cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Յագնյատին
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռուժինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1611 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վանաուսաիա
Վանաուսաիա (Vanaussaia), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Վառա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 60 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Վառա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հերոդոտոս
Հերոդոտոս, Հերոդոտ կամ Հերոդոտոս Հալիկառնասցի (հունարեն՝ Ἡρόδοτος Ἁλικαρνᾱσσεύς Հերոդոտոս Հալիկառնասեւս, ), հույն պատմիչ, որն ապրել և ստեղծագործել է մ.թ.ա. 5-րդ դարում և ճանաչված է որպես «Պատմության հայր»։
Կյանք
Հերոդոտոսը ծնվել է Փոքր Ասիայի հունական Հալիկառնաս քաղաքում Ք.ա. 484 թվականին։ Մասնակցել է հայրենի քաղաքին տիրած բռնակալի դեմ ծավալված պայքարին, որից հետո ստիպված է եղել լքել Հալիկառնասը՝ հաստատվելով Սամոս կղզում։ Դրանից հետո վերադարձել և շատ կարճ ժամանակ կրկին ապրել է հայրենի քաղաքում, իսկ Ք.ա. 443 թվականին Պերիկլեսի նախաձեռնությամբ Իտալիայի հողի վրա հունական մի նոր գաղութի՝ Թուրիայի կազմավորման ուղղությամբ եռանդուն գործունեություն է ծավալել և տարիներ ապրել, գուցե և մահացել այնտեղ Ք.ա. 430 և 425 թվականների միջև։ Հիմք կա ենթադրելու, որ նրա «Պատմության» ներածական նախադասության սկիզբը՝ «Հերոդոտոս Հալիկառնասեցին ժողովեց պատմությունն այս...» նախապես եղել է «Հերոդոտոս Թուրիացին ժողովեց պատմությունն այս...», քանի որ այդպես են մեջբերում այն Արիստոտելը և մի քանի այն հին հեղինակներ։ Կյանքի թուրիական հատվածն, ուրեմն, շատ նշանակալից է եղել Հերոդոտոսի համար, հավանական է, որ նա այնտեղ է ստեղծել իր «Պատմությունը»։ Մեզ հասած այս կենսագրական տեղեկություններում ակներևաբար պակասում է երկու կարևորագույն հանգամանք, որոնք վճռական նշանակություն ունեն՝ նրա երկը ճիշտ ընկալելու և արժևորելու համար։ Դրանք են՝ Հերոդոտոսի կապը Հելլադայի խոշորագույն քաղաքական և մշակութային կենտրոն Աթենքի հետ և նրա բազմաթիվ ու հեռավոր ճանապարհորդությունները։ Երկուսի մասին էլ իմանում ենք «Պատմության» այնպիսի հատվածներից, ուր նա ականատեսի տեղեկություններ է հաղորդում Աթենքի և, ընդհանրապես, Ատտիկայի, ինչպես նաև Հունաստանից հեռու գտնվող մի շարք երկրների մասին։
Աթենքի հասարակության հետ Հերոդոտոսի ունեցած սերտ կապի մասին է ակնարկում Եվսեբիոս Կեսարացու «Քրոնիկոնի» հայերեն թարգմանության մեջ պահպանված, Ք.ա. 435 թվականով թվագրված մի տեղեկություն, ըստ որի Հերոդոտոսը, Աթենքում կարդալով իր ստեղծագործությունները՝ մեծ պատվի է արժանացել։ Նաև Պլուտարքոսը գրում է, որ Հերոդոտոսն աթենացիներից ստեացել է 10 տաղանդ արժեքով պատվավոր մի նվեր։ Սրանք լրացվում են, բացի պատմագրի՝ Աթենքի ու նրա շրջակայքի հետ լավ ծանոթության հանգամանքից, նաև այն անդրադարձումներով, որ նկատել են հետազոտողները՝ մի կողմից Հերոդոտոսի «Պատմության», մյուս կողմից նրա աթենացի ժամանակակիցներ՝ պատմաբան Թուկիդիդեսի, ողբերգակ Սոփոկլեսի և այլ հեղինակների գործերի միջև։ Այս բոլորով փաստարկվում է Հերոդոտոսի՝ Աթենքում երկար տարիներ, հավանաբար V դարի 40-ական թվականներին, ապրելու և գործելու հանգամանքը։ Իսկ դա էլ բացատրում է նրա շեշտված աթենասիրությունը։ Հունաստանի քաղաքներից (բացի Սամոսից և Էգեականի այլ կղզիներից) Հերոդոտոսը հավանաբար ապրել է Դելփիքում, այցելել է հյուսիսում ընկած Մակեդոնիա, Թրակիա ու հյուսիսային-մերձսևծովյան հունակալ Օլբիա գաղութը, իր հայրենի Հալիկառնասին հարող փոքրասիական մի շարք հունաբնակ քաղաքներ։ Թուրիայում ապրելով, նա այցելել է Սիկիլիայի Սիրակուզա քաղաքը։
Հույնի համար հազվադեպ երևույթ էին Հերոդոտոսի կատարած աֆրիկյան ու ասիական ճանապարհորդությունները։ Դրանք հավաստվում են հեղինակի ՝ ականատեսի դերում հանդես գալու մասին հիշատակություններով, նկարագրությունների ճշմարտաբանությամբ։ Նա շրջել է Աֆրիկայի երկրներից Եգիպտոսում և Լիբիայում, իսկ Ասիայում՝ Ասորիքում, Փյունիկիայում, Ասորեստանում, Բաբելոնում և Պարսկաստանում։ Այդ ուղևորությունները տեղի են ունեցել, հավանաբար, Ք.ա. 455 և 446 թվականների միջև։ Հերոդոտոսի ճանապարհորդությունների նպատակը պարզ չէ, բայց արդյունքն ակնբախ է. այցելած երկրների մասին նահայտնում է առաջնակարգ, հաճախ եզակի տեղեկություններ։ Նա հիմք դրեց համաշխարհային պատմագրության։
Իր «Պատմություն» երկում (բաղկացած է 9 գրքից) նկարագրում է մ.թ.ա. 490-470-ական թթ. հույն-պարսական պատերազմները և դրանց հետ առնչվող այլ պատմական անցքեր։ Այդ աշխատությունը եզակի նշանակություն է ունեցել Հունաստանի և անտիկ աշխարհի պատմական մտքի հետագա զարգացման վրա, բացառիկ աղբյուր է Հերոդոտոսին ժամանակ հայտնի երկրների՝ Սև ծովի առափնյա շրջանների, Հունաստանի, Եգիպտոսի, Փոքր Ասիայի, Մերձավոր Արևելքի, այդ թվում նաև Հայաստանի մ.թ.ա. 7-5 դդ. պատմության ուսումնասիրության համար։.
