cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պերճ Պռոշյանի կիսանդրի (Աշտարակ)
Պերճ Պռոշյանի կիսանդրի, գտնվում է Արագածոտնի մարզի Աշտարակ քաղաքում՝ Պերճ Պռոշյանի տուն-թանգարանի բակում։ Հուշարձանը տեղադրվել է 1948 թվականին ։ Ընդգրկված է Աշտարակի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Կարլ Շորլեմմեր
Կարլ Շորլեմմեր (Carl Schorlemmer), ), գերմանացի քիմիկոս-օրգանիկ, Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ (1871 թվականից)։ Եղել է Գերմանիայի ս-դ կուսակցության անդամ, Կարլ Մարքսի և Ֆ․ էնգելսի բարեկամը։ Կրթությունն ստացել է Գիսենի համալսարանում, աշխատել է Մանչեստրի Օուենյան կոլեջում (1859 թվականից, 1874 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ Աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են սահմանային ածխաջրածիններին և օրգանական քիմիայի պատմությանը։ Առաջարկել է օրգանական միացությունների դասակարգումը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի քիմիկոսներ Կատեգորիա:Անգլիացի քիմիկոսներ
Պերճ Պռոշյանի կիսանդրի (Աշտարակ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:Աշտարակի շենքեր և կառույցներ
Սակունիխսկի գյուղական խորհուրդ (Նեդրիգայլովսկի շրջան)
Սակունիխսկի գյուղական խորհուրդ  (Сакуниська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Սակունիխսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 782 մարդ։ Խորհրդում կա 6 բնակավայր։
Գոնչի Բրոդ
Գոնչի Բրոդ (Гончий Брід), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1570 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գոնչի Բրոդ գյուղում բնակվում էր 134 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,92 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 145652 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Կովելի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1570 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վիլլաչիդրո
Վիլլաչիդրո  (Villacidro), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Մեդիո Կամպիդանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 14633 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է 80.26 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 183,55 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 9039։ Հեռախոսային կոդը՝ 070։ Քաղաքի հովանավորն է սուրբ Վարվարան։ Քաղաքի տոնը նշվում է դեկտեմբերի 4-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Խաղի մեխանիկա
Խաղի մեխանիկան (game mechanics) կանոնների և մեթոդների ամբողջություն է, որը որոշակի ձևով իրականացնում է խաղացողի և խաղի փոխազդեցության մի մասը։ Խաղի մեխանիզմի ամբողջ հավաքածուն ձևավորում է խաղընթացի կոնկրետ իրականացում։
Նկարագրություն
Տերմինի հստակ սահմանում չկա, բայց միևնույն ժամանակ կարծիքները համընկնում են, երբ խաղի ընթացքը (գեյմփլեյ) խաղը նկարագրում է ընդհանուր առմամբ, իսկ խաղի մեխանիկան թույլ է տալիս հստակ իրականացնել այն, ինչ թելադրում է խաղը։ Օրինակ` խաղի դիզայները (գեյմդիզայներ) գործակիցներին կարող է ներկայացնել, թե «ոստիկանությունից փախչելու համար ինչպես է խաղացողը օգտագործում շատ մեքենաներ (ավտոմեքենաներ, մոտոցիկլետներ, բեռնատարներ, տանկեր և այլն)», բայց միևնույն ժամանակ չասել, թե նա ինչպես է դա անում։ Եթե նա այդ օրինակով բացատրի, թե ինչ պետք է անեն այլ ծրագրավորողներ, արդյունքում Grand Theft Auto-ի փոխարեն կարող է ստացվել Car simulator մրցարշավային խաղ։ Նպատակին հասնելու համար անհրաժեշտ է, որ խաղի դիզայները ճշգրիտ և ֆորմալ ներկայացնի իր գաղափարները. սա արտացոլում է խաղաշխարհի տարրերի հստակ նկարագրությունը և խաղացողի փոխազդեցությունը այդ ամենի հետ։ Խաղընթացը խաղի մեխանիզմի տեսանկյունից ներկայացնելը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն հաջողությամբ լուծել թիմային խնդիրները, այլ նաև ձևակերպել, փորձարկել և կատարելագործել խաղը ողջ աշխատանքի ընթացքում։
Ռիչարդ Ռաուսը (Richard Rouse III) ներկայացնում է խաղի մեխանիկայի հետևյալ օրինակները. Crash Bandicoot խաղում ցատկել հարձակման խաղի մեխանիկան (հարձակման-ցատկ) իրականացվում է` սեղմելով ներքև կամ սողալ կոճակը այն ժամանակ, երբ հերոսը ցատկում է։ Warcraft խաղի մեջ միավորին նոր տեղ ուղարկելու համար անհրաժեշտ է սեղմել մկնիկի ձախ կոճակը, ցուցիչը տեխափոխում է դեպի ցանկալի նպատակակետը, իսկ հետո սեղմվում է մկնիկի աջ կոճակը։ Խաղի մեխանիկան բնորոշող հասկացությունների շարքում առանձնանում են խաղի կանոնները (ինչպես է մոդելավորվում խաղաշխարհը) և գործողությունները, որոնք հասանելի են խաղացողին (խաղացողի համագործակցության եղանակները այդ աշխարհի հետ)։ Նման դեպքերում խաղի մեխանիկան ընկալելի է որպես խաղացողին մատչելի գործողությունների և եղանակների ամբոոջություն։ Միևնույն ժամանակ կան սահմանումներ, որոնք ընդհանուր են երկու հասկացությունների համար. «Խաղի կանոնների համակարգի ցանկացած մաս, որը ներառում է խաղի ընթացքում տեղի ունեցող ինտերակտիվ փոխազդեցության միայն մեկ եղանակ, կարող է լինել ինչպես ընդհանուր, այնպես էլ հատուկ… բոլոր մեխանիկաները միասին սահմանում են խաղի կանոնները»։
= Դասակարգում = Խաղընթացի նկարագրության համար տարբերակվում է գլխավոր խաղային մեխանիկա հասկացությունը (core game mechanics, գեյմփլեյի «միջուկը»), ինչպես նաև հիմնական (primary) և երկրորդական (secondary) հասկացություններ։ Գլխավոր խաղային մեխանիկան գործողությունների ընթացքն է, որը կատարում է խաղացողը նորից ու նորից ողջ խաղի ընթացքում (նետվելով պլատֆորմ)։ Հիմնականը ներառում է բոլոր մեխանիզմները, որոնք հասանելի են խաղացողին ամբողջ խաղի ընթացքում (նետվելով հրաձիգին) կամ հասանելի են դառնում խաղի նախնական փուլերում (Grand Theft Auto խաղի համար դրանք կրակոցներ են, կռիվներ)։ Երկրորդականները խաղացողի կողմից կարող են փոխվել որոշակի պայմաններում, օրինակ, երբ խաղային կերպարը հասնում է հմտությունների որոշակի մակարդակի։
Ռազդոլիե (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Ռազդոլիե (Роздолля), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1887 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռազդոլիե գյուղում բնակվում էր 626 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1468 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 426,43 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1887 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էդվին Ֆորեսթ
