cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հայերն ԱՄՆ-ում
Գրականություն
Դպրոցների բացմանը զուգընթաց՝ ամերիկահայերը զբաղվում են հայոց լեզվի ու գրականության զարգացմամբ, ի հայտ են գալիս ոչ միայն հայագիր, նաև անգլագիր գրողներ։ Այդ տեսանկյունից կարևոր էր գրական խմբակների հիմնումը, որոնցից նշանավոր էր Նյու Յորքում բացված Հայ գրականության բարեկամների միությունը (1955)։ Սփյուռքահայ գրականության հիմնադիրներից մեկն է համարվում Համբարձում Կելենյանը (Համաստեղ)։
Հայ անգլագիր գրողներից է բանաստեղծ Լևոն Զավեն Սյուրմելյանը, ով ունի նաև մեկ հայերեն ժողովածու։ Նա ծնվել էր Տրաբզոնում և վաղ տարիներն անց կացրել այնտեղ, որի մասին պատմում է «Ձեզ եմ դիմում, տիկիններ և պարոններ» անգլալեզու ինքնակենսագրականում։ Օսմանյան կայսրությունից ԱՄՆ տեղափոխված բանաստեղծներից է նաև երաժշտագետ Հակոբ Ասատուրյանը, ով մահացավ Նյու Ջերսիում՝ 100 տարեկանում, արձակագիր Արամ Հայկազը և ուրիշներ։ Ինտեգրվելով ամերիկացի հասարակությանը՝ հայերը նաև հայտնի են դառնում որպես անգլերենի ճանաչված մասնագետներ։ Նրանցից էր լեզվաբան, անգլերեն լեզվի ու գրականության պրոֆեսոր Փիթեր Սուրյանը, վիպագիր Մայքլ Արլենը, բանաստեղծ Փիթեր Բալաքյանը, թարգմանիչ Մարջըրի Հուսեփյանը և ուրիշներ։
Ամերիկահայ գրականության առավել հայտնի ներկայացուցիչ է Վիլյամ Սարոյանը։ Նրա պատմվածքներից երկուսի հիման վրա Հայաստանում նկարահանվել են ֆիլմեր («Իմ սիրտը լեռներում է», 1975 և «Հե՜յ, ո՞վ կա այդտեղ», 1979)։ Ապրել է Ֆրեզնո քաղաքում, որտեղ և իր թատրոնն է բացվել և տուն-թանգարանը (2016)։ Հայտնի են իր վեպերից «Մարդկային կատակերգություն» և «Իմ անունն Արամ է» ստեղծագործությունները։ Վերջինս նվիրվել է որդուն՝ Արամ Սարոյանին, ով նույնպես բանաստեղծ է և թատերագիր։ Նրա դուստրը՝ լրագրող Սթրոբերի Սարոյանը շարունակում է ստեղծագործել։ Վիլյամ Սարոյանը թաղված է Ֆրեզնոյում, իսկ սիրտը՝ Կոմիտասի անվան պանթեոնում՝ համաձայն իր կտակի ու վեպի։
Երաժշտություն
Ազգապահպանության գործում կարևոր էր հայկական երգի ու երաժշտության պահպանումն ու զարգացումը հեռավոր մայրցամաքում, որտեղ հաստատվում էին աշխարհի բոլոր ժողովուրդների ներկայացուցիչները։ Տեղական երաժշտությունից անմասն չմնալու և սեփականն ըստ արժանվույն ներկայացնելու համար ստեղծվում են երաժշտական տարբեր խմբեր, հայկական դպրոցներում կազմակերպվում են երգի ու պարի դասընթացներ։ Դրան օժանդակում էին հայ կոմպոզիտորների ավագ սերնդի ներկայացուցիչները՝ տեղափոխված Մեծ եղեռնի նախօրյակին, ինչպես նաև երգահանների նոր՝ արդեն ամերիկացի սերունդներ։ Հայտնի էին Ալան Հովհաննեսը, Վաղարշակ Սրվանձտյանը, Գրիգոր Սյունին, Համբարձում Պերպերյանը։ Դա հաջողվում էր հատկապես հայաշատ գաղթավայրերում։ Լոս Անջելեսում, դեռևս մինչև ԽՍՀՄ փլուզումը, երաժշտական խմբակներից նշանավոր էին Ամերիկահայ թատերաերաժշտական միությունը (1966), Սիփան երգչախումբը (1978), «Լարք» երաժշտական ընկերությունը (1991)։
Առանձին հայ երաժիշներ հայտնի են դառնում ոչ միայն ԱՄՆ-ում ու Հայաստանում, այլև աշխարհի տարբեր երկրներում։ Դաշնակահարներից հայտնի էին Գրեմմի մրցանակակիր, երգահան Արմեն Չաքմաքյանը, Գյումրուց ԱՄՆ տեղափոխված Սերգեյ Բաբայանը, նաև՝ դերասան Ռոս Բաղդասարյանը, երգեհոնահար Պերճ Ժամկոչյանը, ջազմեններ Արա Դինքջյանը և Ջորջ Ավագյանը, ջութակահարներ Իդա Քավաֆյանը և Անի Քավաֆյանը, ստեղնաշարահարներ Դերեկ Շերինյանը և Սեպուհ Սիմոնյանը։
Ամերիկահայ երաժշտության մեջ առավել հայտնի է «System of a Down» խումբը, որի առավել հայտնի երաժիշտներից են եղել թմբկահար Ջոն Դոլմայանը, կիթառահար Տարոն Մալաքյանը, ռոք-երաժիշտ և դիջեյ Էնդի Խաչատրյանը, երգահան Սերժ Թանկյանը։ Վերջինս համագործակցել է Տոմ Մորելլոյի հետ և ստեղծել է «Axis Of Justice» կազմակերպությունը՝ երիտասարդների իրավունքները քաղաքականության ոլորտում պաշտպանելու համար։ Խումբը ջանքեր է գործադրում Միացյալ Նահանգներին և Թուրքիային Հայոց Ցեղասպանությունը ճանաչելու և ընդունելու տեսանկյունից։ Հայտնի են նաև «Scars on Broadway», «Mt. Helium» և այլ ռոք խմբեր։
Առանձին հռչակ են ձեռք բերում երգչուհիներն ու երգիչները։ Օպերային երգչուհիներից էին Ռոզի Անուշ Սվազլյանը, Լուսին Ամարան և Քեթի Բերբերյանը, դերասանուհի Քեյ Արմենը, երգահան Թամար Կապրելյանը և ուրիշներ։ Սփյուռքում և Հայաստանում մեծ ճանաչում ունեցան օպերային երգիչ Արա Բերբերյանը, փոփ երգիչներ Փոլ Բաղդադլյանը և Ադիս Հարմանդյանը, հայրենասիրական երգերի կատարող Գառնիկ Սարգսյանը, ՀՀ վաստակավոր արտիստ Հարութ Փամբուկչյանը։
Թատրոն և կինո
ԱՄՆ-ի հայաշատ վայրերում դեռ 19-րդ դարից կազմակերպվել են թատերական միջոցառումներ և ներկայացումներ։ Ամերիկահայ թատրոնի զարգացմանը նպաստել են տարբեր դերասաններ ու ռեժիսորներ, բարեգործական կազմակերպություններ ու առանձին ընտանիքներ։ Հայտնի են դառնում տարբեր խմբակներ ու թատրոններ, որոնց մեջ առաջիններից էր «Սուրաբյան թատերախումբը» (1923)։ 1950-ական թվականներից գործել են Նյու Յորքի հայկական թատերական միությունը, Լոս Անջելեսի «Պերճուհի», «Ամերիկահայ թատերաերաժշտական միությունը», 1960-ական թվականներին՝ «Սևան», «Նորք» և այլ թատերախմբեր։ Հայաստանից և այլ երկրներից ԱՍՆ են տեղափոխվել թատերական գործիչներ, հիմնել Նյու Յորքի «Համազգային» (ղեկավար՝ Հրանտ Մարգարյան), Բոստոնի «Պարոնյան» (ղեկավար՝ Հ. Վարդիվառյան), Լոս Անջելեսի «Վարդան Աճեմյան» (ղեկավար՝ Ժան Նշանյան), «Հեքիաթն է կանչում» (ղեկավար՝ Գ. Ավետիսյան), Փասադենայի «Սրտավազդ» (ղեկավար՝ Գրիգոր Սաթամյան) և այլ թատերախմբեր։ 1990 թվականին Լոս Անջելես է տեղափոխվում Հայ թատրոնի ընկերությունը, որը հիմնադրվել էր Լոնդոնում։
