cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Անդրեյ Ուպիտ
Գործունեություն
«Նոր ակունքներ» վեպով Ուպիտը սկսել է «Ռոբեժնիեկները» վիպաշարը լատվիական գրականության ամենանշանակալի ստեղծագործություններից մեկը, որը պատմում է 1905 - 1907 թթ. հեղափոխության ժամանակ լատվիական գյուղացիության ուղիների մասին։ 1910 - 1911 թթ. բացահայտորեն անցել է պրոլետարիատի դիրքերը, ծավալել հրապարակախոսական և գրական–քննադատական գործունեություն։ «Կինը», «Մետաքսե սարդոստայնում», «Ոսկի», «Ուրացողները» վեպերում Ուպիտը խարազանել է քաղաքային բուրժուազիային, քաղքենիությունը։ «Կանչ ու արձագանք», «Մեկը և շատերը» պիեսներում լատվիական դրամատուրգիայում առաջին անգամ ստեղծել է բանվոր հեղափոխականների ռեալիստական կերպարներ։ 1917 թ. փետրվարի հեղափոխությունից հետո, որի իրադարձություններն արտացոլված են «Ձնհալ» պատմվածքների ժողովածույի մեջ, Ուպիտը ընտրվել է Ռիգայի բանվորների դեպուտատների սովետում և սովետի գործկոմում։ Դեռևս 1920 - 1940 թթ. Լատվիայում Ուպիտը մշակել է սոցիալիստի, ռեալիզմի սկզբունքները։ 1921 թ. հրատարակել է «Հյուսիսային քամի» վեպը։ Բուրժուական հանրապետության բարքերն է խարազանել «Ծիածանային կամրջով», «Յան Ռոբեժնիեկի վերադարձը», «Յան Ռոբեժնիեկի մահը», «Ժպտացող տերև» վեպերում և երգիծական կատակերգություններում։ Ուպիտի նովելագրության բարձրակետն են «Կերպարանափոխություն» և «Մերկ կյանք» ժողովածուները։ «Միրաբո» և «Ժաննա դ’Արկ» ողբերգություններով Ուպիտը սկսել է հերոսի և ժողովրդական զանգվածների փոխհարաբերության մասին պատմություն եռերգությունը։ Պատմության թեմայով է գրված նաև «Դարերի սահմանագծում» քառահատոր վեպը։ Ուպիտ հիմնական հեղինակն է «Համաշխարհային գրականության պատմություն» քառահատոր աշխատության։ «Սպարտակ» ողբերգությունով ավարտել է պատմական եռերգությունը։ «Կանաչ երկիր» և «Լուսաշերտ ամպերի մեջ» երկերգությունը պատմում է XIX դարի վերջին լատվիական գյուղական կյանքի և բանվորական շարժման առաջին քայլերի մասին։ Ուպիտը եղել է Լատվիայի ՍՍՀ գերագույն սովետի նախագահության նախագահի տեղակալ և նախագահության անդամ, Լատվիայի ԳՄ վարչության նախագահ։ Լատվիայի ՍՍՀ պետական մրցանակ։ Պարգևատրվել է Լենինի այլ շքանշաններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լատիշ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Լատիշ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լատիշ բանաստեղծներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Լատիշ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Լատիշ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ազգային ակադեմիաների անդամներ Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Մըլինա Օլինեսկու
Մըլինա Օլինեսկու (Mălina Olinescu, ), ռումինացի երգչուհի է, ով ներկայացրել է Ռումինիան Եվրատեսիլ 1998 երգի մրցույթում գրավելով 25-րդ հորիզոնականը 6 միավորով։ Մըլինան 2011 թ. դեկտեմբերի 12-ին ինքնասպանություն է գործել նետվելով իր տան պատուհանից։
Արտաքին հղումներ
http://www.tert.am/am/news/2011/12/13/eurovision/
Կատեգորիա:Ինքնասպաններ Կատեգորիա:Ինքնասպան երաժիշտներ Կատեգորիա:Ռումինացի երգչուհիներ
Էլ Հաջի Դիուֆ
Էլ Հաջի Հուսեյն Դիուֆ (El-Hadji Ousseynou Diouf, الحاج ديوف, ), սենեգալցի նախկին պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, իր ողջ կարիերայի ընթացքում նա խաղացել է կիսապաշտպանի և հարձակվողի դիրքում։
Կենսագրություն
Դիուֆն իր կարիերան սկսել է Ֆրանսիայում, որտեղ հանդես է եկել «Սոշո» ակումբում։ Նրա առաջնախաղը տեղի է ունեցել 1998 թվականի նոյեմբերի 12-ին «Բաստիայի» դեմ խաղում։ Այդ ժամանակ Դիուֆի թիմը հաղթել է 2։1 հաշվով։ Ֆուտբոլիստը հաջորդ մրցաշրջանին սկսվել է հանդես գալ «Ռենում», իսկ մեկ տարի անց նա հայտնվել է «Լանսում», որտեղ անցկացրել է երկու մրցաշրջան։
2002 թվականին Դիուֆը, որը Սենեգալի հավաքականի կազմում Ճապոնիայում և Հարավային Կորեայում կայացած աշխարհի առաջնությունում գեղեցիկ խաղ է ցուցադրել, տեղափոխվել է Անգլիա և 10 միլիոն ֆունտ ստերլինգով պայմանագիր կնքել «Լիվերպուլի» հետ։ «Լիվերպուլի» մարզիչ Ժերար Ուլիեն բարձր է գնահատել նրա խաղը, սակայն երկու տարի անց նրա կարծիքը ֆուտբոլիստի նկատմամբ փոխվել է։
Դիուֆը «Լիվերպուլի» կազմում նվաճել է 2003 թվականի անգլիական Ֆուտբոլային լիգայի գավաթ Լիգայի գավաթը, մասնակցել է Չեմպիոնների Լիգա|Չեմպիոնների լիգայի և ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի հանդիպումներին, սակայն ակումբի երկրպագուների հիշողության մեջ մնաց որպես Ժերար Ուլիեի ժամանակաշրջա ի վատագույն ձեռքբերումներից մեկը։ Դիուֆը հիշվում է նաև իր ոչ մարզական պահվածքով․ նա ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի խաղի ժամանակ թքել է տրիբունաներում նստած «Սելտիկի» երկրպագուների ամբոխի վրա։
2004/05 մրցաշրջանը Դիուֆը վարձավճարով անցկացրել է «Բոլթոն Ուոնդերերս», որից հետո մշտական ​​հիմունքներով նրան ձեռք է բերել թիմի մարզիչ Սեմ Էլլարդայսը։ Այն գումարը, որը «Բոլթոն Ուոնդերերսը» վճարել է «Լիվերպուլին» ֆուտբոլիստի համար, մնացել է անհայտ։ Դիուֆը դարձել է ակումբի կանոնավոր խաղացող և արժանացել թիմի երկրպագուների ուշադրությանը։ 2008 թվականի մայիսի 3-ին BBC հեռուստա-ռադիոընկերությանը տված հարցազրույցում ֆուտբոլիստը հայտարարել է, որ մրցաշրջանի վերջում կհեռանա «Բոլթոն Ուոնդերերսից» և այլևս մտադիր չէ մնալ Անգլիայի Պրեմիեր լիգայում ։
Հայտարարությունից երկու ամիս անց Դիուֆը պայմանագիր է կնքել «Սանդերլենդի» հետ, իսկ մեկ տարի անց՝ «Բլաքբըրն Ռովերսի» հետ։ Երկու թիմերում էլ Դիուֆը հաջողությունների չի հասել։ Հաշվի առնելով ֆուտբոլիստի չափազանց ցածր ելույթը, անհեթեթ և քմահաճ բնույթը, Սթիվ Քինի մարզչական շտաբը առանց ափսոսանքի որոշում է կայացրել 2011 թվականի հունվարին Դիուֆին վարձավճարով տալ շոտլանդական «Ռեյնջերսին», որտեղ նա 15 խաղում միայն մեկ գոլ է կարողացել խփի։
2011 թվականի աշնանը սենեգալցի ֆուտբոլիստը եռամսյա պայմանագիր է կնքել «Դոնքասթեր Ռովերս» ակումբի հետ, մրցաշրջանն ավարտել է Անգլիայի լիգայի առաջնության վերջին տեղում և իջել երրորդ դիվիզիոն ։
