cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վառբոլա
Վառբոլա (Varbola), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Մյառյամաա շրջանում։
Նորվեգիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Նորվեգիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին առաջին անգամ մասնակցել է 2003 թվականին և մինչև այսօր Նորվեգիայի լավագույն արդյունքը եղել 3-րդ հորիզոնականը։
Սկսած 2005 թվականից Նորվեգիան այլևս չի մասնակցում մրցույթին։
Մասնակիցներ
Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Կարպով (Ցիմլյանսկի շրջան)
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ցիմլյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Բարրա Մանսա
Բարրա Մանսա (Barra Mansa), համայնք Բրազիլիայում՝ Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Վալի դու Պարաիբա Ֆլումինենսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 176 151 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 548,9 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 321,8 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1832 թվականի հոկտեմբերի 3-ին։
Աշխարհագրություն
Տեղանքի կլիման լեռնային արևադարձային է։ Ըստ Կոպենի դասակարգման, կլիման դասվում է Cwa կատեգորիային։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի բնակավայրեր
Բելաու
Բելաու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Հազզո-Խաբլջոջի գավառակում ։ Գտնվում էր գավառակի հյուսիս-արևմուտքում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Ախտա (Արաքսի ավազան)
Ախտա, Ախտաչայ, գետակ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում, Արփա գետի վտակն է։ Սկիզբ է առնում Վայքի լեռնաշղթայի արևելյան հատվածից։ Անցնելով Վերին ու Ներքին Ախտա գյուղերով՝ ձախ կողմից Արփա գետին է միանում Վայք քաղաքից արևելք ։
Շիրոկայա Դոլինա (գյուղ, Վելիկա Բոգաչկայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Շիրոկայա Դոլինա գյուղում բնակվում էր 453 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1687 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 268,52 մարդ/կմ²։
Ախտա (Արաքսի ավազան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գետեր Կատեգորիա:Արփա գետի վտակներ
Շիրոկայա Դոլինա (գյուղ, Վելիկա Բոգաչկայի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Վելիկա Բոգաչկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սենտ Քլեր շրջան (Միչիգան)
Սենտ Քլեր շրջան (St. Clair County), ԱՄՆ Միչիգան նահանգի 83 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2,168 կմ² է, բնակչությունը՝ 163,040 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Պորտ Հյուրոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1820 թ.։
Կատեգորիա:Միչիգան նահանգի շրջաններ
Տարածություն և ժամանակ, Նյուտոնյան տեսություն
Բացարձակ տարածություն, դասական մեխանիկայում - էվկլիդյան եռաչափ տարածություն, որում գործում է Գալիլեյի հարաբերականության և փոխակերպման սկբունքը։ Այս հասկացությունը «Բնական փիլիսոփայության մաթեմատիկական սկզբունքները»-ում ներկայացվել է Նյուտոնի կողմից (բացարձակ ժամանակ հասկացության հետ միասին)։ Ըստ նրա ժամանակն ու տարածությունը հանդես են գալիս որպես մեկ ամբողջություն, որոնք գոյություն ունեն ինչպես միմիանցից, այնպես էլ նյութական մարմիններից անկախ։"... ժամանակն ու տարածությունը ներառում են ինչպես իրենց, այնպես էլ գոյություն ունեցող ամեն ինչ։ Ժամանակի մեջ ամեն ինչ դասավորվում է հաջորդականությամբ, իսկ տարածության մեջ՝ դիրքով։ Իրականում նրանք բնորոշում են մարմնի դիրքը, բայց մարմնի շարժման սկզբնական դիրքը որոշելն անհեթեթություն է։ Այսպիսով այդ դիրքերը բացարձակ են, իսկ դիրքերի միջև տեղափոխությունը՝ բացարձակ շարժում :"Միևնույն ժամանակ Նյուտոնը նշում է ներկայիս  հասկացության անորոշությունը."Ժամանակը, տարածությունը, դիրքը և շարժումը հայտնի հասկացություններ են։ Այս հասկացությունները սովորաբար վերաբերում են այն ամենին, ինչն ընկալվում է մեր զգայարանների կողմից։ Այստեղից էլ առաջանում են մի շարք սխալ դատողություններ, որոնք շտկելու համար անհրաժեշտ է վերը նշված հասկացությունները բաժանել բացարձակ և հարաբերական, ճշմարիտ և թվացյալ, մաթեմատիկական և աշխարհիկ ձևերի :"Որպես այդպիսի մաթեմատիկական հասկացություն Նյուտոնը ներմուծեց  հատուկ  հաշվարկման իներցիալ համակարգ, որի միջոցով էլ դիտարկվում է բացարձակ շարժումը, չնայած որ ֆիզիկորեն այն իրական չի լինի, եթե միայն այն չկապենք ինչ-որ անշարժ մարմնի, օրինակ՝ անշարժ աստղերի հետ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Էվկլիդյան երկրաչափություն Կատեգորիա:Ֆիզիկա
Սեն Ժյուլիեն դ’Աս
Սեն Ժյուլիեն դ’Աս (Saint-Julien-d'Asse, Sant Julian d'Assa), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպեր գավառում։ Մտնում է Մեզել կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Դին լե Բեն։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04182։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 155 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 103 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 61-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 42-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 59,2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 53,0 %)։ 61 աշխատունակ բնակիչներից 52-ը աշխատում էին (31 տղամարդ և 21 կին), անաշխատանք էին 9-ը (3 տղամարդ և 6 կին)։ 42 անգործ մարդկանցից 8-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 15-ը թոշակառու, 19-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ալեքսեյ Գալստյան
Ալեքսեյ Շմավոնի Գալստյան, հայ ագրոքիմիկոս։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1970)։ Պրոֆեսոր (1981)։
Կենսագրություն
Ալեքսեյ Գալստյանը ծնվել է Գորիսի շրջանի Քարահունջ գյուղում։ 1950 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի քիմիայի ֆակուլտետը, այնուհետև սովորել Տեխնիկական կուլտուրաների ԳՀԻ-ում։ 1954-1961 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ գյուղատնտեսական նախարարության հողագիտության և ագրոքիմիայի ԳՀԻ ավագ գիտաշխատող, 1961-1987 թվականներին՝ հողերի կենսաքիմիայի բաժնի վարիչ։ Եղել է «Հայաստանի բիոլոգիական ամսագրի» գլխավոր խմբագրի տեղակալ։
Միջին դաս
Այն բարեկեցությունը, որը ունի միջին դասը, բավարար է կյանքի արժանավայել որակ ապահովելու համար։ Սրա հաշվին միջին դասը առանձնանում է ավելի բարձր սոցիալական կայունությամբ ։
Ալեքսեյ Գալստյան
Կենսագրություն
Շուրջ 200 գիտական աշխատանքների և երկու մենագրությունների հեղինակ է։ Աշխատանքները վերաբերում են հողերի ֆերմենտների, բույսերի ազոտական և ֆոսֆորական սննդառության հարցերին։ Բացահայտել է Հայաստանի հողերի կենսաբանական առանձնահատկությունները պայմանավորող մի շարք օրինաչափություններ և առաջարկել հողերի ֆերմենտային ակտիվության որոշման եղանակներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ագրոքիմիկոսներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Միջին դաս
