cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հաճախորդների հետ հարաբերությունների կառավարում
CRM համակարգի աճը
Համակարգերի վրա ծախսվող գումարների այսպիսի աճը պայմանավորված է կազմակերպությունների՝ մրցակցությանն դիմակայելու և հաճախորդների գոհունակության մակարդակի բարձրացման մտահոգությամբ։ Արդյունավետ կառուցված CRM համակարգը ներառում է մեթոդաբանություն, ռազմավարություն, ծրագրային ապահովում, հաղորդակցման միջոցներ, որոնք օգնում են կազմակերպությանը կազմակերպել և ճիշտ ղեկավարել հաճախորդների հետ հարաբերությունները։ Համաշխարհային շուկայում CRM համակարգերի մրցունակությունը և պահանջարկը բավական բարձր է, քանի որ այն համարվում է տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի վերջին ձեռքբերումներից մեկը։ CRM համակարգի ստեղծման նախադրյալներ կարելի է համարել հետևյալ փաստերը. 1 նոր հաճախորդներ ներգրավելու համար նախատեսվող ծախսերը միջին հաշվով 5 անգամ ավելի են, քան եղածներին պահպանելու համար նախատեսվող ծախսերը, 2 միջազգային տվյալների համապատասխան կազմակերպությունների մեծ մասը յուրաքանչյուր 5 տարում կորցնում է իրենց հաճախորդների 50%-ին, 3 մատուցված ծառայություններից գոհ մնացած հաճախորդը կպատմի լավ սպասարկման մասին միջինում 5 ծանոթների, իսկ դժգոհ մնացած հաճախորդը՝ առնվազն 10 ծանոթների, 4 5%-ով մեծացնելով հին հաճախորդներին պահպանելու համար ուղղված ծախսերը, 50-100%-ով կմեծանան կազմակերպության եկամուտները, 5 հաճախորդների մոտ 50%-ը “ոչ եկամտաբեր” է նրանց հետ հարաբերությունների ոչ ճիշտ և ոչ արդյունավետ կառուցման պատճառով, 6 CRM համակարգի ներդրումը խոստանում է կազմակերպության եկամուտի 10%-ով աճ, իսկ նախագծերի եկամտաբերության աճը 200-800%՝ 2-3 տարվա ընթացքում։ 7 ավելի “եկամտաբեր” հաճախորդների բացահայտումը,
CRM համակարգի նպատակը՝
1 դեպի մրցակից կազմակերպություն նրանց հեռանալու կանխարգելումը, 2 նրանց հետ աշխատանքի արդյունավետության բարձրացումը, 3 վաճառքի ծավալների ավելացումը, 4 շուկայում կազմակերպության մասնաբաժնի ավելացումը, 5 կազմակերպության եկամուտի մեծացումն է։
CRM համակարգի գործառույթները
Կարելի է առանձնացնել CRM համակարգի հետևյալ 3 գործառույթները. 1 Գործառութային (operational) 2 Վերլուծական(analytical) 3 Գործակցային(collaborative)
Հաճախորդների հետ փոխհարաբերությունների բնութագիրը
CRM համակարգի համար որպես ելքային ինֆորմացիա մի կողմից համարվում են տվյալները, որոնք բնութագրում են հաճախորդներին՝ հաճախորդի և կազմակերպության համատեղ գործունեության պատմություն (գնումներ, սպասարկման տեսակի մասին հարցումներ, բողոքներ և այլն), տեղեկություններ հենց հաճախորդի մասին (տարիքը, մասնագիտությունը, բնակության վայրը, ընտանեկան կարգավիճակը…), գնումների մասին տվյալներ (ինչ և որքան է գնել, վճարման տեսակը…)։ Իսկ մյուս կողմից որպես ելքային ձևեր են համարվում կազմակերպության մասին տվյալները (վաճառքի կառուցվածքը, տվյալներ ընթացիկ բիզնես-ռազմավարության վերաբերյալ և այլն)։ CRM համակարգի խնդիրներից է համարվում հետևելը, որպեսզի տեղեկատվության հավաքագրման աղբյուրները վերջնական տեսքով խմբավորվեն միասնական տվյալների բազայի մեջ։ Օրինակ վեբ-կայքի միջոցով կատարված գնումները վերջնական արդյունքում պետք է միավորվեն այլ եղանակներով կատարված գնումների ընդհանուր բազայում, ընդ որում պետք է ամեն անգամ թարմացվեն նոր տեղեկատվության մուտքի դեպքում։ Սակայն միանշանակ ունիվերսալ լուծումներ դեռ չկան։ Ամեն մի համակարգ ունի իր թույլ և առավել զարգացած կողմերը։ Հետևաբար կազմակերպությունը, որում ներդրվում է այս համակարգը, պետք է իր համար առանձնացնի այն հիմնական սկզբունքները, որոնք նրան առավել անհրաժեշտ են զարգանալու համար։
Ամփոփում
