cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դերգաչի (քաղաքատիպ ավան, Դերգաչևսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Դերգաչևսկի շրջանի բնակավայրեր
Մազլիանիկո
Մազլիանիկո  (Maslianico), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 3447 մարդ, խտությունը՝ 2651,54 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 1,3 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22026։ Հեռախոսային կոդ՝ 031։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Աննա Կոմորովսկա
Աննա Կոմորովսկի, Լեհաստանի առաջին տիկինն է։ Աննա Կոմորովսկին մասնագիտությամբ լատիներենի ուսուցչուհի է։ 1970 թվականին նա հանդիպել է Լեհաստանի ապագա նախագահ Բրոնիսլավ Կոմորովսկիյին և ամուսնացել վերջինիս հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեհաստանի առաջին տիկիններ Կատեգորիա:Վարշավայի համալսարանի շրջանավարտներ
Ժողովածու (836)
Ժողովածու (836), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 836 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 14-րդ դարում Գրիգոր գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 12,8X8,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 268 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ շերտազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի 15ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Յաշիկեյ
Յաշիկեյ (Яшикей, Йәшекәй), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։ Գտնվում է Սաֆարովսկի գյուղական խորհրդի կազմում։
Աշխարհագրական դիրք
Հեռավորությունը ՝
Բնակչություն
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 9 մարդ, 2010 թվականին՝ 8 մարդ։
Ազգային կազմ
2002 թվականի մարդահամարի համաձայն գերակշռող ազգությունը թաթարներն են (75%)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ֆան-արտ
ֆան-արտ (fan art), երկրպագուների արվեստի ստեղծագործական տարատեսակ` հայտնի ստեղծագործությունների հիման վրա։ Ֆան-արտի հիմքում կարող է լինել ինչ-որ օրիգինալ ստեղծագործություն, որն օգտագործում է սյուժեի և (կամ) կերպարների գաղափարները։ Ֆան-արտը կարող է ներկայացնել պատկերազարդում, պարոդիա, ծաղրանկար, քրոսովեր (մի քանի ստեղծագործությունների «միահյուսում») և այլն ։
Բնութագիր
Հետազոտող Կլաուդիա Զումերերը «անօրինական երկրպագուներ» գրքում առանձնացնում է ֆան-արտի հետևյալ նշանները։
Տիպաբանություն
Կլաուդիա Զումերերը ֆան-արտի մի քանի ենթատեսակ է առանձնացնում.
Մ.թ.ա. 297
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 297
Վլադիմիր Ալեկնո
Վլադիմիր Ալեկնո (Влади́мир Рома́нович Але́кно, ), խորհրդային և ռուսաստանյան վոլեյբոլիստ, վոլեյբոլի մարզիչ։ «Զենիթ» թիմի և Ռուսաստանի տղամարդկանց հավաքականի մարզիչ, Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ ։ Նրա ղեկավարությամբ Ռուսաստանի տղամարդկանց հավաքականը 2012 թվականին Լոնդոնում անցկացված ամառային օլիմպիական խաղերում չեմպիոնական ոսկե մեդալներ է նվաճել։ Մինչ այդ՝ 2011 թվականին առաջին տեղն էր գրավել համաշխարհային լիգայի մրցումներում և աշխարհի գավաթի խաղարկությունում։ 2021 թվականից Վլադիմիր Ալեկնոն մարզում է Իրանի տղամարդկանց ազգային հավաքականը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս վոլեյբոլիստներ
Դոքսատոն
Դոքսատոն (Δοξάτον ), փոքր քաղաք Հունաստանում։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 95 մետր բարձրության վրա, Դրամա քաղաքից 9 կմ հարավ-արևելք, Կավալայից 23 կմ հյուսիս-արևմուտք, Սալոնիկից՝ 120 կմ հյուսիս-արևմուտք և Աթենքից՝ 349 կմ հյուսիս։ Մտնում է Արևելյան Մակեդոնիա և Թրակիայի Դրամա ծայրամասային միավորի մեջ։ Ըստ 2011 թվականի վիճակագրության՝ բնակչությունը 2884 մարդ է ։ Մակերեսը 27,714 կմ² է ։
Քաղաքի արևմտյան ծայրամասով անցնում է Դրամա-Կավալա ազգային ճանապարհ 12-ը։
Պատմություն
Քաղաքի պատմության մեջ տեղի է ունեցել երկու կոտորած։ Առաջինը տեղի է ունեցել Երկրորդ Բալկանյան պատերազմի ընթացքում (Հունաստանը և Սերբիան ընդդեմ Բուլղարիայի)։ 1913 թվականի հունիսին Դոքսատոնի հույն բնակչությունը ապստամբություն է բարձրացրել բուլղարական բանակի թիկունքում։ Հունիսի 30-ին նահանջող բուլղարական զորամասերը (հիմնականում հեծելազորային) շրջապատել են ապստամբ քաղաքը, սպանել մոտ 600 քաղաքացիական անձ, այդ թվում՝ կանանց և երեխաների (բնակչության 1500-2700 մարդ) և այրել են քաղաքը ։ Քարնեգիի հանձնաժողովը, որը հետաքննել է այդ գործը, վկայակոչում է նրանց կարծիքով մեղմացնող այն հանգամանքը, որ կոտորածները կատարվել են ոչ թե անմիջականորեն բուլղարների, այլ նրանց կողմից զինված բուլղարախոս մահմեդականների (պոմակների) և թուրքերի կողմից, որոնք վրեժխնդիր են եղել հույներից մահմեդականների նախորդ կոտորածի համար ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին Բուլղարիան կրկին պահանջներ է ներկայացրել Մակեդոնիային։ Այս անգամ Նացիստական Գերմանիայի օգնությամբ։ Բուլղարիային տրվել է Արևելյան Մակեդոնիայի և Արևմտյան Թրակիայի օկուպացիայի հնարավորություն։ Հույն հայրենասերների, մասնավորապես կոմունիստների արձագանքը բուլղարական օկուպացիային վատ պատրաստված էր։ Սեպտեմբերի 28-ի լույս 29-ի գիշերը հունական Դրամա նոման հույն կոմունիստների ղեկավարությամբ ապստամբել է բուլղարների դեմ։ Դոքսատոնը հայտնվել է իրադարձությունների էպիկենտրոնում։ Հարձակման է ենթարկվել Դոքսատոնի ոստիկանական բաժանմունքը և սպանվել 7 բուլղար ոստիկան։ Չնայած հարձակվողները թաքնվել են լեռներում, հույների դեմ բռնաճնշումները դաժան են եղել։ Հաջորդ օրը բուլղարական զորքերը հավաքել են 14 տարեկանից բարձր բոլոր տղամարդկանց և, նրանց բաժանելով տասնյակ մարդկանց, գնդակահարել են ։
