cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջովաննի Կրեսպի
Կենսագրություն
Ծնվել է գավառական նկարիչ Ռաֆայիլ Կրեսպիի ընտանիքում։ Ենթադրվում է ,որ հայրն է եղել նրա միակ ուսուցիչը։
Լոմբարդյան գավառի բազմաթիվ տաճարները նկարչին մղեցին դեպի եկեղեցական գեղանկարչություն։ Որպեսզի պահանջարկը ճիշտ ընկալի,Կրեսպին ջանասիրաբար ուսումնասիրում էր Միլանում աշխատող այն ժամանակվա հեղինակավոր նկարիչների ստեղծագործությունները, նրանց մեջ էին հայտնի Պելլագրինո Տիբալդին (1257-1596) և Գաուդենցիո Ֆերրարին (1575-1646)․Մաներիստական գեղանկարչության կենտրոնը մնում էր Միլանը,որ նկարչական կապեր էր պահպանում մերձալպիան պետությունների նկարիչներին հետ։ Այդ ժամանակվա հեղրնակություններից էր մաներիստ, նկարիչ Բարտոլոմեուս Շպրանգերը (1546-1611)։ Նա ծագումով ֆլամանդացի էր։
Սակայն նկարչի գեղարվեստական պրակտիկայի մեջ էր մտնում նաև քանդակագործությունը և ճարտարապետությունը։ Միլանում շարունակվում էր մայր տաճարի շինարարությունը։ Ճարտարապետներին հանձնարարել էին գլխավոր ճակատի ստեղծման նախագծերի մշակում։ Ճարտարապետ Ֆրանչեսկո Մարիա Պիկինը առաջարկեց հռոմեական ձևի բարակկո ոճի ճակատ։ Այս լուծումը երբեք չէր իրականանա։ Կառույցի գլխավոր ժակատը ոչ գոթական ոճ էր, որի լուծումը առաջարկեցին ճարտարապետներ Պելեգրինո Տիբալդին և Ջովաննի Բատիստա Կրեսպին։ Վերջինս դարձավ գլխավոր ճակատի և Սան Պաոլո Կոնվերսո Միլանի եկեղեցու նախագծողը։
Մահացել է Միլանում 1632 թվականի հոկտեմբերին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բարոկկո ոճի նկարիչներ Կատեգորիա:17-րդ դարի իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Իտալացի քանդակագործներ
Եվխովեց
Եվխովեց (Евховец), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յուզա գետի ձախ ափում՝ 48 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Ունզա գետն է։ Գետի գետային ավազանը Վոլգա գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Նեմայի շրջան
Նեմայի շրջան (Немский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կիրովի մարզում։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2158 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 9201 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4,26 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիրովի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
The Killers խմբի սկավառակագրություն
Ամերիկյան The Killers ռոք-խմբի սկավառակագրություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սկավառակագրություններ
Սուչժոու (այլ կիրառումներ)
Սուչժոու, կարող է վերաբերել՝
Սուպրունովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)
Սուպրունովսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝
Լինգվա ֆրանկա
Լինգվա ֆրանկա /ˌlɪŋɡwə ˈfræŋkə/, հայտնի է նաև որպես՝ կամուրջ լեզու, ընդհանուր լեզու կամ երրորդ լեզու, լեզու կամ բարբառ, որը համակարգված օգտագործվում է տարբեր մայրենի լեզու կամ բարբառ ունեցող մարդկանց շփումը հնարավոր դարձնելու համար ։
Լինգվա ֆրանկան զարգացել է ամբողջ աշխարհում մարդկության պատմության ընթացքում, սովորաբար առևտրային պատճառներով (այսպես կոչված արևտրային լեզու), բայց նաև մշակութային, կրոնական, դիվանագիտական և վարչական պատճառներով, ինչպես նաև տարբեր ազգությունների գիտնականների միջև տեղեկության փոխանցման համար։ Եզրը ծագում է այսպիսի լեզուներից մեկի՝ միջերկրական լինգուա ֆրանկայի անվանից։
Օրինակներ
Լինգվա ֆրանկան գործածվել է հնագույն ժամանակներից։ Լատիներենը կոյնե հունարենը լինգվա ֆրանկա էին Հռոմեական և Հելենական կայսրությունների համար։ Աքքադերեն ու արամերենը Արևմտյան Ասիայի որոշ կայսրություններում եղել են լինգվա ֆրանկա ։ Լինգուա ֆրանկայի բազմաթիվ օրինակներ կան բոլոր մայրցամաքներում։ 21-րդ դարի ամենավառ օրինակներից է անգլերենը։ Մասնավոր շրջաններում կան շատ այլ լինգվա ֆրանկաներ, ինչպես օրինակ՝ ֆրանսերեն, հինդի, պորտուգալերեն, իսպաներեն, ռուսերեն, արաբերեն, չինարեն և սվահիլի։
Որոշակի երկրներում լինգվա ֆրանկան նաև ազգային լեզու է, օրինակ՝ ուրդուն Պակիստանում և՛ լինգվա ֆրանկա է, և՛ ազգային լեզու։ Ինդոնեզերենը ինդոնեզիայում ունի նույն կարգավիճակը, չնայած ճավայերենն ավելի շատ լեզվակի ունի, ինդոնեզերենը միակ պաշտոնական լեզուն է և գործածվում է ամբողջ երկրում (հաճախ որպես երկրորդ լեզու)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն Կատեգորիա:Իտալերեն բառեր և արտահայտություններ
Ելմշա
Ելմշա (Ельшма), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տոլշմա գետի աջ ափում՝ 72 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 58 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Եմնա
Եմնա (Емна), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կունոժն գետի աջ ափում՝ 43 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը ՈՒնզա գետն է։ Գետի գետային ավազանը Վոլգա գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Կուսգետ (Շատախի գավառ)
Կուսգետ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Շատախի գավառակում։
Գյուղի տները գտնվում էին միմյանցից հեռու՝ մեծ փռված մեծ լեռան վրա ։
Նոլինսկի շրջան
Նոլինսկի շրջան (Нолинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կիրովի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Նոլինսկ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2140 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 23149 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 10,82 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիրովի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Անտառի ոգին
Անտառի ոգին (Уважаемый леший), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1988 թվականին, «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում, յուրահատուկ բուֆոնադի ժանրով, ըստ ռուսական ժողովրդական հեքիաթների մոտիվների։ Սցենարիստ Միխայիլ Լիպսկերովի առաջին ամենահայտնի աշխատանքներից մեկն է ։
