cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ծմակ (Վայոց ձոր)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի լեռներ
Դավիթ կազմողի խաչքար (Աստվածածին, Վաղարշապատ)
Տեղադրություն
Ագուցված է Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցու արևմտյան մուտքի ձախ կողմում ։
Վիմական արձանագրություն
Խաչքարի հորիզոնական թևերի վերին մասում առկա է 2 տող վիմական արձանագրություն, որը փորագրված է ելնդատառ.
Զելենոդոլսկ
Զելենոդոլսկ (Зеленодольськ), քաղաք Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզի Ապոստոլովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1961 թվականին։
Դավիթ կազմողի խաչքար (Աստվածածին, Վաղարշապատ)
Վիմական արձանագրություն
Համաձայն արձանագրության՝ խաչքարը կերտել է Դավիթ կազմողը՝ 1472 թվականին։
Զելենոդոլսկ
2001 թվականի տվյալներով Զելենոդոլսկ քաղաքում բնակվում էր 14 986 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,73 կմ²։
Դավիթ կազմողի խաչքար (Աստվածածին, Վաղարշապատ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի խաչքարեր Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Սան Սիպրիանո դե Վալյալտա
Սան Սիպրիանո դե Վալյալտա (Sant Cebrià de Vallalta, Sant Cebria de Vallalta), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կատալոնիա ինքնավար համայնքի մեջ՝ Բարսելոնա պրովինցիայում։ Գտնվում է Մարեսմե շրջանում։ Զբաղեցնում է 15,79 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 3388 (2010 թվական)։
Արտաքին հղում
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կաքավ (անձնանուն)
Կաքավ, հայկական արական և իգական անուն։ Առաջացել է hամանուն թռչնի անունից։ Այս անվանը համապատասխանում է պարսկերեն Muškanak իգական անձնանունը, որը նույնպես նշանակում է կաքավ։ Կաքավ անունը սկզբնական շրջանում օգտագործվել է որպես արական անուն, այնուհետև դարձել է իգական ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Ուդմուրտսկի Վոզժայ
Ուդմուրտսկի Վոզժայ (Удмуртский Возжай), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի բնակավայրեր
A Rose for the Apocalypse
A Rose for the Apocalypse, Draconian խմբի հինգերորդ լայնաֆորմատ ալբոմը, որը թողարկվել է 2011 թվականին Napalm Records լեյբլով։ Ջութակի հատվածը՝ Olof Göthlin։ Շապիկը և տեսողական ձևավորումը՝ Seth Sito Anton։
Ալբոմի մասին
A Rose for the Apocalypse-ը իրենից ներկայացնում է «հին» և «նոր» Draconian-ի խառնուրդը։ Ընդհանուր առմամբ ալբոմը ստացվել է ավելի մռայլ, քան նախկին ալբոմ Turning Season Within-ը;
Ալբոմում նկարագրվում են սարսափները և հակասությունները, որոնք ժողովուրդն է ստեղծել իրենց բնությունից բաժանվելու համակարգում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2011 ալբոմներ
Հարցուպատասխանի
Հարցուպատասխանի, հարցում, հարցմունք և պատասխանիք, քրիստոնեական մատենագրության ամենատարածված տեսակներից, որտեղ հարց ու պատասխանի եղանակով արծարծվել են աստվածաբանական, դավանաբանական, բնագիտական հաճախ վիճելի, հրատապ խնդիրներ։ Ելնելով ուսումնագիտական նկատառումներից՝ հայ մատենագիրները եկեղեցու նշանավոր հայրերի երկերից քաղել և կազմել են հարցուպատասխանիներ. առավել ներկայանալի օրինակներից են Բարսեղ Կեսարացու և Գրիգոր Նազիանզացու Հարցմունքը, Գրիգոր Նազիանզացու «Առ որս» ճառաշարի հիման վրա կազմված հարցուպատասխանի և այլն։ Հայ ինքնուրույն մատենագրության մեջ հայտնի են հետևյալ երկերը. Գրիգոր Լուսավորչի Հարցումը, «Եղիշէ վարդապետի Հարցմունք եւ պատասխանիք ի գիրս Ծննդոց», «Հարցումն Արձանայ թագաւորի և պատասխանիք Եզնկա վարդապետի Կողբացւոյ», «Հարցումն Աշոտոյ Սմբատայ թագաւորի եւ պատասխանիք Եզնկայի հայոց վարդապետի», «Դաւթի Հարքացւոյ եւ փիլիսոփայի որ յիմաստասիրված եւ յիմաստասիրելի հարցուածս», «Հարցումն Աշոտոյ իշխանին վասն մատաղի պատասխանի Սահակի հայոց վարդապետի», «Կոմիտասի հայոց կաթողիկոսի եւ Պիռոսի պատրիարգի՝ Հարցաքննութիւն եւ վիճաբանութիւն», «Տիրանայ հայոց վարդապետի պատասխանի հարցմանց թագաւորացն Աղուանից Ատրներսեհի եւ Փիպէի», «Հարցմունք զանազանք՝ արարեալ Վանական վարդապետի և պատասխանի բարառնաբար», «Հարցումն սուրբ վարդապետին Դաւթի մականուն Ալաւկա որդի», «Հարցումն պատրիարգին եւ պատասխանի սրբոյն Ներսիսի»։ Փոքր թիվ չեն կազմում նաև անանուն հարցուպատասխանիները. «Հարցմունք եւ պատասխանիք հայոց վարդապետաց ընդդէմ երկաբնակաց», «Հարցմունք եւ պատասխանիք ի Գրոց Սրբոց» և այլն։
Կատեգորիա:Գրական ժանրեր
Վրիժառուների անդամների ցուցակ
Վրիժառուները (Avengers)  սուպերհերոսների էլիտային թիմ, « Marvel Comics » ընկերության կոմիքսներից։ Այն ստեղծվել է գրող Ստեն Լիի և նկարիչ Ջեք Կյորբիի կողմից ու առաջին անգամ հայտնվել է 1963 թվականի սեպտեմբերին «The Avengers» #1 կոմիքսում։ Վրիժառուների թիվը բազմիցս փոխվում էր։ Թիմի գոյության ողջ ժամանակահատվածում այն այցելել են մարդիկ, մուտանտներ, ռոբոտներ, աստվածներ, այլմոլորակայիններ, գերբնական էակներ և նույնիսկ նախկին չարագործներ։
Հիմնադիրներ
Այս անդամները ստեղծեցին Վրիժառուներին «The Avengers» Vol. 1 #1 կոմիքսում, որը դուրս է եկել 1963 թվականի սեպտեմբերին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Marvel Comics-ի սուպերհերոսներ
Օլեգ Քամալյան
Օլեգ Արմանի Քամալյան, հայ քիմիկոս, քիմիական գիտությունների դոկտոր (2009), պրոֆեսոր (2011) ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1951 թվականի դեկտեմբերի 29-ին, Արցախի Ճարտար գյուղում։ 1969 թվականին ավարտել է ծննդավայրի դպրոցը և նույն թվականին ընդունվել Երևանի պետական համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետը։ 1970 թվականին ծառայության է անցել ԽՍՀՄ բանակում։ Ծառայությունն ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել Երևանի պետական համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետում և այն ավարտել է 1977 թվականին։
Օլեգ Քամալյանն իր դիպլոմային աշխատանքը կատարել է ԽՍՀՄ ԳԱ էլեմետօրգանական քիմիայի ինստիտուտում։ 1977 թվականին աշխատանքի է անցել Երևանի պետական համալսարանի քիմիայի ամբիոնում որպես լաբորանտ, այնուհետև՝ ուսումնական լաբորատորիայի վարիչ և դոցենտ։ Թեկնածուական ատենախոսություն Օլեգ Քամալյանը պաշտպանել է 1989 թվականին։ Որպես դասախոս 1993 թվականին ՀՀ հատուկ ծրագրերի պետական վարչության կողմից գործուղվել է Արցախի պետական համալսարան։ 1993-1994 թվականներին եղել է նույն համալսարանի քիմիայի ամբիոնի հիմնադիր-վարիչը։
