cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ավրիլ Լավին
Ամուսնություն և ամուսնալուծություն
Յոթ ամիս անց Լավինը ասել է, որ այն «Ամենալավ բանն է, որ երբևէ իր հետ չէր եղել»։ Բայց նրանց ամուսնությունը երկար չտևեց, քանի որ Ուիբլին ընդունում էր թմրանյութեր։ «Նա օգտագործում է թմրանյութեր։ Բնականաբար նա առաջ էլ էր օգտագործում, որովհետև խոսում էր թմրանյութերի մասին, և ես հասկացա այդ մասին երբ մենք սկսեցինք հանդիպել։ Ես երբևէ չեմ փորձել կոկաին և հպարտանում եմ դրանով։ Ես 100%-ով դեմ եմ թմրանյութերի օգտագործմանը» ։ Այդ ամենը շարունակվեց ևս երեք տարի։ 2009 թվականի սեպտեմբեր 17-ին զույգը հայտարարեց ամուսնալուծության մասին ։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 9-ին նրանք ամուսնալուծվեցին, ավելի ուշ նա ասաց. «Ես շնորհակալ եմ մեր համատեղ անցկացրած կյանքից և ուրախ, որ մենք կմնանք ընկերներ» ։ Ամուսնալուծության պրոցեսը վերջնականապես ավարտվեց 2010 թվականի նոյեմբերի 18-ին ։
Ավելի ուշ նա հանդիմում էր մոդել Բրոդի Ջենների հետ։ Այնուհետև հայտնի դարձավ, որ 2012 թվականի գարնանը նրանք բաժանվել են ։
2012 թվականի օգոստոսի 8-ին Լավինը ընդունեց «Nickelback» խմբի ֆրոնտմենի՝ Չեդ Կրյուգերի ամուսնության առաջարկը .: Նրանց շփումը սկսվել է 2012 թվականի փետրվարին ։ Հարսանիքը կայացավ 2013 թվականի հուլիսի 1-ին Ֆրանսիայի հարավում, Կանադայի անկախության օրը ։
Մրցանակները
Ավրիլ Լավինը դարձավ ավելի քան 100 մրցանակների դափնեկիր և թեկնածու, ամբողջ աշխարհում, այդ թվում՝ Գրեմմիի ութ մրցանակները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Փոփ երգչուհիներ Կատեգորիա:Կանադացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:1987 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 27 ծնունդներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ‎ Կատեգորիա:Կանադացի ռոք երաժիշտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Կանադացի երգահաններ Կատեգորիա:Կանադացի դիզայներներ
Կանդլե
Կանդլե (Kandle), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Հալյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Հալյալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Պավլյուկովկա (այլ կիրառումներ)
Պավլյուկովկա, կարող է վերաբերել՝
Աուտիզմի ախտորոշման դիտարկման ժամանակացույց (ADOS)
Աուտիզմի ախտորոշման դիտարկման ժամանակացույցը (ADOS) աուտիզմ-ի գնահատման և ախտորոշման գործիք է։ Ընթացակարգը բաղկացած է լիարժեք և մասնակի կանոնակարգված առաջադրանքներից, որոնք ներառում են սոցիալական փոխազդեցություններ հետազոտողի և գնահատվողի միջև։ Հետազոտողը դիտում և բացահայտում է գնահատվողի վարքի կողմերը և դասակարգում դիտարկման նախապես որոշված բաժիններում։ Դիտարկումների դասակարգված տվյալներն այնուհետև միավորվում են վերլուծության համար քանակական միավորներ ձևավորելով։ Հետազոտությամբ ամրապնդված տվյալները նույնականացնում են դասական աուտիզմ կամ Աուտիկ սպեկտրի խանգարում (ԱՍԽ) հնարավոր ախտորոշումները՝ աուտիզմի նշանների ստանդարտացված գնահատման հնարավորություն տալով։ ADOS-ին զուգակցվող գործիք է Աուտիզմի ախտորոշման հարցազրույց (վերանայված) (ADI-R)-ը, որը գնահատվողի ծնողների հետ հստակ կառուցված հարցման միջոցով վերհանում է անձնավորության զարգացման ողջ պատմությունը։
Պատմություն
Աուտիզմի ախտորոշման դիտարկման ժամանակացույցը ստեղծվել է մի խումբ մասնագետների կողմից 1989 թվականին (Կատրին Լորդ, PhD, Մայքլ Ռութեր, ԲԳԴ, Պամելա Ս.Դիլավոր, PhD, Սյուզան Ռայզի, PhD): Այն լայնամասշտաբ հասանելիություն ստացել է 2001 թվականին Արևմտյան հոգեբանական ծառայությունների (WPS) միջոցով ։
Մեթոդը
Աուտիզմի ախտորոշման դիտարկման ժամանակացույցը բաղկացած է լիարժեք և մասնակի կանոնակարգված առաջադրանքների սերիաներից և սովորաբար 40-60 րոպե անմիջական թեստավորում է ենթադրում։ Այդ ընթացքում հետազոտողը հնարավորություններ է ստեղծում գնահատվողի համար ցուցադրելու իր սոցիալական և հաղորդացական այն վարքերը, որոնք կապված են աուտիզմի ախտորոշման հետ ։
Յուրաքանչյուր հետազոտվող գնահատվում է 4 մոդուլներից մեկով։ Համապատասխան մոդուլի ընտրությունը հիմնված է դիտարկվողի զարգացման և խոսքի ձևավորման մակարդակի վրա։ Զարգացման միակ մակարդակը, որը չի գնահատվում այս գործիքով, դեռահասների և մեծահասակների մոտ խոսքի բացակայությունն է։ Այն նաև չպետք է կիրառվի կույր, խուլ, կամ զգայական կամ շարժողական որևէ այլ լուրջ խանգարում ունեցող անձանց հետ։
Մոդուլներ
Աուտիզմի ախտորոշման դիտարկման ժամանակացույցը բաղկացած է 4 տարբեր մոդուլներից։ Դրանցից յուրաքանչյուրը նախագծված է ծառայելու որպես ամենահամապատասխան թեստ որոշակի տարիք և ֆունկցիոնալ մակարդակ ունեցող անձանց համար։ Մոդուլ 1-ի և 2-ի որոշ օրինակներ պարունակում են անվանը արձագանքելու, սոցիալական ժպիտի, ազատ կամ փուչիկներով խաղի առաջադրանքներ։ Մոդուլ 3-ը և 4-ը կարող են ներառել հերթի փոխանցումով խաղ և հաղորդակցում, ապրումակցման կամ մյուսների հույզերի մեկնաբանության տարրեր ։
Վերանայումներ
Աուտիզմի ախտորոշման դիտարկման ժամանակացույցի վերանայված, երկրորդ հրատարակությունը (ADOS-2) իրականացվել է WPS կողմից 2012 թվականի մայիսին։ Այն ներառում է մոդուլ 1-3-ի թարմացված նորմեր, բարելավված ալգորիթմեր և նոր՝ Մանկական մոդուլ, որը հեշտացնում է 12-30 ամսական երեխաների գնահատման ընթացքը ։
Դասընթացներ
WPS-ն առաջարկում է ADOS-2-ի կլինիկական աշխատանքային դասընթաց գործիքի հետ անծանոթ մասնագետների համար։ Այն մասնակիցներին հնարավորություն է տալիս նայել մասնագետի կողմից ADOS-2-ի միջոցով Աուտիկ սպեկտրի խանգարում (ԱՍԽ) ունեցող երեխայի դիտարկման ընթացքը։ Դասընթացի ժամանակ մասնակիցները փորձարկում են միավորների հաշվարկը։ Դասընթացը առավելապես կենտրոնացած է 1-4-րդ մոդուլների վրա, թեպետ մասնակիցներին ուսումնասիրելու նյութեր են տրամադրվում Մանկական մոդուլի դասընթացը հետագայում ավարտելու համար ։
WPS կողմից առաջարկվող կլինիկական դասընթացը նախապատրաստական է ավելի խորքային հետազոտական դասընթացի համար, որն իրականացնում են ADOS-2-ի հեղինակներն ու նրանց գործընկերները։ Հետազոտական դասընթացն ընդգրկում է հատուկ չափանիշներով ճշգրիտ կոդավորում անելու առաջադրանքներ և նախատեսված է մասնագետներին հասցնելու բարձր մակարդակի խաչաձև միջփորձագիտական հուսալիության, որը պահանջվում է հետազոտությունում։ CADB-ն ևս դասընթացի հնարավորություններ է առաջարկում, ինչպես օրինակ մանկական մոդուլի ուսուցման մեկօրյա աշխատանքային թրեյնինգները (այն հետազոտողների և բժիշկների համար, որոնք անցել են ADOS կամ ADOS-2 1-4 մոդուլների դասընթացը)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աուտիզմ Կատեգորիա:Հաղորդակցական խանգարումներ
Սրիչ
Սրիչ, մատիտները սրելու հեշտ հարմարանք։ Գոյություն ունեն տարբեր կառուցվածքով սրիչներ՝ սկսած ձեռքի սրիչից, որը կարող է տեղավորվել գրպանում կամ գրչատուփում, վերջացրած մեծ չափերի սրիչներով (մեխանիկական և էլեկտրոնային), որոնք տեղադրվում են գրասենյակներում սեղանների վրա։ Վերջիններս միշտ ունենում են ինչ-որ հատուկ մաս մատիտի տաշեղները պահելու համար (լինում են նաև որոշ գրպանի սրիչների վրա)։ Սրիչները օգտագործելիս կատարվում է առաջ գնացող կամ պտտող շարժումներ։
Պատմություն
Ֆրանսիացի մաթեմատիկոս Բեռնարդ Լասսիմոնը 1838 թվականին մատիտների սրիչի համար ստացել է առաջին արտոնագիրը (French patent № 2444). Առաջին ամերիկական մատիտների սրիչը արտոնագրվել է Ուոլտեր Էդվարդ Ֆոստերի կողմից 1855 թվականին ։. Գրասենյակների համար էլեկտրոնային մատիտների սրիչները ստեղծվել են 1917 թվականին ։.
