cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մուհամմեդ Ալի
Որոտ ջունգլիներում
Մարտին նախորդող օրերին Ալին ուժեղացրեց հոգեբանական ճնշումները Ֆորմանի վրա. այդ ժամանակվա նրա արտահայտություններից մեկը տեղ է գտել պատմության էջերում. «Ես տեսնում էի, թե ինչպես է Ջորջ Ֆորմանը բռնցքամարտում ստվերի հետ, և ստվերը հաղթեց»։ Ֆորմանը, համոզված լինելով իր բացարձակ հաղթանակին, անդրդվելի մնաց։ Մարտից մեկ օր առաջ բռնցքամարտիկներն այցելեցին նախագահ Մոբուտուի կողմից կազմակերպած երեկոյին։ Հաջորդ առավոտյան Ալին իր շրջապատողների հետ միասին մի քանի ավտոբուսներով ուղևորվեց մայիսի 20-ի անվան մարզադաշտ, որտեղ իրադարձությանը սպասում էին 60 000 մարդ՝ հիմնականում նրա երկրպագուները։ Համաձայն բռնցքամարտային ավանդույթի՝ Ալին որպես հավակնորդ առաջինը դուրս եկավ ռինգ։ Հանդերձարանից բռնցքամարտիկն անցավ զաիրյան բանակի զինվորներից կազմած միջանցքով, որոնք պատնեշել էին նրան երկրպագուներից։ Ռինգի վրա կառուցված էր ժամանակավոր տանիք, որը պետք է պաշտպաներ բռնցքամարտիկներին օդերևութաբանների կանխատեսած անձրևից։ 10 րոպե անցած հայտնվեց չեմպիոնը. նա դուրս եկավ ամերիկյան դրոշով։ Նրան ուղեկցում էր Արչի Մուրը՝ հռչակավոր բռնցքամարտիկը, ում ավելի վաղ նոկաուտի էր ենթարկել Մուհամմեդը։ Այն ժամանակ, երբ ռինգի մրցավարը հիշեցնում էր բռնցքամարտիկներին մարտի կանոնների մասին, Ալին սկսեց հոգեբանական հարձակումները Ֆորմանի վրա,- «Դու իմ մասին լսել ես, երբ երեխա էիր։ Դու հետևում էիր ինձ, երբ փոքրիկ տղա էիր։ Այժմ դու հանդիպել ես ինձ՝ քո ուսուցչին»:
Օդի բարձր խոնավության և ջերմաստիճանի պայմաններում երկու բռնցքամարտիկներն էլ սկսեցին ֆիզիկապես բավականին թուլանալ արդեն առաջին ռաունդներում։ Ֆորմանն աշխատում էր սահմանափակել Ալիի շարժումները՝ սեղմելով նրան պարանների մոտ և հուժկու հարվածներ հասցնելով գլխին և իրանին։ Մուհամմեդը իսկույն հասկացավ, որ մրցակիցը լավ վարժեցված է ռինգում իր տեղաշարժերը կանխագուշակելուն։ Այդ պատճառով, երկրորդ ռաունդի կեսից սկսած, նա հենվեց պարաններին՝ ձգտելով պաշտպանվել և առաջին հնարավորության դեպքում իսկ հակահարձակում իրականացնել։ Ալին ընտրեց Ֆրեյզերի հետ իր առաջին մենամարտի նմանությամբ մարտավարություն, որը այս անգամ տարբերվում էր միայն իր գերազանց մարզավիճակով։ Մրցավարին ոչ միշտ էր հաջողվում ռինգի պարանները ձգված պահել, քանի որ բռնցքամարտիկները հենվում էին դրանց իրենց ամբողջ քաշով։ Դա Մուհամմեդին առավելություն էր տալիս, քանի որ առաջանում էր լրացուցիչ ընդարձակ տարածություն պաշտպանական հնարքների համար։ Մարտի առաջին կեսի ժամանակ նա բաց թողեց մի քանի հզոր հարված, որոնք կարող էին մարտի ավարտի պատճառ դառնալ։ Ալիի խոսքերով, նրանցից իր մոտ հալյուցինացիաներ սկսվեցին։ Սակայն Ջորջի շատ հզոր հարվածներ անցնում էին նրա կողքով ու հարևանցի՝ սաստիկ ուժասպառ անելով նրան։ Հինգերորդ ռաունդից հետո Ֆորմանի անկյունը խնդրեց դադարեցնել մարտը և ձգել ռինգի պարանները, սակայն ռինգի մրցավարը անտեսեց այդ խնդրանքները։ Այդ ժամանակ չեմպիոնը հոգնած տեսք ուներ, Ալին էլ հասցրեց գոռալ նրա ականջին,- «Ցո՛ւյց տուր քո լավագույն հարվածը»։ Յոթերորդ ռաունդում Մուհամմեդը սկսեց գերիշխել ռինգում. նա մեծ թվով դիպուկ ջեբեր (հանկարծակի հարվածներ) հասցրեց։ Մինչ ութերորդ ռաունդ հասնելը Ջորջը կորցրեց վերջին ուժերը, և Ալին, հենց ռաունդի ավարտն ազդարարող ազդանշանից առաջ աջով-ձախով-աջով կոմբինացիա իրականացրեց, որը ցնցեց երիտասարդ չեմպիոնին. նա հայտնվեց պարաններին, որից հետո Մուհամմեդը իրականացրեց դիպուկ հարձակում՝ տապալելով Ֆորմանին ռինգի փռվածքին։ Ջորջը հասցրեց ոտքի կանգնել 9 հաշվին, բայց մրցավարը որոշեց դադարեցնել մարտը։ Ամբողջ մարզադաշտը ոտքի էր կանգնել, լսվում էին միայն «Ալի, սպանի՛ր նրան» («Ali bomaye!») վանկարկումները։ Մարտից հետո Մուհամմեդը հայտարարեց, որ պատրաստվում է ավարտել կարիերան. այդ մենամարտից հետո նրան տրվեց «մեծագույն» մականունը, որն ինքն էր իրեն շնորհել։ Իսկ Ֆորմանը բարոյապես ճնշված էր, նա իր պարտությունը արդարացնող դավադրությունների տեսություններ էր մտմտում (հատուկ թուլացրած պարաններ, մրցավարի արագ հաշվարկ և նույնիսկ՝ թունավորած ջուր)։
Ֆորմանի հետ մարտից հետո Ալին փառքի գագաթնակետին էր. նա հաղթել էր մի մենամարտում, որտեղ մրցակից չեմպիոնը ֆավորիտ էր համարվում։ Մուհամմեդն ստացավ 5,5 միլիոն դոլար, որն ավել էր Ջո Լուիսի, Ռոկի Մարչիանոյի և Ջեկ Դեմպսիի ամբողջ կարիերայի ընթացքում վաստակածներից։ Բայց գլխավորը՝ նա ապացուցեց բոլորին, որ վաղ է իրեն հաշվից դուրս թողնել։ ԱՄՆ-ի նախագահ Ջերալդ Ֆորդը Ֆորմանի նկատմամբ տարած հաղթանակից մի քանի շաբաթ անց հրավրեց Ալիին Սպիտակ տուն։ Ոչ վաղ անցյալում նման բան անհնար էր պատկերացնել, քանի որ իր հակապատերազմական հրապարակային ելույթների պատճառով Մուհամմեդն իշխանությունների ողորմածությունը չէր վայելում։ Ֆորդին դուր էր եկել իրենց զրույցը, որից հետո նա Ալիին «սկզբունքային մարդ» էր անվանել։ Սպորտային հրատարակություններն սկսեցին Մուհամմեդին կոչումներ շնորհել (The Ring ամսագիրը Ալիին ճանաչեց տարվա բռնցքամարտիկ, Sports Illustrated-ը՝ տարվա մարզիկ)։
1975 թվականի փետրվարի 25-ին մահացավ Էլայջա Մուհամմեդը, ինչը Ալիի համար իսկական հարված էր։ Մուհամմեդը նրա հոգևոր հայրն էր, և նրա մահից հետո Ալին գտնվում էր ուժեղ դեպրեսիայի մեջ։ «Իսլամի ազգը» զրկվեց իր առաջնորդից և շուտով բաժանվեց տարբեր խմբավորումների։ Չնայած վշտին՝ Մուհամմեդը հասկանում էր, որ Էլայջան կատարյալ չէր. լուրեր էին տարածվում նրա անվայել կյանքի մասին։ Այդ պատճառով Ալին որոշեց հետևել Մուհամմեդի որդի Ուոլլեսին, ում քարոզներում սպիտակամորթների նկատմամբ վերաբերմունքը փոքր-ինչ տանելի էր։ Հետաքրքիր է, որ այդ տեսակետը իր մահից առաջ հաղորդելու փորձ կատարող Մալքոլմ Իքսը մերժվել էր Ալիի կողմից։
Աշխարհի չեմպիոնի կոչումը վերադարձնելուց հետո Ալին ևս մեկ նպատակ ուներ սպորտում. նա ուզում էր երրորդ անգամ հանդիպել Ֆրեյզերի հետ։ Այդ մարտին պատրաստվելու ընթացքում Մուհամմեդը հաղթել էր Չակ Վեպներին, Ռոն Լայլային և Ջո Բագներին։ Չնայած այն բանին, որ այդ մարտերում վաղաժամ նոկաուտներ չէին եղել, Ալիին բոլորում վստահ հաղթանակ էր տարել։ Բացառություն էր կազմում Վեպների հետ մարտը, որի ընթացքում Մուհամմեդը հայտնվեց նոկդաունում, բայց այնուամենայնիվ կարողացավ վերջին ռաունդում ավարտել մարտը վաղաժամ։ Դահլիճում ներկա գտնվող երիտասարդ դերասան Սիլվեստր Ստալոնեի այդ մարտից ոգեշնչված գրեց հանրահայտ «Ռոկկի» ֆիլմի սցենարը, որը նրա աստղային կարիերայի մեկնարկը տվեց։ Այդ մարտից հետո Ալին ծայրահեղ կտրուկ արտահայտվեց Տոնի Պերեսի դատավարության մասին՝ անվանելով նրան «կեղտոտ շուն»։ Մրցավարը դատի տվեց Մուհամմեդին, բայց տանուլ տվեց դատը, որից հետո կողմերը հաշտվեցին, իսկ Մուհամմեդը նույնիսկ համբուրեց Պերեսին։
