cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օքսֆորդի համալսարան
Քոլեջներ
• Green-Templeton College Oxford Coat Of Arms.svg Գրին Թեմպլթոն
• Harris-Manchester College Oxford Coat Of Arms.svg Հարիս Մանչեսթր
• Hertford College Oxford Coat Of Arms.svg Հերտֆորդը
• Jesus College Oxford Coat Of Arms.svg Հիսուս
• Keble College Oxford Coat Of Arms.svg Քիբլ
• Kellogg College Oxford Coat Of Arms.svg Քելլոգ
• Lady-Margaret-Hall Oxford Coat Of Arms.svg Լեդի Մարգարետ Հալլ
• Linacre College Oxford Coat Of Arms.svg Լենիքըլ
• Magdalen College Oxford Coat Of Arms.svg Մագդալեն
• Mansfield College Oxford Coat Of Arms.svg Մանսֆիլդը
• Merton College Oxford Coat Of Arms.svg Մերթոն
• New College Oxford Coat Of Arms.svg Նոր Քոլեջ
• Nuffield College Oxford Coat Of Arms.svg Նուֆիլդ
• Oriel College Oxford Coat Of Arms.svg Օրիել
• Pembroke College Oxford Coat Of Arms.svg Փեմբրոք
• Queens College Oxford Coat Of Arms.svg Թագուհու
• Somerville College Oxford Coat Of Arms.svg Սոմերվիլ
Մորա դե Էբրո
Մորա դե Էբրո (Mora de Ebro, Mora d'Ebre, Móra d'Ebre) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ռիբեռա դեբռե շրջանում։ Տարածքը կազմում է 45,1 կմ2։ Բնակչությունը՝ 5795 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Օքսֆորդի համալսարան
Քոլեջներ
• St-Anne's College Oxford Coat Of Arms.svg Սբ Աննա
Մորա դե Էբրո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Օքսֆորդի համալսարան
Քոլեջներ
• St-Antony's College Oxford Coat Of Arms.svg Սբ Անտոնիոս
• St-Catherines College Oxford Coat Of Arms.svg Սբ Կատերինա
• St-Cross College Oxford Coat Of Arms.svg Սբ Խաչ
• St-Edmund-Hall College Oxford Coat Of Arms.svg Սբ Էդմոնդ Հալլ
• St-Hilda's College Oxford Coat Of Arms.svg St Hilda's
• St-Hughs College Oxford Coat Of Arms.svg Սբ Հագս
• St-John's College Oxford Coat Of Arms.svg Սուրբ Հովհաննես
• Trinity College, Oxford.svg Երրորդություն
• University College Oxford Coat Of Arms.svg Համալսարան
• Wadham College Oxford Coat Of Arms.svg Վադըմ
• Wolfson College Oxford Coat Of Arms.svg Վոլֆսոն
• Worcester College Oxford Coat Of Arms.svg Վոսթեր
Գրականություն
Բրոքհաուսի և Եփրոնի հանրագիտական բառարան, Օքսֆորդի համալսարան В 86 томах (82 т. и 4 доп.). - СПб., 1890-1907.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարան Կատեգորիա:11-րդ դարի հիմնադրումներ
Աքբաս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հռոմեա-պարսկական պատերազմներ Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստան
Քերոլ Չասկի
Քերոլ Էլիզաբեթ Չասկի դատական լեզվաբան, ով համարվում է ոլորտի առաջատար փորձագետներից մեկը ։ Նրա հետազոտությունը ոճաչափական վերլուծության մեջ հանգեցրել է մեթոդաբանության և ստույգության բարելավմանը։ Այն նաև ոգեշնչման աղբյուր է հետագա հետազոտությունների համար, որոնք միտված էին այս մեթոդը կիրառելուն հեղինակային իրավունք ստանալու նպատակով ։ Նրա ներդրումները ծառայել են որպես ցուցմունք Միացյալ Նահանգների և Կանադայի մի շարք դաշնային և նահանգային դատարաններում ։ Նա ALIAS տեխնոլոգիայի նախագահն է և Լեզվաբանական ապացույցների ինստիտուտի գործադիր տնօրենը, որը շահույթ չհետապնդող հետազոտական կազմակերպություն է՝ նվիրված լեզվաբանական փաստերին ։
Վաղ կյանքն ու կրթությունը
Քերոլ Չասկին ծնվել է 1955 թվականին, Միլթոն Ս. Չասկիի և Մերիլի (Էվանս) Չասկիի վեց երեխաներից մեկն է  ։ Չասկին հաճախել է «Severn» դպրոցը, որտեղ մրցանակների է արժանացել ինչպես անգլերենի, այնպես էլ իսպաներենի լավ իմացության համար։ Դպրոցն ավարտել է 1973 թվականին ։
1975 թվականին Չասկին ավարտել է Բրին Մաուր քոլեջի արվեստի բաժինը՝ ստանալով բակալավրի աստիճան որպես անգլերեն և հունարեն լեզուների magna cum laude, և 1981 թվականին ավարտելէ մագիստրատուրան Դելավերի համալսարանիԸնթերցանության հոգեբանություն բաժնում։ 1988 թվականին Բրաունի համալսարանում նրա՝ լեզվաբանության ոլորտում կատարած ասպիրանտուրայի ատենախոսության վերնագիրն էր՝ ''«Շարահյուսական տեսություններ և շարահյուսական փոփոխության մոդելներ. հունարեն անորոշ դերբայով արտահայտված լրացումների ուսումնասիրություն» :''
Կարիերա
Հյուսիսային Կարոլինայի պետական համալսարանում լեզվաբանություն դասավանդող (1990–1994 թվականներին) Քերոլ Չասկիին ոստիկանությունը խնդրում է ուսումնասիրել ենթադրյալ ինքնասպանության գրառման մի քանի տարբերակ, որը հայտնաբերվել է տան համակարգչում։ Օգտագործելով շարահյուսական և վիճակագրական վերլուծություն՝ նա եզրակացրեց, որ մահացածը գրառման հեղինակը չէ, և որ հավանաբար սենյակակիցն է եղել ։ Ավելի ուշ սենյակակիցը խոստովանեց։ Հետագայում Չասկին թողեց դասավանդումը, որպեսզի աշխատի լրիվ դրույքով որպես դատական լեզվաբան ։
«Forensic» ամսագիրը Չասկիին անվանել է «դատական լեզվաբանության ոլորտում առաջատար փորձագետ» ։ Ըստ Ջոն Օլսոնի և Ջուն Լյուչենբրոերսի՝ «Առաջին անգամ դոկտոր Քերոլ Չասկին է նախաձեռնելհեղինակի գրվածքի շարահյուսական վերլուծությունը» ։
Բակալավրիատի ''«Դատական լեզվաբանություն. Երկրորդ հրատարակություն. Լեզվի, հանցագործության և իրավունքի ներածություն»'' դասագրքում Ջոն Օլսոնը գրել է. «Առաջին լեզվաբանը, ով համակարգված կերպով դիտարկել է հեղինակի ոճի նշույթավորվածությունը, եղել է Քերոլ Չասկին, որի հեղինակային շարահյուսության վիճակագրական վերլուծությունը համապատասխանել է Միացյալ Նահանգների դատական համակարգի Դաուբերտի կանոնին» ։ Ըստ Օլսոնի՜ Չասկիի մեթոդաբանությունը ներառում է այնպիսի ծրագրակազմ, որում օգտագործում է չորս քերականական կանոններ՝ տեքստի շարահյուսական նշույթավորվածությունը ներկայացնելու նպատակով, որոնք համադրվում են գրողի կողմից կետադրական նշանների օգտագործման եղանակների չափումների հետ։ Օլսոնը շարունակում է. «Չասկիին պետք է վերագրվի հեղինակային տեքստի դատաբժշկական համեմատությունը (ի տարբերություն երկար տեքստի հեղինակային «վերագրման») գիտական ասպարեզ բերելը, այն դուրս է բերել գրական քննադատության, կանոնական գրական կորպուսի և հեղինակի նույնականացման խոսույթային վերլուծության ձևերի շրջանակից ։