Ժամանակակից սրիչներն ունեն գույների և ձևերի լայն ասպեկտ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրենական պիտույքներ
Պոմոշնայա (քաղաք, Ուկրաինա)
Պոմոշնայա (Помічна), քաղաք Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոբրովելիչկովի շրջանում, շրջանային նշանակության քաղաք։ Հիմնադրվել է 1868 թվականին։
2006 թվականի տվյալներով Պոմոշնայա քաղաքում բնակվում էր մոտ 12 500 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8,15 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոբրովելիչկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1868 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պավլովիչի (այլ կիրառումներ)
Պավլովիչի, կարող է վերաբերել՝
Արմինիայի ապստամբություն (850-855)
8-րդ դարում տեղի ունեցած հակաարաբական ապստամբություններից այն տարբերվում էր առավել կազմակերպվածությամբ ու ձեռք բերած արդյունքներով։ Համազգային ելույթն ավարտվում է հայերի հաղթանակով, ինչի արդյունքում Հայաստանը ձեռք է բերում լիակատար ինքնավարություն, իսկ Արաբական խալիֆայության իշխանությունը դառնում է ձևական։ 855 թվականին Սմբատ Խոստովանողի մահից հետո իր որդին՝ ապստամբության հիմնական ղեկավար Աշոտ Բագրատունին, ճանաչվում է հայոց իշխան։ 862 թվականին նա հայտարարվում է նաև իշխանաց իշխան, իսկ 885 թվականին վերականգնում է հայոց թագավորությունը։
Հայաստանը արաբական խալիֆայության կազմում
Արաբական արշավանքները Հայաստան տեղի են ունեցել 642-650 թվականներին։ Նախապես պարտության մատնելով դարավոր պատերազմներից հոգնած երկու տերություններին՝ Բյուզանդական կայսրությանը և Սասանյան Պարսկաստանին՝ արաբները արշավեցին Հայաստան ։ Արաբական հետագա արշավանքներից խուսափելու նպատակով ժամանակի հայկական վերնախավը Թեոդորոս Ռշտունու գլխավորությամբ պայմանագիր է կնքում խալիֆայության հետ, որով Հայաստանը ընդունում է նրա գերիշխանությունը, իսկ խալիֆայությունը պարտավորվում է հարգել նրա ինքնիշխանությունը։ Հայաստանը, Վրաստանը, Աղվանքը և Չողա երկիրը (Դերբենդ) միավորվեցին վարչատարածքային մեկ միավորի՝ Արմինիա կուսակալության մեջ ։ Հայաստանն արաբների օրոք կառավարում էին արաբ ոստիկանները, երբեմն էլ՝ արաբների կողմից նշանակվող հայ իշխանները։ Նրանց նստավայրը Դվինն էր։ Հայաստանի ամիրայությունը կամ Արմինիա կուսակալությունը (إمارة أرمينيا) կիսանկախ վարչատարածքային միավոր էր։
Թեոդորոս Ռշտունուն հաջորդել են Համազասպ և Գրիգոր Մամիկոնյանները, որոնց կառավարման տարիներին Հայաստանն ապրել է ինքնավար և խաղաղ ստեղծագործական կյանքով։ Հայոց իշխան Աշոտ Բագրատունին (685-689) զոհվել է արաբ-բյուզանդական նվաճողների դեմ մարտում։ Նրան հաջորդել են նախ Ներսեհ Կամսարականը (689-693), ապա՝ Սմբատ Բյուրատյան Բագրատունին (693-726)։ 695 թվականին ներխուժելով Հայաստան՝ արաբական զորքերը Սմբատ Բագրատունուն հարկադրել են ճանաչել խալիֆայության գերիշխանությունը։ Կուսակալության տարիներին տեղի էր ունենում հայ նախարարներին պետական և քաղաքական կյանքից արտամղելու քաղաքականություն։ Հայ ազնվականները, չհամակերպվելով, համառ պայքար են մղել Հայաստանի ինքնիշխանության և իրենց ավանդական իրավունքների վերականգնման համար։ 8-րդ դարում Արմինիայում տեղի են ունենում հակաարաբական ապստամբություններ, որոնք գլխավորում էին հիմնականում Մամիկոնյան ու Բագրատունի իշխանական տոհմերի ներկայացուցիչները։ 8-րդ դարում տեղի ունեցած տեղական բնույթի կամ համահայկական նշանակության ընդվզումներում նախարարների մի մասը՝ Մամիկոնյաների գլխավորությամբ, ապավինում էր Բյուզանդական կայսրության օգնությանը։ Նախատեսվում էր ազատագրել Հայաստանը բյուզանդացիների զորքերով։ Մինչդեռ Բագրատունիները նպատակադրվել էին ժամանակավորապես հարմարվել ստեղծված քաղաքական իրավիճակին, և հարմար պահի սպասելով՝ սեփական ուժերով ապստամբել խալիֆայության դեմ ու վերականգնել անկախ պետականությունը։ Բագրատունիների հաշվարկները ավելի ճիշտ դուրս եկան։ Հայ իշխանական տներրի հիմնական մասը համախմբվեց նրանց շուրջ, իսկ Մամիկոնյանները դուրս եկան քաղաքական ասպարեզից։
Հայոց իշխան Աշոտ Բագրատունին (մոտ 790-826), որը հայտնի է «Քաջ» և «Մսակեր» մականուններով, իշխանանիստը Կոգովիտ գավառի Դարույնք ամրոցից տեղափոխել է Արշարունիք գավառի Բագարան բերդաքաղաք։ Նրա եղբայր Շապուհը ստանձնել է հայոց սպարապետի պաշտոնը։ Թուլացող խալիֆայությունը հարկադրված ճանաչել է Աշոտ Քաջի ինքնիշխանությունը, համակերպվել Հայաստանում և Հարավային Կովկասում Բագրատունիների գերակայության հետ։ Աշոտ Բագրատունու մահից հետո Հայոց իշխանի կամ Իշխանաց իշխանի գերագույն պաշտոնը ժառանգել է նրա ավագ որդին՝ Բագարատ Բ Բագրատունին (826-851), իսկ սպարապետությունը՝ կրտսեր որդին՝ Սմբատ Բագրատունի Աբլբասը (852-855)։ 9-րդ դարի առաջին կեսին հարկերի գանձումը Հայաստանում վերապահվել է Հայոց իշխանին, և խալիֆայության գերիշխանությունն արտահայտվել է Հայոց իշխանից տարեկան որոշ հարկեր ստանալով։
Հայ իշխանական տների հզորացում
9-րդ դարի սկզբներին Արաբական խալիֆայությունը սկսում է թուլանալ ու մասնատվել։ Օգտվելով դրանից՝ հայ իշխանական տները աստիճանաբար ընդլայնեցին իրենց տիրույթները Արմինիա կուսակալության տարածքում։ Բագրատունիները արաբ եկվոր ամիրաների դեմ համառ պայքարում տիրացան երկրի գրեթե մեկ երրորդին։ Նրանց տիրույթներն ընդգրկում էին Տարոնը, Արշարունիքը, Շիրակը, Աշոցքը, Բագրևանդը և Տայքը։ Հայոց իշխան Աշոտ Մսակեր Բագրատունին (790-826) իր իշխանության կենտրոն էր դարձրել Բագարան բերդաքաղաքը՝ Ախուրյանի ափին։ Աշոտ Մսակերին հաջորդեց որդին՝ Բագարատը, որն ստացել էր Հայոց իշխանաց իշխանի պաշտոնը (826-851)։ Վերջինիս իրավունքները Հայոց իշխանի համեմատ շատ ավելի մեծ էին։ Նա փաստորեն դարձել էր Արմինիայի ոստիկանի տեղապահ՝ փորձելով անգամ դառնալ ոստիկան։ Բագարատ Բագրատունու օրոք Հայաստանը վերականգնեց իր ինքնավարությունը ։
Բագրատունիները ոչ միայն իրենց ձեռքում կենտրոնացրին քաղաքական իշխանությունը, այլև հսկողության տակ վերցրին եկեղեցին։ Նրանց ազդեցությունը տարածվում էր անգամ Վերին Միջագետքում։ Բագրատունիների մի ճյուղը հաստատվել էր Վիրքում և համագործակցում էր Հայաստանի իրենց տոհմակիցների հետ։ Բագրատունիներից բացի աչքի էին ընկնում Վասպուրականի տեր Արծրունիները, Սյունյաց և Արցախի իշխանական տոհմերը։ Նրանք ևս զենքի ուժով ընդարձակեցին իրենց տիրույթները՝ բազմիցս հաղթելով արաբ ամիրաներին։