Սյուժե
Մի անգամ գիշերով Բաբա Յագան գտնում է Անտառի ոգուն և ասում է, որ Իվանուշկա եղբայրը նրանից չի վախենում, ինչը նշանակում է, որ նրան չի հարգում։ Անտառի ոգին համաձայնում է կախարդի` տղային վախեցնելու առաջարկին։ Այդ ժամանակ ծառի փչակում ապրող Նապաստակը գզգզում է Անտառի ոգու մազերը, այնուհետև հետ է գնում և թափահարում է թաշկինակը։ Անտառի ոգին սկսում է բղավել և իսկական երկրաշարժ է առաջացնում։ Նապաստակը բռնվում է սնկից, իսկ Բաբա Յագան թաքնվում է վառարանի հետևում, ասելով, որ նա արդեն հարգում է անտառի ոգուն։ Բայց Անտառի ոգին ոչ մեկին չէր վախեցնում, այլ միայն արթնացրել էր Ագռավին, որն սկսում է նրան ծեծել սնկով, մինչև որ վերջինս հանդարտվում է։ Այդ ժամանակ նենգ կախարդը որոշում է անտառի ոգուն սարսափելի դարձնել, որպեսզի միայն նրա տեսքից նրան հարգեն։ Անտառի դյուրահավատ տերը վեր է ածվում Կոշչեյի, իսկ հետո փնտրում է Իվանուշկային, բայց գտնում է Ալյոնուշկային, սակայն սիրահարվում է նրան։ Բաբա Յագան ցանկանում է Իվանուշկային բռնել Ալյոնուշկայի օգնությամբ։ Բայց անտառի ոգին հրաժարվում է այս առաջարկից և նորից ինքն է դառնում։ Հետո Բաբա Յագան առաջարկում է նրան դառնալ ճահճային հրեշ, որպեսզի դուր գա Ալյոնուշկային։ Բայց երբ Անտառի ոգին հրեշ է դառնում, չար ծեր կինը կոճղի վրա սփռոց է փռում, դրա վրա դնում է ափսե և աղաման, և ասում, որ ուզում է Իվանուշկային ուտել։ Անտառի ոգին հասկանում է, որ իրեն խաբել են, և նա նորից իր նախկին տեսքն է ընդունում, քշում է կախարդին և գնում է ծանոթանալու Ալյոնուշկայի հետ։ Իսկ Նապաստակն ի վերջո բացատրում է նրան, որ հարգում է նրան ոչ թե վախից, այլ` խղճի համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Ջրհեղեղ (վեպ)
Ջրհեղեղ (լեհ.՝ Potop), պատմական վեպ։ Վեպի հեղինակը լեհ գրող Հենրիկ Սենկևիչն է։ Վեպը հայտնի է նաև «Շվեդական ջրհեղեղ» անունով։
Վեպը գրվել է 1884-ից 1886 թվականների ընթացքում։ Առաջին անգամ տպագրվել է 1886 թվականին ։
Վեպում ունեցել է մեծ տարածում 1654-ից 1957 թվականների լեհ-շվեդական իրադարձությունները։
Ֆիլմը
Վեպի հիման վրա լեհ ռեժիսոր Ջերզի Հոֆման 1974 թվականին նկարահանել է «Ջրհեղեղ» ֆիլմը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհերեն վեպեր Կատեգորիա:1886 վեպեր Կատեգորիա:Վեպեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հենրիկ Սենկևիչի վեպեր
Ստադ Վելոդրոմ
Ստադ Վելոդրոմը (Stade Vélodrome) բազմանպատակ մարզադաշտ է Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքում։ Այն 1937 թվականից Օլիմպիկ Մարսել ֆուտբոլային ակումբի տնային մարզադաշտն է և եղել է 1998 թվականի ՖԻՖԱ աշխարհի գավաթի և 2007 թվականի Ռեգբիի աշխարհի գավաթի ընդունող մարզադաշտ։ Այն նաև ընդունում է Տուլոն ՌԱ ռեգբիի ակումբի խաղերը։ Այն Ֆրանսիայի ամենամեծ ակումբային ֆուտբոլային մարզադաշն է 67.344 նստատեղով։ Մարզադաշտը նաև օգտագործում է Ֆրանսիայի ազգային Ռեգբիի հավաքականը։
Վերանորոգումից առաջ առավելագույնը ունեցել է 58.897 հանդիսական (2004 թվականի ՈՒԵՖԱ գավաթի կիսաեզրափակչում Նյուքասլ Յունայթեդի դեմ)։ Վերանորոգումից հետո նստատեղերի քանակը երբ դարձավ 67.300, առավելագույն թվով հանդիսական եղել է ՊՍԺ-ի դեմ խաղում 2015 թվականի ապրիլի 5-ին 65.148 հանդիսականով։ Մարզադաշտում նաև անցկացվել են 1938 թվականի ՖԻՖԱ աշխարհի գավաթի խաղեր։ Ամենաառաջին խաղը մարզադաշտում եղել է Մարսելի և Տորինոյի միջև հանդիպումը 1937 թվականին։
Ֆրանսիայի Ռեգբիի հավաքականը սկսեց հաղթանակներ տանել այս մարզադաշտում 2000-ական թվականների սկզբին։ Նրանք այստեղ հաղթեցին Ավստրալիայի, Հարավ Աֆրիկյան հանրապետության, Անգլիայի հավաքականներին, սակայն հաղթարշավը ավարտվեց 2004 թվականին, երբ նրանք պարտվեցին Արգենտինային 14-24 հաշվով ։
Ոչ միայն Ֆրանսիայի ռեգբիի հավաքականն է օգտագործում Վելոդրոմը վերջին տարիներին։ 2009 թվականի ապրիլի 18-ին Տուլոնը խաղաց իր տնային խաղը Թոփ 14-ի շրջանակներում՝ տեղափոխվելով Թուլուզից Վելոդրոմ՝ ունենալով 57.039 հանդիսական ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Ֆրանսիայում Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունն ընդունած մարզադաշտեր
Ճայը (մյուզիքլ)
«Ճայը» (Чайка), հարավկորեացի ռեժիսոր-պրոդյուսեր Թե Սիկ Կանայի մյուզիքլը՝ գրված Անտոն Պավլովիչ Չեխովի համանուն պիեսի հիման վրա ։ Պրեմիերան կայացել է 2017 թվականի սեպտեմբերի 7-ին մոսկովյան Լուսնի թատրոնում ։ Նախատեսվում է մյուզիքլը ցուցադրել նաև Հարավային Կորեայում ։
Սյուժե
Իրական պետական խորհրդականի Պյոտր Նիկոլաևիչ Սորինի կալվածքում (ով այժմ թոշակառու է), որտեղ նա ապրում է եղբորորդու Կոնստանտին Գավրիլովիչ Տրեպլևի հետ, հյուր են գալիս նրա քույրը՝ դերասանուհի Իրինա Նիկոլաևնա Արկադինան և նրա սիրեկան արձակագիր Բորիս Ալեքսեևիչ Տրիգորինը։
Տրեպլևը սիրահարված է հողատիրոջ դստերը՝ Նինային, որն էլ իր հերթին սիրում է Տրիգորինին։ Վերջ ի վերջո, անվերապահ սերը Կոնստանտինին հանգեցնում է ինքնասպանության գաղափարին։
Գրախոսություն
Մյուզիքլն արժանացել է ռուսական թատերական քննադատների դրական գնահատականներին  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ռուսական մյուզիքլներ
Սոֆի Ռանդլ
Սոֆի Ռանդլ (Sophie Rundle, ), կինոյի և թատրոնի բրիտանացի դերասանուհի։ Առավել հայտնի է BBC Two հեռուստաալիքի «Սուր հովարներ» հեռուստասերիալում կատարած Էյդա Շելբիի դերով ։
Վաղ տարիներ
Ծնվել է 1988 թվականի ապրիլի 21-ին, Բորնմութ առողջարանային քաղաքում։ Նրա հայրը` Մայքլը, բիզնես խորհրդատու է, մայրը՝ Ֆիոնան, հաճախորդների սպասարկման մենեջեր, պապիկը եղել է գծային պրոդյուսեր։
Մենթորություն
Մենթորություն (Mentorship), փոխհարաբերություն, որի ժամանակ ավելի փորձառու և գիտակ մարդը օգնում և ուղղորդում է ավելի քիչ փորձառու կամ ավելի քիչ գիտելիք ունեցող մարդուն։ Ուղղորդողը կարող է լինել ավելի մեծ կամ ավելի երիտասարդ, քան այն մարդը, ում նա ուսուցանում է, բայց պետք է լինի կայացած մասնագետ իր մասնագիտական ոլորտում ։ Մենթորությունն ուսուցման ու  զարգացման համագործակցություն է, որի դեպքում միմյանցից սովորում են երկու կողմերը։ Մենթորը պետք է պատրաստ լինի փոխանցել իր փորձը, գիտելիքները և հմտությունները և խթանի այն անհատների հոգեբանական, մտավոր և մասնագիտական զարգացումը, ովքեր համարվում են իրենց հովանավորյալները՝ մենթիները։ Մենթին (protégé/սան) էլ իր հերթին պետք է ջանք չխնայի լավագույն արդյունք ապահովելու և իր ձեռք բերած գիտելիքները գործնականում կիրառելու համար։ Մենթորին անվանում են նաև կնքահայր/կնքամայր կամ վարդապետ (ռաբբի) ։
