cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լիսանլի
Պատմություն
Հայերի մեծ մասը կոտորվեց, իսկ մնացածը բռնությամբ տեղահանվեց 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Կասկադային ոճաթերթ
Ոճային աղյուսակի օրինակ
Հետևյալ օրինակով նշված կոդը կամ կարող է հանդես գալ առանձին ֆայլի տեսքով, .css ընդլայնումով, կամ թեգի միջոցով կարող է գրվել HTML ծրագրի «գլխամասային»` կոդում`
Լիսանլի
Բնակչություն
1914 թվականին ուներ 217 տուն՝ 1450 հայ և 30 տուն թուրք բնակիչ։
Կասկադային ոճաթերթ
CSS-դասավորություն
Նախքան վեբ-էջերում CSS դիզայնի հայտնվելը փաստաթղթի բովանդակությանը համապատասխան՝ կիրառվում էր HTML ծրագրի հնարավորությունները։ Սակայն  CSS-ը հեղաշրջում կատարեց ծրագրավորման գործընթացում։ HTML-ն օգտագործվում է բովանդակությունը գրելու համար, իսկ  CSS-ը՝ պատրաստի բովանդակությունը ֆորմատ անելու համար։ Երբ  Թիմ Բեռնես Լին ստեղծեց Համաշխարհային ցանցը, կիրառվում էր միայն HTML Ծրագչավորման լեզուն, որը նույնպես լրիվ կատարելագործված չէր. հեղինակը կարող էր խմբագրել միայն պարզագույն թեգեր։ Երբ Վեբ-էջերը լայն տարածում ստացան, դիզայներներն սկսեցին ճանապարհներ փնտրել օնլայնփաստաթղթերին layout հաղորդելու համար։ Այդ նպատակով զննարկիչ արտադրողները ( Netscape, Microsoft) ստեղծեցին նոր թեգեր, օրինակ թեգը, որը տարբերվում էր HTML ծրագրի օրիգինալ թեգերից նրանով, որ ստեղծում էր layout-ը, այլ ոչ կառուցվածքը։ Այսպիսով CSS-ը ատրաքին ոճը սահմանող լեզու է, որն ընդգրկում է տառատեսակներ, գույներ, ֆոնային նկարներ, էջի սահմաններ, բարձրություն, լայնություն և այլն։ CSS-ում կիրառվող շատ հատկություններ նման են HTML հատկություններին։ Օրինակ՝ HTML կոդը վեբ-էջին կարող է կարմիր ֆոն ապահովել հետևյալ գրառմամբ. , իսկ CSS կոդի միջոցով այն կլինի՝ body{ baskground-color:"FF0000"; }
Լիսանլի
Պատմամշակութային կառույցներ
Լիսանլին ուներ 1856 թվականին կառուցված փայտաշեն եկեղեցի։
Կասկադային ոճաթերթ
CSS-դասավորություն
<!doctype html> <meta charset="utf-8"> Էջի վերնագիր #main { width: 220px; height: 300px; border: 1px solid black; display: flex; align-items: center; }           #main div { flex: 1; }    Կարմիր Կանաչ Վարդագույն
Լիսանլի
Կրթություն
Գյուղում գործում էր հայկական ուսումնարան ։
Կասկադային ոճաթերթ
CSS-գույներ և ֆոնի գույն
CSS-ում կիրառվում են հետևյալ պարամետրերը.
Լիսանլի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կասկադային ոճաթերթ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թվային տեխնոլոգիաներ
Հալիկորա
Հալիկորա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ժերդելի
Ժերդելի (Жерделі), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1847 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ժերդելի գյուղում բնակվում էր 99 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 33 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1847 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սոիտիրո Ֆուկուտակե
Սոիտիրո Ֆուկուտակե (福武 總一郎), ճապոնացի միլիարդատեր, Benesse Corporation հրատարակչական ֆիրմայի և բուհ ընդունվել ցանկացողների համար բացված նախապատրաստական դպրոցների ցանցի՝ juku ընկերության  նախկին նախագահ։ Համբավվել է նաև որպես արվեստի հովանավոր։
Գործունեությունը
Ֆուկուտակեն ժառանգել է Benesse-ն, որն իր հայրը հիմնադրել էր 1955 թվականին՝ տալով Fukutake Publishing անվանումը ։ 1986 թվականին՝ հոր մահից հետո, նա ֆիրման վերանվանել է Benesse, որը լատիներենից թարգմանած՝ շանակում է «բարեկեցություն», ընդարձակել է ընկերությունը, որի բաժնետոմսերի 15%-ը պատկանել է իր ընտանիքին ։ Benesse-ն հոգ է տանում Ճապոնիայի տարբեր ծայրերում գտնվող 275 ծերանոցի և լեզուներ դասավանդելու մեջ մասնագիտացած ուսումնական հաստատությունների ընդարձակ ցանցի մասին ։
Անձնական կյանք
Ֆուկուտակեն ամուսնացած է, ունի մեկ որդի, ընտանիքով ապրում են նորզելանդական Օքլենդ քաղաքում։
Արվեստի սրբավայրեր
Սոիտիրո Ֆուկուտակեն արդեն հասցրել է արվեստի չորս սրբավայր՝ չորս թանգարան, ստեղծել Ճապոնիայի հարավում՝ Սետո ներքին ծովում գտնվող կղզեխմբի Նաոշիմա, Թեշիմա, Ինուջիմա կղզիներում։ Ընդ որում՝ Նաոշիմա կղզում է գտնվում նաև համբավավոր Չիչու գեղարվեստի թանգարանը ։ Չորս թանգարանն էլ Սոիտիրո Ֆուկուտակեն կառուցել է՝ համագործակցելով անվանի ճարտարապետ Թադաո Անդոյի հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միլիարդատերեր Կատեգորիա:Բարերարներ Կատեգորիա:Թանգարանների հիմնադիրներ
Կոմանդանտե (ֆիլմ)
Կոմանդանտե (Comandante), ամերիկացի ռեժիսոր Օլիվեր Սթոունի փաստագրական ֆիլմը Կուբայի առաջնորդ Ֆիդել Կաստրոյի մասին։
Սյուժե
2002 թվականի փետրվարին ֆիլմի ռեժիսոր Օլիվեր Սթոունը ամենատարբեր թեմաներով հարցազրույց է անցկացնում 75-ամյա Ֆիդել Կաստրոյի հետ։ Ըստ պայմանավորվածության Ֆիդել Կաստրոն կարող էր ցանկացած պահի ընդհատել հարցազրույցը, սակայն նա ոչ մի անգամ դա չարեց։ Ֆիլմի 95 րոպեներն ընտրված են այդ 30 ժամանոց հարցազրույցից։ Նկարահանումները կատարվում են Հավանայի տարբեր մասերում՝ փողոցներում, համալսարաներում, սրճարանում, մեքենայի մեջ։
Հղումներ
Կատեգորիա:2003 ֆիլմեր Կատեգորիա:Օլիվեր Սթոունի ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Համամ-Իբրահիմ
Համամ-Իբրահիմ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պանգա (գյուղ, Ռիդալա շրջան)
Պանգա (Panga), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Ռիդալա շրջանում։
Իվանկով (գյուղ, Անդրուշևկայի շրջան)
Իվանկով (Іванків), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանում։
Պանգա (գյուղ, Ռիդալա շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Ռիդալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Իվանկով (գյուղ, Անդրուշևկայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Իվանկով գյուղում բնակվում էր 809 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 25,77 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 31,39 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ու-Յալ
