cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մարկգրաֆ
Մարկգրաֆ (Markgraf; marquis, marchese, margrave), հնում՝ սահմանային նահանգների դատավոր, ներկայումս՝ պատվավոր կոչում, տիտղոս, որը Գերմանիայում շնորհվում է որոշակի անձանց, վաղ միջնադարում՝ Արևմտյան Եվրոպայում թագավորի ենթակայության ներքո գործող պաշտոնատար անձ՝ օժտված վարչական, ռազմական, դատական լայն լիազորություններով իր մարկայի սահմաններում ։ Մարգրաֆ տիտղոս-անվանումը բառացի թարգմանած նշանակում է մարկայի կոմս։
Իրենց տարածքներում մարկգրաֆները ունեցել են հերցոգի մակարդակի իշխանություն, բացառությամբ մարտական պայմանների, երբ հերցոգական դրոշը տարվել է մարկգրաֆակական դրոշի առջևից։ Մարկգրաֆին հար և նման ֆրանսիական տիտղոսը մարքիզն է, որը գերմանական մարկգրաֆ-ի լատինացված marchisus-ի ֆրանսիական տարբերակն է։ Մարկգրաֆները կոմսերից վեր ունեցած այլ լիազորություններից զատ, իրավունք ունեին burg-եր ու բերդեր կառուցելու և իրենց օգտին գանձելու նվաճված ցեղերից հավաքված հարկ ու տուրքերի որոշակի մասը ։
Պատմություն
Մարկգրաֆությունը՝ որպես գործակալություն, առաջացել է IX դարի սկզբին՝ Կառլոս Մեծի օրոք։ Վերջինս իր տերության սահմաններին ստեղծել է սահմանային տարածքներ՝ մարկաներ (ավարական, ֆրիուլական, սաքսոնյան, սորբական, իսպանական, արևելյան կամ ավստրիական մարկաները)։
Թյուրինգիան ու Սաքսոնիան սլավոնների հարձակումներից պաշտպանելու նպատակով սաքսոնյան արքայատոհմի ներկայացուցիչ կայսրերը հիմնել են հյուսիսային մարկան (Nordmark, որը հետագայում վերակազմավորվել է Բրանդենբուրգյան մարկայի), ինչպես նաև մեյսենյան ու դանիական մարկաները։ Սրբազան հռոմեական կայսրության Հենրիխ III կայսեր վախճանից հետո Կարինտիայի սահմանի երկայնքով ստեղծվել են շտիրիական մարկան և Նամյուր մարկգրաֆությունը։ XII դարից մարկգրաֆությունը դարձել է ժառանգական ։
Բրանդենբուրգի մարկգրաֆները 1356 թվականին ստացել են կայսերական իշխանների՝ կուրֆյուրստների անմիջական լիազորություններ, իսկ Ավստրիայի մարկգրաֆներին շնորհվել է հերցոգի (հետագայում՝ էրցհերցոգի) տիտղոս։
Գրականություն
Կատեգորիա:Միջնադար Կատեգորիա:Տիտղոսներ Կատեգորիա:Ազնվական տիտղոսներ‎
Բուշավեն Բերժան
Բուշավեն Բերժան (Bouchavesnes-Bergen), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 334 մարդ, բնակչության խտությունը` 33.10 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.09 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 135 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 50 կմ արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 239 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 180-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 59։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,3 %։ 180 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 154 անձ (87 տղամարդ և 67 կին)։ Գործազուրկ են եղել 26 անձ (14 տղամարդ և 12 կին)։ 59 անաշխատունակներից 13-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 22-ը` թոշակառուներ, իսկ 24-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Փիքլս (շուն)
Փիքլս (Pickles),  քոլլի շան սև ու սպիտակ ցեղատեսակ։ Հայտնի է դարձել 1966 թվականին Անգլիայում ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունից առաջ գողացված գավաթը գտնելու արդյունքում ։
Նախապատմություն
Աշխարհի առաջնության գավաթի որոնումներն արդյունք չեն տվել։ Հասունանում էր մեծ սկանդալ։ Մեծ Բրիտանիան, որպես ՖԻՖԱ-ի աշխարհի առաջնության կազմակերպիչ, կարող էր մեծ վնաս կրել։ Առաջնության մեկնարկին հաշված շաբաթներ էին մնացել։
Գավաթի հայտնաբերում
Մարտի 27-ին գավաթը գտնվել է։ Այն փաթաթված էր թերթի մեջ և գտնվում էր Հարավային Լոնդոնի Վերին Նորվուդ շրջանի թփերի մեջ։ Գավաթը գտել է Փիքլս անունով չորս տարեկան մի շուն՝ սեփականատեր Դեյվիդ Կորբեթի հետ զբոսնելու ժամանակ։
Բրիտանական պատվի փրկության մանրամասների մասին անմիջապես գրել են թերթերում, ինչի արդյունքում և Փիքլսը հայտնի է դարձել։
Երբ Անգլիայի հավաքականը նվաճել է գավաթը, Փիքլսը հրավիրվել է տոնական խնջույքի։
Կորբեթը որպես մրցանակ ստացել է 5000 ֆունտ ստերլինգ, իսկ Փիքլսը պարգևատրվել է Ազգային կինոլոգիական լիգայի արծաթե մեդալով։
Հետագա իրադարձություններ
Փիքլսը և նրա տերը դարձել են մի շարք հեռուստահաղորդումների հերոս։ 1966 թվականին շունը նկարահանվել է «Սառը քթով լրտես» ֆիլմում ։ Բացի այդ, Անգլիայում նրան հռչակել են «Տարվա շուն»։
Փիքլսի օգնությամբ վաստակած գումարով Կորբեթը տուն է գնել Լինգֆիլդում ։
Շունը մահացել է 1967 թվականին, երբ տիրոջ 6-ամյա որդու հետ զբոսանքի ժամանակ պոկել է շղթան և վազել կատվի հետևից։ Ավելի ուշ նրան գտել են տան մոտակայքում գտնվող պարտեզի ծառից շղթայից կախված վիճակում։ Թաղված է այգում ։
Հիշատակ
2018 թվականի սեպտեմբերին Վերին Նորվուդում, որտեղ Փիքլսը գտել է աշխարհի առաջնության գավաթը, տեղադրվել է հուշատախտակ։
True Love (երգ, Փինք)
Երգի մասին
2012 թվականի փետրվարի վերջին Փինքը Թվիթթերի միջոցով հայտարարել է, որ աշխատում է վեցերորդ ալբոմի վրա։ Հունիսին նա հրապարակել է տեսաուղերձ այն մասին, որ իր նոր սինգլը թողարկվելու է 2012 թվականի հուլիսին։ Դրանից հետո Փինքը հանդես է եկել «Try» և «Just Give Me a Reason» սինգլներով։ Երգչուհին պատմել է, որ «True Love»-ը գրվել է Քերի Հարթի հետ իր հարաբերությունների մասին, և որ երգի բառերը զվարճալի են ։ «True Love»-ը դարձել է երրորդ երգը, որը «Here Comes The Weekend» երգի հետ միևնույն օրը տարածվել է համացանցում ։
«True Love» երգը պահված է փոփ ռոք ոճում։ Այն գրել են Փինքը, Գրեգ Քերսթինը և Լիլի Ալենը, երգի պրոդյուսերն էր Քերսթինը։ Երգը սկսվում է ստեղնաշարային հնչեղությամբ և տևում երեք րոպե հիսուն վայրկյան ։ Երգի պաշտոնական լիրիքս-տեսահոլովակը հրապարակվել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 12-ին VEVO-ով։ «The Truth About Love» ստանդարտ արտադրության յուրաքանչյուր երգ թողարկվել է լիրիքս-տեսահոլովակով ։ Facebook-ի միջոցով Փինքը հաղորդագրություն է թողել այն մասին, որ երգի տեսահոլովակը թողարկվելու է 2013 թվականի հուլիսի 1-ին ։ Սակայն երգի տեսահոլովակը Direct Lyrics կայքում տեղադրվել է հունիսի 30-ին։ Տեսահոլովակի գլխավոր հերոսներն են Փինքը, նրա ամուսին Քերի Հարթը և նրանց երկամյա դուստր Ուիլոուն։ Ի տարբերություն նրա մյուս՝ «Try» և «Just Give Me a Reason» երգերի տեսահոլովակների՝ այստեղ բացակայում է սյուժեն։ Այն կազմված է համերգային ելույթներից, ընտանեկան տեսանյութերից, հանդերձարանում արված նկարահանումներից և անիմացված կադրերից։ Փինքը տեսահոլովակում սյուժեի բացակայությունը բացատրում է ժամանակի սղությամբ, քանի որ ինքը գտնվում էր իր «The Truth About Love Tour» համերգային շրջագայության մեջ։ Տեսահոլովակում ներկա է նաև Լիլի Ալենը, ում հատկացված է փոքրիկ պահ, որտեղ նա բանջարեղեն է կտրատում և լցնում բլենդերի մեջ։