2012 թվականի մայիսի սկզբին Դիուֆը հայտարարել է իր կարիերան «Լիդս Յունայթեդ» ակումբում շարունակելու մտադրության մասին. Օգոստոսի 11-ին հայտնի է դարձել, որ սենեգալցին առանց պրոֆեսիոնալ պայմանագիր կնքելու դարձել է թիմի խաղացող ։ Նույն օրը «Շրուսբերի Թաունի» հետ Լիգայի գավաթի խաղում նա նշել է իր նորամուտը (4:0) ։
Հավաքականում
Սենեգալի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում Էլ Հաջին իր նորամուտը նշել է 2000 թվականին, Բենինի հավաքականի դեմ խաղում։ Նա մասնակցել է 2002 թվականի աշխարհի առաջնությանը, որտեղ իր թիմը մեկնարկային խաղում սենսացիոն կերպով հաղթաել է գործող չեմպիոններին՝ ֆրանսիացիներին, դուրս եկավ փլեյ-օֆֆ, որտեղ հաղթել է Շվեդիայի դեմ, իսկ հետո լրացուցիչ ժամանակում պարտվեց Թուրքիային։ Դիուֆը 2002 թվականին Սենեգալի հավաքականի կազմում հասել է Աֆրիկայի ազգերի գավաթի եզրափակիչ։
2004 թվականին նրա անունն ընդգրկվել է ՖԻՖԱ 100 ցուցակում։ Նույն թվականին նա որակազրկվել է չորս միջազգային խաղով այն բանից հետո, երբ թիմերից մեկի հետ խաղում կոպտել է մրցավարին։ 2007 թվականի հոկտեմբերին Էլ Հաջին հայտարարել է, որ ղեկավարության մշտական ​​կազմակերպչական խնդիրների պատճառով հեռանում է Սենեգալի հավաքականից ։ Մի քանի օր անց թիմի գլխավոր մարզիչ Հենրիկ Կասպերչակը նշել է, որ Դիուֆը մնացել է թիմում ։
2017 թվականից Դիուֆը գտնվում էր Դակարում, նա սպորտի հարցերով խորհրդական է Սենեգալի նախագահ Մակի Սալլի մոտ, ղեկավարում է իր սեփական մարզական թերթը և մարզադահլիճը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սենեգալցի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լիվերպուլի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բլաքբըրնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սանդերլենդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բոլթոն Ուոնդերերսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լիդս Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լանսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սոշոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՖԻՖԱ 100 Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Տորունիք
Տորունիք (նախկինում` Ղզըլշաֆակ, Շխլար), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Սիսիանի տարածաշրջանում, Սիսիան քաղաքից մոտ 11 կմ հարավ, Այրիգետի ձախ ափին, ծովի մակարդակից մոտ 1780-1840 մ բարձրության վրա։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից ճանապարհով կազմում է մոտ 118 կմ։: Բնակչությունը` 120 մարդ (2011), հայեր ։
Շիխլար անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Սիսիանի շրջանի։ 1940 թ. վերանվել է Ղզըլշաֆակ, իսկ 1991 թ.` Տորունիք ։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ։
Գոյություն է ունեցել դեռևս միջնադարյան ժամանակաշրջանում՝ բազմաթիվ անգամներ հիշատակվելով Ստեփանոս Օրբելյանի կողմից։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների` Տորունիքի մշտական բնակչությունը կազմել է 120, առկա բնակչությունը` 111 մարդ ։ Գյուղը մինչև 1988-1989 թթ. բնակեցված է եղել ադրբեջանցիներով, որոնց արտագաղթից հետո գյուղում բնակություն են սկսել հաստատել Ադրբեջանից բռնագաղթած 34 տուն (78 անձ) հայեր ։ Տորունիքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր
Շաբուկ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռոտցո
Ռոտցո (իտալ. Rotzo), կոմունա Իտալիայի Վենետո մարզում՝ Վիչենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 620 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը 20 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 28 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս - 36010։ Հեռախոսային կոդ - 0424։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
(9131) 1998 JV
(9131) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1998 թվականի մայիսի 1-ին NEAT ծրագրի կողմից Հալեկալայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,383993 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8594 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9086 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1344,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,267761 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,53° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:NEAT ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Տոկունության արվեստ
Գրող Մայքլ Ֆելոնը հետևում է ուղղության ակունքներին մինչև 1970-ական թվականներին Կալիֆոռնիայում Քրիս Բերդենի աշխատանքը ։ Բորդենը Five-Day Locker Piece (1971) փերֆորմանսի շրջանակներում հինգ օր անցկացրել է արկղում, Shoot (1971) փերֆորմանսի շրջանակներում հրազենային վնասվածք է ստացել ձեռքին և Bed Piece (1972) փերֆորմանսի շրջանակներում 22 օր ապրել է առանց անկողնուց, որը դրված էր գեղարվեստի պատկերասրահում, վեր կենալու ։
Տոկունության արվեստի մեկ այլ օրինակ վերաբերվում է Տեչինա Սեի One Year Performance 1980—1981 (Time Clock Piece), ին որի ժամանակ չինացի նկարիչը 12 ամսվա ընթացքում ամեն օր նշում է կատարել աշխատաժամանակի հաշվառման քարտերում և Art/Life One Year Performance 1983—1984 (Rope Piece)-ին, որի ժամանակ Սեն և Լինդա Մոնտանոն մեկ տարի անցկացրել են 2,5 մետր երկարությամբ պարանով իրար կապած ։
The House with the Ocean View (2003) փերֆորմանսի ժամանակ Մարինա Աբրամովիչը առանց բառ արտաբերելու 12 օր առանց սննդի անցկացրել է բեմի վրա՝ ամբողջությամբ բաց հանդիսատեսի համա ։ Նրա աշխատանքների համար անհրաժեշտ էր ֆիզիկական տոկունություն, որ 2012 թվականին նա կազմակերպել էր այսպես կոչված «ուսումնական ճամբար» Նյու Յորքում՝ Հադսոնի նահանգում, որտեղ պատրաստում էր փերֆորմանսների մասնակիցներին, որոնց համար պահանջվում էր մի քանի մարդ ։
Արվեստաբան Կարեն Գոնսալես Ռայթը կարծում է, որ տոկունության արվեստը ինքնատիրապետման միջոցով գոյատևումն է, իսկ փերֆորմանսի մասնակից մարդիկ այդպիսով մարտահրավեր են նետում մահվանը։ Բացի այդ, նրա կարծիքով, տոկունության արվեստը փերֆորմանսի առավել արմատական ձևն է ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Արվեստի ոճեր Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստ
Անդրես Պալոպ
Անդրես Պալոպ Սերվերա (Andrés Palop Cervera, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ, 2008 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն։
Կարիերիա
«Վալենսիա»-ում, որի սանն էր հանդիսանում, Պալոպը փոխարինել է Սանտյագո Կանիսարեսին, իսկ «Սևիլյա»-ում դարձել է հիմնական դարպասապահ։
2007 թվական մարտի 15-ին ՈւԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի 1/8 եզրափակչի պատասխան խաղում «Շախտյոր Դոնեցկ»-ի հետ խաղի երկրորդ խաղակեսի ավելացված ժամանակում ուկրաինական թիմի օգտին 2։1 հաշվի ժամանակ Անդրեսը անկյունայինի խաղարկումից հետո գլխով գոլ է խփել և հավասարեցրել է հաշիվը։ Լրացուցիչ ժամանակում «Սևիլյան» խփել է ևս մեկ գոլ և դուրս է եկել մրցախաղի հաջորդ փուլ ։ ՈւԵՖԱ-ի Գավաթի եզրափակչում «Էսպանյոլ»-ի հետ խաղում տասնմեկ մետրանոց հարվածներով Պալոպը հետ է մղել երեք հարված, ինչը թույլ է տվել «Սևիլյա»-ին երկրորդ անգամ անընդմեջ հաղթել այս մրցախաղում։ Պալոպը ճանաչվել է եզրափակիչի լավագույն խաղացող։
Անդրես Պալոպը Իսպանիայի հավաքականի կազմում Եվրո 2008-ում դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն՝ չխաղալով ոչ մի խաղ։
2013 թվականի հունիսին Պալոպը պայմանագիր է ստորագրել «Բայեր Լևերկուզեն»-ի հետ ։
2014 թվականի ապրիլին Պալոպը հայտարարել է կարիերիայի ավարտի մասին ։
2015 թվականի փետրվարից մինչև 2016 թվականի մայիս ղեկավարել է «Ալկոյանո» ակումբը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Եվրոպայի չեմպիոններ Կատեգորիա:Սևիլյայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վալենսիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բայեր Լևերկուզենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Խետաֆեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ {{DEFAULTSORT:Պալոպ, Անդրես}}
Ուֆինե
Ուֆինե (Уфинье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 17 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Քրիստինե Պեպելյան
Քրիստինե Պեպելյան, հայ փոփ երգչուհի։
Կենսագրություն
Ծնվել է Երևանում՝ 1980 թվականի ապրիլի 22-ին։
1997 թվականին ավարտել է Սպենդիարյանի անվան երաժշտական դպրոցի ջութակի դասարանը։ 1997-2003 թվականներին սովորել է Հայաստանի Երգի պետական թատրոնում։ 2005 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի ջազ-վոկալ բաժինը։
Աշխատել է Հայաստանի Հանրային Հեռուստաընկերությունում և վարել «Կինկոմ» հաղորդումը, «Շանթ» հեռուստաընկերությունում՝ «Հայսուպերսթար 3» նախագիծը, «Արմենիա» հեռուստաընկերությունում` «Բարի լույս, հայեր» առավոտյան հաղորդաշարը։
2013 թվականին եղել է Հայաստանի ձայնը նախագծի երաժշտական մարզիչ։
Հյուրախաղերով և մենահամերգներով եղել է աշխարհի բազմաթիվ երկրներում։ Թողարկել է 3 ձայնասկավառակ, 2 տեսասկավառակ, նկարահանել է 15 տեսահոլովակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Պյուհի
Պյուհի (Pühi), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 77 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Շակշակփունար
Շակշակփունար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(1271) Իզերգինա
(1271) Իզերգինա (Isergina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1931 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Գրիգորի Նեույմինի կողմից Սիմեիզում ։
Սաիդ Բադրիյա
Սաիդ Բդրիա (Sayed Badreya; ), եգիպտական ծագմամբ ամերիկացի դերասան։ Հայտնի է «Երկաթե մարդը, «Միապետը», «Մուվի 43» ֆիլմերից։
Քաշմիրի թեյ
Քաշմիրի թեյ կամ վարդագույն թեյ (noon chai, shir chai, gulabi chai), ավանդական թեյ, որը ծագել է հնդկական սուբկոնտինենտից, ամենայն հավանականությամբ, Քաշմիրի հովտից։ Պատրաստում են բազուկով, կաթով և խմորի սոդայով ։
Սաիդ Բադրիյա
Կենսագրություն
Սաիդ Բադրիան ծնվել է 1957 թվականին Եգիպտոսի Պորտ Սաիդ քաղաքում։ Նա մեծացել է աղքատության մեջ, երազել է նկարահանվել կինոյում։ Սաիդը իրականացրել է իր երազանքը՝ խաղալով «Յուրայինը», «Երեք թագավորները» և «Անկախության օրը» ֆիլմերում։
(1271) Իզերգինա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,141604 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7607 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5225 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2033,88 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177002 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,68° անկյուն։
Քաշմիրի թեյ
Ստուգաբանություն
Այն տարածաշրջանի լեզուներով, որտեղից հայտնաբերվել է տվյալ թեյի ըմպելիքը (օրինակ՝ քաշմիրի, բենգալերեն, հինդի և նեպալերեն), թեյի անվանումը հնչում է «նուն թեյ»։ «Նուն» նշանակում է «աղ», ինպես նաև օգտագործվում է, որպես Ռաջաստանի սովորույթ, երբ ձեռքը դնում են աղի մեջ հանդիսավոր խոստում նշելու համար ։ Նաև այս թեյը կոչվում է «գյուլաբի թեյ», որը թարգմանաբար նշանակում է «վարդագույն թեյ» ։
Սաիդ Բադրիյա
Գործունեություն
2008 թվականին Բադրիան նկարահանվել է Երկաթե մարդը ֆիլմում՝ առևտրական դերում, Տոնի Մանտանայի (Ռոբերտ Դաունի (կրտսեր))։ Նույն տարում «Մի կատակեք Զոհանի հետ» կատակերգական ֆիլմում խաղացել է որպես տաքսու վարորդ։
(1271) Իզերգինա
Իզերգինա աստերոիդը պատկանում է Հիգեայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի հիմնական գոտու բոլոր աստերոիդների մոտ 1%-ը։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 3,06 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,22 ա. մ.-ի վրա, ուղեծրերի թեքումը ընկած է 4,2 - 5,8° միջակայքում, իսկ էքսցենտրիսիտետի սահամններն են՝ 0,109 - 0,163։
Քաշմիրի թեյ
Պատրաստում
Քաշմիրում այդպիսի թեյի վրա ավանդաբար ավելացվում են աղ, այլ ոչ թե շաքար։ Քաշմիրի թեյը մատուցվում է Հնդկաստանի շատ նահանգներում, սովորաբար Հյուսիսային Հնդկաստանում (Ջամու և Քաշմիր, Խիմաչալ Պրադեշ) և այն վայրերում, որտեղ ապրում են տիբեթցիները (Մայնպատ, Չաթիսգար)։ Թեյը Քաշմիրի նախաճաշի և ընթրիքի անբաժանելի մասն է։ Այն օգտագործվում է Քաշմիրում պատրաստված տարբեր տեսակի ավանդական հացերով։
Սաիդ Բադրիյա
Գործունեություն
