cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վանի թագավորության տնտեսություն
Հողագործությունը
Գիտնականները ենթադրում են, որ Վանի թագավորությունում ցորենը համեմատաբար հազվագյուտ և բարձր գնահատվող մշակաբույս էր։ Բնակչությունը հաց պատրաստելու համար հիմնականում կորեկ էր օգտագործում։ Գարին, ինչպես և ցորենը հիմնականում կուտակվում էր թագավորական (ավելի հազվադեպ՝ տաճարային) ամբարներում և օգտագործվում էր պետական կարիքների համար, ինչպես նաև գարեջրի պատրաստման, և, հնարավոր է, ապրանքափոխանակության համար։ Շատ ուրարտական քաղաքներում պահպանվել են սեպագիր արձանագրություններ թագավորական ամբարների շինարարության և դրանց պարունակության մասին։ Ուրարտական գրառումներում օգտագործվող «կապի» չափման միավորի ճիշտ իմաստը դեռևս անհայտ է։ Դատելով ուրարտական աղբյուրներից, 19 հազար կապի տարողությունը գերազանցող ամբարներ չեն եղել։ Հայտնի է նաև Սարդուրի II-ի տարեգրության հիշատակումը գարու մեծ քանակության մասին. 1 միլիոն 22 հազար 133 կապի, որը կարող է ամրագրել Սարդուրի II-տիրապետության, այսինքն պետության առավելագույն ծաղկման շրջանում, նրան ենթակա հողերից գարու ընդհանուր տարեկան բերքի ծավալը։ Աճեցվող այլ մշակաբույսերի շարքում հետազոտողները նշում են ուրցը (լատ.՝ Thymus L.), ձմերուկը (լատիներեն՝ Citrullus aedulis Pang) և ձիթատու բույս Camelina microcapra(լատ.)։
Գարեջրագործություն
Հնարավոր է գարեջրագործության ավանդույթները փոխառնված լինեն Ասորեստանից։ Ինչպես և Ասորեստանում գարեջրի պատրաստման համար գարու հետ զուգահեռ օգտագործվում էր նաև կորեկը։ Հետուրարտական ժամանակաշրջանում Հայկական լեռնաշխարհով և Մեսոպոտամիայով ճանապարհորդող Քսենոֆոնտ անունով մի անտիկ պատմաբան նկարագրում է տեղացիների գարե գինին ինչպես նաև դրա պահպանման և պատրաստման եղանակները։ Քսենոֆոնտի ժամանակներում ընդունված էր գարեջուրը պահել հողի մեջ թաղված կարասներում ու խմել ձողիկով։ Գարեջուրը շատ թունդ էր, սովոր մարդկանց համար հաճելի։ Հետազոտողները կարծում են Վանի թագավորության գարեջրագործության մշակույթը նույնն էր։
Այգեգործություն
Ոռոգման կազմակերպումը ուրարտացիներին հնարավորություն էր ընձեռնել այգեգործությամբ զբաղվել Հայկական լեռնաշխարհի շատ տարածքներում։ Չնայած այգեգործությունը չի հիշատակվում ուրարտական փաստաթղթերում և այգիները այնպես տարածված չէին ինչպես հացաբույսերը կամ խաղողի բաղերը, հնագետները ուրարտական քաղաքներում և բնակավայրերում հայտնաբերել են մի քանի պտուղների հետքեր։ Օրինակ, հայտնի է, որ Ուրարտուում աճեցվում էր խնձոր, ալուչա, նուռ, դեղձ, բալ և ընկույզ։ Վանա լճի շրջակայքում, նախկին ուրարտական մայրաքաղաքի մոտ, ընդարձակ այգիները պահպանվում, մշակվում էին ընդհուպ մինչև XIX դարի վերջը և, հավանաբար, դեռևս ուրարտական ժամանակներից։
Խաղողագործություն
Ուրարտուում խաղողագործությունը շատ լավ էր զարգացած։ Հայկական լեռնաշխարհի բնական պայմանները արհեստական ոռոգման հետ համատեղ համարյա իդեալական պայմաններ էին ապահովում խաղողագործության համար։ Չնայած հնագետները ուրարտական քաղաքների պեղումների ժամանակ չամիչի հետքեր էին հայտնաբերել, հիմնականում, խաղողի բերքը, անկասկած ծառայում էր գինեգործության համար։ Հայտնաբերած խաղողի որթատնկիների մնացորդները գիտնականները դասակարգել են որպես лат. Vitis vinifera: Նրանց մեջ հաջողվել է տարբերել «Ոսկեհատ» (խարջի), «Գառան դմակ», «Արարատի» ու «Սև խաղող» տեսակները, որոնք աճեցվում են մինչ օրս։
Գինին ուրարտական տնտեսության համար ռազմավարական ապրանք էր։ Ոռոգման ջրանցքներ անց կացնելու և դրանց շրջակայքում անհապաղ խաղողի բաղեր հիմնելու ուրարտական նպատակաուղղված գործունեության բազմաթիվ վկայություններ են պահպանվել։
Գինեգործություն
Գինեգործությունը ուրարտական տնտեսության կարևորագույն բնագավառն էր։ Խաղողագործության համար բարենպաստ պայմանները Ուրարտուն դարձրել էին Առաջավոր Ասիայի գլխավոր գինի արտադրողը։ Օրինակ, հարևան Ասորեստանում խաղողագործության համար պայմանները էապես վատն էին, և ասորիները հանգամանքներից կախված ուրարտական գինին ստանում էին կամ որպես տուրք կամ որպես ռազմական ավար կամ ապրանքափոխանակության արդյունքում։ Համարյա բոլոր ուրարտական քաղաքները խոշոր գինու պահեստներ ունեին։ Օրինակ միայն ուրարտական Թեյշիբաինի քաղաքի գինու պահեստների տարողությունը մոտ 370 հազար լիտր էր։ Գինին Ուրարտուում, հավանաբար, պատրաստվում էր նույն եղանակով, ինչ հետագայում կիրառվեց Հին Հունաստանում՝ գինին երկար ժամանակ արևի տակ պահվում էր կարասներում և դառնում խիտ և քաղցր։ Հնագիտական հետազոտություններով պարզվել է նաև, որ ուրարտացիներին հայտնի էր ծծումբի՝ որպես գինու հիվանդությունների դեմ պայքարի միջոցի, օգտագործման գաղտնիքը։
Թագավորական և պալատական միջոցառումների, ինչպես նաև աստվածներին զոհաբերություններ կատարելու համար, Ուրարտուում օգտագործվում էին գինով լի շքեղորեն զարդարված բրոնզե կաթսաներ (տես՝ Ուրարտուի արվեստ)։
Անասնապահություն
Հայկական լեռնաշխարհում անասնապահությամբ զբաղվել են նեոլիթի ժամանակաշրջանից։ Բնական պայմանները, մեծ լեռնային արոտավայրերի առկայությունը օժանդակում էին անասնապահության զարգացմանը։ Մինչ ուրարտական պետության ձևավորումը անասնապահությունը առաջնակարգ դեր ուներ Նաիրի ցեղախմբի համար։ Մ. թ. ա. II հազարամյակում Նաիրիի բնակավայրերի վրա ասորիների հարձակումների հիմնական նպատակը հենց անասնագողությունն էր։ Ուրարտուում կենտրոնական իշխանության հաստատման և ոռոգման սիստեմատիկ աշխատանքներ սկսելու հետ անասնապահությունը կորցնում է իր առաջնային նշանակությունը, սակայն, անխոս մնում է տնտեսության կարևորագույն ճյուղ։ Բացի դրանից անասունները կարևոր դեր ունեին ուրարտական կրոնում և պարբերաբար զոհաբերության առարկա էին դառնում։
Հնագիտական պեղումների նյութերից հայտնի են Ուրարտուում բազմացվող կենդանիների տեսակները։ Գիտնականները հայտնաբերել են խոշոր եղջերավոր անասունների մնացորդներ (լատիներեն՝ Bos primigenius), այդ թվում՝ ցլի (լատիներեն՝ Bos taurus) և գոմեշի (լատիներեն՝ Bos Bubalis), խոյի և ոչխարի (լատիներեն՝ ovis aries), խոշոր այծի (լատիներեն՝ Capra cylinbri cornis) և ընտանի այծի, խոզի (լատիներեն՝ Sus Scrofa domestica), ինչպես նաև ջեյրանի (լատիներեն՝ Gazella Subqutturosa) և եզատիպ անասունների։ Կան նաև կաթի վերամշակման վկայություններ։ Հնագիտական պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել ենխնոցիներ, ինչպես նաև սիճուկ պարունակող օրգանական մնացորդներ, որոնք վկայում են Ուրարտուում պանրագործության գոյության մասին։
