cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մրգաշեն կամավորական ջոկատ
«Մրգաշեն» կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1989 թվականին Մրգաշեն գյուղում (այժմ ՀՀ Կոտայքի մարզում։ 1989-1994 թվականներին մասնակցել է ՀՀ Նոյեմբերյանի (Բարեկամավան), Արարատի (Երասխ), Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի, Կուբաթլուի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Հրամանատարն է եղել Վ. Նիկողոսյանը։ Ջոկատից զոհվել է 2 ազատամարտիկ։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Սուրբ Լեոդեգարի եկեղեցի
Պատմություն
1633 թվականի մարտի 27-ին՝ Զատիկի կիրակի երեկոյան, տանիքագործներից մեկին հանձնարարվել է կրակոցներով քշել եկեղեցու տանիքի վրա բույն դրած ճայակներին, բայց նա այնքան անհաջող է կրակել, որ սկզբում բոցավառվել է չոր փայտե տանիքը, այնուհետև ամբողջ գիշեր այրվել է եկեղեցու մնացած հատվածները ։ Անմիջապես որոշում է ընդունվել նոր շենք կառուցելու վերաբերյալ՝ հաշվի առնելով այն փաստը, որ Հոֆկիրխեն ծառայել է որպես տաճար Լյուցեռնում ապրող պապական նվիրակին։ Շինհրապարակում, որի առաջին քարը դրվել է սեպտեմբերի 1-ին, միաժամանակ աշխատել են մինչև 140 մարդ, այդ թվում՝ 54 որմնադիր, ընդ որում պահպանվել են այրված շենքի հիմնական չափերը, իսկ հրդեհից փրկված աշտարակները դարձել են արևմտյան ճակատի մի մասը։ 1638 թվականի Զատկի տոներին Սուրբ Լեոդեգարի նոր եկեղեցում կատարվել են առաջին ժամերգության ծառայությունները, սակայն օծումը տեղի է ունեցել միայն 1644 թվականին՝ ներքին հարդարման աշխատանքների ավարտից հետո ։
18-րդ դարի վերջի ժամանակաշրջանը նշանավորվել է եկեղեցու շենքի ձևավորման և հարդարման աննշան փոփոխություններով, որոնց մի մասը հետագա ռեստավրացիաների ժամանակ չի իրականացվել և եկեղեցին մնացել է իր սկզբնական տեսքով։
Օգտագործում
1822 թվականից ի վեր Հոֆկիրխեն, որի ընդհանուր ապահովագրական գումարը կազմում է 38 միլիոն ֆրանկ, բաժանվել է երկու սեփականատերերի միջև, դասը պատկանում է Սուրբ Լեոդեգարի կանոնիկատին, որը հիերարխիկ կարգով ենթարկվում է Սոլոթուրնի եպիսկոպոսին, իսկ եկեղեցու մնացած մասը՝ Լյուցեռնի կաթոլիկ համայնքին ։ Ընդհանուր առմամբ 9-12 հոգանոց կանոննիկների պարտականությունները, որոնք ընտրվում են, որպես կանոն, թոշակի անցած քահանաներից կամ կրոնի ուսուցիչներից և բնակվում են եկեղեցու շրջակայքում գտնվող շենքերում, ներառում են համատեղ մեկժամյա աղոթք դասում, որը նրանք կատարում են օրական երկու անգամ, ինչպես նաև ծխականների ամենօրյա ժամերգություն ։ Նրանք իրենց ներդրումն են կատարում նաև վերականգնողական աշխատանքների ֆինանսավորմանը (կաթոլիկ համայնքի, քաղաքային բյուջեի և ամբողջ Շվեյցարիայի նվիրատվությունների հետ միասին), որի համար միայն 2000-2001 թվականներին պահանջվել է 5,3 միլիոն ֆրանկ ։ Երգեհոնային երաժշտությամբ, եկեղեցական երգեցողությամբ և յոդլով ուղեկցվող արարողություններին մասնակցում է մինչև 800 մարդ ։ Բացի այդ, անցկացվում են կանոնավոր երգեհոնային համերգներ և էքսկուրսիաներ եկեղեցում և եկեղեցու գանձարանում, որտեղ պահվում են 12-18-րդ դարերով թվագրվող բազմաթիվ մասունքներ և նվիրական հուշաիրեր ։
Լիլեհամեր
Լիլեհամեր (Lillehammer), կոմունան Նորվեգիայի Օպլանդ ֆյուլքեում։ Վարչական կենտրոնը համանուն քաղաքն է։
Սուրբ Լեոդեգարի եկեղեցի
Ճարտարապետական առանձնահատկություններ
Եկեղեցու շենքն ամբողջությամբ իրենից ներկայացնում է եռանավ բազիլիկ՝ համեմատաբար նեղ կենտրոնական նավով, որը հիշեցնում է իր գոթական նախորդին, որի կամարները հենված են վեց զույգ սյուների վրա և սահուն իջնում է հույլի վրա։ Նոր եկեղեցու կառուցման ժամանակ որոշում է ընդունվել հրդեհից փրկված հին աշտարակները պահպանելու և շենքի չափերը փոքր-ինչ մեծացնելու վերաբերյալ, որը լիովին բնորոշում է շինության ներկայիս տեսքը։ Աշտարակները իրենցից ներկայացնում են լայնակի կտրվածքով 9 մետր կողմ ունեցող քառակուսի, պղնձով պատված ութանկյուն տանիքով, մինչև 69 մետր բարձրությամբ և զարդարված է սափորուկի խաչի, աքլորի, արևի և լուսնի պատկերներով։ Հյուսիսային աշտարակի ճակատային կողմի որմնախորշում պատկերված է Հիսուս Քրիստոսի պահապանների քանդակագործական խումբը՝ պատրաստված ավազաքարից 1512 թվականին։ Վեց զանգերը, որոնք ձուլվել են 1381-1633 թվականներին, զարդարված են 70 սրբերի պատկերներով, կշռում են 730-ից մինչև 5250 կգ և համարվում են Շվեյցարիայի ամենամեծ և ամենահին զանգերը ։
Լիլեհամեր
Աշխարհագրություն
Լիլիհամերը հարավից սահմանակից է Էյեր, հարավ-արևելքից Գյոուսդալ և հյուսիսից Յոյվիկ կոմունաներին։ Լիլիհամերից 145 կմ հեռավորության վրա է գտնվում Օսլոյի օդանավակայանը (Գարդերումեն), որտեղ հասնելու ամենահարմար եղանակը երկաթուղին է։ Այն Լիլիհամերից Օսլո է հասնում 1 ժամ 45 րոպեում։ Գնացքների մեկնումն ու ժամանումը իրականացվում է յուրաքանչյուր օր 1 ժամ պարբերականությամբ։ Լիլիհամեր քաղաքով է անցնում Եվրոպական Е6 մայրուղին։
Սուրբ Լեոդեգարի եկեղեցի
Ճարտարապետական առանձնահատկություններ
Հրդեհից հետո վերակառուցված արևմտյան ճակատի միջին մասում պատկերված են Լյուցեռնի զինանշանը, երկնային հովանավորների կերպարները Սբ. Լեոդեգարը և Մավրիկիոսը, ինչպես նաև հրեշտակապետ Միքայելը, որը հաղթել է սատանային, տեղակայված է երկրորդ հարկում գտնվող կաթոլիկական մատուռի մակարդակում։ 1788 թվականին ճակատի վերին մասը վերակառուցվել է բարոկկո ոճով և դրա վրա ժամացույց է տեղադրվել։ Շենքի մնացած կողմերը հենված են դորիական սյուների վրա, ներկայացված էին ավելի համեստ և զուրկ էին որևէ զարդարանքից։
Լիլեհամեր
Աշխարհագրություն
Լիլիհամերի կլիման համեմատաբար չոր է։
Սուրբ Լեոդեգարի եկեղեցի
Ճարտարապետական առանձնահատկություններ
Ընդարձակ նախասրահի որմնախորշերում տեղադրված էին վեց սրբերի արձաններ, որոնցից հինգը՝ Բենեդիկտոսը, Լեոդեգարը, Պետրոսը, Նիկոլասը և Մավրիկիոսը, կանգուն են եղել ճակատային մասում  մինչև 1633 թվականի հրդեհը, իսկ վեցերորդը (Սուրբ Կլիմենտը) տեղադրվել է 1640 թվական ին։ Տաճար տանող դռները զարդարված են եկեղեցու հովանավորների բարձրաքանդակներով և պատրաստված են ճակատային մուտքի  տեսքով՝ անձնավորելով անցումը աշխարհիկից դեպի պաշտամունքային, որի վերևում հառնում է Աստվածամոր կերպարը մանուկ Հիսուսի հետ։
Ինտերիեր