Շվեյցարական Credit Suisse բանկի «Global Wealth Report 2015»-ի զեկույցի համաձայն` 2015 թվականին Չինաստանն աշխարհում առաջին տեղն է զբաղեցրել միջին դասի ներկայացուցիչների բացարձակ թվով` առաջ անցնելով ԱՄՆ-ից՝ 109 մլն կազմել է Չինաստանում, 92 մլն՝ ԱՄՆ-ում ։ Միջին դասի պատկանելության չափանիշը 2015 թվականին ազատ տնօրինվող ֆինանսական միջոցներն էին (տարեկան եկամուտը) 1 չափահաս անձի համար` 10 000-100 000 դոլար (ամեն երկրում տարբեր է)։ Այսպես, Շվեյցարիայում միջին դասի պատկանելությունը, ըստ այդ զեկույցի, որոշվել է 1 չափահաս մարդու տարեկան եկամուտով` 72 900 դոլար, ԱՄՆ-ում` 50 000 դոլար, Չինաստանում` 28 000 դոլար, Ռուսաստանում` 18 000 դոլար։
Հայեցակարգի պատմություն և էվոլյուցիա
Առաջին անգամ «միջին դաս» հասկացությունը (τριῶν μοιρῶν ἡ ἐν μέσῳ, բառացի` այն երեք մասերից մեկը, որը գտնվում է մեջտեղում) օգտագործել է դրամատուրգ Եվրիպիդեսը մ. թ. ա. 420 թվականին, իր «Աղաչողները» ողբերգության մեջ։ Նա առանձնացրել է 3 դաս` հարուստներ, աղքատներ և միջին դասին պատականող մարդիկ։ "«Պետությունում կա երեք դաս (μερίδες, բառացիորեն - մասեր). Հարուստները` քաղաքի համար նրանցից օգուտ չկա, նրանք միայն իրենց մասին են մտածում։ Նույնչափ էլ վտանգավոր է գործ ունենալ աղքատների ու չքավորների հետ, когда своё/ с угрозою подъемлет на имущих/ отравленное жало, подговорам/ послушная витий. Միայն միջին դասն է օգնում քաղաքին. նա ենթարկվում է օրենքներին և իշխանությանը» ։"Հետագայում հասարակության հետ կապված «միջին շերտերի» հասկացությունն օգտագործվեց Արիստոտելի կողմից, ով պնդում էր, որ որքան մեծ լինի այս սոցիալական շերտը, այնքան ավելի կայուն կլինի հասարակությունը։ ''«Միջին մարդկանցից բաղկացած պետությունը կունենա լավագույն պետական ​​համակարգը... Նրանք չեն ձգտում ուրիշի բարօրությանը, ինչպես աղքատները, իսկ մնացածն էլ չեն ձգտում իրենց ունեցվածքին տիրանալ, ինչպես աղքատները ձգտում են հարուստների ունեցվածքին տիրանալ»'' ։
Միջին դասի առանձնահատկությունները առավել հստակ դրսևորվում են նոր ժամանակներում, երբ ի հայտ է գալիս եվրոպական բուրժուայի նոր տեսակը։ 19-րդ դարում «միջին դաս» հասկացությունը սկսեց բավականին լայնորեն կիրառվել, որի մեջ դասում էին ֆերմերների և ընդհանուր առմամբ ոչ շատ հարուստ, բայց ֆինանսապես անկախ բնակչության բոլոր խավերին ։
«Միջին դաս» հասկացությունը սոցիոլոգիական բառապաշար մտավ 1920-ական թվականներին։ Դա քննադատության արժանացավ հասարակական կառուցվածքի մարքսիստական ​​հայեցակարգի կողմից, ըստ որի կապիտալիստական ​​աշխարհում տիրում է բևեռացում. կա միայն երկու դաս` բուրժուազիան և պրոլետարիատը, իսկ մնացած բոլոր սոցիալական շերտերն ու դասերը վաղ թե ուշ միաձուլվելու են նրանց։ Համաշխարհային տնտեսության անհամաչափ զարգացումը, տնտեսական ճգնաժամերը առաջ են բերել սեփականության և՛ համախմբման (մենաշնորհացման), և՛ դիվերսիֆիկացման գործընթացներ։ Արդյունքում առաջացել են բաշխված սեփականության տարբեր ձևեր` կոոպերատիվ, կոմանդիտ, բաժնետիրական։ Այդ գործընթացների հետևանքով առաջացել է մարդկանց զգալի շերտ, որոնք տիրապետում են բաշխված սեփականության մասերին` բաժնեմասերին, արժեթղթերին, բաժնետոմսերին, պետական և մասնավոր կենսաթոշակային ֆոնդերում ավանդներին և այլն։ Այսպիսով, այն ներառում է գյուղացիներին, արհեստավորներին, մտավորականներին։ Այս խմբերի մասնաբաժինը արտադրության մեջ անընդհատ նվազում է, հետևաբար, ըստ Մարքսի, միջին դասը աստիճանաբար վերանում է կապիտալիզմի զարգացման հետ ։
Միջին դասի դասակարգման մոտեցումները
Ժամանակակից սոցիոլոգիայում ընդունված է տարբերակել միջին դասի սահմանման հետևյալ մոտեցումները՝ օբյեկտիվ (նյութական բարեկեցության մակարդակի վրա հիմնված մոտեցում և ռեսուրսային մոտեցում), սուբյեկտիվ (հիմնված միջին դասի նկատմամբ մարդկանց վերաբերմունքի վրա) և դրանց համադրությունը։
Նյութական բարեկեցության վրա հիմնված մոտեցում
Այս մոտեցումը կապված է միջին խավի` որպես զանգվածային սոցիալական սուբյեկտի գաղափարի հետ, որը բնութագրվում է համեմատաբար բարձր կենսամակարդակով և սպառման մակարդակով ։ Հիմնական չափանիշը նյութական բարեկեցության մակարդակն է, որը բաղկացած է հետևյալ ցուցանիշների համակցումից.
Ռեսուրսային մոտեցում
Հիմնված է ժամանակակից բրիտանացի սոցիոլոգ Էնթոնի Գիդենսի աշխատանքի վրա, ով առաջարկել է միջին դասը բաժանել այսպես կոչված «հին միջին դասի» և «նոր միջին դասի»։ «Հին միջին դասը» բաղկացած է փոքր ձեռնարկատերերից, իսկ «նոր միջին դասը» բաղկացած է բարձր և միջին վարձատրվող աշխատողներից, որոնք սովորաբար զբաղված են ինտելեկտուալ աշխատանքով։ «Նոր միջին» դասի վերին շերտը ներառում է մենեջերներ և բարձր որակավորում ունեցող մասնագետներ։ Ստորին դասը ներառում է ուսուցիչներ, բժիշկներ, գրասենյակային աշխատողներ և այլն։ Սա շատ տարատեսակ սոցիալական խումբ է, որը շատ առումներով նման է բանվոր դասակարգին։ «Հին միջին դասի» (սեփականատեր դասի) թիվը գնալով նվազում է, իսկ «նոր միջին դասի» մասնաբաժինը աճում է։ Այսպիսով, մոտեցումը հիմնված է կապիտալի ծավալի, տեսակի և կառուցվածքի վրա, որին տիրապետում է այս կամ այն ​​անձը, տնային տնտեսությունը, դասը և այլն ։
Սուբյեկտիվ մոտեցում
Այն հիմնված է անհատների նույնականացման և հոգեբանական բնութագրերի վրա, այս դեպքում միջին դասն առանձնանում է մարդկանց ինքնաճանաչման, միջին դասի մեջ նրանց «ինքնահաշվառման» հիման վրա ։
Կայունությունը միջին դասի էական հատկանիշն է սոցիոլոգների կողմից հարցված մարդկանց համար։ Նրանց համար այս հայեցակարգն առաջին հերթին կապված է դրա հետ, ինչպես նաև օրինական հայեցակարգի և մշտական ​​եկամուտների հետ։ Նաև մարդկանց շրջանում որոշակի պահանջ կա այնպիսի չափանիշի, ինչպիսին է բնակության վայրի ընտրության ազատությունը և այլն ։
Համակցված մոտեցում
Դա կապված է միջին դասի նույնականացման համար վերը թվարկված ավանդական չափանիշների ընդհանուր կիրառման հետ (որոշ մասնագիտական ​​բնութագրեր, կրթություն, ունեցվածք և եկամուտ, երբեմն դրանց ավելացվում է նաև ինքնորոշումը) ։
Գնանկման միտումներ
Աշխարհը կանգնած է երկրագնդի բնակչության ծերացման եզրին համաշխարհային ժողովրդագրական տենդենցում (բացառությամբ Ենթասահարական Աֆրիկայի) և դրա հետևանքով առաջացել է ժողովրդագրական ճգնաժամ մի շարք երկրներում` ինչպես զարգացած, այնպես էլ զարգացող  ։ Ցածր ծնելիությունը հանգեցնում է տարեց բնակչության համամասնության ավելացմանը և աշխատունակ տարիքի բնակչության համամասնության նվազմանը։ Արդյունքում աշխարհի մի շարք տարածաշրջաններում սկսում են աճել գնանկումային միտումները, որոնք պայմանավորված են բնակչության ծերացման, ժողովրդագրական ճգնաժամի, պահանջարկի փոփոխության և սպառողական ակտիվության նվազման հետ ։ Այս ամենը, իր հերթին, կարող է կործանարար ազդեցություն ունենալ Եվրոպայի և Ասիայի զարգացած և հատկապես զարգացող երկրների տնտեսությունների և դրանց միջին դասերի վրա. աշխատունակ բնակչության մասնաբաժնի կրճատումը հանգեցնում է մարդկային կապիտալի ծավալի նվազմանը, թոշակառուների մասնաբաժնի աճը պահանջում է առողջապահության, սոցիալական ապահովագրության և կենսաթոշակային համակարգի ծախսերի ավելացում։ Կենսաթոշակային ծախսերը կարող են չափազանց ծանր լինել բյուջեի համար, և, հետևաբար, տարեցների խնամքը կարող է ամբողջությամբ ընկնել տնային տնտեսությունների վրա     ։
