cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էլասոն
Էլասոնյան թեմ
Ի տարբերություն մնացած Թեսալիայի՝ 1881 թվականին Հունաստանի հետ վերամիավորվելով, Էլասոնի թեմը մնաց Օսմանական կայսրության սահմաններում մինչև 1912 թվականի Բալկանյան պատերազմը, երբ ազատագրվեց հունական բանակի կողմից։ 1912 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, լինելով ազատագրված, պատերազմի առաջին օրերին քաղաքը դարձավ բանակի հենարանը Սարանտապորոյի դեմ հունական զորքերի հաղթանակում և Մակեդոնիայի ճեղքմանը։
Քաղաքում ամենակարևոր տոնակատարություններից մեկը համարվում է «Էլեֆտերիան» (Ελευθέρια), որի ժամանակ նշում են քաղաքի ազատումը թուրքերից։
Քաղաքի կենտրոնական փողոցներից մեկը կոչվում է «Փողոց հոկտեմբերի 6»։
Համահունական հայտնիություն ստացավ ֆետայի տոնը, որը Էլասոն համայնքը կազմակերպում է յուրաքանչյուր երկու տարին մեկ սեպտեմբերի վերջին։
Հուշարձաններ
Օլիմպիացի Աստվածամոր տաճարը համարվում է քաղաքի ամենահայտնի և, միաժամանակ, տեղի ամենանշանակալի հուշարձանը։ Գլխավոր եկեղեցին համարվում է XIII դարի կառույց։ Տաճարը կառուցված է թմբի վրա, որտեղ հնում գտնվում էր Օլոսոն քաղաքի միջնաբերդը։ Բացի տաճարից, տեսարժան վայրեր են համարվում տաճարի թմբի ստորոտի հին կամարաձև կամուրջը, բնական պատմության թանգարանի ցուցանմուշները և Ընդդիմության Ազգային թանգարանը։
Էլասոն համայնք
Էլասոն համայնքն իր մեջ ներառում է 52 բնակավայրեր, ընդհանուր բնակչությունը 32 121 բնակիչ է՝ ըստ 2011 թվականի մարդահամարի ։
Էլասոն միությունը ստեղծվել է 1919 թվականին։ 1964 թվականին Էլասոն միությունը ճանաչվեց որպես համայնք ։ Բարեփոխում իրականացումից և ամբողջ երկրում համայնքի խոշորացումից հետո, համաձայն 1998 թվականի «Կապոդիստրի ծրագրի», հարևան Ցարիցանի փոքր քաղաքը ներգրավվեց Էլասոն համայնքի կազմի մեջ և մնաց այնտեղ մինչև 2006 թվականի մարտի 15-ը։ Ցարիցանիի բնակիչների բողոքից և քաղաքի՝ պատմական նշանակություն ունենալուց հետո, ըստ 3448/15-3-2006 օրենքի Ցրիցանին կրկին դարձավ անկախ համայնք։ Սակայն վերափոխման երկրորդ շրջանի սկզբում և համայնքի խոշորացման ժամանակ, համաձայն «Կալիկրատիսի» ծրագրի, 2010 թվականին Ցարիցանի համայնքը վերացվեց և Ցարիցանի քաղաքը մտավ Էլասոն համայնքի կազմի մեջ ։ 2011 թվականի հունվարի 1-ից Էլասոնի ամբողջ աշխարհիկ թեմը ներգրավվեց միավորված համայնքում, այդ եղանակով նա տարածքի մեծությամբ դարձավ երկրի ամենամեծ համայնքը։
Էլասոն միություն
Էլասոն համայնքային միավորման մեջ են մտնում 4 բնակավայրեր։ Բնակչությունը 7750 բնակիչ է՝ ըստ 2011 թվականի մարդահամարի, տարածքը՝ 102,515 քառակուսի կիլոմետր ։
Այբոլիտը և Բարմալեյը
Սյուժե
Դոկտոր Այլբոլիտը թիմը՝ շունը, կապիկը, խոզուկը, բուն և կոկորդիլոսը, առավոտյան զբոսնում էին կլինիկայի շուրջը։ Սակայն շուտով նրանք ձանձրանում են, քանի որ շրջանի բոլոր գազաններին իմաստուն բժիշկը բուժել էր, աշխատանք չկար։ Անսպասելիորեն նրանց մոտ է թռչում ծիծեռնակը, ուրախությունից բժիշկները նրան կապում են գագաթից մինչև պոչը։ Բայց թռչունը հավաստիացրեց, որ նա առողջ է և նամակ փոխանցեց ընկերներին։
Աֆրիկայից նրանց օգնության են կանչում հիվանդ կապիկները։ Այբոլիտի թիմը աշխույժ կերպով պատրաստվում է ճանապարհորդությանը դեպի Լիմպոպո։ Հրաշալի երկրում նրանց դիմավորում են տարօրինակ կենդանիները։ Պարզվում է, Բարմալեի ավազակախումբն էր, որոնք կապիկներ էին ձևացել, որպեսզի գրավեն բժշկին։ Բժիշկները սկսում են պայքարել, գլորվելով սահում են հարթակի վրա, կապիկը փորձում է բարձրանալ ծառը, կոկորդիլոսը փորձում է կծել, բայց այնուամենայնիվ, նրանց կապում են։ Բժիշկը ավազակներին օգնություն է առաջարկում, սակայն ատամնացավով Բարմոլեյը ատում է բժիշկներին և ցանկանում է նրանց պատժել։
Հրատարակչություններ
1997 թվականին մուլտֆիլմը թողարկվել է «Վիդեո Միություն» հրատարակչության կողմից տնային վիդեո համակարգի միջոցով։
Մուլտֆիլմը 2004 թվականին թողարկվել է DVD «Խոշոր պլան» ընկերության կողմից։ Ձայնագրության ժամանակ օգտագործվել է պատկերի և ձայնի թվային ռեստավրացիա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1973 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն մուլտֆիլմեր
Ալ-Նասիրայի շրջան
Ալ-Նասիրայի շրջան (ناحية الناصرة), Սիրիայի Արաբական Հանրապետության շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր։ Գտնվում է երկրի հարավ-արևելքում՝ Հոմսի մարզում, որը հանդիսանում է Թել Քալախի գավառի 4 շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Ալ-Նասիրա քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով շրջանն ունի 16,678 բնակչություն ։ Տարածքը կազմում է 66.66 կմ2։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Թել Քալախի գավառ
Յոհան Գոթֆրիդ Հերդեր
Յոհան Գոթֆրիդ Հերդեր (Johann Gottfried Herder, ), գերմանացի փիլիսոփա, գրող, լուսավորիչ։ Նրա «Գաղափարներ մարդկության պատմության փիլիսոփայության շուրջ» (մաս 1-4, 1784-1791 թվականներ) երկը համակված է այն գաղափարով, որ մարդկային պատմության ամեն մի դարաշրջան յուրահատուկ է։ Հերդերը ընդգծում է տարբեր ժողովուրդների, մասնավորապես՝ հարավ-սլավոնական ժողովուրդների հոգևոր մշակույթի յուրահատկությունը։ Այստեղ Հերդերը խոսում է նաև հայերի ու Հայաստանի մասին։ Հայերենը համարելով «հնադարյան հրաշալի լեզու»՝ նա նշում է, որ այդ լեզուն կրող ժողովրդի երկիրը դարեր շարունակ ասպատակել են պարսիկները, հռոմեացիները, թուրքերը և ուրիշներ, որոնք խոչընդոտել են նրան՝ կառուցելու «գիտության ու պետության իր շենքը»։ Հերդերը մարդկության զարգացման բարձրագույն սկզբունքը համարել է մարդկայնության, այսինքն՝ բանականության ու արդարության իրականացումը («Նամակներ մարդկայնությունը խրախուսելու մասին», 1794-1797 թվականներ)։ Մարդասիրությունը դիտելով որպես մարդուն բնորոշ սկզբունք, որն ի սկզբանե հատուկ է նրան և բնութագրում է նրա էությունը, Հերդերը այդ կապակցությամբ մարդուն օրգանական աշխարհում դիտում է որպես «բնության առաջին ազատարձակի», որը երկակի ծագում ունի՝ բնական ու հոգևոր։ Գրել է «Գերմանական նորագույն գրականության մասին։ «Պատառիկներ» (1766-1768 թվականներ), «Քննադատական թավուտներ» (1769 թվական), «Հին և նոր ժամանակներում ժոդովուրդների բարքերի վրա բանաստեղծական արվեստի ազդեցության մասին» (1781 թվական) և այլ աշխատություններ։ «Ուսումնասիրություն լեզվի ծագման մասին» (1772 թվական), «Շեքսպիր» և «Հատված Օսիանի ու հին ժողովուրդների երգերի վերաբերյալ նամակագրությունից» (1773 թվական) գործերում Հերդերը ստեղծեց ժողովրդական պոեզիայի տեսությունը, որը դարձավ «Գրոհի և փոթորկի» գրական մանիֆեստը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:18-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի աստվածաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գերմանացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրականագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Քյոնիգսբերգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու բանաստեղծներ Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Լուսավորիչներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ Կատեգորիա:Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի սոցիոլոգներ Կատեգորիա:Գերմանացի հումանիստներ Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Գերմանացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Նովոմիխայլովսկի (Տուապսեի շրջան)
Նովոմիխայլովսկի (Նովոմիխայլովկա, ռուս.` Новомихайловский), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Տուապսեի շրջանում, Նեչեպսուխո գետի հովտում։ Գտնվում է Տուապսեից 41 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակարդակից 29 մ բարձրության վրա։ Այն կլիմայական առողջարան է Սև ծովի ափին։
Բնակչություն
Նովոմիխայլովսկիում բնակվում են ռուսներ, հայեր, չերքեզներ, ուկրաինացիներ, հույներ, էստոնացիներ և այլ ազգերի ներկայացուցիչներ։ Օրինակ, 1989 թվականին այնտեղ ապրում էր 10251 մարդ, որից` 6008 ռուսներ, 2640 հայեր, 184 ուկրաինացիներ, 179 ադըղեներ, 82 թաթարներ, 30 հույներ, 36 գերմանացիներ և 34 հրեաներ։
2010 թվականի հաշվառումներով, ազգային կազմն ուներ հետևյալ պատկերը.