Սոֆի Ռանդլ
Վաղ տարիներ
11-ից մինչև 18 տարեկանը սովորել է Բորնմուտի օրիորդաց դպրոցում։ Այնուհետև Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայում երեք տարի դերասանական վարպետություն է ուսումնասիրել, որն ավարտել է 2011 թվականին` բակալավրի աստիճանով ։
Մենթորություն
Պատմություն
Մենթորության գաղափարը եղել է դեռևս Հին Հռոմում։ Մենթորը Ոդիսևսի իմաստուն ու վստահելի խորհրդատուն էր, ինչպես նաև նրա որդու` Տելեմակուսի ուսուցիչը։ Երբ Հոմերոսի «Ոդիսականում» Ոդիսևսն իր հայտնի ճամփորդությանն է գնում, պետությունը ու որդու խնամքը վստահում է Մենթորին։ Անգլերենում Մենթորի անունը դարձել է հասարակ գոյական ու սահմանվում է որպես վստահելի խորհրդատու և ուղեկցող։
Սոֆի Ռանդլ
Հեռուստատեսություն և կինո
2012 թվականին նկարահանվել է «Տիտանիկ» հեռուստասերիալում։ Նույն թվականին նա նկարահանվել է «Մեծ հույսեր» ֆիլմում, որը Չարլզ Դիքենսի նույնանուն վեպի էկրանավորումն է։
Մենթորություն
Տեխնիկան
Գոյություն ունի մենթորության կազմակերպման 3 տեսակ։ Դրանք են՝
Սոֆի Ռանդլ
Հեռուստատեսություն և կինո
2013 թվականին նկարահանվել է «Մերլին» և «Շեթլենդ» հեռուստասերիալներում, սակայն երիտասարդ դերասանուհու գլխավոր հաջողությունը դարձել է BBC հեռուստաալիքի «Սուր հովարներ» հեռուստասերիալը։ Ռանդլը կատարում է Էյդա Շելբիի՝ Շելբի գանգստերների քրոջ դերը, որը հիմնականում զբաղվում է ընտանեկան բիզնեսի օրինական մասով ։
Մենթորություն
Տեխնիկան
Մենթորությունը կարող է տեղի ունենալ
Սոֆի Ռանդլ
Հեռուստատեսություն և կինո
2014 թվականին Սոֆին նկարահանվել է «Ուրախ հովիտ» հեռուստասերիալի երեք սերիաներում ։ 2015 թվականին նկարահանվել է «Տեսուչի այցելությունը» հեռուստաֆիլմում, «Աշխատանքի համար վտանգավոր» սիթքոմում և «Դիքենսիանա» հեռուստասերիալում։
2017 թվականին Sky1 հեռուստաալիքում թողարկվել է «Ջեյմսթաուն» հեռուստասերիալը, որտեղ Ռանդլը կատարում է Էլիս Քեթի դերը ։ 2018 թվականին նկարահանվել է «Թիկնապահ» հեռուստասերիալում, որտեղ կատարել է Վիքի Բադի դերը ։
Մենթորություն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրթական տեխնոլոգիա
Սոֆի Ռանդլ
Հեռուստատեսություն և կինո
2019 թվականին գլխավոր դեր է կատարել «Ջենթլմեն Ջեք» հեռուստասերիալում ։
Թատրոն
2013 թվականին Ռանդլը կատարել է Բանտիի դերը «Հորձանուտը» բեմադրությունում ։ 2014 թվականին Ազգային արքունական թատրոնում մասնակցել է Հովարդ Դևիսի «Երեք ձմեռներ» բեմադրությանը ։ 2016 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2017 թվականի հունվար «Վայրի մեղր» բեմադրության մեջ կատարել է Սոֆյայի դերը ։
Անձնական կյանք
«Ջեյմսթաուն» հեռուստասերիալի նկարահանումների ժամանակ Ռենդլը ծանոթացել և սկսել է հանդիպել դերասան Մեթ Սթոքոուի հետ, ում հետ ավելի ուշ հիմնել են Bone Garden Films պրոդյուսերական կազմակերպությունը ։ 2019 թվականին հայտնի է դարձել, որ զույգը նշանվել է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի բրիտանացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ
Ենգիշ
Ենգիշ (Енгиш), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յուզա գետի ձախ ափում՝ 70 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 28 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը ՈՒնզա գետն է։ Գետի գետային ավազանը Վոլգա գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Ժան-Լուի Բարտու
Ժան-Լուի Բարտու, ֆրանսիացի դատախազ և Երրորդ հանրապետության քաղաքական գործիչ։
Կենսագրություն
1934 թվականի փետրվարի 9-ին ստնաձնել է արտաքին գործերի նախարարի պաշտոն։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 9-ին Հարավսլավիայի թագավոր Ալեքսանդր I-ի հետ միասին սպանվեց Մարսելում։
Գրադարանի սիրահար էր։
Սպանություն
Որպես արտաքին գործերի նախարար, 1934 թվականին Բարտուն մեկնեց Մարսել Հարավսլավիայի թագավոր Ալեքսանդր I-ի հետ հանդիպելու։ Հոկտեմբերի 9-ին Ալեքսանդրը սպանվեց բուլղարական հեղափոխական Վլադո Չերնոզեմսկու կողմից, որը իր հերթին սպանվեց ոստիկանության կողմից։ Բարտուն վիրավորվել է և մահացել է արյան կորստից։ Երկար ժամանակ մտածում էին, թե Բարտուն նույնպես սպանվել է Չերնոզեմսկու կողմից, սակայն 1974 թվականին կատարված դատաբժշկական փորձաքննության արդյունքում պարզ դարձավ, որ դրա հեղինակը ոստիկանությունն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Հրաձգային զենքից մահացածներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայում հրազենից մահացածներ Կատեգորիա:Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փաստաբաններ
Անգլիական դիցաբանություն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիցաբանություն Կատեգորիա:Անգլիական դիցաբանություն
Ալոիզ Ռիգլ
Ալոիզ Ռիգլ (Alois Riegl, ), ավստրիացի պատմաբան, արվեստագետ, արվեստագիտության այսպես կոչված Վիեննական դպրոցի (Wiener Schule дер Kunstgeschichtе) ներկայացուցիչ, արվեստում ֆորմալիզմի կողմնակից։ Ավստրիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ է։ Հանդես է եկել նախորդ դարերի ձեռքբերումների թերագնահատման ու մերժման դեմ։ Արվեստի պատմությունը ակադեմիական գիտություն համարելու կողմնակից է։
Կենսագրություն