Ձիաբուծություն
Ի տարբերություն անասնապահության, ձիաբուծությունը ռազմավարական նշանակություն ուներ, քանի որ ուրարտական շրջանում ձիերը ծառայում էին մարտական կառքեր կազմելու համար։ Ուրարտուի բարձրադիր մարգագետինները ձիաբուծության, ինչպես նաև անասնաբուծության համար բարենպաստ պայմաններ էին ապահովում։ Ասորեստանը, նման պայմաններ չունենալով, մշտապես բարձր էր գնահատում ուրարտական ձիերը։ Հաճախ ձիերը առգրավվում էին ռազմական արշավանքների արդյունքում։
Հնագիտական պեղումների տվյալներով Ուրարտուում տարածված էր Equus caballus տեսակի սովորական ձի։ Գիտնականները համարում են, որ ձին Ուրարտուում ամենատարածված ընտանի կենդանին է։ Հատկապես իր ձիերով հայտնի էր Սուբի գավառը՝ Ուրմիա լճի արևելյան ափին։ Սուբիի քուռակները հատուկ գնահատվել են ասորական Սարգոն II թագավորի կողմից։
Ուղտաբուծությունը
Ուրարտական ժամանակներում Հայկական լեռնաշխարհում ուղտերը սակավաթիվ էին, սակայն գնահատվում էին և Ուրարտուում և Ասորեստանում։ Որոշ ասորական և ուրարտական սեպագրություններ հատկապես նշում են ուղտերին, որպես ռազմական գործողությունների արժեքավոր ավար։ Ուղտաբուծության վերաբերյալ հնագիտական վկայությունները քիչ են, չնայած Էրեբունի քաղաքի պեղումների ժամանակ Արին-Բերդ բլուրի վրա ուղտի ոսկորներ են հայտնաբերվել Camelus dromedarius:
Դարբնություն
Հայկական լեռնաշխարհը, ուր գտնվում էր Ուրարտուն, համարվում է մետալուրգիայի հնագույն կենտրոն։ Մետաղի մշակման առաջին հետքերը թվագրվում են մ. թ. ա. VIII-VII հազարամյակներով, այսինքն մինչ կերամիկական ժամանակաշրջանով։ (Օրինակ, Չայոնու-Տեպեզի բնակավայրի հնագիտական պեղումները Տիգրիս գետի սկզբնամասում հայտնաբերել են պղնձյա իրերի հետքեր)։ Ուրարտուի տարածքում գտնվում էին մի քանի հանածոների՝ պղինձի, երկաթի, անագի, կապարի հանքեր, որոնք մեծաքանակ մետաղական իրեր արտադրելու հնարավորություն էին տալիս։
Կարծիք է տարածված՝ երկաթի ձուլումը առաջինը ծնունդ է առել Հայկական լեռնաշխարհի տարածքում ոչ ուշ քան մ. թ. ա. հազարամյակում։ Երկաթյա ապրանքները և երկաթի հանածոն Ուրարտուից մատակարարվում էին Մեսոպոտամիա (մասնավորապես Ասորեստան), Միդիա, Իրանի տարածք և դեպի արևմուտք Առաջավոր Ասիա։ Երկաթը ռազմավարական ապրանք էր, քանի որ օգտագործվում էր զենքի արտադրության համար։
Բրուտագործություն և քարի մշակում
Ուրարտական կերամիկական ապրանքների մեծ մասը պարզ էին, առանց այլ հնագույն մշակույթներին հատուկ զարդանախշերի։ Ինչպես Հին աշխարհի այլ պետություններում, կերամիկան Ուրարտուում շատ տարածում ուներ։ Կերամիկական սափորները օգտագործվում էին մթերք պահելու և տարբեր կենցաղային կարիքների համար։ Որոշ խոշոր կավե սափորներ և կաթսաներ, որ օգտագործվում էին զոհաբերության արարողությունների ժամանակ, նուրբ զարդեր և զարդանախշեր ունեին։ Ուրարտուից մնացած քարե իրերը սակավաթիվ են։ Այնուամենայնիվ այնտեղ քարի մշակման ավանդույթներ գոյություն են ունեցել։ Քարե կոպիտ աշխատանքները օգտագործվում էին բերդերի շինարարության ժամանակ, ինչպես նաև Վանա ժայռում քարանձավային խոռոչների ձևավորման ժամանակ։ Պեղումների ժամանակ հայտնաբերվել են նաև նուրբ քարե փորագրությամբ, բազմազան զարդաքանդակներով ապրանքներ։
(5416) Էստերմադոյրո
(5416) Էստերմադոյրո (Estremadoyro), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի նոյեմբերի 7-ին Էլեանոր Հելինի և Շելտ Բասի կողմից Պալոմարում ։
Վանի թագավորության տնտեսություն
Ջուլհակություն
Ջուլհակությունը Ուրարտուում լավ էր զարգացած, ինչը հնագույն տեքստերով հաստատվում է։ Օրինակ, Մուսասիրից թալանված ավարի ցուցակում Ասորական թագավոր Սարգոն II հիշատակում է 130 բազմերանգ վուշե և բրդյա տունիկաների մասին։ Գտնվել են նաև ուրարտական և ասորական կավե սեպագիր ցուցանակներ՝ պատրաստի բրդի և բրդյա ապրանքների թվարկումներով։ Հնագետները հայտնաբերել են նաև բեռիկ, ջուլհակի հաստոց, իլիկ, ճախարակ, կարի ասեղ, ինչպես նաև հազիվ պահպանված ուրարտական կտորեղեն մասնիկներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վանի թագավորության տնտեսություն Կատեգորիա:Հնագիտությունը Հայաստանում Կատեգորիա:Տնտեսություն ըստ պատմական երկրի
(5416) Էստերմադոյրո
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,779508 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1188 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4403 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1692,58 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,212692 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,4° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կաննաստիկու
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիննի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Շեյրանի գավառակ
Շեյրան, գավառակ Օսմանյան կայսրության Տրապիզոնի վիլայեթում։ Կենտրոնը Շարիան քաղաքն է։
Ըստ ոմանց, Ռաֆանիե գավառակի հետ միասին տարածքով համապատասխանում է Մեծ Հայքի Բարձր Հայք աշխարհի Առյուծ գավառին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Գևորգ Քիլիմջյան
Գևորգ Ստեփանի Քիլիմջյան, արդի հայ պատմաբան։ Պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։ ՀՀ վաստակավոր մանկավարժ Տիրապետում է հետևյալ լեզուներին ` հայերեն,ռուսերեն,ֆրանսերեն,հունարեն,թուրքերեն,անգլերեն։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1939 թվականի հունիսի 12-ին՝ Հունաստանի Աթենք քաղաքում։ 1946 թվականին հայրենադարձվել և մշտական բնակություն է հաստատել Խորհրդային Հայաստանում։ Ավարտելով Երևանի թիվ 45 միջնակարգ դպրոցը՝ 1956 թվականին ընդունվել և 1961 թվականին ավարտել է ԵՊՀ պատմության ‎ֆակուլտետը։ 1961-1963 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ Մեղրու շրջանի Կարճևանի դպրոցում՝ որպես պատմության ուսուցիչ։ 1963-1966 թվականներին աշխատել է ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետի հայ ժողովրդի պատմության ամբիոնի լաբորանտ։ 1966-1969 թվականներին սովորել է ՀԽՍՀ ԳԱ Արևելագիտության սեկտորի ասպիրանտուրայում։ 1969-1972 թվականներին աշխատել է ՀՍՍՀ ԳԱ Արևելագիտության սեկտորում՝ որպես կրտսեր գիտաշխատող։ 1972 թվականից աշխատանքի է անցել ԵՊՀ պատմության ‎ֆակուլտետի ընդհանուր պատմության ամբիոնում, նախ՝ որպես ավագ դասախոս, իսկ 1975 թվականից՝ դոցենտ։ 1972 թվականին պաշտպանել է «Թուրք-հունական հարաբերությունները 1908-1914 թվականներին» թեկնածուական ատենախոսությունը։
