cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հայերի մոռացված ցեղասպանությունը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2004 գրքեր Կատեգորիա:Գրական գործեր Հայոց ցեղասպանության մասին
Ալփոուտ (Զանգեզուրի գավառ)
Ալփոուտ, գյուղ Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ 1986 թ.-ի դրությամբ գյուղ է Ադրբեջանի Լաչինի շրջանում։
Բնակչություն
1886 թվականին ուներ 85, իսկ 1907 թ.-ին 128 հայ և ադրբեջանցի բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ալեքսանդր Տալիզինի տուն
Ալեքսանդր Տալիզինի տուն (Дом Александра Талызина), կլասիցիզմի ոճի ճարտարապետության բնակելի հուշարձան Մոսկվայում։ Գտնվում Վոզդվիժենկա փողոցում։ Մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է ։ Ա. Վ. Շչուսևի անվան ճարտարապետության պետական թանգարանի գտնվելու վայրն է։
Պատմություն
Հողակտորի պատմությունը հայտնի է 1620-ական թվականներից, երբ տարածքը բաժանվել է Պեչորայի վանքի և ազնվական Ի. Պիսեմսկու միջև ։ XVII դարի կեսերին այստեղ գտնվում էր բոյար Իվան Միլոսլավսկու դաստակերտը ։
1659 թվականին այստեղ եղել է Նոր դեղագործարանը։ 1670-ական թվականներին սկսվել է ակտիվ շինարարություն, որի ղեկավարն էր Գուրի Վարֆոլոմեևը։ Ստեղծվել է Սեղանատուն, որը տեղակայված էր Ստարովագանկովսկի նրբանցքի երկայնքով ։
XVIII դարի սկզբին տան սեփականատեր է դարձել դիվանագետ Վասիլի Դոլգորուկովը։ Ենթադրվում է, որ նրա օրոք է կառուցվել «Այգեպանի տունը»։ Վասիլի Դոլգորուկովի ձերբակալությունից հետո տարածքի տիրապետումն անցել է «վրաց Վախթանգ թագավորին»։ Այդ ժամանակ կառուցվել է քարե տունը (ենթադրաբար Պյոտր Երոպկինի նախագծով) ։
Հրաժարականից հետո Վոզդվիժենկայի հողակտորն իշխան Գեորգի Բագրատիոնից գնել է գաղտնի խորհրդական Ալեքսանդր Ֆեոդորովիչ Տալիզինը։ Ենթադրաբար Մատվեյ Կազակովի նախագծով 1787 թվականին կառուցվել է երկու կողաշենքերով եռահարկ տուն։ Նրա ճակատը պատկերված է Կազակովի «Ճարտարապետական ալբոմներում» ։
1805 թվականին սնանկացած գեներալ Ստեպան Տալիզինը շինությունը վաճառել է վաճառական Միխայիլ Ուստինովին։ Շինությունը վերակառուցվել է. հայտնվել են երկհարկանի անցումներ հիմնական տան և կողաշենքերի միջև, ամպիր ոճի զարդեր ճակատին։ Ուստինովների օրոք առանձնատունը դարձել է Մոսկվայի մշակութային սալոններից մեկը, որն այցելել են ճանաչված անձինք ։
1845 թվականին շենքի սեփականատերը դարձել է Ռուսական կայսրության ֆինանսների նախարարությունը, որն այն փոխանցել է Մոսկվայի գավառական գանձատանը և Մոսկվայի արքունական պալատին։ 1890-ական թվականներին շինության կողային մասերի վերևում հայտնվել է երրորդ հարկը։ Այս տեսքով դաստակերտը պահպանվել է մինչև մեր օրերը ։
1920 թվականին առանձնատանը տեղակայվել են ՌԿԿ կենտկոմի քարտուղարությունը և Իոսիֆ Ստալինի ու նրա քարտուղարների աշխատասենյակները։ 1930-ական թվականներին դաստակերտում գործել է հանրակացարան, այնուհետև՝ կոմունալ բնակարաններ ։
Հայրենական մեծ պատերազմից հետո ճարտարապետական շինության մի մասը հանձնվել է Ա. Վ. Շչուսևի անվան ճարտարապետության պետական թանգարանին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի շենքեր և կառույցներ
Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման եկեղեցի (Նեդվիգովկա)
Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման եկեղեցի (Церковь Успения Богородицы),  ուղղափառ տաճար ՌԴ Ռոստովի մարզի Մյասնիկովի շրջանի Նեդվիգովկա գյուղում։ Ենթարկվում է Ռոստովի և Նովոչերկասկի թեմին։ Կառուցվել է XX դարի սկզբին։ Մշակութային ժառանգության օբյեկտ է ։
Պատմություն
Առաջին անգամ Նեդվիգովկա գյուղում Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման եկեղեցի կառուցվել է դեռևս 1796 թվականին։ Նրա պատերը քարե էին, իսկ գմբեթը և զանգակատունը` փայտե ։ Ժամանակի ընթացքում այն խարխլվել է, և 1905 թվականին որոշվել է հին տաճարի փոխարեն մոտավորապես նույն տեղում և նույն անունով կառուցել նոր տաճար։ Ճարտարապետի անունը ստույգ հայտնի չէ, բայց ենթադրվում է, որ շինարարությունն իրականացվել է Գրիգորի Վասիլևի նախագծով ։ Հիմնական շինարարական աշխատանքներն ավարտվել են 1914 թվականին ։
1937 թվականին տաճարը փակվել է և թալանվել, եկեղեցական գրադարանն ու արխիվը այրվել են, վանահայր Հովհան Զագրավսկին ձերբակալվել է և աքսորվել ։ 1943 թվականին, գերմանական օկուպացիայի ժամանակ, եկեղեցին վերաբացվել էր ։
Արտաքին տեսք
Եկեղեցին կարմիրաղյուսային էկլեկտիզմի նմուշ է։ Նրա ճարտարապետության մեջ զուգորդվում են ինչպես հինռուսական ճարտարապետության, այնպես էլ մոդեռնի տարրեր (մասնավորապես, սեղանատան մեծ կիսաշրջանաձև պատուհանների բացվածքները)։ Շենքը խաչաձև է, վրանածածկով հինգ սոխագմբեթներն առանձնանում են խիստ համաչափությամբ։ Զանգակատունն անմիջականորեն հարում է եկեղեցու շենքին և գտնվում է նրա արևմտյան մուտքի մոտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի եկեղեցիներ
Նովոպսկովի շրջան
Նովոպսկովի շրջան (Новопсковський район), շրջան Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1932 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Նովոպսկով ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1600 կմ²։
Բնակչություն
2001 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 38322 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 23,95 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լուգանսկի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Իսաբել Դիաս Այուսո
Իսաբել Նատիվիդադ Դիաս Այուսո (Isabel Natividad Díaz Ayuso, ), իսպանացի քաղաքական և պետական գործիչ, Իսպանիայի ժողովրդական կուսակցության անդամ։ Մադրիդի ինքնավար համայնքի կառավարության նախագահ և հաղորդակցության հարցերով փոխքարտուղար, կուսակցության տարածաշրջանային բաժանմունքի մամուլի քարտուղար։
Կենսագրություն
Իսաբել Դիաս Այուսոն ծնվել է 1978 թվականի հոկտեմբերի 17-ին մադրիդյան Չամբերի շրջանում. նրա ծնողները աշխատել են բժշկական և օրթոպեդիկ ապրանքների վաճառքի ոլորտում։ Ավարտել է Մադրիդի Կոմպլուտենսեի համալսարանի լրագրության ֆակուլտետը և ունի քաղաքական հաղորդակցության և արձանագրության ոլորտում գործարար վարչարարության մագիստրոսի աստիճան։ 2005 թվականին Ժողովրդական կուսակցության անդամ է դարձել, 2006 թվականին աշխատանքի է անցել Մադրիդի շրջանային կառավարության արդարադատության և ներքին գործերի հարցերով խորհրդական Ալֆրեդո Պրադայի մամուլի բաժնում և ձեռք բերել կառավարության նախագահ Էսփերանսա Ագիրրեի վստահությունը։ Դիաս Այուսոն պատասխանատու էր առցանց հաղորդակցության համար, մասնավորապես, 2015 թվականին Քրիստինա Սիֆուենտեսի ընտրական ընկերությունում ։
