cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գոգոլ: Սկիզբ (ֆիլմ, 2017)
Գլուխ առաջին․ Սպանություն Դիկանկայում
Հերթական նոպայի ժամանակ Գոգոլին հաջողվում է ջրահասրսերի մեջ գտնել իսկական վհուկին, ով պարզվում է իջևանատան՝ Գաննան է։ Առավոտյանը Գոգոլն ու Գուրոն լքված ջրաղացի մոտ ձեռք են հայտնաբերում (ջրահարսերը, հարձակվելով վհուկի վրա, պոկել են նրա ձեռքը)։ Գոգոլն ու Գուրոն ենթադրում են, որ գտել են Հեծյալին և շտապում են իջևանատուն, որտեղ հայտնաբերում են Գաննային, և նրա մոտ բացակայում էր հենց այն ձեռքը, որը գտնվել է ջրաղացի մոտ։ Կատաղի վհուկը հեշտությամբ դիմադրում է Գուրոյին, ինչից հետո հարձակվում է Գոգոլի վրա, սակայն Բինխը փրկում է Գոգոլին և սպանում վհուկին։ Հետաքննությունն ավարտված է և կարելի է վերադառնալ Սանկտ Պետերբուրգ։ Սակայն գիշերը ճանապարհվելուց առաջ, Գոգոլի երազում գալիս է Օքսանան և հայտնում նրան, որ իսկական մարդասպանը դեռ ազատության մեջ է, իսկ Գաննան ընդամենը նրա հանցակիցն է եղել։ Այդ ժամանակ հարևանությամբ հրդեհված ցախանոցում Հեծյալը պայքարում է Յակոբ Պետրովիչ Գուրոյի հետ, ցաղանոցը փլվում է, և բոլորը ենթադրում են, որ Գուրոն և Մռայլ Հեծյալը մահացել են փլատակների տակ։ Այնուամենայնիվ Հեծյալի մնացորդներ չեն գտնվել։ Գոգոլը որոշում է մնալ և ինքնուրույն վերջացնել հետաքննությունը։
Գիշերը Հեծյալը գալիս է Գաննայի դագաղի մոտ և կենդանացնում է նրան։ Վհուկը ներողություն է խնդրում Հեծյալից, պատմելով Գոգոլի տարօրինակ ունակությունների մասին։ Հեծյալը խուլ է նրա պաղատանքների հանդեպ։ Ցախանոցից, որտեղ պահվում է Գաննայի մարմինը, լսվում է վհուկի սարսափելի ճիչը։
Գլուխ երկրորդ․ Կարմիր վերնազգեստ
Մի քանի օր անց Դիկանկայում տեղի է ունենում նոր սպանություն. Խավրոնյան մահանում է իր սիրեկան Պոպովիչի հետ ժամադրության ժամանակ։ Վերջինս սկսում է զառանցել խոզի գլխի և կարմիր վերնազգեստի մասին, որն ամուսնական անհնազանդության նշանն է, և որը սատանան է նետում նրանց շեմին։ Սպանությունը դասավորված է այնպես, կարծես այն գործել է Մռայլ Հեծյալը, բայց Գոգոլը նոպայի ժամանակ նկարում է լորենու տերև (լորենին նշանակում է կեղծիք), իսկ ուշքի գալուց հետո արագ նկատում է, որ Հեծյալի նշանը սխալ է նկարված։ Երբ տանը հայտնաբերում են սպանության գործիքը, ամբողջ մեղքը իր վրա է վերցնում հանգուցյալի ամուսինը։
Դիկանկա Գոգոլին օգնության է գալիս բժիշկ Լեոպոլդ Լեոպոլդովիչ Բոմհարտը, ով ունի եզակի խելք, և ով բացառում է գերբնական ուժերի գոյությունը։ Դիահերձումն ցույց տվեց, որ Խավրոնյան մահացել է ոչ թե վիրավորվելուց, այլ ուժեղ վախից, որը հանգեցրեց սրտի ճեղքմանը։ Նրա հոգին սկսում է հայտնվել և սպառնալ Պարասկայի խորթ աղջկան, ում հարսանիքը շուտով պետք է կայանար։ Իսկ Գոգոլին կրկին տանջում են Օքսանայի և Ելիզավետայի մասին տեսիլքները, և ինչպես ասում էր ջրահարսը՝ սովորելու համար ճիշտ ղեկավարել տրված ընդունակություններով, Նիկոլայը պետք է հրաժարվի աշխարհի կապվածություններից, և առաջին հերթին Լիզայի հանդեպ ունեցած զգացմունքներից։
Գոգոլը գտնում է այս ամենի լուծումը դարբին՝ Վակուլի և բժիշկ՝ Բոմհարտի օգնությամբ։ Գնչուներից Պարասկայի գնած մոմը (որը վառված էր Խավրոնյայի և Պոպովիչի ժամադրությանը), իր մեջ պարունակում է այնպիսի բաղադրամասեր, որոնք զգայապատրանք են առաջացնում։ Գոգոլը հազիվ հոտ քաշելով այդ մոմի ծուղը, անմիջապես տեսնում է իր վախերը ինչպիսիք են՝ իր վրա ծիծաղող Պուշկինը, իր ստեղծագործությունների հասցեին ուղղված որևիցե քննադատություն։ Հասկանալով, որ մարդասպանը՝ Պարասկան է, ով կեղծել է ստանայի հարձակումը, որպեսզի խորթ մայրը չխանգարի իր հարսանիքին, իսկ Գոգոլը մատնում է նրան, սակայն վերջինս փախչում է անտառ։ Կախարդանքի օգնությամբ, Խավրոնյայի ուրվականը բռնում է Պարասկային և տալիս է Հեծյալին որպես նոր զոհ։ Գոգոլը, Յակիմը, Վակուլան և բժիշկ Բոմհարտը, ովքեր փորձում էին բռնել աղջկան, լսելով նրա ճիչը, ցանկանում են օգնել նրան, սակայն նրանց ճանապարհը փակում է Խավրոնյայի կախարդանքը։ Բոմհարտի վառած մոմի շնորհիվ է միայն հերոսներին հաջողվում վերացնել կախարդանքը։ Եվ այստեղ տեղի է ունենում անսպասելին՝ Խավրոնյայի ուրվականը, Գոգոլի հետ երես առ երես հանդիպելով, հանկարծակիորեն սարսափում է և գոռալով՝ «Ո՛չ, մի մոտեցիր ինձ Մռայլ» անհետանում է, թողնելով Գոգոլին և նրա ընկերներին տարակուսանքի մեջ։ Սակայն նրանք երկար չմնացին զարմացած, քանի որ Պարասկային գտնում են մահացած գետի ափին գտնվող մի նավում։ Ցամաքում սպիտակում է Հեծյալի նշանը։
Հաջորդ առավոտյանը, իջևանատանը Գոգոլը հավքում է՝ բժիշկ Բոմհարտին, դարբին՝ Վակուլին և իր ծառային՝ Յակիմին, Դիկանկայում միակ մարդկանց, ում նա կարող է վստահել։ Բոլորը համաձայնվում են օգնել նրան իր թշնամու դետ պայքարում։ Բոլորի համար աննկատ հին հայելու մեջ հայտնվում է ժպտացող Օքսանան։ Պարզվում է, որ Յակոբ Պետրովիչ Գուրոյի իրերի մեջ մնացել է մի արկղիկ, որը նա հրամայել է փոխանցել Գոգոլին աննախատեսելի իրավիճակներում։ Վակուլան հեշտությամբ բացում է արկղիկը, որի բանալին ոչ մեկ չէր կարողանում գտնել։ Հպելով կողպեքին, Գոգոլը ստանում է նոր տեսիլք այն մասին, որ Մռայլ Հեծյալի հաջորդ զոհը կարող է դառնալ Լիզան։ Ժպիտը Օքսանայի երեսից կորչում է և նա անհետանում է։
Մարիուպոլ (այլ կիրառումներ)
Մարիուպոլ, կարող է վերաբերել՝
Գոգոլ: Սկիզբ (ֆիլմ, 2017)
Գլուխ երկրորդ․ Կարմիր վերնազգեստ
Այս գլուխն ու առաջին ֆիլմը ավարտվում են այն տեսարանում, որտեղ իբրև մահացած Յակոբ Պետրովիչ Գուրոն կանգնած բլրի կտուրին, դիտում է Դիկանկայի տեսարանը։
Պարգևներ և մրցանակներ
2017 թվականին ֆիլմը ստացել է «Accolade Global Film Competition» կինոփառատոնի մրցանակ «Award of Excellence» անվանակարգում բացառիկ կինեմատոգրաֆիական աստիճան ցուցաբերելու համար և «The Indie Gathering International Film Festival» կինոփառատոնի մրցանակ «TV pilot — foreign» անվանակարգում լավագույն օտարերկրյա պիլոտայի հեռուստատեսային սերիալի համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական միստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական դետեկտիվ ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր
Տրինգե Սմայլի
Տրինգե Սմայլի (ալբ.՝ Tringe Smajli,) ավելի հայտնի է Յանիցա (ալբ.՝ Yanitza), ալբանացի հեխափոխական, պարտիզանուհի։
Կենսագրություն
Տրինգե Սմայլի ծնվել է 1880 թվականին ։ Նրա հայրը Սմայլի Մարտինին եղել է «Գրյուդե» ավանային տոհմի ավագ։ Նա դեմ է եղել Բեռլինի կոնգրեսին և Սան Ստեֆանոյի պայմանագրին։ Սմայլի Մարտինին եղել է «Նախագահական լիգայի» ակտիվ անդամ։
Եղբայների մահանալու ժամանակ Տրինգե Սմայլին եղել է երդվյալ կույս։ Ունեցել է խոստում, ըստ որի պետք է չամուսնանար, և կրել է տղամարդու հագուստ։
Մահացել է 1917 թվականի նոյեմբերի 2-ին Գրուդա քաղաքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալբանացի հեղափոխականներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ալբանացիներ
Մյուրա ջրվեժներ
Մյուրա ջրվեժներ (Myrafälle, կամ ավելի հազվադեպ Mirafälle), ջրվեժների համակարգ, որը գտնվում է Ներքին Ավստրիա հողի Մուգենդորֆ բնակավայրին պատկանող տարածքում` կիրճի մեջ։ Այն պետք է տարբերել Միրա ջրվեժներից, որոնք գտնվում են Էչերգրաբենից հիսուն կիլոմետր դեպի արևմուտք։ Հեղեղատը ձևավորվել է Միրաբախ գետակից, որը Փիսթինգի փոքր վտակն է։ Մյուրա ջրվեժներն սկիզբ են առնում Ունտերբերգի ստորոտից` Միրալուքե աղբյուրից, որի ջուրն, ըստ հավատալիքի, սկիզբ է առնում ստորգետնյա լճից։ Չնայած այն բանին, որ ջրվեժային համակարգն ընդամենը մի քանի կիլոմետր է` այն օգտագործվել է մեծ քանակով ջրաղացների և փայտահատարանների աշխատանքի համար։.
