cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արայիկ Թունյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:Մխիթար Գոշի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական ծառայության առաջին դասի պետական խորհրդականներ Կատեգորիա:ՀՀ Սահմանադրական դատարանի անդամներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Քաղաքացիական դատավարության իրավունքի մասնագետներ
Արշակ Բադալյան
Արշակ Գրիգորի Բադալյան, հայ մանկավարժ, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից, ԽՄԿԿ անդամ 1944 թվականից։
Ծնվել է Շամշադինի շրջանի Ներքին Կարմիրաղբյուր գյուղում։ 1929 թվականին ավարտել է շրջկենտրոնի յոթամյա դպրոցը, իսկ 1934 թվականին՝ Երևանի մանկավարժական տեխնիկումը և անցել ուսուցչական աշխատանքի։ 1942 թվականի մարտին զորակոչվել է բանակ և ընդունվել Թբիլիսիի երկրորդ հետևակային դպրոցը։ Վեց ամիս սովորելուց հետո դպրոցի սովորողների ամբողջ կազմի հետ միասին տեղափոխվում է Հյուսիսային Կովկասի ճակատը, մասնակցում ճակատամարտերին, որտեղ և հոկտեմբերին վիրավորվում և տեղափոխվում է Կրասնոդարի էվակուացիոն № 5 հոսպիտալ։ Երեք ամսից բուժվելուց հետո ընդգրկում է № 120 պահեստային գնդում, որտեղ էլ ծառայում է մինչև պատերազմի ավարտը։
1941 թվականին ավարտել է հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի պատմության ֆակուլտետի երկրորդ կուրսը։ 1945 թվականին զորացրվել և անցել է ուսուցչական աշխատանքի Բերդի № 1 միջնակարգ դպրոցում։
Պարգևատրվել է մի շարք մեդալներով ու պատվոգրերով։
Արշակ Բադալյանը շրջանի ինքնագործունեության խմբի ակտիվ մասնակիցն էր ու կազմակերպիչն էր։ Երկար տարիներ հանդես է եկել թատերական խմբում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Ներքին Կարմիրաղբյուր գյուղում ծնվածներ
Բուդապեշտի համալսարան
Պատմություն
1635 թվականին Տրնավայում (ներկայիս Սլովակիա) կարդինալ Պետեր Պազմանը հիմնել է համալսարան, որն ունեցել է երկու ֆակուլտետ՝ ազատ արվեստների և աստվածաբանության։ 1667 թվականին ստեղծվել է իրավագիտական ֆակուլտետը։ 1777 թվականին համալսարանը Տրնավայից տեղափոխվել է Բուդա, 1784 թվականին՝ Պեշտ։ Մինչև 1844 թվականը համալսարանում դասավանդումն իրականացվել է լատիներեն։ 1895 թվականից համալսարանում սովորելու իրավունք են ստացել նաև կանայք։ 1921-1950 թվականներին համալսարանը կոչվել է իր հիմնադրի՝ Պետեր Պազմանի անունով, 1950 թվականից անվանվել է Լորանդ Էտվյոշի պատվին ։
Այժմ համալսարանն ունի շուրջ 1500 դասախոս, 30 000 ուսանող։
Համալսարանի կառուցվածքը
Համալսարանն ունի 8 ֆակուլտետ
Գոյություն ունեցող աստվածաբանության ֆակուլտետը 1950 թվականին դարձել է Պետեր Պազմանի անվան կաթոլիկ համալսարան, բժշկական ֆակուլտետը՝ Բուդապեշտի բժշկական համալսարան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի համալսարաններ Կատեգորիա:Կրթությունը Հունգարիայում
Եթե Բիլ սթրիթը կարողանար խոսել
Եթե Բիլ սթրիթը կարողանար խոսել (If Beale Street Could Talk), ռեժիսոր և սցենարիստ Բարրի Ջենքինսի ամերիկյան ֆիլմը, որը նկարահանվել է Ջեյմս Բոլդուինի համանուն վեպի հիման վրա։
Արտադրություն
2017 թվականի հուլիսի 10-ին հայտարարվեց, որ Բարրի Ջենկինսը նկարահանելու է Ջեյմս Բոլդուինի «Եթե Բիլ սթրիթը կարողանար խոսել» վեպի էկրանավորումը։ Ջենկինսը ֆիլմի սցենարը գրել է 2013 թվականի ամռանը՝ դրա հետ միաժամանակ աշխատելով «Լուսնի լույս» ֆիլմի սցենարի վրա ։ Ֆիլմի կոմպոզիտորն է Նիկոլաս Բրիտելը ։
Քասթինգ
2017 թվականի օգոստոսի 29 ին դերասանական անձնակազմին են միացել Ստեֆան Ջեյմսը ։ 2017 թվականի սեպտեմբերին ֆիլմին միացել են Քիքի Լեյնն ու Թեյունա Պարիսը  ։ Ֆիլմի նկարահանումները սկսել են 2017 թվականի հոկտեմբերի 18 ին Նյու Յորքում ։ Նույն ամսում անձնակազմին են միացել  Ռեջինա Քինգը, Դոմինգո Կոլմանը, Բրայան Թայրի Հենրին, Դեյվ Ֆրանկոն և Էդ Սքրինը    ։ Նույն թվականի նոյեմբերին դերասանական կազմին են միացել Մայքլ Բիչը, Ֆին Ուիտրոկը Օնժանյու Էլիսը և Դիեգո Լունան   ։ 2017 թվականին ֆիլմին են միացել Պետրո Պասկալը և Էմիլի Ռիոսը  ։
Թողարկում
Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել Տորոնտոյի կինոփառատոնի շրջանակներում 2018 թվականի սեպտեմբերի 9-ին ։ ԱՄՆ-ում այն թողարկվել է 2018 թվականի դեկտեմբերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2018 դրամա ֆիլմեր
Իուլիան Ռուկավիշնիկով
Իուլիան Ռուկավիշնիկով (Иулиа́н Митрофа́нович Рукави́шников, ), խորհրդային քանդակագործ։ Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս (1997, թղթակից-անդամ՝ 1978): ԽՄԿԿ անդամ (1970)։
Կենսագրություն
Իուլիան Ռուկավիշնիկովը ծնվել է 1922 թվականին Մոսկվայում։ Վասիլի Իոսիֆովիչ Ստալինի հետ սովորել է ամառային դպրոցում ։ 1952 թվականին ավարտել է Սուրկովի անվան Մոսկվայի գեղարվեստական ինստիտուտի քանդակագործության բաժինը, եղել Ալեքսանդր Մատվեևի, Նիկոլայ Տոմսկու ուսանողը։ Որդու՝ Ալեքսանդր Ռուկավիշնիկովի հետ մասնակցել են «М'АРС» պատկերասրահի հիմնադրման աշխատանքներին ։
Իուլիան Ռուկավիշնիկովը մահացել է 2000 թվականի դեկտեմբերի 14-ին։ Թաղված է Մոսկվայի Վագանկովյան գերեզմանատանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս քանդակագործներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային քանդակագործներ Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քանդակագործներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Կավալենկո Շահգալդյան
Պարգևներ
Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության անդամ է։
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզպետներ Կատեգորիա:1946 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 14 ծնունդներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Պաուլ Յունգման
Պաուլ Յունգման, գերմանացի հայագետ, լեզվաբան (ԳՖՀ)։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1963), Բոննի (1963 թվականից) և Բոխումի (1967 թվականից) համալսարանների հայոց լեզվի դասախոս։
Կենսագրություն
1954-1955 թվականներին սովորել է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության դպրոցում, 1955-1959 թվականներին՝ Փարիզի Արևելյան կենդանի լեզուների ազգային և կաթոլիկական դպրոցներում։ Կոլեժ դը Ֆրանսում աշակերտել է հնդեվրոպաբան-հայագետ Է. Բենվենիստին։
Աշխատություններ
Երուսաղեմի և Անթիլիասի վանքերում կատարել է հայերենագիտական ուսումնասիրություններ։ 1964 թվականին լույս է տեսել Պաուլ Յունգմանի «Որոշյալ հոդի գործածությունը գոյականի հետ դասական հայերենում» աշխատությունը։ Յունգմանը զբաղվել է նաև հայերենի ծագումնաբանության, բառակազմության հարցերով։ Ձեռնարկել է հայերենի ընդարձակ հանգաբառարանի կազմմանը (4 հատորով), աշխատանքը մնացել է անավարտ։
Կատեգորիա:Գերմանացի հայագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Տիտանիկի խորտակում