Թրիլեր Մանիլայում
Ալիի և Ֆրեյզերի երրորդ մենամարտը որոշվել էր անցկացնել Մանիլայում՝ Ֆիլիպինների մայրաքաղաքում։ Երկրի նախագահ Ֆերդինանտ Մարկոսը, այնպես ինչպես Մոբուտուն Զաիրից, ապահովեց մրցանակային ֆոնդը. այն կազմում էր մոտավորապես 14 միլիոն դոլար, որը բռնցքամարտիկները բաժանեցին 9միլիոն-ը Ալիին և 5 միլիոն-ը Ֆրեյզերին համամասնությամբ։ Մենամարտն անցկացնելու պահին Մուհամմեդը ապահարզանի շեմին էր իր կնոջ՝ Բելինդայի հետ։ Նախագահ Մարկոսի հետ հանդիպման ժամանակ նա իր մտերմուհի Վերոնիկա Պորշին ներկայացրեց որպես իր կնոջ, ինչը ցնցող արձագանք գտավ ամերիկյան ԶԼՄ-ներում։ Մուհամմեդը մարտից քիչ առաջ սկսեց ծաղրանքների ենթարկել Ֆրեյզերին։ «Գորիլլա» անվանեց նրան և ամեն տեղ կապիկի փոքրիկ տիկնիկով էր գնում, հարվածելով նրան ցանկացած հարմար պահի, և հասարակությանը զվարճացնելու համար և ասում էր.- «Դե արի, գորիլա, թրեյլեր սարքենք Մանիլլայում»։ Հնարավոր է դա էլ դարձավ վերջին կաթիլը երկու մեծ բռնցքամարտիկների հարաբերություններում. այդ մարտից հետո Ֆրեյզերը այլևս երբեք չլուսանկարվեց և խուսափում էր Ալիին հանդիպելուց։
1975 թվականի հոկտեմբերի 1-ին կայացավ մարտը, որը պատմության մեջ մտավ «Թրիլլեր Մանիլայում» անվամբ (Thrilla in Manila)։ Մարտից առաջ ռինգ բերեցին նախագահ Մարկոսի մրցանակը, որը պետք է ստանար մարտի հաղթողը. դա ոսկե կոնստրուկցիա էր, որը, դահլիճի քրքջոցների տակ Ալին իսկույն տեղավորեց իր անկյունում։ Մենամարտն տեղի ունեցավ սաստիկ շոգի պայմաններում՝ 30 աստիճանից բարձր ջերմաստիճանում։ Դա բռնցքամարտի պատմության մեջ լավագույն մարտերից մեկն էր. առավելությունը մի բռնցքամարտիկից անցնում էր մյուսին։ Հնարավոր է այն պատճառով, որ Ալին լավագույն կարգավիճակում չէր, հենց ինքն էլ ձգտում էր շուտափույթ նոկաուտ իրականացնել։ Մուհամմեդը գերիշխում էր առաջին երկու ռաունդների ընթացքում, բայց Ֆրեյզերը հաղթանակի հասնելու համար իսկական կամք դրսևորեց և հավասարեցրեց մարտի ընթացքը։ Վեցերորդ ռաունդում Ալին ձախից ծանր խուկ բաց թողեց գլխին. հարվածը ցնցեց չեմպիոնին, բայց նա կանգնած մնաց։
Բռնցքամարտիկները շարունակեցին փոխադարձ հարձակումներ գործել, և մարտը վերածվեց բացահայտ «սրամարտի»։ 14-րդ ռաունդից հետո Ֆրեյզերի մարզիչը կանգնեցրեց մարտը. գեմատոման ամբողջությամբ փակել էր Ֆրեյզերի ձախ աչքը, և փաստորեն նա աջով էլ չէր տեսնում(մրցավարը ցույց տվեց երեք մատ և խնդրեց հաշվել, նա պատասխանեց ՝ «մեկ»)։ Նույն պահին Ալին իր անկյունում ասաց. «Ես շատ եմ հոգնել, հանեք իմ ձեռնոցները»։ Չեմպիոնի անկյունի բժշկի վարկածով նա չէր կարողանա 15-րդ ռաունդի դուրս գալ։ Մարտից հետո Մուհամմեդն առանց գիտակցության ընկավ իր անկյունում։ Թե ում օգտին կավարտվեր մարտը, եթե ռինգի մրցավարը չկանգնեցներ այն՝ դեռևս հարց է։ Այսպիսով ավարտվեց պատմության մեջ նշանավոր մարտերից մեկը. Ալին հաղթեց մենամարտում և պահպանեց իր կոչումը։ Իրադարձությունը «The Ring» ամսագրի վարկածով ստացավ «Տարվա մարտ» անվանումը։
Մարտից հետո երկու բռնցքամարտիկներն էլ ուժասպառ էին։ Ֆրեյզերը լացում էր բազմոցին, իսկ Ալիի հանդերձարանում ողբերգություն էր պատահել. նրա սենյակը հսկող ոստիկանը ատրճանակով խաղալիս պատահաբար կրակել էր իր գլխին, ինչը իսկական շոկ էր սենյակ մտած Ալիի համար։ Նա երկար ժամանակ չէր կարողանում հավատալ այդ երեկո ռինգում պատահածին։ Ավելի ուշ Ալին եզրակացրեց, որ այն ժամանակ կարող էր հեշտությամբ մահանալ։ Հետագա հարցազրույցներում Մուհամմեդը Ֆրեյզերին անվանեց երկրորդ մեծագույն բռնցքամարտիկ՝ իրենից հետո։
1976 թվականին Ալին հաջողությամբ պահպանեց իր կոչումները Ժան Պիեր Կուպմանի հետ մենամարտում։
Մարտ Ջիմի Յանգի հետ
1976 թվականի ապրիլին Ալին հանդիպեց Ջիմի Յանգի հետ։ Ալին ռինգ դուրս եկավ ակնհայտ ավելորդ քաշով և մրցակցից ավելի դանդաղաշարժ էր։ Ավելի երիտասարդ և թեթև Յանգը հարձակման էր ենթարկում նրան հեռավորությունից, ինչի հաշվին էլ հաղթեց մարտը։ Նա հնարավորինս նահանջում էր և հաճախ գլուխը շատ ցածր էր պահում, որպեսզի խուսափեր Ալիի հզոր հարվածներից։ Մի դեպքում, երբ Ալին բավականին մոտեցել էր նրան, Յանգը շրջվեց մեջքով դեպի պարանները։ Ոմանց համար Յանգի գործելաոճը թվաց փայլուն մարտավարություն. նա չեզոքացնում էր մրցակցի ուժեղ կողմերը և մարտի իր պայմաններն էր թելադրում՝ մերկացնելով Ալիի հակագրոհող բռնցքամարտիկների հետ մրցելու անկարողությունը։ Այլոց համար նա վախկոտ էր թվում, քանի որ կանգնեցնում էր մարտը ամեն անգամ, երբ Ալին առավելություն էր ունենում։ Ալին ոչինչ չէր կարող հակադրել մրցակցին, նա Յանգին նոկդաունի ենթարկեց միայն 12-րդ ռաունդում։ Որոշումը վիճահարույց էր. բազմաթիվ երկրպագուների և լրագրողների կարծիքով Յանգն այդ մարտում գերազանցեց դանդաղաշարժ Մուհամմեդ Ալիին և պետք է չեմպիոն դառնար։ Լեսթեր Բլոմբերգը (The Ring ամսագրի նախկին խմբագիրը) այդ վճիռը «ծաղրերգություն» անվանեց։ Նյու Յորքյան Daily News-ի թղթակից Դիկ Յանգն ասաց. «Ալին հաղթեց չինովնիկներին խոնարհվող երեք հերոսների ողորմածությամբ, ովքեր, ինչպես կարծում եմ, շատերի նման հրաժարվում են հավատալ իրենց տեսածին, երբ գերհերոսներից մեկը չի գործում սպասվածի պես»։ Քանի որ մարտը հեռարձակվում էր հեռուստատեսությամբ, շատ հեռուստադիտողներ ևս բողոքեցին այդ որոշման դեմ։ Նույնիսկ Ալին և նրա մարզիչ Անջելո Դանդին ասում էին, որ դա նրա գործունեության ընթացքում «վատագույն մարտն» էր։ Դրանից հետո շատերը խորհուրդ տվեցին Ալիին հրաժարական տալ։
Սեպտեմբերին կայացավ նրա երրորդ մարտը ընդդեմ Քեն Նորթոնի։ Այդ մենամարտը առաջին երկուսի շարունակությունն էր. Նորթոնը նորից գերիշխում էր մարտի սկզբում, իսկ Ալին հավասարեցրեց իրավիճակը վերջում։ Ամեն ինչ որոշվեց վերջին ռաունդում, երբ ուժեղագույնը Մուհամմեդն էր։ Հաջորդ մենամարտը Ալին անցկացրեց ընդդեմ ուրուգվայցի բռնցքամարտիկ Ալֆրեդո Էվանգելիստայի, ով պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտ էր եկել ընդամենը 19 ամիս առաջ։ Մարտը շարունակվեց բոլոր 15 ռաունդները և շատ ձանձրալի էր. Մուհամմեդը հաղթեց, բայց լրագրողներն այդ մենամարտն անվանեցին բռնցքամարտի ողջ պատմության ամենավատ մարտ։ Իր հաջորդ մենամարտում 12-րդ ռաունդից հետո Ալին հաղթեց անգլիացի նոկաուտող Էրնի Շեյվերսին, բայց 14-րդ ռաունդում Էնրին ցնցեց չեմպիոնին և, ականատեսների վկայությամբ, Մուհամմեդը հազիվ էր կանգնած մնում, բայց այնուամենայնիվ դիմադրեց մինչև 15-րդ ռաունդը և հաղթեց մարտը։ Այդ մենամարտից հետո Ալիի բժիշկ Ֆրեդի Պաչեկոն եզրակացրեց, որ ևս մեկ նման մարտի դեպքում իր խնամյալը կարող է անդառնալի կորուստ հասցնել իր առողջությանը։ Նա այնպես էր տխրել, որ նամակ գրեց Անջելո Դանդիին, «Իսլամի ազգ»-ի առաջնորդ Ուոլես Մուհամմեդին և Ալիի կնոջը՝ խնդրելով համոզել նրան ավարտել կարիերան։
