cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կիմ Երիցյան
Կենսագրություն
Առավել հայտնի դարձավ «Նվագախմբի տղաները» ֆիլմում կերտած Կիրակոսի դերից հետո։ Երիցյանը յուրօրինակ տպավորիչ գունեղությամբ կերտել է ու մարմնավորել 100-ից ավելի դերեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:ՀՀ ժողովրդական արտիստներ‏‎ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Դարակերտի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արարատի մարզի Դարակերտ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 1 հուշարձան (1 միավոր)։
|}
Լեյք շրջան (Օրեգոն)
Լեյք շրջան (Lake County), ԱՄՆ Օրեգոն նահանգի 36 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 21.072 կմ² է, բնակչությունը՝ 7.895 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լեյքվյու բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1874 թ.։
Կատեգորիա:Օրեգոնի շրջաններ
Դանֆերմլայն պալատ
Դանֆերմլայն պալատ, շոտլանդական ավերված նախկին արքայական պալատ,  կարևոր զբոսաշրջային ատրակցիոն է Դանֆերմլայնում, Շոտլանդիայի Ֆայֆ տարածաշրջանում։ Այժմ, հարևանությամբ գտնվող Դանֆերմլայն վանքի հարակից կառույցների հետ գտնվում է «Պատմական Շոտլանդիայի» հսկողության տակ որպես ազգային հուշարձան։
Դանֆերմլայնը եղել է շատ շոտլանդացի միապետների սիրելի բնակավայրը։ Թագավորական բնակավայր լինելու փաստագրված պատմությունն սկսում է 11-րդ դարից, երբ Մալքոլմ III-ն այն դարձրել է մայրաքաղաք։ Նրա նստավայրը գտնվել է Մալքոլմի աշտարակի մոտ, հետագայում կառուցված պալատից մի քանի հարյուր յարդ դեպի արևմուտք ։ Միջնադարյան ժամանակաշրջանում Դավիդ II-ն ու Շոտլանդիայի թագավոր Ջեյմս I-ը երկուսն էլ ծնվել են Դանֆրմլայնում։
Դանֆերմլայն պալատը կապված է պատմական Դանֆերմլայն վանքի հետ և զբաղեցնում է վանքի ու հարավում գտնվող խորը կիրճի միջև տարածքը։ Այն միանում է նախկին վանական բնակհատվածներին պահակատան միջոցով, որը գտնվում է Դանֆերմլայնի միջնադարյան դարպասներից մեկի կամարի վրա (կամ yett)։ Հետևաբար, կառույցն զբաղեցնում է վանքի նախկին հյուրատունը։ Սակայն դրա մնացորդները մեծապես  արտացոլում են այն ձևը, որն ունեցել է կառույցը 1500- ական թվականներին Ջեյմս IV-ի կողմից վերանորոգվելուց հետո։ Տասնվեցերորդ դարի ընթացքում շոտլանդական միապետներն ու թագավորական ընտանիքի անդամները հաճախ են եեղել բնակավայրում։
1589 թվականին իրենց ամուսնությունից հետո պալատը որպես ամուսնական նվեր Ջեյմս VI-ի կողմից տրվել է Անն Դանիացուն։ Նա իրենց երեխաներից երեքին՝ Էլիզաբեթին (1596), Չարլզին (1600) ու Ռոբերտին  (1602) ծնունդ է տվել այնտեղ։
Այն ամենը, ինչ մնացել է պալատից այսօր, խոհանոցն է, նկուղները և տպավորիչ հարավային պատը՝ իշխող տեսարանով դեպի հարավում գտնվող Ֆորթի գետաբերանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պալատներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պալատներ Կատեգորիա:Շոտլանդիայի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Շոտլանդիայի դղյակներ Կատեգորիա:Շոտլանդիայի պատմություն Կատեգորիա:11-րդ դարի ճարտարապետություն
Վլադիմիրովկա (գյուղ, Շարանսկի շրջան)
Վլադիմիրովկա (Владимировка, Владимировка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 36 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Շարանսկի շրջանի բնակավայրեր
Քնած գեղեցկուհին (ֆիլմ-բալետ)
«Քնած գեղեցկուհին» («Спящая красавица»), խորհրդային գունավոր ֆիլմ-բալետ, որ բեմադրվել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում 1964 թվականին կինոռեժիսոր Ապոլինարի Դուդկոյի և ռեժիսոր-բալետմաստեր Կոնստանտին Սերգեևի կողմից։ Պյոտր Չայկովսկու համանուն բալետի էկրանավորումն է։ Խորհրդային Միությունում ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 1964 թվականի օգոստոսի 13-ին։
Սյուժե
Ֆիլմ-բալետը դասական բալետի էկրանավորումն է Պյոտր Չայկովսկու երաժշտությամբ և Մարիուս Պետիպայի դասական խորեոգրաֆիայով, որ խորեոգրաֆիկ խմբագրման է ենթարկել Կոնստանտին Սերգեևը (թատրոնում պրեմիերան կայացել է 1952 թվականին)։ Ֆիլմի սյուժեն կրկնում է Շառլ Պերոյի համանուն հեքիաթի սյուժեն՝ հաշվի առնելով բալետի լիբրետոյի առանձնահատկությունները։ Ֆիլմ-բալետի նկարահանումներին մասնակցել են Լենինգրադի Սերգեյ Կիրովի անվան օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնի բալետային թատերախմբի մենակատարներն ու արտիստները, ինչպես նաև Լենինգրադի Ագրիպինա Վահանովայի անվան խորեոգրաֆիկ ուսումնարանի սովորողները։ Ֆիլմն էկրան է բարձրացել 1964 թվականի օգոստոսի 3-ին։ Պարի ֆրանսիական ակադեմիան Աննա Պավլովայի անվան մրցանակ է շնորհել Ավրորայի գլխավոր դերը կատարած Ալլա Սիզովային։
Նկարահանող խումբ
Օպերատոր՝ Նիկոլայ Պոկոպցև Նկարիչ՝ Միխայիլ Կրոտկին
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1964 ֆիլմեր Կատեգորիա:Շառլ Պերոյի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Տրիմուրտի
Տրիմուրտի (त्रिमूर्ति, «երեք դեմքեր»), տրիադա (թեզիս, անտիթեզիս և սինթեզիս), որ միավորում է հինդուիզմի պանթեոնի (համասատվածություն) երեք գլախավոր աստվածությունները (Բրահմա՝ արարիչ, Վիշնու՝ Պահապան և Շիվա՝ կործանիչ) մեկ ամբողջության մեջ, որն իրենից ներկայացնում է Բրահմանի հոգևոր սկզբունքները ։ Հենց ինքը տրիմուրտի հասկացությունը հաճախ մեկնաբանվում է որպես եռամիասնական աստվածություն։
Բրահմա
Հինդուիզմի դիցաբանության մեջ, Բրահման գերագույն աստվածություն է, այն հանդես է գալիս որպես աշխարհի արարող և համապատասխանաբար իր դերի շնորհիվ տրիադայի աստվածության կազմում համարվում է առաջինը։
Լինելով տիեզերքի արարիչը Բրահման տրիադայի կազմի մեջ հակադրվում է ինչպես իր պահապան Վիշնուին, այնպես էլ կործանիչ Շիվային, սակայն սրա հետ մեկտեղ հետազոտողները նշում են, որ հին հնդկական առասպելների և լեգենդների սյուժեներում ֆունկցիոնալ այս հարաբերակցությունը ոչ միշտ է պահպանվել, և որ այն ենթարվել է որոշակի վերափոխումների։ Այս հիմքով էլ ենթադրություններ են արվում, որոնց համաձայն վեպերի հնադարյան տարբերակներում թվարկված երեք ֆունկցիաներն էլ հարաբերակցվում էին Բրահմայի հետ։ Բացի դրանից անհրաժեշտ է նշել, որ տրիադայի մեջ մտող աստվածություններից Բրահման ի տարբերություն Վիշնուի և Շիվաի, համարվում է ավելի աբստրակտ էություն և ավելի քիչ է ներգրավվում առասպելների և լեգենդների սյուժեներում։ Իսկ այն դեպքերում երբ այնուամենայինիվ Բրահման հանդես է գալիս դիցաբանության մեջ, նրա դերը չի համարվում նեղ մասնագիտացված, ավելի շուտ այն ունի ընդհանուր բնավորություն, ընդհուպ մինչև այն, որ որոշ սյուժեներում Բրահմայի փոխարեն նույն դերում հանդես են գալիս Վիշնուն կամ Շիվան, որոնք ժամանակի ընթացքում Բրահմային դուրս մղեցին հինդուիզմի դիցաբանակն սյուժեների կենտրոնից։ Այնուամենայնիվ Բրահմայի դերը հնդկական մտահայեցողության բազային համակարգում համարվում է կարևոր։