Էդվին Ֆորեսթ (Edwin Forres, ), ամերիկացի դերասան ։
Կենսագրություն
Էդվին Ֆորեսթը աղքատ ընտանիքից էր։ Դերակատարումներով հանդես է եկել 1820 թվականից։ Խաղացել է Նյու Յորքի, Պիտսբուրգի, Նյու Օռլեանի թատրոններում։
1836 և 1845 թվականներին նա հյուրախաղերով հանդես է եկել Անգլիայում։
1853 թվականին Ֆորեսթը հեռացել է բեմից. վերադարձել է իր դերասանական մասնագիտությանը 1863-ին, բայց արդեն առանց հաջողության։
Կազմակերպել է մրցույթներ ամերիկյան լավագույն պիեսների համար, որոնք նա օգտագործում էր իր խաղացանկում։ Ամերիկացի խոշորագույն տրագիկ դերասաններից մեկի՝ Ֆորեսթի դերասանական արվեստը ձևավորվել է Էդմունդ Քինի և  Ջ․Կուկի հայացքների ազդեցության ներքո  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Յամ (գյուղ, Դոմոդեդովո քաղաքային օկրուգ)
Յամ (Ям), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Դոմոդեդովո քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 1995 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 848 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Դոմոդեդովո քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Տրանզիտոր իշեմիկ գրոհ
Տրանզիտոր իշեմիկ գրոհ (ՏԻԳ), նյարդաբանական դիսֆունկցիայի կարճ դրվագ, որն առաջանում է գլխուղեղի, ողնուղեղի և ցանցաթաղանթի արյունամատակարարման իջեցման (իշեմիայի) պատճառով՝ առանց մահ առաջացնելու ։ Տրանզիտոր իշեմիկ գրոհների հիմքում ընկած է նույն իշեմիկ կաթվածների մեխանիզմը։ Երկուսն էլ առաջանում են ուղեղի արյունահոսքի խանգարման պատճառով։ ՏԻԳ բնորոշումը կախված է նյարդաբանական ախտանիշների տևողությունից։ Ներկայումս համատարած ընդունված բնորոշումը կոչվում է «հյուսվածք-հիմնված», որովհետև այն հինված է պատկերավորման, ոչ թե ժամանակի վրա։ Ամերիկյան սրտային ասոցիացիան և ամերիկյան կաթվածի ասոցացիան ներկայումս բնորոշում են, որ ՏԻԳ-ը անոթային պատճառով նյարդաբանական դիսֆունկցիայի դրվագ է, որի կլինիկական ախտանիշները տևում են 1 ժամից քիչ և ռենտգեն պատկերավորումով չի հայտնաբերվում ինֆարկտ ։
ՏԻԳ-ը առաջացնում է կաթվածին բնորոշ ախտանիշները, որոնցից են մարմնի մեկ կեսում թուլությունը և թմրածությունը։ Սովորաբար թուլությունը և թմրածությունը առաջանում են ախտահարված ուղեղի կիսագնդին հակառակ մարմնի կեսում։ ՏԻԳ-ը կարող է առաջացնել հանկարծակի տեսողության վատացում, աչքերի դիմաց սևացում, խոսելու, լեզու հասկանալու դժվարություն, խառնաշփոթ։
ՏԻԳ-ը և իշեմիկ կաթվածը ունեն ընդհանուր պատճառ։ Երկուսն էլ առաջանում են դեպի կենտրոնական նյարդային համակարգ արյունահոսքի խանգարումից։ Իշեմիկ կաթվածի դեպքում ախտանիշները տևում են 7 օրից շատ։ ՏԻԳ-ի դեպքում ախտանիշները անցնում են 1 ժամվա ընթացքում։ ՏԻԳ-ի առաջացումը կաթվածի առաջացման ռիսկի գործոն է ։ Երկուսն էլ կապված են մահվան և հաշմանդամության բարձր ռիսկի հետ։ ՏԻԳ հայտնաբերումը թույլ է տալիս սկսել բուժում՝ կաթվածը կանխարգելելու համար։ ՏԻԳ-ը սովորաբար ուղեկցվում է ախտանիշներով, իսկ կաթվածը կարող է լինել անախտանիշ։ Լուռ կաթվածի դեպքում, որը հայտնի է նաև որպես լուռ ուղեղային ինֆարկտ, պատկերավորմամբ հայտնաբերվում է ինֆարկտ, սակայն այդ պահին չեն լինում երևացող ախտանիշներ։ Լուռ կաթվածը կարող է առաջանալ ՏԻԳ-ից, կաթվածից առաջ կամ հետո ։
Նշաններ և ախտանիշներ
ՏԻԳ-ի ախտանիշները, նշանները տարբեր են և կարող են նմանակել այլ նյարդաբանական վիճակների՝ դարձնելով կլինիկական մանրակրկիտ հետազոտումը և ֆիզիկալ քննությունը շատ կարևոր ախտորոշումը կատարելու համար։ ՏԻԳ-ի ամենահաճախ ախտանիշներն են ֆոկալ նյարդաբանական դեֆիցիտները, որոնք ներառում են (բայց չեն սահմանափակվում) ՝ Մանրամասն նյարդաբանական քննությունը՝ ներառյալ գանգային նյարդերի մանրամասն քննությունը շատ կարևոր է իրականացնել ՏԻԳ ախտորոշման և նմանակող հիվանդությունները բացառելու համար։ Միակողմանի թուլությունը, ժամանակավոր կուրությունը, երկտեսությունը ավելի շատ են ՏԻԳ-ի մասին խոսում, քան հիշողության կորուստը, գլխացավը, մշուշված տեսողությունը ։ Ստորև ներկայացվում է ՏԻԳ-ի ախտանիշները և նրանց հանդիպման տոկոսը ի համեմատ ՏԻԳ նմանակող հիվանդությունների։ Հիմնականում ֆոկալ նյարդաբանական դեֆիցիտները ավելի հավանական են դարձնում ՏԻԳ ախտորոշումը, բայց ֆոկալ նյարդաբանական նշանների բացակայությունը չի բացառում ՏԻԳ-ի ախտորոշումը և անհրաժեշտ է լինում կատարել ավելի մանրամասն հետազոտում ։
Ռիսկի գործոններ
ՏԻԳ ռիսկի գործոնները դասակարգվում են որպես կառավարելի և ոչ-կառավարելի։ Ոչ-կառավարելի ռիսկի գործոններից են 55-ից մեծ տարիքը, սեռը, ընտանեկան անամնեզը, ժառանգական գործոնները, ռասան/էթնիկ խումբը ։ Կառավարելի ռիսկի գործոններից են ծխելը, հիպերտենզիան, շաքարային դիաբետը, հիպերլիպիդեմիան, քնային զարկերակի ստենոզի աստիճանը (ախտանիշային կամ անախտանիշ) և ֆիզիկական ակտիվությունը  ։ Կառավարելի ռիսկի գործոնները կարևոր թիրախ են ՏԻԳ և կաթվածի ռիսկը մինիմալի հասցնելու համար   ։
Ախտածագում
Կան ուղեղի իշեմիայի երեք հիմնական մեխանիզմներ՝ էմբոլիան, տեղային թրոմբոզը և անոթների ստենոզը, ինչի արդյունքում արյունահոսքը դեպի ուղեղ թուլանում է ։ Ընդհանուր առմամբ առավել հաճախ ախտահարվող անոթը միջին ուղեղային զարկերակն է ։ Էմբոլները կարող են սկիզբ առնել մարմնի տարբեր մասերից։
ՏԻԳ և կաթվածի հաճախակի ախտանիշներ ՝
Ախտորոշում
ՏԻԳ ախտորոշելու համար հարկավոր է հավաքել անամնեզ, կատարել ֆիզիկալ հետազոտություն, գլխի պատկերավորում։ Անամնեզ հավաքելուց պետք է հայտնաբերել ախտանիշները և փնտրել ՏԻԳ նմանակող ախտանիշներ։ Հիվանդի մոտ գտնված մարդիկ կարող են օգտակար տեղեկություն տալ ՏԻԳ ժամանակ եղած ախտանիշների վերաբերյալ։ Ժամանակը (սկիզբը, տևողությունը, ելքը), ուղեկցող երևույթները, ռիսկի գործոնները պարզելը հատկապես կարևոր է։ Վերջիվերջո, ախտանիշների մանրակրկիտ հետազոտումը շատ կարևոր է տարբերակիչ ախտորոշում կատարելու համար։ Ախտորոշման մեթոդներից են՝
Լաբորատոր հետազոտում
Լաբորատոր հետազոտությունների շեշտը դրված է նյութափոխանակային հիվանդությունների վրա, որոնք նմանակում են ՏԻԳ-ին (հիպոգլիկեմիայից առաջացած հոգեկան խնդիրներ)։ Լաբորատոր հետազոտությունները թույլ են տալիս պարզել հիվանդի ռիսկի գործոնները։ Բոլոր հիվանդներին անհրաժեշտ է կատարել արյան ընդհանուր անալիզ, հաշվել թրոմբոցիտների քանակը, արյան գլյուկոզը, պրոթրոմբինային ժամանակը/ընդունված նորմալ պրոթրոմբինային ժամանակը, ակտիվացված մասնակի թրոմբոպլաստինային ժամանակը ։ Այս եղանակները օգնում են արյունահոսության, հիպերկոագուլյացիայի սկրինինգ կատարելուց։ Անհրաժեշտ է կատարել ԷՍԳ՝ սրտի ռիթմի խանգարումները (նախասրտերի ֆիբրիլյացիա) պարզելու համար ։ Այլ լաբորատոր թեստեր պետք է կատարվեն կախված կլինիկական իրավիճակից ։ Լիպիդների քանակի հետազոտությունը թույլ է տալիս հասկանալ հետագայում աթերոսկլերոզի և իշեմիկ երևույթների ռիսկի աստիճանը ։