Տնտեսություն
Խորհրդային տարիներին Նովոմիխայլովսկիում գործում էր սնդիկի հետախուզաշահագործման Կուբանի կոմբինատը, կար երկաթբետոնե իրերի արտադրություն։ Բնակիչներն զբաղվում են այգեգործությամբ և բանջարաբուծությամբ։
Նովոմիխայլովսկիում կա երկու միջնակարգ դպրոց, գրադարան, հիվանդանոց, առողջարաններ, հանգստյան տներ և ճամբարներ։
Պատմություն
Ուշ անտիկ շրջանի և վաղ միջնադարի շրջաններում, ժամանակակից Նովոմիխայլովսկիի տարածքում գտնվում էր հինավուրց Զիխիայի Նիկոպսիա քաղաքը։ Մինչ օրս, քաղաքատիպ ավանի տարբեր հատվածներում պահպանվել են միջնադարյան քաղաքի ավերակները։
1864 թվականի վերջերին, Շափսուղական ափային գումարտակի կազմում հիմնադրվել է Նովոմիխայլովսկայա ստանիցան ։ 1870 թվականին, Շափսուղական գումարտակի կազմալուծումից հետո, ստանիցան վերածվել է գյուղի։
Հայերը Նովոմիխայլովսկի են եկել Տրապիզոնի վիլայեթի Չարշամբա գավառակի գյուղերից` 1868 թվականին։
Պարետե
Պարետե (Parete), քաղաք Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 10 597 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 2065 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 5,7 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81030, հեռախոսային կոդ՝ 081։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Իտուրի
Պատմություն
Իտուրին, 1962-1966 թվականներին, որպես Կիբալի-Իտուրի եղել է Կոնգոյի նախկին նահանգներից մեկը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության նահանգներ
Մաքսիշուն Ֆիկը
Մաքսիշուն Ֆիկը (Максипёс Фик), Վացլավ Բեդրժիխի նկարահանած չեխոսլովակյան անիմացիոն սերիալը, որը նկարահանվել է «Իրժի Տրնկան և եղբայրները մուլտիպլիկացիայում» ստուդիայում (Պրահա)։
Սյուժե
Այս անիմացիոն շարքի գլխավոր հերոսը Ֆիկ անունով սենբեռնարն է, որին փոքր տարիքում Այա անունով աղջնակին նվիրել էր իր հայրիկը։ Այան շատ ուրախ էր նոր ընկերոջ համար, բայց Ֆիկը շատակեր էր և շատ արագ էր մեծանում. սկզբում կոշիկի տուփը, որի մեջ նա քնում էր, նրա համար փոքր է դառնում, հետո զամբյուղը և նույնիսկ փայտե տնակը։ Եվ Այայի հուսահատ հայրիկը որոշում է վաճառել Ֆիկին, բայց այդ ժամանակ Ֆիկը փրկում է լճում խեղդվող Այաին, և որոշվում է, որ Ֆիկը կմնա, և հայրիկը բակում նրա համար առանձին տուն է կառուցում։ Մեծ մեծ չափերի համար Ֆիկն ստանում է իր երկրորդ մականունը` Մաքսիշուն։ Մաքսիշուն Ֆիկը բարի և ազնիվ շուն էր, և այն արկածները, որոնց մեջ ընկնում էր, զվարճալի և ուսանելի էին։
Շարքի առանձնահատկություններ
Մուլտսերիալի շարքի յուրաքանչյուր դրվագ սկսվում է նապաստակի և անհաջող որսորդի մասին կարճ ներածական պատմությամբ, որը փորձում է նապաստակին կրակել, բայց փոխարենը ընկնում է զվարճալի իրավիճակների մեջ, և մինևնույն ժամանակ նապաստակը միշտ ծաղրում է նրան։
Ստեղծման ժամանակահատված
Սերիալն ստեղծվել է`
Ռոդինգ (Գերմանիա)
Ռոդինգ (Roding), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ռիչարդ Ֆարնսուորթ
Ռիչարդ Ուիլյամ Ֆարնսուորթ (Richard William Farnsworth ), ամերիկացի դերասան և կասկադյոր, որը սկսել է նկարահանվել 1937 թվականից, սակայն ծերության տարիներին առավել մեծ ճանաչման է հասել «Կողոպտիչ» (1982) և «Հասարակ պատմություն» (1999) ֆիլմերի շնորհիվ, որոնց գլխավոր դերերի համար առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի։
Կենսագրություն
Ֆարնսուորթը ծնվել է Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում։ Նրա հայրը եղել է ինժեներ, իսկ մայրը՝ տնային տնտեսուհի ։ Հայրը մահացել է, երբ Ռիչարդը 7 տարեկան էր։ Նա մոր, երկու քույրերի և հորաքրոջ հետ ապրել է Լոս Անջելեսի կենտրոնում։
Կինոյում կարիերան սկսվել է այն բանից հետո, երբ նրան առաջարկել են կասկադյորի աշխատանք՝ օրական 7 դոլար աշխատավարձով՝ գումարած ճաշ։ 1963 թվականից նկարահանվել է ֆիլմերում, որտեղ, խաղալով հեծյալի դերում, կատարել է տարբեր հնարքներ։ Սակայն մինչև 1963 թվականը նրա անունը չի նշվել ոչ մի տիտրում։ Բառերով առաջին դերը կատարվել է 1976 թվականին «Դքսուհին և կեղտոտ աղվեսը» ֆիլմում, որի տիտրերում նա նշվել է որպես Դիկ Ֆարնսուորթ։ Դերասանի մասնակցությամբ ֆիլմերի մեծ մասը, անշուշտ, եղել է վեստերներ։ Նա նաև խաղացել է հեռուստասերիալներում։ 1978 թվականին «Մոտենում է հեծյալը» ֆիլմում կատարած երկրորդ պլանի լավագույն դերի համար առաջին անգամ առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի։ Սակայն իրական հայտնիությունը նա ստացել է «Կողոպտիչ» կանադական արտադրության ֆիլմից հետո, որտեղ խաղացել է հայտնի ավազակ Բիլ Մայների դերը, որի համար ստացել է «Genie Award»: Թերևս առավել հայտնի է Դեյվիդ Լինչի «Հասարակ պատմություն» իր մանակցությամբ ֆիլմով, որը հիմնված է իրական դեպքերի վրա։ 73-ամյա Էլվին Սթրեյթի դերը կատարելու համար նա արժանացել է ևս մեկ «Օսկար» մրցանակի անվանակարգի, այս անգամ՝ տղամարդու գլխավոր դերի համար։ Ֆարնսուորթը նաև երեք անգամ առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի։ Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում կա իր՝ Ֆարնսուորթի աստղը։
Անձնական կյանք
1947 թվականին նա ամուսնացել է Մարգարեթ Հիլի (1919-1985) հետ, որի հետ ապրել է 38 ամուսնական տարի ։ Նա դարձել է իր երկու երեխաների՝ Դայմոնդի և Միսիի մայրը։ Կնոջ մահից հետո տեղափոխվել է Լինքոլնում գտնվող իր 60 ակր տարածքով ագարակը (240,000 մ²)։ Իր կյանքի վերջում Ֆարնսուորթը նշանվել է նավամատուցողուհի Ջուլի վան Վալինի հետ, որը նրանից փոքր էր 35 տարի։ 1999 թվականին նրա մոտ ախտորոշվել է ոսկրի քաղցկեղի վերջին փուլ։ Չդիմանալով հիվանդության տառապանքներին՝ նա իր ագարակում կրակել է իր վրա ։ Նա թաղվել է Լոս Անջելեսի Ֆորեստ Լաուն գերեզմանատանը, իր կնոջ՝ Մարգարեթի կողքին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:1920 ծնունդներ Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 6 մահեր Կատեգորիա:2000 մահեր Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ինքնասպաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հրաձգային զենքից մահացածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Կազաջովե