Ալին իր ելույթները շարունակեց ընդդեմ Լեոն Սպինսկային մարտում։ Սկզբում Մուհամմեդը հրաժարվեց երիտասարդ բռնցքամարտիկի հետ մենամարտից այն պատճառով, որ Սփինքսն իր հաշվին ուներ ընդամենը 7 մարտ։ Այնուամենայնիվ մենամարտը կայացավ հիմնականում այն պատճառով, որ Սփինքսը օլիմպիական չեմպիոն էր։ 1978 թվականի փետրվարի 15-ին բռնցքամարտիկները դուրս եկան ռինգ։ Ցավոք սրտի Ալիի համար մենամարտը չուներ կոմերցիոն հաջողություն, քանի որ շատերն էին կարծում, որ Սփինքսը չի կարող լուրջ մրցակից լինել չեմպիոնի համար։ Երբ լրագրողները փորձեցին Ալիից կորզել նրա սովորական դարձած մինչխաղային կշտամբանքները հակառակորդի հասցեին, նա հրաժարվեց՝ պատճառաբանելով, որ դա որպես հիմարություն կդիտվի։
Մարտից առաջ Մուհամմեդն անցկացրեց միայն մի քանի սպարինգներ. նա անփույթ վերաբերմունք էր ցուցաբերում մենամարտի նախապատրաստմանը՝ համարելով իրեն բացարձակ ֆավորիտ։ Մարտի ժամանակ Ալին կիրառեց իր պարանների մոտ պաշտպանվելով հետագայում ընդդիմադրին ուժասպառ անելու փորձված տակտիկան, սակայն Սփինքսը հոգնելու նշաններ ցույց չէր տալիս։ Վերջին ռաունդից առաջ մարտը բացարձակ հավասար պայմաններում էր՝ հօգուտ Սփինքսի մի փոքր առավելությամբ։ Երեք մրցավարներից երկուսը հաղթանակը շնորհեցին նրան. դա իսկական սենսացիա էր։ Հետխաղային մամուլի ասուլիսի ժամանակ Ալին լիովին ճանաչեց իր պարտությունը՝ նշելով, որ, ի տարբերություն Սփինքսի, դա իր լավագույն մարտերից չէր։ Ուղիղ կես տարի անց Ալին նորից հանդիպեց Սփինքսի հետ։ Մենամարտն անցնում էր «Նյու-Օրկլեանս Սուպերդոում»-ում և ներկա էին 65 000 հանդիսատես։ Մուհամմեդը պատրաստվում էր դաս տալ երիտասարդ բռնցքամարտիկին․ նա փորձված լինելով սկսեց առաջ անցնել Սփինքսից։ Հինգերորդ ռաունդում Ալին մի քանի դիպուկ հարված հասցրեց, և Լեոն բացահայտորեն հայացքն ուղղեց դեպի իր անկյուն՝ խորհուրդ խնդրելով։ Մարտը տևեց 15 ռաունդ, և ոչ ոք չզարմացավ, երբ Մուհամմեդին հաղթող հայտարարեցին մրցավարների միաձայն որոշմամբ, նա երրորդ անգամ նվաճեց աշխարհի չեմպիոնի կոչումը՝ կրկնելով Ջո Լուիսի ռեկորդը։ Մեկ տարի Անց Ալին ասաց, որ Լեոնից կրած պարտությունը իր կարիերայի ընթացքում ամենավիրավորականն էր։
Կարիերայի ավարտ
Երկու տարվա ընթացքում Ալին ռինգ դուրս չեկավ։ Իր կարիերայի ընթացքում նա վաստակել էր 50 միլիոն դոլար, բայց դրա միայն չնչին մասը ներդրվեց բիզնեսում, մնացածը բաժին էր հասել Մուհամմեդի շրջապատին։ 1980 թվականին Ալին դրամի կարիք ուներ, ինչն էլ նրան նոր մարտի դրդեց։ Այդ ժամանակ Մուհամմեդը նորից ռինգ դուրս գալու մեծ ցանկություն չուներ։ Նրա հանդիպումը կազմակերպվեց ուժերի ծաղկման շրջանում գտնվող աշխարհի գործող չեմպիոն Լարի Հոլմսի հետ։ Բռնցքամարտիկները լավ ծանոթ էին միմյանց. Հոլմսը Ալիի սպարինգ-պարտնյորն էր։ Մարտը կայացավ 1980 թվականի հոկտեմբերի 2-ին․ այդ ժամանակ Ալին 38 տարեկան էր, նա ավելորդ քաշ ուներ և բացահայտորեն դանդաղ էր շարժվում։ Չեմպիոնը հարգում էր Ալիին և ջանում էր չվնասել վետերանին, բայց, այնուամենայնիվ, նրան բազմաթիվ վնասվածքներ հասցրեց մենամարտի ընթացքում։ Հոլմսն առավելություն ուներ ողջ մարտի ընթացքում և համոզիչ կերպով հաղթում էր յուրաքանչյուր ռաունդում. շատերը համարում էին, որ նա չէր էլ փորձում Ալիին նոկաուտի ենթարկել, քանի որ վախենում էր նրան լուրջ վնասվածք պատճառել։ 10-րդ ռաունդում Անջելո Դանդին իր խնամյալին թույլ չտվեց ռինգ դուրս գալ՝ բացականչելով,- «Ես գլխավոր մրցավկան եմ։ Ես պահանջում եմ կանգնեցնե՛լ մարտը»։ Դա առաջին մենամարտն էր, որտեղ Ալին պարտվեց վաղաժամ։ Տեսախցիկը դահլիճում բազմաթիվ արտասվող հանդիսատեսների որսաց։
Իր վերջին մարտի ընթացքում Ալին վաստակեց մոտավորապես 8 միլիոն դոլար, ինչն էականորեն բարելավեց նրա ֆինասական վիճակը։ Այս անգամ նա փողերը խելամտորեն տնօրինեց՝ ներդնելով դրանք անշարժ գույքի և բիզնեսի մեջ։ Սակայն, չնայած նյութական հաջողություններին, Մուհամմեդը որոշեց նորից դուրս գալ ռինգ և զարմանքով բացահայտեց, որ առաջատար բռնցքամարտիկներից ոչ ոք չի ուզում իր հետ մրցել, ինչպես նաև, որ նահանգներից մեծ մասի ատլետիկական հանձնաժողովները չեն պատրաստվում նրան արտոնագիր տալ առողջական վիճակի պատճառով։ Չնայած բոլոր դժվարություններին՝ Ալիին հաջողվեց մարտի թույլտվություն ստանալ Բահամներում՝ կանադացի ծանրքաշային Տրեվոր Բարբիկի հետ։ Մուհամմեդն ավելի լավ տեսք ուներ, քան Հոլմսի հետ մարտի ժամանակ և նույնիսկ գերիշխում էր 5-րդ ռաունդի ընթացքում։ Սակայն, չնայած դրան, Ալին պարտվեց մրցավարների միաձայն որոշման համաձայն 10-ռաունդանոց մենամարտում։ Այդ մարտից հետո Մուհամմեդը հայտարարեց կարիերան ավարտելու մասին և այլևս երբեք պրոֆեսիոնալ ռինգ դուրս չեկավ։
Պարկինսոնի հիվանդություն
1984 թվականի սեպտեմբերին Ալին հոսպիտալացվեց լսողության, խոսքի և օրգանիզմի շարժիչ գործառույթների վատթարացման պատճառով։ Մուհամմեդը տեղավորվեց Նյու Յորքի պրեսբիտերական հիվանդանոցում, բոլոր հետազոտություններից հետո բժիշկներն եկան այն եզրակացության, որ նա տառապում է Պարկինսոնի հիվանդությամբ։ Հիվանդությունն անբուժելի է, բոլոր գոյություն ունեցող բուժման եղանակները ուղղված են ախտանիշերը թեթևացնելուն (սիմպտոմատիկ բուժում)։ Ալիին շարժական խանգարումներ բուժող «Լևոդոպա» դեղամիջոց նշանակվեց։
Ալիի հոսպիտալացումը, ինչպես նաև ռինգում մի շարք բռնցքամարտիկների մահը հասարակական լայն արձագանք առաջացրեց։ «Journal of the American Medical Association (JAMA)» և «The Lancet» հեղինակավոր ամսագրերը հոդվածներ տպագրեցին պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկի կարիերայով զբաղվելու վնասակար հետևանքների մասին։ «JAMA»-ում հրապարակվեց 38 պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտիկների առողջական վիճակն ուսումնասիրող ծավալուն հետազոտություն, որի արդյունքում նրանցից մեծ մասի մոտ ի հայտ էին եկել գլխուղեղի տարբեր վնասվածքներ։ Այդ հետազոտությունների հիման վրա ԱՄՆ-ում պրոֆեսիոնալ բռնցքամարտի արգելմանն ուղղված արշավ սկսվեց։ Սակայն Ալին, նույնիսկ իմանալով իր անբուժելի հիվանդության մասին, հանդես եկավ բռնցքամարտն արգելելու դեմ՝ հիմնավորելով, որ այն աֆրոամերիկացիների հաջողության հասնելու գլխավոր հնարավորություններից մեկն է։
