cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կոնֆուցիոսի տաճար
Պատմություն
451 թվականին Հարավային Չինաստանի Լյու Սոնգ դինաստիան կառուցեց նշանավոր կոնֆուցիական տաճարը։489 թվականին Հյուսիսային Վեյ դինաստիան մայրաքաղաքում կառուցեց կոնֆուցիական տաճար,որը Ցյուֆույից դուրս առաջին տաճարն էր հյուսիսում։ 630 թվականին Թան դինաստիան հրահանգեց,որ բոլոր նահանգների և շրջանների դպրոցները պետք է ունենան կոնֆուցիական տաճար,որի արդյունքում տաճարները տարածվեցին ամբողջ Չինաստանում։ Հայտնի կոնֆուցիական սրբավայրերից են Ջյանշույում, Սիանում (այժմ Սթելսի անտառ) և Պեկինում (որտեղ առաջին կոնֆուցիական տաճարը կառուցվել է 1302 թվականին) գտնվող կոնֆուցիական տաճարները, ինչպես նաև Նանկինի Ֆուզի Միաո կոնֆուցիական տաճարը։ Հին Տյանցզինի կոնֆուցիական տաճարը գտնվում է Դոնգմեննեի Դաջի մայրուղու վրա՝ Ավանդական մշակույթի փողոցից (Գու Վնհուա Ջիե) դեպի արևմուտք և զբաղեցնելով 32 ակր տարածք այն համարվում է ամենամեծ ավանդական ճարտարապետական կառույցը Տյանցզինում։
Կառուցվածքը
Թան դինաստիայից (618-907) սկսած կոնֆուցիական տաճարները կառուցվում էին կայսրության պրեֆեկտուրաների և շրջանների դպրոցներում՝ կամ հենց դպրոցի դիմաց կամ էլ դպրոցի կողքին ։ Տաճարի գլխավոր դարպասը կոչվում է «Լինգսին» դարպաս։ Ներսում սովորաբար երեք գավիթ կա, թեև երբեմն լինում են միայն երկուսը։ Սակայն Ցյուֆույի տաճարը ունի ինը գավիթ, որտեղ կան մի շարք ստելաներ, որոնք հիշատակում են կայսեր այցելությունները կամ Կոնֆուցիոսի ժառանգներին նվիրված կայսերական ազնվական տիտղոսները։ Գլխավոր կառույցը տեղակայված է ներքին գավիթում` Դաչենգմենների մուտքով, և կոչվում է Դաչենգդիերեն տարբեր կերպ թարգմանվելով որպես «Մեծ նվաճումների սրահ», «Մեծ ավարտի սրահ» կամ «Մեծ կատարելության սրահ»։ Կայսերական Չինաստանում այս սրահը ներառում էր Կոնֆուցիոսին և այլ ականավոր իմաստուններին նվիրված հուշատախտակներ։ Ցյուֆույի Դանչենգդիերենի դիմաց գտնվում է «Ծիրանի հովնոցը» (որը հիշատակում է, թե ինչպես էր Կոնֆուցիոսը ծիրանի ծառի շվաքի ներքո ուսուցանում իր աշակերտներին)։ Գլխավոր կառույցի հետևում գտնվում է մեկ այլ կարևոր կառույց՝ «Իմաստունին երկրպագելու սրբավայր»-ը, որը հիշատակում է Կոնֆուցիոսի նախնիններին, «Չորս իմաստունների »և « Տասներկու փիլիսոփաների » հայրերին։ Ի տարբերություն դաոսական և բուդդայական տաճարների, կոնֆուցիական տաճարները սովորաբար նկարներ չունեն։ Ցյուֆույի տաճարում սկզբնական տարիներին, երևում է, որ Կոնֆուցիոսի և նրա աշակերտների պատկերները ներկայացված էին պատերի վրա և հանդես էին գալիս կավե կամ փայտե արձանների տեսքով։ Պաշտոնական տաճարներում կային նաև Կոնֆուցիոսի պատկերները։ Այնուամենայնիվ կային տարաձայնություններ, թե կոնֆուցիական տաճարները ընդօրինակում էին բուդդայական տաճարներին ։ Կային նաև կարծրատիպեր,թե կայսերական տաճարները ոչ թե Կոնֆուցիոսին երկրպագելու համար էին,այլ՝ նրա գաղափարախոսության պաշտամունքի։
Կոնֆուցիոսի արձանները նմանությամբ խիստ տարբերվում էին միմյանցից, ինչն էլ Մին դինաստիայի Թայզուն կայսերը ստիպեց հրահանգել,որ բոլոր կոնֆուցիական տաճարներում լինեն միայն հուշատախտակներ, և ոչ մի պատկեր։ 1530 թվականին որոշվեց, որ մայրաքաղաքի և բյուրոկրատական վայրերի կայսերական տաճարներում Կոնֆուցիոսի բոլոր պատկերները պիտի փոխարինվեին հուշատախտակներով։ Բայց այնուամնեայնիվ շատ ժամանակակից կոնֆուցիական տաճարներում կան արձաններ։ Արձաններ պահպանվել են նաև Կոնֆուցիոսի ժառանգների ենթակայության տակ գտնվող տաճարներում, ինչպես օրինակ Ցյուֆույում։
Երկրպագություն
Երկրպագության ժամանակ բեմադրվում էր նաև ութ սյունաձև շարքից բաղկացած պար (八佾舞), որտեղ յուրքանչյուր սյուն ուներ ութ պարող։ Ի սկզբանե այն եղել է վեց սյունաձև շարքից բաղկացած պար և բեմադրվում էր միջին արիստոկրատիայի համար, բայց 1477 թվականին Կոնֆուցիոսը արժանանում է ութ սյունաձև շարքից բաղկացած պարի կայսերական պատվին, քանի որ նա հետմահու պարգևատրվել էր թագավորի տիտղոսով։ Երաժիշտները, որոնք պարի մի մասն էին կազմում նվագում էին յայուե անվամբ հայտնի երաժշտությունը։
Բացի Կոնֆուցիոսին երկրպագելուց, կոնֆուցիական տաճարներում հարգանքի տուրք են մատուցում նաև «Չորս իմաստուններին», «Տասներկու փիլիսոփաներին», Կոնֆուցիոսի մյուս աշակերտներին և պատմության մեջ հայտնի այլ կոնֆուցիական գիտնականներին։ Երկրպագվող գործիչների թիվը և կազմը փոխվել և աճել է ժամանակի ընթացքում։ Քանի որ տաճարները կոնֆուցիական ուղղափառ ուղղվածության էին, կոնֆուցիացիներին սրբերի շարքին դասելը վիճելի էր։
Հանրապետական ժամանակաշրջանում (20-րդ դար) ընդհանուր առմամբ երկրպագվում էին 162 գործիչներ։ «Չորս իմաստուններն» են Յան Հուին, Զենգ Շենը, Կոնգ Ջին և Մենսիուսը։ Տասներկու փիլիսոփաններն են Մին Սուն, Ռեն Գենգը, Ռեն Յոնգը, Զայ Յուն, Զի- գանգը, Ռեն Յուն, Զի-Լուն, Զի-Յուն, Զի-Սիան, Զի-Ժանգը, Յու-Ռուոն և Զհու Հին։
Կոնֆուցիական տաճարներ մայրցամաքային Չինաստանից դուրս
Քանի որ կոնֆուցիական գաղափարախոսությունները տարածված էին նաև Արևելյան Ասիայում, կոնֆուցիական տաճարներ են կառուցվել նաև Վիետնամում, Կորեայում և Ճապոնիայում։ 18-րդ դարից սկսած որոշները նույնիսկ կառուցվել են Եվրոպայում և Ամերիկայում։ Նախնական հաշվարկներով մինչ օրս գոյություն ունի ավելի քան 3000 կոնֆուցիական տաճարներ։
Հոնկոնգ
Կոնֆուցիական ակադեմիայի կողմից առաջարկված օրինագիծը, որով թույլատրվում էր Հոնկոնգում կառուցել առաջին կոնֆուցիական տաճարը, ընդունվել է 2013 թվականի սեպտեմբերին։ Որոշվեց, որ տաճարը պետք է տեղակայվեր հայտնի դաոսական Վոնգ Թայ Սին տաճարի մոտ, որը գտնվոմ է նույնանուն շրջանում ։
Վիետնամ
Վիետնամում կոնֆուցիական տաճարը կոչվում է «Գրականության տաճար» ( Văn Miếu) ։ Վիետնամում կառուցված առաջին կոնֆուցիական տաճարը « Հանոյի գրականության տաճարն » է, որը հիմնադրվել է 1070 թվականին՝ Լի դինաստիայի օրոք։ 1397 թվականից հետո, Թրան դինաստիայի տիրապետության ներքո Վիետնամում դպրոցների կառուցման հետ մեկտեղ կոնֆուցիական տաճարները նույնպես սկսեցին տարածվել ամբողջ երկրով։ Վիետնամում մեկ այլ հայտնի կոնֆուցիական տաճար է « Հունգ Յենի գրականության տաճարը », որը գտնվում է Հունգ Յեն քաղաքում։ Հայտնի կոնֆուցիական տաճարներ են կառուցվել Հուեում, Թամ Կիում, Հոյ Անում, Հունգ Յենում, Հայ Դուոնգում, Բիեն Հոայում, Վին Լոնգում և Բակնինում։
Կորեա
Չինաստանից դուրս ամենաշատ կոնֆուցիական տաճարները հայտնաբերվել են Կորեայում։ Տաճարներն առաջին անգամ կառուցվել են Գորյոյի ժամանակաշրջանում (918-1392)։ Յի Սեոնգյեի (1392-1398) օրոք որոշում ընդունվեց, որ կոնֆուցիական տաճարներ պիտի կառուցվեին ամբողջ երկրով։ Չնայած նրան, որ դրանք արտացոլում էին չինական ստանդարտները, ինչպես օրինակ տաճարների դիմաց կառուցված դպրոցների շենքերը, այնուամենայանիվ դասավորվածությամբ և կառուցվածքով հասարակ էին։ Կորեան կոնֆուցիական գաղափարախոսության պաշտամունքի շարքին դասել է նաև իր գիտնականներին (Արևելքի տասնութ գիտնականները)։
Պատմականորեն Կորեան կոնֆուցիականությանը նվիրված մոտ 362 տաճար է ունեցել։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից և երկրի բաժանումից հետո, հյուսիսում գտնվող կոնֆուցիական տաճարները սկսեցին օգտագործվել որպես ավանդական մշակութային կենտրոններ։ Իսկ հարավում գտնվող մոտ 232 տաճարներից որոշները շարունակեցին իրենց գործունեությունը։ Բացի կոնֆուցիականությանը նվիրված տաճարներից Կորեայի Հանրապետությունը ունի նաև տասներկու կոնֆուցիական ընտանեկան տաճարներ, երկու տաճարներ մասնավոր դպրոցներում և ևս երեքը գրադարաններում։
Ճապոնիա
Կոնֆուցիական տաճարներ (ճապ՝ 孔子廟, kōshi-byō) կառուցվել են նաև Ճապոնիայում, հաճախ կոնֆուցիական դպրոցների հետ միասին։ Ամենահայտնին Յուսիմա Սեյդոն է, որը կառուցվել է 1630 թվականին՝ Էդո ժամանակաշրջանում, որպես մասնավոր դպրոց, նեոկոնֆուցիական գիտնական Հայաշի Ռազանի կողմից։ Այն կառուցվել է Ուենո զբոսայգում (այդ ժամանակաշրջանում կոչվում էր Շինոբիգաոկա) և 18-րդ դարի վերջին Տոկուգավա շոգունատի կողմից տեղափոխվել է ներկայիս Օչանոմիզու թաղամասի մոտ և այդ հիմքի վրա բացվել է պետության կողմից հովանավորվող Շոհեյոկո խոշոր դպրոցը։
Այլ հայտնի կոնֆուցիական տաճարներ են հայտնաբերվել Նագասակիում, Բիզենում, Օկայամա պրեֆեկտուրայում, Տակույում, Սագա պրեֆեկտուրայում, Նահայում և Օկինավա պրեֆեկտուրայում։
Ինդոնեզիա
Կոնֆուցիական տաճարներ հայտնաբերվել են նաև Ինդոնեզիայում, որտեղ դրանք հիմնականում հայտնի են որպես «Կոնֆուցիոսի եկեղեցիներ», քանի որ կոնֆուցիականությունը այդ երկրում ընդունված կրոն է։ Չինարենում այս հաստատությունները հայտնի են որպես «պաշտամունքի սրահները»(礼堂)։ Ամենամեծն ու ամենահինը Սուրաբայա քաղաքի Բոն Բայոն է, որը ի սկզբանե կառուցվել էր 1883 թվականին քաղաքի Չինական արվարձանում, իսկ հետո 1907 թվականին տեղափոխվել է իր նոր վայր։ Նախնական տվյալներով ամբողջ Ինդոնեզիայում կա ավելի քան 100 կոնֆուցիական պաշտամունքի սրահներ։
Մալայզիա
Մալայզիայում առաջին կոնֆուցիական տաճարը կառուցվել է 20-րդ դարի սկզբին Պենանգ նահանգում գտնվող տարրական դպրոցում, և հայտնի է որպես Չունգ Հվա կոնֆուցիական դպրոց։ Դպրոցի կառուցումը նածաձռնվել էր Բրիտանիայի գաղութացրած տարածքներում Ցին դինաստիայի դեսպանի կողմից։ Այդ ժամանակ Պենանգում ծնողները իրենց երեխաներին բերում էին այս տաճար աղոթելու նախքան դասերի սկսվելը։ Երեխաները աղոթում էին ուսման մեջ հաջողության հասնելու համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոնֆուցիականություն Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Չինաստանում Կատեգորիա:Չինաստանի մշակույթ Կատեգորիա:Պաշտամունքի վայրեր Կատեգորիա:Սրբավայրեր Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 478 Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 5-րդ դարի հիմնադրումներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԲՊՀ հոդվածներ 2023
Կանի (Կալվադոսի գավառ)
Կանի (Cagny), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1475 մարդ, բնակչության խտությունը` 174.35 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.46 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 195 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 10 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 903 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 674-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 229։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,6 %։ 674 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 594 անձ (307 տղամարդ և 287 կին)։ Գործազուրկ են եղել 80 անձ (31 տղամարդ և 49 կին)։ 229 անաշխատունակներից 75-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 98-ը` թոշակառուներ, իսկ 56-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Դավիթ Գեղամեցի
Դավիթ Գեղամեցի (ծննդյան և մահվան տարեթվերն անհայտ են, Ձորագյուղ, XVI-XVII դարերի հայ միջնադարյան բանաստեղծ և եկեղեցական գործիչ։
Կենսագրություն
Դավիթ Գեղամեցին ծնվել է Գեղամա լեռների արևելյան փեշերին գտնվող Ձորագյուղ գյուղում, որտեղից էլ ստացել է Գեղամեցի մականունը։ Եղել է եկեղեցական գործիչ, հայտնի է եղել իր բանաստեղծություններով։ 1575 թվականին արդեն եղել է եպիսկոպոս։ Այդ մասին գրված է իր մոր գերեզմանի վրա տեղադրված խաչքարի վրա, որը գտնվում է Մասրուց Անապատի բակում ։
Առավել հայտնի է իր «Ողբք ի Ջուղա» աշխատությամբ, որը գրվել է 1610 թվականին։ Հեղինակը քննադատվում է Շահ Աբասի քաղաքականությունը և պատմում Արևելյան Հայաստանից հայերի տեղահանումների մասին  ։ Դավիթը հիմնականում պատմում է Ջուղայի մասին, բայց կան նաև պատմական հետաքրքիր տվյալներ Երևանի, Եղեգնաձորի, Նախիջևանի, Կաղզվանի, Շիրակավանի հայաթափման վերաբերյալ  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ հոգևորականներ Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ եկեղեցական գործիչներ
Խալիբներ
Խալիբներ, խալյուբներ (Χάλυβες, Χάλυβοι), հին ժողովուրդ վկայված հիմնականում հունական աղբյուրներում, որը բնակվել է Պոնտոսում և Փոքր Ասիայում ։ Նրանք ապրել են տիբարենների (ժամանակակից Սինոպի մոտ) և մոսսինոյկների արանքում։ Խալիբների անունը ծագում է հունարեն երկաթ կամ պողպատ բառից (χᾰ́λῠψ), քանի որ հին հունական հեղինակները ավանդաբար խալիբներին համարում են առաջին մետաղագործները, նրանց վերագրում պողպատի գյուտը (հին հունարենում «պողպատը» կոչվել է «խալյուֆ») ։
Ծագումը
Խալիբները լեզվի ու ծագման մասին հստակ տվյալներ չկան։ Ըստ որոշ հունական աղբյուրների նրանք ունեցել են սկյութական ծագում ։ Կարծիք կա, որ խալիբների անունը կապված է Հայասայի հետ, քանի որ երկուսն էլ մետաղ են նշանակել, ու վկայված են նույն վայրում ։
Արմենոխալիբներ
Հին աղբյուրներում նաև վկայված է արմենոխալիբներ ձևը, որը վերաբերվում է հայախոս երկաթագործ խալիբներին ։
Կապը խալդերի հետ
Ըստ Ստրաբոնի խալիբները ու խալդերը նույն ժողովուրդն էին, այն տարբերությամբ որ խալդեր անունը ավելի նոր էր։ Այս պնդումը թերևս չի համապատասխանում իրականությանը քանի որ խալդերի անունը վկայված է շատ հնուց, ուրարտական շրջանից։ Նաև Քսենոփոնի մոտ խալդերը ու խալիբները հիշատակվում են իրարից տարբեր ցեղեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին ազգեր
(4950) Հաուզ
(4950) Հաուզ (House), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,748118 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2509 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2454 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1663,99 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,216347 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,71° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պոստոյալիկ
Պոստոյալիկ (Постоялик), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Ջաֆար Խանդան
Հաջիև Ջաֆար Զեյնալ օղլու (Ջաֆար Խանդան) (Hacıyev Cəfər Zeynal oğlu (Cəfər Xəndan),), ադրբեջանցի բանաստեղծ, քննադատ, գրականագետ, 1938-ից Ադրբեջանի գրողների միության անդամ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1948), պրոֆեսոր (1949) ։
Կենսագրություն
Ջաֆար Խանդանը ծնվել է 1910 թվականի մայիսի 8-ին Երևանում, ուսուցչի ընտանիքում։ 1918 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Գյանջայի որբանոց։ Նա ապրել է Գյանջայում իր կրտսեր եղբոր և քրոջ հետ, որոնք մենակ էին մնացել, քանի որ այստեղ իրենց ծնողները մահացել էին (մինչև 1925 թ.)։ Ավարտել է Գյանջայի մանկավարժական տեխնիկական ուսումնարանը։ Այնուհետ ընդունվել է Ադրբեջանի պետական ​​մանկավարժական ինստիտուտ և աշխատել որպես ուսուցիչ աշխատանքային ֆակուլտետում (1925-1929 թթ.): Ինստիտուտի լեզվի և գրականության ֆակուլտետն ավարտելուց հետո ընդունվել է ասպիրանտուրա, միևնույն ժամանակ աշխատել ինստիտուտի գրականության բաժնում որպես ասիստենտ, ապա՝ դոցենտ (1932-1941 թթ.):
Ստեղծագործություններ
Նա աշխատել է որպես Մ.Ֆ. Ախունդովի անվան ուսուցիչների ինստիտուտի լեզվի և գրականության ֆակուլտետի դեկանն, Ադրբեջանի պետական ​​մանկավարժական ինստիտուտի բաժնի վարիչը, Ադրբեջանի գիտությունների ակադեմիայի լեզվի և գրականության ինստիտուտի բաժնի վարիչը, Ադրբեջանի գրողների միության կազմակերպչական քարտուղարը, «Ալլահսիզ» ամսագրի, «Գրական» թերթի պատասխանատու քարտուղարը, «Երիտասարդ բանվոր» խմբագրությունում գրականության բաժնի տնօրենը ։
Պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի գիտական ​​աստիճան (1939)։
Մրցանակներ
Բանակից զորացրվելուց հետո աշխատել է Ադրբեջանի պետական ​​համալսարանի ադրբեջանական գրականության ամբիոնի դոցենտ, միաժամանակ՝ «Կոմունիստ» թերթի մշակույթի և կենցաղային բաժնի վարիչ (1946-1947 թթ.): Եղել է համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի դեկան (1947-1950), ապա չորս տարի (1950-1954) Ադրբեջանի պետական ​​համալսարանի ռեկտոր։ 1954-1961 թվականներին աշխատել է համալսարանի խորհրդային գրականության բաժնի վարիչ։ Պարգևատրվել է «Կարմիր աստղ» (1942), «Աշխատանքային կարմիր դրոշ» (1946), «Կովկասի պաշտպանության համար», «Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալներով, պատվավոր շքանշաններով և նվերներով։
Մահացել է 1961 թվականի օգոստոսի 10-ին Բաքվում։ Բաքվի փողոցներից մեկը կոչվել է նրա անունով։
Էռվու
Էռվու (Ervu), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Ռաննու շրջանում։
Վանգելիս
Վանգելիս (Βαγγέλης, Vangelis, լրիվ անունը Էվանգելոս Օդիսեաս Պապաֆանասիու (Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου, ), հույն կոմպոզիտոր։ Վանգելիսն է աշխարհում առաջիններից կատարել էլեկտրոնային երաժշտությունը։ Հայտնի են ֆիլմերի համար գրված բազմաթիվ ստեղծագործությունները։
Էռվու
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 130 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Ռաննու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Վանգելիս
Կենսագրություն
Երաժշտական տաղանդի դրսևորումները Վանգելիսի մոտ ի հայտ են եկել դեռևս մանկության տարիներին, երբ ընդամենը չորս տարեկան էր։ Առաջին անգամ նրա երաժշտությունը բեմից հնչել է, երբ ընդամենը վեց տարեկան էր։ Այդ փաստից ուրախացած, ծնողները որոշեցին նրան տալ պրոֆեսիոնալ երաժշտական կրթության, սակայն, պարզվեց, որ տղան ունակ չէ ֆորմալ ուսումնառության, քանի որ չէր ենթարկվում ոչ մի ցուցումների ու կանոնների։ Վանգելիսի մայրը տանը դաշնամուրի դասեր էր տալիս որդուն, որին նա սիրով էր մասնակցում և  հետագայում մեծ հուզմունքով էր պատմում այդ իրադարձությունը։
Ֆաշիստական խռովարարների «սև գնդապետեր» (1967 թվական) խումբը Վանգելիսին բռնեց Փարիզում, ուր վերջինս ընկերների՝ Դեմիս Ռուսոսի և Լուկաս Սիդերասի հետ սովորում էր Սորբոնի համալսարանում։ Հայրենիք վերադառնալու որոշումը կայացավ միաձայն։ Լինելով Հունաստանի պատրիոտները, եռյակը որոշեց փառքով պսակել իրենց երկրի անունը և ստեղծեցին երաժշտական նոր խումբ՝ «Aphrodite's Child» («Աֆրոդիտեի որդիները») անվանումով։ Վանգելին իր վրա վերցրեց երաժշտության գրելն ու ստեղնաշարային գործիքների նվագակցությունը, Դեմիս Ռուսոսը պատասխանատու ընտրվեց վոկալի համար, իսկ Լուկասին վստահվեց հարվածային գործիքների նվագելը։
Նրանց առաջին սինգլը կոչվեց «Rain and Tears» («Անձրև և արցունքներ»), որը աշխարհով մեկ մեծ ճանաչում բերեց եռյակին։ Դրանից հետո լույս տեսած բոլոր սինգլները նույնպես մեծ հռչակ բերեցին նրանց և եվրոպական չարթերում բարձր հորիզոնականներ գրավեցին։
1970 թվականին Վանգելիսը երաժշտություն գրեց Հենրի Չապիերի «Sex Power» ֆիլմի համար։
1971 թվականին խումբը մեծացրեց երաժշտական հնարավորությունները և խումբ հրավիրեց կիթառահար և հարվածային գործիքներ նվագող Սիլվեր Կուլուրիսին։ Նրանք Վանգելիսի գլխավորությամբ ձայնագրեցին էլեկտրոնային օրատորիա՝ «666 — Apocalypse of John» անվանումով։ Ալբոմի լույս ընծայվելուց հետո ընկերները որոշում կայացրին բաժանվել։
Հաջորդ երկու տարիները կոմպոզիտորի կարիերայի համար հաջողակ չէին։ Մի քանի սկավառակները նրան հաջողություններ չբերեցին կոմերցիոն առումով։ Ավելի ուշ Վանգելիսը սկսեց աշխատել ֆրանսիացի ռեժիսոր Ֆրեդերիկ Ռոսիֆի (Frederic Rossif) հետ։ 1974 թվականին Վանգելիսն արդեն աշխարհահռչակ կոմպոզիտոր էր։ Նա այդ թվականին Փարիզից տեղափոխվեց Լոնդոն։
1975 թվականին Վանգելիսը պայմանագիր կնքեց «RCA Records» ընկերության հետ և ստեղծեց սեփական ձայնագրման ստուդիան՝ «Nemo Studios»: Վերջինիս շատ հաճախ կոմպոզիտորն անվանում էր իր սեփական հետազոտական լաբորատորիան։ Այստեղ նա սկսեց ձայնագրել էլեկտրոնային երաժշտությունների շարք, որոնք ընդգրկվեցին ներքոհիշյալ ամբոմներում՝ Heaven and Hell (1975), Albedo 0,39 (1976), Spiral (1977), Beaubourg (1978) և China (1979):
Բրիտանացի ռեժիսոր Էնթոնի Թոմասը 1980 թվականին նկարահանեց «Թագուհու մահը» ֆիլմը, որում հնչեց Վանգելիսի «Ալֆա» ստեղծագործությունը։
1981 թվականին էկրաններ բարձրացավ «Chariots Of Fire» («Կրակե մարտակառքեր») ֆիլմը, որտեղ նույնպես հնչեց Վանգելիսի երաժշտությունը։ Այս երաժշտությունը նրան բերես «Օսկար» և «Գրեմմի»։ Այս երաժշտությունը պատմության մեջ դարձավ առաջին հունական թրեքը, որը գլխավորեց ամերիկյան Billboard Hot 100 հիթ-շքերթը։
1984 թվականին Վանգելիսը Սյուզան Չյանի հետ համատեղ ստեղծում է ալբոմ՝ նյու էյջ ժանրում։
1992 թվականին Վանգելիսն արժանացավ «Ոսկե գլոբուս»-ի որպես «Ֆիլմի լավագույն երաժշտություն» «1492։ Դրախտի գրավում» կինոնկարի երաժշտության համար։
1993 թվականին նա գրում է «Mythodea» վոկալ սիմֆոնիան, որը 2001 թվականին դառնում է ՆԱՍԱ-ի «Մարս Ոդիսևս» նախաձեռնության պաշտոնական երաժշտությունը. այն կատարվում է Աթենքի Զևսի տաճարում Ամառային օլիմպիական խաղեր 2004 բացման արարողության ժամանակ։
2002 թվականին Վանգելիսը դառնում է Ճապոնիայում և Կորեայում կայացած Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2002 հիմնի հեղինակը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հույն կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Վոլոս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հույն երաժիշտներ Կատեգորիա:Էլեկտրական երաժշտության ժանրի երաժիշտներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ֆրանսիական շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հույն արվեստագետներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կոմպոզիտորներ
Իվանովկա (գյուղ, Ուլյանովսկի շրջան)
Իվանովկա (Ивановка), գյուղ Ռուսաստանի, Ուլյանովսկի մարզի Ուլյանովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Ուլյանովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1800 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ապրիկյան
Ապրիկյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Տեղանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Նոբուկո Իմեյ
Նոբուկո Իմաիան (անգլերեն՝ Nobuko Imai, ճապոներեն՝ 今井信子, ), ճապոնացի հանրահայտ ալտահարուհի է։
Կենսագրություն
Նա ելույթ է ունեցել աշխարհի ամենահեղինակավոր նվագախմբերի հետ՝ Բեռլինի Ֆիլհարմոնիկ Նվագախումբ, Վիեննայի Ֆիլհարմոնիկ Նվագախումբ, Լոնդոնիկ Սիմֆոնիկ Նվագախումբ, Ստոկհոլմի Ֆիլհարմոնիկ Նվագախումբ, Չիկագոյի սիմֆոնիկ Նվագախումբ, Բոստոնի Սիմֆոնիկ Նվագախումբ, Ռադիո Ֆրանսի Ֆիլհարմինիկ Նվագախումբ և այլն։
Որպես կամերային երաժշտության կատարող հանդես է եկել Իսահակ Շտերնի, Իթցակ Պերլմանի, Գիդոն Կրեմերի, Յո-Յո Մայի և այլ կատարողների հետ։ Նոբուկո Իմաիան նվագում է 1690 թվականի Անդրեա Գվարներիի պատրաստած ալտը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1943 ծնունդներ Կատեգորիա:Տոկիո քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Մարտի 18 ծնունդներ Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ճապոնացի ալտահարներ
Թիքնիս
Թիքնիս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, նախկին Կարսի մարզում, Կարս քաղաքից 40 Կմ հյուսիս-արևելք։ 19-րդ դարի վերջին ուներ 390 (61 տուն) հայ բնակիչ։ Նրանք մինչև 1868 թվականը բնակվում էին մեկ ուրիշ գյուղում, թուրքերի հետ միասին։ Խուսափելով հետապնդումներից՝ հայերը լքեցին իրենց բնակավայրը և հիմնադրեցին Թիքնիսը։ 1870 թվականին կառուցվեց Սուրբ Մինաս եկեղեցին։ Թիքնիսի շրջակայքում կային հայկական հին գերեզմանոց, ավերակ վանքի և եկեղեցու մնացորդներ։ Թիքնիսի հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ։
Պոլովինիկի
Պոլովինիկի (Половинники), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոլովինիկի գյուղում բնակվում էր 214 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,877 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 244,01 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վերա Գագարինա
Վերա Գագարինա (Вера Сергеевна Гагарина, ի ծնե` Արսենևա, ), ռուս լրագրող, գրականագետ։
Ռուս հայտնի փիլիսոփա Նիկոլայ Արսենևի քույրն է։
Կենսագրություն
Ծնվել է ռուս դիվանագետի ընտանիքում, լավլ կրթություն է ստացել, ազատորեն տիրապետել է մի քանի եվրոպական լեզուների։ Եղել արտաքին գործերի նախարարության գլխավոր արխիվի գիտաաշխատող։ 1922 թվականի նոյեմբերին ձերբակալվել է քրոջ՝ Աննայի հետ և 3 տարով արտաքսվել Արխանգելսկի նահանգ ։ Այնտեղ ծանոթացել է տեղի ծառայող Ե. Գագարինի հետ, որը դարձել է նրա ամուսինը։ Վերջինս հետագայում մահացել է Նյու Յորքում` բեռնատարի անիվների տակ ընկնելով ։
Վերա Սերգեևնայի մորաքրոջ՝ Անգլիայում ապրող լեդի Էջերթոնի ջանքերով Արսենևների ընտանիքին 1933 թվականին թույլատրել են մեկնել արտասահման։ Վերա Սերգեևնան ամուսնու հետ ապրել է Քյոնիգսբերգում, Բեռլինում, Զալցբուրգում և Մյունխենում։ Մեկնել են Իտալիա, Ֆրանսիա, Հոլանդիա։ Իր ամուսնու և եղբոր միջոցով ծանոթացել է գաղթական գրողներ Բունինի, Զայցևի, Շմելյովի հետ ։ Գերմանական թերթերի հետ համագործակցելով` գրել է ակնարկներ Ռուսաստանի մասին։ Մասնավոր դասեր է տվել։ Օգնել է եղբորը` Արսենևին, գրական աշխատանքում ։
1948 թվականից սկսել է ապրել Նյու Յորքում` իր ամուսնու և եղբոր հետ։ Գրել է «Դիվանագետի դստեր հուշերը» (չհրապարակված) ։
Ընտանիք
Հայրը` դիվանագետ Սերգեյ Վասիլևիչ Արսենևը, (1854-1922), Պաղեստինյան ուղղափառ կայսերական համայնքի հիմնադիր անդամներից մեկը էր, մայրը Եկատերինա Վասիլևնան (Շենշինա) (1858-1938թթ.) էր։ Պապը իրական գաղտնի խորհրդատու Վասիլի Արսենևն էր (1829-1915թթ.), եղբայրները` փիլիսոփա, պրոֆեսոր Ն. Արսենևը, ՄԱԿ-ի թարգմանիչ, «Ազատություն» ռադիոկայանի աշխատակից Յու. Արսենևը, Պսկովի փոխնահանգապետ Վ. Արսենևը, իսկ քույրերը` Նատալյա Արսենևան և Աննա Արսենևան են։ Ամուսնացած է եղել գրող Եվգենի Գագարինի հետ (1905-1948)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Հարություն Մրմրյան
Հարություն Գևորգի Մրմրյան, գրական կեղծանունները՝ Հարություն, Ակումիտ, Ուխտավոր, Խաչքնար, հայ գրող, պատմաբան։
Կենսագրություն
Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում, հետագայում ինքնակրթությամբ խորացել աստվածաբանության, փիլիսոփայության և լեզուների ուսումնասիրության մեջ։ Թարգմանել է Հերոդոտոսի, [Շառլ Լուի Մոնտեսքյո[|Շ․ Մոնտեսքյոյի]], [[Ժան-Ժակ Ռուսո|Ժ. Ռուսոյի]], Հ․ Տենի, Հ․ Սպենսերի և այլոց գործերը։ Իր ուսուցիչ Միսաքյանի և Հ․ Չամուռճյանի (Տերոյենց) կենսագիրն է («Հին օրեր։ Պոետ Խաչատուր Միսաքյան և իրեն ժամանակակից իմացականին վրա հայացներ, 1815 թ. 1891»,1907, «Տասնևիններորդ դար և Հովհ․ Պրուսացի Տերոյենց», 1908)։ Մրմրյանը կրոնաիդեալիստական երկերի հեղինակ է («Ալելույա։ Տասնյակ իմաստասիրական», 1908 և այլն)։ Պատմաբանասիրական հետազոտությունները վերաբերում են հայ առևտրական բուրժուազիայի ձևավորման և զարգացման պատմությանը («Հին օրեր ու այդ օրերուն հայ մեծատունները։ 1550-1870», 1901, «Թուրքահայոց հին վաճառականությունն և վաճառականք։ 1740-1890», 1908, «Մասնական պատմություն հայ մեծատուններու։ 1400-1900», 1909) և հայ գրականությանը («Պատմություն հայ գրականության», մաս 1, 1910)։ Մրմրյանի միստիկական խորհրդածությունները, խրթին գրելաոճը և ճգնավորական ապրելակերպը քննադատել են Գրիգոր Զոհրապը, Թեոդիկը և ուրիշներ։
Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Թուրքահայ գրողներ‎ Կատեգորիա:Թուրքահայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Գյուղատնտեսության արտադրական ֆոնդեր
Գյուղատնտեսության արտադրական ֆոնդեր, գյուղատնտեսության մեջ օգտագործվող արտադրության միջոցներ։ Ըստ արտադրական նշանակության, կարող են ստորաբաժանվել հիմնական և շրջանառու միջոցների։ Տիմնականի մեջ ընդգրկվում են հողը, մեքենաները, շինությունները, բանող և մթերատու անասունները, բազմամյա տնկարկները, իսկ շրջանառու միջոցների մեջ՝ սերմը, կերը, վառելիքը, պարարտանյութերը, քսանյութերը։ Արժեքային արտաևայտությամբ հիմնական և շրջանառու միջոցներն անվանվում են հիմնական արտադրական ն շրջանառու ֆոնդեր։ Գյուղատնտեսության մեջ կարևորագույն արտադրամիջոց է հողը, որն ի տարբերություն արտադրության մյուս միջոցների, արժեք չունի և չի մտնում կոլտնտեսությունևերի ու սովետական տնտեսությունների հիմնական ֆոնդերի հաշվեկշռի մեջ։ Գյուղատնըեսության արտադրական ֆոնդերի կառուցվածքը կախված է արտադրության տնտեսական և բնական պայմաններից, տնտեսության ուղղությունից և զարգացման մակարդակից։ Օրինակ՝ հարավային շրջաններում արտադրական կառույցները հիմնական ֆոնդերի կառուցվածքի մեջ ունեն պակաս տեսակարար կշիռ, քան հյուսիսում։
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Ռուդյանկա
Ռուդյանկա (Рудянка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով, Ուստ-Ցիլեմսկի շրջանով։ Գետաբերանը գտնվում է Ցիլմա գետի ձախ ափին՝ 158 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 67 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ամերիկայի ձայն
«Ամերիկայի ձայն» (Voice of America), ԱՄՆ դաշնային կառավարության պաշտոնական արտաքին լրատվական կառույց (1942 թվականից)։
Հանդիսանում է ԱՄՆ ինֆորմացիոն գործակալության ստորաբաժանումը։
Ամենահզոր վերահաղորդիչ կայանները տեղակայված են Մեծ Բրիտանիայում, Գերմանիայում, Հունաստանում, Մարոկկոյում, Լիբերիայում, Թաիլանդում, Վիետնամում, Ֆիլիպիններում, Ցեյլոնում, Օկինավա կղզում (Ճապոնիա)։
Հաղորդումները կազմված են լուրերից, միջազգային կյանքի վերաբերյալ մեկնաբանություններից, երաժշտական և գրական ծրագրերից։
1970-ին հաղորդումներ է տվել 38 լեզուներով, շաբաթական մոտ 850 ժամ՝ 109 հաղորդիչների միջոցով, որոնցից 68 գտնվում է արտասահմանում։
«Ամերիկայի Ձայն»-ը ԱՄՆ-ի միջազգային լրատվամիջոցներից ամենախոշոր կազմակերպությունն է, որն իր լուրերն ու հաղորդումներն է հեռարձակում 45 լեզուներով իր այն ընթերցողներին, ռադիոլսողներին ու հեռուստադիտողներին, որտեղ խոսքի ազատություններն ունեն սահմանափակումներ։
Հիմնադրվելով 1942 թվականին՝ «Ամերիկայի Ձայն»-ը տրամադրում է համապարփակ, անկախ հաղորդումներ ու իր լսարանին մատուցում ճշմարտությունը։ «Ամերիկայի Ձայն»-ը ամբողջությամբ ֆինանսավորվում է ԱՄՆ-ի հարկատուների կողմից, որպես ԱՄՆ-ի Համաշխարհային լրատվամիջոցների գործակալության մի մաս։
«Ամերիկայի Ձայն»-ի Հայկական ծառայությունը Վաշինգտոնից եթերում է ավելի քան 70 տարի` տասնամյակներ շարունակ ծառայելով որպես լրատվության հուսալի և անկողմնակալ աղբյուր։ Այն այսօր էլ շարունակում է լինել տեղեկատվության վստահելի աղբյուր` ներկայացնելով միջազգային լուրերի, Հայաստանի և տարածաշրջանի վրա ԱՄՆ-ի քաղաքականության ուղղակի ազդեցության, ամերիկահայերի, ամերիկյան մշակույթի, գիտական նորությունների և շատ այլ թեմաների շուրջ համապարփակ տեղեկատվություն։
«Ամերիկայի Ձայն»-ի առաքելությունն ու լրագրողական անկախությունը երաշխավորվում են օրենքներով, որոնք պաշտպանում են լրագրողներին որևէ ազդեցությունից, ճնշումներից, կառավարության պաշտոնյաների կամ քաղաքական գործիչների կողմից հետապնդումներից։
1976 թվականին նախագահ Ջերալդ Ֆորդը ստորագրեց «Ամերիկայի Ձայն»-ի հռչակագիրը, որտեղ ասված է.
1994 թվականին ԱՄՆ-ի Կոնգրեսն ընդունեց ԱՄՆ-ի միջազգային հեռարձակումների մասին օրենքը։ Այս օրենքը նույնպես պահանջում է, որ «Ամերիկայի Ձայն»-ի լրագրողների աշխատանքը լինի հեղինակավոր, ճշգրիտ, օբյեկտիվ, համապարփակ, հավասարակշռված’ հանդիսանալով ԱՄՆ-ի մշակութային ու սոցիալական բազմազանության արտացոլումը։
2016 թվականին Կոնգրեսը Պետական պաշտպանության մասին օրենքով վերահաստատեց, որ լրաքաղը եւ դրանց տարածումը պիտի շարունակեն լինել անկախ ու օբյեկտիվ։
Ամեն օր «Ամերիկայի Ձայն»-ի լրագրողներն, աշխատում են առանց ջանք խնայելու, որպեսզի ազատ խոսքի այս սկզբունքներն ապահովեն աշխարհի համար։
«Ամերիկայի Ձայն»-ի կարգախոսն է «Մենք կարևորում ենք ազատ խոսքը»։
Կատեգորիա:Ռադիոհաղորդումներ Կատեգորիա:Միջազգային ռադիոընկերություններ
(4951) Իվամոտո
(4951) Իվամոտո (Iwamoto), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հունվարի 21-ին Յոշիկանե Միզունոյի և Թոշիմասա Ֆուրութայի կողմից Կանիում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոշիկանե Միզունոյի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոշիմասա Ֆուրութայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պարետ Մարոնյան
Պարետ Մարոնյան, Բեյրութ, հայ վավերագրական ռեժիսոր, Էմի տարածաշրջանային մրցանակի քառակի դափնեկիր։
Կենսագրություն
Պարետը ավարտել է Բեյրութի Հայկազյան համալսարանի քաղաքագիտության բաժինը։ Այնուհետ սովորել է Փալմ Բիչի պետական քոլեջում ու Հեռուստատեսության և ռադիոյի ինստիտուտում (Ֆլորիդա)։ Աշխատել է Ամերիկյան PBS-ում (Հանրային հեռարձաման ծառայություն) աշխատել է տեղական, տարածաշրջանային և ազգային վավերագրության թեմաներով։ Այդ տարիներին նկարահանած ֆիլմերից Ուիլի Չիրինոյի համերգը, առաջադրվել է «Լատինական Գրեմի»-ի։ 2010-ին Մարոնյանը հիմնել է Armenoid Team-ը, որը մասնագիտանում է մարդու իրավունքների հարցերին վերաբերող վավերագրական ֆիլմերի արտադրության մեջ։ Պարետ Մարոնյանի աշխատանքներից է «Ցեղասպանության որբերը» ֆիլմը, որը հեռարձակվել է PBS-ի բազմաթիվ կայաններով։ «Ցեղասպանության որբերը» («Orphans of the Genocide») վավերագրական ֆիլմը, որ 1915-ից հետո աշխարհով մեկ ցրված հայ որբերի մասին պատմող վավերագրություն է։ Ֆիլմն արժանացել է ամերիկյան «Էմմի» և «Թելլի» մրցանակների, նաև ցուցադրվել է ամերիկյան, կանադական, եվրոպական կինոփառատոների և «Ոսկե ծիրան» փառատոնի ժամանակ։ Միայն ԱՄՆ-ում և Կանադայում «Ցեղասպանության որբերը» ֆիլմը 12 միլիոն մարդ է դիտել։
Ցեղասպանության թեմայով նրա հաջորդ վավերագրական ֆիլմի անվանումն է՝ «1915-ի կանայք»։
Իվանովկա (գյուղ, Խիսլավիչսկի շրջան)
Իվանովկա (Ивановка), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Զազ (երգչուհի)
Վաղ կյանքը
Նրա մայրը իսպանացի ուսուցչուհի էր, հայրը աշխատում էր էլեկտրական ընկերությունում։ 1985 թվականին Զազը իր քրոջ և եղբոր հետ ընդունվեց Թոուրի կոնսերվատորիան և հաճախեց մինչև 11 տարեկանը։ Նա ուսումնասիրեց երաժշտության տեսությունը, մասնավորապես ջութակ, դաշնամուր, կիթառ և երգչախմբային երգեցողություն։ 1994 թվականին նա տեղափոխվել է Բորդո։ 1995 թվականին հաճախել է երգեցողության դասերի և զբաղվել է սպորտով մեկ տարի։ Զբաղվել է կունգ ֆուով պրոֆեսիոնալ մարզիչի հետ։ 2000 թվականին տեղական մարզպետարանից Զազը շահել է կրթաթոշակ, որը թույլ տվեց նրան դառնալ ժամանակակից երաժշտության դպրոցի անդամ (Երաժշտական գործունեության և տեղեկատվության կենտրոն Բորդոյում)։ Նրա երաժշտական հետաքրքրությունները ներառում էին Վիվալդիի «Տարվա չորս եղանակները», ջազ երգչուհիներ, ինչպես Էլլա Ֆիցջերալդը և երգիչներ, ինչպիսիք են Էնրիկո Մաքիասը, Բոբի Մաքֆերրին և Ռիչարդ Բոնան։ Ինչպես նաև աֆրիկյան, լատինական և կուբայական ռիթմերը։ 2006 թվականին նա տեղափոխվում է Փարիզ։
Երգչի կարիերան
Նա մեկն էր Իզար-Ադաթց (Izar-Adatz) խմբի 4 երգիչներից (Բասկերենից «Ընկնող աստղ»)։ Մեծաքանակ խումբ, որը կազմված էր 16 հոգուց, ում հետ նա 2 տարի մասնակցեց շրջագայությունների։ Աշխատել է Թոուլսի ստուդիայում որպես բեք վոկալիստ և երգել մի շարք երգիչների հետ, ինչպիսիք են՝ Մաեսոն, Արթ Մենգոն, Վլադիմիր Մաքսը, Ժան-Պիեռ Մադերը, Էդուարդո Սանգուետին և Սերխիո Գուերաոն։
2011 թվականին Զազը հաղթեց «Եվրոպան առանց սահմանների» մրցանակաբաշխությունում (European Border Breakers Awards)։ Ամեն տարի «Եվրոպան առանց սահմանների» մրցանակաբաշխությունը (EBBA) ի հայտ է բերում 10 զարգացող երգիչների կամ խմբերի, ովքեր նախորդ տարիների ընթացքում իրենց թողարկած միջազգային ալբոմներով գրավել են բազմաթիվ հանդիսատեսների։
2010 թվականի մայիսին ֆրանսիական Տելեմա ամսագիրը հայտարարեց,- «Վերջին շաբաթների ընթացքում մի լուր է տարածվել, որ Զազը անզուգական ձայն ունի և նա կլինի ամառվա բացահայտումը»։ 2010 թվականի մայիսի 10-ին Զազը թողարկեց իր առաջին ալբոմը։ Այն ներառում էր իր իսկ գրած ("Trop sensible") և համատեղ կազմած երգեր ("Les passants", "Le long de la route", "Prends garde à ta langue", "J'aime à nouveau", "Ni oui ni non")։ Կերադին Սոլտանին արտադրեց "Play On" անվանումով ալբոմ և գրեց "Je veux" հիթը։ Փոփ երաժիշտ Ռաֆայել Հարոչը գրել է նրա «Éblouie par la nuit», «Port Coton» and «La fée» երգերը։ 2010 թվականին նա պայմանագիր կնքեց Caramba և Sony ATV ձայնագրման ստուդիաների հետ՝ իր հյուրախաղերի համար։ Նրան հրավիրվեց մի քանի հեռուստաելույթների (ինչպիսիք են Տառատան և Չաբադան) և ձայնագրվեց է մի քանի ռադիոհաղորդումներում։ 2013 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Զազը հայտնվեց BBC1-ի Էնդրյու Մարի լոնդոնյան հեռուստահաղորդորդմանը կատարելով "Je veux" երգը։ Զազը շրջել է Ֆրանսիայով, հանդես է եկել Մոնրեալի Ֆրանկոֆոլիս քաղաքում, ինչպես նաև Շվեյցարիայում, Բրյուսելում, Բեռլինում և Միլանում։ Աշնանը Զազը զբաղեցրեց Բելգիայի, Շվեյցարիայի և Ավստրիայի բոլոր առաջատար հորիզոնականները։ Կառամբա ընկերության `Զազի մենեջեր և պրոդյուսեր Մետյու Բելիգանդը ասել է.
2010 թվականի նոյեմբերին Զազի դեբյուտային ալբոմը դարձավ կրկնակի պլատինե և Չարլզ Կրոս ակադեմիայի կողմից արժանացավ «Բացահայտում երգ» մրցանակին։ Զազը նաև հաղթել է «Եվրոպան առանց սահմանների» մրցանակաբաշխությունում։ Նրան անվանել են ֆրանսիացի արտիստ, ում երգերը արտասահմանում 2010 թվականին ամենից շատ են հնչեցվել։ Համաձայն արված ուսումնասիրության՝ Զազը ճանաչվել է 2010 թվականի ամենահայտնի Ֆրանսիացի երգչուհին։ 2011 թվականին նա միացավ Լես Էնֆորտե (The Adele) բարեգործական անսամբլին։ Նրա "Coeur Volant" երգը օգտագործվել է, որպես սաունդթրեք «Ժամանակի պահապանը» ֆիլմի համար։ 2012 թվականին Զազը մեկնեց շրջագայության և համերգներ ունեցավ աշխարհի տարբեր երկրներում. ներառյալ Ճապոնիան, Կանադան, Գերմանիան, Հունաստանը, Շվեյցարիան, Սլովենիան, Չեխիան, Խորվաթիան, Բուլղարիան, Սերբիան և Թուրքիան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգահաններ
Էսիկյուլա
Էսիկյուլա (Esiküla), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Կեինա շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հիյումա նահանգի Կեինա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Աննայի համալսարան
Պատմություն
Աննայի տեխնոլոգիական համալսարանը ստեղծվել է 1978 թվականի սեպտեմբերի 4-ի Թամիլ Նադու նահանգի կառավարության որոշմամբ։ Նոր համալսարանը կազմակորվել է Մադրասի համալսարանի ինժեներա-տեխնոլոգիական ֆակուլտետի բազայի վրա և կազմված է եղել չորս ինստիտուտներից՝ Գուինդիի ինժեներական քոլեջից, Ալահապայի տեխնոլոգիական քոլեջից, Մադրասի տեխնոլոգիական ինստիտուտից ու Ճարտարապետության և քաղաքական պլանավորման դպրոցից։ 1982 թվականին համալսարանը ստացել է ներկայիս անվանումը՝ Աննայի համալսարան ։
2001 թվականին Աննայի համալսարանի մասին որոշման ուղղումների համապատասխան բուհի կազմում են մտել Թամիլ Նադուի բոլոր ինժեներական քոլեջները՝ վեց պետական տեխնիկական քոլեջներ, պետական առաջկցությամբ երեք մասնավոր ինստիտուտներ և 426 ինքնավար քոլեջներ։ 2007 թվականի փետրվարի 1-ին նահանգի կառավարության որոշմամբ համալսարանը բաժանվել է վեց համալսարանների՝ Չեննայի Աննայի համալսարանի, Չեննայի Աննայի տեխնոլոգիական համալսարանի, Տիրուչիրապալիի Աննայի տեխնոլոգիական համալսարանի, Կոիմբատուրայի Աննայի տեխնոլոգիական համալսարանի, Տիրունելվելիի Աննայի տեխնոլոգիական համալսարանի և Մուդրայի Աննայի տեխնոլոգիական համալսարանի ։ Նոր կառուցվածքների ստեղծումը պաշտոնապես ընդունվել է 2010 թվականին։ 2011 թվականի սեպտեմբերի 14-ին որոշ է ընդունվել, որով բոլոր ինստիտուտները միավորվում են մեկ միասնական կոմպլեքսի մեջ, սակայն 2012 թվականի օգոստոսին համալսարանները կրկին սկսել են անջատ գործել ։
Ընդունելություն
Մինչև 2006 թվականն ընդունման հիմք էր համարվում Թամիլ Նադուի ընդհանուր ընդունելության քննության արդյունքները (TNPC EE) : 2007 թվականից սկսած ուսանողները բուհ են ընդունվում ավագ դպրոցի գնահատականներով ։
Առարկաներ
Համալսարանը տեխնիկայի և տեխնոլոգիայի ոլորտում առաջարկում է տարբեր կուրսեր, ուսուցումն իրականացվում է մասնագիտացված քոլեջներում։ Ուսումնական տարին բաղկացած է երկու կիսամյակներից։ Յուրաքանչոյւր տարի համալսարանն իրականացնում է քննություններ։ Առաջին կիսամյակից հետո ուսանողները հունվարին քննություններ են հանձնում։
Քոլեջներ
Համալսարանի գլխավոր կամպուսը տեղակայված է Չեննայ քաղաքում և զբաղեցնում է 185 հեկտար տարածք։ Այստեղ տեղակայված են Գուինդիի ինժեներական քոլեջը, Ալահապայի տեխնոլոգիական քոլեջը, Ճարտարապետության և քաղաքական պլանավորման դպրոցը, Մադրասի համալսարանի երեք տեխնիկական ամբիոններ։ Երկրորդ կամպուսը տեղակայված է Չրոմպետեում, այն զբաղեցնում է Մադրասի տեխնոլոգիական ինստիտուտը։
Համալսարանի մասնաճյուղերը գտնվում են Կոիմբատորում, Տիրուչիրապալիում, Մուդրայում և Տիրունելվելիում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:1978 հիմնադրումներ Հնդկաստանում Կատեգորիա:Հնդկաստանի համալսարաններ
Պոստուպալովո (գյուղ, Իգլինսկի շրջան)
Պոստուպալովո (Поступалово, Поступалово), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 81 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Չհորինված պատմություն
«Ոչ մտացածին պատմություն» («Непридуманная история»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վլադիմիր Գերասիմովը  1964 թվականին  Իլյա Զվերևի «Ի՞նչ է պետք մարդուն» («Что человеку надо?») պատմվածքի մոտիվներով։
Սյուժե
Տոլե Լևչուկովին և նրա երիտասարդ կնոջը՝ Վարային, որոնք խոշոր շինարարությունում մոնտաժողներ են, հաջողվել է փոքրիկ սենյակ ստանալ։ Թվում է, թե կյանքը կարգավորվել է, բայց արդեն պետք է տեղափոխվել նոր հարևան շինհրապարակ։
Ընտանիքում նկատվում է առաջին տարաձայնությունը։ Անատոլին չի ցանկանում գնալ, իսկ Վարյան դժվարությամբ է համոզում ամուսնուն, որ իրենք պարզապես իրավունք չունեն իրենց ընկերներին լքել դժվարին պահին։
Վարվառան, որը պատրաստ է ընկեր տեսնել յուրաքանչյուրի, թեկուզ հազիվ ծանոթ մարդու մեջ, ամեն տարի ավելի դժվար է համակերպվում իր ամուսնու հետ։ Նա լավ աշխատող է, ազնիվ մարդ, բայց անվերապահորեն իր շահերը վեր է դասում ամեն ինչից՝ չցանկանալով հաշվի նստել այլ մարդկանց հետ։
Շուտով նրանց հարաբերությունների դժվարությունը բազմապատկվում է անհիմն խանդով։ Նույնիսկ նոր ծնված և երկու ծնողների կողմից սիրված որդին չի կարող կանգնեցնել անխուսափելի դարձած բաժանումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1964 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Սարգիս Խարբերդցի
Սարգիս Խարբերդցի (Sarkis Harputlu, 1909 - հունիսի 12, 2014), հայազգի թուրք թենիսիստ, մարզիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1909 թվականին Խարբերդի Կեսարիա բնակավայրում։ Մանուկ հասակում կորցրել է հորը՝ Հակոբ բեյին։ Երկու տարեկան հասակում մոր՝ Փառանձեմի հետ տեղափոխվում է Կոստանդնուպոլիս, ուր ապրում են 5 տարի։ Վերադառնում են նորից Դևերեք ու երեք տարի անց կրկին տեղափոխվում Ստամբուլ։ Մանուկ հասակում դպրոց գնալու ծախսերը հոգալու համար Սարգիսը Քադըքյոյի թենիսի կորտերում գնդակ հավաքելով է գումար վաստակել ։ Հաճախել է Արամյան Կենդրոնականն վարժարան։ Ավարտելուց հետո սովորել է համալսարանում Հունական բանասիրության բաժնում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մարզիկներ Կատեգորիա:1909 ծնունդներ Կատեգորիա:2014 մահեր Կատեգորիա:Հունիսի 12 մահեր
Պոպովցի (գյուղ, Ստարոկոնստանտինովի շրջան)
Պոպովցի (Попівці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոպովցի գյուղում բնակվում էր 595 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1634 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 364,14 մարդ/կմ²։
Բարձրաձայն խոսակցություն ինքն իր հետ
Բարձրաձայն խոսակցություն ինքն իր հետ, հոգեբանական վիճակ, որի ընթացքում մարդը բարձրաձայն խոսում է իր հետ, այդ թվում՝ այլ մարդկանց ներկայությամբ։ Կապված է մարդու՝ ինքն իր հետ շարունակական ներքին շփման, հաղորդակցության հոգեբանական գործընթացի հետ ։ Բարձրաձայն խոսակցությունն ինքն իր հետ ինքնին դրական դեր է խաղում անձի զարգացման գործում։ Մարդկանց մի մասը դա ընկալում է որպես հոգեկան խանգարում, թեև ինքն իր հետ խոսելը միշտ չէ, որ հոգեկան խանգարումների նշան է։ Զրույցն ինքն իր հետ տեղի է ունենում երկու սեռերի ներկայացուցիչների մոտ, սակայն կանանց մոտ այն ուղղակիորեն կապված է մեկուսացման հետ։
Ինքն իր հետ խոսելը՝ որպես հոգեկան խանգարման նշան
Մարդու բարձրաձայն խոսակցությունն ինքն իր հետ կարող է ընկալման խանգարումների առկայության անուղղակի նշան լինել (հալյուցինացիաների կամ պատրանքների), և, համապատասխանաբար, վկայել հոգեական խանգարման առկայության մասին։
Բանավոր (լսողական հալյուցինացիա) կամ բարդ հալյուցինացիաների առկայության դեպքում մարդը, որը բարձրաձայն խոսում է ինքն իր հետ, կարող է գործնականում խոսել հալյուցինացիոն զրուցակիցների հետ։ Անտեսանելի զրուցակիցների հետ խոսակցությունները հանդիպում են շիզոֆրենիայի, շիզոաֆեկտիվ խանգարման, հարբեցատենդի և այլ հոգեկան խանգարումների ժամանակ։
Ինքն իրեն բարձրաձայն խոսելու ճանաչողական հետևանքները
Բանգալորի համալսարանի գիտնականներ Մերի-Բեֆա Պալոման և Ալեքսանդր Քիրքհեյմը հետազոտություն են անցկացրել, որի ընթացքում պարզել են, որ առաջադրանքների մասին բարձրաձայն արտաբերումը բարելավում է դրանց կատարման վերահսկողությունը։ Մերի-Բեֆա Պալոման դրա հիման վրա եկել է այն եզրակացության, որ ինքն իրեն բարձրաձայն խոսելը կարող է լինել բարձր ճանաչողական գործունեության նշան։ Նա նշել է, որ շատ մարզիկներ մարզումների ժամանակ խոսում են իրենք իրենց հետ, և դա օգնում է նրանց կենտրոնանալ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հաղորդակցություն Կատեգորիա:Հոգեբանություն Կատեգորիա:Հոգեբանական երևույթներ Կատեգորիա:Հոգեբուժություն
Ռուչ Յոլ
Ռուչ Յոլ (Руч-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Ռուչ Յու գետի ձախ ափին՝ 11 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած ակունքից մինչև Սիկտիվկար քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Medieval II: Total War
Medieval II: Total War-ը (թարգմանաբար՝ Միջնադար 2. համընդհանուր պատերազմ) Creative Assembly ընկերության կողմից 2006 թ. թողարկած համակարգչային խաղ է, 2002 թ. թողարկած Medieval: Total War-ի շարունակությունն է, Total War սերիայի չորրորդ խաղը։ Խաղում, ինչպես ամբողջ սերիայում, գլոբալ քայլափոխային ռազմավարությունը (ստրատեգիան) համատեղված է իրական ժամանակում մարտավարական (տակտիկական) մարտերի հետ։
Խաղի իրադարձությունները ծավալվում են 1080-ից մինչև 1530 թվականների միջև ժամանակահատվածում։ Ինչպես առաջին խաղում, Medieval II: Total War-ի հիմնական գործողությունները տեղի են ունենում միջնադարյան Եվրոպայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում և Մերձավոր Արևելքում։ Սակայն, ի տարբերություն նախորդի, խաղի իրադարձությունները անցնում են «Նոր Աշխարհի» հայտնագործման դարաշրջան, որից հետո քարտեզի վրա բացվում է Կենտրոնական Ամերիկան ացտեկների կայսրությամբ։
Խմբակցությունները
Խաղում կան 21 խմբակցություններ (ֆրակցիաներ), որոնցից 17-ը կամպանիայում խաղացվող են, չնայած հենց սկզբից խաղացվող են ընդամենը հինգ խմբակցություններ։ Մյուս խմբակցությունները կարելի է խաղացվող դարձնել՝ կամպանիայում հաղթելով նրանցից յուրաքանչյուրին (կամպանիան հաղթել անհրաժեշտ չէ)։ Մնացած բոլորին միանգամից կարելի է խաղացվող դարձնել՝ հաղթելով կամպանիան (կարճը կամ երկարը)` նախապես խաղալով սկզբնական հինգ խմբակցություններից մեկի կողմից։ Բացի այդ, խմբակցությունները կարելի է «բացել»` խմբագրելով համապատասխան տեքստային ֆայլը, ինչպես Rome: Total War-ում։ Հռոմի Պապի տիրույթները կարևոր նշանակություն ունեն կաթոլիկ քրիստոնյաների աշխարհում, սակայն խմբակցության կողմից խաղալը առանց մի շարք ֆայլերի խմբագրման հնարավոր չէ։ Բացի այդ մի քանի համակարգչային խմբակցություններ հայտնվում են կամպանիայի ընթացքում, բայց նրանցով կարելի է խաղալ պատմական կամ բազմամասնակցային (multiplayer) ճակատամարտերում, կամ էլ խմբագրելով խաղի որոշ ֆայլեր։ «Ապստամբները» նույնպես խմբակցություն են ներկայացնում՝ ներկայացնելով տարածքները, որոնք չեն ղեկավարվում որևէ այլ խմբակցության կողմից։ Նրանք նաև տեղաշարժվում են քարտեզի վրա՝ խանգարելով առևտրին և դարանակալելով օտար բանակներին։ Նրանք կարող են նաև տիրել քաղաքին, եթե ժողովրդին դուր չի գալիս ղեկավարությունը, կամ երկրի ամբողջ դինաստիան մահանում է (խմբակցության վախճան), բայց մնում են քաղաքներ կամ ամրոցներ տեղական ղեկավարների ձեռքին։
Բացի այդ, Հասթինգսի ճակատամարտը նկարագրող պատմական սցենարիայում և Անգլիայի նորմանդական նվաճմանը նվիրված ուսուցողական կամպանիայում հայտնվում են նորմանները և սաքսերը։
Առանձնահատկությունները
Medieval II: Total War-ը սերիայի նախորդ խաղից՝ Rome: Total War-ից տարբերվում է մի շարք խաղային բաղկացուցիչներով։ Զորքերի և զորատեսակների վարձման և վարժեցման նոր համակարգ է կիրառված, որի հետևանքով նույնիսկ անսահմանափակ ֆինանսական ռեսուրսների առկայության դեպքում սահմանափակված է զորքերի վարժեցման հնարավորության հաճախությունը։ Զորատեսակների ավելի մեծ թվից բացի, Medieval II: Total War-ը բնորոշվում է նաև նոր տիպի գործակալներով և կառույցներով։
Նորամուծություն է քարտեզի մասշտաբների մեծացումը, ինչը դրսևորվում է «Նոր Աշխարհի» հայտնագործմամբ։
Խաղում դերակատարություն ունի խմբակցությունների դավանանքը, որը ներկայացված է հինգ խմբերով՝ կաթոլիկ քրիստոնյաներ, ուղղափառ քրիստոնյաներ, մուսուլմաններ, հեթանոսներ, հերետիկոսներ (հատուկ է միայն ապստամբներին)։ Բացի այդ, կամպանիայի ընթացքում մի քանի անգամ կարող են տեղի ունենալ այնպիսի պատմական իրադարձություններ, ինչպիսիք են խաչակրաց արշավանքները և ջիհադը։
Լրացումները (ադդոնները)
Medieval II: Total War-ի համար թողարկվել է մեկ պաշտոնական ադդոն՝ Medieval II: Total War: Kingdoms` բաղկացած իրարից անկախ 4 կամպանիաներից։