Տիտանիկ շոգենավի խորտակում, ծովային աղետ, որը տեղի է ունեցել 1912 թվականի ապրիլի 14-ի լույս 15-ի գիշերը, Ատլանտյան օվկիանոսի հյուսիսային լայնություններում, Նյուֆաունդլենդ կղզուց ավելի քան 600 կմ դեպի հարավ-արևելք։ Ողբերգությունը տեղի ունեցավ «Տիտանիկի»` Սաութեմփթոն-Նյու-Յորք Տրանսատլանտյան երթուղին սկսելու չորրորդ օրվա վերջում։ Ապրիլի 14-ին, ժամը 23:40, այդ պահի դրությամբ ամենամեծ օվկիանոսային նավը, իր առաջին երթուղու ընթացքում, 2224 ուղևորով, բախվեց այսբերգին` ստանալով նավի իրանի լուրջ վնասվածքներ։ 2 ժամ 40 րոպե անց՝ ապրիլի 15-ին, ժամը 2:20 ամբողջովին ջրի տակ անցավ։ Աղետը, տարբեր տվյալներով, 1495-1635 մարդկային կյանքեր խլեց։ Մինչև 1987 թվականի դեկտեմբերը, երբ կործանվեց ֆիլիպինյան «Դոնյա Պաս» լաստանավը, «Տիտանիկի» կործանումը մարդկային զոհերի թվով ծովային խոշորագույն աղետն էր խաղաղ պայմաններում։
Ապրիլի 14-ին «Տիտանիկը» 7 սառցային նախազգուշացում ստացավ Ատլանտիկայով անցնող տարբեր նավերից, սակայն, չնայած դրան, նավը շարունակում էր ընթանալ գրեթե առավելագույն արագությամբ։ Երբ հենց շարժման ուղղությամբ նկատվեց սառցալեռը, «Տիտանիկին» այլևս չհաջողվեց արագ փոխել ուղղությունը։ Նավի աջ կողը բախվեց այսբերգի ստորջրյա հատվածին։ Նավը մի քանի վնասվածք ստացավ ջրագծից ներքև։ Ընդհանուր առմամբ, այսբերգի ստորջրյա հատվածը մոտ 90 մետր երկարությամբ քերել էր նավի կորպուսը։ «Տիտանիկի» նավամբարը բաժանվում էր 16 մեկուսամասերի, բախման հետևանքով առաջնային 5 մեկուսամասերը լուրջ վնասվածքներ էին ստացել։ Նավն սկսեց դանդաղ ջրի տակ անցնել։
Կեսգիշերից հետո նավի կապիտան Էդվարդ Սմիթը հրամայեց սկսել տարհանումը, ռադիոեթերով տագնապ ահազանգել և տագնապ ազդարարող հրթիռներ արձակել՝ մոտակայքով անցնող նավերի ուշադրությունը գրավելու համար։ Տարհանումը վատ էր կազմակերպված, նավի անձնակազմը պատրաստ չէր արտակարգ իրավիճակների։ Փրկամակույկները ջուրն էին իջեցվում կիսադատարկ, չնայած նրանցում գտնվող տեղերը նավի ուղևորների հազիվ կեսին կբավականացնեին։
Խորտակվող լայներից փրկվեց 729 ուղևոր և անձնակազմի անդամ։ Մարդկանց հիմնական մասը զոհվեց սառցակալումից, քանի որ ջրի ջերմաստիճանը −2°С էր։ «Տիտանիկի» ամբողջովին սուզվելուց մեկուկես ժամ հետո ողբերգության վայր հասավ «Կարպատիա» շոգենավը և հավաքեց փրկամակույկներով փրկվածներին։
Աղետը հասարակական լայն արձագանք ստացավ։ Նավի կործանումից երկու տարի անց՝ 1914 թվականին, ընդունվեց ծովում մարդկային կյանքի պահպանման Միջազգային կոնվենցիան։
Խորտակված նավ
8 տախտակամած ունեցող «Տիտանիկ» շոգենավը կառուցվել է 2 տարվա ընթացքում Բելֆաստի «Հարլենդ ընդ Վուլֆ» նավաշինարանում։ Նավը ջուր իջեցվեց 1911 թվականի մայիսի 31-ին։ Այն «Օլիմպիկ» դասի երկրորդ խոշոր օվկիանոսային նավն էր և, այնուամենայնիվ, որոշ չափով տարբերվում էր իր նմանակ «Օլիմպիկ»-ից։ «Տիտանիկ»-ի կոնստրուկցիայում վերացվել էին մի շարք թերություններ, որոնք ի հայտ էին եկել նրա նմանակի շահագործման ժամանակ։ Նախագիծը ղեկավարում էր իռլանդացի նավաշինարար Թոմաս Էնդրյուսը։ Նավի կառուցման համար ծախսվեց մոտավորապես 3 միլիոն ֆունտ ստեռլինգ, կամ ԱՄՆ 7,5 միլիոն դոլար (2013 թվականի արժույթով՝ 187,5 միլիոն դոլար)։ Նավը պատկանում էր «Ուայթ Սթար Լայն» բրիտանական նավագնացական ընկերությանը։
Ջուր իջեցնելու և շահագործման պահին «Տիտանիկ»-ն աշխարհի ամենամեծ նավն էր։ Նավի երկարությունը կազմում էր 269 մ, լայնությունը՝ 30 մ, թաղվածքը՝ 10 մ, ջրծավալը՝ 52310 տ (որով և գերազանցում էր նմանակ «Օլիմպիկ»-ին 243 տոննայով)։ Նավը գործի էին դնում երկու խումբ չորսմխոցանի շոգեմեքենաներ և շոգետուրբինը։ Աշխատող շոգեմեքենաների գլանի տրամագիծը կազմում էր 2,7 մ։ Տուրբինի, շոգեմեքենաների, գեներատորների և օժանդակող սարքավորումների համար գոլորշի էին ապահովում 29 շոգեկաթսաներ։ Նավի ուժային սարքավորումները, որոնց աշխատանքի համար օրական պահանջվում էր 610 տ ածուխ, օժտված էին 55 հզ. ձիաուժ հզորությամբ։ Նավը կարող էր զարգացնել մինչև 23 հանգույց (42 կմ/ժ) արագություն։
«Տիտանիկ»-ի վրա որպես շարժիչ ծառայում էին երեք թիավարման պտուտակներ։ Կենտրոնական քառաթև պտուտակի տրամագիծը կազմում էր 5,2 մ, իսկ ծայրի երկու եռաթև պտուտակներինը՝ 7,2 մ, որոնք ընթացքի ժամանակ կատարում էին 80 պտույտ՝ րոպեում։ Վերին տախտակամածի վրա բարձրանում էին 4 հսկայական ծխնելույզներ՝ 7,3 մ տրամագծով և 19 մ բարձրությամբ:«Տիտանիկ»-ը երկհատակ էր, ուներ 16 ջրամեկուսիչ հատվածախուց, որոնք բաժանված էին հերմետիկ արագափոխիչ դռներով։ Կոնստրուկտորների հաշվարկով նավը կարող էր ջրի երեսին մնալ, նույնիսկ եթե երկու մեկուսամասերը, կամ դրանց հարևան չորս առջևի կամ նավախելի մեկուսամասերը ջուր լցվեին։ Անլար հեռագիրը և մյուս ռադիոսարքավորումները նավի վրա տեղադրել էր «Մարկոնի Կ°» ընկերությունը։ Նավի վրա կային 20 փրկանավակներ՝ 1178 մարդ տարողությամբ։
Անձնակազմի պատրաստում, հանդերձանք
«Տիտանիկ»-ը բավականաչափ փրկամակույկներ չուներ։ Բոլոր 20 փրկամակույկները գտնվում էին վերևի տախտակամածին՝ 16 փայտե առագաստագերանից նավակները (յուրաքանչյուր նավակողին՝ 8-ական) և Էնգելգարդտի կոնստրուկցիայով 4 ծալվող, փայտե հատակով առագաստային փայտակող փրկամակույկները, որոնք անհրաժեշտության դեպքում կարող էին բացվել և ամրացվել առագաստագերաններին։ Ոչ շարժական փրկամակույկները տեղավորված էին չորսական՝ փրկամակույկների տախտակամածի ցռուկին և նավախելին։ Երկու պահեստային փրկամակույկ պահվում էին նավապետական կամրջակի նավագերանների հետևում, իսկ երկու այլ նավակ՝ սպայական նավախցերի տանիքին, որոնք շատ դժվար էր իջեցնել և ջուր իջեցնել, որովհետև ծանր քաշ ունեին և պետք էր ձեռքով տեղափոխել։ Ոչ շարժական փրկամակույկները համարակալված էին առաջնամասից նավախել՝ ձախ նավակողին զույգ թվերով, աջ նավակողին՝ կենտ։ Առագաստային փրկանավակները նշված էին լատինական A, B, C և D տառերով։
14 ոչ շարժական փրկամակույկներից յուրաքանչյուրի տարողությունը 65 մարդ էր։ Նավապետական կամրջակի կողմից առաջին առագաստագերաններին ամրացված էին նավակողից կախված փրկամակույկներ՝ արտակարգ ջրարկման համար, որոնցից յուրաքանչյուրը նախատեսված էր 40 մարդու համար։ Ծալվող փրկամակույկներից յուրաքանչյուրի տարողությունը 47 մարդ էր։ Բոլոր փրկամակույկներում միասին, այդ թվում և 4 ծալվողներում, կարող էին տեղավորվել ընդամենը 1178 մարդ, այսինքն՝ նավի վրա գտնվողների կեսը։ Փրկամակույկների քիչ քանակությունը պայմանավորված չէր ոչ դրանց արժեքով, ոչ էլ դրանք նավի վրա տեղավորելու խնդիր կար, այլ, առաջին հերթին, պայմանավորված էր նավի տերերի ինքնավստահությամբ, ովքեր նախատեսել էին դրանց օգտագործումը միայն այն դեպքում, երբ «Տիտանիկ»-ը կհանդիպեր խորտակվող նավի։ Որպեսզի անհրաժեշտության դեպքում նավը կարողանային լքել «Տիտանիկ»-ի բոլոր ուղևորներն ու անձնակազմը, նավի վրա պետք է լիներ 50-ից ոչ պակաս փրկամակույկ։ Սակայն «Ուայթ Սթար Լայն» ընկերությունը ցանկացել էր, որ իր նավի վրա լինի ընդարձակ զբոսավայր (զբոսանքի տախտակամած) ծովի համայնապատկերի տեսարանով, իսկ փրկամակույկների ամբողջական համալրման դեպքում այն կփակվեր դրանց անընդհատ շարքերով։ Ի տարբերություն փրկամակույկների, փրկաբաճկոններով նավը համալրված էր ամբողջովին։ Նավի վրա կային 3560 փրկաբաճկոն համապատասխան լցանյութով, ինչպես նաև 49 փրկօղակ։
