cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աշոտ Թավադյան
Աշոտ Թավադյան, հայ պետական ​​գործիչ, տնտեսագետ, գիտնական, տնտեսագիտության դոկտոր (1992, ՌԳԱ Կենտրոնական տնտեսա-մաթեմատիկական ինստիտուտ, Մոսկվա), պրոֆեսոր, Ռուսաստանի բնական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս, Կանադայի միջազգային տեղեկատվական ակադեմիայի իսկական անդամ։ Եղել է Հայաստանի Վերահսկիչ պալատի առաջին նախագահը (1996-2002 թվականներին)։ Թավադյանը Հայաստանի պետական ​​տնտեսագիտական ​​համալսարանի տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների ամբիոնի վարիչն է։ Ավելի քան 100 գիտական աշխատությունների հեղինակ է։
Կենսագրություն
1970-1975 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանում՝ ստանալով գերազանցության դիպլոմ։ 1979 թվականին ստացել է տնտեսագիտության թեկնածուի աստիճան (ՌԳԱ ԿՏՄԻ, Մոսկվա), իսկ արդեն 1992 թվականին ստացել է տնտեսագիտության դոկտորի աստիճան։ 1994 թվականից ունի պրոֆեսորի կոչում։ 1996-2002 թվականներին եղել է Հայաստանի Վերահսկիչ պալատի նախագահ ։ 2003 թվականից Տնտեսագիտական հետազոտությունների կենտրոնի ղեկավարն է ։ 2009 թվականից ղեկավարում է Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների ամբիոնը ։ 2013 թվականից ինտեգրացիոն գործընթացների հետազոտությունների խմբի ղեկավարն է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:1953 ծնունդներ Կատեգորիա:ՀՀ վերահսկիչ պալատի նախագահներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Ռե (նոտա)
Ռե, սոլֆեջիոյում, որկրորդ օկտավայի մեջ գրվում է երկրորդ գծի վրա։ Նոտան գտնվում է դո և մի նոտաների միջև։
Ռե նոտաի մաքուր հնչողությունը հավասար է 239.7 Հերցի (առաջին օկտավայում)։ Մի շարք նոտաների հարաբերությունը այս նոտայի հետ հավասար է 1:2, մաքուր հնչողության ժամանակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ Կատեգորիա:Նոտաներ
Անատոլ Լիտվակ
Անատոլ Լիտվակ (Anatole Litvak, Анатолий Литвак, Анатоль Літвак, մայիսի 5, 1902, Կիև, Ռուսական կայսրություն - դեկտեմբերի 15, 1974, Նյոյի սյուր Սեն, Իլ-դը-Ֆրանս (երկրամաս), Ֆրանսիա), ծագումով հրեա, ուկրաինացի կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր։ Իր 40- ամյա կարիերայի ընթացքում աշխատել է ԽՍՀՄ-ում, եվրոպական երկրներում (Մեծ Բրիտանիա, Գերմանիա , Ֆրանսիա), նաև ԱՄՆ-ում (ստանալով ԱՄՆ-ի քաղաքացիություն մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին)։
Ուսումնասիրել է փիլիսոփայություն Պետրոգրադի համալսարանում, ապա անցել է դերասանական դասեր։ Կարիերան սկսել է աշխատելով թատրոնում, ապա կինոյում որպես ռեժիսորի օգնական։
Լիտվակն աշխատել է տարբեր երկրներում։ Մոտ 40 ֆիլմի ռեժիսոր է, 10 ֆիլմի սցենարիստ և 20 ֆիլմի պրոդյուսեր։ 3 անգամ ներկայացվել է Օսկարի, 1 անգամ Կաննի կինոփառատոնի մրցանակի, 3 անգամ Վենետիկի կինոփառատոնի մրցանակ, ստացել է 1-ը, ստացել է նաև 1 Բոդիլ, 2 անգամ ներկայացվել է ԱՄՆ-ի ռեժիսորների գիլդիայի մրցանակին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Ումմառու
Ումմառու (Ummaru), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Ռաիկյուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 51 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Ռաիկյուլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Լոզովկա (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
Լոզովկա (Лозівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
Դիվուկ
Դիվուկ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Լոզովկա (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Լոզովկա գյուղում բնակվում էր 256 մարդ։
Դիվուկ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Լոզովկա (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դիվուկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Մոլասորգո
Մոլոսորգո, ղանղուրդան, Ջոնսոնի խոտ, բարի լույս (Sorghum halepense), դաշտավլուկազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա կոճղարմատավոր բույս, մոլախոտ։
Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են սերմերի և արմատների թուրմը։ Կոճղարմատները պարունակում են շաքարներ, օսլա, սպիտակուցներ, ճարպեր, բջջանյութ և այլն։ Սորգոն հայտնի տեխնիկական, պարենային կերաբույս է և անասնակեր։ Բույսի արմատների և կոճղարմատների ջրային թուրմն օգտագործում են նևրալգիայի և ռևմատիզմի բուժման համար։ Բուժական նպատակով այժմ գրեթե չի գործածվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հացազգիներ Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր Կատեգորիա:Խոտաբույսեր Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր Կատեգորիա:Աֆրիկայի բուսականություն Կատեգորիա:Կերաբույսեր
Այգիրյալ
Այգիրյալ (Айгырьял, Айғыръяр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 192 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի բնակավայրեր
Կոլիբելսկոե
Կոլիբելսկոե (Колыбельское), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Չապլիգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1270 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Չապլիգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Թերմոդինամիկայի երրորդ օրենք
Ձևակերպումներ
Թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքը կարելի է ձևակերպել հետևյալ կերպ․
Էնտրոպիայի աճը բացարձակ զրո ջերմաստիճանի դեպքում ձգտում է վերջավոր սահմանի, անկախ նրանից, թե ինչ հավասարակշիռ վիճակում է գտնվում համակարգը․
որտեղ x-ը ցանկացած թերմոդինամիկական պարամետր է։
Թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքը վերաբերում է միայն հավասարակշիռ վիճակներին։
Քանի որ թերմոդինամիկայի երկրորդ օրենքի հիման վրա էնտրոպիան կարելի է սահմանել միայն կամայական ադիտիվ հաստատունի ճշտությամբ (այսինքն՝ սահմանվում է ոչ թե հենց էնտրոպիան, այլ՝ նրա փոփոխությունը)․
թերմոդինամիկայի երրորդ սկզբունքը կարելի է կիրառել էնտրոպիայի ճշգրիտ սահմանման համար։ Ընդ որում հավասարակշիռ համակարգի էնտրոպիան բացարձակ զրոյում համարվում է հավասար զրոյի։
Թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքը թույլ է տալիս գտնել էնտրոպիայի բացարձակ արժեքը, ինչը հնարավոր չէ անել դասական թերմոդինամիկայի սահմաններում (թերմոդինամիկայի առաջին և երկրորդ օրենքների հիման վրա)։ Դասական թերմոդինամիկայում էնտրոպիան կարելի է սահմանել միայն S_0 կամայական ադիտիվ հաստատունի ճշտությամբ, քանի որ իրական չափվում է (S_0) էնտրոպիաների տարբերությունը տարբեր վիճակներում։ Համաձայն թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքի՝ T\to 0 դեպքում ։
1911 թվականին Մաքս Պլանկը ձևակերպեց թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքը որպես բոլոր մարմինների էնտրոպիայի զրոյի վերածվելու պայման ջերմաստիճանը բացարձակ զրոյի ձգտելիս․ ։ Այստեղից S_0=0, ինչը հնարավորություն է տալիս սահմանել էնտրոպիայի և մյուս թերմոդինամիկական պոտենցիալների բացարձակ արժեքները։ Պլանկի ձևակերպումը համապատասխանում է էնտրոպիայի սահմանմանը վիճակագրական ֆիզիկայում համակարգի վիճակի թերմոդինամիկական հավանականության (W) միջոցով․ Բացարձակ զրո ջերմաստիճանում համակարգը գտնվում է հիմնականում քվանտա-մեխանիկական վիճակում։ Եթե այն այլասերված չէ, ապա W=1 (վիճակն իրականացվում է միակ մակրոբաշխումով), և S էնտրոպիան T\to 0 դեպքում հավասար է զրոյի։ Իրականում բոլոր չափումների դեպքում էնտրոպիայի զրոյի ձգտելը սկսում է ի հայտ գալ էապես ավելի շուտ, քան կարող են էական դառնալ մակրոսկոպիկ համակարգի քվանտային մակարդակների դիսկրետությունը և քվանտային այլասերման ազդեցությունը։
Թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքը բացարձակ զրոյում հավասարակշռության մեջ գտնվող համակարգի հատկությունների վերաբերյալ երբեմն ձևակերպվում է նաև հետևյալ կերպ. Կատարյալ բյուրեղի էնտրոպիան բացարձակ զրոյում ճշգրիտ հավասար է զրոյի: Բացարձակ զրոյում (զրո կելվին) համակարգը պետք է լինի նվազագույն հնարավոր էներգիայով վիճակում, և վերը բերված երրորդ օրենքի պնդումը պահպանվում է, պայմանով, որ կատարյալ բյուրեղն ունի միայն մեկ նվազագույն էներգիական վիճակ։ Էնտրոպիան կապված է մատչելի միկրովիճակների թվի հետ և բազմաթիվ մասնիկներից կազմված համակարգի համար քվանտային մեխանիկան նշում է, որ գոյություն ունի նվազագույն էներգիայով միայն մեկ եզակի վիճակ (կոչվում է հիմնական վիճակ ։ Եթե համակարգը լավ սահմանված կարգ չունի, (եթե ամորֆ վիճակում է, օրինակ), ապա գործնականում որոշ վերջավոր էնտրոպիա կմնա, քանի որ համակարգը բերվում է շատ ցածր ջերմաստիճանի ոչ նվազագույն էներգիայով վիճակում։ Այդ հաստատունը կոչվում է համակարգի մնացորդային էնտրոպիա
Բացարձակ զրո ջերմաստիճանի անհասանելիություն
Թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքից հետևում է, որ ջերմաստիճանի բացարձակ զրո արժեքին հնարավոր չէր հասնել էնտրոպիայի փոփոխության հետ կապված ոչ մի վերջավոր պրոցեսում, դրան կարելի է միայն մոտենալ ասիմպտոտիկ, այդ պատճառով թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքը երբեմն ձևակերպվում է որպես բացարձակ զրո ջերմաստիճանի անհասանելիության սկզբունք։
Թերմոդինամիկական գործակիցների վարքը
Թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքից բխում են մի շարք թերմոդինամիկական հետևանքներ․ T\to 0 դեպքում պետք է զրոյի ձգտեն ջերմունակությունները հաստատուն ծավալի և հաստատուն ճնշման դեպքում, ջերմային ընդարձակման գործակիցները և որոշ համանման մեծություններ։ Թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքի ճշտությունը որոշ ժամանակ կասկածի էր ենթարկվում, սակայն ավելի ուշ պարզվեց, ոչ բոլոր թվացյալ հակասությունները (էնտրոպիայի ոչ զրոյական արժեքը մի շարք նյութերում T=0) կապված են նյութի մետաստաբիլ վիճակների հետ, որոնք հնարավոր չէ համարել թերմոդինամիկորեն հավասարակշիռ։
Պատմություն
Թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքը մշակվել է քիմիկոս Վալտեր Նեռնստը 1906–12 թվականներին ու հայտնի է Նեռնստի թեորեմ կամ Նեռնստի պոստուլատ անունով։ Ըստ թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքի՝ համակարգի էնտրոպիան բացարձակ զրոյում հստակ սահմանված հաստատուն է։ Պատճառն այն է, որ համակարգը զրո ջերմաստիճանում իր հիմնական վիճակում է, այնպես որ նրա էնտրոպիան սահմանվում է միայն հիմնական վիճակի այլասերությամբ։
1912 թվականին Նեռնստը օրենքը ձևակերպեց այսպես. "Որևէ պրոցեսի համար հնարավոր չէ հասնել
իզոթերմի վերջավոր քայլերով" :
Թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքի այլընտրանքային տարբերակը ձևակերպել են Հիլբերտ Լյուիսը և Մեռլի Ռանդելը 1923 թվականին.
Այս տարբերակը պնդում է, որ ոչ միայն ΔS-ը կձգտի զրոյի 0 Կ-ում, այլ S-ը նույնպես կձգտի զրոյի, քանի դեռ բյուրեղը միայն մեկ կարգավորվածությամբ հիմնական վիճակում է։ Որոշ բյուրեղներում արատներ են ձևավորվում, ինչը մնացորդային էնտրոպիայի պատճառ է դառնում։ Այս մնացորդային էնտրոպիան անհետանում է, երբ հաղթահարվում են մեկ հիմնական վիճակին անցնելու կինետիկ արգելքները ։
Վիճակագրական մեխանիկայի ստեղծվելու հետ թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքը (ինչպես մյուս օրենքները) հիմնարար օրենքից (ինչը արդարացված էր փորձով) փոխակերպվեց ածանցյալ օրենքի (ածանցված էլ ավելի հիմնական օրենքներից)։ Հիմնական օրենքը, որից գլխավորապես այն ածանցվում է, էնտրոպիայի վիճակագրակա-մեխանիկական սահմանումն է մեծ համակարգերի համար. որտեղ S-ը էնտրոպիան է, kB-ն՝ Բոլցմանի հաստատունը, իսկ \Omega-ն՝ մակրոսկոպիկ դասավորության միկրովիճակները։ Վիճակները հաշվարկվում են բացարձակ ջերմաստիճանի հիմնական վիճակից, ինչը համապատասխանում է S0 էնտրոպիային։
Բացատրություն
Պարզ բառերով ասած՝ թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքը պնդում է, որ մաքուր նյութի կատարյալ բյուրեղի էնտրոպիան ջերմաստիճանը զրոյի ձգտելիս ձգտում է զրոյի։ Կատարյալ բյուրեղի դասավորվածությունը երկարժեքություն թույլ չի տալիս բյուրեղի յուրաքանչյուր մասի տեղադրության ու կողմնորոշման համար։ Բյուրեղի էներգիայի նվազելու հետ առանձին ատոմների տատանումները նվազում են մինչև վերանալը, և բյուրեղը նույնն է դառնում ամենուրեք։