2011 թվականին մասնակցել է Մադրիդի ասաբլեայի ընտրություններին, սակայն չի անցել ցուցակով և դարձել է IX գումարման տարածաշրջանային խորհրդարանի պատգամավոր՝ պատգամավոր Էնգրասիա Իդալգոյի հրաժարականից հետո։ Վերընտրվել է 2015 թվականի տարածաշրջանային խորհրդարանական ընտրություններում։ Մադրիդի X գումարման վեհաժողովում զբաղեցրել է խորհրդարանական խմբի մամուլի քարտուղարի պաշտոնը, վայր է դրել լիազորությունները խորհրդարանում՝ տարածաշրջանային կառավարության նախագահի աշխատակազմում խորհրդականի տեղակալ նշանակվելուց հետո։
2019 թվականի հունվարի 11-ին, կուսակցության նախագահ Պաբլո Կասադոյի նշանակումից հետո, Իսաբել Դիաս Այուսոն 2019 թվականին գլխավորել է կուսակցական ցուցակը Մադրիդի վեհաժողովի ընտրություններում և դրանով դարձել Մադրիդի ինքնավար հանրակցության կառավարության նախագահի թեկնածու։ 2019 թվականի մայիսի 26-ի ընտրություններում Ժողովրդական կուսակցությունը հավաքել է ձայների 22,23 տոկոսը և ստացել 30 տեղ Մադրիդի վեհաժողովում՝ զբաղեցնելով երկրորդ տեղը Իսպանիայի սոցիալիստական բանվորական կուսակցությունից հետո։ Մադրիդի վեհաժողովի նախագահ Խուան Տրինիդադի կառավարության նախագահի պաշտոնում առաջարկել է Իսաբել Դիաս Այուսոյի թեկնածությունը։ Տարածաշրջանային խորհրդարանում կայացած քվեարկության ժամանակ Իսաբել Դիաս Այուսոն Ժողովրդական կուսակցության, «Քաղաքացիներ - Քաղաքացիական կուսակցություն» և «Ձայն» կուսակցությունների աջակցությամբ ստացել է 68 «կողմ» և 64 «դեմ» ձայներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իսպանիայի պետական գործիչներ
Ժողովրդական շարժման միություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կուսակցություններ
Ռենշեվալ
Ռենշեվալ (Raincheval), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 261 մարդ, բնակչության խտությունը` 38.38 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.8 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 140 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 22 կմ հյուսիս-արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 193 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 141-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 52։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,1 %։ 141 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 131 անձ (67 տղամարդ և 64 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (5 տղամարդ և 5 կին)։ 52 անաշխատունակներից 19-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 20-ը` թոշակառուներ, իսկ 13-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Փասիս (այլ կիրառումներ)
Փասիս անվանումը կարող է վերաբերել՝
Մոնղոլիայի Օլիմպիական կոմիտե
Մոնղոլիայի Օլիմպիական կոմիտե (մոնղ.` Монголын Үндэсний олимпийн хороо), Մոնղոլիաի ազգային օլիմպիական կոմիտե։ Հիմնադրվել է 1956 թվականին։ Դարձել է ՄՕԿ-ի անդամ 1962 թվականին ։ Գրասենյակը գտնվում է Ուլան Բատորում։ Հանդիսանում է ՄՕԿ-ի, ՕՍԱ-ի և մի շարք այլ միջազգային սպորտային կազմակերպությունների անդամ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային օլիմպիական կոմիտեներ
Հիրոյոսի Սեգավա
Հիրոյոսի Սեգավա, իրավաբան-միջազգայանագետ, Ճապոնիայի Աիծի նահանգի արդյունաբերական համալսարանի կառավարման ֆակուլտետի կառավարման ամբիոնի պրոֆեսոր, սահմանադրական, միջազգային, մարդու իրավունքների մասնագետ։ ՀՀ ԳԱԱ պատվավոր դոկտոր ։
2004 թվականին լույս է տեսել Հիրոյոսի Սեգավայի Հայերի մոռացված ցեղասպանությունը։ Հետազոտություն` ցեղասպանության հանցագործությունը կանխարգելու և պատժելու վերաբերյալ աշխատությունը Հայոց ցեղասպանության մասին ։
Աշխատություններ
Ժամանակակից միջազգային կապերի վերաբերյալ՝ Ժամանակակից սահմանադրությունների վերաբերյալ՝ Ժամանակակից իրավաբանության վերաբերյալ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրավաբաններ
Պերևալսկի շրջան
Պերևալսկի շրջան (Перевальський район), շրջան Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1939 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Պերևալսկ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 800 կմ²։
Բնակչություն
2001 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 87363 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 109,2 մարդ/կմ²։
Զինվորական գերեզմանատուն № 47 (Կոնեչնա)
Փոքր լեհական վոևոդության մշակութային հուշարձան :գրանցման համարը 747, 25 հունիսի 1994 թ. Զինվորական գերեզմանատուն № 47 (Կոնեչնա) (Cmentarz wojenny nr 47 - Konieczna), զինվորական գերեզմանատուն, որ գտնվում է Փոքրլեհական վոևոդության Գորլիցիկ պովյատի Ուսցե Գորլիցկ գմինայի Կոնչինա գյուղում։ Գերեզմանոցը ներառված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հիմնադրված գերեզմանատների Արևմտյան Գալիցիայի զինվորական գերեզմանների խմբում։ Գերեզմանոցում թաղված են Ավստրո-Հունգարիայի և ռուսական բանակների զինծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմում 1915 թվականի հունվարից մինչև մարտ։
Պատմությունը
Գերեզմանոցը հիմնադրվել է 1915 թվականին սլովակ ճարտարապետ Դուշան Յուրկովիչի նախագծով։ Գերեզմանատան մակերեսը կազմում է 55 քառ. մ, այնտեղ գտնվում են 3 եղբայրական գերեզմաններ, որոնցում թաղված են 18 ավստրո-հունգարական և 108 ռուս զինվորների։
1994 թվականի հունիսի 25-ին գերեզմանատունն ընդգրկվել է Փոքրլեհական վոևոյուդության պատմական հուշարձանների գրանցամատյանում (թիվ 747)։
Նկարագրություն
Զինվորական գերեզմանոցը գտնվում է Սուրբ Վասիլի Մեծի ուղղափառ եկեղեցու մոտ՝ ծխական գերեզմանոցի տարածքում։ Գերեզմանատուն շրջապատված է քարե ղանկապատով, որն ունի մոտ 50 սմ բարձրություն։ Գերեզմանոցում վերականգնվել է երկու գերեզմանի վրա տեղադրված խաչեր, որոնց որոնց վրա տեղադրված են «1915» թվով ցուցանակներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Լակտոզ