Ամերիկահայ թատրոնում ճանաչված են դերասաններ Վարո Գրիգորյանը, Առլին Ֆրենսիսը (Գազանչյան), Էդ Սեդրակյանը, Մագդա Հարութը, Շաքե Թուխմանյանը, Ռիմա Սարիբեկյանը, Մարի Աբուսեֆյանը, հայկական ծագմամբ Էդրիեն Բարբոն, Դեյվիդ Հեդիսոնը, ռեժիսորներ Ժան Նշանյանը, Սիրին Գասպարյանը, Նշան Բառլաքյանը, Ռուբեն Մամուլյանը և ուրիշներ։ Դերասանուհիներից Քեյ Արմենը եղել է նաև ճանաչված երգչուհի ու ռադիոհաղորդավարուհի, նկարահանվել ֆիլմերում ու սերիալներում։ Ճանաչված դերասաններից էին նաև Ռուսական կայսրությունից ԱՄՆ տեղափոխված Ակիմ Թամիրովը և Թամարա Դեյկարխանովան, ովքեր տարբեր դերեր են խաղացել կինոյում ու թատրոնում։ Նյու Յորքի հայկական ու տեղական թատրոններում հայտնի են դառնում Էրիկ Բոգոսյանը, ով նաև թատերական սցենարիստ ու դրամատուրգ էր, Բաք Քարթալյանը և ուրիշներ։ Ամերիկահայ թատրոնին հակառակ՝ ամերիկահայ կինոյի դերասաններն ու ռեժիսորները հայկական թեմատիկայով հիմնականում հանդես չեն եկել։ 1979 թվականին Լոս Անջելեսում հիմնված Հայկական ֆիլմի հիմնարկությունը գործում էր ոչ միայն ամերիկահայ գաղթօջախի, այլև տարբեր երկրների, այդ թվում՝ հեռավոր Ավստրալիայի հայ համայնքի համար։
Ամերիկահայ կինոյի կարկառուն ներկայացուցիչներից էր կինոյի ու թատրոնի ռեժիսոր Ռուբեն Մամուլյանը, ով առաջին անգամ է օգտագործել երկու խոսափողով ձայնագրումը և մոնտաժը մեկ ձայներիզի վրա և նկարահանել ստուդիայից դուրս՝ շարժվող տեսախցիկով, օգտագործել միաժամանակ մի քանի տեսախցիկ։ Իր նկարահանած «Քաղաքի փողոցները» ֆիլմում առաջին անգամ հնչել է ձայնը կադրից դուրս, իսկ «Բեքքի Շարփ» կինոնկարը կինոյի պատմության առաջին գունավոր լիամետրաժ կինոնկարն է։ Նրա անունով աստղ կա նաև Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում։
Հայկական ծագմամբ ամերիկացի դերասաններից հայտնի էին Մայք Քոնորսը (Կրիկոր Օհանյան), Սիդ Հեյգը (Էդդի Մոսեսյան), Ջո Մանգանելոն, Դիտա ֆոն Թիզը (Հեթեր Սվիթ) և Շերը (Շերիլին Սարգիսյան)։ Վերջինս հայտնի է նաև «փոփի աստվածուհի». նրա ստուդիական ալբոմները թողարկվել են 1965 թվականից։ Հոլիվուդյան դերասաններից են Ռոս Բաղդասարյանը, Ռիչարդ Բաքալյանը, Դեն Բիլզերյանը, Քեն Դավիթյանը, Ռիչարդ Սարաֆյանը և ուրիշներ։ Որպես կինոդրամատուրգներ՝ ամերիկահայ կինոն ներկայացնում են նաև Թեդի Սարաֆյանը, Էրիկ Նազարյանը, Մարդիկ Մարտինը։
Նոր սերնդի դերասաններից հայտնի են Ադամ Սևանին, Ռոբ Քարդաշյանը և իր քույրերը՝ Քիմ, Քլոյի, Քորթնի։ Վերջիններս ԱՄՆ-ում հայտնի են նաև «Քարդաշյանների ընտանիքը» (Keeping Up with the Kardashians) ռեալիթի շոուի ցուցադրությամբ։
Ճարտարապետություն և կերպարվեստ
Ամերիկահայ ճարտարապետությունը գլխավորապես ներկայացված է հայկական համայնքի հասարակական, կրոնական ու մշակութային կառույցների հիմնադրմամբ։ Հասարակական կառույցներից հայտնի են դպրոցները, վարժարաններն ու թանգարանները։ ԱՄՆ տարբեր քաղաքներում են գործում Ալեք Մանուկյան, Արի Կիրակոս Մինասյան, Արշակ Տիգրանյան, Մանուկյան-Դեմիրճյան, Մեսրոպյան, Շառլոտ և Էլիզ Մերտինյան, Ռոզ և Ալեք Փիլիպոս, Սահակ-Մեսրոպ, Ֆերահյան, Վահան և Անուշ Շամլյան և այլ վարժարաններ։ Դրանցում դասավանդվում է նաև հայոց լեզու՝ գլխավորապես արևմտահայերեն։
ԱՄՆ-ում 20-րդ դարում կառուցվել են տասնյակ հայկական եկեղեցիներ։ Դրանց մեծ մասը Կալիֆոռնիա նահանգում է՝ սուրբ Կարապետ (Հոլիվուդ), սուրբ Պողոս և սուրբ Երրորդություն (Ֆրեզնո), սրբոց Նահատակաց (Էնսինո), սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ կաթոլիկ և սուրբ Աստվածածին (Գլենդեյլ), սուրբ Հովհաննես (Սան Ֆրանցիսկո), սուրբ Լեոն (Բըրբանք) և այլն։ Կալիֆոռնիայից դուրս հայտնի են սուրբ Կարապետ (Լաս Վեգաս), սուրբ Խաչ կաթոլիկ (Բելմոնտ), սուրբ Երրորդություն (Բոստոն), սուրբ Հակոբ և սուրբ Ստեփանոս (Ուոթերթաուն), սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ (Բինգեմթոն), սուրբ Վարդանանց (Ռիգֆիլդ), սուրբ Ստեփանոս (Էլբերոն), սուրբ Գևորգ (Հյուսթոն), սուրբ Հովհաննես (Սաութհեմփթոն), սուրբ Վարդան, Սուրբ Խաչ և սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ (Նյու Յորք) և այլն։ Ամերիկահայ կերպարվեստը՝ ի դեմս նկարչության ու քանդակագործության, սկսեց զարգանալ դեռ 20-րդ դարի սկզբից։ Քանդակագործներից նշանավոր էր Միքայել Քերոբյանը, ով Հադսոն Վալլեյի Արվեստի ասոցիացիայի կողմից արժանացել է ոսկե մեդալի։ Նա ցուցահանդեսներ է ունեցել Նյու Յորքում, Մասաչուսեթսում, Սփրինգֆիլդում։ Հայտնի էր հիմնականում ֆիգուրատիվ պատկերներով ու պատմական կոթողներով։ Մեկ այլ քանդակագործ՝ Խորեն Տեր-Հարությանը ստեղծագործել է նաև գրաֆիկայի և գեղանկարչության ասպարեզներում։ Հիմնական թեմաներն են ընտանիքը, մայրությունը, ինչպես նաև՝ ոճրագործությունն ու պատերազմը։ Ամերիկահայ քանդակագործներից էին Ենովք Տեր-Հակոբյանը, Ռուբեն Նակյանը, Նշան Թուրունճյանը, Ժիրայր Զորթյանը, Հայկ Բադիկյանը, ժամանակակիցներից՝ Նինա Խաչատուրյանը և ուրիշներ։
Սպորտ
Ամերիկահայ մարզիկների մի մասը, գլխավորապես Հայաստանից ԱՄՆ տեղափոխվածների շրջանում, հետաքրքրված է շախմատով։ Հայտնի գրոսմայստերներ են Վարուժան Հակոբյանը և Սամվել Սևյանը։ Վերջինս ԱՄՆ-ի ամենաերիտասարդ շախմատային գրոսմայստերն է, ով այդպիսին դարձել էր 14 տարին չբոլորած։ Այս արդյունքով նա դարձել է աշխարհում 6-րդ ամենաերիտասարդ գրոսմայստերը ։
Անդրե Աղասին աշխարհի համար մեկ պրոֆեսիոնալ թենիսիստն է, որպիսին դարձել է տասնվեց տարեկանում։ Կարիերայի ընթացքում հաղթեց 60 անհատական մրցաշարերում, այդ թվում՝ Մեծ սաղավարտի 8 մրցաշարերում և դարձավ պատմության մեջ «Ոսկե սաղավարտի» առաջին մրցանակակիրը տղամարդկանց մեջ՝ տարբեր տարիներին հաղթելով Մեծ սաղավարտի բոլոր 4 մրցաշարերը և Օլիմպիական խաղերը։ ԱՄՆ հավաքականի կազմում 3 անգամ նվաճել է տղամարդ թենիսիստների ամենահեղինակավոր մրցանակը՝ Դևիսի գավաթը։
Սուրբ Թադևոս եկեղեցի (Դդմաշեն)
Դդմաշենի Սուրբ Թադևոս եկեղեցի, կիսավեր հայկական եկեղեցի Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզի Դդմաշեն գյուղում ։ Կոչվել է Սուրբ Թադեոս Առաքյալի անունով։ Եկեղեցին իր ճարտարապետությամբ, ոմանց կարծիքով, համարվում է չորրորդ ամենակարևոր օրինակը Թալինի տաճարից, Պտղնավանքից և Արուճավանքից հետո։ 1907 թվականի երկրաշարժից առաջացած կառուցվածքային վնասից հետո 1907 թվականին թմբուկը փոխարինվել է տասնվեցնիստանիով, որը ճարտարապետական ոճով տարբերվում էր բնօրինակից։ Բացի վերը նշված փոփոխությունից, եկեղեցում այլ մեծ փոփոխություններ չեն եղել։ Եկեղեցուց հարավ գտնվում է ընդարձակ գերեզմանատուն, որը հիմնականում բաղկացած է անշուք գերեզմանաքարերից ։