Ու-Յալ (У-Ял, Уял), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի կազմում։
Կայափունար
Կայափունար, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոնուսի գավառակում ։ Գտնվում էր Կամարակ ավանից արևելք։
Ու-Յալ
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։
Կայափունար
Պատմություն
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Ու-Յալ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կայափունար
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 90 տուն՝ 700 հայ բնակչով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վոլչյա Դոլինա (գյուղ, Լուբնիի շրջան)
Վոլչյա Դոլինա (Вовча Долина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վոլչյա Դոլինա գյուղում բնակվում էր 114 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Համդին
Համդին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(1048) Թեոդոսիա
(1048) Թեոդոսիա (Feodosia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1924 թվականի նոյեմբերի 29-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,732365 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,237 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2277 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Թեոդոսիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,2273 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1649,71 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,218221 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,8° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1924 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ղանթարոզ
Ղանթարոզ, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոնուսի գավառակում ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 80 տուն՝ 650 հայ բնակչով։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ղանթարոզն ուներ 694 թվականին կառուցված եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (265501-265600)
Աստերոիդների ցանկ (265401-265500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (265601-265700)
Հաջի-Ալի
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Իվնիցա (գյուղ, Անդրուշևկայի շրջան)
Իվնիցա (Івниця), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1683 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Իվնիցա գյուղում բնակվում էր 1 644 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 30606 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 53,71 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1683 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մոնցա
Մոնցա (Monza), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Միլան քաղաքի մոտակայքում, Լամբրո գետի վրա։
Մոնցա և Բրիանցա գավառի վարչական կենտրոնն է։ Բնակչությունը կազմում է մոտ 121 000 մարդ (ըստ 2009 թ. տվյալների)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Հաջի-Աքբար
Հաջի-Աքբար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սերո Անտոնյան
Սերո Սահակի Անտոնյան (, թաղված է Բագրատաշեն գյուղում), հայ բանաստեղծ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1984 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է ՀԽՍՀ Նոյեմբերյանի շրջանի Դոստլու (այժմ՝ Բարեկամավան, Տավուշի մարզ) գյուղում։ 1955 թվականին տեղափոխվել է Կիրովական և 1957 թվականին ավարտել տեղի բժշկական տեխնիկումը։ 1959 թվականին ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ 1965-1972 թվականներին աշխատել է Կիրովականի բարձրագույն դպրոցի ու գիտական հիմնարկների աշխատողների միության տան տնօրեն։ 1970-1976 թվականները սփյուռքահայ գրականություն է դասախոսել Կիրովականի մանկավարժական ինստիտուտում։ Եղել է միջնակարգ դպրոցի տնօրեն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:21-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Ույալովո
Ույալովո (Уялово, Уял), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 177 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի բնակավայրեր
Վետո
Վետո (լատիներեն veto — արգելում եմ), Հին Հռոմում հռոմեացի մագիստրատի՝ մյուս մագիստրատների որոշումների վրա արգելք դնելու իրավունքը։ Հատուկ նշանակություն է ունեցել ժողովրդական տրիբունների վետո Լեհաստանում, 17-րդ դարում գործում էր, այսպես կոչված, վետո լիբերում սովորույթը, ըստ որի սեյմում որոշում ընդունելու համար պարտադիր էր ողջ կազմի համաձայնությունը։ Բուրժուական պետություններում վետո օրենսդիր մարմնի ընդունած օրինագիծը գործողության մեջ մտցնելուց հրաժարվելու պետության գլխի իրավունքն է։ Ձևավորվել է միապետություններում, գործադիր իշխանության (ներկայացնում էր թագավորը) և պառլամենտի միջև ստեղծված հավասարակշռության շրջանում։ Միապետների վետոյի իրավունքը բացարձակ էր․ օրինագիծը վերջնականապես մերժվում էր և հետագա քննարկման չէր դրվում։ Պառլամենտարիզմի և կառավարության լիիշխանության հաստատմամբ թագավորը գործնականորեն կորցրեց վետոյի իրավունքը (Անգլիայում, օրինակ, վերջին անգամ կիրառվել է 1707 թվականին), թեև ձևականորեն մինչև այժմ պահպանվում է։ Ժամանակակից բուրժուական երկրների մեծ մասում վետոյի իրավունքը վերապահված է պետության գլխին։ Վերջինս պառլամենտի ընդունած օրինագիծը մերժելիս այն վերադարձնում է նոր քննարկման այսպես կոչված, հետաձգված (սուսպենզ) վետո։ Եթե օրինագիծը երկրորդ անգամ է ընդունվում, ապա այն առանց պետության գլխի սանկցիայի մտնում է ուժի մեջ։ Մի շարք երկրներում, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ում, մերժված օրինագիծը որոշակի ժամանակահատվածում պառլամենտում նոր քննարկման չդրվելու դեպքում համարվում է վերացված, եթե այդ ընթացքում պառլամենտի պալատները նիստ չեն հրավիրում (այսպես կոչված վետոն գրպանում է, այսինքն ապահովված է)։ Սոցիալիստական երկրների սահմանադրություններով պետության ղեկավարին վետոյի իրավունք չի տրվում։ Միջազգային իրավունքում վետո է համարվում Անվտանգության խորհրդի մշտական անդամների միասնականության բացակայությունը (միաձայնության սկզբունք)։
Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք
Կարագյոզ (Թոնուսի գավառ)
Կարագյոզ, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոնուսի գավառակում ։ Գտնվում էր Եփրատի ավազանի Կելկիթ գետի ձախակողմյան վտակներից մեկի ձախ ափին, Կելկիթ-Չիֆթլիկ գյուղաքաղաքից մոտ 10 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Աշխարհագրություն
Գյուղից արևելք կա մի լեռնանցք (բարձրությունը՝ 1429 մ), որտեղով անվոնւմ է Կելկիթ-Չիֆթլիկ-Կարաջա ճանապարհը։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 200 տուն՝ 1700 հայ բնակչով։
Պատմամշակութային կառույցներ
Կարագյոզն ուներ XIII դարի հայկական եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վիբրատոր (այլ կիրառումներ)
Վիբրատոր ( — տատանել, ճոճել, տատանվել),
Հաջիբ (Ուրֆայի նահանգ)
Հաջիբ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Վոյնիխա (գյուղ, Լուբնիի շրջան)
Վոյնիխա (Войниха), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանում։
Հաջիբ (Ուրֆայի նահանգ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վոյնիխա (գյուղ, Լուբնիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Վոյնիխա գյուղում բնակվում էր 1 030 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հաջիթլի
Հաջիթլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Բասկյան ազգայնականություն
Բասկյան ազգայնականություն', մի քանի ազգային-քաղաքական շարժումների ամբողջական անվանում։ Վերջինները հանդես են գալիս բասկերեն լեզվի պաշտպանության և պահպանման, Իսպանիա և Ֆրանսիա ինքնիշխան պետությունների կազմում բասկերի ինքնավարության ընդլայնման, ինչպես նաև, որպես կանոն, Բասկերի Երկրի՝ որպես բասկերի ամբողջովին անկախ պետության ստեղծման օգտին։ Քանի որ բասկերը հանդիսանում են բաժանված ժողովուրդ, ազգայնականությունն ունի իրրեդենտիզմի գծեր ։ Բասկ ազգայնականները ձգտում են բասկյան բոլոր շրջանների (Բասկերի Երկիր և Նավարա ինքնավար համայնքներն Իսպանիայում և Բասկերի հյուսիսային երկիր շրջանը Ֆրանսիայում) անկախությանն ու միացմանը։
Նախապատմություն
Բասկյան ազգայնականությունն ունի խորը պատմական արմատներ և պայմանավորված է բասկերով բնակեցված յուրահատուկ էթնոմշակութային տարածքների հետ, որոնք տարածվում են Բիսկայան ծոցի երկայնքով ու ընդգրկում Պիրենեյներ լեռնաշղթայի երկու կողմում գտնվող տարածքները։ Դասական հնադարի ժամանակաշրջանում բասկերը, որպես Եվրոպայի ամենահին ժողովուրդներից մեկը, դարձան ռոմանիզացիայի օբյեկտ և ժամանակի ընթացքում վերածվեցին ռոմանալեզվային ընդարձակ տարածքում լեզվական կղզու։
13-րդ դարից սկսած բասկյան ինքնավարությունն արձանագրել է, որի շնորհիվ այդ տարածքին տրվել է լրացուցիչ նպաստներ և առավելություններ (ֆուերոս), որոնք կապված են եղել կենտրոնի և նահանգների միջև փոխհարաբերությունների հետ։ Հարյուրամյակների ընթացքում ֆուերոսը բասկերի համար հանդիսացել է իրենց հնագույն ավանդույթների ու սովորույթների մարմնավորում, ազգային ինքնության խորհրդանիշ։ Նոր ժամանակներում տեղացի պատմիչներն ու ժամանակագիրները բասկերին նկարագրում են որպես Պիրենեյան թերակղզում իսպանացիների նախորդներ, «աստծո կողմից ընտրված ազգ», ում հողերը հին ժամանակներից առանձնանում է ժողովրդավարական համակարգով և որտեղ տիրել է համընդհանուր հավասարություն։ Հարյուրամյակներ շարուակ բասկերը փոքր տարիքից կրում էին իրենց առանձնահատուկ գաղափարախոսությունը ։
Բասկերի մոտ ազգային ինքնության գիտակցության աճի խթան է հանդիսացել 19-րդ դարում Իսպանիայում կառլիստական գաղափարների տարածումը։ Բասկյան ազգայնականության արմատները գալիս են կառլիստական պատերազմներից, որոնք ոչնչացրեցին բասկյան նահանգների ու իսպանական միապետության միջև ավանդական փոխհարաբերությունները։ Այդ ժամանակաշրջանում ֆուերիստների շարժումը հանդես եկավ շրջանային խարտիաների համակարգի (ֆուերոս) պաշտպանության դիրքերից և Մադրիդի՝ կենտրոնացման ձգտող ազատական կամ պահպանողական կառավարություններից տարածքային ինքնավարության պահանջով։ Կենտրոնական կառավարությունը որդեգրեց հյուսիսային նահանգների նկատմամբ բռնի կաստելականացման քաղաքականությունը։ Ձգտելով Իսպանիայի կենտրոնացմանը՝ մադրիդյան իշխանությունները կառլիստական երկրորդ պատերազմից հետո սկսեցին վերացնել շրջանային ֆուերոս համակարգը՝ այն փոխարինելով «տնտեսական համաձայնագրերով» (conciertos económicos), ինչը, շրջաններում սոցիալ - տնտեսական շերտավորման աճի պայմաններում հանգեցրեց բասկյան և կատալոնյան ազգային զգացմունքների արթնացման։
Այդպիսով, պատերազմները, որոնք իսպանական նահանգների մեծ մասի համար բերեցին նոր ազատություններ, բասկերի համար միանգամայն հակառակ ազդեցությունն ունեցան։ Մյուս կողմից Իսպանիայի բասկյան շրջանների ընդգրկումը իսպանական շուկայի մեջ և մաքսային կետերը Բասկերի Երկրի հարավային սահմաններից դեպի իսպանա-ֆրանսիական սահման տեղափոխումը տեղական տնտեսության զարգացման համար հնարավորություն տվեցին։ Բասկյան ազգայնականության աճի գործընթացում կարևոր դերակատարում ունեցավ տնտեսական զարգացումը, քանի որ Իսպանիայի հյուսիսային շրջանների, այդ թվում նաև՝ բասկյան նահանգների արդյունաբերականացումը կրում էր առավել ակտիվ բնույթ, քան Իսպանիայում ամբողջությամբ վերցրած։ Սակայն սոցիալ-մշակութային ոլորտում բասկյան հասարակությունը մինչև 19-րդ դարի վերջին քառորդում պահպանեց ագրարային, պահպանողական-ավանդական նկարագիրը և տարբերվում էր կրոնականության բարձր մակարդակով (բասկերը երկար ժամանակ համարվում էին Եվրոպայի ամենակրոնականացված ժողովուրդը)։
Ծագում և զարգացում
