cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դանիել Եվրոպեուս
Կենսագրություն
Ծնվել է պաստորի (բողոքականների քահանա) ընտանիքում։ 1844 թվականին Վիբորգի գերմանական լիցեյն ավարտելուց հետո, ընդունվել է Հելսինկիի համալսարան։
1845-1853 թվականներին հավաքել է ֆիննների, կարելացիների, վեպսերի, իժորների, վոդերի, ինգերմանլանդացի ֆինների ժողովրդական բանահյուսություններ և նյութեր` Արևելյան Ֆինլանդիայի, Օլոնեցկի, Սանկտ Պետերրբուրգի նահանգներում` ֆիննա-շվեդական բառարանի համար։ 1847 թվականին Ավգուստ Ալկիվիստի և Պաավո Տիկկանենի հետ հիմնել է «Սոումետար» թերթը (Suometar):
Գրել է մոտ 2500 ռուն (էպիկական երգեր), որոնցից շատերը Էլիաս Լյոնրոտը ներառել է Կալեվալայիի երկրորդ խմբագրության մեջ։
1872-1879 թվականներին հնագիտական պեղումներ է իրականացրել Տվերի և Նովգորդի նահանգներում։
Մահացել և թաղվել է Սանկտ Պետերբուրգում, 1884 թվականի դեկտեմբերին վերահուղարկավորվել է Հելսինկիի «Հիետանիեմի» գերեզմանատանը։
Ստեղծագործություն
Այս ստեղծագործությունը, որտեղ Եվրոպեուսը տեղանվանաբանական հետքեր էփնտրում ամբողջ Արևելյան Եվրոպայում և անգամ Աֆրիկայում, սիրողական էր անգամ իր ժամանակների համար։ Մ. Ֆասմերը բնութագրել է նրա եզրակացությունները որպես «երևակայության արդյունք»։ Չնայած այն փաստին, որ Եվրոպեուսի գաղափարները անհուսորեն հնացած են, որոշ տարածաշրջանային հետազոտողներ շարունակել են որոնել «ուգրո-սամոդյան» տեղանունը Արևելյան Եվրոպայի տարբեր շրջաններում (օրինակ` Մ. Ատամանովը Ուդմուրդիայում) ։
Հիշատակ
1999 թվականին Դանիել Եվրոպեուսի հայրենիքում` Սավիտայպալում, կանգնեցվել է գիտական հուշարձան և բացվել թանգարան, ինչպես նաև` Դանիել Եվրոպեուսի անունով է կոչվել միջնակարգ դպրոց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆինն բանահավաքներ
Ֆունկցիայի գրաֆիկ
Ֆունկցիայի գրաֆիկ, ֆունկցիոնալ կախվածության երկրաչափական պատկեր հարթության վրա։ f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկ հարթության այն կետերի բազմությունն Է, որոնց կոորդինատները բավարարում են y = f(x) հավասարմանը։ Հարթության վրա կոորդինատական համակարգի ընտրությունից կախված, ֆունկցիան կարող է ունենալ տարբեր գրաֆիկներ։
Սահմանում։ ''Ֆունկցիայի գրաֆիկ է կոչվում կորդինատային հարթության բոլոր այն կետերի բազմությունը, որոնց աբսցիսները հավասար են արգումենտի արժեքներին, իսկ օրդինատները՝ ֆունկցիայի համապատասխան արժեքներին
Ֆունկցիայի գրաֆիկի միջոցով՝ ըստ արգումենտի արժեքի հնարավոր է գտնել ֆունկցիայի համապատասխան արժեքները։ Կարելի է նաև լուծել հակադարձ խնդիրը. ֆունկցիայի նշված արժեքով գտնել արգումենտի այն արժեքները, որոնց նա համապատասխանում է։ Գրաֆիկով հնարավոր է ակնառու պատկերացում կազմել մեծությունների միջև կախվածությունների մասին։ Այդպես՝ օդի ջերմաստիճանի գրաֆիկով հնարավոր է իմանալ, թե երբ է ջերմաստիճանը հավասարվել զրոյի, բարձր եղել զրոյից, ցածր է եղել զրոյից, աճել, նվազել և այլն։ Գործնականում հաճախ են օգտագործում այս կամ այն գործընթացի գրանցման ինքնաշխատ սարքեր (օրվա ընթացքում մթնոլորտային ճնշման փոփոխություն, օրվա ընթացքում ծովի մակարդակի փոփոխություն, օրվա ընթացքում կայքի այցելուների թվի փոփոխություն, և այլն)։ Այդ սարքերը գծում են համապատասխան ֆունկցիոնալ կախվածությունների գրաֆիկները։
Կատեգորիա:Երկրաչափություն Կատեգորիա:Ֆունկցիա
Պոջո Սանիտա
Պոջո Սանիտա (իտալերեն՝ Poggio Sannita), կոմունա Իտալիայի Մոլիզե մարզի Իզերնիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 845 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 39 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 22 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 86086։ Հեռախոսային կոդ՝ 0865։
Բնակավայրի հովանավորն է Սուրբ Սան Պրոսպերո։ Տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 21-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ջուզեպինա Գրասինի
Ջուզեպինա Գրասինի ՝ իտալացի օպերային երգչուհի (կոնտրալտո), նվաճել է իր ժամանակի լավագույն երգչուհիներից մեկը լինելու փառքը ։
Կենսագրություն
Նրա կյանքում երաժշտության առաջին ուսուցիչը եղել է ոչ պրոֆեսիոնալ ջութակահար մայրը։ Ավելի ուշ երգի դասեր է առել հայրենի քաղաքում, Դոմենիկո Զուչինետտիի, իսկ հետո՝ Միլանում, Անտոնիո Սեկկիի մոտ։ Առաջին անգամ ելույթ է ունեցել 1789 թվականին Պարմայում Գուգլիեի հետ պարտիայում, իսկ հաջորդ տարի ելույթ է ունեցել միլանյան Լա Սկալայում՝ երեք օպերաներով։ Սակայն այդ առաջին կոմիկական դերերը Գրասինիին հաջողություն չեն բերել, և նա ստիպված է եղել վերապատրաստվել՝ հիմնական ընտրելով դրամատիկ ուղղությունը։
Կրթություն է ստացել Միլանի կոնսերվատորիայում։
Երգչուհին Ջուլիա (սոպրանո) և Ջուդիթա (մեցցո-սոպրանո) Գրիզիների հորաքույրն է։
Ենթադրվում է, որ Գրասինին Նապոլեոնի հետ սիրավեպ է ունեցել ։
1806 թվականին Գրասինին իր ուսուցիչ Կրեշենտինիի հետ վերադարձել է Փարիզ, որտեղ նշանակվել է Նորին Մեծություն Կասեր առաջին երգչուհի։ Տուիլրիում նա հանդես է եկել որպես առաջին Դե Լա Դիդոնե Պաերայի գլխավոր հերոս։
Ստեղծագործություն
Գրասինիի ձայնն աչքի էր ընկնում անսովոր լայն դիապազոնով՝ ընդհուպ մինչև կոլորատուրային սոպրանոյի պարտիաների կատարումը ։
Իտալական կարիերայի սկիզբը և գագաթնակետը
1792 թվականին նա վերադարձել է բեմ Վենետիկում և Միլանում։ Հաճախ կատարել է սոլո–պարտաներ, ինչպես նաև պրեմիերային օպերաներ։ Նրա կարիերայի գագաթնակետը եղել է 1796 թվականը։ Այն ժամանակ նա կատարել է երկու դերեր, որոնք հեղինակություն են բերել իրեն և մի քանի տասնամյակ շարունակ հանդիսացել նրա հիմնական ռեպերտուարը։ Այդ երկու դերերը նա կատարել է Ջիրոլամո Կրեսենտինիի հետ զուգերգով։ Կրեսենտինին նաև երկար տարիներ եղել է նրա ուսուցիչը, և Ջուզեպինան իր ողջ կարիերիայի ընթացքում բարեխղճորեն հետևել է նրա ուսմունքներին։ Նիկոլո Ձինգարելին նրա համար գրել է Ջուլիետայի դերը «Ռոմեո և Ջուլիետ» օպերայում։ Օպերայի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1796 թվականի հունվարի 30-ին Միլանի «Լա Սկալա»-ում։ Միևնույն ժամանակ Դոմենիկո Չիմարոզան նրան հրավիրել է «Գլի Օրազի և Կուրիազի» օպերայում Գորացիայի դերի համար։ Այս օպերան դարձել է Իտալիայում ժողովրդականություն վայելող երկրորդ օպերան։ Գրասինին նույն թվականին մասնակցել է Գատանո Մարինելլի երրորդ պրեմիերային, սակայն նրա օպերան մեծ հաջողություն չի ունեցել։
Նապոլեոնյան ժամանակաշրջան և թոշակի անցնելը