Հերոդոտոսի «Պատմությունը» ամբողջությամբ թարգմանվել է հայերեն Սիմոն Կրկյաշարյանի կողմից և հրատարակվել 1986 թ. ։
Հերոդոտոսի տեղեկությունները Հայաստանի և հայերի մասին
Հերոդոտոսը իր «Պատմության» մեջ տեղեկություններ է հաղորդում նաև հին Հայաստանի և հայ ժողովրդի մասին, որոնք թեև մեծաքանակ չեն, սակայն առանձնակի արժեք ունեն։
Ըստ Հերոդոտոսի՝ հայերը «փռյուգիական վերաբնակիչներ են» (Պատմություն, V, 73), որից կարելի է բխեցնել, թե իբր հայերը ծագում են փռյուգիացիներից։ Թեև ժամանակակից գիտությունը չի արդարացնում այդ եզրակացությունը, սակայն հայոց լեզվի և փռյուգիերենից պահպանված տարրերի համադրումը ցույց է տալիս, որ այդ երկու լեզուներն ազգակից են և թրակերենի հետ կազմել են հնդեվրոպական լեզվաընտանիքի ճյուղերից մեկը ։
Հերոդոտոսը նաև տեղեկություններ է հաղորդում Հայաստանի տարածքի, նրա սահմանների, ներքին կյանքի և առևտրի մասին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հույներ Կատեգորիա:Հույն պատմիչներ Կատեգորիա:Հին հույն պատմիչներ Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 5-րդ դարի պատմիչներ Կատեգորիա:Մ․թ․ա․ 5-րդ դարի հույներ Կատեգորիա:Հույն պատմաբաններ Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ
Աշխարհագրական կոորդինատներ
Աշխարհագրական կոորդինատները որոշվում են գնդաձև սկզբունքով։ Համանման կոորդինատները են օգտագործվում նաև այլ մոլորակների, ինչպես նաև երկնոլորտի համար ։
Լայնություն և երկայնություն
Աշխարհագրական լայնությունը՝ \varphi, չափվում է այն անկյունով, որ կազմում է տվյալ կետով անցնող ուղղաձիգ գիծը հասարակածի հարթության հետ (MCN)։ Լայնությունները հաշվում են 0°-ից մինչև 90°, հասարակածից հյուսիս և հարավ։
Երկայնությունը՝ \lambda, չափվում է այն անկյունով, որ կազմում է տվյալ կետի միջօրեականի հարթությունը պայմանականորեն ընդունված սկզբնական («առաջին», «զրոյական») միջօրեականի հարթության հետ (OCN)։ Սկզբնական միջօրեականից արևելք 0°-ից մինչև 180° գտնվող երկայնությունները կոչվում են արևելյան, արևմուտք գտնվողները՝ արևմտյան։ Նախկինում ընդունված էին տարբեր սկզբնական միջօրեականներ։
1884 թվականից, միջազգային համաձայնությամբ, որպես սկզբնական միջօրեական ընդունված է Գրինվիչի միջօրեականը (Լոնդոն)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոորդինատային համակարգեր Կատեգորիա:Քարտեզագրություն Կատեգորիա:Նավագնացություն
Դևիդ Մանդել
Դևիդ Մանդել (David Gordon Mundell, ), բրիտանացի քաղաքական գործիչ, Դևիդ Քեմերոնի երկրորդ կաբինետում (2015-2016), ինչպես նաև Թերեզա Մեյի առաջին և երկրորդ կաբինետներում (2016-2019) Շոտլանդիայի գործերի նախարար։
Վաղ տարիներ
Ավարտել է հանրային պետական դպրոցը, Լոքերբիում վճարովի միջնակարգ դպրոցը (Lockerbie Academy) և Էդինբուրգի համալսարանը, Սթրաթքլայդայի համալսարանի բիզնես դպրոցում ստացել է նաև բիզնեսի կառավարման մագիստրոսի աստիճան։
Մանդելը մեծացել է թերի ընտանիքում Նյուտոն Ումֆրեյում իր հայրենի Շոտլանդիայի Դամֆրիս էնդ Գալովեյ շրջանում։ 14 տարեկանում միացել է Երիտասարդ պահպանողականների կազմակերպությանը, սակայն 1981 թվականին համալսարանում ուսանելու տարիներին տեղափոխվել է Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցություն։ 1984 թվականին ընտրվել է շրջանային խորհուրդներից մեկում՝ դառնալով Շոտլանդիայի ամենաերիտասարդ շրջանային պատգամավոր, 1991-1999 թվականներին BT Scotland-ում աշխատել է որպես կորպորատիվ իրավաբան։
Քաղաքական գործունեություն
1999 թվականի մայիսի 6-ին Մանդելը Հարավային ընտրատարածքում Շոտլանդիայի պահպանողական և յունիոնիստական կուսակցությունից ընտրվել է Շոտլանդիայի խորհրդարան ։ 2003 թվականին վերընտրվել է, սակայն 2005 թվականին վաղաժամկետ հանձնել է մանդատը՝ որոշելով առաջադրվել Համայնքների պալատում ։
2005 թվականին Դևիդ Մանդելը՝ Պահպանողական կուսակցությունից, ընտրվել է Շոտլանդիայի Դամֆրիսշիր, Կլայդսդեյլ և Թվիդեյլ Համայնքների պալատ ։ 2005 թվականի դեկտեմբերին Պահպանողական կուսակցության նորընտիր առաջնորդ և խորհրդարանի ստորին պալատում ընդդիմության առաջնորդ Դևիդ Քեմերոնը ձևավորել է իր ստվերային կաբինետը, որում Մանդելը, որը Շոտլանդիայի ընտրություններում հաղթած միակ պահպանողն էր, ստացել է այդ տարածաշրջանի գործերի ստվերային նախարարի պաշտոնը ։
2010 թվականի մայիսի 6-ին խորհրդարանական ընտրությունները Մանդելին նոր հաջողություն են բերել. նա հաղթել է ձայների 38% արդյունքով՝ իր Նախորդ նվաճումը բարելավելով 1,9%-ով ։ 2010-2015 թվականներին եղել է Շոտլանդիայի հարցերով նախարարի խորհրդարանական օգնականը (Under-Secretary of State for Scotland), 2011-2014 թվականներին Համայնքների պալատում գլխավորել Է Շոտլանդիայի պահպանողական և յունիոնիստական կուսակցության խմբակցությունը ։
Գովորի (գյուղ, Վելիկա Բոգաչկայի շրջան)
Գովորի (Говори), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկա Բոգաչկայի շրջանում։
Դևիդ Մանդել
Քաղաքական գործունեություն
2015 թվականի մայիսի 7-ին հերթական խորհրդարանական ընտրություններում Դևիդ Մանդելն իր նախկին շրջանում ստացել է ձայների 39,8 %-ը՝ աննշան առաջ անցնելով Շոտլանդիայի Ազգային կուսակցության թեկնածու Էմմա Հարփերից (Emma Harper), որը ստացել էր ընտրողների 38,3 %-ի աջակցությունը (Հարփերը այդ շրջանում իր կուսակցության նախորդ արդյունքը բարելավել է 27 %-ով) ։ Ընդ որում, Մանդելը կրկին Շոտլանդիայում հաղթած միակ պահպանողն էր ։
Գովորի (գյուղ, Վելիկա Բոգաչկայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Գովորի գյուղում բնակվում էր 140 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,447 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 313,2 մարդ/կմ²։
Դևիդ Մանդել
Քաղաքական գործունեություն
2015 թվականի մայիսի 11-ին Դևիդ Քեմերոնը ընտրությունների արդյունքում ձևավորել է իր երկրորդ կաբինետը, որում Դևիդ Մանդելը ստացել է Շոտլանդիայի հարցերով նախարարի պորտֆելը ։
Ռեյաեր
Ռեյաեր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։ Գտնվում էր Գենջ գյուղաքաղաքից 38 կմ հարավ-արևմուտք ։
Դևիդ Մանդել
Քաղաքական գործունեություն
2016 թվականի հուլիսի 13-ին Դևիդ Քեմերոնը պաշտոնաթող Է եղել վարչապետի պաշտոնից՝ Եվրամիությանը Մեծ Բրիտանիայի անդամակցության շուրջ հանրաքվեի արդյունքների կապակցությամբ, որտեղ ընտրողները քվեարկել են ԵՄ-ից երկրի դուրս գալու օգտին։ Քեմերոնի իրավահաջորդը դարձավ Մեծ Բրիտանիայի ներքին գործերի նախարար Թերեզա Մեյը, նրա կաբինետում Մանդելը պահպանել է Շոտլանդիայի գործերի նախարարի պաշտոնը ։
Գովորի (գյուղ, Վելիկա Բոգաչկայի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկա Բոգաչկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ռեյաեր
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Դևիդ Մանդել
Անձնական կյանք