Այդ ժամանակ գործող բրիտանական առևտրային ծովագնացության օրենքի համաձայն՝ նավի վրա փրկամակույկների առկայությունը պետք էր նախատեսել ըստ նավի տոննաժի։ Այդ օրենքն ընդունվել էր 1894 թվականին, և բոլոր 10 000 տոննայից (այն ժամանակվա ամենախոշորները) ավել ջրատարողությամբ նավերից պահանջվում էր նավի վրա ունենալ առագասագերաններից կախված 16-ից ոչ պակաս փրկամակույկ։ Արդյունքում՝ հայտնվեցին նավեր, որոնց ջրատարողությունը մի քանի անգամ գերազանցում էր 10 000 տոննան, սակայն Առևտրի նախարարության պահանջները՝ փրկամակույկներով համալրման հարցը, մնացել էին նույնը։ «Տիտանիկ»-ի սկզբնական նախագծում նախատեսվում էր այն համալրել 48 փրկամակույկով, բայց նավի տերերը պնդեցին, որ դրանց թիվը կրճատվի մինչև 20։ «Ուայթ Սթար Լայն» ընկերությունը պարտադիր 16-ին ավելացրեց միայն 4 ոչ մեծ, ծալվող փրկամակույկները։
«Տիտանիկ»-ի թիմը նախապատրաստված չէր արատակարգ իրավիճակի։ Փրկամակույկների շահագործման կանոնների ուսուցմանը հատկացված էր նվազագույն ուշադրություն։ Փրկամակույկներում ուղևորներին տեղավորելու ուսուցում անցկացվել էր միայն մեկ անգամ, երբ նավը գտնվում էր նավանորոգարանում։ Ջուր էր իջեցվել երկու փրկօղակ, որոնցից յուրաքանչյուրում գտնվում էին չորս նավաստի և մեկ սպա։ Նրանք պտույտ էին կատարել նավանորոգարանում և մի քանի րոպեից վերադարձել նավ։ Սաութհեմփթոնից լողալուց առաջ ուղևորների հետ չէին տարվել ոչ հրդեհային, ոչ այլ ուսուցումներ։ Ապրիլի 14-ի առավոտյան (ճակատագրական բախման օրը) նախատեսված էին փրկամակույկներ նստեցման ուսուցումներ, բայց ուժեղ քամու պատրվակով դրանք չեղյալ հայտարարվեցին նավապետի կողմից։
Նախորդող հանգամանքներ
«Տիտանիկ»-ն առաջին ուղերթի մեկնման նախօրեին տեսչական ստուգման ենթարկվեց Մեծ Բրիտանիայի առևտրի նախարարության աշխատակիցների կողմից։ Մասնավորապես զննվեցին փրկամակույկները, ազդանշանային հրթիռներն ու այլ վթարային հանդերձանքներ։ Համարվեց, որ այն համապատասխանում է գործող կարգերին։ Վերահսկումն իրականացրեց նախարարության գլխավոր տեսուչ կապիտան Մորիս Կլարկը։
«Տիտանիկ» շոգենավը մեկնեց իր առաջին և վերջին ուղերթին Սաութհեմփթոնից 1912 թվականի ապրիլի 10-ի կեսօրին։ Դեռ նավահանգստից դուրս գալիս այն քիչ էր մնում բախվեր կառաններն արձակած «Նյու-Յորք» շոգենավին։ Հինգ ու կես ժամ անց, անցնելով 147 կմ, նավն ուղևորներ վերցրեց ֆրանսիական Շերբուրից։ Երկրորդ կանգառն իռլանդական Քվինսթաունն էր, որտեղ «Տիտանիկ»-ը հասավ ապրիլի 11-ի կեսօրին մոտ։ Այնտեղ համալրվեց նաև նավի մթերապահեստը, և նավ բարձրացան վերջին ուղևորները։
Անդրատլանտյան մայրուղի դուրս գալու պահին «Տիտանիկ»-ի վրա կային 1316 ուղևոր և 908 անձնակազմի անդամ (Մեծ Բրիտանիայի առևտրի նախարարության տվյալներով)։ Նավը կարող էր ընդունել մինչև 2566 ուղևոր, բայց ապրիլին անդրատլանտյան ուղերթների տոմսերի պահանջարկը սովորաբար ցածր էր, այդ պատճառով էլ «Տիտանիկ»-ը համալրվեց կիսով չափ միայն։ Ուղևորակազմը չափազանց խայտաբղետ էր՝ լավ կյանքի փնտրտուքներով ԱՄՆ ուղևորվող աղքատ վտարանդիներ Իռլանդիայից, Իտալիայից, Շվեդիայից, Ռուսաստանից, Սիրիայից, Հայաստանից մինչև ազնվականներ ու միլիոնատերեր, ինչպիսիք էին Ջոն Ջեյկոբ Աստորն ու Բենջամին Գուգենհայմը։
«Տիտանիկ»-ը ղեկավարում էր 62-ամյա Էդվարդ Սմիթը՝ «Ուաթ Սթար Լայն» ընկերության ամենափորձառու նավապետը։ Նա ուներ ավելի քան 40 տարվա փորձ։ Վերջին տարին ղեկավարել էր «Տիտանիկ»-ի երկվորյակ «Օլիմպիկ» նավը։ Անձնակազմի մեծ մասն այնպիսի մարդիկ էին, ովքեր նավի վրա աշխատելու համար հատուկ պատրաստություն չէին անցել՝ հնոցապաններ, մատուցողներ, բեռնակիրներ, մեքենավարներ, խոհարարներ։ Որակավորված նավաստիները կազմում էին անձնակազմի ընդհանուր թվի միայն 5 %-ը (6 սպաներ և 39 նավաստիներ, որոնցից շատերը չէին հասցրել հիմնովին ծանոթանալ նավի առանձնահատկություններին, քանի որ ծառայության էին վերցվել նավի լողալուց ընդամենը 4 օր առաջ Սաութհեմփթոնում)։
«Տիտանիկ»-ի նավարկության դուրս գալուց ոչ շատ առաջ հյուսիսային Ատլանտիկայում երկու անտիցիկլոնների միախառնումից տեղի ունեցավ դրանց ռեգեներացիա (ուժգնության կրկնապատկում)։ Արդյունքում, ապրիլի սկզբներին արևմտյան Ատլանտիկայում փչում էր հյուսիսարևմտյան քամին, որի շնորհիվ սառցասարերը անդրատլանտյան նավարկելի ուղիներին հասան սովորականից մեկ ամիս շուտ։ Բազմաթիվ լողացող այսբերգների ներթափանցմանը հարավային անդրատլանտյան մայրուղի, որով ընթանում էր «Տիտանիկ»-ը, նպաստեցին նաև Լուսնի՝ Երկրին ռեկորդային մոտեցմամբ պայմանավորված բարձր մակընթացությունները։ 1912 թվականի հունվարին Երկրի և Լուսնի միջև հեռավորությունն ամենափոքրն էր վերջին 1400 տարում։ Իր հերթին, այդ ժամանակաշրջանում ավարտվում էր երկրագնդի անցումն արևամերձ կետով, այսինքն՝ գտնվում էր Արևին առավելագույնս մոտիկ։
Առաջին սառցային նախազգուշացումներ
Ապրիլի 12-ին «Տիտանիկ»-ի վրա ռադիոհեռագրական կապով (Մորզեյի այբուբենի միջոցով) սկսեցին հաղորդագրություններ ստանալ Մեծ Նյուֆաունդլենդյան ծանծաղուտի մոտակայքներով անցնող նավերից։ Դրանց անձնակազմները ուշադրություն էին հրավիրում սառցասարերի՝ տարվա այդ եղանակի համար սովորականից շատ ավելի հարավ արտասովոր կուտակումների վրա։ Ցանկացած նման հաղորդագրություն ընդունվելուց հետո փոխանցվում էր հերթապահ սպային, ապա ղեկավարական նավախցիկ, որտեղ սառցադաշտերի մատնանշված կոորդինատները փոխանցվում էին քարտեզին։ Խոսքը մի շրջանի մասին էր, որը գտնվում էր «Տիտանիկ»-ի ծրագրված ուղերթից հյուսիս, դրա համար էլ անհանգստանալու հիմքեր չկային։
«Տիտանիկ»-ի ռադիստները վարձվել էին «Մարկոնի» ընկերության կողմից և, ըստ էության, թիմի անդամներ չէին հանդիսանում։ Նավի վրա նրանց հիմնական պարտականությունն ուղևորների հեռագրերը փոխանցելն էր և մայրցամաքից թարմ նորությունների ընդունումը, որոնք հետագայում տպագրվում էին նավի օրաթերթում։ Մետեոպայմանների մասին տվյալների մշակումը երկրորդ պլանում էր։
Սառցային նախազգուշացումներ
Ապրիլի 14-ի առավոտից «Տիտանիկ»-ի ռադիոկայանը հարավային անդրատլանտյան մայրուղով շարժվող նավերից սկսեց ընդունել հաղորդագրություններ այսբերգների և նրանց կոորդինատների մասին։ Այդ օրվա ընթացքում ընդունվեց ընդամենը յոթ սառցային նախազգուշացում։ 1912 թվականի ապրիլին սառցային իրավիճակը հյուսիսային Ատլանտիկայում բարդ էր։ Տարվա այդ եղանակի համար վերջին 50 տարում դրեյֆող սառցակտորների ռեկորդային կուտակումներ էին։
13:42-ին «Բալթիկ» նավը փոխանցեց հունական «Աթենիա» նավի հաղորդագրությունը սառույցներով և սառցային լայն դաշտից իր անցնելու մասին։ Սմիթը, ցույց տալով այդ նախազգուշացումը «Ուայթ Սթար Լայն»-ի ղեկավարող տնօրեն Ջոզեֆ Իսմեյին, հավանաբար, այսբերգի հետ բախումից խուսափելու համար հաշվարկեց նոր ուղերթ, որը նախատեսված ուղուց հարավ էր։ 13:45-ին գերմանական «Ամերիկա» նավը, որն ընթանում էր «Տիտանիկ»-ից փոքր-ինչ հարավ, հաղորդեց, որ հանդիպել է երկու խոշոր այսբերգների։ Սակայն այդ հաղորդագրությունը կամրջակ չփոխանցվեց։ Դրա պատճառները պարզված չեն. հնարավոր է ռադիոհաղորդները պարզապես մոռացել են ինֆորմացիան փոխանցել նավապետին, քանի որ զբաղված էին սարքավորումների անսարքությունների կարգավորմամբ։
19:30-ին ստացվեց սառցային նախազգուշացում «Կալիֆորնիեն» շոգենավից, 21:40-ին՝ «Մեսաբից».
