cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վոլոդիմիր Զելենսկիի նախագահություն
Դոնբասի հակամարտության կարգավորում
Մայիսի 24-ին Վոլոդիմիր Զելենսկին Գերմանիայի դաշնային կանցլեր Անգելա Մերկելի հետ հեռախոսով քննարկել է իրավիճակը «Դոնբասի ժամանակավորապես օկուպացված տարածքներում»։ Կողմերը հաստատել են փոխադարձ շահագրգռվածությունը՝ Դոնբասում խաղաղություն վերադարձնելու նպատակով ջանքերի ակտիվացման հարցում, այդ թվում՝ նորմանդական ձևաչափի շրջանակներում, և համաձայնեցրել են այդ ուղղությամբ առաջին համատեղ քայլերը ։ Հունիսի 17-ից 18-ը Զելենսկին պաշտոնական այցեր է կատարել Փարիզ և Բեռլին։ Բանակցությունների գլխավոր թեմաներից մեկը դարձել է Ուկրաինայի արևելքում ռազմական հակամարտության դադարեցումը։ Վլադիմիր Զելենսկու և Անգելա Մերկելի հանդիպման ընթացքում որոշում է կայացվել առաջիկայում Ռուսաստանի մասնակցությամբ նոր գագաթնաժողով անցկացնել «նորմանդական ձևաչափով» ։
Հունիսի 3-ին Զելենսկին Լեոնիդ Կուչման Դոնբասի կարգավորման եռակողմ կոնտակտային խմբում Ուկրաինայի ներկայացուցիչ է նշանակել ։
Հունիսի 5-ին տեղի է ունեցել նախագահական ընտրություններից հետո ԱՊԿ-ի առաջին հանդիպումը, որի արդյունքները Դոնբասի հակամարտության կարգավորման հարցում առաջընթացի հույս են ներշնչել․
Փոխզիջումային որոշումների ընդունման հնարավորության մասին հաղորդագրությունները խիստ քննադատության են արժանացել նախկին նախագահ Պյոտր Պորոշենկոյի, գլխավոր դատախազ Յուրի Լուցենկոյի և պատգամավորական կորպուսի մի շարք ներկայացուցիչների կողմից, որոնք այդ հնարավորությունը ընկալել են որպես Ուկրաինայի շահերի դավաճանություն և Ռուսաստանի հանդեպ կապիտուլյացիա    ։ Ուկրաինայի ԶՈւ ղեկավարությունը հասկացրել է, որ պատասխան կրակից հրաժարվելու մասին ոչ մի խոսք լինել չի կարող։ Սահմանազատման գծում ուժեղացել են բոլոր տեսակի զենքերի օգտագործումը։
Արդյունքում հաջորդ նիստին ներկայացված բոլոր առաջարկությունները դեզավուացվել են։ Հրադադարի մասին համաձայնագիր չի ստորագրվել, Լուգանսկի ստանիցայի շրջանում ուժերի բազմացումը հերթական անգամ ձախողվել է, իսկ տնտեսական շրջափակման վերացման վերաբերյալ հայտարարվել է, որ ոչ մի շրջափակում չկա, գոյություն ունեն միայն ժամանակավոր սահմանափակումներ՝ ոչ վերահսկվող տարածքների հետ առևտրի համար, և դրանց վերացման հարցը կարող է դիտարկվել միայն Դոնբասի ձեռնարկությունների՝ Ուկրաինայի իրավական դաշտ վերադարձից հետո։
Հունիս-հուլիս ամիսներին Զելենսկին մի քանի հրամանագրեր է ստորագրել օտարերկրյա կամավորներին Ուկրաինայի քաղաքացիություն տրամադրելու մասին, որոնք Դոնբասի զինված հակամարտությանը մասնակցել են Ուկրաինայի կողմից ՝ խոստանալով թույլ չտալ այդ գործընթացի որևէ «արհեստական արգելակում կամ ձգձգում», ինչպես դա եղել է անցյալ տարիներին ։
Լուգանսկի ստանիցայի շրջանում շփման գծի հատվածում ուժերի եև միջոցների շատացումը, այնուամենայնիվ, իրականացվել է մինչև հուլիսի 1-ը, ինչը հաստատել է ԵԱՀԿ հատուկ մոնիթորինգային առաքելությունը։ Զելենսկին իր տեսաուղերձում դա անվանել է «սահմանազատման ողջ գծի ողջ երկայնքով կրակի կայուն դադարեցման առաջին քայլը», որը հնարավոր է դարձել Մինսկի գործընթացի ապաշրջափակման շնորհիվ ։
Հուլիսի 5-ին Վոլոդիմիր Զելենսկին «Գերմանական ալիք» ռադիոկայանին տված հարցազրույցում հայտարարել է. «դուք լավ գիտեք, որ ոչ իմ թիմը, ոչ ես, մենք չենք ստորագրել այդ «Մինսկը», բայց մենք պատրաստ ենք գնալ բոլոր Մինսկի պայմանավորվածությունների կատարման կետերով, որպեսզի վերջապես խաղաղություն ունենանք» ։
Պայքար կոռուպցիայի և ստվերային տնտեսության դեմ
Իր նախընտրական ծրագրում Վլադիմիր Զելինսկին ընդգծել է, որ իր գլխավոր խնդիրներից մեկը համարում է կոռուպցիոն սխեմաների վերացումը և պետական ընթացակարգերի թափանցիկության ապահովումը ։
Հունիսի 3-ին Զելենսկին Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության ղեկավարի ժամանակավոր պաշտոնակատար Իվան Բականովի հետ հանդիպման ժամանակ նշել է մաքսանենգության դեմ պայքարի կարևորությունը և Ուկրաինայի անվտանգության ծառայությունից պահանջել է երկու շաբաթվա ընթացքում ցուցադրել աշխատանքի առաջին արդյունքները. «մեզ իրական քրեական գործեր են պետք։ Պետք է զբաղվել մաքսանենգությամբ»,- հայտարարել է Զելենսկին։ «Արդարության մեծ պահանջ կա։ Մենք պետք է հանրությանը ցույց տանք, որ ՈՒԱԾ-ն իսկապես աշխատում է։ Ուզում եմ, որ ամբողջ աշխարհը տեսնի, որ մենք սկսել ենք մաքուր էջից կառուցել Ուկրաինան» ։
Հունիսի 12-ին Վոլոդիմիր Զելենսկին Ուկրաինայի տնտեսական զարգացման և առևտրի նախկին նախարար Այվարաս Աբրոմավիչյուսին նշանակել է «Ուկրոբորոնպրոմ» պետական կոնցեռնի դիտորդական խորհրդի անդամ։ Օգոստոսին Աբրոմավիչուսը սկսել է գլխավորել «Ուկրոբորոնպրոմը»։
Հունիսի 18-ին «Ժողովրդի ծառա» կուսակցությունը ներկայացրել է կոռուպցիայի դեմ պայքարի իր ծրագիրը, որը նախատեսում է, մասնավորապես, դատախազության մաքրում, հակակոռուպցիոն մարմինների անկախություն, ինչպես նաև դրամական պարգևատրում կոռուպցիայի բացահայտման համար։ Զելենսկու թիմում կոռուպցիայի դեմ պայքարի համար պատասխանատու էր Ուկրաինայի վաստակավոր իրավաբան, Transparency International-ի և կոռուպցիայի հակազդման ազգային գործակալության նախկին աշխատակից՝ Ռուսլան Ռյաբոշապկան։ Հենց նա է հասել Ուկրաինայի Ազգային հակակոռուպցիոն բյուրոյի համար օտարերկրյա քննչական մարմիններից ուղղակիորեն տեղեկատվություն ստանալու իրավունքին, այլ ոչ թե Ուկրաինայի Գլխավոր դատախազության միջոցով, ինչպես նախկինում էր ։ Օգոստոսի 29-ին իր առաջին նիստում նոր Գերագույն ռադան հավանություն տվեց Ռուսլան Ռյաբոշապկիին Ուկրաինայի գլխավոր դատախազի պաշտոնում նշանակելուն։
Ի թիվս այլ բաների, Ուկրաինայի նոր նախագահը սկսել է աշխատել 2016 թվականին Պորոշենկոյի օրոք մտցված «Ռոտերդամ+» էլեկտրականության ինքնարժեքի հաշվարկման բանաձևի վերացման ուղղությամբ, որը նա համարում է կոռուպցիոն (այդ բանաձևով էլեկտրաէներգիայի գնի մեջ դրվում է ածխի արժեքը՝ Նիդեռլանդների միջազգային բորսայի գնանշումների համաձայն)։ Հունիսի 26-ին Զելինսկին Ռադա է մտցրել «էլեկտրական էներգիայի արժեքի նվազեցման վերաբերյալ Ուկրաինայի որոշ օրենքներում փոփոխություններ կատարելու մասին» օրինագիծը և հայտնել «Ռոտերդամ-» նոր բանաձևի ներդրման մասին ։