Երրորդ օրենքը բացարձակ մեկնակետ է տալիս ցանկացած այլ ջերմաստիճանում էնտրոպիայի սահմանման համար։ Այս զրոյական կետի նկատմամբ սահմանված համակարգի էնտրոպիան այսպիսով համակարգի բացարձակ էնտրոպիան է։ Մաթեմատիկորեն ասած, ցանկացած համակարգի բացարձակ էնտրոպիան զրո ջերմաստիճանում հիմնական վիճակների թվի և kB=1.38x10−23 JK−1 Բոլցմանի հաստատունի բազմապատիկն է։
Կատարյալ բյուրեղացանցի էնտրոպիան, ինչպես սահմանվում է Նեռնստի թեորեմով, զրո է, պայմանով, որ նրա հիմնական վիճակը միակն է, քանի որ ln(1) = 0: Եթե համակարգը բաղկացած է միանման մեկ միլիարդ ատոմներից և ընկած է կատարյալ բյուրեղի մատրիցի ներսում, մեկ միլիարդ նույնական տարրերի տեղափոխությունների թիվը վերցրած միանգամից մեկ միլիարդով Ω = 1: Այսպիսով
Տարբերությունը զրո է, այսպիսով սկզբնական S0 էնտրոպիան կարող է լինել որևէ ընտրված արժեքը այնքան ժամանակ, քանի դեռ բոլոր մյուս նման հաշվարկները ներառում են այն որպես սկզբնական էնտրոպիա։ Արդյունքում հարմարության համար զրոյի սկզբնական էնտրոպիայի արժեք է ընտրվում S0 = 0:
Օրինակի համար ենթադրենք, որ համակարգը կազմված է 1 գ զանգվածով և 20 գ/մոլ խտությամբ 1 սմ3 նյութից։ Համակարգը բաղկացած է 3x1022 նույնական ատոմներից 0 Կ-ում։ Եթե մեկ ատոմը կլանում է 1 սմ ալիքի երկարությամբ ֆոտոն, ապա այդ ատոմը եզակի է, իսկ մեկ եզակի ատոմի տեղափոխությունները 3x1022 մեջ N=3x1022 է։ Համակարգի էնտրոպիան, էներգիան և ջերմաստիճանը աճում են և կարող են հաշվարկվել։ Էնտրոպիայի փոփոխությունը՝
Թերմոդինամիկայի երկրորդ օրենքից՝
Այսպիսով՝
Հաշվարկենք էնտրոպիայի փոփոխությունը՝
Կրասնի (Նեկլինովսկի շրջան)
Կրասնի (Красный), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Անդրեևո-Մալենտևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Թերմոդինամիկայի երրորդ օրենք
Բացատրություն
Համակարգի էներգիայի փոփոխությունը ε էներգիայով մեկ ֆոտոն կլանելու արդյունքում
է։ Համակարգի ջերմաստիճանը աճում է
Սա կարելի է մեկնաբանել որպես համակարգի միջին ջերմաստիճան 0 < S < 70x10−23 Ջ/Կ ։ Ենթադրվում էր, որ մեկ ատոմ է կլանելու ֆոտոնը, բայց ջերմաստիճանի և էնտրոպիայի փոփոփությունը բնութագրում են ամբողջ համակարգը։
Խախտումներ
Թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքը հաճախ խախտվում է մոդելային համակարգերում։ Այսպես, T\to 0 դասական իդեալական գազի էնտրոպիան ձգտում է մինուս անվերջության։ Դա խոսում է այն մասին, որ ցածր ջերմաստիճաններում իդեալական գազի վիճակի հավասարումը ոչ ճիշտ է նկարագրում իրական գազերի վարքը։
Այսպիսով, թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքը մատնացույց է անում դասական մեխանիկայի և վիճակագրության անբավարարությունը և հանդիսանում է իրական համակարգերի քվանտային հատկությունների մակրոսկոպիկ դրսևորում։
Քվանտային մեխանիկայում և մոդելային համակարգերում թերմոդինամիկայի երրորդ օրենքը հաճախ կարող է խախտվել։ Այդպիսին են բոլոր դեպքերը, երբ կիրառվում է Գիբսի բաշխումը, իսկ հիմնական վիճակը այլասերված է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիճակագրական ֆիզիկա Կատեգորիա:Թերմոդինամիկայի օրենքներ
Լայբնիցի հաշվեմեքենա
Լայբնիցի հաշվեմեքենա, գերմանացի մաթեմատիկոս Գոթֆրիդ Վիլհելմ Լայբնիցի ստեղծած հաշվեմեքենան։
Ստեղծման պատմություն
Գերմանացի մաթեմատիկոս և փիլիսոփա Գոթֆրիդ Վիլհելմ Լայբնիցի մոտ հաշվարկներ կատարող մեքենայի ստեղծման միտքն առաջ եկավ հոլանդացի մաթեմատիկոս և աստղագետ Քրիստիան Հյուգենսի հետ ծանոթությունից հետո։ Հսկայական թվով հաշվումները, որոնք ստիպված էր կատարել աստղագետը, Լայբնիցին հանգեցրեց մեխանիկական սարք ստեղծելու մտքին, ինչև կարող էր հեշտացնել այդպիսի հաշվարկները։ («Քանի որ արժանի չէ այդպիսի հրաշալի մարդկանց ստրուկի նման ժամանակ կորցնել հաշվարկման աշխատանքի վրա, ինչը մեքենայի օգտագործման դեպքում կարելի է վստահել ցանկացածին»)։
Լայբնիցը հաշվեսարքն ստեղծեց 1673 թվականին։ Ինչպես մեկ այլ հաշվիչ մեքենայում՝ գիտնական-գյուտարար Բլեզ Պասկալի Պասկալինայում, թվերի գումարումը կատարվում էր տասական համակարգում միմյանց հետ կապված անվակներով։ Կառուցվածքում շարժական մասի և սանդղավոր անիվը պտտող բռնակի (մեքենայի հետագա տարբերակներում՝ գլան) ավելացումը թույլ էին տալիս գումարման գործողություններ, որոնց օգնությամբ կատարվում էր թվերի բաժանում և բազմապատկում։ Թվերի անհրաժեշտ քանակությամբ կրկնվող գումարը կատարվում էր ավտոմատ կերպով։
Մեքենան Լայբնիցը ցուցադրեց Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայում և Լոնդոնյան թագավորական հասարակությանը։ Ստեղծվել են երկու նախատիպ, մինչ այսօր պահպանվել է միայն մեկը Գերմանիայի Ներքին Սաքսոնիայի Հանովերում (Niedersächsische Landesbibliothek): Մի քանի ավելի ուշ ստեղծված պատճենները գտնվում են Գերմանիայի թանգարաններում, օրինակ՝ Մյունխենի Գերմանական թանգարանում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հաշվողական տեխնիկա
Rockstar India
Rockstar India, համակարգչային խաղերի մշակմամբ զբաղվող ընկերություն, որը տեղակայված է Հնդկաստանի Կառնատակա նահանգի Բանգալոր քաղաքում։ Ընկերությունը համարվում է Rockstar Games-ի մասաճյուղը և բացվել է 2016 թվականի օգոստոսին ։ 2019 թվականի մայիսին ստուդիան գնեց Dhruva Interactive ընկերությունը ։
Մինչև պաշտոնական բացումը ստուդիան մասնակցություն է ունեցել մի շարք խաղերի մշակմանը այդ թվում՝ Red Dead Redemption, L.A. Noire, Max Payne 3 և Grand Theft Auto V ։
ITV
ITV (Այ-թի-վի) (Independent Television) - Մեծ Բրիտանիայում տեղակայված հեռուստացանց։
Rockstar India
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր Կատեգորիա:Ընկերություններ Կատեգորիա:Ստուդիաներ
Հունգարիայի դրոշ
Հունգարիայի դրոշ, Հունգարիայի պետական խորհրդանիշներից մեկը։ Իրենից ներկայացնում է ուղղանկյուն պաստառ, կարմիր, կանաչ, և սպիտակ գույներով (վերևից ներքև), հավասարաչափ հորիզոնական շերտեր ունեցող ուղղանկյուն պաստառ, լայնքի և երկայնքի 1։2 հարաբերակցությամբ։
Գույները համընկնում են Հունգարիայի գերբի գույների հետ։
Կարմիր գույնը խորհրդանշում է հանուն Հունգարիայի անկախության թափված արյունը։ Սպիտակ գույնը խորհրդանշում է հունգարացիների բարոյական մաքրությունը և իդեալների վեհությունը։ Կանաչ գույնը երկրի լավ ապագայի հույսի խորհրդանիշը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ Կատեգորիա:1957 դրոշներ
