cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մարգարեթ Լին Քսավիե
Գործունեություն
Քսավիեի կարիերայի ամենակարևոր իրադարձությունը տեղի է ունեցել 1932 թվականի օգոստոսի 12-ին, երբ նրա օգնությամբ լույս աշխարհ է եկել Սիրիկիտ Կիտիյակարան, որը հետագայում դառնալու էր Սիրիկիտ թագուհին՝ Ադուլյադեդ Պումիպոն (կամ Ռամա IX) թագավորի կինը և Մահա Վաջիրալոնգկորն (կամ Ռամա  X) թագավորի մայրը ։
Ամուսնություն Ֆրայա Սրիվիսանվաջայի հետ
1926 թվականի օգոստոսի 15-ին ամուսնացել է Ֆրայա Սրիվիսարավաջայի հետ, որը 1932 թվականին դարձել է Թաիլանդի արտգործնախարարը։ Քսավիեին շնորհվել է տիկին Սրիվիսանվաջա տիտղոսը (Khun Ying Srivisanvaja)։ Ունեցել են երկու դուստր՝ Թան Ֆու Յինգ Մանասանիտ Վանիկուլ (ծնյալ՝ Սրիվիսանվաջա) և Խուն Յինգ Սավիտրի Սրիվիսանվաջա, ու մեկ որդի՝ Կիտիրատ Սրիվիսանվաջա։
Մահ
Քսավիեն հիվանդացել է էնցեֆալիտով և մահացել գիրպի բարդացումից 1932 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ։ Նա ընդամենը 34 տարեկան էր։
Հարգանքի տուրք
2020 թվականի մայիսի 29-ին Գուգլ ընկերությունը Google Doodle-ով անդրադարձել է նրա կյանքին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թաիլանդցի բժշկուհիներ
(3282) Սփենսեր Ջոնս
(3282) Սփենսեր Ջոնս (Spencer Jones), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1949 թվականի փետրվարի 19-ին Ինդիանայի համալսարանի կողմից Բրուկլինում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,189329 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0957 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,283 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1183,22 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,304255 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,17° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1949 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ինդիանայի համալսարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Միսթելգաու
Միսթելգաու (Mistelgau), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Կոմունան բաժանված է 32 գյուղական համայնքի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Բերեզնայա Վոլյա
Բերեզնայա Վոլյա (Березна Воля), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբեշովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բերեզնայա Վոլյա գյուղում բնակվում էր 322 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,052 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 6192,31 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լյուբեշովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Յաֆֆյան դարպասներ
Յաֆֆյան դարպասներ (שער יפו, Շաար Յաֆո, باب الخليل, Բաբ-էլ-Խալիլ («Ընկերոջ դարպասներ»), նաև արաբերեն Bab Mihrab Daud, «Դավթի աղոթախցի դարպասներ», նաև Դավթի դարպասներ), քարե շքամուտք Երուսաղեմի Հին քաղաքի պատմական պատի մեջ։ Հին քաղաքի պատերի մեջ բացված ութ դարպասներից մեկն է և քրիստոնեական ու հայկական թաղամասերի գլխավոր դարպասը։ Գտնվում է Հին քաղաքի արևմտյան մասում՝ դեպի Յաֆֆա տանող արևմտյան և դեպի Բեթղեհեմ ու Խևրոն տանող հարավային ճանապարհների կարևոր խաչմերուկում։ Այս երկու ճանապարհները մինչև օրս էլ Երուսաղեմի կենտրոնական կարևոր զարկերակներն են։
Հին քաղաքի միակ դարպասներն են, որ տանում են դեպի արևմուտք՝ դեպի Միջերկրական ծով, նաև միակն են, որ գտնվում են պատի հետ ուղիղ անկյան տակ։ Այս դիրքը կարող էր ընտրված լինել պաշտպանողական նպատակներով, որպեսզի դանդաղեցվի հարձակվողների առաջխաղացումը ։
Հին քաղաքի պատի մյուս մասերի քարերի նման Յաֆյյան դարպասների քարերն ավազագույն մեծաղյուսներ են։ Մուտքի բարձրությունը մոտավորապես 6 մետր է, իսկ նրա վրա ևս 6 մետր բարձրանում է պատը ։
Անվանում
Ինչպես Յաֆֆյան դարպասները, այնպես էլ Յաֆֆյան ճանապարհն անվանվել են Միջերկրական ծովի ափին գտնվող Յաֆֆո նավահանգստի անունով, որտեղից իր ծովային ճանապարհորդությունն է սկսել Հովնան (եբրայերեն՝ Յոնահ) մարգարեն, և որտեղ իրենց ճանապարհին կանգ էին առնում Հին քաղաք գնացող ուխտավորները։ Ժամանակակից №1 խճուղին, որն սկսվում է Յաֆֆյան ճանապարհի արևմտյան մասից, Թել Ավիվ-Յաֆֆո ուղեգծի վերջնամասն է։
Շինարարություն
Հանդիսավոր բացվել են 1538 թվականին ավելի վաղ շրջանի դարպասների տեղում Հին քաղաքի պատերի վերականգնման նախագծի շրջանակներում, որ իրականացվում էր Օսմանյան կայսրության Սուլեյման Հրաշալի տիրակալի հրամանով ։
Անմիջապես դարպասների ներսում՝ երկաթե ճաղավանդակներով ցանկապատից ձախ, գտնվում է երկու գերեզման։ Ենթադրվում է, որ դրանք Հին քաղաքի պատերի շինարարությունը Սուլեյմանի հրամանով ստանձնած երկու ճարտարապետների գերեզմաններն են։ Լեգենդի համաձայն, երբ Սուլեյմանը տեսավ, որ ճարտարապետները Սիոն լեռն ու Դավիթ թագավորի գերեզմանը թողել են տարածքի պատերից դուրս, հրամայել է սպանել նրանց։ Սակայն, հարգելով նրանց տպավորիչ ձեռքբերումները, նա հուղարկավորել է ճարտարապետներին պատերից ներս՝ Յաֆֆյան դարպասների կողքին ։
Ճեղքվածք պատին
Հետիոտների կողմից օգտագործված Հին դարպասներից աջ պատի մեջ կա ճեղքվածք, որի միջով անցնում է ավտոճանապարհը։ Այն բացվել է 1898 թվականին, երբ Վիլհելմ 2-րդ կայսրը պնդում էր, որ քաղաք մտնի իր սպիտակ ձիուն հեծած։ Այնտեղ տարածված լեգենդի համաձայն՝ Երուսաղեմը կղեկավարի այն թագավորը, որը քաղաքի դարպասներից ներս կմտնի սպիտակ ձիով։ Այդ պատճառով էլ, որպեսզի գոհացնեն կայսրի փառամոլությունը, բայց խուսափեն լեգենդում գուշակվածից, օսմանյան իշխանությունները նախընտրեցին քանդել ամրոցի պատի մի մասը և լրացնել այն Դավթի աշտարակի մոտ, և կայսրին թույլ չտալ մտնել դարպասներից։ Կայսրն էլ կարծեց, թե ներս է մտել Յաֆֆյան դարպասներից։ Այդ ճեղքվածքով մինչև այժմ իրականացվում է ավտոմեքենաների երթևեկությունը հին և նոր քաղաքների միջև։ (Այլ տարբերակի համաձայն՝ պատի ճեղքվածքը արվել է նրա համար, որ կայսրը կարողանա քաղաք մտնել իր կառքով :)
Ժամային աշտարակ