Բնակչությունը կազմում է 14 810 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 2469 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81022, հեռախոսային կոդ՝ 0823։
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Անցումային արդարադատություն
Անցումային արդարադատություն, մարդու իրավունքների լայնամասշտաբ խախտման ժամանակաշրջանի հետ կապված ժառանգության հաղթահարման դատական և ոչ դատական մեխանիզմներ (միջոցառումներ)։ Նման միջոցառումները ընդգրկում են քրեական հետապնդում, իսկության պարզման հանձնաժողովներ, ծրագրեր և բազմաթիվ ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներ ։ Անցումային արդարադատությունը ընդունվում է բռնության և հալածանքների համակարգից սոցիալական կայունության համակարգ քաղաքական անցման ժամանակահատվածում և ուղեկցվում է հասարակական վստահությունը և արդարադատության տապալված համակարգը վերականգնելու, կառավարման ժողովրդավարական համակարգը կառուցելու հասարակության ձգտումով։ Անցումային արդարադատության հիմնական արժեքն է ինքնին արդարադատության հասկացությունը, որը պարտադիր չէ, որ ենթադրի քրեական արդարադատություն։ Այդպիսով, այս հասկացությունը և ռեժիմի փոփոխության կամ հակամարտությունից անցման նման քաղաքական տրանսֆորմացիաները կապված են ավելի խաղաղ, հստակ և ժողովրդավարական ապագայի հետ։
Այն ունի երկու գլխավոր նպատակ․
Այս նպատակներին հասնելու համար անցումային արդարադատության գործիքակազմն իր մեջ կարող է պարունակել քրեական, վերականգնողական և հասարակական արդարադատության էլեմենտներ։ Անցումային արդարադատությունը արդարադատության հատուկ եղանակ չէ։ Այն հարմարեցվում է այն եզակի դեպքերին, երբ հասարակությունների անցումային փուլերում լինում է ժամանակշրջան, որտեղ մարդու իրավունքների մասսայական խախտումներ են գրանցվում։ Որոշ դեպքերում այդ անցումային ժամանակաշրջանը միանգամից է գալիս՝ ունենալով խորը հետևանքներ, իսկ որոշ դեպքերում այն կարող է տեղի ունենալ տասնամյակներով ։
Անցումային արդարադատության կիրառումը
Անցումային արդարադատությունը կիրառվում է, երբ հասարակության վերափոխման անհրաժեշտություն է առաջանում։ Հասարակությունները, որտեղ կիրառվում է անցումային արդարադատությունը նախկինում ավտորիտար համակարգի ներքո են գործել և այդ համակարգից անցումային փուլում գտնվելով՝ կարիք ունեն արդարության վերականգման։ Այն ունի նպատակ ուղղելու անցյալի սխալները՝ տուժողներին տալով փոխհատուցման հնարավորություն, որը կարող է լինել դրամական աջակցության կամ ծառայությունների (օրինակ կրթություն, հոգեբանական և առողջապահական աջակցության) տեսքով։ Անցումային արդարադատությունը կիրառվում է դատական կամ ոչ դատական եղանակներով, կարող է վերաբերվել անհատին կամ բազմաթիվ անհատների։ Անցումային արդարադատության գործընթացները մեծամասամբ քաղաքական են, քանի որ դրա գործիքակազմը կիրառելու համար անհրաժեշտ են որոշակի քաղաքական լծակներ։ Որոշումները, որոնք լինում են անցումային արդարադատության արդյունքում համարվում են քաղաքական և հազվադեպ են խնդրին չեզոք կողմերի միջոցով կատարվում։ Անցումային արդարադությունից չի սպասվում խնդիրների ամբողջական լուծում, փոխարենը այն տրամադրում է միջոցներ, որոնք կարող են մեղմացնել խնդիրը։ Գլխավոր նպատակը արդարության զգացումը հասարակության մեջ վերականգնելն է ։
Անցումային արդարադատության հետևանքները
Այս պահին անցումային արդարադատության հետևանքների վերաբերյալ համակարգային հետազոտությունները այդքան էլ շատ չեն:Սակայն փորձագետները պնդում են,որ անցումային արդարադատությունը կարող է դրական ազդեցություն ունենալ բռնի ընդհարումների ենթարկված հասաարակության վերականգնման համար:Վերականգնում թե՛ հարաբերությունների,թե՛ հոգեբանական տեսանկյունից,ինչը կօգնի հաստատել մարդու իրավունքների և օրենքի գերակայություն,որը ժողովրդավարական կառավարության կարևորագույն նախապայմաններից է:Փորձագետների մեկ այլ խումբ պնդում է,որ անցումային արդարադատության գործիքակազմերից շատերը կարող են թուլացնել բանակցային գործընթացները և սրել տարաձայնությունները:Անցումային արդարադատության վերաբերյալ լայնածավալ հարցումները (որոնք կենտրոնացած են եղել դատավարությունների և ճշմարտության հանձնաժողովների գործունեության վրա) ցույց են տվել,որ փորձագիտական տվյալները բավարար չեն,որպեսզի անցումային արդարադատության դրական կամ բացասական կողմերը երկրների վրա ամբողջովին փաստարկված լինեն:Նախնական տվյալները բավարար չեն,որպեսզի ըստ դրա անցումային արդարադատության քաղաքականությունը մշակողները որոշումներ կայացնեն :Անգամ երբ անցումային արդարադատությունը բարեհաջող գործարկվում է,տեղեկությունը,որը այժմ կա՝ բավարար չէ հասկանալու համար թե երբ կամ ինչպես այն կաշխատի:Վերլուծությունը,որը հավաքել է տվյալներ  այն երկրներից,որտեղ 1970-2007 թվականների ընթացքում  օգտագործվել են անցումային արդարադատության գործիակազմերից,ցույց է տվել,որ գործիքակազմերի ճիշտ համակցությունը իրար հետ կարող է դրական ազդեցություն ունենալ մարդու իրավունքների և ժողովրդավարության  հաստատման համար:Դատավարությունները կարող են տրամադրել օրենսդրական հիմք,իսկ համաներումը կայունություն ՝ամրապնդելով ժողովրդավարությունը և մարդու իրավունքները:Ճշմարտության հանձնաժողովը կարող է զարգացնել հաշվետվողականությունը՝ բացահայտելով նախկինում եղած համակարգային չարաշահումները,սակայն այն առանձին կիրառելը կարող է բացասական ազդեցություն ունենալ մարդու իրավունքների վրա:Հաշվի առնելով ճշմարտության հանձնաժողվի կիրառման Չիլիի,Բրազիլյայի,Նեպալի,Հարավային Աֆրիկայի և Հարավային Կորեայի փորձը ՝ուսումնասիրությունները ցույց են տաիս,որ ճշմարտության հանձնաժողովի կիրառումը առանց այլ մեխանիզմների չի կարող մարդու իրավունքների բարելավման հիմք հանդիսանալ:Այն բարեհաջող գործում է,երբ այն համատեղվում է քրեական հետապնդումների  և  համաներման հետ ։
Ձայնի քողարկում
