cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սալոնգա ազգային պարկ
Պատմություն
Սալոնգա ազգային պարկը 1984 թվականին ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում ։
Պարկը, 2015 թվականից սկսած գտնվում է Institut Congolais pour la Conservation de la Nature-ի և Վայրի բնության համաշխարհային հիմնադրամի տիրապետության տակ։ Մշտական խորհրադակցությունը շարունակվում է այգում բնակվող երկու հիմնական բնակչության հետ՝ լյաելիմաներ (Iyaelima), ովքեր այգու վերջին բնակիչներն են, և Կիտավալիսթես (Kitawalistes), մի կրոնական աղանդ, ովքեր հաստատվեցին պարկում, անմիջապես ստեղծվելուց հետո։ Այգու պահակների և լյաելիմաների միջև կա մշտական համագործակցություն, քանի որ լյաելիմաների գյուղերն օգտագործվում են որպես պահակակետեր։
Կենդանական աշխարհ
Սալոնգա ազգային պարկում կան այնպիսի էնդեմիկ կենդանիների տեսակներ, ինչպիսիք են աֆրիկյան մոխրագույն թութակը, Կոնգոյի սիրամարգը, գաճաճ շիմպանզե բոնոբոն, Աֆրիկայի անտառների փիղը և կոկորդիլոսը։
Բացի այդ, այստեղ հայտնաբերվել են կենդանական աշխարհի այլ ներկայացուցիչներ՝ առյուծ, սովորական գետաձի, գոմեշներ և այլն։
Սալոնգա ազգային պարկում կան նաև շատ թռչյուններ։ Դրանք են՝ եգիպտական ձկնկուլը, սև արագիլը և աֆրիկական արագիլը։
Լյաելիմաների բնակավայրերի մոտ բոնոբոսներն ավելի տարածված են, ըստ երևույթի, պատճառն այն է, որ լյաելիմաները չեն վնասում նրանց, ավելին, մեծ դեր են կատարում նրանց պահպանման գործում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Ռուս տիրակալների կանանց ցանկ
Ռուս տիրակալների կանանց ցուցակ, ռուսական տիրակալների կանանց ցուցակը սկսած Մոսկվայի մեծ իշխանությունից և Ռուսական թագավորությունից ներառյալ Ռուսական կայսրությունը, ինչպես նաև 20-րդ դարի պետական կազմավորումները (Խորհրդային Ռուսաստանը, Խորհրդային Միությունը և Ռուսաստանի Դաշնությունը), վլադիմիրյան և կիևյան իշխանների կանայք։
Միապետություն
Ցուցակում ըստ ժամանակագրական հերթականությամբ ընդգրկված են մոսկվայի իշխանների և ռուսական ցարերի կանայք, ինչպես նաև ռուսական կայսրերի կանայք սկսած XII մինչև XX դարերը։ Ընդգրկված են թե մորգանատիկական թե գաղտնի  ամուսնության կանայք, ինչպես նաև ռուս ուղղափառ եկեղեցու կողմից չընդունված, քանի որ այդպես են համարվել ըստ պատմաբանների (օրինակ՝ Իվան Ահեղի կանայք)։ Իշխած կայսրուհիները ցուցակում ընդգրկված են, միայն այն դեպքում, եթե նրանք միանձնյա իշխանությունից առաջ ռուսական կայսրերի կանայք էին, հակառակ դեպքում ցանկում հայտնվում են միայն իրենց ամուսինները։ Ներառված են նաև այն անձինք, ովքեր մահացել են մինչև ամուսնու գահ բարձրանալը։
Մոսկովյան իշխանները գիտակցաբար ամուսնացել են այլ քաղաքների իշխանուհիների հետ, որոնց նկատմամբ հատուկ հակում են ունեցել և որոնց ծագման մասին տվյալները չեն պահպանվել։ Ռուս թագավորները հարսնացու ընտրում էին սովորության համաձայն, Բյուզանդական կայսրությունից կրկնօրինակմամբ՝ երկրի ամենագեղեցիկ կանանց հարսնատեսության արդյունքում, և նախընտրում էին չամուսնանալ ռուսական արիստոկրատիայի էլիտայի ներկայացուցիչների հետ։ Ռուսական կայսրերը կնքում էին դինաստիկ ամուսնություններ հիմնականում գերմանացի արքայադուստրերի հետ։ Ընտրության գործընթացը բավականին մարդասիրական էր՝ չափահաս թագաժառանգին XX դարում ուղարկում էին Եվրոպա շրջագայության։ Նրան տրվում էր 10-15 հոգուց բաղկացած հատուկ արքայական պալատի աղջիկների ցուցակ, ովքեր քաղաքական նկատառումներով համապատասխան էին որպես հարսանցուներ։ Նրանց  յուրաքանչյուրին պետք է այցելեր և մի քանի ամսվա ընթացքում որոշում կայացներ։ Համակարգը միշտ չէ, որ աշխատում էր՝ Ալեքսանդր II  պնդեց, որ կամուսանան իր հավանած արքայադստեր հետ, որը չէր մտնում ընտրված ցուցակի մեջ (Մարիա Ալեքսանդրովնայի թեկնածությունը ցուցակում ընդգրկված չէր, քանի որ ինչպես հայտնի էր նրա հայրը չի եղել մոր օրինական ամուսինը, այլ ինչ որ մի բարոն, նրա սիրեկանը ։ Ամուսնու մահից հետո մոսկովյան իշխանուհիներն ու թագուհիները սովորաբար հեռանում էին վանք, ընդունում միանձնություն, նոր անուն, որոնցով էլ երբեմն աղբյուրներում հիշատակվում են․ (օրինակ Դումայուն հրաման է արձակվել «Ալեքսանդրա կայսրուհու»՝ Իրինա Գոդունովա)։ Կայսրուհիները, որոնք փոխել են իրենց ավանդույթները, հայտնի էին որպես («այրիացած կայսրուհիներ»)։ Որոշ ռուսական կայսրերի կանայք օրինականացվել են որպես իշխանուհիներ և թագուհիներ՝ միանձնուհիների անուններով, իսկ կայսրուհիները աշխարհիկ անունով (ցուցակում նշված են լուսապսակ թագի  նշանով)։ Ենթադրվում է, որ ռուսական միապետներից երկուսը գաղտնի ամուսնություն են ունեցել (կայսրուհի Ելիզավետա Պետրովնան և Եկատերինա II իրենց սիրեցյալների հետ) և փաստացի հայտնի է մեկ մորգանատիկական ամուսնություն (կայսր Ալեքսանդր II և իշխանուհի Յուլևսկան)։ Յոհաննա IV չորրորդ ամուսնությունից հետո, ըստ ուղղափառ եկեղեցու համարվում է անօրինական  ( կապույտ գույնով են  աղյուսակում նշված), ինչպես  Նաև ցուցակում ընդգրկված չեն նրա երկու «կանայք», որոնք ստույգ չեն։ Երեք ռուսական միապետները ամուսնացած չէին, քանի որ նրանք երիտասարդ տարիքում կորցրեցին գահը ( մոխրագույնով են աղյուսակում նշված)։ Մոսկվայի իշխանավորների երկրորդ ամուսնությունը կնքվել է միայն կնոջ մահվան դեպքում, բայց Վասիսլի III-ից ավանդույթ է սկսվում, որը հանդիպում էր նաև Բյուզանդիայում, որն էլ վերցրել են ռուսական կայսրերը ամուսնալուծությունը «անպիտան կանանց հետ», նրանց ուղարկելով մենաստան։ Կանանց ճակատագիրը սովորաբար կախված էր ժառանգի ծնվելու ունակությունից։ Վերջին ձեռնադրված կայսրուհին եղել է Եվդոկիա Լոպուխինան։ Ընդհանուր առմամբ, հինգ թագուհիներ աքսորվել են մենաստան, իսկ ռուս կասրերի չորս կանայք սպանվել են ( կարմիր գույնով են աղյուսակում նշված)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի միապետներ
Բոգդան Զադուրա
Բոգդան Զադուրա (Bohdan Zadura, ), լեհ բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ։ Թարգմանություններ է կատարում ռուսերենից, ուկրաիներենից, անգլերենից և հունգարերենից։
Կենսագրություն
Բոգդան Զադուրան ծնվել է 1945 թվականի փետրվարի 18-ին Պուլավիում (Լեհաստան)։ Ավարտել է Վարշավայի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետը։ Առաջին բանաստեղծությունները սկսել է գրել 1962 թվականին։ 1970-ական թվականներին աշխատել է գավառական թանգարանում, կառավարել է Լյուբլինի թատրոնի գրական մասը։ 2004 թվականից համարվում է Twórczość ամսագրի գլխավոր խմբագիրը։
Ստեղծագործություն
