cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լեսպինասիեռ
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 610 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 115 կմ արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 26 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 69 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 38-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 31։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 55,1 %։ 38 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 30 անձ (17 տղամարդ և 13 կին)։ Գործազուրկ են եղել 8 անձ (3 տղամարդ և 5 կին)։ 31 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 15-ը` թոշակառուներ, իսկ 12-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կամենկա (Ներլ գետի վտակ)
Կամենկա (Каменка), գետ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզում, Ներլ գետի աջ վտակը (Վոլգայի ավազան)։ Երկարությունը 47 կմ է, ավազանի տարածքը` 312 կմ²։ Սնուցումը խառն է, ձյան` գերակշռությամբ։ Սառում է նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին, հալվում է ապրիլ ամսին։ Ձախ վտակը Տումկան է։ Գետը նավարկելի չէ, բայց մայիսից աշուն Սուզդալի սահմաններում` Փայտարվեստի թանգարանից մինչև Սպասո-Եվֆիմիևի վանք, երթևեկում է ոչ մեծ չափերի «Կոլիբրի» նավը ։
Այն հոսում է Սուզդալով, որը մտնում է Ռուսաստանի Ոսկե շրջանի մեջ։ Ներլին միախառնվելու տեղում տեղակայված է Կիդեշկա գետը, որը հայտնի է եղել այն բանով, որ 1152 թվականին Յուրի Դոլգորուկին այստեղ կառուցել է Հյուսիս-արևելյան Ռուսաստանի ամենավաղ սպիտակ շինություններից մեկը` Բորիսի և Գլեբի եկեղեցին։
11-13 դարերում Կամենկա և Մժարա գետերի միջև գտնվում էր սլավոնական հեթանոսական գերեզմանաբլուրը, որն այժմ հայտնի է որպես Պանկի կամ Մժարի գերեզմանոց հնագիտական հուշարձան (359 գերեզմանաբլուր) և գտնվում է Սուզդալի հարավ-արևմտյան ծայրամասում ։
Կամենկա է լցվում 26 կմ երկարությամբ Ուրշմա (կամ Ուրտմա) գետը։
Էյնհարդ
Էյնհարդ ՝ ֆրանկ պատմիչ, գիտնական և պալատական։ Էյնհարդը Կառլոս Մեծի և նրա որդի Լյուդովիկոս Բարեպաշտի նվիրված ծառան էր և սպասավորը։ Նրա հիմնական և կարևորագույն գործը համարվում է «Կառլոս Մեծի կյանքը» պատմական երկը, որը համարվում է վաղ միջնադարի ամենաարժեքավոր երկերից մեկը։
Կենսագրություն
Էյնհարդը ֆրանկական թագավորության արևելյան գերմանալեզու հատվածից էր։ Լինելով փոքրամարմին Էյնհարդը չէր կարող ձի հեծնել և կամ թուր գործածել այդ պատճառով էլ նա իրեն նվիրում է գիտության ուսումնասիրմանը, հատկապես խորամուտ է լինում լատիներենի իմացությանը։ Չնայած այն փաստին, որ՝ 791 կամ 792 թվականից սկսած նա աշխատանքի է անցնում Կառլոս Մեծի արքունիքում, և նրան է վստահվում մի շարք շինությունների կառուցման գործը նա այդպես էլ բարձր պաշտոնի չի կարողանում հասնել Կառլոս Մեծի գահակալման շրջանում։ Ի հակադրություն սրան Կառլոս Մեծի մահվանից հետո 814 թվականին նրա որդին Լյուդովիկոս Բարեպաշտը Էյնհարդին նշանակում է որպես իր անձնական քարտուղարը, որն էլ իր հերթին այս պաշտոնում աշխատում է մինչև 830 թվականը, երբ Լյուդովիկոսի և իր որդիների միջև պառակտումներ էին ծագում։
Նա մահացել է 840 թվականին Էլիգենշտադում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենսագիրներ Կատեգորիա:Ֆրանկներ Կատեգորիա:Միջնադարյան գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ
Փողոցային օրեր
Փողոցային օրեր (ქუჩის დღეები), 2010 թվականին ռեժիսոր Լևան Կոգուաշվիլիի նկարահանած վրացական ֆիլմ ։
2010 թվականին ֆիլմը ներկայացվել է «Ոսկե ծիրան» միջազգային կինոփառատոնի «Խաղարկային ֆիլմերի մրցույթ» ծրագրում ։
Սյուժե
«Փողոցային օրեր» ֆիլմը վեր է հանում թմրամոլության խնդիրը։
Երեք ոստիկաններ կալանավորում են 45-ամյա Չեքիին՝ ստիպելով, որ իր ընկերոջ որդուն սովորեցնի թմրադեղ օգտագործել, որպեսզի կարողանան շանտաժի ենթարկել նրա հորը։ Չեքին կհայտնվի բանտում, եթե հրաժարվի համագործակցել։ Գործազուրկ և հերոինի սիրահար Չեքին մերժելու ճար չունի, բայց նման անխուսափելի ընտրության դեմ-հանդիման հուսահատորեն ջանում է ելք գտնել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր Կատեգորիա:Լևան Կոգուաշվիլու ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Վրացերեն ֆիլմեր
Ռևեսթ դե Բրուս
Ռևեսթ դե Բրուս (Revest-des-Brousses, Revèst dei Damas), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Ալպերի Պրովանսի գավառում։ Մտնում է Բանոն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Ֆորկալկե։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04162։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 154 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 105-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 49-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 68,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 69,4 %)։ 105 աշխատունակ բնակիչներից 95-ը աշխատում էին (56 տղամարդ և 39 կին), անաշխատանք էին 10-ը (5 տղամարդ և 5 կին)։ 49 անգործ մարդկանցից 15-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 18-ը թոշակառու, 16-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մանսանարես դե Ռիոխա
Մանսանարես դե Ռիոխա  (Manzanares de Rioja), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Սանտո Դոմինգո դե լա Կլասադա շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 17,91 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 106 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 46 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Քյոլն ՖԱ
Քյոլն (գերմ.՝ 1. Fußball-Club Köln), գերմանական ֆուտբոլային ակումբ Քյոլնից։ Ստեղծվել է 1948 թվականին՝ Kölner Ballspiel-Club 1901 և SpVgg Sülz 07 թմերի միավորման արդյունքում։ Հանդես է գալիս Բունդեսլիգայում՝ Գերմանիայի բարձրագույն դիվիզիոնում։
