cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆրինկո
Բնակչությունը կազմում է 762 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 105 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 7 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 14030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0141։ Բնակչության հովանավորն է Մարիամ Աստվածածինը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Մազատե
Մազատե (Masate), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում ։
Բնակչությունը 2458 մարդ է։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 615 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 4 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 20060։ Հեռախոսային կոդը՝ 02։
Արտաքին հղումներ
http://www.unione.basianomasate.mi.it/Index.asp
Հոմո դեուս: Վաղվա համառոտ պատմությունը
«Հոմո դեուս։ Վաղվա համառոտ պատմությունը» (եբրայերեն։ ההיסטוריה של המחר), գիրք, որը գրվել է Երուսաղեմի հրեական համալսարանի պրոֆեսոր Յուվալ Նոյ Հարարիի կողմից։ Գիրքը 2015 թվականին առաջին անգամ հրատարակվել է եբրայերենով «Dvir» հրատարակչության կողմից, իսկ անգլերեն տարբերակով այն լույս է տեսել առաջինը Միացյալ Թագավորությունում (2016), ապա Միացյալ Նահանգներում։
Ինչպես իր նախորդ՝ Սապիենս։ Մարդկության համառոտ պատմությունը գրքում, այնպես էլ այստեղ Հարիրին շարադրել է պատմության ընթացքը` նկարագրելով իրադարձությունները և անհատական մարդկային փորձը, ինչպես նաև բարոյական խնդիրները, որոնք կապված են եղել իր պատմական ակնարկի հետ։ Այնուամենայնիվ, Հոմո դեուսն ավելի շատ գործ ունի մարդու (Homo sapiens)՝ իր գոյության պահից և էվոլուցիայի ընթացքում որպես երկրագնդի ամենադոմինանտ տեսակ ձեռք բերած ունակությունների հետ։ Գիրքը նկարագրում է մարդկության ներկայիս հնարավարություններն ու ձեռքբերումները և փորձում է ուրվագծել ապագայի կերպարը։ Այստեղ շատ փիլիսոփայական հարցեր են քննարկվում, ինչպիսիք են մարդկային փորձը, անհատականությունը, մարդկային զգացմունքները և գիտակցությունը։ Հարարին նշում է, որ ապագայում մարդը դադարում է մնալ սապիենս՝ դառնալով Աստված (Homo deus)։
Համառոտ
Գիրքն իր առջև դնում է ապագա Հոմո սապիենսի (մարդ բանական) հնարավորությունների ուսումնասիրումը։ Հարարին նշում է, որ 21-րդ դարի ընթացքում մարդկությունը հավանաբար զգալի փորձ կկատարի երջանկություն, անմահություն և աստվածային ուժեր ձեռք բերելու համար։ Գրքի ողջ ընթացքում Հարարին բացահայտորեն ներկայացնում է անցյալի և ներկայի վրա հիմնվելով ապագայում դրանք կյանքի կոչելու տարբեր ուղիները ։
Ընդունում
Հրատարակումից հետո Հոմո Դեուսը մեդիայի կողմից մեծ ուշադրության արժանացավ․ The New York Times, The Guardian , The Economist , The New Yorker , NPR , Financial Times , and Times Higher Education պարբերականները քննադատական հոդվածներ են հրապարակել։ Book Marks կայքը հայտնում է, որ քննադատների  43%-ը գիրքը «զառանցանք» է որակել, մնացածը կա՛մ «դրական» (29%), կա՛մ «խառը» (29%) ։
Թարգմանություններ
Գիրքը թարգմանվել է հետևյալ լեզուներով. • Անգլերեն։ Սեպտեմբեր, 2016
• Իսպաներեն։ Հոկտեմբեր, 2016
• Պորտուգլերեն։ Նոյեմբեր, 2016
• Թուրքերեն։ Դեկտեմբեր, 2016
• Չինարեն։ Հունվար, 2017
• Գերմաներեն։ Փետրվար, 2017 (Անդրեաս Ուիրթենսոնի կողմից)
• Հոլանդերեն։ Փետրվար, 2017
• Հունգարերեն։ Ապրիլ, 2017
• Խորվաթերեն։ Մայիս, 2017
• Իտալերեն։ Մայիս, 2017, Բոմպիանի
• Կորեերեն։ Մայիս, 2017
• Ֆիններեն։ Սեպտեմբեր, 2017
• Ֆրանսերեն։ Սեպտեմբեր, 2017
• Նորվեգերեն։ Բազար, 2017
• Հունարեն։ Դեկտեմբեր, 2017
• Չեխերեն։ Դեկտեմբեր, 2017
• Լիտվերեն։ Փետրվար, 2018
• Պարսկերեն։ Մարտ, 2018
• Ռումիներեն։ Մարտ, 2018
• Բուլղարերեն։ Ապրիլ, 2018
• Լեհերեն։ Ապրիլ, 2018
• Ուկրաիներեն։ Մայիս, 2018
• Ալբաներեն։ Հունիս 2018
• Վիետնամերեն։ Հուլիս 2018
• Ճապոներեն։ Սեպտեմբեր, 2018
• Մարաթի։ Նոյեմբեր 2018
• Դանիերեն։ Օգոստոս 2017
• Հայերեն։ 2020
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2015 թվականի ոչ գեղարվեստական գրքեր Կատեգորիա:Մարդկային իմացականության մասին գրքեր Կատեգորիա:Պատմագիտական գրքեր Կատեգորիա:Պատմական գրքեր քաղաքակրթության մասին Կատեգորիա:Յուվալ Նոյ Հարարիի գրքեր Կատեգորիա:Ապագայագիտական գրքեր Կատեգորիա:Newmag հրատարակչության գրքեր
Բուտենակ-Տուվան
Բուտենակ-Տուվան  (Boutenac-Touvent), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Սենտ շրջանում։ Մտնում է Կոզ կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17060։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 207 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ֆրանցիսկ Ասսիզեցի
Ֆրանցիսկ Ասսիզեցի (Franciscus Assisiensis, Francesco d'Assisi, Ջիովաննի դի Պիետրո Բերնարդոնե, Giovanni di Pietro Bernardone; ), կաթոլիկ աշխարհի մեծագույն սրբերից, իր անվամբ կոչված Ֆրանցիսկյան ուխտի կամ միաբանության հիմնադիրը։ Ֆրանկո Ձեֆիրելիի նկարահանած «Եղբայր Արև, քույր Լուսին» ֆիլմը Ֆրանցիսկի կենսագրության մասին է։
Պատմական ենթատեքստը
Հին վանականությունը աշխարհից իր հրաժարմամբ առանձին վանականից աղքատության ուխտ էր պահանջում, բայց դա չէր խանգարում, որ մենաստաններն ու վանքերը խոշոր հողատերեր դառնային, իսկ վանահայրերը շքեղությամբ և հարստությամբ մրցեին եպիսկոպոսների և իշխանների հետ։ Ֆրանցիսկը շեշտը դրեց ավետարանական աղքատության գաղափարի վրա. աշխարհից հրաժարիմքի բացասական ընկալումը նա դարձրեց դրական, կենսական տեսլական, ինչը բխում էր աղքատ Քրիստոսի օրինակին հետևելու գաղափարից։ Ֆրանցիսկը միաժամանակ վերափոխեց վանականության բուն նշանակությունը՝ վանական-ճգնավորին փոխելով առաքյալ-քարոզիչով, ով, հրաժարվելով այս աշխարհից, մնում է աշխարհում, որպեսզի այնտեղ մարդկանց խաղաղություն և խոնարհություն քարոզի։
Ֆրանցիսկ Ասսիզեցու կենսագրություն
