cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կարինե Խուդաբաշյան
Գործունեություն
1991 թականին ի Նշան Կարինե Խուդաբաշյանի վաստակի գնահատման՝ գիտնականի 70-ամյա հոբելյանի առիթով ՀՀ ԳԱԱ «Գիտություն» հրատարակչությունը լույս է ընծայել «Հայ նշանավոր կին գիտնականներ․ նյութեր կենսամատենագիտության»՝ մատենաշարի առաջին հատորը՝ «Կարինե Էմանուելի Խուդաբաշյան» արվեստագիտության թեկնածու, դոցենտ Անահիտ Բաղդասարյանի ծավալուն առաջաբանով։
2011 թվականին Արվեստի ինստիտուտի գիտական խորհրդի որոշմամբ պետական պատվերով լույս է տեսել Կարինե Խուդաբաշյանի «Армянская музыка в аспекте сравнительного музыкознания» մենագրությունը։ Սա հայ ժողովրդական, ժողովրդապրոֆեսիոնալ և կոմպոզիտորական երաժշտության պատմատեսական հետազոտություն է, որը շարադրվել է մշակույթի ներազգային ու միջազգային կոմպոնենտների (բանաստեղծական և երաժշտական տեքստեր, գրական և պատմական աղբյուրներ, առասպելաբանություն, կրոն, ծեսեր և այլն) բաղադրական քննությամբ։
2003 թվականի նոյեմբերի 13-ին Կարինե Խուդաբաշյանի նախաձեռնությամբ ՀՀ ԳԱ Արվեստի ինստիտուտը գումարել է Արամ Քոչարյանի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված գիտաժողով, որից հետո լույս է տեսել գիտաժողովի նյութերի ժողովածուն։
2008 թվականին Կարինե Խուդաբաշյանի անմիջական ջանքերով ՀՀ ԳԱ Արվեստի ինստիտուտի որոշմամաբ լույս է ընծայվել Արամ Քոչարյանի անտիպ թեկնածուական ատենախոսությունը՝ «Հարկանային և շնչական երաժշտական գործիքները Հայաստանում» վերնագրով․ սա իր տեսակի մեջ մինչ օրս չգերազանցված աշխատություն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ Կատեգորիա:1929 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 7 ծնունդներ Կատեգորիա:Թիֆլիս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի կոմպոզիտորների և երաժշտագետների միության անդամներ Կատեգորիա:Արվեստագիտության թեկնածուներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Սերգեյ Վերշինին
Սերգեյ Վերշինին (Серге́й Васи́льевич Верши́нин, ), ռուսական դիվանագետ։ 2018 թվականի մարտի 27-ից Ռուսաստանի Դաշնության արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ, Արտակարգ և լիազոր դեսպան (2007)։
Կենսագրություն
Ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1976) և ԽՍՀՄ ԱԳՆ դիվանագիտական ակադեմիան (1991)։ Դիվանագիտական գործունեությամբ սկսել է զբաղվել 1976 թվականից։ Տիրապետում է արաբերեն, ֆրանսերեն և անգլերեն լեզուներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
Մեր անավարտ պատմությունը
«Մեր անավարտ պատմությունը» (हमारी अधूरी कहानी` «Hamari Adhuri Kahani»), 2015 թվականի հնդկական ռոմանտիկ դրամատիկական ֆիլմ, որի ռեժիսորը Մոհիտա Սուրին է, պրոդյուսերը` Մահեշ Բհաթը։ Ֆիլմը թողարկել են Vishesh Films և Fox Star Studios ընկերությունները։ Այն նկարահանված է Մահեշ Բհաթի ծնողների և խորթ մոր սիրո պատմության հիման վրա ։ Ֆիլմը հասանելի է եղել ամբողջ աշխարհի համար 2015 թվականի հունիսի 12-ից` քննադատների կողմից ստանալով տարատեսակ մեկնաբանություններ։
Սյուժե (դիպաշար)
Ֆիլմն սկսվում է մի կնոջ՝ Վասուդհայի ավտոբուսից դուրս գալով։ Բաստար թաղամասից 15 կմ հեռավորության վրա նա քայլում է և մի քանի քայլ հետո ընկնում։ Ծերունի Հարին դիմում է հոգեբանի, քանի որ հալյուցինացիաների ժամանակ տեսնում էր իր կնոջը։ Այնուհետև նրան տեսնում է իր հարսը, որն էլ նրան տանում է կնոջ հուղարկավարությանը։ Այնտեղ նա գողանում է կնոջ մոխիրը ու հեռանում` տղային թողնելով մի օրագիր։
Հետո պատմությունը գնում է անցյալ, որտեղ Վասուդհան միայնակ մայր է, և որին ամուսինը 5 տարի է մենակ է թողել։ Ավանդույթի համաձայն՝ նա ամուսնուն սպասում էր իրեն թողնելու օրվանից։ Վասուդհան հանդիպում է Արավ Ռուպարելին (Էմրաան Հաշմի) վերջինիս հյուրանոցներից մեկում, որտեղ Վասուդհան աշխատում էր որպես ծաղիկների ձևավորող։ Արավը կեղծ հրդեհ է կազմակերպում, որպեսզի կարողանա ստուգել անվտանգության համակարգի հնարավորությունները։ Վասուդհան գնում է նրան փրկելու։ Նա Վասուդհային աշխատանք է առաջարկում Դուբայի իր հյուրանոցներից մեկում, ինչն աղջիկը մերժում է։ Չնայած նրա մերժմանը` Արավը նրան մտածելու ժամանակ է տալիս։ Վասուդհան ոստիկանությունից իմանում է, որ իր ամուսինը՝ Հարին, սպանել է 5 ամերիկացի լրագրողների և մի ահաբեկչական խմբի անդամ է։ Ոստիկանությունը նրան ասում է, որ նա տեղյակ պահի իրենց, եթե ամուսինը այցելի նրան։ Վախենալով իր տղայի ապագայի համար՝ Վասուդհան ընդունում է Արավի առաջարկը։
Իմանալով Վասուդհայի անցյալի և նրա տղայի մասին՝ այնուամենայանիվ Աարավը սիրահարվում է Վասուդհային։ Աարավը պատմում է Վասուդհային իր մոր մասին, որը կաբարե երգչուհի է եղել, և իր մայրը սիրահարվել է մի մարդու, որը փորձել է ինքնասպանություն գործել, որպեսզի փրկի նրանց աղքատությունից։ Վասուդհան խուսափում էր իր զգացմունքներից, Արավին ասում, որ ինքը մեկ ուրիշին է պատականում և հեռանում։ Վասուդհան հանդիպում է Արավի մորը, որտեղ էլ նա ընդունում է Արավի սերը, և նրանք միանում են։ Նրանք միասին ռոմանտիկ պահեր են անցկացնում։ Արավը Վասուդհային ամուսնալուծության փաստաթղթեր է տալիս, մինչև նրա տուն գնալը։ Հետո Վասուդհան տանը հանդիպում է Հարիին, և նրան պատմում Արավի մասին։ Հարին զայրանում է, նրան ոստիկանները ձերբակալում են և բանտարկում։ Վասուդհան խնդրում է Արավին փրկել Հարիին, քանի որ նա անմեղ էր։ Արավը փորձում է փրկել Հարիին` կաշառելով ներքին գործերի նախարարին, որն էլ ցույց է տալիս, որ Հարին անձամբ իր մեղքը ընդունել է։ Վասուդհան հրաժարվում է ամուսնանալ Արավի հետ, որովհետև Հարիին ասել էր, որ ինքը զոհում է իր կյանքը, որպեսզի նրանք միասին լինեն։ Հետո Արավը հասկանում է, որ Հարին հատուկ է իր վրա վերցրել այդ մեղքը, որպեսզի Վասուդհան մտածի, որ ամուսինը զոհաբերում է իրեն իր իրջանակության համար։ Որպեսզի Վասուդհան ազատվի այդ մեղքից, Արավը գնում է Բաստար, որտեղ Հարին մեղադրվում էր սպանության մեջ, որպեսզի Հարիի անմեղությունը ապացուցի։ Արավը հանդիպում է հայր Դայալին, որը բացատրում է, թե ինչ է իրականում տեղի ունեցել լրագրողների հետ և բացահայտնում Հարիի անմեղությունը։ Մումբայ վերադառնալու ճանապարհին Արավը զգում է այն նույն ծաղիկների հոտը, որը դարձել էր նրա և Վասուդհայի հանդիպման պատճառ։ Հոտին հետևելով՝ Արավը գնում է ջունգլի, չիմանալով, որ տարածքը ականապատված է։ Նա պատահաբար կանգնում է մի ականի վրա։ Հասկանալով իր դրությունը՝ Արավը ժպտում է և ոտքը քաշում ականի վրայից։ Վասուդհան իմանում է Արավի մահվան լուրը և խորտակվում։ Վասուդհան հեռանում է Հարիից, որը նրան երկու տարի փնտրում է։ Երբ Հարին գտնում է Վասուդհային, վերջինս նրան ասում է, որ գիտի իր կեղծ զոհաբերության մասին և այլևս չի վախենում ավանդույթներից։ Արավը ասում է Վասուդհային, որ մի օր նա ինքնակամ կվերադառնա իր մոտ։ Հարին ապարդյուն 21 տարի սպասում է Վասուդհային։
