cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բարսելոնա ՖԱ
Օրհներգի տեքստ
Ակումբի օրհներգը ավանդաբար կատարում են Կամպ Նոուու, խաղից առաջ ֆուտբոլիստների խաղադաշտ մտնելու ժամանակ, խաղի վերջում և իհարկե եթե պատահաբար թիմը հաղթում է։
Ներկա կազմ
2022 թվականի դեկտեմբերի 12-ի դրությամբ
{{Ֆթ խաղացող|N°=14| {{ֆթ վերջ}}
Ֆինանսներ և կարողություն
Ակուբի համասեփանակատերերը համարվում են բոլոր նրա անդամները (այսպես կոչված socis, որը կատալոներեն նշանակում է «գործընկերներ»), որոնց թիվը 2010 թվականի տվյալներով կազմել է 170 հազար ։
2010 թվականին Deloitte ընկերությունը թվային հաշվարկ է անցկացրել, իմանալու համար թե որքան է կազմում «Բարսելոնայի» ֆինանսական կարողությունը։ Ակումբի արժեքությունը կազմեց շուրջ 442 միլիոն €, այսինք ակումբը 77 միլիոնով ավել էր վաստակել քան նախորդ մրցաշրջանում, որն էլ կազմեց ակումբի կարողության 58 %-ը ։ Աուդիտը փոխանցվեց ակումբի նոր ղեկավարության ձեռքը։ 2011 թվականին Բարսելոնայի ընդհանուր արժեքը կազմել է ավելի քան 483 միլիոն €, իսկ մաքուր արժեքը` 364 միլիոն € : Sporting Intelligence-ը աշխարհի տարբեր մարզաձևերի թոփ 14 ակումբների ֆինանսական կարողությունը հաշվարկելով, եկել է մեկ ընդհանուր հայտարարի, որով միջին տարեկան ամենաբարձր աշխատավարձը ստանում են Բարսելոնայի ֆուտբոլիստները - տարեկան 8,1 միլիոն եվրո ։
Արտաքին հղումներ
Բարսելոնա Կատեգորիա:1899 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:1899 հիմնադրումներ Իսպանիայում Կատեգորիա:ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի բարի կամքի դեսպաններ
Ռուսաստանի քաղաքների ցանկ
Սա Ռուսաստանի քաղաքների ցանկն է։ 2010 թվականի դրությամբ՝ Ռուսաստանում կան 1,110 քաղաքներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Քաղաքների ցանկեր ըստ երկրի Կատեգորիա:Ցանկեր:Ռուսաստան
Ուվարովո (գյուղ, Լենինյան շրջան)
Ուվարովո (Уварове, Qıyat), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Լենինյան շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բրանոե Պոլե, Կիյատ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Լենինյան շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սևերոմորսկ-3 (գյուղ, Սևերոմորսկ քաղաքային օկրուգ)
Սևերոմորսկ-3 (Североморск-3), գյուղ Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Սևերոմորսկ քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2608 մարդ։
Աստերոիդների ցանկ (208301-208400)
Աստերոիդների ցանկ (208201-208300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (208401-208500)
(6030) Զոլենսկի
(6030) Զոլենսկի (Zolensky), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 7-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,155823 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9713 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3403 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2047,7 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175807 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,31° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Atlantic Records
«Atlantic Records» (Atlantic Recording Corporation՝ «Ատլանտյան ձայնագրման կորպորացիա»), ամերիկյան ձայնագրման լեյբլ, պատկանում է Warner Music Group ընկերությանը։ Հիմնադրվել է 1947 թվականին Ախմետ Էրտեգյունի և Հերբ Աբրամսոնի կողմից։ Ի սկզբանե լեյբլը կենտրոնացած էր ջազ և Ռիթմ ընդ բլյուզի վրա։ 1950-ականների սկզբին Ախմետին միացան Ջերի Վեքսլերը, իսկ հետո Նեսուհի Էրտեգյունը։ 1950-ական թվականներին այնտեղ ձայնագրվող Ռութ Բրաունի մեծ համբավի պատճառով ընկերությունը ստացել է «Տուն, որը կառուցել է Ռութը» մականունը ։
1955 թվականից ի վեր Սուխին գլխավորել է ջազային ստորաբաժանումը, և նրա հաշվին կարևոր պայմանագրեր են կնքվել Չարլզ Մինգուսի և Ջոն Քոլտրեյնի հետ։ Ավելի ուշ այդ պաշտոնը զբաղեցրել է Ջոել Դորնը։ Չնայած նրան, որ ընկերությունը սկսել է որպես անկախ ձայնագրման լեյբլ, այն դարձել է հիմնական խաղացողներից մեկը՝ երաժշտական շուկայում 1960-ականներին այնպիսի համբավ գործընկերների հետ, ինչպիսիք են՝ Սոնին և Շերը։ Հիմնական մրցակիցների թվում էին Columbia Records-ը և RCA Records-ը։
2004 թվականին Atlantic-ը և նրա բարեկամ Elektra լեյբլը միավորվել են Atlantic Records Group-ում ։ Քրեյգ Քելլմանը Atlantic-ի նախագահն է։ Ահմեդ Էրտեգյունը մինչև իր մահը զբաղեցրել է հիմնադիր նախագահի պաշտոնը 2006 թվականի դեկտեմբերի 14-ին՝ 83 տարեկան հասակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ձայնագրման լեյբլներ Կատեգորիա:1947 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում
Ալեքսանդր Ալեքսանդրյան
Կենսագրություն
Ծնվել է Շուշիում, որտեղ ստացել է նախնական կրթությունը։ 1902 թվականին եղել է Գ. Սյունիի ժողովրդական գործիքների անսամբլի թառահարը, այնուհետև՝ ժողովրդական անսամբլների ղեկավարը։ 1921 թվականին տեղափոխվել է Երևան և աշխատել Երևանի քաղաքային աշխատավորական ակումբի ժողովրդական ինքնագործունեության բաժնում։ Այստեղ կազմակերպել է ժողովրդական գործիքների անսամբլ և սկսել համերգներ տալ։ 1930-1936 թվականներին աշխատել է Երևանի կոնսերվատորիայում, որպես արևելյան գործիքների ամբիոնի վարիչ, 1938 թվականից՝ Հայաստանի երգի-պարի անսամբլում որպես գործիքային խմբի ղեկավար ։
Մշակել է ժողովրդական մի շարք երգեր։ Երգեր՝
Պարեղանակներ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ թառահարներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ
Կոլումբիա շրջան (Օրեգոն)
Կոլումբիա շրջան (Columbia County), ԱՄՆ Օրեգոն նահանգի 36 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.702 կմ² է, բնակչությունը՝ 49.351 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սենտ Հելենս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1854 թ.։
Կատեգորիա:Օրեգոնի շրջաններ
Ռոբին Ուիլյամս
Ռոբին Մաքլոուրին Ուիլյամս (Robin McLaurin Williams, հուլիսի 21, 1951 - օգոստոսի 11, 2014 ), ամերիկացի դերասան և կատակերգու։
Ճանաչման արժանանալով ամերիկյան «Մորք և Մինդի» (Mork & Mindy) հեռուստասերիալից՝ Ուիլյամսը 1980 թվականից սկսած հանդես է եկել մի շարք ֆիլմերում։ 1997 թվականին նկարահանված «Խելացի Ուիլ Հանթինգ» ֆիլմի համար ստանում է Ամերիկյան կինոակադեմիայի մրցանակ՝ Օսկար լավագույն երկրորդ պլանի տղամարդու դերասան անվանակարգում։