Ապստամբության ընթացքը և ավարտը
847 թվականին Բաղդադում գահ բարձրացավ Մութավաքիլ խալիֆը, ով հպատակ երկրների նկատմամբ սկսում է վարել խիստ քաղաքականություն։ Դրա նպատակն էր լցնել խալիֆայության դատարկված գանձարանը և վերականգնել նախկին հզորությունը։ Հայաստանի ինքնավարությունը վերացնելու և հարկային լուծը վերականգնելու հանձնարարությամբ 849 թվականին ուղարկվեց Աբուսեթ (أبو سيد) ոստիկանը։ Նրան տրամադրել էին մեծաքանակ զորքեր, որոնք պետք է աջակցեին Աբուսեթին հարկահավաքության ժամանակ։ Թովմա Արծրունին վկայում է, որ ոստիկանը մտադրվել էր պաշտոնից հեռացնել Հայաստանի իշխանաց իշխան Բագարատին ու Վասպուրականի գահերեց իշխան Աշոտին, ովքեր հայոց սպարապետ Սմբատ Բագրատունու հետ միասին Հայաստանի ամենաազդեցիկ ղեկավար գործիչներն էին։ Բագարատ Բագրատունին, հակառակ ընդունված կարգի, չներկայացավ ոստիկանին, այլ մեծարժեք ընծաների հետ նրան ուղարկեց հավաքված հարկերը։ Արաբ ոստիկանն ստիպված եղավ դրանով բավարարվել և հետ դառնալ։ Պատճառն այն էր, որ Հայաստանի հարավային նահանգների նախարարները ռազմական դաշինք էին ստեղծել միմյանց հետ և դարձել խիստ վտանգավոր։ Հեռանալով երկրից՝ Աբուսեթն իր հետ տանում էր հայ իշխանների վերաբերյալ տեղի իսլամադավան բնակչության բողոքագրերը։ Այնուամենայնիվ, նա արաբական զորքը տրամադրեց երկու զորավարների՝ կարգադրելով ասպատակել Տարոնն ու Վասպուրականը և բռնությամբ հավաքել հարկերը։ Բագարատ Բագրատունու և Վասպուրականի իշխան Աշոտ Արծրունու գլխավորությամբ հայկական միացյալ զորքը ջախջախեց արաբներին։ Արաբներն այլևս չէին կարող անտարբեր լինել։ Հայկական ջոկատները ջախջախեցին նաև կայսիկների զորքերին՝ նրանց հալածելով մինչև կայսիկ ամիրա Մուսայի նստավայրը՝ Բաղեշ քաղաքը։
851 թվականին Աբուսեթի որդի Յուսուֆը (يوسف) Ատրպատականից մտնելով Հայաստան, կանգ առավ Արծրունիների կարևորագույն բերդերից մեկի՝ Ադամակերտի մատույցների մոտ։ Նա ասպատակ սփռեց Վասպուրականում, ապա իր մոտ կանչեց Բագարատ Բագրատունուն՝ նրան խոստանալով տալ Արմինիայի կառավարչի պաշտոնը։ Սակայն Յուսուֆը Խլաթում խաբեությամբ ձերբակալեց Բագարատ Բագրատունուն և շղթայակապ ուղարկեց Բաղդադ։ Յուսուֆի ավերածություններին ի պատասխան՝ Խութ ու Սասուն գավառների լեռնականները Բագարատ Բագրատունու որդիների՝ Աշոտի ու Դավիթի, ինչպես նաև Հովհան Խութեցու գլխավորությամբ հարձակվեցին արաբների վրա ու Մուշում նրանց գլխովին ջախջախեցին։ Յուսուֆը, որ պատսպարվել էր քաղաքի եկեղեցու գմբեթում, սպանվեց մի սասունցի երիտասարդի կողմից։ Լեռնականների հաղթանակն այնքան փառավոր ու տպավորիչ էր, որ այն կազմեց «Սասնա ծռեր» ժողովրդական դյուցազնավեպի հիմքը։ Արաբների դեմ սկսված ազատագրական պայքարը տարածվեց նաև Արմինիայի մյուս երկրներում (Վիրք, Աղվանք)։
852 թվականին խալիֆի հրամանով թուրք զորավար Բուղան ներխուժեց Տարոն։ Այնուհետև ձերբակալեց ապստամբության ղեկավար խշխաններին, սրատել տվեց բնակչության մի մասին, իսկ շատերին գերեվարեց։ Նույն կերպ նա վարվեց ապստամբած Վասպուրականի տերերի հետ։ Սակայն նա անկարող եղավ ճնշելու ապստամբությունը, որովհետև հայ իշխանները շարունակում էին համառ դիմադրել։ 853 թվականի գարնանը Բուղան ավերեց Սյունիքը, այնուհետև Արևելյան Վրաստանը։ Այստեղ, սակայն, նա լեռնականներից պարտվեց։ Բուղան նույն ճակատագրին արժանացավ Արցախում, որտեղ Եսայի իշխանի գլխավորությամբ Քթիշ ամրոցի պաշտպանները մեկ տարի շարունակ հերոսական մարտեր էին մղում նրա դեմ։
Դանիական ոսկեդար
Դանիական ոսկեդար, 19-րդ դարի առաջին կեսին Դանիայի տարբեր արվեստների զարգացման պատմությունն ընդգրկող ժամանակաշրջանը
Պատմություն
Թեև երկրի մայրաքաղաք Կոպենհագենը 19-րդ դարի առաջին կեսին շատ էր տուժել հրդեհների, ռմբակոծությունների և համազգային սնանկցման հետևանքով, բայց արվեստը նոր վերելք ապրեց, որի խթանը հանդիսացավ գերմանական ռոմանտիզմը։ Այդ շրջանը առավել  հաճախ զուգադրվում է դանիական գեղանկարչության ոսկեդարի հետ (1800–1850 թվականներ), երբ ստեղծվեցին Քրիստոֆեր Վիլհելմ Էկերսբերգի և նրա աշակերտների՝ Վիլհելմ Բենձի, Քրիստեն Կեբկեի, Մարտինուս Ռորբիի, Կոնստանտին Հանսենի և Վիլհելմ Մարստրանդի   գեղանկարչական աշխատանքները, ինչպես նաև քանդակագործ Բերտել Տորվալդսենի ստեղծագործությունները։
Նշված ժամանակաշրջանում բուռն զարգացում է ապրել նաև ճարտարապետությունը, որտեղ գերիշխող էր դարձել կլասիցիստական ոճը։ Մասնավորապես՝ Կոպենհագենը միանգամայն նոր տեսք է ստացել շնորհիվ այն շինությունների, որ կառուցվել են Քրիստիան Ֆրեդերիկ Հանսենի և Միքայել Գոտլիբ Բինդեսբոլի նախագծերով։
Երաժշտության բնագավառում ոսկեդարի ոգին դրսևորվել է Հարտմանի, Հանս Քրիստիան Լիմբեի, Նիլս Գադեի և այլ երգահանների, ինչպես նաև բալետմայստեր Ավգուստ Բուռնովիլի ստեղծագործություններում, որոնք ներշնչվել ու տոգորվել են դանիական ռոմանտիկ ազգայնականության գաղափարներով։
Այդ ժամանակաշրջանի գրականությանը նույնպես բնորոշ էր ռոմանտիզմը, որը 1802 թվականին ներդրվել էր նորվեգա-գերմանական ծագում ունեցող փիլիսոփա Հենրիկ Ստեֆենսոնի կողմից։ Համբավավոր գրողներն էին Ադամ Էլենշլեգերը, Բեռնհարդ Սևերին Ինգմանը, Նիկոլա Գրունդտվիգը և, թերևս՝ ամենից առաջ՝ Հանս Քրիստիան Անդերսենը՝ ժամանակակից դանիական գրական հեքիաթի սկզբնավորողը։
Սյորեն Կյերկեգորը մեծապես նպաստել է փիլիսոփայության զարգացմանը, իսկ Հանս Քրիստիան Էրստեդը զգալի առաջընաց է ապահովել հիմնարար գիտությունների բնագավառում։
Ոսկեդարը խոր ազդեցություն է գործել ոչ միայն Դանիայի, այլև, ժամանակի ընթացքում՝ նաև միջազգային մշակութային կյանքի վրա։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Դանիական մշակույթ
Լյումանդա (այլ կիրառումներ)
Լյումանդա, կարող է վերաբերել՝
(5408) Թե