Հազվագյուտ բացառություններով, Հոֆկիրխեի ողջ ժամանակակից ինտերիերը ներկայացնում է 1633 թվականի հրդեհից հետո դրա վերականգնման ժամանակաշրջանը և անքակտելիորեն կապված է հարավ-գերմանացի ճարտարապետ և քանդակագործ Նիկլաուս Գեյսլերի (Niklaus Geisler) անվան հետ, ով մինչ այդ հայտնի է եղել, մասնավորապես, Լյուցեռնի մայր տաճարի Ֆրանցիսկյան միաբանությամբ։ 13 զոհասեղաններ, մկրտության ավազան, աթոռներ դասում, եպիսկոպոսի պատվավոր տեղը, գլխավոր երգեհոնի կորպուսը, կենտրոնական նավի կամարների վերևում գտնվող սրբերի արձանները համարվել են այդ բազմակողմանի զարգացած վարպետի ստեղծագործությունները։
Լիլեհամեր
Պատմություն
Լիլիհամեր կոմունայի տարածքում մարդիկ սկսել են բնակվել դեռևս երկաթի դարից։ Հին սագաներում բնակավայրը կոչվում է «Լիթլիկաուպանգր» (թարգմանաբար ոչ մեծ առևտրային վայր) կամ «Լիթլհամար» (փոքր Համար, որպեսզի տարբերվի Համար քաղաքից և համանուն եպիսկոպոսական թեմից։ Այն նաև հիշատակվում է որպես ինքնակառավարվող մարմին սկսած 1390 թվականից։ 1800-ական թվականներին այստեղ գործել է ակտիվ առևտրային շուկա և 1827 թվականի օգոստոսի 7-ին Լիլիհամեր քաղաքը ստացավ առևտրային քաղաքի կարգավիճակ։ Այդ ժամանակ քաղաքում բնակվում էր 50 գրանցված քաղաքացի։
Ռաֆայել Պալտաջյան
Ռաֆայել Վարդանի Պալտաջյան, հայ ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ «Շիրակ» ակումբի կազմում հանդես է եկել Հայաստանի ֆուտբոլի առաջնությունում։
Լիլեհամեր
Պատմություն
Լիլիհամերում երկու անգամ անցկացվել է ձմեռային օլիմպիական խաղեր։ 1994 և 2016 թվականներին ձմեռային օլիմպիական խաղերի ժամանակ Լիլիհամերը հանդիսացել է օլիմպիական մարզաձևերի մրցումների կազմակերպման վայր։ Այն համարվում է նաև ձմեռային սպորտաձևերի մրցումների անցկացման մշտական վայր։
Ռաֆայել Պալտաջյան
Ակումբային կարիերա
Պալտաջյանը ծնվել է Գյումրիում։ Տեղի ֆուտբոլի սան է։ Հանգամանքների բերումով (ծնողների՝ կյանքից վաղ հեռանալու պատճառով) Պալտաջյանին 5 տարեկանից դաստիարակել են տատիկն ու պապիկը։
Լիլեհամեր
Ենթակառուցվածքներ
Լիլիհամեր քաղաքի կենտրոնը, սկսած 19-րդ դարից, լավ պահպանվել է։ Այնտեղ գտնվող փայտյա տնակներից հրաշալի տեսարան է բացվում դեպի Մյոսա լիճ և Լոգեն գետ, որոնք շրջապատված են լեռներով։ Կենտրոնական փողոցում առկա են զբոսանքի համար նախատեսված առանձին ճանապարհներ, ինչպես նաև խանութներ, սրճարաններ ու ռեստորաններ։
Ռաֆայել Պալտաջյան
Ակումբային կարիերա
Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել ավելի ուշ։ Մինչև ֆուտբոլը, 4 տարի զբաղվել է սամբոյով։ Այս սպորտաձևում նույնիսկ հաջողվել է դառնալ Հայաստանի առաջնության մրցանակակիր։ Մարզադահլիճի դիմաց գտնվում էր ֆուտբոլի դաշտը, որտեղ միշտ իր մարզումներն էր անցկացնում «Արագած» ֆուտբոլային ակումբը։ Պալտաջյանը մարզումներից հետո դուրս էր գալիս մարզադահլիճից, կանգ առնում դաշտի մոտ և ժամերով դիտում ակումբի մարզումները։ Նա մի օր որոշում է զբաղվել ֆուտբոլով։ 14 տարեկանից հաճախում է քաղաքային ֆուտբոլային դպրոց, որտեղ նրա առաջին մարզիչն է դառնում Աշոտ Պետրոսյանը։
Սուրբ Լեոդեգարի եկեղեցի
Ինտերիեր
Կոնստանցցի Յոհան Ռայֆլերի (Johann Reiffler) կողմից պատրաստված մետաղական ճաղավանդակը բաժանում էր հույլը մնացած շինությունից և բաղկացած էր երեք մասից. կենտրոնականն ուներ կրկնակի դարպասի ձև, կողային մասում գտնվում էին կամարակապ դռները, որոնք ապահովում էին անցում դեպի դաս։ Վերջինիս 42 փորագրված փայտե նստարանները զարդարված են նահատակների և սրբերի պատկերներով, որոնց վերևում պատկերված են բազմաթիվ զինանշաններ և երկու ամպհովանիներ՝ Աստվածամոր և Գաբրիել հրեշտակապետի պատկերներով։ Գլխավոր զոհասեղանը, որը նվիրաբերել է պապական նվիրակը, պատրաստված է սև մարմարից՝ սպիտակ գիպսե ներդիրներով՝ Հռոմից ուղարկված նախագծով։ Այդ նկարում պատկերված է Քրիստոսի աղոթքի տեսարանը Ձիթենյաց լեռան վրա։
Ռաֆայել Պալտաջյան
Ակումբային կարիերա
17 տարեկանից սկսում է հանդես գալ «Շիրակի» ֆուտբոլային ակումբի երկրորդ խմբում։ Գլխավոր խումբ է մտել հերթափոխի կեսին։ Ակումբի հետ առաջին պայմանագիրը կնքվել է 2004 թվականին։ 2011 թվականին Հայաստանի գավաթի խաղերում դուրս է եկել եզրափակիչ փուլ։ Սակայն հաղթանակը բաժին է հասնում «Միկա» ֆուտբոլային ակումբին, որը 1։4 հաշվով հաղթում է «Շիրակ» ֆուտբոլային ակումբին։
Սուրբ Լեոդեգարի եկեղեցի
Ինտերիեր
Միքայել հրեշտակապետի մատուռը գտնվում է իր նախորդի տեղում՝ արևմտյան կողմի գավթի վերևում, որտեղից, ըստ միջնադարյան հավատալիքների, գիշերը սպասվում էր չար ուժերի ժամանումը, որոնցից նա պետք է պաշտպաներ եկեղեցու մուտքը։ Նրա պատկերը՝ հրեղեն սրով և ծանրոցներով, կենտրոնական տեղ է զբաղեցնում հարավային պատի մոտ գտնվող խորանում և շրջապատված է հրեշտակապետներով և սրբերով։ Արևելյան կողմում է գտնվում խորանային սրբապատկերը, որտեղ պատկերված է Քրիստոսից Սուրբ Սեբաստիանի խաչի ստանալու տեսարանը։
Հայաստանը նոր ժամանակներում
Վարչական բաժանումը Անդրկովկասում կատարելիս ռուսական կառավարությունը հաշվի չէր առնում ժողովուրդների պատմական տարածքներն ու անվանումները, ազգային առանձնահատկությունները։ 1867 թվականի դեկտեմբերի 9-ի օրենքով՝ երկրամասը վերաբաժանվել է 5 նահանգի՝ Քութայիսի, Թիֆլիսի, Երևանի, Ելիզավետպոլի և Բաքվի։
Արևելյան Հայաստան
Արևելյան Հայաստանի մեծ մասը մտել է Երևանի ու Ելիզավետպոլի նահանգների, Կարսի մարզի և որոշ գավառներ էլ՝ Թիֆլիսի նահանգի մեջ։ 1874 թվականին Երևանի նահանգը բաժանվել է 7 գավառի՝ Երևանի, Էջմիածնի, Ալեքսանդրապոլի, Նոր Բայազետի, Նախիջևանի, Սուրմալուի և Շարուր-Դարալագյազի, իսկ 1878 թվականին Ռուսաստանին անցած Կարսի մարզը՝ 4 գավառի՝ Կարսի, Կաղզվանի, Օլթիի և Արդահանի։ Ելիզավետպոլի նահանգի ութ գավառներից հիմնականում հայկական էին Զանգեզուրի (Սյունիք), Շուշիի, Ջաբրայիլի և Ջևանշիրի (Արցախ) և Ղազախի և Ելիզավետպոլի (Գարդմանք) գավառները։ Թիֆլիսի նահանգի մեջ էին Բորչալուի (Լոռի), Ախալքալաքի ու Ախալցխայի գավառները (Ջավախք)։ Վարչական այս բաժանումը պահպանվել է մինչև 1918 թվականը։
Ռաֆայել Պալտաջյան
Արդյունքների վիճակագրություն
․
Լիլեհամեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիլեհամեր Կատեգորիա:Օպլանդ ֆյուլքեի կոմունաներ Կատեգորիա:Ձմեռային օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաքներ
Հայաստանը նոր ժամանակներում
Արևմտյան Հայաստան
19-րդ դարում թուրքական կառավարությունը Արևմտյան Հայաստանում մի քանի անգամ կատարել է վարչական բաժանում այնպես, որ հայերը նահանգներում բացարձակ մեծամասնություն չկազմեն։