1999 թվականի մարտին գիտական վերապատրաստման դասընթացներ է անցել Սալոնիկի համալսարանի նոր և նորագույն պատմության ամբիոնում։ Քիլիմջյանը դասավանդում է Եվրոպայի և ԱՄՆ-ի, Ասիայի ու Ա‎ֆրիկայի երկրների նոր պատմության ընդհանուր և Պառլամենտարիզմի պատմություն, Բալկանյան հիմնահարցերը XIX դարում և XX դարի սկզբին մասնագիտական դասընթացները։ Երեք մենագրությունների, մի շարք ուսումնամեթոդական ծրագրերի և տասնյակ գիտական հոդվածների հեղինակ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Անհատական հետապնդման հեծանվավազք
Անհատական հետապնդման հեծանվավազք - օլիմպիական խաղերի ծրագրի մեջ մտնող հեծանվահրապարակային մրցաձև, որի ժամանակ մարզիկները մեկնարկելով հեծանվահրապարակի մրցուղու հանդիպակաց մասերից, հետապնդում են միմյանց։ Այս մրցաձևի պաշտոնական մրցումների վազքատարածությունը տղամարդկանց համար հավասար է 4, իսկ կանանց համար՝ 3 կմ-ի։ Հաղթանակը տրվում է վերջնագիծն առաջինը հատած մարզիկին (մարզուհուն) ։
Վիլհելմ Թեմպլ
Էրնստ Վիլհելմ Լեբրեխտ Թեմպլ (Ernst Wilhelm Leberecht Tempel, ), գերմանացի աստղագետ և նկարիչ, 5 աստերոիդների և 12 գիսաստղերի հայտնաբերող։
Էրնստ Թեմպլը ծնվել է 1821 թ. դեկտեմբերի 4-ին սաքսոնյան Նիդերկուներսդորֆ քաղաքում։ 1837 թ. սովորել է լիթոգրաֆիական գործ Մեյսենում։ 1840 թ. ուղևորվել է մի քանի տարով ճանապարհորդելու Եվրոպայով, այցելել է Կոպենհագեն, Ստոկհոլմ և Քրիստիանիա (այժմյան Օսլո)։
1870 թ. ֆրանկո-ռուսական պատերազմի պատճառով Թեմպլը ստիպված եղավ լքել Ֆրանսիան և վերադառնալ Իտալիա։ 1875 թ. դարձավ Ֆլորենցիայի մոտ գտնվող Արչետրի քաղաքի աստղադիտարանի ղեկավարը։
1889 թ. մարտի 16-ին Թեմպլը մահացավ Արչետրիում։
Նրա պատվին անվանվել են (3808) Տեմպել աստերոիդը և խառնարան Լուսնի վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:Գիսաստղ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:Գերմանացի նկարիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ
Տիշկովկա (գյուղ, Դոբրովելիչկովի շրջան)
Տիշկովկա (Тишківка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոբրովելիչկովի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոբրովելիչկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Էստեպա
Էստեպա (Estepa) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Սևիլյաի շրջանում՝ Անդալուզիաի ինքնավար մարզի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սերրա Սուր դե Սևալայ շրջանում։
Բնակչությունը՝ 12 682 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։ Տարածքը՝ 192 կմ։ Քաղաքը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից հեռու է 110 կմ։
Պատմություն
1236 թվականին կաստիլյանցիները մարեիրց վերձրել են մավրիտանիայի ամրոցը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սևիլյա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Ջովանի Կոնտարինի
Կենսագրություն
Ջովանի Կոնտարինին ծնվել է 1549 թվականին Վենետիկում։ 1579 թվականին վերջինս տեղափոխվում է Պրահա։ Այստեղ անցկացրել է մի քանի տարի Ռուդոլֆ 2-րդի արքունիքում։ Արքային շատ դուր եկավ Կոնտարինին, որի համար նույնիսկ նրան ասպետի տիտղոս շնորհեց։ 1597 թվականին նկարիչը վերադարձավ Վենետիկ։ Այստեղ վերջնականապես դարձավ Նկարիչների եղբայրության անդամ ։
Ջովանի Կոնտարինին Տինտորետտոյի և Տիցիանի երկրպագուն էր ու դարձավ նրանց գործի ու արվեստի շարունակողը։ Ջովանին հիանալի դիմանկարիչ էր։ Պահպանվել է մի հին պատմություն, որտեղ ասվում է, որ Մարկո Դոլչեի դիմանկարն է նկարում նկարիչը։ Երբ ավարտում է նկարը ու այն տեղափոխում են Մարկոյի տուն, շները դիմանկարը ընդունում են որպես տիրոջ ու սկսում են շարժել պոչերը։
Նրա լավագույն աշխատանքներից այսօր կան Լուվրում, օրինակ Տիրամոր պատկերը մանուկ Հիսուսի, սուրբ Մարկոսի ու Սեբաստիանի հետ։ Շատ նկարներ կան Բեռլինի, Ֆլորենցիայի, Միլանի, Վիեննայի թանգարաններում ու պատկերասրահներում, Վիեննայի Ակադեմիայի պատկերասրահում, Հունգարիայի ազգային թանգարանում (Բուդապեշտ) ։
Աղբյուրներ
G. Williamson. Джованни Контарини в Католической энциклопедии — 1908.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:16-րդ դարի իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:17-րդ դարի իտալացի նկարիչներ
Լուկյանովո (գյուղ, Սերպուխովսկի շրջան)
Լուկյանովո (Лукьяново), գյուղ Ռուսաստանի, Մոսկվայի մարզի Սերպուխովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 213 մարդ։
Պերեմոգա (այլ կիրառումներ)
Պերեմոգա, կարող է վերաբերել՝
Ավագ շաբաթ
Ավագ Շաբաթ (Μεγάλη Εβδομάδα — Megali Evdomada), Ծաղկազարդին հաջորդող Մեծ Պահքի վերջին շաբաթը, որն ավարտվում է Սուրբ Հարության տոնով (Զատիկ), որի ընթացքում հիշվում է Խորհրդավոր ընթրիքը, Հիսուս Քրիստոսի դատավարությունը, տանջանքներն, խաչելությունը և թաղումը։ Ավագ Շաբաթի բոլոր օրերի անվանը նախորդում է «Ավագ» բառը (Ավագ Երկուշաբթի, Ավագ Երեքշաբթի, և այլն)։
Ավագ երկուշաբթի
Արարչագործության հիշատակի, նաև Անիծված թզենու և Երուսաղեմի տաճարը մաքրելու օրն է։
Ավագ երեքշաբթի
Տասը կույսերի հիշատակության, ինչպես նաև հրեաների հարցումներին Քրիստոսի բացատրության ու փարիսեցիների հանդիմանության օրն է։ Եկեղեցին Ավագ երեքշաբթի հիշատակում է տասը կույսերի առակը և Վերջին Դատաստանի բացատրությունը, ինչպես նաև Ջրհեղեղը և մարդկության կրկին սկզբնավորումը։
Ավագ չորեքշաբթի
Քրիստոսի մատնության հիշատակի օրն է։ Հիշատակվում է Քրիստոսի օծումը և Հուդայի մատնությունը։ Այդ օրը Բեթանիայում, Սիմոն Բորոտի տանը մի կին թանկարժեք յուղով օծել է Հիսուսին, ինչը խորհրդանշում է Տիրոջ մոտալուտ մահը։ Օծմանը հաջորդում է Հիսուսին մատնելու Հուդայի որոշումը։
Ավագ հինգշաբթի
Հիսուս Քրիստոսի վերջին ընթրիքի հիշատակության օրն է։ Ըստ Ավետարանի այդ օրը հաստատվել է Սբ. Հաղորդության խորհուրդը։ Միջօրեին մատուցվում է Սբ. Պատարագ։ Ոտնլվայի արարողությունը կատարվում է օրվա երկրորդ կեսին մինչև երեկոյան ժամերգություն և խորհրդանշում է այն խոնարհությունը, որ ցուցաբերեց Քրիստոս Իր աշակերտների հանդեպ։ Ավագ հինգշաբթի, երեկոյան ժամերգությունից հետո կատարվում է հսկման (Խավարում) կարգը։ Այդ ժամանակ խորանի վրա վառվում է 12 մոմ, իսկ մեկ մեծ մոմ դրվում է կենտրոնում։ Յուրաքանչյուր անգամ, երբ ընթերցվում է Ավետարանը, մեկ-մեկ հանգցնում են մոմերը, վերջում մնում է միայն կենտրոնինը։ Այն խորհրդանշում է Քրիստոսին, Ով մնացել էր մենակ։