Մյուս հայտնի ֆիլմերից են «Ջումանջի», «Միսսիս Դաութֆայեր», «Մոսկվան Հուդզոնի վրա», «Ֆլաբբեր» և այլն։
Մահ
2014 թվականի օգոստոսի 11-ին, ժամը 11։55 հանրահայտ դերասան Ռոբին Ուիլյամսին հայտնաբերել են մահացած իր տանը Հյուսիսային Կալիֆորնիայում. նա ինքնասպան էր եղել՝ կախվելով սեփական գոտու միջոցով, ձեռքին նաև հայտնաբերել էին կտրած վերք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Երկրորդ պլանի լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
Գրիգոր Կաֆայեցի
Գրիգոր Կաֆայեցի (ծննդյան և մահվան թվականները անհայտ են), XV-XVI դարերի հայ տաղասաց, գիտնական-երաժիշտ։
Կազմել և խմբագրել է ուշ միջնադարի համար բնութագրական մի գանձարան։ Որպես այդպիսին և որպես «մեծ րաբունապետ» հիշատակվում է 1561 թվականին վերաբերող մի գրչագիր հիշատակարանում։ Ձեռագրերում նրա անվամբ հանդիպում է մի տաղ՝ նվիրված 1488 թվականին չարաչար նահատակված Աստվածատուր Կաֆայեցու հիշատակին։
Կարոլինա Բոնապարտ
1800 թվականից Յոախիմ Մյուրատի կինը, 1808-1815 թվականներին Նեապոլի թագուհին։
Կենսագրություն
1793 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Ֆրանսիա։ 1797 թվականի ամռանը՝ իր քրոջ՝ Էլիզա Բոնապարտի մեղրամսի ժամանակ, Իտալիայում Կարոլինան ծանոթացել է իր եղբոր բանակի գեներալի՝ 30-ամյա Յոախիմ Մյուրատի հետ և սիրահարվել նրան։ 1798 թվականին նրան ուղարկել են Մադամ Կամպանի պանսիոն՝ կրթություն ստանալու համար, որտեղ ընկերացել է Հորտենզիա Բոգարնեի հետ ։
Նապոլեոնը չի համաձայնել, որ իր քույրը ամուսնանա Մյուրատի հետ՝ ցանկանալով նրան ամուսնացնել գեներալ Ժան Վիկտոր Մորոյի հետ, սակայն երկար հորդորումներից հետո ստիպված էր համաձայնել։ 1800 թվականի հունվարի 18-ին ամբողջ ընտանիքի ներկայությամբ կնքվել է ամուսնական պայմանագիր, իսկ հունվարի 20-ին Մորտֆոնտենում տեղի է ունեցել հարսանիք։ Սկզբում ամուսիններն ապրել էին Փարիզի Բրիոն հյուրանոցում, հետո շատ ժամանակ են անցկացրել նաև Միլանում։ 1805 թվականին Կարոլինան Նապոլեոնից ստացել Է Ելիսեյան պալատը գնելու թույլտվություն և գումար։ Ամուսնու հետ նա վերականգնել է պալատը՝ լցնելով այն արվեստի ստեղծագործություններով, և այնտեղ սրահ է բացել։ Կոմսուհի Աննա Պոտոցկայայի խոսքերով ․ Նապոլեոն Բոնապարտի սիրելի քույրը՝ փառասեր Կարոլինան, իշխանության է ձգտել ոչ պակաս, քան իր եղբայրը, և 1806 թվականին դարձել է Կլևրի և Բերգի մեծ դքսուհին, 1808 թվականին նշանակվել Նեապոլի թագուհի։ Կարոլինան օգնության համար իր մոտ է հրավիրել պետական գործիչներ Ժան-Անդոշ Յունոտին, Շառլ-Մորիս Թալեյրանին և Ժոզեֆ Ֆուշեին։
1810 թվականին Կարոլինան եղբոր ցանկությամբ մեկնել է Մյունխեն՝ հանդիպելու Նապոլեոնի հարսնացուի՝ Մարիա-Լուիզայի հետ, և նրան ուղեկցել Փարիզ։ Նապոլեոն Բոնապարտի որդու՝ Նապոլեոն II-ի լույս աշխարհ գալը խորտակել է Կարոլինայի երազանքներն այն մասին, որ նրա ավագ որդին՝ Նապոլեոն-Աքիլես Մյուրատը, կդառնա իր եղբոր ժառանգորդը։ 1813 թվականին՝ Ռուսաստանի դեմ պատերազմում Նապոլեոնի կրած պարտությունից հետո, Կարոլինան քաղաքական և «սիրային» դաշինք է կնքել Նապոլեոնի թշնամի Կլեմենս Մետեռնիխի հետ, որը հարյուր օր փորձել է Մյուրատների թիկունքում պահել գահը, սակայն ապարդյուն։ Նապոլեոնը վստահ էր, որ Մյուրատը հենց «կնոջ պատճառով է անցել թշնամու կողմը»։
1815 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Իտալիայի Կալաբրիա մարզում՝ Պիցոյում, Մյուրատին գնդակահարել են Ֆերդինանդ IV արքայի հրամանով։ Մյուրատ այրին՝ Կարոլինան, փախել է Ավստրիա։ Գրանցվելով կոմսուհի Լիպոնի անվան տակ՝ նա սկզբում բնակվել է Վիեննայի մոտ գտնվող Հայնբուրգ ամրոցում, ապա 1817 թվականից՝ Ֆրոսդորֆ կալվածքում։ 1824 թվականին նա բնակություն հաստատելու իրավունք է ստացել Տրիեստից ոչ հեռու՝ «Կամբո Մարցո» վիլլայում։ 1830 թվականին Լուի Ֆիլիպ I-ը Կարոլինային թույլ է տվել այցելել Ֆրանսիա ։
1831 թվականին Կարոլինան Ֆլորենցիայի Գրիֆոնի ապարանքում բնակություն հաստատելու թույլտվություն է ստացել, որտեղ, ըստ Կոմս Բուտուրլինի, ապրել է բաց տանը և իր շփման պարզությամբ և ջերմ բարեհամբույրությամբ վայելել համընդհանուր հարգանք և կապվածություն ։ Կարոլինա Բոնապարտը մահացել է 1839 թվականի մայիսին Ֆլորենցիայում և թաղվել Ամենայն Սրբերի եկեղեցում։ Նրա վախճանը համընդհանուր վիշտ է առաջացրել մի քաղաքում, որտեղ շատերը նրան ջերմորեն սիրել են։
Նունե Եսայան
Կրթություն
Ավարտելով միջնակարգ դպրոցը՝ 1986 թվականին ընդունվել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտ։ Զուգահեռ հաճախել է ժողովրդական երգերի սիրողական խումբ։ 1987 թվականին որոշել է փոխել մասնագիտական ուղղությունը և 1988 թվականին ընդունվել է Երևանի ջազային և էստրադային արվեստի պետական քոլեջ։
Առաջին ուսուցիչներն են եղել ջազային երգչուհի Տաթևիկ Հովհաննիսյանը և կոմպոզիտոր Արթուր Գրիգորյանը։ 1990 թվականին ավարտելով քոլեջը՝ ընդունվել է Կոնստանտին Օրբելյանի ղեկավարած Հայաստանի պետական էստրադային նվագախումբ որպես մեներգչուհի։ Մասնակցել է բազմաթիվ տեղական և միջազգային մրցույթների ու արժանացել պատվավոր մրցանակների։
1993-1995 թթ. երաժշտական գործունեություն է ծավալել Սիրիայում։
Թողարկել է ավելի քան 10 ձայնասկավառակ, նկարահանել է ավելի քան 20 տեսահոլովակ։ Մենահամերգներով հանդես է եկել Հայաստանում և արտասահմանյան բազմաթիվ երկրներում։ Երգացանկում գերակշիռ մաս են կազմում ժողովրդական երգերը ։
Հասարակական-քաղաքական գործունեություն
2013 թվականի ապրիլին ՀՀ կառավարության նիստում որոշում էր կայացվել Երևանի թիվ 53 դպրոցի երրորդ հարկաբաժնից 500 քմ տարածք անհատույց տրամադրել «Նունե Եսայան» բարեգործական հիմնադրամին։ 2019 թ. հոկտեմբերին այդ որոշումն ուժը կորցրած է ճանաչվել ։
2019 թ. դեկտեմբերին միացել է «Ի աջակցություն Ռոբերտ Քոչարյանի» ստորագրահավաքն իրականացնողներին։ Ի պատասխան քննադատություններին՝ նշել է. «Ես նախագահի համար եմ ստորագրել և լավ եմ արել» ։
Մրցանակներ, պարգևներ