Ընդհանրապես, այն դեպքում երբ անհրաժեշտ է գնահատել Բրահմայի դիցաբանական կերպարը, հետազոտղին հարկավոր է հատուկ ուշադրություն դարձնել այս կերպարի սկզբնաղբյուրներին։ Բրահմայի հավանական ծագումնաբանությունը ենթադրում է, որ աստվածության աբստրակտ հասկացությանը կարող էր նախորդել կոնկրետ հասկացություն, որը համապատասխանում էր որոշակի ունիվերսալ ծիսական կառուցվածքի կամ սկզբունքի, այս մասին են վկայում մասնավորապես աղբյուրագիտական հետազոտությունները, որի համաձայն վեդաներում չեզոք սեռի «brahman» բառը ի սկզբանե հարաբերակցվում էր որևէ աղոթքի բանաձևերի կամ որոշակի ունիվերսալ սկզբունքի բառային արտահայտության հետ, իսկ ավելի ուշ սկսեց օգտագործեվել նաև հենց այդ սկզբունքի նշանակման համար։ Արդյունքում այս կոնցեպցիան կարող էր ենթակրվել անձնավորման կոնկրետ կերպարի տեսքով, քերականորոն վերածվելով արական սեռի ։
Վիշնու
Չնայած վեդական փառաբանություններում վիշնուն պատկանում է հիմնական աստվածությունների թվին, սակայն նրա տեղը վերջիններիս մեջ համարվում է բավականին անէական։ Բրահմաններում նրա նշանակությունը որոշակի ավելանում է, սակայն առաջնային կարևորության կերպար այն դառնում է միայն վեպերում և պուրաններում։ Նրա անվան ստուգաբանությունը մինչև վերջ հասկանալի չէ, որոշ մասնագետներ ենթադրում են, որ այն հնդևրոպական ծագում չունի։ Նախկինում միթոլեգամայի հիման վրա Վիշնուի «երեք քայլերը», մեկնաբանվում էին, որպես արևի շարժման փոխաբերական ձև։ Եվրոպական առասպելաբանները ենթադրում էին, որ Վիշնուն ի սկզբանե համարվում էր արևի աստվածություն, այժմ այս կարծիքը համարվում է վիճելի։ Տրիադայի շրջանակներում Վիշնուի աստվածությունը հանդիս է գալիս տիեզերքի պահապանի կերպարում, չնայած այն բանի որ աշխարհի ստեղծող և համապատասխանաբար ավելի էական կերպար այս կոնտեքստում համարվում է Բրահման, պուրաններում ներկայացվող տրիմուրտիի կոնցեպցիայի տարբերակների մեծ մասում տրիադայի առաջնային դերը զբաղեցնում է հենց Վիշնուն։ Այսպիսի դեպքերում նա գլխավորում է կեցության հիմքն ու էությունը, աղբյուրը և ընդհանրական ոգին։ Նկարագրվածին համանաման ներկայացումներ առկա են նաև էպոսներում, որտեղ կամ հենց ինքը՝ Վիշնուն կամ նրա ավատարները հանդես են գալիս որպես գլխավոր կերպարներ։ Որոշ դիցաբանական սյուժեներում, օրինակ՝ աշխարհը մեկնաբանվում է որպես Վիշնուի գոյության ձև, մյուսներում տիեզերքի գոյության ավարտից հետո աշխարհի վերածննդի գործընթացի դերը վերագրվում է այս աստվածությանը։
Իրենց հերթին Վիշնուի ավատարների մասին առասպելները գլախավորապես կենտրոնացած են աստվածության չարի դեմ տարած հաղթանակի ներկայացման վրա (ինչի համար էլ ըստ էության նա վերափոխվում է այս կամ այն կերպարի)։ Անկախ այդ բանից, թե այս կամ այն սյուժեում Վիշնուի որ դրսևորումն է, դեպքերից յուրաքանչյուրում նա մարմնավորում է ամբողջ աշխարհի և տիեզերքի կառուցվածքների բարօրության էներգիան։ Այնուամենայնիվ, կոնկրետ փիլիսոփայակրոնական համակարգերում կամ դիցաբանական հասկացություններում այս էներգիան բնորոշվում է որոշակի տարբերություններով՝ մանիֆեստի միջակայքը կարող է փոփոխվել որոշակի ընդհանրական ոգուց (որը չի կարող նկարագրվել), ընդհուպ մինչև յուրօրինակ անձնականություն ունեցող աստված (որը հանդիսանում է որևէ մարդու ուժեղ էմոցիոնալ կապվածության օբյեկտ)։ Ընդորում անհրաժեշտ է նշել, որ օրինակ վիպերգական դիցաբանության մեջ Վիշնուն աստիճանաբար նույնացվում է մի շարք այս կամ այն կերպարների հետ ։
Շիվա
Չնայած այն բանի, որ Շիվան զուգորդվում է Տրիմուրտիի կործանիչ տեսակետի հետ, այս կործանումը պետք չէ հասկանալ բառացիորեն։ Հիդուիզմին համաձայն, աշխարհը համարվում է պատրանք (մայա), իսկ Շիվան անհրաժեշտ է համարում իրականության ճշմարիտ ընկալումը, ինչով էլ առաջացնում է պարանքի չիքացումը։ Սվամի Շիվանանդան գրում է. «Նրա պարի նպատակը մայաի կապանքներից, անավայի եռակի հանգույցներից, կարմայից և մայաից հոգիների ազատումն է։ Նա արարում է ոչ թե կործանում, այլ վերածնունդ» ։
Շիվայի հետ կապված նախատիպային պատկերները հայտնաբերել են մ.թ.ա. 3-2 հազարամյակների կնիքների վրա։ Շիվայի բնորոշ շատ հատկանիշներ և գործառույթներ, վեդերում զուգորդվում էր Ռուդրա աստվածության հետ, արդյունքում այս անունը նախկին մեղմասության հետ տեղերեվ փոխվելով հիմնականից դարձավ մակդիր։ Այս պատկերի բավականին երկար ձուլման արդյունքում նրա մեջ միավորվեցին տարբեր, երբեմն բավական հակասական հատկանիշներ (օրինակ ցասում և բարեհաճություն)։ Միևնույն ժամանակ, օրինակ շիվայականության շրջանակներում տվյալ աստվածությունը ներկայացվում է որպես բարձրագույն և մարմնավորում է ինչպես կործանում այնպես էլ միաժամանակ սկզբ։ Հետազոտողները նշում են, որ Շվայի այն կերպարները, որոնք անմիջապես կապված են նրա ստեղծարար դերի հետ, փոխաբերություններում իրենց մարմնացումն են գտնում իր հիմնական խորհրդանիշերից մեկում՝ լինգամում, որը համապատասխանում է տղամարդկային էությանը։ Շիվայի պաշատմունքի հիմնական առարկան, համապատասխանաբար համարվում է լինգայի պատկերը քարե կոթողի տեսքով, որն էլ իր հերթին հմնաված է կանացի էությունը խորհրդանշող յոնիի վրա։ Որոշ փիլիսոփայակրոնական հասկացություններում սիմվոլների հենց այս ամբողջությունն է ներկայացվում, որպես աշխարհի ստեղծման գլխավոր այլաբանություն։
Շիվայի արտաքին տեսքը և նրա պաշտամունքը ձեռք են բերում մի շարք գծեր, որոնք սարսափեցնում են։ Այս աստվածության կերպարի հետ են կապվում ամենատարբեր՝ ծայրահեղ անբնական և գերաճած տեսքերով ու հատկություններով էակներ։ Երբեմն Շիվան պատկերվում է նաև «մեծ ճգնավորի» կերպարով, համաձայն առասպելական այուժեների, Բրահմայի հինգերորդ գլուխը կտրելու համար նա դատապարտված էր հավերժ ճգնավորության։ Անհրաժեշտ է նշել, որ պուրաններում թվարկվում է Շիվայի 108 անուններ կամ մականուններ, որոնք տվյալ աստվածությունը բնութագրում են այս կամ այն առանցքային տեսակետներից։ Այնտեղ է շարադրված նաև Շիվայի տիեզերական էներգիայի մարմնավորումը, որը իրականացնում է համաշխարհային հաջորդականության կարգավորումը :
«Տրիմուրտի» հասկացության փիլիսոփայությունը
