cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջուցու (Նարուտո)
Թայջուցու
Թայջուցու (, Մարմնի տեխնիկա), ջուցուի հատուկ ձև, որը չի պահանջում չակրայիի օգտագործում։ Այն բաղկացած է մարտարվեստների կիրառումից` առանց ձեռքի կնիքներ օգտագործման։ այջուցուն առավել արագագործք է քանի նինջուցուն և գենջուցուն, սակայն ուժով զիջում է դրանց։ Որոշ դեպքերում չակրան կարող է օգտագործվել թայջուցուն հզորացնելու համար՝ Հյուգա տոհմի անդամները ջյուկենի, իսկ Սակուրան և Ցունադեն ձեռքով ավերիչ հարվածի կատարելագործման համար։ Սակայն թայջուցուի մասնագետների մեծ մասը հազվադեպ է դիմում այդ մեթոդին։ Թայջուցուի որոշ տեխնիկաներ պահանջում են բացել Ներքին դարպասները, ինչը ցուցադրված է Մայթո գայի և Ռոք Լիի մարտերի ժամանակ։
Կինջուցու
Կինջուցու (, Արգելված տեխնիկա), տեխնիկա, որն արգելված է ուսումնասիրել կամ օգտագործել։ Նման ջուցուները հիմնականում լինում են A կամ S կարգի։ Արգելքի պատճառները կարող են տարբեր լինել, բայց դրանք վերաբերվում են երկու կատեգորիաների․
Չնայած նման տեխնիկաների արգելմանը, դրանց օգտագործումը որևէ իրավական կապ չի ունենում այն գյուղի հետ, որում այն կիրառվել է։
Հիջուցու
Հիջուցու  (, Գաղտնի տեխնիկա), առանձնահատուկ տեխնիկաներ, որի մասին գիտելիքները մի քանի տոհմերում փոխանցվում ե սերնդեսերունդ։ Նման ջուցուները հայտնի են միայն մարդկանց մի նեղ շրջանում, ովքեր հպարտանում են այդ տեխնիկաներով և դրանցով էլ հենց հայտնի են դառնում։ Հիջուցուի օրինակ է Նարա տոհմի ստվերային տեխնիկաները և Աբուռամե տոհմի անդամների իրենց մարմնում միջատներ պահլու տեխնիկան։
Կենջուցու
Կենջուցու (, Սրի տեխնիկա), բոլոր այն տեխնիկաները, որոնց մեջ օգտագործում են սուր։ Պատճառված վնասներն ու կործանարար ուժը մեծացնելու համար սովորաբար Կենջուցուն զուգորդվում է թայջուցուի կամ նինջուցուի հետ։ Բարձրակարգ շինոբիները կարող են իրենց չակրան անցկացնել իրենց սրերի միջով ՝ դրանով իսկ ավելացնելով դրա երկարությունն ու սրությունը (օրինակ Կայծակի երկրի շինոբիները կամ Երկաթի երկրի սամուրայները)։
Կեկկեյ Գենկայ
Կեկկեյ Գենկայ (, Արյունով սահմանափակված), գենետիկորեն փոխանցվող և բնածին ունակություններ։ Կեկկեյ գենկայը և դրա հետ փողկապակցված տեխնիկաները չե կարող պատճենվել այն անձանց կողմից, ովքեր սկզբնապես չեն տիրապետում դրանց, սակայն կարող են փոխանցվել ցանկացածին այդ տեխնիկաներին տիրապետող մարդկանց մարնմի որևէ մասի կամ օրգանի ուրիշի մեջ փոխպատվաստման շնորհիվ։ Կողմնակի մարդկանց հնարավոր է տալ ոչ միայն ունակությունները այլ նաև նրանց ԴՆԹն։ Գենետիկ մուտացիաները նույնպես պատկանում են այս տիպին։
«Նարուտո» մանգայում ցուցադրվում են կեկկեյ գենկայի դրսևորման մի քանի դեպքեր․
Կեկկեյ Տոտան կեկկեյ գենկայը գերազանցող ունակություն (, կեկեյ տոտա, «արյան ընտրություն»), որը մի տեխնիկայի մեջ միավորում է երկուսից ավելի տարրեր։ Անիմեում հայտնի է միայն մեկ նման միացություն՝ փոշու տարրը (, Ջինտոն)։ Այն թույլ է տալիս կրակի, քամու և հողի տարրերը միացնելով ստեղծել գնդաձև միջուկով եռեչափ օբյեկտներ։ Հակառակորդին դրա մեջ մտցնելուց հետո դրա մեջ գտնվող յուրաքանչյուր բանի մոլեկուլյար կառոցվածքը ոչնչացնելով վերածում է փոշու (, Տարի)։ Այս ունակությունը ունեն Օոնոկին և Մուն։
Կեկկեյ Մորա (, Տոհմային ընդգրկում), տեխնիկայի առաջադեմ ճյուղ, որը հասանելի է Օոցուցուկի Կագույային և նրա սերունդներին։ Ճշգրիտ հայտնի չէ, թե ինչպես կարելի է դասակարգել Կեկկե Մորան։ Օրինակ բյակուգանը, րինեշարինգանը և րինեգանը համարվում են կեկկեյ մորա։
Դոջուցու
Դոջուցու (, Աչքի տեխնիկա), նինջայի գենետիկական ունակություններ, որոնք արթնանում են այն դրա սեփականատիրոջ աչքերում, կեկկեյի գենկայի կողմից։ Դրանք լինում են չակայի ընկալման տարբեր աստիճանների՝ մնացածի հանդեպ ունենք կամ արագության, կա՛մ ինտելեկտութալ ունակությունների առավելություն։ Այս տերմինով են կոչվում նաև այն տեխնիկանրեը որոնք կատարվում են նմանատիպ աչքերի հատկությունների օգնությամբ։ Լինելով կեկկեյ գենկայի մի տեսակ՝ դոջուցուն չի համարվում դրա երեք հիմնական տիպերից (նինջուցու, գենջուցու, թայջուցու), և, ի տարբերություն դրանց, դոջուցուի օգտագործման համար անհրաժեշտ չեն ձեռքի կնիքներ։ Աչքի տեխնիկաների հաճախակի օգտագործումը կարելի է վատ անդրադառնալ շինոբիի առողջության վրա։ Բացի դրանից, դոջուցո ունեցող այ մարդիկ, ովքեր չեն յուրացնել  իրենց շնորհը, հասարակության մեջ շատ են քննադատվում։
Բյակուգան
Բյակուգան (, Սպիտակ աչք), Հյուգա տոհմի ժառանգական առանձնահատկությունը։ Այն իրենից ներկայացնում է գրեթե չերևացող սպիտակ աչքեր (Նեջիի և Հինատայի աչքերը ունեին մոխրակապտավուն լավանդայի գույնի երանգներ)։ Ինչպես շարինգանը, բյակուգանը նույնպես կարելի է փողպատվաստել մեկ այլ նինջայի։ Նման բան էր արել աքնված Մառախուղի գյուղից Աոն։ Ակտիվացված բյակուգանը նինջային դարձնում է գերզգայուն և հնարավորություն է տալիս տեսնել տարբեր խոչընդոտների միջով։ Դրա տեսանլիության անկյունը կազմում է գրեթե 360° բացառությամբ 5 կույր կետերի, որոնք գտնվում ոն կրծքավանդակի երրորդ ողից վերև՝ վզի հետևի մասում։ Բյակուգանի առանձնահատկություններից մեկը դրա հեռահարությունն է․ Նարուտո մանգայի առաջին մասում Նեջիի բյակուգանի տեսանելիության տիրույթի շառավիղը կազմում էր 50-800 մետր, իսկ երկրորդ մասում՝ 10 կմ։ Բյակուգանի մյուս առանձնահատկությունը դա այլ մարդու մեջ նրա չակրան և դրա շրջանառությունը տեսնելն է։
Ջյուկեն
Ջյուկեն (, մեղմ հարված), թայջուցուի տեսակ, որը ունակ են յուրացնել միայն բյակուգան կրողները։ Ջյուկենը նախատեսված է ոչ թե արտաքին, այլ ներքին վնասվածքներ հասցնելու համար։ Բյակուգան կրողը կարող է, հարվածներ հացնելով հակառակորդի չակրայի հանգույցներին (, «տենկեցու», ցավային կետեր), խաղտել դրա շրջանառությունը, ինչը կարող է հակառակորդին ծանր վասվածքներ պատճառել, մինչև անգամ հասցնել մահվան։ Իր մատերից չակրա արտազատելով և դրանցով հարվածելով հակառակորդի տենկեցուին, նինջան կարող է արագացնել կամ ամբողջությամբ դադարեցնել նրա չակրայի հոսքը, և այդպես զրկել հակառակորդին տեխնիկաներ օգտագործելու հնարավորությունից։ Քանի որ չակրա շրջանառության ցանցը գտնվում է նաև ներքին օրգանների շրջակայքում, ճշգրիտ հարվածը կարող է ազդել ցանկացած ներքին օրգանի վրա՝ առանց արտաքին վնասներ պատճառելու։
