cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կրիստինա Խոյնովսկայա Լիսկևիչ
Կենսագրություն
Կրիստինա Խոյնովսկայա Լիսկևիչը հայտնի է, որպես առաջին կին, որ առագաստանով միայնակ պտտվել է աշխարհի շուրջը։ Ճանապարհորդությունը սկսել է «Mazurek» առագաստանավով 1976 թվականի փետրվարի 28-ին Լաս Պալմաս դե Գրան Կանարիա քաղաքից։ Անցնելով Բարբադոսի Բրիջթաունով, Բալբոայով, Տանոխայեով և Թահիտիով նա հասել է Սիդնեյ և առագաստանավը կանգնեցրել վերանորոգման ։ Ճանապահորդությունը շարունակելուց հետո Կրիստինան լուրջ հիվանդացել է։ Նրան Պորտլենդ Ռոուդսից օդանավով տեղափոխել են Կերնս։ Բոլոր դեպքերում նա շարունակել է ճանապարհորդությունը և 1977 թվականի դեկտեմբերի 2-ին հասել է Մոզամբիկի նեղուց։ Արդյունքում՝ 401 օրվա ընթացքում անցել է 31,166 ծովային մղոն և 1978 թվականի ապրիլի 21-ին հասել է ճամփորդության վերջնակետին։ Նրա նվաճումը գրանցվել է Գինեսսի ռեկորդների գրքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Մոնչին
Մոնչին (Мончин), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանում։
Վոոռե (գյուղ, Վիննի շրջան)
Վոոռե (Voore), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիննի շրջանում։
Մոնչին
2001 թվականի տվյալներով Մոնչին գյուղում բնակվում էր 609 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,246 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2475,61 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վոոռե (գյուղ, Վիննի շրջան)
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 46 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիննի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հունաստանը Նոր ալիք երգի մրցույթում
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի երաժշտություն
Խրախճանականներ
Խրախճանականներ, հետաքրքրաշարժ բովանդակության խնդիրներ, որոնք սովորաբար առաջադրվում են խնջույքների ու զանազան հավաքույթների ժամանակ։ Խրախճանականների մեծ մասը կարելի է լուծել մեկ անհայտով առաջին աստիճանի հավասարումների միջոցով։ Սակայն, իր ժամանակին, մանավանդ երբ հավասարման գաղափարը դեռևս չկար գիտության մեջ, խրախճանականները լուծվել են բանավոր, տրամաբանորեն, կռահելով (հատկապես կատակ-խրախճանականները) կամ թե ենթադրվելիք պատասխանը փորձելու միջոցով։ Խնդիրն առաջադրողին հետաքրքրում էր ոչ թե լուծման եղանակը, այլ պատասխանը։
Հայ մատենագրությունում խրախճանականներ կան Անանիա Շիրակացու (VII դար), Նիկողայոս Արտավազդի (XIV դար), Կոստանդին Զուղայեցու (XVII դար), Զաքարիա Սարկավագի (XVII դար) և այլ հեղինակների աշխատություններում։ Շատ խրախճանականներ բերնե-բերան, սերնդե-սերունդ անցնելով հասել են մեզ՝ կազմելով հայ ժողովրդական բանահյուսության ձևերից մեկը։ Խրախճանականները կարևոր դեր են խաղացել ժողովրդի մեջ ճշգրիտ գիտությունների հանդեպ հետաքրքրություն առաջացնելու գործում։ Դրանք ունեցել են նաև դաստիարակչական նշանակություն, ժողովրդի մեջ սերմանել են հայրենասիրական զգացմունքներ, ոգևորել, վստահություն ներշնչել սեփական ուժերի հանդեպ։
Խրախճանականները կարևոր տեղեկություններ են պարունակում տարբեր դարերում ժողովրղի պատմելու ոճի ու ձևի, օգտագործած չափման միավորների, տնտեսական փոխհարաբերությունների, մարդկանց զբաղմունքների, տեղանունների, կենդանական ու բուսական աշխարհի, իրադարձությունների, մաթեմատիկական գիտելիքների տարածման աստիճանի մասին։ Ավանդաբար մեզ հասած հնագույն խրախճանականներից բացի, այժմ էլ ստեղծվում են նոր խրախճանականներ, որոնց բովանդակությունն արտացոլում է մարդկային գիտելիքների արդի մակարդակը։ Դրանք մեծապես նպաստում են հատկապես դպրոցականների մտահորիզոնի ընդլայնմանն ու մտավոր ունակությունների զարգացմանը։ Առաջ են եկել նաև նոր տեսակի՝ մասնագիտական խրախճանականներ, որոնք շոշափում են մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի և այլ բնագավառների լուրջ, հաճախ առեղծվածային, հարցեր ու պրոբլեմներ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գլուխկոտրուկներ
Ջոզեֆ Ուոքեր
Ջոզեֆ Ուոքեր (Joseph Walker, ), ամերիկացի կինոօպերատոր։ Մոտ 145 ֆիլմի օպերատոր է։
Կենսագրություն
Ջոզեֆ Ուոքերը ծնվել է ԱՄՆ-ի Կոլորադո նահանգի Դենվեր քաղաքում։ Սկզբնական շրջանում աշխատել է որպես հեռախոսային լարերի ինժեներ, ապա Կարմիր խաչի համար լուսանկարիչ է աշխատում Առաջին համաշխարհային պատերազմում ։
Մի քանի օպերատորական գյուտերի հեղինակ է։
1984 թվականին իր երկրորդ կնոջ՝ Խուանիտա Ուոքերի հետ միասին նկարահանել է ինքնակենսագրական ֆիլմ՝ «Լույսը նրա դեմքին»։ Մահացել է 1985 թվականին՝ 92 տարեկան հասակում, ԱՄՆ-ի Լաս Վեգաս քաղաքում։
Կարիերա
Իր կարիերայի սկզբում՝ սկսած 1919 թվականից, աշխատում է Canadian film Back to God's Country ընկերությունում, որը նկարահումներ էր անում Արկտիկայի շրջանում։ Հաջորդ 7 տարիների ընթացքում աշխատում է անկախ ռեժիսորներ Վ. Ս. Վան Դյուկի, Ֆրենսիս Ֆորդի և Ջորջ Բ. Սեյցի հետ։ Իսկ 1927 թվականից մինչև կարիերայի ավարտը՝ 1952 թվականը մեծ մասամբ աշխատում է Columbia Pictures կինոնկերության նախագծերում
Հատկապես հաջող են եղել նրա ու ռեժիսոր Ֆրենկ Կապրայի համագործակցությունը մոտ քսան ֆիլմերում, որոնցից առավել նշանավոր են՝
Մրցանակներ
4 անգամ ներկայացվել է Օսկարի հետևյալ ֆիլմերի համար.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոօպերատորներ Կատեգորիա:1892 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 22 ծնունդներ Կատեգորիա:1985 մահեր Կատեգորիա:Օգոստոսի 1 մահեր
Աստերոիդների ցանկ (305401-305500)
Աստերոիդների ցանկ (305301-305400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (305501-305600)
Աշուր մզկիթ
Պատմություն
Աշուր մզկիթի վրա կա գրություն։ Գրությունում գրված է, որ, մզկիթը կառուցվել է 1169 թվականին։ Մզկիթը կառուցվել է ճարտարապետ Նաջաֆ Աշուր բին Իբրահիմի կողմից ։ Մզկիթը կառուցվել է Սասանյան ժամանակահատվածին պատկանող հուշարձանի վրա։ Այս հուշարձանի սենյակը հասել է մեր օրերին։ Մզկիթը զուգահեռանիստ է։ Հարավային մասում կան երկու փոքր պատուհանները։ Մզկիթի հյուսիս-արևելյան մասում կա Աղոթքային դահլիճ։ Մզկիթը վերականգնվել է 1970-ին։ 1970 թվականին վերանորոգման ընթացքում մզկիթի հարավային մասում հայտնաբերվել է հուշարձանի մնացորդները։ Հուշարձանը բաղկացած է փոքր նկուղից և Աղոթքային դահլիճից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բաքվի մզկիթներ Կատեգորիա:Իրանական-կովկասյան ճարտարապետություն
SRF info
SRF info, գերմաներենով հեռարձակվող շվեյցարական հանրային լրատվական հեռուստաալիք «SRF» ազգային հեռուստառադիոընկերության կազմում։ Հիմնվել է 1999 թվականի մայիսի 3-ին։ Տարածվում է Շվեյցարիայի կաբելային և արբանյակային տիրույթներում, իսկ Շվեյցարիայի գերմանախոս մարզերում՝ անալոգային ցանցերով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Գերմանալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Լրատվական հեռուստաընկերություններ
Մեխանիկական դաշնամուր
Մեխանիկական դաշնամուր, դաշնամուրի տեսակ, ավտոմատ լարային-ստեղնաշարային երաժշտական գործիք, որի մեջ տեղադրված կամ մոնտաժված է սարք՝ երաժշտության վերարտադրման համար։ Երևան են եկել 1860-ական թվականներին (ոտնակային պատկերով)։
Պատմություն
Առաջին մեխանիկական դաշնամուրը ստեղծվել է 1887 թվականին։ Ձայնագրման (սորաժապավենի վրա) և վերարտադրման սարքը հայտնագործել է Ժ. Կարպենտիեն 1880-ական թվականներին. նախ եղել է որպես կցորդ, ապա տեղադրվել է դաշնամուրի մեջ։ 1896 թվականին Էդվին Վոտին ստեղծել է առաջին պրակտիկ պնևմատիկ դաշնամուրը, որը կոչվում էր պիանոլա ։
Մեխանիկական դաշնամուրներ թողարկվել են տարբեր վերափոխումերով և անվանումերով՝ պիանոլա, ֆոնոլա, վելտե-մինիոն և այլն։ Ավտոպիանո տեսակում համադրված են կատարման մեխանիկական և սովորական հնարքները։ 19-րդ և 20-րդ դարերի սահմանագծին հայտնի էլեկտրամեխանիկական դաշնամուրներն ունեցել են կատարողական, նույնիսկ ստեղծագործական մեծ նշանակություն ։ Գործածությունից դուրս է եկել 1930– 1940-ական թվականներից՝ Ժ. Կարպենտիենի ստեղծումից հետո։
Կառուցվածք
Պիանոլայում կա լիսեռ, որը շարժվում է բռնակով, իսկ լիսեռի մակերեսին ամբողջ երկարությամբ կան ելուստներ, որոնք տեղակայված են որոշակի հաջորդականությամբ՝ ըստ կատարված երաժշտական ստեղծագործության նոտաների։ Լիսեռի ելուստները հաջորդաբար գործի են դնում մուրճիկերը, որոնք համապատասխանում են պիանոլայի ստեղներին և այդպիսով արտաբերում են երաժշտական հնչյուններ։
Հետագայում պիանոլայի դիզայնը բարելավվել է և ավտոմատացվել, և 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին հայտնվել են պիանոլաներ, որոնց ստեղները սկսել են կառավարվել թղթե ծակոտաժապավեններով, որոնց միջոցով օդի հոսքն ուղղվում է հատուկ պիանոլների վրա՝ դրանով իսկ ակտիվացնելով այն ստեղները, որոնց դիմաց օդը դուրս է գալիս։
Մշակույթում
Մեխանիկական դաշնամուրներ առկա են որոշ վեպերում և կինոնկարներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դաշնամուր
Բարուն (գյուղ, Յուստինսկի շրջան)
Բարուն (Барун), գյուղ Ռուսաստանի Կալմիկիա հանրապետության Յուստինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 671 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1930 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կալմիկիա հանրապետության Յուստինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սան Մարտին (դեպարտամենտ)
Սան Մարտին  (Սանտա Ֆե) (Departamento San Martin (Santa Fe)), Սանտա Ֆե պրովինցիայի վարչական միավոր, գտնվում է Արգենտինայում։ Սահմանակից է հյուսիսում՝ Կաստելիանոս դեպարտամենտին, հյուսիս-արևելքում՝ Լաս Կոլոնյասին, արևելքում՝ Սան Խերոնիմոին, հարավում՝ Բելգրանո։
Բնակավայրում ապրում է մոտավորապես 64 հազար բնակիչ, նրա բնակիչները հիմանականում բնակեցված են փոքր համայնքներում։
Կոմունաներ և մունիցիպալիտետ
Կատեգորիա:Արգենտինայի դեպարտամենտներ
Ագրոլրատու
«Ագրոլրատու», գյուղատնտեսական տեղեկատու շաբաթաթերթ։
Պատմություն
Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության նախարարության Գյուղատնտեսության աջակցության հանրապետական կենտրոնի հրատարակչություն։ Լույս է տեսնում 1951 թվականից Երևանում (մինչև 1994 թվականը՝ «Օգնություն մեխանիզատորներին և ագիտտեխնիկական դասընթացների ունկնդիրներին», «Ագրոարդյունաբերության աշխատող», «Ռանչպար»)։
(2582) Հարիմայա-Բաշի
(2582) Հարիմայա-Բաշի (Harimaya-Bashi), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում ։
Ագրոլրատու
Պատմություն
Խմբագիրներ՝ Սամսոն Բարսեղյան, Արմեն Բլրցյան, Կոլյա Խոջոյան, Արմեն Խոջոյան, Ռևիկ Գրիգորյան։ Լուսաբանում է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում իրականացվող քաղաքականությունը՝ գյուղի ու գյուղատնտեսության առաջընթացի ռազմավարության, սերմնաբուծության և սերմնարտադրության զարգացման, տոհմային գործի, հեռավոր ու սահմանամերձ համայնքների կենսամակարդակի բարելավմանը միտված ծրագրերի կենսագործման, ագրոբիզնեսի կազմակերպման, բյուջետային եկամուտների ավելացման գործընթացները։
(2582) Հարիմայա-Բաշի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,200558 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9921 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,409 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2091,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172134 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 18,15° անկյուն։
Ագրոլրատու
Պատմություն
Կատեգորիա:Հայկական շաբաթաթերթեր
(2582) Հարիմայա-Բաշի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ցուտոմու Սեկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Գլխավոր գործադիր տնօրեն
Համաձայն կառավարման տեսության՝ գլխավոր գործադիր տնօրենի հիմնական գործառույթն ընկերության և արտաքին միջավայրի (հասարակության, տնտեսության, տեխնոլոգիաների, շուկայի և սպառողների) միջև կապող օղակ հանդիսանալն է։ Այսպիսով, այս պաշտոնը ստանձնող անձի խնդիրների և պարտականությունների շրջանակը ընդգրկում է ընկերության գործողությունների համապատասխանության ապահովումը տարբեր արտաքին շահառուների չափանիշներին և ստանդարտներին։
Կորպորատիվ հիերարխիայում
Գլխավոր գործադիր տնօրենը բաժնետիրական ընկերությունների կառավարման երկրորդ՝ վարչական մակարդակի պաշտոն է, այսինքն՝ իրոք ղեկավար պաշտոն է (կառավարման առաջին մակարդակը տնօրենների խորհուրդն է, որն ընտրվում է տվյալ ընկերության բաժնետերերի ժողովի կողմից)։ Սովորաբար գլխավոր գործադիր տնօրենի ենթակայության տակ են գտնվում՝ Գլխավոր տնօրենը (COO), Գլխավոր ֆինանսական տնօրենը (CFO), Գլխավոր տեխնոլոգիական տնօրենը (CTO)  և ընկերության  այլ պատասխանատու ղեկավարներ։
Բաժնետիրական ընկերություններում գլխավոր գործադիր տնօրենը սովորաբար նշանակվում է Բաժնետերերի ժողովի կամ Տնօրենների խորհրդի կողմից։ Երբեմն տնօրենի ընտրության ժամանակ օգտագործվում է կումուլյատիվ քվեարկություն։ Հաճախ Տնօրենների խորհուրդը գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոնի համար ընտրում է Տնօրենների խորհրդի նախագահին կամ ընկերության նախագահին (ընկերության նախագահը, որն ընտրվել է գլխավոր գործադիր տնօրեն, պաշտոնով ավելի բարձր է, քան Տնօրենների խորհրդի նախագահը), իսկ երբեմն այս երեք պաշտոնները զբաղեցնում է միևնույն անձը։ Գլխավոր գործադիր տնօրենին պաշտոնից ազատումը կախված է տվյալ կազմակերպությունում ստեղծված իրավիճակից և կազմակերպության ներքին քաղաքականությունից։ Ըստ մի շարք հեղինակների, որոնք ուսումնասիրում են ամերիկյան ընկերությունների վարչակազմի կառուցվածքը, այդ ընկերությունների կառավարման առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ գլխավոր գործադիր տնօրենի և նրան ենթակա COO, CFO, CTO միջև կորպորատիվ փոխհարաբերություններն ավելի բարդ են, քան շատ երկրներում մշակված «ղեկավար-ենթակա» համակարգը։
Գործառույթներ
<div style="font-size: 85%; float: right; margin: 0em 1em 1em 1em; padding: 0.5em; border: 1px solid; width: 310px"> '''Գլխավոր գործադիր տնօրենի գործառույթների նկարագրությունն ըստ Ա. Լաֆլիի'''(«Procter & Gamble» ընկերության տնօրենների խորհրդի նախագահ և գլխավոր գործադիր տնօրեն)
Վավա
Վավա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում ։
Գլխավոր գործադիր տնօրեն
Գործառույթներ
«Գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոնը յուրահատուկ է առաջադրանքների սահմանման, արժեքների, հաջողության չափանիշների տեսանկյունից՝ ընկերության բիզնեսի առանձնահատկություններին և ներկայիս ու ապագա ժամանակաշրջանների պահանջներին համապատասխան։ Նա պետք է վերահսկի և կատարի ճշգրտումներ, որոնք կապահովեն ընկերության անհրաժեշտ դիրքն արտաքին միջավայրում, ապահովի ստանդարտների և չափանիշների մշակում, որոնք ուղղված են կայուն աճի և կայուն մրցակցային առավելությունների պահպանմանը»։
Վավա
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գլխավոր գործադիր տնօրեն
Գործառույթներ
Փաստացի յուրաքանչյուր կոնկրետ գործակալության, ձեռնարկության և այլնի համար գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոնի գործառույթները որոշվում են կազմակերպության կանոնադրության (articles of association, articles of incorporation) և նրա ներքին կանոնների (by-laws) համաձայն. շատ դեպքերում կախված է նաև տվյալ ընկերության կառուցվածքից։ Այդ պատճառով գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոնը կարող է նշանակել ինչպես կազմակերպության առաջին անձ, այնպես էլ նրա տնօրեններից միայն մեկը, որը կատարում է որոշակի պարտականություններ։
Համաձայն 20-րդ դարի ազդեցիկ կառավարման տեսաբան Փիթեր Դրաքերի՝ գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոնը հանդիսանում է ներքին միջավայրի՝ սեփական կազմակերպության և արտաքին միջավայրի՝ հասարակության, տնտեսության, տեխնոլոգիաների, շուկայի և սպառողների միջև կապող օղակ. ընդ որում, «ներսում միայն ծախսեր են, իսկ արդյունքը միայն դրսում է»։ Համաձայն «Procter & Gamble»-ի ղեկավար Ալան Ջորջ Լաֆլիի՝ գլխավոր գործադիր տնօրենը հաճախ ընկալվում է որպես ուսուցիչ և օգնական կազմակերպությունում առաջացած խնդիրների լուծման հարցում, բայց իրականում նա ունի ավելի յուրահատուկ անելիքներ, որոնց յուրահատկության հարցում Լաֆլին համակարծիք է Դրաքերի հետ։
2009 թվականին «Harvard Business Review» ամսագրում Լաֆլին տպագրեց հոդված՝ նվիրված գլխավոր գործադիր տնօրենի գործառույթներին, որտեղ նա նկարագրում է այդ պաշտոնը որպես միակը, որ լիարժեք զգում է արտաքին միջավայրի ազդեցությունն ընկերության վրա և ապահովում կազմակեպության պատշաճ արձագանքը՝ կայուն վաճառքի և շահույթի տեսքով։ Համաձայն հեղինակի՝ բարձր օղակի մյուս պաշտոնյաներն ունեն ավելի նեղ մտահորիզոն, հիմնականում պատասխանատու են միայն մեկ ուղղության համար։ Գլխավոր գործադիր տնօրենը մնացածներից ամենալավն է ունակ տեսնել ընկերության հնարավորությունները, դատողություններ անել և ցուցումներ տալ․ նա միակն է, որ պատասխանատու է ընկերության գործողությունների հետևանքների և տարբեր արտաքին շահառուների չափանիշներին և ստանդարտներին այդ հետևանքի համապատասխանության համար։ Ընդհանուր պատասխանատու որոշումները, որոնք կայացնում է գլխավոր գործադիր տնօրենը, պետք է ուղղված լինեն դեպի արտաքին լսարանը, հակառակ պարագան վնասաբեր է ընկերության աճի համար։ Ալան Ջորջ Լաֆլիի կարծիքով գործնականում գլխավոր գործադիր տնօրենի դերը որպես կապող օղակ, բաժանված է հետևյալ առաջադրանքների, որոնց կատարումը կարող է խլել նրա աշխատաժամանակի մեծ մասը․
Սեփականության մասնաբաժնի տնօրինում
Անգլոսաքսոնական իրավական համակարգի կորպորատիվ իրավունքում գոյություն ունի տնօրենի շահագրգռվածություն հասկացությունը (director's interest): Վերջինս ի հայտ է գալիս այն դեպքում, երբ ընկերության ղեկավարները (հնարավոր է նաև CEO-ն) բաժնետոմսեր և պարտատոմսեր ունեն իրենց կազմակերպությունում։ Այս արժեթղթերով գործարքներ կատարելիս ղեկավարությունն ավելի շատ ինֆորմացիա ունի, քան շարքային բաժնետերերը և կարող է որոշ տեղեկություններ օգտագործել ի շահ անձնական նպատակների։ Այդ պատճառով, չնայած այն հանգամանքին, որ ընկերությունում բաժնետոմսեր ունենալը ղեկավարության շրջանում սովորաբար խրախուսվում է, նրանց ցանկացած անձնական գործողություն գտնվում է խիստ վերահսկողության ներքո։
1934 թվականից ԱՄՆ-ում գործում է «Արժեթղթերով առևտրի մասին օրենք» (Securities Exchange Act of 1934), որը նպատակ ունի բարելավել ներդրողների տեղեկացվածության մակարդակը և ուժեղացնել չարաշահողների դեմ պայքարը։ Ի թիվս այլ բաների, այն պահանջում է ընկերության տնօրենների գործարքների վերաբերյալ տեղեկատվության կանոնավոր տրամադրում։ Նաև ցանկացած ընկերության 10%-ից ավելի բաժնետոմսեր ունեցողները և բոլոր այն տնօրենները, որոնք ընկերությունում ունեն արժեթղթեր, պարտավոր են Արժեթղթերի և բորսայական գործունեության հանձնաժողովին (Securities and Exchange Commission) և համապատասխան բորսային տրամադրել հաշվապահական հաշվառման 3-րդ ձևը։
Պրոֆեսիոնալ ասոցիացիա և մամուլ
1977 թվականին ԱՄՆ-ում հիմնադրվել է «Կորպորացիաների տնօրենների ազգային ասոցացիա» կոչվող պրոֆեսիոնալ կազմակերպությունը (National Association of Corporate Directors)։ 2015 թվականին այն միավորում էր շուրջ 17 000 կառավարման մարմինների ներկայացուցիչների, տնօրենների, ինչպես նաև այլ ղեկավար անձնակազմի և իրավաբանների։ Կազմակերպությունը հավաքագրում և տարածում է տեղեկատվություն գործարար շրջանակների գործունեության վերաբերյալ, անց է կացնում սեմինարներ, ամեն ամիս թողարկում է երկու հրատարակություն` «Corporate Directors’ Special Report Series» և «Director Monthly»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ղեկավար պաշտոններ Կատեգորիա:Տնօրեններ