2006 թվականին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նրան շնորհվել է ՀՀ վաստակավոր արտիստի կոչում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ Կատեգորիա:1969 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 5 ծնունդներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Հայ առաքելական քրիստոնյաներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ երգահաններ
Վիրկինո
Վիրկինո (Виркино), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 73 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Արարատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արարատի մարզի Արարատ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 26 հուշարձան (6 միավոր)։
|}
Բալոկա
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լիդիա Կուլիկովսկի
Լիդիա Կուլիկովսկի (Lidia Kulikovski, ), խորհրդային ժամանակաշրջանի և մոլդովացի գրադարանավար և մատենագետ։
Շուրջ 200 գիտական աշխատանքների հեղինակ, ղեկավարել է մոլդովացի գրողների, նկարիչների և գիտնականների մասին 25 գրքերի հրատարակումը ։ Մոլդովական ԽՍՀ-ի մշակույթի վաստակավոր գործիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1951 թվականի մարտի 8-ին Մոլդովական ԽՍՀ-ի Դրոկիևվյան շրջանի Նիկորեն գյուղում։
1973 թվականին ավարտել է Քիշնևի համալսարանի (այժմ Մոլդովայի պետական համալսարան) բանասիրության ֆակուլտետը (գրադարանային բաժինը)։ 2003 թվականին ստացել է մանակավարժական գիտությունների դոկտորի աստիճան, պաշտպանելով թեկնածուականը «Անհաջող վիճակում գտնվող մարդկանց համար գրադարանային սպասարկման էվոլյուցիան, ժողովրդավարացված համայնքի պայմաններում» („Evoluția serviciilor de bibliotecă pentru persoanele dezavantajate în contextul democratizării societății”) թեմայով։
Լիիվա (գյուղ, Մուստյալա շրջան)
Լիիվա (Liiva), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուստյալա շրջանում։
Լիդիա Կուլիկովսկի
Կենսագրություն
Համալասարանն ավարտելուց հետո աշխատել է Քիշնևի քաղաքային գրադարանի մասնաճյուղում, ավելի ուշ ղեկավարել է այն։ 1978-1982 թվականներին Լիդիա Կուլիկովսկին գլխավորել է Կենտրոնացված գրադարանային համակարգը Կահուլ քաղաքում։ 1983-1989 թվականներին ղեկավարել է «Achiziție și completare» ծառայությունը, որից հետո վերադարձել է հանրապետության մայրաքաղաք և դարձել է Հաշդեուի քաղաքային գրադարանի տնօրենը, այս պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 2013 թվականը։ Որպես Հաշդեուի գրադարանի ղեկավար, ընդլայնել է գրադարանի ցանցը․ ներգրավել է ռումինացի մասնագետների Քիշնևում ինը օժանդակ գրադարանների բացման օգնության համար, որոնք հիմնականում ռումինական գրականություն էին պարունակում․ իրագործել է էթնիկ մեծամասնության ծրագիրը, որը հանգեցրել է ռուսական, ուկրաինական, լեհական, բուլղարական, հրեական և գագաուզական գրականությամբ գրադարանների մասնաճյուղերի բացմանը։
Լիիվա (գյուղ, Մուստյալա շրջան)
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։
Լիդիա Կուլիկովսկի
Կենսագրություն
Լիդիա Կուլիկովսկին համարվում է մատենագիտության մի շարք հետազոտական ծրագրերի հեղինակ։ Ազգային մակարդակով համաձայնեցրել է որոշ հրեական ծրագրեր։ 2000-ից մինչև 2004 թվականների ժամանակահատվածում գլխավորել է Մոլդովայի Հանրաապետության գրադարանավարների ասոցացիան։ 2002 թվականին նա հիմնել է «Բիբլիոպոլիս» ամսագիրը, որը նվիրված էր գրադարանային գործին։ 1999 թվականից սկսած, որոշ ժամանակ եղել է «Մատենագիտական ամսագրի» գլխավոր խմբագրի տեղակալը։
Փորձի փոխանակման նպատակով այցելել է արտասահամանյան հայտնի գրադարաններ՝ Կոնգրեսի գրադարանը, Չինաստանի ազգային գրադարան, Պոմպիդու կենտրոնը, Դանիայի արքայական գրադարանը, ինչպես նաև Ֆինլանդիայի, Հունաստանի, Ռուսաստանի, Իսրայելի, Ռումինիայի, Ուկրաինայի և այլ երկրների քաղաքային գրադարաններ։
Լիիվա (գյուղ, Մուստյալա շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուստյալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Լիդիա Կուլիկովսկի
Կենսագրություն
Բացի գիտական գործունեությունից, Լիդիա Կուլիկովսկին համարվում է Մոլդովայի պետական համալսարանի պրոֆեսոր, աշխատում է գրադարանագիտության ամբիոնի լրագրության ֆակուլտետում, որտեղ դասախոսություններ է կարդում գրադարանային գործի, հասարակագիտական գրքերի, գրադարանների կառավարման մասին։
1987 թվականին արժանացել է «Մոլդովական ԽՍՀ-ի մշակույթի վաստակավոր գործիչ» կոչմանը, 1996 թվականին պարգևատրվել է մեդալով «Հասարակությանը մատուցվող ծառայությունների դիմաց» և 2010 թվականին «Աշխատանքայօին փառքի» շքանշանով ։ Համարվում է Եվրոպական «XXI դարի մենեջեր» մրցանակակիր (2011 թվական)։
Հղումներ
Lidia Kulikovski Կատեգորիա:Մատենագետներ Կատեգորիա:Գրադարանավարներ Կատեգորիա:Մոլդովական ԽՍՀ-ի մշակույթի վաստակավոր գործիչներ
Սևերիոսյաններ
Սևերիոսյաններ, քրիստոսաբանական վարդապետության հետևորդներ, որի հիմնադիրը Սևերիոս Անտիոքացին է (465–538) հակաքաղկեդոնական պայքարի ամենանշանավոր աստվածաբաններից մեկը։ 512–518 թվականներին եղել է Անտիոքի պատրիարքը։ Բյուզանդական կայսր Հուստինոս Առաջինի (518–527) օրոք, երբ վերսկսվել են հալածանքները Քաղկեդոնի ժողովը մերժողների դեմ, Սևերիոս Անտիոքացին 518 թվականին մի շարք հայտնի եպիսկոպոսների հետ աքսորվել է Ալեքսանդրիա։ Աքսորյալների մեջ էր նաև Հալիկառնասի Հուլիանոս եպիսկոպոսը, որի հետ Սևերիոս Անտիոքացին վեճի է բռնվում Տիրոջ մարմնի անապականության շուրջ։ Ըստ Սևերիոս Անտիոքացու՝ Տիրոջ մարմինն ապականացու է, կամ Հիսուս Քրիստոսը սովորական մարդկանց պես ակամա և հարկադրաբար է կրել մարդկային կրքերը։
Ապականության և անապականության եզրերն այդ վիճաբանության մեջ կիրառվում էին ոչ թե Տիրոջ մարմնի քայքայման կամ ոչ քայքայման իմաստով (բոլորն էլ համաձայն էին, որ Տիրոջ մարմինը ենթակա չէ մեղքի և քայքայման), այլ Փրկչի մարդկային ընդունակության ակամա և կամովի լինելու իմաստով։ Հարցն այն մասին էր, թե որքանով են Քրիստոսին բնորոշ մարդկային, այսպես կոչված անմեղ (անանգոսնելի, անպարսավելի) կրքերը տխրություն, երկյուղ, սով, ծարավ և այլն, որոնք դիտարկվում են որպես մեղքի հետևանքային վիճակներ։ Հայ եկեղեցին կտրականապես մերժել է Սևերիոս Անտիոքացու ապականության ուսմունքը։ 6-8-րդ դարերում ապականության հետևորդների դեմ սուր պայքար է ծավալվել, որը եզրափակվել է 726 թվականի Մանազկերտի եկեղեցական ժողովով։ Ըստ եկեղեցու հայրերի Քրիստոսը մարդկային կրքերը կրում է կամավորապես և ոչ «ի հարկէ», առանց բնության, բռնադատվածության։ Քրիստոսի երկրային կյանքը փրկական տնտեսություն է և զերծ պատահականություններից։ Քրիստոսը մեր փրկության համար կրել է բոլոր մարդկային տկարությունները և ազատորեն անցել մարդկային կրքերի միջով դատապարտելով մեղքը մարմնի մեջ և ազատելով մարդկանց մեղքի իշխանությունից։ Սևերիոս Անտիոքացու գործերը մեծ մասամբ պահպանվել են (125 ճառ, 400 նամակ), հիմնականում ասորերեն թարգմանություններով, սակայն ամբողջությամբ հրատարակված չեն։