Այդ հաղորդագրությունը ևս չփոխանցվեց նավապետին։ Հավանաբար, ռադիոհաղորդ Ջեկ Ֆիլիպսը չհասկացավ այն, որովհետև զբաղված էր Ռեյս հրվանդանի (Նյուֆաունդլենդ կղզի) կայանին փոխանցվող մասնավոր հեռագրեր ուղարկելով, որոնք կուտակվել էին ռադիոհաղորդիչի անսարքության ժամանակ։ Վերջին սառցային նախազգուշացումը ստացվեց 22:30-ին «Կալիֆորնիեն» շոգենավից, որը անշարժ դիրքով գտնվում էր սառցադաշտի ծայրին՝ «Տիտանիկ»-ից 20 մղոն հեռավորության վրա։ «Կալիֆորնիեն»-ի ռադիոհաղորդ Սիրիլ Էվանսը սկսեց փոխանցել վտանգավոր գոտու կոորդինատները, բայց Ֆիլիպսը կոպտորեն ընդհատեց նրան. «Լռի՛ր։ Ես աշխատում եմ։ Ես կապի մեջ եմ Ռեյս հրվանդանի հետ»։ Այսպիսով, արհամարհվեց ամենակարևոր սառցային նախազգուշացումը։
Ֆիլիպսի անփույթ վերաբերմունքն այդպիսի կարևոր հաղորդագրություններին մասնավորապես բացատրվում է նրանով, որ հաճախ ռադիոհաղորդները դրանք փոխանցում էին ոչ պաշտոնական ձևով։ Դրանք կարելի էր ընդունել որպես գործընկեր-ռադիոհաղորդի բարեկամական ողջույն, որը ցանկանում էր ուղղակի զրուցել, ինչը հյուսիսատլանտյան ուղիներում հաճախ էր պատահում։ Օրինակ՝ Սիրիլ Էվանսը սկսել էր իր հաղորդագրությունը «Ողջույն, ծերուկ, մենք կանգնել ենք, մեր շուրջը սառույց է» բառերով։ Զարմանալի չէր, որ աշխատանքով սաստիկ ծանրաբեռնված Ֆիլիպսը կոպտորեն ընդհատել էր գործընկերոջը։ Ի թիվս այլոց, գոյություն ուներ ռադիոգրերի հատուկ տեսակ, որոնք կոչվում էին «նավապետական ծառայողական»։ Դրանք կրում էին MSG մակագիրը․ ընդունող ռադիոհաղորդը պարտավոր էր անհապաղ հաստատել դրանց ընդունումն ու փոխանցել կամրջակ։ Սակայն այդ ձևը հազվադեպ էր կիրառվում։
Եղանակային պայմաններ
Ապրիլի 14-ի ընթացքում եղանակը նկատելիորեն փոխվեց դեպի լավը. առավոտյան մեղմ ալեկոծում կար, փչում էր արևմտյան քամին, երեկոյան լիակատար հանդարտություն տիրեց, միաժամանակ սաստիկ ցրտեց։ Նավը մտավ արկտիկական անտիցիկլոնի գոտի։ Ապրիլի 14-ի լույս 15-ի գիշերը հյուսիսային Ատլանտիկայում ցուրտ էր, հանդարտ, պարզ և անլուսին։
Օրվա մութ ժամերին հերթապահ սպաներն ըստ երկու նախանշանների հայտնաբերեցին այսբերգի տեղը։ Առաջինը՝ այսբերգի քամհար կողմից նույնիսկ թեթև ալեկոծությունից հայտնվում են սպիտակ «փրփրալիքներ», որոնք լավ տեսանելի են հեռվից։ Երկրորդը՝ քամուց և ջրից առաջացած էրոզիայի հետևանքով դրեյֆող վեր բարձրացած այսբերգների մակերևույթներին առաջանում են լույսն անդրադարձնող բյուրեղներ։ Այդ անդրադարձումը տեսանելի է նաև մեծ հեռավորությունից։ Ապրիլի 14-ի լույս 15-ի գիշերը «Տիտանիկը» հայտնվեց մի իրավիճակում, երբ հանդարտ եղանակի պատճառով ջրի հարթ և փայլուն մակերևույթին այսբերգի շուրջ սպիտակ փրփուրի շերտը բացակայում էր։ Մյուս կողմից՝ չնայած լուսնի բացակայությանը, աստղերը շատ վառ էին փայլում, և բավականաչափ լուսավոր էր։ Դրա համար էլ սպասելի էր, որ սառույցի բյուրեղներից անդրադարձող լույսը ժամանակին ուշադրություն կգրավի և կազդարարի մոտալուտ վտանգի մասին։ Այս նկատառումներից ելնելով՝ ինչպես նավապետ Սմիթը, այնպես էլ երկրորդ օգնական Լայթոլերը դրությունն այնքան վտանգավոր չէին համարում, որ հատուկ միջոցներ, այդ թվում նաև արագության նվազեցում, ձեռնարկեին։
Ապրիլի 14-ի երեկոյան «Տիտանիկ»-ն անցնում էր ծովային երկու հոսանքների սահման՝ Գոլֆսթրիմի տաք և Լաբրադորյան սառը։ Լիակատար հանդարտության պայմաններում օդային զանգվածները չէին միախառնվում, և Գոլֆսթրիմով ջերմացած օդը բարձրացել էր ավելի խիտ սառը օդի շերտից վերև՝ կազմավորելով ինքնատիպ «կափարիչ», առաջացել էր ջերմային ինվերսիա։ Այդպիսի պայմաններում ջրի վերևում առաջացած մթնոլորտի շերտով անցնող լույսի շողը բազմակի բեկվում է, ինչի շնորհիվ հայտնվում են հորիզոնից այն կողմ գտնվող առարկաների երևակայական պատկերներ (միրաժ)։ Մի խումբ փորձագետների կարծիքով, այդ թվում՝ հետազոտող Թիմ Մոլթինի, ճակատագրական գիշերն առաջ նայողները կարող էին նայել կեղծ հորիզոնի, որը իրոք ավելի բարձր էր։ Այսբերգի ուրվագիծը խառնվել էր միրաժին, ինչի պատճառով այսբերգն ինքը գործնականորեն հեռվից չէր երևում ։
Չնայած բարդ սառցային իրավիճակին՝ «Տիտանիկ»-ն ընթանում էր համարյա առավելագույն արագությամբ՝ 22,5 հանգույց (41,6 կմ/ժ)։ Դրեյֆող սառույցներով հագեցած ջրերում մեծ արագությունն այն ժամանակ սովորական երևույթ էր։ Հաշվարկվում էր, որ կայմահարթակին գտնվող առաջ նայողները կկարողանան հեռվից նկատել խոչընդոտը, և նավը արագորեն կփոխի ուղղությունը:.