Համաձայն հնդկական կրոնական փիլիսոփայության, տրիմուրտիի կերպարում միացված են երեք գլխավոր երկնային սկզբունքները, որոնք տեսանելի աշխարհում դիտվում են որպես՝ ստեղծարար սկիզբ (Բրահմա), կործանում (Շիվա) և պահպանում (Վիշնու)։ Բոլոր երեքը գոյություն ունեն մի աստվածության մեջ և մեկը՝ բոլոր երեքի, ճիշտ այնպես ինչպես Վեդաներն են բաժանվում երեք գլխավոր մասերի, այնուամենայնիվ մնալով մեկ միասնական գիրք։ Նրանք բոլորը իրենց մեջ պարունակում են մի էակ, որը համարվում է՝ Պարամա (գերագույն), Գուխեյ (գաղտնի) և Սարվատմա (ամբողջ աշխարհի ոգին)։
Պորտու (ֆուտբոլային ակումբ)
«Պորտու» (պորտ.՝ Futebol Clube do Porto), պորտուգալական սպորտային ակումբ համանուն քաղաքից։ 1990 թվականին հայտարարվել է, որ ակումբի հիմնադիրն է եղել վաճառական Անտոնիո Նիկոլայ դե Ալմեյդան։ «Պորտու»-ն, «Բենֆիկա»-ն և «Սպորտինգ»-ը համարվում են Պորտուգալիայի «մեծ եռյակը»։ «Պորտու»-ն երկու անգամ հաղթել է Չեմպիոնների Լիգայի խաղարկությունում և մեկ անգամ հաղթել է ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգան։ Ակումբի առաջին ձեռքբերումը եղավ, երբ ՈՒԵՖԱ Եվրոպայի Լիգայի առաջնությունում դուրս եկավ եզրափակիչ «Լիվերպուլ»-ի հետ, որտեղ հաղթեց և հռչակվեց չեմպիոն։
Պատմություն
«Պորտու» ֆուտբոլային ակումբը հիմնադրվել է 1893 թվականին, Պորտու քաղաքում։ 1893 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Անտոնիո Նիկոլայ դե Ալմեյդան ասաց, որ ցանկանում է արտասահմանում ֆուտբոլային ակումբ հիմնել, որի անունը կլինի՝ Foot-ball Club do Porto : Հիմնադրամը որոշեց, որ ակումբի ծծնդյան օրը պետք է հարմարվի սեպտեմբերի 28-ը քանի որ այդ օրը ծնվել է պորտուգալացի արքա Կարլուշը։ Պորտուգալիայի արքայական պալատի գույները եղել են սպիտակ և կապույտ, այդ պատճառով է, որ ակումբի համազգեստի գույները սպիտակ և կապույտ են։ «Պորտու»-ի առաջին խաղին հրավիրված են եղել արքան և նրա կինը։
Տրիմուրտի
Տրիմուրտի գաղափարի էվոլյուցիան
Ըստ էության տրիմուրտիի մասին պատկերացումները առաջացել են բավականին ուշ՝ պուրանների կազմման դարաշրջանում (մոտավորապես 300-1200 թվականներին), հետվեդայական հինդուիզմում փիլիսոփայության վերելքի զարգացման շրջանում ։ Դրան նպաստել են ավելի վաղ նախադրյալներ։
Տրիմուրտիի նախատիպ է հանդիսանում վեդական երեք աստվածների միությունը՝ Ագնի, Վայու և Սուրյա, ինչպես մեկ արևային լուսավոր աստվածության տարբեր ձևեր։ Հաջորդ աստիճան է համարվում երեք մեծ աստվածների համակարգը՝ Բրահմա, Շիվա և Վիշնու, որոնցից յուրաքանչյուրը իր ժամանակին և տեղում փառաբանվում է որպես գերագույն աստվածություն։ Սակայն եռյակամիասնականության գաղափարը, դեռևս խորթ է այս համակարգին, նրա յուրաքանչյուր անդամը համարվում է առանձին ինքնուրույն առասպելական կերպար։ Հետագա քայլը տրիմուրտիի եռյակի ձևավորման համար համարվում է արդեն հնդկական էպոսի վաղ բաղկացուցիչ մասերում հանդիպող երեք աստվածներից յուրաքանչյուրի մեկը մյուսի հետ նույնացնելու մասնակի փորձերը։ «Մահաբհարաթայում» միակ տեղը, որտեղ արդեն հստակ արտահայտվում է երորդության գաղափարը ունի բացահայտ ավելի ուշ ծագման հետքեր («այն ստեղծում է բրահմայի կերպարը, ստանում է Պուրուշայի տեսքով կաղապար և կործանում է Ռուդայի բնականությամբ, այսպիսիք են արարածների վեհապետի երեք վիճակները»)։ Ինչպես նաև «Մահաբհարաթայում» Ագնի աստվածը միաժամանակ անվանվում է երկրի արարիչ, պահապան և կործանիչ, հանդես գալով նաև («Ռիգվեդա») որպես երեք արտահայտչաձև ունեցող՝ կրակ, կայծակ և արև ։ Տրիմուրտիի գաղափարը ավելի պարզ արտահայտվում է Գարիվանշա էպիկական պոեմի մի հատվածում, որը ծառայում է որպես լրացում «Մահաբհարաթայում» և անկասկած ավելի նոր է՝ «նա, ով հանդիսանում է Վիշնուն, նաև Շիվան է, և ով Շիվան է նաև Բրահման է, մեկ արարած, բայց երեք աստված՝ Շիվա, Վիշնու, Բրահմա»։
Պորտու (ֆուտբոլային ակումբ)
Պատմություն
«Պորտու»-ի առաջին նվաճումը 1912 թվականին էր, երբ Ժոզե Մոնտեյրու դա Կոշտաի անվան գավաթի մրցաշարում հաղթանակ տարավ ակումբը ։
Ծանոթագրություններ
Պորտո Կատեգորիա:1893 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ
Տրիմուրտի
Տրիմուրտի գաղափարի էվոլյուցիան
Ընդհանրապես աստվածների եռամիասնականությունը հնդկական միջնադարում ներկայացված է շատ աղքատիկ, այդ ժամանակաշրջանում այն ուներ շատ աննշան դեր։ Ընդհանրապես Տրիմուրտիի կերպարը հնդկական կրոնական պատկերացումներում երբեք չի ունեցել նշանակալի դեր, թեպետ Եվրոպայում հակված էին մտածել այլ կերպ։ Ներկայումս տրիմուրտին կրկին փաստացի տարալուծվել է։ Բրահմայի պաշտամունքը գրեթե լրիվ մահացել է, իսկ երորդության մյուս երկու անդամները՝ Վիշնուն և Շիվան, փառաբանվում են իրենց երկրպագուների կողմից որպես միակ բարձրագույն աստվածություններ, ընդորում տրիմուրտին համարվում է սոսկ Վիշնուի և Շիվայի եռակերպար մարմնավորումը, իբրև բարձրագույն աստվածություն։
Հիդուիզմի ավելի ուշ տեքստերում չի բացառվում տրիմուրտիի անուղղակի ազդեցությունը բուդիզմի եռամիասնականության գաղափարախոսություն (մախայանի ճյուղ) ինչպես նաև Բուդդայի երեք մարմինների մասին ուսմունքի վրա։ Հնդկական «Մայտրի ուպանիշադա» տեքստում Բրահման, Ռուդրան(Շիվա) և Վիշնուն ներկայացվում են որպես Բրահմանի երեք «տիրակալության կերպարներ՝» ամենայնի բացարձակ սկիզբ։ Երեք աստվածները այստեղ նմանեցվում են Բրահմանի իգական, արական և չեզոք սեռեր, իսկ կրակի, քամու և արևի տեսքով նրանք դրսևորում են Աստվածային պայծառակերպությունը։ Հաջորդիվ եռամիասնականության գաղափարի զարգացումը հանդիպում է «Ռամոտտարատապանիյա ուպանիշադեում» (1.16), ինչպես նաև պոետ Կալիդասայի ստեղծագործություններում («Կումարասամբհավա» 11.14) :
Ավստրիացի արևելագետ Մորիս Վինտերնիթսը (Moriz Winternitz, 1863-1937 թվականներ) նշում է, որ հնդկական գրականության մեջ տրիմուրտիի մասին շատ քիչ հիշատակություններ կան ։ Վիշնուի, Շիվայի և Բրահմայի միավորմանը կարևոր նշանակություն է տրվում միայն «ուրմա պուրանում», որտեղ Բրահմանին երկրպագում են որպես Տրիմուրտի ։
Բրիտանացի պատմաբան Արթուր Բեշեմը բացատրում է արևմուտքի տրիմուրտիի փիլիսոփայության հանդեպ ունեցած հետաքրքրությունը, նրա արտաքնապես քրիստոնեության երորդության թվացյալ նմանությամբ
Հինուիզմի առաջին արևմտյան հետազոտողները տպավորված էին հիդուիզմի եռամիասնական աստվածության և քրիստոնեության երրորդության նմանությունից։ Իրականում նմանությունը այնքան էլ մոտ չէ և հինդուիզմի եռամիասնականությունը ի տարբերություն քրիստոնեության Սուրբ Երրորդության, ըստ էության երբեք «ժողովրդականություն վայելող» չի եղել։ Հինդուիզմի երրորդականությունը միտում է ունեցել ընտրել երեք աստվածներից միայն մեկին, այսպիսով համատեքստից պարզ է, որ Կալիդասաի հիմնը նվիրված Տրիմուրտիին իրականում հասցեագրված է Բրահմային, ով դիտարկվում է որպես գերագույն աստված։ Տրիմուրտին, փաստորեն, արհեստական մեծություն էր և իրականում քիչ ազդեցություն ուներ:
Ինչպես նշում է Շոխինը, ժամանակակից դարաշրջանում տրիմուրտին որպես որոշակի համանմանություն քրստոնեությանը փորձում են ներկայացնել նեոհինդուիստները, սակայն Շոխինի կարծիքով, հինդուստանաբանության տեսակետից նշված համեմատությունները, ըստ գիտական մոտեցման, բացահայտում են այս երկու հասկացությունների արմատական տարբերությունները ։
Տրիմուրտիի նախատիպը հինդուիզմի ճյուղերում
Հինդուիզմի երկու կարևորագույն ճյուղերում՝ շիվայակնությունում և վիշնույականությունում, պատկերացումը տրիմուրտիի մասին իբրև «Աստվածային չեզոքության» երեք հավասար աստվածություններում ճանաչում չի գտել։ Իրենց հետևորդների պատկերացումներով Շիվան կամ Վիշնուն համարվում են համապատասխանաբար միակ գերագույն աստվածություններ։ Ընդ որում երկուսն էլ հաշվի են առնում սանքհյաի երեք գունաների փիլիսոփայական ուսմունքները, սակայն նրանց վերարտադրման շեշտադրությունները տարբեր են։ Շիվաիզմում և վիշնուիզմում տրիմուրտիի մտահայեցական կառուցվածքներում հիմնական խնդիրը եղել է հիդուիզմի համաստվածության գերագույն աստվածների միասնականացումը ընդդեմ բուդդայականության և ջայնիզմի կրոնական զավթողագործության սպառնալիքի, ինչպես նաև հինդուիզմի երկու ուղղություների ներդաշնակեցման փորձը ։
Շիվայականություն
Տրիմուրտիի մոդելը զարգացել է շիվայականությունում, ընդ որում գլխավոր աստվածություն համարվել է Շիվան։ Համաձայն «Լինգա պուրանի» (I.18.12) «հավերժ Շիվա», այն բացարձակ ատվածություն է, իսկ Բրահման (աշխարհի արարողը), Վիշնուն (աշխարհի պահպանը) և Շիվան (աշխարհի կորշանողը) համապատասխանում են նրա երեք ճառագայթումներին (էմանացիա) ։
Պատկերագրություն և սիմվոլեր տրիմուրտիում
Եվրոպական գիտնականների կողմից եռադեմք աստվածություն Շիվա Մահեշվարան սխալմամաբ ընդունվում էր որպես Տրիմուրտիի պատկեր (որի քանդկները կան, օրինակ Մումբայից ոչ հեռու Էլեֆանտա կղզիում)։ Շիվայի կերպարը այս պատկերներում արտացոլում է իր սեփական ձևերը ։
Ուշ շիվայական պատկերագրություներում Շիվա աստծո գլխավորույան մոդելը ստացել է իր գրաֆիկական պատկերումը, շիվայականության պատկերներում տրիմուրտիի քանդակների երեք դեմքերի վերևում բարձրանում է «հավերժական Շիվաի» չորորոդ գլուխը։ Այս տեսակի համեմատաբար հայտի արձանների շարքին են պատկանում 8-րդ դարի ստեղծագործությունները Կայլասանտհի տաճարում, Էլլորաի հարավային մշակութային համալիրիում։ Նեպալում՝ վիշնույականների տրիմուրտիի արձանային կոմպզիցիաներում երեք աստվածների կերպարների հետևում տեղակայված է սյուն, որը խորհրդանշում է բարձրագույն ասծուն՝ Շիվային, մյուս երեքից առանձին։ Հասարակ բնակչության շրջանում շիվայականության և վիշնույականության պատկերները ճանաչված չեն իրենց արհեստականության և փիլիսոփայական ուղղվածության պատճառով ։
Հնդկաստանի հարավում տրիմուրտին անվանում են մումուրտի («մուր» թամիլերեն նշանակում է երեք)։
Տրիմուրտիի խորհրդանիշ է համարվում սանսկրիտերեն առեղծվածային Օմ բառը, որտեղ՝ (ըստ սանսկրիտերենի ծագման «օ»-ն կազմված է «ա» + «ու»-ից) «ա»-ն պատկերում է Բրահմային, «ու»-ն Վիշնուին և «մ»-ն Շիվային։
20-րդ դարի բացատրություն
Գերմանացի փիլիսոփա և պայծառատես Ռուդոլֆ Շտայները (1861-1925) 1923 թվականի նոյեմբերի 3-ի իր հրապարակային հայտարարության մեջ կապեց «հիդուիստական տրիմուրտին» Եվրոպական ֆոլկլորի հետ։ Նա պարզբանեց անտիք պայծառատեսությանը հայտնի հասկացությունները, հիմնված հին հնդիկների ինտուիտիվ հասկացությունների վրա, որոնք խոսում են Բրահմայի, Վիշնուի և Շվայի մասին։ Շտեյները ավելացրեց, որ հնդկական քաղաքակրթության հեռավոր ժամանակաշրջանում համարվում էր, որ Բրահման դա կրակների և սիլֆերի ոլորտի ոգի է, Վիշնուն այն է, որտեղ սիլֆերն ու հավերժահարսերն են, իսկ շիվան հավերժահարսերի և գետնաթզուկների ոլորտն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Գործակալություն
Գործակալություն, գործ արքունիքին կից պետական կառավարչական մարմին հին և Միջնադարյան Հայաստանում։ Հայոց թագավորը երկիրը կառավարել է գործակալությունների միջոցով, որոնց կառավարիչը, վարչապետը կամ տնօրենը կոչվել է գործակալ։ Գործակալները եղել են գերազանցապես հայ ավագանու ներկայացուցիչները, որոնք ժառանգաբար վարել են արքայական հրովարտակով նշանակված գործակալությունները։ Գալով հնագույն ժամանակներից՝ գործակալությունները ավարտուն ձևավորում են ստացել առաջին Արշակունիների օրոք (արքունի գործակալությունների ստեղծումը Մովսես Խորենացին վերագրում է Վաղարշակ Ա Արշակունի թագավորին)։ Արշակունիների ժամանակ գոյություն են ունեցել համապետական, ինչպես և նեղ արքունական գործակալություններ։ Հազարապետության կամ աշխարհաշեն գործակալություն վարել է երկրի ներքին գործերը (տնտեսական շինարարական բարենորոգումներ, հարկագանձումներ)։
Մարդպետություն
Մարդպետության գործակալությունը հսկել է արքունական տնտեսությունը, կալվածները, գանձերը, եկամուտները, թագավորի պալատը։ Սույն գործակալությունը եղել է Մարդպետունի (կամ Մարդպետն) իշխանական տոհմի (Արծրունի իշխանական տան ճյուղավորումն է) «ձեռական իշխանությունը» կամ ժառանգական պատիվը։
Սպարապետություն
Զինված ուժերը վարել է սպարապետության գործակալություններ։ Նախնական ժամանակաշրջանում այն պատկանել է Ամատունի իշխանական տանը, սակայն հետագայում անցել է Մամիկոնյաններին։
Մեծ դատավարություն
Նախաքրիստոնեական Մեծ Հայքում մեծ դատավարության գործակալությունը եղել է հայոց քրմապետի՝ Սլկունի իշխանական տան ժառանգական պատիվը։ Հետագայում, Հայքի քրիստոնեացումից հետո, այն անցել է կաթողիկոսին։
Մաղխազություն
Մաղխազության գործակալությունը հոգացել է թագավորի անձի պաշտպանությունը։ Մաղխազական գունդը Ամենայն Հայոց Արքայի թիկնապահությունն էր։ Այս գործակալությունը եղել է Խորխոռունի իշխանական տան ժառանգական պատիվը. ըստ այդմ, տոհմը նաև հաճախ հիշատակվել է Մաղխազունի ազգանունով։
Թագակապ կամ թագադիր ասպետություն
Թագակապ կամ թագադիր ասպետության գործակալությունը վարել է արքայի թագադրման և այլ արարողություններ։ Գործակալությունը հանդիսանում էր Բագրատունի իշխանական տան (հետագայում՝ արքայատան) ժառանգական պատիվը։
Սենեկապետություն
Թագավորի կնքապահն ու սուսերակիրը կամ զինակիրը, նրա անունից բանակցություններ վարող գործակալը կոչվել է սենեկապետ։