Ծագում, պատմություն, օգտագործում
Ջրվեժը չպետք է շփոթել Միրա ջրվեժների հետ, որոնք գտնվում են Էչերգրաբենից հիսուն կիլոմետր դեպի արևմուտք։ Հազար ութ հարյուր ինսունիննը թվականին նախատեսվում էր այս ջրվեժը շահագործել արդյունաբերական նպատակով, և արդյունքում ոչնչացվելու էր ներկայիս բնական տեսքը։ Հազար ինը հարյուր տասներկու թվականին Օսկար էդլեր ֆոն Ռոսթորնը կառուցել է փոքր էներգակայան` օգտագործելով ջրվեժի ջրի հոսքը։ Հիդրոէլեկտրոկայանը գործել է հազար ինը հարյուր յոթանասունչորսից մինչև հազար ինը հարյուր յոթանասունհինգ թվականները։
Մյուրի ջրվեժի մուտքի մոտ կա երկու հուշատախտակ։ Առաջինը հիշեցնում է «ջրվեժի բացումը» և արահետի կառուցումը Փերնից ակումբի կողմից։ Երկրորդը նվիրված է 1801 թվականին արքայական ընտանիքի մի քանի անդամների այցին ջրվեժներ։ Հուշատախտակը նվիրաբերվել Ավստրիական տուրիստական ակումբի եւ «Էնցյան» ալպիական ընկերակցության կողմից` հազար իննը հարյուր երկու թվականի հունիսի ութին։
Դրսի վերին եւ ստորին մասերում կան ռեստորաններ։ Կիրճի մուտքին կարելի է հեշտությամբ հասնել ոտքով կամ մեքենայով (կա կայանատեղի)։ Այն գտնվում է Մուգենդորֆ գյուղից մոտ 300 մ հյուսիս։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրիայի ջրվեժներ
Սեն Սովեր (Սոմի գավառ)
Սեն Սովեր (Saint-Sauveur), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 1427 մարդ, բնակչության խտությունը` 157.85 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.04 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 125 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 8 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 946 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 665-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 281։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,3 %։ 665 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 589 անձ (322 տղամարդ և 267 կին)։ Գործազուրկ են եղել 76 անձ (40 տղամարդ և 36 կին)։ 281 անաշխատունակներից 92-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 123-ը` թոշակառուներ, իսկ 66-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Թաիլանդի Օլիմպիական կոմիտե
Թայլանդի Օլիմպիական կոմիտե, Թայլանդի ազգային օլիմպիական կոմիտե։ Հիմնադրվել է 1948 թվականին։ Դարձել է ՄՕԿ-ի անդամ 1950 թվականին ։ Գրասենյակը գտնվում է Բանգկոկում։ Հանդիսանում է ՄՕԿ-ի, ՕՍԱ-ի և մի շարք այլ միջազգային սպորտային կազմակերպությունների անդամ ։
Զուգահեռ աշխարհներ (ֆիլմ)
Սյուժե
Շատ տարիներ առաջ երկու մոլորակ ձգվեցին իրար, հիմա երկու մոլորակներում էլ ապրում են մարդիկ, ամեն մոլորակը ունի իր ձգողականությունը։ Վերևի մոլորակում հարստություն է և բարեկեցություն։ Նրա վրա ստեղծված է կազմակերպություն, որը օգտագործում է երկրորդ մոլորակի ընդերքը և դրա փոխարեն տալիս էլեկտրաէներգիա, այն գնով, որը հարմար է երկրորդ մոլորակի աղքատ բնակիչներին։ Մարդկանց տեղափոխությունը մոլորակների միջև խիստ հսկվում է։
Իրադարձությունների կենտրոնում կան երկու մարդիկ՝ հարուստ ընտանիքի աղջիկ վերևի մոլորակից և մի հասարակ մարդ ներքևի մոլորակից։ Նրանց միջև կա սեր և ուրիշ այլ հանգամանքներ, դրանք դժվարանում են նրանով, որ նրանց միությունից է կախված երկու մոլորակների ճակատագիրը։
Դերերում
Ադամ - Ջիմ Ստյորդջեսս Իդեն - Կրիստյեն Դանստ Բոբ Բառուչովեց - Տիմոտի Սպոլլ Ալբերտ - Բլու Մանկումա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2012 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Կանադական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմ-հակաուտոպիա Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Մարլ (այլ կիրառումներ)
Մարլ, կարող է վերաբերել՝
Էննի (ֆիլմ)
Էննի (Annie), 2014 թվականին նկարահանված ֆիլմ։
Սյուժե
10 տարեկան Էննին ապրում է Նյու Յորքի որբերի կացարանում, ուրիշ աղջիկների հետ, իրենց մանկավարժ՝ Կոլին Հանիգանի հսկողության տակ։ Նա եղել էր երգչուհի, ում կյանքը լավ չդասավորվեց։ Բիզնեսմեն Ուիլլ Ստակսը ընտրարշավ է կազմակերպում, որ դառնա Նյու-Յորքի քաղաքապետք, բայց նա այդքան էլ հայտնի չէ ընտրողների մեջ։ Երբ Էննին տուն էր վերադառնում իր ծնողների մասին տեղեկությունների անհաջող փորձից, նա տեսնում է, թե ինչպես երկու երեխա քարկոծում են շանը և փորձեց նրանց կանգնեցնել։ Էննին համարյա թե չընկավ մեքենայի տակ, նրան փրկեց Ուիլլ Ստակսը։ Դեպքի նկարահանում ընկավ համացանց և Ստակսի ռեիտինգը բարձրացավ։ Նրա խորհրդականը առաջարկում է գտնել Էնիին, որպեսզի օգտագործի նրան ռեյտինգի բարձրացման համար։ Հետզհետե Ուիլլը աղջկա հնադեպ կապվածություն է զգում։
Պակտիկե
Պակտիկե (Πακτνκή), հնագույն երկրամաս։ Ըստ հույն պատմագիր Հերոդոտոսի, մ․ թ․ ա․ 4-5-րդ դարերի Աքեմենյանները, պակտիկե և դրան հարակից որոշ գավառներ միավորելով Հայաստանին, ստեղծել են պարսկական տիրակալության 13-րդ սատրապությունը (վարչամիավորում, որից գանձվել է 400 տաղանդ հարկ)։ Այդ սատրապության մեջ միավորված երկրամասերի տեղորոշման վերաբերյալ պատմագիտության մեջ կան տարբեր կարծիքներ ու ենթադրություններ։ Սակայն դատելով ինչպես 13-րդ, այնպես էլ դրան սահմանակից մյուս սատրապությունների մասին Հերոդոտոսի հաղորդած տեղեկություններից, պակտիկե և հարակից գավառները արևելքում Հայաստանից (հետագայի Մեծ Հայքից) սահմանազատվել են Եփրատ գետով, հարավ-ում Կիլիկիայի սատրապությունից՝ Տավրոսի լեռնաշղթայով, արմ-ում տարածվել մինչև Բուն (Մեծ, Առաջին) Կապադովկիա, հյուսիս-արևմտքում՝ Պոնտոս։
Այդ տարածքը մ․ թ․ ա․ 4 —5-րդ դարերի պարսկական արձանագրությունների (Պերսեպոլսի, Շոշի, Րագհաստանի, Նագշի Ռուստամի) երկրացանկերում հիշատակված է Կատպատուկա անունով։ Նույն երկրամասը անտիկ հեղինակներին (Ստրաբոն և ուրիշներ) հայտնի է Կատաոնիա, իսկ հայ հին հեղինակներին (Սեբեոս)՝ Կապուտկե անվանումներով։ Պակտիկե տեղադրությամբ և անվանումով (որոշ աղավաղմամբ) համապատասխանում է Կատպատուկա—Կատաոնիա—Կապուտկե անդրեփրատյան երկրամասին։ Պակտիկե անունը թերևս աղերսվում է նաև 7-րդ դարի հայկական «Աշխարհացոյց»-ում Փռյուգիայից արևելք հիշատակվող Պակատիանի «աշխարհին»՝ Լաոդիկե կենտրոնով և 40 այլ քաղաքներով։
