cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սախալինսկի Ա. Պ. Չեխովի անվան միջազգային թատերական կենտրոն
Թատրոնի պատմություն
Գեղարվեստական ղեկավար 2014 թվականի հոկտեմբերին դարձավ Անտոն Կովալենկոն ։
Թատերախումբ
Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստներ՝ Վլադիմիր Վլադիմիրովիչ Աբաշևը և Կլառա Կոնստանտինովիչ Կիսենկովան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատրոններ
Շտապ օգնություն (հեռուստասերիալ)
Շտապ օգնություն («ER»` Emergency Room - շտապ օգնության բաժանմունք), ամերիկյան հեռուստասերիալ, որը պատմում է Չիկագո քաղաքի շրջանային հիվանդանոցի ընդունող բաժամունքի կյանքի, իր աշխատակիցների և հիվանդների մասին։ Սերիալը ստեղծվել է Մայքլ Քրեյթոնի կողմից, և առաջին անգամ ցուցադրվել է NBC հեռուստաալիքով (1994 թվականի սեպտեմբեր - 2009 թվականի մարտ)։ Սերիալը ներառում է 15 եթերաշրջաններ, և այն դարձել է ամենաերկար բժշկական դրաման, որը ևս դարձել է ամերիկյան հեռուստատեսության փրամ-թայմում ամենաերկարը։ 23 Էմմիի մրցանակակիր, այդ թվում՝ որպես լավագույն դրամատիկական սերիալ (1996)։ Առաջադրվել է Էմմիի 124 մրցանակի և այդ ցուցանիշով դարձել է երկրորդ հեռուստաշոուն «Շաբաթ երեկո ուղիղ եթերում» հեռուստածրագրից հետո  ։
Ստեղծման պատմություն
1974 թվականին Մայքլ Քրեյթոնը գրել է սցենար, որը հիմնված է սեփական փորձի՝ շտապ օգնության բաժանմունքում բժիշկ-օգնական աշխատելու վրա ։ Սցենարը առաջարկվել է մի քանի հեռուստաընկերություններին, սակայն նրանք հրաժարվել են դրանից նրա համար, որ այն պահանջում է մեծ փոփոխություններ։ Իր սցենարի գաղափարը ուրիշներին դուր եկավ, և դրա համար որոշեց ինքն իրենով սկսել աշխատանքը, քանի որ նա շատ վարպետացած էր, գործը բավականին արագ առաջ էր գնում, և այդ ամենի հետ համատեղ կային չապազանց շատ «չոր» բժշկական տերմինաբանություն։ Հեղինակը դեմ է եղել սցենարն ադապտացնելու և որոշակի տողեր պարզեցնելու, դրա համար սցենարը չի էկրանավորվել և Քրեյթոնը կենտրոնացել է ուրիշ աշխատանքի վրա։ 1990 թվականին նա հրատարակեց «Յուրայի դարաշրջանի այգին» ռոմանը, իսկ 1993 թվականին սկսեց աշխատել ռեժիսոր Սթիվեն Սփիլբերգի հետ գրքի ադապտացիայի շուրջ, ֆիլմի համար ։ Այնուհետև Քրեյթոնը և Սփիլբերգը վերադարձան «Շտապ օգնություն» սցենարին, և որոշեցին, որ ավելի լավ է նկարահանել երկու ժամ տևողությամբ պիլոտային սերիա հեռուստասերիալի համար, քան լիամետրաժ ֆիլմ այս սցենարի հիման վրա ։ Սթիվեն Սփիլբերգի Amblin Entertainmen կինոընկերությունը հաստատել է Ջոն Ուելսին որպես հեռուստասերիալի գործադիր պրոդյուսեր։ Պիլոտային սերիայի սցենարը, ըստ էության, չէր տարբերվում նրանից, որը Քրեյթոնը գրել էր 1974 թվականին։ Միակ նշանակալից փոփոխությունները, արվել են պրոդյուսերների վրա, և անդրադարձել են Սյուզան Լյուիս ու Փիթեր Բենթոնի կերպարների վրա։ Նաև նա ստիպված է եղել կրճատել պիլոտային սերիայի տևողությունը 20 րոպեով, որպեսզի տեղավորի իր երկու ժամ տևողությամբ հեռուստատեսային բլոկը ։ Ժամանակի սուղ լինելու պատճառով և դեկորացիայի կառուցման համար միջոցների անբավարարության պատճառով, «Շտապ օգնություն» պիլոտային սերիան նկարահանվել է Լոս Անջելեսի նախկին տարածաշրջանային հիվանդանոցում, որը 1990 թվականից դադարել է գործել որպես բժշկական կենտրոն ։ Ավելի ուշ նկարահանող հրապարակը կառուցվեց Warner Bros. կինոընկերությունում՝ քաղաք Բըրբանքում, Կալիֆոռնիա նահանգ։ Սերիալում հաճախ օգտագործվում են Չիկագո քաղաքից տեսարաններ, հատկապես Չիկագոյի հայտնի մետրոպոլիտեն ։
Ուորեն Լիթլեֆիլդը, ով աշխատել է NBC-ում այն ժամանակ, երբ տպավորված է եղել սերիալով։ "Մենք հետաքրքրվեցինք, բայց ես պետք է ասեմ, և մի քիչ վախեցնեմ, որ նրանք փորձել են սկսել բժշկական դրաման մի քանի տարի անց, երբ հաջողություն ունեցավ մեկ այլ բժշկական հեռուսատաշարք՝ «Սենթ Էլսվեր» (հեռարձակվել է NBC ալիքով 1982 թվական հոկտեմբերից մինչև 1988 մայիսը) ։ Այն բանից հետո, երբ Սթիվեն Սփիլբերգը միացել է հեռուստասերիալին որպես պրոդյուսեր, NBC-ն պատվիրել է ևս 6 դրվագ։ "Շտապ օգնություն" սերիալի հաջողությունը զարմացրել է ինչպես հեռուստասերիալի արտադրողներին, այնպես էլ քննադատներին։
Սփիլբերգը լքել է հեռուստասերիալը որպես պրոդյուսեր մեկ տարի աշխատելուց հետո։ Նա նաև բնագիր սցենարում մեկ կարևոր փոփոխություն արեց. բուժքույր Քերոլ Հեթեուեը, ըստ նախնական հայեցակարգի, պիլոտային սերիայում պետք է մեռներ, սակայն նրա կերպարը պահպանվեց։ Մայքլ Քրեյթոնը մնաց որպես գործադիր պրոդյուսեր հեռուստասերիալի բոլոր 15 եթերաշրջանների ընթացքում։
Սերիալի վրա աշխատել է սցենարիստների մեծ թիմ, նրանց թվում՝
Սերիալի թեման
Սերիալի կենտրոնում - բժշկի և հիվանդի հարաբերությունները, բժիշկների փոխհարաբերությունները, դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև սերիալի հերոսների անձնական կյանքը։ Հաճախ շոշափվում են հարցեր որոշ վնասվածքների և հիվանդությունների, հիվանդների և բժիշկների վերաբերմունքը մահվան, ինչպես նաև ինքնասպանությունների հարցը։ Բացի այդ, քննարկվում են այնպիսի անբուժելի հիվանդություններ, ինչպիսիք են. Պարկինսոնի հիվանդությունը, Ամիոթրոֆիկ կողային սկլերոզ, դաունի համախտանիշ, ինչպես նաև ՄԻԱՎ և ՁԻԱՀ։ Մասնավորապես, անդրադարձ է կատարվում այն խնդրին, թե արդյոք կարող է ՄԻԱՎ-ով վարակված մասնագետը շարունակի աշխատանքը շտապ օգնությունում, թե՞ պետք է մեկուսացվի։ Այս ամենը տեղի է ունենում ամերիկյան խոշոր քաղաքների սոցիալական խնդիրների վրա, դրանցից են՝ ռասիզմը, ավազակությունը, հարբեցողությունը, թմրամոլությունը։
Բազմիցս անդրադարձ է կատարվում էվթանազիայի էթիկական խնդիրներին և հիվանդի կամքին. ընդունելի է արդյոք հակառակվել անբուժելի հիվանդի կամքին, պահպանելու իր կյանքը հատուկ սարքերի միջոցով։ Բացի այդ, քննարկվում են հղիության ընդհատման խնդիրները, երեխաների որդեգրման խնդիրները։
Սերիալում հաճախ շոշափվում են կառույցների հարցեր և բուժօգնության կազմակերպումը ԱՄՆ-ում, դրա ֆինանսավորման և ապահովագրության, ինչպես նաև մասնագիտական անձնակազմի բացակայությունը։ Հաճախ հեղինակներն առաջարկում են բժշկական օգնության ողջ համակարգը նայել հիվանդների և բժիշկների աչքերով, այլ ոչ թե պաշտոնյաների և խոշոր ընկերությունների ներկայացուցիչների աչքերով։ Այս առումով դիտվում է նույնիսկ բուժքույրական անձնակազմի գործադուլի հարցը, ինչը կարող է բացասաբար անդրադառնալ ամբողջ շտապ օգնության աշխատանքի վրա։