Ծնվել է Գալիցիայի Զաբոլոտովե բնակավայրում։ Հայրը եղել է ծխախոտի առևտրի կառավարման պաշտոնյա։ Հոր մահից հետո 1873 թվականին խնամակալի պնդմամբ իրավունք է սովորել։ 1874 թվականին հասունության վկայական է ստացել Կրեմսմյուստերում։ Ընդունվել է Թեոդորֆոն Զիկելի ինստիտուտ, որտեղ հիմնավորապես սովորել է հնէաբանություն։ Ուսանել է Ռոբերտ Ցիմերմանի մոտ, ով հակված էր ֆորմալիզմին, ինչն Ալոիզին ուղղորդել է արվեստն ուսումնասիրելիս խստագույն օբյեկտիվության ձգտել։ Լինելով արվեստի պատմաբան` 1877-1898 թվականներն աշխատել է որպես Էյտելբերգի Արվեստի ու արդյունաբերության թանգարանի տեքստիլ բաժնի հսկիչ, որտեղ աստիճան է ստացել (1889) և դարձել համալսարանի պրոֆեսոր (1897)։ 1901 թվականին նշանակվել է Արվեստի իրերի պահպանման հանձնաժողովի նախագահ։ Չնայած օնկոլոգիական հիվանդությանը և զարգացող խլությանը` Ռիգլն աշխատել է մինչև իր մահը։ Ռիգլի վաղաժամ մահից հետո Վիեննական դպրոցի ղեկավարումը ստանձնում է ազգությամբ չեխ Մաքս Դվորժակին (1874-1921)։ Ժամանակակից ձևով ճարտարապետական հուշարձանները լրացնելու և օգտագործելու նրանց գաղափարների ազդեցությամբ («Հանուն հին Պրահայի» ակումբ), որի անդամներին էին հանդիսանում ճարտարապետ կուբիստները, սկսվում է հուշարձանների պահպանման շարժումը։
Ռիգլի հետաքրքրությունների շրջանակի մեջ էր մտնում հին հռոմեական արվեստի, 17-րդ դարի հոլանդական գեղանկարչության ուսումնասիրումը և պատմական ժառանգության պահպանման մեթոդաբանությունը։ Ռիգլի հայացքների ձևավորման մեջ մեծ դեր է ունեցել Գոդֆրիդ Զեմպերի տեսության դեմ բանավեճը` նյութի` որպես ձևագոյացությունը որոշող կարևորագույն տարրի մասին։
Ներդրումը ճարտարապետական արվեստում
1987 թվականի Ալոիզ Ռրիգլը Վիեննայի համալսարանի պրոֆեսոր է եղել։ Ռոբերտ Ցիմերմանի, Էդուրադ Հանսլիկի և Գուստավ Թեոդար Ֆախների հետ զարգացրել է Յոհան Ֆրիդրիխ Հերբարթի գեղագիտական գաղափարները։ Ռիգլը վերափոխել է Հերբարթի գեղագիտությունը փիլիսոփայական իր ոճին համապատասխան, որի տակ նա հասկանում է հարաբերություններ, որոնցում «մասերը գտնում են իրար ամբողջի մեջ»։
Ժխտելով արվեստի պատմության հանդեպ ունեցած նորմատիվային հայացքը` որպես ընդհանուր իդեալի ճանապարհին վայրէջքների ու վերելքների հետևողական շրջափուլեր` առաջ է քաշել գեղարվեստի ներքին էությանը բնորոշ գեղարվեստական կամքի հասկացությունը, որը կանխորոշել է արվեստի դարաշրջանների ինքնատիպությունը, այդ թվում` գապտիկական (շոշափելի-հարթ) և օպտիկական (տարածական) ձևերով։
Արվեստի բնագավառի իր հետազոտություններում կարևոր քայլ է արել Ավստրիայի հուշարձանների պահպանման օրենքի զարգացման մեջ (1903)։ Համաձայն Ռիգլի` վերակառուցողական միջամտության հիմքում ընկած են այս կամ այն նպատակին հասնելու ձգտումներ, որոնք կարող են սահմանվել հուշարձանի հասարակական նշանակությունից և նրա արժեքից։ Ճարտարապետական հուշարձանների արժեքի իր դասակարգման մեջ Ալոիզ Ռիգլը ելնում է այն սկզբունից, որ յուրաքանչյուր հուշարձան մեզ ներկայանում է երկատված արժեքով` պատմական և ժամանակակից, որոնց փոխհարաբերությունը կախված է բազմաթիվ գործոններից։ Պատմական արժեքն այդ դեպքում բնորոշում է օբյեկտի նշանակությամբ ու վիճակով, որոնք կապված են եղել ստեղծման պահից մինչ իր գոյությունը, այսինքն` պատմական արժեքն ավելի բարձր կլինի, քան օրիգինալի պահպանումը։ Հենց այդ պատճառով էլ Ալոիզ Ռիգլի չափանիշով հատուկ նշանակություն է ձեռք բերում «հնության արժեքը», ինչը նշանակություն է հաղորդում օբյեկտի տարիքին և ժամանակի թողած հետքին։ Հեղինակն ընդգծել է հուշարձանի պատմական արժեքի վավերագրական նշանակությունը. «Պատմականն այն է, որը կար և այլևս չկա»։ Դրա հետ մեկտեղ, հուշարձանի «ժամանակակից արժեքների համալիրը» բնորոշվում է նրա ընդհանուր նշանակությամբ։ Ժամանակակից արժեքների մեջ Ալոիզ Ռիգլն առանձնացնում է գեղարվեստական և շահագործման արժեքները, քանի որ դրանք հարաբերական են և կախված են ժամանակակից հասարակության ճաշակից ու պահանջարկից։
Արդեն 1907 թվականին Ռիգլը ձեռնամուխ է եղել «Ավստրիական արվեստ։ Տեղագրություն» (Վիեննա, 1907-1927) 21-հատորանոց հանրագիտարանի հրատարակմանը, ինչին զուգահեռ հրատարակել է «Ոճի հարցեր։ Զարդապատկերների գիտության պատմության հիմքեր» աշխատությունը, որում օգտագործել է հինհռոմեական տեքստիլի մասին իր գիտելիքները, որպեսզի բանավեճ սկսի Գոդֆրիդ Զեմպերի գեղագիտական մատերիալիզմի մասին։ Մերժելով որոշ ճարտարապետների պնդումներն այն մասին, որ նյութն է որոշում ոճը` Ալոիզ Ռիգլը հայտնաբերում է «արվեստի տիրապետում» կամ «գեղարվեստական դիտավորություններ» եզրը կյանքի ձևերի ավտոնոմ լինելը ցույց տալու համար։ Ձևերի փոփոխությունը հետևանքն է հասարակության փոփոխությունների, այլ հենց այդ ձևերից եկող իմպուլսների։ Սակայն որպեսզի ընդգծի դրանց ինքնակառավարումը, Ռիգլը կիրառել է «կամք» եզրը։ Եգիպտոսի և Հունաստանի արվեստի առանձնահատկություններն ավելի ուշ շրջանի արվեստից ընդգծելու համար, հետևելով Ցիմերմանին ու Հերբարտին, Ռիգլը մանրամասն նկարագրել է արվեստի օպտիկական ու շոշափելի ոճերի տարբերությունները։ Շոշափելի արվեստը ստեղծում է քանդակային կերպարներ, որոնք, ինչպես Հին Եգիպտոսում, առանձնանում են շրջակա միջավայրից։ Այդ քանդակներն իրենց հստակ գծերով ներշնչում են անփոփոխություն, ընդ որում նրանց ընդհանրապես անհրաժեշտ չեն ստվերներ։ Իսկ օպտիկական արվեստում տարածությունը փոխանցվում է լույսի ու ստվերի, բարդ ուրվագծերի, լույսի զգայական խաղի երկչափ պատկերով։
Չնայած նախապայմանների իդելական լինելուն` Ռիգլի տեսությունը թույլ է տվել մշակել գեղարվեստական ձևերի վերլուծության զանազան տարբերակներ։
Ճարտարապետական արվեստում ներդրում
Ալոիզ Ռիգլը ոչ միայն նշանավոր արվեստագետ է, այլև վերականգնող (ռեստավրատոր), որ նշանակալից ներդրում ունի հուշարձանների պահպանման ամբողջական տեսության մշակման բնագավառում։ Նրա հեղինակությանն են պատկանում «Հուշարձանների ժամանակակից պաշտամունք։ Էությունն ու ծագումը» գիրքը, որը լույս է տեսել 1903 թվականին։ Այս աշխատանքի նշանակությունը ռեստավրացիայի տեսության մեջ կարևորվում է նրանով, որ այն թարգմանվել է աշխարհի շատ լեզուներով։