Ինչքան բարձր է նինջայի պատրասվածության մակարդակը, այնքան ավելի դժվար ջյուկեն կարող է նա օգտագործել։ Տենկեցուն բաժանվում է չակրայի կետերին հարվածների քանակով։
Շարինգան
Շարինգան (, պատճենող պպտեցնող աչք), Ուչիհա տոհմի դոջուցուն։ Շարինգանին անվանում են նա Երկնային Աչ (, Տենգան), քանի որ այն կրողին տալիս է բազմաթիվ ունակություններ ։ Ի տարբերություն բյակուգանի այն չի ակտիվանում ի ծնե, այլ արթնանում է ավելի ուշ՝ ստրեսայիյն իրավիճակներից հետո (օրինակ մարտի, կամ մտերիմ մարդու կորստից հետո)։ Շարիգանի զարգացման և դրա կարողությունների ցուցանիշը բբի շուրջ տոմոէների քանակն է (առավելագույնը երեք)։ Երրորդ Տոմոեի հայտվելուց հետո, հաջորդ մակարդակը հազվագյուտ մանգեկյու շարինգանն է։ Այնուամենայնիվ, հարկ է նշել, որ շարնգանի օգտագործումը մեծ քանակությամբ չակրա է խլում, հետևաբար օգտագործումը հասցվում է նվազագույնի։ Օոցոցուկի Կագույան այն հազվադեպ կերպարներից է ով տիրապետում է երկու դոջուցուի։ Մարտում նրա աչքերը բյակուգաններ էին, իսկ ճակատին ուներ շարինգան։
Շարինգանի առանձնահատկություններն են՝
Ինչպես բյակուգանը, այնպես էլ շարինգանը հնարավոր փոխպատվաստել այլ անձի։ Այսպես է տեղի ունենում Հատակե Կակաշիի դեպքում, բայց քանի որ շարինգանի օտագործումը պահանջում է շատ չակրա և նրա աչքը միշտ ակտիվ է (այն մարդիկ ում պատվաստել են շարիգանը կամ չեն պատկանում Ուիհա տոհմին շարինգանը միշտ ակտի է), Կակաշին ստիպված է լինում իր շարինգանը թաքցնել գլխակապի հետևում և միայն բացել այն մարտի ժամանակ։ Այս եղանակով Դանզոն իրացրել էր Ուչիհա Շիսուիի և Ուչիհա տոհմի այլլ անդամների աչքերը։
Սովորական շարինգան
Առաջին ձև Արտաքին տարբերություններ․ կարմիր ծիածանաթաղանթ, բբի կողքին ստորակետի տեսքով տոմոեի մեկ նշան։
Նկարագրություն․ սովորական շարինգանի սահմանափակ ունակություններով, ոչ ամբողջական տեսք։
Երկրորդ ձև Արտաքին տարբերույուններ․ կարմիր ծիածանաթաղանթ, բբի կողքին ստորակետի տեսքով տոմոեի երկու նշան։
Նկարագրություն․Այս շարինգանին տիրապետում են Ուչիհա տոհմի բոլոր անդամները։ Դրա օգտոգործումը խլում է շատ չակրա և դրա երկար օգտագործումը կարող է ուժասպառ անել նինջային։ Դրա հատկություններից մեկը համապատասխան փորձ ունենալուց հետո այլոց տեխնիկաները պատճենելու և դրանք օգտագործելու ունակությունն է։ Այն նաև ոքր-ինչ ուժեղացնում է նինջայի ռեակցիաները, ինչը հնարավորություն է տալիս արգելափակել հակառակորդների գրոհերը։
Այսպիսի շարինգանով կերպարներ․
Երրորդ ձև Արտաքին տարբերույուններ․ կարմիր ծիածանաթաղանթ, բբի կողքին ստորակետի տեսքով տոմոեի երեք նշան։ դրանք միասին կազմում են հավասարակողմ եռանկյունորի կենտրոնում բիբն է։
Նկարագրություն․ Այս շարինգանը բազմիցս բարելավում է այն օգտագործողի ռեակցիան։ Բացի այդ, այն հնարավորություն է տալիս գուշակել հակառակորդի շարժումրները և կիրառել հզոր գենջուցու։
Տեխնիկաներ Իզանագի (օգտագործել են Դանզոն և Օբիտոն) Իզանագի, շարինգանի արգելված տեխնիկա։ Վերացնում է իրականության և խաբկանքի միջև սահմանը, ինչի շնորհիվ այն օգտագործողը կարող է ցանկացած վնասածք, մինչև անգամ մահը վերածել խաբկանքի։ Այսպիսով, Իզանագին իդեալական գենջուցու է, քանի որ մի կողմից օգտագործողը վերահսկում է իր հետ կատարվողը, մյուս կողմից նա կարող է պատրանքներն օգտագործել իրական հարձակման համար։ Տեխնիկայի հիմնական թերությունները դրա փխրունությունն են և այն, որ իզանագի տեխնիկայի համար օգտագործված աչքը տեխնիկան դադարելուց հետո ընդմիշտ փակվում է՝ դառնալով անգործունակ։ Մի քանի մարդկանց կողմից իզանաիի միաժամանակյա օգտագործումը հանգեցնում է նրանց միջև կռվի՝ սեփական բարենպաստության համար։ Մասաշի Քիշիմոտոն այս ջուցուն անվանել է սինտոիզմի արարող աստված Իզանագիի պատվին։
Իզանամի (օգտագործել է Իտաչին) Իզանամին	, գենջուցու, որը ստեղծվել է Ուչիհա տոհմում Իզանագին չարաշահողների դեմ պայքարի համար։ Դա ազդում է թշնամու վրա ՝ անկախ բոլոր հինգ զգայարաններից։ Ըստ Իտաչիի, տեխնիկան նման է Իզանագիին , բայց ի տարբերություն դրա, այն ոչ թե փոխում է ճակատագիրը, բայց ընտում է այն մեկը, որը նախընտրում է տեխնիկան կիրառողը ։ Իզանամին աշխատում է օգտվելով այն օգտագործողի և նրա հակառակորդի իրադարձության ընկալումից։ Տեխնիկան ակտիվացնելուց հետո զոհը ընկնում է անցած ժամանակահատվածի ցիկլային կրկնության մեջ, և վերապրում է այդ ժամանակահատվածը նորից ու նորից ։ Այս տեխնիկան համարվում է կինջուցուն, քանի որ դրա միանգամյա կիրառությունից հետո շարինգանը ընդմիշտ դառնում է անգործունակ։ Մասաշի Քիշիմոտոն այս տեխնիկան կոչել է Իզանագիի կնոջ՝ Իզանամիի պատվին։
Մանգեկյո շարինգան
Մանգեկյո շարինգանի (, մանգեկյո շարինգան, «Կալեյդասկոպ պատճենող պպտեցնող աչք»)արտաքին տարբերություններ․ կարմիր ծիածանաթաղանթ։ Երեք լրացուցիչ բբերը՝ տոմոեները, կարող են երկարել սովորակա շարինգանի տոմոեների համեմատությամբ։ Որոշ դեպքերում հիմնական բիբը կարող է տեղաշարժվել և միավորվել լրացուցիչ բբերին։ Յուրաքանչյուր մանգեկյո շարինգան կրող մարդու աչքեր ունեն տարբեր տեսք։
Այսպիսի շարինգանով կերպարներ․
Տեխնիկաներ Ցուկույոմի (Օգտագործել է Իտաչին)
Ցուկույոմի (, «Լուսինը կարդալիս»), ամենաուժեղ գենջուցուներից մեկը, որը կոչվել է լուսնի աստվածո անունով։ Տեխնիկան իրենից ներկայացնում է հոգևոր աշխարհի խավարը (, Սենսիյ կատո յամի), դրանով նա համարում է նյութական Ամատերասու նինջուցուի հակադրությունը։
Ցուկույոմիի օգտագործման համար անհրաժեշտ է որ զոհի հայացքը հանդիպի տեխնիկան օգտագործող շինոբիի հայացքին։ Դրաից հետո ջուցուն այն օգտագործողին հնարավորություն է տալիս զոհին գցել իրենից խաբկանքային աշխար ներկայացնող թակարդը և ամբողջությամբ կատավարել նրան։ Չնայած նրան որ տեխնիկան տևում է ընդամենը մի քանի վայրկյան, սակայն դա զոհին կարող է թվալ մի քանի օր։ Միայն Շարիգանի տերը կարող է որոշել, թե ինչ է կատարվելու զոհի հետ՝ նրան կա՛մ կտանջի բազմաթիվ օրերի ընթացքում, կա՛մ կրկին ու կրկին կստիպի տուժողին վերապրել նախկինում տեղի ունեցած ողբերգական իրադարձությունները (այդ թվում կեղծ իրադարձություններ)։ Տեխնիկայի ավարտից հետո թշնամին ինչ-որ ժամանակ ի վիճակի չի լինում կռվելու, եթե իհարկե մինչև այդ խելագարվել։
Ամատերասու (Օգատագործել են Սասկեն և Իտաչին)