2016 թվականի հունվարի 13-ին Մանդելն իր անձնական կայքում հայտարարել է իր միասեռական կողմնորոշման մասին ։ Ավելի քան 10 տարի առաջ նա բաժանվել է իր կնոջից՝ Լինդա Կարմայքլից (Lynda Carmichael)։ Նրանց որդին՝ Օլիվեր Մանդելը, 2016 թվականի Շոտլանդիայի խորհրդարանի ընտրություններում Պահպանողական կուսակցությունից իր թեկնածությունն է առաջադրել ։
Ռեյաեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դևիդ Մանդել
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Էդինբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Սալաիր (Ինյայի վտակ)
Սալաիր (Салаир), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում և Նովոսիբիրսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ինյա գետի ձախ ափին՝ 565 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ինյա գետ, գետի ենթաավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Բիստրորեչենսկի (Տացինսկի շրջան)
Բիստրորեչենսկի (Быстрореченский), ավան Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տացինսկի շրջանում։ Մտնում է Ժիրնովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 263 մարդ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Տացինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի ավաններ
Շտեֆանիա Մոլդովան
Շտեֆանիա Մոլդովան (իսկական ազգանունը՝ Անգելեսյան, ), հունգարահայ երգչուհի (կոլորատուրային սոպրանո)։ Հունգարիայի վաստակավոր արտիստ (1978)։
Կենսագրություն
Շտեֆանիա Մոլդովանը ծնվել է 1931 թվականի օգոստոսի 24-ին Ռումինիայի Բիստրիցա-Նեսեուդ օկրուգում (ունի հայկական ծագում)։ 1953 թվականին ավարտել է Հունգարիայի երաժշտական ակադեմիան։ Օպերայում նորամուտը կատարել է Ջակոմո Պուչինիի «Բոհեմ» օպերայում։
Երգել է Սեգեդի օպերային թատրոնում, 1961-2012 թվականներին գլխավոր դերերգերով հանդես է եկել Բուդապեշտի օպերային թատրոնում    ։ Համերգներով (երկացանկում ընդգրկված են եղել նաև օպերային դերերգեր) շրջագայել է Ռումինիայում, Ֆրանսիայում, Անգլիայում, Իտալիայում, ԱՄՆ-ում, ԽՍՀՄ-ում։
1969 թվականին Կոմիտասի ծննդյան 100-ամյակի կապակցությամբ Բուդապեշտի հայկական ակումբում կազմակերպված երեկոյին Շտեֆանիա Մոլդովանը հանդես է եկել Կոմիտասի երգերով։ Մոսկվայում նրա ելույթները (1959) բարձր է գնահատել ռուսական մամուլը («թավ­շյա սոպրանո», «գեղարվեստական նուրբ ճաշակ», «դրամատիկական տաղանդ», ձայնային մեծ հնարավորություններ և այլն)։
Նկարահանվել է 7 կինո- և հեռուստաֆիլմերում։
Շտեֆանիա Մոլդովանը մահացել է 2012 թվականի հուլիսի 12-ին Բուդապեշտում։
Մարիա թագուհու համալսարան, Լոնդոն
Լոնդոնում Մարիա թագուհու համալսարան(Queen Mary University of London, կրճատ՝ OMUL կամ QM), բարձրագույն ուսումնական հաստատություն Լոնդոնում (Մեծ Բրիտանիա), պետական հետազոտական համալսարան և դաշնային Լոնդոնի համալսարանական հաստատություններից մեկը։ Այն Մեծ Բրիտանիայի խոշորագույն և հեղինակավոր բուհերից մեկն է։ Իր պատմությունն ընթանում է 1785թ-ին  Լոնդոնի բժշկական հիվանդանոցի քոլեջի հիմնադրումից ի վեր։ Համալսարանը ստեղծվել է չորս պատմական քոլեջների միավորման արդյունքում։ Անվանվել է այդպես՝ ի պատիվ Մեծ Բրիտանիայի թագուհի Մարիա Թեքսի։
Թագուհի Մարիայի լոնդոնյան համալսարանը միակ մայրաքաղաքային համալսարանն է, որը Լոնդոնի կենտրոնում ունի լիարժեք  բավարար ուսանողական ավան (հանրակացարան, խանութներ, ռեստորաններ, բանկեր և այլն)։ Ուսումնական հաստատությունը բաղկացած է 5 ուսումնարաններից, որոնցից ամենահայտնին գտնվում է Մեյլենդում(քաղաքի արևելյան մաս)։  Մնացած ուսումնարանները տեղակայված են Ուայտչեփելի, Չարտերհաուս-Սկվերի և Սմիթֆիլդի(բժշկության և ստոմատոլոգիայի բաժանմունք) շրջաններում, ինչպես նաև Հոլբորն (մագիստրոսական դպրոցի բաժանմունքների իրավունքներ, հետազոտական առևտրային կենտրոնի իրավունքներ)։ Գլխավոր մասնաշենքը գտնվում է Բրիք Լեյն և Շորդիչ մետրոյի կայարանների մոտ։ Անմիջապես մոտ են գտնվում Սիթի, Քեների- ՈՒորֆ ևՕլիմպիական պուրակ շրջանները։
Համալսարանում սովորում է մոտավորապես 17000 ուսանող ցերեկային կրթության ձևաչափով ։ Համալսարանական նահանգը բաղկացած է 4000 համագործակցողներից։ Համալսարանի տարեկան շրջանառությունը կազմում է շուրջ 350 մլն. ֆունտ ստեռլինգ, որից շուրջ 100 մլն. ֆունտ ստեռլինգ համալսարանը ստանում է հետազոտական գրանտների և պայմանագրերի համար։ Թագուհի Մարիայի համալսարանը բաղկացած է երեք ֆակուլտետներից՝ հումանիտար և սոցիալական գիտության ֆակուլտետ, բնական և ինժեներական գիտության ֆակուլտետ, Բարտսի ինստիտուտ և բժշկության ու ստոմատոլոգիայի Լոնդոնի դպրոց։
2014 թվականին Թագուհի Մարիայի Համալսարանը բրիտանական բուհերի թվում զբաղեցրել է երեսունհինգերորդ տեղը։ 2013 թվականին համալսարանը ամբողջ աշխարհում  զբաղեցրել է 115-րդ տեղը 700 համալսարաններից և 19-րդ տեղը՝ Մեծ Բրիտանիայում։ Բացի այդ, 2013 թվականին աշխարհի համալսարանների ակադեմիական վարկանիշը աշխարհի համալսարանների  թվում  Շանհայի Ցզյաո Տուն համալսարանն ընդգրկեց Մեծ Բրիտանիայի լավագույն 30  և ամբողջ աշխարի 300 համալսարանների թվում։ Համալսարանի շրջանավարտների թվում կան  Նոբելյան մրցանակի արժանացած հինգ  մրցանակակիրներ ։
Համալսարանը հանդիսանում է «Ռասսել» ընկերության անդամ, որը Մեծ Բրիտանիայի առաջատար հետազոտական համալսարանների խումբ է։ Համալսարանը ռազմավարական համագործակցություն ունի Յորիկի համալսարանի հետ, ինչպես նաև համագործակցում է Ռոյալ Հալուեյ լոնդոնյան համալսարանի հետ, որը թողարկում է Փարիզի լոնդոնյան համալսարանի ծրագիրը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոնդոնի համալսարան Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի համալսարաններ Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության համալսարաններ և քոլեջներ Կատեգորիա:Անգլիայի համալսարաններ Կատեգորիա:Լոնդոն Կատեգորիա:1123 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ուսումնական հաստատություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Լոնդոնի համալսարաններ
Ադամ Սևիջ
Ադամ Ուիթնի Սևիջ (Adam Whitney Savage, ), հատուկ էֆֆեկտների ամերիկացի մասնագետ, ով «Լեգենդները կոտրողները» (MythBusters) հեռուստահաղորդման վարողը և համապրոդյուսերն է։
Մանկություն
Ծնվել է Նյու Յորքում. մեծացել է Նյու Յորք նահանգի Ուեստչեստեր շրջանում։ Հայրը նկարիչ, անիմատոր և ռեժիսոր էր։ Ադամ երեխա-դերասան էր. հնչյունավորում էր տարբեր հերոսների, ում նրա հայրը ստեղծում էր «Սեզամ Փողոցը» մանկական սերիաների համար։ Նա նկարահանվել է «Չարմին» զուգարանի թղթի գովազդում և Բիլի Ջոելի «You’re Only Human» տեսահոլովակում ։
Գործունեություն
1993 թվականին Ադամը վերջապես կենտրոնացավ համակցված կինոնկարահանումների ոլորտի վրա։ Նա աշխատել է այնպիսի ֆիլմերի վրա, ինչպիսիք են.