Իր աշխատությունում Ալոիզ Ռիգլը խոսում է այն մասին, որ ներկայումս, երբ մարդն ապրում է զարգացման գաղափարներով, ամեն նախկին իրադարձություն մեզ համար անփոփոխ է և կարևոր օղակ է հանդիսանում զարգացման այս անընդհատ շղթայում։ Կապված այն բանի հետ, որ այդպիսի իրադարձությունները շատ են, և նրանց քանակությունն անընդհատ աճում է, ուշադրություն է դարձվել միայն մարդկային կյանքի այս կամ այն ոլորտի ամենակարևոր դրվագներին։ Հեղինակն ասում է, որ այդ իրադարձությունների վկան` ինչպես պատմական, այնպես էլ գեղարվեստական, կարող է լինել ցանկացած հուշարձան։ Ռիգլը ցույց է տալիս, որ ինչպես պատմական հուշարձանում են քողարկված գեղարվեստական արժեք և արվեստի զարգացման մասին տեղեկություն, այնպես էլ արվեստի հուշարձանն է տիրում որոշակի պատմական արժեքի` կատարման տեխնիկայով ներկայացնելով արվեստի զարգացման աստիճանը։ Այդպես հեղինակը եզրակացնում է, որ հուշարձանների բաժանումը պատմական և գեղարվեստական տեսակների ճիշտ չէ, քանի որ այդ դեպքում երկրորդներն ընկնում են առաջին հասկացության տակ և հայտնվում են նրանց մեջ։ Այդպիսի եզրակացությունը Ալոիզ Ռիգլին հանգեցնում է այն հարցին, թե ինչն է գնահատվում արվեստի գործերում` արդյոք միայն դրանց պատմականությունը։ Իրականում ավելի գնահատվում է այն, ինչն ավելի հին է։ Սակայն արվեստի ստեղծագործության համար պակաս կարևոր չեն դրա կատարման եղանակը, կերպարը, գեղեցկությունը, գույների համադրությունը և այլն, այսինքն` այն հատկանիշները, որոնցով ձևավորվում է հուշարձանի գեղարվեստական արժեքը։ Այդպիսի արժեքն անկախ է պատմագեղարվեստական արժեքից. այն կարևոր է` անկախ նրանից, թե ստեղծագործությունը արվեստի զարգացման պատմության մեջ ինչ դեր է ունեցել։ Հուշարձանի արժեքավորությունը հենց նկարչի վարպետության, պատկերվածի գեղեցկության, այսինքն` միայն գեղարվեստի տեսանկյունից հարց է առաջացնում այն մասին, թե արդյոք այդ արժեքն ինքնաբավ է և նախկինում էլ ունեցել է այդպիսի վառ դրսևորում, թե այն սուբյեկտիվ է յուրաքանչյուր մարդու համար և կարող է փոփոխվել` կախված այն բանից, թե ով, երբ, ինչպիսի հանգամանքներում է նայում ստեղծագործությանը։ Այդ դեպքում արժեքը չի ներկայացվի նրա պատմական նշանակության տեսանկյունից։
Ալոիզ Ռիգլն ասում է այն մասին, որ գեղարվեստական արժեքի բնորոշումը կախված է այն բանից, թե ինչ դրույթներ են ընդունվում։ Առաջինը ենթադրում է ստեղծագործության գեղարվեստական արժեքի մասին հին պատկերացումներ, ինչը նրան բնորոշ է եղել այն աստիճանով, ինչով որ համապատասխանել է գեղեցիկի ձևի և բովանդակության պահանջարկին, որն ընդունված է բոլորի կողմից, այսինքն` օբյեկտիվ է և երբեք չի ունեցել իդեալական ձևավորում։ Երկրորդ դրույթը կապված է նոր հասկացության հետ, որին Ալոիզ Ռիգլը հանգել է նախորդ հետազոտություններից հետո, որոնք սկսվել էին Յոհան Գոթֆրիդ Հերդերի գաղափարների ազդեցությամբ` գեղարվեստական կամքով։ Ալոիզ Ռիգլը խոսում է այն մասին, որ ստեղծագործության գեղարվեստական արժեքը չափվում է համապատասխան այն բանի, թե ինչքանով է այն համապատասխանում ժամանակակից նկարչական կամքի պահանջարկին։ Դրանք երբեք չեն կարող ձևակերպվել, քանի որ մշտապես փոփոխվում են` կախված ժամանակից ու մարդուց, այսինքն` նրանք սուբյեկտիվ են և բնորոշվում են անհատական ճաշակով։
Գաղափարական արժեքի էության նշված տարբերության սահմանման հետ էլ կապված կլինի հուշարձանի պահպանության գործընթացի ապահովումը։ Բանն այն է, որ եթե չկա գեղարվեստական արժեք, որն ընդմիշտ կընդունվեր ստեղծագործության հետ, այլ կա միայն գեղարվեստական արժեք, որը հուշարձանը դրսևորում է` կախված նախընտրություններից ու ճաշակից, այսինիքն` այն ընկալվում է ժամանակի որոշակի հատվածում և կարող է ժամանակի հետ փոփոխվել կամ կորչել, ապա հուշարձանի գեղարվեստական արժեքը չի կարող ընդունվել որպես նշանակալից արժեք, այլ միայն տվյալ պահին առկա արժեք։ Երբ խոսքը վերաբերում է հուշարձանի պահպանությանը, ապա հաշվի է առնվում նրա գեղարվեստական արժեքը` որպես հուշապատմահամալիրի, քանի որ այն թեպետև գոյություն ունի տվյալ պահին, բայց դրա դրսևորումն է առանձնացնում հուշարձանը։ Սակայն գեղարվեստական արժեքը պետք է առանձնացնել հուշարձան հասկացությունից։ Այդպիսով, առանձնացնելով հուշարձանի արժեքի երկու խումբ` գեղարվեստական և հուշապատմական, հեղինակը խոսում է «արվեստի ու պատմության հուշարձան» հասկացության անհնարինության մասին. նա խոսում է հուշարձանների մասին միայն պատմության տեսանկյունից։ Կարևոր է հասկանալ, որ հուշարձանները նախնական նշանակությամբ ու կարևորությամբ չեն առանձնացել, այլ մենք ենք որպես ժամանակակից ընկալողներ, դրանք այդպես ընդունում  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ավստրիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ավստրիացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ Կատեգորիա:Ավստրիացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ավստրիացի մանկավարժներ
Շաբալինսկի շրջան
Շաբալինսկի շրջան (Шабалинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կիրովի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Լենինսկոե ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3860 կմ² ։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 11823 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3,06 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիրովի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Երեմիխա
Երեմիխա (Еремиха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ենգիշ գետի աջ ափում՝ 8,4 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը ՈՒնզա գետն է։ Գետի գետային ավազանը Վոլգա գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Ունիի շրջան
Ունիի շրջան (Унинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կիրովի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ունի ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2130 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 10308 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4,84 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիրովի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Յանիս Չակստե
Յանիս Չակստե (Jānis Čakste, ), լատվիացի հասարակական ու քաղաքական գործիչ, Լատվիայի Հանրապետության առաջին նախագահ։
Կենսագրություն