Վերադառնալով ներկա՝ արդեն պարզ է լինում, որ ավտոբուսից իջնող կինը Վասուդհան էր, որն ուզում էր միանալ Արավին վերջինիս մահացած վայրում։ Վերջում Հարին վերցնում է Վասուդհայի մոխիրը և ցրում ամբողջ Բաստարի դաշտում, որտեղ որ Արավը մահացել էր։ Այսպիսով Արավը և Վասուդհան միավորվում են մահվանից հետո։
Ստեղծում
2013 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Vishesh Films ընկերությունը և Fox Star ստուդիոն հայտարարեցին իրենց երեք գործարքների մասին` «Քաղաքի լույսերը», «Մեր անավարտ պատմությունը» և «Պարոն X-ը» ։ Հետո պարզվեց, որ ֆիլմը կտնօրինվի Մոհիտա Սուրիի կողմից ։ Ի սկզբանե որոշված էր, որ նկարահանումները կսկսվեն 2014 թվականի մայիս-հունիս ամիսներին, սակայն նկարահանումները տեղափոխվել են 2014 թվականի հոկտեմբեր Էմրան Հաշմիի որդու հիվանդության պատճառով ։ 2014 թվականի փետրվարին Bombay Times ամսագրին տված հարցազրույցում ֆիլմի պրոդյուսերն ասել է, որ ֆիլմը հիմնված է իր ծնողների և խորթ մոր սիրո պատմության հիման վրա ։ Mumbai Mirror-ին տված հարցազրույցում պրոդյուսերը նշել է, որ Վիդյա Բալան ստիպված է եղել նիհարել՝ չափանիշներին համապատասխանելու համար ։ 2014 թվականի հունիսի 13-ին հրապարակվել է ֆիլմի թողարկման ամսաթիվը` 2015 թվականի հունիսի 12 ։
Ընտրություն
Այս ֆիլմը Էմրան Հաշմիի և Վիդյա Բալանի երրորդ համագործակցությունն էր ։ 2014 թվականի փետրվարի 12-ին հաստատվել է, որ դերսանական կազմին կմիանա Ռաջկամմար Ռաուն ։ 2014 հոկտեմբերի 6-ին առաջրկվեց, որ Ռաուն խաղա ամուսնու դերը, առաջարկությունը նա հաստատեց՝ ասելով, որ այս դերը առանցքային է ֆիլմի համար, չնայած որ քիչ է երևալու էկրանին ։ 2014 թվականի հոկտեմբերի 15-ին հյատարարվեց, որ Ամլա Աքկինենին ֆիլմում կխաղա էպիզոդիկ դեր և նա կերգի ֆիլմի գլխավոր երգը։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 26-ին Սարա Խանը նույնպես միացավ ֆիլմի դերասաններին ։
Նկարահանում
Ի սկզբանե պլանավորված էր, որ նկարահանումների մեծ մասը պիտի տեղի ունենա Հյուսիսային Աֆրիկայի մայրաքաղաք Քեյփթաունում ։ Նկարահանումները սկսվել են 2014 թվականի հոկտոմբերի 2-ին Կալկաթայում ։ Ֆիլմի կուլմինացիոն պահերից մեկը նկարահանվել է հոկտեմբերի 3-ին։ Մնացած հատվածները նկարահանվել են 2015 թվականի հունավրի 5-ին Կալկաթայում մի հնաոճ տան մեջ ։ Նկարահանումները Կալկաթայում ավարտվելուց հետո շարունակվել են Դուբայում շուրջ 16 օր։ Դրանք նախատեսված են եղել 1 ամիս առաջ, սակայն հետաձգվել են եղանակային պայմանների պատճառով։ Նկարահանումները ընդգրկել են Դուբայի Միջազգային Օդանավակայանը։ Դուբայում նկարահանումները ավարտելուց հետո թիմը ուղևորվել է Քեյփթաուն և ապա կրկին 2 օրով վերադրձել Դուբայ ։
ԱՄԷ-ում վերջին նկարահանումները տեղի են ունեցել 2014-ի նոյեմբերի 17-ին, հատկանշական է, որ քաղաքի երկնաքերներն ու տեխնոլոգիական լանդշաֆտները նկարահանելը նպատակ են ունեցել ցույց տալ այդ տարածքների ռոմանտիկ և մեղմ կողմը ։ Ֆիլմում ներկայացված է նաև Աբու Դաբիի անապատային առողջարանը : Ֆիլմի վերջին հատվածը նկարահանվել է Մումբայում ։ Ֆիլմի նկարահանումներն ավարտվել են 2015 թվականի հունվարի կեսերին ։
Երաժշտություն
Ֆիլմի երաժշտությունը գրվել էր Ամի Միշրայի և ուրիշների կողմից ։ Բառերը գրվել են Ռաշմի Վիրաջի և Սայեդ Քուադրի կողմից։ Ֆիլմից երգը սկզբնապես երգչուհի Ռախաթ Ֆաթիհ Ալի Խանի «Back 2 Love» ալբոմի ձայնագրությունն էր։ Ալբոմը ստացել է «2015 թ. Հունիս ամսվա լավագույն հոլիվուդյան ալբոմ» ։
Հեռարձակում
«Մեր անավարտ պատմությունը» ամբողջ աշխարհում թողարկվել է 2015 թվականի հունիսի 12-ին ։ Նախնական վաճառքից հետո ֆիլմի համաշխարհային շահույթ հուլիսի 2-ի դրությամբ կազմել է ₹412.3 միլիոն ($6.4 ամերիկյան միլիոն),₹350 միլիոն (US$5.5 ամերիկյան միլիոն) ընդհանուր բյուջեով. : Ֆիլմի հեռուստատեսային, տնային տեսանյութերի և երաժշտության իրավունքների նախնական վաճառքից ստացավ ևս ₹225 միլիոն ($3.5 ամերիկյան միլիոն)` առևտրային տեսանկյունից  դարձնելով այն միջին դասի :
Սարդուրի Բ
Սարդուրի Բ, Վանի թագավորության արքա մոտ մ.թ.ա. 764 թվականից։ Արգիշտի Ա թագավորի որդին էր, գահակիցը և հաջորդը։ Սարդուրի Բ-ի գործունեության մասին պատմող տասնյակ արձանագրություններ են հայտնաբերվել Հայաստանի զանազան վայրերում (Վան, Արածանու հովիտ, Արարատյան դաշտ, Սևանի ավազան և այլն)։
Տարեգրություն
Սարդուրի Բ-ի գահակալման տարիների գլխավոր իրադարձություններն ամփոփվել են մի ընդարձակ տարեգրությունում (հայտնաբերվել է Ռուսական հնագիտական ընկերության արշավախումբը՝ Հ. Ա. Օրբելու ղեկավարությամբ, 1916 թվականի ամռանը, Վանա ժայռի հյուսիսային լանջի արևմտյան որմնախորշի պեղումների ժամանակ)։ Տարեգրության բնագրերը պահպանվել են որմնախորշի հարավային և արևելյան պատերին (42 տող), կից բացված մեծ քարակոթողին և դրա հիմքին (253 տող), ինչպես նաև մերձակա ժայռին և Վանա Սուրբ Պողոս եկեղեցու պատի շարվածքում հայտնաբերված երկրորդ մեծ քարակոթողին (ջարդված է և թերի)։ Սարդուրի Բ-ի մասին, թեև միակողմանի, բայց կարևոր տեղեկություններ են պահպանվել նաև Ասորեստանի Թիգլաթպալասար III թագավորի արձանագրություններում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Վանի թագավորության արքաներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԵՊՀ ԻՄ հոդվածներ 2023 բարելավում
Աստերոիդների ցանկ (69701-69800)
Աստերոիդների ցանկ (69601-69700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (69801-69900)
Չարլզ Դարվին
Չարլզ Ռոբերտ Դարվին (Charles Robert Darwin, ), անգլիացի բնագետ և ճանապարհորդ, առաջիններից մեկն է, որ գիտակցել և պատկերավոր դրսևորել է, որ կենդանի օրգանիզմների բոլոր տեսակները էվոլյուցիայի են ենթարկվում ընդհանուր նախնիներից։ Իր տեսության մեջ, որի առաջին լայնածավալ շարադրումը տպագրվել է 1859 թ. «Տեսակների ծագումը» գրքում (ամբողջական անունը՝ «Տեսակների ծագումը բնական ընտրության ճանապարհով կամ կյանքի համար պայքարելիս բարենպաստ ցեղերի գոյատևումը») Դարվինը էվոլյուցիայի հիմնական շարժիչ ուժ է համարել բնական ընտրությունը և անորոշ փոփոխականությունը։