Դատական լեզվաբանների միջազգային ասոցիացիայի նախկին նախագահ Լոուրենս Սոլանի խոսքով, մասնագիտության մեջ կա մշակութային և ինտելեկտուալ տարանջատում։ Չասկին պաշտպանում է «գիտական մեթոդաբանությունը, որը կարելի է կրկնել դեպքից դեպք», իսկ մյուսները, ինչպես Ջեյմս Ռ. Ֆիցջերալդը, օգտագործում է «ինտուիտիվ» մոտեցում, ուսումնասիրում այլ բաներ՝ի թիվս ուղղագրության և բառի ընտրության յուրահատկությունները՝ տեսնելու, թե արդյոք «հատկանիշների խմբավորումներ առաջանում են, թե ոչ» ։ Ֆիցջերալդի վերլուծությունը բացատրելուց հետո, այն անվանելով «դատական ոճաբանություն», «Forensic Magazine»-ից Միշել Թեյլորը հետևեց իր վերլուծության նկարագրությունը.«Լեզվի վերլուծության այն ձևը, որը երբեմն կոչվում է դատական ոճաբանություն, տարբերվում է նրանից, ինչ Չասկին է անում, քանի որ նա լեզվաբանության ոլորտում ունի ֆորմալ կրթություն և օգտագործում է իր մշակած հաշվողական լեզվաբանության մեթոդը, որը կոչվում է ALIAS կամ Լեզվաբանության նույնականացման և գնահատման ավտոմատացված համակարգ» ։
«The New York Times»-ից Բեն Զիմմերը գրել է, որ Չասկին նաև աշխատում էր «այն փաստաթղթերի հեղինակի գրվածքը որոշելու վրա, որոնք ստեղծվել էին մի համակարգչի կողմից, որին հասանելիություն ունեին մի շարք օգտատերեր»։ Սա անելու համար նա մշակում է մի ծրագրակազմ, որը կարող է դասակարգել լեզվական կառուցվածքները, որոնք հիմնականում փոփոխության չեն ենթարկվում տարբեր գրելաձևերում ։ 2012 թվականին «The New Yorker»-ից Ջեք Հիթը գրել է, թե ինչպես է Չասկին աշխատում համակարգչային ալգորիթմի վրա, որը թույլ կտա բացահայտել շարահյուսական օրինաչափությունները։ Մեջբերելով Չասկիի նպատակը՝ «մշակել ստանդարտ «վավերացված գործիք», որից կարող է օգտվել ոստիկանությունը, քաղաքացիական քննիչները և լեզվաբանները, երբ ցուցմունքներ են տալիս կարևորագույն գործերում, ինչպիսին է մահապատժի ելքով սպանության դատավարությունը»։  Չասկիի մեթոդը նաև օգտագործում է լեզվական նմուշների տվյալների բազա ։
2016 թվականի դրությամբ Չասկին աշխատում էր «Brief Chronicles»-ի խմբագրական խորհրդի կազմում, որը Շեքսպիրի հեղինակային ուսումնասիրությունների գիտական հրատարակությունների ամսագիր էր, որն այլևս չի գործում ։
Չասկին «ALIAS Technology» ՍՊԸ-ի գործադիր տնօրենն ու նախագահն է, որտեղ նա շարունակում է իր աշխատանքը դատական հաշվողական լեզվաբանության ոլորտում ։ Բացի այդ, նա հանդիսանում է ALIAS տեխնոլոգիայի «Լեզվաբանների աջակցության թմի» անդամ, որպես «SynAID»-ի, «Profiler»-ի և այլ մոդուլների երաշխավոր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն Կատեգորիա:Լեզվաբաններ Կատեգորիա:Դատական բժշկություն Կատեգորիա:Լեզվաբանության բաժիններ
Լայու
Լայու (莱芜), նախկին քաղաքային շրջան Չինաստանի Շանդուն նահանգում։ Քաղաքի թաղամասն անվանակոչվել է Լայգուի կիրճի անունով, որով անցնում է Ցզիշույ գետը ։
Պատմություն
Սին կայսրության ժամանակ այստեղ ստեղծվում է Յինգ շրջանը (嬴县): Արևմտյան Հան կայսրության ներքո ստեղծվում են Մուսիան (牟 县) և Լայու (莱芜 县) կոմսություններ։
Հյուսիսային Վեյ կայսրության ներքո Լայու շրջանը լուծարվում է։ Հյուսիսային մասը դառնում է Բեյցու շրջանի մի մասը, իսկ հարավային մասը՝ բաժանվում է Յինգ և Մուսիան նահանգների միջև։ 556 թվականին Հյուսիսային Քի կայսրության ներքո Մուսիան շրջանը միանում է Բոպին շրջանին (博平县):
Սուի կայսրության օրոք 596 թվականին վերահիմնադրվում է Մուչեն շրջանը (牟 城县), իսկ 7-րդ դարի սկզբին այն միանում է Յինգի շրջանին։ 627 թվականին Տանգ կայսրության օրոք Յինգ շրջանը միանում է Բոպին շրջանին։ 704 թվականինին Լայու շրջանը վերահաստատվում է Յինգ շրջանի նախկին կենտրոնում։ 820 թվականին Լայու շրջանը միանում է Ցյանֆեն շրջանին (乾封 县): Լայու շրջանը վերահաստատվում է 827 թվականին։
1940 թվականին կոմունիստները ստեղծում են Թայշանի հատուկ մարզը (泰山), որի մաս դառնում է Լայու շրջանը։ 1950 թվականին Տայշանի և Տայսի հատուկ շրջանները (泰西) միանում են Տայանի հատուկ տարածաշրջաններին (泰安 专区): 1958 թվականին Թայանի հատուկ շրջանը լուծարվում է, իսկ Լայու շրջանը հայտնվում է Ցիզան քաղաքի իրավասության տակ, սակայն 1961 թվականին Թայանի հատուկ շրջանը վերահաստատվում է։ 1967 թվականին Թայանի հատուկ շրջանը վերանվանվում է Թայանի շրջան (泰安 地区):
1983 թվականի օգոստոսին Լայու շրջանը վերափոխվում է քաղաքային շրջանի, իսկ Թայան շրջանը՝ 1985 թվականին։
1992 թվականի նոյեմբերին, Չինաստանի ժողովրդական Հանրապետության Պետական ​​խորհրդի որոշմամբ, Լայու քաղաքային վարչաշրջանը հանվում է Թայան քաղաքի շրջանի կազմից և վերափոխվում է առանձին Լայու քաղաքային շրջանի։
Վարչական բաժանումներ
Լայու քաղաքային շրջանը բաժանվում է 2 շրջանի։
Տնտեսություն
1960-ականներից ի վեր Լայուն հանդիսանում է Չինաստանի պողպատե արդյունաբերության ամենակարևոր կենտրոնը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքային շրջաններ Կատեգորիա:Չինաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն
Տելտով-Ֆլեմինգ (շրջան)
Տելտով-Ֆլեմինգ  (Landkreis Teltow-Fläming), շրջան Գերմանիայում։ Շրջկենտրոնն է Լուկենվալդե քաղաքը։ Զբաղեցնում է 2092,08 կմ2։ Բնակչությունը՝ 161 547 մարդ։ Բնակչության խտությունը՝ 77 մարդ/կմ2։
Ջո Հյուն Սիկ
Ջո Հյուն-սիկ (հանգըլ՝ 조현식, կորեերենի նոր ռոմանականացում՝ Jo Hyeon-sik, ), հարավկորեացի դերասան։
Տելտով-Ֆլեմինգ (շրջան)
Շրջանի պաշտոնական կոդը՝ 12 0 72։ Շրջանում 16 համայնք կա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի շրջաններ
Սանտո Ստեֆանո դի Կադորե
Սանտո Ստեֆանո դի Կադորե (Santo Stefano di Cadore), կոմունա Իտալիայում։ Տեղակայված է Վենետո մարզում, Բելունո գավառում ։
Ջո Հյուն Սիկ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգիչներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ
Սանտո Ստեֆանո դի Կադորե
Բնակչությունը կազմում է 2901 մարդ, բնակչության խտություն՝ 29 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 100 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 32045։ Հեռախոսային կոդ՝ 0435։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հրազդանի Մեծ կամուրջ