Ձայնագրության մասնակիցներ
Տեղեկատվությունը վերցված է «The Truth About Love» ալբոմի բուկլետից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկյան երգեր Կատեգորիա:Դանս-փոփ երգեր Կատեգորիա:2012 երգեր
Մինեսոտա
Մինեսոտա (անգլերեն՝ ), նահանգ ԱՄՆ-ի հյուսիս-կենտրոնական մասում։ ԱՄՆ-ի տասներկուերորդ ամենամեծ և 5,3 միլիոն բնակիչներով քսաներկուերորդ ամենից խիտ բնակեցված նահանգն է։ Մինեսոտան դուրս է եկել Մինեսոտա Տարածքի արևելյան կեսից և 1858 թվականի ​​մայիսի 11-ին մուտք է գործել Միություն, որպես երեսուներկուերորդ նահանգ։
Աշխարհագրություն
Մինեսոտայի տարածքը կազմում է 225,181 քառակուսի կիլոմետր ։ Նահանգի ջրային մակերեսը կազմում է 8,4%։
Հյուսիսային և հյուսիսարևելյան մասով Միննեսոտան սահմանակից է Կանադական նահանգ Մանիտոբային և Օնտարիոին։ Արևելյան մասով նահանգը սահմանակից է Վինսկոնսին, հարավից՝ Այովաին, արևմուտքից` Հարավային Դակոտային և Հյուսիսային Դակոտային։ Այսպիսով, Մինեսոտան սահմանակից է չորս նահանգներն և երկու կանադական մարզերին։
Երկրաբանություն
Մինեսոտայի հյուսիսային մասը գտնվում է Լավրենտյան բյուրեղային վահանի վրա, որը ելք ունի դեպի ապառաժոտ թմբերը և խորը լճերը (մոտ 15 հազար լիճ)։
Կլիմա
Մինեսոտայի կլիման բարեխառն խոնավ մայրցամաքային է։ Պատմության մեջ գրանցված ամենաբարձր և ամենացածր ջերմաստիճանների տարբերությունը 97 °C է. −51 °C-ից (1996 թվականի փետրվարի 2-ին) մինչև 46 °C (1917 թվականի հուլիսի 29-ին և 1936 թվականի հուլիսի 6-ին) ։ Տեղումների քանակը տատանվում է 48-ից մինչև 89 սմ։ Երաշտ տեղի է ունենում յուրաքանչյուր 10-50 տարին մեկ ։
Պահպանվող տարածքներ
Մինեսոտայի առաջին զբոսայգին Այթասկա զբոսայգին է, այն ստեղծվել է 1891 թվականին։ Այսօր Մինեսոտան ունի 72 պետական զբոսայգի և հանգստի գոտի, 58 պետական անտառներ՝ շուրջ 16,000 կմ² մակերեսով, ինչպես նաև բազմաթիվ որսարգելոցներ։
Բնակչություն
1850 թվականին Մինեսոտայի բնակչությունը կազմել է 6.100 մարդ, իսկ 1900 թվականին աճել է հասնելով 1.7 միլիոնի։ XX դարում ամեն տասնամյակ բնակչությունը աճել է 15 %-ով։ Վերջին տասնամյակների ընթացքում, աճի տեմպը նվազել է 11%-ով։ Ըստ 2008 թվականի հուլիսի 1-ի տվյալների՝ բնակչությունը կազմում է 5 220 393 մարդ։ Մինեսոտայիում աճում է ազգային փոքրամասնությունների թվաքանակը, սակայն այն համեմատաբար փոքր է ԱՄՆ մյուս նահանգների համեմատ։
Պաշտոնական կառուցվածք
Ըստ ԱՄՆ մարդահամարի տվյալների՝ Մինեսոտայում ապրում է շուրջ 100 հազար մարդ` իտալացիներ, չեխեր, դանիացիներ, հոլանդացիներ և ֆինլանդացիներ։
Տնտեսություն
Ըստ ԱՄՆ տնտեսական բյուրոյի 2015 թվականի տվյալների՝ ՀՆԱ-ի ցուցանիշը կազմել է 328 միլիարդ դոլար։ Նվազագույն աշխատավարձը Մինեստոտայում կազմում է մեկ ժամում 9 դոլար, և առավելագույնն է միջին արևմուտքում ։ Ամեանցածր աղքատությունը Միացյալ Նահանգներում Մինեսոտան է։ 2017 թվականի հունվարի տվյալներով գործազրկությունը կազմում է 3,7 %։
Մինեսոտան համարվում է արդյունաբերական նահանգ։ Երկվորյակ քաղաքները (Մինեապոլիսը և Սեթ-Փոլը) հանդիսանում են բազմաթիվ խոշոր կորպորացիաների կենտրոնական գրասենյակները, այդ թվում` 3Մ։ Մեսաբի երկաթի հանքաքարի թաղամասը ապահովում է ԱՄՆ երկաթի հանքաքարի արդյունահանման ավելի քան կեսը։ Սուրբ Լավրենտյոսի մոտ խոր ծովային ճանապարհի հայտնաբերումը Դուլութը դարձրել է միջազգային նավահանգիստ։ Իրականացվում է ավազի, մանրախճի և քարի արդյունահանում։ XX դարում զարգացրել են մեքենաշինությունը, տպագրությունը, սննդի վերամշակմումը, փայտամշակումը, իսկ վերջին տասնամյակում համակարգչային տեխնիկայի արտադրությունը։ Մինեսոտաում լավ զարգացած է գյուղատնտեսությունը, թեև գյուղատնտեսները կազմում են բնակչության մոտ 2%-ը։ Հիմնական մշակաբույսերն են`սոյան, եգիպտացորենը, և ցորենը։ Կա նաև կաթնատու անասունների անասնաբուծություն։
Մինեսոտայում պրոգրեսիվ եկամտահարկը կազմում է` 5.35%, 7.05%, 7.85% և 9.85%: 2008 թվականին բնակիչները նահանգին տվել են 10.2 տոկոս հարկ (ԱՄՆ միջին - 9.7%): Պետական հարկերը Մինեստոտայում կազմում է 6,875 տոկոս, բայց չի հարկվում գումար հագուստի վաճառքի, դեղատոմսով դեղերի, որոշ ծառայությունների և սննդի ներքին սպառման համար։ Ակցիզային գանձվում է ալկոհոլի, ծխախոտի և վառելիքի համար։
Սպորտ
Նահանգի հիմնական բասկետբոլի թիմը «Մինեսոտա Թիմբերվուլվզն» է և ծառայում է ՆԲԱ-ին։
Հոկեյ ակումբ «Մինեսոտա Վայլդը» գործում է ՆՀԼ-ում 2000 թվականից։ Սկսած 1967-ից մինչև 1993 թվականը այն հանդես է եկել «Մինեսոտա Նորթ Սոթարզ» ՆՀԼ-ը հոկեյ ակումբում։
Մինեսոտա Վայքինգս (англ. Minnesota Vikings) մասնագիտական ֆուտբոլի ակումբ է, ով խաղում է ֆուտբոլի ազգային լիգայում։
Մինեսոտա Թվինս ( Minnesota Twins) պրոֆեսիոնալ բեյսբոլ ակումբ, որը գործում է կենտրոնական բաժնի ամերիկյան լիգայում Բեյսբոլի բարձրագույն լիգաում (ՄԼԲ)։
Մարդիկ
Մինեսոտայի անձնակազմ
Նահանգի խորհրդանիշներ
Պետական պաշտոնական կարգախոսն է` «Հյուսիսային աստղ» (L’étoile du Nord) Պաշտոնական մականուն` «Հյուսիսային աստղի նահանգ» (North Star State)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինեսոտա Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի նահանգներ
Մարիա Շուկշինա
Մարիա Վասիլևնա Շուկշինա (Мария Васильевна Шукшина, ), ռուս դերասանուհի, հեռուստահաղորդավարուհի, Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ (2008) ։
Դերասանուհի Լիդիա Ֆեդոսեևա-Շուկշինայի և դերասան, կինոռեժիսոր, գրող Վասիլի Շուկշինի ավագ դուստրն է։
Կենսագրություն
Մեկուկես տարեկան հասակում նկարահանվել է «Տարօրինակ մարդիկ» ֆիլմի «Братка» նովելում (1969), 1972 թվականին Մարիան և նրա քույր Օլգան կատարել են Ռաստորգուևների դուստրերի դերերը «Печки-лавочки» ֆիլմում, իսկ երկու տարի անց Մարիա Շուկշինան խաղացել է Մաշայի դերը (Վիշնյակովի դուստրը) «Թռչուններ քաղաքի վրա» ֆիլմում (ռեժ.՝ Ս. Նիկոնենկո, 1974)։ 1984 թվականին ավարտել է № 1531 դպրոցը։
1999 թվականի հոկտեմբերի 12-ից մինչև 2014 թվականի դեկտեմբերի 19-ը եղել է Ռուսաստանի «Առաջին ալիքի» «Սպասիր ինձ» հեռուստահաղորդման համահաղորդավար։ 2018 թվականի հունվարի 21-ից հունիսի 3-ը վարել է նույն հեռուստաալիքի «Հյուր առավոտյան» («В гости по утрам») հեռուստահաղորդումը ։
2020 թվականի հուլիսի 13-ին ստեղծել է Youtube-ալիք՝ հրապարակելու համար իր վավերագրական ֆիլմերը Կենտրոնական Ուրալի կանանց վանքի և նախկին սհիիգումեն Սերգիյի (Ռոմանով) մասին ։