Ամատերասու (, «Այրվող երկինք»), անվանվել է ճապոնական Արևի աստծո պատվին։ Իրենից ներկայացնում է ածուխի նման սև կրակ, որը այրում է այն ամենը ինչին այն հանդիպում է։ Այն կարող են ստեղծել միայն մանգեկյո շարինգան ունեցող նինջաները։ Այն օգտագործող նինջան որ տեղ որ կետրոնցնի այդ հայացքը, կրակը կբռնկվի հենց այդ կետում։ Այդպիսի հզոր կրակի ստեղծումը պահանջում է հսկայական քանակությամբ չակրա։ Ամատերասուն հարձակվողական ամենահզոր տեխնիկաներից մեկն է։ Ամատերասուն իրենից ներկայացնում է նյութական աշխարհի լույսը(, Բոսսիցուկայ տո հիկարի), դրանով նա համարում է աննյութական Ցուկույոմի գենջուցուի հակադրությունը։ Իտաչի Ուչիհան անիմեյում այս տեխնիկան օգտագործած կերպարներից առաջին է։ Իտաչի Ուչիհան անիմեյի առաջին կերպարներ է ով օգտագործել է այս տեխնիկան։ Սասկեն կարողանում է նաև Բոցի տարրի՝ կագուցուչիի (, Էնտոն, Կագուցուչի), օգնույամբ կառավարել ամատերասուն և փոխելով դրա ձևն ու չափը այն օգտագործել որպես պաշտպանություն։
Սուսանո (օգտագործել են Շիսուին, Հագարոման, Ինդրան, Իտաչին, Սասկեն և Մադարան)
Սուսանո (, «Այն կարող է քեզ պաշտպանել ցանկացած գնով»), մանգեկյո շարինգանի տեխնիկա, որն ստեղծում յամբուշիի հսկայական ոգի։ Սուսանոն ակտիվացնելու համար այ օգտագործողը պետք է տիրապետի Ամատերասու և Ցուկույոմի տեխնիկաներին։ Այս տեխնիկան օգտագործողը կարող է մտնել Սուսանոյի մարմնի մեջ և այնտեղից կիրառել այլ տեխնիկաներ։ Սուսանոյի կազմավորումը տեղի է ունենում մի քանի փուլերով։ Երբ տեխնիկան օգտագործողը ամբողջությամբ կառավարում է Սուսանոյին այն վերածվում է երկարաքիթ Յաբուշի տենգու հոգի-ճգնավորի։ Իտաչիի ստեղծած Սուսանոն ձախ ձեռքում պահում էր, երեք թանկարժեք քարերից մեկով զարդարված, Յատա-նո կագամի սուրբ հայելին, որը հետ է մղում ցանկացած գրոհ և ծառայում է որպես վահան։ Ոգին աջ ձեռքում պահում է Տոուկա-նո ցուրոգի լեգենդար սուրը (, «Տասը ափի երկարոււթյուն ունեցո թուր»)։
Տոցուկա-նո ցուրուգին կարճատև զառը զենք է, որի ծայրը կախարդված է և կարող է կնքել ամեն ինչ, ինչը այն կխոցի։ Այդ թվում մարդկանց հոգիները՝ նրանց ներքաշելով մշտական իլուզիայի մեջ։ Այս թուրը համարվում է լավագույն զենքը `Օրոչիմարուին պատկանող Կուսանագի-նո ցուրոգիի սուրի հարվածները հետմղելու համար։ Նախքան այն ճակատամարտում օգտագործելը, այն պահվում է պատյանի մեջ՝ որը Իտաչիի Սուսանոն պաում է իր երկրորդ աջ ձեռքով։ Այս թուրը վերցված է ճապոնական դիցաբանությունից, որտեղ այն երբեմն անվանվում է Սակեից թուր (, Սակեգարի տատի)։ Զեսուն համարում  էր, որ Տոցուկա-նո ցուրուգին, որն օգտագործվում է Յատա-նո կագամի հայելիի հետ, լավ հավելում է Սուսոանո տեխնիկային և ըստ էության այն Իտաչիին դարձնում էր անպարտելի, ինչի պատճառով էլ նրա Սուսանոնոն կոչվում է նաև Արիության զայրացած աստված (, Յուբու նո Արագամի)։
Յասակա-նո մագատա (, Ութ աղեղենրի կորացած գանձը), զենք, որը իրենից ներկայացնում է տոմոյաձև երեք մագատամաներ, որոնք միմյանց հետ կապակցված են չակրայի էներգետիկ թելերով։ Իտաչին կարող է Սուսանոյի օգնությամբ նետել այս զենքը։ Նագատոյի դեմ մարտի ժամանակ Իաչին օգտագործում է Յասակա-նո մագատամա զենքը և ոչնչացնում Տիբակու տենսեյը։ ԻՆչպես Կուսանագի-նո Ցուրուգին և Յատա-նո կագամին, Յասակա-նո մագատաման նույնպես վերցված է ճապոնական կայսրերի տարբերանշաններից։ Այս դեպքում նախատիպը կախազարդի վրա պատկերված Յասականի-նո Մագատաման է։
Որպես մանգեկյո շարինգանի առաջին սեփականառեր Մադարան նույնպես կարողանում է օգտագործել Սուսանոյի տեխնիկան։ Այնուամենայնիվ, Սուսանոն տարբերվում է այլոց Սուսանոներից՝ այն բաղկացած է երկու ուրվական մարտիկներից, որոնք միմյանց են կապակցված ողնաշարի շրջանում։ Նրանցից յուրաքանչյուրը ունի երկու զենք և ուրույն դեմքերը։ Նաև երևում է, որ Մադարայի ուրվական մարտիկը ունի ամբողջական մարմին, ներառյալ ստորին կեսն ու ոտքերը, որոնք տեսանելի են դառնում գետնից վեր է բարձրանում ՝ այդպիսով ձեռք բերելով արագաշարժություն։ Սասկեի Սուսանոն նույնպես ունի լիարժեք մարմին ։ Ակնհայտ է, որ Սունսանոյի ամբողջական մարմնի համար, այդ տեխնիկան օգտագործողը պետք է ունենա մշտական մագեկյո շարինգան։
Բացի այդ, Մադարայի Սուսանոոյի օրինակը ցույց է տալիս, որ այն կարող է աջակցել օգտագործողին իր տեխնիկայի կատարելագործելու գործում ` օգտագործելով ձեռքի կնիքներ։ Մադարա Ուչիհա կարողանում է միավորել Սուսանոն բիջուի հետ։ Մադարայի փայտե կլոնները նույնպես կարող են օգտագործել Սուսանոյի տեխնիկան։ Այդպես Մադարան կարողանում է ստեղծել բազմաթիվ անմարմին մարտիկներ։
Տեխնիկայի կատարելագործման գագաթնակետը համարվում է Սուսանոյի ամբողջական մարմինը, ինչին և հասել է Մադարան։ Այս տեսքի Սուսանոյի թրի ընդամենը մեկ շարժումը հերիք է, լեռնաշղթա ոչնչացնելու համար։ Այս տեսքի Սուսանոյի ուժը համեմատվում է միայն բիջուի ուժի հետ ։ Միևնույն ժամանակ Սուսանոն մեծանում է տասնյակ անգամ և ընդունում է հագնելով Սյուգենջայի հանատակա տենգու զրահը։
Ինչպես մանգեկյո շարինգանի մնացած ունակույունները, Սուսանոն նույնպես վերցված է ճապոնական դիցաբանությունից։ Քամու աստված Սուսանոն արևի աստված Ամատերասուի և Լուսնի աստված Ցուկույոմիի եղբայրն է։ Ինչպես Իտաչին է ոչնչացրել Օրոչիմարուին, այնպես էլ Սուսանո աստվածը, օգտագործելով Տոցուկա-նո ցուորուգի թուրը սպանել է Յամատա-նո օրոտի ութգլխանի և ութպոչանի օձին (, Ութ ելուստենրի տեխիկա)։
Կամուի (օգտագործել են Կակաշին և Օբիտոն)
Կամուի (, «Աստվածների Ուժեր»), թիրախավորված առարկան տեղաոխում է այլ հարթություն, որտեղից չկա հետադարձ ճանապարհ։ Տեխնիկան ակտիվացնելուց հետո, այն օգտագործողը որտեղ կնետրոնացնում է իր հայացքը, այդ մասը դեֆորմացվում է։ Այդտեղ հայտնվում է մի խառնարան, որը իր շրջակայքից քաշում ցանկացած նյութական առարկա։
Կակաշիի և Օբիտոյի Կամուիների մեջ կա կապ, քանի որ Կակաշիի շարիգանը նախկինում պատկանել է Օբիտոյին։ Այսպիսով, այդ երկու կերպարները փոխկապակցված են զուգահեռ հարթության տեխնիկայի միջոցով։ Այս հարթությունը իրենից ներկայացնում է մի տարածություն, որը բաղկացած է քաոսային ձևով դասավորված, տարբեր չափերի, անհամար բլոկներից ։ Բացի այս երկու տեխնիկաներից, այլ հարթութոյւն տեղափոխվելու համար ուրիշ տեխնիկա գոյություն չունի։ Օբիտոյի այս տեխնիկան մանգայում հայտնի է որպես Ջիկուկան Իդո (, «Տարածաժամանակային ուղևորություն»)։ Այն համարվում է Կամուի տեխնիկայի հակադրությունը։ Տեխնիկան այ օգտագործողի մարմինը կարող է տեղափոխել Կամուիի հարթութույն, այդպիսով խոսափելով թշնամական գրոհներից։ Տեխնիկան ունի նա աջ աչքի ունակություն, սակայն ձախ աչքով շինոբին կարող է գրոհել հեռավորության վրա, իսկ ձախ աչքով՝ միայն մոտակայքում։