1834 թվականին Արևմտյան Հայաստանը բաժանվել է էրզրումի (Կարին), Սվազի (Սեբաստիա), Դիարբեքիրի և Խարբերդի վիլայեթների (նահանգ), 1848 թվականին Կիլիկյան Հայաստանում Մարաշի վիլայեթը միացվել է Ադանայի վիլայեթին։ 1865 թվականին Արևմտյան Հայաստանի մի մասը մտել է էրզրումի (Էրմենիստան անվամբ), մնացած մասերը՝ Սվազի և Դիարբեքիրի վիլայեթների մեջ։ 1886 թվականին Արևմտյան Հայաստանը բաժանվել է էրզրումի, Խարբերդի, Դիարբեքիրի, Դերսիմի, Բիթլիսի (Բաղեշ), Վանի, Հեքյարիի ու Սվազի, իսկ 1895 թվականին՝ Վանի, Բիթլիսի, Դիարբեքիրի, Խարբերդի, Սվազի և էրզրումի նահանգների։ Վանի նահանգը բաժանված էր 2՝ Վանի և Հեքյարիի, Բիթլիսի նահանգը՝ 4՝ Բիթլիսի, Գենչի, Մուշի և Սղերդի, Դիարբեքիրի նահանգը՝ 3՝ Դիարբեքիրի, Արղնի-Մադենի և Մարդիևի, էրզրումի նահանգը՝ 3՝ էրզրումի, Բայազետի և Երզնկայի, Խարբերդի նահանգը՝ 3՝ Խարբերդի, Դերսիմի և Մալաթիայի, Ավազի նահանգը՝ 4՝ Ավազի, Ամասիայի, Գարահիսարի և Թոքատի (Եվդոկիա) գավառների, 6 նահանգներն զբաղեցնում էին 270 200 կմ2 տարածություն։ Կիլիկյան Հայաստանը բաժանված էր Ադանայի և Հալեպի վիլայեթների մեջ։
Բնակչություն
19-րդ դարի երկրորդ կեսին հայերը համեմատաբար հավաք ապրում էին ողջ Հայկական լեռնաշխարհում, սակայն մեծ թվով հայեր ապրում էին նաև հայրենիքից դուրս։
1877-1878 թվականների տվյալներով՝ աշխարհում հաշվվում էր շուրջ 5,2 միլիոն հայ։ 1897 թվականին Ռուսական կայսրությունում ապրում էր 1.173.096 հայ, որից 441 hազարը՝ Երևանի, 292.188-ը՝ Ելիզավետպոլի, 196.189-ը՝ Թիֆլիսի, 52.233-ը՝ Բաքվի նահանգում, 73.406-ը՝ Կարսի մարզում, 24.043-ը՝ Քութայիսի նահանգում և Բաթումի մարզում, մյուսները՝ կայսրության այլ վայրերում։
Արևելյան Հայաստան
Պատմական հանգամանքների բերումով՝ Արևելյան Հայաստանում ապրում էին նաև ռուսներ, թաթարներ, քրդեր և այլ ժողովուրդներ։ Կապիտալիզմի զարգացման հետևանքով գյուղ, բնակչության մի մասը տեղափոխվել է քաղաք։ 1886-1897 թվականներին Երևանի նահանգում քաղաքային բնակչությունն աճել է 44,7 %-ով, գյուղականը՝ 17,7 %-ով։ 1897-ին Երևանում բնակվում էր 29.033, Ալեքսանդրապոլում՝ 32.018, Նոր Բայազետում՝ 8.705 մարդ։ Արևելյան Հայաստանում բնակչության հարաբեր, մեծամասնությունը (շուրջ 10 %-ը) քաղաքաբնակ էր։ 1897 թվականի տվյալներով՝ Երևանի նահանգի քաղաքային բնակչության ավելի քան 58 %-ը հայ էր։ Հայերը հարաբերական մեծամասնություն էին կազմում նաև Կովկասի մի շարք քաղաքներում, միջին համամասնությունը մոտավորապես այսպիսին էր՝ հայեր՝ 21,4 %, թաթարներ՝ 11,8 %, վրացիներ՝ 9,2 %։
Արևմտյան Հայաստան
1876 թվականի տվյալներով՝ օսմանյանյան կայսրությունում բնակվում էր 3 միլիոն հայ, որից 400 հազարը՝ Կոստանդնուպոլսում և Բալկաններում, 600 հազարը՝ Փոքր Ասիայում և Կիլիկյան Հայաստանում, 670 հազարը՝ Փոքր Հայքում և Կեսարիայի շրջանում, 1.330 մլն-ը՝ Մեծ Հայքի՝ թուրքական տիրապետության տակ գտնվող մասում։ Սուլթանական կառավարության հայահալած քաղաքականության պայմաններում Արևմտյան Հայաստանի բնակչությունը դանդաղ է աճել, իսկ բռնի մահմեդականացման և 1890-ական թվականների աբդուլհամիդյան կոտորածներից հետո նրանց թիվն զգալիորեն նվազել է։
Արևմտյան Հայաստանի տարածքում ապրում էին նաև քրդեր, թուրքեր, ասորիներ, հույներ, պարսիկներ, հրեաներ, չեչեններ, չերքեզներ և այլ ժողովուրդներ, որոնք տարբեր ժամանակներում ներթափանցել էին այնտեղ։
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստան Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստան Կատեգորիա:Հայաստանը նոր ժամանակներում
Սուրբ Լեոդեգարի եկեղեցի
Երգեհոններ
Սուրբ Լեոդեգարդի եկեղեցում երգեհոնի մասին առաջին հիշատակումը վերաբերվում է 14-րդ դարին ։ Հայտնի է, որ 1633 թվականին հրդեհից ավերված եկեղեցում եղել են չորս նման գործիքներ ։ Նոր եկեղեցու շինարարության ավարտից հետո 1640-1650 թվականներին զալցբուրգցի վարպետ Հանս Հայսլերը (Hans Geisler) այնտեղ տեղադրել է երգեհոն՝ 48 ձայնափոխ հարմարանքներով և երկու ստեղնաշարերով, որը երկու անգամ վերակառուցվել է 19-րդ դարի կեսերին և վերջերին ։ 1972-1977 թվականներին կառուցվել է նոր երգեհոն, որի պատրաստման ժամանակ մասամբ օգտագործվել են հին գործիքի մասերը։ Դրա հիմնական բնութագրիչներն են (2015) ՝
Առանձնահատուկ հիշատակման է արժանի, այսպես կոչված, «Անձրևի մեքենան» (Regenmaschine)։ Դեռևս 1862 թվականին տանիքի տակ տեղադրված սարքավորում, որը իրենից ներկայացնում է թիթեղից և փայտից պատրաստված թմբուկ լցված մետաղական գնդակներով, որը թույլ է տալիս ստանալ վատ եղանակին նմանակող ձայների մի ամբողջ ալիք ։ Ֆելիքս Մենդելսոնն ու Անտոն Բրուքները իրենց ժամանակին նվագել են այդ երգեհոնը, իսկ Մարկ Տվենը, իրեն բնորոշ հեգնական ձևով, գրել է մի համերգի մասին, որին ինքը ներկա է գտնվել․
Արտաքին կառույցներ
Եկեղեցական համալիրը, որը հիմնականում դեռ պատկանում է կանոնիկատին, ներառում է արտաքին շինություններ, որոնք սովորաբար փակ են հանրության համար, այդ թվում՝ Սուրբ Լեոդեգարը, որը կառուցվել է 15-րդ դարում և 1813 թվականին վերակառուցվել է որպես եկեղեցական մահարձան, նախկին կոլեգիալ դպրոցը, որը Լյուցեռնի առաջին դպրոցն է եղել, ինչպես նաև շինություններ, որոնք նախատեսված են եղել հոգևորականների բնակության համար։ Համալիրի պարագծի երկայնքով հոգևորականների (այդ թվում՝ կարդինալ ֆոն Բալթազարի) և քաղաքային վերնախավի թաղման վայրերն են՝ իտալական Կամպո Սանտոյի օրինակով կամարաշարքի տեսքով և ներառելով մոտ 350 տապանաքարեր և 400 մահարձաններ՝ սկսած եկեղեցու վերականգնումից հետո, երբ արգելվել են թաղումները դրա ներսում։
Ի հիշատակ ֆրանսիական բանակի գեներալ Բուրբակի ներկալված զինվորների, ովքեր զոհվել են ֆրանս-պրուսական պատերազմից հետո Լյուցեռնում իրենց կալանավորման ժամանակ, 1896 թվականին Հոֆկիրխեի բակում գտնվող նրանց նախկին գերեզմանատան տեղում կանգնեցվել է կարմիր գրանիտե հուշարձան։
Եկեղեցի տանող աստիճաններից մի փոքր ձախ գտնվում է Մարիամ Աստվածածնի ջրհորը, որի ջուրը գալիս է Պիլատուսի լեռներից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցիներ Կատեգորիա:Լյուցեռնի շենքեր և շինություններ
Ալեքսանդր Հարությունյան (այլ կիրառումներ)
Ալեքսանդր Հարությունյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Յոկո Օնո
Յոկո Օնո (ճապոներեն՝ オノ・ヨーコ（小野 洋子, անգլերեն՝ Yoko Ono, ), ճապոնացի նկարչուհի, գրող, կինոռեժիսոր և խաղաղության ակտիվիստ, հանրահայտ «Բիթլզ» համույթի մենակատար Ջոն Լենոնի այրին։ Օնոն հայտնի է ավանգարդ արվեստում իր կատարած մի շարք ներդրումներերով։