Թարգմանել է Միհալի Բաբիչի, Ջոն Էշբերիի բանաստեղծությունները, ինչպես նաև ուկրաիներենից թարգմանել է Դմիտրի Պավլիչկոյի, Նատալկա Բելոցերկովեցի, Յուրի Անդրուխովիչի, Սերգեյ Ժադանի, Անդրեյ Բոնդարի, Գալինա Կրուկի, Վասիլի Մահնոյի, Անդրեյ, Լյուբկայի, Լյուբով, Յակիմչուկի, Օստապ Սլիվինի պոեզիան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Լեհ թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Լեհ խմբագիրներ Կատեգորիա:Վարշավայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Լեհ արձակագիրներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Մահմուդ Աբդուլ-Ռաուֆ
Մահմուդ Աբդուլ-Ռաուֆ (Mahmoud Abdul-Rauf, ի ծնե՝ Քրիս Ուեյն Ջեքսոն [Chris Wayne Jackson], ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ, խաղարկող։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1969 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Դենվեր Նագեթսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Սակրամենտո Քինգսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Մեմֆիս Գրիզլիսի բասկետբոլիստներ
Միմոզու դի Գոյաս
Միմոզու դի Գոյաս (Mimoso de Goiás), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի հյուսիսային մարզում։ Մտնում է Էնտորնու դու Դիստրիտու Ֆեդերալի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2 100 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 386,910 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 1,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր
Տլումաչ
Տլումաչ (Тлумач), քաղաք Ուկրաինայի Իվանո-Ֆրանկովսկի մարզի Տլումաչի շրջանում, շրջկենտրոն։ Հիմնադրվել է 1213 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Տլումաչ քաղաքում բնակվում էր 8 632 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 19,57 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1213 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Իզաբելլա Մառեցի
Իզաբելլա Մառեցի (գործունեության տարիները՝ ), Քարրիքի կոմս Ռոբերտ Բրյուս VII-ի առաջին կինը։ Իզաբելլան մահացել է նախքան իր ամուսնու՝ որպես Շոտլանդիայի թագավոր Ռոբերտ I թագադրվելը։ Նա և իր ամուսինը եղել են Շոտլանդիայի թագավոր Ռոբերտ II-ի տատն ու պապը։
Ռոբերտ Բրյուս VII-ի ու Իզաբելլայի ամուսնությունը հավանաբար տեղի է ունեցել 1290-ական թվականներին ։ Այս միությունից ծնվել է միայն մեկ երեխա՝ Մարջորի անունով դուստրը (մահ․ 1316) մոտավորապես 1296 թվականին ։
Իզաբելլայի մահից վեց տարի անց Ռոբերտ Բրյուս VII-ն ամուսնացել է իր երկրորդ կնոջ՝ Էլիզաբեթ դե Բուրգի հետ (մահ․ 1327) ։ Ռոբերտի ու Իզաբելլայի դուստր Մարջորին ամուսնացել է Շոտլանդիայի կառավարիչ Վալտեր Ստյուարտի հետ, և նրանց որդին  ի վերջո իշխել է Շոտլանդիայում որպես թագավոր Ռոբերտ II (մահ. 1390).
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Միջնադարյան Շոտլանդիա
Բարշ (գյուղ, Բիժբուլյակսկի շրջան)
Բարշ (Барш, Барыш), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիժբուլյակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 128 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիժբուլյակսկի շրջանի բնակավայրեր
Սորիան
Սորիան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում ։ Գտնվում էր Բիթլիս գետի ձախ կողմում, Սղերդ քաղաքից 23 կմ հյուսիս-արևմուտք, ճանապարհի վրա ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Իտալիայի թագավորություն
Իտալիայի թագավորություն (Regno d'Italia), պետություն, որը հիմնադրվել է 1861 թվականին, երբ Սարդինիայի թագավոր Վիկտոր Էմանուիլ II-ը հռչակվեց Իտալիայի թագավոր և գոյատևել է մինչև 1946 թվականը, երբ սահմանադրական հանրաքվեի արդյունքում միապետությունը վերափոխվեց ներկայից հանրապետության կարգավիճակի։ Թագավորությունը հիմնադրվել է Իտալիայի միավորման արդյունքում, Սարդինիայի թագավորության ազդեցության ներքով, որը կարող է համարվել պետության իրավական հիմնադիրը։
Իտալիայի թագավրությունը պատերազմ հայտարարեց Ավստրիային` դաշինք կնքելով Պրուսիայի հետ 1866 թվականին և հաղթանակից հետո իրեն կցեց Վենետո տարածաշրջանը։ Իտալական զորքերը մտան Հռոմ 1870 թվականին` վերջ դնելով մոտ մեկ հազարամյակ տևած պապական իշխանությանը։ 1882 թվականին Իտալիան միացավ Եռյակ դաշինքին Գերմանիայի և Ավստրո-Հունգարիայի հետ միասին, մեծ տարաձայնություններ ունենալով Ֆրանսիայի հետ գաղութատիրական քաղաքականության մեջ։ Այնուամենայնիվ անգամ Բեռլինի հետ հարաբերությունները ավելի եղբայրական դարձան, Վիեննայի հետ հարաբերությունները մնացին ոչ բարվոք և ձևական, քանի որ իտալացիները հավակնում էին Տրենտոյին և Տրիեստին, որոնք պատկանում էին Ավստրո-Հունգարիային, սակայն բնակեցված էին իտալացիներով։ Այսպիսով 1915 թվականին Իտալիան ընդունեց Բրիտանիայի հրավերքը միանալ Դաշնակիցներին, փոխարենը խոստանալով Ավստրո-Հունգարիայից տրամադրել որոշակի տարածքներ։ Պատերազմում տարած հաղթանակի շնորհիվ Իտալիան ունեցավ պատվավոր տեղ Ազգերի Լիգայի խորհրդում։
1922-ից 1943 թվականներին, Իտալիայում իշխում էր Ազգային ֆաշիստական կուսակցությունը Բենիտո Մուսոլինիի գլխավորությամբ։ Ֆաշիստները հաստատեցին տոտալիտար կարգեր և հաշվեհարդար տեսան քաղաքական և մտավորական ընդդիմադիրների հետ, սակայն իրականացրեցին տնտեսական բարեփոխումներ և հարաբերություններ հաստատեց Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու հետ։
Իտալիան դարձավ Առանցքի ուժերի կարևոր մասնակից Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մինչև 1943 թվականի սեպտեմբերը, որբ Մուսոլինիին գահընկեց արեցին և գնդակահարեին, ինչից հետո Իտալիան փոխեց կողմը և միացավ Դաշնակիցներին։ Իտալիայի հյուսիսային մասում ֆաշիստները շարունակում էին կռվել դաշնակիցների հետ։ Պատերազմի ավարտից մեկ տարի անց կազմակերպվեց սահմանադրական հանրաքվե, որի նպատակն էր պարզել Իտալիան կմնա միապետություն, թե կդառնա հանրապետություն։ Իտալացիները որոշեցին երկիրը դարձնել հանրապետություն, որը պահպանվում է մինչ օրս։
Տարածք
Իտալիայի թագավորությունը զբաղեցնում էր ներկայիս Իտալիայի ամբողջ տարածքը, անգամ ավելին։ Թագավորության տարածքը մեծացավ մինչև 1870 թվականը, երբ երկիրը վերամիավորվեց։ Պետության կազմի մեջ երկար տարիներ չէին մտնում Տրիեստը կամ Տրենտոն, որոնք կցվեցին Իտալիային 1919 թվականին և մնում են իտալական տարածք մինչև այսօր։ Անտանտը խոստացավ Իտալիային, Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Դաշնակիցներին միանալու դեպքում որոշ տարածքներ, ներառյալ Ավստրիական Լիտերալը, նախկին Կարնիոլայի դքսության արևմտյան մասը, հյուսիսային Դալմաթիան, ներառյալ  Զադարը, Շիբենիկը և Դալմաթյան կղզիների մեծ մասը, համաձայն 1915 թվականի գաղտնի Լոնդոնի պակտի ։