Լակտոզ, կաթնաշաքար, C12H22O11, երկշաքար, առաջանում է D գալակտոզի և D գլյուկոզի մնացորդներից։ Գոյություն ունի α և β ձևերով։ Բյուրեղական վիճակում ստացվել է 3 ձևափոխություններով՝ α ձևով։
Լուծվում է ջրում, նոսրացած էթիլ սպիրտում։ α ձևն առկա է բոլոր կաթնասունների կաթում (2—8,5%), մտնում է օլիգոշաքարների, գլիկոլիպիդների, գլիկոպրոտեիդների բաղադրության մեջ։ Օրգանիզմում Լակտոզ հեշտացնում է կալցիումի ներծծումն աղիներում։
Կատեգորիա:Երկշաքարներ Կատեգորիա:Կաթ
Պոպասնայայի շրջան
Պոպասնայայի շրջան (Попаснянський район), շրջան Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Պոպասնայա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1300 կմ²։
Բնակչություն
2009 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 39458 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 30,35 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լուգանսկի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Մուրատ Եթքին
Պատմություն
Ծնվել է 1959 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Այնթապում՝ Բուլղարիայի գաղթած թուրքերի ընտանիքում ։ Ավարտել է Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանը։ Սկսել է լրագրողական գործունեությունը 1981 թվականին՝ միանալով Բյուլենթ Էջևիթի կողմից հրատարակվող Արայըշ թերթին։ Եղել է նաև BBC World Service, Deutsche Welle, AFP, Turkish Daily News, Kanal D, NTV և Sabah լրատվական գործակալությունների թղթակից և լուրերի մենեջեր ։ 2001 թվականի փետրվարից մինչև 2016 թվականը, երբ թերթը փակված էր, Եթքին աշխատլե է Radikal Ankara թերթի ներկայացուցիչ։ 2011 մայիսից մինչև 2018 հոկտեմբերի 1-ը աշխատել է Hürriyet Daily News թերթի գլխավոր խմբագիր ։ Հետագայում սկսել է վարել սեփական «Yetkin Report» բլոգը։
Միաժամանակ դասավանում է :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Այնթապ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Բուլղարիայի թուրքեր Կատեգորիա:Թուրք սյունակագիրներ
Սլավյանոսերբսկի շրջան
Սլավյանոսերբսկի շրջան (Слов’яносербський район), շրջան Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1966 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սլավյանոսերբսկ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1100 կմ²։
Բնակչություն
2001 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 61215 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 55,65 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լուգանսկի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Աբեղենք (այլ կիրառումներ)
Աբեղենք, կարող է վերաբերել՝
Միքայել Հրեշտակապետ եկեղեցի (Կամենոլոմնի)
Միքայել Հրեշտակապետ եկեղեցի (Церковь Михаила Архангела), ուղղափառ եկեղեցի Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Օկտյաբրսկի շրջանի Կամենոլոմնի գյուղում։ Ենթարկվում է Շախտիի և Միլլերովոյի թեմի Նիժնեդոնսկի գործակալությանը ։ Ռուսաստանի մշակութային ժառանգության օբյեկտ է ։ Կոչվում է քրիստոնեությունում ամենապաշտելի հրեշտակապետերից մեկի` Միքայել Հրեշտակապետի անունով։
Պատմություն
Մաքսիմովսկի խուտորի կողքին (Կամենոլոմնի գյուղի հին անվանումը) XIX դարի վերջում կազմավորվել է Նովոգրուշևսկի խուտորը, որը բնակեցված էր Կրիվյանսկայա գյուղի երիտասարդ կազակ ընտանիքներով։ Երկու խուտորները միմյանցից բաժանում էր փոքրիկ առու։ Նովոգրուշևսկիում որոշ ժամանակ անց կառուցվեց տաճար և եկեղեցական-ծխական դպրոց։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին այդ տաճարն ավերվել է, ուստի ժամերգությունները տեղափոխվել են բնակելի տուն, որը շուտով վերակահավորվել է մանկատան ։
1948 թվականից սկսած աղոթքի տան ուղղափառ համայնքի անդամները հավաքում են միջոցներ, որոնցով հետագայում գնեցին առանձին հողամասեր և տնատիրություններ։ Տարիների ընթացքում նրանք փոխակերպվեցին տաճարի, որը գործում է մինչ օրս։ Կառուցվեցին տնտեսական կառույցներ, ոսկե գմբեթներով զանգակատուն, հիմնադրվեց նոր կիրակնօրյա դպրոց ։
1980-ական թվականներին իրականացվել է տաճարի վերակառուցում, որի ընթացքում նրա պատերը շարվել են կարմիր աղյուսից ։
1992 թվականին տաճարի շենքը ճանաչվել է մշակութային ժառանգության տեղական նշանակության օբյեկտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի տեսարժան վայրեր
Լոս Գլասիրարես
Ազգային պարկ Լոս Գլասիրարես (Parque Nacional Los Glaciares, սառույցներ), ազգային այգի, որը գտնվում է Պատագոնիայում (Հարավային Ամերիկայում)` Արգենտինայի Սանտա Կրուս գավառում։ Այգու տարածքը կազմում է 445900 հեկտար ։ 1981 թվականին մտել է համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ։
Նկարագրություն
Լոս Գլասիարյասը հիմնադրվել է 1937 թվականին։ Այն Արգենտինայի երկրորդ ազգային պարկն է ըստ մեծության։ Իր անվանումը ստացել է Անդերի սառցե մեծ գլխարկից, որը սնուցում է 47 խոշոր սառցադաշտեր, որոնցից 13-ը հոսում են դեպի Ատլանտյան օվկիանոս։ Սա Անտարկտիդայից և Գրենլանդիայից հետո ամենամեծ սառցե լեռնազանգվածն է։ Աշխարհի մյուս մասերում սառցպատումը սկսվում է ծովի մակարդակից առնվազն 2500 մ բարձրության վրա, բայց Լոս Գլասիրարես պարկում սառցե գլխարկի մեծության պատճառով սառեցումը սկսվում է 1500 մետրից և իջնում է մինչև 200 մետր` էրոզիայի եթարկելով իրենից ցած գտնցող լեռնալանջերը։
Հյուսիսային պարկը ներառում է իր մեջ Վիեդմա լճի մի մասը, Վիեդմա սառցադաշտը, ոչմեծ սառցադաշտերը և լեռնագնացներին և լեռնային զբոսաշրջիկններին ։
Պարկի հարավային մասը` մի շարք փոքրիկ սառցեդաշտերի հետ միասին ընդգրկում է Արգենտինո լիճը թափվող հիմնական սառցադաշտերը` Պերիտո-Մորենո, Ուպսալա, Սպեգազինի։ Նավով էքսկուրսիան հիմնականում ընդգրկում է այլ կերպ հասանելիություն չունեցող Ուպսալա և Սպեգազինի սառցադաշտերը, ի տարբերություն Պետրո Մորենո սառցադաշտի, որտեղ կարելի է հասնել ցամաքով։
Պարկ Լոս-Գլասիրարեսը միջազգային զբոսաշրջության հանրահայտ ուղղություններից է։ Արշավային երթերը սկսվում են Էլ-Կալաֆատե քաղաքում, որը գտնվում է Արգենտինո լճի ափին և Էլ Չալեն գյուղում, որը գտնվում է պարկի հյուսիսային մասու` Ֆիցռոյ լեռան ստորոտում։
Կլիմա, բուսական և կենդանական աշխարհ