Ներկայումս բացի «Լեգենդները կոտրողներից»` Ադամը նաև մոդելավորում է դասավանդում Սան Ֆրանցիսկոյի արվեստների ակադեմիայում։ Նա նաև ժամանակ է գտնում իրեն արվեստի մեջ կատարելագործելու համար։ Սան Ֆրանցիսկոյում, Նյու Յորքում և ԱՄՆ-ի այլ քաղաքում ավելի քան 50 ցուցահանդեսներ ընդգրկել են իր ստեղծագործությունները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Փող չկա, բայց դուք դիմացեք
«Փող չկա, բայց դուք դիմացեք», 2016 թվականի մայիսին Ղրիմ կատարած այցի ժամանակ Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության ղեկավար Դմիտրի Մեդվեդևի կողմից արված հակիրճ արտահայտություն՝ ուղղված կենսաթոշակառու կնոջը, ով բողոքում էր իր թոշակի չափից ։ Արտահայտությունը լայն տարածում է գտել Ռունետում, դարձել է թևավոր խոսք, մեմ, 2016 թվականին նմանատիպ արտահայտությունների ոլորտում հայտնի դարձած խոսք , իր շլեյֆով գերազանցել է զգացմունքային կոնոտացիաները և ընդունվում է որպես սոցիալապես սրված տեքստ ։
Արտահայտության արտաբերման հանգամանքներ
2013 թվականի մայիսի 23-ին Թեոդոսիայում Ռուսաստանի Դաշնության վարչապետ Դմիտրի Մեդվեդևին մոտեցավ թոշակառու Աննա Բույանովան, ով ասաց, որ իր թոշակը կազմում է 8 հազար ռուբլի, և հարցրեց.
Չէ՞ որ Դուք ասացիք՝ կլինի ինդեքսացիա, ու՞ր է այդ ինդեքսացիան Ղրիմում։ Ի՞նչ բան է 8 հազարը։ Սա չնչին գումար է։ Այստեղ մեզ վրա ոտքեր են սրբում։ Թոշակով անհնար է ապրել, գներն այստեղ խելահեղ են։
Մեդվեդևը պատասխանեց.
Այն (ինդեքսավորումը) ոչ մի տեղ չկա, մենք ընդհանրապես չենք ընդունել, պարզապես հիմա փող չկա։ Կգտնենք փող, կանենք ինդեքսացիա։ Դուք այստեղ դիմացեք, ձեզ ամենայն բարիք, լավ տրամադրություն և առողջություն եմ ցանկանում։
Հաջորդ օրը Ռուսաստանի Դաշնության կենսաթոշակային ֆոնդը հայտարարեց, որ ղրիմցի թոշակառուները թոշակ են ստանում կա՛մ ըստ իրենց կուտակածի, կա՛մ այն չափով, որ չափով հաշվարկվում է ըստ ռուսական օրենսդրության՝ վերցվում է ավելի մեծ չափով տարբերակը։ Ընդ որում՝ պահպանած թոշակները չեն ինդեքսավորվում, քանի դեռ չեն հավասարվել ռուսական օրենսդրությամբ հաշվարկվող թոշակների հետ ։ Մայիսի 28-ին հայտարաությամբ հանդես եկավ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, ով ասաց, որ չի տեսել, թե կոնկրետ ինչի մասին է խոսում Մեդվեդևը և հաստացեց, որ «միշտ էլ կարելի է կա՛մ կոնտեքստից վերցնել որևէ արտահայտություն, կա՛մ ընդհանուր զրույցից կտրել մի արտահայտություն», բայց և հաստատեց, «Ռուսաստանի կառավարությունը միտված է կատարելու սոցիալական պարտականությունները» ։ Ընդ որում՝ Պուտինը փաստացի հաստատեց վարչապետի այն խոսքերը, որոնք վերաբերում էին բյուջեի ոչ հստակ հեռանկարներին և ոչինչ չասաց այն երաշխիքների մասին, որոնք վերաբերում են ինդեքսացիայի կիրառման համար նախատեսված օրինական նորմերին՝ ըստ գնաճի մակարդակի. «Եթե տնտեսությունը թույլ տա, եթե մենք միջոցներ ունենանք, ապա մենք հնարավորություններ կգտնենք՝ մարդկանց օգնելու համար» ։
Հայտնիություն
Այս արտահայտությունը պարունակող տեսանյութը համացանցում հայտնվեց 2016 թվականի մայիսի 23-ին և երկու շաբաթվա ընթացքում հավաքեց գրեթե 3,5 միլիոն դիտում. «Deutsche Welleа»-ն գրում է, որ տեսանյութն ապահովել է «վիրուսային հայտնիություն», ռունետում այդ տեսանյութին վերագրել էին «հազարավոր կատակներ»։ Ռուսա շոումեն Սեմյոն Սլեպակովն այս արտահայտությանը նվիրել է երգ՝ «Դիմում ժողովրդին» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համացանցային մեմեր Կատեգորիա:Թևավոր խոսքեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքականություն Կատեգորիա:Դմիտրի Մեդվեդև
Սիրաք Գյուլբուդաղյան
Սիրաք Գյուլբուդաղյան, հայ լեզվաբան, հայերենագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1974), պրոֆեսոր (1978)։
Կենսագրություն
Սիրաք Գյուլբուդաղյանը ծնվել է 1915 թվականին Արևմտյան Հայաստանի Սուրմալու գավառի Կողբ գյուղում։ Բարձրագույն կրթությունն ստացել է Երևանի պետական համալսարանում։ Աշխատել է որպես ուսուցիչ։ 1953 թվականին պաշտպանել է բանասիրական գիտությունների գծով թեկնածուական ատենախոսություն, 1974 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն։ 1978 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ 1952-1955 թվականներին աշխատել է Լենինականի (ներկայում՝ Գյումրի) պետական մանկավարժական ինստիտուտում որպես դասախոս։ 1956 թվականից աշխատել է Երևանի պետական համալսարանում։
Աշխատություններ
Սիրաք Գյուլբուդաղյանն զբաղվել է հիմնականում ժամանակակից հայոց լեզվի կառուցվածքի նկարագրությամբ, ուղղագրությամբ, լեզվի մեթոդիկայի հարցերով։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Հայերենագետներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Պոնիկարովկա
Պոնիկարովկա  (Поникаровка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Օպարինսկի շրջանով։ Գետաբերանը գտնվում է Վոլմանգի գետի աջ ափից 2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 15 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մվանզա
Մվանզա (Mwanza), քաղաք Տանզանիայում։
Ընդհանուր տեղեկություն
Մվանզա քաղաքը Տանզանիայի Մվանզա շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Քաղաքային բնակչության թիվը կազմում է 225 244 մարդ, արվարձաններում` 436 811 մարդ (2005 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ)։ Քաղաքը գտնվում է այն տարածքում, որտեղ ապրում են սուկումացիները։ Այն հանդիսանում է նաև Վիկտորիա լճի մեծ նավահանգիստ, միջազգային օդանավակայան, երկաթուղային հանգույց։ Բամբակյա խոշոր պլանտացիաները գտնվում են Մվանզայի շրջակայքում։ Լճային ձկնորսությունը կարևոր դեր ունի քաղաքի տնտեսության մեջ։ Քաղաքում գործում են լաստանավային ծառայություններ դեպի Տանզանիայի Մուսոմա և Բուկոբա նավահանգիստներ, ինչպես նաև Քենիա և Ուգանդա։
Աշխարհագրություն և պատմություն
Մվանզա քաղաքը գտնվում է Վիկտորիա լճի հարավային ափին, Տանզանիայի հյուսիս-արևմուտքում, Մվանզա ծոցի (Mwanza Gulf) արևելյան ափին։
Մվանզան հիմնադրվել է 1892 թվականին գերմանական գաղութային իշխանությունների կողմից։ 1916 թվականին քաղաքը գրավվել է բրիտանացիների կողմից:1920-ական թվականներին քաղաքի տարածքում հայտնաբերվել են ոսկու հանքեր։ 1928 թվականին Թաբորայից երկաթուղային գիծը բերվել է Մվանզա։ 1978 թվականին Ուգանդա-Տանզանիա Երկրորդ պատերազմի ժամանակ քաղաքը ռմբակոծվել է Ուգանդայի ՌՕՈՒ-ի կողմից։
Տնտեսություն