Քյոլնի մականունը՝ Die Geißböcke (Բիլլի Այծեր) տրվել է ակումբի թալիսմանի՝ արու այծ Հեննեսի պատվին։
Թիմը 2 անգամ հաղթել է Բունդեսլիգան, 3 անգամ՝ Երկրորդ Բունդեսլիգան և 4 անգամ՝ Գերմանիայի գավաթը։
Ներկա կազմ
2017 թվականի սեպտեմբերի 29-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանական ֆուտբոլային ակումբներ
Մակաբե Մանուելյան
Մակաբե Մեկենասի Մանուելյան, հայ խորհրդային ճարտարապետ, ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետ (1972)։ Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամ (1957)։
Կենսագրություն
Մակաբե Մանուելյանը ծնվել է Ռուսաստանի Նովոչերկասկ քաղաքում։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի Կարլ Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտը։ Նրա նախագծերով կառուցվել են բնակելի տուն Կալինինի փողոցի վրա (1951), ՀԽՍՀ ԳԱ մաթեմատիկայի, մեխանիկայի և երկրաբանության ինստիտուտների մասնաշենքերը (Սամվել Սաֆարյանի հետ, 1960-ական թթ.), ռադիոֆիզիկայի և էլեկտրոնիկայի ինստիտուտի համալիրը Աշտարակում (Սարգիս Գուրզադյանի հետ, 1961), ֆիզիկական հետազոտությունների ինստիտուտի համալիրը բնակելի ավանով Աշտարակում (1965), ակումբ Արարատ գյուղում, պրոֆիլակտորիում Արզնիում, հյուրանոցներ Էջմիածնում և Թալինում, Երկաթուղայինների մշակույթի տունը Երևանում (Սարգիս Գուրզադյանի հետ, 1966), Մեծամորի թանգարանը (1969): 1981 թվականին Երևանում կազմակերպվել է Մանուելյանի գեղանկարչական գործերի ցուցահանդեսը (հետմահու) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:1929 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 1 մահեր Կատեգորիա:1980 մահեր Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Հայաստանի ճարտարապետների միության անդամներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետներ
Հառաչանքների կամուրջ
Հառաչանքների կամուրջ (Ponte dei Sospiri), Վենետիկի կամուրջներից մեկի անվանումը։ Կառուցվել է 1602 թվականին Անտոնիո Կոնտիի կողմից և զարդարվել բարոկկոյի ոճով։ Կամուրջը բանտը կապել է Դոժերի պալատին, որտեղ գտնվել է դատարանը։ Հառաչանքները, որից ծագում է կամրջի անունը, ոչ թե սիրահարներինն են, այլ բանտարկյալներինը, որոնք, անցնելով այս ծածկած կամրջով, վերջին անգամ տխուր հառաչանքով նայել են Վենետիկին։ Չնայած տեղի լեգենդներից մեկի համաձայն՝ սիրահարները հավերժ իրար կսիրեն, եթե նրանք մայրամուտին գոնդոլում համբուրվեն «Հառաչանքների կամրջի» տակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի կամուրջներ Կատեգորիա:Վենետիկի կամուրջներ
Յունգաս (գետ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սեգեժա գետի ակունքն է մինչև Սեգեժսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մանսիլիա դե լա Սիեռա
Մանսիլիա դե լա Սիեռա  (Mansilla de la Sierra), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Անգիանո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 84,76 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 65 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 72 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սեգվեյ
Սեգվեյ (Segway)՝ Segway Inc. ընկերության էլեկտրական ինքնահավասարակշռվող տրանսպորտային միջոց՝ վարորդի երկու կողմերում տեղադրված երկու անիվներով, արտաքնապես մարտակառք է հիշեցնում։ Հորինել Է Դին Քեյմենը։ Արտադրող ընկերության, տեղափոխողի և հենց տրանսպորտային միջոցի «Segway» անվանումը ծագում է երաժշտական «սեգվե»տերմինից (segue [], ինչը թարգմանաբար նշանակում է «հետևիր, գնա» )։ Որպես անուններ օգտագործվում են նաև «հեծանիվ» (սամոկատ) և «սկուտեր» բառերը։
Segway տրանսպորտային միջոցի առաջին փորձարարական նմուշները ունեցել են «Ginger» կոդային անվանումը և հենց այդ անվան տակ են սարքի մասին առաջին տեղեկությունները հայտնվել համացանցում ։
Կառուցվածք
Segway տրանսպորտային միջոցների երկու անիվները տեղադրվում են միևնույն առանցքի վրա զուգահեռաբար։ Segway տրանսպորտային միջոցը ավտոմատ կերպով հավասարակշռվում է ղեկի կորպուսի դիրքի փոփոխության դեպքում, այդ նպատակով օգտագործվում է ինդիկատոր կայունացման համակարգ. գիրոսկոպիկ և հեղուկ ընկալող-հաղորդռղ սարքերի ազդանշանները հասնում են միկրոպրոցեսորներին, որոնք արտադրում են էլեկտրական ազդանշաններ, սրանք էլ ազդում են շարժիչների վրա և վերահսկում են դրանց շարժումները։ Segway տրանսպորտային միջոցի յուրաքանչյուր անիվը պտտվում է իր էլեկտրական շարժիչով, որն արձագանքում է մեքենայի հավասարակշռության փոփոխությանը։
«Հեծյալի» մարմնի առաջ հակումով սերգվեյը սկսում է գլորվել առաջ, մարմնի անկյունի մեծացմամբ ավելանում է նաև սերգվեյի արագությունը։ Կորպուսը հետ քաշելիս սերգվեյը դանդաղեցնում է իր արագությունը, կանգ է առնում կամ շարժվում է հետ։ Առաջին մոդելների ղեկավարումը կատարվում էր պտտվող բռնակի օգնությամբ, նոր մոդելների դեպքում՝ աշտարակի ձախ–աջ տարուբերումով։
Segway մեքենան զարգացնում է մոտ 50 կմ/ժ արագություն և ունի իր սեփական քաշը՝ մոտ 40 կգ (առանց մարտկոցի), նրա լայնությունը 60 սմ է, իսկ թույլատրելի բեռը՝ 140 կգ։ Մարտկոցը ապահովում է մինչև 39 կմ վազք։ Կախված մոդելից, այդ ցուցանիշները կարող են տարբեր լինել։ Հատուկ դրանցով սարքավորելու համար Segway տրանսպորտային միջոցի կառուցվածքը կոմպակտ է, բայց բավական հզոր (2 ձիաուժ) Էլեկտրաշարժիչներ ունի։ Նրանցից յուրաքանչյուրը ռեդուկտորի միջոցով կապված է իր անիվին։ Սկուտերը կարող է շարժվել ոչ միայն ասֆալտի, այլև գետնի վրա։
Segway Inc. ընկերության տրանսպորտային միջոցի մշակման համար, որը հանրությանը ներկայացվել է 2001 թվականին, գյուտարարը ծախսել է շուրջ տասը տարի։
Կիրառում
Այսօր ԱՄՆ-ում Segway տրանսպորտային միջոցները օգտագործում են փոստային աշխատողները, գոլֆ խաղացողները և շատ ուրիշներ։ Ոստիկանության աշխատակիցները Segway տրանսպորտային միջոցներում գնահատում են արագության, մանևրելու հնարավորության և բարձրության համար, սեգվեյական ոստիկանությունը նման է այրուձի–ոստիկանությանը և կիրառվում է այնտեղ, որտեղ ձին չի կարող հասնել և ամբոխին սանձելու կարիքը չկա (օրինակ, օդանավակայաններում)։ « Ստեդիկամ »-ի փորձառու օպերատորները օգտագործում են Segway տրանսպորտային միջոցները՝ առանց ցնցումների արագ տեղաշարժվելու համար։ «Առանց ավտոմեքենաների քաղաք»–ի հայեցակարգը հայտնի է ԱՄՆ-ում որոշ մտավորականների շրջանում, ովքեր ավտոմեքենաները համարում են բնության և հասարակության համար վնասակար սարք, և այդ պատճառով էլ էլեկտրասամոկատով քաղաքում տեղաշարժվելու գաղափարը ԶԼՄ-ներում մեծ ոգևորությամբ է ընդունվել։ Այնուամենայնիվ, սարքի բավականին բարձր արժեքը, համեմատած էժան մեքենայի գնի հետ, հանգեցրել է հասարակության շրջանում դրա նկատմամբ հետաքրքրության աստիճանական անկման։ Բացի այդ, սարքի ավելի պարզունակ տարբերակները՝ առանց գիրոսկոպիկ կայունացման և չորս անիվներով, Segway մեքենայի գնի մեկ քառորդի չափով մատչելի են։
Ռուսաստանում Segway տրանսպորտային միջոցները օգտագործվում են Նաբերեժնիե Չելնիում և Մոսկվայում (Բաումանի անվան այգի, Ցարիցինո արգելոց-թանգարան)։
Segway տրանսպորտային միջոցների վաճառքով և վարձույթով զբաղվող «SuperSegway» ընկերությունը Հայաստանում հավաքել է այդ տրանսպորտային միջոցների վրա պարող անսամբլ ։ Սեգվեյ–պարողի երկու ձեռքերն ազատ են, կառավարումը «վստահվում է» ծնկներին։
Segway տրանսպորտային միջոցը ընդհանուր օգտագործման ճանապարհներին
Segway տրանսպորտային միջոցները չեն համապատասխանում ժամանակակից ճանապարհային ցանցին։ Segway տրանսպորտային միջոցի վարորդը ճանապարհի երթևեկելի հատվածում վտանգի է ենթարկվում, իսկ մայթին վտանգում է հետիոտներին։ Հետևաբար, կան օրենքներ, որոնք սահմանափակում են Segway տրանսպորտային միջոցների օգտագործումը (տարբեր երկրներում դրանք տարբեր են)։
ԱՄՆ-ի մի շարք նահանգներում ընդունվել են օրենքներ, որոնք թույլ են տալիս մայթերով երթևեկել Segway տրանսպորտային միջոցներով։ Պետք է ակնկալել, որ բենզինի գների աճը կհանգեցնի տրանսպորտի այս տեսակի վաճառքի հետագա ավելացմանը։ ԱՄՆ-ում հետիոտների իրավունքները պաշտպանող կազմակերպությունները ևս այս նորամուծությունն ընդունել են առանց ոգևորության՝ մայթերը տրանսպորտային միջոցների համար ճանապարհների վերածելու վտանգի պատճառով, ինչը հետիոտների համար վնասից բացի ոչինչ չի բերի։ Այլ երկրներում՝
Զարգացած հեծանվային ենթակառուցվածքներ ունեցող որոշ երկրներում (օրինակ, Գերմանիայում), քննարկման փուլում են օրենքներ, որոնք սերգվեյները հավասարեցնում են հեծանիվներին։
Segway ինքնաշեն տրանսպորտային միջոց
Segway տրանսպորտային միջոցի հայտնվելուն չէին կարող չարձագանքել տեխնիկայի սիրահարները։ Սկսվեցին ինքնուրույն հավասարակշռող ռոբոտ և նույնիսկ լրիվ չափելի ինքնահավասարակշռվող տրանսպորտային միջոցներ ստեղծելու փորձերը, որոնք կարող էին մարդ տեղափոխել։ Օրինակ, Trevor Blackwell կայքում հումորային տեսանկյունից նկարագրված է « Ռոլս-Ռոյսի » և « Ֆորդ T »-ի տարբերությունը՝ Շարժիչ
''Segway տրանսպորտային միջոցը՝ նեոդիմային մագնիսներով ոչ կոլեկտորային շարժիչներով, «ամենահզորը՝ նման չափսերով և քաշով, որը երբևէ գործարկվել է զանգվածային արտադրության մեջ
Իմ սամոկատը՝ Սովորական, հաստատուն հոսանքով շարժիչ–ռեդուկտորով, որը լայնորեն կիրառվում է հաշմանդամների սայլակների վրա…'' Կանադացի Բեն Գուլակը ստեղծել է Segway տրանսպորտային միջոցի սկզբունքով գործող Uno էլեկտրական ունիցիկլը՝ երկու անիվներով, որոնք տեղակայված են միմյանց շատ մոտ ։ Սա ինչ-որ միջին մի մեքենա է սերգվեյի և մոտոցիկլետի արանքում․ այն զարգացնում է մինչև 40 կմ/ժ արագություն, և, հետևաբար, կարող է երթևեկել հանրային ճանապարհներին։ Ունի կառավարման միայն մի տումբլեր՝ «on/off», ունիցիկլը վերահսկվում է մարմնի թեքումներով։
Մեկ այլ սարք, որը հիմնված է նույն տեխնոլոգիայի վրա, սակայն ունի ընդամենը մեկ անիվ, ներկայացվել է Սլովենիայի գյուտարար Ալեքսանդր Պոլուտնիկի կողմից (Aleksander Polutnik): Սա մոտորավորված միանիվ հեծանիվ Enicycle–ն է ։ Enicycle-ը սարքավորված է էլեկտրական մարտկոցով, որը նախատեսված է մոտ 3 ժամ աշխատելու համար, և միակ անիվի մեջ ներկառուցված էլեկտրական շարժիչով։ Հավասարակշռությանը հետևում է գիրոսկոպը և զսպանակով ամորտիզատորը։ Կառավարման սկզբունքը նույնն է, ինչ Segway տրանսպորտային միջոցինը։
Պատահարներ
2010 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Segway ընկերության սեփականատեր 62-ամյա միլիոնատեր Ջիմի Հեսելդենը զոհվել է սեգվեյով ուղևորության ժամանակ։ Նա չի կարողացել վերահսկել կառավարումը և զառիվայր ընկել է Վարֆ գետը (Միացյալ Թագավորություն) ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Փոխադրամիջոցներ Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Մատուտե
Մատուտե  (Matute), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Անգիանո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 25,65 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 146 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 42 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Լիպարիտ Մանուկյան
Լիպարիտ Խաչատուրի Մանուկյան (1909, Բաքու), հայ խորհրդային անատոմ։ Բժշկական գիտությունների թեկնածու (1953)։
Կենսագրություն
1935 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը։ 1935 թվականին աշխատել է նույն ինստիտուտի մարդու նորմալ անատոմիայի ամբիոնում (1966-1977 թթ-ին՝ ամբիոնի վարիչ)։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1970-1973 թթ-ին եղել է մանկաբուժական ֆակուլտետի դեկան։ Մանուկյանի գիտական աշխատանքները վերաբերում են ծայրամասային նյարդերի և զարկերակային ու երակային անոթների ուսումնասիրությանը։ Հայտնաբերել է պարանոցային նյարդա-անոթային կապոցի տեղադրության մի քանի տարբերակներ, որոնք մեծ նշանակություն ունեն գործնական վիրաբուժության համար։
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ անատոմներ
Սիմֆոնիա № 40 (Մոցարտ)
Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի № 40, KV 550 սոլ մինոր սիմֆոնիան կոմպոզիտորի ամենանշանավոր գործերից մեկն է։ Մոցարտն այն գրել է 1788 թվականին,  № 39 սիմֆոնիայի ավարտից անմիջապես երեք շաբաթ անց ։ 1791 թվականին կոմպոզիտորն իր մահվանից կարճ ժամանակ առաջ ստեղծում է սիմֆոնիայի երկրորդ հրատարակությունը և երաժշտության մեջ ավելացնում է կլառնետ։
Ստեղծագործություն
Այս ստեղծագործության ավարտի ամսաթիվը հայտնի է, քանի որ Մոցարտն իր հասուն տարիների ընթացքում պահում էր իր ավարտուն ստեղծագործությունների շարքը։ № 40 սիմֆոնիան նա ավարտել է 1788 թվականի հուլիսի 25-ին ։ Այս ստեղծագործության վրա նա աշխատել է ընդամենը երեք շաբաթ։
№ 40-րդ սիմֆոնիան գոյություն ունի երկու տարբերակով։ Դրանք հիմնականում տարբերվում են նրանով, որ մեկում հնչում է կլառնետի համար գրված հատվածներ, իսկ մյուսում՝ որոշակի փոփոխություններ է արված։ Ամենայան հավանականությամբ, կլառնետի մասերն ավելացված են վերանայված տարբերակով ։
Երկու տարբերակների ինքնագրերը ձեռք են բերվել 1860 -ական թվականներին գերմանացի կոմպոզիտոր Յոհաննես Բրամսի կողմից, որոնք հետագայում նվիրաբերվեց Վիեննայի Gesellschaft der Musikfreunde թատրոնին, որտեղ էլ մինչ օրս պահպանվում են ։
Պրեմիերա
Ինչպես ամերիկացի երաժշտագետ Նիլ Զասլոուն է նշել, Մոցարտի մասին գրողները հաճախ ենթադրում էին, որ կոմպոզիտորը երբեք չի լսել իր № 40 սիմֆոնիայի ներկայացումը։ Որոշ մեկնաբաններ ենթադրել են, որ Մոցարտը սիմֆոնիա է գրել, առանց նույնիսկ մտադրվելու հետագայում ներկայացնել այն ։ Ժամանակակից գիտությունը ենթադրում է, որ այս ենթադրությունները ճիշտ չեն։ Նախ, երաժիշտ Յոհան Վենզելի (1762-1831) կողմից հայտնաբերվել է մի նամակ, որը հրատարակված է եղել 1802 թվականի հուլիսի 10-ին, Լայպցիգում։ Նամակում Վենզելը տեղեկացնում է սիմֆոնիայի ներկայացման մասին, որը տեղի է ունեցել Բարոն Գոթֆրիդ վան Սվեյթենի տանը, Մոցարտի իսկ ներկայությամբ։ Սակայն նշում է, որ կատարումն այնքան աղքատիկ է եղել, որ կոմպոզիտորը ստիպված լքել է սենյակը ։ Կան շատ հստակ ապացույցներ՝ այլ, հավանաբար ավելի լավ կատարումների վերաբերյալ։ Մի քանի առիթներով համերգներ են տրվել՝ նվիրված Մոցարտի երաժշտությանը, որտեղ հնչել է այս սիմֆոնիան, սակայն ամսաթվերն անհայտ են։ Ստեղծագործությունը ներկայացվել է նաև ․
Երաժշտություն
Սիմֆոնիան գունավորվում է (վերանայված տարբերակով) Ֆլեյտայով, երկու հոբոյով, երկու կլառնետով, երկու ֆագոտով, երկու շեփորով և նվագալարերով։
Սիմֆոնիան ընդհանուր առմամբ տևում է 25 րոպե։
Ազդեցություն
Լյուդվիգ վան Բեթհովենը սիմֆոնիան լավ գիտեր, և նա իր հինգերորդ սիմֆոնիայում օգտագործել է 29-րդ տակտը ։
Ֆրանց Շուբերտը նույնպես հեղինակել է Մոցարտի մենուետի երաժշտությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիմֆոնիաներ Կատեգորիա:Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտ
Ֆեոդոր Ուշակով
Ֆեոդոր Ֆեոդորովիչ Ուշակով (Фёдор Фёдорович Ушаков, ), ռուս նավապետ, ծովակալ (1799)։ Ուշակովը ծնվել է ոչ հարուստ ազնվականի ընտանիքում։ Ավարտել է Ծովային կադետական կորպուսը (1766), ծառայել է Բալթիական նավատորմում, 1769 թվականից՝ Դոնի (Ազովի) նավատորմիղում, մասնակցել է 1768-1774 թվականներիի ռուս-թուրքական պատերազմին։ 1780-1782 թվականներին «Վիկտոր» գծանավի հրամանատարն էր, որը պաշտպանում էր ռուսական առևտրական նավերն անգլիական նավատորմի ծովահենային գործողություններից։ 1783 թվականից ծառայել է Սևծովյան նավատորմում, մասնակցել է գլխավոր բազայի շինարարությանը Սևաստոպոլում։ 1787-1791 թվականների ռուս–թուրքական պատերազմի սկզբին «Ս․ Պողոս» գծանավի հրամանատարն էր։ 1789 թվականից՝ դերծովակալ։ 1790 թվականից գլխավորել է Սևծովյան նավատորմը, փայլուն հաղթանակներ է տարել թուրքական նավատորմի նկատմամբ Կերչում (1790), Թենդրա կղզում (1790), Կալիակրիա հրվանդանի մոտ (1791)։ Առաջադիմական հայացքներ ուներ ռազամածովային արվեստի հարցում, մշակել և կիրառել է մանևրային տակտիկա։ Մեծ նշանակություն տալով անձնակազմի ծովային և կրակային հմտությանը՝ Ուշակովի կողմնակից էր ենթակաների դաստիարակության սուվորովյան մեթոդներին։ 1793 թվականից՝ փոխծովակալ։ 1798-1800-ի միջերկրածովյան արշավանքի ժամանակ ի հայտ եկավ Ուշակովի, որպես խոշոր նավատորմավարի, հմուտ քաղաքագետի և դիվանագետի տաղանդը, հատկապես Յոթ կղզիների Հունական հանրապետության (Ռուսաստանի և Թուրքիայի հովանավորության ներքո) ստեղծման գործում։ Բանակի և նավատորմի փոխգործողության կազմակերպման լավագույն օրինակներ է ցուցաբերել Հոնիական կղզիների (հատկապես Կորֆու կղզու) գրավման, Իտալիան ֆրանսիացիներից ազատագրելու ժամանակ։ 1800 թվականին Ուշակովի էսկադրան վերադարձել է Սևաստոպոլ։ Ուշակովի վաստակը չի գնահատվել Ալեքսանդր I-ի կողմից, նրան նշանակել են երկրորդական պաշտոններում, իսկ 1807 թվականից ուղարկել թոշակի։ 1812 թ. Հայրենական պատերազմի ժամանակ Ուշակովը ընտրվել է Տամբովի նահանգի աշխարհազորի պետ, սակայն հիվանդության պատճառով հրաժարվել է։ Մահացել է իր կալվածքում, թաղված է Սինաքսարի վանքում, Տեմնիկով քաղաքի մոտ (Մորդվական ԻՍՍՀ)։ Ուշակովի անունով են կոչվում ծովախորշ Բարենցի ծովի հարավ-արևելքում և հրվանդան Օխոտի ծովի հյուսիսային ափին, նավեր՝ ռուսական և ԽՍՀՄ ռազմածովային նավատորմներում։ 1944 թվականին ԽՍՀՄ Գերագույն սովետի Նախագահությունը սահմանել է Ուշակովի երկաստիճան շքանշան և Ուշակովի մեդալ։
Կատեգորիա:Ռուս նավապետներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Ռուս ծովակալներ
Յանգա եկի
Յանգա եկի (Янга-еки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Կուրո յարվի Կեմ լիճ։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է սկսած Յուշկոզերսկի հիդրոհանգույցից մինչև Կիրվոպորոժսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Լեկ
Լեկ (Leuc), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Պուեբլա դե Սարագոսա
Պուեբլա (Puebla), քաղաք Մեքսիկայում, Պուեբլա նահանգի մայրաքաղաքը։ Պաշտոնական ամբողջական անվանումն է Հերոսական Պուեբլա դե Սարագոսա (Heroica Puebla de Zaragoza): Նախկին անունը եղել է Պուեբլա դե լոս Անխելոս (Puebla de los Ángeles), ինչի առիթով կոչվում է նաև Անխելոպոլիս (Angelópolis, բառացի` հրեշտակների քաղաք)։
Լեկ
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 648 մարդ, բնակչության խտությունը` 57.45 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.28 կմ² տարածք։
Պուեբլա դե Սարագոսա
Գաղութատիրական ժամանակաշրջան
Հնագետների տվյալներով մինչկոլումբոսյան շրջանում ներկայիս Պուեբլայի տարածքը բնակեցված չի եղել։ Այն հիմնականում հարթակ է եղել Ծաղկային պատերազմների` մեզոամերիկյան քաղաք-պետությունների միջև կրոնական հակամարտությունների, որի նպատակն էր գերիներ վերցնել կանիբալիզմի և մարդկային զոհաբերությունների նպատակով։
Քաղաքը հիմնադրվել է 1531 թվականի ապրիլի 16-ին որպես առևտրական կենտրոն և ռազմական հենակետ Վերակրուսի և Մեխիկոյի միջև։ Հաջորդ տարվա գարնանը սկզբնական բնակչությունը գրեթե ամբողջությամբ ոչնչանում է Սան Ֆրանցիսկո գետի հեղեղումից, ինչից հետո ոչ մեծ թվով փրկված քաղաքացիները հաստատվում են ավելի բարձր հատվածում։ Պատմաբանները քաղաքի անվան երկու մեկնաբանություն են առաջ քաշում, որոնք ունեն փաստացի ապացույց։ Առաջին վարկածի համաձայն` անվանումն առաջացել է cartas puebla (Գրություն բնակեցման մասին) արտահայտությունից։ Գրություններով իսպանացի հոգևորականները թույլ էին տալիս կոնկիստադորներին հիմնել նոր քաղաք։ Երկրորդ վարկածը վկայում է, որ անունն առաջացել է ֆրանցիսկյան հոգևորական Խուան դե լա Պուեբլայի անունից, ով Իսպանիայում զբաղվում էր միսիոներների ընտրությամբ, ովքեր պետք է ուղեկցեին քաղաքը հիմնած կոնկիստադորներին ։
Լեկ
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Պուեբլա դե Սարագոսա
Գաղութատիրական ժամանակաշրջան
Քաղաքի զարգացումն արագացնելու նպատակով իսպանական կառավարությունը Պուեբլան իր շրջակա տարածքով հռչակում է գաղութարաներից ազատ տարածք, ինչը դեպի քաղաք է գրավում ոչ հարուստ բազմաթիվ բնակիչների։ Գաղութարարների հոսքը, գյուղատնտեսության համար բարենպաստ կլիման և աշխարհագրական հարմար դիրքը նպաստեցին քաղաքի աճին։
Լեկ
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Պուեբլա դե Սարագոսա
Գաղութատիրական ժամանակաշրջան
16-րդ դարի վերջին Պուեբլան Մեխիկոյից հետո դարձավ իր չափերով ու նշանակությամբ երկրորդ քաղաքը Նոր Իսպանիայում ։ 17-րդ և 18-րդ դարերում քաղաքը շարունակում էր բարեհաջող զարգանալ։ Այնտեղ կառուցվում են շատ շինություններ, շատրվաններ, սալահատակվում են հիմնական փողոցները։
Լեկ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 459 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 341-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 118։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,3 %։ 341 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 310 անձ (162 տղամարդ և 148 կին)։ Գործազուրկ են եղել 31 անձ (12 տղամարդ և 19 կին)։ 118 անաշխատունակներից 24-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 58-ը` թոշակառուներ, իսկ 36-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Պուեբլա դե Սարագոսա
Մեքսիկայի կազմում
Ամերիկա-մեքսիկական պատերազմի ժամանակ Պուեբլան հսկում են ամերիկյան զորքերը գեներալ Ուինֆիլդ Սքոթի գլխավորությամբ։ Սակայն հետո ամերիկյան կայազորը հայտնվում է դժվարին իրավիճակում. մեքսիկացիները գրեթե երկու ամիս պաշարում են քաղաքը։ Ամերիկացիներին օգնության հասած ուժերի տեղ հասնելուց հետո պաշարումը դադարեցվում է, և քաղաքը մինչև պատերազմի ավարտը մնում է նրանց տիրապետության տակ։
1910-1917 թվականների քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Պուեբլան մի քանի անգամ ձեռքից ձեռք է անցնում։
1987 թվականին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն քաղաքը հռչակել է Համաշխարհային ժառանգության քաղաք։
Աշխարհագրական տեղեկություններ
Քաղաքը գտնվում է ծովի մակարդակից 2 կմ բարձրության վրա` Պուեբլա հովտում։ Այն բոլոր կողմերից շրջապատված է լեռներով և հրաբուխներով։ Պուեբլայի առանձնահատկությունն այն է, որ այն միակ քաղաքն է աշխարհում, որ շրջապատված է 4 հրաբուխներով` Օրիսաբա (5747 մ), Պոպոկատեպետլ (5500 մ), Իստակսիուատլ (5220) և Մալինչե (4503 մ)։ Բոլոր 4 հրաբուխներն էլ Մեքսիկայի ամենաբարձր գագաթներն են և ամենաբարձրերից են Հյուսիսային Ամերիկայում ԱՄՆ-ի Դենալի և Կանադայի Լոգան լեռներից հետո։
Կլիմա
Պուեբլան գտնվում է մերձարևադարձային մուսսոնային կլիմայի հարավային սահմանին։ Նշանակալի ազդեցություն է թողնում կլիմայի վրա քաղաքի բարձրությունը ծովի մակարդակից (2000 մ)։ Ձմեռները տաք են և չոր, ամառները` շոգ ու անձրևային։ Ջերմաստիճանի օրական տատանումները բավական մեծ են։
Բնակչություն
Մեքսիկայի վիճակագրության ու աշխարհագրության ինստիտուտի տվյալներով Պուեբլայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 1.538.819 մարդ, իսկ ագլոմերացիան` մոտ 2.7 միլիոն մարդ։ Քաղաքում և նրա շրջակայքում ապրում է Պուեբլա նահանգի բնակչության մոտ 47 %-ը. : Պուեբլայի ագլոմերացիան չորրորդն է Մեքսիկայում Մեխիկոյից, Գվադալախարայից և Մոնտերեյից հետո։
Բնակիչների մոտ 90 %-ը կաթոլիկ է, մնացածը` հիմնականում աթեիստ։ Բնակչության ճնշող մեծամասնությունը իսպանա-հնդկացիական մետիսներ են, կան նաև մեծ թվով գերմանացի և իտալացի ներգաղթյալների հետնորդներ։
Տնտեսություն
Քաղաքի տնտեսության հիմքը կազմում է արդյունաբերությունը, որտեղ ձևավորվում է նահանգի համախառն ներքին արդյունքի 80 %-ը։ Արդյունաբերության գլխավոր ճյուղերն են.
Քաղաքի խոշոր գործատուներն են Volkswagen և Hylsa ընկերությունները։
Քաղաքային տնտեսության մեջ կարևոր դեր է խաղում զբոսաշրջությունը։
Տրանսպորտ
Քաղաքը Սերդան եղբայրների միջազգային օդանավակայանով կապվում է արտաքին աշխարհին։ Այն ունի տարեկան 264.000 մարդ շրջանառություն (2012)։ Օդանավակայանը հիմնականում օգտագործվում է փոքր բյուջեով ավիաընկերությունների կողմից չվերթեր կատարելու Մեքսիկայի խոշոր այլ քաղաքներ և ԱՄՆ։ Հեռավոր չվերթերի համար քաղաքացիների հիմանական մասն օգտվում է 100 կմ հեռավորության վրա գտնվող Մեխիկոյի միջազգային օդանավակայանից։
Պուեբլայով են անցնում պետական նշանակության 150 (Մեխիկո-Վերակրուս) և 129 (Պուեբլա-Հալապա) մայրուղիները։
Հասարակական տրանսպորտը ներկայացված է մեծ թվով ավտոբուսային երթուղիներով, որոնք սպասարկում են մասնավոր կազմակերպությունները։ 2013 թվականի փետրվարին գործարկվել է Red Urbana de Transporte Articulado (RUTA) էքսպրես ավտոբուսային երթուղին։ 2014 թվականին նախատեսվում էր գործարկել այդպիսի ևս 2 գիծ։
Տեսարժան վայրեր
Մեքսիկացիների շրջանում Պուեբլան գաստրոնոմական մայրաքաղաքի համբավ է վայելում։ Այն մեքսիկական խոհանոցի շատ կերակրատեսակների հայրենիքն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:1531 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կիպրոսում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ
Կիպրոսում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության մեջ ընդգրկված է 3 անուն (2010 թվականի տվյալներ) օբյեկտ, որը կազմում է համաշխարհային ընդհանուր ժառանգության 0,3 %-ը (2015 թվականի տվյալներով՝ 1079 օբյեկտ)։ Բոլոր օբյեկտները ցանկի մեջ ներառված են մշակութային չափանիշներով։ Բացի այդ, 2014 թվականի տվյալներով՝ Կիպրոսի տարածքում գտնվող 12 օբյեկտ գտնվում են համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկվող թեկնածուների ցանկում ։
Կիպրոսը 1975 թվականի օգոստոսի 14-ին վավերացրել է մշակութային և բնության համաշխարհային հուշարձանների պաշտպանության մասին հռչակագիրը։
Ցանկ
Այս աղյուսակում օբյեկտները դասավորված են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկվելու ժամանակաշրջանի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիպրոսի մշակույթ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության ցանկեր Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Կիպրոսում
Մանխառես
Մանխառես  (Manjarrés), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Նախերա շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 6,16 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 152 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 26 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Դիվերգենտ. գլուխ 3։ Պատից այն կողմ
'''Դիվերգենտ. գլուխ 3։ Պատից այն կողմ ''' (The Divergent Series: Allegiant) «Դիվերգենտ» և «Դիվերգենտ. գլուխ 2։ Ինսուրգենտ» ֆիլմերի շարունակությունը՝ ստեղծված Վերոնիկա Ռոթի «Ալիգենտ» վեպի հիման վրա։ Համաշխարհային պրեիմերան կայացել է 2016 թվականի մարտի 18-ին։ Ֆիլմի կարգախոսը՝ «Քանդի՛ր քո երկրի սահմանները»։
Սյուժե
Նրանք պետք է հասկանան, թե ում վստահեն, իսկ ում՝ ոչ, քանի որ պատից այն կողմ բռնկված պայքարը սպառնում է ողջ մարդկությանը։ Փրկվելու համար Թրիսը պետք է կատարի ճիշտ ընտրություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Դիվերգենտ Կատեգորիա:Ֆիլմ-հակաուտոպիա Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ատլանտայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Lionsgate ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր Կատեգորիա:Հետապոկալիպտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Summit Entertainment ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Չիկագոյում Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում Կատեգորիա:2010-ականների սիքվել ֆիլմեր
Յանգա (Վիգի վտակ)
Յանգա (Яньга), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիգ գետի ձախ ափին՝ 116 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 27 կմ է, ավազանի տարածքը 95,5 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիգօզերո գետի ակունքն է մինչև Վիգօզերսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Գլխակտուց Կիրպիչնիկովի
Գլխակտուց Կիրպիչնիկովի, բարդածաղկավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
Հանգուցավոր–կոնաձև արմատներով բազմամյա խոտաբույս է։ Ցողունների բարձրությունը 30–50 սմ է, սովորաբար գեղձային թավոտությամբ։ Զամբյուղները հավաքված են 15–18 ծաղիկներով վահանիկանման–հուրանաձև ծաղկաբույլերում։ Ծաղիկները դեղին են ։
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Երևանի (Տիգրանաշենի շրջակայք) և Դարեղեգիսի (Եղեգիս գետի կիրճ) ֆլորիստիկական շրջաններում։ Պոպուլյացիայի տարածումը շարունակվում է նաև Նախիջևանում ։
Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1500–1800 մ բարձրությունների վրա, նոսր անտառներում, տափաստանային թփերի մացառուտներում։ Ծաղկում է հունիս–հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս–օգոստոսին ։
Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հարավային Անդրկովկասի էնդեմիկ է։ Հայտնի է ընդամենը մեկ խիստ մասնատված պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանները 500 կմ²-ից պակաս է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ Կատեգորիա:Ծածկասերմ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Տերեփուկ Վավիլովի
Էկոլոգիա
Աճում է վերին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1800–2000 մ բարձրությունների վրա, չոր խոտածածկ լանջերին, լեռնային տափաստանում, մարգագետնատափաստանում։ Ծաղկում է հունիս–հուլիս ամիսներին, պտղաբերում օգոստոսին ։
Պահպանություն
Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի տարածքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ Կատեգորիա:Բարդածաղկավորներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Որմնադիրների փողոց (Երևան)
Որմնադիրների փողոց, փողոց Երևանի Էրեբունի վարչական շրջանում։
Տվյալներ
Սկսվում է Գլինկայի փողոցից, Սարի թաղի 1-ին փողոցի վերջով հասնում Սարի թաղի հարավարևմտյան լանջ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Աջ Տոլբաչիկ
Աջ Տոլբաչիկ (Правый Толбачик), գետ Ռուսաստանում,Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 38 կմ է։ Այն հոսում է Տոլբաչիկ գետի ձախ մասում 87 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Յաուրլանյոկի
Յաուրլանյոկի (Яурланйоки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Թափվում է Սուշ լիճ Կովդա լիճ։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կովդա գետի ակունքն է սկսած Կումսկի հիդրոհանգույցից մինչև Իովսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ակուրա
Ակուրա (აკურა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Թելավի շրջանում։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է մարզկենտրոն Թելավից 12, մայրաքաղաք Թբիլիսիից՝ 60 կմ հեռավորության վրա։ Գյուղում կանգնեցված է Իոսիֆ Ստալինի արձանը։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1869 մարդ ։
Տեսարժան վայրեր
855 թվականին Ակուրայում կառուցվել է սուրբ Դավիթ բազիլիկան։ Գյուղի երկրորդ եկեղեցին կոչվում է սուրբ Մարիամ Աստվածածնի անունով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թելավի շրջան
Լեկատ
Լեկատ (Leucate), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 3858 մարդ, բնակչության խտությունը` 163.82 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 23.55 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Այարոյա
Այարոյա (Аяроя), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Բելոմորսկի շրջանում։ Թափվում է Ստորին Կուժենգա լիճ։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ստորին Վիգ գետի ակունքն է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մանուիլ I Կոմնենոս
Մանուիլ I Կոմնենոս (Μανουήλ ό Κομνηνός), Բյուզանդիայի կայսր 1143 թվականից։ Կոմնենոսների դինաստիայից։ Հոր՝ Հովհաննես Բ Կոմնենոսի օրոք մասնակցել է թուրքերի դեմ արշավանքներին, աչքի ընկել ռազմական տաղանդով։ Բյուզանդիայից կախման մեջ է դրել Անտիոքի դքսությունը, կայսրությանը ենթարկել հունգարներին ու սերբերին, պարտության մատնել պեչենեգներին (1150-1153), Կիևի իշխանի գահի համար պայքարում՝ պաշտպանել Յուրի Դոլգորուկիին։ Նրա օրոք նորմանները գրավել են Հունաստանի մի շարք շրջաններ ու կղզիներ։ 1154 թվականին Մանուիլը նրանց է զիջել Հարավային Իտալիան, իսկ 1176 թվականին Միրիոկեֆալոնի ճակատամարտում պարտություն է կրել սելջուկներից։
Պայքար Կիլիկիայի Հայկական թագավորության համար
Մանուիլ I-ի կառավարման սկզբին Կիլիկիայի Հայոց իշխան Թորոս Բ Կիլիկիայից վտարեց բյուզանդացիներին, ընդարձակեց իշխանության սահմանները։ 1152 թվականին բյուգանդական զորավար Անդրոնիկոս Ա Կոմնենոսը արշավեց Կիլիկիա և Մամեստիայի մոտ ծանր պարտություն կրեց հայերից։ 1158 թվականին Մանուիլ I-ին հաջողվեց գրավել Դաշտային Կիլիկիան, իսկ 1159 թվականին դաշնակցեց Թորոս Բ-ի և Երուսաղեմի թագավորի հետ՝ ընդդեմ Հալեպի ամիրա Նուր ադ Դինի։ Նա դիմել է հայկական եկեղեցու պետերին հայ և բյուգանդական եկեղեցիների միության հարցով ու մերժվել։ Ներսես Շնորհալու «Թուղթ ընդհանրական»-ում պահպանվել է Մանուիլ I-ի՝ հայերին ուղղված նամակների հայերեն թարգմանությունը, որոնց հունական բնագրերը կորել են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բյուզանդական կայսրեր Կատեգորիա:Կոմնենոսներ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված անձինք
Ԥ (տառ)
Ԥ, բաղաձայն տառ ընդլայնված Կյուրեղագրում։ Հազվադեպ օգտագործվում է աբխազական այբուբենում, որտեղ արտասանվում է հետևյալ կերպ՝ [pʰ]: Աբխազական այբուբենում նաև օգտագործվում է այս տառի արտասանությանը նման մեկ այլ տառ, դա՝ Ҧ-ն (արտասանվում է նույն կերպ՝ [pʰ]):
Ժամանակակից ռուսական համացանցային մշակույթում
Նկարում նշված նշանը, որը տարածում է գտել 2008 թվականից հետո և որի հեղինակը համարվում է ռուս գրող և հաղորդավար Լեոնիդ Կագանովը՝ շատ նման լինելով Ҧ տառին, ստացել է նաև «ПЦ» անվանումը։ Սակայն այս սիմվոլը կրող շապիկները վաճառվել են դեռևս 2005 թվականին։
«ПЦ» սիմվոլով շապիկները վաճառվել են դեռևս 2005 թվականից։ Դրանք կարող եք պատվիրել ոչ միայն Սանկտ Պետերբուրգում, այլ նաև ամբողջ ՌԴ-ի տարածքում։ Իմ կարծիքով 2005 թվականից ի վեր վաճառված կլինի մոտավորապես 500 այդպիսի շապիկ։
-Օլեսյա Պոգրեբնյակ, Megastuff.ru-ի փոխտնօրեն, 2008 թվական
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տառեր Կատեգորիա:Բաղաձայններ
Ախատել
Ախատել (ახატელი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Կախեթի մարզի Թելավի շրջանում։
Տարածք
Գյուղը գտնվում է Ալազանի վտակ Թուրդոյի ափին։ Կենտրոնի բարձրությունը 500 մետր է։
Մարզկենտրոն Թելավից հեռու է 13 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 271 մարդ, 97,0 տոկոսը՝ վրացիներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թելավի շրջան
Օրչեժ օյ
Օրչեժ օյ (Орчеж-оя), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կեմ գետի աջ ափին՝ 133 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 23 կմ է, ավազանի տարածքը 112 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բարենցի Սպիտակ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Կեմ գետի ակունքն է սկսած Յուշկոզերսկի հիդրոհանգույցից մինչև Կիրվոպորոժսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կոլսկի թերակղզին և Կարելիի, թափվում է Սպիտակ ծով։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Սան Չեզարիո դի Լեչե
Կոմունայի հովանավորն է Տեռասինայի Սուրբ Կեսարիան։ Տոնը նշվում է հուլիսի չորրորդ կիրակի օրը։
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Քողյաններ
Քողյաններ, Քաղյաններ  կամ Գոշյաններ , հայկական նախարարական տոհմ Մեծ Հայքում՝ Արշակունիների կառավարման ժամանակ և Մարզպանական Հայաստանում  , ըստ Միքայել Չամչյանի սերվում են Հայկազունիներից ։ Քողյանների ժառանգական հայրենիքը Աղձնիք նահանգի Քաղ գավառն էր, Քղիմար կենտրոնով։
Պատմություն
Քողյանների նախարարական տոհմը Մեծ Հայքի արունիքում՝ Գահնամակում (ըստ Ներսեսի վարքի) զբաղեցնում էր 40-րդ բարձը ։ Ըստ Եղիշե պատմիչի, Քողյանների զորքը մասնակցել է Վարդանանց պատերազմին և եղել են սպարապետ Վարդան Մամիկոնյանի զինակիցը Ավարայրի ճակատամարտում, սակայն չի պահպանվել նրանց հրամանատարի անունը  ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Քողյաններ Կատեգորիա:Հայկական նախարարական տներ
Աժաբաչյեի վտակ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մերսեդես Իսպանացի (1880)
1885 թվականի նոյեմբերի 25-ից 1886 թվականի մայիսի 17-ը ընկած ժամանակահատվածում Մերսեդեսն անվանապես եղել է Իսպանիայի ղեկավարը։ 1886 թվականի մայիսի 17-ին նրա մայրը որդի ծնեց, ով և դարձավ արքա Ալֆոսո XIII-ը։ Եթե մայրը երրորդ աղջիկն ունենար, ապա Մերսեդեսը կդառնար Իսպանիայի գահակալ թագուհի։ Եղբոր ծննդից հետո նա դարձավ գահի ժառանգորդ՝ մինչ իր սեփական մահը՝ 1904 թվականը՝ իր՝ Աստուրիայի արքայադստեր տիտղոսը փոխանցելով որդուն՝ Ալֆոսո Մարիային, քանի որ մահվան պահին իր եղբայրը դեռ երեխաներ չուներ։
Մերսեդեսը եղել է արքայազն Կառլոս Բուրբոն-Սիցիլիացու կինը 1901 թվականի փետրվարի 14-ից։ Ամուսինները իրար հետ երրորդ սերնդի զարմիկներ էին։ Կաննի փաստաթղթի համաձայն՝ 1900 թվականին Կառլոսը հրաժարվել էր երկու Սիցիլիաների թագավորության գահից, ստացել էր իսպանական քաղաքացիություն և մտել էր թագավորական ընտանիքի կազմի մեջ ինֆանտի տիտղոսով, ինչը տարածվում էր նաև զույգ երեխաների վրա։ Ամուսնությունից երեք երեխաներ են ծնվել։ Մերսեդեսը մահացել է 1904 թվականին կրտսեր երեխայի ծնվելուց մեկ օր անց։
Երիտասարդություն
Ինֆանտա Մերսեդեսը ծնվել է 1880 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Մադրիդի Թագավորական պալատում՝ դառնալով իսպանական արքա Ալֆոնսո XII-ի և նրա երկրորդ կնոջ՝ Մարիա Քրիստինայի ավագ դուստրը՝ ի ծնե Հաբսբուրգների Տեշինյակ ճյուղի Ավստրիական էրցհերցոգուհի։ Հայրական կողմից եղել է Իզաբելլա II-ի կողմից արտաքսված ինֆանտ Ֆրանցիսկո դե Ասիս Բուրբոնի թոռնուհին, մայրական կողմից՝ Հաբսբուրգների հունգարական ճյուղից Կարլ Ֆերդինանդ Ավստրիացու և Ելիզավետա Ավստիրացու թոռնուհին։ Արքայադստերը կնքել են Մարիա դե լաս Մերսեդես Իզաբելլա Թերեզա Քրիստինա Ալֆոնսա դե Բուրբոն և Հաբսբուրգ-Լոթարինգացի (María de las Mercedes Isabel Teresa Cristina Alfonso de Borbón y Habsburgo-Lorena): Նորածնի կնքամայրը եղել է տատիկը՝ նախկին թագուհի Իզաբելլան, ով հատուկ այս կապակցությամբ ժամանել էր Փարիզից։ Ընտանիքում աղջկա ծնունդը մեծագույն հիասթափություն էր։ Ամուսինները և իսպանական ժողովուրդը սպասում էին տղայի, ով կդառնար գահի ժառանգորդ։ Ինչպես և ենթադրվում էր, Մերսեդեսին անվանակոչեցին ի հիշատակ Ալֆոնսո XII-ի առաջին կնոջ՝ Մարիա դե լաս Մերսեդես Օռլեանցու, ով մահացել էր 1878 թվականին, տուբերկուլյոզից։
Ծնվելուն պես նա դարձավ հոր ժառանգորդը, բայց վերջինիս հիասթափությունը այնքան մեծ էր, որ սկզբնապես չուզեց աղջկան ժառանգորդի տիտղոս շնորհել՝ սահմանափակվելով սոսկ ինֆանտաի կոչումով։ Այն ժամանակվա իսպանական կառավարության ղեկավար Անտոնիո Կանովաս դել Կաստիլիոն, չհավանելով Մարիա Քրիստինա թագուհուն, Մերսեդեսի մորը, չէր կարող թույլ տալ, որ իսպանական գահը կին ժառանգի՝ հաշվի առնելով Իզաբելլա թագուհու աղետալի կառավարումը։
Սակայն, 1881 թվականի մարտի 10-ին Մերսեդեսը, այնուամենայնիվ, իր հորաքույր Իզաբելլայից ժառանգորդի տիտղոս ստացավ։ Այդ քայլն արվեց կառավարության նոր ղեկավար Մատեո Պրակսեդես Սագաստայի ճնշման տակ։ 1882 թվականի նոյեմբերի 12-ին ծնվում է Մերսեդեսի կրտսեր քույրը՝ Ինֆանտա Մարիա Թերեզան։ Երկրորդ դստեր ծննդից հետո, ժառանգորդի բացակայության պատճառով ծնողների ամուսնությունը սկսեց փլուզվել։ Ալֆոնսոն Մարիա Քրիստինայի հետ ամուսնացել էր միայն ժառանգորդ ունենալու ակնկալիքով, այստեղ բացակում էր սերը։ Իսկ այդ ժամանակ Ալֆոնսոն արդեն արտամուսնական երկու տղաներ ուներ (նրանցից մեկը Ֆեռնան Սանն էր)։
1883 թվականի հուլիսին Մարիա Քրիստինան աղջիկների հետ հեռացավ Իսպանիայից՝ Ավստրիայում գտնվող հարազատներին այցելելու նպատակով։
Հաջորդ տարվա ամառնամուտին Ալֆոնսոյի դրությունը խիստ վատթարացավ, նա տուբերկուլյոզով հիվանդ էր։ Կարճատև թեթևացումից հետո, 1885 թվականի նոյեմբերի 25-ին արքան մահացավ 27 տարեկանում, և Մերսեդեսը անվանապես դարձավ Իսպանիայի ղեկավար՝ մոր ռեգենտության ներքո։ Նա չհռչակվեց թագուհի, քանի որ մայրն այդ ժամանակ սպասում էր երրորդ երեխային։ Երրորդ դստեր ծնունդը Մերսեդեսին կդարձներ Իսպանիայի թագուհի, բայց 1886 թվականի մայիսի 17-ին Մարիա Քրիստինան տղա ունեցավ, ով նույն օրն իսկ հռչակվեց արքա։ Մերսեդեսը կրկին մնաց գահի ժառանգորդ՝ այդ տիտղոսը պահպանելով մինչև իր կյանքի վերջը։
Կրթություն
Երիտասարդ ինֆանտի առաջին հրապարակային ելույթը եղավ եղբոր անչափահասության օրոք մորը ռեգենտուհի հայտարարելը։ Ողջ ընթացքում Մարիա Քրիստինան երեխային պահել էր գրկի մեջ։ Աստուրիայի արքայադուստրը իր քույր Մարիա Թերեզայի հետ միասին կրթություն է ստացել Մադրիդի Թագավորական պալատում։ Երիտասարդ ինֆանտների կրթությամբ զբաղվում էին մայրը և հորաքույր Իզաբելլան՝ գահի նախկին ժառանգորդը։ Թագուհին երեխաներին շատ խիստ էր դաստիարակում։ Չնայած գահի ժառանգորդի տիտղոսը կրելուն՝ Մերսեդեսը ապագա թագուհուն վայել կրթություն չի ստացել՝ սահմանափակվելով միայն սովորական կրթությամբ, ինչը բնորոշ էր արքայատոհմի բոլոր անդամներին։ Ինֆանտին սովորեցրել էին դաշնամուր նվագել, նկարչության դասեր է առել, իսկ թագուհի Մարիա Քրիստինան դստերը սովորեցրել է պալատին բնորոշ թագավորական պարտավորությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվել կրոնին։
Մերսեդեսին նկարագրում են որպես լուրջ, ամաչկոտ և անարտահայտիչ աղջիկ։ Նա ավելի շատ նման էր մորը, ով շատ Հաբսբուրգներին բնորոշ երկարուկ դեմք ուներ։ Ամառվա ամիսներն ընտանիքն անցկացնում էր Սան Սեբաստիանում, Միրամամ պալատում։ Պարմանուհի Մերսեդեսին արտասահմանյան մի շարք ուղևորությունների ժամանակ ուղեկցում էր մայրը։ Դրանք հիմնականում հարազատներին այցելելու նպատակ էին հետապնդում։ Նրանք այցելում էին Իզաբելլա տատիկին Փարիզում, մորաքույր Մարիա դե լա Պասին՝ Մյունխենում և մյուս տատիկ Ելիզավետային՝ Վիեննայում։
1898 թվականին քաղաքական իրավիճակը Իսպանիայում սկսեց վատթարանալ ամերիկա-իսպանական հարաբերությունների և գաղութների վերաբաժանման համար 1898 թվականին սկսված պատերազմի պատճառով։ Մերսեդեսը, քրոջ հետ միասին, համեստ էր ապրում, մայրը թույլ չէր տալիս նրանց մասնակցել Իսպանիայի հասարակական կյանքին։ 1899 թվականի մայիսի 9-ին Մարիա Քրիստինան նախատեսում էր Թագավորական պալատում ընդունելությոսւն կազմակերպել ՝ դուստրերին բարձր հասարակությանը ներկայացնելու կապակցությամբ, սակայն տոնակատարությունը հետաձգվում է պատերազմի պատճառով։ Նույն տարում Մերսեդեսը հանդիպում է իր ապագա ամուսնուն՝ Կարլ Բուրբոն Սիցիլիացուն՝ Ալֆոնսո Բուրբոն Սիցիլիացի՝ կոմս դի Կազերտայի և վերջինիս կնոջ՝ նույն Բուրբոն Սիցիլիայի տոհմից Մարիա Անտուանետտայի երկրորդ որդուն։