Կատեգորիա:Աքեմենյան պետություն
Վաղինակ Աբգարյան
Վաղինակ Աբգարյան, հայ լրագրող։
Աշխատակցել է Ալեքսանդրիայի «Արաքս» պարբերականին։
Օգտագործել է Վ., Վարուժնակ ծածկանունները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Վ. (ծածկանուն)
Վ., հայկական ծածկանուն ։
Ծածկանունն օգտագործել են հետևյակ անձինք՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Մարկ Գրիգորյան (այլ կիրառումներ)
Մարկ Գրիգորյան, կարող է վերաբերել՝
Կոտելվայի շրջան
Կոտելվայի շրջան (Котелевський район), շրջան Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կոտելվա ։
Շրջանը Ուկրաինայի 2020 թվականի հուլիսի 20-ի վարչական բարեփոխման արդյունքում լուծարվել է. նրա տարածքը միացվել է Պոլտավայի շրջանին (ամբողջ մարզում թողնվել է ընդամենը չորս շրջան) : Լուծարումից առաջ անցկացված մարդահամարի տվյալներով շրջանի բնակչության թվաքանակը եղել է 18.950:
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 800 կմ²։
Բնակչություն
2001 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 21614 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 27,02 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պոլտավայի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Muz-TV մրցանակաբաշխություն
Ամենամյա ազգային հեռուստատեսային մրցանակաբաշխություն Muz-TV-ի հայտնի երաժշտության շրջանում (ավելի հայտնի որպես Muz-TV մրցանակաբաշխություն), տրվում է Muz-TV հեռուստաալիքի կողմից 2003 թվականից։ Յուրաքանչյուր կատեգորիայի թեկնածուների եռյակը (արդյունքում հնգյակի) որոշվում է փորձագետների խորհուրդի կողմից։ Այնուհետև անցկացվում է քվեարկություն համացանցում։
Մրցանակաբաշխությունն անցկացվում է «Օլիմպիական» մարզահամալիրում։ 2011 թվականին անցկացվել է նաև Սանկտ Պետերբուրգի Սառցե պալատում։ Երաժշտական մրցանակների հանձնման ամենամյա արարողությունը հավաքում է տասնյակ հազարավոր դիտողներ ։ Մրցանակաբաշխությունը շարունակվում է համերգային շոուով, որոնց մասնակցում են առաջադրված արտիստները և հրավիրված աստղերը։ Վերջիների շարքում լինում են նաև հատուկ հյուրեր՝ համաշխարհային մասշտաբով աստղեր՝ Քրիստինա Ագիլերա, Քեթի Փերրի, Ջենիֆեր Լոպես, 50 Cent, Շերոն Սթոուն, 30 Seconds To Mars, Տոկիո Հոթել, Sum 41, The Pussycat Dolls և այլք։
2012 թվականի մրցանակաբաշխությունից հետո հայտնվել է արդյունքների կեղծման մեղադրանք։ Մի շարք աստղեր, որոնցից է Ֆիլիպ Կիրկորովը, մեղադրում էին կազմակերպիչներին կաշառելու մեջ ։ Muz-TV-ով սկսեցին ցուցադրել «Muz-TV մրցանակաբաշխություն #давайдосвидания» ծրագիրը, որի ֆինալում հայտարարվել է, որ «Muz-TV մրցանակաբաշխություն 2012» վերջինն էր և վերջնականապես փակվում է  ։ Բայց ավելի ուշ Muz-TV-ի երաժշտական տնօրեն Արման Դավլետյարովը հայտնել է այն մասին, որ փակման հարց չի բարձրացվել և հաջորդ մրցանակաբաշխությունը կանցկացվի 2013 թվականի հունիսի 7-ին «Օլիմպիական» մարզահամալիրում ։
2003
Մրցանակաբաշխության հաղորդավարներն են եղել Ավրորա, Լեռա Կուդրյավցևա և Օսկար Կուչերա
«Muz-TV 2003» ամենամյա ազգային հայտնի երաժշտական արդյունաբերության հեռուստատեսային I մրցանակաբաշխության դափնեկիրներն են՝
Հատուկ մրցանակներ՝
2004
Անցկացման ամսաթիվ՝ 4 հունիսի 2004 թվական, «Օլիմպիական» մարզահամալիր։
Մրցանակաբաշխության հաղորդավարներն են եղել Անդրեյ Մալախով, Օսկար Կուչերա և Մաշա Մալինովսկայա
«Muz-TV 2004» ամենամյա ազգային հայտնի երաժշտական արդյունաբերության հեռուստատեսային II մրցանակաբաշխության դափնեկիրներն են՝
Հատուկ մրցանակներ՝
2005
Անցկացման ամսաթիվ՝ 3 հունիսի 2005 թվական, «Օլիմպիական» մարզահամալիր։
Մրցանակաբաշխության հաղորդավարներն են եղել Լեռա Կուդրյավցևա, Ավրորա, Նիկոլայ Բասկով և Օսկար Կուչերա
«Muz-TV 2005» ամենամյա ազգային հայտնի երաժշտական արդյունաբերության հեռուստատեսային III մրցանակաբաշխության դափնեկիրներն են՝
Հատուկ մրցանակներ՝
2006
Անցկացման ամսաթիվ՝ 2 հունիսի 2006 թվական, «Օլիմպիական» մարզահամալիր։
Մրցանակաբաշխության հաղորդավարներն են եղել Տիմատին, Մաշա Մալինովսկայա, Լեռա Կուդրյավցևա, Նիկոլայ Բասկով
«Muz-TV 2006» ամենամյա ազգային հայտնի երաժշտական արդյունաբերության հեռուստատեսային IV մրցանակաբաշխության դափնեկիրներն են՝
Հատուկ մրցանակներ՝
2007
Անցկացման ամսաթիվ՝ 1 հունիսի 2007 թվական, «Օլիմպիական» մարզահամալիր։
Մրցանակաբաշխության հատուկ հյուրեր՝ Christina Aguilera, Տոկիո Հոթել և The Pussycat Dolls:
Մրցանակաբաշխության հաղորդավարներն են եղել Լեռա Կուդրյավցևա, Սերգեյ Լազարև և Քսենյա Սոբչակ։
«Muz-TV 2007» ամենամյա ազգային հայտնի երաժշտական արդյունաբերության հեռուստատեսային V մրցանակաբաշխության դափնեկիրներն են՝
Հատուկ մրցանակներ՝
Մրցանականեր են ստացել նաև Տոլմաչովա քույրերը՝ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթ 2016-ում։
2008
Անցկացման ամսաթիվ՝ 6 հունիսի 2008 թվական, «Օլիմպիական» մարզահամալիր։
Մրցանակաբաշխության հատուկ հյուրեր՝ 30 Seconds To Mars, Ջենիֆեր Լոպես, Մորանդի, Ռոբին Գիբ։
Մրցանակաբաշխության հաղորդավարներն են եղել Քսենյա Սոբչակ և Իվան Ուրգանտ։
Հատուկ մրցանակներ՝
2009
Անցկացման ամսաթիվ՝ 5 հունիսի 2009 թվական, «Օլիմպիական» մարզահամալիր։
Մրցանակաբաշխության հատուկ հյուրեր՝ Քեթի Փերրի, Ysa Ferrer, Դեննի Սաուսեդո, Sum 41, Լառա Ֆաբիան, Բրյան Ֆերի։
Մրցանակաբաշխության հաղորդավարներն են եղել Վադիմ Գալիգին և Օլգա Շելեստ։
«Muz-TV 2009» ամենամյա ազգային հայտնի երաժշտական արդյունաբերության հեռուստատեսային VII մրցանակաբաշխության դափնեկիրներն են՝
Հատուկ մրցանակներ՝
2010
Անցկացման ամսաթիվ՝ 11 հունիսի 2010 թվական, «Օլիմպիական» մարզահամալիր։
Մրցանակաբաշխության հատուկ հյուրեր՝ Flyleaf, The Exies, Դան Բալան, Անասթեյշա, La Toya Jackson.