Բացի դասախոսական աշխատանքներից՝ որոշ աշխատանքներ է կատարել ԼՂՀ ՊԲ բնագավառում, որի համար պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մարտական ծառայություն» մեդալով։ 2006-2007 թվականներին եղել է ԼՂՀ գնահատման և թեստավորման կենտրոնի հիմնադիր-տնօրեն, 2007-2012 թվականներին՝ ԵՊՀ ֆիզիկական և կոլոիդների քիմիայի ամբիոնի դոցենտ և պրոֆեսոր, 2012-2019 թվականներին՝ ՀԱԱՀ ընդհանուր քիմիայի ամբիոնի վարիչ, որից հետո՝ նույն ամբիոնի պրոֆեսոր։
Օլեգ Քամալյանը մոտ 100-ից ավելի գիտական աշխատության և մի քանի ուսումնամեթոդական աշխատանքների և ձեռնարկների հեղինակ է
Կեչեղակ (անձնանուն)
Կեչեղակ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն կաչաղակ թռչնանվան ժողովրդական ձևից։ Հիշատակվել է մեկ անգամ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Տպիչ
Տպիչ (print - տպել), սարք, որը տպում է թղթի վրա համակարգչային տեքստի մոդելի հիման վրա։ Այն անգամ կարող է տպել ֆոտո ալբոմ։ Հայաստանում այն մեծ պահանջարկ է գտել վերջին 10 տարում։
Մատրիցային
Այս տպիչները ավելի շատ նախատեսված են IBM համակարգիչների համար։ Առավելությունները Թերությունները
Մատրիցային տպիչի տպման սկզբունքը
Տպող գլխիկը պարունակում է բարակ, ուղղահայց ձողիկների (ստեղների) շարք։ Գլխիկը շարժվում է տպող տողի երկայնքով, իսկ ասեղները անհրաժեշտ պահին ներկող ժապավենի միջոցով հարվածում են թղթի վրա։
Թանաքային տպիչ
Համակարգիչների համար ամենատարածված տպիչները։ Առավելությունները Թերությունները Տպված էջի արժեքը ավելի բարձր է, քան թանաքային տպման բազմաթիվ տեխնոլոգիաներ։
Թանաքային տպիչի տպման սկզբունքը
Պատկերը ձևավորվում է հատուկ թանաքային միկրոկաթիլների միջոցով, որոնք արտանետվում են թղթի վրա տպող գլխիկի անցքի միջոցով։ Տպող գլխիկը շարժվում է հորիզոնական ուղղությամբ, իսկ յուրաքանչյուր տողը վերջանալիս թուղթը շարժվում է ուղղաձիգ ուղղությամբ։
Շիթային տպիչ
Տպագրության որակը հիմնականում որոշվում է թողունակությամբ և գունային ընդգծումով։ Առավելությունները Թերությունները
Լազերային տպիչ
Այս տպիչները ապահովում են սև-սպիտակ տպման լավագույն որակ։ Գունավոր լազերային տպիչների մոտ արագագործությունը փոքր է, սակայն այն նույնպես ապահովում է տպման մեծ որակ։ Լազերային տպիչներում օգտագործվում է պատճենահանման սկզբունքը։ Հատուկ թմբկագլանից, որին էլեկտրականորեն ձգվում են ներկի մասնիկները, պատկերը փոխանցվում է թղթի վրա։
Կատեգորիա:Էլեկտրոնիկա Կատեգորիա:Տեխնիկա Կատեգորիա:Ճապոնական հայտնագործություններ
Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի գլխավոր քարտուղար
Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի գլխավոր քարտուղար, ընտրում է ԽՄԿԿ կենտկոմը։ Գլխավոր քարտուղարի պաշտոնն առաջին անգամ սահմանել է ՌԿ(բ)Կ XI համագումարում (1922) ընտրված Կենտկոմի պլենումը։ ԽՄԿԿ ԿԿ 1953 թվականի սեպտեմբերյան պլենումը վերացրեց ԽՄԿԿ ԿԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը և ընտրեց ԽՄԿԿ ԿԿ առաջին քարտուղար։ ԽՄԿԿ XXIII համագումարը (1966 թվականի մարտ—ապրիլ) վերականգնեց ԽՄԿԿ ԿԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը։
Կատեգորիա:ԽՄԿԿ գլխավոր քարտուղարներ
Պորտո Սան Ջորջո
Պորտո Սան Ջորջո (Porto San Giorgio), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Մարկե շրջանում՝ Ֆերմո պրովինցիայում։ Բնակչությունը կազմում է 16091 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը՝ 1 872,26 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 9 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 63017։ Հեռախոսային կոդ՝ 0734։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Գևորգը։ Տոնը նշվում է ապրիլի 23-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության գրաֆիկը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ուդմուրտսկի Տիլովայ
Ուդմուրտսկի Տիլովայ (Удмуртский Тыловай), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի բնակավայրեր
Եվգենի Բաշինջաղյան
Եվգենի Արտեմի Բաշինջաղյան, հայ խորհրդային ինժեներ–մեխանիկ։ ԽՄԿԿ անդամ 1947 թվականից։
1950 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Որպես գլխավոր ինժեներ աշխատել է Յարոսլավլի շարժիչների գործարանում (1956-1965), ավտոմոբիլային արդյունաբերության նախարարության ավտոմոբիլային շարժիչների արտադրության գլխավոր վարչությունում (1965-1966), Տոլյատի քաղաքի Վոլգայի ավտոգործարանում (1966-1972)։ 1972 թվականից ԽՍՀՄ ավտոմոբիլային արդյունաբերության նախարարի տեղակալն է։
Պարգևատրվել է Լենինի և Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մեխանիկոսներ
Հայկ Երզնկացյան
Կենսագրություն
1918 թվականին հաստատվել է Ադիս-Աբեբայում, որտեղ 1924 թվականին ավարտել է Առաջին ազգային վարժարանը, իսկ Փարիզում ստացել ինժեների որակավորում։ Հեղինակ է 200 նկարների ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1908 ծնունդներ Կատեգորիա:Հարար քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Մոլվենո
Մոլվենո (Molveno), կոմունա Իտալիայի Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1125 մարդ (2008 թվականի մարդահամարի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 32 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 35 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 38018։ Հեռախոսային կոդ՝ 0461։
Բնակավայրի հովանավոր է համարվում Սան Կառլո Բորրոմեոն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
(8208) Վոլտա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,54241 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9151 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1697 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1480,7 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,243128 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,84° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պիերո Սիկոլիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Պիրանջելո Ղեցիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ասատուր Սարաֆյան