Հիշատակ
Հունաստանի կառավարությունը, չնայած փոքր բնակչությանը, Դոքսատոնին տրամադրել է քաղաքի կարգավիճակ՝ ի նշան զոհերի ճանաչման և այն անվանել է «Հերոս և Նահատակ քաղաք» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Մալիտո
Մալիտո (Malito), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կոզենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 896 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 56 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 16 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 87030։ Հեռախոսային կոդը՝ 00984։
Կոմունայի հովանավորն է Աստծո սուրբ Մարգարե Եղիան։ Տոնը նշվում է մայիսի չորրորդ շաբաթ օրը։
Հարևան կոմունաներն են՝ Ալթիլիա, Բելսիտո, Դիպիգնանո, Դոմանիկո, Գրիմալդի, Պատերնո Կալաբրո։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Աննա Կլևացի
Աննա Կլեվացին (Anna von Jülich-Kleve-Berg, Anne of Cleves; սեպտեմբերի 22 1515 - հուլիսի 17 1557), Հենրի VIII-ի չորրորդ կինը։ Հենրի VIII-ի հետ բաժանումից հետո մնաց Անգլիայում` համարվելով «Անգլիայի թագավորի սիրելի քույրը» (the King's Beloved Sister)։
Արքայադուստր Կլևացի
Աննա Կլևացին ծնվել է Դյուսելդորֆում՝ դուքս Յոհան III-ի և Մարիա ֆոն Յուլիխբերգի ընտանիքում ։ Հորական կողմից սերում էր Լամարկների տոհմից։
Արքայադստեր մանկության և երիտասարդության մասին քիչ տվյալներ են պահպանվել։ Բացի նրանից ընտանիքը երկու դուստր՝ Սիբիլան և Ամելիան և որդի ուներ՝ Վիլհելմը։ Հայտնի է, որ Աննան շատ մոտ էր մոր՝ դքսուհի Մարիայի հետ ։
Աննային, ինչպես և նրա քույրերին, դաստիարակել է մայրը։ Ստացել է նվազագույն անհրաժեշտ կրթություն․ կարդում էր և գրում մայրենի լեզվով, սակայն նա չգիտեր ո՛չ լատիներեն, ո՛չ ֆրանսերեն, չէր կարողանում ո՛չ երգել, ո՛չ պարել, ո՛չ երաժշտական գործիքներ նվագել․ «քանի որ Գերմանիայում հանդիմանում են այն կանանք, որոնք երաժշտական կրթություն են ստանում (անգլ.՝ ...for they take it heere yn Germanye for... an occasion of lightenesse that great Ladyes... have enye knowledge of musike)» ։ Նրա արժանիքների թվում կարելի է նշել հեզաբարո բնավորությունը և ձեռագործությունը։
1527 թվականին՝ 12 տարեկան հասակում, Աննան նշանվեց Լոթարինգիայի դուքս, Անտուան II-ի որդի և ժառանգ՝ Ֆրանսուա I-ի հետ։ Տղան այդ ժամանակ 10 տարեկան էր, և նշանդրեքը ոչ պաշտոնական բնույթ էր կրում ու չեղյալ համարվեց 1535 թվականին։
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1947-1948
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1947-1948, Լյուքսեմբուրգի 34-րդ ֆուտբոլի առաջնությունը։ Մրցաշարի չեմպիոն է դարձել «Ստադ Դյուդելանժըը»։ Մրցաշարին մասնակցել է 12 թիմ։
Աննա Կլևացի
Արքայադուստր Կլևացի
Ինչ վերաբերվում է ընտանիքի կրոնական հայացքներին, ապա այն միանշանակ չէր։ Վիլհելմը՝ Աննայի եղբայրը, լյութերական էր, մինչդեռ դքսուհի Մարիային բնութագրում էին որպես «իսկական կաթոլիկ»։ Աննայի հայրը համակրում էր Ռեֆորմացիային և Շմալկալդենի լիգայի կողմնակիցներից էր, որը ղեկավարում էր Սիբիլայի ամուսինը՝ Յոհան Ֆրիդրիխ Բարեհոգին, որը հանդես էր գալիս Կառլ V կայսեր և նրա կրոնական քաղաքականության դեմ։
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1947-1948
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն
Աննա Կլևացի
Հարսնացուի որոնումներ
Անհաջողության մատնվելով ֆրանսիացի հարսնացուների հարցում՝ Հենրին ուշադրություն դարձրեց ոչ վաղ անցյալում այրիացած դքսուհի Քրիստինա Դանիացիին։ 1538 թվականի մարտին նա Բրյուսել ուղարկեց արքունիքի նկարիչ Հանս Հոլբայն Կրտսերին՝ դքսուհու դիմանկարն անելու հանձնարարությամբ, որը տեսնելով Հենրին ցնծություն ապրեց։ Սակայն դեսպանորդներին Քրիստինան պատասխանեց, որ նա չի ցանկանում ամուսնանալ Հենրիի հետ։
Իր սկանդալային անձնական կյանքի պատճառով Հենրիխը այնպիսի չարագույժ վարկ էր վայելում մայրցամաքում, որ ոչ մի եվրոպացի գործիչ չէր ցանկանում նրա հետ ամուսնացնել իր դստերը կամ քրոջը, իսկ հավանական հարսնացուներից մեկը՝ Մարի դը Գիզը, կարծես թե ի պատասխան Հենրիխի առաջարկին հայտարարեց, որ թեև ինքը բարձրահասակ է, սակայն իր վիզը կարճ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թյուդորներ Կատեգորիա:Անգլիայի թագուհիներ
Փոքր Նևկա (գետ)
Փոքր Նևկա (Малая Невка), գետ Ռուսաստանում (Սանկտ-Պետերբուրգ)։
Աշխարհագրություն
Փոքր Նևկա գետը սկիզբ է առնում Մեծ Նևկայից և թափվում է Նևայի խորշ, Բալթիկ ծով։
Հիդրոգրաֆիա
Փոքր Նևկա գետի երկարությունը կազմում է 5 կմ։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 224 մ3։
Վտակներ
Փոքր Նևկա գետի վտակներն են ձախից՝ Կարպովկա, Ժդանովկա գետերը։
Արտաքին հղումներ
Փոքր Նևկա գետի մասին Ռուսական Հանրագիտարանում
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մ.թ.ա. 295
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 295
Նուֆրինգեն
Նուֆրինգեն (Nufringen), կոմունա Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Գտնվում է Շտուտգարտի վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Մտնում է Բյոբլինգեն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 5389 է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 10,04 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 1 15 037։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ռադոշին