Ձայնի թողարկում, ֆիզիոլոգիական երևույթ, տվյալ ձայնի լսողության շեմքի բարձրացումը՝ միաժամանակ հնչող ուրիշ ձայների ազդեցությամբ։ Քանակապես որոշվում է դեցիբելների այն թվով, որքանով ավելանում է քողարկվող ազդանշանի լսողության շեմքը քողարկող ձայների առկայությամբ։ Առավել արդյունավետ է այն տոների քողարկումը, որոնց հաճախականությունը բարձր է քողարկող ազդանշանի հաճախականությունից։ Զայնը լավ է քողարկվում նաև, երբ քողարկող և քողարկվող հաճախականությունները քիչ են տարբերվում։ Զայնի թողարկման մեծության վրա լրացուցիչ կարող են ազդել այնպիսի երևույթներ, ինչպիսիք են զարկումները, սուբյեկտիվ տոները։
Անցումային արդարադատություն
Միջազգային քրեական դատարան
Միջազգային քրեական դատարանը հիմնադրվել է 1998 թվականին Հռոմի ստատունի հիման վրա։ ՄՔԴ-ն բազմաթիվ հանցագործություններ կատարած անձանց անպատժելիությանը վերջ տվող առաջին միջազգային քրեական դատարանն է։ Այն հիմնադրվել է ցեղասպանության, պատերազմական հանցագործությունների, մարդկության դեմ հանցագործությունների կազմակերպիչների քրեական հետապնդության համար այն դեպքերում, երբ պետությունները հնարավորություն չունեն կամ չեն ցանկանում այդ ամենը իրագործել ։
Ձայնի քողարկում
Կատեգորիա:Ֆիզիոլոգիա
Անցումային արդարադատություն
Հիբրիդային դատարաններ
Հիբրիդային դատարանները և տրիբունալները դարձել են մարդու իրավունքների խախտման ոլորտում հետաքննության և դատական հետապնդության համար հիմնադրված «երրորդ սերնդի» դատարաններ ։ Դրանք հաջորդել են «առաջին սերնդի» Նյուրնբերգի և Տոկիոյի դատավարությանը, «երկրորդ սերնդի» Միջազգային քրեական դատարանին, և : Այս դատարանները կազմված են ինչպես «տեղական»՝ տվյալ երկրի դատավորներից, այդպես էլ արտասահմանյան։ Նման դատարանների նպատակն է իրագործել արդարադատությունը, որի իրականացմանը պատրաստ չի տվյալ երկրիր դատական համակարգը քաղաքական կամքի կամ ներուժի բացակայության պատճառով։ Բացի այդ, հիբրիդային դատարանների նպատակներից է միջազգային իրավական փորձի և հմտությունների փոխանցման միջոցով ամրապնդել մարդու իրավունքների խախտման դատական հետապնդության տվյալ պետության ներքին հնարավորությունները։ Նման հիբրիդային դատարանների օրինակ են  և  :
Ճշմարտության հանձնաժողով
Կառուցվածքային և քաղաքական խնդիրները, որոնք առաջացել են պատերազմական հանցագործությունների դատավարությունների հետևանքով ստիպել են մասնագետներին կիրառել անցումային արդարադատության այլ գործիքակազմ :Ամենակարևորը՝ նմանատիպ իրավիճակներում համարվել է, որ նպատակահարմար է ստեղծել ճշմարտության հանձնաժողով, որի շնորհիվ կբացահայտվի ճշմարտությունը։ Ճշմարիտության հանձնաժողովի հատկանիշներից են․ Ճշմարտության հանձնաժողովի հիմնական նպատակերն են անցյալի չարաշահումների բացահայտումն ու պաշտոնական գնահատական տալը, տուժողների կարիքներին արձագանք տալը,և ձեռնարկել համակարգային բարեփոխումներ, որի արդյունքում տարիների ընթացքում ընդհարումները կմեղմվեն։ Չնայած ճշմարտության հանձնաժողովները ավելի քիչ լծակներ ունեն քան դատարանները՝ նրանք ունեն անցյալում չարաշահումների բացահայտման կարևոր գործառույթ, որը դատական համակարգին հնարավորություն կտա նմանատիպ դատավարություններում բարոյական և իրավական խնդիրներ լուծել։
Լուստրացիա
Լուստրացիան այն գործընթացն է, որը քննության է առնում նախկին պաշտոնյաների գործունեությունը, ինչը թույլ կտա որոշել արդյոք նրանք կարող են տեղ զբաղեցնել կառավարական և սոցիալական համակարգերում։ Լուստրացիան ներառում է նախկինում օրինախախտում գործած պաշտոնյանների ախտորոշումը և հեռացում գործող ժողովրդավարական կառավարության  հանրային պաշտոններից։ Մեթոդը սերում է հին հռոմեական արարողակարգերից։ Լուստրացիան հաճախ համարվում է որպես ավտորիտար համակարգից ժողովրդավարական համակարգի անցման միջոց։
Արգենտինա
Արգենտինայում բռնատիրական կարգերից հետո տեղի ունեցան դատավարություններ, որոնք վերաբերում էին ռազմական հանցագործություններին։ Այս փորձը անցումային արդարադատության լավագույն օրրինակներից է համարվում։ Չնայած տուժողների պահանջները արդարադատության հասնելու շարունակվում էին՝ դատական համակարգը պատվով կատարեց դատաքննությունները արդար անցկացնելու գործը։ 1983 թվականին Արգենտինայի բռնատիրական կարգերի տապալումով ավարտվեց ահաբեկչության ու խոշտանգումների ժամանակաշրջանը։ Դրան հաջորդեց հազարավոր տուժողների պահանջը հասնելու արդարադատության։ Արգենտինան բարեհաջող նախաձեռնեց քրեական գործերի մեկնարկը և բազմաթիվ մարդիկ համատարած խոշտանգումներ իրականացնելու համար ենթարկվեցին պատասխանատվության։ Բացահայտվեց նաև ճշմարտությունը ավելի քան 30 հազար անհետացած մարդկանց վերաբերյալ ։
Հարավային Աֆրիկա
1995 թվականին Հարավային Աֆրիկայում հաստատվեց ճշմարտության հանձնաժողով, որի նպատակն էր բացահայտել չարաշահումները, որոնք կատարվել էին ստրակտիրական կարգերի ժամանակ։ Այդ ժամանակահատվածում ավելի քան տասնյակ երկրներ գտնվում էին անցումային փուլում և այնտեղ նույնպես նմանատիպ գործընթացներ էին ընթանում, որի նպատակն էր անցումը բռնատիրական կարգերից ժողովրդավարականին։ Շուտով, երբ Հարավային Աֆրիկայում մեկնարկեց ճշմարտության հանձնաժողովի աշխատանքները, բազմաթիվ քաղաքացիներ պահանջեցին բացահայտել քաղաքական ակտիվիստների մահվան հանգամանքները, ովքեր մահացել էին կասկածելի պայմաններում։ Չնայած ճշմարտության հանձնաժողովը որոշ դեպքերում հերքեց մահացած ակտիվիստների ընտանիքի անդամների մեղադրանքները՝ բացահայտվեցին մեծաքանակ դեպքեր, որոնք ստացան հանրության հավանությունը :Միաժամանակ հանրային հարցումները ցույց տվեցին,որ այս գործընթացների վերաբերյալ կա կարծիքների էական տարբերություն սպիտակամորթ և սևամորթ քաղաքացիների միջև:Ըստ հարցումների սևամորթ քաղաքացիների մեծամասնությունը ավելի միտված էր հաշտեցման,իսկ սպիտակամորթ քաղաքացիները ավելի անհանդուրժող էին ։
Նախկին Հարավսլավիա