Պատկերավորում
Ըստ ամերիկյան սրտի ասոցացիայի և ամերիկյան կաթվածի ասոցացիայի, ՏԻԳ-ով հիվանդներին 24 ժամվա ընթացքում պետք է կատարել գլխի պատկերավորում, նախընտրելի է մագնիսառեզոնանսային շերտագրություն ։ ՄՌՇ ավելի նպատակահարմար է կիրառել ՏԻԳ ախտորոշման համար, քան համակարգչային շերտագրությունը, քանզի այն ավելի լավ է հայտնաբերում և նոր և հին երևույթները, քան ՀՇ-ն։ ՀՇ-ն ավելի շատ օգտագործվում է ներգանգային արյունազեղումները պատկերավորելու համար ։ ՄՌՇ-ով վնասված հատվածների հայտնաբերումը խոսում է կաթվածի բարձր ռիսկի մասին ։
Գլխի և պարանոցի անոթների պատկերավորումը թույլ է տալիս հայտնաբերել անոթների աթերոսկլերոտիկ ախտահարում, ինչը թույլ է տալիս հետագայում կատարել կարոտիդ էնդարտերէկտոմիա։ Անոթները կարող են պատկերավորվել հետևյալ միջոցներով՝ մագնիսառեզոնանսային անգիոգրաֆիա (ՄՌՇ), ՀՇ անգիոգրաֆիա, քնային զարկերակների սոնոգրաֆիա ։ Քնային զարկերակների սոնոգրաֆիան թույլ է տալիս հայտնաբերել քնային զարկերակների ստենոզ, քանզի այն օգտագործման համար միշտ պատրաստ միջոց է, ինվազիվ չէ, չի ճառագայթում հիվանդին։ Այնուամենայնիվ այն բոլոր պատկերավորման մեթոդները ունեն տարբեր զգայունություն և սպեցիֆիկություն։ Այս հետազոտման մեթոդները լրացնում են մեկը մյուսին և օգնում են ախտորոշումը հաստատել ։ Քնային զարկերակի ստենոզը շատ կարևոր է պարզել քնային էնդարտերէկտոմիա կադարելու համար, քանզի այդ միջամտությունը կարող է առաջացնել սրտի հիվանդության և կաթվածի մեծ ռիսկեր ։
Տարբերակիչ ախտորոշում
Հիվանդության անամնեզ հավաքելուց հետո, անհրաժեշտ է կատարել մանրակրկիտ նյարդաբանական քննություն՝ ֆոկալ նյարդաբանական խանգարումները հայտնաբերելու համար։ Անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել գանգային, շարժողական, զգայական նյարդերի ֆունկցիաներին։ Անամնեզ հավաքելուց և ֆիզիկալ հետազոտություն կատարելուց հետո անհրաժեշտ է կատարել լաբորատոր հետազոտություն և պատկերավորում։
Կանխարգելում
Չնայած նրա, որ բացակայում են հուսալի հետազոտությունները ապրելակերպի փոփոխության վերաբերյան ՏԻԳ կանխման համար, շատ մասնագետներ խորհուրդ են տալիս փոխել ապրելակերպը ։ Դրանցից են՝ Որպես հավելում, շատ կարևոր է կառավարել հիվանդությունների ընթացքը, որոնք կարող են մեծացնել կաթվածի կամ ՏԻԳ-ի ռիսկը ։ Դրանցից են՝
Բուժում
Ըստ բնորոշման, ՏԻԳ-երը անցողիկ են, ինքնուրույն լուծվող և չեն առաջացնում մնայուն վնասում։ Այնուամենայնիվ, նրանք կապված են իշեմիկ կաթվածի մեծ ռիսկի հետ, ինչը կարող է բերել հաշմանդամության ։ Այդպիսով, հիվանդի վարումը կենտոնացած է հետագա կաթվածի կանխարգելման վրա։ Օպտիմալ բուժման ընթացքը կախված է ՏԻԳ-ի հիմքում եղած պատճառից։
Ապրելակերպի փոփոխություն
Ըստ հետազոտությունների, ապրելակերպի փոփոխությունները չեն իջեցնում կաթվածի ռիսկը ՏԻԳ-ից հետո ։ Չնայած նրա, որ հետազոտություններով չի հայտնաբերվել սննդակարգ, որով կկանխարգելվի կաթվածը, բայց որոշ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ միջերկրածովյան սննդակարգը կարող է իջեցնել կաթվածի ռիսկը ուղեղի անոթների հիվանդություն չունեցող մարդկանց մոտ ։ Միջերկրածովյան սննդակարգը հարուստ է մրգերով, բանջարեղենով, ձավարեղենով, սահմանափակում է կարմիր մսի և քաղցրավենիքի քանակը։ Վիտամինային հավելումների օգտագործումը օգտակար չէ կաթվածի կանխարգելման համար ։
Հակաթրոմբոցիտային դեղորայքներ
Տիպիկ բուժումը իր մեջ կարող է ներառել միայն ասպիրին, ասպիրինի և դիպիրիդամոլի կոմբինացիա, կամ միայն կլոպիդոգրել ։ Կլոպիդոգրելը և ասպիրինը ունեն նմանատիպ արդյունավետություն և կողմնակի ազդեցություններ։ Կլոպիդոգրելը ավելի թանկ է և ունի ստամոքսաղիքային արյունահոսության ցածր ռիսկ ։ Մեկ այլ հակաթրոմբոցիտային դեղ՝ տիկլոպիդինը հազվադեպ է օգտագործվում՝ կողմնակի ազդեցությունների պատճառով ։
Հակամակարդիչ դեղորայք
Հակամակարդիչների օգտագործումը սկսվում է նախասրտերի ֆիբրիլյացիան որպես ՏԻԳ-ի պատճառ կասկածելու դեպքում։ Նախասրտային ֆիբրիլյացիան սրտի ռիթմի խանգարում է, որի ժամանակ առաջանում են մակարդուկներ նախասրտի խոռոչում։ Մակարդուկները հետագայում կարող են անցնել ուղեղ և առաջացնել ՏԻԳ կամ իշեմիկ կաթված։ Նախասրտերի ֆիբրիլյացիան մեծացնում է կաթվածի ռիսկը 5 անգամ, առաջացնում է ԱՄՆ-ում իշեմիկ կաթվածների 10-12%-ը ։ Հակամակարդիչ բուժումը կարող է իջեցնել նախասրտերի ֆիբրիլյացիայով հիվանդների մոտ իշեմիկ կաթվածի ռիսկը 67%-ով ։ Հակամակարդիչներից հաճախ օգտագործվում է վարֆարինը, սակայն ուղղակի ազդող օրալ հակամակարդիչները, օրինակ՝ ապիքսաբանը շատ արդյունավետ են և իջեցնում են արյունահոսության ռիսկը ։ Սովորաբար հակամակարդիչները և հակաթրոմբոցիտար դեղերը միասին չեն օգտագործվում, քանզի առկա է արյունահոսության բարձր ռիսկ՝ առանց կաթվածի ռիսկի իջեցման ։ Այնուամենայնիվ, կոմբինացված հակաթրոմբոցիտար և հակամակարդիչ բուժումը կարող է կիրառվել ախտանիշային կորոնար զարկերակների հիվանդություն ունեցողների դեպքում։
Երբեմն, սրտմկանի ինֆարկտը կարող է բերել սրտի խոռոչներից մեկում մակարդուկի առաջացման։ Եթե պարզվում է, որ դա է պատճառը, ապա օգտագործվում է վարֆարինային կամ այլ հակամակարդիչ դեղով բուժում՝ հետագայում կաթվածի ռիսկը իջեցնելու նպատակով ։
Արյան ճնշման կարգավորում
Արյան ճնշման կարգավորումը կատարում են ՏԻԳ-ից հետո՝ իշեմիկ կաթվածի ռիսկը իջեցնելու նպատակով։ Վերջերս կաթված տարած հիվանդների մոտ 70%-ը ունենում են նաև հիպերտենզիա (սիստոլիկ ճնշումը > 140 մմ ս.ս., դիաստոլիկ ճնշումը > 90 մմ ս.ս.) ։ Մինչ 2010 թվականի առաջին կեսը, արյան նպատակային ճնշումը եղել է < 140 մմ ս.ս. սիստոլիկ և < 90 մմ ս.ս. դիաստոլիկ ։ Այնուամենայնի, նոր հետազոտություները ասում են, որ սիստոլիկ նպատակին ճնշումը պետք է լինի <130 մմ ս.ս. ։ Արյան ցանկալի ճնշմանը հասնում են միզամուղների, կամ միզամուղների և ԱՓՖ պաշարիչների օգագործմամբ ։
Խոլեստերոլի մակարդակի կարգավորում
Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ ՑԽԼ մակարդակները ազդում են ՏԻԳ-ից հետո կաթվածի առաջացման ռիսկի վրա։ Բարձրացած խոլեստերոլի մակարդակը մեծացնում է իշեմիկ կաթվածի ռիսկը սակայն իջեցնում է հեմոռագիկ կաթվածի ռիսկը  ։ Ստատինի ազդեցությունը կաթվածի ռիսկի վրա պարզ չէ, սակայն այն իջեցնում է մահացության տոկոսը և խորհուրդ է տրվում օգտագործել ՏԻԳ-ից հետո ։