Ռադոշին (Радошин), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռադոշին գյուղում բնակվում էր 500 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,002 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դերեբուժ
Դերեբուժ (Деребуж), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 171 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստանովսկի գյուղական խորհուրդ (Տրոստյանեցկի շրջան)
Ստանովսկի գյուղական խորհուրդ  (Станівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Տրոստյանեցկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Ստանովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 919 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Յաշլյար (գյուղ, Միյակինսկի շրջան)
Յաշլյար (Яшляр, Йәшләр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բժշկարան (413)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կոռնելիուս Նեպոս
Կորնելիուս Նեպոս (Cornelius Nepos, հին հունարեն՝ Κορνήλιος Νέπως, ), հինհռոմեական պատմիչ (տարեգիր) և կենսագիր։ Սալլուստիոսի և Կիկերոնի ժամանակակիցը և կայսրության սկզբի հռոմեական պատմագիրներից մեկն է։ Նրա մասին կենսագրական տեղեկություններ գրեթե չեն պահպանվել։ Բարեկամական հարաբերությունների մեջ է եղել Կիկերոնի, Կատուլլուսի և Ատիկուսի հետ։ Ունեցել է բեղուն գրիչ, բայց նրա գրվածքների գերակշռող մասը մեզ չի հասել։
Մ.թ.ա. 294
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 294
Կոռնելիուս Նեպոս
Կենսագրություն
Ծնվել է Վերին Իտալիայում ՝ Վերոնայի մերձակա գյուղերից մեկում։ Մտերիմ է եղել Տիտուս Ատտիկուսին, Կիկերոնին. վերջինս նրան «անմահ» է անվանել, համեմատել աստվածության հետ, իսկ Կատուլլը իր համերկրացի Նեպոսին բանաստեղծությունների մի ամբողջ գիրք է նվիրել։ Կիկերոնի նամակներից մեկում հիշատակված է, որ Կոռնելիուսը որդի է ունեցել, որը վաղաժամ մահացել է մեր թվականությունից առաջ 44 թվականին ։
Նեպոսի ստեղծագործական վաղ շրջանի խոշոր ստեղծագործություններից է, սիրային-էրոտիկ բանաստեղծություններից զատ, «Ժամանակագրություն»-ը, որը բաղկացած է եղել երեք գրքից և ըստ երևույթին գրվել է մ. թ. ա. 54 թվականին։ Այնտեղ ներկայացված են եղել համաժամանակյա աղյուսակներ՝ Հունաստանի և Հռոմի պատմությունների կարևորագույն իրադարձությունների համադրմամբ։
Նեպոսի վերջին աշխատությունները գրվել են Մարկուս Վառոնի ազդեցությամբ։ Դրանց մեջ են «Exempla»-ի հինգ գրքերը, Կատոն Ավագի և Կիկերոնի հանգամանալի կենսագրականները «Նշանավոր մարդկանց մասին» մեծածավալ երկը, որը բաղկացած էր 16 գրքից և պարունակում էր անվանի հռոմեացիների ու օտարազգիների զուգադիր կենսագրականները ։
Նեպոսին է վերագրվում «Si vis pacem, para bellum» («Խաղաղաղություն ես ուզում՝ պատրաստվիր պատերազմի») հանրահայտ լատինական ասացվածքի հեղինակությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հին հռոմեացի պատմագիրներ
Ստաթմաթեն
Ստաթմաթեն (Stattmatten), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 420 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 31 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 468 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 370-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 98։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 79,1 %։ 370 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 333 անձ (181 տղամարդ և 152 կին)։ Գործազուրկ են եղել 37 անձ (14 տղամարդ և 23 կին)։ 98 անաշխատունակներից 30-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 32-ը` թոշակառուներ, իսկ 36-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կաստիլիոնե դ’Ինտելվի
Կաստիլիոնե դ’Ինտելվի (Castiglione d'Intelvi, Castiglion), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 759 մարդ, խտությունը՝ 190 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 4 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 22023։ Հեռախոսային կոդ՝ 031։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կարմրավանք
Կարմրավանք, հայկական եկեղեցի էր պատմական Վասպուրական նահանգում՝ Վանա լճի ափին։ Ներկայումս ավերված է։
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական գոյություն չունեցող վանքեր և եկեղեցիներ (Թուրքիա)‎ Կատեգորիա:10-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական կառույցներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հայ առաքելական եկեղեցիներ
Աղբայրիկ Վարդպետ
Աղբայրիկ Վարդպետ (ծննդյան և մահվան թվականներ անահայտ), Վաչուտյանների իշխանական տան ճարտարապետ։ Կառուցել էր Տեղեր գյուղի (Արագածոտնի մարզ) Տեղերի վանքը՝ բաղկացած եկեղեցուց, զավթից և վերջինիս արևմտյան երկու անկյունների վրա կանգնեցված մատուռներից։ Ըստ շինարարական արձանագրությունների, կառուցումը տևել էր 1207-1232 թվականները, որը Աղբայրիկ Վարդպետի գործունեության մեջ հայտնի միակ ժամանակահատվածն էր։ Աղբարյան Վարդապետի շինարարական արձանագրությունը փորագրված էր գավթի սյան խոյակի վրա (1221)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճարտարապետներ
Մ.թ.ա. 293
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 293
Սամվել Խալաթյան
Սամվել Մհերի Խալաթյան, հայ դրամատուրգ, արձակագիր, երգիծաբան, ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2010), Վանաձորի պատվավոր քաղաքացի (2020), Հայաստանի Գրողների, Թատերական գործիչների, Ժուռնալիստների, Նկարիչների միությունների և Ժուռնալիստների միջազգային Ֆեդերացիայի (IFJ) անդամ։
Կենսագրություն