Անտրացիտ (քաղաք, Ուկրաինա)
Անտրացիտ (Антрацит), քաղաք Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզի Անտրացիտի շրջանում, մարզային նշանակության քաղաք, շրջկենտրոն։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բոկովո-Անտրացիտ։ Հիմնադրվել է 1895 թվականին։
2012 թվականի տվյալներով Անտրացիտ քաղաքում բնակվում էր 77 984 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 33 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1895 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:1895 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Ֆարհադ Մոլլազադե
Ֆարհադ Էդհեմ օկլի Մոլլազադե (Fərhad Ədhəm oğlu Mollazadə, ), Ադրբեջանցի ճարտարապետ, 2000 թվականից Ադրբեջանի ճարտարապետների միության փոխնախագահ։ 2007 թվականից նա Ադրբեջանի ճարտարապետների միության խորհրդի քարտուղարն է։ Նա ստացել է «Ադրբեջանի Հանրապետության վաստակավոր ճարտարապետ» պատվավոր կոչում ՝ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի 2016 թվականի նոյեմբերի 25-ի հրամանով ։
Դանիլո Գալինարի
Դանիլո Գալինարի (իտալ.` Danilo Gallinari,, հայտնի նաև Գալլո [Gallo - աքաղաաղ] մականվամբ) իտալացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, ծանր և թեթև հարձակվող։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Ատլանտա Հոքս» ակումբում։ Մականունն է «Գալլո» , ինչն իտալերենից թարգմանաբար նշանակում է «աքաղաղ»։
Ֆարհադ Մոլլազադե
Կենսագրություն
Ֆարհադ Մոլլազադեն ծնվել է 1958 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Բաքու քաղաքում։ Ֆարհադ Մոլլազադեն, ով 1980 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի քաղաքացիական ինժեներների ինստիտուտը, հետագայում աշխատել է «Դենիզնեֆտեգազի պետական ​​նախագծի» ինստիտուտում։ 1987 թվականին նա դարձել է Ադրբեջանի Գիտությունների Ակադեմիայի ճարտարապետության և արվեստի ինստիտուտի ասպիրանտ։ 1989 թվականին դարձել է ճարտարապետների միության անդամ։
Դանիլո Գալինարի
Գալինարին սիրողական տարիներին հանդես է եկել Իտալիայի մինչև 16 և մինչև 18 տարեկանների երիտասարդական հավաքականներում։ 2004 թվականին մասնակեցել է ՖԻԲԱ Եվրոպայի մինչև տասնվեց տարեկանների բասկետբոլի առաջնությանը, իսկ 2005-ին՝ մինչև տասնութ տարեկանների առաջնությանը՝ նվաճելով բրոնզե մեդալ։
Նավրուզ (Սեբաստիայի գավառ)
Նավրուզ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Ֆարհադ Մոլլազադե
Կենսագրություն
1990 թվականից աշխատել է որպես ճարտարապետության և արվեստի ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող։ Իր գործունեության ընթացքում եղել է ավելի քան 40 գիտական ​​աշխատությունների և 12 նախագծերի հեղինակ։ Նա բազմիցս շահել է ազգային և միջազգային մրցույթներ։
Դանիլո Գալինարի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:Իտալացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Նյու Յորք Նիքսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Դենվեր Նագեթսի բասկետբոլիստներ
Ֆարհադ Մոլլազադե
Կենսագրություն
Մինչև 2004 թվականը նա աշխատել է ԱԳԱԱ ճարտարապետության և արվեստի ինստիտուտում ։ Մինչև 2020 թվականի հուլիսի 3-ը նա աշխատել է Արտաքին գործերի նախարարությունում։
Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի 2016 թվականի նոյեմբերի 25-ի թիվ 2426 հրամանով Ֆարհադ Մոլազադեն ստացել է «Ադրբեջանի Հանրապետության վաստակավոր ճարտարապետ» պատվավոր կոչում։
Պոդգորիցայի դրոշ
Կատեգորիա:Դրոշներ այբբենական կարգով Դրոշ Կատեգորիա:2006 դրոշներ
Բրազիլիան Նոր ալիք երգի մրցույթում
Բրազիլիան Նոր Ալիք երգի մրցույթին մասնակցում է 2010 թվականից։ Առաջին անգամ Բրազիլիան այս մրցույթում ներկայացրել է Գաբրիելլան։
Չխուտելի
Չխուտելի (ჩხუტელი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Ցագերի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 580 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ցագերից հեռու է 1 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 591 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ցագերի շրջան
Խրախուսում
Խրախուսում, մանկավարժական ներգործության միջոց։ Արտահայտում է դաստիարակների (ծնողների, մանկավարժների և այլն) դրական գնահատականը՝ նպատակ ունենալով երեխաներին մղել ուսման, աշխատանքի և վարքի բարելավման։ Խրախուսումը երեխաներին հավատ է ներշնչում իրենց անձի, սեփական ուժերի և ընդունակությունների հանդեպ, առաջացնում է նոր եռանդ և ձգտում։
Գոյություն ունեն խրախուսման տարբեր ձևեր։ Նախադպրոցական տարիքի երեխաների նկատմամբ հիմնականում կիրառվում է բանավոր ձևը, դպրոցում օգտագործվում են բանավոր, գրավոր, ինչպես նաև անհատական և կոլեկտիվ ձևերը։ Պետք է միշտ պահպանել մանկավարժական տակտը, լինել հիմնավորված և արդարացի, խրախուսել ոչ միայն ձեռք բերած հաջողությունները, այլև երեխայի ջանասիրությունը, աշխատասիրությունը, նախաձեռնությունը և այլն։ Խրախուսումը երեխաներին պարտավորեցնում է լինել կատարյալ, բարձրացնում պատասխանատվության զգացումը, նոր հեռանկարներ բացում նրանց առջև։ Չափից ավելի խրախուսումն առաջացնում է մեծամտություն և էգոիզմի զգացում։
Կատեգորիա:Դաստիարակություն
Սան Սեբաստիանի թանգարան
Սան Սեբաստիանի թանգարան, թանգարան, որը տեղակայված է 16-րդ դարի ամրոցում ՝ Սան Տոմե քաղաքում, Սան Տոմե և Պրինսիպի։ Այն գտնվում է քաղաքի կենտրոնի հյուսիսարևելյան հատվածում՝ Անա Չավես ծովածոցի հարավարևելյան ծայրում։ Այնտեղ են պահվում կրոնական արվեստի յուրահատուկ օրինակներ և գաղութային դարաշրջանի արտեֆակտները ։ Բերդը կառուցվել է 1566 թվականին պորտուգալացիների կողմից՝ Սան Տոմե նավահանգիստն ու քաղաքը ծովահենների հարձակումներից պաշտպանելու նպատակով ։ 1866 թվականին բերդում ստեղծվել է փարոս։ Այն վերակառուցվել է 1928 թվականին։ Բերդը վերականգնվել է 1950-ականների վերջին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բերդեր ըստ երկրի Կատեգորիա:Թանգարան Կատեգորիա:Թանգարաններ ըստ երկրի և քաղաքի
Դանիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Դանիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցում է մրցույթի հիմնադրման տարվանից՝ 2003 թվականից։ Նրանք 2006 թ.-ին հրաժարվել են մասնակցել մրցույթին և դա շարունակվում է մինչ օրս։
Քվեարկության պատմություն
Դանիան տվել է ավելի շատ միավորներ
Դանիան ստացելէ ամենաշատ միավորները
Սոլնեչնի (գյուղ, Նախիմովի շրջան)
Սոլնեչնի (Сонячний, Solneçnıy), գյուղ Ուկրաինայի Սևաստոպոլի Նախիմովի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սևաստոպոլի Նախիմովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1962 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վոոռե (գյուղ, Սաառե շրջան)
Վոոռե (Voore), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Սաառե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 281 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Սաառե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բարսանիխա
Բարսանիխա (Барсаниха), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Պեստովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Պեստովսկի շրջանի բնակավայրեր
Վարգանիս (Սղերդի գավառ)
Վարգանիս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում ։ Գտնվում էր Սասնո գետի աջ կողմում, Սղերդ քաղաքից 25 կմ հյուսիս, գյուղամիջյան ճանապարհի վրա։
Գյուղից արևմուտք տարածվում են անտառներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Միլոշ Բաբիչ
Միլոշ Բաբիչ (սերբ.՝ Miloš Babić, կիր.՝ Милош Бабић, ծնվ.՝ նոյեմբերի 23, 1968), հարավսլավիացի և սերբ նախկին բասկետբոլիստ, ծանր հարձակվող։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սերբ բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Հարավսլավացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Կլիվլենդ Կավալիերսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Մայամի Հիթի բասկետբոլիստներ
Կիպրոսի տնտեսություն
Կիպրոսի տնտեսությունը Համաշխարհային բանկի կողմից դասակարգվել է որպես բարձր եկամուտ ունեցող երկիր և 2001 թվականին Արժույթի միջազգային հիմնադրամի կողմից ներառվել է զարգացած երկրների շարքում ։ 2008 թվականի հունվարի 1-ին Կիպրոսը եվրոն ընդունել է որպես իր պաշտոնական արժույթ՝ փոխարինելով 1 եվրոյի դիմաց 0,585274 կիպրոսյան ֆունտ (CYP) անփոփոխ սահմանված փոխարժեքով ։
2012–2013 թվականների Կիպրոսի ֆինանսական ճգնաժամը, որը կազմում է եվրոպական ավելի լայն պարտքային ճգնաժամի մասը, վերջին ժամանակներում գերիշխում է երկրի տնտեսական հարցերում։ 2013 թվականի մարտին Կիպրոսի կառավարությունը համաձայնություն է ձեռք բերել եվրագոտու իր գործընկերների հետ երկրի երկրորդ ամենամեծ բանկը՝ Կիպրոսի ժողովրդական բանկը (նաև հայտնի է որպես Լայիկի բանկ), բաժանել «վատ» բանկի, որը ժամանակի ընթացքում կլուծարվեր, և «լավ» բանկի, որը կմիավորվեր Կիպրոսի բանկի հետ։ Եվրահանձնաժողովից, Եվրոպական կենտրոնական բանկից և Արժույթի միջազգային հիմնադրամից (ԱՄՀ) 10 միլիարդ եվրոյի օգնության դիմաց Կիպրոսի կառավարությունից պահանջվելու է չապահովագրված ավանդների համար սահմանել զգալի չափով սկզբնական մարժա (հեյրքաթ) ։ Ապահովագրված ավանդները, որոնք 100,000 եվրո են կամ պակաս, ազդեցություն չեն կրի  ։ Երեքուկես տարվա ռեցեսիայից/անկումից հետո 2015 թվականի առաջին կիսամյակում Կիպրոսի տնտեսությունը սկսել է աճ գրանցել ։ 2016 թվականի մարտի վերջին Կիպրոսը, Եվրոպական կայունության մեխանիզմից (ԵԿՄ) փոխառելով 6,3 մլրդ եվրո, իսկ ԱՄՀ-ից՝ 1 մլրդ եվրո, հաջողությամբ ավարտել է իր եռամյա ֆինանսական աջակցության ծրագիրը  ։ ԵԿՄ-ի օգնության մնացած 2,7 մլրդ եվրոն այդպես էլ չի տրամադրվել՝ ծրագրի ընթացքում Կիպրոսի կառավարության կողմից սպասվածից ավելի լավ ֆինանսական դրության շնորհիվ  ։
Տնտեսությունը կառավարության կողմից վերահսկվող տարածքում
Կիպրոսն ունի բաց, շուկայական, ծառայությունների վրա հիմնված տնտեսություն՝ որոշ թեթև արտադրությամբ։ Կիպրոսը միջազգայնորեն ներկայացնում իր աշխարհագրական դիրքը՝ որպես «կամուրջ» Արևելքի և Արևմուտքի միջև՝ իր կրթված անգլախոս բնակչության, չափավոր գների, լավ ավիաընկերությունների և հեռահաղորդակցության հետ մեկտեղ։
1960 թվականին Մեծ Բրիտանիայից անկախանալուց հետո Կիպրոսն ունեցել է հաջող տնտեսական ցուցանիշներ, որոնք արտահայտվել են հաստատուն աճի, լիարժեք զբաղվածության պայմանների և հարաբերական կայունության միջոցով։ Գաղութային տիրապետությունից ժառանգած թերզարգացած ագրարային տնտեսությունը վերածվել է ժամանակակից տնտեսության՝ դինամիկ ծառայություններով, արդյունաբերական և գյուղատնտեսական ոլորտներով և զարգացած ֆիզիկական և սոցիալական ենթակառուցվածքներով։ Կիպրացիները համարվում են միջերկրածովյան տարածաշրջանի ամենաբարեկեցիկ ժողովուրդներից մեկը՝ 2023 թվականին մեկ շնչին հասնող 34 հազար դոլարի հասնող ՀՆԱ-ով և 55 հազար դոլար գնողունակության համարժեքությամբ ։
Բնակչության կենսամակարդակն արտացոլվում է երկրի «շատ բարձր» Մարդկային ներուժի զարգացման ինդեքսում ։ Կիպրոսը կյանքի որակի ցուցանիշով աշխարհում 23-րդն է ։ Սակայն երեք տասնամյակ հաստատուն աճից հետո Կիպրոսի տնտեսությունը 2009 թվականին կրճատվել է ։ Սա ցույց է տվել, որ Կիպրոսը ենթակա է Համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի և Եվրոպական պարտքային ճգնաժամի ազդեցությանը։ Ավելին, Կիպրոսը ծանր հարված է ստացել 2011 թվականի հուլիսին Էվանգելոս Ֆլորակիս ռազմածովային բազայում տեղի ունեցած պայթյունից, որի արժեքը գնահատվում էր 1-3 միլիարդ եվրո կամ ՀՆԱ-ի մինչև 17%-ը ։
Նախորդ տասնամյակների ընթացքում Կիպրոսի տնտեսական ձեռքբերումները նշանակալի են եղել՝ հաշվի առնելով 1974 թվականի թուրքական ներխուժման և կղզու հյուսիսային մասի թուրքական շարունակվող օկուպացիայի հետևանքով ստեղծված տնտեսական և սոցիալական տեղաշարժը։ Թուրքական ներխուժումը մեծ հարված է հասցրել Կիպրոսի տնտեսությանը և մասնավորապես գյուղատնտեսությանը, զբոսաշրջությանը, հանքարդյունաբերությանը և քարհանքագործությանը։ Կղզու հարստության ռեսուրսների 70% կորսվել են, զբոսաշրջության ոլորտը կորցրել է հյուրանոցների և զբոսաշրջային կացարանների 65%-ը, արդյունաբերական ոլորտի կորուստը կազմել է 46%, հանքարդյունաբերության և քարհանքագործության կորուստը կազմել է 56%։ Լրացուցիչ արգելքներ են հանդիսացել Ֆամագուստա նավահանգստի կորուստը, որը ընդհանուր բեռնափոխադրումների 83%-ն էր ապահովում, և Նիկոսիայի միջազգային օդանավակայանի փակումը, որը գտնվում է բուֆերային գոտում։