Ավելի ուշ ցուցադրվող եթերաշրջաններում քննարկվում են Աֆրիկայի և Մերձավոր Արևելքի խնդիրները։ Պատմում է Կոնգոյի պատերազմի մասին (9-10-րդ եթերաշրջաններ), Իրաքի պատերազմի (11-12-րդ եթերաշրջաններ) և Դարֆուրի հակամարտության մասին (12-րդ եթերաշրջան)։
Բժիշկ Ա. Լ. Մյասնիկովը, որը հայտնի է առաջատար հեռուստատեսային «Ամենակարևորի մասին» թոք-շոուից, հաստատում է, որ հեռուստասերիալում ցուցադրվողը (ծանր հիվանդների հոսքը, աշխատանք առավոտից մինչև գիշեր, արագ տեմպերով, առանց թեյախմության և ընդմիջումների) շատ մոտ է ամերիկյան կլինիկաների իրական առօրիային ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ
Տյուկալինսկի շրջան (Օմսկի մարզ)
Տյուկալինսկի շրջան (Тюкалинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Օմսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Տյուկալինսկ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 6400 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 16723 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2,61 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օմսկի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Օդեսկի շրջան (Օմսկի մարզ)
Ստեղծվել է 1924 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Օդեսկոե ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1800 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 18128 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 10,07 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օմսկի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Վադիմ Կազաչենկո
Վադիմ Կազաչենկո ` ռուս և խորհրդային էստրադային երգիչ, Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ (2011) :
Կենսագրություն
Վադիմ Կազաչենկոն ծնվել է 1963 թվականի հուլիսի 13-ին Պոլտավայում։ 1985 թվականից պրոֆեսիոնալ բեմում է։ 1987-1989-ական թվականներին՝ վոկալիստ ՎԻԱ «Փառատոն»։ 1991 թվականին ներկայացրել է «Больно мне, больно!» երգը ։ 1992 թվականին Վադիմ Կազաչենկոն հեռացել էր «Фристайла»-ից և սկսել էր զբաղվել իր կարիերայով։
Ստեղծագործություն
Սկավառակագրություն
«Фристайл» խմբի մասնակցության ժամանակ
Մենակատար ալբոմներ Ամեն ինչ սկզբից
Ամպը գետի վրա
Պատմիր ինձ հեքիաթ
Ճակատագիր
Նորից հիշում եմ
Դեղին գիշեր
Նամակ
Զոլուշկա
Սպիտակ մրրիկ
Գարուն
Օտար
Գործիքային Կարապ
Խնձորավոր ձյուն
Ազատ թռչուն
Թռչող ձիու վրա
Դու իմ գետակն ես
Զինվորական հրապարակ
Ոսկի
Աղջիկը
Թռչիր
Գիշերային զանգ
Երկու րոպե Վերջին լույսը
Աշնանային անձրև
Արևադարձային երգեր
Սպիտակ ակացի
Շեկահեր աղջիկ
Մի երգիր սոխակ
Բալենու այգի
Ներիր ինձ, փոքրիկ
Ամառային անձրևը
Ցավոտ է ինձ, ցավոտ
Հարթ ճանապարհ
Աստված քեզ ցույց կտա!
Հաջողություն երկար տարիներ
Արքայադուստր
Դու գնում ես
Սպիտակ առագաստ
Դեղին վարդեր
Յասաման
Գիշեր
Նուրբ, քնքուշ
ԻՆձ անհնար է քեզ կորցնել
Ներիր, հաջողություն…
Ինչու՞
Գիշերային անձրևներ
Կա միայն ակնթարթ
Դու ինքդ այդպես ուզեցիր
Ասա ինձ` հաջողություն
Երգը թռչեց բարձր
Ուզում եմ ծխել!
Մի խանդիր
Հավերժ երջանկություն չի լինում
Վարդերը զարդարվեցին
Ցավոտ է
Լավ մնա
Անձրևի օվկիանոս
Մոխրաման ծխախոտ
Ոչ մեկ, բացի քեզանից
Դեպի երկինք
Դիմակահանդես
Իտալական մայր
Վերջ, պահն է …
Ուղղակի ծանոթներ
Իմ անիրական սեր
Հրեշտակ` կոնդուկտոր
Դանդաղ անձրև էր գալիս
Մի թող
Սիրում եմ
Դու ինձ հետ ես եղել
Երջանկության հոտը
Եթե թողնեմ քեզ
Բորիսպոլ` Շերեմետևո
Ես կսիրեմ քեզ
Տատիկ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգիչներ Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ
Գեորգի Ասլանյան
Գեորգի Ասլանյան, Լեհաստանում ապրող հայ նկարիչ։
Կենսագրություն
Գեորգի Ասլանյանը ծնվել է 1938 թվականի հունվարի 18-ին՝ Երևանում, որտեղ ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Մասնագիտությամբ նկարիչ և հուշարձանների վերականգնող է։ 1961 թվականին սկսել է աշխատել Էրմիտաժի ազգային թանգարանում՝ Սանկտ Պետերբուրգում։ Գեորգին հայտնի է դարձել Երևանում, Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում, Պետերհոֆում և Լեհաստանում՝ եկեղեցիների ներսում ֆրեսկոներ նկարելով։ Ընտանիքի հետ միասին տեղափոխվել և հաստատվել է Լեհաստանում։ Մեծ մասամբ նկարում է բնապատկերներ, ճարտարապետական կառույցներ և ծաղիկներ ։
Mansarda թանգարան
Գեորգի Ասլանյանի Mansarda թանգարանի ակվարելային նկարները հայտնի են աշխարհի զբոսաշրջիկներին։ Գեորգիի արվեստի գործերը հայտնի են Լեհաստանում, Բրազիլիայում, Ավստրալիայում, ԱՄՆ-ում, Ֆրանսիայում, Չիլիում, Կանադայում, Գերմանիայում, Շվեդիայում և Նորվեգիայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Գերբերա ջեմսոնի
Գերբերա ջեմսոնի, աստղածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա կոճղարմատավոր բույս է։ Հայրենիքը Հարավային Աֆրիկան է։
Նկարագրություն
Տերևակիր ցողունը կարճացած է, որի հետևանքով փետրաձև կտրտված երկրավուն տերևներն իրենց կոթուններով արմատամերձ դասավորություն ունեն։ Ծաղկափթթություները գեղեցիկ են և խոշոր՝ 6-8 սմ տրամագծով, մեկական՝ 40-60 սմ երկարություն ունեցող անտերև ծաղկակոթուններով։ Գունավորումը տարբեր է՝ վարդագույն, կարմիր, դեղին, նարնջագույն, սպիտակ և կրեմագույն։ Առատորեն ծաղկում է վաղ գարնանից մինչև ուշ աշուն։
Հայաստանում մշակության մեջ է մտցվել վերջին տասնամյակներում։ Գերադասում է արևոտ, լուսավոր հողամասեր, սննդանյութերով հարուստ, չափավոր խոնավ, ստրուկտուրային հողեր։ Բավականին ջերմասեր բույս է։ Նույն վայրում գերբերիան կարելի է թողնել տասը տարուց ոչ ավելի։ Մեկ բույսից տարվա ընթացքում կարելի է կտրել ոչ ավելի քան տաս ծաղիկ։ Բազմանում է սերմերով և վեգետատիվ եղանակով։ Սերմերը ծլունակությունը պահպանում են երեք ամիս, սակայն մինչև 5 °C ջերմության դեպքում ծլունակությունը չեն կորցնում մինչև մեկ տարի։ Ցանքը կատարում են մարտի սկզբին։ Ծիլերը երևում են 10-12 օր հետո։ Սերմնաբույսերը վերատնկում են արկղերի մեջ՝ 150-ական, իսկ 5-6 տերև ունենալու դեպքում տնկում են մշտական տեղում։ Նույն տարում բույսը ծաղկում է։