Մվանզայում աճեցնում են բամբակ։ Tanzania Breweries Limited ընկերությունը գարեջրի գործարան ունի Մվանզայում :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տանզանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Տանզանիա Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
WebSocket
WebSocket, լրիվ դուպլեքս միացման արձանագրություն (կարող է փոխանցել և ստանալ միաժամանակ) TCP-միացման հիման վրա՝ նախատեսված բրաուզերի և վեբ-սերվերի միջև իրական ժամանակի ռեժիմում հաղորդագրություններ փոխանակեու համար։ Ներկայումս W3C-ում իրականացվում է API Web Sockets ստանդարտացում։ Այդ տարբերակի սևագրային տարբերակը հաստատված է IETF-ի կողմից։
WebSocket-ը մշակված է վեբ-բրաուզերներում և վեբ-սերվերներում օգտագործման համար, բայց այն կարող է նաև օգտագործվել ցանկացած սերվերային կամ կլիենտային հավելվածի համար։ WebSocket-ը անկախ արձանագրություն է՝ հիմնված TCP արձանագրության վրա։ Այն հնարավոր է դարձնում առավել սերտ համագործակցությունը բրաուզերի և վեբ-կայքիի միջև՝ նպաստելով ինտերակտիվ բովանդակության տարածմանը և իրական ժամանակում աշխատող հավելվածների ստեղծմանը։
WebSocket միացման ստեղծում
WebSocket միացման ստեղծման համար կլիենտը և սերվերը օգտագործում են արձանագրություն, որը նման HTTP -ի։ Կլիենտը ձևավորում է հատուկ HTTP-հարցում, որին սերվերը պատասխանում է որոշակի կերպ։
Արձանագրություն 75
Մինչև համար 75 արձանագրության սևագրի խմբագրումը WebSocket միացումը հաստատվում էր հետևյալ կերպ։ Կլիենտի հարցում․
Սերվերի պատասխանը, որը հաստատում է անցումը WebSocket-ի։ Պատասխանն ուղարկելուց անմիջապես հետո WebSocket-միացումը հաստատված է համարվում։ Կլիենտը և սերվերը կարող են սկսել նույն TCP-միացումով հաղորդագրությունների երկկողմ փոխանակումը։ Տեքստային հաղորդագրության (UTF-8 կոդավորմամբ) փոխանցման համար անհրաժեշտ է փոխանցել 0-ական բայթ, իսկ հետո` 255 նշանակմամբ բայթ։
Արձանագրություն 76
2010 թ. հունիսի 2-ին WebSocket արձանագրության մեջ ավելացվել էին առանց հետադարձ համապատասխանության պահպանման WebSocket միացումի հաստատման գործընթացը փոփոխող ճշտումներ։ WebSocket արձանագրության սևագրի 76-րդ խմբագրության մեջ ավելացված է կեղծ հարցումներից պաշտպանություն։ Կլիենտը ուղարկում է հետևյալ հարցումը. GET /demo HTTP/1.1 Upgrade: WebSocket Connection: Upgrade Sec-WebSocket-Key2: 4 @1 46546xW%0l 1 5 Host: example.com Sec-WebSocket-Key1: 12998 5 Y3 1 .P00 Origin: http://example.com WebSocket-Protocol: sample Հարցման մեջ ավելացվել են նոր վերնագրեր` "Sec-WebSocket-Key1" և "Sec-WebSocket-Key2" ու հարցման 8 բայթանի մարմին։ Նրանք բոլորը գեներացվում են կլիենտի կողմից պատահական կերպով։
Սերվերի` WebSocket-ի անցման պատասխանը. HTTP/1.1 101 Web Socket Protocol Handshake Upgrade: WebSocket Connection: Upgrade Sec-WebSocket-Origin: http://example.com Sec-WebSocket-Location: ws://example.com/demo Sec-WebSocket-Protocol: sample Պատասխանը պարունակում է վերնագրերի նոր անուններ ("Sec-WebSocket-Origin":"Sec-WebSocket-Location":"Sec-WebSocket-Protocol"` "WebSocket-Origin"-ի փոխարեն։ "WebSocket-Location":"WebSocket-Protocol") և պատասխանի 16-բայթանի մարմինը, որը հաշվարկվում է հետևյալ կերպ. Չնայած նոր հարցումների և պատասխանների նմանությանը, HTTP արձանագրության հարումներին և պատասխաններին, նրանք նույնը չեն։ Օրինակ` հարցման մեջ կա մարմին, սակայն վերնագրերում "Content-Length" դաշտը բացակայում է։
Սերվերային մասը պետք է կարողանա տարբերել կլիենտների 2 տիպերը` ըստ հարցումներում Sec-WebSocket-Key1 и Sec-WebSocket-Key2 վերնագրերի առկայության կամ բացակայության։
Արձանագրություն 07
Արձանագրության սևագրի 07 տարբերակում 2011թ. ապրիլի 22-ին մտցվել են փոփոխություններ։
Ի տարբերություն 76 արձանագրության, համաձայն որի` տվյալները փոխանցվում են առանց գաղտնագրման, արձանագրության այս տարբերակում կլիենտից սերվեր փոխանցվող տվյալների յուրաքանչյուր բայթը անպայման գաղտնագրվում է 4-բայթանի դիմակով ։ Դրանք յուրաքանչյուր հաղորդագրության համար նորից են ստեղծվում։
Փոխանցվող հաղորդագրությունը այժմ ունի վերնագիր, որում պարունակվում են այնպիսի տվյալներ, ինչպիսին են` Կլիենտի և սերվերի միջև փոխգործակցությունը սկսվում է կլիենտի կողմից հարցմամբ։ GET /chat HTTP/1.1 Host: server.example.com Upgrade: websocket Connection: Upgrade Sec-WebSocket-Key: dGhlIHNhbXBsZSBub25jZQ== Sec-WebSocket-Origin: http://example.com Sec-WebSocket-Protocol: chat, superchat Sec-WebSocket-Version: 7 Սերվերի պատասխանը ունի հետևյալ տեսքը. HTTP/1.1 101 Switching Protocols Upgrade: websocket Connection: Upgrade Sec-WebSocket-Accept: s3pPLMBiTxaQ9kYGzzhZRbK+xOo= Sec-WebSocket-Protocol: chat Պտասխանը պարունակում է Sec-WebSocket-Protocol վերնագիրը կլիենտի կողմից աջակցվող(chat, superchat) բոլոր արձանագրություններից սերվերի կողմից ընտրված (chat) միակ արձագրությամբ։ Sec-WebSocket-Accept վերնագիրը ձևավորվում է հետևյալ կերպ. Վերոնշյալ ալգորիթմի իրագործման օրինակ PHP լեզվով։
Արձանագրություն RFC 6455
2011թ. դեկտեմբերի 11-ին արձանագրությունը ձեռք բերեց RFC կարգավիճակ:
Sec-WebSocket-Origin վերնագրի փոխարեն այժմ օգտագործվում է պարզապես Origin:
WebSocket-ը բրաուզերներում
Միացման համար կլիենտի սկրիպտը ստեղծում է WebSocket օբյեկտ, որի կոնստրուկտոր է փոխանցում WebSocket URI պարամետրը և որոշում է հետադարձ կանչի ֆունկցիաները միացման, հաղորդագրության ստացման և միացման ավարտի ժամանակ ։ Ներկայումս WebSocket-ը աջակցվում է հետևյալ բրաուզերներում` Google Chrome (սկսած 4.0.249.0 տարբերակից), Apple Safari (սկսած 5.0.7533.16 տարբերակից), Mozilla Firefox (սկսած 4 տարբերակից), Opera (սկսած 10.70 9067 տարբերակից), Internet Explorer (սկսած 10 տարբերակից), 2010թ. նոյեմբերի վերջին Adam Barth-ը հրապարակեց օգտագործվող արձանագրության հուսալիության հետազոտության արդյունքները ։ Նրա արդյունքներից պարզվեց, որ թափանցիկ պրոքսի-սերվերների օգտագործման դեպքում հնարավոր է փոխանցվող տվյալների կեշի փոխարինում այնպես, որ օգտատերերը իրական տվյալների փոխարեն կստանան տվյալների` չարամիտների տարբերակը։ Խնդիրը բավականին լուրջ էր, և Firefox-ի ու Opera-ի մշակողները հայտարարեցին, որ իրենց բրաուզերների հետագա տարբերակներում վեբ-սոքեթների աջակցումը ըստ լռելյայնի անջատված կլինի մինչ տվյալ արձանագրության անապահովության խնդրի լուծումը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համացանց