Այդ ժամանակաշրջանում սկսվեց Իսպանական կայսրության բուռն, բայց ուշացված արդյունաբերականացման գործընթացը, որում Բասկերի Երկիրը կատարում էր բավականին կարևոր դեր ։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսին արևմտյան Բիսկայայից սկսվեց երկաթի հանքաքարի արտահանումը դեպի Մեծ Բրիտանիա։ Այդ շրջանը մինչ այդ հայտնի էր միայն որպես Բասկերի Երկրի արևմուտքում գտնվող ոչ մեծ մետաղագործական տարածք։ Այնուհետև Բիսկայայում սկսվեց տարածում գտնել հրահալոցային վառարանների շինարարություն, ինչը Բասկերի Երկիրը դարձրեցին իսպանական ծանր մետաղագործության կենտրոն։ Սկազբնական շրջանում աշխատուժը ձևավորվում էր Բասկերի Երկրի գյուղական շրջանների բնակչության, մասնավորապես Կաստիլիայի և Ռիոխայի գյուղացիների հաշվին։ Սակայն շուտով այստեղ սկսվեց աշխատանքային միգրանտների հսկայական հոսք հեռավոր աղքատ շրջաններից, այդ թվում՝ Գալիսիայից և Անդալուզիայից։
Կյանքի ու աշխատանքային դժվարին պայմանները հանգեցրեցին սոցիալիստական և անարխիստական հոսանքների հեղինակության աճի ու արմատական շարժումների ի հայտ գալուն։ Արդյունաբերականացումն ու դրանից բխող հետևանքները, այն է՝ Իսպանիայի այլ շրջաններից աշխատավորների մասսայական ներհոսքը, սոցիալիստական գաղափարների տարածումը, կրոնի ազդեցության նվազումը, տարիքային սոցիալական հակամարտությունները, դիտարկվեցին որպես ազգային-մշակութային ինքնության համար մեծ վտանգ։ Բասկյան հասարակության գերակշիռ մասը սատարեց ազգայնական շարժումներին ։ 1895 թվականին հիմնադրվեց Բասկյան ազգայնական կուսակցությունը։ Վերջինի նպատակների թվում էր բասկերի անկախ և ինքնակառավարվող պետության ստեղծումը։ Գաղափարախոսությունն էր քրիստոնեա-ժողովրդական ուղղության սկզբունքների համադրումը իսպանական էմիգրացիայի հանդեպ անհանդուրժողականությանը։ Կուսակցական ղեկավարության կարծիքով իսպանական էմիգրացիան վտանգ էր ներկայացնում իրենց առանձնահատուկ մշակույթին և էթնոսի ամբողջականությանը։ Կուսակցության անդամները հանդիսանում էին ձախակողմյան քաղաքական ուղղության կրողներ։
Բասկյան ազգայնական շարժման ձևավորման գործընթացում կարևոր դեր կատարեց կառլիստների շարժումը։ Միևնույն ժամանակ նշանակալի ազդեցություն կատարեց 19-րդ դարում Եվրոպայում ազգայնականության նկատմամբ ռոմանտիկ վերաբերմունքը։ Բասկյան ազգայնական կուսակցության հիմնադիրն է Սաբինո Արանան, ով նոր կառույցը ստեղծել է հակաազատականության կաթոլիկ ինտեգրացման հիման վրա՝ շեշտադրում կատարելով բասկերի ռասայական մաքրության վրա։ Կուսակցության դոկտրինի հիմքում դրվել էր ֆորմալ դիցաբանությունը, ինչի հետևանքով բասկյան էթնիկ ազգայնականությունը ծնվեց ոչ թե ավանդական լեզվաբանական տարբերությունների վրա, որի ժամանակ որոշիչ գործոն է համարվում լեզուն, այլ էթնիկ պատկանելիության։ Կուսակցությունը մերժում էր (հաճախ ատեության հասնող ձևով) իսպանական ամեն բան, քանի որ, ըստ նրանց, Իսպանիան ստրկացրել էր Էուսկադին (Բասկերի Երկիրը), ըստ էության, այն դարձնելով իր գաղութը։ Այդ հանգամանքն էլ, ըստ կուսակցության գաղափարակիրների, վտանգում էր բասկյան էթնոսի առանձնահատկությանը ։
Սակայն պետք չէ Արանային մեղադրել Իսպանիայի ուղղությամբ ունեցած դիրքորոշման համար. բասկյան ազգայնականության ձևավորումը կատարվել է Իսպանիայում ուշացած կապիտալիստական հարաբերությունների զարգացման համատեքստում, որի հիմնական խթանը դարձավ գաղութացման հարցը։ Այդ գործընթացների հիմնական խոչընդոտ է հանդիսացել այն փաստը, որ մինչ այդ իսպանական վերնախավը, որը լիովին Լատինական Ամեր իկայից հոսող հարստությամբ, հատուկ կարիք չի ունեցել արագացնել մետրոպոլիայի արդյունաբերականացումը, ինչպես և կապիտալիզմի զարգացումը. Իսպանա-ամերիկյան պատերազմի հետևանքով վերջին գաղութների կորուստը լուրջ հարված հասցրեց իսպանական բուրժազիայի տնտեսական հետաքրքրություններին և ինքնասիրությանը ։
Հարկ է նաև նշել, որ Սաբինո Արանի քաղաքական գաղափարները փոփոխվում էին, և նրա մահվան պահին նրա հայացքները բասկյան ազգայնականության խնդիրների նկատմամբ զգալիորեն փափկեցին (ուսումնասիրողները սովորաբար ասում են Արանի «իսպանական էվոլուցիայի» հայացքների մասին ): Սկզբնական շրջանում կուսակցության շարքերը համալրվում էին խոշոր արդյունաբերական կենտրոն հանդիսացող Բիլբաոյի բուրժազիայի ներկայացուցիչները։ Կուսակցության գործունեությունը սկզբնապես սահմանափակվում էր Բիսկայայի տարածքով։ Միջազգային հակասությունների աղբյուր դարձավ բասկյան արդյունաբերական էլիտայի և հիմնականում ոչ բասկյան պրոլետարիատի միջև առկա էթնոսոցիալական պատնեշը ։ 20-րդ դարի սկզբին բասկյան ազգայնականության գաղափարները լայն աջակցություն ստացան Բիսկայայի և Գիպուսկոայի կառլիստական հայացքներ ունեցող բնակչության շրջանում։
Արանը հոգացել էր, որպեսզի նրա կուսակցությունը ձևավորի սոցիալական բազա «բացոկիի» հիմքի վրա (batzoki, «հավաքների վայր»), որն իրենից ներկայացնում է բասկյան ազգայնականների սոցիալական կենտրոններ, որոնք ծառայում էին որպես իրենց տեղական ներկայացուցչություններ։ Այդպիսի բոցակիների ներսում մասնակիցների միջև գործել են ժողովրդավարական գործառնության օրենքները։ Մասնակիցները հավաքվում էին բոցակիի կենտրոնում, որի համար պետք էր նախօրոք ապացուցել մաքուր բասկ լինելու հանգամանքը։ 1895 թվականին առաջին բացոկին ստեղծվեց Բիլբաոյում, իսկ ներկա դրությամբ դրանց թվաքանակը հաշվվում է ավելի քան 2000։
Միգել Պրիմո դե Ռիվերայի բռնատիրական կառավարման ժամանակաշրջանում բասկյան ազգայնական շարժումը գործում էր մշակութային և սպորտային համայնքների կարգավիճակով՝ փաստացի այդպիսով քողարկելով իր իրական գործունեությունը։ Բասկյան ազգայնականության շարժումը օգտագործեց կառլիզմը կաթոլիկ եկեղեցուն աջակցելու նպատակով, որը դիտարկում էին որպես բասկյան նահանգների մեծ մասում ընդդեմ փախ հակակառլիկականության։
Մինչև մեր օրեր բասկախոս շրջաններում հատկանշական է ամբողջ Իսպանիայի մասշտաբով գործազրկության ամենացածր մակարդակը։ Ամբողջ 1920-ական և 1930-ական թվականների ընթացքում բասկյան առաջին ազգայնական կազմակերպությունը իր գործունեությունը հաճախ քողարկում էր սպորտային ակումբի կամ ֆոլկլյորային կազմակերպության քողի ներքո, ինչը բասկ ազգայնականներին օգնեց մնալ աննկատ, երբ երկիրը գործնականում ղեկավարում էր գեներալ Միգել Պրիմո դե Ռիվերան։ 1960-ական թվականները դարձան ազգային զայրույթի ժամանակաշրջան։ Ֆրանկոյի կառավարման ժամանակաշրջանում բասկերենը գործնականում գրեթե ամբողջությամբ արգելվեց (բացառությամբ եկեղեցու և մշակույթի տների)։ Բացի այդ, արդյունաբերական ձեռնարկություններում աշխատելու նպատակով դեպի առավել զարգացած բասկախոս շրջաններ սկսվեց Իսպանիայի հարավի աղքատ շրջանների իսպանացի գյուղացիների ներհոսքը։
