cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մատինա Հորներ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:1939 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Միչիգանի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ
Քրիստոսը Մարթայի և Մարիամի տանը (նկար)
«Քրիստոսը Մարթայի և Մարիամի տանը» (Christus in het huis van Martha en Maria), բարոկկո դարաշրջանի հոլանդացի հռչակավոր գեղանկարիչ, հոլանդական գեղանկարչության ոսկե դարաշրջանի ներկայացուցիչ Յան Վերմեերի նկարը ։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1654 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 160 × 142 սմ։
Այսօր «Քրիստոսը Մարթայի և Մարիամի տանը» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Շոտլանդիայի ազգային պատկերասրահում (Էդինբուրգ, Միացյալ Թագավորություն)։
Սյուժե
«Քրիստոսը Մարթայի և Մարիամի տանը» ստեղծագործությունում հոլանդացի նկարիչը պատկերել է Աստվածաշնչի Նոր Կտակարանի այն հատվածը, երբ Հիսուս Քրիստոսը այցելում է Մարթային և Մարիամին։ Այս դեպքը տեղի է ունեցել Բեթանիայում ։
Նկարագիր
«Քրիստոսը Մարթայի և Մարիամի տանը» ստեղծագործությունն արված է հոլանդական գեղարվեստական դպրոցի ավանդույթներով։ Կտավը ստեղծելու պահին Վերմեերն օգտագործել է մուգ, դեղնակարմիր և տաք ոսկեգույն երանգներ, որոնց պայծառությունն ընդգծում էր ավելի մուգ գույներով։ Հեղինակը կտավի կենտրոնում նկարել է երեք ֆիգուր, ընդ որում, շատ դետալներ է բաց թողել, որպեսզի կոմպոզիցիայի գերհագեցում չլինի։ Հետևի ֆոնն արված է մուգ երանգներով, որպեսզի գլխավոր հերոսներն առավել ընդգծված երևան ։ Ֆիգուրների դասավորությունն ու մտացածին ինտերիերը բնորոշ են իտալական վերածննդի ավանդույթներին։
Արտաքին հղումներ
Картина на сайте Национальной галереи Шотландии
Կատեգորիա:1654 նկարներ Կատեգորիա:Յան Վերմեերի նկարներ Կատեգորիա:Շոտլանդիայի ազգային պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ Կատեգորիա:Քրիստոսը գեղանկարչության մեջ Կատեգորիա:Նոր Կտակարանի սյուժեով նկարներ
Շչերբեն
Շչերբեն (Щербень), գյուղ Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Ակսուբաևսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Ակսուբաևսկի շրջանի բնակավայրեր
Յինգլակ Չիննավատ
Յինգլակ Չիննավատ, (թայլ.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร [jîŋ.lák.t̠͡ɕʰin.ná.wát], ), Թաիլանդի 28-րդ վարչապետ, «Փհա Թայ» կուսակցության առաջնորդներից մեկը, տարագրության մեջ գտնվող Թաիլանդի նախկին վարչապետ և միլիարդատեր Տակսին Չիննավատի կրտսեր քույրը։
Կենսագրություն
Յինգլակ Չիննավատը ծնվել է 1967 թվականի հունիսի 21-ին Թաիլանդի հյուսիսում գտնվող Չիանգմայ գավառում։ Նա տարածաշրջանային խորհրդարանի պատգամավոր Լերտ Չիննավատի ինը երեխաներից ամենափոքրն էր։ Նրա ավագ եղբայրներից մեկը Տակսին Չիննավատն էր, ով հետագայում դարձավ Թաիլանդի վարչապետ։
1988 թվականին Չիննավատն ավարտել է Չիանգմայի համալսարանը (Chiang Mai University) քաղաքագետի և պետական կառավարչի բակալավրի աստիճանով, իսկ 1991 թվականին ավարտել է Կենտուկի նահանգի համալսարանը տեղեկատվական համակարգի ղեկավարման մագիստրոսի աստիճանով (այլ տվյալներով պետական կառավարման մագիստրոսի աստիճան)։ Այնտեղ էլ ստացել է գործնական վարչարարության մագիստրոսի աստիճան։ 2008 թվականի օգոստոս ամսին Չիննավատը ընդգրկվել է Ֆորբս ամսագրի աշխարհի ամենաազդեցիկ կանանց ցուցակում։
Ամերիկյան համալսարանն ավարտելուց հետո Չիննավատը սկսեց աշխատել իր ընտանիքին պատկանող Shinawatra Directories գործող հեռախոսակապի տեղեկատուում, և շուտով ստացել է գործունեության ու առևտրի տնօրենի պաշտոն։ 90-ական թվականների վերջին և 2000-ականների սկզբին աշխատել է Rainbow Media и Advanced Info Service (AIS) հեռահաղորդակցման ընկերության ղեկավար պաշտոններում, որը Թաիլանդի բջջային ցանցի շուկայի առաջատարն էր։ մամուլում գրում էին, որ 2006 թվականին AIS-ի վաճառքը, որը վերահսկում էր Չիննավատը, ուղեկցվում էր կոռուպցիոն սկանդալով։ 2006 թվականից Չիննավատն աշխատում էր SC Asset ընտանեկան զարգացման ընկերությունում որպես գործադիր տնօրեն։
Միևնույն ժամանակահատվածում զարգանում էր Յինգլակ Չիննավատի եղբոր՝ Տակսինի քաղաքական կարիերան։ 2001 թվականի համընդհանուր ընտրությունների ժամանակ նրա «Թաիլանդցիները սիրում են թաիլանդցիներին» (Thai Rak Thai, TRT) կուսակցությունը տարավ վճռական հաղթանակ և ղեկավարեց երկրի կառավարությունը։ Սակայն 2006 թվականի սեպտեմբեր ամսին Տակսին Չիննավատը վարչապետի պաշտոնից հեռացվեց, ինչից հետո երկրի ղեկավարումն անցավ ընդդիմադիր Ժողովրդավարական կուսակցությանը՝ Ապհիսիտ Վեչաչիվի ղեկավարությամբ, ով 2008 թվականին զբաղեցրեց Թաիլանդի կառավարության ղեկավարի պաշտոնը։ «Թաիլանդցիները սիրում են թաիլանդցիներին» կուսակցության գործունեությունը արգելվել է, հետագայում արգելք դրվեց նաև դրանից հետո ձևավորված Ժողովրդական իշխանություն կուսակցության գործունության վրա (People’s Power Party, PPP), որը նույնպես աջակցում էր Տակսինին։ Փորձագետները նար նշում էին, որ եթե այս կուսակցությունն ու Տակսինը կենտրոնանային երկրի գյուղական բնակչության հիմնահարցերի վրա, ապա Ապհիսիտը կներկայացներ միջին խավի, բանակի և թագավորական պալատի, բիզնեսի շահերը։ Քաղաքական անկայունությունը մեծ մասշտաբով առաջ բերեց իշխանության ու Տակսին Չիննավատի միջև բախումների։ 2009 և 2010 թվականներին երկրում հաստատվեց արտակարգ իրավաիճակ։
Դեռ 2009 թվականին երկրում հայտարարվում էր, որ Յինգլակ Չիննավատը կարող է մտնել քաղաքականության դաշտ և ղեկավարել «Փհա Թայ» («Թաիլանդի համար») միավորումը, որը ձևավորվել էր Ժողովրդական իշխանություն կուսակցության արգելքից հետո, սակայն միայն 2011 թվականի մայիս ամսին, Թաիլանդի կառավարության ընտրություններից ոչ շատ առաջ, «Փհա Թայ»-ն ընտրեց Յինգլակին իր նախընտրական ցուցակի առաջատար։ Խորհրդարանական քարոզարշավի ժամանակ Յինգլակը խոստացավ հետագայում հմգամյա քաղաքական անկայունությունը վերականգնել, հայտարարել 2006 թվականի հեղաշրջման և անկարգությունների մասնակիցների համաներում։ Նա նաև ներկայացրեց աղքատության դեմ պայքարի ծրագիր, որն իր մեջ ներառում էր նաև երկրի բոլոր աշակերտներին համակարգիչներով ապահովելը։ Այդ ընթացքում մամուլը գրում էր, որ «Փհա Թայ»-ը ղեկավարում էր Տակսինը, ով այդ ժամանակ գտնվում  էր Արաբական միացյալ էմիրություններում, Դուբայում, թաքնվելով հայրենիքում տիրող կոռուպցիայի մեղադրանքներից։