Սերմնային բազմացման դեպքում հատկանիշների խիստ ճեղքավորում է դիտվում։ Այդ պատճառով ամենաարժեքավոր տեսակները խորհուրդ է տրվում բազմացնել վեգետատիվ ճանապարհով։ Սովորաբար թփերը կիսում են 3-4 տարեկանում։ Բազմացնում են նաև կոճղարմատներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծաղկաբույսեր Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ
Լեկա Դուկաջինի
Լեկա Դուկաջինի (Lekë Dukagjini, ), 15-րդ դարի ալբանացի իշխան ։ Կառավարել է Դուկաջինի իշխանությունը 1446 թվականից մինչև իր մահը ։ Բարձր որակավորում ունեցող իրավաբան է եղել, ալբանական իրավագիտության հմնադիրը ։ Ալբանիայում ամենից հարգված պատմական գործիչներից է։
Կենսագրություն
Անունը՝ Լուկա, Ալեքսանդրի կրճատ տարբերակն է ։ 1146 թվականին հոր՝ Պալ Դուկաջինիի մահից հետո Լեկան ժառանգել է Դուկաջինի տիրակալությունը ։ Ամուսնացել է Տեոդորա Մուզակի հետ։ Սկանդերբեգի իշխանի ղեկավարությամբ Լեկա Դուկաջինին հաջողությամբ մարտնչել է թուրք օսմանների դեմ։
Լեկայի մահից հետո նրա իշխանությունը մնացել է առանց ժառանգորդի։ Լեկա Զահարիայի մայրը իր տարածքները՝ Դանյո ամրոցով, հանձնել է վենետիկցիներին։ Երբ Սկանդեբեգի իշխանը փորձել է գրավել Դանյոն, սկսվել է ալբանա-վենետիկյան պատերազմը (1447-1448)։ 1451 թվականի մարտին Լեկա Դուկաջինին և Բոջիար Դուշմանին ծրագրել են հարձակվել վենետիկյան Դրիվաստ ամրոցի վրա, սակայն նրանց պայմանավորվածությունը գաղտնազերծվել է, և Բոջիարը սիպված է եղել փախչել իր տարածքներից։
1459 թվականին Սկանդերբեգի իշխանը թուրքերից գրավել է նրանց Սատի ամրոցը և այն հանձնել վենետիկցիների իշխանությանը՝ Իտալիա կատարվելիք արշավից առաջ նրանց հետ ջերմ հարաբերություններ հաստատելու նպատակով. նա Իտալիա էր մեկնում Նեապոլի նոր նշանակված թագավորին՝ Ֆերդինանդ I-ին օգնություն ցույց տալու հոր գահի համար մղված պայքարում։ Մինչև վենետիկցիները կհասնեին Սատի, Սկանդերբեգի իշխանը զբաղեցնում է ամրոցն ու նրա շրջակայքը՝ զգուշանալով Լեկա Դուկաջինիից, որն այդ ժամանակ Սկանդերբեգի իշխանի հակառակորդն էր դարձել և դեմ էր Սատի ամրոցը վենետիկցիներին հանձնելուն։
Սկանդեբերգի իշխանի մահից հետո Լեկա Դուկաջինին է գլխավորել ալբանացիների ազատագրական պայքարը թուրք բռնակալության դեմ մինչև 1479 թվականը։
Լեկա III-ը հայտնի է դարձել իր անունով կոչված «Կանունի» շնորհիվ։ Կանունը օրենսգիրք է, ինքնատիպ օրենք, որը թույլ է տալիս ալբանացիներին ապրել նահապետական հայրիշխանական կարգով, արյան վրեժ լուծել կլանների մեջ։ 20-րդ դարում Լուկա Դուկաջինիի «Կանունի» քննադատական հետազոտությամբ շատ է զբաղվել ալբանացի հոգևորական, աստվածաբան ու բանահավաք Շտեֆան Գեչովին։
Ժառանգություն
Լեկա Դուկաջինիի օրենքը՝ «Կանունը», անվանվել է նրա պատվին։ Այն սահմանել է ալբանացիների սովորական իրավունքները։ Չնայած Ալբանիայի պատմությունն ու սովորույթներն ուսումնասիրողները հղում են անում «Կանունին»՝ որպես միակ, անհերքելի, չվիճարկվող տարբերակի, սակայն դա իրականում այդպես չէ։
«Կանունի» տեքստը հաճախ է վիճարկվում և մեկնաբանվում տարբեր եղանակներով, որոնք զգալի զարգացում են ապրել 15-րդ դարից ի վեր։ Սկանդերբեգի իշխանին ներկայացնելով որպես «վիշապ-իշխան», որը համարձակվել էր պայքարել ցանկացած թշնամու դեմ, ժամանակագիրները Դուկաջինիին պատկերել են որպես «հրեշտակ-իշխան», որն իմաստնությամբ ու արժանապատվությամբ է ներկայացրել ալբանական ինքնությունը։ Պրակտիկայում նրա օրենքները գործել են երկար ժամանակ, սակայն դրանք չեն հավաքվել ու համակարգվել, ինչը 19-րդ դարի վերջին կատարաել է Շտեֆան Գեչովին։
«Կանունը» նախատեսում է երեք հիմնական տեսակի պատիժ։
«Կանունի» ամենից ամոթալի օրենքները այն օրենքներն են, որոնցով կարգավորվում է արյան վրեժը։ Արյունալի վրեժխնդրությունը դարձյալ տարածում է գտել Ալբանիայի հյուսիսում և նույնիսկ նրա սահմաններից դուրս 1990-ական թվականներին՝ կոմունիզմի տապալումից հետո։ Այն երկար տարիներ արգելված է եղել նույնիսկ Էնվեր Խոջայի ռեժիմի ժամանակ։ Դուկաջինիի ռազմական հաջողությունները թուրքերի նկատմամբ երբեք զգալի չեն եղել։ Նա չի ունեցել նաև բավարար ունակություններ երկիրը միավորելու, ինչպես դա արել է Սկանդերբեգի իշխանը։ Չեզոքությունը հաճախ էր խախտվում, դավաճանությունը սովորական երևույթ էր, և 15-րդ դարի վերջին Ալբանիան վերջնականապես հայտնվել է Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ։
Նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1
Նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1 (ֆեոքրոմոցիտոմայով զուգակցված նեյրոֆիբրոմատոզ, ֆոն Ռեկլինգհաուզենի հիվանդություն, Ռեկլինգհաուզենի համախտանիշ, NF-1), մարդու մոտ ամենատարածված ժառանգական հիվանդություն, որը նախատրամադրում է ուռուցքների առաջացման։ Նկարագրված է 19-րդ դարի երկրորդ կեսին մի խումբ հետազոտողների, այդ թվում՝ Ռուդոլֆ Վիրխովի աշակերտ Ֆրիդրիխ ֆոն Ռեկլինգհաուզենի կողմից, 1882թ․։ Հիվանդության հնացած անվանումն է Ռեկլինգհաուզենի հիվանդություն, ծայրամասային նեյրոֆիբրոմատոզ և այլն։ Հանդիսանում է աուտոսոմ–դոմինանտ հիվանդություն, հանդիպում է կանանց և տղամարդկանց  մոտ հավասար հաճախությամբ, նորածինների մոտ 1։3500 հարաբերությամբ   ։ Նեյրոֆիբրոմատոզի այլ տեսակներն (2011թ․ առաջին կեսին տարբերում են 7 տեսակ , որոնցից առավել մեծ կլինիկական նշանակություն ունեն առաջին երկուսը) ունեն տիպ 1 նեյրոֆիբրոմատոզի հետ ինչպես նմանություն, այնպես էլ տարբերություն։
Հիվանդության դեպքերի կեսը հանդիսանում է ժառանգական, իսկ կեսը՝ ինքնաբուխ մուտացիայի հետևանք։ Գեների մուտացիայի հաճախությունը, որոնց վնասումը հանգեցնում է տիպ 1 նեյրոֆիբրոմատոզի առաջացման, հանդիսանում է մարդու ամենահայտնի գեներից մեկը
Մարտա Աբբա
Մարտա Աբբա (Marta Abba ), իտալացի դերասանուհի։
Նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1
Հիվանդությանը բնորոշ է բազմաթիվ «կաթը սրճի հետ» տիպի պիգմենտավորված բծերի, բարորակ նորագոյացությունների՝ նեյրոֆիբրոմաների, կենտրոնական նյարդային համակարգի ուռուցքենրի, ոսկրային անոմալիաների, աչքի ծիածանաթաղանթի փոփոխությունների և մի շարք այլ ախտանիշների առաջացումը։
Մարտա Աբբա
Կենսագրություն
Նա մեկ այլ դերասանուհու` Դելլե Աբբայի քույրն էր։ 1925 թվականին դրամատուրգ Լուիջի Պիրանդելոյի հետ հանդիպելուց մինչև մահը Մարտա Աբբան դարձել էր նրա արվեստի խթանը։ Նա նպատակասլաց, երիտասարդ 25 ամյա դերասանուհի էր, երբ հանդիպել էր 58 ամյա դրամատուրգին։
Նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1
Պատմություն
Տվյալ հիվանդության կլինիկական և մորֆոլիգիական առաջին գիտական նկարագրումը կատարվել է 1882 թվականին, գերմանացի ախտաբան Ֆրիդրիխ ֆոն Ռեկլինգհաուզենի կողմից։ Հիվանդությունը նկարագրվել է ԴՆԹ–ի կառուցվածքի հայտնաբերումից շատ ավելի առաջ։ Կապված դրա հետ այս ստացել է «Ռեկլինգհաուզենի հիվանդություն» անվանումը։ Տվյալ տերմինով կոչել են ինչպես տիպ I, այնպես էլ նեյրոֆիբրոմատոզի այլ տեսակները։ Ծագման տարբերությունների և որոշակի դրսևորումների հիման վրա տիպ I և տիպ II նեյրոֆիբրոմատոզները կոչում էին որպես Ռեկլինգհաուզենի «ծայրամասային» և «կենտրոնական» տեսակներ ։ Գենետիկ պատճառների հստակեցումից հետո տերմինն այլևս հին էր ։ Ժամանակակից բժշկական գրականության մեջ հիվանդությունը կոչվում է «նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1»։
Մարտա Աբբա
Կենսագրություն
Ավարտել է սիրողական արվեստի Ակադեմիան, և Միլանի արտասանության դպրոցը։ Բեմի վրա սկսել է խաղալ 1923 թվականից` Միլանի ազգային թատրոնում։ 1925 թ. հայտնի ռեժիսոր և թատերագիր Լուիջի Պիրանդելլոն հրավիրում է նրան հռոմեական գեղարվեստական թատրոն։ Նա դառնում է Իտալիայի ամենալավ դերասանուհիներից մեկը։ Գլխավոր դերերով հանդես է գալիս` «Դիաննա և Տուդա», «Ընկերուհի», «Հանդիպում» կատակերգությունների մեջ։ 1929 թվականին ստեղծել է իր թատրոնը, որտեղ բեմադրվում էին Պիրանդելլո, Գոլդոնի թագավոր, Բերնարդա շոու, Սոմերսեթ Մոեմի պիեսները։ 1938 թվականին թողել է բեմը, բայց նորից 1953 թվականին վերադարձել է։
Նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1
Պատմություն
Երկար ժամանակ համարվում էր, որ իր այլանդակություններով հայտնի կերպար Ջոզեֆ Մերիկը, որին կոչում էին նաև «փիղ–մարդ», հիվանդ էր նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1 հիվանդությամբ։ Դեյվիդ Լինչի հայտնի ֆիլմ «Փիղ–մարդը» մարդկանց մոտ սխալ տպավորություն է թողել, թե այն մարդիկ, ովքեր ունեն այս հիվանդությունը, ունեն ահավոր տեսք։ Ժամանակակից հետազոտողները Մերիկի մոտ էնթադրում են Պրոտեյի համախտանիշի առկայություն ։
Մարտա Աբբա
Ընտրյալ պիեսներ
Որոշ պիեսներ գրել է Լուիջի Պիրանդելոն
Նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1
Համաճարակաբանություն
Նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1–ի հիվանդացությունը կազմում է 30–40 մարդ 100 հազար բնակչության համար, ինչը համապատասխանում է 1։2500—3000 մարդ։ Նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1–ը հանդիսանում է աուտոսոմ–դոմինանտ հիվանդություն բարձր պենետրանտությամբ և նոր մուտացիանրի առաջացման բարձր հաճախությամբ։ Նեյրոֆիբրոմատոզով հիվանդ մարդուց այդ հիվանդությամբ երեխա ծնվելու հավանականությունը կազմում է 50% հետերոզիգոտությամ և 100% հոմոզիգոտության դեպքում։ 50% դեպքերին նախորդում է գենետիկ մուտացիան, de novo ։ Նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1–ի հիվանդացության հաճախությունը չի տարբերվում տարբեր աշխարհագրական տարածքներում և էթնիկ խմբերում ։
Ախտածագում
Նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1–ը հանդիսանում է ապացուցված գենետիկ ծագման առաջին ուռուցքային հիվանդությունը ։ Գեների լոկուսը, որոնց վնասումը հանգեցնում է նեյրոֆիբրոմատոզի առաջացման, տեղակայվում է քրոմոսոմի 17–րդ երկար թևի վրա (17q11.2) ։ Այն կազմված է 400 հազար նուկլեոտիդային զույգերից։ Նրանում գտնվում է ինֆորմացիա, որը պատասխանատու է միելին գլիկոպրոտեինի, նեյրոֆիբրոմինի և այլ սպիտակուցների սինթեզի համար։ Նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1–ի դեպքում այդ լոկուսում նկատվում է տարբեր տիպի մուտացիաների և վերակառուցումներ․ տրանսլոկացիա, դելեցիա, ինվերսիա և կետային մուտացիա ։ Մուտացիաների բնույթը բավականին յուրահատուկ է․ ավելի քան 80% դեպքերում դիտվում է ոչ ֆունկցիոնալ, «կրճատված» սպիտակուցի սինթեզ կամ տրանկրիպցիայի լրիվ բացակայություն (նոնսենս–մուտացիա, սպլայսինգի հատվածում մուտացիա, շրջանակների շեղմամբ դելեցիա և ինվերսիա, լրիվ գենը կամ նրա մեծ մասն ընդրկող խոշոր դելեցիաներ).
Նեյրոֆիբրոմինը հանդիսանում է ցիտոպլազմատիկ սպիտակուց՝ 2818 ամինաթթվից կազմված ։ Այն մասնակցում է սպիտակուց–պրոմոտորների ապաակտիվացման պրոցեսին (RAS սպիտակուց և նրա նմանակներ) ՝ ապահովելով բջջի աճի դինամիկ հսկողություն։ NF-1 գենը հանդիսանում է օրգանիզմի կեսի, առաջին հերթին՝ նեյրոէկտոդերմալ ծագման հյուսվածքների ուռուցքային աճի գեն–սուպրեսոր և վերջիններիս պրոլիֆերացիան որոշվում է RAS սպիտակուցների համակարգով ։ Նեյրոֆիբրոմինը ազդում է նաև բջջում ադենոզինմոնոֆոսֆատի (ԱՄՖ) քանակության վրա։ ԱՄՖ–ն, իր հերթին միջնորդավորված կերպով արգելակում է բջջի կիսումը ։
NF-1 գենի վնասման ժամանակ 17 զույգի քրոմոսոմներից մեկում սինթեզվող նեյրոֆիբրոմինի մի մասը դառնում է արատավոր և նկատվում է բջջի նորմալ աճի շեղում պրոլիֆերացիայի կողմը։ Մնացած չվնասված ալելային (զույգ քրմոսոմում գտնվող) NF-1 գենն ապահովում է նորմալ նեյրոֆիբրիմինի սինթեզը։ Նոյրոֆիբրոմատոզի կլինիկական արտահայտվածությունը որոշվում է իմունային համակարգի հակաուռուցքային ընդհանուր վիճակով և կարող է փոփոխվել լայն շրջանակներում։ Գոյանում են բարորակ ուռուցքներ ։
NF-1 գենի ալելային մուտացիայի հետևանքով դիտվում է բջիջների չվերահսկվող աճ, այսինքն զարգանում է չարորակ ուռուցք (առավել հաճախ՝ նեյրոֆիբրոսարկոմա կամ նեյրոբլաստոմա) ։ Դրանց առաջացման հավանականությունը կազմում է 3—15 % ։ Նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1–ի առկայության դեպքում, քաղցեկղի առաջացման հավանականությունը կտրուկ մեծանում է (միայն միելոլեյկոզի ռիսկը մեշանում է մոտ 200–500 անգամ).