1967 թվականին ավարտել է տեղի Մ. Մաշտոցի անվան միջնակարգ դպրոցը, 1978 թվականին՝ Վանաձորի մանկավարժական ինստիտուտի բանասիրական ֆակուլտետը։
Աշխատել սկսել է դպրոցական ավագ տարիքից՝ շինարարությունում, 1967 թվականից՝ արտադրությունում բանվոր, Վանաձորի պետթատրոնում՝ սկսնակ դերասան, բազմատպաքանակ  «Կառուցող» թերթում՝ գրական աշխատող։
1970-1972 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում։
1972 թվականից աշխատել է շրջանային «Գուգարք»,  քաղաքային «Կայծ» թերթերում՝ գրական աշխատող, բաժնի վարիչ։
1982 թվականից աշխատել է ՀԿԿ Կիրովականի քաղկոմում՝ որպես մամուլի և մշակույթի գծով հրահանգիչ։
1988 թվականին ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Ղարաբաղյան շարժմանը, մասնակցել տեղի «Ղարաբաղ»  կոմիտեի ստեղծմանն ու գործունեությանը, որի համար հեռացվել է ԽՄԿԿ շարքերից։
1990 թվականին ընտրվել է քաղաքային խորհրդի պատգամավոր, քաղխորհրդի կողմից ընտրվել քաղաքային «Վերածնունդ»  թերթի գլխավոր խմբագիր, 1996 թվականին նշանակվել է նորաբաց «Լոռու մարզ» մարզային թերթի գլխավոր խմբագիր։
Հիմնադրել և խմբագրել է երգիծական «Եղինջ», «Խաթաբալա» հանդեսները, «Արփի» հասարական-քաղաքական և առողջապահական «Նշտար» թերթերը։
1999 թվականին նշանակվել է Վանաձորի  Հովհ. Աբելյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի տնօրեն։
2007 թ.-ից աշխատել է Լոռու մարզպետարանում՝ մարզպետի օգնական, 2011 թ.-ից՝ ՀՀ Լոռու մարզպետարանի աշխատակազմի տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի բաժնի պետ՝ ՀՀ քաղաքացիական ծառայության 2-րդ դասի խորհրդականի դասային աստիճանով, 2016 - 2019 թթ.-ին՝ կրոնական և հասարակական կազմակերպությունների հետ տարվող աշխատանքների պատասխանատու։
1985 թ.-ից՝ Վանաձորի Հովհ. Աբելյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնի գեղարվեստական խորհրդի անդամ, 2016 թ.-ից՝ նույն թատրոնի գրական մասի վարիչ։
Ամուսնացած է, ունի երեք զավակ, յոթ թոռ։
Ստեղծագործական ուղի
Ստեղծագործել և մամուլում տպագրվել է դպրոցական տարիներից։ Բազմաժանր գրող է։ Հրատարակել է բանաստեղծությունների, վիպակների, մենագրությունների, պիեսների ու երգիծանքների 52 ժողովածու (22-ը՝ ալմանախային)։ Ստեղծագործությունները թարգմանաբար տպագրվել են ռուսերեն, ռումիներեն, պարսկերեն, լեհերեն, ֆրանսերեն, անգլերեն և այլ լեզուներով։ Հեղինակած թատերագրությունները,  երգիծական պատմվածքները, այլ ժանրերի ստեղծագործություններ տեղ են գտնում գրական-գեղարվեստական բազմաթիվ  հանդեսներում և կայքերում, ժանրային էլեկտրոնային գրադարաններում։
Հայաստանի և արտերկրի բազմաթիվ թատրոններում՝ Երևանի Հ. Պարոնյանի անվան երաժշտական կոմեդիայի, Պատանի հանդիսատեսի, «Մհեր Մկրտչյանի արտիստական», «Գոյի», «Փոսի», Գյումրու, Վանաձորի, Կապանի, Արտաշատի, Հրազդանի, Գորիսի պետթատրոններում, Հալեպի, Կիպրոսի, Լոս-Անջելեսի, Ստամբուլի, Քյոլնի, Ստեփանակերտի, Թբիլիսիի հայկական թատրոններում և այլ թատերախմբերում, 30 պիես ունեցել են 79 բեմադրություն։
«Վերջին ծաղրածուն» տրագիկոմեդիան SIBIU միջազգային թատերական փառատոնում համարվել է 2004 թվականի լավագույն պիեսներից մեկը՝ անգլերեն և ռումիներեն լեզուներով հրատարակվել Եվրոպայի տարվա լավագույնը ճանաչված դրամատուրգների Անթոլոգիայում։
Հեղինակել է կոմպոզիտոր Ստեփան Ռոստունու «Հարևաններ» ֆոլկ-օպերայի լիբրետոն (1983 թ.), Վանաձորի «Հորովել» համույթի «Թումանյանական աշխարհ» պարային ներկայացման հեղինակային տեքստը (2019 թ.),կարճամետրաժ մի քանի ֆիլմերի սցենարներ։
«Կեսօրյա ստվերներ» վիպակի մոտիվներով «Շանթ» ՀԸ-ում նկարահանվել է «Անցյալի ստվերներ» սերիալը՝ 2013 թվական։
Նրա բանաստեղծություններով, տեքստերով երգեր են գրել կոմպոզիտորներ Գրիգոր Հախինյանը, Ստեփան Ռոստունին, Աիդա Ավետիսյանը, Գագիկ Աղաբաբյանը, երգահան Արամ Ասատրյանը, այլք ։ Երգչախմբային «Ղարաքիլիսա» (նվիրված՝ հերոսամարտի 100-ամյակին) և «Դըբա Լավը» երգերի (խոսքի և երաժշտության) հեղինակն է։ Հեղինակել է թատերարվեստի, կերպարվեստի, գրականության բազմաթիվ գրախոսություններ, համաքաղաքային և մարզային թատերականցված միջոցառումների սցենարներ։
Դռան բռնակ
Դռան բռնակը սարք է, որն օգտագործվում է դուռը բացելու կամ փակելու համար։ Դռների բռնակներ կարելի է տենել բոլոր տեսակի դռների վրա՝ ներառյալ բնակելի և առևտրային շենքերի արտաքին դռները, ներքին դռները, պահարանների դռները և մեքենաների դռները։ Գոյություն ունեն դռան բռնակի բազմաթիվ ձևավորումներ՝ կախված համապատասխան կիրառումից։ Բռնակները մեծ մասամբ, հատկապես առևտրային և բնակելի դռների համար, ներառում են սողնակային կամ կողպման մեխանիզմներ կամ դրանք արտադրվում են դռների կողպման կամ փակման ստանդարտացված մեխանիզմներին հարմարվելու համար։
Սամվել Խալաթյան
Գրական-գեղարվեստական հանդեսներում և կայքերում հրապարակած պիեսները
Театральная библиотека Сергея Ефимова - https://theatre-library.ru/authors/h/halatyan_samvel
Դռան բռնակ
Դռան բռնակի ամենատարածված տեսակներն են լծակային բռնակը և գնդաձև բռնակը։ Դռների բռնակները կարող են պատրաստվել տարբեր նյութերից։ Օրինակները ներառում են արույր, ճենապակի, ապակի, փայտ և բրոնզ ։ Դռների բռնակները գոյություն ունեն առնվազն 5000 տարի։ Դրանց դիզայնը զարգացել է ավելի առաջադեմ մեխանիզմներով և տեսակներով։
Սամվել Խալաթյան
Գրական-գեղարվեստական հանդեսներում և կայքերում հրապարակած պիեսները
1.«40 дней перед вознесением»; перевод – Мелоян Сона
2. «Два билета на поезд»; перевод – Ширмазан Гагик
Դռան բռնակ
Տեղադրում
Ըստ տեղադրման մեթոդի, գոյություն ունեն երկու տեսակի դռների բռնակներ.