1907 թվականին Յաֆֆյան դարպասների տանիքին տեղադրվեցին ժամացույցներ, իսկ 1908 թվականին դարպասների վրա կառուցվեց ժամային աշտարակ` Խիննի հովտի վերին մասում զարգացող գործնական շրջանի սպասարկման համար։ Աշտարակը պիտի դառնար 1900 թվականին Օսմանյան կայսրության կողմից կառուցված շուրջ 100 այդպիսի աշտարակներից մեկը, որ կանգնեցվել էին ի նշանավորումն սուլթան Աբդուլ Համիդ 2-րդի 25-ամյա իշխանության։ Աշտարակի արժեքը կազմում էր 20000 ֆրանկ, քաղաքն այնքան աղքատ էր, որ փողերը հավաքել էին, այդ պատճառով էլ աշտարակի կառուցումն ավարտվեց միայն 1908 թվականին։ Դրանից հետո աշտարակը շատ քիչ կանգուն մնաց, և 1922 թվականին այն քանդվեց բրիտանացիների կողմից։
Ներկայում Իսրայելին և Պաղեստինին պատկանող տարածքում կառուցվել է այդպիսի 7 աշտարակ, որոնք գտնվում են Սոֆեդում, Ակրայում, Խայֆայում, Նազարեթում, Նաբլուսում, Երուսաղեմում և Յաֆֆոյում։ Այն փաստը, որ Երուսաղեմում ժամային աշտարակի կառուցման համար ընտրվել են հենց Յաֆֆյան դարպասները, ցույց է տալիս այդ ժամանակաշրջանում Յաֆֆյան դարպասների կարևոր նշանակությունը։
Աշտարակը կառուցվել էր կրաքարից, որը բերվել էր Խիզկիյագու անձավից։ Այն բարձրացվել էր 4 մետր և պսակվել 4 թվահարթակներով, որոնք ուղղված էին հորիզոնի չորս կողմերին։ Արևելյան և հյուսիսային թվահարթակները ցույց էին տալիս պաշտոնական (եվրոպական) ժամանակը, իսկ հյուսիսայինն ու հարավայինը՝ տեղական ժամանակը։ Թվահարթակների տակ գտնվում էր զանգը և օսմանյան իշխանության խորհրդանիշը՝ աստղով կիսալուսինը։
Բեցալել տաղավար և թուրք-օսմանյան սաբիլ
Յաֆֆյան դարպասների դիմաց գտնվող Բեցալել տաղավարը ծածկված էր սպիտակ թիթեղով ծածկված ատամնաշարավոր տանիք ունեցող փայտյա կառուցվածքով և աշտարակով, որը կառուցվել էր 1912 թվականին Բեցալելի Արվեստի և դիզայնի ակադեմիայի արվեստանոցում և ցուցադրությունների սրահում։ Տաղավարը նախագծված էր հատուկ զբոսաշրջիկների և այլ այցելուների համար և տեղակայված էր Հին քաղաք գնալու և այնտեղից դուրս գալու ճանապարհին։ Տաղավարի առջև՝ Յաֆֆյան դարպասների մուտքի մոտ, գտնվում է սաբիլը։
Տաղավարը քանդվել է տեղադրվելուց 6 տարի հետո։
Բրիտանական մանդատ (1917-1948 թվականներ)
1944 թվականին բրիտանացիները քանդեցին քաղաքի պատի մոտ գտնվող մնացած շինությունները` փորձելով պահպանել Երուսաղեմի պատմական տեսքը։
Իսրայելի զրոյական կիլոմետր
Մ. թ. 132 թվականին գրավելով Երուսաղեմը` Ադրիան կայսրը այն վերակառուցեց որպես «Էլիա Կապիտոլինա» անվանումով հռոմեական քաղաք։ Մյուս քաղաքներից հեռավորությունը հաշվելու համար սկզբնական կետ հանդիսացավ Դամասկոսի դարպասների ներսում գտնվող հրապարակի բարձր սյունը, որ ցույց է տրված Մադաբյան խճանկարային քարտեզի վրա։ Ըստ երևույթին, այդ սյունն ընկել է կամ քանդվել բյուզանդական ժամանակաշրջանի ընթացքում։
20-րդ դարում որպես զրոյական կետ ծառայում էր Յաֆֆյան դարպասների առջև գտնվող հրապարակը, Բրիտանական մանդատի ժամանակաշրջանում Պաղեստինում դեպի Երուսաղեմ և Երուսաղեմից դուրս հեռավորությունը հաշվելու համար որպես զրոյական կետ ծառայում էր ավտոճանապարհի վրա գտնվող ցուցատախտակը։ Այժմ այն բացակայում է։
1948 թվականից հետո
1947-1949 թվականների արաբ-իսրայելական պատերազմի ժամանակ Իսրայելի զորքերը կատաղի պայքար էին մղում Յաֆֆյան դարպասների վրա հսկողություն ունենալու համար` նպատակ ունենալով Հին քաղաքի հրեական թաղամասը միացնել Արևմտյան Երուսաղեմի հետ։ Իսրայելական ուժերին չհաջողվեց իրենց ձեռքը վերցնել վերցնել դարպասների վերահսկողությունը։ Իսրայելի և Հորդանանի միջև կնքված զինադադարի պայմանագրի համաձայն՝ պատերազմի ավարտից հետո Յաֆֆյան դարպասները հայտնվեցին չեզոք գոտում և փակվեցին մինչև 1967 թվականը։ 1967 թվականի 6-օրյա պատերազմից հետո դարպասները նորից բացվեցին։
2000 թվականին Հովհաննես Պողոս II պապն Իսրայել կատարած իր այցի ժամանակ Հին քաղաք մտավ Յաֆֆյան դարպասներով։
Այժմ Յաֆֆյան դարպասների առջև գործում են ստորգետնյա ավտոկայանատեղի` Հին քաղաք այցելող զբոսաշրջիկների համար, ինչպես նաև Մամիլա առևտրի կենտրոնը, փոստային բաժանմունք և Քրիստոնեական տեղեկատու կենտրոն։ Յաֆֆյան դարպասներն ակտիվորեն օգտագործվում են ինչպես հետիոտների, այնպես էլ տրանսպորտային միջոցների կողմից։
Տեղագրություն
Դարպասների դիրքը որոշվում է քաղաքի տեղագրությամբ, որ տեղակայված է Ակրայի հյուսիսային բլրի և Սիոն լեռան հարավային բլրի միջև՝ հովտի երկայնությամբ, որի շարունակությունն է հանդիսանում Յաֆֆյան ճանապարհը ։ Ճանապարհը և նրա երկարությամբ անցնող հովիտը շարունակվում են դեպի արևելք և ավելի հեռու՝ դեպի Տիրոպեոն հովիտ` քաղաքը բաժանելով հյուսիսային և հարավային մասերի` հյուսիսում քրիստոնեական և մուսուլմանական թաղամասերով, հարավում` հայկական և հրեական։
Հրապարակը և Դավթի աշտարակը
Յաֆֆյան դարպասներից դուրս գտնվում է ոչ մեծ հրապարակը, որի կողմերի երկայնքով տեղադրված են զբոսաշրջային տեղեկատու օֆիսն ու խանութները։ Հրապարակի ելքերը տանում են դեպի քրիստոնեական թաղամաս (ձախից), մուսուլմանական թաղամաս (ուղիղ առաջ) և հայկական թաղամաս (աջ, Դավթի աշտարակի հետևում)։ Մուսուլմանական թաղամաս կարելի է անցնել այն փողոցով, որը տանում է Յաֆֆյան դարպասներից դեպի արևելք, երբեմն այն կոչվում էր «Մայրաքաղաքային փողոց», սակայն այսօր այն հայտնի է որպես «Դավթի փողոց» և շուկայի մի մասն է։
Վերականգնում
2010 թվականին Իսրայելի հնությունների վարչությունը վերջացրեց Յաֆֆյան դարպասների մաքրման ու վերականգման երկամսյա աշխատանքները, որը Հին քաղաքի պատերը ողջ երկարությամբ նորացնելու՝ 2007 թվականին սկսած 4 միլիոն դոլար արժողությամբ նախագծի մի մասն էր ։ Մաքրումը ներառում էր թափված քարերի փոխարինում, պատերի մաքրում ավտոմեքենաների տասնամյա արտաժայթքումներից և 1593 թվականին դարպասների բացման հանդիսավոր արարողության ժամանակ տեղադրված արաբերեն գրության վերատեղադրում ։ Աշխատանքների ժամանակ Յաֆֆյան դարպասների մոտակայքում հայտնաբերվել է նաև մ.թ. 2-րդ կամ 3-րդ դարերի հին ջրանցույց կամուրջ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երուսաղեմի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Իսրայելի դարպասներ
Պլոսկայա (Մոլոմայի վտակ)
Պլոսկայա (Плоская), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մոլոմա գետի ձախ ափին՝ 218 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 17 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է անտառներում, Մուրաշի գյուղից՝ 44 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։ Գետը հոսում է անմարդաբնակ անտառի հարավ-արևմտյան մասում։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մեծ Դուռնուկ
Մեծ Դուռնուկ (Դուռնիկ, վրաց.` დიდი დურნუკი), հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Թեթրիծղարոյի շրջանում, վարչական կենտրոն Թեթրիծղարո քաղաքից 22 կմ հյուսիս-արևելք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 750 մ բարձրության վրա։
Բնակչություն և տնտեսություն
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 129 բնակիչ, հայեր (76%) և վրացիներ (24%), որից 66 տղամարդ և 63 կին։ 2014 թվականին գյուղում ապրում էր արդեն 45 մարդ, որից 22 տղամարդ և 23 կին։
Բնակիչներն զբաղվում են բանջարաբուծությամբ, այգեգործությամբ և անասնապահությամբ։ Գյուղն ուներ ութամյա դպրոց, ակումբ, գրադարան և բուժկայան։
Պատմությունը
Գյուղը հիմնադրվել է 1750 թվականին։ Բնակիչները եկել են Ղարաբաղից և Վրաստանի Կախեթի գավառի Թելավ քաղաքից։
Գյուղում կա Սուրբ Գևորգ անվամբ երկու եկեղեցի։ Այդ եկեղեցիներից մեկը կառուցվել է 1780 թվականին, իսկ մյուսը` 19-րդ դարում։ Բացի այդ, գյուղի շրջակայքում պահպանվել են հին գյուղատեղիներ, գերեզմանոցներ և մատուռներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի հայաբնակ գյուղեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Մոհավի (անապատ)
Մոհավի (Mojave հնդկական մոհավի ցեղի անունից), անապատ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հարավ-արևմուտքում։ Զբաղեցնում է հարավային Կալիֆոռնիայի, հարավ-արևմտյան Յուտայի, հարավային Նևադայի և Արիզոնայի հյուսիս-արևմուտքի մի զգալի մասը։
Անապատի տարածքը կազմում է ավելի քան 35000 կմ²։ Հյուսիս-արևելքում անապատը սահմանափակված է Թեհաչափի լեռներով, հարավում՝ Սան Գաբրիելի և Սան Բերնարդինոյի լեռնաշղթաներով։ Լեռների սահմանները նշվում են բավականին հստակ, քանի որ դրանք բաժանված են երկրաբանական երկու խոշոր խզվածքներով՝ Սան Անդրեաս և Գարլոկ։ Մեծ ավազանի անջրթող տարածքը ընկած է անապատի հյուսիսում, հարավում՝ ավելի շոգ Սոնորա անապատը։ Հյուսիսային և արևելյան սահմաններն այդքան էլ հստակ չեն, դրանք կարելի է նույնացնել յուկա (արմավաշուշան) կարճատերև ծառանման բույսի առկայությամբ։ Անապատում կարելի է գտնել 1750-2000 տարբեր բուսական տեսակներ։
Կլիմա
Ամեն տարի անապատում միջին հաշվով թափվում են 150 մմ-ից պակաս տեղումներ, բայց լեռներում` 1000-ից 2000 մմ։ Անապատի տարածքում են գտնվում Մոհավե արգելոցը և «Ջոշուա Տրի» ազգային պարկը, ինչպես նաև Հյուսիսային Ամերիկայի ամենացածր և ամենաշոգ վայրը` ազգային պարկ Մահվան հովիտը, որտեղ հուլիս-օգոստոս ամիսներին ջերմաստիճանը սովորաբար բարձրանում է մինչև + 50° C: Մոհավի անապատի, Մեծ ավազանի և Յուտա նահանգի Կոլորադոյի սարավանդի սահմանին է գտնվում Զայոն ազգային պարկը։ Չնայած չոր կլիմային, անապատը (մասնավորապես ՝ Անտիլոպի հովիտը հարավ-արևմուտքում) տարիներ շարունակ եղել է առվույտի մշակման կենտրոն, որը ոռոգվել է ստորգետնյա ջրերով և Կալիֆոռնիայի ակվեդուկի միջոցով։
Ամռանը Մոհավի անապատի հովտային շրջաններում ջերմաստիճանը կարող է 49° C-ից բարձր լինել, իսկ ցածրադիր վայրերում՝ 54° C- ից բարձր։ Ձմռանը ձյուն է գալիս անապատային լեռներում, ներառյալ Քլարքի լեռներում կամ Տելեսկոպ լեռան գագաթում (ծովի մակարդակից 3392 մ բարձրության վրա)։ Ձյան տեղումները երբեմն հանգեցնում են մայրուղիների փակմանը։ Ձմռան միջին ջերմաստիճանը մոտ 0° C է։
Քամին կլիմայի վրա ազդող գործոններից մեկն է։ Եթե անապատի արևելքում գտնվող Լաս Վեգաս քաղաքում քամին համեմատաբար հազվադեպ է, ապա արևմուտքում քամին ամեն օր փչում է և դրա արագությունը հաճախ անցնում է 80 կմ/ժ։ Թեհաչափի լեռնանցքի տարածքում տեղադրվել են էլեկտրաէներգիա արտադրող հողմային տուրբիններ։
Քաղաքներ և մարզեր
Անապատում կան մի շարք ամայի «քաղաք-ուրվականներ»։ Այս բնակավայրերից մի քանի խոշորագույններից կարելի է նշել Կալիֆոռնիայում գտնվող այսպես կոչված Կալիկոն, որի բնակիչները նախկինում աշխատում էին արծաթի հանքերում, ինչպես նաև Կելսո (Kelso) քաղաքը և երկաթուղային դեպոն։ Որոշ այլ քաղաքներ դատարկվել են, երբ այդտեղի ճանապարհների փոխարեն կառուցվել են ավելի ժամանակակից մայրուղիներ։
Մոհավիի ամենահայտնի և եզակի տեսարժան վայրերից է աշխարհի ամենաբարձր ջերմաչափը (ավելի քան 40 մ), որը գտնվում է Կալիֆոռնիայի Բեյքեր քաղաքի շրջանում` I-15 ավտոմայրուղում մոտ։ Մեկ այլ հայտնի հանգստի գոտի է Կելսոյի դյուները։
Մոհավի գետը, որը հոսում է անապատի տարածքով, հանդիսանում է տարածաշրջանի ջրի կարևոր աղբյուր։
Անապատի տարածքում տեղակայված են խոշոր քաղաքներ՝ Լաս Վեգասը և Պալմդեյլը, ինչպես նաև մի շարք ավելի փոքր բնակավայրեր։
Որևէ մարզի տարածքի մեջ չմտնող Մոհավի քաղաքից ոչ հեռու գտնվում է Մոհավիի միջազգային օդատիեզերական կայանը (ИАТА կոդը՝ MHV, ԻԿԱՕ կոդը՝ KMHV), որը ԱՄՆ կառավարության կողմից արտոնագրված է բազմակի օգտագործման տիեզերանավերի հորիզոնական արձակման համար։
Անապատի չոր օդը կանխում է կորոզիան, ինչը նպաստում է ռազմական և քաղաքացիական ինքնաթիռների պահեստավորմանը․ անապատում է գտնվում աշխարհի ամենամեծ ինքնաթիռների «գերեզմանոցներից» մեկը ։
Անապատում կան մի քանի զբոսայգիներ, ինչպիսիք են Ռեդ-Ռոկ-Կանյոնը։ Անապատի տեսարժան վայրերից մեկը հեռախոսային կրպակն է, որի մասին ամերիկյան լրատվամիջոցները բազմիցս հիշատակվում էին նրա հայտնիության գագաթնակետին՝ 1999 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անապատներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Լոս Անջելես շրջանի (Կալիֆոռնիա) աշխարհագրություն Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի անապատներ Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի աշխարհագրություն
Քթավոր իժ
Քթավոր իժ, օձակերպերի կարգի իժայինների ընտանիքին պատկանող թունավոր օձատեսակ։ Այս իժերին հաճախ անվանում են նաև ավազային կամ եղջյուրավոր։ Այդ երկու անվանումներն էլ սխալ են, քանի որ օձը ավազներում չի ապրում ու չի պատկանում Հյուսիսային Աֆրիկայի և Հարավարևմտյան Ասիայի անապատներում տարածված եղջյուրավոր իժերի ցեղին։
Նկարագրություն
Քթավոր իժի երկարությունը 60-70 սմ է, երբեմն մինչև 90 սմ։ Մարմնի վերին կողմը մոխրագույն է, մուգ շագանակագույն կամ կարմրավուն (շիկակարմիր)։ Մեջքի երկայնքով ձգվում է զիգզագաձև նախշ, որը երբեմն տրոհվում է առանձին բծերի։
Փորը բաց շագանակագույն է, պոչի տակը՝ կարմիր, դեղին կամ կանաչավուն։ Դնչի ծայրին 3-5 մմ երկարությամբ դեպի վեր ցցված փափուկ ելուստ ունի։ Կենդանածին է, ծնում է մոտ 20 ձագ՝ 20-23 սմ երկարությամբ։ Անազատության մեջ ապրում է մինչև 22 տարի։ Լինում է արևոտ, քարքարոտ վայրերում։
Ջրում լավ է լողում։ Սնվում է մանր կենդանիներով։ Թունավոր է ։
Տարածվածություն
Տարածման արեալը ընդգրկում է Իտալիայի արևելքը, Սլովակիայի հարավը, Հունգարիայի արևմուտքը, Սլովենիան, Խորվաթիան, Բոսնիա և Հերցեգովինան, Սերբիան, Չեռնոգորիան, Ալբանիան, Հունաստանը, Մակեդոնիան, Ռումինիան, Բուլղարիան, Թուրքիան, Վրաստանը, Հայաստանը և Սիրիան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իժեր
Մարկովո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Մարկովո (Марково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սթիվ Բուշեմի
Սթիվ Բուշեմի (Steve Buscemi, ), ամերիկացի ժամանակակից դերասան, ռեժիսոր։
Խաղացել է 100-ից ավելի գեղարվեսատական և հեռուստատեսային ֆիլմերում, 12 ֆիմի ռեժիսոր է, 6 ֆիլմի պրոդյուսեր։ 2012 թվականին ստացել է Ոսկե Գլոբուս։
Առավել հայտնի ֆիլմերից են «Միլլերի խաչմերուկը», «Բարտոն Ֆինկ», «Բիլլի Բաթգեյթ», «Կատաղած շներ», «Քրեական ընթերցվածք», «Դեսպերադո», «Ֆարգո», «Օդային բանտ», «Մեծն Լեբովսկին», «Արմագեդոն» և այլն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Վազգեն Աբգարյան
Վազգեն Դանիելի Աբգարյան, հայ հոգեբույժ, հոգեբան։ Բժշկագիտության թեկնածու։ Բժշկական ծառայության կապիտան։
Կենսագրություն
Վազգեն Աբգարյանը ծնվել է Աշտարակում։ Ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը։ Մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողություններին, Ստալինգրադի պաշտպանության համար մղած մարտերում վիրավորվել է, տեղափոխվել հոսպիտալ, ապա՝ զորացրվել։ 1945-1950 թվականներին սովորել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական-կանխարգելողական ֆակուլտետում։ 1950-1952 թվականներին եղել է նույն ինստիտուտի հոգեբուժության ամբիոնի կլինիկական օրդինատուրայում։ 1952-1960 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում՝ որպես զինվորական բժիշկ, ունեցել է բժշկական ծառայության կապիտանի կոչում։ 1960-1967 թվականներին աշխատել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի հոգեբուժության ամբիոնի պրոբլեմային լաբորատորիայում՝ որպես կրտսեր գիտաշխատող։ 1967 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական թեզ՝ «էլեկտրաֆարմակոթերապիայի ազդեցությունը զանազան ծագման ցնցումային վիճակների վրա» թեմայով, և ստացել բժշկագիտության թեկնածուի գիտական աստիճան։ 1967-1983 թվականներին եղել է հոգեբուժության ամբիոնի դոցենտ և պրոբլեմային լաբորատորիայի ավագ գիտաշխատող։ 1960-1969 թվականներին, միաժամանակ աշխատել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի հոգեբանության լաբորատորիայում՝ որպես կրտսեր, 1969-1982 թվականներին՝ ավագ գիտաշխատող։ 1983-1993 թվականներին աշխատել է Նաիրիի շրջանի Եղվարդի բուժմիավորման պոլիկլինիկայում՝ որպես հոգեբույժ։
Հեղինակ է հոգեբուժության և հոգեբանության խնդիրներին նվիրված մի քանի տասնյակ գիտական հոդվածների։
Մահ
Մահացել է 1994 թվականի հունիսի 2-ին Երևանում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ հոգեբույժներ Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ հոգեբաններ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանակիրներ
Բուկովո (գյուղ, Լուխովիցկի շրջան)
Բուկովո (Буково), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Լուխովիցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 55 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Լուխովիցկի շրջանի բնակավայրեր
Կանադացիներ
Կանադացիներ (Canadian, Canadiens), Կանադայի այժմյան բնակչությունը։ Ընդհանուր թիվը՝ 35,158,300։ Կանադացիների կազմի մեջ մտնում են երկու ազգ (ֆրանս-կանադական և անգլո-կանադական), մի շարք ազգային խմբեր, հնդկացիների ու էսկիմոսների ազգային փոքրամասնություններ։
Ֆրանս-կանադացիները կազմում են երկրի բնակչության 29%֊ը և Քվեբեկ նահանգի բնակչության 80% ֊ից ավելին։ 18-րդ դարի վերջին - 19-րդ դարի սկզբին ձևավորված ֆրանս-կանադական ազգի միջուկը կազմել են Եվրոպայից Կանադա վերաբնակեցված ֆրանսիացիներն ու բրետոնացիները, որոնք 17-րդ դարի առաջին կեսին հիմնեցին Նոր Ֆրանսիա գաղութը (1763 թվականին նրան տիրեց Մեծ Բրիտանիան)։
Ֆրանս-կանադացիները բրիտանական գաղութարարության պայմաններում պահպանեցին իրենց լեզուն՝ ֆրանսերենը, որը 1968 թվականին դարձավ երկրի պետական երկու պաշտոնական լեզուներից մեկը։ Ֆրանս-կանադացիների մեծ մասը կաթոլիկներ են։
Մեծ Բրիտանիայի գաղութը դառնալուց հետո Կանադայում արագորեն սկսեցին բնակություն հաստատել Բրիտանիայից և նրա ամերիկյան գաղութներից գաղթածները, որի հետևանքով սկսեց գերակշռել անգլախոս բնակչությունը։ Անգլո-կանադացիները, որոնց հիմնական էթնիկական տարրերն են անգլիացիները, շոտլանդացիները, իռլանդացիները, Եվրոպայի այլ երկրների ձուլված վերաբնակիչները, 19-րդ դարի վերջին - 20-րդ դարի սկզբին ձևավորվեցին որպես ազգ և գերիշխող դիրք գրավեցին երկրում։
Անգլո-կանադացիները կազմում են Կանադայի բնակչության 44%-ը։ Լեզուն անգլերենն է, որոշ առանձնահատկություններով։ Հավատացյալների մեծ մասը զանազան հոսանքների բողոքականներ են և կաթոլիկներ (գլխավորապես՝ իռլանդացիները)։ Կանադացիների 25%֊ը կազմում են 20-րդ դարի վերաբնակեցվածների չձուլված խմբերը (գերմանացիներ, ուկրաինացիներ, իտալացիներ, հրեաներ, լեհեր, հոլանդացիներ, հայեր և այլք)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կանադացիներ Կատեգորիա:Կանադայի ազգեր
Զազավարտիկ (Մամախաթունից հյուսիս)
Զազավարդիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դերջանի գավառակում ։ Գտնվում էր Մամախաթուն գյուղաքաղաքից 5 կմ հյուսիս, Արևմտյան Եփրատի ավազանի Նիգդերե գետի ձախ կողմում, նույնանուն Զազավարտիկ գյուղից 2 կմ հարավ-արևմուտք ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Օրացույցի, ժամանակի և չափման միավորների փոփոխություն
Օրացույցի, ժամանակի և չափման միավորների փոփոխություն, քեմալական բարեփոխում, որով 1925-1935 թվականների ընթացքում օրենսդրական բարեփոխումների արդյունքում Թուրքիայի Հանրապետությունում կիրառվող օրացույցը, ժամանակի և թվերի համակարգը, քաշի և ծանրության չափման միավորները, ինչպես նաև հանգստյան և տոն օրերը փոփոխության են ենթարկվել՝ համապատասխանեցվելով միջազգային չափանիշներին։
Ժամանակի համակարգի փոփոխություն
1925 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Թուրքիայի ժամանակի համակարգը փոփոխության է ենթարկվել մեջլիսում «Օրվա 24 ժամի վերաբերյալ օրենքի» քննարկումից և ընդունումից հետո։ 1926 թվականի հունվարի 2-ին թիվ 697 օրենքը հրատարակվել է Պաշտոնական թերթում (Resmi Gazete) և ուժի մեջ մտել։ Օրենքի առաջին հոդվածում ասվում է, որ «Թուրքիայի Հանրապետությունում օրը գիշերվա կեսին է սկսվում, և ժամերը հաշվվում են զրոյից մինչև 24»։ Օրենքի 2-րդ հոդվածի համաձայն՝ ստեղծվել է ազգային համակարգը՝ հիմնվելով Իզմիթով անցնող 30-րդ միջօրեականի վրա:
Նախկինում երկրում գործածվում էր «ալաթուրքայի ժամացույցի» համակարգը, որով արևամուտի ժամը ընդունվում էր 12։00-ն։ Տարբերություն կար այն ժամերի միջև, երբ արևը հասնում էր գագաթնակետին և ամբողջությամբ մայր էր մտնում։ Կար նաև մեկ այլ համակարգ, ըստ որի երբ արևը գտնվում էր զենիթում, ժամը 12։00 էր։ Սակայն այս համակարգերից և ոչ մեկը չէր համարվում միջազգային։ 1909 թվականին օսմանյան մեջլիսում երկար բանավեճերից հետո չեն համաձայնվել ընդունել ժամանակակից ժամային համակարգը ։
Նոր ժամային համակարգը ընդունելուց հետո ժողովուրդը որոշակի դժվարություն է ունեցել «ալաֆրանկա ժամային» համակարգը օգտագործելիս։ Նոր համակարգին հարմարվելու դժվարությունը նվազել է, երբ նահանգներում էզանի ժամերի հայտարարման և ժամապահների անհրաժեշտությունը վերացել է, և պաշտոնական հիմնարկներում սկսել են որպես հիմք ընդունել նոր համակարգը :
Օրացույցային համակարգի փոփոխություն
1925 թվականի դեկտեմբերի 26-ին թիվ 698 օրենքով գրիգորյան օրացույցը Թուրքիայի Հանրապետությունում ընդունվել է որպես պաշտոնական օրացույց։ Երկրում 1926 թվականի հունվարի 1-ից կիրառվել է գրիգորյան օրացույցը:
Օսմանյան կայսրությունում մինչև Թանզիմաթի ժամանակաշրջանը կիրառվել է մուսուլմանական հիջրայի օրացույցը, Թանիզիմաթից հետո սկսել են միաժամանակ կիրառել իսլամական և «բյուզանդական» (Ռումի) օրացույցները, ավելի ուշ միայն վերջինս են օգտագործել: Հանրապետության շրջանում գրիգորյան օրացույցի անցնելուց հետո կատարված վերջին փոփոխությունը տեղի է ունեցել 1945 թվականին թիվ 4696 օրենքով, ըստ որի՝ ամիսների օսմանյան անունները (Teşrinievvel, Teşrinisani, Kanunuevvel, Kanunusani) փոխարինվել են նոր անուններով (Ekim, Kasım, Aralık, Ocak):
Թվերի միջազգային համակարգի ընդունում
1928 թվականի մայիսի 20-ին ընդունված թիվ 1288 օրենքով 1929 թվականի հունիսի 1-ից Թուրքիայում ընդունվել է թվերի միջազգային համակարգը: Այսպիսով՝ արևելյան արաբական թվերի փոխարեն սկսել են կիրառել արաբական թվերը: Թվային համակարգի փոփոխությունը օրակարգ է բերել նաև «տառերի փոփոխության» խնդիրը:
Ռադյանսկոե (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ռադյանսկոե գյուղում բնակվում էր 66 մարդ։
Օրացույցի, ժամանակի և չափման միավորների փոփոխություն
Ծանրության և երկարության միավորների փոփոխություն
1931 թվականի մարտի 26-ին ընդունված թիվ 1782 օրենքով սկսել են կիրառվել տասնորդական համակարգին համապատասխան ծանրության և երկարության միավորները: Մինչ այդ գործածվող արշինի, թևաչափի, էնզադեի փոխարեն սկսել է կիրառվել մետրական համակարգը, դիրհեմի, օկկայի նման ծանրության միավորների փոխարեն սկսել են կիրառել միլիգրամից մինչև տոննա չափման միավորները, ծավալի համար կիրառվող բուշելի, շինիքի, թասի փոխարեն լիտրերի համակարգն է կիրառվել, մակերևույթի չափման համար կիրառվող ակրի և չիֆթլիքի փոխարեն սկսել են գործածել քառակուսի մետրից մինչև քառակուսի կիլոմետր չափման միավորները: Այս փոփոխության շնորհիվ երկրում ստեղծվել է չափման միավորների միասնական համակարգ, իսկ արտաքին առևտուրը հեշտացել է:
Այսօր թիվ 1782 օրենքի փոխարեն գործում է թիվ 3516 «Չափման միավորների և դրանց համապատասխանեցման մասին օրենքը»:
Ազգային տոների և հանգստյան օրերի կազմակերպում
1935 թվականի մայիսի 27-ին ընդունված օրենքով ոչ աշխատանքային օրեր են սահմանվել շաբաթը և կիրակին ուրբաթ օրվա փոխարեն։
Մարկովո (գյուղ, Լիխոսլավլսկի շրջան)
Մարկովո (Марково), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Լիխոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տվերի մարզի Լիխոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Վալերի Բուայե
Վալեր Բուայեն (Valérie Boyer, ), ֆրանսիացի քաղաքական գործիչ է։ Բուայեն Ֆրանսիայի ազգային ժողովի անդամ է և Մարսելի փոխքաղաքապետն է։ Վալերի Բուայեն Ժողովրդական շարժման միության կողմնակիցներից է։ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Ֆրանսիայի ազգային ժողովը Վալերի Բուայեի առաջարկությամբ ընդունեց Հայոց ցեղասպանությունն քրեականացնող օրինագիծը։ Օրինագիծը հետագայում ընդունվեց նաև Ֆրանսիայի սենատում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ
Դորան
Դորան (Dorengt), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Գիզ կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Լան։
INSEE կոդը՝ 02269.
Բնակչություն
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 157 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 97 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 73-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 24-ը անգործունակ (Ակտիվության ցուցանիշը — 75,3 %, 1999 թվականին եղել է՝ 73,7 %)։ 73 աշխատունակ բնակիչներից 70 -ը աշխատում էին (40 տղամարդ և 30 կին), անաշխատանք էին 3-ը (2 տղամարդ և 1 կին)։
24 անգործունակ մարդկանցից 5-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 12-ը թոշակառու, 7-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Լայուսե ամրոց
Պատմություն
Ամրոցի ամենահին հատվածը աղյուսից ու գրանիտից կառուցված տուն-բերդն է, որ գտնվում է ավելի ուշ ամրոցի՝ կառուցված շրջանաձև պատի հարավարևմտյան հատվածում։ Այն կառուցվել է, հավանաբար, XIV-րդ դարում։ Ամրոցն առաջին անգամ հիշատակվում է 1406 թվականին ։ Շուտով տուն-բերդին մոտ կառուցվել է կլոր եկեղեցի (ringmüürkastell)։ Ամրոցի մուտքը գտնվում էր պարսպի հարավարևելյան հատվածում։
XV-րդ դարի սկզբում ամրոցը վերակառուցվել է։ Պարսպի արևելյան մասում կառուցվել են նոր դարպասներ, վերջինիս վերևում կառուցել են աշտարակ, իսկ դարպասների առջևում՝ պաշտպանական կառույցներ։ Նույն դարի կեսերին կառուցվել են հյուսիսարևելյան, հյուսիսարևմտյան ու հարավարևելյան կլոր աշտարակները, ինչպես նաև ավելացվել են պարիսպների հաստությունն ու բարձրությունը ։
Լիվոնյան պատերազմի սկզբում՝ 1558 թվականին, ամրոցն անցել է ռուսներին, ովքեր այն ավերել են 1559 թվականին։
Հետագա պատերազմների ընթացքում ամրոցն ավերվել է։ Ավերակները պահպանվում են մինչև օրս։ Ամրոցի ավերակներն ու նրա պաշտպանական խրամատներն ընդգրկվել են Էստոնիայի մշակույթի հուշարձանների ռեգիստրում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամրոցներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Էստոնիայի ամրոցներ
Ազդուաբանություն
Ազդուաբանություն (ἔμφασις, «արտահայտչականություն»), առօրյա, բեմական, հռետորական, բանաստեղծական խոսքի հուզաարտահայտչական ուրույն կառուցում՝ առոգանության, ինտոնացիայի փոփոխությամբ լեզվական այլ միջոցներով և հռետորական տարբեր ձևերով։ Գրականության լեզվում հատկանշական է առանձնապես քնարական ստեղծագործություններին ։
Ազդուաբանությունը կարող է իրականացվել հետևյալ կերպ․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ոճաբանություն
(3283) Սկորինա
(3283) Սկորինա (Skorina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի օգոստոսի 27-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,396569 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,158 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6352 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1355,14 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,265656 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,89° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պետրոպոլիե (գյուղ, Լոզովայայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Պետրոպոլիե գյուղում բնակվել է 416 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1281 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմել է 324,75 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
Պետրոպոլիե գյուղը գտնվում է Պոդի, Կոպանի, Ստեպովոյե և Զախարովսկոե գյուղերից 3,5 կմ հեռավորության վրա։ 3 կմ հեռավորության վրա գտնվում է երկաթուղային կայարանը Պլատֆորմ 159 կմ։ Գյուղով հոսում են մի քանի ցամաքող առվակներ՝ ամբարտակներով։
Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1903 թվականին։
Սոցիալական ոլորտի օբյեկտներ
Գյուղում կա դպրոց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1903 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էդրիան Ուեյդվից
Էդրիան Ուեյդվից (Adrianne Wadewitz, ), ամերիկացի գրականագետ, 18-րդ դարի անգլիական գրականության մասնագետ, Վիքիպեդիայի հայտնի վիքիպեդիստ և մեկնաբան, ֆեմինիզմի և գենդերային խնդիրների ուսումնասիրող։ Կյանքի վերջին տարիներին նաև զբաղվել է ժայռամագլցմամբ, մահացել է՝ ընկնելով ժայռից և ստանալով գլխի վնասվածք։
Վաղ տարիներ
Էդրիան Ուեյդվիցը ծնվել է 1977 թվականի հունվարի 6-ին Նեբրասկա նահանգի Օմահա քաղաքում և եղել է ընտանիքի միակ երեխան։ Հայրը՝ Նաթան Ռ․ Ուեյդվիցը (Nathan R. Wadewitz), եղել է լյութերական հովիվ, մայրը՝ Բեթի Մ․-ն (Betty M.), որը սկզբում աշխատում էր որպես հիվանդապահուհի, հետագայում դարձել է փաստաբան ։ 1995 թվականին ավարտել է North Platte High School-ը (Նորթ Պլատ, Նեբրասկա) ։ Ապա ընդունվել է Կոլումբիայի համալսարան, որտեղ սովորել է անգլերեն գրականություն և 1999 թվականին ստացել է անգլերենի բնագավառում գիտական աստիճան ։ 2011 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան Ինդիանայի համալսարանում և ընդունվել է Արևմտյան քոլեջին կից Թվային ուսուցման և հետազոտությունների կենտրոնի (Center for Digital Learning and Research) հետդոկտորանտուրա։ Ընտրել է աշխատել «Mellon Digital Scholarship Postdoctoral Fellow» և «HASTAC scholar» կրթաթոշակային ծրագրերով ։
Կրթություն
Էդրիան Ուեյդվիցը Կոլումբիայի համալսարանում ստացել է մեծ պատվո դիպլոմ (magna cum laude), ապա՝ Ինդիանայի համալսարանում՝ անգլիական գրականության գծով մագիստրոսի փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան՝ 18-րդ դարի գրականության բնագավառի լարցուցիչ մասնագիտացմամբ ։ Մագիստրոսի որակավորման աշխատանքի թեման (master's thesis) էր «Կասակածող Թոմասը․ կրոնական յուրացման անհաջողությունը Բանականության Դարում» (Doubting Thomas': The Failure of Religious Appropriation in The Age of Reason, 2003 год), իսկ փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան ստանալու ատենախոսության թեման ՝  «Պահպանեք համակրանքը, ձեռքբերումները և երեխային. զգայունությունը, անհատականությունը և հասունացող ընթերցողը 1775-1815 թվականներին» (Spare the Sympathy, Spoil the Child:' Sensibility, Selfhood, and the Maturing Reader, 1775–1815) ։
Էդրիան Ուեյդվիցի ատենախոսությունում տեղ են գտել արխիվներում նրա աշխատանքի, մանկական գրականության և գենդերային խնդիրների հետազոտությունների արդյունքները։ Մասնավորապես, Ուեյդվիցը դիտարկել է լեզվական և բանավիճային ռազմավարությունների օգտագործումը, ինչպիսիք են Մարի Վոլսթոնքրաֆթի, Աննա Լետիցիա Բարբոյի, Շառլոտա Սմիթի, Մարիա Էջուորթի և այլ հեղինակների գրքերում երեխաների համար ներկառուցված պատմվածքները։ Նա պնդում է, որ այս գրքերի ընթերցման շնորհիվ երեխաների մոտ պահպանվում է «ինքնահամակրանքի» (sympathetic self) կերտումը, որը «կոլեկտիվային է, բարյացակամ և փոխաբերական» ։ Նա նաև պնդում է, որ սուբյեկտիվության տեսակները, որոնք նկատվում են 18-րդ դարի մանկական գրականության մեջ, չեն համապատասխանում «Լոկեանի գերիշխող մոդելին» (the dominant Lockean model)։
Թվային հումանիտար գիտություններ
2009 թվականին Ուեյդվիցը սկսել է առցանց տեղադրել The New England Primer-ը, իսկ 2012 թվականին ավարտել է, դրանից հետո այդ պատմական գիրքը ունի մշտական ազատ հասանելիություն ։ Բացի 18-րդ դարի մանկական գրականությունից, նրա հրապարակումների թեմաներն են եղել նաև պատմական ուսումնասիրության մեջ ոչ միանշանակ լինելը և Վիքիպեդիայի օգտագործումը ուսումնական դասարաններում ։
Վիքիպեդիան ուսումնական գործընթացում օգտագործելու վերաբերյալ աշխատություններում նա ապացուցել է, որ բացի ավանդական հետազոտական և գրելու հմտություններից, ուսանողները պետք է զարգացնեն տեղեկատվության մուլտիմեդիա աղբյուրների օգտագործման հմտությունները և բարձրացնեն տեխնոլոգիական գրագիտությունը։ Ընդգծվել է նաև տեղեկատվության աղբյուրներին ազատ հասանելիության անհրաժեշտությունը, փաստերի վրա հիմնված տեքստի և համոզիչ տեքստի միջև տարբերությունը, ուշադրություն է դարձվել իշխանության և լեգիտիմության խնդիրներին։ Նա նպաստել է վերապատրաստման դասընթացներին, որոնք ներառում են տեքստի համատեղ գրելը, գրելու հմտությունների զարգացումը «պրակտիկայի համայնքի» համատեքստում և գլոբալ ընթերցողական լսարանի հաշվարկով ։
Աշխատանք Վիքիպեդիայում և Վիքիպեդիայի համար
2004 թվականին Էդրիան Ուեյդվիցը իր առաջին խմբագրումն է արել Վիքիպեդիայում, հետագայում սկսել է հոդվածներ ստեղծել կանանց՝ գրողների և գիտնականնների մասին․ նրա գրած հոդվածներից մի քանիսը Վիքիպեդիայում ստացել են ընտրյալ հոդվածի կարգավիճակ։ Առաջին մի քանի տարին Էդրիանը եղել է Վիքիպեդիայի անանուն խմբագիր և միայն հետագայում է բացահայտել իր իրական անունն ու գենդերային պատկանելությունը ։ Ընդհանուր առմամբ նա հասցրել է անել մոտ 50 000 խմբագրում։
Ուեյդվիցը ձգտում էր ավելի շատ կանանց ներգրավել Վիքիպեդիայի աշխատանքներում որպեսզի վերացվի դրանում առկա գենդերային անհավասարակշռությունը և նրա կողմից առաջ քաշվող «սիստեմատիկ տեղաշարժը» ։ Մասնավորապես նա ասում էր, որ «մեզ պետք են ավելի շատ կին-խմբագիրներ, ավելի շատ ֆեմինիստներ (ցանկացած գենդերի) և ավելի շատ կանանց վերաբերող բովանդակության վրա աշխատել ցանկացողներ։ Վիքիպեդիայում կա քիչ թե շատ ներկայանալի խումբ․ դա երեխաներ ունեցող «գունավոր» կանայք են» ։
Ուեյդվիցի ժողովրդականությունը մեծացել է, և նրան ավելի ու ավելի հաճախ են ընկալել որպես Վիքիպեդիայի հեղինակավոր մասնագետ, հատկապես հանրագիտարանի՝ գենդերային խնդիրների վերաբերյալ. նրա խոսքերը մեջ են բերել բազմաթիվ հայտնի կազմակերպություններ, այդ թվում՝ BBC-ն ։
Նա նաև Wiki Education Foundation վարչության անդամ էր ։
Մահ
Մահախոսականներ են հրապարակվել The New York Times, Los Angeles Times , The Washington Post , The Sydney Morning Herald , Corriere della Sera թերթերում և մի շարք այլ ԶԼՄ-ներում ։ The Sydney Morning Herald-ը նաև հրապարակել է Էդրիան Ուեյդվիցի կատարած վերջին բլոգային գրառումներից մեկը։ Ուեյդվիցը գրել է այն մասին, թե որքան դժվար է ուսանողներին սովորեցնել հաղթահարել դժվարությունները և ուրախանալ յուրաքանչյուր փոքրիկ հաջողությամբ նպատակին հասնելու ճանապարհին։ «Ի վերջո, ոչինչ այնքան չի օգնել ինձ, որքան կրկնվող անհաջողությունները»  — գրել է Ուեյդվիցը՝ ցանկանալով, որ իր ուսանողներն էլ հասկանան, որ անհաջողությունները ևս ուսուցման մի մասն են և նրանցում ամոթալի ոչինչ չկա։ «ABO» ամսագիրը, որտեղ Ուեյդվիցը աշխատել էր 2011-2012 թվականներին նրա հիշատակին է նվիրել ամսագրի 2014 թվականի մարտի համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ
Իզոքվանտներ
Իզոքվանտներ, (ծագումը՝ քանակ և հունարեն ISO՝ հավասար բառերից), միկրոտնտեսագիտության մեջ ուրվագծային գիծ, որը միացնում է այն կետերի ամբողջությունը, որի դեպքում ստացվող արտադրանքի քանակը չի փոփոխվում, մինչ մեկ կամ ավելի բաղադրիչներ-գործոնները փոփոխվում են ։ Գծապատկերի x և y առանցքները համապատասխանաբար արտացոլում են 2 բաղադրիչները, որոնք սովորաբար հանդիսանում են արտադրության գործոններ՝ աշխատուժ, կապիտալ կամ հող։ Իզոքվանտը հայտնի է նաև որպես՝ «Iso արտադրանքի կոր» կամ «Հավասար արտադրանքի կոր» անուններով։
Տարտուի պայմանագրեր
Տարտուի պայմանագրեր, հաշտության պայմանագիր, որը 1919—1920 թթ. կնքվել է ՌԽՖՍՀ-ի և Էստոնիա-ի, ինչպես նաև՝ ՌԽՖՍՀ-ի և Ֆինլանդիայի միջև Էստոնիայի Տարտու քաղաքում Էստոնիայի անկախության և առաջին սովետա-ֆիննական պատերազմների ավարտի առիթով։
Իզոքվանտներ
Իզոքվանտը և անտարբերության կոր
Մինչ անտարբերության կորը սպառողներին օգնում է հասնել առավելագույն օգտակարության մակարդակի խնդրի լուծման, ապա իզոքվանտի ուրվագծումը արտացոլում է արտադրողների խնդիրները՝ ծախսերը նվազագույնի հասցնել, շահույթը և արտադրանքի ծավալը հնարավորինս մեծացնել։ Մյուս հատկանիշը, որով անտարբերության կորը տարբերվում է իզոքվանտներից այն է, որ դրանք չեն կարող առաջարկել օգտակարության մակարդակի չափումների ճշգրիտ կանխատեսումներ, բացառությամբ ելակետային ազդեցությունների վերաբերյալ դիտարկումների։ Մինչդեռ, իզոքվանտների դեպքում հնարավոր է արտադրանքը ճշգրիտ չափել ֆիզիկական, գոյություն ունեցող միավորներով և պարզել, թե կոնկրետ որքանով է իզոքվանտ 1-ը գերազանցում իզոքվանտ 2-ին։
Իզոքվանտ հասկացության գործնական կիրառություն
Կառավարչական տնտեսագիտության մեջ, իզոքվանտները, սովորաբար, ներկայացվում են կապիտալ-աշխատուժ փոխառնչության համատեքստում՝ մատնանշելով կապիտալի և աշխատուժի տեխնոլոգիական փոխարկումը արտադրության գործոնի և վերջիններիս սահմանային եկամտաբերության նվազումը։ Որպես այդպիսին, իզոքվանտները, իրենց բնույթով ուղղված են դեպի ներքև պայմանավորված՝ տեխնոլոգիական փոխարինման սահմանային մակարդակի նվազեցմամբ ։ Իզոքվանտի թեքությունը ներկայացնում է այն արագությունը, որով արտադրության մեջ x բաղադրիչը կարող է փոխարինվել y բաղադրիչով ։ Այսպիսով, որքան բարձր է իզոքվանտի արագությունը, այնքան բարձր է տեխնոլոգիական փոխարինման սահմանային դրույքաչափը /ՏՄՍԴ/։ Քանի որ ՏՄՍԴ-ն պետք է նվազեցնել, հետևաբար իզոքվանտները ի սկզբանե պետք է լինեն ուռուցիկ, թեքվածությունը ուղղված դեպի ներքև։ Որպես կանոն, լրացուցիչ բաղադրիչի ներմուծումը արտադրության մեջ, երբ մնացած գործոնները մնում են հաստատուն, ապա արտադրանքի սահմանային եկամտաբերության մակարդակը նվազում է։
Տարտուի պայմանագրեր
Այդ պայմանագրերն են՝
Իզոքվանտներ
Իզոքվանտ հասկացության գործնական կիրառություն
Իզոքվանտների գծապատկերումը ներկայացնում է արտադրության բաղադրիչ ցանկացած երկուսի համակցությունը, որի կիրառմամբ ընկերությունները փորձում են առավելագույնս նպատակային օգտագործել առկա ռեսուրսները, օրինակ բյուջե, կամ ժամանակ։ Ռեսուրսների առավելագույն կենտրոնացումը ընդունված է անվանել ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործում։ Եթե կազմակերպությունը արտադրական գործունեություն է ծավալում գծապատկերի ձախ կողմում, ապա վերջինիս գործունեությունը համարվում է անարդյունավետ, քանի որ նրանք առավելագույնս չեն կիրառում հասանելի ռեսուրսները ։ Միաժամանակ, կազմակերպությունները չեն կարող արտադրությունը կազմակերպել գծապատկերի աջ կողմում, քանի դեռ գործում են նախկինում ընդունված սահմանափակումների շրջանակներում։ Իզոքվանտների ընտանիքը կարող է ներկայացվել իզոքվանտների քարտեզի միջոցով, որը իրենից ներկայացնում է իզոքվանտները միացնող ընդհանուր գծապատկեր, որոնցից յուրաքանչյուրը վերջնարդյունքում հանգեցնում է արտադրության տարբեր քանակությունների ստացման։ Իզոքվանտների քարտեզը կարող է ցույց տալ նախկին մասշտաբի վերադարձ, նվազեցում կամ ավելացում հիմնվելով իզոքվանտային զույգերի միջև հեռավորությունների աճի կամ նվազման վրա, երբ արտադրողականությունը դրսևորում է աճի միտում ։ Եթե այդ 2 իզոքվանտների միջև հեռավորությունը աճի, քանի որ արտադրողականությունը աճում է, ապա կազմակերպության արտադրական գործունեությունը կվերադառնա նվազող մասշտաբի վիճակին, միաժամանակ 2 բաղադրիչների կրկնապատկումը կհանգեցնի իզոքվանտի դիրքային փոփոխության 2 անգամ ավելի քիչ անգամ, քան նախկին իզոքվանտի դեպքում։ Ընդհակառակը, եթե այդ 2 իզոքվանտների միջև հեռավորությունը նվազի, երբ արտադրողականությունը շարունակում է աճել, ապա կարելի է ենթադրել, որ կազմակերպությունը գտնվում է աճող մասշտաբի վիճակում, այդ պարագայում 2 գործոնների կրկնապատկումը կհանգեցնի իզոքվանտի դիրքային փոփոխության 2 անգամ ավելի շատ, քան օրիգինալ իզոքվանտի դեպքում էր։ Կազմակերպությունը կարող է ընտրություն կատարել օգտագործելու իզոքվանտի գծապատկերից արտացոլվող տեղեկատվությունը՝ մասշտաբի վերադարձի վերաբերյալ՝ կիրառելով այն, որպես արտադրության ռեսուրսների վերաբաշխման հիմք ։ Կառավարչական տնտեսագիտության մեջ ռեսուրսների արդյունավետ վերաբաշխումը հանդիսանում է առավելություն մրցակից կազմակերպությունների նկատմամբ։ Այս համատեքստում իզոքվանտները կարող են օգտակար լինել, քանզի հաշվի է առնվում ռեսուրսների սահմանափակ լինելու հանգամանքը արտադրության կազմակերպման գործընթացում։ Դրանք ցույց են տալիս, թե որ իրավիճակում ընկերությունները կարող են փոխարինել արտադրության գործոնները, պահպանելով ընդհանուր արտադրողականության նախկին մակարդակը (տե՛ս գծապատկեր գ))։ Դրանք նաև մատնանշում են 2 ապրանքների տարբեր քանակությունների համակցությունը՝ հավատարիմ մնալով բյուջեի առկա սահմանափակումներին։ Այսպիսով, իզոքվանտների գծապատկերները կարող են կիրառվել կազմակերպությունների կառավարչական որոշումների կայացման բաժանմունքների կողմից՝ ընդունելու առավել փաստարկված որոշումներ, վերջնարդյունքում ապահովելով ծախսերի նվազեցում և շահույթի կամ արտադրանքի ծավալի ավելացում։
Կազմակերպությունները կարող են որոշել արտադրության գործոնների նվազագույն ծախսատար համակցությունը, ապահովելու նախապես սահմանված ծավալային ցուցանիշը՝ կիրառելով իզոքվանտի և իզոքոստի գծապատկերների վերլուծությունները ։ Արտադրության գործոնների նվազագույն ծախսատար համակցությունը դրսևորվում է այն ժամանակ, երբ ապահովվում է արտադրանքի փաստացի ծավալ-օգտագործված գործոնների գին հավասարակշռության համապատասխան հարաբերակցությունը։  Այս պարագայում իզոքվանտի և իզոքստի թեքությունները հավասարվում են միմյանց (տե՛ս գծապատկեր դ)). Այս կետում է, որ կազմակերպությունը ձեռք է բերում հնարավորություն ի վերջո նվազագույնի ծախսերի համակցության պայմաններում ապահովելու արտադրության ցանկալի ծավալային ցուցանիշը ։
Ինչպես անտարբերության կորերի դեպքում, այնպես էլ իզոքվանտների դեպքում, երբեք 2 իզոքվանտներ չեն հատվում։ Ավելին, արտադրության գործոնների յուրաքանչյուր հնարավոր համակցություն գտնվում է իզոքվանտի վրա։ Վերջապես, յուրաքանչյուր այդպիսի համակցություն, որը դրսևորվում է իզոքվանտի աջ կողմի վրա հանգեցնում է արտադրության ծավալային աճի և հակառակը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միկրոէկոնոմիկա Կատեգորիա:Արտադրություն Կատեգորիա:Տնտեսություն Կատեգորիա:Արտադրության տեսություն
Bitter Sweet Symphony
«Bitter Sweet Symphony», The Verve բրիտանական ռոք խմբի երգը։ Այն թողարկվել է որպես 1997 թվականի Urban Hymns երրորդ ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլ և բարձրացել է UK Singles Chart-ի երկրորդ հորիզոնական ։
«Bitter Sweet Symphony» երգում օգտագոչծվել է սեմփլը, որը վերցրել են Էնդրյու Օրհեմի նվագախմբի՝ The Rolling Stones խմբի 1965 թվականի The Last Time երգի ինտերպրետացիայից։ The Verve և ամերիկյան «ABKCO Music» ընկերության միջև դատական վեճից հետո ստեղծագործության հեղինակներ են ճանաչվել Ռիչարդ Էշքրոֆթը, Միք Ջագերը և Քիտ Ռիչարդսը։
1999 թվականին՝ խմբի անկումից հետո, Էշքրոֆթն այս երգը օգտագործում է իր անհատական համերգների ժամանակ։
Հեղինակություն
Չնայած երգի ողջ տեքստը գրել է Ռիչարդ Էշքրոֆթը, նվագախմբային հարմոնիան փոխառվել է Դևիդ Ուիթաքերի հեղինակության «The Last Time» ստեղծագործության սիմֆոնիկ տարբերակից։ Հենց այդ ստեղծագործությունն է 1965 թվականին կատարել The Rolling Stones-ը ։
Սկզբնապես The Verve խումբը պայմանավորվել է 5 նոտայից բաղկացած սեմփլի օգտագործման մասին, սակայն «ռոլլինգների» նախկին մենեջեր Ալեն Քլեյնը (որին էին պատկանում խմբի հեղինակային իրավունքները մինչև 1970-ական թվականները) հայտարարեց, որ խումբը խախտել է պայմանագիրը և օգտագործել է մեծ հարմոնիա ։ Քլեյնը (իր ABKCO Records ընկերության միջոցով) հայց ներկայացրեց, որի արդյունքում The Verve-ի ստեղծագործության արդյունքները անցնում էին նրան, իսկ հեղինակներն էին դառնում «Ջագեր, Ռիչարդս, Էշքրոֆթ» ։
The Verve-ի բասկիթառահար. Սայմոն Ջոնս. «Սկզբում մեզ տեղեկացրին, որ հոնորարի բաժանումը պետք է լինի 50-50, սակայն հետո նրանք տեսան, թե ձայնագրությունն ինչ հաջողություններ է գրանցում։ Նրանք զանգեցին և ասացին. «Մենք ցանկանում ենք 100 տոկոսը կամ հանում ենք այն խանութներից, դուք այլ տարբերակ չունեք »» ։
Սինգլի երգացանկը տարբեր երկրներում
1998 թվականի մարտի 10-ին սինգլը պաշտոնապես թողարկվել է ԱՄՆ-ում
Չարթեր
Չարթեր տարվա ավարտին