Ըստ գրաֆիկի՝ ավելի քան 5800 կմ տարածությունը «Տիտանիկ»-ը պետք է հաղթահարեր 7 օրվա ընթացքում։ Որպեսզի նշանակված նավահանգիստ սահմանված ժամանակին հասնի, պետք է համարյա առավելագույն արագությամբ ընթանար։ Սառցային նախազգուշացումները կրում էին խիստ հանձնարարական բնույթ, արագության ռեժիմը անձնակազմն ընտրում էր իր հայեցողությամբ։ Նաև լայնորեն տարածված կարծիք կար, որ լողացող սառույցները մեծ վտանգ չեն ներկայացնում։ Այսբերգների հետ բախումներ բավականին հաճախ էին տեղի ունենում, բայց աղետալի հետևանքներ դրանք չէին առաջացնում։ Այսբերգի հետ կապված ամենալուրջ միջադեպը տեղի էր ունեցել 1907 թվականին գերմանական «Կրոնպրինց Վիլհելմ» շոգենավի հետ։ Ճակատային բախման արդյունքում լրջորեն վնասվել էր նավի առաջնամասը, բայց նավը կարողացել էր ավարտել նավարկությունը։ Հենց այդ տարի «Տիտանիկ»-ի ապագա նավապետ Էդվարդ Սմիթը հարցազրույցի ժամանակ հայտարարել էր, որ չի պատկերացնում այնպիսի իրավիճակ, որում ժամանակակից նավը կխորտակվի։
Բախում այսբերգի հետ
Գիշերվա ժամը 12-ին ուղևորների մեծ մասը գնացին քնելու։ Հերթապահության կանգնեց նավապետի առաջին օգնական Ուիլյամ Մյորդոկը, որը պահակակետում փոխարինեց երկրորդ օգնականին՝ Չարլզ Լայթոլլերին։ Կայմահարթակի հրապարակին, նավի ջրագծից 29 մետր բարձրության վրա հերթապահում էին երկու նավաստի՝ Ֆրեդերիկ Ֆլիտը և Ռեջինալդ Լին։ Օդի ջերմաստիճանը իջել էր մինչև −1°С, ալեկոծություն չկար։ Արչիբալդ Գրեյսին, փրկված ուղևորներից մեկը, ավելի ուշ գրել է, «Ծովն ասես ապակի լիներ,այնքան հարթ, որ նրա մեջ հստակ արտացոլվում էին աստղերը»։ Ներկայումս հայտնի է, որ ալեկոծության բացակայությունը մոտակայքում դրեյֆող այսբերգների առկայության նշան էր։ Նավն ընթանում էր 22,5 հանգույց (41,7 կմ/ժ) արագությամբ։
Տեսանելիությունը կազմում էր մոտավորապես վեց կիլոմետր, սակայն այդ օրը Լուսինը չէր փայլում, և հերթապահ դիտորդ նավաստիները հեռադիտակներ չունեին (սեյֆի բանալին, որտեղ գտնվում էին դրանք, շտապելիս մոռացել էին ափին)։ Հարկավոր է հշել, որ դիտորդի կողմից հեռադիտակի կիրառումը գիշերվա ժամերին կբարդացներ սառույցի հայտնաբերումը, քանի որ ուժեղացված օպտիկան խիստ սահմանափակում է տեսադաշտի անկյունը։ Հանդարտ ծովը առավելագույնս քողարկում էր այսբերգը։ Դիտորդները նախազգուշացված էին սառցե վտանգի մասին. նրանց և անձնակազմի մյուս անդամներին Լայթոլլերի կողմից հրամայված էր հատկապես ուշադիր զննել ծովում այսբերգները և սառցաբեկորները։
22:30-ին Ֆլիտն ու Լին դիմացից հորիզոնին թեթև ծուխ նկատեցին, բայց նշանակություն չտվին դրան։ Ինը րոպե անց Ֆլիթը տեսավ ուղիղ նավի շարժման ուղղությամբ, մոտավորապես 600 մետր այսբերգի ուրվագիծ։ Նա երեք անգամ ուղին խոչընդոտող վտանգն ազդարարող զանգ հնչեցրեց, և հեռախոսով կապ հաստատեց վեցերորդ սպա Ջեյմս Մուդիի հետ. Ֆլիտ։ - Այդտեղ որևէ մեկը կա՞: Մուդի։ - Այո, ի՞նչ ես տեսել։ Ֆլիտ։ - Այսբերգ՝ ուղիղ նավի ընթացքի ուղղությամբ։ Մուդի։ - Շնորհակալություն։
Մուդին այսբերգի մասին զեկուցեց Ուիլյամ Մյորդոկին, նա կարգադրեց ղեկը վարողին, «Ձախ նավակող» ՝ հաշվարկելով անցնել այսբերգի կողքից։ Ինքն իսկ փոխեց մեքենայի հեռագրասարքի բռնակները «Լրիվ հետընթաց» դիրքի։ Քիչ ավելի ուշ, որպեսզի նավախելը չդիպչի այսբերգին, նա կարգադրեց «Աջ նավակող»՝ փորձելով այդ կերպ շրջանցել այսբերգը։ Համարյա 30 վայրկյան անցավ, որպեսզի ջերմային շարժակը շրջեր ղեկի լողաթևը։ Համարյա մեկ րոպե տևեց ջերմային սարքավորումների դարձափոխումը, որոնք շարժման մեջ էին դնում երկու ծայրի պտուտակները. մեջտեղի պտուտակը կարգի էր բերվում ջերմային տուրբինով և չէր կարող դարձափոխվել, դրա համար էլ միայն կանգնեցվեց։ Պտուտակների աշխատանքի դադարեցումն ու դարձափոխումը բերեցին անկյունային արագության նվազեցման (նվազեց շրջադարձ կատարելու թափը)։ Հավանաբար, նախկին արագությամբ շարժվելու դեպքում բախումից հնարավոր կլիներ խուսափել։
Այդ ընթացքում սառցե մեծաբեկորը մոտենում էր նավին, որը շարունակում էր իներցիայով շարժվել մեծ արագությամբ։ Միայն 25-30 վայրկյան անց «Տիտանիկ»-ի առաջամասը սկսեց դանդաղ թեքվել ձախ։ Վերջին վայրկյանին այսբերգն անցավ առաջացռուկի կողքով և սահուն կերպով լողաց աջ նավակողի երկայնքով։ Վերևի տախտակամածներին ուղևորների մեծ մասը համարյա ոչինչ չզգացին։ Ճաշասրահում խորտիկ պատրաստող մատուցողների ուշադրությունը գրավեց սպասքի պարագաների թեթև զրնգոցը։ Ուղևորներից շատերը մի փոքր հարված և թեթև ցնցում զգացին։ Լյուսի Դաֆ Գորդոնը հետագայում հիշում էր. «Ասես ինչ որ մեկը հսկայական մատը սահեցրեց նավակողի երկայնքով»։ Շատերը կարծեցին, որ, հավանաբար, նավը կորցրել է պտուտակի թիակը։ Ներքևի տախտակամածերին բախումը զգացվեց. լսվեց ուժեղ դղրդյուն և ճռինչ։ Յուղիչ բանվոր Ուոլտեր Հյորսթը հիշում է,
Վնասվածքներ
Բախման պահին նավի կմախքի 1սմ² ենթարկվեց 2,5 տոննա ճնշման։ Երեսվածքի 2,5 սմ հաստությամբ պողպատե թերթերը դիմացան, իսկ դրանք ամրացնող գամերը՝ ոչ։ Հարվածի պահին դրանք ճեղքվեցին, կարերը հեռացան։ Թերթերի միջև առաջացան բացվածքներ, որոնցով ջուրը հորդեց նավակողից ներս ։ Կենտրոնական հատվածի երեսվածքի թերթերը ամրացված էին երեք շարք ամուր ածխածնային պողպատե գամերով։ Առաջնային և ցռուկային մասերում թերթերը ամրացված էին երկու շարք կռած երկաթե գամերով և միայն մեկ շարքն էր պողպատե։ Կռած երկաթը ամրությամբ զիջում էր պողպատին։ Հետազոտության ընթացքում նաև պարզվեց, որ «Հարլենդ ընդ Վուլֆ»-ը գնել էր ոչ բավարար ամրությամբ երկաթ, որի բաղադրության մեջ հայտնաբերվեց մեծ քանակությամբ ներսից միկրոդատարկություններ կազմավորող մետաղախարամներ։ Այդ պատճառով ցածր ջերմաստիճանի պայմաններում գամերը ավելի դյուրաբեկ էին դարձել ։
Բախման արդյունքում «Տիտանիկ»-ը ջրագծից մոտավորապես 7 մ ցածր մակարդակում (3մ ողնափայտից վերև և 60 սմ վերև երկրորդ հատակից) աջ նավակողի առաջնային մասում առաջացան մի քանի ճեղքեր՝ ընդհանուր առմամբ մինչև 91 մետր ձգվածքով։ Էդվարդ Ուայլդինգի՝ «Հարլենդ ընդ Վուլֆ» նավաշինարանի գլխավոր նախագծողի ցուցմունքների համաձայն, ճեղքվածքի մակերեսը կազմում էր 12մ². նա այդպիսի եզրահանգման էր եկել՝ վերլուծելով առաջին 40 րոպեում առաջնային մեկուսամասի ջրասուզման արագությունը:. Նա նաև ենթադրություն արեց այն մասին, որ նավը ստացել է մի քանի չափերով տարբեր, նավակողի երկայնքով ձգվող ճեղքեր, որոնց պատճառով վնասվել էին ընդհանուր առմամբ նավի ստորջրյա մասի երեսվածքից 90մ։ Շնորհիվ նավի բեկորների ժամանակակից ուլտրաձայնային ուսումնասիրության, պարզվել է, որ «Տիտանիկ»-ը ստացել է ընդհանուր մակերեսով 1,2մ² վեց նեղ ճեղքեր։ Ամենախոշոր ճեղքն ուներ 12մ երկարություն։