Սամվել Խալաթյան
Գրական-գեղարվեստական հանդեսներում և կայքերում հրապարակած պիեսները
3.«Последний шут»; перевод – Ширмазан Гагик
Դռան բռնակ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կահույք
Սամվել Խալաթյան
Գրական-գեղարվեստական հանդեսներում և կայքերում հրապարակած պիեսները
«Դրամատուրգիա» գրական-գեղարվեստական հանդես -http://tatron-drama.am/%d5%a4%d6%80%d5%a1%d5%b4%d5%a1%d5%bf%d5%b8%d6%82%d6%80%d5%a3%d5%ab%d5%a1-%d5%b0%d5%a1%d5%b6%d5%a4%d5%a5%d5%bd
Կորսունովկա (գյուղ, Վալկիի շրջան)
Կորսունովկա (Корсунівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1690 թվականին։
Սամվել Խալաթյան
Գրական-գեղարվեստական հանդեսներում և կայքերում հրապարակած պիեսները
2001-2002թթ., թիվ 4-5, «Վերջին ծաղրածուն», կատակերգություն՝ մեկ գործողությամբ
2004 թ., թիվ 6-7, «Սերը պահարան չի հարցնում», կատակերգություն՝ երկու գործողությամբ
2005 թ., թիվ8-9, «Սիմոն թագավորը», մոնոդրամ
2006 թ., թիվ 11-12, «Արտավազք 5 աստղանի», ֆարս՝ երկու գործողությամբ
2012 թ., թիվ 28-29, «Պադամ, պադամ, պադամ...», լիրիկական դրամա՝ մեկ գործողությամբ
2014 թ., թիվ 36-37, «Փոսի մեջ», դրամա՝ մեկ գործողությամբ
2016 թ., թիվ 44-45, «Ծնունդդ շնորհավոր, կամ...» («Կանխիկ սեր, ապառիկ հարստություն»), կատակերգություն՝ երկու գործողությամբ
2018 թ., թիվ 54-55, «Թվացյալ երկրի բնիկները», տրագիֆարս՝ երկու գործողությամբ
2019 թ., թիվ 58-59, «Մռավ լեռան լուսաբացը», հերոսական դրամա՝ մեկ գործողությամբ
2020 թ., թիվ 60-61,  «Քաղաքացիական ամուսինը», կատակերգություն՝ երկու գործողությամբ
2020 թ., թիվ 62-63,«Հրամայված է ապրել», դրամա՝ մեկ գործողությամբ
2021 թ., թիվ 64-65, «Եկա, տեսա, պարտվեցի...», կատակերգություն՝ մեկ գործողությամբ
2021 թ., թիվ 66-67, «Առնետային թագավորություն», դրամա՝ ինը դրվագով
2022 թ., թիվ 68-69, «Գիժը», մոնոդրամ
2022 թ., թիվ 70-71, «Անանունը», դրամա՝ մեկ գործողությամբ
Կայք՝ թատրոն-դրամա - http://tatron-drama.am/archives/category/%D5%BD%D5%A1%D5%B4%D5%BE%D5%A5%D5%AC-%D5%AD%D5%A1%D5%AC%D5%A1%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6
27.02.2018 թ.,, «Պադամ, պադամ, պադամ...», լիրիկական դրամա՝ մեկ գործողությամբ
09.03.2018 թ., «Փոսի մեջ», դրամա՝ մեկ գործողությամբ
09.03.2018 թ., «Փակուղուց այն կողմ», դրամա՝ մեկ գործողությամբ
10.03.2018 թ., «Խելակորո՜ւյս, խելակո՜ւրույս սեր», կատակերգություն՝ երկու գործողությամբ
12.03.2018 թ., «Ծնունդդ շնորհավոր, կամ...» («Կանխիկ սեր, ապառիկ հարստություն»), կատակերգություն՝ երկու գործողությամբ
12.03.2018 թ., «Լուսնային ռապսոդիա», ֆարս՝ մեկ գործողությամբ
15.03.2019 թ., «Թվացյալ երկրի բնիկները», տրագիֆարս՝ երկու գործողությամբ
17.09.2019 թ., «Առաքյալը չծնվածների աշխարհից», պիես՝ մեկ գործողությամբ
14.01.2020 թ., «Մռավ լեռան լուսաբացը», հերոսական դրամա՝ մեկ գործողությամբ
21.01.2020 թ., «Մի անգամ գարնանը»,  դրամա՝ մեկ գործողությամբ
24.04.2020 թ., «Վերջին ծաղրածուն», կատակերգություն՝ մեկ գործողությամբ
01.07.2020 թ., «Քաղաքացիական ամուսինը», կատակերգություն՝ երկու գործողությամբ
12.09.2020 թ., «Սերը պահարան չի հարցնում», կատակերգություն՝ երկու գործողությամբ
22.11.2020 թ., «Սիմոն թագավորը», մոնոդրամ
26.12.2020 թ., «Հրամայված է ապրել», դրամա՝ մեկ գործողությամբ
14.03.2021թ., «Արտավազք 5 աստղանի», ֆարս՝ երկու գործողությամբ
25.06.2021թ., «Սիրերգ», հովվերգություն չորս պատկերով
27.09.2021թ., «Քեռի Քուչին end Թոմը, Ջերրին և մյուսները»
22.10.2021թ., «Եկա, տեսա, պարտվեցի...», կատակերգություն՝ մեկ գործողությամբ
01.11.2021թ., «Ալա-բալա-նիցա», Ամանորյա պիես
09.11.2021թ., «Սոնորիայի հրաշքը», Ամանորյա պիես
03.01.2022 թ., «Սերը պահարան չի հարցնում», կատակերգություն՝ երկու գործողությամբ
20.01.2022 թ. «Հրաշքի վերադարձը», հեքիաթ-մուզիքլ՝ մեկ գործողությամբ
11.04.2022 թ. «40 дней перед возниосением» (перевод – Мелоян Сона):
10.07.2022 թ. «Խելակորո՜ւյս, խելակորո՜ւյս սեր...», Զավեշտ՝ երկու մասից, հինգ խաղքով
22.09.2022 թ. «Գիժը», մոնոդրամ
05.11.2022 թ. «Պադամ, պադամ, պադամ», լիրիկական դրամա՝ մեկ գործողությամբ
27.11.2022 թ. «Փակուղուց այն կողմ», դրամա՝ մեկ գործողությամբ Գրանիշ գրական համայնք - https://granish.org/?s=%D5%AD%D5%A1%D5%AC%D5%A1%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6
19.09.2011 թ., «Հանցագործը», կինոսցենար
06.10.2017 թ., «Սեր, ջազ, քահանա», մոնոդրամ
«Նարցիս» մշակութային վերնատուն - http://narcisvernatun.com/archives/659
Կայք՝ «Թագլուր» - http://taglur.am/index.php?page=44
«Պադամ, պադամ, պադամ...», լիրիկական դրամա՝ մեկ գործողությամբ
«Սիմոն թագավորը», մոնոդրամ
«Գնացքի երկու տոմս», աբսուրդ` մեկ  գործողությամբ
«Արտավազք հինգ աստղանի», ֆարս՝ երկու գործողությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:21-րդ դարի արևելահայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Վանաձորի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ երգիծաբաններ
Մ.թ.ա. 292
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 292
Արմեն Փամբուխչյան
Արմեն Սոկրատի Փամբուխչյան, հայ իրավագետ, քաղաքական գործիչ, Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության հիմնադիր անդամ, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավոր ։ ՀՀ ԱԺ տարածաշրջանային եւ եվրասիական ինտեգրման հարցերի մշտական հանձնաժողովի փոխնախագահ։ ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարար։
Կրթություն
2001 - 2006 թվականներին սովորել է Երևանի «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում՝ ստանալով իրավագետի որակավորում ։
2002-2004 թվականներին ծառայել է ՀՀ Զինված Ուժերում։
Աշխատանքային գործունեություն
2017 թվականին նշանակվել է «Անելիք բանկ»-ի խնդրահարույց ակտիվների կառավարման վարչության ղեկավար։ 2018 թվականի հունիսի 6-ին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարի տեղակալ ։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 15-ին նշանակվել է տրանսպորտի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների նախարարի առաջին տեղակալ։
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին կայացած Ազգային Ժողովի ընտրություններում պատգամավոր է ընտրվել «Իմ քայլը» դաշինքի համապետական ցուցակով ։ 2020 թվականի սեպտեմբերի 17-ին վայր է դրել պատգամավորական մանդատը։
Սուրբ Սարգիս զորավար
Ս.Սարգիս` երիտասարդների և սիրո բարեխոս
Ս.Սարգիս զորավարի տոնը Հայաստանում ընդունված է նշել ոչ միայն եկեղեցական ծեսով, աղոթքով, այլև ժողովրդական սովորույթներով։ Ս.Սարգիս զորավարը երիտասարդների արագահաս բարեխոսն է։
Արմեն Փամբուխչյան
Աշխատանքային գործունեություն
2020 թվականի սեպտեմբերի 24-ին նշանակվել է արտակարգ իրավիճակների նախարարի տեղակալ։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 28-ին նշանակվել է արտակարգ իրավիճակների նախարարի առաջին տեղակալ։
Սուրբ Սարգիս զորավար
Ս.Սարգիս` երիտասարդների և սիրո բարեխոս
Ամենայն Հայոց Գարեգին Բ հայրապետի տնօրինությամբ Ս. Սարգիս զորավարի տոնը հռչակվել է Երիտասարդների օրհնության օր։
Արմեն Փամբուխչյան
Աշխատանքային գործունեություն
2022 թվականի ապրիլի 12-ին նշանակվել է ՀՀ արտակարգ իրավիճակների նախարար։
Կուսակցական գործունեություն
2019 թվականի հունիսի 16-ին տեղի ունեցած «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության 5-րդ համագումարի ժամանակ ընտրվել է ՔՊ վարչության անդամ     ։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի մեկ դուստր։
Սուրբ Սարգիս զորավար
Արարողակարգ
Այդ օրը ժողովրդական սովորույթներից է փոխինդով լի մատուցարանը դնել տան տանիքին կամ պատշգամբին և սապսել Ս.Սարգիս զորավարի ձիու պայտի հետքին։ Ըստ ավանդույթի՝ Ս.Սարգիսը պետք է հրեշտակների ուղեկցությամբ անցնի և ում մատուցարանի մեջ դրված ալյուրի կամ փոխինդի մեջ թողնի իր սպիտակ ձիու պայտի հետքը, այդ տարի կիրականանա նրա երազանքը։
Արմեն Փամբուխչյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ իրավագետներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:ՀՀ գործող նախարարներ
Սուրբ Սարգիս զորավար
Արարողակարգ
Կատեգորիա:Հայ զորավարներ Կատեգորիա:Տոներ Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցու սրբեր
Մ.թ.ա. 291
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 291
Տվյորդայա
Տվյորդայա (Твёрдая), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Օռլովսկի շրջանում Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մոլոմա գետի ձախ ափին՝ 70 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է Հյուսիսային Ուրալի լեռներում Կլենովիցա գյուղում, Օռլով գյուղից 30 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Գետը հոսում է անմարդաբնակ անտառային վայրում, հարավ-արևմուտք և արևմուտք։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կամա, գետի ենթաավազանը՝ Կամից մինչև Սպիտակ գետի վտակները։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
(3867) Շիրետոկո
(3867) Շիրետոկո (Shiretoko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի ապրիլի 16-ին Մասայուկի Յանայի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,350626 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0996 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6017 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1316,36 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,273482 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,27° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մասայուկի Յանայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սեմյուել Փիփս
Սեմյուել Փիփս (Samuel Pepys, ), անգլիական նավատորմի պաշտոնյա, քաղաքական գործիչ։ Պատմության մեջ է մտել իր հանրահայտ օրագրով, որում նա մանրամասն նկարագրել է Ստյուարտների վերականգնման ժամանակաշրջանի լոնդոնյան կյանքը։
Կենսագրություն
Սեմյուել Փիփսը ծնվել է 1633 թվականի փետրվարի 23-ին Լոնդոնում՝ դերձակի ընտանիքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է հայրենի քաղաքի Սբ. Պողոս դպրոցում (St Paul's School), ապա ուսանել Քեմբրիջի համալսարանում։ 1655 թվականին ամուսնացել է Էլիզաբեթ Սեն-Միշելի հետ։ Փիփսը ծառայության է անցնում իր հեռավոր ազգական Էդվարդ Մոնտեգյուի մոտ, ով ժամանակի նշանավոր զինվորական և քաղաքական գործիչներից մեկն էր։ 1660 թվականին աշխատանքի է անցնում Թագավորական նավատորմում որպես գործավար-քարտուղար, իսկ 1965 թվականին դառնում է նավատորմի մատակարարման կոմիտետի տեսուչ։ 1672 թվականին Փիփսը նշանակվում է Ադմիրալության քարտուղար։ Նա 1665 թվականին դառնում է Թագավորական ընկերակցության (Royal Society) անդամ, իսկ 1684-1686 թվականներին նախագահում այն։
Փիփսը մի քանի անգամ ընտրվել է Միացյալ Թագավորության խորհրդարանի, սակայն քաղաքական դավադրություն կազմակերպելու զրպարտությամբ հեռացվել է խորհրդարանից և մի քանի ամիս բանտարկվել Թաուերում։ 1683 թվականին հատուկ առաջադրանքով ուղարկվում է Տանժեր, իսկ 1684 թվականին նշանակվել է Չարլզ II Ստյուարտի նավատորմի հարցերով քարտուղար։ Նա մեծ աշխատանք է կատարել Անգլիական նավատորմի ամրապնդման և արդիականացման գործում։ Հակոբ II Ստյուարտի գահընկեցությունից ու փախուստից հետո, Փիփսը պարտվում է խորհրդարանական ընտրություններում և ստիպված է լինում թողնել իր զբաղեցրած բոլոր պաշտոնները։ Հակոբ II Ստյուարտի կողմնակիցների հետ կապ ունենալու կասկածանքով 1689-1690 թվականներին բանտարկվում է։ 1700 թվականին նա լքում է Լոնդոնը և մշտական բանակություն հաստատում իր կալվածքում։
Սեմյուել Փիփսը վախճանվում է 1703 թվականի մայիսի 26-ին Լոնդոնի Քլեփհեմ թաղամասում։
Փիփսի օրագիրը
