանր վիրավորվելուց և ապաքինվելուց 1943 թվականի գարնանից սկսել է աշխատել «Խորհրդային Ուկրաինա» և «Պարտիզանկա» ռադիոկայաններում, որոնք հաղորդումներ էին կազմակերպում ուկրաինական պարտիզանների մասին։
Հրատարակել է բանաստեղծությունների և պոեմների ավելի քան 30 ժողովածու, որոնցից մի քանիսը թարգմանվել են ռուսերեն, բելոռուսերեն, բուլղարերեն։ Ուկրաիներեն է թարգմանել Ալեքսանդր Պուշկինի, Նիկոլայ Նեկրասովի, Ավետիք Իսահակյանի, Յակուբ Կոլասի, Յանկա Կուպալայի, Մաքսիմ Տանկի և այլ գրողների ստեղծագործություններ։
Պարգևատրվել է բազմաթիվ շքանշաններով ու մեդալներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բուլղարերենից ուկրաիներեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուսերենից ուկրաիներեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրականագետներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Լյուդմիլա Պինաևա
Լյուդմիլա Իոսիֆովնա Պինաևա (Людмила Иосифовна Пинаева, ի ծնե՝ Խվեդոսյուկ, Хведосюк, ), խորհրդային ականավոր մարզիկ (բայդարկաներով և կանոեներով թիավարություն)։ Օլիմպիական եռակի չեմպիոն, աշխարհի յոթակի չեմպիոն, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր գործիչ (1964)։
Մարզական գործունեություն
Սավինը մարզել է Պինաևային «Կարմիր դրոշակ» թիավարական բազայում, որը գտնվում էր Քարե և Կրեստովսկի կղզիների մեջտեղում։ Երկու տարի անց մարզուհին ունեցել է առաջին հաղթանակները, մասնավորապես՝ 1960 թվականին նա առաջին անգամ հաղթել է ԽՍՀՄ առաջնությունում, որին հաջորդել են հաղթանակները ավելի հեղինակավոր ռեգատաներում, Եվրոպայի և աշխարհի առաջնություններում, ինչպես նաև երեք Ամառային օլիմպիական խաղերում։ Մարզիչը սանի թիավարման հզորության հաջողությունները բացատրել է մկանների բոլոր խմբերի կիրառմամբ. «Ֆիզիկական առումով նրա թիավարումն ուժեղ չէ, քան մյուսներինը (չափել են սարքերով), բայց շատ տնտեսող է, ինչը թույլ է տալիս պահպանել մրցարշավային բարձր արագություն տարածության երկրորդ, առավել կարևոր կեսում»։
Ընդհանուր առմամբ Պինաևան Նիլ Սավինի ղեկավարությամբ մարզվել է տասնհինգ տարի՝ մինչև իր մարզական գործունեության ավարտը։ Այդ ընթացքում նա բավականին կապվել է իր մարզիչի հետ և հետագայում նշել է, որ հատկապես նրա ջանքերի շնորհիվ չի պարտվել խոշոր մրցություններում՝ սկսած Տոկիոյի օլիմպիադայից  ։
Նվաճումներ
Օլիմպիական խաղերում, աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններում մրցանակների թվով բայդարկաներով և կանոեներով խորհրդային թիավարողների մեջ զբաղեցնում է առաջին տեղը։
Այլ գործունեություն
Մարզական գործունեությունն ավարտելուց հետո Լյուդմիլա Պինաևան աշխատել է քաղաքի մարզական կազմակերպություններում։ Ներկայումս նա Պետերբուրգի մարզիկների միության անդամ է, ակտիվ մասնակցում է դրա աշխատանքներին, մշտապես մասնակցում է պետերբուգյան «Հայտնի չեմպիոնների ակումբի» հանդիպումներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս մարզիկներ Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ Կատեգորիա:Աշխարհի առաջնությունների մեդալակիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Գևորգավան (հանդամաս)
Գևորգավան, հանդամաս Արցախի Հանրապետության Մարտունու շրջանում։ Այստեղ գտնվում է մեկ ռուսական եկեղեցի։ 2020 թ. հոկտեմբերին օկուպացված է ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայրեր
Արիֆ Փաշաև
Կենսագրություն
Արիֆ Փաշաևը ծնվել է 1934 թվականի փետրվարի 15-ին Բաքվում։ Արաֆ Փաշաևը 1957 թվականին ավարտել է Օդեսայի էլեկտրատեխնիկական հաղորդակցման ինստիտուտը, ռադիոֆիզիկայի մասնագիտությամբ։ 1959 թվականին սկսել է իր գիտական գործունեությունը `ԱՀ ԳԱԱ Ֆիզիկայի ինստիտուտում։
Գիտնականի կողմից ձեռք բերված գիտական արդյունքներից շատերը միջազգային ցուցահանդեսներում և մրցույթներում պարգևատրվել են ոսկու, արծաթե մեդալներով և դիպլոմներով։ Կիրառվում են մի շարք արդյունաբերական ձեռնարկություններում։
1966 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսությունը։ 1989 թվականին ընտրվել է համապատասխան անդամ, իսկ 2001 թվականին լիիրավ անդամ Ադրբեջանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի։ 1996 թվականից մինչ օրս հանդիսանում է Ազգային ավիացիոն ակադեմիայի ռեկտոր ։
2009 թվականին ա արժանացել է «Պատվո» շքանշանին `Ադրբեջանում գիտության և կրթության զարգացման գործում ունեցած ավանդի համար ։
Գիտական գործունեություն
Արիֆ Փաշաևը հեղինակ է ավելի քան 300 հրատարակված գիտական աշխատանքների, 35 հեղինակային վկայականների և արտոնագրերի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի գիտնականներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ադրբեջան)
Հաշոմեր
Հաշոմեր (השומר «Պահապաններ»), հրեական պաշտպանական կազմակերպություն Պաղեստինում, որը կազմավորվել էր 1909 թ. ապրիլին։ Այն Բար-Գիորա ինքնապաշտպանական խմբավորման արդյունքն էր և լուծարվեց 1920-ին Հագանայի հիմնադրումից հետո ։ Հաշոմերը պատասխանատու էր Իշուվում հրեական բնակավայրերի պաշտպանության, հրեական համայնքները արտաքին հյուպատոսարանների և արաբական պահակախմբերի կախվածությունից ազատելու և նրանց անվտանգության ապահովման համար։ Խմբավորման գլուխ կանգնած էին երեք իսրայելցիներ`  Իսրայել Շոխաթը, Իսրայել Գիլադին և Մենդել Պորտուգալին։
Պատմություն
Հաշոմերը ստեղծվել է սոցիալիստական սիոնիստների` հիմնականում Պոալ Սիոնի անդամների կողմից, այդ թվում՝ Իսրայել Շոխաթի, Մանյա Շոխաթի, Եզկել Հենկինի, Յիցխակ Բեն-Ցվիի և Բեն-Ցվիի կնոջ՝ Ռահել Յանաիտի կողմից, որոնցից մի քանիսը նախկինում ձևավորել էին Բար-Գիորա կոչվող փոքրիկ գաղտնի խմբավորումը, որը հսկում էր Սեհերա համայնքը (այժմ՝ Իլանիա) և Մեսհան (այժմ՝ Քֆար Թավոր)։ Բար-Գիորան հիմնադրվել է 1907-ի սեպտեմբերի 29-ին՝ Իսրայել Շոխաթի, Ալեքսանդր Զեյդի, Եզկել Հենկինի կողմից Յիցխակ Բեն-Ցվիի Ջաֆայում գտնվող բնակարանում։ Երկու տարի անց՝ 1909-ի ապրիլի 12-ին, Բար-Գիորայի ղեկավարությունը Մեսհայում կայացած ժողովի ժամանակ որոշեց կազմալուծել իրենց կազմակերպությունը և ստեղծել ավելի մեծը՝ «Հաշոմեր»-ը։ Ավելի վաղ բնակիչները պարտավորվում էին պաշտպանել իրենց հողերն ու համայնքները, իսկ Հաշոմերը Պաղեստինի բոլոր հրեական համայնքների համար կազմակերպված պաշտպանություն ապահովելու առաջին փորձն էր։ 1910-ին Եզկել Հենկինը Շոմերից առաջինը ձի վարեց և դարձավ ձիավարժ։ Նա մյուս «Պահապաններին» սովորեցրեց ձի վարել։ Այդ իսկ պատճառով հանձնաժողովը նրա համար ձի ձեռք բերեց, որին նա անվանեց «Սիպորա»։
Զենք գնելու համար անհրաժեշտ միջոցների բացակայությունը շատ մեջ խոչընդոտ էր։ Եհոշուա Հանկինի խորհրդով նրանք Սեհերայի կառավարիչ Եղիաու Կրուսին խնդրեցին իրենց վարկեր տրամադրել։ Առաջին զենքերը ձեռք բերելուց հետո խմբավորման որոշ անդամներ նույնիսկ կարճ ժամանակով զենքը վայր չէին դնում։