Այսբերգի հետ կոնտակտի արդյունքում վնասվեցին տասնվեցից առաջին հինգ ջրամեկուսամասերը՝ առաջնային մասի ֆորպիկը, երեք բեռնային մեկուսամասերը և վեցերորդ կաթսայանոցը։ Աննշան վնասվածք էր ստացել նաև վեցերորդ մեկուսամասը, որտեղ գտնվում էր հինգերորդ կաթսայանոցը։ Նախագծողների հաշվարկի համաձայն՝ «Տիտանիկ»-ը կարող էր ջրի վրա մնալ չորս առաջնային մեկուսամասերի ջրածածկման դեպքում։ Նավամբարի մեկուսամասերը միմյանցից անջատված էին միջնորմներով՝ նավի ամբողջ լայնքով։ Միջնորմներն ունեին էլեկտրալարով հերմետիկ դռներ, որոնք կամրջակից եկող ազդանշանով կարող էին արագ փակվել։ Առաջնային մեկուսամասերից առաջին երկուսը բարձրությամբ հասնում էին մինչև D տախտակամած, մյուս երեքը՝ մինչև E տախտակամած, այսինքն՝ ջրագծից 3,4 մետր բարձր։ Մեկուսամասերը վերևից ծածկված չէին, այդ պատճառով էլ նավի դիֆերենտի կամ կողաթեքման դեպքում ջուրը մեկ հատվածախուց լցվելուց հետո սկսում էր լցվել մյուսի մեջ։
Քթամասի հատվածամասերի խորտակում
Ջուրն սկսվեց լցվել «Տիտանիկ»-ի նավամբար ավելի քան 7 տոննա վայրկյանում։ Բախումից անմիջապես հետո Մյորդոկը լծակի դարձով ղեկավարման խցիկում անջատեց հերմետիկ դռների սողնակների էլեկտրմագնիսները, և վերջիններս իրենց քաշի ծանրության ճնշումից 30 վայրկյանի ընթացքում դատարկվեցին ։ Հերմոդռներն ամուր, ուղղահայաց փեղկեր էին՝ վերևից ներքև փակվող։ Նավամբարի անձնակազմի այն անդամների համար, ովքեր չէին հասցրել լքել ներքին մեկուսամասերը մինչ դռների փակվելը (այն ուղեկցվում էր էլեկտրական զանգով) նախատեսված էին դեպի վերև՝ վթարային ելքեր։ Երկու րոպեից կամրջակ շտապելով բարձրացավ իր նավախցում բախումն զգացած նավապետը։ Մյորդոկը զեկուցեց նրան այսբերգի մասին։ Սմիթը, Մյորդոկը և չորրորդ սպա Ջոզեֆ Բոքսհոլը նավապետական կամրջակի աջ թևից թռուցիկ զննեցին նավակողը։ Նավապետը հրամայեց միջին ընթացքով վարել նավը և անմիջապես խորհրդակցության համար կանչել առաջին նավարկության ժամանակ ուղեկցող նավի գլխավոր նախագծող Թոմաս Էնդրյուսին։
Առաջին տուժողները հայտնվեցին № 6 կաթսայանոցում։ Բախման պահին այնտեղ խլացնող որոտ և պողպատե թերթերի ճռինչ լսվեց։ Թվում էր, թե պայթել է ողջ աջ նավակողը, կաթսայանոց հորդեց օվկիանոսային ալեկոծվող ջուրը։ Նույն վայրկյանին հնչեց ահազանգի ազդանշանը, 5-րդ և 6-րդ կաթսայանոցները միմյանցից բաժանող միջնորմի հերմետիկ դռան վերևում կարմիր լույս վառվեց, և հերմետիկ դռներն սկսեցին դանդաղ իջնել։ Դուրս գալ չհասցրած մի քանի հնոցապան բարձրացան F տախտակամած վթարային նավասանդուղքով, բայց նրանց հրամայվեց վերադառնալ, փակել վառարանների կափարիչները և հանգցնել հնոցները։ Հնոցապանները գործի անցան, բայց 5 րոպե անց մինչև գոտկատեղը հայտնվեցին մեքենաների յուղով խառնված ջրի մեջ և լքեցին կաթսայանոցը։ № 5 կաթսայանոցում ճեղքը մոտավորապես 60 սմ հեռավորության վրա էր գտնվում այդ միջնամասը արագ ջրածածկվող № 6 կաթսայանոցից բաժանող միջնորմից։ Այստեղ ջրի մակարդակը հաջողվում էր վերահսկել պոմպերի օգնությամբ։ Բախումից 10 րոպե անց № 6 կաթսայանոց տանող դռնակի մոտ վերադարձավ հնոցապան Ֆրեդերիկ Բարետը։ Նրա խոսքերով, սառը ջուրը ծածկել էր ածուխը հնոցներում, ամբողջ կաթսայատունը լցված էր գոլորշով, որի պատճառով ոչինչ չէր երևում:
Կաթսաների պայթյունից խուսափելու համար հինգերորդ կաթսայատանն անհրաժեշտ էր հանգցնել հնոցների կրակը և հատուկ փականներով բաց թողնել գոլորշին։ Դրա համար անհրաժեշտ եղավ 15-20 հնոցապաններից կազմված թիմ։ Նրանք կրակը ծածկեցին ջրով, և ամբողջ սենյակը պատվեց թանձր գոլորշով։ Մարդիկ աշխատում էին խոնավ շոգի մեջ, ծածկվում էին քրտինքով, վերջապես, № 5 կաթսայանոցի աշխատանքը դադարեցվեց, և հնոցապանների մի մասը շարժվեցին դեպի նավակային տախտակամած։ Որոշ ժամանակով չվնասված հատվածամասերի միջև հերմետիկ դռները ձեռքով բացվեցին։ Առաջին չորս կաթսայանոցները շարունակում էին աշխատել։ Հնոցապահները պահպանում էին գոլորշու պոմպերի և էլեկտրաէներգիա արտադրելու համար անհրաժեշտ ճնշումը։
Բոքսհոլը վնասվածքների մասշտաբը որոշելու համար շարժվեց դեպի քթային նավամբար, սակայն նա չիջավ ամենաներքև և նավապետին զեկուցեց, որ ոչ մի վնասվածք չի հայտնաբերվել։ Ղեկավարման խցիկում կողաթեքաչափը ցույց էր տալիս, որ «Տիտանիկ»-ն ընդամենը մի քանի րոպեում թեքվել է աջ նավակողին 5°-ին։ Սմիթը նորից Բոքսհոլին ուղարկեց ներքև վնասվածքները գնահատելու համար։ Ճանապարհին նա հանդիպեց նավի հյուսնին և փոստային բաժանմունքի աշխատակցին. երկուսն էլ զեկուցեցին նրան, որ փոստային բաժանմունքը լցված է ջրով։ G տախտակամածին Բոքսհոլը մոտեցավ փոստի հատվածամաս տանող դռնակին և լապտերով լուսավորեց դռնակից ներս։ Կես մետր հեռավորության վրա նա տեսավ ջրի ծփացող հեղեղ, որի մեջ լողում էին փոստով պարկերը։
Ժամը 23:50-ին շեղումը քթամասի նկատմամբ արդեն կազմում էր 2°, իսկ կողաթեքումը աջ նավակողին՝ 6°: Այդ ժամանակ նավապետ Սմիթը և կոնստրուկտոր Թոմաս Էնդրյուսը իջան ներքևի տախտակամածեր։ Որպեսզի չգրավի անհանգստացած ուղևորների ուշադրությունը, նրանք գնում էին միայն անձնակազմի համար նախատեսված նավասանդուղքներով։ Անցնելով միջանցքների լաբիրինթով՝ նրանք հասան արդեն ջրածածկված փոստի պահեստ և սկվոշ խաղի համար նախատեսված դահլիճ։ Սմիթն ու Էնդրյուսը պարզեցին, որ ջրի մակարդակը վեցերորդ կաթսայատանը բարձրացել է մինչև 4,3 մ-ի նշումը, իսկ բեռնային հատվածամասերն արդեն ամբողջովին լցված էին, ջուրը սկսել էր լցվել հինգերորդ կաթսայանոց։ Հրաման տրվեց ջուրը քաշել պոմպերի օգնությամբ, սակայն դրա ներհոսքի արագությունը 6 անգամ ավել էր դուրս մղման արագությունից (բոլոր պոմպերի արտադրողականությունը կազմում էր 1700 տ/ժ կամ 0,47 տ/վ)։ Թոմ Էնդրյուսը հաղորդեց նավաստուն, որ նավը դատապարտված է և կարող է ջրի վրա մնալ մաքսիմում ժամ ու կես։
Իրավիճակը տախտակամածին (23:30-00:05)
Ժամը տասնմեկի կողմերը դահլիճները, ռեստորաններն ու ծխելու սրահները սկսեցին դատարկվել։ Նվագախումբը հրաժեշտի համար կատարեց հատվածներ Ժակ Օֆենբախի «Հոֆմանի հեքիաթներ» օպերայից։ Ուղևորներն աստիճանաբար ցրվեցին իրենց նավախցեր։ Քանի որ դրսում ջերմաստիճանը կտրուկ նվազեց, բացօթյա զբոսանքի տախտակամածերին համարյա ոչ ոք չկար։ 17-ամյա Ջեկ Թեյերը՝ Փենսիլվանիա նահանգի երկաթգծի փոխնախագահ Ջոն Թեյերի որդին դուրս եկավ սակավամարդ տախտակամած։ Հետագայում նա հիշում է.