2021 թվականի դեկտեմբերին անցել է «ВРАЛ պատվավոր ակադեմիկոս» մրցանակի եզրափակիչ բժշկական անվանակարգում՝ «կեղծ գիտության և պսևդոգիտության զարգացման ու տարածման գործում նշանակալի ավանդի» համար ։
Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիական արվեստների ակադեմիայի անդամ է ։
Հասարակական դիրքորոշում
Դեմ է արտահայտվել SARS-CoV-2 կորոնավիրուսի դեմ պատվաստումներին ։
2022 թվականի մարտին ստորագրել է դիմում՝ ի պաշտպանություն Ռուսաստանի ռազմական ներխուժման Ուկրաինա ։
2022 թվականի ապրիլի սկզբին Մարիա Շուկշինան հրապարակել է Մոսկվայի Կրասնոսելսկի շրջանի խորհրդի անդամ Ալեքսեյ Գորինովի հակապատերազմական ելույթի տեսանյութի հղումը՝ հետևյալ մեկնաբանությամբ. «Ահա այսպիսին են մեր պատգամավորները։ Եվ ոչ թե ինչ-որ տեղ, այլ հենց Կրեմլի քթի տակ» («Вот такие депутаты у нас! И не где-нибудь, а под самым носом у Кремля»)։ Կարծիք կա, որ Շուկշինայի ելույթը Գորինովի դեմ քրեական գործ հարուցելու պատճառ է դարձել։ 2022 թվականի հուլիսի 8-ին Մոսկվայի Մեշչանսկի դատարանը Ա. Ա. Գորինովին դատապարտել է յոթ տարվա ազատազրկման՝ ռուսական բանակի մասին «ֆեյքերի» տարածման գործով ։
Մրցանակներ
Պետական պարգևներ
Այլ մրցանակներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Նիկա» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուս հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 2-րդ աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի 1-ին աստիճանի մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Մոսկվայի լեզվաբանական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Նիկա» կինեմատոգրաֆիական արվեստների ակադեմիայի ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Ռուս ռեժիսորներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռեժիսորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Քորեպիսկոպոս
Քորեպիսկոպոս (Χωρεπίσκοπος), հոգևոր աստիճան Հայ եկեղեցու պատմության վաղ շրջանում։ Թեմական առաջնորդի՝եպիսկոպոսի տեղապահ։ Սովորաբար կարգվում էր ընդարձակ եպիսկոպոսական թեմերում և, իբրև օգնական կամ տեսուչ, տեղերում (գավառներում) գործադրում եպիսկոպոսի հոգևոր իշխանությունը։ Համապատասխանում է Արևմտյան եկեղեցիների վիկարիոսի (լատ.vicarius-տեղակալ) հոգևոր պաշտոնին։
Կատեգորիա:Հոգևոր կոչումներ Կատեգորիա:Քրիստոնեական տերմիններ
Շրոմա
Շրոմա (შრომა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Լագոդեխի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1299 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Լագոդեխի շրջան
Աուշվից-Բիրկենաու պետական թանգարան
«Աուշվից-Բիրկենաու պետական թանգարան» (Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau), թանգարան Օսվենցիմում (Auschwitz, Աուշվից), որն ներառում է երեք հիմնական համակենտրոնացման ճամբարները՝ Աուշվից 1, Աուշվից 2 (հայտնի է նաև Աուշվից-Բիրկենաու անվամբ, Birkenau, Brzezinka, Բժեզինկա) և Աուշվից 3։ Թանգարանը նվիրված է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին այստեղ իրականացված սպանություններին։ Աուշվից-Բիրկենաու պետական թանգարանն իր առաջ տարբեր խնդիրներ է դրել, այդ թվում և Հոլոքոստի հետազոտությունը Նացիստական ռեժիմի ժամանակահատվածում։
Պատմություն
1947 թվականին համակենտրոնացման ճամբարները վերափոխեցին թանգարանի։ 1979 թվականին Աուշվից-Բիրկենաու պետական թանգարանը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության մաս կազմեց։ Ամեն տարի թանգարան են հաճախում միլիոնից ավելի այցելու ։
1960 թվականից նախկին Օսվենցիմ 1 համակենտրոնացման ճամբարում գործում է այսպես կոչված «ազգային ցուցահանդես», որը ստեղծվել է Եվրոպայի առանձին եկրների կողմից, ովքեր տուժել են նացիոնալ-սոցիալիզմից։ 1962 թվականին Բիրկենաու թանգարանի շուրջը, իսկ 1977 թվականին Օսվենցիմի թանգարանի շուրջը ստեղծվեց հատուկ տարածք, որպեսզի պահպանվի թանգարանի պատմական իրավիճակը։ Այդ տարածքների կարգավիճակը լեհական կառավարության կողմից հաստատվեց 1999 թվականին։ 1967 թվականին բացվեց առաջին մեծ հուշահամալիրը։ 2006 թվականին լեհական կառավարությունն արգելեց վիզաներ տրամադրել Իրանի քաղաքացիներից, որոնք ցանկանում էին այստեղ հետազոտություններ կատարել։ Արգելքի պատճառը հանդիսացավ իրանական կառավարության կողմից Հոլոքոստի պաշտոնական ժխտումը։ Թանգարանի ներկայացուցիչը հայտնեց, որ Հոլոքոստի ժխտումը վիրավորում է զոհերի հիշատակը ։
Գործընկերներ
Թանգարանի ստեղծելու գործում մեծ ներդրումներ ունեցավ Օսվենցիմի նախկին կալանավոր Կազիմեշ Սմոլենը։ 1955-ից 1990 թվականներին նա թանգարանի տնօրենն էր ։
Այսօր թանգարանի տնօրենն է Պյոտր Ցիվինսկին ։ Նրա խորհրդականներն են՝ Ռաֆալ Պյուրոն և Անջեյ Կացոժիկը (2012 թվականից) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի թանգարաններ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Լեհաստանում Կատեգորիա:Հոլոքոստ Կատեգորիա:1947 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:1947 հիմնադրումներ Լեհաստանում Կատեգորիա:Հոլոքոստի թանգարաններ Կատեգորիա:Ցեղասպանության թանգարաններ
Մարկ Ֆարեն
Մարկ Ֆարեն (Mark Farren,  ), իռլանդացի ֆուտբոլիստ, որը հանդես է եկել հարձակվողի դիրքում։
Ակումբային
Մարկ Ֆարենն իր ֆուտբոլային կարիերան սկսել է «Տրանմիր Ռովերս» ակումբում, որտեղ նա հաճախ վնասվածքներ է ստացել։ Հետո նա հանդես է եկել «Հադերսֆիլդ Թաունի» կազմում։ Պրոֆեսիոնալ մակարդակում իր դեբյուտը կատարել է 2000 թվականին «Ֆին Հարփս» ակումբում, որտեղ նա մասնակցել է միայն 1 խաղի։ Հաջորդ տարի նա տեղափոխվել է «Մոնահան Յունայթեդ»։ 2003 թվականին անվճար տեղափոխվել է «Դերրի Սիթի» ակումբ ։
Դերրի Սիթի
2005 թվականին, խուսափելով վնասվածքներից, 31 խաղերում դարձել է 8 գոլի հեղինակ և զբաղեցրել երկրորդ հորիզոնականն Իռլանդիայի առաջնության լավագույն ռմբարկուների ցուցակում։ Դրա համար նա արժանացել է Իռլանդիայի տարվա լավագույն ֆուտբոլիստի մրցանակին ։ Ֆարենայի հիմնական կազմում հայտնվելու հավանականությունը պակասեց, չնայած դրան, նա օգնեց ակումբին նվաճել երկրի ազգային գավաթը։
2012 թվականի օգոստոսին հայտարարվել է, որ հաջորդ տարվա հունվարից նա կդառնա «Գլենավոն» ակումբի խաղացողը ։
Հիշատակ
Մարկ Ֆարենի պատվին «Դերի Սիթի» հրաժարվել է 18 համարի  մարզաշապիկից, քանի որ ակումբում խաղալու ժամանակ դա իր համարն է եղել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իռլանդացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Հադերսֆիլդ Թաունի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տրանամիր Ռովերսի ֆուտբոլիստներ
Նիկոլայ Գուլաևի անվան ռազմապատմական համալիր