Շաքարային դիաբետի կարգավորում
Շաքարային դիաբետը մեծացնում է իշեմիկ կաթվածի ռիսկը 1.5-3.7 անգամ, պատասխանատու է առաջին անգամ ծագած իշեմիկ կաթվածների 8%-ի համար ։ Գլյուկոզի մակարդակի կարգավորումը կարող է կանխարգելել դիաբետի բարդություններից երիկամի վնասումը և ծիածանաթաղանթի վնասումը։ Փոքր քանակի ապացույցներ կան նրա վերաբերյալ, որ գլյուկոզի մակարդակի կարգավորումը իջեցնում է կաթվածի և մահվան ռիսկը ։ Այնուամենայնիվ, 2017 թվականի տվյալներով մետֆորմինը, պիոգլիտազոնը և սեմագլուտիդը իջեցնում են կաթվածի ռիսկը ։
Վիրահատություն
Եթե ՏԻԳ առաջանում է քնային զարկերակով սնվող մասում, ապա քնային զարկերակի սոնոգրաֆիան կարող է ի հայտ բերել անոթի նեղացումը։ Արտագանգային քնային զարկերակի նեղացման դեպքում, եթե քնային զարկերակը 70-99%-ով նեղացած է, ապա քնային էնդարտերէկտոմիան կարող է իջեցնել 5 տարվա ընթացքում իշեմիկ կաթվածի ռիսկը կիսով չափ ։ Արտագանգային քնային զարկերակի նեղացման դեպքում, եթե քնային զարկերակը 50-69%-ով նեղացած է, ապա քնային էնդարտերէկտոմիան կարող է իջեցնել 5 տարվա ընթացքում իշեմիկ կաթվածի ռիսկը 16%-ով ։ 50%-ից քիչ արտագանգային ստենոզի դեպքում, քնային էնդարտերէկտոմիան չի իջեցնում կաթվածի ռիսկը, իսկ որոշ դեպքերում նույնիսկ բարձրացնում է ռիսկը ։ Քնային էնդարտերէկտոմիայի արդյունավետությունը կաթվածի ռիսկը իջեցնելու հետ կապված դեռ հայտնի չէ ։
Քնային էնդարտերէկտոմիայի ժամանակ, վիրաբույժը կատարում է կտրվածք պարանոցի վրա, բացում է քնային զարկերակը, հեռացնում է անոթը փակող վահանիկը։ Զարկերակը հետագայում կարող է բերանորոգվել՝ այլ անոթից վերցրած տրանսպլանտատով։ ՏԻԳ-ից կամ փոքր կաթվածից հետո քնային էնդարտերէկտոմիա կատարելու դեպքում, 30 օրվա ընթացքում մահվան կամ կաթվածի ռիսկը 7% է ։
Քնային զարկերակի ստենտավորումը ավելի քիչ ինվազիվ այլընտրանք է քնային էնդարտերէկտոմիային՝ քնային զարկերակի արտագանգային նեղացման դեպքում։ Այս միջամտության ժամանակ վիրաբույժը կատարում է փոքր կտրվածք աճուկային շրջանում և ներմուծում են ճկվող խողովակ՝ կաթետեր, դեպի հիվանդի զարկերակային համակարգ, իսկ հետագայում կաթետերով հասնում են քնային զարկերակ։ Նեղացման հատվածում փչում են հատուկ բալոն, որը լայնացնում է քնային զարկերակը։ Անոթը լայնացած պահելու համար տեղադրում են փոքր պարույր՝ ստենտ։ Ստենտը մնում է անոթի այդ հատվածում, իսկ բալոնը հեռացնում են։
70 տարեկանից մեծ հիվանդների դեպքում, քնային զարկերակի էնդարտերէկտոմիան կապված է ավելի քիչ հետվիրահատական մահերի և կաթվածների հետ, քան քնային զարկերակի ստենտավորման դեպքում ։ Ավելի երիտասարդ հիվանդների դեպքում չկա ելքի զգալի տարբերություն քնային էնդարտերէկտոմիայի և ստենտավորման դեպքում ։ Քնային էնդարտերէկտոմիայի կամ քնային զարկերակի ստենտավորում կատարելուց հետո հիվանդներին տալիս են հակաթրոմբոցիտար դեղեր, ստատիններ, և այլ միջամտություններ ։
Կանխատեսում
ՏԻԳ ախտորոշումով հիվանդները ունեն կաթվածի առաջացման բարձր ռիսկ։ ՏԻԳ-ի դեպքում արյունամատակարարման կարճատև թուլացումը չի բերում ուղեղի կայուն վնասման։ Իշեմիկ կաթվածի դեպքում արյունամատակարարման թուլացումը ավելի երկար է տևում և արյունամատակարարվող մասին համապատասխան ուղեղի նյարդային բջիջները մահանում են՝ բերելով կայուն նյարդաբանական վնասման։ ՏԻԳ-ով հիվանդների 1/3-ը նորից ունենում է ՏԻԳ, իսկ ևս 1/3-ւ հետագայում ունենում է իշեմիկ կաթված։ Այլ աղբյուրներ ցիտում են, որ ՏԻԳ-ով հիվանդների 10%-ի մոտ զարգանում է կաթված 90 օրվա ընթացքում, որոնցից կեսի մոտ դա կզարգանա ՏԻԳ-ից հետո երկու օրվա ընթացքում ։ ՏԻԳ-ից հետո կաթվածի ռիսկը կարելի է կանխատեսել, օգտագործելով ABCD² սանդղակը։ ABCD² սանդղակը ունի մեկ սահմանափակում՝ այն չի կարողանում կանխատեսել քնային զարկերակի ստենոզի աստիճանը, ինչը ՏԻԳ-ով հիվանդների մոտ կաթվածի ամենամեծ պատճառն է։ Հիվանդի տարիքը ամենահուսալի ռիսկի գործոնն է քնային զարկերակի ստենոզի աստիճանը կանխատեսելու համար ։
Համաճարակաբանություն
Ելնելով ՏԻԳ ախտորոշման դժվարությունից, նրա ոչ սպեցիֆիկ ախտանիշներից, նմանակող հիվանդությունների առկայությունից՝ հիվանդության հստակ տարածվածությունը անհայտ է։ Ներկայումս ընդունված է, որ ԱՄՆ-ում մոտ 200,000-500,000 դեպքեր են լինում տարեկան՝ ըստ ամերիկյան սրտի ասոցացիայի ։ ՏԻԳ տենդենցները նման են կաթվածին։ Տենդենցները տարբերվում են կախված տարիքից, ռասայից/էթնիկ խմբից ։ Կապ ունեցող ռիսկի գործոններից են 60 կամ ավելի մեծ տարիքը, արյան սիստոլիկ 140 և ավել, դիաստոլիկ 90 և ավել ճնշումը, կոմորբիդ հիվանդությունները (շաքարային դիաբետ, հիպերտենզիա, աթերոսկլերոզ, նախասրտերի ֆիբրիլյացիա)։ Ենթադրվում է, որ կաթվածների 15-30%-ը ունենում է իրանցից առաջ տրանզիտոր իշեմիկ գրոհ  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նյարդաբանություն Կատեգորիա:Նյարդաբանական խանգարումներ Կատեգորիա:Կաթված
Դաշուտի
Դաշուտի (Дашуты), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Վեգետատիվ նյարդային համակարգ
Վեգետատիվ (ինքնավար) նյարդային համակարգ (vegetatio՝ գրգռում, vegetativus՝ բուսական), ծայրամասային նյարդային համակարգի բաժին, կենտրոնական և ծայրամասային բջջային կառույցների համալիր, որը կարգավորում է օրգանիզմի ֆունկցիոնալ մակարդակը, որն անհրաժեշտ է նրա բոլոր օրգան համակարգերի ճշգրիտ ռեակցիայի համար։ Վեգետատիվ նյարդային համակարգը կարգավորում է ներքին օրգանների գործունեությունը, ներզատական և արտազատական գեղձերի արյունատար և ավշային անոթների գործառույթները ։ Այն կարևոր դեր է կատարում ներքին միջավայրի կայունության պահպանման և բոլոր ողնաշարավոր կենդանիների հարմարողական ռեակցիայի իրականացման գործում։ Այս համակարգի անվանումը բնորոշում է նրա համեմատաբար բարձր աստիճանի անկախությունը կենտրոնական նյարդային համակարգից։
Ընդհանուր բնութագիր