Բադրյան նկարահանվել է «Տարածության միջև» (2010) ֆիլմում, իսկ «Cargo» (2011) ֆիլմում որպես գլխավոր դերակատար ։ Այդ ամենից բացի «Uncharted 3: Drake’s Deception» խաղում ձայնագրվել է որպես գործող անձ։ 2013 թվականին «Մուվի 43» և «Երեք հիմարները» ֆիլմերում խաղացել է էպիզոդիկ դեր, այնուհետև նկարահանվել է «Միապետը» ֆիլմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ
Քաշմիրի թեյ
Պատրաստում
Պակիստանում այն մատուցվում է հատուկ դեպքերում, հարսանիքների և ձմռան ամիսներին, շաքարով և ընկույզով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պակիստանական խոհանոց Կատեգորիա:Թեյ Կատեգորիա:Ըմպելիքներ
(1271) Իզերգինա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հիգեայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1931 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Գրիգորի Նեույմինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վերջավոր տարբերությունների հաշիվ
Վերջավոր տարբերությունների հաշիվ, մաթեմատիկայի բաժին, որտեղ ֆունկցիաներն ուսումնասիրվում են արգումենտի ընդհատ փոփոխման դեպքում, ի տարբերություն դիֆերենցիալ հաշվի և ինտեգրալ հաշվի, որտեղ արգումենտը համարվում է անընդհատ փոփոխվող։
Վերջավոր տարբերություն են անվանում հետևյալ տիպի առնչությունները․ (1-ին կարգի տարբերություն),  (2-րդ կարգի տարբերություն),  (k-րդ կարգի տարբերություն), որտեղ, h-ը հաստատուն է, n-ը՝ ամբողջ թիվ։
Վերջավոր տարբերությունների դերը ընդհատ արգումենտի ֆունկցիաների տեսությունում նույնն է, ինչ ածանցյալների դերն անընդհատ արգումենտի ֆունկցիաների տեսությունում։ Այս երկու հասկացությունները կապվում են բանաձևով, որտեղ հ–ը արգումենտի երկու հարևան արժեքների տարբերությունն է։ Վերջավոր տարբերությունների հաշիվը մեծ կիրառություն ունի թվային անալիզի մի շարք բաժիններում (միջարկում, թվային դիֆերենցում և ինտեգրում, դիֆերենցիալ հավասարումների լուծման թվային մեթոդներ)։ Վերջավոր տարբերությունների հաշվի կարևոր բաժիններից մեկը նվիրված է տեսքի տարբերական հավասարումների լուծմանը, որը շատ բաներով նման է դիֆերենցիալ հավասարումների լուծմանը։ Վերջավոր տարբերությունների հաշվում մեծ նշանակություն ունի ֆունկցիաների գումարման, այսինքն մեծ k-ի դեպքում գումարի ճշգրիտ կամ մոտավոր արժեքը գտնելու խնդիրը։ Այն լուծվում է բանաձևով, որտեղ F(x)-ը տարբերական հավասարման լուծումն է։ Վերջավոր տարբերությունների հաշվի այս բանաձևն ինտեգրալ հաշվի հիմնական բանաձևի՝ որոշյալ ինտեգրալը նախնականով արտահայտող բանաձևի հանգունակն է։
Կատեգորիա:Կիրառական մաթեմատիկա Կատեգորիա:Մաթեմատիկական անալիզ
Աստերոիդների ցանկ (269701-269800)
Աստերոիդների ցանկ (269601-269700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (269801-269900)
Չաադաևկա
Չաադաևկա (Чаадаевка), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Պենզայի մարզի Գորոդիշչենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7595 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պենզայի մարզի Գորոդիշչենսկի շրջանի բնակավայրեր
Դանդարա
Դանդարա (دندرة Dandarah; Ղպտի. ⲛⲓⲧⲉⲛⲧⲱⲣⲓ, "աստվածուհու բնակավայր (Հաթոր)" ; Τεντύρα; Дендера), բնակավայր Եգիպտոսում, փոքր քաղաք Նեղոսի արևմտյան ափին, Քենայից 5 կիլոմետր հեռավորության վրա` հակառակ ափին, գտնվում է Լուքսորից 60 կմ հեռավորության վրա։
Հնում՝ ​​Տենտիրա, Վերին Եգիպտոսի VI նոմի մայրաքաղաքը և Հաթոր աստվածուհու պաշտամունքի կենտրոնը։ Նրա տաճարը, որն առաջին անգամ ուսումնասիրել է Մարիետը, հիանալի կերպով պահպանվել է վերջին Պտղոմեոսների ժամանակներից ի վեր։ Տաճարի շնարրարությունը ավարտեց հռոմեական կայսր Տիբերիոսը։
Պատմություն
Հաթորի տաճարի պատերի մոտ գտնվող հնագույն գերեզմանոցը վկայում է տարածաշրջանի բնակեցման մասին նույնիսկ մինչդինաստիկ շրջանում։ Հին թագավորության և Առաջին անցումային շրջանի մաստաբաները հարուստ կերպով զարդարված էին հիերոգլիֆային արձանագրություններով և տեղեկատվության կարևոր աղբյուր են։ Այլ հուղարկավորություններ թվագրվում են Հռոմեական և Պտղոմեոսյան դարաշրջաններից։
Հին Եգիպտոսում այդ տարածքը հայտնի էր Յունետ'անվանումով ։ Հնում հավատում էին, որ քաղաքի անունը տվել է Հաթոր աստվածուհին, որը հարգված է այս կողմերում։ Սակայն, քաղաքի պաշտոնական խորհրդանիշը համարվում էր կոկորդիլոսը, ինչպես Եգիպտոսի շատ այլ քաղաքներում։ Քաղաքն իր ժամանակակից Դանդարա անվանումը ստացել է օսմանյան տիրապետութանն վերջին շրջանում։
Տաճարային համալիր
Համալիրn ունի 79 մ երկարություն, կառուցված է ավազաքարով, զբաղեցնում է մոտավոր 40,000 քառակուսի մետր տարածք և շրջապատված է աղյուսե պատով։ Համալիրի կառուցումը թվագրվում է Պտղոմեոսյան ժամանակաշրջանում և ավարտվել է Հռոմեական կայսր Տիբերիոսի օրոք։ Սակայն, տաճարների հիմքերի տակ կան ավելի հին դարաշրջանների շենքեր։
Հաթորի տաճար
Հաթորի տաճարը ամենահայտնին է համալիրի տարածքում և ամենալավ պահպանվածը Վերին Եգիպտոսում։ Այն կառուցելու համար պահանջվել է 200 տարի։ Շենքն առանձնանում է ճարտարապետության յուրահատկությամբ, պատերի և սյուների հիերոգլիֆներով և պատկերներով զարդարելու ճշտությամբ և նրբագեղությամբ։ Պատի քանդակները ժամանակին նվիրել են Օգոստոս, Տիբերիոս, Կլավդիոս և Ներոն կայսրերը։ Երկար ժամանակ տաճարը ծածկված էր ավազով, ինչը նրան չփրկեց մոլեռանդներից և վանդալներից։ Վերին սենյակները օգտագործվել են որպես ախոռներ, որտեղ խարույկներ են վառվել, այդ իսկ պատճառով առաստաղները դեռ ծածկված են մուրով, և որմնանկարներից շատերը չեն կարող վերականգնվել։ Առաջին անգամ Հաթորի տաճարի պեղումները ձեռնարկեց 1876 թվականին գերմանացի եգիպտագետ Յոհաննես Դումիխենը։ Հետագայում համալիրը ուսումնասիրեց Մարիետը ։ Ներսում 24 սյուներով հսկայական դահլիճ կա, որոնց վրա պատկերված է Հաթորը։ Տանիքին կային Օսիրիսի մի քանի փոքր սրբավայրեր, որոնցից մեկում պատկերված է արևի սկավառակը և կենդանակերպը (Դենդերայի կենդանակերպ), որն այսօր ցուցադրվում է Լուվրի թանգարանում։ Պատկերի պատճենը կարելի է տեսնել Եգիպտոսի թանգարանում։ Շատ հակասություններ են առաջացնում Հաթորի տաճարում տեղակայված խորաքանդակները՝ Դենդերայի «Լամպերով», որոնք պատկերում են պաշտամունքային արարողություն։ Ոչ գիտական ​​տեսությունները, որոնք հիմնված են պատկերի արտաքին նմանության վրա, բարձրաձայնում են հին մարդկանց կողմից ժամանակակից սարքերին նման լուսավորման սարքերի օգտագործման հնարավորության մասին։ Եգիպտագետները պատկերները կապում են եգիպտացիների սիմվոլիկայի հետ՝ «ծաղկի պես ծլող աստված»։