Իսիկ Կուլ
Իսիկ Կուլ (Ысык көл Issık Köl, Issık Göl, Иссык-Куль, 熱海), անհոսք լիճ Հյուսիսային Տյան Շանում, Ղրղզստանի հյուսիսարևելյան մասում, 1608 մ բարձրության վրա։ Ընկած է հյուսիսում Կունգեյ Ալթաու, հարավում՝ Թերսկեյ Ալթաու լեռնաշղթաների միջև։ Մակերեսը 6236 կմ2 է, երկարությունը 178 կմ, լայնությունը՝ մինչև 60 կմ, խորությունը՝ մինչև 668 մ (այլ տվյալներով՝ մինչև 702 մ)։
Իսիկ Կուլի մեջ է թափվում ավելի քան 50 գետ, որոնցից խոշորներն են Ջերգալան և Տյուպը։ Հիմնական նավահանգիստը Ռիբաչիե և Պրիստան Պրժևալսկ քաղաքներն են։
Իսիկ Կուլ լճի ջրերը երբեք չեն սառչում, չնայած այն գտնվում է ծովի մակերևույթից 1600 մետր բարձրության վրա ։
Անվանում
Անվանումը ղրղզերեն բառացի նշանակում է «տաք լիճ» (իսիկ «տաք» և կուլ «լիճ»)։ Լիճը ձմռանը չի սառչում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ղրղզստանի լճեր Կատեգորիա:Ասիայի լճեր
Կորիտիշչե (գյուղ, Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջան)
Կորիտիշչե (Коритище), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1793 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կորիտիշչե գյուղում բնակվում էր 114 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8,5 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Վոլոդարսկ-Վոլինկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1793 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հրաչյա Բադալյան
Հրաչյա Վարազդատի Բադալյանց, հայ իրավաբան, ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Գլխավոր դատախազի տեղակալ (2013-2016 )։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ դատախազներ Կատեգորիա:ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքի դատախազներ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Արդարադատության երկրորդ դասի պետական խորհրդականներ Կատեգորիա:Մխիթար Գոշի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Հեշտոցի պլաստիկա
Հեշտոցի պլաստիկա կամ վագինոպլաստիկա, ցանկացած վիրահատական միջամտություն, որի նպատակը հեշտոցի վերակառուցումը կամ նոր հեշտոցի ստեղծումն է։ Այն հանդիսանում է գենիոպլաստիկայի տարատեսակ։ Կոնքի օրգանների արտանկումը շատ հաճախ բուժվում է հեշտոցի վրա իրականացվող մեկ կամ ավելի վիրահատությունների միջոցով։ Երբեմն չարորակ նորագոյացությունների կամ թարախակույտերի հեռացումից հետո կարիք է լինում իրականացնել վագինոպլաստիկա՝ հեշտոցի նորմալ կառուցվածքը և ֆունկցիան վերականգնելու համար։ Հեշտոցի վրա վիրահատություններն իրականացվում են ուղղելու համար հեշտոցի, միզուկի, կամ ուղիղ աղիքի բնածին դեֆեկտները։ Հեշտոցի պատերի պլաստիկան կարող է շտկել միզապարկի իջեցումը (ցիստոցելե) կամ ուղիղ աղիքի իջեցումը (ռեկտոցելե) դեպի հեշտոց։ Հաճախ հեշտոցի պլաստիկան օգտագործվում է վնասվածքների հետևանքով հեշտոցի և նրան շրջապատող կառույցների խեղաթյուրումները շտկելու նպատակով։ Լաբիոպլաստիկան, որը շտկում է ամոթույքի տեսքը, կարող է կիրառվել որպես առանձին վիրահատություն, ինչպես նաև կազմել վագինոպլաստիկայի մաս ։
Որոշ բնածին արատներ, ինչպիսին է օրինակ մակերիկամի բնածին հիպերպլազիան, կարող են ազդել հեշտոցի կառուցվածքի և ֆունկցիայի վրա, երբեմն անգամ բերելով հեշտոցի բացակայության․ այս կառուցվածքային արատները կարող են շտկվել վագինոպլաստիկայի միջոցով ։ Հեշտոցի պլաստիկայի այլ թեկնածուներ են միկրոֆալուսով (շատ փոքր առնանդամ) ծնված երեխաները, Մյուլերյան ագենեզիայով հիվանդները, երբ այն հանգեցրել է հեշտոցի հիպոպլազիայի (թերզարգացում), տրանս կանայք, և այն կանայք, որոնց հեշտոցը հեռացվել է չարորակ գոյացության կամ տրավմայի հետևանքով ։ Հեշտոցի պլաստիկան կարող է փոքրացնել հեշտոցամուտքի չափսը կամ փոխել ամոթույքի տեսքը։
Կիրառում
Հեշտոցի պլաստիկան ներառում է հետևյալ վիրահատական միջամտությունները․
Որոշ դեպքերում հեշտոցի ստեղծման համար անհրաժեշտ է լինում կիրառել հավելյալ հյուսվածք։ Վագինոպլաստիկայի ժամանակ օգտագործվող գրաֆտերը կարող են լինել ալոգեն, հետերոգրաֆ, աուտոգրաֆտ, քսենոգրաֆտ կամ աուտոլոգ մատերիալ ։ Վերակառուցվող հեշտոցի լորձաթաղանթը կազմելու համար կարելի է օգտագործել նույն կնոջ հեշտոցի նախադռից վերցված և լաբորատոր պայմաններում աճեցված աուտոլոգ հյուսվածքը ։ Վերակառուցված կամ նոր ստեղծված հեշտոցը կոչվում է նեովագինա ։
Հեշտոցի պլաստիկան երեխաների մոտ
Մակերիկամի կեղևի բնածին հիպերպլազիան, որը առաջանում է 21-հիդրօքսիլազ ֆերմենտի անբավարարության հետևանքով, բերում է իգական սեռի երեխաների արականացման (վիրիլիզացիայի)։ Այս դեպքում բուժումը իրականացվում է հետևյալ քայելրով՝ ծլիկի փորքացում, լաբիոպլաստիկա, տեսքի վերականգնում, հեշտոցի ստեղծում, հեշտոցային լայնիչների կիրառում ։ Հեշտոցի ատրեզիան, կամ հեշտոցի բնածին բացակայությունը համարվում է վագինոպլաստիկայի մեկ այլ ցուցում, որի ժամանակ ստեղծվում է նորմալ գործող հեշտոց ։ Վագինոպլաստիկան նաև հանդիսանում է միզապարկի էքստրոֆիայով (երբ միզապարկը տեղակայված է որովայնի խոռոչից դուրս) ծնված կանանց և աղջիկների վիրահատական բուժման մի էտապ։ Վերականգնումից հետո կանայք կարող են բնական ճանապարհով ծննդաբերել, սակայն մեծանում է կոնքի օրգանների արտանկման ռիսկը։
Կան մարդու իրավունքների հետ կապված որոշակի խնդիրներ, երբ խոսքը գնում է վագինոպլաստիկայի կամ սեռական օրգանների հետ կապված այլ վիրահատությունների իրականացմանը այն տարիքի երեխաների մոտ, որոնք ունակ չեն տալ իրենց համաձայնությունը, ինչպես նաև հետվիրահատական սեռական ֆունկցիայի և սեռական կողմնորոշման հետ կապված հարցերում ։ Բժիշկների մեջ չկա կոնսենսուսային կարծիք կապված նրա հետ, թե որ դեպքերում, երբ և ինչ մեթոդով է պետք կրառել այս վիրահատությունները երեխաների մոտ ։ Վագինոպլաստիկան կարելի է կիրառել միջսեռական խանգարումներ և սեռական զարգացման խանգարումներ ունեցող երեխաների և դեռահասների մոտ ։
Տեխնիկաներ
Նախկինում, հեշտոցի բնածին բացակայության բուժման համար, օգտագործվել է հեշտոցի ոչ-վիրահատական ստեղծումը։ Այս միջամտությունը իրենից ներկայացրել է թամբաձև սարքավորման կրում և տրամագիծը մեծացնող լայնիչների կիրառում։ Այն կարող է տևել մի քանի ամիս և երբեմն անգամ ցավոտ լինել։ Այս միջամտությունը ոչ միշտ է արդյունավետ եղել ։ Հեշտոցի գոյացությունների, կիստաների և միջնապատերի բուժումը, որոնք հազվադեպ են հանդիում, նույնպես կարող են հեշտոցի պլաստիկայի կարիք ունենալ։
Քաղցկեղի բուժումից հետո վերակառուցողական բուժում
Քաղցկեղի ճառագայթային բուժումը կարող է բերել հեշտոցային հյուսվածքի քայքայման և ձևախախտման։ Այս դեպքում շատ հաճախ օգտագործվում է վագինոպլաստիկա՝ հեշտոցի և շրջակա կառույցների կառուցվածքը վերականգնելու նպատակով։ Որոշ դեպքերում նաև հնարավոր է լինում վերականգնել հեշտոցի նորմալ սեռական ֆունկցիան ։
ՄըքԻնդոուի վիրահատական եղանակ