Ճարտարապետություն
Ս. Թադևոս եկեղեցին ունի խաչաձև ուղղանկյուն հատակագիծ։ Մեկ կոնաձև գմբեթը հենվում է տասնվեցանիստ թմբուկին, որի վերևում ութ պատուհան է, որոնց միջով լույսը թափանցում է կառուցվածքի ներսը։ Թմբուկը երիզող պատուհանների միջև ճակատներում կան խորշեր։ Աբսիդում առկա է փոքր պատուհան, իսկ տասը ավելի մեծ պատուհանները լուսավորում են նավը։ Պատուհաններ կան նաև աբսիդին կից բոլոր աղոթասենյակներում։ Եկեղեցու արտաքին և ներքին տեսքը գրեթե զուրկ է որևէ զարդարանքից։ Պատուհանների վերևի զոլակները նույնպես զարդարված չեն ։ Եկեղեցու ներսում տեղադրված է փայտյա գեղազարդ խորան ։
Արթինյան
Արթինյան, հայկական ազգանուն ։
Ռադկովցի
Ռադկովցի (Радківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Զաքարիա Ավանցի
Զաքարիա Ավանցի, Զաքարիա Նկարող (ծն․ և մահ․ թթ․ անհտ․), հայ մանրանկարիչ։ Վասպուրականի մանրանկարչության դպրոցի վերջին ներկայացուցիչներից։ Ստեղծագործել է XVI դ․ վերջին և XVII դ․ սկզբին՝ Վասպուրականի Ավանց գյուղում։ Եղել է նաև գրիչ և կազմարար։ Մանրանկարչության արվեստը սովորել է նկարիչ Հակոբ Ջուղայեցու մոտ։ Ունեցել է մի շարք աշակերտներ։
Երևաևի Մեսրոպ Մաշտոցի անվ․ Մատենադարանում պահպանվում է Զաքարիա Ավանցու վեց ձեռագիր։ Նրա արվեստին բնորոշ են պատկևրագրության տեղական հին ավանդույթների և նոր միտումների համադրումը, մոտիվների և ձևերի փոքր–ինչ ծանրաբեռնվածությունը։ Խիստ գունահարաբերումները և հատկապես հստակ ուրվագծերը նպաստել են ձեռագիր–գրքի պատկերազարդման դեկորատիվ համակարգին։ Զաքարիա Ավանցին հատուկ հետաքրքրություն է ցուցաբերել զարդի նկատմամբ։
Գլաթեն
Գլաթեն (Glatten), կոմունա Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Գտնվում է Կառլսռուե վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Ֆրոյդենշտադ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 2326 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 15,52 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 2 37 030։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Իվանովսկոե (գյուղ, Տյոմկինսկի շրջան)
Իվանովսկոե (Ивановское), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի (Սիսիան)
Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի, գտնվում է Սյունիքի մարզի Սիսիան քաղաքի գեղարվեստի դպրոցի դիմաց։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1970 թվականին։ Ընդգրկված է Սիսիանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Պորիմ (գյուղ, Գրախովսկի շրջան)
Պորիմ (Порым), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի կազմում։
Ստեփան Շահումյանի կիսանդրի (Սիսիան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիսիանի հուշարձաններ
Պորիմ (գյուղ, Գրախովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 569 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի բնակավայրեր
Մոր ձեռքերը (հուշարձան, Մասաչուսեթս)
«Մոր ձեռքերը» հուշարձան, խաչքար-հուշարձան ԱՄՆ Մասաչուսեթս նահանգի Լոուել քաղաքի քաղաքապետարանի մոտ։
Պատմություն
Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը հավերժացնող խաչքար-հուշարձանը կանգնեցվել է 2014 թվականի մայիսին՝ ԱՄՆ Մասաչուսեթս նահանգի Լոուել քաղաքի քաղաքապետարանի մոտ։ Հուշարձանի նախագիծը հայ համայնքի անդամների և քաղաքապետ Ջեյմս Միլինաձոյի օգնությամբ սկսել է իրագործվել 2011 թվականից։ Այնուհետև նրանց են միացել Մերիմակ Վելիի Հայոց ցեղասպանության հուշարձանի կոմիտեի անդամները ։
Տվյալներ
Հուշարձանը բրոնզից և գրանիտից և ըստ քանդակագործի քարը և բրոնզը խորհրդանշում են մարմնի և հոգու միասնությունը։ Հուշարձանի վերևի հատվածում կան հյուսող եռաչափ ձեռքեր։ Մեծ խաչը տեղակայված է ձեռքերի ներքևում։ Գործվածքի մի մասը, որը կախված է խաչի վրա, խորհրդանշում է հայկականության ուժն ու գեղեցկությունը։ Հուշաքարի վրա գրված է.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Կրուազիյ (Կալվադոսի գավառ)
Կրուազիյ (Croisilles), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2009 թվականի դրությամբ կազմում է 488 մարդ, բնակչության խտությունը` 47.70 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.23 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 210 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 22 կմ հարավ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 312 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 249-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 63։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,8 %։ 249 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 233 անձ (126 տղամարդ և 107 կին)։ Գործազուրկ են եղել 16 անձ (5 տղամարդ և 11 կին)։ 63 անաշխատունակներից 23-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 17-ը` թոշակառուներ, իսկ 23-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
(4975) Դոհմոտո
(4975) Դոհմոտո (Dohmoto), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 16-ին Տեցույա Ֆուջիի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,080659 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3692 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7921 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1974,99 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,18228 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,99° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տեցույա Ֆուջիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հայաստանի կենդանիների Կարմիր գիրք
