cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գործարք
Միակողմ և բազմակողմ գործարքներ
Միակողմ է համարվում այն գործարքը, որի իրականացման համար բավարար է մի կողմի կամահայտնությունը։ Այդպիսի գործարքը, որպես կանոն, իրավունքներ ու պարտականություններ է առաջացնում միայն այդ կամքն արտահայտած կողմի համար։ Երրորդ անձանց համար իրավունքներ ու պարտականություններ առաջանում են միայն օրենքով կամ վերջիններիս համաձայնությամբ նախատեսված դեպքերում։ Բազմակողմ է այն գործարքը, որի իրականացման համար պարտադիր է երկու և ավելի անձանց համաձայնությունը, այլ կերպ ասած` պայմանագիրը։
Կոնսենսուալ և ռեալ գործարքներ
Քաղաքացիական իրավունքում գործարքների մեծ մասը կայացած է համարվում այն պահից, երբ կողմերը կայացնում են համապատասխան համաձայնությունը։ Այդպիսի գործարքները կոչվում են կոնսենսուալ, լատիներեն consensus` համաձայնություն բառից։ Այսպիսի գործարքները կնքված համարելու համար պարտադիր չէ գործարքի առարկայի հանձնումը մի կողմից մյուսին։ Ռեալ գործարքները կնքված են համարվում այն պահից, երբ տեղի է ունենում պայմանագրի առարկայի հանձնում մի կողմից մյուսին։ Անկախ համաձայնության կայացման պահից` այս գործարքները կնքված են համարվում այն ժամանակ, երբ փոխանցվում է գործարքի առարկա հանդիսացող գույքը։
Մեծ Կիյզաս
Մեծ Պեզաս (Большой Кийзас), գետ Ռուսաստանում, Կամչատկայի հյուսիս-արևմուտքում։ Հոսում է Կարագինսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 23 կմ է։
Գործարք
Կաուզալ և վերացական գործարքներ
Կաուզալ է այն գործարքը, որի բովանդակությունից երևում է վերջինիս իրավական հիմքը և հետապնդած նպատակը։ Օրինակ` առուծախի պայմանագրից երևում է, թե ինչ իր է հանձնում վաճառողը գնորդին` որպես սեփականություն։ Գործարքների մեծ մասն իր բնույթով կաուզալ է։ Կաուզալ գործարքի կատարումը պետք է համապատասխանի այն իրավական նպատակին, որի համար կնքվել է գործարքը։ Վերացական է այն գործարքը, որի բովանդակությունից նրա իրավական հիմքն ու հետապնդած նպատակը հնարավոր չէ պարզել։ Այդպիսի գործարքի օրինակ է մուրհակը։ Մուրհակի վավերության համար ոչ մի նշանակություն չունի, թե ինչի համար է վերջինս տրվել` ստացած ապրանքների դիմաց վճարումն ապահովելո՞ւ, թե՞ ծառայություններ մատուցելու։
Մեծ Կիյզաս
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Գործարք
Ժամանակավոր և անժամկետ գործարքներ
Ժամանակավոր գործարքն ամրագրում է նշված երկու պայմաններից մեկը կամ երկուսը միաժամանակ. Այն ժամկետը, որի հետ կողմերը կապում են գործարքով սահմանված իրավունքների ու պարտականությունների ծագումը, կոչվում է հետաձգող։ Օրինակ` կողմերը կարող են պայմանավորվել, որ մատակարարման պայմանագրով իրավունքներն ու պարտականությունները ծագում են մատակարարողի հաշվին գումարը նստելու պահից։ Եթե գործարքը գործելու է որոշակի ժամանակի ընթացքում և կողմերը նշում են այն պահը, որից հետո գործարքը դադարելու է, այդպիսի ժամկետը համարվում է կասեցնող։ Օրինակ, կողմերը պայմանավորվում են, որ վարձակալության պայմանագիրը դադարելու է հուլիսի 1-ին։ Հնարավոր է, որ պայմանագրում միաժամանակ նշված լինեն և' հետաձգող, և' կասեցնող ժամկետները։ Օրինակ` շենքի վարձակալության պայմանագրում կարող է նշվել, որ պայմանագրի գործողությունը սկսվելու է հունիսի 1-ին և դադարելու է սեպտեմբերի 15-ին։
Դաիբլի
Դաիբլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Լճեի գավառակում ։ Գտնվում էր Տիգրիսի ձախ կողմում, Դիարբեքիր քաղքից 50 կմ հյուսիս՝ սարալանջին։
Գործարք
Ֆիդուցիար և ալեատոր գործարքներ
Ֆիդուցիար կամ վստահության վրա հիմնված են այն գործարքները, որոնց հիմքում ընկած են կողմերի` փոխադարձ վստահության վրա հիմնված փոխհարաբերությունները։ Այդպիսի վստահության կորուստը կողմերին հնարավորություն է տալիս հրաժարվել գործարքի կատարումից։ Ալեատոր են ռիսկային գործարքները, այլ կերպ անվանում են բախտի գործարքներ, օրինակ` վիճակախաղը, որոշ բորսային գործարքներ։ Ալեատոր գործարքների իրականացումը կախված է կողմերին անհայտ հանգամանքներից։
Դաիբլի
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գործարք
Գործարքների անվավերություն
Գործարքն անվավեր է քաղաքացիական օրենսգրքով սահմանված հիմքերով դատարանի կողմից այն այդպիսին ճանաչելու ուժով կամ անկախ նման ճանաչումից։ Վիճահարույց գործարքն անվավեր ճանաչելու պահանջը կարող են ներկայացնել քաղաքացիական օրենսգրքում նշված անձինք։ Գործարքի անվավերության դեպքում կողմերից յուրաքանչյուրը պարտավոր է մյուս կողմին վերադարձնել գործարքով ամբողջ ստացածը, իսկ ստացածը բնեղենով վերադարձնելու անհնարինության դեպքում հատուցել դրա արժեքը դրամով, եթե գործարքի անվավերության այլ հետևանքներ նախատեսված չեն օրենքով։
Օրենքի կամ այլ իրավական ակտերի պահանջներին չհամապատասխանող գործարքն անվավեր է, եթե օրենքը չի սահմանում, որ նման գործարքն առոչինչ է կամ չի նախատեսում խախտման այլ հետևանքներ։ Կեղծ գործարքը, այսինքն առրևույթ, առանց համապատասխան իրավական հետևանքներ առաջացնելու մտադրության կնքված գործարքը առոչինչ է։
Շինծու գործարքը, այսինքն մեկ այլ գործարքի քողարկման նպատակով կնքված գործարքը, առոչինչ է։ Այն գործարքի նկատմամբ հաշվի առնելով դրա էությունը կիրառվում են այն գործարքին վերաբերող կանոնները, որը կողմերն իրականում նկատի են ունեցել շինծու գործարքը կնքելիս։
Հոգեկան խանգարման հետևանքով անգործունակ ճանաչված քաղաքացու կնքած գործարքն առոչինչ է։ Սահմանափակ գործունակ ճանաչված քաղաքացու՝ առանց հոգաբարձուի համաձայնության կնքած գույքի տնօրինման գործարքը դատարանը կարող է հոգաբարձուի հայցով անվավեր ճանաչել։ Տասնչորս տարեկան չդարձած անչափահասի կնքած գործարքն առոչինչ է։ Տասնչորսից մինչև տասնութ տարեկան անչափահասի կողմից առանց իր ծնողների, որդեգրողների կամ հոգաբարձուի համաձայնության կնքած գործարքը, դատարանով կարող է անվավեր ճանաչվել ծնողների, որդեգրողների կամ հոգաբարձուի հայցով։ Խաբեության, բռնության, սպառնալիքի ազդեցության ներքո, մեկ կողմի ներկայացուցչի մյուս կողմի հետ չարամիտ համաձայնությամբ կնքված գործարքը, ինչպես նաև այն գործարքը, որն անձն ստիպված է եղել կնքելու ծանր համգամանքների բերումով իր համար ծայրահեղ ոչ ձեռնտու պայմաններով, որից օգտվել է մյուս կողմը, տուժողի հայցով դատարանը կարող է անվավեր ճանաչել։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական իրավունք Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Թարգամեուլի
Թարգամեուլի (თარგამეული), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մարտվիլի շրջան‎‎‎ում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 248 մարդ ։
Կալիչե Լիգուրե