Ֆուրվիերի Աստվածամոր բազիլիկ տաճար
Ֆուրվիերի Աստվածամոր բազիլիկ տաճար (Basilique Notre-Dame de Fourvière), մեծ բազիլիկ, գտնվում է Լիոնում։ Այն կառուցվել է մասնավոր միջոցներով 1872-1884 թվականներին և գերիշխող դիրք է գրավում քաղաքի տեսարանում։ Տաճարի զբաղեցրած վայրը ժամանակին Տրայանոսի հռոմեական հավաքավայրն էր` «forum vetus» (հին ֆորում), այստեղից էլ եկել է անվանումը։
Քաղաքի դերը պատմության և կյանքի մեջ
Ֆուրվիերը նվիրված է Մարիամ Աստվածածնին, որին վերագրվում է Լիոն քաղաքի փրկությունը՝ 1643 թվականին Եվրոպան պատած բուբոնիկ ժանտախտից ։ Ամեն տարի դեկտեմբերի սկզբին (դեկտեմբերի 8 Անարատ հղիացման օրը) Լիոնը շնորհակալություն է հայտնում Աստվածածնին քաղաքը փրկելու համար՝ ամբողջ քաղաքում մոմեր վառելով, որը կոչվում է Լյումերեսի տոնակատարություն կամ Լույսերի փառատոն (Fête des Lumières or the Festival of Lights) : Քաղաքի փրկության բազում դեպքեր ևս վերագրվում են Սուրբ Կույսին, ինչպես 1832 թվականին խոլերայի համաճարակը կամ 1870 թվականին Պրուսական արշավանքը ։
Ֆրանս-պրուսական պատերազմի ընթացքում (1870–ից 1871 թվականներ) պրուսական ուժերը, գրավելով Փարիզը, առաջ էին շարժվում դեպի հարավ՝ Լիոն։ Նրանց դադարի հայտարարումն ու նահանջը եկեղեցու կողմից ևս վերագրվեց Մարիամ Աստվածածնի բարեխոսությանը։
Քննարկելով նման բարդ և արժեքավոր տաճարի կառուցման պատճառները` ճարտարապետներից մեկն ասել է, որ «Փարիզի և Լիոնի կոմունայի արձագանքը հաղթական հուշարձաններն էին՝ Մոնմարտրում գտնվող Սակր Կյուրը և Ֆուրվիերի բազիլիկ տաճարը, որոնք երկու քաղաքներում էլ գերիշխող տեղ են զբաղեցնում։ Տաճարները կառուցվել են մասնավոր միջոցներով` որպես նախկին երկրպագության հսկա կառույցներ` Աստծուն շնորհակալություն հայտնելու սոցիալիստների նկատմամբ տարած հաղթանակի և ժամանակակից Ֆրանսիայի մեղքերի քավության համար »:
Նախագծում և կառուցում
Բազիլիկի դիզայնը, որի հեղինակը Պիեռ Բոսանն է, գալիս է ինչպես ռոմանական, այնպես էլ բյուզանդական ճարտարապետությունից՝ երկու ոչ գոթական մոդելներից, որոնք ժամանակին անսովոր ընտրություն էին։ Տաճարն ունի չորս հիմնական աշտարակներ և զանգակատուն, որի վերնամասում տեղադրված է Մարիամ Աստվածածնի ոսկեզօծ արձանը։ Այն առանձնանում է նուրբ խճանկարներով, հոյակապ վիտրաժներով և Սուրբ Հովսեփի գետնադամբարանով։
Ֆուրվիերը իրականում բաղկացած է երկու եկեղեցուց` տեղակայված մեկը մյուսի վրա։ Վերին սրբարանը զարդարված է ավելի ակներև, քան ստորին մասը։ Բազիլիկի վրա աշխատանքը սկսվել է 1872-ին և ավարտվել 1884 թվականին։ Վերջին փոփոխությունները արվել են 1964 թվականին։
Բոսանի առաջին էսքիզները բազիլիկի համար թվագրվում են 1846 թվականին։ Այդ ժամանակ նա Պալերմոյում էր ։
Տաճարը ձեռք է բերել «գլխիվայր փիղ» տեղական մականունը, քանի որ շենքը կարծես փղի մարմին լինի, իսկ չորս աշտարակները՝ նրա ոտքերը։
Բազիլիկի երգչախումբ
Սուրբ Մարկոսի (Les Petits Chanteurs de Saint-Marc) մանկական երգչախումբը բազիլիկի պաշտոնական երգչախումբն է։ Այս երգչախումբը հայտնի դարձավ «Les Choristes» ֆիլմի պրիմերիայից հետո։ Երգչախմբի ղեկավարն է պարոն Նիկոլաս Պորտը։
Ռադիոյի ալեհավաքներ
1982 թվականից աշտարակում տեղադրված էին «Radio Fourvière» ալեհավաքները՝ «Radio chrétiennes francophones»-ի նախորդը։
Ֆուրվիերի Աստվածամոր տաճարի սրբավայր
Ֆուրվիերը միշտ եղել է հայտնի վայր ուխտագնացության համար։ 1170 թվականից ի վեր Ֆուրվիերն ունի տաճար՝ նվիրված Տիրամորը։ Մատուռը և շենքի հատվածներ վերակառուցվել են տարբեր ժամանակներում, վերջին հիմնական աշխատանքները կատարվել են 1852 թվականին, երբ նախկին զանգակատունը փոխարինվեց աշտարակով` պսակված Ջոզեֆ-Ուգո Ֆաբիշի ստեղծած Մարիամ Աստվածածնի ոսկե արձանիկով (1812–ից 1886 թվականներին) ։
1816 թվականի հուլիսի 23-ին տասներկու Մարիստ ասպիրանտներ, սրբեր և սեմինարիստներ բարձրացան բլուրը, որտեղ գտնվում էր Ֆուրվիերի Սուրբ Տիրամոր սրբավայրը, և խոստացան ստեղծել Մարիստների հասարակություն` անելով զոհաբերություն, մինչդեռ Ջան-Կլոդ Կուրվելը պատարագ էր մատուցում ։
1851 թվականի հունվարի 21-ին Փիթեր Ջուլիան Էյմարդը աղոթեց Ֆուրվիերի Սուրբ Տիրամոր սրբավայրում և ոգեշնչվեց ստեղծել Օրհնյալ հաղորդության միաբանությունը ։
Երբ Լիոն քաղաքը փրկվեց ֆրանս-պրուսական պատերազմից (1870 թվական), համայնքը պարտավորվեց կառուցել ներկայիս բազիլիկը հնագույն մատուռի կողքին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բազիլիկ եկեղեցիներ ըստ երկրի Կատեգորիա:Բազիլիկ եկեղեցիներ ըստ քաղաքի Կատեգորիա:Ֆրանսիայի եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կաթոլիկ եկեղեցիներ Կատեգորիա:Լիոնի շենքեր և կառույցներ
Էմաս
Էմաս (Emas), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Պարաիբա նահանգի Սերտանի մարզում։ Մտնում է Պիանկո գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 3011 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 240,898 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 12,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Պարաիբա նահանգի բնակավայրեր
(2083) Սմիթեր
(2083) Սմիթեր (Smither), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի նոյեմբերի 29-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,871903 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7763 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 1,9675 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 935,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,384839 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 18,46° անկյուն։
Սմիթեր աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1973 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու ներքին մասի աստերոիդներ
(9942) 1989 TM1