110 (թիվ)
110 (հարյուր տասը), բնական թիվ, որը գտնվում է 109-ի և 111-ի միջև։
Կորնեևկա (գյուղ, Մելեուզովսկի շրջան)
Կորնեևկա (Корнеевка, Корнеевка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1015 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի բնակավայրեր
Վերխնեկոլցով (Տացինսկի շրջան)
Վերխնեկոլցով (Верхнекольцов), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Տացինսկի շրջանում։ Մտնում է Երմակովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 561 մարդ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Տացինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Աֆանասովկա (գյուղ, Լիպեցկի շրջան)
Աֆանասովկա (Афанасовка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1925 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(2350) ֆոն Լուդե
(2350) ֆոն Լուդե (von Lude), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1938 թվականի փետրվարի 6-ին Ալֆրեդ Բորմանի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,242274 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9585 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,526 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1226,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,293543 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,07° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1938 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ալֆրեդ Բորմանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ալկոնա շրջան (Միչիգան)
Ալկոնա շրջան (Alcona County), ԱՄՆ Միչիգան նահանգի 83 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 4,639 կմ² է, բնակչությունը՝ 10,942 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հարիսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1869 թ.։
Կատեգորիա:Միչիգան նահանգի շրջաններ
Պեռստի (Էստոնիայի շրջան)
Պեռստի շրջան (Pärsti vald), շրջան Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Յեմեյալա գյուղը։
Բնակչություն
2006 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 3868 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 18,42 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի շրջաններ
Յարոսլավկա (գյուղ, Ռուժինսկի շրջան)
Յարոսլավկա (Ярославка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռուժինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1605 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Յարոսլավկա գյուղում բնակվում էր 269 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1587 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 169,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ռուժինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1605 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Իգոր Իվաշչենկո
Կենսագրություն
1962 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը, 1972 թվականին ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը և 1989 թվականին ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության դիվանագիտական ակադեմիայի որակավորման բարձրացման կուրսերը։ 1962 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։ Տիրապետում է արաբերեն, ֆրանսերեն և անգլերեն լեզուներին։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Սաարե
Սաարե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։ Գտնվում էր Գենջ գյուղաքաղաքից 17 կմ հարավ-արևմուտք՝ Արածանի գետի ձախ կողմում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Խաչատրյանի անվան եռյակ
Խաչատրյանի անվան եռյակ (Khachtcrian Trio), հիմնադրվել է 1999 թվականին որպես «Արսիկա»։ 2008 թվականից եռյակը կրում է հայ անվանի կոմպոզիտոր, դիրիժոր, մանկավարժ Արամ Խաչատրյանի անունը։
2006 թվականից եռյակը հանդես է գալիս հետևյալ կազմով` Արմինե Գրիգորյան (դաշնամուր), Կարեն Շահգալդյան (ջութակ), Կարեն Քոչարյան (թավջութակ)։
Գործունեություն
Խաչատրյանի անվան եռյակը համերգներով հանդես է եկել Վիեննայի (Musikverein), Համբուրգի (Laiezhalle), Լայպցիգի Գևանդհաուզ, Մյունխենի (Gasteig-Philharmonie) համերգասրահներում։ Լոզանում («Schubertiade»), Կոստա-Ռիկայում («Festival de las Artes»), Մեքսիկայում («Festival International Cervantino») մասնակցել է փառատոների։ Կատարումներով հանդես է եկել Շվեյցարիայում, Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայում, Մեծ Բրիտանիայում, Ավստրալիայում, Մերձբալթյան երկրներում, Ավստրիայում, Գերմանիայում, Չինաստանում, Բուլղարիայում, Չեխիայում, Վրաստանում, Մոլդովայում, Ռուսաստանում, Հայաստանում և Արցախում ։
Եռյակը զբաղվում է նաև լուսավորչական գործունեությամբ` վարպետության դասեր է անցկացնում ՀՀ մարզերի դպրոցականների և ուսանողների հետ։
Եռյակի ելույթները հեռարձակվել են ռադիոյով և հեռուստատեսությամբ։ Խաչատրյանի անվան եռյակը համագործակցում է ժամանակակից կոմպոզիտորների հետ ։ Համույթը իրականացրել է բազմաթիվ պրեմիերաներ, մի շարք ստեղծագործություններ ձոնվել են եռյակին։
Տրիոյի ստեղծագործական գործունեությունն անմիջականորեն կապված է Երևանում Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանի հետ, որտեղ ձայնագրվում են Տրիոյի ձայնասկավառակները, Առնո Բաբաջանյանի և Դմիտրի Շոստակովիչի ջութակի, թավջութակի և դաշնամուրի համար գրված երկերի (2009), Ալեքսանդր Հարությունյանի կամերային ստեղծագործություններից բաղկացած (2012), Պյոտր Չայկովսկու Տրիո A-moll և Անտոն Արենսկիի Տրիո թիվ 1 (2012) ձայնասկավառակները, իրականացվում են բազմապիսի ծրագրեր, կազմակերպվում համերգներ ։
2009 թվականին Եռյակը թողարկել է անդրանիկ ձայնասկավառակը, որտեղ զետեղված են Առնո Բաբաջանյանի և Դմիտրի Շոստակովիչի ստեղծագործությունները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի նվագախմբեր Կատեգորիա:Երաժշտական տրիոներ
Լուսինը դիցաբանության մեջ
Լուսինը դիցաբանության մեջ, լուսնի և լուսնային փուլերի մասին առասպելներ։ Կապված է աստրալ առասպելների հետ, նախ և առաջ սոլյար (արևային) առասպելների հետ. լուսինը և արևը իրար հետ կազմում են երկանդամ հակադրության հակառակ կողմեր, որը հատուկ է դիցաբանական գիտակցությանը (վերև-ներքև, տղամարդ-կին, կենդանի-անկենդան) ։ Հին չինական բնափիլիսոփայության մեջ պասիվ, մութ, կանացի ինը կապված է լուսնի հետ, իսկ ակտիվ, պայծառ, տղամարդկային յանը կապված է արևի հետ։ Սովորաբար լուսինը կապվում է բացասական սկզբի հետ, բայց հանդիպում են նաև բացառություններ. այսպես՝ դահոմեյյան դիցաբանության մեջ երրորդության լուսնային մասը (Մավու) երկմիաբան է Արարիչ-Մավու-Լիզայի հետ և տիրում է գիշերվան, գիտելիքին, ուրախությանը, իսկ արևայինը՝ Լիզան՝ օրվան, ուժին ու աշխատանքին ։
