cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քոփիլեֆթ
Պատմություն
«Copyleft; All Wrongs Reserved», 1976 թ.
Հեղինակային իրավունքի վաղ օրինակներից էր «Tiny BASIC» նախագիծը, որը սկսվել էր 1975 թ. «People's Computer Company» ընկերության թերթում։ Դենիս Էլիսոնը մասնագիր (specification) էր գրել BASIC ծրագրավորման լեզվի մի պարզ տարբերակի համար։ Այս դիզայնը չէր ապահովում տեքստային շարանը (text string) և օգտվում էր միայն ամբողջ թվերի թվաբանությունից։ Նպատակն այն էր, որ ծրագիրը բավարարի 2-3 կիլոբայտ հիշողությունը։
«Tiny BASIC» նախագիծը շուտով վերաճեց Tiny BASIC-ի «Դոկտոր Դոբսի ամսագրի» (Dr. Dobb's Journal)՝ «Calisthenics & Orthodontia, Running Light Without Overbyte» ենթավերնագրով։ Հոբբիիստները սկսեցին BASIC լեզվով մեկնաբանիչներ գրել իրենց միկրոմշակիչային հիմք ունեցող տնային համակարգիչների համար և տպագրության ուղարկել ելակետային կոդը «Դոկտոր Դոբսի ամսագրին» և այլ ամսագրերի։ 1976 թ. կեսին կային Tiny BASIC-ի մեկնաբանիչներ Intel 8080, Motorola 6800 և MOS Technology 6502 մշակիչների համար։ Սա համօգտագործվող ելակետային նախագիծ էր, մինչև ինտերնետը հնարավորություն ստեղծեց հեշտությամբ փոխանցելու նշոցները (file)։ Համակարգչային հոբբիիստները փոխանակում էին թղթե երիզներ (paper tape), երիզատուփեր (cassettes) և նույնիսկ արտագրում էին տպագիր նշոցները։
«Դոկտոր Դոբսի ամսագրի» խմբագիր Ջիմ Ուորենը 1976 թ. հուլիսին գրեց «ACM» ծրագրավորման լեզվի թերթն իր հաջողված ծրագրի դրդապատճառների և մեթոդների մասին։ Նա սկսեց այսպես. «Գոյություն ունի կենսունակ այլընտրանք այն խնդիրների համար, որոնք համակարգչային հոբբիիստներին ուղղված իր զայրացած նամակում վեր է հանել Բիլ Գեյթսը՝ անդրադառնալով ծրագրակազմերը «քերթելուն»։ Երբ ծրագրակազմերն անվճար են կամ այնքան էժան, որ ավելի հեշտ է դրանք գնել, քան արտատպել, դրանք ոչ ոք չի «գողանում»։ Սխեման այն էր, որ փորձված պրոֆեսիոնալը պետք է աներ ընդհանուր նախագիծը, իսկ հետո նշեր իրականացման մեթոդը։ Գիտակ սիրողները պետք է կիրառեին նախագիծը տարբեր համակարգչային համակարգերի համար։ Ուորենը կանխատեսեց, որ այս մեթոդը պետք է շարունակվի և ընդլայնվի։
«Դոկտոր Դոբսի ամսագրի» 1976 թ. մայիսյան համարում տպագրվել էր Լի Չեն Վանգի Palo Alto Tiny BASIC ծրագիրը Intel 8080 միկրոմշակիչի համար։ Այն սկսվում էր սովորական վերնագրով, հեղինակի անունով և նրա մասին տվյալներով, սակայն կար նաև հավելում՝@COPYLEFT ALL WRONGS RESERVED։ Homebrew Computer Club-ի անդամ Ռոջեր Ռաուսքոլբը ձևափոխեց և բարելավեց Լի Չեն Վանգի ծրագիրը, և այն հրատարակվեց Interface Age ամսագրի 1976 թ. դեկտեմբերյան համարում։ Ռոջերն ավելացրեց իր անունը և պահպանեց COPYLEFT նշումը։
Հեղինակային իրավունքը մեկ այլ՝ ավելի ուշ դրսևորում ստացավ, երբ Ռիչարդ Սթոլմանն աշխատում էր Lisp մեկնաբանիչի վրա։ Symbolics-ը խնդրել էր օգտագործել Lisp մեկնաբանիչը, և Սթոլմանը համաձայնել էր նրանց համար մշակել իր աշխատանքի հանրային տիրույթի տարբերակը։ Symbolics-ն ընդլայնեց ու բարելավեց Lisp մեկնաբանիչը, սակայն երբ Սթոլմանը ցանկացավ մատչում (access) ստանալ իր մեկնաբանիչում Symbolics-ի արած բարեփոխումներին, Symbolics-ը մերժեց նրան։ Այդ ժամանակ՝ 1984-ին, Սթոլմանը շարունակեց աշխատանքները սեփականատիրական ծրագրակազմերի (proprietary software) այս ձևավորվող վարքի ու մշակույթի վերացման ուղղությամբ, որը նա անվանեց ծրագրակազմերի կուտակում (software hoarding)։
Քանի որ Սթոլմանը համարեց, որ կարճ ժամանակում հնարավոր չի լինի վերացնել հեղինակային իրավունքի գործող օրենքներն ու, իր կարծիքով՝ դրանց առաջ բերած անարդարությունները, նա որոշեց աշխատել գործող օրենքի շրջանակներում։ Նա ստեղծեց սեփական հեղինակային իրավունքի արտոնագիրը՝ Emacs General Public License-ը, որն առաջին հեղինակային իրավչունքի արտոնագիրն էր։ Հետագայում այն վերաճեց GNU General Public License-ի, որը ներկայումս ամենատարածված Ազատ ծրագրակազմային արտոնագրերից է։ Առաջին անգամ հեղինակային իրավունքի սեփականատերը քայլեր էր ձեռնարկել, որպեսզի հնարավորինս շատ իրավունքներ մշտապես փոխանցվեն ծրագրի գործածողներին՝ անկախ նրանից, թե ինչ հետագա փոփոխությունների է ենթարկվել սկզբնական ծրագիրը։ Այս սկզբնական GPL-ը իրավունքներ շնորհեց ոչ թե լայն հանրությանը, այլ միայն նրանց, ովքեր արդեն ստացել էին ծրագիրը։ Սակայն դա առավելագույնն էր, որ կարելի էր անել գործող օրենքի շրջանակներում։ Այն ժամանակ նոր արտոնագրին «հեղինակային իրավչունք» անվանումը չտրվեց։
Կան որոշակի խնդիրներ կապված «հեղինակային իրավչունք» տերմինի սահմանման հետ։ Տերմինը ստեղծվել է որպես զվարճալի բառախաղ «հեղինակային իրավունք» արտահայտության վրա և սկզբնապես եղել է գոյական՝ նշանակելով GNU General Public License-ի հեղինակային իրավունքի արտոնագրման պայմաններ, որ ստեղծել էր Ռիչարդ Սթոլմանը Free Software Foundation-ի շրջանակներում։ Որպես բայ գործածվելիս (օրինակ՝ «նա հեղինակային իրավչունքի պայմանները տարածեց իր աշխատանքի վերջին տարբերակի վրա), այն նվազ հստակ է և կարող է վերաբերել նման մի քանի արտոնագրերից յուրաքանչյուրին կամ էլ քննարկման նպատակներով նկատի ունենալ որևէ երևակայական արտոնագիր։
Հեղինակային իրավունքի կիրառումը
Հեղինակային իրավունքի կիրառումը, որպես կանոն, ենթադրում է արտոնագրի հետ միասին նաև աշխատանքի համար պատճենման պայմանների կոդավորում։ Ցանկացած նման արտոնագիր, որպես կանոն, աշխատանքի օրինակ ունեցող յուրաքանչյուր անձի տալիս է այն նույն ազատությունները, որոնք ունի հեղինակը՝ ներառյալ (անվճար ծրագրակազմի սահմանումից).
Այս ազատությունները չեն երաշխավորում, որ ածանցյալ աշխատանքը կբաշխվի նույն ազատական պայմաններով։ Որպեսզի աշխատանքն իսկապես հեղինակային իրավչունքի օբյեկտ լինի, արտոնագրում պետք է ամրագրված լինի, որ ածանցյալ աշխատանքի հեղինակը կարող է բաշխել նման աշխատանքները միայն նույն կամ նման արտոնագրային պայմաններով։
Հեղինակային իրավչունքի տեսակներն ու դրանց հարաբերություններն այլ արտոնագրերին Հեղինակային իրավչունքը որոշ ազատ ծրագրակազմային արտոնագրերի տարբերակիչ հատկանիշն է։ Շատ ազատ ծրագրակազմային արտոնագրեր հեղինակային իրավչունքի արտոնագիր չեն, քանի որ նրանք չեն պահանջում արտոնագիր ստացողից բաշխել ածանցյալ աշխատանքները նույն արտոնագրի պայմաններով։ Ներկայումս բանավեճ է ընթանում, թե որ կարգի արտոնագրերն են ամենաբարձր աստիճանի ազատություն շնորհում։ Այս բանավեճը կախված է մի շարք բարդ հարցերից, ինչպիսին են ազատության սահմանումը և թե ում ազատություններն են ավելի կարևոր, կամ արդյոք անհրաժեշտ է առավելագույն ազատություն ապահովել աշխատանքի բոլոր պոտենցիալ ստացողների համար (ազատություն սեփականատիրական ծրագրակազմեր ստեղծելուց)։ Ոչ հեղինակային իրավչունքային ազատ ծրագրակազմային արտոնագրերն առավելագույն ազատություն են ապահովում նախնական ստացողի համար (սեփականատիրական ծրագրակազմեր ստեղծելու ազատություն)։
Creative Commons-ի share-alike արտոնագրային համակարգի նմանությամբ՝ GNU-ի ազատ փաստաթղթային արտոնագիրը (GFDL) թույլ է տալիս հեղինակներին սահմանափակումներ կիրառել իրենց աշխատանքների որոշակի հատվածների համար՝ զերծ պահելով դրանք հեղինակային իրավչունքի ամբողջական մեխանիզմից։ GFDL-ի պարագայում այս սահմանափակումները ներառում են ինվարիանտային հատվածները, որոնք ապագա խմբագիրները չեն կարող փոփոխել։ GFDL-ի նախնական նպատակն էր ստեղծել այնպիսի մեխանիզմ, որը կնպաստեր հեղինակային իրավչունքային ծրագրակազմի փաստաթղթավորմանը։ Մինչդեռ արդյունքը եղավ այն, որ այն կարող է կիրառվել ցանկացած փաստաթղթի համար։
Ուժեղ և թույլ հեղինակային իրավունք
Աշխատանքը վերահսկող հեղինակային իրավունքը համարվում է «ավելի ուժեղ», նրա պայմանները կարող են տարածվել ամեն տեսակի ածանցյալ աշխատանքների վրա։ «Թույլ հեղինակային իրավունք» ունեն այն արտոնագրերը, որոնց դեպքում ոչ բոլոր ածանցյալ աշխատանքներն են ժառանգում հեղինակային իրավչունքի արտոնագիրը։ Իսկ կժառանգի, արդյոք, ածանցյալ աշխատանքն այդ արտոնագիրը՝ հաճախ կախված է նրանից, թե ինչպես է աշխատանքն ածանցվել։
«Թույլ հեղինակային իրավչունքային» արտոնագրեր, ընդհանուր առմամբ, կիրառվում են ծրագրակազմերի գրադարաններ ստեղծելու համար, որպեսզի թույլ տան այլ ծրագրակազմերի կապվելու գրադարանին, իսկ հետո վերաբաշխվելու՝ առանց գրադարանի հեղինակային իրավչունքի արտոնագրով բաշխվելու օրենքի պահանջին ենթարկվելու անհրաժեշտության։ Միայն թույլ հեղինակային իրավչունք ունեցող ծրագրակազմերի փոփոխություններն են ենթարկվում նման արտոնագրի հեղինակային իրավչունքային դրույթների պահանջներին, և ոչ թե նրան կապվող ծրագրակազմերի փոփոխությունները։ Դա թույլ է տալիս ցանկացած արտոնագրի ծրագրերի կազմվելու և կապվելու հեղինակային իրավչունք ունեցող գրադարաններին, ինչպիսին է glibc-ը (GNU նախագծի C standard գրադարանի կիրառումը), իսկ հետո վերաբաշխվելու առանց որևէ վերաարտոնագրման։
Ուժեղ հեղինակային իրավչունք օգտագործող ամենահայտնի ազատ ծրագրակազմային արտոնագիրը GNU հանրային արտոնագիրն է։ «Թույլ» հեղինակային իրավչունք օգտագործող անվճար ծրագրակազմային արտոնագրերից են GNU նվազ հանրային արտոնագիրը և Մոզիլայի հանրային արտոնագիրը։ Հեղինակային իրավչունքի ազատ ծրագրակազմային արտոնագրերից են նաև X11 արտոնագիրը, Ապաչի արտոնագիրը և BSD արտոնագիրը։
Design Science License արտոնագիրն ուժեղ հեղինակային իրավչունքային արտոնագիր է, որ կարող է կիրառվել ցանկացած աշխատանքի նկատմամբ, որը ծրագրակազմ կամ փաստաթուղթ չէ, ինչպիսին են արվեստը, երաժշտությունը, մարզական լուսանկարչությունը կամ տեսանյութերը։ Այն խնամորդում է Free Software Foundation-ն իր license list կայքում, սակայն GPL-ին համատեղելի չի համարում։
Լրիվ կամ մասնակի հեղինակային իրավունք
«Լրիվ» կամ «մասնակի» հեղինակային իրավչունքը վերաբերում է մեկ այլ հարցի. լրիվ հեղինակային իրավչունքը գործում է, երբ աշխատանքի բոլոր մասերը (բացի արտոնագրից) կարող են ձևափոխվել կամ բաշխվել միայն աշխատանքի հեղինակային իրավչունքի արտոնագրի պայմաններով։ Մասնակի հեղինակային իրավչունքն ազատում է աշխատանքի որոշ մասերն արտոնագրի պայմաններին ենթարկվելու անհրաժեշտությունից՝ այդպիսով թույլատրելով բաշխել որոշ ձևափոխված տարբերակներ այլ արտոնագրային պայմաններով, կամ էլ որևէ այլ ձևով չի պարտադրում հեղինակային իրավչունքի բոլոր դրույթները տվյալ աշխատանքին։ Օրինակ՝ որոշ ծրագրակազմերի համար արված GPL-ին կապման բացառությունը։
Share-alike
Share-alike-ը պահանջում է, որ ցանկացած նախնական աշխատանքին շնորհված ցանկացած ազատություն շնորհվի նաև ցանկացած ածանցյալ աշխատանքի նույն կամ նման պայմաններով։ Սա ենթադրում է, որ ցանկացած հեղինակային իրավչունքի արտոնագիր ինքնաբերաբար դառնում է Share-alike արտոնագիր, բայց ոչ հակառակը, քանի որ որոշ Share-alike արտոնագրեր ներառում են այլ սահմանափակումներ, օրինակ՝ արգելում են առևտրային օգտագործումը։ Creative Commons արտոնագրերի որոշ տարբերակներ Share-alike-ի օրինակներ են։
Կատեգորիա:Հեղինակային իրավունք Կատեգորիա:Ազատ ծրագրային ապահովում
Սամուել Փաթիի սպանություն
Սամուել Փաթիի սպանություն, հանցագործություն, որը տեղի է ունեցել Փարիզի Սենտ Օնորին արվարձանում 2020 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ Ֆրանսիայի միջնակարգ դպրոցի 47-ամյա ուսուցիչ Սամուել Փաթին (Samuel Paty) սպանվել և գլխատվել է։ Նրան սպանել է Մոսկվայի բնակիչ, չեչենական ծագում ունեցող Աբդուլահ Անզորովը՝ մուսուլման, քանի որ Սամուելի ցուցադրած պատկերները նա համարել է Մուհամեդ մարգարեին վիրավորող ։
Խոսքի ազատության դասի ժամանակ Փաթին իր աշակերտներին ցույց է տվել իսլամական Մուհամեդ մարգարեի ծաղրանկարը, որը հրապարակվել է 2008 թվականի հուլիսի 2-ին Charlie Hebdo հրատարակության կողմից ։ Չեչենը սպանել և գլխատել է Փաթիին 30 սանտիմետրանոց դանակով ։ Չեչենական ծագում ունեցող 18-ամյա փախստականը ձերբակալման ժամանակ գնդակահարվել է ոստիկանության կողմից։ Այս սպանությունը վերջին տարիներին Ֆրանսիայում մի քանի իսլամիստական հարձակումներից մեկն է ։
Սպանություն
Աբդուլահ Աբուեզիդովիչ Անզորովը մեծ դանակով զինված հարձակվել է ուսուցչի վրա Փարիզի կենտրոնից 25 կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող Կոնֆլան-Սենտ Օնորին քաղաքի միջնակարգ դպրոցի մոտ։ Պարանոցի շրջանում մի շարք վերքեր հասցնելով՝ գլխատել է ուսուցչին։ Ականատեսների խոսքով՝ հարձակման պահին նա բղավել է «Ալլահ աքբար» ։ Ոստիկանները բռնել են հարձակվողին հարևան Էրանի քաղաքում։ Ոստիկանների հանձնվելու պահանջներին նա սկսել է սպառնալ իր զենքով, որից հետո գնդակահարվել է ։
Տուժող
47 տարեկան Սամուել Փաթին Քոլեժ-Բուա, դ'Օլնում հինգ տարի աշխատել է պատմության, աշխարհագրության և քաղաքացիական հասարակության ուսուցիչ ։ Ամուսնացած էր, ուներ մեկ երեխա ։
Մարդասպան
Ըստ ֆրանսիական կառավարության հայտարարությունների՝ հարձակվողի անունն Աբդուլլահ Աբուեզիդովիչ Անզորով էր ։ Ծնվել է 2002 թվականի մարտի 12-ին Մոսկվայում (Ռուսաստան)։ Մանուկ հասակում նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Ֆրանսիա (2008 թվականին ), որտեղ ստացել է փախստականի կարգավիճակ ։
Ֆրանսիա
Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնն այցելել է դպրոց, որտեղ աշխատել է Փաթին, և հայտարարել, որ այդ միջադեպը եղել է «իսլամիստների տիպիկ ահաբեկչական հարձակում» ։
Ֆրանսիայի կրթության նախարար Ժան-Միշել Բլանկեն սպանությունը որակել է որպես «հարձակում ֆրանսիական ազգի վրա» ։
Ֆրանսիայի ահաբեկչության դեմ պայքարի դատախազը հայտարարել է, որ ուսուցիչը «սպանվել է դասավանդման համար», իսկ հարձակումը եղել է ոտնձգություն խոսքի ազատության սկզբունքի վրա ։
Հոկտեմբերի 18-ին Փարիզում տեղի են ունեցել զանգվածային ցույցեր՝ ի հիշատակ Սամուել Փաթիի։ Մարդիկ Հանրապետության հրապարակում հավաքվել են «Je suis enseignant» («Ես ուսուցիչ եմ») պաստառներով և «Զրո հանդուրժողականություն հանրապետության թշնամիների հանդեպ» կարգախոսներով։ Ակցիային մասնակցել են վարչապետ Ժան Կաստեքսն ու Փարիզի քաղաքապետ Անն Իդալգոն։ Ցույցեր տեղի են ունեցել նաև Լիլլում, Լիոնում, Մարսելում, Բորդոյում, Թուլուզում և այլ քաղաքներում ։
Չեչնիայի ղեկավար Ռամզան Կադիրովը սոցցանցերում ուղերձ է հրապարակել, որում, մասնավորապես, ասվում է (պահպանվել է բնօրինակի ոճը) ։
Հետաքննություն
Հետաքննության ընթացքում ձերբակալվել են ահաբեկչի ազգականներն ու մզկիթներից մեկի սպասավորը։ Բացի այդ, ձերբակալվել է այն դպրոցի չորս աշակերտ, որտեղ աշխատել է Փաթին։ Ըստ հայտնի տեղեկությունների՝ նրանք փողի դիմաց մատնել են ուսուցչին։
Ձերբակալվել է Փաթիի դասերից դժգոհ աշակերտներից մեկի հայրը։ Ըստ առկա տեղեկությունների՝ նա սպանությունից առաջ տեքստային հաղորդագրություններ է փոխանակել ահաբեկչի հետ։ Բացի այդ, նա մզկիթներից մեկի իմամի հետ համատեղ, որին ֆրանսիական մամուլն անվանում է արմատական իսլամիստ, հրապարակել է ֆեթվա, որը կոչ է անում պատժել ուսուցչին։ Ներքին գործերի նախարար Ջերալդ Դարմանենի խոսքով՝ այդ երկուսին մեղադրանք է առաջադրվել ահաբեկչական գործունեության հետ կապված սպանության համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2020 սպանություններ Ֆրանսիայում Կատեգորիա:2020 Ֆրանսիայում Կատեգորիա:2020 ահաբեկչություններ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատմություն
Սերգեյ Էֆրոն
Սերգեյ Յակովլևիչ Էֆրոն (Сергей Яковлевич Эфрон, ), հրապարակախոս, գրականագետ, Սպիտակ բանակի սպա, մարկովական, ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի գործակալ։ Եղել է Մարինա Ցվետաևայի ամուսինն ու նրա երեք երեխաների հայրը։
Կենսագրություն
Սերգեյ Էֆրոնը ծնվել է նարոդովոլեցներ Ելիզավետա Պետրովնա Դուրնովոյի (1855-1910), որ սերում էր ազնվականական հայտնի տոհմից, և Յակով Կոնստանտինովիչ (Կալմանովիչ) Էֆրոնի (1854-1909) ընտանիքում։ Հայրը եղել է Վիլնայի նահանգից՝ հրեաների ընտանիքից ։ Սերգեյ Էֆրոնն արձակագիր և դրամատուրգ Սավելի Կոնստանտինովիչ (Շեել Կալմանովիչ) Էֆրոնի (գրական կեղծանունը՝ Ս․ Լիտվին, 1849-1925) զարմիկն էր ։
Ծնողների վաղաժամ մահվան պատճառով Սերգեյ Էֆրոնը նախքան իր չափահաս դառնալը ունեցել է խնամակալ ։ Ավարտել է Պոլիվանովի գիմնազիան, սովորել է Մոսկվայի համալսարանի պատմաբանասիրական ֆակուլտետում։ Գրել է պատմվածքներ, փորձել է խաղալ թատրոնում Ալեքսանդր Թաիրովի մոտ, հրատարակել է ամսագրեր, ինչպես նաև զբաղվել է ընդհատակյա գործունեությամբ։
Աստերոիդների ցանկ (88001-88100)
Աստերոիդների ցանկ (87901-88000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (88101-88200)
Սերգեյ Էֆրոն
Կենսագրություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո՝ 1915 թվականին, Սերգեյ Էֆրոնն ընդունվել է սանիտարական գնացք որպես գթության եղբայր։ 1917 թվականին ավարտել է յունկերական ուսումնարան։ Նույն թվականի փետրվարի 11-ին գործուղվել է Պետերգոֆի պրապորշչիկների դպրոց՝ ծառայությունն անցկացնելու համար։ Կես տարի անց ընդունվել է 56-րդ հետիոտնային պահեստային գունդ, որի ուսումնական անձնակազմը գտնվում էր Նիժնի Նովգորոդում։
1917 թվականի հոկտեմբերին Սերգեյ Էֆրոնը մասնակցել է Մոսկվայում բոլշևիկների դեմ ծավալված մարտերին, ապա Սպիտակ շարժմանը․ գեներալ Մարկովի սպայական գնդի կազմում մասնակցել է Սառցային արշավանքին ու Ղրիմի պաշտպանությանը։
Տարագրության մեջ
1920 թվականի աշնանն իր զորամասի կազմում տարհանվել է Գալիպոլի, ապա մեկնել Կոստանդնուպոլիս, դրանից հետո՝ Պրահա։ 1921-1925 թվականներին սովորել է Պրահայի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետում։ Եղել է ռուս ուսանողների կազմակերպության, ռուս գրողների ու լրագրողների միության անդամ։
Տարագրության մեծ Էֆրոնը շուտով սկսել է կարոտել հայրենիքը, ցանկացել վերադառնալ Ռուսաստան։ Պրահայում նա կազմակերպել է Ռուս ուսանողների դեմոկրատական միությունը և դարձել այդ միության կողմից հրատարակվող «Своими путями» համախմբագիր։ Մասնակցել է եվրասիական շարժման զարգացմանը, որ մեծ տարածում էր գտել ռուս տարագիրների շրջանում որպես կոմունիզմի այլընտրանք։ Սերգեյ Յակովլևիչը հարել է շարժման ձախ մասին, որը համեմատաբար ավելի հանդուրժողականորեն էր վերաբերում խորհրդային կարգերին։
1926-1928 թվականներին Սերգեյ Էֆրոնը Փարիզում աշխատել է որպես եվրասիականությանը մոտ «Вёрсты» ամսագրի համախմբագիր։
1927 թվականին Սերգեյ Էֆրոնը նկարահանվել է «Ննջավագոնների մադոննան» ֆրանսիական ֆիլմում (ռեժիսորներ՝ Մարկո դե Գաստին, Մորիս Գլեզ), որտեղ կատարել է Բաթումի բանտի կալանավոր մահապարտի դեր, որը տևել է 12 վայրկյան և կարծես կանխագուշակել է նրա հետագա ճակատագիրը։
1933 թվականի մայիսի 29-ին դարձել է Փարիզի «Գամայուն» մասոնական ժողովարանի անդամ ։ Ժողովարանից հեռացվել է 1937 թվականի նոյեմբերի 8-ին՝ գեներալ Միլլերի առևանգումից հետո։
1930-ական թվականներին Սերգեյ Էֆրոնն սկսել է աշխատել «Հայրենիք վերադառնալու միությունում» («Союз возвращения на родину»), ինչպես նաև համագործակցել է խորհրդային հատուկ ծառայությունների հետ 1931 թվականից։ Սերգեյ Էֆրոնը եղել է Միավորված պետական քաղաքական վարչություն արտասահմանյան բաժնի աշխատակից Փարիզում։ Օգտագործվել է որպես խմբավար և նշանառու-զինվորագրորդ․ անձամբ զինվորագրել է 24 մարդ Փարիզի տարագիրների շարքից։ Նրա զինվորագրած տարագիրներից ոմանք, մասնավորապես Կիրիլ Խենկինը, նրա օգնությամբ ուղարկվել է Իսպանիա՝ մասնակցելու քաղաքացիական պատերազմին։ 1935 թվականից Սերգեյ Էֆրոնն ապրել է Վանվեում՝ Փարիզի մոտ։
Վարկածներից մեկի համաձայն՝ Սերգեյ Էֆրոնը մասնակից է եղել խորհրդային հետախույզ Իգնատի Ռեյսի (Պորեցկի) սպանությանը (1937 թվականի սեպտեմբեր), որ հրաժարվել էր վերադառնալ ԽՍՀՄ ։ Սակայն լուրերը հերքվել են, և նա արդարացվել է։
ԽՍՀՄ-ում
1937 թվականի հոկտեմբերին շտապ կարգով գնացել է Հավր, որտեղից շոգեքարշով մեկնել է Լենինգրադ։ Խորհրդային Միություն վերադառնալուց հետո Սերգեյ Էֆրոնին ու նրա ընտանիքին ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի կողմից տրամադրվել է պետական ամառանոց մերձմոսկովյան Բոլշևոյում։ Սակայն Մարինա Ցվետաևայի վերադառնալուց հետո ձերբակալվել է նրանց դուստրը՝ Արիադնա Էֆրոնը։
ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի կողմից Էֆրոնը ձերբակալվել է 1939 թվականի նոյեմբերի 10-ին։ Հետաքննության ընթացքում Էֆրոնին տարբեր միջոցներով (այդ թվում նաև տանջանքների միջոցով, օրինակ՝ ձմռանը տեղավորվել է սառը պատժախցում) փորձել են ստիպել ցուցմունք տալ իր հարազատ մարդկանց, այդ թվում նաև «Վերադարձի միության» ընկերների, ինչպես նաև Մարինա Ցվետաևայի դեմ, սակայն նա հրաժարվել է վկայություն տալ նրանց դեմ ։ 1941 թվականի օգոստոսի 6-ին ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանի ռազմական կոլեգիայի կողմից դատվել է Քրեական օրենսգրքի 58-1ա հոդվածով և գնդակահարվել նույն թվականի հոկտեմբերի 16-ին ԽՍՀՄ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի Բուտովյան հրաձգարանում մահապատժի դատապարտված 136 կալանավորների խմբի կազմում, որը ձևավորվել էր շտապ կարգով՝ նպատակ ունենալով «թեթևացնել» ռազմաճակատին մոտ գտնվող Մոսկվայի բանտերը։
Արիադնա Էֆրոնը 8 տարի անցկացրել է ուղղիչ-աշխատանքային ճամբարներում և վեց տարի աքսորված է եղել Տրուխանսկի շրջան։ Արդարացվել է 1955 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Ռուս գրականագետներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած ռուսական ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Հրեա բանաստեղծներ
301
301 թվական, ոչ նահանջ տարի, սկսում է երեքշաբթի օրով ըստ Գրիգորյան օրացույցի։ Սա մեր թվարկության 301 թվականն է, 1–ին տարին IV դարի։
Մահեր
Կատեգորիա:301 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Մովսիսյան
Մովսիսյան` հայկական ազգանուն է, ստեղծվել է Մովսես անունով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
1781
Մահեր
Կատեգորիա:1781 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Իպուեյրաս (Տոկանտինս)
Իպուեյրաս (Ipueiras), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևելյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Պորտու Նասիունալ գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1184 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 815,250 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 1,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր
Շվեյցարիայի պատմություն
Շվեյցարիայի պատմությունը ընդգրկում է մ. թ. ա. 2-րդ դարից մինչև այսօր ընկած ժամանակաշրջանը։
Պատմական ակնարկ
Շվեյցարիաի տարածքում պահպանվել են հնագույն բնակիչների հին քարեդարյան կացարաններ (Գրախենլոխ, Բիրզեկ)։ Շվեյցարիաի բնակիչների մասին առաջին գրավոր աղբյուրները մ.թ.ա. 2-րդ դարից են, այդ ժամանակ Շվեյցարիայի տարածքի մեծագույն մասում բնակվել են հելվետ կելտական ցեղերը (այստեղից էլ Շվեյցարիաի հին անվանումը՝ Հելվեցիա)։ Մեր թվարկությունից առաջ 1-ին դարից նրանց նվաճել են հռոմեացիները, մեր թվարկությունից առաջ 5-րդ դարից, բուրգունդները ու օստգոթերը։ 6-րդ դարից Շվեյցարիաի գրեթե ամբողջ տարածքը նվաճել են ֆրանկները, և Շվեյցարիան մտել է Ֆրանկական պետության մեջ։ 6-րդ դարի վերջին և 7-րդ դարում ավարտվել է բնակչության քրիստոնեացումը։ 9-րդ դարում Շվեյցարիայի գրեթե ամբողջ ժամանակակից տարածքը մտնում էր հռոմեական սրբազան կայսրության մեջ։ Շվեյցարիայում սկսվել են ձևավորվել ֆեոդալական հարաբերություններ։ Երկիրը բաժանված էր բազմաթիվ
1231 թվականին Ուրի և 1240 թվականին՝ Շվից կանտոնները փաստորեն անկախացել են Հաբսբուրգներից։ 1291 թվականին (համարվում է Շվեյցարական կոնֆեդերացիայի հիմնադրման տարի) Շվից, Ուրի և Ունտերվալդեն անտառային կանտոնները կնքել են «հավերժական միություն» (ընդդեմ Հաբսբուրգների), որին Մորգարտենի մոտ հաղթանակից (1315 թվականին Ավստրիայի նկատմամբ) հետո, միացել են Լյուցեռնը, Ցյուրիխը, Ցուգը, Գլարուսը և Բեռնը (1332-1353 թվականներին), 1481 թվականին՝ Ֆրիբուրը (Ֆրայբուրգ) և Զոլոտուռնը։ 1499 թվականի շվեյցարական (կամ շվաբական) պատերազմի ընթացքում Շվաբական դաշինքի դեմ Շվեյցարիան փաստորեն անկախություն ձեռք բերեց։ 1501 թվականին շվեյցարական դաշինքին միացան Բազելը և Շաֆհաուզենը, 1513 թվականին՝ Ապպենցելը։ Այսպիսով կազմավորվեց 13 իրավահավասար կանտոնների կոնֆեդերացիա, որը գոյատևեց մինչև 1798 թվականը։
Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժեր
Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժեր (International Security Assistance Force; ISAF), ՆԱՏՕ-ի կողմից գլխավորվող միջազգային զորային կոնտինգենտ, որը գործում է Աֆղանստանի տարածքում 2001 թվականից։
Շվեյցարիայի պատմություն
Պատմական ակնարկ
Շվեյցարիայի սոցիալ-տնտեսական զարգացումը յուրօրինակ է եղել, թույլ զարգացած էին ֆեոդալական հարաբերությունները, երկար պահպանվել են մարկհամայնքները, ազատ գյուղացիները, տնտեսության նահապետական բնույթը, տարածված էր վարձու զինվորությունը (լանդսկնեխտներ)։
Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժեր
Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժերը ստեղծվել են ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդի № 1386 բանաձևի համաձայն 2001 թվականի դեկտեմբերի 20-ին։ Նրանց ներկայությունը երկրում թալիբների ռեժիմի տապալումից հետո անհրաժեշտ էր աֆղանական Ժամանակավոր մարմնին Քաբուլում և մոտակա տարածքներում անվտանգության ապահովման համար։ Դա արվում էր նրա համար, որպեսզի Ժամանակավոր մարմինն, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի աշխատակազմը գործեն անվտանգ պայմաններում ։
Շվեյցարիայի պատմություն
Ֆեոդալական հարաբերությունների քայքայումը
Քաղաքային կանտոններում առաջատար էին առևտուրը, արհեստները։ 14-րդ դարի վերջից և 15-րդ դարի սկզբին Շվեյցարիայում (առավելապես համեմատաբար զարգացած քաղաքային կանտոններում) սկսվեց ֆեոդալական հարաբերությունների քայքայումը, առաջացան կապիտալիստական մանուֆակտուրաներ (տեքստիլ արդյունաբերության, թղթի արտադրության, գրատպության մեջ)։
Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժեր
2003 թվականի օգոստոսից Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժերն իրականացվում են ՆԱՏՕ-ի բլոկի կողմից։ 2014 թվականի վերջում զինված կոալիցիայի միջազգային ուժերին փոխարինեց ոչ մարտական «Որոշիչ աջակցություն» դաշինքի գործողությունը։ Պատերազմի ամբողջ ծանրությունն ընկել է աֆղանական բանակի վրա։
Շվեյցարիայի պատմություն
Սոցիալական հակասությունները քաղաքային և գյուղական կանտոնների միջև
Սոցիալական հակասությունները քաղաքային և գյուղական կանտոնների միջև հաճախ վերածվում էին քաղաքացիական պատերազմների, որոնք կրում էին կրոնական բնույթ։ Շվեյցարիայի ռեֆորմացիայի խոշոր կենտրոն էր. ժողովրդական զանգվածները ակտիվորեն մասնակցեցին 1524-1525 թվականներիի գյուղացիական պատերազմին։ 1536 թվականից Ժնևում իր գործունեությունն է ծավալել Ժ. Կաէվինը։ Բուրժուազիայի առաջավոր տարրերի ձգտումը՝ վերացնելու ազնվականության տիրապետությունն ու ստեղծելու կենտրոնացված պետություն, էլ ավելի ուժեղացավ ֆրանսիական բուրժուազիական հեղափոխության ազդեցությամբ։
Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժեր
Կառուցվածք և թվաքանակ
Ի սկզբանե ISAF-ի պատասխանատվության տարածքն ընդգրկում էր միայն Աֆղանստանի մայրաքաղաք Քաբուլը։
Շվեյցարիայի պատմություն
Ֆրանսիական զորքերի ներխուժումը Շվեյցարիա
1798 թվականին Շվեյցարիա մտան ֆրանսիական զորքերը, ստեղծվեց Ֆրանսիայից կախյալ միասնական Հելվետական հանրապետություն (մինչև 1803)։ Վիեննայի կոնգրեսը 1815 թվականին հաստատեց Շվեյցարիայի մոտավորապես ժամանակակից սահմանները և ընդունեց նրա «հավերժ» չեզոքությունը։ 30-40-ական թվականներին շարժում ծավալվեց ֆեոդալական հարաբերությունների վերջնական վերացման, քաղաքական կարգի դեմոկրատացման և երկրի կենտրոնացման համար։ Լիբերալբուրժուական և ֆեոդալակղերակաև շրջանների միջև պայքարը, որը կրում էր կրոնական բնույթ, ի վերջո հանգեց քաղաքացիական պատերազմի, որն ավարտվեց ֆեոդալակղերական ուժերի պարտությամբ։ Բուրժուազիայի ռազմաքաղական հաղթանակն ամրապնդվեց 1848 թվականի սահմանադրությամբ, որով Շվեյցարիան դարձավ միասնական դաշնակցային պետություն՝ կենտրոնացված կառավարմամբ (սահմանադիր մարմինն էր ֆեդերալ ժողովը)։ 1848 թվականին Շվեյցարիան ընդունեց Սահմանադրությունը։ Այդ նույն թվականին հաստատվեց նաև Շվեյցարիայի ազգային դրոշը։
Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժեր
Կառուցվածք և թվաքանակ
2003 թվականի հոկտեմբերին ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհուրդը Քաբուլի սահմաններից դուրս առաքելության ընդարձակման որոշում է կայացրել։ Ընդարձակումը կատարվում էր աստիճանաբար և ավարտվել է 2006 թվականի հոկտեմբերին, երբ Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժերն իրենց վրա են վերցրել պետության ամբողջ տարածքի անվտանգության ապահովումը։ Աֆղանստանում թվաքանակի մեծացման նպատակն էր հանդիսանում «Թալիբան» ահաբեկչական շարժման ակտիվության զսպումն՝ աֆղաններին ժամանակ տալով իրենց ձեռքը վերցնել վերահսկողությունը երկրում։
Շվեյցարիայի պատմություն
Շվեյցարիայի կենտրոնացումը
Շվեյցարիայի կենտրոնացումը նպաստեց կապիտալիստական հարաբերությունների հաղթանակին, պայմաններ ստեղծվեցին երկրի արագ արդյունաբերականացման համար։ 1860-1870-ական թվականներին Շվեյցարիայում վերելք ապրեց բանվորական շարժումը, ստեղծվեցին 1-ին ինտերնացիոնալի շվեյցարական սեկցիաները։ 1888 թվականին հիմնվեց Շվեյցարիայի կուսակցությունը (ՇՍԴԿ)։ Շվեյցարիայում ապաստան էին գտնում Ռուսաստանի, Իտալիայի, Ֆրանսիայի և այլ երկրների քաղաքական վտարանդիները։
Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժեր
Կառուցվածք և թվաքանակ
2011 թվականի հունիսի 6-ին Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժերի թվաքականը կազմում էր 132 457 զինծառայող (այդ թվում 90 հազար ամերիկացի), առաքելության մեջ մասնակցում էին 48 երկրներ ։
Շվեյցարիայի պատմություն
Կուսակցությունների ստեղծումը
1870 թվականին ստեղծվել էր 1-ին ինտերնացիոնալի ռուսական սեկցիան, 1883 թվականին՝ «Աշխատանքի ազատագրություն» խումբը՝ 1887 թվականին՝ հնչակյան կուսակցությունը)։ 1895, 1900, 1902-1905, 1908, թվականներին Շվեյցարիայում է ապրել և գործել Վ․ Ի․ Լենինը։ 1914 թվականի առաջին համաշխարհային պատերազմում Շվեյցարիան պահպանեց չեզոքություն։ Ռուսաստանում 1917 թվականի Փետրվարյան և հատկապես, Հոկտեմբերյան հեղափոխությունները նպաստեցին բանվորական շարժման վերելքին Շվեյցարիայում, ուժեղացավ գործադուլային շարժումը։ Շվեյցարիայում անցկացվել են միջազգային սոցիալիստական կոնֆերանսներ (1915 թվականին՝ Ցիմերվալդում, 1916 թվականին՝ Կինտալում)։ 1921 թվականին ստեղծվեց Շվեյցարիայի կոմունիստական կուսակցությունը (ՇԿԿ)։ 1923 թվականին սպիտակգվարդիականները Շվեյցարիայում սպանեցին Լոգանի միջազգային կոնֆերանսի սովետական պատվիրակության գլխավոր քարտուղար Վ․ Վորովսկուն։
Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժեր
Կառուցվածք և թվաքանակ
2012 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ՆԱՏՕ-ի լրացուցիչ կոնտինգենտը ի դեմս ԱՄՆ-ի 33 հազար զինծառայողների, որն ուղարկվել էր Աֆղանստան երեք տարի ժամկետով, լքում է երկիրը։
Շվեյցարիայի պատմություն
Շվեյցարիայի վերելքը
1937-1939 թվականներին շվեյցարական էկոնոմիկան վերելք ապրեց՝ կապված նախապատերազմական ռազմական կոնյունկտուրայի հետ (Շվեյցարիան կատարում էր ֆաշիստական Գերմանիայի և Իտալիայի ռազմական պատվերները)։ 1939-1945 թվականներիի երկրորդ համաշխարհային պատերազմում Շվեյցարիան հաստատեց իր չեզոքությունը, բայց շարունակում էր Գերմանիային մատակարարել ստրատեգիական հումք սարքավորում, զենք, էլեկտրաէներգիա։ 1940 թվականին Շվեյցարիայում արգելվեց կոմկուսը։ 1944 թվականին տեղի ունեցավ Շվեյցարիայի աշխատանքի կուսակցության (ՇԱԿ) հիմնադիր համագումարը։ ՇԱԿ-ի մեջ մտան նաև կոմկուսի անդամները։ Պատերազմի տարիներին զգալիորեն մեծացավ արդյունաբերական պոտենցիալը։ Ազգային բանկի ոսկու պաշարը (1945 թվականին՝ 4,8 միլիարդ ֆրանկ)։
Սառը պատերազմ
1946-1947 թվականներին աճեց գործադուլային պայքարը։ «Սառը պատերազմի» պայմաններում ուժեղացավ բանվորական շարժման առաջնորդների և ՇԱԿ-ի անդամների հալածանքը, որը հատկապես ծավալվեց 1956 թվակаնին։ Սակայն 1971 թվականին և, հատկապես, 1973-1974 թվականներին բանվորական շարժումը որոշակի վերելք ապրեց։ 1970-ական թվականներին չեղյալ հայտարարվեցին օտարերկրյա բանվորների մասնագիտական արգելքներն ու քաղաքական սահմանափակումները, կանանց տրվեցին հավասար իրավունքներ։
Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժեր
Կառուցվածք և թվաքանակ
2015 թվականի հունվարի 1-ին «Հարատև ազատություն» առաքելությունն ավարտվել է, այդ պատճառով կոալիցիոն զորքերի թվաքանակը զգալիորեն կրճատվել է։ Մասնավորապես, ամերիկյան խմբավորումը 2015 թվականի ամռան դրությամբ կազմում էր մոտ 11 հազար զինծառայող, ովքեր ներգրավված էին նոր, ոչ մարտական «Որոշիչ աջակցություն» առաքելության մեջ ։
Շվեյցարիայի պատմություն
Սառը պատերազմ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի պատմություն Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմություն
Անվտանգության աջակցության միջազգային ուժեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աֆղանական պատերազմներ
Ֆիլա
Ֆիլա, նաև ֆիլե (φυλή), Հին Հունաստանում տոհմացեղային միավորում, հետագայում՝ տերիտորիալ շրջան։
Հին տոհմական ֆիլան տոհմատիրական ժամանակաշրջանի Հունաստանի բնակչության քաղաքական, ռազմական և կրոնական կյանքի կենտրոնն էր։ Ֆիլաները բաժանված էին ֆրատրիաների։ Ֆիլայում իշխանությունը պատկանում էր ժողովրդական ժողովին, ավագների խորհրդին և կրոնական, դատական ու զինվորական իշխանությունը մեկ անձի մեջ միավորող ընտրովի ֆիլոբասիլևսին։
Ստրկատիրական պետությունների ձևավորման ընթացքում տոհմական ֆիլաները փոխարինվել են տերիտորիալ ֆիլներով։ Տերիտորիալ ֆիլաները Ատտիկայում դարձել են դեմոկրատական պետական կառուցվածքի հենարան։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի պատմություն
Ծեդիսի (Գորիի շրջան)
Ծեդիսի (წედისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 760 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 7 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 187 մարդ ։
Ալֆհեյմ մարզադաշտ
«Ալֆհեյմ» (Alfheim), ֆուտբոլային մարզադաշտ Նորվեգիայի Թրոմս կոմսության Թրոմսյո քաղաքում:Բացվել է1987 թվականին և ունի 6859 տարողունակություն։ Հանդիսանում է «Թրոմսյո» ֆուտբոլային ալումբի մարզադաշտը ։
Նկարագրություն
Մարզադաշտում բազմիցս կազմակերպվել է Նորվեգիայի ֆուտբոլի հավաքականի տնային հանդիպումները, ինչպես նաև եվրոպական բազմաթիվ հանդիպումներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի մարզադաշտեր Կատեգորիա:Թրոմսյոյի շենքեր և կառույցներ
Հայաստանի աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարություն
Հայաստանի Հանրապետության Աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարություն, գործադիր իշխանության հանրապետական մարմին, որը մշակում ու իրականացնում է աշխատանքի և սոցիալական ապահովության բնագավառներում Հայաստանի Հանրապետության կառավարության քաղաքականությունը։
Պատմություն
1990 թվականին ՀՀ սոցիալական ապահովության մինիստրությունը վերակազմավորվեց ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական ապահովության նախարարության։
1995 թվականի խորհրդարանական ընտրություններից հետո նախագահի հրամանագրով փոփոխություն կատարվեց կառավարության կառուցվածքում. կառույցը վերակազմավորվեց սոցիալական ապահովության, զբաղվածության, բնակչության տեղաշարժի և փախստականների հարցերով նախարարության։
1996 թվականին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով կառավարության կառուցվածքի նոր փոփոխություն տեղի ունեցավ. 1996 թվականի նոյեմբերի 8-ին նախարարությունը վերակազմավորվեց սոցիալական ապահովության նախարարության։
2000 թվականի փետրվարի 28-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նախարարությունը միաձուլման ճանապարհով վերակազմավորվեց ՀՀ առողջապահության և սոցիալական ապահովության նախարարության։
Ընդհանուր տեղեկատվություն
Նախարար
Տեղակալներ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարություն
Գագիկ Բաղունց
Գագիկ Միքայելի Բաղունց, արցախցի քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախագահի տեղակալ, «Միասնական հայրենիք» կուսակցության անդամ։
Կենսագրություն
Գագիկ Բաղունցը ծնվել է 1964 թվականի մարտի 22-ին, Արցախի Մարտակերտ քաղաքում։ Կրթություն է ստացել ծննդավայրի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցում, որն ավարտել է 1980 թվականին։
1985 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետը և նույն թվականին ընդունվել է ՍՄԳԱ Մթնոլորտի ֆիզիկայի ինստիտուտի նպատակային ասպիրանտուրան։
1990 թվականին Գագիկ Բաղունցը Մոսկվայում պաշտպանել է ֆիզմաթ գիտությունների թեկնածուական թեզը։ Որպես ֆիզիկայի լաբորատորիայի վարիչ նույն թվականին ընդունվել է Երևանի ճարտարագիտական ինստիտուտի Ստեփանակերտի բաժանմունք։ 1993 թվականին ընտրվել է Արցախի պետական համալսարանի բնագիտական ֆակուլտետի դեկան։
1992-1997 թվականներին ծառայել է Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակում՝ որպես Հակաօդային պաշտպանության գնդի շտաբի պետ։ 1998 թվականին նշանակվել է Հայաստանի Սեյսմիկ պաշտպանության ազգային ծառայության Արցախի բաժանմունքի պետի տեղակալ։
2003 թվականին Գագիկ Բաղունցը նշանակվել է Արցախի պետական համալսարանի ֆիզիկայի ամբիոնի դոցենտ, 2009 թվականին ընտրվել է ճարտարագիտական ֆակուլտետի դեկան։
2015 թվականի մայիսի 3-ի Արցախի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է Արցախի Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ «Շարժում-88» կուսակցության համամասնական ցուցակով ։
2015-2020 թվականներին եղել է Ազգային ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։
2020 թվականի մարտի 31-ի խորհրդարանական ընտրություններում «Միասնական Հայրենիք» կուսակցության համամասնական ցուցակով ընտրվել է Արցախի Հանրապետության 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր։
Նույն թվականի մայիսի 21-ի Արցախի Հանրապետության 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի առաջին նիստում ընտրվել է Ազգային ժողովի նախագահի տեղակալ ։
Ազգային ժողովի գիտության, կրթության, մշակույթի, երիտասարդության և սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ է։
Ամուսնացած է, ունի երկու դուստր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Սոմակամպանյա
Սոմակամպանյա  (Sommacampagna), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Վենետո մարզում՝ Վերոնա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 13 799 մարդ։ Խտությունը կազմում է 325 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 40,9 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 37066։ Հեռախոսային կոդ՝ 045։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պիվդեննե
2012 թվականի տվյալներով Պիվդեննեում բնակվում էր 1 612 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ձեռժինսկի քաղաքային խորհուրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1957 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(485) Գենուա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,749449 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2219 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,277 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Գենուա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,2897 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1665,2 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,21619 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,86° անկյուն։
Թափանցող մշակում
Թափանցող մշակումը (անգլ. straight-through processing, STP) տեղեկատվության շարունակական, լիովին ավտոմատացված գործընթաց է։ Առաջնային տվյալները կարող են գեներացվել ինչպես ավտոմատ համակարգերի, այնպես էլ ձեռքով մուտքագրման միջոցով, սակայն դրանց հետագա փոխանցումն ու մշակումը լիովին ավտոմատ է ։
Ավելի նեղ իմաստով, STP տեխնոլոգիան ենթադրում է, որ բրոքերային ընկերությունը հանդես է գալիս որպես հաճախորդների և արտաքին շուկայի միջև ավտոմատ միջնորդ։ Հաճախորդների պատվերներն ինքնաբերաբար փոխանցվում են արտաքին շուկայում գործարքներ կնքելու կամ խոշոր գործընկերոջը։
Գործարքներ
STP- ը ստեղծվել է 1990 -ականների սկզբին Լոնդոնում բաժնետոմսերի առևտրի համար`ֆոնդային շուկաներում ավտոմատացված մշակման համար ։
Նախկինում վճարումներ կատարելը միշտ պահանջում էր ձեռքով աշխատանք ։ Գործընթացը հաճախ տևում էր մի քանի ժամ։
STP- ի միջոցով դրամական կամ արժեթղթերով գործարքները կարող են մշակվել և կնքվել նույն օրը։ Վճարումները դեռ կարող են լինել ոչ STP ՝ տարբեր պատճառներով ։
Առավելությունները
Ամբողջական ներդրման դեպքում STP- ն կարող է ակտիվների կառավարիչներին տրամադրել առավելություններ, ինչպիսիք են ավելի կարճ շրջադարձերը, հաշվարկների նվազեցման ռիսկը և գործառնական ցածր ծախսերը ։
Ոլորտի որոշ վերլուծաբաններ կարծում են, որ 100% ավտոմատացումն անհասանելի նպատակ է ։ Փոխարենը, նրանք առաջ են մղում ձեռնարկությունում ներքին STP մակարդակի բարձրացման գաղափարը, խրախուսում են ընկերությունների խմբերին միասին աշխատել ՝ բարելավելու իրենց միջև գործարքների տեղեկատվության ավտոմատացման որակը ՝ երկկողմանի կամ որպես օգտագործողների համայնք (արտաքին STP): Այլ վերլուծաբաններ, այնուամենայնիվ, կարծում են, որ STP- ին կհասնեն բիզնեսի փոխգործունակության ի հայտ գալով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆինանսներ Կատեգորիա:Հաշվարկում Կատեգորիա:Ֆինանսական շուկաներ
Նիկոլա Բուրբակի
Նիկոլա Բուրբակի (Nicolas Bourbaki), ֆրանսիական մաթեմատիկոսների խմբի ծածկանուն։ Կազմավորվել է 1937 թվականին, Բարձրագույն նորմալ դպրոցի նախկին սաներից։ Հիսուննանց անդամները խմբից «դուրս» են մնում։ Ճշգրիտ կազմը և անդամների թիվը չի հրապարակվել։ Խմբի նպատակն է եղել իրականացնել Դավիթ Հիլբերտի մտադրությունը՝ մաթեմատիկական տարբեր տեսությունները շարադրել ձևական աքսիոմատիկ եղանակով։
1939 թվականից լույս է տեսել «Մաթեմատիկայի տարրերը» բազմահատոր տրակտատը, որում զարգացվում է ձևական աքսիոմատիկ համակարգ, որը հեղինակների մտահղացմամբ, որպես «ընդհանուր ըմբռնման մասնակի տեսակետներ», պետք է ընդգրկի մաթեմատիկայի եթե ոչ բոլոր, ապա գոնե գլխավոր բաժինները։ Շարադրանքը, որի հիմքը կազմում են աքսիոմաների միջոցով սահմանվող կառուցվածքները (խմբի, դաշտի, կարգի, տոպոլոգիական և այլ կառուցվածքներ), խիստ վերացական է, տրվում է միայն տեսությունների տրամաբանական կմախքը։ Դատողության եղանակն ընդհանուրից մասնավորին անցնելն է։ Տրակտատը նախապատրաստվում է «Բուրբակի սեմինարում», որին կարող են մասնակցել նաև ուրիշ երկրների մաթեմատիկոսներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1935 հիմնադրումներ
Քրիստոֆեր Թոդդ Դոնահյու
Քրիստոֆեր Թոդդ Դոնահյու (Christopher Todd Donahue; ), ամերիկացի ռազմական գործիչ, ԱՄՆ բանակի գեներալ-մայոր, 82-րդ օդադեսանտային դիվիզիայի հրամանատար, 2020 թվականից։ Հայտնի է որպես վերջին ամերիկացի զինծառայող, որը լքել է Աֆղանստանը այդ երկրից ԱՄՆ զորքերի դուրսբերման ընթացքում։
Կենսագրություն
Քրիստոֆեր Թոդդ Դոնահյուն ծնվել է 1969 թվականի օգոստոսի 13-ին Չեմբերսբերգում՝ Ֆրանկլին կոմսությունում, Փենսիլվանիա ։ Ավարտել է Չեմբերսբերգի ավագ միջնակարգ դպրոցը, որտեղ լավ սովորել և ֆուտբոլ է խաղացել ։
Հետագայում Դոնահյուն տեղափոխվել է Վաշինգտոն, Կոլումբիայի շրջան, որտեղ աշխատել է որպես գեներալ-շտաբի պետերի միացյալ կոմիտեի նախագահի տեղակալի օգնական ։ 2001 թվականին Նյու Յորքի համաշխարհային առևտրի կենտրոնի աշտարակների վրա ահաբեկիչների հարձակումից հետո, այն պատճառով, որ շտաբների պետերի միավորված կոմիտեի նախագահ գեներալ Հենրի Շելթոնը ԱՄՆ-ից դուրս էր գտնվում ինքնաթիռում և չէր կարողանում օպերատիվ կառավարել իրավիճակը, կոմիտեի ղեկավարությունն իր վրա էր վերցրել Ռիչարդ Մայերսը։ Դոնահյուն փաստացի երկրորդ մարդն է դարձել ամերիկյան ռազմական հիերարխիայում՝ գտնվելով Պենտագոնում և Մայերսի հետ միասին ապրելով երրորդ ահաբեկչական գրոհը՝ արդեն պաշտպանության նախարարության շենքի վրա, որից հետո պատերազմ է սկսվել Աֆղանստանում ։
Հետագայում Դոնահյուն զբաղեցրել է օպերատիվ բաժանմունքի պետի օգնականի, օպերատիվ բաժանմունքի պետի և էսկադրոնի շտաբի պետի, զորքերի ընտրության և ուսուցման բաժանմունքի հրամանատարի, էսկադրոնի հրամանատարի, ԱՄՆ-ի բանակի հատուկ գործողությունների հրամանատարությանը աջակցող բրիգադի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնները Ֆորտ Բրեգում, Հյուսիսային Կարոլինա նահանգում։ Այնուհետև նա ԱՄՆ-ի հատուկ գործողությունների համատեղ հրամանատարության օպերատիվ վարչության պետն էր, իսկ հետո՝ Կոլորադո նահանգի Ֆորտ Քարսոն բազայի 4-րդ հետևակային դիվիզիայի հրամանատարի տեղակալ (մանևրների գծով) ։ Ոստիկանության մամուլի ծառայությունից հայտնում են, որ նա մարմնական վնասվածքներով տեղափոխվել է հիվանդանոց, նա կարող էր հրամանատարել հատուկ նշանակության ջոկատի 1-ին օպերատիվ ջոկատին, որն ավելի հայտնի էր որպես «Դելտա», և անձնական մասնակցություն էր ունենում Իրաքում և Աֆղանստանում ընթացող մարտերին  ։
Դոնահյուն ավարտել է հետևակային սպաների բազային և առաջադեմ դասընթացները, ռազմածովային քոլեջը, Հարվարդի համալսարանին կից ԱՄՆ բանակի ռազմական քոլեջի դասընթացը, ինչպես նաև ազգային պաշտպանական համալսարանը 17 գործուղումներ է կատարել Աֆղանստան, Իրաք, Սիրիա, Հյուսիսային Աֆրիկա և Արևելյան Եվրոպա այդ թվում մասնակցել է «Ատլանտյան վճռականություն» գործողությանը ։ 2016 թվականին Դոնահյուն արժանացել է բրիգադի գեներալի կոչման՝ ստանալով իր առաջին մեկաստղանի կոչումը ։ 2017 թվականին նշանակվել է ԱՄՆ-ի բանակի հետևակային դպրոցի պարետանտ Ֆորտ Բենինգ բազայի վրա, որտեղ ծառայել է մինչև 2018 թվականը՝ լինելով նաև զինվորական մահացության ֆունկցիոնալ խմբի ղեկավար ։ Հետագայում եղել է Վաշինգտոնի շտաբերի պետերի միացյալ կոմիտեի հատուկ գործողությունների և ահաբեկչության դեմ պայքարի գծով տնօրենի տեղակալ (J-3), ինչպես նաև Աֆղանստանում հատուկ գործողությունների միացյալ նպատակային խմբի հրամանատար՝ մասնակցելով «ազատության պահապան» գործողությանը ։ 2020 թվականին գեներալ-մայոր Դոնահյու կոչումով դարձել է 82-րդ օդադեսանտային դիվիզիայի հրամանատար՝ փոխարինելով գեներալ-մայորին Ջեյմս Մինգուսին ։ 2021 թվականին ենթակաների հետ ուղարկվել է Աֆղանստան, որտեղ մասնակցել է երկրից ԱՄՆ-ի զորքերի դուրսբերմանը ։ Քաբուլն ահաբեկիչների կողմից Դոնահյուի գրավումից հետո զորքերի օպերատիվ ղեկավարումն իրականացրել է ամերիկացիների վերահսկողության տակ գտնվող օդանավակայանի շրջանում, ինչը նրա համար 18-րդ մարտական գործողությունն Է դարձել ։ Համոզվելով, որ բոլոր զինվորները տարհանվել են , Դոնահյուն ԱՄՆ դեսպան Ռոս Ուիլսոնի հետ երկրից հեռացել Է «Boeing C-17 Globemaster III» օդանավով, որը վերջինն է եղել Քաբուլի Համիդ Քարզայի անվան միջազգային օդանավակայանից ։ Այսպիսով, Դոնահյուն դարձել է վերջին ամերիկացի զինծառայողը, որը լքել է Աֆղանստանը, ինչն այդպիսով վերջ է դրել ամերիկյան պատմության ամենաերկար պատերազմին, որը սկսվել է 2001 թվականին և շարունակվել 20 տարի ։ Պատերազմի ավարտի խորհրդանիշ է դարձել ինքնաթիռի վայրէջքի պահին Դոնահյուին պատկերած լուսանկարը  ։
Մրցանակներ
«Գերազանց ծառայության համար» մեդալ՝  կաղնու տերևների փնջով, «Պատվո լեգիոն» շքանշան՝ կաղնու տերևների երկու փնջերով, «բրոնզե աստղ» մեդալ՝ «V» լիտերայով և չորս կաղնու տերևներով, պաշտպանության նախարարության «գովելի ծառայության համար» մեդալ՝ կաղնու տերևների փնջով, միացյալ հրամանատարության Գովասանական մեդալ՝ կաղնու տերևների փնջով, բանակի Գովասանական մեդալ՝ կաղնու տերևների փնջով, հաջողության համար բանակային մեդալ «լավագույն ծառայության համար», ազգային պաշտպանության ծառայության համար մեդալ՝ մեկ բրոնզե ծառայության աստղով, «Իրաքյան արշավի համար» մեդալ՝ մեկ արծաթե և մեկ բրոնզե ծառայության աստղերով, «Աֆղանստանում արշավի համար» մեդալ՝ ծառայության երկու բրոնզե աստղերով, «Անսասան վճռականություն գործողության» մեդալ՝ ծառայության մեկ բրոնզե աստղով, «ահաբեկչության դեմ գլոբալ պատերազմի էքսպեդիցիոն զորքերում ծառայության համար» մեդալ, «զինված ուժերում ծառայության համար» մեդալ, «Կորեայի պաշտպանության համար» մեդալ, բանակային ծառայության ժապավեն, անվտանգության աջակցության միջազգային ուժերում ծառայության համար ՆԱՏՕ-ի մեդալ, Արտերկրում զինվորական ծառայության ժապավենը, 4 մրցանակակիր թվանշանով, բանակի ստորաբաժանման նախագահի շնորհակալությունը, միասնական պարգևը, Պարգև միավորի համար խիզախության, գովելի շնորհակալության միավորի, մրցանակ լավագույն միավորի, մարտական պատկերակը հետևակային, շ ռեյնջեր, նշան պարաշյուտիստ վարպետի, նշան ռազմական պարաշյուտիստ ազատ անկման, նշան օդային հարձակման, նշան պարաշյուտիստ Հոնդուրաս ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է Դևոն Դոնահյուի հետ, նրանք ունեն հինգ զավակ ՝ Ալաննան, Ամիրը, Զաքարին, Հեյլին և Ջոզեֆը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ ռազմական ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գեներալներ Կատեգորիա:20-րդ դարի զինվորականներ Կատեգորիա:Բրոնզե աստղի մեդալակիրներ (ԱՄՆ)
Սեպտեմբերի 9
Սեպտեմբերի 9, տարվա 252-րդ (253-րդ նահանջ տարիներում) օրն է։
Ծիարա
Ծիարա (წიარა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1540 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 19 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Նատրիումի հեքսաքլորոպլատինատ (IV)
Ֆիզիկական հատկությունները
Լուծվում է ջրում և էթանոլուն։
Չի լուծվում եթերներում։
Առաջացնում է բյուրեղահիդրատներ՝ Na2[PtCl6]•6H2O բանաձևով։
Լեոնիդովկա (գյուղ, Ձեռժինսկի քաղաքային խորհուրդ)
Լեոնիդովկա (Леонідівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ձեռժինսկի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Լեոնիդովկա գյուղում բնակվում էր 115 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ձեռժինսկի քաղաքային խորհուրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
413
Մահեր
Կատեգորիա:413 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Էյլերյան ինտեգրալներ
Էյլերյան ինտեգրալներ, բետա (B(x,y)) և գամմա (\Gamma(x)) ֆունկցիաների ընդհանուր անվանումը։ Բետա և գամմա ֆունկցիաները x և y արգումենտների դրական արժեքների համար սահմանվում են և  բացարձակ զուգամետ ինտեգրալների միջոցով և անընդհատ են համապատասխանաբար հարթության (x>0, y>0) մասում և  կիսառանցքի վրա։ B(x, y)և (\Gamma(x)) ֆունկցիաները համապատասխանաբար բինոմային գործակիցների (C_m^n) և ֆակտորիալի (n!) գաղափարները ընդհանրացնում են անընդհատ փոփոխվող արգումենտի համար։ Մասնավոր դեպքում, երբ x, y-ը բնական թվեր են՝ : Էյլերյան ինտեգրալների միջև  կապի շնորհիվ B(x, y) ֆունկցիայի ուսումնասիրությունը բերում է \Gamma(x)-ի ուսումնասիրությանը։ Ունեն լայն կիրառություն, մեծ դեր են խաղում հատուկ ֆունկցիաների տեսությունում։ Էյլերյան ինտեգրալների առաջին անգամ ուսումնասիրել են Ի. Նյուտոնն ու Ջ. Վալիսը։ Հետագայում դրանք ավելի մանրամասն ուսումնասիրել է Լ. Էյլերը։ Էյլերյան ինտեգրալներ անվանումը տվել է մաթեմատիկոս Լեժանդրը։
Կատեգորիա:Ինտեգրալներ Կատեգորիա:Լեոնարդ Էյլեր
CrossStone
CrossStone-ը (հայերեն՝ Խաչքար) Նաիրի հայկական հևի մետալ խմբի առաջին ալբոմն է։ Այն լույս է տեսել 2010 թվականի հունիսի 4-ին։
Ջեյ Գուլդ
Ջեյսոն (Ջեյ) Գուլդ (Jason (Jay) Gould, ), ամերիկացի ֆինանսիստ։
CrossStone
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայկական մետալ ալբոմներ Կատեգորիա:2010 ալբոմներ
Ջեյ Գուլդ
Վաղ տարիներ
Ջեյսոն Գուլդը ծնվել է անգլո-շոտլանդական ծագում ունեցող ֆերմերի ընտանիքում, մանկուց տառապել է թոքախտով։ Անգիր անելու նկատմամբ ունեցած ատելության պատճառով լքել է դպրոցը, սակայն մանկուց հռետորական արվեստին է տիրապետել և ունեցել գրական ունակություններ, մասնավորապես, դեռևս դեռահաս տարիքում գրել է իր հայրենի շրջան Դելավերի մասին պատմություն։ Գոյություն ունի չապացուցված պատմություն, որ իր իրական ազգանունը Գոլդ (Gold) է, իսկ Ջեյ Գուլդ ազգանունը փոխել է երիտասարդ տարիքում, որպեսզի այն չթվա հրեական։