Կալիչե Լիգուրե Calice Ligure), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լիգուրիա մարզի Սավոնա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1582 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 82 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 19 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 17020, հեռախոսային կոդ՝ 019։
Բետելգեյզե
Բետելգեյզե (ալֆա-Օրիոն) - պայծառ աստղ Օրիոնի համաստեղությունում։ Կարմիր գերհսկա, կիսաուղիղ փոփոխական աստղ, որի պայծառությունը 0,2-1,2 աստղային մեծության է (միջինը 0,7 m)։ Աստղի կարմիր գույնը, որը նկատվում է նույնիսկ անզեն աչքով, համապատասխանում է B-V=1,86 գույնի ցուցանիշին։ Բետելգեյզեի նվազագույն լուսավորությունը գերազանցում է Արեգակին 80 հազար անգամ, առավելագույնը՝ 105 հազար անգամ։ Հեռավորությունը աստղից տարբեր հաշվարկներով 495-640 լուսատարի է։ Այն աստղագետներին հայտնի ամենախոշոր աստղերից է՝ եթե տեղադրենք արեգակի փոխարեն, նվազագույն չափերով կզբաղեցներ Մարսի ուղեծիրը, իսկ առավելագույն չափերով կհասներ Յուպիտերի ուղեծրին։ Բետելգեյզեի անկյունային շրջագիծը մոտ 0,o55 անկյունային վայրկյան է։ Եթե ընդունենք հեռավորությունը 570 լուսատարի, ապա նրա շրջագիծը կգերազանցի Արեգակին 950-1000 անգամ։ Զանգվածը կազմում է 13-17 Արեգակի զանգված։
Անվան ծագումնաբանություն
Ընդունված վարկածի համաձայն անունն առաջացել է արաբերեն يد الجوزاء (Յադ այ Ջաուզա «Երկվորյակի ձեռք»), համակցված էպիտետից, որը նշանակում է համաստեղություններ՝ և Երկվորյակներ, և Օրիոն։ Բետելգեյզե (Բետելջուզ) անվանումը նաև թարգմանվում է երկվորյակների տուն։ Արաբական աստղագիտությունում Օրիոնը երբեմն անվանվել է Երկվորյակներ։ Սա չպետք է շփոթել ժամանակակից Երկվորյակների համաստեղության հետ։ Միջնադար ում արաբական يـ‎,յա (երկու կետիկով) տառը սխալմամբ կարդացվել է بـ բ (մեկ կետիկով), և անվանումը Յադալջուզից ձևափոխվել է Բետելջուզ։ Ավելի ուշ, վերածննդի դարաշրջանում կարծում էին, որ նախապես գրված է եղել Բեյտ ալ-Ջաուզա, ինչը ամենայն հավանականությամբ արաբերեն նշանակել է երկվորյակի անութ(թևատակ)։ Սա էլ հենց բերել է ժամանակակից հնչողության։ Աստղն ունի նաև այլ անվանումներ։
Հիմնական բնութագրեր
Բետելգեյզեի որոշ առանձնահատկություններ աստղագետների համար ներկայացնում են բավականաչափ հետաքրքրություն։ Այն առաջիններից է, որի համար չափվել է երկրից տեսանելի անկյունային տրամագիծը աստղագիտական ինտերֆերոմետրով՝ Մայքելսոնի և Պիզի (13 դեկտեմբեր 1920 թ.) հաշվարկներով 0.047": Հետագայում նկատել են, որ այն փոփոխվում է։ Բետելգեյզեից հեռավորությունը բավականաչափ ճշգրտությամբ անհայտ է, բայց եթե այն ենթադրաբար 650 լուսատարի է, ուրեմն նրա շրջագիծը պուլսացիայի ընթացքում փոփոխվում է 500-ից 800 Արեգակի շրջագիծ։ Բետելգեյզեի ճշգրիտ տրամագիծը որոշելը շատ դժվար է, քանի որ նրա պայծառությունը համաչափ թուլանում է սկսած թիթեղի կենտրոնից՝ ճառագայթման գույնը նույնպես փոփոխվում է կախված այդ հեռավորությունից։ Չնայած Բետելգեյզեն ծանր է Արեգակից 17 անգամ, նրա ծավալը գերազանցում է Արեգակին 300 միլիոն անգամ։
Նոբելյան մրցանակակիր Չառլս Թաունսը հայտարարել է, որ մտադիր է շարունակել Բետելգեյզեի մշտադիտարկումը տրամագծի փոփոխության ինչ-որ համակարգվածություն գտնելու և դրա պատճառը հասկանալու ակնկալիքով։ Դիտարկման հնարավորությունների բարելավման համար նա պլանավորում է օգտագործել հատուկ սպեկտրոմետր ինտերֆերոմետրի համար։ Աստղի շուրջ առկա է գազային միգամածություն, որը երկար ժամանակ չէր հաջողվում տեսնել աստղի լույսի պատճառով։
Աստղի ապագան
Աստղի էվոլյուցիայի ավարտման ամենահավանական սցենարով այն վերջին հաշվով կենթարկվի II գերնոր տիպի պայթյունի, չնայած, հնարավոր է նաև չպայթի և թաղանթներ տարածի մոլորակային միգամածության տեսքով և մնա որպես թթվածնանեոնային տիպի հազվագյուտ սպիտակ գաճաճ։ Այդ իրադարձության ժամանակի վերաբերյալ գիտնականների կարծիքները տարբերվում են։ Չնայած Բետելգեյզեի տարիքը մոտ 10 միլիոն տարի է, աստղագետների մի մասը գտնում է, որ աստղի ներկա փոփոխականությունը վկայում է այն մասին, որ այն գտնվում է ածխածնի այրման փուլում, ուստի կենթարկվի գերնորի պայթյունի մեկ-երկու հազարամյակի ընթացքում։ Այլ գիտնականներ կարծում են, որ աստղը կապրի ավելի երկար։ Սակայն բոլորը համաձայն են, որ այդպիսի բռնկումը կլինի վիթխարի աստղագիտական իրադարձություն, բայց լինելով երկրագնդից բավականաչափ հեռավորության վրա, այն էական վտանգ չի ներկայացնի մեր համար։ Պայթյունի դեպքում այնայն կարող է ավելացնել պայծառությունը 10 հազար անգամ՝փայլելով կիսալուսնի պայծառությամբ։ Որոշ աղբյուներ գուշակում են նույնիսկ լիալուսնի պայծառություն(-12,5m)։ Պայթյունը կտևի մի քանի ամիս՝աստղը նման կլինի փայլող կետի, պայծառ ինչպես լուսինը, ինչպես հալված ապակին գիշերը։ Այն նաև հեշտ նկատելի կլինի նույնիսկ ցերեկով։ Պայթյունից հետո աստղի տեսանելիությունը աստիճանաբար կթուլանա և մի քանի ամսից այն տեսանելի չի լինի անզեն աչքի համար։ Օրիոնի աջ բազուկը ինչ-որ ժամանակով կանհետանա, իսկ մի քանի հարյուր տարուց նրա տեղում կհայտնվի միգամածություն։ Սակայն եթե Բետելգեյզեի բևեռներից մեկը թեքվի մեր կողմ, սպասվում են առավել զգալի փոփոխություններ։ Դեպի երկիր կշտապեն գամմա ճառագայթներ և այլ տիեզերական մասնիկներ։ Կդիտվեն ուժգին բևեռափայլեր, հնարավոր է նաև օզոնային շերտում օզոնի քանակի շոշափելի նվազում, որն էլ իր հերթին անբարենպաստ կանդրադառնա կյանքի հետագա ընթացքի վրա։ Արեգակնային համակարգի հանդեպ այդպիսի ուղղորդվածության դեպքում բռնկումը կլինի մի քանի անգամ ավելի պայծառ, քան հակառակ ուղղության դեպքում։ 1980 թվականին Շու-ժենը, Ցզյանմինն ու Ցզինը պեղումների ժամանակ հայտնաբերեցին մ.թ.ա. I դարի չինական փաստաթղթեր, ըստ որոնց Բետելգեյզեն սպիտակ է կամ դեղին։ Ընդ որում Պտղոմեոսը մ.թ. 150 թվին այն նկարագրել է կարմիր։ Չինացի աստղաֆիզիկոս Ֆան Լիչժին ենթադրում է, որ, որ Բետելգեյզեն հենց այդ ժամանակ է ձևափոխվել կարմիր գերաստղի։ Հայտնի է, որ աստղերը փոխում են իրենց գույնը սպիտակից դեղին, այնուհետև կարմիր այն բանից հետո, երբ լրիվ ծախսում են միջուկում եղած ջրածնի ողջ պաշարը։ Շու-ժենը ենթադրում է, որ Բետելգեյզեն, հնարավոր է, փոխել է իր գույնը, երբ ազատվել է գազից և փոշուց կազմված թաղանթից, և շարունակում է ընդարձակվել, ինչը նկատվում է նաև հիմա։ Այսպիսով, եթե նրանց վարկածը ճիշտ է, քիչ հավանական է, որ Բետելգեյզեն կդառնա գերնոր աստղ, քանի որ աստղերը կարմիր հսկա մնում են տասնյակ հազար տարիներ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Աստղեր
Քերծի
Քերծի, հայկական ռազմական պար։