Յուրաքանչյուր բիզնեսի զարգացման համար անհրաժեշտ է մշակել ճիշտ ռազմավարություն և ներդնել համապատասխան միջոցներ։ Իսկ հաջող բիզնեսի նախապայմանը՝ եկամտաբեր հաճախորդների ներգրավման ու պահելու հնարավորությունն ու կարողությունն է։ Պատվիրատուների հետ հարաբերությունների արդյունավետ կառուցումն ավելին է, քան պարզապես վաճառքի, մարքեթինգի կամ սպասարկման ոլորտի ավտոմատացված համակարգ։ Պետք է կարողանալ նաև օգտագործել հաճախորդների և բիզնես գործընթացների վերաբերյալ որպես բանալի հանդիսացող տեղեկատվությունը՝ ժամանակակից և ճշգրիտ լուծումներ տալու համար։ CRM լուծումները հնարավորություն են տալիս պատվիրատուների հետ հարաբերությունների կառավարումը իրականացնել այն ուղիներով, որոնք իրենց համար առավելագույնս հարմարավետ են։ Եվ վերջապես, CRM համակարգը հնարավորություն է ընձեռում կազմակերպությանը զարգացնել մարքեթինգի, առևտրի և սպասարկման ոլորտի ստանդարտ մոդելները՝ ուղղորդելով դրանք առավելապես դեպի ինտերնետային լուծումներ, որը մեծապես ընդլայնում է պոտենցիալ հաճախորդների շրջանակը և բարձրացնում է սպասարկման մակարդակը։
Կատեգորիա:Էլեկտրոնային առևտուր
Անատոլի Յանի
Անատոլի Յանի (Яни, Анатолий Иванович, ), ուկրաինացի թարգմանիչ, լրագրող, բանաստեղծ, արձակագիր։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1941 թվականի ապրիլի 10-ին, ԽՍՀՄ Օդեսա քաղաքում։ Ավարտել է Օդեսայի Ի. Մեչնիկովի անվան պետական ​​համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետը։ Իսպաներենից ռուսերեն է թարգմանել Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի, Պաբլո Ներուդայի, Թոմաս Իրիարտեի, Ֆեդերիկո Բարրետոյի բանաստեղծությունները, անգլերենից ռուսերեն է թարգմանել Ուիլյամ Շեքսպիրի սոնետները, Ռոբերտ Բըրնսի, Էդվարդ Լիրի, Ջոն Հեյի բանաստեղծությունները։
Հեգնական և հումորային բանաստեղծությունների և դյուրադարձուկների հեղինակ է։ Տպագրվել է տարբեր պարբերականներում, որոնցից են «Օգոնյոկ», «Կոկորդիլոս», «Գրքերի աշխարհում», «Այժմյան իրավունք», «Տիեզերք», «Հորիզոն», «Օդեսայի գրականություն», «Պարոն», «Ծիծաղի անիվ», «Շատրվան», «Ընտանեկան խորհրդատու» (Նյու Յորք), «Ստալկեր» (Լոս Անջելես, «Գրական թերթ», «Շաբաթ», «Մոսկովսկի կոմսոմոլեց Զապոլյարյա» ամսագրերը և ալմանախները։ Հարավային Ռուսաստանի գրողների միության անդամ է, Գրողների և հրապարակախոսների միջազգային ասոցիացիայի անդամ ։
Թրաբի
Թրաբի, գավառ Մեծ Հայքի Նոր Շիրական (Պարսկահայք) նահանգի կազմում ։
Աշխարհագրություն
Թրաբի գավառը գտնվում է Կապուտան լճից արևմուտք, Թրաբի (Թերգևեռ) գետի ավազանում։ Հյուսիսից սահմանակից էր Կուրիճան, հարավից՝ Մարի, արևմուտքից՝ Կարթունիք գավառներին, արևելքից՝ Կապուտան լճին։
Պատմություն
Թրաբին Հայաստանի առաջին բաժանմամբ (387 թ.) զավթել է Պարսկաստանը։ IX-XI դդ. մտել է Վասպուրականի Արծրունյաց տիրույթների մեջ։ Նշանավոր էին Թրաբիի Որմի՝ Ուրմիա (1926-80 թթ.` Ռեզայե) և Նախճավան քաղաքները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պարսկահայքի գավառներ
Օգյուստ Ռոդեն
Ֆրանսուա Օգյուստ Ռենե Ռոդեն, ֆրանսիացի քանդակագործ և գրաֆիկ։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսի ֆրանսիացի ականավոր քանդակագործ։
Ձևավորման տարիներ
Ռոդենը ծնվել է 1840 թ. Փարիզում, աշխատավորի ընտանիքում։ Նա Մարի Չեֆերի և ոստիկանական ծառայող Ժան Բատիստ Ռոդենի երկրորդ զավակն էր։ Օգյուստ Ռոդենը հիմնականում ինքնուս էր և սկսել է նկարել տասը տարեկանում։ 14-17 տարեկան հասակում Ռոդենն այցելում է Փոքր դպրոց (Petite École), դպրոց՝ մասնագիտացված արվեստում և մաթեմատիկայում, որտեղ և նա սովորում է գծագրել և նկարել։ 1857 թ. Ռոդենը փորձում է ընդունվել Գեղեցիկ արվեստների դպրոցը` ներկայացնելով ուղեկցողի կավե մոդելը իր ստեղծագործությունը, բայց նա տապալվում է, և հաջորդ երկու դիմումները նույնպես մերժվում են։ Այդ անհաջողությունից հետո հաջորդ երկու տասնամյակը Ռոդենը ապրուստի միջոց է հայթայթում արհեստավորությամբ` արտադրելով դեկորատիվ իրեր և ճարտարապետական զարդաքանդակներ։