Լուսնի հետ կապված դիցաբանական ամենատարածված մոտիվները վերաբերում են պատճառագիտական պատմություններին, որոնք բացատրում էին հենց լուսնի ծագումը, լուսնային փուլերի, լուսնի հետքերի առաջացումը և այլն։ Հնդեվրոպական, սիբիրյան և հնդկական դիցաբանական համակարգերում կարևոր տեղ են զբաղեցնում արևի և լուսնի երկնային ամուսնությունները ։ Լուսինը այդ պատմություններում կարող էր հանդես գալ ինչպես կին, այնպես էլ տղամարդ (վերջին տարբերակը գերակշռում է Սիբիրի ազգերի մոտ, և հավանաբար, հնագույն ցեղերից շատերի մոտ) ): Այդ պատճառագիտական առասպելը միաժամանակ հանդես է գալիս նաև որպես լուսնային փուլերի ծագումը բացատրող. բալթիական դիցաբանության մեջ Պերկունասը սրով կտրում է Լուսնին՝ արևին դավաճանելու համար։ Սիբիրում հաճախ է հանդիպում հետևյալ պատմությունը. Լուսինը իջնում է երկրի վրա, որտեղ նրա բռնում է չար կախարդը՝ խթոնիկ աստվածուհին։ Արևը գալիս է նրան օգնության և փորձում է փրկել նրան կախարդից, բայց կախարդը այնքան ամուր էր բռնել, որ Լուսինը բաժանվել է երկու մասի ։ Հրեշային արարածների կողմից լուսնի կիսելը կամ խժռելը ևս շատ տարածված է, որով բացատրվում էր ինչպես լուսնային փուլերի, նաև լուսնի խավարման երևույթները։
«Մեռնող» և «հարություն առնող» լուսնի կերպարները կապված են լուսնի մահվան մասին առասպելների հետ։ Բազմաթիվ հնագույն ժողովուրդների մեջ եղել է այն պատկերացումը, որ հնում մարդիկ մահացել են և կրկին հարություն առել, ինչպես լուսինը, սակայն հետագայում ինչ-որ բան զրկել է մարդկանց այդ շնորհից։ Ավստրալիական արանդա ցեղը ունեցել է հետևյալ առասպելը. հին ժամանակներում ապրելիս է եղել պարկամկան տոտեմի մարդ, որը մահացել և թաղվել է, բայց շուտով դուրս է եկել գերեզմանից տղայի կերպարով. նա անընդհատ մահանում ու վերակենդանանում էր երկնքում ։
Շատ ժողովուրդներ ունեն հատուկ առասպելներ լուսնի ծագման մասին։ Շատ հաճախ դրանք այդտեղ մեկնաբանվում են որպես լուսին դարձած մարդ, սովորաբար՝ լծակով ու դույլերով կին (նիվխեր, թաթարներ, հնարավոր է սկանդինավներ) ։ Հաճախ մարդը լուսին է դառնում որպես պատիժ (թաթարների մոտ «հիմար կինը», Կայենը ապոկրիֆիկ պատմություններում և այլն) ։ Ասիական ավանդույթներում լուսնի հետքերը մեկնաբանվում են որպես «լուսնային ճագար» կամ «նապաստակ», իսկ Հարավային Ամերիկայի, Հարավարևելյան Ասիայի, Ավստրալիայի և Հյուսիսային Ամերիկայի ժողովուրդներում մեկնաբանվում են որպես վերքեր, կեղտ և ներկ լուսնի երեսին ։ Զարգացած դիցաբանություններում լուսնի շնչավոր երևույթի հայտնվելուն զուգահեռ ի հայտ են եկել մարդանման աստվածություններ, որոնք մարմնավորել են լուսնին։ Նորհեթանոսական կրոններում լուսինը համարվել է եռադեմ աստծո մարմնավորումը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դիցաբանություն Կատեգորիա:Լուսին Կատեգորիա:Կատաստերիզմներ
Ուշ միջնադարի հայկական դպրոց
Ուշ միջնադարի հայկական դպրոց, հայկական կրթությունը և գիտությունը պատմական հայրենիքում և Եվրոպայի ու Ասիայի հայկական գաղթավայրերում 15-17-րդ դարերում ։
Հայաստանը ուշ միջնադարում
Հայկական լեռնաշխարհում գոյություն ունեցող Բագրատունիների թագավորությունը (885-1045) դեռ 10-րդ դարից բաժանվել էր մի քանի հայկական թագավորությունների և իշխանությունների։ Պետության կործանումից հետո դրանք անցնում են նախ Բյուզանդական կայսրության, ապա՝ Սելջուկյան սուլթանության կազմ։ 12-րդ դարում վրաց միապետերի, մասնավորապես՝ Դավիթ Շինարարի (1089-1125) և Թամար թագուհու (1184-1213) շնորհիվ, հյուսիսային և արևելյան Հայաստանի մեծ մասն ազատագրվում է վրաց զորքերի հրամանատար Սարգիս Զաքարյանի, ապա իր որդիների՝ Զաքարեի ու Իվանեի գլխավորությամբ։ Զաքարյան իշխանապետությունը, ինչպես և բուն Հայկական լեռնաշխարհի սահմաններից դուրս գտնվող Կիլիկիայի հայկական թագավորությունը 14-րդ դարում կործանվում են։ 15-րդ դարում ասպարեզից հեռանում կամ տարածքով ու հզորությամբ խիստ կրճատվում են նաև պատմական Հայաստանում գոյություն ունեցող իշխանությունները ։ Հայաստանն ուշ միջնադար էր թևակոխել առանց պետականության. կարա-կոյունլու և ակ-կոյունլու թուրքմենական ցեղերի միջև պատերազմի դաշտ դառնալուց հետո երկիրը երկու անգամ (1555, 1639) բաժանվել էր Մերձավոր Արևելքում ստեղծված երկու աշխարհակալ կայսրությունների՝ Օսմանյան կայսրության և Սեֆյան Պարսկաստանի միջև ։ Հյուսիսային հարևան Վրաստանում դեռևս շարունակում էին ձևականորեն պահպանվել Քարթլիի, Կախեթի և Իմերեթի թագավորությունները։ Նրանց իշխանության տակ էին ոչ միայն Պատմական Վրաստանի հողերի մեծ մասը, այլև որոշ հայկական գավառներ՝ Լոռի-Փամբակը, Ղազախ-Շամշադինը, մասամբ՝ Շիրակը և այլն։ Դրանով է բացատրվում հայ համայնքի առկայությունը մայրաքաղաք Թիֆլիսում, որտեղ հայ ազնվականությունը հաստատվել էր դեռ Վրաց թագավորության (1008-1490) կազմավորման տարիներից՝ Բագրատիոնիների հովանու ներքո։
1603-1604 թվականներին պարսից շահ Աբբաս I-ի (1587-1629) հրամանով Արևելյան Հայաստանի բնակչության մեծ մասը տեղահանվում է հայրենիքից և քշվում Պարսկաստան։ Հայկական ինքնությունը պահպանում են Սյունիքն ու Արցախը՝ տեղի հայ իշխանների, և Լոռին ու Տավուշը՝ վրաց թագավորների շնորհիվ։ Թուրք-պարսկական տիրապետությունը Հայաստանում շարունակվում է նաև 18-րդ դարում։ Պատերազմական գործողությունների պատճառով ժամանակի հայկական վերնախավը՝ վաճառականությունը, հաստատվում է Հնդկաստանի, Պարսկաստանի, ինչպես նաև՝ Բալկանյան թերակղզու և այլ երկրամասերում։ Այդպես ձևավորվեցին Եվրոպայի ու Ասիայի հայկական գաղթօջախները, որոնց մի մասում շարունակվում էր հայկական մշակույթի պահպանումն ու զարգացումը ։
Կրթությունը Հայաստանում
15-17-րդ դարերում նվաճողների պատերազմները և երկարատև տիրապետությունը մեծ հարված հասցրին հայկական գիտությանը։ Զարգացած միջնադարի հայկական դպրոցը, որը հովանավորվում էր հայ ազնվական ընտանիքների կողմից, անկում ապրեց։ Իրենց գոյությունը դադարել էին Անիի ու Կարսի վարդապետարանները, Հաղպատի ու Սանահինի դպրոցները, Նարեկավանքի ու Սևանավանքի կրթօջախները, Հավուց Թառի և Մալաթիայի գրչության կենտրոնները, Գլաձորի ու Տաթևի համալսարանները և այլն։ Փակվեցին նաև դրանցում գործող մատենադարաններն ու գրադարանները, և վանական համալիրները կրթամշակութային օջախներից վերածվեցին պաշտպանական կառույցների՝ բացակայող աշխարհիկ առաջնորդների փոխարեն հայ բնակչությունն օտար զավթիչներից պաշտպանելու նպատակով ։