(9942) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Ցուտոմու Հիոկիի և Նոբուհիրո Կավասատոյի կողմից Օկուտամայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,596878 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1673 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0264 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1528,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,23552 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,93° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ցուտոմու Հիոկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Նոբուհիրո Կավասատոյի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Շան դռնակ
Շան դռնակ, 2007 թվականի նկարված ռուսական մուլտֆիլմ, որը ստեղծել է ռեժիսոր Նատալյա Մալգինան՝ Կոնստանտին Սերգիենկոյի «Ցտեսություն, կիրճ» պատմվածքի հիման վրա։
Սյուժե
Շների ոհմակը ապրում էր քաղաքի ծայրամասում գտնվող կիրճում։ Սրանք առանց տեր մնացած շներ էին։ Ծեր շուն Խրամոյը նրանց պատմում է, որ եթե գտնեն կլոր շան դռնակը, կիրականանա ամենանվիրական ցանկությունը։ Շիկակարմիր Գորդի շունը գտնում է շրջանակը, բայց խմբի առաջնորդը՝ Չյորնին միայն ծիծաղում է նրա վրա։ Գալիս է աշուն։ Գորդին լիզում էր վիրավորված թաթը։ Մի մարդ անցնում էր կողքով և տեսնելով վերքը՝ շանը կանչում է իր հետևից, կերակրում, մշակում և վիրակապում նրա թաթը։ Պարզվում է, որ մարդը նկարիչ է։ Գորդի շունը շատ էր հարգում Յամամոտո կատվին։ Կատուն սիամական էր և արտահայտում էր շատ խելացի մտքեր։ Գորդին դեռ հարգում էր ծեր Խրամոյ շանը, որը միշտ կարող էր ինչ-որ հետաքրքիր բան պատմել։ Խրամոյը բոլորովին թուլացել էր, ողջ ոհմակը գալիս է նրան հրաժեշտ տալու, և ծեր շունը սատկում է։ Շները ոռնում են կիրճում։ Թափքում վանդակով մեքենայով գալիս են որսորդները և բռնում ողջ ոհմակին։ Նկարիչը վազում և պաշտպան է կանգնում շիկակարմրավուն շանը։ Նա ասում է․ «Սա իմ շունն է» և կարմրավունին տանում է տուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2007 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր շների մասին
Կրասնի Դեսանտ (Նեկլինովսկի շրջան)
Կրասնի Դեսանտ (Красный Десант), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Պոլյակովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Արվեստների կամուրջ
Արվեստների կամուրջ (pont des Arts կամ passerelle des Arts), առաջին մետաղյա կամուրջն է Փարիզում՝ կառուցված Սենի վրա, ուղիղ գծով կապում է Ֆրանսիայի ինստիտուտը (որի մասը համարվում է հայտնի Ֆրանսիական ակադեմիան) և Լուվրովսկի ամրոցի քառակուսի բակը՝ անվանված «Արվեստների ամրոց» Առաջին կայսրության ժամանակ։
Պատմություն
Արվեստների կամուրջը ստեղծվել է Նապոլեոնի հրամանով՝ 1801-1804-ական թվականներին։ Իր անվանումը կամուրջը ստացել է Լուվրից, որը XIX դարում անվանում էին Արվեստների Ամրոց՝ ի հաշիվ այնտեղ հավաքված արվեստի նմուշների։ Կառուցման համար անհրաժեշտ եղավ 787 655 ֆրանկ ու 65 սանտիմ։ Բացման օրը կամրջի մոտ հավաքվել էին 64 000 փարիզաբնակներ, որպեսզի կամրջի վրա քայլող առաջիններից մեկը լինեն։ Մինչ 1848 կամրջից օգտվելու համար պահանջվում էր վճար (մեկ սու)։
1852 թվականին իտալացի ճարտարապետ Լուի Վիսկոնին, որին Նապոլեոն III-ը Լուվրի հետ կապված աշխատանք էր հանձնարարել, պիտի զբաղվեր Արվեստների կամրջի վերակառուցմամբ։ Ծրագրված էր քանդել կամարներից մեկը, որը կապված էր Կոնտի առափնյա ընդլայնման հետ (Quai de Conti)։ Վիսկոնտիի անսպասելի մահվանից հետո նրա աշխատանքը ստանձնեց Էկտոր Լեֆյուելը։ Հենց նրա ղեկավարության ներքո կամուրջը մի քանի տարում ընդլայնվեց (1871-1876 թվականներին)։
Առաջին և Երկրորդ աշխարհամարտերի ժամանակ կամուրջը լրջորեն տուժեց ռմբակոջություններից։ Կամրջի հետ բախվեցին նաև նավեր. վերջին բախումը տեղի է ունեցել 1979 թվականին, որի հետևանքով կամրջի մեծագույն հատվածը տուժեց։ Այդ ամենը բերեց կամրջի վերակառուցմանը. 1977 թվականին այն փակվեց և 1981-1984-ականներին վերակառուցվեց Լուի Արետչայի կողմից(Louis Arretche), որը շեղվեց նախնական ծրագրից։ Բեկորների քանակը տասից կրճատվեց յոթ, որպեսզի Արվեստների կամուրջը համապատասխանեցվի Նոր կամրջի հետ։ 1984 թվականի հունիսի 27-ին Փարիզի մէր Ժակ Շիրակը հանդիսավորությամբ բացեց նոր կամուրջը։
Այժմ Արվեստների կամուրջը հաճախ օգտագործվում է նկարիչների և գեղանկարիչների կողմից՝ ծառայելով ստուդի բաց երկնքի տակ, որտեղ էլ նրանք տեղադրում են իրենց աշխատանքները։ Ամռանը Փարիզցիները կազմակերպում են պիկնիկներ կամրջի վրա։
Գրականության մեջ
Հիշատակությունները կամրջի մասին հանդիպում են Բալզակի «Շագրենի կաշին» վեպում, Շառլ Նոդյեի «Գրքամոլ» գրքում, Կորտասարի «Խաղ դասականները վրա» աշխատանքում։
Ավանդույթներ
XX դարի վերջում սիրահարները սկզբնավորել են ավանդույթ. ի նշան հավատարմության՝ նրանք կամրջին ամրացնում են կողպեք, հաճախ իրենց անուններով, իսկ բանալին նետում Սենը։ «Սիրո կողպեքների» թիվը աճեց այն աստիճան, որ վտանգեց կամրջի ցանկապատերը. 2014 թվականի ամռանը կողպեքների քաշից ցանկապատը փլվեց ։ Բացի այդ, Փարիզի իշխանությունները մտահոգված են Սենի ջրի էկոլոգիական վիճակով՝ նետված բանալիների պատճառով։ Էքսպերիմենտի շրջանակներում ցանկապատի հատվածը փակվել է հատուկ ապակիով, սակայն վերջնական որոշում չի կայացվել ։
Աբակոստ
Աբակոստ (à bas le costume)` հագուստ որը 1972-1990 թվականներին,Սեսե Սեկո Մաբուտուի կառավարման տարիներին, խորհուրդ էր տրվում հագնել Զաիրի բնիկներին (այդ ժամանակ արգելված համարվող եվրոպական հագուստի փոխարեն)։ Այս հագուստը նախատեսված էր միայն տղամարդկանց համար։ Մաբուտուի ինչպես նաև այլ մարդկանց կարծիքով այս հագուստը պետք է ծառայեր որպես խորհրդանշան գաղութային անցյալը մոռանալու համար (ինչպես նաև այնպիսի արարողություններ, ինչպիսիք են գաղութային ժամանակահատվածի հուշարձանների ոչնչացումը և հին, ավանդական խոհանոցի ասպարեզ բերումը) :Վարկածներ կան, որ Աբակոստը դիզայնավորել է հենց Մաբուտուն ։
Արվեստների կամուրջ
Ավանդույթներ
2015 թվականի հունիսին եկավ սև օր սիրահարների և սպիտակ՝ գռեհիկության դեմ պայքարողների համար. Փարիզի իշխանությունները ապամոնտաժեցին մի քանի տասնյակ հազար կողպեքներ, որոնց թիվը գերաճել էր վերջին մի քանի տարում։ Առաջին հայացքից անմեղ թվացող ավանդույթը, հանուն անխզելի կապերի կողպեքի բանալին նետել Սենը, իրականում սպառնում էր պատասխանել ողբերգությամբ, որովհետև երկաթեղենի ամբողջ քանակությունը կազվել է մոտ 45 տոննա և սպառնում էր կամրջի հիմնահատակ փլուզմանը։