Ալին տառապում էր Պարկինսոնի հիվանդությունով, սակայն նրա միտքը պայծառ էր, և նա որոշեց իրեն նվիրել իսլամին ծառայելուն։ Մուհամմեդն սկսեց օգնել մարդկանց. նա կարող էր 100 000 դոլար նվիրաբերել ընդամենը մի քանի հարց տալով, կամ մեքենայից դուրս գալ և օգնել սովորական անտուն մարդուն։ Կարիերան ավարտելու կապակցությամբ կազմակերպված հանդիսավոր արարողության ժամանակ նրան շնորհվեց հիշատակի ադամանդե մատանի, որն Ալին հենց նույն երեկո նվիրեց մի հաշմանդամ աղջկա։ Մուհամմեդն իր հանրահայտությունն օգտագործեց կարիքավորներին օգնելու համար. նա դիմում էր ապահովված մարդկանց՝ իր օրինակին հետևելու խնդրանքով, և նրան համարյա չէին մերժում։ Ալին նաև մասնակցում էր իսլամական անջատողականների հետ բանակցություններին Լիբանանում և Իրաքում:
Վատթարացող ֆիզիկական վիճակը, ինչպես նաև նոր «սպորտի պաշտամունք» Մայքլ Ջորդանի ի հայտ գալը նվիրատվությունների հավաքագրման ասպարեզում խանգարում էին Ալիի արդյունավետ գործունեությանը։ Այդ պատճառով նա իր կնոջ՝ Լոնիի հետ շատ ժամանակ էր անցկացնում Միչիգանի իր ագարակում։ Ալիի կարիերան ավարտելուց հետո հենց Լոննին ստանձնեց բոլոր ֆինանսական գործերի վարումը։ Նա դուրս բերեց Ալիին բոլոր կասկածելի գործարքներից և դադարեցրեց պայմանագրերը ամուսնուն շրջապատողների մի ստվար զանգվածի հետ, որի նպատակը Ալիի անունն օգտագործելով ապրուստ վաստակելն էր։ Լոննին գործնական վարչարարության մագիստրոս էր, ինչպես նաև բիզնես վարելու մեծ փորձ ուներ, ինչն էլ օգնեց նրան հաջողությամբ տնօրինել ամուսնու 3,5 միլիոն դոլար գնահատվող կարողությունը։
Կանորա
Կանորա (Канора), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վոլովեցի շրջանում։
Մուհամմեդ Ալի
Պարկինսոնի հիվանդություն
1994 թվականին Ջորջ Ֆորմանը վերադարձրեց աշխարհի չեմպիոնի կոչումը՝ դառնալով պատմության մեջ ամենատարեց չեմպիոնը։ Հարցազրույցի ժամանակ Ալին ասել էր,- «Դա դիպավ իմ զգայուն թելերին, և ես էլ ուզեցի վերադառնալ։ Սակայն հետո լույսը բացվեց, հարկավոր էր դուրս գալ զբոսանքի։ Ես նորից պառկեցի իմ անկողնում և ասացի,- Դե լավ, միևնույն է՝ մեծագույնն եմ»։ 1966 թվականին Ալիին պատիվ տրվեց Ատլանտայի օլիմպիական խաղերում վառել օլիմպիական կրակը։ Կազմակերպիչներն անհանգստացած էին, քանի որ այդ ժամանակ արդեն Մուհամմեդը դժվարությամբ էր խոսում։ Սակայն Ալին իր դերը վստահաբար կատարեց. 80 000 մարդու ներկայությամբ նա վառեց օլիմպիական կրակը։ Բուն Օլիմպիական խաղերի ժամանակ Մուհամմեդը բազմաթիվ մրցումների ներկա գտնվեց, ինչպես նաև այցելեց օլիմպիական ավան, որտեղ շփվեց մարզիկների հետ։ Օլիմպիադան Ալիի՝ ակտիվ կյանքին վերադարձն արագացնող հանգամանքը դարձավ. նրա հիմնադրամին բազմաթիվ նվիրատվություններ կատարվեցին, իսկ փոստը ողողված էր հարյուրավոր երկրպագուների նամակներով։ Նա պնդում էր, որ իր համար ընթերցեն յուրաքանչյուր ուղարկված նամակ, ինչպես նաև ամեն շաբաթ ավելի քան 2000 ինքնագիր էր բաժանում։ Լոննիին անհանգստացնում էր ամուսնու վրա անսպասելիորեն բարդված ծանրաբեռնվածությունը, այդ պատճառով էլ նրա համար ցանկ կազմեց։ Իր ժամանակի մոտավորապես կեսը Ալին տրամադրում էր իր կազմակերպություններին և բարեգործական հիմնադրամի աջակցությանը, իսկ երկրորդը՝ իրենց արտադրանքը գովազդելու նպատակներով նրա անունն օգտագործելու համար վճարող տարբեր ընկերությունների (Adidas, Gillette, IBM և այլն) հետ համագործակցությանը։
Կանորա
2001 թվականի տվյալներով Կանորա գյուղում բնակվում էր 792 մարդ։
Մուհամմեդ Ալի
Պարկինսոնի հիվանդություն
Ալին շատ էր ճանապարհորդում և 1988 թվականին դարձավ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի Բարի կամքի դեսպան. նա այցելեց Ասիայի և Աֆրիկայի բազմաթիվ երկրներ։ 2002 թվականին Աֆղանստանում այցելեց աղջիկների համար նախատեսված մի դպրոց, որտեղ թալիբանի օրենքներով կանայք կրթության իրավունք չունեին։ Ալին նաև 2003 թվականին հանդես եկավ քննադատությամբ ընդդեմ ԱՄՆ-ի զորքերի Իրաք ներխուժման։
2011 թվականի նոյեմբերի 15-ին Ալին ներկա գտնվեց իր գործունեության բերումով գլխավոր հակառակորդի՝ Ջո Ֆրեյզերի հուղարկավորությանը։
Կանորա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վոլովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մուհամմեդ Ալի
Մահ
2016 թվականի հունիսի 2-ին Մուհամմեդ Ալին հոսպիտալացվեց Ֆինիքսի հիվանդանոցներից մեկում (Արիզոնա, ԱՄՆ)՝ թոքերի խնդիրների հետ կապված առողջության վատթարացումով։ 2016 թվականի հունիսի 3-ին կյանքի 75-րդ տարում նա մահացավ ։ Հուղարկավորությունը տեղի ունեցավ նրա հարազատ քաղաք Լուիսվիլում (Քենթուքի, ԱՄՆ) ։
Անձնական կյանք
Ալին ամուսնացած է եղել չորս անգամ. նա ունի յոթ դուստր և երկու որդի։ Մուհամմեդի առաջին կինը մատուցողուհի Սոնջի Ռոյն (Sonji Roi) էր, ում հետ ամուսնացավ առաջին հանդիպումից մեկ ամիս անց։ «Իսլամի ազգ»-ի Ալիի ուսուցիչները մտահոգված էին նրա՝ ոչ մուսուլմանուհի կնոջ հետ ամուսնությամբ, և ի վերջո Ալին ստիպված էր ընտրություն կատարել հավատքի և կնոջ միջև։ 1965 թվականի հունիսի 23-ին զույգն ամուսնալուծության հայտ ներկայացրեց։ Դատավարության ժամանակ Ալին իր խոսքում առանձնապես ընդգծեց, որ իր կինը չի ցանկանում պահպանել մուսուլմանական դրես-կոդի կանոնները։ Նա դժգոհեց, որ կինը չափազանց ազատ ոճի հագուստ էր կրել Սոնի Լիսթոնի հետ երկրորդ մարտից առաջ կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ։ Գործընթացը շարունակվեց մինչև 1966 թվականի հունվար, երբ զույգը պաշտոնապես բաժանվեց ։
1967 թվականի օգոստոսի 17-ին Ալին ամուսնացավ Բելինդա Բոյդի հետ, ով հարսանիքից շատ չանցած ընդունեց իսլամ և փոխեց իր անունը Հալիլ Ալիի։ Զույգն ուներ չորս երեխա. դուստրը՝ Մարիյումը (ծնվ․ 1968), երկվորյակ դուստրեր Ջամիլան և Ռաշիդան (ծնվ. 1970) և որդին՝ Մուհամմեդ Ալի կրտսերը (ծնվ. 1972)։ 1970-ականների կեսերին Մուհամմեդին հետևող մեծաթիվ երկրպագուհիների պատճառով զույգի հարաբերություններն սկսեցին փչանալ։ Երկրպագուհիներից մեկն էլ Վերոնիկա Պորշն էր (Veronica Porsche)՝ Ալիի ընդդեմ Ջորջ Ֆորմանի մարտի պաստառի համար նկարահանված ֆոտոմոդելը։ Վերոնիկան գտնվում էր Զաիրում Մուհամմեդի մարտի նախապատրաստության ժամանակ և նրանց միջև սիրավեպ սկսվեց անկախ նրանից, որ Ալիի կինը նույնպես այդ ժամանակ գտնվում էր ճամբարում։ 1977 թվականի ամռանը Հալիլան և Մուհամմեդը բաժանվեցին, որից հետո նա ամուսնացավ Պորշի հետ։ Հարսանիքի ժամանակ հարսնացուն հղի էր, զույգն արդեն ուներ ևս մեկ երեխա՝ Հաննա անունով աղջիկ (ծնվ. 1976)։ Նրանց երկրորդ դուստրը՝ Լեյլա Ալին (ծնվ. 1977) հետագայում դարձավ բռնցքամարտի աշխարհի բացարձակ չեմպիոն։ 1986 թվականին Ալին և Վերոնիկան ամուսնալուծվեցին ։
1986 թվականի նոյեմբերի 19-ին Ալին ամուսնացավ Իոլանտա «Լոնի» Ուիլյամսի հետ, ում հետ նրանք ընկերներ էին դեռևս պատանեկության տարիներից Լուիսվիլում։ Նրանք որդեգրեցին հնգամյա Ասադ Ամինին (ծնվ. 1981)։ Ասադը նույնպես որոշեց իր կյանքը կապել սպորտի հետ. նա դարձավ բեյսբոլիստ և հավաքագրվեց «Լոս Անջելես Էնջելս» թիմի կողմից 2009 թվականին։ Դրա հետ մեկտեղ, Ալին ունի երկու արտամուսնական դուստրեր՝ Միյան (ծնվ. 1972) և Կալիան (ծնվ. 1974) :