Անդերը զսպում են Խաղաղ օվկիանոսի խոնավության մի մասը, ինչը ստեղծում է Տափաստանային չոր կլիմա լեռնաշղթայի արգենտինյան հատվածում։ Տարեկան միջին ջերմաստիճանը կազմում է 7,5 °C: Տարածքում ապրում են նանդուներ, գուանակոներ, կատվառյուծներ, հարավամերիկյան գորշ աղվեսներ, որոնք անասնաբուծական արդյունաբերության զարգացման պատճառոց ոչնչացման եզրին են հայտնվել։ Պարկում բնակվում են նաև  բազմատեսակ թռչյուններ։
Սառցադաշտերի և պատագոնյան տափաստանի միջև պարարտ հողեր կան, որտեղ հիմնականում աճում են նոտոֆագուսներով անտառներ (Մագելանյան անտառների մի մասը)։ Այդ տարածքներում բնակվում են եղնիկներ և բադեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Արգենտինայում Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արգենտինայի ազգային պարկեր Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Ռենվիլ
Ռենվիլ (Rainneville), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 772 մարդ, բնակչության խտությունը` 108.58 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.11 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 125 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 10 կմ հյուսիս-արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 544 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 393-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 151։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,2 %։ 393 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 374 անձ (188 տղամարդ և 186 կին)։ Գործազուրկ են եղել 19 անձ (8 տղամարդ և 11 կին)։ 151 անաշխատունակներից 39-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 76-ը` թոշակառուներ, իսկ 36-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Լամբերտ
Լամբերտ ( գերմանացի գիտնական, Յոհանես Հենրիխ Լամբերտի (Johann Heinrich Lambert), 1728-1777» անունով), պայծառության արտահամակարգային միավոր, կիրառվում է գլխավորապես Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ Նշանակվում է լբ (lb)։ 1 Լամբերտ այն մակերևույթի պայծառությունն է, որն ունի 1 լմ/սմ2 (1 ռադֆոտ) լուսատվություն և հավասարաչափ ցրում է լույսը բոլոր ուղղություններով։ 1 Լամբերտ= 3,20.103 նտ= 1/π ստիլբ= 10−4 ապոստիլբ։
Կատեգորիա:Չափման միավորներ
Ազրա Աքըն
Կենսագրություն
Ազրան ծնվել է 1981 թվականի դեկտեմբերի 8-ին Նիդերլանդների Ալմելո քաղաքում՝ թուրքական ընտանիքում։ Նրա ծնողները՝ Նազըմը և Այդան Թուրքիայից Նիդերլանդներ են տեղափոխվել 1971 թվականին։ Ազրան ունի Դորուք անունով փոքր քույր ։ 1998 թվականին` 17 տարեկանում, Ազրան դարձել է Թուրքիայի էլիտար ցուցադրությունների մասնակից։ Մասնակցել է Նիսում տեղի ունեցած ցուցադրություններին և դարձել եզրափակչի 15 մասնակիցներից մեկը։ Այնուհետև կարիերան շարունակել է Գերմանիայում՝ աշխատելով «Otto GmbH» ընկերության համար ։
2002 թվականին Ազրան հաղթել է «Միսս Թուրքիա» մրցույթը, որի արդյունքում հնարավորություն ունեցավ մասնակցելու «Միսս աշխարհ 2002» գեղեցկության մրցույթին, որտեղ գրավեց առաջին հորիզոնականը ։ Որպես պարգև ստացել է թագը և 156 000 ԱՄՆ դոլար։ Մրցանակը հանձնել է մրցույթի 2001 թվականի հաղթող Ագբանի Դարեգոն ։ 2003 թվականին՝ որպես Միսս աշխարհ մրցույթի հաղթող այցելել է Մեծ Բրիտանիա, Թուրքիա, ԱՄՆ, Նոր Զելանդիա, Իռլանդիա, Ճամայկա, Ավստրալիա, Չինաստան և այլ երկրներ ։ Եղել է մի շարք բարեգործական ակցիաների պաշտոնական դեմք Ее рост - 176 см. :
2003 թվականին հաղթել է բրիտանական «The Games» մրցույթում ։ 2004 թվականին Ազրան եղել է Եվրատեսիլ 2004 երգի մրցույթի պաշտոնական դեմքը՝ նկարահանվելով երկրների հոլովակներում ։ 2004 թվականին նկարահանվել է թուրք հայտնի երգիչ Մուստաֆա Սանդալի «All My Life» տեսահոլովակում ։ 2010 թվականին Ազրան հաղթել է թուրքական «Yok Boyle Dans» (Պարեր աստղերի հետ) մրցույթը։ 2013 թվականին եղել է «Միսս աշխարհ 2013» մրցույթի ժյուրիի անդամ ։ Տիրապետում է թուրքերեն, հոլանդերեն և անգլերեն լեզուներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրք դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թուրք մոդելներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թուրք դերասանուհիներ Կատեգորիա:Թուրք կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Թուրք հեռուստադերասանուհիներ Կատեգորիա:Թուրք կին մոդելներ Կատեգորիա:Պարուհիներ
Տոպլիցա (գետ)
Տոպլիցա՝ գետ Սերբիայում, Հարավային Մորավայի վտակը։ Երկարությունը կազմում է 130 մ։ Գետը պատկանում է Սև ծովի ավազանին։ Ավազանը՝ 2600 կմ² է, ջրի միջին ծախսը 14 մ³/վ։ Տոպլիցա գետը նավարկելի չէ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Սերբիայի գետեր
Արտաշես Հովհաննիսյան (ռեժիսոր)
Արտաշես Կոնստանտինի Հովհաննիսյան (նոյեմբերի 15, 1939, Երևան, ՀԽՍՀ - մարտի 15, 2014, Երևան, ՀՀ), խորհրդային հայ թատերական ռեժիսոր, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ, ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր։
Կենսագրություն
Արտաշես Հովհաննիսյանը ծնվել է 1939 թվականին Երևանում։ Ստեղծագործական կյանքը սկսել է Իջևանի ժողովրդական թատրոնում։ Այնուհետև աշխատել է Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնում։ Եղել է Հայաստանի առաջին ոչ պետական «Նորք» թատրոնի հիմնադիրը և Թեքեյան թատերախմբի գեղարվեստական ղեկավարը ։
Բեմադրություններով հանդես է եկել Երևանի պատանի հանդիսատեսի, Գյումրու Վարդան Աճեմյանի անվան և այլ թատրոններում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 15 ծնունդներ Կատեգորիա:1939 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Մարտի 15 մահեր Կատեգորիա:2014 մահեր Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հայ թատերական ռեժիսորներ
Սվատովոյի շրջան
Սվատովոյի շրջան (Сватівський район), շրջան Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սվատովո ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1700 կմ²։
Բնակչություն
2001 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 43069 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 25,33 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լուգանսկի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Արծվաշեն