Աբակոստ
«Դասական Աբակոստը» իրենից ներկայացնում է երկգույն կոստյում՝ ֆրենչ` կոստյումի նմանությամբ, որն ընդունված էր կրել շարֆերի հետ՝ փողկապի փոխարեն ։ Այս կոստյումը հիմականում կարվում էր մուգ կտորից։ Հետազոտողների մեծ մասը գտնում է, որ այս կոստյումը շատ նմանություններ ունի ֆրենչ Մաո կոստյումի հետ ։
Արվեստների կամուրջ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փարիզի կամուրջներ
Այգուլևո
Այգուլևո (Айгулево, Айгөл), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 666 մարդ։
Արտաշես Կարինյան
Արտաշես Բալասիի Կարինյան (Գաբրիելյան), խորհրդային կուսակցական ու պետական գործիչ, գրականագետ, պատմաբան։ ՀԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1956) , Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1976)։
Կենսագրություն
Սկսած 1905 թվականից, երբ դեռևս գիմնազիայի աշակերտ Կարինյանը մասնակցում էր Բաքվի բանվորական գործադուլներին ու աշակերտական շարժումներին և խմբագրում «Набат» հանդեսը, նրա գործունեությունն անխզելիորեն կապվում է Լենինյան բոլշևիկյան կուսակցության պատմության հետ։ 1906 թվականից նա հեղափոխական պայքարի ոլորտներում էր, իսկ 1907 թվականին ընդունվել է ՌՍԴԲ կուսակցության շարքերը։ 1910 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Հեղափոխական, կուսակցական աշխատանք է տարել Պետրոգրադում ու Բաքվում։ Մասնակցել է 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությանը և Հոկտեմբերյան հեղափոխության համար մղվող պայքարին։ 1918 թվականին՝ Բաքվի կոմունայի արդարադատության կոմիսար։ Այնուհետև աշխատել է Մոսկվայում Հայկական գործերի կոմիսարիատում։ 1921 թվականին՝ ՀԻՍՀ արդարադատության ժողկոմ։ 1923-1924 թվականներին ՀՒՍՀ Կենտգործկոմի նախագահի տեղակալն էր, 1924-1928 թվականներին՝ նախագահը։ Հետագայում եղել է ՀամԿ(բ) կ Անդրերկրկոմի պատմության ինստիտուտի տնօրենի տեղակալ, ՀՍՍՀ լուսժողկոմի տեղակալ, ապա աշխատել ՀՍՍՀ ԳԱ Մ. Աբեղյանի անվան գրականության և պատմության ինստիտուտներում։ 1956 թվականին ընտրվել է ՀՍՍՀ ԳԱ իսկական անդամ։ 1960-1963 թվականներին՝ ՀՍՍՀ ԳԱ հասարակական գիտությունների բաժանմունքի ակադեմիկոս քարտուղար, 1963-1965 թվականներին՝ ակադեմիայի փոխպրեզիդենտի պաշտոնակատար։ Եղել է ՍՍՀՄ Մինիստրների խորհրդին առընթեր գրականության և արվեստի գծով Լենինյան մրցանակների կոմիտեի անդամ։
Աշխատություններ
1906 թվականից սկսած Կարինյանը հրապարակախոսական հոդվածներով հանդես է եկել բոլշևիկյան «Կայծ», «Պրավդա», «Պուտ պրավդի», «Բակինսկի ռաբոչի» պարբերականներում։ 1917 թվականին խմբագրել է Բաքվի սովետի «Տեղեկագիր»-1918-1919 թվականներին՝ Մոսկվայի «Կոմունիստ» և «Կարմիր դրոշակ» պարբերականները, 1929-1930 թվականներին՝ «Անդրկովկասի ժողովրդական տնտեսություն» ամսագիրը և «Նոր ուղի» հանդեսը։ 1906 թվականին լույս է տեսել նրա «Գրականություն և կյանք» գրքույկը, 1928 թվականին՝ «Դեմքեր և դեպքեր» աշխատությունը ։
Հրապարակախոսական գործունեություն
1925 թվականին հրատարակվել է նրա «Իմպերիալիստական պատերազմը և Հայաստանը» հոդվածաշարը, որտեղ քննադատել է այսպես կոչված՝ արևմտյան իմպերիալիզմի դերը արևմտահայության ողբերգության մեջ։ 1926 թվականին տպագրված «Հայ ազգայնականների ուղին» ժողովածուում զետեղված հոդվածներով Ա. Կարինյանը պատասխանել է արտասահմանյան թերթերում հրապարակված այն հոդվածների հեղինակներին, որոնք արդարացնելով դաշնակցության քաղաքականությունը, փորձում էին նսեմացնել բոլշևիզմի դերը հայ ժողովրդի փրկության գործում։ 1928 թվականին Կարինայանը հրապարակում է «Նացիոնալիզմի «Նոր դիրքերը» բրոշյուրը, որտեղ զետեղված հոդվածներում քննարկվում էին այդ օրերի հրատապ քաղաքական հարցերը։
Գրականագիտական գործունեություն
Կարինյանը զբաղվել է 19-րդ դարի 60-ական թվականների հայ գրական-հասարակական մտքի հետազոտությամբ («Միքայել Նալբանդյանը և 19-րդ դարի 60-ական թվականների ռուս առաջավոր գործիչները», 1949), հայ պարբերական մամուլի պատմությամբ։ Գրականության խնդիրներին են նվիրված «Գրական արձագանքներ» (1955), «Դրական-քննադատական հոդվածներ» (1962), «Հովհաննես Թումանյան» (1971), «Եղիշե Չարենց» (1972) աշխատությունները։ Հայ ժողովրդի պատմության նոր ու նորագույն շրջանների և Հայաստանի կոմկուսի պատմության հարցերն են քննարկված Կարինյանի «Իմպերիալիստական պատերազմը և Հայաստանը» (1924), «Ստեփան Շահումյան» (1925), «Հեղափոխական և ազգային շարժումները Անդրկովկասում 1905 թվականին» (1927) աշխատություններում։ Կարինյանը անդրադարձել է ռուս, և եվրոպական դասական ու ժամանակակից գրականությանը, ուսումնասիրություններ է նվիրել Ա. Չեխովի, Մ. Գորկու, Տ. Շևչենկոյի ստեղծագործություններին։ Արտաշես Կարինյանն առանձին ակնարկներ է նվիրել Աբովյանի, Շիրվանզադեի, Չարենցի, Տերյանի, Արազու ստեղծագործություններին։ Քաջածանոթ սովետական երկրի բազմազգ ժողովուրդների և եվրոպական երկրների գրականությանն ու մշակույթին, Կարինյանը նույն խորությամբ է գրել Ա. Ռադիշչևի և Տ. Շևչենկոյի, Բայրոնի և Ստենդալի, Ռ. Ռոլանի ստեղծագործության մասին։ Սակայն նրան հավասարաչափ հոգեհարազատ են եղել նաև Պուշկինի պոեզիան և Գոգոլի արձակը, Նեկրասովի և Չեխովի, Գորկու և Չուկովսկու ստեղծած համամարդկային արժեքները։
Պարգևատրվել է Լենինի և Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշաններով ։ ԽՄԿԿ անդամ 1907 թվականից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Ունակվեռե
Ունակվեռե (Unakvere), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Կիո շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Կիո շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Տեքս
Տեքս ( - գործել, հյուսել), մանրաթելերի կամ թելերի գծային խտության արտահամակարգային միավոր, որն արտահայտվում է զանգվածի և երկարության հարաբերությամբ․ 1 տեքսը = 1 գ/կմ = 1 մգ/մ։ Բնութագրում է համասեռ նյութերի հաստությունը։
Կատեգորիա:Թելեր Կատեգորիա:Չափման միավորներ
Դորտքիլիա
Դորտքիլիա, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Կրասնի Պախար (Նեկլինովսկի շրջան)