Չնայած նրան, որ վերը նկարագրված ցնցումն ու ճռինչը վերևի տախտակամածներին բավականին թույլ էր զգացվել, շատ ուղևորներ զարթնել էին քնից։ Ոմանք դուրս էին եկել նավախցերից և հարցուփորձ էին անում տարօրինակ ձայնի մասին ստյուարդներին։ Բիշոպ ամուսիններին ստյուարդ Քրոուֆորդը ծիծաղելով պատասխանեց,- «Պետք չէ ոչ մի բանից վախենալ։ Մենք ընդամենը դիպել ենք ոչ մեծ սառցակտորի և առաջ ենք շարժվել»։ Իսկ տախտակամածի ծխելու սրահում՝ նավակային տախտակամածի ուղիղ ներքևում, մինչ ուշ երեկո զվարճանում էր բազմամարդ հասարակությունը ի դեմս ԱՄՆ-ի նախագահի ռազմական օգնականաի Արչիբալդ Բաթի, տրամվայների մագնատ Հարի Ուայդների որդու, «Նյուգենտ» հանրախանութի գնորդ Սպենսեր Սիլվերտոնի և այլն։ Մի քանի տղամարդ ցնցումն զգալով վազեցին դեպի տախտակամած, սակայն միայն երկուսը հասցրին տեսնել հեռացող այսբերգը։ Քանի որ «Տիտանիկ»-ի ընթացքը շարունակվում էր, բոլորը հետ վերադարձան սրահ։
Որոշ ժամանակ անց նավը կանգնեց, ինչը շատերին անհանգստացրեց։ Մարդիկ ապարդյուն փորձում էին անձնակազմից պարզել կանգնելու պատճառը։ Էլիզաբեթ Շյուտը հարցրեց սպաներից մեկին՝ «Ի՞նչ է պատահել։ Մեզ վտանգ չի՞ սպառնում», ինչին նա պատասխանեց՝ «Որքանով ինձ հայտնի է՝ ոչ»։ Սակայն նա ավելի ուշ պատմել է, որ հստակ լսել է, թե ինչպես հենց նույն սպան ասել է ինչ-որ մեկին,- «Դեռ որոշ ժամանակ մենք կկանգնենք»։ Ուղևորներից ոմանք որոշեցին անձամբ համոզվել, որ ամեն ինչ կարգին է։ Նրանք բարձրացան տախտակամած, բայց ոչ մի արտառոց բան չնկատելով, ցրտից խուսափելով, հետ վերադարձան։ Հովարդ Քեյսը՝ Լոնդոնի նավթային «Վակուում օյլ» ընկերության տնօրենը, ուրախ-որախ նկատեց,- «Ինչպես երևում է մենք վնասել ենք պտուտակը, դե ինչ, ավելի շատ ժամանակ կունենանք բրիջ խաղալու համար»։ Սրահներում սկսեցին մարդիկ հավաքվել և աշխուժորեն քննարկել կատարվածը, նրանցից ինչ-որ մեկը պատմում էր, որ տեսել է 25-30 մ բարձրություն ունեցող այսբերգ, բայց դա ոչ մեկին առանձնապես չանհանգստացրեց։ Ուղևորներից ինչ-որ մեկը կատակեց, որ այսբերգը թեթևակի խազել է նավի իրանը, և նավապետը կանգնեցրել է նավը, որպեսզի ներկի այն։ Երկրորդ դասի փրկված ուղևորներից բնական գիտությունների ուսուցիչ Լորենս Բիզլին իր գրքում գրել է, որ դեռ այն ժամանակ զգաց, որ «Տիտանիկը» թեթև առաջնային դիֆերենտ ունի։ Նրա կասկածները խորացան, երբ նա աստիճաններով ներքև իջավ։ Հավասարակշռության զգացումը ցույց էր տալիս, որ աստիճաններն արդեն հորիզոնական դիրքում չեն, այլ փոքր-ինչ թեքվել են առաջ, բայց Բիզլին նախընտրեց իր դիտարկումները չբարձաձայնել։ Նավի ոչ մեծ թեքվածությունը զգացել էին նաև մյուս ուղևորները, սակայն նախընտրել էին լռել, որպեսզի իզուր տեղը չանհանգստացնեին տիկնանց։
Ի տարբերություն վերևի տախտակամածերի ուղևորների՝ ներքևի տախտակամածերի (հիմնականում երրորդ դասի և անձնակազմը) ավելի շատ էին անհանգստացած։ Խոհանոցում և D տախտակամածին, որտեղ կերակուր էին պատրաստում, առաջին և երկրորդ դասի ճաշասրահների համար, ցնցման ուժը բավական էր, որ սալօջախից հատակին ընկներ թարմ թխվածքով թավան։ Ամենից ուժեղ հարվածն զգացին հնոցապանները, ում նավախցերը տեղակայված էին ուղիղ առաջնային մեկուսամասերի վերևում։ Նրանցից մեկը հիշում էր, որ նրանք բոլորը տառացիորեն վայր ընկան մահճակալներից։ Ավագ հնոցապանը հրամայեց բոլորին հագնել փրկաբաճկոնները և բարձրանալ նավակների մոտ, սակայն վերևում Հենրի Ուայլդը նրանց հետ ուղարկեց։ Е տախտակամածի առաջնային մասում, որտեղ անձնակազմի նավախցերն էին, իջավ նավի փականագործն ու ասաց,- «Ես ձեր փոխարեն այստեղից կգնայի։ Նավում ջուր է ներհոսում, գնդակով խաղի սրահը արդեն ջրածածկվել է»։ Հետո հայտնվեց բոցմանն ու հայտարարեց.
Տարհանման նախապատրաստում (0:05-0:40)
Ապրիլի 15-ի ժամը 0:05-ին նավապետ Սմիթը հրամայեց փրկանավակները հանել ծածկերից և աստիճանաբար ուղևորներին հավաքել նավակային տախտակամածին։ Հետո նա անձամբ եկավ ռադիոխցիկ և հրամայեց ռադիոհաղորդներին տագնապի ազդանշան արձակել, ընդ որում հաղորդվել էին «Տիտանիկի» սխալ կոորդինատներ։ Վրիպումը մոտավորապես 20 կմ-ի չափով էր։
Այդ ընթացքում ջուրը համառորեն ծածկում էր տախտակամածերի ներքևի շինությունները, և մոտավորապես կեսգիշերին մոտ դրանք արդեն ամբողջությամբ ջրածածկվել էին։ Փոստային բաժանմունքի աշխատակիցները փորձում էին փրկել 400.000 փոստային առաքումները՝ դրանց մի մասը տեղափոխելով G տախտակամած։
Բոցմանի սուլոցով նավակային տախտակամած դանդաղ, երկու կամ երեք հոգուց կազմված խմբերով սկսեցին բարձրանալ նավաստիները։ Մոտեցողները ոչ մի շտապողականություն չէին դրսևորում, քանի որ նրանց մեծ մասը չէր գիտակցում, թե ինչ ճգնաժամային դրության մեջ էր գտնվում նավը։ Նավի վրա կար ահազանգերի կարգացուցակ, որը կանոնակարգում էր անձնակազմի անդամների տեղերն ու գործողություններն արտակարգ իրավիճակների ժամանակ։ Դրան համաձայն՝ յուրաքանչյուր նավաստի ամրակցված էր որոշակի փրկանավակի։ Այդ կարգացուցակը կախված էր մի քանի տեղերում, սակայն ոչ ոք այն մանրամասն չէր ուսումնասիրել։ Այդ պատճառով սպաներին միայն մեծ ջանքերի գնով հաջողվեց կազմակերպել տարհանման նախապատրաստման աշխատանքները։ Նավաստիները բաժանվեցին մի քանի խմբերի. մեկը հանում էր բրեզենտը փրկանավակների վրայից, մյուսները մոտեցնում էին պիտույքները՝ լապտերներ, կողմնացույցեր, թիթեղե արկղեր գալետներով, երրորդները տալիս էին ամրակապերը, ամրակապում էին վերամբարձ բազմաճախարակը և վերհանների օգնությամբ փրկամակույկները իջեցնում էին նավից։
Տվյալ պայմաններում անվարժ անձնակազմը պետք է նախապատրաստեր 16 փրկամակույկ, դրանցում տեղավորեր 1100 ուղևոր և ջուր իջեցներ նրանց 21 մետր բարձրությունից։ Անձնակազմի ոչ լիարժեք որակավորումը, գործողությունների հաջորդականությունների հստակ հաշվարկի բացակայությունը և տախտակամածին իշխող խառնաշփոթը նկատի ունենալով՝ կարելի է ասել, որ տարհանումը վատ էր կազմակերպված։