Առաջին անգամ այն օգտագործել է Կակաշին Դեյդարայի դեմ, երբ Կակաշին հետապնդում էր Դեյդարային։ Սակայն շարժման մեջ գտնվելով Կակաշին չի կարողանում կենտրոնանալ մի կետի վրա և կարողանում է ոչնչացնել թշնամու միայն ձեռքը։ Տեխնիկայի անունը առաջացել է կամույի բառից, որն այնուների լեզվով նշանակում է աստվածային արարած (սակայն նոր ժամանակներումայն գրեթե չի օկտագործվում)։ Այս տեխնիկայի անունը վերաբերում է այն ուժերին, որոնք ստեղծում են աստվածները։
Կոտո Ամացուկամի (օգտագործել է Շիսուիին) Կոտո Ամացուկամի (, «Երկնային աստվածների կողմից տրված»), Ուչիհա Շիսուիի մանգեկյո շարինգանի գենջուցուն։ Հնարավորություն է տալիս այնպես կառավարել հակառակորդի գիտակցությունը, որ տուժողը հասկանա որ իրեն կառավարաում են, և կարծի որ ինքը գործում է սեփական նախաձեռնությամբ։ Ինչպես մանգեկյո շարինգանի մնացած տեխնիկաների անունները, այս տեխնիկայի անունը նույնպես վերցված է ճապոնական դիցաբանությունից։ Կոտո ամացուկամին հինգ Կամիների (աստվածեներ) խումբ է, որոնք եղել են իսկզբանե։
Մշտական մանգեկյո շարինգան
Մշտական մանգեկյո շարինգանի ունակությունը (, էյեն նո մանգեկյո շարինգան) համարվում է կուրության հակազդեցությունը։ Նիջան կարող է օգտագործել մշտական մանգեկյո շարինգանը չանհանգստանալով կուրանալու մասին։
Նկարագրություն․ շարինգանի զարգացման բարձրագույն աստիճանը։ Այն ունենալու համար պետք է ձեռք բերել մեկ այլ մարդու մանկեգյո շարինգանը (ցանկալի է հարազար մարդու)։
Մադարայի խոսքերով, մշտական մանգեկյո շարինգան ստանալու համար նա ստիպված էր զոհաբերել ծնողներին, ընկերներին և եղբորը։ Մադարայի խոսքերով, նրա եղբայրը ինքնակամ է տվել նրան իր աչքերը։ Ըստ Իտաչիի Մադարա և Իզունա եղբայրները առաջիններն էին, որոնց հաջողել է յուրացնել մանգեկյո շարինգանը։ Երբ Երկրոդր Հոկագե Տոբիրամա Սենջուն սպանում է Մադարայի կրտսեր եղբայր Իզունային, Մադարա Ուչիհան վերցնում է իր եղբոր աչքերը։ Սասկեն ստացել է մշտական մանգեկյո շարինգան իր մահացած եղբոր՝ Իտաչիի, աչքերը իրեն փողպատվաստելուց հետո ։
Երբ շարինգանը օգտագործողը դուրս է գալիս դոջուցուի սահմաններից, և ձեռք է բերում Ուչիհա և Սենջու տոհմերի գեները, նա հնարավորություն է ստանում արթնացնել Րինեգանը։
Պատմության մեջ հայտնի են ընդամենը երկու Ուչիհաներ, որոնց հաջողվել է յուրացնել մշտական մանգեկյո շարինգանը։
Րինեգան
Րինեգան (, Սանսարայի աչքը), երեք մեծ դոջուցուներից ամենահզորը, մանգեկյո շարինգանից հետո շարինգանի զարգացման հաջորդ ձևը ։ Այն ներկայացված է մորամանուշակագույն ֆոնով մի քանի համակենտրոն շրջանների տեսքով։ Րինեգան ունեցող նինջան կարող է օգտագործել հիմնական տարրերի բոլոր տեխնիկնաները (կրակի, ջրի, քամու, հողի և կայծակի տեխնիկնար)։ Նա կարող է տեսնել չակրայի նման անտեսանելի արգելքներ։ Բացի այդ Րինեգանը հնարավորություն է տալիս վերծանել Ուչիհա տոհմի գաղտնի վայրում պահված Ռիկուդո Սեննինի սալի գրվածքի մի մասը։ Արթնացնել Րինեգանը կարող են միայն Ուչիհաների և Սենջուների գենով և Ռիկուդո Սեննինի այդ երկու գեներն էլ կատարելապես կառավարող նինջաները։
Ուչիհա Մադարան, մարտում ձեռք բերելով Հաշիրամա Սենջուի բջիջները, կյանքի վերջում կարողանում է ակտիվացնել րինեգանը։ Տիրապետելով այսպիսի ուժի՝ Մադարան կարողանում է քանդել լուսնի մեջ տաքցված Տասը պոչանու վրա դրված Ռիկուդու Սեննինի կնիքը, և նրան կանչել երկրի վրա։ Ջյուբիի դատարկ մարմինը կոչվում է Արտաքին աշխարհի դևի արձան (, Գեդո Մազո)։ Շուտով, տարեց մադարան իր աչքերը փողպատվաստում է Սենջու տոհմի հետնորդ Ուզումակի Նագատոյին, որպեսզի սկսի իր «Լուսնի աչք» ծրագիրը։
Մանուկ հասակում Անձրևի գյուղից որբացած Նագատոն տիրապետում էր այս դոջուցուին և անգիտակցաբար օգտագործում էր այն երբ նա վախեցծ էր կամ նրան վտանգ էր սպառնում։ Մեծանալով Նագատոն դառնում է Ակացուկիի անդամներից մկեը։ Րինեգանի օգնությամբ նա կարողանում էր իր տեխափոխել այլ մարմինների մեջ, ինչը նրան գործնականորեն անխոցելի էր դարձնում։ Օգտագոծելով իր առանձնահատուկ կարողությունները՝ Նագատոն կարողանում է Գեդոյի արձանի մեջ կնքել առաջինից մինչև 7 պոչանի գազաններին։ Սակայն երբ նա փորձում է բռնագրավել նաև ինը պոչանուն, Նարուտոն հաղթում է Նագատոյին, և նա անցնում է Նարուտոյի կողմն ու կենդանացնում Կոնոհայի բոլոր սպանված մարդկանց։ Նա մահանում է վերակենդանացնող տեխնիկան կիրառելուց հետո ուժասպառ լինելու պատճառով։
Մադարայի սկսած գործը շարունակող Օբիտո Ուչիհան, Նագատոյի գերեզմանից գողանում է նրա րինեգանը և այն փոխպատվաստում է իր ձախ ակնակապիճում։ Նա համարում էր, որ քանի որ Մադարան է այդ աչքերը տվել Նագատոյին և որ ինքը Մադարայի սկսած գործը շարունակողն է, լիովին իրավունք ունի Նագատոյի անշնչացած մարմնից վերցնել նրա րինեգանը և փոխպատվաստել իրեն։
Րինեգան ունեցող առաջին նինջան եղել է Ռիկուդո Սեննինը (, Վեց ճնապարհների իմաստուն)։ Նա միշտ պատկերվում է մուգ ստվերանկարի տեսքով, որտեղ նա կրում է 6 սիմվոլները խորհրդանշող մի ապարաջան։ Ապարանջը ներկայացնում է չակրան օգտագործոլու 6 եղանակաները (6 ճանապարհները)։
Րինեգան օգտագործող կերպարների ցանկ
Տենսեյգան
Տենսեյգան  (, «Վերածնված աչք»), հզոր դոջուցու, որը օգտագործում են Օցուցուկի տոհմի անդամենը։ Հազար տարի շարունակ Համուրայի սերունդները կնքել են իրենց աչքերը հսկայակ գնդի Տենսեյգանի զոհասեղանում։ Չակրան մարդկության կողմից չար մտադրություններով օգտագործվելու դեպքում, այդ ուժը պետք է ծառայի նրանց կանգնեցնելու համար։ Այդ պրակտիկայի պատճառով Տենրին ծնվել էր առանց աչքերի։ Լինելով Օցուցուկի տոհմի վերջին կենդանի ներկայացուցիչը՝ նա որոշում է իրագործել իր տոհմի կամքը՝ Լուսինը երկրի վրա գցելով ոչնչացնել մարդկությունը։ Աչքերին տիրանալու համար նա առևանգում է Հանաբի Հյուգային։ Վերցնելով նրա աչքերը և դրանք միավորելով կնքված անհամար բյակուգանների հետ, նա արթնացնում է Տենսեյգանը, որի օգնությամբ, բացի հենց Համուրայի սերունդների չակրայից, կարողանում է ներծծել ցանկացած չակրա և ցանկացած տարիի նինջուցու։ Նարուտոյին փախնցված Աշուրայի ճշմարտության գնդակը կուլ տալով՝ նա կարողանում է մեկ հարվածով կիսել լուսինը։ Տենսեյգանը համարվում է ավելի հզոր դոջուցու քան րինեգանը, սակայն զիջում է րինեշարինգանին։
Խամաճիկների տեխնիկա