Ֆրանսիայում
Համեմատության համար Ֆրանսիայի հարավի բասկալեզու և պրովանսալեզու շրջաններում արդյունաբերականացման գործընթացները զգալիորեն հետ էին մնում համաֆրանսիական մակարդակից, այդ իսկ պատճառով այստեղ բասկյան ազգայնականությունը դեռևս այնպիսի լայն աջակցություն չի ստանում, ինչպիսին որ լինում է Իսպանիայում բնակվող բասկերի ու կատալոնացիների մոտ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բասկյան ազգայնականություն Կատեգորիա:Ազգայնականությունն Իսպանիայում
Եղեգնաձորի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Վայոց ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 21 հուշարձան (14 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Գարեգին Միրզոյան
Գարեգին Հովհաննեսի Միրզոյան (1902, Թիֆլիս - հունիսի 25, 1990), հայ խորհրդային նյարդախտաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր (1953), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961)։
Կենսագրություն
1923 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1931-1938 թվականներին աշխատել է բժշկական ինստիտուտի նյարդային հիվանդությունների ամբիոնում, 1961-1976 թվականներին՝ ամբիոնի վարիչ, 1976 թվականից՝ գիտական խորհրդատու։ 1958-1960 թվականներին եղել է Բժշկական ինստիտուտի կատարելագործման դասընթացների նյարդախտաբանության և նյարդավիրաբուժության ամբիոնի վարիչ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Միրզոյանը Երևանի էվակոհոսպիտալի նյարդային հիվանդությունների բաժանմունքի վարիչն էր և ՀԽՍՀ էվակոհոսպիտալների գլխավոր նյարդախտաբանը։ 1945 թվականին 2-րդ կլինիկական հիվանդանոցում Միրզոյանը կազմակերպել է նյարդային հիվանդությունների բաժանմունք։ Միրզոյանը հեղինակ է «Ծայրամասային նյարդային համակարգի վնասվածքային ախտահարումը և բուժումը» (1948, ռուսերեն), «Ներվային հիվանդությունների համառոտ դասընթաց» (1965), «Նյարդային համակարգության ախտահարման և տեղադրական ախտորոշումը» (1973) և «Նյարդային հիվանդություններ» (1976) գրքերի։
Միրզոյանը եղել է ՀԽՍՀ առողջապահության մինիստրության գլխավոր նյարդախտաբանը, նյարդախտաբանների և հոգեբույժների համամիութենական ընկերության վարչության անդամ։
Երկեր
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:1902 ծնունդներ Կատեգորիա:1990 մահեր Կատեգորիա:Հունիսի 25 մահեր Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ նյարդախտաբաններ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ
Որսորդները ձյան վրա
Որսորդները ձյան վրա (Jagers in de Sneeuw), ֆլամանդացի նկարիչ Պիտեր Բրեյգել Ավագի 1565 թվականի գեղանկարն է։ Նկարված է յուղաներկով փայտի վրա։ Նկարչի «Տասներկու ամիսներ» շարքից պահպանված վեց ստեղծագործություններից մեկն է։ Այժմ գտնվում է Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանում։
Ստեղծագործության նկարագիրը
Նկարի վերևի աջ անկյունում պատկերված են ծառերի մերկ ճյուղեր, որի միջոցով ստեղծվել են բարդ նախշեր։ Այդ ճյուղերը կարծես սև սարդոստայն լինեն և շատ գեղեցիկ համադրված են երկնքի հետ։ Ձյունը, որն իջել է ճյուղերի վրա, նկարչին թույլ է տալիս նկարին հաղորդել հետաքրքիր փայլ, իսկ ճյուղերի վրա նստած ճնճղուկները ոչ միայն կենդանացնում են ձյունը, այլև ունեն կոմպոզիցիոն դեր։ Հետին պլանում՝ սառույցի վրա, երևում են մարդկանց փոքր ֆիգուրներ, որոնք զբաղված են գեղասահքով, մյուսները՝ խաղերով։ Պանդոկի ելքի վերևում կախված է մի թուղթ, որտեղ պատկերված է ծնկաչոք մի մարդ։ Հնարավոր է դա Սուրբ Հուբերտն է՝ որսորդների հովանավորը։ Այս դեպքում տվյալ դետալը հիշեցնում է նրա մասին, որ ամենօրյա գործերից բացի չպետք է մոռանալ քրիստոնեական պարտականությունների մասին։ Հեռվում` սարերի սառցե բարձունքներում, նկարիչը առաջարկում է դիտել լանջերը, որտեղ բարձրացել են որսորդները։ Տան մոտ վառված է մի կրակ, որի վրա խոզ են խորովում։ Մորթում են տնային խոզին ձմեռվա օրվա ֆոնի վրա. դա այդ ժամանակի գեղանկարչության ավանդական թեման է։ Բրեյգելը մեղմացնում է այդ դետալը` նկարելով քիչ արյունալի։ Նկարված է տաք կրակը թռչող, կարմրավուն և ոսկեգույն կայծերով։ Ամբողջ նկարի կոմպոզիցիոն կենտրոնը ծառերի արանքից երևացող որսորդներն են և նրանց շները։ Շները նույնիսկ այստեղ՝ անտառից դուրս, ագահաբար հոտոտում են։ Ներքևում պատկերված են ձյունածածկ տներ ։
Որսորդներ
Նիզակներով և շների օգնությամբ որսում էին ոչ միայն վայրի թռչուններ և մանր կենդանիներ, այլև վարազ, եղջերու և արջ, բայց նկարում օրվա որսը աղվես է։ Միջնադարում որսի սեզոնը հաճախ զուգորդվում էր դեկտեմբեր և հունվար ամիսների հետ ։
Խարույկ
Գյուղացիները խրույկ են վառել և խոզի միս են ապխտում։ Սրանով սովորաբար զբաղվում էին դեկտեմբերին։ Նոյեմբերին խոզերին լավ կերակրելուց հետո, դեկտեմբերին մորթում էին և ապխտում ։
Իլյա Վեկուա
Իլյա Նեստորի Վեկուա, խորհրդային մաթեմատիկոս և մեխանիկ։ ԽՍՀՄ ԳԱ (1958) և Վրացական ԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1946), սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1969)։ ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից։
Կենսագրություն
Ավարտել է Թիֆլիսի համալսարանը (1930), աշխատել է ՄՄՀՄ ԳԱ-ում, Վրացական ԽՍՀ ԳԱ-ում, Թբիլիսիի, Մոսկվայի, Նովոսիբիրսկի բուհերում, Թբիլիսիի (1940 թվականից) և Մոսկվայի համալսարանների (1952 թվականից) պրոֆեսոր։ 1959-1964 թվականներին Նովոսիբիրսկի, իսկ 1965-1972 թվականներին՝ Թբիլիսիի համալսարանների ռեկտոր։ 1972 թվականից՝ Վրացական ԽՍՀ ԳԱ նախագահ։
Իլյա Վեկուայի հիմնական աշխատանքները վերաբերում են սինգուլյար ինտեգրալ հավասարումներին և անալիտիկ ֆունկցիաների տեսության եզրային հարցերին, էլիպսական տիպի մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների եզրային խնդիրներին, ընդհանրացյալ անալիտիկ ֆունկցիաների տեսությանը և դրա կիրառումներին մեխանիկայում, երկրաչափությունում և թաղանթների տեսությունում։ ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1950), լենինյան մրցանակ (1963)։ Եղել է արտասահմանյան մի քանի ակադեմիաների և գիտական ընկերությունների անդամ։ Պարգևատրվել է Լենինի 5 և «Պատվո նշան» շքանշաններով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մթածմինդա պանթեոնում թաղվածներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ Կատեգորիա:Թբիլիսիի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային մեխանիկներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Վրաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 8-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 9-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային մաթեմատիկոսներ
Կարահիսար
Կարահիսար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոնուսի գավառակում ։
Պատմություն
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ մոտ 70 տուն հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղն ուներ եկեղեցի (Ս. Սարգիս) և երկսեռ վարժարան՝ 100 աշակերտով։ Կարահիսարում էր գտնվում Սբ. Սարգիս անունով բերդը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պանգա (գյուղ, Մուստյալա շրջան)
Պանգա (Panga), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուստյալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 24 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Մուստյալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հայիթիի ազգային պանթեոնի թանգարան
Հայիթիի ազգային պանթեոնի թանգարան (Musée du Panthéon National Haïtien, MUPANAH), պատմության և արվեստի թանգարան Հայիթիի մայրաքաղաք Պորտ-օ-Պրենս քաղաքում։ բացվել է 1983 թվականի ապրիլի 7-ին և նվիրված է ինչպես Հաիթիի անկախության համար պայքարի հերոսներին (կոչված է հավերժացնելու և տարածելու «Ազգի հայրերի» հիշատակը), այնպես էլ երկրի մշակույթին։ 2010 թվականի երկրաշարժի հետևանքով թանգարանի շենքը միայն աննշան վնասվել է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայիթիի թանգարաններ Կատեգորիա:1983 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Պատմության թանգարաններ Կատեգորիա:Ազգային թանգարաններ Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Հասանքենդ
Հասանքենդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(1049) Գոթո
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,095454 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6883 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5026 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Գոթո աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,7079 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1989,23 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,180975 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,08° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1925 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(8927) Ռյոջիրո
(8927) Ռյոջիրո (Ryojiro), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,405513 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9871 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8239 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1362,73 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,264175 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,48° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակաո Կոբայաշիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հիրբեթ-Մելե-Էթ-Թախթինե
Հիրբեթ-Մելե-Էթ-Թախթինե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Լեբեդինցի (գյուղ, Անդրուշևկայի շրջան)
Լեբեդինցի (Лебединці), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1683 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լեբեդինցի գյուղում բնակվում էր 436 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 29,97 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14,55 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1683 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Փարիզի դրամահատարան
Փարիզի դրամահատարան (Monnaie de Paris), պետական արդյունաբերական և առևտրային ձեռնարկություն է՝ ստեղծված Ֆրանսիայի ազգային արժույթի արտադրության համար։ Հիմնադրվելով 864 թվականին, այն հանդիսանում է աշխարհի ամենահին պետական ձեռնարկությունը ։
Մինչև 2007 թվականը դրամահատարանը գտնվում էր Էկոնոմիկայի, ֆինանսների և արդյունաբերության նախարարության կազմում։ Փարիզի դրամահատարանը ինքնուրույնություն ձեռք բերեց և իրավաբանական անձի կարգավիճակ ստացավ № 2006—1666 օրենքի հիման վրա ։
Փարիզի դրամահատարանը ներկայումս ունի 500 աշխատող, ովքեր աշխատում են երկու շենքերում՝ Hôtel de la Monnaie (աշխատակիցների 55%) և Ժիրոնդում տեղակայված ընկերությունը (աշխատողների 45%)։
Փարիզի դրամահատարանի աշխատանքային կանոնները ներկայացված են Դրամավարկային օրենսգրքի 121-3 Լ. հոդվածում։ Պետության անունից նրան իրավունք է վերապահված Ֆրանսիայի դրամային նշաններ թողարկել։
Այն նաև զբաղվում է առևտրային գործունեությամբ տարբեր ոլորտներում. Ժիրոնդի դեպարտամենտում է գտնվում ազգային եվրոյի թղթադրամների իսկության ստուգման Ազգային կենտրոնը (CNAC) (Եվրոպական տեխնիկական և գիտական կենտրոն), որը նաև վերլուծում և դասակարգում է ամբողջ Եվրոպայում կեղծ եվրոյի մի մասը։ Այս կենտրոնը խարդախության դեմ պայքարի և կեղծ արժույթի դեմ պայքարի անդամ-պետությունների տեխնիկական համակարգման եվրոպական ծրագրի մի մասն է։
Պատմություն
Փարիզի դրամահատարանը հիմնադրվել է 864 թվականին թագավոր Կառլոս 2-րդ Ճաղատի հրամանով, այն ֆրանսիական ամենահին հաստատություններից մեկն է ։ 1358 թվականից ստեղծվել է դրամային համակարգ, որը գոյություն է ունեցել մինչև 1879 թվականը։