Կրասնի Պախար (Красный Пахарь), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Լակեդեմոնովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Մաքսիմ Ռիլսկի
Մաքսիմ Ֆադեևիչ Ռիլսկի (Максим Тадейович Рильський, ), ուկրաինացի խորհրդային բանաստեղծ, հասարակական գործիչ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր։ ՈՒԽՍՀ ԳԱ (1943) և ԽՍՀՄ ԳԱ (1958) ակադեմիկոս։ ԽՄԿԿ անդամ՝ 1943 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է գիտնական-ազգագրագետի ընտանիքում։ Սովորել է գիմնազիայում, իսկ այնուհետև՝ Կիևի համալսարանի բժշկական և պատմաբանասիրական ֆակուլտետներում։ Որոշ ժամանակ զբաղվել է մանկավարժությամբ։ 1910 թվականին հրատարակել է «Սպիտակ կղզիներում» բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն ։
1920-ական թվականներին պատկանել է ուկրնեոդասականների խմբավորմանը («Փոթորկի ու ձյան միջով», 1925, «Տասներեքերորդ գարունը», 1926, «Երբ միանում են ճամփաները», 1929, «Ձայն և արձագանք», 1929, բանաստեղծությունների ժողովածուներ) 1930-ական թվականների սկզբներին կտրուկ շրջադարձ է կատարել դեպի արդիականությունը, դեպի խորհրդային հայրենասիրության ու ժողովուրդների բարեկամության թեմաները («Կշեռքի նշանը», 1932, «Կիև», 1935, «Այգեկութ», 1940, ժողովածուներ)։
Լույս է ընծայել ավելի քան հարյուր գիրք, որտեղ ամփոփված են նրա բանաստեղծությունները, պոեմները, թարգմանությունները, գրականագիտական հոդվածներն ու ուսումնասիրությունները։ Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով ։
Եղել է Ուկրաինական ԽՍՀ ԳԱ արվեստագիտության, բանահյուսության և ազգագիտության ինստիտուտի տնօրեն։ Բազմիցս ընտրվել է ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։
Ժիտնիկի (գյուղ, Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջան)
Ժիտնիկի (Житники), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1560 թվականին։
Նաումենկո (գյուղ, Չեռնյախովսկի շրջան)
Նաումենկո (Науменка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռնյախովսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1590 թվականին։
Ժիտնիկի (գյուղ, Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ժիտնիկի գյուղում բնակվում էր 339 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2433 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 139,33 մարդ/կմ²։
Նաումենկո (գյուղ, Չեռնյախովսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Նաումենկո գյուղում բնակվում էր 46 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1136 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 40,49 մարդ/կմ²։
Ժիտնիկի (գյուղ, Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1560 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նաումենկո (գյուղ, Չեռնյախովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռնյախովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1590 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:1868 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պիլգավայամ
Պիլգավայամ  (Пылгаваям), գետ Ռուսաստանում, Կամչատկայի հյուսիս-արևմուտքում։ Հոսում է Կարագինսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 43 կմ է։
Մաքսիմ Ռիլսկի
Կենսագրություն
Մաքսիմ Ռիլսկին փայլուն թարգմանիչ էր և թարգմանական արվեստի տեսաբան։ Նա ուկրաինացի ընթերցողին ծանոթացրել է ռուս և համաշխարհային գրականության բազմաթիվ ստեղծագործությունների հետ։ Հայ գրողներից թարգմանել է Խաչատուր Աբովյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Եղիշե Չարենցի, Սողոմոն Տարոնցու, Սարմենի, Հովհաննես Շիրազի, Գուրգեն Բորյանի և այլոց ստեղծագործությունները։ Հոդվածներ է գրել Ավետիք Իսահակյանի և Եղիշե Չարենցի մասին։
Պիլգավայամ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Մաքսիմ Ռիլսկի
Կենսագրություն
1954 թվականի սեպտեմբերին Մաքսիմ Ռիլսկին եղել է Հայաստանում ։
Պիլգավայամ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Մաքսիմ Ռիլսկի
Պարգևներ
ԽՍՀՄ պետական մրցանակով (1943) են նշանավորվել նրա «Խոսք մայր հայրենիքի մասին», «Ցայգալույս», «Լուսավոր զենք» ժողովածուները։
Պիլգավայամ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Աստերոիդների ցանկ (115901-116000)
Աստերոիդների ցանկ (115801-115900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (116001-116100)
Կոլիշլեյ
Կոլիշլեյ (Колышлей), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Պենզայի մարզի Կոլիշեյսկի շրջանի կազմում։
Աբխազիայի պետական հեռուստառադիոընկերություն
Աբխազիայի պետական հեռուստառադիոընկերություն (հապավում՝ ԱՊՀՌԸ, АҦСНЫТӘИ АҲӘЫНҬҚАРРАТӘ ТЕЛЕРАДИОЕИЛАХӘЫРА, Абхазская государственная телерадиокомпания), պետական ՀՌԸ Աբխազիայում։ Հասանելի է Աբխազիայի ողջ տարածքում, եթեր է հեռարձակվում ամեն օր 20։00-24։00 ժամերին։ Մնացած ժամանակ հեռուստաալիքի հաճախականությամբ հեռարձակվում է ռուսաստանյան Կուկտուրա հեռուստաալիքի հաղորդումները։
Կոլիշլեյ
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8313 մարդ։
Բյուզանդ Թոփալյան
Բյուզանդ Հովհաննեսի Թոփալյան, ֆրանսահայ բանաստեղծ, նկարիչ, խմբագիր։
Կոլիշլեյ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1896 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պենզայի մարզի Կոլիշեյսկի շրջանի բնակավայրեր
Աբխազիայի պետական հեռուստառադիոընկերություն
2003 թվականին ընկերությունը պարգըատրվել է երկրորդ կարգի «Պատիվ և փառք» օրդենով Աբխազիայի ազգային շահերը սատարելու և Աբխազիայի հանրապետության պետականության ամրապնդման մեծ ավանդի համար ։
2011 թվականի հոկտեմբերի 14-ից նախագահ Գուրամ Ամկուաբը հեռուստաընկերության նախագահի պաշտոնակատար նշանակեց Միրոն Կվարացխելիին, իսկ նույն թվականի նոյեմբերի 24-ին նախագահի պաշտոնը զբաղեցրեց Ալխաս Չոլոկուան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աբխազիայի հեռուստաընկերություններ
Շակիա Գանն
Շակիա Գանն (Sakia Gunn, ), 15-ամյա աֆրոամերիկացի լեսբուհի Նյուարկից (Նյու Ջերսի, ԱՄՆ), որը դանակով մահացու վիրավորվել է այն բանից հետո, երբ հայտնել է իր սեռական կողմնորոշման մասին։
Սպանություն
Շակիան իր ընկերուհու հետ ավտոբուսի էր սպասում, երբ նրանց մոտեցան երկու տղամարդ՝ ծանոթանալու ակնկալիքով։ Աղջիկները մերժել նրանց, ասելով, որ նրանք լեսբուհիներ են։ Վեճ է ծագում, որի արդյունքում Շակիան դանակով ծանր վնասվածք է ստանում կրծքի հատվածում։ Դրանից հետո մարդասպանները մեքենայով դիմել են փախուստի՝ աղջկան թողնելով այդ վիճակում։ Շակիայի ընկերուհիները ավտոմեքենա են կանգնեցրել և նրան տեղափոխել մոտակայքում գտնվող հիվանդանոց, որտեղ նա մահացել է ծանր վնասվածքներից ։
Դատարանի դատավճիռը
Հանցագործներից մեկը՝ 29-ամյա Ռիչարդ Մակկաֆը, ձերբակալվել է 2003 թվականի մայիսի 16 և ճանաչվել սպանության ականատեսների կողմից ։ Սպանությունը «ատելության հանցանք» էր, ինչը դարձավ ծանրացուցիչ հանգամանք ։ 2005 թվականի ապրիլի 21-ին Ռիչարդ Մակկաֆը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել է 20 տարվա ազատազրկման ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կանայք
Բյուզանդ Թոփալյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1902 թվականին Այնթապում։ Հասուն տարիքում՝ 1930-ական թվականներին հաճախել է Ժյուլիանի և Գրանդ Շոմիեր ակադեմիաները։ Դեռևս ակադեմիա հաճախելու տարիներից նրան հոգեհարազատ է եղել ստեղծագործական կյանքը ։
Ստեղծագործական կյանք
Բյուզանդը, ապրելով Փարիզում, հրատարակել է «Անդաստան» հանդեսը և մասնակցել «Մենք» գրական խմբի համանուն պարբերականի լույսընծայմանը Շահան Շահնուրի հետ։ Նրա ստեղծագործություններից են «Այգահանդես» (1930), «Արևագալ» (1936), «Համայնական սեր» (1950), «Հրաախղություն» (1952), «Արձանագիր» (1959, նույնը լույս է տեսել նաև ֆրանսերեն "jinserit", 1962), «Լուսածնունդ» (1964), ժողովածուները։ Ունի ֆրանսերենով հրատարակված մեկ գիրք՝ «Աշխարհի օրը» (1959 "Le joure du Monde")։ Նրա ստեղծագործական կյանքը չի սահմանապակվել միայն ժողովածուներով և գրքերով։ Նա ուներ նաև նկարչական հակումներ, և իր ժողովածուների մեծ մասը նկրազարդել է ինքը։ Նրա աշխատանքներից է «Ձիավորներ» (1956), «Հեծյալն աշտարակի մոտ» (1960), «Կանաչ տեսիլ» (1969), որոնց մեջ արտացոլված էր հեծյալների նկարաշարերը և ծովափնյա բնանկարներ։
Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել Փարիզում (1961), Բեյրութում (1967) նաև Երևանում (1969)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆրանսահայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Կուզմինկա (Նեկլինովսկի շրջան)
Կուզմինկա (Кузьминка), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանում։ Մտնում է Սովետինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Նեկլինովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Վիլկիցկու նեղուց
Վիլկիցկու նեղուց, Թայմիր թերակղզու և Հս․ Երկիր կղզեխմբի միջև, միացնում է Կարայի և Լապտևների ծովերը։ Երկարությունը մոտ 130 կմ է, նվազագույն լայնությունը՝ 56 կմ, խորությունը՝ մինչև 210 մ։ Վիլկիցկու նեղուցում ամբողջ տարին հանդիպում են լողացող սառույցներ։ Հայտնաբերվել է 1914 թվականին։ Անվանվել է ռուս հիդրոգրաֆ Բ. Վիլկիցկու պատվին։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի նեղուցներ Կատեգորիա:Լապտևների ծով Կատեգորիա:Կարայի ծով
Սահակ Կիրակոսյան
Սահակ Կիրակոսյան, հայ լրագրող, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1947 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1919 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Ալաշկերտի գավառի Երիցու գյուղում։ 1914 թվականին ընտանիքով գաղթել է Հարավային Կովկաս և բնակություն հաստատել Թիֆլիսում։ Այստեղ բանվորություն է արել Զարդարյանի կաշեգործարանում, ապա՝ Քյոռօղլյանների տեքստիլ ֆաբրիկայում։
Նրա առաջին հոդվածները տպագրվել են Թիֆլիսում լույս տեսնող «Կարմիր աստղ» և «Մարտակոչ» թերթերում։ 1926 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի իրավատնտեսագիտական ֆակուլտետը։ 1931-1933 թվականներին սովորել է Մոսկվայի կարմիր պրոֆեսուրայի գրականության և արվեստի ինստիտուտում։ Աշխատել է «Խորհրդային Հայաստան» թերթում, կուսհրատում (խմբագիր, ապա՝ տնօրեն), Հայպետհրատում (գեղարվեստական գրականության խմբագրության բաժնի վարիչ)։ Երկար տարիներ դասախոսել է Երևանի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում։ 1947 թվականին դիսերտացիա է պաշտպանել (Նաիրի Զարյանի ստեղծագործության մասին) և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ Մահացել է Երևանում ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Կոլիչևո (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)
Կոլիչևո (Колычево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 68 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Եդդիքիլիսա
Եդդիքիլիսա, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Տիրգու Օկնա
Տիրգու Օկնա (Tirgu Okna), քաղաք Ռումինիայի Բակեու գավառում, Սիրետ և Տրոտուշ գետերի միախառնման տեղում։ Բնակչությունը կազմում է ։ Միջնադարում եղել է Մոլդովա մարզի հայաշատ կենտրոններից։ 17-րդ դարում բնակվել են բավական թվով հայեր, որոնց մի մասը հետո անցել է Ֆոկշան։ Հայերը կառուցել են Սուրբ Աստվածածնի փայտե եկեղեցին, որը հիշատակում է 1808 թվականին Տիրգու Օկնա այցելած Մինաս Բժշկյանը։ 19-րդ դարի սկզբին Տիրգու Օկնայում բնակվել է 60 տուն (300 մարդ), 1816 թվականին՝ 100 տուն (500 մարդ) հայ, որոնք հիմնականում զբաղվել են այգեգործությամբ, առևտրով և արհեստագործությամբ։ 1825 թվականին նախկին եկեղեցու տեղում կառուցվել է Վերափոխման Սուրբ Աստվածածին քարաշեն եկեղեցին (այժմ կանգուն է, պահպանվել են սրբապատկերներ և հայերեն արձանագրություններ)։ 1833 թվականին Տիրգու Օկնայի հայերը, ռուսական հովանավորություն ստանալու միջնորդության խնդրանքով, դիմել են հայոց կաթողիկոս Հովհաննես Կարբեցուն։ 1845 թվականին բացվել է հայկական դպրոց, որը գոյատևել է մինչև 1885 թվականը։ 1879 թվականի հրդեհի հետևանքով հայերի քանակը Տիրգու Օկնայում սկսել է նվազել (1881 թվականին իջել է 250-ի)։ 1925 թվականին Տիրգու Օկնայում բնակվել է 121, 1948 թվականին՝ 42 հայ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքներ
Այդագուլովո
Այդագուլովո (Айдагулово, Айҙағол), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 94 մարդ։