Յանիս Չակստեն ծնվել է Կուռլանդի նահանգի Դոբլեն բնակավայրում։ Հայրը եղել է Կիրշյանիս Չակստեն (1827-1864), մայրը՝ Կարոլինա-Մաթիլդան (1835—?):
1882 թվականին ավարտել է Միտավի գերմանական գիմնազիան և ընդունվել Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանության ֆակուլտետ, որտեղ հիմնադրել է Լատիշ ուսանողների մոսկովյան ընկերությունը։ 1886 թվականին համալսարանն ավարտելուց հետո Կուռլանդի նահանգում դատախազության քարտուղար է աշխատել։
1888 թվականից դատական հավատարմակալի տեղակալ է աշխատել, իսկ 1897 թվականից` երդվյալ ատենակալ ։ Հրատարակել (մինչև 1914) ու խմբագրել է (մինչև 1906) «Հայրենիք» (Tēvija) շաբաթաթերթը։ 1895 թվականին Միտավում (այժմ՝ Ելգավա) կազմակերպել ու ֆինանսավորել է Երգի համընդհանուր փառատոնը՝ ծախսելով մոտավորապես 4.000 ռուբլի ոսկով։ Գլխավորել է Միտավի լատիշական համայնքը ։
1905 թվականի հեղափոխության ժամանակ հանդես է եկել Լատվիայի ինքնավարության ծրագրով։ 1906 թվականին ընտրվել է Պետական դումայի պատգամավոր։ Դումայում հարել է կադետների կուսակցությանը։ Դումայի ցրումից հետո ստորագրել է Վիբորգի կոչը, որի համար 1908 թվականին երեք ամսով բանտարկվել է Միտավի բանտում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելուց հետո նշանակվել է Միտավի կոմիտեի Կարմիր խաչի ներկայացուցիչ։
1915 թվականի գարնանը տեղափոխվել է Տարտու։ Ակտիվ աշխատել է Լատվիայի փախստականների օգնության լատիշական կենտրոնական կոմիտեում։ 1916 թվականի դեկտեմբերին գործուղման է մեկնել ԱՄՆ, սակայն Ստոկհոլմում իմացել է Ռուսաստանի հեղափոխության մասին և վերադարձել։ Լատվիայի անկախության անհրաժեշտության մասին գրքույկ է հրատարակել։ 1917 թվականին Կուռլանդի նահանգի ժամանակավոր կառավարության կոմիսարն է եղել։ 1917 թվականի հոկտեմբերի 13-ին մասնակցել է Լատվիայի ժամանակավոր ազգային խորհրդին, աշխատել արտաքին գործերի բաժնում։
Չակստեն Լատվիա է վերադարձել 1918 թվականի նոյեմբերի 11-ին և նոյեմբերի 17-ին իմացել է, որ ընտրվել է Լատվիայի ազգային խորհդրի նախագահ։
1919 թվականի հունվարին որպես լատվիական պատվիրակության ղեկավար մեկնել է Լոնդոն ու մասնակցել Փարիզի խաղաղության վեհաժողովին։ 1920 թվականի մայիսի 1-ին բացել է սահմանադիր հավաքը, մասնակցել նրա նախագահի ընտրություններին և ստացել 83 ձայն, մինչդեռ Յան Ռայնիսը ստացել էր ընդամենը 48 ձայն։
1922 թվականի նոյեմբերի 14-ին Սեյմը Չակստեին՝ որպես միակ թեկնածուի, ընտրել է Լատվիայի նախագահ (կողմ՝ 92, ձեռնպահ՝ 6): 1925 թվականի նոյեմբերի 6-ին նա վերընտրվել է։
Նախագահության ընթացքում ընդունվել է 402 օրենք։ Նրանց թվում հարկ է նշել կրթության մասին օրենքը, որով տեղական ինքնակառավարման մարմիններին պարտադրվում էր ազգային փոքրամասնությունների համար բացել այնքան դպրոց, որքան որ անհրաժեշտ է։ Նրա կառավարման ժամանակ ներման է արժանացել 549 մարդ։
1919 թվականի նոյեմբերի 14-ից դարձել է Լատվիայի համալսարանի դոցենտ, 1924 թվականի սեպտեմբերի 28-ին ստացել է իրավաբանության դոկտորի կոչում։ 1921 թվականից դասախոսություններ է կարդացել։
Մահացել է 1927 թվականի մարտի 27-ին, թաղված է Ռիգայի Անտառային գերեզմանատանը։
Պարգևներ
Չակստեն ստացել է հետևյալ պարգևները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լատվիայի նախագահներ Կատեգորիա:Փաստաբաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լատիշ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքական գործիչներ
Կապիտան Առաքել
Կապիտան Առաքել, 1985 թվականին Հայֆիլմ կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։
Սյուժե
Երբեմնի ռազմաճակատային չորս անբաժան ընկերներ փորձում են պահպանել իրենց փոքրիկ քաղաքի պատմամշակութային արժեք ունեցող երաժշտական դպրոցի շենքը, որը քանդման ենթակա է ։
Դրվագներում
Վերջալույս Միրիջանյան, Մարին Կարապետյան, Նվարդ Աբալյան, Սվետլանա Գրիգորյան, Գագիկ Ռոստոմյան, Օ. Կարապետյան, Ա. Փանոսյան, Ջուլիետա Բաբայան, Ի. Սարգսյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1985 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Արման Մանարյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Կագալնիցկայա)
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Церковь Покрова Пресвятой Богородицы), ուղղափառ տաճար Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Կագալնիցկայա գյուղում ։ Ենթարկվում է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու Վոլգոդոնսկի և Սալսկի թեմի Պեսչանոկոպսկի գործակալությանը։
Հասցեն` Ռոստովի մարզ, Կագալնիցկի շրջան, Կագալնիցկայա գյուղ, Գորկու փողոց, 38։
Պատմություն
Ներկայիս ծխի պատմությունն սկսվել է 1991 թվականին։ Սկզբնապես ծիսակատարությունները ժամանակավորապես կատարվել են այլ շենքում։ Տաճարի ներկայիս շենքը վերականգնվում էր 1994 թվականի հրդեհից հետո։ Դա մի մեծ տուն էր, որի կենտրոնում չորս հենասյուների վրա տեղադրված էր խաչով մետաղյա գմբեթ։ Դրան էր կցված էր աջ գավիթը, որի միջոցով մտնում էին տաճար։
Ուրժումի շրջան (Կիրովի մարզ)
Ստեղծվել է 1965 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ուրժում ։
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Կագալնիցկայա)
Պատմություն
Ծխի առաջին հովիվը եղել է քահանա Նիկոլայ Կարկիշչենկոն։ Նրա օրոք է բացվել ծուխը և ստեղծվել ծխական համայնքը։ Նրա ջանքերով են սկսվել տաճարի վերականգնումն ու վերակառուցումը, այն բերվել է տաճարների համար ընդունված տեսքի։ Նախագծային աշխատանքները կատարել է Կագալնիցկի շրջանի ճարտարապետ Վ. Վ. Պոպովը։ Վերանորոգման և շինարարական աշխատանքները կատարել են ծխի անդամներն ու Կագալնիցկայա գյուղի բնակիչները իրենց իսկ նվիրատվություններով։ Հիմնական շենքի ամբողջական վերակառուցումը, խորանի, ձախ կողմնասեղանի կցակառուցումը և այլ աշխատանքներ կատարել է Վ. Լ. Ավդեևը։ 2004 թվականին տաճարը ստացել է ներկայիս տեսքը։ Տաճարին կից գործում է կիրակնօրյա դպրոց։
Այժմ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու վանահայրն է քահանա Միխայիլ Ալեքսանդրովիչ Միրոշինը ։
Ուրժումի շրջան (Կիրովի մարզ)
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3025 կմ²։