Ֆրանցիսկի առաջին վարքերը գրվել են նրա մահվանից անմիջապես հետո, երբ դեռ կենդանի էին նրա գործունեության բազմաթիվ ականատեսները, սակայն նա արդեն կենդանության օրոք լեգենդ էր, որտեղ համընդհանուր սիրո և հիացման արժանացած պատմություններն ավելին էին, քան կենսագրական փաստերը։ Զարմանալի է այն համընդհանուր սերը, որին արժանացել է այս զարմանահրաշ սուրբը։ Նրա մասին պատմությունների կենտրոնում առաջին հերթին կարեկցանքի համընդգրկուն զգացումն է, ըստ ուրում այդ զգացումը նրան ոչ թե համաշխարհային ողբի է հանգեցնում, այլ ամենայն ապրողի հանդեպ սիրով լեցուն մի վերաբերմունքի, որը ամեն ինչ – անգամ մահը – ներառում է Աստվածային Սիրո ծիր՝ ողջ շնչավորը և անշունչը վերածելով, իր հանրահայտ հիմնի տողերով ասած, «եղբայրների և քույրերի»։ Աղքատ և տառապող Քրիստոսի կերպարը, որը նմանության է կոչում, Ֆրանցիսկի համար հայտնության աղբյուր է դառնում,- դա է, որ կազմում է նրա անձնական կյանքի բովանդակությունը, դառնում է նրա նպատակն ու խնդիրը և ուղղորդում է նրա գործունեությունը։ Հիսուս Քրիստոս. ահա այն Արեգակը, որի շուրջը պտտվում է ամեն ինչ, և առանց որի ամեն ինչ թաղված է խավարի մեջ։
Պատանեկությունը
Ծնվել է բարեկեցիկ ընտանիքում։ Հայրը՝ Բեռնարդոնեն, մետաքսի վաճառական էր, ով առևտրական նպատակներով հաճախ էր լինում Ֆրանսիայում։ Ըստ մի վարկածի՝ հայրը որդուն անվանակոչել է այդ երկրի պատվին։ Համենայն դեպս՝ Ֆրանցիսկը գիտեր ֆրանսիացի տրուբադուրներին և նրանց երգերը երգում էր ֆրանսերեն։ Նա ծնողների միակ որդին էր, ում համար ոչինչ չէին խնայում։ Պատանի տարիքում ցոփ և շվայտ կյանք էր վարում, հայրենի Ասսիզի քաղաքի երիտասարդությունը նրան հաճախ ընտրում էր խնջույքների արքա։ Ըստ կենսագիրների՝ այդ ժամանակահատվածում զերծ չէր փառասիրությունից։ Մասնակցել է Ասսիզիի և Պերուջայի միջև պատերազմին, գերի է ընկել։ Ծանր հիվանդությունը անգամ չի կոտրել նրա հավատը իր ուժերի և ապագայի հանդեպ։ Երիտասարդ ասպետների հետ մասնակցել է Հարավային Իտալիա արշավանքներին՝ ի նպաստ պապի։
Այսուհանդերձ, Ֆրանցիսկի սիրտը արտաքին շուքուփայլով չի գոհանում, նա ասես ձգտում է սխրանքների։ Շուտով մի երազ է տեսնում, որը նրան այլ ուղի է մատնանշում։ Մի անգամ, ինչ-որ գործով տարված, նա մերժում է «Տիրոջ» անունով ողորմություն խնդրող մի մուրացկանի, բայց իսկույն, հասկանալով, որ ինքը նրան չէր մերժի, եթե նա խնդրեր ոմն երկրային «սենյորի» անունից, հասնում է մուրացկանի հետևից և ուղղում է իր սխալը։ Ողորմությունը նրա համար ուրիշ՝ ավելի բարձր իմաստ է ձեռք բերում։ Մեկնելով Հռոմ՝ սբ. Պետրոսի գերեզմանին, նա հանկարծ հասկանում է, որ Քրիստոսի և նրա առաքյալների համար ողորմություն տալը առանձնահատուկ իմաստ և նշանակություն ունի։ Այնտեղ հագնելով մուրացկաններից մեկի շորերը՝ նա մինչև իրիկուն կանգնում է նրանց հետ և մուրում է։
Մի անգամ ինչ-որ ճոխ խնջույքից վերադառնալով՝ Ֆրանցիսկը կանգ է առնում և ընկնում է խորին մտածմունքի մեջ։ Նրա սիրտը լցվում է ջերմեռանդությամբ, և նա մեխվում է տեղում։ Ընկերները զարմացած հարցնում են. չլինի՞ թե նա մտածում է ամուսնանալու մասին։ «Դուք ճիշտ կռահեցիք,- պատասխանում է նա,- ես մտածում եմ առավել ազնիվ, հարուստ և գեղեցիկ մի հարսնացու ընտրել, քան երբևէ եղել է»։ Մեծ նկարիչ Ջոտտոն Ասսիզիի տաճարի որմին պատկերել է նրա այդ նշանադրությունը պատառոտված շորերով այդ գեղեցիկ հարսնացուի հետ։ Շները հաչում են նրա վրա, երեխաները քար են նետում, բայց Քրիստոս երկնքից օրհնում է նրան։ Նրա անունն է – Աղքատություն։
Ֆրանցիսկը հատուկ կարեկցությամբ է վերաբերվում բորոտներին։ Հռոմի ճանապարհին, հանդիպելով մի բորոտի, իջնում է ձիուց, համբուրում է նրա ձեռքը և արժանանում նրա «հանգստության համբույրին»։ Նա սկսում է խորասուզվել ինքն իր մեջ։ Սուրբ Դամիան եկեղեցում մի անգամ երկար աղոթում է խաչելության առջև, և այդ պահից, ինչպես պատմում են նրա ընկերները, «նրա սիրտը վերքերով է պատվում և սկսում է արնածորել` ի հիշատակ Տիրոջ չարչարանքների»։
Ծառայության սկիզբը
Ֆրանցիսկի կյանքում բեկում է մտցնում հոր հետ բախումը։ Նա հոր բացակայությամբ քաղաք է տանում տանը եղած մետաքսը և իրենց ձին՝ վաճառելու և եկեղեցուն նվիրելու համար։ Երբ քահանան, վախենալով նրա հոր բարկությունից, հրաժարվում է ընդունել նվիրատվությունը, Ֆրանցիսկը քսակը նետում է պատուհանագոգին և մնում է այնտեղ։ Հոր զայրույթից խուսափելու համար թաքնվում է շրջակայքի քարայրներում։ Հայրը նրան փակում է տանը, սակայն մայրը բաց է թողնում, և նա մեկընդմիշտ հեռանում է հայրական տնից։ Հայրը դիմում է իշխանություններին, սակայն Ֆրանցիսկը հայտարարում է, որ դարձել է Տիրոջ ծառան և այլևս աշխարհիկ դատիրավասության ենթակա չէ։ Բեռնարդոնեն դիմում է եպիսկոպոսին, որի դատավարության ժամանակ Ֆրանցիսկը իր վրայից հանում է հոր գնած հագուստը, դնում է հատակին և հայտարարում, որ այսուհետև ճանաչում է միայն Երկնային Հորը։ «Մինչև օրս ես քեզ եմ իմ հայրը համարել, այս պահից ես ասում եմ. «Հայր մեր, որ յերկինս ես»»:
Այս հրաժարիմքը նրա սիրտը գորովանքով է լցնում։ Եպիսկոպոսի ծառան մերկությունը ծածկելու համար նրան հասարակ շորեր է բերում, որոնցով Ֆրանցիսկը ուղևորվում է անտառ` բարձր երգելով։ Իրեն հանդիպած ավազակներին պատասխանում է, որ ինքը Տիրոջ բանբերն է։ Այս ամենը տեղի է ունենում 1207 թ.։
Երկու տարի անցկացնում է Ասսիզի քաղաքի մատույցներում, եկեղեցիներ է նորոգում, իր սիրած Սբ. Կույս եկեղեցու մոտ իր համար մի հյուղ է կառուցում։ Սնվում է իր հավաքած թերմացքներով։ Շատերը նրան համարում են ցնորված, բայց շուտով նրան է միանում հարուստ քաղաքացի Բեռնարդ դե Քվինտաբալլեն, ով, Ավետարանի համաձայն, ծախում է իր ունեցվածքը և բաժանում է աղքատներին։ Հետզհետե նրանց են միանում նաև ուրիշներ։ Իրենց կոչում են «զղջացող մեղավորներ», օրավարձու աշխատանքներ են կատարում՝ բավարարվելով միայն համեստ ընթրիքներով։
1209 թ. համարվում է Ֆրանցիսկի կյանքի կարևորագույն տարեթիվը։ Փոքրիկ մատուռում պատարագի ժամանակ լսելով այն խոսքերը, որոնցով Քրիստոս իր աշակերտներին ուղարկում է քարոզելու Երկնային արքայության սկսվելու մասին («Եվ երբ գնաք, քարոզեցեք և ասացեք. «Երկնքի արքայությունը մոտեցել է»։ Հիվանդներին բժշկեցեք, բորոտներին մաքրեցեք, դևերին հանեցեք, ձրի առեք, ձրի էլ տվեք։ Մի ունեցեք ոչ ոսկի, ոչ արծաթ և ոչ էլ պղինձ դրամ՝ ձեր գոտիների մեջ, ոչ պարկ ճանապարհի համար, ոչ երկու զգեստ, ոչ կոշիկներ և ոչ էլ ցուպ. որովհետև մշակն արժանի է իր կերակրին»։ Մատթ, 10, 7-11)` նա քահանային խնդրում է կրկնել և մեկնել իր համար լատիներեն տեքստը և խորամուխ լինելով նրա իմաստի մեջ` խանդավառ բացականչում է. «Ահա իմ ուզածը»։ Նա հանում է հագից կոշիկները, նետում է գավազանը, մի պարան է կապում մեջքին և սկսում է քարոզել։
Ֆրանցիսկյան միաբանության հիմնումը