Արծվաշեն, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզի Ճամբարակ համայնքում ։ էքսկլավի կարգավիճակով գտնվում է Ադրբեջանի Հանրապետության տարածքում ։ 1992 թվականի օգոստոսի 8-ից մինչ օրս բռնազավթված է Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից։
Պատմություն
Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզպետարանից ստացված տեղեկատվության համաձայն Արծվաշեն համայնքից բռնի տեղահանված ընտանիքների թիվը ներկայումս կազմում է 719, որոնցից 664 ընտանիքներ բնակություն են հաստատել Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի բնակավայրերում և 55 ընտանիքներ այլ մարզերի բնակավայրերում։ Գյուղն ուներ 4500 բնակիչ (1991 թ), գորգագործական ֆաբրիկա, հաստոցաշինական գործարան, կոշիկի ֆաբրիկա, տեքստիլ արդյունաբերություն, 2 դպրոց, մանկապարտեզ, մշակույթի պալատ և այլն։
Բնակչություն
1873 թվականին գյուղի բնակչությունը կազմում էր 1015 մարդ, 1897 թվականին՝ 1847, 1926 թվականին՝ 2909, 1939 թվականին՝ 4280, 1959 թվականին՝ 4112, 1970 թվականին՝ 3368, 1979 թվականին՝ 2771 մարդ, 1991 թ. ուներ 4500 բնակիչ ։ 1992 թվականին գյուղը բնակեցվել է ադրբեջանցիներով ։
Ճարտարապետություն
Մինչ 1992 թվականի օգոստոսը գյուղն ուներ երկու եկեղեցի՝ Սուրբ Հովհաննեսի և Սուրբ Մինասի եկեղեցիները, որոնց ճակատագրերը, գյուղի՝ Ադրբեջանի տիրապետության տակ անցնելուց հետո անհայտ է։
Արծվաշենի արևելքում տեղակայված է դամբարան, որը տեղի բնակիչները մինչ հեռանալը կոչել են «Պատած տուն»։ Դամբարանը բաժանված էր 8 հատուկ հատվածների այն արծվաշենցի հերոսների համար, որոնք իրենց կյանքը տվել են 1905-1906 թվականների հայ-թաթարական արյունահեղության համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Ասիայի վիճելի տարածքներ Կատեգորիա:1845 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմի բռնազավթված տարածքներ
Ավստրո-թուրքական պատերազմ (1566-1568)
Պատերազմի վերսկսում
1559 թվականին Ավստրիայի և Օսմանյան կայսրության միջև կնքված խաղաղությունը սահմանային մի քանի բախումներից հետո 1562 թվականին երկարացվեց ևս 8 տարով։ Հաբսբուրգները տրանսիլվանյան իշխան Յանոշ Ժիգմոնդից նորից սկսեցին պահանջել Զատիսե (Պարցիում) շրջանը։ Նրանց կողմն է անցնում Զատիասի զինվորական հրամանատար Մենհերտ Բալաշին, ով 1561-1562 թվականներին ավստրիացիներին էր հանձնել Սատմար և Նադբանյա ամրոցները
Իշխանության գալով՝ Մաքսիմիլիան II կայսրը պահանջում է խաղաղության պայմանագրի նոր փաստարկի, ինչն էլ հանգեցնում է պատերազմի վերսկսմանը։ Ավստրիացիները Զատիաս են ուղարկում 7 հազարանոց ստորաբաժանում, իսկ Յանոշ Ժիգմոնսը գրոհում է Սատմարը։ Կրելով պարտություն՝ նա ստիպված էր կնքել Սատմարյան պայմանագիրը, որով սահմանափակում էր նրա իշխանությունը Տրանսիլվանյան վոյեվոդությունում, Հունգարիայի թագավորի տիտղոսից հրաժարում։ Բացի այդ, նրա մահից հետո իշխանապետությունը պետք է անցներ Հաբսբուրգներին։ 1564-1565 թվականներին Մաքսիմիլիանի դեսպան Միխայիլ Չերնովիչը Ստամբուլում բանակցություններ է վարում։ Այդ նույն ժամանակ չհայտարարված պատերազմն արդեն թեժանում էր։ Սոկոլու Մեհմեդ փաշան, 1565 թվականին դառնալով մեծ վեզիր, ավստրիացիներից պահանջում է վերադարձնել նրանց կողմից գրավված Տոկայն ու Սերենեշը և չեղյալ հայտարարել Սատմարյան պայմանագիրը։ Մեծ վեզիրի եղբորորդի Մուստաֆա Սոկոլովը Խորվաթիայի դեմ գրոհի փորձ է ձեռնարկում, որի ժամանակ գրավում է մի քանի ամրոցներ, այդ թվում՝ նաև կայսեր զորահրամանատար Միկլոշ Զրինի Կրուպա ամրոցին, որի պաշտպանները կանանց և երեխաների հետ սպանվում են ։
Սուլեյմանի յոթերորդ արշավանք
Պերտավ փաշայի հրամանատարությամբ առանձին կորպուսը ուղարկվում է Կյորյոշի հովտում գտնվող ռազմավարական Դյուլա ամրոց, որը պաշարվում է հուլիսի 12-ին և նվաճվում 8 շաբաթ անց։ Յանոշ Ժիգմոնդի զորքերը գրոհում են Միջին Հունգարիան։ Հունիսի 29-ին Յանոշը ժամանում է Բելգրադ և ստանում ատնամե, ինչը փաստում է նրա իշխանությունն ու կախյալ կարգավիճակը սուլթանից։ Առսլան փաշան հունիսի 6-ին պաշարում է Պալոտու ամրոցը, բայց չի կարողանում գրավել, քանի որ ամրոցի պաշտպանները Դյորդ Տուրիի գլխավորությամբ և օգնության եկած հաբսբուրգյան զորքերի հետ կարողանում են կասեցնեն հակառակորդի գրոհը։ Հունիսի 24-ին կապիտան Էկհարդ ֆոն Զալմի հետ Տուրիմը օսմաններից ազատագրում է Վեսպրեմը, այնուհետև՝ Տատան։ Միկլոշ Զրինին ոչնչացնում է թուրքական ստորաբաժանումը Շիկլոշում ։
Սիգեթվարի պաշարում
Օգոստոսի 7-ին Սուլեյմանի զորքերը պաշարում են Սիգեթվարը, որը գտնվում է Պեչից հարավ և պաշտպանում է դեպի Վիեննա տանող ճանապարհը։ Ամրոցը պաշտպանում էր հունգարա-խորվաթական կայազորը Միկլոշ Զրինի հրամանատարությամբ։ Ամրոցի պաշտպանների թվաքանակը 2500 էր։ Հաբսբուրգյան բանակը քաղաքին օգնության չեկավ՝ դիրքեր գրավելով Մադյարովարում, այնուհետև Դյորում, որպեսզի պաշտպանի ավստրիական մայրաքաղաք տանող ճանապարհը։ Թուրքերը Սիգեթվարի վրա կրակում են 300 հրանոթից, որով ամրոցի պարիսպները ավերվում են, իսկ քաղաքային թաղամասերը հրդեհվում։ Օգոստոսի 9-ին պաշարյալները այրում են Նոր քաղաքը և նահանջում դեպի Հին քաղաք։ Օգոստոսի 19-ին քաղաքը գրավվում է թուրքերի կողմից, իսկ Զրինը նահանջում է միջնաբերդ։ Օգոստոսի 26-ից սեպտեմբերի 4-ն ընկած ժամանակահատվածում նա ետ է շպրտում սուլթանի զորքերի յոթ գրոհ։ Սեպտեմբերի 6-ի գիշերը արյունախում նվաճողը, որին ֆրանսիացի դաշնակիցները անվանում էին «Հրաշալի», մահանում է։ Մեհմեդ Սոկոլուն սուլթանի մահվան լուրը չի հայտնում զորքին։ Սեպտեմբերի 8-ին Զրինը կայազորի մնացորդների հետ ձեռնարկում է պաշարումը ճեղքելու և քաղաքից հեռանալու ճարահատյալ փորձ և դաժան մարտում զոհվում իր բոլոր զինակիցների հետ միասին։ Սիգեթվերի գրավմանը թուրքերը կորցրեցին 25.000 զինվոր։ Բավարարվելով այս ոչ այնքան արժեքավոր և թանկ արժեցած հաղթանակով՝ նախքան աշնանային ցրտերը սկսելը թուրքերը դադարեցնում են ռազմական գործողությունները ։
Սուլեյմանի վերջին արշավանքը Հունգարիային համար մեծ դժվարություններ բերեց։ Ղրիմի թաթարները, որոնք Յանոշ Ժիգմոնդի դաշնակիցներն էին, ետ են մղվում Դեբրեցենից և Կոշիցեից, սակայն Տիսա և Մարոշ գետերի հովիտը ամբողջությամբ բնակչությունից դատարկվել էր, քաղաքներն ու գյուղերը այրվել և մոտ 90.000 մարդ ստրկացվել ։
Խաղաղություն