Հրազդանի մեծ կամուրջ (ժողովրդական լեզվում՝ Կիևյան կամուրջ), միակամար կամուրջ Երևանում՝ Հրազդան գետի վրա։ Միացնում է Լենինգրադյան փողոցը Կիևյան փողոցին՝ Արաբկիր և Աջափնյակ վարչական շրջանները՝ ապահովելով քաղաքի կենտրոնի ու Հյուսիսային շրջանների կապը Աջափնյակի և Աշտարակի ավտոճանապարհի հետ։ Գործարկվել է 1956 թվականին ։
Կառուցվածք
Երկաթբետոնե կոշտ ամրանավորմամբ կամարային թռիչքային կառուցվածք է՝ միջանցիկ վերթաղային կառուցվածքով։ Մոտեցումներն իրականացված են երկաթբետոնե հեծանային թռիչքային կառուցվածքներով։ Երկարությունը 375 մետր է, բարձրությունը՝ 60,5 մետր ։ Կառույցի ճարտարագետներն են Ա. Հովնանյան, Վ. Փինաջյան, Ն. Սլավինսկի, ճարտարապետ՝ Գրիգոր Աղաբաբյան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հրազդան գետի կամուրջներ Կատեգորիա:1954 կառույցներ Կատեգորիա:Ուղանցույցներ
Բրամ
Արտաքին կառուցվածք
Մարմինը բարձր է, կողքերից խիստ սեղմված, երկարությունը՝ 26-35, երբեմն մինչև 45 սմ, զանգվածը՝ մինչև 2, 5 կգ և ավելի։ Բերանը կիսաստորին է, դունչը՝ բութ, ճակատը՝ ուռուցիկ։ Թեփուկները կարճ ու լայն են, հիմքերը՝ մաշկային «գրպանիկի» մեջ։ Կողագծային թեփուկները 52-56 հատ են, կլանային ատամները՝ միաշարք։ Պոչային լողակը խոր մկրատաձև կտրվածքով է, որի ստորին բլթակը վերինից երկար է ու լայն։ Փորային լողակների հիմքը գտնվում է մեջքային լողակի հիմքից առաջ։ Մեջքային լողակն ունի 12-13 ճառագայթ, հետնալողակը՝ 28-30։ Խռիկային առէջները (21-24 հատ) կարճ են ու խիտ դասավորված։ Փորային լողակների և հետանցքի միջև առկա է ողնուց, որը հաճախ ծածկված չէ թեփուկներով։ Մեջքը և գլխի վերին մասը մոխրականաչավուն են, կողքերը՝ արծաթափայլ կամ դեղնաոսկեգույն, փորիկը՝ արծաթափայլ սպիտակ։ Մեջքային, պոչային լողակները և հետնալողակը մուգ մոխրագույն են՝ կարմրավուն հիմքով, իսկ կրծքային և փորային լողակները՝ նարնջամոխրագույն։ Աչքի ծիածանաթաղանթը դեղնավուն է, վերին մասը՝ մուգ մոխրագույն կամ սև։ Սեռահասուն է դառնում 2 կամ 3 տարեկանում։ Բազմանում է ապրիլ-մայիսին, երբեմն՝ հունիսին։ Այդ ընթացքում արուների մարմնի և գլխի վրա հայտնվում է լավ արտահայտված «մարգարտյա» ցան։ Բեղունությունը կարող է հասնել մինչև 10 հազար ձկնկիթի, որը կպչուն է, բաց դեղնավուն՝ տրամագիծը՝ 1, 5 մմ։ Դնում է ստորջրյա բույսերի վրա։ Բնակվում է վտառներով։ Սովորաբար հանդիպում է հարուստ բուսականությամբ դանդաղահոս ջրերում։ Հիմնականում վարում է մերձհատակային կենսաձև։
Սննդառություն
Սնվում է բենթոսային անողնաշարավորներով՝ փափկամարմիններով, միջատներով և նրանց թրթուրներով, ստորակարգ խեցգետնակերպներով, որ դերով, նաև ստորջրյա բույսերով։ Սննդային ակտիվությունը սովորաբար բարձր է գիշերը։ Արժեքավոր ձկնատեսակ է։ Թվաքանակի հետագա աճի դեպքում կարող է ունենալ արդյունաբերական նշանակություն։ Սիրող, ձկնորսության ցանկալի օբյեկտ է։
Կատեգորիա:Ծածաններ
(8388) 1993 FO6
(8388) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի մարտի 17-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,919155 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7456 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0927 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1821,73 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,197614 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,06° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:UESAC ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նիկիտա Պանկրատև
Նիկիտա Պետրովիչ Պանկրատև (Никита Петрович Панкратьев, ), ռուս գեներալ-ադյուտանտ, գեներալ-լեյտենանտ, Առանձին Կովկասյան կորպուսի շտաբի պետ, Անդրկովկասում զորքերի հրամանատար, Վարշավայի զինվորական նահանգապետ, Լեհաստանի Թագավորության Գերագույն ռազմա-քրեական դատարանի նախագահ։
Կենսագրություն
Կիևի ազնվականներից է, Կիևի նահանգապետ Պ. Պ. Պանկրատևի ավագ որդին, ծնվել է 1788-ի սեպտեմբերին Մոսկվայում, դաստիարակություն և կրթությունը ստացել է տանը ։
1807 թվականին Պանկրատևը կամավոր է ընդունվել Թուրքիայի դեմ գործող բանակ և նույն թվականին հունիսի 7-ին և 11-ին մասնակցել է Պլատանին կից թուրքական նավերի հրկիզմանը և Տրապիզոն հարձակմանը։ Դրանից հետո նա նշանակվել է 6-րդ շրջանի ոստիկանության ադյուտանտ, իսկ հաջորդ տարվա սկզբին (փետրվարի 4-ին) ստացել է պրապորշչիկի կոչում և ընդգրկվել է 29-րդ եգերական գնդի կազմում։ Այդ գնդի շարքերում Պանկրատևը մասնակցել է 1809 թվականին Բրաիլովի պաշարմանը և այդ ամրոցի անհաջող գրոհին ապրիլի 20-ին ։ 1810-ում, արդեն պորուչիկի կոչումով, նա նշանակվել է ինֆաներիայի գեներալ, հետագայում ֆելդմարշալ Միխայիլ Կուտուզովի ադյուտանտ ։
Ռեզնիկովկա
Ռեզնիկովկա (Різниківка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
Նիկիտա Պանկրատև
Կենսագրություն
1812-ի Հայրենական պատերազմում, լինելով գլխավոր հրամանատար իշխան Կուտուզովի-Սմոլենսկու ադյուտանտ, Պանկրատևը մասնակցել է ոուսական բանակի նահանջի ընթացքի բազմաթիվ արյերգարդային գործերին։ Օգոստոսի 26-ին նա մարտնչեց Բորոդինոյի ճակատամարտում և այդ մարտում ցուցաբերած արիության համար պարգևատրվեց Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշանով ։
Այնուհետև նա մտավ Գնդապետ իշխան Կուդաշևի պարտիզանական ջոկատի կազմի մեջ և մասնակցեց հակառակորդի դեմ շատ մարտերի։ Այսպես, սեպտեմբերի 27-ին նա վկա էր Նիկոլսկի գյուղի մոտ ֆրանսիական ֆուրաժիրների պարտությանը, իսկ հոկտեմբերի 2-ին, հրամանատարելով Ժիրովի Դոնի կազակների գունդը, Շարապովո գյուղի մոտ` ֆրանսիական քիրասիր 8 էսկադրոնների ջախջախման ժամանակ ։
Ռեզնիկովկա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նիկիտա Պանկրատև
Կենսագրություն
Հոկտեմբերի 4-ին, լինելով երկու հարյուր կազակներից բաղկացած ջոկատի հրամանատարը, Պանկրատևը Կլևին գյուղի մոտ ջարդել է սաքսոնական քիրասիրների և լեհական հետևակի վաշտը, ի դեպ՝ գերեվարել է ավելի քան 50 մարդու, իսկ հոկտեմբերի 13-ին` Բորովսկի մոտ` մարշալ Միշել Նեյի զորքերի դեմ ճակատամարտում գերեվարել է ավելի քան 500 մարդու ։