Հարակից տարածք
Դեպի արևմուտք՝ Հաթորի սրբավայրի ետևում, գտնվում է Իսիսի փոքրիկ տաճարը, որը կառուցվել և զարդարվել է Օգոստոսի օրոք։ Ավելի հյուսիս գտնվում է ավելի մեծ տաճար՝ Տրայանոսի ժամանակաշրջանից։ Մնացած շինությունները ավելի ուշ շրջանի են։ Արեւմուտքում արմավենիներով տնկված սուրբ լիճն է։ Դեպի Նեղոս տանող ստորգետնյա ջրանցքները այսօր էլ ցույց են տալիս գետի ջրի մակարդակը։ Մոտակայքում էր Մենտուհոտեպ II-ի դարպասը (տեղափոխվել է Կահիրեի թանգարան)։ Լճից դեպի արևելք պահպանվել են վաղ քրիստոնեական մի քանի շինություններ, որոնք կարող են կապված լինել Պախոմիոս Մեծի աշակերտների վանական գործունեության հետ։
Կլիմա
Այս տարածքը տարվա ընթացքում ունի մեծ քանակությամբ արևի լույս՝ կայուն իջնող օդի և բարձր ճնշման պատճառով։ Համաձայն Կյոպպենի կլիմայի դասակարգման համակարգի՝ Դանդարան ունի տաք անապատային կլիմա՝ կլիմայական քարտեզների վրա կրճատված «BWh»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի քաղաքներ Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ
Իգոր Եվդոկիմով
Իգոր Եվդոկիմով (И́горь Дми́триевич Евдоки́мов, ), ռուսական դիվանագետ։
Կենսագրություն
Ամուսնացած է։ Ունի դուստր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Բաշելաչենոկ
Բաշելաչենոկ (Бащелаченок), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետի երկարությունը 25 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Արծվաբերդ
Արծվաբերդ (նախկին անվանումը` Ղրղի), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզում, նախկին Շամշադինի շրջանում։ Վերանվանվել է Արծվաբերդ 1978-ի հունվարի 25-ին ։ Արծվաբերդը գտնվում է Բերդ քաղաքից 11 կմ դեպի հարավ-արևելք։ Արծվաբերդի մոտ գտնվում են նաև Այգեձորը (9 կմ դեպի արևելք), Չինարին (13 կմ դեպի արևելք), Չորաթանը (3 կմ դեպի հյուսիս) և Նորաշենը (6 կմ դեպի հյուսիս)։
Պատմություն
Արծվաբերդ գյուղը հիմնվել է Ղարաբաղի Ղարաղալու գյուղից եկած տեղահանվածների կողմից։ Գյուղի տարածքը հարուստ է հնություններով՝ Սուրբ Զորավոր եկեղեցի, խաչքարեր, բերդի ավերակներ, կիկլոպյան հնությունների ավերակներ ։
Կլիմա
Գյուղը գտնվում է կլիմայական բարեխառն գոտում, ամռանը միջին ջերմաստիճանը +29 C° է, ձմռանը՝ -3 C°։ Գյուղը գտնվում է ծովի մակերևույթից 1290 մետր բարձրության վրա։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Արծվաբերդի մշտական բնակչությունը կազմել է 2847, առկա բնակչությունը` 2582 մարդ ։ Բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիների մի մասը եկել է Լեռնային Ղարաբաղից ։
Արծվաբերդի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Համայնքն ունի երկու դպրոց, առողջության կենտրոն, մշակույթի տուն, համայնքային կենտրոն, մանկապարտեզ, փոստի բաժանմունք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի բնակավայրեր Կատեգորիա:Արծվաբերդ Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գյուղեր
Գեորգ Բրանդես
Գեորգ Բրանդես (դանիերեն՝ Georg Morris Cohen Brandes, ), դանիացի նշանավոր քննադատ։
Կենսագրություն
1864 թվականին ավարտելով Կոպենհագենի համալսարանը ստանում է դոկտորի աստիճան։ Գրական գործունեությունը սկսում է 1866 թվականին, հրատարակելով իր առաջին գրական-փիլիսոփայական երկը։
1870-ականներին Գ. Բրանդեսը հրատարակեց իր նշանավոր գործը «19-րդ դարի եվրոպական գրականության գլխավոր հոսանքները» (6 հատոր)։ Գ. Բրանդեսն ունի արժեքավոր ուսումնասիրություններ Շեքսպիրի, Իբսենի, Նիցշեի և 19-րդ դարի մի շարք նշանավոր դեմքերի մասին, ինչպես Տոլստոյի, Տուրգենևի, Դոստոևսկու, Գորկու և այլոց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դանիացի գրողներ Կատեգորիա:Կոպենհագենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Քննադատներ Կատեգորիա:Դանիացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Դանիացի ինքնակենսագիրներ Կատեգորիա:Լրագրողներ Կատեգորիա:Պատմաբաններ Կատեգորիա:Գրաքննադատներ
Ֆրիդրիխ Ցանդեր
Ֆրիդրիխ Արթուրովիչ Ցանդեր (Georg Arthur Constantin Friedrich Zander, ), խորհրդային գիտնական և գյուտարար, հրթիռային տեխնիկայի պիոներներից։
Ավարտել է Ռիգայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1914)։ 1924 թ. առաջադրել է իր հիմնական գաղափարները, ինքնաթիռի և հրթիռի զուգակցումով տիեզերական թռչող ապարատի (ՏԹԱ) ստեղծում, թռիչքի ժամանակ որպես լրացուցիչ վառելիք ՏԹԱ–ի աշխատած մետաղական մասերի օգտագործում։ 1930 - 1931 թթ. կառուցել և փորձարկել է բենզինի հետ սեղմված օդով աշխատող, 1,42 Ն քարշուժով ՕՌ-1 ռեակտիվ շարժիչ, 1931 - 1932 թթ.՝ նախագծել բենզինի հետ հեղուկ թթվածնով աշխատող ՕՈ-2 շարժիչային տեղակայանք։ Մշակել է «ԳԻՌԴ–X» հրթիռի նախագիծը։ Ցանդերի անունով է կոչվում Լուսնի չերևացող կողմի խառնարաններից մեկը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ Կատեգորիա:Խորհրդային գյուտարարներ Կատեգորիա:Ռուս ճարտարագետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի գիտնականներ Կատեգորիա:Լատիշ գիտնականներ
Միլորադովո (գյուղ, Կոտելվայի շրջան)
Միլորադովո (Милорадове), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելվայի շրջանում։
Միլորադովսկի գյուղական խորհրդի վարչական կենտրոնն է, որը, բացի այդ, ներառում է Բորովսկոե, Գլոբովկա, Զայցի-Սեկոնդ, Կովժիժա, Լաբուրևկա, Մատվեևկա, Նազարենկի և Չոբոտարի գյուղերը։
ՈւՎՏԿՕԴ կոդ՝ 5322283001։ 2001 թվականի տվյալներով Միլորադովո գյուղում բնակվել է 809 մարդ ։
Աշխարհագրական դիրք
Միլորադովո գյուղը գտնվում է ցամաքող Կովժիժա գետի ձախ ափին, գետի հոսանքից վերև Կովժիժա գյուղն է, Գլոբովկա գյուղը 1 կմ ներքև է, իսկ Չոբոտարի գյուղը՝ հակառակ ափին։ Գյուղով է անցնում Т-1707 մայրուղին։
Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1816 թվականին ։ Գյուղը 1826-1840 թվականներին Շուբերտի կողմից Ռուսաստանի արևմտյան մասի հատուկ քարտեզի վրա նշված է որպես Միլորադովիչի խուտոր ։
Հայտնի մարդիկ
Լուկա Իվանովիչ Տեսլենկո (1916-?) - ուկրաինացի խորհրդային հասարակական գործիչ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելվայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ուոքլի ռոուդ (փողոց)