Անվան ստուգաբանություն
Պարի անվանումն առաջացել է գյուղի անունից։
Խորհուրդ
Կան ենթադրություններ, թե պարը որսորդական է։ Սա մեկ անգամ ևս ապացուցում է պարի ռազմական բնույթ ունենալը։ Քերծիի որսորդական պար լինելու օգտին են խոսում Վասպուրականի Ոզմ գավառից գաղթած և Արտաշատի շրջանում հաստատված բնակիչների մեկնաբանությունները։ Նրանցից գրառված պարատեսակում պարաքայլի առաջ տանող քայլերը կատարվում են կիսակքանիստ, որը համեմատվում էր որսի գնացողի գաղտագողի շարժումների հետ։
Պարային քայլերը
Երաժշտական չափը հավասար է 3/4: Այն պարվում է դհոլի և զուռնայի նվագակցությամբ։ Պարողները շարվում են մեկ գծով։ Երբեմն կարող են պարել երկու գծով, իրար դիմաց կանգնած շարքերով։ Գծով առաջ շարժվող պարաքայլերը մեկնաբանվում են որպես հակառակորդի վրա հարձակման արտացոլում։ Դրանց հետևող տեղում շարժումներից հետո շարքը վերադառնում է իր ելման դիրքին։ Վերադառնալու ընթացքում մասնակիցները վերադասավորվում են իրար թիկունքի կանգնած դիրքով, այսինքն՝ 90˚ դարձումներով։ Երկու շարքով պարելու ժամանակ առաջ գնացող և վերադարձող պարաքայլերի տարբեր համադրումները թերևս մեկնաբանվում են որպես մի կողմի հարձակման, մյուսի ինքնապաշտպանության և ապա հակահարձակման անցնելու արտացոլում։ Ձեռքերը բռնում են ափ ափի, խաչված մատներով, թևկախ վիճակում։ Պատահում է նաև, որ պարում են ձեռքերը ճկույթներով բռնած ։
Ախտիրկա (քաղաք, Ուկրաինա)
Ախտիրկա (Охтирка), քաղաք Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրկայի քաղաքային խորհուրդում։ Հիմնադրվել է 1641 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1641 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կրասնայա Դոլինա (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1580 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի բնակավայրեր
Յովանա Յանկովիչ
Յովաննա Յանկովիչ (Սերբերեն։ Јована Јанковић, ), սերբ հեռուստահաղորդավարուհի։
Ծնվել է Բելգրադում (Սերբիայի Սոցիալիստական հանրապետությունում, Հարավսլավիայում)։ 2008 թվականին ամուսնու՝ երգիչ Ժելյկո Յոքսիմովիչի հետ վարել է Եվրատեսիլ 2008 երգի մրցույթը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերբ հեռուստահաղորդավարներ Կատեգորիա:Սերբ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Սերբ լրագրողներ
Վլադիմիր Չոբանյան
Վլադիմիր Արշալույսի Չոբանյան, հրթիռահրետանային տեխնիկայի բնագավառի գիտնական, գեներալ-լեյտենանտ (1995), Ֆ. Է. Ձերժինսկու անվան ռազմական ակադեմիայի ուսումնական և գիտական գծով փոխնախագահ (1992-1999)։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1985), պրոֆեսոր (1990): ՌԴ հրթիռահրետանային (1993) և ռազմական (1998) գիտությունների ակադեմիաների ակադեմիկոս, գեներալ-լեյտենանտ (1995, գեներալ մայոր՝ 1993 թվականից) ։ ՌԴ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1996): ՌԴ ռազմա-տնտեսական ընկերության նախագահ ։
Կենսագրություն
Վլադիմիր Չոբանյանը ծնվել է 1938 թվականի փետրվարի 10-ին, Խոջաբեկ (այժմ՝ Վրաստանի Նինոծմինդա քաղաքի շրջագծում) գյուղում։ 1960 թվականին ավարտել է Խարկովի բարձրագույն ավիացիայի ճարտարագիտական ռազմական ուսումնարանը։ 1989 թվականից դասախոսել է Մոսկվայի Ռազմական ակադեմիայում։ 1992-2004 թվականներին եղել է պետի տեղակալ ուսումնական գծով, 2004 թվականից եղել է Պետրովյան գիտական կենտրոնի գլխավոր տնօրեն։ Հրթիռահրետանային տեխնիկայի բնագավառի գիտնական է ։
Աշխատանքները վերաբերում են խոշոր համակարգերի հուսալիության որոշման և վերահսկման մեթոդների մշակմանը, զինամթերքի հեռանկարային նմուշների շահագործման և շահագործական բնութագրերի համակարգերի ընտրության մեթոդների հիմնավորմանը ։
Բյուրի (կանտոն)
Բյուրի (Burie), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պուատու Շարանտա շրջանում։ Ծովափնյա Շարանտ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Սենտ օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 6811 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1705 է։ Կանտոնում կա 10 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Բերեզնյակի (գյուղ, Նիժնելիմսկի շրջան)
Բերեզնյակի (Березняки), գյուղ Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Նիժնելիմսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Նիժնելիմսկի շրջանի բնակավայրեր
Իրավական պլյուրալիզմ
Իրավական պլյուրալիզմ (բազմակարծություն), մեկ (մարդկային) բնակչության ներսում և/կամ աշխարհագրական տարածքում բազմաթիվ իրավական համակարգերի գոյությունը։ Բազմաթիվ իրավական համակարգերի գոյությունը հատկապես տարածված էր նախկին գաղութներում, որտեղ նախկին գաղութային իշխանության իրավունքները կարող էին գոյություն ունենալ առավել ավանդական իրավական համակարգերին զուգահեռ (սովորութային իրավունք)։
Առկա պրակտիկա
Իրավական պլյուրալիզմի կարելի է հանդիպել նաև այն երկրներում, որտեղ տարբեր խմբեր ղեկավարվում են տարբեր իրավունքներով։ Օրինակ՝ Հնդկաստանում և Տանզանիայում գոյություն ունեն հատուկ իսլամանական դատարաններ, որոնք զբաղվում են մուսուլմանական համայնքներին հուզող հարցերով՝ հիմնվելով իսլամական իրավունքի սկզբունքների վրա։ Աշխարհիկ դատարանները զբաղվում են այլ համայնքների խնդիրներով։
Քանի որ ժամանակակից Արևմտյան իրավական համակարգերը նույնպես կարող են լինել պլյուրալիստիկ, ապա իրավական պլյուրալիզմի քննարկումը միայն ոչ Արևմտյան իրավական համակարգերի հետ առնչությամբ շփոթմունքի կարող է հանգեցնել։ Իրավական պլյուրալիզմ կարելի է գտնել անգամ այնպիսի միջավայրերում, որոնք ի սկզբանե թվում են իրավականորեն համասեռ։ Օրինակ՝ Միացյալ Նահանգների դատարաններում կան իրավունքի երկակի գաղափարախոսություններ, քանի որ գրով ամրագրված իրավունքի պաշտոնական գաղափարախոսությունը գոյություն ունի իրավունքի ոչ պաշտոնական, գործնականում կիրառելի գաղափարախոսությանը զուգահեռ։ Իրավական համակարգերի ներքին և արտաքին բազմաքանակության մասին քննարկումը կոչվում է իրավունքի սոցիոլոգիա։
Իսլամական իրավունքի աղբյուրներն են Ղուրանը, Սուննան և Իջման, սակայն Արևմուտքի ժամանակակից ազգային պետություններից շատերը որպես իրենց իրավական համակարգի հիմք են ընդունում հին Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի և այլ քրիստոնեական գերտերությունների իրավական համակարգերը։ Հենց սա է պատճառը, որ Աստվածաշնչում տեղ գտած բարոյական օրենքները համընդհանուր կիրառություն են ստացել, որոնց սկզբնական, հիմնական նորմի հիմքերը կարելի է գտնել իրավունքի պատմության մեջ՝ իրականացնելով պոզիտիվիստների և նատուրալիստների նախապատվությունները։