Մրցանակաբաշխության հաղորդավարներն են եղել Քսենյա Սոբչակ և Իվան Ուրգանտ։
Հատուկ մրցանակներ՝
2011
Անցկացման ամսաթիվ՝ 3 հունիսի 2011 թվական, «Օլիմպիական» մարզահամալիր (Մոսկվա) և 5 հունիսի 2011 թվական, «Սառցե պալատ» (Սանկտ Պետերբուրգ)։
Մրցանակաբաշխության հաղորդավարներն են եղել Քսենյա Սոբչակ և Իվան Օխլոբիստին։
«Muz-TV 2011» ամենամյա ազգային հայտնի երաժշտական արդյունաբերության հեռուստատեսային IX մրցանակաբաշխության դափնեկիրներն են՝
Հատուկ մրցանակներ՝
2012: 10 տարի
Անցկացման ամսաթիվ՝ 1 հունիսի 2012 թվական, «Օլիմպիական» մարզահամալիր։
Մրցանակաբաշխության հաղորդավարներն են եղել Մաքսիմ Գալկին, Լեռա Կուդրյավցևա և Վիչեսլավ Մանուչարով։
«Muz-TV 2012» ամենամյա ազգային հայտնի երաժշտական արդյունաբերության հեռուստատեսային X մրցանակաբաշխության դափնեկիրներն են՝
Հատուկ մրցանակներ՝
2013: Վերբեռնում
Անցկացման ամսաթիվ՝ 7 հունիսի 2013 թվական, «Օլիմպիական» մարզահամալիր։
Մրցանակաբաշխության հատուկ հյուրեր՝ PSY, Craig David, The Hardkiss
Մրցանակաբաշխության հաղորդավարներն են եղել Մաքսիմ Գալկին, Լեռա Կուդրյավցևա, Յանա Չուրիկովա և Ռոմա Ժոլուդ։
«Muz-TV 2013» ամենամյա ազգային հայտնի երաժշտական արդյունաբերության հեռուստատեսային XI մրցանակաբաշխության դափնեկիրներն են՝
Հատուկ մրցանակներ՝
2014: Էվոլյուցիա
Անցկացման ամսաթիվ՝ 6 հունիսի 2014 թվական, «Օլիմպիական» մարզահամալիր։
Մրցանակաբաշխության հաղորդավարներն են եղել են՝ Մաքսիմ Գալկինը, Քսենյա Սոբչակը, Լեռա Կուդրյավցևան, Անդրեյ Մալախով։
2014 թվականի Muz-TV մրցանակաբաշխության դափնեկիրներն են դարձել՝
Հատուկ մրցանակներ՝
2015: Ձգողականություն
Անցկացման ամսաթիվ՝ 5 հունիսի 2015 թվական, «Աստանա Արենա».
Մրցանակաբաշխության հաղորդավարներն են եղել՝ Մաքսիմ Գալկինը, Քսենյա Սոբչակը, Լեռա Կուդրյավցևան, Անդրեյ Մալախով ։
Մրցանակաբաշխության հատուկ հյուրեր՝ Արաշ, Հելենա Յուսեֆսոն։
2015 թվականի Muz-TV մրցանակաբաշխության դափնեկիրներն են դարձել՝
Հատուկ մրցանակներ՝
2016: Ապագայի էներգիան
Անցկացման ամսաթիվ՝ 10 հունիսի 2016 թվական, «Օլիմպիական» մարզահամալիր։
Մրցանակաբաշխության հաղորդավարներն են եղել՝ Մաքսիմ Գալկինը, Քսենյա Սոբչակը, Լեռա Կուդրյավցևան, Դմիտրի Նագիևը։
2016 թվականի Muz-TV մրցանակաբաշխության դափնեկիրներն են դարձել՝
Հատուկ մրցանակներ՝
2017: 15 տարի
Անցկացման ամսաթիվ՝ 9 հունիսի 2017 թվական, «Օլիմպիական» մարզահամալիր։
Մրցանակաբաշխության հաղորդավարներն են եղել՝ Մաքսիմ Գալկինը, Քսենյա Սոբչակը, Լեռա Կուդրյավցևան, Դմիտրի Նագիևը։
Մրցանակաբաշխության ռեկորդներ
14 տարվա ընթացքում Muz TV-ի մրցանակ ամենից շատ ստացել են՝
Ամենից շատ մրցանակներ մեկ տարում՝
Ամենից շատ տարի, երբ ստացել է գոնե մեկ մրցանակ՝
Անվանակարգեր տարբեր հաղթողների ամենաքիչ քանակով՝
Քննադատություն
Ինչպես թեկնածուների ցանկը, այնպես էլ Muz TV մրցանակաբաշխությունը մամուլի քննադատության հիմնական օբյեկտն է։ Նշում են, որ թեկնածունների ցանկը տարեց տարի գրեթե չեն փոփոխվում ։ Օրինակ՝ Звери խումբը վեց տարի շարունակ ստացել է լավագույն ռոք խումբ մրցանակը ։ Город 312 խումբը մրցանակաբաշխություններից մեկում առաջադրվել է որպես «լավագույն ռոք խումբ», իսկ մի քանի տարի անց՝ որպես «լավագույն փոփ խումբ»։ Ранетки խումբը 2009 թվականին ստացել է ափսե «Ранетки» ալբոմի համար, որը թողարկվել է 2006 թվականին։ Իսկ այնպիսի կատարողներ, ինչպիսիք են՝ Վալերի Մելաձեն, Սերգեյ Լազարևը, Ֆիլիպ Կիրկորովը, Դիմա Բիլանը ամեն տարի առաջադրվում են միանգամից մի քանի կատեգորիաներում։
Քննադատել են նաև մրցանակաբաշխության կազմակերպումը, ռեժիսորին, ձայնի որակը, ֆոնոգրամմայի ներքո կատարման մեջ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական մրցանակներ
Սանտարկանջելո դի Ռոմանիա
Սանտարկանջելո դի Ռոմանիա (Santarcangelo di Romagna), կոմունա Իտալիայի Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Ռիմինի գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 20664 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 457 մարդ/կմ² մակերես։ Զբաղեցնում է 45 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 47837, հեռախոսային կոդ՝ 0541։
Բնակավայրի հովանավորն է Սուրբ Միքայել Հրեշտակը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Անաստաս Միկոյանի կիսանդրի (Վաղարշապատ)
Անաստաս Միկոյանին նվիրված հուշարձան կա նաև Սանահին գյուղում՝ Միկոյան եղբայրների տուն-թանգարանի բակում։
Իվան Աղաջանյան
Իվան Գերասիմի Աղաջանյան, հայ ուրոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1982), պրոֆեսոր (1984)։ ՀՀ վաստակավոր բժիշկ (2011) ։
Գերասիմ Աղաջանյանի որդին։
Անդամակցություն
Վիրաբուժական ակադեմիաների միջազգային ֆեդերացիայի, Եվրոպական, Ամերիկյան, Վրացական ուրոլոգիական ընկերակցությունների անդամ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ուրոլոգներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր բժիշկներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Էլ Ջեմի ամֆիթատրոն
Էլ Ջեմի ամֆիթատրոն (Էլ Ջեմի Կոլիզե, Մարկոս Անտոնիոս Գորդիանոսի ամֆիթատրոն), հինհռոմեական ամֆիթատրոն Թունիսում։ Կառուցվել է Աֆրիկայի պրոկոնսուլ Մարկոս Գորդիանոսի հրամանով Թունիսի Տիսդրե (այժմ` Էլ Ջեմ) քաղաքում Կոլիզեյի նմանությամբ։ Շինարարությունն ընթացել է մ. թ. ա. 232-238 թվականներին։
Ամֆիթատրոնի ասպարեզը 65 մ է, լայնությունը` 39 մ, տարողունակությունը` 30.000 մարդ։ Այն մեծությամբ երկրորդն է Կոլիզեյից հետո։
Մինչև 7-րդ դարը հինհռոմեական ճարտարապետների կառույցը մնացել է անխաթար։ Քաղաքի արաբ բնակիչները սկսել են ոչ պիտանի ամֆիթատրոնն օգտագործել որպես անվճար շինանյութի աղբյուր։ Կառույցը պատրաստվել էր դեղնավուն ավազաքարից, որ հեշտ է մշակվում։ Քարի մեծ բեկորները օգտագործվել են Էլ Ջեմ քաղաքի և Քայրուան քաղաքի մզկիթի կառուցման համար։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսին կառույցն օգտագործվել է խանութի, բնակարանի, ցորենի պահեստի նշանակությամբ ։
20-րդ դարում պատահականորեն պահպանված հինհռոմեական խճանկարները տեղափոխվել են տեղի Հնագիտական թանգարան։ 1979 թվականին ամֆիթատրոնի մնացորդները ընդգրկվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ։
Կինոյում