(5408) Թե (The), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի մարտի 25-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,261105 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,947 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5752 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1241,88 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,289883 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,08° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1971 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Շուդդոդանա
Շուդդոդանա («մաքուր բրինձ»), Սիդհարթա Գաուտամա Շակյամունի Բուդդայի (Բուդդա) հայրը՝ ըստ «արդի համաշխարհային ժամանակաշրջանի» բուդդիստների ։ Պալի կանոնը պարունակում է մասնակի տեղեկություններ Շուդդոդանայի մասին։ Նրա մասին կանոնից ստացված տեղեկությունները մեկնաբանվում են Միլինդապանհայի դասական «Տերավադա» տեքստում («Մենանդերի արքայի հարցերը») ։
Շուդդոդանան Հյուսիսային Հնդկաստանի իշխանություններից մեկի ռաջան էր, պատկանում էր Գաուտամայի (Պալի Գոտամա) գոթրային (ընտանիքին)։ Նա փորձել է պաշտպանել իր որդուն առօրյա կյանքի դժվարություններից՝ պատվիրելով նրա համար երեք պալատ կառուցել, որոնցում նա իր ժամանակի մեծ մասը կանցկացներ երանության և հաճույքների մեջ, քանի որ կանխագուշակվել էր Շուդդոդանայի ծնվելուց առաջ, որ ինքը կամ կդառնար Մեծ թագավոր, որը նվաճելու էր Ջամբուդվիպան (Հնդկաստան, կամ բառի լայն իմաստով՝ ամբողջ աշխարհը), կամ Մեծագույն հոգևոր առաջնորդ, որի կյանքը կապված կլինի ասկետիզմի հետ ։
Շուդդոդանայի կինը թագուհի Մահամայան էր, որը մահացել է որդու՝ Սիդհարթայի լույս աշխարհ գալուց անմիջապես հետո։ Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ Շուդդոդանան ոչ այնքան թագավոր էր, որքան առաջնորդ, ընտրովի պաշտոններ ունեցող հանրապետության իշխան, ով հաջողությամբ ղեկավարել է երկիրը երկար տարիներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուդդայի ընտանիք Կատեգորիա:Բուդդայականություն Կատեգորիա:Բուդդա Կատեգորիա:Բուդդայականության հասկացություններ
Հիլդա Գալֆայան
Հիլդա Մարգարի Գալֆայան-Փանոսյան, հայ բանաստեղծուհի, մանկավարժ։ Հոգեբանական գիտությունների դոկտոր (1973):
Կենսագրություն
Հիլդա Գալֆայանը ծնվել է 1942 թվականին Կոստանդնուպոլիս քաղաքում։ Սովորել է Կոստանդնուպոլսի Եսայան վարժարանում, հայագիտական կրթություն ստացել է Հրանտ Տեր-Անդրեասյանի մոտ։ Սովորել է Սորբոնի համալսարանում, 1973 թվականին պաշտպանել է ատենախոսություն և ստացել հոգեբանության դոկտորի գիտական աստիճան։ 1975 թվականին ավարտել է Փարիզի Արևելյան լեզուների և քաղաքակրթությունների ինստիտուտի հայագիտության բաժինը։ Զբաղվել է մանկավարժությամբ։ Աշխատակցել է սփյուռքի մի շարք պարբերականների։ 1993 թվականին ստեղծել է լեզվի պահպանության «Մաշտոց» կենտրոնը, օտարախոսների համար հրատարակել հայերենի ուսումնական ձեռնարկ։ 2003 թվականին մասնակցել է Հայաստան-Սփյուռք համաժողովին, 2006 թվականին` կրթության հարցերին նվիրված համահայկական ժողովին։ Քնարերգության հիմնական թեման սփյուռքահայ կյանքն է, մայրենին պահպանելու մտահոգությունը։ Սորբոնի համալսարանում դասավանդում է հոգեբանություն և լեզվաբանություն  ։
Լուկավեց (գյուղ, Խիսլավիչսկի շրջան)
Լուկավեց (Лукавец), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 23 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Sapphire Tower
Istanbul Sapphire  կամ Sapphire , երկնաքեր Ստամբուլի Լևենտ թաղամասում, որը 2016 թվականի տվյալներով համարվում է Ստամբուլի և Թուրքիայի ամենաբարձր շենքը։ Գտնվում է Բյույուքդերե պողոտայի վրա։ Istanbul Sapphire Tower-ը եղել է Եվրոպայի բարձրությամբ 4-րդ երկնաքերը՝ շինարարության ավարտման պահին (2010 թվական)։ Սա առաջին էկոլոգիական երկնաքերն է։ Sapphire-ը բաղկացած է 66 հարկերից և ունի 261 մետր բարձրություն, ներառյալ նաև ծայրաձողը, որը համարվում է դիզայնի մաս, այլ ոչ թե ռադիոանտենա։ Նախագծվել և կառուցվել է Tabanlıoğlu Architects-ի կողմից։ Կառույցը բազմաֆունկցիոնալ է, որի կառավարմամբ զբաղվում է Kiler GYO-ն ։
Տեղակայում
Երկնաքերը գտնվում է Եվրոպական Ե80 ավտոմայրուղու մոտ և Otoyol 1, ինչպես նաև կապված է Բոսֆորի և Սուլթան Մեհմեդ Ֆաթիհի կամուրջների հետ։ Կառույցից ուղիղ մուտք կա դեպի Ստամբուլի մետրոպոլիտենի 4-րդ կայարան, որը գտնվում է կայարանի երրորդ հարկում։ Գտնվում է Լևենտի Բյույուքդերե պողոտայում
Կառուցման աշխատանքներ
Նախագիծը կառուցվել է 11 339 մ2 ընդհանուր տարածքով, իսկ կառուցման հրապարակը ունեցել է 157 800 մ2 տարածք։
Ընկերություններ, որոնք մասնակցել են երկնաքերի նախագծման և կառուցման ժամանակ.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիշլի Կատեգորիա:Ստամբուլի երկնաքերներ Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ
152 (թիվ)
152 (հարյուր հիսուներկու), բնական թիվ է։
Կոնվերգենցիա
Կոնվերգենցիա ( - մոտենալ, նմանվել), օրգանիզմների արտաքին կամ ներքին կառուցվածքի հատկանիշների միանմանությունը, որը հիմնված է ոչ թե ծագման միասնության, այլ գոյության նման պայմաններին հարմարվելու վրա։ Կոնվերգենցիայի հետևանքով տարբեր օրգանիզմների միևնույն ֆունկցիա կատարող օրգանները ստանում են նման կազմություն։ Օրինակ՝ բրածո սողուններից՝ իխթիոզավրերի, կաթնասուններից՝ դելֆինների և ձկների մարմնի ձևի ու առջևի վերջավորությունների նմանությունը կամ պարկավոր և ընկերքավոր կաթնասունների որոշ ձևերի, ինչպես նաև պտերոզավրերի և թռչունների նմանությունը։ Բույսերում կոնվերգենտային նմանությունն արտահայտվում է կռզիների (կակտուսների) և իշակաթնուկների, տարբեր միջատակեր բույսերի միջև։
Կատեգորիա:Մակրոէվոլյուցիա Կատեգորիա:Էվոլյուցիոն կենսաբանություն
Ժողովածու (2493)
Ժողովածու (2493), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2493 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1619 թվականին, Զատիկ, Սիմեոն քահանա գրիչների կողմից, Երուսաղեմում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15,2X10,2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 229 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ, աստառը՝ կարմիր կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 175ա, 226բ, 229ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ռուբեն Սահակյան (այլ կիրառումներ)
Ռուբեն Սահակյան անվամբ հայտնի են մի քանի անձնավորություններ.
