cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
«ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» նախաձեռնություն
Փորձագիտական հանձնախմբեր
Հաշվի առնելով յուրաքանչյուր փորձագիտական հանձնախմբի թեմատիկ բնութագրերը և քննարկման համար առաջադրված հիմնական խնդիրները՝ նախաձեռնությունը հանձնախմբերի կանոնավոր աշխատանքներին մասնակցելու համար հրավիրել էին հարյուրավոր գիտնականների, տեսաբանների, փորձագետների, վերլուծաբանների և ակադեմիական ու սոցիալական ոլորտի այլ մասնագետների Հայաստանից և Սփյուռքից։ Հրավերների ընդունումից հետո փորձագետներն ընդգրկվել են համապատասխան հանձնախմբում և հնարավորություն ստացել հանձնախմբերի աշխատանքներին մասնակցելու համար առաջարկել այլ փորձագետների։ Երեք հանձնախմբերը ձևավորվել են 2022 թվականի օգոստոսին։ Դրանց աշխատանքները համակարգել են հայտնի և հարգարժան հայեր՝
Վեց ամսվա ընթացքում առկա, առցանց և հիբրիդային հանդիպումների ձևաչափերով երեք փորձագիտական հանձնախմբերի ավելի քան 100 ներկայացուցիչներ քննարկել և մշակել են նպատակների, ռազմավարական ուղղությունների, առաջարկությունների նախագծերի և ծրագրերի իրականացման հնարավոր սցենարներ՝ դրանցից յուրաքանչյուրի համար տրամադրելով համապատասխան փորձագիտական հիմնավորումներ։ Երեք նպատակներից յուրաքանչյուրի համար փորձագետները նախանշել են մի քանի «դիտանկյուններ», որոնք օգնել են ամբողջ նպատակը բաժանել հատուկ հարցերի և խնդրահարույց ոլորտների։
Յուրաքանչյուր նպատակի համար առաջարկվել են հետևյալ դիտանկյունները՝
Դիտանկյուններ. Հայաստան-Սփյուռք միասնականություն
Դիտանկյուններ. Բնակչության աճ
Պատմական պատասխանատվություն փորձագիտական հանձնախումբ
Պատմական պատասխանատվություն փորձագիտական հանձնախումբը հիմնականում կենտրոնացած էր հայ ժողովրդի պատմական պատասխանատվության գաղափարական և գործնական խնդիրների վրա։ Հանձնախմբի առաջնային նպատակներից էր միջսերնդային պատասխանատվության ապահովման հնարավոր ուղիների սահմանումը ։ Սա ներառում էր ռազմավարությունների և գործողությունների շրջանակների մշակում, որոնք կարող են օգտագործվել հայկական ժառանգությունը, մշակույթը և պատմական գիտելիքները պահպանելու համար և օգնել, որ ներկա սերունդները հասկանան թե՛ բարդ պատմական իրադարձությունները, որոնք ձևավորել են իրենց հասարակությունը, և թե՛ ապագա սերունդների և իրադարձությունների վրա դրանց հնարավոր ազդեցությունը։ Հանձնախումբն աշխատել է հիմնական կրթական, ինստիտուցիոնալ և նախագծահեն գործողությունները ձևակերպելու ուղղությամբ, որոնք կարող են նպաստել հայերի շրջանում պատմական պատասխանատվության ավելի լավ ըմբռնմանը, գտնել բազմաթիվ պատմական իրադարձությունների նկատմամբ պատասխանատվության և ավանդական վերաբերմունքի վերաիմաստավորման նոր ուղիներ և խթանել հաշվետվողականության և պատասխանատվության զգացումն անհատների և խմբերի շրջանում ։
Հայաստան-Սփյուռք միասնականություն փորձագիտական հանձնախումբ
Հայաստան-Սփյուռք միասնականության փորձագիտական հանձնախումբն անդրադարձել է Հայաստանի և սփյուռքահայ համայնքների միջև հարաբերությունների վրա ազդող մարտահրավերներին և խնդիրներին։ Հանձնախմբի առաջնահերթ նպատակն էր բացահայտել այս խնդիրները և մշակել դրանց լուծման ռազմավարություն՝ նպատակ ունենալով խթանել կայուն համագործակցությունը և փոխօգնությունը Հայաստանի և Սփյուռքի միջև։ Այս նպատակին հասնելու համար հանձնախումբը դիտարկել է բազմաթիվ առկա հետազոտություններ և վերլուծություններ ավելի խորը պատկերացում կազմելու համար այն գործոնների մասին, որոնք նպաստում են Հայաստանի և Սփյուռքի միջև լարվածությանը և թյուրըմբռնմանը։ Սա ներառում էր պատմական, քաղաքական և մշակութային այն գործոնների ուսումնասիրությունը, որոնք կարող են ազդել երկու խմբերի միջև հարաբերությունների վրա, ինչպես նաև բացահայտել արդյունավետ հաղորդակցության և համագործակցության ոլորտում առկա գործնական մարտահրավերներն ու խոչընդոտները։ Այս խնդիրները բացահայտելուց հետո, հետագա հանդիպումների ընթացքում հանձնախումբն աշխատել է հստակ լուծումներ մշակելու ուղղությամբ, որոնք կարող են նպաստել Հայաստանի և Սփյուռքի համայնքների միջև ավելի համագործակցային և միմյանց աջակցող հարաբերությունների զարգացմանը։ Այս լուծումները ներառում էին քաղաքականության փոփոխություններ, համագործակցության նոր մեխանիզմներ և ոլորտներ, ներդրումներ հաղորդակցության և իրազեկման ոլորտներում, ինչպես նաև նոր նախաձեռնությունների, համահայկական շարժումների և ծրագրերի մշակում, որոնք ուղղված են կոնկրետ մտահոգությունների և մարտահրավերների հաղթահարմանը ։
Բնակչության աճ փորձագիտական հանձնախումբ
Բնակչության աճ փորձագիտական հանձնախմբի աշխատանքը նվիրված էր Հայաստանի Հանրապետության առջև ծառացած ժողովրդագրական մարտահրավերների ուսումնասիրությանը և լուծմանը։ Հանձնախմբի հիմնական նպատակն էր մշակել ռազմավարություններ և քաղաքականություն, որոնք կարող են օգնել Հայաստանի բնակչության աճին և փոքրացնել բնակչության նվազման բացասական ազդեցությունը։ Հանդիպումների ընթացքում հանձնախմբի բոլոր փորձագետները խորը քննարկումներ ու վերլուծություններ են իրականացրել Հայաստանում բնակչության աճի և միգրացիայի վիճակի վերաբերյալ։ Սա ներառում էր այնպիսի գործոնների ուսումնասիրություն, ինչպիսիք են ծնելիության մակարդակը, մահացության մակարդակը, վերարտադրողական առողջության մակարդակը և միգրացիայի օրինաչափությունները՝ Հայաստանի բնակչության, ինչպես նաև աշխարհասփյուռ հայության առջև ծառացած մարտահրավերների համապարփակ պատկերացում կազմելու համար։ Հանձնախումբն աշխատել է այս մարտահրավերների հնարավոր լուծումները բացահայտելու ուղղությամբ։ Սա ներառում էր բնակչության աճը խթանելուն ուղղված քաղաքականության և նախաձեռնությունների մշակումը, հանրային առողջության կարևորության մասին իրազեկվածության բարձրացումը և օտարերկրյա կառավարությունների լոբբինգը Սփյուռքում հայերի անվտանգությունն ու ժողովրդագրական կայունությունն ապահովելու համար։ Հանձնախմբի առաջարկությունները ներառում էին նաև ընտանիքի աջակցության ծրագրեր, քաղաքականություններ և նախաձեռնություններ, որոնք խրախուսում են երիտասարդ ընտանիքներին ունենալ երեխաներ։ Վերջապես, հանձնախումբն ուսումնասիրեց միգրացիայի բացասական հետևանքները (ինչպիսիք են ուղեղների արտահոսքը կամ հմուտ աշխատողների կորուստը) նվազեցնելու ուղիները, ինչպես նաև ավելի վերահսկելի միգրացիայի հնարավոր դրական արդյունքները ։