Կոլիզեյում երբեք չեն նկարահանվում գլադիատորների մասին ֆիլմեր, քանի որ այն բավականաչափ լավ չի պահպանվել նկարահանումներ իրականացնելու համար։ Այդ պատճառով Կոլիզեյի դերը շատ ֆիլմերում «կատարել» է Մարկոս Գորդիանոսի ամֆիթատրոնը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգությունը Թունիսում
Մարկովա (այլ կիրառումներ)
Մարկովա, կարող է վերաբերել՝
Զիմորովիչ եղբայրներ
Զիմորովիչ եղբայրներ (լեհական գրողներ, ազգությամբ՝ հայ), Զիմորովիչ Յոզեֆ-Բարտոլոմեյ (20․8․1597,Լվով — 1677), բանաստեղծ, պատմաբան։ Եղել է Լվովի հայկական համայնքի նոտարը, ապա՝ Լվովի քաղաքագլուխը։ Գրել է թուրքերի դեմ Խոտինի մոտ տարած հաղթանակին (1621) նվիրված պոեմ(լատիներեն), ինչպես նաև 17 երգ ու հովվերգություն, որոնք հրատարակվել են 1663-ին։ Ունի պատմագիտական աշխատություններ՝ նվիրված հայկական գաղութի պատմությանը։ «Լվով քաղաքի նշանավոր մարդիկ» (1671, լեհերեն) գրքում ներկայացված ևն նաև հայեր։ «Եռաստիճան Լվովը» (գրված 1665—72-ին) երկում (1835-ին հրատարակվել է լեհերեն թարգմանությունը, 1899-ին՝ լատիներեն բնագիրը) արտացոլվել են հայկական գաղութի սկզբնավորումը, եկեղեցու շինարարությունը, հայկական թաղամասում 1616-ին և 1623-ին բռնկած հրդեհները և այլ իրադարձություններ։ Կաթոլիկ եկեղեցուն միանալու եռանդուն կողմնակից էր։ Զիմորովիչ Շիմոև (1604—21․6․1629, Կրակով), բաևաստեղծ։ Գրել է «Գեղջկուհիներ» բանաստեղծությունների շարքը (հրատարակվել է 1663), որտեղ գյուղական պարզ կենցաղը հակադրված է շլյախտիչների ցոփ կյանքին։ Իր եղբոր՝ Յոզեֆ-Բարտոլոմեյ Զիմորովիչի ամուսնության առթիվ գրել է լիրիկական բանաստեղծություններ, որոնք լույս են տեսել 1654-ին > «Ռոքսոլանկի»վերնագրով, որոնց մի մասը գրված է Տորացիոսի և Աևակրեոնի ազդեցությամբ։ Զիմորովիչը հունարենից լեհերեն է թարգմանել անտիկ հեղինակների գործեր։
Կատեգորիա:Քույրեր և եղբայրներ
Սինագոգ (Ցարիցին, 1911)
Վոլգոգրադի մարզի դումայի 1997 թվականի հունիսի 5-ի թիվ 62/706 որոշմամբ հռչակվել է տարածաշրջանային նշանակության ճարտարապետական հուշարձան ։
Պատմություն
1905 թվականի օգոստոսի 24-ին Ցարիցինայի բնակիչները դիմեցին Սարատովի նահանգի շինարարության բաժնին՝ աղոթքի տուն կառուցելու խնդրանքով։ 1906 թվականի հունիսին առաջարկված ծրագիրը մերժվեց, քանի որ սխալներ էին թույլ տվել գմբեթի բեռի բաշխման համար։ Հունվարի 24-ին ծրագիրը բարեփոխվել և հաստատվել է, իսկ 1911 թվականին շինարարությունը ավարտվել է։
1926-1928 թվականներին կառուցվել է քարե ցանկապատով երկաթյա դարպաս։ Բացի այդ, կառուցվել է ճակատային դուռ, սալիկապատվել է մայթը, տնկվել է այգի։
1929 թվականի նոյեմբերի 17-ին Ստալինգրադի գործադիր կոմիտեի որոշմամբ սինագոգը փակվեց, որոշում կայացվեց այն ակումբին տալ։ Սակայն երկար ժամանակ դատարկ է մնացել։
Ճարտարապետություն
Սինագոգը ուղղանկյուն նախագծով, նկուղով, հարուստ ճակատային ձևավորմամբ աղյուսե շինություն է։ Ճակատները բաժանված են երեք մասերի, որոնցից կենտրոնում գտնվողն ավելի լայն է, քան կողայինները։ Ստորին և վերին հարկաշարքերի միջև գոյություն ունի մոդուլոններով քիվ։ Սինագոգի կառուցման ժամանակ օգտագործվել են այդ ժամանակվա համար նոր մետաղական կոնստրուկցիաները (թուջե սյուներ, Մոնյեի կամարներ)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:1911 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:Վոլգոգրադի տեսրժանություններ
Ուզբեկստանի Օլիմպիական կոմիտե
Ուզբեկստանի Օլիմպիական կոմիտե, Ուզբեկստանի ազգային օլիմպիական կոմիտե։ Հիմնադրվել է 1992 թվականին։ Դարձել է ՄՕԿ-ի անդամ 1993 թվականին ։ Գրասենյակը գտնվում է Տաշքենդում։ Հանդիսանում է ՄՕԿ-ի, ՕՍԱ-ի և մի շարք այլ միջազգային սպորտային կազմակերպությունների անդամ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային օլիմպիական կոմիտեներ Կատեգորիա:Ուզբեկստան
Մարկովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)
Մարկովսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝
Մարմանդ (այլ կիրառումներ)
Մարմանդ, կարող է վերաբերել՝
Մարմար (այլ կիրառումներ)
Մարմար, կարող է վերաբերել՝
Թուրքեստանյան I բանակային կորպուս
Կազմավորվել է 1899 թվականին։ Առաջին Համաշխարհային պատերազմի սկզբում մասնակցել է Հյուսիսարևմտյան, Արևմտյան և Հարավարևմտյան ճակատներում մղվող մարտերին։ Այս կորպուսը պառակտվել է 1918 թվականին։
Կազմ
1914 թվականի հուլիսի 18-ի կազմը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի բանակային կորպուսները Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Կատեգորիա:Ռազմական պատմություն Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության բանակային կորպուսներ
Տալամելլո
Տալամելլո  (Talamello), կոմունա Իտալիայի Էմիլիա Ռոմանիա մարզի Ռիմինի գավառում։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 1118 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 106 մարդ/կմ² մակերես։ Զբաղեցնում է 11 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 61010, հեռախոսային կոդ՝ 0541։
Տալամելլոն սահմանակից է Մաիոլո, Մերկատո Սարաչենո, Նովաֆելտրիա, Սոլիանո ալ Ռուբիկոնե համայնքներին։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Լավրենտին։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 10-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ
Կապի տվյալներ
== Արտաքին հղումներ ==
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Ֆուենտես դե Անդալուսիա
Ֆուենտես դե Անդալուսիա (Fuentes de Andalucía), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Սևիլյա պրովինցիայի մեջ և Անդալուզիա ինքնավար համայնքի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Էսիխա համայնքի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 150 կմ2։ Բնակչությունը 7309 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սևիլյա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Ֆիլիպինների Օլիմպիական կոմիտե
Ֆիլիպինների Օլիմպիական կոմիտե, Ֆիլիպինների ազգային օլիմպիական կոմիտե։ Հիմնադրվել 1911 թվականին։ Դարձել է ՄՕԿ-ի անդամ 1929 թվականին ։ Գրասենյակը գտնվում է Մանիլայում։ Հանդիսանում է ՄՕԿ-ի, ՕՍԱ-ի և մի շարք այլ միջազգային սպորտային կազմակերպությունների անդամ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային օլիմպիական կոմիտեներ Կատեգորիա:Ֆիլիպիններ