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Կագալնիցկայա)
Պատմություն
Տաճարը բաց է ամեն օր ժամը 8-ից մինչև 16-ը։ Ժամերգությունները տաճարում մատուցվում են կիրակի և տոն օրերին։ Երեկոյան ժամերգությունը կատարվում է ժամը 15-ին, պատարագը` ժամը 9-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:2004 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի եկեղեցիներ
Ուրժումի շրջան (Կիրովի մարզ)
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 31803 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 10,51 մարդ/կմ²։
Երշուկ
Երշուկ (Ершук), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յուզա գետի ձախ ափում՝ 9 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Ունզա գետն է։ Գետի գետային ավազանը Վոլգա գետն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Ֆրենկ Ուիթլ
Ֆրենկ Ուիթլ (Frank Whittle, ), բրիտանացի օդաչու, որն ընդամենը 23 տարեկան էր, երբ արտոնագրեց ռեակտիվ շարժիչը։ Նա երիտասարդ օդաչու էր Արքայական օդային ուժերում և չէր կարողանում համոզել վերադասներին, որ իր արտասովոր գաղափարն իրագործելի է։ Բայց Ուիթլը գիտեր, որ իր ժամանակի ինքնաթիռների շարժիչների հզորությունը սահմանափակ է և մեծ բարձրությունում նվազում է։ Ռեակտիվ շարժիչն խոստանում էր մեծ արագություն մեծ բարձրություններում, և 1936 թվականին Ուիթլը հիմնեց ընկերություն, որը զբաղվեց ռեակտիվ շարժիչի մշակմամբ։ 1944 թվականին ռեակտիվ շարժիչը կիրառվեց կործանիչ ինքնաթիռներում, սակայն արդեն ուշ էր, որպեսզի դա մեծ ազդեցություն ունենար Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939-1945) ընթացքի վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1907 ծնունդներ Կատեգորիա:1996 մահեր Կատեգորիա:Անգլիացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Անգլիացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Բրիտանացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Անգլիացի աթեիստներ Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Բաղնիքի շքանշանի ասպետներ
Պիժանկայի շրջան
Պիժանկայի շրջան (Пижанский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կիրովի մարզում։
Ստեղծվել է 1929 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Պիժանկա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1160,2 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 12318 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 10,62 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիրովի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Եխրենգա
Եխրենգա (Ехреньга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կունոժ գետի ձախ ափում՝ 82 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը ՈՒնզա գետն է։ Գետի գետային ավազանը Վոլգա գետն է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Հանկա Բիելիցկա
Հանկա Բիելիցկա (Hanka Bielicka, 9 նոյեմբերի, 1915, Կոնովկա, Պոլտավայի նահանգ - 9 մարտի, 2006, Վարշավա, Լեհաստան), թատրոնի, կինոյի ու կաբարեի լեհ դերասանուհի։
Կենսագրություն
Հանկա Բիելիցկան ծնվել է 1915 թվականի նոյեմբերի 9-ին Պոլտավայի մոտ գտնվող Կոնովկա գյուղում։ Դերասանական կրթություն է ստացել Վարշավայի Թատերական արվեստի պետական ինստիտուտում, որն ավարտել է 1939 թվականին։ Կինոյում առաջին դերը կատարել է 1946 թվականին։ Որպես դերասանուհի աշխատել է տերբեր քաղաքների թատրոններում (Վիլնյուս, Բելոստոկ, Լոձ, Վարշավա)։ Մահացել է 2006 թվականի մարտի 9-ին Վարշավայում։ Թաղված է Վարշավայի Հին Պովոնզկի (Cmentarz Powązkowski, Stare Powązki) գերեզմանատանը։
Հանկա Բիելիցկայի ամուսինն է եղել դերասան Եժի Դուշինսկին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ դերասանուհիներ
Պոդոսինովսկի շրջան
Պոդոսինովսկի շրջան (Подосиновский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կիրովի մարզում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Պոդոսինովեց ։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 18687 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4,38 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիրովի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Եյուգ
Եյուգ (Еюг), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յուզա գետի ձախ ափում՝ 80 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 20 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Բամբակի գրասենյակ Նոր Օռլեանում
«Բամբակի գրասենյակ Նոր Օռլեանում» (Le Bureau de coton à La Nouvelle-Orléans), Էդգար Դեգայի 1873 թվականի նկարն է։ 1878 թվականից գտնվում է Պոյի Գեղեցիկ արվեստների թանգարանի հավաքածուում ։ Սա Դեգայից և իմպրեսիոնիստներից առաջին նկարն է, որ գնել է թանգարանը և դրանից հետո Ըստ Մերիլին Բրաունի Դեգան դադարել է անհայտ և պայքարող նկարիչ լինելուց ։
Նկարը հաճախ սխալմամբ անվանում են Նոր Օռլեանի բամբակի բորսա ։
Պատմություն
Այս նկարը Էդգար Դեգան նկարել է Նոր Օռլեանում իր բարեկամներին այցի գնացած ժամանակ ։ Նկարի սյուժեն աշխատանքային գրասենյակի առօրյան է, աշխատանքային եռուզեռը՝ սյուժե, որը ավելի հոգեհարազատ էր Էմիլ Զոլայի ստեղծագործություններին։ Մինչ այդ նկարիչները խուսափում էին անդրադառնալ նման թեմայի։ Նոր Օռլեանը այդ ժամանակ ԱՄՆ մեծությամբ չորրորդ քաղաքն էր, և որպես նավահանգիստ մրցում էր Նյու Յորքի հետ։ Քաղաքի բարգավաճման գլխավոր աղբյուրը բամբակի առևտուրն էր։
Կերպարներ
Նկարում պատկերված են Դեգայի բարեկամները իրենց առևտրական գրասենյակում։ Առաջին պլանում նստած է Դեգայի քեռին՝ Միշել Մյուսոնը։ Նկարչի եղբայրը Ռենե դե Գան՝ բամակի բորսայի բրոքերը թերթ է կարդում, երկրորդ եղբայրը՝ Ախիլ դե Գան՝ ետին պլանում, ձախից հենվել է միջնորմին։ Ռենեն և Ախիլը զբաղվում էին գինու առևտրով և գրասենյակ այցի են եկել ։ Սեղանի եզրին նստած է Ուիլիամ Բելը՝ Միշել Մյուսոնի փեսան ու կիսով չափ պտտվել է ետ, որ գնորդին ցույց տա բամբակի օրինակը։ Բարձր աթոռին նստած է Միշել Մյուսոնի գործընկերը՝ Ջեյմս Պրեստիջը, ով ուշադիր ստուգում է գնորդի ձեռքի գրքույկի թվերը։ Դեգայի քեռին ուսումնասիրում է բամբակի օրինակը։ Երբ նկարը ցուցադրվեց իմպրեսիոնիստների երկրորդ ցուցահանդեսում, մեկնաբաններից մեկը ընդգծել է, որ այս կերպարը նկարված է հիասքանչ՝ մարդը պատկերված է լիովին իր գործով կլանված։ Աջից գանձապահ Ջոն Լիվոդն է, ով թեքվել է հաշվապահական մատյանի վրա և լիովին կլանված է հաշվումներով ։