1800 թվականին Գրասինին արդեն հայտնի էր իր ոչ մշտական սիրային հարաբերություններով։ 1800 թվականի հունիսի 4-ին Նապոլեոն Բոնապարտը նրան տարել է Փարիզ՝ դարձնելով իր սիրուհին։ Այնտեղ Բոնապարտի խնդրանքներով նա երգել է մի քանի համերգների ժամանակ ։ Առաջին կայսեր հետ Գրասինիի հարաբերությունները, հավանաբար, հարմար չեն եղել, թեպետ նա ազատ է եղել։ Ուստի սիրահարվելով ջութակահար Պիեռ Ռոդեին՝ նա առանց վարանելու սիրավեպ է սկսել նրա հետ։ Այդ կերպ հարված հասցնելով Նապոլեոնին՝ նա Փարիզից հեռացել է 1801 թվականին Նիդեռլանդներում և Գերմանիայում համերգային շրջագայության համար։ 1804 թվականին և 1805 թվականին Գրասինին եղել է Լոնդոնում, որտեղ պարտիաներ է կատարել թագավորական թատրոնում։ Պրիեմերաներից մեկում երգել է նաև Էլիզաբեթ Բիլինգթոնը։ Այս երկու պրիմադոննաները իրար դիմագրավել են երգիչների մրցույթում, և այդ մրցույթում հաղթել է իտալական պրիման։ 1806 թվականին Գրասինին վերադարձել է Փարիզ իր նախկին վարպետ Կրեսենտինիի հետ, որտեղ նշանակվել է կայսեր Նապոլեոնի առաջին կամերային վիրտուոզուհի։ Տյուիլրիում Գրասինին բեմ է բարձրացել Փաերի և Կերուբինիի պրեմիերայի գլխավոր հերոսի դերում։ Նապոլեոնի՝ Էլբա կղզում վտարման ժամանակ բնակություն հաստատելով Հռոմում՝ նա վերադառնում է Փարիզ։ Վերականգնումից հետո այնտեղ մնալուց հետո նա դարձել է Վելինգթոնի սիրուհին։ Այդ ժամանակ նա նշանակվել էր Ֆրանսիայում Մեծ Բրիտանիայի դեսպան, սակայն Գրասինին շուտով ստիպված էր լքել Ֆրանսիայի տարածքը, քանի որ Լյուդովիկոս XVIII-ը չէր ցանկանում հաշտվել Նապոլեոնի նախկին սիրուհու մեծ ժողովրդականության հետ։ Ֆրանսիայից արտաքսվելուց հետո նա աշխատել է Լոնդոնի «Հեյմարկետ» թատրոնում, Պուչիտայի պրեմիերայից հետո վերադարձել է Իտալիա, որտեղ շարունակել է երգել օպերային թատրոններում։ Նրա ելույթները Լա Սկալայում արդեն մեծ հաջողություն չեն ունեցել, և նա բեմից հեռացել է 1823 թվականին։ Նա հաստատվել է Միլանում և զբաղվել դասավանդմամբ։ Նրա ամենահայտնի աշակերտներն են եղել Ջուդիթ Պաստան և իր զարմուհիներ Ջուլիան և Ջուդիթա Գրիզիները։
Ձայնի ոճ
Գրասինին դասակարգվել է որպես կոնտրալտո և տեսիտուրաներ է երգել, սակայն հետագայում նրան վերագրվել է մեցցո–սոպրանո և ունեցել է բավականին նեղ վոկալ դիապազոն։ Չնայած դրան, նա բավականին բարձր է երգել և կարողացել է բարձր նոտաներ վերցնել։ Միևնույն ժամանակ, նա ապշեցրել է երգելու ժամանակ իր անսովոր ճկունությամբ և ֆիզիկական գեղեցկությամբ։ Հենց գեղեցկությունն է նրան դարձրել ոչ միայն հայտնի երգչուհի, այլև մոդել այն ժամանակվա շատ հայտնի նկարիչների համար։ Նա կեցվածք է ընդունել Անդրեա Ապիանիի համար։ Նրա ուսուցիչ և գործընկեր Կրեսենտինիի շնորհիվ Գրասինին միշտ կլինի այնպիսի երգիչների շարքում, ինչպիսիք են կաստրատո Գասպարե Պակյարոտտին, տենորներ Մատեո Բաբինին, Ջովանի Անսանին և Ջակոմո Դավիդը, պրիեմիեր–դոն Բրիգիդ Բանտին և Լուիզա Թոդի դե Ագուհարը։ Այս երգիչները հանդես են եկել բելկանտոյի դեմ, որը հայտնի էր 18-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Նրանք ոչ միայն երգում էին գեղեցիկ անցումներով, այլև պարտիաները լրացնում էին կրքով ու էներգիայով, ինչի շնորհիվ մտան այդ հարյուրամյակի առաջին կեսի երգիչների ոսկե դարի մեջ։ Որպես ժամանակի առաջատար երգիչներից մեկը՝ Գրասինին ամբողջ երաժշտական դարաշրջանի նոր գեղարվեստական ուղղություն է սահմանել։ Լինելով ամենաերիտասարդ երգչուհին այդ ներկայանալի կատարողների մեջ՝ նա կենդանի կապ է ձևավորել նրանց և հաջորդ սերնդի միջև ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոնտրալտոներ Կատեգորիա:Իտալացի օպերային երգչուհիներ
Վիրջինիա (օձ)
Վիրջինիա, ոչ թունավոր օձեր ցեղից լորտուների ընտանիքից։ Մանր օձեր, հազվադեպ են գերազանցում 25 սմ երկարությունը։ Գունավորումը սովորաբար միագույն է, ավելի բաց որովայնային կողմով։ Ժամանակի մեծ մասը անցկացնում են փտող գերանների կամ տերևային փռվածքների տակ։ Սնվում են անձրևաորդերով և փափկամարմին հոդվածոտանիներով։ Նրանց հիմնական թշնամիները հանդիսանում են Leptomicrurus, Micruroides և Micrurus ցեղի օձերը։ Էնդեմիկ է ԱՄՆ-ի համար։
Տեսակներ
Տեսակները միմյանց մեջ դժվար է տարբերել։ V. valeriae-ի մոտ թեփուկը հարթ, V. striatula-ի մոտ թեփուկներն ունեն ողնուց, V. pulchra-ի մոտ թեփուկը` քիչ արտահայտված ողնուցով ։ Չնայած նրան, որ տեսակների արեալները մեծամասնությամբ համընկնում են, հիբրիդները նրանց միջև անհայտ են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օձեր
Guerlain
Guerlain , աշխարհի ամենահին օծանելիքներից մեկն է, որը հիմնադրվել է 1828 թվականին Պիեռ Ֆրանսուա Պասկալ Գյերլենի կողմից։
1994 թվականից ի վեր, Guerlain ապրանքանիշի օգտագործման բացառիկ իրավունքը պատկանում է Louis Vuitton Moet Hennessy-ին։
Պատմություն
Գերլենը իր ընկերությունից հրաժարական է տվել 2002 թվականին։
Բնութագրում
Օլգա Վայնշտեյնը այսպես է նկարագրել հիմնական զբունքները։ «Guerlain օծանելիքի տան օծանելիքի սկզբունքների վրա անհրաժեշտ  է ավելի մանրամասնորեն կանգ առնել
Բույրեր
Տղամարդու առաջին բուրմունքը «Իմպերիալ» օդեկոլոնն էր, որը ստեղծվել էր Նապոլեոն3-րդ Բոնապարտի համար։ Guerlain- ի կանացի առաջին բուրմունքը կոչվում էր «Ծաղիկների հոգին», որը 1829 թվականին ստեղծվել էր Պասկալ Գյերլենի կողմից, նրա կնոջ համար։ Jicky դարձավ աշխարհի առաջին ունիսեքս բույրը և առաջիններից մեկը սինթետիկների օգտագործմամբ ։
Ընդհանուր առմամբ 1828 թվականից օծանելիքի տունը ստեղծել է ավելի քան 300 բույր։
Մշակույթում
Ռուսական մշակույթի համար այս ֆրանսիական ոգին երկար ժամանակ համարվում է շքեղության հոմանիշ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1828 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում Կատեգորիա:1828 հիմնադրված ընկերություններ Կատեգորիա:Օծանելիքներ
Գրադիենտ
Գրադիենտ (, սեռական հոլով՝ gradientis- քայլող, աճող) \varphi սկալյար ֆունկցիայի ամենաարագ փոփոխության (աճի) ուղղությունը ցույց տվող վեկտոր։ Օրինակ, եթե \varphi-ն երկրի մակերևույթի բարձրությունն է ծովի մակարդակից, ապա \varphi-ի գրադիենտը մակերևույթի յուրաքանչյուր կետում ցույց կտա ամենամեծ դիքության ուղղությունը, և դիքությունը կբնութագրվի այդ արժեքով։ Մաթեմատիկական տեսակետից գրադիենտը վեկտորական տարածության մեջ որոշված սկալյար ֆունկցիայի ածանցյալ է։ Տերմինը առաջին անգամ գործածվել է օդերևութաբանության մեջ, իսկ մաթեմատիկայում ներմուծել է Ջեյմս Մաքսվելը 1873 թ.-ին ։ Ստանդարտ նշանակումն է՝ իսկ օգտագործելով նաբլան՝