Մանկությունը և պատանեկությունը
Չարլզ Դարվինը ծնվել է 1809 թ. փետրվարի 12-ին Շրոփշիր կոմսության Շրուսբերի (Shrewsbury) քաղաքի Մաունթ Հաուս (Mount House) տոհմական կալվածքում։ Կայացած բժիշկ և ֆինանսիստ Ռոբերտ Դարվինի (անգլ. Robert Darwin) և Սյուզան Դարվինի (ծնունդով՝ Ուեջվուդ, անգլ. Wedgwood) վեց երեխաներից հինգերորդն էր։ Նա երկու նշանավոր աբոլիցիոնիստ պապերի թոռ էր, հոր կողմից՝ Էրասմուս Դարվինի, մոր կողմից՝ Ջոզայա Ուեջվուդի։
Այդ երկու ընտանիքները հիմնականում ընդունել են ունիտորականությունը, բայց Ուեջվուդները եղել են Անգլիական եկեղեցու ադեպտներ։ Ռոբերտ Դարվինը, լինելով բավականին ազատ հայացքների տեր, համաձայնել էր, որ փոքրիկ Չարլզը հաղորդություն ստանա Անգլիական եկեղեցում, բայց միևնույն ժամանակ Չարլզն ու իր եղբայրները մոր հետ միասին այցելում էին Ունիտորական եկեղեցի։ 1817 թ. ցերեկային դպրոց ընդունվելով, ութամյա Դարվինն արդեն հաղորդակցվում էր բնական պատմությանը և կոլեկցիաներ հավաքելուն։ Նույն տարում, հուլիս ամսին մահանում է նրա մայրը։ 1818 թ. սեպտեմբերից մեծ եղբոր Էրազմի (անգլ. Erasmus Alvey Darwin) հետ հաճախում է Շրուսբերիի մոտակա Անգլիական դպրոց (անգլ. Shrewsbury School), որպես պանսիոներ։ Մինչ եղբոր Էրազմի հետ Էդինբուրգի համալսարան ուղևորվելը նա 1825 թ. ամռանը հանդես է գալիս որպես ասիստենտ-աշակերտ և օգնում է հորը իր բժշկական պրակտիկայում՝ օգնություն ցուցաբերելով Շրոփշիրի չքավորներին։
Կյանքի Էդինբուրգյան ժամանակահատվածը 1825-1827
Էդինբուրգի համալսարանում բժշկագիտություն ուսանելու ժամանակ Դարվինը համարում է, որ դասախոսությունները ձանձրալի են, իսկ վիրաբուժությունը տառապանք է պատճառում, դրա համար թողնում է բժշկագիտության ուսուցումը։ Դրա փոխարեն նա տաքսիդերմիա է ուսումնասիրում Ջոն Էդմոնսթոունի մոտ, ով իր փորձը ձեռք էր բերել Հարավային Ամերիկայի անձրևային անտառներ կատարած արշավում Չարլզ Ուոթերթոնին (անգլ. Charles Waterton) ուղեկցելու ժամանակ, շատ հաճախ նրան բնութագրելով որպես «շատ հաճելի և բազմուսում մարդ» (անգլ. very pleasant and intelligent man)։
Մյուս տարի լինելով բնական պատմության կաբինետի ուսանող նա միանում է Պլինևսկու ուսանողական հասարակությանը, ուր ակտիվ քննարկվում էր ռադիկալ /արմատական/ մատերիալիզմը։ Այդ ժամանակ նա հանդես էր գալիս, որպես ասիստենտ Ռոբերտ Էդմոնդ Գրանտի (անգլ. Robert Edmund Grant) մոտ ծովային անողնաշարավորների կենսական ցիկլի և անատոմիայի հետազոտություննրում։ Ընկերության նիստերի ժամանակ 1827 թ. նա ներկայացնում է կարճ տեղեկություններ իր առաջին բացահայտումների մասին, որը հայացք է փոխում հասարակ երևույթների վերաբերյալ։ Մասնավորապես նա ցույց տվեց, որ այսպես կոչված մշանկայի /яйца мшанки/ Flustra ձվերը, տիրապետում են ընդունակությամբ ինքնուրույնաբար շարժվել թարթիչների օգնությամբ և իրականում հանդիսանում են, որպես թրթուռներ, մյուս հայտնագործությունում նա նկատում էր, որ փոքրիկ գնդաձև մարմինները, որոնք համարվում են ջրիմուռների Fucus loreus երիտասարդ փուլերը, իրենցից ներկայացնում են կնճիթային տզրուկի Pontobdella muricata. ձվային բոժոժներ։ Մի անգամ Դարվինի ներկայությամբ Գրանտը գովաբանում էր Լամարկի էվոլյուցիոն գաղափարները։ Դարվինը զարմացած էր այդ հրճվական ճառով, բայց լռություն պահպանեց։ Վերջերս նա նույնատիպ գաղափարներ էր վերցրել իր էռազմ պապիկից՝ կարդալով նրա Զոոնոմիան, դրա համար տեղյակ էր այդ տեսության հակասություններին։ Էդինբուրգում երկրորդ տարվա մնալու ընթացքում Դարվինը հաճախում է Ռոբերտ Ջեմսոնի բնական պատմության կուրսը, որը ընդգրկում էր երկրաբանությունը, ներառյալ բանավեճը Նեպտունիստների և Պլուտոնիստների միջև։ Այն ժամանակ Դարվինը ոչինչ չէր զգում երկրաբանական գիտությունների հանդեպ, թեև ստացել էր բավականաչափ նախապատրաստում, որ բանականորեն դատի այդ առարկայի մասին։ Այդ ընթացքում նա ուսումնասիրել է բույսերի դասակարգումը, մասնակցությունն է ունեցել ընդարձակ հավաքածուների աշխատանքում Համալսարանական թանգարանում, այն ժամանակաշրջանի ամենամեծ թանգարաններից մեկում։
Կյանքի Քեմբրիջյան ժամանակաշրջանը 1828-1831
Դարվինի հայրը իմանալով, որ տղան թողել է բժշկության ուսուցումը շատ է սրտնեղում և առաջարկում է նրան ընդունվել Քեմբրիջի քրիստոնեական քոլեջ և Անգլիական եկեղեցում քահանայի աստիճան ստանալ։ Դարվինի խոսքերով Էդինբուրգում անցկացրած օրերը նրա մեջ կասկած էին առաջացրել անգլիական եկեղեցու դոգմաներում։ Այդ իսկ պատճառով մինչ վերջնական որոշում կայացնելը նա մտածելու ժամանակ է վերցնում։ Այդ ընթացքում նա ջանասիրությամբ կարդում է աստվածաբանական գրքեր և վերջին հաշվով համոզում է իրեն եկեղեցական դոգմաների ընդունելիությունը և պատրաստվում է ընդունվելուն։ Էդինբուրգում ուսման ժամանակ նա որոշ հիմունքներ մոռացել էր, որոնք անհրաժեշտ էին ընդունվելու համար, այդ պատճառով նա պարապում էր մասնավոր ուսուցչի մոտ Շրուսբերում և ընդունվոմ է Քեմբրիջ տոնական արձակուրդներից հետո 1828 թ. սկզբին։ Դարվինը սկսեց սովորել, բայց նրա իսկ խոսքերով ինքը այնքան էլ չէր խորանում ուսման մեջ, իր ամբողջ ժամանակի մեծ մասը հատկացնելով ձիավարությանը, որսորդությանը և հրաձգությանը (դասախոսությունների հաճախումը կամավոր էր)։ Նրա հորեղբոր որդին՝ Ուիլյամ Ֆոքսը (անգլ. William Darwin Fox) ծանոթացնում է նրան միջատաբանությանը և մտերմացնում է մի շարք անձանց հետ, ովքեր տարված էին միջատների հավաքածուներով։ Արդյունքում Դարվինի մոտ արթնանում է բզեզներ հավաքելու կիրք։ Նույն Դարվինը իր հետաքրքրությունները հաստատելու համար բերում է հետևյալ պատմությունը. «Մի անգամ ծառից պոկելով հին կեղևի կտոր, ես տեսա երկու արտասովոր բզեզներ, ես յուրաքանչյուր ձեռքով վերցրեցի մեկական բզեզ, բայց ես տեսա երրորդին, ինչ-որ նոր տեսակի, որին ես ի վիճակի չէի բաց թողնել և ես այն բզեզին, որը աջ ձեռքում էր դրեցի բերանս։ Բայց ավաղ նա բաց թողեց ինչ-որ չափազանց այրիչ հեղուկ, որը այնպես վառեց լեզուս, որ ես ստիպված էի թքել բզեզին և ես կորցրեցի նրան այնպես, ինչպես երրորդին»։ Որոշ նրա ձեռքբերումները տպագրվեցին Ստիվենսի (անգլ. James Francis Stephens) «Բրիտանական միջատաբանության նկարազարդումները» գրքում՝ անգլ. «Illustrations of British entomology»:
Նա դառնում է բուսաբանության պրոֆեսոր Ջոն Ստիվեն Գենսլոու (անգլ. John Stevens Henslow) հետևորդը և մոտիկ ընկերը։ Շնորհիվ Գենսլոուի հետ ծանոթությանը նա ծանոթանում է ուրիշ առաջատար բնագետների հետ, իրենց շրջանակներում հայտնի դառնալով որպես. «այն ով զբոսնում է Գենսլուի հետ» (անգլ. «the man who walks with Henslow»)։ Երբ մոտենում է քննությունները Դարվինը կենտրոնանում է ուսման վրա։ Այդ ժամանակ նա կարդում է Վիլյամ Պալեիի (անգլ. William Paley) «Քրիստոնեության ապացուցումը» (անգլ. «Evidences of Christianity»), ում լեզուն և շարադրանքը հիացնում են Դարվինին։ Ուսման վերջում 1831 թ. հունվարին Դարվինը լավ առաջադիմել էր աստվածաբանությունում, ուսումնասիրել էր գրականության դասականներին, մաթեմատիկան և ֆիզիկան և հաջողությամբ 178 քննություն հաջող հանձնողներից նա ցուցակում 10-րդն էր։ Դարվինը մնում է Քեմբրիջում մինչև հունիս։ Նա ուսումնասիրում է Պալեի «Բնական աստվածաբանություն» (անգլ. «Natural Theology») աշխատանքը, ուր հեղինակը բերում է աստվածաբանական փաստարկներ բնության էության բացատրմանը, բացատրելով ադապտացիան բնության օրենքների միջոցով, որպես Աստծո ազդեցություն։ Նա կարդում է Գերշիլի գիրքը, որտեղ նկարագրված էր բնական փիլիսոփայության գերագույն նպատակը, որպես օրենքների ըմբռնում ինդուկցիոն դատողության միջոցով, որը հիմնված էր հետազոտությունների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձնում Ալեքսանդր ֆոն Գումբոլդտի «Անձնական պատմություն» (անգլ. «Personal Narrative») գրքին, ուր հեղինակը նկարագրում է իր ճանապարհորդությունները։ Տեներիֆե կղզու նկարագրությւոնը, որը բերում է Գումբոլդտը, Դարվինին և նրա ընկերներին վարակում են գաղափարով ուսումն ավարտելուց հետո մեկնել այնտեղ, որպեսզի արևադարձային պայմաններում զբաղվեն բնական պատմությամբ։ Դրան պատրաստվելու համար նա նա Ադամ Սեջվիկի (անգլ. Adam Sedgwick) մոտ սովորում է երկրաբանական կուրսում ևամռանը նրա հետ մեկնում է Ուելս. ցեղերի քարտեզագրմանը։ Երկու շաբաթ անց վերադառնալով Հյուսիսային Ուելոսվ կարճատև ուղևորությունից, նա գտնում է նամակ Գենսլոուից, ուր նա Դարվինին ներկայացնում է « Բիգլի» կապիտանին՝ Ռոբերտ Ֆիցրոյին, որպես համապատասխան մարդ բնագետի չվարձատրվող պաշտոնին, ում հրամանատարության տակ չորս շաբաթ անց պետքի սկսվի արշավը դեպի Հարավային Ամերիկայի ափերը։ Դարվինը պատրաստ էր ընդունել առաջարկը, բայց նրա հայրը դեմ էր նման տեսակի արկածներին, քանի որ կարծում էր երկամյա ճամփորդությունը ոչ այլ ինչ է, քան ժամանակի դատարկ վատնում։ Բայց նրա մորեղբոր Ջոզան Վեջվուդ II (անգլ. Josiah Wedgwood II) միջամտումը համոզում է իր հորը տալ համաձայնություն։
Բնագետի ճամփորդությունը «Բիգլ» նավի վրա 1831-1836
Համալսարանը ավարտելուց հետո 1831 թվականին Դարվինը, որպես բնագետ շուրջերկրյա ճամփորդության է գնում թագավորական նավատորմի արշավային «Բիգլ» նավով, որտեղից Անգլիա է վերադարձել միայն 1836 թ. հոկտեմբերի 2-ին։ Ճանապարհորդությունը տևել է 5 տարուց ոչ պակաս։ Ժամանակի մեծ մասը Դարվինը անց էր կացնում ափին, ուսումնասիրելով երկրաբանություն և հավաքելով բնական պատմության հավաքածու, այն ժամանակ, երբ «Բիգլը» Ֆիցրոյի գլխավորությամբ ափի հիդրոգրաֆիկական և քարտեզագրական նկարահանումներ էր իրականացնում։ Ճամփորդության ժամանակ նա հանգամանորեն գրի էր առնում իր հետազոտումները և տեսական երեսպատումները։ Ժամանակ առ ժամանակ, երբ դրա համար հարմար պահ էր ստեղծվում Դարվինը նշումների պատճենը ուղարկում էր Քեմբրիջ նամակների հետ միասին, որոնք ներառում էին իրենց մեջ օրագրի տարբեր մասերի պատճենները ազգականների համար։ Ճամփորդության ժամանակ նա կատարել է մի շարք տարբեր շրջանների երկրաբանական նկարագրում, հավաքել կենդանիների կոլեկցիա, նաև կատարել է ծովային անողնաշարների արտաքին կառուցվածքի և անատոմիայի կարճ նկարագրում։ Ուրիշ ոլորտներում, ուր Դարվինը անտեղյակ էր, նա իրեն ցուցաբերեց, որպես հմուտ կոլեկցիոներ՝ հավաքելով նմուշներ, որպեսզի մասնագետները ուսումնասիրեն։ Չնայած հաճախ շատ վատ ինքնազգացողությանը կապված ծովային հիվանդության հետ Դարվինը շարունակում էր իր ուսումնասիրությունները նավամատույցի վրա. նրա կենդանաբանական նմուշների մեծ մասը եղել են ծովային անողնաշարաների մասին, որոնց նա կոլեկցիա էր հավաքում և նկարագրում ծովի հանդարտման ժամանակ։ Առաջին կանգառի ժամանակ Սանտյագոյի ափերի մոտ, Դարվինը մի հետաքրքիր երևույթ է նկատում՝ հրաբխային քարաժայռեր խեցիներով և մարջաններով, որոնք լավայի բարձր ջերմաստիճանի ազդեցության տակ վերածվել էին սպիտակ պինդ լեռնատեսակի։ Ֆիցրոյը նրան է տալիս Չառլզ Լայելի «Երկրաբանության հիմքերը» (անգլ. ”Principles of Geology”) գրքի առաջին հատորը, ուր հեղինակը ձևակերպում է ունիֆորմիզմի կոնցեպցիաները երկար ժամանակահատվածում երկրաբանական փոփոխությունների մեկնաբանության միջոցով։ Եվ արդեն առաջին հետազոտությունները, որը կատարվել է Դարվինի կողմից «Կանաչ Հրվանդան»ի կղզիների վրա Սանտյագոյում, ցույց տվեցին մեթոդի գերազանցությունը, որը կիրառվել էր Լայելի կողմից։ Հետագայում Դարվինը ընդունում և օգտագործում է Լայելի մոտեցումը երկրաբանության գրքի գրառման տեսական մոտեցումների և անդրադարձների համար։
Պունտա Ալտա վայրում, որը Պատագոնիայում է, նա կարևոր հայտնագործություն է անում։ Դարվինը հայտնաբերում է քարացած անհետացած հսկայական կաթնասուն։ Գտածոյի կարևորությունը ընդգծվում է նրանում, որ կենդանու մնացորդները գտնվեցին հանքատեսակներում նոր տեսակի փափկամարմնու խեցիների կողքին, ինչը անուղղակիորեն ցույց է տալիս ոչ վաղուցվա անհետացումը՝ առանց կլիմայի փոփոխության հատկանիշների կամ աղետների։ Նա բնորոշում է գտածոն, որպես քիչ հայտնի մեգատերիա /мегатерия /ոսկրե զրահով, որը առաջին հայացքից նման էր տեղական զրահակրի հսկայական վարկածին։ Այդ գտածոն մեծ հետաքրքրություն առաջացրեց, երբ հասավ Անգլիայի ափերին։ Տեղական գաուչոների հետ երկրի ներքին շրջանները ուղևորվելիս երկրաբանությունը նկարագրելու և բրածո մնացորդների հավաքածու հավաքու ժամանակ նա ձեռք է բերում պատկերացումներ, հեղաշրջման ժամանակահատվածում բնիկ ազգությունների և գաղութարարների փոխհամագործակցության սոցիալական, քաղաքական և մարդաբանական տեսանկյունների մասին։ Նա նաև նկատում է, որ նանդու ջայլամի երկու տարատեսակները ունեն տարբեր, բայց վերածածկվող արեալներ։ Շարժվելով դեպի հարավ, նա հայտնաբերում է աստիճանաձև հարթավայրեր՝ ծածկված կոկանով և փափկամորթու խեցիներով, նման ծովային սարահարթերի՝ արտացոլելով ցամաքի բարձրացման շարքը։ Կարդալով Լայելի երկրորդ հատորը, Դարվինը ընդունում է նրա տեսակետը տեսակների «ստեղծման կենտրոնի» վերաբերյալ, բայց նրա գտածոները և դատողությունները ստիպում են նրան կասկածի տակ առնել Լայելի գաղափարները տեսակների անհետացման և հարատևության