Ուոքլի ռոուդ (Walkley Road) կամ Օտտավական ճանապարհ № 74, խոշոր փողոց քաղաք Օտտավայում, Օնտարիո, Կանադա։ Ձգվում է արևմուտքում Ռիվերսայդ դրայվից մինչև Ռեմսիվիլլ ռոուդը արևելքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օտտավայի փողոցներ
Աստերոիդների ցանկ (97601-97700)
Աստերոիդների ցանկ (97501-97600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (97701-97800)
Լրագրության և նորությունների թանգարան
Լրագրության և նորությունների թանգարան (Newseum), թանգարան, որը գտնվել է Վաշինգտոնում, Փենսիլվանիա ավենյուում։ Դադարել է գործել 2019 թվականի դեկտեմբերի 31-ին ։
Թանգարանն ի սկզբանե բացվել է 1997 թվականի ապրիլի 18-ին, Արլինգտոն շրջանում (Վիրջինիա նահանգ) և գործել է անվճար։ 2002 թվականի մայիսի 3-ին թանգարանի շենքը Վիրջինիայում փակվել է, և սկսվել է նոր շենքի շինարարությունն` արդեն մայրաքաղաքում։ 450 միլիոն դոլար արժողությամբ նոր շենքն այցելուների համար բացվել է 2008 թվականի ապրիլի 11-ին։ Այդ ժամանակ արդեն թանգարանի մուտքը վճարովի է դարձել (բացման ժամանակ` 20 դոլար)։
Թանգարանի շենքի ճակատային մասում փորագրված է քառասունհինգ բառ` ԱՄՆ Սահմանադրության առաջին խմբագրումների տեքստը, որը երաշխավորել է ամերիկյան քաղաքացիների հիմնական ազատություններն ու իրավունքները։
Շենքն ունի յոթ հարկ, որտեղ տեղակայված են 14 պատկերասրահ, 15 կինոդահլիճ և հեռարձակման երկու ստուդիա։ Ցուցադրությունների ընդհանուր մակերեսը 75 հազար քմ է։
Թանգարանում ներկայացված է կարևորագույն զանգվածային լրատվության միջոցների` ռադիոյի, հեռուստատեսության, լուսանկարչության, համացանցի զարգացումը։ Միջազգային նորությունների պատկերասրահում կարելի է համեմատել մամուլի ազատության աստիճաններն աշխարհի տարբեր երկրներում։
Թանգարանի առանձնահատկություններից մեկը դրա ինտերակտիվությունն է. այցելուները կարող են իրենց փորձել թղթակցի կամ լուրերի խմբագրի դերում։
Կոթողը, որի վրա փորագրված են այն 2291 լրագրողների անունները, որոնք զոհվել են մասնագիտական պարտքը կատարելիս, հիշեցնում է այն բարձր գնի մասին, որը ստիպված են վճարել լրագրողները խոսքի ազատության համար։
Արձագանքներ
Վիրջինիա նահանգում գործելու ընթացքում թանգարանը քննադատվել է իր գտնվելու վայրի պատճառով. հիմնականում նշվել է մայրաքաղաքից ու մեծ քաղաքներից կտրվածությունը։ Այսպես, լրագրող և պատմաբան Թոմաս Ֆրանկը 2000 թվականի «One Market Under God» գրքում գրել է, որ «միգուցե, Արլինգտոնն այն վայրն է, ուր լրագրությունը եկել է` մեռնելու համար», իսկ «Վիրջինիայի գյուղական բնակավայրերի հարուստ ընտանիքների լավ հագնված բարձր դասարանցիները կարող են հեռուստահաղորդավար երևակայեն իրենց դրա գերեզմանի վրա»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Բրեթ Էյթքեն
Բրեթ Էյթքեն (Brett Aitken, ), ավստրալիացի հեծանվորդ, օլիմպիական չեմպիոն ։ Ընդհանուր առմամբ նվաճել է օլիմպիական երեք մեդալ, որոնցից մեկը՝ ոսկե (2000 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերում, մարզահրապարակային հեծանվավազքի «Մեդիսոն» մրցաձևում, Սքոթ ՄըքԳրորիի ընկերակցությամբ ) : Բրեթ Էյթքենը բազմիցս մասնակցել է նաև խճուղային հեծանվավազքի մրցումների։ 2004 թվականին հրաժեշտ է տվել ակտիվ սպորտին, սակայն երկու տարի անց վերադարձել է, մասնակցել «Օվկիանիայի տուր» (Oceania Tour) մրցումներին ։ 2001 թվականի հունվարի 16-ին Ավստրալիայի կառավարությունը Բրեթ Էյթքենին շնորհել է պետական բարձրագույն պարգև՝ Australian Sports Medal՝ մարզական իր խոշոր նվաճումների համար ։
Շամաֆ-բեյ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Արմեն Մազմանյան
Արմեն Աղասու Մազմանյան, ռեժիսոր, դերասան։ Հայաստանի Հանրապետության արվեստի վաստակավոր գործիչ (2009)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:1960 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Փետրվարի 15 ծնունդներ Կատեգորիա:2014 մահեր Կատեգորիա:Հունվարի 8 մահեր Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Թատրոնի հայ դերասաններ
Պուհյա
Պուհյա (Puhja), գյուղական ավան Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Պուհյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 923 մարդ։
Հակաթույն
Հակաթույն, նաև ճանաչված որպես հակադոտ, թույնի հակաշիճուկ և հակաթույն իմունոգլոբուլին, բուժում է՝ կազմված հակամարմիններից, որը օգտագործվում է որոշակի տեսակի թունավոր խայթոցների և կծածների ժամանակ ։ Դրանք խորհուրդ են տրվում միայն նշանակալի թունավորումների կամ թունավորման բարձր ռիսկերի ժամանակ ։ Հատուկ հակաթույնի անհրաժեշտությունը կախված է թույնի տեսակից ։ Այն տրվում է ներարկման ձևով ։
Կողմնակի ազդեցությունները կարող են շատ ծանր լինել ։ Դրանք ներառում են շիճուկային հիվանդություններ, շնչառությոան խանգարումներ և ալերգիկ ռեակցիաներ՝ ներառյալ անաֆիլաքսիան ։ Հակաթույնը պատրաստվում է համապատասխան կենդանու թույնի հավաքումով և այդ թույնը փոքր չափաքանակներով կենդաներին ներմուծելու եղանակով ։ Այդ հակամարմինները հետո վերցվում են փորձարարական կենդանու արյունից և զտվում են ։ Տարբերակները հնարավոր են սարդի և օձի խայթոցների, ձկների և կարիճների կծածների դեպքում ։
Հակաթույները ստեղծվել են սկսած 1800-ական թվականներից և սկսվել են առօրյայում օգտագործվել 1950-ականներին ։ Դրանք Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության էսենցիալ դեղամիջոցների ցանկում են, որպես շատ արդյունավետ և ապահով դեղեր, որոնք անհրաժեշտ են առողջապահական համակարգի համար համար ։ Կախված տեսակից շուկայական գները զարգացող պետություններում կազմում է 9-118 ԱՄՆ դոլար մեկ սրվակի համար ։ Միացիալ նահանգներում այն արժե ավելի քան 2,300 ԱՄՆ դոլար մեկ դեղաչափի համար ։
Բժշկական կիրառում
Հակաթույնի սկզբունքը հիմնված է վակցինայի վրա և զարգացրել է Էդվարդ Ջենները, սակայն իմունիզացիան անմիջապես հիվանդի վրա օգտագործելու փոխարեն, օգտագործել է կրող կենդանու վրա և գերիմունիզացված շիճուկը ներարկել հիվանդին։
Հակաթույները կարող են դասակարգվել որպես միավալենտներ (երբ այն արդյունավետ է միայն մեկ տեսակի թույնի դեպքում) կամ պոլիվալենտ (երբ հակաթույնը որրշակի տեսակների սահմանում է արդյունավետ, կամ մի քանի տարբեր տեսակների միաժամանակ)։
Հակաթույնը կապում և չեզոքացնում է թույնը, դադարեցնելով հետագա վնասումը, բայց չի վերափոխում արդեն վնասվածը։ Այսպիսով, նրանք պետք ներմուծել այնքան շուտ որքան հնարավոր է թույնի ներարկումից հետո։ Մինչև հակաթույների հայտնվելը, որոշ խայթոցներ, որոնք նախկինում անխուսափելիորեն մահացու էին՝ այժմ շատ հազվադեպ են դառնում մահվան պատճառ՝ դա էլ այն դեպքում, երբ հակաթույնը ժամանակին չի տրվում։
Հակաթույները զտվում են մի քանի պրոցեսների ընթացքում, բայց այնուամենայնիվ պարունակում է նաև այլ շիճուկային սպիտակուցներ որոնք կարող են հանդես գալ որպես հակածիններ։ Որոշ անհատներ կարող են անմիջապես գերզգայունության ռեակցիա ունենալ (անաֆիլաքսիա) կամ կամ ուշացած գերզգայունության (շիճուկային հիվանդություն) ռեակցիա և հետևաբար հակաթույնը պետք է օգտագործվի զգուշությամբ։ Չնայած հազվադեպ, բայց հակաթույնի հանդեպ հնարավոր են ծանր գերզգայունության ռեակցիաները՝ ներառյալ անաֆիլաքիսան ։ Անկախ զգուշությանը, հակաթույնը սովորաբար միակ արդյունավետ բուժումն է կյանքին վտանգ սպառնացող վիճակներում և այդ պարագայում ավելի խելամիտ է հակաթույնի կիրառումը, քան հնարավոր անաֆիալքսիայից խուսափելու նպատակով հակաթույնի կիրառումից հրաժարվելը։ Կա մի հայտնի միֆ, իբր ձիուց ալերգիա ունեցողները «չեն կարող» հակաթույն ստանալ, կողմնակի ազդեցությունները կառավարելի են և հակաթույնը պետք է տալ շատ արագ, մինչև կողմնակի ազդեցությունների վերահսկումը ։
ԱՄՆ-ում, միակ հաստատված հակաթույնը` շառաչող օձերի (Բոժոժավոր օձ, պղնձագլուխ և ջրային օձեր) խայթոցների դեմ, որը ստանում են ոչխարների մթերքի մաքրման միջոցով, որը հայտնի է որպես «CroFab» ։
Որպես այլընտրանք, երբ պայմանական հակաթույնը հասանելի չէ, հիվանդանոցները երբեմն օգտագործում են հակակաթվածային դեղ, նեոստիգմինի ներերակային տարբերակը՝ օձի խայթոցի նեյրոտոքսիկ թունավորման ազդեցությունը դանդաղեցնելու համար ։ Որոշ խոստումնալից հետազոտություններ հայտնում են դեղի ներքթային ներմուծման մասին, որպես «ունիվերսալ հակաթույն» նեյրոտոքսիկ խայթոցների բուժման համար ։
Մեխանիզմ
Հակաթույները աշխատում են թույնը կապելու և չեզոքացնելու մեթոդով։
Չնայած մարդիկ կարող են տարբերվել իրենց ֆիզիոախտաբանական արձագանքներով և կենդանու թույնի նկատմամբ զգայունությամբ, մարդիկ չունեն բնական իմունիտետ դրա նկատմամբ։ Որոշ օձակեր կենդանիներ իմունիտետ ունեն այդ տեսակի օձերի թույների հանդեպ՝ արտադրելով արյունը կանգնեցնող և հականեյրոտոքսիկ գործոններ իրենց արյան մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր Կատեգորիա:Հակաթույներ
ԲԿՄԱ Մոսկվա (բասկետբոլ)
Պրոֆեսիոնալ բասկետբոլային ակումբ ԲԿՄԱ Մոսկվա (ռուս.` БК "Профессиональный баскетбольный клуб ЦСКА, ԲԿՄԱ - Բանակի կենտրոնական մարզական ակումբ), ռուսական պրոֆեսիոնալ բասկետբոլային ակումբ Ռուսաստանի դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայից։ Ակումբը 2006-2009 թվականների ընթացքում 2 անգամ նվաճել է Եվրոպայի գլխավոր բասկետբոլային մրցաշարի` Եվրալիգայի գերեզրափակիչը։
Ակումբն 8 անգամ անընդմեջ դուրս է եկել Եվրալիգայի եզրափակիչ քառյակ, ինչն հանդիսանում է բոլոր ժամանակների ռեկորդ։ ԲԿՄԱ-ում հանդես են եկել մի շարք այնպիսի հայտնի բասկետբոլիստներ, ինչպիսիք են՝ Անդրեյ Կիրիլենկոն, Դարիուս Սոնգայլան, Գորդան Գիրիչեկը, Ալեքսեյ Շվեդը, Թեո Պապալուկասը, Նենադ Կրստիչը, Միլոշ Թեոդոսիչը և այլք։ Տարիների ընթացքում ԲԿՄԱ-ն վաստակել է Եվրոպայի ամենահարուստ ակումբի համբավը։ ԲԿՄԱ-ն բազմակի անգամ դարձել է Եվրալիգայի չեմպիոն Արմենակ Ալաջաջյանի որպես մարզիչ և որպես խաղացող հանդես գալու տարիներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական բասկետբոլային ակումբներ
Ժան Լորեն
Կենսագրություն
Իրավաբանություն է սովորել, բայց ուսումը կիսատ է թողել։ Ստացել է ճանաչված բանաստեղծուհի Ժյուդիտ Գոթիեի` Թեոֆիլ Գոթիեի դստեր օժանդակությունը։ 1870-ական թվականների կեսերից սկսեց երևալ Փարիզի գրական դերասանական շրջաններում, այդ թվում Սև կատու կաբարեում, որտեղ նրա ընկերները դարձան Ժան Մորեասը, Մորիս Ռոլլինան, Ժան Ռիշպենը և մյուսները։ Բնակվում էր Մոնմարտրում, ծանոթացավ Էդմոն դե Գոնկուրի և Սառա Բեռնարի հետ, որի համար մի քանի պիես գրեց։ Դենդիզմի ոլորտում մրցակցում էր արիստոկրատ Ռոբեր դե Մոնտեսքյուի հետ (բայց անհաջող)` հաճախակի հայտնվելով տարբեր աղմկոտ վիճաբանությունների կենտրոնում, բայց հաճույքով էր գնում դրանց։ Վեպերից մեկում անպատվաբեր կերպով է ներկայացնում Մոպասանին (մանուկ ժամանակ նրանք ընկերներ էին) և հազիվ խուսափեց նրա հետ մենամարտից, բայց մասնակցեց Պրուստի հետ մենամարտին, ջախջախիչ գրախոսական հրապարակելով նրա Զվարճություններ և օրեր, գրքի վերաբերյալ։ 1880-ական թվականներին ծանոթանում է Ժորիս Կառլ Գյուիսմանսի, Բարբե դ Օրևիլի, Լեոն Բուլայի հետ, 1890-ականներին մերձեցավ Լիանա դե Պուժիի հետ, որը նրան ձոնում է Անորսալին (1898) վեպը։ Գրում է մի քանի երգեր Իվետա Գիլբերի համար։ Օգտագործում էր թմրադեղեր (եթեր), հայտնի էր համասեռական կապերով (կենսագիրը Լորենին կոչում էր Սոդոմի ավետաբեր Փարիզում դարի վերջին)։ Մի քանի անգամ վիրահատվել է աղիքային խոցի պատճառով։ Անբուժելի դարձած սրտային հիվանդությունը, թմրամոլությունը և սիֆիլիսը դարձան նրա վաղաժամ մահվան պատճառը։
Եղել է Գոնկուրյան ակադեմիայի անդամ (1896)։
Ստեղծագործություն
Լորենը եղել է տիպիկ դեկադենտ, նրա գրչին են պատկանում բանաստեղծությունների, նովելների, պիեսների և վեպերի մի քանի ժողովածուներ, որոնցից ամենաճանաչվածը «Աստարտա (Պարոն դե Ֆոքս)»-ն է (1901)։ Ակտիվորեն զբաղվում էր լրագրությամբ, վարում էր թատերական ժամանակագրություն, հրատարակում էր ճամփորդական հուշեր, դառնալով ժամանակի ամենաբարձր վարձատրվող լրագրողներից մեկը։ Մահից հետո երկար ժամանակ մոռացվել էր, սակայն վերջին տասնամյակում նրա կերպարի և գրքերի հանդեպ հետաքրքրությունը ֆրանսիայում և արտասահմանում նորից աճեց։ 1996 թվականից Ֆյոկենում գործում է Ժան Լորենի բարեկամների ընկերությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ վիպասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Չաադաևո (գյուղ, Մուրոմսկի շրջան)