Կոնքի առաջային հատվածի և ուղիղ աղիքի շրջանում վիրահատական եղանակով ստեղծվում է խողովակ՝ միզապարկի և միզուկի միջև։ Պաիցենտի մարմնի այլ հատվածից վերցվում է մաշկային գրաֆտ։ Գրաֆտը կարելի է վերցնել ազդրերից, հետույքից կամ աճուկային շրջանից։ Հեշտոցի պատերի ստեղծման համար կարելի է նաև օգտագործել այլ մատերիալներ, օրինակ՝ մաշկային լաթ, ամնիոտիկ թաղանթ կամ այտերի ներքին մակերեսի լորձաթաղանթ ։
Սեռափոխության վիրահատություններ
Կան bազմաթիվ տեխնիկաներ՝ սեռափոխության վիրահատության ժամանակ նեովագինա ստեղծելու համար։
Առնանդամի արտաշրջում
Առնանդամի մաշկի ատրաշրջման տեխնիկան առաջին անգամ կիրառվել ա Ժորժ Բյուռուի կողմից 1950-ականներին՝ Մարոկկոյի իր կլինիկայում ։ 1970-ականների նա արդեն իրականացրել էր հարյուրավոր նմանատիպ վիրահատություններ և առաջին անգամ այս տեխնիկան ներկայացրել է հանրությանը 1973 թվականին Սթենֆորդի Համալսարանում տեղի ունեցած կոնֆերանսի ժամանակ, ինչից հետո այս տեխնիկան աստիճանաբար դարձավ աշխարհում ամենատարածվածը։
Աղիքային վագինոպլաստիկա
Աղիքային վագինոպլաստիկան սեռափոխության վիրահատության ժամանակ նեովագինա ստեղծելու մեկ այլ շատ տարածված եղանակ է ։
Այլ եղանակներ
Նեովագինա ստեղծելու համար նաև կիրառվում են առնանդամ-փոշտային մաշկային լաթեր։ Մարմնի այլ հատվածներից վերցված լաթեր նույնպես կարող են կիրառվել։
Ընտրողական վագինոպլաստիկա
Հեշտոցի երիտասարդացումը ընտրողական պլաստիկ վիրահատություն է, որի նպատակն է վերականգնել կամ լավացնել հեշտոցի կոսմետիկ տեսքը ։
Կուսաթաղանթի վրա իրականացվող վիրահատություններ
Կուսաթաղանթի ատրեզիան իրենից ներկայացնում է հեշտոցային բացվածքը ամբողջությամբ ծածկող թաղանթ։ Այն հատվում է կարճատև վիրահատական միջամտության շնորհիվ, որպեսզի դաշտանային արյունը կարողանա դուրս գալ արգանդի խոռոչից։ Հիմենոռաֆիան վիրահատական միջամտություն է, որի միջոցով վերականգնվում է կուսաթաղանթի ամբողջականությունը։
Բալոնային վագինոպլաստիկա
Այս միջամտությանը ժամանակ Ֆոլեի կաթետրը լապարոսկոպիկ եղանակով անցկացվում է արգանդի հետին հատված և փչվում է, ինչից հետո աստիճանաբար ձգվում և լայնացվում է՝ նեովագինա ստեղծելու նպատակով։
Վեչիետտիի վիրահատություն
Մյուլերյան ագենեզիայի բուժման համար օգտագրծվում է Վեչիետտիի վիրահատությունը՝ լապարոսկոպիկ վիրահատական եղանակով ստեղծվում է նորմալ հեշտոցի չափսեր (տրամագիծ և խորություն) ունեցող նոր հեշտոց (8 սմ խորությամբ) ։ Փոքր, պլաստիկ գունդը կարվում է վիրաբուժական թելերով, այնուհետև թելերը անցկացվում են հեշտոցի մաշկի և որովայնի խոռոչի միջով և դուրս բերվում պորտից։ Պորտի հատվածում թելերի ծայրերը ամրացվում են հատուկ ձգող սարքավորմանը, ինչից հետո ամեն օր ավելի են ձգվում, այնպես, որ գունդը ներհրվի հեշտոցի մեջ և ձգի այն, օրեկան մոտավորապես 1 սանտիմետրով, ինչի շնորհիվ 7 օրվա ընթացքում հնարավոր է լինում ստեղծել մոտ 8 սմ խորությամբ և 7 սանտիմետր լայնությամբ հեշտոց։ Վեչետտիի վիրահատության միջին տևողությունը կազմում է մոտ 45 րոպե, սակայն, կախված պացիենտից և ցուցումներից՝ վիրահատությունը կարող է ավելի երկար տևել ։ Լապարոսկոպիկ եղանակով Վեչիետտիի վիրահատության արդյունավետությունը գրեթե նույնն է ինչ լապարոտոմիկ եղանակով վիրահատություններինը ։ Հեշտոցի հիպոպլազիայի դեպքում ձգումային վագինոպլաստիկան, ինչպիսին է Վեչիետտիի տեխնիկան, ունի արդյունավետության ամենամեծ ցուցանիշը, ինչպես անատոմիորեն (99%), այնպես էլ ֆունկիցոնալ (96%) առումով՝ ի համեմատ առկա այլ եղանակների ։
Ռիսկեր և բարդություններ
Երեխաների ը դեռահասների մոտ վերակառուցողական վագինոպլաստիկան կարող է բարդանալ «սուպերինֆեկցիայով»։
Սեռափոխման վիրահատություն տարած մեծահասակների մոտ բարդությունների հաճախականությունը և տեսակները փոփոխական են։ Ծլիկային հատվածի մեռուկացումը հանդիպում է դեպքերի 1-3%-ում։ Վիրահատական եղանակով ստեղծված հեշտոցի մեռուկացումը կազմում է 3,7-4,2%։ Նոր ստեղծված հեշտոցի փոքրացում առաջանում է բուժվածների 2-10%-ի մոտ։ Կպումներ կամ հեշտոցամուտքի նեղացումներ հանդիպում են դեպքերի 12-15%-ում։ Այն հիվանդների 41%-ը, որոնք գանգատվել են կպումներից, ենթարկվել են կրկնակի վիրահատական միջամտություն՝ շտկելու համար առաջացած խնդիրը։ Կան փոշտային լաթի մեռուկացման նկարագրված դեպքեր։ Սեռական օրգանների ցավից գանգատվում են պացիենտների 4-9%-ը։ Ուղիղ աղիք-հեշտոցային խուղակները նույնպես հազվադեպ են հանդիպում՝ դեպքերի 1%-ում։ Հեշտոցի արտանկում առաջանում է 1-2%-ի մոտ ։
Այս միջամտությունից հետո միզապարկը դատարկելու ունակությունը փոխվում է՝ 13%-ը նշում են լավացում, 68%-ը պնդում են, որ չկա որևէ փոփոխություն, իսկ 19%-ի մոտ միզապարկի դատարկումը վատացել է։ Անմիզապահության հանդիպման հաճախականությունը կազմում է մոտ 19 տոկոս։ Միզուղիների ինֆեկցիաներ առաջացել են բուժվածների 32%-ի մոտ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գինեկոլոգիական հիվանդություններ Կատեգորիա:Վիրահատական գործընթացներ և տեխնիկաներ Կատեգորիա:Պլաստիկ վիրաբուժություն Կատեգորիա:Գինեկոլոգիական վիրահատություններ Կատեգորիա:Վիրահատական ուռուցքաբանություն Կատեգորիա:Վիրահատական միջամտություն Կատեգորիա:Վերարտադրողական համակարգ Կատեգորիա:Վերարտադրողական համակարգի խանգարումներ Կատեգորիա:Հեշտոց Կատեգորիա:Մանկական գինեկոլոգիա
Լուկաս Սիլվա
Լուկաս Սիլվա (Lucas Silva Borges, ), բրազիլացի կիսապաշտպան, հանդես է գալիս Ռեալ Մադրիդում և Բրազիլիայի ազգային հավաքականում։
Ակումբային կարիերա
Կրուզեյրո
Սիլվան 2007 թվականից սկսել է հանդես գալ բրազիլական Կրուզեյրոյում։
Նասիոնալ
2012 թվականին նա վարձավճարով Կրուզեյրոից տեղափոխվել է Նասիոնալ։
Վերադարձ Կրուզեյրո
Լուկասը վերադարձել է Կրուզեյրո 2012 թվականի ամռանը և իր դեբյուտը նշել է հուլիսի 18-ին Պորտուգեզա Դեսպորտոսի դեմ խաղում։
Ռեալ Մադրիդ
2015 թվականի հունվարին Սիլվան տեղափոխվել է իսպանական Ռեալ Մադրիդ ։
Ազգային հավաքական
2012-2013 թվականներին Սիլվան հանդես է եկել Բրազիլիայի Մ20 հավաքականում։ Իսկ 2013 թվականից հենդես է գալիս Բրազիլիայի Մ23 հավաքականում։
Ձեռքբերումներ
Կրուզեյրո
Բրազիլիայի Մ20 հավաքական
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Կրուզեյրոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օլիմպիկ Մարսելի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գրեմիոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Ցեղասպանության 10 փուլեր
Ցեղասպանություն տերմինը 1944 թվականին շրջանառության մեջ է դրել հրեական ծագումով լեհ իրավաբան, պրոֆեսոր Ռաֆայել Լեմկինը։ 1948թ. դեկտեմբերի 9-ին, Միավորված ազգերի կազմակերպությունը ընդունեց «Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և դրա համար պատժի մասին» կոնվենցիան, ըստ որի ցեղասպանությունը սահմանվում է որպես միջազգային հանցագործություն և ստորագրող պետությունները պարտավորվում են կանխել, ինչպես նաև պատժել ցեղասպանություն իրականացնողներին։ Սույն Կոնվենցիայում ցեղասպանություն նշանակում է հետևյալ գործողություններից ցանկացածը՝ կատարված ազգային, էթնիկական, ցեղական կամ կրոնական որևէ խմբի, որպես այդպիսին, լրիվ կամ մասնակի ոչնչացման մտադրությամբ.
1996 թվականին, «Ցեղասպանության հսկող»-ի (Genocide Watch) հիմնադիր նախագահ Գրեգորի Ստանթոնը Միացյալ Նահանգների պետքարտուղարությունում ներկայացրեց տեղեկատվական փաստաթուղթ։ Ստանթոնը այս փաստաթուղթը ներկայացրել է Պետդեպարտամենտում 1996 թ.-ին ՝ Ռուանդայի ցեղասպանությունից անմիջապես հետո, բայց նաև վերլուծվում են Հոլոքոստի, Կամբոջայի ցեղասպանության և այլ ցեղասպանությունների գործընթացները։ Առաջարկվող կանխարգելիչ միջոցառումները այն միջոցներն են, որոնք Միացյալ Նահանգները, ազգային կառավարությունները և ՄԱԿ-ը կարող էին իրականացնել կամ ազդել այլ կառավարությունների վրա։ Ստանթոնը առաջին անգամ կազմեց և հրապարակեց ցեղասպանության մոդելի իր փուլերը 1987 թ.-ին Ուորեն Ուիլսոնի քոլեջում գտնվող Faulds դասախոսության ժամանակ, որը նույն թվականին ներկայացվեց նաև Ամերիկյան մարդաբանական ասոցիացիային ։ 2012 թվականին Ստանթոնը իր մոդելին ավելացրեց ևս երկու փուլ՝ Խտրականություն և Հալածանք, ինչը հանգեցրեց ցեղասպանության 10-փուլային մոդելին ։ Փուլերը գծային չեն, և սովորաբար մի քանիսը տեղի են ունենում միաժամանակ։ Ստանթոնի ստեղծած այս մոդելը տրամաբանական մոդել է ցեղասպանության գործընթացները վերլուծելու և կանխարգելիչ միջոցառումներ կատարելու համար, որոնք կարող են ձեռնարկվել յուրաքանչյուր գործընթացի դեմ պայքարի կամ դադարեցման համար։
Դասակարգում
Բոլոր մշակույթներն էլ ունեն կատեգորիաներ, որոնց հիման վրա մարդիկ առանձնանում են «մենք և նրանք» կողմերի՝ ըստ էթնիկ ծագումնաբանության, ազգության, կրոնի և ռասսայի՝ գերմանացի և հրեա, հութու և տուտսի։ Երկբևեռ հասարակությունները, որոնք չունեն խառը կատեգորիաներ, ինչպիսիք են Ռուանդան և Բուրունդին, ամենաշատը ցեղասպանության ենթարկվելու հավանականություն ունեցող հասարակություններ են։ Ներկայիս ազգային-պետական համակարգի ամենակարևոր դասակարգումներից մեկը քաղաքացիությունն է ազգային պատկանելության մեջ։ Որևէ խմբի քաղաքացիությունից զրկելը կամ մերժելը տվյալ խմբի քաղաքացիական և մարդու իրավունքները մերժելու օրինական տարբերակ է։ Նացիստական Գերմանիայում հրեաների և գնչուների ցեղասպանության առաջին քայլը նրանց Գերմանիայի քաղաքացիությունից զրկելու մասին օրենքներն էին։ Բիրմայի 1982 թվականի քաղաքացիության օրենքը դասակարգեց Ռոհինգյային ազգային քաղաքացիությունից դուրս։ Հնդկաստանում քաղաքացիության մասին օրենքը հերքում է մահմեդական փախստականների համար քաղաքացիության ճանապարհը։ Բնիկ ամերիկացիներին ԱՄՆ-ում քաղաքացիություն չի տրվել մինչև 1924 թվականը, դարերի ցեղասպանությունից հետո, որոնք քայքայեցին իրենց բնակչությունը։
Այս վաղ փուլում հիմնական կանխարգելիչ միջոցը համամարդկային ինստիտուտների զարգացումն է, որոնք գերազանցում են էթնիկական կամ ռասայական բաժանումներին, ակտիվորեն նպաստում են հանդուրժողականությանն ու փոխըմբռնմանը, և որոնք խթանում են այդ բաժանումներին գերազանցող դասակարգումներին։ Կաթոլիկ եկեղեցին կարող էր այս դերը կատարել Ռուանդայում, եթե այն Ռուանդայի հասարակության նման պառակտված չլիներ։ Լեզվի առաջխաղացումը ինչպիսին օրինակ Տանզանիան է ևս նպաստել է  նման երկրներում ազգային ինքնության զարգացմանը։ Օրենքները  որոնք ներգաղթյալներին և փախստականներին քաղաքացիություն ապահովելու ուղիներ են տրամադրում, ոչնչացնում են քաղաքացիական իրավունքների ճանապարհին հանդիպող խոչընդոտները։ Հաղորդակցման ընդհանուր դաշտի որոնումը կարևոր նշանակություն ունի ցեղասպանության վաղ կանխարգելման համար։
Սիմվոլիզացիա
Ցանկացած հասարակության մեջ մարդիկ հակված են անուններ կամ սիմվոլներ վերագրելու դասակարգված խմբերին, օրինակ՝ «հրեաներ», «գնչուներ», կամ էլ առանձնացնել մարդկանց՝ ըստ իրենց հագուկապի, մաշկի գույնի և այլն։ Դասակարգումը և սիմվոլիզացիան համընդհանուր մարդկային բնույթ են կրում և անպայման չէ, որ ցեղասպանությունների հասցնեն, քանի դեռ դրանք չեն հանգեցնում անմարդկայնացման։ Ատելության հետ զուգակցվելիս խորհրդանիշները կարող են պարտադրվել վտարյալ խմբերի անցանկալի անդամներին, ինչպես օրինակ, դեղին աստղը՝ նացիստական տիրապետության տակ գտնվող հրեաներին, կամ կապույտ շարֆը՝ Կամբոջայի Արևելյան գոտու մարդկանց Կարմիր քմերների շարժման ժամանակ ։
Սիմվոլիզացիայի դեմ պայքարի համար ատելության խորհրդանիշները (սվաստիկան), ինչպես և ատելության խոսքը պարունակող ելույթները կարող են օրինականորոն արգելվել։ Տարբեր խմբերին բնորոշ առանձնահատկությունները, օրինակ, հագուստները, ցեղերին բնորոշ սպիերը կամ նշաները նույնպես կարող են անօրինական համարվել։ Խնդիրն այն է, որ իրավական սահմանափակումները կձախողվեն, եթե չաջակցվեն հանրաճանաչ մշակութային ճնշումների կողմից։ Թեև Հութուն և Տուտսին մինչև 1980-ական թվականները Բուրունդիում արգելված բառեր էին, մարդիկ դրանք փոխարինել էին այսպես կոչված կոդ բառերով։ Չնայած մեծամաշտաբ աջակցության շնորհիվ սիմվոլիզացիան կարող է շատ հզոր լինել, ինչպես այն եղավ Բուլղարիայում, որտեղ կառավարությունը հրաժարվեց բավարար քանակությամբ դեղին կրծքանշաններ մատակարարելուց, և հրեաների առնվազն ութսուն տոկոսը դրանք չէին կրում, այսպիսով դեղին աստղը զրկվում էր իր նշանակությունից՝ որպես հրեաների համար նացիստական խորհրդանիշ։ Դանիայում նացիստները նույնիսկ չէին բաժանում նրանց, քանի որ քրիստոնյաներ էին, և ըստ առասպելի ՝ Թագավորը ասում էր, որ իրենք առաջինը կկրեն դրանք։ Դանիացի «ձկնորսը» մաքսանենգ կերպով տեղափոխեց Դանիայի հրեաների մեծ մասին չեզոք Շվեդիա։
Խտրականություն
Գերիշխող խումբը օգտագործում է օրենքը, սովորույթը և քաղաքական ուժը ` այլ խմբերի իրավունքները մերժելու համար։ Անզոր խումբը հնարավոր է զրկված լինի լիարժեք քաղաքացիական իրավունքներից, քվեարկության իրավունքից կամ նույնիսկ քաղաքացիությունից։ Գերիշխող խումբը առաջնորդվում է բացառող գաղափարախոսությամբ, որը զրկում է ավելի քիչ հզոր խմբավորումներին իրենց իրավունքներից։ Գաղափարախոսությունը պաշտպանում է գերիշխող խմբի կողմից իշխանությունների մենաշնորհումը կամ ընդլայնումը։ Դա օրինականացնում է թույլ խմբերի հալածանքը։ Այս գաղափարախոսության կողմնակիցները հիմնականում խարիզմատիկ են ու արտահայտում են իրենց հետևորդների վրդովմունքը։ Օրինակ՝ 1935 թվականին նացիստական Գերմանիայի Նյուրնբերգյան օրենքները զրկեցին հրեաներին իրենց գերմանական քաղաքացիությունից և  կառավարության և համալսարանների կողմից արգելեցին նրանց աշխատել կամ սովորել։ Բնիկ ամերիկացիների և աֆրոամերիկացիների նկատմամբ խտրականությունը ամրագրված էր ԱՄՆ Սահմանադրության մեջ մինչև քաղաքացիական պատերազմից հետո եղած փոոխությունները և  20-րդ դարի կեսերի օրենքները,  որոնք կարողացան կիրառման մեջ դնել այդ օրենքները։ Մյանմայում Ռոհինգյայի մահմեդական փոքրամասնությանը քաղաքացիության մերժումը 2017 թվականին հանգեցրեց ցեղասպանության և ավելի քան մեկ միլիոն փախստականներ տեղահանվեցին։
Խտրականության դեմ կանխարգելումը նշանակում է հասարակության բոլոր խմբերի համար քաղաքական լիարժեք հնարավորություններ և քաղաքացիության իրավունք։ Ազգային, էթնիկ ծագումնաբանության, ռասայի կամ կրոնի հիման վրա խտրականությունը պետք է արգելված լինի։ Անհատները պետք է իրավունք ունենան դատի տալ պետությանը, կորպորացիաներին և այլ անձանց, եթե նրանց իրավունքները խախտվում են։
Անմարդկայնացում
Մի խումբը ժխտում է մյուս խմբի մարդկայնությունը։ Տվյալ խմբի անդամները համեմատվում են կենդանիների, վնասատուների, միջատների կամ հիվանդությունների հետ։ Այս փուլում ատելության խոսք է տարածվում լրատվական միջոցներով, որը միտված է վատաբանելու և զրպարտելու զոհի կարգավիճակում հայտնված խմբին։ Այն նույնիսկ կարող է ներառվել դպրոցական դասագրքերի մեջ։ «Ուղեղի լվացում»-ը կարող է խթանել, հեշտացնել բռնության հետագա հրահրման ճանապարհը։ Մեծամասնությանը  սովորեցնում են  մյուս խմբին  համարել պակաս մարդկային և նույնիսկ խորթ իրենց հասարակության համար։ Նրանց սովորեցնում են  հավատալ, որ «մենք ավելի լավ կլինեինք առանց նրանց»։ Անզոր խմբավորումը կարող է այն աստիճան ցածր ընկալվել, որ նրանց անունների փոխարեն թվերով դիմեն, ինչպես օրինակ հրեաների դեպքում էր մահվան ճամբարներում։ Նրանք հավասարեցվում են կեղտի և անբարոյականության հետ։
Կազմակերպում
Ցեղասպանությունը շատ հաճախ կազմակերպված է լինում, պետության կողմից, որը հաճախ օգտագործում է աշխարհազորայիններին պետական պատասխանատվության ժխտումն ապահովելու համար, օրինակ՝ Դարֆուրում «Ջանջավիդի» աջակցումն ու զինումը Սուդանի կառավարության կողմից։ Երբեմն կազմակերպումը ոչ ֆորմալ է (Հնդկաստանի մասնատման ժամանակ հինդու ամբոխները որոնք տեղական RSS զինյալների ղեկավարությամբ) կամ ապակենտրոնացված (ահաբեկչական խմբավորումներ)։ Հատուկ բանակային ստորաբաժանումները կամ աշխարհազորայինները հաճախ սովորած և զինված են։ Ծրագրեր են կազմվում ցեղասպանությունների համար։ Ցեղասպանությունը հաճախ տեղի է ունենում քաղաքացիական կամ միջազգային պատերազմների ժամանակ։ Զենքը ձեռք է բերվում պետությունների և աշխարհազորայինների կողմից հաճախ ՄԱԿ-ի սահմանած զենքի էմբարգոյի խախտմամբ և ցեղասպան գործողություններին նպաստելու նպատակով։ Պետությունները կազմակերպում են գաղտնի ոստիկանություն՝ լրտեսելու, ձերբակալելու, խոշտանգելու և սպանելու այնպիսի մարդկանց, որոնք կասկածվում են քաղաքական առաջնորդներին ընդդիմանալու մեջ։ Խմբի թիրախավորման դրդապատճառները տեղաբաշխվում են ԶԼՄ-ների միջոցով և հատուկ դասընթացներ մարդասպան աշխարհազորայինների, մահվան ջոկատների համար և հատուկ բանակի սպանող ստորաբաժանումներ, ինչպիսիք են նացիստական Էյնազտգրուպենը, որոնք սպանեցին 1.5 մլն հրեա Արևելյան Եվրոպայում։
Այս փուլի դեմ պայքարելու համար ցեղասպան խմբավորումների անդամակցությունը պետք է արգելվի։ Նրանց առաջնորդներին պետք է արգելվի միջազգային ճանապարհորդությունները և սառեցվեն իրենց արտաքին ֆինանսները։ ՄԱԿ-ը պետք է զենքի կիրառման արգելքներ դնի ցեղասպանության ժամանակ ներգրավված երկրների կառավարությունների և քաղաքացիների համար, ինչպես նաև ստեղծի հանձնաժողովներ ՝ խախտումները հետաքննելու համար, ինչպես արվեց Ռուանդայում ցեղասպանությունից հետո։ Ազգային իրավական համակարգերը պետք է հետապնդեն և զինաթափեն այն խմբավորումները, որոնք ծրագրում և կատարում են հանցագործություններ։
Բևեռացում
Ծայրահեղականները տարանջատում են խմբերը։ Ատելության խմբերը հեռարձակում են բևեռացնող քարոզչությունը։ Խմբի թիրախավորման դրդապատճառները ներշնչվում են լրատվամիջոցների միջոցով։ Կարող են նաև օրենքներ ընդունվել, որոնք արգելում են խառը ամուսնությունները կամ հասարակական շփումը։ Նրանք լինելով հենց այդ ոճրագործ խմբից կարող են առաջինը կանխել կամ դադարեցնել ցեղասպանությունը, այդ իսկ պատճառով էլ առաջինը ձերբակալվում և սպանվում են հենց նրանք։ Հետո ձերբակալվում և սպանվում են թիրախավորված խմբերի առաջնորդները։ Գերիշխող խումբն ընդունում է արտակարգ իրավիճակների մասին օրենքներ կամ հրամաններ, որոնք նրանց ընդհանուր ուժ են տալիս թիրախային խմբի նկատմամբ։ Օրենքները վերացնում են քաղաքացիական հիմնարար իրավունքները և ազատությունները։ Թիրախային խմբերը զինաթափվում են, որպեսզի չկարողանան ինքնապաշտպանվել։
Կանխարգելումը կարող է նշանակել չափավոր առաջնորդների անվտանգության պաշտպանություն կամ օգնություն մարդու իրավունքների խմբերին։ Ծայրահեղականների ունեցվածքը կարող է առգրավվել և մերժվել նրանց միջազգային ճամփորդությունների համար վիզանների տրամադրումը։ Ծայրահեղականների կողմից պետական հեղաշրջումներին պետք է հակադրել միջազգային պատժամիջոցներ կիրառելով և ծայրահեղական առաջնորդների տարածաշրջանային մեկուսացմամբ։ Պետք է ակտիվ առարկություններ բարձրացնել ընդդիմադիր խմբերի անդամների ձերբակալությունների համար։ Անհրաժեշտության դեպքում, թիրախավորված խմբերին պետք է զենք տրամադրել, իրենց պաշտպանելու համար։ Ազգային կառավարության ղեկավարները պետք է դատապարտեն բևեռացնող ատելության խոսքը։ Կրթության ոլորտի մասնագետները պետք է սովորեցնեն հանդուրժողականություն։
Նախապատրաստություն
Ազգային կամ հանցագործ խմբավորումների ղեկավարները այսպես կոչված «Վերջնական լուծում» են առաջարկում հրեաների, հայերի, տուտսիերի կամ այլ թիրախային խմբերի «հարցին»։ Իրենց մտադրությունները քողարկելու համար, շատ հաճախ պնդում են, որ այդ գործողությունների նպատակը «Էթնիկ զտումն» է կամ «հակաահաբեկչությունը»։ Նրանք  ստեղծում են բանակներ, զենք են գնում և մարզում իրենց զորքն ու աշխարհազորայինները։ Նրանք են բնակչությանը զոհերի խմբի նկատմամբ վախ են ներշնչում։ Առաջնորդները հաճախ պնդում են, որ ՝ «եթե մենք չսպանենք նրանց, նրանք կսպանեն մեզ», քողարկելով ցեղասպանությունը որպես ինքնապաշտպանություն։ Քաղաքական գործընթացները, ինչպիսիք են խաղաղության պայմանագրերը, որոնք սպառնում են իշխող խմբի գերիշխանությանը կամ առաջիկա ընտրություններին, որոնք կարող են խախտել բացարձակ իշխանության նկատմամբ իրենց վերահսկողությունը, իրականում կարող են հանգեցնել ցեղասպանության։
Նախապատրաստման կանխարգելումը կարող է ներառել զենքի էմբարգոները և դրանց համապատասխան կիրառումն ապահովող հանձնաժողովները։ Այն պետք է դատական կարգով հետապնդում ներառի ցեղասպանության հրահրման և այն իրականացնելու դավադրության համար` սահմանված Ցեղասպանության կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածով։
Հետապնդում
Զոհերը նույնացվում և առանձնացվում են իրենց ազգային, էթնիկական, ռասայական կամ կրոնական ինքնության պատճառով։ Տուժող խմբի մարդու հիմնական իրավունքները համակարգված խախտվել են արտադատական սպանությունների, խոշտանգումների և հարկադիր տեղահանման միջոցով։ Կազմվում են մահվան ցուցակներ։ Պետության կողմից հովանավորվող ցեղասպանությունում զոհ-խմբերի անդամները կարող են ստիպված լինել կրել նույնականացման խորհրդանիշներ։ Նրանց ունեցվածքը հաճախ բռնագրավվում է։ Նրանց նույնիսկ մեկուսացվում են գետտոյում, արտաքսվում են համակենտրոնացման ճամբարներ կամ սահմանափակվում են որոշակի շրջանում սովամահ լինելու համար։ Նրանց դանդաղ ոչնչացնելու համար մարդկանց միտումնավոր զրկում են տարրական այնպիսի ռեսուրսներից, ինչպիսիք են ջուրը կամ սննդամթերքը։ Հատուկ ծրագրերի միջոցով իրականացնում են հղիության արհեստական ընդհատումներ նոր ծնունդները կանխելու համար։ Երեխաները բռնի կերպով հեռացվում են իրենց ծնողներից։ Սկսվում են ցեղասպան գործողությունները։ Այս բոլոր կործանարար գործողությունները Ցեղասպանության կոնվենցիայից դուրս հանված ցեղասպանության քայլեր են։ Դրանք ցեղասպանություն են, քանի որ իրականացվում է խմբի մի մասի դիտավորյալ ոչնչացում։ Կազմակերպիչները հետևում են, թե արդյոք նման ջարդերը ստանում են միջազգային որևէ արդյունավետ արձագանք։ Եթե որևէ արձագանք չլինի, նրանք գիտակցում են, որ կարող են դուրս գալ իրավիճակից և չպատժվել։ Հանցագործները հասկանում են, որ ՄԱԿ-ը, տարածաշրջանային կազմակերպությունները և հզոր բանակներ ունեցող երկրները կրկին դիտորդի դերում են լինելու ու թույլ կտան այլ ցեղասպանություններ նույնպես։
Այս փուլում անհրաժեշտ է ցեղասպանությամբ պայմանավորված արտակարգ դրություն հայտարարել։ Եթե գերտերությունների, տարածաշրջանային դաշինքների, ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդը կամ ՄԱԿ-ի գլխավոր ասամբլեայի քաղաքական կամքը հնարավոր լինի մոբիլիզացնել, ապա անհրաժեշտ է պատրաստվել զինված միջազգային միջամտության կամ զոհ-խմբին տրամադրել հիմնավոր աջակցություն ինքնապաշտպանության նախապատրաստման համար։ Մարդասիրական օգնությունը պետք է կազմակերպվի ՄԱԿ-ի և մասնավոր օգնության խմբերի կողմից փախստականների անխուսափելի ալիքի համար։
Ոչնչացում
Ազգերի կամ էթնիկ խմբերի միջև «տոտալ պատերազմը» բնորոշ է ցեղասպանությանը, քանի որ այն չի տարբերակում քաղաքացիական անձինք ոչ մարտիկներից։ Ռմբակոծումը, կրակահերթերը, հիվանդանոցներ պայթեցնելը, քիմիական կամ կենսաբանական զենքի օգտագործումը պատերազմական հանցագործություններ են, և համարվում են նաև ցեղասպանության գործողություններ։ Ահաբեկչությունը չի տարբերակում քաղաքացիական անձանց  և մարտիկներին, և երբ նպատակադրվում է ոչնչացնել ազգային, էթնիկական, ռասայական կամ կրոնական խմբի անդամներին, սա համարվում է ցեղասպանություն։ Միջուկային զենքի օգտագործումը ցեղասպանության վերջնական գործողություն է, քանի որ այն գիտակցաբար նպատակ ունի ոչնչացնել ազգային խմբի զգալի մասը։
Այս փուլում միայն շատ արագ ռազմական միջամտությունը կարող է կանխել ցեղասպանությունը։ Անվտանգ տարածքներ կամ փախստականների փախուստի միջանցքներ պետք է ստեղծվեն խիստ զինված միջազգային պաշտպանությամբ։ (Վտանգավոր «անվտանգ» տարածքը ավելի վատ է, քան ոչ մեկը)։ Զինված միջամտությունների համար, ՄԱԿ-ի կողմից լիազորված բազմակողմանի ուժը պետք է միջամտի, եթե քաղաքականապես հնարավոր է։ Մշտական բարձր պատրաստվածության բրիգադը, ԵՄ արագ արձագանքման ուժը կամ տարածաշրջանային ուժերը (ՆԱՏՕ, ԱՍԵԱՆ, ԷԿՈՎԱՍ) պետք է իրավասու լինեն գործելու ՄԱԿ-ի Անվտանգության Խորհրդի կողմից։ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան կարող է թույլատրել գործողություններ ՝ «Միավորում հանուն խաղաղության բանաձևի» A Res. 330 (1950), որը 13 անգամ օգտագործվել է նման զինված միջամտության համար։ Եթե ՄԱԿ-ը չի կարող գործել, տարածաշրջանային դաշինքները պետք է գործեն ՄԱԿ-ի Կանոնադրության VIII գլխի համաձայն։ Պաշտպանության միջազգային պատասխանատվությունը գերազանցում է առանձին-պետությունների նեղ շահերը։ Եթե ուժեղ երկրները չեն տրամադրում զորքեր ուղղակիորեն միջամտելու համար, նրանք պետք է տրամադրեն ավիափոխադրումներ, սարքավորումներ և ֆինանսական միջոցներ, որոնք անհրաժեշտ են տարածաշրջանային պետություններին միջամտելու համար։
Ժխտում
Վերջին փուլն է, որը շարունակվում է ողջ ընթացքում և միշտ հաջորդում է ցեղասպանությանը։ Այն հետագա ցեղասպան ջարդերի ամենահուսալի ցուցիչներից է։ Ոճրագործները փորձում են թաքցնել բոլոր վկայությունները, այրել սպանվածների մարմինները և ահաբեկել վկաներին։ Նրանք ժխտում են, որ որևէ հանցանք են գործել և ողջ մեղքը բարդում են զոհերի վրա։ Ցեղասպանության մասին ակտերը քողարկված են որպես հակահեղափոխություն, եթե շարունակվում է զինված բախում կամ քաղաքացիական պատերազմ է ընթանում։ Ոճրագործները արգելափակում են հանցագործությունների հետաքննությունը և շարունակում են կառավարել այնքան ժամանակ, քանի դեռ նրանք ուժի մեջ չեն մղվում իշխանությունից, երբ նրանք փախչում են աքսոր։ Այնտեղ նրանք մնում են անպատիժ, ինչպես Փոլ Փոթը կամ Իդի Ամին, քանի դեռ չեն ձեռբակալվել և դատվել։
Ցեղասպանության ընթացքում և դրանից հետո փաստաբանները, դիվանագետները և այն մարդիկ, ովքեր դեմ են ուժային գործողություններին, հաճախ հերքում են, որ այդ հանցագործությունները բավարարում են ցեղասպանության սահմանումը և կարող են համարվել ցեղասպանություն։ Նրանք կասկածի տակ են դնում ՝ հնարավո՞ր է ապացուցել խումբը ոչնչացնելու մտադրությունը ՝ անտեսելով հազարավոր սպանություններ։ Նրանք պնդում են, որ միայն դատարանները կարող են որոշել, թե արդյոք տեղի է ունեցել ցեղասպանություն ՝ պահանջելով «ապացույցներ ողջամիտ կասկածից վեր», երբ կանխարգելումը պահանջում է միայն գործողություններ կատարել ՝ հիմնավորված ապացույցների հիման վրա։
Ժխտման ամենալավ պատասխանը նրանց պատիժն է միջազգային տրիբունալում կամ ազգային դատարաններում։ Այնտեղ ապացույցները լսելի են դառնում, իսկ հանցագործները պատժվում են։ Հարավսլավիայի, Ռուանդայի կամ Սիերա Լեոնեի տրիբունալները, Կամբոջայում կարմիր քմերներին դատելու տրիբունալը կամ միջազգային քրեական դատարանը չեն կարող կանգնեցնել ցեղասպանությունների ամենադաժան ոճրագործներին։ Բայց նրանց ձերբակալելու և դատական հետապնդման քաղաքական ուժը, նրանցից շատերին պատասխանատվության կենթարկի։ Տեղական արդարության և ճշմարտության հանձնաժողովները և հանրակրթական դպրոցների կրթությունը նույնպես հերքման լավ տարբերակներ են։ Նրանք կարող են ճանապարհներ բացել հաշտեցման և կանխարգելիչ կրթության համար։
Վերջաբան
Այս մոդելը ցույց է տալիս, որ ցեղասպանությունների գործողությունների մեջ տրամաբանություն կա, չնայած այն չի ընթանում գծային կարգով։ Մեզ օգնելով հասկանալու ցեղասպանության տրամաբանությունը, մարդիկ կարող են տեսնել ցեղասպանության նախազգուշացման նախանշանները և իմանալ, թե երբ այն կարող է պատահել։ Առաջնորդները կարող են ձևավորել քաղաքականություն` յուրաքանչյուր փուլում հակառակորդ ուժերին չեզոքացնելու համար։
Ցեղասպանագետները ուսումնասիրել են նաև մշակութային և քաղաքական այն գործոնները, որոնք հանգեցնում են ցեղասպանության։ Սոցիոլոգ Հելեն Ֆեյնը ցույց տվեց, որ նախապես գոյություն ունեցող հակահրեականությունը Հոլոքոստի ժամանակ եվրոպական տարբեր երկրներում սպանված հրեաների տոկոսի հետ կապ ուներ ։ Բարբարա Հարֆի նման քաղաքագետները, ուսումնասիրել են այն պետությունների քաղաքական բնութագրերը, որոնք վիճակագրորեն առնչվում են ցեղասպանության ռիսկին ։
Ի լրումն Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և պատժելու մասին կոնվենցիայում քաղաքական խմբի սպանությունը` որպես ցեղասպանություն դիտվող սահմանման բացակայության, գիտնականներ Թեդ Գուրը և Բարբարա Հարֆը շրջանառության մեջ են դրել «պոլիտիցիդ» տերմինը ։ Քաղաքական անկայունության ռիսկերը բնորոշ են, ինչպես Կուպերն է անվանում  «բաժանված հասարակություններ»-ին ՝ դասակարգման խորքային ճեղքերով ։
Թիրախային խմբերը պետության կողմից դառնում են խտրականության զոհ։  Բացառիկ գաղափարախոսությունը առանցքային է խտրականության և անմարդկայնացման համար։ Ինքնավար ռեժիմները նպաստում են ատելության խմբերի կազմակերպմանը։ Բևեռացմանը բնորոշ է էթնիկ բևեռացված էլիտան։ Պետության սահմաններից դուրս առևտրի և այլ ազդեցությունների բաց լինելու բացակայությունը բնորոշ է ցեղասպանությանը կամ քաղաքական ոճրագործությանը նախապատրաստվելուն։ Մարդու իրավունքների զանգվածային խախտումը հետապնդման վկայությունն է։ Անպատժելիությունը նախորդ ցեղասպանություններից կամ քաղաքական սպանություններից հետո ժխտման վկայությունն է։
Այս մոդելը նկարագրում է այն գործընթացները, որոնք հանգեցնում են ցեղասպանությունների և ցույց է տալիս այդ գործընթացներին ընդդիմանալու ճանապարհները։ Վիճակագրական ռիսկի գործոններից դուրս է նկարագրել այն իրադարձությունները, որոնք հուշում են ցեղասպանական գործողությունների մասին։ Այն  մոդել է, որը պետք է ուղղորդի քաղաքական գործիչներին ցեղասպանությունը կանխելու և դադարեցնելու ուղղությամբ քայլեր ձեռնարկելու ճանապարհին։ Այն հաջողությամբ կիրառվել է Մոզամբիկում, Արևելյան Թիմորում, Կոսովոյում, Մակեդոնիայում, Լիբերիայում, Կոտ դ'Իվուարում, Բուրունդիում, Եթովպիայում և Քենիայում ցեղասպանությունները կանխելու կամ դադարեցնելու համար։ Այնուամենայնիվ, երբ ազգային կամ աշխարհի առաջնորդները չունեն ցեղասպանությունը կանխելու քաղաքական կամք, հազարավոր մարդիկ մահանում են։
Վերջապես, ինչպես Ստանթոնն է նշում, ցեղասպանության դեմ ուղված շարժումը  պետք է բխի ոչ թե միջազգային զինված միջամտություններից, այլ ժողովրդական դիմադրությունից խտրականության ցանկացած ձևի, անմարդկայնացման, ատելության խոսքի և ատելության խմբերի ձևավորման, ատելություն քարոզող քաղաքական կուսակցությունների վերելքի, ռասիզմի կամ այլատյացության, բևեռացման, մարդու իրավունքների զանգվածային խախտումների, միջազգային առևտրի կամ կապի համար սահմանների փակումների և նախկինում եղած ցեղասպանությունների կամ մարդկության դեմ այլ հանցագործությունների ժխտումից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցեղասպանություն
Կարպովսկի (Ցիմլյանսկի շրջան)
Կարպովսկի (Карповский), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Ցիմլյանսկի շրջանում։ Մտնում է Նովոցիմլյանսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Ցիմլյանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Կորոցկո (ավան, Վալդայսկի շրջան)
Կորոցկո (Короцко), ավան Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Վալդայսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ավաններ Կատեգորիա:1946 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Վալդայսկի շրջանի բնակավայրեր
Մայրիշխանություն
Մայրիշխանություն կամ գինեկոկրատիա, հասկացություն, որ օգտագործել է շվեյցարացի գիտնական Յոհան Յակոբ Բախոֆենը՝ իր իսկ ենթադրած հետերիզմին հաջորդած հասարակության ժամանակաշրջանի բնորոշման համար։ Կնապետության հիմնական գծերը նա տեսնում էր մոր կողմից ազգակցությունը հաշվելու և հասարակական կյանքում կնոջ առաջատար դերի մեջ։ Նախնադարյան պատմության հետագա ուսումնասիրությունը ցույց տվեց, որ կնապետությունը համապատասխանում է մայրիշխանության ժամանակաշրջանին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Նախնադար Կատեգորիա:Ընտանիք Կատեգորիա:Մայրիշխանություն Կատեգորիա:Մարդաբանություն