Հայաստանի կենդանիների Կարմիր գիրք, Հայաստանի տարածքում հազվագյուտ և ոչնչացման վտանգի տակ գտնվող կենդանիների անոտացված (լրացման, խմբագրման ենթակա) ցուցակ։ Հայաստանում հրատարակվել է երկու Կարմիր գիրք՝ 1987 և 2010 թվականներին։ Հայաստանի կենդանիների Կարմիր գրքի երկրորդ հրատարակությունը հաստատվել է Հայաստանի կառավարության 29.01.10 թ.-ի թիվ 71–Ն որոշմամբ ։
Հայաստանի նոր Կարմիր գրքի պատրաստումը իրականացվել է 2007–2009 թթ.-ի ժամանակահատվածում առկա տվյալների և նոր դաշտային ուսումնասիրությունների հիման վրա՝ Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի կենդանաբանության և հիդրոէկոլոգիայի գիտական կենտրոնի, Երևանի պետական համալսարանի և այլ գիտական կառույցների մասնագետների կողմից։
Տեսակների վիճակի գնահատումը և կատեգորիաների որոշումը իրականացվել է միջազգային չափորոշիչների հիման վրա՝ Բնության պահպանության միջազգային միության դասակարգիչների կիրառմամբ (IUCN, 2007–2009, տարբերակ 3.1)։
Հայաստանի Կարմիր գիրքը ներառում է 153 տեսակի ողնաշարավոր կենդանիներ, որոնցից՝ ոսկրային ձկներ (Osteichthyes – 7 տեսակ), երկկենցաղներ (Amphibia – 2 տեսակ), սողուններ (Reptilia – 19 տեսակ), թռչուններ (Aves– 96 տեսակ) և կաթնասուններ (Mammalia – 29 տեսակ)։ Ներառված են նաև 155 տեսակի անողնաշար կենդանիներ, այդ թվում՝ 16 տեսակի փորոտանիներ և 139 տեսակի միջատներ ։
Անողնաշար կենդանիների ուսումնասիրությունը Հայաստանում բացահայտել է շուրջ 316 էնդեմիկ և 300-ից ավելի հազվագյուտ ու անհետացող տեսակներ։ Հայաստանում հանդիպում են 53 տեսակի սողուններ, որոնցից շատերը Հայկական լեռնաշխարհի և կովկասյան ֆաունայի էնդեմիկներ են և վտանգված են։ Չնայած թռչունների կազմում բացակայում են էնդեմիկ տեսակներ, սակայն թռչունների մի քանի տասնյակ կիսաանապատային ու ալպյան ձևեր գնահատվել են որպես կրիտիկական վիճակում գտնվող, վտանգված կամ խոցելի տեսակներ։ Կաթնասունների տեսակներից վեցը, իսկ ձկներից` 4-ը էնդեմիկներ են։ Առավել վտանգված վիճակում են գտնվում ընձառյուծը, հայկական մուֆլոնը, բեզոարյան այծը, խայտաքիսը, ջրասամույրը, մանուլը և այլն ։
Կարմիր գրքում ներառված կենդանիների տեսակները բաժանվում են հետևյալ կատեգորիաների`
Կենդանիների ցանկն ըստ տաքսոնոմիայի
Կենդանիների ցանկն ըստ տաքսոնոմիայի
Անողնաշար կենդանիներ Ողնաշավոր կենդանիներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կարմիր գրքեր Կատեգորիա:Հայաստանի բնություն
Արիսյան
Արիսյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Պահլավերեն հիմքով ազգանուններ
Բարվար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լա Կորունյա
Լա Կորունյա կամ Ա Կորունյա (La Coruña, A Coruña), նավահանգստային և առողջարանային խոշոր քաղաք Իսպանիայի հյուսիս-արևմուտքում, Գալիսիա ինքնավար համայնքի Լա Կորունյա նահանգի վարչական կենտրոն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լա Կորունյա Կատեգորիա:Իսպանիայի նավահանգիստներ Կատեգորիա:Լա Կորունյայի քաղաքներ
Օգիևցի
Օգիևցի (Огіївці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օգիևցի գյուղում բնակվում էր 363 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,07 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 89,19 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ջերմազինո
Ջերմազինո  (Germasino), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 255 մարդ, խտությունը՝ 14 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 18 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0344։
Ջերմազինոն սահմանակից է Կոնսիլիո դի Ռումո, Դոնգո, Գարձենո, Սան Նաձարո Վալ Կավառնյա, Ստացոնա և Շվեյցարիայում՝ Ռովերետո, Սան Վիտորե և Սանտ Անտոնիո համայնքներին։
Դիբրովնոե (այլ կիրառումներ)
Դիբրովնոե, կարող է վերաբերել՝
Ջերմազինո
Կոմունայի հովանավորներն են Սուրբ նահատակ Կլիմենտը, Հռոմի Պապը, տոնը նշվում է նոյեմբերի 23-ին և Արեցցոյի սուրբ Դոնատուսը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Գլոստրուպ (կոմունա)
Կոմունայի կազմի մեջ մտնում են Գլոստրուպը, Վիսինգեն , Այբյուն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մունիցիպալիտետներ Կատեգորիա:Դանիայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Դանիայի կոմունաներ
Հայաստանի Հանրապետության քաղաքատեղիների ցանկ
Ստորև ներկայացվում է Հայաստանում գտնվող քաղաքատեղների ցանկը       ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Ցանկեր:Ճարտարապետություն Կատեգորիա:Հայաստանի լքված գյուղերի ցանկերն ըստ մարզերի
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2010
Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2010-ը ֆուտբոլի աշխարհի 19-րդ առաջնությունն է, որը կայացավ 2010 թվականի ամռանը Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում։ Առաջնության հաղթողը մասնակցել է ՖԻՖԱ Կոնֆեդերացիաների Գավաթ 2013-ին։
Առաջնության կազմակերպիչը
Մրցույթն անցկացնելու հայտ էին ներկայացրել Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունը, Մարոկկոն, Եգիպտոսը, և Լիբիա - Թունիս միացյալ զույգը։ Լիբիան և Թունիսը արդյունքում հանել էին իրենց հայտը քանի որ ՖԻՖԱ-ն արգելել էր միացյալ զույգերի հայտերը։ Քվեարկությունը անցկացվել է 2004 թվականի մայիսի 15ին, Ցյուրիխում։ Քվեարկության արդյունքում, Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունը հավաքել է 14 ձայն, Մարոկկոն 10, իսկ Եգիպտեսը 0։
Մասնակիցներ
Աշխարհի 2010 թվականի առաջնության եզրափակիչ փուլում մասնակցել են 32 հավաքականներ։
1. Սերբիայի հավաքականի համար արդյունքները բերված են հաշվի առնելով Հարավսլավիայի և Սերբիա ու Չեռնոգորիայի ելույթները իրար հետ, քանի որ Սերբիան համարվում է նրանց իրավահաջորդը։
Ընտրական փուլ
19-րդ աշխարհի առաջնության րնտրական փուլում ՖԻՖԱ-ի 208 անդամ երկրներից մասնակցեցին 205-ը (Բրունեյ, Լաոս և Ֆիլիպիններ մասնակցության հայտ չեն ներկայացրել)։ Լինելով եզրափակիչ փուլի կազմակերպիչը, Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունը միանգամից իրավունք է ստացել մասնակցել եզրափակիչ փուլին առանց ընտրական փուլի մասնակցելուն։ Սակայն ՀԱՀ-ը մասնակցել է ընտրական փուլին քանի որ այն հանդիսանում է նաև Աֆրիկայի առաջնության ընտրական փուլ։ Հավաքականները բաժանվել են 6 աշխարհագրական մասերի։