Նիկոլայ Գուլաևի անվան ռազմապատմական համալիր (Военно-исторический комплекс имени Н. Д. Гулаева), թանգարան, Ռոստովի մարզի Ակսայ քաղաքի գլխավոր տեսարժան վայրերից մեկը։ Բացվել է 1998 թվականին։ Գտնվում է «Մուխինի ձորակ» մարզային նշանակության բնապահպանական արգելոցի տարածքում, որը նաև մարզային նշանակության հուշարձան է ։
Կոչվում է ավիացիայի գեներալ-գնդապետ, Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս և խոցված ինքնաթիռների թվով խորհրդային երրորդ աս Նիկոլայ Դմիտրիևիչ Գուլաևի անունով։ Այդ անվանումը թանգարանին տրվել է, քանի որ Գուլաևը ծնունդով Ակսայսկայա ստանիցայից էր։
Նկարագրություն
Համալիրն ունի սպառազինության հսկայական հավաքածու` սկսած հրանոթներից և վերջացրած ինքնաթիռներով ու հրթիռներով ։
Թանգարանը բաղկացած է երկու հիմնական մասից։ Առաջինը «Հյուսիսկովկասյան ռազմական օկրուգի խորացված հրամանատարական կետն է»։ Հրամանատարական կետը գտնվում է գետնի տակ մեծ խորության վրա և ունի բազմաթիվ բավիղներ ու հաղորդակցության միջոցներ։ Կառուցվել է 1960-ական թվականներին այն դեպքի համար, եթե սկսվի Երրորդ համաշխարհային պատերազմ ։
Թանգարանի երկրորդ մասը բացօթյա հարթակն է` XX դարի խորհրդային և ռուսական բանակի մարտական տեխնիկայի ցուցանմուշներով։ Թանգարանի հարթակներում ներկայացված է սպառազինություն` սկսած XX դարի սկզբից (օրինակ` Ռուս-ճապոնական պատերազմի ժամանակների), մինչև Չեչնիայի հանրապետությունում հակաահաբեկչական գործողությունները ։
Բաց ցուցահանդեսի ցուցանմուշների շարքում են. զրահատեխնիկա (Տ-72, ԲՄՊ-2), հրետանային և զենիթային հրանոթներ, հրթիռների մակետներ, լողացող ինժեներական միջոցներ, օդանավեր (ԱՆ-2, Միգ-23), զրահապատ քարշակներ և այլն ։ Մարտական տեխնիկայի բացօթյա բուցահանդեսն ամեն տարի համալրվում է։ Շուտով այստեղ նախատեսվում է ստեղծել Ռուսաստանի հարավում XX դարի տեղական ռազմական տեխնիկայի և զենքի ամենածավալուն ցուցադրություններից մեկը ։
Համալիրը գտնվում է «Մուխինի ձորակ» մարզային նշանակության բնապահպանական արգելոցի կենտրոնական մասում, որը տեղի բնակիչների հանգստի սիրված վայրն է ։
Ռազմապատմական համալիրն աշխատում է ամեն օր ժամը 9.00-17.00-ին, առանց հանգստյան օրերի ։
Մեծ Լճեր
Ընդհանուր տեղեկություններ
Մեծ Լճերը մտնում են Երկրի քաղցրահամ ջրի ամենախոշոր կուտակումների թվի մեջ։ Այդ լճերի հետ կարող է մրցակցել միայն Բայկալը, ինչպես նաև Գրենլանդիայի և Անտարկտիդայի սառցադաշտերը։ Դրանք իրար հետ կապված են գետերով և ջրանցքներով, և այդ պատճառով ջուրը հոսում է մեկ լճից և թափվում մյուսը։ Վերին լիճը համարվում է աշխարհի ամենախոշոր քաղցրահամ լիճը, իսկ Օնտարիո լիճը Եվրոպայի Լադոգա լճից ավելի մեծ է։ Մեծ Լճերի միջին խորությունը՝ լինելով ոչ շատ մեծ, գերազանցում է Բալթիկ և Հյուսիսային ծովերի միջին խորությունը։
Ջրափնյա գծի երկարությունը (կղզիների հետ միասին) կազմում է մոտ 18 հազար կմ։ Ընդհանուր մակերեսը՝ 244 106 կմ², ավազանի մակերեսը՝ 768 հազար կմ² (ներառյալ լճերի մակերեսը), ընդհանուր ծավալը՝ 22 671 կմ³, չորս լճերի խորությունը գերազանցում է 200 մետրը և միայն Էրի լճի խորությունը կազմում է 64 մետր, իսկ Սենտ Կլեր լճի խորությունը կազմում է ընդամենը 8 մետր։ Ամենախոշոր և ամենախորը լիճը Մեծ Լճերի թվում Վերին լիճն է, իսկ ամենափոքրը՝ Սենտ Կլեր լիճն է։
Մեծ Լճերի մեջ թափվում են բազմաթիվ ոչ մեծ գետեր, հոսքը լճերից կատարվում է Սուրբ Լավրենտիոս գետի միջոցով, որը սկիզբ է առնում Օնտարիո լճից և թափվում է Ատլանտյան օվկիանոսի մեջ, ջրի միջին ծախսը ակունքի մոտ կազմում է 6637 մ³/վ ։
Ռոդ Այլենդի համալսարանի երկրաբան Ջոն Քինգի կարծիքով, ջրի մակարդակը զգայուն է կլիմայի փոփոխության հանդեպ և ավելի շատ կարող է փոփոխվել 21-րդ դարում ։
Կղզիներ
Մեծ Լճերի տարածքում գտնվում են մոտ 35 000 կղզիներ ։ Դրանցից ամենախոշորներն են՝ Հուրոն լճում գտնվող Մանիտուլին կղզին, աշխարհի ամենամեծ կղզին, որը գտնվում է քաղցրահամ լճում։ Կղզու ներսում կա սեփական լիճ՝ Մանիտու, որի ներսում կան մի քանի կղզիներ ։ Մյուս խոշոր կղզին՝ Վերին լճում գտնվող Այր Ռոյալ կղզին է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լճերի խմբեր
Վլադիմիր Սարուխանյան
Վլադիմիր Սարուխանյան, հայաստանցի և ռուսասատանցի բռնցքամարտիկ, թեթև և կիսամիջին քաշային կարգերի ներկայացուցիչ։ 2000-ական թվականների կեսերից մինչև 2010-ական թվականների սկիզբը ելույթ է ունեցել Ռուսաստանի և Հայաստանի բռնցքամարտի հավաքականներում, 2011 թվականի բռնցքամարտի Եվրոպայի առաջնության բրոնզե մեդալակիր է, միջազգային և ազգային տարբեր մրցաշարերի հաղթող է, բռնցքամարտի Ռուսաստանի սպորտի վարպետ է։ 2016 թվականից հանդես է գալիս պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտում։
Կենսագրություն
Վլադիմիր Սարուխանյանը ծնվել է 1989 թվականի օգոստոսի 16-ին հայկական ԽՍՀ-ի Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում։ Մանկության տարիներին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Սոչի (Ռուսաստան)` մշտական բնակության։ Բռնցքամարտով ակտիվորեն սկսել է զբաղվել 11 տարեկանից, պարապել է Սոչիի «Ցենտուրիոն» ակումբում` Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչներ Աշոտ Մինասյանի և Նիկոլայ Պոդրեզովի ղեկավարությամբ։ Պարապել է փոքր եղբոր` Վահեի հետ, ով հետագայում նույնպես դարձել է հայտնի բռնցքամարտիկ։
Սիրողական կարիերա
Իր մասին առաջին անգամ հայտարարել է 2005 թվականին` հաղթելով Եվրոպայի կադետների առաջնությունը Հունգարիայում և աշխարհի կադետների առաջնությունն Անգլիայում։ Մեկ տարի անց կրկին դարձել է աշխարհի կադետների առաջնության չեմպիոն` եզրափակիչում հաղթելով ուժեղ մարզիկ Յասնիել Տոլեդոյին։ 2007 թվականին հաղթել է Վոլգոգրադում կայացած «Ստալինգրադի ճակատամարտ» միջազգային մրցաշարում և Չինաստանում հասել է Սինցզյանի միջազգային մրցաշարի քառորդ եզրափակիչ։ 2007 թվականի Ռուսատսանի բռնցքամարտի առաջնությունում կիսամիջին քաշային կարգում արժանացել է բրոնզե մեդալի` կիսաեզրափակիչում զիջելով Ալբերտ Սելիմովին։
2008 թվականին Սարուխանյանն անցել է թեթև քաշային կարգ, սակայն 2008 թվականի Ռուսաստանի առաջնությանը հասել է միայն կիսաեզրափակիչ, որտեղ պարտվել է Սերգեյ Շիգաշևին։ Այդ տարի արժաթե մեդալ է ստացել Ռումինիայում կայացած «Ոսկե գոտի» միջազգային մրցաշարում։
2009 թվականի Ռուսաստանի առաջնությանը հասել է միայն 1/8 եզրափակիչ, որտեղ կրկին ռինգում հանդիպել է Սերգեյ Շիգաշևին և զիջել է նրան։ Տարվա վերջում ձմեռային ազգային «Օլիմպիական հույսեր» առաջնությունում ստացել է բրոնզե մեդալ։ 2010 թվականի Ռուստասանի բռնցքամարտի առաջնությանը չի հաղթահարել 1/8 եզրափակիչի արգելքը։
Չկարողանալով ընդգրկվել Ռուսաստանի բռնցքամարտի ազգային հավաքականի հիմնական կազմում` Վլադիմիր Սարուխանյանն սկսել է միջազգային ասպարեզում ներկայացնել Հայաստանը և շուտով դարձել է Հայաստանի բռնքամարտի հավաքականի անդամ։ 2011 թվականին նա առաջին տեղն է գրավել Երևանում կայացած Գագիկ Ծառոկյանի միջազգային մրցաշարում և մասնակցել է Անկարայում կայացած Եվրոպայի բռնքամարտի առաջնությանը, որտեղից վերադարձել է բրոնզե մեդալով` կիսաեզրափակիչում պարտվելով թուրք մարզիկ Ֆատիխ Քելեշին։