Աշակերտների թիվը գնալով մեծանում է, և նա մեկնում է Հռոմ՝ Իննոկենտի 3-րդ պապից խնդրելու, որ նա հաստատի իր եղբայրության՝ իր կազմած կանոնադրությունը։ Նույն արմատից աճած երկու տարբեր աշխարհընկալումների տեր այս երկու անձանց հանդիպումը պատմական նշանակալից իրադարձություն է. մի կողմից՝ հեղինակության և իշխանության մարմնավորումն է, Քրիստոսի տեղապահը, ով տիրում է աշխարհին և թագեր է բաժանում, մյուս կողմից՝ հովվի քրջերով բոկոտն աղքատը, որ սեր և խոնարհություն է քարոզում։ Ըստ ավանդության՝ պապը խոնարհվում է նրա առջև և կատարում է նրա խնդրանքը։
Ֆրանցիսկյանների տարածումը Եվրոպայում
Այդ պահից ֆրանցիսկյանների թիվը արագ մեծանում է, ստեղծվում են փոքրիկ առաքելություններ, որոնք դրվում եմ «մինիստր» (ասել է թե՝ փոքր եղբայր) կոչվող եղբայրներից մեկի հսկողության տակ. Ֆրանցիսկը իր հետևորդներին կոչում է մինորիտներ՝ փոքրեր։ Ենթարկվում են հալածանքների։ Սակայն ուր էլ հասնեն՝ բոլոր եղբայրներին ձգում է ինքը՝ Ֆրանցիսկը, որի գյուղի մոտ էլ ամեն տարի Երրորդության օրը հավաքվում են նրանք։ Ուխտին հարում են նաև բազմաթիվ աշխարհիկներ։ Տարիների ընթացքում ուխտը և նրա կանոնադրությունը բազմաթիվ փոփոխություններ են կրում։ Ուշագրավ է այն փաստը, որ Ֆրանցիսկը ուզում է դարձի բերել մամլյուկների սուլթանին՝ հազիվ պրծնելով մահից։ Քրիստոս քարոզելու նպատակով մեկնում է նաև Սիրիա։ Իր հիմնած և իր իսկ անունով կոչվող հետզհետե կանոնացված միաբանության պաշտոնեականացումը նրան խորթ է մնում։ Մի անգամ մի աբեղա, որ իր վանահորից սաղմոսարան ունենալու իրավունք էր ստացել, մոտենում է Ֆրանցիսկին և խնդրում նրա համաձայնությունը։ Գրքային իմաստնություններից վախեցող և ամենայն սեփականություն մերժող Ֆրանցիսկը նրան ասում է. «Սաղմոսարան ունենալով` դու կուզենաս նաև Աղոթագիրք ունենալ, իսկ դրանից հետո իբրև կարևոր հոգևորական՝ կրտսերիդ կասես. «Աղոթագիրքս բեր»»: Ապա վերցնում է մի բուռ հող, լցնում է աբեղայի գլխին և ասում. «Ահա քեզ Սաղմոսարան, ահա քեզ Աղոթագիրք։ Ով ուզում է մինորիտ լինել` ոչինչ չպետք է ունենա, բացի վրայի հագուստից»։ Որոշ փաստաթղթեր վկայում են, որ կյանքի վերջում Ֆրանցիսկը դատապարտել է իր անվամբ կոչված միաբանությունը։
Ֆրանցիսկի կյանքի վերջին տարիները
Իրեն հետ պահելով միաբանության կազմակերպչական հոգսերից՝ Ֆրանցիսկը տրվում է թափառումների և աղոթքների։ Ինչպես միշտ՝ նա հափշտակված է Քրիստոսի պատկերով։ Այն նրան ցնծություն և բերկրանք է պատճառում, այն նրան գցում է հեկեկոցների մեջ։
Վերապրել Տիրոջ երկրային կյանքի պահերը – ահա թե այժմ ինչին են ուղղված նրա բոլոր մտքերը։ 1224 թ. մի քանի ամենամերձավորների հետ բարձրանում է Առնո լեռների Ալվերնո բարձրաբերձ գագաթը, առանձնանում է պահքի և աղոթքների համար։ Այստեղ էլ ունենում է Սուրբ Խաչի իր տեսիլքը, որից հետո նրա ձեռքերին և ոտքերին վերքեր (ստիգմատներ) են մնում՝ ճիշտ խաչյալ Քրիստոսի ոտքերի և ձեռքերի՝ գամերի բացած վերքերի տեղում։
Իր կոչումը և խնդիրը համարելով «ողջ աշխարհով մեկ Տիրոջ չարչարանքները ողբալը» և հակառակ կյանքի վերջին երկու տարիների ծանր տառապանքներին՝ Ֆրանցիսկը մինչև կյանքի վերջը պահպանում է աշխարհի պայծառ և բանաստեղծական ընկալումը։ Նա ամենայն արարյալի եղբայրն է՝ սկսած տիեզերական լուսատուներից մինչև որդը։ Ձմռանը մեղրով է կերակրում մեղուներին. քարոզ է կարդում թռչուններին և գայլին, խնդրում է «եղբայր կրակին», որ նա չճարակի ամեն ինչ։ Այս բոլորը նրա համար մի ընտանիքի անդամներ են, նրանց միավորում է նույն Հոր հանդեպ միևնույն սերը։ Նրա «Փառաբանումները» բանաստեղծական հզոր տեքստեր են, և չափազանցություն չէ, երբ ոմանք նրան համարում են նոր իտալական բանաստեղծության ստեղծողը և Վերածննդի սկզբնավորողը։ Քրիստոսի նրա ընկալումը աղքատության ճգնակեցական իդեալով որքան որ կրոնական է, թերևս մարդու և ողջ արարյալի հանդեպ իր սիրով նույնքան էլ մշակութաբանական է. «Տերը մեզ կոչել է ոչ այնքան մեր, որքան բազում ուրիշների փրկության համար»` ահա նրա վարդապետությունը։ Սեր և Խաղաղություն – ահա նրա ձգտումը։ Նմանություն Քրիստոսին` ահա նրա ելակետը։
Վերջին օրերը անցկացնում է ծանր տանջանքների մեջ։ Հակառակ դրան՝ Տիրոջ իր փառաբանության մեջ ավելացնում է «մեր քրոջը` մարմնական մահին» փառաբանող տողը և կյանքը ավարտում է՝ ասելով. «Ինձ համար ապրելը և մեռնելը միանման քաղցր են»։ Մեռնում է 1226 թ. հոկտեմբերի 4-ին։
Մեռնելուց առաջ խնդրում է իրեն մահճից վերցնել և դնել լերկ հողին։ Թաղվում է Ասսիզի քաղաքի Սակրո-Կոնվենտո վանքի ներքին եկեղեցում, որը այսօր կրում է նրա անունը և ուխտատեղի է։ Երկու տարի անց Գրիգորիուս 9-րդ պապի կոնդակով սրբացվում է։ Ժամանակի ընթացքում բանավոր և գրավոր պատմությունների հիմամբ ստեղծվում է «Սուրբ Ֆրանցիսկի ծաղիկները» գիրքը, որը այսօր էլ գերում է։ Նրան նվիրված գրականությունը ամբողջ մի գրադարան է կազմում։ Նրանից պահպանվել են աղոթքներ, կանոններ, հանձնարարականներ և փոքրիկ նամակագրություն։ Բացառիկ տեղ է գրավում մահվան մահճում հորինված «Հիմն Արեգակին» փառատրությունը, որը փառաբանում է Տիրոջը և նրա ողջ արարչագործությունը, նախ և առաջ Եղբայր Արևին և Քույր Լուսնին, ինչպես նաև Եղբայր Քամուն, Քույր Ջրին, Եղբայր Կրակին, Մայր Երկին և, ի վերջո, Քույր Մահվանը։
Տեքստեր
Բարձրյալ, Ամենազոր, բարի Աստված, Քոնն են փառաբանումը, մեծարումը, գովք և օրհնություն, Միայն Քեզ են, Բարձրյալ, պատշաճում դրանք, Եվ արժանի չէ ոչ ոք քո անունը տալու։
Փառաբան լեր, Տեր, լուսնյակի և աստղերի համար, որ քույրերն են մեր։ Դու արարեցիր դրանք երկնքում՝ պայծառ, գեղեցիկ և հրաշափառ։ Փառաբան լեր, Տեր, վասն քամու, ով եղբայրն է մեր, Եվ օդի ու ամպի, և երկնային բիլի ու տարափի ամեն, Որոնցով Դու քո արարյալներին ես պահում։
Փառաբան լեր, Տեր, մեր քույր ջրի համար, Ողջ օգտավետ է նա, խոնարհ, անբասիր և ախորժելի։
Փառաբան լեր, Տեր, մեր քրոջ համար՝ վասն Մայր-Երկրի, Ով պահում է մեզ, կառավարում է Եվ պտուղներ է տալիս զանազան, երփներփին ծաղիկներ և բույսեր։
Փառաբան լեր Դու վասն ամենայնի, ինչ ի սեր քո ներողամիտ է, Տեր, Եվ հիվանդանում է և կարիքի մեջ է մտնում, Երանի՝ ովքեր մնում են ընդմեջ խաղաղության, Քանզի նրանք, Բարձրյալ, Քեզանից են պսակն ընդունելու։
Գովաբանենք և փառք ասենք Տիրոջը և երախտիք բարբառենք նրան, Եվ ծառայենք նրան, և մեծ խոնարհությամբ։ ''Գերմաներեն Հ. Հեսսեի թարգմանությունից թարգմանությունը՝ Հակոբ Մովսեսի''
Ճշմարիտ և կատարյալ բերկրանքի մասին
Իսկ նա (եղբայր Լեոնարդը) պատմում էր, թե ինչպես մի անգամ Սանտա Մարիա Անջելայի մոտերքում երանելին Ֆրանցիսկ կանչում է եղբայր Լեոին և ասում.