Սևանի գործադիր մեխանիզմների գործարան
Սևանի գործադիր մեխանիզմների գործարան խորհրդային շրջանի սարքաշինական ձեռնարկություն Սևան քաղաքում։
Հիմնադրվել է 1958 թվականին։ Զանգվածային արտադրությունը սկսել է 1959 թվականիցից։ Մասնագիտացված է եղել գործադիր մեխանիզմների, տեխնոլոգիական գործընթացների ավտոմատ կարգավորման ու ղեկավարման սարքերի արտադրության մեջ։ Ըստ Հայկական սովետական հանրագիտարանի, 1975 թվականին համախառն արտադրանքը 1959 թվականի դիմաց ավելացել է 215 անգամ։ Արտադրանքը կիրառվել է մեքենաշինական, քիմիական ու նավթաքիմիական, մետալուրգիական ձեռնարկություններում, գյուղատնտեսության մեջ։ Առաքվել է նաև արտասահմանյան 26 երկիր։ Հագեցված է եղել ունիվերսալ սարքավորումներով։
Կատեգորիա:Հայաստանի արտադրող ընկերություններ
Կենդլիկու
Կենդլիկու (Kändliku), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեռու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 35 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Կեռու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Մուրադ
Մուրադ (ծն․ և մահ․ թթ․ անհտ․), հայ ճարտարապետ։ Իր ուսուցիչ Սահակ Հիջանեցու մահից (1667) հետո շարունակել և 1669 թվականին ավարտել է նրա սկսած Մուղնու Սուրբ Գևորգ վանքի քառամույթ գմբեթավոր բազիլիկ հորինվածքով եկեղեցու վերակառուցումը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ ճարտարապետներ
153 (թիվ)
153 (հարյուր հիսուներեք), բնական թիվ է։
Պավլովկա (այլ կիրառումներ)
Պավլովկա, կարող է վերաբերել՝
Ռոգոզինինո (գյուղ, Պերեսլավսկի շրջան)
Ռոգոզինինո (Рогозинино), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի բնակավայրեր
Serendipity (երգ, BTS)
Serendipity-ը հարավկորեական BTS բոյբենդի սոլո երգ է, որը երգում է BTS-ի անդամ Ջիմինը։ Այն թողարկվել է որպես ներածական երգ՝ 2017 թվականի սեպտեմբերի 8-ին թողարկած Love Yourself: Her երկարացված պիեսում։ Երգի ամբողջական տեսակը լույս է տեսել 2018 թվականի օգոստոսի 24-ին թողարկած՝ Love Yourself: Answer ալբոմում։ Երգը գրել է Բան Շի Հյոկը, Էշթոն Ֆոսթերը, Ռեյ Մայքլ Դյան կրտսերը, RM-ը և Slow Rabbit-ը։
Նախապատմություն և թողարկում
Երգի հեղինակներից մեկի՝ Ռեյ Մայքլ Դյան կրտսերի խոսքով, «Serendipity»-ի բառերը երգ դառնալուց առաջ խորիմաստ, բովանդակալից պարբերություն էր։ Պրոդյուսերները կենտրոնացել էին երգի համար ուժեղ մեղեդի ստեղծելու վրա ։
Երբ թրեյլերը թողարկվեց, «Jimin» և «Serendipity» բառերը համաշխարհային թրենդ եղան ։ BTS-ի VLive եթերից մեկում, անդամ RM-ը պարզեց որ Ջիմինի նպատակը երգի հետ կապված այն էր՝ որ «փորձառու դառնար որպես վոկալիստ»։ Անդամ RM-ը նաև ցույց տվեց իր երգած տարբերակի մի հատված ։ Երբ երաժշտական ​​տեսահոլովակը թողարկվեց, այն 24 ժամվա ընթացքում հավաքեց ավելի քան յոթ միլիոն դիտում և մեկ միլիոն լայք ։
Փրոմոուշեն
Երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել էր որպես թրեյլեր իրենց երկարատև պիես՝ Love Yourself: Her-ի համար. Երգը գովազդվեց 2018 KBS Song Festival-ում 2018 թվականի դեկտեմբերին ։
Պավլովշչինա (այլ կիրառումներ)
Պավլովշչինա, կարող է վերաբերել՝
Serendipity (երգ, BTS)
Կազմությունը
Երաժշտորեն երգը նկարագրվել է որպես զգայուն և հանգստացնող, որում լսվում են նուրբ էլեկտրոնային երանգով R&B ակնարկներ ։ Billboard-ը ժանրը անվանեց Այլընտրանքային R&B։ Ներածման տարբերակը տևեց 2:20, իսկ ամբողջական տարբերակը` 4:36 ։ Այն A♭ մայորի բանալիում է գտնվում և մի րոպեում ութսունյոթ հարված է ։ Գենդերային չեզոք բառերով երգը խոսում է երազանքների, սիրո, ինքնության և նպատակի հետևելու մասին ։
Վարկեր և անձնակազմ
Երգի անձնակազմը հարմարեցված է Love Yourself: Answer ալբոմի նոթերից ։
Ծանոթագրություններ
undefined Կատեգորիա:BTS խմբի երգեր Կատեգորիա:2017 երգեր Կատեգորիա:2017 երաժշտությունում Կատեգորիա:Կորեական երաժշտություն
Պոպովկա (գյուղ, Դոբրովելիչկովի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Պոպովկա գյուղում բնակվում էր 65 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,198 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 328,28 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոբրովելիչկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1861 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մեծ Ուտյուկս
Մեծ Ուտյուկս (Большой Утюкс) գետը գտնվում է Արխանգելյան շրջանի հարավային մասում։ Այն Ուստիա գետի աջ վտակն է։ Սկիզբ է առնում Վերխնետոեմսկյան և Ուստյանական շրջանների սահմաններից։ Մեծ Ուտյուկս գետը հոսում է Ուստյանական մարզի Արխանգելյան շրջանով՝ հյուսիսից հարավ, հարավից՝ արևելք։ Սնուցումը խառն է, գերակշռում է ձյան սնուցումը։ Գետավարարումը տեղի է ունենում ապրիլից հունիս ամիսներին։ Սառչում է հոկտեմբերի երկրորդ կեսին և նոյեմբերին։ Սառցահալվում է ապրիլի երկրորդ կեսին և մայիսի առաջին կեսին։ Գետի միջին հոսքում է գտնվում Պերվամայսկիյ փայտամթերման կայանը։ XVI—XVIII դարերում Ուտյուկսա գետից մինչև Հյուսիսային Դվինայի 30 կիլոմետրանոց ցամաքային քարշավայրը միացնում էր Չերեվկովո գյուղն ու Վաժսկիյ գավառի Ուստյանական արորները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Լուկերինո (գյուղ, Կոլոմենսկի շրջան)
Լուկերինո (Лукерьино), գյուղ Ռուսաստանի, Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 563 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի բնակավայրեր
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Նիկոսիա)
Պատմություն