Կոմպոզիցիա
Չնայած որ պատկերը խառը տպավորություն է թողնում, բայց Դեգայի բոլոր կոմպոզիցիաների նման՝ հանգամանորեն մտացված է։ Օրինակ՝ սև հագուստով ֆիգուրները այնպես են դասավորված ետին պլանում, ասես դուրս են գալիս նկարից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1873 նկարներ Կատեգորիա:Էդգար Դեգայի նկարներ
Կրանիդիոն
Կրանիդիոն (Κρανίδιον ), փոքր քաղաք Հունաստանում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 92 մետր բարձրության վրա, Պելոպոնես թերակղզու արևելքում, Արգոլիդա թերակղզու հարավային մասում, Աթենքից 83 կիլոմետր հարավ-արևմուտք, Էրմիոնիից 8 կիլոմետր դեպի արևմուտք, Էպիդավրոսից 28 կիլոմետր դեպի հարավ և 38 կիլոմետր Նաֆպլիոնից դեպի հարավ-արևելք։ Էրմիոնիդա համայնքի վարչական կենտրոն Ալգորիդա ծայրամասային միավորումում, Պելոպոնես պերիֆերիայում։ Բնակչությունը 4006 է՝ ըստ 2011 թվականի հաշվառման ։
Կրանիդիոնում տեղակայված են մի քանի հայտնիների տներ, այդ թվում՝ սըր Շոն Քոններիի, թագավոր Վիլեմ Ալեքսանդր և թագուհի Մաքսիմ նիդերլանդական թագավորական զույգի տները։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը շրջապատված է ոչ բարձր, ձիթապտղի պուրակներով և ոչ մեծ անտառներով ծածկված լեռներով։ Քաղաքը տեղակայված է 6 կիլոմետր Պարտոխելիոն նավահանգստից դեպի հյուսիս-արևելք՝ Էգեյան ծովի Արգոլիկոս ծոցի ափին, միևնույն ժամանակ ափին տեղակայված են մի քանի մերձակա գյուղեր՝ ներառյալ Կիլասը և լողափում փոքր Դարուֆիի բնակավայրը։
Կրանիդիոնի միություն
Կրանիդիոնի համայնքային միությունում մտնում են 10 բնակավայրեր։ Բնակչությունը 4441 է՝ ըստ 2011 թվականի հաշվառման ։ Տարածքը 87,567 քառակուսի կիլոմետր .։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Շևիեռ
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 50 մարդ, բնակչության խտությունը` 8.10 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.17 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 195 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 60 կմ հյուսիս-արևելք, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 55 կմ հարավ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Զապրուդիցա
Զապրուդիցա (Запрудница), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վոտչա գետի աջ ափում՝ 70 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ինստագրամում ամենաշատ հետևորդներ ունեցող հաշիվների ցանկ
Ամենաշատ հետևորդներ ունեցող հաշիվներ
Հետևյալ աղյուսակը թվարկում է Ինստագրամում ամենաշատ հետևորդներ ունեցող 50 հաշիվները 2020 թվականի հունիսի 7-ի դրությամբ, նրանց հետևորդների թիվը՝ կլորացված է մինչև միլիոնը, ինչպես նաև յուրաքանչյուրի մասնագիտությունը կամ գործունեությունը և երկիրը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համեմատական ցանկեր Կատեգորիա:Համացանց
Սուրբ Սերաֆիմ Սարովսկու տաճար (Դոնի Ռոստով)
Սուրբ Սերաֆիմ Սարովսկու տաճար (Храм Преподобного Серафима Саровского), ուղղափառ տաճար Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Ենթարկվում է Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու Մոսկվայի պատրիարքարանի Ռոստովի և Նովոչերկասկի թեմին։ Կառուցվել է Գնիլովսկայա գյուղում 1904-1911 թվականների միջև ճարտարապետ Բ. Ա. Ռայչենկովի նախագծով։
Պատմություն
Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո՝ 1922 թվականին, Պովոլժիեի սովյալների օգնելու պատրվակով, Սուրբ Սերաֆիմ Սարովսկու տաճարից առգրավվել են արծաթյա և ոսկյա եկեղեցական առարկաները։ Եկեղեցին փակվել է 1937 թվականին, բայց հետո ժամերգությունները վերսկսվել են 1942 թվականին և շարունակվել մինչև 1956 թվականը ։
1959-1960 թվականներին տաճարը վերափոխվել է Միխայիլ Գլինկայի անվան երաժշտական դպրոցի ։
1992 թվականի աշնանը ուղղափառ ռոստովցիների  հիմնադրած Սուրբ Սերաֆիմի ծխական համայնքը հայր Սերգի Ռազումցևի ղեկավարությամբ և «Գնիլովսկայա ստանիցայի կազակների միությունը» սկսեցին գործողություններ Սուրբ Սերաֆիմ Սարովսկու տաճարին նախկինում պատկանած շենքերը վերադարձնելու ուղղությամբ։ 1995 թվականի հունվարից Սերաֆիմ Սարովսկու եկեղեցու վերականգնման աշխատանքներն իր հովանու տակ է վերցրել Ռոստովի և Նովոչերկասկի եպիսկոպոս Պանտելեիմոնը։ 2004 թվականի սեպտեմբերի 14-ին նա օծել է արդեն ամբողջությամբ վերստին վերակառուցված տաճարը։ Հոգևոր հովվի, կղերի, հոգաբարձուների խորհրդի և ծխի բոլոր անդամների աստիճանական ջանքերով շարունակվել են աշխատանքները նաև տաճարի ներքին ձևավորումն ավարտին հասցնելու ուղղությամբ ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:1911 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի վանքեր և եկեղեցիներ
Երեք ոսկե կանոն
Երեք ոսկե կանոն, 1986 թվականին «Հայֆիլմ» (ՀԽՍՀ պետավտոտեսչության պատվերով) կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։
Դերերում
Ժ. Ավետիսյան, Ա. Գասպարյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1986 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Լևոն Իսահակյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Երկնագույն Մաքսը (ֆիլմ, 1966)
«Երկնագույն Մաքսը» (The Blue Max), Մեծ Բրիտանիա և ԱՄՆ համատեղ նկարահանված մարտաֆիլմ, որի ռեժիսորն է Ջոն Գիլերմինը։ Կինոնկարը նկարահանվել է 1966 թվականին։ Այն պատմում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ գերմանացի օդաչուների մասին։ Ֆիլմը նկարահանվել է ըստ Ջեք Հանտերի համանուն վեպի։ «Երկնագույն Մաքսը» ժապավենն աչքի է ընկնում ինչպես օդային մարտերի վառ տեսարաններով, այնպես էլ պատերազմական բովում ուժեղ բնավորությունների նկարագրությամբ։