Խորհրդանիշ
Աշխարհի 2010 թվականի ֆուտբոլի առաջնության պաշտոնական խորհրդանիշ է ընտրվել Զակումի մականունը կրող ընձառյուծը։ Նրա բծերը հնգանկյան տեսք ունեն և հիշեցնում են ֆուտբոլային գնդակի ավանդական գունազարդումը։ ՀԱՀ մայրաքաղաք Յոհաննեսբուրգում կայացած շնորհանդեսի ընթացքում, Զակումին ֆուտբոլ խաղաց երկրի լավագույն ֆուտբոլիստ Մարկ Ֆիշի հետ, ով 1996 թվականին իր երկրի ազգային ընտրանու կազմում դարձավ Աֆրիկայի Գավաթի հաղթող։
Ընձառյուծի մականվան առաջին երկու տառերը տեղի 11 պաշտոնական լեզուներից մեկում՝ աֆրիկաանսում նշանակում են «Հարավային Աֆրիկա»։ Իսկ ահա «կումին» Աֆրիկա մայրցամաքի մի շարք լեզուներում նշանակում է 10՝ առաջնության անցկացման տարեթիվը ։
Մրցավարներ
ՖԻՖԱ-ն ընտրել է հետևյալ մրցավարներին աշխարհի առաջնության համար ։
Վիճակահանություն
Եզրափակիչ փուլի վիճակահանությունը կայացել է 2009 թվականի դեկտեմբերի 4ին Քեյփթաունում։ Հավաքականները դասավորվել են ըստ ՖԻՖԱ-ի դասակարգման աղյուսակով։
Վիճակահանության արդյունքում հավաքականները բաժանվեցին հետևյալ խմբերի։
Պարգևավճարներ և ակումբային վարձավճարներ
ՖԻՖԱ-ն հրապարակել է Աշխարհի 2010 թվականի գավաթի մասնակից հավաքականների համար նախատեսված պարգևավճարները։ Առաջնության հաղթողը կստանա 30 միլիոն դոլար, իսկ եզրափակչի մյուս մասնակիցը՝ 24 միլիոն։ Վերջին տեղը գրաված հավաքականը կստանա առնվազ 8 միլիոն դոլար ։
Գրականություն
Ֆուտբոլի Աշխարհի առաջնություններ Կատեգորիա:2010 ֆուտբոլում Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2010
Արիստակեսյան
Արիստակեսյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Պահլավերեն հիմքով ազգանուններ
Առաքել Պատրիկ
Առաքել Նշանի Պատրիկ (Պատրիարքյան, ), հայ ազգագրագետ, նկարիչ։
Կենսագրություն
Առաքել Պատրիկը ծնվել է 1894 թվականի նոյեմբերի 28-ին Սեբաստիայում։ Սեբաստիայի դպրոցում աշակերտել է Դանիել Վարուժանին։ Եվդոկիայում շրջակա 5 գյուղերի համար հիմնադրել է կենտրոնական դպրոց (1912-1913)։ 1920 թվականին Միլանում հետևել է Լեոնարդո դա Վինչիի անվան գեղարվեստական, 1924 թվականին Փարիզում՝ Գրանդ-Շոմիեր ակադեմիաների դասընթացներին։ 1947 թվականին հայրենադարձել է։ Աշխատել է ՀՊՊԹ-ում՝ որպես նկարիչ։
Մահացել է 1984 թվականի նոյեմբերի 17-ին Երևանում։
Աշխատություններ
Լույս են տեսել Առաքել Պատրիկի «Հայկական տարազ» (1967, 2-րդ հրտ.՝ 1983), «Պատմագիրք-յուշամատեան Սեբաստիոյ եւ գաւառի հայութեան» (հ. 1, 2, 1974, 1983), «Ուրհայի ասեղնագործությունը» (կազմումը և տեքստը՝ Պատրիկի, 1985) աշխատությունները, «Դանիել Վարուժանն իմ հուշերում» (1965, 1968) հուշագրությունը, «Սայաթ-Նովա» պիեսը (1942, գրական մրցանակ, Կահիրե), «Արծուիկը» (1968, ԹՄՄ մրցանակ, Բեյրութ) հուշավեպը, «Կոմիտասյան դրաման» (1986) փաստագրական վիպակը ։ Կազմել է 19-20-րդ դարերի հայկական տարազի գունավոր քարտեզը (1964, ՀՊՊԹ) ։ Հեղինակ է նաև «Հայկական խաչքարերի արվեստը» ուսումնասիրության (անտիպ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ազգագրագետներ Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ
Ռիբեյրանզինիու
Ռիբեյրանզինիու (Ribeirãozinho), համայնք Բրազիլիայի Կենտրոնաարևմտյան տարածաշրջանում՝ Մատու Գրոսու նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Մատու Գրոսու նահանգի հյուսիսարևելյան մարզում։ Բնակչությունը կազմում է 2.422 մարդ՝ 2020 թվականի տվյալներով ։ Գրավում է 623,453 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 3,8 մարդ/կմ2։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մատու Գրոսու նահանգի բնակավայրեր
Հայաստանը Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթում
Հայաստանը մասնակցել է Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթին, որը անցկացվել է Դանիայի մայրաքաղաք Կոպենհագենում։ Հայաստանը ներկայացրել է երգիչ, հումորիստ և շոումեն Արամ Mp3-ն իր «Not Alone» երգով։
Ներքին ընտրություն
2013 թվականի դեկտեմբերի 24-ին ազգային հեռարձակող Հանրային հեռուստաընկերությունը հայտարարեց որ Հայաստանի ներկայացուցչի անունը հայտարարվելու է դեկտեմբերի 31-ին հեռուստաընկերության Ամանորյա ծրագիր ընթացքում ։ Ներքին ընտրությամբ Հայաստանը մրցույթում ներկայացնելու է երգիչ և հումորիստ Արամ Mp3-ն ։ Փետրվարի 21-ին հրապարակվեց որ Հանրային հեռուստաընկերությունը հայ և արտասահմանյան երգահաններից ստացել է 75 երգ։ Մարտի 14-ին հայտարարվում է որ մրցույթում Արամը երգելու է իր և Գարիկ Պապոյանի հեղինականած «Not Alone» երգը ։
Եվրատեսիլում
Հայաստանը Եվրատեսիլում հանդես է եկել առաջին կիսաեզրափակչում՝ մայիսի 6-ին, առաջին համարի ներքո։ Կիսաեզրափակչի քվեարկության արդյունքում Հայաստանը 121 միավորով եզրափակիչ է անցնում 4-րդ հորիզոնականով։ Մայիսի 10-ին մրցույթի եզրափակչում Հայաստանը հանդես է գալիս 7-րդ համարի ներքո և քվեարկության արդյունքում հավաքելով 174 միավոր զբաղեցնում է 4-րդ հորիզոնականը։
Հայաստանի ստացած միավորները
Հայաստանը միավոր չի ստացել հետևյալ երկրներից.
,, , , , , , , ,
Առաջին կիսաեզրափակիչ
Հայաստանի տված միավորները առաջին կիսաեզրափակչում.
Եզրափակիչ
Հայաստանի տված միավորները եզրափակչում.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:2014 Հայաստանում
Պորիցի
Պորիցի (Порицы), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 91 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Իվանտեևկա (գյուղ, Իվանտեևսկի շրջան)
Իվանտեևկա (Ивантеевка), գյուղ Ռուսաստանի, Սարատովի մարզի Իվանտեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6173 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Իվանտեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Այգեշատ (այլ կիրառումներ)
Այգեշատ անվանումը կարող է վերաբերել հետևյալ բնակավայրերին.