Սահմանում
Եռաչափ տարածության մեջ x, y, z փոփոխականների սկայլար ֆունկցիայի գրադիենտ է կոչվում բաղադրիչներով վեկտորական դաշտը։
Կամ, օգտագործելով ուղղանկյուն դեկարտյան կոորդինատներիի  միավոր վեկտորները՝
Եթե \varphi-ն n փոփոխականների ֆունկցիա է՝, ապա նրա գրադիենտ է կոչվում
n-չափանի վեկտորը, որի բաղադրիչները հավասար են \varphi-ի մասնակի ածանցյալներին ըստ բոլոր արգումենտների։
Ցանկացած f սկալյար ֆունկցիայի գրադիենտի իմաստն այն է, որ d\mathbf{x} անվերջ փոքր վեկտորական շեղում ունեցող նրա ածանցյալը տալիս է այդ ֆունկցիայի լրիվ դիֆերենցիալը՝ f ֆունկցիայի որոշման տարածության մեջ կոորդինատների համապատասխան փոփոխության դեպքում, այսինքն՝ f-ի փոփոխության գծային մասը d\mathbf{x} շեղման դեպքում։
Ինտեգրալ տեսքով գրադիենտն արտահայտվում է որպես որտեղ S-ը V ծավալն ընդգրկող փակ մակերևույթ է, ds-ը՝ այդ մակերևույթի նորմալ տարրը։
Ֆիզիկայում
Ֆիզիկայի տարբեր բնագավառներում կիրառվում է տարբեր ֆիզիկական դաշտերի գրադիենտի հասկացությունը։
Օրինակ, էլեկտրաստատիկ դաշտի լարվածությունը էլեկտրաստատիկ պոտենցիալի մինուս գրադիենտն է, գրավիտացիոն դաշտի լարվածությունը (ազատ անկման արագացումը) գրավիտացիայի դասական տեսության մեջ գրավիտացիոնալ պոտենցիալի մինուս գրադինետն է։ Դասական մեխանիկայում կոնսերվատիվ ուժերը պոտենցիալ էներգիայի մինուս գրադինետ են։
Գրականություն
Կատեգորիա:Դիֆերենցիալ հաշիվ Կատեգորիա:Վեկտորական անալիզ Կատեգորիա:Մաթեմատիկական ֆիզիկա
Իոսիֆ Աբրամիս
Իոսիֆ Աբրամիս (Іосіф Самуілавіч Абраміс, ), բելառուս խորհրդային դիրիժոր, խմբավար։ Բելառուսի արվեստի վաստակավոր գործիչ (1964): ԽՄԿԿ անդամ (1965):
Կենսագրություն
Իոսիֆ Աբրամիսի մանկությունն անցել է դժվարության մեջ։ Մի անգամ հայրը ընտանիքի համար անսպասելիորեն լքել է տունը և օպերետային խմբի հետ մեկնել հյուրախաղերի։ Իոսիֆը մնում է մոր խնամքին, որը տեսնելով տղայի հակումները տալիս է նրան Մինսկի ռազմա-երաժշտական դպրոց՝ վալտոռն նվագել սովորելու։ Սովորելով երաժշտական գործիքը նվագելու գաղտնիքները՝ ավարտում է Մինսկի երաժշտական տեխնիկումը (այժմ Գլինկայի անվան)՝ զուգահեռաբար աշխատելով БДТ-1 (այժմ՝ Կուպալայի թատրոն) նվագախմբում։
Ավարտել է Բելառուսի պետական երաժշտական ակադեմիայի վալտոռնի (1941) դասարանը և օպերային-սիմֆոնիկ դիրիժորություն (1950) բաժինը։ 1936-1941 և 1945-1948 թվականներին եղել է Բելառուսի օպերայի և բալետի ազգային թատրոնի նվագախմբի արտիստ, 1948-1950 թվականներին՝ խմբավար, 1951-1979 թվականներին դիրիժոր։ 1979-1982 թվականներին եղել է Բելառուսի պետական երաժշտական կոմեդիայի թատրոնի գլխավոր դիրիժորը։ Մասնակցել է «Բժիշկ Այբոլիտ» (1951), «Քնած գեղեցկուհին» (1954), «Ծովահեն» (1957), «Էսմերալդա» (1958), «Բայդարկա» (1959), Գլեբովի «Երազանք» (1961), Վլադիմիր Դեշևովի «Հեքիաթ մեռած արքայադստեր և յոթ հսկաների մասին» (1960), «Դոն Կիխոտ» (1962), «Սպարտակ» (1964), «Ժիզել» (1968) բալետների բեմադրությանը ։
Գրականություն
+ Республика Беларусь: Энциклопедия: В 6 т. / Г. П. Пашков;. — Минск: «Беларуская Энцыклапедыя» имени Петруся Бровки, 2006. — Т. 2. — С. 7. — 912 с. — ISBN 978-985-11-0371-9.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելառուս դիրիժորներ Կատեգորիա:Բելառուսի արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Բելառուս խմբավարներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Մարտական ծառայության մեդալակիրներ Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ
Ջայլամի քաղաքականություն
Ջայլամի քաղաքականություն, փոխաբերական արտահայտություն, մակդիր․ օգտագործվում է նկարագրելու համար այնպիսի քաղաքականություն, որի հիմքում ընկած է ակնհայտ վտանգներն արհամարհելը և ձևացնելը իբր նրանք գոյություն չունեն ։ Արտահայտության պատկերավոր այս իմաստն զուգակցվում է վտանգին առերեսվելու փոխարեն գլուխը կտուցով ավազին խրելու ջայլամի սովորության հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փոխաբերություններ Կատեգորիա:Թևավոր խոսքեր
Խաչատուր Կալամքարով
Խաչատուր Արտեմի Կալամքարով, հայ ստոմատոլոգ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1967), պրոֆեսոր (1968):
Հմայակ Արտեմի Կալամքարյանի եղբայրը։
Կենսագրություն
Խաչատուր Կալամքարովը ծնվել է 1927 թվականին, Կրասնոդարում։ 1950 թվականին ավարտել է Մոսկվայի բժշկական ստոմատոլոգիայի ինստիտուտը։ 1963-1974 թվականներին՝ նույն ինստիտուտի, 1976-1998 թվականներին՝ Բժիշկների կատարելագործման կենտրոնական ինստիտուտի օրթոպեդիական ստոմատոլոգիայի ամբիոնների, 1974-1978 թվականներին՝ Ստոմատոլոգիայի կենտրոնական գիտահետազոտական ինստիտուտի օրթոպեդիական ստոմատոլոգիայի բաժնի վարիչ ։
Աշխատանքները վերաբերում են երեխաների ատամնածնոտային անկանոնությունների կլինիկայի և բուժման, ատամների պրոթեզավորման բարդությունների կանխարգելման, դիմային գանգի ձևախախտումների, ատամների կարծր հյուսվածքների ախտաբանական մաշվածության օրթոպեդիական բուժման հարցերին ։
Խաչատուր Կալամքարովը մահացել է 1998 թվականին, Մոսկվայում։ Թաղված է Մոսկվայի հայկական գերեզմանատանը (հատված 3) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ ստոմատոլոգներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական բժշկա-ատամնաբուժական համալսարանի շրջանավարտներ
Անդաստակային վերլուծիչ
Անդաստակային վերլուծիչ, հավասարակշռության օրգան է, որը տեղակայված է ներքին ականջի լաբիրինթոսում։ Անդաստակային վերլուծիչը կամ անդաստակային ապարատը ապահովում է մարդու բնականոն քայլքը, վազքը, ինքնակարգավորությունը և բարդ շարժումների կատարումը։ Անդաստակային ապարատը կազմված է հեղուկով լցված երկու պարկերից և երեք խողովակներից։ Յուրաքանչյուր պարկիկում և խողովակում կան մազիկավոր բջիջներ, որոնք դասավորվում են հիմնային թաղանթի վրա և շրջապատված են հեղուկով, մյուս կողմից գտնվում է կրային քարեր կրող թաղանթը։ Գլխի կամ մարմնի դիրքի ցանկացած փոփոխության դեպքում խողովակների հեղղուկը, շարժվելով, սեղմում է օտոլիտները, դրանք, իրենց հերթին՝ մազիկավոր բջիջները, և ընկալիչները դրդրում են։ Այդ տեղեկատվությունը նյարդային ուղիներով հաղորդվում է գլխուղեղ։ Պարկիկներում տեղակայված ընկալիչներն ընկալում են ուղագիծ շարժումը, դրա արագացումը կամ դանդաղեցումը, ինչպես նաև ծանրության ուժի փոփոխությունները։ Խողովակների ընկալիչները զգայուն են մարմնի կամ գլուխը թեքելու և պտտվելու նկատմամբ։ Ընկալիչներից սկսվող զգայական նյարդաթելերը, միավորվելով, ձևավորում են անդաստակային նյարդը, որը ներքին ականջից դուրս է գալիս լսողական նյարդի հետ։ Մարմնի դիրքի մասին տեղեկատվությունն անդաստակային նյարդով հաղորդվում է գլխուղեղի մեծ կիսագնդերի կեղևի քունքային բիլթ։