Մարտավարություն և ոճ
Եթե կարելի է բռնցքամարտի մենամարտի կանոններ սահմանել, ապա Ալին գործնականում խախտել է դրանցից յուրաքանչյուրը։ Նա ռինգում գուլպաներով տեղաշարժվելով և հակառակորդների հարվածներից խույս տալով սեփական ոճ մշակեց, որն ստեղծում էր պարի տպավորություն։ Ոչ ստանդարտ էին նաև Մուհամմեդի հարձակումները. նա հարվածներ էր հասցնում հակառակորդի համար անսպասելի անկյուններից՝ փորձելով նրան տարածության վրա պահել։ Դրանում նրան օգնում էին մշակված ջեբը, ինչպես նաև մարդաչափական տվյալները՝ 191 սմ հասակ ունեցող Ալին այն ժամանակ համարվում էր բարձրահասակ բռնցքամարտիկ։ Մուհամմեդը գերադասում էր հարձակումներ իրականացնել մրցակցի գլխի հատվածում՝ հազվադեպ հարվածներ հասցնելով իրանին ։
Չնայած շարժումների արտաքուստ թեթևությանը՝ Ալին տիրապետում էր նոկաուտ հասցնող հարվածի. ամբողջ գործունեության ընթացքում 37 մարտ նա ավարտել է վաղաժամ, որոնցից 12-ը եղել են մասնակի նոկաուտներ, իսկ 25-ը տեխնիկական նոկաուտներ՝ մենամարտեր, երբ մրցավարը դադարեցրել է մարտը։ Ալիի պինդ ծնոտը ևս կարելի է դասել նրա առավելությունների թվին։ Մուհամմեդն իր կարիերայի ընթացքում բաց է թողել հսկայական քանակի հարվածներ և գործնականում միշտ մնացել է ոտքի վրա։ Քեն Նորտոնի հետ մենամարտում նա մրցում էր ջարդված ծնոտով։ Իսկ Սոնի Բենքսի, Հենրի Կուպերի և Չակ Վեպների հետ մարտերում Ալին նոկդաունի է ենթարկվել, ինչից հետո հաղթել է մարտերը ։
Ալին կատարելապես տիրապետում էր հակառակորդի վրա հոգեբանական ներգործության արվեստին։ Նա իր հակառակորդի վրա հարձակումն սկսել է մամուլում՝ բանաստեղծություններ հորինելով և գուշակելով, թե որ ռաունդում ինքը կհաղթի։ Հաճախ էր նրան հաջողվում իր մրցակիցներին ափերից դուրս բերել. օրինակ՝ Ջո Ֆրեյզերը չներեց Ալիին նույնիսկ այն բանից հետո, երբ Ալիի մոտ ախտորոշեցին Պարկինսոնի հիվանդություն։ Բռնցքամարտիկները հաշտվեցին Ֆրեյզերի մահից մի քանի տարի առաջ, բայց իր հարցազրույցներում Ֆրեյզերը կատակով նշում էր, որ դեռևս Ալիից ներողություն է սպասում ։
Ժառանգություն
Լուիսվիլում կա Մուհամմեդ Ալիի փողոց, որը բռնցքամարտիկի անվամբ է կոչվել 1978 թվականին։ Առաջին տարիներին բազմիցս էին այնտեղից Ալիի անունը կրող ճանապարհային նշանների գողության դեպքերը։ Նրա պատվին նախատեսված էր անվանել նաև Լուիսվիլի կենտրոնական դպրոցը, ինչը այդպես էլ տեղի չունեցավ ։ Ասոշեյթեդ Փրես գործակալության հետազոտության համաձայն (1993), Ալին Բեյբ Ռուտի հետ ամենաճանաչված ամերիկացի մարզիկների շարքում առաջին տեղն էր կիսում։ 12 տարեկանից բարձր հարցված ԱՄՆ-ի քաղաքացիների 97%-ը ճանաչում էր նրան :. 2008 թվականին Մայքլ Ջորդանից հետ մնալով՝ նա գտնվում էր երրորդ տեղում ։
Մուհամմեդ Ալի կենտրոն
2005 թվականի նոյեմբերի 19-ին, Ալիի և Իոլանտայի ամուսնության 19-րդ տարեդարձին Լուիսվիլում կայացավ «Մուհամմեդ Ալի կենտրոն»-ի բացումը։ Կառույցն իրենից ներկայացնում է միջմշակութային կենտրոն թանգարանով, որը նվիրված է Մուհամմեդ Ալիի կյանքին, դրա հետ մեկտեղ, այնտեղ անցկացվում են տարբեր ցուցահանդեսներ, որոնք կապված են «խաղաղության գործի, սոցիալական պատասխանատվության և անձնական առաջխաղացման հետ»։ Վեցհարկանի շինությունն ունի 8988 մ² մակերես, շինարարության ծախսերը կազմել են 80 միլիոն դոլար ։
Անդրադարձ ԶԼՄ-ում
Որպես աշխարհի չեմպիոն, ինչպես նաև հասարակական գործիչ, Ալին դարձավ բազմաթիվ հրապարակումների, գրքերի, ֆիլմերի և այլ նյութերի թեմա։ 1963 թվականին Ալին spoken word ժանրով ալբոմ թողարկեց, որը կրում էր «Մեծագույն» (The Greatest) անվանումը․ այն լույս տեսավ Columbia Records-ի լեյբլի վրա։ Ալին սպորտային Sports Illustrated հրատարակության շապիկին է եղել 37 անգամ, ինչը երկրորդ արդյունքն է ամսագրի պատմության մեջ Մայքլ Ջորդանից հետո։ 1975 թվականին լույս տեսավ Ռիչարդ Դարեմի կողմից գրված «Մեծագույնը. Իմ պատմությունը» (The Greatest: My Own Story) Ալիի ինքնակենսագրականը։ 1977 թվականին գրքի հիման վրա ֆիլմ են նկարահանել, որտեղ Մուհամմեդը խաղացել է ինքն իր դերը։ 1996 թվականին դուրս եկավ վավերագրական «Երբ մենք արքաներ էինք» ֆիլմը, որը նվիրված էր Ալիի և Ջորջ Ֆորմանի մարտին։ Ֆիլմն արժանացավ «Օսկար» մրցանակի «Լավագույն վավերագրական լիամետրաժ կինոնկար» անվանակարգում։ 2001 թվականին վարձույթի դուրս եկավ «Ալի» գեղարվեստական ֆիլմը, որտեղ Մուհամմեդի դերը խաղում էր Ուիլ Սմիթը. դերասանն այս ֆիլմի համար տղամարդու լավագույն դերակատար անվանակարգում ներկայացվեց «Օսկար» մրցանակի։ Զվարճանքների ինդուստրիայում ներդրումների համար Ալին աստղի արժանացավ Հոլիվուդյան «Փառքի պուրակում»։ Մուհամմեդ Ալիի աստղը բոլոր աստղերի շարքում միակն է, որ տեղադրված է «Դոլբի» թատրոնի պատին, ոչ թե մայթի վրա։ Այդ մասին խնդրել էր Ալին ինքը, քանի որ չէր ուզում, որ իսլամի մարգարեի անունը անցորդների ոտքի տակ լինի     ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բռնցքամարտիկներ Կատեգորիա:Ազատության նախագահական մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:Աֆրոամերիկացիների իրավունքների շարժման ակտիվիստներ Կատեգորիա:Բռնցքամարտիկներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ
Անուրադհապուրա
Անուրադհապուրա (අනුරාධපුරය, அனுராதபுரம), քաղաք Շրի Լանկայում, երկրի Հյուսիս-կենտրոնական մարզի համանուն շրջանում։
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Անուրադհապուրայի բնակչությունը կազմում է 63 հազար մարդ։ Քաղաքը տեղակայված է Արուվի գետի ափին։ Քաղաքը կազմված է այսպես կոչված «հին և նոր քաղաքից»։ Հին քաղաքի մեջ մտնում են Շրի Լանկայի հնագիտական գոտիներն ու հինդուիստական տաճարները։
Նոր քաղաքում են գտնվում Անուրադհապուրայի հիմնական բնակելի շենքներն ու զբոսաշրջային շրջանները։
Պատմություն
Համաձայն Մահավամսայի պատմական գրառումների՝ քաղաքը բնակեցվել է մ.թ.ա. 5-րդ դարում։ Սակայն Անուրադհապուրայում հայտնաբերված հնագիտական օբյեկտները վկայում են, որ մարդը այս քաղաքի տարածքում ապրել է դեռևս մ.թ.ա. 10-րդ դարում։ Ըստ ցեյլոնյան հնագույն պոեմի՝ քաղաքը իր ծաղկման համար պարտական է Փանդկաբհա արքային։ Մ.թ.ա. 377 թվականին նա Անուրադհապուրան դարձրել է կղզու սինհալական առաջին թագավորության մայրաքաղաք։ Քաղաքի մերձակայքում կար ոռոգման ջրի ճյուղավորված ցանց։ Ջրամատակարարման գործընթացների համար թագավորի հրամանով Անուրադհապուրայում ստեղծվել է արհեստական լիճ, որը պահպանվել է մինչ օրս։