Հուլիսի 6-ին, Ուժգորոդում Անդրկարպատյան մաքսատան տարածքում ներկայացնելով Անդրկարպատյան մարզային պետական վարչակազմի նոր ղեկավար Իգոր Բոնդարենկոյին, Զելենսկին ընդգծել է, որ իր թիմը լրջորեն է տրամադրված մաքսանենգության դեմ պայքարին, և հայտարարել է, որ Զաքարպատյան մաքսատան, սահմանապահ ծառայության և Դատախազության ղեկավարությունը պետք է մաքրվի։ Նա նաև խորհուրդ է տվել Վոլինսկի, Զակարպատսկայայի, Չերնովիցկայի և Լվովի մաքսատների ղեկավարներին ինքնուրույն աշխատանքից ազատվելու դիմումներ գրել ։
Միևնույն ժամանակ որոշ փորձագետներ, հիշեցնելով նախագահի կուսակցության նախընտրական կարգախոսը՝ «գարունը կգա, կդատապարտենք», Զելենսկու կառավարման առաջին հարյուր օրերի ձախողումն են համարում այն փաստը, որ «երկրում առայժմ ոչ ոք պատժված չէ»։ Այսպիսով, հասարակության արդարության պահանջը մնում է չբավարարված, իսկ «պաշտոնյաների ցուցադրական էմոցիոնալ «փչացումները», հրապարակային հռետորաբանությունն ու նեղ շրջանակներում լայնորեն հայտնի Կոռուպցիայի օջախների նկատմամբ Զելենսկիի ուշադրությունն առայժմ ընկալվում են ինչպես բնակչության, այնպես էլ կոռուպցիոն սխեմաների մասնակիցների կողմից՝ զգուշավորությամբ ու անվստահությամբ իրավապահ ու դատական համակարգերի՝ սկսած պայքարը մինչև վերջ հասցնելու ունակության մասով» ։
Գերագույն ռադայի նոր գումարման աշխատանքն սկսելուց և հիմնական կադրային նշանակումների անցկացումից հետո իրավապահ մարմինների և դատական համակարգի բարեփոխման հիմնական խնդիրները որոշելիս Զելենսկին Գերագույն ռադայի, կառավարության և իրավապահ մարմինների ղեկավարության հետ հանդիպման ընթացքում ընդգծել է էլիտար կոռուպցիայի և կազմակերպված հանցավորության հաղթահարման կարևորությունը։ Նա ուշադրություն է հրավիրել «Ուկրոբորոնպրոմ» պետական համակարգում հանցագործությունների հետաքննության և ԱԱՀ ձեռնարկություններին օգնություն հատկացնելու չարաշահումների,  անտառների ապօրինի հատման և օգտակար հանածոների արդյունահանման վրա ։
Հոկտեմբերին ծառայողական դիրքի չարաշահման մեղադրանք էր ներկայացվել նախկին նախագահ Պյոտր Պորոշենկոյի գործընկեր և զինակից, ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի քարտուղարի նախկին տեղակալ Օլեգ Գլադկովսկուն։ Ավելի վաղ մեկուսարանում տեղավորվել էր նախկին պատգամավոր Սերգեյ Փաշինսկին ։
Լյուստրացիա
Հուլիսի 11-ին Վոլոդիմիր Զելենսկին Ֆեյսբուքում տեսաուղերձ է հրապարակել, որում հայտարարել է իշխանությունը մաքրելու մասին օրենքում փոփոխություններ կատարելու և այն պաշտոնների ցանկում ընդգրկելու պլանների մասին, որոնք ընկնում են լյուստրացիայի տակ, իշխանության բոլոր ներկայացուցիչների, որոնք երկիրը ղեկավարել են 2014 թվականից մինչև 2019 թվականը «Առաջարկվում է լյուցրացիայի ենթարկվող պաշտոնների ցանկում ավելացնել Ուկրաինայի նախագահին, բոլոր ժողովրդական պատգամավորներին, Գերագույն Ռադայի նախագահին, կառավարության անդամներին, գլխավոր դատախազին, ՈՒԱԾ-ի նախագահին, հակամենաշնորհային կոմիտեի ղեկավարներին և պետական գույքի հիմնադրամին, պետական հարկաբյուջետային ծառայության և մաքսատան նախագահներին, ԱԱԾ-ի քարտուղարին, պաշտպանական ձեռնարկությունների ղեկավարությանը, որոնք պաշտոններ են զբաղեցրել 2014 թվականի փետրվարի 23-ից մինչև 2019 թվականի մայիսի 19-ը» ։
Արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ
Հուլիսի 21-ին տեղի ունեցան արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններ։ Ուկրաինայի IX գումարման Գերագույն ռադայի կազմում ընդգրկվել են համամասնական համակարգով հինգ կուսակցությունների ներկայացուցիչներ, ինչպես նաև տասը կուսակցությունների և 46 ինքնաառաջադրված թեկնածուներ միամանդատ (մեծամասնական) ընտրատարածքներում։ Ընտրությունների արդյունքը դարձավ Զելենսկու հերթական հաղթանակը։ «Ժողովրդի ծառա» նախագահամետ կուսակցությունը հավաքել է 43,16 % և ստացել է 124 տեղ։ Բացի այդ, այդ կուսակցության կողմից աջակցած թեկնածուները հաղթանակ են տարել 130 միամանդատ ընտրատարածքներում։ Դրա շնորհիվ կուսակցությունը թվային մեծամասնություն է ստացել խորհրդարանում և կարող է ղեկավարվել առանց կառավարական կոալիցիա ստեղծելու։ «Ժողովրդի ծառա» կուսակցությունը հնարավորություն ունի ինքնուրույն ձևավորել ոչ միայն նախարարների կաբինետը, այլև երկրի գործադիր իշխանության ողջ ուղղահայացը ։ Հինգ տոկոսանոց արգելքը հաղթահարել են նաև «Ընդդիմադիր պլատֆորմ՝ հանուն կյանքի», «Բատկիվշչինա», «Եվրոպական համերաշխություն» և «Ձայն» կուսակցությունները։ «Ժողովրդի ծառա» կուսակցությունը, սակայն, չունի սահմանադրական մեծամասնություն (300 տեղ)։
Գերագույն ռադայի IX գումարումը և Զելենսկին
Առաջին նիստում ելույթ ունենալով պատգամավորների առջև՝ Զելենսկին նշել է երեք խնդիր, որոնք դրված են իշխանության առջև՝ պաշտպանության ամրապնդում, Դոնբասի խաղաղություն և Ղրիմի վերադարձ։ Այս խնդիրները պետք է լուծվեն մեկ տարվա ընթացքում ։
Գերագույն ռադան հավանություն է տվել Ալեքսեյ Գոնչարուկի թեկնածությանը վարչապետի պաշտոնում և հաստատել կառավարության նոր կազմը։ Ռադան նաև նախագահի ներկայացմամբ հաստատել է արտաքին գործերի նախարար Վադիմ Պրիստայկոյի, պաշտպանության նախարար Անդրեյ Զագորոդնյուկի, գլխավոր դատախազ Ռուսլան Ռյաբոշապկայի, Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության ղեկավար Իվան Բականովի ներկայացմամբ։
Օգոստոսի 29-ին նախագահ Զելինսկին խորհրդարան է ներկայացրել Ուկրաինայի նախագահին զբաղեցրած պաշտոնից հեռացնելու հատուկ ընթացակարգի մասին օրինագիծը ։ Սեպտեմբերի 10-ին օրենքն ընդունվել Է Ռադայի կողմից և սեպտեմբերի 23-ին ստորագրվել է նախագահի կողմից ։
Սեպտեմբերի 2-ին Զելինսկին կարգադրել է, որ կառավարությունը մինչև 2019 թվականի հոկտեմբերի 1-ը նախապատրաստի, իսկ խորհրդարանը մինչև դեկտեմբերի 1-ը ընդունի գյուղատնտեսական նշանակության հողերի շուկայի մասին օրինագիծը և չեղյալ հայտարարի հողի վաճառքի մորատորիումը ։
Սեպտեմբերի 2-ին Զելինսկին կարգադրել է, որ կառավարությունը մինչև 2019 թվականի հոկտեմբերի 1-ը պատրաստի, իսկ խորհրդարանը մինչև դեկտեմբերի 1-ը օրենքներ ընդունի խաղային բիզնեսի օրինականացման և սաթի արդյունահանման օրինականացման մասին ։