Բացի դրանից, ելույթ է ունեցել նաև Բաքվում կայացած 2011 թվականի բռնցքամարտի աշխարհի առաջնությանը, որտեղ արդեն 1/32 եզրափակչում պարտվել է ԱՄՆ-ի ներկայացուցի Խոսե Ռամիրեսին։ 2012 թվականին հաղթել է Հայաստանի բռնցքամարտի առաջնությունը, փորձել է որակավորվել 2012 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի համար, սակայն չի ստացել օլիմպիական արտոնագիր, ինչի պատճառով էլ հեռացել է սիրողական բռնցքամարտից ։
Պրոֆեսիոնալ կարիերա
2016 թվականին Վլադիմիր Սարուխանյանը որոշել է ուժերը փորձել պրոֆեսիոնալ սպորտում և հաջողությամբ է նշել իր նորամուտը։ Մեկ տարվա ընթացքում նա յոթ հաղթանակ է տարել Ռուսաստանի տարբեր մրցաշարերում` չկրելով որևէ պարտություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ բռնցքամարտիկներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով
Կոմացուսիմա
Կոմացուսիմա (Ճապ. 小松島市 Կոմացուսիմա-սի) քաղաք Ճապոնիայում, ընդգրկված է Տոկուսիմա պրեֆեկտուրայի մեջ։ Քաղաքի տարածքն զբաղեցնում է 45,30 կմ² ։ 2014 թվականի օգոստոսի 1-ի մարդահամարով Կոմացուսիմա քաղաքի բնակչության թիվը կազմում էր 39040 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 861,81 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը գտնվում է Սիկոկու շրջանի Տոկուշիմա պրեֆեկտուրայի Սիկոկու կղզում։ Այն սահմանակից է Տոկուսիմա, Անան քաղաքներին և Կացուուրա բնակավայրին ։
Բնակչություն
2014 թվականի օգոստոսի 1-ի մարդահամարով Կոմացուսիմա քաղաքի բնակչության թիվը կազմում էր 39040 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 861,81 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը 1980-ից 2005 թվականներին.
Խորհրդանիշներ
Քաղաքի խորհրդանիշներն են կարմիր մոմանման ծառը և Benthamidia florida ծաղիկը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Տոկուշիմա պրեֆեկտուրայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ճապոնիայի պրեֆեկտուրաներ
2012: Սառցե դարաշրջան
2012։ Սառցե դարաշրջան (2012: Ice Age), ֆիլմ-կատաստրոֆա 2011 թվականի, «The Asylum» ամերիկյան կինոընկրության ֆիլմ։ Այս ֆիլմը երրորդն է «2012 եռերգության» մեջ։ Մյուս երկուսն են «2012: Վերջին դատաստան» և «2012: Սուպերնովա», սակայն այս 3 ֆիլմերը իրենց սյուժետով իրար հետ կապված չեն։
Սյուժե
Իսլանդիայում, հրաբխի ժայթքումից հետո, սառցաբեկորը պոկվեց և գնաց դեպի հարավ 200 մղոն/ժամ արագությամբ, բերելով սառը քամիներ, ինչպես նաև քանդելով ամեն ինչ, մասնավորապես ԱՄՆ-ի արևելյան ափը։
Ջամի
Ջամի Աբդուռահման Նուրադդին իբն Ահմադ (, Ҷомӣ, ), պարսիկ-տաջիկ, փիլիսոփա և գրող։ Համարվում է ֆարսի լեզվով պոեզիայի դասական շրջանի վերջին բանաստեղծը։
Կենսագրություն
Ծնվել է ազդեցիկ հոգևորականի ընտանիքում։ Կրթություն է ստացել Հերաթում և Սամարղանդում։ Հարել է «նաքշբանդիյե» սուֆիական օր դենին։ 1456 թվականին աներոջից ժառանգել է օրդենի ղեկավարի պաշտոնը Հերաթում։ Զամինի վաղ շրջանի ստեղծագործություններից են սուֆիական արձակ տրակտատները, «Ոսկե շղթա» պոեմի առաջին մասը (1472), ինչպես նաև ռիթմին ու տաղաչափությանը վերաբերող աշխարհիկ տրակտատները, մուհամմաներ կազմելու ձեռնարկը։
هردو داشتیم خویشی نزدیک. У ки як турк буд ва ман тоҷик ''' Ҳарду доштим хуши наздик Չնայած նրան, որ նա եղել է թուրք, իսկ ես տաջիկ, Մենք երջանիկ էինք միասին
Գրական գործունեություն
Ջամիի գրական գործունեության ծաղկման շրջանը (1474 թվականից հետո) սկսվում է «Գաղտ նիքների ծով» (1475) ու «Ոգու շողարձակում» կրոնափիլ․ քասիդներով ու «Բարե կամության հովեր որբության օթևանից» (1476-1478) ժողովածուով (սուֆիական սրբերի վարքագրություններ)։ 1480-1487 թվականներին ավարտել է «Ցոթ թագ» («Մեծ արջ համաստեղությունը») պոեմների շար քը, որի մեջ ամփոփված «Սալաման և Աբսալ», «Ցուսուֆ և Զուլեյխա» և «Լեյլի ու Մեջնուն» պոեմներում հեղինակը սիրավեպի դասական ժանրն օգտագործել է ճշմարիտ, աստվածային սիրո ճանապարհին մարմնական սերը հաղթահարելու սուֆիական ուսմունքը շարադրելու համար։ «Ընծաազնվազարմներին» (1481-1482) պոեմն ընդգրկում է 20 առակ, որոնցում մերկացվում է իշխանությունների կամայականությունն ու հոգևորականության երկերեսանիությունը։ «Արդարակյացների տերողորմյան» (1482-1483) և «Ոսկե շղթա» (մ․ 2-3, 1485-1486) պոեմներն աչքի են ընկնում շառլատանության մերկացումով և երկիրն իմաստությամբ ու մարդասիրաբար կառավարելու կոչերով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:15-րդ դարի պարսիկ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Պարսիկ գրողներ Կատեգորիա:Պարսիկ փիլիսոփաներ
Չադունիան
Չադունիան (ჩადუნიანი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Լագոդեխի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 729 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Լագոդեխի շրջան
Acanthoderes francottei
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջատներ
Մենուայի ջրանցք
Մենուայի ջրանցք կամ Շամիրամի ջրանցք, կառուցել է Մենուա թագավորը՝ հավանաբար մ.թ.ա. IX դ. վերջ - VIII դ. սկզբին՝ Տուշպա (Վան) մայրաքաղաքին խմելու և ոռոգելու ջուր մատակարարելու նպատակով։ Երկարությունը 72 կմ է, լայնությունը՝ 4.5 մ, խորությունը՝ 1.5 մ։ Սկիզբ է առնում Հայոց ձոր գավառի Վերին Մժնկերտ գյուղի մոտից՝ Խոշաբ գետից 5 կմ հարավ գտնվող լեռան ստորոտից բխող բազմաթիվ ջրառատ աղբյուրներից։ Ջրանցքն անցնում է լեռների լանջերի ու փորված ժայռերի միջով։ Այն կառուցված է հսկայական քարերից և անցնում է 15-20 մ բարձրություն ունեցող լայն ու անշաղախ կիկլոպյան պատերի վրայով ։ Ջրանցքն օգտագործվում է առ այսօր ։
Ջրանցքը
Մենուայի ջրանցքը գտնվում է Վանա լճի հարավարևելյան կողմում։ Ջրանցքի հեռավորությունը Վան քաղաքից կազմում է 70 կմ, սակայն ջրանցքի ամբողջական երկարությունը, հաշվի առնելով նաև կորությունները, կազմում է 80 կմ ։
Ժամանակին ջրանցքի ջրերով աշխատել է մոտ 40 ջրաղաց։ Մենուայի ջրանցքից ճյուղավորվում են փոքր ջրանցքներ ու առուներ։
Ջրանցնքն ունեցել է կարևոր տնտեսական նշանակություն, նրա պահպանման համար կառուցվել են ամրոցներ։ Ջրանցքն իր չափերով ու նշանակությամբ խոշորագույններից էր Հին Արևելքում։
Մենուայի ջրանցքը սկիզբ է առնում Հայոց ձոր գավառում։ Ջրանցքը բարդ կառուցվածք ունի։ Այն անցկացրած է լեռների լանջերին փորված և տեղ-տեղ քարե պատնեշներով ամրացված հունով, ինչպես նաև ձորերի վրա կառուցված կամուրջներով։ Ջրանցքի տնտեսական նշանակությունն այնքան մեծ է եղել, որ նրա պահպահման համար ամրոցներ են կառուցվել։