Մատենագրական աղբյուրներում, հիշատակվում ևն նաև որսապետք, դահճապետ, կարապետ, տակառապետ (մահակարար, համբարակապետ), շահախոռապետ, քարտուղար, գրչունիք, նամակունիք, շահապ, հանդերձապետ, սպանդունիք, դռան եպիսկոպոս, դռան երեց եևն։ Արշակունիների անկումից հետո գործակալությունները աստիճանաբար դադարել են գոյություն ունենալուց, իսկ արաբ, տիրապետության ժամանակ՝ իսպառ վերացել։ Բագրատունիները վերականգնել են Արշակունյաց ժամանակի որոշ գործակալություններ (սպարապետություն, մեծ դատավարություն են), ինչպես նաև ստեղծել նորերը (մարզպանության, իշխանաց իշխանի ևն)։
Մարզպանություն
Մարզպանության գործակալությունը վարել է արտաքին, իշխանաց իշխանինը՝ ներքին գործերը։ Բագրատունիների օրոք գործակալը կոչվել է նաև ձեռնավոր։ Կիլիկյան Հայաստանի արքունիքում հիմնվել են նոր գործակալություններ։ Խնամակալության գործակալությունը եղել է թագավորի խորհրդատու մարմինը, թագաժառանգի խնամակալը, իսկ թագավորի բացակայության կամ անչափահասության դեպքում՝ երկիրը կառավարողը։ Խնամակալության գործակալը կոչվել է պայլ։ Սեղանապետության գործակալություն իր բնույթով համապատասխանել է հազարապետության գործակալությունին, գործակալը կոչվել է սենեսկալ կամ սենեսջալ, այսինքն՝ սեղանապետ, սեղանադիր։ Մաքսապետության գործակալություն վարել է ֆինանսական գործերը, հսկել մաքսերի գանձմանը, ներքին և արտաքին առևտուրը։
Մաքսապետություն
Մաքսապետության գործակալը կոչվել է պրոքսիմոս, իրենց են ենթարկվել մաքսատների, առևտրական ու նավահանգստային կենտրոնների վերակացուները։ Արքունի քարտուղարության գործակալը կամ ատենադպիրը (կոչվել է կանցլեր կամ ջանցլեր) վարել է արտաքին հարաբերությունները, դեսպանական հանձնարարությունները, գրագրությունը։ Սպարապետության մարզպանությունը (գործակալը կոչվել է նաև գունդստաբլ) վարել է զինված ուժերի գործը, ինդենտանտության մարզպանությունը (գործակալը կոչվել է մարաջախտ) զբաղվել է բանակի մատակարարմամբ։ Կային նաև այլ, մանր գործակալներ՝ ջամբռայլ (համապատասխանել է սենեկապետին), սուրհանդակապետ և այլն։ Կիլիկիայում մարզպանություն չի եղել որևէ տոհմի ժառանգական պատիվը։ Գործակալներին նշանակել է արքան՝ ըստ իր հայեցողության։
Կատեգորիա:Կազմակերպություններ ըստ տեսակի
Կոնգրեսի գրադարան
Կոնգրեսի գրադարան (The Library of Congress), ԱՄՆ ազգային գրադարան, աշխարհի խոշորագույն գրադարան։ Գտնվում է Վաշինգտոնում։ ԱՄՆ Կոնգրեսի գիտական գրադարանն է, սպասարկում է կառավարական մարմիններին, հետազոտական կենտրոններին, գիտաշխատողներին, մասնավոր, արտադրական ընկերություններին, դպրոցներին։ Գրադարանի հատուկ բաժինը զբաղվում է հեղինակային իրավունքների (copyright) ձևակերպմամբ. այն կարելի է ձևակերպել համացանցում՝ լրացնելով Կոնգրեսի գրադարանի համապատասխան ձևաթուղթը։
Գրադարանի պատմություն
Ութ տարի անց նախագահի պաշտոնն ստանձնեց Ջեյմս Մեդիսոնը, որին ծանր ժամանակաշրջան բաժին հասավ. սկսվեց 1812-1814 թվականների անգլո-ամերիկյան պատերազմը։
Ղեկավարություն
1987 թվականի սեպտեմբերի 14-ից գրադարանի տնօրենն է Ջեյմս Բիլինգտոնը։
Գրադարանի ֆոնդերի ծավալ և բովանդակություն
Բովանդակությամբ ֆոնդերը գրեթե համընդհանուր են՝ բացառությամբ օտար բժշկական և գյուղատնտեսական գրականության, որը հավաքվում է ազգային բժշկական և գյուղատնտեսական գրադարաններում։ Առավել ամբողջական է ներկայացված իրավունքի, պատմության, բանասիրության, քաղաքականության, բնական և տեխնիկական գիտությունների, տեղեկատվության բնագավառների գրականությունը։
Գրադարանում պահվում են 5,500 ինկունաբուլաներ, Թոմաս Ջեֆերսոնի և այլ նախագահների գրքերի հավաքածուները, չինական (330,000 հատոր) և ճապոնական (450,000 հատոր) գրականության հավաքածուներ։
1960-ական թվականների տվյալներով գրադարանում պահվում էին.
2000-ական թվականների տվյալներով՝ գրադարանը պարունակում է 130 միլիոն միավոր, այդ թվում՝
Մոտավոր հաշվարկներով գրադարանի ողջ ֆոնդը թվայնացնելու դեպքում կկազմի 17-20 տերաբայթ։ Եվ չնայած այդ բնագավառում ծրագրված աշխատանք չի տարվում, 1994-2007 թվականներին թվայնացվել է գրադարանում պահվող տեքստային նյութերի մոտ 10 %-ը ։
Գրադարանի մասնաշենքեր
Կոնգրեսի գրադարանը գտնվում է Վիրջինիա նահանգի Կապիտոլիումի բլրի երեք շենքերում։ Բոլոր երեք շենքերը իրար են կապված ստորգետնյա անցումներով, այնպես որ գրադարանի ընթերցողները անցնում են պահակակետը միայն մուտքում։ Գրադարանը առանձին պահոց ունի քիչ օգտագործվող նյութերի համար։
Թոմաս Ջեֆերսոնի մասնաշենք
Թոմաս Ջեֆերսոնի մասնաշենքը գտնվում է Ինդիփենդենս պողոտայի (Independence Avenue) և Իսթ Քեփիթլ (East Capitol Street) փողոցների միջև՝ Ֆըրստ ՍԻ (1st Street SE) փողոցում։ Այն բացվել է 1897 թվականին իբրև գրադարանի հիմնական շենք, և երեք շենքերից հնագույնն է։ Սկզբում հայտնի լինելով իբրև գլխավոր շենք՝ այն իր այժմյան անունը ստացել է 1980 թվականի հունիսի 13-ին։
Ջոն Ադամսի մասնաշենք
Ջոն Ադամսի մասնաշենքը գտնվում է Ինդիփենդենս պողոտայի, Իսթ Քեփիթ լև Սեքընդ ՍԻ (2-nd Street SE) փողոցների միջև։ Շենքը սկզբնական շրջանում իբրև Ջեֆերսոնի շենքին հարակից շինություն։ Շենքի դռները ընթերցողների առաջ բացվել են 1939 թվականի հունվարի 3-ին։
Ջեյմս Մեդիսոնի մասնաշենք
Շենքը կառուցվել է 1971-1976 թվականներին որպես նախագահ Ջեյմս Մեդիսոնի պաշտոնական հուշարձան։ Մեդիսոնի շենքը ապաստան է տվել Մերի Պիկֆորդ թատրոնին, Կոնգրեսի գրադարանի «կինո և հեռուստանկարների ընթերցասրահին»։ Թատրոնը անցկացնում է դասական և ժամանակակից ֆիլմերի, հեռուստաշոուների անվճար ցուցադրում։
Տեսաձայնային նյութերի պահպանման ազգային կենտրոն
Տեսաձայնային նյութերի պահպանման ազգային կենտրոնն է, որ երբեմն կոչվում է Պակարդի մասնաշենք։ Կոնգրեսի գրադարանի ամենանոր շենքն է. բացվել է 2007 թվականին, գտնվում է Վիրջինիայի Կալպեպեր քաղաքում։ Այն վերափոխվել, վերակառուցվել է նախկին պահեստարանից և սառը պատերազմի բունկերից։ Մասնաշենքը նախագծվել է որպես ֆիլմերի, հեռուստահաղորդումների և երաժշտության հավաքածուների պահպանման շենք։ Այն կոչվել է Դևիդ Վուդլի Պակարդի պատվին, որի հումանիտար համալսարանը ղեկավարել է մասնաշենքերի նախագծումն ու շինարարությունը։ Համալիրի գլխավոր տարրը ար-դեկո ոճով կառուցված կինոթատրոնն է, որը ամեն շաբաթվա կեսին հասարակությանը անվճար ներկայացնում է ֆիլմեր ։
Գրադարանի աշխատանքի կազմակերպում
