cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Թափառող ռազմաճակատ
Սյուժե
Պարտիզանների առաջին մարտերը ցույց են տվել Պյոտր Շչետինկինի ռազմավարության արդյունավետությունը։ Ավելի ուշ, որպեսզի խուսափեն պարտիզանների՝ քանակապես գերազանցող Սպիտակ զորքերի հետ ճակատային բախումներից և փրկեն վիրավոր պարտիզաններին, ինչպես նաև պարտիզանների հետ հեռացած կանանց ու երեխաներին, Շչետինկինը որոշում է անցնել Մոնղոլիայի սահմանը։ Նա շահագործողների դեմ բարձրացնում է մոնղոլ աշխատավորների, միավորվում նրանց հետ և, շարունակելով հարված հասցնել սպիտակներին այդ անսպասելի վայրերում, պայքարը հասցնում է հաղթական ավարտին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1972 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Սայմոն Քեյ
Սայմոն Փիթեր Ջաբիր Քեյ, բրիտանացի պլաստիկ վիրաբույժ, ծնվել և կրթություն է ստացել Գերնսիում, Նորմանդական կղզիներ, հիմնված Լիդսում ։ Քեյն իրականացրել է Մեծ Բրիտանիայում ձեռքի փոխպատվաստման առաջին վիրահատությունը ։ Քեյը վերապատրաստվել է պլաստիկ վիրաբուժության ոլորտում Միացյալ Թագավորության Ուեքսամ, Բիրմինգհեմ և Մանչեստրի համալսարաններում, ինչպես նաև գործուղվել է Ադելաիդա, Ավստրալիա և Լուիսվիլ, Կենտուկի, Միացյալ Նահանգներ։
Քեյի որոշումը՝ դառնալու վիրաբույժ, մասնավորապես պլաստիկ վիրաբույժ, առաջացել է իր մանկության պատճառով, երբ հինգ տարեկանում նա այրել է իր մատը փոքր էլեկտրական կրակի վրա։ Նա ստիպված էր դիմանալ բազմաթիվ վիրահատությունների, որոնք, ըստ նրա, ավելորդ էին և ստիպեցին իրեն վիրաբույժ դառնալ, բայց նա նաև ցանկանում էր լինել այն մեկը, ով միշտ կհարցներ, թե «ինչն է բխում հիվանդի շահերից» ։
2019 թվականի ամանորյա պարգևատրման ժամանակ արժանացել է Բրիտանական կայսրության շքանշանի՝ ձեռքի համալիր վերականգնողական վիրաբուժության, ինչպես նաև ձեռքի փոխպատվաստման ծառայությունների համար ։ 2001 թվականի նոյեմբերին «Թայմս»-ը Քեյին անվանեց այդ ժամանակ Բրիտանիայում աշխատող լավագույն բժիշկներից մեկը ։
Տաքսա
Տաքսա (dachshund), որսորդական շան ցեղատեսակ, որը տարբերվում է ոտքերի կարճությամբ։
Տակսաներն ունեն բազմաթիվ երանգներ։ Առավել տարածված են սև, կարմիր, շագանակագույն, մարմարե (սև և շագանակագույն մարմար) գունավորում ունեցող տակսաները։ Հանդիպում են նաև վագրագույն և սև՝ վագրագույն բծերով, գունավորումը, որը ճանաչված չէ որպես գունավորում կինոլոգիական միջազգային ֆեդերացիայի (ԿՄՖ) կողմից։ Կոշտ մազածածկույթ ունեցող տեսակների մոտ շատ տարածված է վարազի գույնը (այլ տեսակների մեջ այն ճանաչված չէ)։ Վերջին շրջանում Ռուսաստանում և Ուկրաինայում սկսեցին հանդիպել երկար մազածածկույթ ունեցող տեսակներ, բայց նրանք նույնպես չեն ճանաչվել ԿՄՖ-ի կողմից։ Այսպիսի գունավորում ունեցողների հետ աշխատանքներ է կատարվում UCI շրջանակներում։
Ցեղատեսակի անվանում
Գերմանական "Dachshund" բառը ծագում է «Գորշուկ» (Dachs) և «շուն» (Hund) բառերից, այդ պատճառով էլ նախկինում նրանց հաճախ անվանում էին «գորշուկաշուն» ։ Տակսաներն օգտագործվել են գորշուկների և այլ որջավոր կենդանիների որոնման, հետապնդման և քշելու համար։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Dachshund-ը գերմանական բառ է, Գերմանիայում այն գործնականում չի գործածվում՝ փոխարինվելով «Dackel» և «Teckel» բառերով։
Պատմություն
Տակսան շների ամենահին ցեղատեսակն է։ Այս ցեղի առաջացման ժամանակը դեռևս հակասություններ է առաջացնում։ Ըստ որոշ տեսությունների, տակսաների նախնիները հայտնվել են դեռ Հին Եգիպտոսում, որտեղ հայտնաբերվել են կարճ ոտքերով որսորդական շների փորագրված պատկերներ։
Ժամանակակից ցեղատեսակի ձևավորումը սկսվել է XVI դարից Հարավային Գերմանիայի տարածքում։ Տակսաների մասին առաջին ճշգրիտ հիշատակումները (այն ժամանակ «գորշուկի հետևից սողացող» (Tachs Kriecher)) և «գորշուկի հերոս» (Tachs Krieger) անվանումներով) հանդիպում են գրքերում՝ գրված մինչև 1700 թվականը։ Կան նաև ավելի վաղ հիշատակումներ «գորշուկաշների» և «որջաշների» մասին, սակայն, նրանք ավելի շատ վերաբերում են որսորդական շներին, քան կոնկրետ ցեղի։ Նրա նախնիները եղել են ցածրահասակ գերմանական որսորդական շները և գերմանական բարակները (Bracke)։ Տակսաները նրանցից ժառանգել են ձայնի միջոցով որսին հետապնդելու կարողություն, հնարամտություն, տոկունություն, գերազանց հոտառություն, հակառակորդի հետ ճակատամարտելու անվախություն և որսորդական մոլեգնություն։ Իսկ այն, ինչ նախնիների թերությունն էր՝ ստանդարտ մարմնի անհամաչափ հարաբերակցությունը կարճ ոտքերի հետ, սերունդների համար դարձել է առավելություն։ Գերմանացի որսորդները, այդ որակները գնահատելով ըստ արժանվույն, ստացել են շան որոշակի տեսակ՝ կարճլիկ-պնդակազմ, կարճ ոտքերով, որ ակարողանան անարգել ներխուժել որջերն ու բները։ Որսը թանկ ու հեղինակավոր զբաղմունք էր, բայց տակսան մեծ ծախսեր չէր պահանջում։ Սա ևս մեկ կարևոր առավելություն էր, որի համար ցեղատեսակը սիրվեց ոչ հարուստ բուրգերների և ազնվականության կողմից։ XVII հարյուրամյակի կեսերին՝ 1650-ական թվականներին, հիշատակվել են երկու տեսակ՝ ստորերկրյա որսի համար նախատեսված ծուռթաթ շներ և կոշտ մազածածկույթ ունեցող կարճ բարակներ։ Ժամանակի ընթացքում գերմանացիներն ավելի շատ են կապվում տակսաների հետ, գնահատում են իրենց էներգիան, որսորդական եռանդը ու աշխատասիրությունը, հավատարմությունը, հուսալիությունը և խելքը։
XVIII դարի վերջում տակսաները գործնականորեն ձեռք են բերել ժամանակակից գծեր։ Երկարավուն տակսաները մեծացել են այնքան, որ նրանց սկսել են արտահանել տարբեր երկրներ։ Իսկ Գերմանիայում ձևավորվել է շնաբուծարանների լայն ցանց։ Նրանց տերերը բուծում էին շներ, ելնելով անձնական համակրանքից։ Սակայն ժամանակի ընթացքում սկսվեց դեկորատիվ և աշխատող նմուշների բաժանումը, և անհրաժեշտություն առաջացավ սահմանել ցեղի ստանդարտը, որն ընդունվեց 1870 թվականին։
2001 թվականին ՄԿՖ-ի կողմից ընդունվեց տակսա ցեղատեսակի ստանդարտը։
Չնայած նրան, որ տակսաները Ռուսաստանում հայտնի են դարձել XVIII դարի 30-ական թվականներին, ցեղատեսակը լայն տարածում չունեցավ։ Սակայն տակսաները այնքան հայտնի էին, որ 1990 թվականին ձևավորվեց ֆոկստերների և տակսաների ռուսական սիրողական խմբակ, որը վարում էր ցեղական գրքեր և կազմակերպում էր մասնագիտացված ցուցահանդեսներ։