Սեմյուել Փիփսն իր ժամանակի բազմակողմանի կրթված անձնավորություններից մեկն էր։ Նա մտերմիկ հարաբերություններ ուներ Իսահակ Նյուտոնի, Ռոբերտ Բոյլի, Ջոն Դրայդենի, Քրիստոֆեր Ռենի և ժամանակի այլ նշանավոր անձնավորությունների հետ։ Փիփսը զբաղվել է երաժշտությամբ, նկարչությամբ, գրել բանաստեղծություններ, սակայն նրա գլուխգործոցը համարվում է նրա օրագիրը, որը նա հետևողականորեն վարել է 1660-1669 թվականներին։ Իր օրագրում նա արտացոլել է տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական-հասարակական կյանքի բոլոր կողմերը, անդրադարձել ժամանակի լոնդոնյան կենցաղին։ Այս պատճառով էլ դրանք անգնահատելի արժեք են ներկայացնում տվյալ ժամանակաշրջանի պատմության ուսումնասիրության համար։ Փիփսի մահից հետո երկար ժամանակ նրա օրագրերը պահվում էին Քեմբրիջի համալսարանի Մագդալինա քոլեջի գրադարանում և միայն 1825 թվականին են որ Ջոն Սմիթի աշխատասիրությամբ հրատարակվում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Վարդաղբյուր
Վարդաղբյուր (նախկին անվանումը` Գյուլլիբուլաղ, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի Աշոցքի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Գյումրիից մոտ 17 կմ հյուսիս։ Վերանվանվել է Վարդաղբյուր 1936 թվականին ։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Վարդաղբյուրի մշտական բնակչությունը կազմել է 99, առկա բնակչությունը` 95 մարդ ։ Բնակիչները 1831 թվականից մինչ օրս հայեր են, որոնց նախնիների մի մասը 1829-1830 թթ. գաղթել են Արևմտյան Հայաստանի Բասեն գավառի գյուղերից ։
Վարդաղբյուրի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է անասնապահությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Վարդաղբյուրում կա 1700 թվականի եկեղեցի, արևմտյան բարձունքի վրա Սուրբ Ղազարոսի անվան խաչքարատիպ հուշաքար, 1968 թվականին կառուցվել է Մեծ Եղեռնի զոհերին նվիրված հուշարձան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Աշոցքի շրջան
Լուսնայ
Լուսնայ, հայկական իգական անուն։ Ըստ Հրաչյա Աճառյանի՝ հավանաբար առաջացել է հայերեն լուսին բառի սեռականից։ Մեկ անգամ հիշատակվել է 14-րդ դարում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Վորոնեժսկի գյուղական խորհուրդ (Շոստկինսկի շրջան)
Վորոնեժսկի գյուղական խորհուրդ  (Воронізька селищна рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Շոստկինսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Վորոնեժսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 7 713 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Կոզելնոե (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)
Կոզելնոե (Козельне), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կոզելնոե գյուղում բնակվում էր 569 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մարվանա
Մարվանա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Նորդուզի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Դերևենշչիկի
Դերևենշչիկի (Деревенщики), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 24 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1625 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դորոգոբուժսկի շրջանի բնակավայրեր
Պոնտե դի Լենյո
Պոնտե դի Լենյո  (Ponte di Legno) կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 1797 մարդ, խտությունը՝ 17 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 100 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25056։ Հեռախոսային կոդ՝ 0364։ Բնակավայրի հովանավորն է՝ սուրբ Տրոնցան։
Ժողովրդագրոթյուն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
А-190
А190 «Ունիվերսալ», ստորքաղաքային ԿԳԻ բաց բաժնետիրական ընկերության կոնստրուկտորների կողմից ստեղծված ունիվերսալ նավային սարքավորում (գլխավոր կոնստրուկտոր՝ Ալեքսեյ Պետրովիչ Ռոգով)։ Սերիական արտադրվում է երկու տարբերակով, որոնք արտաքնապես տարբերվում են վահանային ծածկմամբ։ А190Э սարքավորումն ունի ստանդարտ աշտարակ, իսկ A190-01-ի աշտարակը պատրաստված է «ստելս» տեխնոլոգիայով։
Համակարգի մշակումը սկսվել է 1990-ական թվականների սկզբին ։
Կրողներ
A-190 հրետանային կայանքով զինված են ռուսական և օտարերկրյա նավատորմի հետևյալ նավերը․
Գնահատական
А190 «Ունիվերսալ»-ի արտադրությունը կոնստրուկտորական բյուրոյից փոխանցվել է «Буревестник» ԿԳԻ-ին, իսկ գինը նվազել է 300-400 միլիոն ռուբլիից՝ 1,5-2 անգամ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զենք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սարքավորումներ
Շոն Գոս
Շոն Ռիչարդ Գոս (Sean Richard Goss, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Ներկայումս վարձավճարով հանդես է գալիս շոտլանդական «Ռեյնջերս»-ի կազմում։
Վաղ տարիներ
2012 թվականի հուլիսին Գոսը միացել է անգլիական «Մանչեսթեր Յունայթեդ»-ի ակադեմիային ։
2015 թվականի հուլիսին ԱՄՆ-ում կայանալիք մարզական հավաքին մասնակցելու համար Շոնը հրավիրվել է հիմնական կազմ ։ Թիմի կազմում իր նորամուտը ֆուտբոլիստը նշել է 2015 թվականի հուլիսի 29-ին` «ՊՍԺ»-ի դեմ խաղում ։ Պրեմիեր Լիգայի շրջանակներում Շոն Գոսը իր դեբյուտը նշել է 2015 թվականի նոյեմբերի 21-ին` «ՈՒոթֆորդ»-ի դեմ խաղում ։ Հանդիպումն ավարտվել է 2-1 հաշվով` մանկունյացիների հաղթանակով։
«Քուինս Պարկ Ռեյնջերս»
2017 թվականի հունվարի 28-ին Շոն Գոսը տեղափոխվել է Չեմպիոնշիպում հանդես եկող «Քուինս Պարկ Ռեյնջերս»։ Նա թիմի հետ կնքել է 3.5 տարվա պայմանագիր ։
«Ռեյնջերս»
2018 թվականի հունվարին Շոնը վարձավճարով տեղափոխվել է շոտլանդական «Ռեյնջերս» ։ Թիմի կազմում իր նորամուտի խաղը անգլիացի ֆուտբոլիստը անցկացրել է հունվարի 24-ին` մասնակցելով «Աբերդին» դեմ կայացած խաղին ։ Հանդիպումը ավարտվել է 2-0 հաշվով` «Ռեյնջերս»-ի հաղթանակով։
Թիմի կազմում իր առաջին գոլը Շոն Գոսը խփել է փետրվարի 3-ին` «Հիբերնիան»-ի դեմ խաղում ։ Փետրվարի 27-ին Գոսը տուգանային հարվածի օգնությամբ գոլ է խփել «Ջոնսթոն ՖԱ»-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեյնջերսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գերմանացի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Վադիմ Աբդրաշիտով
Վադիմ Յուսուպի Աբդրաշիտով (Вади́м Юсу́пович Абдраши́тов, ), խորհրդային և ռուսական կինոռեժիսոր, մանկավարժ, Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (1992) ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1945 թվականի հունվարի 19-ին Խարկովում՝ զինվորականի ընտանիքում։ Հայրը՝ Յուսուփ Շակիրովի Աբդրաշիտով (1918-1998), զինվորական, ազգությամբ թաթար ։ Մայրը՝ Գալինա Նիկոլայի Աբդրաշիտովա (1922-2002), քիմիական ինժեներ։
Ապրել և աշխատել է Մոսկվայում։ 1959-1961 թվականներին սովորել է Ալմա-Աթայի երկաթուղային տրանսպորտի տեխնիկումում, 1961-1964 թվականներին՝ Մոսկվայի ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտում, 1967 թվականին ավարտել է Մոսկվայի քիմիական ինստիտուտի քիմիական-տեխնոլոգիական գործընթացների կիբեռնետիկայի բաժինը ։ 1967-1970 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի էլեկտրավակուումային սարքերի գործարանում։
1970 թվականին ընդունվել է ԿՀՊԻ-ի ռեժիսորական բաժինը ՝ Միխայիլ Ռոմի արվեստանոցում, ում մահից հետո ուսումը շարունակել է Լև Կուլիջանովի մոտ ։ Աբդրաշիտովի առաջին ուսանողական աշխատանքը՝ վեց րոպեանոց լուռ վավերագրական էտյուդը՝ «Հաղորդում ասֆալտից», արժանացել է Ռոմի բարձր գնահատականին։ 1974 թվականին որպես կուրսային աշխատանք նկարահանել է «Կանգնեցրե՛ք Պոտապովին» երգիծական կատակերգությունը՝ Գրիգորի Գորինի պատմվածքի հիման վրա։ Վադիմ Աբդրաշիտովի խոսքով՝ ԿՀՊԻ-ից հետո նրան անմիջապես վերցրել են «Մոսֆիլմ»-ում. Յուլի Ռայզմանը, ով հրավիրել էր երիտասարդ ռեժիսորին աշխատել «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում, «Տովարիշչ» ստեղծագործական միավորման ղեկավարն էր։ Այստեղ Աբդրաշիտովը հանդիպեց Ալեքսանդր Մինդաձեի հետ, ում հետ հետագայում ստեղծեց 11 ֆիլմ։
1986-1990 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության վարչության քարտուղար ։
Նրա ստեղծագործություններից են «Կանգնեցրե՛ք Պոտապովին», «Աղվեսների որս», «Արմավիր», «Մոլորակների շքերթը», «Գնացքը կանգ առավ», «Պիես ուղևորի համար» և այլն ֆիլմեր ։
Նա մահացել է 2023 թվականի փետրվարի 12-ին 79 տարեկան հասակում քաղցկեղից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ռուս կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Կինոռեժիսորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Նիկա» կինեմատոգրաֆիական արվեստների ակադեմիայի ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:«Ոսկե արծիվ» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ Կատեգորիա:«Նիկա» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՌԴ կառավարության մրցանակի դափնեկիրներ մշակույթի բնագավառում Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ Վասիլև եղբայրների անվան պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Մ.թ.ա. 289
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 289
Մարջըրի Հուսեփյան
Հասարակական գործիչ Մովսես Հովսեփյանի դուստրն է։
Կենսագրություն
Աշխատությունները («Մոռացված ցեղասպանություն», 1966, «Խաղաղության առաջնահերթությունը», 1969, «Ի՞նչ ցեղասպանություն, ի՞նչ ողջակիզում։ Լուրեր Թուրքիայից, 1916-1923», 1984, «Ջորջ Հորթըն և Մարկ Լ. Բրիսթոլ. ընդդիմադիր ուժեր ԱՄՆ-ում։ Արտաքին քաղաքականություն 1919-1923», բոլորը՝ անգլերեն, և այլն) հիմնականում նվիրված են 1915-1923 թվականներին Թուրքիայում Հայոց Ցեղասպանությանն ու տեղահանությանը։ Նրա հիմնական աշխատությունը՝ «Զմյուռնիա 1922։ Մի քաղաքի կործանումը» (լույս է տեսել Լոնդոնում 1972 թվականին, ունեցել մի քանի հրատարակություններ, վերջինը՝ 1988 թվականին. թարգմանվել է նաև հունարեն) նվիրված է Թուրքիայի այդ ծովափնյա քաղաքի հույն և հայ բնակչության ողբերգությանը։ Գիրքը մի հավաստի պատմական ուսումնասիրություն է, գրված դեպքերի ականատես ու մասնակից հայերի, ամերիկյան դիվանագետների և միսիոներների հուշերի, նամակների ու վկայությունների հիման վրա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ գրողներ
Հուսաբեր
Հուսաբեր (դասական ուղղագրությամբ Յուսաբեր)՝ ազգային, քաղաքական, տնտեսական և գրական օրաթերթ։ Լույս է տեսնում Կահիրեում, 1913 թ.-ից (մինչև 1926 թ.-ը՝ երկօրյա)։ 1923 թ.-ից՝ ՀՅԴ կուսակցության պաշտոնական օրգան։ Խմբագիրներ՝ Ս. Պարթևյան, Ս. Եսայան, Վ. Նավասարդյան, Գաբրիել Լազյան, Կ. Կոկանյան, Ս. Պայրամյան, Զ. Լիլոզյան և ուրիշներ։ Լուսաբանում է սփյուռքի՝ հատկապես Եգիպտոսի հայկական համայնքի ներքին կյանքը, Հայկական հարցի պատմությունը, տարբեր երկրների Հայ դատի հանձնախմբերի գործունեությունը։ 1980-ական թթ. վերջերից վերլուծական նյութեր է տպագրում Արցախյան շարժման, ՀՀ արտաքին ու ներքին քաղաքականության, սփյուռքի առջև կանգնած խնդիրների մասին։ Հրապարակում է ՀՅԴ պաշտոնական փաստաթղթերը։ Հուսաբերի էջերում տպագրվել են Ա. Արփիարյանի, Ե. Օտյանի, Վ. Թեքեյանի և ուրիշ հայ գրողների երկեր։ Տպագրվում է սեփական համանուն տպարանում։
Ռենինգեն
Ռենինգեն  (Renningen), քաղաք Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Գտնվում է Շտուտգարտի վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Մտնում է Բյոբլինգեն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 17 291 է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 31,13 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 1 15 041։
Քաղաքը ստորաբաժանվում է 2 քաղաքային համայնքների․ Ռենինգեն և Մալմսհայմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Յաշկուլ (գյուղ, Յաշկուլսկի շրջան)
Յաշկուլ (Яшкуль), գյուղ Ռուսաստանի Կալմիկիա հանրապետության Յաշկուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7861 մարդ։
Աղեդիտում
Վազելինով պատված ռեկտոսկոպը, որին ամրացված էր էլեկտրական լամպ, 10-12 սմ մետր խորությամբ մտցվում էր ծունկ-արմնկային դրություն ընդունած հիվանդի ուղիղ աղիքը։
Նշանակություն
Աղեդիտումը հատուկ նշանակություն ունի ուղիղ աղիքի ուռուցքների, թութքային հանգույցների, խոցերի, խուղակների ախտորոշման համար։ Աղեդիտումից 2-3 ժամ առաջ պետք էր հոգնայի միջոցով մաքրել հիվանդի աղիքները։
Մ.թ.ա. 288
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 288