1862 թվականին Ռոդենի ավագ քույրը, որ նրանից երկու տարով էր մեծ, պերիտոնիտից մահացավ վանքում։ Եղբայրը տանջվում էր և իրեն մեղավոր էր զգում, քանի որ ինքն էր Մարիային տեղեկացրել նշանածի անբարեխղճության մասին։ Սիրելի քրոջ մահից հետո նա ընտրում է եկեղեցական կյանքը։ Սակայն, չկարողանալով հրաժարվել արվեստից, նա թողնում է եկեղեցին և սկսում է նորից զբաղվել քանդակագործությամբ։ 1864 թվականին, երբ Ռոդենին մերժեցին փարիզյան Սալոնում իր առաջին աշխատանքի՝ Կոտրված քթով մարդը քանդակի ցուցադրումը և չընդունեցին Գեղեցիկ արվեստների դպրոցում (երեք անգամ դիմել է, սակայն երեք դեպքում էլ մերժվել է) սովորելու, նա՝ որպես օգնական, աշխատանքի է անցնում Կարյե-Բելյոզի արվեստանոցում։ 1864-1871 թթ. քանդակագործ Կարյե-Բելյոզի արվեստանոցում Ռոդենը պատրաստել է դեկորատիվ քանդակներ, որից հետո մինչև 1877 թ. քանդակագործ Վան Ռասբուրգի հետ մասնակցել է Բրյուսելի մի շարք շենքերի արտաքին տեսքի հարդարմանը՝ դեկորատիվ քանդակների միջոցով։ Ռոդենի աշխատանքները պատրաստվում էին տարբեր նյութերից։ Նա աշխատել է նաև որպես ոսկերիչ։ Տարիների ընթացքում անելով որոշակի խնայողություններ` Ռոդենը 1875 թ. առաջին անգամ մեկնում է Իտալիա, որտեղ ծանոթանում է Միքելանջելոյի քանդակներին։ Նրա վրա անջնջելի տպավորություն են թողնում այդ ստեղծագործությունները։ Գտնվելով դրանց ազդեցության տակ` Ռոդենը ստեղծեց իր «Պարտված»-ը (1876 - 1877 թթ.)։ Սակայն այս անգամ նույնպես նրան անհաջողություն էր սպասում. այս քանդակը նույնպես չի ցուցադրվում։ Կրելով որոշակի փոփոխություն՝ այդ քանդակը նախկին զինվորից վեր է ածվում հրաշալի պատանու։ Ռոդենն իր նոր ստեղծագործությանը նոր անվանում է տալիս՝ «Բրոնզե դարը»։ Այս անգամ այն ցուցադրվում է, և 1878 թվականին քանդակագործ Ռոդենի մասին արդեն շատերն էին խոսում։ նա հայտնի էր, պատվերներ էր ընդունում, և որ ամենակարևորն է՝ նա ուներ իր արվեստանոցը։ Նա բազմաթիվ քանդակների հեղինակ է, դրանց մեծ մասը պահվում են Փարիզում՝ Ռոդենի թանգարանում, բայց կան բազմաթիվ կրկնօրինակներ` պատրաստված բրոնզից, մարմարից, գիպսից, որոնք գտնվում են աշխարհի տարբեր թանգարաններում։
Արվեստից հեռանալով` Ռոդենը կարճ ժամանակով միանում է «Օրհնված հաղորդության Կաթոլիկ միաբանություն» կարգին։ Սուրբ Պետեր Ջուլիան Էյմարդը՝ միաբանության հիմնադիրը, գնահատում է Ռոդենի տաղանդը և նրա` կարգին ոչ պիտանի լինելու հանգամանքը և խրախուսում նրան շարունակել քանդակագործությունը։ Նա վերադառնում է գեղազարդարիչի գործին` միաժամանակ կենդանիների քանդակներ ստեղծելու դասընթացներ վերցնելով Անտոնիո Լուիս Բայրեից։ Ուսուցչի ուշադրությունը կենդանիների շարժման մկանային համակարգի դետալների վրա, նշանակալից ազդեցություն ունեցան Ռոդենի հետագա քանդակագործության վրա ։ 1864 թ. Ռոդենը սկսում է ապրել Ռոուզ Բյուրեթ անունով երիտասարդ դերձակուհու հետ, ում հետ պարտականությունների բերումով նա մնում է մինչ կյանքի վերջ։ Զույգը որդի ունեցավ, Օգյուստ Էնջին Բյուրեթ (1866–1934) ։ Այդ տարի իր առաջին քանդակը ներկայացրեց ցուցահանդես և ընդունվեց Ալբերտ- Էռնեստ Կարիե-Բելյոզի ստուդիա, որտեղ մինչ 1870 թ. աշխատում է ղեկավար՝ Կարիե-Բելյոզի օգնական։ Ֆրանս-պրուսական պատերազմի սկսվելուն պես Ռոդենը ծառայության կանչվեց Ազգային գվարդիա ծառայելու, բայց նրա ծառայությունը կարճատեսության պատճառով կարճ տևեց ։
Ռոդենը նախատեսում էր մնալ Բելգիայում մի քանի ամիս, սակայն նա մնաց արտասահմանում վեց տարի։ Դա առանցքային ժամանակաշրջան էր նրա կյանքում։ 1875 թ. Ռոդենին հաջողվում է որոշ գումար կուտակել և երկու ամսով մեկնել Իտալիա, որտեղ նա ծանոթանում է Դոնատելլոյի և Միքելանջելոյի աշխատանքներին։ Նրանց գործերը խորը հետք են թողնում նրա արվեստի ուղղվածության վրա ։ Ռոդենը ասում էր. "Միքելանջելոն ինձ ազատեց ակադեմիական քանդակագործությունից։"
Ստեղծագործություններ