Ռուսաստանի Դաշնությունում տակսաներին դիտարկում էին որպես դեկորատիվ շուն, այլ ոչ թե աշխատանքային։ Շատ ընտանիքներ պահել են այս ցեղատեսակին, որպես ընտանի կենդանի։ Շատ արագ և հաջողությամբ տակսաները տարածվեցին ստեղծագործ մտավորականության շրջանում։ Ռուս հռչակավոր դերասանուհի Մարիա Երմոլովան նույնպես ուներ այդ ցեղատեսակի համար անսովոր գունավորմամաբ՝ սպիտակ տակսա։
Նկարագրություն
Ամուր են, ունեն մեծածավալ ողնաշար և երկար ձգված դունչ ։ Ականջները երկար են, փափուկ, և կլորացված են ծայրերում ։ Մեջքը մկանոտ է, ամուր, կրծքավանդակը ծավալուն է, խորը, և բնորոշ կրծոսկրերով։ Պոչը հաստ է և ամուր հիմքի մոտ, ցածր է, սովորաբար պահվում է միայն ներքևում՝ մեջքի գծից մի փոքր ցած, հուզմունքից վեր է բարձրացում, ինչես ալեհավաքը։ Վերջույթները կարճ են, հաստ և մկանոտ (հատկապես առջևի վերջույթները)։ Առջևի թաթերը ավելի լայն են և ավելի մեծ, քան հետևինը։ Տեղաշարժվում են ազատ և լայն թափքով ։
Դասակարգում
Համաձայն կինոլոգիական միջազգային ֆեդերացիայի դասակարգմանը, տակսաները, ըստ մազածածկույթի, լինում են 3 տեսակի՝
Այսպիսով, գոյություն ունեն տակսաների 9 տարատեսակներ։
Բնավորություն
Տակսաները ընկերասեր են, համարձակ, ոչ ագրեսիվ, հավասարակշռված խառնվածքով որսորդական շներ են։ Ինպես նաև կրքոտ են, դիմացկուն, արագաշարժ և ունեն լավ հոտառություն (ըստ կինոլոգիական միջազգային ֆեդերացիայի ստանդարտների) ,։
Այս շներն ունեն բարձր ձայն, խիզախ են, ունեն պաշտպանողական հատկություններ, անվախ են, լուրջ, նպատակասլաց և ինքնուրույն։
Ունեն ուժեղ բնավորություն, վառ արտահայտված անհատականություն, նվիրված են իրենց ընտանիքներին և լավ հարաբերություններ ունեն երեխաների հետ  ։
Առողջություն
Տակսաներին չի կարելի գերսնել, քանի որ ունեն ավելոր քաշ հավաքելու հակում։ Լրացուցիչ քաշը ստեղծում է լրացուցիչ ծանրաբեռնվածություն մեջքի վրա, ինչպես նաև այլ հնարավոր ռիսկեր կենդանիների առողջությանը։
Մարզումներին և սննդակարգին սխալ մոտեցման դեպքում, տակսաները ենթակա են միջողնային սկավառակների հետ կապված խնդիրների, որոնք կարող են հանգեցնել կաթվածի ։
Տակսաներ և սպորտ
Տակսաների որոշ տերեր (Հատկապես ԱՄՆ-ում) հատուկ մարզում են իրենց շներին՝ մրցույթների մասնակցելու նպատակով, օրինակ՝ Wiener Nationals մրցավազքին։ Չնայած այն հանգամանքին, որ այդ մրցավազքերը մեծապես բարձրացնում են ցեղի նկատմամբ հետաքրքրությունը, ասոցիացիաների մեծամասնությունը նրանց դեմ է՝ կենդանիների հետ կապված վնասվածքների բարձր ռիսկի պատճառով։
Հորդանան գետի արևմտյան ափ
Հորդանան գետի արևմտյան ափը (արաբերեն՝ الضفة الغربية, եբրայերեն՝ יהודה ושומרון - Իյհուդա վե Շոմրոն, որը նշանակում է «Հուդեա և Սամարիա», կարճ՝ יו״ש, կամ הגדה המערבית - «ԱրԵմտյան ափ») երկրամաս է Միջին Արևելքում։ Երբ որ 1947 թվականին ՄԱԿ-ի որոշմամբ Պաղեստինան բաժանված է եղել հրեական և արաբական մասի, Հորդանան գետի արևմտյան ափը պատկանում էր Արաբական պետության։ 1947 - 1949 թթ. արաբ-իսրայելական պատերազմի ժամանակ Հորդանանը անեքսել էր Արևմտյան ափը և տվել տվյալ անվանումը, արևելյան ափից տարբերելու համար, որը եղել էր իր հիմնական տարածքը։ Հորդանանը տվել էր Արևմտյան ափի բնակիչներին իր քաղաքացիությունը, որը մինչև հիմա մնացել է ոմանց մոտ։ 1967 թվականի Վեցօրյա պատերազմի ժամանակ օկուպացված է եղել Իսրայելի կողմից։
Կատեգորիա:Իսրայելի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Հորդանան Կատեգորիա:Վիճելի տարածքներ Մերձավոր Արևելքում
Ահաբեկչության ժամանակաշրջան (Ֆրանսիական հեղափոխություն)
Ահաբեկչության ժամանակաշրջան (ֆր. la Terreur), մասայական մահապատիժների ժամանակաշրջան Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության ընթացքում (1793 թվականի սեպտեմբերի 5-ից 1794 թվականի հուլիսի 27-ը)։ Ահաբեկչությունը բռնությունների շրջան էր իրար դեմ պայքարող քաղաքական խմբավորումների (ժիրոնդիստներ և յակոբիններ) վեճերի ընթացքում, որի ժամանակ յակոբիններն անցկացնում էին «հեղափոխության թշնամիների» մասայական մահապատիժներ։ Սպանվածների թիվը նշվում է 16000-ից մինչև 40000, շատ դեպքերում փաստաթղթեր չեն պահպանվել կամ չեն եղել ճշգրիտ տեղեկություններ։ Գիլյոտինի սրի տակ, որը դարձավ այս ժամանակաշրջանի խորհրդանիշ ՝ որպես «ազգային ածելի», սպանվեցին Լյուդովիկոս XVI-ը (1793 թվականի հունվար), Մարի Անտուանետը, դուքս Օրլեանը (քաղաքացի Ֆիլիպ Էգալիտե), ժիրոնդիստների առաջնորդները (Ժակ Պիեր Բրիսո, Պիեր Վերնիո, մադամ Ռոլան), դանտոնիստները (Ժորժ Ժակ Դանտոն, Կամիլ Դեմուլեն, Էրո դե Սեշել, Ֆաբր դ'Էգլատիան և այլք), էբերիստները (Ժակ Ռենե Էբեր, Պիեր Գասպար Շոմեթ) և ֆելյանները (Անտուան Բարնավ, Ժան Սիլվեն Բայի), քիմիկոս Անտուան Լավուազիեն, պոետ Անդրե Շենիեն և այլք։
Բարերն ու Ռոբեսպիերը փառաբանում են «ահաբեկչությունը»
1793 թվականի ամռանը քաղաքական պատերազմի զարգացումը և թշնամի երկրների հարձակումը հանգեցրել էին ճգնաժամի և ժիրոնդիստների ու ավելի ռադիկալ տրամադրված յակոբինների պայքարի սրմանը։ Վերջինները փարիզյան բնակչության շնորհիվ կարողացան խորհրդարանում դառնալ մեծամասնություն։ Ֆրանսիական կառավարությունը ներքին հակահեղափոխական շարժումները ճնշելու և նոր զորքեր գրավելու համար ստեղծում է Հասարակական փրկության կոմիտե, որն իր վերջնական տեսքն ստանում է 1793 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Մաքսիմիլիան Ռոբեսպիերի կառավարության ներքո։ Բերտրան Բարերը 1793 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Կոնվենտում բացականչեց. «Եկե՛ք ահաբեկչությունը դարձնենք օրվա կարգը» ։ Նրանք վճռական էին խուսափել փողոցային բռնությունից, ինչպիսին 1792 թվականի սեպտեմբերյան կոտորածն էր ՝ բռնությունն իրենց ձեռքը վերցնելով որպես կառավարման գործիք ։
Լուսավորական գաղափարներ