Դրանից կարճ ժամանակ անց Պանկրատևը վերադարձել է ֆելդմարշալ իշխան Կուտուզով-Սմոլենսկու առընթեր ադյուտանտի նախկին պաշտոնին, և մասնակցել է Կրասնոյե գ. մոտ քառօրյա ճակատամարտին (նոյեմբերի 3-6-ին) ։
Պարտիզանական գործերում ցուցաբերած ակտիվության համար Պանկրատևը պարգևատրվել է «Արիության համար» գրությամբ ոսկե սուրով և Սուրբ Աննայի 2-րդ աստիճանի շքանշանի ադամանդե նշաններով ։
Ֆելդմարշալ իշխան Կուտուզովի մահից հետո նա վերադարձավ լայբ -գվարդիայի եգերական գունդը, մասնակցեց է 1813-ի գարնանային արշավին` Գերմանիա և Բաուցենի մոտ այլ ռազմական գործերին, մինչև Ռայխենբախյան զինադադարի կնքումը ։
Նույն տարվա գարնանը շտաբի կապիտանի սպայի աստիճան ստացած, Պանկրատևը օգոստոսի 4-ին մասնակցել է գեներալ բարոն Վինցինգերոդեյի կորպուսի կազմում դեպի Բելցիգ հեծելազորային արշավախմբում, իսկ օգոստոսի 25-ին մասնակցել է Դենևիցայի ճակատամարտում։ Դրանից հետո (սեպտեմբերի 23-ին) նա ստացել է Կապիտանի կոչում, և հոկտեմբերի 5-ին, 6-ին և 7-ին մասնակցել է Լայպցիգի ճակատամարտին և ստացել է գնդապետի կոչում։ Այսպես մեկ տարվա մեջ նա ստացել է երեք կոչում։ 1813-ի դեկտեմբերի 13-ին նա ստացել է ֆլիգել-ադյուտանտի կոչում ։
Նոյեմբեր ամսից մինչև 1814-ի սկիզբը Պանկրատևը կատարում էր հերթապահ գեներալի պաշտոնի պարտականությունները բարոն Վինցինգերոդեյի կորպուսում և փետրվարի 2-ին և 19-ին (գեներալ Չերնիշևի անմիջական ղեկավարության ներքո) մասնակցել է Սուասոնի գրոհին։ Այնուհետև, փետրվարի 22-ին, մասնակցել է Քրաոնի ավանգարդային մարտում, 25-ին՝  Լաոնի ճակատամարտում և մարտի 6-ին՝ Ռեյմսի երկրորդ գրավմանը ։
Մարտի 10-ին, ստանալով հրաման` գնալ Բրիեն կայսերի մոտ, Պանկրատևը Բար-Լե-Դյուկի ճանապարհին կտրված է լինում գլխավոր բանակից թշնամու և ֆրանսիական հեծելազորի կողմից։ Սակայն ճանապարհին, ի դեպ, միացյալ ջոկատը ընդամենը 90 կազակից էր։ Այս մի բուռ խիզախների հետ մարտի 11-ին Պանկրատևը ճեղքել է Բար-Լե-Դյուկը, որը գրաված եղել ֆրանսիական հեծելազորի ութ էսկադրոններով, և այդ ակնառու սխրանքի համար պարևատրվել է Սորբ Վլադիմիրի 3-րդ աստիչանի շքանշանով ։
Մարտի 14-ին, Շոմոնի շրջակայքում նա գրոհված  էր հազար հոգուց բաղկացած բնակիչների ամբոխի կողմից և հետ է մղել նրանց հարձակումը, իսկ 18-ին, հրամանատարելով հետևակի երկու վաշտից և հեծելազորի երեք էսկադրոններից բաղկացած ջոկատը, վռնդել է ֆրանսիացիներին նշված քաղաքից։ Նույն տարվա ապրիլին, նրան հանձնարարված էր ուղեկցել Օռլեանի շրջակայքից Բեռն Վեստֆալյան արքա Երոնիմին, իսկ սեպտեմբերին, նաՎիեննայի վեհաժողովում, գտնվում էր կայսեր հետ ։
1815 թվականի արշավի սկսվելուց ի վեր, նա գործուղվել է բարոն Վինցենգերոդեի կորպուս, որտեղ ղեկավարել է 59-րդ եգերական գունդը և իրավունք ստավել ֆրանսիացի պարտիզաններին հետևելու։ Հուլիսի 22-ին կռվել էՍաարբրյուկենի մոտ՝ Նանսիի ճանապարհին, պարտիզան Բրիսի հետ, որին ջախջախել է ։
1817-ի հոկտեմբերի 6-ին Պանկրատևը դարձել է գեներալ-մայոր և շուտով նշանակվել է գրենադերների 1-ին դիվիզիայի 2-րդ բրիգադայի հրամանատար, որը ղեկավարում էր հինգ տարի։ Այնուհետև նա ղեկավարել է 11-րդ հետևակային դիվիզիայի 2-րդ բրիգադան, իսկ 1827 թվականի սկզբին, հրամանատարության է ստացել 20-րդ հետևակային դիվիզիայի 2-րդ բրիգադան, որը գտնվում էր Առանձին Կովկասյան կորպուսում ։
Հուլիսի 5-ին նշանակվում է 20-րդ հետևակային դիվիզիայի պետ և մինչև սեպտեմբեր հետևում է Ահ-Օշանից Գիրյուս և այնուհետև գլխավոր մասնաշենքի պարենի համար պարենային փոխադրումները փոխադրելուն, ընդ որում, բազմիցս հետ է մղել թշնամիների հարձակումները տրանսպորտային միջոցներից ։
Այնուհետև իրեն վստահված դիվիզիայով ընդունվել է գեներալ-լեյտենանտ իշխան Գեորգի Էրիստովի ջոկատ։ Սեպտեմբերի 15-20-ը Պանկրատևը մասնակցել է Նախիջևանից մինչև Չորսը Աբաս Միրզայի հետապնդմանը։ Լինելով իշխան Էրիստովի ջոկատի ավանգարդի հրամանատարը, սեպտեմբերի 27-ին անցել է Արաքսի վրայով, հաջորդ օրը հարձակվել է պարսիկների վրա` Դարադիզի կիրճում և ստիպել նրանց նահանջել երկու հազար սարբազով գրաված ռեթրանշամենտի մոտ, մեկ օր անց տիրացել այդ ռեթրանշամենտին (ռեթրանշամենտ՝ ամրացման շինություն, ներքին պաշտպանական պարիսպ) և Դարադիզի կիրճին։ Հոկտեմբերի 13-ին Պանկրատևը երեք գումարտակներով և չորս հրանոթով ուղարկվեցԹավրիզ և 19-ին գրավեց այդ քաղաքը, իսկ դրանից հետո նաև Մարաղան ։
Թավրիզն արագ գրավելու համար նա պարգևատրվել է Սուրբ Աննայի 1-ին աստիճանի շքանշանով։ 1828 թվականի հունվարի 15-ին Պանկրատևը գրավեց Ուրմիան և մնաց այնտեղ մինչև Պարսկաստանի հետ խաղաղության հաստատումը։ Այնուհետև նրան վստահված էր Խոյայի և Ուրմիայի մարզերի կառավարումը և այնտեղ գտնվող զորքերի հրամանատարությունը ։
Քուրդ խաներից մեկի՝ Յայա Բեքի զայրացուցիչ գործելաոճի հետևանքով, որն իր Ճագրիկ ամրոցում  թաքցնում էր ապստամբներին, Պանկրատևը նրա դեմ ուղարկեց մեկ գումարտակ երկու հրանոթով։ Այս ջոկատը քշեց ապստամբներին և գրավեց բերդը։ Այնուհետև, հուլիսի 27-ին նա հետ մղեց քուրթիններին Մագլաշ գյուղի մոտ, իսկ օգոստոսի 5-ին ջախջախեեց ապստամբներին, որոնք հարձակվել էին Կիորկենդայի բնակավայրի մոտակայքում ապրող քոչվորների վրա։  Խոյայի շրջանում ջոկատը ղեկավարելու համար Պանկրատևը ստացել է Սուրբ Վլադիմիր 2-րդ աստիճանի շքանշան ։
Թուրքիայի հետ պատերազմը Նիկիտա Պանկրատևին կրկին մղեց մարտական ասպարեզ։ 1828 թվականի նոյեմբերի 9-ին նա իր վստահված ջոկատով մտավ Բայազետի փաշալիք, իսկ 12-ին ընդունեց հրամանատարությունը Բայազետում տեղակայված զորքերի վրա, ամրապնդեց այդ քաղաքն ու Թոփրահ-Կալեի և Դիադինի բերդերը և մի քանի անգամ հետ մղեց Մուշի քուրթինների հարձակումը ։
1829 թվականի սկզբից Պանկրատևը ստիպված էր ավելի ակտիվ մասնակցություն ունենալ ռազմական գործողություններին։ Այսպես, մարտի 25-ին, նա դուրս եկավ Բայազետից և հունիսի 1-ին ժամանեց Կատանլի, որտեղ հայտարարվել էր գործող կորպուսի զորքերի հավաք, որոնք գտնվում էին ֆելդմարշալ կոմս Պասկևիչ-Էրիվանսկու անմիջական հրամանատարության տակ։ Այստեղ նա նշանակվեց գործող զորքերի 2-րդ շարասյան պետ ։