-Եղբայր Լեո, գրիր։
-Ասա, ես պատրաստ եմ։
-Գրիր,- ասում է,- թե ինչ բան է ճշմարիտ բերկրանքը։- Ահա մեզ մոտենում է բանբերը և հայտարարում, թե Փարիզի բոլոր ուսյալ աստվածաբանները մտել են մեր եղբայրության մեջ։ Գրիր. դա չէ ճշմարիտ բերկրանքը։-
Եվ թե մեր եղբայրության մեջ են մտել Ալպերի բոլոր պրելատները, արքեպիսկոպոսներն ու եպիսկոպոսները և ո’չ միայն նրանք, այլև Ֆրասիո թագավորը և Բրիտանիո թագավորը։- Գրիր. դա չէ ճշմարիտ բերկրանքը։
Եվ թե մեզ մի լուր է հասնում, որ իմ եղբայրները մեկնել են անհավատների մոտ և բոլորին դարձի են բերել ճշմարիտ հավատի,- և եթե ինձ Աստծուց այնպիսի մի շնորհ է իջել, որ ես բուժում եմ հիվանդներին և մեծ հրաշքներ եմ գործում, այդուհանդերձ, ես քեզ ասում եմ՝ այդ ամենը չէ ճշմարիտ բերկրանքը։
-Իսկ ո՞րն է ճշմարիտ բերկրանքը։
-Ասենք ես ուշ գիշերով վերադառնում եմ Պերուջիայից և գալիս եմ այստեղ, իսկ ձմեռը ցուրտ է, և այնպիսի մի սառնաման է, որ ջուրը սառույց է կտրում, և սառցելուլաները կախվում են հագուստիս քղանցքներից և ոտներիս են խփվում շարունակ, այնպես որ արյունն է հոսում վերքերից։ Եվ արդ ցրտից սրթսրթալով, ամբողջովին կեղտոտ և սառցակոլոլ՝ մոտենում եմ մի դարպասի և երկար բախում եմ և կանչում։ Վերջապես եղբայրներից մեկը դուրս է գալիս և հարցնում.
-Ո՞վ է։
Ես պատասխան եմ տալիս.
-Եղբայր Ֆրանցիսկը։
Իսկ նա ասում է.
-Գնա այստեղից, թրև գալու ժամանակ չէ, չեմ թողնի։
Իսկ ես չեմ նահանջում, թակում եմ, և արդ այլ մի եղբայր ասում է.
-Կորիր այստեղից, դու տգետ ես և հիմար։ Այլևս մի գա մեզ մոտ. մենք արդեն քո կարիքը չունենք։
Իսկ ես չեմ հեռանում դարպասից և դարձյալ թախանձում եմ.
-Ի սեր Քրիստոսի, ինձ միայն այս գիշեր օթևան տվեք։
Նա պատասխանում է.
-Մտքովդ էլ թող չանցնի։ Գնա և օթևան խնդրիր խաչակիրների մոտ։
Եվ արդ, եթե ես դեռ համբերություն ունենամ և այդ ամենից չխռովեմ, ահա քեզ ասում եմ՝ հենց դա է ճշմարիտ բերկրանքը և դա է ճշմարիտ բարեպաշտությունը և փրկությունը հոգու։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցու սրբեր Կատեգորիա:Եկեղեցական միաբանության հիմնադիրներ Կատեգորիա:Եկեղեցու ուսուցիչներ
Նովոալեկսանդրովկա (գյուղ, Նովոուկրաինկայի շրջան)
Նովոալեկսանդրովկա (Новоолександрівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոուկրաինկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոալեկսանդրովկա գյուղում բնակվում էր 545 մարդ։
Պլթենց
Պլթենց (Ալադյուզ, Aladüz), հայկական նախկին բնակավայր Արևմտյան Հայաստանում՝ Հայոց ձորի գավառում, ներկայում՝ քրդաբնակ բնակավայր Թուրքիայի Հանրապետության Վանի մարզի Ոստան (Գևաշ) շրջանում ։
Անուն
Հնագույն ժամանակներից բնակավայրի անունը Պլթենց է։ Տարածված է եղել նաև Պլթին, Պլթանց, Բլթենց, Բլդենց, Բլդանց անվանաձևերը։ Ըստ ավանդության բնակավայրի ծագման վերաբերյալ շրջանառվել է հետևյալ բացատրությունը՝ հնագույն ժամանակներում գյուղում մեծ կոտորած է տեղի ունեցել, որի հետևանքով բնակավայրի անունը մնացել է Պլթենց, ինչը բացատրվում է որպես «բրթեց»։ Այն բնակավայրի նախորդ անվան աղավաղված անվանաձևն է ։ Հայոց ցեղասպանությունից հետո թուրքական իշխանությունները բնակավայրը պաշտոնապես վերանվանել են Ալադյուզ ։
Հայոց ցեղասպանությունից հետո թուրքական իշխանությունները բնակավայրն անվանել են Ալադյուզ ։
Աշխարհագրություն
Պլթենց գյուղը գտնվում է Վանա լճի ափից 5 կմ հեռու` լճի մեջ թափվող Պլթանց վտակի ձորում։ Պլթենց գյուղի հարավ-արևմուտքում գտնվում Է Քերծ բնակավայրը, իսկ արևմուտքում՝ Աթանանց գյուղ։ Տեղակայված է ծովի մակարդակից 1850 մ միջին բարձրության վրա ։
Պատմություն
Պլթենց գյուղը տարածաշրջանը հնագույն բնակավայրերից է, այդ մասին են նաև վկայում այնտեղ գտնված պատմամշակութային հուշարձաննձրը։ Բնակավայրի մասին գրավոր հիշատակությունները առավելապես հանդիպում են 1800-ական թվականներից ։
1896 թվականի հունիսին, երբ Օսմանյան կայսրությունում հայերի նկատմամբ տեղի էին ունենում Համիդյան ջարդերը, Պլթենի բնակիչները չեն կարողանում կազմակերպել ինքնապաշտպանություն կամ հեռանալ գյուղից։ Այդ իսկ պատռճառով Պլթենցի ամբողջ բնակչությունը սպանվում կամ գերևարվում է։ Թուրքերի ու քրդերի կողմից իրականացված ջարդերի հետևրանքով Պլթենց գյուղի մարդկային կորուստը կազմում էր 259 անձ, որից 23 սպանված, 44 բռնի կրոնափոխ եղած, և 192 սպանված կամ գերևարված։ Բնակավայրի տները կողոպտվում են և վերածվում ավերակների ։
Համիդյան ջարդերից հետո փոքր ինչ վերականգնվող Պլթենց գյուղը շարունակվում էր հաճախակի հարձակումների ենթարկվել։ Քրդերը երբեմն փորձում էին Պլթենցի բնակիչներին կողոպտել ։ Հայտնի է, որ 1913 թվականի սեպտեմբերի 9-ին բնակավայրի պաշտպանությունը ստանձնած քրդերի ջոկատը ամբողջ ցերեկ գյուղում թալանում է բնակիչների ունեցվածքը և ծեծի ենթարկում գյուղացիներին ։ Հաճախակի հարձակումները, բնակիչների սպանությունները շարունակվել են մինչև Հայոց ցեղասպանության նախօրեին ։
Հայոց ցեղասպանություն
1915 թվականին սպասվող հայերի կոտորածների մասին բնակավայրի քահանա տեր Աբրահամը մոտ կես ամիս առաջ արդեն իսկ տեղեկացված էր։ Ըստ վկայության՝ Ոստանի քրդեր Մուրատ և Իսլամ բեյերը քահանային հայտնել էին, որ թուրքական կառավարությունը թուրքական տեղական իշխանություններին, քուրդ ավատատերերին ու առաջնորդներին հրահանգել է կազմակերպել հայերի կոտորածներ։ 1915 թվականի ապրիլի 1-ին թուրք զինվորական հրամանատար Խալիլ բեյը կանոնաւոր զորքով, 4 թնդանօթով, քուրդ առաջնորդների ու նրանց զորքի, 2000-3000 թուրք և քուրդ ավազակախբերի հետ, երկու մասի բաժանվելով պաշարում են Պլթենց գյուղը՝ փորձելով հասկանալ հայերի դիմադրության մակարդակը։ Ապրիլի 6-ին թուրք-քրդական նույն զորքը կրկին պաշարում են Պլթենց գյուղը՝ բնակավայրի շրջակա դաշտերից գողանալով հայերի ընտանի կենդանիները։ Ապրիլի 9-ին թուրք-քրդական ուժերը սկսում են ռմբակոծել Պլթենցը։ Գյուղի ինքնապաշտպանությունը կազմակերպած Տիգրան Խաչատրյանի, Մանուկ և Սեդրակ Շաղոյանների ղեկավարությամբ 12 հոգով կարողանում են 8 ժամ դիմադրել, և ճեղքելով պաշարումը, կարողանում են բնկչությանը հեռացնել դեպի Արտոս լեռ, որտեղ միանում են մյուս գյուղերից հեռացած հայերին ու ինքնապաշտպանության դիմած կռվողներին։ Հայտնի է, որ գյուղից դուրս չեն եկել 15 տարեց և հիվանդ բնակիչներ, որոնց թուրք-քրդական ուժերը դաժանորեն սպանել են  ։