1567 թվականի օգոստոսին սկսվում են խաղաղության բանակցություններ։ 1568 թվականի փետրվարի 18-ին Մաքսիմիլիանի դեսպանները Սելիմ II-ի հետ կնքում են Ադրիանապոլիսյան խաղաղությունը՝ ընդունելով օսմանյան նվաճած տարածքների անցումը Օսմանյան կայսրությանը։ Այդ պայմանագրով շուրջ քառորդ դար հանդարտություն է տիրում Միջին Դանուբում։ Կայսրը, որպես Հունգարիայի թագավոր, պարտավորվում է իր հողատարածքների համար, որպես խորհրդանշական գումար, տարեկան վճարել 30.000 ֆլորին։ Չնայած մշտական խախտումներին և սահմանային խոշոր կռիվներին՝ 1576 և 1583 թվականներին խաղաղությունը երկարացվել է 8 տարով՝ ընդհուպ մինչև Հունգարիայի 13-ամյա պատերազմը, որը հայտնի է նաև Մեծ թուրքական պատերազմ անունով ։
Արդյունք
Սուլեյման I-ի մահվամբ ավարտվում է օսմանյան լայնածավալ նվաճումները Միջին Դանուբում։ Հաբսբուրգներին հաջողվում է իրենց ենթակայության տակ պահել շուրջ 30.000 կոմտատներ, որոնցից 20.0000-ը բաժին էր ընկնում Վերին Հունգարիային։ Ավստրո-հունգարական չորս պատերազմների արդյունքը եղավ այն, որ Հունգարիան բաժանվեց երեք մասի, և այդպիսի իրավիճակը պահպանվեց Մեծ թուրքական պատերազմը։ 1570 թվականի օգոստոսի 16-ին Շպայերի համաձայնագրով լուծվեց Տրանսիլվանիայի հարցը։ Յանոշ Ժիգմոնդը «Հունգարիայի ընտրյալ թագավոր» տիտղոսից հրաժարվեց՝ ընդունելով «Տրանսիլվանիայի և Հունգարիայի մի մասի» իշխան տիտղոսը։ Ժառանգորդի բացակայության դեպքում այդ տարածքները պետք է անցնեին Հաբսբուրգներին։ Վերջին կետը չի կատարվում, քանի որ 1571 թվականին Յանոշ Ժիգմունդի մահից հետո պետական ժողովը ղեկավար է ընտրում Ստեֆան Բատորիին
Գրականություն
Կատեգորիա:Ավստրիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Հունգարիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատերազմներ Կատեգորիա:16-րդ դարի պատերազմներ
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1954
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1954, թվով հինգերորդ Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունը, որը տեղի է ունեցել Շվեյցարիայում հունիսի 16-ից հուլիսի 4-ը։ Շվեյցարիան ընտրվել է որպես ընդունող երկիր 1946 թվականի հուլիսին ։ Առաջնության ընթացքում միջին հաշվով խփվեց ամենաշատ գոլը, որը չի գերազանցվել մինչև օրս։ Առաջնությունը հաղթեց Գերմանիայի ֆեդերատիվ հանրապետությունը, որը եզրափակչում 3-2 հաշվով հաղթեց Հունգարիային և առաջին անգամ դարձավ աշխարհի չեմպիոն։
Ընդունող երկրի ընտրություն
Շվեյցարիան ընտրվեց որպես ընդունող երկիր 1946 թվականի հուլիսի 22-ին Լյուքսեմբուրգում, նույն օրը, երբ Բրազիլիան ընտրվեց 1950 թվականի առաջնության ընդունող երկիր ։
Որակավորում
Ընդունող երկիրը (Շվեյցարիա) և գործող չեմպիոնը (Ուրուգվայ) ինքնաբերաբար որակավորվեցին։ Մնացած 14 տեղերից 11-ը տրվեց Եվրոպային (ներառյալ Եգիպտոս, Թուրքիա և Իսրայել), երկուսը` Ամերիկաներին և Մեկը` Ասիային։
Շվեյցարիան, Թուրքիան և Հարավային Կորեան մասնակցեցին առաջին անգամ (Թուրքիան և Շոտլանդիան որակավորվել էին 1950 թվականի առաջնությանը, սակայն հրաժարվել էին)։ Ավստրիան առաջին անգամ մասնակցեց 1934 թվականից հետո։ Թուրքիայի մյուս մասնակցությունը եղավ 2002 թվականին իսկ Հարավային Կորեայինը` 1986 թվականին։
1950 թվականի առաջնության երրորդ և չորրորդ տեղ զբաղեցրած հավաքականներ Շվեդիան և Իսպանիան դուրս մնացին որակավորման փուլից։ Իսպանիային դուրս թողեց Թուրքիան, երբ երկու հանդիպումների արդյունքում հավաքականները մեկական հաղթանակ տարան, իսկ երրորդ հանդիպումը ավարտվեց ոչ ոքի, և հաղթողին որոշեցին վիճակահանության արդյունքում ։
Գերմանիայի հավաքականներին 1950 թվականից հետո թույլատրվեց մասնակցել առաջնությանը։ Սաարը դուրս մնաց որակավորման փուլում, Արևելյան Գերմանիան հրաժարվեց մասնակցել, իսկ Գերմանիայի ֆեդերատիվ հանրապետությունը որակավորվեց։ Արգենտինան երրորդ անգամ անընդմեջ հրաժարվեց մասնակցել Աշխարհի առաջնությանը։
Ձևաչափ
1954 թվականի մրցաշրջանում օգտագործվեց յուրօրինակ ձևաչափ։ Տասնվեց որակավորված հավաքականներ բաժանվեցին չորս խմբի, յուրաքանչյուրում չորսական հավաքական։ Ամեն խումբ բաղկացած էր երկու դասակարգված և երկու չդասակարգված հավաքականներից։ Ամեն խմբում անցկացվեց չորսական հանդիպում, ամեն դասակարգված հավաքական խաղում էր մյուս չդասակարգված հավաքականների դեմ մեկական անգամ։ Սա տարբերվում էր խմբային մյուս ձևաչափերից նրանով, որ մյուս ձևաչափերով խմբի յուրաքանչյուր թիմ խաղում էր մյուս բոլոր թիմերի դեմ։ Մյուս նորամուծությունը ավելացված ժամանակի կիրառումն էր, որը սովորաբար չէր կիրառվում խմբային փուլերում և խաղն ավարտվում էր ոչ ոքի, երբ 90 րոպե հավասարության դեպքում 120 րոպեն նույնպես ավարտվում էր ոչ ոքի։
Երկու միավոր տրվում էր հաղթանակի համար և մեկ միավոր` ոչ ոքիի։ Երկու առավելագույն միավոր վաստակած հավաքականները անցնում էին փլեյ օֆֆ փուլ։ Եթե երկու հավաքականները ունենում էին հավասար միավոր, առաջին տեղը որոշվում էր վիճակահանության սկզբունքով։ Եթե հավասար էին խմբի երկրորդ և երրորդ տեղի միավորները, ապա կազմակերպվում էր լրացուցիչ հանդիպում այդ թիմերի միջև ։
Երկրորդ տեղը որոշելու համար լրացուցիչ խաղեր անցկացվեցին Շվեյցարիայի ու Իտալիայի միջև և Թուրքիայի և Արևմտյան Գերմանիայի միջև։ Մյուս երկու խմբերում առաջին և երկրորդ տեղերի հարցը լուծվեց վիճակահանության միջոցով, արդյունքում Ուրուգվայը և Բրազիլիան առաջ անցան Ավստրիայից և Հարավսլավիայից։
Մյուս ոչ սովորական ձևաչափն էր, որ խմբերի առաջատարները հանդիպեցին միմյանց հետ և որոշեցին մեկ եզրափակչի մասնակցին, երկրորդ տեղերը իրենց հերթին` երկրորդ մասնակցին։ Հաջորդող առաջնություններում սովորաբար խմբի հաղողը հանդիպում է մյուս խմբի երկրորդ թիմի հետ։
Փլեյ օֆֆ փուլում 90 րոպեից և ավելացված 30 րոպեից հետո, եթե հաշիվը հավասար էր, ապա հաղթողին որոշում էին վիճակահանության միջոցով։ Սակայն եթե եզրափակիչն ավարտվեր ոչ ոքի, ապա այն պետք է վերախաղարկվեր, այնուհետև եթե նորից ավարտվեր ոչ ոքի, ապա հաղթողին կորոշեին վիճակահանության միջոցով ։ Իրականում ոչ մի խաղ ավելացված ժամանակից հետո չավարտվեց ոչ ոքի և վիճակահանության կարիք չեղավ։
Դասակարգում
Որակավորման փուլից առաջ ութ հավաքական դասակարգվեցին համաձայն ՖԻՖԱ դասակարգման աղյուսակի։ Դրանք էին Ավստրիան, Բրազիլիան, Անգլիան, Ֆրանսիան, Հունգարիան, Իտալիան, Իսպանիան և Ուրուգվայը։
Նշանավոր արդյունքներ