Հունիսի 11-ին նա ստիպված էր մասնակցել Կատանլայից Դելի-Մուսալի-Ֆուրնի բնասահման տանող ճանապարհի շրջադիտումանը, իսկ 13-ին՝ Սագանլուղյան լեռնաշղթայով մինչև Էզաս գետակ անցնելուն և դեպի Գագկա-Փաշայի թշնամու ամրացված ճամբարի շարժմանը։ Հաջորդ օրը Պանկրատևը հետ մղեց թուրքական հեծելազորի գրոհները, իսկ 15-ին և 16-ին գրավել էր թշնամու ամրացված ճամբարը շրջապատող բարձունքները։ Բոլոր այդ շարժումներն ու գործողությունները եղել են, եթե կարելի է այդպես ասել, Միլիդյուզի շրջակայքում տեղի ունեցած եռօրյա մարտի նախերգանք։ Հուլիսի 18-ին՝ մարտի առաջին օրը, Պանկրատևը ստիպված էր ցուցադրել թուրքերի գլխավոր ուժերի շարժումը դեպի Գունկերս,  քողարկելով այդ իրեն վստահված շարասյան զորքերի հետ։ Հաջորդ օրը՝ Կայինլի բնակավայրի ճակատամարտում, նա գտնվում էր արյերգարդում՝ գումակի շարժումը ծածկելու նպատակով։Այնուհետև, ժամը 1-ին, հակառակորդի հետ մարտական գծի բախման ժամանակ, երբ թուրքական հեծելազորը հարձակվեց նրա ձախ եզրը, Պանկրատևը արագ առաջ շարժվեց, հարձակվեց թուրքերի աջ թևին, տապալեց նրանց, հետապնդեց և բազմաթիվ քանակության գերիներ վերցրեց և մեկ հրանոթ։ Ամսի 20-ին, վաղ առավոտյան, նա հարձակվեց Միլիդյուզին կից թուրքական ճամբարի վրա, ստիպեց թուրքերին շտապ նահանջի և վերցրեց նրանց ճամբարը, ութ հրանոթ, երկու դրոշ եւ շատ գերիներ ։
Նրա հետագա մասնակցությունը թուրքական պատերազմին նշանավորվել է ամրոցների՝  Գասան-Կալեյի (հունիսի 23-ին) և Էրզրումի գրավմամբ։ Հունիսի 27-ի առավոտյան ժամանելով Էրզրումի մոտ՝ Պանկրատևը գրոհել է Թոփ-Դաղը (առաջավոր ֆորտերից մեկը) և սկսել է քաղաքի ամրությունների թնդանոթաձգություն։ Իսկ երբ նրա մոտ եկան քաղաքի ավագները բանալիներով, նա գրավեց բերդն ու միջնաբերդը, գրավեց բազմաթիվ հրանոթներ ու երեք դրոշ, ապա 42-րդ եգերական գնդի մեկ վաշտով գնաց սերասկիրի տուն և երեք փաշաներով գերեվարեց նրան ։
Էրզրումի գրավումով ավարտվեց Պանկրատևի մարտական գործունեությունը թուրքական պատերազմում։ 1829 թվականի հունիսի 25-ին գեներալ-լեյտենանտի կոչում ստանալով, պատերազմի ավարտից հետո նա ժամանակավորապես մնաց Էրզրումի մարզի իրեն վստահված դիվիզիայի հետ և գերազանց կառավարման համար պարգևատրվեց կայսերական թագով, Սուրբ Աննայի 1-ին աստիճանի շքանշանով և 30000 ռուբլու թղթադրամով։ Նույն թվականին նա նշանակվել է Առանձին Կովկասյան կորպուսի շտաբի պետ, բայց կես տարուց ավելի չէր անցնում իր նոր պաշտոնին` լեռնցիների դեմ արշավախմբերով զբաղված ։
1830-ի հունիսին նա 20-րդ հետևակային դիվիզիայի հետ ժամանել է Կովկասյան գիծ, հրամանատարություն է ընդունել Կուբանի տակ արշավախմբում գտնվող ջոկատը և աբաձեխների հետ հաճախակի փոխհրաձգություններ է ունեցել Երկար անտառից մինչև Պշեբսկի ամրությունը։ Այնուհետև նա մտել է գլխավոր ջոկատի կազմ, որը գտնվում էր ֆելդմարշալ Պասկևիչ-Էրիվանսկու ղեկավարության ներքո, և մասնակցել է շատ գործերի Ազիփսկի և Աբինսկի կիրճերում լեռնային աուլների գրավման և սնանկացման ժամանակ ։
Լեհերի ապստամբությունը ստիպել է ֆելդմարշալ իշխան ՊասկևիչինԿովկասից մեկնել Լեհաստան բանակի հրամանատարություն ստանալու համար։ Նրա բացակայության ժամանակ Կովկասի փոխարքայության կառավարումն ու այնտեղ տեղակայված զորքերի հրամանատարությունը վստահված էր Պանկրատևին Պասկևիչի հատուկ միջնորդությամբ, և 1831 թվականի հունիսի 25-ին նա նշանակվեց գեներալ-ադյուտանտ կայսրին առընթեր։ Պանկրատևը փայլուն կերպով կատարեց իր վրա դրված պարտականությունները։ Սեպտեմբերի 4-ին նա ընդունեց բոլոր զորքերի հրամանատարությունը և արշավեց Դաղստան՝ Ղազի մոլլայի կողմից բարձրացրած լեռնեցիներին զսպելու համար ։
Սեպտեմբերի 30-ին Դերբենտ ժամանելով՝ խռովարարներին զսպելու համար ուղարկում է երեք առանձին շարժական զորասյուն։ Այդ զորասյունների արագ և եռանդուն գործողությունների շնորհիվ, շատ կարճ ժամանակում խռովարարները ցրվեցին և, միևնույն ժամանակ, ավերվեցին բնակավայրերը՝ Խուչնին, Դյուվեկը և մյուսները, որոնք համարվում էին Տաբասարանի լեռնեցիների ամենահզոր հենարանները ։
Այնուհետև Պանկրատևը ուղևորվեց Շամխալ և ճանապարհին լուր ստացավ, որ Քազի մոլլայի կողմնակից Ումալաթ Բեքը, 10000 հոգուց բաղկացած զորքով զբաղեցրեց էրպելի ամրացված գյուղը։ Այս բնակավայրը, որը բաղկացած էր 500 քարե շենքերից, գտնվում էր խորը ձորերի և խիտ անտառի մեջ, գրեթե անառիկ վայրում և ուժեղ ամրացված էր խրամատներով և անցկալներով։ Հոկտեմբերի 23-ին Պանկրատևը գրոհեց այս գյուղը և երկու ժամ հետո տիրեց նրան՝ գրավելով մեծ ավար, բազմաթիվ գերիներ և Ումալաթ Բեքի պատվավոր դրոշը ։
Պանկրատևի ջոկատը բաղկացած էր հետևակի 2500 հոգուց, 12 հրանոթներից և հեծելազորի 1500 հոգուց։ Շարունակելով իր ջոկատի հետ հետագա երթևեկությունը, Պանկրատևը հոկտեմբերի 25-ին մոտեցավ Կոյսու գետի ձախ ափին գտնվող Չերքեյ գյուղին։ Այս բնակավայրը գրաված էր դաղստանցիներով, չեչեններով և սալատովցիներով, Քազի մուլլայի հետևորդներով, թվով մինչև 4000 մարդ։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Կոյսու գետի բոլոր կամուրջները ոչնչացվել են և ծանծաղուտներ չկաին, ջոկատի հրետանին և հրաձիգները հակառակ ափից խփեցին լեռնցիներին և եռօրյա պայքարից հետո թշնամին ստիպված էր հանձնվել ։
Նոյեմբերի 17-ին Գիմրա գյուղի մոտ ուժեղացված հետախուզության ժամանակ Պանկրատև իմացել է, որ Ղազի մուլան լեռներում միացել է Գամզաթ-Բեկ Ավարսկու հետ։ Նրա վերջին պատվարը Դաղստանում ոչնչացնելու նպատակով Պանկրատևն ուղարկել է գնդապետ Միկլաշևսկու ջոկատը՝ Չումքեսկենտը վերցնելու համար։ Այդ ջոկատը դեկտեմբերի 1-ին, համառ մարտից հետո, տիրացավ Չումքեսկենտին՝ ոչնչացնելով այնտեղ նստած ապստամբներին։ Այսպիսով, Պանկրատևի եռանդուն և արագ գործողությունների շնորհիվ ապստամբությունը Դաղստանում ճնշվեց։ :
Այդ ապստամբությունը ճնշելու հմուտ գործողությունների և Անդրկովկասյան երկրամասի կառավարման համար Պանկրատևը պարգևատրվել է Սբ. Ալեքսանդր Նևսկու շքանշանով ։
1832 թվականի նոյեմբերի 4-ին ֆելդմարշալ Պասկևիչի միջնորդությամբ նա նշանակվեց Լեհաստանի Թագավորության Կառավարման խորհրդի և Պետական խորհրդի անդամ, իսկ 1833 թվականի մայիսի 18-ին նշանակվեց Վարշավայի զինվորական նահանգապետ։ Նույն տարվա սեպտեմբերի 9-ին գերազանց-ջանասիրաբար ծառայության համար նրան հատկացվեց 50.000 ռուբլի ։
1833 թ. նոյեմբերի 5-ից մինչև 1834 թ. հոկտեմբերի 9-ը Պանկրատևը բարձրագույն հրամանով աշխատում էր Գերագույն քրեական դատարանի նախագահ և գերազանց-ջանասիրաբար ծառայության համար պարգևատրվել է Սբ. Ալեքսանդր Նեվսկու շքանշանի ադամանդյա նշաններով ։
Հ. Պ. Պանկրատևը մահացել է 1836 թվականի հունիսին, ցուցակներից հանվել է հունիսի 30-ին։ Ժամանակակիցների վկայությամբ՝ նա «բնությունից խելացի» մարդ էր, կրթված, արտակարգ հետաքրքիր և ընդ որում՝ ուներ աչքի ընկնող սրամիտություն։ Պանկրատևի վայելում էր ֆելդմարշալ Պասկևիչի հատուկ ուշադրորթյուն և հովանավորությունը, ինչը մեծապես նպաստել է նրա ռազմական կարիերայի փայլին ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ռուս գեներալներ
Գու Վեյցզյուն
Գու Վեյցզյուն (չին. ավանդ. 顧維鈞, պարզ. 顾维钧, փինյին Gù Wéijūn, նաև հայտնի որպես Վելինգտոն Կու, անգլ. V. K. Wellington Koo, ), չինացի դիվանագետ և քաղաքական գործիչ։
Ձորագլուխ
Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 39 կմ հյուսիս-արևելք, Թթուջուր գյուղից 4 կմ հյուսիս-արևելք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 2025 մ։ Ձորագլուխ է վերանվանվել 1946 թվականի հուլիսի 15-ին ։ Նախկինում հայտնի է եղել Գյուլաբ, Գյուլաբլու, Գյուլաբլի, Գյուլապլի և այլն անվանումներով։ Շրջակայքը կանաչապատ է ու ծաղկավետ ։
Գու Վեյցզյուն
Կենսագրություն
Ծնվել է Ցզյադինեում (Ցզյանսու նահանգ)։ Ավարտել է Շանհայի Սբ. Յոհաննայի անվան համալսարանը և Կոլումբիայի համալսարանը (1908 թվական)։ 1912 թվականին ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։
Վերադառնալով Չինաստան` աշխատել է որպես նախագահ Յուան Շինալի քարտուղար։ 1915 թվականին նշանակվել է ԱՄՆ-ում Չինաստանի դեսպան։ 1919 թվականին եղել է Փարիզի խաղաղության վեհաժողովի չինական պատվիրակության անդամ, ով պահանջում է Ճապոնիայից Չինաստանին վերադարձնել Շանդուն թերակղզին, որի հրաժարվելու պատճառով նա չստորագրեց Վերսալյան խաղաղության համաձայնագիրը։ Եղել է Ազգերի լիգայում Չինաստանի առաջին ներկայացուցիչը։ Վաշինգտոնի համաժողովում (1921-1922) Չինաստանի պատվիրակության անդամ էր։
Ձորագլուխ
Բնակչություն
Ձորագլուխ գյուղի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Գու Վեյցզյուն
Կենսագրություն
Արտաքին գործերի նախարար էր (1922 թվականի մայիսից մինչև նոյեմբեր, 1923 թվականի փետրվարից մինչև 1924 թվականի սեպտեմբեր ամիսներին, 1931 թվականին), ֆինանսների նախարար էր (1926 թվականի մայիսին), վարչապետ էր (1924 թվականի հուլիսից մինչև հոկտեմբեր) և Պեկինյան կառավարությունում նախագահի պաշտոնակատար էր քաղաքական քաոսի ժամանակ, որն առաջացել էր ռազմական տարբեր խմբավորումների բախումների պատճառով։ 1924 թվականի մայիսի 31-ին ստորագրել է ՉԱԵՃ չին-սովետական համաձայնագիրը։
Ձորագլուխ
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։
Գու Վեյցզյուն
Կենսագրություն
1956 թվականին թողեց դիվանագիտական ծառայությունը և Հաագայում զբաղեցրեց Արդարադատության միջազգային դատարանի դատավորի պաշտոնը։ 1967 թվականին անցավ թոշակի։ Ապրում էր Նյու Յորքում, որտեղ էլ 1985 թվականին մահացավ։
Լուիզետ Տեկսիե
Լուիզետ Տեկսիե (Louisette Texier, ի ծնե՝, ), Ֆրանսիայի դիմադրության շարժման մասնակից և ավտոարշավորդ պատերազմից հետո։ Նա Հայոց ցեղասպանությունը վերջին վերապրածներից մեկն էր։
Գու Վեյցզյուն
Հղումներ
Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Չինացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Չինաստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Չինացի հակակոմունիստներ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի պաշտոնյաներ
Լուիզետ Տեկսիե
Կենսագրություն
Հովհաննիսյանը ծնվել է Օսմանյան կայսրությունում, հայկական ընտանիքում։ Նրա հայրը սպանվել է 1915 թվականին՝ Հայոց ցեղասպանության ժամանակ, և նա քրոջ հետ փրկվել է մոր կողմից և տեղավորվել Ստամբուլի մանկատանը ։ Մանկատունը տեղափոխվել է Սալոնիկ 1922 թվականին, իսկ հետո Մարսել՝ 1924 թվականին։ 1928 թվականին նա սկսել է հաճախել Դպրոցասեր տիկնանց վարժարան Լե Ռեյնսիում, որտեղ նրա դասընկերն էր Մելինե Մանուշյանը ։ Մինչև հասուն տարիքը նա չի վերամիավորվել մոր հետ ։
Ձորագլուխ
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում է կա XIX դարի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի։ Գյուղից 1,5 կմ հյուսիս-արևելք գտնվում է X-XII-րդ դարերի «Կարմիր վանք» եկեղեցին, 2 կմ հյուսիս-արևելք՝ մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին հզմ. «Խազնաքար» ամրոցը, իսկ 0,7 կմ հյուսիս-արևելք՝ մ.թ.ա. X-VIII-րդ դարերի «Բերդի գլուխ» ամրոցը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գյուղեր
Լուիզետ Տեկսիե
Կենսագրություն
Տեկսիեն 15 տարեկան հասակում թողել է դպրոցը «փարիզյան կաբարեներում պարելու և առանց սահմանափակումների ապրելու համար» ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա մասնակցել է Ֆրանսիական դիմադրությանը, որի մասին վկայում է Ներքին գործերի ֆրանսիական բանակի նրա քարտը, և օգնել է թաքցնել հրեա ընտանիքին ։ Պատերազմից հետո նա ամուսնացել է և ունեցել երկու երեխա։ Ազատության ձգտումը գերակայել է և նա ամուսնալուծվել է։ Նա առաջինն էր Փարիզում, որ սկսել է ֆրանսիացի կանանց համար ջինսեր վաճառել ։ 1956 թվականին նա Նյոյի սյուր Սենում բացել է հագուստի խանութ ։
Տեկսիեն մեքենաների և ավտոսպորտի նկատմամբ մեծ կիրք ուներ։ Նա մասնակցել է պրոֆեսիոնալ մրցումների 1956-1964 թվականներին, ինչպիսիք էին Մոնտե Կառլոյի ավտոմրցարշավը և Tour de France Automobile-ը ։ Նա զբաղեցրել է երկրորդ տեղը 1963 թվականի մրցույթում՝ վարելով Jaguar Mark 2: Նա ընտրվել է «Համարձակ հայ կանայք» նախագծի համար, որն ընդգրկում էր հայկական ծագում ունեցող նշանավոր կանանց ։
Լուիզետ Տեկսիեն մահացել է Լա Ռոմյոյում 2021 թվականի հուլիսի 20-ին՝ 95 տարեկան հասակում։ Նրա հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել Սեն Ժենի դը Լեկտուր մատուռում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայեր Կատեգորիա:Թուրքիայում ծնվածներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայում մահացածներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:Պարուհիներ Կատեգորիա:Ավտոարշավորդներ
Թարխան (այլ կիրառումներ)
Թարխան կարող է նշանակել.
Շադի Սադր
Շադի Սադր (բնագիր.شادی صدر, ), իրանցի փաստաբան, իրավապաշտպան, լրագրող։ Սադրը մասնագիտացել է իրավագիտության և քաղաքագիտության ոլորտում, մագիստրոսի կոչում է ստացել Թեհրանի համալսարանից (1999)։ «Կանայք Իրանում» կայքի գլխավոր խմբագիր, կանանց իրավաբանական օգնության "Raahi" կենտրոնի հիմնադիր ու տնօրեն։
Գործունեություն
Լրագրողի կարիերան Շադի Սադրը սկսել է 15 տարեկանից, երբ հաղթեց «Sorush-e-Nojavan» երիտասարդական ամսագրի մրցույթում։
2007 թվականին "Raahi" կենտրոնը փակվեց Իրանի իշխանությունների կողմից՝ հասարակության դեմ ուղղված բռնությունների արդյունքում։ Շադի Սադրն աջակցեց այնպիսի գործողությունների, ինչպիսիք են «Stop Stoning Forever in Iran»-ը, ինչպես նաև մահապատժի վերացման գլոբալ արշավին, որը նախաձեռնել էին մուսուլմանական օրենքներով ապրող կանայք (WLUML) ։ Շադի Սադրը ստացել է մի շարք մրցանակներ, ինչպիսիք են Ida B Wells լրագրության ոլորտում համարձակության համար մրցանակը, Սանտա Կլարայի համալսարանի իրավաբանական դպրոցի Alexander Prize մրցանակը և Պետդեպարտամենտի «Քաջության կանայք» մրցանակը։ 2010 թվականի հուլիսին Շադի Սադրը ստեղծեց WLUML-ի կողմից կազմակերպված «Արդարություն Իրանի համար» նոր նախագիծը, որը քարոզում և պաշտպանում էր կանանց իրավունքները Իրանում ձևավորված ավելի խտրական միջավայրում և անդրադառնում Իրանական պետության կողմից կանանց նկատմամբ սեռական բռնության անպատժելիության խնդրին։ 2003 թվականի դեկտեմբերին Իրանի Բամ քաղաքում տեղի ունեցած երկրաշարժից հետո Շադի Սադրը և իրանցի մի խումբ կանայք կազմակերպեցին իրանական ավերված հարավային քաղաքում կանանց և երեխաների համար սնունդ և իրեր հավաքելու և օգնելու աշխատանքները։ Նույն թվականին Սադրը և նրա որոշ գործընկերներ ինտերնետում բաց նամակ գրեցին Իրանի նախագահին՝ հերքելով ՄԱԿ-ում Իրանի կառավարության զեկույցը ապաստարանների վերաբերյալ։ Նամակի կայքում հայտնվելուց հետո կառավարությունը պարտավորվեց կանանց համար ապաստարաններ ստեղծել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանցի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Իրանցի լրագրողներ Կատեգորիա:Թեհրանի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Իրանցի կին գրողներ Կատեգորիա:BBC 100 կին Կատեգորիա:Կին իրավապաշտպաններ
Նշան Գրիգորյան (անասնաբույժ)
Նշան Խաչատուրի Գրիգորյան, հայ անասնաբույժ, անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր (2003)։
Կենսագրություն
Նշան Գրիգորյանը ծնվել է 1949 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Կարմրաշեն գյուղում (ՀՀ Արագածոտնի մարզ)։ 1977 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1985 թվականին սկսել է աշխատել ՀԳԱ-ի (այժմ՝ ՀԱԱՀ) մորֆոլոգիայի, ֆիզիոլոգիայի և ախտաբանության անատոմիայի ամբիոնում, 2014 թվականին դարձել է ամբիոնի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են հայկական կոպտաբուրդ և կիսակոպտաբուրդ ցեղերի ոչխարների վեգետատիվ նյարդային համակարգի մակրո- և միկրոձևաբանությանը։
Կատեգորիա:Հայ անասնաբույժներ Կատեգորիա:Անասնաբուժական գիտությունների դոկտորներ
Կայք (Արագածոտնի մարզ)
Կայք, գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Աշտարակ քաղաքից 29 կմ հեռավորության վրա։ Բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1850 մետր։ Բնակչությունը՝ ։
Հռիփսիմե Գրիգորյան
Հռիփսիմե Գրիգորյան, ՀՀ Ազգային Ժողովի 7-րդ գումարման պատգամավոր, միջազգայնագետ, քաղաքագետ։ ՀՀ ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ ։
Կենսագրություն
Հռիփսիմե Գրիգորյանը ծնվել է 1988 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ Երևանում։
Կայք (Արագածոտնի մարզ)
Բնակչություն
Կայք գյուղի բնակչության նախնիները գաղթել են Ալաշկերտի, Մուշի, Խոյի և Սալմաստի շրջանների գյուղերից 1828-1829 թվականներին ։
Հռիփսիմե Գրիգորյան
Կենսագրություն
Մինչև 2009 թվականը սովորել է Երևանի պետական համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետու, ստացել միջազգայնագետի որակավորում։ 2011 թվականին Բուդապեշտում խորացրել է գիտելիքները՝ ավարտելով Կենտրոնական Եվրոպական համալսարանի քաղաքագիտության ֆակուլտետը և ստանալով քաղաքագիտության մագիստրոսի որակավորում։
Կայք (Արագածոտնի մարզ)
Բնակչություն
Կայք գյուղի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Հռիփսիմե Գրիգորյան
Կենսագրություն
«Ֆեդերալիզմ, ապակենտրոնացում և հակամարտության կարգավորում» (2010 թվական, Ֆրիբուրգի համալսարան, Շվեյցարիա) և «Ժողովրդավարացման մարտահրավերներ» (2012 թվական, Երիտասարդ լիբերալների միջազգային ֆեդերացիա, Շվեդիա) դասընթացների մասնակից է։
Կայք (Արագածոտնի մարզ)
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ և բանջարաբուծությամբ։
Հռիփսիմե Գրիգորյան
Կենսագրություն
2009 թվականին Հայաստանում ԱՄՆ-ի դեսպանատնում աշխատել է որպես հանրային կապերի բաժնի օգնական։ 2012 թվականին՝ Քեմբրիջի համալսարանի քաղաքագիտության ֆակուլտետի հետազոտողի օգնական։ 2012-2017 թվականներին՝ Գոտենբուրգի համալսարանի «Ժողովրդավարության տեսակներ» ծրագրի հետազոտող։ 2013 թվականին աշխատել է «Հայկական կարմիր խաչի ընկերություն» հասարակական կազմակերպությունում՝ որպես կրթության մասնագետ։ 2013, 2015 և 2017 թվականներին ԵԱՀԿ ժողովրդավարական հաստատությունների և մարդու իրավունքների գրասենյակում եղել է լրատվության մասնագետի ավագ օգնական։ 2014 թվականին գործարար զարգացման կառավարիչ է եղել «STDev ցանցի և հավելվածների զարգացման կազմակերպությունում»։ 2016 թվականին հիմնադրել է «Գրիգ թրեվլ» ՍՊԸ-ն և այն տնօրինել մինչև 2015 թվականը։ 2016-2018 թվականներին համակարգել է ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարարության զբոսաշրջության պետական կոմիտեի դոնորների հետ կապերը, եղել է նաև մարկետինգի և խթանման վարչության խորհրդական։ 2018 թվականի հունիսի 11-ից մինչև 2019 թվականի հունվարի 14-ը նախագահել է ՀՀ տնտեսական զարգացման և ներդրումների կոմիտեն։
Կայք (Արագածոտնի մարզ)
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում պահպանվել է XVI դարի սուրբ Աստվածածին եկեղեցին։
Հռիփսիմե Գրիգորյան
Կենսագրություն
2008 թվականին անդամակցել է «Հիմա» երիտասարդական նախաձեռնությանը, 2011 թվականից՝ «Հիմա» հ/կ-ին։
Կայք (Արագածոտնի մարզ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գյուղեր
Հռիփսիմե Գրիգորյան
Քաղաքական գործունեություն
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին «Իմ քայլը» կուսակցությունների դաշինքի թիվ 3 ընտրատարածքի տարածքային ընտրական ցուցակով ընտրվել է ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր։
Ընտանիք
Ամուսնացած է։
Ռոտի (ավան, Արտյոմովսկի շրջան)
Ռոտի (Роти), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոտի ավանում բնակվում էր 82 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Կռապաշտություն