Հավասարակշռության գերզգայությունը կամ հավասարակշռության օրգանի խանգարումները կարող են լինել բնածին, սակայն կարող են նաև տարբեր վարակիչ հիվանդությունների հետևանք լինել։ Վնասված անդաստակային ապարատով մարդիկ դժվարությամբ են կարողանում ինքնաթիռով կամ նավով երթևեկելը, նրանք կարող են իրենց վատ զգալ նույնիսկ մեենայով երթևեկելիս։ Անդաստակային կենտրոնները սերտորեն կապված են ուղեղիկի և ենթատեսաթմբի հետ, ինչի հետևանքով անդաստակային ապարատի խանգարումներով մարդկանց օրգանիզմում զարգանում են հիվանդգին երևույթներ․ գլխապտույտ, փսխում, ործկում և նույնիսկ ուշագնացություն։ Նման դեպքերում հարկավոր է դիմել բժշկի։
Անուշ Ասլիբեկյան
Անուշ Գագիկի Ասլիբեկյան, հայ թատերագետ, արձակագիր, դրամատուրգ։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (2012)։ Արվեստագիտության թեկնածու (2018), դոցենտ ։
Կոմպոզիտոր, երգիչ Վահան Արծրունու կինն է։
Կենսագրություն
Անուշ Ասլիբեկյանը ծնվել է 1981 թվականին Սևան քաղաքում։ 1998-2003 թվականներին սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի թատերագիտական ֆակուլտետում, 2003-2006 թվականներին՝ ասպիրանտուրայում։ 2000-2005 թվականներին եղել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի «Արվեստ» ուսանողական ամսագրի հիմնադիր-խմբագիրը։ 2006 թվականից դասավանդում է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի արվեստի պատմության և տեսության ամբիոնում։ 2008 թվականից ՀՀ ԳԱԱ Արվեստի ինստիտուտի թատրոնի բաժնի գիտաշխատող է։ 2005 թվականին մասնակցել է ՌԴ Թատերական գործիչների միության կազմակերպած թատերագիտական սեմինարներին՝ «Ռուսաստանի հնագույն թատրոններ» փառատոնի շրջանակներում ։ 2007-2009 թվականներին Թբիլիսիում մասնակցել է Եվրոպական կինոգործիչների կազմակերպած Հարավային Կովկասում անկախ կինոարտադրության խթանմանն ու զարգացմանն ուղղված թրեյնինգների։ Ունի սցենարի վերլուծաբանի և կինոսցենարիստի որակավորում։ 2008-2009 թվականներին եղել է Հայաստանի Հանրային հեռուստաընկերության «Արարատ» ալիքի «Մշակ» մշակութային լուրերի մեկնաբանը և լրագրող։ 2009 թվականին Հայաստանում ԱՄՆ դեսպանատան «Միջազգային այցելու» ծրագրով եղել է ԱՄՆ-ում՝ մասնակցելով «Մշակույթի լուսաբանումը լրատվամիջոցներով» վերապատրաստման սեմինարներին։ Թատերագետների միջազգային ասոցիացիայի և Ազգային թատերական ստեղծագործական միավորման, 2012 թվականից՝ Հայաստանի Գրողների միության անդամ է ։
Ստեղծագործական գործունեություն
1999 թվականից տպագրվել է հանրապետական մամուլում՝ թատերախոսականներ, հոդվածներ («Նորք», «Սկենե», «Արվեստ», «Հայաստանի Հանրապետություն», «Երկիր», «Ազգ», «Հայաստան», «Հայոց աշխարհ», «Գիտությունը և կրթությունը Արցախում»), պատմվածքներ և բանաստեղծություններ՝ տեղի և արտերկրի գրական մամուլում («Նոր Դար», «Նարցիս», «Գրական թերթ», «Գրեթերթ» , «Գանձասար» (Հալեպ), «Դրամատուրգիա», «Անդին»), գիտական հոդվածներ՝ «Հանդես» (ԵԹԿՊԻ-ի գիտական հոդվածների ժողովածու), «Նորք», «Այվազյանական ընթերցումներ-2008», «Այվազյանական ընթերցումներ-2010», «Երիտասարդ հայ արվեստաբանների գիտական հինգերորդ նստաշրջան», «Երիտասարդ հայ արվեստաբանների իններորդ նստաշրջանի նյութեր»։ Ստեղծագործությունները պարբերաբար ներկայացվել են տարբեր գրական կայքերում ։
2013 թվականին համացանցում ճանաչվել է «Տարվա լավագույն գրող»։ 2011 թվականին պատմվածքները ընդգրկվել են «Արդի հայ պատմվածք։ Ընտրանի», «Մուգ կապույտ վառ կարմիր», 2013 թվականին՝ «Համբույրի կարոտ ալ կարմիր շուրթեր» գրական տարեգրքերում (կազմող և խմբագիր՝ Ռազմիկ Դավոյան)։
2009 թվականին լույս է տեսել նրա ստեղծագործությունների առաջին ժողովածուն՝ «Բարի գալուստ իմ հեքիաթ» վերնագրով, որտեղ ընդգրկված են պատմվածքներ և մեկ պիես՝ «Թռիչք քաղաքի վրայով», որը 2010 թվականին բեմադրվել է Երևանի Թումանյանի անվան պետական տիկնիկային թատրոնում (բեմադրիչ՝ Նարինե Գրիգորյան) ։ Ներկայացումը մասնակցել է շուրջ 20 միջազգային փառատոների՝ ստանալով գլխավոր մրցանակներ։
2013 թվականին հեղինակի «Բարի գալուստ իմ հեքիաթ» ժողովածուի հիման վրա բեմադրվել է «Քո մասին է» ներկայացումը, որն արժանացել է «Արտ Ֆեստ» փառատոնի բրոնզե մեդալի։
Եղել է մի շարք թատերական փառատոների վերլուծող հանձնաժողովի և ժյուրիի անդամ («Արտիստ», «Թատրոն X», «Երիտասարդ բեմադրիչների» փառատոներ, «Արտավազդ» մրցանակաբաշխություն, «Ռիդինգ Ֆեստ», «Դրամատուրգիական դիալոգ», «Աղասի Այվազյանի դրամատուրգիայի փառատոն»)։
2014 թվականին լույս է տեսել Ասլիբեկյանի երկրորդ՝ «Մոյրաների նոթատետրից» ժողովածուն, որում ընդգրկված են պատմվածքներ և «Պրոֆեսորը» վիպակը ։
2015 թվականին Սանկտ-Պետերբուրգում բեմադրվել է Անուշ Ասլիբեկյանի «Կոմիտաս.Լույս բարեբեր» պիեսը՝ նվիրված Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին (բեմադրիչներ՝ Իվան Լատիշեվ, Համլետ Հայրապետյան)։
2015 թվականին Պատանի հանդիսատեսի թատրոնում բեմադրվել է «Մերսեդես» պիեսը՝ նվիրված Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին, բեմադրիչ Հակոբ Ղազանչյան, գլխավոր դերում՝ Նորա Արմանի, կոմպոզիտոր Վահան Արծրունի ։
2017 թվականին Ասլիբեկյանն արժանացել է «Երևանյան գրքի փառատոնի» (YEREVAN BOOK FEST-2017) 2-րդ մրցանակի՝ «Դրամատուրգիա» անվանակարգում ։
2022 թվականի նոյեմբերի 6-ին Անուշ Ասլիբեկյանի «Մերսեդես և Զարուհի» մոնոդրաման ներկայացվել է Նյու Յորքի օֆֆ-բրոդվեյյան Theatre Row-ի բեմահարթակներից մեկում՝ Նորա Արմանիի թարգմանությամբ և կատարմամբ, United Solo մոնոներկայացումների միջազգային թատերական փառատոնի շրջանակում     ։
Ստեղծագործություննեը թարգմանվել են ռուսերեն, հունարեն, լեհերեն, գերմաներեն, անգլերեն և շվեդերեն։
Էլեկտրական դրոսել
Էլեկտրական դրոսել, ինդուկտիվության կոճ, որը միացվում է էլեկտրական շղթային հոսանքի փոփոխական բաղադրիչը վերացնելու և տարբեր հաճախականության ազդանշանները բաժանելու կամ սահմանափակելու համար։ Էլեկտրական դրոսելը շղթային է միացվում բեռնվածքի հետ հաջորդաբար։ Էլեկտրական Z(\omega) դիմադրությունը կախված է հոսանքի հաճախականությունից․, որտեղ (f-ը հաճախականությունն է հց–ով), L–ը՝ էլեկտրական դրոսելի ինդուկտիվությունը՝ հն–ով։ Ինդուկտիվությունը մեծացնելու համար դրոսելի միջուկը, սովորաբար, պատրաստում ևն էլեկտրատեխնիկական պողպատից, պերմալոյից կամ մեծ մագնիսական թափանցելիություն ունեցող հատուկ նյութերից (տես նաև Էլեկտրական զտիչ)։