Ավագ ուրբաթ
Հիսուս Քրիստոսի ձերբակալության, խաչելության, մահվան ու թաղման հիշատակի օրն է։ Առավոտյան կատարվում է ժամերգություն, ընթերցում են Ավետարաններ, որոնք բովանդակում են Հիսուսի երկրային կյանքի վերջին ժամերը՝ մատնությունը, ձերբակալությունը, Պետրոսի ուրացումները, Պիղատոսի մոտ տանելը, մահվան վճիռը, չարչարանքներն ու անարգանքը, Գողգոթայի վրա խաչվելը, արեգակի խավարումը, մահը, թաղումը։ Ավագ ուրբաթ պատարագ չի մատուցվում, որովհետև Քրիստոս պատարագվեց խաչի վրա։ Երեկոյան արարողությունը խորհրդանշում է Հիսուս Քրիստոսի թաղումը։
Ավագ շաբաթ
Դժոխքի ավերում, Ճրագալույցի Սբ. Պատարագ։ Ըստ եկեղեցական ուսմունքի՝ Քրիստոսը մահից հետո իջել է դժոխք, ավերել այն՝ փրկություն շնորհելով արդարների հոգիներին։ Շաբաթ երեկոյան կատարվում է Ճրագալույցի Սբ. Պատարագ։ Հընթացս Ճրագալույցի Սբ. Պատարագի, երբ տրվում է Հիսուսի Հարության ավետիսը, վերջանում է նաև Մեծ Պահքը։ Սբ. Պատարագից հետո կատարվում է Սբ. Հաղորդության նախատոնակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քրիստոնեական տոներ
Ռոդինո (գյուղ, Նովոդուգինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալանինամինոտրանսֆերազ
Ալանինամինոտրանսֆերազա (ԱԼՏ, ԱլԱտ) տրանսֆերազների խմբին պատկանող էնդոգեն ֆերմենտ՝ ամինատրանսֆերազների (տրանսամինազների) ենթախմբից, որը լայնորեն օգտագործվում է բժշկական պրակտիկայում լյարդի ախտահարումների լաբորատոր ախտորոշման համար։
ԱՍՏ-ի համեմատ ԱԼՏ-ի ավելի բարձր մակարդակը վկայում է լյարդի ախտահարման մասին, հակառակ պարագայում, երբ բարձրանում է ԱՍՏ-ինդեքսը՝ ԱԼՏ-ի համեմատ, ապա դա, որպես կանոն, ցույց է տալիս սրտամկանի բջիջների (սրտի մկանների) հետ կապված խնդիրներ։
ԱԼՏ-ի և/կամ ԱՍՏ -ի ակտիվության աճը կարող է պայմանավորված լինել որոշակի դեղամիջոցների ընդունմամբ (հիմնականում լյարդի վրա թունավոր ազդեցության պատճառով)։ ԱԼՏ-ի աճը կարող է լինել լյարդի տարբեր հիվանդությունների նշան։ Օրինակ, լիզոսոմային թթու լիպազի պակասը։ Վերջերս պարզվել է, որ այն կարող է նաև կանխատեսել սուր շնչառական դիսթրես համախտանիշի զարգացումը COVID-19 կորոնավիրուսային վարակով վարակված մարդկանց մոտ ։
Պլազմայում ԱԼՏ-ի ակտիվության նվազումը հնարավոր է երիկամային անբավարարության, պիրիդոքսինի անբավարարության դեպքում, հեմոդիալիզի կրկնվող միջամտություններից հետո, հղիության ընթացքում ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ֆերմենտներ Կատեգորիա:Ֆերմենտներ այբբենական կարգով
Պերշե Տրավնյա (այլ կիրառումներ)
Պերշե Տրավնյա, կարող է վերաբերել՝
Սարալանջ (Շիրակի մարզ)
Սարալանջ, գյուղ Հայաստանի Շիրակի մարզում, մարզկենտրոնից 25 կմ հարավ-արևելք, Արագած լեռան հյուսիս-արևմտյան ստորոտին։
Բնակչություն
Նախնիները գաղթել են Կարինից, Մուշից և Կարսից 1828–29-ին։
Սարալանջի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի, կերային կուլտուրաների և ծխախոտի մշակությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում և շրջակայքում կան զանազան հնություններ՝ V դարի եկեղեցի (հիմնովին նորոգվել է XIX դ․), գյուղատեղի և գերեզմաններ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արթիկի շրջան Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գյուղեր
Սուդանի դրոշ
Սուդանի Հանրապետության դրոշը Սուդանի Հանրապետության պետական խորհրդանիշերից է։ Այն սահմանված է Սուդանի Հանրապետության Սահմանադրությամբ և դրոշի մասին օրենքով։ Կազմված է կանաչ, սև, սպիտակ և կարմիր գույներից ՝ լայնքի և երկայնքի 1։2 հարաբերակցությամբ։ Ընդունվել է 1970 թվականի մայիսի 20-ին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Սուդանի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ Կատեգորիա:1970 դրոշներ
Բատիստ Դեբյուրո
Ժան-Բատիստ-Գասպար Դեբյուրո կամ ուղղակի Բատիստ (Jean-Gaspard-Baptiste Deburau, իսկական անուն` Յան Կաշպար Դվորյակ, հուլիսի 31, 1796, Կոլին, այն ժամանակ՝ Հռոմեական Սրբազան կայսրություն, այժմ՝ Չեխիա - հունիսի 16, 1846, Փարիզ, Հուլյան միապետություն), ֆրանսիացի դերասան-միմ, հայտնի Պիերո կերպարի ստեղծող։
Կենսագրություն
Լարախաղաց, շրջիկ կրկեսի արտիստ Ֆիլիպ Դեբյուրոի և չեխ սպասուհու՝ Կատերժինա Կրալովայի որդին է։ 1811 թվականին նրա ընտանիքը հաստատվում է Փարիզում։ 5 տարի անց Բատիստն իր եղբոր հետ միասին դառնում է դյու Տամպլ ճեմուղու վրա գտնվող Ֆյունամբյուլ թատրոնի դերասաններ։ Թատրոնը գտնվում էր Տամպլ ճեմուղու վրա։ 1819 թվականին նա հաջողությամբ խաղաց Պիերոյի դերը «Առլեկին-բժիշկ»-ում։ Թաղված է Պեր Լաշեզ գերեզմանոցում։
Բատիստի որդին դարձել է նրա հետնորդը և շարունակել հոր գործը՝ դառնալով միմ։ Նրա անունն է Շառլ Դեբյուրո։ Նրանց հաճախ նմանեցնում էին Չապլինին և Մարսոյին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ
Պերշոտրավենսկ (այլ կիրառումներ)
Պերշոտրավենսկ, կարող է վերաբերել՝
Տրոյանի (գյուղ, Դոբրովելիչկովի շրջան)
Տրոյանի (Трояни), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոբրովելիչկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տրոյանի գյուղում բնակվում էր 185 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,301 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 614,62 մարդ/կմ²։
Sako TRG
Sako TRG, ֆիննական SAKO ռազմական ընկերության արտադրության դիպուկահար հրացան։ Նախատեսված է ոստիկանների և բանակային ստորաբաժանումների սպառազինության համար։
Նկարագրություն
Մագազինային հրացան է սահող փակաղակով։
Հրացանից կրակելու համար, կախված տարբերակից, կիրառվում են 7,62×51 մմ NATO TRG-22, 300 Winchester Magnum և .338 Lapua Magnum TRG-42 փամփուշտներ։ Այս հրացանը մագազինային է՝ կախված տրամաչափից։ Կրակոցների ժամանակ փամփուշտների մատակարարումը կատարվում է տուփային մագազինից՝ 7,62 տրամաչափի 10 փամփուշտով կամ կամ 5 փամփուշտով 10 փամփուշտով և .338 տրամաչափի հինգ փամփուշտով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆիննական զինատեսակներ
Լուկյանովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 44 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Կաննու (գյուղ, Լասվա շրջան)
Կաննու (Kannu), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Լասվա շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Լասվա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ժողովածու (2594)
Ժողովածու (2594), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2594 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 16-րդ դարում Հարություն գրիչի կողմից։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 26×20 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 205 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` ստվարաթուղթ։ Հիշատակարան գրչի՝ 69ա ։
Լազիստանի գավառ
Լազիստան (Lazistan sancağı), երկիր Սև ծովի հարավ-արևելյան ափին, պատմական Հայաստանի հյուսիս-արևմուտքում, իսկ ապա Օսմանյան կայսրության Տրապիզոնի վիլայեթում։
Հնում իր մասը կազմող Խաղտիքի անունով կոչվել է նաև Խաղտիք։
Պատմություն
Բյուզանդական տիրապետության շրջանում պրովինցիա էր, V-VI դարերում կիսաանկախ թագավորություն էր, XIX դարի վերջին Տրապիզոնի վիլայեթի գավառներից էր։
Վարչական բաժանում
XIX դարի վերջին գավառակը բաժանված էր հետևյալ գավառակների.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության գավառներ Կատեգորիա:Փոքր Ասիայի պատմական շրջաններ Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
(5417) Սոլովայա
(5417) Սոլովայա (Solovaya), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի օգոստոսի 24-ին Լադիսլավ Բրոժեկի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,298006 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9923 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6037 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1272,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,282929 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,47° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լադիսլավ Բրոժեկի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Առագաստային սպորտ
Առագաստային սպորտ, մարզաձև, որը, սկսած 1900 թվականից, մտցված է օլիմպիական խաղերի ծրագրում։
Օլիմպիական խաղերում մարզիկները մրցում են «Ֆինն», «470», «Թռչող հոլանդացի», «Սոլինգ», «Տորնադո» և «Տեմպեստ» դասի առագաստանավերով։ Բոլոր դասերի նավակների համար մրցատարածությունը, որը հավասարակող եռանկյունի է, հավասար է 7,6 միլի (14 կմ 75,2 մ)։ Պաշտոնական մրցումներում բոլոր դասի նավակները մեկնարկում են 7 անգամ (օրը մեկ մեկնարկ), բայց ոչ պակաս 5 անգամից։ Հաղթողները որոշվում են 6 լավագույն մեկնարկների հաշվարկով, իսկ 5 մեկնարկի դեպքում՝ 4-ով։ Ընդհանուր հաղթանակը տրվում է հաշվարկային մեկնարկներում ամենաքիչ տուգանային միավոր ունեցող նավակի անձնակազմին։ Անբարենպաստ եղանակի դեպքում մեկնարկները կարող են հետաձգվել և մեկ օրվա ընթացքում անցկացվել երկու անգամ։ Տվյալ մեկնարկում հաղթողը տուգանային միավոր չի ստանում, երկրորդ տեղին տրվում է 3, իսկ երրորդ տեղին՝ 5,7, չորրորդին՝ 8, հինգերորդին՝ 10, վեցերորդին՝ 11,7 և այլ տուգանային միավորներ։ Հաղթում է առավել քիչ տուգանային միավորներ ունեցող նավակի անձնակազմը ։
Ռոդինսկի (գյուղ, Արխանգելսկի շրջան)
Ռոդինսկի (Родинский, Родинка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 78 մարդ։
Արտաքին հղումներ
xxРодинский (Башкортостан)]]
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի բնակավայրեր
2020
2020 (երկու հազար քսան), Գրիգորյան օրացույցի նահանջ տարի, որն սկսվում է չորեքշաբթիով։ Սա մեր թվարկության 2020-րդ տարին է, 3-րդ հազարամյակի 20-րդ տարին, 21-րդ դարի 20-րդ տարին, 21-րդ դարի 2-րդ տասնամյակի 10-րդ տարին, 2020-ականների 1-ին տարին։
2020 թվականը մեծապես սահմանված էր COVID-19 համաճարակով, ինչը հանգեցրեց գլոբալ սոցիալական և տնտեսական խաթարման, զանգվածային չեղարկումների և իրադարձությունների հետաձգման և աշխարհում արգելափակումների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տարեթվեր
Աթինայի գավառակ
Աթինա, գավառակ Օսմանյան կայսրության Տրապիզոնի վիլայեթում։ Գտնվում էր Սև ծովի հարավային ափին։ Կենտրոնը Աթինա քաղաքն է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Սամանդաղ
Սամանդաղ (Samandağ), քաղաք Թուրքիայի հարավում՝ Հաթայի մարզում, Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հետ ցամաքային սահմանի շրջակայքում ։
Տարամունդի
Տարամունդի  (իսպ.՝ Taramundi), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Աստուրիա պրովինցիայում (Էո Նավիա ինքնավար համայնքում)։ Զբաղեցնում է 82,16 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը 800 մարդ։
Սամանդաղ
Ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Սամանդաղի բնակչությունը կազմում է 43.528 մարդ, հիմնականում՝ թուրքեր։ Քաղաքի պաշտոնական լեզուն թուրքերենն է։
Տարամունդի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սամանդաղ
Պատմություն
Ներկայիս Սամանդաղ քաղաքի տարածքում մարդը բնակություն է հաստատել դեռևս հնագույն ժամանակներից։ Մինչ 16-րդ դարն այն պատկանել է տարբեր պետությունների, այդ թվում և Տիգրան Մեծի ստեղծած Մեծ Հայքի թագավորությանը։
16-րդ դարում այն դարձել է Օսմանյան կայսրության տարածք, որի կազմում էլ ստացել է քաղաքի կարգավիճակ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտին Թուրքիան տարրալուծվել է, իսկ Սան Ռեմոյի խորհրդաժողովի որոշմամբ այն անցել է Ֆրանսիայի վերահսկողության տակ։
1921 թվականի հոկտեմբերի 20-ին կնքված ֆրանս-թուրքական համաձայնագրով Ալեքսանդրետտայի սանջակը մեկուսացված վարչական միավոր էր Սիրիայի և Լիբանանի մանդատի կազմում։
Այդ շրջանում թուրքերի հետ մեկտեղ քաղաքը բնակեցված է եղել նաև արաբներով և հայերով։ 1938 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Սիրիայի հյուսիսարևմտյան Ալեքսանդրետտայի սանջակի տարածքում ձևավորվեց Հաթայի թագավորությունը, որը 1939 թվականի հունիսի 29-ին բռնակցվեց Թուրքիային։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի առափնյա բնակավայրեր Կատեգորիա:Թուրքիայի Միջերկրածովյան տարածաշրջան
Գարեգին Հարությունյան
Գարեգին Մովսեսի Հարությունյան, արդի հայ պատմաբան։ Պատմական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1922 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀԽՍՀ Գորիս քաղաքում։
1925 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Երևան։ Դպրոցն ավարտելուց հետո աշխատել է հանրապետական երիտասարդական մամուլում, ՀԼԿԵՄ կենտկոմում։