Նրանք կրում էին տեղական հագուստ և հետևում էին բեդուինների, դրուզինների և չերքեզների սովորույթներից շատերին։ Նրանք նաև ոգեշնչվում էին կազակների պատմությունից։ Առաջին Շոմրիմները (պահակախմբերը) ծառայությունն իրականացնում էին առանց ձիերի, բայց շուտով ձեռք բերեցին ձիեր, ինչը մեծապես բարձրացրեց պահակախմբերի արդյունավետությունը։ Մենդել Պորտուգալին սահմանեց անդամակցության կանոնները։
Օգտագործված զենքերը նույնն էին, ինչ տեղացիներինը, ներառյալ միափող կամ երկփող հրացաններ, «Յունանի» և «Օսմանլի» մեկփողանի մուշկետներ, տարբեր հրացաններ և Մաուզերի ատրճանակներ։ Ժամանակակից հրացանները, որոնք հայտնի են որպես «Աբու-Համզա», ամենահեղինակավորներն էին և երբեմն գողացվում էին տեղացիների կողմից։ Բոլորը կրում էին «շիբիբիյե» (արաբական դաշույն) և «նաբութ» (դագանակ կամ մահակ)։ Զինամթերքը թանկ և դժվար հանդիպող էր, այդ իսկ պատճառով ստեղծվեցին արտադրության պարզունակ կենտրոններ։
Հաշոմերը հաջողությամբ ապահովում էր երկրի բնակավայրերի պաշտպանությունը, ինչն էլ երբեմն արթնացնում էր կողոպտիչների ու աշխատանքից զրկված արաբ պահակախմբերի զայրույթը և պատասխան գործողությունների միջոցով թշնամանք սերմանում արաբ բնակչության մեջ։ Ավելի վաղ բնակիչների մի մասը մտավախություն ուներ, որ Հաշոմերը կարող է խաթարել ստատուս քվոն տեղի բնակչության հետ։ Առաջին աշխարհամարտի տարիներին նրա անդամներից շատերը Օսմանյան կառավարության կողմից աքսորվեցին Անատոլիա, քանի որ նրանք թշնամական (ռուս) ազգերի ներկայացուցիչներ էին, որոշներն էլ կախաղան հանվեցին։ Երբ թուրքերը բռնեցին Նիլիի խմբից Յոսեֆ Լիշանսկուն, նա պատմեց այն ամենը, ինչ գիտեր, այդ թվում «Հաշոմեր»-ի տասներկու անդամների մասին տեղեկությունները։ Այնուամենայնիվ, խումբը գոյատևեց։
1920-ին որոշվեց կազմավորել ավելի լայնամասշտաբ խմբավորում` Հագանան, որը պիտի բավարարեր Պաղեստինում աճող հրեական համայնքի կարիքներն ու դիմագրավեր նոր պաշտպանական մարտահրավերներին։ Հաշոմերի շատ անդամներ միացան հրեական լեգեոնին, իսկ մյուսները միացան հեծյալ ոստիկանությանը և նշանակալի դեր խաղացին Թել Հաիի և Երուսաղեմի պաշտպանության գործում՝ 1920 և 1921 թվականների արաբական անկարգությունների ժամանակ։ 1920-ի հունիսին Հաշոմերը դադարեց գոյություն ունենալ որպես առանձին մարմին։ Այնուամենայնիվ, խմբավորման անդամները միմյանց հետ կապ պահեցին և կարևոր ներդրում ունեցան Իշուվի պաշտպանության գործում։ Հագանան ինքնին դարձավ Իսրայելի պաշտպանության բանակի (ԻՊԲ) կորիզը։
Բացի երկրի հրեական բնակավայրերի պահակախմբի դեր կատարելուց՝ Հաշոմերի անդամները ստեղծեցին իրենց սեփական մի շարք բնակավայրերը, ներառյալ Թել Ադաշիմը, Թել Հաիը և Քֆար Գիլադին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռազմական գործ Կատեգորիա:Սիոնական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Իսրայելի պատմություն Կատեգորիա:Իսրայելի կազմակերպություններ Կատեգորիա:Արաբա-իսրայելական հակամարտություն Կատեգորիա:20-րդ դարը Իսրայելում
Բագրավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Բագրավան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 2 հուշարձան (2 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Բազակի ձոր