ԱՄՆ նախագահ Վուդրո Վիլսոնի ճնշումների արդյունքում տեղի ունեցան փոխզիջումներ և Վերսալյան պայմանագրով Իտալիայի հավակնությունները Հյուսիսային Դալմաթիայի նկատմամբ չեղարկվեցին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ թագավորությունը ձեռք բերեց հավելյալ տարածքներ, այդ թվում Կորսիկան, Նիսը և Սավոյան Ֆրանսիայից 1940 թվականին, տարածք Սլովենիայում, Դալմաթիան Հարավսլավիայից 1941 թվականին և Մոնակոն 1942 թվականին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Իտալիայի սահմանները դարձան ներկայիս Իտալիայի սահմանները և պետությունը հրաժարվեց տարածքային հավակնություններից ։
Կառավարություն
Իտալիայի թագավորությունը տեսականորեն սահմանադրական միապետություն էր։ Գործադիր իշանությունը պատկանում էր միապետին, քանի որ նա էր նշանակում երկրի նախարարներին։ Երկրի խորհրդարանի երկու պալատները սահմանափակում էին միապետի իշախանությունը` նշանակովի Սենատը և ընտրովի Պատգամավորների ժողովը։ Թագավորության սահմանադրությունը Ալբերտինյան ստատուտոն էր, նախկին Սարդինիայի թագավորության հիմնական փաստաթուղթը։ Տեսականորեն նախարարները հաշվետու էին թագավորին։ Այնուամենայնիվ գործնականում դա անհավանական էր, քանի որ Իտալիայի կառավարությունը չէր կարող պաշտոնավարել առանց Խորհրդարանի աջակցության։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի պատմություն Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմական երկրներ Կատեգորիա:1920-ականներն Իտալիայում Կատեգորիա:Իտալիայի թագավորություն (1861–1946) Կատեգորիա:Ապենինյան թերակղզու պատմական երկրներ Կատեգորիա:Նախկին թագավորություններ Կատեգորիա:Իտալիայի ժամանակակից պատմություն Կատեգորիա:1861 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:Տոտալիտար երկրներ
Կրտսեր լեյտենանտ
Կրտսեր լեյտենանտ (lieu tenant «փոխարինող», որը ծագում է lieu «վայր» և tenant «զբաղեցնող» բառերից), կրտսեր սպայական կազմի առաջնային զինվորական կոչում տարբեր երկրների զինված ուժերում և այլ ուժային մարմիններում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Զինվորական կոչումներ Կատեգորիա:Տարբերանշաններ
(2581) Ռադագաստ
(2581) Ռադագաստ (Radegast), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի նոյեմբերի 11-ին Զդենկա Վավրովայի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,236444 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,018 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4549 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1221,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294691 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,49° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Զդենկա Վավրովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Տիգրանակերտի ճակատամարտ
Տիգրանակերտի ճակատամարտ, ռազմական ընդհարում հռոմեական զորքերի և հայկական կայազորի միջև։ Տեղի է ունեցել մ.թ.ա. 69 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Հայաստանի մայրաքաղաք Տիգրանակերտի մոտ։ Պոնտոսում հռոմեական տիրապետությունը տապալելու և իր դաշնակից Միհրդատ VI Եվպատորին գահին վերականգնելու նպատակով Հայոց թագավոր Տիգրան Բ Մեծը նախապատրաստվել է երկու ուղղությամբ մտնել Ասիա հռոմեական մարզը և վճռական ճակատամարտ տալ Եփեսոսի մոտ։ Սակայն, կանխելով Տիգրան Բ Մեծի հարձակումը, մ.թ.ա. 69 թվականի գարնանը հռոմեական 40 հազարանոց բանակը Լուկուլլոսի հրամանատարությամբ Կապադովկիայի վրայով ներխուժել է Հայաստան և պաշարել է Տիգրանակերտը։
Սկսվեց հայ-հռոմեական պատերազմը։ Պատերազմն ընթացել է երկու փուլով՝ մ.թ.ա. 69-67 թվականներ և 66 թվական։ Դրանք միմյանցից տարբերվում են ռազմավարությամբ և ձեռք բերված արդյունքներով։
Սեպտեմբերի կեսերին Տիգրանի գլխավորած հայկական բանակը մոտեցավ պաշարված Տիգրանակերտին։ Այստեղ էին գտնվում նրա ընտանիքը և գանձարանը։ Հայկական մի զորամաս հանկարծակի ու խիզախ գրոհով մուտք գործեց քաղաք և այնտեղից դուրս բերեց արքայից արքայի ընտանիքն ու գանձերի մեծ մասը։ Այս իրադարձությունն, անշուշտ, բարձրացրեց պաշարվածների ոգին և հավատ ներշնչեց հաղթանակի նկատմամբ։ ժամանեցին հայկական բանակի նորանոր զորամասեր։ Ըստ Ապպիանոսի` Տիգրանին ռազմաջոկատներ էին տրամադրել նաև ենթակա երկրները՝ Ատրպատականը (Մարաստանը), Աղվանքը, Վիրքը, Կորդուքը, Ադիաբենեն և անգամ Պարսից ծոցի արաբները։ Հայկական բանակի թիվը, նույն պատմիչի վկայությամբ, 300 հազար զինվոր էր։ Անշուշտ, սա իրականությանը չհամապատասխանող թվաքանակ է։ Այլ պատմիչներ խոսում են ընդամենը 70-80 հազար զինվորների մասին, այսինքն՝ մոտավորապես այնքան, որքան հռոմեական բանակի զինվորների թիվն էր՝ դաշնակից զորաբանակների հետ միասին։
Հոկտեմբերի 6-ի վաղ առավոտյան սկսվեց Տիգրանակերտի ճակատամարտը։ Լուկուլլոսը հիանալի օգտագործեց հայկական հրամանատարության թույլ տված ռազմավարական սխալներն ու տեղանքի առանձնահատկությունները։ Շրջանցելով Տիգրանի բանակը՝ նա հայոց զորքի թիկունքում կենտրոնացրեց նշանակալից ուժեր, որոնք էլ վճռեցին ճակատամարտի ելքը։ Ենթարկվելով երկկողմանի հարձակման և տալով զգալի կորուստներ՝ հայկական բանակն ստիպված էր նահանջել երկրի խորքը։ Հռոմեացիների հաղթանակը որոշեց նաև Տիգրանակերտի ճակատագիրը։ Կայազորի հույն վարձկանները, կաշառվելով Լուկուլլոսի կողմից, հոկտեմբերի վերջերին ապստամբություն բարձրացնելով, քաղաքի դարպասները բացեցին հակառակորդի առջև։ Նորակառույց ու հարուստ քաղաքը քարուքանդ եղավ ու թալանվեց։ Միայն Լուկուլլոսը ձեռք գցեց ութ հազար տաղանդ արժողությամբ գանձեր։ Տիգրան Բ Մեծի Միջերկրածովյան տերությունը՝ Ասորիք, Փյունիկիա, Կիլիկիա, անցել են Հռոմին։
Չնայած հաղթանակին` ճակատամարտը չի կանխորոշել պատերազմի ելքը. Արածանիի ճակատամարտ մ.թ.ա. 68-ում Լուկուլլոսի բանակը պարտություն է կրել և նահանջել Հայաստանից։
Կատեգորիա:Արտաշեսյանների թագավորության ճակատամարտեր Կատեգորիա:Հռոմի հանրապետության ճակատամարտեր
Նավիե-Ստոքսի հավասարում
Նավիե-Ստոքսի Հավասարում (Լ. Նավիեի և Ջ. Ստոքսի անունով), մածուցիկ հեղուկի (գազի) շարժման դիֆերենցիալ հավասարում։ Անսեղմելի (ρ=const խտությամբ) և չտաքացվող (T=const ջերմաստիճանով) հեղուկի համար Նավիե-Ստոքսի հավասարում ուղղանկյուն կոորդինատական համակարգում տրվում է 3 հավասարումների համակարգով (բերվում է միայն մեկը, մյուս երկուսը ստացվում են՝ x-ը փոխարինելով у-ով, y-ը՝ z-ով, z-ը՝ x-ով)․
