cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սինգապուրի տնտեսություն
Էներգետիկա և ենթակառուցվածքներ
Սինգապուրն ունի սահմանափակ վերականգնվող էներգիայի ներուժ՝ հիմնականում իր փոքր տարածքի պատճառով, արեգակնային էներգիան ամենամեծ ներուժն ունի ։ Կառավարությունը նպատակ է դրել արտադրել արևային էներգիա՝ 2030 թվականին ծածկելու 350,000 տնային տնտեսություն, ինչը համապատասխանում է 2020 թվականին երկրի էլեկտրաէներգիայի պահանջարկի 4%-ին ։ Որպես ֆինանսական կենտրոն՝ Սինգապուրը կարող է կարևոր դեր խաղալ վերականգնվող էներգիայի ոլորտում ներդրումներ ներգրավելու գործում Հարավարևելյան Ասիայի պետությունների ասոցիացիայի՝ ASEAN-ի ողջ տարածաշրջանում ։
Անշարժ գույք
Սինգապուրի կառավարությունը տիրապետում է երկրի հողերի 90 տոկոսին, ինչպես նաև բնակարաններին, որտեղ բնակվում է բնակչության 80 տոկոսը ։
Զբոսաշրջություն
Զբոսաշրջությունը կարևոր դեր է խաղում Սինգապուրի տնտեսության մեջ։ Սինգապուրն աշխարհի ամենաշատ այցելվող քաղաքներից մեկն է ։
Առևտուր, ներդրումներ և օգնություն
Սինգապուրի ընդհանուր առևտուրը 2014 թվականին կազմել է 982 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։ Չնայած իր փոքր չափերին, Սինգապուրը ներկայումս Միացյալ Նահանգների տասնհինգերորդ խոշորագույն առևտրային գործընկերն է ։ 2014 թվականին Սինգապուրի ներմուծումը կազմել է 464 մլրդ դոլար, իսկ արտահանումը՝ 519 մլրդ դոլար։ Մալայզիան Սինգապուրի ներմուծման հիմնական աղբյուրն էր, ինչպես նաև նրա ամենամեծ արտահանման շուկան, որը կազմում էր Սինգապուրի արտահանման 18%-ը, որին հաջորդում է Միացյալ Նահանգները։ Այնուամենայնիվ, հարկ է նշել, որ մալազիական բանջարեղենի որոշ մատակարարներ փորձել են մաքսանենգ ճանապարհով սնունդ ներմուծել, եթե այն չի համապատասխանում սննդի անվտանգության չափանիշներին ։
Մալայզիան Սինգապուրի ամենամեծ առևտրային գործընկերն է, որի երկկողմ առևտուրը 2012 թվականին կազմել է մոտ 91 միլիարդ ԱՄՆ դոլար, ինչը ASEAN-ի ընդհանուր առևտրի մեկ հինգերորդն է։ Սինգապուրի առևտուրը խոշոր առևտրային գործընկերների հետ, ինչպիսիք են Մալայզիան, Չինաստանը, Ինդոնեզիան և Հարավային Կորեան, աճել են 2012 թվականին, մինչդեռ ԵՄ 27-ի, ԱՄՆ-ի, Հոնկոնգի և Ճապոնիայի հետ առևտուրը նվազել է 2012 թվականին։ 2009 թվականից ի վեր Չինաստանի հետ Սինգապուրի առևտրում արտահանման արժեքը գերազանցել է ներմուծմանը։ Համեմատության համար նշենք, որ 2006 թվականից ի վեր ԱՄՆ-ի հետ Սինգապուրի առևտրում ներմուծման արժեքը գերազանցել է արտահանմանը ։
Վերաարտահանումը կազմել է 2000 թվականին Սինգապուրի այլ երկրներ ընդհանուր վաճառքի 43%-ը։ Սինգապուրի հիմնական արտահանվող ապրանքներն են էլեկտրոնային բաղադրիչները, զտված նավթը, ոսկին, համակարգիչները և փաթեթավորված դեղամիջոցները։
Սինգապուրում առևտուրը շահել է Սինգապուրի կողմից կնքված առևտրային համաձայնագրերի լայն ցանցից։ Ըստ Healy Consultants-ի՝ Սինգապուրն ունի ազատ առևտրի հասանելիություն ASEAN-ի ողջ ցանցին, մինչդեռ ներմուծման մաքսատուրքերը նվազում են, երբ գործ ունենք Ինդոնեզիայի, Մալայզիայի, Ֆիլիպինների, Թաիլանդի, Բրունեյի, Բիրմայի, Կամբոջայի, Լաոսի և Վիետնամի հետ։
Սինգապուրի Տնտեսական Զարգացման Խորհուրդը (The Singapore Economic Development Board՝ EDB) շարունակում է մեծ մասշտաբով ներդրումային միջոցներ ներգրավել երկրի համար՝ չնայած քաղաքի գործառնական միջավայրի համեմատաբար բարձր արժեքին։ ԱՄՆ-ն առաջատարն է օտարերկրյա ներդրումներով, որոնք կազմում են 2000 թվականին արտադրական հատվածի նոր պարտավորությունների 40%-ը։ 1999 թվականի դրությամբ Սինգապուրում արտադրական և ծառայությունների ոլորտում ԱՄՆ ընկերությունների համատեղ ներդրումները հասել են մոտ 20 միլիարդ դոլարի (ընդհանուր ակտիվները)։ ԱՄՆ ներդրումների հիմնական մասը էլեկտրոնիկայի, նավթի վերամշակման և պահեստավորման, ինչպես նաև քիմիական արդյունաբերության մեջ է։ Սինգապուրում գործում են ավելի քան 1500 ամերիկյան ընկերություններ։
Սինգապուրի հիմնականում կոռուպցիայից զերծ կառավարությունը, հմուտ աշխատուժը և առաջադեմ և արդյունավետ ենթակառուցվածքը ներդրումներ են ներգրավել ավելի քան 3000 բազմազգ կորպորացիաներից (MNCs) ԱՄՆ-ից, Ճապոնիայից և Եվրոպայից։ Օտարերկրյա ընկերությունները ներկա են տնտեսության գրեթե բոլոր ոլորտներում։ TNC-ներին բաժին է ընկնում արտադրության և ուղղակի արտահանման վաճառքի ավելի քան երկու երրորդը, չնայած ծառայությունների որոշ ոլորտներ դեռ գերակշռում են կառավարության հետ կապված կորպորացիաները։
Կառավարությունը նաև խրախուսում է ընկերություններին ներդրումներ կատարել Սինգապուրից դուրս, ընդ որում երկրի ընդհանուր օտարերկրյա ուղղակի ներդրումները մինչև 1998 թվականի վերջը կհասնեն $39 միլիարդի։ Առաջատար ուղղությունը Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունն է, որը կազմում է ընդհանուր օտարերկրյա ներդրումների 14%-ը, որին հաջորդում են Մալայզիան (10%), Հոնկոնգը (9%), Ինդոնեզիան (8%) և Միացյալ Նահանգները (4%)։ Հնդկաստանի արագ զարգացող տնտեսությունը, հատկապես բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտը, դառնում է օտարերկրյա ներդրումների աճող աղբյուր Սինգապուրի համար։ Միացյալ Նահանգները երկկողմանի օգնություն չի տրամադրում Սինգապուրին, սակայն ԱՄՆ-ն, ըստ երևույթին, ձգտում է բարելավել երկկողմ առևտուրը և ստորագրել է ԱՄՆ-Սինգապուր ազատ առևտրի համաձայնագիրը։ Սինգապուրում կորպորատիվ հարկը կազմում է 17% ։
Սինգապուրի աշխատուժ
2000 թվականին Սինգապուրում աշխատում էր մոտ 2,2 միլիոն մարդ։ Բնական ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիությամբ Սինգապուրը ստիպված էր ներդրումներ կատարել իր ժողովրդի մեջ։ Երկիրն ունի անգլերենի ամենաբարձր իմացությունը Ասիայում, ինչը այն դարձնում է գրավիչ վայր բազմազգ կորպորացիաների համար։ 1970-ականներին, ըստ Թիլակ Աբեյսինխեի, «աշխատուժի 2,4 տոկոսը դիպլոմ ունեցողներ էին»։ Մինչև 1990 թվականը նրանց թիվը հասել էր 6,3%-ի։ 2013 թվականին բարձրագույն կրթություն ունեցող աշխատուժի մասնաբաժինը կազմել է 31%։ Երկրի բարձր որակավորում ունեցող աշխատատեղերի դիրեկտիվը խթանել է և՛ աճը, և՛ կրթությունը տարածաշրջանում ։ Արհմիությունների ազգային կոնգրեսը (NTUC)՝ միակ արհմիությունների ֆեդերացիան է, որն ունի սիմբիոտիկ հարաբերություններ իշխող կուսակցության հետ, կազմում է բոլոր կազմակերպված աշխատողների գրեթե 99%-ը։ Հանրային քաղաքականությունը և ակտիվությունը, այլ ոչ թե աշխատանքային օրենքները, կարգավորում են ընդհանուր աշխատանքային և արհմիությունների խնդիրները։
Զբաղվածության մասին օրենքը քիչ պաշտպանություն է տրամադրում սպիտակ օձիքի աշխատողներին՝ եկամտի շեմի պատճառով։ Սինգապուրի կառավարությունը կարևորում է արհմիությունների, ղեկավարության և կառավարության միջև համագործակցությունը (եռակողմ) և վեճերի արագ լուծումը։ Վերջին 15 տարում ընդամենը մեկ գործադուլ է եղել։
Սինգապուրում գրեթե լիարժեք զբաղվածությունը պահպանվում է երկար ժամանակ։ Տնտեսական անկման հետ մեկտեղ գործազրկության մակարդակը 2001 թվականի վերջի դրությամբ տարեսկզբի 2,4%-ից բարձրացավ մինչև 4,0%։ Այդ ժամանակից ի վեր գործազրկությունը նվազել է, և 2012 թվականի դրությամբ գործազրկության մակարդակը կազմում է 1,9% ։
Թեև Սինգապուրի կառավարությունը հանդես է եկել նվազագույն աշխատավարձի և գործազրկության նպաստների սխեմաների դեմ, 2007 թվականին կառավարությունը ներդրեց աշխատավայրում եկամտի հավելյալ սխեման (WIS)՝ ցածր որակավորում ունեցող աշխատողների աշխատավարձերը բարձրացնելու համար։ Սինգապուրցի տարեց աշխատողներին աշխատանքի ընդունելու հարցում գործատուներին աջակցելու համար, 2011 թվականին ներդրվեց Զբաղվածության հատուկ վարկավորման ծրագիրը (SEC): Այն առաջին անգամ ընդլայնվել է 2012 թվականին՝ աջակցելու գործատուներին՝ աշխատանքի ընդունելու տարեց սինգապուրցի աշխատողներին և հաշմանդամություն ունեցող անձանց (ՀՈւԱ)։ Այն օգնեց գործատուներին հաղթահարել այն ծախսերը, որոնք կապված էին տարեց աշխատողների համար Կենտրոնական Նախախնամական Հիմնադրամի (CPF) մուծումների դրույքաչափերի բարձրացման հետ։ SEC-ի հնգամյա սխեման երկարացվել է ևս երեք տարով՝ մինչև 2019 թվականը, որպեսզի խրախուսի գործատուներին կամավոր կրկին վարձել 65 տարեկան և բարձր տարիքի աշխատողներին ։
Սինգապուրի կառավարությունը և NTUC-ն փորձնական կիրառել են մի շարք ծրագրեր՝ բարձրացնելու հետ մնացող արտադրողականությունը և մեծացնելու կանանց և տարեց աշխատողների մասնակցությունը աշխատուժում։ Այնուամենայնիվ, աշխատուժի պակասը պահպանվում է սպասարկման ոլորտում և շատ ցածր որակավորում ունեցող աշխատատեղերում շինարարության և էլեկտրոնիկայի ոլորտներում։ 2000 թվականին Սինգապուրում կար մոտավորապես 600000 օտարերկրյա աշխատող, որը կազմում էր ընդհանուր աշխատուժի 27%-ը։ Արդյունքում, աշխատավարձերը համեմատաբար ճնշված են կամ չեն բարձրացվում բոլոր աշխատողների համար։ Որոշակի վերահսկողություն ունենալու համար կառավարությունը սահմանում է օտարերկրյա աշխատողների գանձումներ, որոնք վճարվում են գործատուների կողմից ցածր վարձատրվող աշխատողների համար, ինչպիսիք են տնային աշխատողները և շինարարական աշխատողները ։ 2012 թվականին Առևտրի և արդյունաբերության նախարարությունը (MTI) խորհուրդ տվեց, շարունակել կարգավորել օտարերկրացիների հոսքը, քանի որ երկիրը շարունակում է բախվել բնակչության ծերացման և աշխատուժի կրճատման հետ։ Սինգապուրի խորհրդարանն ընդունեց իր Տնտեսական ռազմավարության կոմիտեի (ՏՍՀ) առաջարկությունները ներգաղթի և օտարերկրյա աշխատուժի միջև օպտիմալ հավասարակշռության վերաբերյալ ինչպես բարձր, այնպես էլ ցածր որակավորում ունեցող աշխատողների համար ։ Կառավարությունը գիտակցում է, որ ներկայիս ընդհանուր օտարերկրյա աշխատուժը պետք է լրացնի տեղական աշխատուժը և չփոխարինի Սինգապուրի հիմնական աշխատուժին, և մեծապես օգնում է ընկերություններին բարձրացնել արտադրողականությունը՝ բիզնեսի վերակառուցման և աշխատուժի վերապատրաստման միջոցով, բարձրացնել աշխատուժում բնակիչների մասնակցության մակարդակը ։
Աղքատություն և տնտեսական անհավասարություն
2018 թվականի հոկտեմբերին Օքսֆամը (Oxfam) Սինգապուրը 157-ից 149-րդն է դասել 2018 թվականի անհավասարության կրճատման ինդեքսում իր հանձնառության մեջ՝ դասելով այն ինդեքսի երկրների ամենաներքևի տասնյակում, որը դասակարգում է երկրները՝ հիմնվելով տնտեսական անհավասարությունը նվազեցնելու ջանքերի վրա ։ Իր զեկույցում Oxfam-ը Սինգապուրին մեղադրել է «վնասակար հարկային պրակտիկաների» խրախուսման, համընդհանուր նվազագույն աշխատավարձի բացակայության (բացառությամբ հավաքարարների և պահակների) և աշխատանքային իրավունքների վատ կատարման մեջ ։ Կառավարությունն արձագանքեց զեկույցին` նշելով, որ ավելի կարևոր է դիտարկել «իրական արդյունքները», ինչպիսիք են Սինգապուրի բնակարանների սեփականության, առողջապահության, կրթության և զբաղվածության բարձր մակարդակը, այլ ոչ թե պետական ​​ծախսերը կամ հարկերի դրույքաչափերը, և նշելով, որ զեկույցը «ենթադրում է. որ բարձր հարկերը և պետական ​​բարձր ծախսերը արտացոլում են անհավասարության դեմ պայքարելու պարտավորությունը»։
Այսօր ցածր և միջին եկամուտ ունեցող խմբերը ստանում են 2,5 անգամ ավելի շատ պետական ​​սուբսիդիաներ, քան մեկ տասնամյակ առաջ ։
Պետական ​​ֆինանսներ
Կառավարության ծախսերը Սինգապուրում աճել են համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի սկզբից ի վեր՝ 2008 թվականին ՀՆԱ-ի մոտ 15%-ից հասնելով 17%-ի 2012 թվականին։ Պետական ​​ընդհանուր ծախսերը՝ որպես ՀՆԱ-ի տոկոս, ամենացածրերից են աշխարհում և թույլ են տալիս մրցակցային հարկային ռեժիմ ։ Սինգապուրն իր սահմանադրությամբ պարտավոր է պահպանել հավասարակշռված բյուջե կառավարության յուրաքանչյուր ժամկետի ընթացքում։ Սինգապուրի պետական ​​պարտքը թողարկվում է ներդրումային նպատակներով, այլ ոչ թե ծախսերը ֆինանսավորելու համար   ։
Անձնական եկամտահարկը Սինգապուրում տատանվում է 0%-ից մինչև 22% 320,000 S$-ից բարձր եկամուտների համար ։ Սինգապուրում չկա կապիտալ շահույթի (Capital gains tax (CGT)) կամ ժառանգության հարկ ։ Սինգապուրի կորպորատիվ հարկի դրույքաչափը կազմում է 17%՝ փոքր բիզնեսի համար արտոնություններով։ Սինգապուրն ունի միաշերտ կորպորատիվ եկամտահարկի համակարգ, ինչը նշանակում է, որ բաժնետերերի համար կրկնակի հարկում չկա ։
1994 թվականի ապրիլի 1-ին Սինգապուրը ներմուծեց ապրանքների և ծառայությունների հարկը (GST) 3% նախնական դրույքաչափով՝ ավելացնելով կառավարության եկամուտը 1,6 միլիարդ SG դոլարով (1 միլիարդ ԱՄՆ դոլար, 800 միլիոն եվրո) և հաստատելով պետական ​​ֆինանսները ։ Ապրանքների և ծառայությունների հարկվող հարկը 2003 թվականին ավելացվել է մինչև 4%, 2004 թվականին՝ 5%, իսկ 2007 թվականին՝ 7% ։
2013 թվականի ապրիլին երկիրը ճանաչվեց որպես հարուստների համար ավելի ու ավելի տարածված հարկային դրախտ՝ շնորհիվ իր ցածր անձնական եկամտահարկի դրույքաչափի, ոչ սինգապուրյան եկամտի հարկերից լրիվ ազատման և կրկնակի հարկման մասին 69 պայմանագրերի, որոնք կարող են նվազագույնի հասցնել և՛ եկամտահարկը, և՛ կապիտալ շահույթի հարկը։ Ավստրալացի միլիոնատեր մանրածախ առևտրով զբաղվող Բրետ Բլենդին, ով ունի 835 միլիոն ավստրալական դոլար անձնական կարողություն, և մուլտիմիլիարդատեր, Facebook-ի համահիմնադիր Էդուարդո Սավերինը հարուստ մարդկանց երկու օրինակներ են, ովքեր հաստատվել են Սինգապուրում (Բլանդի՝ 2013 թվական, Սավերին՝ 2012 թվական)։ Բացի այդ, ավստրալիացի հանքարդյունաբերության մագնատ Ջինա Ռայնհարթը սեփականություն ունի Սինգապուրում, իսկ ամերիկացի ներդրող Ջիմ Ռոջերսը տեղափոխվեց Սինգապուր 2007 թվականին ։ Չինական մեդիա հեռուստատեսության հայտնիներ Ջեթ Լին և Գոնգ Լին նույնպես ստացել են Սինգապուրի քաղաքացիություն  ։
Դրամավարկային քաղաքականության
Սինգապուրի դրամավարկային մարմինը (MAS) Սինգապուրի կենտրոնական բանկն է և ֆինանսական կարգավորող մարմինը։ Նրա ներկայիս նախագահն է Թարման Շանմուգարաթնամը (2011 թ. մայիս – առ այսօր) ։ Այն կառավարում է տարբեր օրենքներ՝ կապված փողի, բանկային, ապահովագրության, արժեթղթերի և ընդհանրապես ֆինանսական հատվածի, ինչպես նաև արժութային հարցեր։ MAS-ին իրավունք տրվեց հանդես գալ որպես բանկիր և ֆինանսական գործակալ կառավարության համար։
Ի տարբերություն շատ այլ կենտրոնական բանկերի, ինչպիսիք են Դաշնային պահուստների համակարգը, Եվրոպական կենտրոնական բանկը կամ Անգլիայի բանկը, MAS-ը չի կարգավորում դրամավարկային համակարգը տոկոսադրույքներով, որպեսզի ազդի համակարգի իրացվելիության վրա։ Փոխարենը նա նախընտրում է դա անել 1981 թվականից գործող արտարժույթի մեխանիզմի միջոցով։ Դրանով նա կառավարում է սինգապուրյան դոլարը մի շարք արժույթների նկատմամբ, որոնք նրանք հրապարակայնորեն չեն հրապարակում։ Նա դա անում է SGD շուկայում, ինչպես նաև դրամական շուկայի այլ գործարքներում միջամտելու միջոցով ։ MAS-ը վերանայում է իր քաղաքականությունը մոտավորապես 6 ամիսը մեկ՝ ավելի քիչ հաճախականությամբ, քան կենտրոնական բանկերի մեծ մասը ։ Որոշ դեպքերում, օրինակ՝ COVID-19 համաճարակի ժամանակ, MAS-ը կարող է փոխել իր հանդիպման ամսաթիվը ։
Սեփականության քաղաքականություն
Անշարժ գույքի սպեկուլյացիաները թուլացնելու համար կառավարությունը 2011 թվականի դեկտեմբերին ուժի մեջ մտցրեց լրացուցիչ դրոշմանիշային տուրք գնորդներից (ABSD): Այն հետագայում բարձրացվել է 2013 թվականի հունվարին, այնուհետև՝ 2018 թվականի հուլիսին։ Սինգապուրցիների համար, ովքեր գնում են իրենց առաջին սեփականությունը, ներկայումս ABSD չկա։ Իրենց երկրորդ և հաջորդ գույքի համար նրանք վճարում են մինչև 15% ABSD: Օտարերկրացիների համար ABSD-ի դրույքաչափը կազմում է 20%, անկախ նրանից, թե դա նրանց որերրորդ սեփականությունն է, իսկ իրավաբանական անձանց համար՝ 25% : Միևնույն ժամանակ, երբ նրանք բարձրացրին ABSD-ն 2018-ին, MAS-ը խստացրեց բնակարանային վարկերի կանոնները՝ սահմանափակելով վարկի ժամկետը և նվազեցնելով Վարկ-Արժեք հարաբերակցությունը ։
Միաձուլումներ և ձեռքբերումներ
Մինչ օրս Սինգապուրում իրականացվել է 16156 միաձուլման և ձեռքբերման գործարք, որոնք ընդհանուր արժեքը կազմել է 850 մլրդ. ԱՄՆ դոլար։ 1985 թվականից ի վեր նկատվում է մշտական ​​աճի միտում, որն ընդհատվել է միայն 2002 և 2009 թվականներին ։ Քանակով (926) և արժեքով (78 միլիարդ դոլար) ամենաակտիվ տարին եղել է 2017 թվականը, հետևաբար սա այս պահին պատմության ամենաբարձր ցուցանիշն է։ Ընդհանուր առմամբ, Սինգապուրում մուտքային և ելքային գործարքները բաշխվում են մոտավորապես հավասար։
Ահա Սինգապուրի մուտքային կամ ելքային մասնակցությամբ 10 լավագույն գործարքների ցանկը.
Սինգապուրի ընկերություններ
Forbes Global 2000-ի 2018 թվականի ցուցակում աշխարհի 2000 խոշորագույն հանրային ընկերությունների թվում 15-ը եղել են սինգապուրյան.
DBS Group (228)
Ատայագաշ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Բուբնովո Պերվոե
Բուբնովո Պերվոե (Бубнове Перше), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1825 թվականին։
Սինգապուրի տնտեսություն
Սինգապուրի ընկերություններ
Oversea-Chinese Banking Corporation (284)
Բուբնովո Պերվոե
2001 թվականի տվյալներով Բուբնովո Պերվոե գյուղում բնակվում էր 3 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,1 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 30 մարդ/կմ²։
Ատայագաշ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Բուբնովո Պերվոե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1825 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սինգապուրի տնտեսություն
Սինգապուրի ընկերություններ
United Overseas Bank (311)
SingTel (354)
Wilmar International (456)
CapitaLand (931)
Singapore Airlines (1119)
Flextronics International (1176)
Olam International (1326)
China Aviation Oil (1734)
UOL Group (1858)
Frasers Centrepoint (1920)
Fraser & Neave (1938)
Sembcorp Industries (1971)
Փաստեր և թվեր
Տնտեսական աճի տոկոսը՝ 1.7% (2016)
Արդյունաբերական արտադրության աճի տեմպ՝ 1% (2016)
Էլեկտրաէներգիա - արտադրություն ըստ աղբյուրի.
հանածո վառելիք՝ 95.3%, հիդրո՝ 0%,  միջուկային՝ 0%,  այլ՝ 3.9% (2014)
Գյուղատնտեսական ապրանքներ՝
ռետին, կոպրա, միրգ, բանջարեղեն, թռչնամիս, ձու, ձուկ, խոլորձ, դեկորատիվ ձուկ
Արժույթ՝ 1 սինգապուրյան դոլար (S$ կամ SGD) = 100 ցենտ
Փոխարժեքները
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սինգապուրի տնտեսություն Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն
Հանրապետության օր (Հնդկաստան)
Հանրապետության օր (गणतंत्र दिवस, Republic Day), Հնդկաստանի ազգային տոն, որը մատնանշում է Հնդկաստանի սահմանադրության ընդունումը և 1950 թվականի հունվարի 26-ին երկրի բրիտանական դոմինիոնի կարգավիճակից հանրապետություն անցումը ։
Սա Հնդկաստանի ազգային երեք տոներից մեկն է, մյուս երկուսն Անկախության օրն է (Հնդկաստանի անկախության օր) և Գանդի Ջայանտին (Գանդիի ծննդյան օր)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի տոներ Կատեգորիա:Ազգային օրեր Կատեգորիա:Հնդկաստանի մշակույթ Կատեգորիա:Հունվարի 26 Կատեգորիա:Հնդկաստանի պատմություն Կատեգորիա:Հնդկական անկախության շարժում Կատեգորիա:Հնդկաստանի հիշատակի օրեր
Բաշկորտոստանի բաշկիր կանանց կազմակերպություն
Բաշկորտոստանի բաշկիր կանանց կազմակերպություն (Башҡортостан Республикаһының Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәте), հասարակական կազմակերպություն, որը հիմնադրվել է հասարակության մեջ կանանց կարգավիճակը, դրա դերը երկրի սոցիալ-քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և մշակութային կյանքում ամրապնդելու, ընտանիքի ամրացման, բաշկիրերենի և ազգային մշակույթի, ազգային ավանդույթների և արհեստների պահպանման համար։
Կենտրոնական գրասենյակը տեղակայված է Բաշկորտոստանի Ուֆա քաղաքում։
Գլխավոր բնութագրիչներ
«Բաշկորտոստանի բաշկիր կանանց կազմակերպություն» հասարակական կազմակերպությունը հիմնադրվել է Ուֆա քաղաքում, 1990 թվականի նոյեմբերի 17-ին ։
2007 թվականի տվյալներով կազմակերպության խորհրդում կար 30 անդամ։
Կազմակերպությունն ակտիվորեն մասնակցում է տարբեր սոցիալական իրադարձությունների, ինչպիսիք են Բաշկորտոստանի օրերը շրջաններում և քաղաքներում, ազգային տոները, մրցույթները, գիտական և գործնական կոնֆերանսները, բարեգործական օժանադակությունը մանկատներին, առողջ ապրելակերտին ուղղված միջոցառումներ և այլն։ Կազմակերպությունը հանրապետական և շրջանային այնպիսի մրցույթների կազմակերպիչներից է, ինչպիսիք են «Երիտասարդ ընտանիքի մոդել», «Գեղեցկության մրցույթ», «Բաշկիների ազգային տարազ», բաշկիր հեղինակների մրցույթ, «Լավագույն մայրիկ», «Համագյուղացիների հանդիպում», «Տոհմածառ», «Օրորոցային երգեր» տոներ և այլն։
Բաշկորտոստանի բաշկիր կանանց կազմակերպությունը Բաշկորտոստանի կանանց միության անդամ է։ Կազմակերպությունը համագործակցում է Կանանց վերտարածաշրջանային հանրային կազմակերպության, «Ակ Թիրմա» և այլ կազմակերպությունների հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բաշկորտոստանի պատմություն Կատեգորիա:1990 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի կանանց կազմակերպություններ
Ջամիլ Ալիև
Ջամիլ Ազիզ օկլի Ալիև (Cəmil Əziz oğlu Əliyev, ), բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս, Գիտության վաստակավոր գործիչ, ԱՀ առողջապահության նախարարության ուռուցքաբանության ազգային կենտրոնի գլխավոր տնօրեն ։
Կենսագրություն
Ջամիլ Ալիևը ծնվել է 1946 թվականի մարտի 30-ին Բաքվում `գիտնական և հասարակական գործիչ Ազիզ Ալիևի ընտանիքում։ 1968 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1973 թվականին պաշտպանել է դիսերտացիան Բաքվում։ 1978 թվականին Մոսկվայի ԽՍՀՄ բժշկական գիտությունների ակադեմիայի ուռուցքաբանության գիտական ​​կենտրոնում պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն և արժանացել բժշկական գիտությունների դոկտորի կոչման ։
Ջ. Ալիևը Նյու Յորքի Գիտությունների Ակադեմիայի լիիրավ անդամ, Ռուսաստանի Գիտությունների Ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ, Եվրոպական Բնական Ակադեմիայի լիիրավ անդամ, Ռուսաստանի Բնական Գիտությունների Ակադեմիայի լիիրավ անդամ, Վրաստանի Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայի իսկական անդամ, Էկոէներգետիկայի Միջազգային Ակադեմիայի լիիրավ անդամ, ԱՄՆ-ի Անդերսոն կենտրոնի պատվավոր պրոֆեսոր, Համերսմիթ համալսարանական հիվանդանոցի պատվավոր դոկտոր է։
2000 թվականին նրան շնորհվել է «Գիտության վաստակավոր գործիչ» պատվավոր կոչում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի ուռուցքաբաններ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի գիտնականներ
Օյոս դել Կոլյադո
Օյոս դել Կոլյադո (Hoyos del Collado), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Ավիլա պրովինցիայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Կաստիլիա ի Լեոն ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Էլ Բարկո դե Ավիլլա Պիեդրախիտա շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 9,88 կմ2 Բնակչությունը՝ 37 (2010)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Շեյխդաութ
Շեյխդաութ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոն
Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոն, «ուղեղային կենտրոն», հասարակական կազմակերպություն Հայաստանում  ։ Հիմնադրվել է 2000 թվականի մարտին։
Պատմություն
Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնը հիմնադրվել է 2000 թվականին։ 2007 թվականին դարձել է Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի հետազոտական կենտրոնների ցանց հանդիսացող բաց հասարակության քաղաքականության ասոցիացիայի անդամ (PASOS): 2009-2010 թթ. կենտրոնի տարեկան շրջանառությունը կազմել է ավելի քան 1,5 միլիոն ԱՄՆ դոլար։ 2008 թվականին «Ուղեղային կենտրոնների» վարկանիշային հետազոտության արդյունքների համաձայն ճանաչվել է Արևելյան Եվրոպայի 25 լավագույն կենտրոններից մեկը, 2009 թվականին՝ Կենտրոնական ու Արևելյան Եվրոպայի երկրների 30 լավագույն կենտրոններից մեկը ։
Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնը հետազոտություններ է իրականացնում կոռուպցիայի դեմ պայքարի, միգրացիայի, տնտեսական ծրագրավորման և Հայաստան-Սփյուռք հարաբերությունների առնչությամբ։ 2000–ականների սկզբին եղել է մեկնարկած հայ-թուրքական հանրային դիվանագիտության մեջ ներգրավված հիմնական հայկական ուղեղային կենտրոնը, որը վերահսկվել է Ամերիկյան համալսարանի Գլոբալ խաղաղության կենտրոնի կողմից (ԱՄՆ պետդեպարտամենտի ֆինանսական օժանդակությամբ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հետազոտական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Վերլուծական կենտրոններ Կատեգորիա:2000 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:Հայաստանի կազմակերպություններ
Կոնսեյսան դու Արագուաիայի գավառ
Կոնսեյսան դու Արագուաիայի (Microrregião de Conceição do Araguaia), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Պարա նահանգի մեջ։ Մտնում է Բայշու Ամազոնաս նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 115 950 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 31 195,314 կմ²։ Բնակչության խտությունը 3,7  մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Պարա նահանգի գավառներ
Միհրան Նազարեթյան
Միհրան Կոստանդինի Նազարեթյան, հայ արյունաբան, առողջապահության կազմակերպիչ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (2002)։ ՀՀ առողջապահության նախարար (1990-1991)։
Դատաբժիշկ, թունաբան Կոստանդին Նազարեթյանի որդին։
Կենսագրություն
Միհրան Նազարեթյանը ծնվել է 1944 թվականին Երևանում բժիշկ Կոստանդին Նազարեթյանի ընտանիքում։ 1967 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1968-1971 թվականներին գործուղվել է Մոսկվայի Կենտրոնական արյան փոխներարկման ինստիտուտի ասպիրանտուրա, որն ավարտելով պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Լյարդի և փայծաղի Au198 և Cu51 միջոցով սկենոգրաֆիկ հետազոտության կլինիկական գնահատականը լեյկոզների ժամանակ» թեմայով ։ 1973-1982 թվականներին աշխատել է Երևանի բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտում (ԵԲԿԻ), 1982-1988 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդին կից պետպլանի բաժնի վարիչ, 1988-1990 թվականներին՝ Արյունաբանության և արյան փոխներարկման ԳՀԻ տնօրեն։ 1990-1991 թվականներին եղել է ՀՀ առողջապահության նախարար։ 1992-1995 թվականներին եղել է Միջազգային Կարմիր խաչի Երևանի վերականգնողական կենտրոնի գլխավոր բժիշկ, 2000 թվականից՝ «Ոսկրածուծի դոնորների հայկական ռեեստր» բարեգործական կազմակերպության բժիշկ  ։ 2001 թվականից, միաժամանակ՝ Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի առողջապահության կառավարման դպրոցի տնօրեն։ Երևանի Արյունաբանության և արյան փոխներարկման ԳՀԻ-ում ստեղծել է հեմոֆիլիայի կենտրոն (ՀՀ-ում՝ առաջինը)։
Աշխատանքները վերաբերում են արյան հիվանդությունների ախտորոշմանը, սպիտակարյունության (լեյկոզներ) և երկաթանբավարարային սակավարյունության համաճարակաբանությանը, կանխարգելման ժամանակակից եղանակներին, նաև արյան հյուսվածքային համատեղելիության հակածինների, սրտի իշեմիկ հիվանդության և սրտամկանի ինֆարկտի զարգացման փոխադարձ կապին։ Մշակել և ներդրել է «անվտանգ արյան» հայեցակարգը ։ Սպիտակի երկրաշարժի ժամանակ Նազարեթյանը հանրապետությունում կազմակերպել և անցկացրել է Արյան ծառայության աշխատանքները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ արյունաբաններ
Կրասնի Օկտյաբր (քաղաքատիպ ավան, Սարատովսկի շրջան)
Կրասնի Օկտյաբր (Красный Октябрь), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Սարատովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3384 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Սարատովսկի շրջանի բնակավայրեր
Շահ (փիլիսոփայություն)
Շահ, հասկացություն, որը բնութագրում է այն, ինչ օբյեկտիվորեն ուղղված է սուբյեկտի (անձ, խումբ, ընտանիք, դասակարգ և այլն) սոցիալական ինքնահաստատման, պահանջմունքների բավարարման ապահովմանը։ Ձևավորվելով պահանջմունքների հիման վրա՝ շահերը արտահայտում են սուբյեկտի պահանջմունքների և դրանց բավարարման պայմանների միջև եղած հակասությունները։ Մարքսիստական սոցիոլոգիան շահը կապում է առաջին հերթին հասարակական արտադրության համակարգում խմբի, դասակարգի գրաված տեղի, տնտեսական հարաբերությունների հետ։ Շահն արտացոլվում է մարդկանց պատկերացումներում, ձգտումներում, գաղափարներում, դառնում գիտակցված նպատակ, գործունեության դրդապատճառ։ Այս կամ այն շահը կարող է չգիտակցվել կամ աղավաղված ընկալվել, չափազանցվել կամ անտեսվեք։ Հոգեբանության մեջ շահը արտահայտվում է հետաքրքրաթյան տեսքով, որը բնութագրում է անձի համար շահի առարկայի նշանակությունը և արժեքավորությունը, շահի բովանդակության նկատմամբ անձի հուզական վերաբերմունքը։ Բարոյագիտության մեջ կարևոր են անհատի շահերի և նրա հասարակական պարտքի փոխհարաբերության, շահերի ապահովման միջոցների ընտրության, շահերի միջև հակասության հողի վրա բարոյական կոնֆլիկտի հարցերը և այլն։ Իրավագիտության մեջ կարևոր են տարբեր սուբյեկտների շահերի պաշտպանության կամ սահմանափակման, իրավական նորմերում շահերի արտացոլման, շահերի փոխազդեցության իրավական կարգավորման միջոցների հարցերը և այլն։ Քաղաքականության մեջ էական են դասակարգի, ազգի, պետության արմատական և ընթացիկ շահերի փոխհարաբերության հարցերը։ Բուրժուական, փիլիսոփայության և բարոյագիտության մեջ շահերի մեկնաբանումը որպես կանոն տառապում է սուբյեկտիվ հակադրում է անհատի և հասարակության շահերը, հանգում է մարդու անփոփոխ եսամոլության դրույթին։ Անհատի շահերի առավելագույն բավարարումը իբրև բարոյախոսական հիմնական սկզբունք բնութագրական է ուտիչիտարիզմին, իսկ պրագմատիզմը անհատի շահերի տեսակետից օգտակարությունը դիտում է իբրև ճշմարտության չափանիշ։ Անհատի և հասարակության շահերի հակադրությունը անխուսափելի է մասնավոր սեփականատիրական հարաբերությունների պայմաններում, հատկապես անխակտելի է բուրժուական անհատապաշտության գաղափարներից։ Սոցիալիզմի պայմաններում, շնորհիվ արտադրության միջոցների հանրային սեփականության, շահագործման վերացման, գերիշխող է հասարակական և անձնական շահերի և նպատակների զուգակցումը, որը նպաստում է կոլեկտիզմի դրսևորմանը։ Կոմունիստական բարոյականությունը պահանջում է անհատի շահերի ենթարկում հասարակության շահերին, դրանով իսկ երաշխավորելով հասարակության անդամների մեծամասնության շահերի իրագործումը, հասարակական, կոլեկտիվ և անձնական շահերի ներդաշնակության ապահովումը։
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական եզրեր
Կոտենկի (գյուղ, Բելոպոլիեի շրջան)
Կոտենկի (Котенки), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում։
Սեյսել (կանտոն)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ Կատեգորիա:Էն դեպարտամենտի կանտոններ
Կոտենկի (գյուղ, Բելոպոլիեի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կոտենկի գյուղում բնակվում էր 217 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(2795) Լեպաժ
Հայտնաբերում
Հայտնաբերել են 1979 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Անրի Դեբեոնը և Էդգար Նետոն Լա Սիլյայում ։
Դասակարգում
Ըստ Թոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է V դասին ։
Բուրբուլատովո
Բուրբուլատովո (Бурбулатове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բուրբուլատովո գյուղում բնակվում էր 468 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,73 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 641,1 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շարակնոց
Շարակնոց, շարականների ժողովածու։ Շարակնոցի կարգավորման ու հարստացման գործում խոշոր դեր ունի Ներսես Շնորհալին։ Մեզ են հասել բազմաթիվ ձեռագիր շարականներ, 14-րդ դարի Շարակնոց (Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվ․ Մատենադարան, ձեռ․ 1595), որոնցում երգերը դասավորված են ըստ եկեղեցական տարեկան տոների կամ ըստ ձայնեղանակների («Ձայնքաղ Շարականներ»)։
Լրիվ վիճակում պահպանված խազերով գրված ձեռագիր շարականներից հնագույնը թվագրվում է 13-րդ դարին։ Առաջին անգամ խազերով գրված շարականը տպագրվել է 1664 թվականին, Ամստերդամում, նոր հայկական նոտագրությամբ՝ 1875 թվականին, Վաղարշապատում (կազմ․ Ն․ Թաշճյան), եվրոպական նոտագրությամբ՝ 1954-1976 թվականներին, Վենետիկում (խազագրող՝ Ղ․ Տայյան)։
Կատեգորիա:Հոգևոր երաժշտություն Կատեգորիա:Հայ միջնադարյան գրականություն
Շեքեֆթան
Շեքեֆթան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կաստելնուովո Մագրա
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 8135 մարդ, խտությունը՝ 581 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 14 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 19033։ Հեռախոսային կոդ՝ 0187։
Կաստելնուովո Մագրան սահմանակից է Ֆոզդինովո, Օրտոնովո, Սարցանա համայնքներին։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում՝ սուրբ Սան Ֆեդելեն։ Տոնը նշվում է ամեն տարի ապրիլի 7-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հապավում
Հապավումները երեք տեսակ են լինում` տառային, մասային և բառային։
Տառային հապավման օրինակ է՝ ՀՈւԽ հապավումը, որն առաջացել է Համակարգչային ուսուցողական խաղեր բառերի առաջին տառերից։ ԿԳՆ՝ Կրթության և գիտության նախարարություն, ԲՈՀ՝ Բարձրագույն որակավորման հանձնաժողով, բուհ՝ բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, ԿԱԻ՝ Կրթության Ազգային Ինստիտուտ, ՀՀ՝ Հայաստանի Հանրապետություն և ԼՂՀ՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետություն կամ Արցախ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բառագիտություն
Բիկովո (գյուղ, Նովոսելսկոե գյուղական բնակավայր)
Բիկովո (Быково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
2007 թվականին գրանցված տվյալներով բնակչությունը կազմել է 78 մարդ։
Բիկովո գյուղը գտնվում է շրջանի արևելյան մասում, Վյազմայից 9 կմ հյուսիս, P134 «Հին Սմոլենսկայա ճանապարհ» մայրուղուց՝ Սմոլենսկ - Դորոգոբուժ - Վյազմա - Զուբցով 0,1 կմ դեպի արևելք, Վյազմա գետի ափին։ Գյուղից 3 կմ դեպի արևելք գտնվում է Վյազմա-Ռժև գծի Ֆոմկինո երկաթուղային կայարանը։
Պատմություն
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի հոկտեմբերին, գյուղը գրավվել է նացիստական զորքերի կողմից, ազատագրվել է 1943 թվականի մարտին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Ֆրանչեսկո Ռիվոլա
Ֆրանչեսկո Ռիվոլա (իտալերեն՝ Francesco Rivola, 16-րդ դարի վերջի -17-րդ դարի առաջին կեսի իտալացի կանոնիկոս, լեզվաբան-հայագետ։ Եղել է Միլանի Ամբրոսյան դպրոցի դասախոս-հայագետը։
Պարունակում է մոտ 11000 բառ, որտեղ կան նաև հատուկ անուններ։ Տրված են հայերեն գրաբառի զանազան ձևերը (մասամբ՝ հոլովում, խոնարհում, հոգնակի թվի կազմություն և այլն), ոճական կիրառությունները են։ 1624 թվականին նույն տեղում տպագրվել է Ռիվոլաի լատիներեն երկրորդ աշխատությունը՝ «Հայկական քերականություն»-ը, որը նույնպես առաջինն էր իր տեսակի մեջ։ Այն կառուցված է վերածնության շրջանում տարածված գործնական քերականությունների օրինակով, բաղկացած է 4 գրքից, քննության են առնված հայկական տառերը՝ ըստ ձևի, անվան և արժեքի (հնչյունաբանություն, ուղղագրություն, ուղղախոսություն), անվան և դերանվան քերականական կարգերը, բայի քերականական հատկանիշները, արված են դիտողություններ հայերենի շարահյուսության վերաբերյալ։
Ռիվոլան անդրադարձել է գոյականների, բայերի և ածականների կապակցությանը, սպասարկու բառերի գործածությանը, տրվել բառակազմական տեղեկություններ ևն։ Ֆրանս, կրոնական, քաղաքական ազդեցությունն Արևելքում, մասնավորապես Հայաստանում, տարածելու նպատակով կարդինալ Ա. Ռիշեչյեի հրամանով և ծախսով Ֆրանսիայում առաջին անգամ ձուլվել են հայկական տառեր, և Ռիվոլաի վերոհիշյալ գործերը երկրորդ անգամ տպագրվել են Փարիզում, 1633 թվականին։ Ռիվոլաի բառարանն ու քերականությունը կարևոր նյութ են պարունակում հայոց լեզվի պատմության ուսումնասիրման համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Իտալացի հայագետներ
Նիկոս Կազանձակիս
Նիկոս Կազանձակիս (Νίκος Καζαντζάκης, ), հույն գրող։
Առաջին ստեղծագործություններն են «Օձը և շուշանը» (1906) վիպակը, «Լուսանում է» (բեմ. 1907), «Զոհաբերություն» (1910) պիեսները։ 1925-1929 թվականներին երեք անգամ այցելել է ԽՍՀՄ։ Ողջունել է Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը («Ինչ տեսա Ռուսաստանում», 1928, «Մոսկվան կոչ արձակեց», 1931, ֆրանսիական, հունական. «Տոդա Ռաբա», 1934)։
«Քրիստոսը կրկին է խաչվում» (շվեդական հրատարակչություն 1950 թ., հունական հրատարակչություն 1954, հայերեն հրատարակչություն 1965), «Վերջին գայթակղությունը» (1955, հունարեն) և «Կապիտան Միխալիսը։ Մահ կամ ազատություն» (1953) վեպերում արտահայտված է բողոք ընդդեմ բուրժուական հարաբերությունների և կրոնական կեղծ բարեպաշտության։
«Հույն Զոռբան կամ Ալեքսիս Զոռբայի կյանքն ու բարքը» գիրքը շատերի կարծիքով Նիկոս Կազանձակիսի լավագույն ստեղծագործությունն է։ Այն դասվել է համաշխարհային գրականության բոլոր ժամանակների հարյուր լավագույն գրքերի շարքում։ Գրքի հիման վրա նկարահանվել է Միխալիս Կակոյանիսի «Հույն Զոռբան» եռակի օսկարակիր ֆիլմը։
1947 թվականից ապրել է Ֆրանսիայում և ԳՖՀ-ում։ Խաղաղության միջազգային մրցանակի դափնեկիր է (1956)։ մինի|Նիկոս Կազանձակիսի գերեզմանը [[Հերակլիոնում։ Տապանին գրվա է՝
Ես ոչնչի հույս ունեմ
Ես ոչնչից չեմ վախենում
Ես ազատ եմ։]]
Արտաքին հղումներ
«Հույն Զոռբան» հայերեն թարգմանությամբ (թարգմանիչ՝ Շամրիկ Խաչատրյան), էջ՝ 11-94։
Կատեգորիա:Հույն գրողներ Կատեգորիա:Աթենքի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հույներ Կատեգորիա:Հույն լրագրողներ Կատեգորիա:Սցենարիստներ Կատեգորիա:Հույն փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Դրամատուրգներ Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հույն սոցիալիստներ Կատեգորիա:Հույն թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի լրագրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Մայվեն
Մայվեն Լե Բեսկո (Maïwenn Le Besco, ), ֆրանսիացի դերասանուհի, ռեժիսոր և սցենարիստ։ Հայտնի է որպես Մայվեն։
Կենսագրություն
Մանկուց խաղացել է թատրոնում (1982 թվականին՝ վեց տարեկան հասակում, Շայո թատրոնում Ռոբեր Գարնեի «Հիպոլիտ» ողբերգության մեջ ստացել է Անտուան Վիտեզ դերը), նկարահանվել է կինոյում (1983 թվականին մասնակցել է Ժան Բեքերի «Սպանիչ ամառ» ֆիլմին)։
Որպես ռեժիսոր հաջողության է հասել՝ նկարահանելով «Ներիր ինձ» (2006) ֆիլմը, որը առաջադրվել է «Սեզար» մրցանակի երկու անվանակարգում։ Նրա հաջորդ՝ «Դերասանուհիների պարահանդեսը» (2009, Անրի Լանգլուա մրցանակ) պատկերը նույնպես հաջող էր։
Երրորդ ռեժիսորական աշխատանքը «Ոստիկանություն» ֆիլմն էր, որը առաջադրվել է «Ոսկե արմավենու ճյուղ» մրցանակին, ստացել է Կաննի կինոփառատոնի (2011) ժյուրիի մրցանակ և էլի մի քանի մրցանակներ։
2015 թվականին դերասանուհի Էմմանուել Բերկոն Կաննի կինոփառատոնում ճանաչվել է լավագույն դերասանուհի՝ Մայվենի «Իմ թագավորը» ֆիլմում խաղացած Թոնիի դերի համար։
Անձնական կյանք
1992-1997 թվականներին ամուսնացած է եղել Լյուկ Բեսոնի հետ (այլ տվյալներով՝ եղել է չգրանցված ամուսնություն), իսկ 2002-2004 թվականներին՝  անշարժ գույքի ոլորտում գործարար Ժան-Իվ Լե Ֆյուրոմի հետ։ Առաջին ամուսնությունից նա ունեցել է մեկ դուստր՝ Ժաննա Բեսոնը, երկրորդից՝ որդի՝ Դիեգոն։
Մայվենն ունեցել է նաև հարազատ եղբայր՝ Ժովանը (օպերատոր և վավերագրական ռեժիսոր) և քույր՝ Իզիլդը (դերասանուհի և ռեժիսոր), խորթ քույր՝ Լեոնորը ( պրոդյուսեր, սցենարիստ) և եղբայր՝ Կոլյան (1991, դերասան)։
Ֆիլմագրություն (ընտրված)
Դերասանուհի
Որպես ռեժիսոր և սցենարիստ:
Վաչագան Դուլունց
Վաչագան Գրիգորի Դուլունց,, հայազգի բանաստեղծ, Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Կենսագրություն
Ծնվել է Ադրբեջանական ԽՍՀ Խանլարի շրջանի Գետաշեն գյուղում։ 1934 թվականին տեղափոխվել է Կիրովաբադ։ 1939 թվականի սեպտեմբերին մեկնել է պարտադիր զինվորական ծառայության` Լվովի մարզի Լյուբոմ քաղաք ։
Հայրենական մեծ պատերազմը սկսվելուց հետո եղել է խորհրդային 5-րդ բանակի 45-րդ դիվիզիայի 10-րդ գնդում։ Պատերազմի առաջին օրերին վիրավորվել է և գերի ընկել։ Մի փոքր կազդուրվելուց հետո փախել է հիվանդանոցից և միացել խորհրդային պարտիզանական ջոկատին։ Ռազմաճակատում գրել է բանաստեղծություններ, ակրոստիկոսներ է ձոնել սիրած աղջկան՝ Վարդուհուն։
Վաչագանի վերջին նամակը ծնողները ստացել են 1943 թվականին ։ Ըստ Կիրովաբադի քաղհաշվառման տվյալների Վաչագան Գրիգորի Դուլունցն անհայտ կորել է Հայրենական մեծ պատերազմում՝ 1943 թվականի հունվարին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Գիշերվա փայլը
«Գիշերվա փայլը» (կամ «Գիշերվա փայլը մականունով ձին», (唐 韓幹 照夜白圖 卷), չինացի նկարիչ Հան Գանի ձեռակերտ թղթագլան՝ ստեղծված 8-րդ դարի կեսերին (շուրջ 750 թվականին)։ Ներկայումս ստեղծագործությունը գտնվում է Մետրոպոլիտեն թանգարանի հավաքածուում։ Նկարը թանգարանին է հանձնվել 1977 թվականին։
Նկարագրություն
Եվրոպական արվեստաբանները հաճախ նշում են Հան Գանի և չինական գեղանկարչության մյուս ներկայացուցիչների նկարների պայմանականությունը և դրանում էական տարբերություններ են տեսնում չինական անիմալիստների և կենդանիներ պատկերող եվրոպացի արվեստագետների ստեղծագործությունների միջև, և այդ պարզության և պայմանականության պայմաններում «Գիշերվա փայլը» չի կորցնում իր արտահայտչականությունն ու խանդավառությունը ։ Ի տարբերություն Կենտրոնական Ասիայի ցեղատեսակների ձիերի նատուրալիստական պատկերների՝ «Գիշերվա փայլի» նժույգն ունի ավելի քիչ իրատեսական համամասնություններ, նկարում ձին ունի շատ կարճ և բարակ ոտքեր և բավականին կլորավուն մարմին ։  Հան Գանը ձիուն պատկերել է մարդկային հատկանիշներով, նրա տանջված հայացքը ուղղված է դիտողին և կարծես կարեկցանք և օգնություն է հայցում ։ Սյունին կապվածությունը և ձիու զգացմունքային տեսքը պատկերում են կայսերական արքունիքի կյանքի տխուր կողմերը ։
Նկարչի ստեղծագործությունների բնօրինակներից շատերը չեն պահպանվել, բայց դրանք բազմիցս պատճենվել են հետագա դարերի գեղանկարիչների կողմից ։ Նախկին սեփականատեր կոլեկցիոներների կնիքների և ստորագրությունների բազմազանությունը հաստատում են, որ նկարները պատկանել են Հան Գանին ։ Սակայն նկարչի կնիքը և ստորագրությունն այդ նկարների վրա չկա։  Դրանց վրա առկա է Հարավային Թանի կայսր Լի Յուի և Ցյանլունի կայսր Մի Ֆեյի կնիքները ։ Նկարների վրա կնիքները և ստորագրությունները դրվում էին հազարավոր և ավելի տարիների ընթացքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մետրոպոլիտեն թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Չինական գեղանկարչություն
Ինստինսիոն
Ինստինսիոն (իսպ.՝ Instinción), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ալմերիա պրովինցիայում Անդալուսիա ինքնավար մարզում։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Ալպուխարրա Ալմերենսե։ Տարածքը կազմում է 33 կմ2։ Բնակչությունը` 485 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 37 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ալմերիա պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Մուհթար Քենթ
Մուհթար Քենթ (Muhtar Kent; ), թուրքական ծագմամբ ամերիկացի ձեռներեց։ Ներկայումս Քենթը The Coca-Cola Company ընկերության նախագահը և գլխավոր տնօրենն է։ Նշանակվել է որպես գլխավոր տնօրեն 2008 թվականին։
Երիտասարդություն
Մուհթար Քենթը ծնվել է 1952 թվականին Նյու Յորքում, որտեղ նրա հայրը` Նեդջեթ Քենթը Թուրքիայի գլխավոր հյուպատոսն էր։ Ավագ Քենթին կոչել են նաև «թուրքական Շինդլեր» այն բանի համար, որ նա վտանգելով կյանքը, փրկել է հրեաներին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Ավարտելով Տարսուսի միջնակարգ դպրոցը Թուրքիայում, 1971 թվականին Մուհթար Քենթը մեկնեց Մեծ Բրիտանիա, որպեսզի սովորի Հալի համալսարանում։ Նա ստացավ դիպլոմ 1978 թվականին` ավարտելով էկոնոմիկայի ֆակուլտետը։ Արդյունքում Քենթը ստացավ մագիստրոսի կոչում Լոնդոնի քաղաքային համալսարանում։ Այնուհետև Մուհթար Քենթը վերադարձավ Թուրքիա, որպեսզի ծառայի թուրքական բանակում։ Զինծառայությունից հետո վերադարձել է ԱՄՆ` ունենալով 1000 դոլար իր գրպանում։ Այնտեղ նա ապրել է իր հորեղբոր հետ` Նյու Յորքում։
Մասնագիտական կարիերա
Մուհթար Քենթը սկսել է աշխատել Կոկա Կոլայում` գտնելով թափուր աշխատանքի հայտարարությունը թերթում։ Նա ճանապարհորդում էր բեռնատար մեքենաներով ԱՄՆ-ում, որպեսզի վաճառի կոկա կոլա։ Հենց այսկերպ նա կարողացավ մոտիկից ծանոթանալ Կոկա Կոլայի մարկետինգին, բաշխմանը և լոգիստիկայի համակարգն։
1985 թվականին նա նշանակվեց Կոկա Կոլայի գործադիր տնօրեն Թուրքիայում և Միջին Ասիայում։ Նա տեղափոխեց ընկերության կենտրոնակայանը Իզմիրից Ստամբուլ։ Երեք տարի անց նա նշանակվեց «Coca-Cola International»-ի փոխտնօրեն, պատասխանատու լինելով 23 երկրների համար, այդ թվում նաև Հայաստանի։ Ապրելով Վիեննայում, նա աշխատեց այդ պաշտոնում մինչ 1995 թվականը։
1995 թվականին Մուհթար Քենթը դարձավ «The Coca Cola Europe»-ի գլխավոր տնօրենը։ Երկու տարի անց ընկերության ապրանքաշրջանառությունը ավելացավ շուրջ 50 %-ով։
1999 թվականին նա լքեց Կոկա Կոլան` 20 տարվա աշխատանքից հետո։ Գալով Թուրքիա, Մուհթար Քենթը դարձավ «Efes»-ի գլխավոր տնօրենի` «Anadolu» ընկերության շրջանակներում։
2005 թվականի մայիսին նա վերադարձավ Կոկա Կոլա` 6 տարվա ընդմիջումից հետո և դարձավ Կոկա Կոլայի ղեկավարը Հյուսիսային Ասիայում,Եվրասիայում և Մերձավոր Արևելքում։ 2006 թվականի հունվարին նա նշանակվեց Կոկա Կոլայի միջազգային կապերի վարչության պետ։ Սրան զուգընթաց նա ղեկավարում էր Կոկա Կոլայի գործունեությունը Հյուսիսային Ամերիկայում։
2008 թվականի հուլիսի 1-ին Քենթը նշանակվեց Կոկա Կոլայի գործադիր տնօրեն և նախագահ ։
Անձնական կյանք
Մուհթար Քենթը ամուսնացած է Օկսանա Բելովայի հետ։ Զույգը ունի երկու զավակ։ Մուհթար Քենթը Գալաթասարայ ՖԱ-ի ղեկավարների խորհրդի անդամ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրք գործարարներ Կատեգորիա:Անձինք Ադանայից
Անդրե Բրետոն
Անդրե Բրետոն (André Breton, ), ֆրանսիացի գրող, բանաստեղծ, սյուրռեալիզմի հիմնադիրը։
Կենսագրություն
Բրետոնը ծնվել է 1896 թվականի փետրվարի 19-ին Նորմանդիայի Տենշեբրե քաղաքում, բուրժուական ընտանիքում։ Նրա հայրը որոշ ժամանակ ծառայել է ժանդարմերիայի գրասենյակում, սակայն պետական համակարգում աշխատանքը երկարատև չի եղել. շուտով նա աշխատանքի է անցել մասնավոր գրասենյակում։ Անդրեն քույր և եղբայր չի ունեցել, հետևաբար ծնողները ջանք չեն խնայել միակ զավակին դասական կրթություն տալու, ինչը նրա համար հեղինակավոր ու եկամտաբեր աշխատանքի ճանապարհ կհարթեր։ Բրետոնն ավարտել է եկեղեցական դպրոցը, այնուհետև սովորել փարիզյան քոլեջներից մեկում, որպեսզի այն ավարտելուց հետո մեկնի Սորբոն։ Սորբոնում Բրետոնը դարձել է բժշկական ֆակուլտետի ուսանող։
1915 թվականին երիտասարդ բժիշկը զորակոչվել է բանակ. Առաջին համաշխարհային պատերազմը իր խմբագրումներն էր կատարում ամեն ֆրանսիացու կյանքում։ Արդեն ճակատում Անդրեն, ով սանիտար էր, ծանոթանում է հայտնի բանաստեղծ Գիյոմ Ապոլիների հետ։ Այս հանդիպումը իսկապես ճակատագրական է դառնում սկսնակ հոգեբան Բրետոնի համար։ Ապոլիները Բրետոնին ներկայացնում է ֆրանսիացի բանաստեղծ Ֆիլիպ Սուպոյին, ով հետագայում դարձել է Անդրեի մտերիմ համախոհը։ Լուի Արագոնը` Բրետոնի ճակատային ևս մեկ ընկերը, նրա համար բացահայտում է ֆրանսիացի բանաստեղծ Լոտրեամոնի արվեստը։
1919 թվականին գրական ամսագրերից մեկում հրատարակվում է Անդրե Բրետոնի և Ֆիլիպ Սուպոյի «Մագնիսական դաշտեր» աշխատանքը, որը գրված էր ստեղծագործական նոր մեթոդի` ավտոմատ գրության եղանակով։ Հենց այդ աշխատանքն էլ դարձել է սյուրռեալիզմի հռչակագիրը. գեղարվեստական ուղղության շատ տարրեր ի հայտ են եկել արդեն 1919 թվականին։
Բրետոնի շուրջ ձևավորվում է տաղանդավոր ստեղծագործողների խմբակ, որում առանձնանում են Լուի Արագոնը, Պոլ Էլյուարը, Տրիստան Տցարան։ Սկսած 1920 թվականից` նրանք սկսում են ներկայացնել իրենց աշխատանքները, կանոնավոր ձևով սկանդալներ ու կռիվներ սարքել խնջույքներում։ Բուրժուական հասարակությունը անհանգստությամբ էր հետևում երիտասարդ բանաստեղծների արկածներին։
Բրետոնը լավ գիտակցում էր, որ տարերային մշտատև խռովարարությունները չեն կարող գեղարվեստական նոր ուղղության հիմնաքարը դառնալ։ Սյուրռեալիզմի առաջին հռչակագրի հրապարակումից հետո, որ կայացել էր 1924 թվականին, սյուրռեալիստների շարժումը հստակ ծրագիր և առաջնորդ է ձեռք բերում` ի դեմս Անդրե Բրետոնի։ Դրան հաջորդում է «Դիակ» պամֆլետը, որում Բրետոնն ու իր ընկերները ուրախանում էին Անատոլ Ֆրանսի մահով, ում համարում էին «ֆրանսիական գրականության վերջին ծերունին»։
Բրետոնի առաջնորդությունը ավելի ու ավելի ավտորիտար բնույթ էր կրում. սկանդալները չէին պակասում սյուրռեալիստական գրական խմբակից։ Շուտով խումբը լքում են Բրետոնի մտերիմ համախոհները` Ռոժե Վիտրակն ու Ֆիլիպ Սուպոն։ Սակայն դրանից ստեղծագործական գործունեությունն ավելի արդյունավետ է դառնում. Բրետոնի` Ֆոնտեն փողոցում գտնվող տանը բացվում է Սյուրռեալիստական հետազոտությունների բյուրոն, սկսում են հրատարակվել սյուրռեալիստական բազմաթիվ ամսագրեր։ Շարժման գաղափարները իսկապես դառնում են ինտերնացիոնալ. համանման խմբակներ են բացվում եվրոպական այլ մայրաքաղաքներում ևս։
Հետաքրքիր է նշել, որ խմբակի կազմի մշտական փոփոխությունները տալիս են իրենց արդյունքը։ Երիտասարդները սյուրռեալիստական ուղղությանը նոր ուժ էին հաղորդում. Արագոնին ու Սուպոյին փոխարինելու են գալիս Լուիս Բունյուելն ու Սալվադոր Դալին։