Կլինիկական պատկեր
Նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1 հիվանդությունը դրսևորվում է պաթոգնոմոտիկ ախտանիշներով։ Դրանցից են մաշկի վրա տարբեր, «կաթը սրճի հետ» տիպի պիգմենտավորված բծերի, նեյրոֆիբրոմաների առկայությունը, որոնց մեծամասնությունը տեղակայվում է մաշկի մակերեսին, աչքի ծիածանաթաղանթի համարտոմաների՝ Լիշի հանգույցների առկայությունը ։
Հաճախ հիվանդության առաջին դրսևորումներից է սկոլիոզի առաջացումը, դիտվում են դժվարություններ սովորելու հարցում, նկատվում են տեսողության հետ կապված խնդիրներ և էպիլեպսիա։
Նեյրոֆիբրոմաները հաճախ տեղակայվում են ծայրամասային նյարդերի ընթացքով։ Սակայն, հնարավոր է նաև նաև ողնուղեղի, գլխուղեղի ախտահարում, նեյրոֆիբրոմաների հանդիպում կոպերի, շաղկապենու շրջանում, միջնորմում, որովայնի խոռոչում։ Կախված նեյրոֆիբրոմայի տեղակայումից, կարող են դիտվել տարբեր կլինիկական ախտանիշներ․ ցնցումներ, ողուղեղային և գանգային նյարդերի ֆունկցիայի խանգարում, ակնային մկանների պաչալիչ, պտոզ, միջնորմի օրգանների սեղմում։
Նեյրոֆիբրոմա
Այս հիվանդությանը բնորոշ են բազմաթիվ նեյրոֆիբրոմաների առաջացումը, ինչպես մաշկային, այնպես էլ հյուսակաձև։ Մաշկային ներոֆիբրոմաները բնութագրվում են որպես բարորակ և սահմանափակ նորագոյացություններ։ Դրանք տեղակայվում են ենթամաշկային հատվածում, աճում են մաշկի մանր նյարդերի թաղանթում։ Հյուսակաձև նեյրոֆիբրոման զարգանում է խոշոր նյարդերի վրա և հանգեցնում է վերջինիս ֆունկցիայի խանգարման, ինչպես նաև բնութագրվում են խոշոր չափերով։ Հանդիպում են նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1 ունեցող 30% հիվանդերի շրջանում ։
Կլինիկորեն նյարդի վնասումը դրսևորվում է քրոնիկ ցավերով, թմրածությամբ և/կամ մկանների պարալիչով։
Կենտրոնական նյարդային համակարգի ուռուցքներ
Նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1 ժամանակ կենտրոնական նյարդային համակարգի ուռուցքների հանդիպման հաճախությունը կազմում է 5–ից մինչև 30 % ։ Շատ հաճախ նեյրոֆիբրոմատոզով հիվանդների մոտ ԿՆՀ ուռուցքներ չեն հայտնաբերվում ։ Առաջին անգամ այդ երկու հիվանդությունների միջև կապը նկատվել է 1940 թվականին ։
Առավել հաճախ հանդիպող ԿՆՀ ուռուցքները նեյրոֆիբրոմատոզի ժամանակ հանդիսանում են տեսողական նյարդի գլիոման, աստրոցիտոման, էպենդիմոման, լսողական նյարդի նևրինոման, մենինգիոման և նեյրոֆիբրոման.
ԿՆՀ ուռուցքների կլինիկական պատկերը կախված է դրանց չափերից, տեղակայումից և ախտաբանական պրոցեսի մեջ ընդգրկված գոյացություններից։
Պիգմենտավորման խանգարումներ
Նեյրոֆիբրոմատոզին բնորոշ են բաց բեժից մինչև մուգ շագանակագույն բծերի առաջացումը, ոոնք հայտնաբերվում են իրանի և վերջույթների մաշկին, հազվադեպ դեմքին, պարանոցին, բերանի խոռոչի լորձաթաղանթին։ Դրանք ունեն հարթ մակերես, մաշկի մակարդակից չեն բարձրանում։ Պիգմենտային բծերի հյուսավածաբանական հետազոտության ժամանակ բուն մաշկի պտկաձև շերտում հայտնաբերվում են մելանոբլաստների և մելանոցիտների կուտակում՝ ցիտոպլազմայում մելանինի ներառմամբ ։
Պիգմենտային բծերն ունեն «կաթը սրճի հետ» (café-au-lait, milk coffee) և «ողկուզանման պեպենների» տիպի բնույթ։ Որոշ դեպքերում բծերն ունեն մանուշակագույն կամ կապույտ գույն, հազվադեպ հանդիպում է դեպիգմենտացիա ։
Լիշի հանգույցեր
Լիշի հանգույցները գործնականորեն հանդիպում են 20 տարեկանից բարձր նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1 հիվանդությունն ունեցող բոլոր անհատների մոտ։ Դրանք իրենցից ներկայացնում են սպիտակավուն բծեր (համարտոմաներ)՝ աչքի ծիածանաթաղանթի վրա տեղակայված։ Լիշի հանգույցներն անզեն աչքով տեսանելի չեն, այդ պատճառով անհրաժեշտ է ակնաբանական հետազոտություն։ Դրա հայտնաբերման ռիսկը մեծանում է տարիքի հետ․ 0– 4 տարեկան՝ մինչև 22%, 5–9 տարեկան՝ մինչև 41%, 10–19 տարեկան՝ մինչև 85%, 20 տարեկանից բարձր՝ մինչև 95% դեպք նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1–ի դեպքում ։ Այդ հանգույցները չեն հանդիպում նեյրոֆիբրոմատոզների այլ տեսակների ժամանակ ։ Առաջին անգամ նկարագրվել է 1918 թվականին ։ Դրանց ախտորոշիչ նշանակությունը նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1–ի ժամանակ ցույց է տրվել 1937 թվականին ավստրիացի ակնաբան Կառլ Լիշի կոմից, ում պատվին էլ այս հագույցը ստացել է իր անվանումը։ Հետագայում ապացուցվել է դրանց կարևորագույն նշանակությունը Ռեկլինգհաուզենի հիվանդության տարբերակիչ ախտորոշման հարցում  .։
Ոսկրային փոփոխություններ
Արտահայտված ներյոֆիբրոմատոզին բնորոշ է ողնաշարի դեֆորմացիան սկոլիոզի տեսքով, հնարավոր է ողերի մարմինների եզրային հատվածների, նրանց հոդային համակարգի դեֆեկտներ, միջողային ելունների լայնացում և էռոզիա, կողերի հետին հատվածների ստորին եզրային ուզուռներ՝ նեյրոֆիբորմատոզային հանգույցներով ճնշման հետևանքով
Երկար խողովակավոր ոսկրերը կարող են լինել ապաճած, ծռված, իսկ որոշ դեպքերում, հակառակը՝ գերաճի ենթարկված և հաստացած։ Գերաճի ենթարկված ոսկրի կոմպակտ նյութը հաստացած է։ Ոսկրի մակերեսին նկատվում են պերիօստալ ելուններ, երբեն հանդիպում են պարաօստալ ոսկրացումներ։ Խողովակավոր ոսկրերի ներոսկրային նեյրոֆիբրոմաները երևում են ինչպես սահմանափակ արտափքումներ և կիստայաձև գոյացություններ ։
Գանգի ոսկրերի՝ պրոցեսի մեջ ընդգրկման դեպքում հայտնաբերվում է վերջինիս անհամաչափություն։ Այն հատկապես արտահայտված է լինում դիմային հատվածի և ակնակապճի շրջանում։ Գանգաթաղի շրջանում հնարավոր են դեֆեկտներ և ուզուռներ, ապաճման հատվածներ կամ հիպերօստոզի երևույթներ ։
Ախտորոշում
Նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1–ի ախտորոշումը կարող է հաստատվել տվյալ հիվանդությանը բնորոշ երկու և ավելի ախտանիշների համակցման դեպքում՝
Նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1–ի ախտանիշների և բարդությունների դրսևորումները տարբեր տարիքային խմբերում
Տարբերակիչ ախտորոշում
Ավելի քան 100 ժառանգական հիվանդությունների և համախտանիշների դեպքում հայտնաբերվում է նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1 հիվանդության հիմնական ախտանիշներից մեկի՝ «կաթը սրճի հետ» տիպի բծերի առկայությունը ։
Ավելի հաճախ տարբերակիչ ախտորոշումը կատարվում է նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 2–ի հետ։ Այդ հիվանդության ժամանակ առաջացող ուռուցքներ բարորակ են, բայց ավելի ագրեսիվ, քան տիպ 1–ի ժամանակ։ Ախտորոշման բացարձակ չափանիշ է հանդիսանում հիվանդի մոտ 8-րդ զույգ գանգուղեղային նյարդի նևրինոման։ Տիպ 2–ի դեպքում հնարավոր են ներգանգային այլ նորագոյացությունների առաջացում․ մենինգիոմաներ, գլիոմաներ, շվանոմաներ ։ Բացի այդ տարբերակիչ ախտորոշում է անցկացվում նաև Պրոտեի համախտանիշի, ցրված լիպոմատոզի և այլ հիվանդությունների հետ ։
Բուժում
Բուժումը վիրահատական է։ Ցուցումներն են հանդիսանում արտահայտված ցավի առկայությունը կամ ուռուցքի խոցոտումը, շարժումների սամանափակումը, կենսական կարևոր օրգանների սեղմումը կամ տեղաշարժը։ Որոշ դեպքերում վիրահատության են դիմում կոսմետիկ նպատակով։ Քանի որ նեյրոֆիբրոմատոզի ժամանակ ախտահարումները բազմաթիվ են, բոլոր ախտաբանական օջախների հեռացումը, մեծ մաս դեպքերում, հնարավոր չի լինում ։
Նեյրոֆիբրոմատոզի փղաձև տեսակի դեպքում պահանջվում է մաշկային պլաստիկայի իրականացում։ Նեյրեֆիբրոմայի հյուսվածքն առատ հագեցած է արյունատար անոթներով։ Հանգույցի՝ խոշոր նյարդային ցողունի մոտ տեղակայման դեպքում կատարվում է ուռուցքի պատիճահատում, նյարդի հատում՝ նյարդային կարի հետագա տեղադրմամբ կամ նրա եզրային հատում՝ մասնակի նյարդային կարի տեղադրմամբ։ Հանգույցի վիրահատական հեռացումը մի շարք դեպքերում կարող է հանգեցնել պրոցեսի առաջխաղացման՝ այլ հանգույցների չափերի կտրուկ մեծացմամբ ։
Պաթոգենետիկ բուժումը (այսինքն հիվանդության զարգացման հիմնական մեխանիզմերի դեմ ուղղված) 2011 թվականի առաջին կեսում գտնվում էր կլինիկական հետազոտության I–II փուլերում և ամեն տեղ չի կիրառվում։ Առկա են տվյալներ Ras–ընկճողների (տիպիֆարնիբ) էֆեկտիվության մասին նեյրոֆիբրոմատոզ տիպ 1 բուժման հարցում ։ Ինչպես նաև կենդանիների վրա ցույց է տրվել պիրֆենիդոնի էֆեկտիվությունը ։ Սակայն մինչ կլինիկական հետազոտությունների ավարտը այս և այլ դեղորքայքային միջոցներ չեն կարող օգտագործվել նեյրոֆիբրոմատոզի բուժման համար։
Կանխատեսում
Այս հիվանդության կանախատեսումը, որպես կանոն, բարենպաստ է։ Նեյրոֆիբրոմաների չարորակացում հազվադեպ է լինում։ Աշխատունակությունը սովորաբար չի տուժում, սակայն տարածված ախտահարման դեպքում այն կտրուկ իջնում է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նյարդային համակարգի հիվանդություններ Կատեգորիա:Գենետիկ հիվանդություններ և խանգարումներ Կատեգորիա:Մաշկային հիվանդություններ Կատեգորիա:Ժառանգական հիվանդություններ
Պետեր Իլեմնիցկի
Ստեղծագործությունը
Սլովակյան ապստամբության թեմային առաջիններից մեկը դիմեց Պետեր Իլեմնիցկին՝ նախապատերազմյան հայտնի վեպերի՝ «Չհերկված դաշտի», «Մի կտոր շաքարի» հեղինակը, վեպեր, որոնք սլովակյան գրականության մեջ դնում էին սոցիալիստական ռեալիզմի հիմքերը։ «Քրոնիկի» մեջ (1947) գրողը վերարտադրեց հակաֆաշիստական դիմադրության պատկերը՝ ընդհուպ մինչև զինված ապստամբությունը։
Այս գրքում ամեն ինչ կոչված է ընթերցողի ուշադրությունը կենտրոնացնելու պատմական փաստի վրա, ընդգծելու նրա կարևորությունը, ամբողջ ժողովրդի և յուրաքանչյուր սլովակի ճակատագրի համար, այդ նպատակն են հետապնդում և՛ իրադարձությունների ժամանակագրական հաջորդականությունը, և՛ հեղինակի կողմից ընտրված գործողության վայրը՝ անտառների մեջ կորած սլովակյան խուլ գյուղը Գրոնի ափին, և՛, վերջապես, պատումի ձևը, ապստամբության մասնակից անտառապահ Գոնդաշի անշտապ խոսքը։ Ազատագրական գաղափարների բարոյական մեծ ուժը մարմնավորված է հերոսների էվոլյուցիայի մեջ։ Կարելի է հետևել, թե ինչպես են փոխվում իր՝ պատմողի, նրա կնոջ և մյուս հերոսների հայացքները։
Սյուժեի դրվագները, առանձին մանրամասները չեն վարագուրում ապստամբության հեղինակային գնահատականը։ Համեստ անտառապահ Գոնդաշի բերանով, որը կարծես պատմում է միայն այն ահեղ օրերին իր գյուղի կյանքի մասին, Իլեմնիցկին բացահայտում է Սլովակյան ազգային ապստամբության պատմական և սոցիալ-հոգեբանական առաքելությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սլովակ արձակագիրներ Կատեգորիա:Սլովակ լրագրողներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Սլովակ մանկավարժներ Կատեգորիա:Սլովակ սցենարիստներ Կատեգորիա:Սլովակիայի քաղաքական գործիչներ
Օկոնեշնիկովսկի շրջան
Օկոնեշնիկովսկի շրջան (Оконешниковский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Օմսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1935 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Օկոնեշնիկովո ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3100 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 16297 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 5,26 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օմսկի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Ռիկարդո Լոպես
Ռիկարդո Լոպես (Ricardo López Felipe, ծնվ. 1970 թվականի դեկտեմբերի 30-ին, Մադրիդ, Իսպանիա), իսպանացի ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ Հանդես է եկել Իսպանիայի հավաքականում։
Ակումբային
Ռիկարդոն խաղացել է մադրիդյան «Ատլետիկոյի» երիտասարդական թիմերում։
1998 թվականին տեղափոխվեց «Ռեալ Վալյադոյիդ»։ 2001/02 մրցաշրջանի ընթացքում առանց փոխարինման խաղաց բոլոր 38 խաղերը, որը նրան օգնեց ընդգրկվել 2002 թվականի աշխարհի չեմպիոնատի Իսպանիայի հավաքականի ցուցակում թեպետ այնտեղ չխաղաց։
2002 թվականի օգոստոսի 30-ին տեղափոխվեց անգլիական «Մանչեստեր Յունայթեդ» 1,5 միլիոն ֆունտի դիմաց ։
Ֆաբիեն Բարտեզի և Ռոյ Կերոլլի գնումից հետո, որոնք նախատեսված էին Ռիկարդոյին փոխարինելու համար, Ռիկարդո հաճախ դուրս չէր գալիս դաշտ։ Նա խաղաց Չեմպիոնների լիգայի չորս խաղ և չեմպիոնատի մեկ խաղ։
2003 թվականի օգոստոսի 23-ին տեղափոխվեց «Ռասինգ» մեկ մրցաշրջանի համար։ Հաջորդ մրցաշրջանին վերադարձավ «Մանչեստեր Յունայթեդ», բայց հիմնական խմբի տեղի համար մենամարտում պարտվեց Թիմ Հովարդին և Ռոյ Կերոլին։ Մրցաշրջանի ավարտվելուց հետո պայմանագիրը չերկարացվեց, և դարպասապահը ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղփոխվեց «Օսասունա»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օսասունայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ատլետիկո Մադրիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռասինգ Սանտանդերի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեալ Վալյադոլիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրյուգգեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Քերոլ Շելբի
Քերոլ Հոլլ Շելբի (Carroll Hall Shelby, ), ավտոմեքենաների ամերիկացի դիզայներ, մրցավազքի վարորդ, ձեռնարկատեր և հեղինակ։ Շելբին առավել հայտնի է «Ֆորդ» ավտոընկերության համար AC Cobra-ի և Mustang-ի հետ (ավելի ուշ հայտնի է որպես Shelby Mustangs) մասնակցությամբ, որը նա ձևափոխեց 1960-ականների վերջին և 2000-ականների սկզբին։ Նա ստեղծեց Shelby American Inc 1962 թվականին՝ արտադրելու և շուկա ներկայացնելու տրանսպորտային միջոցները, ինչպես նաև Քերոլ Շելբիի լիցենզավորումը 1988-ին, որը վերածվեց Քերոլ Շելբի Ինթերնեշնլի ։ Նրա ինքնակենսագրությունը՝ «Քերոլ Շելբիի պատմությունը», տպագրվել է 1967 թվականին ։
Վաղ կյանք
Քերոլ Շելբին ծնվել է 1923 թվականի հունվարի 11-ին, Ուորեն Հոլլ Շելբիում, գյուղական փոստի փոխադրող և նրա կինը՝ Էլոիզ (Լոուրենս) Շելբին՝ Լեյսբուրգում, Տեխաս ։ Շելբին 7 տարեկանում տառապում էր սրտի փականի արտահոսքի հետ կապված խնդիրներով և այդ ընթացքում զգում էր առողջության բարդություններ ։ Շելբիի կրթությունը որպես օդաչու սկսվեց ռազմական ոլորտում՝ Սան Անտոնիոյի ավիացիոն կադետային կենտրոնում, որը հետագայում հայտնի էր  որպես Լակլանդի օդուժի բազա, 1941թվականի նոյեմբերին ։
Հեղինակ
Շելբին իր հուշերը գրել է՝ «Քերոլ Շելբիի պատմություն» անունով մի գրքում, որը հրատարակվել է 1967-ին՝ Pocket Books-ը ։ 2019 թվականին գիրքը նորից լույս տեսավ Graymalkin Media կողմից՝ Ֆորդն ընդդեմ Ֆերրարիի՝ 2019 թվականի ամերիկյան սպորտային դրամատիկական ֆիլմի բացման համար։ Հուշագիրը նկարագրում է իր օրերը, որպես մրցարշավի ավտոմեքենայի վարորդ, մարտահրավերները, հաղթանակներն ու վթարները, որոնցից ամենավատը նկարագրում է որպես «պայթյուն»։ Հուշագրում քննարկվում է նաև իր ստեղծած հեղափոխական մեքենայի՝ Shelby Cobra-ի գենեզը։ 21-րդ գլխում Շելբին նկարագրում է իր կյանքի փոփոխվող հաղթանակը 1966-ին Լե Մանսում վարորդ Քեն Միլսի հետ մրցակցող մեքենայի արտադրողի՝ Ֆերրարիի դեմ :
Shelby-ն համագործակցում է Dodge-ի հետ
Շելբին սկսեց աշխատել Dodge-ի հետ՝ Chrysler Corporation-ի նախագահ Լի Այկոկայի խնդրանքով ։ Լի Այկոկան նախկինում պատասխանատու էր Շելբիին Ford Mustang բերելու համար։ Գրեթե մեկ տասնամյակ թյունինգի աշխատանքներից հետո Շելբին բերվեց որպես «Կատարողականի խորհրդատու»՝ Dodge Viper տեխնիկական քաղաքականության հանձնաժողովի վրա, որը բաղկացած էր Chrysler-ի գործադիր Բոբ Լուցից, արտադրանքի դիզայնի ղեկավար Թոմ Գեյլից և ճարտարագիտության փոխնախագահ Ֆրանսուա Կաստաինգից : Շելբիի հարուստ փորձը օգնեց Viper-ին հնարավորինս թեթև և հզոր դարձնել ։ Հետևյալ մեքենաները ձևափոխվել են Շելբիի կողմից և կրել նրա անունը, բայց վաճառվել են Dodge բրենդի ներքո. Հետևյալ մեքենաներն օգտագործում էին Շելբիի ձևափոխված մասերը, բայց չեն վերահսկվում Քերոլ Շելբիի կողմից. Հետևյալ մեքենաները սահմանափակ քանակությամբ արտադրական տրանսպորտային միջոցներ էին և փոփոխվել էին Շելբիի Ուիթյերի քաղաքում, Կալիֆորնիա, գործարանում, այնուհետև վաճառվել որպես Shelby's: Տեղեկատվության վերևում
Սերիա 1
Shelby-ի Սերիա 1-ի ճանապարհային ավտոմեքենան օգտագործում էր Oldsmobile-ի 4.0 L L47 Aurora V8-ը, բայց վատ աջակցություն չունեցավ GM-ի կողմից։ Շելբին արդեն 1997-ին Racefab-ի հետ միասին կառուցել էր Ավրորայի հովանավորած մարզական նախատիպը՝ փորձելով շարունակել իր միայնակ «Can-Am» շարքը ։ Սերիա 1-ը միակ մեքենան է, որը երբևէ արտադրվել է Քերոլ Շելբիի կողմից `մաքուր թղթի թերթիկից և կառուցվել է վերևից։ Բոլոր մյուս Shelbys-ը վերազինվել են այլ արտադրողների կողմից արտադրված վերամշակված մոդելներում, այնուհետև ձևափոխվել Shelby-ի կողմից։ Սերիա 1-ի արտադրությունից առաջ նշանակալից ծախսեր են կատարվել թեստավորման և սերտիֆիկացման համար, որոնք պահանջվել են համապատասխանել 1999-ի Մարդատար ավտոմեքենաների անվտանգության դաշնային չափանիշներին։ Ավարտելուց հետո, ընդհանուր առմամբ 249 արտադրության Սերիա 1 ավտոմեքենան կառուցվել է Shelby American-ի կողմից որպես 1999 թվականների մոդելային ավտոմեքենաներ։ Արտադրության ընթացքում Վենչուրային կորպորացիան գնեց Shelby American, Inc.: Գնումները պարունակում էին «Սերիա 1» մոդելը, բայց ոչ «Շարունակության շարքը» Shelby Cobras արտադրելու իրավունք ։ 2004-ին Վենտյուր Կորպորացիայի կողմից սնանկացումից հետո (որը կապված չէ Shelby American– ի ձեռքբերման հետ), Քերոլ Շելբիի նոր ընկերությունը՝ Shelby Automobiles, Inc.– ն, գնեց Սերիա 1-ի ակտիվները դոլարի համար գրպանի դիմաց։ Ակտիվների գնման մեջ ներառված էին բավարար բաղադրիչներ՝ ևս մի քանի ամբողջական սերիա 1-ներ արտադրելու համար։ Քանի որ 1999 թվականի Դաշնային շարժիչային տրանսպորտային միջոցների անվտանգության ստանդարտների սերտիֆիկատը լրացել էր, և մեքենան վերստուգելու համար ծախսն արգելող էր, այդ ամսաթվից հետո արտադրված բոլոր Սերիա 1-ը ավարտվել են որպես «բաղադրիչ մեքենաներ» և առաքվել են առանց շարժիչի կամ փոխանցման։ 2005 թվականին կառուցված «բաղադրիչ մեքենայի» այդ մոդելները նույնացվում են յոթանիշանիշ ավտոմեքենայի նույնականացման համարով (VIN) և նշանակվել են CSX5000 շարքի սերիական համարով։ Նախնական 249-ը արտադրական մեքենաներ էին՝ տասնյոթանիշանիշ VIN մակնիշի։ Սերիա 1-ը արտադրվել է ինչպես գերլարված, այնպես էլ սովորաբար ձգտված տարբերակներով։ Գերազանց լիցքավորված ավտոմեքենաները նույնպես գործարանին տրամադրել էին ավելի մեծ արգելակներով և ծանր հերթապահությամբ։ Ներկայացումս մոտակայքում է «գերծանրքաշային» կատեգորիայում՝ 0-ից 60 մղոն / ժամ արագությամբ՝ 4,1 վայրկյանում գերհզոր տարբերակի համար : Չափազանց ընտրովի, Սերիա 1-ն ուներ էլեկտրական կառավարման, էլեկտրական սկավառակի արգելակների, գործարանի օդորակման, էլեկտրական լուսամուտների և AM / FM / CD աուդիո համակարգ։ Փոխարկելի վերևը ծալված է տեսադաշտից ` հետևում գտնվող խցիկում։ Որոշ բաղադրիչ մեքենաներ վաճառվել են որպես ճանապարհային երթևեկողներ, առանց փոխարկելի վերևի։
Այլ նախագծեր
Քերոլ Շելբիի անունը կապված է չիլի ամրագրման հանդերձանքի հետ։ Հավաքածուն բաղկացած է համեմունքներից մի քանի փաթեթների մեջ, որոնք նախկինում գալիս էին մանրանկարչություն ունեցող շագանակագույն թղթի տոպրակի մեջ, բայց այժմ գալիս է տուփի մեջ ։ Պայուսակի կողքին մի պատմություն է, որը Շելբին պատմում է իր մրցարշավային օրերին չիլի պատրաստելու մասին։ Պայուսակի առջևի մասում պատկերված է արևմտյան մեծ սև գլխարկի պատկեր, Շելբիի համար նախատեսված ապրանքային նշանի հագուստ։ Նա Տեխասի Տեռլինգուա քաղաքում կայացած Terlingua Chili միջազգային առաջնության հիմնադիրն էր։ 1967-ին Շելբին վաճառեց տղամարդկանց խնամքի միջոցը՝ «Carroll Shelby's Pit-Stop ... իսկական տղամարդու դեզոդորանտ» -ը, որը գովազդվում էր մեքենաների ամսագրերում ։ Շելբին Դեն Գորնիի առաջին զուգընկերն էր Գուորնիի բոլոր ամերիկյան մրցարշավներում հիմնելու գործում ։ Դոնցի Մարինեն զարգացրեց Donzi Shelby 22 GT, 22-ոտանի (7 մ) արագությամբ նավը՝ հիմնվելով նավակների դասական գծի վրա, Քերոլ Շելբիի հետ համագործակցության արդյունքում ։ Քերոլ Շելբին Saab ավտոմեքենաների համար արտադրեց ութ խոսակցական ալյումինային անիվների շարքը 1980-ականների սկզբին և կեսերին։ Դրանք մատչելի էին ոսկուց (Goldvane), մուրճից պատրաստված արծաթով (Silvervane) ավարտով, և սև մուրճով ավարտված։ Այս անիվները հասանելի էին Saab-ի դիլերների միջոցով և կարող էին տեղակայվել Saab 99 և Saab 900 մոդելների համար, որոնք արտադրվել են մինչև 1987 թվական։ Շելբին աջակցեց Rucker Performance Motorcycles-ի հետ մի նախագծի՝ 12 Shelby մոտոցիկլետ արտադրելու համար, որոնք նախագծվել են Ուիլյամ Ռաքերի կողմից ։ 2008-ին Շելբին արժանացավ 2008-ի Ավտոմոբիլային տարվա տարվա մրցանակին։ Շելբին ստեղծեց «Քերոլ Շելբի» մանկական հիմնադրամը՝ այն երեխաների բժշկական վճարները, որոնք ունեն սրտի հիվանդություն, բայց ի վիճակի չեն վճարել բուժման համար ։
Անձնական կյանք
Շելբին ամուսնացավ յոթ անգամ։ Շելբիի առաջին կինը Jeanինն Ֆիլդն էր. նրանք ամուսնացան 1943 թվականի դեկտեմբերի 18-ին։ Նրանք ունեցան երեք երեխա՝ Շերոն Անն (ծնվել է 1944 թ. սեպտեմբերի 27-ին), Մայքլ Հոլլ (ծնվ. 1946 թ. նոյեմբերի 2-ին) և Պատրիկ Բերտ (ծնվել է 1947 թ. հոկտեմբերի 23-ին)։ Նրանք ամուսնալուծվել են 1960-ի փետրվարին; Ավելի ուշ Շելբին խոստովանեց արտամուսնային կապը դերասանուհի Janան Հարիսոնի հետ ։ 1962-ին Շելբին ամուսնացավ Հարիսոնի հետ, բայց ամուսնությունը չեղյալ հայտարարվեց նույն թվականին ։ Նոր Զելանդիայի կնոջ հետ նրա երրորդ ամուսնությունը, որը նա մտավ նրան ԱՄՆ տեղափոխվելու համար, տևեց ընդամենը մի քանի շաբաթ առաջ, մինչև ամուսնալուծությունը ավարտվեր։ Իր չորրորդ ամուսնությունը՝ Սանդրա Բրանդսթերտերի հետ, տևեց մի քանի տարի առաջ՝ ամուսնալուծվելուց հետո։ 1989 թվականին 28 տարվա ամուրից հետո Քերոլն ամուսնացավ Սինթիա Պսարոսի հետ, նախկին դերասանուհի, գեղեցկության թագուհի և ԱՄՆ պաշտոնաթող ծովային գնդապետ կործանիչ օդաչուի դստեր դուստրը։ փոխպատվաստում։ Նրանց ամուսնությունը տևեց մի քանի կարճ տարիներ՝ ամուսնալուծության ավարտից առաջ։ 1990-ականներին նա ամուսնացավ Հելենա «Լենա» Դալի հետ, Շվեդիայի հետ, ում նա հանդիպել էր 1968 թվականին։ Նա մահացավ 1997-ին տեղի ունեցած ավտովթարի հետևանքով։ Դա նրա միակ ամուսնությունն էր, որը չէր ավարտվում ամուսնալուծության, չեղյալ հայտարարման կամ բաժանման մեջ։ Դալի մահից ընդամենը չորս ամիս անց, Շելբին ամուսնացավ իր վերջին կնոջ՝ Կլեոյի հետ, բրիտանացի նախկին մոդելի հետ, որը վարում էր հանրահավաքային մեքենաներ։ Նա 25 տարեկան էր իր կրտսերը։ Նրանք բաժանման գործընթացում էին, երբ նա մահացավ 2012 թ. ։
Բժշկական խնդիրներ և մահ
1990-ին Շելբին ստացել է սրտի փոխպատվաստում, իսկ 1996-ին՝ երիկամների փոխպատվաստում ։ Շելբին մահացավ 2012 թվականի մայիսի 10-ին, 89 տարեկան հասակում ։ Նա տասնամյակներ շարունակ տառապում էր սրտի լուրջ հիվանդությամբ ։
Ամբողջական Formula One աշխարհի առաջնության արդյունքները
(key) * Իր սկզբնական մեքենան ետ վերցնելուց հետո, որը մտավ Scuderia Centro Sud-ը, Shelby-ն վերցրեց Masten Gregory-ի մեքենան, մտավ Temple Buell-ի կողմից և ավարտվեց չորրորդ տեղում։ Ոչ մի միավոր չի տրվել համօգտագործված քշելու համար ։
Հին Հռոմի գրադարաններ
Հին Հռոմի գրադարաններ, հայտնվել է համեմատաբար ուշ, մոտավորապես Ք ա II դարում։ Հին Հռոմը ի տարբերություն հունական և հելլենիստական կառավարությունների չէր հետաքրքրվում կրթական համակարգով և գրքերի հավաքագրմամբ։ Հռոմի առաջին գրադարանները եղել են մասնավոր, նրանց պաշարները կազմված էին հունական գրքերից՝ հափշտակված նվաճումների ժամանակ։ Միայն նոր դարաշրջանի սահմանին կայսրերը սկսեցին մտահոգվել գրադարանների համար, ֆինանսավորել նրանց ստեղծումը և գրքերի պաճենահանումը։ Հռոմի գրքային մշակույթը շատ լավ հայտնի է լատինական գրականության ոսկե դարից գրական աղբյուրներից։ Հերկուլանում պահպանվել է այդ ժամանակաշրջանի ամբողջական գրադարան Պապիրուսների վիլլայում։ III դարում, համաձայն որոշակի աղբյուրների, Հռոմում կար 28 պետական հասարակական գրադարաններ, որոնք ավանդաբար պարունակում էին լատինական և հունական գրականության 2 բաժանմունք, և անգամ կարող էին ունենալ մասնագիտացում։ IV դարում հասարակական գրադարանների մասին վերջին հիշատակումները հանդիպում են կայսերական հրամաններում։ Բայց որոշ կիսատ տեղեկությունների համաձայն նրանց մի մասը ինչ որ կերպ գոյատևել են մինչև 470-ական թվականները, մինչև Արևմտյան Հռոմեական կայսրության գոյատևման վերջին տարիները։ Մասնավոր գրադարանները երբեմն ունենում էին ահռելի ծավալ՝ զուգորդելով պետական գրադարանների ֆոնդերի հետ։
Քերոլ Շելբի
Հանրաճանաչ մշակույթում
Շելբին պատկերված է Մեթ Դեյմոնի կողմից Ֆորդ ընդդեմ Ֆերարիում, որը նկարահանվում է 1960-ականների Ֆորդի և Ֆերարիի մրցակցության մասին Le Mans ավտոարշավում և Շելբիի բարեկամությունը լեգենդար մրցավազքի վարորդ Քեն Միլսի հետ։ Այն արտադրվում է 20th Century Fox-ի կողմից և ռեժիսոր Ջեյմս Մանգոլդն է ։ Ֆիլմը նկարահանումները սկսեց 2018-ի ամռանը և թողարկվեց թատրոններում 2019-ի նոյեմբերի 15-ին։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի ունեցավ 2019-ի սեպտեմբերի 10-ին `Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնում։ Շելբին աչքի է ընկնում Բիլ Կոսբիի կատակերգական «200 M.P.H.» կատակերգական պատմվածքում։ (1968)։ Շելբին (բարձրաձայնելով Կոսբին) Կոսբիին համոզում է, որ քանի որ նա ամերիկացի էր, նա պետք է վարեր «ամերիկյան մեքենա», մասնավորապես `պատվերով պատրաստված Shelby« Կոբրան », որը երաշխավորված էր 200 M.P.H-ով գնալով, ավելի արագ, քան ցանկացած օտարերկրյա մարզական մեքենա։ Պատմությունը գրավում է Cosby-ի յոթերորդ ալբոմի ողջ երկրորդ կողմը՝ 200 M.P.H.