Վեգետատիվ նյարդային համակարգը կազմված է սիմպաթիկ, պարասիմպաթիկ ու մետասիմպաթիկ բաժիններից  , որոնք գործում են համաձայնեցված՝ օրգանիզմի պահանջներին համապատասխան ու ապահովում վեգետատիվ ֆունկցիաների բնականոն ընթացքը։ Սիմպաթիկ և պարասիմպաթիկ բաժինների կենտրոնները գտնվում են մեծ կիսագնդերի կեղևի և հիպոթալամիկ կենտրոնների հսկողության տակ ։ Սիմպաթիկ և պարասիմպաթիկ բաժիններն ունեն կենտրոնական և ծայրամասային բաժիններ։ Կենտրոնական մասը կազմված է նեյրոնների մարմիններից, որ գտնվում են ողնուղեղում և գլխուղեղում։ Նյարդային բջջիջների այդպիսի կուտակումները կոչվում են վեգետատիվ կորիզներ։ Կորիզներից հեռացող նյարդաթելերը՝ վեգետատիվ նյարդաթելերը, որոնք գտնվում են կենտրոնական նյարդային համակարգից դուրս, և ներքին օրգանների պատերի նյարդային կուտակումները ձևավորվում են վեգետատիվ նյարդային համակարգի ծայրամասային բաժինը։ Վեգետատիվ նյարդային համակարգը չունի հատուկ կենտրոնաձիգ զգացող ուղիներ։ Նյարդային ազդակները օրգաններից հաղորդվում են ինքնավար ու մարմնական նյարդային համակարգերի համար ընդհանուր զգացող նյարդաթելերով։
Սիմպաթիկ կորիզներըը գտնվում են ողնուղեղում։ Նրանից դուրս եկող նյարդաթելերն ավարտվում են ողնուղեղից դուրս՝ սիմպաթիկ հանգույցներում, որոնցից սկիզբ են առնում այն նյարդաթելերը, որոնք հասնում են բոլոր օրգաններին։
Պարասիմպաթիկ կորիզներ գտնվում են միջին ուղեղում, երկարավուն ուղեղում և ողնուղեղի սրբանային հատվածում։ Երկարավուն ուղեղի կորիզների նյարդաթելերը մտնում են թափառող նյարդերի կազմի մեջ։ Սրբանային հատվածի կորիզներից նյարդաթելերը գնում են դեպի աղիքներ, արտաթորության օրգաններ։
Վեգետատիվ նյարդային համակարգի գործունեությունը կախված չէ մարդու կամքից։ Դա նշանակում է, որ սովորական պայմաններում մարդն իր կամքով չի կարող ստիպել, որ սիրտն ավելի դանդաղ բաբախի կամ ստամոքսի մկանները չկծկվեն։ Այնուամենայնիվ, ՎՆՀ-ի կողմից վերահսկվող բազմաթիվ գործընթացների վրա գիտակցական ազդեցություն ունենալու համար կարելի է օգտագործել հատուկ մեթոդներ, օրինակ՝ կենսաբանական հետդարձ կապի մեթոդների օգտագործմամբ։
Սիմպաթիկ նյարդային համակարգն ուժեղացնում է նյութափոխանակությունը, բարձրացնում հյուսվածքների մեծ մասի գրգռողականությունը, մոբիլիզացնում օրգանիզմի ուժերն ակտիվ գործունեության համար։ Պարասիմպաթիկ նյարդային համակարգը նպաստում է էներգիայի սպառված պաշարների վերականգնմանը, կարգավորում օրգանիզմի աշխատանքը քնի ընթացքում։
Ինքնավար համակարգի հսկողության տակ են գտնվում արյան շրջանառության, շնչառության, մարսողության, արտազատման, բազմացման օրգանները, ինչպես նաև նյութափոխանակությունն ու աճը։ Փաստորեն, ՎՆՀ-ի էֆերենտ բաժինն իրականացնում է բոլոր օրգանների և հյուսվածքների գործառույթների նյարդային կարգավորումը, բացի կմախքի մկաններից, որոնք վերահսկում է մարմնական նյարդային համակարգը։
Ի տարբերություն մարմնական նյարդային համակարգի՝ շարժուն էֆեկտորային նեյրոնն ինքնավար նյարդային համակարգում գտնվում է ծայրամասում, և ողնուղեղը միայն անուղղակիորեն է կառավարում նրան ազդակներով։
Նյարդային համակարգի ինքնավար համակարգ, վիսցերալ (ընդերային) համակարգ, սիմպաթիկ համակարգ տերմինները միանշանակ չեն։ Ներկայում սիմպաթիկ են համարվում միայն ընդերային համակարգի նյարդաթելերի մի մասը։ Սակայն տարբեր հեղինակներ «սիմպաթիկ» տերմինը օգտագործում են տարբեր իմաստներով.
Տերմինաբանական խառնաշփոթ է առաջանում նաև այն ժամանակ, երբ ինքնավար կոչվում է ամբողջ վիսցերալ համակարգը (և՛ աֆերենտ, և՛ էֆերենտ)։
Սիմպաթիկ նյարդային համակարգ
Սիմպաթիկ բաժինը տագնապի, պաշտպանության, պահուստային ուժերի միավորման համակարգ է, որն ապահովում է օրգանիզմի կապն արտաքին միջավայրի հետ։ Սիմպաթիկ ազդակներն ակտիվացնում են ուղեղի գործունեությունը, պաշտպանական ռեակցիաները՝ ջերմակարգավորող գործընթացները, արյան մակարդումը, իմուն մեխանիզմները։ Սիմպաթիկ նյարդերի դրդումն ուղեկցվում է նաև հույզերին ու լարվածությանը։ Սիմպաթիկ նյարդաթելերի վերջույթներում արտազատվում են ադրենալինը և նորադրենալինը։ Սիմպաթիկ բաժինը կմախքային մկանների վրա ունի հարմարողական սնուցողական ազդեցություն։ Այս օրինաչափությունն ուսումնասիրել են Լևոն Օրբելին ու Ա. Գինեցինսկին։ Նրանք բացահայտել են, որ սիմպաթիկ նյարդերի դրդումն ու նրանց վերջույթներում արտազատվող ադրենալինը վերականգնում և ուժեղացնում են մկանային գործունեությունը, մեծացնում մկանային ուժը։
Պարասիմպաթիկ նյարդային համակարգ
Պարասիմպաթիկ նյարդային համակարգը նույնպես կազմված է կենտրոնական ու ծայրամասային բաժիններից։ Պարասիմպաթիկ կորիզները տեղավորված են միջին և երկարավուն ուղեղում, վարոլյան կամրջում, ողնուղեղի սրբանային հատվածներում, իսկ նյարդաթելերը մտնում են որոշ գանգուղեղային ու կոնքային նյարդերի կազմի մեջ։
Միջին ուղեղում գտնվող պարասիմպաթիկ կորիզները կարգավորում են աչքի ոսպնյակի հարմարումը ու բբի նեղացումը։ Վարոլյան կամրջում,երկարավուն ուղեղում գտնվող պարասիմպաթիկ կորիզները նյարդավորում են թքագեղձերը,արցունքագեղձերը։ Թափառող նյարդի պարասիմպաթիկ կորիզը նյարդավորում է բրոնխները,սիրտը,ստամոքսը,բարակ աղիները, ենթաստամոքսային գեղձը, լյարդը, երիկամը։ Ողնուղեղի սրբանային բաժնի պարասիմպաթիկ նեյրոնները նյարդավորում են հաստ և ուղիղ աղիքը, միզապարկը, սեռական օրգանները։ Պարասիմպաթիկ ազդակները մեծ մասամբ ունեն սիմպաթիկ գրգիռներին հակառակ ներգործություն։ Ներքին օրգանների մեծ մասն ունի կրկնակի նյարդավորում՝ սիմպաթիկ և պարասիմպաթիկ։ Այդ երկու բաժինների ազդեցությունն օրգանների վրա հակադիր է։ Օրինակ՝ սրտի աշխատանքը հաճախանում է սիմպաթիկ բաժնի գրգիռի ազդեցությունից, մինչդեռ պարասիմպաթիկ բաժնի գրգռման դեպքում նրա հաճախականությունը նվազում է։ Այս բաժնի դրդումը հաղոդող միջնորդանյութը ացետիլխոլինն է։
Մետասիմպաթիկ նյարդային համակարգ
Վեգետատիվ նյարդային համակարգի գործունեությունը կարգավորող բարձրագույն բաժիններն են ենթատեսաթումբը և մեծ կիսագնդերի կեղևը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ծայրամասային նյարդային համակարգ
Կիրովի փողոց (Կրասնի Սուլին)
Նկարագրություն
Կրասնի Սուլին քաղաքի Կիրովի փողոցը սկսվում է Ստեպան Ռազինի և Կոմսոմոլսկայա փողոցների միջնամասից՝ Գնիլուշա գետի ափի մոտից, շարունակվում է Գնիլուշա գետին զուգահեռ, հատում դեպի ձախ շրջադարձ կատարած Ստեպան Ռազինի փողոցը և ավարտվում Մեժևայա և Կոսիորի փողոցների հանգույցում՝ Գնիլուշա գետի վրայով անցնող Սկելևատսկի կամրջի մոտ։ Կարճ փողոց է. նրա երկարությունն ընդամենը 450 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 38 շինություն։
Կիրովի փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346350։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի փողոցներ
Փսայ (երգիչ)
Պակ Ջե-Սանգ (박재상, ), հարավկորեացի ռեփեր և K-pop իդոլ, ով ավելի հայտնի է իր PSY մականունով։ Փսայը հայտնի է դարձել իր հումորիստական տեսագրությունների և կատարումների համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգիչներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի ռեփերներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի երաժիշտներ
Bloo
2017 թվականին թողարկված նրա «Downtown Baby» երգն 2020 թվականի հունիսին գլխավորել է Հարավային Կորեայի երաժշտական չարթերն այն բանից հետո, երբ երգչուհի Լի Հյո Ռին այն կատարում է «Hangout with Yoo» շոուի ժամանակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի ռեփերներ
Կյուսնախտ ամ Ռիգի
Կյուսնախտ ամ Ռիգի (2004 թվականի հունվարի 1-ից՝ պաշտոնապես՝ Կյուսնախտ, Küssnacht am Rigi, Chüsnacht am Rigi), քաղաք և համայնք Շվեյցարիայի Շվից կանտոնում։ Դասվել է տարածաշրջանային բիզնես կենտրոնների շարքին ։
Զբաղեցնում է 29.37 քառակուսի կիլոմետր տարածք, որի 55.8%-ն օգտագործվում է գյուղատնտեսական նպատակներով, 26.4%-ը անտառապատ է։ Համայնքի տարածքից 16 հեկտար զբաղեցնում են լճերն ու գետերը ։ Քաղաքը տեղ է գտել Ռիգի սարի ստորոտին, Լյուցեռն և Ցուգ լճերի միջև։
2017 թվականի դեկտեմբերի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 12,845, որի 21.1%-ը օտարերկրացիներ էին։ Ընդ որում՝ ամբողջ բնակչության 5.2%-ը կազմում էին Գերմանիայում ծնվածները ։
Պատմություն
Ավանդազրույցի համաձայն՝ Վիլհելմ Տելլը Կյուսնախտի մոտ գտնվող Գեսելբուրգ սարի մերձակայքում՝ Hohle Gasse-ում է նետահարել ավստրիական ոստիկանապետ Գեսլերին։
Կյուսնախտում ամեն տարի դեկտեմբերի 5-ին՝ Սուրբ Նիկողայոսի հիշատակի օրը, սկիզբ է առնում լայնորեն հայտնի Klausjagen (Saint Nicholas chase) փառատոնը, որը շարունակվում է նաև գիշերը։ Ընդսմին՝ շքերթի մասնակիցների թիվն անցնում է հազարից, հանդիսականներինը՝ քսան հազարից։
Հիշատակման արժանի փաստերից է նաև այն, որ Կյուսնախտում է ծնվել շվեյցարացի նշանավոր նկարիչ Հանս Էմենեգերը ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Կյուսնախտի մի շարք պատմամշակութային հուշարձաններ ընդգրկված են Շվեյցարիայի համազգային նշանակության պատմամշակութային ժառանգության ցանկում, այդ թվում՝ Գեսելբուրգի ամրոցը և Hohle Gasse-ն՝ Վիլհելմ Տելլի մատուռով հանդերձ։ Բնակավայրի հին քաղաքամասն ու նրա կազմի մեջ ներառված Մեռլիշախեն գյուղակն էլ ընդգրկված են Շվեյցարական ժառանգության գույքացանկում ։
Ժողովրդագրություն
Քաղաքի բնակչության թվաքանակը պատմական ժամանակի ընթացքում կրել է հետևյալ փոփոխությունները
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Շվեյցարիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Շվիցի կանտոնի բնակավայրեր
Նառ Վերին
Նառ Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Շատախի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ժողովածու (4415)
Ժողովածու (4415), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4415 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է մագաղաթի վրա, որը ունի 19X14 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 87 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտագրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ վանգակազարդ մետաքս։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 3ա, 6բ, 38ա և այլուր, հետագայի՝ 37ա (15-րդ դար), 63ա, 80բ, (1814 թ․), 6բ (1885 թ․) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ռակիտնոե (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Ռակիտնոե (Рокитне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1700 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ռակիտնոե գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,277 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 61,37 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1700 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վասիլեց
Վասիլեց (Василець), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Յամպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վասիլեց գյուղում բնակվում էր 19 մարդ։
Տոմաշովսկի գյուղական խորհուրդ (Նեդրիգայլովսկի շրջան)
Տոմաշովսկի գյուղական խորհուրդ  (Томашівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Տոմաշովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1581 մարդ։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Սոխ (մականուն)
Սոխ, հայերենի ծածկալեզվի մեջ ռուսների վերաբերյալ կիրառվող ազգային մականուն ։
Երբեմն եզրը օգտագործվում է նաև «սոխի գլուխ» տարբերակով, որը նշանակում է «դատարկ գլուխ ունեցող մարդ» ։
Եզրի ծագումը
Կան ռուսների վերաբերյալ «սոխ» եզրի օգտագործման ծագման մի քանի տեսակետներ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ազգային և կրոնական մականուններ Կատեգորիա:Հայերեն ծածկալեզու Կատեգորիա:Հայերեն սլենգ Կատեգորիա:Հակառուսականությունը Հայաստանում Կատեգորիա:Ռուսաստանի արտաքին հարաբերություններ
Մուբահ
Մուբահ (مباح), շարիաթում թույլատրելի գործողությունների մաս, որոնց իրականացումը չի նախատեսված, բայց նաև չի արգելվում։ Լավ նպատակներով կատարված մուբահը դառնում է աստվածահաճո արարք (հալալ), իսկ վատ նպատակովը՝ մեղսալից։ Շարիաթի հինգ կանոնակարգերից մեկն է։
Սահմանում
Մուբահը իրենից ներկայացնում է արարքների և գործողությունների կատեգորիա, որոնք շարիաթում դիտվում են որպես չեզոք, անհրաժեշտ և կարիք չունեն որևէ գնահատականի։ Մուբահի մասին հարցը մեկնաբանվում է իսլամական օրենքի (ֆիքհա) աքհամ բաժնում։ Այս կամ այն իրավական դպրոցից (մազհաբ) կախված՝ միևնույն արարքը կարող է մտնել մուբահի կատեգորիայի մեջ կամ հանվել այնտեղից։ Ժամանակակից իսլամադավան հասարակության մեջ մուբահի խնդիրների արդիականությունը կապված է հասարակական կյանքում և կենցաղում նոր երևույթների ընկալման կամ մերժման հետ։ Իսլամական հասարակության մեջ արտիստական և գեղարվեստական գործունեության, հատկապես գեղանկարչության և երաժշտության հետ կապված հարցերի շուրջ քննարկումները վաղուց են ընթանում։ Բացի այդ, շատ բարդ է սահմանել «շքեղության առարկաներ» կատեգորիան․ ներմուծված ապրանքներ, որոնց արտադրության մեջ օգտագործվել են արգելված մթերքներ (խոզի միս և այլն), հագնվելու եվրոպական ձևեր, ժամանցի ուղիներ և այլն։ Մուբահի հարցերը լուծելու համար մեծ նշանակություն ունի իսլամական իրավունքի ռացիոնալիստական աղբյուրների ներգրավումը (իսթիհսան, իսթիսլահ և այլն)։
Մուբահի տեսակներ
Մուբահն իր մեջ ներառում է․
Շանթ Մկրտչյան
Շանթ Խաժակի Մկրտչյան, հայ գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ‎ֆակուլտետը։ Որպես խմբագիր աշխատել է բազմաթիվ թերթերում և ամսագրերում։ 2006 թվականից «Նարցիս» գրական-գեղարվեստական հանդեսի փոխխմբագիրն է։ 1997 թվականից Հայաստանի գրողների միության անդամ է։ Նրա բանաստեղծությունները թարգմանվել են ‎ֆրանսերեն, անգլերեն, գերմաներեն, պարսկերեն, ռուսերեն, սերբերեն և սլովակերեն։ 6 գրքի հեղինակ է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ
Մարգարեթ Դրումոնդ (Շոտլանդիայի թագուհի)
Մարգարեթ Դրումոնդ, առաջին ամուսնությամբ հայտնի նաև որպես Մարգարեթ Լոգի, Շոտլանդիայի թագավոր Դավիդ II-ի երկրորդ կինն ու Լենոքսի 10-րդ թեյն, սըր Մալքոլմ դե Դրումոնդի դուստրը։
Առաջին անգամ Մարգարեթն ամուսնացել է սըր Ջոն Լոգիի հետ և նրանից որդի ունեցել ։
Ստյուարտների ազդեցությունը թուլացնելու համար 1343 թվականի սեպտեմբերին Շոտլանդիայի թագավոր Դավիդ II-ը ներել է Ջոն Լոգիին, որը 1320 թվականին Ռոբերտ I-ի դեմ դավադրության հեղինակի որդի էր, ու նրան է վերադարձրել Մենթեյթ ու Լենոքս կոմսություններին սահմանակից Ստրաթգարթնեյ ընդարձակ կոմսությունը։  Ստրաթգարթնեյին տիրել են Առանի սըր Ջոն Մենթեյթն ու Նափդեյլների ընտանիքը (որոնք Ստյուարտների կադետներն էին՝ կրտսեր եղբայրները, ինչպես նաև Դամբարթոնի նախկին տերերն ու Մենթեյթի վերակացուները)։ 1346 թվականին Նեվիլի խաչի ճակատամարտում թագավորի հպատակներից ոմանք հավանաբար լքել են նրան, որի պատճառով նա հայտնվել է Անգլիայում տասնմեկ տարվա գերության մեջ։ Ճակատամարտից հետո լեյտենանտ ստյուարդը (կառավարիչը) թույլատրել է Ջոն Մենթեյթին վերստանալ Ստրաթգարթնեյը, ինչը թագավորին ստիպել է 1357/58 թվականներին Անգլիայից վերադառնալուց հետո  վերականգնել Լոգիի իրավունքը ։
Մինչև 1361/62 թվականները Մարգարեթը եղել է թագավոր Դավիդի սիրուհին, որի առաջին կինը՝ Ջոան Թաուերցին, մահացել էր 1362 թվականի օգոստոսի 14-ին։ Բացի այն, որ թագավորն օգնել էր Մարգարեթի ամուսին Ջոն Լոգիին, Մարգարեթի եղբայր Մալքոլմ Դրումոնդը նույնպես նոր հողեր է ստացել ու դարձել Փերթի դատաքննիչ, նրանց հորեղբայր Ջոն Դրումոնդը ևս տարածքների է տիրացել ու 1360 թվականին թագավորի կողմից կարգվել Մենթեյթի կոմս՝ դրանում ուղղակիորեն մերժելով ստյուարդի (կառավարչի) որդուն։. Դրումոնդների նկատմամբ Դավիդի բարեհաճությունը մեծացրել է լարվածությունը նրանց ու Ստյուարտ, Քեմփբելների միջև, որը մինչև 1350-ական թվականները վերաճել էր մահաբեր թշնամության   ։
1364 թվականի փետրվարի 20-ին Ֆայֆում գտնվող Ինչմուրդաք եկեղեցում Մարգարեթն ամուսնացել է Շոտլանդիայի թագավոր Դավիդ II-ի հետ։ Նրա զարմուհի Անաբելլան ավելի ուշ ամուսնացել է Ջոն Ստյուարտի հետ, որն ապագա Ռոբերտ III թագավորն էր ։ Դավիդն ու Մարգարեթը զավակներ չեն ունեցել, ու անպտղության հիմքով 1369 թվականի մարտի 20-ին թագավորն ամուսնալուծվել է նրանից։ Սակայն Մարգարեթը մեկնել է հարավային Ֆրանսիայում գտնվող Ավինյոն քաղաքն ու խնդրանքով դիմել Ուրբանոս V պապին, որպեսզի չեղյալ համարվի Շոտլանդիայում իր դեմ կայացված ամուսնալուծության որոշումը, որն էլ պապը բավարարել է։ Քանի որ Մարգարեթն առաջին ամուսնությունից զավակ էր ունեցել, ամենայն հավանականությամբ Դավիդն ինքն էր անպտուղ, որովհետև երեսունչորս տարվա ամուսնության արդյունքում նրա առաջին կինը նույնպես զավակներ չէր ունեցել
Մարգարեթը թագավորից երկար է ապրել ու 1375 թվականի հունվարի 1-ին կենդանի է եղել, բայց դրանից հետո շուտով մահացել է ։ Նրա թաղման ծախսերը հոգացել է Գրիգորիոս XI պապը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1340 ծնունդներ Կատեգորիա:1375 մահեր Կատեգորիա:Շոտլանդացի միապետերի ամուսիններ Կատեգորիա:14-րդ դարի կառավարիչների ամուսիններ Կատեգորիա:Բրյուսներ Կատեգորիա:Դրամմոնդներ Կատեգորիա:Ավինյոնում թաղվածներ
Քրիստիան Գենտներ
Քրիստիան Գենտներ (Christian Gentner, ), գերմանացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս գերմանական «Շտուտգարտ»-ի կազմում։
2009-2010 թվականների ընթացքում հանդես է եկել նաև Գերմանիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Նրա եղբայրը` Թոմաս Գենտները «Շտուտգարտեր Կիկիես»-ի ֆուտբոլիստ է։
«Շտուտգարտ»
Թիմի կազմում իր առաջին գոլը Քրիստիանը խփել է 2005 թվականի նոյեմբերի 25-ին` ՈՒԵՖԱ Գավաթի խաղարկության շրջանակներում կայացած «Դոմզալե»-ի դեմ խաղում։
«Վոլֆսբուրգ»
2007 թվականի օգոստոսի 18-ին Քրիստիան Գենտները երկու տարի ժամկետով տեղափոխվել է «Վոլֆսբուրգ», իսկ 2008 թվականի օգոստոսի 11-ին նա թիմի հետ կնքել է հիմնական պայմանագիր ։
Թիմի կազզմում իր դեբյուտը ֆուտբոլիստը նշել է 2007 թվականի օգոստոսի 11-ին` Բունդեսլիգայի շրջանակներում կայացած «Արմինիա»-ի դեմ խաղում։
Վերադարձ «Շտուտգարտ»
2010 թվականին հուլիսի 1-ին ազատ գործակալի կարգավիճակով Քրիստիանը վերադարձել է «Շտուտգարտ»։ Նա թիմում ստանձնել է ավագի պարտականությունները ։
2013 թվականի հունվարի 6-ին Գենտները երկարաձգել է իր պայմանագիրը մինև 2016 թվականի հունիսը, 2016 թվականի մայիսին մինչև 2019 թվականի հունիսը ։
Միջազգային կարիերա
Գերմանիայի ազգային հավաքականի կազմում Քրիստիան Գենտները իր դեբյուտը նշել է 2009 թվականի մայիսի 29-ին` Չինաստանի հավաքականի դեմ խաղում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Շտուտգարտի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վոլֆսբուրգի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գերմանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ
Քեթրին Գրեմ
Քեթրին Մեյեր Գրեմ, (Katharine Meyer Graham, ), ամերիկացի հրատարակչուհի։ Երկու տասնամյակ շարունակ ղեկավարել է Վաշինգտոն Փոստ օրաթերթը, այդ թվում Ուոթերգեյթյան սկանդալի ժամանակ, որը հանգեցրել է ԱՄՆ-ի 37-րդ նախագահի՝ Ռիչարդ Նիքսոնի հրաժարականին։ Կետրին Մեյերի «Անձնական պատմություն» հուշագրությունները 1998 թվականին արժանացել են Պուլիտցերյան մրցանակի։
Մանկություն և պատանեկություն
Կատրին Մեյեր Գրեմը ծնվել է 1917 թվականին Նյու Յորքում շատ հարուստ ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Յուջին Մեյերը ֆինանսիստ էր, որոշ ժամանակ զբաղեցրել է նաև Դաշնային պահուստային համակարգի նախագահի պաշտոնը։ Վերջինս սնանկացած «Վաշինգտոն Փոստ» օրաթերթը ձեռք էր բերել 1933 թվականին՝ աճուրդում։ Նրա մայրը ամերիկյան բոհեմի ներկայացուցիչներից էր, հետաքրքրված էր նաև արվեստով և հանդես էր գալիս ԱՄՆ հանրապետական կուսակցությունում։ Նա մտերիմ էր այնպիսի մարդկանց հետ, ինչպիսիք են Օգյուստ Ռոդենը, Մարի Կյուրին, Թոմաս Մանը, Ալբերտ Այնշտայնը, Էլեոնոր Ռուզվելտը, Ջոն Դյուին և ուրիշներ ։ Քեթրինի հայրը հրեական ծագում ուներ, էլզասից էր, մայրը լյութերուհի էր, որի ծնողները գերմանացի ներգաղթյալներ էին   ։ Չորս եղբայրների և քույրերի հետ միասին Կետրինը մկրտվել է որպես լյութերուհի, սակայն հաճախել է Եպիսկոպոսաց եկեղեցի ։
Մեյերի ծնողները մի քանի տուն են ունեցել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, սակայն հիմնականում բնակեցվել են երկու տներում՝ Նյու Յորքի նահանգի Կիսկո լեռան մոտ գտնվող մեծ կալվածքում և Վաշինգտոնում գտնվող առանձնատանը։ Ընտանիքը շատ էր ճանապարհորդում և վարում ակտիվ սոցիալական կյանք։ Մեծամասամբ Կետրինին դաստիարակել են դայակներ, դաստիարակներ, տնային ուսուցիչներ։
Մեյերը Մադեյրի դպրոցի շրջանավարտ էր, որին Կետրինի հայրը շատ հող էր նվիրել։ Դպրոցն ավարտելուց հետո Կետրինը հաճախել է Չիկագոյի համալսարանի Վասար քոլեջը։
Համալսարանն ավարտելուց հետո շատ կարճ ժամանակ Սան Ֆրանցիսկոյի թերթերից մեկում է աշխատել։
Անձնական կյանք
1940 թվականի հունիսի 5-ին Լյութերական արարողությամբ Կետրինը ամուսնացել է Հարվարդի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտ Ֆիլիպ Գրեմի հետ։ 3 տարի հետո ծնվել է զույգի դուստրը՝ Լալի Ուեյմուտը (1943 թվական), 5 տարի հետո՝ Դոնալդ Էդվարդ Գրեմը (1945 թվական), 8 տարի հետո՝ Ուիլյամ Ուելշ Գրեմը (1948-2017 թվականներ) և 12 տարի հետո՝ Ստիվեն Մեյեր Գրեմը (1952 թվական) ։
Կանոնգիրք Հայոց (3861)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Քեթրին Գրեմ
«Վաշինգտոն Փոստ»-ի ղեկավարում
1946 թվականին Կետրինի հայրը թերթի գլխավոր խմբագրի պաշտոնը հանձնել է Կետրինի ամուսնուն՝ Ֆիլիպ Գրեմին։ Իսկ ինքը ստանձնել է Համաշխարհային բանկի ղեկավարի պաշտոնը։ Սակայն մեկ տարի անց թողել է այդ պաշտոնը և վերադարձել հրատարակության կառավարմանը։ Այն էլ ղեկավարել է մինչև կյանքի վերջը՝ 1959 թվականը։ Կետրինի հոր մահից հետո թերթը կրկին գլխավորել է Ֆիլիպ Գրեմը, որը զգալիորեն մեծացրել է ընկերության ծավալը և սկսել է համագործակցել մի շարք կազմակերպությունների հետ։
Սոցիալական կյանք և քաղաքականություն
Գրեմը Վաշինգտոնում շատ ակտիվ քաղաքական և սոցիալական կյանք էր վարում։ Ինչպես մայրը, ինքն էլ շփվում և մտերմություն էր անում հանրաճանաչ մարդկանց հետ։ Այդ մարդիկ էին՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների 35-րդ նախագահը՝ Ջոն Ֆ. Քենեդին, նրա տիկինը՝ Ժաքլին Քենեդին, Ջ․ Ֆրենսիս Քենեդիի եղբայրը՝ Ռոբերտ Քենեդին, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների 36-րդ նախագահը՝ Լինդոն Բ. Ջոնսոնը, ամերիկացի գործարար և հանրապետական քաղաքական գործիչ Ռոբերտ ՄաքՆամարան, ամերիկացի պետական գործիչ Հենրի Քիսինջերը, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների 40-րդ նախագահ Ռոնալդ Ռեյգանը, վերջինիս կինը՝ Նենսի Ռեյգանը և շատ ուրիշներ ։ Գրեմը նաև երկար ժամանակ բարեկամություն է արել Ուորեն Բաֆեթի հետ, որի «Բերքշիր Հեթուեյ» ընկերությանն էր պատկանում էր «Վաշինգտոն Փոստ»-ի բաժնետոմսերի զգալի մասը ։
«Վաշինգտոն Փոստ»-ի ղեկավարում
Կետրին Գրեմն ամուսնու մահից հետո ստանձնել է «Վաշինգտոն Փոստ» ընկերության ղեկավարումը։ Նա զբաղեցնում էր օրաթերթի նախագահի պաշտոնը և թերթի փաստացի գլխավոր խմբագիրն էր 1963թվականի սեպտեմբերից ։ 1969-1979թվականներին Կետրինը պաշտոնապես զբաղեցրել է գլխավոր խմբագրի պաշտոնը, իսկ 1973-1991թվականներին՝ ընկերության նախագահի պաշտոնը։ 1972 թվականին դարձել է «Fortune 500»-ում ընդգրկված առաջին կին-գլխավոր տնօրենը՝ որպես «Վաշինգտոն Փոստ» ընկերության գլխավոր տնօրեն ։ Ավելի ուշ Գրեմը Բենջամին Բրեդլիին վարձել է որպես խմբագիր և օգտագործել է Ուորեն Բաֆեթի ֆինանսական խորհուրդները. նա դարձել է ընկերության գլխավոր բաժնետերը և գորշ կարդինալի նման մեկը։
Ուոթերգեյթ
Գրեմը գլխավորել Է Վաշինգտոն փոստ թերթը նրա պատմության վճռորոշ պահին։ Պաշտոնը առանցքային դեր է խաղացել Ուոթերգեյթյան սկանդալի ժամանակ։ Վերջինս, ի վերջո, հանգեցրել է նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնի հրաժարականին։
Իրան-կոնտրաս
1988 թվականի նոյեմբերին՝ Իրան-կոնտրաս գործի հետաքննության ընթացքում, Գրեմն ասել է Կենտրոնական հետախուզական վարչության ավագ աշխատակիցներին. «Կան բաներ, որ հասարակությունը պետք չէ իմանա, և կամ բաներ, որ պետք է իմանա։ Ես կարծում եմ, որ ժողովրդավարությունը ծաղկում է, երբ կառավարությունը օրինական քայլեր է ձեռնարկում։ Այսինքն, պահպանում է իր գաղտնիքները և ույլ տալիս մամուլին գրել այն ամենի մասին, ինչ ինքն է կամենում»   ։
Այլ ձեռքբերումներ և ճանաչում
Գրեմը ամուր կապեր է ունեցել Ռոքֆելլերների ընտանիքի հետ, եղել է Ռոքֆելլերի համալսարանի խորհրդի անդամ, ինչպես նաև Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանի մտերիմ ընկերը, որտեղ էլ արժանացել է Դեյվիդ Ռոքֆելլերի մրցանակին։ 1979 թվականին Դեբորա Դևիսը հրատարակել է «Կետրին Մեծը» գիրքը Գրեմի մասին։ 1987 թվականին Գրեմը արժանացել է Ուոլտեր Քրոնկիտի անվան մրցանակի լրագրության ոլորտում ունեցած ձեռքբերումների համար ։ 1988 թվականին Գրեմն ընտրվել է ամերիկյան արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի անդամ ։ Գրեմը հրատարակել է իր «Անձնական պատմություն» գիրքը 1997 թվականին։ Գիրքը բարձր գնահատական է ստացել, քանզի այնտեղ ներկայացվել էր Ֆիլիպ Գրեմի հոգեկան հիվանդության ազնիվ նկարագրությունը, ինչպես նաև կանանց դերի փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում։ Գիրքը 1998 թվականին արժանացել է Պուլիցերյան մրցանակի։ 1997 թվականին ստացել է Ազատության մեդալ։ 2000 թվականին Գրեմը Մամուլի ազատության ինստիտուտի կողմից ճանաչվել է վերջին 50 տարվա ընթացքում համաշխարհային 50 հերոսներից մեկը ։ 2002 թվականին, հետմահու, Գրեմը պարգևատրվել է նախագահական Ազատության մեդալով Նախագահ Ջորջ Ու. Բուշի կողմից։ 2002 թվականին Գրեմը մտցվել է կանանց փառքի ազգային սրահ ։ 2017 թվականին Գրեմի դերը «Գաղտնի դոսյե» ֆիլմում խաղացել է Մերիլ Սթրիփը։ Ֆիլմը նկարահանվել է Սթիվեն Սփիլբերգի կողմից։ Մերիլ Սթրիփը՝ որպես լավագույն դերասանուհի, արժանացել է Օսկար լավագույն դերասանուհու համար մրցանակին։
Մահ
2001 թվականի հուլիսի 14-ին Գրեմը ընկել և անկման պահին գլխով հարվածել է գետնին։ Այս դեպքը տեղի է ունեցել Այդահո նահանգի Սան Վալլի քաղաք այցելության ժամանակ։ Կետրինը մահացել է սրանից 3 օր հետո ։ Հրաժեշտի արարողությունը տեղի է ունեցել Վաշինգտոնի ազգային տաճարում։ Գրեմը թաղված է իր նախկին տան՝ Ջորջթաունի Օհակ Հիլլի պատմական գերեզմանոցում ։
Երիտասարդ Հայաստան (այլ կիրառումներ)
Երիտասարդ Հայաստան, կարող է վերաբերել՝