Կատեգորիա:Էլեկտրական սարքեր
Պոկրովսկի պուրակ (Դոնի Ռոստով)
Պոկրովսկի պուրակ (Покровский сквер), Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի պուրակներից մեկը, որը գտնվում է քաղաքի կենտրոնում ։ Մինչև 2003 թվականը կոչվել է Կիրովի պուրակ։
Պատմություն և գործունեություն
1897 թվականին, ռոստովցի վաճառական Գեորգի Պուստովոյտովի ղեկավարությամբ և նվիրատվություններով, Բոգատյանովսկի պողոտայի կարմիր գծի մոտ, Պոկրովսկի պուրակի արևմտյան մասում սկսվել էր քարե Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու շինարարությունը, որն օծվել է 1909 թվականի մայիսի 22-ին։ Խորհրդային իշխանության տարիներին այն փակվել է, 1930-ական թվականներին` քանդվել, իսկ նրա տեղում տեղադրվել է Սերգեյ Կիրովի հուշարձանը։ 2003 թվականին Կիրովի հուշարձանը պուրակից տեղափոխվել է Կիրովի պողոտայի և Պուշկինի փողոցի անկյուն։ 2005 թվականի փետրվարին դրվել է վերակառուցվող Աստվածածին տաճարի հիմնաքարը։ Նոր տաճարը, որը կառուցվել է ճարտարապետ Գենադի Շևչենկոյի նախագծով, օծվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 11-ին։ Օծումից որոշ ժամանակ առաջ` 2007 թվականի հունիսի 25-ին, պուրակի տարածքում, տաճարի առջև բացվել է կայսրուհի Ելիզավետա Պետրովնայի հուշարձանը (հեղինակ` քանդակագործ Սերգեյ Օլեշնյա)։
Պոկրովսկի պուրակում տեղադրվել է առաջին ջրատարի բրոնզե քանդակը, որը պատկերում է մի կնոջ, որը հագնված է քաղաքի XIX դարի բնակչուհու նման և դույլով ջուր է հավաքում ջրաբաշխիչ սյունից։
2009 թվականին Պոկրովսկի պուրակը ճանաչվել է Դոնի Ռոստովի կանաչապատման լավագույն օբյեկտ ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի զբոսայգիներ Կատեգորիա:Զբոսայգիներ այբբենական կարգով
Սիյի լա Պոտրի
Սիյի լա Պոտրի (Silly-la-Poterie), կոմունա Ֆրանսիայում՝ Պիկարդիա մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Վիլլեր–Կոտրե կանտոնայի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Շատո–Տերրի ։
INSEE կոդը՝ 02718:
Բնակչություն
2010 թվականին բնակչությունը կազմել է 134 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 90 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 62-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 28 -ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 68,9 %, 1999 թվականին եղել է 74,0 %)։ 62 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 52 -ը (29 տղամարդ և 23 կին), գործազուրկ էին 10մարդ (6 տղամարդ և 4 կին)։ 28 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 14-ը՝ թոշակառուներ, 10-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա գավառի բնակավայրեր
Ռիֆաա Ռաֆի ալ-Տահտաուի
Ալ-Տահտաուին (ամբողջական անուն՝ رفاعة رافع الطهطاوي, Ռիֆա՛ա Ռաֆի՛ ալ-Տահտաուի, ), արաբ գրող, թարգմանիչ և եգիպտագետ, համարվում է նահդայի հիմնադիրներից մեկը։
Կենսագրություն
Ալ-Տահտաուին ծնվել է Տահտայում, Վերին Եգիպտոսում։ Ավարտել է ալ-Ազհարի համալսարանը։ Ավարտելուց հետո Մուհամմադ Ալին նրան նշանակում է հոգևոր առաջնորդ՝ իմամ, ով պետք է ուղեկցեր 1826 թ. Ֆրանսիա ուղարկված 44 անդամներին։ 6 տարի անցկացնելով Ֆրանսիայում, հենց այստեղ գրում է իր ճամփորդության մասին, սակայն այն հրատարակվում է 1834 թվականին, Ֆրանսիայից Եգիպտոս վերադառնալուց հետո։ Գիրքն իրենով նորություն էր արաբ հասարակության համար։ Ալ-Տահտաուին այն անվանել է «Մաքուր ոսկու հայտնաբերումը Փարիզ այցելության ընթացքում» ( արաբերեն՝ تخليص الإبريز في تلخيص باريز), որը հաճախ անվանում են նաև Ռիֆայի ճամփորդություն։ Նրա ստեղծագործության մեջ Ֆրանսիան ներկայացվում է որպես բազմաթիվ բարիքների աղբյուր։ Մանրամասն պատմվում է ֆրանսիական կարգուկանոնի և սովորույթների մասին։ Ըստ նրա հատկապես ընդօրինակման են արժանի կրթական և գիտական համակարգերը, հասարակության քաղաքական կազմակերպման ձևերը։ Չնայած կյանքի նկատմամբ ունեցած իր ավանդական մոտեցմանը՝ ալ-Տահտաուին ոչ միայն ընդունում է, այլ նաև ապացուցում է ֆրանսիացիների առավելությունը կրթական ոլորտում։ Նա կարծում էր, որ պետք է ընդօրինակել ֆրանսիական կրթական համակարգը, որպեսզի համակողմանի զարգանան գիտությունները՝ առանց որոնց անհնար է հզոր բանակի և նավատորմի ստեղծումը։ Նրա ստեղծագործության մեջ բավական շատ նկարագրություններ կան Ֆրանսիայի քաղաքական ինստիտուտների վերաբերյալ։ Հեղինակը մեծ համակրանքով գրում է լիբերալ շարժումների, սահմանադրական կառավարման մասին։ Պատմում է նաև 1830 թ. տեղի ունեցած հուլիսյան շարժման մասին։ Նրա գրքում շատ մեծ տեղ են գրավում նրա գաղափարները անկախության և ազատության մասին։ Ալ-Տահտաուին նշում է, որ ֆրանսիացիների համար ազատությունը նույնն է, ինչ եգիպտացիների համար արդարությունը, քանի որ իշխանությունը ազատության պայմաններում նշանակում է բոլոր մարդկանց հավասարությունը օրենքի առջև։ Ընդունելով բոլոր մարդկանց հավասարությունը, ալ-Տահտաուին չի ընդունում արևելյան ղեկավարների անսահմանափակ իշխանությունը։ Նա կարծում է, որ լիակատար իշխանությունը պատկանում է Աստծուն։ Իր մտածմունքների վերջում ալ-Տահտաուին գալիս է այն եզրահանգման, որ լիակատար արդարություն աշխարհում չկա և որ այն հարաբերական երևույթ է։
Պետք է նշել նաև, որ ալ-Տահտաուին եկել է այն եզրահանգման, որ ազատությունը, հավասարությունը և արդարությունը համահավասար են։ Նրա կարծիքով մեծ տարբերություն չկա բնական իրավունքի և շարիաթի միջև։ Հասարակության կառուցվածքի եվրոպական ձևերը հնուց հայտնի են մուսուլմանական աշխարհում։ Եվ դրանք չեն հակազդում իսլամին։ Նրա գործունեությունը առաջին խոշոր ներդրումն էր արաբների մեջ ֆրանսիական լուսավորիչների հասարակական-քաղաքական հայացքների պրոպագանդումը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արաբ գրողներ Կատեգորիա:Արաբ թարգմանիչներ Կատեգորիա:1801 ծնունդներ Կատեգորիա:1873 մահեր Կատեգորիա:19-րդ դարի արաբներ Կատեգորիա:Արաբական մշակույթ Կատեգորիա:Եգիպտացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Արաբալեզու գրողներ Կատեգորիա:Արաբ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Եգիպտացի լրագրողներ Կատեգորիա:Եգիպտացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Եգիպտացի գրողներ
Միլայի տուն
Յուրահատկություններ