Պլթենի ողջ մնացած բնակիչները 1915 թվականի հուլիսին վասպուրականցիների առաջին բռնագաղթի ժամանակ հեռանում են։ 1916 թվականի մարտի 15-ին «Միացյալ ընկերության» կողմից ստանում են հողը վարող կենդանիներ և սերմացու, վերադառնում գյուղ և զբաղվում գյուղատնտեսությամբ։ Սակայն արդեն 2016 թվականի հուլիսին ստիպված են լինում վերջնականապես գաղթել ։
Հայոց ցեղասպանության ժամանակ Պլթենի մի շարք բնակիչներ մասնակցել են իրենց բնակավայրի ինքնապաշտպանությանը և այլ կռիվների։ Այդպիսի բնակիչներից էր Գաբրիելը, ով մասնակցել է 1915 թվականի ապրիլին տեղի ունեցած Սպիտակ վանքի կռիվներին ։
Հայոց ցեղասպանությունից փրկված Պլթենի բնակիչները Արևելյան Հայաստանում հաստատվում են Էջմիածնի, Երևանի և Արտաշատի տարբեր գյուղերում ։
Սուրբ Աստվածածն եկեղեցի
Պլթենց գյուղում է գտնվել Սուրբ Աստվածածին անունը կրող եկեղեցի, որը 1860-ական թվականներին կատարված հիշատակությունների համաձայն կառուցված է եղել սրբատաշ քարից։ Ունեցել է կամարակապ և քանդակազարդ ճարտարապետություն։ 1883 թվականին ականատեսներից մեկը եկեղեցին նշել է Սուրբ Ստեփանոս անվամբ\; Ըստ նրա՝ եկեղեցին կառուցվել է 1633 թվականին ավելի հին եկեղեցու տեղում  ։ Օսմանյան կայսրությունում 1894-1896 թվականներին հայերի նկատմամբ կատարված Համիդյան ջարդերի ժամանակ եկեղեցին թալանվում է, իսկ 1915 թվականից սկսված Հայոց ցեղասպանության ընթացքում հրդեհվում   ։ Հայտնի է, որ եկեղեցում սպասավորություն իրականացրած վերջին քահանան եղել է Աբրահամ Տեր-Աբրահամյանը, ով Հայոց ցեղասպանությունից հետո փրկվել և հաստատվել էր Ռեհանլու կոչվող գյուղում ։
Գերեզմանոց
Պլթենցում է գտնվել պատմական հայկական գերեզմանոցը։ Համաձայն ուսումնասիրությունների՝ 2004 թվականին գերեզմանոցն արդեն վերածվել էր արտի։ Այն գտնվում է գյուղի արևմտյան եզրին։ 2004 թվականի ուսումնասիրությունների ժամանակ երբեմնի գերեզմանոցի տեղում պահպանվել էր մեկ գերեզմանաքար։ Այն ուներ խաչքարաքանդակ, որի վերին մասում առկա էր ստեղծման թվականը՝ 1893 :
Բերդ
Պլթենց գյուղից 1,6 կմ արևմուտք` լեռան գագաթին է գտնվում բերդի ավերակները։ Այն ունեցել է 65,5 x 42,5 մ արտաքին չափերով հատակագիծ։ Այժմ բերդից պահպանվել են միայն պատերի հիմքերը ։
Բնակչություն
Ուսումնասիրությունների համաձայն՝ Պլթենց բնակավայրը հին դարերում ունեցել է շուրջ 400 տուն հայ բնակիչ ։
Կրթություն
Հայտնի է, որ Պլթենց գյուղում 20-րդ դարի սկզբներին գործել է հայկական կրթական ուսումնարան։ Նախքան Հայոց ցեղասպանությունը՝ բնակավայրի դպրոցն ուներ սեփական երկդասարան շենք։ Մեծ եղեռնի ժամանակ դպրոցի շենքը հրդեհվում և ավերվում է ։
Կրոն
Պլթենց գյուղի բնակչությունը կրոնական առումով եղել է Հայ առաքելական եկեղեցու հետևորդ։ Գյուղում են գտնվել Սուրբ Հովհաննես վանքը, Սուրբ Աստվածածին կամ Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին ։
Հայտնի է, որ 1852 թվականին Պլթենցի հոգևոր առաջնորդը Պլթենցի տեր Հովհաննեսը ։
Սապիկովո
Սապիկովո (Сапыково, Сапыҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 200 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կալինինսկի (գյուղ, Մոզդոկսկի շրջան)
Կալինինսկի (Калининский, Калининскæй), գյուղ Ռուսաստանի, Հյուսիսային Օսիա-Ալանիա հանրապետության Մոզդոկսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2474 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Հյուսիսային Օսիա-Ալանիա հանրապետության Մոզդոկսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1905 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (201801-201900)
Աստերոիդների ցանկ (201701-201800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (201901-202000)
Բարգիլիա
Բարգիլիա (Βαργυλία), քաղաք Հարավային Անատոլիայում։ Բարգիլիայի գտնվելու վայրը համապատասխանում է ժամանակակից Թուրքիայի Մուղլա նահանգի Բոգազիչի քաղաքին։
Մ.թ.ա. 201/200 թվականներին՝ Կրետական պատերազմի ժամանակ, Մակեդոնացի թագավոր Ֆիլիպ V-ը ձմեռեց Բարգիլիայում, երբ այն արգելափակվեց Պերգամոնի և Հռոդոսի նավատորմերի կողմից ։
Էպիկուրականության հետևորդ փիլիսոփա Պրոտարկուսը եղել է Բարգիլիայից։
Բարգիլիայի նավահանգստի կողքի հրվանդանին եղել է խոշոր դամբարան։ Հելլենիստական ժամանակաշրջանից (Մ.թ.ա. 200-150 թթ.) թվագրված հուշարձանը նվիրված էր Սկիլա ծովային հրեշին։ Իրական չափերից մեծ Սկիլայի արձանը մի խումբ որսկան շների հետ սկզբում գտնվում էր շենքի գագաթին։ Այս արձանախմբի մնացած մասը՝ քարե կառույցների այլ մասերի հետ գտնվում են Բրիտանական թանգարանում ։
Ներկայումս Բարգիլիայում կան բավականին մեծ ավերակներ, ներառյալ տաճարի մնացորդները, թատրոնը, մեծ պաշտպանական պատը և մարմնամարզական դպրոցը։
Ֆրեյա Սթարկի այցելությունը Բարգիլիա
Գրող-ճանապարհորդ Ֆրեյա Սթարկն այցելել է Բարգիլիա, երբ 1950-ականներին ճամփորդել է Կարիայում ։ Ստորև բերված է աշխարհագրական ամսագրում հրապարակված իր ճանապարհորդության մասին զեկույցից մի հատված։
Բարգիլիայի առաջարկվող վաճառք
Երկրի խոշորագույն Հուրիեթ թերթի տվյալներով՝ Բարգիլիա քաղաքը վաճառվում է 22 մլն Թուրքական լիրա չնչին գումարով (մոտ 8 մլն եվրո) ։
Թուրք հնագետները մի քանի անգամ դիմել են երկրի Մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարությանը՝ խնդրելով օտարել բազմաթիվ հնագիտական հուշարձաններ, ինչպիսիք են Բարգիլիան, որպեսզի նրանց պաշտպանությունն ապահովվի։ Հնագետների ասոցիացիայի ավագ անդամ Բիննուր Չելեբին ասել է. «Ցավոք, անբավարար բյուջեի պատճառով հնագիտական օբյեկտները բռնագրավվում են միայն պեղումների կամ քաղաքային նախագծերի ժամանակ», և զգուշացրել է, որ որոշ սեփականատերեր կարող են չհասկանալ իրենց տարածքի պատմական արժեքը և շինարարություն սկսել դրանց վրա։ Նա հավելել է. «նման օբյեկտների մասնավոր սեփականությունը խոչընդոտում է հնագիտական աշխատանքներին։ Սակայն, անձը կամ անձինք, ովքեր ձեռք են բերում այդ տարածքները, բացարձակապես չեն կարող վարել որևէ շինարարական գործունեություն»։
Անտիկ քաղաքի վաճառքի հարցող զբաղվող գործակալ Հալիլ Իկան Թավասլին ասել է, որ զգալի թվով պոտենցիալ գնորդներ արդեն հետաքրքրված են քաղաքով, բայց 2015 թվականի հունվարի 20-ի դրությամբ ոչ մի պայմանագիր չի կնքվել։
2018 թվականին թերթը հայտնել է, որ գնորդ չգտնվելու պատճառով գինը նվազել է մինչև 5,6 մլն ֆունտ ստեռլինգ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի նախկին բնակավայրեր Կատեգորիա:Ասիայի կաթոլիկ նստավայրեր Կատեգորիա:Թուրքիայի հին հունական հնավայրեր
Կիպու (գյուղական ավան, Կիպու շրջան)
Կիպու (Kõpu), գյուղական ավան Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Կիպու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 333 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Կիպու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղական ավաններ
Բուե (Ծովափնյա Շարանտի գավառ)
Բուե (Bouhet), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Ռոշֆոր շրջանում։ Մտնում է Էգրեֆյոյ դ’Օնի կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17057։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Need for Speed: Hot Pursuit 2
Need for Speed։ Hot Pursuit 2, Need for Speed սերիայի վեցերորդ խաղը, որը դուրս է եկել 2002 թվականին։
Սաունդտրեկ
Այս խաղն առաջինն է սերիայում, որի մեջ օգտագործել են ռոք երաժշտություն, լիցենզավորված EA Trax (խաղի դուրս գալու պահին — «EA GamesTM Trax») ի լեյբլի տակ էլեկտրոնային երաժշտության հետ միասին։ Սաունդտրեկը կազմված է ռոք ժանրի 8 վոկալային երգից և 7 արագ տեմպով ինստրումենտալ և էլեկտրոնային երաժշտություն, գրանժ, Հիպ Հոպ և Ռեփ ժանրի մասնիկներով։
Ծանուցումներ
Կատեգորիա:2002 տեսախաղեր Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր
Տաբատ
Տաբատ (broek), շալվար (փոխառված է թուրքերենից ), կամ վարտիք (lang-orv ) արտահագուստ, որը ծածկում է մարմնի ստորին հատվածն ու երկու ոտքերը՝ առանձին-առանձին։
Պատմություն
Տաբատի ամենահին հայտնաբերված նմուշը կարված է եղել Յանհայում (Yanghai, 42°48′–42°49′N, 89°39′–89°40′E)՝ Տուրֆան օազիսից ոչ հեռու (Չինաստանից հյուսիս արևմուտք)։ Երկու գերեզմանոցում հայտնաբերվել են բրդե տաբատներ՝ մոտ 3000 տարեկան (թվագրումը՝ համաձայն ռադիոածխածնային վերլուծության՝ մ.թ.ա. 13-10-րդ դարեր)։ Ենթադրվում է, որ տաբատների հայտնվելը պայմանավորված է եղել ձի հեծնելու հետ (մերկ ոտքերով ձի հեծնելն անհարմար է եղել)  ։
Հին հույները և հին հռոմեացիները, որպես կանոն, տաբատ չեն կրել (հին հույները կրել են հիմատիոն, իսկ հռոմեացիները՝ տոգա)։ Նրանք տաբատին վերաբերել են՝ որպես բարբարոսներին բնորոշ հանդերձանք, քանի որ պարսիկները կրել են շալվարներ :
Պյոտր Կոմեստորը «Սխոլաստիկ պատմության» մեջ (1173), որը երկար տարիներ հրեական համալսարաններում ուսումնական նյութ է եղել, նկարագրել է Բաբելոնի թագուհու՝ Շամիրամի տաբատը ։ Այս կարծիքին են նաև 12-13-րդ դարերի Արևմտյան Եվրոպայի այլ հեղինակներ (Ռոդրիգո Հիմենես դը Ռադա, Սալիմբենե Պարմսկի ,Լուկա Տույսկի և այլք)։
Ստուգաբանություն
«Շալվար» բառը ռուսերենում ավելի վաղ է հայտնվել, քան «տաբատը»։ Այն թուրքական ծագում ունի (ըշտան, išton): Թուրքերեն այդ բառը նշանակում է փոխան կամ ոտաշոր։
Սկզբում նավաստիների ամեն ոտքի տաբատն առանձին է եղել, դրա համար էլ շատ լեզուներում այս հագուստի անվանումը կրող գոյականը հոգնակիով է նշվում։ Տաբատը հանդիսացել է նաև սոցիալական կարգավիճակի բաղադրիչ, բացի պալատականներից, այն կրել են նաև բարձր արիստոկրատիայի ներկայացուցիչները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հագուստ
Խեցեգործություն
Խեցեգործություն, նաև բրուտագործություն, կավագործություն, կավի ու նրա հանքային հավելանյութերի խառնուրդների, ինչպես նաև օքսիդների և անօրգանական այլ միացությունների եռակալումից և թրծումից ստացվող իրերի և նյութերի պատրաստման գործընթաց։ Խեցեգործության նախնական արտադրությունը մարդկային հասարակությունը յուրացրել է իր զարգացման որոշակի փուլում։ Սկզբնական շրջանում առավելապես արտադրվել է ամանեղեն։ Այնուհետև խեցեգործությունը ծառայել է նաև որպես նշանների, զարդանախշերի, դաջվածքների, հիերոգլիֆների, գեղագրերի և սեպագրերի սևեռման միջոց։
Պատմական ակնարկ
Կավը իբրև հնագույն շինանյութ նպաստել է նաև ճարտարապետության զարգացմանը, որի օգտագործման առաջին օրինակը վերագրվում է Տրիպոլիի մշակույթին (մ. թ. ա. I հազարամյակ)։ Մերձավոր Արևելքի երկրներում օգտագործվել է հում, ապա թրծված աղյուսը, Բաբելոնում, Եգիպտոսում և Իրանում՝ ջնարակված և հախճապատ սալիկներ։ Հին Չինաստանում բարձրորակ սպիտակ կավից (կաոլին) սպասք էր պատրաստվում, որի շնորհիվ մ․ թ․ ա․ առաջին հազարամյակում սկզբնավորվեց ճենապակետիպ իրերի, հետագայում նաև մաքուր ճենապակու արտադրությունը։
Խեցեգործությունը Հայաստանում
Խեցեգործության պատմության մեջ նշանակալից են հին հայկական սևապատկեր և կարմրապատկեր սկահակները և թրծակավե (терракота) արձանիկները։ Հայաստանի տարածքում հայտնաբերված ամենահին խեցեգործական իրերը վերագրվում են մ. թ. ա. VII հազարամյակին։ Մ. թ. ա. IV հազարամյակի սկիզբը հատկանշվում է իբրև «խեցեգործական նեոլիթի» նոր դարաշրջան, երբ հայտնի էր արդեն թրծումը և ամանների կոպիտ զարդանախշումը։
Ուշ բրոնզի դարաշրջանը (մ. թ. ա. XI-X դդ.) հատկանշվում է «բրուտագործական օղակի» օգտագործմամբ։ Խեցեգործական իրերն ընկալվում են իբրև քանդակ, որոնք կոշկաձև անոթներ էին՝ զարդարված կենդանիների ծեփածո պատկերներով և խորաքանդակ ուղղահայաց ակոսներով։ Ուրարտական բնակավայրերում հայտնաբերված խեցեղենն աչքի է ընկնում անգորների օգտագործմամբ, զարդանախշի տեսակների (փոսիկավոր, փայլեցրած, ծեփածո, նկարազարդ) բազմազանությամբ, ստատիկ հանդիսավոր հորինվածքներով։
Հելլենիզմի դարաշրջանում (մ. թ. ա. III-I դդ.) տարածում են գտնում թրծված կավե փոքրածավալ արձանիկները, իսկ խեցե ամանները առանձնանում են ձևերի բազմազանությամբ։
Վաղ միջնադարի (IV-IX դդ.) խեցեգործությունը ներկայանում է հազվագյուտ բարձրարվեստ նմուշներով՝ հայտնաբերված Դվինի և Զվարթնոցի պեղումներից։ Բացի բարձրաքանդակ զարդանախշից, առկա է նաև հում անգոբի վրա երկրաչափական, երբեմն բուսական և կենդանակերպ ջնարակված նախշազարդը։
X-XIII դդ. է վերագրվում շողյունապատ, ինչպես նաև գունավոր, թափանցիկ, ջնարակապատ բարձրորակ հախճապակու արտադրությունը։ Դրանց մեջ կարելի է հանդիպել չինական ճենապակու և նմանվող հախճապակե իրերի։
Խեցեգործական արտադրություն
Խեցեգործական իրերը և նյութերը դասակարգում են ըստ նշանակության և հատկությունների, ինչպես նաև օգտագործվող հիմնական հումքի կամ եռակալված խեցեղենի ֆազային բաղադրության։ Ըստ հումքի բաղադրության և թրծման ջերմաստիճանի խեցեգործական իրերը բաժանվում են երկու դասի, լրիվ և մասամբ եռակալված։ Տարբերում են՝ կոպիտ (օրինակ, շինարարական և շամոտային աղյուս) և նուրբ (օրինակ ճենապակի, հախճապակի) խեցեղեն։ Խեցեգործության հիմնական հումքը կավն է և կաոլինը։ Նուրբ խեցեղենի նախնական զանգվածի կարևոր բաղադրիչներն են դաշտային սպաթները և քվարցը։
Ըստ պատրաստման եղանակի խեցե զանգվածները լինում են
Խեցեղենի կաղապարման եղանակն ընտրում են՝ ելնելով շինվածքի կամ իրի ձևից։ Պարզ ձև ունեցող շինվածքները (հրակայուն աղյուս, երեսպատման սալիկներ) պատրաստվում են փոշենման զանգվածից՝ պողպատե մամլիչ կաղապարներում։ Որմնանյութերը (աղյուս, երեսպատման սալիկներ, կղմինդր) կաղապարում են պլաստիկ զանգվածներից՝ շնեկավոր վակուումային մամլիչներում, իսկ տնտեսական ճենապակին և հախճապակին՝ գիպսե կաղապարներում։ Կաղապարված իրերը այնուհետև չորացվում են չորանոցներում։ Խեցեգործական արտադրության ամենակարևոր տեխնոլոգիական պրոցեսը թրծումն է, որն ապահովում է եռակալման անհրաժեշտ աստիճանը։ Եռակալման հետևանքով փոքրանում են շինվածքների և իրերի չափերը, մեծանում դրանց մեխանիկական ամրությունն ու խտությունը։ Ճենապակե, հախճապակե և այլ նուրբ խեցեղեն իրերը թրծումից առաջ պատում են ջնարակով, որը թրծման բարձր ջերմաստիճաններում (1000 - 1400 °C) հալվում է՝ առաջացնելով անջրաթափանց և անգազաթափանց ապակենման շերտ։
Նովոեգորովկա (գյուղ, Նովոուկրաինկայի շրջան)
Նովոեգորովկա (Новоєгорівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոուկրաինկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոեգորովկա գյուղում բնակվում էր 723 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոուկրաինկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Միրյանա Մարիչ
Միրյանա Մարիչ (Мирјана Марићћ, ), սերբ շախմատիստուհի, միջազգային վարպետ, կանանց գրոսմայստեր ։
Կենսագրությունման
Ավարտել է Բելգրադի համալսարանի մաթեմատիկայի ֆակուլտետը, ամուսնացել է միջազգային վարպետ Զորան Ստամենկովիչի հետ։ 1985 թվականին Միրյանան նվաճել է շախմատի պատանիների աշխարհի առաջնությունը՝ մինչև 16 տարեկանների խմբում։ Երկու անգամ՝ 1991 թվականին Սյուզանա Մաքսիմովիչի հետ և 1993 թվականին  նվաճել է Հարավսլավիայի կանանց շախմատի առաջնությունը։
Մասնակցել է Նովի Սադ 1990, Մոսկվա 1994, Երևան 1996 շախմատային օլիմպիադաներին։
Երկար դադարից հետո 2007 թվականին մասնակցել է Սերբիայի առաջնությանը և 12 մասնակիցների մեջ գրավել 4-րդ տեղը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շախմատիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Սերբ շախմատիստներ
(5740) Տուտոումի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,629018 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1294 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1287 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1557 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,231214 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,54° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոսիակի Օշիմայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դպրեվանք
Դպրեվանք, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արագածոտնի մարզի Աշտարակ համայնքում ։ Մարզկենտրոնից հեռու է 27 կմ դեպի արևմուտք։ Ծովի մակերևույթից բարձր է 1200 մ։
Պատմություն
Դպրեվանքը հիմնվել է Շամիրամի գյուղական խորհրդի վարչատարածքային կազմի մեջ մտնող Ադրբեջանի Շամախու շրջանի Մատրասա գյուղի 1991-1992 թվականներին բռնագաղթվածների կողմից որպես նոր բանակավայր ։
Բնակչություն
Դպրեվանքի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գյուղեր
Ուրալի երկրաբանական թանգարան
Ուրալի երկրաբանական թանգարան (Уральский геологический музей), Ուրալի պետական լեռնային համալսարանին կից թանգարան, որը ներառում է Ուրալի տարածաշրջանի երկրաբանական նմուշների հարուստ հավաքածու` ավելի քան 40 հազար ցուցանմուշ. ունի միներալոգիայի, օգտակար հանածոների, պետրոգրաֆիայի, ընդհանուր և պատմական երկրաբանության բաժիններ ։
Պատմություն
Թանգարանը բացվել է 1937 թվականի օգոստոսին։ Թանգարանի ստեղծմանը նպաստեց Մոսկվայում Երկրաբանական միջազգային կոնգրեսի XVII նստաշրջանի անցկացումը։ Իր ծրագրում մեծ ուշադրություն դարձվեց եվրասիական մայրցամաքի խնդիրներին։ Նստաշրջանի ծրագրում ներառված էր այցելություն Ուրալ։ Հանքանյութերով, միներալներով, թանկարժեք և կիսաթանկարժեք և դեկորատիվ քարերով ու այլ օգտակար հանածոներով հարուստ Ուրալի լեռնային տարածաշրջանն ավանդաբար ուշադրություն է հրավիրել իր վրա։ Այդ ժամանակ էլ գաղափար ծագեց Ուրալի տեխնիկայի տանը կից բացել ցուցահանդես «խորհրդային իշխանության 20 տարիների ընթացքում հանքերի, հանքաքարերի, օգտակար հանածոների արդյունահանման բնագավառում ձեռք բերված հաջողությունների և Ուրալի երկրաբանական ուսումնասիրությունների ցուցադրման նպատակով» ։