Լուսավորական միտքը կարևորում էր ռացիոնալ մտածողությունը։ Այն սկսեց մարտահրավեր նետել հասարակության իրավական և բարոյական հիմքերին՝ Ահաբեկչության ժամանակաշրջանի առաջնորդներին զինելով նոր գաղափարներով իշխանության դերի և կառուցվածքի մասին։ Ռուսոյի «Հանրային պայմանագիրը» պնդում է, որ յուրաքանչյուր մարդ աշխարհ է գալիս հավասար իրավունքներով, և դրանք պետք է միասին ձևավորեն կառավարություն, որն այնուհետև պաշտպանելու էր հենց այդ իրավունքները։ «Հանրային պայմանագրի համաձայն՝ կառավարությունը պետք է գործի համընդհանուր կամքի համար, որը ներկայացնում էր բոլորի, այլ ոչ թե մի քանի խմբակցությունների շահերը ։ Ելնելով համընդհանուր կամքի գաղափարից՝ Ռոբեսպիերը զգում էր, որ ֆրանսիական հեղափոխությունը կարող է հանգեցնել ընդհանուր կամքի համար կառուցված հանրապետության ստեղծմանը, բայց միայն այն բանից հետո, երբ նրանք, ովքեր պայքարում էին այդ իդեալի դեմ, վտարվեն ։ Նրանք, ովքեր դիմադրում էին կառավարությանը, համարվում էին «բռնապետեր», որոնք պայքարում էին համընդհանուր կամքի արժանապատվության և պատվի դեմ։ Առաջնորդները զգում էին, որ իրենց կառավարման իդեալական տարբերակին սպառնում են Ֆրանսիայի և՛ ներսից, և՛ դրսից, իսկ ահաբեկչությունը Ֆրանսիական հեղափոխության ստեղծած Հանրապետության արժանապատվությունը պահպանելու միակ միջոցն էր ։
Ռոբեսպիերի գաղափարախոսության վրա ազդել են ոչ միայն Ռուսոյի, այլ նաև լուսավորական այլ մտածողի՝ Շառլ Լուի Մոնտեսքյոյի աշխատությունները։ Մոնտեսքյոյի գրվածքներից մեկում՝ «Օրենքների ոգում» առաջարկվում է ժողովրդավարական կառավարման հիմնական սկզբունքը՝ առաքինությունը։  Նա նկարագրում է այն որպես «սեր օրենքների և մեր երկրի հանդեպ» ։ 1794 թվականի փետրվարի 5-ի Ազգային Կոնվենտում Ռոբեսպիերն իր ելույթում խոսում է առաքինության մասին՝ որպես «ժողովրդական կամ ժողովրդավարական կառավարման հիմնարար սկզբունք» ։ Փաստորեն, դա նույն առաքինությունն էր, որը Մոնտեսքյոն սահմանել էր գրեթե 50 տարի առաջ։  Ռոբեսպիերը կարծում էր, որ ցանկացած ժողովրդավարական կառավարության համար անհրաժեշտ առաքինությունները չափազանց պակասում են ֆրանսիացի ժողովրդին։ Որպես հետևանք, նա որոշեց վերացնել նրանց, ովքեր, իր կարծիքով, երբեք չէին կարողանա ունենալ այդ առաքինությունը։ Արդյունքը եղավ ահաբեկության մշտական ձգտումը։ Կոնվենտն այս գաղափարներն օգտագործել է որպես արդարացում «հեղափոխության թշնամիներին ջախջախելու ... օրենքներն իրագործելու ... և ազատությունը փրկելու» համար ։
Lուսավորության շարժման այս անդամներն ունեցել են մեծ ազդեցություն հեղափոխական առաջնորդների վրա, սակայն այլ մտածողների նախազգուշացումները բացահայտ անտեսվել են։ Օրինակ՝ Վոլտերի մտահոգությունները հաճախ արհամարհվում էին, թեև նրա որոշ գաղափարներ օգտագործվում էին հեղափոխությունն արդարացնելու և ահաբեկչությունը սկսելու համար։ Վոլտերը դեմ էր քրիստոնեական դոգմաներին և գործելու ուղիներին․ «Բոլոր կրոններից քրիստոնյաները, իհարկե, պետք է մեծ հանդուրժողականություն ներշնչեին, բայց մինչ օրս քրիստոնյաները բոլոր մարդկանցից ամենաանհանդուրժողներն են եղել»։ Այդ քննադատական դիտողությունները հաճախ օգտագործվել են Ռոբեսպիերի և այլ առաջնորդների կողմից՝ որպես նրանց հակակրոնական բարեփոխումների արդարացում։ Վոլտերը նաև մի քանի նախազգուշացում է արել։ Իր «Փիլիսոփայական բառարանում» նա գրում է․ «Մենք բոլորս թաղված ենք թուլությունների և մոլորությունների մեջ, եկե՛ք միմյանց ներենք մեր հիմարությունները․ դա բնության առաջին օրենքն է» և «յուրաքանչյուր մարդ, ով հետապնդում է մարդուն, նրա եղբորը, քանի որ նա չի կիսում իր կարծիքը, հրեշ է» ։
Օտարերկրյա ներխուժման սպառնալիքներ
Ֆրանսիական հեղափոխության սկսվելուց հետո հարևան միապետությունները մեծ թշնամանք չեն ցուցաբերել ապստամբության նկատմամբ ։ Չնայած Լյուդովիկոս XVI-ը հիմնականում անտեսվում էր, հետագայում նա կարողացավ աջակցություն գտնել Ավստրիայի Լեոպոլդ II-ի (Մարիա Անտուանետայի եղբայր) և Պրուսիայի Ֆրիդրիխ Վիլհելմ II-ի մոտ։ 1791 թվականի օգոստոսի 27-ին այդ օտարերկրյա առաջնորդները հանդես եկան Պիլնիցի հռչակագրով, ասելով, որ նրանք կվերականգնեն ֆրանսիական միապետին, եթե եվրոպական մյուս կառավարիչները միանան։ Ի պատասխան՝ Ֆրանսիան պատերազմ հայտարարեց 1792 թվականի ապրիլի 20-ին ։ Սակայն այդ պահին Ֆրանսիայի դեմ պատերազմ էին վարում միայն Պրուսիան և Ավստրիան։  Ֆրանսիան սկսեց այս պատերազմը մի շարք մեծ պարտություններով, որոնք ժողովրդի մեջ ներխուժման վախի նախադեպ ստեղծեցին։ Ռազմական ինստիտուտների զանգվածային բարեփոխումները, թեև երկարաժամկետ հեռանկարում շատ արդյունավետ են, առաջացրել են խնդիրներ անփորձ ուժերի և կասկածելի քաղաքական հավատարմություն ունեցող առաջնորդների հետ ։ Ֆրանսիան տուժում էր պատերազմի ընթացքում, մինչդեռ որոշ սպաներ օգտագործում էին իրենց նոր ազատություններն ավելի բարձր պաշտոններ ձեռքբերելու համար։ Սկզբնական մարտերում Ֆրանսիան անընդհատ պարտություններ էր կրում ։ Կար մշտական սպառնալիք Ավստրո-պրուսական զորքերի կողմից, որոնք հեշտությամբ շարժվում էին դեպի մայրաքաղաք՝ սպառնալով ոչնչացնել Փարիզը, եթե միապետական կարգին վնաս հասցվի ։ Պարտությունների այս շարքը, Ֆրանսիայի սահմաններում տեղի ունեցող ռազմատենչ ընդվզումների և ցույցերի հետ միասին, ստիպեց կառավարությանը վճռական միջոցների դիմել՝ ապահովելու համար յուրաքանչյուր քաղաքացու հավատարմությունը ոչ միայն Ֆրանսիայի, այլև, ինչն ավելի կարևոր է, հեղափոխության հանդեպ։
Կորուստների այս շարքը վերջիվերջո ընդհատվեց 1792 թվականի սեպտեմբերին, երբ ֆրանսիացիները վճռորոշ հաղթանակ տարան Վալմիի մոտ՝ կանխելով ավստրո-պրուսական ներխուժումը ։ Չնայած Ահաբեկչության պաշտոնական մեկնարկի պահին ֆրանսիական բանակը արդեն կայունացել էր և հաղթանակներ տարել, այդ միջազգային պայքարում հաջողության հասնելու ձգտումը կառավարության համար արդարացում էր շարունակելու իր բռնապետական գործողությունները։ Միայն Լյուդովիկոս 16-րդի մահապատժից և Ռեյնսկի մարզի բռնակցումից հետո մյուս միապետությունները գիտակցեցին իրավիճակի վտանգավորությունը, որից հետո ձևավորեցին Առաջին կոալիցիան։ Կոալիցիան, որը բաղկացած էր Ռուսաստանից, Ավստրիայից, Պրուսիայից, Իսպանիայից, Հոլանդիայից և Սարդինիայից, սկսեց հարձակվել Ֆրանսիայի վրա բոլոր կողմերից՝ պաշարելով և գրավելով նավահանգիստներն ու վերադարձնելով Ֆրանսիային պարտված հողերը։ Ֆրանսիական կառավարության համար երկրի միավորումը դարձավ առաջնահերթույուն ։ Երբ պատերազմը շարունակվեց և սկսվեց Ահաբեկչությունը, առաջնորդներն ահաբեկչության օգտագործման և հաղթանակի հասնելու միջև կապ նկատեցին։ Այս իրավիյակը լավ ձևակերպել է Ալբերտ Սոբուլը «Ահաբեկչությունը, իսկզբանե ստեղծված որպես հանպատրաստից պատասխան պարտությանը, դարձավ հաղթանակի գործիք» ։ Պարտության և օտարերկրյա ներխուժման սպառնալիքը, հնարավոր է, օգնել է խթանել Ահաբեկչության առաջացումը, սակայն ֆրանսիական հաղթանակների և Ահաբեկչության համընկնումն արդարացումներ է ավելացրել դրա գործունեության համար։