Հուշարձանը նվիրված է 1915-1923 թվականներին Օսմանյան կայսրությունում իրականացված հայերի ցեղասպանության զոհերին ու վերապրածներին։ Գտնվում է Նիկոսիայի Ակրոպոլիսի Հայկական փողոցի «Հայկական համալիրում», որն ներառում է հայկական թեմի շենքը, Սուրբ Աստվածածին տաճարը, Նարեկ հայկական դպրոցը, մարմարե խաչքարը, արքեպիսկոպոս Զարեհ Ազնավուրյանի կիսանդրին և Գրիգոր Նարեկացու արձանը։ Հուշարձանի ստեղծման նախաձեռնությունը պատկանում է Կիպրոսի հայկական թեմին։ Հուշարձանի հիմնարկեքը տեղի է ունեցել 1985 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության 70-ամյա տարելիցին, սակայն հուշարձանը տեղադրվել է ավելի ուշ։ 1989 թվականին հայկական թեմն առաջարկված նախագծերից ընտրեց ճարտարապետ Ջոն Գևհերյանի նախագիծը։ Կառուցման աշխատանքները սկսվեցին 1990 թվականին։ Այն բաղկացած է երեք հոյակերտ կամարներից, որոնք խորհրդանշում են Հայաստանը, Հայկական Սփյուռքն ու ԽՍՀՄ-ում ապրող հայերին։ Հուշարձանի առանցքային մասի՝ սև գրանիտից պատրաստված խաչի հեղինակը քանդակագործ Լևոն Թոքմաջյանն է։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1992 թվականի ապրիլի 24-ին։ Բացումը կատարել է ավագ վարդապետ Եղիշե Մանճիկյանը, ներկա են գտնվել այլ բարձրաստիճան հյուրեր  ։
1996 թվականին Դեյր-էլ-Զորի անապատից Հայ Օգնության Միության պատվիրակության կողմից բերվեցին ցեղասպանության նահատակների ոսկորներ և ամփոփվեցին հուշարձանի մոտ։ 2000 թվականին Եղոյան և Թեմբեկիջյան ընտանիքների հովանավորությամբ կառուցված մասունքների մոտ, որոնք շրջապատված են հինգ խաչքարանման սյուներով (Անահիտ Տեր-Մովսիսյանի նվիրատվություն) ամփոփվեցին նահատակների ոսկորները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրահայ ճարտարապետություն Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ Կատեգորիա:Նիկոսիայի շենքեր և կառույցներ
Պավլովո (այլ կիրառումներ)
Պավլովո, կարող է վերաբերել՝
Աստերոիդների ցանկ (13901-14000)
Աստերոիդների ցանկ (13801-13900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (14001-14100)
Ռեակտիվ շարժում
Ռեակտիվ շարժում, անվանում են այն շարժումը, որի դեպքում մարմնից որոշակի արագությամբ նրա մի մասի անջատման հետևանքով մնացած մասը շարժվում է հակառակ ուղղությամբ։ Մարմնից անջատված մասը կարող է լինել ինչպես պինդ մարմին, այնպես էլ հեղուկ կամ գազ։ Հեղուկի արտանետման դեպքում առաջացող ռեակտիվ շարժումը կարելի է դիտել տարբեր տեսակի փորձերով։ Նյուտոնի օրենքները թույլ են տալիս բացատրել այդ շարժումը։
Ի տարբերություն շարժման մյուս տեսակների` ռեակտիվ շարժումն առաջանում է առանց շրջապատի մարմինների հետ փոխազդեցության։ Դրա պատճառը համակարգի առանձին մասերի փոխազդեցությունն է։
Ռեակտիվ շարժման սկզբունքով են աշխատում ռեակտիվ շարժիչները, որոնք տեղադրված են ինքնաթիռներում և հրթիռներում։ Ռեակտիվ շարժիչը մի սարք է,որից մեծ արագությամբ դուրս են նետվում վառելանյութի այրումից առաջացած գազերը։ Դրա հետևանքով հրթիռը կամ ինքնաթիռը,որի վրա տեղակայված է ռեակտիվ շարժիչ, շարժվում է գազի հոսքի ուղղությանը հակառակ ուղղությամբ։ Հրթիռը բաղկացած է երկու հիմնական մասերից`պատյանից և վառելանյութերից։Պինդ վառելանյութով աշխատող հրթիռներում օգտագործում են հատուկ տեսակի վառոդ,իսկ հեղուկ վառելանյութով աշխատող հրթիռներում`կերոսին կամ հեղուկի ջրածին։Հրթիռի պատյանն ունի ելքի փողակ`մեկ կամ մի քանի անցքով,որոնցից շատ մեծ`մինչև 4կմ/վ արագությամբ դուրս են նետվում այրման արգասիքները`բարձր ճնշման և ջերմաստիճանի գազերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դասական մեխանիկա
Լուկի (գյուղ, Ելնինսկի շրջան)
Լուկի (Луки), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 94 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Նիկողայոս Զմյուռնացին մահից փրկում է երեք անմեղ դատապարտյալներին
«Նիկողայոս Զմյուռնացին մահից փրկում է երեք անմեղ դատապարտյալներին» («Никола́й Мирлики́йский избавля́ет от сме́рти трёх неви́нно осуждённых»), ռուս նկարիչ Իլյա Ռեպինի (1844-1930) կտավը, որը նկարիչն ավարտել է 1888 թվականին։ Պահպանվում է Պետերբուրգի ռուսական պետական թանգարանում (ինվենտար համար՝ Ж-4001)։ Չափսերը - 215 × 196 սմ ։ Նկարի սյուժեն կապված է Սուրբ Նիկոլայ Հրաշագործի (Զմյուռնացի) արարքներից մեկի հետ, որի համարձակ և սկզբունքային գործողությունները օգնել են կանխել երեք անմեղ մարդկանց մահապատիժը։ Այս թեմայի արդիականությունը կապված էր Լև Տոլստոյի բարոյական քարոզչության և մահապատժի վերացման հարցի հետ։
Կտավը ներկայացվել է Պերեդվիժնիկների արվեստի ցուցահանդեսների ընկերակցության 17-րդ ցուցահանդեսում, որը բացվել է 1889 թվականի փետրվարին Սանկտ Պետերբուրգում։ Քննադատների կարծիքները բաժանվեցին՝ մասնավորապես գրող Միտրոֆան Ռեմեզովը բարձր էր գնահատել ռեպինյան «Սուրբ Նիկողայոսին»՝ համարելով նրան «ինչպես մտքով, այնպես էլ կատարմամբ» լավագույնը ցուցահանդեսում ներկայացված բոլոր նկարներից, իսկ Լև Տոլստոյը նշել է, որ կտավի բովանդակությունը «հեղինակի համար ոչ գեղարվեստական չէ, նոր չէ, սիրելի չէ», «ամբողջ պատկերն ֆոկուսում չէ, և բոլոր պատկերները զատ-զատ սողում են»։ Կտավը ձեռք է բերել Ալեքսանդր III կայսրը, և հետագայում «լեգենդում» բազմիցս նշվում է, որ հենց այս նկարի գնման հետ է կապված Ռուսական թանգարան ստեղծելու որոշումը ։
Նախորդող իրադարձություններ և աշխատանք կտավի վրա
1884 թվականին Իլյա Ռեպինը Խարկովի մերձակայքում գտնվող կանանց մենաստանից Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացու (Նիկողայոս Հրաշագործ) պատկերի պատվեր է ստացել։ Ինչպես հիշում է գրող և պատմաբան Դմիտրո Յավորնիցկին, իր հետ զրույցում Ռեպինը նշել է, որ Նիկողայոս Հրաշագործի կերպարի պատվիրատուն Խարկովի ուեզդի Ստրելեչիե գյուղի Նիկոլաևսկի մենաստանի մայրապետն է, որտեղ նա եկել էր այցելելու իր զարմուհուն, ով այնտեղ միանձնուհի էր ։ Նկարչի ազգականին կոչում էին Էմիլիա, վանական անունը՝ Եվպրաքսիա էր, իսկ Ռեպինը նրան կոչում էր Օլիմպիադա։ Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ նա Ռեպինի զարմուհին էր, ազգանունը՝ Բորիսովա։ Ըստ ամենայնի, պատվերը համընկել էր Նիկոլայ Հրաշագործի մասունքները Լիկիայի գավառից Բարի տեղափոխելու  800-ամյակի հետ, որի տոնակատարությունը պետք է կայանար  1887 թվականին։