Կատեգորիա:Քրիստոնեության պատմություն Կատեգորիա:Քրիստոնեական աղանդներ
Պետրովո (գյուղ, Լենինյան շրջան)
Պետրովո (Петрове, Petrovo), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Լենինյան շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պետրովո գյուղում բնակվում էր 88 մարդ։
Բարբասենա
Բարբասենա (Barbacena), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Կամպու դաս Վերտենտիս նահանգում։ Մտնում է Բարբասենա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 124 601 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 788,001 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 158,1 մարդ/կմ2։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1791 թվականի օգոստոսի 14-ին։
Աշխարհագրություն
Կլիման տարածքում լեռնային արևադարձային է։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1791 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կալի Ուչիս
Կարլի-Մարինա Լոաիզա (Karly-Marina Loaiza, ), մասնագիտորեն հայտնի որպես Կալի Ուչիս ամերիկացի երգչուհի և երգահան։ Թողարկել է իր դեբյուտային միքսթեյփը՝ Drunken Babble, 2012 թվականին, որին հաջորդել է իր դեբյուտային EP՝ Por Vida-ն, թողարկված 2015 թվականին։ 2018 թվականին Ուչիսը թողարկեց իր դեբյուտային « Isolation » ստուդիո ալբոմը, արժանանալով համատարած ճանաչման։ Ուչիսի երկրորդ ստուդիո ալբոմը և նրա առաջին իսպանալեզու նախագիծը՝ Sin Miedo (del Amor y Otros Demonios), թողարկվել է 2020 թվականին։ Ալբոմի« Telepatía » սինգլը դարձավ Ուչիսի առաջին սոլո հիթը ԱՄՆ Billboard Hot 100 -ում։ Արժանացել է «Գրեմմի» մրցանակի՝ « Լավագույն պարային ձայնագրություն » անվանակարգում՝ Kaytranada- ի «10%» սինգլի իր մասի համար։
Անձնական կյանք
Կարլի-Մարինա Լոաիզան ծնվել է 1994 թվականի հուլիսի 17-ին Վիրջինիա նահանգի Ալեքսանդրիա քաղաքում։ Նրա հայրը տեղափոխվել է Պերեյրա, Կոլումբիա, Միացյալ Նահանգներ, որտեղ ծանոթացել է Կարլիի մոր հետ 1990-ականների սկզբին։ Նրա մայրը երեխաներ ուներ նախորդ ամուսնությունից։ Լոաիզան նրանց միակ համատեղ զավակն է։ Նրա հայրը վերադարձել է Կոլումբիա, երբ Լոաիզան սովորում էր միջնակարգ դպրոցում, որպեսզի խնամի իր մորը, ով հիվանդացել էր։ Լոայզան ամռանը մնացել է Կոլումբիայում հոր և մորաքույրների հետ։ Մեծանալով ներգաղթյալների և բանվորների տանը՝ նրա տնային կյանքը հաճախ լցված էր ծանր ֆիզիկական աշխատանքով։
Ավագ դպրոցում Լոաիզան սովորել է դաշնամուր և սաքսոֆոն նվագե ։ Մասնակցել է ջազային խմբի, մինչև TC Williams ավագ դպրոցն ավարտելը (վերանվանվել է Ալեքսանդրիա քաղաքի ավագ դպրոց)։ Նա հաճախ էր բաց թողնում դասերը՝ լուսանկարչական լաբորատորիայում ժամանակ անցկացնելու, փորձարարական կարճամետրաժ ֆիլմեր նկարելու համար ։ Նրա հետաքրքրությունը լուսանկարչության նկատմամբ հանգեցրեց նրան, որ նա կատարեց միքսթեյփների ձևավորում ։ Դասերը հաճախ բաց թողնելը և իր ծնողների սահմանած տունը չլքելու ժամը խախտելը հանգեցրել է նրան, որ նրան տնից դուրս են հանել։ Այդ ընթացքում նա ապրել է իր մեքենայում և երգեր է գրել իր ստեղնաշարի վրա, որոնք հետագայում հանդես եկան իր lo-fi միքսթեյփի տեսքով՝ Drunken Babble։ Նա նաև գրել է պոեզիա, երգեր և երաժշտություն, բայց ի սկզբանե մտադրություն չի ունեցել երգելու՝ ավելի շատ հետաքրքրված լինելով ֆիլմերի բեմադրությամբ, քան ուշադրության կենտրոնում լինելով։ «Կալի Ուչիս» մականունը նրան տվել է հայրը։
Լոաիզան բացահայտ բիսեքսուալ է։
2012–2016 թթ. Drunken Babble և Por Vida
2015 թվականի փետրվարին Ուչիսը թողարկեց իր դեբյուտային EP Por Vida-ն իր պաշտոնական կայքում, իսկ ավելի ուշ՝ iTunes-ում։ Նախագիծը ներառում էր տարբեր երաժիշտների աշխատաքներ, այդ թվում՝ Diplo, Tyler, the Creator, Kaytranada և BadBadNotGood ։ Նա սկսեց իր առաջին շրջագայությունը 2015 թվականի հոկտեմբերին՝ Leon Bridges- ի հետ՝ հյուրախաղերով Միացյալ Նահանգներով և Կանադայի որոշ մասերով ։
2017–2018. Isolation
2017 թվականի ապրիլին թողարկվեց Gorillaz-ի հինգերորդ ստուդիո ալբոմը՝ Humanz- ը, ներառյալ երգեր, որոնցում ընդգրկված էր Ուչիսը, մասնավորապես՝ «She's My Collar» և բոնուսային թրեք՝ «Ticker Tape»-ը ։ Հաջորդ ամիս Ուչիսը թողարկեց «Tyrant»՝ անգլիացի երգչուհի Ջորջա Սմիթի մասնակցությամբ, որպես իր գալիք դեբյուտային ստուդիո ալբոմի գլխավոր սինգլ։ 2017 թվականի հունիսին նա հայտարարեց իր առաջին գլխավոր շրջագայության մասին, մասնավորապես՝ հյուսիսամերիկյան շրջագայության։ Շրջագայությունը տեղի ունեցավ 2017 թվականի օգոստոսից մինչև հոկտեմբեր, մեկնարկելով Սան Ֆրանցիսկոյի Outside Lands երաժշտության և արվեստի փառատոնում, կանգ առնելով Փոփ Մոնրեալի երաժշտական փառատոնում։ Այնուհետև Ուչիսը 2017 թվականի օգոստոսի 25-ին  թողարկեց «Nuestro Planeta»-ն՝ Ռեյկոնի մասնակցությամբ, որպես ալբոմի երկրորդ սինգլ։  2017 թվականի հոկտեմբերին Ուչիսը առաջադրվել է «Լատինական Գրեմմի» մրցանակի ՝ տարվա ձայնագրության համար, «El Ratico» երգով՝ նրա համագործակցությունը կոլումբիացի երաժիշտ Juanes-ի հետ ։ Նա նաև առաջադրվել է Գրեմմի մրցանակի լավագույն R&amp;B կատարման համար 60-րդ ամենամյա Գրեմմի մրցանակաբաշխության ժամանակ « Get You » երգով, որը նրա համագործակցությունն է կանադացի երգիչ Դանիել Կեսարի հետ ։
Ուչիսը 2018 թվականի հունվարի 15-ից մինչև փետրվարի 16-ը ներկա է գտնվել Լանա Դել Ռեյի  համաշխարհային շրջագայությանը՝ LA to the Moon Tour-ի հյուսիսամերիկյան տարածաշրջանում ։ «After the Storm » թրեքը, որին մասնակցում են Tyler, the Creator և Bootsy Collins -ը , 2018 թվականի հունվարին թողարկվել է որպես երրորդ սինգլ, որին հաջորդել է Isolation-ի թողաչկման հայտարարությունը 2018 թվականի մարտին, որը տեղի է ունեցել Ուչիսի՝ The Tonight Show-ում ելույթ ունենալու ժամանակ ։ Isolation-ը ամբողջ աշխարհում պաշտոնապես թողարկվել է 2018 թվականի ապրիլի 6-ին  ։ Այն արժանացել  քննադատների լայն արձագանքին։