Կռապաշտություն, պաշտամունքային պատկերի կամ «կուռքի» երկրպագություն, դրա աստվածացում ։ Աբրահամի կրոններում (մասնավորապես՝ Հուդայականություն, Սամարիտանիզմ, Քրիստոնեություն, Բահայի հավատք և Իսլամ) կռապաշտություն նշանակում է երկրպագել ինչ-որ բանի, կամ ինչ-որ մեկին, բացի Աբրահամական Աստծուց, Տիրոջ փոխարեն ։ Այս միաստվածային կրոններում կռապաշտությունը դիտվում է որպես «կեղծ աստվածների պաշտամունք» ու այստեղ արգելվում են տեքստեր, ինչպիսիք են՝ Տասը պատվիրանները։ Այլ միաստվածային կրոնները կարող են կիրառել նմանատիպ կանոններ : Մարդաբանները հայտնաբերել են, որ գրեթե անհնար է գտնել որևէ կրոնական խմբի հետևորդներին, որոնք իսկապես պաշտամունքային պատկերը դիտում են որպես աստվածություն, ինչը «կռապաշտություն» տերմինի հիմնական մեղադրանքն է։ Բոլորը կարծում են, որ իրենց պատկերները իրենցից ինչ-որ հոգևոր էակ են ներկայացնում, որը գոյություն ունի ուրիշ տեղ, չնայած այն կարող է անհայտ կերպով պատկերի մեջ մտնել։ «Կռապաշտությունը» անգլերենում նսեմացուցիչ տերմին է, որն օգտագործվում է միայն նրանց կողմից, ովքեր դատապարտում են պրակտիկան, թեև «կուռքը» Հնդկաստանում լայնորեն ճանաչված է որպես ոչ նսեմացուցիչ տերմին մուրթիի պատկերների պաշտամունքի համար։ Բայց, օրինակ, ոչ մի հռոմեական կաթոլիկ չէր ընդունի «կուռքը» որպես թույլատրելի տերմին կաթոլիկ պատկերների համար, իսկ քրիստոնեական աստվածաբանության մեջ կան տարբեր տերմիններ, որոնք վերաբերում են պատկերների և երկրպագության համար հարգանքին, որը տրվում է միայն Աստծուն։
Թ
Թ, թ (անվանում՝ թո), հայկական այբուբենի 9-րդ տառը։ Թվային արժեքը՝ «9»։ Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 - 406 թվականներին։ Միջնադարում օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները։
Կռապաշտություն
Շատ հնդկական կրոններ, ինչպիսիք են՝ Հինդուիզմի, Բուդդիզմի և Ջայնիզմի աստվածաբանական և ոչ աստվածաբանական ձևերը՝ կուռքերը (քանդակ) դիտարկվում են որպես սիմվոլիկան բացարձակ, բայց ոչ Բացարձակը, սրբապատկերներ հոգևոր գաղափարների, կամ աստվածայինի մարմնավորում ։ Դա կրոնական ձգտումներին ու երկրպագությանը կենտրոնանալու միջոց է (բհակտի)  ։ Հին Եգիպտոսի, Հունաստանի, Հռոմի, Աֆրիկայի, Ասիայի, Ամերիկայի և այլ երկրների ավանդական կրոններում պաշտամունքային պատկերների կամ արձանների հարգումը սովորական պրակտիկա էր հնուց, իսկ պաշտամունքային պատկերները տարբեր նշանակություն ունեին կրոնի պատմության մեջ   ։ Ավելին, Աստվածագլխի կամ մի քանի աստվածությունների նյութական պատկերը միշտ բացառիկ դեր է խաղացել աշխարհի բոլոր մշակույթների մեջ ։
Թ
Յունիկոդում ներկայացված է՝
Կռապաշտություն
Ցանկացած կուռքի կամ պաշտամունքի գաղափարների, կամ պաշտամունքը ներկայացնելու համար պատկերի օգտագործման համար հակազդեցությունը կոչվում է՝ անիկոնիզմ ։ Պատկերների որպես պաշտամունքի պատկերակի ոչնչացումը կոչվում է կուռքերի ոչնչացում, ու դա երկար ժամանակ ուղեկցվում էր կրոնական խմբերի միջև բռնությամբ, նրանց միջև ովքեր արգելում էին երկրպագությունը կուռքերին, և նրանց, ում պաշտամունքը՝ սրբապատկերները, կուռքերը և արձաններն էին ։ Կռապաշտության սահմանումը հակասական թեմա էր Աբրահամյան կրոնների մեջ, շատ մուսուլմաններ և բողոքական քրիստոնյաների մեծ մասը դատապարտում են Մարիամ Աստվածածնի պաշտամունքի կաթոլիկ և Արևելյան ուղղափառ պրակտիկան շատ եկեղեցիներում, որպես կռապաշտության ձև  ։
Թ
Ստեղծումը և կազմությունը
Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 թվականին իր հորինած այբուբենի բոլոր տառերի հետ միասին։ Կազմվել է երեք ուղղաձիգ՝ երկու երկար և դրանց միջև ստորին մասում գտնվող լայն տարրերից։ Այս կարգի տառախումբը կոչվում է կրկնահար։ Հորիզոնական նուբով երկարներն իրար են միանում վերին ծայրերից, իսկ լայնը իր երկու ծայրերից երկու փոքրիկ նուբերով միանում է աջ երկարին՝ «Թ»։ Ունի բոլոր տառատեսակները։
Կռապաշտություն
Կրոնների պատմությունը նշանավորվեց կռապաշտության մեղադրանքներով և ժխտումներով։ Այդ մեղադրանքները արձաններն ու պատկերները սիմվոլիզմից զուրկ են դիտարկել։ Որպես այլընտրանք, կռապաշտության թեման եղել է տարբեր կրոնների միջև տարաձայնությունների աղբյուր, առաջարկելով, որ սեփական կրոնական պրակտիկայի սրբապատկերները իմաստալից սիմվոլիկա ունեն, իսկ այլ անձի տարբեր կրոնական գործելակերպերը՝ ոչ։
Թ
Արտասանությունը
«Թ» տառը նշանագրում է հայերեն առաջնալեզվային լեզվաատամնային շփական շնչեղ խուլ բաղաձայն հնչյունը (հնչույթը)։ Գրաբարում, միջին հայերենում և ժամանակակից հայերենում «Թ»-ն միշտ պահպանում է իր հնչյունական արժեքը։ Որոշ բարբառներում շնչեղ խուլ «Թ»-ի փոխարեն հանդիպում ենք ապաշնչացած տ (թուղթ>թուղտ, թաթախել>թատախէլ)։
Կռապաշտություն
Էթիմոլոգիա և Նոմենկլատուրա
«Կռապաշտություն» բառը գալիս է հունական eidololatria բառից, որն ինքնին երկու բառերի միացումն է՝ eidolon- ուրվական («պատկեր/կուռք») ու latreia- լատրեա ( «երկրպագություն»)։ Այսպիսով, eidololatria բառը նշանակում է «երկրպագություն կուռքերին», որը լատիներենում սկզբում հայտնվում է որպես idololatria (կռապաշտություն), ապա գռեհիկ լատիներենում որպես idolatria, այստեղից այն հայտնվում է 12-րդ դարի հին ֆրանսիական լեզվում որպես idolatry, որն առաջին անգամ 13-րդ դարի կեսերին անգլերեն լեզվով հայտնվում է որպես «idolatry»  :
Թ
Արտասանությունը
Հայերենի այբուբենի դ տառը նույնպես հաճախ արտասանվում է թ (տե՛ս Դ)։
Կռապաշտություն
Էթիմոլոգիա և Նոմենկլատուրա
Չնայած նրան, որ հունարեն, ըստ երևույթին, ավոդարթ էլիլիմ հրեական փոխառու թարգմանությունն է, այն վկայում է ռաբբիական գրականության մասին, հունական տերմինը չի հայտնաբերվել Սեպտուագինտում, Ֆիլոնում, Ջոզեֆում կամ այլ հելլենիստական հրեական գրություններում։ Սկզբնական տերմինը, որն օգտագործվում է վաղ ռաբբիների գրություններում, օվեդավոդա զառան է (երկրպագություն՝ տարօրինակ ծառայություններ մատուցելով, կամ «հեթանոսություն») մինչդեռ ավոդատ կոչավիմ ումազալոտը (մոլորակներին և համաստեղություններին երկրպագություն) չի հանդիպում իր վաղ ձեռագրերում The later Jews used the term, avodh zereh, meaning "strange worship". : Ավելի ուշ հրեաները օգտագործեցին՝ עֲבוֹדה זֶרֶה‎, avodh zereh տերմինը, ինչը նշանակում է «տարօրինակ երկրպագություն»։
Թ
Թվային արժեքը
Որպես այբուբենի իններորդ տառ նշանակել է ինը և իններորդ, բյուրի նշանով (Թ¯)` իննսուն հազար։ Արաբական թվանշանների ընդունումից հետո էլ գործածվել է որպես քանակական ու դասական թվական։ Այժմ օգտագործվում է միայն որպես դասական թվական (Թ դար = իններորդ դար, գլուխ Թ = Գլուխ իններորդ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
Կռապաշտություն
Նախապատմական և հնագույն քաղաքակրթություններ
Վեներայի ամենավաղ արձանիկները թվագրվում են վերին պալեոլիթի նախապատմական դարաշրջանով (35-40 հազար տարի առաջ) ։ Էգեյան կղզիների հնագիտական գտածոները օգնել են հայտնաբերել նեոլիթյան դարաշրջանի (մեր թվարկությունից առաջ 4-րդ ու 3-րդ հազարամյակների) կիկլադյան ֆիգուրներ, մեր թվարկությունից առաջ 3-րդ հազարամյանի Ինդուս Վալլեյի քաղաքակրթության՝ նամաստեի դիրքով կուռքեր, ինչպես նաև, ամբողջ աշխարհում, շատ ավելի հին ժայռապատկերներ, ցույց են տալիս, որ մարդիկ սկսել են ստեղծել բարդ պատկերներ ։ Սակայն պատմական տեքստերի բացակայության պատճառով, որոնք կնկարագրեին դրանք, պարզ չէ, թե ինչ կապ են ունեցել այդ պատկերները կրոնական համոզմունքների հետ, եթե իհարկե այդպես է, կամ արդյո՞ք դրանք ունեցել են այլ նշանակություն ու կիրառում, նույնիսկ որպես խաղալիքներ  ։