Հանրային ճնշում
Ահաբեկչության ժամանակ սանկյուլոտներն (ֆր. sans-culottes) ու էբերտիստները ճնշում էին գործադրում Ազգային Կոնվենտի պատվիրակների վրա և նպաստում Ֆրանսիայի ընդհանուր անկայունությանը։ Ազգային Կոնվենտը պառակտված էր մոնտանյարների և ժիրոնդիստների միջև։  Ժիրոնդիստները Կոնվենտի ավելի պահպանողական առաջնորդներ էին, մինչդեռ մոնտանյարներն աջակցում էին արմատական բռնությանը և ցածր դասակարգի կողմից ճնշումներին ։ Մոնտանյարները Կոնվենտի նկատմամբ վերահսկողություն ստանալուն պես սկսեցին արմատական միջոցներ պահանջել։ Բացի այդ, սանկյուլոտները՝ Ֆրանսիայի քաղաքային հասարակ աշխատողները, առաջնորդներին հորդորում էին պատժել նրանց, ովքեր դեմ են արտահայտվել աղքատների շահերին։ Սանկյուլոտների բուռն ցույցերը, որոնք առաջ էին քաշում իրենց պահանջները, մշտական ճնշում էին ստեղծում մոնտանյարների վրա՝ բարեփոխումներ իրականացնելու նպատակով ։ Սանկյուլոտներն օգտագործում էին նաև ժողովրդական ճնշումը։ Օրինակ՝ նրանք նամակներ և միջնորդագրեր էին ուղարկում Հասարակական փրկության կոմիտե՝ կոչ անելով նրանց պաշտպանել իրենց շահերը և իրավունքները այնպիսի միջոցառումների միջոցով, ինչպիսիք են սննդամթերքի հարկումը, որը կնպաստեր հասարակ աշխատողներին, այլ ոչ թե հարուստներին։ Նրանք առաջարկում էին ձերբակալել մեծահարուստների աջակիցներին, իսկ ավելի ռազմատենչ անդամները հանդես էին գալիս թալանի օգտին, որպեսզի հասնեն ցանկալի հավասարության ։ Արդյունքում առաջացած անկայունությունը առաջացրեց խնդիրներ, որոնք դարձրին նոր հանրապետության ձևավորումը և քաղաքական լիակատար աջակցության ձեռքբերումն էլ ավելի դժվար և քննադատական։
Կրոնական հեղաշրջում
Ահաբեկչությունը բնութագրվում էր կրոնական իշխանության, նրա հիերարխիկ կառույցի, ազնվականության և հոգևորականության կոռումպացված և անհանդուրժելի ազդեցության կտրուկ մերժմամբ։ Կրոնական տարրերը, որոնք երկար ժամանակ կայունության խորհրդանիշներ են եղել ֆրանսիացի ժողովրդի համար, փոխարինվեցին բանականությամբ և գիտությամբ ։ Արմատական հեղափոխականներն ու նրանց կողմնակիցները ցանկանում էին մշակութային հեղափոխություն, որը ֆրանսիական պետությունը կազատի ամեն տեսակ քրիստոնեական ազդեցությունից ։
Շատ իրավունքներ և լիազորություններ վերցվեցին եկեղեցուց և հանձնվեցին պետությանը։ 1789 թվականին եկեղեցական հողերը բռնագրավվեցին, իսկ քահանաները սպանվեցին կամ ստիպված լքեցին Ֆրանսիան ։ Փարիզի Աստվածամոր տաճարում, որը վերանվանվել է «Բանականության տաճար», տեղի է ունեցել «Բանականության տոն», հին ավանդական օրացույցը փոխարինվել է նոր հեղափոխականով ։ Ահաբեկչության առաջնորդները փորձել են արձագանքել այդ արմատական, հեղափոխական ձգտումներին ուղղված կոչերին՝ միաժամանակ փորձելով պահպանել ապաքրիստոնեական շարժման նկատմամբ խիստ վերահսկողությունը, որը սպառնում էր Ֆրանսիայի դեռևս մեծ մասամբ կաթոլիկ բնակչությանը։ Այս հակասական նպատակների հետևանքով առաջացած լարվածությունը հիմք դրեց ահաբեկչության "արդարացված" օգտագործմանը հեղափոխական իդեալների հասնելու և Ֆրանսիայի կրոնականությունից ազատվելու համար։
Ահաբեկչության հիմնական իրադարձություններ
1793 թվականի մարտի 10-ին Ազգային կոնվենտը հիմնեց հեղափոխական տրիբունալը։  Մեղադրյալների մոտ կեսը արդարացվել է։ Մարտին Վանդեյում ապստամբություն է բռնկվել՝ ի պատասխան զանգվածային զինակոչին, որը վերաճեց քաղաքացիական պատերազմի։ Վանդեյում դժգոհությունները շարունակվել են, որոշ տեղեկությունների համաձայն, ընդհուպ մինչև Ահաբեկչության ավարտը։
1793 թվականի ապրիլի 6-ին Ազգային Կոնվենտը ստեղծել է Հասարակական անվտանգության կոմիտեն, որը փաստացի աստիճանաբար դարձել է պատերազմական Ֆրանսիայի կառավարությունը ։ Կոմիտեն հետևել է Ահաբեկչության գործունեությանը։ Ահաբեկչության ժամանակ ձերբակալվել է առնվազն 300․000 կասկածյալ, 17․000-ը պաշտոնապես մահապատժի է ենթարկվել և, հնարավոր է, 10․000-ը մահացել է բանտում կամ առանց դատավարության ։
1793 թվականի հունիսի 2-ին Փարիզի սանկյուլոտները շրջապատեցին Ազգային Կոնվենտը՝ կոչ անելով վարչական և քաղաքական թափանցիկության, հացի ցածր ֆիքսված գնի և միայն սանկյուլոտների կողմից ընտրական իրավունքի սահմանման։ Ազգային գվարդիայի աջակցությամբ նրանք համոզել են Կոնվենտին ձերբակալել ժիրոնդիստների 29 առաջնորդներին ։ Ի պատասխան ժիրոնդիստների ձերբակալությանը՝ տասներեք գավառներ ֆեդերալիստ ապստամբություններ են սկսել Ազգային Կոնվենտի դեմ, որոնք ի վերջո ճնշվել են։
1793 թվականի հունիսի 24-ին Կոնվենտն ընդունեց Ֆրանսիայի առաջին հանրապետական Սահմանադրությունը, 1793 թվականի Ֆրանսիական Սահմանադրությունը։ Այն վավերացվել է համաժողովրդական հանրաքվեով, բայց այդպես էլ ուժի մեջ չի մտել։
1793 թվականի հուլիսի 13-ին Ժան-Պոլ Մարատի (յակոբինյան առաջնորդ և լրագրող) սպանությունը հանգեցրեց յակոբինների քաղաքական ազդեցության հետագա աճին։  Ժորժ Դանտոնը, 1792 թվականի օգոստոսին տեղի ունեցած թագավորի դեմ ապստամբության առաջնորդը, 1793 թվականի հուլիսի 10-ին հեռացվել է Հասարակական փրկության կոմիտեից։ 1793 թվականի հուլիսի 27-ին Ռոբեսպիերն ընդգրկվել է նույն կոմիտեի կազմում ։
1793 թվականի օգոստոսի 23-ին Ազգային կոնվենտը հրապարակել է զանգվածային զորակոչի մասին դեկրետը (ֆր. levée en masse). «Երիտասարդ տղամարդիկ պետք է կռվեն, ամուսնացած տղամարդը պետք է զենք կրի և պարենամթերք փոխադրի, կանայք պետք է վրաններ և հագուստ տան և ծառայեն հիվանդանոցներում, ծերերը պետք է հրապարակ դուրս գան ՝ զինվորների քաջությունն արթնացնելու և Հանրապետության թագավորների հանդեպ ատելություն քարոզելու համար» ։
Սեպտեմբերի 9-ին Կոնվենտը ստեղծել է ռազմականացված կազմավորումներ, այսպես կոչված «հեղափոխական բանակները», որպեսզի գյուղացիներին ստիպեն հանձնել կառավարության կողմից պահանջվող հացահատիկը։ Սեպտեմբերի 17-ին ընդունվել է կասկածյալների մասին օրենքը, որը խիստ լայն հնարավորություններ էր տալիս «կասկածյալներին» կալանավորելու համար։ Դա հանգեցրեց բանտային համակարգերի զանգվածային հեղեղմանը։ Սեպտեմբերի 29-ին Կոնվենտը ավելացրեց և հստակեցրեց ապրանքների գները՝ սկսած ցորենից և հացից, ինչպես նաև այլ հիմնական ապրանքներից, ինչպես նաև արձանագրեց սահմանված աշխատավարձ։