2019–ներկա. To Feel Alive and Sin Miedo (del Amor y Otros Demonios)
2019 թվականի հունիսին Ուչիսը համագործակցեց ամերիկյան R&B խումբ Free Nationals-ի և ամերիկացի ռեփեր Mac Miller-ի հետ «Time» սինգլի վրա, որը Miller-ի առաջին պաշտոնական հետմահու թողարկումն էր 2018 թվականի սեպտեմբերի 7-ին նրա մահից հետո։ 2019 թվականի դեկտեմբերին Ուչիսը թողարկեց « Solita »-ն , որն ի սկզբանե ծրագրվում էր լինել իր երկրորդ ստուդիո ալբոմի առաջատար սինգլը, սակայն այն հետագայում դուրս մնաց վերջնական թրեքների ցանկից։ Այնուամենայնիվ, երգը որպես բոնուս ներառվեց ալբոմի վինիլային թողարկման մեջ։ 2019 թվականի դեկտեմբերի 9-ին Կալի Ուչիսը նկարահանվել է կանադացի պրոդյուսեր Kaytranada- ի «10%» սինգլում, որը վերցված է նրա<i id="mwsA">Bubba</i> ալբոմից։ Երգը ստացավ Գրեմմի մրցանակ լավագույն պարային ձայնագրության համար 63-րդ ամենամյա Գրեմմի մրցանակաբաշխության ժամանակ։ Հետագայում Ուչիսը նկարահանվեց Little Dragon-ի 6-րդ ստուդիական ալբոմում՝ « New Me, Same Us » «Արդյո՞ք տխուր ես զգում» երգի ռեմիքսի համար։ 2020 թվականի ապրիլի 24-ին Ուչիսը թողարկեց ընդլայնված EP , որը վերնագրված էր To Feel Alive :  EP-ն ամբողջությամբ  ձայնագրվել է մեկուսացման ժամանակ, COVID-19 համաճարակի պատճառով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Interscope Records-ի արտիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Խեժափիճի եվրոպական
Նկարագրություն
Խոշոր ծառեր են՝ 30-50 մ բարձրությամբ և 80-150 սմ բնի տրամագծով։ Աճում են չափազանց արագ։ Փշատերևները ունեն 10-40 մմ երկարություն և 0,6-1,6 մմ լայնություն, բաց կանաչավուն են, հաճախ կապտավուն երանգով, կարճացած ընձյուղների վրա դասավորված են 20-40-ական փնջերով։ Կոները ձվաձև են կամ երկարավուն-ձվաձև, 20-60 մմ երկարությամբ, գորշավուն, կազմված 6-8 շարքերով, դասավորված 45-70 թեփուկներից։ Սերմնային թեփուկները թեթևակի կերպով դեպի դուրս են փքված, մեջքի կողմում ունեն երկայնակի շերտեր, ամբողջական են, ալիքաեզր, մերկ կամ թեթևակիորեն պատած մազմզուկներով։ Ծածկող թեփուկները օվալաձև են, երկար, սուր ծայրերով, որոնք դուրս են գալիս սերմնային թեփուկի սահմաններից։
Տարածվածություն
Տարածված է Ալպերում և Կարպատյան լեռներում։ Աճում է հիմնականում 1000-2500 մ բարձրության վրա, գլխավորապես լավ լուսավորված, նոսր տնկարկներում։ Ապրում է մինչև 500 տարի։ Արմատային համակարգը առանցքային է՝ խորը գնացող։ Հաճախ տուժում է ուշ գարնանային ցրտահարություններից, ինչպես նաև վնասատուներից և հիվանդություններից։ Վատ է տանում հողի ճահճացումը։ Չափազանց լուսասեր է։ Հողի նկատմամբ պահանջկոտ չէ։ Լավ է դիմանում քաղաքի յուրահատուկ պայմաններին և հատկապես ծխին ու գազին։ Երևանում հանդիպում է ընդամենը մի քանի օրինակ, ընդ որում ամենախոշորը 28 տարեկան հասակում ունի 3 մ բարձրություն՝ 15 սմ բնի տրամագիծ։ Աճը խիստ ճնշված է։
Կիրառություն
Էկոլոգիական խումբը՝ V: Խորհուրդ է տրվում լայնորեն փորձարկել մեր հանրապետության պայմաններում։ Մշակության հավանական շրջանները՝ 7, 9-10, 19-20 :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սոճազգիներ Կատեգորիա:Լիտվայի բուսական աշխարհ
Տարտուի ռուս-էստոնական պայմանագիր
Տարտուի հաշտության պայմանագիր կամ պարզապես Տարտուի պայմանագիր (Tartu rahu), նորաստեղծ Էստոնական հանրապետության և Բոլշևիկյան Ռուսաստանի միջև 1920 թվականի փետրվարի 2-ին կնքված խաղաղության պայմանագիր, որն անուղղակիորեն ազդարարել է Էստոնիայի անկախության պատերազմի ավարտը։ Պայմանագրի առանձին կետով նշվում էր, որ «Ռուսաստանն անվերապահորեն ճանաչում է Էստոնիայի անկախությունը և հրաժարվում Էստոնիայի նկատմամբ իր բոլոր իրավունքներից»։
Տարտուի պայմանագրով փաստացիորեն Էստոնիան Ռուսաստանի կողմից ստանում էր «դե յուրե» ճանաչում։ 1920 թվականի մարտի 30-ին Ռուսաստանի մայրաքաղաք Մոսկվայում հրավիրվում են նոր բանակցություններ, որի ժամանակ որոշ պայմանագրային դրույթներ վերանայվում են։ 1922 թվականի հուլիսի 12-ին Տարտուի համաձայնագիրը ներառվել է Ազգերի լիգայի պայմանագրերի ցանկում ։
Պատմություն
Էստոնիան 1710 թվականից ի վեր ունեցել է կայսերական Ռուսաստանի առանձին վարչատարածքային միավորի կարգավիճակ, իսկ նախկինում՝ ներառվել մի շարք պետությունների և պետական միավորումների կազմի մեջ ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի բռնկումից հետո Ռուսաստանում տեղի են ունենում դարակազմիկ փոփոխություններ, մասնավորապես՝ հեղափոխության հաղթանակից հետո իշխանության գլուխ են անցնում բոլշևիկները։ Ռուսաստանը որդեգրում է նոր քաղաքական գաղափարախոսություն, իսկ ռուսական բանակի մասնակցությունը պատերազմական գործողություններին հակոտնյա էր այդ արժեհամակարգերին։ Ռազմաքաղաքական նման խառնակ պայմաններում Ռուսաստանում սկսվում են ներքին երկպառակտչություններ, որոք վերաճում են քաղաքացիական պատերազմի։
Մասնավորապես՝ մեծ ծավալների էր հասնում սեպարատիզմը (անջատողականությունը), որը ընդգծուն կերպով արտահայտված էր բալթյան ժողովուրդների շրջանում։ Այսպիսով, դուրս գալով պատերազմական գործողություններից՝ ռուսական կառավարությունը ստիպված է լինում հաշտություն կնքել պատերազմող մյուս կողմերի հետ։ 1918 թվականի մարտի 3-ին կնքվում է Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիրը, որը խայտառակ պայմաններ էր թելադրում ռուսական կողմին և անորոշություն մտցնում Էստոնիայի, Լիտվայի և Լատվիայի պատկանելիության հարցում ։ Սակայն, էստոնացիները ապավինում են սեփական ուժերին և հաղթանակում՝ անկախության համար մղվող ազգային-ազատագրական պայքարում։ Անկախության վերականգնումից հետո Դորպատ քաղաքի անվանումը վերադարձվում է իր նախկին ձևին և կոչվում Տարտու։
Պայմանագրային դրույթներ
Ըստ Տարտուում կնքված ռուս-էստոնական հաշտության պայմանագրի՝
Պայմանագրի նշանակություն
Տարտուի խաղաղության պայմանագիրն ինքնին համարվում է «Էստոնիայի հանրապետության ծննդյան վկայականը», քանի որ հենց այս իրավական փաստաթղթով էլ ինքնահռչակ երկիրը առաջին անգամ դե յուրե ճանաչում էր ստանում մեկ այլ պետության կողմից ։ Պայմանագիրը կարևոր նշանակություն է ունենում նաև դիվանագիտորեն մեկուսացած Ռուսաստանի համար։ Մասնավորապես՝ Վլադիմիր Լենինի խոսքերով այս պայմանագրով նշանավորվում է «ռուսների անզգուգական հաղթանակը՝ արևմտյան իմպերիալիզմի նկատմամբ»։