Ըստ հնագետ դոկտոր Վալդեմար Պելքի, որը հնագիտական ուսումնասիտություններ է անցկացրել ջրանցքի տարածքում՝ հոկտեմբեր ամսին ջրանցքը ապահովում է 1500 լ ջուր վայրկյանում։ Այդ ջուրը պարունակում է մեծ քանակությամբ ածխաթթու գազ։ Ըստ Պելքի՝ մինչև ջրանցքի կառուցումը ջուրը ժայռերի ճեղքերից հոսել է ցած և թափվել Խոշաբ գետը, որը ակունքից գտնվել է 5 կմ հեռավորության վրա։ Ջրանցքի կառուցումով ջուրը ուղղվեց Վերին Մեշինկերտ, ուր կառուցվել է նաև մեծ ավազան։ Վերին Մեշինկերտից հաստաբուն ծառերի կոճղերից պատրաստված խողովակով ջուրն անցկացվել է գետի մյուս ափը և ուղղվել դեպի արևմուտք՝ ոռոգելով Իշխանիգոմ, ապա Սյոլպլասան, Կեմ, Քարավանց, Անող և Մաշքելտեք գյուղերը։ Իսկ Իշխանիգոմից հույսիս՝ դեպի լեռան ստորոտը դառնալով՝ ջրանցքը ձգվում է դեպի արևելք՝ ոռոգելով Խադամ, Քյոշկ, Ս. Վարդան, Խարաբքյո գյուղերը և հասնում մինչև Արտամեդ։ Ընդհանուր առմամբ, ջրանցքը ժամանակին ոռոգել է 42 գյուղ, որոնցից 1890-ականների դրությամբ միայն 20-ն էր մնացել։ Ջրանցքի տեղում, ըստ ավանդության, ժամանակին մեծ քաղաք է եղել։ Դրա մասին կա նաև հիշատակություն Խորենացու «Հայոց պատմությունում» ։
Սեպագիր արձանագրություններ
Սեպագրություններից հայտնի է դառնում նաև, որ Մենուան միայնակ չի կատարել այդ գործերը, այլ իր մոր հետ։ Սրա մասին է վկայում Արտամեդից երեք քառորդ ժամ հեռավորության վրա գտնվող ժայռին արված 3 տողանի արձանագրությունը։ Այդ արձանագրությունից իմանում ենք, որ Մենուայի մոր անունը Տարիաս է ։ Ըստ Պելքիի՝ հավանական է, որ Մենուան իր մորը դարձրել էր գահաժառանգ, ինչպես որ ինքն է գահակալում իր հոր՝ Իշպուինիի օրոք։ Հետագայում Մենուայի կնոջ անունը ժողովրդական ավանդության մեջ թյուրիմացաբար վերածվել է Շամիրամի և ջրանցքի կառուցումը նույնպես վերագրվել է նրան ։
Միայն Ներքին Մժնկերտ գյուղի մոտից ջրանցքի երկայնքով տեղադրված է Արարատյան թագավորության ժամանակաշրջանի 14 արձանագրություն։
Խորենացու ավանդությունը
Ըստ ավանդության (պահպանվել է Մովսես Խորենացու «Պատմություն Հայոց» Երկում և ժողովրդական բանահյուսության մեջ)՝ Մենուայի ջրանցքի կառուցումը վերագրվել է Ասորեստանի Շամիրամ թագուհուն և անվանվել է նաև վերջինիս անունով։ Այդ ավանդությունում նշվում է, որ Արա Գեղեցիկի մահից հետո Շամիրամը մնում է նրա անունով Այրարատ կոչված դաշտում և, անցնելով շատ վայրերով, հասնում է Վանա լճի մոտ և այնտեղ տեսնում մի բլուր։ Շամիրամն անմիջապես հրամայում է 12.000 անարվեստ գործավորներ և և իր ընտրյալներից 6000 գործավորներ բերել Ասորեստանից և իր իշխանության տակ գտնվող մյուս վայրերից, որոնք հմուտ էին փայտի, քարի, պղնձի և երկաթի գործի արհեստներում և կառուցել քաղաք։ Ապա նա հրամայում է ապառաժ խոշոր քարերով, կրի ու ավազի շաղախով կառուցել շատ լայն ու բարձր գետի ամբարտակ։ Ըստ Խորենացու՝ այդ ամբարտակը տեղի բնակիչների համար ծառայել է որպես ապաստարան, իսկ ամբարտակն այնքան ամուր է կառուցված եղել, որ անհնար էր անգամ պարսատիկի համար մեկ քար պոկել։ Այնուհետև Շամիրամը բաժանել է տալիս գետի մի մասը (առուների) և անցկացնում քաղաքի միջով՝ բուրաստանների ու ծաղկոցների ոռոգման նպատակով, իսկ մյուս մասը՝ Վանա լճի աջ ու ձախ ափերով՝ քաղաքը և դրա բոլոր շրջակայքը ոռոգելու համար ։
Վերանորոգում
Ջրանցքը վերանորոգվել է միայն մեկ անգամ՝ 1950 թվականին, երբ ջրանցքի միջին հատվածը փոխարինվեց երկաթ-բետոնե կոնստրուկցիաներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի ջրանցքներ
Գայլերի արդարադատությունը
Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կայացել է 2009 թվականի փետրվարի 6-ին Բեռլինում, Ռուսաստանում՝ 2010 թվականի հոկտեմբերի 21-ին։
Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում նախապատերազմյան Լենինգրադում, Ալմա Աթայում, Մոսկվայում և Նյու Յորքում։ Միկա Պոլյակովն ապրում է կինոռեժիսոր հոր մեծ բնակարանում։ Ուղեղի ուժեղ ցնցումը ստանալուց հետո նա իր մոտ հայտնաբերում է թաքնված իրեր գտնելու և միայն հայացքով սպանելու ունակություն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Sepultura
Sepultura (, «գերեզմանատուն»), բրազիլական մետալ, հիմնվել է 1984 թվականին։
Իր ողջ կարիերայի ընթացքում «Sepultura»-ն թողարկել է տասնհինգ լիամետրաժ ալբոմ և փոխել է բազմաթիվ երաժշտական ժանրեր, այդ թվում՝ բլեք մետալ, դեթ մետալ, թրեշ մետալ, գրուվ մետալ և նու մետալ ։ «Sepultura»-ն կարևոր դեր է խաղացել բրազիլական մետալի և ընդհանրապես դեթ մետալի զարգացման գործում։ Խումբը թրեշ մետալի կարևորագույն կատարողներից է ։ Մինչ օրս ամբողջ աշխարհում վաճառվել է «Arise» ալբոմի ավելի քան մեկ միլիոն օրինակ (RIAA-ի կողմից հավաստագրված որպես պլատինե)  , իսկ խմբի երկու ալբոմները՝ «Chaos A.D.»-ն և «Roots»-ը հավաստագրվել են որպես ոսկե, սա նշանակում է, որ միայն ԱՄՆ-ում ալբոմը վաճառվել է ավելի քան կես միլիոն օրինակով։ Beneath the Remains ալբոմի վաճառքն ամբողջ աշխարհում կազմում է 600 000 օրինակ ։
Իսկ ալբոմների ընդհանուր վաճառքը կազմում է ավելի քան տասնհինգ միլիոն օրինակ, ինչը հազվադեպ է ծայրահեղ ուղղություններով նվագող խմբերի համար և վկայում է Sepultura-ի կոմերցիոն հաջողության մասին ։
«Sepultura» անվանումը պորտուգալերեն նշանակում է «գերեզմանատուն» և խմբին տրվել է Մաքս Կավալերայի կողմից, «Dancing On Your Grave» (Պարելով քո գերեզմանի վրա) Motörhead խմբի կողմից ։
Խմբի անվան արտասանությունը կարելի է լսել «Born Stubborn» երգում։
Վաղ շրջան
«Sepultura» խումբը ստեղծվել է 1984 թվականին Բրազիլիայի հարավ-արևելքում գտնվող Բելու Օրիզոնտի քաղաքում ։ Խմբի սկզբնական կազմում եղել են Կավալերա եղբայրները՝ Մաքսը (վոկալ, ռիթմ կիթառ) և Իգորը (հարվածային գործիքներ), Պաուլո Շիստո Պինտո կրտսերը (բաս կիթառ) և Ջայրո Գուեդեսը (սոլո կիթառ)։ Կավալերա եղբայրները որոշել են խումբը ստեղծել հոր՝ Գրացիանոյի՝ սրտի նոպայից մահվան պատճառով։ Կերակրողին կորցնելուց հետո (Գրացիանոն եղել է դիվանագետ), Կավալերա ընտանիքը հայտնվել է ֆինանսական ծանր իրավիճակում ։
Սկզբում եղբայրներին դուր էր գալիս Van Halen, Iron Maiden, Motörhead, AC/DC, Judas Priest և Օզզի Օսբորն խմբերի երաժշտությունը, սակայն Venom բլեք մետալ խմբի երաժշտությունը լսելուց հետո նրանք դադարել են լսել «թեթև մետալ»։ Իգոր Կավալերան նշել է․
Դրանից հետո Մաքսը և Իգորը սկսել են լսել Kreator, Sodom, Metallica, Exodus և Exciter խմբերին ։ Մաքս Կավալերայի առաջին երաժշտական գնումները Սան Պաուլո մեծ քաղաքում եղել են Iron Maiden-ի, Metallica-ի և Slayer-ի ձայնագրությունները ։