Հոկտեմբերի 10-ին Կոնվենտը վճռել է, որ «ժամանակավոր կառավարությունը հեղափոխական կլինի այնքան ժամանակ, քանի դեռ չի հաստատվել խաղաղություն»։ Հոկտեմբերի 24-ին ընդունվեց ֆրանսիական Հանրապետական օրացույցը։ Ժիրոնդիստների դատավարությունը սկսվել է նույն օրը, նրանք մահապատժի են ենթարկվել հոկտեմբերի 31-ին։
Հակակրոնական տրամադրություններն ուժեղացել են 1793 թվականին, այդ ժամանակ սկսվել է ապաքրիստոնեացման արշավը։  Նոյեմբերի 10-ին էբերտիստները կազմակերպում են «Բանականության փառատոնը»։
1793 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Ազգային Կոնվենտն ընդունեց Ֆրիմերի օրենքը, որը կենտրոնական կառավարությանը ավելի շատ վերահսկողություն տվեց հրամանատարություններում ներկայացուցիչների գործողությունների նկատմամբ։
1794 թվականի փետրվարի 16-ին Ազգային կոնվենտն ընդունեց ողջ Ֆրանսիայում և ֆրանսիական գաղութներում ստրկության վերացման մասին դեկրետը։
1793 թվականի վերջին ի հայտ եկան երկու հիմնական խմբակցություններ, որոնք սպառնում էին հեղափոխական կառավարությանը. էբերտիստներ, որոնք կոչ էին անում ուժեղացնել ահաբեկչությունը և սպառնալ ապստամբությամբ, և դանտոնիստներ (Ժորժ Դանտոնի գլխավորությամբ), որոնք պահանջում էին չափավորություն և գթասրտություն։  Հասարակական անվտանգության կոմիտեն միջոցներ է ձեռնարկել երկուսի դեմ էլ։ Մարտի 24-ին գլխավոր էբերտիստները ներկայացել են հեղափոխական տրիբունալի առջև և մահապատժի ենթարկվել։ Դանտոնիստները ձերբակալվել են մարտի 30-ին, դատապարտվել ապրիլի 3-5-ը և մահապատժի ենթարկվել ապրիլի 5-ին։
1794 թվականի հունիսի 20-ին ամբողջ երկրում նշվում էր Բարձրագույն գոյի տոնը (ֆր. La Fête de l'Être suprême), որը նրա պաշտամունքի մի մասն էր, դեիստական ազգային կրոն։ Հունիսի 10-ին Ազգային Կոնվենտն ընդունեց Ժորժ Կուտոնի առաջարկած օրենքը, որը հայտնի է որպես Փրայալի օրենք։ Այն պարզեցրեց դատական գործընթացը և զգալիորեն արագացրեց հեղափոխական տրիբունալի աշխատանքը։ Օրենքի ընդունմամբ մահապատիժների թիվը զգալիորեն աճել է։ Այդ ժամանակվանից մինչև Տերմիդորյան հեղաշրջում ընկած հատվածը հայտնի դարձավ «Մեծ ահաբեկչություն» անվամբ (Ֆր․ La Grande Terreur)։
1794 թվականի հունիսի 26-ին ֆրանսիական բանակը հաղթել է Ֆլոյրուսի ճակատամարտում, որը Ֆրանսիայի ռազմական արշավում նշանավորեց շրջադարձային պահ և պակասեցրեց ռազմական միջոցների անհրաժեշտությունը։
Տերմիդորյան հեղաշրջում
Հիմնական հոդված՝ Տերմիդորյան հեղաշրջում (1794) Ռոբեսպիերի անկումը պայմանավորված էր Հասարակական փրկության կոմիտեի համար ավելի մեծ իշխանություն ցանկացողների և հեղափոխական կառավարությանը լիովին հակադրվող ցենտրիստների միավորումից։ Ձերբակալության և մահապատժի միջև Ռոբեսպիերը, հնարավոր է, փորձել է ինքնասպան լինել, թեև հրազենային վնասվածքը, որը նա ստացել է, վնասել է միայն նրա ծնոտը։ Բացի այդ, կա վարկած, որ նրան կարող էր սպանել ժանդարմ Մերդը։ Փարիզի քաղաքապետարանի գրոհի ժամանակ ծագած մեծ խառնաշփոթը, որտեղ թաքնվել են Ռոբեսպիերն ու նրա ընկերները, հնարավորություն չի տալիս հաստատել վերքի ծագումը։ Ինչևէ, հաջորդ օրը Ռոբեսպյերին գլխատել են։ Մահապատժի է ենթարկվել նաև Սեն Ժյուստը։
Հանրային անվտանգության մշտական կոմիտեի իշխանությունն ավարտվեց։ Նոր անդամները նշանակվել են Ռոբեսպիերի մահապատժի հաջորդ օրը, և սահմանվել են լիազորությունների ժամկետի սահմանափակումներ (կոմիտեի անդամների մեկ քառորդը երեք ամիսը մեկ թոշակի է անցել)։ Կոմիտեի լիազորությունները աստիճանաբար թուլացել են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիա Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատմություն Կատեգորիա:Հեղափոխություններ Կատեգորիա:Հեղափոխական ալիքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիական մեծ հեղափոխություն Կատեգորիա:Պատմություն
Ռոման ՖԱ
«Ռոման» կամ «Ռոմայի Ֆուտբոլային Ակումբ» (Foot Ball Club di Roma), իտալական նախկին սպորտային ակումբ Հռոմի Պարիոլի համայնքից, որը առավել հայտնի էր իր ֆուտբոլային գործունեությամբ։ Երբ նոր էր մեկնարկել Իտալիայի ֆուտբոլի առաջնությունը, Ռոմանը համարվում էր առաջնության ուժեղ թիմերից մեկը։ 1927 թվականի հուլիսի 22-ին միավորվելով ևս 2 ակումբի հետ, ստեղծվեց Հռոմի Ռոմա ֆուտբոլային ակումբը, Ռոմանը իր գույները տվեց նոր ակումբին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալական ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:1901 հիմնադրումներ Իտալիայում
Կոլումբա Դոմինգես
Կոլումբա Դոմինգես (Columba Dominquez Adalid, ), մեքսիկացի դերասանուհի, երգչուհի և նկարչուհի։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1929 թվականի  մարտի 4-ին Գուայմասում։ Վաղ մանկության տարիներին հանդիպել է հայտնի մեքսիկացի ռեժիսոր Էմիլիո Ֆերնանդեսի հետ, և նա առաջարկել է դերասանուհուն նկարահանվել, այսպես էլ նա դարձել է մեքսիկական կինեմատոգրաֆի Ոսկե դարի դերասանուհի ։ 1949 թվականին խաղացել է «Գյուղական աղջիկը» ֆիլմում, որը ներկայացվում է Կարլովի Վարիի միջազգային կինոփառատոնում և 1950 թվականին հայտնի է դառնում ամբողջ աշխարհում։ Կոլումբիա Դոմինգեսը գիտեր մի քանի լեզուներ, դրանով էլ նա մեծ շանսեր ուներ Մեքսիկայի սահմաններից դուրս նկարահանվելու համար։ 1950 թվականին նա ուղևորվեց Իտալիա, Էդերի ֆիլմում առաջատար դեր կատարելու համար։ Նույն տարում Մեքսիկայում նկարահանվում է Մեկ օր կյանքից ֆիլմում, որը իր հայրենիքում աննկատ մնաց, իսկ նախկին Հարավսլավիայում ունեցավ շլացուցիչ հաջողություն։ 1961 թվականին  ձայնագրեց իր երգերը և հրապարակեց ժողովածու ձայնասկավառակի վրա, 2012 թվականին նրա ժողովածուն վերահրատարակվեց MP3 թվային տարբերակով ։ 1960-ական թվականներին Կոլումբա Դոմինգեսը սկսեց կորցնել համաշխարհային ճանաչումը, այնուհետև հեռուստանովելներում  նկարահանվելով, նորից սկսեց համաշխարհային մասսայականություն վայելել։ Արտիստուհու իսկական փառքը եկավ 1979 թվականին, երբ նա նկարահանվեց մեքսիկական պաշտամունքային «Հարուստներն էլ են լաց լինում» հեռուստասերիալում, Մարիայի դերում, բայց շուտով արտիստների համաստեղության հետ միասին աղմկոտ վիճաբանություն սարքեց պրոդյուսեր Վալենտին Պիմշտեյնի հետ, որն էլ որոշեց ազատել կռվարարներին և փոխարինել դերասաններին։ Մարիայի դերի համար հրավիրվեց Մարիկրուզ Նախերան, որը չարժանացավ այն մասսայականությանը, ինչ իր նախորդը։ 1987 թվականին անցավ թոշակի, բայց նկարահանվեց 2014 թվականին «Ռամոնա» կարճամետրաժ կինոնկարում։