1887 թվականին Արևմտյան Եվրոպա կատարած ուղևորության ժամանակ Ռեպինն այցելել է Վիեննա և ուսումնասիրել Բելվեդեր պալատի արվեստի հավաքածուն։ Նկարիչն իր տպավորությունների մասին մանրամասն պատմել է Վլադիմիր Ստասովին 1887 թվականի մայիսի 30-ին ուղղված նամակում, որտեղ հատկապես հիշատակվել են Պիտեր Պոլ Ռուբենսի «Իգնատի Լոյոլան բուժում է մոլագարներին» և «Սուրբ Ֆրանցիսկոս Քսավիերիի հրաշքը») կտավները։ Ըստ արվեստաբան Տատյանա Յուդենկովայի, «այդ կտավների ընկալումը ցույց է տալիս, որ Ռեպինը այդ պահին եվրոպական արվեստում ինչ-որ «հուշումներ» է փնտրել «Նիկողայոս Զմյուռնացին մահից փրկում է երեք անմեղ դատապարտյալների» կտավի կոմպոզիցիան լուծելու համար։
Վիեննա այցելությունից հետո Ռեպինը մեկնել է Իտալիա, որտեղ, մասնավորապես, պատրաստվում է այցելել Բարի։ Այդ մասին նկարիչը գրել է Վլադիմիր Չերտկովին 1887 թվականի մայիսի 24-ին ուղղված նամակում․ «Իտալիայում այժմ ես շատ նյութեր կգտնեմ իմ նախաձեռնությունների համար։ Ես նույնիսկ մտածում եմ գնալ Բարի՝ տեսնելու, թե արդյոք Նիկողայոս Հրաշագործի մասին որևէ բան կգտնեմ …»։ 1887 թվականի օգոստոսի 17-ին (Սանկտ Պետերբուրգ վերադառնալուց հետո) Պավել Տրետյակովին ուղղված նամակում Ռեպինը գրել է իր ճանապարհորդության արդյունքների մասին. «Ես հիմնականում մտածում էի Բարիում ինչ-որ բան գտնել իմ Սուրբ Նիկողայոսի համար, ոչինչ չգտնվեց, բայց ես չեմ ափսոսում, որ այնտեղ գնացի, այնտեղ շատ հետաքրքիր բաներ կային»։
17-րդ շրջիկ ցուցահանդես և դրան հաջորդած իրադարձություններ
«Նիկողայոս Զմյուռնացին մահից փրկում է երեք անմեղ դատապարտյալներին» կտավի վրա աշխատանքներն ավարտվել են 1888 թվականին։ Այն ցուցադրվել է Պերեդվիժնիկների արվեստի ցուցահանդեսների ընկերակցության 17-րդ ցուցահանդեսում, որը բացվել է 1889 թվականի փետրվարի 26-ին Սանկտ Պետերբուրգում, իսկ նույն թվականի ապրիլին տեղափոխվել Մոսկվա։ Ցուցահանդեսի Սանկտ Պետերբուրգի հատվածն անցկացվել է Բոտկինայի տանը՝ Սերգիևսկայա փողոցում (այժմ՝ Չայկովսկու փողոց), իսկ մոսկովյան մասը՝ Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանի շենքում։ Ցուցահանդեսի կատալոգում կտավը նշված է եղել «Սուրբ Նիկողայոս՝ (Սուրբ Նիկողայոսը մահապատժից փրկում է Միրա-Լիկիա  քաղաքում երեք անմեղ դատապարտյալների)։ Նույն ցուցահանդեսում ներկայացված են եղել Ռեպինի ևս երեք կտավներ՝ դերասան Միխայիլ Շչեպկինի և կոմպոզիտորներ Ալեքսանդր Գլազունովի և Ալեքսանդր Բորոդինի դիմանկարները։
Ըստ «լեգենդի», որը բազմիցս հիշատակվել է Ռուսական թանգարանի պատմությանը նվիրված հրապարակումներում, կայսր Ալեքսանդր III-ի թանգարան հիմնելու մասին վերջնական որոշումը կապվում էր հենց «Նիկողայոս Զմյուռնացին մահից փրկում է երեք անմեղ դատապարտյալների» կտավը պերեդվիժնիկների 17-րդ ցուցահանդեսից ձեռք բերելու հետ ։ Իշխան Վլադիմիր Մեշչերսկին իր հուշերում գրել է. «Կայսրը շատ ոգեշնչված էր թանգարանի գաղափարով և այդ ցուցահանդեսում գնում է ութ  կտավ՝ կրկնելով, որ դա անում է ապագա թանգարանի համար։ Պերեդվիժնիկների ցուցահանդեսներից մեկում կանգնելով Ռեպինի «Սուրբ Նիկողոսը դադարեցնում է անօրինական մահապատիժը» կտավի առջև, կայսրն ասում է․ «Ահա գեղեցիկ նկար թանգարանի համար», և կտավը գնվում է։
1891 թվականին Ռեպինի երկու կտավները՝ «Նիկողայոս Զմյուռնացին» և «Նորակոչիկին ճանապարհելը», ռուս նկարիչների այլ գործերի հետ միասին ցուցադրվել են Բեռլինում կայացած միջազգային ցուցահանդեսում՝ նվիրված Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի 50-ամյակին։ Ռեպինի կտավներն արժանացել են հանրության և քննադատների բարձր գնահատականին։ Մասնավորապես, գրախոսներից մեկը նշել է, որ «երբեք ռուսական արվեստը Գերմանիայում ներկայացված չի եղել նման բազմաթիվ գործերով և դրանցից ոչ մեկը չի ընդունվել այնպես, ինչպես Ռեպինի Նիկողայոս Զմյուռնացին», իսկ բեռլինյան National-Zeitung թերթի գեղարվեստական մեկնաբան Գեորգ Ֆոսսը գրել է, որ «Սուրբ Նիկողայոս» կտավը լի է «գույնի այնպիսի զարմանալի ուժով, որը կարելի է գտնել միայն Բյոկլինի մոտ»։
1897 թվականին կտավը Ձմեռային պալատից տեղափոխվեց այն ժամանակ ստեղծվող Ալեքսանդր III կայսրի ռուսական թանգարան (այժմ՝ Ռուսական պետական թանգարան), որտեղ այն գտնվում է մինչ օրս։ Քանի որ ինքը Ալեքսանդր III-ն այլևս կենդանի չէր մինչև 1897 թվականը (նա մահացել է 1894 թվականին), կտավը համարվել է նրա որդու՝ Նիկոլայ II-ի նվերը (կատալոգում ասվում է, որ այն բերվել է Ձմեռային պալատից)։ Ներկայումս նկարը ցուցադրվում է Միխայլովսկու պալատի թիվ 34 սրահում, որտեղ, բացի դրանից, կան Ռեպինի այլ հայտնի գործեր, այդ թվում՝ «Զապորոժցիների նամակը թուրք սուլթանին», «Նորակոչիկին ճանապարհելը», ինչպես նաև Վլադիմիր Ստասովի, Անտոն Ռուբինշտեյնի և Իվան Թարխանովի դիմանկարները ։
«Նիկողայոս Զմյուռնացին մահից փրկում է երեք անմեղ դատապարտվածների» կտավը ցուցադրվել է Ռեպինի անհատական ցուցահանդեսում, որը կայացել է 1936 թվականին Մոսկվայի պետական Տրետյակովյան պատկերասրահում։ Դա նաև Ռեպինի ծննդյան 175-ամյակին նվիրված հոբելյանական ցուցահանդեսի ցուցանմուշներից է եղել, որը տեղի է ունեցել 2019 թվականի մարտից օգոստոս Կրիմսկի Վալի Նոր Տրետյակովյան պատկերասրահում , այնուհետև՝ 2019 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2020 թվականի մարտ, Սանկտ Պետերբուրգի Ռուսական պետական թանգարանի Բենուայի մասնաշենքում ։
Պավլովսկոե (այլ կիրառումներ)
Պավլովսկոե, կարող է վերաբերել՝
Նիկողայոս Զմյուռնացին մահից փրկում է երեք անմեղ դատապարտյալներին
Սյուժե և նկարագիր
Նկարի սյուժեն կապված է Սուրբ Նիկողայոս Հրաշագործի (մոտավորապես մեր թվարկության 270-345 թվականներ) արարքներից մեկի հետ, որը նա կատարել է, երբ եպիսկոպոս է եղել Զմյուռնիայում, որը գտնվում է Լիկիայում (այժմ՝ Թուրքիայի Անթալիա նահանգի տարածքում)։ Հենց այդ քաղաքի անվան հետ է կապված Սուրբ Նիկողայոսի հայտնի «Զմյուռնացի» մականունը։ Ճամփորդելիս Նիկողայոս Զմյուռնացին իմանում է, որ Զմյուռնիայի քաղաքապետ Եվստաթեոսը մահապատժի է դատապարտել երեք անմեղ մարդկանց՝ կաշառված լինելով չարակամ անձանց կողմից։ Ցանկանալով կանխել անարդարությունը, Նիկողայոսը շտապ վերադառնում է Զմյուռնիա և հասնում Դիոսկուրոսի դաշտ, որտեղ պետք է ի կատար ածվեր մահապատիժը, հենց այն պահին, երբ դահիճը պատրաստվում է իրականացնել դատավճիռը։