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 972 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Մուրոմսկի շրջանի բնակավայրեր
Շարերիե
Շարերիե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(9132) Ուոլտերանդերսոն
(9132) Ուոլտերանդերսոն (Walteranderson), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,10987 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5965 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6233 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2003,14 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,179718 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,59° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Միխայլովկա Պերվայա (գյուղ, Կոտելվայի շրջան)
Միխայլովկա Պերվայա (Михайлівка Перша), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելվայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 18-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Միխայլովկա Պերվայա գյուղում բնակվում էր 398 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելվայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Իլարիոն Յաուշև
Իլարիոն Մաքսիմովիչ Յաուշև (Yaushev, Illarion Maksimovich, ), խորհրդային երգիչ, Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետություն վաստակավոր արտիստ, Մորդովական Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական ​​Հանրապետության վաստակավոր և ժողովրդական արտիստ ։
Կենսագրություն
Իլարիոն Մաքսիմովիչ Յաուշևը ծնվել է Լուկոյանովսկի շրջանի Լոբասկի գյուղում, որն այժմ գտնվում է Մորդովիայի Իչալկովսկի շրջանում։ Մանուկ հասակում երգել է եկեղեցու երգչախմբում։ Ավարտել է Նիժնի Նովգորոդի երաժշտական ​​ուսումնարանը։ Սովորել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայում և ավարտել 1935 թվականին։ Սովորել է նաև Մեծ թատրոնի օպերային ստուդիայում և ավարտել 1936 թվականին։ Յաուշևը մորդովացի երգիչներից առաջինն էր, ով պրոֆեսիոնալ երաժշտական ​​կրթություն է ստացել ։
Երաժշտական գործունեություն
Յաուշևը 1937 թվականից եղել է Սարանսկի օպերային թատրոնի մեներգիչ, որը հետագայում կոչվել է նրա անունով։ Եղել է Մոսկվայի և Մորդովիայի պետական ​​ֆիլհարմոնիայի մենակատար ։ Յաուշևը ուժեղ ձայն ուներ մեծ տիրույթի գեղեցիկ տեմբրով (բարիտոն բաս) ։ Կատարել է օպերային հատվածներ, ռոմանսներ, ժողովրդական երգեր ռուսերեն, մորդովական, ուկրաիներեն, բաշկիրերեն, չուվաշերեն և մարի լեզուներով, ժամանակակից կոմպոզիտորների երգեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օպերային երգիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային օպերային երգիչներ և երգչուհիներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բասեր
Աստղաբաշխություն
Աստղաբաշխություն, աստղագիտության բաժին, զբաղվում է աստղային համակարգերի, հատկապես մեր Գալակտիկայի կառուցվածքի և զարգացման հարցերով։ Այս ասպարեզում պատմականորեն առաջին և կարևորագույն հետազոտությունները (XVIII դարի երկրորդ կես) նվիրված էին աստղային վիճակագրությանը (Ու. Հերշել, Ջ. Հերշել և այլք)։ Պարզվեց, որ Ծիր Կաթինի գոտուն մոտենալիս տեսանելի աստղերի թիվը խիստ աճում է։ Դա հիմք տվեց եզրակացնելու, որ գոյություն ունի սահմանափակ աստղային համակարգ՝ Գալակտիկա, որի կազմի մեջ մտնում է նաև Արեգակը։ Միաժամանակ աստղային հաշվումները ցույց տվեցին, որ Արեգակից հեռանալիս աստղերի թիվը զգալիորեն նվազում է։ Այդ երևույթը հետագայում մեկնաբանվեց որպես լույսի միջաստղային կլանման հետևանք։ Մեզ համեմատաբար ավելի մոտ գտնվող աստղերի հեռավորությունների և լուսատվությունների որոշումը հնարավորություն տվեց բնութագրելու տարբեր լուսատվություն ունեցող աստղերի հարաբերական քանակը (Լուսատվության ֆունկցիա), ինչպես նաև ընդհանուր աստղային խտությունը։ Ստացվեց, որ Արեգակի շրջակայքում 1 Պս3–ում կա 0, 12 աստղ։ Կապ հաստատվեց նաև աստղերի լուսատվության ֆունկցիայի, ընդհանուր խտության և տվյալ աստղային մեծությունից ավելի պայծառ աստղերի թվի միջև (Հ. Զելիգեր, Կ. Շվարցշիլդ)։
Աստղային կինեմատիկա
Աստղաբաշխության մյուս բաժինը աստղային կինեմատիկան է։ Սեփական շարժումների (տեսանելի տեղափոխություն երկնոլորտի վրա) վիճակագրական ուսումնասիրությամբ հայտնաբերվեց, որ աստղերի շարժումները գերադասելի են թվում որոշ ուղղությամբ։ Այդ երևույթը սկզբում մեկնաբանվեց որպես աստղային երկու հոսքերի գոյություն, իսկ հետագայում՝ աստղերի արագությունների էլիպսոիդալ բաշխման հետևանք։ Ինչպես պարզվեց, այն պայմանավորված է Գալակտիկայի պտույտով՝ իր սիմետրիայի առանցքի շուրջը։ Այդ պտույտը 1927 թ.-ին բացահայտեց Յ. Օորտը՝ ուսումնասիրելով աստղերի տեսագծային արագությունները։ Գալակտիկայի կենտրոնից հեռանալիս պտտման անկյունային արագությունը փոքրանում է (Արեգակի հեռավորության վրա պտտման գծային արագությունը մոտ 230 Կմ/վ է)։ Արեգակի շրջակա աստղերը, կախված Գալակտիկայի կենտրոնի նկատմամբ ունեցած ուղղությունից, կարող են Արեգակին մոտենալ կամ հեռանալ։
Արեգակի շրջակայքում գտնվող աստղերի տեսագծային արագությունների միջև եղած այդ տարբերությունների շնորհիվ էր, որ հայտնագործվեց Գալակտիկայի պտույտը։ Հետագայում այն հաստատվեց և մանրամասնորեն ուսումնասիրվեց ռադիոաստղագիտական մեթոդներով՝ Գալակտիկայում ջրածնի ամպերի տեսագծային արագությունների հիման վրա։ 1950 թ.-ին հաստատվեց, որ Գալակտիկայում, բացի մինչ այդ հայտնի աստղակույտերից, գոյություն ունեն համակարգեր, որոնց տարիքը (5 - 108 տարի) շատ ավելի փոքր է Գալակտիկայի տարիքից։ Այդ համակարգերը կոչվեցին աստղասփյուռներ։ Ամբողջությամբ վերցրած Գալակտիկան ներկայացնում է առանձին ենթահամակարգերի վերադրում։ Այդ ենթահամակարգերն իրարից տարբերվում են իրենց տարիքով և տարածական բաշխվածությամբ, այսինքն՝ Գալակտիկայի սիմետրիայի հարթության և կենտրոնի նկատմամբ ունեցած խտացման աստիճանով։ Ամենաերիտասարդ կազմավորումներն ավելի ուժեղ են խտացված սիմետրիայի հարթության նկատմամբ, իսկ առավել ծերերը կենտրոնի նկատմամբ ունեն սիմետրիկ բաշխում։ Ենթահամակարգերը տարբերվում են նաև արագությունների դիսպերսիայով, որն ավելի փոքր է երիտասարդ կազմավորումների դեպքում։