Մոնտեն պողոտա
Նորաձևություն
1980-ական թվականներին ծառուղին դարձավ բարձրակարգ տեղի Փարիզի փողոցների շարքում, գլխավորի դերից հանելով Ֆոբուր Սենթ-Օնորեին։ Մոնտեն պողոտայի վրա են տեղակայված նոր բուտիկների մեծ քանակ. Dolce&Gabbana և Emmanuel Ungaro, Prada, Jimmy Choo, Ines de la Fressange, Valentino, Giorgio Armani, Louis Vuitton, Dior, Chanel, Bulgari, Loewe։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փարիզի փողոցներ
Հաավա (գյուղ, Վասցելիինա շրջան)
Հաավա (Haava), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սայդա
Սայդա (Արաբերեն։صيدا Լատիներեն Saïda ), քաղաք Լիբանանի արևմտքում, Հվ․ Լիբանան մուհաֆազի վարչական կենտրոնը։ Միջերկրական ծովի ափին։ Արտահանում է նավթ, որն ստացվում է Սաուդյան Արաբիայից՝ Աբկայկ–Սայդա նավթամուղով։ Զբաղվում են նավթավերամշակությամբ, սննդի արտադրությամբ, ձկնորսությամբ։ Գյուղատնտ․ շրջանի (ցիտրուսայիններ, բանան, ցորեն, գարի) առևտրական կենտրոնն է։ Հիմնադրվել է մ․ թ․ ա․ IV հազարամյակում։ Պահպանվել են հռոմ․ նավահանգստային կառույցների փլատակներ, Ս․ Լյուդովիկոսի (XII դ․), խաչակիրների ծովային (XIII դ․) դղյակներ, Մեծ մզկիթ (XIII դ․), կարավանատուն (XVI–XVII դդ․)։ Ավերվել է Իսրայելի ագրեսիայի ժամանակ (1982)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիբանանի քաղաքներ Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Լիբանանում Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ
Թխակակաչ
Թխակակաչ, կակաչազգիների ընտանիքի միամյա, երկամյա, հազվադեպ՝ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։ Հայտնի է մոտ 23, ՀՀ-ում՝ 3 տեսակ՝ եղջերավոր թխակակար (Glaucium corniculatum), խոշորածաղիկ թխակակաչ (Glaucium grandiflorum), նրբագեղ թխակակաչ (Glaucium elegans)։
Արտաքին տեսք
Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձր.՝ 10-15 սմ և ավելի։ Տերևները փետրաբաժան են, քնարաձև, թխակապույտ։ Ծաղիկները մեկական են, գագաթնային կամ տերևանութային, դեղին, նարնջագույն, կարմիր։ Ծաղկում են մայիս-հուլիսին։ Պտուղը երկար-գլանաձև, պատիճանման, կեղծ միջնապատով, երկփեղկ տուփիկ է։ Սերմերը սև են, բավականին խոշոր։ Արմատները պարունակում են կաթնանման հյութ։ Երեք տեսակներն էլ դեղաբույսեր են. պարունակում են ալկալոիդներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծաղկավոր բույսեր
Ռևյու դ'իսթուար արմենիեն կոնտամպորեն
«Ռևյու դ'իսթուար արմենիեն կոնտամպորեն» (“Revue d’histoire arménienne contemporaine” – «Արդի հայոց պատմության հանդես»), տարեգիրք։
Պատմություն
Լույս է տեսնում 1995 թվականից Փարիզում՝ ֆրանսերեն՝ Նուբարյան մատենադարանի և ՀԲԸՄ-ի նյութական օժանդակությամբ։ Խմբագրական խորհուրդ՝ Ռեյմոն-Հարություն Գևորգյան (տնօրեն), Ս. Աստուրյան, Վահագն Տատրյան, Արմեն-Կլոդ Մութաֆյան, Մ. Կարապետյան, Ա. Նասիբյան, Ա. Սարաֆյան։
Տպագրում է Հայկական հարցին վերաբերող հոդվածներ, փաստաթղթեր, ուսումնասիրություններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական պարբերականներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հայկական պարբերականներ
Բողոքի ակցիաներ Բրազիլիայում (2013)
Բողոքի ակցիաներ Բրազիլիայում, սկսվել են 2013 թվականի հունիսին։ Մոտ 200 հազար մարդ է մասնակցել ցույցերին։
Պատճառները
Բողոքի անմիջական պատճառ հանդիսացավ բնակչության դժգոհությունը հասարակական տրանսպորտի գների բարձրացումից ։
Տոմսերի գնի ֆոնի վրա առաջ եկան բողոքներ պետական ծառայությունների ցածր մակարդակի, ոստիկանական բռնության և կոռումպացված կառավարության դեմ։ Դժգոհության առիթ էր նաև Բրազիլիայում անցկավող ֆուտբոլային կոնֆեդերացիայի Գավաթը։ Ժողովուրդը բողոքում էր, որ սպորտային միջոցառումների վրա ավելի շատ է ծախսվում, քան սոցիալական խնդիրների լուծման ։
Գործողություններ
Անկարգությունները սկսել են Բրազիլիայի և Մեքսիկայի ֆուտբոլի հավաքականների խաղի ժամանակ, երբ ոստիկանությունը փակել էր ճանապարհը։ Ցուցարարները փորձել են գրավել Բրազիլիայի, Ռիո դե Ժանեյրոյի և Սան-Պաուլոյի ադմինիստրատիվ շենքերը։ Անկարգությունները տարածվել են Բրազիլիայով մեկ։ Ոստիկանությունը օգտագործել է արցունքաբեր գազ և ռետինե փամփուշտներ։ Տուժել են տասնյակ մարդիկ։ Կառավարությունը փոխադրամիջոցների գների հարցում գնացել է զիջումների։
Անվանում
Բողոքի ակցիան մի քանի անվանում է ստացել։ Կոչել են «Քացախային հեղափոխություն», քանի որ ցուցարարները հետները քացախ էին բերում, որով հնարավոր է թուլացնել արցունքաբեր գազի ազդեցությունը։ Նաև կոչել են «20 տոկոսանոց հեղափոխություն», քանի որ փոխադրամիջոցների տոմսերը թանկացել էին 20 տոկոսով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի պատմություն
Պրահայի Կառլի համալսարան
Կառլոս համալսարան կամ Կառլի համալսարան (Univerzita Karlova, Universitas Carolina, նախկինում նաև Պրահայի Կառլի համալսարան (Univerzita Karlova v Praze) կամ Պրահայի համալսարան (Universitas Pragensis)), Չեխիայի գլխավոր համալսարանը, Կենտրոնական Եվրոպայի և աշխարհի ամենահին համալսարաններից մեկը։ Հիմնադրվել է Կառլոս IV կայսեր կողմից 1348 թվականին ։
Կառլի համալսարանը Օքսֆորդի, Սորբոնի, Բոլոնիայի և այլ համալսարանների հետ մտնում է եվրոպական գլխավոր բուհերի միության կազմի մեջ։ Համալսարանն դասվում է աշխարհի 150 լավագույն համալսարանների շարքը՝ տնտեսագիտության, մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի բնագավառների համար ։
Համալսարանում այժմ սովորում է մոտ 50000 ուսանող, որոնցից մոտ 8500 օտարերկրացի են։ Օտարերկրյա ուսանողների մեծ մասը սովորում են մագիստրոսական կամ դոկոտրական ծրագրերում ու ազգությամբ հիմնականում սլովակներ են, հույներ և անգլիացիներ։ Առարկաները դասավանդվում են չեխերեն և անգլերեն։
2022 թվականից համալսարանի ռեկտորի պաշտոնն զբաղեցնում է բժշկագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Միլենա Կրալիչկովան (առաջին կինը համալսարանի 700-ամյա պատմության մեջ)։
Հիմնադրում
13-րդ դարի վերջում Պրահայում համալսարանի հիմնադրման համար բարենպաստ պայմաններ ստեղծվեցին։ Որոշ վանական պատվիրատուներ, այդ թվում ավգուստինները և դոմինիկները արդեն ծավալում էին անկախ ուսուցման գործունեություն։  Վացլավ II թագավորը մտածում էր մի այնպիսի ազդեցիկ դպրոցի մասին, ինչպիսին Սուրբ Վիտուսի մայր տաճարն էր  («studium generale») համալսարանում, սակայն այս գաղափարի շուրջ ծավալվեցին անհամաձայնություններ, հատկապես  արիստոկրատ հասարակությունը մտավախություն ուներ եկեղեցու ազդեցության շրջանակների աճից, որպես բացառիկ կրթության կենտրոն։
1346 թվականին իր իրավունքներն սկսեց իրականացնել կայսր Կառլոս IV-ը։ Այդ ժամանակ նա ընդամենը երեսունմեկ տարեկան էր, սկզբնական կրթություն ստացել էր Ֆրանսիայում. Ստույգ փաստարկներ չկան, բայց հավանական է, որ երիտասարդ Կառլը դասախոսություններ է կարդացել Սորբոննում և ծանոթ է եղել նրա կառուցվածքին։ Հավանաբար նոր համալսարանի համար մոդել է հանդիսացել Սորբոնի  համալսարանը, և ոչ թե, այսպես կոչված, «բոլոնյան տիպի համալսարանները»։ Համալսարանը ղեկավարում էին մագիստրոսական աստիճան ստացած մարդիկ, իսկ բոլոնյան համալսարաններում այդ աշխատանքը կատարում էին  շատ ուսանողներ։
Ֆրոյդենշտադ
Ֆրոյդենշտադ (Freudenstadt), քաղաք Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Պրահայի Կառլի համալսարան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համալսարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Չեխիայի համալսարաններ
Ֆրոյդենշտադ
Գտնվում է Կառլսռուե վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Ֆրոյդենշտադ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 23 551 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 87,58 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 2 37 028։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1599 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սոմալյա (Լոդիի գավառ)
Բնակչությունը կազմում է՝ 3199 մարդ։ Խտությունը կազմում է՝ 160 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 20 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 26867։ հեռախոսային կոդ՝ 0377։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սատանայի գեղեցկությունը
«Սատանայի գեղեցկությունը» (La Beauté du diable, Beauty and the Devil), 1950 թվականին ռեժիսոր Ռենե Կլերի ֆրանսիական և իտալական կինոընկերությունների համատեղ նկարահանած ֆիլմ, հիմքում գերմանացի հայտնի գրող և փիլիսոփա Գյոթեի «Ֆաուստ» աշխարհահռչակ ստեղծագործությունն է։
Սյուժե
Պրոֆեսոր Ֆաուստը, ով արդեն գրեթե ծեր էր և արժանացել էր մեծ համբավի, Մեֆիստոֆելից (սատանա) ստանում է նորից երիտասարդ դառնալու առաջարկ, առողջություն և գեղեցկություն, ինչի փոխարեն Ֆաուստի հոգին պետք է ինքը վերցներ։
Ֆաուստը համաձայնվում է ...
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1950 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռենե Կլերի ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր
(4976) Չուկյոնգչոլ
(4976) Չուկյոնգչոլ (Choukyongchol), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի օգոստոսի 9-ին Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Սապորոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,020713 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7211 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3203 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1917,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187733 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,65° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լեզվապտեր
Լեզվաձար,Լեզվապտեր, ասպլեն, ասպլենազգիների ընտանիքի բազմամյա բույսեր։ Հայաստանում տարածված են լեզվապտեր պատի և լեզվապտեր մազանման (Asplenium trichomanes) տեսակները։
Հանդիպում է Արագածոտնի և Կոտայքի մարզերում։ Աճում է ժայռաճեղքերում (հիմնականում՝ կրաքարային), քարքարոտ վայրերում և այլն։
Կենսաբանական նկարագիր
Բարձրությունը 4-25 սմ։ Տերևները կրկնակի կամ եռակի բարդ փետրաբաժան են։ Սորուսները գծաձև կամ երկարավուն են՝ դասավորված ջիղի երկայնքով։
Սպորներն առաջանում են ամռանը։
Կատեգորիա:Ասպլենազգիներ
Օրեխովկա (գյուղ, Ստարոկոնստանտինովի շրջան)
Օրեխովկա (Оріхівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օրեխովկա գյուղում բնակվում էր 252 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,87 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 289,66 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոկոնստանտինովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վասավուրտ Կարքային
Վասավուրտ Կարքային, հայ նախարար Մարզպանական Հայաստանում, Կարքայինների իշխանական տոհմից։ Վահանանց պատերազմից (481-484) հետո՝ 484 թվականին սպարապետ Վահան Մամիկոնյանի կողմից պատգամավոր է գնացել պարսկական արքունիքի ներկայացուցիչ՝ զորավար Նիխորի մոտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ իշխաններ Կատեգորիա:Կարքայիններ
Մարիա Տոլչիֆ
Էլիզաբեթ Մարիա Տոլչիֆ (Elizabeth Marie Tallchief, ), այսպես կոչված «հինգ լուսիններից» մեկը, ամերիկացի առաջին պրիմա-բալետի պարուհին, հնդկացիների ներկայացուցիչ առաջին բալետի պարուհին ։ Համարվում է, որ նա հեղափոխություն է կատարել բալետում   ։
Բալետի պարուհու ավագ քույրը՝ Մարջորի Տոլչիֆը, Ջորջ Բալանչինի երրորդ կինն է։
Կենսագրություն
Նրա հայրը (Ալեքսանդր Ջոզեֆ Տոլչիֆ) եղել է օսեյջիների առաջնորդը, իսկ մոր (Ռութ Պորտեր) նախնիները եղել են շոտլանդացիներ և իռլանդացիներ. Ազգանունը թարգմանաբար նշանակում է «բարձրաստիճան առաջնորդ» ։ Հարազատներն ու ընկերները նրան անվանել են «Բեթթի Մերի» (Betty Marie)։ Ծնողները ծանոթացել են, երբ Մարիայի մայրն այցելել է իր քրոջը, որն աշխատում էր որպես տնտեսուհի Ալեքսանդր Ջոզեֆի մոր մոտ ։
Տոլչիֆը պարել է փոքրուց. արդեն երեք տարեկանում նա պարի պարապմունքների է գնացել։ Երբ դարձել է ութ տարեկան, ընտանիքը տեղափոխվել է Կալիֆորնիա՝ Լոս Անջելես, որտեղ քույրերն ավելի մեծ հնարավորություններ են ունեցել պարով զբաղվելու համար։ 17 տարեկանում նա վարձահրավերի փնտրտուքով տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ գործատուների պնդմամբ վերցրել է «Մարիա Տոլչիֆ» (Maria Tallchief) կեղծանունը։ Հինգ տարվա ընթացքում պարել է «Մոնտե Կառլոյի Ռուսական բալետ» ընկերությունում (1942-1947), որտեղ ծանոթացել և ամուսնացել է Ջորջ Բալանչինի հետ։ Երբ Բալանչինը դարձել է սեփական թատերախմբի բալետմայստերը, Տոլչիֆը դարձել է հիմնական մենակատարներից մեկը ։ 1956 թվականին՝ Բալանչինի հետ ամուսնալուծությունից անմիջապես հետո, Տոլչիֆը լքել է թատերախումբը։
Տոլչիֆի կրքոտ պարելաոճը հաջողությամբ զուգակցվել է Բալանչինի վիրտուոզ խորեոգրաֆիայի հետ՝ լի տեխնիկական բարդություններով։ Բալետի պարուհուն ճանաչում է բերել «L'Oiseau de feu» բալետի գլխավոր պարտիան (1949 թվական)։ Հաջող է եղել նաև Դրաժե փերու պարտիան «Մարդուկ-Ջարդուկը» բալետում։ Նա շրջագայել է ամբողջ աշխարհով՝ դառնալով առաջին ԱՄՆ քաղաքացին, որը ելույթ է ունեցել Ռուսաստանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնում։ Պարբերաբար ելույթ է ունեցել ամերիկյան հեռուստատեսությամբ։ Կատարողական կարիերան ավարտելուց հետո 1966 թվականին Մարիա Տոլչիֆն ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Չիկագոյի բալետի զարգացման գործում։ 1974 թվականին նա հիմնել է Չիկագոյի քաղաքային բալետի թատերախումբը, որը ի սկզբանե գործել է Լիրիկական օպերայի կազմում, իսկ ավելի ուշ՝ 1981 թվականին, դարձել ինքնուրույն խումբ։
Օկլահոմայում տեղադրված են բալետի պարուհու մի քանի արձաններ։ Նա դարձել է Կանանց փառքի ամերիկյան ազգային սրահի անդամ և արժանացել Ազգային մեդալի՝ արվեստում ունեցած ներդրման համար։ 1996 թվականին Տոլչիֆն արժանացել է Քենեդի կենտրոնի մրցանակին։ Նրա կյանքը դարձել է մի քանի վավերագրական ֆիլմերի և կենսագրությունների առարկա։
Կարիերայի սկիզբ
1942 թվականին ավարտել է Բևեռլի Հիլզի միջնակարգ դպրոցը։ 17 տարեկանում գնացել է Նյու Յորք և սկսել է ելույթ ունենալ Սերժա Ջենհեմայի թատերախմբում ։ Առաջին անգամ հանդես է եկել «Փարիզյան ուրախություն» բալետում ։
Մոնտե Կառլոյի ռուսական բալետում աշխատելու առաջին երկու ամսվա ընթացքում հանդես է եկել յոթ տարբեր բալետներում։
Բալանչինի ժամանակաշրջան
1944 թվականի գարնանը Մոնտե Կառլոյի ռուսական բալետը վարձել է հայտնի բալետմեյստեր Ջորջ Բալանչինին նոր ներկայացման՝ «Նորվեգիայի երգը» աշխատանքի համար։ Այդ քայլը դարձել է շրջադարձային Տոլչիֆի և Բալինչինայի կարիերաներում ։
Նյու Յորք Սիթի բալետ
1946 թվականին Բալանչինը բարերար Լինքոլն Կիրշտայնի հետ համատեղ հիմնել է բալետային միություն, որը եղել է ուղղակիորեն Նյու Յորք Սիթի բալետի նախատիպը։ Քանի որ Մոնտե Կառլոյի ռուսական բալետի հետ պայմանագրի ժամկետը լրանալուն մնացել էր վեց ամիս, նա խմբում մնացել է մինչև 1947 թվականը ։
Երբ ամուսինները վերադարձել են Միացյալ Նահանգներ, Մարիա Տոլֆիչը կարճ ժամանակում դարձել է 1948 թվականի հոկտեմբերին բացված Նյու Յորքի Սիթի բալետի առաջին աստղերից մեկը և առաջին պրիմա-բալետի պարուհին ։
Խաղացանկ
(*) — դերի առաջին կատարող։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բալետի արտիստներ
Աստերոիդների ցանկ (5201-5300)
Աստերոիդների ցանկ (5101-5200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (5301-5400)
Հե՜յ ճամփանե՛ր, ճամփանե՛ր
Հե՜յ ճամփանե՛ր, ճամփանե՛ր..., Հովհաննես Թումանյանի քառյակներից։ Հեղինակն այն գրել է 1922 թվականին։
Պատմություն
Ստեղծագործության մեկ օրինակ պահվում է Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի №112-ում։
Ինքնագրի ֆաքսիմիլեն առաջին անգամ տպագրվել է 1923 թվականին «3apя востока» թերթի № 68-ում։ Քառյակը տպագրվել է նաև 1924 թվականին Վիեննայում լույս տեսած «Արեգ» ամսագրի № 7-ի էջ 398-րդ էջում` հետևյալ խմբագրական ծանոթությամբ. «Այս քառյակը գրված է այն ժամանակ, երբ Հովհաննես Թումանյանը ծանր հիվանդ՝ ճանապարհվում էր Մոսկվա բժշկվելու։ Կարծվում է, որ այս նրա վերջին բանաստեղծությունն է»։
Հետագայում քառյակը տպագրվել է Թումանյանի երկերի ժողովածուի 1-ին հատորի 550-րդ էջում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի քառյակներ
33 (թիվ)
33 (երեսուներեք), բնական թիվ է
Սագա (Պեչորայի վտակ)
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Պորշուր (գյուղ, Գրախովսկի շրջան)
Պորշուր (Поршур), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 195 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի բնակավայրեր
Հաավա (գյուղ, Տառտու շրջան)
Հաավա (Haava), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Տառտու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 72 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Տառտու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Դիլեևկա (այլ կիրառումներ)
Դիլեևկա, կարող է վերաբերել՝
Իվանցևո (գյուղ, Սիչովսկի շրջան)
Իվանցևո (Иванцево), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 61 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բըրկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պրոգրեսիվ մետալ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մետալ Կատեգորիա:Ռոք երաժշտության ժանրեր
Ադամպոլ (գյուղ, Ստարոսինյավսկի շրջան)
Ադամպոլ (Адампіль), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ադամպոլ գյուղում բնակվում էր 958 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3054 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 313,69 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Ստարոսինյավսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1876 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Օյտինգեն իմ Գոյ
Օյտինգեն իմ Գոյ  (Eutingen im Gäu), կոմունա Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Գտնվում է Կառլսռուե վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Ֆրոյդենշտադ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 5441 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 32,82 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 2 37 027։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Water Under the Bridge
Water Under the Bridge (Ջուրը կամրջի տակ), բրիտանացի երգչուհի և երգերի հեղինակ Ադելի երգը, իր երրորդ՝ 25 ստուդիական ալբոմից։ Երգը գրել են Ադելը և Գրեգ Քերսթինը։ Երգը թողարկվել է 2016 թվականի նոյեմբերի 4-ին, ևս 4 երգերի հետ : Երգի բառերը նկարագրում են ծայրահեղ վիճակում գտնվող հարաբերությունների մասին և փորձում է նկարագրել իրավիճակ, երբ ծնողներից հեռու է։ Երաժշտապես երգը գրված է դիսկո-փոփ, միդ-փոփ, թրիփ հոփ ժանրերում։
Երգը Finnish Singles չարթում հասել է 20-րդ տեղը, իսկ Spanish Singles չարթում՝ 40-րդ։ Այն մտել է նաև Ավտրալիայի, Ավստրիայի, Կանադայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Շոտլանդիայի, ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի երաժշտական չարթերը։ Ադելը երգը կատարել է  Adele Live in New York City և The Tonight Show Starring Jimmy Fallon շոուների ժամանակ։
Վաճառք
2015 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Billboard-ը հայտարարեց, որ Water Under the Bridge երգը այն 25 երգերից մեկն է, որ վաճառվել է 104.000 օրինակով
Կենդանի կատարումներ
2015 թվականի նոյեմբերի 17-ին Ադելը այս երգը կատարել է Adele Live in New York City շոուի ժամանակ, իսկ նույն թվականի նոյեմբերի 14-ին NBC-ում ։ 2015 թվականի նոյեմբերի 23-ին նա երգը կատարել է նաև The Tonight Show Starring Jimmy Fallon-ի ժամանակ  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադելի երգեր Կատեգորիա:2016 սինգլներ