Գաուդիի այս աշխատանքը նորարարություն էր տվյալ ժամանակաշրջանի համար։ Բնական օդափոխման համակարգը թույլ էր տալիս հրաժարվել օդորակիչներից, միջնապատերը հնարավոր էր տեղաշարժել սեփական հայեցողությամբ, գործում էր ընդհատակյա ավտոտնակ:Շինարարության ընթացքում նախագծով նախատեսված վերելակները չեն կառուցվել, դրանք հայտնվել են ավելի ուշ։ Շինությունն իրենից ներկայացնում է երկաթբետոնե կառույց` առանց հենապատերի։Ճարտարապետական տարրերից են հանդիսանում երեք ներքին բակերը, որոնցից մեկը շրջանաձև է, երկուսը՝ էլիպսաձև։Դրանց նպատակը շինությունը բավարար քանակի լույսով և թարմ օդով ապահովելն էր։ Յուրաքանչյուր սենյակ ունեցել է պատուհան, որով բնական լույս էր մտնում, որն այդ ժամանակաշրջանի համար նորույթ էր։
Հռչակ
Միլայի տան մասին սկզբում բարսելոնացիները այնքան էլ բարձր կարծիք չունեին։ Այն ստացել է «քարհանք» մականուն՝ իր անհավասար և ծանրաքաշ ճակատամասի համար։ 1984 թ-ին Միլայի տունը ճանաչվեց 20-րդ դարի առաջին շինությունը, որը տեղ գտավ UNESCO-ի Համաշխարհային ժառանգության ցուցակում։
Կառուցվածք
Գաուդիի ամենաէական նորամուծությունը երկու երկար ներքին բակերի ավանդական լուսային թունելների միացումն էր։ Շինության երկու հյուրասրահների առաստաղը, պատերն ու գլխավոր աստիճանները նկարազարդված են ծաղկային դեկորներով և առասպելական մոտիվներով։
Ձեղնահարկը Գաուդիի ճարտարապետության ամենակառուցողական տարրն է հանդիսանում։ Այն նախատեսված է եղել լվացք և սպիտակեղեն կախելու համար` հենված տափակ աղյուսից շարված, շղթայական շարք հիշեցնող 270 սյուների վրա։ Այնտեղ տեղակայված են վարպետի կյանքին ու ստեղծագործությանը վերաբերող մանրակերտները, էսքիզները, սևագրված աշխատանքները, նկարներն ու վավերագրական ֆիլմերը։ Ցուցահանդեսների ժամանակ կարելի է ծանոթանալ վարպետի աշխատանքների ավելի բնութագրական կողմերին։
Չորրորդ հարկի սենյակներից մեկը թույլ է տալիս ճանապարհորդել ժամանակի մեջ և հասնել 20-րդ դարի բարսելոնական բուրժուազիային։ Սենյակ այցելությունն ուղղորդվում է 20-րդ դարի առաջին քառորդում քաղաքի արագընթաց վերափոխման և մոդեռնիզացիային նվիրված վավերագրական ֆիլմի ցուցադրումով։ Սրճարանն մոդեռնի և տիպիկ կենցաղայինի համադրությամբ մի տաղավար է։ Այստեղ կարելի է մտնել հենց փողոցից` մեկ գավաթ սուրճ կամ մեկ գավաթ գինի խմելու, կամ էլ ճաշելու համար։ Միլայի տունն այժմ պատկանում է Caixa de Catalunya բանկին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իսպանիայում Կատեգորիա:Բարսելոնայի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Անտոնիո Գաուդիի կառույցներ
Մոսկվայի ռուս-թուրքական կոնֆերանսներ (1920, 1921)
Մոսկվայի ռուս-թուրքական կոնֆերանսներ, վեհաժողովներ Խորհրդային Ռուսաստանի և քեմալական Թուրքիայի ներկայացուցիչների միջև 1920-21 թվականներին։
Առաջին կոնֆերանս
Մոսկվայի ռուս-թուրքական առաջին կոնֆերանսը տեղի է ունեցել 1920 թվականի հուլիս-օգոստոսին՝ քեմալական Թուրքիայի և Խորհրդային Ռուսաստանի միջև հարաբերությունները կարգավորող պայմանագիր կնքելու նպատակով։ խորհրդային Ռուսաստանի կողմից բանակցությունները վարում էին արտգործժողկոմ Գեորգի Չիչերինը, նրա տեղակալ Լ. Կարախանը, տնտեսական, իրավական բաժնի տնօրեն Ա. Սաբանինը, արևելյան գործերի փորձագետ Ադամովը, Թուրքիայի կողմից՝ Բեքիր Սամին (պատվիրակության ղեկավար), Յուսուֆ Քեմալ Բեյը և ուրիշներ։ Պայմանագրի նախագծի, ինչպես նաև կողմերին հետաքրքրող մյուս հարցերի քննարկման և նախապատրաստման նպատակով ստեղծվում են երկու հանձնաժողովներ՝ քաղաքական և ռազմական։ Ռազմական հանձնաժողովում թուրք փոխգնդապետ Սեյֆին առաջարկում է կարճ ժամանակամիջոցում Թուրքիային տրամադրել զենք ու զինամթերք, նավթ և այլն։ Չնայած ոչ բոլոր պահանջներն են ընդունվում, սակայն համաձայնություն է կայացվում Թուրքիային ֆինանսական օգնություն (5 միլիոն ռուբլի ոսկով) ցուցաբերելու, անհրաժեշտ չափով զենք ու զինամթերք մատակարարելու շուրջ։ Կոնֆերանսում խիստ տարաձայնություն է առաջացնում տարածքային սահմանազատումների հարցը։ Խորհրդային Ռուսաստանը, փորձելով հանդես գալ որպես միջնորդ և մեղմել հայ-թուրքական լարված հարաբերությունները, առաջ է քաշում տարածքային հարցերի լուծման ազգագրական սկզբունքը՝ «հիմնված մինչև մեծ պատերազմը գոյություն ունեցած ազգային փոխհարաբերությունների վրա և առաջարկում է փոխադարձ վերաբնակեցում կատարել, որպեսզի երկու կոդմից ստեղծվի միատեսակ ազգագրական տարածք» ։ Լևոն Շանթի գլխավորած հայկական պատվիրակությունը, որն այդ ժամանակ Մոսկվայում բանակցություններ էր վարում խորհրդային կառավարության հետ, սկզբունքորեն համաձայն էր դրան։ Թուրքական պատվիրակությունը ոչ միայն մերժում է այդ սկզբունքը, այլև հրաժարվում վիճելի տարածքների վերաբերյալ կողմերի կոնկրետ պահանջները պարզելու նպատակով Լևոն Շանթի պատվիրակության հետ հանդիպելու՝ Լ. Կարախանի առաջարկից՝ պատճառաբանելով, թե նման լիազորություն չունի։ Բեքիր Սամին պնդում է Բրեստի հաշտությամբ (1918) գծված սահմանների վրա և պահանջում ճանաչել թուրքական «Ազգային ուխտը»։ Բեքիրը նաև պահանջում է Ռուսաստանի համաձայնությունը (թեկուզ և բանավոր)՝ գրավելու համար Հայաստանի Հանրապետության որոշ տարածքներ (հատկապես՝ Սարիղամիշի և Շահթախթիի շրջանները) Նախիջևանի վրայով կարմիր բանակի և խորհրդային Ռուսաստանի հետ անմիջական կապ ստեղծելու նպատակով, առանց որի, Բեքիրի պնդմամբ, թուրքերը մեկ ամիս էլ չեն դիմանա։ Չստանալով Չիչերինի համաձայնությունը՝ Բեքիր Սամին պահանջում է հանդիպել Վլադիմիր Լենինի հետ։
Կոնֆերանսն ավարտվում է օգոստոսի 24-ին կողմերի փոխհարաբերությունների վերաբերյալ հիմնական սկզբունքները որոշող պայմանագրի նախագծի մշակումով։ Դրանում կային կետեր կողմերին ուժի թելադրանքով պարտադրված պայմանագրերը չճանաչելու, ցարական Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև նախկինում ստորագրված պայմանագրերը չեղյալ հայտարարելու, նեղուցների (Բոսֆոր և Դարդանել) իրավիճակի լուծումը սևծովյան տերությունների կոնֆերանսին հանձնելու, տնտեսական, ֆինանսական և հյուպատոսական համաձայնություններ կնքելու մասին և այլն։ Հայաստանի համար առանձնակի կարևորություն էին ստանում 3-րդ և 4-րդ հոդվածները, որոնցից առաջինում ասված էր, որ կողմերը պարտավորվում են փոխադարձ համաձայնությամբ, ամենակարճ ժամկետում ձեռնարկել բոլոր անհրաժեշտ միջոցները մարդկանց և ապրանքների փոխադրման նպատակով Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև հաղորդակցության ճանապարհներ բացելու համար։ Պարզ էր դառնում, որ այդ ճանապարհը պետք է բացվեր Հայաստանի վրայով։ 4-րդ հոդվածում ասված էր. որ ՌԽՖՍՀ-ն համաձայն է ստանձնել միջնորդությունը Թուրքիայի և սահմանակից այն երրորդ պետությունների միջև, որոնք իրենց իշխանության տակ են պահում թուրքական «Ազգային ուխտի» մեջ մտցված որևէ տարածք։ ճանաչելով «Ազգային ուխտը»՝ խորհրդային կառավարությունը դրանով իսկ ընդունում էր Թուրքիայի իրավունքը Բաթումի, Կարսի, Արդահանի վրա։ Եվ քանի որ այդ տարածքները գտնվում էին Հայաստանի և Վրաստանի կազմում, ուստի որոշվում է Թուրքիայի հյուսիսարլևելյան սահմանի ճշտման հարցը հետաձգել, որի պատճառով էլ հետաձգվում է նախապատրաստված պայմանագրի վերջնական ստորագրումը։ Պայմանագրի այս նախագիծը հետագայում դրվում 1921 թվականի Մոսկվայի պայմանագրի հիմքում։