Կյանքը և գործունեությունը
Ամուսնական կյանքը, սակայն, չի հաջողվում, և Յոկո Օնոն բնակարան է վարձակալում Նյու Յորքի թաղամասերից մեկում ու սկսում ընկերություն անել տեղի հեղինակավոր արվեստագետների հետ, որոնց մեկը լեգենդար նկարիչ Էնդի Ուորհոլն էր։ Օնոն երկրորդ անգամ ամուսնանում է ոմն Էնթընի Քոքսի հետ։ Զույգն ունենում է դուստր՝ Կյոկո անունով։
Բիթլզի շատ երկրպագուներ մեղադրում են Օնոյին՝ իրենց սիրելի խումբը «լուծարելու» մեջ, քանի որ ըստ նրանց՝ Յոկո Օնոն այնքան մեծ ազդեցություն ուներ Լենոնի վրա, որ վերջինս «գլուխն էր կորցրել»։ Իրականում՝ Օնոն պարզապես քաջալերում էր Լենոնին անել այն բաները, ինչ նա նախկինում ցանկացել էր անել, սակայն վախեցել էր հանրային կարծիքից, ներառյալ խմբից դուրս գալու նրա միտքը։ Զույգը նոր խումբ-դուետ է հիմնում՝ այն կոչելով՝ Plastic Ono Band: Զույգի համար մյուս խնդիրը զավակ ունենալն էր, քանի որ Օնոն բազմաթիվ անգամ ընդհատել էր հղիությունը։ 1975 թ.-ին՝ Լենոնի 35 ամյակի օրը, նրանք ունենում են իրենց առաջնեկին՝ Շոնին։ Բացի այդ՝ Օնոն կարողանում է հաշտվել հայրական ընտանիքի հետ։
Լենոնը կնոջն համարում էր իր «մուսան»։ 1980 թ.-ին՝ ամուսնու մահվանից հետո Օնոն թողարկում է բազմաթիվ սոլո ալբոմներ։ Առաջին սոլո ալբոմի անվանումն էր Season of Glass: Նրա հետագա գործերը բավականին դրական կերպով են ընդունվում երաժշտական քննադատների ու նույնիսկ Լենոնի երկրպագուների շրջանում, սակայն ալբոմների վաճառքը այդքան էլ հաջող չի ստացվում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1933 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 18 ծնունդներ Կատեգորիա:Ճապոնացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ճապոնացի նկարիչներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Ֆեմինիստ երաժիշտներ Կատեգորիա:Բիթլզ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ֆեմինիստ արվեստագետներ
Սարաֆան
Սարաֆան (сарафанъ, կարող է փոխարինվել պարսկերեն sarāрā բառով), կանացի թեթև՝ առանց թևքերի ամառային զգեստ ։ Սարաֆանները տարբերվում են իրենց գործվածքով և կտրվածքով։ Զգեստները, որոնք նման են սարիֆանների ոճին, հագել են Հյուսիսային, Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայում, ինչպես նաև Սկանդինավիայում։
Սարաֆանն աշխարհի երկրներում
20-րդ դարի սկզբին Լեհաստանում և եվրոպական բոլոր հյուսիսային գյուղերում բնակվող կանայք հագնում էին սարաֆաններ։ Այս զգեստը կոչվում է հագուստ-վերնաշապիկ։ Մեր ժամանակներում այս զգեստները բոլոր այդ երկրներում կանանց «ազգային» հագուստի անբաժանելի մասն են կազմում։ Գերմանիայում, օրինակ՝ Բավարիայում, գոյություն ունի այս ավանդական ազգային զգեստի դիրնդլ (Dirndl) տարբերակը, ինչպես նաև Tragerkleid ոճի զգեստների ժամանակակից տարբերակները։
Սարաֆանի պատմությունը Ռուսաստանում
Առաջին հիշատակումը ռուսական գրականության մեջ սարաֆանի մասին, որպես հագուստի ձև, կարելի է գտնել 1376 թվականի Նիկոնյան տարեգրությունում։
Սարաֆանի ձևերն ու ոճերը դարեդար փոփոխության են ենթարկվել։
Պետրոս I-ի տիրապետության ժամանակ ավանդական ռուսական սարիֆանը սկսեց համարվել հասարակ և վաճառական մարդկանց դուստրերի հագուստ։
Ռուսաստանի սարաֆանների տեսակներ
Սարաֆանների տեսակներն են՝
Ռուսական սարաֆան
Ռուսական սարիֆանները բաղկացած էին բազմաթիվ տարրերից, ուստի շատ ծանր էին, հատկապես տոնականները։ Մինչև կրունկը հասնող սարիֆանները կարում էին մշակված ոչխարի բրդից, որը գունավորած էր կաղնու և լաստենու խառնուրդից պատրաստված սև գույնով։ Կան տոնական և «աշխատանքային» սարիֆաններ։ Տոնական յուրաքանչյուր օրվա համար հագուստի փեշերը զարդարված են բարակ՝ 1 սանտիմետր հաստությամբ տնական կարմիր բրդով։ Վերևը զարդարված է թավշյա շերտով։ Այնուամենայնիվ, ամեն օր չէին հագնում բրդյա սարիֆաններ։ Հագնում էին նաև տնային հագուստներ` «սայան»` սատինից պատրաստված ուղիղ սարաֆան, մեջքի և առջևի հատվածում ծալքերով հավաքված։ Երիտասարդները հագնում են կարմիր կամ մուգ կարմրագույն սայաններ, իսկ տարեցները՝ կապույտ և սև։ Թեև պետք է հիշել, որ Ռուսաստանում գյուղացի կնոջ գունավոր սարիֆանները սկսում են կարել միայն XIX դարի սկզբին, երբ արտադրության գունավոր գործվածքները սկսեցին վաճառվել ամենուր։ Դրանից առաջ գյուղացիական բոլոր հագուստները պատրաստված էին անգույն գործվածքից, բնական գույնից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական տարազ‎ Կատեգորիա:Ռուսական հայտնագործություններ
Աշոտ Մեժլումյան
Աշոտ Մեժլումյան, խորհրդային ճարտարապետ, Տագանրոգում «Ծովային սանդուղք» նախագծի հեղինակ։ Տագանրոգի պատվավոր քաղաքացի (1979)։
Կենսագրություն
Սովորել է Երևանում և Օդեսայում։ Աշխատել է Դոնի Ռոստովում ։
Բանակում, ծառայության ընթացքում, ձերբակալվել և երեք տարի անցկացրել է Գուլագի ճամբարներում ։
Վերադառնալով Տագանրոգ՝ 1931 թվականին ակտիվորեն աշխատել է քաղաքի բարեկարգման ամենադժվար հատվածներում։ Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին եղել է Ռոստովի մարզադպրոցի ինժեներ-տեսուչ, վերականգնել մարզի կամուրջներն ու ճանապարհները։ Հետպատերազմյան շրջանում Աշոտ Անտոնովիչը շինարարական կազմակերպություններում զբաղեցրել է ղեկավար մի շարք պաշտոններ ։
1966 թվականին թոշակի է անցել, սակայն շարունակել է ակտիվորեն մասնակցել քաղաքի կյանքին ։
Քաղաքը նրան պարտական է հին քարե աստիճանի, Ա. Չեխովի անվան թատրոնի, Ռոտ-Ֆրոնտ կինոթատրոնի վերակառուցման համար, Տագանրոգի քաղաքաշինության և կենցաղի, Չեխովի կրպակների, Տագանրոգի պատկերասրահի թանգարանների ստեղծման համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարապետներ
Արատտա
Արատտա, շումերական սեպագրերում հիշատակվող երկիր։ Հիշատակումը կապված է Ուրուքի երկու վաղ թագավորներ Էնմերկարի և Լուգալբանդայի հետ, որոնք նաև կան Շումերի թագավորների ցանկում։
Արատտայի մասին տվյալները մեզ հասել են Էնմերքար ու Լուգալբանդա իշխանների մասին վիպերգերից ինչպես նաև Գիլգամեշին նվիրված դյուցազնավեպից։ Սեպագիր բնագրերը թվագրվում են 20-18 դարեր մ․թ․ա․։ Հավանաբար Արատտա երկիրը գոյություն է ունեցել ամենավաղը 27-րդ դարում մ․թ․ա․։ Իսկ նրա տեղի հարցում պատմաբանները մինչ օրս չունեն միասնական կարծիք։
Սկզբնաղբյուրներ
Կատեգորիա:Նախնադարյան Հայաստան Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմական պետություններ