2019 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Գերագույն ռադան երկրորդ ընթերցմամբ և ընդհանուր առմամբ պաշտպանել է ժողովրդական պատգամավորների անձեռնմխելիության վերացման մասին օրինագիծը։ Այսպիսով, Սահմանադրության 80-րդ հոդվածից հեռացվում է երկու պարբերություն այն մասին, որ պատգամավորներին անձեռնմխելիություն է երաշխավորվում և առանց Գերագույն ռադայի համաձայնության նրանց չի կարելի քրեական պատասխանատվության ենթարկել։ Պատգամավորական անձեռնմխելիությունը կչեղարկվի 2020 թվականի հունվարի 1-ից ։
Սեպտեմբերի 3-ին Ռադան առաջին ընթերցմամբ ընդունեց և Սահմանադրական դատարան ուղարկեց նախագահական օրինագիծ, որով առաջարկվում է Գերագույն ռադայի սահմանադրական կազմը 450-ից նվազեցնել մինչև 300 պատգամավոր և ամրագրել համամասնական ընտրական համակարգը ։
Սեպտեմբերի 3-ին Ռադան առաջին ընթերցմամբ ընդունել և Սահմանադրական դատարան է ուղարկել նախագահական օրինագիծ, որով առաջարկվում է նախագահին իրավունք վերապահել ձևավորել Ազգային հակակոռուպցիոն բյուրո, պաշտոններում նշանակել և պաշտոններից ազատել ՈՒԱԿԲ-ի տնօրենին և հետաքննությունների պետական բյուրոյի տնօրենին, ինչպես նաև ձևավորել առանձին ոլորտներում տնտեսավարող սուբյեկտների գործունեության պետական կարգավորում, մոնիթորինգ և վերահսկողություն իրականացնող անկախ կարգավորող մարմիններ, պաշտոններից նշանակել և ազատել նրանց անդամներին ։
Սեպտեմբերի 3-ին Ռադան առաջին ընթերցմամբ ընդունել և  Սահմանադրական դատարան է ուղարկել նախագահական օրինագիծ, որով առաջարկվում է «ժողովրդին» օրենսդրական նախաձեռնության իրավունք տրամադրել ։
Սեպտեմբերի 3-ին Ռադան առաջին ընթերցմամբ ընդունել և Սահմանադրական դատարան է ուղարկել նախագահական օրինագիծ, որով առաջարկվում է ընդլայնել Ռադայի լիազորությունները և նրան իրավունք տալ ստեղծել օժանդակ խորհրդարանական մարմիններ «Ուկրաինայի պետական բյուջեում նախատեսված միջոցների սահմաններում» ։
Սեպտեմբերի 23-ին Զելենսկին ստորագրել է «դատախազության մարմինների բարեփոխման առաջնահերթ միջոցառումների վերաբերյալ Ուկրաինայի որոշ օրենսդրական ակտերում փոփոխություններ կատարելու մասին» օրենքը, որն ընդունվել է խորհրդարանի կողմից սեպտեմբերի 19-ին։ Օրենքով նախատեսված է անցկացնել գործող դատախազների ատեստավորում։ Ատեստավորումից հետո դատախազության մարմինների գործող կառուցվածքը կփոխվի հետևյալ կերպ՝ գլխավոր դատախազի գրասենյակ, մարզային դատախազություններ, շրջանային դատախազություններ։ Օրենքով նախատեսված է նաև զինվորական դատախազությունների լուծարում, սակայն, ըստ որում, սահմանված է գլխավոր դատախազի իրավունքն անհրաժեշտության դեպքում ստեղծել մասնագիտացված դատախազություններ։ Դատախազության մարմինների աշխատողների առավելագույն թիվը 15 հազարից կրճատվում է մինչև 10 հազար մարդ ։
Հոկտեմբերի 4-ին Գերագույն ռադան հաստատեց Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նոր կազմը ։ Նախորդ կազմը լուծարվել էր նախագահ Զելենսկու կողմից։
Զելենսկի և Մեդվեդչուկ
Դեռևս ապրիլի 22-ին՝ ընտրություններում Զելենսկու հաղթանակից անմիջապես հետո, նրա նախընտրական շտաբի խոսնակ Դմիտրի Ռազումկովը հայտարարել էր, որ Զելենսկու թիմում կասկածում են ռազմագերիների և պատանդների փոխանակման գործընթացին «ընդդիմադիր պլատֆորմ՝ հանուն կյանքի» կուսակցության քաղխորհրդի նախագահ Վիկտոր Մեդվեդչուկի ներգրավման արդյունավետությանը, որը հայտնի է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ մոտ լինելով ։
Մայիսի 24-ին Ուկրաինայի նախագահի աշխատակազմի ղեկավար Անդրեյ Բոգդանը հայտարարել էր, որ հնարավոր չի համարում Մեդվեդչուկի՝ որպես ուկրաինական կողմի ներկայացուցչի օգտագործումը Ռուսաստանի հետ բանակցություններում ։ Մեդվեդչուկը «Վզգլյադ» թերթին տված հարցազրույցում հայտարարել է, որ չի մասնակցի Ուկրաինայի նոր նախագահին առընթեր Դոնբասի շուրջ բանակցություններին ։
Հունիսի 27-ին, երբ հայտնի դարձավ, որ Վիկտոր Մեդվեդչուկը համաձայնության է եկել Դոնեցկի և Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետությունների ղեկավարներ Դենիս Պուշիլինի և Լեոնիդ Պասեչնիկի հետ՝ չճանաչված հանրապետությունների դատական մարմինների կողմից երկար ժամկետներով դատապարտված ուկրաինացի չորս գերիների ուկրաինական կողմին հանձնելու շուրջ, այդ պայմանավորվածությունը ցավոտ արձագանք է առաջացրել Ուկրաինայի ղեկավարության մոտ ։ Ավելի ուշ Ուկրաինայի նախագահի և անձամբ Վլադիմիր Զելենսկու շրջապատի համար լրացուցիչ պահ է դարձել Մեդվեդչուկի ակտիվությունը ռուսական իշխանությունների կողմից ձերբակալված ուկրաինացի նավաստիների ճակատագրի նկատմամբ՝ Զելենսկին բազմիցս հասկացրել է, որ ուկրաինացի նավաստիների վերադարձը նա անձամբ է վերահսկում ։ Ռուսամետ խորհրդարանականների ակտիվությունը նյարդայնացնում է ոչ միայն Ուկրաինայի նախագահի գրասենյակում, այլև Գերագույն ռադայում։ Այստեղ մշակվում են առնվազն երկու օրինագծեր, որոնք նպատակ ունեն քրեական պատասխանատվություն սահմանել «ագրեսոր երկրի ներկայացուցիչների հետ չարտոնված բանակցությունների համար» ։
Հուլիսի 8-ին Զելենսկին միացավ Ուկրաինայի կառավարական գերատեսչություններին, քաղաքական և հասարակական գործիչներին, որոնք լայնածավալ ընդդիմության արշավ են նախաձեռնել Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև «Մենք պետք է խոսենք» հեռուստատեսային կամուրջին, որի կազմակերպման մասին հայտարարեցին «Ռասիա 24» և «NewsOne» հեռուստաալիքները։ Զելենսկին այս ակցիան անվանել է «էժան, բայց վտանգավոր PR գործողություն մինչ ընտրությունները» ։ Ուկրաինայի անվտանգության ծառայության մամուլի կենտրոնը պաշտոնական կայքում տեղադրել է «հակաուկրաինական գործունեության հակազդման միջոցառումների մասին» փաստաթուղթը ։ Ուկրաինայի գլխավոր դատախազությունը քրեական գործ է հարուցել NewsOne հեռուստաալիքի դեմ՝ պլանավորված ակցիան գնահատելով որպես «Ուկրաինայի դեմ քայքայիչ գործունեությանը տեղեկատվական աջակցություն տրամադրելու միջոցով պետական դավաճանություն կատարելու փորձ»  ։ Ուկրաինայի հեռուստատեսության և ռադիոյի հարցերով ազգային խորհուրդը NewsOne հեռուստաալիքի արտապլանային ստուգում է նշանակել՝ նրան մեղադրելով «ուկրաինական հասարակության մեջ թշնամանք բորբոքելու մեջ» ։ Արդյունքում NewsOne ալիքը ստիպված է եղել հայտարարել հեռուստակամուրջի չեղարկման մասին՝ «զանգվածային տեղեկատվական հարձակումների» և ալիքի եև նրա աշխատակիցների հասցեին սպառնալիքների պատճառով ։
Օգոստոսի սկզբին ԱԱԳ-ն նախաձեռնել է հինգ ընկերությունների արտապլանային ստուգում, որոնք Կիևում հեռարձակվում են «112.Ուկրաինա»-ն ևս մեկ հեռուստաալիք է «Նովոստի» հոլդինգից։ Սեպտեմբերի 5-ին ուկրաինական ԶԼՄ-ները հայտնել էին ZIK հեռուստաալիքի արտապլանային ստուգումն սկսելու ԱԱԳ որոշման մասին, որը, ինչպես և News One-ը, մտնում է Վիկտոր Մեդվեդչուկ Տարաս Կոզակի բիզնես-գործընկեր «Նովոստի» հոլդինգի մեջ։ Սեպտեմբերի սկզբին հայտնի էր դարձել, որ մտադրություն կա դատարանի միջոցով հասնել NewsOne հեռուստաալիքին եթերային հեռարձակման լիցենզիայից զրկելու՝ ազգային օրենսդրության բազմակի խախտումների պատճառով ։
Ազգային անվտանգության և պաշտպանության խորհրդի քարտուղար Ալեքսանդր Դանիլյուկին Բի Բի Սի-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է, որ Մեդվեդչուկի քաղաքական դիրքորոշումը սպառնալիք է համարում Ուկրաինային՝ կապված նրա «հստակ պրոկրեմլյան կողմնորոշման» հետ։ Ինքը՝ Վոլոդիմիր Զելենսկին, օգոստոսի 31-ին իր կառավարման առաջին հարյուր օրվա կապակցությամբ տված հարցազրույցում հայտարարել է, որ Ուկրաինայի իշխանություններին հայտնի են Վիկտոր Մեդվեդչուկի կուսակցության ֆինանսավորման աղբյուրները. «մեծ հարցեր կան, թե որտեղից են իրենց գումարները ֆինանսավորելու կուսակցությունը, որտեղից են գումարներ ստանալու ալիքները ֆինանսավորելու համար»։  Մենք ունենք պատասխաններ․ «մենք տվյալներ ունենք թե որտեղից և որ երկրից են նրանք ստանում այս ամենը. Դա շատ մեծ պատմություն է, որը շատ վատ կավարտվի»,- հայտարարել է Զելենսկին ։
Պետություն և եկեղեցի
2019 թվականի օգոստոսի 8-ին Ստամբուլում Տիեզերական պատրիարք Բարդուղիմեոս I-ի հետ հանդիպման ժամանակ Վոլոդիմիր Զելենսկին հայտարարել է. «մեր ընդհանուր արժեքը մարդու կյանքն է։ Եվ դա ինձ համար գլխավորն է, հատկապես հիմա, երբ ես Ուկրաինայի նախագահ եմ դարձել։ Իշխանությունը չպետք է միջամտի եկեղեցական գործերին, ես կպաշտպանեմ եկեղեցու անկախությունը» ։
Ռեզոնանսային գործողություններ
2019 թվականի օգոստոսի 24-ին Զելենսկին հայտարարել է երկրի անկախության, ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության համար Զոհվածների հիշատակի օր սահմանելու մասին, որը կնշվի օգոստոսի 29-ին (ինչպես բացատրել են նախագահի գրասենյակում, 2014 թվականի այդ օրը Իլովայի մարտում զոհվել է Դոնբասի հակամարտության ամբողջ ընթացքում ամենամեծ թվով զինծառայողներ)։
Ի տարբերություն Պյոտր Պորոշենկոյի, որի ժամանակ Ուկրաինայի անկախության օրը՝ օգոստոսի 24-ին, Կիևի կենտրոնում ռազմական շքերթներ էին անցկացվում տեխնիկայի և սպառազինության ցուցադրությամբ, Զելենսկին հրաժարվել է ռազմական շքերթի անցկացումից։ Դրա փոխարեն անցկացվեց «արժանապատվության երթ»։ Վետերանների, հայրենասիրական և ազգայնական կազմակերպությունները այլընտրանքային ակցիա են անցկացրել՝ «Ուկրաինայի պաշտպանների երթը» ։
Արտաքին քաղաքականություն
Նախագահական լիազորությունների ավարտից մեկ օր առաջ Ուկրաինայի նախագահ Պյոտր Պորոշենկոն, ելույթ ունենալով Կիևում Եվրոպայի օրվա առթիվ կազմակերպված միջոցառմանը, Վլադիմիր Զելենսկուն մի շարք խորհուրդներ է տվել Ուկրաինայի արտաքին քաղաքականության վարման վերաբերյալ։ Պորոշենկոյի կարծիքով՝ այդ պաշտոնում Զելենսկու հիմնական խնդիրը պետք է դառնա Ուկրաինայի շարժումը դեպի Եվրամիություն։ Երկրորդ, Զելենսկու թիմը պետք է ամրապնդի միջազգային հանրության աջակցությունը Ուկրաինային. հենց այդ կոալիցիան, Պորոշենկոյի խոսքով, դիմակայում է ռուսական ագրեսիային։ Այդ կապակցությամբ Մոսկվայի վրա պատժամիջոցային ճնշումը պետք է ուժեղացվի, որպեսզի ապահովվի գրավյալ տարածքների նկատմամբ ուկրաինական ինքնիշխանության վերականգնումը և Ղրիմի վերադարձը, չորրորդ՝ անհրաժեշտ է շարունակել և արդյունավետ կյանքի կոչել Ասոցացման համաձայնագիրը (Ուկրաինայի և Եվրամիության միջև)։ Պորոշենկոն վստահ է, որ Զելենսկին պետք է շարունակի ոլորտային համագործակցությունը Եվրամիության հետ (թվային միություն, էներգետիկ միություն, մաքսային միություն և Շենգենյան միություն), ինչպես նաև «ամենակարևորը՝ ստեղծել բոլոր պայմանները, որպեսզի մինչև 2023 թվականը Ուկրաինան համապատասխանի ԵՄ-ին անդամակցության չափանիշներին և հնարավորություն ունենա հայտ ներկայացնել այդ միավորմանը անդամակցելու համար։ Եվրատլանտյան ինտեգրման շրջանակներում Պորոշենկոն Զելենսկուն խորհուրդ է տվել ստորագրել ՆԱՏՕ-ին Ուկրաինայի անդամակցության գործողությունների պլանը» ։
Ուկրաինայի արտաքին քաղաքականության հարցերով իր առաջին հայտարարություններում Վոլոդիմիր Զելենսկին հասկացրել է, որ մտադիր է շարունակել Ուկրաինայի ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության վերականգնման և նրա եվրոպական ու եվրատլանտյան ինտեգրման հետագա զարգացման ուղեգիծը, ԱՄՆ-ին և Եվրամիությանը կոչ է արել խստացնել Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցները, որպեսզի օգնեն Ուկրաինային հաղթահարել «ռուսական ագրեսիան» , ընդգծել է, որ ակնկալում է ԵՄ-ի աջակցությունը 2019 թվականից հետո Ուկրաինայի գազատրանսպորտային համակարգի միջոցով ռուսական գազի տարանցման շուրջ բանակցություններում և «Հյուսիսային հոսք-2 գազատարի շինարարության իրականացմանը հակազդելու հարցում ԵՄ-ի համերաշխ դիրքորոշման վրա» ։
Ինչպես մայիսի 21-ին հայտարարել Է ԱՊ ղեկավար Անդրեյ Բոգդանը, Վոլոդիմիր Զելենսկին մտադիր է հանրաքվեի դնել Ռուսաստանի հետ խաղաղ պայմանավորվածությունների հարցը։ Վերջնական որոշումը, եթե այն միանշանակ չընդունվի հասարակության կողմից, եթե այնտեղ լինեն կետեր, որոնք խնդրահարույց են այս կամ այն կերպ ընկալելու համար, կարող է դրվել հանրաքվեի, որպեսզի ոչ թե ինչ-որ քաղաքական գործիչ որոշում կայացնի, որը պառակտում է հասարակությունը, այլ որպեսզի ինքը՝ ժողովուրդը, հասարակությունը որոշում կայացնի, թե արդյոք այս կամ այն պայմանավորվածությունները համապատասխանում են... մենք ստիպված ենք փոխզիջումներ փնտրել։ Միակ բանը, Վոլոդիմիր Զելենսկին ասել է, որ մենք չենք վաճառում մեր տարածքներն ու մեր մարդկանց, — հայտարարել է Բոգդանը ։ Ավելի ուշ Զելենսկին պարզաբանել է, որ խոսքն ավելի շուտ ոչ թե հանրաքվեի մասին է որպես այդպիսին, այլ հասարակության հետ երկխոսության և երկրի համար կարևոր հարցերի քննարկման բաց լինելու մասին է ։
Ուկրաինայի արտաքին քաղաքականության հարցերով իր առաջին հայտարարություններում Վոլոդիմիր Զելենսկին հասկացրել է, որ մտադիր է շարունակել Ուկրաինայի ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության վերականգնման և նրա եվրոպական ու եվրատլանտյան ինտեգրման հետագա զարգացման ուղեգիծը, ԱՄՆ-ին և Եվրամիությանը կոչ է արել խստացնել Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցները, որպեսզի օգնեն Ուկրաինային հաղթահարել «ռուսական ագրեսիան» , ընդգծել է, որ ակնկալում է ԵՄ-ի աջակցությունը 2019 թվականից հետո Ուկրաինայի գազատրանսպորտային համակարգի միջոցով ռուսական գազի տարանցման շուրջ բանակցություններում և Հյուսիսային հոսք-2 գազատարի շինարարության իրականացմանը հակազդելու հարցում ԵՄ-ի համերաշխ դիրքորոշմանը ։
Մայիսի 28-ին՝ Վոլոդիմիր Զելենսկիի պաշտոնն ստանձնելուց մեկ շաբաթ անց, Ուկրաինայի հարցերով ԱՄՆ-ի Պետդեպարտամենտի հատուկ ներկայացուցիչ Կուրտ Վոլքերը, պատասխանելով համաշխարհային ԶԼՄ-ների հարցերին, պարզաբանել Է ԱՄՆ-ի քաղաքականությունը Ուկրաինայի նկատմամբ այնտեղ կայացած նախագահական ընտրություններից հետո և Դոնբասի կարգավորման ամերիկյան տեսլականը։ Կոռուպցիայի դեմ պայքարը համարելով Ուկրաինայի նոր ղեկավարության գլխավոր խնդիրներից մեկը՝ Վոլքերը խուսափել է նախկին ղեկավարության գործունեության գնահատականներից և ընտրություններում Պորոշենկոյի պարտության պատճառներից, հայտարարել է, որ նա հսկայական աշխատանք է կատարել՝ ուղղված Ուկրաինայում բարեփոխումներ անցկացնելուն։ Այնուհետև Վոլկերն իր պատասխաններում փաստացի Վլադիմիր Զելենսկուն ներկայացրել է Պորոշենկոյի սկսած բարեփոխումների շարունակողի կողմից, բայց կոչ է արել դրանք ավելի վճռական անցկացնել։ Կուրտ Վոլքերի արտահայտությունների զգալի մասը վերաբերում էր Դոնբասի հակամարտությանը և դրա կարգավորման ուղիներին։ Վոլքերը հայտարարել է, որ Մինսկի համաձայնությունների կատարման տեսանկյունից Ուկրաինան չի կարող ավելին անել, քան նա արդեն արել է, և հակամարտության պատճառ է համարել ռուսական օկուպացիան ։
Զելենսկու առաջին արտասահմանյան աշխատանքային այցը Բրյուսել՝ Եվրամիության և ՆԱՏՕ-ի մայրաքաղաք, կայացել է հունիսի 4-ից 5-ը։ Այդ այցի ընթացքում արված հայտարարությունները գրեթե չէին տարբերվում Պորոշենկոյի հռետորաբանությունից, ինչը կոչված էր ցույց տալու Ուկրաինայի արտաքին քաղաքական կուրսի անփոփոխությունը ։ ԵՄ-ի ղեկավարների հետ բանակցությունների ընթացքում Զելենսկին նշել Է Եվրամիության հատուկ դերը «Ուկրաինայի դեմ ռուսական ագրեսիայի զսպման և դրա հետևանքով առաջացած հետևանքների հաղթահարման գործում», հայտարարել է, որ Եվրամիությանը և ՆԱՏՕ-ին լիիրավ անդամակցության ձեռքբերման ուղեգիծը մնում Է Ուկրաինայի արտաքին քաղաքականության անփոփոխ գերակայությունը, որն ամրագրված է նրա Սահմանադրությունում ։
Ուկրաինան և ներքաղաքական պայքարը ԱՄՆ-ում
2019 թվականի մայիսին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի անձնական փաստաբան Ռուդի Ջուլիանին հայտարարել էր, որ «Ուկրաինայի ընտրված նախագահ Վոլոդիմիր Զելենսկին շրջապատված է ԱՄՆ նախագահի թշնամիներով ... և մարդկանցով, որոնք ակնհայտորեն կոռումպացված են»։ Ջուլիանին նաև հայտարարել է Ուկրաինա այցելելու մտադրության մասին, որպեսզի համոզի նորընտիր նախագահ Զելենսկուն չդադարեցնել հետաքննությունները, որոնք «կարող էին նոր տեղեկատվություն տրամադրել երկու հարցերի վերաբերյալ, որոնք մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում պարոն Թրամփի համար». 2016 թվականին ԱՄՆ-ում նախագահական ընտրություններին Ռուսաստանի ենթադրյալ միջամտության և ԱՄՆ-ի նախկին փոխնախագահ Ջոզեֆ Բայդեն Հանթերի որդու՝ Ուկրաինական Burisma նավթագազային ընկերության հետ կապերի մասին, որի տնօրենների խորհրդում նա ընդգրկված էր 2014 թվականի մայիսից  ։ Բայդեն կրտսերի նշանակումը համընկել է Բայդեն ավագի ուկրաինական քաղաքականության ակտիվ մասնակցության հետ, որը պատասխանատու էր նախագահ Բարաք Օբամայի վարչակազմում Ուկրաինայի հետ կապերի համար։ Ջուլիանին նաև հիշատակել է ինչ-որ դավադրության մասին, որին մասնակցել են ուկրաինացի պաշտոնյաներ, ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ և Ուկրաինայում ամերիկյան դեսպանատունը ։ Օգոստոսին Ջուլիանին բանակցություններ է վարել Զելենսկու օգնական Անդրեյ Երմակի հետ ։
Սեպտեմբերին ամերիկյան ԶԼՄ-ները Դոնալդ Թրամփին մեղադրել էին այն բանում, որ հուլիսի 25-ին Զելենսկու հետ հեռախոսազրույցի ժամանակ նա ճնշում էր գործադրում Զելենսկու վրա՝ 2020 թվականին ԱՄՆ-ի նախագահի պաշտոնի հանգուցային թեկնածուներից մեկի՝ Ջո Բայդենի վրա կոմպրոմատ ստանալու նպատակով ։ Ամերիկյան մամուլը սկանդալին տվել է «Ուկրաինագեյթ» անվանումը ։
Սեպտեմբերի 23-26-ը Վոլոդիմիր Զելենսկին ուկրաինական պատվիրակության կազմում մասնակցել Է ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 74-րդ նստաշրջանի աշխատանքներին և սեպտեմբերի 25-ին նստաշրջանի շրջանակներում հանդիպում ունեցել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ ։ ԱՄՆ այցը և բանակցությունները, որի հետ Ուկրաինայում մեծ հույսեր էին կապում, սակայն, երկրորդ պլան են մղվել ամերիկյան ներքաղաքական սկանդալի ֆոնին։ Դոնալդ Թրամփը (հնարավոր է՝ առանց ուկրաինական կողմի հետ համաձայնեցնելու) ստիպված է եղել համաձայնություն տալ հուլիսի 25-ին Զելենսկու հետ իր հեռախոսազրույցի սղագրության հրապարակմանը ։ Վերծանման համաձայն՝ ողջ զրույցի ընթացքում Զելենսկին քծնել է ԱՄՆ նախագահին և պատրաստակամորեն որսացել Թրամփի կողմից բարձրացված եվրոպական երկրների կողմից Ուկրաինայի նկատմամբ անբավարար ուշադրության թեման  ։
Հրապարակումը լրացուցիչ հարցեր է առաջացրել ինչպես Թրամփին, այնպես էլ Զելենսկուն։ Մասնավորապես, խոսքը վերաբերում Է Անգելա Մերկելի և Էմանուել Մակրոնի հասցեին Զելենսկու անախորժ արտահայտություններին ։ Ուկրաինայի նախկին նախագահ Պյոտր Պորոշենկոյի գլխավորած «Եվրոպական համերաշխություն» կուսակցությունը օգտվել է հրապարակումից, որպեսզի կասկածի տակ դնի Ուկրաինայի դատախազության և արդարադատության չքաղաքականացված, անկողմնակալ աշխատանքը։ Կուսակցությունը հայտարարել է գլխավոր դատախազ Ռուսլան Ռյաբոշապկային հաշվետվության համար խորհրդարան հրավիրելու մտադրության մասին ։
Սեպտեմբերի 27-ին «CNN» հեռուստաալիքը, վկայակոչելով իրազեկ աղբյուրներ, հայտնել էր, որ ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի՝ Ուկրաինայի հարցով հատուկ ներկայացուցչի պաշտոնից հրաժարական է տվել Կուրտ Վոլքերը, որը նույնպես ներգրավված է եղել այդ սկանդալում ։ Ամերիկյան հատուկ ծառայությունների անանուն աշխատակիցն իր բողոքի մեջ Վլադիմիր Զելենսկուն զանգելու կապակցությամբ պնդել է, որ Վոլքերը օգնել է կազմակերպել Ռուդի Ջուլիանիի հանդիպումը Զելենսկու ներկայացուցիչների հետ։ Բացի այդ, բողոքի մեջ ասվում էր, որ ԱՄՆ-ի և Ուկրաինայի նախագահների հեռախոսազրույցից հետո հենց Վոլքերը հուլիսի վերջին ժամանել է Կիև` Սպիտակ տան ցուցումներով։ Վոլկերն արդեն կանչվել է Կոնգրես՝ իմպիչմենտի հարցով քվեարկությանը նախորդող հետաքննության շրջանակներում ցուցմունք տալու համար ։
Մինչդեռ Ուկրաինայի Ազգային հակակոռուպցիոն բյուրոն (ՈՒԱՀԲ) հայտնել է, որ հետաքննում է քրեական գործը Ուկրաինայի բնապահպանության նախարարության պաշտոնյաների ոչ իրավաչափ գործողությունների վերաբերյալ այն ձեռնարկություններին, որոնց հիմնադիրը Burisma Limited-ն է, օգտագործման հատուկ թույլտվություններ տրամադրելիս, սակայն այդ իրադարձությունները վերաբերում են 2010-2012 թվականների ժամանակաշրջանին և չեն ընդգրկում 2014 թվականը, երբ Burisma ընկերության վարչության կազմում հայտնվեց Հանթեր Բայդենը։ «Burisma Limited ընկերության վարչության կազմում տեղի ունեցած փոփոխությունները, որոնք այժմ դարձել են միջազգային հանրության ուշադրության օբյեկտ, տեղի են ունեցել միայն 2014 թվականի մայիսին, ուստի չեն հանդիսանում և երբեք չեն եղել ՈՒԱՀԲ-ի հետաքննության առարկա»,- ասվում է նամակի մեջ։ Գործի գլխավոր ֆիգուրանտը Նիկոլայ Զլոևսկին է, էկոլոգիայի նախարարը Յանուկովիչին կից Ուկրաինայի կառավարությունում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինա Կատեգորիա:Վոլոդիմիր Զելենսկի
Ռուբեն Չաչիկյան
Ռուբեն Գրիգորի Չաչիկյան, տիեզերական տեխնիկայի բնագավառի գիտնական։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1966), պրոֆեսոր (1970), ՌԴ գիտությունների և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1985)։
Կենսագրություն
1930 թվականին ավարտել է Լենինգրադի մեքենաշինական ինստիտուտը։ 1931-1970 թվականներին աշխատել է Լենինգրադի ռազմատեխնիկական ուսումնարանում, 1970-1986 թվականներին՝ Մոսկվայի «Վոսխոդ» սարքաշինական կոնստրուկտորական բյուրոյի ղեկավար և գլխավոր կոնստրուկտոր։
Աշխատանքները վերաբերում են ավիաշարժիչների ջերմային շարժընթացների տեսությանը, ավտոմատիկային, հաշվողական տեխնիկային (ավիացիոն և հատուկ տեխնիկայի կառավարման ինքնաշխատ համակարգեր ու սարքեր), թռչող ապարատների տեղեկատվական համակարգերին և սարքերին։ Մասնակցել է «Բուրան», «Բուրյա» գերձայնային թևավոր հրթիռների ստեղծման աշխատանքներին ։
Մրցանակներ
Պարգևատրվել է ԽՍՀՄ Պետական մրցանակով
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1910 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 3 ծնունդներ Կատեգորիա:Թիֆլիս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:1996 մահեր Կատեգորիա:Մայիսի 12 մահեր Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՌԴ գիտությունների և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչներ
Փուլային արագություն
Փուլային արագություն, մի որոշ վերացական մակերեսի՝ հավասար փուլերի հարթության տեղափոխման արագությունն է տարածության մեջ։ Փուլային արագությունը ալիքային վեկտորի ուղղությամբ համընկնում է փուլային ճակատի արագության հետ։ Փուլային արագությունը ցանկության դեպքում կարելի է դիտարկել որպես վեկտրական մեծություն։ Պետք է նշել որ փուլային արագությունը վերացական է և հարաբերակնության հատուկ տեսության սահմանափակումը ճշմարիտ չէ այս դեպքի համար քանի որ փուլային արագությունը կարող է մեծ լինել լույսի արագությունից, անգամ դառնալ անվերջ մեծ։ Դիցուք ընկնող ալիքի փուլային ճակատները տարածությունում շարժվում են c արագությամբ(նկարում)։ Պարզ է, որ ուղղորդող հարթության ու փուլային ճակատի հատման կետի տեղափոխման արագությունը հավասար է
Մասնավորապես ալիքի ուղղահայաց անկման դեպքւմ z առանցքով փուլային արագությունը վերածվում է անվերջության։
Ցիռգուլիինա
Ցիռգուլիինա (Tsirguliina), գյուղական ավան Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Տիլլիստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 434 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Տիլլիստե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղական ավաններ
Ալաեխոս
Ալաեխոս (իսպ.` Alaejos) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տերրա դե Մեդինա շրջանում։ Զբաղեցնում է 102.59 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը՝ 1572 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 63 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կնյաժայա Բայգորա
Կնյաժայա Բայգորա (Княжая Байгора), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Գրյազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 812 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Գրյազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Տելեվիդենիե ի ռադիովեշչանիե (ամսագիր)
«Տելեվիդենիե ի Ռադիովեշջանիե» (Телевидение и радиовещание, «Հեռուստատեսություն և ռադիոհաղորդում»), Խորհրդային գրական-քննադատական և տեսական պատկերազարդ հանրամատչելի ամսագիր, ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի հեռուստատեսության և ռադիոհաղորդումների պետական կոմիտեի օրգան։
Ռուբեն Ամորիմ
Ռուբեն Ֆիլիպե Մարկեշ Ամորիմ (Ruben Filipe Marques Amorim, ), պորտուգալացի ֆուտբոլիստ, «Ալ Վակրա» ակումբի և Պորտուգալիայի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։
Տելեվիդենիե ի ռադիովեշչանիե (ամսագիր)
Լուսաբանել է հեռուստատեսության ու ռադիոյի փոխազդեցությունը, դրանց զարգացման ուղիներն ու հիմնահարցերը, արվեստի տարբեր հարցեր։
Պարբերաբար տպագրել է նաև հեռուստադիտողների և ռադիոլսողների նամակներ։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ամսագրեր Կատեգորիա:Ռուսական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Ռուսական հասարակական պարբերականներ
Ռուբեն Ամորիմ
Ակումբային կարիերա
Ռուբեն Ամորիմը պորտուգալական լիգայում դեբյուտել է 2003 թվականի դեկտեմբերի 14-ին, «Բելենեսնիշի» կազմում, «Ալվերկայի» դեմ խաղում՝ փոխարինման դուրս գալով խաղի 90-րդ րոպեին։
2007 թվականի Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը Ամորիմը հանդես է եկել Պորտուգալիայի երիտասարդական հավաքականում։ Այդ ընթացքում որոշ ակումբներ, ինչպիսիք են «Բենֆիկան», «Բրագան», «Պորտուն», «Շալկե 04»-ը, «Տոտտենհեմ Հոտսպուրը» և «Թուլուզան», բայց ֆուտբոլիստը մերժեց բոլոր առաջարկությունները։
2008 թվականի ապրիլին Ռուբեն Ամորիմը որպես ազատ գործակալ «Բենֆիկայի» հետ կնքեց քառամյա պայմանագիր ։ Իր առաջին մրցաշրջանում Ամորիմը ակումբում հաճախ էր հայտնվում խաղադաշտում։ Առաջին գոլը «Բենֆիկայում» խփեց նոյեմբերրի 23-ին, «Ակադեմիկա» ակումբի դարպասին։
Միջազգային կարիերա
Ամորիմը Պորտուգալիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականում դեբյուտել է Եվրոպայի երիտասրադական առաջնություն 2007 թվականի ընթացքում։ Պորտուգալիայի հավաքականը զբաղեցրեց 7-րդ տեղը, Օլիմպիական խաղեր 2008 թվականին մասնակցելու պայքարում զիջելով իտալիացիներին։
2010 թվականի մայիսի 10-ին Կարլուշ Կեյրոշի հայտարարությունից հետո նա աշխարհի առաջնություն 2010 թվականին մասնակցող 23 ֆուտբոլիստների ցուցակում չհայտնվեց ։ 2010 թվականի հունիսի 8-ին նա վնասվածք ստացած Նանիի փոխարեն հրավիրվեց Պորտուգալիայի հավաքական ։
2010 թվականի հունիսի 15-ին Ռուբեն Ամորիմը հրավիրվեց Պորտուգալիայի հավաքական։ Առաջին տուրում, Կոտ-դ’Իվուարի դեմ խաղում Ռուբենը խաղի 85-րդ րոպեին փոխարինեց Ռաուլ Մեյրելիշին ։
Ձեռքբերումներ
«Բենֆիկա»
Խաղաոճ
Ամորիմի խաղաոճը շատ նման է Տյագուի խաղաոճին։ Նրանք երկուսն էլ խաղում են կիսապաշտպանության կենտրոնում, մասնակցում են պաշտպանության և հարձակողական գործողություններին։ Ռուբեն Ամորիմը, սակայն, կարող է խաղալ նաև աջ կիսապաշտպանի դիրքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պորտուգալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բենֆիկայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրագայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Ալիենոր Ռուժե
Ալիենոր Ռուժե (Aliénor Rougeot, ), կանադացի կլիմայական արդարության ակտիվիստ   ։ Ռուժեն Կանադայում մեծ հեղինակություն է վայելել որպես «Կլիմայի հարվածի» կազմակերպիչ ։ Տորոնտոյի դպրոցական դասադուլ հանուն կլիմայի շարժման առաջնորդ է, շարժում, որն ուսանողներին կոչ է անում ուրբաթ օրերին դասի չգնալ՝ կլիմայի փոփոխության վերաբերյալ իրազեկվածությունը բարձրացնելու համար ։
Գործունեություն
Իր գործունեությունը սկսել է շատ փոքր տարիքում՝ իր համայնքի տարածքում կենսաբազմազանության կորստի վերաբերյալ իրազեկվածության բարձրացման միջոցով ։ Ներգրավված է եղել նաև տեղի «Amnesty International» մասնաճյուղում, որտեղ ղեկավարում էր արշավներ՝ փախստականների ճգնաժամի մասին իրազեկվածության բարձրացման, Եվրոպայում միգրանտների և փախստականների համար արդարություն պահանջելու նպատակով ։
Կլիմայական արդարության ակտիվիզմ
Ալիենոր Ռուժեն կազմակերպել է շարժումներ հանուն կլիմայի ևթա առաջնորդել է Կանադայի զանգվածային «դասավանդումը» Տորոնտոյի կլիմայի զանգվածային շարժմանը՝ համաշխարհային շաբաթ հանուն ապագայի շրջանակներում, 2019 թվականի սեպտեմբերին, իրադարձություն, որը հազարավոր մարդկանց է ներգրավել դեպի «Քուինզ փարք»  ։
Կրթություն
Ալիենորը Կանադայում Տորոնտոյի համալսարանի տնտեսագիտության և հանրային քաղաքանության մասնագետ է ։
Մրցանակներ և ճանաչում
2019 թվականին «Toronto Life» ամսագրի կողիմից ճանաչվել է 50 ամենաազդեցիկ տորոնտոնացին ։ Նաև «Corporate Knights»–ի կողմից ճանաչվել է որպես «30 կայուն առաջնորդներից մեկը» 2019 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ակտիվիստներ Տորոնտոյից Կատեգորիա:Կլիմայական ակտիվիստներ Կատեգորիա:Կանադայի ակտիվիստներ
Միկրոկրիստալոսկոպիա
Միկրոկրիստալոսկոպիա, միկրո-բյուրեղադիտում, որակական միկրոքիմիական վերլուծության եղանակ։ Հիմնված է բնորոշ բյուրեղներ առաջացնող և զգայուն քիմիական ռեակցիաների վրա։ Սովորաբար ռեակցիան իրականացնում են առարկայական ապակու վրա, հետազոտվող լուծույթի կաթիլում։ Բյուրեղները զննում են 80—200 անգամ խոշորացնող, երբեմն նաև բևեռացնող, ուլտրամանուշակագույն կամ էլեկտրոնային մանրադիտակով։ Միկրոկրիստալոսկոպիայով կարելի է հայտնաբերել մինչև 10-8 գ նյութ։ Կիրառում են փոքր քանակներով (0, 01—0, 001 գ) նմուշները հետազոտելիս։
Կատեգորիա:Անալիտիկ քիմիա
Պեսյանկա (Պետրովկայի վտակ)
Պեսյանկա (Песьянка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պետրովկա գետի աջ ափով՝ 60 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 24 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Ալեյ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Սրբոսյեկ
Սրբոսյեկ (Srbosjek, բառացի՝ սերբեր հատող, սերբահատ), կոպիտ կաշվե ձեռնոցի մեջ ներառված դաշույնի շեղբ։
Օգտագործել են խորվաթ ուստաշները (խորվաթական ֆաշիստներ)  ։ Երախկալի փոխարեն ձեռնոց է։ Շեղբը հասատված ձև չի ունեցել։ օգտագործվել են և ձևափոխված մանգաղ, և 30 սմ-ից երկար գործարանային դաշույնի շեղբեր։ 1926 թվականից արտադրել է գերմանական «Զոլինգեն» ընկերությունը «Դանակ խրձերի համար» (Garbenmesser) անունով։
Սրբոսյեկի նոր տարբերակը նախագծվել է Անտե Պավելիչի խորվաթական կառավարության հատուկ մրցույթից հետո, որում քննարկվում էր, թե ինչպիսի դաշույն սարքել, որով դահիճը կարողանա սպանել արագ և արդյունքում չհոգնի ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին խորվաթական կառավարության պատվերով գերմանական Զոլինգեն քաղաքում պատրաստվում է այս դանակների մեծ թվաքանակ։ Սրբոսյեկերը օգտագործվել են Յասենովաց համակենտրոնացման ճամբարում և այլ նմանատիպ վայրերում սերբերի զանգվածային սպանությունների համար  ։ Այս դանակները կաշվե մասի վրա հաճախ ունեին «Գրավիզո» (Gräwiso, Գրեյֆրաթ եղբայրների Gräfrath Gebrüder) դրոշմը, որի պատճառով էլ հաճախ դրանց անվանում են «Գրավիզո դանակ»։
Յասենովաց համակենտրոնացման ճամբարում սրբոսյեկով սպանելու մրցումներ էին անցկացնում։ Ամերիկացի քննիչ Բլյում Հովարդի տվյալներով նման մրցումներից մեկի հաղթողն է եղել ոմն Պետար Բրզիցա, որ մեկ գիշերվա ընթացքում 1360 սերբ է մորթել (այլ տվյալներով՝ 1300 )։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սառը զենքեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սառը զենքեր Կատեգորիա:Դանակներ Կատեգորիա:Մահապատժի միջոցներ
Բարսելոնա (այլ կիրառումներ)
Բարսելոնա՝, կարող է վերաբերել՝
Գոգոլևսկի (Միլյուտինսկի շրջան)
Գոգոլևսկի (Гоголевский), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլյուտինսկի շրջանում։ Մտնում է Մանկովո-Բերեզովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 206 մարդ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Միլյուտինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Ախտիյալ
Ախտիյալ (Ахтиял, Ахтиял), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 366 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի բնակավայրեր
Շնիցել
Շնիցել (գերմաներեն՝ Schnitzel), հորթի, խոզի, ոչխարի կամ հավի մսի բարակ շերտով պատրաստվող ուտեստ է, որի վրա այնուհետև լցնում են հացի փշրանքներ և տեղադրում թավայի մեջ։ Ուտեստը եփվելուց հետո լինում է փխրուն և ունենում նարնջագույն տեսք։
Գերմաներեն շնիցել բառը նշանակում է բարակ շերտ, որը պարզապես մի փոքր մսի կտոր է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիական խոհանոց Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ Կատեգորիա:Եվրոպական խոհանոց
(9874) 1993 FG23
(9874) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1993 թվականի մարտի 21-ին UESAC ծրագրի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,17604 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0187 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3333 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1172,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,307046 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,97° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1993 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:UESAC ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սպինդար
Սպինդար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աղավնի Խամսիյան
Աղավնի Խամսիյան (Ֆանի),, հայ դերասանուհի։
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Ազգականներից է դերասան Ստեփան Էքշյանի, որի հորդորով 1856 թվականին մասնակցել է Սրապիոն Հեքիմյանի կազմակերպած ներկայացումներին, կատարելով կանացի գլխավոր դերեր։ Համարվում է վավերական առաջին դերասանուհին հայ իրականության մեջ։ Բեմական ծածկանունը եղել է Ֆանի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Դոնարա Ալեքսանյան
Դոնարա Տաճատի Ալեքսանյան, բալետի արտիստուհի, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1967)։
ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ Տաճատ Ալեքսանյանի դուստրն է, քիմիական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վիլեն Ալեքսանյանի քույրը։
Կենսագրություն
1947 թվականին ավարտել է Երևանի պարարվեստի ուսումնարանը։ 1948-1972 թվականներին` Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի մենապարուհի, 1972-1989 թվականներին` դերուսույց։
Լավագույն դերապարերից են՝ Կիտրի (Մինկուսի «Դոն Կիխոտ»), Նունե (Արամ Խաչատրյանի «Գայանե»), Չմշկիկ («Խանդութ»), Հուր («Երեք արմավենի», երկուսն էլ՝ ըստ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի երաժշտության) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պարուհիներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Երևանի պարարվեստի ուսումնարանի շրջանավարտներ
Վալդեստիլյաս
Վալդեստիլյաս (Valdestillas), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալյադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն Ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Տերրա դե Պինարես շրջանի կազմում։ Տարածքը 36,47 կմ²։ Բնակչությունը՝ 1818 մարդ (200 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 20 կմ։
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կուրչիցա
Կուրչիցա (Курчиця), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1651 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կուրչիցա գյուղում բնակվում էր 554 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 240,87 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1651 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(1993) Գուակոլդա
(1993) Գուակոլդա (Guacolda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1968 թվականի հուլիսի 25-ին Գ. Ա. Պլյուգինի և Յուրի Բելյաևի կողմից Սեռո Էլ Ռոբլեում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1968 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Գուրիյ Պլյուգինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուրի Բելյաևի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լևանտ
Լևանտ (ֆրանսերեն Levant-ից կամ իտալերեն Levante-ից՝ Արևելք), Միջերկրածովյան տարածաշրջանի արևելյան հատվածի երկրների ընդհանուր անվանումը (Սիրիա, Լիբանան, Իսրայել, Հորդանան, Եգիպտոս, Թուրքիա (պատմական Մեծ Հայքի հարավարևմտյան մասը) և այլն), իսկ նեղ իմաստով՝ Սիրիան, Իսրայելը, Պաղեստինը և Լիբանանը։
Անվանում
Անվանումը ծագում է ֆրանսերեն Levant կամ իտալերեն Levante բառերից, որոնք բառացի նշանակում են «Արևելք»։ Այդպես են անվանել աշխարհագրական այս տարածքը դեռ ուշ միջնադարում՝ նկատի ունենալով Արևմտյան Եվրոպայի նկատմամբ արևածագի կողմում նրա գտնվելը ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելք Կատեգորիա:Սիրիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Պաղեստինի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Լիբանանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Իսրայելի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Հորդանանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Եգիպտոսի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Հաթայի մարզ Կատեգորիա:Պատմական մարզեր Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի պատմություն Կատեգորիա:Արևելյան Միջերկրական
Վալտեր Արամյան
Վալտեր Գևորգի Արամյան, հայ արձակագիր, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1957 թվականից։ Արձակագիր Ռաֆայել Արամյանի եղբայրը։