վերաբերյալ. Նավամատույցի վրա գտնվում էին երեք հրոերկրացիներ, որոնց Անգլիա էին տեղափոխել «Բիգլի» անցած արշավի ժամանակ 1830 թվականի փետրվարին։ Անգլիայում մեկ տարի անցկացնելուց հետո նրանք ետ են վերադարձվել Հրո Երկիր, որպես քարոզիչներ։ Դարվինը համարեց նրանց քաղաքակիրթ, բարեկամական, այն ժամանակ, երբ իրենց ցեղակիցները «խեղճ, անկում ապրած վայրենիներ» երևացին, ճիշտ այնպես, ինչպես միմյանցից տարբերվում են ընտանի և վայրի կենդանիները։ Դարվինի համար այդ տարբերությունները առաջին հերթին ցուցադրեցին քաղաքավարության գերազանցության նշանակությունը, բայց ոչ ռասայական անլիարժեքությունը։ Ի տարբերություն իր գիտնական ընկերների, նա արդեն մտածում էր, որ մարդու և կենդանու միջև անհաղթահարելի անդունդ գոյություն չունի։ Մեկ տարի անց այդ առաքելությունը լքված էր։ Հրոերկրացին, ում անվանել էին Ջիմի Բուտոն (անգլ. Jemmy Button) սկսել էր ապրել այնպես ինչպես մյուս աբորիգենները. նա ուներ ուներ կին և չուներ ոչ մի ցանկություն վերադառնալ Անգլիա։
Դարվինը և Ֆիցրոյը
Նախքան ճամփորդության գնալը Դարվինը հանդիպում է Ֆիցրոյի հետ։ Հետագայում կապիտանը հիշում է այդ հանդիպումը և ասում, որ Դարվինը իր քթի ձևի պատճառով վտանգված էր մերժված լինելու։ Լինելով Լաֆատերի ուսման հետևորդը, նա ենթադրում էր, որ գոյութուն ունի մարդու բնավորության և արտաքին գծերի կապ ու այդ պատճառով կասկածում էր, որ այդպիսի քթով մարդը՝ ինչպիսին Դարվինինն է, կարող է տիրապետել բավականին էներգիայով և վճռականությամբ ճամփորդություն կատարելու համար։ Չնայած նրան, որ «Ֆիցրոյը անտանելի բնույթի տեր էր, նա տիրապետում էր վեհանձն գծերով. եղել է պարտքին հավատարիմ, չափազանց մեծահոգի, խիզախ, համարձակ, տիրապետում էր անզուսպ էներգիայով, բոլոր նրանց անկեղծ ընկերն էր, ով գտնվում էր իր ղեկավարության տակ»։ Ինքը՝ Դարվինը, նշում է, որ կապիտանի վերաբերմունքը իր նկատմամբ շատ լավ էր «բայց հաշտ ապրել այդ մարդու հետ այն մոտիկությունից, որը անխուսափելի էր մեզ համար. նավասենյակում երկուսով մի սեղանի շուրջ ճաշելիս շատ դժվար էր։ Մի քանի անգամ մենք գժտվեցինք, քանի որ բորբոքվելով նա կորցնում էր դատելու ընդունակությունը»։ Այնուամենայնիվ, նրանց միջև լինում էին քաղաքական տեսակետների հողի վրա լուրջ տարաձայնություններ։ Ֆիցրոյը համոզված կոնսերվատոր էր, նեգրերի ստրկության պաշտպան, խրախուսում էր անգլիական կառավարության հետադիմական գաղությային քաղաքականությունը։ Ֆիցրոյը լինելով ծայրաստիճան կրոնական մարդ, եկեղեցու դավանության անառարկելի կողմնակիցը, ի վիճակի չէր հասկանալ Դարվինի կասկածները տեսակների հարատևության հարցում։ Հետագայում, նա զայրացել էր Դարվինի վրա նրա համար, որ նա այդպիսի սրբապիղծ գիրք է տպագրել /նա դարձել էր եկեղեցական/, ինչպիսինն է «Տեսակների ծագումը»։
Վաղ աշխատանքները (մինչ «Տեսակների ծագումը»)
Շուտով վերադարձից հետո Դարվինը մի գիրք է տպագրում, որը հայտնի է համառոտ վերնագրով «Բնագետի ճամփորդությունը աշխարհի շուրջը „Բիգլ“» նավի վրա։ Նա մեծ հաջողություն է ունեցել և երկրորդ ընդլայնված տպագրումը թարգմանվել է բազմաթիվ եվրոպական լեզուներով և մի քանի անգամ վերահրատարակվել է։ Դարվինը իր մասնակցությունն է ունեցել նաև «Ճամփորդության կենդանաբանություն» հինգ հատորանոց մենագրության գրման մեջ։ Որպես կենդանաբան Դարվինը իր ուսումնասիրության առարկա է դարձրել բեղոտանի խեցգետիններին, և շուտով դառնում է աշխարհի ամենալավ մասնագետը այդ ոլորտում։ Նա գրել է և տպագրել է «Բեղոտանի խեցգետիներ» (Monograph on the Cirripedia, 1851 - 1854) չորս հատորանոց մենագրությունը, որից կենդանաբանները օգտվում են մինչ այսօր։
«Տեսակների ծագման» գրման և հրատարակման պատմությունը
1837 թվականից Դարվինը օրագիր է վարում, որում գրի էր առնում տնային կենդանիների և բույսերի կարգերի տվյալները, նաև բնական ընտրության դիտումները։ 1842 թ. նա գրում է առաջին նկարագիրը տեսակների առաջացման մասին։ Սկսած 1855 թվականից նամակագրույթուն է ունենում ամերիկացի բուսաբան Գրեմի հետ, որին երկու տարի անց շարադրեց իր գաղափարները։ Անգլիացի բնագետ և երկրաբան Լայելի ազդեցության տակ Դարվինը 1856 թ. սկսում է նախապատրաստել գրքի երրորդ ընդլայնված տարբերակը։ 1858 թվականի հունիսին, երբ աշխատանքը կիսով չափ կատարված էր, նա անգլիացի բնագետ Ա.Ռ. Ուոլեսից նամակ է ստանում վերջինիս ձեռագրերի հոդվածով։ Այդ հոդվածում Դարվինը գտնում է բնական ընտրության իր սեփական տեսության համառոտ շարադրանքը։ Երկու բնագետներն անկախ և միաժամանակ մշակել էին նույնատիպ տեսություններ։ Երկուսի վրա էլ իր ազդեցությունն էր թողել ազգաբնակչության մասին Տ. Ռ. Մալտուսի աշխատանքը, երկուն էլ ուսումնասիրել էին ֆլորա, ֆաունա և մի խումբ կղզիների երկրաբանական կազմավորումները և հայտնաբերել էին շոշոփելի տարբերություններ նրանցում բնակկեցված տեսակների միջև։ Դարվինը Լայելին է ուղարկում Ուոլեսի ձեռագիրը իր սեփական նկարագրի հետ միասին՝ երկրորդ տարբերակի ուրվագծերով (1844) և Գրեյին (1857) ուղարկված իր նամակի պատճենով Լայելը խորհրդի համար դիմեց անգլիացի բուսաբան Ջոզեֆ Ջուկերին և 1859 թվականի հուլիսի 1-ին նրանք միասին Լոնդոնում Լինևսկու ընկերությանը ներկայացնում են իրենց աշխատանքները։ 1859 թվականին Դարվինը տպագրում է «Տեսակների ծագումը բնական ընտրության միջոցով կամ բարենպաստ տեսակների պահպանումը կյանքի պայքարում» (The Effects of Cross- and Self-Fertilization in the Vegetable Kingdom, 1876). գործը, որտեղ նա ցույց է տալիս կենդանիների և բույսերի փոփոխականությունը, նրանց բնական ծագումը ավելի վաղ տեսակներից։
Ուշ աշխատանքները («Տեսակների ծագումից» հետո)
1868 թ. Դարվինը տպագրում է իր երկրորդ աշխատանքը՝ կապված էվոլյուցիայի տեսության հետ- «Բույսերի և կենդանիների փոփոխումը տնային պայմանում », ուր մտել են օրգանիզմի էվոլյուցիայի անթիվ օրինակներ։ 1871 թ. լույս է տեսնում Դարվինի ևս մեկ կարևոր աշխատանք՝ «Մարդու ծագումը և սեռական ընտրությունը», որտեղ Դարվինը բերում է փաստարկներ հօգուտ մարդու բնական ծագմանը կենդանուց (կապկանման նախնիներից)։ Դարվինի մյուս հայտնի ուշ աշխատանքներից է «Խոլորձների փոշոտումը», «Էմոցիաների արտահայտումը մարդու և կենդանիների մոտ», «Խաչաձև փոշոտման և ինքնափոշոտման գործողոթյունը բուսական աշխարհում»։
Դարվինը և կրոնը