Վերոնշյալներից միայն Տաթևի համալսարանն էր, որը մասամբ շարունակում էր գործել 15-րդ դարի սկզբին՝ աստվածաբան, փիլիսոփա և ազգային-եկեղեցական գործիչ Գրիգոր Տաթևացու վարդապետության տարիներին։ Կրթօջախն ուներ մեծաքանակ ուսանողներ, ովքեր սովորում էին «յոթ ազատ արվեստները»՝ քերականություն, դիալեկտիկա, ճարտասանություն, թվաբանություն, երկրաչափություն, երաժշտություն, և աստղաբաշխություն։ Դրանցից առաջին երեքը սովորելու դեպքում ուսանողները ստանում էին կրթական առաջին աստիճան, իսկ մյուս չորսը փուլ առ փուլ սովորելով՝ որակավորվում էին որպես վարդապետներ կամ մագիստրոսներ։ Լենկթեմուրի արշավանքների շրջանում Գրիգոր Տաթևացին ստիպված էր իր աշակերտներով տեղից տեղ փոխադրվել՝ ուսուցումը չընդհատելու և առավել ապահով վայրերում այն շարունակելու համար։ Երկարատև չեղավ նաև Մեծոփավանքի դպրոցի կյանքը. Թովմա Մեծոփեցու մահից հետո այն զգալիորեն թուլացավ ։ Նրա ուսուցչապետության շրջանում այստեղ ուսումնասիրվում էին գիտության և արվեստի բազում բնագավառներ, ստեղծվում էին դասագրքեր։ Դրանցից էին լեզվաուսուցողական առաջին հայերեն դասագիրքը, տոմարագետ Հակոբ Ղրիմեցու բնագիտական աշխատությունները ։ Մեծոփավանքի գործունեության տարիներին որոշակի զարգացում ապրեց դեռ զարգացած միջնադարից գործող Խառաբաստավանքի գրչության կենտրոնը, որը ղեկավարում էր Թովմա Մեծոփեցու դասընկեր Կարապետ վարդապետը։ 15-րդ դարի սկզբին այն տեղափոխվել էր Ցիպնավանքի դպրոց։ Դեռ վաղ միջնադարում Արևմտյան Հայաստանի տարածքում բացվել էր Կապոսի դպրոցը։ Այն իր զարգացման գագաթնակետին էր հասել 13-15-րդ դարերում։ 1489 թվականին նրան էին միացել Ավագ վանքի դպրոցի սաները և վարդապետները։ 17-րդ դարի սկզբից Բաղեշ (Բիթլիս) քաղաքում տեղի հայ ազնվականության ու հոգևորականության հովանու ներքո իր գործունեությունն է սկսում Ամիրդոլու վանքի դպրոցը։ Նշանավոր վարդապետերից էին Բարսեղ Գավառացին և Ներսես Մոկացին։ Նրանք ձեռնամուխ են լինում հին ձեռագրերի ընթերցմանը։ Միևնույն ժամանակ պարսկահպատակ Սյունիքում՝ հայ մելիքների ու Սյունիքի մետրոպոլիտության օժանդակությամբ 17-րդ դարի առաջին քառորդին՝ անապատական դպրոց է բացվում նաև Հարանց կամ Սյունյաց Մեծ անապատում ։ 1610 թվականին այստեղ են գալիս Սարգիս եպիսկոպոսը և Կիրակոս Տրապիզոնցին։ Երբ Բաղեշի Ամիրդոլու դպրոցից այստեղ է գալիս Ներսես Մոկացին, դպրոցում ուսանողներին սովորեցնում են հայ և հույն փիլիսոփաների՝ Դավիթ Անհաղթի, Պլատոնի, Արիստոտելի, Պորփյուրի, Եզնիկ Կողբացու գրվածքները։ Այդ ուսումնական կենտրոնից սկիզբ առավ Արևելյան Հայաստանի կրթական ու մշակութային առաջընթացը։
Ներսես Մոկացու սաները դպրոցներ են բացում Երևանում, Էջմիածնում, Ագուլիսում, Օհանավանում։ Երևանի դպրոցներից նշանավոր էր Անանիա առաքյալի անապատի դպրոցը, որը հիմնել էր կաթողիկոս Մովսես Գ Տաթևացին 1620 թվականին։ Նա նաև գրչության կենտրոն ու դպրոց է հիմնում Հովհաննավանքում։ 1635-1637 թվականներին այդ դպրոցը փոխադրվում է Էջմիածին, սակայն Հովհանավանքում ուսուցումը չի դադարում։ Այստեղ դասավանդում էին Ոսկան Երևանցին, Սիմեոն Ջուղայեցին, Ստեփանոս Լեհացին, Զաքարիա Քանաքեռցին և ուրիշներ ։ Դպրոցների շրջանավարտներն իրենց հերթին շրջագայում էին Հայաստանի տարբեր գավառներում և վանքերին կից դպրոցներ բացում։ Առավել զարգացած դպրոցներում եղել են մատենադարաններ և գրչության կենտրոններ, որտեղ բազմացվել են ձեռագիր մատյաններ ։
Ուշ միջնադարի ընթացքում կրթամշակութային մասնակի գործունեություն էին վարում առավել պաշտպանված վայրերում գտնվող վանական համալիրները՝ Վանա լճում գտնվող Լիմ, Կտուց, Աղթամար անպատների գրչության կենտրոնները, Սևանա լճում՝ համանուն վանքը, ինչպես նաև՝ Արցախի իշխանների հովանու ներքո՝ Գանձասարը, 1441 թվականից Վաղարշապատ վերադարձած հայոց կաթողիկոսական աթոռի հովանու ներքո՝ Էջմիածինը, և այլն ։ Լիմ կղզու դպրոցի հիմնումը կապված էր Ներսես Մոկացու և նրա աշակերտ Մելիքսեթ Վժանացու անվան հետ ։ Աշխուժանում է դեռևս 7-րդ դարից Գեղարդի վանքում գործող Այրիվանքի դպրոցը՝ Մխիթար և Սիմոն վարդապետերի առաջնորդությամբ։ Ուշ միջնադարում այստեղ էր պահվում սուրբ գեղարդը։ Լեռնային անմատչելի վայրերում հիմնված դպրոցներից էր Զեյթունի գրչության կենտրոնը (Կիլիկյան Հայաստան)։ Այն գործել է 16-18-րդ դարերում՝ Սուրբ Սարգիս և Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիներին կից գրչատներում։
Կրթությունը գաղթօջախներում
Պատմական Հայաստանի սահմաններից հեռու ապրող հայ ժողովրդի մշակութային առաջընթացի ու քաղաքակրթական վերելքը պայմանավորված է եղել կրթության տարածմամբ։ Ուշ միջնադարում ոչ միայն փորձել են շարունակել նախորդ դարաշրջանների կրթական ավանդույթները, այլև օգտագործվել են նոր հնարավորություններ։ Հայկական համայնքներում աշխուժացավ կրթական գործը, որ պայմանավորված էր նաև դրանց ստվարացմամբ։ 15-րդ դարում հայ գաղթօջախներում սկսում է կրթամշակութային գործունեությունը, որն իրականացվում էր վանական համալիներներին կից՝ հայապահպանության նպատակներով։ Այն հովանավորվում էր հայկական եկեղեցու և հայ վաճառականության կողմից։ Ուշ միջնադարում Փոքր Ասիայի հայաշատ համայնքներում բացվում են դպրոցներ, որոնցից նշանավոր էր Կուտինայի գրչության կենտրոնը համանուն (այժմ՝ Քյոթահիա) քաղաքում։ Ղրիմի հայ գաղթօջախը, որը ձևավորվել էր դեռ Անիի կործանումից հետո (1045), 15-րդ դարում ուներ հայկական դպրոց Անտոնի վանքում։ Նրա սաները սովորում էին ոչ միայն աստվածաբանություն և քերականություն, այլև տոմարագիտություն, աստղաբաշխություն, թվաբանություն և այլն։ Ղրիմում բացվել էր մանրանկարչական դպրոց։
Ուշ միջնադարում հայկական մշակութային օջախները ոչ միայն շարունակում էին հայոց ազգային ավանդույթները, այլև առավել սերտորեն էին առնչվում եվրոպական քաղաքակրթության նվաճումների հետ։ Մշակութային խոշոր նվաճումներից մեկը հայ տպագրական գործի սկզբնավորումն էր։ Յոհան Գուտենբերգի կողմից տպագրության գյուտից կես դար անց՝ 1512 թվականին, Իտալիայի Վենետիկ քաղաքում լույս տեսավ հայերեն տպագիր առաջին գիրքը՝ «Ուրբաթագիրքը»։ Առաջին հայ տպագրիչը Հակոբ Մեղապարտն էր։ Նա այստեղ 1512-1513 թվականների ընթացքում լույս ընծայեց հինգ անուն գիրք՝ «Ուրբաթագիրք», «Պատարագատետր», «Աղթարք», «Պարզատումար», «Տաղարան» ։