Երկրորդ կոնֆերանս
Երկրորդ կոնֆերանսն անցկացվել է փետրվարի 26-ից մինչև մարտի 16-ը, Թուրքիայի և խորհրդային հանրապետությունների միջև հարաբերությունները կարգավորելու նպատակով։ Կոնֆերանսում ՌԽՖՍՀ-ն ներկայացրել են Գեորգի Չիչերինը և Ջ. Կորկմասովը, Թուրքիան Յուսուֆ Քեմալ Բեյը, Ռզա Նուր Բեյը, Ալի Ֆուատ փաշան։ ՌԽՖՍՀ կառավարությունը Մոսկվա էր հրավիրել նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի պատվիրակություններին, սակայն թուրքական պատվիրակությունը հրաժարվում է միացյալ կոնֆերանսի գաղափարից՝ պատճառաբանելով, թե իր կառավարությունից չունի համապատասխան լիազորություններ։ Իրականում թուրքական կողմը ձգտում էր Անդրկովկասի հանրապետությունների հետ կնքել անջատ պայմանագրեր։
Երկու կողմերի փոխադարձ համաձայնությամբ որոշվում է բանակցությունների հիմքում դնել ռուս-թուրքական առաջին կոնֆերանսի մշակած պայմանագրի նախագիծը, որը, սակայն, պետք է կրեր փոփոխություններ և լրացվեր։ Այս նպատակով ստեղծվեցում են երեք հանձնաժողովներ՝ քաղաքական, իրավաբանական և խմբագրական։ Կոնֆերանսում քննարկվող հարցերից առավել կարևորն ու դժվարություն հարուցողը տարածքային սահմանազատման խնդիրն էր։ Թուրքական պատվիրակությունն այս հարցում ցուցաբերում է մեծ համառություն՝ հավակնելով Բաթումի, Կարսի մարզերին, Սուրմալուի և Նախիջևանի գավառներին, որոնց նկատմամբ իր իրավունքները հիմնավորելու համար վկայակոչում է նախ 1920 թվականի հունվարի 28-ին օսմանյան խորհրդարանի ընդունած «Ազգային ուխտը» (երբ հարցը Բաթումի, Կարսի և Արդահանի մասին էր), ապա բնակչության ցանկությունը (Նախիջևանի հարցում), որի ապացույցն էր, իբր, թուրքական զորքերը հրավիրելու փաստը և այլն։ Թուրքական պատվիրակության եռանդուն գործունեության հետ միաժամանակ, քեմալականները ձեռնարկում են գործուն քայլեր Բաթումի և Նախիջևանի գրավման համար՝ ձգտելով խորհրդային Ռուսաստանին կանգնեցնել կատարված փաստի առաջ։ Նախիջևանում իշխանությունը գրավելու նպատակով ապստամբության մի քանի փորձ է կատարվում, իսկ մարտի 11-ին թուրքական մի ջոկատ, Վրաստանի մենշևիկյան կառավարության համաձայնությամբ, մտնում է Բաթում։ Համոզվելով, որ Բաթումի և Նախիջևանի հարցում զիջում չի լինելու, թուրքական պատվիրակությունը որոշում է չափավորել իր պահանջները, որպեսզի չգրկվի Խորհրդային Ռուսաստանի օգնությունից։ Մինչև մարտի 10-ը տարածքային հարցերը քննարկվում են կոնֆերանսի ոչ պաշտոնական նիստերում, որոնց սովորաբար մասնակցում էին Իոսիֆ Ստալինը և Բորիս Շահթախթինսկին։ Մարտի 10-ին կոնֆերանսն անցնում է տարածքային հարցերի պաշտոնական քննարկմանը։ Գեորգի Չիչերինը հայտարարարում է, որ խորհրդային Ռուսաստանը պատրաստ է ճանաչել թուրքերի կողմից հռչակված «Ազգային ուխտի» սահմանները, սակայն պահանջում է կատարել որոշ փոփոխություններ Բաթումի մասում։ Երկար վիճաբանություններից հետո ընդունվում է որոշում, որով Բաթումը մնում է Վրաստանի կազմում, Թուրքիան Բաթումի նավահանգստով ազատ և առանց մաքսի տարանցիկ առևտրի իրավունք է ստանում։
Հայաստանի սահմանների հարցի կապակցությամբ Չիչերինը հայտարարում է, որ ռուսական կառավարությունը չի պնդի սահմանը Արփաչայից արևմուտք և Արաքսից հարավ անցկացնելուն։ Դա նշանակում էր, որ Թուրքիային էին անցնում ոչ միայն ամբողջ Կարսի մարզը, այլև Սուրմալուի գավառը, որը երբեք չէր եղել Թուրքիայի կազմում։ Սակայն թուրքական պատվիրակությունը չի բավարարվում այդքանով և պահանջում է, որպեսզի Նախիջևանի մարզը չմնա Հայաստանին, այլ դրվի Ադրբեջանի հովանավորության տակ, վերջինս էլ պետք է պարտավորվեր ապագայում չզիջել այդ հովանավորությունը մի երրորդ պետության, այսինքն՝ Հայաստանին։ Չիչերինն առաջարկում է սահմանափակվել Նախիջևանի մարզը ուղղակի Ադրբեջանի հովանավորությանը հանձնելով, իսկ թուրքական պատվիրակությունը պահանջում է ավելին՝ Նախիջևանին միացնել Շարուր-Դարալագյազը և Երևանի գավառի մի մասը՝ մինչև Արարատ կայարանը։ Այս առաջարկության նպատակը հետևյալն էր. չկարողանալով գրավել Նախիջևանը՝ Թուրքիան ձգտում էր գոնե դրա հետ ունենալ ընդհանուր սահման։ Երկարատև վիճաբանություններից հետո ընդունվում է որոշում, որ այդ մասում սահմանը ճշտի Հայաստանի, Ադրբեջանի և Թուրքիայի ներկայացուցիչների խառը հանձնաժողովը։ Տարածքային հարցերի քննարկումից հետո Չիչերինն հայտարարում է՝ քանի որ թուրք-անդրկովկասյան սահմանը ենթակա է հաստատման, ապա այն պայմանագրերում, որոնք Թուրքիան կնքելու էր այդ հանրապետությունների հետ, չպետք է թույլատրվի ինքնիշխանության որևէ խախտում և որ Թուրքիայի ցանկացած փորձ այս ուղղությամբ խորհրդային Ռուսաստանը կդիտի որպես իր դեմ ուղղված միտում։ Նման հայտարարությունը հետապնդում էր անդրկովկասյան հանրապետությունները, մասնավորապես Հայաստանը, Թուրքիայի ոտնձգություններից պաշտպանելու նպատակ, քանի որ վերջինս շարունակում էր կառչել 1920 թվականի Ալեքսանդրապոլի պայմանագրից։ Սակայն Հայաստանի ինքնիշխանությունն արդեն խախտվել էր ամենահիմնական և ամենակենսական հարցում՝ սահմանների հարցում։ Մարտի 14-ի նիստի ժամանակ երկու կողմերն էլ ներկայացնում են պայմանագրի իրենց նախագծերը և սկսում քննարկումը։
Կոնֆերանսի եզրափակիչ նիստը տեղի է ունենում մարտի 16-ին և նույն օրն էլ ստորագրվում է «Բարեկամության և եղբայրության պայմանագիր ՌԽՖՍՀ և Թուրքիայի միջև»։ Ստորագրվում է նաև համաձայնագիր, որով խորհրդային Ռուսաստանը պարտավորվում է Թուրքիային անհատույց տրամադրել 10 միլիոն ռուբլի ոսկով, զենք, զինամթերք և այլն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն
Մարկուս Պերսոն
Մարկուս Ալեքսեյ Պերսոնը (, նաև հայտնի է Նոտչ կամ Իքսնոտչ անունով ), շվեդ վիդեո ծրագրավորող և դիզայներ, հիմնադրել է Մոջանգ վիդեո խաղերի ընկերությունը Կարլ Մաննեի և Յակոբ Պոռսեռի հետ 2010 թվականին։
Կենսագրություն