Կազմի մի քանի փոփոխություններից հետո Sepultura-ի հիմնական մասնակիցները դարձել են Մաքս Կավալերան (կիթառ), Իգոր Կավալերան (հարվածային գործիքներ), Վագներ Լամունիերը (վոկալ) և Պաուլո կրտսերը (բաս) ։ 1985 թվականի մարտին Լամունիերը, ամբողջ խմբի հետ բազմաթիվ վեճերից հետո, դարձել է «Sarcófago» բրազիլիական բլեք մետալի ֆրոնտմեն։ Վագների հեռանալուց հետո Մաքսը ստանձնել է վոկալիստի պարտականությունները, իսկ կիթառահարի փոխարեն հրավիրվել է Ջայրո Գուեդեսը ։
Մի քանի ամիս նվագելուց հետո «Sepultura»-ն պայմանագիր է կնքել Cogumelo Records-ի հետ։ Նրանց առաջին ձայնագրությունը եղել է Bestial Devastation մինի ալբոմը (Կենդանական դատարկություն), որը թողարկվել է 1985 թվականին որպես սպլիտ ալբոմ «Overdose» խմբի «Século XX» ձայնագրության հետ միասին։ «Bestial Devastation»-ի և «Necromancer»-ի նման ստեղծագործությունները որոշիչ դեր են ունեցել խմբի ուղղության վրա։ Երաժշտության բառերը բացահայտում էին մռայլ թեմաները, թեև խմբի անդամները դեռ բավականաչափ լավ չէին տիրապետում անգլերենին։
Խմբի հաջորդ «Morbid Visions» («Ցավոտ տեսիլքներ») ալբոմը թողարկվել է 1986 թվականին Ամերիկայում՝ New Renaissance Records լեյբլում, որը պատկանում էր Էն Բոլեյնին (Ann Boleyn): Ալբոմը լի է կիթառի հետաքրքիր ռիֆերով, որոնք հետագայում դարձել են խմբի երաժշտության կարևորագույն առանձնահատկությունը։ New Renaissance Records լեյբլը ենթարկվել է խիստ քննադատության ԶԼՄ-ներում «Sepultura»-ի հետ պայմանագրի և այդ կոլեկտիվի աջակցության պատճառով։ Բայց, չնայած դրան, «Troops of Doom» երգը հայտնվել է ռադիոեթերում և լավ ճանաչելի է դարձել Բրազիլիայում, ինչը խմբի անդամներին հնարավորություն է տվել շրջագայություն կազմակերպել իրենց հայրենի երկրում։ Խմբի այս երկու ալբոմները ժամանակակից քննադատների կողմից համարվում են հիմնարար դեթ մետալի զարգացման գործում։ Բայց, հակառակ ամեն ինչի, կիթառահար Գուեդեսը հեռացել է Sepultura-ից՝ փորձելու իր կարիերան այլ մետալ խմբերում։ Նրան փոխարինելու համար խմբում հրավիրվել է Անդրեաս Կիսերը, որը ակադեմիական երաժշտական կրթությամբ տաղանդավոր կիթառահար է Սան Պաուլոյից։
Sepultura-ի հաջորդ՝ թվով երկրորդ լիաֆորմատ ալբոմը դարձել է «Schizophrenia»-ն («Շիզոֆրենիա»)։ Ալբոմում ներկայացվել է «Inquisition Symphony» յոթ րոպեանոց գործիքային կոմպոզիցիան (որի քավեր տարբերակը հետագայում թավջութակներով նվագել է Apocalyptica խումբը), ինչպես նաև «Escape to the Void» հիթը, երաժշտական քննադատներն այդ ձայնասկավառակի մասին լավ են արտահայտվել ։ Թողարկման հաջողության մասին է վկայում նաև այն փաստը, որ Եվրոպայում վաճառվել է Schizophrenia բուտլեգների 30 000 օրինակ, թեև «Sepultura»-ն ոչինչ չի վաստակել բուտլեգների վաճառքից ։
Թրեշ մետալի շրջան
«Schizophrenia» հաջող ալբոմի թողարկումից հետո խումբը (չնայած անգլերեն լեզվով գործնական շփման դժվարություններին և Բրազիլիայում գտնվելու վայրին ) պայմանագիր է կնքել հոլանդական Roadrunner Records լեյբլի հետ։ Խոշոր լեյբլի առաջին ալբոմը դարձել է «Beneath the Remains»-ը (Մնացորդների տակ»), թողարկվել է 1989 թվականին։ Պրոդյուսերը եղել է Սքոթ Բերնսը (նախկինում նա պրոդյուսեր էր Ֆլորիդայի «Death», «Morbid Angel» և «Obituary» մետալ խմբերի համար), որը, չնայած ալբոմի համեստ բյուջեին, հրավիրվել էր ԱՄՆ-ից։ Նրա փորձի շնորհիվ նոր ալբոմում ավելի շատ դրսևորվել է «Sepultura»-ի մասնակիցների պրոֆեսիոնալիզմը ։ Բերնսը նաև խառնել է ձայնագրությունը և արտադրել է այն ԱՄՆ-ում, ինչը մինչ այդ պահը աննախադեպ էր բրազիլական խմբերի համար։ Ընդհանուր առմամբ, ձայնագրության համար հատկացվել է 8000 ԱՄՆ դոլար, բայց Սքոթ Բերնսը համաձայնել է իր ծառայությունները մատուցել ընդամենը 2000 դոլարով, քանի որ Բրազիլիան «հետաքրքիր էր նրան» ։ Ձայնագրման ավարտի պահին ընդհանուր արժեքը գրեթե կրկնակի գերազանցել է սկզբնական գումարի չափը։ «Sepultura»-ն ալբոմը ձայնագրել է 1988 թվականի դեկտեմբերի երկրորդ կեսին։
Ալբոմը խմբին անմիջապես բերել է կոմերցիոն հաջողության, ավելին, «Inner Self» սինգլի համար նկարահանվել է «Sepultura»-ի առաջին տեսահոլովակը։ Ձայնասկավառակի թողարկումից հետո խումբը շրջագայության է մեկնել Եվրոպա (նվագելով Sodom-ի հետ) և ԱՄՆ։ Ճանապարհորդելով տարբեր երկրներում՝ «Sepultura»-ն ոչ միայն տարածել է իր երաժշտությունը, այլև ավելի հայտնի է դարձրել հայրենի երկիրը ։ 1991 թվականի հունվարին շրջագայությունն ավարտվել է մի շարք համերգներով Բրազիլիայում, ներառյալ «Rock in Rio» շոուն, որին ներկա են եղել մի քանի հարյուր հազար մարդ և հեռուստատեսությամբ դիտել են մոտ 540 միլիոն հանդիսատես ։ «Sepultura»-ն նվագել է Guns N' Roses, Megadeth, Metallica և Motörhead խմբերի հետ։
«Terrorizer» ամսագիրը «Beneath the Remains»-ը ներառել է թրեշ մետալի 20 լավագույն ալբոմների ցանկում, նոր ալբոմը գրեթե ամբողջությամբ կատարվել է այդ ժանրում ։
Կառավարման փոփոխությունից և Արիզոնա նահանգի Ֆենիքս քաղաք տեղափոխվելուց հետո խումբը սկսել է ձայնագրել իր հաջորդ ալբոմը։ «Arise» (Հարություն առնել) ալբոմը ձայնագրվել է Ֆլորիդայում, Տամպայի Հայտնի Morrisound ստուդիայում, արտադրվել է Սքոթ Բերնսի կողմից և թողարկվել է 1991 թվականին նախկին Roadrunner Records լեյբլում։ Այս ալբոմի վաճառքը կազմել է ավելի քան մեկ միլիոն օրինակ ամբողջ աշխարհում ։ Առաջին սինգլը՝ «Dead Embryonic Cells»-ը, իրական սենսացիա է առաջացրել, իսկ «Arise» երգի վերնագիրն էլ ավելի հայտնի է դարձել MTV America-ի տեսահոլովակի արգելքի հետ կապված սկանդալի պատճառով, քանի որ այն պարունակում էր ապոկալիպտիկ կրոնական կերպարներ ։ Այդ ժամանակ Sepultura-ն դարձել էր քննադատների կողմից ամենահարգված մետալ խմբերից մեկը՝ չնայած ունկնդիրների շրջանում քիչ տարածվածությանը  ։
Sepultura-ն լայնածավալ շրջագայության է մեկնել այնպիսի երկրներ, ինչպիսիք են Իսրայելը, Պորտուգալիան, Իտալիան, Մեծ Բրիտանիան, Ավստրալիան, Ճապոնիան, Նոր Զելանդիան, Իսպանիան և Հունաստանը։ Խումբը չորս համերգ է ունեցել Ռուսաստանում, հանդիսատեսը եղել է 60 000 մարդ, երկու համերգ Ինդոնեզիայում՝ 70 000 մարդ, ինչպես նաև Բրազիլիայում, որտեղ 40 000 երկրպագու է եղել։ Հոլանդիայում Sepultura-ն առաջին անգամ ելույթ է ունեցել Dynamo Open Air-ի խոշոր համերգի ժամանակ։ Շատ առումներով «Arise»-ի «պլատինե» կարգավիճակ ստանալու վրա ազդել է նման լայնածավալ և հաջող շրջագայությունը։
Սան Պաուլոյում՝ բացօթյա համերգի ժամանակ, որի մուտքը եղել է ազատ, երկրպագուների բազմությունը (40,000 մարդ) դուրս է եկել վերահսկողությունից, և խմբի մեկ երկրպագու սպանվել է։ Ողբերգական միջադեպը «Sepultura»-ի երկրպագուների համար ստեղծել է ոչ այնքան լավ պատկեր, որը խումբն ինքը համարում է չարդարացված ։ Տարիներ շարունակ Բրազիլիայում նրանց բոլոր համերգները տեղի են ունեցել միայն երկար, չափազանց տհաճ բանակցություններից հետո։
Chaos A.D.