Մարտի 10-12. Ապագա Հայկականի Համաժողովի ընթացքը
Երևանում մարտի 10-12-ին առաջին համահայկական քաղաքացիական Համաժողովը մեկ հարկի տակ էր համախմբել աշխարհասփյուռ հայության մանրակերտը։ Արցախում տիրող ճգնաժամի պատճառող ընտրված որոշ մասնակիցներ հնարավորություն չեն ունեցել մասնակցել առկա ձևաչափով։ Համաժողովի մեկնարկին ելույթ են ունեցել «ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» նախաձեռնության համահիմնադիրներ Նուբար Աֆեյանը, տեսակապի միջոցով միացած Ռուբեն Վարդանյանը, Արևմտյան Եվրոպայի Հայրապետական պատվիրակ և Սուրբ Աթոռում Հայ  Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու ներկայացուցիչ Գերաշնորհ Տեր Խաժակ Արքեպիսկոպոս Պարսամեանը, ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ զարգացման հիմնադրամի տնօրեն Արտակ Ապիտոնյանը։ Մայր Աթոռի Արտաքին հարաբերությունների բաժնի տնօրեն Գերաշնորհ Տ․ Նաթան արքեպիսկոպոս Հովհաննիսյանը ներկայացրեց Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հայրապետական ուղերձը  ։
Համաժողովի մասնակիցները յուրաքանչյուր օրվա ավարտին մասնակցեցին քվեարկությանը՝ հայտնելով դիրքորոշումներ փորձագետների կողմից նախապես մշակված և Համաժողովի մասնակիցների կողմից հընթացս առաջարկված տվյալ օրվա նպատակի դիրքորոշումային պնդումների և ծրագրային նախաձեռնությունների վերաբերյալ։
Առաջին օր
Ապագա Հայկականի Համաժողովի առաջին օրվա քննարկումները նվիրված էին «Պատմական պատասխանատվություն» նպատակին։ Կառուցողական և արդյունավետ քննարկումների ավարտից հետո տեղի ունեցավ քննարկվող նպատակի շրջանակում ձևակերպված դիրքորոշումային պնդումների և ծրագրային նախաձեռնություններ քվեարկություն։
Առաջին օրվա քվեարկության արդյունքները՝
1.1. Հայոց Ցեղասպանության ճանաչմանն ուղղված ջանքերը մինչ օրս պետության, համայնքների, հայկական կազմակերպությունների և անհատների կողմից՝
1.2. Արցախի հիմնախնդիրը՝
1.3. Ընտրեք ներքոհիշյալ դիտարկումներից մեկը՝
1.4. Ժառանգության պահպանման հարցում մեր մոտեցումը՝
Նախաձեռնությունների առաջնահերթություններ (ընդգծված են միայն ընդունված տարբերակները)
Քվեարկության գործընթացի պատշաճ կազմակերպման համար Համաժողովի առաջին օրը ձևավորվեց մասնակիցների կողմից ինքնաառաջադրման սկզբունքով ընտրված Հաշվիչ/վերահսկիչ հանձնախումբ։
Երկրորդ օր
Երկրորդ օրվա քննարկումները նվիրված էին «Հայաստան-Սփյուռք միասնականություն» նպատակին։ Մասնակիցները օրը սկսեցին «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոն-հուշահամալիր այցով՝ հարգանքի տուրք մատուցելու Հայրենիքի համար նահատակված հայորդիների հիշատակին ։ Նախքան Համաժողովի քննարկումներին անցնելը, Հաշվիչ/վերահսկիչ հանձնախմբի նախագահ Արիկ Գէորգեանը ներկայացրեց նախորդ օրվա քվեարկությունների արդյունքները։ Համաժողովը շարունակվեց փորձագիտական հանձնախմբի ղեկավար, հրապարակախոս, «Առավոտ» թերթի գլխավոր խմբագիր Արամ Աբրահամյանի ելույթով, որը անդրադարձել է վերջին 5 ամիսների ընթացքում փորձագետների կատարած աշխատանքներին ու քննարկմանը դրված փաստաթղթերին։ Ինչպես և առաջին օրը, մասնակիցները ծանոթացան փորձագետների կողմից մշակված սցենարներին և ծրագրերին, քննարկեցին, նաև ներկայացրեցին իրենց առաջարկությունները, ապա քվեարկեցին իրենց կողմից հավանության արժանացած մոտեցումների և ծրագրերի օգտին ։
Ստարոե Սելո (գյուղ, Վելիժսկի շրջան)
Ստարոե Սելո (Старое Село), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
«ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» նախաձեռնություն
Երկրորդ օր
Երկրորդ օրվա քվեարկության արդյունքները՝
Ստարոե Սելո (գյուղ, Վելիժսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 226 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի բնակավայրեր
«ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» նախաձեռնություն
Երկրորդ օր
2.1. Հայաստան-Սփյուռք փոխգործակցության ջանքերը մինչ օրս՝
2.2. Հայաստան-Սփյուռք գործակցության հիմնական օրակարգը պետք է լինի՝
2.3. Ինչպե՞ս պետք է կառավարվի Հայաստան-Սփյուռք օրակարգի իրականացումը՝
Նախաձեռնությունների առաջնահերթություններ (ընդգծված են միայն ընդունված տարբերակները)
Երրորդ օր
Երրորդ օրվա քննարկումները նվիրված էին «Բնակչության աճ» նպատակին, որի մեկնարկը տրվեց համանուն փորձագիտական հանձնախմբի ղեկավար, «Օրրան» բարեգործական հասարակական կազմակերպության հիմնադիր, «Հայաստանի պատանեկան նվաճումներ» կազմակերպության գործադիր տնօրեն Արմինե Հովհաննիսյանի կողմից։
Ի թիվս իրենց կողմից առաջարկված ծրագրերի, Համաժողովի երրորդ օրը մասնակիցները ընտրեցին նաև Ապագա Հայկականի Ծրագրային հանձնախմբի անդամներին։ 26 առաջադրված թեկնածուներից ընտրվեցին առավելագույն ձայներ հավաքած երեք մասնակից-հայրենակիցները՝ Ֆլորա Վիեջերսը (ԱՄՆ), Մարինա Պետրոսյանը (Ֆրանսիա) և Արի Կևորկ Դեմիրճօղլուն (Թուրքիա)։ Արդյունքների հրապարակումից հետո կայացավ փակման պաշտոնական արարողությունը, որին ելույթով հանդես եկան «ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» նախաձեռնության համահիմնադիրներ Արթուր Ալավերդյանը և Ռիչարդ Ազարնիան, ՀՀ Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատար Զարեհ Սինանյանը ։ Ելույթները եզրափակեց ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ զարգացման հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Արտակ Ապիտոնյանը՝ կարևորելով յուրաքանչյուր հայրենակցի ակտիվ մասնակցությունը նախաձեռնության հետագա անելիքներին  ։
Երրորդ օրվա քվեարկության արդյունքները՝
3.1. Բնակչության աճ ապահովելու արդյունավետության տեսանկյունից ջանքերն առաջին հերթին ո՞ր ուղղությամբ պետք է ուղղել՝
3.2. Ճիշտ է առաջին հերթին՝
3.3. Ընտրեք ներքոհիշյալ դիտարկումներից մեկը՝
3.4. Ընտրեք ներքոհիշյալ դիտարկումներից մեկը՝
Նախաձեռնությունների առաջնահերթություններ (ընդգծված են միայն ընդունված տարբերակները)
Լրացուցիչ քվեաթերթիկ
Քննարկումների երեք օրերի ընթացքում Համաժողովի մասնակիցները հանդես եկան արձանագրված 2000-ից ավել դիտարկումներով և մտահոգություններով, առաջ քաշեցին տասնյակ հանրային նախաձեռնություններ և ծրագրային այլ առաջարկներ՝ իրենց քվեարկությամբ սահմանելով դրանց իրականացման առաջնահերթությունները ։