Հաջորդիվ
Այնուամենայնիվ, Խորհրդային Ռուսաստանը ամբողջական կերպով չի ստանձնում իր պայմանագրային պարտավորությունները և խախտում է բազմաթիվ կետեր ու անցումային դրույթներ։ Մասնավորապես՝ ռուսները հրաժարվում են Դորպատի համալսարանի թանգարանագիտական հավաքածուները Վորոնեժից վերադարձնել հայրենի քաղաք ։
Ավելի ուշ՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում նախապատվություն տալով Նացիստական Գերմանիայի կայսերապաշտական նկրտումներին՝ բոլշևիկյան կառավարությունն առաջնորդվում է Մոլոտով-Ռիբենտրոպի պակտով և ներխուժում Մերձբալթիկա։ Հարկ է նշել, որ նույնիսկ ռուս-էստոնական մերօրյա սահմանը չի համապատասխանում Տարտուի պայմանագրին, քանզի նախկինում Էստոնիայի մաս կազմած և էստոնացիներով բնակեցված մի շարք տարածքներ շարունակում են մնալ ռուսական վերահսկողության ներքո ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնիայի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի պայմանագրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խաղաղության պայմանագրեր
Ֆինլանդիայի ազգային արխիվ
Ֆինլանդիայի ազգային արխիվ (Kansallisarkisto, Riksarkivet i Finland, անգլերեն լեզվով անվանումը միայն հոգնակի թվով է` The National Archives of Finland), պետական իշխանության մարմին, մինչև 1994 թվականը՝ Պետական արխիվ, մինչև 2017 թվական յոթ գավառական արխիվների հետ միասին ստեղծվել է Ֆինլանդիայի պետական արխիվային ծառայությունը։ Ազգային արխիվը գտնվում է Ֆինլանդիայի կրթության և մշակույթի նախարարության ենթակայության ներքո։
Ազգային արխիվը համարվում է գերբագիտության (հերալդիկայի) խորհրդատվական մարմին։ Այն հաստատում է պետության, տեղական ինքնակառավարման մարմինների և եկեղեցիների զինանիշագիտական խորհրդանիշները, գերատեսչությունների կնիքները և  նավերի ու զորամասերի դրոշները։ Ազգային արխիվի գրադարանը համարվում է արխիվային գործի զինանիշագիտության և կնքագիտության մասնագիտացված գրադարան։
Կառուցվածք
Ազգային արխիվի ղեկավարը համարվում է գլխավոր տնօրենը, որն ունի պետական արխիվագետի կոչում։ Գլխավոր  տնօրենի օգնականներն են խորհրդականները և գործադիր տնօրենը։ Արխիվի կառուցվածքի մեջ են մտնում փաստաթղթերի դասակարգման և պահպանման բաժինը, գիտատեղեկատվական բաժինը, գիտահետազոտական և մշակումների բաժինը և գործունեության ապահովման բաժինը։ Ազգային արխիվում աշխատում է 240 մարդ։ Ազգային արխիվի մասնաճյուղեր կան Հելսինկի, Վաասա, Ինարի (Սամյան արխիվ), Իոենսուու, Միկկելի, Օուլու, Տուրկու, Հյամեենլինա և Յուվյասկուլյա քաղաքներում։ Գերատեսչության վարչական կառավարումն իրականացվում է Հելսինկիում՝ Ռաուհանկատու 17 հասցեում գտնվող գլխավոր շենքում։
Փաստաթղթերի դասակարգման և պահպանման բաժինը ընդունում, ձեռք է բերում և տեղակայում ֆոնդերը, ստուգում դրանց մատչելիությունն ու պահպանվածությունը։ Բաժնի խնդիրների մեջ են մտնում նաև պետական կառավարման մարմինների արխիվների տեղակայումը, մասնավոր արխիվների ձեռքբերումը, փաստաթղթերի թվայնացումը, ազգային էլեկտրոնային գրադարանում արխիվային ոլորտի աշխատանքի վերականգնումը և համակարգումը։ Պարզ ասած, բաժինը հոգ է տանում, որ մշտական պահպանման տակ գտնվող փաստաթղթերն իսկապես պահպանված լինեն։
Գիտատեղեկատվական բաժինը հոգ է տանում քաղաքացիներին օգտագործման համար արխիվային փաստաթղթերի տրամադրման մասին։ Բաժնի խնդիրներից է նաև պետական արխիվային ծառայության և փաստագրական մշակութային ժառանգության գործունեության վերաբերյալ տեղեկատվության տարածումը։ Բաժինը ապահովում է ընթերցասրահների և պահոցների փաստաթղթերի միջարխիվային առաքման աշխատանքը, մատուցում է թեմատիկ և սոցիալ-իրավական հարցումների, արխիվային մանկավարժության և գրադարանային գործունեության ծառայություններ։
Գիտական հետազոտությունների և մշակման բաժինը նպաստում է գիտական հանրության հետ համագործակցությանը և պատասխանատու է արխիվի գիտահետազոտական աշխատանքների համար։ Բաժնի խնդիրներից են նաև պետական մարմիններում փաստաթղթաշրջանառության  էլեկտրոնային կառավարումը, հայրենական և արտասահմանյան գիտահետազոտական և արխիվային համագործակցությունը, հրատարակչական գործունեությունը, նորմատիվային փաստաթղթերի ստեղծումը, ստուգումների և դասընթացների կազմակերպումը, «VAPA» էլեկտրոնային փաստաթղթերի ստացման և սպասարկման համակարգի ներդրումը։
Գործունեության ապահովման բաժինը պատասխանատու է պլանավորման և վերահսկողության համար և աջակցություն է տրամադրում արխիվի բոլոր ստորաբաժանումներին։ Բաժնի խնդիրները ներառում են գործունեության ռազմավարական պլանավորում, արդյունավետ կառավարում, կադրային և ֆինանսական աջակցություն, տեղեկատվական և տեխնիկական աջակցություն, իրավական աջակցություն և միջազգային գործունեություն։
2012 թվականի փետրվարից Սաամական արխիվը (Ինարի) հանդիսանում էր Ֆինլանդիայի ազգային արխիվի կառուցվածքային ստորաբաժանում, որի խնդիրն է աջակցել և խթանել սաամական թեմաների վերաբերյալ գիտական հետազոտություններին, ինչպես նաև ամրապնդել և մեծացնել սաամների և սաամական մշակույթի մասին պատմական գիտելիքները։
2017 թվականի հունվարից ուժի մեջ է մտել Ֆինլանդիայի ազգային արխիվի մասին օրենքը (1145/2016), որը համախմբեց երկրում գոյություն ունեցող արխիվային համակարգը, ընդլայնելով ազգային արխիվի լիազորությունները` էլեկտրոնային փաստաթղթաշրջանառության կառավարման, մշակման և պահպանման սկզբունքների վերաբերյալ` պետական մարմիններից մշտական պահման համար ընդունվելուց հետո թղթային լրատվամիջոցների ոչնչացումը, եթե կա էլեկտրոնային փաստաթուղթ կամ փաստաթուղթը ներկայացված է էլեկտրոնային ձևով։ Այլ պետական մարմինների կամ կազմակերպությունների կողմից վարվող էլեկտրոնային գրանցամատյանների և նրանց կողմից Ազգային արխիվին մշտական պահպանության հանձնվող տեղեկատվական տվյալների մշակումը իրականացվում է գործող օրենքներով ու ենթաօրենսդրական ակտերով։
Շինություններ
Սիլտավուորենրանտի մասնաճյուղում գործում է փաստաթղթերի թվայնացման կենտրոն։ Հելսինկիում Ազգային արխիվն իր տրամադրության տակ ունի չորս մասնաշենք և շինություններ 128 կիլոմետր երկարությամբ դարակաշարերով` փաստաթղթերի պահպանման համար։ Երկու ընթերցասրահ ունեցող հիմնական մասնաշենքը գտնվում է Ռաուհանկատու (Rauhankatu 17) փողոցի վրա։ Հալլիտուսկատուի (Hallituskatu 3) մասնաճյուղն ունի մեկ ընթերցասրահ, Սիլտավուորենրանտի (Siltavuorenranta 16) և Սյորնյայնենի (Työpajankatu 6) մասնաճյուղերում հաճախորդների չեն սպասարկում։ Հետազոտողների աշխատանքը հիմնականում կազմակերպվում է գլխավոր մասնաշենքում և Հալլիտուսկատուի մասնաճյուղում։
Պատմական տեղեկանք
Ազգային արխիվի մեկնակետը եղել է Սենատի արխիվի հիմնադրումը 1816 թվականին։ Առաջին ֆոնդերը ստացվեցին Ստոկհոլմից, որտեղ պահվում էին Ֆինլանդիային վերաբերող փաստաթղթեր, որոնք, համաձայն Ֆրիդրիխսհամի հաշտության պայմանագրի դրույթների համաձայն, պետք է փոխանցվեին Ֆինլանդիային։ Սկզբում արխիվը ծառայում էր միայն վարչական նպատակներով։ Սենատի արխիվը այցելուների համար բացվեց 1859 թվականին։ Սենատի արխիվի անվանումը 1869 թվականին փոխվեց Պետական արխիվ, իսկ 1994 թվականից այն կոչվեց Ֆինլանդիայի ազգային արխիվ։ 2008 թվականին ռազմական արխիվը և Պետխորհրդի արխիվը մտան Ազգային արխիվի կազմի մեջ։ 2017 թվականի հունվարի 1-ից Ֆինլանդիայի պետական արխիվային ծառայության կառուցվածքը փոխվեց։ Հիմնական կառուցվածքային փոփոխությունը վերաբերում էր նահանգային արխիվային համակարգի վերացմանը։ Ֆինլանդիայի ազգային արխիվը և նահանգային յոթ արխիվները միավորվեցին մեկ պետական կառավարման մարմնում՝ Ազգային արխիվում։
Արխիվագետներ և պետական արխիվների տնօրեններ
Պետական արխիվագետի պաշտոնի անվանումը 1992 թվականին փոխվեց և կոչվեց Պետական արխիվային ծառայության գլխավոր տնօրեն։ Տնօրենի պաշտոնը դեռ ներառում է պետական արխիվագետի պատվավոր կոչում ։ Նախկինում պետական արխիվագետն ուներ պրոֆեսորի կոչում ։
Ազգային արխիվի գլխավոր շենքի պատմության ժամանակաշրջանները
Ազգային արխիվի շենքը կառուցվել է նեոկլասսիցիզմի  ոճով։ Արխիվն ի սկզբանե գործում էր Սենատի շենքում (այժմ Պետխորհրդի շենք), որտեղից 1890 թվականին տեղափոխվեց իր սեփական շենքը՝ Ռաուհանկատուի վրա։ Առաջին անգամ ամբողջ Սկանդինավիայում և Ռուսական կայսրությունում շենքը կառուցվել էր որպես արխիվային շենք։ Շենքը նախագծել էր Գուստավ Նյուստրյոմը, որի վրա մեծ ազդեցություն  էին թողել մի քանի տասնամյակ առաջ կառուցված Բրիտանական թանգարանի գրադարանի և Ֆրանսիայի ազգային գրադարանի շենքերը։ Շենքում նորամուծություն էին չհրկիզվող չուգունի կառույցներն ու խցիկները, որոնք միմյանցից առանձնացված էին հակահրդեհային պատերով, որոնց միջև տեղակայված էին ավտոմատացված փակվող դռներ։ Հետագայում կասկածի տակ դրվեց չուգունի միջնապատերի հակահրդեհային անվտանգությունը  և 1950-ականներին դրանք փոխարինվեցին բետոնե միջնապատերով։ Թուջե կառույցները մինչ այժմ պահպանվել են արխիվի հին ընթերցասրահում։
Գլխավոր մասնաշենքի ճակատային մասում հիմնականում օգտագործվել է ապակի, քանի որ շենքում արհեստական լուսավորություն չի եղել մինչև 1909 թվականը։ Ամբողջ լույսը գալիս էր պատուհաններից և չուգունե ցանցերի միջով թափանցում ամբողջ շենքը։ Պատերազմի ընթացքում Ֆինլանդիայի բանկի բակում ընկավ խորհրդային ավիառումբ, որի արդյունքում պատուհանների մեծ մասը ջարդվեց։
Ազգային արխիվի շենքը երեք անգամ ընդլայնվել է։ 1928 թվականին ավարտվեց Սնելլմաննինկատու փողոցում գտնվող մասնաշենքի կառուցումը։ Աշխատանքներն իրականացվել են Մագնուս Շջերֆբեկի նախագծով։ 1950-ականներին ժայռի մեջ փորելու միջոցով պատրաստվեց փաստաթղթերի ներժայռային պահպանման պահեստարան։ Վերջին ընդլայնումն ավարտվում  է 1972 թվականին։ Այն ներառում էր նոր ընթերցասրահ, նախասրահ, Café Hausen սրճարան և լրացուցիչ պահեստային մասնաշենք, որը նախագծվել է ճարտարապետ Օլոֆ Հանսոնի կողմից։
2000 թվականին Ազգային արխիվի աստիճաններին հայտնվեց Յուրկի Սիուկոնենի (Jyrki Siukonen) «Իմաստուն մուկը» (Viisas hiiri) քանդակը։ Աշխատանքը «Մշակույթի տարվա» շրջանակներում իրականացված «Կանգ առ և տես» շարքի 9 նախագծերից մեկի արդյունքն էր։
Ազգային արխիվում պահվող փաստաթղթերի օրինակներ
Ազգային արխիվի ամենահին փաստաթուղթը Կարելիայի կանանց պաշտպանության պատվոգիրն է, որը ստորագրվել է Շվեդիայի արքա Բիրգերի կողմից և թվագրվում է 1316 թվականով։ Այս մագաղաթը վկայում է այն մասին, որ Շվեդիայի թագավորը Կարելիան համարել է իր տարածքը Օրեխովսկու հաշտության կնքումից տաս տարի առաջ։ Շվեդական տիրապետության ժամանակների արխիվային հիմնական հավաքածուներն են համարվում բնակչության մարդահամարի ցուցակների փաստաթղթերը, դատարանի որոշումները, ծխական համայնքների և գեոդեզիական վերահսկողություն ֆոնդերը։ Այդ փաստաթղթերը իրենցից ներկայացնում էին մի մեծ համալիր, որը հատկապես պահանջված էր ծագումնաբանների կողմից։
Ֆինլանդիայի ինքնավարության վերաբերյալ տեղեկատվության աղբյուրները (1809-1917) առաջին հերթին համարվում էին Ֆինլանդիայի կենտրոնական իշխանությունների փաստաթղթերը, Ֆինլանդիայի մեծ դքսության պետական քարտուղարության և Ֆինլանդիայի Գլխավոր նահանգապետի գրասենյակի ֆոնդերը։ Ֆիննական բանակի արխիվային ֆոնդերը նույնպես պահվում են Ազգային արխիվում։
20-րդ դարի սկզբի կենտրոնական արխիվի հիմնական հավաքածուներն են համարվում քաղաքացիական պատերազմի, 1939-1940 թվականների խորհրդա-ֆիննական պատերազմի մասին փաստաթղթերը (ֆիննական պատմագրության մեջ` Ձմեռային պատերազմ) և 1941-1944 թվականների խորհրդա-ֆիննական պատերազմի մասին փաստաթղթերը։ Վերջին պատերազմների մասին փաստաթղթերն ունեն մոտ 20 կիլոմետր դարակաշարային երկարություն։ Ազգային արխիվում պահվում են  նաև շատ հայտնի մարդկանց անձնական արխիվներ։ Դրանց թվին են դասվում Ֆինլանդիայի բոլոր նախագահների արխիվները (բացառությամբ նախագահ Ուրխո Կեկկոնենի արխիվի, որը գտնվում է Օրիմատիլայում), կոմպոզիտորների և նկարիչների մասնավոր ֆոնդերը։
Քարտեզներ
Քարտեզների հավաքածուն թվագրվում է 1600-ականներով։ Քարտերն ի սկզբանե օգտագործվել են հարկաբյուջետային նպատակներով ։ Քարտեզագրական ամենակարևոր նյութերն են, օրինակ, գավառների հողային քարտեզները, Սենատի քարտեզները և Ազգային հողային ծառայության նորագույն արխիվը, որը պարունակում է Ֆինլանդիայի բոլոր տարածքների ավելի քան մեկ միլիոն քարտեզներ, սկսած 18-րդ դարից մինչև 20-րդ դարի վերջերը ։
Որտեղից կարելի է տեղեկություններ ստանալ ազգային արխիվում պահվող փաստաթղթերի մասին
Arkistojen Portti Arkistojen Portti-ն այսպես կոչված դարպաս է դեպի Արխիվ։ Տեղեկատվական և կրթական Portti պորտալը ստեղծվել է արխիվային տեղեկատվության աղբյուրներից օգտվողներին ծանոթացնելու համար։ Պորտալը պարունակում է արխիվային փաստաթղթերի հավաքածուների նկարագրություն և տեղեկություններ է տրամադրում այն մասին, թե որտեղ և ինչպես կարելի է մուտք գործել այդ հավաքածուներ։
Վակկա արխիվային տվյալների բազան արխիվային ֆոնդերի մանրամասն ուղեցույց է և պարունակում է բոլոր ֆոնդերի նկարագրությունը և արխիվային փաստաթղթերի ցուցակները մինչև պահպանվող յուրաքանչյուր միավորը ներառյալ։ Աարրի ռեգիստրում նկարագրված են միայն ռազմական գերատեսչության փաստաթղթերը։ Վակկա արխիվի տվյալների շտեմարանի որոնման համակարգը  աշխատում է նաև ռուսերեն։
Թվայնացվել են ամենապահանջված փաստաթղթերը և գործերի միլիոնավոր էջերն արդեն գտնվում են Էլեկտրոնային արխիվում Թվայնացված փաստաթղթերը դիտարկման համար առաջարկվում են նաև տնային համակարգիչներում։ Էլեկտրոնային արխիվի որոնման համակարգը ինքնին հեշտ է օգտագործել, բայց աշխատում է ֆիններեն։
Ազգային արխիվում Ֆինլանդիայի և Ռուսաստանի պատմության վերաբերյալ ռուսերեն լեզվով փաստաթղթեր
Ֆինլանդիայի մեծ դքսության, Ռուսական կայսրության կամ նախկին Խորհրդային Միության պատմության մասին Ազգային արխիվում և դրան ենթակա գավառական արխիվներում պահվող ռուսալեզու արխիվային փաստաթղթերը մանրամասն ներկայացված են Портти-ում։
Ֆինլանդիայի ազգային արխիվը համագործակցում է բազմաթիվ ռուսական արխիվների հետ։ Ներկայումս ֆոնդի «Ven databasel fundiset kopiokokoelmat»-ով ՎԱԿԿԱ տվյալների շտեմարանում ներկայացված է նոր ֆոնդաստեղծ` փաստաթղթերի ռուսական կրկնօրինակներ ` ֆիններեն «Venäläiset kopiokokoelmat»:
Ո՞վ կարող է ուսումնասիրել Ազգային արխիվի փաստաթղթերը
Ազգային արխիվը հրապարակային է և բաց բոլորի համար։ Արխիվի շենք մուտք գործելու կամ փաստաթղթերով աշխատելու համար հատուկ թույլտվություն չի պահանջվում։ Նյութերը բաց են և տրամադրվում են բոլոր շահագրգիռ օգտվողներին անվճար։ Որոշակի փաստաթղթերի հետ աշխատելու համար հնարավոր է հատուկ թույլտվության անհրաժեշտություն, որը տրվում է ընթերցասրահում։ Սահմանափակումները կարող են վերաբերել անձնական արխիվներից ստացվող փաստաթղթերին, որոնց օգտագործումը նախատեսված է պայմանագրով կամ փաստաթղթի ոչ բավարար ֆիզիկական վիճակով։ Առանձին պետք է նշել, որ թվայնացված փաստաթղթերի բնօրինակները տրվում են հազվադեպ դեպքերում։ Էլեկտրոնային արխիվը պարունակում է ավելի քան 40,000,000 ֆայլ, և միանգամայն հնարավոր է, որ ձեր փնտրած փաստաթուղթը կարող է դիտվել ձեր տան համակարգչում։
Ինչպես պատվիրել փաստաթղթերը
Ներկայանալով արխիվ՝ օգտագործողն ընտրում է արխիվի անհրաժեշտ փաստաթղթերը՝ օգտվելով գիտական և տեղեկատու ապարատներից, արխիվային գույքագրումներից, կատալոգներից։ Նախապես դրանց կարելի է ծանոթանալ Վակկա արխիվային տվյալների շտեմարանում :
Ընթերցասրահում փաստաթղթերի պատվիրումը կատարվում է էլեկտրոնային եղանակով ընթերցասրահի համակարգիչների կամ տնային համակարգչի միջոցով (պահանջվում է համակարգում նախնական գրանցում) փաստաթղթերի պատվիրման ընդհանուր ծառայության, Աստիայի տեղեկագրերի և վկայագրերի միջոցով։ Այդ ծառայության միջոցով կատարվում է վճարովի պատվերներ այլ արխիվներից փաստաթղթերի առաքման համար, խնդրանք է ներկայացվում աշխատել սահմանափակ օգտագործման փաստաթղթերի հետ և փաստաթղթերի պատճենների արտադրության պատվեր։
Ինչպես ճիշտ հղում կատարել Ֆինլանդիայի ազգային արխիվի փաստաթղթերին
Օրինակ` նախկինում Միկկելի (հապավումով MMA) նահանգային արխիվից մի փաստաթղթի հղում կատարվում էր հետևյալ կերպ՝ NAF) KA, Lappeenrannan piirilääkäri DA: 12, Lääkintöhallitukselle, vastaus kiertokirjeeseen 327: 2017 թվականից պետք է նշվի փաստաթղթի գտնվելու վայրը Ֆինլանդիայի ազգային արխիվում (հապավումը՝ ֆիներեն  KA, ռուսերեն՝  NAF)՝ KA, Lappeenrannan piirilääkäri DA: 12, Lääkintöhallitukselle, vastaus kiertokirjeeseen 327:
Ազգային արխիվի գրադարան
Ազգային արխիվի գրադարանը համարվում է գիտական մասնագիտացված համապետական գրադարան արխիվային գործի, դիվանագիտության, գերբագիտության և կնքագիտության ոլորտում։ Գրադարանը պարունակում է գիտական գրականության զգալի հավաքածու, որն աջակցում է հիմնավոր հետազոտություններին, այդ թվում Ֆինլանդիայի պատմության վերաբերյալ:
Ազգային արխիվի գրադարանը տրամադրում է անհրաժեշտ գրականություն արխիվացման և աղբյուրագիտության ոլորտում կատարվող հետազոտությունների վերաբերյալ, կատարում է արխիվային ծառայությունից օգտվողների տարբեր խմբերի տեղեկատվական կարիքների բավարարման գործառույթներ։ Գրադարանը պատասխանատու է Ազգային արխիվում, ինչպես նաև գիտատեղեկատվական սպասարկման ծառայություններում անհրաժեշտ գրականություն և այլ տեղեկատվական նյութեր տրամադրելու համար։ Ազգային արխիվի գրադարանն իր ոլորտում միակ մասնագիտացված հետազոտական գրադարանն է Ֆինլանդիայի ազգային գրադարանային ցանցում։
Ազգային արխիվի գրադարանի հավաքածուն ունի շուրջ 334 հազար միավոր ներքին և արտասահմանյան գրականություն, ինչպես նաև 200 անվանում հայրենական և արտասահմանյան պարբերական հրատարակություններ։ Արխիվային գրականության, գիտական նյութերի և Ֆինլանդիայի և օտարերկրյա պետությունների պատմության վերաբերյալ փաստաթղթերի հավաքածուի հետ մեկտեղ, տասնամյակներ շարունակ գրադարանային ֆոնդը համալրվել է գերբագիտության և կնիքագիտության մասին գրքերով։ Բացի գիտատեղեկատվական, աղբյուրագիտական ուսումնասիրությունից և պաշտոնական հրատարակություններից, գրադարանում առկա է նաև  գրականություն Ֆինլանդիայի և հարևան երկրների պատմության, իրավագիտության, պետական կառավարման և սոցիալական ուսումնասիրությունների, գավառագիտության, տոհմաբանության վերաբերյալ գրականություն, ինչպես նաև մի շարք կենսագրական հրատարակություններ։ Գրադարանն ունի ռուսերեն լեզվով գրքերի հավաքածու, որոնք հիմնականում պարունակում են արխիվային գործերի, գերբագիտության և Ռուսաստանի պատմության վերաբերյալ գրականություն։ Գրադարանում առկա է տպագիր գրքերի զգալի հավաքածու պատմական հետազոտությունների վերաբերյալ, որոնք հրատարակվել են մինչև 1850 թվականը։