Շուտով Մաքս Կավալերան ամուսնացել է Գլորիա Բուինովսկու հետ (Gloria Bujnowski), որը «Sepultura»-ի մենեջերն էր և Մաքսից մեծ էր 16 տարով ։ Roadrunner Records-ը Epic Records-ի հետ հասել է «Sepultura»-ի հաջորդ ալբոմի համատեղ տարածմանը։ Նոր ալբոմը՝ «Chaos A.D.» անվանումով (Մեր դարաշրջանի քաոսը), թողարկվել է 1993 թվականին և արտադրվել է Էնդի Ուոլեսի կողմից։ Եթե նախորդը՝ «Arise»-ը, ամբողջ վաղ ստեղծագործության տրամաբանական շարունակությունն էր, ապա նոր ձայնագրության վրա զգացվում է անցում դեպի նոր ոճ՝ գրուվ մետալ (այն երբեմն անվանում են պոստ թրաշ)՝ հարդքորի և որոշ այլ ուղղությունների տարրերով։ «Chaos A. D.»-ում նաև նկատելիորեն ավելի մեծ է բրազիլական ժողովրդական մոտիվների ազդեցությունը, որոնք «Arise»-ում ներկայացվել են միայն երաժշտության միջև որոշ անցումներով։ Ուոլեսը խնդրել է Մաքսին երգել այնպես, ինչպես նա երգում է համերգների ժամանակ, և Մաքսի վոկալը նոր ալբոմում էլ ավելի կոպիտ է դարձել, իսկ կիթառները գրուվ մետալին բնորոշ ցածր ձայնով էին։ Ձայնը, որով սկսվում է «Chaos A. D.» ալբոմը և, համապատասխանաբար, «Refuse/Resist» երգը, Մաքսի և Գլորիայի երեխայի՝ Սիոնի սրտի բաբախյունն է, որը ծնվել է 1992 թվականի հունվարին ։
Առաջին սինգլի՝ «Territory»-ի համար նկարահանվել է տեսահոլովակ, որի նկարահանումներն իրականացվել են Իսրայելում, ինչը հսկայական քայլ է բրազիլական մետալ խմբերի համար ։ Հետագայում խումբը Բրազիլիայում շահել է MTV Video Music Awards-ը «Տարվա լավագույն տեսահոլովակ» անվանակարգում։ «Refuse/Resist»-ը և «Slave New World»-ը նույնպես թողարկվել են որպես սինգլներ/տեսահոլովակներ, որոնք մեծ համբավ են բերել խմբին ամբողջ աշխարհում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1984 հիմնադրված երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Ալտերնատիվ մետալ երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Դեթ մետալ խմբեր Կատեգորիա:Հևի մետալ խմբեր Կատեգորիա:1980-ականների հիմնադրումներ Բրազիլիայում
Beneath Your Beautiful
«Beneath Your Beautiful», բրիտանացի երաժիշտներ Labrinth-ի և Էմելի Սանդեի երգը։ Գրվել է Labrinth-ի, Mike Posner-ի և Սանդեի կողմից։ Թողարկվել է Labrinth-ի դեբյուտային Electronic Earth ալբոմում, 2012 թվականի հոկտեմբերի 18-ին։ Սինգլն առաջին հորիզոնականն է զբաղեցրել UK Singles Chart-ում։ Հրապարակումից հետո մեկ շաբաթում վաճառվել է ավելի քան 108․000 պատճեն, դառնալով Labrinth-ի առաջին սինգլը, որը գրավել է առաջին հորիզոնականը։ US Billboard Hot 100-ում սինգլը 40 հիթերի մեջ զբաղեցրել է 34-րդ տեղը։
Երգը, ըստ 2013 BRIT Awards-ի անվանակարգվել է որպես «Բրիտանական լավագույն սինգլ» ։
Տեսահոլովակը
Տեսահոլովակը Labrinth-ի Յություբի պաշտոնական էջում հրապարակվել է 2012 թվականի հոկտեմբերի 5-ին։ Տեսահոլովակում ցուցադրվում են Էմելիի և Labrinth-ի պատկերները մեծ էկրանով։
Հավաստագրեր
!scope="col" colspan="3"| Streaming
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2012 սինգլներ Կատեգորիա:2012 երգեր Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Ցոդնիսկար
Ցոդնիսկար (ცოდნისკარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Լագոդեխի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 632 մարդ ։
Միչիգան
Միչիգան (անգլերեն՝ ), կամ Միշիգն, նահանգ ԱՄՆ-ի արևելյան մասում։ Այն բնակչության քանակով ութերորդն է՝ մոտավորապես 10 միլիոն։
Անվանումը ծագում է ֆրանսիական միշիգամա բառից, որը նշանակում է մեծ լիճ ։ Նահանգը գտնվում է Մակինո ջրվեժով բաժանվող Ցածր և Բարձր թերակղզիների վրա, ութ կիլոմետր լայնությամբ ջրանցքով, առանձնացված Գուռոն և Միչիգան լճերով։ Հաճախ են ասում, որ Ցածր թերակղզին ունի ձեռնոցի տեսք։ Երկու թերակղզիներն առանձնացվում են Մակինո կամրջով։ Նահանգը ունի ամենաերկար մերձջրյա ափը համեմատած աշխարհի վարչական տարածքային միավորների հետ, շրջապատված հինգ Մեծ և Սենտ-Քլերի լճերով։ Նահանգում կան 64980 լճեր և լճակներ ։ Տարածքում բնակվել են հնդկական ցեղեր։ 18-րդ դարում ֆրանսիական գաղութարարաները եկել են այդ տարածք և այն դարձել է Նոր Ֆրանսիայի մաս։ 1762 թվականին ֆրանկ-հնդկական պատերազմում Ֆրանսիայի պարտությունից հետո նահանգն անցավ Մեծ Բրիտանիայի վերահսկողության տակ, և վերջ ի վերջո Մեծ Բրիտանիան զիջեց տարածքն ԱՄՆ-ին` անկախության համար պատերազմում պարտության պատճառով։ Պարտությունից հետո նահանգը դարձավ Հյուսիս-արևմտյան տարածքի մաս։ 1800 թվականից նահանգի արևմտյան մասը մտավ Ինդիանայի տարածք։ Միչիգանը, որը ձևավորվել է 1805 թվականին, 1837 թվականի հունվարի 26-ին այն անցավ ԱՄՆ-ին, որպես 26-րդ նահանգ։ Շուտով Միչիգանը դարձավ առաջատար արդյունաբերական նահանգներից մեկը։
Միչիգանում կարևոր բնագավառ է մեքենաների արդյունաբերությունը։ Նահանգը երեք խոշոր ավտոմեքենաների ընկերությունների հայրենիքն է` «Ջեներալ մոթըրս», «Ֆորդ», «Կռեյսլեր», դրանց հսկողությունն այժմ էլ գտնվում է Դետրոյթի մետրոպոլիտի տարածքում` Դետրոյթ, Դիրբորն և Օբերն-Խիրս քաղաքներում։