Արևմտյան Գերմանիան, կրկին դարձավ ՖԻՖԱ անդամ 1950 թվականին և դասակարգված չէր, առաջին խաղում հաղթեց Թուրքիային։ Խմբի մյուս չդասակարգված հավաքականը Հարավային Կորեան պարտվեց իր խաղերում 0-7 և 0-9 հաշիվներով, իսկ Գերմանիան պահեստային կազմով պարտվեց Հունգարիային 3-8 հաշվով։ Արդյունքում Գերմանիան և Թուրքիան վաստակեցին հավասար միավորներ և անցակցվեց վերախաղարկում նրանց միջև, որում Գերմանացիները նորից հեշտ հաղթանակ տարան։ Հունգարիայի ավագ Ֆերենց Պուշկաշը, ով համարվում էր ժամանակի լավագույն խաղացողը, վնաստածք ստացավ գերմանացիների դեմ խաղում և բաց թողեց երկու խաղ և վերադարձավ միայն եզրափակչին, որտեղ նրա խաղը հեռու է լավագույնից ։
Քառորդ եզրափակչում առաջնության ֆավորիտ Հունգարիան հաղթեց Բրազիլիային 4-2 հաշվով, ինչը համարվում է ֆուտբոլի պատմության ամենահետաքրքիր խաղերից մեկը, հետագայում խաղը կոչեցին Բեռնի ճակատամարտ։ Աշխարհի չեմպիոն Ուրուգվայը դուրս թողեց Անգլիային` հաղթելով նույն 4-2 հաշվով, իսկ Գերմանիան Հարավսլավիային` 2-0 հաշվով, Ավստրիան ուժեղ էր Շվեյցարիայից, հաղթելով 7-5 հաշվով, ինչը Աշխարհի առաջնություններում ամենաշատ գոլային հանդիպումն է։ Առաջին կիսաեզրափակչում Արևմտյան Գերմանիան հաղթեց Ավստրիային 6-1 հաշվով։
Մյուս կիսաեզրափակչում հավասար պայքար էր։ Խաղի հիմնական ժամանակը ավարտվեց ոչ ոքի 2-2 հաշվով, իսկ լրացուցիչ ժամանակում Շանդոր Կոչիշի երկու գոլերի շնորհիվ Հունգարիան հաղթանակ տարավ` վերջ դնելով Ուրուգվայի աշխարհի առաջնություններում անպարտելի շարքին։ Ուրուգվայը պարտվեց նաև երրորդ տեղի համար խաղում և Ավստրիան նվաճեց երրորդ տեղը։
Եզրափակիչ. «Բեռնի հրաշք»
Բեռնի Վանկդորֆ մարզադաշտում 60.000 հանդիսատես ականատես եղավ Արևմտյան Գերմանիայի և Հունգարիայի միջև եզրափակչին։ Նույն առաջնության ընթացքում հավաքականները հանդիպել էին խմբային փուլում, որտեղ հուգարացիները հաղթել էին 8-3 հաշվով Գերմանիայի պահեստային հավաքականին։ Հունգարիայի Ոսկե թիմը համարվում էր գլխավոր հավակնորդը, որը մինչ այդ ունեցել էր 32 հանդիպումների անպարտելի շարք, սակայն ունեցել էին երկու ծանրագույն փլեյ օֆֆ հանդիպումներ։ Խաղի ժամանակ սկսեց անձրևել, ինչը Գերմանիայում անվանեցին Fritz-Walter-Wetter ("Ֆրից Վոլտերի եղանակ"), որովհետև Արևմտյան Գերմանիայի հավաքականի ավագ Ֆրից Վոլտերը ասել էր, որ իր լավագույն խաղը ստացվում է անձրևի ժամանակ։
Հունգարացի Ֆերենց Պուշկաշը երկու խաղ ընդմիջումից հետո հայտավորվեց եզրափակչում, սակայն դեռևս ամբողջությամբ չէր ապաքինվել։ Չնայած դրան նա վեցերորդ րոպեին բացեց հաշիվը, երկու րոպե անց նրա թիմակից Զոլտան Ցիբորը կրկնապատկեց հաշիվը և թվում էր, որ հիմնական հավակնորդները հեշտ հաղթանակ կտանեն։ Սակայն կարճ ժամանակ անց 10-րդ րոպեին Մաքս Մորլոկը կրճատեց հաշվի տարբերությունը, սիկ 19-րդ րոպեին Հելմուտ Ռանը հավասարեցրեց հաշիվը։
Երկրորդ խաղակեսում Հունգարիայի հավաքականը բազմիցս վրիպեց լավ դիրքերից։ Խաղի հիմնական ժամանակից ընդամենը վեց րոպե առաջ, նշանավոր գերմանացի ռադիո մոկնաբան Հերբերտ Զիմերմանը բղավեց գերմանական մեկնաբանության մեջ ամենահայտնի արտահայտությունը` ասելով «Ռանը պետք է հարվածի խորքից», ինչը նա արեց։ Ռանի երկրորդ գոլը հաշիվը դարձրեց 3-2։ Փոքր անց Զիմերմանը Պուշկաշի դիրքը անվանեց խաղից դուրս, իսկ Պուշկաշը դարձավ գոլի հեղինակ։ Հանդիպման գլխավոր մրցավար Վիլյամ Լինգը ցույց տվեց դաշտի կենտրոնը, մինչդեռ եզրային մրցավարը ազդարարեց խաղից դուրս վիճակ։ Մեկ րոպե քննարկումից հետո Լինգը չեղյալ հայտարարեց գոլը։
Արևմտյան Գերմանիայի հավաքականը տիրացավ գավաթին և դարձավ աշխարհի չեմպիոն առաջին անգամ, իսկ հետագայում Գերմանիայում այս հանդիպումը կոչեցին «Բեռնի հրաշք», ինչի հիման վրա 2003 թվականին նկարահանվեց նույնանուն ֆիլմ։ Հունգարացիների համար այս պարտությունը ողբերգություն էր, նրանք չէին համակերպվում պարտության հետ` հղում տալով մրցավարական սխալների և գերմանացիների կողմից արգելված դեղամիջոցների օգտագործման վրա։
Ռեկորդներ
Ներքևում ներկայացված են բոլոր ժամանակների ռեկորդները, որոնք կայացել կամ հավասարվել են այս առաջնության ընթացքում և դեռևս չեն գերազանցվել.
Բոլոր խաղերում այս առաջնության
Հավաքականների ռեկորդները մեկ առաջնությունում
Մեկ խաղում արձանագրված ռեկորդներ
Այլ ուշագրավ իրադարձություններ
Առաջին անգամ խաղերը ցուցադրվեցին հեռուստատեսությամբ և թողարկվեցին հատուկ մետաղադրամներ մրցության պատվին։
Կոսիչի խփած 11 գոլերը գերազանցեցին նախորդ առաջնությունում Ադեմիրի ռեկորդը երկու գոլով։ Կոսիչի ռեկորդը գերազանցեց Ժյուստ Ֆոնտենը 1958 թվականի առաջնության ժամանակ։ Չնայած Ուրուգվայը չհաղթեց առաջնությունում և գրավեց չորրորդ տեղը, սակայն այն դարձավ Աշխարհի գավաթի ամենահաջող հավաքայանը մինչև Բրազիլիան երկրորդ անգամ հաղթեց 1962 թվականին։ Հունգարիայի 9-0 հաշվով տարած հաղթանակը Կորեայի նկատմամբ մնում է ամենախոշոր հաշվով հաղթանակը Աշխարհի առաջնությունների պատմության մեջ, որը կրկնվեց 1974 թվականին, երբ Հարավսլավացիները 9-0 հաշվով հաղթեցին Զաիրին և 1982 թվականին` Հունգարիան 10-1 հաշվով հաղթեց Էլ Սալվադորին։
Արևմտյան Գերմանիան դարձավ առաջին հավաքականը, որը հաղթեց մրցաշարում` մրցաշարի ընթացքում պարտվելով (պարտվեց Հունգարիային 3-8 հաշվով խմբային փուլում)։ Այս արդյունքը կրկնեց Գերմանիան 1974 թվականին, Արգենտինան` 1978 թվականին և Իսպանիան` 2010 թվականին։
Արևմտյան Գերմանիայի 1954 թվականի հաղթանակը մնում է միակը պատմության մեջ, որում հավաքականը Աշխարհի գավաթը նվաճում է առանց Եվրոպայից դուրս հավաքականների հետ խաղալու (Թուրքիան աշխարհագրորեն Ասիայում է, սակայն միշտ եղել է ՈՒԵՖԱ անդամ)։
Արևմտյան Գերմանիայի եզրափակչում տարած հաղթանակը համարվում է ամենաանսպասելիների մեկը պատմության մեջ և Գերմանիայի սպորտի լավագույն էջերից մեկը։ Գերմանիայի հավաքականը բաղկացած էր սիրողական խաղացողներից, քանի որ Գերմանիան չուներ պրոֆեսիոնալ լիգա, մինչդեռ հունգարացիները դե յուրե սիրողական էին, ինչպես բոլոր կոմունիստական երկրները այդ ժամանակ, սակայն խաղում էին ֆուտբոլ պրոֆեսիոնալի նման, հիմնականում Բուդապեշտի Հոնվեդ ֆուտբոլային ակումբում և գերակումբների կազմում, ինչպիսիք էին Ռեալ Մադրիդը և Բարսելոնան։ Սա միակ անգամն էր, որ հավաքականը նվաճում է աշխարհի գավաթը սիրողական ֆուտբոլիստներով։
Անցկացման վայրեր
Առաջնության 26 խաղերը ընդունեցին վեց մարզադաշտեր վեց տարբեր քաղաքներում։ Ամենաշատ խաղերը անցկացվեցին Բազելի Սրբ. Յակոբ մարզադաշտում, որտեղ անցկացվեց վեց խաղ։ Բեռնի, Ցյուրիխի և Լոզանի մարզադաշտերում անցկացվեցին 5-ական հանդիպում, Ժնևում` 4 հանդիպում և Լուգանոյում` 1 հանդիպում։
Ռմբարկուներ
11 գոլով առաջնության լավագույն ռմբարկու դարձավ Շանդոր Կոչիշը։ Ընդհանուր 140 գոլ հեղինակեցին 63 տարբեր ֆուտբոլիստներ, որոնցից չորսը դարձավ ինքնագոլի հեղինակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 1954 Կատեգորիա:1954 ֆուտբոլում Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություններ Կատեգորիա:Շվեյցարիայում անցկացված միջազգային ֆուտբոլային մրցություններ
Դովժանսկի շրջան (Լուգանսկի մարզ)
Դովժանսկի շրջան (Довжанський район), շրջան Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզում։
Ստեղծվել է 2020 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Դովժանսկ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2139 կմ²։
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 11981 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 9,21 մարդ/կմ²։
Աբրահամ Յակոբ վան դեր Աա
Կենսագրություն
Ծնվել է 1792 թվականի՝ դեկտեմբերի 7-ին Ամստերդամում փաստաբանի ընտանիքում։ Վեց տարեկանից մինչև տասներկու տարեկանը այցել է Ամստելվեյնի ցերեկային դպրոցը, այնուհետև մետ տարի սովորել է մասնավոր գիշերօթիկ դպրոցում, որոշ ժամանակ հաճախել է Լեյդենի լատինական դպրոց, որտեղ նա ապրել է ծնողների հետ։ Հետագայում ուղարկվել է Գերմանիա, Լինգեն քաղաք, որտեղ ուսումնասիրել է հին լեզուներ ։ Լեյդեն վերադառնալուց հետո 1810 թվականին սովորել է բժշկական դպրոցում, նա ստիպված է եղել թողնել կրթությունը հոր մահից հետո։ Հետագայում անցել է պարտադիր զինվորական ծառայության (մինչև 1817 թվականը)։ Լյովենում փորձել է բացել գրքերի խանութ, բայց անհաջող է եղել փորձը, այնուհետև դարձել է նիդեռլանդական լեզվի ուսուցիչ ։ 1839 թվականից հետո տեղափոխվել է Խորինխեմ, որտեղ ստեղծել է մի քանի ուղեցույց աշխատանքներ, այդ թվում նաև՝ «Նիդեռլանդների աշխարհագրական ուղեցույցը» (Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden) և «Նիդեռնալդների կենսագրական ուղեցույցը» (Biographisch woordenboek der Nederlanden)։ Նրա տասնչորս հատորից բաղկացած աշխարհագրական ուղեցույցը, որը ստեղծվել է մեծ թվով գավառագետների և այլ աշխարհագետների օգնությամբ, Նիդեռլանդի մասին տեղեկություններ հավաքել է Լյուքսեմբուրգում և նիդեռլանդական գաղութներից։ Մահացել է մարտի 27-ին 1857 թվականին Խորինխեմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի գրականագետներ Կատեգորիա:Հոլանդացի գրողներ Կատեգորիա:Հոլանդացի պատմաբաններ
Ռումբուրել
Ռումբուրել (Ramburelles), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 244 մարդ, բնակչության խտությունը` 53.16 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.59 կմ² տարածք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 160 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 119-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 41։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,4 %։ 119 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 106 անձ (55 տղամարդ և 51 կին)։ Գործազուրկ են եղել 13 անձ (7 տղամարդ և 6 կին)։ 41 անաշխատունակներից 18-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 9-ը` թոշակառուներ, իսկ 14-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Բերյոզա (քաղաք)
Բերյոզա (Бяро́за), քաղաք Պոլեսեյում, Յասելդա գետի վրա։ Բերյոզայի շրջանի ադմինիստրատիվ կենտրոն, Բրեստի մարզ, Բելառուս։ 2016 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 29 408 մարդ ։
Զինանշան
Բերյոզա քաղաքի զինանշանը իրենից ներկայացնում է վահան, որի երկնագույն դաշտում պատկերված են արծաթագույն դարպասներ։ Դաշտի նեքևի հատվածում արծաթագույն եզր է, որին հաջորդում են երկու ալեծածան գոտիներ, վերևինը՝ արծաթագույն, ներքևինը՝ երկնագույն։
Պատմություն
Առաջին հիշատակումները Բերյոզա գյուղի մասին 1477 թվականից են, երբ գյուղի ղեկավար Յան Գամշենը հիմնադրեց Սուրբ Երրորդություն եկեղեցին։ XV դարի վերջին Բերյոզան դարձավ առևտրային քաղաք, ստանալով քաղաքային կանոնադրություն և իրավունք անցկացնելու շաբաթական տոնավաճառներ։ 1538 թվականից 1600 թվականն ընկած ժամանակահատվածում Կալվինականության խոշոր կենտրոն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելառուսի քաղաքներ
Արևմտյան Բեկաայի շրջան
Արևմտյան Բեկա (قضاء البقاع الغربي), Լիբանանի 25 շրջաններից մեկը, որը գտնվում է Բեկաայի մարզում։ Քաղաքի վարչական կենտրոնն է հանդիսանում Ջուբբ Ջանին քաղաքը։ Շրջանի բնակչությունը կազմում է 104 000 մարդ ։ Խոսվող լեզուներ՝ արաբերեն, ֆրանսերեն։
Աշխարհագրություն
Շրջանը տեղակայված է Լիբանանի կենտրոնական մասում և ունի 470 կմ² տարածք։ Արևմտյան Բեկաայի սահմանը հյուսիսում Զահլեի շրջանն է, արևելքում՝ Ռաշայայի շրջանը, հարավ-արևելքում Հասբայնյա շրջանը, հարավ-արևմուտքում Ջեզզինի շրջանը, արևմուտքում Շուֆը, իսկ հյուսիս-արևմուտքում՝ Ալեյի շրջանը։
Համայնքներ
Շրջանը բաժանվում է 29 համայնքների ։
Ծանոթագրություններ
րաբերեն
Կատեգորիա:Լիբանանի շրջաններ Կատեգորիա:Բեկաայի մարզ
Ռամբուր
Ռամբուր (Rambures), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Իրժի Յարոշիկ
Իրժի Յարոշիկ (Jiří Jarošík, ), չեխ նախկին ֆուտբոլիստ, կենտրոնական կիսապաշտպան։ Չեմպիոն է դարձել չորս երկներում՝ Չեխիայում, Ռուսաստանում, Անգլիայում և Շոտլանդիայում։
Կենսագրություն
2003 թվականին դարձավ ԲԿՄԱ (Մոսկվա) ակումբի խաղացող՝ «բանակայինների» կողմից գնվելով $ 3,7 միլիոնով, ինչը ռեկորդային գումար էր այդ ժամանակվա Ռուսաստանի համար ։ Ակումբի կազմում հանդես է եկել մինչև 2005 թվականը և 2003 թվականին դարձել Ռուսաստանի չեմպիոն։ 2004 թվականին նվաճել է Ռուսաստանի Սուպերգավաթը ։ Երկու անգամ ընդգրկվել է Ռուսաստանի առաջնության 33 լավագույն ֆուտբոլիստների ցուցակներում՝ զբաղեցնելով № 2 հորիզոնականը (2003, 2004)։ 2003 թվականի հունիսի 30-ին հանդես է եկել Ռուսաստանի առաջնության լեգեոներների հավաքականում։
Ռամբուր
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 411 մարդ, բնակչության խտությունը` 41.52 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.9 կմ² տարածք։