Իրավական պլյուրալիզմ որոշ չափով գոյություն ունի նաև այն հասարակություններում, որտեղ տեղաբնիկ ժողովուրդների իրավական համակարգերը որոշակի ճանաչում են ստացել։ Ավստրալիայում, օրինակ, Մաբո որոշումը ճանաչում է տվել ազգային իրավունքին՝ դրանով իսկ Տեղաբնիկների ազգային իրավունքի տարրերին։ Տեղաբնիկների ավանդական քրեական իրավունքի տարրերը նույնպես ճանաչում են ստացել, հատկապես դատավճիռ կայացնելիս։ Արդյունքում ստեղծվել են պատժի երկու զուգահեռ համակարգեր։ Մեկ այլ օրինակ է Ֆիլիպինները, որի Կառավարությունը ճանաչել է Կորդիլլերայի տեղաբնիկների սովորութային իրավունքները և որոնք Կալինգա նահանգի Բոդոնգյան պայմանագրի համաձայն վեճերի լուծման եղենակ են համարվում։ Եվ քանի որ վերջինս նախկինում շատ արդյունավետ է եղել, դեռևս շարունակում է լայն կիրառություն ունենալ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իրավական պլյուրալիզմ Կատեգորիա:Իրավական եզրեր
Արքեաներ
Արքեան միաբջիջ կենդանի օրգանիզմների վերնաթագավորություն է կամ թագավորություն։ Այս միկրօրգանիզմները պրոկարիոտներ են, որը նշանակում է, որ նրանք չունեն բջջակորիզ և այլ մեմբրանային օրգանոիդներ։
Անցյալում արքեաները դասակարգվում էին բակտերիաների հետ և անվանվում էին արքեոբակտերիա կամ մոներա, սակայն այս դասակարգումը այժմ համարվում է հնացած ։ Իրականում արքեաները ունեն առանձին անկախ էվոլյուցիոն պատմություն և կյանքի մյուս ձևերից տարբերվում են իրենց կենսաքիմիայով։ Այս պատճառով արքեաները այժմ երեք դոմենային համակարգում առանձնացված են առանձին վերնաթագավորության մեջ։ Երեք դոմենային համակարգում տարբերում են ֆիլոգենետիկորեն առանձին 3 վերնաթագավորություններ՝ արքեաներ, բակտերիաներ և էուկարիոտներ։ Իր հերթին արքեան բաժանվում է 4 տիպերի մեջ։ Այս խմբերից առավել լավ են ուսումնասիրված Crenarchaeota և Euryarchaeota տիպերը։ Արքեաների կարգաբանությունը դեռևս խրթին է, քանի որ տեսակների մեծամասնությունը լաբորատորիայում ուսումնասիրված չեն, այլ միայն նրանց նուկլեինաթթուն հայտնաբերված է արտաքին միջավայրից վերցրած նմուշներում։
Արքեաները և բակտերիաները ձևով և չափերով միմյանց շատ նման են, չնայած որ հանդիպում են որոշ արքեաներ, որոնք ունեն տարօրինակ ձև (օրինակ՝ տափակ և քառակուսաձև Haloquadratum walsbyi-ն) ։ Արքեաները ունեն այնպիսի գեներ և նյութափոխանակություն, որով ավելի շատ նմանվում են էուկարիոտներին, քան՝ բակտերիաներին, հատկապես ֆերմենտների առկայությամբ, որոնք մասնակցում են տրանսկրիպցիային և տրանսլյացիային։ Արքեաների կենսաքիմիան յուրահատուկ է՝ բջջաթաղանթում եթերային ճարպերի առկայությամբ, ներառյալ արքեոլները (archaeol)։ Նրանք կարող են օգտագործել բազմազան էներգիայի աղբյուրներ, որոնք կարող են լինել օրգանական միացություններ (ածխաջրեր), ամոնիում, մետաղի իոններ և նույնիսկ ջրածին։ Աղադիմացկուն արքեաները որպես էներգիայի աղբյուր օգտագործում են արևի էներգիան, իսկ այլ տեսակներ՝ ֆիքսում են ածխածինը։ Սակայն ի տարբերություն բույսերի և ցիանոբակտերիաների հայտնի արքեաների տեսակներից ոչ մեկը չի իրականացնում երկուսը միաժամանակ։ Արքեաները բազմանում են անսեռ եղանակով՝ ուղղակի կիսման միջոցով, հատվածներով կամ բողբոջմամբ։ Ի տարբերություն բակտերիաների արքեաների հայտնի տեսակներից ոչ մեկը էնդոսպոր չի առաջացնում։
Առաջին ուսումնասիրված արքեաները եղել են էքստրեմոֆիլները, որոնք ապրել են ծայրահեղ պայմաններում, ինչպիսին են տաք աղբյուրները և աղի լճերը, առանց այլ օրգանիզմների։ Հետազոտական հնարավորությունների զարգացման շնորհիվ արքեաներ հայտնաբերվել են գրեթե ամենուր, այդ թվում հողում, օվկիանոսներում և ճահիճներում։ Հատկապես բազմաթիվ են օվկիանոսներում, պլանկտոնում կազմելով ամենատարածված խմբերից մեկը ։
Արքեաները հանդիսանում են երկրի կարևոր մասը, ինչպես նաև բոլոր օրգանիզմների միկրոբիոմայի բաղադրիչը։ Կարևոր են մարդու աղիքային, բերանի և մաշկի միկրոբիոմայում ։ Նրանց մորֆոլոգիական, նյութափոխանակային և աշխարհագրական բազմազանությունը թույլ է տալիս ունենալ մի քանի էկոլոգիական դերեր՝ ածխածնի կապում, ազոտի շրջապտույտ, օրգանական միացությունների շրջանառություն և ապահովումը մանրէաբանական սիմբիոտկ և սինտրոֆիկ փոխհարաբերությունների ։
Վաղ հասկացություն
20-րդ դարի մեծ մասին պրոկարիոտները դիտարկվել են որպես օրգանիզմների մեկ խումբ և դասակարգվել են ըստ իրենց կենսաքիմիայի, մորֆոլոգիայի և նյութափոխանակության։ Մանրէաբանները փորձում էին միկրոօրգանիզմները դասակարգել ըստ բջջապատ ի կառուցվածքի, ձևի և օգտագործվող սուբստրատի. ։ 1965 թվականին Էմիլ Ցուկեռկանդելը (Emile Zuckerkandl) և Լինուս Պոլինգը (Linus Pauling) առաջարկել են տարբեր պրոկարիոտներում օգտագործել գեների հաջորդականությունները, որպեսզի պարզեն, թե ինչպես են դրանք կապված միմյանց հետ։ Այս ֆիլոգենետիկական մոտեցումը ներկայումս հանդիսանում է օգտագործվող հիմնական մեթոդը ։
Արքեա - այդ ժամանակ հայտնի էին միայն մեթանոգենները, որոնք առաջին անգամ դասակարգվել են բակտերիաներից առանձին 1977 թվականին Կառլ Վոեզի և Ջորջ Ֆոքսի կողմից՝ հիմնվելով ռ-ՌՆԹ-ի գեների վրա ։ Նրանք այդ խմբերն անվանեցին վերնաթագավորություն (Urkingdoms)՝ Արքեբակտերիաների (Archaebacteria) և Էուբակտերիաների (Eubacteria), չնայած ուրիշ հետազոտողներ դրանց վերաբերվում էին, որպես թագավորության կամ ենթաթագավորության։ Վոեզը և Ֆոքսը տվեցին առաջին ապացույցները Արքեաբակտերիաների գոյության, որպես առանձին ծագման ճյուղ․ 1․ բջջաթաղանթում պեպտիդոգլիկանի բացակայություն, 2․ երկու անսովոր կոֆերմենտ, 3․ 16S ռ-ՌՆԹ-ի սեկվենավորման արդյունքները։ Այդ տարբերությունն ընդգծելու համար Վոեզը, Օտտո Կանդլերը (Otto Kandler) և Մարկ Ուիլը (Mark Wheelis) ավելի ուշ առաջարկեցին վերադասավորել օրգանիզմները 3 բնական դոմենների, հայտնի որպես եռդոմենային համակարգ՝ Էուկարիա (Eukarya), Բակտերիա(Bacteria) և Արքեա (Archaea), որը ներկայումս հայտնի է որպես՝ «ՈՒոզնի հեղափոխություն» (The Woesian Revolution) ։
Արքեա բառը ծագում է հին հունական ἀρχαῖα բառից, որը նշակում է «հնադարյան իրեր», քանի որ արքեաների առաջին ներկայացուցիչները եղել էին մեթանոգենները և ենթադրվում էր, որ նրանց նյութափոխանակությունը արտացոլում էր Երկրի մթնոլորտային շերտը և օրգանիզմների հնությունը, սակայն նոր բնակավայրերի ուսումնասիրությանը զուգահեռ հայտնաբերվեցին շատ օրգանիզմներ։ Ծայրահեղ հալոֆիլները և հիպերթերմոֆիլ մանրէները նույնպես ընդգրկված են արքեաների մեջ։ Երկար ժամանակ արքեաները համարվում էին էքստրեմոֆիլներ, սակայն 20-րդ դարավերջին արքեաներ հայտնաբերվել էին նաև ոչ էքստրեմոֆիլ պայմաններում։ Այսօր նրանք հայտնի են, որպես մեծ և բազմազան օրգանիզմների խումբ, լայնորեն տարածված ողջ բնության մեջ ։ Արքեաների կարևորության և տարածվածության այս նոր ընկալումը եղել է ի շնորհիվ՝ պոլիմերազային շղթայական ռեացիայի (ՊՇՌ), որպեսզի ռիբոսոմային գեների շատացման միջոցով հայտնաբերեին պրոկարիոտներին արտաքին միջավայրից վերցված նմուշներում (ինչպիսին են օրինակ՝ ջուրը և հողը)։ Սա թույլ է տալիս հայտնաբերել և նույնականացնել օրգանիզմները, որոնք լաբորատորիայում կուլտիվացված չեն եղել ։
Դասակարգում
Արքեբակտերիաների և պրոկարիոտների դասակարգումը արագ զարգացող և վիճելի դաշտ է։ Ժամանակակից դասակարգման համակագերը կենտրոնացած են արքեաները դասակարգել ըստ իրենց կառուցվածքային առանձնահատկությունների և ընդհանուր նախնիների ։ Այս դասակարգումները մեծ մասամբ հիմնված են ռիբոսոմային ՌՆԹ-ի հաջորդականության վրա՝ պարզաբանելու համար օրգանիզմների միջև կապը (մոլեկուլային ֆիլոգենետիկա) ։ Կուլտիվացվող և լավ ուսումնասիրված տեսակներից մեծ մասը հանդիսանում են 2 հիմնական տիպերի անդամներ՝ Euryarchaeota և Crenarchaeota։ Նախնական ստեղծվել են այլ խմբեր, ինչպիսին օրինակ՝ Nanoarchaeum equitans, որը հայտնաբերվել է 2003 թվականին և ստացել սեփական տիպը՝ Nanoarchaeota ։  Korarchaeota նույնպես առաջարկվել է որպես նոր տիպ։ Այն պարունակում է ոչ մեծ խումբ անսովոր ջերմասեր տեսակներից, որոնք ունեն բնորոշ գծեր 2 հիմնական տեսակներից, սակայն ավելի սերտ հարում են Crenarchaeota-ին  ։ Վերջերս հայտնաբերված արքեաների տեսակները որոշ չափով են կապված այս խմբերից որևէ մեկի հետ, օրինակ՝ ացիդոֆիլային նանոօրգանիզմները՝ Archaeal Richmond Mine (ARMAN, ներառում է  Micrarchaeota և Parvarchaeota), որոնք հայտնաբերվել են 2006 թվականին և հանդիսանում է հայտնի ամենափոքր օրգանիզմներից մեկը ։
Սուպերֆիլում - TACK - որը ներառում է Thaumarchaeota, Aigarchaeota , Crenarchaeota и Korarchaeota, առաջարկվել է 2011 թվականին, կապված է էուկարիոտների ծագման հետ ։ 2017 թվականին բացահայտել է, որ վերջերս հայտնաբերված և վերջերս անվանված սուպերֆիլում Asgard-ը սերտ հարում է էուկարիոտներին և ազգակից խումբ TACK-ին ։
Կլադոգրամ
Ըստ Թոմ Ա․ ՈՒիլլիամսի և այլ․(2017) և Կատելլի և Բանֆիլդի (2018) (DPANN)
Տեսակների հասկացություն
Արքեաների դասակարգումն ըստ տեսակների նույնպես հակասական է։ Կենսաբանությունը տեսակը սահմանում է, որպես ազգակից օրգանիզմների խումբ։ Բազմացման հայտնի բացառիկ չափանիշը (օրգանիզմներ, որոնք բազմանում են մեկը մյուսի հետ, բայց ոչ ուրիշ տեսակի հետ) չի օգնում, քանի որ արքեաները բազմանում են անսեռ եղանակով ։
Արքեաները ցույց են տալիս գեների հորիզոնական փոխանցման բարձր մակարդակ։ Որոշ հետազոտողներ ենթադրում են, որ եզակիները կարող են խմբավորված լինել տեսականման պոպուլյացիաներում՝ գենոմի մեծ նմանության և գեների եզակի փոխանցմամբ քիչ ազգակցական կապ ունեցող բջջին, ինչպես Ferroplasma-ն ։ Մյուս կողմից, Halorubrum-ն ուղղված հետազոտությունները ցույց են տվել գենետիկական տեղեկատվության փոխանցում ավելի քիչ ազգակցական կապ ունեցող պոպուլյացիների միջև, ինչը սահմանափակում է չափանիշների կիրառելիությունը ։ Որոշ գիտնականների հետաքրքրում է, արդյոք տեսակների այսպիսի առանձնահատկություններն ունեն գործնական նշանակություն ։
Ժամանակակից գիտելիքները գենետիկական բազմազանության մասին ունեն մասնատված բնյութ և արքեաների տեսակների ընդհանուր քանակը հնարավոր չէ տալ որևէ ճշգրտությամբ ։ Տիպերի քանակների նախահաշվարկները տատանվում են 18-ից 23-ի սահմանում, որոնցից միայն 8-ը ունեն ներկայացուցիչներ, որոնք ուղղակիորեն աճեցվել և ուսումնասիրվել են։ Ենթադրյալ խմբերից շատերը հայտնի են միայն ռիբոսոմային ՌՆԹ-ի հաջորդականությամբ, ինչը ցույց է տալիս, որ այս օրգանիզմների բազմազանությունը մնում է անորոշ ։ Բակտերիաները նույնպես ընդգրկում են շատ չկուլտիվացվող տեսակներ համանման բնութագրական հատկանիշներով ։
Ծագում և էվոլյուցիա
Երկրի տարիքը կազմում է գրեթե 4,54 միլիարդ տարի ։ Գիտական տեղեկությունները վկայումեն այն մասին, որ կյանքը երկրի վրա սկսել է 3,5 միլիարդ տարի առաջ  ։ Երկրի վրա կյանքի ամենավաղ վկայությունը հանդիսանում է գրաֆիտը, որը հանդիսացել է կենսաբանական մետանստվածք 3,7 միլիարդ տարեկան ժայռերում, հայտնաբերված Արևմտյան Գրիլանդիայում և մանրէաբանական շերտերի բրածոների, հայտնաբերված 3,48 միլիարդ տարեկան ավազաքարերում՝ Արևմտյան Ավստրալիա  ։ 2015 թվականին Արևմտյան Ավստրալիայի 4,1 միլիարդ տարեկան ժայռերում հայտնաբերվել են կենսաբանական նյութերի մնացոդներ  ։
Չնայած հավանական պրոկարիոտ բջիջների բրածո մնացորդները թվագրվում են գրեթե 3,5 միլիաարդ տարի առաջ, պրոկարիոտների մեծամասնությունը չունեն բնորոշ մորֆոլոգիա և բրածո ձևերը չեն կարող օգտագործվել դրանց նույնականացման համար որպես արքեաներ ։ Դրա փոխարեն քիմիական բրածո մնացորդները՝ յուրահատուկ լիպիդների ավելի տեղեկատվական են, քանի որ այդիպսի միացություններ չեն հանդիպում այլ օրգանիզմներում ։ Նոր հրապարակումները առաջարկում են, որ արքեալ և էուկարիոտիկ լիպիդային մնացորդներ առկա են թերթաքարերում, որոնք ավելի քան 2,7 միլիարդ տարեկան են, չնայած այսպիսի տեղեկատվությունը կասկածի տեղիք ե տալիս ։ Այդ լիպիդները հայտնաբել են նաև ավելի հին ժայռերում՝ Արևմտյան Գրիլանդիա, ամենա հին հետքերը եղել են Հիսուսի շրջանից, որը ներառում է իր մեջ Երկրի ամենահին նստվածքները ձևավոևված 3,8 միլիարդ տարի առաջ ։ Արքեաների գիծը երկրի վրա ամենահինը կարող է լինել ։
Ուոզը պնդում էր, որ բատերիաները, արքեաները և էուկարիոտները իրենցից ներկայացնում են ծագման առանձին գծեր, որոնք ի սկզբանե տարբերվել են ժառանգական գաղութի օրգանիզմներից ։ Դրա իրականացման հավանականություններից մեկն այն է, որ դա տեղի է ունեցել մինչև էվոլյուցիան, երբ տիպիկ բջջաթաղանթի բացակայությունը թույլ է տվել գեների հորիզոնական փոխանցման և, որ 3 դոմենների ընհանուր նախնիները առաջացել են գեների որոշակի խմբերի ամրացման ճանապարհով ։ Հնրավոր է, որ բակտերիաների և արքեաների վերջին նախնին եղել է ջերմասեր, ինչը մեծացնում է հավանականությունն այն բանի, որ ավելի ցածր ջերմաստիճանները հանդիսանում են «ծայրահեղ պայմաններ» արքոաների համար, իսկ այն օրգանիզմները որոնք ապրում են ցուրտ պայմաններում առաջացել են ավելի ուշ ։ Քանի, որ արքեաները և բակտերիաները այնքան էլ կապ չունեն միմյանց հետ, ինչքան էուկարիոտների, այդ պատճառով պրոկարիոտ հասկացությունը կեղծ նմանություն է նրանց համար ։
Համեմատություն դոմենների միջև
Աղյուսակում համեմատվում է դոմենների հիմնական բնութագրերը, որպեսզի ավելի պատկերավոր լինի նրանց նմանություններն ու տարբերությունները ․
Արքեաները, որպես երրորդ դոմեն առանձնացվել են ռիբոսոմային ՌՆԹ-ի մեծ տարբերության պատճառով։ 16S ռիբոսոմային ՌՆԹ հանդիսանում է առանցքային մաս բոլոր օրգանիզմների սպիտակուցների սինթեզի համար։ Քանի, որ այս ֆունկցիան գլխավոր մասն է կազմում կյանքի, այդ պատճառով այն օրգանիզմները որտեղ տեղի է ունեցել 16S ռիբոսոմային ՌՆԹ-ի մուտացիա կենդանի չեն մնում, ինչն էլ բերում է այդ նուկլեոտիդային հաջորդականության կայունության սերունդների ընթացքում։ 1977 թվականին մանրէաբան Կառլ Ուոզը ուսումնասիրելով օրգանիզմների գենային հաջորդականությունները մշակել է համեմատոթյան նոր մեթոդ, ըստ որի ՌՆԹ բաժանում են մասերի (ֆռագմենտների), որոնք կարելի է խմբավորել և համեմատել այլ օրգանիզմներից ստացված ֆռագմենտների հետ ։ Ինչքան մեծ է տեսակների միջև նմանությունը, այնքան ավելի սերտ են կապված իրաի հետ ։
Ուոզը համեմատել է տարբեր տեսակներ և հայտնաբերել մեթանոգենների ռՌՆԹ, որը խիստ տարբերվում էր ցանկացած հայտնի պրոկարիոտ և էուկարիոտ օրգանիզմների ռՌՆԹ-ից ։ Այդ մեթանոգեններն ավելի շատ նման էին միմյանց, քան մյուս օրգանիզմներին, ինչն էլ բերեց նրան, որ Ուոզը առաջարկեց նոր դոմնե՝ արքեա ։ Նրա փորձերը ցույց են տվել, որ արքեաներն ավելի շատ նման են էուկարիոտներին, քան պրոկարիոտներին, չնայած կառուցվածքային տեսանկյունից ավելի շատ նման էին պրոկարիոտներին ։ Սա բերեց այն եզրակացության, որ արքեաները և էուկարիոտները ունեցել են նույն նախնին,ավելի վերջերս, քան էուկարիոտներն ու պարոկարիոտները ։ Կորիզի առաջացումը տեղի է ունեցել պրոկարիոտների և այդ ընդհանուր նախնու պառակտումից հետո The development of the nucleus occurred after the split between Bacteria and this common ancestor. ։
Արքեաները ունեն յուրահատուկ հատկություն - դա նրանց բջջաթաղանթում գտնվող եթերային կապերով լիպիդների ակտիվ օգտագործումն է։ Եթերային կապերը հանդիսանում են քիմիականորեն ավելի կայուն, քան բարդ եթերային կապերը, որոնք հայտնաբերված են բակտերիաներում և էուկարիոտներում, ինչը կարող է հանդիսանալ փաստ, որը թույլ է տալիս արքեաներին գոյատևել ծայրահեղ պայմաններում, որը մեծ ստրես է առաջացնում բջջաթաղանթի համար, ինչպես օրինակ՝ բարձր ջերմաստիճանը և աղայնությունը։ Արքեալ գենոմի համեմատական անալիզը նաև ցույց է տվել, որ որոշ սպիտակուցներ կամ առկա են բոլոր արքեաներում կամ դրանց հիմնական խմբերում  ։ Մյուս հատկությունը, որը յուրահատուկ է արքեաների համար և հայտնաբեված չէ մյուս օրգանիզմներում, դա մեթագենեզն է (մեթանի սինթեզ)։ Մեթանագենները հանդիսանում են առանցքային օղակ այն օրգանիզմների էկոհամակարգում, որոնք էներգիա ստանում են մեթանի օքսիդացման արդյունքում, դրանցից շատերը բակտերիանեն են, մեթանագենները հանդիսանում են մեթանի հիմնական աղբյուրը և տանում են առաջնային պրոդուցենտի դեր։ Մեթանագենները նաև ունեն կարևոր դեր ածխածնի շրջապտույտում, քայքայելով օրգանական միացությունները մինչև մեթան, որը նաև հանդիսանում է հիմնական ջերմոցային գազը ։
Կապը բակտերիաների հետ
Երեք դոմենների միջև փոխհարաբերությունները ունեն որոշիչ դեր կյանքի ծագումը հասկանալու համար։ Նյութափոխանակային ուղղիներից շատերը, որոնք հանդիսանում են օրգանիզմների գեների մեծ մասի հետևանք, ընդհանուր են արքեաների և բակտերիաների համար, միևնույն ժամանակ շատ գեներ էլ, որոնք մասնակցում են գենոմի էքսպրեսիային հանդիսանում են ընդհանուր արքեաների և էուկարիոտների համար ։ Արքեալ բջիջները կառուցվածքով ավելի նման են գրամ-դրական բակտերիաներին, քանի որ երկուսն էլ ունեն երկշերտ լիպիդային կառուցվածք և հիմնականում պարունակում են հաստ սակուլուս (էկզոկմախք) տարբեր քիմիական կառուցվածքով ։ Որոշ ֆիլոգենետիկ ծառերում կազմված տարբեր գենային հաջորդականություններից/սպիտակուցներից պրոկարիոտներին հոմոլոգ, արքեաները ավելի սերտ կապված են գրամ-դրական բակտերիաների հոմոլոգների հետ ։ Արքեաները և գրամ-դրական բակտրիաները նաև ունեն պահպանողական (կոնսերվատիվ) հատվածներ կարևոր սպիտակուցներում, ինչպիսին է Hsp70-ը և գլյուտամին սինթետազ I, բայց այս գեների ֆիլոգենիան, բացատրվում է որպես գեների միջդոմենային փոխանցում , և կարող է ցույց չտալ օրգանիզմների փոխհարաբերությունները ։ Կար ենթադրություն, որ արքեաները առաջացել են գրամ-դրական բակտերիաներից ի պատասխան հակաբիոտիկների ճնշման ։ Դրա մասին է վկայում այն հետազոտությունը, որ արքեաները կայուն են լայն սպեկտրի հակաբիոտիկների նկատմամբ, որոնք  արտադրվում են հիմնականում գրամ-դրական բակտերիաների կողմից , և որ այդ հակաբիոտիկները առաջին հերթին ազդում են այն գեների վրա, որոնք առանձնացնում են արքեաներին բակտերիաներից։ Ենթադրվում է, որ գրամ-դրական հակաբիոտիկներով ընտրողական ճնշումը դիմադրության (ռեզիստենտության) վրա, վերջին հաշվով բավարար է եղել, որպեսզի առաջացնի ծավալուն փոփոխություններ հակաբիոտիկների մի շարք գեն-թիրախների վրա, և որ այդ շտամերրը իրենցից ներկայացնում են ժամանակակից արքեաների ընդհանուր նախնիները ։ Արքեաների էվոլյուցիոն պատասխանը անտիբիոտիկների ընտրության հարցում կամ ընտրության ցանկացած այլ մրցակցային ճնշում կարող է նաև բացատրել նրանց հարմարողականությունը ծայրահեղ պայմաններին (օրինակ՝ բարձր ջերմաստիճանը կամ թթվայնությունը), փնտրելով ազատ տարածքներ, որպեսզի հեռու մնան հակաբիոտիկներ արտադրող օրգանիզմներից ։ Նման առաջարկություն արել էր Կավալեր-Սմիտը ։ Այս ենթադրությունը նաև հաստատվում է այլ աշխատանքով, որն ուղղված էր սպիտակուցային կառուցվածքների փոխհարաբերություններին և հետազոտություններին, որոնք ենթադրում էին, որ գրամ-դրական բակտերիաները կարող են կազմել պրոկարիոտների ամենավաղ ճյուղավորումը ։
Կապը էուկարիոտների հետ
Էվոլյուցիոն կապը էուկարիոտների և արքեաների միջև դեռ պարզ չէ։ Բացի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ նմանության, շատ գենետիկական ծառեր են խմբավորում նրանց ։
Բարդացնող հանգամանք հանդիսանում է այն, որ էուկարիոտների և արքեաների Crenarchaeota տիպի միջև կապն ավելի սերտ է, քան՝ Euryarchaeota-ի և Crenarchaeota-ի, և արքեաներին բնորոշ գեների առկայությունը որոշ բակտերիաների մոտ, ինչպիսին է Thermotoga maritima, որը հետևանք ե գեների հորիզոնական փոխանցման ։ Ստանդարտ հիպոթեզը պնդում է, որ էուկարիոտների նախնիները վաղ են առանձնացել արքեաներից , և որ էուկարիոտներն առաջացել են առքեաների և էուբակտերիաների միաձուլման հետևանքով, որոնք էլ դարձել են կորիզ և ցիտոպլազմա։ Այս հիպոթեզն բացատրում է տարբեր գենային նմանությունները, բայց բախվում է որոշ դժվարությունների բջջային կառուցվածքի պարզաբանման ժամանակ ։ Այլընտրանքային հիպոթեզը՝ էոցիտների հիպոթզ, հաստատում է, որ էուկարիոտները առաջացել են արքեաներից շատ ավելի ուշ ։
2015 թվականին հայտնաբերված առքեաների Lokiarchaeum ճյուղը (առաջարկվող նոտ տեսակից «Lokiarchaeota»), ի պատիվ հայտնաբերման աղբյուրի, ավելի մոտ է այդ ժամանակներում հայտնի էուկարիոտներին։ Նրանց անվանում են միջանկյալ օրգանիզմ պրոկարիոտների և էուկարիոտների միջև ։
Asgard-ի անդամների և էուկարիոտների միջև փոխհարաբերությունները դեռ ուսումնասիրվում են, չնայած 2020 թվականին հունվարին գիտնականները հայտնել են, որ Candidatus Prometheoarchaeum syntrophicum-ը՝ արքեաների Asgard տեսակից, կարող է հնարավոր կապ լինել պարզ պրոկարիոտ և բարդ էուկարիոտ միկրոօրգանիզմների միջև դեռևս 2 միլիարդ տարի առաջ ։
Genomics
Կատեգորիա:Մանրէաբանություն Կատեգորիա:Արքեաներ
Նեզիր Հինդավի
Նեզիր Հինդավի (نزار نواف منصور الهنداوي, ), արաբ ահաբեկիչ, «Հինդավիի գործի» մասնակից։
Կենսագրություն
Նեզիր Հինդավին՝ հորդանանցի պաղեստինցին, ծնվել է 1954 թվականին Հորդանանից արևելք գտնվող Բակուր գյուղում և երիտասարդ տարիքում լրագրող է աշխատել Ամմանում։ Հինդավին ծագումով հորդանանյան իսթեբլիշմենթի հետ սերտ կապեր ունեցող ընտանիքից է, նրա հորեղբորներից երկուսը նախարարական պաշտոններ են զբաղեցրել, սակայն ինքը տրամադրված է եղել Հորդանանում Հաշեմիտական ռեժիմի դեմ և մասնակցել է Հորդանանյան հեղափոխական շարժում հանուն ազգային ազատագրման ընդհատակյա կազմակերպության ստեղծմանը։ Արդյունքում դա հանգեցրել է հակամարտության իշխանությունների հետ, և 1979 թվականին Հինդավին փախել է Լոնդոն ։
Լոնդոնում Հինդավին փորձել է աշխատանք գտնել տեղի արաբական մամուլում, սակայն մեկ տեղում երկար չի մնացել։ Նա ամուսնացել է Լեհաստանից ներգաղթյալի հետ, սակայն դստեր ծնվելուց հետո կինը լքել է նրան և վերադարձել հայրենիք։ 80-ական թվականների սկզբին նա իր ծառայություններն է առաջարկել Սիրիայի կառավարությանը։ Սկզբում նրան հանձնարարել էին Սիրիայի մասին գովաբանական հոդվածներ գրել, բայց աստիճանաբար հանձնարարությունների բնույթը փոխվել է։
Ահաբեկչության փորձ
1986 թվականի ապրիլի 17-ին Հինդավին փորձել է պայթեցնել իսրայելական «Էլ-Ալ» ավիաընկերության ինքնաթիռը, որը տրամադրվել էր Լոնդոն-Թել Ավիվ չվերթին։ Նա դրել է 1,5 կիլոգրամ սեմտեքս և սարք՝ ինքնաթիռի կողմից որոշակի բարձրություն հավաքելիս կրկնակի ներքևում նվերների պայուսակներ հավաքելու համար, որը հանձնել է իր ոչինչ չիմացող սիրուհուն՝ Անն Մարի Մերֆիին։ Պայթուցիկը հայտնաբերվել է օդանավակայանում ուղեբեռի զննության ժամանակ։
Ձերբակալում և դատավճիռ
Հինդավին նախազգուշացրել է ձախողման մասին և փախել է Հորդանանի դեսպանատուն, սակայն հաջորդ օրը ձերբակալվել է ոստիկանության կողմից և շուտով հաստատել է Սիրիայի մասնակցությունը ահաբեկչության փորձին։ Նա դատապարտվել է 45 տարվա ազատազրկման։ Արդեն անազատության մեջ գտնվելով՝ Նեզիրը բազմիցս իր վաղաժամկետ ազատման խնդրագրեր է տվել։ Գործը նույնիսկ քննում էր Լորդերի պալատը, բայց նա մնաց բանտում։ 2001 թվականի ապրիլին Հինդավին պաշտոնապես իրավունք էր ստացել վաղաժամկետ ազատման խնդրանքով դիմել, սակայն Մեծ Բրիտանիայի ՆԳՆ-ն մերժել էր նրան նման խնդրանքով։ 2004 թվականի հունվարին Մեծ Բրիտանիայի Գերագույն դատարանը Հինդավիի փաստաբանների բողոքարկումն ընդունել էր այդ որոշման դեմ՝ վճռելով, որ այն խտրական է, սակայն նույն թվականի հոկտեմբերին Գերագույն վերաքննիչ դատարանը ներքին գործերի նախարարի որոշումն ուժի մեջ է թողել ։
Հինդավիի գործով հետաքննությունը պարզել է, որ նա հավաքագրվել է սիրիական հատուկ ծառայությունների կողմից պաղեստինցիների օգտին ահաբեկչական գործողություններ կատարելու համար, այն ռումբը, որը նա մտադիր էր օգտագործել, պատրաստվել է Լոնդոնում Սիրիայի դեսպանատանը, իսկ Հինդավին ստացել է սիրիական դիվանագիտական անձնագիր, սակայն Հինդավին ինքը պնդել է, որ իր գործունեությունն ուղղված է եղել ոչ թե Իսրայելի դեմ, այլ Հորդանանի թագավորի «բռնապետության» դեմ, որի դեմ պայքարելու համար նույնիսկ ստեղծել է սեփական ահաբեկչական կազմակերպությունը։ Հինդավիի փաստաբանն իր կողմից փորձել է գործը ներկայացնել որպես Իսրայելի հատուկ ծառայությունների սադրանք Սիրիայի դեմ ։
Պազիևկա
Պազիևկա (Пазіївка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1923 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պազիևկա գյուղում բնակվում էր 37 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,095 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բալակլեյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1923 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(2721) Վսեխսվյատսկիյ
(2721) Վսեխսվյատսկի (Vsekhsvyatskij), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,236511 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6689 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,8041 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2126,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,169273 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,23° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Վսեխսվյատսկի Վսեխսվյատսկի Վսեխսվյատսկի
Յոզեֆ Մարիա Օլբրիխ
Յոզեֆ Մարիա Օլբրիխ, ավստրիացի ճարտարապետ, մոդեռնի վարպետ, Վիեննայի Վիեննական սեցեսսիոնիզմի ցուցահանդեսային շենքի հեղինակ։ 1900 թվականից ապրել և աշխատել է Գերմանիայում՝ Դարմշտադտում։
Ծնվել է հրուշակագործ-ձեռնարկատերի բազմազավակ ընտանիքում։ Ճարտարապետը ղեկավարում էր աղյուսի գործարան, և Յոզեֆը դեռ մանկուց ծանոթ էր շինարարական տեխնոլոգիաներին։ 1882 թվականին դպրոցը չավարտած աշխատում է որպես գծագրող, 1886-1890 թվականներին միջնակարգ կրթությունը ստացավ Վիեննայում, այնուհետև սովորեց Վիեննայի գեղարվեստի ակադեմիայում՝ Կառլ ֆոն Խազենաուէրի մոտ։ 1893 թվականից եղել է Օտտո Վագների օգնականը, կատարում էր կայանների աշխատանքային գծագրերը։
1896 թվականին վիեննացի նկարիչների միջև պառակտություն սկսվեց։ Գուստավ Կլիմտի գլխավորությամբ վիեննական Արվեստի դպրոցից դժգոհ նկարիչների և ճարտարապետների խումբը, առանձնացավ և հիմնեց սեփական կազմակերպությունը՝ Վիեննական սեցեսսիոնիզմը։ 1897 թվականին Օլբրիչը Կարլսպլատցում կառուցեց մոդեռնի հուշարձան՝ Սեցեսսիոնիզմի ցուցահանդեսային սրահը՝ ոսկյա տերևներից պատրաստված գմբեթով։
Դարմշտադտյան դուքս, արվեստի հովանավոր և Մատիլդա լեռան նկարիչների գաղութի հիմնադիր, Էռնեստ Լյուդվիգի նախաձեռնությամբ Օլբրիխը տեղափոխվեց Գերմանիա։ Ստանալով հեսսենական քաղաքացիություն և պրոֆեսորի տիտղոս՝ նա ղեկավարում էր գաղութը, կատարում էր նախագծերի մեծ մասը։ 1903 թվականին Օլբրիխը ամուսնացավ գերմանուհի Կլեր Մորավի հետ։ Գաղութում և Դարմշտադտի մերձակայքում կառուցված է երկու տասնյակ շենք, որոնց մի մասը կործանվել է երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին։
