cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նո
Կոմպոզիցիոն կանոն
Բացի այդ, ձյո-հա-կյու սկզբունքի համաձայն՝ զարգանում է պիեսի յուրաքանչյուր առանձին դրվագ և ամբողջ ներկայացումը՝ 5 պիեսի ամբողջություն, որոնք հաջորդում են մեկը մյուսին որոշակի հերթականությամբ․ ձյո հանգիստ ոճով կատարվող մեկ պիես աստվածների մասին, 3 պիես արագացված հա ռիթմով՝ մարտիկի ոգու, կնոջ, խելագարի մասին․ վերջին պիեսը՝ դևերի մասին, ամենաարագ՝ կյու տեմպով է։
Բլեյք Քլարք
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Նո
Կոմպոզիցիոն կանոն
Դրամայի տեքստը պարունակում է ավելի մանր հատվածներ՝ սյոդաններ («մանր դրվագներ»)։ Օրինակ՝ շատ պիեսներում առաջին դրվագը (վակիի մուտք) ներառում է 4 սյոդան՝ սիդայ, նանորի, միտիյուկի և ցուկիձերիֆա («նախերգանք», «անվան բարձրաձայնում», «ճանապարհին», «ժամանման տեքստ»)։ Ի տարբերություն խիստ կանոնական ձյո-հա-կյու ձրի՝ դրամատուրգներն ազատորեն օգտագործում են սյոդանները, որը յուրաքանչյուր պիեսի համար ստեղծում է յուրօրինակ կառուցվածք։ Հնչելիության տեսանկյունից դրանք միմյանցից տարբերվում են արտասանության և երգեցողության ձևով, մեղեդու բնությով։ Սյոդանները կարող են լինել բացառապես գործիքային ստեղծագործություններ կամ մենախոսություններ, երկխոսություններ կամ երգերի մշակումներ։ Բոլոր սյոդանները դասակարգվում են 4 կատեգորիաների՝ կատարիգոտո (արտասանվող), ուտաիգոտո (երգվող), հայասիգոտո (երաժշտական) և սիձիմագոտո (անձայն, այսինքն՝ երբ բեմին խոսք և երաժշտություն չի հնչում))։
Երաժշտություն
Ներկայացման մեծ մասն ուղեկցվում է երաժշտական կատարումով․ այն ուղեկցում է բեմի վրա կատարվող բոլոր գործողություններին՝ բացառությամբ ներկայացման արձակ մասի՝ կոտոբայի։ Նոյի գործիքային անսամբլը՝ հայասին (囃子), տեղակայված է մի շարքում՝ հոն բուտայի և ատոձայի կողքը և ներառում է նաև հայասիկատա երաժիշտներին (囃子方), որոնք նվագում էին երաժշտական 4 գործիքներ (սիբյոսի)՝ ֆլեյտա և 3 թմբուկ։ Նո թատրոնում երաժշտությունն անդադար չի հնչում, այլ կազմված է առանձին ձայներից, որոնք բաժանվում են մեծ ընդմիջումներով, ընդ որում՝ նվագի ռիթմը կարող է ինչպես համընկնել դերասանի կամ երգչախմբի խոսքի ռիթմի հետ (այսպես կոչված՝ հյոսիայ), այնպես էլ չհամընկնել (այսպես կոչված՝ հյոսիավաձու)։
Ֆուե ֆլեյտան, որը պատրաստվում է հնդկեղեգից, փաթաթված եղեգով և պատված լաքի հաստ շերտով, ունի մոտ 39 սմ երկարություն։ Դրսի կողմից 7 տոնային անցքեր և մեկ անցք՝ բերանի համար՝ ուտագուտի ։ Քանի որ ֆլեյտայի ստորին հատվածը (նոդա) ավելի հաստ է, որի վրա և տեղակայված են անցքերը, ապա դա հնարավորություն է տալիս գործիքին արձակել ձայների հատուկ դիապազոն՝ սուր խռպոտ և թույլ։ Ֆլեյտահար ֆուեկատան նվագի ժամանակ գործիքը բռնում է հորիզոնական, աջ ուսի երկայնքով։
Նոյում ամենամեծ թմբուկը՝ տայկոն (太鼓), պատրաստվում է ձելկվայից, ունի 14 սմ երկարություն և 28 սմ տրամագիծ, ծածկված է կովի կաշվով և ամուր ձգված քուղով։ Տայկոն դրվում է ոչ բարձր փայտե պատվանդանի վրա, տայկոկատա երաժիշտը նստում է թմբուկի կողքը՝ հատակին, և հարվածում է թմբուկին ճապոնական նոճուց պատրաստված 23 սմ երկարություն ունեցող բատի փայտիկներով՝ արձակելով չոր չռթոց- ձայն։ Ֆուեկատայի նման տայկոկատան ներկայացման ժամանակ բեմին նստում է ծնկների վրա՝ սեյձա դիրքով ։
Կոցուձումին կազմված է 25 սմ բարձրություն ունեցող պահանգից․ այն նվագող երաժիշտը (կոցուձումիկատա) նստում է ծալվող աթոռի վրա, իսկ թեթև թեքված թմբուկին, որը պահում է ձախ ձեռքով աջ ուսի մոտ, հարվածում է աջ ձեռքի մատներով ։ Օցուձումին մի փոքր ավելի մեծ է կոցուձումիից։ Այն նվագող երաժիշտը (օցուձումիկատա) նույնպես հարվածում է գործիքին աջ ձեռքի մատներով, սակայն թմբուկը պահում է ոչ թե ուսի մոտ, այլ ձախ ազդրի մոտ։ Թատրոնի որոշ պիեսներում օգտագործվում են միայն այս երկու թմբուկները։
Գործիքների նվագը պարբերաբար ուղեկցվում է կակեգոե թմբկահարների բացականչություններով, որոնք ենթարկվում են հաստատված կանոններին և ֆիքսում են մեղեդու ռիթմը ։ Առաջին և հինգերորդ տակտերից առաջ բացականչում են «յա-յա-յայայա», երկրորդ, երրորդ, վեցերորդ և յոթերորդ տակտերից առաջ՝ կոկորդային «հա-աաա»։ Տնքոցանման «իի-յայայա» և «յոյոյո-ի» բացականչություններն ուղեկցում են կենտ հարվածներին և հանդիսատեսին նախազգուշացնում են կուլմինացիոն պահերի մասին։
Երգչախումբ և բեմական խոսք
Նո պիեսի տեքստը տեղ-տեղ արտասանվում է որպես որոշակի տոնայնությամբ թվերգ, տեղ-տեղ երգվում է (այսպես կոչված՝ ուտաի ) և ունի իր մեղեդային պատկերը։ Դերասանի արտաբերած արձակը կոչվում է կոտոբա, իսկ դրան ուղեկցող երաժշտությունը՝ ֆուսի։ Պիեսի բառերի հիմնական մասը երգում է երգչախումբը, փոքր մասը՝ գլխավոր և երկրորդական դերակատարները։ Դերասաններն իրենց ձայնը չեն փոխում՝ անկախ այն բանից, թե ինչ կերպար են մարմնավորում, այսպիսով, նույնիսկ երիտասարդ գեղեցկուհին կարող է երգել տղամարդու բասով, սակայն այդուհանդերձ, կատարողները վերահսկում են ձայնի տոնայնությունը և դրա զգացմունքային նրբերանգը։
Նո թատրոնի երգչախումբը՝ ձիուտաին (地謡, «երկրից երգողները») կազմված է 6-10 անձից (ձիուտաիկատա, 地謡方)։ Նրանք տեղակայվում են բեմի աջ մասում՝ հատակին՝ նստելով երկու շարքով՝ դեմքով դեպի գործողության ծավալման հիմնական վայր ։ Երգեցողությունները հիմնվում են բուդդայական աղոթաբառերի՝ սյոմյոների մշակույթի վրա։ Նախքան սկսելը խմբավարներն իրենց աջ ձեռքը հովհար են վերցնում (հանդիսավոր հավաքույթների ժամանակ այդ ժեստն արտահայտվելու ցանկություն է նշանակում), իսկ ավարտելուց հետո առարկան ետ է վերադարձնում՝ հատակին՝ իր դիմաց։ Նոյում բեմական խոսքը ոճավորված է և անընթեռնելի․ պիեսը լավ հասկանալու համար հանդիսատեսը կարող է նայել իր հետ բերած պիեսի կամ լիբրետոյի տեքստը, որը կա նաև թատերական ծրագրում։ Դերասանը տեքստն արտասանելուց երբեք ցույց չի տալիս ատամները։
19-րդ դարի կեսերին թատրոնում ձևավորվեց խոսքաբանության երկու համակարգ՝ յովագին (ヨワ吟, «թույլ երգեցողություն»)՝ մեղմ, մեղեդային ինտոնացիաներ, որոնք ցույց են տալիս հերոսի ողբալի, տխուր կամ դյուրզգայուն տրամադրությունը և ցույոգին (ツヨ吟, «ուժեղ երգեցողություն»)՝ ձայնային կտրուկ անցումներով ինտոնացիաներ, որոնք ցույց են տալիս կերպարի ուրախությունը, վճռականությունը և արիությունը։ Առաջին տեսակը հիմնականում օգտագործվում է քնարական բնույթի պիեսներում, երկրորդը՝ հանդիսավոր և հերոսական պիեսներում։
Ամենատարածված երգեցողության ռիթմը (նորի) հիրանորին է («հարթ երգեցողություն»), որտեղ երեք վանկերը բաժանվում են 2 տակտի վրա։ Ընդ որում ճապոնական բանաստեղծական 7+5 տողերի 12 վանկերը (սիտիգոսյո) բաժանվում են 8 տակտի վրա (հատի բյոսի)․ առաջին յոթ վանկերը տեղավորվում են 4.5 տակտի մեջ, հաջորդ հինգը՝ 3.5 տակտի, վերջին տակտը՝ դադար է և հաջորդ տեքստի սկիզբը։ Մարտական տեսարաններին բնորոշ տյունորի երգեցողության ռիթմի («միջին երգեցողություն») ժամանակ երկու վանկին մեկ տակտ է բաժին ընկնում, իսկ երգային պարերի մեծ մասի սկզբում և վերջում կիրառվող օնորի ռիթմի («մեծ երգեցողություն») ժամանակ՝ մեկ վանկին՝ մեկ տակտ։
Դերասանի շարժուձև։ Պար
Նո թատրոնում հիմնական շարժումները կոչվում են կատա («ձև, մոդել»), իսկ ուղղակեցվածքի կանոնավոր դիրքը՝ կամաե։ Գոյություն ունի կատայի 250 տեսակ, որոնցից մոտ 30-ը պարային են։ Նրանց համադրությունը թույլ է տալիս արտահայտել ցանկացած զգացմունք, օրինակ, լաց պատկերելով՝ դերասանը խոնարհում է գլուխը և մինչև աչքեր բարձրացնում է ձեռքը՝ ափը վերև։ Նոյում շարժումներն ունեն դանդաղ տեմպ, ռիթմ․ կատարողները հետևում են, որ կատաները գեղեցիկ լինեն՝ անկախ նրանից, թե հանդիսատեսի հայացքը որ կողմից է։
Բացի դիրքերից դերասանն ունի հատուկ քայլվածք՝ հակոբի․ մարմինը քիչ առաջ խոնարհած՝ կատարողը քայլ առ քայլ՝ քիչ բարձրացրած ոտնամատերով, սահում է ձախ ոտքի կրունկի վրա, հատակին է դնում ամբողջ ոտնաթաթը և մի քիչ դադարից հետո ավարտում է համապատասխան շարժումն աջ ոտքով։ Այդուհանդերձ, դերասանը մեջքն ուղիղ է պահում, իսկ կզակը՝ մի քիչ ետ ձգված․ ձեռքերը ներքև և մի փոքր առաջ է պահում, արմունկները և ծնկները մի քիչ ծալած է, իսկ ոտնաթաթերը՝ զուգահեռ և իրար մոտ։ Բացառությամբ ցատկերից, դերասանի ոտքերը ներկայացման ընթացքում գրեթե չեն պոկվում հատակից։ Խմբավարները, կոկենները և կոցուձումի և օցուձումի նվագող երաժիշտները ներկայացման ժամանակ նստում են սեյձա դիրքով։
Պարը (այսպես կոչված՝ մաի) նո թատրոնում հիմնված է դերասանի դանդաղ և սահող շարժումների վրա։ Մաիների մեծ մասը կատարվում են պիեսի երկրորդ մասում (նոտիբա)․ ծրագրի կրճատված տարբերակում բան բայասի պարը կարող է ընդհանրապես չկատարվել։ Յուրաքանչյուր տեսակի պիես ունի իր պարային շարժումները։ Որոշ պարեր բնորոշ են միայն կոնկրետ պիեսի (օրինակ ռանբյոսին «Դոձյոձի»-ում), մյուս պարերը կատարվում են մի քանի պիեսներում․ որոշ պարեր փոխ են առնվել ավելի վաղ կատարողական ձևերից, օրինակ, առյուծի պարը՝ սիսի մաին, կատարվել է գիգակուի, բուգակուի և կագուրայի ժամանակ։ Մայի կատարելով՝ դերասանը կարող է օգտագործել տարատեսակ ռեկվիզիտ, սակայն ամենահաճախ օգտագործվողը տյուկեյ տեսակի հովհարն է։
Ռեկվիզիտ
Նո թատրոնի ներկայացումներում չեն օգտագործվում բարդ դեկորացիաներ։ Ըստ դասակարգումներից մեկի՝ ամբողջ բուտաֆորիան բաժանվում է սուեդոգուի (բեմ դուրս բերվող իր)՝ դեկորացիա ծառայող առարկաներ և տեդոգու (բառացի՝ ձեռքի առարկաներ)՝ առարկաներ, որոնք դերասանը պահում է ձեռքերի մեջ։ Մեկ այլ դասակարգմամբ ռեկվիզիտը բաժանվում է ըստ օգտագործման ժամկետների՝ կոդոգու (երկար ժամանակ պահպանվող) և ցուկուրի մոնո (մի քանի օրվա համար պատրաստվող և արդյունքում հավաքվող)։
Սուեդոգուին են վերաբերվում կարկասային իրերը, որոնք առարկաների ուրվագծեր ունեն՝ խրճիթնդր, նավակներ և այլ։ Դրանց համար նյութ են ծառայում հնդկեղեգ փայտերը, մաքուր բամբակաթղթե կտորի շերտերը, կոշտ կտորից կտավը, ծղոտը, չոր ճյուղերը և տերևները։ Այդպիսի իրերի ձևն ու չափսը կանոնավոր են, իսկ զանգվածը՝ ոչ մեծ․ դրանք կարող են բեմ բերել մեկ-երկու մարդ։ Սուեդոգուն այնպես է դրվում, որ բեմի հիմնական մասը ազատ մնա․ դրվում է խորքում՝ սիտեբասիրա սյան մոտ, նախաբեմի ծայրին, երաժիշտների կողքը։ Որոշ պիեսներում սուեդոգուն ունի նաև գործառնական նշանակություն․ կատարում է վարագույրի դեր, որի ետևում դերասանը կարող է փոխել հանդերձանքը կամ դերասանի համար ծառայում է որպես քողարկում, երբ դերասանը ներկայացման սյուժեի համաձայն պետք է հանկարծակի հայտնվել կամ անհետանալ։ Տեդոգուին են վերաբերվում հանդերձանքի լրացումները, աքսեսուարները (թուր, մանգաղ, քրմական գավազան), սպասքի առարկաներ (զամբյուղ, ցախավել), որոնք, սակայն, թեև արտաքինով նման են առարկաներին, ունեն ավելի փոքր չափս։
Թատրոնում ոչ մի դեր չի կատարվում առանց հովհարի (օհի), նոյում օգտագործվում է դրա 3 տեսակ՝ չծալվող ուտիվա և ծալվող տյուկեյ և սիձումեորի։ Առավել տարածված է տյուկեյ թղթե հովհարը, որը կազմված է 15 սև (կանացի և տղամարդու դերերի համար) կամ բաց գույնի երանգ ունեցող բամբուկի (ծերերի և միապետների դերերի համար) թերթերից։ Պիեսների յուրաքանչյուր շրջափուլի համար նախատեսված են իրենց խորհրդանիշերով հովհարներ․ Օկինայի հովհարի վրա պատկերված են երկարակեցության և իմաստության խորհրդանիշեր՝ սոճի, կռունկ, կրիա, աստվածների հովհարներին՝ փյունիկներ և պավլովնիայի ծաղիկներ, դևերի վառ կարմիր հովհարներին՝ սպիտակաթույր քաջվարդեր և այլն։ Ուտիվան օգտագործվում է այն դեպքում, եթե այն կրող կերպարը չինացի է (համապատասխան ձև ունեցող հովհարները Ճապոնիա են բերվել Չինաստանից)։ 10 շերտանոց սիձումեորի հովհարն օգտագործում են խմբավարները, երաժիշտները, բեմի օգնականները և որոշ դեպքերում նաև այլ դերասաններ։
Մնջախաղային պարերում դերասանը հովհարի օգնությամբ պատկերում է տարատեսակ առարկաներ և երևույթներ։ Ճապոնագետ Աննա Գլուսկինայի խոսքերով՝ «հովհարով շարժումը ամենատարատեսակ գործողությունների խորհրդանշական փոխանցման մի ամբողջ համակարգ է, դա ժեստերի հատուկ լեզու է, համր զրույց, որը լրացնում է բեմական գործողությունը։ Հովհարը խորհրդանշում է թուր, նկարող վրձին, կախարդական գավազան կամ գինով տարա, սակայն այն կարող է պատկերել նաև անձրև, տերևաթափ, փոթորիկ, հոսող գետ, մայր մտնող արև, այն կարող է հաղորդել խաղաղություն և զայրույթ, հանդիսություն և ցասում»։
Հանդերձանք
Նո թատրոնի հանդերձանքի՝ սյոձոկուի տարրերը բաժանվում են 7 խմբի՝ կեղծամներ, գլխարկներ, կիցուկե հագուստ (հիմնական), ուվագի հագուստ (հագնում են նհիմնականի վրայից), հագուստ, որ կարող է օգտագործվել և՛ որպես ուվագի, և՛ որպես կիցուկե, հակամա կիսաշրջազգեստ-տաբատներ և այսպես կոչված «փոքր իրեր» (կոմոնո)՝ էրի օձիք, կոսի մինո անձրևանոց, օբի գոտի, հատիմակի հերակալ, կեղծամի ամրացման կաձուրա օբի ժապավեն և այլն ։
Բացի այդ հանդերձանքը դաասակարգվում են ըստ դրանց թևքերի չափերի՝ կոսոդեմոնո (կարճ և նեղ) և օսոդեմոնո (երկար և լայն) ։
Ուվագի տեսակի որոշ զգեստներ, որոնք օգտագործվում են նոյում՝
Նո թատրոնում հանդերձանքի մեկ տարր կարող է օգտագործվել տարբեր համադրություններով այլ տարրերի հետ։ Օրինակ՝ Միձուգորոմո անձրևանոցը՝ ուսերին կապած թևքերով նշանակում է, որ կերպարը զբաղվում է ֆիզիկական աշխատանքով, իսկ ձեռքին հնդկեղեգի կանաչ ճյուղի համադրությամբ ցույց է տալիս, որ հանդիսատեսի առջև խելագար կին է կանգնած։
Կանյամիի և Ձեամիի ժամանակ լինելով պարզունակ՝ թատերական հագուստն աստիճնաբար մոտեցավ հոգևորականների և նշանավոր ազնվականների հագուստի մակարդակին։ Ըստ ավանդույթի՝ նո հանդերձանքը փոխանցվում է սերնդից սերունդ․ նորերը ստեղծվում են հին նմուշներին համապատասխան և արտահայտում են 14-16-րդ դարերի հագուստի ընդհանուր տեսքը։
Սիտե բոգատի զգեստը (այն պատրաստում են թանկարժեք կտորներից՝ դիպակից, մետաքսից, զարդարվում է ոսկեթել և արծաթեթել նախշերով) բարդ է (ծանր կիմոնո՝ երկու-երեք բարակների վրայից)․ այն հագնելու համար պահանջվում է 20-40 րոպե։ Վակիի զգեստն ավելի պարզ է․ նրա ամենաստորին կիմոնոն սովորաբար բաց կապույտ գույնի է, իսկ ամենավերևինը՝ շագանակագույն։ Երգչախումբը հագնում է ընտանեկան զինանշաններով զարդարված սև հապպի ժակետներ և մոխրակապտավուն հակամա տաբատներ։ Այս հանդերձանքի տարատեսակ համադրումները կրում են նաև կոկենները և հայասիկատաները։ Կարմիր գույն ունեցող զգեստները հատուկ անուն ունեն՝ իրոիրի (կանացի կերպարներում կարմիր գույնը նշանակում է, որ կինը երիտասարդ է), իսկ այն զգեստները, որտեղ կարմիր գույն չկա՝ իրոնասի (կանացի կերպարի ոչ երիտասարդ լինելու նշան)։
Յուրաքանչյուր նո զգեստի պարտադիր տարր է միաշերտ կամ բազմաշերտ, V-աձև օձիքը, որը կարվում է ստորին կիմոնոյի օձիքին։ Օձիքի գույնը ցույց է տալիս այն կրող կերպարի կարգավիճակը․ սպիտակ օձիքներ կրում են աստվածները և արքայազները, բաց կապույտ՝ ազնվականները, շագանակագույն՝ միապետները և ծեր կանայք, կապույտ՝ մարտիկների չար ոգիները և դևերը։ Հնարավոր են նաև գունային նշանակությունների համադրումներ։
Նո թատրոնում կիրառվում է նաև տարբեր չափերի ու գույների կեղծամներ․ բաշանման կասիրա կեղծամներ՝ խիտ մազափնջով և մեջքից կախված երկար մազերով (կարմիր ակագասիրա՝ տարբեր գերբնական էակների համար, սպիտակ սիրոգասիրա՝ դևերի համար, սև կուրոգասիրա՝ ուրվականների համար), տարե կեղծամներ՝ խիտ հյուսերով, որոնք կախված են դեմքի երկու կողմից, ուսերին և մեջքին, սակայն ավելի կարճ են, քան կասիրա կեղծամները, կաձուրա կեղծամները (հիմնականում մուգ գույնի մազերով են, նագա կաձուրա կանացի կեղծամները հրեշտակների և խելագար կանանց դերերի համար են, իսկ ուբագամի կեղծամները՝ ծեր կանանց համար, կասիկի կաձուրա տղամարդկանց կեղծամները՝ երիտասարդ կերպարների և ձյոգամի կեղծամները՝ ծեր կերպարների) և այլն։ Կեղծամն ամրացնելու համար, ինչպես նաև որպես զարդ օգտագործվում է կաձուրա օբի ժապավենը, որով կապվում է դերասանի ճակատը և ամրացվում ծոծրակին։ Այն հագնում են նախքան դիմակը, այդ պատճառով դրա առջևի մասը հանդիսատեսը չի տեսնում։
Բացի այդ ներկայացումներում օգտագործվում են տարատեսակ կաբուրի մոնո գլխարկներ, որոնք համապատասխանում են կերպարների դիրքին՝ հոգևորականներ, մարտիկներ, ճամփորդներ․ աստվածների, հոգիների և բարձրաստիճան ազնվականների զգեստներում օգտագործվում են թագեր և պսակներ։ Նո թատրոնի ներկայացումներում կոշիկ չեն հագնում․ դերասանները և երաժիշտները բեմ են դուրս գալիս տաբիով՝ կտորից, առանձին բթամատով գուլպաներով։ Աիկյոգենի գուլպաները դեղին են, իսկ մնացած դերասաններինը՝ սպիտակ։
Դիմակներ
Նո թատրոնում արտահայտչականության գլխավոր միջոցը դիմակն է (նոմեն 能面 կամ օմոտե 面): Ըստ Ն․ Անարինայի՝ «այն դերասանի կերպարին առեղծվածային գրավչություն և խարիզմա է հաղորդում, նրա մարմինը վերածում է հիասքանչ զգեստներով զարդարված քանդակի»։ Դիմակ են կրում միայն առաջատար դերասան սիտեն և նրան ուղեկցող ցուրեն, եթե վերջինս կին է։ Դերն առանց դիմակ կատարելու դեպքում՝ դերասանը բեմին պահպանում է դեմքի հանգիստ, ներկլանված արտահայտություն ․ ճապոնացի հոգեբանները նույնիսկ կիրառում են «նո դիմակի դեմքի արտահայտություն» եզրը՝ որպեսզի նկարագրեն հիվանդի ախտաբանական խնդիրը դիմախաղի հետ ։ Որպես կանոն, դերասանն ունի մի տեսակի մի քանի դիմակ։ Թատրոնում գրիմ չի արվում։
Նոյի դիմակները ավելի փոքր են, քան գիգակու և բուգակու ներկայացումների դիմակները, դերասանի դեմքն ամբողջությամբ չեն փակում։ Կանացի դիմակները միջինում ունեն 21.1 սմ բարձրություն, 13.6 սմ լայնություն և 6.8 սմ պրոֆիլից, որը համապատասխանում է դրանց ի հայտ գալու ժամանակաշրջանի ճաշակին․ հաղթանդամ մարմին և փոքր գլուխ ունենալը ճապոնացիների շրջանում գեղեցիկ արտաքին ունենալու նշան էր։ Որոշ դիմակներում ամրապնդված է անցյալի մեկ այլ նորաձևություն․ կնոջ ճակատի բարձրությունն ընդգծելու նպատակով հեռացնում էին հոնքերը և գիծ էին նկարում գրեթե մազերի արմատների մոտից։ Մինչև 17-րդ դարը նո դիմակները պատրաստում էին հենց դերասանները, միապետները կամ քանդակագործները․ 17-րդ դարից սկսած՝ դրանց պատրաստմամբ սկսեցին զբաղվել հատուկ մասնագիտացված ընտանիքներ, որոնք իրենց վարպետությունը փոխանցում էին սերնդե սերունդ։ Մինչև Էդո ժամանակաշրջանը ստեղծված դիմակները կոչվում են հոմմեն (本面, «վաղնջական դիմակներ»), իսկ ավելի ուշ՝ ուցուսի (写し, «պատճեններ»)։
Օբերհախինգ
Օբերհախինգ (Oberhaching), համայնք Գերմանիայում՝ Բավարիա հողում։ Ենթարկվում է Վերին Բավարիա շրջանին։ Գտնվում է Մյունխենի շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 12 939 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2009) : Զբաղեցնում է 26,60 կմ² մակերես։ Պաշտոնական կոդ՝  09 1 84 134:
Նո
Դիմակներ
Նո թատրոնում դիմակը կրում են միայն կեղծամի հետ։ Դիմակ կրելու համար հատուկ ծես գոյություն ունի․ դերասանը խոնարհվում է նրա առջև, զգուշությամբ վերցնում է ձեռքը, երկար ուսումնասիրում է, ամրացնում է դեմքին և դեռ որոշ ժամանակ էլ նայում է իրեն հայելու մեջ։ Դիմակը դեմքին ամրացվում է քուղերի օգնությամբ, որոնք անցկացված են կողքի անցքերով և կապվում են ծոծրակին։ Որպեսզի այն ամուր հագնի, դերասանի ճակատին նախապես դրվում է թղթով փաթաթած մի կտոր բամբակե կտոր։ 12-13 տարեկան երիտասարդ դերասանը հանդիսավոր միջավայրում անցնում է մասնագիտության երդման ծիսակարգ․ խմբի ղեկավարը հագնում է ամենահին՝ Օկինայի ծերունու դիմակը։ Աչքերի փոքր անցքերի պատճառով սկսնակ դերասանները փորձերի ժամանակ երբեմն բախվում են այլ դերասանների հետ։
Ինչպես և այլ իրերը միջնադարյան Ճապոնիայում, դիմակը ևս օժտված էր գերբնական ընդունակություններով․ դերասանն այժմ ևս դիմակին վերաբերվում է ինչպես սրբազան առարկայի․ հանդերձարանում միշտ հին դիմակներով սեղան կա, և դերասանը երբեք չի անցնի օմոտեի միջով։ Ժամանակակից դերասանները խաղում են պատճենված դիմակներով և շատ հազվադեպ՝ հատուկ հանդիսավոր դեպքերում՝ հին դիմակներով։ Այդպիսի դիմակներով, Ն․ Անարինայի խոսքերով, բեմ է դուրս գալիս միայն մեծանուն դերասանը․ այսպես, երբ Հոսյո Կուրոն Կիոտոյում հանդես էր գալիս իր աշակերտ Մացումոտոյի հետ, և երբ վերջինս չուներ ծերունու կերպարի համար անհրաժեշտ դիմակը, կոլեկցիոներներից մեկն առաջարկեց իր հին դիմակներից մեկը, սակայն Հոսյոն այն ետ վերադարձրեց՝ ասելով «Մացումոտոն դեռ չունի բավականաչափ վարպետություն, որպեսզի կրի այն»։
Գլուխը շրջելու միջոցով դիմակի լուսավորվածությունը կարգավորելու օգնությամբ դերասանին հաջողվում է նրան կենդանության էֆեկտ փոխանցել․ նա կարող է թեքել գլուխը դեպի վեր և լուսավորելով փոխանցել ուրախության արտահայտություն, թեքել ներքև՝ ստվերելով ստանալ տխուր արտահայտություն․ արագ գլուխը մի կողմից մյուսը թափահարել՝ ցույց տալով ուժեղ զգացմունքներ։ Հանդիսատեսի կողմից դիմակի արտահայտության տարբեր ընկալումները՝ կախված նրա թեքման անկյունից, հաստատել են ճապոնացի և բրիտանացի գիտնականների կողմից իրականացված փորձերը ։
Ժամանակակից նո թատրոնում, որքան հնարավոր է, պահպանվում է դերասանի և նրա մարմնավորած կերպարի նույնացման տեխնիկան։ Գրիգորի Կոզինցևն իր «Ողբերգության տարածք» (Пространство трагедии) գրքում գրել է․ «Ես սկսում եմ հասկանալ, որ «դիմակ հագնելը» նույնքան բարդ գործընթաց է, որքան որ «դերի մեջ մտնելը»։ Ներկայացումն սկսվելուց շատ առաջ դերասանը կանգնում է հայելու առջև։ Տղան նրան տալիս է դիմակը։ Դերասանը զգուշությամբ վերցնում է այն և լուռ դիտում նրա դիմագծերը։ Անտեսանելիորեն փոխվում է աչքերի արտահայտությունը, կերպարանքը դառնում է այլ։ Դիմակը կարծես թե փոխանցվում է մարդուն։ Եվ այդժամ նա դանդաղ և հանդիսավոր հագնում է դիմակը և շրջվում է դեպի հայելին։ Նրանք այլևս գոյություն չունեն առանձին-առանձին, նրանք այժմ մեկ միասնություն են»։
Նո թատրոնը, արտասահմանյան թատրոնը և արվեստի այլ տեսակներ
Մեյձիի հեղափոխության սկսվելով նո թատրոնում առաջացած խնդիրների ֆոնին՝ այս արվեստի նկատմամբ հետաքրքրություն ցուցաբերեցին նաև օտարերկրացիները։ Նրանցից մեկը Ումեկավա Մինորուի աշակերտ, պրոֆեսոր Էռնեստ Ֆենոլլոզան էր, որը 1878-1890 թվականներին ապրել է Ճապոնիայում։ Ֆենոլլոզայի «Epochs of Japanese and Chinese Art» աշխատությունը հետաքրքրել է ամերիկացի պոետ Էզրա Փաունդին, և արդեն գիտնականի մահից հետո նրա այրուց գրառումներ վերցրեց՝ այդ թվում նո թատրոնի պիեսներին վերաբերող։ 1916 թվականին իռլանդացի դրամատուրգ Ուիլյամ Բաթլեր Եյթսի հետ համագործակցությամբ, ում համարում էր միակ պոետը, որի ստեղծագործություններն արժանի են ուսումնասիրվելու, հրատարակեցին «Noh, or Accomplishment» գիրքը, որտեղ ներառեց թատրոնի պիեսների իր խմբագրած տարբերակները ։
Եյթսը՝ Փաունդի և Ֆենոլլոզայի նախկին ընկերը, գտնվում էր նոյի վայելչագեղության և գեղեցկության ուժեղ տպավորության տակ և նրա տարրերը ներառեց իր աշխատանքներում։ Այսպես, այդպիսի առաջին՝ «Բազեական աղբյուր» պիեսում, որը հրատարակվել է 1917 թվականին, կերպարները կա՛մ դիմակներ են կրում, կա՛մ օմոտեի նման գրիմ ունեն․ արդյունքում «Բազեական աղբյուր» պիեսն արդեն մշակվել էր Յոկոտի Մարիոյի կողմից և դարձել սինսակունո «Տականո իձումի»։
Նո թատրոնի պիեսներ ստեղծում էր նաև Փոլ Գուդմանը․ վերջինս այդ պիեսներն անվանում էր «իմաստության դրամաներ»։ Մեկ այլ ամերիկացի հեղինակի՝ դրամատուրգ Յուջին Օ'Նիլի տանը, Կոնֆուցիոսի ասույթների կողքը պատերին կախված էին նաև նո թատրոնի դիմակներ ․ օմոտեին է նվիրված նրա «Memoranda on Masks» (1932) էսսեն։ Օ'Նիլի չորս պիեսների կառուցվածքը («Երկար օրը գնում է դեպի գիշեր», «Սառույցի վաճառականն է գալիս», «Հյուի», «Ճակատագրի խորթ որդիների լուսինը») կրկնում է յոկյոկու պիեսի սյուժեն, երբ բեմին դադարում է դրամատիկական գործողությունը, և կերպարները պատմում են անցյալի իրադարձությունների մասին ։ Պոետ և գրող Փոլ Կլոդելը, գտնվելով Ճապոնիայում՝ որպես 1921-1927 թվականների Ֆրանսիայի դեսպան, ներկա է գտնվել 13 նո ներկայացման, որն արդյունքում ազդեցություն է թողել նրա աշխատանքների վրա, այդ թվում՝ իրադարձությունների հետադարձ ցուցադրման վրա ։
Նո թատրոնի ազդեցությունը կրել են այնպիսի երաժիշտներ, ինչպիսիք են Բենջամեն Բրիտտենը, Շառլ Մեսսիանը, Կառլհայնց Շտոքհաուզենը և Յանիս Քսենակիսը ։ Կոմպոզիտոր Հարրի Փարչը նոն անվանում էր մարդկության պատմության մեջ ամենանուրբ արվեստներից մեկը։ Որոշակի ժամանակ նա անցկացրեց այդ թատրոնի մասին իրենց հասանելի գրականությունն ուսումնասիրելու վրա՝ Ուիլյամ Մալմի գրքերը պիեսի կառուցվածքի մասին, Արթուր Ուեյլիի թարգմանությունները, ինչպես նաև Եյթսի աշխատությունները, որոնց մասին հետագայում բարձր էր արտահայտվում։ Ինչպես նշում է Ուիլ Սալմոնը՝ առավել ակնհայտ է նոյի ազդեցությունը Փարչի ստեղծագործական գործունեության վրա, մասնավորապես նրա «Delusion of the Fury» (1966) ստեղծագործության վրա, որի առաջին գործողությունը գրվել է Ձեամիի «Ացումորի» և Կոմպարու Ձեմպոյի «Իկուտա» պիեսների հիման վրա, իսկ նրա կառուցվածքն ընդհանուր առմամբ համապատասխանում է մուգեննո պիեսների կառուցվածքին ։
Նոյի ազդեցության տակ էին այնպիսի թատերական գործիչներ, ինչպիսիք են Էուջենիո Բարբան, Եժի Գրոտովսկին , Ժակ Լեկոքը , Բերտոլդ Բրեխտը, Շառլ Դյուլենը և Ջերոմ Ռոբինսը։ Ուիլյամ Շեքսպիրի մի քանի պիես նո թատրոնի ձևաչափով մշակել է Նագի Ուեդան, ադապտացված անգլալեզու պիեսներ է ստեղծել Ռիչարդ Էմերթը, Սան Ֆրանցիսկոյում գործում է Յուրիկո Դոիի հիմնադրած «Theater of Yugen»-ը, պիեսներ են գրվել Մարտին Լյութեր Քինգի ճակատագրի և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ճապոնիայի ռազմական կորուստների մասին։ Նոյի հանդեպ հետաքրքրություն են ցուցաբերել ֆրանսիացի ռեժիսոր Ժան Լուի Բարրոն և անգլիացի դերասան Էդվարդ Գորդոն Քրեգը, թեև վերջինը Եյթսի նման երբեք չի դիտել ներկայացումը։ Քրեգը պնդում էր, որ նոն հասկանալու համար անհրաժեշտ է ծնվել և ապրել Ճապոնիայում և դեմ էր արևմտյան բեմին ճապոնական թատրոնը կրկնօրինակելուն։
Նո թատրոնի գիտակ էր ռեժիսոր Ակիրա Կուրոսավան։ 1957 թվականի «Գահն արյան մեջ» ֆիլմում, որը նկարահանվել է Ուիլյամ Շեքսպիրի «Մակբեթ» պիեսի հիման վրա, նա մեկ անգամ չէ որ դիմել է նոյի արվեստին․ դեկորացիաները, կերպարների գրիմը, միզանսցենի կառուցվածքը նո թատրոնի օրինակով էին ։ Ֆիլմի դերասաններին Կուրոսավան ցույց էր տալիս օմոտեի նկարներ, որոնք համարում էր ավելի մոտ այս կամ այն դերի բնույթին և ասում, որ դիմակն է հենց իրենց դերը ։ Այսպես, տեսարանում, որտեղ Ասաձին (լեդի Մակբեթ)՝ Իսուձու Յամադայի կատարմամբ, ամուսնուն խնդրում է սպանել տիրակալին, նրա դեմքի արտահայտությունը կրկնում է այն արտահայտությունը, որը պատկերված է սակումիի՝ խելագարության եզրին կանգնած ոչ երիտասարդ կնոջ դիմակի վրա, իսկ Տակետոկի Վասիձուի (Մակբեթ) դեմքի արտահայտությունը, որը խաղում է Տոսիրո Միֆունեն, նման է նրան, ինչ պատկերում է հեյդա մարտիկի դիմակը ։
Նոյին է դիմել նաև մեկ այլ ճապոնացի ռեժիսոր՝ Կանետո Սինդոն։ 1972 թվականի «Մետաղական օղակապ» ֆիլմում՝ նկարահանված պիեսի մոտիվներով, ենթադրաբար գրված Ձեամի Մոտոկիյոյի կողմից, որը պատմում է կանացի խանդի մասին, գլխավոր դերերից մեկը՝ տղամարդու կերպարը, որը ներգրավված է սիրային եռանկյունու մեջ, խաղացել է նո թատրոնի դերասան Հիդեո Կանձեն։ Նո արվեստին հղումներ հանդիպում են ամբողջ ֆիլմի ընթացքում․ ինքը ֆիլմը սկսվում է դեյգան դիմակի ցուցադրումից։ Ավելի վաղ նկարահանված ֆիլմերից մեկում՝ «Կին դևը» ֆիլմում, խանդի դև հանյայի օմոտեի օգնությամբ ծեր կինը վախեցնում է իր հարսին։
1985 թվականի «Ռան» ֆիլմում, որն Ակիրա Կուրոսավան նկարահանել է 75 տարեկան հասակում և անվանել իր ֆիլմերից լավագույնը, ռեժիսորը կրկին դիմել է նոյին։ Այնպես, ինչպես և «Գահն արյան մեջ» ֆիլմում, «Ռան»-ի գործողությունները ծավալվում են 16-րդ դարի ֆեոդալական Ճապոնիայում, իսկ կերպարների դեմքի արտահայտությունը հարաբերակցվում է օմոտեի հետ․ վարազների որսի տեսարանում տեսախցիկը խոշոր պլանով ֆիքսում է բռնապետ Իտիմոնձի Հիդետորայի դեմքը (Տացուա Նակադայի կատարմամբ), որը որոշ մասնագետների կարծիքով կրկնում է ծերունական դիմակի, իսկ մյուսների կարծիքով էլ՝ դևական դիմակի՝ ակուձյոյի դիմագծերը՝ մեծ աչքերով և ալեհեր։ Այն բանից հետո, երբ Հիդետորայի ամրոցը հրդեհվեց, իսկ շքախումբը՝ սպանվեց, հրաշքով փրկված Հիդետորան՝ փոս ընկած աչքերով և գզգզված մազերով, նման է ծերունու հոգու՝ սիվաձյո դիմակի, որը ստիպված է հավերժ թափառել երկրի վրա այն մեղքերի համար, որ գործել է կյանքում։ Ավարտական տեսարանում, երբ ֆիլմի մեկ այլ կերպար՝ տեսողությունը կորցրած Ցուրումարուն, փայտով շոշափում է ավերված ամրոցի ճաղաշարը, դեմքն արտահայտում է յորոբոսիի՝ կույր մարդու դիմակի դիմագծերը։
Ճապոնական նո և կաբուկի թատրոնների պարային ավանդույթների վրա է հիմնվում բուտոն։ Այսպես, այդ արվեստի պարերից մեկը՝ «Սումիդագավան», ստեղծել է պարուսույց Նակաձիմա Նացուն՝ Մոտոմասայի համանուն պիեսի հիման վրա՝ իր կորած երեխային գտնելու համար մոր տառապալից փնտրտուքների մասին, որը, ինչպես պարզվում է, մահացած է ։ Նեցկե մանրակերտ քանդակների խմբերից մեկը կազմում են նրանք, որոնք տարբերակներով կամ ճշգրիտ կրկնում են օմոտեն․ օրինակ՝ Կորեմոտին՝ Կանձե Նոբումիցուի «Մոմիձիգարի» պիեսի հերոսը, շատ հաճախ նեցկեում պատկերվում է ծառի տակ քնած, այն ժամանակ, երբ փչակից դուրս է գալիս դևը, ում դեմքը նման է հանյայի դիմակին ։ Նո արվեստը պատկերված է նաև նկարիչ Ուեմուրա Սյոենի աշխատանքներում․ թատրոնը ոգևորել է նրան ստեղծելու «Ձյոնո մաի» և «Սոսիարաի Կոմատի» նկարները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ժանրեր Կատեգորիա:Նո Կատեգորիա:Մարդկության բանավոր և ոչ նյութական ժառանգության գլուխգործոցներ
Անպետքը
«Անպետքը» («Никудышная»), խորհրդային գեղարվեստական հեռուստատեսային գունավոր ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Դինարա Ասանովան «Լենֆիլմ» կինոստուդիայում 1980 թվականին ։
Մահվան աստված
Մահվան աստվածներ, տարբեր կրոնների ատվածություններ, կապված մահվան, հոգիների ուղեկիցների, հանդերձյալ աշխարհի հետ։ Այս տերմինը վերաբերվում է աստվածություններին, որոնք կամ հավաքում են մահացածների հոգիները, կամ իշխում են նրանց, այլ ոչ նրանց, ովքեր որոշում են մահվան պահը։
Շատ մշակույթներ ունեն մահվան աստված դիցաբանությունում և կրոնում։ Մահը, ինչպես նաև ծնունդը, մարդկային կյանքի հիմնական մասն են, այդ իսկ պատճառով դրանց աստվածությունները կարող են համարվել ամենակարևորը կրոնում։
Անպետքը
Ֆիլմը ստեղծվել է ԽՍՀՄ Նախարարների խորհրդի հեռուստատեսության և ռադիոյի պետական կոմիտեի պատվերով։
Մահվան աստված
Ծագումը
Բազմաստված կրոններում կամ դիցաբանություններում, որոնք ունեն աստվածությունների բարդ համակարգ՝ կառավարող բնական երևույթները, մարդկային կյանքի ասպեկտները, հաճախ ունեն աստվածություն, որին տրված է մահը վերահսկելու գործառույթը։ Նման ասվածություն ներառելը համաստվածության մեջ պարտադիր չէ։
Անպետքը
Սյուժե
Անհավասարակշիռ հոգեկանով դեռահաս աղջիկը չի կարող գտնել փոխըմբռնում ուրիշների հետ, մասամբ իր կակազելու, մասամբ էլ ծնողների անուշադրության պատճառով, որոնք զբաղված են իրենց սեփական խնդիրներով։
Մահվան աստված
Ծագումը
Միաստվածային կրոններում մեկ աստված է կառավարում կյանքը և մահը։ Սակայն դա տարբեր կերպ է դրսևորվում ծեսերում, ավանդույթներում, փոխվում է կախված բազմաթիվ գործոններից, ներառյալ աշխարհագրական, քաղաքական գործոնները, այլ կրոնների ազդեցությունը։
Անպետքը
Սյուժե
Փախչելով նրա ագրեսիայից՝ Անյային ուղարկում են գյուղ՝ խորթ հոր հարազատների մոտ։ Այնտեղ նա հանդիպում է մի ծեր մարդու, որը ակտիվ մասնակցություն է ունենում աղջկա ճակատագրին և նպաստում նրա բարոյական վերածննդին։
Մահվան աստված
Տե՛ս նաև
Կատեգորիա:Մահ
Անպետքը
Սյուժե
Ֆիլմի ֆոնային երաժշտության համար լայնորեն օգտագործվում են ABBA խմբի օրիգինալ երգերը, ինչը բացառիկ է խորհրդային կինոյի համար։
Պրոֆեսիոնալը (ֆիլմ, 1981)
Պրոֆեսիոնալը (Le Professionnel), ռեժիսոր Ժորժ Լոնտերի` մարտաֆիլմի տարրերով դրամատիկ թրիլլերը, որի գլխավոր դերում է Ժան Պոլ Բելմոնդոն։ Ֆիլմը նկարահանվել է ըստ Պատրիկ Ալեքսանդերի «Նուրբ մաշկով գազանի մահը» (Death of a Thin-Skinned Animal) գրքի ։
Անպետքը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1980 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Պրոֆեսիոնալը (ֆիլմ, 1981)
Ֆիլմի երաժշտությունը գրել է կոմպոզիտոր Էնիո Մորիկոնեն, ֆիմում օգտագործված Le Vent Le Cri-ի և Chi Mai-ի (ֆիլմից 10 տարի առաջ գրված) երաժշտական թեմաները համաշխարհային հայտնիություն են ձեռք բերել։
Տառապյալների անտառ
Հիշատակի անտառի ստեղծման համար տնկվել էին 6 միլիոն ծառ, որոնք խորհրդանշում են Հոլոքոստի զոհերի թիվը։ Նրա հիմնումը սկսել է 1947 թվականին, մինչև Իզրայիլ պետության հռչակումը ։
Պրոֆեսիոնալը (ֆիլմ, 1981)
Սյուժե
Ֆրանսիացի գաղտնի գործակալ Ժոսլեն Բոմոնը (Ժան Պոլ Բելմոնդո) Ֆրանսիայի կառավարության հանձնարարությամբ ուղևորվում է աֆրիկյան հորինված Մալագավի երկիր, որպեսզի ֆիզիկապես ոչնչացնի այդ պետության նախագահ Ն'Ջալային (Պիեռ Սենտոն), որը հարմար չէր ֆրանսիական իշխանությունների համար։ Քաղաքական իրադրությունը հանկարծակի փոխվում է, և վերջին պահին անհրաժեշտությունը կորցրած հարձակումը կանխելու համար ֆրանսիական հատուկ ծառայությունները Բոմոնին հանձնում են աֆրիկյան պետության ուժերին։ Արդյունքում նրան դատապարտում են երկարաժամկետ ազատազրկման։ «Դաստիարակչական ճամբարից» սևամորթ խցակցի հետ համարձակ փախուստից հետո, որը մահանում է աֆրիկյան գյուղում տեղի ունեցած փոխհրաձգության արդյունքում, Բոմոնը վերադառնում է Ֆրանսիա և կոդավորված հեռագրով զգուշացնում է իր նախկին ղեկավարներին այն մասին, որ ինքը մտադիր է իրականացնել իրեն տված հանձնարարությունը։ Այդպիսով նա մարտահրավեր է նետում իրեն դավաճանած ֆրանսիական հատուկ ծառայություններին։
Տառապյալների անտառ
Անտառի կենտրոնական բացատում 1971 թվականին կանգնեցված է եղել «Կրակե թղթագլան», քանդակագործ Nathan Jacob Rapoport-ի աշխատանքներից։ Արձանը երկու թորայի թղթագլանների ձևով է, որը նկարագրում է հատվածներ Հնգամատյաննից, կապված հրեական Սփյուռքի պատմության հետ, Հոլոքոստի հետ, Իզրայիլ պետության վերածննդի հետ, նրա պատմության հետ մինչև վեցօրյա պատերազմը։
Պրոֆեսիոնալը (ֆիլմ, 1981)
Սյուժե
Այդ ժամանակ նախագահ Ն'Ջալան պաշտոնական այցով ժամանում է Ֆրանսիա։ Հատուկ ծառայությունները ոտքի են հանվում` Ն'Ջալային պաշտպանելու համար, որը կարևոր է Ֆրանսիայի տնտեսական հետաքրքրությունները բավարարելու տեսանկյունից։ Բոմոնը հաջողությամբ շփոթեցնում է գործակալներին, վրեժ է լուծում իր կնոջը հարցաքննելու և ծեծելու համար, բացահայտում է իր ընկեր և գործընկեր կապիտան Վալերի (Միշել Բոն) դավաճանությունը և արդար մենամարտում սպանում է իրեն անդադար հետապնդող կոմիսար Ռոզենին (Ռոբեր Հոսեյն)։
Արդյունքում Բոմոնը հայտնվում է Փարիզի մոտ գտնվող այն ամրոցում, որտեղ անվտանգության աշխատակիցները տեղավորել են Ն'Ջալային։ Նրան հաջողվում է Ն'Ջալային դնել հսկիչի օգնական Ֆարժի (Բեռնար Պիեռ Դոնադյո) կրակի տակ։ Բոմոնի վրեժը հաջողվում է. մամուլի օգնությամբ նա կարողանում է ամբողջապես հեղինակազրկել ֆրանսիական հատուկ ծառայություններին։ Վերջում հերոսը մոտենում է իրեն սպասող` Ն'Ջալայի ուղղաթիռին, սակայն այդ պահին հատուկ ծառայությունները որոշում են ազատվել Բոմոնից. նախկին ղեկավար գնդապետ Մարտենը ներքին գործերի նախարարից հրաման է «պոկում»` «Բոմոնին կանգնեցնելու» մասին, նախարարը հրաման է տալիս, Ֆարժը կրակում է Բոմոնի վրա։
Տառապյալների անտառ
1994 թվականին հենց այդտեղ տնկվել էին 1000 ծառ և ստեղծվել էր Կատինյան անտառակ — ի հիշատակ լեհական սպաների հրեական ծագմամբ, Կատինյան գնդակոծության։ Տառապյալների անտառը հանդիսանում է հայտնի տուրիստական օբյեկտ և իզրայիլցիների հանգստյան վայր ։
Պրոֆեսիոնալը (ֆիլմ, 1981)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Էնիո Մորիկոնեի Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ֆրանսիական քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ֆրանսիայում Կատեգորիա:Ֆիլմեր վրեժի մասին Կատեգորիա:Ֆրանսիական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դետեկտիվ ֆիլմեր
Տառապյալների անտառ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսրայելի անտառներ Կատեգորիա:Հոլոքոստի զոհերի հուշարձաններ Կատեգորիա:Իսրայելի տեսարժան վայրեր
Զագորյանի
Զագորյանի (Загоряни), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Նովոուշիցկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զագորյանի գյուղում բնակվում էր 173 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1608 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 107,59 մարդ/կմ²։
Տրոմբոն
Ձայնի սկզբունքը
Ինչպես այլ պղնձյա փողային գործիքները այնպես էլ տրոմբոն նվագելու հիմնական սկզբունքը կայանում է շրթունքների դիրքը փոխելով կամ երկար գլանաձև երկու անգամ կործված փողի դիրքը փոխելով այդպիսով փոխելով օդի քանակը, որը մտնում է գործիքի մեջ։ Տրմոբոնն ունի 7 դիրք, որոնք իրարից տարբերվում են կիսատոներով։
Կատեգորիա:Փողային երաժշտական գործիքներ
Էդուարդ Սարգսյան (ճարտարապետ)
Էդուարդ Սարգսյան (, Բելգիա), հայ ճարտարապետ։
Կենսագրություն
1965 թվականին ավարտել է Մարսելի բարձրագույն ճարտարապետական դպրոցը։ Աշխատել է ֆրանսիական նախագծային տարբեր ընկերություններում։ Մշակույթի գործիչների ֆրանսիական միության պատվավոր անդամ է ։
(4650) Մորի
(4650) Մորի (Mori), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1950 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,237184 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9069 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5674 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1222,22 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294545 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,75° անկյուն։
Բուշ դյու Ռոն գավառի համայնքների ցանկ
Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառի 119 համայնքները հետևյալն են.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուշ դյու Ռոն գավառի բնակավայրեր
Մոկ էն Միդելար
Մոկ էն Միդելար (Mook en Middelaar ), համայնք Նիդերլանդների Լիմբուրխ մարզում։ Տարածքը 17,38 կմ² է, բնակչությունը՝ 8.050 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 14.800 եվրո է։
Կատեգորիա:Լիմբուրխի համայնքներ
Ժեգլովկա (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Ժեգլովկա (Жегловка), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Շաքար
Շաքար, քաղցր, կարճ շղթայով, լուծելի ածխաջրերի ընդհանուր անվանումը, որոնք օգտագործվում են սննդի մեջ։ Շաքարները կազմված են ածխածնից, ջրածնից և թթվածնից։ Գոյություն ունեն շաքարի տարբեր տեսակներ որոնք սկիզբ են առնում տարբեր տեղերից։ Գրանուլացված շաքարը կամ սեղանի շաքարը սախարոզն է, որը դիսախարիդ է։ Մարմնում սախարոզը հիդրոլիզվում է ֆրուկտոզի և գլյուկոզի։ Մյուս դիսախարիդներից են մալթոզը և լակտոզը։ Շաքարների ավելի երկար շղթաներն անվանվում են օլիգոսախարիդներ։ Տարբեր քիմիական միացություններ նույնպես կարող են ունենալ քաղցր համ, սակայն նրանք չեն դասակարգվում որպես շաքարներ։ Այս քիմիական միացություններից շատերը օգտագործվում են ցածր կալորիականությամբ սննդի մեջ և անվանվում են արհեստական քաղցրացուցիչներ։
Շաքարը հանդիպում է բույսերի մեծամասնության հյուսվածքներում բայց արտադրման համար բավարար քանակով գտնվում են շաքարի ճակնդեղում և շաքարեղեգում։ Շաքարեղեգ են անվանում Saccharum ցեղի բույսերի մի քանի տեսակներին, որոնք հնագույն ժամանակներից մշակվել են Հարավային Ասիայի և Հարավարևելյան Ասիայի արևադարձային շրջաններում։ Շաքարի արտադրությունը բուռն կերպով սկսեց զարգանալ 18-րդ դարում՝ Արևմտյան Հնդկաստանում և Ամերիկաներում շաքարի պլանտացիաների հիմնումից հետո։ Միայն այդ ժամանակ շաքարը հասանելի դարձավ սովորական մարդկանց, որոնք նախկինում օգտագործում էին միայն մեղր կամ քաղցր պտուղներ։ Շաքարի ճակնդեղը՝ Beta vulgaris-ի կուլտիվացված տարբերակը, որպես արմատապտուղ աճում է սառը կլիմայում և դարձել է շաքարի հիմնական աղբյուր 19-րդ դարում, երբ հասանելի դարձան շաքարի էքստրացիայի մեթոդները։ Շաքարի արտադրությունը և վաճառքը շատ առումներով փոխեց մարդկության պատմության ընթացքը՝ ազդելով գաղութների ձևավորման, ստրկության, պայմանագրային աշխատանքի, մարդկանց միգրացիայի զարգացման և շաքար արտադրող ազգերի միջև պատերազմների առաջացման, ինչպես նաև Նոր Աշխարհում ազգային և քաղաքական կառուցվածքի վրա։
2011 թվականին աշխարհում արտադրվել է ավելի քան 168 միլիոն տոննա շաքար։ Միջինում մարդը տարեկան օգտագործում է 24 կգ շաքար՝ 33,1 կգ զարգացած երկրներով, որը ավելի քան 260 կալորիա է մեկ օրվա համար։
20-րդ դարի վերջերից սկսել է քննարկվել այն հարցը, թե արդյոք շաքարի մեծ քանակությունը սննդակարգում օգտակար է մարդու առողջության համար։ Շաքարը կապվել է գիրության հետ և մասամբ կամ ամբողջությամբ համարվում է շաքարային դիաբետի, սիրտանոթային համակարգի հիվանդությունների, մտավոր հետամնացության, ատամների փչացման պատճառ։ Այս ամենի վերաբերյալ իրականացվել են տարբեր հետազոտություններ տարբեր արդյունքներով, հիմնականում այն պատճառով, որ շատ դժվար է գտնել ստուգիչ խումբ՝ մարդիկ, որոնք չեն օգտագործում շաքար իրենց սննդակարգում։
Ստուգաբանություն
Հայերեն շաքար բառը ծագել է պարսկերեն شکر shakkar բառից, որն էլ իր հերթին ծագում է սանսկրիտի शर्करा śarkarā բառից ։
Հնագույն ժամանակներ և Միջնադար
Եվրոպայում շաքարն առաջին անգամ հայտնվել է մ.թ. 1-ին դարում որպես ներկրված դեղամիջոց, այլ ոչ որպես սննդամթերք ։ Հույն բժիշկ Դիոսկորիդեսը մ․թ․ առաջին դարում նկարագրել է շաքարի դերը իր De Materia Medica աշխատության մեջ և Պլինիուս Ավագը, մ․թ․ առաջին դարում նկարագրել է շաքարի դերը իր Բնական պատմություն աշխատության մեջ։ «Շաքար ստանում են Արաբիայում նույնպես, բայց հնդկական շաքարն ավելի լավն է։ Այն մեղրի տեսակ է, սպիտակ ինչպես խեժը և խրթխրթում է ատամների տակ։ Այն ունի պնդուկի չափի անձև կտորներ։ Շաքարն օգտագործում են միայն բժշկական նպատակներով ։
Շաքարը այդքան էլ կարևորություն չի ունենում, մինչև հնդիկները գտնում են շաքարային օշարակը շաքարի բյուրեղների վերածելու եղանակը։ Սա հեշտացնում է շաքարի պահպանումը և տեղափոխումը ։ Բյուրեղացված շաքար հայտնաբերվել է Գուպտա կայսրության ժամանակ, մ․թ․ 5-րդ դարում ։ Տեղի հնդկական լեզվով այս բյուրեղներն անվանվել են «խանդա» (դեվանգարի։ खण्ड,), որից ծագել է անգլերեն «candy» բառը ։
Հնկացի նավաստիները, որոնք զտված կարագն ու շաքարը կրում էին որպես սննդամթերք, տարբեր վայրերում տարածում էին դրանց մասին գիտելիքը ։ Բուդդիստ հոգևորականները իրենց հետ բյուրեղացման մեթոդները բերում են Չինաստան ։ Հյուսիսային Հնդկաստանում Հերշայի կառավարման տարիներին (մոտ 606–647), հնդկացիները չինացիներին են փոխանցում շաքարեղեգի կուլտիվացման եղանակները։ 7-րդ դարում Չինաստանը հիմնում է իր առաջին շաքարեղեգի պլանտացիաները ։ Չինական փաստաթղթերը հաստատում են, որ եղել է առնվազն երկու ճանապարհորդություն Հնդկաստան, շաքարի զտման տեխնոլոգիաները պարզելու նպատակով, որոնք սկսել են մ․թ․ 647 թվականին ։ Հարավային Ասիայում, Միջին Արևելքում և Չինաստանում շաքարը շուտով սկսում է օգտագործվել սննդի և անուշեղենի պատրաստման մեջ։
Խաչակիրները շաքարը Սուրբ հողից իրենց հետ բերեցին Եվրոպա։ Սուրբ հողում նրանք հանդիպել էին քարավաններ, որոնք իրենց հետ տանում էին «քաղցր աղ»։ Վաղ 12-րդ դարում, Վենետիկը Տյուրոսի մոտ ձեռք բերեց մի քանի գյուղ և այնտեղ հիմնեց շաքարի արտադրություն՝ Եվրոպային շաքար մատակարարելու համար ։ Խաչակիրների մասին պատմող Ուիլիամ Տյուրոսացին, ուշ 12-րդ դարում նկարագրում է շաքարը որպես «մարդկության առողջության համար շատ անհրաժեշտ նյութ» ։ 15-րդ դարում Վենետիկը շաքարի ստացման և մատակարարման հիմնական կենտրոնն էր Եվրոպայում ։
Ժամանակակից պատմություն
1492 թվականի ապրիլին Քրիստոֆեր Կոլումբոսը կանգ առավ Կանարյան կղզիների Լա Գոմերա վայրում՝ ջուր և գինի խմելու համար՝ նպատակ ունենալով մնալ միայն չորս օր։ Սակայն նա սիրային հարաբերության մեջ մտավ կղզին ղեկավարող Բեատրիզ դե Բոբադիլլա ի Օսարիոյի հետ և մնաց մեկ ամիս։ Երբ Կոլումբոսը վերջապես գնաց կղզուց դուրս, Բեատրիսը նրան տվեց շաքարեղեգի մի կտոր, որն առաջինն էր, որ հասավ մինչև Նոր Աշխարհ ։
Աղբյուր
Աղյուսակ մեկում ներկայացված են մրգեր և բանջարեղեններ, որոնք պարունակում են շաքար։ Տվյալները 100 գրամ սննդամթերքի համար են։ Ֆրուկտոզ/գլյուկոզ հարաբերությունը հաշվարկվել է ազատ ֆրուկտոզին ավելացնելով սախարոզի կեսը՝ բաժանելով այն ազատ գլյուկոզի և սախարոզի պարունակության կեսին։
Շաքար արտադրողներ խոշորագույն երկրներ
Հինգ խոշորագույն շաքարի արտադրողների 2011 թվականին ներառվել են Բրազիլիան, Հնդկաստանը, Եվրամիությունը, Չինաստանն ու Թաիլանդը։ Նույն տարվա շաքարի խոշորագույն արտահանողը եղել է Բրազիլիան, նրան հաջորդում են Թաիլանդը, Ավստրալիան, Հնդկաստանը։ Խոշորագույն ներկրողներն էին Եվրամիությունը, Միացյալ Նահանգները և Ինդոնեզիան:Ներկայումս Բրազիլիայում բնակչության մեկ շնչի հաշվով շաքարի սպառումը շատ բարձր է, երկրորդ տեղում Ավստրալիան է, հետո Թայլանդ և Եվրոպական Միությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սննդամթերք
Օստեոխոնդրոզ
Օստեոխոնդրոզ, կմախքի երկար խողովակավոր ոսկրերի ենթաաճառային հատվածի և կարճ ոսկրերի ելուստների, հիմնականում, բորբոքային հիվանդությունների խումբ։ Առաջանում է հոդերի և ոսկրերի առանձնահատուկ (տուբերկուլոզ և այլն) կամ ոչ առանձնահատուկ թարախային վարակական հիվանդությունների հետևանքով։ Նպաստող գործոններն են քրոնիկական միկրովնասվածքները և մրսելուց առաջացած հիվանդությունները։ Ծանր դեպքերում կարող են ախտահարվել բոլոր ոսկրերն ու հոդերը։ Օստեոխոնդրոզի շարքն էին դասվում նաև հոդերի և ոսկրերի ոչ բորբոքային ախտահարումները։ Օստեոխոնդրոզի հիմնական ախտանշանն ախտահարված հոդերի շարժումների սահմանափակումն է։ Հիվանդությունը հայտնաբերվում է ռենտգեն ախտորոշմամբ։ Հատուկ բուժում չկա։ Ոսկրերի ձևախախտումները կանխելու համար հարկավոր են ախտահարված հատվածի հանգիստ և անշարժացում՝ ճիշտ ֆունկցիոնալ դիրքում։ Ցավերը մեղմելու համար՝ ջերմային պրոցեդուրներ և առողջարանային բուժում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Ինձ մի՛ խընդրիր, ես չեմ երգի․․․
«Ինձ մի՛ խընդրիր, ես չեմ երգի․․․», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություներից՝ գրված 1892 թվականին ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն այս բանաստեղծությունը գրել է 1892 թվականի մարտին։
Ինքնագիրը չի պահպանվել։
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 1355-ում պահվում է 1908 թվականի Բաքվում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների գրքի սեփական օրինակը, որտեղ Թումանյանը ջնջել է «Իմ երգը» վերնագիրը։
Առաջին անգամ, առանց վերնագրի, տպագրվել է Մոսկվայում՝ 1892 թվականին լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություների երկրորդ հատորում (էջ151-152), թվագրված՝ «1892 թ․ մարտ», այնուհետև, «Իմ երգը» վերնագրով, 1893 թվականին Թիֆլիսում տպված «Դաշնակներում» (8-րդ ոտանավոր) (էջ 28-29)։ Այնուհետև տպագրվել է 1908 թվականի Բաքվում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների գրքում (էջ 29), ապա 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության առաջին հատորում (էջ 89)։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի առաջին հատորում արտատպվել է 1908 թվականի Բաքվում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծությունների գրքից ։
Վլադիմիր Աղաբեկով
Վլադիմիր Ենոքի Աղաբեկով, ֆիզիկական քիմիայի բնագավառի գիտնական, Բելառուսի ԳԱԱ նոր նյութերի քիմիայի ինստիտուտի տնօրեն, Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս, Հայաստանի Հանրապետության գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ, քիմիական գիտությունների դոկտոր։
Մանկություն
Վլադիմիր Աղաբեկովի ընտանիքը սերում է Լեռնային Ղարաբաղից։ Հայրը՝ Ենոք Գրիգորի Աղաբեկովը, ծնվել է 1907 թվականի Լեռնային Ղարաբաղի Կարմիր Գյուռտ գյուղում։ 1921 թվականից նրա ընտանիքը բնակություն է հաստատել Գրոզնիում։ Մայրը՝ Լուսիկ Սարուխանի Աղաբեկովան (Սարգիսյանց), ծնվել է 1910 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի Ներքին Սեզնեք գյուղում։ Աղաբեկովների ընտանիքը ունեցել է 5 երեխա (Վլադիմիրը ամենակրտսերն է)։ Հետպատերազմյան տարիներին Աղաբեկովի հայրը Գրոզնիում զբաղեցրել է պատասխանատու պաշտոններ։
Կրթություն
1963 թվականին Գրոզնու նավթային ինստիտուտի քիմիական-տեխնիկական ֆակուլտետն ավարտելուց հետո Վլադիմիր Աղաբեկովը գործուղվել է Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի ֆիզիկա-օրգանական քիմիայի ինստիտուտ՝ որպես հայցվոր-հետազոտող։ 1965 թվականից մինչև 1968 թվականը նա սովորել է ասպիրանտուրայում ԲՍՍՀ գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս Ն. Ի. Միցկևիչի և պրոֆեսոր Ե. Տ. Դենիսովի (ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտ, քաղաք Չեռնոգոլովկա) ղեկավարությամբ, պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն և ստացել քիմիական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան (1969 թվական) ։
Աշխատանքային գործունեություն
1969 թվականից ավագ գիտական աշխատող է։ Վլադիմիր Աղաբեկովի բազմակողմանի գիտական և գիտակազմակերպչական գործունեությունը սերտորեն կապված է Ֆիզիկաօրգանական քիմիայի ինստիտուտի հետ (ИФОХ)։ 1981 թվականին նա պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն և ստացել քիմիական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան, իսկ 1987 թվականին՝ պրոֆեսորի կոչում։ 1996 թվականին նա ընտրվել է Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի թղթակից անդամ, իսկ 2003 թվականին՝ ակադեմիկոս։ 1985 թվականից Վ. Ե. Աղաբեկովն աշխատել է ֆիզիկաօրգանական քիմիայի ինստիտուտի լաբորատորիայի վարիչ, իսկ 1988 թվականից՝ նույն ինստիտուտի «Կինետիկայի և ռեակցիոնունակություն» բաժնի վարիչ։ Այստեղ նրա ղեկավարությամբ ստեղծվել է նոր գիտական ուղղություն երկչափ համակարգերում քիմիական ռեակցիաների կարգավորման սկզբունքների մշակման համար։ 1998 թվականի հոկտեմբերին Բելառուսի ԳԱԱ նախագահությունը որոշեց ստեղծել նոր նյութերի քիմիայի ինստիտուտ (ИХНМ)։ Ինստիտուտի տնօրեն ընտրվեց Վ. Ե. Աղաբեկովը։ Նրա առաջարկությամբ ձևավորվեցին ինստիտուտի գործունեության հիմնական գիտական ուղղությունները՝ միավորելով ֆիզիկաքիմիական և օրգանական գիտական ենթակառուցվածքների հիմնարար և կիրառական հետազոտությունները՝ Բելառուսի Հանրապետությունում զարգացնել փոքրածավալ քիմիան։
Աղբյուրներ
greenstone.flib.sci.am
Օստրեոխոնդրոպաթիա
Օստրեոխոնդրոպաթիա օստեոխոնդրիտ, օստեոխոնդրոլիզ, հիվանդությունների խումբ, բնորոշվում է կարճ ոսկրերի սպունգանման նյութի և երկար խողովակավոր ոսկրերի ծայրերի փոփոխություններով։ Հաճախ զուգակցվում է հոդաճառի փոփոխություններով։ Պատճառները պարզված չեն։ Առավելապես հիվանդանում են մանկական և պատանեկան հասակում։ Հայտնաբերվում է ռենտգենախտորոշմամբ։ Բուժումը, դեղորայքային և վիրաբուժական մեթոդներով։
Կատեգորիա:Հիվանդություններ
Պլաունի (գյուղ, Կրասնինսկի շրջան)
Պլաունի (Плауны), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 27 մարդ։
Էմայիգի
Էմայըգի (Emajõgi), գետ Էստոնիայում։ Պատկանում է Նարվա գետի ավազանին։ Էմայըգի անվանումն էստոներենից թարգմանաբար նշանակում է մայր գետ։ Գետի ափին գտնվում է Տարտու քաղաքը։
Հիմնական տեղեկություններ
Գետի երկարությունը 218 կմ է, ավազանի մակերեսը՝ 9 960 կմ2։ Սկիզբ է առնում Պյուհայարվ լճից, մինչև Վիրտսյարվ 82 կմ երկարությամբ տեղանքը կոչվում է Վյայկե-Էմայըգի, գետի՝ այդ լճից ներքև հատվածը՝ Սուուր-Էմայըգի (101 կմ)։ Թափվում է Չուդյան լիճ։ Ջրի միջին ծախսը գետաբերանում կազմում է մոտ 72 մ3/վ։ Սառցակալում է դեկտեմբերից մինչև մարտի վերջը։ Տարտու քաղաքից ներքև գտնվող հատվածը նավարկելի է։
Էմայըգի գետ է թափվում Ամմե գետը, որն սկիզբ է առնում Կուրեմաա լճից։
Գետը պատմության մեջ
1030 թ․ Օմովժի գետի ափին Յարոսլավ Իմաստունի ջոկատը գրավեց Յուրիև (այժմյան Տարտու) քաղաքը։
1234 թ․ Օմովժիի ճակատամարտում նովգորոդո֊վլադիմիրսկի զորքի գլուխ կանգնած իշխան Յարոսլավ Վսեվոլոդովիչը ջարդեց Թուր կրողների կարգի զորքը ։
1341 թ․, այն բանից հետո, երբ լիվոնյան գերմանացիները սպանեցին Լոտինգոլում սպանեցին պսկովյան դեսպաններին, Իլիյա Բորիսովիչը, ոչ Նովգորոդի, և ոչ էլ Օլգերդի օգնությանը չսպասելով, պսկովացիների հետ գնաց Օմովժի և մայիսի 2֊ին հաղթեց այդ գետի երկու ափերում գտնվող գերմանացի բնակչությանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնիայի գետեր Կատեգորիա:Եվրոպայի գետեր
Մելիչ
Մելիչ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։