1987 թվականից կինեմատոգրաֆում մասնակցությունն ավարտելուց հետո Կոլումբիա Դոմինգեսը յուրացրեց նոր ժանրեր, պարեր, դաշնամուր նվագել, սուսերամարտ և ձիավարություն։ Նա սկսեց ստեղծել նկարներ և նույնիսկ Եվրոպայում անցկացվեց նրա աշխատանքների ցուցահանդեսը։ Իր ողջ կինոկարիերայի ընթացքում նկարահանվել է 56 ֆիլմերում և հեռուստասերիալներում։
Մահացել է 2014 թվականի օգոստոսի 13-ին Մեխիկոյի հիվանդանոցում, թոքերի բորբոքման հետևանքով առաջացած սրտամկանի ինֆարկտից։ Թաղված է Պանթեոն գերեզմանոցում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեքսիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ
Տորոնտո Մեյփլ Լիֆս
«Տորոնտո Մեյփլ Լիֆս» (անգլերեն՝ Toronto Maple Leafs), կանադական պրոֆեսիոնալ հոկեյի ակումբ։ Հանդես է գալիս Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) Արևելյան կոնֆերենցիայի Ատլանտիկ դիվիզիոնում։ Տեղակայված է Կանադայի Օնտարիո նահանգի վարչական կենտրոն Տորոնտո քաղաքում։ Հիմնադրվել է 1917 թվականին։ «Չիկագո Բլեքհոքսի», «Դետրոյթ Ռեդ Ուինգսի», «Մոնրեալ Կանադիենսի», «Նյու Յորք Ռենջերսի» և «Բոստոն Բրուինսի» հետ մտնում է NHL-ի «օրիգինալ վեցյակի» մեջ։ Մինչև 1919 թվականը կրել է «Տորոնտո Արենաս» անվանումը, որից հետո թիմի նոր սեփականատերերը թիմն անվանափոխում են «Տորոնտո Սենթ Պատրիկս»։ 1927 թվականին թիմը կրկին նոր սեփականատեր է ձեռք բերում և վերջնականապես անվանափոխվում «Տորոնտո Մեյփլ Լիֆս»։
Սթենլիի գավաթն ակումբը նվաճել է 13 անգամ և այդ ցուցանիշով զիջում է միայն «Մոնրեալ Կանադիենսին» (24 տիտղոս)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոկեյի ազգային լիգայի (NHL) ակումբներ
Աշոտ Մանուկյան (մանկավարժ)
Աշոտ Բադալի Մանուկյան, հայ մանկավարժ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Կենսագրություն
Աշոտ Մանուկյանը ծնվել է 1916 թվականին Սիսիանի շրջանի Լծեն գյուղում։ 1936 թվականին ավարտել է Գորիսի մանկավարժական ուսումնարանը, ընդունվել է Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտը, միաժամանակ աշխատել որպես Լծենի յոթնամյա դպրոցի տնօրեն ։
1939 թվականին զորակոչվել է զինվորական ծառայության։ Սկզբում ծառայել է Արևմտյան Ուկրաինայում, 175-րդ գնդում, որի հրամանատարն էր փառաբանված գեներալ Նվեր Սաֆարյանը։ Այնուհետև սովորել է գնդի դպրոցում, ստացել սերժանտի կոչում՝ տեղափոխվել է 154-րդ գունդը ։
Գերմանական ֆաշիստների դեմ կռվել է 1941 թվականի հունիսի 22-ից, Լուցկ քաղաքի շրջանում։ 1941 թվականի հուլիսի 17-ին Ժիտոմիրի պաշտպանության համար մղված մարտերի ժամանակ Աշոտը կատարել է հրամանատարության առաջադրանքը, կենդանի «լեզու»՝ ֆաշիստ սպա է գերեվարել, որի համար արժանացել է Կարմիր աստղի շքանշանի։ 1941 թվականի սեպտեմբերին նրանց զորամասը կռվել է Կիևից ոչ հեռու Բորիսպոլ քաղաքի մերձակայքում։ Ջոկատը նահանջելով ընկել է շրջապատման մեջ։ Խրամատում ծանոթացել է ռուս գրող Արկադի Գայդարի հետ։ Ջոկատ են կազմել և ազատագրել են Բերեզան քաղաքը, այնուհետև սեպտեմբերի 26-ին շարժվել են Պերեյասլավ-Յագոտինի ուղղությամբ, որտեղ հանդիպելով հիտլերականների հարձակմանը, ետ են նահանջել։ Աշոտը վիրավորվել է, Գայդարը կապել է նրա վերքը և որպես հիշատակ նրան նվիրել է ածելի, որը երեսուն տարի որպես սուրբ մասունք պահելուց հետո 1972 թվականին նվիրել է Գայդարի անվան գրադարան-թանգարանին։ Մանուկյանը ապաքինվելուց հետո վերադարձել է ռազմաճակատ, ծառայել 795-րդ Բոգդան Խմելնիցկու անվան գնդում, մասնակցել Կոտովսկ և այլ քաղաքների ու բնակավայրերի ազատագրմանը, իր զորամասի կազմում մարտերով հասել Բուխարեստ, Բուդապեշտ, Պրագա։ Արժանացել է «Խիզախության համար» երեք մեդալների և այլ պարգևների։
Մասնակցել է հաղթանակի տոնահանդեսին Մոսկվայի Կարմիր հրապարակում։ Մանուկյանը անցել է կենսաթոշակի։ Ապրելով Ղափանում նամակագրական սերտ կապեր է պահպանել հանրապետության, երկրի շատ պիոներ-դպրոցականների հետ, նրանց պատմել պատերազմական տարիների իր մարտական ընկերների և Արկադի Գայդարի սխրագործությունների մասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Խիզախության համար» մեդալով պարգևատրվածներ (ԽՍՀՄ) Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ Կատեգորիա:Լծեն գյուղում ծնվածներ
Սալվադոր Ագրա
Սալվադոր Ժոզե Միլյազիշ Ագրա (Salvador José Milhazes Agra, ), պորտուգալացի ֆուտբոլիստ, «Տոնդելա» ֆուտբոլային ակումբի եզրային կիսապաշտպան։
Ակումբային կարիերա
«Վարզիմ» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ Ակումբի ավագ թիմում նորամուտ է ունեցել 2010/11 խաղաշրջանում և միանգամից դարձել է հիմնական խաղացող՝ առաջնությունում բաց թողնելով միայն մի խաղ։ Սակայն մրցաշրջանի արդյունքում «Վարզիմ»-ը դուրս է մնացել երկրորդ դիվիզիոնից։ 2011 թվականի հուլիսին տեղափոխվել է «Օլյանենսե»՝ ստորագրելով եռամյա պայմանագիր ։ Պորտուգալիայի առաջնությունում մեկնարկային խաղը խաղացել է 2011 թվականի օգոստոսի 13-ին՝ մասնակցելով «Սպորտինգի» դեմ խաղի վերջին 15 րոպեներին։
2012 թվականի հունվարին տրանսֆեր է ձևակերպել իսպանական «Ռեալ Բետիս»-ի հետ, որը 300 հազար եվրոյով ձեռք է բերել ֆուտբոլիստի նկատմամբ 60% իրավունք ։ Մինչև 2011/12 մրցաշրջանի ավարտը, ֆուտբոլիստը մնացել  է իր նախկին ակումբում։ Իսպանիա տեղափոխվելով՝ ֆուտբոլիստը այդպես էլ չի դարձել հիմնական կազմի խաղացող՝ «Բետիս»-ի կազմում ընդհանուր առմամբ խաղալով 14 մրցախաղում։ Իսպանիայի առաջնությունում իր միակ գոլը խփել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 28-ին «Ատլետիկո Մադրիդ»-ի դարպասին (2:4) ։ «Բետիս»-ը կիսապաշտպանին մի քանի անգամ վարձույթով է տվել իտալական «Սիենա»-ին և Պորտուգալիայի ակումբներին ։ 2014/15 խաղաշրջանում «Բրագու»-ի կազմում վարձույթի իրավունքով դարձել է Պորտուգալիայի գավաթի եզրափակիչ փուլի մասնակից։