Սեն Վաաստ ան Շոսե
Սեն Վաաստ ան Շոսե (Saint-Vaast-en-Chaussée), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 516 մարդ, բնակչության խտությունը` 109.32 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.72 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 125 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 11 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 372 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 257-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 115։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,1 %։ 257 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 244 անձ (133 տղամարդ և 111 կին)։ Գործազուրկ են եղել 13 անձ (7 տղամարդ և 6 կին)։ 115 անաշխատունակներից 45-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 52-ը` թոշակառուներ, իսկ 18-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կիլիկիայի հայկական թագավորություն
Կիլիկիայի հայկական թագավորություն (Միջին հայերեն՝ Կիլիկիոյ Հայոց Թագաւորութիւն, Le Royaume arménien de Cilicie, Αρμένικο Βασίλειο της Κιλικίας), հայտնի է նաև որպես Կիլիկյան Հայաստան, Փոքր Հայք կամ ուղղակի Հայաստան), միջնադարյան հայկական անկախ պետություն ։ Գտնվելով Մեծ Հայքից դուրս՝ այն զբաղեցնում էր պատմական Կիլիկիա շրջանը։
Կիլիկիա անվան ստույգ ծագումնաբանություն չկա, սակայն որոշ գիտնականների կարծիքով՝ Կիլիկիա անունը ծագել է եբրայերեն «քելկիմ», «քալեկ» կամ հունական «կալիս», «կալիկա» բառերից, որոնք թարգմանաբար նշանակում են «քարքարոտ» ։
Իշխանության հիմքը դրվել է 1080 թվականին Բագրատունիների շառավիղ՝ Ռուբինյանների կողմից։ Մայրաքաղաքը սկզբնապես Տարսոնն էր, հետագայում Ադանան և վերջ ի վերջո Սիսը։ Կիլիկյան Հայաստանը մեծ օգնություն է ցուցաբերել Խաչակրաց արշավանքների մասնակիցներին և որոշ ժամանակ միակ քրիստոնյա պետությունն էր ամբողջ Մերձավոր Արևելքում։ Իզուր չէ, որ նրան երբեմն անվանում էին «քրիստոնյա կղզի իսլամի ծովում»։ Քանի որ Մեծ Հայքը գտնվում էր օտարների իշխանության տակ, ապա կաթողիկոսի նստավայրը տեղափոխվեց Կիլիկիա և հաստատվեց Հռոմկլա քաղաքում։ 1198 թվականին Լևոն Բ Մեծագործի թագադրումով Կիլիկյան Հայաստանը վերածվեց Կիլիկիայի հայկական թագավորության ։ 1226 թվականին գահն անցավ Ռուբինյանների մրցակիցներին՝ Հեթումյաններին։ Քանի որ մոնղոլները նվաճել էին ահռելի տարածքներ և հասել Կիլիկիայի սահմաններին Հեթում Ա արքան որոշեց չպատերազմել նրանց հետ, այլ համագործակցել ընդդեմ ընդհանուր մուսուլման թշնամիների, հատկապես՝ մամլուքների դեմ։ 13-14-րդ դարերում մոնղոլներն ընդունեցին իսլամ, խաչակրաց պետությունները վերացան՝ թողնելով Կիլիկյան Հայաստանը միայնակ ընդդեմ մամլուքների։ Մի քանի արշավանքներից հետո մամլուքները 1375 թվականին գրավեցին մայրաքաղաք Սիսը։ Սակայն լեռներում դեռևս մնում էին կիսանկախ հայ իշխաններ, որոնց տիրույթները վերջնականապես զավթվեցին օսմանյան-թուրքերի կողմից 1515 թվականին։
Լևոն Բ-ն և Կիլիկյան թագավորության հռչակումը
Լևոն Բ-ն (1187-1219 թթ.) կառավարման առաջին տարիներին հարկադրված էր պայքարել շրջակա մուսուլման ցեղերի դեմ։ 1187 թվականի գարնանը նա ջախջախեց երկրի հյուսիսարևելյան սահմաններ ներխուժած Իկոնիայի սելջուկ հրոսակներին։ 1188 թվականի աշնանը ջախջախեց երկրի հարավարևելյան սահմաններից ներխուժած Եգիպտոսի սուլթանության զորքերը։ 1189-1190 թվականների ընթացքում Բյուզանդական կայսրությունից և Իկոնիայի սուլթանությունից խլեց կարևոր նշանակություն ունեցող մի շարք տարածքներ՝ այդ թվում Պռականա, Սելևկիա, Ատալիա, Կրագյան Անտիոք և մի շարք այլ բերդաքաղաքները, Իսավրիան և այլ երկրամասերը։ Քանի որ շուտով սկսվեց Երրորդ խաչակրաց արշավանքն ընդդեմ Իկոնիայի սուլթանության, այն ստիպված էր հաշտվել իր կորուստների հետ։ 1190 թվականի մայիսի վերջին խաչակրաց զորքերը Ֆրիդրիխ I Շիկամորուսի գլխավորությամբ, Իկոնիայի սուլթանության վրայով մտան Կիլիկիա և ճամբարեցին Սելևկիա քաղաքի մոտ։ Լևոն Բ-ն համաձայնեց օգնել խաչակիրներին՝ պահանջելով ճանաչել Կիլիկյան Հայաստանը թագավորություն, իսկ իրեն՝ թագավոր։ Ֆրիդրիխ I-ը համաձայնեց, և խաչակրաց սովյալ զորքերը սնունդ ստացան հայկական հողերում։ Սակայն մինչ Կիլիկյան Հայաստանը որպես թագավորություն ճանաչելը, Կիլիկիայի գետերից մեկում խեղդվեց Ֆրիդրիխ I-ը (1190 թվականի հունիսի 10)։ 1193 թվականի գարնանը Եգիպտոսի սուլթան Սալահ ադ-Դինը հսկայական ուժերով ներխուժեց Կիլիկիա՝ այն նվաճելու, սակայն Սև գետի մոտ մարտի 4-ին սուլթանը մահացավ, և արշավանքը տեղի չունեցավ։ Նույն թվականին Լևոնը իմանում է, որ Անտիոքի դուքս Բոհեմունդ Գ-ն ցանկանում է խաբությամբ իրեն ձերբակալել՝ հրավիրելով Անտիոք։ Լևոնը ինքն է Բոհեմունդին հրավիրում Կլիլիկիա և ձերբակալում՝ պահանջելով հրաժարվել տարածքային հավակնություններից։ Նրանց միջև կնքվում է հաշտության պայմանագիր, որով Բոհեմունդի որդի Ռայմոնդը պիտի ամուսնանար Ռուբեն Գ-ի այրիացած դուստր Ալիսի հետ և նրանց որդին պիտի ժառանգեր և Կիլիկիան, և Անտիոքը։ 1196 թվականին կազմակերպված Խաչակրաց նոր արշավանքի ժամանակ Գերմանիայի կայսր Հենրիխ VI-ը իր ենթականերին հանձնարարեց Լևոն Բ-ի գահակալման հարցը։ Վերջինիս թագը ճանաչեց նաև Բյուզանդիայի կայսր Ալեքսիոս III Անգելոսը։ Այսպիսով, 1198 թվականի հունվարի 6-ին, Տարսոն քաղաքի Մայր տաճարում Լևոն Բ-ն օծվեց ամենայն հայոց թագավոր։ Ժամանակակիցները Լևոն Բ-ի թագադրումը գնահատում են որպես համազգային քաղաքական մեծագույն իրադարձություն և հնամենի հայոց թագավորության վերականգնում։ Հենց այդ պատճառով է, որ կիլիկյան թագավորներն իրենց անվանում էին Հայաստանի արքաներ։
Կիլիկիայի հայկական թագավորության ներքին և արտաքին քաղաքականությունը 1187-1226 թվականներ
մինի|[[Մերձավոր Արևելքը 1200 թվական