1990-ականներին երկրները,որոնք լքեցին նախկին Հուգոսլավիան տնտեսապես ու քաղաքապես ծանր պայմաններում էին հայտնվել:Պատճառը պատերազմներն ու խոշտանգումներն էին:Տարածաշրջանում տեղի էին ունեցել մարդու իրավունքների լայնատարած խախտումներ և պատերազմական հանցագործություններ:Ընդհարումները ներառում էին համատարած հարձակումներ ընդդեմ քաղաքացիների,բնակչությունների տարհանումներ,բռնաբարություններ և համակենտրոնացման ճամբարների կիրառում։ Ընդհարումների ընթացքում շուրջ 140000 մարդ մահացավ և գրեթե 4 միլիոն մարդ տարհանվեց:Ընդդեմ Պատերազմական հանցագործությունների հետապնդումները դարձավ անցումային արդարադատության ամենաօգտագործված մեխանիզմը տարածաշրջանում:Բոսնիայում սկսվեցին լայնատարած քրեական հետապնդումները,իսկ 2005 թվականին բացվեց Պատերազմական հանցագործություններով զբաղվող դատարան:Խորվաթիայում 2003 թվականին նույնպես հաստատվեցին պատերազմական հանցագործություններով կենտրոնացած պալատներ:Սերբիան նմանատիպ հաստատություններ ստեղծեց 2003-ին,իսկ Կոսովոյում միջազգային դատավարություններ և քրեական հետապնդումները ծավալվեցին սկսած 2000 թվականից։ Կառավարություններից ոչ ոք բազմակողմանի քննություն չենթարկեց ու էթնիկական բոլոր խմբերի նկատմամբ կատարված խոշտանգումները ամբողջովին չբացահայտվեցին:Այնուամենայնիվ տարածաշրջանում մեծածավալ բարեփոխումներ կատարվեցին:Ամենամեծածավալը տեղի ունեցավ Բոսնիայում,որտեղ 2002-2004 թվականներին բոլոր դատավորները հեռացվեցին պաշտոնից,և պաշտոններին վերադարձան միայն նրանք,ովքեր համապատասխանում էին վեթինգի պայմաններին ։
Ռազմավարություն
Անցումային արդարադատությունն արդյունավետ լինելու համար անցումային արդարադատության միջոցները պետք է լինեն ամբողջական մոտեցման մաս։ Գոյություն ունի անցումային արդարադատության հինգ խոշոր ռազմավարություն կամ ձևաչափ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք Կատեգորիա:Իրավունքի փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Հաշտեցում
Բեմբա (լեզու)
Գրականություն
Կատեգորիա:Զամբիայի լեզուներ
Տուպանի գավառ
Տուպանի  (Microrregião de Tupã), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Սան Պաուլու նահանգի մեջ։ Մտնում է Կամպինաս մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 113 542 մարդ 2005 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 2307,196 կմ²։ Բնակչության խտությունը 49,2  մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Սան Պաուլու նահանգի գավառներ
Կոնգո (լեզու)
Կոնգո (կիկոնգո), Կոնգո ազգի լեզուն, որը պատկանում է բենուե-կոնգոլեզյան լեզվաընտանիքի բանտու լեզուների ցանկին։ Լեզվի կրողները հիմնականում ապրում են Անգոլայի, Կոնգոյի Հանրապետության և Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության արևադարձային անտարներում։
Կ ոնգոն 7 միլիոն մարդկանց համար հանդիսանում է մայրենի լեզու։
Կոնգոն Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության 4 պետական լեզուներից մեկն է։
Կիտուբա
Կոնգո լեզվի հիման վրա ստեղծվել է Կիտուբա լեզուն, որը տարածված է Կոնգո լեզվի արեալից դուրս։
Պատմություն
Թեև կոնգո լեզվով Աստվածաշնչի թարգմանությունը կատարվել է 1905 թվականին, այն համարվում է բանտու լեզուներից առաջինը, որտեղ օգտագործվում է լատինատառ գիր։
Առաջին կատեխիզիսը գրվել է 1557 թվականին կոնգոյում ծնված պորտուգալացի Դիեգո Գոմեսի կողմից։ 1624 թվականին պորտուգալացի Մատեուշ Կարդոզոն խմբագրել և թարգմանել է Մարկոշո Ժորժի կատեխիզիսը:
Առաջին բառարանը ստեղծվել է  1648 թ., և նախատեսված է եղել  միսիոներների օգտագործման համար։ Գլխավոր հեղինակը եղել է քահանա Մանուել Ռեբոռեդուն։  Բառարանը պարունակում է շուրջ 10 000 բառ.
Հղումներ
Կատեգորիա:Անգոլայի լեզուներ Կատեգորիա:Կոնգոյի Հանրապետության լեզուներ Կատեգորիա:Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության լեզուներ
Առաջին նավթային գործարքները Սաուդյան Արաբիայում
Առաջին նավթային գործարքները Սաուդյան Արաբիայում, երբ Սաուդյան Արաբիայում ավարտվել էր կառավարման կենտրոնացումը և ֆեոդալա-ցեղային անիշխանության դեմ պայքարը, երկրում սկսվեց ամերիկյան իմպերիալիզմի տնտեսական էքսպանսիայի սպառնալիքը ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ԱՄՆ-ի նավթային ընկերությունները սկսեցին ակտիվ պայքար մղել Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայի ու Մերձավոր և Միջին Արևելքի երկրներում անգլիական և ֆրանսիական իրենց մրցակիցների դեմ ։ 1920 թվականին ՈՒ. Ֆեյրիշը՝ հետագայում Ստանդարտ օյլ Կոմպանի օֆ Նյու-Ջերսիի նախագահը, հայտարարեց, որ Տեխասում և Օկլահոմայում նավթը սպառվում է։ Նույն տարի Ուայթը՝ ԱՄՆ-ի երկրաբանական վարչության գլխավոր մասնագետը, կանխագուշակեց ամերիկյան նավթի պաշարների սպառումը 18 տարվա ընթացքում։ Ամերիկյան ընկերությունները մտավախություն ունեին, որ իրենք ուշացել են մերձավորարևելյան նավթային պաշարների բաժանման համար։ 1920 թ. ապրիլին Սան-Ռեմոյի խաղաղության կոնֆերանսի ժամանակ քննարկվում էր Օսմանյան կայսրության ճակատագիրը։ Լոնդոնը և Փարիզը պայմանավորվել էին բաժանել իրաքյան նավթը։ Ամերիկյան կառավարությունը միջամտեց՝ իր մոնոպոլիստական կորպորացիաների շահերը պաշտպանելու նպատակով ։
Ամերիկյան մոնոպոլիաները Մերձավոր Արևելքում
Երբ Աթաթուրքի կառավարությունը փորձում էր վիճարկել Մոսուլի վիլայեթի միացումը Իրաքին, ԱՄՆ-ի համար հնարավորություն ստեղծվեց շանտաժի ենթարկել թուրքական պահանջին աջակցող իր դաշնակիցներին։ Դրա համար արդեն 1921-1922 թթ. նրանք պայմանավորվածություն ձեռք բերեցին, որ ամերիկացիներին կտրամադրեն ապագա նավթային ընկերությունների 20-25% բաժնետոմսերը։ 1921 թ.` այն բանից հետո, երբ Ազգերի լիգայի խորհուրդը Մոսուլի վիլայեթը տվեց Իրաքին, իրաքյան կառավարությունը Թրքիշ Պետրոլիում Կոմպանիին¦ 75 տարով կոնցեսիա տրամադրեց։ 1927 թ. Մոսուլում սկսվեց նավթի արդյունահանումը, Անգլիան ստիպված էր բաժնետոմսերի մի մասը զիջել ֆրանսիական և ամերիկյան իր մրցակիցներին, որոնք դարձան այդ ընկերության մասնակիցներ ։
Անգլիական նավթային ընկերությունների մոտ Բահրեյնում և Արաբիայում կոնցեսիաների նկատմամբ հետաքրքրության բացակայությունը բացատրվում էր նրանով, որ ըստ նրանց, նավթ այնտեղ չի լինի և նրանք չէին պատրաստվում ռիսկի դիմել ։ Իրանում և Իրաքում նավթի արդյունահանումը իրականացվում էր այնպիսի երկրաբանական կառուցվածքում, ինչպիսին չկար Բահրեյնում և Արաբիայում։ Վերջիններիս նման կառուցվածք ունեցող իրանական Քեշմ կղզում նավթ չէր հայտնաբերվել։ Ուստի անգլիացիները Բահրեյնն ու Արաբիան համարում էին անհեռանկարային շրջաններ։ Սակայն նավթարդյունաբերության պատմությունը ունի օրինակներ, որ նոր եկվորները գտնում են նավթը այն տեղերում, որոնցից աշխարհագրական նկատառումներով հրաժարվել էին հին ընկերությունները :