Այստեղ t-ն ժամանակն է, х, у, z-ը հեղուկի մասնիկի կոորդինատներն են, vx, Vy, Vz-ը՝ մասնիկի (v) արագության պրոյեկցիաներն են․ v=ų/ρ -ն՝ մածուցիկության կինեմատիկական գործակիցն է, φ-ն՝ Լապլասի օպերատորը, P-ն՝ ճնշումը, X, У, Z-ը ծավալային ուժի պրոյեկցիաները։ Համակարգը փակ լինելու համար 1-ին հավասարումին միացնում են նաև անխզելիության հավասարումը, որն անսեղմելի հեղուկի համար ունի՝
տեսքը։ Այս երկու հավասարումների ինտեգրման համար տրվում են սկզբնական և եզրային պայմաններ։ Նավիե-Ստոքսի հավասարումը կիրառում են իրական գազերի և հեղուկների շարժումն ուսումնասիրելիս, ընդ որում հիմնականում սահմանափակվում են մոտավոր լուծումներով։
Կատեգորիա:Ֆիզիկա Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Շուա Աղվի
Շուա Աղվի (შუა აღვი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Ցագերի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 600 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ցագերից հեռու է 10 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ցագերի շրջան
Խտրականություն
Միջազգային և ներպետական օրենսդրություններում առկա են խտրականությունը արգելող հոդվածներ։Օրինակ՝ Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 14-րդ հոդվածը և ՀՀ սահմանադրության 29-րդ հոդվածը։
Խտրականության այլ տեսակներ
Գործողությունը խտրական չէ, եթե այն չի սահմանափակում այլ անձանց իրավունքներն ու ազատությունները և չի ստեղծում արգելքներ դրանց իրականացման համար։ Ինչպես նաև, տրամադրում է որոշակի հատկանիշներով անձին և/կամ մի խումբ անձանց արտոնություններ` ժամանակավոր կառուցողական գործողությունների շրջանակում, ինչպիսին են` պետության կողմից հատուկ պաշտպանություն առանձին խմբի անձանց նկատմամբ, եթե նրանք ունեն այդպիսի պաշտպանության կարիք։
Պաշտպանության մեխանիզմներ
ՀՀ-ում գործող խտրականության դեմ պաշտպանության մարմիններն են՝
Խտրականության կանխարգելմամբ զբաղվող միջազգային կազմակերպություններ
Եվրոպական խորհուրդ
Ներմուծում
Ներմուծում, իմպորտ (import, — ներմուծել), այլ երկրներից ապրանքների և ծառայությունների փոխհամաձայնեցված ստացում՝ ներքին շուկայում իրացնելու նպատակով։ Հակադիր է ապրանքների և ծառայությունների արտահանմանը։
Կատեգորիա:Առևտուր
Մբայե Նյանգ
Մբայե Նյանգ (M'Baye Babacar Niang, ), սենեգալցի ծագումով ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, հարձակվող հանդիսանում է Միլան ակումբի խաղացող։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ջենոայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տորինոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուոթֆորդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մոնպելիեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սենեգալցի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սենեգալի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի ակումբների ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Հեյդար մզկիթ
Հեյդար մզկիթ (Heydər Məscidi), մզկիթ Բաքվում, որը կառուցվել է 2013-2014 թվականներին, Իլհամ Ալիևի կողմից։ Հեյդար մզկիթը գտնվում է Բաքվի Բինագադի շրջանում։ Մզկիթը կոչված է Ադրբեջանի նախկին նախագահ Հեյդար Ալիևի անունով։
Պատմություն
Մզկիթը բացվել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 26-ին ։ Մզկիթը կառուցվել է 12.000 մ² տարածքով։ Մզկիթի շինարարությունը պատկանում է Շիրվան-Աբշերոն ճարտարապետական դպրոցի։ Մզկիթն ունի 4 մինարեթ, որոնցից յուրաքանչյուրի բարձրությունը կազմում է 72 մետր, 9 մեծ ու փոքր գմբեթ, որոնցից գլխավորի բարձրությունը կազմում է 36 մետր։ Մզկիթի ընդհանուր բարձրությունը կազմում է 81 մետր։ Մզկիթի շինարարությունը մեկնարկել է 2012 թվականի վերջին։ Մզկիթի տարածքը կազմում է 4000 քառակուսի մետր։ Աղոթելու հարթակի տարածքը կազմում է 900 քառակուսի մետր, իսկ կանանց համար նախատեսված սրահի տարածքը՝ 350 քառակուսի մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բաքվի մզկիթներ Կատեգորիա:Բաքվի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:2014 հիմնադրումներ
Կուշուլևո
Կուշուլևո (Кушулево, Көшөл), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 405 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Շեյլին Վուդլի
Շեյլին Վուդլի (անգլերեն՝ Shailene Woodley, ), ամերիկացի մոդել և դերասանուհի։ Հայտնի է դարձել «Ամերիկացի թինեյջերի գաղտնի կյանքը» (2008-2011) սերիալում Էմի Յուրգենսի դերը կատարելու շնորհիվ, որի համար հինգ անգամ ներկայացվել է «Teen Choice Awards» մրցանակի (2009-2012)   ։ Նրա հաջորդ հայտնի աշխատանքը եղել է Ալեքսանդրա Քինգի դերը «Ժառանգները» (2011) ֆիլմում, որի համար նա արժանացել է «Անկախ հոգի» մրցանակի, ինչպես նաև ներկայացվել է Ոսկե Գլոբուսի մրցանակի «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում։ Դրան հաջորդել է «Տպավորիչ ներկան» սիրային ֆիլմը։
2014 թվականին Շեյլին Վուդլին արժանացել է հանդիսատեսի ու քննադատների բարձր գնահատականին «Աստղերն են մեղավոր» ֆիլմում Հեյզել Գրեյսի դերը կատարելու համար։ Հետագայում նա «Դիվերգենտ» ֆիլմաշարում կատարել է գլխավոր հերոսուհու՝ Բեաթրիս Փրիորի դերը, «Սնոուդեն» ֆիլմում մարմնավորել է Էդվարդ Սնոուդենի ընկերուհուն՝ Լինդսի Միլլսին։
Մրցանակներ և անվանակարգեր
Teen Choice Awards
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Շատո Տիերի (կանտոն)
Շատո Տիերի (Château-Thierry), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պիկարդիա շրջանում։ Էնա դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Շատո Տիերի օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 28502 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 208 է։ Շատո Տիերի կանտոնում կա 21 կոմունա, որոնցից ամենամեծը Շատո Տիերի կոմունան է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Մանրուսում
Մանրուսման ժողածուները տարածվել են մասնավորապես 12-րդ դարից Կիլիկյան Հայաստանում՝ Ներսես Շնորհալու անմիջական նախաձեռնությամբ։ Որպես առավել բարդ, զարդոլորուն ոճի հոգևոր երգերին վերաբերող ձեռնարկներ՝ սերտորեն առնչվել են եկեղեցական երգեցողության և խազագիտության գործնական ուսուցման հետ։ Կոմիտասը «Մանրուսում» անվանումը բացատրել է որպես «ուսումն եկեղեցական երգերի, եղանակների և խազերի մասին»։ Ներսես Շնորհալին իր «Թուղթ ընդհանրական»-ում քահանաների համար պարտադիր է համարել մանրուսման արվեստի տիրապետումը։ Մ­անրուսման երգերի (մեղեդիներ, ալելուաներ, ժամամուտներ, փառքեր, եղիցիներ, Պատարագի սրբասացություններ և այլն) խազավորումն աչքի է ընկնում խիտ և հարուստ հյուսվածքով, որի համար այդ ժողածուները կոչվել են նաև «խազգրքեր»։
Մ­անրուսման խազերի նկարագրերը տարբերվում են շարականի խազերից։ Ըստ տվյալների՝ Ներսես Շնորհալին է նոր, ածանցյալ բնույթի և բարդ նկարագրով խազերի խումբը ներմուծել այդ ժողածուների մեջ։
Մանրուսումն ամենաքիչ հետազոտված միջնադարյան երաժշտական մատյանն է. հիմնական պատճառը հայ միջնադարյան խազային նոտագրության վերծանման խնդիրն է, թեև ՄՄանրուսման մի քանի մասեր հնարավոր է վերականգնել՝ ըստ Ժամագրքի և Խորհրդատետր­-Պատարագամատույցի հետ ունեցած ընդհանուր բաժինների։ Մանրուսումն ընդհանրություններ ունի բյուզանդական «Փսալտիկոն» և «Պապադիկի» կոչվող երգչական մատյանների հետ։ Մանրուսման երգերի զգալի մի հատված դուրս է եկել գործածությունից ուշ միջնադարում։
Ներկայում Մանրուսումը պահպանում է իր նշանակությունը՝ որպես խազագրության ուսումասիրման կարևորագույն աղբյուրներից մեկը։
Ազգային հավաքածուներում պահվում են բազմաթիվ ընտիր գրչագիր Մանրուսման գրքեր, որտեղ զետեղված են նաև Մ­անրուսման ձայնեղանակների անվանացուցակները, որոնց առաջինն անդրադարձել և հրապարակել է Ղ. Ալիշանը։ Մ­անրուսման խազերի և ձայնեղանակների հետազոտմամբ հատուկ զբաղվել է Կոմիտասը։ Նա դասակարգել է դրանք ըստ ութձայնի և հաշվարկել ձայնեղանակների ընդհանուր քանակը (12-14-դր դարերում՝ 152 չափանմուշ եղանակ)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Երգչածիսական մատյաններ
Սիֆան
Սիֆան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում ։ Գտնվում էր գավառի հյուսիսարևմտյան սահմանին, Բիթլիս գետի աջ վտակենրից մեկի ստորին հոսանքի տարածքում, Սղերդ քաղաքից 35 կմ հյուսիս-արևմուտք ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սերգեյ Բաբենկո
Սերգեյ Վիկտորովիչ Բաբենկո (Сергей Викторович Бабенко, ծնվ.՝ սեպտեմբերի 19, 1961), էստոնացի խորհրդային բասկետբոլիստ, կենտրոնական։
Մարզական կարիերայի ընթացքում ելույթներ է ունեցել «Լոկոմոտիվ» (Խաբարովսկ), «Շախտյոր» (Դոնեցկ), «Կալև» (Տալլին), «Մակկաբի» (Ռամաթ-Գան), «Դինամո» (Մոսկվա) բասկետբոլային ակումբներում, ինչպես նաև ներկայացրել Էստոնիայի բասկետբոլի ազգային հավաքականը 1993 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Էստոնացի բասկետբոլիստներ
Բարշամայ
Բարշամայ (Баршамай), գյուղ Ռուսաստանի Դաղստան հանրապետության Կայտագսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաղստան հանրապետության Կայտագսկի շրջանի բնակավայրեր
Վոոռբահի
Վոոռբահի (Voorbahi), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Պիդռալա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Պիդռալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
SRF 1
SRF 1, շվեյցարական ազգային հեռուստաալիք, գերմանալեզու SRF հեռուստառադիոընկերության գլխավոր հեռուստաալիքը։ Հիմնվել է 1953 թվականի մարտի 1-ին, հեռարձակվում է հուլիսի 20-ից։ Հասանելի է Շվեյցարիայի ողջ տարածքում թվային, կաբելային և արբանյակային տիրույթներում։ 2012 թ. փետրվարի 29-ին հեռարձակվում է նաև բարձր պարզության ֆորմատով (SRF 1 HD) : Ներկայիս անվանումը ստացել է 2012 թ. դեկտեմբերի 16-ին ։
Լունտիկ
Լունտիկ կամ Լունտիկի արկածները (Лунтик и его друзья), ռուսական մուլտսերիալ, ցուցադրվում է սկսած 2006 թվականից։ Մուլտֆիլմի ամենաերկար սերիան տևում է 5 րոպե 30 վայրկյան։
SRF 1
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Գերմանալեզու հեռուստաալիքներ
Լունտիկ
Դա պատմություն է չորսականջանի չեզոք սեռի բարի արարածի՝ Լունտիկի մասին, որը ծնվել էր տիեզերքում և երկնքից ընկել ներքև։ Գործողությունները տեղի են ունենում անտառային բացատի մոտի լճակում։ Կերպարների մեծ մասը փոքր կենդանիներ են՝ միջատներ, ձկներ, գորտեր և այլն։ Նրանք ներկայացնում են մեծահասակների և երեխաների համար։
Ստեղծման պատմություն
Լունտիկի մուլտֆիլմի ստեղծման պատմությունը գաղափարը պատկանում է «Մելնիցա» ստուդիայի տնօրեն Ալեքսանդր Բոյարսկուն։ Աշխատանքին հետո միացել է սցենարիստ Սառա Անսոնը (իրական անունը՝ Աննա Սարանցևա)։ Բոլոր կերպարներին, ներառյալ գլխավոր հերոսը, նկարել է Դարին Շմիդտը։
«Ռոսիա» հեռուստաալիքի գլխավոր տնօրեն Անտոն Զլատոպոլսկին հաստատել է գաղափարը և պատվիրել «Լունտիկի և իր ընկերների արկածները» շարքի նկարահանումները «Բարի գիշեր երեխաներ» հաղորդման համար։ Սկզբում Դարինա Շմիդտը և Սառա Անսոնը աշխատել են մուլտֆիլմի վրա, իսկ հետագայում մուլտիպլիկատորների թիվն աճել է։
Մեկ մասի նախնական տևողությունը 4,5 րոպե է։ Ապագայում տևողությունը դարձել է գրեթե 6 րոպե։
Մուլտֆիլմի յուրաքանչյուր մասն ունի ավարտուն սյուժե, որի շնորհիվ մասերը կարող են դիտվել ցանկացած հաջորդականությամբ։ Սա պայմանավորված է «Բարի գիշեր երեխաներ» հաղորդումամբ։ «Մելնիցա»-ի անիմատորները ամսում թողարկում են ութ դրվագ։
2006 թվականին շարքը կազմված էր 80 դրվագից, այնուհետև հեղինակները հայտարարեցին 260-ի մասին։ 2010 թվականի կեսերի դրությամբ պատրաստ էին 338-ը և պաշտոնական ցուցադրության ժամանակ 389 մասից էր։ 2010-ի վերջին և 2011-ի սկզբին մուլտսերիալը կազմված էր 389 սերիա։ Մեկուկես տարի ժամկետով մուլտֆիլմի թողարկումը կասեցվեց «Մելնիցա» ստուդիայի «Բարբոսկիններ» նոր նախագծի հետ կապված խնդիրների պատճառով։ Մեկուկես տարի անց թողարկումը վերսկսվեց։ 2013 թվականի մայիսին ստուդիայում ստեղծվեցին 439 մասեր ։ 2014 թվականի օգոստոսից մինչև 2016 թվականը ստուդիան նկարահանեց մուլտֆիլմի շարքի 8-րդ դրվագը։ Պլանավորվում է թողարկել մինչև 1000-րդ սերիան։
Լունտիկ
Լուսնային մեղու, տարօրինակ փոքրիկ, լուսնից ընկել է երկիր։ Մարգագետինների բնակիչներին դուր էր եկել Լունտիկը՝ իր բարի վերաբերմունքի, հյուրընկալություն, ուրիշներին օգնելու ձգտման համար։ Լունտիկը դեռ չգիտի շատ պարզ բարեր և չի հասկանում՝ ոնց է կառուցված երկիրը, բայց նա կարողանում է շատ արագ սովորել։ Նրան շատ է դուր գալիս այս աշխարհը և նա ուզում է ավելի լավն ու բարին դարձնել աշխարհը։ Նա ապրում է Կապա տատիկի և Շեր պապիկի մոտ։ Լունտիկը ընդհանրապես չի կարողանում կռվել, խորամանկել, պարծենալ, ագահություն անել։ Միամիտ է, որի պատճառով հաճախ ընկնում է անհարմար իրադրությունների մեջ, բայց ընկերների օգնությամբ հասկանում է իր սխալները և պարտադիր փորձում է այնպես անել, որպեսզի ոչ մեկին չնեղացնի և չարիք չգործի։ Լունտիկը շատ քաղաքավարի է, միշտ լսում է շրջապատի կարծիքը և չի ծուլանում մտածել լսածի մասին։ Հավանում է Էլինա թիթեռնիկին։ Առաջին մասում պարզ է լինում, որ Լունտիկը դուրս է եկել ձվից։ Ինքը Լունտիկը պատված է մանուշակագույն բրդով։ Ունի երկու ձեռք և երկու ոտք։ Ականջները երկակի են։ Հետևից երևում է փոքրիկ պոչը։ Լունտիկը կարողանում է շնչել ջրի տակ, դրա համար էլ հաճախ է այցելում է ջրի տակ ապրող կենդանիներին։ Նա ունի սիրելի խաղալիք Լունյա անունով։ Նա երևում է երկու մասում։ Լունտիկը երևում է բոլոր մասերում՝ բացի 5 մասից։
Հնչյունավորող՝ Եկատերինա Գորոխովսկայա։
Կուզյա
Փոքրիկ մորեխ, Լունտիկի լավագույն ընկերն է։ Կուզյան հաճախ որոշումներ է կայացնում, որի պատճառով անհաջող դեպքեր են լինում նրա հետ։ Սիրում է նոր խաղեր և արկածներ։ Հաճախ նա շատ պարծենկոտ է և խելքին զոռ է տալիս։ Հաճախ վատ բաներ է անում և միանգամից չի խոստովանում, այլ լռում է, հավատացնում է, որ դա կապված չէ այն ամենի հետ, ինչ տեղի ունեցավ։ Լինում են այնպիսի դեպքեր, որոնց ժամանակ իրեն խելոք չի պահում, նմանվում է Վուպսենին և Պուպսենին։ Օրինակ «Սլաստյոնա» մասում այնքան կոնֆետ էր կերել, որ նրա ատամը ցավում էր։ Կուզյան շատ հետաքրքրասեր է և իր գիտելիքներով կիսվում է Լունտիկի հետ։ Նա առաջինը հայտնվել է «Երազի» երկու մասերում։ Նա ունի եղբայր, որի անունը Պուզյա է («Օզորինիկի»), նրանք շատ նման են իրար, ինչպես երկու կաթիլ ջրի, տատիկ Մուզյա և Սյուզյա («Տատիկներ» 464-րդ մասում)։
Հնչյունավորորող՝ Ելենա Շուլման։
Միլա
Լունտիկի ընկերուհին է։ Քնքուշ, հարգալից, բարի, բայց շատ հաճախ կամակոր։ Գիտի բազմաթիվ հետաքրքիր խաղեր, ունի նկարչական հմտությունների, շատ սիրում է պատրաստել ամրոցներ և ավազից գնդիկներ, խաղալ «բժիշկ»։ Հաճախ բոլորին սովորեցնում է՝ օգտագործելով կանոնների վերաբերյալ տարբեր գիտելիքները։ Հատկապես բարությամբ է վերաբերվում Մեղվիկին։ Հայտնվում է 12 մասերում։
Հնչյունավորող՝ Յուլիա Ռուդինա։
Մեղվիկ
Արագաշարժ, փոքրիկ, խելացի, խելամիտ, անընդհատ զբաղված է Լունտիկով։ Հաճախում է մեղուների դպրոց։ Նա լավագույն աշակերտն է դասարանում։ Պատասխանատու, ընկերոջը չի թողնի վատ դրության մեջ։ Սովորաբար բարի է Միլայի հանդեպ և սիրում է նրան։ Հարգանքով է վերաբերվում մեծերին։ Առաջ նա վախենում էր մթից, բայց 216-րդ մասում՝ «Վախ մթից», Լունտիկը և Կուզյան օգնեցին նրան, և այդ օրվանից նա էլ չի վախենում։ Առաջին անգամ նա հայտնվում է 3-րդ սերիայում՝ «Տնակ»։
Հնչյունավորող՝ Եկատերինա Գորոխովսկայա, 1-ին եթերաշրջանի 3-63-րդ մասերում՝ Սվետլանա Պիսմինչենկո։
Վուպսեն և Պուպսեն
Երկու անբաժան եղբայր-թրթուրներ։ Վուպսենի հագուստի վրա նկարված է մոշ, և նա գլխին կրում է բանդանա, իսկ Պուպսենը՝ բալ և հետևի վրա դրած գլխարկ։ Տարիքով, հավանաբար, դեռահաս են։ Լունտիկին և նրա ընկերներին անվանում են «փոքրիկներ»։ Բոլոր երեխաններից նրանք ամենաուժեղն են։ Վուպսենը մեծ է Պուպսենից։ Անդաստիարակ, կեղտոտող, անընդհատ դրա պատճառով անախորժությունների մեջ են ընկնում։ Սիրում են ծաղրել թիթեռներին։ Բայց, միևնույն ժամանակ, նրանք ճարպիկ են, նրանց օտար չեն երեխայական ձգտումներին և ուրախություններին, իրենց տեսակի մեջ տաղանդավոր են՝ կարողանում են լավ պարել, պատրաստում են իկեբանա։ Սիրում են խոտ ծամել և հատապտուղներ ուտել։ Նրանք ունեն եղբայրներ՝ Տյապսեն և Լյապսեն (466 մասում՝ «Նրանք իրական են»)։ Առաջին անգամ հայտնվում են «Քուն»-ի 2 մասերում։ Վուպսենը ունի գաղտնի զբաղմունք՝ պարեր ֆլամենկոյի ոճով, դրա մասին նա ոչ ոքի չի պատմել։
Հնչյունավորող՝ Օլեգ Կուլիկչով։
Կապա տատիկ
Բարի մեղու։ Լունտիկի խորթ տատիկն է։ Սիրում է պատրաստել և հյուրասիրել, թխում է համեղ թխվածքներ, մուրաբա է փակում, շատ հյուրասեր է և առատաձեռն։ Հեշտությամբ կարողնում է գլուխ հանել տնային գործերից։ Անսահման բարի, իմաստուն և հոգատար է, երբեմն խստություն է ցուցաբերում, բայց միշտ շատ հանդուրժում է երեխաների քմահաճույքները և հնարքները։ Ունի մի քանի քույրիկ, որոնք ապրում են հեռվում և չեն ցուցադրվում մուլտֆիլմում (բայց հաճախ գնում է նրանց հյուր)։ Առաջին անգամ հայտնվում է 6-րդ՝ «Թոռնիկ» մասում։
Հնչյունավորող՝ Ելենա Շուլման
Գեներալ Շեր
Դաժան մեղու, որը թոշակի է գնացել գեներալի աստիճանով։ Նրա համազգեստը համապատասխանում է 12-րդ դարի համազգեստին։ Լունտիկի խորթ պապիկն է։ Կապա տատիկի ամուսինն է, որը նրան անվանում է Շերշուլյա։ Իսկ նա նրան անվանում է Կապոչկա։ Հետևում է անտառի կարգապահությանը աստղադիտակի միջոցով։ Բարի, երախտապարտ և համարձակ պապիկ է, բայց երբեմն ծիծաղելի է ու անփույթ, նա մի քիչ վախկոտ է։ Շատ է սիրում ուտել։ Առաջին մասերում Շերը անօգնական էր տնային տնտեսությունը վարելիս, բայց ավելի ուշ մասերում աշխատասեր վարպետ է դառնում։ Առաջին սերայում նա ասում է, որ ինքը ձիաբոռ է։ Կապա տատիկի նման նա հայտնվել է 6-րդ՝ «Թոռնիկ» մասում։
Հնչյունավորող՝ Անատոլի Պետրով։
Շնյուկ սարդը
Նա սիրում է արվեստը՝ նկարչություն, երգ, պոեզիա, քանդակագործություն։ Մուլտի-գործիքավորող է։ Անհրաժեշտության դեպքում նա միշտ գալիս է օգնության և օգտակար խորհուրդներ տալիս։ Շնյուկն ունի տատիկ, որին պարբերաբար նամակներ գրում է։ Նա սիրում է խաղաղություն և դրա համար էլ նրա դռան վրա գրված է. «Այստեղ ոչ ոք չկա»։ Առաջին անգամ հայտնվել է 3-րդ՝ «Տնակ» մասում (մասամբ), 7-րդ՝ «Բարի գործ» մասում (պաշտոնապես)։
Հնչյունավորող՝ Անատոլի Պետրով։
Կորնեյ Կորնեևիչ
Անձրևային թռթուռ, տեղացի հանքափոր, գյուտարար և ինչ-որ չափով բժիշկ։ Բոլոր արհեստների մեծ գիտակ։ Կարող է լուծել ցանկացած վեճ։ Մրցումներում նա միշտ դատավոր է լինում։ Ապրում է գետնի տակ, որը շատ թունելներ ունի։ Գիտի բազմաթիվ գիտական փորձեր (արևի խավարում, որտեղից է հայտնվում ցողը) և միշտ պատմում է դրանց մասին Լունտիկին և մնացած երեխաններին։ Նա դնում է պենսնե ակնոց և շինարարական սաղավարտ։ Առաջին անգամ հայտնվում է 4-րդ մասում՝ «Ինչպես ընկերանալ»։
Հնչյունավորում է Անատոլի Պետրովը, Միխայիլ Չերնյակը (117 մաս՝ «Հնդկացիներ»), իսկ 139 մասի («Զամբյուղ») և 141-ից մինչև 145-րդ մասերի ենթագրերում Անատոլի Պետրովը պատահմամբ ձայնագրված է ինչպես «Անդրեյ Պետրով»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսական մուլտֆիլմեր
Պովորոտնոե (գյուղ, Նախիմովի շրջան)
Պովորոտնոե (Поворотне, Povorotnoye), գյուղ Ուկրաինայի Սևաստոպոլի Նախիմովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պովորոտնոե գյուղում բնակվում էր 232 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սևաստոպոլի Նախիմովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մաուրիլանդիա
Մաուրիլանդիա  (Maurilândia), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի հարավային մարզում։ Մտնում է Սուդուեստի դի Գոյասի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 10 187 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 393,793 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 25,9 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1963 թվականին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր
Գազանանոցի հիպոթեզ
Գազանանոցի հիպոթեզ, 1973 թվականին ամերիկացի աստղագետ Ջոն Բոլի կողմից առաջարկած հիպոթեզ, որը նա առաջարկել է ի պատասխան Ֆերմիի պարադոքսի կյանքի արտերկրային առաջատար տեսակների գոյության աջակցության ապացույցների ակնհայտ բացակայության վերաբերյալ ։ Ըստ այս հիպոթեզի, Երկրի վրա կյանքի առկայությունը արտերկրային քաղաքակրթությունների ներկայացուցիչների համար դեռ վաղուց հայտնի է, սակայն արտերկրային քաղաքակրթության ներկայացուցիչները նախընտրում են չխառնվել է Երկրի կյանքին և սահմանափակվում են նրա զարգացումը, ինչպես մարդիկ հետևում են կենդանիներին գազանանոցում։ Ենթադրվում է նաև, որ բաց կոնտակտները արդյունքում արվելու են այն պահին, երբ մարդիկ հասնեն զարգացվածության որոշ աստիճանի ։ Համաձայն այս հիպոթեզի ճյուղավորումներից մեկի, մարդկության գիտելիքների աստիճանը գտնվում է այնքան ցածր մակարդակի վրա, որ արտերկրային քաղաքակրթություններին անհնար է թվում մարդկությանը ցույց տալ, որ կոնտակտը գոյություն ունի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արտաերկրային կյանք Կատեգորիա:Ֆերմիի պարադոքս Կատեգորիա:Կենսաբանական հիպոթեզներ
Խարխափուտ
Խարխափուտ (նաև՝ Խրխափոր), գյուղ Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում ։
Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է Ներքիշեն ավանից 5 կմ արևելք՝ Սևջուր գետի աջ կողմում՝ ծովի մակերևույթից 780-820 մ բարձրության վրա։ Գյուղում կա նաև նույնանուն վտակ, որը գնալով խառնվում է Գորանի գետակին։
Պատմություն
Գյուղը իր անունը ստացել է համանուն հին գյուղից, որը գտնվում էր ձորի մեջ (փոր=ձոր), գյուղը ժամանակի ընթացքում մի քանի անգամ ամայացել է և նորից վերաշինվել է։ Վերջին անգամ գյուղը դատարկվել է 18-րդ դարի վերջում և նորից բնակեցվել է տեղացի խրխափորցիներով 19-րդ դարի 80-ական թվականներին, և քանի որ երկու գյուղերն էլ գոյատվեում էին միասին, դրանք տարբերելու համար ստացել են Հին և Նոր Խրխափոր անունները։ 1894-1895 թվականներին գյուղը պատկանում էր Գրիգոր, Հովսեփ, Գերասիմ, Մելիք, Բեգլարյաններին; Հայ-թաթարական ընդարումների ժամանակ՝ 1906 թվականի օգոստոսի վերջին, տակնուվրայ արին գյուղը։ 1920 թվականին մարտ-ապրիլ ամիսներին գավառի հայաբնակ մյուս գյուղերի նման թաթարներն ամբողջությամբ ավերում են նաև Խրխափորը ( բնակիչները սպանդից ազատվում են փախուստով) 1970-ական թվականներից՝ ադրբեջանական իշխանությունների սաստկացող ազգային խտրական վերաբերմունքի պատճառով գյուղը սկսում է դանդաղ քայքայվել, իսկ 1992 թվականի հունիսի 13-ին ամբողջությամբ կիսում շրջանի հայկական բնակավայրերին բաժին հասած օրհասը և մինչև այժմ գտնվում է ադրբեջանցիների վերահսկողության ներքո։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Գյուղն ուներ գեղեցիկ քարաշեն եկեղեցի՝ կառուցված Մելիք-Բեգլարյանների կողմից։ Աչքի էր ընկնում նաև Մելիք-Բեգլարյանների առանձնատունը։ Խարխափուտի մոտ գտնվում էր Կողեր կոչված գյուղատեղին, որտեղ կար ավերակ վանք։
Բնակչություն
Մինչև 1880-ական թվականների կեսերը խրխափորցիները բնակվում էին համանուն հին գյուղում, բայց դրանից հետո գրեթե բոլորը նորահիմն նույնանուն գյուղ են փոխադրվել։ Խրխափորը գավառի սակավաբնակ գյուղերից էր։ Առավել ծաղկուն շրջանում՝1910-թվականների վերջերին, դատելով վիճակագրական տվյալների համադրումից, ունեցել է մոտ 300 բնակիչ։ 1920 թվականի դրությամբ Խրխափորում էր բնակվում Մեծ եղեռնը վերապրած 39 հայ գաղթական (15-տուն), որից 7 տունը Վան քաղաքից էր, 2-ը Շատախ գավառի Խումար գյուղից, 1-ական տուն էլ՝այլ վայրերից։
Գյուղի թվաքանակը ըստ վիճակագրական տվյալների ժամանակագրության աղյուսակի։
Խրխափոր գյուղի գլխավոր հատակագիծը ըստ Google Earth-ի՝2009 թվականի արբանյակաին լուսանկարի (գրաֆիկական մշակումը՝ Ա․ Հակոբյան, 2018 թվական)
Տնտեսություն
Խրխափորցիները զբաղվում էին, անասնապահությամբ, մետաքսագործությամբ, բայց առավելապես այգեգործությամբ զբաղվող խրխափորցիները նաև ցանում էին բամբակ։ Գյուղում եղել է պաղլեղի (շիբ) հանք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախ Կատեգորիա:19-րդ դար Կատեգորիա:Գյուղատեղիներ Կատեգորիա:Խարխափուտ Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի համայնքներ
Մարտիրոս Սարյանի անվան պուրակ
Մարտիրոս Սարյանի անվան պուրակ, գտնվում է Երևանի Կենտրոն համայնքում՝ Մաշտոցի, Մարշալ Բաղրամյան պողոտաների և Ստեփան Զորյան փողոցի միջև՝ Ֆրանսիայի հրապարակին կից ։
Պուրակի կենտրոնում տեղադրված է Մարտիրոս Սարյանի մարմարյա արձանը (քանդակագործ` Լևոն Թոքմաջյան, ճարտարապետ` Արթուր Թարխանյան, 1986 թվական)։
Այգում են գտնվում նաև «Էրեբունի-Երևան» («Կենաց ծառ», քանդակագործ՝ Հակոբ Փիլիպոսյան, ճարտարապետ՝ Ֆենիքս Դարբինյան, 1970 թվական) հուշարձանը և «Տղամարդիկ» արձանախումբը (քանդակագործ՝ Դավիթ Մինասյան, 2007 թվական)։
Այգու տարածքում մշտապես գործում է նկարչական ցուցահանդես-վաճառք։
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1995-1996
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1995-1996, Լյուքսեմբուրգի 82-րդ ֆուտբոլի առաջնությունը։ Մրցաշարի չեմպիոն է դարձել «Ժենես Էշը»։ Մրցաշարին մասնակցել է 12 թիմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն
Իռլանդիան Նոր ալիք երգի մրցույթում
Իռլանդիան  Նոր Ալիք երգի մրցույթին մասնակցում է 2006 թվականից։ Առաջին անգամ Իռլանդիան այս մրցույթում ներկայացրել է «D-Side» խումբը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իռլանդիայի երաժշտություն
SRF zwei
SRF 2, շվեյցարական հանրային հեռուստաալիք, գերմանալեզու SRF ազգային հեռուստառադիոընկերության երկրորդ հեռուստաալիքը։ Հիմնվել է 1997 թվականի սեպտեմբերի 1-ին լուծարված «Schweiz 4» հեռուստաալիքի հիմքում։ Հասանելի է Շվեյցարիայի ողջ տարածքում, տարածվում է թվային, կաբելային և արբանյակային ցանցերով։ 2012 թ. փետրվարի 29-ին հեռարձակվում է նաև բարձր պարզության ֆորմատով (SRF zwei HD) ։ Ներկայիս անվանումը ստացել է 2012 թ. դեկտեմբերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Գերմանալեզու հեռուստաալիքներ
Ապլիկատուրա
Ապլիկատուրա ( – դնել վրան, սեղմել, հպել), նվագելիս մատների դասավորությունը և օգտագործման հաջորդականությունը։ Կարևոր նշանակություն ունի կատարողական արվեստում։ Հարմար ապլիկատուրան կատարողին հնարավորություն է տալիս նվազագույն ուժ գործադրելով՝ հաղթահարել տեխնիկական և ստեղծագործական բարդությունները։
Ապլիկատուրայի ընտրությունը պայմանավորված է կատարվող ստեղծագործության մեկնաբանությամբ և կատարողի ֆիզիկական ու տեխնիկական հնարավորություններով։ Առավել պարզ ապլիկատուրա ունեն 3 կամ 4 կափույրով պղնձե, ապա՝ փայտե փողային, իսկ ամենաբարդն ու դժվարը՝ ստեղնաշարային և լարային երաժշտական գործիքները։
Ապլիկատուրան նշվում է արաբական թվանշաններով, որոնք դրվում են նոտաներից փոքր-ինչ վերև կամ ներքև։
Պատմություն
1980-ական թվականներին Մարկ Լինդլին և Մարիա Բոքսալը ցույց տվեցին, որ վերը նշվածը հիմնված է բացառապես Կարլ Ֆիլիպ Էմանուել Բախի վկայությունների վրա․ Յոհան Սեբաստիան Բախի և նրա շրջապատի մեզ հասած բոլոր ապլիկատուրաները օգտագործում են հնագույն մեթոդները՝ բթամատի շատ սահմանափակ օգտագործմամբ։ Վերջերս ցույց տրվեց, որ նրա բոլոր կլավեսինային ստեղծագործությունները, ինչպես նաև երգեհոնային ստեղծագործությունների մեծ մասը հնարավոր է նվագել հին տեխնիկայով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական նոտագրման եղանակներ Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ Կատեգորիա:Երաժշտական տեխնիկա Կատեգորիա:Երաժշտության տարրեր Կատեգորիա:Երաժշտության տեսություն
Ալչևսկ
Ալչևսկ (Алче́вськ), քաղաք Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզի Ալչևսկի քաղաքային խորհուրդում, մարզային նշանակության քաղաք։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Յուրև։ Հիմնադրվել է 1895 թվականին։
Մանր մոտորիկա
Մանր մոտորիկա, մարդու կոորդինացված գործողությունների ամբողջություն՝ ուղղված ձեռքերի բազուկների և ձեռքերի ու ոտքերի մատների մանր, ճշգրիտ գործողությունների կատարում։ Հասնում է նյարդային, մկանային և ոսկրային, ինչպես նաև, սովորաբար, տեսողական համակարգի կոորդինացիայի ։ Ձեռքերի և մատների հմտություններում հաճախ օգտագործվում է ճկունություն տերմինը։
Ալչևսկ
2012 թվականի տվյալներով Ալչևսկ քաղաքում բնակվում էր 111 441 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 50 կմ²։
Մանր մոտորիկա
Մանր մոտորիկան մոտորիկայի տեսակներից մեկն է։
Մանր մոտորիկային է վերաբերում մեծ քանակությամբ տարբեր գործողություններ պրիմիտիվ ժեստերից սկսած, ինչպես օրինակ, առարկաներ բռնելը, մինչև շատ մանրակրկիտ գործողություններ, որոնցով, օրինակ պայմանավորված է մարդու ձեռագիրը։
Կարևորություն
Անատոմիայի տեսանկյունից գլխուղեղի կեղևի շարժողական պրոյեկցիայի մակերեսի մոտ մեկ երրորդը զբաղեցնում է ձեռքերի բազուկների պրոյեկցիան, որը տեղակայված է խոսքի օջախին շատ մոտ ։ Այդ իսկ պատճառով երեխայի խոսքի զարգացումն անքակտելիորեն կապված է մանր մոտորիկայի զարգացման հետ։
Մատների մոտորիկայի և խոսքի ֆունկցիայի միջև կապն հաստատվել է երեխաների և դեռահասների ֆիզիոլոգիայի Ինստիտուտի կողմից արված հետազոտություններով։ Հետազոտությունների թվում կարելի է նշել Լ․ Վ․ Անտակովա-Ֆոմինային, Մ․ Մ․ Կոլցովին, Ե․ Ի․ Իսենին ։
Զարգացում
Մանր մոտորիկան զարգանում է բնական ճանապարհով սկսած վաղ մանկական տարիքից ընդհանուր մոտորիկայի հիմքի վրա։ Սկզբում երեխան սովորում է բռնել առարկաներ, հետագայում առաջ են գալիս ձեռքից ձեռք տեղափոխելու հմտություններ, այսպես ասած, ունելային բռնելակերպ և այլն, երկու տարեկանում նա արդեն կարող է նկարել, ճիշտ բռնել վրձինն ու գդալը։ Նախադպրոցական ու վաղ դպրոցական տարիքում մոտորային հմտություններ դառնում են ավելի բազմազան և բարդ։ Մեծանում են գործողությունների այն մասը, որը պահանջում է երկու ձեռքերի համաձայնեցումը։
Մանր մոտորիկայի զարգացումը կարելի է արագացնել տարբեր միջոցներով, ինչպես օրինակ,
Աստերոիդների ցանկ (127501-127600)
Աստերոիդների ցանկ (127401-127500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (127601-127700)
Մանր մոտորիկա
Խանգարումներ
Գոյություն ունի մանր մոտորիկայի շեղումների երեք հիմնական տեսակ․
Վալակ
Վալակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում ։ Գտնվում էր Սղերդ քաղաքից 33 կմ հյուսիս-արևելք՝ լեռնալանջին։
Վալակից արևմուտք կային անտառներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Շոնի (կանտոն)
Շոնի (Chauny), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պիկարդիա շրջանում։ Էնա դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Լան օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 24641 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 209 է։ Շոնի կանտոնում կա 20 կոմունա, որոնցից ամենամեծը Շոնի կոմունան է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Կուշտիրյակովո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Չքումի
Չքումի (ჩქუმი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Ռաճա-Լեչխում և Քվեմո Սվանեթ մարզի Ցագերի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 650 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ցագերից հեռու է 15 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 86 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ցագերի շրջան
Բլուր (աշխարհագրություն)
Բլուր, գմբեթանման, սովորաբար զառիկող լանջերով, մինչև 200 մ հարաբերական բարձրության ռելիեֆի ձև։ Բլուրների մեծ մասը կուտակումային գոյացումներ են (կամեր, օզեր, բարխաններ, դյուներ)։ Հանդիպում են նաև էրոզիոն (խոյի ճակատ) և արհեստական բլուրներ (ապարների լցակույտեր, հողաթմբեր)։
Տես նաև
Կատեգորիա:Աշխարհագրություն
Կրիստինա Խոյնովսկայա Լիսկևիչ
Կրիստինա Խոյնովսկայա Լիսկևիչ (Krystyna Chojnowska-Liskiewicz; ), լեհ առագաստանավորդուհի և ճարտարագետ-նավաշինարար։ Առաջին կինն է, որ առագաստանավով, միայնակ կատարել է շուրջերկրյա ճանապարհորդություն   ։
Կենսագրություն
Կրիստինա Խոյնովսկայան ծնվել է 1936 թվականին Վարշավայում, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ընտանիքով տեղափոխվել է Լեհաստանի հյուսիս՝ Օստրուդա։ 1953 թվականից ապրել է Գդանսկում։ Սովորել է Գդանսկի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, իսկ ավարտելուց հետո նախագծող է աշխատել Գդանսկի նավաշինարանում։ Այնտեղ էլ ծանոթացել է ապագա ամուսնու հետ ։