1943-1945 թվականներին եղել է Կոմսոմոլսկայա պրավդա թերթի սեփական թղթակիցը Հայաստանում։
1950 թվականին ավարտել է ԵՊՀ պատմության ֆակուլտետը։
1950-1954 թվականներին սովորել է ԵՊՀ-ի Ընդհանուր պատմության և Մոսկվայի Մ. Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի Նոր և նորագույն պատմության ամբիոնի ասպիրանտուրայում։ Պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն՝ 19-րդ դարի 90-ական թվականներին Հայկական հարցում Անգլիայի վարած քաղաքականության վերաբերյալ։
1954-1957 թվականներին ընդհանուր և նորագույն պատմություն է դասավանդել ՀԿԿ Կենտկոմին կից եռամյա կուսակցական դպրոցում։
1957 թվականին սեպտեմբերից մինչև կենսաթոշակի անցնելը (2006 թ.) աշխատել է ԵՊՀ ընդհանուր պատմության ամբիոնում՝ վարելով նոր պատմության հիմնական և մի շարք մասնագիտական դասընթացներ։
Գիտական աշխատանքները ընթացել են մի շարք հիմնահարցերի ուղղությամբ։ Հիմնական թեմաներից մեկը եղել է Հայկական հարցը 19-րդ դարի 90-ական թվականներին և Անգլիական դիվանագիտության քաղաքականությունն այդ հարցում։ Հեղինակ է մենագրության և շուրջ 15 գիտական հոդվածների՝ նվիրված Լատինական Ամերիկայի, Ասիայի և Աֆրիկայի ժողովուրդների ազգային-ազատագրական պայքարին, միջազգային դրությանը և այլ հարցերի։
Մասնակցել է մի շարք գիտաժողովների։ Արժանացել է միութենական և հանրապետական կառավարական պարգևների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:1922 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:2013 մահեր Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 8 մահեր Կատեգորիա:Գորիս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր մանկավարժներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Պերշոտրավնևոե (այլ կիրառումներ)
Պերշոտրավնևոե, կարող է վերաբերել՝
Կաննու (գյուղ, Վիննու շրջան)
Կաննու (Kannu), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Վիննու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Վիննու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Լուկյանովսկի (գյուղ, Զիանչուրինսկի շրջան)
Լուկյանովսկի (Лукьяновский, Лукьяновка), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 67 մարդ։
Շիմպանզեները տիեզերքում
Շիմպանզեները տիեզերքում (Space chimps), 2008 թվականին նկարահանված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը պատմում է կապիկների տիեզերական արկածների մասին։ 2010 թվականին նկարահանվել է «Շիմպազները տիեզերքում. պատասխան հարված» վերնագրով շարունակությունը։
Սյուժե
Տիեզերական զոնդն իրեն է ձգում խլուրդի բույնը, որտեղ այն ընկնում է մարդաբնակ մոլորակ։ Օգտվելով զոնդի հնարավորություններից` չարասիրտ աբորիգեն Զարտոգը մոլորակում դաժան բռնապետություն է հաստատում։
Նրանք հաջողությամբ ներս են մտնում խլուրդի բույնը և մի շարք արկածների ենթարվելով, ազատագրում են մոլորակը բռնակալից և վերադառնում են Երկիր Ինֆինիտի զոնդով։
Շահույթ
Ֆիլմի բյուջեն կազմել է 37 միլիոն դոլար։ Վարձույթի է հանվել 2008 թվականի հուլիսի 18-ից մինչև նոյեմբերի 23-ը։ Առաջին հանգստյան օրերին հավաքել է 7 181 374 դոլար` զբաղեցնելով 7-րդ տեղը։ Միաժամանակ 2538 կինոթատրոններում ունեցել է առավելագույն ցուցադրություն։ Վարձույթի ժամանակ ամբողջ աշխարհում հավաքել է 64 834 964 դոլար (81-րդ տեղը ըստ տարվա արդյունքի), որոնցից 30 105 968 դոլարը` ԱՄՆ-ում (97-րդ տեղը ըստ տարվա արդյունքի) և 34 728 996 դոլարը` մնացած երկրներում ։ ԱՊՀ երկրներում ֆիլմը ցուցադրվել է 2008 թվականի օգոստոսի 28-ից մինչև հոկտեմբերի 5 և հավաքել է 2 255 508 դոլար։
Համակարգչային խաղ
2008 թվականին թողարկվել է համանուն համակարգչային խաղը, որն ստեղծվել է մուլտֆիլմի հիման վրա։ «Շիմպանզեները տիեզերքում» խաղի մշակումը տեղի է ունեցել Redtribe, Wicked Witch Software և WayForward Technologies ստուդիաներում։ Հրատարակչությամբ զբաղվել է Brash Entertainment։ Խաղն իրենից արկադ է ներկայացնում և կրկնում է մուլտֆիլմի սյուժեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:20th Century Fox ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:Կենդանիները տիեզերքում Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կապիկների մասին Կատեգորիա:2008 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Կանադական ֆիլմեր
Բերքլիի համալսարան
Կալիֆոռնիայի համալսարան Բերքլի քաղաքում (Բերքլիի Կալիֆոռնիայի համալսարան, University of California, Berkeley, UC Berkeley), հետազոտական համալսարան, որը գտնվում է Կալիֆոռնիա նահանգի Բերքլի շրջանում։ Համալսարանը հիմնադրվել է 1868 թվականին դառնալով Կալիֆոռնիայի Համալսարանի Համակարգի առաջին համալսարանը և Ամերիկյան Համալսարանների Ասոցիացիայի հիմնադիր անդամ։ Համալսարանը աշակերտներին հնարավորություն է տալիս դիմել ավելի քան 350 աստիճանի կրթական ծրագրերի համար և ընդգրկում է 31,000 բակալավրիատի և 12,000 ասպիրանտների։ Ընդունելության չափանիշներով՝ Բերքլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանը համարվում է մրցունակ համալսարան, քանի որ 90,000 դիմորդներից ընդամենը 14,000 են ընդունվել 2019 թվականին ։ Համալսարանը երրորդն է ըստ «U.S. News»-ի 2021 թվականի լավագույն համաշխարհային համալսարանների վարկանշային աղյուսակում, որը ներառում է մի շարք համալսարաններ ԱՄՆ-ից և այլ 50 երկրներից , սակայն պետական համալսարանների մեջ զբաղեցնում է առաջին տեղը ողջ աշխարհում։
Համալսարանի դասախոսական կազմը, շրջանավարտները և հետազոտողները նվաճել են 110 Նոբելյան մրցանակ, 207 Օլիմպիական մեդալ որից 117-ը ոսկի են, 28 Ուոլֆի մրցանակ, 7 Ֆիլդի մեդալ, 25 Թյուրինգի մրցանակ, 103 ՄակԱրթուրի կրթաթոշակ, ավելի քան 20 Օսկար, 30 Պուլիտցերյան մրցանակ։ Մինչ օրս Բերքլիի լաբորատորիայի հետ համատեղ Բերքլիի համալսարանի գիտահետազոտողները հայտնաբերել են պարբերական համակարգի 16 քիմիական տարր (կալիֆոռնիում, սիբորգիում, բերկլիում, էյնշտեյնիում, ֆերմիում, լաուրենցիում, և այլն), ավելի քան այլ համալսարան աշխարհում ։ Բերքլիի ֆիզիկոս Ջ․ Ռոբերտ Օփենհեյմերը Մանհեթենյան նախագծի գիտական տնօրենն էր, ով զարգացրեց առաջին ատոմային ռումբը աշխարհում, որի կենտրոնակայանը նա անձամբ նշանակեց Լոս Ալամոսը, Նյու Մեքսիկոն երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Դասախոսական կազմի անդամ Էդուարդ Թելլերը (Ստանիսլավ Ուլամի հետ միասին) ջրածնային ռումբի հայրն էր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համալսարաններ Կատեգորիա:Ամերիկյան համալսարանների ասոցիացիա