Ազնվականների տուն (Ստոկհոլմ)
Ազնվականների տուն (Riddarhuset), պատմական շենք Գամլաստանում, Ստոկհոլմ, Շվեդիա։ Կառուցվել է 1641–1674 թվականներին՝ շվեդական ազնվականության հավաքույթներ անցկացնելու համար։ Համարվում է 17-րդ դարի դասական ամենագեղեցիկ շենքերից մեկը Շվեդիայում։
Պատմություն
1626 թվականին Գուստավ II Ադոլֆը հավանություն տվեց հավաքույթների շենք` ասպետական տուն (Riddarhuset) կառուցելու շվեդական ազնվականության մտադրությանը։ Նախնական նախագիծը մշակել էր ճարտարապետ Սիմոն դե Լյա Վալեն։ Ենթադրվում էր, որ այն կկառուցվի Փարիզի Լյուքսեմբուրգյան պալատի նմանությամբ՝ որպես շենքերի մեծ համալիր։
Սակայն, կառուցվեց միայն հիմնական տունը, որի հիմնարկեքը տեղի էր ունեցել 1641 թվականին։ 1642 թվականին դե լա Վալայի մահից հետո շինարարության պատասխանատվությունը ստանձնեց գերմանացի ճարտարապետ Գ. Վիլհելմը։ 1650 թվականին Քրիստինա թագուհու թագադրության կապակցությամբ ազնվականները ժամանակավորապես հավաքվել էին դեռևս անավարտ պալատում ։ 1652 թվականին՝ Գ. Վիլհելմի մահից հետո, հրավիրվեց հոլանդացի ճարտարապետ Յուստուս Վինգբոնսը, որը հանդիսանում է շենքի ճակատային մասի հեղինակը։ Սակայն, 1656 թվականի հունիսին նրան աշխատանքից ազատեցին և շինարարությունն ավարտեց Ժան դե Լյա Վալեն (Սիմոն դե Լյա Վալեի որդին)։ Նրա նախագծով կառուցվել են պալատի տանիքը այլաբանական պատկերներով, ներքին մոնումենտալ գլխավոր սանդուղքը և Riddarhussalen մեծ դահլիճի ինտերիերը։ Շինարարական աշխատանքներն ավարտվեցին 1674 թվականին։
1774 թվականի հունիսի 24-ին պալատի դիմաց կանգնեցվեց Գուստավ Վազայիի հուշարձանը։ 1900-ականների սկզբին արձանը տեղափոխվել է շենքին ավելի մոտ։ 1890 թվականին հյուսիսային ճակատի դիմաց կանգնեցվեց կանցլեր Ակսել Օքսենշերնայի արձանը։ Շենքը հիմնանորոգվել է 1815-1817, 1847 և 1903-1904 թվականներին։ 1870 թվականին ճարտարապետ Ադոլֆ Վիլհելմ Էդելսվերդի նախագծով կառուցվեցին պալատի կողային տաղավարները։
1668-1866 թվականներին Մեծ դահլիճը օգտագործվում էր Ռիքսդագի ազնվական պալատի ժողովների անցկացման համար ։ Ներկայումս շենքն օգտագործվում է նախատեսված նպատակներով՝ որպես Շվեդիայի ազնվական ընտանիքների զանազան միջոցառումների անցկացման վայր, որոնց զինանշանները զարդարում են ազնվական պալատի մեծ դահլիճը։ Կողային տաղավարները վարձակալության են հանձնվում և օգտագործվում են որպես գրասենյակներ ։
Ճարտարապետություն
Շինությունը երկհարկանի է, ուղղանկյունաձև։ Ճակատային մասը կառուցված է բաց կարմիր աղյուսից, որը ուղղահայաց  բաժանված է թեթև քառանկյուն որմնասյուներով և  թեթև գոթլանդական  ավազաքարերի կորնթոսյան սյունաշարով, ինչը բնորոշ է հոլանդական պալլադիականությանը։ Ճակատային մասի կենտրոնական հատվածը զարդարված է ավազաքարե պատկերներով։ Հյուսիսային ճակատում պատկերված է  ասպետական շղթայով հնագույն մարտիկ (հավանաբար անձնավորում է ասպետականությունը), որը շրջապատված է Խոհեմության և Հերակլեսի քանդակներով։
Հարավային ճակատում տեղադրված է Nobilitas ազնվականությունը ներկայացնող կնոջ քանդակ, որը կանգնած է տղամարդու և կնոջ միջև, ինչը կարելի է մեկնաբանել որպես ռազմական և քաղաքացիական պատրաստություն։ Քանդակի հեղինակն է Հենրիկ Լիխտենբերգը։
Տանիքի արևելյան և արևմտյան մասերը զարդարված են Միներվայի և Ասպետի քանդակներով, որը մարմնավորում է Arte et Marte Ասպետական տան նշանաբանը։ Քանդակների հեղինակն է Յոհան Բապտիստա Դուսարտը (Johan Baptista Dusart): Տանիքի վերին հատվածի անկյուններում տեղակայված չորս կոթողները իրենցից ներկայացնում են ծխնելույզներ։ Կառույցի  ներքին շինությունների ընդհանուր մակերեսը (բացառությամբ նկուղների և ձեղնահարկերի) կազմում է մոտ 1700 քմ, որից հիմնական սանդուղքը զբաղեցնում է տարածքի մեկ քառորդը (450 քմ)։ Մեծ դահլիճի մակերեսը կազմում է ավելի քան 300 քմ ։ Հիմնական սանդուղքի լապտերները ստեղծվել են 1765 թվականին ճարտարապետ Ժ. Է. Ռենայի նախագծով և կրկնօրինակում են Ստոկհոլմի թագավորական պալատում քանդակագործ Էդմե Բուշարդոնի բրոնզե լապտերի ձևը ։ Մեծ դահլիճում (Riddarhussalen) տեղադրված են 2331 ազնվականական  զինանշաններ, ինչը ստեղծում է բացառապես լավ ակուստիկա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի կառույցներ Կատեգորիա:Շվեդիայի ազնվականություն Կատեգորիա:Կազմալուծված վերին պալատներ
Աղդամի ազատագրում
Աղդամի ազատագրում (հայտնի է նաև Աղդամի ռազմական հենակետի վնասազերծում անվանումով), Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի կողմից 1993 թվականի հուլիսի 4-ից 24-ն իրականացրած ռազմական գործողություն, որի հետևանքով հայկական զինված ուժերի վերահսկողության ներքո է անցնում Աղդամ քաղաքն ու հարակից գյուղերը։
Ինչպես 20-րդ դարասկզբին, 1988 թվականին Աղդամը (Ակնա) կրկին դարձել էր հակահայկական գործունեության կենտրոն, իսկ Արցախյան պատերազմի սկսվելուց հետո՝ Ադրբեջանի ռազմավարական հենակետ, որտեղից մշտապես ռմբակոծվում էին մայրաքաղաք Ստեփանակերտն ու հարակից բնակավայրերը։ Դրությունը օրհասական էր և պահանջում էր շուտափույթ լուծում։ ԻՊՈՒ հրամանատարությունը որոշում կայացրեց ազատագրել հայկական պատմական այդ հողակտորը, որտեղ 2000 տարի առաջ հայոց թագավոր Տիգրան Մեծը կառուցել է Տիգրանակերտ քաղաքը։
Ռազմական նախապատրաստության գործողությունները սկսվել են 1993 թվականի հուլիսի 4-ին։ Հարավարևմտյան ուղղությամբ Վիտալի Բալասանյանի հրամանատարությամբ հարձակման են անցել Ասկերանի պաշտպանական շրջանի մարտիկները՝ քաղաքի մատույցները հսկող Չուխուրմահլա, «Ուղտի մեջք», Խըդըրլու և այլ հենակետերի չեզոքացման նպատակով։ Եդդիխրմանի ստորոտում դիրքավորված 1-ին, 2-րդ և 4-րդ գումարտակներից մեկական մարտկոց 4 տանկի ուղեկցությամբ գրոհել են Չուխուրմահլա գյուղը։ Կարճատև դիմադրությունից հետո հակառակորդը փախուստի է դիմել։ 2-րդ գումարտակի մարտիկները Ռ. Հակոբջանյանի հրամանատարությամբ նույն գյուղում դիրքեր են զբաղեցրել, իսկ 1-ին գումարտակը Վ. Սաֆարյանի հրամանատարությամբ շարժվել է Խրամորթի ուղղությամբ։ Խրամորթի այգիներում կռվող խանաբադցիների մարտկոցը և մի ջոկատ Մ. Սարգսյանի հրամանատարությամբ ազատագրել են Խըդըրլու գյուղը, իսկ Ա. Հարությունյանի զորախումբը՝ Ահմեդավար գյուղը։ 3-րդ գումարտակը և 1-ին գումարտակից ընտրված մարտկոցը 1 ՀՄՄ-ի ուղեկցությամբ զբաղեցրել են «Ուղտի մեջք», ապա՝ «Հանգստյան տան» դիրքերը։ Երեկոյան ազատագրելով 579.1 բարձունքը՝ ազատամարտիկները մարտերը տեղափոխել են Շելլի գյուղի ուղղությամբ։ Հարավից մարտական գործողություններ են զարգացրել Մարտունու, հյուսիս-արևմուտքից՝ Կենտրոնական պաշտպանական շրջանների ստորաբաժանումները։ Հուլիսի 11-ին ադրբեջանական կրակակետերը ճնշելու համար ակտիվ գործողությունների են դիմել Մարտունու ՊՇ-ի հենակետի մարտիկները, որոնք մեկ օրվա ընթացքում թշնամուց մաքրել են Շելլի և Քյուրդալար բնակավայրերը։ Ադրբեջանցիները կորցրել են 40 զինծառայող, 1 տանկ, 2 զենիթային թնդանոթ։ Հակառակորդը փորձել է հետ գրավել կորցրած բարձունքները։ Հայ մարտիկները հաջողությամբ պաշտպանվել են և շարունակել վերահսկել «Ուղտի մեջք», «Եդդիխրման» ու «Շահբուլախ» ռազմավարական բարձունքները։ Հուլիսի 16-ին հակառակորդի հետևակը հարձակվել է «Ուղտի մեջք» բարձունքի ուղղությամբ, հրետակոծել Շելլիի և Շահբուլախի հայկական պաշտպանական դիրքերը։ Ասկերանի առանձին մոտոհրաձգային գումարտակները, համագործակցելով Ասկերանի ՊՇ-ի հետ, ճնշել են Կըզըլ, Քենգեռլի, Թալըշլար, Մահսուդլու, Թարնայուդ բնակավայրերի և 610 բարձունքի հակառակորդի կրակակետերը։ Մարտական գործողությունների կարճատև դադարից հետո Ադրբեջանը վերստին լայնամաշտաբ հարձակումներ է ձեռնարկել Արցախի Հանրապետության սահմանագծի երկու հիմնական՝ Ասկերանի և Մարտունու շրջանների ուղղություններով։ ԻՊՈՒ և ՊՇ ստորաբաժանումները, լուծելով հակառակորդի կրակակետերի ոչնչացման խնդիրը, ձեռնամուխ են եղել քաղաքում տեղակայված առավել խոշոր և Ստեփանակերտին անմիջականորեն սպառնացող ռազմակայանի վնասազերծմանը։
Հուլիսի 21-ին Վ. Սաֆարյանի և Ռ. Հակոբջանյանի գումարտակներից 30-ական մարտիկներ երկու կողմից գրոհելով՝ մտել են Կասումլու, Կարադաղլու և Փոլադլու գյուղերը։ Սայբալուի և հարակից կրակակետերը ոչնչացրել են Կենտրոնական ՊՇ-ի մարտիկները։ Հուլիսի 22-ին Ասկերանի ՊՇ-ի մարտիկները շարժվել են և երեք խմբի բաժանված՝ հասել են Աղդամի «Հաղթանակի հուշարձանին»։ Նույն օրը ժամը 17։00-ին Մարտունիի ՊՇ-ի մարտիկները գործողություններ են սկսել Նովրուզլու բնակավայրի ուղղությամբ, վերահսկողության տակ առել Իսմայիլբեյլին։ Մարտերը շարունակվել են Յուսուֆջանլուի տարածքում։ Նովրուզլու գյուղում ոչնչացվել է հակառակորդի թնդանոթը։ Երեկոյան հակառակորդը պայթեցրել է Նովրուզլու տանող կամուրջը և դադարեցրել Մարտունու ՊՇ-ի առաջխաղացումը այդ ուղղությամբ։ Վերջինիս մարտիկները վերադարձել են Մարզիլու գյուղի մոտակայքի իրենց նախկին դիրքերը։
Հուլիսի 23-ին արյունահեղ մարտեր են ծավալվել Աղդամի տարբեր հատվածներում։ Նահանջի ճանապարհին հակառակորդը պայթեցրել է արդյունաբերական կարևոր օբյեկտներ և բնակելի շենքեր։ 1-ին և 2-րդ գումարտակները շարժվել են քաղաքի հարավային մասով, 3-րդ գումարտակը՝ «Հաղթանակի հուշարձանի» մոտից դեպի կենտրոնական մզկիթի ուղղուըթյամբ։ Հարավ-արևելյան կողմից քաղաք են մտել Կենտրոնական և Մարտունու ՊՇ-ների ազատամարտիկները։ Հակառակորդը դիմադրել է հատկապես Բարդա թեքվող ճանապարհի շրջակայքում։ ՊԲ մյուս ստորաբաժանումների համագործակցությամբ հաղթահարվել է հակառակորդի դիմադրությունը։ Հայ ազատամարտիկները մարտանցումով մտել են Աթյեմազլի գյուղը, որտեղ Խանաբադի վաշտը խփել է մեկ տանկ։ 4-րդ և 5-րդ գումարտակներն առաջացել են Խըդըրլու-Կիյասլի գծով և Աթյեմազլիի մոտ հանդիպել Ասկերանի ՊՇ-ի մյուս ստորաբաժանումներին։ Հարավից Մարտունու ՊՇ-ի, հարավ-արևմուտքից Ասկերանի ՊՇ-ի, հյուսիս-արևմուտքից ՊԲ մյուս ստորաբաժանումների համաձայնեցված գործողություններն ավարտվել են հաղթանակով, և 1993 թվականի հուլիսի 23-ին Աղդամ քաղաքը հայկական կողմի վերահսկողության տակ է առնվել։
Աղդամի ռազմական գործողության արդյունքում վերացվել է Ստեփանակերտի, Ասկերանի և շրջակա գյուղերի վրա հեռահար հրանոթներից և հրետանային այլ միջոցներից հրետակոծությունների վտանգը։ Հակառակորդին հասցվել է ռազմական և բարոյահոգեբանական հարված։ Ռազմական հենակետի վնասազերծումով կաթվածահար է եղել Արցախի Հանրապետության արևելյան և հարավային սահմանների երկայնքով ադրբեջանական կենտրոնացված խմբավորումների գործողությունը և թիկունքային ապահովումը։ Ադրբեջանի ղեկավարությունը կրակի դադարեցման խնդրանքով հուլիսի 23-ին դիմել է Արցախի Հանրապետության իշխանություններին։ Արդյունքում երկուստեք պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել հուլիսի 25-ին ժամը 12։00-ից մինչև հուլիսի 28-ը դադարեցնել կրակը։ 1993 թվականի հուլիսի 28-ին Մարտակերտի և Միրբաշիրի սահմանագլխին հանդիպել են Արցախի և Ադրբեջանի ներկայացուցիչները և պայմանավորվել 7 օրով երկարաձգել հրադադարը, փոխանակել պատանդներին ու գերիներին։ Սակայն հաջորդ օրը ադրբեջանը հրաժարվել է իր ստանձնած պարտավորություններից։ Կրակը դադարեցվել է միայն 1994 թվականի կնքված զինադադարից հետո և հիմնականում պահպանվում է մինչ օրս։
Աղդամի ազատագրման ռազմագործողությունը 1993 թվականի հուլիսին տեղի ունեցած մարտական գործողություններից առավել նշանակալի և բեկումնային ռազմական գործողությունն էր։ 1993 թվականի հուլիսից Աղդամը հարակից գյուղերով հանդերձ գտնվում է Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի վերահսկողության ներքո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի ռազմական գործողություններ Կատեգորիա:Ճակատամարտեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմ
Սուրբ պայքարի եղբայրություն կամավորական ջոկատ
«Սուրբ պայքարի եղբայրություն» կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1989 թվականին Երևանում։ Ունեցել է շտաբ։ 1989-1994 թվականներին ջոկատը մասնակցել է Հայաստանի Հանրապետության Նոյեմբերյանի (Ոսկեպար, Բաղանիս), Իջևանի (Կիրանց, Բերքաբեր, Լալի), Գորիսի (Շուռնուխ) և Արցախի Հանրապետության Հադրութի (Տող, Ուխտաձոր, Հախալլու, Աղբուլաղ, Խրմնջուր, Պլեթանց, Սարինշեն, Ծամձոր, Մահմեդաձոր, Հողեր), Քարվաճառի (Յանշաղ, Օմարի լեռնանցք) ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Հ. Մարգարյանը, Տ. Հովհաննիսյանը։ Շտաբի պետի պաշտոնը զբաղեցրել է Տ. Հովհաննիսյանը։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Սնայֆեդլսկեդյուլի ազգային այգի
Սնայֆեդլսկեդյուլի ազգային այգի (Þjóðgarðurinn Snæfellsjökull), ազգային այգի, որը գտնվում է Իսլանդիայի Սնայպերֆեդլսնես թերակղզու արևմտյան եզրին (Վեստյուրլանդ տարածաշրջան)։ Անվանվել է համանուն սառցադաշտի՝ Սնայֆեդլսկեդյուլի պատվին, որը գտնվում է Սնայֆեդլ հրաբխի գագաթին։ Այգու մոտ լինելը Ռեյկյավիկից (մոտ 2 ժամ հեռավորության վրա) և գեղատեսիլ լանդշաֆտների բազմազանությունը այն դարձնում է Իսլանդիայի ամենաշատ այցելվող ազգային այգիներից մեկը ։
Ֆիզիկա-աշխարհագրական բնութագրեր
Ազգային այգին զբաղեցնում է 170 կմ² տարածք և գտնվում է Վեստյուրլանդ շրջանի Սնայպերֆեդլսնես թերակղզու արևմտյան ծայրին,Վեստյուրլանդի շրջանում, Հեդլիսանդյուր քաղաքի և Հեդլնար գյուղի միջև։ Այգու երկարությունը հյուսիսից հարավ կազմում է մոտ 25 կմ, լայնությունը՝ 3-7 կմ։ Արևելքում այգին մասամբ սահմանակցում է «jökulhálsleið» (№570) ճանապարհին, որը անցնում է Սնայֆեդլսնեսի լեռնանցքի միջով՝ Ստապից մինչև Օուլավսիկ քաղաք։
Ազգային այգում ներկայացված են երկրաբանական գոյացություններ, որոնք պատկանում են ինչպես վերջին սառցե շրջանին, այնպես էլ ավելի ժամանակակից շրջանին (վերջին 11000 տարին)։ Ազգային այգու բնապատկերում շատ նկատելի են Հավայան տիպի ժայթքումների ժամանակ գոյացած լավայի կտրած հոսքերը։ Ավելի քիչ տեսանելի են լավային հոսքերը, որոնք առաջացել են սառցե ժայթքումների ժամանակ։ Շատ լավային հոսքեր ծագում են սառցատակի հրաբխի ժայթքումներից ։
Պատմություն
Ազգային այգու ստեղծման պատմությունը բավական երկար ընթացք է ստացել։ Բնության պահպանության Կոնգրեսում 1972 թվականին առաջին անգամ որոշում է ընդունվել Սնայֆեդլսնեսի ծայրամասում ազգային այգի ստեղծելու մասին։ Այնուհետև այդ որոշումը բազմիցս հաստատվել է, բայց այգու ստեղծման իրական աշխատանքներին գործը չի հասել։ Միայն 1994 թվականից գործը տեղից շարժվեց և սկսվեցին այգու տարածքի պլանավորման և հողերի հատկացման նախնական աշխատանքները։ Գործընթացը բավականին դանդաղ էր ընթանում, սակայն, այնուամենայնիվ, 2001 թվականի հունիսի 28-ին «Սնայֆեդլսեկյուդուլի ազգային այգին» բացվեց ։
Բուսական և կենդանական աշխարհ
Այգու այս հատվածի հողը հրաբխային է և շատ ծակոտկեն, այդ պատճառով, ինչպես Իսլանդիայի լեռնային գոտում, որին երբեմն վերագրում են այս շրջանը, ջուրը արագ ներթափանցում է հողի մեջ։ Այնուամենայնիվ, որոշ վայրերում կարելի է գտնել շատ հարուստ և բազմազան բուսականություն՝ ավելի քան 80 տեսակի բարձրակարգ բույսեր։ Այս առատությունը պայմանավորված է նրանով, որ այգու լանդշաֆտները շատ բազմազան են՝ չոր լավային դաշտերն ու անապատները փոխարինվում են խոնավ ճեղքերով և քարանձավներով, խճաքարերը և ավազոտ լողափերը՝ ժայռերով, ավազաթմբերը՝ ջրիմուռներով։ Լավայի դաշտերը ծածկված են մամուռի հաստ շերտով և ունեն խոռոչներ և ճաքեր՝ խոնավասեր բույսերով։ Տափաստանների վրա տարածված են քարաքոսերի տարբեր տեսակներ՝ ուռենի, բևեռային ուռենի և հապալաս։ Ժայռերի մոտ հանդիպում է գաճաճ կեչի։ Ափերը և լողափերը հարուստ են ափամերձ բուսականությամբ ։
Այգու ենթակառուցվածքը
Սնայֆեդլսեկյուդլի ազգային այգին բաց է ամբողջ տարի։ Այգին կարող ենք հասնել Ուտնեսվեգուր (№574) ճանապարհով։ Ազգային պարկի գլխավոր գրասենյակը գտնվում է Հելիսանդյուրում, Մալարիֆի Հեդլնարում տեղակայված է այցելուների համար տեղեկատվական կենտրոն և ցուցահանդես։ Այգում կան մի քանի հանգստի գոտիներ։ Բազմաթիվ գծանշված արշավային և ձիավարության արահետներ հատում են այգին։ Նրանք հաճախ գնում են ձիավարության հին արահետներով, որոնք տարածաշրջանի միակ ճանապարհներն էին մինչև 20-րդ դարի սկիզբը։ Ազգային այգու պահպանությունը և երկու օգնականները պատասխանատու են այգու համար։ Ամռան ամիսներին հայտնվում են սեզոնային աշխատակիցներ, ովքեր հոգ են տանում Հելնարում գտնվող էքսպոզիցիայի և տեղեկատվական կենտրոնի մասին, զբոսաշրջիկների հետ զբոսնում են ազգային պարկում և այլն։ Ազգային այգու աշխատակազմը նաև վերահսկում է Բուդահրոինի վայրի բնության արգելավայրը, Ադնարստապիի լողափը և Հեդլնարի մոտ գտնվող Բաուրդարլյոիգ վայրի բնության արգելավայրը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսլանդիայի ազգային պարկեր
Պարտիզանի մայրը
«Պարտիզանի մայրը» («Мать партизана»), խորհրդային գեղանկարիչ Սերգեյ Վասիլևիչ Գերասիմովի նկարը, որն ստեղծվել է 1943-1950 թվականներին։ Պահվում է Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում։ Նկարն իրավամբ նկարչի ամենաուժեղ ստեղծագործություններից մեկն է և ռազմական ժամանակի ողջ խորհրդային արվեստի ամենադրամատիկ աշխատանքներից մեկը։
Նկարագրություն
Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելու պահին Սերգեյ Վասիլևիչ Գերասիմովն արդեն բավական հայտնի նկարիչ էր, նրա կտավների մեծ մասը նվիրված էին ռուսական գյուղի կյանքին, բացառություն չէր նաև «Պարտիզանի մայրը» կտավը, որը բացահայտում է պատերազմի տարիներին շարքային խորհրդային մարդու հերոսության թեման։ Կենտրոնական մասում պատկերված, գլուխը հպարտորեն բարձր կանգնած է պարտիզանի մայրը ։ Նկարիչն ասել է․ «Ես ուզում էի նրա կերպարում ցույց տալ բոլոր մայրերին, որոնք պատերազմի են ուղարկել իրենց որդիներին»։ Կնոջը չեն կարող վախեցնել գերմանացի զավթիչները։  Նրա թիկունքում հայրենի հողն է՝ պղծված թշնամիների կողմից և ողողված հարազատների արյամբ, սրբազան հայրենի հողը։ Ժողովրդական զայրույթի մեծ ուժը զգում են ֆաշիստները։ Ռուս կնոջ ֆոնին գերմանացի սպան խղճուկ է թվում ։ Թեթև և ուժեղ նա կանգնած է ծխագույն հրդեհի ֆոնի վրա։ Նրա դեմքը պահպանում է մեծ տառապանքի դաժան կնիքը, բայց դա  հպարտ, ուժեղ մարդու տառապանք է։  Ի հակադրություն մոր կերպարի՝  հանդես է գալիս հիտլերականի կերապարը՝ զուրկ վառ անհատական հատկանիշներից, առանձնանում են միայն ֆաշիստի ցածր ճակատը և ծանր կզակը, որոնք նրա կերպարին տալիս են որոշակի գազանային տեսք։ Մնացած կերպարները, ըստ հեղինակի մտահղացման, երկրորդական են և նկարված են միայն ընդհանուր գծերով ։
Թելման Խաչատրյան
Կենսագրություն
Թելման Խաչատրյանը, ծնվել է 1996 թվականին, մայիսի 8-ին։Սովորել է Երևանի Թատրոնի և Կինոյի Պետական Ինստիտուտում՝ Դերասանական Արվեստ բաժնում։ 2017թ.- 2018թ. Աշխատել է Armnews հեռուստանկերությունում որպես հաղորդավար, վարել է առավոտյան հաղորդում ուղիղ եթերում՝ «Առաջին Ծրագիր»։
Նկարահանվել է հետևյալ սերիալներում՝
«Անհասցե Ծնվածներ» կերպարի անուն Լեո
«Սարի Աղջիկ» կերպարի անուն Սարո
«Մեր Թաղի Տղերքը» կերպարի անուն Ռաֆ
Հասակ 1.84
Արտաքին հղումներ
Թելման Խաչատրյանի ինստագրամյան էջը ։
Կատեգորիա:Դերասաններ
Գարգառ (այլ կիրառումներ)
Գարգառ անվանումը կարող է վերաբերել.
Adobe Creative Suite
Նեռարում է իր մեջ.
Տարբերակների պատմություն
Adobe Creative Suite (CS1) առաջին տարբերակը թողարկվել է 2003 թվականի սեպտեմբերի 1-ին  ։ Իսկ Adobe Creative Suite 2 (CS2) 2005 թվականի ապրիլին     ։ Երկու տարբերակները մատչելի են երկու տեսակով`
Standart տարբերակը նեռարում է իր մեջ
Premium տարբերակում ավելացվել է
Adobe Creative Suite Production Studio (նախկինում Adobe Video Collection) ծրագրերի հավաքածու աուդիո և թվային վիդեոներ խմբագրելու համար։ Թողարկվել է միաժամանակ Adobe Creative Suite 2 (CS2) -ի հետ  ։ Մատչելի է 2 տարբերակով
Standart-ը` Premium-ը`
Adobe Creative Suite 5  թողարկվել է 2013 թվականի հունվարի 8-ին ։
Adobe Creative Suite 5.5 (կարճ` CS5.5), թողարկվել է 2011 թվականի ապրիլի 12-ին։ Մատչելի է 5 տարբերակով` Design Standard, Design Premium, Web Premium, Production Premium и Master Collection :
Վերջին տարբերակը` Adobe Creative Suite 6 (CS6), թողարկվել է 2012 թվականի մայիսի 7-ին   ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Adobe Creative Suite Կատեգորիա:Adobe ծրագրային ապահովումներ Կատեգորիա:Adobe Կատեգորիա:Adobe Systems Կատեգորիա:Ծրագրեր
Ակսել Վիտցել
Ստանդարդ
Լիեժական Ստանդարդի ակադեմիայի սանը, թիմում իր առաջին հանդիպումն անցկացրել է 2006 թվականի սեպտեմբերի 17-ին, 89-րդ րոպեին փոխարինման ելնելով Ստիվեն Դեֆուրի փոխարեն։ 2008/09 թվականին Վիտցելի դիպուկ իրացրած 11 մետրանոց հարվածը Ստանդարդին բերեց առաջնության հաղթողի տիտղոսը։
Բենֆիկա
2011 թվականի հուլիսի 13-ին Ակսել Վիտցելը պայմանագիր կնքեց Բենֆիկայի հետ։ Նա միանգամից ընդգրկվեց թիմի հիմնական կազմում և դարձավ անփոխարինելի ֆուտբոլիստ։ Պորտուգալիայի առաջնությունում 32 խաղում Ակսելը խփեց 3 գոլ։
Զենիթ
2012 թվականի սեպտեմբերի 3-ին տեղափոխվեց Զենիթ։ Պետերբուրգական թիմի կազմում իր առաջին հանդիպումն անցկացրեց սեպտեմբերի 14-ին Տերեկի հետ խաղում, որում իր թիմը պարտվեց 0։2 հաշվով։
Նոյեմբերի 30-ին Մոսկվայի Սպարտակի հետ խաղում Ակսելը խփեց իր առաջին գոլը և առաջին դուբլը։ Նա գոլ է հեղինակել նաև Եվրոպայի լիգայի 1/8 եզրափակչի հանդիպման ժամանակ, որը չբավականացրեց Զենիթին անցնել 1/4 եզրափակիչ։
Հավաքականի կարիերա
Հավաքականի մինչև 17 տարեկանների հետ մեկնել է 2006 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը։ 2008 թվականի մարտի 26-ին Մարոկկոյի հետ ընկերական խաղում անցկացրել է իր առաջին հանդիպումը և դարձել գոլի հեղինակ։ Մունդիալ 2014-ում բոլոր խաղերին մասնակցել է 90 րոպե։ Համարվում է հավաքականի առաջատար ֆուտբոլիստներից մեկը։
Գարգառ (գետ)
Գարգառ կամ Գերգերկա, գետ Հայաստանի Լոռու մարզում, Ձորագետի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Բազումի լեռնաշղթայի հյուսիսարևելյան լանջերից՝ 2300 մ բարձրությունից։ Երկարությունը 28 կմ է, ջրհավաք ավազանը՝ 129 կմ²։
Գետահովիտը վերին և միջին հոսանքներում V-աձև է, ստորինում՝ կիրճանման։ Սնումը խառն է, վարարումը՝ մարտ-հունիսին, որի ընթացքում ձևավորվում է տարեկան հոսքի 62%-ը։ Տարեկան միջին ծախսը 1, 14 մ3/վ է, առավելագույնը՝ 75 մ3/վ, հոսքը՝ 36 միլիոն մ3։ Ձմռանը սառցակալում է։
Գետահովիտն ունի ռեկրեացիոն նշանակություն։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով ։
Ըստ ՀՀ Շրջակա միջավայրի մոնոթորինգի և թափոնների ուսումնասիրության մասին Տեղեկագրի գետի ջրի որակը ակունքում գնահատվել  է «լավ» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի գետեր Կատեգորիա:Ձորագետ գետի վտակներ
Նեբրասկա
Ստուգաբանություն
«Նեբրասկա» բառը եկել է հնդկացիական սու ցեղ լեզվից` Ñí Brásge կամ Ní Btháska, որը նշանակում է` «Հարթ ջուր», և այն անվանվում է Փլաթ գետի անունով, որը հոսում է նահանգով։
Աշխարհագրություն
Նեբրասկան հյուսիսից սահմանակից է Հարավային Դակոտային, արևելքից՝ Այովային, հարավ-արևելքից՝ Միսսուրիին, Կանզասին՝ հարավից, Կոլորադոյին՝ հարավ-արևմուտքից, Վայոմինգին՝ արևմուտքից։ Ընդհանուր առմամբ նահանգը ունի 93 շրջան։ Նեբրասկան բաժանվում է երկու ժամային գոտիների։ Նահանգի տարածքով արևելքից դեպի արևմուտք հոսում են երեք խոշորագույն գետեր։ Նայոբրերան հոսում է նահանգի հյուսիսային մասում, Փլանթը և Ռեպաբլիկամ-Ռիվերը՝ հարավային մասով։
Ըստ աշխարհագրական դիրքի Նեբրասկան բաժանվում է երկու շրջանի`տափաստանների և հսկա հարթավայրերի։
Արևմտյան Նեբրասկայի մեծ մասը զբաղեցնում են հսկա հարթավայրերը, որն էլ իր հերթին բաժանվում է ենթատարածաշրջանների։ Նահանգի ամենաբարձր կետը`Պանորամա-Փոինթ լեռն է։ Բացարձակ բարձրությունը կազմում է 1 653 մետր։ Այն գտնվում է Նեբրասկայի արևմուտքում։
Կլիմա
Նեբրասկան բաժանվում է երկու կլիմայական գոտիների։ Նահանգի Արևելյան հատվածում կլիման մայրցամաքային է, իսկ արևմտյան մասում՝ չորային։ Ընդհանուր առմամբ Նեբրասկան բնութագրվում է ջերմաստիճանի սեզոնային տատանումներով և տեղումներով։ Այսինքն տաք ամառվա և ցուրտ ձմեռվա ջերմաստիճանները նահանգում գրեթե հավասար են։ Տարեկան միջին տեղումների քանակը արևելքից դեպի արևմուտք նվազում է, 800 մմ` հարավարևելյան մասում, իսկ արևմտյան մասում՝ 350 մմ։ Խոնավությունը զգալիորեն կրճատվել է։ Ձնակույտերը Նեբրասկա նահանգում շատ հաճախ են լինում, իսկ ձյան ծածկույթը հասնում է 65-ից 90 սմ-ի։ Նեբրասկայում ամենաբարձր ջերմաստիճանը գրանցվել է 48 °C (1936 թվականին), իսկ ամենացածր ջերմաստիճանը` -44 °C (12 փետրվարի 1899 թվականին)։
Նեբրասկայում գտնվում է, այսպես կոչված, Ալլեե տոռնադոն։ Ամռանը շատ հաճախ են լինում ամպրոպները, փոթորիկները և տոռնադոները։
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով Նեբրասկայում բնակչությունը կազմել է 1 826 341 մարդ։ Համեմատած 2000 թվականի մարդահամարի տվյալների հետ, բնակչությունը աճել է 85 000 մարդով (5%)։ Հիմնականում դա պայմանավորված է բնական աճով։ Բնակչության կենտրոնը հիմնականում բաշխված է Պոլկի շրջանում։
Նեբրասկայի ռասայական կազմում գերակշռում են սպիտակամորթները՝ 93,53 %: Աֆրոամերիկացիները կազմում են 4.48% հնդիկացիները՝ 1.32%, ասիացիները՝ 1.58%, հավայացիները՝ 0.11%: Սպիտակամորթները բաժանվել են հետևյալ կերպ` գերմանական ամերիկացիներ՝ 38.6%, իռլանդացիներ՝ 12.4%, անգլիացիներ՝ 9.6%, շվեդներ՝ 4.9%, չեխեր՝ 4.9%: Տոկոսային հարաբերությամբ Նեբրասկան ԱՄՆ-ում առաջին տեղում է՝ չեխական ծագմամբ ամերիկացիների թվով։
Թերսթոնի շրջանում հնդկացիները մեծամասնությու են կազմում։
Ուրբանիզացիա
Նեբրասկա նահանգի միայն 11 %-ը ունի ավելի քան 3000 բնակիչ։ Կան հարյուրավոր բնակավայրեր, որտեղ բնակչությունը պակաս է 1000 բնակչից։ Նեբրասկայում կա գյուղական բնակչության թվի էական նվազում, որը հանգեցնում է գյուղական շատ դպրոցների միավորմանը։
Նեբրասկայում բնակչության նվազումը ընկած է 1990 թ-ից 2000 թվականների միջև։
Կրոն
Ըստ կրոնի բնակչությունը բաժանվում է հետևյալ կերպ` քրիստոնյաներ՝ 90 %, իրենց չեն համարում որևէ կրոնի հետևորդ` 9%, այլ կրոններ 1%։ Քրիստոնեական բաշխումը՝ կաթոլիկներ (28 %), լյութերականներ (16 %), մեթոդիստներ (11 %), բապտիստներ (9 %), երիցականներ (4 %), այլ ուղղություններ (21 %), քրիստոնեական այլ համոզմունքներ (1 %)։
Օրենք և կառավարություն
Նեբրասկայի կառավարությունը գործում է Նեբրասկա նահանգի Սահմանադրության համաձայն, որն ընդունվել է 1875 թվականին։ Իշխանությունը բաժանված է երեք ճյուղերի` գործադիր, օրենսդիր և դատական։
Գործող իշխանություն
Գործադիր իշխանության ղեկավարը մարզպետն է (Pete Ricketts): Գործադիր իշխանության այլընտրանքային պաշտոնները ներառում են ` փոխնախագահը (ընտրվում է մարզպետի հետ միասին), գլխավոր դատախազը, պետական ​​քարտուղարը, պետական ​​գանձապետը և պետական ​​վերահսկիչը։ Բոլոր այդ անձինք ընտրվում են չորս տարի ժամկետով։