10-րդ դարի բյուզանդացի գրող Սիմեոն Մետաֆրաստեսը «Մեր սուրբ հայր Նիկողայոս Հրաշագործի կյանքն ու գործերը» գրքում այդ պատմությունը նկարագրել է հետևյալ կերպ․ «Երբ հայր սուրբը տեսավ դա և իր հայացքը ուղղեց տխուր տեսարանի վրա, հավասարակշռելով խստությունը փափկությամբ, նա չասաց համարձակ կամ կոպիտ բառեր և ոչ մի վախ կամ երկչոտություն ցույց չտվեց, որքան ուժ ուներ վազեց դահիճի կողմը, համարձակորեն խլեց թուրը նրա ձեռքից և չվախենալով ոչնչից, գցեց գետնին, իսկ դատապարտվածներին ազատեց կապանքներից։ Ոչ ոք չխանգարեց նրա տիրական արարքին...»։
Նկարիչը պատկերել է հենց այն պահը, երբ Նիկողայոս Հրաշագործը կանգնեցնում է դահիճի սուրը, որը բարձրացրել է դատապարտյալներից առաջինի գլխին։ Նկարը կտրուկ հակադրվում է Նիկողայոս Զմյուռնացու անճկունությանը, վստահ լինելով իր արդարությանը, դահիճի զարմանքին, քաղաքապետի («բյուզանդական պալատական») վախեցած և շողոքորթ հայացքին, ինչպես նաև դատապարտյալների դեմքերին, որոնք այլևս չէին հավատում իրենց փրկության հնարավորությանը՝ «մեկը հնազանդ, մյուսը՝ տարակուսած, երրորդը՝ խելագար հույսի պոռթկումով»։
Կտավի խորքում պատկերված է մարդկանց բազմություն, որոնք լարվածությամբ հետևում են առաջին պլանում կատարվող գործողություններին։ Ամբոխի մեջ կանգնածների գլխավերևում բարձրանում է երեխայի կերպարանքը, որին ինչ-որ մեկը բարձրացրել է, որպեսզի նա ավելի լավ տեսնի և հիշի «մարդասիրական մեծ սխրանքի բոլոր մանրամասները»։ Ամբոխի աղջիկներից մեկը փորձում է տեսադաշտից չկորցնել երիտասարդ դատապարտյալին (գուցե դա նրա եղբայրն է կամ փեսացուն) ։
Թեև Նիկողայոս Զմյուռնացու նախատիպը, ըստ երևույթին, Լև Տոլստոյն էր, ում հետ Ռեպինը շատ է շփվել այդ տարիներին, բայց  Սուրբ Նիկողայոսի դեմքը նկարված է բանաստեղծ Ապոլոն Մայկովի կերպարից ։ Դահիճին Ռեպինը նկարել է Նիկոլայ Կուզնեցովի կերպարից։ Ծնկաչոք մահվան դատապարտվածի պատկերը նկարվել է գրող Իերոնիմ Յասինսկու կերպարից, իսկ թուլակազմ երիտասարդ մահապարտին, որը սպասում է իր հերթին, պատկերել է սիմվոլիստ գրող Դմիտրի Մերեժկովսկու կերպարից։
Կրկնության տարբերակներ
1890 թվականին Ռեպինը նկարել է նույնանուն կտավի կրկնօրինակ տարբերակը, որն այժմ պահվում է Կիևի պատկերասրահում (յուղաներկ, կտավ, 215×198 սմ, ինվենտար համար՝ J-143) ։ Այդ կտավը նա նվիրաբերել է 1891 թվականին Մոսկվայում անցկացված սովահար գյուղացիների օգտին կազմակերպված ցուցահանդեսի համար, որտեղ այն ձեռք էր բերել Ֆեոդոր Տերեշչենկոն։ Հենց այդ տարբերակն էլ ներկայացվել է Համառուսական արդյունաբերական և արվեստի ցուցահանդեսում, որը բացվել է 1896 թվականի մայիսի 28-ին Նիժնի Նովգորոդում։ 1896 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Ալեքսանդր Ժիրկևիչին ուղղված նամակում Ռեպինը մանրամասներ է ներկայացրել Նիժնի Նովգորոդի ցուցահանդեսի հետ կապված․ «Իմ Սուրբ Նիկողայոսը դուրս է բերվել Կիևից։ Այդ չհաջողված տարբերակը ես նվիրեցի հօգուտ սովամահների, և Տերեշչենկոն այն աճուրդում գնեց 5000 ռուբլով։ Ես դա երբեք չէի ուղարկի այդ ազգային ցուցահանդեսին»։ Այնուհետև Ֆեոդոր Տերեշչենկոյի հավաքածուն, ներառյալ այդ կտավը, դարձել է Կիևի Ռուսական արվեստի թանգարանի (այժմ՝ Կիևի պատկերասրահի) հավաքածուի մի մասը ։
Բացի այդ, 1890 թվականին Ռեպինը նկարել է համանուն նկարի ավելի փոքր տարբերակը, որն այժմ գտնվում է Խարկովի գեղարվեստի թանգարանում (թուղթ կտավի վրա, յուղաներկ, 126 × 98 սմ) ։ Սա հենց այն նկարի տարբերակն է, որը նկարել է Ռեպինը Ստրելեչյա (Ստրելետչինո) գյուղի Նիկոլաևսկի մենաստանի համար։ 1930 թվականի օգոստոսին վանքը փակվել է, որից հետո շատ սրբապատկերներ և նկարներ տեղի բնակիչները վերցրել են։ 1934 թվականին Լիպցի տեղական խորհրդի նախագահի բնակարանում հայտնաբերվել է «Նիկողայոս Զմյուռնացի» կտավը, ով դրանից հետո չի շտապել հանձնել այն և թաքցրել է մառանում։ Միայն 1935 թվականին նկարը հանձնվել է պետությանը և տեղադրվել Խարկովի թանգարանում։
Արվեստաբան Գալինա Ելշևսկայայի կարծիքով, երկու հետագա տարբերակների փոփոխությունները կարող են կապված լինել Լև Տոլստոյի ազդեցության հետ․ «Եթե նկարի առաջին տարբերակում հայր սուրբը խլում է դահիճի սուրը, այսպես ասած, զուտ ֆիզիկապես, ապա վերջին երկուսում առաջանում է արվեստագետի սիրելի թեման՝ հայացքների մենամարտը, և դահիճը, պարտված հակառակորդի բարոյական գերազանցությունից, ինքն է դադարեցնում արարողությունը»։ Այնուամենայնիվ, ըստ արվեստաբան Օլգա Լյասկովսկայայի, երկու ավելի ուշ նկարված տարբերակները շատ ավելի թույլ են, քան Ռուսական թանգարանի նկարը․ «Այդտեղ հիստերիկ նոտան չափազանց սրված է, ինքը՝ Նիկողայոսը, այլևս չի խառնվում իրադարձությունների ընթացքին, նա միայն համոզում է, դատապարտյալի առնական պատկերը փոխարինվում է բոլորովին այլ բովանդակության կերպարով»։
«Նիկողայոս Զմյուռնյացին մահից փրկում է երեք անմեղ դատապարտվածներին» կտավի հերթական կրկնօրինակումը կատարել են Իլյա Ռեպինի սաները՝ նրա անմիջական ղեկավարությամբ։ 1900 թվականի հոկտեմբերին, Տրետյակովյան պատկերասրահում Ռեպինի կտավները զննելուց հետո, գրող Մաքսիմ Գորկին նկարիչից թույլտվություն է խնդրել է նկարներից մի քանիսը կրկնօրինակելու համար։ 1901 թվականին բոլոր կրկնօրինակները պատրաստ են եղել, իսկ 1908 թվականին դրանք տեղափոխվել են Նիժնի Նովգորոդի արվեստի և պատմության թանգարան։ 1924-1934 թվականներին թանգարանի վերակազմավորման արդյունքում հավաքածուի մի մասը կորել է։ 2006 թվականի դրությամբ «Նիկողայոս Զմյուռնյացու» այդ կրկնօրինակը գտնվել է սարատովցի կոլեկցիոներ Ս. Ա. Տարասովի հավաքածուում։ Այն ցուցադրվել է «մեկ կտավի ցուցահանդեսում», որը կայացել է 2006 թվականի ապրիլի 27-ից հունիսի 1-ը Սարատովի Ա. Ն. Ռադիշչևի անվան արվեստի թանգարանում ։