Մայրաքաղաքի ընտրությունը ունեցել է բացառիկ հաջողություններ։ Անուրադհապուրայի մերձակայքում հոսող գետը քաղաքը կապում է Մանարյան ծոցի ափի հետ։ Ճանապարհային ցանցը տարածվում էր մինչև կղզու խորքային շրջաններ։ Անուրադհապուրայի ջունգլային շրջանները պաշտպանված է եղել ծովահենների և զավթիչների ասպատակություններից։ Շուտով Անուրադհապուրան զարգացել է, որպես առևտրային և կրոնական խոշոր կենտրոն։ Քաղաքը հայտնի է դարձել աշխարհին։ Մասնավորապես կղզային այս քաղաքը նշվել է հույն նշանավոր աշխարհագրագետ և տիեզերագետ Կլավդիոս Պտղոմեոսի քարտեզներում։
Մ.թ.ա. 100 թվականին քաղաքի բնակչությունը չէր գերազանցում 130 հազար մարդը ։ Ըստ բնակչության այն եղել է ժամանակի վեցերորդ ամենախոշոր բնակչություն ունեցող քաղաքն աշխարհում։ Ցեյլոնյան այս քաղաքը աչքի էր ընկնում բժշկագիտության զարգացման բարձր մակարդակով, ինչպես նաև փողոցների մաքրությամբ և աղբահանության գործընթացի լավ կազմակերպմամբ։
Մ.թ.ա. 11-րդ դարում Անուրադհապուրան ավերվել է հարավհնդկական թամիլական Չոլայի թագավորության իշխանությունների կողմից։ Հետագայում սինհալների կողմից մայրաքաղաքն Անուրադհապուրայից տեղափոխվել է կղզում կենտրոնական դիրք գրավող Պոլոնարուվա քաղաք։ Անուրադհապուրան կորցրել է իր քաղաքական և տնտեսական նշանակությունը և շատ բնակիչներ լքել են քաղաքը։ Այնուամենայնիվ, նա մնացել է բուդդայական կարևոր ուխտավայր ու կրոնական կենտրոն։
1985 թվականի մայիսի 14-ին Թամիլ Իլամի ազատագրման վագրերը Անուրադհապուրայում ավտոբուս են գրավել և հրազենային կրակ բացել ուղևորների վրա։ Այնուհետև զինյալները ուղևորվել են դեպի քաղաքի գլխավոր տաճար։ Վերջին ուղղությունը եղել է Վիլպատու ազգային պարկը, որտեղ զինյալները սպանել են 18 աշխատակիցների վրա։ Արդյունքում զոհվել է 146 մարդ ։
Աշխարհագրություն
Անուրադհապուրան գտնվում է Շրի Լանկայի հյուսիսային հատվածում՝ ծովի մակարդակից 81 մետր բարձրության վրա։ Այն գտնվում է նավարկելի Արուվի գետի շրջակայքում։ Դեպի արևմուտք ձգվում են ցածրալեռներ, որը ջրբաժան է գետի երկու ափերի միջև։
Անուրադհապուրային բնորոշ է մերձհասարակածային կամ արևադարձային մուսոնային կլիման։ Տարվա անձրևոտ շրջանը ապրիլից մայիս և հոկտեմբերից հունվար ամիսների միջև ընկած ժամանակահատվածն է։ Ամենաչոր ամիսը հունիսն է։ Անուրադհապուրան Ցեյլոնի կղզու ամենաչոր քաղաքներից է։
Հարաբերական խոնավորությունը տատանվում է տարեկան 50-75 %՝ կախված եղանակից։
Բնակչություն
Քաղաքի բնակչությունը կրոնական առումով բավականին բազմազան է։ Բնակչության մեծամասնությունը բուդդայականության հետևորդներ են։ Կան նաև հինդուականներ, մուսուլմաններ և կաթոլիկ քրիստոնյաներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շրի Լանկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Սրբազան քաղաքներ
Շամքոր (այլ կիրառումներ)
Շամքոր անվանումը կարող է վերբերվել՝
Տեո վան Լինտ
Տեո Մարտեն Վան Լինտ (Theo Marten van Lint, ), հոլանդացի գիտնական-պատմաբան, հայագետ։ Օքսֆորդի համալսարանի հայագիտության և Արևելյան քրիստոնեության բաժնի պրոֆեսոր ։
Կենսագրություն
Տեո վան Լինտը ծնվել է 1957 թվականի հունիսի 15-ին Դելֆտում։ Ավարտել է Լեյդենի համալսարանը։ 1988 թվականին Լեյդենի համալսարանում ստացել է սլավոնական լեզուների և գրականության, ինչպես նաև հնդեվրոպական համեմատական լեզվաբանության մագիստրոսի կոչում ։
1996-1999 թվականներին Տեո վան Լինտը եղել է Հումանիտար և սոցիալական գիտությունների Նիդեռլանդների առաջադեմ հետազոտությունների ինստիտուտի գիտաշխատող, 1999-2001 թվականներին՝ Մյունստերի համալսարանի գիտաշխատող, նախքան Օքսֆորդի հայագիտության ամբիոնում նշանակվելը , որտեղ փոխարինել է Ռոբերտ Թոմսոնին՝ որպես Գալուստ Գյուլբենկյանի հայագիտության պրոֆեսոր։
Հետազոտություն
Պրոֆեսոր Վան Լինտը մասնագիտացած է հայոց պատմության ուսումնասիրության բնագավառում։ Նրա ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ տեղ են գրավում հայ գրականությունն ու եկեղեցին։
Վան Լինթի հետազոտական հետաքրքրությունները ներառում են Գրիգոր Մագիստրոս Պահլավունու նամակները, Էզեկիել մարգարեի գահի տեսիլքի ընդունումը հայ մշակույթում, Գրիգոր Նարեկացու Մատյան ողբերգության գիրքը և միջնադարյան հայ մշակույթի բազմաթիվ այլ ասպեկտներ ։
2015 թվականին Ռոբին Մեյերի հետ համատեղ կազմակերպել է «Հայաստան. գլուխգործոցներ մնայուն մշակույթից» ցուցահանդեսը Օքսֆորդի Բոդլեյան գրադարանում՝ ոգեկոչելով Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցը, ինչպես նաև նվիրված Օքսֆորդի համալսարանի Գալուստ Գյուլբենկյանի անվան հայագիտության ամբիոնի 50-ամյակին ։
Որպես հայագետ՝ Վան Լինտը մի քանի մասնագիտական ​​միությունների անդամ է՝ հանդիսանում է AIEA-ի (Association Internationale des Études Arméniennes) քարտուղար, խորհրդական է Լոնդոնի Հայկական ինստիտուտում, համարվում է Ամերիկյան հայագիտության միության, «Padus-Araxes» (Վենետիկ) հայագիտական ​​գիտամշակութային ընկերության և գերմանա-հայկական գիտական ​​ընկերության անդամ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեյդենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հոլանդացի հայագետներ Կատեգորիա:Հոլանդացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Հոլանդացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հոլանդացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Հոլանդացի գիտնականներ
Շումնոե (գյուղ, Չուգուևսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1033 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1949 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Չուգուևսկի շրջանի բնակավայրեր
Գիորգի Բալաշվիլի
Գիորգի Բալաշվիլի (გიორგი ნუგზარის ძე ბალაშვილი, ), վրացի ֆուտբոլիստ։ Հանդես է գալիս ազգային հավաքականում որպես պաշտպան։
Ակումբային
Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 1991 թվականին «Քարթլի» ակումբում։ 1992 թվականին տեղափոխվել է «Դիլու»։ 1997 թվականին շարունակել է կարիերան ռուսական «Անգուշտի» ակումբում՝ հանդես գալով Երկրորդ դիվիզիոնում։ 1988 թվականին վերադարձել է «Դիլու»։ Ակումբում նրան ընդգրկել են մրցաշրջանի Թոփ 22 լավագույն ֆուտբոլիստների ցանկում ։ Հետագայում սկսել է հանդես գալ Թբիլիսիի «Լոկոմոտիվում»։ Այնուհետև, վերադառնալով «Դիլե», ավարտել է կարիերան։
Ազգային հավաքականում
1998 թվականից մինչև 1999 թվականը Գիորգին հանդես է եկել ազգային հավաքականում։ Մասնակցել է 3 խաղերի, բայց չի կարողացել հեղինակել ոչ մի գոլ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Hope (երգ, The Chainsmokers)