Կիլիկիայի հայկական թագավորության հիմնադրումն ու ամրապնդումն իրենց չափազանց կարևոր դերն ունեին Արևելքի միջազգային խառը իրադրության մեջ։ Տարածքում իրենց նվաճողական նկրտումները սկսեցին դրսևորել նորանոր մուսուլմանական պետություններ, որոնք թշնամական վերաբերմունք ունեին Կիլիկիայի նկատմամբ։ Այս ամենը հաշվի առնելով՝ Լևոն Բ-ն սկսեց փորձեր կատարել՝ ստեղծելու տեղի քրիստոնյա պետությունների ամուր դաշինք։ Ամեն ջանք ի գործ էր դնում իր պետության մեջ միավորելու իրենից վասալական կախվածության մեջ գտնվող Անտիոքի դքսությանը։ 1209 թվականին Լևոն Բ-ն հրապարակավ որդեգրեց Անտիոքի գահակալին՝ Ալիսի որդի Ռուբեն-Ռայմոնդին, և նրան հռչակեց Հայոց գահաժառանգ։ Հայոց արքայի ջանքերով 1210 թվականին Ռուբեն-Ռայմոնդի հավակնությունները հայոց և Անտիոքի համատեղ գահի նկատմամբ ճանաչեցին Գերմանիայի կայսր Օտտո IV-ը և Հռոմի Ինոկենտիոս Գ պապը։ 1211 թվականին Օտտո IV-ի ուղարկած թագով Ռուբեն-Ռայմոնդը հանդիսավորությամբ օծվեց Լևոն Բ-ի գահաժառանգ։
Այս դիվանագիտական հզոր քայլն ուներ քրիստոնյա հզոր պետություն ստեղծելու նպատակ։ Բանն այն է, որ, չնայած Կիլիկիայի ու Անտիոքի առանձին հզոր ուժի, այնուամենայնիվ, լուրջ սպառնալիք էր դառնում քրիստոնյաների համար Սելջուկյան սուլթանության հզորացումը։ Այս քայլով Լևոն Բ-ն նաև նպատակ ուներ շահելու Արևմուտքի համագործակցությունը և համատեղ ուժերով պայքարելու մուսուլմանական պետությունների դեմ։ Սակայն մի քանի տարի անց Լևոն Բ-ն խիստ հիասթափվեց Ռուբեն-Ռայմոնդից և զրկեց հայոց գահի ժառանգությունից։ Զրկվելով հայոց արքայի հովանավորությունից՝ Ռուբեն-Ռայմոնդը 1219 թվականին զրկվեց նաև Անտիոքի գահի հավակնություններից։ Նույն թվականին էլ մահացավ Լևոն Բ-ն։ Նա արու զավակ չուներ, և, փաստորեն, գահի ժառանգորդ էր հանդիսանում իր մանկահասակ դուստր Զապելը։ Լևոնը Զապելի համար խնամակալներ (պայլեր) նշանակեց։ Նրանցից էին Կոստանդին Գունդստաբլը, Հովհաննես Զ Սսեցի կաթողիկոսը և Ատանը Պայլը։ Լևոն Բ-ի մահից հետո Ռուբեն-Ռայմոնդը, մի քանի հայ իշխանների օժանդակությամբ, փորձեց գրավել հայոց գահը, սակայն ձերբակալվեց ու բանտ նետվեց։ Այնուհետև՝ 1221 թվականին, պայլերի որոշմամբ Զապելն ամուսնացավ Անտիոքի տիրակալ Բոհեմունդ IV-ի որդու՝ Ֆիլիպի հետ։ Վերջինս էլ խոստացավ հարգել հայկական ավանդություններն ու սովորությունները, երկիրը ղեկավարել հայկական սկզբունքներով։ Քանի դեռ 18-ամյա Ֆիլիպը անչափահաս էր, պետությունը ղեկավարվում էր Կոստանդին Գունդստաբլի կողմից, բայց, երբ լրացավ նրա 20-ամյակը, նա դարձավ երկրի լիիրավ կառավարիչը։ Հենց այդ ժամանակ էլ զգացվեց, որ նա դրժել է իր երդումը։ Հայկական պետականության հարստությունները ծախսվում էին, երբեմն՝ նաև տեղափոխվում Անտիոք։ Այս ամենը հաշվի առնելով՝ հայ իշխանները ձերբակալեցին Ֆիլիպին, նետեցին բանտ, իսկ այնուհետև կախաղան բարձրացրեցին 1225 թվականին։
1223 թվականի Կոստանդինը, հայ իշխանների որոշմամբ, երկրորդ անգամ ընտրվեց պայլ և ստանձնեց երկրի կառավարումը։ 1226 թվականին, իշխանական խորհուրդ հրավիրվեց, որը որոշեց 11-ամյա Զապելին ամուսնացնել Կոստանդին Գունդստաբլի 13-ամյա որդի Հեթումի հետ, և վերջինս դարձավ հայոց թագավոր։ Հեթում Ա-ն (1226-1269 թվականներ) դարձավ, փաստորեն, նոր դինաստիայի հիմնադիր։ Նրա կառավարումը համեմատաբար խաղաղ ժամանակների հետ համընկավ։ Դա մի ժամանակաշրջան էր, երբ մոնղոլ-թաթարները կատարում էին իրենց նվաճումներն արդեն Մերձավոր Արևելքում, երբ մեկը մյուսի հետևից խաչակրաց բոլոր պետությունները կորցնում էին իրենց անկախությունը, իսկ եգիպտական մամլուքները ավելի ու ավելի էին ուժեղանում՝ սկսելով վտանգավոր դառնալ Կիլիկիայի համար։ Հայերը դեմ-հանդիման կանգնած էին Եգիպտոսի մամլուքների դեմ։ Վերջիններս էլ ժամանակ առ ժամանակ սպառնում էին Կիլիկյան Հայաստանի անկախությանը։ Հեթում Ա-ն կարողացավ ճիշտ ընտրություն կատարել։
Հայ-մոնղոլական դաշինք
Հեթումն ու իր զորքերն օժանդակում էին մոնղոլներին Հալեպ և Դամասկոս քաղաքների գրավման ժամանակ՝ 1259-1260 թվականներին ։
Նույն ժամանակ Եգիպտոսի մամլուքները, ովքեր ստրուկներ էին և գիտեին միայն պատերազմել, ապստամբեցին իրենց տերերի դեմ Եգիպտոսում և սկսեցին նվաճումները ։ Նրանք գրավեցին Եգիպտոսն ու Պաղեստինը համապատասխանաբար 1250 և 1253 թվականներին ։ Կիլիկիայի հայկական թագավորությունն էլ իր հերթին վերահսկողության տակ վերցրեց Կապադովկիայի և Փոքր Ասիայի կարևոր առևտրային ուղիները և հատկապես Մարաշ և Բեհեզնի քաղաքները, որ ավելի էր մեծացնում մամլուքներից եկող սպառնալիքը։ Բացի դրանից Կիլիկիայի Այաս նավահանգիստը մրցակցում էր Եգիպտոսի Ալեքսանդրիա քաղաքի հետ և մամլուքները մտադրվել էին ոչնչացնել Այասը ։ 1266 թվականին մամլուքները Հեթում Ա թագավորին առաջարկեցին միանալ իրենց ընդդեմ մոնղոլների և իրենց հանձնել այն բերդերն ու ամրոցները, որ Կիլիկիան նվաճել էր մոնղոլների օգնությամբ։ Հեթումը հասկացավ, որ այն ծուղակ է, և մամլուքները չեն ցանկանում դաշնակցել հայերի հետ։ Այդ իսկ պատճառով նա մեկնեց Իլ-Խանատի արքունիք՝ Պարսկաստան, ռազմական օգնության խնդրանքով։ Սակայն նրա բացակայության ընթացքում մամլուքները ներխուժեցին Կիլիկիա. զորքը գլխավորում էին Հեթումի որդիները՝ Թորոսն ու ապագա արքա Լևոն Գ-ն։ Մառի ճակատամարտում հայերը պարտվեցին, Թորոսը սպանվեց, իսկ Լևոնը տասնյակ հազարավոր հայ ասպետների հետ միասին գերի ընկավ։ Հեթումը, զիջելով մի քանի սահմանամերձ բերդեր և վճարելով մեծ քանակությամբ փրկագին, կարողացավ ազատել գերությունից Լևոնին։ Իսկ 1268 թվականի Կիլիկիայի երկրաշարժն ավելի վատթարացրեց Կիլիկայի դրությունը։
1269 թվականին Հեթումը հրաժարվեց գահից հօգուտ իր որդու՝ Լևոն Գ-ի, ով տարեկան մեծ քանակությամբ հարկ էր վճարում մամլուքներին։ Սակայն նույնիսկ ստանալով հարկերը, մամլուքները չէին դադարեցնում հարձակումները։ 1275 թվականին, առանց պատերազմ հայտարարելու սուլթանի գլխավորությամբ մամլուքների բանակը ներխուժեց Կիլիկիա։ Անսպասելիորեն հարձակված մամլուքներին հայերը չկարողացան լուրջ դիմադրություն ցույց տալ։ Տարսոն քաղաքը գրավվեց, արքայական պալատն ու Սուրբ Սոֆիա տաճարն այրվեցին, գանձարանը թալանվեց, 15.000 բնակիչ սպանվեց, ևս 10.000 տարվեցին որպես ստրուկ Եգիպտոս։ Այասի ողջ հայկական և ֆրանկական բնակչությունը սրի քաշվեց։ Լևոն Գ-ն որոշեց հաշտության եզրեր գտնել մամլուքների հետ և 1285 թվականին ծանր պայմաններով կնքվեց հաշտութան պայմանագիր։ Սակայն մյուս տարի Սարվանդիքարի Երկրորդ ճակատամարտում հայերը լիակատար հաղթանակ տարան մամլուքների նկատմամբ, որը հնարավորություն տվեց ազատ շունչ քաշել հաջորդող 4 տարիների ընթացքում ։
Կիլիկյան Հայաստանն ու Մամլուքները (1281-1295 թթ.)
Լևոն Գ-ին հաջորդեց որդին՝ Հեթում Բ-ն, ով կանգնած էր լուրջ խնդիրների առաջ։ 1281 թվականին Հոմսի Երկրորդ ճակատամարտում հայ-մոնղոլական զորքի՝ մամլուքներից կրած պարտությունից հետո, հայերը ստիպված ծանր պայմաններով հաշտություն կնքեցին մամլուքների հետ։ 1285 թ. կրած պարտությունից հետո հայերը ևս մեկ անգամ ծանր պայմաններով տասնամյա հաշտության պայմանագիր կնքեցին մամլուքների հետ, որի արդյունքում բազմաթիվ ամրոցներ և բերդեր անցան մամլուքներին և հայերին արգելվում էր վերանորոգել ավերվածները։ Կիլիկյան Հայաստանը ստիպված խախտեց Հռոմի Պապի արգելքը՝ առևտուր անել Եգիպտոսի հետ։ Բացի այդ ամենից մամլուքները տարեկան մեկ միլիոն դիրհամ պետք է ստանային Կիլիկյան Հայաստանից ։ Սակայն դրանից հետո էլ մամլուքներն անսպասելի հարձակումներ էին գործում։ 1292 թ Եգիպտոսի սուլթանը, ով արդեն գրավել էր խաչակիրների վերջին հենակետը Մերձավոր Արևելքում՝ Ակրա քաղաքը, հարձակվեց և հունիսի 28-ին գրավեց կաթողիկոսի նստավայրը՝ Հռոմկլան, գերի վերցրեց Ստեփանոս Դ Հռոմկլայեցի կաթողիկոսին և քաղաքի բնակչությանը ու շարժվեց դեպի Սիս։ Հեթումը ստիպված հաշտության պայմանագիր առաջարկեց մամլուքներին, որով Բեհեսնի, Մարաշ և Թիլ Համտուն բերդերը տրվում էին մամլուքներին։
Արշավանքները մոնղոլների հետ (1299-1303 թթ.)
1299 թվականի ամռանը Հեթում Ա-ի թոռը՝ Հեթում Բ արքան, մամլուքների նոր արշավանքը կանխելու նպատակով օգնություն խնդրեց Պարսկաստանի մոնղոլ խանից։ Վերջինս էլ մեծ զորքով արշավեց Սիրիա և հրավիրեց Կիպրոսի խաչակիրներին (Կիպրոսի արքա, Տաճարականները, Հիվանդախնամներն ու Տևտոնները) կռվելու ընդդեմ մամլուքների։ Մոնղոլները գրավեցին Հալեպ քաղաքը, որտեղ նրան միացավ Հեթում Բ արքան, որի զորքում բացի հայերից կռվում էին նաև Կիլիկիայից ժամանած Տաճարականներն ու Հիվանդախնամները ։ Դաշնակիցների զորքը 1299 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Վադի ալ-Ղազանդարի ճակատամարտում ջախջախեցին մամլուքներին ։
1303 թվականի մարտին հայ-մոնղոլական զորքը (ընդհանուր 80.000) ջախջախեց մամլուքներին Հոմսի ճակատամարտում և 1303 թվականի Դամասկոսի ճակատամարտում ։ Այն մոնղոլների վերջին ներխուժումն էր Սիրիա ։ 1304 թվականին Ղազան խանի մահից հետո ֆրանկների և հայերի հույսը Սուրբ Երկիրը վերագրավելու հույսերը հօդս ցնդեցին։
Կիլիկիան 14-րդ դարի առաջին կեսում
Հեթումը հրաժարվեց գահից հօգուտ իր տասնվեցամյա զարմիկի՝ Լևոն Դ-ի և մտնելով Դրազարկի վանք դարձավ Ֆրանցիսկյան վանական, չնայած նա շուտով ետ վերադարձավ, որպեսզի օգնի Լևոնին մարտնչել ընդդեմ մամլուքների, որոնք ջախջախվեցին Բաղրասի մոտ տեղի ունեցած ճակատամարտում ։ 1307 թվականին ներկա և նախկին Կիլիկյան արքաները, հանդիպեցին մոնղոլ ներակայացուցչի՝ Փիլարղուի հետ, Անարզաբա քաղաքի մոտ։ Սակայն վերջերս իսլամ ընդունած Փիլարղուն սպանեց հայ ներկայացուցիչներին ։ Օշին Ա-ն՝ Լևոն Դ-ի հորեղբայրը ջախջախեց Փիլարղուին և դուրս քշեց նրան Կիլիկիայից։ Հայերի խնդրանքով խանը մահապատժի ենթարկեց Փիլարղուին ։ Վերադառանալով Տարսոն, Օշինը դարձավ թագավոր ։ 1307 թվականի Սսի ժողովում որոշում ընդունվեց միանալ կաթոլիկ եկեղեցուն, սակայն Արևմուտքը չէր շտապում օգնել Կիլիկիային։ Իսկ կաթոլիկ եկեղեցու հետ միավորման որոշման դեմ սկսած շարժումը ղեկավարվում էր Մեծ Հայքից, վերջիններս կոչվեցին հակաունիթորականներ, իսկ միավորման կողմնակիցները ունիթորականներ։
1319 թվականին հայկական զորքը Կոռիկոսի մոտ ջախջախեց Կիլիկիա ներխուժած մամլուքներին, սակայն նրանց հարձակումները չէին դադարում։ Օշինի որդու՝ Լևոն Ե-ի օրոք մամլուքներն ու թուրք-թաթարները ասպատակեցին երկիրը։ Լևոն թագավորը ստիպված եղավ պատվիրակություն ուղարկել Եգիպտոս՝ խաղաղության պայմանագիր կնքելու, ըստ որի մամլուքներին էին անցնում Ջահան գետից դեպի արևելք ընկած տարածքները։ Միևնույն ժամանակ Կիլիկիան պետք է դադարեցներ հարաբերությունները եվրոպական երկրների հետ։ Սակայն Լևոնը 1341 թվականին ունիթորականների զոհ դարձավ ։
Կիլիկյան Հայաստանի անկումն ու կործանումը
Հայերի և Լուսինյանների միջև եղել են սերտ կապեր, երբ Լուսինյանները 12-րդ դարում հաստատվեցին Կիպրոսում։ Եվ գուցե, եթե չլինեին Լուսինյանները Կիլիկյան Հայաստանը կկարողանար գրավել Կիպրոսը ։ 1342 թվականին Լևոնի զարմիկ Գայ դե Լուսինյանը ժառանգեց գահը և հաստատվեց գահին Կոստանդին Գ անվամբ։ Նա լատինամոլ էր և դառնալով թագավոր ցանկանում էր կաթոլիկության պարտադրել տեղի հայ բնակչությանը։ Հայ ազնվականությունն այն ընդունում էր, սակայն հասարակ ժողովուրդը դեմ էր այդ քայլին ։