Տիկնիկային վարպետի արվեստ ( Կոգուցու նո ջուցու), խամաճիկներ կառավարելու եզակի մարտական ոճ, որն ավելի մեծ տարածում ունի Քամու երկրի շինոբիների մեջ։ Այսպիսի հմտություններով վարպետը կարող է կառավարել խամաճիկները, նրան կապված չակրայի թելերի օգնությամբ։ Խամաճիկներ կարելի է պատրաստել ոչ միայն ձեռքի տակ գտնող նյութերով, այլ նաև մարդկանց մարմիններից՝ նրանց մեջ ավելացնելով բազմաթիվ թունավորված զենքեր։
Նարուտո մանգայում առավել հայտնի են հետևյալ խամաճիկավարները․
Նինջա-խամաճօկավարները խոցելի են մերձամարտում, քանի որ խամաճիկները աելի արդյունավետ են հեռավրությունից հարձակման պայմաններում։ Այնուամենայնիվ գոյություն ունեն խամաճիկավարների պաշտպանական մեթոդներ։ Կանկուրոն իր խամաճիկներից մեկին կերպարանափոխում է իր տեսքով, իսկ ինքը թաքնվում է բինտերով փաթաթված խամաճիկի փոխարեն, որը նա սովորաբար տեղափոխում է իր մեջքին դրած (այդպես նա, հակառակորդին հանկարծակիի բերելով, կարողանում է մարտում առավելություն ձեռք բերել և ծանոթանալ հակառակորդի տեխնիկային՝ առանց իր կյանքը վտանգելու)։ Սասորին, բացի նրանից, որ իր ամբողջ մարմինը, բացի սրտից, խամաճիկի է վերածել, նաև միշտ թաքնվում իր է բարձր պաշտպանություն ունեցող խամաճիկներից մեկի մեջ։
Կնքման տեխնիկաներ
Կնքման տեխնիկաներ ( Ֆուին ջուցու), հատուկ ջուցու, որը ինչ-որ առարկա բատարկում է մեկ այլ առարկայի մեջ։ Դրա միջոցով կարող են տարբեր տեսակի զենքեր կնքել թղթագալանների մեջ, որը հնարավորություն է տալիս դրանք ավելի արդյունավետ տեղափոխել։ Այսպիսի տեխնիկաները կարող են օգտագործվել ինչ-որ բանի մատչելիությունը սահմանափակելու համար (օրինակ սենյակի մուտքի)։ Կնքող տեխնիկաների մասնագետներ համարվում էին Ուզումակի տոհմի անդամները։
Փայթող կնիքներ
Փայթող կնիքներ (, Կիբակու ֆուդա, «թղթի պայթող թերթ»), պայթող հատուկ թղթի կտոր, որի կենտրոնում գրված է փայթյունի կենջին (, բակու)։ Նման թղթերը կարող էն փակցված լինել ինչ որ բանի կամ հակառակորդի վրա նետվող զենքի վրա։ Թշնամուն շեղելու համար կարելի է նետել պայթող թղթի կտորի նման թղթով սյուրիկեն, որն իրականում պայթուցիչ չէ։
Անիծյալ կնիքներ
Անիծյալ կնիքներ (, ջյուինջուցու), կնիքը կրողին հատուկ կառավարման եղանակ։ Առաջին անգամ նման կնիք ստեղծել է Օրոչիմարուն։ Նա ուսումնասիրել է Ջյուգոյի վրա փորձերից հետո, նրա անսովոր դրսևորումներն ու սպանելու հանկարծակի ցանկությունը, որն ուղեկցվում էր ուժի մեծացմամբ։ Ինչ-որ մեկին վրա անիծված կնիք դնելով Օրոչիմարուն կարող է հոգեպես և ֆիզիկապես կառավարել նրան։ Այն մարդը, ում վրա օգտագործվում է կնիքը, դրա ակտիվացումից հետո, ստանում է ժամանակավոր ուժ։ Օրոչիմարուն նշում է որ այդ կնիքը սեննինի չակրայի մարկոց է, սակայն ոչ բոլորն են կարողանում այն ճիշտ վերահսկել։
Անիմեի մեջ ցուցադրված է Երկնքի անիծյալ կնիքը, որը Օրոչիմարուն դրել է Անկո Միտարասիի և Սասկե Ուչիհայի վրա։
Կանչի տեխնիկա
Կանչի տեխնիկա (, Կուտիյոսե նո ջուցու), նինջայի և որոշակի տեսակի արարածի միջև փոխգործակցության հատուկ տեխնիկա ։ Կենդանիների որևէ տեսակի հետ պայմանագիր կնքելով՝ շինոբին կարող է ցանկացած պահի կանչել կենդանուն այնտեղ, որտեղ նա գտնվում է։ Օրինակ Ջիրայան և Նարուտոն պայմանագիր էին կնքել դոդոշների հետ, Օրոչիմարուն՝ օձերի, իսկ Կակաշին՝ շների։ Որոշդեպքերում այս ջուցուն կաչող է օգտագործվել իրեր կանչելու նպատակով։
Ստվերային կլոնավորում
Ստվերային կլոնավորման տեխնիկա (, Կագեն բունսին նո ջուցու), ճշգրիտ նույնպիսի կլոնների ստեղծում, որոնք ի տարբերություն այլ կլոնավորման տեխնիկաներով ստեղծված կլոնների խաբկանքչեն՝ իսկական են ։ Այն համարվում է B մակարդակի նինջուցու։ Այս տեխնիկան օգտագործելիս շինոբին իր չակրան հավասարաչափ բաշխում է իր կլոնների մեջ։ Ստվերային կլոնները կայուն չեն, դրանք անհետանում են կա՛մ ուժեղ հարվածից հետո, կա՛մ բնօրինակի պահանջով։ Անհետանալուց հետո կլոնների զգացմունքները, ցավը, հոգնածությունն ու գիտելիքնրը փոխանցվում են բնօրինակին և մնացած կլոններին։ Այս ունակությունն օգտագործվում է նոր ջուցուներ սովորելու և հետախուզության համար՝ զգալիորեն կրճատելով ծախսված ժամանակը։
Մահվան աստծո կնիք
Մահվան աստծո ամենակուլ կնիք (, Սիկի ֆու ջին), S մակարդակի արգելված տեխնիկա, որը կանչում է Շինիգամիին։ Շինիգամին սպիտակ թիկոցով հսկայական ոգի է։ Նա ատամենրով բռնում է թղթագալան, իսկ մի ձեռքում պահում է վակիջասի։ Եթե այլ ոչ մի տեխնիկայով հնարավոր չէ ինչ-որ բան, կամ ինչ-որ մեկին կնքել, ապա այս տեխնիկան հնարավորություն է տալիս կնքել ցանկացած օբյեկտ։ Տեխնիկայի ընթացքում Մահվան աստվածը հայտնվում է նրան կանչողի հետևում, մինչդեռ մնում է անտեսանելի թշնամիների համար և կատարում ծեսը՝ որի ժամանակ Շինիգամին բռնում է մարդու հոգին և կլանում այն։ Գործողությունների ավարտից հետո Մահվան աստվածը վերցնում է նրան կանչողի հոգի, որպես իր արածի փոխհատուցում։
Երրորդ Հոկագեն օգտագործել է այս տեխնիկան Օրոչիմարուի կանչած Առաջին և Երկրորդ Հոկագեների դեմ կռվի ժամանակ։ Սարուտոբին ընդմիշտ կնքում է երկու եղբայրներին և Օրոչիմաուի ուժի մասը՝ նրա ձեռքերը դարձնելով գործնականորեն անգործունակ։ Դրա փոխհատուցումը եղավ Հիրուզենի մահը։
Չորրորդ Հոկագեն օգտագործեց այս տեխնիկան Կոնոհայի վրա Ինը պոչանի աղվեսի (, Նի նո յո կո) հարձակումը հետ մղելու համար։ Նրան հաջողվում է բիջուի չակրայի մի մասը կնքել իր մեջ, իսկ Չորս սիմվոլների կնիքի օգնությամբ բիջուի չակրայի մնացած մասը կնքել իր նորածին որդու՝ Նարուտոյի մեջ։
Օրոչիմարուն Շինոբիների չորրորդ համաշխարհայի պատերազմի ժամանակ կատարում է Մահվան աստծո ամենակուլ կնիքի հանման ծեսը (, Սիկի ֆուջին կայ)։ Նա գտնում է Շինիգամիի դիմակը և կանչում նրան։ Օրոչիմարուին տիրապետելոց հետո Շինագամին կտրում է իր որովայնը՝ ազատելով դրանում կնքված մահացած Հոկագեների հոգիները։ Այս ծեսի հիմնական վտանգն այն է, որ այն կատարող շինոբին նույնությամբ կատարում է մահվան Աստծո գործողությունները նյութական աշխարհում, ինչը նշանակում է, որ նրա մարմինը ստանում է նույն վնասվածքները, ինչպես Շինագամին։
Ռասենգան
Ռասենգան (, «Պարուրաձև ոլորտ»), A մակարդակի տեխնիկա, որը ստեղծել է Չորրորդ Հոկագեն՝ հիմնվելով պոչավոր գազանների հարձակվողական բիջուի գունդ տեխնիկայի վրա ։ Ռասենգանն իրենից ներկայացնում է ոլորտանման կնետրոնացված չակրայով գունդ։ Դրա միջի չակրան պտտվում է մեծ արագությամբ և ունի աներևակայելի ուժ։ Ռասենգան ստեղծելու ժամանակ չեն պահանջվում ձեռքի կնիքները, այն ձևավորվում է միայն չակրան կառավարելու միջոցով։