«Hope», ամերիկյան DJ/պրոդյուսերական The Chainsmokers-ի խմբի երգը։ Թողարկվել է 2018 թվականի դեկտեմբերի 14-ին via Disruptor Records-ի և Columbia Records-ի կողմից՝ Վայնոնա Օուքի հետ համատեղ ։
Նախապատմություն
Dancing Astronaut-ը երգը նկարագրել է որպես «ռիթմ և լույսի սինթետիկ նմուշներ, որոնք ստեղծում են արևադարձային հաուսի զգացում՝ ավելացնելով հանգստացնող հետին պլան ։ «Hope»-ը թողարկվել է որպես The Chainsmokers-ի Sick Boy երկրորդ ստուդիական ալբոմի վերջին սինգլ ։ Երգը «սիրվելու ցանկության» մասին է ։
Տեսահոլովակ
Լիրիկական տեսահոլովակը թողարկվել է 2018 թվականի դեկտեմբերի 14-ին։ Այն նկարահանվել է The Chainsmokers-ի և Վայնոնա Օուքի մասնակցությամբ, որոնք պառկած են հատակին և շրջապատված գունավոր, փայլող լույսերով։ Օուքը, լինելով հիմնական դերակատարը, տեսահոլովակում հայտնվում է դարչնագույն թրենչով և կարմիր ֆլանելե վերնաշապիկով ։
Անձնակազմ
Վերցված է ալբոմի ուղեկցող նշումներից՝ Spotify և Tidal։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2018 սինգլներ
Լեդի Ստրանգֆորդ
Լեդի Ստրանգֆորդ (նաև՝ Էմիլի Էնն Սմիթ կամ Էմիլի Էնն Բոֆորտ, Lady Strangford, ), բրիտանացի նկարազարդող, գրող և բուժքույր։ Բուլղարիայում իր անվամբ փողոցներ և իր մասին մշտական թանգարանային ցուցադրություններ կան։ Նա հիմնեց հիվանդանոցներ և գործարաններ՝ օգնելու բուլղարացիներին 1876 թվականի Ապրիլյան ապստամբությունից հետո, որին հաջորդեց Բուլղարիայի վերահաստատմանը։ Նա Վիկտորիա թագուհու կողմից պարգևատրվել էր Արքայական Կարմիր խաչով՝ Կահիրեում այլ հիվանդանոցներ հիմնելու համար։
Կյանք
Էմիլի Էնն Բոֆորտը ծնվել է Սենտ Մերիլեբոնում և մկրտվել 1826 թվականի ապրիլին։ Նրա ծնողներն էին ծովակալ սըր Ֆրենսիս Բոֆորտը և նրա կինը՝ Ալիսը։ Նրա հայրն իր անունը տվել է Բոֆորտի սանդղակին ։
1858 թվականին նա իր ավագ քրոջ հետ ճամփորդության մեկնեց Եգիպտոս ։ Նրա գրած «Եգիպտական գերեզմանները և սիրիական սրբավայրերը» գիրքը նվիրված էր իր քրոջը և նկարագրում էր Սիրիայում, Լիբանանում, Փոքր Ասիայում և Եգիպտոսում այցելած վայրերը գեղեցիկ նկարազարդումներով, որոնք հիմնված են նրա ճամփորդության էսքիզների վրա։ Հատորն այնքան հայտնի էր, որ մի քանի անգամ վերահրատարակվեց ։
Հնագույն օազիս-քաղաք Պալմիրայի մասին նա գրում է.
«Ինձ մի անգամ հարցրեցին, թե արդյոք Պալմիրան «փլուզված հին բան չէ՝ անփույթ ավերակների ոճով»։ Ճիշտ է, նրա ոճը ոչ շքեղ է, ոչ հիանալի. ոչինչ, որ վրայով անցել է կայսերական Հռոմի շքեղ ձեռքը, սակայն միշտ այդպիսին չէր. Թուդմորը (Պալմիրա) ազատ է ավերածությունների բոլոր գռեհիկություններից, այն այնքան անկանոն է, որ երբեմն ֆանտաստիկ է։ Դիզայնը լցված է հարստությամբ և շքեղությամբ, բայց երբեք ծանր չէ. ազատ է, անկախ, տարօրինակ, բայց երբեք անշնորհք. իսկապես հոյակապ, թեև հազիվ թե վեհ է, այն գրեթե միշտ զարմանալիորեն գեղեցիկ է» (էջ 239–40) ։ Ստրանգֆորդը քննադատական ակնարկ ստացավ իր 1861 թվականի «Եգիպտական գերեզմաններ և սիրիական սրբավայրեր» գրքի վերաբերյալ, որը գրել էր Պերսի Սմիթը՝ ապագա վիկոնտ Ստրանգֆորդը ։ Անսովոր կերպով դա հանգեցրեց նրանց հանդիպմանն ու ամուսնությանը ։
1859 և 1860 թվականներին նա ճանապարհորդում էր Զմյուռնիայում, Հռոդոսում, Մերսինում, Տրիպոլիում, Բեյրութում, Բաալբեկում, Աթենքում, Ատտիկայում, Պենտելիկուսի լեռներում, Կոստանդնուպոլսում և Բելգրադում։ Ամբողջ ճանապարհորդության ընթացքում նա օրագիր էր պահում, որտեղ արձանագրում էր այն ամենը, ինչ տեսնում էր ։
Երբ 1864 թվականին Ստրանգֆորդը հրատարակեց իր երկրորդ գիրքը՝ «Ադրիատիկ ծովի արևելյան ափերը», այն ուներ վերջին անանուն գլխի վերնագիրը՝ «Քաոս», որը վերագրվում է նրա ամուսնուն՝ Պերսի Սմիթին՝ 8-րդ վիկոնտ Ստրենգֆորդին։ Այս աշխատանքը կարևոր է համարվում նրա գրական կարիերայում։ Նրա ամուսինը երկու անգամ եղել է Ասիական թագավորական ընկերության նախագահ 1860-ականներին։ Նա մահացավ 1869 թվականին, և քանի որ նրանք երեխաներ չունեին, նրա կոչումները վերացան։
Այրի և բուժքույր
Ամուսնու մահից հետո Ստրանգֆորդը կամավոր ծառայել է որպես բուժքույր Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի հիվանդանոցում։ 1874 թվականին նրա ուսումնասիրությունները ստիպեցին նրան պաշտպանել բուժքույրերի վերապատրաստման ձևի փոփոխությունը։ Նա հրատարակել է «''Հիվանդանոցային ուսուցում կանանց համար. բողոքարկում Անգլիայի հիվանդանոցների խորհուրդներին»''։ Նա պաշտպանում էր, որ բուժքույրերին պետք է թույլ տրվի վերապատրաստվել և աշխատել կես դրույքով։ Նա կարծում էր, որ բուժքույր լինելու ուսուցումը օգուտ կբերի շատ կանանց ընտանիքում իրենց դերի մեջ։ Այս գաղափարը պաշտոնական աջակցություն չստացավ, քանի որ այն ժամանակ հիմնական նպատակը բուժքույրը որպես մասնագիտություն հաստատելն էր, այլ ոչ թե որպես սիրողականների համար կես դրույքով գործունեություն ։ Նրա ուշադրությունը գրավեցին 1876 թվականին Բուլղարիայում տեղի ունեցող ռազմական հանցագործությունները ։ Քրիստոնյաները ջարդեր են կրել օսմանցիների կողմից, և Ստրանգֆորդը սկզբում միացել է մի կոմիտեին, իսկ հետո ստեղծել է իր կոմիտեն ։ Հազարավոր ֆունտ ստերլինգ հավաքագրվեց Բուլղարիայի գյուղացիների օգնության հիմնադրամի կողմից, և նա 1876 թվականին մեկնեց Բուլղարիա Ռոբերտ Ջասպեր Մորի, ութ բժիշկների և ութ բուժքույրերի հետ ։ Ե՛վ նա, և՛ Մորը նամակներ են գրել Թայմսին՝ զեկուցելու և ավելի շատ միջոցներ հավաքելու համար ։ Սթրենգֆորդը կարծում էր, որ բուլղարները, այլ ոչ թե սերբերը, կարևոր նշանակություն կունենան Օսմանյան կայսրության մասնատման համար։ Սրանք տեսակետներ էին, որոնք նա կիսում էր իր ամուսնու հետ։ Ստրանգֆորդը գտավ, որ բուլղարացիներին պարզապես անհրաժեշտ են գործիքներ իրենց ինքնակատարելագործման համար, և նա տպավորված էր, որ իրենց առաջնահերթությունը դպրոցն է ։ Նա հիվանդանոց կառուցեց Բատակում և ի վերջո այլ հիվանդանոցներ կառուցվեցին Ռադիլովոյում, Պանագիուրիշտեում, Պերուշտիցայում, Պետրիչում և Կառլովոյում ։ Նա նաև սուբսիդիաներ է տրամադրել ալրաղացի և մի շարք սղոցների գործարանների համար ։
1883 թվականին Վիկտորյա թագուհին նրան շնորհեց Թագավորական Կարմիր Խաչը բժիշկ Հերբերտ Սիվեկինգի հետ ստեղծման համար ։ Հիվանդանոցը շարունակեց իր աշխատանքը Եգիպտոսի կառավարության կողմից տարեկան 2000 ֆունտ ստեռլինգ դրամաշնորհի շնորհիվ, որը տեղի ուսանողներին ընդունում էր վերապատրաստման և առաջին կարգի կացարան առաջարկում՝ մասնավոր հիմունքներով ։
Սթրենգֆորդը խմբագրել է «Քաղաքական, աշխարհագրական և սոցիալական թեմաների վերաբերյալ հավաքածու Վիսկոնտ Ստրանգֆորդի գրվածքներից», որը նա հրապարակել է 1869 թվականին և « Բնօրինակ նամակներ և աշխատություններ բանասիրության և հարազատ թեմաների շուրջ» գիրքը 1878 թվականին ։ Նա նաև հրատարակեց իր ամուսնու եղբոր «Անժելա Պիզանի» վեպը նրա մահից հետո, և նա օգնեց Քերոլայն Բլանչարդի հետ ստեղծել Կանանց արտագաղթի միությունը, որը կազմակերպեց արտասահմանում բրիտանացի կանանց աշխատանք գտնելու համար ։
Իր վերջին տարիներին Լեդի Ստրանգֆորդն ուներ Լոնդոնում տուն Վերին Բրուք փողոց 3 հասցեում ։ Նա մահացել է «Լուսիտանիա» վրա ինսուլտից 1887 թվականին։ Նա ճանապարհորդում էր Միջերկրական ծովով դեպի Պորտ Սաիդ, որտեղ նա պետք է հիվանդանոց ստեղծեր ծովայինների համար։ Նրա մարմինը վերադարձվել է Լոնդոն և թաղվել Քենսալ Գրին գերեզմանատանը ։
Ժառանգություն
Ստրանգֆորդը լավագույնս հիշվում է Բուլղարիայում, որտեղ նրա պատվին անվանակոչվել են մի շարք հուշահամալիրներ և փողոցներ։ Պլովդիվի տարածաշրջանային պատմական թանգարանում մշտական ցուցադրություն կա Լեդի Ստրանգֆորդի մասին ։
Սոֆիայի բնական պատմության թանգարանում կա Ստրանգֆորդի կողմից ստեղծված հերբարիում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:19-րդ դարի բրիտանացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի կին գրողներ Կատեգորիա:1887 մահեր Կատեգորիա:1826 ծնունդներ Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի կանայք Կատեգորիա:Բրիտանացի ազնվականներ Կատեգորիա:Բրիտանացի բարեգործներ Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Սան Պաուլո
Սան Պաուլու (São Paulo), Բրազիլիայի ամենամեծ քաղաքը։ Քաղաքը ունի խոշոր հայկական համայնք (38.000)։
Հանդիսանում է նույնանուն նահանգի վարչական և երկրի տնտեսական գլխավոր կենտրոնը։ 12.708,6 հազար բնակչություն (1980)։ Տրանսպորտային հանգույց է։ Սան Պաուլոի ագլոմերացիայի մեջ են մտնում 37 քաղաք-արբանյակ։ Լատինական Ամերիկայի և աշխարհի խոշորագույն քաղաքներից է ։ Զարգացած են մեքենաշինությունը, գունավոր մետալուրգիան, տեքստիլ, քիմիական, սննդի արդյունաբերությունը։ Ունի 3 համալսարան։ Սան Պաուլոն հիմնադրել են ճիզվիտները 1554 թվականի հունվարի 25-ին Ս․ Պողոսի (այստեղից էլ՝ Սան Պաուլո անվանումը) հիշատակի օրը։ 16-18-րդ դարերը եղել է սուրճի պլանտացիաների կենտրոն։ 1822 թվականին Սան Պաուլոում է հռչակվել Բրազիլիայի անկախությունը։ 19-րդ դարի սկզբին այստեղ են սկսել առաջանալ Բրազիլիայում առաջին կապիտալիստական մանուֆակտուրաները։ 20-րդ դարի սկզբին քաղաքը դարձել է արդյունաբերական և բանվորական շարժման խոշոր կենտրոն։ Հայերը Սան Պաուլոում հաստատվել են 19-րդ դարի վերջին, համայնքը ստվարացել է առաջին համաշխարհային պատերազմից (1914-1918 թթ.) և Կիլիկիայի հայերի զանգվածային արտագաղթից (1921-1922 թթ.) հետո։ 1983 թվականին Սան Պաուլոում կար շուրջ 18 հազար հայ։ Հիմնականում զբաղվում են առևտրով, զգալի է հայերի դերը կոշիկի արդյունաբերության մեջ։ Համայնքում գործում են Դուրյան ազգային վարժարանը (1931 թ.), Սուրբ Գևորգ եկեղեցին, ՀԲԸՄ-ի Սան Պաուլոի մասնաճյուղը (1931 թ.), Մարաշի և Հաճնի հայրենակցական միությունները, Երիտասարդական լիգան։ Սան Պաուլոի համալսարանում կա հայագիտական ամբիոն։ Սան Պաուլոում է կառավարության պալատը (16-րդ դար)։ Կան երկնաքերներ (20-րդ դար), Սան Պաուլոի 400-ամյակի պատվին կառուցված Միջազգային ցուցահանդեսի համալիրը (1951-1954 թթ., ճարտարապետ Օ․ Նիմեյեր և ուրիշներ) և այլն։
Տնտեսություն
Սան Պաուլոն հանդիսանում է Բրազիլիայի ամենամեծ տնտեսություն ունեցող քաղաքը և համարվում է Բրազիլիայի ֆինանսական մայրաքաղաքը։ Այստեղ են կենտրոնացված Բրազիլիայի բազմաթիվ խոշոր բանկեր, կորպորացիաներ և այլ ֆինանսատնտեսական կազմակերպություններ։ Սան Պաուլոյում է կենտրոնացված Բրազիլիայի ՀՆԱ-ի 12.26%-ը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Սան Պաուլու Կատեգորիա:1554 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ստեպուկի (գյուղ, Լոխովիցայի շրջան)
Ստեպուկի (Степуки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1722 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխովիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1722 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կիչոռնի
Կիչոռնիյ (Кічерний), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վոլովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կիչոռնի գյուղում բնակվում էր 421 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1031 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 408,34 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վոլովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կուբան-Սևծովյան Խորհրդային Հանրապետություն
Կուբան- Սևծովյան խորհրդային Հանրապետություն (Кубано-Черноморская советская республика), խորհրդային հանրապետություն Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության (ՌԽՖՍՀ) կազմում, գոյատևել է 1918 թվականիի մայիսի 30-ից հուլիսի 6-ը։ Ստեղծվել է Կուբանի և Սևծովյան Խորհրդային Հանրապետություններից՝ սպիտակգվարդիականների դեմ ուժերը միավորելու նպատակով։
Մարտին Տուապսեում Սևծովյան նահանգի, իսկ ապրիլին Եկատերինոդարում (այժմ՝ Կրասնոդար) Կուբանի մարզի խորհուրդների համագումարներում հռչակվեցին Սևծովյան և Կուբանի Խորհրդային Հանրապետությունները, որոնք մտան ՌԽՖՍՀ կազմի մեջ։ Մայիսի 27—30-ին, Եկատերինոդարում, Կուբանի և Սևծովյան սովետների 3-րդ արտակարգ համագումարը որոշեց միավորել երկու հանրապետությունները։ Ընտրվեց Կենտգործկոմ, որն ստեղծեց Կուբան-Սևծովյան խորհրդային Հանրապետության ժողկոմսովետ՝ Յան Պոլույանի նախագահությամբ։ Հունիսի 23-ից, Անտոն Դենիկինի զորքերի՝ դեպի Կուբան առաջխաղացի պայմաններում Հյուսիսային Կովկասի խորհուրդների առաջին համագումարը Եկատերինոդարում (հուլիսի 5-7), լսելով Ռուսաստանի հարավի արտակարգ կոմիսար Սերգո Օրջոնիկիձեի զեկուցումը, որոշեց Կուբան-Սևծովյան, Թերեքի և Ստավրոպոլի Խորհրդային Հանրապետությունները միավորել Հյուսիս-Կովկասյան Խորհրդային Հանրապետության մեջ, ՌԽՖՍՀ կազմում։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն Կատեգորիա:1918 կազմալուծված պետություններ և տարածքներ
Շումշևաշի (գյուղ, Ալիկովսկի շրջան)
Շումշևաշի (Шумшеваши, Шĕмшеш), գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալիկովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Ալիկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Անդրոնովա Վիսկա
Անդրոնովա Վիսկա (Андронова Виска), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը գտնվում է Յորսա գետի ձախ ափին՝ 182 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 120 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը ստորին Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։