Կոնգրեսի գրադարանն ունի 18 ընթերցասրահ՝ 1460 տեղով։ Գրադարանի հրատարակություններից առավել նշանակալից են ամենամսյա «Ազգային ամփոփիչ տեղեկագիրքը» («The National Union Catalog»), որը լույս է տեսնում 1958 թվականից և գրքերի ամփոփիչ տեղեկագիրքը, որ պահվում է ԱՄՆ-ի գրադարաններում (610 հատոր)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գրադարաններ Կատեգորիա:Ազգային գրադարաններ
Կլյուչևոե (գյուղ, Կիրովի շրջան)
Կլյուչևոե (Ключове, Aqmelez), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կիրովի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ակմելեզ։
2001 թվականի տվյալներով Կլյուչևոե գյուղում բնակվում էր 82 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,689 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կիրովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Իրիս Կոմար
Իրիս Կոմար, գերմանացի նախկին լողորդուհի, ով 1970 թվականին նվաճել է ոսկե մեդալ Եվրոպայի առաջնության ազատ ոճի 400 մետր մրցաշարում՝ գրանցելով աշխարհի նոր ռեկորդ ։ 1967-1971 թվականների ընթացքում նույն մրցաշարում նվաճել է չորս ազգային տիտղոս ։
Սպորտային հոգեբանությություն
Ավարտել է Լայպցիգի համալսարանի սպորտի և հոգեբանության բաժինը։ 1993 թվականին նույն համալսարանում պաշտպանել է "Bewegungs- und Trainingswissenschaft" (Շարժման և մարզման գիտություն) գիտությունների թեկնածուի տիտղոսը և ավելի ուշ ուսումնասիրել է սպորտի հոգեբանություն՝ Ֆորսչունգյան համալսարանում ՝և կլինիկական հոգոբանություն Լայպցիգի համալսարանական հիվանդանոցում։
Կոմարը խոսում է գերմաներեն, անգլերեն, հոլանդերեն և ռուսերեն ։
Հրատարակություններ
Կոմարը հրատարակել է երեխաների լողի վարժությունների գրքեր, ներառյալ հետևյալները՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լողորդներ Կատեգորիա:Գերմանացի լողորդներ
Վիլար լե Դոմբ
Վիլար լե Դոմբ (Villars-les-Dombes), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Ռոնա Ալպեր մարզում։ Էն գավառ։ Մտնում է Բուրկ ան Բրես շրջանի Վիլլար լե Դոմբ կանտոնի կազմի մեջ։
Բնակչություն
2008 թվականի տվյալներով՝ կոմունայի բնակչությունը կազմում է 4330 մարդ ։
Տնտեսություն
2007 թվականին կոմունայի 2812 աշխատունակ բնակիչներից (15-64 տարեկան) 2115-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 697-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 75,2 %, 1999 թվականին եղել է 73,8 %)։ 2115 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 1995 մարդ (1056 տղամարդ և 939 կին), գործազուրկ եղել են 120 մարդ (48 տղամարդ և 72 կին)։ 697 ոչ ակտիվ բնակիչներից 300-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 257-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 140-ը ակտիվ չէին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Հլելի
Հլելի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Էրունի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դեհի շրջանի համայնքներ
Գերդ ֆոն Ռունդշտադտ
Կառլ Ռուդոլֆ Գերդ ֆոն Ռունդշտադտ, Վերմախտի գերմանացի ֆելդմարշալ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։
Ծնված երկարատև զինվորական ավանդույնթներ ունեցող պրուսական ընտանիքում` Ռունդշտադտը մտել է Պրուսական բանակ 1892 թվականին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում նա եղել է հիմնականում շտաբի սպա։ Միջպատերազմական տարիներին նա շարունակել է զինվորականի կարիերան` հասնելով գեներալ գնդապետի կոչմանը 1938 թվականին։
Նա Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին եղել է Բանակային խումբ հարավի հրամանատար Լեհաստան ներխուժման ժամանակ։ Նա եղել է Բանակային խումբ A-ի հրամանատար Ֆրանսիական ռազմագործողության ժամանակ և առանցքային դերակատարում է ունեցել Դանկիրկի ճակատամարտում։ Նրան շնորհվել է ֆելդմարշալի կոչում 1940 թվականին։ ԽՍՀՄ ներխուժման ժամանակ նա եղել է Բանակային խումբ հարավի հրամանատար` իրականացնելով պատմության մեջ խոշորագույն շրջափակումը` Կիևի ճակատամարտում։ Նա հեռացվել է հրամանատարի պաշտոնից 1941 թվականի դեկտեմբերին, սակայն վերադարձվել է 1942 թվականին և նշանակվել Արևմուտքում գլխավոր հրամանատար։
Նա հեռազվեց 1944 թվականի հուլիսին գերմանացիների կողմից Նորմանդիայի պարտությունից հետո, սակայն նորից հետ կանչվեց որպես Արևմուտքի գլխավոր հրամանատար սեպտեմբերին` մնալով այս պաշտոնին մինչև Ադոլֆ Հիտլերի կողմից վերջնական հեռացումը 1945 թվականի մարտին։ Ռունդշտադտը տեղյակ էր Հիտլերի դեմ իրականացվելիք տարբեր գործողություններից, սակայն չէր սատարել նրանց։ Պատերազմից հետո նրան մեղադրեցին պատերազմական հանցագործություններում, սակայն նա չկրեց պատիժը իր տարիքի և վատառողջության պատճառով։ Նա ազատվեց 1949 թվականին և մահացավ 1953 թվականին։
Վաղ կյանք
Գերդ ֆոն Ռունդշտադտը ծնվել է Արշելսլեբենում, որը գտնվում էր Հալլեի հյուսիում, Պրուսական Սաքսոնիա (ներկայումս Սաքսոնիա-Անհալթ)։ Նա Գերդ Արնոլդ Կոնրադ ֆոն Ռունդշտադտի ավագ որդին էր, ով հեծելազորի սպա էր և ծառայել էր Ֆրանս-պրուսական պատերազմում։ Ռունդշտադտները հին ազնվական ընտանիք էին, որի արմատները գալիս էր 12-րդ դարից և համարվում էին Uradel-ի կամ հին ազնվականության անդամ, չնայած նրանք չունեին կոչումներ և հարուստ չէին։ Ենթադրաբար Ռունդշտադտ տղամարդիկ ծառայել են Պրուսական բանակում Ֆրիդրիխ Մեծի ժամանակներից։ Ռունդշտադտի մայր Ադելհեյդ Ֆիշերը ուներ Հուգենոտի արմատներ ։ Նա չորս եղբայրենրից ավագն էր, բոլորը դարձան բանակի սպաներ։ Ռունդշտադտը կրթություն է ստացել ինչպես հարիր է պրուսական զինվորական ընտանիքի ներկայացուցչին։ Կրտսեր սպայական քոլեջ Դիցում, որից հետո ռազմական ակադեմիա Բեռլինի Լիխտերֆելդեում ։
Ի վիճակի չլինելով վճարել հեծելազորի ստորաբաժանման վարձը ` Ռունդշտադտը միացավ 83-րդ հետևակային դասակին 1892 թվականի մարտին, որպես կրտսեր սպա։ Դասակը տեղակայված էր Կասելում, որը համարվում է նրա հայրենի քաղաքը և մնաց այդ կարգավիճակում մինչև 1945 թվականը։ Նա ցանկանում էր ուսումը շարունակել Հանովերում մինչև 1893 թվականը, երբ նա ստացավ լեյտենանտի կոչում։ Նա լավ տպավորություն թողեց իր տարեկիցների վրա։ 1903 թվականին նա ուղարկվեց վարկանիշային Բեռլինի Պատերազմի ակադեմիա (Kriegsakademie) երեք տարով։
Ռունդշտադտը միացավ Գլխավոր շտաբին 1907 թվականի ապրիլին և ծառայեց այնտեղ մինչև 1914 թվականի հուլիսը, երբ նա նշանակվեց 22-րդ պահեստազորային դիվիզիայում։ Այս դիվիզիան XI կորպուսի մասն էր, որն իր հերթին գեներալ Ալեքսանդր ֆոն Կլյուկի Առաջին բանակի մասն էր։ 1914 թվականին այս բանակը տեղակայվեց Բելգիայի սահմանի երկայնքով` պատրաստվելով ներխուժել Բելգիա և Ֆրանսիա։
Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Ռունդշտադտը ծառայել է 22-րդ դիվիզիայի շտաբի պետ Բելգիա ներխուժման ժամանակ, բայց չի մասնակցել ռազմական գործողություններին, քանի որ նրա դիվիզիան ներգրավված էր պահեստայինների կազմում սկզբնական գրոհի ժամանակ։ 1914 թվականի դեկտեմբերին տառապելով թոքերի բորբոքումից` նրան շնորհվեց մայորի կոչում և տեղափոխեցին Անտվերպենի զինվորական կառավարություն։ 1915 թվականի ապրիլին նրա առողջական վիճակը վերականգնվեց և նա նշանակվեց 86-րդ հետևակային դիվիզիայի շտաբի պետ գեներալ Մաքս ֆոն Գալվիցի զորքերում Արևելյան ռազմաճակատում։ Սեպտեմբերին նրան նորից տրվեց վարչական պաշտոն Գերմանիայի կողմից օկուպացված Լեհաստանի զինվորական կառավարությունում, որը գտնվում էր Վարշավայում։ Նա մնաց այս պաշտոնում մինչև 1916 թվականի նոյեմբերը, երբ նա նշանակվեց XXV պահեստային կորպուսի շտաբի պետ, որը կռվում էր Կարպատներում։ Այստեղ նա մարտի դուրս եկավ ռուսների դեմ։ 1917 թվականի հոկտեմբերին նա նշանակվեց LIII կորպուսի շտաբի պետ հյուսիսային Լեհաստանում։ Հաջորդ ամիս այնուամենայնիվ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը բերեց ռուսական բանակների լուծարմենը և պատերազմի ավարտին Արևելյան ճակատում։ 1918 թվականի օգոստոսին Ռունդշտադտը տեղափոխվեց արևմուտք որպես XV կորպուսի շտաբի պետ Էլզասում գեներալ Ֆելիքս ֆոն Բոթմերի հրամանատարության ներքո։ Այստեղ նա մնաց մինչև պատերազմի ավարտը նոյեմբերին։ Բոթմերը նրան բնորոշեց որպես գերազանց շտաբի սպա և զվարթ ընկեր։ Նա պարգևատրվեց առաջին աստիճանի Երկաթե խաչ և ներկայացվեց Pour le Mérite պարգևին, բայց չստացավ այն։ Նա այսպիսով ավարտեց Առաջին համաշխարհային պատերազմը չնայած դեռ մայոր էր, սակայն շտաբի սպայի բարձր վարկանիշով ։
Վայմարյան հանրապետություն
Ռունդշտադտի կորպուսը ներքաշվեց Գերմանիայի հեղափոխությանը, որտեղ պարտությունից հետո սպաների մեծ մասը զորացրվեց, սակայն նա մնաց բանակում, հիմնականում գեներալ Վելհելմ Գրյուների խնդրանքով, ով ստանձնեց բանակի առաջնորդությունը։ Նա արագորեն վերամիավորվեց գլխավոր շտաբին, բայց այն կազմալուծվեց համաձայն 1919 թվականի հունսիսն ստորագրված Վերսալյան պայմանագրի դրույթների։ Հոկտեմբերին Ռունդշտադտը նշանակվեց Շտուտգարտում տեղակայված (Wehrkreis) V ռազմական շրջանի շտաբում։ Երբ նա այնտեղ էր 1920 թվականի մարտին տեղի ունեցավ ռազմական հեղաշրջման փորձ հայտնի Կապյան հեղաշրջում անվամբ։ Բերգմանն ու Ռունդշտադտ բանակի մյուս հրամանատարների նման հրաժարվեցին սատարել հեղաշրջման փորձը ։ Սա չէր նշանակում, որ նա հարում էր Վայմարյան հանրապետությանը, նա մնում էր մոնարխիստ ։ Նա գտնում էր, որ բանակի սպաները չպետք է զբաղվեն քաղաքականությամբ և նրանք պետք է սատարեն տվյալ օրվա կառավարության անկախ նրա բնավորությունից։ Նրա տեսակետը շատ մեծ դեր խաղաց նրա կարիերայում։ Նա 1946 թվականի Նյուրնբերգյան դատավարության ժամանակ ասել է. «Մենք գեներալներս ոչ մի առնչություն չենք ունեցել քաղաքականության հետ։ Մենք չենք մասնակցել քաղաքական քննարկումներին և մենք չենք կայացրել քաղաքական որոշումներ» ։
Ռունդշտադտն արագորեն աճեց փոքր 100.000-անոց բանակում (Ռայխսվեր), որը թույլատրված էր Վերսալյան պայմանագրով։ 1920 թվականի մայիսին նա դարձավ 3-րդ հեծելազորային դիվիզիայի շտաբի պետ, որը տեղակայված էր Վայմարում, այսպիսով հասնելով իր վաղեմի երազանքին, դառնալ հեծելազորի հրամանատար։ Նրան շնորհվեց լեյտենանտ գնդապետի (Oberstleutnant) կոչում 1920 թվականին և գնդապետի կոչում 1923 թվականին, երբ նա տեղափոխվեց Wehrkreis II, տեղակայված Շեցինում։ 1926 թվականին նա շտաբի պետից դարձավ խմբի հրամանատար (Gruppenkommando) 2, որը ծածկում էր ամբողջ արևմտյան Գերմանիան և տեղակայված էր Կասելում ու շնորվեց գեներալ մայորի (Generalmajor) կոչում։ 1928 թվականին Ռունդշտադտը վերջապես թողեց շտաբի պաշտոնները և դարձավ 2-րդ հեծելազորային դիվիզիայի հրամանատար, տեղակայված Վրոցլավում։ Այն սահմանամերձ գոտի էր, երբ Գերմանիան ուներ մտերիմ հարաբերություններ Լեհաստանի հետ և այդ ժամանակ Լեհաստանն ուներ շատ ավելի մեծ բանակ, քան Գերմանիան։
1932 թվականի հունվարին Ռունդշտադտը նշանակվեց Wehrkreis III-ի հրամանատար, տեղակայված Բեռլինում և նաև տրվեց 3-րդ հետևակային դիվիզիայի հրամանատարությունը։ Այսպիսով նա 57 տարեկանում ստացավ Գերմանիայի բանակի ամենաբարձր կոչումը` գեներալ լեյտենանտ (Generalleutnant): Սա նաև հնարավորություն տվեց մտերմիկ կապ հաստատել քաղաքական աշխարհի հետ, երբ սկսվել էր Մեծ ճգնաժամը և Հիտլերի Նացիստական կուսակցության վերելքը։ Պաշտպանության նախարար գեներալ Կուրտ ֆոն Շլեյխերը ցանկանում էր Պրուսայի կառավարություն բերել նացիստներին և կանցլեր Ֆրանց ֆոն Պապենը նախատեսում էր Պրուսիայի կառավարությունից զրկել սոցիալ դեմոկրատներին։ Չնայած Ռունդշտադտը չէր սիրում քաղաքականությունը, նա չէր կարող չխառվել այս գործընթացներին։ 1932 թվականի հուլիսին Պապենը օգտագործեց իր արտագարգ լիազորությունները Պրուսիայի կառավարությունից ազատվելուց հետո։ Բեռլինում հայտարարվեց արտակարգ դրություն և Ռունդշտադտը նշանակվեց արտակարգ ռեժիմի պատասխանատու։ Նա ընդդիմացավ Պապենին այս դրությունը հայտարարելու համար, որը տևեց մի քանի օր։ Հեկտեմբերին Ռունդշտադտին շնորհվեց գեներալի կոչում և տրվեց Gruppenkommando 1-ի հրամանատարությունը, որը ծածկում էր ամբողջ արևելյան Գերմանիան։
Ծառայություն նացիստական ռեժիմին
1933 թվականի հունվարին Հիտլերը դարձավ կանցլեր և մի քանի ամսվա ընթացքում` դիկտատոր։ Պաշտպանության նախարար գեներալ Վերներ ֆոն Բլոմբերգը հավաստիացնում էր, որ բանակը հավատարիմ է նոր ռեժիմին։ Փետրվարին նա կազմակերպեց Հիտլերի և առաջատար գեներալների հանդիպում, որին մասնակցում էր նաև Ռունդշտադտը։ Հիտլերը հավաստիացրեց, որ նա ցանկանում է ունենալ ուժեղ բանակ և ինքը միջամտություն չի ունենա ներքին գործերին։ Ռունշտադտը բավարարված էր դրանով, սակայն անձնական խոսակցություններում հստակ ցույց էր տալիս որ չի հավանում Նացիստական ռեժիմը։ Նա նաև ասել էր, որ այնուհանդերձ ոչինչ չի անի նոր ռեժիմի դեմ ։ 1934 թվականին, երբ գեներալ Կուրտ ֆոն Համերշտայն-Էկուորդը դուրս եկավ գլխավոր շտաբի պետի պաշտոնից, Հիտլերը ցանկանում էր նշանակել գեներալ Վալտեր ֆոն Ռեյխենաուին նրա փոխարեն։ Ռունդշտադտը մի քանի առաջատար սպաների գլխավորությամբ ընդդիմացավ այս նշանակմանը` պատճառաբանելով, որ Ռեյխենաուն չափազանց բաց աջակցում է ռեժիմին։ Հիտլերը և Բլոմբերգը տեղի տվեցին և պաշտոնին նշանակվեց գեներալ Վերներ ֆոն Ֆրիտչը։ Երբ Ֆրիտչը ստիպված էր հեռանալ 1938 թվականին, Ռունդշտադտը նորից ընդդիմացավ Ռեյխենաուի նշանակմանը և պատոնը անցավ գեներալ Վալտեր ֆոն Բրաուխիչին ։
