Լուի_Ալտյուսեր
Կնոջ սպանությունը և վերջին տարիները
1980 թվականի նոյեմբերի 17-ին Ալտուսերը խեղդամահ արեց Հելենին ԲՆԴ-ի իրենց բնակարանում, Ուլմ փողոցի 15 հասցեում։ Ալտուսերն ինքն իր կնոջ մահվան մասին հայտնել էր ԲՆԴ բժշկին, ով դիմել էր հոգեբուժական հաստատություններին։ Փիլիսոփան շտապ հոսպիտալացվել է Սեն-Աննի հիվանդանոց և ենթարկվել հոգեբուժական փորձաքննության։ Ալտյուսերը պնդել է, որ չի հիշում, թե ինչպես է տեղի ունեցելսպանությունը. նա դա պարզել է անսպասելիորեն՝ կնոջ պարանոցը մերսելուց հետո։ Փորձագետները խորհուրդ են տվել Ալտյուսերին ազատել քրեական պատասխանատվությունից՝ համաձայն Ֆրանսիայի քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի, քանի որ «նրա կնոջ սպանությունը խեղդամահ անելով կատարվել է առանց լրացուցիչ բռնության՝մելանխոլիկ դեպրեսիայով բարդացած իատրոգեն հալյուցինացիայի ժամանակ»։ 1981թ. փետրվարին դատարանը Ալտյուսերին անմեղսունակ ճանաչեց գործողությունների պահին, քանի որ նա գտնվում էր հոգեկան խանգարման վիճակում և նրան ուղարկեց հարկադիր բուժման Սեն-Անն հիվանդանոց; հունիսին Ալտյուսերը տեղափոխվել է O-Վիվ հիվանդանոց։ Նրա դասախոսական կարիերան ավարտվեց. Կրթության նախարարությունը Ալտուսերին հեռացրեց ԲՆԴ-ից։ Նա կորցրեց իր բոլոր քաղաքացիական իրավունքները և բնակարանը ԲՆԴ-ում։ Ալտյուսերը իր օրինական ներկայացուցիչ նշանակեց փիլիսոփա Դոմինիկ Լեկուրին։ Մինչեւ 1983 թվականի հուլիսը նա սկզբում բուժվել է պարտադիր, ապա որպես ինքնակամ հիվանդ պետական և մասնավոր կլինիկաներում։ 1984 թվականից մինչև 1986 թվականը փիլիսոփան մենակ է ապրել Փարիզի 20-րդ թաղամասում՝ Լուսիեն Լևեն փողոցում գտնվող բնակարանում։ Հելեն Ռիտմանի սպանությունը գրավեց մամուլի ուշադրությունը։ Հաճախակի կոչեր էին հնչում Ալտյուսերին վերաբերվել որպես սովորական հանցագործի, հարկադիր վերաբերմունքն այս մոտեցմամբ անընդունելի արտոնություն էր։ Այս տեսանկյունից, ամփոփում է Է.Ռուդինեսկոն, Ալտյուսերը երեք անգամ հանցագործ է եղել։ Նախ, նա  օրինականացրեց Գուլագի համար պատասխանատու փիլիսոփայական շարժումը։ Երկրորդ, Ալտյուսերը ողջունեց չինական մշակութային հեղափոխությունը որպես այլընտրանք կապիտալիզմին և ստալինյան սոցիալիզմին։ Երրորդ, Ալտուսերը փչացրեց ֆրանսիական երիտասարդության մտավոր վերնախավը հանցավոր գաղափարախոսության պաշտամունքով, որը գտնվում էր Ֆրանսիայի լավագույն հաստատություններից մեկի հիմքում։ Հայտնի հրապարակախոսը բացահայտեց ԿԿ-ի դավադրությունը՝ կանխելու մարդասպանի ոստիկանական հետաքննությունը և նրան Սեն-Ան հիվանդանոցում ինտերնացիոնալու համար։ Դավադրությանը մասնակցել են նաև Ալտյուսերի ընկերները՝ Ռեժիս Դեբրեն, Էթյեն Բալիբարը և Ժակ Դերիդան։ Է.Ռուդինեսկոյի խոսքով՝ սոցիոլոգը դարձել է Ալտյուսերի գլխավոր «ատողը»։ Նրա կարծիքով՝ փիլիսոփան ծրագրել է իր կնոջ սպանությունը, իսկ հետո հատուկ վերաբերմունքի է արժանացել իր նկատմամբ։ Նրա տեսանկյունից Ալտյուսերը ուսանողներին սովորեցնում էր դրականորեն ընկալել հանցագործությունը՝ հեղափոխության հետ անալոգիայով։ Տագիեֆը չի բացառել Հելենի սպանության հակասեմական դրդապատճառները։ Կային նաև տեսակետներ՝ ի պաշտպանություն փիլիսոփայի.,օրինակ՝ Ալտյուսերի ընկերը՝ Ռեժիս Դեբրեն, կարծում էր, որ ինքնասպանության դրդապատճառն ալտրուիզմն է։ Ալտյուսերի ճեմարանի ուսուցիչ, կաթոլիկ փիլիսոփա Ժան Գիտոնը 1985 թվականին սպանության մասին այսպես է արտահայտվել.-1985 թվականի մարտին Ալտուսերը կարդաց Լե Մոնդում մի հոդված, որտեղ լրագրող Կլոդ Սերոտը իր գործը համեմատում է ճապոնացի մարդակեր Իսեյ Սագավայի կողմից երիտասարդ կնոջ սպանության հետ: Ինչպես Ալտյուսերը, Սագավան խուսափեց բանտարկությունից բժշկական հիմքերով ինչպես Ֆրանսիայում, այնպես էլ Ճապոնիա վերադառնալուց հետո, և հետագայում հաջողակ գիրք գրեց սպանության մասին և դարձավ Ճապոնիայի մեդիա աստղ: Սերոտը պնդում էր, որ նման աղմկահարույց դեպքերում գլխավոր «աստղերը» մարդասպաններն են, ոչ թե զոհեր։ Ընկերները համոզեցին Ալտուսերին հանդես գալ ի պաշտպանություն նրա, և նա որոշեց ինքնակենսագրություն գրել։ Փիլիսոփան ցանկանում էր հրատարակել այն, բայց ի վերջո ձեռագրերը պահեց իր գրասեղանի մեջ։ Ալտյուսերն իր ինքնակենսագրության մեջ այսպես է բացատրել Հելենի սպանությունը․-Կնոջ սպանությունը լրջորեն արատավորեց Ալտյուսերի հեղինակությունը։ Ինչպես գրում է Է. Ռուդինեսկոն, 1980 թվականից մինչև իր մահը փիլիսոփան վարել է քայլող «ուրվականի» տարօրինակ մենակ կյանք, գրեթե «կենդանի դիակ»:։ Ալտյուսերը փոքրիկ նամակագրություն ուներ, քիչ մտերիմ ընկերներ էին այցելում նրան, օրինակ՝ նրա ընկեր աստվածաբան և փիլիսոփա Ստանիսլաս Բրետոնը, որը նույնպես պատերազմի ժամանակ Ստալագի գերին էր ։ 1982-1986 թվականների ժամանակաշրջանի մտորումները կազմել են «Բախման փիլիսոփայությունը» գիրքը (հրատարակվել է 1994 թվականին)։ Նրա կյանքի վերջին տեքստը Ֆերնանդա Նավարոյի հետ հարցազրույցների շարքն էր, որը տպագրվել է Մեքսիկայում 1988 թվականին։ Հավաքածուն մեծ աղմուկ բարձրացրեց Լատինական Ամերիկայում։ 1987 թվականին Ալտյուսերը շտապ վիրահատության է ենթարկվել խցանված կերակրափողի պատճառով, և նրա առողջական վիճակը վատացել է։ Վիրահատությանը հաջորդել է դեպրեսիան, Ալտյուսերը կրկին հայտնվել է Հանթ Վիվ կլինիկայում, որտեղից նրան տեղափոխել են Փարիզի արևմտյան արվարձանում գտնվող հոգեբուժական ինստիտուտ՝ Լա Վերիեր (Իվելինի բաժանմունք). Այնտեղ Ալտյուսերը մահացավ 1990 թվականի հոկտեմբերի 22-ին թոքաբորբի հետևանքով առաջացած սրտի կանգից։ Նրա գերեզմանը գտնվում է Վիրոֆլեի գերեզմանատանը։