Ըստ մանգայի սյուժեի այս տեխնիկանեն կարողանում է կատարելագործել Նարուտոն՝ դրան ավելացնելով քամու տարրը։ Նա ստեղծում է Ռասենսյուրիկեն կամ Քամու տարրի սյուրիկեն տեխնիկան (, «Պարուրաձև սյուրիկեն»)։ Պարզվում է, որ տեխնիկան այնքան հզոր և տրավմատիկ է, որ Ցունադեն արգելում է երիտասարդին օգտագործել այն։ Ճգնավորի ռեժիմի և Աղվեսի տված տեխնիկաներօ օգտագործման պայմաններում Նարուտոն չի վնասվում այս տեխնիկան օգտագործելու ժամանակ։ Դրանցի հեո ստեղծվում է չակրայի կենտրոնացման Ինը պոչանի աղվեսի հսկայական ուժ ունեցող տեխնիկան որը նման էր ռասենգանին (S մակարդկաի տեխնիկա)։
Չիդորի
Չիդորի (, «հազար թռչուններ»), Հատակե Կակաշիի կողմից ստեղծված A մակարդակի տեխնիկա ։ Այն փոք տարածքում կենտրոնացած չակրա է, որը ընդունում է փոքր կայծակների տեսք և ունի բաց կապույտ երանգ։ Հակառակորդի հետ շփվելուց հետո օգտագործողը կարողանում է Չիդորիով նրան, ինչը տեխնիկան շատ վտանգավոր է դարձնում։ Տեխնիկան իր անունը ստացել է դրա կիրառման ժամանակ եկող ձայներից, որոնք նման են թրչունների ձայների։
Տեխնիկայիձև փոխելով այն օգտագործողը կարող է կախված իրավիճակից չիդորիին տալ տարբեր ձևեր։
Ռայկիրիի հիման վրա հետագայում ստեղծվել են ջուցուի մի քանի ուղղություններ․
Նարուտո մանգայում կան երկու կերպարներ որոնք օգտագործում են չիդորի տեխնիկան։
Էդո տենսեյ
Կանչի տեխնիկա՝ Էդո տենսեյ (, Կուտիյոսե՝ էդո տենսեյ, Կնաչի տեխնիկա՝ վերակենդանացում մահկանացու աշխարհում), մահացածների վերակենդանացման արգելված տեխնիկա ։ Այս տեխնիկան իրագործելու համար, այն օգտագործողը նախ պետք է ձեռք բերի այն մարդու ԴՆԹն, ում պատրաստվում է վերակենդանացնել։ Տեխնիկա օգտագործող շինոբին վերակենդանացվող մարդու հոգին կնքում է նախապես պատրաստված որևէ զոհի մարմնում, որի մարմնի վրա մուխիրով կեղտով սկսում է ձևավորվել վերակենդանացվողի մարմինը։ Նման փոխակերպումների վերջնական արդյունք շինոբիները, մինչև նրանց կանչելը, պահվում է հատուկ փայտե դագաղների մեջ։ Նա ունի այն բոլոր հիշողույունները, որոնք ունեցել է կենդանի եղած ժամանակ, սակայն ենթարկվում նրան վերակենդանացնողին։ Վերակենդանացված շինոբիները ունենում են իրական շինեբիների ունակություններից։ Մրդը վերակենդանացվլուց հետո ամբողջությամբ ենթարկվում է Էդո տենսեյը կիրառողին, ով դրա համար նրանց ուղղեների մեջ է տեղադրում է հատուկ թալիսմաններ։ Վերակենդանացվածին անհնար է սպանել սովորական եղանակով։ Դրա համար անհրաժեշտ է կա՛մ հուզական ազդեցությունով հեռացնել հոգին մարմնից (դա հնարավորություն է տալլիս վերակենդանացվածներին լրացնել անավարտը և ազատել իրենց հոգիները), կամ կնքել նրանց մարմինները հզոր գենջուցուի միջոցով (Իտաչին դուրս է գալիս Կաբուտոյի վերահսկողությունից օգտագործելով Շիսուիի դոջուցուի Կոտո Ամացուկամի տեխնիկայով)։ Վերակենդնացվածի մահը նույնպես չի վերացնում Էդո Տենսեյ ազդեցությունը։ Հայտնի են երեք նինջաներ ովքեր կարողացել են կիրառել այս տեխնիկան։ Նրանք են Երկրորդ Հոկագեն, Օրոչիմարուն և Յակուշի Կաբուտոն։ Վերջինիս խոսքերով նա գերազանցել է իր նախորդներին այս տեխնիկայում ։ Այս արգելված տեխնիկայի հիմնական ռիսկը այն դեպքն է, երբ վերակենդանացվածների մեկը իմանալով անհրաժեշտ կնիքները կարողանում է խախտել տեխնիկաոյի պայմանները և կանխել իր մարմնի անհետացումը՝ դառնալով անմահ էակ ով ունի չակրայի անվերջ քանակություն և ազատ կամք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նարուտո
Ժան Կարմե
Ժան Գաբրիել Էդմոն Կարմե (Jean Gabriel Edmond Carmet), ֆրանսիացի դերասան։
Կենսագրություն
Ժան Կարմեն իր արտիստական կարիերան սկսել է՝ դերակատարումներով հանդես գալով թատրոնում, ապա, 1940-ական թվականների սկզբներից նախընտրել է նկարահանվել կինոյում։ Հիմնականում խաղացել է կատակերգական դերեր, թեև օժտված էր նաև դրամատիկական ակնառու տաղանդով։ Նկարահանվել է ավելի քան երկու հարյուր կինոնկարներում։ Հայրենի Ֆրանսիայում նա վաղուց ի վեր սիրված կոմիկ դերասանի համբավ էր վայելում, իսկ միջազգային ճանաչման հիմքը դրվեց 1976 թվականին նկարահանված «Սև-սպիտակը՝ գույնի մեջ» կինոնկարում խաղացած ֆրանսիացի գաղութաբնակի դերով, որի համար արժանացավ ամերիկյան կինոակադեմիայի մրցանակին։ Միջազգային համբավի տարածմանը նպաստեցին բարձրահասակ շիկահերի մասին կինոռեժիսոր Իվ Ռոբերի նկարահանած երկու կինոնկարներում գլխավոր հերոսի անհոգ ընկերոջ՝ Մորիսի, Ալեքսանդր Դյումայի «Երեք հրացանակիրներ» նշանավոր վեպի հիման վրա նկարահանված ֆիլմում Պլանշեի, Իվ Բուասեի «Դյուպոն Լաժուա»-ում մըսյե Լաժուայի և բազմաթիվ այլ դերերի վարպետ կատարումները։
Ժան Կարմեն նկարահանվել է այնպիսի նշանավոր կինոռեժիսորների ֆիլմերում, ինչպես՝ Ժան Ռենուարը, Քրիստիան-Ժակը, Լուիս Բունյուելը, Բերտրան Բլիեն, Կլոդ Շաբրոլը... Երկրորդական դերերի տպավորիչ կատարումների համար նա երկու անգամ արժանացել է Կաննի հեղինակավոր միջազգային կինոփառատոնի Սեզար մրցանակի, մի շարք անգամներ այդ մրցանակին է ներկայացվել ոչ միայն երկրորդական, այլև գլխավոր դերակատարումների համար։ Իսկ 1994 թվականին, ի նշանավորումն կինոյում կատարած ստեղծագործական բեղմնավոր աշխատանքի 50-ամյակի, նրան շնորհվել է հատուկ Սեզար կինոմրցանակ։
Դրանից մի քանի ամիս անց՝ ապրիլի 20-ին, 73 տարեկան հասակում նա կնքեց իր մահկանացուն։ Թաղվել է Փարիզի Մոնպառնաս թաղամասի գերեզմանատանը։ Հուղարկավորողների թափորի մեջ էին ֆրանսիական կինոյի ականավոր գործիչներ Միշել Սեռոն, Ժերար Դեպարդիեն, Միշել Գալաբրյուն, Ժան Լեֆևրը, Ռոբեր Օսեյնը, Բերտրան Բլիեն, Ժան-Կլոդ Բրիալին, Ֆրանսիս Վեբերը, Իվ Ռոբերը, Կլոդ Շաբրոլը և շատ ու շատ ուրիշներ։
Ժան Կարմենի հիշատակը հավերժացնելով՝ նրա անունով են կոչել իր ծննդավայր Բուրգեյում մեկական թատրոն և պողոտա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Ալոս
Ալոս, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Օլթիի գավառում` Բարդուսի շրջանում։ Գտնվում էր Օլթի քաղաքից 43-45 կմ հյուսիս` բարձրադիր ու անտառազուրկ վայրում՝ Ճորոխի ավազանի գետերից մեկի վրա։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 7 տուն թուրք բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Գինեմիկուր
Գինեմիկուր (Guignemicourt), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 245 մարդ, բնակչության խտությունը` 54.69 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.48 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 115 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 10 կմ արևմուտք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Անն Գոլոն
Անն Գոլոն (Աննա Գոլոն) (Anne Golon, իսկական անունը Սիմոնա Շանժյո Simone Changeux, ), ֆրանսիացի գրող, լրագրող, կինոսցենարիստ։ Հայտնի է դարձել  իր ամուսնու հետ գրելով պատմական վեպեր 17-րդ դարի կանաչաչյա ազնվական Անժելիկայի մասին։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1921 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Թուլոնում Ֆրանսիկան նավատորմի կապիտան Պիեռ Շանժեի ընտանիքում։ Աղջիկը վաղ տարիքում է արտահայտել իր սերը գեղանկարչության և նկարչության նկատմամամբ։
Երբ դարձավ 18 տարեկան գրեց իր առաջին գիրքը «Երկիրը իմ աչքերից այն կողմ», հրատարակվել է 1994 թվականին Ժոել Դանտերն կեղծանունով։
Հետագայում նրան ընտանիքում անվանել են Ժոել։ Այդ ժամանակ նա սկսեց աշխատել որպես լրագրող։ 1940 թվականի ամռանը, երբ Ֆրանսիան օկուպացված էր գերմանական զորքերի կողմից, ընտանիքն ապրում էր Վերսալում։ Սիմոնան որոշում է դուրս գալ օկուպացված ֆրանսիայից և ուղևորվել դեպի հարավ, իսպանական սահմանի մոտ։
1949 թվականին երիտասարդ գրողը ստացել է մրցանակ իր նոր գրքի՝ «Անմեղ սրբի պարեկություն» համար։ Ստացած գումարով որոշում է մեկնել Աֆրիկա, որտեղից որոշում է հավաքել և ուղարկել տեսանյութեր։
Սիմոնան ուղևորվում դեպի Ֆրանսիական Կոնգո, որտեղ ծանոթանում է երկրաբան Վսևոլոդ Գոլուբինովի հետ։ Սիրավեպը, որը սկսվել էր նրանց մինջև, վերածվում է խորը զգացմունքների, և շուտով ամուսնանում են։
Բայց կյանքը Կոնգոյում գնալով դժվարանում էր, և ամուսինները վերադառնում են Ֆրանսիա՝ բնակվելու Վերսալում։ Բայց Վսևոլոդ Գոլուբինովը չի կարողանում աշխատանք գտնել։ Նրանք փորձում են զբաղվել միասնական գրական աշխատանքով և թողարկում են գիրք վայրի կենդանիների մասին՝ «Le Coeur des Betes Sauvages»։ Միևնույն ժամանակ նրանց վիճակը մնում էր ծանր։ Դրանից բացի, Սիմոնան այդ ժամանակ լույս աշխարհ բերեց իրենց առաջնեկին։ Եվ այդ  ժամանակ նա որոշեց գրել պատմաարկածային վեպը։
Սիմոնան և Վսևոլոդը երեք տարի աշխատում են Վերսալի գրադարանում, ուսումնասիրելով պատմական նյութեր, նվիրված 17-րդ դարի պատմությանը։ Աշխատանքը բաժանվում էր այսպես՝ Սիմոնան ուսումնասիրում նյութեր, գրում էր, կառուցում ֆաբուլաներ, կազմում նախագծեր, իսկ Վսևոլոդը զբաղվում  էր պատմական նյութերով և խորհրդատվությամբ։
Գրող Սիմոնա Ժանժեն աշխարհին հայտնի էր նաև Անն Գոլոն անունով, մահացել է 2017 թվականի հուլիսի 14-ին Վերսալում, 96 տարեկան հասակում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Ալորիկ
Ալորիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 44 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սանտիագո գաղութ
Սանտիագո  (Santiago), իսպանական գաղութ Վեստ Ինդիաում, Նոր Իսպանիայի փոխարքայության մի մասը, այժմ Ճամայկա կղզին է։
Մինչկոլումբյան Ճամայկա
Մոտավորապես 650 թվականին Ճամայկան գաղութացվեց Հարավային Ամերիկայի բնակիչների կողմից ։ Ամենավաղ բնակավայրերը այս բնակիչների հայտնաբերվել են կղզու կենտրոնում, Միդլսեքս կոմսությունում ։ Մոտավորապես 950 թվականին Meillacan մշակույթի կրողները բնակություն հաստատեցին Ճամայկայի երկու առափնյա հատվածներում և միաձուլվեցին տեղի բնակիչների հետ ։
Տաինոյի մշակույթն հաստատվեց կղզում մոտավորապես 1200 թվականին ։ Նրանք իրենց հետ Հարավային Ամերիկայից բերեցին մանիոկան մշակելու համակարգը, որն հայտնի է որպես «conuco» ։ Հողի հարստացման համար նրանք այրում էին մացառուտները ու ծառերը և հողաթմբերի մեջ ավելի շատ մողիր էին լցնում, որոնցում էլ տնկում էին մանիոկան ։ Տաինո ժողովուրդը ապրում էր մեծ կլոր կացարաններում (bohios), որոնք կառուցվում էին փայտից և ծածկվում էին ծղոտե ու արմավենու տերևներով։ Նրանք խոսում էին արավերեն և չունեին գիր։ Բառերից որոշները, որոնք նրանք օգտագործում էին, ինչպիսիք են՝ Barbacoa («բարբեքյու»), Hamaca («համակ»), Kanoa («կանոե»), Tabaco («ծխախոտ»), Batata («քաղցր կարտոֆիլ») և Juracán («փոթորիկ» մտել են անգլերեն և իսպաներեն լեզուների մեջ։
Տաինոները հարևան կարիբյան ցեղերի պատմական թշնամիներից էին և 15-րդ դարի գրեթե ամբողջ ընթացքում դուրս էին մղում նրանց Կարիբյան ավազանի դեպի հյուսիս-արևելք ։
Կոլումբոս
1493 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Քրիստափոր Կոլումբոսն մեկնեց իր երկրորդ ճամփորդությանը ։ 1493 թվականի նոյեմբերի 3-ին նա ափ իջավ կղզու վրա, որն անվանեց Դոմինիկա, իսկ նոյեմբերի 22-ին Էսպանիոլում ափ իջավ և այստեղ անցկացրեց որոշ ժամանակ, հետազոտելով կղզին և նրա ռեսուրսները։ 1494 թվականի ապրիլի 24-ին նա հեռացավ կղզուց և ապրիլի 30-ին ժամանեց Խուանա կղզի (Կուբա), իսկ մայիսի 5-ին՝ Ճամայկա։ Կոլումբոսն հետազոտում էր Խուանայի հարավային առափնյա հատվածները, նախքան օգոստոսի 20-ին վերադարձավ Էսպանիոլ։ Անցկացնելով որոշ ժամանակ կղզու արևելքում, նա վերջապես վերադարձավ Իսպանիա։
Կոլումբոսն վերադարձավ Ճամայկա իր չորրորդ ճամփորդության ժամանակ։ Նա գրեթե մեկ տարի լողաց Կարիբյան ավազանում, մինչև փոթորիկը 1503 թվականի հունիսի 25-ին դուրս մղեց նրա նավը Ճամայկայի ափերը։
Մեկ տարի Կոլումբոսն ու նրա անձնակազմը մնացին Ճամայկայում։ Իսպանացի Դիեգո Մենդեսը և որոշ տեղացիներ օգնության համար ուղևորվեցին Էսպանիոլ։ Կղզու նահանգապետը թշնամաբար էր վերաբերվում Կոլումբոսին և խոչընդոտում էր նրա մարդկանց օգնելու հարցում։ Միևնույն ժամանակ, իբր թե Կոլումբոսն մեծ տպավորություն է թողել տեղացիների վրա, գուշակելով 1504 թվականի փետրվարի 29-ի լուսնային խավարումը, շնորհիվ գերմանացի աստղագետ՝ Ռեգիոմոնտանի հաշվարկների ։ Վերջապես 1504 թվականի հունիսի 29-ին օգնություն տրամադրվեց նահանգապետի կողմից և 1504 թվականի նոյեմբերի 7-ին Կոլումբոսն ու նրա մարդիկ ժամանաեցին Սանլուկար դե Բառամեդա։
Սեվիլիա գաղութ
Իսպանական կայսրությունը սկսեց իր պաշտոնական կառավարումը Ճամայկայում 1509 թվականին, երբ կղզին օկուպացվեց կոնկիստադոր Խուան դե Էսկիվելի և նրա մարդկանց կողմից։ Էսկիվելը ուղեկցում էր Կոլումբոսին նրա երկրորդ ճամփորդության ժամանակ 1493 թվականին և մասնակցել է Էսպանիոլ ներխուժելուն։ Տաս տարի անց Բարտոլոմեո դե լաս Կասաս անունով քահանան գրել է իսպանական իշխանություններին տեղի բնակչության կոտորածի մասին, որն իրականացրել է 1503 թվականին Էսկիվելը։