Չիննավատն ամուսնացած է, ունի մեկ որդի։
Վարչապետի պաշտոն
2011 թվականի հուլիսի 3-ին Թաիլանդում անցկացվեցին խորհրդարանական ընտրություններ, որտեղ հաղթանակ տարավ «Փհա Թայ» կուսակցությունը, միավորումը ստացավ 264 տեղ ընդդեմ Ապհիսիտի Ժողովրդավար կուսակցության 160 տեղի, որը զբաղեցրեց երկրորդ տեղը։ 2011 թվականի օգոստոսի 5-ին Թաիլանդի խորհրդարանը պաշտոնապես Յինգլակ Չիննավատին  ընտրեց որպես վարչապետ (նրա օգտին տրվել էր 296 ձայն 500 հնարավորից)։ Այդ կերպ նա դարձավ երկրի պատմության մեջ առաջին կին-վարչապետն ու խորհրդարանի ամենաերիտասարդ նախագահը։ Դեռ իր նշանակումից առաջ հեռացել էր SC Assets-ի պաշտոնից։
Բողոքներ
2013 թվականի աշնանը Բանգկոկում սկսվեցին հազարավոր հակակառավարական ցույցեր, որը ղեկավարում էր խորհրդարանի նախկին ընդդիմադիր Ժողովրդավարական կուսակցության անդամ Սուտհեպ Տհաուգսուբանը։ Ցուցարարները պահանջում էին Յինգլակ Չիննավատի հրաժարականը՝ նրան մեղադրելով նրանում, որ իրականում երկիրը ղեկավարում է նրա եղբայր Տակսին Չիննավատը ։ 2013 թվականի սկզբին Չիննավատը որոշում կայացրեց խորհրդարանը լուծարել, ինչը կապված էր երկրում չդադարող բողոքի ակցիաներն ըննդեմ գործող կառավարության հետ։ Տեղական օրենքի համաձայն, նշանակում էր, որ կառավարությունը վարչապետի հետ հեռանում է։
Պաշտոնից հեռացումն ու քրեական պատասխանատվությունը
Մայիսի 6-ին Թաիլանդի վարչապետ Յինգլակ Չիննավատը սենատորների խմբի հայցի՝ 2011 թվականին ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղար Տհավին Պլիենսիրի հեռացմանը առնչվող և իշխանության չարաշահումների մեղադրանքներին պատասխան տալու հիման վրա ներկայացավ Թաիլանդի Սահմանադրական դատարան։ Դատարանի դահլիճում Յինգկլակ Չիննավատը հայտարարեց.
Մայիսի 7-ին Թաիլանդի Սահմանադրական դատարանը վճռեց Յինգլակ Չիննավատին հեռացնել երկրի վարչապետի զբաղեցրած պաշտոնից, և ինը նախարաների ոչ սահմանադրական իրավունքով 2011 թվականին ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղարի պաշտոնից Տհավին Պլիենսիրի հեռացման դեմ բողոքի համաձայն, Չիննավատը Պլիենսիրից ստացավ անձնական եկամուտ, նրա փոխարեն նշանակելով նախկին ոստիկանապետին, իսկ թափուր պաշտոնում նշանակեց իր բարեկամին, ինչը ոչսահամանադրական էր  ։ Դատարանը վճռեց.
«Վարչապետի հավատարմագրերը դադարեցված են, Յինգլակն այլևս չի կարող մնալ իր պաշտոնում» ։
Դատավարությունը հեռարձակվում էր երկրի գլխավոր հեռուստաալիքներով։ Դատական վճռի ժամանակ Չիննավատը ներկա չէր և հետևում էր իրադարձություններին իր կաբինետից ։ Չիննավատի հեռացման դատարանի որոշման հայտարարությունից հետո Բանգկոկի փողոցներում սկսեցին զանգվածային տոնակատարություններ .:
Այդ օրը Թաիլանդի վարչապետի պաշտոնի պարտականություններն անցան Նիվատհումրոնգ Բունսոնգպայսանին  ։ Ավելի ուշ, Սահմանադրական դատարանի շենքի մոտ, խոշոր առևտրային բանկի և գիտահետազոտական ինստիտուտի շենքերի ներսում պայթեցվեցին նռնակներ։
Մայիսի 8-ին Թաիլանդի Ազգային հակակոռուպցիոն խորհուրդը Յինգլակ Չիննավատին մեղավոր ճանաչեց գյուղատնտեսության մեջ բրնձի հարկային գնման իրացման պետական ծրագրի խարդախության մեջ, ինչը պետական բյուջեին բերեց զգալի վնասներ ։ Հետաքննության պատասխանը կուղարկվի ուսումնասիրման Թաիլանդի սենատում, որտեղ գործի ուսումնասիրման հետագա գործընթացը կարող է բերել 5 տարով քաղաքականությամբ զբաղվելու արգելք և Բարձրագույն դատական խորհրդում հետագա ուսումնասիրության, ինչը կարող է առաջացնել քրեական պատասխանատվություն .: Ազգային հակակոռուպցիոն խորհրդի ղեկավար Պանտեպ Կլանարոնգը հայտարարեց.
«Քննիչ խորհուրդը ձեռք է բերել մեղադրանքի բավարար ապացույցներ։ Այժմ մենք գործն ուղարկում ենք Սենատ» .:
2011 թվականին կառավարության որոշմամբ գյուղատնտեսական ոլորտը ներդրեց գյուղացիներից գրավի դիմաց բրնձի գնման համար շուկայական գներից բարձր գծագիր։ Պետությունն իր վրա վերցրեց գնված բրնձի արտահանման վաճառքի պարտականությունը, սակայն բրնձի համաշխարհային գների իջեցման պայմաններում այն դժվար էր իրականացնել, ինչի արդյունքում բրինձը պահեստներում փչանում էր ։
Գրավի դիմաց գնման գծագիրը Չիննավատին ճանաչում բերեց բնակչության աղքատ շերտերում, բայց Թաիլանդը աշխարհում դարձավ բրնձի արտահանման խոշորագույն պետություն ։ 2013 թվականի վերջին պետությունը գյուղացիների նկատմամբ ուներ 4,4 միլիարդ ԱՄՆ դոլար պարտք, ինչը բերեց Բանգկոկում և Թաիլանդի գավառներում զանգվածային բողոքների ։
2014 թվականի մայիսի 23-ին Չիննավատին ձերբակալեցին իշխանությունը գրաված զինվորականները ։
Մայիսի 25-ին Չիննավատն ազատ արձակվեց, բայց այն պայմանով, որ չպետք է մասնակցի բողոքի ցույցերին ու չմիավորվի որևիցե քաղաքական շարժման, այլ իրավունք ունի Թաիլանդի սահմաններից դուրս գալ միայն ռազմական իշխանությունների թույլատրմամբ ։
2015 թվականի հունվարի 23-ին խորհրդարանի պատգամավորների մեծամասնությունը 190 ձայնով քվեարկեցին Չիննավատի իմպիչմենտի ներդրման համար և նրան հինգ տարի ժամկետով արգելեցին զբաղվել քաղաքականությամբ։
Փետրվարի 19-ին Թաիլանդի Գլխավոր դատախազությունը նախկին վարչապետին մեղադրանքներ առաջադրեց։ Նրան սպառնում է 10 տարվա ազատազրկում։
Չիննավատն իր մեղքը չի ճանաչում։
2017 թվականի սեպտեմբերի 27-իննախկին վարչապետին կոռուպցիան թաքցնելու համար մեղավոր ճանաչեցին և նրա բացակայությամբ նրան դատապարտեցին հինգ տարի ազատազրկման։ Չիննավատը ներկայանում էր դատարան 2014 թվականից մինչև 2017 թվականը, բայց հետո դատարանին նախազգուշացրեց, որ ունի ականջի բորբոքում։ Դրանից հետո նախկին պաշտոնյան լքեց երկիրը, ենթադրաբար թաքնվելով Դուբայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կառավարության կին ղեկավարներ Կատեգորիա:Պաշտպանության կին նախարարներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Թաիլանդի վարչապետներ Կատեգորիա:Կին վարչապետներ
Կարպիլովկա (գյուղ, Լուբնիի շրջան)