Ռոդենի՝ դեռևս վաղ շրջանի գործերն աչքի են ընկնում վարպետությամբ. նրա «Կոտրված քթով մարդը» (1864 թ., նախնական անվանումը՝ «Հաղթվածը») քանդակը մարտահրավեր էր ժամանակի գեղանկարչական կանոններին։ Նա պատկերել է ճակատագրի հանդեպ անզոր մարդկանց տանջանքն ու չքավորությունը։ Ռոդենը Միքելանջելոյի արվեստի ազդեցությամբ ստեղծել է «Բրոնզե դարը» (1877 թ.) արձանը, որը մարմնավորում է կյանքի զարթոնքն ու տագնապը գալիքի նկատմամբ։ Քանդակագործն առավել ճանաչվել է «Քայլողը» (1877 թ.) և «Հովհաննես Մկրտիչ» (1878 թ.) գործերով. վերջինիս մտահղացման փիլիսոփայական խորությունն ու կերպավորման նորարարությունն արտահայտվել են նաև հեղինակի հետագա աշխատանքներում։ 1884–88 թթ-ին ստեղծել է «Կալեի քաղաքացիները» արձանախումբը (1895 թվականին տեղադրվել է Կալե քաղաքում). պատկերել է XIV դարում պաշարված Կալեի փրկության համար պայքարող մի քանի հայրենասերների դրամատիկական կերպարները, որոնք կամավոր հանձնվել են թշնամուն՝ հանուն քաղաքի բնակչության փրկության։ Հորինվածքի անհանգիստ ռիթմի, անշարժ և շարժվող մարմինների ու ժեստերի հակադրության շնորհիվ` հեղինակը հասել է պատկերի դրամատիկ հնչողության, յուրաքանչյուր կերպարի հոգեբանական և սեղմ բնորոշման։ 1880 թ-ից մինչև կյանքի վերջը Ռոդենն աշխատել է «Դժոխքի դարպասները» կոմպոզիցիայի վրա. ոգեշնչվել է Ալիգիերի Դանթեի «Աստվածային կատակերգության», Շառլ Բոդլերի ստեղծագործությունների թեմաներով, ինչպես նաև գոթական ոճի տաճարների շքամուտքերի առանձնահատկություններով։ Հորինվածքի առանձին մասեր Ռոդենը մշակել է որպես ինքնուրույն գործեր՝ «Մտածողը» (1880 թ.), «Դանայուհի» (1885 թ.), «Թռուցիկ սեր», «Համբույր» (երկուսն էլ՝ 1886 թ.) և այլն։ 1880-ական թվականների կեսից Ռոդենի ստեղծագործության մեջ ավելի ցայտուն է դարձել խորհրդանշական բարդ կերպարների, մարդկային ծայրահեղ հակադիր հույզերի բացահայտումը։ Նրա աշխատանքներում առաջնայինը շարժումն է, որը, ըստ Ռոդենի, քանդակի գլխավոր խորհուրդն է. շարժման արտահայտություններից մեկը քանդակների անհարթ մակերևույթն է, որը ներգործում է միջավայրի վրա, ձուլվում նրան։ Նա կերտել է նաև Վիկտոր Հյուգոյի (1900 թ.) և Օնորե դը Բալզակի (1897 թ., տեղադրվել է 1939 թ-ին) արձանները։ Ուշագրավ են Ռոդենի դիմաքանդակները
(«Ժյուլ Դալու», 1883 թ., «Բալզակի գլուխը», 1900 թ., «Բեռնարդ Շոու», 1906 թ.), գեղարվեստական առանձնահատուկ արժեք ունեն գծանկարներն ու օֆորտները։ Ռոդենի ստեղծագործությունը քանդակագործության պատմության մի ողջ դարաշրջան է. նրա արվեստն ազդել է XX դարի նշանավոր քանդակագործների (Անտուան Բուրդել, Արիստիդ Մայոլ, Շառլ Դեսպիո և ուրիշներ), այդ թվում՝ Հակոբ Գյուրջյանի ստեղծագործության վրա։ Ֆիլադելֆիայում և Փարիզում գործում են Ռոդենի թանգարանները։ Նրա գործերից պահվում են Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն, Սանկտ Պետերբուրգի Էրմիտաժ, Մոսկվայի Պուշկինի անվան կերպարվեստի և այլ թանգարաններում, ՀԱՊ-ում («Մերկ կինը», գծանկար, 1909 թ.)։ Ռոդենի անունով կոչվել է խառնարան Փայլածու (Մերկուրի) մոլորակի վրա։
2011 թ. հոկտեմբերի 6-ին Հայաստանի ու Ֆրանսիայի նախագահներ Սերժ Սարգսյանն ու Նիկոլա Սարկոզին Երևանի Ֆրանսիայի հրապարակում Օգյուստ Ռոդենի «Ժյուլ Բաստյեն Լեպաժ» քանդակի բացումը կատարեցին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ Կատեգորիա:1840 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 12 ծնունդներ Կատեգորիա:1917 մահեր Կատեգորիա:Նոյեմբերի 17 մահեր Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրաֆիկներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լուսանկարիչներ
Ալ լիճ
Ալ լիճ կամ Արագյոլ, Արագյոլար, Ալագյոլ, լիճ Հայաստանի Սյունիքի մարզում՝ Հեղգաց սարավանդի կենտրոնական մասում, ծովի մակարդակից 2947 մ բարձրության վրա, Սառնակունք գյուղից հյուսիս-արևելք, Ծար գյուղից և Ջերմաջուր առողջարանային ավանից դեպի հյուսիս։ Մակերեսը՝ 53 հա է (0,53 կմ²), միջին խորությունը՝ 1,88 մ ։ Երեք կողմից եզրավորված է հրաբխային կոներով, որոնք լճի նկատմամբ ունեն 100-120 մետր հարաբերական բարձրություն։ Ձգված է հյուսիս-արևելքից հարավ-արևմուտք ուղղությամբ, մոտ 1 կմ երկարությամբ և 830 մետր լայնությամբ։ Սնվում է գլխավորապես մթնոլորտային տեղումներով, ձմռանը մինչև հատակը սառչում է։ Ջուրը մաքուր է, պարզ։ Ամռանը միջին ջերմաստիճանը 12 °C է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լճեր
Ռոբերտ Ֆիշեր
Ռոբերտ Ջեյմս «Բոբբի» Ֆիշեր (Robert James "Bobby" Fischer), ամերիկացի գրոսմայստեր, շախմատի աշխարհի 11-րդ չեմպիոն։ Շատերը նրան համարում են բոլոր ժամանակների լավագույն շախմատիստը ։
13 տարեկանում փայլուն հաղթանակ տարավ Դոնալդ Բիրնի դեմ խաղում, որը հետագայում հայտնի դարձավ որպես «դարի խաղ» ։ 14 տարեկանից սկսած Ֆիշերը խաղացել է ԱՄՆ առաջնություններից ութում՝ հաղթելով յուրաքանչյուրը։ 15 տարեկանում Ֆիշերը դարձավ և՛ ժամանակի ամենաերիտասարդ գրոսմայստերը, և աշխարհի առաջնության ամենաերիտասարդ հավակնորդը։ 20 տարեկանում Ֆիշերը հաղթեց ԱՄՆ 1963–1964 թվականների առաջնությունում 11/11 միավորով, որը առաջնության պատմության մեջ միակ կատարյալ հաղթանակն էր։ Ֆիշերի «Իմ արժանահիշատակ 60 պարտիաները» գիքը (1969) մնում է շախմատային գրականության հարգված ստեղծագործություններից ։
1970 և 1971 թվականներին Ֆիշերն «իր մրցակիցների հանդեպ ուներ աննախադեպ առավելություն» ։ Այս շրջանում նա 20 անընդմեջ հաղթանակ տարավ 1970 թվականի միջտարածքային մրցաշարում և շահեց այն՝ 3½ միավորով գերազանցելով երկրորդ հորիզոնականում գտնվող Բենտ Լարսենին ։ 1971 թվականի հուլիսից սկսած 54 ամիս շարունակ զբաղեցրել է ՖԻԴԵ-ի վարկանշային աղյուսակի առաջին հորիզոնականը։ 1972 թվականին Իսլանդիայի մայրաքաղաք Ռեյկյավիկում գործող չեմպիոն, ԽՍՀՄ ներկայացուցիչ Բորիս Սպասկիից խլել է աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը ։
1975 թվականին Ֆիշերը հրաժարվել է պաշտպանել աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը, երբ ՖԻԴԵ-ն մերժեց առաջնության վերաբերյալ իր պահանջները։ Այնուհետև Ֆիշերը անհետացավ հասարակության աչքից մինչև 1992 թվականը, երբ նա հաղթեց Սպասկիի դեմ ոչ պաշտոնական ռևանշում։ Մրցաշարը տեղի է ունեցել Հարավսլավիայի Ֆեդերատիվ Հանրապետությունում, որը այդ ժամանակ ԱՄՆ-ի կողմից էմբարգոյի տակ էր  ։ Նրա մասնակցությունը ԱՄՆ կառավարության հետ հակամարտության և արդյունքում նրան ձերբակալելու պատճառ դարձավ, քանի որ ԱՄՆ կառավարությունը Ֆիշերի շահույթից եկամտահարկ էր պահանջում, և արդյունքում նրան ձերբակալելու պատճառ դարձավ ։
1990-ականներին արտոնագրում է շախմատային ժամանակի նոր համակարգ, ըստ որի՝ յուրաքանչյուր քայլից հետո խաղացողը լրացուցիչ ժամանակ է ստանում։ Այս համակարգը այժմ ստանդարտ պրակտիկա է ամենաբարձ մակարդակի առաջնություններում և մրցաշարերում։ Նա նաև ստեղծել է շախմատի նոր տարբերակ, որը կոչվում է Ֆիշերի շախմատ կամ շախմատ 960 ։
1990-ականներին և 2000-ականների սկզբին Ֆիշերը ապրել է Հունգարիայում, Գերմանիայում, Ֆիլիպիններում, Ճապոնիայում և Իսլանդիայում։ Տարբեր ռադիոկայաներով հանդես է եկել հակաամերիկյան և հակասեմական հայտարարություններով։ Հավանաբար, այդ պատճառով իր ԱՄՆ անձնագիրը չեղյալ է համարվել  ։ Անձնագրի չեղյալ հայտարարվելուց անտեղյակ՝ Ֆիշերը մեկնում է Ճապոնիա, որտեղ նրան տեղի իշխանությունները ձերբակալում են և արտաքսման վտանգի տակ կալանավորված պահում ավելի քան ութ ամիս ։ 2005 թվականին Ֆիշերը ստանում է Իսլանդիայի քաղաքացիություն, ինչի արդյունքում Ճապոնիայի իշխանությունները նրան բանտից ազատ են արձակում ։ Ֆիշերը մեկնում է Իսլանդիա, որտեղ ապրում է մինչև իր կյանքի վերջ՝ 2008 թվականի հունվարի 17 ։
Վաղ կյանք
Բոբբի Ֆիշերը ծնվել է 1943 թվականի մարտի 9-ին Իլինոյս նահանգի Չիկագո քաղաքում՝ Մայքլ Ռիզ հիվանդանոցում ։ Ըստ իր ծննդյան վկայականի՝ հայրը գերմանացի կենսաֆիզիկոս Հանս Գերհարդ Ֆիշերն է, ով նաև հայտնի է որպես Ջերարդ Լիբշեր ։ Մայրը՝ Ռեգինա Վենդեր Ֆիշերը, ԱՄՆ քաղաքացի էր ։ Ռեգինան ծնվել է Շվեյցարիայում՝ Ռուսաստանից և Լեհաստանից հրեա ընտանիքում ։ Մեծանալով Սենթ Լուիսում ՝ Ռեգինան եղել է ուսուցիչ, գրանցված բուժքույր և հետագայում՝ բժիշկ ։
Քոլեջն ավարտելուց հետո Ռեգինան մեկնեց Գերմանիա՝ եղբորն այցելելու։ Այնտեղ նա հանդիպեց գենետիկ և ապագա Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Հերման Ջոզեֆ Մյուլերին, ով Ռեգինային համոզեց մեկնել Մոսկվա՝ բժշկություն սովորելու։ Ռեգինան ընդունվեց Մոսկվայի Իվան Սեչենովի անվան պետական բժշկական համալսարան, որտեղ ծանոթացավ Հանս Գերհարդին, ում հետ ամուսնացավ 1933 թվականի նոյեմբերին ։ 1938 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Ջոան Ֆիշերը։ Իոսիֆ Ստալինի շրջանում հակասեմականության վերականգնման պատճառով Ռեգինան Ջոանի հետ մեկնեց Փարիզ, Ֆրանսիա, որտեղ Ռեգինան դարձավ անգլերենի ուսուցչուհի։ Գերմանիայի ներխուժման սպառնալիքի պատճառով նրանք 1939 թվականին մեկնեցին ԱՄՆ։ Հանս Գերհարդը փորձում է հետևել նրանց, սակայն Գերմանիայի քաղաքացիության պատճառով չի կարողանում մուտք գործել ԱՄՆ ։ Ռեգինան և Հանս Գերհարդը բաժանվել էին Մոսկվայոմ, չնայած պաշտոնապես ամուսնալուծվել են 1945 թվականին ։
Ռեգինան հղիացել է 1942 թվականի հունիսին և 1943 թվականին մարտի 9-ին Մայքլ Ռիզ հիվանդանոցում ունեցել է որդի ։ Այդ ժամանակ Ռեգինան «անօթևան» էր և ընտանիքին օգնելու համար ամբողջ երկրով մեկ տարբեր աշխատանքներ և դպրոցներ էր փոխում։ Ներգրավվել է քաղաքական գործուներությամբ և երկու զավակներին միայնակ մեծացրել ։
1949 թվականին ընտանիքը տեղափոխվում է Բրուքլին (Նյու Յորք), որտեղ Ռեգինան ստանում է բուժքույրական մագիստրոսի կոչում և աշխատում այդ բնագավառում ։
Պաուլ Նեմենի
Աղբյուրներն այն մասին, որ հիդրոմեխանիկայի և կիրառական մեխանիկայի գծով փարձագետ, ֆիզիկոս հրեա Պաուլ Նեմենին կարող է Ֆիշերի կենսաբանական հայրը լինել, հրապարակվել են The Philadelphia Inquirer-ի 2002 թվականին Պիտեր Նիկոլասի և Քլեա Բենսոնի կողմից արված հետաքննությունում ։ 1950-ականներին ՀԴԲ-ն հետաքննում էր Ռեգինային և իր շրջանին՝ նախկինում Մոսկվայում ապրելու և ենթադրյալ կոմունիստական համակրանքի պատճառով ։ Ըստ ՀԴԲ-ի արխիվների Ռոբերտ Ֆիշերի կենսաբանական հայրը Պաուլ Նեմենին է, քանի որ ԱՄՆ կառավարությունը Հանս Գերհարդ Ֆիշերին երբեք թույլ չի տվել մտնել երկիր՝ իր ենթադրյալ կոմունիստական համակրանքների պատճառով  ։ Նեմենին մինչև իր մահը (1952 թվական) Ռեգինային և Ֆիշերին ֆինանսապես օգնում էր : Նեմենին գանգատվել է սոցիալական աշխատողների մոտ, ասելով, որ նրան դուր չի գալիս, թե ինչպես է Ռեգինան մեծացնում Բոբբիին, այն աստիճան, որ Նեմենին նվազագույնը մեկ անգամ արտասվել է ։ Հետագայում Բոբբին հունգարացի շախմատիստ Զիտա Ռայչայնիին մատմել է, որ Պաուլ Նեմենին հայտնվում էր նրանց Բրուքլինի տանը և նրան զբոսանքի տանում ։ Պաուլ Նեմենիի մահից հետո (1952) Ռեգինա Ֆիշերը նրա առաջնեկ որդուն (Փիթեր Նեմենի) նամակ է գրում՝ հարցնելով Բոբբիին թողած Պաուլի կտակի մասին ։
Բոբբին երկու օր է հիվանդ է ջերմությամբ և կոկորդի ցավով, անշուշտ բժիշկը կամ հիվանդանոցը կլուծեին այս խնդիրը։ Ես չեմ կարծում, որ Պաուլը կուզենար Բոբբիին այս վիճակում թողնել և քեզանից խնդրում եմ հրատապ ինձ տեղեկացնել՝ արդյոք Պաուլը Բոբբիին ինչ-որ բան թողել է։
Մի առիթով Ռեգինան սոցիալական աշխատողին ասել է, որ նա Հանս Գերհարդ Ֆիշեր վերջին անգամ տեսել է 1939 թվականին՝ Բոբբի ծնվելուց չորս տարի առաջ։ Մեկ այլ առիթով նա նույն աշխատողին ասել է, որ նա 1942 թվականի հունիսի մեկնել է Մեքսիկա Հանս Գերհարդ Ֆիշերին տեսնելու նպատակով, և որ Բոբբին բեղմնավորվել է այդ հանդիպման ժամանակ ։ Ըստ Բոբբի Ֆիշերի կնոջ ամուսնու՝ Ռասել Թարգի՝ Ռեգինան թաքցնում էր, որ Նեմենին Բոբբի հայրն է, քանի որ նա ցանկանում էր խուսափել ապօրինի երեխայի խարանից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի շախմատիստներ Կատեգորիա:Շախմատի աշխարհի չեմպիոններ Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ Կատեգորիա:Դավադրության տեսություն Կատեգորիա:Հակասեմականություն
Լա Բաստիդա
Լա Բաստիդա (La Redonda), մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում։ Մտնում է Սալամանկա պրովինցիայի մեջ՝ Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սիերա դե Ֆրաանսիա շրջանում։ Նրա տարածքը գրավում է 18,53 կմ², իսկ բնակչությունը կազմում է 29 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 75 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Քուբրիանթկարի
Քուբրիանթկարի (ქუბრიანთკარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 155 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դուշեթի շրջան
Ռահուլա
Ռահուլա (ծ. մոտ. մ.թ.ա. 534, այժմյան Հնդկաստանի տարածք) - Սիդհարթա Գաուտամայի (Բուդդայի) և արքայադուստր Յասոդհարայի միակ որդին։ Ռահուլայի ծնունդը շարժառիթ եղավ Բուդդայի՝ արքունիքից հեռանալու և Լուսավորություն որոնելու համար։
(6715) Շելդոնմարկս
(6715) Շելդոնմարկս (Sheldonmarks), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի օգոստոսի 22-ին Հենրի Հոլտի և Դևիդ Լևիի կողմից Պալոմարում ։
Ռահուլա
Ռահուլան՝ որպես Բուդդայի անմիջական շառավիղ, պաշտամունքի է արժանացած բուդդայականների կողմից և այդ անունը (Ռահուլ ձևով) համատարած արական անձնանուն է Հնդկաստանում և Նեպալում։
(6715) Շելդոնմարկս
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,669366 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6542 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6845 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1592,98 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,225991 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,45° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրի Հոլտի և Դևիդ Լևիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արասխ
Արասխ, կոչվել է նաև Ովէա, գավառ Մեծ Հայքի Նոր Շիրական (Պարսկահայք) նահանգի կազմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պարսկահայքի գավառներ
Տուկաևո (գյուղ, Չեկմագուշևսկի շրջան)
Տուկաևո (Тукаево, Тукай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 106 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չեկմագուշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալեքս Ռայլի
Ալեքս Ռայլի (իսկական անունը՝ Քևին Ռոբերտ Քայլի Կրտսեր, Kevin Robert Kiley Jr, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ և մարզական մեկնակաբան։ Առավելապես հայտնի է «WWE» կազմակերպությունում Ալեքս Ռայլի ռինգային (հեռուստատեսային) անվամբ հանդես եկած տարիներից։ Եղել է «WWE NXT» հեռուստաշոուի երկրորդ եթերաշրջանի մասնակից։
Ալեքս Ռայլին իր ուժերը փորձել է նաև որպես դերասան. նկարահանվել է «Ապակե ծնոտ» (Glass Jaw, 2017), «Բեննետի պատերազմը» (Bennett's War, 2019) ֆիլմերում, GLOW կատակերգական հեռուստասերիալում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:1981 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 28 ծնունդներ
Մարիա Ռեսա
Մարիա Անջելիտա Ռեսա (Maria Angelita Ressa, ), ֆիլիպին-ամերիկյան լրագրող և գրող, Rappler առցանց լրատվական կայքի համահիմնադիր և գործադիր տնօրեն։ Ֆիլիպինցի առաջին Նոբելյան մրցանակակիրը ։
Վաղ տարիներին
Մարիա Ռեսան ծնվել է 1963 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Մանիլայում։ Նրա հայրը մահացել է, երբ նա ընդամենը մեկ տարեկան էր։ Նրա մայրն ամուսնացել է ամերիկացու հետ, իսկ Մարիա Անջելիտան 1973-1986 թվականներին ապրել է ԱՄՆ-ում, որտեղ ավարտել է Փրինսթոնի համալսարանը ։
Կարիերա
Մարիա Անգելիտան հայրենիք վերադարձավ 1986 թվականին՝ Դեղին հեղափոխությունից հետո և սկսեց աշխատել հեռուստատեսությունում։ Նա եղել է Մանիլայում CNN-ի բյուրոյի ղեկավարը 1987-1995 թվականներին և CNN-ի բյուրոյի ղեկավարը Ջակարտայում 1995-ից 2005 թվականներին։ 2005 թվականից նա ղեկավարում է ֆիլիպինյան ABS-CBN հեռարձակողի լրատվական ծառայությունը, իսկ 2011 թվականին նա ստեղծել և ղեկավարել է Rappler առցանց լրատվական կայքը  ։
Հակամարտություն Ֆիլիպինների իշխանությունների հետ
2020 թվականին նա դատապարտվել է առցանց զրպարտության համար հիմնված վիճահարույց Ֆիլիպինների կիբերհանցագործության մասին օրենքի վրա  ։ Մարիա Ռեսայի հետապնդումը դատապարտվել է իրավապաշտպան կազմակերպությունների և լրագրողների կողմից՝ որպես հարձակում մամուլի ազատության դեմ   ։
2019 թվականի փետրվարի 13-ին Ռեսան ձերբակալվեց այն մեղադրանքով, որ 2012 թվականին Ռապլերը իբր կեղծ լուրեր է հրապարակել առ այն, որ գործարար Վիլֆրեդո Քենգն (Wilfredo Keng) իր մեքենան պարտքով է տվել երկրի Գերագույն դատարանի գլխավոր դատավոր Ռենատո Կորոնային։ Հաջորդ օրը նրան գրավի դիմաց ազատ են արձակել։ 2020 թվականի հունիսի 15-ին Մանիլայի դատարանը նրան մեղավոր է ճանաչել զրպարտության մեջ։ Քանի որ Ռեսան Ֆիլիպինների նախագահ Ռոդրիգո Դուտերտեի մշտական ​​քննադատն է, նրա ձերբակալությունը և դատապարտումը ընդդիմության և միջազգային հանրության շատերի կողմից դիտվեց որպես քաղաքական դրդապատճառներով արարք   ։
Նվաճումներ և մրցանակներ
Ընդգրկվել է Time ամսագրի 2018 թվականի «Տարվա մարդ» ցուցակում որպես լրագրողներից մեկը, որը հետապնդվել է իրենց տեսակետների և ճշմարտությունը փնտրելու համար ։
Ռեսան 25 առաջատար դեմքերից մեկն է «Լրագրողներ առանց սահմանների» կազմակերպության կողմից ստեղծված տեղեկատվության և ժողովրդավարության հանձնաժողովի կողմից ։
2021 թվականին Ռեսան արժանացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի (ռուսական «Նովայա գազետա»-ի գլխավոր խմբագիր Դմիտրի Մուրատովի հետ միասին)։ Պարգևատրվել է համապատասխանաբար Ֆիլիպիններում և Ռուսաստանում խոսքի ազատության պաշտպանության համար «համարձակ պայքարի» համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակի կին դափնեկիրներ Կատեգորիա:Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ
Ստարի Շիգայ
Ստարի Շիգայ (Старый Шигай, Иҫке Шығай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 166 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի բնակավայրեր
Պոլիս (այլ կիրառումներ)
Պոլիս, կարող է վերաբերել՝
Գենզեբե Դիբաբա
Կենսագրություն
Նա ծնվել է միջին լեռներում՝ Բեկոջի գյուղում, որը գտնվում է Ասելլայից հարավ-արևելք։
Օլիմպիական չեմպիոն Տիրունեշ Դիբաբայի քույրը, օլիմպիական չեմպիոն Դերարտ Տուլուի զարմիկը։ 2012 թվականի Օլիմպիական խաղերում նա հանդես է եկել 1500 մետր տարածության վրա, սակայն չի կարողացել հասնել կիսաեզրափակիչ։
Համաշխարհային ռեկորդներ
2014 թվականի փետրվարի 1-ին Weltklasse in Karlsruhe  մրցույթում նա համաշխարհային ռեկորդ է սահմանել 1500 մետր փակ տարածքում՝ 3:55.17 : Փետրվարի 6-ին Ստոկհոլմի Գրան Պրի մրցույթում նա համաշխարհային ռեկորդ սահմանեց 3000 մետր տարածության վրա՝ 8:16.60 :
2015 թվականի փետրվարի 19-ին նա Ստոկհոլմի Globen Galan մարզադաշտում հաղթեց 5000 մ վազքում՝ 14:18.86 նոր համաշխարհային ռեկորդով ։
Հուլիսի 17- ին Herculis Ադամանդե լիգայի փուլում համաշխարհային ռեկորդ սահմանեց 1500 մետր մրցատարածությունում ՝ 3.50,07: Նա գերազանցել է չինացի Քու Յունսիայի 22-ամյա ռեկորդը ։
2016 թվականի փետրվարի 17-ին, կրկին Ստոկհոլմում ՝ Globe Galan-ում,համաշխարհային ռեկորդ է սահմանել 1 մղոն վազքում ՝ 4.13, 31 :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եթովպիացի վազորդներ Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Արած
Արած, գավառ Մեծ Հայքի Այրարատ նահանգի կազմում ։
Գտնվում էր այժմյան Նախիջևանի ԻՍՍՀ Իլյիչևսկի և ՀՍՍՀ Արարատի շրջանների շուրջ 250 կմ² ընդգրկող տարածքում։ Աղբյուրներում անվանվել է նաև Արածո կողմն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Այրարատի գավառներ
Տրուդոլյուբովկա (գյուղ, Բրատսկոեի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Տրուդոլյուբովկա գյուղում բնակվում էր 98 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,393 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բրատսկոեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Թոմաս Գրեյ, