cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նորվեգիայի արվեստ
Վերածննդի դարաշրջան
15-17-րդ դարերում Նորվեգիայում ռենեսանսն ու բարոկկոն թույլ են արտացոլվել։ 14-րդ դարից մինչև 16-րդ դարի առաջին կեսը երկրում տիրող էր գեղջկական արվեստը` փորագրումը փայտի վրա, ասեղնագործությունը, ձուլումը և մետաղից այլ աշխատանքները, ժանյակների հյուսումը և այլն։ Նորվեգացի վարպետներից ոչ մեկը լայն ճանաչում չունեցավ, բացառությամբ փղոսկրի վրա փորագրող Մոգնուս Բերգի (1666—1739), որն աշխատում էր 17-18-րդ դարերում միայն Նորվեգիայի սահմաններում։
Նորվեգական արվեստի աշխուժացումն սկսվում է 16-րդ դարի վերջում և 17-րդ դարի առաջին կեսին, երբ ուժեղանում են մշակութային և առևտրական կապերը Գերմանիայի, Նիդերլանդների, Անգլիայի հետ։ Վերածննդի ճարտարապետության գծերը 17-րդ դարում որոշ չափով ի հայտ են գալիս քաղաքների կառույցներում` Էստրորտում (Austråt, 1654—1656, Էստլանում), Ռոզենդալում (1661—1665, Խարդանգերում) և Տրոնխեյմի, Ֆրեդրիկստադի ամրոցներում և այլն։ 18-րդ դարի որպես բարոկկոյի և ռոկոկոյի օրինակներ կարող են հանդես գալ եկեղեցին Կոնգսբերգում (ճարտարապետ` Ի. Ա. Ստուկկենբրոկ (1698—1756)), ինչպես նաև ճարտարապետներ Ի. Կ. Էրնստի (1666—1750) և Ս. Ասպոսի (Aspaas, 1736—1816) կողմից կառուցված կառույցները և այլն։
18-19-րդ դարերում Նորվեգիայում հայտնվում են վաղ կլասիցիզմի ոճով կառույցներ` Տրոնխեյմի թագավորական նստավայրը (1774—1778), Բոգստադի (1759—1762), Ուլեֆոսի (1802—1807) առանձնատները` կառուցված վարպետ Ի. Խ. Ռավերտի կողմից (1751—1853):
Գեղանկարչություն
18-րդ դարի երկրորդ կեսին Նորվեգիայում սկսում են առանձնանալ գեղանկարիչների երկու խումբ` Օսլոյի (Կրիստիանի) և Բերգենյան։ Բերգենի գեղարվեստական կյանքում մեծ նշանակություն է ունեցել Մատիաս Բլումենտալի (Mathias Blumenthal) գործունեությունը (մոտ 1719—1763 թթ.), որն աշխատել է բարոկկոյի ոճով դեկորատիվ նկարազարդումների վրա, ինչպես նաև եղել է հայտնի դիմանկարիչ և բնանկարիչ։
Կրիստիանիից ավելի հայտնի նկարիչներից են եղել Պեդեր Օդնեսը (Peder Aadnes) (1739—1792), դիմանկարիչ, բնանկարիչ և դեկորատոր, որն աշխատել է Ռանդսֆորդ լճի շրջակայքում գտնվող առանձնատներում, Ֆ. Հոսիֆելդերը (Hosenfelder, մոտ 1722—1805 թթ.), որը Նորվեգիա էր եկել Բեռլինից, ստեղծել է դիմանկարներ, բնանկարներ և դեկորատիվ արվեստի նմուշներ։ Բազմակողմանի է եղել քանդակագործ Գ. Բեկի (մահացել է 1776 թ.) գործունեությունը։ Փայտի վրա փորագրությամբ հայտնի է դարձել Կլուկստադը (մոտ 1715—1773 թթ.), որը Գուդբրանդալի, Ռոմսդալի և այլ եկեղեցիներում ստեղծել է հիանալի փորագրված սեղաններ և ամբիոններ։ 1810-ական թվականների հասարակական-քաղաքական վերելքը նպաստավոր պայմաններ ստեղծեց Նորվեգիայում կերպարվեստի զարգացման համար։ Չունենալով մասնագիտական դպրոցներ` նորվեգացի նկարիչները ստիպված են եղել ուսում ստանալ արտասահմանում, մասնավորապես Դանիայում, Գերմանիայում, Ֆրանսիայում և Իտալիայում։ 19-րդ դարի նորվեգացի նկարիչ Յուհան Դալը (1788—1857) արժանացել է նորվեգական գեղանկարչական դպրոցի հիմնադրի պատվին («Նորվեգիայի լեռնային բնությունը», 1836)։ Նրա անվան հետ է կապված նորվեգական գրաֆիկայի զարգացումը։ 1837 թվականին Դալը եղավ մայրաքաղաքում Ազգային պատկերասրահի բացման նախաձեռնողը, որը հասարակության առջև բացվեց 1842 թվականին։ Նա է 1839 թվականին հիմնադրել նաև նորվեգիացի նկարիչների մայրաքաղաքային միությունը, իսկ 1860 թվականին` ազգայինը։ Դալի բազմաթիվ աշակերտներից առանձնանում է Թոմաս Ֆերնլեյը (Thomas Fearnley) (1802—1842):
1840-ական թվականներից նորվեգացի նկարիչների մեծ մասը սովորում են Դյուսելդորֆում, գեղանկարչությունը հարստանում է ժողովրդական կյանքի թեմաներով, և նորվեգական արվեստում բնանկարի կողքին իրենց ուրույն տեղն են գրավում ժանրային նկարները։ Այդ ուղղության վառ ներկայացուցիչներից են Ա. Թիդեմանը (Tidemand, 1814—1876)` նորվեգական կենցաղային գեղանկարչության հիմնադիրը։ Դյուսելդորֆում հայտնի դեմքերից էր նաև Գուդեն (Gude, 1825—1903), որը Գերմանիայի գեղարվեստի ուսումնական կենտրոններում պրոֆեսոր էր, որտեղ էլ իր մոտ աշակերտել են հայտնի նորվեգացի վարպետներ Ֆրից Տաուլովը, Կրիստիան Կրոգը, Օտտո Սինդինգը։
1870-ական թվականներին նորվեգական գեղանկարչության նոր կենտրոն է դառնում Մյունխենը, իսկ ավելի ուշ` Փարիզը։ 1884 թվականին առաջին անգամ անց է կացվում ամենամյա ազգային գեղարվեստական ցուցահանդեսը, 1876 թվականին հիմնադրվում է Կիրառական արվեստի թանգարանը, իսկ 1894 թվականին` Նորվեգիայի ազգային թանգարանը, էթնոգրաֆիկ թանգարան բաց երկնքի տակ։ 1909 թվականին հիմնադրվում է Նորվեգիայի Գեղարվեստի ակադեմիան։
1897 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Ռուսաստանում առաջին անգամ տեղի է ունենում սկանդինավյան արվեստի ցուցահանդես, որը կազմակերպել էր Սերգեյ Դյագիլևը։ Այնտեղ ցուցադրված էր նաև 27 նորվեգացի գեղանկարիչների աշխատանքները։ Քննադատների կողմից առանձնապես նշվել են Կրիստիան Սկրեդսվիգի (Christian Skredsvig), Կրոգ Կրիստիանի, Յակոբ Գլյոէրսենի (Jacob Gløersen), Հանս Հեյերդալի, Լարսա Յուրդենի, Էյլիֆա Պետերսենի, Օտտո Սիդինգի և Գուստավ Վենցելի աշխատանքները։ Սերգեյ Դյագիլևի կողմից ցուցահանդեսի համար ընտրվել էին նորվեգացի էքսպրեսիոնիզմի ներկայացուցիչներ Էդվարդ Մունկի կտավները, Օդա Կրոգի և Գերհարդ Մյունտեի աշխատանքները այդ շրջանի համար հակասական արձագանքներ առաջացրին։ Մեծ ոգևորությամբ ընդունվեցին Անդերս Ցորնի, Էրիկ Վերենշյոլի և Ֆրից Տաուլովի աշխատանքները։
Նորվեգական գեղանկարչության դպրոցի այլ ներկայացուցիչներից են Կիտտի Խյելանը, Լարս Խերտերվիգը, Յուհան Էկերսբերգը, Խալֆդան Էգեդիուսը։
Ոսկերչություն
Նորվեգիայի հայտնի ոսկերիչներից են Իվեր Բուխը, որն աշխատել է Սանկտ Պետերբուրգում Եկատերինա 2-րդի պալատում, Հակոբ Տոստրուպը (JacobTostrup) և նրա որդին Ուլաֆ Տոստրուպը (Oluf Tostrup), Տորոլֆ Պրյուտցը (Torolf Prytz) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի արվեստ Կատեգորիա:Նորվեգական արվեստ
Շապի (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Շապի (Шапы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 203 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Հին Մոնրեալ
Հին Մոնրեալ ( Vieux-Montréal), պատմական թաղամաս Մոնրեալ քաղաքի Վիլ-Մարի շրջանում, Կանադայի Քվեբեկ նահանգում ։ 1964 թվականին Քվեբեկի մշակույթի նախարարությունը (Ministère des Affaires culturelles du Québec) Հին Մոնրեալի հիմնական մասը հռչակել է պատմական ժառանգություն ։
Դիրք
Հին Մոնրեալ պատմական շրջանը տարածվում է հին պարսպի սահմաններում, որոնք անցնում են արևմուտքից՝ Մաքգիլլ փողոցով, հյուսիսից՝ Ֆորտիֆիկասիոն նրբանցքով, արևեքից՝ Բերրի և հարավից՝ Քոմմյուն փողոցներով։ Վերջերս իրականացված ընդլայնման արդյունքում տարածքն ընդգրկում է նաև արևմուտքից Սյոր-Գրիզ, հյուսիսից՝ Սեն Անտուան և արևելքից՝ Սեն Յուբեր փողոցները։ Հին Մոնրեալի կազմում է գտնվում նաև Հին Նավահանգիստը։
Պատմություն
Մոնրեալի սկզբնական տեղակայումը, որն այդ ժամանակ կոչվում էր Վիլ-Մարի (Մարիայի քաղաք), ճշգրտորեն հայտնի է։ Դա Պուենտ-ա-Կալյերն է, որտեղ ներկայումս գործում է համանուն թանգարան։ Իրենից ներկայացնում է հրվանդան, որտեղ միախառնվում են Սուրբ Լավրենտիոս և Փոքր գետերը (Petite Rivière, որը երբեմն ոչ ճիշտ կերպով անվանում են Սուրբ Պետրոսի գետ)։ Այստեղ 1642 թվականին Պոլ դե Շոմեդի Մեզոննյովը հիմնում է քաղաք-ամրոց, ինչը «Մոնրեալի Աստվածամոր կազմակերպության» պատվերն էր։ Վերջինս ստեղծել էին վանականներ Ժան-Ժակ Օլյեն և Ժերար Լե Ռուայեն։ Այստեղ 1643 թվականին կառուցվել է առաջին ամրոցը, որը կոչվում էր Վիլ Մարի։ Վերոհիշյալ կազմակերպությունը ստանձնում է հողատիրության իրավունք Մոնրեալ կղզում և այստեղ է բերում առաջին բնակիչներին, որպեսզի նրանք զբաղվեն տեղի հնդկացիների կրթությամբ և դաստիարակմամբ։ Քանի որ այստեղ հաճախակի ջրհեղեղներ էին լինում, նրանք ստիպված եղան տեղափոխվել Փոքր գետի մի ափից դեպի հյուսիսային ափ։ Նոր վայրում Ժաննա Մանսի գլխավորությամբ երկու քույրեր հիմնում են Մոնրեալի առաջին հիվանդանոցը՝ the Hôtel-Dieu de Montréal։
Առանձնահատկություններ
Հին Մոնրեալը զբոսաշրջային վայր է։ Տեղի որոշ կառույցներ թվագրվում են 17-րդ դարին։ Դա Հյուսիսային Ամերիկայի ամենահին բնակավայրերից մեկն է։ Պատմական քաղաքի արևելյան մասում՝ Ժակ Կարտիե հրապարակի մոտ են գտնվում Մոնրեալի քաղաքապետարանը, Բոնսեկուր շուկան, Բոնսեկուրի Աստվածամոր տաճարը, Շատո Ռեմզեյ պատմական հուշարձանն ու Ժորժ Էտիեն Կարտիեի տուն թանգարանը։ Այստեղից դեպի արևմուտք Պլաս դ'Արմս հրապարակն է, որի հարավային մասում վեր է խոյանում Մոնրեալի Աստվածամոր տաճարը։ Նրան կից Սուրբ Սալփիս ճեմարանի շենքն է, որը համարվում է Մոնրեալի երկրորդ ամենահին կառույցը։ Հրապարակի մյուս կառույցներն առևտրական շինություններ են, հարավային կողմում Մոնրեալի Բանկն է, իսկ արևմտյան մասում՝ Ալդրեդ Բիլդինգ ու Նյու Յորք Լայֆ գրասենյակային շենքերը։ Վերջինս Կանադայի ամենահին երկնաքերն է։ Պատմական քաղաքի հարավարևմտյան մասում է գտնվում Պուենտ-ա-Կալյեր թանգարանը, որտեղ առկա են Մոնրեալի առաջին բնակավայրերի հնագիտական կարևոր ցուցանմուշներ։ Հին Մոնրեալի ճարտարապետությունն ու սալարկված փողոցները պահպանվել են և վերականգնվել, որպեսզի պահպանվի քաղաքի տեսքը այնպիսին, ինչպիսին եղել է այն նախկինում, և դրան են լրացնում ձիակառքերը։ Հին Մոնրեալի ափային հատվածում Հին Նավահանգիստն է, որն իրենից ներկայացնում է հանգստի գոտի՝ շրջապատված տարբեր կառույցներով և թանգարաններով։ Իբերվիլ տերմինալը ծառայում է հանգրվան ծովային շրջագայության նավերի և տարեկան շուրջ 50000 ուղևորների համար։
Մարսի դաշտ
Մարսի դաշտը ընդարձակ հասարակական զբոսայգի է, որը տարածվում է Մոնրեալի քաղաքապետարանի և Վիլ-Մարի մայրուղու միջև։ Այն կարևորվում է իր հնագիտական մնացորդներով։ Երկու զուգահեռ քարե ուղիները ներկայիս Մոնրեալի այն սակավ տեղերից մեկն են, որտեղ դեռևս տեսանելի են գաղութային ժամանակաշրջանի ամրաշինությունները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Պատմական քաղաքներ Կատեգորիա:Մոնրեալի հուշարձաններ
Den of Geek
Den of Geek, մեդիա ընկերություն, որը թողարկում է վեբ կայք, ամսաթերթ և տեսահոլովակներ, որոնց հիմնական թեմաներներն են զվարճանքի արդյունաբերությունը ՝ հիմնականում ֆիլմերը, հեռուստատեսությունը , տեսախաղերը և գրքերը ։
Պատմություն
Den of Geek ընկերությունը հիմնվել է 2007 թվականին Լոնդոն ում Սայմոն Բրյուի կողմից։ 2012 թվականին DoG Tech LLC ընկերությունը լիցենզավորել է Den of Geek-ը, որից հետո կայքը մուտք է գործել ԱՄՆ և կանադակա ն շուկա և գրասենյակ բացել Նյու Յորք ում։ 2017 թվականին DoG Tech-ի արագ աճի շնորհիվ ԱՄՆ-ում և արտերկրում, Dennis Publishing ընկերությունը համատեղ ձեռնարկության պայմանագիր կնքեց DoG Tech LLC-ի հետ ։ 2015 թվականին Den of Geek ամսագիրը թողարկեց տպագիր ամսագիր։ Den of Geek Magazine ամսագիրը հրատարակվում է տարին երկու անգամ՝ հուլիսյան հրատարակությամբ՝ Կոմիկ Կոնուի համար Սան Դիեգոյում և հոկտեմբեր ամսվին՝  Կոմիկ Կոնուի համար Նյու Յորքում։ 2017 թվականին լույս է տեսել առաջին Den of Geek գիրքը Movie Geek անվանմամբ. The Den of Geek Guide to the Movieverse («Կինոգիկ։ Den of Geek կառավարությունը կինոաշխարհում») ։ Դրան հաջորդեց 2019 թվականի TV Geek-ը. The Den of Geek Guide for the Netflix Generation («ТВ-գիկ․ Den of Geek կառավարությունը Netflix-ի սերնդների համար») ։
Բովանդակություն
Den of Geek-ը թողարկում է ժամանցային նորություններ, ակնարկներ, հարցազրույցներ և գեղարվեստական հոդվածներ։ Ընթերցողների քանակը հասնում է ավելի քանի 10 միլլիոնի մեկ ամսում ։ Կայքը նպատակ ունի երկրպագուների աչքերով փոխանցել ընթացիկ փոփ մշակույթի և ժամանցային նորությունները։ ԱՄՆ-ում Den of Geek-ի գլխավոր խմբագիրն է Մայքլ Չեչչինին , Մեծ Բրիտանիայում վեբ կայքի խմբագիրը Ռոզի Ֆլեթչերն է ։ Den of Geek-ը նաև հրապարակում է ամենօրյա տեսանյութեր՝ աստղերի հարցազրույցներից և բացառիկ նախադիտումներից մինչև ֆիլմերի թրեյլերի վերլուծություններ և քննադատություններ։ Den of Geek-ի տեսահոլովակները հասանելի է Dailymotion-ում, ՅուԹյուբում և սոցիալական լրատվամիջոցում ։
Ամսաթերթ
Den of Geek ամսագրի առաջին հրատարակությունը թողարկվել է 2015 թվականի Նյու Յորքի Կոմիկ Կոնին։ Տպագիր հրատարակության խմբագիրն ՝ Կրիս Լոնգոն ։ 2018 թվականի հուլիսին Den of Geek-ը Կոմիկ Կոնի ժամանակ բացառապես հրապարակել է « Ակվամեն » ֆիլմի պաստառը ամսագրի շապիկին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության ընկերություններ Կատեգորիա:2007 հիմնադրված ընկերություններ Կատեգորիա:Ֆիլմային կայքեր Կատեգորիա:2007 հիմնադրումներ
Օրիստա
Օրիստա (կատ.`Oristà), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում): Մունիցիպալիտետը գտնվում է Օսոնա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 68.5 կմ2: Բնակչության թվաքանակը 2007 թվականի տվյալներով եղել է 586, խտությունը՝ 8,78 մարդ/կմ² :
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Բարսեղ Ռոստոմյանի լուսանկարչական տուն
Բարսեղ Ռոստոմյանի լուսանկարչական տուն, 19-րդ դարի վերջին - 20-րդ դարի սկզբին Բաքվում գործող լուսանկարչական տներից մեկը։
Ռոստոմյանն ազգությամբ հայ էր՝ Բաքվում գործող ազգությամբ հայ բազմաթիվ լուսանկարիչներից մեկը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Բաքվի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ադրբեջանահայ լուսանկարչական տներ
Վելիկիե Բուդիշչա (գյուղ, Դիկանկայի շրջան)
Վելիկիե Բուդիշչա (Великі Будища), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 14-րդ դարում։
Աշխարհագրական դիրք
Գյուղը Վելիկոբուդիշչանսկի գյուղական խորհրդի վարչական կենտրոնն է, որը, բացի այդ, ներառում է Կարդաշովկա, Օլեֆիրշչինա, Պիսարևշչինա և Չեռնեչի Յար գյուղերը։
Վելիկիե Բուդիշչա գյուղը գտնվում է Վորսկլա և Կրատովա Գովտվա գետերի միջև (~3 կմ)։ Մինչև 0,5 կմ հեռավորության վրա գտնվում են Չեռնեչի Յար և Օլեֆիրշչինա գյուղերը՝ Դիկանկա գյուղից 2 կմ հեռավորության վրա։ Գյուղով հոսում են մի քանի չոր առվակներ՝ ամբարտակներով։ Գյուղով է անցնում Հ-12 ավտոճանապարհը։
Անվան ծագում
Գյուղն իր անունը ստացել է նախկինում այստեղ գոյություն ունեցող ապակու գործարանից։ Ուկրաինայի տարածքում կան Վելիկի Բուդիշչա անունով 2 բնակավայրեր։
Հիշարժան վայրեր
Փայտե Երրորդություն եկեղեցին գոյություն է ունեցել 17-19-րդ դարերում ։ 1876 թվականին Աստվածածնի Սուրբ Ծննդյան քարե եկեղեցին վերաօծվել է Երրորդություն եկեղեցու ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:14-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Կիբլյարի
Կիբլյարի (Кибляри), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կրետական գիր
Կրետական գիր, Կրետե կղզում և մայրցամաքային Հունաստանում հայտնաբերված գրի տեսակներ։ Անգլիացի հնագետ Ա. Էվանսը 1900 թվականին Կնոսոսի պալատի պեղումների ժամանակ առաջինը հետազոտեց Կրետական գիրը և նշեց նրա զարգացման 3 փուլ.
1.պատկերագրային կամ հիերոգլիֆային (II հազարամյակի 1-ին կես, մեր թվարկությունից առաջ), ավելի ուշ որոշ գիտնականներ սկսեցին տարբերակել հիերոգլիֆային գիր Ա (XXI—XIX դարեր, մեր թվարկությունից առաջ) և Բ (մոտ XIX— XVII դարեր մեր թվարկությունից առաջ)
2. գծային գիր Ա (XVIII— XV դարեր, մեր թվարկությունից առաջ),
Կատեգորիա:Չվերծանված գրեր Կատեգորիա:Գրության ձևեր
Աբու Մահդի Ալ Մուհանդիս
Աբու Մահդի Ալ Մուհանդիս (جمال جعفر محمد علي آل إبراهيم, ), իրաքցի և իրանցի քաղաքական և ռազմական գործիչ։ Զոհվելու պահին զբաղեցրել է ժողովրդական մոբիլիզացիայի ուժերի կոալիցիայի ղեկավարի տեղակալի պաշտոնը, որը մասնակցել է Իսլամական պետության դեմ ռազմական գործողություններին։ Որոշ տեղեկությունների համաձայն՝ սերտ կապեր է ունեցել Իրանի զինված ուժերի կազմի մեջ մտնող «Ղոդս» ուժերի հետ։ Եղել է «Կատաիբ Հեզբոլլահ» շիա աշխարհազորի հրամանատար, իսկ մինչ այդ համագործակցել է Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի հետ՝ ընդդեմ Սադդամ Հուսեյնի վարչակարգի ։
Աբու Մահդի ալ Մուհանդիսին մեղադրանք է առաջադրվել 1980-ական թվականներին Քուվեյթում ահաբեկչության համար ։ 2007 թվականին Քուվեյթի դատարանը նրան հեռակա կարգով դատապարտել է մահապատժի ՝ 1983 թվականի ռմբակոծություններին մասնակցության համար ։ Աբու Մահդի ալ Մուհանդիսը ԱՄՆ-ի կողմից ընդգրկվել է միջազգային ահաբեկիչների ցանկում ։
2020 թվականի հունվարի 3-ին Բաղդադի միջազգային օդանավակայանում ԱՄՆ-ի ավիահարվածի հետևանքով զոհվել է։ Այդ հարձակման ընթացքում զոհվել է նաև Իրանի զինված ուժերի գեներալ-լեյտենանտ Ղասեմ Սոլեյմանին ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1954 թվականի հուլիսի 1-ին Իրաքի Բասրա մուխաֆազի Աբու ալՀասիբ շրջանում։ Նրա հայրը Իրաքի քաղաքացի էր, մայրը՝ Իրանի քաղաքացի ։ 1977 թվականին Իրաքում ավարտել է ուսումը՝ ստանալով ինժեների դիպլոմ, և նույն թվականին անդամակցել է Դավայի շիական կուսակցությանը, որը հանդես է եկել բաասիստների դեմ։ Այն բանից հետո, երբ Սադդամ Հուսեյնն արգելել է Դավայի կուսակցության գործունեությունը, Աբու Մահդի ալ Մուհանդիսը 1979 թվականին սահմանով փախել է Իրանի Ահվազ քաղաք, որտեղ ստեղծվել է ճամբար Սադդամ Հուսեյնի վարչակարգը տապալելու նպատակով իրաքյան այլախոհների պատրաստման համար ։ 1983 թվականին Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի հետ միասին Քուվեյթում հարձակումներ է կազմակերպել այն երկրների դեսպանատների վրա, որոնք աջակցում էին Իրաքին իրան-իրաքյան պատերազմում ։ 1983 թվականի դեկտեմբերին Քուվեյթում ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի դեսպանություններում ռումբերի պայթյուններից մի քանի ժամ անց փախել է Իրան ։ Ավելի ուշ հեռակա մահապատժի Է դատապարտվել Քուվեյթում՝ ահաբեկչական գործողություններ կազմակերպելու համար ։ Հաստատվել է Իրանում, ամուսնացել է տեղի կնոջ հետ, ստացել է Իրանի քաղաքացիություն։ Ավելի ուշ նշանակվել է «Ղոդս» ուժերի ռազմական խորհրդական՝ նրանց խորհուրդ տալով Բասրայում իրաքյան զինվորականների վրա հարձակման կազմակերպման համար ։
2011 թվականի դեկտեմբերին ամերիկյան զորքերի դուրսբերումից հետո վերադարձել է Իրաք և գլխավորել շիական «Կատաիբ Հեզբոլլահ» աշխարհազորը, իսկ հետո դարձել է «Ժողովրդական զորահավաքի ուժերի» ղեկավարի տեղակալ ։
2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ին ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն Աբու Մահդի ալ Մուհանդիսին, Քաիս Հազալիի, Հադի ալ-Ամիրիի և Ֆալիհ Ալ Ֆայադի հետ միասին, անվանել է Բաղդադում ԱՄՆ դեսպանատան վրա հարձակման համար պատասխանատուներ ։
2020 թվական հունվարի 3-ին Աբու Մահդի ալ Մուհանդիսը ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հրամանով սպանվել է Ղասեմ Սոլեյմանիի հետ Բաղդադի միջազգային օդանավակայանում ԱՄՆ-ի ավիահարվածի արդյունքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրաքի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իրանցի գեներալներ Կատեգորիա:Սպանված քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իրանցի ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Իրանցի ճարտարագետներ
1187
Դեպքեր
։
Մահեր
Կատեգորիա:1187 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Վեսելովկա (գյուղ, Դիկանկայի շրջան)
Վեսելովկա (Веселівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վեսելովկա գյուղում բնակվում էր 81 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1299 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 62,36 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պյոտր Կրուչենյուկ
Պյոտր Աքսենտևիչ Կրուչենյուկ, մոլդովացի խորհրդային գրող։
ԽՄԿԿ անդամ 1942 թ.-ից։ Ավարտել է Մ. Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը (1958 թ.)։ Հրատարակել է «Կյանքի ճառագայթներում» (1939 թ.), «Ճակատային բանաստեղծություններ» (1942 թ., Ռուսաստան), «Թարմ ակոսներ» (1948 թ.), «Գարնան երթը» (1951 թ.), «Մենք բարեկամներ ունենք» (1960 թ.) ժողովածուները, «Համազարկեր» (1970 թ., արձակ) գիրքը, «Տոհմից-տոհմ» (1960 թ.), «Զրույց մարդկանց հետ» (1965 թ.) և այլ հրապարակախոսական ժողովածուներ։
Անգլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական
Անգլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը (England national football team) ներկայացնում է Անգլիան միջազգային ֆուտբոլային մրցաշարերում և ղեկավարվում է ֆուտբոլային ասոցացիայի կողմից։ Անգլիայի հավաքականը ամենահինն է աշխարհում, ինչպես Շոտլանդիայի թիմը, որի հետ նրանք անց են կացրել ֆուտբոլի պատմության մեջ առաջին միջազգային հանդիպումը 1872 թվականին։ Հավաքականի մարզադաշտը «Ուեմբլին» է, իսկ գլխավոր մարզիչը՝ Գարեթ Սաութգեյթը։
Անգլիան այն ութ թիմերից է, որոնք հաղթել են աշխարհի գավաթի մրցաշարում։ Անգլիացիները այն հաղթել են 1966-ին։ Երկրորդ լավագույն ցուցանիշը 1990-ին կիսաեզրափակիչն է։ Եվրոպայի առաջնության կիսաեզրափակչում անգլիացիները խաղացել են երկու անգամ՝1968 և 1996 թթ.։ Անգլիայի հավաքականի կազմում ամենից շատ հանդիպումներ անց է կացրել Պիտեր Շիլտոնը։
Պատմություն
Անգլիայի հավաքականը կազմավորվել է 1870 թ.։ Շուրջ չորս տարի Անգլիան խաղում էր միայն Շոտլանդիայի, Ուելսի և Հյուսիսային Իռլանդիայի հավաքականների հետ։ Անգլիայի ֆուտբոլային միությունը միացել է ՖԻՖԱ-ին 1906 թվականին։ Սակայն հարաբերությունները ՖԻՖԱ-ի հետ այդքան լավ չէին ընթանում և անգլիացիները դուրս եկան նրա կազմից 1928 թ. և կրկին միավորվեցին միայն 1946 թ-ին, այդ պատճառով Անգլիայի հավաքականը առաջին անգամ մասնակցեց աշխարհի գավաթին միայն 1950 թ.։
1953 թ. Անգլիայի հավաքականը առաջին անգամ պարտվեց «Ուեմբլիում» ոչ բրիտանական թիմի։ Հունգարիան հաղթեց անգլիացիներին 6-3 հաշվով։ 1966 թ. Անգլիան ընդունեց Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունը և եզրափակչում Ջեֆֆրի Հերսթի հետ-տրիկի օգնությամբ, 4-2 հաղթելով Գերմանիային, դարձավ աշխարհի չեմպիոն։ Դրանից հետո անգլիացիները անհաջող էին հանդես գալիս Աշխարհի առաջնություններում։ 1974 և 1978 թթ. նրանք չկարողացան հաղթահարել նույնիսկ որակավորման փուլը։ Հաջորդ հաջողությունը Անգլիան ունեցավ Բոբբի Ռոբսոնի գլխավորությամբ՝ 1990 թ., երբ նրանք հասան մինչև կիսաեզրափակիչ։
2001 թ. Անգլիայի հավաքականը առաջին անգամ գլխավորեց ոչ անգլիացի մարզիչ՝ ազգությամբ շվեդ Սվեն-Յորան Էրիկսոնը։ Նա գլխավորեց թիմը մինչև 2006 թ., երբ նրան փոխարինեց Սթիվ ՄաքԼարենը։ Նրա օրոք անգլիացիները չկարողացան նույնիսկ անցնել 2008 Եվրոպայի առաջնության եղրափակիչ փուլ և նա հեռացվեց հավաքականից։ 2008-ից Անգլիայի ազգային թիմը գլխավորել է իտալացի Ֆաբիո Կապելլոն։
Մարզիչներ
Գլխավոր մարզիչ Երիտասարդական հավաքականների մարզիչներ
Ներկա կազմ
Անգլիայի հավաքականի կազմը՝ ներկայացված Եվրո-2012-ին
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլն Անգլիայում Կատեգորիա:ՖԻՖԱ Աշխարհի գավաթ նվաճած երկրներ Կատեգորիա:Եվրոպայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականներ
Դիմարո
Դիմարո (Dimaro), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1237 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 43 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 28 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38025։ Հեռախոսային կոդ՝ 0463։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բրունետե
Բրունետե (Brunete), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Տերուել պրովինցիայի կազմում, Արագոն։ Համայնքը գտնվում է Մեծ Տերուել գավառի կազմում։ Տարածքը 48,9 քկմ։ Բնակչությունը 9411 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
(7958) Լիկեյ
(7958) Լիկեյ (Leakey), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի հունիսի 5-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,877093 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7331 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,0211 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 939,35 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,383244 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,97° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուջին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու ներքին մասի աստերոիդներ
Շապկի (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)
Շապկի (Шапки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Լիեր (Նորվեգիա)
Լիեր (Lier), կոմունա Նորվեգիայի Բուսկերուդ ֆյուլքեում։ Կոմունայի վարչական կենտրոնն է Լիերբենը։ Պաշտոնական լեզուն է Բուկմոլը։ 2007թ.-ի տվյալների համաձայն՝ կոմունայի բնակչություան թվաքանակը 22700 մարդ է։ Զբաղեցնում է 301,27 կմ² տարածք։ Ինդենտիֆիկատորային կոդը ISO 3166-2:NO 0626-ն է։
Կամունայի տարածքից քիչ հեռու՝ Լիերբենում է գտնվում Լիեր Սիկեհուս (Lier Sykehus) հոգեբուժական հիվանդանոցը, որը ձեռք է բերել բավականին բացասական համբավ։ Հիվանդանոցը երբեմն դասվում է աշխարհի ամենասարսափելի 10 չօգտագործվող շինությունների ցանկում։
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչության փոփոխությունները ներկայացված են հետևյալ գրաֆիկով.
Քույր քաղաքներ
Լիերը պաշտոնապես հանդիսանում է որպես քույր քաղաք հետևյալ բնակավայրերին ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուսկերուդ ֆյուլքեի կոմունաներ‏‎ Կատեգորիա:Բուսկերուդ
Չիֆթլիկ (Քոչհիսարի գավառ)
Չիֆթլիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Քոչհիսարի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Միկո Օլավի Նուսիայնեն
Միկո Օլավի Նուսիայնեն (Mikko Olavi Nousiainen;), ֆինն դերասան։
Կենսագրություն
Միկո Նոուսիայնենի ծնողները հայտնի ֆինն դերասաններ էյան և Հեյկին Նոուսիայններն են։
Միկոն 15 տարեկանում նորամուտը նշել է ֆիննական «Ruusun aika» սերիալում։ 1994 թվականին ընդունվել է թատերական ակադեմիա, որն ավարտել է 1998 թվականին։ Այդ ընթացքում նա ակտիվորեն նկարահանվել է ֆիննական հեռուստասերիալներում։ Նոուսիայնենի մասնակցությամբ առաջին խոշոր կինոնախագիծը եղել է «Going to Kansas City» ֆինա-կանադական ֆիլմը, որը թողարկվել է 1998 թվականին։ Այդ թողարկումից հետո Նոուսիայնենն ավելի ու ավելի պահանջված է դարձել ոչ միայն կինոյում, այլև թատրոնում ։
2007 թվականի վերջին Ռենի Հարլինը նրան գլխավոր դեր է տալիս «Մանգեյմ» ֆիլմի նկարահանումների համար  ։ Ֆինանսավորման խնդիրների պատճառով նկարահանումները հետաձգվեցին, իսկ նախագիծը սառեցվեց։ 2009 թվականին Հարլինը, թողնելով նախագիծը, սկսեց նկարահանել իր նոր ֆիլմը  «5 օր օգոստոսին», և Նուսյայնինին հրավիրեց  ֆիլմում նկարահնվելու,և տվեց գլխավոր դերերից մեկը  (կազակ Դանիելի դերը) ՝ առանց որևէ լսումների փուլ անցկացնելու։ Նոուսիայնենի դերի համար երկու ամիս գնացել է մարզադահլիճ, այնուհետև Վրաստանում նկարահանումների ժամանակ հրահանգչի ղեկավարությամբ սովորել է արտահայտություններ արտասանել ռուսերեն լեզվով (Ընդ որում, արտահայտությունների մեծ մասը նա պարզապես սովորել է չհասկանալով)։ Դերասանի արտաքինը ստեղծելու համար նրա վրա դաջվածքներ են արել, որը բանտ էր հիշեցնում ։
Արագություն (ֆիլմ, 1994)
«Արագություն» (Speed), ռեժիսոր Յան դե Բոնտի 1994 թվականին նկարահանված ամերիկյան մարտաֆիլմ։ Արժանացել է երկու «Օսկար» մրցանակի («Լավագույն ձայնային մոնտաժ» և «Լավագույն հնչունավորում»)։ Ֆիլմը դերասանուհի Սանդրա Բուլոքի համար դարձել է նշանակալի, ինչով նա ֆիլմի թողարկումից հետո ստացել է համընդհանուր ճանաչում և հայտնիություն։
Սյուժե
Խենթ ահաբեկիչը (Դենիս Հոփեր) ոստիկանությանն անհայտ պատճառներով երկնաքերում ականապատում է ուղևորներով վերելակը և պահանջում փրկագին՝ 3 միլիոն դոլար։ Լոս Անջելեսի ոստիկանության հակաահաբեկչական ստորաբաժանումը խափանում է ահաբեկչի ծրագրերը և փրկում պատանդներին։
Անհաջող փորձից հետո ահաբեկիչը որոշում է վրեժ լուծել և թիվ 2525 ավտոբուսում տեղադրում է ռադիոկառավարմամբ ռումբ, որը պայթելու էր, եթե ավտոբուսի արագությունը իջներ 50 մղոն/ժամից (մոտ 80 կմ/ժամ)։
Այն բանից հետո, երբ ավտոբուսը դուրս է գալիս մայրուղի և արագություն ձեռք բերում, պայթուցիկ սարքը ակտիվանում է, ավտոբուսը պատանդների հետ միասին վերածվում է «արագացած պայթուցիկի»՝ չունենալով կանգնելու հնարավորություն։ Ամբողջ արագություն հավաքած ավտոբուս է մտնում հատուկ ծառայության աշխատակիցը (Կիանու Ռիվզ), որն ավտոբուսի ղեկի հետևում կանգնած պատահական ուղևորի (Սանդրա Բուլոք) հետ փորձում են գտնել հնարավորություն՝ փրկել մարդկանց կյանքը։
Ֆիլմի վերջում ավտոբուսը մտնում է օդանավակայան՝ ջարդելով պատը և մտնում է ինքնաթիռի մեջ, բախման հետևանքով այդ երկու փոխադրամիջոցներն էլ պայթում և այրվում են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 ֆիլմեր Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր ոստիկանների մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր ահաբեկչության մասին Կատեգորիա:Յան դե Բոնտի ֆիլմեր
1101
1101 թվական, ոչ նահանջ տարի, ըստ Գրիգորյան օրացույցի սկսում է երեքշաբթի։ Սա մեր թվարկության 1101-րդ թվականն է, XII դարի՝ 1–ին տարին։
Մահեր
Կատեգորիա:1101 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Աստերոիդների ցանկ (67901-68000)
Աստերոիդների ցանկ (67801-67900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (68001-68100)
Կենտրոնական դաշնային շրջան (ՌԴ)
Կենտրոնական դաշնային շրջան, վարչական միավորում Ռուսաստանի արևմտյան մասում։ Կազմավորվել է ՌԴ նախագահի 2000 թվականի մայիսի 13-ի հրամանով։ Ներառում է 18 մարզեր և մեկ դաշնային նշանակության քաղաք։
Արտաքին հղումներ
*
Ֆեյսալաբադ
Ֆեյսալաբադ (, فیصل آباد, Faisalabad,, նախկին անվանումը՝ Լյալփուր (لائل پور), քաղաք Պակիստանում՝ Փենջաբ երկրամասում, որի ամենախոշոր և ամենահարուստ բնակավայրերից մեկն է՝ զարգացած արդյունաբերություն ունենալու շնորհիվ։ Մեծությամբ երրորդն է Պակիստանում (զիջում է Կարաչիին ու Լահորին) և երկրոդը՝ Փենջաբում (զիջում է միայն Լահորին)։
Պատմականորեն լինելով Բրիտանական Հնդկաստանի՝ նախօրոք կազմված պլանի հիման վրա կառուցված քաղաքներից մեկը՝ ժամանակի ընթացքում վերածվել է կոսմոպոլիտային մետրոպոլիսի, 2001 թվականին ստացել քաղաքային շրջանի կարգավիճակ։ Ներկայումս Ֆեյսալաբադի քաղաքային շրջանն զբաղեցնում է 5.856 քառակուսի կիլոմետր տարածք, իսկ բուն քաղաքի՝ Faisalabad Development Authority-ի (FDA) զբաղեցրած տարածքը 1.326 քառակուսի կիլոմետր է ։ 2022 թվականի սկզբի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է շուրջ 3.625.000 :
Ֆեյսալաբադն արդյունաբերական խոշոր կենտրոն ու տրանսպորտային կարևորագույն հանգույց է դարձել տարածաշրջանում կենտրոնական դիրք ունենալու, ավտոմոբիլային ճանապարհների, երկաթուղիների, օդային ուղիների խաչմերուկում գտնվելու շնորհիվ ։ Նրան պատկերավոր կերպով անվանում են Պակիստանի Մանչեստր ։ 2013 թվականի տվյալներով քաղաքում ստեղծված համախառն ներքին արդյունքը կազմել է մոտավորապես $43 միլիարդ ամերիկյան դոլար. նախատեսված է այդ ցուցանիշը 2025 թվականին հասցնել $87 միլիարդի՝ տարեկան ապահովելով 5,7% միջին աճ ։ Ֆեյսալաբադն ապահովում է ՀՆԱ-ի 20,5 միլիարդ ամերիկյան դոլար տարեկան միջին անվանական աճ, միաժամանակ ապահովելով Փենջաբի ամբողջ երկրամասի ՀՆԱ-ի ավելի քան 10 տոկոսը։ Գյուղատնտեսությունն ու արդյունաբերությունը շարունակում են մնալ նրա տնտեսության գլխավոր ճյուղերն ու եկամտի հիմնական աղբյուրները ։
Ժողովրդագրություն
Բնակավայրը նախապես պլանավորվել է 20 հազար բնակչի համար։ Բրիտանական տիրապետության վերջում՝ 1941 թվականին, այնտեղ ապրում էր 69 930 մարդ։ Տասը տարի անց այդ ցուցանիշը հասել է 179 000-ի՝ գլխավորապես հնդկաստանցի փախստականների ներհոսքի արդյունքում։ Քաղաքի բնակչության բուռն աճի կարևոր գործոններից մեկն էլ եղել է արդյունաբերական հեղափոխությունը, որի արդյունքում 1961 թվականին նրա թվաքանակն անցել է 400 հազարից ։
Քաղաքի բնակիչների 98,0%-ը մուսուլմաններ են։ Նրանց 87%-ը խոսում է փենջաբի լեզվի զանազան բարբառներով։ Պաշտոնական երկրորդ լեզուն ուրդուն է։
Տեղանունը
Բնակավայրը հիմնադրվել է 1892 թվականին՝ Փենջաբի Չենաբ դաշտավայրի գաղութային յուրացման շրջանում և Փենջաբի այն ժամանակվա գեներալ-նահանգապետ Ջեյմս Լյալի պատվին  կոչվել է Լյալփուր. Լյալ ազգանվանը կցվել է փուր գոյականը, որը սանսկրիտում նշանակում է քաղաք ։
1977 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Պակիստանի կառավարությունը քաղաքը վերանվանել է Ֆեյսալաբադ՝ ի պատիվ Սաուդյան Արաբիայի արքա Ֆեյսալի, ով ֆինանսական մի շարք խոշոր ներդրումներ է կատարել Պակիստանում ։
Քույր քաղաքներ
Ֆեյսալաբադը եղբայրացել է Չինաստանի Ցինդաո քաղաքի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պակիստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Պակիստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Միլիոնանոց քաղաքներ
Իբն Ռուստա
Իբն Ռուստա (պարսկ.` احمد ابن رسته اصفهانی, ), 9-րդ դարի երկրորդ կեսի և 10-րդ դարի սկզբի պարսիկ աշխարհագրագետ։ Ծագումով՝ պարսիկ։ Գրել է «Թանկարժեք մանյակների մատյան»-ը («Ալ Ալաք ալ-Նաֆիսա») աշխատությունը, որտեղ կարևոր տեղեկություններ կան Միջին և Մերձավոր Արևելքի երկրների վերաբերյալ։ Որոշ տեղեկություններ է հաղորդում նաև 9-րդ դարի Հայաստանի աշխարհագրության և տնտեսական կյանքի մասին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պարսիկ աշխարհագրագետեր Կատեգորիա:Պարսիկ գրողներ
Հուսեյն Էրշադ
Հուսեյն Մոհամադ Էրշադ (হুসেইন মুহাম্মদ এরশাদ, ), Պակիստանի, ապա Բանգլադեշի քաղաքական և ռազմական գործիչ, գեներալ։ Դիկտատոր, որը Բանգլադեշի նախագահի պաշտոնը զբաղեցնում էր 1983-1990 թվականներին։
Կենսագրություն
Հնդկաստանի բաժանման ժամանակ նրա հայրը Արևմտյան Բենգալիաից տեղափոխվել է Արևելյան Պակիստան։ Ավարտել է Դաքքայի համալսարանը։ 1952 թվականից ծառայել է Պակիստանի բանակի շարքերում, 1971 թվականից տեղափոխվել է նորաստեղծ Բանգլադեշի բանակ։ Բարձրագույն զինվորական կրթությունը ստացել է Հնդկաստանում՝ Բանգլադեշի անկախության պայքարից հետո։ 1973 թվականին ստացել է գնդապետի կոչում, 1975 թվականին՝ գեներալ մայոր, գլխավոր շտաբի պետ՝ (1978 թվականի դեկտեմբերի-1986 թվականի օգոստոսի 31), 1983 թվականին կատարել է ռազմական հեղաշրջում, որից հետո յոթ տարի զբաղեցրել է երկրի նախագահի պաշտոնը՝ չնայած քաղաքական ընդդիմության ակտիվ հակազդեցությանը։
1990-ականներին գլխավորել է Ջատյա կուսակցությունը, չորս անգամ ընտրվել է խորհրդարանում՝ որպես պատգամավոր, կուսակցության համար հասել է կառավարությունում կրտսեր գործընկերոջ կարգավիճակի՝ Ավամի Լիգի (1996-2001)։
Մշտապես դատական հետապնդումների է ենթարկվել նախագահի պաշտոնում գտնվելու ընթացքում օրենքի խախտման համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բանգլադեշի նախագահներ Կատեգորիա:Բանգլադեշի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Գեներալներ
1175
Մահեր
Կատեգորիա:1175 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Կինչեշ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վոդյանայա Բալկա (գյուղ, Դիկանկայի շրջան)
Վոդյանայա Բալկա (Водяна Балка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վոդյանայա Բալկա գյուղում բնակվում էր 717 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2092 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 342,73 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Դիկանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
1182
Մահեր
Կատեգորիա:1182 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Պալյեխա
Պալյեխա (կատ.`Pallejà) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բախո Լիոբրեգատ շրջանում։ Տարածքը կազմում է 8.23 կմ2։ Բնակչությունը` 11263 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (250201-250300)
Աստերոիդների ցանկ (250101-250200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (250301-250400)
ՀՀ կենսամակարդակ
Եկամուտների ձևավորման մեխանիզմի փոփոխությունները և բնակչության եկամուտների կտրուկ նվազումը
Հետխորհրդային տարիներին գործազրկության և չնախատեսված բարձր գնաճի հետևանքով ոչ միայն տեղի են ունեցել իրական եկամուտների ձևավորման մեխանիզմի էական փոփոխություններ, այլև կտրուկ նվազել են բնակչության եկամուտները։ 1994 թվականի միջին իրական եկամուտները, 1988 թվականի համեմատությամբ, նվազել են 4,5 անգամ։ Նվազման միտումը պահպանվել է մինչև 1998 թվականը։ Իսկ աշխատավարձի բաժինը դրամական եկամուտների ընդհանուր ծավալում 1991 թվականի 44,9 %-ից 2001 թվականին նվազել է մինչև 28,8 %-ի։
Եկամուտների որոշակի աճը
Վերջին տարիներին տնտեսության մասնավոր հատվածի զարգացման շնորհիվ որոշ չափով ավելացել են սեփականությունից և ձեռևարկատիրական գործունեությունից ստացվող եկամուտները։ Աճել է Նաև աշխատավարձի տեսակարար կշիռը եկամուտներում. 2008 թվականին կազմել է 54 %՝ 2006 թվականի 47,5 %-ի դիմաց։ 1994 թվականից Հայաստանում արձանագրվել է տնտեսական աճ, որի տեմպը 2001 թվականից մինչև 2008 թվականի կեսերը կազմել է միջինը 12 % և, սոցիալական ապահովության ցանցի զարգացման հետ, նպաստել է աղքատության զգալի նվազմանը՝ 1999 թվականի ավելի քան 50 %-ից՝ մինչև 28 %։
Նվազագույն աշխատավարձի բարձրացումը
1996 թվականին նվազագույն աշխատավարձը սահմանվել է 720 դրամ, 1999 թվականին՝ 5000 դրամ, 2004 թվականին՝ 13000, 2006 թվականին՝ 15000, 2007 թվականին՝ 20000, 2008 թվականին՝ 25000, 2009 թվականին՝ 30000, 2011 թվականին՝ 32500, 2013 թվականին՝ 35000, 2014 թվականին՝ 50000, 2015 թվականին՝ 55000, 2020 թվականին՝ 68000 դրամ։
Միջին աշխատավարձերի տարբերակումը ըստ տեսակների
Միջին աշխատավարձերն էականորեն տարբերվում են նաև ըստ տնտեսական գործունեության տեսակների, մասնավորապես, 2010 թվականին գյուղատնտեսության (որսորդությունը և անտառային տնտեսությունը ներառյալ) ոլորտում այն կազմել է 76,099 հազար, ձկնաբուծության ոլորտում՝ 57,815 հազար, հանքագործական արդյունաբերության մեջ՝ 221,229 հազար, էլեկտրաէներգիայի, գազի բաշխման, ջրի արդյունաբերության մեջ՝ 143,364 հազար, շինարարության մեջ՝ 142,066 հազար, ֆինանսական գործունեության ոլորտում՝ 295,429 հազար, առողջապահության ոլորտում՝ 68,806 հազար, պետական կառավարման համակարգում՝ 127,064 հազար, կրթության ոլորտում՝ 78,131 հազար դրամ, և այլն։
Աշխատավարձերը մարզերում
Աշխատավարձերը տարբեր են նաև մարզերում. 2011 թվականի 2-րդ եռամսյակում Արագածոտնում միջին աշխատավարձը կազմել է 76,516 հազար դրամ, Վայոց ձորում՝ 81,002, Երևանում՝ 122,767, Սյունիքում՝ 161,774 հազար, և այլն։ Բնակչության եկամուտներում ցածր են նաև կենսաթոշակների ու սոցիալական նպաստների տեսակարար կշիռները, համապատասխանաբար՝ 11,5 և 10 %-ը։ Իսկ կենսաթոշակի նվազագույն չափը 2009 թվականից սահմանվել էր 21,3 հազար դրամը։ 2010 թվականի նոյեմբերից այն բարձրացվել է 11 %- ով, որը, սակայն, ցածր էր աղքատության ընդհանուր շեմից։ Ցածր են նաև մյուս նպաստները։ ՀՀ բնակչության կենսամակարդակի ապահովման հարցում դեռևս զգալի են ստացվող տրանսֆերտները, որոնք 2009 թվականին կազմել են բնակչության ընդհանուր եկամուտների 9-10 %-ը։
Տնային տնտեսությունների դրամական եկամուտները
Տնային տնտեսությունների դրամական եկամուտները 2008 թվականին ծախսվել են հետևյալ համամասնությամբ՝ սննդի համար՝ 48,1 %, ալկոհոլային խմիչքի և ծխախոտի համար՝ 27 %, ոչ պարենային ապրանքների համար՝ 11,5 %, ծառայությունների վճարի համար՝ 11,2, այլ ծախսերի համար՝ 2,2 %: Բնակչության ամենանվազ ապահովված խմբերում դրամական ծախսերի շուրջ 80 %-ը բաժին է ընկնում սննդամթերքին։ ՀՀ բնակչության մեկ շնչի հաշվով Աբովյանի տարեցների 2008 թվականին օգտագործվել է ցորենի ալյուր 147,4 կգ, կարտոֆիլ՝ 49,5 կգ, բանջարեղեն՝ 313,8 կգ, միրգ՝ 98,2 կգ, ձեթ՝ 7,8 կգ, շաքար՝ 36,1 կգ, կաթնեղեն (բացի կարագից)՝ 194,3 կգ, միս՝ 48,6 կգ, ձու՝ 9,8 հատ։
Աղքատության և ծայրահեղ աղքատության շարժը ՀՀ-ում 1999-2009 թվականներին
ՀՀ-ում աղքատության ընդհանուր ու պարենային շեմերի շարժը 1999-2009 թվականներին տրված է աղյուսակ 1-ում։ 1999-2009 թվականին ՀՀ աղքատության և ծայրահեղ աղքատության մակարդակների շարժից (աղյուսակ 2) հետևում է, որ 1990-ական թվականների վերջին ՀՀ բնակչության կեսից ավելին աղքատ էր (1992 թվականին աղքատ է ճանաչվել բնակչության 92 %-ը), իսկ 1999-2008 թվականներին արձանագրվել է աղքատության մակարդակի աստիճան, կրճատում։ Աղքատության շեմից ցածր ՀՀ բնակչության մասնաբաժինը 56,1 %-ից նվազել է մինչև 23,5 %-ի։ Ծայրահեղ աղքատների մասնաբաժինը նույն ժամանակահատվածում կրճատվել է շատ ավելի արագ՝ 6,8 անգամ։
Այդուհանդերձ, 2008 թվականին ՀՀ բնակչության գրեթե 1/4-ը դեռևս աղքատ էր, իսկ շուրջ 100 հազար մարդ՝ ծայրահեղ աղքատ։ 2009 թվականին աղքատ բնակչության մասնաբաժինն առաջին անգամ 1999 թվականից հետո աճել է՝ կազմելով 34,1 %։ Նույնպիսի աճ (2008 թվականի համեմատությամբ՝ 1,7 անգամ) արձանագրել է նաև ծայրահեղ աղքատության ցուցանիշը։
Եկամուտների բաշխման բևեռացման փոփոխությունները
Էապես փոխվել է նաև եկամուտների բաշխման բևեռացումը. 2001 թվականին առավել շատ եկամուտներ ունեցող 10 % բնակչությանը պատկանում էր ողջ եկամուտների 39,4 %-ը, իսկ ամենաքիչ եկամուտներ ունեցող 10 %թվականին՝ 1,5 %-ը, այսինքն՝ բնակչության ամենահարուստ խավի 10 %-ի եկամուտներն ամենաաղքատ խավի 10 %-ի եկամուտները գերազանցել են 26,3 անգամ։ 1976 թվականին բարձր վարձատրվող աշխատողների 10 %-ի եկամուտները ցածր վարձատրվողների 10 %-ի եկամուտները գերազանցել են ընդամենը 3,35 անգամ, իսկ 1986 թվականին՝ 3,38 անգամ։ 1996-1999 թվականներին բնակչության եկամուտների բաշխման անհավասարությունն արտահայտող Ջինի գործակիցը եղել է 0,59, 2004-2008 թվականներին այն նվազել է մինչև 0,389-ի, իսկ 1987-1990 թվականներին՝ 0,27-ի (այս ցուցանիշի նվազումը նշանակում է կենսամակարդակի բարձրացում)։
Ջինի գործակիցը
Ըստ 2009 թվականին կիրառած նոր մեթոդաբանության՝ Ջինի գործակիցը 2008 թվականին ՀՀ-ում կազմել է 0,339, 2009 թվականին՝ 0,355: 2010-2011 թվականներին տեղի է ունեցել պարենի համաշխարհային գների կտրուկ բարձրացում, որի հետևանքով ՀՀ-ում սպառողական գներն աճել են միջինը 8,2 %-ով։ ՄԱԿ-ի Մարդկային զարգացման ամենամյա զեկույցի համաձայն՝ 2010 թվականին ՀՀ մարդկային զարգացման համաթիվը (այս թվի աճը նշանակում է բարեկեցության բարձրացում) 0,695 էր, ըստ որի՝ ՀՀ-ն 169 երկրների շարքում զբաղեցրել է 76-րդ տեղը։ 2008 թվականին ընդունված ՀՀ կայուն զարգացման ծրագրով՝ 2012-2021 թվականների համար նախատեսված է աղքատության մակարդակի իջեցում 15-ից՝ 7 %-ի, ծայրահեղ աղքատության նվազեցում մինչև 1,2 %-ի, առողջապահության ծախսերը հասցնել մինչև ՀՆԱ-ի 3,5 %-ի, կրթության ծախսերը՝ 4,5 %-ի, սոցիալական ծախսերը՝ 8 %-ի, և այլն։
Շապկինո (գյուղ, Սավինսկի շրջան)
Շապկինո (Шапкино), գյուղ Ռուսաստանի Իվանովոյի մարզի Սավինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 28 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Իվանովոյի մարզի Սավինսկի շրջանի բնակավայրեր
1185
Մահեր
Կատեգորիա:1185 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Առնո Բաբաջանյան
Առնո Հարությունի Բաբաջանյան, հայ կոմպոզիտոր և դաշնակահար, Խորհրդային Միության (1971 ) և ՀԽՍՀ (1962 ) ժողովրդական արտիստ։
Կենսագրություն
Առնո Բաբաջանյանը ծնվել է 1921 թվականի հունվարի 22-ին Երևանում (ծնվել է հունվարի 21-ին, սակայն հայրը նրա ծննդյան վկայականում դարձրել է հունվարի 22 1924 թվականին Վլադիմիր Լենինի մահվանից հետո, քանի որ հունվարի 21-ը հայտարարվել է ամենամյա սգո օր) ։ Հայրը՝ Հարություն Հակոբի Բաբաջանյանը (1890-1963), լինելով մաթեմատիկայի ուսուցիչ, նվագել է հայկական ժողովրդական տարբեր գործիքներ։ Կոմպոզիտորի մայրը՝ Արծվիկ Հովսեփի Հարությունյանը (1894-1975), եղել է ռուսաց լեզվի ուսուցչուհի Ա․ Գորկու անվան դպրոցում։
Վաղ մանկությունից Առնո Բաբաջանյանը ցուցաբերել է երաժշտական ունակություններ։ Երեք տարեկանում սկսել է նվագել իրենց տան հին ֆիսհարմոնիան։ 1926 թվականին նրա տաղանդը նկատել է Արամ Խաչատրյանը։
1928 թվականին սկսել է հաճախել Գորկու անվան միջնակարգ հանրակրթական դպրոց և միաժամանակ ընդունվել է Երևանի կոնսերվատորիային կից շնորհալի երեխաների խումբ։ Արդեն 9 տարեկանում գրել է «Պիոներական քայլերգը» (հրատարակվել է 1932 թվականին)։ 12 տարեկանում ստացել է իր առաջին մրցանակը Երիտասարդ երաժիշտների մրցույթում, որտեղ կատարել է Լ. վան Բեթհովենի Չորրորդ սոնատը և Ֆելիքս Մենդելսոնի «Ռոնդո կապրիչիոզոն»։ Երևանի կոնսերվատորիային կից երաժշտական դպրոցն ավարտելուց հետո 1935 թվականին ընդունվել է կոնսերվատորիայի դաշնամուրի և կոմպոզիցիայի ֆակուլտետներ (Սարգիս Բարխուդարյանի և Վ. Տալյանի դասարան)։
1938 թվականին տեղափոխվել է Մոսկվա և անմիջապես ընդունվել Գնեսինների անվան երաժշտական ուսումնարանի վերջին կուրս՝ ավարտելով այն դաշնամուրի դասարանում Ե. Ֆ. Գնեսինայի և կոմպոզիցիայի դասարանը՝ Վ. Յ. Շեբալինի մոտ։ Ուսումնարանն ավարտելուց հետո ընդունվել է Մոսկվայի Պ. Չայկովսկու անվան կոնսերվատորիա (Բորիս Մ. Բեռլինի հատուկ դաշնամուրի դասարան)։
Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբում մոբիլիզացվել էր Սմոլենսկի մոտ պաշտպանական աշխատանքների համար։ 1941 թվականի վերջին Մոսկվայի կոնսերվատորիայի հետ տարհանվել է Սարատով։
1943 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամ։
1946 թվականին երիտասարդ կոմպոզիտորների մի խմբի հետ գործուղվել է Մոսկվա՝ կատարելագործվելու համար։ 1946-1948 թվականներին կատարելագործվել է Մոսկվայի Հայկական ԽՍՀ մշակույթի տանը։ 1947 թվականին էքստեռն կարգով ավարտել է Երևանի կոնսերվատորիայի կոմպոզիտորական ֆակուլտետը (Վ. Տալյանի կոմպոզիցիայի դասարան), իսկ 1948 թվականին՝ Մոսկվայի կոնսերվատորիան (Կ. Իգումնովի դաշնամուրի դասարան)։
Իր ստեղծագործական ձգտումներում մտերմացել է Ալեքսանդր Հարությունյանի, Էդվարդ Միրզոյանի, Ղազարոս Սարյանի հետ։ Եղել է «Հայկական հզոր խմբակի» (Армянская могучая кучка) անդամներից մեկը։
1950-1956 թվականներին դաշնամուր է դասավանդել Երևանի կոնսերվատորիայում։ 1956 թվականին արժանացել է դոցենտի կոչման։
1956 թվականից ապրել և աշխատել է Մոսկվայում։ Նույն թվականին անդամակցել է ԽՄԿԿ-ին։
Կոմպոզիտորն աշխատել է նաև գործիքային ջազի, երաժշտական-թատերական ժանրերի բնագավառում։ Գրել է «Քեռի Բաղդասար», «Հարսնացուն հյուսիսից», «Իմ սիրտը լեռներում է» և այլ մյուզիքլներ։ Ռեպերտուարային են դարձել «Հերոսական բալլադը» դաշնամուրի և նվագախմբի համար, Դաշնամուրային տրիոն, Սոնատը ջութակի և դաշնամուրի համար, «Վեց պատկեր» դաշնամուրային սյուիտը, ինչպես նաև դաշնամուրի համար գրված այլ պիեսներ։ «Պոեմը» ներառվել է Պ. Չայկովսկու անվան երրորդ միջազգային մրցույթի ծրագրում (1966) որպես պարտադիր ստեղծագործություն երկրորդ փուլում։
Համաշխարհային ճանաչման են արժանացել նրա գրավիչ և վիրտուոզ ստեղծագործությունները երկու ռոյալների համար, որոնք ստեղծվել էին Ա. Հարությունյանի հետ համահեղինակությամբ («Հայկական ռապսոդիա», «Տոնական»՝ հարվածային գործիքներով)։ Մեծ մասամբ զարգացրել է Սերգեյ Ռախմանինովի, Արամ Խաչատրյանի ստեղծագործական փորձը։ Կյանքի վերջին շրջանում իր արվեստում ձգտել է ավելի մեծ ռացիոնալիզմի։
Հաճախ որպես դաշնակահար հանդես է եկել տարբեր քաղաքների բեմերում՝ ներկայանալով իր ստեղծագործությունների փայլուն կատարմամբ։ Այդ կատարումները ձայնագրվել են և հրատարակվել աուդիոսկավառակներով։
Պատկերասրահ
= Հարգանքի տուրք =
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Խորհրդային դաշնակահարներ Կատեգորիա:Խորհրդային կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Լեյկոզից մահացածներ Կատեգորիա:Մանկավարժներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռոմանոս Մելիքյանի անվան պետական երաժշտական քոլեջի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Գնեսինների անվան երաժշտության ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային ակադեմիական երաժիշտներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Պարտիզակ (Քոչհիսարի գավառ)
Պարտիզակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Քոչհիսարի գավառակում ։
Պատմություն
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 200 տուն՝ 1600 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործությունն ու արհեստներն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Պարտիզակն ուներ Ս. Գևորգ անունով վարժարան։
Կրթություն
Գյուղում գործում էր հայկական վարժարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վիտոլդ Գոմբրովիչ
Վիտոլդ Մարիան Գոմբրովիչ (Witold Gombrowicz, ), լեհ վիպասան և դրամատուրգ է։ Նրա աշխատանքները բնութագրվում են խորը հոգեբանական վերլուծությամբ, որոշակի իմաստով պարադոքսալ և անհեթեթ, հակաազգայնական համը. 1937 թվականին հրատարակել է իր առաջին վեպը, Ferdydurke (Ֆրեդիդուրկա), որը ներկայացնում է իր թեմաները։ Անհասունության և երիտասարդության խնդիրները, ինքնության ստեղծումը 7 փոխազդեցություն ուրիշների հետ, հեգնական, քննադատական լեհական հասարակության և մշակույթի մեջ դասի դերի վերլուծություն։ Նա ձեռք է բերել ճանաչում միայն իր կյանքի վերջին տարիներին, սակայն այժմ համարվում է լեհական գրականության ամենագլխավոր կերպարներից մեկը։
Կյանքը Լեհաստանում
Գոմբրովիչը ծնվել է Małoszyce-ում, Ռուսական կայսրության լեհական թագավորությում, հարուստ ամիրաների ընտանիքում։ Նա Յանի և Անտոնինայի չորս երեխաներից ամենափոքրն էր։ Իր ինքնակենսագրական ստեղծագործությունում, A Kind Of Testament (կտակի տեսակ), նա գրել է, որ իր ընտանիքը ապրել չորս հարյուր տարի Լիտվայում՝ Վիլնյուսի և Կաունասի միջև մի բնակավայրում, բայց տեղահանվել են, քանի որ իր պապը մեղադրվում էր 1863 թ. հունվարի ապստամբությանը մասնակցելու մեջ։ 1911 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Վարշավա։ Ավարտելուց հետո ուսումը Saint Stanislaus Kostka-ի վարժարանում 1922 թվականին, սովորել է իրավաբանություն Վարշավայի համալսարանում (1927 թ. ստացել է մագիստրոսի աստիճան իրավաբանության ոլորտում) Գոմբրովիչը անց է կացրել մեկ տարի Փարիզում, որտեղ նա սովորել է Institut des Hautes-ի Միջազգային հարաբերություններ բաժնում, չնայած նա գոհ չէր իր ուսումից։ Ֆրանսիայում անց կացրած ժամանակը թույլ տվեց նրան մշտական շփման մեջ լինել այլ երիտասարդ մտավորականների հետ։