Բազակի ձոր, լեռ Շիրակի մարզում։ հազվագյուտ հանդիպող անուն է, որը գործածվել է XIX դարի ռուսերեն գրականության մեջ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի լեռներ
Քարշ տուր ինձ դժոխք
«Քարշ տուր ինձ դժոխք» (Drag Me to Hell), սարսափ ֆիլմ, որի ռեժիսորը Սեմ Ռեյմին է։ Նա նաև ֆիլմի սցենարի հեղինակն է իր եղբոր՝ Այվան Ռեյմիի հետ միասին։ Գլխավոր դերերում Էլիսոն Լոմանը և Ջասթին Լոնգն են։
Ունենալով $ 90,8 մլն շահույթ ամբողջ աշխարհում և ստանալով բարձր գնահատականներ կինոքննադատների կողմից՝ ֆիլմը արժանացել է «Scream» մրցանակի 2009 թվականին և «Սատուրն»-ի՝ 2010 թվականին, «լավագույն սարսափ ֆիլմ» կատերգորիայում։
Սյուժե
1969 թվական, Փասադենա, Կալիֆոռնիա. երիտասարդ զույգը, ում որդին լսում է դևերի ձայներ, օգնություն է խնդրում մեդիում Շոն Սան Դինայից։ Սան Դինան իրականացնում է ծես, որի ժամանակ անհայտ ուժերը տղային տանում են մի հրե փոսի մեջ։
2009 թվական, Լոս Անջելես. Քրիստին Բրաունը, ով աշխատում է բանկում որպես վարկային գործերի աշխատակից, հույս ունի ստանալ մենեջերի օգնականի տեղը, և իր մրցակիցը նորեկ Ստյու Ռուբինն է։ Իրենց բոսը՝ Ջիմ Ջեքսը, Քրիստինին խորհուրդ է տալիս ավելի խիստ որոշումներ կայացնել, որպեսզի պաշտոնի բարձրացում ստանա։ Քրիստինայի մոտ գալիս է ծեր գնչուհի՝ Սիլվիա Գանուշը, և խնդրում է հետաձգել տան գրավի մուծման ժամանակը։ Քրիստինը խորհրդակցում է բոսի հետ և նա իրեն է հնարավորություն տալիս ընդունել որոշումը։ Հուսալով պաշտոնի բարձրացման՝ Քրիստինը մերժում է գնչուհու խնդրանքը։ Գնչուհին ծնկի է իջնում, համբուրում Քրիստինի կիսաշրջազգեստի փեշը և աղաչում փոխել որոշումը։ Այդ ժամանակ այդտեղ հավաքվում են մարդիկ, և Քրիստինը դեմոնստրատիվ կերպով մերժում է Սիլվիային։ Քրիստինը փորձում է ներողություն խնդրել նրանից, բայց գնչուհին հանկարծակի հարձակվում է նրա վրա, սակայն պաշտպանության աշխատակիցներն օգնում են Քրիստինին և դուրս հանում գնչուհուն։
Բանկի ավտոկայանատեղիում Քրիստինի վրա կրկին հարձակվում է Սիլվիան։ Դաժան կռվից հետո գնչուհին Քրիստինի վերարկուից պոկում է կոճակ և անիծում է այն։ Ավելի ուշ Քրիստինն իր ընկերոջ՝ Քլեյ Դալթոնի հետ գնում է մեդիում Ռամ Ջաշի մոտ և իմանում է, որ իրեն անիծել են։ Գիշերը Քրիստինի բերանի մեջ ճանճ է մտնում։ Այդ գիշեր Քրիստինը մղձավանջ է տեսնում, որում մահացած գնչուհին իրեն ծածկում է իր բերանից դուրս եկող գերեզմանային ճիճուներով։
Աշխատավայրում Քրիստինի մոտ սկսվում է արնահոսություն քթից, այնուհետև արյունն ուժեղ հոսում է բերանից և ցայտում է բոսի վրա։ Այս իրարանցման ժամանակ Ստյուն գողանում է Քրիստինի փաստաթղթերը սեղանից և վաճառում է դրանք մրցակից բանկին՝ դրանով դավ նյութելով Քրիստինի դեմ և ստանալով պաշտոնի բարձրացում։ Վախեցած Քրիստինը գնում է Սիլվիայի թոռնուհու տուն, ցանկանում է վերանայել նրա խնդրանքը, սակայն իմանում է, որ Սիլվիան մահացել է նախորդ գիշերը։
Քրիստինը վերադառնում է Ջաշի մոտ, ով ասում է, որ 3 օր իրեն կտանջի զորեղ դև Լամիան, ինչի արդյունքում Քրիստինը հավերժ կհայտնվի դժոխքում։ Մեդիումը խորհուրդ է տալիս Քրիստինին որևէ կենդանու զոհաբերել դևի համար։ Քրիստինը զոհաբերում է իր կատվին և թաղում նրան բակում։ Դալթոնի ընտանիքի հետ ընթրիքի ժամանակ Քրիստինին շարունակում է տանջել Լամիան, և նա իրեն տարօրինակ է պահում։
Քրիստինը վերադառնում է մեդիումի մոտ, ով հայտնում է իրեն, որ մեդիում Սան Դինան կհամաձայնվի օգնել 10 հազար դոլար տալու պայմանով։ Աղջիկը հավաքում է իր իրերը և վաճառում, բայց դեռ պակասում է 7 հազար դոլար։ Երեկոյան նա իմանում է, որ Քլեյը վճարել է իր փոխարեն։ Այնուհետև Քրիստինը գալիս է սեանսի, Սան Դինան ցանկանում է իր միջոցով դևին տեղափոխել այծի մեջ, որին կսպանի մեդիումը։ Սակայն աշակերտի մոտ չի հաջողվում սպանել այծին, և դևը մտնում է տղայի մեջ, ով սկսում է ոչնչացնել ամեն ինչ, ինչ տեսնում է։ Վերջին պահին Սան Դինան գիտակցության է գալիս և իր կյանքի գնով քշում է դևին։ Ջաշը ասում է Քրիստինային, որ նրան մի հնարավորություն է մնացել՝ մինչ լուսաբաց անիծված կոճակը նվիրել որևէ մեկին։
Քրիստինը և Քլեյը տուն են գնում, ճանապարհին հանկարծակի հայտնվում է Սիլվիայի ուրվականը։ Քրիստինը գնում է բար և որոշում է, թե ում նվիրել կոճակը։ Նա զանգում է և կանչում Ստյուին։ Քրիստինը պատրաստվում էր նվիրել կոճակը նրան, սակայն այն բանից հետո, երբ նա լաց է լինում, Քրիստինը խղճում է Ստյուին և հետ ուղարկում նրան։ Հերոսուհին գալիս է Ջաշի մոտ և իմանում, որ կոճակը կարող է մեռածի նվիրել։ Նա արագ գնում է գերեզմանոց և քանդում է Սիլվիայի գերեզմանը, ապա մտնցում է կոճակով ծրարը նրա բերանը։ Այդ ժամանակ տեղատարափ անձրև է սկսվում, որը ջրով է ծածկում գերեզմանը, և Քրիստինը չի կարողանում դուրս գալ այնտեղից։ Ջրի մակերես է բարձրանում Սիլվիայի դիակը, որը կարծես փորձում է խանգարել աղջկան, հետո նրա գլխին է ընկնում հարևան գերեզմանի խաչը, սակայն վերջին պահին Քրիստինին հաջողվում է դուրս պրծնել և գնալ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր վհուկների մասին
Զեմո Լեթեթի
Զեմո Լեթեթի (ზემო ლეთეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 860 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 6 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Բորիս (լեռնագագաթ)
Բորիս, լեռնագագաթ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում։ Գտնվում է Գոգարաց լեռնաշղթայի հյուսիսային լանջին՝ ՀՀ Ստեփանավանի շրջանի Կաթնաղբյուր և Կույբիշև գետերի միջև։ Բարձրությունը 1850 մետր է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով
Ֆոշկի
Ֆոշկի (Фошки), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Պուտիլայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Պուտիլայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սմիռնովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
2001 թվականի տվյալներով Սմիռնովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1423 մարդ։ Տարածքը՝ 40.84 կմ²։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 34.84 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։ Հիմնվել է 1920 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1920 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հին Տորուն
Հին Տորուն (Stare Miasto (Toruń)), Լեհաստանի Տորուն քաղաքի հնագույն մասը, որը ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Այնտեղ պահպանվել են այսպես կոչված՝ «աղյուսե գոթիկայի» այնպիսի վառ նմուշներ, ինչպես՝ Սուրբ Մարիամ եկեղեցին, ռատուշան, տևտոնյան ուխտի (օրդենի) ամրոցը, Նիկոլայ Կոպեռնիկոսի տունը, 13-19-րդ դարերի ունևոր քաղաքացիների տներ ։ 1853 թվականին Հին Տորունի կենտրոնական հատվածում կանգնեցվել է այդ քաղաքում ծնված Նիկոլայ Կոպեռնիկոսի արձանը։
Քաղաքի տարեգրությունն սկիզբ է առնում XIII դարից, երբ տևտոնյան ուխտի ներկայացուցիչներն այստեղ ամրոց են հիմնել Պրուսիայում քրիստոնեություն տարածելու նպատակադրումով ։ Ամրոցի շուրջը կազմավորված բնակավայրը քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1233 թվականին։ 1250-1260-ական թվականներին այստեղ բնակություն են հաստատել ու իրենց գործունեությունը ծավալել ֆրանցիսկյան ու դոմինիկյան կրոնավորներ։ XIV դարում քաղաքը միացել է առևտրային Հանզեյան միությանը, որը մեծապես նպաստել է նրա զարգացմանն ու ծաղկմանը։
Հին թաղամասը քաղաքի մնացած մասից կտրում-առանձնացնում են միջնադարյան խրամը, գետը, լավ պահպանված պարիսպները, որոնց մեջ բազում դարպասներ են բացված։ Կենտրոնական հատվածում ընկած է հին շուկայի հրապարակը, որի գլխավոր զարդը ռատուշան է։
Հուշարձաններ
Ստորև ներկայացված է Հին Տորունի պատմա-մշակութային հուշարձանների ընտրանին.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճարտարապետություն Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Կատեգորիա:Պատմական հուշարձաններ Կատեգորիա:Գոթիկա Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Լեհաստանում
Մարիամ Մկրտչյան
Մարիամ Արմենի Մկրտչյան, հայ շախմատիստուհի, կանանց միջազգային վարպետ, Հայաստանի կանանց չեմպիոն (2022), շախմատի աղջիկների մինչև 18 տարեկանների աշխարհի և Եվրոպայի չեմպիոն (2022) , Հայաստանի շախմատի կանանց հավաքականի անդամ ։
Կենսագրություն
Մարիամ Մկրտչյանը ծնվել է 2004 թվականի փետրվարի 27֊ին, Երևանում։ Շախմատով սկսել է զբաղվել 8 տարեկանից, առաջին մարզիչը եղել է շախմատի ուսուցիչը՝ Սևակ Բաղդասարյանը։ Նրա գլխավորությամբ Մարիամը 2014 թվականին դարձել է մինչև 10 տարեկանների Եվրոպայի փոխչեմպիոն։ Մարիամի մարզիչներն են եղել նաև Արարատ Սանթրյանը, Արտաշես Մինասյանը, Վահե Բաղդասարյանը, Զավեն Անդրիասյանը ։
2022 թվականի հունվարին Մարիամ Մկրտչյանը դարձել է շախմատի Հայաստանի կանանց 77-րդ առաջնության չեմպիոն և ընդգրկվել Հայաստանի շախմատի կանանց հավաքականի կազմում ։
2022 թվականի նոյեմբերին Անթալիայում տեղի ունեցած Եվրոպայի պատանեկան առաջնության նախավերջին՝ 8-րդ տուրում, Մարիամ Մկրտչյանը հաղթանակի է հասել իռլանդացի Տրիշա Կանյամարալայի նկատմամբ և ժամանակից շուտ նվաճել Եվրոպայի մինչև 18 տարեկանների չեմպիոնի տիտղոսը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ միջազգային վարպետներ
Քարտային համակարգ
Ժամանակակից քարտային համակարգը առաջացել է Եվրոպայում կռվող տերություններում Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, հետագայում նաև օգտագործվել է այն երկրներում, որտեղ պատերազմի արդյունքում տնտեսությունը տուժել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ և հետո։
20-րդ դարում լայն տարածված էր սոցիալիստական ճամբարի երկրներում ապրանքային դեֆիցիտի դեմ պայքարելու համար։
Շուկայական տնտեսություն ունեցող երկրներում գոյություն է ունեցել բնակչության սոցիալապես անապահով խավերին աջակցող ապրանքների արտոնյալ գնման քարտային համակարգ։
Քարտերը (կտրոնները) սահմանում էին ամսական մեկ անձի համար ապրանքների սպառման որոշակի նորմեր, ուստի նման համակարգը կոչվում էր նաև նորմալացված բաշխում։
Հին աշխարհ
Առաջին անգամ պարենամթերք ստանալու քարտերը («թեսերներ») ստացել են դեռ Հին Հռոմում։
Ֆրանսիայում Յակոբինյան բռնապետության շրջանում հացի համար քարտեր էին մտցվել (1793-1797)։