Կիպրոսի հաջողությունը տնտեսական ոլորտում, ի թիվս այլոց, վերագրվում է շուկայական տնտեսական համակարգի որդեգրմանը, կառավարության կողմից առողջ մակրոտնտեսական քաղաքականության հետևելուն, ինչպես նաև դինամիկ և ճկուն ձեռներեցության և կրթված աշխատուժի առկայությանը։ Ավելին տնտեսությունը մեծապես շահել է պետական և մասնավոր հատվածների սերտ համագործակցությունից։
Վերջին 30 տարվա ընթացքում տնտեսությունը գյուղատնտեսականից անցում է կատարել թեթև արտադրության և ծառայությունների ոլորտի։ Ծառայությունների ոլորտը, ներառյալ զբոսաշրջությունը, 80% ներդրում ունի ՀՆԱ-ում և ներգրավում է աշխատուժի ավելի քան 70%։ Արդյունաբերությունը և շինարարությունը կազմում են ՀՆԱ-ի և աշխատուժի մոտավորապես մեկ հինգերորդը, մինչդեռ գյուղատնտեսությունը կազմում է ՀՆԱ-ի 2,1%-ը և աշխատուժի 8,5%-ը։ Կարտոֆիլը և ցիտրուսները արտահանվող հիմնական մշակաբույսերն են։ 1980-ականների կայուն աճի տեմպերից հետո (միջին տարեկան աճը 6,1%) 1990-ականներին տնտեսական ցուցանիշները շատ տարբեր են եղել՝ իրական ՀՆԱ-ի աճը 1992 թվականին կազմել է 9,7%, 1993-ին` 1,7%, 1994-ին` 6,0%, 1995-ին` 6,0%, 1996-ին՝ 1,9%, իսկ 1997-ին՝ 2,3%: Այս օրինաչափությունը արտացոլել է տնտեսության խոցելիությունը զբոսաշրջիկների ժամանման տատանումների նկատմամբ (այսինքն՝ Կիպրոսի, Արևմտյան Եվրոպայի և Մերձավոր Արևելքի տնտեսական և քաղաքական պայմանների նկատմամբ) և ցույց է տվել տնտեսության դիվերսիֆիկացման անհրաժեշտությունը։ Կանխատեսվում է, որ զբոսաշրջության և հատկապես արտադրության ոլորտում մրցունակության անկումը ազդելու է տնտեսական աճի վրա, քանի դեռ չեն կատարվել կառուցվածքային փոփոխություններ։ Կիպրական ֆունտի գերարժևորումը մինչև 2008 թվականին եվրոյի ընդունումը զսպել էր գնաճը։
Առևտուրը կենսական նշանակություն ունի Կիպրոսի տնտեսության համար։ Կղզին պարենի պաշարներով ինքնաբավ չէ և մինչև օֆշորային գազի վերջին հայտնաբերումները քիչ հայտնի բնական պաշարներ ուներ, որի արդյունքում առևտրի դեֆիցիտը շարունակում էր աճել։ Կիպրոսը ստիպված է ներմուծել վառելիք, հումքի մեծ մասը, ծանր տեխնիկա և տրանսպորտային սարքավորումներ։ Նրա առևտրի 50%-ից ավելին իրականացվում է Եվրամիության մնացած երկրների, հատկապես Հունաստանի և Միացյալ Թագավորության հետ, մինչդեռ Մերձավոր Արևելքը ստանում է արտահանման 20%-ը։ 1991 թվականին Կիպրոսը ներկայացրեց ավելացված արժեքի հարկը (ԱԱՀ), որը 2014 թվականի հունվարի 13-ի դրությամբ կազմում է 19%։ Կիպրոսը 1995 թվականին վավերացրել է նոր համաշխարհային առևտրի համաձայնագիրը (Սակագների և առևտրի ընդհանուր համաձայնագիր, GATT) և սկսել է այն ամբողջությամբ կիրառել 1996 թվականի հունվարի 1-ին։ ԵՄ-ին միանալու բանակցությունները սկսվել են 1998 թվականի մարտի 31-ին և ավարտվել են 2004 թվականին, երբ Կիպրոսը միացել է միությանը որպես լիիրավ անդամ։
Ներդրումային միջավայր
Կիպրոսի իրավական համակարգը հիմնված է անգլիական իրավունքի վրա, ուստի այն ծանոթ է միջազգային ֆինանսիստների մեծամասնությանը։ Կիպրոսի օրենսդրությունը համապատասխանեցվել է ԵՄ նորմերին 2004 թվականին ԵՄ անդամակցությանը նախորդող ժամանակահատվածում։ Օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների սահմանափակումները վերացվել են՝ շատ դեպքերում թույլ տալով 100%-ով օտարերկրյա սեփականություն։ Ազատականացվել են նաև Կիպրոսի ֆոնդային բորսայում օտարերկրյա պորտֆելի ներդրումները ։ 2002 թվականին ներդրվել է ժամանակակից, բիզնեսին հարմար հարկային համակարգ՝ 12,5% կորպորատիվ հարկով, որը ԵՄ-ում ամենացածրերից մեկն է։ Կիպրոսը կրկնակի հարկման մասին պայմանագրեր է կնքել ավելի քան 40 երկրների հետ, և որպես Եվրագոտու անդամ՝ փոխանակման սահմանափակումներ չունի։ Ոչ ռեզիդենտները և օտարերկրյա ներդրողները կարող են ազատորեն վերադարձնել Կիպրոսում ներդրումներից ստացված հասույթը ։
Գյուղատնտեսություն
2018 թվականին այլ գյուղատնտեսական արտադրանքների թվում Կիպրոսն արտադրել է`
Կիպրոսի դերը որպես բեռնափոխադրումների հանգույց
Կիպրոսը հանդիսանում է աշխարհում նավերի կառավարման խոշորագույն կենտրոններից մեկը։ Նավերի կառավարման շուրջ 50 ընկերություններ և օտարերկրյա ձեռնարկություններ իրենց միջազգային գործունեությունը իրականացնում են Կիպրոսում, մինչդեռ աշխարհում նավերի կառավարման խոշորագույն ընկերությունների մեծամասնությունը կղզում հիմնել է գրասենյակներ ։ Կիպրոսի աշխարհագրական դիրքը երեք մայրցամաքների խաչմերուկում և Սուեզի ջրանցքին մոտ լինելը խթանել է առևտրային նավարկությունը որպես կղզու համար կարևոր արդյունաբերական ճյուղ։ Կիպրոսն ունի աշխարհի տասներորդ ամենամեծ գրանցված նավատորմը՝ 1030 նավերով, որոնց բեռնատարողությունը 2013 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ կազմում է 31,706,000 դեդվեյթ ։
Զբոսաշրջություն
Զբոսաշրջությունը կղզու տնտեսության, մշակույթի և ընդհանուր բրենդի զարգացման համար շատ կարևոր գործոն է։ Տարեկան շուրջ 2 մլն զբոսաշրջիկների այցով կղզին աշխարհում 40-րդ ամենահայտնի նպատակակետն է։ Սակայն տեղական բնակչության մեկ շնչի հաշվով աշխարհում 17-րդն է ։ Այս ոլորտը աչքի է ընկեր տարբեր միջազգային մրցանակներով՝ ներառյալ Sustainable Destinations Global Top 100, VISION on Sustainable Tourism, Totem Tourism և Green Destination տիտղոսները, որոնք շնորհվել են Լիմասոլին և Պաֆոսին 2014 թվականի դեկտեմբերին  ։ Կղզու լողափերը պարգևատրվել են 57 կապույտ դրոշներով։ Երբ 1975 թվականին ստեղծվել է Համաշխարհային զբոսաշրջային կազմակերպությունը, Կիպրոսը դարձել է դրա լիիրավ անդամ ։ Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի 2013 թվականի Ճանապարհորդության և զբոսաշրջության մրցունակության ինդեքսի համաձայն՝ Կիպրոսի զբոսաշրջության ոլորտը ընդհանուր մրցունակության առումով աշխարհում 29-րդն է։ Զբոսաշրջության ենթակառուցվածքի առումով Կիպրոսը զբոսաշրջության ոլորտում զբաղեցնում է աշխարհում 1-ին հորիզոնականը։ Կիպրոսի զբոսաշրջության կազմակերպությունը կիսակառավարական կազմակերպության կարգավիճակ ունի, որը պարտավոր է վերահսկել ոլորտը և կղզին հայտնի դարձնել ամբողջ աշխարհում ։
Առևտուր
2008 թվականին Կիպրոսի կողմից արտահանված ապրանքների և ծառայությունների հարկաբյուջետային համախառն արժեքը կազմել է 1,53 մլրդ դոլար։ Այն հիմնականում արտահանել է այնպիսի ապրանքներ, ինչպիսիք են ցիտրուսային մրգերը, ցեմենտը, կարտոֆիլը, հագուստը և դեղագործական արտադրանքը։ Այդ նույն ժամանակահատվածում Կիպրոսի կողմից ներմուծված ապրանքների և ծառայությունների ընդհանուր ֆինանսական արժեքը կազմել է մոտ 8,689 մլրդ դոլար։ 2008 թվականին Կիպրոսի կողմից ներմուծված հիմնական ապրանքներն են եղել սպառողական ապրանքները, մեքենաները, նավթը և այլ քսանյութերը, տրանսպորտային սարքավորումները և այլն։
Կիպրոսի առևտրային գործընկերներ
Ավանդաբար Հունաստանը Կիպրոսի հիմնական գործընկերն է եղել թե՛ արտահանման, թե՛ ներմուծման տեսանկյունից։ 2007 թվականի ֆինանսական տարում դեպի Հունաստան արտահանումները կազմել են Կիպրոսի ընդհանուր արտահանման 21,1 տոկոսը։ Այդ նույն ժամանակահատվածում Կիպրոսի կողմից ներմուծվող ապրանքների և ծառայությունների 17,7 տոկոսը եղել է Հունաստանից։ Այս առումով մի քանի այլ կարևոր գործընկերներ են Մեծ Բրիտանիան և Իտալիան։
Եվրագոտու ճգնաժամ
2012 թվականի հունիսին Կիպրոսի ֆինանսների նախարար Վասոս Շիարլին հայտարարել է, որ Եվրոպական կենտրոնական բանկը, Եվրոպական հանձնաժողովը և ԱՄՀ-ի (Եվրոպական եռյակ) պաշտոնյաները պետք է խորը հետաքննություն իրականացնեն Կիպրոսի տնտեսության և բանկային հատվածի վերաբերյալ՝ գնահատելու անհրաժեշտ ֆինանսավորման մակարդակը։ Ֆինանսների նախարարությունը մերժել է այն հավանականությունը, որ Կիպրոսը ստիպված կլինի ենթարկվել խստագույն խնայողության միջոցառումների, որոնք Հունաստանում խռովություններ են առաջացրել, սակայն ընդունել է, որ կլինեն «որոշ բացասական հետևանքներ» ։
2012 թվականի նոյեմբերին միջազգային վարկատուները, որոնք բանակցություններ էին վարում Կիպրոսի կառավարության հետ սնանկացումից փրկելու շուրջ, համաձայնության են եկել բանկերի կապիտալի հիմնական հարաբերակցության և ոլորտի վերահսկողության համակարգի շուրջ։ Ինչպես առևտրային բանկերը, այնպես էլ կոոպերատիվները վերահսկվելու են Կենտրոնական բանկի և Ֆինանսների նախարարության կողմից։ Նրանք նաև բանկերի համար սահմանել են հիմնական Tier 1 ցուցանիշ` ֆինանսական հզորության չափանիշ, 9% մինչև 2013 թվականի վերջը, որն այնուհետև 2014 թվականին կարող էր աճել մինչև 10% ։
2014 թվականին Հարիս Գեորգիադեսը նշել է, որ Եվրոպական եռյակի հետ Հուշագրից դուրս գալը պահանջում է վերադարձ շուկաներ։ Դա, ըստ նրա, պահանջում էր «ծրագրի ժամանակին, արդյունավետ և լիարժեք իրականացում»։ Ֆինանսների նախարարն ընդգծել է Փոխըմբռնման հուշագրի առանց հավելյալ վարկի իրականացման անհրաժեշտությունը ։
2015 թվականին Կիպրոսը արժանացել է Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահի գովեստին՝ խստագույն խնայողության միջոցառումներ ձեռնարկելու և առանց վարանելու բարեփոխումների կոշտ ծրագրին հետևելու համար ։
2016 թվականին Moody's Investors Service-ը փոխել է իր տեսակետը Կիպրոսի բանկային համակարգի վերաբերյալ՝ կայունից դեպի դրական։ Տնտեսության արագ վերականգնումը պայմանավորված էր զբոսաշրջությամբ, բիզնես ծառայություններով և սպառողական ծախսերի ավելացմամբ։ Ամրապնդվել է նաև վարկատուների վստահությունը՝ թույլ տալով Կիպրոսի բանկին կրճատել Լիկվիդայնության շտապ օգնությունը մինչև 2,0 միլիարդ եվրո (2013 թվականի 9,4 միլիարդ եվրոյից) ։ Նույն ժամանակահատվածում Կիպրոսի բանկի նախագահ Յոզեֆ Աքերմանը հորդորել է Եվրամիությանը ֆինանսական աջակցություն ցուցաբերել Կիպրոսի հիմնախնդրի վերջնական լուծման համար ։
Կիպրոսի հյուսիսային հատվածի տնտեսություն
Թուրքերի կողմից օկուպացված Կիպրոսի հյուսիսային հատվածի տնտեսությունը կազմում է կառավարության կողմից վերահսկվող տարածքի տնտեսության մոտ մեկ հինգերորդը, մինչդեռ մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն մոտ կեսն է։ Քանի որ դե ֆակտո վարչակազմը ճանաչված է միայն Թուրքիայի կողմից, մեծ դժվարությամբ է ստեղծվում օտարերկրյա ֆինանսավորում ապահովելու համար, և օտարերկրյա ընկերությունները վարանում են ներդրումներ կատարել այնտեղ։ Տնտեսությունը հիմնականում կենտրոնացած է գյուղատնտեսության ոլորտի և պետական ծառայությունների շուրջ, որոնք միասին ներգրավում են աշխատուժի մոտ կեսը։
Զբոսաշրջության ոլորտը նույնպես էական ներդրում ունի տնտեսության մեջ։ Ավելին, փոքր տնտեսությունը որոշակի անկումներ է ունեցել թուրքական լիրայի արժեզրկումների պատճառով։ Տնտեսական խնդիրները լուծելու համար հայտնի է, որ Թուրքիան զգալի ֆինանսական օգնություն է ցուցաբերում։ Կղզու երկու մասերում էլ ջրի պակասը մեծ խնդիր է, և նախատեսվում է կառուցել մի քանի աղազերծման կայան։
Երկու համայնքների միջև տնտեսական անհավասարությունն ընդգծված երևում է։ Չնայած տնտեսությունը գործում է ազատ շուկայական հիմունքներով, սակայն մասնավոր և պետական ներդրումների բացակայությունը, հմուտ աշխատուժի և փորձառու ղեկավարների պակասը, գնաճն ու թուրքական լիրայի արժեզրկումը շարունակում են ուղղակիորեն ազդել տնտեսության վրա։
Թուրքիայի հետ առևտուր
Թուրքիան Կիպրոսի օկուպացված հատվածի հիմնական առևտրային գործընկերն է, որն ապահովում է ներմուծման 55%-ը և արտահանման 48%-ը։ Եվրոպական դատարանը (ԵԴ) 1994 թվականի հուլիսի 5-ին մի գործով վճիռ է կայացրել Կիպրոսի հյուսիսային հատվածից արտադրանք ներմուծելու բրիտանական պրակտիկայի դեմ՝ հիմնված ծագման և բուսասանիտարական հավաստագրերի վրա, որոնք տրամադրվել են դե ֆակտո իշխանությունների կողմից։ ԵԴ-ն որոշել է, որ ԵՄ անդամ երկրները կարող են ներմուծել միայն միջազգայնորեն ճանաչված Կիպրոսի Հանրապետությունից ծագման վկայագրեր կրող ապրանքներ։ Որոշումը հանգեցրել է Կիպրոսի օկուպացված հյուսիսային հատվածից դեպի ԵՄ արտահանման զգալի նվազման՝ 1993 թվականին 36,4 միլիոն դոլարից (կամ արտահանման 66,7 տոկոսից) մինչև 1996 թվականին՝ 24,7 միլիոն դոլարի (կամ ընդհանուր արտահանման 35 տոկոսը)։ ԵՄ-ն շարունակում է մնալ Հյուսիսային Կիպրոսի երկրորդ խոշորագույն առևտրային գործընկերը՝ ընդհանուր ներմուծման 24,7%-ով և ընդհանուր արտահանման 35%-ով։
Կիպրոսի հյուսիսային հատվածից արտահանվող հիմնական ապրանքները ցիտրուսներն ու կաթնամթերքն են։ Դրանց հաջորդում են ռաքըն, ջարդոնը և հագուստը ։
Թուրքիայից օգնությունը Կիպրոսի թուրքական տնտեսության հենարանն է։ Վերջին տնտեսական արձանագրության համաձայն (ստորագրվել է 1997 թվականի հունվարի 3-ին)՝ Թուրքիան պարտավորվել է տրամադրել ընդհանուր 250 միլիոն դոլարի վարկեր՝ պետական ֆինանսների, զբոսաշրջության, բանկային և սեփականաշնորհման հետ կապված և արձանագրության մեջ ներառված նախագծերի իրականացման նպատակով։ Թուրքական լիրայի տատանումները, որոնք ամեն տարի ենթարկվում էին հիպերինֆլյացիայից մինչև 2005 թվականին թուրքական նոր լիրայի փոխարինումը, երկար տարիներ բացասաբար է անդրադարձել Կիպրոսի թուրքերի կենսամակարդակի վրա։
Երջանկություն
Տնտեսական գործոնները, ինչպիսիք են ՀՆԱ-ն և ազգային եկամուտը, խիստ փոխկապակցված են քաղաքացիների երջանկության հետ ։ 2005 թվականին հրապարակված ուսումնասիրության մեջ մի շարք երկրների քաղաքացիներին խնդրել են գնահատել, թե որքան երջանիկ կամ դժբախտ են նրանք ընդհանուր առմամբ 1-ից 7 սանդղակով (որտեղ 1 նշանակում է լիովին երջանիկ, 2՝ շատ երջանիկ, 3՝ բավական երջանիկ, 4՝ ոչ երջանիկ, ոչ դժբախտ, 5՝ բավականին դժբախտ, 6՝ շատ դժբախտ, 7՝ լիովին դժբախտ)։ Կիպրոսը ստացել է 5,29 միավոր։ Հարցին, թե որքանով են բավարարված քաղաքացիները իրենց հիմնական աշխատանքից, Կիպրոսը 1-ից 7 բալանոց սանդղակով ստացել է 5,36 միավոր (որտեղ 1 նշանակում է լիովին գոհ, 2՝ շատ գոհ, 3՝ բավականին բավարարված, 4՝ ոչ գոհ, ոչ դժգոհ, 5՝ բավականին դժգոհ, 6՝ շատ դժգոհ, 7՝ լիովին դժգոհ)։ Երջանկության մեկ այլ վարկանիշում «Հյուսիսային Կիպրոսը» զբաղեցնում է 58-րդ տեղը, իսկ Կիպրոսը՝ 61-րդը՝ համաձայն 2018 թվականի Երջանկության համաշխարհային զեկույցի ։ Զեկույցը գնահատում է 156 երկրների՝ հիմնվելով մի շարք փոփոխականների վրա՝ ներառյալ եկամուտը, առողջ կյանքի տևողությունը, սոցիալական աջակցությունը, ազատությունը, վստահությունը և առատաձեռնությունը։
Տնտեսական գործոնները կարևոր դեր են խաղում Կիպրոսի քաղաքացիների ընդհանուր կյանքի բավարարվածության վրա, հատկապես այն կանանց վրա, ովքեր, ի տարբերություն տղամարդկանց, ավելի ցածր աշխատավարձով են աշխատում կամ աշխատում են ավելի ցածր պաշտոններում և ավելի շատ պետական և ծառայությունների ոլորտում ։ Զբոսաշրջության ոլորտում ներգրավված են տարբեր հմտությունների և «տարբեր տնտեսական նպատակներ և սահմանափակումներ» ունեցող կանայք ։ Կանայք հիմնականում զբոսաշրջության ոլորտում կատարում են հյուրանոցային աշխատանք, որպեսզի ծառայեն և/կամ իրենց ընտանիքին հպարտություն բերեն, ոչ թե սեփական անձը բավարարելու համար։ Այս հետազոտության ընթացքում տնային տնտեսության միջին եկամուտից բարձր եկամուտ ունեցող կանայք ունեցել են իրենց կյանքից բավարարվածության ավելի բարձր մակարդակ, մինչդեռ ցածր եկամուտ ունեցողները՝ հակառակը։ Հարցին, թե ում հետ են համեմատում իրենց (ցածր, նույն կամ ավելի բարձր տնտեսական կարգավիճակ ունեցողների հետ), արդյունքները ցույց են տվել, որ նրանք, ովքեր իրենց համեմատում են իրենցից ավելի բարձր տնտեսական կարգավիճակ ունեցող մարդկանց հետ, կյանքից բավարարվածության ամենացածր մակարդակն են ունեցել։ Թեև եկամտի և երջանկության հարաբերակցությունը (կորելացիա) դրական է, այն զգալիորեն ցածր է. կորելացիան ավելի ուժեղ է համեմատության և երջանկության միջև։ Սա ցույց է տալիս, որ ոչ միայն եկամտի մակարդակը, այլև ուրիշների հետ համեմատած եկամտի մակարդակը, ազդում է նրանց կյանքից բավարարվածության մակարդակի վրա։
Դասակարգվելով որպես միջերկրածովյան բարեկեցության ռեժիմ ՝ Կիպրոսն ունի համընդհանուր բարեկեցության թույլ համակարգ։ Սա նշանակում է, որ թե՛ ընտանեկան, թե՛ տնտեսական աջակցության համար մեծ վստահություն կա ընտանիքի նկատմամբ, այլ ոչ թե պետության ։ Մեկ այլ բացահայտում էլ այն, որ լրիվ դրույքով տնային տնտեսուհի լինելն ավելի ուժեղ բացասական ազդեցություն է ունենում «Հյուսիսային Կիպրոսի» կանանց երջանկության վրա, քան գործազուրկ լինելը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է սեռն և աշխատուժի հանդիսանալու տնտեսական գործոնն ազդում կյանքից բավարարվածության վրա։ Տնտեսական գործոնները նաև բացասական կորելացիա ունեն մայրաքաղաքում ապրողների երջանկության մակարդակի հետ. պարզ է դարձել, որ մայրաքաղաքում ապրող քաղաքացիներն ավելի ցածր երջանկության մակարդակ ունեն։ Ինչպես պարզվել է այս ուսումնասիրությունից, Կիպրոսի քաղաքացիները, որոնք ապրում են մայրաքաղաք Նիկոսիայում, զգալիորեն ավելի քիչ երջանիկ են, քան մյուսները։ Մեկ այլ բացահայտումէլ այն է, որ մայրաքաղաքի երիտասարդներն ավելի դժբախտ են, քան մնացած Կիպրոսի երիտասարդությունը. մեծահասակների դեպքում այդպես չէ։
Կուսի լե Շատո Օֆրիկ (կանտոն)
Կուսի լե Շատո Օֆրիկ (Coucy-le-Château-Auffrique), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պիկարդիա շրջանում։ Էնա դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Լան օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 11555 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 211 է։ Կուսի լե Շատո Օֆրիկ կանտոնում կա 29 կոմունա, որոնցից ամենամեծը Կուսի լե Շատո Օֆրիկ կոմունան է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կուոլոյարվի
Կուոլոյարվի (ռուս. Куолоярви; ֆին. Sallansuu, Սալանսուու) անմարդաբնակ գյուղ է Ալակուրտիի քաղաքապետարանում մունիցիպալիտետում Կանդալակշսկի շրջան, Մուրմանսկի մարզ հարավ-արևմուտք Ռուսաստան։ Գյուղը գտնվում է Ֆինլանդիա և Ռուսաստան սահմանը մոտ տասը կիլոմետր հեռավորության վրա [գետի Սալլաջոկի գետաբերանում։
Սալանսուու գյուղը, որը նախկինում Ֆինլանդիա մաս էր, ծառայում էր որպես Սալլա -ի եկեղեցի և քաղաքային կենտրոն մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ, երբ գյուղն ամբողջությամբ ավերվեց։ Սալլայի առաջին եկեղեցու ավերակների մոտակայքում կա ֆիննական, ռուս և գերմանացի զինվորների գերեզմանատուն ։ Ֆիննական զինվորների գերեզմանատանը կա Ensio Seppänen նախագծած հերոս մարտիկին նվիրված հուշարձան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Կանդալակշսկի շրջանի բնակավայրեր
Աֆրին
Աֆրին (عفرين‎‎), քաղաք Սիրիայի Արաբական Հանրապետության տարածքում։ Վարչականորեն գտնվում է Հալեպի մարզի Աֆրինի գավառում, հանդիսանում է նաև համանուն շրջանի կենտրոնը։ Քրդերն այն անվանում են Էֆրին (Efrîn)։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Հալեպի մարզի հյուսիսարևմտյան մասում, Աֆրին գետի երկու ափերին, ծովի մակարդակից 215 մետր բարձրության վրա ։
Բնակչություն
Ըստ 2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալների քաղաքի բնակչությունն կազմում է 36 562 մարդ, իսկ համանուն շրջանի բնակչությունն իր շրջակա 45 գյուղերով և ավաներով կազմում 66 188 մարդ ։ Գերակշիռ մասն քրդեր են, որոնց մեծամասնությունն Սուննի իսլամադավաներ են։
Պատմություն
Քաղաքը գտնվել է հռոմեացիների, օսմանցիների տիրապետության տակ։
1992 թվականին անցել է Ֆրանսիայի տիրապետության տակ, իսկ 1946 թվականին դարձել է անկախ Սիրիայի մի մասը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Աֆրինի գավառ Կատեգորիա:Քրդաբնակ տարածաշրջաններ
Սուրբ Թադևոսի վանք
Սուրբ Թադևոս վանքը, հայկական վանական համալիր է Իրանի հյուսիսում։