Դարվինը ծագումով նոնկոնֆորմիստական շրջապատից էր։ Թեև նրա ընտանիքի որոշ անդամները ազատախոհ էին, բացահայտորեն ժխտում էին հին ավանդական կրոնական հավատալիքները, ինքը սկզբից կասկածի չէր ենթարկում Աստվածաշնչի բառացի իսկությունը։ Նա այցելել է անգլիական դպրոց, հետո Քեմբրիջում ուսումնասիրել է անգլիական աստվածաբանություն, որպեսզի դառնա պաստոր /բողոքանների քահանա/ և միանգամայն համոզված էր Վիլյամ Պեյլի վախճանաբանական փաստարկներին, որի համաձայն բանական համասարքը /разумное устройство/, որը տեսանելի է բնության մեջ, ապացուցում է Աստծո գոյությունը։ Բայց նրա հավատը սկսեց տատանվել «Բիգլի» վրա ճամփորդելիս։ Նա կասկածի էր ենթարկում իր տեսածը՝ զարմանալով հմայիչ, խորջրյա էակներով, որոնք ստեղծված էին այնպիսի խորքերում, որտեղ ոչ ոք չէր կարող հիանալ նրանց տեսքով, սասանվելով իշամեղու տեսնելուց, որոնք կաթվածահար էին անում թրթուռներին, ովքեր պետք է սնունդ լինեին իրենց թրթուռների համար։ Վերջին օրինակում նա տեսավ ակնհաւտ հակասություն Պեյլիի աշխարհակառուցվածքի պատկերացումներում։ Ճամփորդելով «Բիգլի» վրա Դարվինը դեռ հավատարիմ էր մնում խիստ հետևողական հայացքներին և միանգամայն կարող էր վկայակոչել Աստվածաշնչի հեղինակությանը բարոյականության հարցերում, բայց աստիճանաբար սկսեց վերանայել ստեղծման պատմությունը, այն տեսքով, որով նա ներկայացված է Հին Կտակարանում, որպես սուտ և վստահության ոչ արժանի. «…ելել եմ այն գիտակցմանը, որ Հին Կտակարանը իր աշխարհի սուտ պատմության ակնհայտությամբ, իր բաբելոնական աշտարակով, ծիածանով, որպես պատգամի խորհրդանիշ և այլն, … արժանի են վստահության նույն չափով, ինչքան հնդիկների սրբազան գրքերը կամ որևէ վայրենու հավատալիքները»։
Վերադառնալուց հետո, նա սկսել էր տեսակների փոփոխման ապացույցների հավաքումը։ Նա գիտեր, որ իր կրոնական բնագետ ընկերները նման հայացքները համարում են հերետիկոսություն, որոնք քայքայում են սոցիալական կանոնների հրաշալի բացատրությունները, և գիտեր, որ նման հեղափոխական գաղափարները կընդունվեն էլ ավելի ոչ հյուրընկալ, այն ժամանակ, երբ անգլիական եկեղեցու դիրքերը հայտնվեցին արմատական աթեիստների և դիսենտերների կրակի տակ։ Գաղտնի մշակելով իր բնական ընտրության տեսությունը, Դարվինը կրոնի մասին անգամ գրում է, որպես կենդանի մնալու ցեղական ռազմավարություն՝ հավատալով Աստծուն, ինչպես գերագույն էությանը, ով որոշում է այս աշխարհի օրենքները։ Նրա հավատը աստիճանաբար թուլացել էր ժամանակի ընթացքում և 1851 թվականին Էննիի մահվանից հետո Դարվինը կորցնում է հավատը քրիստոնեության նկատմամբ։ Նա շարունակում է տեղական եկեղեցուն օգնություն ցուցաբերել և օգնում է ծխականներին ընդհանուր գործերում, բայց կիրակի օրերին, երբ ամբողջ ընտանիքը ուղևորվում էր եկեղեցի, նա գնում էր զբոսանքի։ Հետագայում, երբ իրեն հարցնում էին կրոնական հայացքներից Դարվինը գրում էր, որ երբեք աթեիստ չի եղել այն իմաստով, որ Աստծո գոյությունը չի ժխտել և ընդհանուր առմամբ «ճիշտ կլիներ իմ միտքը նկարագրել, որպես ագնոստիկական»։
Միաժամանակ Դարվինի առանձին արտահայտումները կարելի է գնահատել որպես աթեիստական կամ դեիստական։ «Տեսակների ծագման» վեցերորդ հրատարակումը (1872) ավարտվում է դեիզմի ոգով. « Առկա է վեհություն այն տեսակետում, որով կյանքն իր տարբեր դրսևորումներով Ստեղծողը ի սկզբանե ներշնչել է մեկ կամ սահմանափակ թվով ձևերում, այն ժամանակ, երբ մեր մոլորակը շարունակում է պտտվել համաձայն ձգողականության անփոփոխ օրենքների, և նման պարզ սկզբունքից զարգանում է և շարունակում է զարգանալ ամենագեղեցիկ և ամենազարմանալի ձևերի անսահման թիվը»։ Միևնույն ժամանակ Դարվինը նշում էր, որ բանական ստեղծման պատկերացումը, որպես սկզբնապատճառ «ինձ ղեկավարել է այն ժամանակ, երբ ես գրում էի « Տեսակների ծագումը», հենց այդ պահից նրա նշանակությունը ինձ համար սկսեց շատ դանդաղ, ոչ շատ երկար տատանումներից հետո, ավելի ու ավելի թուլանալ»։ Որպես աթեիստական կարելի է գնահատել Դարվինի արտահայտումները Գուրկերին ուղղված նամակում (1868/. «…ես համաձայն չեմ, որ հոդվածը անվրեպ է, ես հրեշային եմ գտնում հաստատումը, իբրև թե կրոնը ուղղված չէ գիտության դեմ … բայց երբ ես ասում եմ թե այն սխալ է, ես վստահ չեմ, արդյոք չէր լինի ողջամիտ գիտության մարդկանց համար ամբողջությամբ անտեսել կրոնի ամբողջ բնագավառը»։ «Ինքնակենսագրությունում» Դարվինը գրել է. «Այդպես կամաց-կամաց իմ հոգու մեջ սողոսկեց անվստահությունը և ես վերջիվերջո դարձա անհավատ։ Բայց դա տեղի էր ունենում այնքան դանդաղ, որ ես չէր զգում ոչ մի վշտացում, և այլևս երբեք մեկ վայրկյանով էլ թերահավատություն չէի զգում իմ եզրակացության ճշտության մեջ։ Եվ, իրոք, ես ի վիճակի չէի հասկանալ, թե ով կարող էր ցանկանալ, որպեսզի քրիստոնեական ուսուցումը լիներ ճշմարիտ և եթե այդպես է ուրեմն այդ հասարակ տեսքտը /Ավետարանը/ ցույց է տալիս, որ անհավատ մարդիկ՝ իսկ այդ թվում պետք է ներառվեն իմ հայրը, եղբայրը և իմ բոլոր լավ ընկերները, պետք է պատիժ կրեն:։ Գարշելի ուսուցում»։
Իր պապիկի՝ Էռազմ Դարվինի կենսագրությունը գրելիս Չարլզը հիշեցնում է սուտ լուրերի մասին, համաձայն որի Էռազմը մահվան մահճում Աստծուն է աղերսել։ Չարլզը իր պատմվածքը եզրափակում է հետևյալ բառերով. «Այսպիսինն են եղել քրիստոնեական զգացումները այս երկրում 1802 թվականին։ Մենք կարող ենք ծայրահեղ դեպքում հուսալ, որ ոչ մի նման բան էլ գոյություն չունի»։ Չնայած բարեմաղթանքներին նմանատիպ պատմություններ նույնպես ուղեկցում էին Չարլզի վախճանը։ Նրանցից ամենամեծ հռչակ է ստացել անգլիացի քարոզչուհի, այսպես կոչված «Լեդի Հուպի պատմությունը» տպագրված 1915 թվականին, որտեղ հաստատվել է, որ Դարվինը ենթարկվել է կրոնական դարձումի հիվանդության ընթացքում մինչև վախճանը։ Նմանատիպ պատմություններ ակտիվ տարածվում էին տարբեր տիպի կրոնական խմբերի կողմից և վերջիվերջո ձեռք են բերել քաղաքային առասպելների կարգավիճակ, բայց դրանք Դարվինի երեխաների կողմից ժխտվել են և պատմաբանների կողմից դեն են նետվել, որպես անհիմն։
Ամուսնություն, երեխաներ
1839 թ. հունվարի 29-ին Դարվինը ամուսնանում է մորեղբոր աղջկա՝ Էմմա Վեջվուրդի հետ։ Ամուսնության արարողությունը անցկացվել է Անգլիական եկեղեցու ավանդակարգով և ունիթորական ավանդակարգին համապատասխան։ Զույգը սկզբում ապրում էր Լոնդոնի Գովեր Սթրիթում / Gower Street/, հետո 1842 թվականի սեպտեմբերի 17-ին տեղափոխվեց Դաուն /Քենթ կոմսություն/: Դարվինները ունեին 10 երեխա, որից երեքը մահացել են վաղ հասակում։ Երեխաներից և թոռներից շատերը իրենք էլ հասել են նշանակալի հաջողությունների։ Երեխաներից ոմանք հիվանդոտ էին կամ թույլ, և Դարվինը վախենում էր, որ դրա պատճառը իր և Էմմայի արյունակից ազգակցական կապն էր, որը տեղ է գտել իր՝ սերունդների հիվանդոտությունը մերձավորների խաչասերումից և հեռավոր խաչասերումների առավելությունները նկարագրող աշխատություններում։
Պարգևներ և պատվանշաններ
Դարվինը արժանացել է բազմաթիվ պարգևների Մեծ Բրիտանիայի գիտական ընկերություններից և ուրիշ եվրոպական երկրներից։ Դարվինը մահացել է Դաունում /Կենտի կոմսություն/ 1882 թվականի ապրիլի 19-ին։
Հետաքրքիր փաստեր
Ռուսական ուղղափառ եկեղեցու հոգևորականությունը թշնամանքով ընդունեց Չ. Դարվինի ուսմունքը, որովհետև այն համարում էին կրոնի հիմունքները խախտող։ Դարվինի աշխատանքները հետապնդվում էին և ոչնչացվում։ Քահանաները պայքարելով ընդդեմ Դարվինի ուսմունքի դարվինիզմի դեմ էին հանդես գալիս իրենց քարոզներում, տպագրում էին գրքեր, հոդվածնր պարբերագրերում, Դարվինի ուսմունքը անվանում էին «աստվածանարգ», փորձում էին ապացուցել ոչ գիտական մոտեցումը, մեղադրում էին բարոյականության կործանման մեջ։ Եկեղեցական ծխական դպրոցներում ուսուցիչ-քահանաները ներշնչում էին երեխաներին, որ Դարվինի ուսմունքը հերետիկոսական է, որովհետև նա հակասում է Աստվածաշնչին, իսկ ինքը՝ Դարվինը աստվածուրաց մարդ է, ով ըմբոստացել է ընդդեմ Սուրբ գրքի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կենսաբաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի կենսաբաններ Կատեգորիա:Անգլիացի բուսաբաններ Կատեգորիա:Մարդկային էվոլյուցիա Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Անգլիացի ճանապարհորդներ Կատեգորիա:Էդինբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Անգլիացի երկրաբաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Շևելի (գյուղ, Կրապիվինսկի շրջան)
Շևելի (Шевели), գյուղ Ռուսաստանի Կեմերովոյի մարզի Կրապիվինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կեմերովոյի մարզի Կրապիվինսկի շրջանի բնակավայրեր
Պոդոզերկա (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Պոդոզերկա (Підозірка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոդոզերկա գյուղում բնակվում էր 251 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2595 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 96,72 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Յան Շպիլրեյն
Յան Նիկոլաևիչ Շպիլրեյն (ի ծնե՝ Յակով Նաֆտուլովիչ Շպիլրեյն, Ян Николаевич Шпильрейн, ), խորհրդային մաթեմատիկոս, պրոֆեսոր, ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի անդամ ։
Կենսագրություն
1918 թվականին Գերմանիայից վերադարձել է Ռուսական կայսրություն, որտեղ դասավանդել է Կրասնոդարի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ 1920-1921 թվականներին աշխատել է Մոսկվայի Արտաքին գիտությունների և տեխնոլոգիայի բյուրոյում, 1921 թվականից՝ Մոսկվայի Ն. Բաումանի անվան պետական տեխնիկական համալսարանի էլեկտրական ճարտարագիտության ֆակուլտետի պրոֆեսոր։
1930 թվականին միացել է նորաստեղծ Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտին։ Մինչև կյանքի վերջը եղել է Մոսկվայի էներգետիկայի ինստիտուտի Բարձրագույն մաթեմատիկայի ամբիոնի վարիչ, պրոֆեսոր, ընդհանուր և էլեկտրաֆիզիկական ֆակուլտետների դեկան։
Զբաղվել է վեկտորական հաշվով, տենզորի անալիզով և էլեկտրական ճարտարագիտությունում, ջերմային ճարտարագիտությունում կամ ռադիո ճարտարագիտությունում օգտագործվող այլ մաթեմատիկական մեթոդներով։ ԽՍՀՄ-ում ճարտարագիտական հաշվարկների մեջ օգտագործվող ֆունկցիաների մասին առաջին ձեռնարկի հեղինակն է, առաջիններից է, որ մեխանիկայի դասընթացքում կիրառել է վեկտորական ներկայացումը ։
1937 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ձերբակալվել է, 1938 թվականի հունվարի 21-ին մահապատժի է դատապարտվել՝ Դեմոկրատական կուսակցությանը միանալու պատառով։ Մահապատիժը իրականացվել է նույն օրը։ Ներվել է 1956 թվականի փետրվարի 4-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարագետներ Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ
Բերեզնիկի (գյուղ, Սվալյավայի շրջան)
Բերեզնիկի (Березники), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Սվալյավայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1357 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Բերեզնիկի գյուղում բնակվում էր 3 053 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Սվալյավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1634 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աղդաշգյոլ
Աղդաշգյոլ, լճակ Թուրքիայի Կարսի մարզում, Կարսի սարահարթում։ Բարձրությունը մոտ 1761 մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լճեր Կատեգորիա:Կարսի մարզ
Ասոցիոնիզմ
Ասոցիոնիզմ, մեթոդական մոտեցում փիլիսոփայությունում և հոգեբանությունում, կապված այն գաղափարի հետ, որ մտավոր գործընթացները գործում են մի մտավոր վիճակի և իր հաջորդող մտավոր վիճակի հետ զուգորդությամբ։ Գաղափարներ ասոցիոնիզմ կարող է առաջանալ նմանության դեպքում (իրերի զուգորդություն, որոնք ունեն միանման հատկություններ և ատրիբուտներ) մոտ լինելու դեպքում (իրար մոտ գտնվող իրերի կամ իրադարձությունների, որոնք կատարվում են միառժամանակ զուգորդություն) և հակադրության դեպքում (իր հակադիր իրերի զուգորդություն)։ Այս երեք սկզբունքները առաջ են քաշվել Արիստոտելի կողմից ։
Պատմություն
Ասոցիոնիզմի մասին գաղափարները առաջին անգամ առաջադրվել են Պլատոնի և Արիստոտելի կողմից, մտապահման գործընթացների վերլուծության ժամանակ։
Մոտեցման համակարգված օգտագործումը իրականացրել է գերմանացի հոգեբան Գերման Էբինհաուզը ուսումնառության ուսումնասիրության ժամանակ։ Ամերիկացի հոգեբան Էդուարդ Լի Տորնդայքը հետազոտել է զուգորդությունների դասավորման խթանման շարժառիթը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Բարանցովսկոյե
Բարանցովսկոյե ( ռուս.` Баранцовское), հայաբնակ գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Կրիմսկի շրջանում, Կրիմսկ քաղաքից 42 կմ հարավ։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 33 մ բարձրության վրա։
Բնակչությունը
Համաձայն 2010 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 167 բնակիչ ։ Խորհրդային տարիներին գյուղում առկա էր ութամյա դպրոց, ակումբ, գրադարան և բուժկայան։
Պատմությունը
Գյուղը հիմնադրվել է 1868 թվականին։ Հայերը եկել են Տրապիզոնից և Երզնկայից` 1889 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայաբնակ գյուղեր
Վաղոտ Արշամունի
Վաղոտ եպիսկոպոս Արշամունի, հայ հոգևորական գործիչ, Արշամունյաց եպիսկոպոս։ Արշամունիների նախարարական տոհմից ։
Կենսագրություն
Վաղոտ Արշամունին Ներսես Բ Բագրևանդցի (548-557) կաթողիկոսի ժամանակակիցն է։ Մասնակցել է Ներսես Բ-ի կողմից գումարված միաբանական ժողովին, ապա կաթողիկոսի և մյուս եպիսկոպոսների ու իշխանների հետ ստորագրել նեստորականների դեմ ուղղված թղթում ։
Ապիանո սուլա Ստրադա դել Վինո
Ապիանո սուլա Ստրադա դել Վինո (Appiano sulla Strada del Vino), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզում՝ Բոլցանո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 13491 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 226 մարդ/կմ²։ Տարածքը 60 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 39057, 39050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0471։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ռահ Ահան (ֆուտբոլային ակումբ)
«Ռահ Ահան» ֆուտբոլային ակումբը մասնագիտացված ֆուտբոլային ակումբ է, որը հանդես է գալիս Թեհրանում։
Պատմություն
«Ռահ Ահան» Ֆուտբոլային Ակումբը հիմնադրվել է 1937 թվականին, Թեհրան քաղաքում։
Ներկա կազմ
Մարտ 18, 2010
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իրանական ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:1937 հիմնադրումներ Իրանում
Սուլթանահմեդ
Սուլթանահմեդ (Sultanahmet), թաղամաս Ստամբուլի պատմական հատվածում, Ֆաթիհ շրջանում։ Գտնվում է քաղաքի եվրոպական հատվածում։ Սուլթանահմեդ թաղամասը տեղակայված է Ոսկեղջյուրի, Բոսֆորի նեղուցի և Մարմարա ծովի միջև ։ Թաղամասը իր անվանումը ստացել է համանուն մզկիթից, որը գտնվում է թաղամասի կենտրոնում։ Թաղամասը գտնվում է պատմական Սարայբուրնու թերակղզու վրա։
Թաղամասը գտնվում է քաղաքի պատմական հատվածում` Կոստանդնուպոլսի երկրորդ բլրի վրա։ 1985 թվականին թաղամասի պատմական հատվածը՝ Սարայբուրնուն, մտցվել է ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկի մեջ։
Թաղամասում են գտնվում համաշխարհային ճարտարապետության այնպիսի գոհարներ, ինչպիսիք են Սուրբ Սոֆիայի տաճարը, Կապույտ մզկիթը, օսմանյան սուլթանների նստավայր Թոփքափը ամրոցը, Ցիստեռնա բազիլիկան և այլն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի թաղամասեր Կատեգորիա:Ֆաթիհ
Սան Խուան Դեսպի
Սան Խուան Դեսպի (San Juan Despí, Sant Joan Despi, Sant Joan Despí), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Կատալոնիա ինքնավար համայնքի մեջ՝ Բարսելոնա պրովինցիայում։ Գտնվում է Բախո Լոբրեգատ շրջանում։ Զբաղեցնում է 5,58 կմ² մակեերես։ Բնակչությունը կազմում է 32338 (2010 թվական)։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 8 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղում
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Օքրա
Օքրա (հուն․՝ ὠχρός), բնական հանքային ներկանյութ։ Բաղկացած է կավի հետ խառնված երկաթի հիդրօքսիդներից։ Գույնը տատանվում է դեղինից մինչև մուգ նարնջագույն կամ շագանակագույն։ Օքրա կոչվում են նաև այդ պիգմենտով արտադրված ներկերը, հատկապես բաց դարչնավուն-դեղին ։ Մեծ քանակությամբ հեմատիտ պարունակող օքրան ունի կարմրավուն երանգ և հայտնի է որպես «կարմիր օքրա»։
Օքրա կոչվում են նաև երկաթի օքսիդով ներկված կավերը, որոնք ստացվում են անագի և պղնձի արդյունահանման ժամանակ :
Տարբերում են բաց դեղին (Fe-ի պարունակությունը՝ 12-25 % ըստ Fe203), միջին դեղնության (25-40 %) և ոսկեդեղին (40-75 %) օքրաներ։ Կայուն է մթնոլորտի ազդեցությունների, թույլ թթուների, հիմքերի և լույսի նկատմամբ։
Կիրառություն
Օգտագործվում է բոլոր տեսակի ներկերի պատրաստման համար, ինչպես նաև խծուծման ու նախաներկման աշխատանքներում։
Հին Եգիպտոսում կարմիր օքրան օգտագործվել է շրթունքների կարմրացման կամ դրանց փայլ տալու համար ։ Ավստրալիայի աբորիգենները հազարամյակներ շարունակ օքրան օգտագործել են մարմինը զարդարելու, արևից պաշտպանվելու, թաղման ծեսերի, ժայռապատկերների, որմնանկարների և այլ գեղարվեստական աշխատանքների համար և այլն։ Ավստրալիայի ազգային թանգարանում պահվում է երկրի տարբեր վայրերից բերված օքրայի նմուշների մեծ հավաքածու ։ Աֆրիկայում կարմիր օքրան՝ որպես ներկ, օգտագործվում է արդեն ավելի քան 200 000 տարի : Նամիբիայի հիմբա ցեղի կանայք օքրայի և կենդանական ճարպի խառնուրդն օգտագործում են մարմնի ձևավորման համար (այն մաշկին տալիս է կարմրավուն գույն)։ Օքրայի խառնուրդը նրանք քսում են նաև հյուսած մազերին ։
Նյուֆաունդլենդում (Կանադա) օքրայի օգտագործումը հաճախ ասոցացվում է բեոտուկ ժողովրդի հետ, որոնք կարմիր օքրայի օգտագործման շնորհիվ կոչվել են «կարմիր հնդկացիներ» Նյուֆաունդլենդ ժամանած առաջին եվրոպացիների կողմից ։ Բեոտուկ ժողովրդի ներկայացուցիչներն օգտագործել են նաև դեղին օքրա՝ մազերը ներկելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ներկանյութեր
Աստերոիդների ցանկ (251901-252000)
Աստերոիդների ցանկ (251801-251900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (252001-252100)
Ելենա Օսիպովա
Ելենա Անդրեևնա Օսիպովա (Елена Андреевна Осипова, ), խորհրդային ռուս նկարչուհի, հայտնի է ցույցերին իր քաղաքական պաստառներով մասնակցությամբ։
Կենսագրություն
Ելենա Անդրեևնա Օսիպովան ծնվել է 1945 թվականի նոյեմբերի 11-ին, Լենինգրադում ։ Մայրը եղել է Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից, բժշկական ծառայության ավագ սերժանտ, արժանացել է «Մարտական ​​վաստակի համար» մեդալի։ Հայրը եղել է բժիշկ-ռենտգենոլոգ։ Ելենայի ծնողները հանդիպել են ռազմաճակատում։ Պատերազմի ավարտից հետո նրա մայրը հղիության պատճառով զորացրվել է բանակից, Լենինգրադում աշխատել է որպես հաշվապահ հացի գործարանում, իսկ հայրը մասնակցել է Ճապոնիայի հետ պատերազմին և ավելի ուշ միայն մեկ անգամ է այցելել դստերը ։ Պապը եղել է նկարիչ և մահացել է դիստրոֆիայից շրջափակման մեջ։ Պատերազմից հետո տատիկն աշխատել է Ռուսական պետական թանգարանի պահպանության ծառայությունում ։
Ուսումնարանն ավարտելուց հետո երեք տարի աշխատել է Վագանովոյի գյուղական դպրոցում՝ որպես նկարչության և գծագրության ուսուցչուհի։ Այնուհետև նա տեղափոխվել է Մետալոստրոյում բացված դպրոց, որից հետո աշխատել է Մշակույթի պողոտայի գեղարվեստի երեկոյան դպրոցում, իսկ ավելի ուշ՝ Լուսավորության պողոտայի արվեստի դպրոցում ։ Տասը տարի աշխատել է Յուսուպովյան պալատին կից  գեղարվեստական ​​ստուդիայում և այդ տարիները համարվել են նրա համար ամենաբեղմնավորը որպես գեղանկարիչ ։ 2009 թվականից անցել է կենսաթոշակի՝ գրեթե ողջ կյանքում աշխատելով որպես նկարչության ուսուցչուհի գեղարվեստական ​​կրթության բնագավառում  ։