Մեծ Բրիտանիան դեմ էր ամերիկյան նավթային ընկերությունների հայտնվելուն Պարսից ծոցում։ Ըստ 1914 թ. ստորագրված համաձայնագրի` Բահրեյնի կառավարիչը պարտավորվում էր իր տարածքում կոնցեսիա չտրամադրել և առաջարկներ չընդունել որևէ մեկից՝ առանց անգլիական համաձայնության։
1928 թ. Ստանդարտ օյլ օֆ Կալիֆոռնիա¦ (ՍՕԿԱԼ) ընկերությունը իր ձեռքը վերցրեց Բահրեյնյան կղզիների նավթային աղբյուրները ։ Նավթային ընկերությունը մեծ հետաքրքրություն ցուցաբերեց Եմենի և Սաուդյան Արաբիայի բնական հարստությունների նկատմամբ։
Այդ տարիներին Սաուդյան Արաբիայի տնտեսական դրությունը կտրուկ վատթարացել էր։ Այն իրենից ներկայացնում էր չափազանց հետամնաց ագրարային երկիր, որը սնանկացել էր բազմաթիվ պատերազմների պատճառով։ Կառավարության մտադրությունները՝ կայունացնել տնտեսությունը ամբողջ աշխարհի մուսուլմանների հաշվին, որոնք գալիս էին Սաուդյան Արաբիայի սուրբ վայրերը¦ ուխտագնացության, ապարդյուն եղան ։ Անգլիան, Ֆրանսիան և Իտալիան հրաժարվեցին Սաուդյան Արաբիային փոխառություն տալ։ Էմիր Ֆեյսալի փորձերը, ով 1932 թվականին գտնվում էր Լոնդոնում, ստանալ փոխառություն ֆինանսական ճգնաժամը մեղմացնելու համար, չպսակվեց հաջողությամբ ։
Հ. Ֆիլբին, օգտվելով Իբն Սաուդի հետ իր անձնական կապերից, համոզեց նրան հանդիպել ամերիկյան միլիոնատեր Չ. Կրեյնի հետ, ով ճանապարհորդում էր արաբական երկրներով։ Ակնհայտ է, որ նա կապեր է ունեցել ամերիկյան նավթային ընկերությունների հետ և զննել հողերը՝ իրենց համար բոլորովին անծանոթ շրջանում ներդրում կատարելու համար։ Ամերիկյան միլիոնատերը երկրաբան Կ. Թվիթչելին ուղարկեց՝ իբր թե Սաուդյան Արաբիայում ջրի որոնում անցկացնելու ։ 1932 թ. գարնանը Թվիթչելը հայտնաբերեց, որ նավթի համար բարենպաստ երկրաբանական կառուցվածք կա Դահրանի շրջանում, և ուղևորվեց ԱՄՆ, որպեսզի այդ մասին տեղեկացնի նավթային ընկերություններին ։
Կոնցեսիոն համաձայնագրի կնքումը Սաուդյան Արաբիայի կառավարության հետ
Սաուդյան Արաբիայի ծանր տնտեսական դրությունից շտապեցին օգտվել ամերիկյան և անգլիական իմպերիալիստները։ Դեռևս 1930 թ. սաուդյան ներկայացուցչին Լոնդոնում դիմել էին ՍՕԿԱԼ-ի ներկայացուցիչները, որպեսզի թույլտվություն ստանային, որ իրենց երկրաբանները այցելեն Ալ-Հասա։ Սակայն մերժում էին ստացել։
1932 թ. հոկտեմբերին ՍՕԿԱԼ-ի ղեկավարությունը հեռագիր ուղարկեց Հ. Ֆիլբիին, որը այդ ժամանակ ապրում էր Ջիդդայում, առաջարկելով պայմանավորվել Սաուդյան Արաբիայի կառավարության հետ՝ անցկացնելու նավթի նախնական երկրաբանական հետախուզում Արևելյան նահանգներում։ Սակայն սաուդյան կառավարությունը գերադասեց մինչև երկրաբանական աշխատանքները սկսելը անցկացնել կոնցեսիաների մասին բանակցություններ ։
1933 թ. սկզբին Լլոյդ Համիլտոնը՝ ընկերության ներկայացուցիչը, ժամանեց Ջիդդա, որտեղ բանակցություններին նրան օգնեց Կ. Թվիթչելը, ով հետազոտել էր ջրային և հանքային պաշարները Արաբիայում։ Միաժամանակ Ջիդդայում հայտնվեցին Իրաք Պետրոլիումի¦ ներկայացուցիչ Լոնգրիգը և Հոլմսը՝ անգլիական Իսթերն ընդ Ջեներալ Սինդիքեյթ¦ ընկերությունից։ Սաուդյան ներկայացուցիչը բանակցություններում պահանջեց, որպեսզի ապագա կոնցեսիոները համաձայնագիրը ստորագրելու դիմաց վճարի 100 հազ. ֆունտ։ Սինդիքեյթը¦ անմիջապես դուրս եկավ խաղից։ Իրաք Պետրոլիումն¦ առաջարկեց մաքսիմում 10 հազ. ֆունտ ստերլինգ՝ նախկինի պես չհավատալով Սաուդյան Արաբիայում նավթի առկայությանը։ ՍՕԿԱԼ-ը շահեց կոնցեսիան 50 հազ. ֆունտ ստերլինգով ։
Ամերիկացիների կողմից Սաուդյան Արաբիային փոխառություն տրամադրելու պատրաստակամությունը նպաստեց նրանց կոնցեսիաների ձեռքբերմանը ։ Ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն՝ Սաուդյան Արաբիան ստանում էր երկու փոխառություն՝ 50 հազ. դոլլար և անվերադարձ 30 հազ. դոլլար։ Իր հերթին Սաուդյան Արաբիան 1933 թ. Ստանդարտ օյլ օֆ Կալիֆոռնիա¦ ընկերությանը տրամադրեց կոնցեսիա 932 հազ. քառ. կմ տարածքով նավթի արդյունահանման համար 66 տարի ժամկետով՝ մինչև 1999 թ. ։
Վերջապես 1933 թ. մայիսի 29-ին համաձայնագիրը ստորագրվեց սաուդյան ֆինանսների նախարար Աբդալլահ Աս-Սուլեյմանի և Ստանդարտ օյլ օֆ Կալիֆորնիայի¦ ներկայացուցիչ Լ. Համիլտոնի միջև։ Սաուդյան կառավարությունը թագավորական դեկրետով 1933 թ. հուլիսի 7-ին վավերացրեց այս համաձայնագիրը, և այն ուժի մեջ մտավ 1933 թ. հուլիսի 14-ից ։
Նավթային հանքավայրերի շահագործման համար Ստանդարտ օյլ օֆ Կալիֆոռնիան¦ ստեղծեց Կալիֆոռնիա-Արաբիեն Ստանդարտ օյլ Կոմպանի¦ դուստր ձեռնարկությունը և 1933 թ. նոյեմբերին կոնցեսիան տրվեց այդ ընկերությանը ։1936 թ. Ստանդարտ օյլ օֆ Կալիֆոռնիան¦ տիրապետում էր խոշոր արտադրական հնարավորությունների, սակայն թույլ էր փոխադրման և նավթի շուկայի ոլորտներում։ Դրա համար 1936 թ. Կալիֆոռնիա-Արաբիեն Ստանդարտ օյլ Կոմպանին¦ հարկադրված եղավ իր մրցակից Տեքսաս օյլ Կոմպանիին¦, որը վաճառահանման շուկաներ ուներ Խաղաղ օվկիանոսի և Հարավային Ամերիկայի երկրներում, 21 միլիոն դոլլարով վաճառել իր բաժնետոմսերի 50 տոկոսը ։
Կոնցեսիոն համաձայնագիրը ՍՕԿԱԼ-ին տալիս էր բացառիկ իրավունքներ 60 տարի ժամկետով՝ հետազոտելու, հորատելու, արդյունահանելու, վերամշակելու, արտադրելու, փոխադրելու, վաճառելու, արտահանելու¦ նավթը և նավթամթերքները ու ստեղծել անհրաժեշտ սպասարկման միջոցները այդ բոլորը իրականացնելու համար։ Ընկերությանը տրամադրված կոնցեսիոն տարածքն ընդգրկում էր Սաուդյան Արաբիայի համարյա ամբողջ արևելյան մասը։ Այս համաձայնագիրը նախատեսում էր նախընտրելի իրավունք¦ ՍՕԿԱԼ-ի համար՝ ստանալու լրացուցիչ կոնցեսիա Սաուդյան Արաբիայի արևելյան մասի մնացած շրջաններում, ինչպես նաև Քուվեյթից հարավ ընկած Չեզոք գոտում ։
Այս կոնցեսիաների փոխարեն՝ ընկերությունը համաձայնվեց կատարել հետևյալ պայմանները՝
Իր հերթին կառավարությունը համաձայնվում էր ընկերությանը և նրա ձեռնարկություններին ազատել բոլոր ողղակի և անուղղակի հարկերից, մաքսային տուրքերից և այլն ։
Անկասկած, համաձայնագրի դրույթները չափազանց շահավետ էին ընկերության համար և ոչ շահավետ Սաուդյան Արաբիայի համար։ Երբ սաուդյան կառավարությունը ստորագրեց համաձայնագիրը, նա չուներ որևէ փորձ նավթային գործերում և փողի խիստ կարիք ուներ։ Համաձայնագրի այն կետը, որը ընկերությանը ազատում էր բոլոր ուղղակի և անուղղակի հարկերից¦, թագավորությանը զրկեց եկամտի հսկայական աղբյուրներից և ընկերությանը տվեց մեծ շահույթ իր ներդրումներում ։
Նավթի արդյունահանումը
Ստանդարտ օյլ օֆ Կալիֆոռնիա¦ ընկերության առաջին երկու երկրաբանները ափ իջան Ալ-Ջուբայլում 1933 թ. սեպտեմբերին։ Դեռ կոնցեսիոն համաձայնագրի ստորագրումից չորս ամիս էլ չէր անցել, երբ նրանք հանդիպեցին Թվիթչելի հետ, որը ժամանել էր Ջիդդայից։ Տեղացի առևտրական Համադ Ալ-Գուսայբին դարձավ ընկերության գործակալը։ Երկրաբանները մինչև 1936 թ. ապրեցին Հուֆուֆում՝ նրա տանը։
Սկզբից երկրաբանները բեռները փոխադրում էին ուղտերով։ Միայն մի քանի ամիս անց հայտնվեցին բեռնատարները։ Բոլոր պիտույքները և սննդի մեծ մասը ընկերությունը բերեց ԱՄՆ-ից Ալ-Խուբար նավահանգստով։ 1933 թ. վերջին Սաուդյան Արաբիայում արդեն կային ութը նավթագործ մասնագետներ ։
Նավթի արդյունահանումը արագ աճեց՝ 1936 թ. արդյունահանվեց 24 հազար, 1938 թ.` 66,7 հազար, 1939 թ.` 536,4 հազար, 1940 թ.` 696 հազար տոննա :
1935 թ. սկսվեց փորձնական հորատում, իսկ 1936 թ. արդեն հայտնվեց առաջին նավթը, թեև ոչ արդյունաբերական որակի։ 1938 թ. մարտին Դամմամի հանքավայրում դուրս ցայտեց առաջին նավթային շատրվանը։ Հանքավայրի կողքին ամերիկացիները կառուցեցին Դահրան ավանը։ Սկզբում նավթը տանում էին Բահրեյն կղզի, որտեղ կար նավթային նավահանգիստ, իսկ 1936 թվականից գործում էր նավթավերամշակման գործարան, որը պատկանում էր Բահրեյն Պետրոլիում Կոմպանիին¦: 1940 թ. Ռաս-Թանուրա հրվանդանի մոտ կառուցվեց նավթազտիչ գործարան, որի տարեկան հզորությունը 150 հազար տոննա էր։
Վաճառքի համար նախատեսված առաջին նավթը հայտնաբերվել է 1938 թ.: 1938 թ. սեպտեմբերին որոշ քանակությամբ նավթ փոխադրվեց Բահրեյն` վերամշակման գործարան։ Դրանից հետո ընտրվեց նավահանգիստը՝ նավթ արտահանելու համար (Ռաս Թանուրա)։ Անգլիական ծովակալությունը որոշակի տեղեկություններ տվեց Պարսից ծոցում նավագնացության պայմանների վերաբերյալ ։
Սաուդյան Արաբիան 30-ական թթ. վերջից թևակոխեց նոր, նավթային ժամանակաշրջան, թեև նրա ազդեցությունը երկիրը սկսեց մեծ չափով զգալ միայն 40-ական թվականների վերջերից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի պատմություն Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի նավթի հանքավայրեր
Խաչիկ Թոլոլյան
Խաչիկ Մինասի Թոլոլյան,, հայ սփյուռքագետ, գրականագետ, հրապարակախոս։ Բրաունի համալսարանի դոկտոր (1975, համեմատական գրականության, սփյուռքի և էթնիկ հարցերի մասնագետ)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Հարվարդի և Ռոդ Այլենդի համալսարանները։ 1981 թվականից աշխատում է Ուեսլեյան համալսարանում` հումանիտար գիտելիքների կենտրոնի փոխտնօրեն, տնօրեն, ապա՝ անգլերենի բաժնի տնօրեն, պրոֆեսոր։ 1991 թվականից՝ «Սփյուռք. Անդրազգային հետազոտությունների պարբերաթերթի» (անգլերեն) հիմնադիր-խմբագիր, Զորյան ինստիտուտի տնօրենների խորհրդի անդամ։ Ուսումնասիրությունները ընդգրկում են գրականագիտական, հասարակագիտական և պատմագիտական հարցեր։ Հեղինակ է «Սփյուռքի մեջ» (1990, Փարիզ) գրքի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ
Կազալուչե
Ջոյա Սանիտիկա (Casagiove), կոմունա Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 14 810 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 2469 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81022, հեռախոսային կոդ՝ 0823։
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բարձրագույն կուսակցական դպրոցի շենք (Դոնի Ռոստով)
Բարձրագույն կուսակցական դպրոցի շենք (Здание Высшей партийной школы), շենք Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքում, որը գտնվում է Բուդյոննու պողոտայի և Մոսկովյան փողոցի (20/45 շենք) խաչմերուկում։ Կառուցվել է 1953-1956 թվականներին ճարտարապետ Գ. Ա. Պետրովի (Ն. Գ. Խուդովերտովի հետ համատեղ) նախագծով, ստալինյան նեոդասականության և խրուշչովյան ֆունկցիոնալիզմի դարաշրջանների սահմանագծին ։
Պատմություն
Բարձրագույն կուսակցական դպրոցի շենքը նախագծելիս ճարտարապետ Գ. Ա. Պետրովը նախատեսում էր ստեղծել յուրատեսակ «լուսավորության պալատ» ։ Սակայն շինարարության ավարտին մոտ ընդունվել է ԽՄԿԿ կենտրոնական կոմիտեի և ԽՍՀՄ նախարարների խորհրդի 1955 թվականի նոյեմբերի 4-ի «Նախագծման և շինարարության մեջ ավելորդությունների վերացման մասին» որոշումը, որի հետևանքով շենքի վերջնական տարբերակը զրկվեց քիվապատի ճաղաշարքի կոթողներից և գլխավոր ճակատի խորշերի պատկերաքանդակներից ։ Այնուամենայնիվ, ճարտարապետը կարողացել է մեղմել նախագծի մեջ կատարված պարտադիր փոփոխությունները`օգտագործելով քաղաքի ձեռնարկություններում պատրաստված ճակատների կերամիկական ծածկույթը և ճարտարապետական մանրամասները ։
1980-ական թվականների կեսերին շենքի անմիջական հարևանությամբ ստորգետնյա անցումի կառուցումից, ինչպես նաև ստորգետնյա կոմունալ ծառայությունների արտահոսքից հետո, սկսվեցին հիմքի ձևախախտումներ։ Պատերին հայտնվեցին ճեղքեր, սկսեցին քանդվել քիվերն ու մի քանի կիսասյուների խոյակները։ Հակավթարային միջոցառումներ անցկացնում է նաև շենքի ներկայիս սեփականատերը` Ռոստովի մաքսային ակադեմիայի մասնաճյուղը ։
Ճարտարապետություն
Շենքի վերին հարկերը երեսպատված են կերամիկական սալիկներով, նաև օգտագործվել են սյուների կերամիկական խոյակներ և հիմքեր, քիվերի բլոկներ, դրասանգներով և վարդակներով ռելիեֆային ներդիրներ։ Երկու ստորին հարկերը դրվագված են ժայռի մակատեսքով տուֆի բլոկներով։ Առաջին հարկի յոթ պատուհանների վերևում, կամարաձև խորշերի մեջ, ճարտարապետ և քանդակագործ Վ. Վ. Բարինովը քանդակել է «լուսավորության» թեմայով խորաքանդակներ ։ Դա այդ տարիներին Ռոստովում նման հեղինակային աշխատանքի միակ դեպքն է։
Ռոստովի բարձրագույն կուսակցական դպրոցի շենքին հաղորդվել էր նաև կարևոր քաղաքաշինական դեր։ Այն հաղորդում էր հրապարակի հյուսիսային կողմում գտնվող վերականգնվող շենքերի մասշտաբը, պահում էր հակառակ կողմում գտնվող հնգագմբեթ տաճարի մասշտաբը և դարձել էր Բուդյոննու պողոտայի անբաժանելի տարրը ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կառավարության շենքեր Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Վիքիտվյալների արժեքների վերաձևակերպմամբ հոդվածներ
Ֆրանսիայի ֆուտբոլի առաջնություն
Ֆրանսիայի ֆուտբոլի առաջնություն (Le championnat de France de football) կամ Լիգա 1 (Ligue 1), Ֆրանսիայի ֆուտբոլային լիգաների համակարգի բարձրագույն դիվիզիոնը։ Առաջնությանը մասնակցում են Լիգա 1-ի 20 ակումբ։ Ամեն մրցաշրջանից հետո վերջին երեք տեղերն զբաղեցրած ակումբները տեղափոխվում են Լիգա 2, իսկ նրանց տեղերն զբաղեցնում են Լիգա 2-ի 3 ուժեղագույն թիմերը։
Ֆրանսիայի առաջին առաջնությունն անցկացվել է 1932-33 մրցաշրջանում և կոչվել է «Ազգային առաջնություն», 1933 թվականից 2002 թվականը՝ «Դիվիզիոն 1», իսկ 2002 թվականին դիվիզիոնը վերանվանվեց «Լիգա 1»:
Գործող չեմպիոնը «ՊՍԺ»-ն է (2019-2020 մրցաշրջան)։
Անհատական ռեկորդակիրներ
Ռեկորդակիրներ՝ Լիգա 1-ում անցկացրած խաղերի թվով ։
Ռեկորդակիրներ՝ Լիգա 1-ում խփած գոլերի թվով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի ֆուտբոլի բարձրագույն լիգաներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ֆուտբոլի լիգաներ Կատեգորիա:1932 հիմնադրումներ
Անկուրտիեշ
Անկուրտիեշ (Encourtiech), համայնք Ֆրանսիայում՝ Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառի Սեն Ժիրոն շրջանում։ Մտնում է Սեն Ժիրոն կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09110։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 106 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 57 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 35-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 22-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 61,4 %, 1999 թվականին եղել է՝ 66,7 %)։ 35 աշխատունակ բնակիչներից 30-ը աշխատում էին (16 տղամարդ և 14 կին), անաշխատանք էին 5-ը (4 տղամարդ և 1 կին)։ 22 անգործունակ մարդկանցից 3-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 18-ը թոշակառու, 1-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բրուքլինի թանգարան
Բրուքլինի թանգարանը (Brooklyn Museum), պատկերասրահ է Նյու Յորքի Բրուքլին թաղամասում։ Իր 52.000 քմ տարածքով այն Նյու Յորքի երրորդ մեծ թանգարանն է իր տարածքով, իսկ թանգարանի հավաքածուն ներառում է ավելի քան 1.5 միլիոն արվեստի գործ ։ McKim, Mead and White ճարտարապետական ընկերության կողմից նախագծված և 1895 թվականին կառուցված շենքը ենթադրվում էր դառնալ աշխարհի ամենաընդարձակ պատկերասրահը։ Թանգարանն ի սկզբանե պայքարել է իր շինության ու հավաքածուի պահպանման համար, և միայն 20-րդ դարի վերջում մեծ վերանորոգումների շնորհիվ շարունակել է իր գործունեությունը։ Թանգարանում նշանակալի մաս են կազմում վաղնջական շրջանից պահպանված նմուշների հավաքածուները, հայտնի են եգիպտագիտության ավելի քան 3.000 տարվա գտածոներ։ Եվրոպական, աֆրիկյան, Օվկիանիայի և ճապոնական արվեստների հավաքածուները ևս նշանակալի տեղ ունեն թանգարանում։ Ամերիկյան արվեստը ներկայացված է ամենայն մանրամասնությամբ` սկսած գաղութային շրջանից։ Հավածուում ներկայացված արվեստագետներից են Մարկ Ռոթկոն, Էդվար Հոփերը, Նորման Ռոքուելը, Ուինսլոու Հոմերը, Էդգար Դեգան, Ջորջիա Օ’Քիֆը և Մաքս Վեբերը։ Թանգարանն ունի նաև «Քանդակների հիշատակի պարտեզ», որտեղ ներկայացված են Նյու Յորք քաղաքի ճարտարապետական փրկված տարրեր ։
Պատմություն
Բրուքլինի թանգարանի արմատները գալիս են 1823 թվականից, երբ Օգոստոս Գրահամը կառուցում է Բրուքիլինի աշակերտների Բրուքլինյան գրադարանը։ Թանգարանը 1841 թվականին տեղափոխվում է Վաշինգտոն փողոցում գտնվող Բրուքլինի լիցեյ։ Երկու տարի անց երկու հաստատությունները միավորվում են` կառուցելու Բրուքլինի Ինստիտուտը, որտեղ կանցկացվեին նկարների ու քանդակների ցուցահանդեսներ և դասախոսություններ տարբեր առարկաներից։ 1890 թվականին Ինստիտուտի ղեկավարները դրա տնօրեն Ֆրանկլին Հուփերի գլխավորությամբ վերակազմավորվում են որպես Բրուքլինի արվեստի ու գիտության ինստիտուտ և սկսում են նախագծել Բրուքլինի թանգարանը։ Թանգարանը դառնում է Բրուքլինի արվեստի ու գիտության ինստիտուտի ենթաճյուղերից մեկը Բրուքլինի երաժշտության ակադեմիայի, Բրուքլինի բուսաբանական այգու և Բրուքլինի մանկական թանգարանի հետ մինչև 1970 թվականը, երբ նշված բոլոր հաստատություններն անկախանում են ։ 1897 թվականին բացված Բրուքլինի թանգարանի շենքն ունի մետաղյա շրջանակի կառուցվածք` դասական շարվածքով, նախագծվել է ճարտարապետական հայտնի McKim, Mead, and White ընկերության և կառուցվել Carlin Construction Company-ի կողմից։ Բրուքլինի թանգարանի առաջնային նախագիծը չորս անգամ մեծ էր իրականացված տարբերակից. վերջինս փոխզիջումային տարբերակ է` համաձայնեցված Նյու Յորք քաղաքի ղեկավարության հետ ։ Լինքոլնի հուշահամալիրի հայտնի քանդակագործ Դենիել Չեսթեր Ֆրենչը եղել է վերնաճակատի քանդակների և քիվերի վրա տեղադրված ֆիգուրների նախագծողը։ Ֆիգուրներն ստեղծվել են 11 քանդակագործների և փորագրվել են Պիկիրիլի եղբայրների կողմից։ Ֆրենչը նաև նախագծել է երկու` Բրուքլին և Մանհեթեն ալեգորիկ ֆիգուրներ, որոնք այժմ դրված են թանգարանի մուտքի մոտ, դրանք ստեղծվել են 1916 թվականին և տեղադրվել է Մանհեթենի կամրջի մոտ և թանգարան է տեղափոխվել 1963 թվականին։
1920 թվականին Նյու Յորքի մետրոպոլիտենը կայարան է կառուցում թանգարանի մոտ, սա մեծապես ազդում է Մանհեթենից երբեմնի մեկուսացված թանգարանին հասանելի դառնալ։
Բրուքլինի ինստիտուտի տնօրեն Ֆրանկլին Հուփերը եղել է թանգարանի առաջին տնօրենը։ Նրան հաջորդել է վիլյամ Ֆոքսը, ով աշխատել է այս պաշտոնում 1914-1934 թվականներին։ Նրան հաջորդել են Ֆիլիպ Նյուել Յութցը (1934-1938). Լոուրենս Ռոբերտսը (1939-1946), Իզաբել Սփոլդինգ Ռոբերտսը (1943-1946), Չարլ Նագել Կրտսերը (1946-1955) և Էդգար Քրեգ Շենկը (1955-1959)։