2015 թվականի հունիսին Ագրան հեռացել է «Բետիս»-ից և քառամյա պայմանագիր է կնքել Ֆունշալի «Նասոնալ»-ի հետ ։ Նոր ակումբում իր առաջին մրցաշրջանում առաջնությունում խաղացել է 34 խաղ և խփել է 9 գոլ՝ դառնալով ակումբի երկրորդ ռմբարկուն Տիկինյոյից (10) հետո։
Կարիերա հավաքականում
Հանդես է եկել Պորտուգալիայի երիտասարդական և պատանեկան հավաքականներում։ 2010 թվականին մասնակցել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության եզրափակչում, դաշտ է դուրս եկել մի մրցախաղի ժամանակ, որտեղ պորտուգալացիները Խորվաթիային զիջել են 0:5 հաշվով ։
2016 թվականին ներառվել է երկրի օլիմպիական հավաքականում՝ Ռիո դե Ժանեյրոյի Օլիմպիական խաղերին մասնակցելու համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սիենայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեալ Բետիսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օլյանենսեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լեգիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գրանադայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Grsecurity
Grsecurity-ն փաթչերի բազմություն է Լինուքսի kernel-ի համար, որի նպատակն է անվտանգության բարելավումը։ Նրա կիրառման ոլորտը ցանցային սերվերներն ու համակարգերն են, որոնք թույլատրում են հեռավոր կապեր հաստատել կասկածելի տեղերից։
Grsecurity-ն հրապարակվել է GNU general Public License արտոնագրով, անվճար ծրագիր է և իր մեջ ընդգրկում է PaX-ի փաթչերի հավաքածուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լինուքս
Ստևենիելա սատիրանման
Ստևենիելա սատիրանման, խոլորձազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկաասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
15-40 սմ բարձրությամբ, ամբողջական պալարներով, սովորաբար միատերև, բազմամյա, բարձրարժեք գեղազարդային խոտաբույս է։ Ծաղիկները կանաչաղոտ ծիրանագույն երանգով են։ Ներսում պուտիկներ ունեցող ծաղկապատի արտաքին մասերը ամբողջությամբ միաձուլված են միմյանց հետ։ Շուրթը պարկանման խթանով է ։
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Իջևանի (Աղայա լեռնագագաթ) և Զանգեզուրի (Կապանի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Աճում է նաև համարյա ամբողջ Կովկասում, Ղրիմում, Հյուսիսային Անատոլիայում, Հյուսիսային Իրանում ։
Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 900-1300 մ բարձրությունների վրա, նոսրանտառներում, անտառային բացատներում, առավելապես կրաքարային հողերի վրա։ Ծաղկում է մայիս ամսին, պտղաբերում՝ հունիսին ։
Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, բնակության շրջանի մակերեսը՝ 500 կմ²-ից պակաս։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված է CITES-ի կոնվենցիայի հավելվածում։ Ընդգրկված չէ Բեռնի կոնվենցիայի հավելվածում ։
Պահպանություն չի իրականացվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Խոլորձազգիներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ժան Տեր-Մերկերյան
Ժան Երվանդի Տեր-Մերկերյան (Jean Ter-Merguerian,, թաղված է Երևանում ), ֆրանսահայ ջութակահար, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1971)  ։
Կենսագրություն
Ժան Տեր-Մերկերյանը ծնվել է Մեծ եղեռնից փրկված և Մարսելում ծնված ծնողների ընտանիքում։ 11 տարեկանում ավարտել է Մարսելի կոնսերվատորիան, որից մեկ տարի անց նույն քաղաքում տվել է իր առաջին մենահամերգը՝ կատարելով Ֆելիքս Մենդելսոնի և Անտոնիո Վիվալդիի ջութակի կոնցերտները նվագախմբի հետ։
1948 թվականին ընտանիքի հետ ներգաղթել է Հայաստան, որտեղ հանդես է եկել Մենդելսոնի և Լալոյի կոնցերտներով։ Ժանի ուսուցիչներն են լինում հայրը՝ Երվանդը, Կարպ Դոմբաևը (Երևանի պետական կոնսերվատորիայում սովորելու տարիներին) և Դավիդ Օյստրախը (Մոսկվայի կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրայում սովորելու ժամանակ)։
Պրահայում (1956) և Փարիզում (1961, Մարգերիտ Լոնգի և Ժակ Տիբոյի անվան մրցույթում) Ժանն արժանում է առաջին մրցանակի։ Նրան առաջարկում են մնալ Մոսկվայում, բայց նա վերադառնում է Երևան, սկսեց դասավանդել Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայում (1964-1979) և ելույթներ ունենում Հայաստանի տարբեր շրջաններում, ԽՍՀՄ բազմաթիվ քաղաքներում։
1971 թվականին արժանանում է ժողովրդական արտիստի կոչման։
Դիրիժոր Միքայել Մալունցյանի հետ կատարել է Բախի, Մոցարտի, Բեթհովենի, Սիբելիուսի, Բարտոկի, Շոստակովիչի, Պրոկոֆևի և այլոց կոնցերտները։
Մահացել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 29-ին, Մարսելում։ Թաղված է Երևանի քաղաքային պանթեոնում։ Հուղարկավորությունը տեղի է ունեցել 2015 թվականի հոկտեմբերի 19-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ջութակահարներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Հայաստան) Կատեգորիա:Ֆրանսիայից Հայաստան արտագաղթածներ Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ հայկական սերմամբ
Հերթիֆ
Հերթիֆ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Դերսիմի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռագնար Սիգուրդսոն
Ռագնար Սիգուրդսոն (Ragnar Sigurðsson, ), իսլանդացի ֆուտբոլիստ, ռուսական Կրասնոդար ֆուտբոլային ակումբի և Իսլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի պաշտպան։
Ակումբային կարիերա
Ռեգնարը իր պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային կարիերան սկսել է հայրենի երկրի «Ֆիլկիր» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։ 2006 թվականին տեղափոխվել է շվեդական «Գյոտեբերգ»։
Մինչ Շվեդիա տեղափոխվելը, Ռագնարը գրավել է Ֆրանսիայի, Իտալիայի, Անգլիայի և Գերմանիայի բազմաթին ֆուտբոլային ակումբների ուշադրությունը։ Շվեդական ակումբի սպորտային տնօրենը իսլանդացի այս ֆանտաստիկ պաշտպանին առաջարկել է 3 մլն եվրո՝ հավաքականում մնալու նպատակով։
Գյոտեբերգում անցկացրած 29 հանդիպումներից հետո ֆուտբոլիստը տեղափոխվում է Ալսվենսկանե ֆուտբոլային ակումբ։ Լինելով պաշտպան՝ հինգ մրցաշրջանների 125 հանդիպումներում Ռագնար Սիգուրդսոնը հեղինակել է 12 գոլային գնդակ ։
2011 թվականի մայիսի 30-ին Ռագնարը կնքել է չորս տարվա պայմանագիր դանիական Կոպենհագեն ֆուտբոլային ակումբի հետ։ Նրա վճարը եղել է 5,5 մլն դանիական կրոնա։ 2014 թվականին Ռագնարը տեղափոխվել է ռուսական Կրասնոդար և մինչ օրս հանդես է գալիս այս ֆուտբոլային ակումբում ։
Հավաքականում
2001-2002 թվականներին հանդես է եկել Իսլանդիայի մինչև 17 տարեկանների երիտասարդական հավաքականի կազմում։ Մեկտարյա հավաքականային դադարից հետո կարճ ժամանակահատվածով՝ մեկ տարով 2004 թվականին խաղում է մինչև 19 տարեկանների Իսլանդիայի հավաքականում և հեղինակում է 2 գնդակ։
2005-2006 թվականներին հանդես է գալիս Իսլանդիայի մինչև 21 տարեկանների առաջնությունում։ Անցկացրած 7 խաղերի ընթացքում չի կարողանում հեղինակել գնդակ։
Ռագնար Սիգուրդսոնը 2007 թվականից ի վեր հանդես է գալիս ՈՒԵՖԱ-ում` Իսլանդիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում։ Առաջին խաղը անցկացրել է մրցելով Կանադայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դեմ։
Իսլանդիայի ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է Եվրո 2016 թվականի մրցաշարի ընտրական փուլին և իր թիմի հետ ստացել ուղեգիր դեպի Ֆրանսիա` մասնակցելու Ֆուտբոլի Եվրոպայի առաջնություն 2016-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռեյկյավիկ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Իսլանդացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Ա կապելլա
Ա կապելլա (իտալերեն՝ a cappella, բառացի՝ եկեղեցական կամ երգչախմբային ոճով ), տերմին, որով նշվում է առանց նվագակցության խմբական երգեցողությունը, այդպիսի կատարման համար գրված ստեղծագործությունը, երաժշտական գրության այդօրինակ եղանակը և ոճը։
Սկզբնավորում
Որպես երգչախմբային արվեստի ոճ սկզբնավորվել է միջին դարերում՝ պաշտամունքային բազմաձայն երաժշտության ընդերքում, ծաղկում է ապրել Վերածննդի նիդերլանդական վարպետների արվեստում և կատարելության հասել Հռոմեական դպրոցում (Ջ. Պալեստրինա)։ Կիրառվել է նաև աշխարհիկ երգարվեստում, օրինակ՝ մադրիգալի տիպի կամերային վոկալ ժանրերում։ Կոմիտասի շատ խմբերգեր Ա կապելլա ոճի ինքնատիպ նմուշներ են («Գարուն ա», «Կալի երգ», «Առավոտուն բարի լուս», «Սիփանա քաջեր», «Պատարագ» և այլն)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երաժշտության տեսություն Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ Կատեգորիա:Հոգևոր երաժշտություն
Ալբա-Աուդաչե
«Ալբա-Աուդաչե» կամ «Ալբա-Աուդաչե սպորտային ընկերություն» (Società Sportiva Alba-Audace), իտալական նախկին ֆուտբոլային ակումբ Հռոմի Ֆլամինիո համայնքից։ 1927 թվականի հուլիսի 22-ին միավորվելով ևս 2 ակումբի հետ, ստեղծվեց Հռոմի Ռոմա ֆուտբոլային ակումբը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալական ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:1907 հիմնադրումներ Իտալիայում
Կրեստ (գյուղ, Տորոպեցկի շրջան)
Կրեստ (Крест), գյուղ Ռուսաստանի Տվերի մարզի Տորոպեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տվերի մարզի Տորոպեցկի շրջանի բնակավայրեր
Կադնիցա (գյուղ, Բոգոդուխովի շրջան)
Կադնիցա (Кадниця), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1790 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կադնիցա գյուղում բնակվում էր 92 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,72 կմ²։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 127,78 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1790 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (312901-313000)
Աստերոիդների ցանկ (312801-312900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (313001-313100)
Բոբիրի
Բոբիրի (Бобыри), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 244 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Յարիշևկա (գյուղ, Տոմաշպոլի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տոմաշպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(2862) Վավիլով
(2862) Վավիլով (Vavilov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի մայիսի 15-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,200888 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9498 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,452 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1192,6 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,301861 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,48° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Չյորնի Տենեշ
Չյորնի Տենեշ (Чёрный Тенеш), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կոնդոմա գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Պղնձօձեր
Պղնձօձեր, լորտուների ընտանիքի ոչ թունավոր օձերի սեռ։
Տարածում
Ունի 2 տեսակ, տարածված Հյուսիսային Աֆրիկայում, Եվրոպայում, Արևմտյան Ասիայում։ Հայաստանի հյուսիսային շրջաններում տարածված է մեկ տեսակ՝ սովորական պղնձօձը (c․ austriaca), որի մարմնի երկարությունը մինչև 80 սմ է։
Արտաքին կառուցվածք
Մեջքը գորշ մոխրագույն է կամ գորշ դեղնավունից մինչև պղնձակարմրավուն։ Կարմիր պղնձագույնն առավել բնորոշ է արուներին։ Ձվակենդանածին է, էգն ունենում է 2-15 ձագ։ Սնվում է մողեսներով, մանր կաթնասուններով, թռչունների ձվերով ու ձագերով, միջատներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օձեր
Մարգարետա Հավերման
Մարգարետա Հավերման (Margaretha Haverman, ), հոլանդացի նկարչուհի, որոշ ժամանակ աշխատել է Ֆրանսիայում, նատյուրմորտների հեղինակ։
Կենսագրություն
Մարգարետա Հավերմանը ծնվել է Բրեդայում և եղել է հոլանդական բանակի կապիտան Դանիել Հավերմանի դուստրը, որը տեղափոխվել է Ամստերդամ, որպեսզի այնտեղ դառնա տղաների դպրոցի տնօրեն։
Մարգարիտա Հավերմանը Յան վան Հեյսումի աշակերտուհին է, որը համաձայնվել է սովորեցնել նրան նատյուրմորտի նկարչության արվեստը, չնայած նրան, որ այդ տարիներին կանանց` նկարչությամբ զբաղվելն այնքան էլ ընդունված չէր։ Յան վան Հեյսումի` նկարիչ Յան վան Գուլոմի կողմից գրված քսան էջանոց կենսագրության մեջ հիշատակված միակ կինը եղել է Հավերմանը։
Այնտեղ նա 1722 թվականին դարձել է Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ։ Նա պատմության մեջ եղել է ակադեմիայի երկրորդ կին անդամը։ Մեկ տարի անց,1723 թվականին նա, հեռացվել է ակադեմիայից, քանի որ կասկած է առաջացել առ այն, որ նրա ընդունելության աշխատանքը գրվել է Յան վան Հյոյսումի կողմից։