Մոջանգը ստեղծելու Պերսոնի առաջին համարձակ քայլը եղել է Մայնկրաֆտը, առաջին մարդը, ով որ ստեղծել է վիդեո խաղը, որը դարձել է հայտնի և մի անգամ ստացավ օգնություն դրա տեխ դեմո 2009 թվականին ։ Մայնքրաֆթ խաղի թողարկումից հետո, Պերսոնը մեծ հռչակ ձեռք բերեց վիդեո խաղերի արտադրության ոլորտում և ստացել է մի շարք մրցանակներ ։ Պերսոնը վերագտնում է իր դիրքը որպես Մայնքրաֆթի առաջատար նախագծող մինչև խաղի պաշտոնական թողարկումը 2011 թվակակին, երբ ստեղծագործական հեղինակությունն անցել է Ջենս Բերգենստենին ։ 2014 թվականի նոյեմբերի, նա լքում է Մոջանգը երբ կազմակերպությունը ներկայացնում է Միկրոսոֆտ ։
Minecraft
Պերսոնի ամենահայտնի ստեղծագործությունը եղել է գոյատևման խաղ Մայնքրաֆտը, որը թողարկվել է 2011 թվականի նոյեմբերի 18-ին ։ Պերսոնը լքեց իր աշխատանքը ինչպես խաղ զարգացնող որ աշխատի ամբողջ ժամանակ մայնկրաֆտի վրա ստեղծելուց հետո։ Շուտ 2011-ին,Մոջանգ ԱԲ վաճառել է նրանց 1․000․000-րդ խաղի օրինակը, որոշ ամիսներ հետոնրանց երկրորդը, և որոշ ամիս հետո երորդը։Մոջանգը մի քանի նոր աշխատակիցներ վարձեց Մայնքրաֆտի թիմի համար,իսկ Պերսոնը անց է կացրել գլխավոր դերակատարի դերը Ջենս Բերգենսին։Վերսիա Անդրոիդ և ԱՅՈՍ-ի համար անվանել են Պոկետ էդիշն-ը նույնպես թողարկվել է։Մայնքրաֆթի Իքսբոքս 360-ի համար եղել է թաղարկված 2012 թվականին մայիսի 9-ին։Իքսբոքսի- ի թողարկումն առանձնանում է որոշակի նոր թարմացումներով, ներառյալ ձեռնարկը և հագուստի տուփերը ։Ոչ մի հրատարակություն չի առաջարկում խաչաձև հարթակ խաղալ, և յուրաքանչյուրը պահանջում է տարբեր սերվերային տարբերակներ։Նա դադարեցրել է աշխատել այնքրաֆթիի հետ Միկրոսոֆթի հետ գործարքից հետո վաճառել Մոջանգը 2,5 միլիարդ դոլարով։
Պերսոնը և Հակոբ Պորսերը հանդես եկան թերթերի գաղափարով, ներառյալ սեղանի խաղերի տարրերը և հավաքական քարտային խաղերը։ Պարսսոնը հայտնաբերեց իր տամբիր բլոգում 2011 թ. Օգոստոսի 5-ին, որ իրեն դատի են տվել շվեդական իրավաբանական գրասենյակի կողմից Բեդեսա սոֆտվորկսի կողմից Սքրոլսի ապրանքային նշանի անունով, պնդելով, որ այն հակասում է «The Elder Scrolls» խաղերի շարքին ։ 2011 թվականի օգոստոսի 17-ին,Պարսսոնը մարտահրավեր է նետել Բեդեսաին «Quake 3» մրցաշարին `անվանակոչման վեճի արդյունքը որոշելու համար ։ 2011 թվականի սեպտեմբերի 27-ին, Պարսսոնը հաստատեց, որ հայցը դատարան է ուղարկվե ։ Բեդեսա Սոֆտվորկսի սեփականատերը, Զենիմաքս մեդիան հայտարարել է 2012 թվականի մարտին հայցադիմումը կարգավորելու մասին ։ Հաշվարկը թույլ է տվել Մոջանգին շարունակել օգտագործել Սքրոլս ապրանքանիշը ։
0x10c
Մայնքրաֆթին իր մասնակցությունից հետո Պերսոնը սկսեց այլընտրական իրականության տարածական խաղի նախնական արտադրությունը, որը ծրագրվում էր թողարկել 2012 թվականի մարտին։ Ապրիլի 1–ին, հումորի օրը,Մոջանգը գործարկել է Մարս Էֆեկտի ի (Մասս Էֆեկտի ի պարոդիա) երգիծական կայքը, վկայակոչելով Բեդեսաի հետ ոգեշնչումը ։Սակայն, խաղալու տարրերը մնացին ճշմարիտ և ապրիլի 4-ին, Մոջանգը հայտնաբերեց 0x10c (տասը տասը C է), որպես տիեզերական ավազանի տիտղոս ։ Պերսոնը պաշտոնապես դադարեցրել է խաղային արտադրանքը 2013 թվականի Օգոստոսին, սակայն C418- ը, խաղերի հնչյունների կոմպոզիտոր (ինչպես նաև Մայնքրաֆթը), թողարկել է իր կատարած աշխատանքների ալբոմը ։
Ludum Dare entries
Պերսոնը նաև մասնակցել է մի քանի Ludum Dare 48–ժամյա խաղային մրցումների ։
Այլ աշխատանքներ
Պերսոնը ներկայացվել է 2014 թ. «Minecraft for Everyone» երգով, «Starbomb» երաժշտական-կատակերգական խմբի կողմից։
Պերսոնի մասին ընդարձակ կերպով գրել են Լինուս Լարսոնն ու Դանիել Գոլդբերգը, Minecraft and Minecraft գրքում, որի անգլերեն թարգմանությունը լույս է տեսել Seven Stories Press կազմակերպության կողմիցhttps://www.sevenstories.com/authors/126-daniel-goldberg։
Անձնական կյանք
2011 թ. Օգոստոսի 13-ին Պերսսոնը ամուսնացավ Էլին Զեթերլանդի հետ, ով Մայնքրաֆտում հանդես է գալիս «ԵԶ» մականունով։ 2012 թ. Օգոստոսի 15-ին նա հայտարարեց, որ այժմ նա միայնակ է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ բարեգործներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Կանաչ դաշտը (պատմվածք)
Կանաչ դաշտը, հայ մեծանուն գրող Հրանտ Մաթևոսյանի պատմվածքներից։ 1978 թվականին հրապարակվել է «Մեր վազքը» ժողովածուում։
Սյուժե
Պատմվածքը պատմում է մի ձիու մասին, որի մայրը շատ ծեր է ։ Նա շատ է սիրում իր վերջին ձագին, որը շատ է վախենում կայծակից։ Մի օր էլ, երբ մայրը զգում է վտանգի հոտը, գայլը հարձակվում է քուռակի վրա և ցանկանում է նրան ուտել, իսկ քուռակն անվերջ վազում է։ Մայրը ցանկանում է փրկել քուռակին, բայց կապված է լինում պարանով։ Ձին այնքան է փորձում, որ վերջապես կտրում է պարանը և ծառս է լինում տեղից։ Եվ փրկելով քուռակին՝ ինքն է դառնում գայլի թիրախը։ Ձին երկար պայքարում է իր կյանքի համար, երբ գայլը կծում է իրեն։ Դրանից հետո վերջապես հասնում են շները, իսկ գայլը փախչում է։ Ձին վերջին անգամ կաթ է տալիս քուռակին։ Տարիներ անց քուռակը նորից դաշտում էր, նորից կայծակ էր խփում, սակայն մայրն այլևս կողքին չէր։
Մայրական սերը միշտ հաղթում է։ Այս պատմվածքը դրա ապացույցն է․․․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ գրականություն
Պետար Մազև
Պետար Մազև (Петар Мазев, ), մակեդոնացի ակադեմիական նկարիչ ։ Համարվում է հետպատերազմյան այն նկարիչներից, որոնք նոր ուժ ու եռանդ բերեցին մակեդոնական ժամանակակից արվեստ ։
Կենսագրություն
Պետար Մազևը ծնվել է 1927 թվականին Կավադարցիում։ 1953 թվականին ավարտել է Բելգրադի գեղարվեստի ակադեմիան (Զորան Պետրովիչի դասարան) ։ Անհատական ցուցահանդեսներ է ունեցել ԱՄՆ-ում, Չինաստանում, Հնդկաստանում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Իտալիայում, Շվեյցարիայում և այլ երկրներում ։ Եղել է "Mugri" գեղարվեստական խմբի անդամ ։ Մազևի նկարներում առկա է էքսպրեսիոնիզմ, սակայն մինչև էքսպրեսիոնիզմին անցնելը Մազևն անցել է իր սպիտակ ու ջերմ փուլերով ։ 1960-ականների կեսին Մազևը սկսեց իր ոչ-պատկերավոր նկարներում ներառել խլացված գույներ՝ մատուցված խիտ և անհարթ իմպաստոներով՝ օգտագործելով այրված փայտե սալեր, ապակի, մետաղական թերթեր, ավազ ։ Մազևը ստեղծել է նաև որմնանկարներ, խճանկարներ ու կերամիկական աշխատանքներ ։
Մահացել է 1993 թվականին Սկոպյեում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մակեդոնացի նկարիչներ Կատեգորիա:Մակեդոնացի արվեստագետներ
Աբգար Հովհաննիսյան (հրապարակախոս)
Աբգար Հարությունի Հովհաննիսյան, հայ հրապարակախոս, թարգմանիչ, հասարակական գործիչ։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր։