cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ամանդա Սեյֆրիդ
Անձնական կյանքը
2009 թվականին նա սկսում է հանդիպել «Մամա միա» ֆիմի իր խաղընկերոջ՝ Դոմինիկ Կուպերի հետ, սակայն 2010 թվականի մայիսին նրանք հայտնեցին իրենց բաժանման մասին։
Մամուլում խոսում էին այն մասին, որ նա հարաբերություններ է սկսել Ռայան Ֆիլլիպի հետ, դրանից հետո հայտնվում է նրանց լուսանկարը միասին Հելլոինի ժամանակ դերասան Քեյթ Հադսոնի հետ։ Սեյֆրիդը և Ֆիլլիպը միասին են եղել երեք ամիս, որից հետո դադարեցրել են շփումը։
2012 թվականին Ամանդան հանդիպում էր դերասան Ջոշե Հարթնետի հետ ։
2013 թվականի հոկտեմբերին նա սկսել էր հանդիպել Ջասթին Լոգանի հետ ։
Դերասանուհին հայտարարել է, որ ունի տագնապ և պանիկայի դրսևորում ։ Ինչպես նաև նա ունի վախ բեմում ելույթ ունենալուց, այդ իսկ պատճառով երբեք չի խաղում թատրոնում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոպրանոներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Կաստել Մելլա
Կաստել Մելլա (Castel Mella), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բրեշիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 8147 մարդ, խտությունը՝ 1164 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 7 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 25030։ Հեռախոսային կոդ՝ 030։
Քաղաքի հովանավորն է հանդիսանում Սան Սիրո է Սանտա Լուկան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Լեոնիդ Մորոզ
Լեոնիդ Մորոզ (Леони́д Авра́мович Моро́з, ), ուկրաինացի և խորհրդային հնչյունային օպերատոր, Ուկրաինայի մշակույթի վաստակավոր աշխատակից (1994 թվական) ։
Ծնվել է 1937 թվականի հոկտեմբերի 2-ին, Կիևում, ծառայողի ընտանիքում։ Ավարտել է Կիևի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ռադիոէլեկտրոնիկայի ֆակուլտետը (1967 թվական)։
Աշխատել է «Կիևնաուչֆիլմ» ստուդիայում որպես տեխնիկ և հնչյունային սարքավորումների նորոգման վարպետ։ 1967 թվականից նույն ստուդիայում աշխատել է որպես հնչյունային ռեժիսոր։
Հնչյունավորել է «ՈւՌԱՏ-1», «Միրոնովյան ցորենները» (1967 թվական), «Մկաններ, 20-րդ դար», «Միխայիլ Ստելմախ», «Մարդը, որը կարողանում էր թռչել», «Յոթ քայլ հորիզոնից» (1968 թվական), «Անդրեյ Գոլովկո», «Կետը և կատուն», «Մարդը, որը կարողանում էր հրաշքներ գործել», «Մարս XX» (1969 թվական), «Հեքիաթ բարի ռնգեղջյուրի մասին», «Կռունկը», «Թե ինչպես են կազակները ֆուտբոլ խաղում», «Արկադի Գայդար», «Կենդանիներն մտածո՞ւմ են» (1970 թվական), «Չարն ու բարին», «Ես և մյուսները» (1971 թվական), «Սարսափելի գորշ բրդոտը» (1971 թվական), «Եղբայր Ճագարը և եղբայր Աղվեսը», «Ակամա լույսի շուրջ», «Ճշմարտության մոտեցումը», «Մարդասպանը հայտնի է» (1972 թվական), «Տաք հացը», «Ընձուղտների արկածները», «Փիղը երազանք ուներ» (1973 թվական), «Չարագործությունը», «Մաքսիմ Գուրժիյայի բարձրությունը» (1975 թվական), «Ամեն ինչ կյանքում պայքար է։ Յարոսլավ Գալան», «Մարոկկո։ Միտքը ճանապարհին» (1976 թվական), «Դառը արձագանքը», «Խորվաթիա։ Երկիր և մարդիկ», «Իվան Գեներալիչի աշխարհը», «Վերամիավորման ոսկե սեպտեմբերը։ Տարիներ և ճակատագիրներ» (1979 թվական), «Միլիոնների հասցեն» (1980 թվական), «Ներս մտի՛ր, Բիտլով» (1990 թվական), «Պարասկա Գորիցվիտի աշխարհը» (1992 թվական, համահեղինակությամբ), «Սկսվում է անցյալից» (1996 թվական, համահեղինակությամբ), «Կյանքի համարը», «Սիրում եմ Ուկրաինան», «Մաեստրո Ավդեևսկին», «Օլես Գոնչար։ Վերջաբանը», «Ուկրաինան այսօր» (№ 1, 2, 3), «Ուկրաինայի պալատի վերակառուցումը», համահեղինակությամբ), «Ես` աստվածային պարսետներից քարն եմ», «Հայրական շենքի մոտ», «Նավեր և նավաշինարարներ» (համահեղինակությամբ), «Մենք սեր չենք տեսել. եթե պատերազմ չի, վիշտ է» (1997 թվական), «Կապույտ գլխարկը (1998 թվական, մուլտֆիլմ)» և այլ ֆիլմեր։
Եղել է Ուկրաինայի կինեմատոգրաֆիստների ազգային միության անդամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի կինոգործիչներ
Կոնգոյի Հանրապետության տնտեսություն
ՀՆԱ կառուցվածքը
2012 թվականին ՀՆԱ-ի կառուցվածքում ըստ ոլորտների արդյունաբերությունը կազմել է 71,3%, ծառայությունները՝ 24,5%, գյուղատնտեսությունը՝ 4,2%։ 2017 թվականին արդյունաբերությունը՝ 51%, ծառայությունները՝ 39,7%, գյուղատնտեսությունը՝ 9,3%։ Հիմնական առևտրային գործընկերներ՝ Չինաստան, Ֆրանսիա, Անգոլա։ Բնակչության զբաղվածությունը՝ ծառայությունների ոլորտ, ներառյալ մասնավոր բիզնեսը՝ 44%, գյուղատնտեսություն՝ 35,4%, արդյունաբերություն՝ 20,6%։ Համաձայն ՀՆԱ-ի վարկանիշի՝ Կոնգոյի Հանրապետությունը 2012 թվականին զբաղեցրել է 132-րդ տեղը։ 2012 թվականին արտաքին պարտքը կազմել է 4,225 մլրդ ԱՄՆ դոլար։
Երկրում որպես դրամական միավոր շրջանառության մեջ է դրվել աֆրիկյան ֆրանկը։
Գյուղատնտեսություն
21-րդ դարում գյուղատնտեսությունն անկում է ապրել և կախված է պետական սուբսիդիաներից, սակայն շարունակում է ապահովել ՀՆԱ-ի 4,2-ից մինչև 9,8%-ը՝ միաժամանակ պահպանելով աշխատունակ բնակչության գերակշռող զբաղվածությունը տնտեսության այս հատվածում։ Հողերի միայն 1,5%-ն է օգտագործվում գյուղատնտեսության համար։ Այն կենտրոնացած է հիմնականում ներքին շուկայի վրա և կապված է դժվարին բնական պայմանների հետ։ 2017 թվականին գյուղատնտեսական, անասնաբուծական, անտառային և ձկնաբուծական արտադրանքի ընդհանուր տեսակարար կշիռը երկրի ՀՆԱ-ում կազմում է մոտ 15%։ Անասնաբուծության զարգացումը սահմանափակ է ցեցեի համատարած տարածման պատճառով, երկիր է ներմուծվում միս՝ հիմնականում Չադից։ 2009 թվականին կառավարությունը 200 000 հեկտար հող է վարձակալել Հարավային Աֆրիկայի ֆերմերներին, ովքեր դժգոհ էին իրենց երկրում հողային բարեփոխումներից՝ դրանով իսկ նվազեցնելով կախվածությունը ներմուծումից։ Հիմնական պարենային մշակաբույսը կասավան է (900 հազար տոննա)։ Սպառման մյուս հիմնական կուլտուրաներն են բանանը (88 հազար տոննա) և յամինը (12 հազար տոննա)։ Արտահանման նպատակով աճեցվում է շաքարեղեգ (460 հազար տոննա), սուրճ (1,7 հազար տոննա), գետնանուշ, կակաո, ծխախոտ։ Արմավենին մշակվում է նաև արմավենու յուղի արտադրության համար։
Արդյունաբերություն
Արդյունաբերությունը տարեկան ապահովում է ՀՆԱ-ի 51-ից 71,3%-ը։
Նավթ և գազ
Հիմնական արդյունաբերությունը նավթն է։ Կոնգոյի Հանրապետությունը նավթ արտահանող երկրների կազմակերպություն երկրների մաս է կազմում։ Կոնգոյի Հանրապետությունում նավթի պաշարները գնահատվում են 1,2 մլրդ բարել, 2016 թվականին դրանք գնահատվել են 1,6 մլրդ բարել։ Նավթի օրական արդյունահանումը 2016 թվականին կազմել է օրական 260 հազար բարել, 2019 թվականին՝ մոտ 350 հազար բարել։ Պուենտ Նուարում նավթավերամշակման գործարան է։ 2019 թվականին այն մշակվու ավելի քան 1,3 հազար կմ երկարությամբ նավթամթերքի գլխավոր խողովակաշարի (ՆԱԷԿ) կառուցման նախագիծ Պուենտ Նուար նավահանգստից մինչև Վեսո (Կամերունի հետ սահման)։ MNPP-ը պետք է անցնի մայրաքաղաք Բրազավիլով։ Այս նախագծին մասնակցում են ռուսական « Լուկօյլ », «Զարուբեժնեֆտ» և «Խողովակային մետալուրգիական ընկերություն» (TMK), Կոնգոյի ազգային նավթային ընկերությունը / Société Nationale des Pétroles Congolais / (SNPC) ։
2010-ականներից ի վեր շարունակվում է Marine 12 նավթային և գազային նախագիծը, որը գտնվում է Կոնգոյի մայրցամաքային շելֆում։ Օպերատորը ENI-ն է (65%), SNPC-ն (10%) նույնպես մասնակցում է նախագծին։ 2018 թվականին Կոնգոյի Հանրապետությունը միացավ Նավթ արտահանող երկրների կազմակերպությանը (OPEC) ։ 2019 թվականի ապրիլի 16-ին Կոնգոյի Հանրապետությունում գրանցվել է LUKOIL Upstream Congo Anonymous ընկերության Unipersonel դուստր ձեռնարկությունը։ Ընկերությունը պատկանում է Marine 12 նախագծի 25% (800 մլն դոլար) բաժնետոմսերի և շահագործում է 571 կմ² տարածք 20 կմ օֆշորից 20-ից 90 մետր խորություններով։ Միջազգային անկախ աուդիտի համաձայն՝ այս տարածքում հայտնաբերվել է 5 հանքավայր՝ 1,3 միլիարդ բարել նավթի ապացուցված և հավանական պաշարներով։ 2019 թվականի համար այս տարածքում մշակվում են Նենե և Լիչենջիլի հանքավայրերը՝ օրական 28000 բարել նավթ և 1,7 մլն մ³ գազային կոնդենսատ արդյունահանմամբ ։
Ոչ վաղ անցյալում Կոնգոյի Հանրապետությունում հայտնաբերվեց աշխարհի ամենամեծ արևադարձային տորֆը, ածխաջրածինների զգալի պաշարներով, որը գերազանցում էր 145,000 կմ² տարածքը։ Գազի պաշարները գնահատվում են 91-ից 121 մլրդ մ³ ։ 2000-ական թվականներից ի վեր նավթային հանքավայրերի զարգացման հետ կապված բնական գազը ոչ միայն այրվել է, այլ օգտագործվել է էլեկտրաէներգիա արտադրելու համար։
Հանքարդյունաբերություն
Համաձայն Կոնգոյի Կենտրոնական բանկի 2019 թվականի առաջին 9 ամիսների տվյալների՝ Կոնգոյի Հանրապետությունում կոբալտի արտադրությունն աճել է 92%-ով, մինչև 115 110 հազար տոննա, իսկ պղնձի արտադրությունն աճել է 9%-ով, մինչև 908 695 հազ. տոննա։ 2018 թվականին Fitch Solutions-ը կանխատեսել էր մետաղի արտադրության կրկնապատկում 10 տարում ։ Կոնգոյի Հանրապետությունն ունի բարձրորակ երկաթի հանքաքարի պաշարներ։ Երկրի հարավ-արևմուտքում գտնվող հանքերը շահագործվում են Կոնգոյի միլիարդատեր Փոլ Օբամային պատկանող Sapro SA-ի և շվեյցարական Glencore ընկերության համատեղ ձեռնարկության միջոցով։ 2019 թվականի ապրիլին Չինաստան է արտահանվել 23 հազար տոննա երկաթի հանքաքարի առաջին խմբաքանակը։ Sapro SA-ն սկսել է գործել 2017 թվականին, նախատեսվում է, որ մինչև 2022 թվականը ընկերությունը տարեկան կարտադրի 12 մլն տոննա։ Երկրում գործում է նաև Zanaga Iron Ore Co-ն, որը գրանցված է Բրիտանական Վիրջինյան կղզիներում։ Մինչև 2024 թվականը Կոնգոյի կառավարությունը, Sapro SA-ն և բրիտանական Ashley Global նավային ընկերությունը պատրաստվում են մոտ 550 միլիոն ԱՄՆ դոլար ներդնել Մայոկոյի հանքավայրում, երկաթուղային գիծ հանքից մինչև Պուենտ-Նուար և Պուենտի ամենախոր ջրային նավահանգիստը արդիականացնելու համար ։
Մշակում
Մշակող արդյունաբերությունը ներկայացված է թեթև ձեռնարկություններով (սիգարետի, ցեմենտի, կոշիկի, օճառի արտադրություն)։
Սնունդ
Սննդի արդյունաբերությունը ներկայացված է գարեջրի և խմիչքների, պահածոների, շաքարավազի և ալյուր արտադրող ընկերություններով։
Էներգիա
Երկրի էներգիայի ընդհանուր պաշարները գնահատվում են 0,454 միլիարդ տոտ (ածխի համարժեքով) ։ 2019 թվականի վերջին երկրի էլեկտրաէներգիայի արդյունաբերությունը, համաձայն ԵՏՀ ԵԱՏՀ տվյալների բնութագրվում է հետևյալ ցուցանիշներով։ Տեղադրված հզորությունը՝ զուտ էլեկտրակայաններ՝ 606 ՄՎտ, այդ թվում՝ հանածո վառելիք այրող ջերմային էլեկտրակայաններ (ՋԷԿ)՝ 64,6%, վերականգնվող էներգիայի աղբյուրներ (ՎԷ)՝ 35,4%։ Էլեկտրաէներգիայի համախառն արտադրությունը՝ 3655 մլն կՎտժ, այդ թվում՝ ՋԷԿ՝ 76,8%, ՀԷՑ՝ 23,2%։ Էլեկտրաէներգիայի վերջնական սպառումը` 1596 մլն կՎտժ, որից` արդյունաբերություն` 26,1%, կենցաղային սպառողներ` 52,7%, առևտրային հատված և հասարակական ձեռնարկություններ` 17,7%, գյուղատնտեսություն, անտառային տնտեսություն և ձկնաբուծություն` 3,9%։ Էներգաարդյունավետության ցուցանիշներ. 2019թ.՝ մեկ շնչին ընկնող համախառն ներքին արդյունքի սպառումը գնողունակության համարժեքությամբ (անվանական գներով)՝ 4687 դոլար, մեկ շնչի հաշվով (համախառն) էլեկտրաէներգիայի սպառումը՝ 349 կՎտժ, բնակչության մեկ շնչի հաշվով էլեկտրաէներգիայի սպառումը՝ 156 կՎտժ։ Էլեկտրակայանների տեղադրված զուտ հզորության օգտագործման ժամերի քանակը՝ 5357 ժամ։
Տրանսպորտ
Երկաթուղիներ
Օդանավակայաններ
Տնտեսական համագործակցություն Կոնգոյի Հանրապետության և Ռուսաստանի Դաշնության միջև
Բացի նավթագազային արդյունաբերության ոլորտում համագործակցությունից, հացահատիկն ու դրա արտադրանքը մատակարարվում են Ռուսաստանի Դաշնությունից Ղազախստանի Հանրապետություն, ուստի 2019 թվականին դրանք գերազանցել են 100 հազար տոննան և հիմք են հանդիսացել երկրների միջև առևտրի համար։ Նաև Ղազախստանի Հանրապետությունը շարունակում է մնալ թռչնամսի և սեղանի ձվի, կաթնամթերքի, տավարի և խոզի միս ներկրող՝ գնումների ծավալը գնահատվում է 75,2 հազար տոննա (2020 թ.) ։
2020 թվականի մարտին Ռուսաստանի կառավարությունը հումանիտար օգնություն ուղարկեց ջրհեղեղից տուժած Կոնգոյի ժողովրդին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոնգոյի Հանրապետություն Կատեգորիա:Տնտեսություն ըստ երկրի
Էֆեդրա սովորական
Էֆեդրա սովորական, երկհասկավոր էֆեդրա, լեռնաչամիչ երկհուրանավոր, սարի չամիչ սովորական, սարի չամիչ երկհասկիկանի , էֆեդրազգիների կամ լեռնաչամիչազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։
Նկարագրություն
Երկտուն բույսի միկրոստրոբիլները խմբված են հասկիկներում։ Մեգաստրոբիլները զույգերով աճում են անութային և գագաթնային հանգույցներում։ Սերմերի հասունացման շրջանում ձևափոխված, թեփուկանման ծածկող և մանր տերևներն առաջացնում են կարմիր կամ նարնջագույն կոնանման մսալի հատապտուղներ, որոնք թափվում են սեպտեմբերին ։ Էֆեդրան ունի 20-50 սմ երկարություն և անփայլ դեղնականաչավուն ճյուղեր։ Միջհանգուցային տարածությունների երկարությունը հասնում է մինչև 3 սմ-ի։ Բնի կեղևը մոխրավուն է։ Առեջքային (արական) հասկիկները միայնակ են կամ հավաքված գնդաձև փնջերում։ Սերմաբողբոջային (իգական) և երկգույն հասկիկները հավաքված են 3-4-ական խմբերով։ Հասուն և կլորավուն կոներն ունեն 6-7 մմ երկարություն։
Սովի ժամանակից
Պատմություն
Պատմվածքն առաջին անգամ տպագրվել է 1893 թվականին «Մուրճ» ամսագրի № 5-ում (էջ 741-749), որտեղ ցանկում, վերնագրի դիմաց գրված է «զրույց», այնուհետև՝ 1940-1959 թվականներին Երևանում լույս տեսած Հովհաննես Թումանյանի երկերի ժողովածուի գիտական հրատարակության երրորդ հատորում (էջ 9-14)։
Էֆեդրա սովորական
Նկարագրություն
Ծաղկում է ապրիլից-հունիս ամիսներին։ Առաջին տեևները թեփուկանման են, մանր, նշտարաձվաձև, բաց կանաչավուն, հետագայում՝ գորշավուն։
Սովի ժամանակից
Պատմություն
Ինքնագիրը չի պահպանվել ։
Էֆեդրա սովորական
Տարածվածություն
Աճում է ստորին լեռնային գոտու չոր քարքարոտ, ավազային կամ կավային լանջերին ։ Տարածված է Կովկասում, հարավային Սիբիրում, Միջին Ասիայում, Միջերկրական ծովի ափերին։ Հայաստանում հանդիպում է Մեղրու շրջանում։
Սովի ժամանակից
Պատմություն
Թումանյանն այս պատմվածքը գրել է 1892 թվականին։ Նույն թվականին Ան․ Աբովյանին ուղղված նամակում, որը գրվել է մարտի 24-ին, գրել է․ «Այսօր առավոտյան գրասնյակն եկա և մենակ լինելով մի սորումը վեց թերթից մի վեպ գրեցի, առանց ստորակետ դնելու։ Այս վեպիկը պատմում է «Գյուղացու ձախորդությունը»»։ Նամակի ծանոթագրողներն իրավացիորեն նկատել են, որ խոսքը «Սովի ժամանակից» պատմվածքի մասին է։
Էֆեդրա սովորական
Նշանակություն
Բույսի կանաչ ճյուղերը պարունակում են դաբաղանյութեր, ֆլոբաֆեն, C վիտամին, կարբոնաթթուներ, կատեխին և «ցնդող» տերպեններ (ցինեոլ, տերպինեոլ և այլն), որոնցով պայմանավորված է ասեղնատերևների յուրահատուկ հոտը։ Էֆեդրան ունի ադրենալինանման ազդեցություն, գրգռում է կենտրոնական նյարդային համակարգը, լայնացնում բրոնխները և թուլացնում աղիքների հարթ մկանները։ Կանաչ ճյուղերից ստանում են քլորջրածնային էֆեդրին, որն օգտագործում են արյան ճնշումն արագ կարգավորելու նպատակով։ Բույսի հատապտուղներն ուտելի են ու պարունակում են շաքարներ, դաբաղանյութեր, օրգանական թթուներ և այլն։ Պտուղներից պատրաստում են մուրաբա, կոմպոտ, ջեմ, կիսել, ինչպես նաև օղի և լիկյոր ։
Բժշկության մեջ օգտագործում են թոքերի հիվանդության բուժման համար։ Կանաչապատման մեջ կարելի է օգտագործել հանրապետության ցածրադիր վայրերում՝ քարապարտեզների ձևավորման մեջ։
Սովի ժամանակից
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 5-րդ հատորում տպագրվել է «Մուրճ» ամսագրից ։
Էֆեդրա սովորական
Գրականություն
Դեղագիտություն։
Գիտական հայտնի գրականություն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էֆեդրազգիներ Կատեգորիա:Լեռնաչամիչազգիներ Կատեգորիա:Գնետայիններ Կատեգորիա:Հատապտուղներ Կատեգորիա:Դեղաբույսեր Կատեգորիա:Թունավոր բույսեր Կատեգորիա:Հայաստանի թփատեսակներ Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Հորմոններ
Հորմոնները (ὁρμή, ազդակ բառից) կարգավորիչ կենսաքիմիական միացությունների տեսակներ են, որոնք արտադրվում են յուրահատուկ բջիջների, գեղձերի և/կամ հյուսվածքների կողմից, որոնք կազմում են օրգանիզմի ներզատական համակարգը։ Սինթեզվելուց հետո այս նյութերը ներզատվում են արյան մեջ և տարածվում ամբողջ օրգանիզմով, առաջ բերելով մի շարք ֆիզիոլոգիական և վարքային փոփոխություններ (մարսողություն, նյութափոխանակություն, աճ, բազմացում, տրամադրության փոփոխություն և այլն) ։
Հորմոնի միայն շատ չնչին քանակություն է անհրաժեշտ բջջի նյութափոխանակության փոփոխության համար։ Ըստ էության, հորմոնները քիմիական ազդանյութեր են, որոնք ազդակը մի բջջից տեղափոխում են դեպի մյուսը ։
Բոլոր բազմաբջիջ օրգանիզմներն արտադրում են հորմոններ, բույսերի հորմոնները հաճախ անվանվում են ֆիտոհորմոններ։ Կենդանիների հորմոնները մեծ մասամբ տարածվում են արյան միջոցով։ Բջիջները պատասխանում են հորմոններին, եթե նրանց բջջաթաղանթի վրա կան տվյալ հորմոնի ռեցեպտորները։ Հորմոնը կապվում է սպիտակուց-ռեցեպտորի հետ, որը բերում է տրանսդուկցիայի մեխանիզմների ակտիվացմանը, որն էլ իր հերթին բերում է ռեցեպտոր յուրահատուկ պատասխանների ձևավորմանը։
Ներզատական համակարգի հորմոնների մոլեկուլները ներզատվում են անմիջապես դեպի արյուն, համարյա միշտ դեպի մազանոթներ։ Պարակրին հորմոնները ազդում են միայն հարևան բջիջների վրա։
Էկզոգեն մի շարք բնական և արհեստական քիմիական նյութեր մարդու և կենդանիների վրա ունենում են հորմոնանման էֆեկտներ։ Այդ նյութերի ազդեցությունը բնական հորմոնների սինթեզի, տրանսպորտի, կապման, ակտիվության և ոչնչացման վրա կարող է խախտել հոմեոստազը, վերարտադրողականությունը, զարգացումը, վարքը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ներզատաբանություն Կատեգորիա:Հորմոններ Կատեգորիա:Ֆիզիոլոգիա Կատեգորիա:Կնոջ ներզատական համակարգ
(3507) Վիլաս
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,132095 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6421 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6221 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2024,65 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177808 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,25° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1931-1932
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1931-1932, Լյուքսեմբուրգի 22-րդ ֆուտբոլի առաջնությունը։ Մրցաշարի չեմպիոն է դարձել «Ռեդ Բոյզը»։ Մրցաշարին մասնակցել է 8 թիմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն
Կուրոչկինո (գյուղ, Կուպյանսկի շրջան)
Կուրոչկինո (Курочкине), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1908 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կուրոչկինո գյուղում բնակվում էր 38 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,06 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 633,33 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1908 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գլյադկի (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)
Գլյադկի (Глядки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Չինարի պուրակ (Երևան)
Չինարի պուրակ, գտնվում է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքում՝ Սվաճյանի փողոցի և Զորավար Անդրանիկի փողոցի հատման անկյունում ։
Այգին անվանակոչվել է 1999 թվականին։ Այգում տեղադրված են Վահան Տերյանի հուշարձանը (քանդակագործ` Նիկողայոս Նիկողոսյան), «Տրդատ» (քանդակագործ՝ Ռ. Սարգսյան, տուֆ), «Տիրամոր արցունք» (քանդակագործ՝ Ռ. Սարգսյան, տուֆ) տուֆակերտ արձանները։
Ռուբլենսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Ռուբլենսկի գյուղական խորհուրդ  (Рубленська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկսկի շրջանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1921 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դոն Պասքուալե
Դոն Պասքուալե (Don Pasquale), իտալացի երգահան Գաետանո Դոնիցետտիի կոմիկական օպերա երեք գործողությամբ։ Լիբրետտոն (իտալերեն)՝ Ջովաննի Ռուֆինիի (1810 թ. Անջելո Անելլիի կողմից գրված լիբրոտտոյի վերամշակում)։ Առաջնախաղը կայացել է 1843 թ. հունվարի 3-ին Փարիզի Իտալական օպերային թատրոնում։ Համարվում է իտալացի երգահանի լավագույն ստեղծագործություններից մեկը։ Ներկայումս էլ հաճախ բեմադրվում է առաջատար օպերային թատրոնների կողմից։
Կատեգորիա:1843 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Ժաննա Հակոբյան
Ժաննա Հակոբյան, գրող, բանաստեղծուհի, արձակագիր, գրականագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, բնության և հասարակության մասին գիտությունների միջազգային ակադեմիայի անդամ, ՀԳՄ անդամ սկսած 2008 թվականից ։
Գրքեր
Հրատարակել է 32 գիրք, «Սիրո աղոթքներ» (1992), «Վիրավոր անուրջներ» (1995), «Ինձ մի որոնեք» (1998),«Գիսաստղ» (1998), «Նոր դարի մերկ ոգին» (2001) , «Արևոտ արցունքներ» (2001) , «Սիրո շղթաներ» (2002 թվական) , «Սիրո հովիտներ» (2003) , «Սեր և պատիժ» (2004) , «Մոխրացող վարդի բույրը» (2005) , «Մի չափեք ճնշումս» (2006), «Ղարաբաղի ճակատագիրը» (2007), գիրքը 1787-1797 թվականների Ղարաբաղի ժողովրդի պայքարի մասին է թուրքերի և պարսիկների դեմ), «Քեզ տեսնեի ժամանակին» (2007), «Փլուզված սիրո հովիտները» (2008), «Կարոտացավ» (2009), «Արյան հիշողություն» (2009), «Գրչով և զենքով» (2010), «Դատապարտված մենություն» (2010), «Արյան վրեժ» (2011), «Երջանկության դեղատոմսը» (2012) , «Օտար երազներ» (2014 թվական)։ Հեղինակ է նաև բանասիրական, գիտական և հրապարակախոսական բազմաթիվ հոդվածների։Հայոց ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցին է նվիրված «Գողգոթայի երդվյալ վրիժառուն» վեպը (2015)։ 2015 թվականին հրատարակել է նաև «Հուշեր և աֆորիզմներ»-ը և «Ուր է սիրո հրեշտակս» վեպը։ 2016 թվականին տպագրվեց «Չսպիացող հոգիների ցավը» վեպը։ 2017 թվականին տպագրվեց «Ապրիլյան հերոսամարտ» վիպակը` որը նվիրել է Շուշիի ազատագրման 25-ամյակին:2018 թվականին տպագրվեց «Հայի գենը» վեպը։ 2019 թվականին տպագրվեց «Երազներիս խորանում» բանաստեղծական ժողովածուն:2020-ին տպագրվեց «Փրկօղակ» խորագրով վեպը։ 2021 թվականին տպագրվեց «Կյանքը թունելի միջով» վերնագրով վիպակը։2021թվականին տպագրվեց <Արծիվները դավադիր թակարդում> վիպակը։2022թ. տպագրվեց .ՙՀայրենիքը՝ փշրված հայելի՚ վեպը։
Այլ ստեղծագործություններ
Ժաննա Հակոբյանի «Սիրո աղոթքներ», «Վիրավոր անուրջներ», «Գիսաստղ», «Ինձ մի որոնեք», «Նոր դարի մերկ ուղին», «Քեզ տեսնեի ժամանակին», «Մի չափեք ճնշումս», բանաստեղծական ժողովածուների և 16 վեպերի հեղինակ է։ Ունի գրած նաև՝ մենագրություն, որը կոչվում է «Գրչով և զենքով»/Թաթուլ Հուրյանի կյանքի ու ստեղծագործությա մասին է։ «Փլուզված սիրո հովիտներ» և «Կարոտացավ» վեպերից առանձին օրինակներ ձեռք են բերել միջազգային համալսարանների գրադարանները (Լոնդոն. Ստոկհոլմ, Տորոնտո, Մասաչուսեթսի) :Նրա բանաստեղծություններից մի շարք ամերիկահայ թարգմանչուհի Դայանա Տեր-Հովհաննիսյանը թարգմանել է անգլերեն, որոնք 2005 թվականին տեղ են գտել «Հայ կանանց պոեզիան դարերի ընթացքում» հատընտիրում (Բոստոն)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
Միշկինո (գյուղ, Միշկինսկի շրջան)
Միշկինո (Мишкино, Мишкә), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6046 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միշկինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1930 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ջեֆ Դևիս շրջան (Ջորջիա)
Ջեֆ Դևիս շրջան (Jeff Davis County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 862 կմ² է, բնակչությունը՝ 12.684 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հազլհարստ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1905 թ.։
Կատեգորիա:Ջորջիայի շրջաններ
Գևորգ Ասատրյան
Գևորգ Սեդրակի Ասատրյան, բանասեր, թարգմանիչ, արևելագետ, Հայաստանի գրողների միության անդամ (2016 թվականից)։
Կենսագրություն
Գևորգ Ասատրյանը ծնվել է 1955 թվականի օգոստոսի 23-ին։ 1982 թվականինին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետը։ Աշխատել է Հայաստանի հեռուստառադիոյի պետական կոմիտեում՝ որպես հասարակական-քաղաքական հաղորդումների գլխավոր խմբագիր։ 1998 թվականից ծառայության է անցել Հայաստանի պաշտպանության նախարարության լրատվական վարչությունում՝ որպես բաժնի պետ և «Հայ զինվոր» պաշտոնաթերթի գլխավոր խմբագրի տեղակալ։ Ծառայությանը զուգահեռ դասավանդել է ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետում և զբաղվել գիտագրական աշխատանքով ։
Գիտագրական գործունեություն
Մշակել և թարգմանել է «Պարսկական ժողովրդական հեքիաթներ» ծավալուն հատորը, տպագրել միջնադարյան գրական հայտնի հուշարձան «Քալիլա և Դիմնայի» առակները։ Իր թարգմանությամբ առաջին անգամ հայերեն են հրատարակվել իրանցի հայտնի արձակագիրներ Զոյա Փիրզադի (երկու հատոր), Ֆարիբա Վաֆիի (երկու հատոր), Ֆարհադ Հասանզադեի, մի շարք անվանի դրամատուրգների (Մ. Չարմշիր, Ա. Աբեդի, Ա. Նադերի, Ղ. Սադեղի և այլն) և մանկագիրների ստեղծագործությունները։ Գևորգ Ասատրյանի աշխատանքները տեղ են գտել հանրակրթական դպրոցի Մայրենի լեզվի 4-րդ, 5-րդ, 6-րդ դասարանների դասագրքերում և ընթերցարաններում։ Տպագրության փուլում են արձակագիրներ Աբաս Ջահանգիրյանի «Հրեշի ստվերը», Ֆարհադ Հասանզադեի «Մեղեդի երկուշաբթի օրերի համար» վեպերը և Ֆիրդուսու «Շահնամե» պոեմի հայերեն ամբողջական արձակ վերապատմումը։
Պարգևներ, կոչումներ, մրցանակներ
Պարգևատրվել է «Դրաստամատ Կանայան», «Գարեգին Նժդեհ», «Վազգեն Սարգսյան», «Անբասիր ծառայության» (երեք աստիճան) մեդալներով։ Ունի փոխգնդապետի զինվորական կոչում։ Գրական գործունեության համար արժանացել է Իրանի նախագահի (2012 թ.), Իրանի գրողների միության («Սիրված թարգմանիչ», 2017թ.) և Հայաստանի գրողների միության («Կանթեղ», 2020թ) մրցանակներին։
Եֆանովկա (Վյատկայի վտակ)
Եֆանովկա (Ефановка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Նագորսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վյատկա գետի աջ ափին՝ 875 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է անտառային վայրում, հյուսիս-արևմուտքում Զաևո գյուղում, Նագորսկ գյուղից 22 կմ հարավ-արևմուտք։ Գետը հոսում է արևելք, ապա հարավ-արևելք։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Շոն Մրֆի
Շոն Մրֆի (Shaun Murphy, ), անգլիացի սնուկերիստ։ Հաղթող է ճանաչվել 2005 թվականի աշխարհի առաջնությունում։ Երկրորդ սնուկերիստն է, որը հաղթել է սնուկերի աշխարհի առաջնությունը մտնելով որակավորման փուլից։ Ներկայումս վարկանշային աղյուսակում զբաղեցնում է 4-րդ տեղը, լավագույն արդյունքը վարկանշային աղյուսակում եղել է 3-րդ տեղը։
Ջան Դյունդար
Կենսագրություն
Լրագրություն է սովորել Անկարայի համալսարանի քաղաքագիտության ֆակուլտետում, որն էլ ավարտել է 1982 թվականին։ 1986 թվականին ավարտել է Լոնդոնի լրագրության դպրոցը։ 1988 և 1996 թվականին, համապատասխանաբար, ստացել է մագրիստրոսի աստիճան և Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանի քաղաքական գիտությունների թեկնածուի աստիճան ։
Մասնագիտական գործունեություն
Աշտատել է տարբեր ԶԼՄ-ներում, այդ թվում՝ «Hürriyet» 1983-1985), «Nokta», «Haftaya Bakış», «Söz» և «Tempo»։ 1999 թվականի հունվանից 2000 թվականի ապրիլը աշխատել է «Sabah» թերում, 2000 թվականի հունվարից՝ «Milliyet»-ում ։
Աշխատանքից ազատում
2013 թվականի օգոստոսին Դյունդարը «Milliyet»-ից հեռացվել է մի շարք հոդվածների համար, որոնցում «շատ սուր» է լուսաբանել Գեզի այգու բողոքի ցույցերն ու Եգիպտոսում տեղի ունեցող իրադարձությունները։ Ըստ Դյունդարի՝ աշխատանքից ազատելու ժամանակ նրան ասել են․ «Մենք չենք ցանկանում այս թերթում տեսնել հոդվածներ, որոնք կարող են դուր չգալ վարչապետին» ։
Ազատվելուց հետո աշխատանքի է անցել «Cumhuriyet»-ում, իսկ 2015 թվականի փետրվարի 8-ին ստացել է գլխավոր խմբագրի պաշտոնը։
2015 թվականի մայիսին «Cumhuriyet»-ում հրապարակվել է սիրիական գրոհայիններին զենք մատակարարման լրագրողական հետաքննություն։ Հոդվածում օգտագործվել են լուսանկարներ, որոնք արվել են 2014 թվականին Թուրքիայի ազգային հետախուզության կազմակերպությանը պատկանող բեռնատարների զննության ժամանալ ։
Ձերբակալություն
Նույն թվականի հունիսին Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանն այս հրապարակման համար դատի է տվել Ջան Դյունդարին և լրագրող Էրդեմ Գյուլին։ Էրդողանը պահանջել է նրանց դատապարտել երկու ցմահ և 42 տարվա ազատազրկման։ Ինչպես նաև Թուրքիայի նախագահը հայտարարել է, որ Դյունդարը մեղավոր է պետական գաղտնիք հրապարակելու համար և լրտես է ։
2015 թվականի նոյեմբերին Դյունդարը և Գյուլը ձերբակալվել են, նրանց մեղադրանք է առաջադրվել լրտեսության և ահաբեկիչներին աջակցություն ցուցաբերելու համար ։
2016 թվականի փետրվարին Թուրքիայի Գերագուն դատարանը վճռել է, որ Դյունդարի և Գյուլի ձերբակալման ժամանակ թույլ են տրվել մի շարք խախտումներ և ստորագրությամբ նրանք ազատ են արձակվել ։
Նույն թվականի մարտին ավելի քան հարյուր գրողներ, որոնց թվում էին Մարիո Վարգաս Լյոսան և Մարգարեթ Էթվուդը, նամակ են ստորագրել, որով կոչ են արել Թուրքիայի իշխանություններին Դյունդարի և Գյուլի վրայից հանել բոլոր մեղադրանքները, ինչպես նաև ազատել բոլոր լրագրողներին, որոնք ձերբակալվել են «իրենց մտքերն» արտահայտելու համար։ Նամակն ուղարկվել է Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Ահմեդ Դավութօղլուին ։
2016 թվականի մայիսին դատարանը Դյունդարին և Գյուլին մեղավոր է ճանաչել պետքկան գաղտնիք հրապարակելու համար և դատապարտել է նրանց, համապատասխանաբար, 5 տարի 10 ամիս և 5 տարի ազատարկման։ Դատավճռի հրապարակումից մի քանի ժամ առաջ Դյունդարի նկատմամբ մահափորձ է իրականացվել։ Անհայտ անձը փորձել է նրա վրա կրակել։ Դյունդարը չի տուժել։ Ահաբեկիչը ձերբակալվել է՝ հայտարարելով, որ Ջան Դյունդարը «դավաճան» է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմ Կատեգորիա:Թուրք լրագրողներ Կատեգորիա:Սյունակագիրներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հունիսի 16 ծնունդներ Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Անձինք Անկարայից Կատեգորիա:Թուրք գրողներ Կատեգորիա:Թուրք սյունակագիրներ Կատեգորիա:Թուրք կալանավորներ և ձերբակալվածներ Կատեգորիա:TED Ankara College Foundation Schools-ի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի տեխնիկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Milliyet թերթում աշխատած անձինք
Նորամուտ
Նորամուտ, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Տաշիր համայնքում ։
Գտնվում է Տաշիր քաղաքից մոտ 12 կմ արևմուտք, Լոռիգետի ափին։ 2017 թվականից մտնում է Տաշիր համայնքի կազմի մեջ։
Ունի ութամյա դպրոց, գրադարան։ Ունեցել է տարրական դպրոց, գրադարան, բուժկայան։ Գյուղում և շրջակայքում պահպանվել են ամրոց (միջնադար), գյուղատեղիներ, մատուռ, դամբարաններ (մ․թ․ա․ II - I հազարամյակ), քարայրեր, կամուրջ, ջրաղացներ, գերեզմանոց, եկեղեցի։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Նորամուտի մշտական և առկա բնակչությունը կազմել են 62 մարդ ։ Մինչև 1989 թ. եղել է ադրբեջանաբնակ գյուղ ։
Նորամուտի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի բնակավայրեր Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր
Էստոնիայի պատմության թանգարան
Էստոնիայի պատմության թանգարան (Eesti Ajaloomuuseum), Էստոնիայի պատմությունը ներկայացնող թանգարան Տալլինում։
Թանգարանը գտնվում է Տալլինի Հին քաղաքում՝ Պիկկ փողոցում։ Հիմնադրվել է Յոհան Բուրհարդտ VIII-ի (1776—1838) կողմից, որ հայտնի է որպես Քաղաքապետարանի դեղատան վարիչ (դեղատունը մինչը օրս գործում է և գտնվում է Քաղաքապետարանի հրապարակում)։ 2011 թ. ավարտվեց թանգարանի վերակառուցումը։
Թանգարանը բացվել է 1987 թ.։ Թանգարանում ցուցադրվում են հին էստոնական հագուստներ, տների ներքին հարդարման վերակառուցումներ։ 1940-ական ու 1950-ական թթ. ներկայացված են զինվորական համազգեստների ու զենքերի միջոցով։ Թանգարանում է գտնվում Անտառային եղբայրների կողմից օգտագործված մի խրճիթ ու կոմունիստական կուսակցության քարտուղարի սեղանի կրկնօրինակը։ Թանգարանում ներկայացված չեն 19-րդ դարի կեսերից մինչև 20-րդ դարը տեղի ունեցած քաղաքական ու սոցիալական շարժումները ։
Մաարյամյագի ամրոցում գտնվող մասնաճյուղը
Մաարյամյագի ամրոցը (նախկինում պատկանել է կոմս Օռլով-Դավիդովին) գտնվում է Էստոնիայի Պիռիտա շրջանում։ Ամրոցը թանգարանին է հանձնվել 1975 թ.։ Այս մասնաճյուղի ցուցանմուշները ստեղծվել են 19-րդ դար սկզբից։ Ամրոցի բակում հավաքված են Էստոնական ԽՍՀ-ի կոմունիստական շարժման ղեկավարների հուշարձաններ, որ նախկինում տեղադրված են եղել էստոնական տարբեր քաղաքներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի պատմություն Կատեգորիա:Տալլին
Մայրության զբոսայգի (Երևան)
Մայրության զբոսայգի, գտնվում է Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա համայնքում՝ Զորավար Անդրանիկի փողոցին հարակից տարածքում՝ թիվ 19 պոլիկլինիկայի դիմաց ։
Այգին անվանակոչվել է 2004 թվականին։ Այգում տեղադրված են Տիրամայրը մանկան հետ (քանդակագործ` Սերժ Մեհրաբյան), «Նուռ» (քանդակագործ՝ Գերասիմ Շահվերդյան) քանդակները։
Մալի Սամբոր (գյուղ, Կոնոտոպի շրջան)
Մալի Սամբոր (Малий Самбір), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մալի Սամբոր գյուղում բնակվում էր 709 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սկանդալ Essjay-ի հետ
Essjay-ի հետ սկանդալը կապված է Անգլերեն Վիքիպեդիայի մասնակցի ինքնակոչման հետ։ 24-ամյա ուսանողը, որն իր նյութերը խմբագրում էր Essjay անվան տակ, ներկայացել էր որպես պրոֆեսոր, սակայն հետո պարզվել էր, որ վերջինս ինքնակոչ է և նյութերը տեղադրել էր սկսնակների համար նախատեսված առցանց ձեռնարկներից։ Մինչ Essjay-ի մասին ճշմարտության հրապարակային դառնալը, Ջիմմի Ուելսը նրան արդեն հասցրել էր նշանակել Հաշտարար հանձնաժողովներից մեկում։
Հարցազրույց
Հարցազրույցի ժամանակ Ջորդանը հայտնում է, որ ունի գիտական կոչումներ աստվածաբանությունից և երկար ժամանակ է ինչ դասավանդում է մասնավոր համալսարանում։ Բացի այդ նա ասում է, որ անցկացնում է Վիքիպեդիայում ոչ պակաս քան 14 ժամ, և իր զբաղմունքի մասին տեղյակ չեն ո՛չ իր գործընկերները, ո՛չ մտերիմ ընկերները։
Նա պատմում էր, որ հաճախ իր հետ է իր համակարգիչը, ինչը թույլ է տալիս զբաղվել սիրելի զբաղմունքով, մինչ իր ուսանողները թեստային աշխատանք են կատարում։ Նա հավելում է, որ իր անունից նամակ է ուղարկել համալսարանի մի դասախոսի, որն արգելում էր օգտագործել Վիքիպեդիայի նյութերը աշխատանքների մեջ։ Նամակի մեջ նա հավաստիացել է Վիքիպեդիայի նյութերի ճշմարիտ լինելու մեջ և իր պնդումներին արժեք տալու համար օգտագործել է գեղարվեստական իր գերարտոնությունը։
Բացահայտում
Իր իրական տվյալները Ջորդանը հրապարակում է Վիքիայի իր անձնական էջում, որից հետո Վիքիպեդիայի իր գործընկերները նրան խնդրում են բացատրել բոլոր ակնհայտ անհամապատասխանությունները, որին Ջորդանը պատասխանում է.
Հասարակական գործիչ Դենիել Բրանտը, որը հաճախ քննադատում էր Վիքիպեդիան, Ջորդանի մասին տեղեկությունը հայտնում է «The New Yorker» թերթի խմբագրությանը։ 2007 թվականին փետրվարին լույս է տեսնում հոդվածի հերքման մասին տեղեկությունը։ Այնտեղ ասվում է՝ «Ջորդանը խոստովանել է, որ 24 տարեկան է, չունի ոչ մի գիտական աստիճան և երբեք չի դասավանդել» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիայի պատմություն Կատեգորիա:Վիքիա
Սուրբ Սարգիս եկեղեցի (Ցղնա)
Պատմություն
Եկեղեցին կառուցվել է 13-14-րդ դարերում, վերանորոգվել է 17-րդ դարում, ապա նաև 1890 թվականին՝ Ս.Սաղաթելյանի կողմից ։
Ոչնչացում
Եկեղեցին դեռևս կանգուն և անձեռնմխելի էր 2000 թվականի փետրվարի 3-ի դրությամբ, սակայն ավերվել է 2000 թվականի փետրվարից մինչև 2009 թվականի օգոստոսի 13-ը ընկած ժամանակահատվածում։ Այդ մասին փաստում է Caucasus Heritage Watch-ի հետաքննությունը ։
Տես նաև
Սուրբ Աստվածածին վանք (Ցղնա)
Սուրբ Ստեփանոս վանք (Ցղնա)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Դեյվիդ Չալմերս
Դեյվիդ Ջոն Չալմերս (David John Chalmers, ), ավստրալիացի փիլիսոփա՝ մասնագիտացած գիտակցության փիլիսոփայության ոլորտում։
Գիտական կարիերա
Նա «Գիտակից խելք» («The Consious Mind») մենագրության հեղինակն է, որտեղ ուսումնասիրում է գիտակցությունը և մերժում ֆիզիկական պրոցեսների տեսանկյունից գիտակցության վերաբերյալ պարզեցված տեսակետը։ Դը Սանդի Թայմսը («The Sunday Times») նրա գիրքը ճանաչել է «տարվա լավագույն գիտական գիրք»։
1990-ական թվականների սկզբին Չարմելսը կարևոր դեր է կատարել նոր ակադեմիական կարգապահության ստեղծման՝ գիտակցության գիտության մեջ։ Նա դարձել է Գիտակցության գիտական հետազոտության ասոցիացիայի հիմնադիրներից մեկը և Թուսոնում կազմակերպել է առաջին և ամենախոշոր գիտական նիստերը, որոնք նվիրված էին գիտակցության ուսումնասիրմանը։
Ղեկավարել է կենտրոնը, որը զբաղվում էր գիտակցության հարցերով, և փիլիսոփայություն է դասավանդել Ավստրալիայի ազգային համալսարանում և Նյու-Յորքի համալսարանում։ 2013 թվականից Արվեստի և գիտության Ամերիկյան ակադեմիայի անդամ է։
2016 թվականի հունիսի 14-ին Դեյվիդ Չալմերսը ՄՊՀ-ի և Մոսկվայի գիտակցության հետազոտության կենտրոնի աջակցությամբ Մոսկվայում հանդես է եկել «Գիտակցության բարդ խնդիրը 300 տարի անց» զեկույցով, որին մասնակցել է 600-ից ավել մարդ ։
Գիտակցության տեսություն
Չալմերսն առաջարկել է գիտակցությունը բաժանել «հեշտերի» և «բարդի»։ «Հեշտ» խնդիրներին վերագրել է այնպիսի խնդիրներ, որոնք կարելի է լուծել սովորական միջոցներով, որոնք օգտագործվում են նյարդաբանական և ճանաչողական գիտություններում, օրինակ՝ գիտակցության նյարդային և ճանաչողական փոխկապակցվածության երևույթների որոնում։ «Բարդ խնդիրներ» տերմինը տրվել է այն խնդիրներին, որոնք գիտությունը ի վիճակի չէ կարգավորել, մասնավորապես՝ ինչպես են որոշ օրգանիզմներ դառնում փորձի առարկա, ինչու է ինֆորմացիայի վերամշակման ֆիզիկական գործընթացը ներաշխարհի սկիզբ տալիս (սուբյեկտիվ փորձ, կվալիա)  ։
Նա գտնում էր, որ «բարդ խնդիրը» չի կարող լուծվել ռեդուկցիոնիստական ֆիզիկալիզմի մոտեցմամբ։ Նրա կարծիքով կվալիան իրենից ներկայացնում է լույսի արագության, զանգվածի և ծանրության շարքում Տիեզերքի հիմնական տարրերի խումբ։ Այդ իսկ պատճառով գիտակցության տեսությունը պետք է հիմնված լինի հիմնական ֆիզիկայի վրա, այլ ոչ թե կենսաբանության, և նրա գլխավոր տարրերը պետք է լինեն հոգեֆիզիկական օրենքները, որոնք նկարագրում են կլավիայի կապը ֆիզիկական որակների հետ։ Չալմերսը պնդել է նաև, որ կվալիան նյութական աշխարհի մաս չի կազմում։ Այդ պատճառով էլ նրա կողմից ստեղծված գիտակցության տեսությունը համարվում է դուալիստական։ Ինքն այն անվանել է «նատուրալիստական դուալիզմ»։ Այս տեսությունն իր մեջ ներառում էր էպիֆենոմենալիզմի, պանփսիխիզմի և կրկնակի տեսակետների տեսության տարրեր։
Չալմերսը գտնում էր, որ կվալիան ներկա է տիեզերքի բոլոր այն իրադարձություններում, որոնք տեղեկություն են պարունակում։ Այսինքն՝ յուրաքանչյուր տեղեկություն ունի երկու տեսակետ՝ ֆիզիկական և հիմնական։ Մարդկային ուղեղն այդ տեղեկությունները վերամշակում է շատ բարդ եղանակով։ Այդ բարդ վերամշակման հետևանքով առաջանում է մարդկային գիտակցությունը։ Սրանից հետևում է, որ տիեզերքում ամեն ինչի մեջ կա գիտակցություն՝ սկսած ամենափոքր մասնիկներից, վերջացրած մակրոօբյեկտներով։ Այսպիսի տեսակետը նշելու համար ենթադրվում է պարզունակ գիտակցության առկայություն բոլոր ֆիզիկական օբյեկտների մոտ։ Նա ժամանակակից փիլիսոփայության մեջ մտցրեց «պորտո-պանփսիխիզմ» տերմինը (ինչպես նաև՝ «պանպրոտոփսիխիզմ») ։ Այս տեսակետը չի պնդում անկենդան հոգիների գոյությունը, այլ կանխադրում է, որ գիտակցությունը համարվում է տիեզերքի ոչ նյութական հիմնական հատկությունը, որը հոգեֆիզիկական հիմնական օրենքներով կապվում է ֆիզիկական օբյեկտների հետ։
Անտտի Ռևոնսուն առանձնացրել է երկու լուրջ թերություն, որոնք բնորոշ են նատուրալիստական դուալիզմին՝
Ռևոնսուն ընդգծում է նաև, որ Չալմերսի կողմից մշակված գիտակցության դուալիստական տեսակետը շատ ավելի հեշտ է ներառել ժամանակակից գիտական աշխարհի պատկերում, քան Դեկարտի ինտերակցիոնիզմի հոգեֆիզիկական դասական տեսությունը։
«Գիտակցության բարդ խնդրի» լուծում առաջարկելու հնարավորությունը Չալմերսը գտել է Բերտրան Ռասելի «Նյութի վերլուծություն» գրքի շնորհիվ, որի վրա նա ուշադրություն է դարձրել ամերիկացի փիլիսոփա Ռոզենբերգի ազդեցությամբ։ 1927 թվականին այդ գրքում Ռասելն արտահայտել է այն միտքը, որ մեր բոլոր հասկացությունները մատերիայի հատկությունների մասին որոշվում են հարաբերությունների միջոցով, և դա է պատճառը, որ ողջ ֆիզիկական աշխարհը մեր կողմից ընդունվում է որպես շփման համակարգ։ Այդ թվում՝ մենք չունենք պատկերացում այն մասին, թե ինչն է համարվում այդ հարաբերությունների կրողը։ Բայց այդ ինչ-որ մի բանը պետք է գոյություն ունենա, այսինքն՝ մատերիան պետք է ունենա ոչ միայն արտաքին, միահամակարգ, այլ նաև ինչ-որ ներքին հատկություններ։ Մինչդեռ բացի մտավոր հատկություններից մեզ հայտնի չեն որևէ այլ ներքին հատկություններ։ Ռասելը համարել է, որ մատերիայի ներքին հատկությունները մտավոր բնույթ ունեն։ Ռասելի այս միտքն էլ Չալմերսին թույլ է տվել հնարավոր պատասխան տալ այն հարցին, թե ինչու ուղեղի ֆիզիկական գործընթացին զուգահեռ գոյություն ունի ներքին փորձառություն․ այն գոյություն ունի այն պատճառով, որ առանց նրա գոյություն չէր ունենա ուղեղը՝ որպես ֆիզիկական իրողություն, որի հիմքն էլ համարվում է կվալիան։ Այսպես Չալմերսի երկտեսանկյուն տեսությունը մոնոպոլ հիպոթեզի տեսք է ստացել, որի համաձայն՝ ֆիզիկականը պայմանավորված է մտավորով (տես՝ պանփսիխիզմ) ։ Այդ թվում՝ խոսքն այն մասին չէ, որ ֆիզիկական իրողությունը մեր պատկերացումն է (ինչպես կարծում է սուբյեկտիվ իրապաշտությունը)։
Աշխատանքներ
Չալմերսն իր տեսակետը «գիտակցության բարդ խնդրի» (the hard problem of consciousness) մասին շարադրել է վերը նշված գրքում և իր «Գիտակցության խնդիրներին ընդառաջ» ("Facing Up to the Problem of Consciousness") հոդվածում։ Այստեղ նա տարբերակում է դրել գիտակցության հեշտ խնդիրների և գիտակցության բարդ խնդրի միջև, որը կարելի է արտահայտել այսպես՝ «ինչո՞ւ ընդհանրապես գոյություն ունի զգայական տեղեկության ընկալումը», «ինչո՞ւ գոյություն ունի գիտակցությունը»։ Նրա ուսումնասիրության գլխավոր թեման ուղեղի կենսաբանական աշխատանքի և վարքագծի միջև եղած տարբերությունն է, մի կողմից նաև մտավոր փորձի, որը վարքագծից անջատ է ուսումնասիրվում, այսինքն՝ կվալիա՝ ուրիշի հետ։ Նա պնդում էր, որ դեռևս այս երկու համակարգերի միջև եղած տարբերությունների վերաբերյալ սպառիչ բացատրություն չկա։ Նա քննադատում էր մտավոր փորձառության մատերիալիստական բացատրությունը, որը նրան դարաշրջանի դուալիստ է դարձնում այն ժամանակ, երբ գերիշխող էին մոնիստիկական տեսակետները։
Որպես ապացույց իր տեսակետների՝ նա առաջնորդվել է «փիլիսոփայական զոմբիի» հիպոթեզով, որն իր տեսքով և պահվածքով համարվում է նորմալ մարդ, բայց չունի կվալիա և զգալու կարողություն։ Նա պնդում է, որ քանի որ զոմբիի գոյությունը տրամաբանորեն հնարավոր է (այսինքն՝ տրամաբանորեն չհակադրվող է), ուրեմն կվալիա հասկացությունը և զգալու ունակությունը դեռևս չեն ստացել ամբողջական բացատրություն՝ ֆիզիկական հատկությունների տեսանկյունից։ Չալմերսն ընդունել է, որ գիտակցությունն սկիզբ է առնում յուրաքանչյուր տեղեկատվական համակարգում (տես՝ ինֆորմացիայի տեսություն) և չի բացառում, որ նույնիսկ ջերմաչափն ինչ-որ առումով գիտակցություն ունի։ Չալմերսի "The Conscious Mind" (Գիտակից խելք, 1996) մենագրության լույս տեսնելը մեծ ռեզոնանս է առաջացրել գիտական աշխարհում։ Նրանում Չալմերսը գիտակցության տեսություն ստեղծելու միտքն է հետապնդել, որը կօգներ գիտակցությունը՝ որպես աշխարհի ներառական մաս, համարել ոչ գերբնական։ Դրա համար իր տեսության մեջ նա ցույց է տվել պայմաններ, որոնց առկայության դեպքում ֆիզիկական գործընթացները ստեղծում են գիտակցություն, և գիտակցություն ստեղծող գործընթացների վերաբերյալ նշել է, թե փորձի որ տեսակն է կապված հենց դրանց հետ։ «Գիտակցության ոլորտի հետազոտություններ» ("Consciousness Studies") գիտական ամսագրում այս թեմայի վերաբերյալ քսանից ավել տարբեր աշխատանքների հրապարակուներ են եղել այնպիսի հետազոտողների կողմից, ինչպիսիք են Դանիել Դենեթը, Մագկին Կոլինը, Ֆրանցիսկո Վարելան, Ֆրենսիս Քրիքը, Ռոջեր Պենրոուզը և ուրիշներ։
Տրամաբանական վերահսկողությունները Չալմերսը հակադրում է բնականին։ Փիլիսոփան, այս երկու օրինաչափությունների միջև եղած տարբերությունը բացատրելու համար, բերում է հիպոթետիկ Աստծու կերպարը։ Այն դեպքերում, երբ B-հատկություններն ամբողջությամբ հետևում են A-հատկություններին, Աստծուն, որ ստեղծել է աշխարհը, բավական է հանձնարարել A-հատկություններին և B-հատկությունները մեխանիկորեն կհետևեն նրանց։ Վերը նշված փաստարկներն ապացուցում են, որ այսպիսի կապը ֆիզիկական աշխարհի և գիտակցական փորձառության առկյության միջև բացակայում է։ Այն դեպքում, երբ B-հատկությունները բնականորեն կապված են A-հատկություններին, Աստված, A-հատկություններն ստեղծելուց հետո պետք է լրացուցիչ օրենք ստեղծի, որը պետք է փոխկապակցի A և B փաստերը։ Հենց այսպիսի բնական վերահսկողությունն է, Չալմերսի կարծիքով, փոխկապակցում կվալիան աշխարհի ֆիզիկական հատկությունների հետ։ Լրացուցիչ օրենքը, որը պետք է նրանց կապի համար, Չալմերսն անվանել է հոգեֆիզիկական։ Այսպես փիլիսոփան հանգել է իր  «նատուրալիստական դուալիզմին»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գիտակցության փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ
Ջեֆերսոն շրջան (Ջորջիա)
Ջեֆերսոն շրջան (Jefferson County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.368 կմ² է, բնակչությունը՝ 17.266 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լյուիսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1796 թ.։
Կատեգորիա:Ջորջիայի շրջաններ
Աննա Բոլեյն (օպերա)
Աննա Բոլեյն (Anna Bolena), իտալացի երգահան Գաետանո Դոնիցետտիի քնարերգական օպերա երեք գործողությամբ։ Իտալերեն լիբրետտոյի հեղինակ՝ Ֆելիչե Ռոմանի Իպոլիտո Պոնդեմոնտոյի «Հենրի VIII, կամ Աննա Բոլեյն» և Ալեսանդրո Պեպոլիի «Աննա Բոլեյն» պիեսների հիման վրա։ Օպերայի սյուժեի հիմքում ընկած է Անգլիայի արքա Հենրի VIII-ի կնոջ՝ Աննա Բոլեյնի գլխատման պատմությունը։ Օպերայի առաջնախաղը տեղի է ունեցել 1830 թ. դեկտեմբերի 26-ին Միլանի «Կարկանո» թատրոնում։ Քննադատների կողմից դասվում է Դոնիցետտիի լավագույն օպերաների թվին։ Անվանադերի լավագույն կատարողներից են հռչակավոր սոպրանոներ Մարիա Կալլասը, Ջոան Սազերլենդը, Լեյլա Գենչերը և այլք։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1830 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ
Կրախմալնոե
Կրախմալնոե (Крохмальне), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1759 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կրախմալնոե գյուղում բնակվում էր 45 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,43 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 104,65 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1759 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Միշկինո (գյուղ, Ուչալինսկի շրջան)
Միշկինո (Мишкино, Мишкә), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 116 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Գլոմազդինո
Գլոմազդինո (Гломаздино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Ղրիմի պատերազմ
Ղրիմի կամ Արևելյան պատերազմ, 1853-1856 թվականներին տեղի ունեցած ռազմական հակամարտություն մի կողմից՝ Ռուսաստանի, մյուս կողմից՝ Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Թուրքիայի և Սարդինիայի կոալիցիայի միջև՝ Մերձավոր Արևելքում գերիշխանության համար։ Ռազմական գործողությունները գլխավորապես ընթացել են Ղրիմի թերակղզում և հարևան շրջաններում, ինչպես նաև՝ Բալթիկ և Սպիտակ ծովերում, Հեռավոր Արևելքում։
Պատերազմի սկիզբ
1853 թվականի մայիսին Ռուսաստանը խզեց դիվանագիտական հարաբերությունները Թուրքիայի հետ։ Հունիսի 21-ին ռուսական զորքերը մտան Մոլդովայի և Վալախիայի իշխանությունները, որոնք անվանապես թուրքական սուլթանի գերիշխանության տակ էին։ Ի պատասխան՝ հոկտեմբերի 4-ին Թուրքիան (Անգլիայի և Ֆրանսիայի դրդմամբ) պատերազմ հայտարարեց Ռուսաստանին։ Պատերազմական գործողություններ ծավալվեցին Դանուբի, Ղրիմի և Կովկասյան ռազմաճակատներում։ Դանուբի վրա գեներալ Մ. Գորչակովի ռուսական 82 հազարանոց բանակի դեմ շարժվեց Օմեր Փաշայի թուրքական 150 հազարանոց բանակը։ Ռուսական հրետանուն հաջողվեց ջախջախել թուրքական դանուբյան նավատորմիղը։ Անդրկովկասում թուրքական 100 հազարանոց բանակի դեմ կանգնած էին Ախալցխայի, Ախալքալաքի, Ալեքսանդրապոլի և Երևանի թույլ կայազորները (մոտ 5 հազար զինվոր)։ Ռուսական բանակի գլխավոր ուժերն այդ ժամանակ կռվում էին լեռնականների դեմ։ Ղրիմից անհապաղ 16 հազարանոց հետևակային մի դիվիզիա փոխադրվեց, կազմավորվեց հայ-վրացական 10 հազարանոց աշխարհազոր, որը հնարավորություն տվեց կենտրոնացնել 30 հազար զորք գեներալ Բարսեղ Բեհբութովի հրամանատարության ներքո։ Թուրքական գլխավոր ուժերը (մոտ 40 հազար) Կարսից շարժվեցին Ալեքսանդրապոլ (ճանապարհին թուրքերը ներխուժեցին Բայանդուր գյուղը, կոտորեցին հայ բնակիչներին), սակայն ռուսական զորամասերին հաջողվեց կանգնեցնել թշնամու առաջխաղացումը։