Ուրալի երկրաբանական թանգարանի պատմությունը կապված է Ալեքսանդր Վասիլևիչ Կալուգինի անվան հետ։ Երկրաբանական կրթության և հանքագիտության մասսայականացման գործում Ալեքսանդր Կալուգինին պատվավոր տեղ է պատկանում։ Նա դարձավ Ուրալում հավաքածուների գործի հիմնադիրներից մեկը։ Մինչև Կալուգինը, մեծ մասշտաբներով ոչ ոք չէր զբաղվել ընդհանուր օգտագործման հավաքածուների համակարգված հավաքագրմամբ։ Կալուգինը ինքն էր փնտրում հանքանյութեր, դրանք գնում հանքագործներից, համալրում հավաքածուներն` ապահովելով դրանց մանրամասն նկարագրությունը։ 1874 թվականից սկսած նա հավաքել էր հիանալի անձնական հավաքածու (3000 նմուշ), որոնք հետագայում դարձան Ուրալի երկրաբանական թանգարանի հանքաբանության բաժնի ցուցանմուշների հիմնական մասը։ Իր գոյության սկզբից Ուրալի երկրաբանական ցուցահանդեսը համաշխարհային ճանաչում ստացավ։ Նրա առաջին այցելուները դարձան Երկրաբանական միջազգային կոնգրեսի պատվիրակներն ԱՄՆ-ից, Ֆրանսիայից, Չինաստանից, Անգլիայից, Իտալիայից, Հնդկաստանից։
Հավաքածու
Թանգարանում պահվում են Ուրալի տարածաշրջանի հանքաքարերի հարուստ հավաքածու, ոսկի և պլատին, թանկարժեք և դեկորատիվ քարեր  (ամեթիստներ, զմրուխտներ, տոպազներ, ռոդոնիտ, մալախիտ և այլն )։ Հավաքածուում ցուցադրված բազմաթիվ հանքաքարեր առաջին անգամ հայտնաբերվել են Ուրալում և ստացել են հայտնագործման վայրի անվանումը,  իլմենիտ, իլմենոռուտիլ, սիսերտսկիտ, նևյանսկիտ, վիշնևիտ և այլն։ Հավաքածուի զարդն է համարվում 170 սմ բարձրությամբ և  784 կգ քաշով կվարցի բյուրեղը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի թանգարաններ
Հանս Քրիստիան Անդերսենի անվան մրցանակ
Հանս Քրիստիան Անդերսենի անվան մրցանակ, մանկական գրականության բնագավառում ամենակարևոր միջազգային մրցանակն է համարվում։ Մրցանակը կրում է դանիացի մանկագիր Հանս Քրիստիան Անդերսենի անունը։
Դափնեկիրներ
Կատեգորիա:Մանկական գրականություն Կատեգորիա:Գրական մրցանակներ
Հյուսվածքաբանություն
Հյուսվածքաբանություն, հիստոլոգիան (հուն. histos՝ հյուսվածք, logos՝ գիտություն) գիտություն է հյուսվածքների մասին, սակայն այն ուսումնասիրում է նաև բջիջը և օրգանների հյուսվածքաբանական կառուցվածքը։ Հիստոլոգիա տերմինն առաջարկել է գերմանացի գիտնական Կ. Մեյերը 1819 թվականին։ Հյուսվածքաբանության խնդիրներն են՝ բացահայտել հյուսվածքների էվոլյուցիան, օրգանիզմում դրանց զարգացումը (հիստոգենեզ), մասնագիտացված բջիջների փոխազդեցությունը, հյուսվածքային կառույցների վերականգնումը, դրանք կարգավորող մեխանիզմները, որոնք ապահովում են հյուսվածքների ամբողջականությունն ու համատեղ գործունեությունը։ Հյուսվածքաբանությունը սերտորեն շաղկապված է բջջաբանության, սաղմնաբանության, անատոմիայի և ֆիզիոլոգիայի հետ։ Առաձնացվում են ընդհանուր և տեղային հյուսվածքաբանություն հասկացությունները։
Համառոտ պատմական ակնարկ
Ընդհանուր հյուսվածքաբանությունը զբաղվում է հյուսվածքների զարգացման, կազմության և ֆունկցիաների հիմնական սկզբունքների ուսումնասիրությամբ, իսկ տեղային հյուսվածքաբանությունը` պարզաբանում է բազմաբջիջ կենդանիների և մարդու օրգանների կազմի մեջ մտնող հյուսվածքային համալիրների հատկությունները։ Հյուսվածքաբանությանը բնորոշ է հետազոտման մանրադիտակային մեթոդը։ Հյուսվածքաբանությունը որպես առանձին գիտություն առանձնացվել է 19-րդ դարում 20-ականներին։ Սակայն դեռ վաղուց նշվել է, որ կենդանիների օրգանները կազմված են տարբեր բաղադրամասերից, որոնք միմյանցից տարբերվում են ամրությամբ և գույնով։ Նշված փաստերից ելնելով Արիստոտելը (մ.թ.ա. 4 դարում) օրգանների կազմության մեջ առանձնացնում էր ՙմիատարր մասեր՚, որոնց դասակարգումը հարյուրամյակների ընթացքում բազմիցս վերարտադրվել է բազմաթիվ գիտնականների կողմից։ 18-րդ դարում մանրադիտակի գյուտը անմիջապես չավելացրեց օրգանների նուրբ կառուցվածքի մասին գիտելիքները։ Հոլանդացի օպտիկ Լևենհուկը կատարելագործեց մանրադիտակը, նկարագրեց էրիթրոցիտները, դրանց շարժումը մազանոթների մեջ, հայտնագործեց կմախքային և սրտի մկանաթելերի միջաձիգ զոլավորությունը, նյարդային և ջլային թելիկները։ Սակայն նույնիսկ 19-րդ դարում սկզբին հյուսվածքների մասին պատկերացումները հիմնվում էին անզեն աչքով տեսանելի տվյալների վրա։ Հյուսվածքաբանության ՙմակրոսկոպիկ՚ ժամանակաշրջանն ավարտվեց ֆրանսացի անատոմ և ֆիզիոլոգ Մ. Բիշայի հիմնարար աշխատությամբ։ Օրգանների մասերը նշելու համար նա առաջինը օգտագործեց ՙհյուսվածք՚ տերմինը։ Չեխական գիտնական Յա. Պուրկինեի և գերմանացի գիտնական Յ. Մյուլլերի դպրոցները մեծ դեր խաղացին մանրադիտակը կատարելագործման և պատրաստուկների պատրաստման ձևերի զարգացման գործում։ Կուտակված գիտական փաստերի հիման վրա Տ. Եվանը հիմնավորեց ու ձևակերպեց բջջային տեսությունը (1839)։ Ֆ. Լեյդիգը (1853) և Ա. Քյոլիկերը (1855) տվեցին հյուսվածքների ռացիոնալ դասակարգումը, որը ընդհանուր գծերով պահպանվել է մինչ այժմ։ Հյուսվածքաբանության բնագավառում կարևոր տվյալներ ստացվեցին 19-րդ դարում 2-րդ կեսին և 20-րդ դարում սկզբին` միտոզի նկարագրությունը, միտոթոնդրիումների, Գոլջիի կոմպլեքսի բացահայտումը և ուսումնասիրությունը։ Ն. Յակուբովիչը, ապա՝ Ֆ. Օվսյաննիկովը ուսումնասիրեցին գլխուղեղի մանրադիտակային կառուցվածքը, կենտրոնական նյարդային համակարգի զգայական և շարժիչ նեյրոնները։ Հյուսվածքաբանության զարգացումը կապված է նաև Ա. Բաբուխինի, Մ. Լավանդովսկու, Ա. Դոգելի, Կ. Արնշտեյնի անունների հետ։ Հյուսվածքաբանության հարցերով սկսեցին զբաղվել նաև բժշկական ինստիտուտները, ուր ստեղծվեցին Ա. Զավարզինի, Ն. Խլոպինի, Բ. Լավրենտևի դպրոցները։
Էլեկտրոնային մանրադիտակի շնորհիվ հնարավոր դարձավ բացահայտել հյուսվածքների բջիջների ենթամանրադիտակային կառուցվածքը, միմյանց և միջբջջային բաղադրամասերի հետ ունեցած դրանց սերտ հարաբերությունները։ Ավտոռադիոգրաֆիական (ինքնաճառագայթագրական) մեթոդով հետազոտում են բջջային պոպուլյացիաների կինետիկան, հիստոգենեզը, հյուսվածքների նյութափոխանակության ակտիվությունը։ Էապես կատարելագործվել են հետազոտությունների հյուսվածքաքիմիական մեթոդները, որոնց միջոցով արժեքավոր տվյալներ են ստացվել հյուսվածքների զարգացման, գործունեության և ախտաբանության վերաբերյալ։
Որպես գիտություն հյուսվածքաբանությունը Հայաստանում սկսել է զարգանալ 20-րդ դարում 20-ականներից՝ Երևանի Պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի հյուսվածքաբանության ամբիոնի կազմակերպման հետ մեկտեղ։