Փարիզի դրամահատարանը Ֆինանսների նախարարությանն է միացել վանդեմյերի IV տարվա (1796 թվականի սեպտեմբերի) թիվ 22 և 23 օրենքներով։ 1879 թվականի հուլիսի 31-ի և նոյեմբերի 20-ի օրենքներով որոշվեց, որ մետաղադրամների արտադրությունն իրականացվելու է բացառապես պետության հաշվին։ 1848 թվականի հունիսից մինչև 1876 թվականը Անատոլ Հուլոտը (Anatole Hulot), գլխավոր փորագրիչ Ժան-Ժակ-Բարրեի տեղակալը, ստեղծեց դրամահատարանում ֆրանսիական առաջին փոստային նամականիշերի արտադրության համար նախատեսված արտադրամաս։
1973 թվականին, դրամահատարանի երկրորդ շենքը կառուցվեց Ժիրոնդի դեպարտամենտում, նոր գործարան, որտեղ իրականացվում էին շրջանառության և հավաքորդների համար արտադրվող մետաղադրամների արտադրության բոլոր փուլերը։ 1998 թվականից այս գործարանում արտադրվել է ութ տեսակի եվրոյի մետաղադրամ։ Փարիզի դրամահատարանը շահել է Certification QSE հավաստագրման մրցույթը։
1880 թվականից սկսած դրամահատարանի տարբերանշանը եղել է առատության եղջյուրը ։ Նույնիսկ երբեմն մետաղադրամների վրա տնօրենի նշանն է դրվում։ Այսպիսի նշան 1994-2000 թվականներին եղել է մեղու, 2001-2002 թվականներին՝ պայտ, 2003 թվականին դրոշմվում էր սիրտ՝ «L» և «S» տառերով, 2004-2010 թվականներին՝ ֆրանսիական եղջյուր՝ ներսում ալիքներ, և 2011 թվականի հունվարից տարբերանշան դարձավ հնգանկյունը՝  «AG» (Atelier de Gravure), «MP» (Monnaie de Paris et Pessac) 7 «YS» (Yves Sampo) մակագրություններով ։
Փարիզի դրամահատարան թվերով
2009 թվականին շահույթը կազմել է 126 միլիոն եվրո։ Դրամահատարանը տարեկան արտադրում է շուրջ մեկ միլիարդ մետաղադրամ (հավաքածուների համար արտադրանքը և ոսկերչական իրերը կազմում են շրջանառության 20 տոկոսը) .:
Նախագահ և գործադիր տնօրեն
2007 թվականի ապրիլ. Քրիստոֆ Բո (Christophe Beaux)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փարիզի թանգարաններ Կատեգորիա:Փարիզի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Դրամահատարաններ Կատեգորիա:Դրամագիտության թանգարաններ
Հիրբեթ-Սալամէս-Սաղիրե
Հիրբեթ-Սալամէս-Սաղիրե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Արագած (համակարգիչ)
Արագածը առաջին հայկական ընդհանրանպատակ համակարգիչը, և Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտի առաջին նախագծերից է եղել։ Այն արտադրվել է 1958-1960 թվականներին և պատկանել առաջին սերնդի համակարգիչներին։ Նախագիծը տնօրինել է Բ. Խայկինը ։
Համակարգիչը հիմնված էր էլեկտրոնային լամպերի, դիոդատրանսֆորմատորային փականների և երկաթամագնիսական հիմնական հիշող սարքերի վրա ։ Որպես արտաքին հիշողություն օգտագործել է մագնիսական թմբուկ և երիզ, իսկ ներածման/արտածման համար թղթե երիզ ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Համակարգիչներ Կատեգորիա:Գիտությունը Հայաստանում Կատեգորիա:1958 հիմնադրումներ
Վեներական չորրորդ հիվանդություն
Վեներական չորրորդ հիվանդություն, վեներական լիմֆոգրանուլեմատոզ (Վն), աճուկային լիմֆոգրանուլեմատոզ, վեներական լիմֆոպաթիա, նիկոլաֆավրիի հիվանդություն, արևադարձային բուբոն և այլն, քրոնիկական վարակիչ հիվանդություն․ փոխանցվում է սեռական ճանապարհով։
Առաջին անգամ նկարագրել է Ժ․ Ռոստը, 1912 թվականին և անվանել վեներական չորրորդ հիվանդություն (սիֆիլիսից, սուսանակից և փափուկ շանկրից հետո)։ Ֆրանսիացի գիտնականներ Ժ․ Նիկոլան, Մ․ Ֆավրը և Ժ․ Դյուրանը 1913 թվականին տվել են հիվանդության կլինիկական և հյուսվածաբանական առավել մանրամասն նկարագրությունը, ընդգծել նրա հպավարակելիությունը և առաջարկել հիվանդությունն անվանել «աճուկային լիմֆոգրանուլեմատոզ» (հյուսվածաբանական պատկերը նման է լիմֆոգրանուլեմատոզ հիվանդությանը)։ Վեներական չորրորդ հիվանդությունն առավել հաճախ հանդիպում է արևադարձային և մերձարևադարձային երկրներում։ ԽՍՀՄ-ում 1930-ական թվականներին այն վերացվել է, սակայն վարակի ներմուծման հնարավորությունը չի բացառվում։ Հիվանդության հարուցիչները խլամիդիաներն են։
Հիվանդության շրջանները
Ընթացքը սուր է կամ քրոնիկական՝ երեք շրջաններով, առաջնային շրջանը բնորոշվում է վարակի ներթափանցման տեղում՝ գերազանցապես սեռական օրգաններում, բշտիկների առաջացմամբ։ Վերջիններս շուտով պատռվում են, վերածվում մակերեսային խոցերի, որոնք մի քանի օրվա ընթացքում ապաքինվում են, տեղում թողնելով սպիներ։ Առաջին շրջանը տևում է մի քանի օրից մինչև 2-3 շաբաթ։ Երկրորդային շրջանում զարգանում են ամենաբնորոշ ախտանշանները, ընդհանուր երևույթների (սարսուռ, մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացում, ընդհանուր թուլություն, ախորժակի անկում, հոդացավեր) ֆոնի վրա առաջնային խոցերի մոտակա ավշահանգույցները մեծանում են, կոշտանում ու միաձուլվում, կպումներ են տալիս նաև շուրջհանգուցային հյուսվածքի հետ, դառնում զանգվածային ուռուցք։ Հանգույցները սկզբում ցավոտ չեն, հետո դառնում են ցավոտ։ Քայքայման պրոցեսների առկայության դեպքում դրանք փափկում են, թարախակալվում։ Ավշահանգույցները ծածկող մաշկը կարմրում է, բարակում, ծակվում, բացվում են դժվար ապաքինվող վերքային խուղակներ՝ պարբերաբար թարախային արտադրությամբ։ Վերոհիշյալ երևույթներն ուղեկցվում են հոդացավերի ուժեղացմամբ, լյարդի և փայծաղի մեծացմամբ։ Երբեմն առաջանում են նաև միզապարկի, մակամորձու, փոքր կոնքի շճաթաղանթի, աչքերի, երակների և ավշային անոթների բորբոքումներ։ Նշված շրջանը տևում է 2-3 ամսից մինչև մի քանի տարի։ Երրորդ շրջանն անկայուն է, ոչ պարտադիր, զարգանում է միայն հիվանդության քրոնիկական ընթացքի դեպքում, 1-2 տարի անց և ուղեկցվում փոքր կոնքի արյան շրջանառության խանգարումներով։ Դրա հետևանքով խանգարվում է սեռական օրգանների, հետանցքի, շեքի ավշային շրջանառությունը, առաջանում են գորտնուկանման գոյացություններ։ Ախտորոշումը հաստատվում է մանրադիտակային քննությամբ, ինչպես նաև շիճուկաբանական հետազոտման եղանակներով։
Բուժումը
Բուժումը․ առավել արդյունավետ են անտիբիոտիկները, ինչպես նաև էրիթրոմիցինը, օլեանդոմիցինը, լևոմիցետինը, սուլֆանիլամիդները։ Կիրառվում են նաև բուժման օժանդակ միջոցներ (վիրաբուժական միջամտություն, աուտոհեմոթերապիա, պիրոգենալ, վիտամիններ և այլն)։ Վեներական չորրորդ հիվանդությունով կրկնակի դեպքեր չեն նկատվել։
Կանխարգելումը
Կանխարգելումը․ հակավեներական ընդհանուր և անհատական միջոցառումների անցկացում։
Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Թովմաս Թերզյան
Թովմաս Հակոբի Թերզյան, հայ բանաստեղծ, դրամատուրգ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Մայրը եղել է իտալուհի, հայրը՝ հունախոս կաթոլիկ հայ։ Տասը տարեկան հասակից ընդունվել է Պերայի Մխիթարյանների վարժարանը, որտեղ մի տարի սովորելուց հետո ուղարկվել է Վենետիկի Մուրադ-Ռաֆայելյան վարժարանը։ Այստեղ ստացել է հիմնավոր կրթություն, հմտանալով գրաբարի, իտալերենի, ֆրանսերենի և հունարենի մեջ։ Իմացել է նաև անգլերեն, թուրքերեն և այլ լեզուներ։ 1858 թվականին վերադարձել է Պոլիս, աշխատել որպես հայոց լեզվի և ֆրանսերենի ուսուցիչ։ Նրան աշակերտել են Եղիա Տեմիրճիպաշյանը, Գրիգոր Զոհրապը, Երուխանը, Օննիկ Չիֆթե-Սարաֆը և ուրիշներ։ Կ. Պոլսի Կեդրոնական վարժարանի բացման առաջին տարուց պաշտոնավարել է այնտեղ։
Տպագրված թարգմանություններից հիշատակության արժանի են Անակրեոնի բանաստեղծությունները՝ հին հունարենից։ 1929 թվականին Վենետիկում լույս է տեսել նրա երկերի ժողովածուն, երկու ստվար հատորով, որտեղ տեղ են գտել ինքնուրույն և թարգմանական մի շարք անտիպ գործեր։ Հատորը հրատարակվել է Արշակ Չոպանյանի ընդարձակ առաջաբանով ու ծանոթագրություններով։
Կազմել է ֆրանսերենի դասագրքեր, որոնցից մի քանիսը արժանացել են հինգից վեց տպագրության («Նոր քերականություն գաղղիերեն լեզվի», Կ. Պոլիս, 1868, «Գործնական քերականություն ֆրանսերեն լեզվի», Վենետիկ, 1873) և այլն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արևմտահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Արևմտահայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:19-րդ դարի հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության կրթական գործիչներ
Պերեպիս
Պերեպիսը Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտի արտադրած առաջին սերնդի համակարգիչ էր, որ հիմնված էր էլեկտրոնային լամպերի վրա։ Այն արտադրվել է 1961 թվականին ԽՍՀՄ-ի մարդահամարի նպատակներին ծառայելու համար ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Համակարգիչներ Կատեգորիա:ԵրՄՄԳՀԻ ստեղծագործություններ
Վիբրիոններ
Վիբրիոներ (ֆրանսերեն vibrion, լատիներեն vibrare — տատանվել, ճոճվել), կարճ(1-5 մկմ երկարությամբ), 0,3—0,6 մկմ հաստությամբ, ոլորված, ստորակետանման, մտրակավոր բակտերիաներ։ Ընդգրկվումեն vibrio ցեղում։ Սպորներ չեն առաջացնում։ Արագ, տատանողական շարժումներ են կատարում (այստեղից՝ անվանումը)։ Ապրում են հողում, ջրում, մարդու և կենդանիների աղիքներում։ Հայտնի է Վիբիոների ավելի քան 100 տեսակ, որոնց մեջ կան մարդու և կենդանիների բազմաթիվ հիվանդություններ (օրինակ, խոլերա) հարուցիչներ։
Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ
Ջերմուկի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Վայոց ձորի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Վայոց ձորի մարզի Ջերմուկ քաղաքի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 11 հուշարձան (8 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Օլեգ Նաբոկով
Օլեգ Նիկոլաևիչ Նաբոկով (Олег Николаевич Набоков, ), խորհրդային և ռուս լրագրող, Տագանրոգի ռադիոտեխնիկական համալսարանի Պոլիտեխնիկական թանգարանի տնօրեն։
Կենսագրություն
1965 թվականին ավարտել է Տագանրոգի ռադիոտեխնիկական ինստիտուտը, որտեղ հետագայում աշխատել է որպես հասարակական մասնագիտությունների ֆակուլտետի առաջին դեկաններից մեկը։ Նույն 1965 թվականին ավարտել է լրագրողների բարձրագույն դասընթացները Մոսկվայում և անմիջապես լիազորագրվել Մոսկվայի միջազգային կինոփառատոնում ։
Ավարտել է ԽՍՀՄ թատերական գործիչների միությանը կից զանգվածային թատերական ներկայացումների ռեժիսորների դասընթացները։ Առաջին պրակտիկան անցկացրել է որպես Օլիմպիադա-80-ի գլխավոր ռեժիսորի օգնական ։
Աշխատել է ԽՄԿԿ ՇԿ-ում և ՔԿ-ում Տագանրոգում։ Կուսակցական կարիերայի փոխարեն նախընտրել է աշխատել Տագանրոգի ռադիոտեխնիկական ինստիտուտի «Միուս» ԿԲ-ի արտադրական բաժնի ավագ ինժեներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Հիրբեթ-Քուրիշան
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աուրանգաբադ
Աուրանգաբադ, քաղաք Հնդկաստանում, շրջանային կենտրոն է Մահարաշտրա նահանգում։ Հայտնի զբոսաշրջային կենտրոն է, քանի որ նրանով է անցնում Համաշխարհային ժառանգություն համարվող Աջանտայի և Էլլորայի ժայռակերտ տաճարներ տանող ճանապարհը։
Անվանումը
Անունն ստացել է Մեծ Մոնղոլների կայսր Շահ Ջահանի որդի Աուրենգզեբից, որը գահին տիրանալու համար իր հորը բանտ նստեցրեց։
Ճարտարապետությունը
Ճարտարապետական կոթողներից նշանավոր է Բիբի-Կա-Մաքբարան։ Այն կառուցել է Աուրենգզեբը իր կնոջ գերեզմանի վրա՝ ամեն կերպ փորձելով նմանեցնել Ագրայում կառուցված Թաջ Մահալին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:1592 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գեմերեկ
Գեմերեկ, ավան (գյուղ, գյուղաքաղաք, քաղաք) Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոնուսի գավառակում, Սեբաստիա քաղաքից 80 կմ հարավ-արևմուտք, Հալիս գետից 3 կմ հարավ, Կեսարիա տանող ճանապարհի վրա։
Հանդիսացել է գավառակի գլխավոր բնակավայրերից մեկը։ Գյուղի շրջակայքում կային ավելի քան 30 ավերված գյուղեր, որոնք ժամանակին եղել են հայաբնակ։
Անվանումներ
Ենթադրվում է, որ Գեմերեկ անվանումը ծագում է Գամիրք (Կիմմերների անունից) երկրի անունից։
Պատմություն
Հիմնել են կիլիկիահայերը՝ XVI դարի սկզբին։ Կառուցված է երկու բլուրների միջև՝ ընդարձակ հովտում, մի հին կամարակապ աղբյուրի մոտ, որից և ծագել է ոչ շատ տարածված Կամարակ տարբերակը։ Գեմերեկի հարավում ձգվում են Խնձորի լեռները։ Ուներ յոթ թաղ, որոնք բաժանվում էին երկու մասի՝ բարձրադիր թաղերը միասին կոչվում էին վերի թաղ, իսկ ձորաբերանի թաղերը՝ վարի։ Տները կառուցված էին սանդղաձև։ Հաճախ մեկի տանիքը մյուսի համար դառնում էր ճանապարհ։