Գեռլախովսկի շտիտ
Գեռլախովսկի շտիտ (Gerlachovský štít,, բառացի թարգմանությամբ՝ Գեռլախովյան գագաթ), խոսակցական լեզվում գործածվում են նաև Գեռլախ և Գեռլախովկա անվանաձևերը), Բարձր Տատրաների և ընդհանրապես 1500 կիլոմետր ձգվող ամբողջ Կարպատյան լեռնաշղթայի ամենաբարձր գագաթը։ Գտնվում է Սլովակիայի Հանրապետության տարածքում, ծովի մակերևույթից բարձրությունը 2655 մետր է։ Տեսքը բրգաձև է, ունի հսկայական կրկես։ Չնայած համեմատաբար ոչ մեծ բարձրությանը՝ սլացիկ ճախրանքի տպավորություն է թողնում՝ ստորոտին փռված դաշտի նկատմամբ շուրջ 2000 մետր ուղղաձիգ բարձրանալու շնորհիվ ։ Ներկայիս Սլովակիայի Հանրապետության ամենաբարձր կետն է։ Եղել է նաև նախկին Չեխոսլովակիայի և ավելի վաղ՝ Հունգարիայի թագավորության ամենաբարձր կետը։ 20-21-րդ դարերում հասցրել է հինգ-վեց անգամ անվանափոխվել՝ կախված քաղաքական իրավիճակից։
Անվանումներ
Սարի՝ ամենավաղ արձանագրված անվանումը (1762 թվականի մի քարտեզի վրա ) եղել է Շեպես կոմսության բնակիչ գերմանացիների խոսվածքով ՝ Քյոսելբերգ /Kösselberg/ (այսինքն՝ Կաթսայասար)։ Սլովակերեն առաջին անվանումը՝ Kotol, որ նույնպես կաթսա է նշանակում, արձանագրվել է 1821 թվականին ։ Այդ երկու անվանումներում էլ շեշտվել է սարի հսկայական կրկեսի կաթսայաձև տեսքը։ Սակայն 19-րդ դարում քարտեզներում ու գրականության մեջ առավել գործածականը եղել է սարի ներկայիս անվանաձևը, որը կապված է նրա ստորոտին գտնվող Գեռլախով գյուղի անվան հետ  ։
1896 թվականին, հայտնված լինելով Ավստրո-Հունգարիայի կազմում, սարը ստացել է կայսեր՝ Ֆրանց Իոսիֆ Առաջինի անունը ։ Կայսրության վերացումից հետո՝ 1918 թվականին, վերստին անվանվել է Գեռլախովսկի շտիտ։ Լեհական կառավարությունը, որ Բարձր Տատրաները լեհական տարածք էր հայտարարել, սարն էլ անվանակոչել էր Szczyt Polski (Լեհական գագաթ), բայց նրա նկատմամբ իշխանություն երբեք չի նվաճել ։ Չեխոսլովակյան նոր կառավարությունը 1923 թվականին անվանումը փոխելով՝ դարձրել է Štít legionárov (Լեգեոներների գագաթ, ի պատիվ չեխոսլովակ լեգեոներների), բայց 1932-ին սարը վերստացել է Gerlachovský štít անվանումը ։ 1948 թվականին Չեխոսլովակիայում տեղի ունեցած կոմունիստական հեղաշրջումից մեկ տարի անց սարը մեկ անգամ ևս անվանափոխվել է՝ կոչվելով Stalinov štít՝ ,,ի նշան երախտագիտության ,,, բայց տասը տարի անց վերականգնվել է ավանդական անվանումը։ Համընդհանուր տարածում ստացած ձևից մի փոքր շեղվում է սարի լեհական անվանաձևը՝  Girlach and Garłuch.  : Թե՛ սարի և թե՛ նրա ստորոտին գտնվող գյուղի անվանումը գերմանական ծագում ունեն (ներկայումս Սլովակիայի տարածքում գտնվող Բարձր Տատրաների հատվածն ու շրջական դարեր շարունակ բնակեցված են եղել գերմանացիներով)։
Պատմություն
Կարպատներում սարերի բարձրության պաշտոնական առաջին չափումները կատարվել են 18-րդ դարում՝ Հաբսբուրգների տիրապետության ժամանակներում։ Այդ չափումների հիման վրա սկզբում հայտարարվել է, որ լեռնաշղթայի ամենաբարձր գագաթը Կրիվանն է (Kriváň) (2,494 մ), այնուհետև՝ Լոմնիցկի շտիտը /Lomnický štít/ (2,633 մ), որից հետո՝ Լադովի շտիտը /Ľadový štít/ (2,627 մ)։ Առաջին մարդը, ով ճշգրիտ ու հստակ հայտարարել է, որ Գեռլախովսկի շտիտն է Կարպատյան լեռների ամենաբարձր սարը, եղել է անտառապահ Լյուդովիտ (Լյուդվիգ) Գրայները /Ľudovít (Ludwig) Greiner/, 1838 թվականին ։ Երեսուն տարի անց՝ 1868 թվականին, նրա չափումները պաշտոնական ձևակերպում են ստացել ավստրիական բանակային արշավախմբի կողմից և իրենց արտացոլումը գտել 1875 թվականին Վիեննայի ռազմական ինստիտուտի  հրատարակած քարտեզներում  ։
Սարի՝ վկայություններով հաստատված առաջին վերելքն իրականացրել է Յան (Յոհան) Շտիլը 1834 թվականին, մեկնարկելով Նովա Լեսնա /Nová Lesná/ գյուղից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պետության ամենաբարձր կետեր
Օկնյանոե
Օկնյանոե (Вікня́не), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոբրովելիչկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օկնյանոե գյուղում բնակվում էր 70 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,634 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 110,41 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոբրովելիչկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բաբախյան
Բաբախյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Պերվոմայսկ (այլ կիրառումներ)
Պերվոմայսկ, կարող է վերաբերել՝
Ալեքսանդր Բաբայան (այլ կիրառումներ)
Ալեքսանդր Բաբայան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝
Ռիզեի գավառակ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Նեյտրոֆիլների արտաբջջային թակարդներ
Նեյտրոֆիլների արտաբջջային թակարդներ ((ցանցեր)նետոզ) արտաբջջային թելերի ցանցեր, որոնք հիմնականում կազմված են նեյտրոֆիլների ԴՆԹ-ից, որը կապում է ախտածիններին ։ Նեյտրոֆիլները իմուն համակարգի առաջին գծի պաշտպանություն են կազմում ինֆեկցիաների դեմ և սովորաբար, սպանում են ներթափանցող ախտածիններին հիմնականում կիրառելով երկու ստրատեգիա․ ֆագոցիտոզ և հակամիկրոբային նյութերի արտադրություն։ 2004-ին մի նոր, երրորդ ֆունկցիա հայտնաբերվեց՝ նեյտրոֆիլների արտաբջջային թակարդների առաջացում։ Նետոզը թույլ է տալիս նեյտրոֆիլներին սպանել արտաբջջային ախտածիններին, մինիմալի հասցնելով տիրոջ բջիջներին հասցվող վնասը։ Նեյտրոֆիլլների in vitro  ակտիվացումը այնպիսի ֆարմակոլոգիական նյութերով, ինչպիսիք են ֆորբոլ միրիստատ ացետատը (ՖՄԱ), ինտերլեյկին-8-ը (IL-8) կամ լիպոպոլիսախարիդը, նեյտրոֆիլներն արտազատում են սպիտակուց և քրոմատին պարոունակող գրանուլներ, արտաբջջային մատրիքս ձևավորելու համար, որը հայտնի է նաև որպես նեյտրոֆիլների արտաբջջային թակարդներ, ակտիվ պրոցես միջոցով ։
Կառուցվածք և պարունակություն
Մեծ թույլտվությամբ էլեկտրոնային միկրոսկոպիայով սկանավորումը ցույց է տալիս, որը ցանցերը ԴՆԹ-ի թելեր են և գլոբուլյար սպիտակուցների դոմեններ են պարունակում, յուրաքանչյուրը 15-17 նմ և 25 նմ համապատասխանաբար։ Վերջիններս ագրեգացվում են ավելի մեծ կառույցների, մոտ 50 նմ տրամագծով ։ Սակայն, որոշ իրավիճակներում, ցանցերը կարող են շատ ավելի մեծ կառույցներ ձևավորել, հասնելով հարյուրավոր նանոմետրերի երկարությամբ և լայնությամբ ։