0:15-ին բոլոր դասերի ավագ ստյուարդներին հաղորդվեց նավապետի հրամանը՝ ուղևորների տաք հագնվելու, փրկաբաճկոնները հագնելու և նավախցիկներից դուրս գալը կազմակերպելու մասին։ Ամեն ինչ պետք էր այնպես անել, որ խուճապ և լրացուցիչ բարդություններ չառաջանային։ «Տիտանիկ»-ի վրա չկար իրազեկման համակարգ, այդ պատճառով ստյուարդներն սկսեցին անցնել նավախցերով, արթնացնել քնած ուղևորներին և անձնակազմի անդամներին և հայտնել նրանց՝ նավակային տախտակամած անցնելու անհրաժեշտության մասին։ Ստյուարդների քանակը կախված էր դասից։ Առաջին դասի ստյուարդներն սպասարկում էին ընդամենը մի քանի նավախցիկ, այն դեպքում, երբ երկրորդ և երրորդ դասերի մեկ ստյուարդին բաժին էր ընկնում ուղևորների մեծ քանակ։ Առաջին դասում ստյուարդներն օգնում էին ուղևորներին հագնվել և անցնել տախտակամած, հանգստացնում էին նրանց՝ բացատրելով, որ կանանց և երեխաների նստեցումը փրկամակույկներ իրականացվում է միայն անվտանգության նկատառումներով։ Հատուկ ուշադրություն էր ցուցաբերվում միայնակ կանանց և երեխաների հետ կանանց։ Երկրորդ և երրորդ դասում ստյուարդներն ուղղակի լայն բացում էին դռները և հրամայում էին հագնել փրկաբաճկոնները որևէ հորինված պատճառաբանույամբ, կամ էլ առանց պատճառը բացատրելու։ Երրորդ դասի ուղևորները փաստացի թողնված էին ճակատագրի քմահաճույքին։ Նրանց միայն հաղորդել էին վերև բարձրանալու մասին, և նրանք երկար թափառում էին ներքևի տախտակամածերի երկար միջանցքներով՝ փորձելով գտնել ելքը։
Խուճապից խուսափելու համար անձնակազմը չէր հայտնում տարհանման իրական պատճառների մասին։ Գիշերը ժամը 1:00-ին ուղևորների մեծ մասն ինչ-որ ձևով իմացել էր այսբերգի մասին, բայց, քանի որ նրանց զգալի մասը գործնականում չէր զգացել բախումը, այն չէր ընկալվում որպես ճակատագրական։ Այն ուղևորները, ովքեր բարձրացել էին նավակային տախտակամած, կողքից հանգիստ հետևում էին նավակներն իջեցնելու նախապատրաստմանը։ Խուճապի ոչ մի նշան այդ ժամին չէր նկատվում։ Շատ ուղևորներ չենթարկվեցին տախտակամած բարձրանալու հրամանին՝ նախընտրելով մնալ տաք նավախցերում։ Մարդիկ չէին հավատում, որ «Տիտանիկը» խորտակվում է, և տարհանման միջոցառումները համարում էին ավելորդ նախազգուշություն՝ չնայած այն բանին, որ կեսգիշերից հետո նկատվել էր նավի առաջնային մասի դեֆֆերենտ։ Ուղևորներ Ուիլյամ Ստեդը և Ալբերտ Ստյուարդը բացահայտորեն քննադատում էին անձնակազմի գործողությունները՝ տարհանման նախապատրաստությունները հիմարություն անվանելով։ В-78 նավախցի Սպենսեր ամուսիններն ընդհանրապես հրաժարվեցին բացել դուռը ստյուարդի առաջ ։ Բոլորին փրկաբաճկոններ հագնելու հրամանը նույնպես լրջորեն չընդունվեց․ ուղևորները չէին ցանկանում հագնել մեծածավալ և անհարմար բաճկոններ, երբ նավի վրա առերևույթ ամեն ինչ կարգին էր։ Երրորդ դասի մի քանի ուղևորներ ֆուտբոլ էին խաղում միջվերնային տախտակամածին ցրված սառցափշուրներով։
Ուղևորների մի մասը հրաժարվեց գնալ նավակային տախտակամած խլացնող աղմուկի պատճառով, որն առաջացնում էր կաթսաներից ծխնելույզների կափույրների միջոցով դուրս եկող գոլորշին։ Լորենս Բազլին այդ ձայնը նկարագրում էր որպես «տհաճ, խլացնող գվվոց․ անհնար էր ինչ որ մեկի հետ խոսել. թվում էր, թե 20 ճեպընթացներ են գոլորշի արձակում․․․ այդ տհաճ ձայնը դիմավորեց մեզ, երբ մենք բարձրացանք վերևի տախտակամած»։ Աղմուկն այնքան ուժեղ էր, որ նավակները նախապատրաստող անձնակազմի անդամներն ստիպված էին հաղորդակցվել ժեստերի լեզվով։
Նավապետ Սմիթը հասկանում էր, որ նույնիսկ փրկամակույկները լիաբեռնվածության դեպքում 1000-ից ավել մարդ կմնա խորտակվող նավի վրա։ Այդ հանգամանքը նրան սարսափ էր ներշնչում։ Նա որոշ ժամանակով կորցրեց վճռականությունը. կոչ չէր անում շուտափույթ տարհանման, չէր կազմակերպում թիմի աշխատանքը, տալիս էր անորոշ, հակասական հրամաններ, չէր լսում սպաներին և անձնակազմի մյուս անդամներին։ Նավապետը չհրամայեց սպաներին հնարավորինս շատ մարդ տեղավորել նավակներում, դրանց ոչ բավարար քանակի դեպքում, նա չէր հետևում տարհանման և իր հրամանների կատարման ընթացքին։
Մոտավորապես ժամը 0:20-ին, երբ լռեց դուրս եկող գոլորշու խլացուցիչ գվվոցը, սկսվեցին առաջին ուղևորների նստեցումները նավակներ, սակայն նավապետն ինքը չէր տվել այդ հրամանը։ Նրան հարցրեց երկրորդ սպա Լայթոլլերը, տախտակամածի աղմուկի պատճառով բղավելով՝ «Ավելի լավ չէ՞ սկսել կանանց և երեխաներին նստեցնել նավակներ, սըր»։ Ի պատասխան Սմիթը միայն գլխով արեց։ Նա հրամայեց Լայթոլլերին ղեկավարել տարհանման ընթացքը ձախ նավակողից, իսկ Մյորդոկին՝ աջ նավակողից։ Նավապետի կողմից նրանց հրամայվեց փրկամակույկը կանանցով և երեխաներով լցնելուն պես իջեցնել։ Մյորդոկն ու Լայթոլլերը տարբեր կերպ մեկնաբանեցին այդ հրամանը։ Լայթոլլերն այն ընկալեց տառացիորեն. նա թույլ էր տալիս մակույկ նստել միայն կանանց և երեխաներին և նավակները կիսադատարկ էր իջեցնում։ Մյորդոկն էլ նստեցնում էր կանանց և երեխաներին առաջին հերթին, և, եթե տեղ էր մնում, ապա նավակի մեջ նաև տղամարդկանց էր թույլ տալիս տեղ զբաղեցնել։ Նրանցից ոչ ոք չգիտեր, թե քանի մարդու կարող է պահել մակույկը, դրա համար էլ նավակներում առավելագույն քանակությամբ մարդիկ չէին նստեցնում։ Եթե նավակները լիաբեռնված իջեցվեին ջուր, ապա կփրկվեին նվազագույնը 500 մարդ ավել։ Որպեսզի ժամանակից շուտ խուճապ չառաջանա, ժամը 0:25-ին նավապետը հրամայեց նվագախմբին լքել առաջին դասի սրահը և տեղավորվել նավակային տախտակամածին։ Երաժիշտները (ջութակահարները և թավջութակահարները) դուրս եկան աջ նավակող առաջնային ողնակառույցի մոտ և սկսեցին կատարել այնտեղ տարբեր վալսեր, դասական ստեղծագործություններ և ռեգթայմեր։
Սկզբից փրկամակույկներ ուղևորների նստեցումը շատ դանդաղ էր կատարվում։ Ուղևորների մեծ մասը չէր ցանկանում լքել նավը, և անձնակազմը ստիպված էր լինում երկար համոզել նրանց։ Միլիոնատեր Ջոն Ջեյկոբ Ասթորը հայտարարեց,- «Մեզ համար այստեղ ավելի անվտանգ է, քան այդ նավակի վրա»։ Ոմանք կտրականապես հրաժարվեցին նավակ նստել։ «Ուայթ Սթար Լայն» ընկերության ղեկավար Ջոզեֆ Բրյուս Իսմեյը, հասկանալով տարհանման խիստ անհրաժեշտությունը, քայլում էր աջ նավակողի երկայնքով և ուղևորներին կոչ էր անում անհապաղ տեղավորվել նավակներում։ Մի քանի կնոջ և տղամարդու հաջողվեց համոզել լքել խորտակվող նավը, և առաջինը ջուր իջեցվեց № 7 նավակը։ Ժամը 0:40-ին նավապետի հրամանով վերևի տախտակամածից սկսեցին սպիտակ ազդանշանային հրթիռներ արձակել։