Ասատուր Սարաֆյան (Asatour Sarafian, ), հայազգի գյուտարար, որը փրկվելով Եղեռնի տարիներին՝ մանուկ հասակում փախել է ԱՄՆ և մեծ ճանաչում է գտել Օսկար Բենկեր (Oscar Banker) անունով։
Գյուտեր
1931 թվականին 1,795,464 համարով արտոնագրվել է ինքնաշարժերի ավտոմատ փոխանցման տուփը, որն 1940 թվականից կիրառվել է ամերիկյան «Օլդսմոբիլ» մակնիշի ավտոմեքենայում։ 1957 թվականին 2,977,813 համարով արտոնագրում է ավտոյուղի չափիչի գյուտը։ Սարաֆյանին է պատկանում նաև բենզինային պոմպի գյուտը, որն արտոնագրվել է 1961 թվականին 2,977,862 համարով։ Ասատուր Սարաֆյան-Բենկերի՝ ԱՄՆ կառավարության կողմից ամենաարժեքավոր հայտնագործություններ են համարվել 1949 թվականին 2,492,831 համարով արտոնագրված ուղղաթիռի տրանսմիսիայի՝ Սիկորսկու շարժիչի փոխանցման տուփը, և 1932 թվականին 1,879,597 համարով արտոնագրված բազմագույն տպիչ սարքը։
= Հղումներ =
Կատեգորիա:Ամերիկահայ գյուտարարներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում օսմանյան ներգաղթյալներ Կատեգորիա:Համիդյան ջարդերից փրկվածներ
Նիկոլայ Պանինի բնակելի տուն
Նիկոլայ Պանինի բնակելի տուն (Жилой дом Николая Панина), շենք Դոնի Ռոստովում, որը կառուցվել է 1910 թվականին` մոդեռն ոճով ։
Գտնվում է Ուլյանովսկայա փողոցում (շենք №39)։
Պատմություն
1920-ական թվականներին, խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո, շենքն ազգայնացվել է ։
Ռոստովի մարզի վարչակազմի ղեկավարի 1998 թվականի հոկտեմբերի 9-ի թիվ 411 որոշմամբ Նիկոլայ Պանինի բնակելի տունը վերցված է պետական պահպանության ներքո որպես մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտ ։
Ճարտարապետություն
Նիկոլայ Պանինի բնակելի տունը գտնվում է Ուլյանովսկայա փողոցում` հնադավանական Աստվածածնի տաճարի ավագ խորանի դիմաց ։ Երկհարկանի շենքի հատակագիծն ուղղանկյունաձև է։ Գլխավոր ճակատն ընդգծված է ատտիկոսներով եզրային ելուստավորմամբ։ Շենքի հարավարևելյան անկյունը պսակված է ասեղնասայրով գմբեթով։ Շինության ճարտարապետագեղարվեստական նկարագիրը ձևավորում է սվաղային դեկորը։ Շենքի ամբողջ բարձրությամբ տեղադրված լիզենները (հարթ որմնասյուներ) իրականացնում էն ճակատի ուղղահայաց բաժանում։ Առաջին հարկի պատուհաններն ուղղանկյուն են, իսկ երկրորդինը` կիսաշրջանաձև։ Լուսամուտատեղերը զարդարված են երկրաչափական ներդիրներով։ Երկրորդ հարկի լուսամուտագոգային խորշերը կոպտատաշ քարից են, իսկ պատուհանների վերևի խորշերն ունեն բարդ կառուցվածք ։ Երկփեղկ դռնով շքամուտքը գտնվում է ճակատի աջ մասում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:1910 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ
Գորգեցիներ
Աղանդի գաղափարախոսությունը
Աղանդի հետևորդները դավանել են արիոսական և սաբելյան (աստվածաչարչարություն) գաղափարներ։ Ըստ Մխիթար Ապարանեցու (14-րդ դար) վկայության, Գորգեցիներին նույնացնում են Քրիստոսին, Հորը և Սուրբ Հոգուն, հետևաբար, նրանց պնդումով, Խաչի վրա չարչարվեց և մեռավ Սուրբ Երրորդությունը։ Երզնկայում ապաստանած աղանդավորներից Մովսեսը սահմանել էր կանոններ, որոնցից մեկը հրահանգում էր ինչպես եկեղեցում, այնպես էլ նրանից դուրս բարձրաձայն չարտաբերել «Հայր մեր» տերունական աղոթքը, «այլ՝ միայն ի միտս եւ ի ծածուկ»։
Կատեգորիա:Աղանդներ
Աստերոիդների ցանկ (73201-73300)
Աստերոիդների ցանկ (73101-73200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (73301-73400)
Մոնղոլական պուտ
«Մոնղոլական պուտ», սրբոսկրի շրջանում, ավելի հազվադեպ նստատեղի կամ ազդրի վրա հանդիպող մաշկի կապտավուն գունավորում, որը պայմանավորված է մելանին գունանյութի՝ մաշկի շերտի  միացնող հյուսվածքի վրա  տարածման հետևանքով։ Անվանումը կապված է նրա հետ, որ այդպիսի պուտերն առաջին անգամ նկարագրվել են մոնղոլ նորածինների մոտ, չնայած դրանք հանդիպում են նաև այլ ռասայի երեխաների մոտ ։
Նկարագիր
«Մոնղոլական պուտը» ծննդյան պահից անմիջապես հետո տեղային փռվածքի ձևով հստակ երևում է։ Անցնում են 12—24-րդ ամսում, բացառիկ դեպքերում թույլ տեսքով մնում են մեծերի մոտ։ Հայտնվում են սրբոսկրի շրջանում, ունենում են կանաչա–կապտա–սևավուն գունավորում։  «Մոնղոլական պուտը»  կարող է ունենալ փոքր մանրադրամից մինչև 6—10 սմ տրամագիծ։
Բուժում
Բուժում չի պահանջվում։ Մոնղոլական պուտը համարվում է ի ծնե բարորակ հետք և  մեծ մասամբ անհետանում է մինչև չափահասության տարիքը։ Մոնղոլական պուտի համար ոչ մի դեպք չի արձանագրվել, որի դեպքում այն վերածվի չարորակ գոյացության ։
Դիցաբանության մեջ
Մոնղոլների շրջանում այդ նշանն ընդունված է համարել «Չինգիզ խանի պուտ»։ Բուրիատները մոնղոլական պուտն անվանում են «Մենգեի» պուտ, և հավատում էին, որ ինչքան մեծ է պուտը, այնքան երեխան երկնային պահապանի կողմից ավելի օրհնված է։ Կիրգիզների հավատալիքների համաձայն՝ Ումայ–էնե աստվածուհին կսմթում է  երեխայի պոչուկից, դրանով հասկացնելով, որ նա ամբողջ կյանքի ընթացքում համարվում է  չարից պաշտպանված։  Ույգուրներն այն անվանում են դիպուկ Թենգրա՝ երկրի աստված, որը նույնպես օրհնում է նորածիններին։ Այլ թուրքական ժողովուրդների մոտ  Թենգրայի կամ Ումայ–էնեի աստվածություններն իրենք են օգնում նորածիններին՝ կատարելու առաջին  շնչառությունը՝ կսմթելով նրանց նստատեղից, յակուտների մոտ այդ դերն իրականացնում է  աստվածուհին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարդաբանություն Կատեգորիա:Ասիայի էթնիկ խմբեր Կատեգորիա:Բնածին մաշկային անոմալիաներ
Արևելյան թատրոն (Թուրքիա)
«Արևելյան թատրոն», հայ առաջին պրոֆեսիոնալ դրամատիկական թատրոնը նոր ժամանակներում։
Պատմություն
1865-1868 թվականներին «Արևելյան թատրոն» կոչվել է «Հայ դերասանական ընկերություն»՝ Ս․ Հեքիմյանի տնօրինությամբ։ Թատրոնի խաղացանկը կազմված է եղել տարբեր ժանրերի ու ժամանակների պիեսներից, մեծ տեղ են գրավել ֆրանսիական ռոմանտիկական դրաման (Վիկտոր Հյուգո, Ալեքսանդր Դյումա-հայր), իտալական կլասիցիզմի ներկայացուցիչների (Պ․ Մետաստազիո, Վ․ Մոնթի, Վ․ Ալֆիերի), Մոլիերի գործերը և իտալական ավանդական սյուժեներով կատակերգությունները։ Հայ ազգային դրամատուրգիայից «Արևելյան թատրոն» բեմադրել է Մ․ Վանանդեցու «Միհրդատ»-ը, «Մեծն Ներսես»-ը, Թովմաս Թերզյանի «Սանդուխտ»-ը, Մկրտիչ Պեշիկթաշլյանի «Արշակ Բ»-ն, Սրապիոն Հեքիմյանի «Վահրամ»-ը, Դ․ Տեր-Պողոսյանի «Մխիթար դյուցագն»-ը։ Այստեղ է սկզբնավորվել արևմտահայ դերասանական դպրոցը՝ ի դեմս Ա․ Փափազյանի, Ս․ Էքշյանի, Պետրոս Մաղաքյանի, Հ. Վարդովյանի, Մ․ Մնակյանի, Հ․ Աճեմյանի, Ե․ Գարագաշյանի, Դավիթ Թրյանցի, Թովմաս Ֆասուլաճյանի։
1869-1876 թվականներին որոշ ընդհատումներով թատրոնը գործել է Պետրոս Մաղաքյանի գլխավորությամբ։ Խմբի առաջատար դերասաններն են եղել Պետրոս Ադամյանը, Ա․ Հրաչյան, Աստղիկը, Դ․ Թրյանցը, Սիրանույշը, Մարի Նվարդը։ Այս շրջանում է վերջնականապես ձևավորվել և պրոֆեսիոնալ բարձր մակարդակի հասել արևմտահայ դերասանական դպրոցը՝ ռոմանտիկ-սենտիմենտալ և մելոդրամային խաղաոճի որոշակիորեն արտահայտված տարրերով։ «Արևելյան թատրոն» նպաստել է 1860-1870-ական թվականներին արևմտահայ լուսավորական շարժմանը և ազգային-ազատագրական ձգտումներին, զգալի ավանդ ներդրել ազգային թատերական արվեստի զարգացման մեջ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական թատրոններ Կատեգորիա:Ստամբուլի թատրոններ Կատեգորիա:1861 հիմնադրումներ
Կամենսկոե
Կամենսկոե (Кам'янське, 1936-2016 թվականներին` Դնեպրոձերժինսկ,, 1917-1936 թվականներին` Կամենսկոե), քաղաք Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզի Դնեպրոձերժինսկի քաղաքային խորհուրդում։
2011 թվականի տվյալներով Կամենսկոե քաղաքում բնակվում էր 243 199 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 138 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1846 մարդ/կմ²։
Սան Սելոնի
Սան Սելոնի  (Sant Celoni) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կատալոնիա ինքնավար համայնքի մեջ՝ Բարսելոնա պրոինցիայում։ Գտնվում է Վալես Օրենտալ շրջանում։ Զբաղեցնում է 65,2 կմ² մակեերես։ Բնակչությունը կազմում է 16905 (2010 թվական)։
Կամենսկոե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
ՀՊՃՀ Ռադիոտեխնիկայի և կապի համակարգերի դետարտամենտ
ՀՊՃՀ-ի Ռադիոտեխնիկայի և կապի համակարգերի ֆակուլտետը հիմնադրվել է 1972 թ.-ին՝ առանձնանալով տեխնիկական կիբեռնետիկայի ֆակուլտետից։ Ֆակուլտետն ունի 4 ամբիոն՝ ռադիոսարքավորումների, ռադիոսարքերի կոնստրուկտավորման և արտադրության, կապի համակարգերի, կապի ճյուղի ձեռնարկությունների տնտեսագիտության և կառավարման, որտեղ դասավանդում են 4 պրոֆեսոր, 18 դոցենտ, 25 ասիստենտ և դասախոս։
Ընդհանուր տեղեկատվություն
Ֆակուլտետի առաջին դեկանն էր Էդուարդ Բուռնուսուզյանը։ Նույն թվականին Դիլիջանում կապի միջոցների և ռադիոէլեկտրոնային սարքաշինության «Իմպուլս» գործարանի բազայի հիման վրա ստեղծվում է ֆակուլտետի բաժանմունքը, որը գործում էր մինչև 1989 թ.։ 1978 թ. ֆակուլտետը վերակազմավորվեց և վերանվանվեց ռադիոտեխնիկական ֆակուլտետ, որի դեկանն էր Գուգարք Ղազարյանը։ 2000 թ.-ից 2008 թ.-ը ֆակուլտետը ղեկավարել է դոցենտ Հայկազ Ստեփանյանը։ Այժմ ֆակուլտետի դեկանն է Մարտին Ցոլակի Այվազյանը։ Ֆակուլտետի 47 դասախոսներից 26-ը (55%) ունեն գիտական աստիճաններ։ Կրթական 4 ծրագրերի 4 մասնագիտությունների գծով սովորում են 605 ուսանող, 67 մագիստրանտ, 8 ասպիրանտ։ 2002 թ.-ից «Բազմաճյուղ հեռուստակապային համակարգեր» մասնագիտությամբ անգլերեն լեզվով ուսումնառություն է իրականացվում օտարերկրյա քաղաքացիների համար։ Ֆակուլտետի գիտահետազոտական աշխատանքների հիմնական ուղղություններն են՝ ազդանշանների թվային մշակում, ձայնային ազդանշանների ճանաչում և սինթեզ, կապի թվային համակարգերի մոդելավորում, բացարձակ և հարաբերական ճնշման գերզգայուն տվիչների մշակում, ինտեգրալ սխեմաների նախագծում և բնութագրերի օպտիմալացման մեթոդների մշակում, օպտիկաթելքային կապի համակարգերի հաճախահամալարվող նեղշերտ զտիչների համակարգչային մոդելավորում և նախագծում, ինտեգրալային օպտիկական փոխանջատիչների և մոդուլյատորների մշակում, հեռավոր տիեզերական կապ և ռադիոաստղագիտություն, ռադիոհոլոգրաֆիա, հեռահաղորդակցման համակարգերում կիրառվող անտենաների նախագծում, ֆիրմաների ֆինանսատնտեսական գործունեության փորձագիտական գնահատում, զարգացման կանխատեսումային մոդելների և կառավարման համակարգի կատարելագործում։
Արտաքին հղումներ
Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի կայք էջը
Կատեգորիա:ՀՊՃՀ ֆակուլտետներ
Մոսկվայի տնտեսագիտության, վիճակագրության և ինֆորմատիկայի պետական համալսարան
Պատմություն
Մոսկվայի տնտեսագիտության, վիճակագրության և ինֆորմատիկայի պետական համալսարանը /ՄԷՍԻ/ հիմնադրվել է 1932 թ.։
Ռուսաստանի առաջատար բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների շարքում ՄԷՍԻ-ն աչքի է ընկնում հարուստ փորձով և կայուն ավանդույթներով, ինչպես նաև Ռուսաստանի և արտերկրների համար բարձրակարգ կադրերի պատրաստմամբ։ ՄԷՍԻ-ի շրջանավարտները իրենց գործի վարպետներն են, որոնք զբաղեցնում են վճռական դիրքեր տնտեսության, բիզնեսի, պետական կառավարման համակարգում և միջազգային կազմակերպություններում։ Ռուսաստանում անցկացվող ամենամյա ռեյտինգների արդյունքները ցույց են տալիս, որ ՄԷՍԻ-ին գտնվում է Ռուսաստանի լավագույն բուհերի շարքում։ 2004 թվականին համալսարանը ճանաչվեց լավագույն մոսկովյան բուհ՝ ուսանողների հետ արտաուսումնական աշխատանքի կազմակերպման համար։ Իսկ ըստ 2010 թ.-ի Ռուսաստանի հասարակական պալատի և Ռուսաստանի Ինֆորմացիոն նորությունների գործակալության հետազոտությունների արդյունքների ՄԷՍԻ-ն ընդգրկվել է Ռուսաստանի 30 բուհերի ցանկում, որպես դիմորդների համար լավագույն կայքի հեղինակ։
ՄԷՍԻ-ն այսօր դա՝
ՄԷՍԻ-ն հանդիսանում է միջազգային կրթական և գիտա-տեխնիկական ծրագրերի մասնակից՝ TACIS, ЮНЕСКО, Միջազգային բանկ, Եվրասիա հիմնադրամ, Կադրերի պատրաստման ազգային ֆոնդ և այլն։
ՄԷՍԻ-ն հանդիսանում է որպես ուսումնա-գիտա-արտադրական համալիր, 13 մասնաճյուղերով, 97 ներկայացուցչություններով և առավել քան 200 տարածքային գործընկերներով՝ Ռուսաստանում, ԱՊՀ-ում, Եվրոպայում և այլ երկրներում։ ՄԷՍԻ-ն տարիների ընթացքում հաստատել է ամուր կապեր արտասահմանյան առաջատար համալսարանների, միջազգային կազմակերպությունների և գիտահետազոտական կենտրոնների հետ, ինչպես նաև հնարավորություն է ստեղծել իրականացնել վերապատրաստումներ, համատեղ ծրագրեր ինչպես արտասահմանում, այնպես էլ եվրոպական ուսումնական հաստատություններում։ Այս արտոնությունները թույլ տվեցին ՄԷՍԻ-ին դառնալ ԱՊՀ երկրների բուհերից առաջինը, որը ստացել է ISO 9001։2000 որակի միջազգային հավաստագիր։
ՄԷՍԻ-ի Երևանյան մասնաճյուղի ստեղծման պատմությունը
ՄԷՍԻ-ի մասնաճյուղերը և ուսումնական կենտրոնները գործում են ՌԴ մարզերում, ԱՊՀ երկրներում, Մերձբալթիկայում և Բուլղարիայում։ 1999 թվականին ՄԷՍԻ-ն հիմնեց իր տարածքային ուսումնական կենտրոնը Հայաստանում։ ՄԷՍԻ-ի Երևանյան մասնաճյուղը ստեղծվել է 13.06.2002 թ. ՌԴ կրթության և գիտության նախարարության հրամանով, ՀՀ և ՌԴ կրթության և գիտության նախարարությունների համաձայնեցված որոշման հիման վրա։ ՀՀ կառավարության որոշմամբ մասնաճյուղին տրամադրվել է ուսումնական մասնաշենք։
ՄԷՍԻ-ի երևանյան մասնաճյուղը, հանդիսանալով որպես կրթական, մեթոդական, գիտա-արտադրական և մշակութային կենտրոն, զարգացնում և առաջարկում է որակյալ կրթություն բոլոր ցանկացողներին։ Տեղեկատվական հասարակության պայմաններում ՄԷՍԻ-ի երևանյան մասնաճյուղը իրականացնում է լիարժեք և արդյունավետ մասնակցություն հանրային և մասնագիտական բնագավառում, իրականացնում է համատեղ նորարական նախագծեր, զարգացնում է ՌԴ և ՀՀ միջև կրթության և մշակույթի բնագավառում համագործակցությունը։
Մասնաճյուղի կրթական ծրագրերը հիմնված են գիտելիքների կառավարման համակարգերի, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների լայնամասշտաբ օգտագործման վրա և ուղղված են գիտելիքահենք տնտեսություն կառուցելուն և զարգացնելուն։ Մասնաճյուղում ուսուցումն իրականացվում է կրթական նորագույն համակարգերի՝ մասնավորապես, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և ավանդական մեթոդների կիրառմամբ։ ՄԷՍԻ-ի երևանյան մասնաճյուղի շրջանավարտները ստանում են Ռուսաստանի դաշնության պետական դիպլոմ։ Ընդունելությունը կատարվում է ուսուցման ինչպես անվճար, այնպես էլ վճարովի համակարգերով։ Մասնաճյուղի անվճար համակարգով սովորող ուսանողների կրթաթոշակը կազմում է 11000-16000 դրամ։
Մասնագիտություններ
Բակալավրի ծրագրով. Ուսման ձևերն են՝ առկա և հեռակա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի բուհեր Կատեգորիա:1932 հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:Մոսկվայի համալսարաններ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Կրիայով ապուր
Կրիայով ապուր, կրիայի մսով, սովորաբար կանաչ, կոկորդիլոսատիպ, մեծ գլխով կամ հեռավոր արևելյան կրիաների մսով։
Բաղադրությունը
Սա ծանր, թանձր ապուր է շագանակագույն գույնով։ Կրիայի միսը՝ շերտերի կտրտած, եփել 3-4 ժամ աղաջրի մեջ։ Ռուսաստանում, ստացված արգանակը համադրում են տավարի, հորթի, հավի մսի հետ, կամ էլի ավելացնում են կրիայի միս։ Ապուրին ցանկալի թանձրություն տալու համար օգտագործում են կարտոֆիլի օսլա։
Ասիական երկրներում, ինչպիսիք են Սինգապուրը, կրիայի ապուրը համարվում է դելիկատես չինական խոհանոցի համար և ունի հարուստ բուսական բուրմունք։
Պատմություն
Կրիայով ապուրը շատ իրավասություններում անօրինական է, քանի որ կրիայի շատ տեսակներ վտանգված են, ուստի արգելվում է որսալ։
Կեղծված կրիայով ապուր
Անգլիախոս երկրներում տարածված է կրիայի ապուրի իմիտացիան (անգլ. ՝ Mock turtle ապուր), այն պատրաստվում է հորթի մորթուց (ուղեղից, սմբակներից, ներքին օրգաններից)։
Պատմական փաստեր
ԱՄՆ նախագահ Ուիլյամ Հովարդ Թաֆթը կրիայով ապուրի մեծ երկրպագու էր և նույնիսկ ուներ խոհարար ՝ այս ուտեստի պատրաստման մասնագետ։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Ապուրներ
Արտեմ Սարգսյան (այլ կիրառումներ)
Արտեմ Սարգսյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Ուդմուրտսկի Տոյմոբաշ
Ուդմուրտսկի Տոյմոբաշ (Удмуртский Тоймобаш), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ալնաշսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 873 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ալնաշսկի շրջանի բնակավայրեր
Ֆրեդի Մերկուրի
Ֆրեդի Մերկուրի (Freddie Mercury, իրական անունը՝ Ֆարրուխ Բուլսարա (գուջարաթերեն` ફારોખ બલ્સારા), ), բրիտանական երգիչ փարսական ծագմամբ, երգերի հեղինակ, Queen ռոք-խմբի վոկալիստ։ Այնպիսի հիթային երգերի հեղինակ է, ինչպիսիք են «Seven Seas of Rhye», «Killer Queen», «Bohemian Rhapsody», «Somebody to Love», «We Are the Champions», «Crazy Little Thing Called Love» և այլ երգերը։ Երաժիշտը նաև սոլո կարիերա ուներ։ Ֆրեդի Մերկուրին մահացել է 1991 թվականի նոյեմբերի 24-ին բրոնխային թոքաբորբից, որն առաջացել էր ՁԻԱՀ-ից։
Եղել է «Քուին» ռոք խմբի վոկալիստը։ Փաստեր կան, որ նրա ձայնը 4-6 օկտավա էր. նա համարվում է բոլոր ժամանակների լավագույն վոկալիստներից մեկը և ամբողջ երաժշտական աշխարհի ամենամեծ կորուստներից մեկը։ Նրա մասին ֆիլմը նկարահանվել է 2014 թվականին ։ 2005 թվականին Blender ամսագիրը հարցում անցկացրեց, որի արդյունքում Ֆրեդին 2-րդ տեղը զբաղեցրեց վոկալիստների ցանկում (առաջինը տղամարդկանց մեջ)։ Allmusic-ը բնութագրեց նրան որպես «մեկը ամենանշանավոր ռոք-երաժիշտներից և երաժշտության պատմության մեջ լավագույն ձայներից մեկի սեփականատեր»։ Չլինելով բրիտանացի ըստ Բի-բի-սի-ի՝ 2002 թ. անցկացրած հարցման՝ Մերկուրին 100 մեծագույն բրիտանացիների շարքում 58-րդն է ։
«Rolling Stone» ամսագիրը նրան ներառել է բոլոր ժամանակների 100 մեծագույն երգիչների ցանկում 18-րդ տեղում ։
Մանկություն և պատանեկություն (1946–1964)
Ծնվել է 1946 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Զանզիբար կղզում, որը այդ ժամանակ բրիտանական գաղութ էր։ Նրա ծնողները ազգությամբ պարս էին իրանցիներ, որոնց դավանանքը զրադաշտականությունն էր։ Ֆրեդին 5 տարեկան հասակում մեկնում է Հնդկաստան` կրթություն ստանալու։
1954-1962 թթ Բոմբեյից ոչ հեռու Պանչգանի Սբ. Պետրոս դպրոցում, որտեղ երաժշտական կրթություն էր ստանում, երգում էր դպրոցական երգչախմբում։ 1958 թ-ին դպրոցական իր հինգ ընկերների հետ ձևավորում են դպրոցի "The Hectics" ռոք խումբը, որտեղ Ֆրեդին դաշնակահար էր։ 10 տարեկանում դառնում է դպրոցի սեղանի թենիսի չեմպիոն։ 12 տարեկանում նա պարգևատրվում է դպրոցի հաղթանշանով որպես բազմակողմանի զարգացած երիտասարդ։ Ֆրեդին նաև երաժշտության մոլի երկրպագու էր։
1962-ին ավարտելով դպրոցը՝ Ֆրեդին վերադառնում է Զանզիբար, իսկ 1964 թվականի Զանզիբարի քաղաքական թոհուբոհերի հետևանքով Բուլսարաները գաղթում են Անգլիա, Լոնդոն ։ Անգլիա գալով Բուլսարաների ընտանիքը սկզբում բնակվում էր ազգականների տանը, որոնք ապրում էին Ֆելտհեմում, Միդլսեքս կոմսությունում։ Հետագայում նրանք սեփական բնակարան գնեցին։ Ֆրեդին, որն այդ ժամանակ 18 տարեկան էր, ընդունվեց Այլսվորտ պոլիտեխնիկական դպրոց (1964-1969 թթ), որտեղ հիմնականում սովորում էր գեղանկարչություն և դիզայն, քանի որ ցանկանում էր ընդունվել նկարչական քոլեջ։
Սակայն ընտանիքը ֆինանսական խնդիրներ ուներ։ Այդ պատճառով Ֆրեդին ստիպված էր աշխատել ու փող վաստակել արձակուրդների ժամանակ։ Սկզբում նա աշխատում էր Լոնդոնի Հիտրոու օդանավակայանի մատակարարման բաժնում, հետո՝ Ֆելտհեմի առևտրական պահեստում որպես բեռնիչ։ Գործընկերները միշտ ուշադրություն էին դարձնում նրա նուրբ ձեռքերին, որոնք բոլորովին չէին համապատասխանում այդ աշխատանքին։ Նրանց հարցերին Ֆրեդին պատասխանում էր, որ ինքը երաժիշտ է և այդտեղ աշխատում է միայն ազատ ժամանակ։ Ֆրեդիի հմայքի շնորհիվ մյուս բանվորներն իրենց վրա էին վերցնում աշխատանքի առյուծի բաժինը։
1966 թվականի մայիսի 6-ին գեղանկարչությունից բարձր գնահատականներ ստանալով ավարտեց Այսվոլտի դպրոցը և մասնակցեց Լոնդոնի Իլինգ գեղարվեստական քոլեջի ընդունելության հարցազրույցին, որտեղ սկսեց սովորել գրաֆիկական լուսաբանման բաժնում հենց նույն տարվա աշնանից։
Հաջողության ակնկալիքներով (1964-1970)
Ավարտում է Իլինգի արվեստի քոլեջը, ուսանում է վերոնշյալ քոլեջի գրաֆիկական նկարազարդման կուրսում։ Շուտով, դրանից հետո, Ֆրեդին լքեց հայրական տունը և բնակություն հաստատեց Կենսինգտոնի վարձու բնակարանում իր ընկեր Քրիս Սմիթի հետ։ Կենսինգտոնն այդ ժամանակ Լոնդոնի բոհեմյայի ու արվեստի կենտրոնն էր։ Ֆրեդին շատ էր նկարում։ Նրա նկարների մեծ մասը զբաղեցնում էր իր երաժշտական կուռքի՝ Ջիմի Հենդրիքսի դիմապատկերները։ Իլինգում Ֆրեդին ծանոթացավ և մտերմացավ Smile (Ժպիտ) ռոք խմբի հիմնադիր, մասնագիտությամբ վոկալիստ ու բաս-կիթառահար Թիմ Ստաֆֆելի հետ։ Որոշ ժամանակ անց նա Ֆրեդիին հրավիրեց իրենց խմբի փորձերին։ Ֆրեդին գնահատում էր «mile խմբի պոտենցիալը, հատկապես կիթառահար Բրայան Մեյի և հարվածային գործիքներ նվագող Ռոջեր Թեյլորի արվեստը։ Ֆրեդին ծանոթացավ նաև այլ սկսնակ երաժիշտների հետ, այնպիսիք, ինչպիսիք են Թիմ և Նայջել Ֆոստերները։ Քրիս Սմիթը, նրա սենյակային հարևանը, ևս հետաքրքրվում էր երաժշտությամբ։ Ֆրեդին ու Քրիսը նվագում էին միասին, փորձելով միահյուսել մի քանի ժանրեր, սակայն բեմում ելույթ չէին ունենում։ 1969 թվականին նա ընդգրկվում է Ibex –ի խմբի կազմի մեջ, ապա սկսում է երգել, «Sour Milk Sea» խմբում, իսկ 1969 թվականի վերջին Ֆրեդին դառնում է "Sour Milk Sea" խմբի մեներգիչը ։
1974 թվականին առաջին մեծ հիթը "Killer Queen" երգն էր։ 1975 թվականին նա գրում է Queen խմբի ամենահայտնի երգը, "Bohemian Rhapsody", որը A Night At The Opera ալբոմի մեջ ներառվելով 9 շաբաթ շարունակ գլխավորում էր հիթ շքերթները և հռչակվեց հազարամյակի լավագույն երգ ։
1987 թվականին նա հանդիպում է Մոնսերատ Կաբալյեի հետ՝ երգչուհուն հանձնելով 2 կամ 4 երգերից բաղկացած ձայնապնակ։ Իսպանական օպերայի դիվան հավանում է այդ երգերը և նույնիսկ դրանցից մեկը կատարում Լոնդոնի "Covent Garden" օպերայում։
1988 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Ֆրեդի Մերկուրին վերջին անգամ է բեմ բարձրանում։ Այդ ժամանակ նա արդեն վարակվել էր ՁԻԱՀ-ով` չնայած չէր ցանկանում, որ մարդիկ իմանային այդ մասին։ Նա հայտարարում է հիվանդության մասին իր մահվանից մեկ օր առաջ։ Հիվանդ լինելով հանդերձ՝ Ֆրեդին շարունակում էր երգեր գրել և ձայնագրել և նույնիսկ մասնակցել տեսահոլովակների նկարահանումներին։ Շատերի կարծիքով «Ես կարծես թե խելագարվում եմ»՝ "I'm Going Slightly Mad" տեսահոլովակը նրա գլուխգործոցն է։ Ֆրեդին հանդես է եկել նաև անհատական կարիերայով՝ թողարկելով երկու ձայնասկավառակ և մի քանի սինգլ։
1991 թվականի նոյեմբերի 24-ին երեկոյան ժամը 7-ին Ֆրեդին մահացավ Լոնդոնում գտնվող իր տանը՝ 45 տարեկան հասակում՝ ՁԻԱՀ-ից առաջացած բրոնխիալ թոքաբորբից ։
Անձնական կյանք
Մերի Օսթինի հետ Ֆրեդի Մերկուրին ծանոթացել է 1970 թվականին, Լոնդոնում։ 19-ամյա աղջիկը այդ ժամանակ աշխատում էր մի մոդայիկ խանութում որպես վաճառողուհի, որտեղից հաճախ օգտվում էին տեղի ճանաչվածները. մասնավորապես, նաև 24-ամյա Ֆրեդին, որը որպես կանոն ընտրում էր էքստրավագանտ հագուստ և զարդեր։ Բազմակի փորձերից հետո, որը տևեց վեց ամիս, Ֆրեդիին հաջողվում է մտերմանալ աղջկա հետ։
Նրանք համեստ տուն վարձեցին և նկարչական քոլեջը նոր ավարտած Ֆրեդին գումար վաստակելու համար շուկայում մի կրպակ բացեց, որտեղ վաճառում էր իր նկարները և տարբեր հնոտիներ։ Նրանք այնքան քիչ գումար ունեին, որ հազիվ կարողացան վարագույրներ գնել, իսկ խոհանոցն ու լոգասենյակը հարևանների հետ համատեղ էին օգտագործում։
Թաղման սցենար
Մահվանից առաջ, մի քանի շաբաթ շարունակ Մերկուրին գրում էր իր թաղման սցենարը։ Դա պետք է շոու լիներ։ Թաղումը եղավ պարսերին հատուկ՝ հին զրադաշտական ծիսակարգով։ Նրա դագաղը ծածկել էին սպիտակ մետաքսով, վրան կարմիր վարդ էր դրված։ Հոգևորականները հոգեհանգստի աղոթք էին կարդում հին պարսերեն լեզվով։ Իսպանական օպերայի գերաստղ Մոնսերատ Կաբալյեի կատարմամբ հնչում էր արիա Ջուզեպպե Վերդիի Տրուբադուր օպերայից։
Մարմինը դիակիզեցին։ Ըստ կտակի, միայն Մերի Օսթինը պետք է իմանա, թե որտեղ է թաղված նրա փոշին։
78 միլիոն դոլլար գնահատվեց նրա կարողությունը, չհաշված անշարժ գույքը։ Իր կարողության կեսը, անշարժ գույքը և ձայնասկավառակների վաճառքից առաջացած եկամուտը կտակեց Մերի Օսթինին, իսկ մյուս կեսը՝ ծնողներին և քրոջը։
Լուի Դյուշեն
Լուի Մարիա Օլիվիե Դյուշեն (Louis Marie Olivier Duchesne, ), ֆրանսիացի եկեղեցական գործիչ, պատմաբան, բանասեր, մանկավարժ, Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ
Կենսագրություն
Ծնվել է Ֆրանսիայի հյուսիս-արևմուտքոմ՝ Լա Մանշի ափին գտնվող Սեն Մալո նավահանգստային քաղաքում, նավաստու ընտանիքում։ Վաղ հասակում զրկվել է ծնողներից, որբացել։ 1867 թվականին ձեռնադրվել է կաթոլիկ քահանա, ապա երկար տարիներ դասախոսել Սեն Բրիյոյում։ Այնուհետև տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ ծանոթացել, մտերմացել է ոչ ուղղափառ թրենդի նախաձեռնող, բարեփոխիչ Ալֆրեդ Լուիզիի հետ, որը ձգտում էր կաթոլիկությունը մերձեցնել ժամանակակից գիտությունների, մասնավորապես՝ հասարակագիտության ու փիլիսոփայության հետ (Պիոս 10-րդ պապի օրոք՝ 1907 թվականին այդ միտումը եկեղեցու ճգնաժամի կատալիզատոր դարձավ) ։
Դյուշենը 1876 թվականին աշխատանքի է անցել Հռոմի ֆրանսիական դպրոցում, որոշ ժամանակ անց դարձել դրա տնօրենը։ Այստեղ աշխատելու տարիներին, տարվելով հնագիտությամբ, գիտական արշավախմբեր է կազմակերպել դեպի Աթոս և Փոքր Ասիայի ու Իտալիայի հնավայրեր։ Այդ գիտարշավներն ու հնագիտական հետազոտությունները ավելի են խորացրել նրա հետաքրքրությունը եկեղեցու պատմության հին շրջանի նկատմամբ։
1887 թվականին պաշտպանել է իր դոկտորական ատենախոսությունը և դրանից շատ չանցած՝ հրատարակել քննադատական ոգով գրած Liber Pontificalis («Պապերի պատմությունը») գիրքը։ Նրա հիշարժան երկերից են նաև Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule («Հին Գաղիայի եպիսկոպոսները») կոթողային աշխատությունը, «Մշակույթի առաջացումը», «Մարդկության պատմությունը», Histoire ancienne de l'Église («Եկեղեցու հին շրջանի պատմությունը»), որը եկեղեցին համարել է չափից դուրս նորարական (մոդեռնիստական) և ներառել արգելված գրքերի ցանկում։ Դյուշանի երկերին բնորոշ է ոչ միայն մասնագետ պատմաբանին, գրականագետին ու եկեղեցագետին հատուկ ճշգրտությունն ու փաստարկվածությունը, այլև գրական-գեղարվեստական շունչը։
Գիտական ու գրական գործունեությանը զուգընթաց՝ Դյուշենն զբաղվել է մանկավարժական աշխատանքով. եղել է Փարիզի ազատ համալսարանի աստվածաբանության ֆակուլտետի պրոֆեսոր, École pratique des hautes études-ի, Կահիրեի Արևելյան հնագիտության ֆրանսիական ինստիտուտի տնօրեն։
Գնահատելով նրա վաստակը՝ Ֆրանսիայի կառավարությունը պարգևատրել է Պատվո Լեգեոնի շքանշանով։ 1888 թվականին Դյուշենն ընտրվել է Արձանագրությունների և գեղարվեստական գրականության ակադեմիայի, 1910 թվականին՝ Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ։
Երկեր
Կարևորագույն աշխատությունները.
Դյուշենի աշխատություններից շատերը թարգմանվել ու հրատարակվել են անգլերեն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քահանաներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանասերներ Կատեգորիա:Բրիտանական ակադեմիայի թղթակից-անդամներ
Ռոմիկ Քամալյան
Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀԽՍՀ գյուղատնտեսական կենսաքիմիայի հիմնադիր Գուրգեն Քամալյանի որդին։
Կենսագրություն
Ռոմիկ Քամալյանը ծնվել է 1937 թվականին, Երևան քաղաքում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Երևանի թիվ 20 դպրոցում։ 1962 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ Որպես բժիշկ աշխատել է Արզնիի առողջարանում ։
1964-1967 թվականներին ուսումը շարունակել է է Կենսաքիմիայի ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ Թեկնածուական ատենախոսությունը պաշտպանել է 1968 թվականին։
1970-1995 թվականներին աշխատել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտում՝ որպես բաժնի վարիչ, նույն պաշտոնը զբաղեցրել է նաև ՀՀ ԳԱԱ կենսաքիմիայի ինստիտուտի ֆերմենտների ակտիվության կարգավորման լաբորատորիայում՝ 1995-2000 թվականներին։ Միաժամանակ Երևանի պետական համալսարանի կենսաքիմիայի ամբիոնում և Սլավոնական համալսարանում ունեցել է դասախոսություններ։ 2000-2019 թվականներին եղել է Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան կենսաքիմիայի և ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ։
Ուսումնասիրել է նյարդաակտիվ ամինաթթուների մետաբոլիզմի յուրահատկությունները ուղեղի միտոքոնդրիումներում և բացահայտել դրանց կարգավորման մեխանիզմները, Ցույց է տվել, որ ուղեղի և լյարդի միտոքոնդրիումներում դեամինո-ՆԱԴ-ը նպաստում է ասպարագինա և գլյուտամինաթթվի յուրացմանը, որը զուգորդվում է ամոնիակի առաջացմամբ, հայտնաբերել է էթանոլամինի ացետիլացման դարձելի ռեակցիան, ցույց է տվել N-ացետիլէթանոլամինի խթանիչ ազդեցությունը հավի սաղմի զարգացման և ճտերի աճի վրա, պարզաբանել է էթանոլամինի և ացետիլ-էթանոլամինի հակաալերգիկ և Օ-սուլֆոէթանոլամինի հակասթրեսային ազդեցությունները, առաջարկել այն որպես հորթերի փոխադրական սթրեսի կանխման գործոն։
Եղել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտ կուսկոմիտեի քարտուղար, Երևանի Մյասնիկյանի շրջխորհրդի պատգամավոր, մասնագիտական, գիտական և խմբագրական խորհուրդների, Միջազգային (1997) և Եվրոպական (1997) նյարդաքիմիկոսների, Հայաստանի կենսաքիմիկոսների և նյարդաքիմիկոսների 1966) ընկերությունների անդամ։
Մահացել է 2020 թվականի հուլիսի 8-ին։
Աշխատություններ
Ռոմիկ Քամալյանը 135 գիտական աշխատության, 3 հեղինակային վկայականի, 1 դասագրքի և 2 ուսումնական ձեռնարկի հեղինակ է, ինչպես նաև հեղինակ է «Մտորումներ ճանապարհին» (ռուս., 1990) և «Նաիրի երկրում» (ռուս., 1999) բանաստեղծությունների ժողովածուների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ կենսաքիմիկոսներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Չաովարատ Չանվիրակուլ
Չաովարատ Չանվիրակուլ (որոշ աղբյուրներում՝ Չաուվարատ Չանվիրակուլ ) (ชวรัตน์ ชาญวีรกุล, ), Թայլանդի քաղաքական գործիչ։ Եղել է Թաիլանդի վարչապետի պաշտոնակատարը 2008-2010 թվականների քաղաքական ճգնաժամի ժամանակ։
Կենսագրություն
Չաովարատ Չանվիրակուլը ծնվել է 1936 թվականի հունիսի 7-ին Բանգկոկում։
Ավարտել է Թամասաթ համալսարանը 1966 թվականին և ստացել տնտեսագիտության բակալավրի գիտական աստիճան. Ավելի ուշ ուսման է անցել նաև Չուլաչոմկլաո Թագավորական ռազմական ակադեմիայում։
Երկար տարիներ աշխատելով պետական սեկտորում՝ Չաովարատ Չանվիրակուլը կառավարության կազմի մեջ է մտել 1994 թվականին՝ որպես ֆինանսների նախարարի տեղակալ՝ այդ պաշտոնում մնալով մինչև 1997 թվականը։ 2008 թվականին վերադարձել է կառավարություն՝ որպես առողջապահության նախարար, իսկ ավելի ուշ դարձել է Թաիլանդի վարչապետի տեղակալ։
2008 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Սահմանադրական դատարանը որոշում է կայացրել Ժողովրդական իշխանության կուսակցության և կառավարող կոալիցիայի մեջ մտնող այլ կուսակցությունների լուծարման վերաբերյալ։ Գործող վարչապետ Սոմչայ Վոնգսավատն ազատվել է պաշտոնից կառավարության մի շարք այլ ներկայացուցիչների հետ միասին։ Չաովարատը, սակայն, կառավարության միակ ավագ անդամն էր, որը կապ չի ունեցել լուծարված կուսակցությունների հետ, և այդպիսով դարձել է վարչապետի միակ հնարավոր թեկնածուն։ Ընդ որում, որպես կառավարության ղեկավար կամ նրան պետք է հաստատեին Ներկայացուցիչների պալատի անդամները, կամ նա պետք է հանդես գար որպես քաղաքական որևէ միավորման թեկնածու ։ Այդ հեռանկարը շատերի մոտ որոշակի հարցեր է առաջացրել. այսպես, մի խումբ սենատորներ հարցում են ուղարկել Սահմանադրական դատարան՝ պահանջելով պարզաբանել վարչապետի պաշտոնում նրա նշանակման օրինականությունը (թեկուզ միայն որպես պաշտոնակատարի)։ Թաիլանդի 2007 թվականի Սահմանադրության դրույթների համաձայն՝ վարչապետը պետք է լիներ Ներկայացուցիչների պալատի անդամ, իսկ Չաովարատը նրա պատգամավորը չէր ։ Այնուամենայնիվ, նշանակումը կայացել է։ 2008 թվականի դեկտեմբերի 15-ին Չաովարատան Թաիլանդի վարչապետի պաշտոնում փոխարինել է Ապհիսիտ Վետչաչիվին՝ Դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդին ։ Չաովարատ Չանվիրակուլն էլ Թաիլանդի ներքին գործերի նախարար է նշանակվել Ապհիսիտի կառավարությունում և այդ պաշտոնը զբաղեցրել մինչև 2011 թվականը, երբ իշխող կոալիցիան պարտություն է կրել ընտրություններում։ 2009 թվականի փետրվարի 14-ին, Չաովարատը դարձել է նաև Թաիլանդի հպարտություն կուսակցության առաջնորդը։
Ընտանիք
Ամուսնացած է Թասանի Չանվիրակուլի հետ։ Ունի երեք երեխա ։
Նոր ալիք (մրցույթ)
«Նոր ալիք» (New Wave, Новая Волна, լատիներեն՝ Jaunais Vilnis), ամենամյա միջազգային մրցույթ։ Առաջին մրցույթը տեղի է ունեցել 2002 թվականին Յուրմալայում (Լատվիա)։ Մրցույթի ստեղծման գաղափարը պատկանում է Իգոր Կրուտոյին և Ռայմոնդ Պաուլին։
Կետ (այլ կիրառումներ)
Կետ կարող է վերաբերել՝
Նոր ալիք (մրցույթ)
2008 թվականից սկսած ամեն տարի անցկացվում է նաև Մանկական Նոր Ալիք, որի առաջին մրցույթը տեղի է ունեցել նոյեմբերի 28-ին և 29-ին՝ Մոսկվայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նոր ալիք
Աստերոիդների ցանկ (255001-255100)
Աստերոիդների ցանկ (254901-255000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (255101-255200)
Ջաղացաձոր
Ջաղացաձոր, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս համայնքում ։
Ուդմուրտսկոե Գոնդիրևո
Ուդմուրտսկոե Գոնդիրևո (Удмуртское Гондырево), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ալնաշսկի շրջանի կազմում։
Ջաղացաձոր
Անուն
Բնակավայրը Ջաղացաձոր է անվանվել 1991 թվականի ապրիլի 3-ին։ Մինչ այդ այն կոչվում էր Սարիյաղուբ։ Այդ անունը ստացել էր այնտեղ բնակություն հաստատած մահմեդականների կողմից։ Ներկայում ադրբեջանցիները շարունակում են գյուղն անվանել թուրքական անվամբ ։
Ուդմուրտսկոե Գոնդիրևո
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 276 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ալնաշսկի շրջանի բնակավայրեր
Ջաղացաձոր
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Ջաղացաձորի մշտական և առկա բնակչությունը կազմել են 100 մարդ ։ Մինչև 1989 թ. գյուղը բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, այնուհետ` Բաքվից բռնագաղթած հայերով ։ Ջաղացաձորի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գյուղեր
Կառնաուխովկա (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Կառնաուխովկա (Карнаухівка), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Դնեպրոպետրովսկի մարզի Դնեպրոձեռժինսկի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Կարնաուխովկա քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 6 469 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ
(8209) Տոսկանելի
(8209) Տոսկանելի (Toscanelli), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի փետրվարի 28-ին Պիերո Սիկոլիի և Պիրանջելո Ղեցիի կողմից Սորմանոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,608375 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1761 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0407 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1538,7 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,233964 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,01° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պիերո Սիկոլիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Պիրանջելո Ղեցիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Չեխական հարցի վերջնական լուծում
Չեխական հարցի վերջնական լուծում (Endlösung der tschechischen Frage), Երրորդ Ռայխի նացիստական կառավարության կողմից մշակված պլան, որով նախատեսված էր չեխական տարածքների մտածված գերմանացում։ Հիմնական միջոցը չեխերին դեպի Սիբիր կամ էլ Վոլինի մարզ աքսորելն էր։ Պլանը մշակվել է Նացիստական Գերմանիայի ռասսայական և էթնիկական քաղաքականության համապատասխան։ Պլանը համընկել է սլավոնների ոչնչացման և տեղահանման պլանի հետ, որը նացիստական կառավարության կողմից ստացել է «Օսթ» գլխավոր պլան անվանումը։ «Չեխական հարցի վերջնական լուծման» նախապատրաստությունները սկսվել են 1939 թվականին՝ Չեխոսլովակիայի բռնակցումից անմիջապես հետո։ Սակայն պլանի իրականացումը անընդհատ հետաձգվել է՝ գերմանական զորքերի համար չեխական աշխատավորական ուժի կիրառման պատճառով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտին տեղահանվել էին չեխական առնվազն 100 համայնքներ (մոտ 50 000 մարդ)։
Չեխերի տեղահանման վերաբերյալ առաջին առաջարկություններ
Չեխերի տեղահանումների վերաբերյալ առաջին ծրագրերը առաջ են քաշվել Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո՝ սուդեթագերմանացի քաղաքական գործիչ, ազգայնական Լոգդման Ռուդոլֆ ֆոն Աուեն։ 1920 թվականին Լայպցիգում Տ. Վայխերի հրատարակչությունում տպագրվել է չեխերի տեղահանման պլանը։ «Չեխոսլովակիայի հարցը» վերնագրով գրքում (Die tschechoslowakische Frage) քննարկվում էր Բոհեմիայից չեխերի տեղահանումը Հռենոսից արևմուտք ընկած տարածքներ, իսկ Մորավիայի չեխերին՝ Պրուսիայից արևելք։
Ծրագրի իրականացում
Չեխիայի գերմանացման հիմնական ծրագիրը հանդիսանում էր Կառլ Գերման Ֆրանկի հուշագիրը, որը հաստատվել է 1940 թվականի օգոստոսի 28-ին Հիմլերի և Ռեյնհարդ Հեյդրիխի կողմից։ Ֆրանկն այնտեղ ընդգծում էր. «Բոհեմիայում և Մորավիայում ռայխի քաղաքականության նպատակը տարածաշրջանի և բնակչության ամբողջական գերմանացումն է։ Այդ նպատակին հասնելու համար կա երկու նպատակ.
1941 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Բոհեմիայի ու Մորավիայի պրոտեկտորատի նորանշանակ պրոտեկտոր Ռեյնհարդ Հեյդրիխը հանդես եկավ ճառով, որտեղ նշված էր, որ հաստատում է տարածքների գերմանացման ծրագրերի իրականացումը և ևս մեկ անգամ հաստատում, որ չեխերը պետք է գերմանացվեն։ Բացի այդ նշված էր, որ՝