Իմունոֆլյւորեսցենտային հետազոտությամբ հաստատվել է, որ նեյտրոֆիլների արտաբջջային թակարդները պարունակում են ազուրոֆիլ գրանուլների սպիտակուցներ (նեյտրոֆիլային էլաստազ, կատեպսին G, և միելոպերօքսիդազ), սպիեցիֆիկ գրանուլներ (լակտոֆերին), երրորդային գրանուլներ (ժելատինազ) և ցիտոպլազմա, սակայն CD63-ը, ակտինը, տուբուլինը և բազմաթիվ այլ ցիտոպլազմային սպիտակուցներ բացակայում են ցանցերում ։
Հակամիկրոբային ակտիվություն
Նեյտրոֆիլների արտաբջջային թակարդները զինազրկում են ախտածինների հակամիկրոբային սպիտակուցներով, ինչպիսիք են նեյտրոֆիլային էլաստազան, կաթեպսին G-ն և հիստոնները, որոնք ԴՆԹ-ի հանդեպ բարձր խնամակցություն ունեն ։ Ցանցերն ապահաովում են հակամիկրոբային նյութերի տեղային բարձր կոնցենտրացիա, որը կապվում, զինազրկում և սպանում են միկրոբներին արտաբջջային, ֆագոցիտոզ-անկախ մեխանիզմով։ Ի լրացում դրանց հակամիկրոբային հատկությունների, ցանցերը կարող են որպես ֆիզիկական պատնեշներ ծառայել, ախտածինների հետագա տարածումը կանխելով։ Ավելին, գրանուլային սպիտակուցների տեղափոխումը դեպի ցանցեր կարող են օգնել թույլ չտալու պոտենցիալ վտանգավոր սպիտակուցների, ինչպիսին են պրոտեազները, բորոբոքման շրջանից դուրս գալու և դիֆուզիայի միջև հարևան հյուսվածքներում վնասում առաջացնելու գործընթացը։
Համեմատաբար վերջերս ցույց է տրված, որ ոչ միայն բակտերիաները, այլև պաթոգեն սնկերը, ինչպիսին է Candida albicans-ը, ստիպում են նեյտրոֆիլներին եյտրոֆիլների արտաբջջային թակարդներ ձևավորել, որոնք որսում և սպանում են C. albicans-ի հիֆային և խմորասնկային ձևերը ։ Ցանցերը նաև արձանագրվել են Plasmodium falciparum-ով ինֆեկցիաների հետ երեխաների շրջանում ։
Նետոզ
Ցանցերի ակտիվացումը և ձերբազատումը դինամիկ պրոցես է, որը կարող է տեղի է ունենալ երկու ձևով՝ սուիցիդային և կենսական նետոզ։ Ընդհանուր առմամաբ, պրոցեսի բոլոր բանալի բաղադրիչները նման են նետոզի երկու տիպերի դեպքում էլ, սակայն դրանց սկզբնավորող գրգիռը, ժամանակայնությունը և վերջնական արդյունքը տարբեր են ։
Ակտիվացման ուղի
Նետոզի պրոցեսի ակտիվացման ուղին դեռևս հետազոտման փուլում է, բայց մի քանի բանալի սպիտակուցներ նույնականացված են և այս ուղու պատկերը դանդաղորեն ամբողջանում է։ Պրոցեսը սկսում է NADPH օքսիդազի կողմից պրոտեին-արգինին դեամինազ 4-ի ակտիվացումով  (PAD4) թթվածնի ռեակտիվ ձևերի միջոցով։ PAD4-ը պատասխանատու է հիստոնների և նեյտրոֆիլների ցիտրուլինացման համար, որի պատճառով քրոմատինի ապափաթեթավորում է առաջանում։ Ազուրոֆիլ գրանուլների սպիտակուցները, ինչպիսիք են միելոպերօքսիդազը, և նեյտրոֆիլային էլաստազը մուտք են գործում կորիզ խորացնելով ապափաթեթավորումը, ինչի պատճառով կորիզաթաղանթը պատռվում է։ Ապափաթեթավորված քրոմատինը մուտք է գործում ցիտոպլազմա, որտեղ դրան լրացուցիչ ցիտոպլազմատիկ գրանուլնեի սպիտակուցներ են ավելացվում նետոզի ուշ փուլում։ Գործընթացի վերջնարդյունքը նետոզի ուղու ավելացումն է ։
Սուիցիդային նետոզ
Սուիցիդային նետոզն առաջին անգամ նկարագրվել է 2007-ին կատարված հետազոտության մեջ, որտեղ նեյտրոֆիլների մահ է արձանագրվել ապոպտոզի և նեկրոզի տարբեր ուղիներով ։ Սուիցիդալ նետոզը, ներբջջային ցանցերի ձևավորմանը հետևում է պլազմատիկ թաղանթի պատռումը, արտազատելով ցանցերը արտաբջջային տարածություն։ Նետոզի ուղիները կարող են սկզբնավորվել Toll-like ռեցեպտորների (TLR-ներ), Fc-ընկալիչների և կոմպլենետի ընկալիիչների ակտիվացման միջոցով տարբեր լիգանդներով, ինչպիսիք են հակամարմինները, PMA-ը և այլն ։ Ըստ առկա տվյալների, այդ ռեցետորների ակտիվացումը ազդակային տրանսդուկցիայի միջոցով բերում է կալցիումի արտազատմանը էնդոպլազմատիկ ցանցից։ Կալցիումի այս ներբջջային ակտիվացումը հանգեցնում է NADPH-օքսիդազի ակտիվացմանը, որի պատճառով վերևում նկարագրված ձևով նետոզ է առաջանում ։ Հարկ է նշել, որ սուիցիդալ նետոզի իրականացման համար ժամեր են պահանջվում, նույնիսկ PMA-ի խթանման բարձր ցուցանիշների դեպքում, մինչդեռ կենսական նետոզը կարող է ավարտվել րոպեների ընթացքում ։
Կենսական նեկրոզ
Կենսական նետոզը կարող է խթանվել բակտերիալ լիպոպոլիսախարիդիկողմից, կամ բակտերիալ արգասիքներից, TLR4-ակտիվացված թրոմբոցիտներով, կամ կոմպլեմենտի սպիտակուցներով TLR2 լիգանդների հետ միասին ։ Կենսական նետոզը հնարավոր է դառնում կորիզի բողբոջման շնորհիվ, որի պատճառով ԴՆԹ-ով լցված բշտիկ է առաջանում, որը էկզոցիտոզի է ենթարկվում, չխախտելով պլազմատիկ մեմբրանի ամբողջականությունը ։ Վերջինիս արագ ձևավորումը և արտազատումը նեյտրոֆիլի մահվան պատճառ չի դառնում, սակայն, բջիջն առանց ԴՆԹ-ի, բարձրացվող հարց է պատճառում, թե արդյո՞ք բջիջն առանց ԴՆԹ-ի կարող է կենդանի դիտարկվել։ Նկատվել է, որ նեյտրոֆիլները կարող են շարունակել ֆագոցիտոզը և սպանել մանրէներին կենսական նետոզից հետո, նեյտրոֆիլների հակամանրէային ունիվերսալությունն ի ցույց դնելով ։
Կարգավորում
Ցանցերի ձևավորումը կարգավորվում է լիպօքսիգենազային ուղու միջոցով՝ ակտիվացման կոնկրետ տիպերի դեպքում (ներառյալ բակտերիայի հետ շփումը), նեյտրոֆիլային լիպօքսիգենազը ձևավորում է 5-HETE-ֆոսֆոլիպիդներ ։ Լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքները ցույց են տալիս, որ ցանցերը կարող են մաքրվել մակրոֆագերի կողմից, որոնք ֆագոցիտում և քայքայում են դրանք ։
Տիրոջ նետոզ-ասոցացված վնասում
Ցանցերը կարող են վնասակար ազդեցություն ունենալ տիրոջ վրա, քանի որ հիստոնային կոմպլեքսների արտաբջջային ցուցադրումը կարող է աուտոիմուն հավանդությունների (օրինակ՝ համակարգային կարմիր գայլախտ) զարգացման պրոցեսում դեր ունենալ, Ցանցերը կարող են դեր ունենալ նաև բորբոքային հիվանդությունների զարգացման պրոցեսում, քանի որ ցանցերը կարող են նույնականացվել պրեէկլամպսիայի ժամանակ, որը հղիություն ասոցացված բորոբոքային խանգարում է, որի ժամանակ նեյտրոֆիլներն ակտիվացվում են ։ Ցանցերը նաև հայտնաբերվել են հաստ աղու լորձաթաղանթում հաստ աղու բորբոքային հիվանդություն՝ խոցային կոլիտ ունեցող հիվանդների շրջանում ։ Ցանցերը նաև ասոցացված են IgG-հակակորիզային հակամարմինների արտադրության հետ երկպարույր ԴՆԹ-ի հանդեպ P.falciparum-ով ախտահարված երեխաների շրջանում ։ Նեյտրոֆիլների արտաբջջային թակարդներ հնարավոր է հայտնաբերել նաև քաղցկեղով հիվանդների շրջանում ։ Նախակլինիկական հետազոտությունները ենթադրում են, որ նետոզի երևույթը պատասխանատվություն է կրում քաղցկեղ ասոցացված պաթոլոգիաների համար, ինչպիսին է թրոմբոզը, օրգանային անբավարարության և մետաստազների ձևավորման պրոցեսում ։