1908 թվականին Օլբրիխը Դյուսելդորֆում կառուցեց պատմական Տիցա հանրախանութը, նույն թվականին 40 տարեկան հասակում մահացավ լեյկեմիայից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրիացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Ավստրիացի դիզայներներ
Պեզելլինո
Պեզելլինո, իրական անունը՝ Ֆրանչեսկո դի Ստեֆանո (Pesellino, Francesco di Stefano, ), իտալացի գեղանկարիչ։
Կենսագրություն
Արվեստի իտալացի պատմաբան Ջորջո Վազարին կազմել է նկարչի փոքրիկ կենսագրություն, որում նա խանդավառությամբ խոսում է նրա աշխատանքների մասին, բայց միևնույն ժամանակ, թվում է, որ նա դրանում խառնել է այն ամենը, ինչ հնարավոր է։
Ֆրանչեսկո դի Ստեֆանոն ծնվել է Ստեֆանո դի Ֆրանչեսկոյի և նրա կնոջ՝ Նաննայի ընտանիքում, որը նկարիչ Ջուլիանո դ'Արրիգոյի ավագ դուստրն էր՝ Պեզելլո մականունով։ 1427 թվականին, երբ տղան ընդամենը 5 տարեկան էր, նրա հայրը մահացավ, և երեխան տեղափոխվեց իր մորական պապու՝ Ջուլիանո դ'Արրիգոնի մոտ, որի արհեստանոցը գտնվում էր Ֆլորենցիայի կորսո Ադիմարիում (այժմյան՝ վիա դեի Կալցայոլին)։ «Պեզելլինո» (այսինքն՝ «փոքրիկ Պեզելլո») մականունն էլ իր պապից անցավ Ֆրանչեսկոյին։ Քսան տարեկան հասակում Ֆրանչեսկո Պեզելլինոն ամուսնացավ Ռոպպոյի ոմն Սիլվեստրի դստեր՝ Տարսիայի հետ, ինչի մասին վկայում է 1442 թվականի նոյեմբերի 22-ին պահպանված փաստաթուղթը։
1446 թվականին մահացավ նրա պապը, իսկ Ֆրանչեսկոն ժառանգեց նրա արհեստանոցը։ 1447 թվականին նա միացավ Սուրբ Լուկասի Եղբայրությանը՝ արվեստի մարդկանց միավորող կազմակերպությանը (չնայած հետազոտողները համոզված չեն, որ ցուցակում գտնվող Ֆրանչեսկո դի Ստեֆանոն հենց Պեզելլինոն է)։ Մեկ այլ փաստաթուղթ, որը թվագրվում է նույն տարվա փետրվարին, հայտնում է, որ երիտասարդ նկարիչը աշխատում էր կորսո Ադիմարիի արհեստանոցում՝ «դրոշներ պատրաստելով և նկարազարդելով»։ Ոչ ոք հաստատ չգիտի, թե ով էր նրա ուսուցիչը (եթե ոչ պապը)։ Տարածված կարծիք կա, որ նա Ֆրա Ֆիլիպպո Լիպպիի ուսանողը և համագործակցողն էր, բայց մինչ այդ նա կարող էր դասեր ստանալ Ֆրա Անջելիկոյի մոտ։ Համենայն դեպս, նրա վաղ աշխատություններում գուշակվում է վերջինիս արվեստի հետ կապը (Սիլիո Իտալիկի «Պունիկա» մանրանկարները, որոնք այժմ բաժանված են Սանկտ Պետերբուրգի Էրմիտաժի պետական ​​թանգարանի և Վենետիկի Մարկիանա գրադարանների միջև, 1447-1448 թվականներ)։
Առաջին աշխատանքը, որը կարող է վստահորեն թվագրվել, զոհասեղանի պրեդելլան է, որը պատվիրվել է Սան Կրոչե եկեղեցու (Ֆլորենցիա) մատուռի համար։ Խորանն ինքնին նկարել է Ֆրա Ֆիլիպպո Լիպպին 1440-1445թթ. (Այժմյան՝ Ուֆֆիցի պատկերասրահում, Ֆլորենցիա, պրեդելլա նկարներ Լուվրում, Փարիզում և Ուֆֆիցիում, Ֆլորենցիա)։ Այս միջադեպը համարվում է երկու վարպետների համագործակցության առաջին վկայությունը։ Ֆրա Ֆիլիպպոն այդ ժամանակ 36 տարեկան էր, իսկ Պեզելլինոն՝ մոտ 20։ Ավագ վարպետի ձևը որոշիչ ազդեցություն ունեցավ Ֆրանչեսկոյի ոճի ձևավորման վրա։
Նկարչի ստեղծագործական զարգացումը բավականին ինտենսիվ էր, և Ֆրանչեսկոն արագորեն ձեռք բերեց բազում պատվիրատու-հովանավորներ. 1444 թվականին Պիերո դեի Մեդիչիի և Լուկրեցիա Տորնաբուոնիի հարսանիքի համար Նիկոլաս V (Պարենտուչելլի) պապը պատվիրեց Սիլիո Իտալիկի «Պունիկա» մանրանկարչությունը։
1455 թվականին Սուրբ Երրորդություն միաբանության քահանաները Պիստոյայում Պեզելլինոյի մոտ պատվիրեցին զոհասեղան պատրաստել իրենց եկեղեցու համար՝ խնդրելով պատկերել Սուրբ Երրորդությունը և Զենոնի սրբերին, Հերոնիմին, Հակոբ ավագին և Մամեսին։ Զոհասեղանի վրա աշխատանքները շարունակվեցին մինչև 1457 թվականի հուլիսը, երբ Ֆրանչեսկոն ծանր հիվանդացավ։ Պարզվեց, որ հիվանդությունը մահացու է, զոհասեղանը մնաց անավարտ (այն վերջացրեց Ֆրա Ֆիլիպպո Լիպպին իր օգնականների հետ միասին)։
Նկարիչը կարճ կյանք է ունեցել. նա մահացավ Ֆլորենցիայում 1457 թվականի հուլիսի 29-ին 35 տարեկան հասակում՝ թողնելով մի երիտասարդ այրի և որբ երեխաներին։ Նրան թաղեցին Պիացցայի Սանտա Ֆելիչե եկեղեցում։ Նրա մահից հետո նրա ուղեկից Պիերո դի Լորենցոն դատի է տվել Պեզելլինոյի այրուն՝ պահանջելով իրեն վճարել զոհասեղանի համար նախատեսված գումարի մի մասը, որը Ֆրանչեսկոն երբեք չի կարողացել հատուցել։ Բայց Ֆլորենցիայի դատարանը կանգնեց այրու կողմը։
Խոշոր աշխատանքներ
Ըստ վերջին ուսումնասիրությունների (Անջելինի և Բելլոզի, 1990, Էվերեթ Ֆեյհի, 2001, Անդրեա դե Մարկի, 2004, Լորենս Կանտեր, 2005), Պեզելլինոյի ամենավաղ աշխատանքը երեք մոգերի ճանապարհորդություններին նվիրված նկարների շարքն է, որը նա նկարել է Ֆրա Անջելիկոյի աշակերտի՝ նշանավոր մանրանկարչի, որի հետ Ֆրանչեսկոն աշխատում էր Սիլիո Իտալիկի «Պունիկա» մանրանկարների վրա, Ձանոբի Ստրոցիի հետ։ Պեզելլինոյին են վերագրում «Մելխիոր թագավորը հատում է Կարմիր ծովը» շարքի նկարներից մեկը (65,5x70 սմ. 1440-1445, Քլարկի ինստիտուտ, Ուիլյամսթաուն)՝ դրանում տեսնելով «Ֆրա Անջելիկոյի ավելի հնագույն ձևը» և Դոմենիկո դի Միկելինոյի աշխատանքի ազդեցությունը։ Բացի «Երեք մոգերի ճանապարհորդությունից», Պեզելլինոյի և Ձանոբի Ստրոցիի համագործակցությանն են այսօր վերագրում Ավինյոնի Պտի Պալե թանգարանի «Սյուզաննայի պատմություն»-ը երկու կասոնե պանելները։ Պեզելլինոն 10 տարով փոքր էր Ստրոցիից, և սկզբնական փուլում որոշ ժամանակ շատ արդյունավետ էր համագործակցում նրա հետ։
Սիլիո Իտալիկի «Պունիկա» (Հռոմի և Կարթագենի Պունիկյան պատերազմների մասին) մանրանկարների վրա աշխատանքը արդեն վկայում է այն մասին, որ 1440-ականների կեսերին Պեզելլինոն հասուն և ձևավորված նկարիչ էր։ Այս ձեռագրից մեկ մանրանկար պահվում է Վենետիկի Մարչիանա գրադարանում, վեցը գտնվում են Էրմիտաժում, Սանկտ Պետերբուրգում։ Նրանց մեջ կա Նիկոլայ V պապի հոյակապ դիմանկարը, որը հաստատում է վարպետի բարձր ստեղծագործական հեղինակությունը։ Այս աշխատանքների գունային սխեման շատ նման է Ֆրա Անջելիկոյի օգտագործած ներկապնակին։
Մատենագիտություն
Կատեգորիա:1422 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆլորենցիա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1457 մահեր Կատեգորիա:Ֆլորենցիա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կուրզու
Կուրզու (კურზუ), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մարտվիլի շրջան‎‎‎ում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 582 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մարտվիլի շրջան‎‎‎
Կոժուխովկա (գյուղ, Տեպլիկի շրջան)
Կոժուխովկա (Кожухівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տեպլիկի շրջանում։