Կարպիլովկա (Карпилівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանում։
2012 թվականի տվյալներով Կարպիլովկա գյուղում բնակվում էր 333 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լուիզա Փայն
Լուիզա Բոդդա-Փայն (Louisa Pyne, ), անգլիացի սոպրանո և օպերային ընկերության մենեջեր։
Կյանք և կարիերա
Լուիզա Ֆաննի Փայնը ծնվել է թատերական ընտանիքում. նա ալտո Ջորջ Գրիգս Փայնի կրտսեր դուստրն էր (1790–1877) :  Նրա ավագ քույրը՝ Սուսաննա Փայնը (1821–1886), նույնպես պրոֆեսիոնալ երգչուհի էր, իսկ նրա հորեղբայր Ջեյմս Քենդրիկ Փայնը (1785–1857) տենոր էր, որի որդին և թոռնիկը, որոնց երկուսի անունն էլ Ջեյմս Քենդրիկ Փայն էր, նշանավոր երգեհոնահարներ էին  ։ Նրա զարմուհին՝ Բլանշ Ուիֆֆին, բեմական մեծ կարիերա է ունեցել Ամերիկայում, ավելի ուշ՝ կինոյում ։
Տենոր Ուիլյամ Հարրիսոնի հետ Լուիզա Փայնը «Փայն և Հարրսիոն Օպերա» ընկերության մենեջերն էր, որը 1850-ական թվականներին ճանապարհորդել է Հարավային և Հյուսիսային Ամերիկաներով ։ 1857 թվականին նա և Հարրսիոնը Լոնդոնի Լիցեում թատրոնում հիմնադրել են «Փայն և Հարրսիոն Անգլիական Օպերան» ։ Օպերան տեղափոխվել է Դրուրի Լեյն և  1858 թվականին, հանդես գալով  Անգլիական Արքունական Օպերա կրճատված անվան տակ, 1858 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1864 թվականը վարձակալել է  այն տարածքը, որն այժմ հայտնի է որպես Քովենտ Գարդենի արքունական թատրոն։ Հաջորդ տարի Փայնը Ուիլլիամ Հարրսիոնի, Ուիլոֆի Ուեյսի և  Տիկին Ուեյսի հետ Աստլիի  թագավորական թատրոնում ստեղծել են նոր ընկերություն՝  Ե. Տ. Սմիթի հովանու ներքո ։ 1868 թվականի հոկտեմբերի 18-ին նա ամուսնացել է երգիչ Ֆրանկ Հ. Բոդդայի հետ ։ Վերջինս մահացել է 69 տարեկանում՝ 1892 թվականի մարտի 14 -ին ։ Փայնը մահացել 1904 թվականի մարտի 20-ին Հյուսիսային Քենսինգթոնի Քեմբրիջ Գարդենզում գտնվող իր տանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1832 ծնունդներ Կատեգորիա:1904 մահեր Կատեգորիա:Անգլիացի օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:Սոպրանոներ
Rockstar Games
Rockstar Games, ամերիկյան կազմակերպությունը, որը զբաղված է խաղերի ստեղծմամբ և մշակմամբ։ Rockstar Games-ի տերը համարվում է Take-Two Interactive կազմակերպույունը։ Բրենդը հայտնի է իր խաղաշարքերով ՝ Grand Theft Auto, Midnight Club, Max Payne, Manhunt և Red Dead։ Կազմակերպության գլխավոր գրասենյակը տեղակայված է Նյու-Յորքում։
Take-Two Interactive-ի կազմում եղած շատ ստուդիաններ հետագայում վերանվանվեցին և դարձան Rockstar Games-ի մասը։
RAGR
Rockstar Advanced Game Engine (RAGE), խաղային շարժիչ ստեղծած Rockstar San Diego-internal RAGE Technology Group։ Ստեղծված է խաղերի մշակումը համակարգերի (PlayStation 3, PlayStation 4, Xbox 360, Xbox One, Microsoft Windows, OS X և Wii) համար հեշտացման նատակով։
Social Club
Rockstar Games Social Club, խաղային առցանց սերվիս, ստեղծված է Rockstar Games-ի ապրանքնրի համար։
Rockstar Games Launcher
2019 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Rockstar Games-ը թողարկեց իր սեփական լաունչերը Microsoft Windows համար։ Լաուչները աշխատում է Social Club-ում գրանցված օգտատիրոջ տվյալները, ինչը թույլ է տալիս նրան ներբեռնել և գնել խաղեր, որոնք նա ձեռք էր բերել որոշ ժամանակ առաջ, ինչպես նաև թույլ է տալիս գնել Rockstar-ի կողմից ստեղծված խաղերը այլ հարթակներից, օրինակ՝ Steam :
Ստուդիաներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի համակարգչային խաղերի արտադրողներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ Կատեգորիա:1998 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության ընկերություններ Կատեգորիա:1998 Կատեգորիա:Ընկերություններ Կատեգորիա:1994 հիմնադրված ընկերություններ Կատեգորիա:1990-ականներին հիմնադրված ընկերություններ Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր արտադրողներ այբբենական կարգով
Կրեուսա (Պրիամոսի դուստրը)
Կրեուսա (Κρέουσα, Creusa), կերպար հին-հունական դիցաբանությունում ։ Պրիամոսի և Հեկաբեի դուստրը։ Առաջին կինը Էնիասի։
Պատկերված է Պալիգնոտուսի Դելփիի նկարի մեջ Տրոյական գերիների թվում։ Չնայած ասում են, որ Աստվածների թագուհին և Աֆրոդիտեն փրկել են նրան հելլենների գերությունից։ Նրա ուրվականը երևում է Էնիասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն
Էրգնեթի
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 840 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 28 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 457 մարդ ։
Օսկարի 85-րդ մրցանակաբաշխություն
Ամերիկյան կինոակադեմիայի «Օսկարի» 85-րդ մրցանակաբաշխությունը տեղի ունեցավ 2013 թվականի փետրվարի 24-ին Դոլբիի սրահում, Հոլիվուդում, Կալիֆոռնիա։ Արարողությունը վարեց դերասան Սեթ Մաքֆարլեյնը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օսկար կինոմրցանակ
(8174) 1991 SL2
(8174) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,180267 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7386 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6219 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2071,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,173784 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,29° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրի Հոլտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ուկրաինայի խորհրդարանական ընտրություններ (1994)
Ուկրաինայում խորհրդարանական ընտրությունները տեղի են ունեցել 1994 թվականի մարտի 27-ին, երկրորդ փուլը՝ ապրիլի 2-10-ը ։ 15 քաղաքական կուսակցություններ ստացան մանդատներ, իսկ պատգամավորների մեծամասնությունը անկուսակցական էին ։ Այնուամենայնիվ, 112 մանդատ մնաց չլրացված, և պահանջվեց լրացուցիչ ընտրություններ 1994 թվականի հուլիսին, օգոստոսին, նոյեմբերին ու դեկտեմբերին, 1995 թվականի դեկտեմբերին և 1996 թվականի ապրիլին ։ Հաջորդ գումարման համար անհրաժեշտ էր լրացնել երեք հարյուր (300) մանդատ կամ խորհրդարանի երկու երրորդը (2/3):
Խորհրդային Միությունից Ուկրաինայի դուրս գալուց հետո անցկացված առաջին ընտրություններում Ուկրաինայի կոմունիստական կուսակցությունը դարձավ Գերագույն Ռադայի ամենամեծ կուսակցությունը՝ շահելով առաջին երկու փուլերում նախատեսված 338 մանդատներից 86-ը ։ Այս ընտրությունները նախագահի և Գերագույն Ռադայի փոխզիջման արդյունքն էին, որը ձեռք բերվեց 1993 թվականի սեպտեմբերի 24-ին քաղաքական ճգնաժամի պատճառով, որն առաջացել էր զանգվածային բողոքի ցույցերի և գործադուլների, հատկապես ուսանողների և հանքագործների կողմից։ Այդ օրը Ռադան որոշում ընդունեց խորհրդարանական ընտրություններ անցկացնել ժամանակից շուտ՝ հունիսին նախատեսված նախագահական ընտրություններից առաջ։
Ընտրական համակարգ (50%-ի կանոն)
Ինչպես և նախորդ ընտրությունները, այս ընտրությունները տեղի ունեցան մեծամասնական ընտրակարգով 450 ընտրատարածքներում ։ Յուրաքանչյուր մարզին հատկացվել էր շրջանների համամասնություն՝ կախված իր բնակչությունից։ Ուստի ամենաշատ մանդատները ստացել են Ուկրաինայի առավել բնակեցված արևելյան շրջանները, մասնավորապես Դոնեցկի ավազանի շրջանները, ինչպիսիք են Դոնեցկի մարզը և Դնեպրոպետրովսկի մարզը։
Ընտրվելու համար թեկնածուին անհրաժեշտ էր հավաքել ձայների ավելի քան 50%-ը, իսկ ընտրությունները վավեր լինելու համար անհրաժեշտ էր քվեարկել գրանցված ընտրողների ավելի քան 50%-ը ։ Եթե առաջին փուլում ոչ մի թեկնածու չի հավաքել ավելի քան 50%-ը, ապա երկրորդ փուլի քվեաթերթիկում նշվում էին միայն առաջին երկու թեկնածուները ։ Երկրորդ փուլում նույնպես կիրառվեց 50 տոկոսի կանոնը ։ Վերընտրություններ նշանակվում էին, եթե երկրորդ փուլի ձայների 50%-ը չբավարարվեր ։
Այդ պայմանների պատճառով Գերագույն Ռադայի մի քանի շրջաններ ներկայացված չէին մի ամբողջ գումարման ընթացքում ։ Հատկապես սուր խնդիր էր Կիևում, որին հատկացվել էր 23 մանդատ, մինչդեռ 2-րդ գումարման խորհրդարանում ընդամենը 10 ներկայացուցիչ է ներկայացրել Կիևը՝ կեսից պակասը։ Կիևը դարձավ ամենաքիչ ներկայացված շրջանը։
Խորհրդարանական խմբակցություններ
1994 թվականի մայիսի 11-ին Ռադայում ստեղծվել են դաշինքներ. Գերագույն Ռադայում ստեղծված քաղաքական դաշիքները հենց այնպես չէին ներկայացնում նմանատիպ կուսակցություն։ Այնպիսի կուսակցություններ, ինչպիսիք են Ուկրաինայի գյուղացիական կուսակցությունը (ՈւԳԿ) և «Գյուղացիները բարեփոխումների համար» կուսակցությունը (ԳԲՀ) ստեղծել են «Ուկրաինայի ագրարացիներ» դաշինքը։ Թեև պատգամավորներից ոմանք, հատկապես ՈւԳԿ-ից, միացել էին սոցիալիստական դաշինքին։ Ուկրաինայի հանրապետական կուսակցությունը (ՈւՀԿ), Ուկրաինայի ազգայնականների համագումարը (ՈւԱՀ) և Ուկրաինայի դեմոկրատական կուսակցությունը (ՈւԴԿ) ստեղծել են «Դերժավնիստ» (Պետականություն) ընտրական դաշինքը։
1997 թվականի փետրվարին խորհրդարանում ներկա էին հետևյալ խմբակցությունները
Ըստ կուսակցությունների
Ղրիմ (19)
Վիննիցիայի մարզ (16)
Վոլինի մարզ (9)
Դնեպրոպետրովսկի մարզ (34)
Դոնեցկի մարզ (48)
Ժիտոմիրի մարզ (12)
Անդրկարպատյան մարզ (11)
Զապորոժիեի մարզ (18)
Իվանո-Ֆրանկիվսկի մարզ (13)
Կիրովոգրադի մարզ (12)
Լուգանսկի մարզ (23)
Լվովի մարզ (22)
Օդեսայի մարզ (23)
Կիևի մարզ (17)
Պոլտավայի մարզ (16)
Ռովնոյի մարզ (10)
Սումիի մարզ (12)
Տերնոպիլի մարզ (10)
Խարկովի մարզ (25)
Խերսոնի մարզ (10)
Խմելնիցկիի մարզ (13)
Չերկասիի մարզ (13)
Չեռնովցիի մարզ (8)
Չեռնիգովի մարզ (13)
Կիև (11/23)
Սևաստոպոլ (4)
Հետևանք
Ցածր մասնակցության պատճառով թափուր մնաց 112 մանդատ, իսկ ավելի ուշ՝ 1994 թվականի ամռանը (հուլիսի 24-ին ու 31-ին և օգոստոսի 7-ին) Ռադայում ընտրվեցին 20 պատգամավորներ։ Նոյեմբերի 20-ին և դեկտեմբերի 4-ին ընտրվել են ևս ինը պատգամավորներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքականություն
Նիկոլայ Պիրոգով
Նիկոլայ Իվանովիչ Պիրոգով (Николай Иванович Пирогов, ), ռուս գիտնական, վիրաբույժ, մանկավարժ և հասարակական գործիչ, Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ (1847)
Կենսագրություն
Ծնվել է զինվորական գանձապահ, մայոր Իվան Պիրոգովի ընտանիքում։ Մասնագիտության ընտրության հարցում Պիրոգովին օգնել է ընտանիքի մտերիմ, Մոսկվայի համալսարանի պրոֆեսոր Ե. Մուխինը, ով, նկատելով երեխայի ունակությունները, սկսել է զբաղվել նրա հետ անհատապես։ Տասնչորս տարեկան հասակում ընդունվել է Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ, որն ավարտել է 1828 թ. և մեկնել արտասահման վերապատրաստման։ Հինգ տարի աշխատելով Դորպատի (այժմ՝ Տարտու) Պրոֆեսորական ինստիտուտի վիրաբուժական կլինիկայում՝ փայլուն պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիան և 26 տարեկան հասակում ընտրվել Դորպատի համալսարանի պրոֆեսոր։ Մի քանի տարի անց Պիրոգովը հրավիրվել է Պետերբուրգ, որտեղ ստանձնել է Բժշկա-վիրաբուժական ակադեմիայի վիրաբուժական ամբիոնի ղեկավարությունը՝ միաժամանակ ստեղծելով և ղեկավարելով հոսպիտալային վիրաբուժության կլինիկան։
Ղրիմի պատերազմ
Պիրոգովը մասնակցել է Ղրիմի պատերազմին, մասնավորապես, 1855 թ. եղել է շրջափակված Սևաստոպոլի գլխավոր վիրաբույժը։
1862 թ. մեկնել է Հայդելբերգ և ստանձնել ռուս պրոֆեսորական թեկնածուների ուսուցման ղեկավարությունը։ Ստեղծագործական ուժերի ծաղկման շրջանում առանձնացել է իր «Վիշնյա» կալվածքում, որտեղ կազմակերպել է անվճար հիվանդանոց։ Այստեղից Պիրոգովը ժամանակ առ ժամանակ մեկնում էր արտասահման՝ դասախոսություններ կարդալու։ Այդ ժամանակ արդեն նա եղել է մի շարք արտասահմանյան գիտությունների ակադեմիաների անդամ։
1870 թվականին ֆրանս-պրուսական պատերազմի ժամանակ մեկնել է ճակատ՝ Միջազգային Կարմիր Խաչի հրավերով։
Ռուս-թուրքական պատերազմ
Պիրոգովը արդեն բավականին մեծ հասակում (67 տարեկան) մասնակցել է նաև 1877-1878 ռուս-թուրքական պատերազմին։
1881 թ. Պիրոգովի մոտ սկսվել են առողջական խնդիրներ։ 1881 թ. մայիսի 24-ին Նիկոլայ Սկլիֆոսովսկին նրա մոտ ախտորոշել է վերին ծնոտի քացկեղ, որի պատճառով էլ 1881 թվականի նոյեմբերի 23-ին Վիշնյաում նա կնքել է իր մահկանացուն։
Պիրոգովի մարմինը զմռսվել է իր իսկ մշակած նոր եղանակով։ Նրա աճյունը դրվել է Վիշնյաի դամբարանում։
Նշանակություն և ներդրում
Ն. Պիրոգովի ողջ գործունեության հիմնական նշանակությունն այն է, որ նա վիրաբուժությունը վերածել է գիտության՝ վիրաբույժներին զինելով վիրահատական միջամտության գիտական հիմնավորված մեթոդիկայով։
Նա տեղագրական անատոմիայի և օպերատիվ վիրաբուժության հիմնադիրն է։ Պիրոգովը իր անատոմիական ուսումնասիրությունները կատարում էր սառեցրած դիակների վրա. ինքը ` Պիրոգովը, դա անվանում էր «սառցե անատոմիա»։ Մի քանի տարի անց նա հրատարակել է առաջին անատոմիական ատլասը, որը դարձել է վիրաբույժների ուղեցույցը և հնարավորություն է տվել վիրահատությունները կատարել հիվանդին հասցնելով մինիմալ վնասվածքներ։ Անատոմիական շրջանները, զարկերակներն ու փակեղները ուսումնասիրելիս մշակել է շերտավոր պատրաստուկների պատրաստման սկզբունքները։ Դա հիմք է հանդիսացել հետագայում օպերատիվ վիրաբուժության զարգացման համար։
Իր կողմից մշակված վիրահատական եղանակները դաշտային պայմաններում ստուգելու նպատակով Պիրոգովը 1847 թ.-ին մեկնել է Կովկաս, որտեղ առաջին անգամ կիրառել է օսլայով ներծծված թանզիֆով (բինտ) վիրակապությունը, ինչն ավելի հարմար և ամուր էր։ Հենց այստեղ, Սալտի աուլում, Պիրոգովը բժշկության պատմության մեջ առաջին անգամ կատարել է վիրահատություն եթերային անզգայացումով, դաշտային պայմաններում, այսինքն նա աշխարհում առաջինն է նարկոզը կիրառել ռազմադաշտային վիրաբուժության մեջ։ Ընդհանուր առմամբ նա կատարել է մոտ 10 հազար վիրահատություն եթերային նարկոզով։
1854 թ., Ղրիմի պատերազմում, Պիրոգովը կրկին առաջին անգամ համաշխարհային բժշկության պրակտիկայում կիրառեց գիպսային վիրակապը, ինչը մեծ նշանակություն ունեցավ վերջույթների անշարժացման մեթոդիկայի զարգացման համար։
Պիրոգովը նշել է վերքերի վիրաբուժական ճիշտ մշակման կարևորությունը, առաջարկել կիրառել «խնայողական վիրաբուժություն». վերջույթների հրազենային վիրավորումների և կոտրվածքների դեպքում հրաժարվել է վաղ ամպուտացիայից։
Աղջիկ, որը սիրում էր Թոմ Գորդոնին
«Աղջիկ, որը սիրում էր Թոմ Գորդոնին» (The Girl Who Loved Tom Gordon), ամերիկացի գրող Սթիվեն Քինգի վեպը, որը հրատարակվել է 1999 թվականին։
Արամայիս Բայբուրտցյան
Արամայիս Արամի Բայբուրտցյան, հայազգի խորհրդային անասնաբույժ, անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր (1962 թ.), պրոֆեսոր (1961 թ.), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961 թ.)։
Աղջիկ, որը սիրում էր Թոմ Գորդոնին
Այս վեպում ֆանտաստիկան գրեթե բացակայում է, իսկ այն մանրուքները, որոնք կարելի է համարել գերբնական, բացատրվում են նրանով, որ գլխավոր հերոսուհին շոկից և սովից առաջացած թեթև հոգեկան խանգարում ունի։
Նիկոլայ Պիրոգով
Նշանակություն և ներդրում
Աշխարհում առաջինն է արտահայտել ոսկրային պլաստիկայի, իսկ Ռուսաստանում` պլաստիկ վիրահատությունների գաղափարը։ Նա մշակել է մի շարք վիրահատություններ և վիրաբուժական հնարքներ. մասնավորապես` ծնկահոդի մասնահատում, աքիլեսյան ջլի հատում և այլն, առաջարկել է կիրառել ուղիղ աղիքային նարկոզ։
Արամայիս Բայբուրտցյան
Կենսագրություն
1932 թվականին ավարտել է Անդրկովկաս (Երևանի) անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը։ 1951-1953 թվականներին եղել է Հայկական անասնաբուծության-անասնաբուժության ԳՀԻ-ի տնօրեն, 1962-1965 թվականներին ղեկավարել է Գյուղատնտեսության կենդանիների ամորձատման համամիութենական ԳՀԸ։ Բայբուրտցյանի գիտահետազոտական աշխատանքները վերաբերում են ձիերի մնդավի ու այլ մարմնահատվածների վիրաբուժական հիվանդությունների բուժման հարցերին ։ Մշակել է գյուղատնտեսական կենդանիների սեռական գեղձերի ֆունկցիայի դադարեցման նոր մեթոդը, որը կիրառվում է ինչպես ԽՍՀՄ–ում, այնպես էլ արտասահմանյան երկրներում (ԱՄՆ, ճապոնիա, Հունգարիա և այլն)։ Գ․ Կ․ Ափինյանի հետ միասին առաջարկել է հորթերին կաթնածծիչներով կերակրելու եղանակ, որի համար 1939 թվականինի պարգևատրվել է ԽՍՀՄ ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդեսի ոսկյա մեծ մեդալով։ Եղել է Հայկական ՍՍՀ IV գումարման Գերագույն Սովետի դեպուտատ և ՍՄԿԿ XXII համագումարի պատգամավոր։
Աղջիկ, որը սիրում էր Թոմ Գորդոնին
Գործողությունները, ինչպես Քինգի շատ ստեղծագործություններում, սկսվում են իր հայրենի Մեն նահանգում, իսկ այնուհետև տեղափոխվում Նոր-Հեմփշիր։
Արամայիս Բայբուրտցյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ անասնաբույժներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Անասնաբուժական գիտությունների դոկտորներ
Նիկոլայ Պիրոգով
Նշանակություն և ներդրում
Ղրիմի պատերազմի ժամանակ Սևաստոպոլում Պիրոգովը մշակել է հիվանդների և վիրավորների խնամքի նոր եղանակ, որի էությունն այն է, որ վիրավորները տեսակավորվում էին հենց սկզբում՝ առաջին վիրակապական կետում. ծանրության աստիճանից կախված՝ ոմանք ենթարկվում էին անհետաձգելի վիրահատական միջամտության հենց դաշտային պայմաններում, իսկ թեթև վնասվածքներով վիրավորները տարհանվում էին թիկունք՝ ստացիոնար հոսպիտալներ։ Շնորհիվ այդ մեթոդի (որը կիրառվում է մինչև հիմա) ռազմաբժշկական գործունեության մեջ Պիրոգովի կողմից ստեղծվեց մի նոր ուղղություն ` ռազմադաշտային վիրաբուժությունը։
Աղջիկ, որը սիրում էր Թոմ Գորդոնին
Սթիվեն Քինգն աշխատությունն ավարտել է 1998 թվականի փետրվարի 1-ին Ֆլորիդայի Գոնգբոուտ Կի քաղաքում։
Գրքում մեծ տեղ է տրվել բեյսբոլին։ Գլուխները կոչվում են իննինգներ (բեյսբոլի խաղի մասեր՝ մեկից մինչև ինը), նախախոսքը կոչվում է «Մարզում», իսկ վերջաբանը՝ «Խաղից հետո»։ Բեյսբոլիստ Թոմ Գորդոնն իրականում գոյություն ունի, սակայն վեպում ոչ մի տեղ չի հիշատակվում, որ նա սևամորթ է։
Նիկոլայ Պիրոգով
Նշանակություն և ներդրում
Պիրոգովը կարևորել է նաև ուսուցման և դաստիարակության հարցերում մայրենի լեզվի կիրառումը։ Նա նաև դեմ է եղել մարմնական պատժի կիրառմանը` որպես դաստիարակության մեթոդ։ Հենց նրա կողմից բարձրացված և թերթերում բուռն քննարկումների պատճառ դարձած այդ հարցը բերեց նրան, որ 1864 թվականին Ռուսաստանում մարմնական պատիժը ուսումնական հաստատություններում հանվեց կիրառումից։
Աղջիկ, որը սիրում էր Թոմ Գորդոնին
Սյուժե
Պատմությունը սկսվում է ընտանիքի ճանապարհորդությամբ, որի ընթացքում Տրիշայի եղբայր Փիթը անընդհատ վիճում է մոր հետ հորից բաժանման և այլ թեմաներով։ Տրիշան հեռանում է, որ չլսի նրանց, և չի կարողանում գտնել ընտանիքը արահետով թափառելուց ու հանգիստ որոնելուց հետո։ Նա սայթաքում է և գլորվում զարիթափ ամբարտակով և վերջնականապես մոլորվում՝ անտառի խորքերն ուղղվելով։ Նա իր մոտ ուներ մի շիշ ջուր, եփած հավկիթներ, մի շիշ Surge, թյուննոսի բուտերբրոդ, պոնչո, Game Boy, Twinkie խմորողեն և Walkman աուդիոփլեյեր։ Տրամադրությունը բարձրացնելու համար նա միացնում է աուդիոփլեյերը, որպեսզի տեղյակ լինի իր որոնումներից, լուրերից կամ պարզապես իր շատ սիրելի Թոմ Գորդոնի մասնակցությամբ բեյսբոլի խաղը լսի։
Նիկոլայ Պիրոգով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Տարտուի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Ռուս վիրաբույժներ Կատեգորիա:Ռուս մանկավարժներ Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս բժիշկներ Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ
Աղջիկ, որը սիրում էր Թոմ Գորդոնին
Սյուժե
Երբ նա սկսում է քայլեր ձեռնարկել գոյատևելու համար, պահելով քիչ ուտելիքը, որը նա ուներ իր հետ, և ուտելու բուսականությունն օգտագործելով, իր մայրն ու եղբայրը վերադառնում են ավտոմեքենա առանց նրա և ոստիկանություն զանգահարում ու սկսում որոնումները։ Փրկակարարները որոնում են ճանապարհի երկայնքով գտնվող տարածքները, բայց այնքան հեռու չեն հասնում, որ գտնեն Տրիշային։ Աղջիկը որոշում է հետևել աղբյուրին, որի մասին նա կարդացել էր «Պրերիայի փոքրիկ տնակ» պատմվածաշարում՝ հասկանալով, որ բոլոր գետերն ի վերջո ուղղորդում են մինչև քաղաքականության օրրաններ։
Երբ ոստիկանները գիշերը դադարում են որոնումները, նա նստում է ծառի տակ, որ հանգստանա։ Ի վերջո քաղցի, հոգնածության, վախի, ծարավի ազդեցությունը Տրիշայի մոտ հալյուցինացիաներ է առաջացնում։ Նա իր շուրջն է պատկերացնում ծանոթ մարդկանց և իր սիրելի Թոմ Գորդոնին։ Պարզ չի դառնում, արդյոք տեսիլքները անտառի գերբնական ուժի, թե աղջկա պատրանքների հետևանքներն են։
Անցնում են ժամեր և օրեր, ինչ Տրիշան անտառում մոլորված է։ Ի վերջո նա սկսում է մտածել, թե շուտով կառերեսվի Անհետացածների Աստծո՝ չար արարածի հետ, որը որսում է իրեն։ Նրա փորձությունները վերածվում են իննամյա աղջկա ողջամտության համար պայքարի։ Ջլատված թոքաբորբով և մոտոլուտ մահի զգացումով՝ նա հասնում է արահետին և գտնում քաղաքակրթության հետքեր, պայքարում արջի հետ, ում նա համարում էր ծպտված Աստված։ Վախից հետո ուշքի գալով նա հասկանում է, որ սա իններորդ խաղի վերջն է և ժամանակն է խաղն ավարտելու։ Նմանակելով Թոմ Գորդոնին՝ նա ընդունում է կեցվածքը և իր աուդիոփլեյերը նետում արջի վրա ասես գնդակ, արջը նահանջում է։ Իրեն հանդիպած որսորդը Տրիշային տանում է ապահով տեղ։
Տրիշան արթնանում է հիվանդասենյակում։ Նա տեսնում է իր բաժանված ծնողներին և ավագ եղբորը, որանք սպասում էին իր մահճակալի մոտ։ Բուժքույրը ծնողներին խնդրում է հեռանալ և աղջկան հանգստանալու հնարավորություն տալ։ Իր հայրը վերջինն է հեռանում, սակայն մինչ նրա գնալը Տրիշան խնդրում է տալ Թոմ Գորդոնի ստորագրությամբ Red Sox-ի գլխարկը։ Նա երկինք է մատնանաշում, նույն կերպ, ինչպես Թոմ Գորդոնը, երբ նա ավարտում էր խաղը։
Ադապտացումը
Չնայած Ջորջ Ռոմեոն արդեն առաջարկվել էր որպես ֆիլմի ռեժիսոր ՝ նկարահանման պլանները չեղարկվեցին 2005 թվականի օգոստոսին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1999 վեպեր Կատեգորիա:Սթիվեն Քինգի վեպեր Կատեգորիա:Սթիվեն Քինգի ստեղծագործություններ
Աբիջյունուն
Աբիջյունուն, գետ Տիգրիսի ավազանում, Մեծ Զավ գետի վտակը ։
Գետն արագահոս է, որի համար էլ կոչվել է Աբիջյունուն՝ «մոլեգին ջուր»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Մեծ Զավ գետի վտակներ
Նիժնի Դուբովեց (գյուղ, Տյաչևի շրջան)
Նիժնի Դուբովեց (Нижній Дубовець), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Տյաչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նիժնի Դուբովեց գյուղում բնակվում էր 1 121 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Տյաչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (72401-72500)
Աստերոիդների ցանկ (72301-72400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (72501-72600)
Բասկերի երկիր
Բասկերի երկիր կամ Բասկոնիա (País Vasco, Euskadi), ինքնավար համայնք Իսպանիայի թագավորության հյուսիսում, որի վարչական կենտրոնը Վիկտորիա քաղաքն է։ Համանուն պատմական շրջանի մի մասն է, որը տարածվում է մինչև Ֆրանսիայի հարավարևմտյան մասը։
Աշխարհագրություն
Բասկերի երկիրը գտնվում է Իսպանիայի հյուսիսում։ Հյուսիսից սահմանակից է Բիսկայան ծոցին, արևելքից՝ Նավառա, արևմուտքից՝ Կանտարբրիա, հարավից՝ Լա Ռիոյա ինքանավար մարզերին։ Պիրենեյան լեռներով բաժանվում է Ֆրանսիայում գտնվող համանուն մշակութային գոտուց։ Բիսկայայի և Գիպուսկոայի լեռները զգալիորեն կտրատված են, իսկ գետերը՝ կարճ ու արագահոս։ Ատուրի (ֆրանսերեն՝ Ադոր) գետը գտնվում է երկրի հյուսիսում, իսկ Էբրոն՝ հարավում։ Պիրենեյան լեռներից բացի երկրի համար մշակութային և պատմական մեծ նշանակություն ունեն Գորբեա, Աիսկորրի, Անբոտո և Արալար լեռները։ Տեղումների միջին տարեկան քանակը կազմում է մոտ 1.270 մմ՝ Սան Սեբաստիանում գերազանցելով 1.500 մմ-ը, իսկ Էբոյի ավազանում կազմելով մոտ 500 մմ։ Հյուսիս-արևելքում գերակշռում է օվկիանոսային կլիման, իսկ հարավային հատվածներում (Ալավայի միջլեռնային շրջաններ) կրում է միջերկրյածովյան կլիմայի ազդեցությունը ։
Նախապատմական շրջան
Բասկերի երկիրը բնակեցված է եղել դեռևս Պալեոլիթի շրջանում՝ մ.թ.ա. 150.000 տարի առաջ։ Հայտնաբերվել են այդ շրջանի բազմաթիվ առարկաներ, ինչպես նաև նեանդերթալյան մարդու ոսկորներ։ Իրերի մեծ մասը, սակայն, վերագրվում է կրոմանյոնյան դարաշրջանին։ Այս ժամանակաշրջանից մեզ հասած մնացորդները, այդ թվում՝ քարանձավային պատկերներ, հայտնաբերվել են Էկային, Ալչերրի, Սանտիմամինյե և Ալբերդի քարանձավներում։ Նեոլիթի շրջանում անցում է կատարվում քոչվորական կյանքից նստակյացության։ Զարգանում է գյուղատնտեղությունն ու անասնապահությունը։ Պղնձի և բրոնզի դարերում սկսվում է մետաղագործությունը։ Քանի որ երկրի հյուսիսային մասը մեկուսացած էր լեռներով, զարգացումներն այստեղ համեմատաբար դանդաղ էին ընթանում։ Բասկերի Երկիրը և հարակից տարածքները բնակեցված էին բասկերի նախնիների՝ աուտրիգոնների, վալդուրների, կարիստների և վասկոնների կողմից։ Վասկոնների մասին հիշատակություն է թողել հույն պատմաբան Ստրաբոնը՝ բնութագրելով նրանց որպես վայրի մարտիկներ։
Հռոմեական շրջան
Հռոմեացիները սկսեցին գրավել բասկյան տարածքները մեր թվարկության երկրորդ դարում։ Հռոմեական գերիշխանությունն այստեղ ձգվում է հինգ դար, որի ընթացքում երկու մշակույթները համատեղ գոյատևում են։ Երկրի հարավային շրջաններն ավելի մեծ չափով են կրում հռոմեական ազդեցությունը քան հյուսիսի լեռնային հատվածները։ Հռոմեացիների կողմից ներմուծվում է դրամական համակարգ և գրավոր լեզու՝ լատիներենը։ Հռոմեական կայսրության անկման հետ բասկ ցեղերը վերանվաճում են իրենց իշխանությունը։ Չնայած հաջորդող հարյուրամյակների ընթացքում բազմաթիվ ասպատակությունների ենթարկվելուն՝ ութերորդ դարում բասկերին հաջողվում է միավորվել։
Միջին դարեր
Վասկոնների երկիրը իններորդ դարում վերածվում է թագավորության, երբ ազնվականները Ասիցտաների տոհմից թագավոր են ընտրում Ինյիգոյին (824-852)։ Մեկ դար անց իր իշխանությունն է հաստատում Խիմենո դինաստիան՝ Սանչո Գարսեսի (905-925) գլխավորությամբ։ Նավառայի թագավորությունն իր բարձունքին է հասնում Սանչո Մեծի (1004-1035) օրոք։ Նրան հաջողվում է միավորել ոչ միայն բասկախոս շրջանները, այլև Պիրենեյան թերակղզու գրեթե բոլոր քրիստոնյա երկրները։ 1512 թ. Ֆերդինանդ Կաթոլիկը գրավում է թագավորությունն ու ենթարկում Կաստիլիայի գերակայությանը։ Միապետության միակ անկախ մասը Բեհենաբարրոան էր, որ գտնվում էր Պիրենեյան լեռների մյուս կողմում և 1620 թ. միանում է Ֆրանսիային։ Այնուհանդերձ, տարածքն ուներ ինքնակառավարման մարմիններ։ 12-15-րդ դարերում առաջացան քաղաքներ և ավաններ, որոնք ունեին սեփական օրենքները՝ թագավորի գերակայության ներքո։ Տնտեսական կյանքը հիմնված էր անասնապահության, գյուղատնտեսության, անտառապահության, ձկնորսության, հանքահանության, առևտրի և արհեստի վրա։ Տնտեսական ճգնաժամները հանգեցնում էին ազնվական ընտանիքների միջև պայքարի, որոնք ցանկանում էին գրավել քաղաքներն ու ավանները, սեփականաշնորհել հողերը։ Քաղաքի բնակիչները և թագավորը դիմադրութուն են ցույց տալիս և հաղթում նրանց։ Արդյունքում առաջանում են ինքնակառավարման մի շարք մարմիններ կամ ֆուերոներ, որոնք ընդունում են թագավորի գերիշխանությունը։
Վաղ արդյունաբերական շրջան
17-18-րդ դարերում զգալի տեղաշարժեր գրանցվեցին տնտեսական կյանքում. Զարգացան ձկնորսությունը, նավաշինությունը, միջազգային առևտուրը, գյուղատնտեսությունն ու երկաթի ձուլումը։ 17-րդ դարում Բիլբաոն համարվում էր հյուսիսային Իսպանիայի ամենակարևոր նավահանգիստը։ 19-րդ դարը հատկանշական էր արդյունաբերության և կապիտալիզմի զարգացմամբ։ Այս առումով ևս Բիլբաոն առանձնանում էր՝ ընդունելով Իսպանիայի այլ մասերից ներգաղթած աշխատավորների մեծ հոսք։ 19-րդ դարի վերջին տարածվում են նաև նոր գաղափարախոսություններ, ինչպես սոցիալիզմը, որ ներմուծվեց Ֆակունդո Պերեսագուայի կողմից, և բասկյան ազգայնականությունը՝ Սաբինո Արանայի գլխավորությամբ ։
Ժամանակակից պատմություն
1936-39 թթ քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում բասկերին հաջողվում է ժամանակավորապես վերահաստատել ինքնավար կարգավիճակը։ Առաջին կառավարության նախագահն էր Խոսե Անտոնիո Ագիրեն։ Նախարարական կաբինետը կազմված էր հինգ ազգայնական, երեք սոցիալիստ, մեկական կոմունիստ և հանրապետական նախարարներից։ Կառավարության իշխանությունը տարածվում էր միայն Բիսկայայի և Գիպուսկոայի տարածքներում։ 1937 թ. Գեներալ Ֆրանկոյի զորքերը գրավում են Բասկերի երկիրը։ Կառավարությունը նախ տեղափոխվում է Կատալոնիա, ապա՝ աքսորվում։ Ֆրանկոյի բռնապետության տարիները (1939-1975 թթ.) բասկերի պատմության տխուր էջերից են։ Գիպուսկոան և Բիսկայան հայտարարվում են «դավաճան մարզեր»։ Արգելվում է բասկերենն ու առհասարակ բասկ մշակույթին հետևելը։ Բանտարկումների, աքսորի ու մահապատժի հսկայական ալիք է բարձրանում։ Միջազգային հանրությունից օգնություն ակնկալելու հույսերը մարում են 50-ական թվականներին, երբ Վատիկանն ու Միացյալ Նահանգները համաձայնության են գալիս Ֆրանկոյի հետ։ 50-ականների վերջերին նոր թափ են առնում արդյունաբերությունն ու տնտեսությունը՝ ներգաղթյալների նոր հոսք բերելով։ 1959 թ. ստեղծվում է ԷՏԱ ահաբեկչական խմբավորումը (Euskadi Ta Askatasun՝ հայ.՝ «Բասկերի Երկիր և Ազատություն»)։ Խմբավորումը հիմնված է ազգայնական գաղափարախոսության վրա, որը 60-ականներին որդեգրում է զինված պայքարի ռազմավարություն։ 1975 թ. Ֆրանկոյի մահից հետո անցում է կատարվում ժողովրդավարության, սակայն բռնապետության տարիների հանցագործությունները մնում են անպատիժ։ Կատարվում են մի շարք բարեփոխումներ, 1977 թ. կատարվում են առաջին օրենսդրական ընտրությունները, իսկ 1978 թ. դեկտեմբերին ընդունվում է Իսպանիայի սահմանադրությունը։ Սահմանադրության մեջ, սակայն, չի հաստատվում բասկերի ինքնորոշման իրավունքը։ 1979 թ. հանրաքվեի արդյունքում Արավան, Բիսկայան և Գիպուսկոան միանալով ստեղծեցին Բասկերի Երկիր ինքնավար համայնքը (ձայների 53.96%)։ 2006 թ. ԷՏԱ-ն զինադադար է հայտարարում, որը խախտվում է նույն թվականի դեկտեմբերին Մադրիդի օդանավակայանում կազմակերպած պայթյունով։
Քաղաքական կառուցվածք
Երկրում գործում է գործադիր, օրենսդիր և դատական իշխանությունների տարանջատման սկզբունքը։ Այս իշխանությունները համապատասխանաբար իրականացվում են կառավարության, խորհրդարանի և բարձրագույն դատական ատյանի կողմից։ Խորհրդարանն ունի 75 պատգամավոր, որոնք ընտրվում են 4 տարով։ Բասկերի Երկրի երեք շրջաններից յուրաքանչյուրը ներկայացված է 25 պատգամավորով՝ անկախ բնակչության թվից։ Խորհրդարանը հրապարակում և հաստատում է ընդհանուր բյուջեն։ Խորհրդարանում աթոռ ստանալու համար կուսակցությունները պետք է հավաքեն ձայների նվազագույնը 5%-ը։ Կառավարության անդամներն ընտրվում են խորհրդարանի կողմից։ Այն կարող է ներկայացված լինել մեկ կուսակցության կամ կուսակցությունների դաշնակցության կողմից։ Համարվում է երկրի գլխավոր մարմինը։ Բասկերի Երկրի յուրաքանչյուր մարզ ունի մարզային խորհրդարան՝ 51 պատգամավորով։ Հատուկ նշանակության մի շարք հարցեր լուծվում են հանրաքվեների միջոցով ։
Տնտեսություն
Իսպանիայի կառավարության և Բասկերի երկրի միջև հարկային կապերը հաստատված են տնտեսական համաձայնության մեջ, որի երրորդ հիմունքի համաձայն՝ Բասկերի Երկիրը սեփական գանձարան ունենալու և այն կառավարելու իրավունք ունի։
1970-ական թվականներին երկիրը գտնվում էր տնտեսական ճգնաժամի մեջ, որի հետևանքներն իրենց զգացնել են տալիս նաև հաջորդող տասնամյակների ընթացքում։ 1993 թ. տնտեսության կայունացում է նկատվում։ 1975 թ. երկրի համախառն ներքին արդյունքը 8.030 միլիոն եվրո էր կազմում, որի մեծ մասը հիմնված էր արդյունաբերության վրա. բնակչության աշխատունակ զանգվածի 50%-ը աշխատում էր հենց այս ոլորտում։ 2005 թ. համախառն ներքին արդյունքը 57.578 մլն էր՝ բնակչության նույն թվի պայմաններում։ Սա առավելապես պայմանավորված է ծառայությունների ոլորտի զարգացմամբ, որտեղ աշխատում է բնակչության 60%-ը։ Իսպանիայի համախառն ներքին արդյունքի 6.4%-ը հիմնված է բասկերի տնտեսության վրա։ Արտահանման ծավալով կազմում է 8.27%-ը, ներկրմամբ՝ 5.67%-ը։ Պատասխանատու է Իսպանիայի արդյունաբերական արտադրության 8.9%-ի համար։ Արտահանման հիմնական ուղղությունները Եվրոպան, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներն ու Լատինական Ամերիկան են։ Գիպուսկոան արտահանման ծավալով առաջինն է երկրի այլ մարզերի համեմատությամբ։
Ժողովրդագրություն
1950-1970 թթ. Բնակչությունը կրկնապատկվում է՝ 1.061.000-ից հասնելով 2.070.000-ի։ 1975-2000 թթ. Բնակչության աճ այլևս չի գրանցվում։ Սա պայմանավորված է ծնելիության մակարդակի անկմամբ, բնակչության ծերացմամբ, ինչպես նաև ներգաղթյալների հետդարձով։ Վերջին տարիներին բնակչության չնչին աճ է նկատվում՝ ծնելիության աճի և նոր ներգաղթի շնորհիվ։ Ներգաղթյալների 50%-ը Եվրոպայից է, 26.3%-ը՝ Ամերիկայից, 17.8%-ը՝ Աֆրիկայից, և 5.58%-ը՝ Ասիայից։
Աշխարհի 21 երկրներում կան 161 «բասկ ակումբներ», որոնք կոչված են սփյուռքում բասկ մշակույթը պահպանելուն։ Այս ակումբներից 106-ը գտնվում էն Լատինական Ամերիկայում, 36-ը՝ Հյուսիսային Ամերիկայում, 10-ը՝ Իսպանիայում, 5-ը՝ եվրոպական այլ երկրներում և 3-ը՝ Ավստրալիայում ։ Բասկերի Երկրի բնակչության գրեթե կեսն այժմ ապրում է Բիլբաոյի շրջանում։
Խոշոր քաղաքները՝
Կրթություն և գիտություն
Բասկերի երկրում կա երեք համալսարան, որոնցից երկուսը մասնավոր են։ Պետական միակ համալսարանը Բասկերի Երկրի համալսարանն է, որն առաջարկում է 58 կրթական ծրագիր։ Այն համարվում է երկրի գլխավոր հետազոտական կենտրոնը։ Դեուստոյի համալսարանը հիմնադրվել է 1886 թ. և համարվում է էլիտար համալսարան։ Մոնտրագոնի համալսարանը հիմնվել է 1997 թ. և մասնագիտացված է բիզնեսի և տեխնիկայի ոլորտներում։ Սան Սեբաստիանում է գտնվում ուղեղի, լեզվի և ճանաչողության հետազոտական կենտրոնը։
Լեզու
Բասկերի երկրի պաշտոնական լեզուներն են իսպաներենն ու բասկերենը։ Բասկերի լեզուն Եվրոպայի ամենահին լեզուներից է և հաստատված ազգակցական կապ չունի ոչ մի լեզվի հետ։ Ինքնավարություն ձեռք բերելուց հետո բասկերենը պաշտոնական լեզվի կարգավիճակ է ստանում։ Բնակչության միայն կեսն է խոսում բասկերեն, ինչի արդյունքում այն հայտնվել է վերացող լեզուների ցուցակում։ Երկրում կա կրթական երեք մոդել՝ A, B և D: A մոդելում դասավանդման լեզուն իսպաներենն է, իսկ բասկերենը ուսուցանվում է որպես երկրորդ լեզու։ D մոդելը առաջնային է համարում բասկերենը, իսկ իսպաներենը մատուցում որպես <օտար լեզու>։ Կրթական B մոդելը երկլեզու է՝ հավասար դեր հատկացնելով իսպաներենին և բասկերենին։ 2006-2007 թթ. 97.856 աշակերտ նախընտրել էր A, 72.567-ը՝ B, իսկ 170.529-ը՝ D մոդելը։ Աշխատանքային շուկայում ևս բասկերենը մեծ առավելություն է համարվում ։
Ավանդազրույցներ
Բասկերն ունեն բազմաթիվ առասպելներ, առակներ ու զվարճապատումներ, ինչպես նաև լեգենդներ ու զրույցներ։ Մի շարք ավանդազրույցներ 1996 թ. հայերեն են թարգմանվել Վահան Սարգսյանի կողմից։
Գրականություն
1800-ական թվականներին առաջ են գալիս հանպատրաստից բանաստեղծությունների մրցույթները։ Այսպիսի մրցույթներում մասնակիցները պետք է ինչ-որ թեմայի շուրջ բանաստեղծություն հորինեն կամ հանգեր գտնեն տրված բառերի համար։ Հաղթելու համար արագություն, երևակայություն, ճարտար խոսք, ընդհանուր կրթվածություն և լեզվական մտածողություն է անհրաժեշտ։ Բանաստեղծությունները ուղեկցվում են երաժշտությամբ. վերջին տունը ձայնակցվում է հանդիսատեսի կողմից։
Ժամանակակից բասկ գրականությունը կերտվել է գրողների երեք սերնդի կողմից։ Առաջին սերունդը ստիպված էր գաղտնի ստեղծագործել Ֆրանկոյի բռնապետության օրոք։ Այս գրողներից շատերը աքսորի են ենթարկվում։
Հետպատերազմյան սերունդը փորձում է ազատել բասկ գրականությունը կրոնական ու ազգայնական շնչից։ Իսպանիայի ժողովրդավարացումը և Բասկերի երկրի ինքնավար կարգավիճակը նպաստում են անկախ բասկ գրականության ստեղծմանը։ 70-ականներին լայն տարածում են գտնում քնարական վեպեր ու դետեկտիվները։ 80-ականներից զարգանում են նաև թրիլերի և ամերիկյան նուարի մոտիվները։ Երրորդ սերունդը ներառում է 25-40 տարեկան ստեղծագործողներին։ Կարևոր պատմական և քաղաքական թեմաներ են արծածվում, գնալով տարածում են գտնում կարճ պատմվածքները։ Վեպերից շատերը ռեալիստական շնչով են գրված։ Բանաստեղծության մեջ միախառնվում են սիմվոլիզմը, էսթետիզմը, ինչպես նաև սեփական փորձի գրական մշակումը ։
Երաժշտություն
Բասկերի ժողովրդական գործիքներից են չալապարտան (txalaparta), տրիկիտիշան, չիստուն։ Չալապարտան հարվածային գործիք է։ Այն նման է փայտե սեղանի, որի վրա հարվածում են փայտի կտրոներով։ Նախկինում այն հաղորդակցման միջոց է եղել։ Բասկերի ամենասիրելի խմիչքներից է խնձորօղին։ Խնձորօղի պատրաստելուց հետո, նույն տախտակները, որ օգտագործվել էին խնձոր ճզմելու համար, հարմարեցվել են չալապարտայի՝ որին վրա խփելով հարևաններին ազդարարել են պատրաստի խմիչքի մասին։ Տրիկիտիշան (trikitixa) բասկերի ակորդեոնն է, իսկ չիստուն (txistu) ֆլեյտայի տեսակ է, որը սովորաբար նվագում են ձախ ձեռքի երեք մատներով։ Ազատ ձեռքով էլ հնարավոր է միաժամանակ տամբուրին խփել։ Երաժշտական այս տարրերն օգտագործվում են նաև բասկերի ժամանակակից ռոք երաժշտության մեջ ։