Բանակի մեծ մասի նման Ռունդշտադտը նույնպես վախենում էր Շտուրմային խմբերի իշխանության աճից և օգնեց դրանց ճնշման գործում, չնայած նա և շատերը հիասթափվեցին, երբ երկու գեներալներ Սլեյչերը և Ֆերդինանդ ֆոն Բրեդովը սպանվեցին։ Նա այն առաջատար սպաների շարքում էր, ովեքր ճնշում գործադրեցին Հիտլերի վրա, որպեսզի այս երկու գեներալները արդարացվեն, սակայն գաղտնի։ Որոշ աղբյուրներ վկայում են, որ այս ավագ սպաների հետ նա փորձել է պատասխանատվության ենթարկել սպանողներին, չնայած Ռունդշտադտը չկարողացավ դա ապացուցել Նյուրնբերգում։ Բանակը դեռ չէր հարմարվում այս հեղաշրջման փորձի հետ, սակայն Ռունդշտադտը և բանակի մնացյալ հատվածը անձնական երդում տվեցին Հիտլերին, ինչպես Բլոմբեգը նախատեսել էր ։ Ռունդշտադտը նաև սատարեց ռեժիմին բանակի վերազինման և Վերսալյան պայմանագրից հրաժարման հարցում 1935 թվականին։ 1935 թվականին, երբ Ռունդշտադտը վաթսուն տարեկան էր, նա բանակի ավագ սպաներից մեկն էր՝ կոչումով զիջելով միայն Բլոմբերգին։ Ճանաչելով նրա կարգավիճակը՝ Հիտլերը կարգադրեց նրան ներկայացնել Գերմանիան Ջորջ V թագավորի հուղարկավորության ժամանակ 1936 թվականի հունվարին։
Իր վարկանիշից ելնելով Ռունդշտադտը Բլոմբերգ-Ֆրիչ հակամարտության գլխավոր դերակատարներից էր, որը երկպառակտեց բանակը 1938 թվականի սկզբին։ Սա կազմակերպել էին նացիստներ Հերման Գյորինգը և Հայնրիխ Հիմլերը ոչպեսզի ամրապնդեն իրենց դիրքերը բանակի ղեկավարությունում։ Նրանք երկուսով հասան Բլոմբերգի և Ֆրիչի պաշտոնանկությանը։ Ռունդշտադտը և բանակի շտաբի պետ Լյուդվիգ Բեքը, ներկայացնելով սպայական կազմը, ծանր հանդիպում ունեցան Հիտլերի հետ ։ Ռունդշտադտը փորձեց համոզել, որ Բլոմբերգը վարկաբեկել է իրեն և պահանջեց դատել նրան, սակայն Հիտլերը մերժեց։ Մյուս կողմից նա պաշտպանեց Ֆրիչին՝ ուղղակիորեն դեմ դուրս գալով Հիմլերին։ Բեքը համարում էր Ռունդշտադտին Ֆրիչի հաջորդը, սակայն Ռունդշտադտը համաձայն չէր և պաշտոնն անցավ Բրաուսվիչին։ Բեքի պահանջով Ֆրիչը դուելի հրավիրեց Հիմլերին, սակայն Ռունդշտադտը հրաժարվեց փոխանցել նամակը ։
1938 և 1939 թվականներին Բեքը և այլ բարձրաստիճան սպաներ ծրագրում էին Հիտլերին հեռացնել իշխանությունից, եթե վերջինս պատերազմ հրահրի Ֆրանսիայի կամ Բրիտանիայի դեմ Չեխոսլովակիայի կամ Լեհաստանի պատճառով, պատերազմ, որում նրանց կարծիքով Գերմանիան պարտություն կկրեր։ Ռունդշտադտը տեղյակ էր այս ծրագրերից, և Բեքը փորձեց ներքաշել նրան հեղաշրջմանը՝ իմանալով Նացիստական ռեժիմին նրա դիրքորոշման մասին։ Սակայն Ռունդշտադտը չուզեցավ խառնվել քաղաքական թեմաներին։ Մյուս կողմից նա չզեկուցեց Հիտլերին կամ Գեստապոյին այս ծրագրերի մասին։ Զինվորական տեսանկյունից Ռունդշտադտը դեմ էր Հիտլերի պլաններին հարձակվել Չեխոսլովակիայի վրա, քանի որ կարծում էր, որ Բրիտանիան և Ֆրանսիան կմիջամտեն և Գերմանիան կպարտվի։ Բրաուխիչը ուղղակի դեմ չգնաց Հիտլերին, սակայն համաձայնվեց հանդիպել Բեքի և նրա սպաների հետ։ Հանդիպման ընթացքում քննադատվեց Հիտլերի պլանները հարձակվել Չեխոսլովակիայի վրա։ Բեքը համոզեց սպաներին բացահայտ դեմ դուրս գալ Հիտլերին, սակայն Ռունդշտադտը, դեմ լինելով պատերազմին, չուզեցավ մաս կազմել Հիտլերի և բանակի միջև խորացող ճգնաժամին ։ Նա խորհուրդ տվեց Բրաուխիչին դեմ չգնալ Հիտլերին՝ տարակուսելով, որ Բրաուխիչին կհեռացնեն և նրա փոխարեն կնշանակեն Ռեյխենաուին։ Երբ Հիտլերն իմացավ այս հանդիպման մասին, Բեքը ստիպված պաշտոնանկ եղավ։ Անգամ այսքանից հետո որոշ գեներալներ փորձեցին համոզել Ռունդշտադտին միանալ հակահիտլերյան պլաններին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի ֆելդմարշալներ Կատեգորիա:Պոլիգլոտներ
Լիիվի
Լիիվի (Liivi), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Կուլլամաա շրջանում։
Հնդկական ոզնի
Հնդկական ոզնի (Paraechinus micropus) անապատային ոզնիների տեսակներից մեկը։ Ոզնիների այս տեսակը ապրում է է Հյուսիսարևմտյան Հնդկաստանի և Պակիստանի անապատային կամ կիսաանապատային հարթավայրերում ։ Այս տեսակների հետ հանդիպումների միայն 2%-ը տեղի է ունեցել լեռներում՝ լեռնային աղբյուրների մոտ ։ Հնդկական ոզնին նախընտրում է ավազոտ և քարքարոտ հողեր այն վայրերում, որտեղ աճում են ծառերն ու թփերը։ Տարեց թռչունների մարմնի երկարությունը 12,5-17,7 սմ է, իսկ զանգվածը՝ 300-400 գրամ։ Ասեղները բաց շագանակագույն են, ոտքերը` մուգ գույնի ։ Ոզնին ունի մուգ դեմք, ճակատը ներկված է մոխրագույն-սպիտակ երանգներով՝ հստակ տեսանելի լայն սպիտակ շերտերով։ Տեսակը հազվադեպ է հանդիպում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ժամանակակից ոզնիներ Կատեգորիա:Ոզնիներ Կատեգորիա:Միջատասպաններ Կատեգորիա:Քորդավորներ Կատեգորիա:Չվտանգված տեսակներ
Լիիվի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Կուլլամաա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սիբոլա (գյուղ, Կիրովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 26 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կիրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Դիմիտրովի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արարատի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արարատի մարզի Դիմիտրով գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 5 հուշարձան (5 միավոր)։
|}
Makes Me Wonder
Makes Me Wonder, Maroon 5 ռոք խմբի երկրորդ ստուդիական It Won't Be Soon Before Long ալբոմի առաջին սինգլը։ 2008 թվականին երգը հաղթել է Գրեմմի մրցանակաբաշխության ժամանակ «Լավագույն վոկալային փոփ կատարում» անվանակարգում։ Ինչպես նաև զբաղեցրել է 1-ին հորիզոնականը Billboard Hot 100 հիթ շարքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2007 սինգլներ Կատեգորիա:Maroon 5 երգեր Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:Սենտիմենտալ սիրային երգեր
Լեյն շրջան (Օրեգոն)
Լեյն շրջան (Lane County), ԱՄՆ Օրեգոն նահանգի 36 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 11.795 կմ² է, բնակչությունը՝ 351.715 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Յուջին բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1851 թ.։
Կատեգորիա:Օրեգոնի շրջաններ
Ակնծովի ձորակ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր
Պայթակենի արևելյան
Պայթակենի արևելյան, բակլածաղկավորների ընտանիքի, բակլազգիների ցեղի բույս։