1509 թվականին կղզու վրա կառուցվեց առաջին իսպանական բնակավայրը, որն գտնվում էր Սուրբ Աննա ծովածոցից ոչ հեռու և անվանվեց Սեվիլիա։ 1534 թվականին բնակիչները տեղափոխվեցին նոր բնակավայր, որն նրանք անվանեցին Վիլյա դե լա Վեգա, որն անգլիացիները հետագայում վերանվանեցին Սփենիշ Թաունի։ Այս բնակավայրը 1872 թվականին ծառայում էր որպես մայրաքաղաք իսպանական և անգլիական իշխանություններին, մինչ մայրաքաղաքը տեղափողվեց՝ Քինգսթոն։
Իսպանացիները դաժանորեն շահագործում էին տեղի բնակչությանը և բնակչության մեծամասնությունը մահացավ եվրոպացիների հիսուն տարվա գերակայության ընթացքում։ Արդյունքում տեղի բնակչության և աշխատավոր ձեռքերի պակասորդի պայմաններում, հարցը լուծվեց Աֆրիկայից սևամորթ բնակչության ստրուկների ներկրմամբ ։ Իսպանացիները շուտով հիասթափվեցին կղզուց, քանի որ չգտան ոսկի և սկսեցին այն գլխավորապես օգտագործել որպես ռազմաբազա և այն դարձավ կայան, որտեղ պարենավորվում էին դեպի Հարավային ու Հյուսիսային Ամերիկա մեկնող նավերը ։
Իսպանացի գաղութարարները իրենց հետ չէին բերել կանանց, այդ պատճառով էլ սկսեցին որպես իրենց հարճ վերցնել տեղացի կանաց, որի արդյունքում ծնվում էին մետիս երեխաներ ։ Սեռական բռնությունները տեղի կանանց նկատմամբ լայն տարածված էր իսպանացիների շրջանակներում։
Տաինոները իրենց կղզին անվանում էին Xaymaca, որն իսպանական արտահայտությամբ վերածվեց Ճամայկայի ։ Այսպես ասված 1507 թվականի ադմիրալի քարտեզում կղզին նշվել է որպես «Jamaiqua» ։
Անգլիական նվաճում
1654 թվականի ավարտին Օլիվեր Կրոմվելը ձևավորեց Կարիբյան ծովում արմադա ընդդեմ Իսպանիայի գաղութների։ 1655 թվականի ապրիլին գեներալ Ռոբերտ Վենեյբլսը գլխավորեց արմադան, որն հարձակվեց իսպանական Սանտո Դոմինգո ֆորտի վրա։ Սակայն իսպանացիները ետ մղեցին այս վատ կազմակերպված հարձակումը, որն հայտնի է որպես «Սանտո Դոմինգոյի պաշարում» և անգլիական զորքերը շուտով մեծ կորուստներ կրեցին համաճարակի պատճառով ։
Հիվանդություններից թուլացած և հեշտ հաղթանակ փնտրող անգլիացիները որոշեցին հարձակվել միակ իսպանական կղզու վրա՝ Ճամայկայի, որն չուներ պաշտպանողական կառույցներ։ 1655 թվականի մայիսին մոտավորապես 7000 անգլիացի զինվորներ ափ իջան Վիլյա դե լա Վեգայի մոտ։ Ոչ մեծաքանակ իսպանացի զինվորներին և տեղի բնակիչներին չհաջողվեց կազմակերպել դիմադրություն և Ճամայկան գրավվեց բրիտանացիների կողմից ։
Հետագա տարիներին Իսպանիան մի շարք քայլեր ձեռնարկեց կղզին ետ բերելու համար և 1657 թվականին Ճամայկայի անգլիացի նահանգապետ Ուիլյամ Բրեյն տրամադրեց ծովահեններին կայանատեղի կղզու վրա, որպեսզի նրանք օգնեն պաշտպանել կղզին իսպանական հարձակումներից։ Իսպանիայի այդպես էլ չհաջողվեց ետ գրավել Ճամայկան, կրելով պարտություններ՝ 1657 թվականի Օչո Ռիոսի և 1658 թվականի Ռիո Նուեվոյի ճակատամարտերում։ Անգլիացիները համարում էին Ճամայկան «դաշույն, որն ուղղված է դեպի Իսպանական կայսրության սիրտը», չնայած իրականում կղզին ուներ նրանց համար միայն տնտեսական նշանակություն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Նախկին իսպանական գաղութներ Կատեգորիա:Ճամայկայի պատմություն
Մարիա Կորինա Մաչադո
Մարիա Կորինա Մաչադո Պարիսկա (Machado, María Corina, sometimes referred to as MCM), վենեսուելացի քաղաքական գործիչ, ով եղել է Վենեսուելայի Ազգային Ժողովի պատգամավոր 2011-2014։ Նա եղել նախագահության թեքնածու 2012թվականի նախագահական ընտրություններին և նա նշել էր որ նա կմասնակցեր 2019թվականի նախագահական ընտրություններին  եթե նախագահ Խուան Գուայդո առաջարկեր իրեն։ Նա կարող էր լինել առաջին կին նախագահը ։
Մաչադոն Վենեսուելացի կամավոր քաղաքացիական կազմակերպության հիմնադիրներ և նախկին առաջնորդներ էր ։ Նրան մեղեդրանք է առաջադրվել (Սամատեի այլ ներկայացուցիչների հետ միասին) Սամատի կողմից «Ազգային ժողովրդավարություն հանուն ժողովրդավարության» ստացված դրամական միջոցների դավադրության համար՝ ՆԵԴ-ի աջակցությամբ դատապարտելով Վենեսուլայի նախագահ Ուգո Չավեսի վարչակազմին։ 2006 թվականի փետրվարին դատավությունը կարճվել է պատշած գործընթացների խախտման պատճառով և բազմիցս հետաձգվել է համաձայն « Human Rights Watch»: 2018 թվականին նրան շնորհվել է BBC100 կին մրցանակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքները Վենեսուելայում Կատեգորիա:Վենեսուլայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:BBC 100 կին Կատեգորիա:Կին իրավապաշտպաններ
Զինվորական գերեզմանատուն № 7 (Դեշնիցա)
Զինվորական գերեզմանատուն № 7 (Դեշնիցա) (Cmentarz wojenny nr 7 - Desznica), զինվորական գերեզմանատուն, որը գտնվում է Դեշնիցա գյուղի Յասլենսկի մարզի մերձակայքում՝ Անդրկարպատյան վոևոդությունում։ Գերեզմանը մաս է կազմում Արևմտագալիցիական զինվորական գերեզմանոցի, որը ստեղծվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Գերեզմանոցում հուղարկավորված են  Ավստրո-հունգարական, գերմանական և ռուսական բանակի ծառայողներ, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։
Պատմություն
Գերեզմանատունը կառուցվել է 1915 թվականին Ռազմական գերեզմանների վարչության Կ. և Կ. զինվորական պարետատան Կրակովի կողմից ավստրիացի ճարտարապետներ Դուշան Յուրկովիչի և Ադոլֆ Կաշպարի ծրագրով։ Գերեզմանատունը ունի ուղղանկյունի ձև և 427  քառակուսի մետր տարածք, որտեղ կան 3 եղբայրական և 35 անհատական գերեզմաններ, որոնցում հուղարկավորված են 32 ավստրիացի, 2 գերմանացի, 2 խաղաղ բնակիչ և 39 ռուս զինվորներ։
Բնութագրում
Գերեզմանատունը գտնվում է լավ վիճակում և գտնվում է գյուղական ճանապարհի մոտ Դիմիտրի Սոլունսկի եկեղեցու հարևանությամբ, կառուցված 1790 թվականին։ Գերեզմանատան մուտքը տեղակայված են հետնամասից (եկեղեցու կողմից)։ 90-ական թվականներին գերեզմանատունը վերակառուցվել է, նախնական ծրագրի համաձայն վերականգնվել է քարե պատը, տարածքը մաքրված է։ Քանդակազարդի երկու կողմերում տեղակայված են հուշատախտակներ գերմաներեն գրվածքներով.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ մրցույթի հոդվածներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Հաղորդակցության ուղիների ժողկոմիսարիատի պոլիկլինիկա
Հաղորդակցության ուղիների ժողկոմիսարիատի պոլիկլինիկա (Поликлиника Наркомата путей сообщения), շենք Մոսկվայում։ Հասցեն՝ Նովայա Բասմաննայա փողոց, տուն 5, շինություն 1։ Մշակութային ժառանգության դաշնային նշանակության օբյեկտ է (գրանցման համար` 7733800000) ։