Համաժողովի սկզբունքները
Ապագա Հայկականի առաջին Համաժողովը առաջնորդվել է հետևյալ սկզբունքներով՝
Ապագա Հայկականի Համաժողովի ամփոփիչ զեկույց
2023թ. մայիսի 19-ին ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ նախաձեռնությունը ներկայացրեց առաջին Համաժողովի ամփոփիչ զեկույցը։ Համաժողովի ամփոփիչ զեկույցի համահեղինակ, Համաժողովի կազմակերպման գործում խորհրդատվություն տված բրիտանական OSCA և ISWE ընկերությունների նախագահ Ռիչարդ Ուիլսոնը խոսեց զեկույցի մանրամասների և համաժողովի արդյունքների մասին ։
Ներկայացված ամփոփիչ զեկույցը պարունակում է արժեքավոր տվյալներ Համաժողովի ընթացքի, կայացված որոշումների և փորձագիտական գնահատականների վերաբերյալ։ Ամփոփիչ զեկույցը նաև պարունակում է տարաբնույթ առաջարկությունների մանրամասներ, ինչպես նաև մասնակիցների արձանագրված կարծիքներ և տեսակետների մի շարք դիրքորոշումների վերաբերյալ։ Հավաքականորեն դրանք ամփոփվել են զեկույցի եզրակացության բաժնում հետևյալ կերպ՝
Պատմական պատասխանատվություն նպատակի շրջանակում համաժողովի մասնակիցների 62%-ը գտնում է, որ ամբողջ աշխարհի հայությունը պարտավոր է պահպանել իր մշակույթն ու ժառանգությունը (դիրքորոշում 1.4): Նրանք առաջարկել են մի շարք նախաձեռնություններ՝ խթանելու ներկա հակամարտության և պատմական նարատիվների մասին իրազեկումը, մասնավորապես Հայոց ցեղասպանության հարցում։ Հստակ աջակցություն է եղել նաև Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքի պաշտպանությանը (93%-ը համաձայնել է, որ դա աշխարհասփյուռ հայության հարցն է (դիրքորոշում 1.2)) : Մի շարք ծրագրային առաջարկություններ էլ ստացել են ավելի քան 70% աջակցություն, ինչպես, օրինակ, «Համահայկական համացանցային բանակ»-ի ստեղծումը, «Մեկ միասնական հայկական ժառանգության ցանկ»-ը և «Երիտասարդական փոխանակումների կոորդինացիոն խորհուրդ»-ը ։
Հայաստանի բնակչությունը և՛ նվազում է, և՛ ծերանում։ Բնակչության աճ նպատակը քննարկելիս մասնակիցների 75%-ը համաձայնել է, որ «ժողովրդագրական քաղաքականությունը պետք է հռչակվի երկրում իրականացվող քաղաքականության հիմնական ուղղությունը, և այն պետք է սպասարկվի այլ ոլորտների քաղաքականությամբ» (դիրքորոշում 3.3): Հետևաբար, դրան աջակցելու համար առաջարկվել են տարբեր նախաձեռնություններ, օրինակ՝ 79,49%-ն իր նախապատվությունը տվել է «Ներգաղթի կազմակերպության և քարոզչության գործակալությանը» և 70,51%-ը՝ «Երեխաները՝ նախևառաջ» նախաձեռնությանը։ Կար նաև գիտակցում, որ արտագաղթը նվազեցնելու համար Հայաստանը պետք է դառնա ապրելու համար ավելի գրավիչ երկիր, մասնակիցների 57,89%-ը համաձայն է, որ «սխալ է բոլոր ջանքերն ուղղել դեպի ներգաղթ, մինչդեռ Հայաստանում ունենք գործազրկության և աղքատության բարձր մակարդակ։ Առանց տնտեսական զարգացման և գործազրկության խնդիրները լուծելու, ներգաղթը կհանգեցնի սոցիալական լարվածության» (դիրքորոշում 3.4): Մասնակիցների կեսից ավելին (55%) համաձայնել է, որ բոլոր կենսունակ նախաձեռնությունները պետք է իրականացվեն միաժամանակ (դիրքորոշում 3.1) :
Արթուր Ալավերդյան
Արթուր Ալավերդյանն ինժեներ-ֆիզիկոս է, կառավարիչ, գործարար, բարերար, բարձրտեխնոլոգիաների ոլորտի ներդրող։ Արթուրն ավարտել է Մոսկվայի Ազգային հետազոտությունների միջուկային համալսարանը (MEPhI), որակավորումներ է ստացել École Polytechnique և Rotterdam համալսարաններում, ունի նաև ռազմավարական կառավարման ExMBA (բիզնեսի կառավարման գործադիր մագիստրոսի) աստիճանի որակավորում։ Ավելի քան երկու տասնամյակ Արթուր Ալավերդյանը հաջող բիզնեսներ է վարում Ռուսաստանում և Հայաստանում։ Արթուր Ալավերդյանը Հայաստանում առաջին արևային վահանակներ արտադրող «Սոլարոն» (Solaron) ընկերության հիմնադիրն է։ Նա Հայաստանի գիտության և տեխնոլոգիաների հիմնադրամի (FAST) համահիմնադիրն է և հոգաբարձուների խորհրդի նախագահը, միևնույն ժամանակ «Ռեպատ Արմենիա» հիմնադրամի խորհրդատվական խորհրդի անդամ է և «Արար» հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ ։
Արթուր Ալավերդյանը նաև EurAsEC շուկայի առաջատար ProfHolod ընկերության հիմնադիրն ու նախագահն է, NAPPAN ընկերակցության հիմնադիրը, նախկին նախագահն ու խորհրդի անդամ, PU Europe պոլիուրեթանային մեկուսացման արդյունաբերության ընկերակցության (Բրյուսել) կառավարման հանձնաժողովի անդամ ։
Նուբար Աֆեյան
Նուբար Աֆեյանը Flagship Pioneering ընկերության հիմնադիրն է և գլխավոր գործադիր տնօրենը։ Ընկերությունը բացառիկ ձեռնարկություն է, որը մարդու առողջության ու մարդկային կայուն զարգացման բարելավման նպատակով ծրագրում, ստեղծում, ռեսուրսներ է մշակում և զարգացնում կենսագիտական առաջնակարգ ընկերություններ։ Բիոքիմիայի ինժեներ, ձեռներեց Նուբար Աֆեյանը գրանցել է 100-ից ավելի արտոնագրեր և իր աշխատանքային 33-ամյա գործունեության ընթացքում համահիմնադրել ու օգնել է հիմնել կենսագիտական ու տեխնոլոգիական ավելի քան 60 նորաստեղծ ընկերություն։ Նա COVID-19 (կորոնավիրուս) գլոբալ համավարակի դեմ պայքարի շրջանակում ՌՆԹ պատվաստանյութեր արտադրող նորարարական առաջատար ընկերության՝ «Մոդերնայի» համահիմնադիրն ու նախագահն է և մի շարք մասնավոր ու պետական ընկերությունների խորհուրդների անդամ ։
Խորապես հավատալով, որ ձեռներեցությունը հմտությունների և փորձառությունների ամբողջություն է, որը կարելի է դնել մասնագիտական հիմքերի վրա և սովորեցնել՝ Նուբար Աֆեյանը դասախոսել է Հարվարդի բիզնես դպրոցում և ավագ դասախոս է եղել Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական համալսարանում (MIT), որտեղ ավելի քան երկու տասնամյակ դասավանդել է տեխնոլոգիական ձեռներեցություն եւ նորարարություն։ Նա արժանացել է Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի (WEF) «Տեխնոլոգիական առաջամարտիկ 2012» (Technology Pioneer 2012 ) մրցանակին, 2021 թ. հայրենի Լիբանանից պարգեւատրվել է Ազգային պատվո շքանշանով, 2016 թ. Կարնեգի կորպորացիայից ստացել է «Մեծ ներգաղթյալ» պատվավոր կոչումը (Great Immigrant honor) եւ 2008 թ. պարգեւատրվել է Էլիս Այլենդի Պատվո շքանշանով (Ellis Island Medal of Honor) ։
Դոկտոր Աֆեյանը MIT կորպորացիայի (ինստիտուտը կառավարող մարմնի) և Բոստոնի սիմֆոնիկ նվագախմբի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ է։ Իր գործընկերների հետ Աֆեյանը նախաձեռնել և աջակցել է բարեգործական ծրագրերին, որոնց թվում են «Հայաստանի զարգացման նախաձեռնություններ» (IDeA) հիմնադրամը, UWC Դիլիջան դպրոցը, Հայաստանի գիտության և տեխնոլոգիաների հիմնադրամը (FAST) և «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնությունը՝ աշխարհի ամենահրատապ մարդասիրական խնդիրների նկատմամբ իրազեկությունը բարձրացնելու համար։ Նախկինում նա համահիմնադրել է Հայաստանի ազգային մրցունակության հիմնադրամը, որը պետական-մասնավոր գործակցություն էր՝ ստեղծված Հայաստանի տնտեսական զարգացումը խթանելու նպատակով։ Նա եղել է նաև այս հիմնադրամի Խորհրդի անդամ։
Լինելով տնտեսական ու գիտական առաջընթացի մեջ ներգաղթյալների ներգրավման ջատագով՝ 2020 թ. դոկտոր Աֆեյանն ստացել է «Խղճի կոչ» մրցանակը (Appeal of Conscience Award), իսկ 2017 թ. Նյու Ինգլանդի միջազգային ինստիտուտը նրան շնորհել է «Ոսկե դուռ» մրցանակը (Golden Door Award)` որպես ամերիկյան հասարակության մեջ նշանակալի ավանդ ներդրած արտերկրում ծնված ԱՄՆ քաղաքացի ։
Ռուբեն Վարդանյան
Ռուբեն Վարդանյանը սոցիալական ձեռներեց և վենչուրային բարերար է, «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնության համահիմնադիր։ Նա իր տիկնոջ՝ Վերոնիկա Զոնաբենդի հետ ներդրումներ է կատարում գլոբալ կրթության, Կայուն զարգացման նպատակների (SDG) և մարդասիրական խնդիրների լուծման ոլորտներում իրականացվող բազմաբնույթ ու լայնածավալ նախագծերում։ Ռուբեն Վարդանյանն ու իր ընտանիքը տարբեր երկրների իրենց գործընկերների հետ ամբողջ աշխարհում ավելի քան 1.5 մլրդ ԱՄՆ դոլարի կոմերցիոն և բարեգործական բնույթի ներդրումներ են կատարել սոցիալ-ձեռնարկատիրական նախագծերում, որոնք ուղղված են մարդու զարգացումը խթանող ներառական էկոհամակարգի ստեղծմանը։ Այդ նախագծերից են «Ավրորա» մարդասիրական նախաձեռնությունը, Հայաստանի գիտության և տեխնոլոգիաների հիմնադրամը (FAST), Ռուսաստանի ՍԿՈԼԿՈՎՈ բիզնես դպրոցը և UWC Դիլիջան միջազգային դպրոցը Հայաստանում, զբոսաշրջության եւ ուրբանիստական զարգացման, ինչպես նաեւ Հայաստանում եւ արտերկրում մշակութային ու պատմական ժառանգության պահպանման ծրագրեր, առեւտրային, հետազոտական ու կրթական ծրագրեր՝ կապված իրավահաջորդության ու ժառանգորդության պլանավորման հետ, մարդասիրության մասնագիտացմանն ուղղված սոցիալ-ձեռնարկատիրական նախագծեր, էկոլոգիական հարթակ եւ բազմաթիվ այլ ծրագրեր ։ 1990-ականների վերջին եւ 2000-ականների սկզբին Ռուբեն Վարդանյանն այն խմբում էր, որը նախաձեռնեց Ռուսաստանի եւ Հայաստանի ապագայի մասին հանրային քննարկում։ 1999 թ. արհեստավարժ այլ կառավարիչների հետ Մոսկվայում նա հիմնադրեց «Ակումբ 2015»-ը, իսկ 2002-ին հայկական ծագումով ամերիկացի գյուտարար, ձեռներեց և բարերար Նուբար Աֆեյանի եւ այլ գործընկերների հետ նա սկսեց «Հայաստան 2020» նախագիծը։ Ռուբեն Վարդանյանի և նրա գործընկերների՝ զարգացման այսօրվա շատ ծրագրեր այս նախաձեռնությունների ուղղակի արդյունքն են ։
Ձեռնարկատիրական գործունեության եւ բարեգործության համար Ռուբեն Վարդանյանն արժանացել է ռուսական ու միջազգային բազմաթիվ մրցանակների։ Դրանցից են կրթության զարգացման գործում ունեցած ներդրման համար շնորհված «AIB Նախագահական մրցանակը» և «Common Ground Awards»-ը, որ շնորհվում է «Search for Common Ground» միջազգային ոչ առեւտրային կազմակերպության կողմից՝ հակամարտությունների կարգավորման, տեղական համայնքների զարգացման եւ խաղաղության ամրապնդման բնագավառներում ակնառու ձեռքբերումների համար։ 2001 թվականին «Fortune» ամսագիրը նրան անվանեց «նոր սերնդի 25 ծագող աստղերից մեկը», իսկ Համաշխարհային տնտեսական ֆորումը նրան դասեց աշխարհի ապագա 100 առաջնորդների շարքում։ Ռուբեն Վարդանյանը Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ (Հայաստանյաց առաքելական եկեղեցու բարձրագույն պարգեւ) և Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանակիր է, որոնք ստացել է ազգային շահերի պաշտպանության գործում իր ունեցած նշանակալի ավանդի եւ ի շահ Հայաստանի բազմամյա ու բեղմնավոր գործունեության համար ։
Գործադիր տնօրեն
Արտակ Ապիտոնյանը «ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» հիմնադրամի գործադիր տնօրենն է։ 2018-2021 թթ․ որպես ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ նա համակարգել է Հայաստանի բազմակողմ դիվանագիտության ոլորտը, իսկ 2013-2018 թթ․ եղել է Հայաստանի Հանրապետության դեսպանը Շվեդիայում և Ֆինլանդիայում։ Շուրջ երեք տասնամյակ իր դիվանագիտական կարիերայի ընթացքում նա նաև զբաղեցրել է այլ պատասխանատու պաշտոններ ՀՀ արտաքին գործերի նախարարությունում, ՀՀ նախագահի աշխատակազմում, Ժնևում, Բեյրութում, Նյու Յորքում և Կահիրեում Հայաստանի դիվանագիտական ներկայացուցչություններում ։
Համագործակցություն
2022թ. հոկտեմբերի 13-ին, «ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ» զարգացման հիմնադրամը և «ռեԱրմենիա» համագործակցության հարթակը ստորագրեցին համագործակցության մասին հուշագիր, որով «Ապագա Հայկականը» զարգացման hիմնադրամը և «ռեԱրմենիա»-ն վերահաստատեցին իրենց ընդհանուր նպատակը` համայն հայության արդյունավետ համագործակցության միջոցով նպաստել Հայաստանի կայուն զարգացմանն ու բարգավաճմանը  ։ 2022թ. Նոյեմբերի 2-ին տեղի ունեցավ ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ զարգացման հիմնադրամի և հասարակական կազմակերպությունների հանդիպումը։ Հանդիպում-քննարկման ընթացքում ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ զարգացման հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Արտակ Ապիտոնյանը մասնակիցներին ներկայացրեց ԱՊԱԳԱ ՀԱՅԿԱԿԱՆԸ նախաձեռնության կողմից սահմանված 15 նպատակները, ինչպես նաև անդրադարձավ կայանալիք Ապագա Հայկականի առաջին Համաժողովի անցկացման հայեցակարգին՝ կարևորելով հանդիպման մասնակիցների ակտիվ ներգրավվածությունը։ Հանդիպման ընթացքում նաև քննարկվեցին հասարակական կազմակերպությունների հետ Հիմնադրամի համագործակցության հնարավոր ուղիներն ու տարբերակները ։
Արտաքին հղումներ
Նախաձեռնության պաշտոնական կայք
Հայաստան 2041 հիմնարդամ
Future Studios
Ապագա Հայկականի առաջին համահայկական Համաժողովի ուղիղ հեռարձակում | Օր 1
Ապագա Հայկականի առաջին համահայկական Համաժողովի ուղիղ հեռարձակում | Օր 2
Ապագա Հայկականի առաջին համահայկական Համաժողովի ուղիղ հեռարձակում | Օր 3
Ապագա Հայկականի Համաժողովի ամփոփիչ զեկույց (ISBN 978-9939-1-1670-9) (ISBN 978993916709)
Մաունթ Նյուկասայի աստղադիտարան
Մաունթ Նյուկասայի աստղադիտարան (, աստղադիտարանի կոդը` — «408»), աստղադիտարան Ճապոնիայի Նագանո պրեֆեկտուրայի Ինա քաղաքի մոտ գտնվող Նյուկասա-յամա լեռան վրա։ Հիմնադրվել է 1990 թվականին։ Աստղադիտարանը պատկանում է Ճապոնական օդա-տիեզերական հետազոտությունների գործակալությանը (JAXA):
Աստղադիտարանում են աշխատել բազմաթիվ աստերոիդներ հայտնաբերած աստղաետներ Տակեշի Ուրատան և Կաձուրո Վատանաբեն։
Արտաքին հղումներ
Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում աստղադիտարանի կատարած դիտարկումները
NASA ADS տվյալների բազայում աստղադիտարանի ներդրումը
Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Ճապոնիայում Կատեգորիա:1990 հիմնադրումներ Ճապոնիայում
Արևմտյան փիլիսոփայություն
Պատմականորեն Արևմտյան փիլիսոփայություն տերմինը մտածված է արտահայտելու արևմտյան քաղաքակրթության փիլիսոփայական մտածողությունը, սկսած Հին Հունաստանի Հունական փիլիսոփայությունից այնուհետ վերջնականապես զբաղեցնելով երկրագնդի մեծ տարածք։ Փիլիսոփայություն բառը իր հերթին սկիզբ է առնում հունարեն philosophia (φιλοσοφία) բառից, որ տառացիորեն նշանակում է սեր իմաստության հանդեպ՝ գիտելիքի նկատմամբ սեր։
Կատեգորիա:Արևմտյան փիլիսոփայություն
Քևին Բրայթ
'''Քևին Ս. Բրայթ''', ամերիկյան հեռուստատեսային գործադիր պրոդյուսեր և ռեժիսոր։ Առավել հայտնի է դրանով, որ մասնակցել է «Ընկերներ» և «Ջոուի» սերիալների ստեղծման մեջ։
Ծնվել է Նյու Յորքում հրեա-ամերիկյան ընտանիքում ։ Բարձրագույն կրթություն է ստացել Էմերսոն քոլեջում, որից հետո աշխատել է Նյու Յորքում Ջոզեֆ Քեյսի հետ։
1982 թվականին Լոս Անջելես տեղափոխվելուց հետո, նա սկսեց աշխատել կատակերգական հեռուստատեսային շոուների հետ, ինչպիսիք են օրինակ՝ «Սպիտակ մարդկանց պատմությունը Ամերիկայում»։
1993 թվականին Մարթա Կաուֆմանի և Դեյվիդ Քրեյնի հետ միասին ստեղծել է Բրայթ-Կաուֆման-Քրեյն Փրոդաքշենս ընկերությունը (Bright/Kauffman/Crane Productions)։ Այս միության հեղինակությունն է այնպիսի սերիալներ, ինչպիսիք են «Dream On», «Ընկերներ», «Ջոուի» և ուրիշներ։ Նա նաև նկարահանել է «Ընկերներ» սերիալի 60 դրվագները, ներառյալ սերիալի եզրափակիչ դրվագը։ Այնուհետև, Շանա Գոլդբերգ-Միհանի և Սքոթ Սիլվերի հետ միասին՝ Բրայթը զբաղվում էր «Ընկերներ» սերիալի սփին օֆֆ-ի՝ «Ջոուի» սերիալի արտադրությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Դոսսո Դոսսի
Դոսսո Դոսսի (Dosso Dossi, իսկական անունը Giovanni di Niccolò de Luteri, ), իտալացի գեղանկարիչ ու փորագրիչ ուշ Վերածննդի ժամանակաշրջանում։ Ֆերրարյան դպրոցի մեծ ներկայացուցիչ։
Կյանք և ստեղծագործություն
Համատեղելով ֆերրարյան ու վենետիկյան դպրոցների ավանդույթները, նկարիչը սկսել է ստեղծել ընդգծված էմոցիոնալ և ռոմանտիկ հուզական կտավներ դիցաբանական, այլաբանական, կրոնական մոտիվներով։ Այդպիսիք են բանաստեղծական-հեքիաթային ֆոնի վրա ստեղծված կտավները՝ «Ապոլլոնը և Դափնեն», «Յուպիտեր, Մերկուրի և Առաքինություն», «Բաքոս», «Պոետը և մուսան»։ Դոսսիի կոմպոզիցիաների մեծ մասում աչքի են ընկնում փայլուն սառը գեղարվեստը, մի քանի ծանր ֆիգուրների հզորությունը, դեկորատիվ դետալների գերբեռնումը՝ «Արդարադատություն», «Սուրբ Սեբաստիան»։ Դոսսին աշխատել է նաև մոնումենտալ-դեկորատիվ արվեստի ոլորտում. պատկերազարդել է Իմպերիալե վիլլան՝ Պեզարոյի մոտ, 1530 թվական։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Վերածննդի նկարիչներ Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:1490 ծնունդներ Կատեգորիա:Իտալացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Իտալացի փորագրիչներ
Զովաբերի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Զովաբեր գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 36 հուշարձան (10 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Սենտ Օբեն դե Բուա (Կալվադոսի գավառ)
Սենտ Օբեն դե Բուա (Saint-Aubin-des-Bois), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 230 մարդ, բնակչության խտությունը` 27.85 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.26 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 260 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 70 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 130 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 100-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 30։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,9 %։ 100 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 92 անձ (52 տղամարդ և 40 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (3 տղամարդ և 5 կին)։ 30 անաշխատունակներից 10-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 15-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գուդաուրի
Գուդաուրի (გუდაური), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Ղազբեգի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 2196 մետր բարձրության վրա։ Թբիլիսից հեռու է 120 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 54 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ղազբեգի շրջան
Կալինովկա (գյուղ, Ժովտնևի շրջան)
Կալինովկա (Калинівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1790 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կալինովկա գյուղում բնակվում էր 3 471 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1790 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վախթանգ Միրումյան
Վախթանգ Մայիսի Միրումյան, ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ ֆինանսների նախարարի տեղակալ (2014-2016), ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի տեղակալ (2016-2018)։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու որդի և դուստր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1975 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 15 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:ՀՀ պետական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության հարկային ծառայության 1-ին դասի պետական խորհրդականներ
Այդիդովա
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սան Վիտորե աստղադիտարան
Սան Վիտորե աստղադիտարան (Osservatorio San Vittore, աստղադիտարանի կոդը` — «552»), աստղադիտարան Իտալիայի Բոլոնյա քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1969 թվականին, գտնվում է ծովի մակերևույթից 280 մետր բարձրության վրա։
Արտաքին հղումներ
Փոքր մոլորակների կենտրոնի կայքում աստղադիտարանի կատարած դիտարկումները
NASA ADS տվյալների բազայում աստղադիտարանի ներդրումը
1870 թվականից հետո աստերոիդների և մոլորակների արբանյակների դիտարկումները
Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Իտալիայում Կատեգորիա:1969 հիմնադրումներ Իտալիայում
Էբերսհաուզեն
Էբերսհաուզեն (Ebershausen), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Մոնդարիս (քաղաք)
Մոնդարիս (Mondariz), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Պոնտեվեդրայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Գալիսիա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Կոնդադո շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 85,8 կմ2։ Բնակչությունը՝ 5 200(2010 թվականին)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Տրոիցկի (գյուղ, Պետրովսկի շրջան)
Տրոիցկի (Троицкий), գյուղ Ռուսաստանի Տամբովի մարզի Պետրովսկոեի շրջանի կազմում։
Դեկանի սարահարթ
Դեկանի սարահարթ կամ Դեկան (սանսկրիտ՝ दक्षिण), սարահարթ Հնդկաստանում, Հնդստան թերակղզում՝ Արևելյան և Արևմտյան Գաթերի միջև։ Տարածությունը շուրջ 1 միլիոն կմ2, բարձրությունը արևմուտքում 600-900 մ, արևելքում՝ 300-500։ Խոշոր քաղաքներն են Բենգուլուրուն, Պունան և Հայդարաբադը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի սարահարթեր Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Էլցե
Էլցե (Ellzee), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Գյունցբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1129 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 14,77 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 74 133։
Մարիա Թերեզիա ֆոն Պարադիս
Մարիա Թերեզիա ֆոն Պարադիս (Maria Theresia von Paradis, ), ավստրիացի երաժիշտ և կոմպոզիտոր։ Վաղ տարիքում կորցրել է տեսողությունը։ Նրան Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտը նվիրել է դաշնամուրի և նվագախմբի համար № 18 սի-բեմոլ մաժոր կոնցերտը։
Կենսագրություն
Մարիա Թերեզիա ֆոն Պարադիսը ծնվել է 1759 թվականի մայիսի 15-ին Վիեննայում՝ կառավարական խորհրդատու Յոզեֆ Անտոն Պարադիսի և նրա կնոջ՝ Մարիա Ռոզալիայի ընտանիքում։ Դստերը անվանակոչեցին ի պատիվ կայսրուհի Մարիա Թերեզայի, ում արքունիքում աշխատում էր հայրը։ Չորս տարեկան հասակից աղջիկը կորցնում է տեսողությունը արյունազեղության պատճառով։ Սակայն այս հանգամանքը պատճառ չի դառնում, որպեսզի չզբաղվի սիրելի զբաղմունքով՝ երաժշտությամբ։ 1776 թվականի ավարտից մինչև 1777 թվականի կեսերը աղջիկը բուժվում էր հայտնի բժիշկ Ֆրանց Անտոն Մեսմերի մոտ։
Յոթ տարեկան հասակից Մարիա Թերեզիան արդեն որպես սոպրանո պարտիա էր երգում Ջովաննի Բատիստա Պերգոլեզիի «Stabat Mater» ստեղծագործությունում, ինչպես նաև սովորում էր երգեհոն նվագել։ Նրա ելույթները այն աստիճան գրավեցին կայսրուհուն, որ նա հրամայեց թոշակ նշանակել Մարիային, որպեսզի կարողանա շարունակել կրթությունը։
Մարիա Թերեզիա ֆոն Պարադիսի ուսուցիչները ժամանակի ականավոր երաժշտագետներն էին՝ դաշնամուր դասավանդում էր Լեոպոլդ Կոժելուխը, իսկ երգեցողություն և կոմպոզիցիա՝ Անտոնիո Սալիերին։
Սկսած 1775 թվականից Մարիան զբաղվում է մշտական համերգային գործունեությամբ, ելույթ ունենալով ոչ միայն որպես դաշնակահարուհի, այլև կամպոզիտոր։ Նրա ստեղծագործություններում կան տրիոներ, կոնցերտներ, սոնատներ դաշնամուրի համար։
Շրջագայություն Եվրոպայում
Մարիա Թերեզիա ֆոն Պարադիսը 1783-ից 1786 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում երաժշտական շրջագայության է մեկնում եվրոպական երկրներ։ Ելույթներով հանդես է գալիս Փարիզում, Լոնդոնում, Բրյուսելում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ավստրիացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ավստրիացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ավստրիացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:Ավստրիացի կին երաժիշտներ
Ստարոե Սինյավինո
Ստարոե Սինյավինո (Старое Синявино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Գագիկ Մկրտումյան
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1948 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ վերահսկիչ պալատի խորհրդի անդամներ Կատեգորիա:Հայ շինարարներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Քրտնախաշ
Քրտնախաշ, մաշկային հիվանդություն, պայմանավորված է քրտինքի ուժեղ արտադրությամբ ու դանդաղ գոլորշիացմամբ։ Նկատվում է հիմնականում տարվա շոգ եղանակին կամ գործարանների տաք արտադրամասերում աշխատող բանվորների մոտ։
Բնորոշումը
Հիվանդությունը բնորոշվում է մաշկի տարբեր մասերում (իրան, թիկունք, ծայրանդամներ) մեծաքանակ բշտիկների առաջացումով, այրոցի ու քորի զգացումով։ Բշտիկների պարունակությունը ջրային է, թափանցիկ։ Դրանք աստիճանաբար չորանում-ընկնում են՝ տեղում թողնելով աննշան թեփոտում։ Քրտնախաշ երբեմն կարող է բարդանալ թարախային վարակով։ Քրտնախաշի տարատեսակ է կարմիր քրտնախաշը, որի ժամանակ բշտիկներն առաջանում են կարմրած մաշկի վրա և շրջապատվում բորբոքային պսակով։ Բնորոշ է հիմնականում թուլակազմ, ռախիտով հիվանդ, տենդող, ուժեղ քրտնող երեխաներին։ Քրտնախաշը հաճախ է հանդիպում նաև կրծքի երեխաների մաշկի վրա, չափից ավելի բարուրելու, տաքացնող կոմպրեսներ օգտագործելու հետևանքով։
Արթուր Մինասյան (այլ կիրառումներ)
Արթուր Մինասյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել`
Հայաստանի շինարարություն
ՀՀ շինարարություն։ Շինարարությունը տնտեսության կարևոր ճյուղերից է, կառուցում և վերակառուցում է տարբեր նշանակության շենքեր ու կառույցներ։ Այն որոշիչ դեր ունի երկրի տնտեսության զարգացման գործում։ ճյուղի արտադրանքն արտադրական ձեռնարկությունների, տրանսպորտային ճանապարհների, էներգետիկ, համակարգի, ջրատեխնիկական կառույցների, բնակելի տների, հանրակրթական դպրոցների, նախադպրոցների, գիտական, մշակութային և այլ հաստատությունների, օբյեկտների ավարտված և գործարկված շենքերն ու շինություններն են։ Հայաստանում շինարարությունն արագ տեմպերով զարգացել է խորհրդային իշխանության տարիներին, կառուցվել են հզոր ու բարդ շինարարական կառույցներ (ՀԱԷԿ, Հրազդանի ջէկ, «Նաիրիտ» գործարան, «Արփա-Սևան» թունել, Երևանի մետրոպոլիտեն, «Զվարթնոց» օդանավակայան և այլն), բազմաթիվ բարձրահարկ բնակելի շենքերով զանգվածներ հանրապետության տարբեր քաղաքներում և այլն։ Միայն 1976-1980 թվականին ֆինանսավորման բոլոր աղբյուրների հաշվին կառուցվել և շահագործման են հանձնվել 5,6 միլիոն մ2 ընդհանուր մակերեսով բնակելի տներ, 143 հազար աշակերտ, տեղով հանրակրթական դպրոցներ, 30,6 հազար տեղով նախադպրոց, հիմնարկներ, 4 հազար մահճակալով հիվանդանոցներ և այլն։
Անկախացումից հետո շինարարության առավելագույն ծավալը (2008) 5 անգամ զիջել է խորհրդային տարիների առավելագույն ծավալին։ Սակայն պետական լայնածավալ շինարարությունը հաճախ իրականացվել է առանց երկրաշարժակայունության պարտադիր չափանիշների պահպանման, որի հետևանքը 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժի պատճառած հսկայական ավերածություններն էին (ամբողջովին ավերվել են Սպիտակ քաղաքը և 58 գյուղ, Գյումրիում, Ստեփանավանում, Վանաձորում շարքից դուրս է եկել բնակելի ֆոնդի 70%-ը)։ Անկախացումից հետո ՀՀ-ում շինարարուն սկսել է զարգանալ 2003-2004 թվականից, որի համար բարենպաստ հող էր նախապատրաստել մինչ այդ տնտեսության մյուս ճյուղերի վերականգնումը։ Ոլորտի զարգացման համար լուրջ խթան են ծառայել կառուցապատման խոշոր ծրագրերը և հատկապես Երևանի Հյուսիսային պողոտայի նախագիծը, որն ավարտվել է 2010 թվականին։ 1999-2010 թվականին մեծածավալ (ավելի քան 1 միլիարդ դոլար) բարեգործ, ծրագրեր է իրականացրել Լինսի հիմնադրամը՝ ամերիկահայ բարերար Քըրք Քըրքորյանի ֆինանսավորմամբ, որի միջոցներով կառուցվել են ճանապարհներ, աղետի գոտում՝ բնակարաններ, նորոգվել մշակութային կենտրոններ։ 2005 թվականին շինարարության համախառն ծավալը հատել է 1 միլիարդ դոլարի (ՀՆԱ-ի 21,7%-ը), 2006 թվականին՝ 1,5 միլիարդ դոլարի (ՀՆԱ-ի 26,7%-ը) սահմանագիծը։ 2007-2008 թվականն ընդունված է համարել ՀՀ-ում շինարարության վերելքի տարիներ։ 2008 թվականին միայն Երևանում իրականացվել են 70 բնակարանաշինարարական ծրագրեր՝ յուրաքանչյուրը 50-200 բնակարանով։
2008 թվականի ֆինանսատնտեսական համաշխարհային ճգնաժամի հետևանքով 2009 թվականին շինարարության ընդհանուր ծավալները նվազել են 36,4%-ով, 2,6% անկում արձանագրվել է նաև 2010 թվականին։ 2011 ֊թվականին փոխվել է շինարարությանյան մեջ ներդրվող միջոցների կառուցվածքը, նվազել է պետական միջոցների հաշվին կատարվող շինարարությունը, բնակչության միջոցներով անհատական շինարարությունն ավելացել է մոտ 20%-ով, իսկ մասնավոր կազմակերպություններինը՝ 40%-ով։ Բնակարանաշինության մեծածավալ պետական ծրագիր է իրականացվում աղետի գոտում։ Մինչև 2013 թվականը Գյումրիի «Մուշ» և «Անի» Ավստրալիական թաղամասերում կառուցվելու են 137,4 հազար մ2 ընդհանուր մակերեսով 38 բազմաբնակարան շենքեր, Լոռու մարզի գյուղ, բնակավայրերում՝ 375 անհատական բնակելի տներ՝ 39 հազար մ2 ընդհանուր մակերեսով։ 2011 թվականին մեկնարկել է նաև 860 անհատ, բնակելի տների շինարարությունը Շիրակի Ախուրյան գյուղում։ 2012 թվականից նախատեսվում է սկսել «Հյուսիս-Հարավ» 556 կմ երկար, ավտոմայրուղու շինարարությունը, որն ապահովելու է Իրանից ՀՀ-ի և Վրաստանի տարածքներով ելք դեպի Սև ծով։ Բետոնե հիմքով արագընթաց մայրուղու շինարությունը ֆինանսավորելու են Ասիական զարգացման բանկը (500 միլիոն դոլար) և ՀՀ Կառավարությունը։ Ծրագիրը նախատեսվում է ավարտել 2017 թվականին։ ՀՀ-ում գործող խոշոր շինարարական ընկերություններից են «Գլենդել Հիլզ», «Ֆիլիշին», «Կամֆի», «Ակուրատ Գրուպ», «Ավալոն» և այլ ընկերություններ։
Տես նաև
Հայկական շինարարության արվեստի պատմության մասին՝ ճարտարապետություն հոդվածում
Կատեգորիա:Շինարարություն
Գունդրեմինգեն
Գունդրեմինգեն (Gundremmingen), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական շրջանին։ Գտնվում է Գյունցբուրգ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 1568 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 10,84 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 74 136։
(6830) Ջոնբակաս
(6830) Ջոնբակաս (Johnbackus), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի մայիսի 5-ին Սատորու Օտոմոյի և Օսամու Մուրամացուի կողմից Կիյոսատոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,171173 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7279 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6144 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2062,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174532 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,09° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սատորու Օտոմոյի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Օսամու Մուրամացուի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Օրհնյալ է Ռուսաստանի և Հայաստանի ժողովուրդների դարավոր բարեկամությունը
«Օրհնյալ է Ռուսաստանի և Հայաստանի ժողովուրդների դարավոր բարեկամությունը» («Благословенна в веках дружба народов России и Армении», հեղինակային անվանումը՝ «Միացյալ խաչ»), Հայաստանի և Ռուսաստանի քրիստոնյա ժողովուրդների բարեկամության հուշարձան Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայում։ Հուշարձանը  ներկայացնում է հայ և ռուս ժողովուրդները խորհրդանշող երկու կանանց, որոնք գլուխ են խոնարհել ընդհանուր հավատի խորհրդանիշ խաչի առջև և այդ խոնարհումով միաժամանակ պաշտպանում են խաչը։ Գրանիտե հուշարձանի հեղինակներն են Ֆ. և Վ. Սողոյանները։
Պատմություն
Հուշարձանը 1997 թվականին Մոսկվային է նվիրել Հայաստանը՝ քաղաքի 850-ամյա հոբելյանի առթիվ։ Արձանը տեղադրվել է Մոսկվայի կենտրոնում՝ Նիկիտյան դարպասների հրապարակում և դարձել է հայ և ռուս ժողովուրդների բարեկամության խորհրդանիշ։ Այն բացվել է 1997 թվականի օգոստոսի 29-ին։ Պատվանդանի վրա փորագրված է.
Պատվանդանի փորագրությունն ընտրել և օրհնել է Համայն Ռուսիո պատրիարք Ալեքսի Երկրորդը ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1997 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Կապուստինո (ավան, Ժովտնևի շրջան)
Կապուստինո (Капустине), ավան Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կապուստինո ավանում բնակվում էր 517 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վիտովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Աղթափա (լեռնագագաթ, Ելիզավետպոլի գավառ)
Աղթափա լեռնագագաթ, լեռնագագաթ Ադրբեջանում, Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, նախկին Ելիզավետպոլի գավառում, Կուր գետի աջ կողմում։ Բարձրությունը մոտ 587 մ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի լեռնագագաթներ
Վարդիսուբանի (Ղազբեգի շրջան)
Վարդիսուբանի (ვარდისუბანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Ղազբեգի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1860 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ստեփանծմինդայից հեռու է 10 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 48 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ղազբեգի շրջան
Յակոբ Ռիս
Մանկություն և պատանեկություն
1870 թվականին՝ 21 տարեկան հասակում, Ռիսը գնացել է Միացյալ Նահանգներ՝ հույս ունենալով աշխատանք գտնել։ Նա Ամերիկա է ժամանել սոցիալական վերակառուցման ժամանակ, երբ մեծ թվով միգրանտներ և ներգաղթյալներ լրացնում էին քաղաքները՝ բնակչության թիվը հասցնելով 700 %֊ի ։ Նոր տեղում Ռիսը սկսել է օրվա հաց վաստակել միանգամյա աշխատանքով։
Լրագրողի կարիերայի սկիզբ
1873 թվականին նա աշխատանքի է անցել որպես ոստիկանության թղթակից New York Evening Sun-ում։ 1874 թվականին տեղափոխվել է Brooklyn News, իսկ 1877 թվականին՝ New York Tribune։ Աշխատանքի ժամանակ Ռիսը պարբերաբար տեսել է աղքատների կյանքը և սոցիալական անարդարությունը։ Իր աշխատանքի միջոցով նա փորձել է ուշադրություն գրավել այդ փաստերի վրա ։ Նա նաև սկսել է օգտագործել լուսավորություն մութ լուսանկարներ անելու համար։
1889 թվականին «Scribner's Magazine»-ը հրապարակել Է Յակոբ Ռիսի էսսեն՝ նվիրված քաղաքի կյանքին։ Ավելի ուշ այս էսսեն տարածվել է և հրատարակվել որպես մեծ աշխատանք, որը կոչվել է «Ինչպես են ապրում մյուսները» (How the Other Half Lives) ։ Այդ աշխատանքի շնորհիվ Թեոդոր Ռուզվելտը՝ այն ժամանակ ոստիկանության հատուկ լիազորը, որոշում է կայացրել փակել անօթևանների համար նախատեսված ոստիկանական ապաստարանները, որոնք հայտնի են աղքատներին իրենց դաժան վերաբերմունքով։ Ռուզվելտն այնքան ապշած է եղել Ռիսի աշխատանքից, որ նրան անվանել է «Լավագույն ամերիկացին, ում ես ճանաչում եմ» ։ Ռուզվելտը նաև ներմուծել է «կեղտի ցաքուցրողներ» հասկացությունը (ջանասեր, ջանադիր մերկացնող), որը հետագայում կոչվել է Ռիսա ։
Հետագա կենսագրություն
25 տարեկան հասակում Ռիսն ամուսնացել է Էլիզաբեթ Գորցի հետ, ում հետ ծանոթ է եղել դեռ մանկուց։ Էլիզաբեթը 25 տարի շարունակ աջակցել է ամուսնուն և օգնել նրան աղքատների վիճակի բարելավման համար պայքարում։ Այս ժամանակահատվածում Ռիսը թողարկել է սոցիալական խնդիրներին նվիրված ևս քսան աշխատանք, ինչպես նաև սեփական ինքնակենսագրությունը։ 1905 թվականին Էլիզաբեթը մահացել է։
1907 թվականին Ռիսն ամուսնացել է Մերի Ֆիլիպսի հետ։
Քննադատություն
Որոշ ժամանակակից քննադատներ կարծում են, որ Ռիսը, թեև պայքարում էր սոցիալական արդարության համար, նախապաշարմունք է ունեցել կանանց, ինչպես նաև ռասայական և էթնիկ խմբերի նկատմամբ ։
Աշխատանքներ
The Plan (1912)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կենսագիրներ Կատեգորիա:Ֆոտոլրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆոտոլրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Դանիացիներ Կատեգորիա:19-րդ դարի լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիոլոգներ
Մոնրեալի եգիպտահայերի ընկերակցություն
Մոնրեալի եգիպտահայերի ընկերակցություն, հայրենակցական միություն, հիմնվել է 1997 թվականին։ Զբաղվում է մշակութային և բարեսիրական գործունեությամբ, համագործակցում համայնքի բոլոր քաղաքական ուժերի և միությունների հետ։
Կատեգորիա:Հայրենակցական միություններ
Տրոիցկի Սկիտ (գյուղ, Արզամասկի շրջան)
Տրոիցկի Սկիտ (Троицкий Скит), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Արզամասկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 147 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:2008 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Արզամասկի շրջանի բնակավայրեր
Ամբիտե
Ամբիտե (Ambite), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Մադրիդ նահանգի մեջ, ինչպես նաև Մադրիդ ինքնավար մարզի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լաս Վեգաս շրջանում։ Տարածքը 26 կմ² է։ Բնակչությունը 556 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Նամակ պատանեկությունից
«Նամակ պատանեկությունից» («Письмо из юности»), 1973 թվականի խորհրդային ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Յուրի Գրիգորևն Անատոլի Սոբոլևի «Ինչ-որ կայարան» («Какая-то станция») վիպակի հիման վրա։
Սյուժե
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներ։ Ինչպես բոլոր դեռահասները, Վասյա Չարիկովը շտապում է ռազմաճակատ։ Նա ընդունվում է սուզակների դպրոց, բայց ավարտելուց հետո նրան ուղարկում են խորը թիկունք՝ փոքրիկ կայան ունեցող գյուղի փայտամշակման գործարան՝ սուզագերաններից լճի մաքրմանը մասնակցելու նպատակով։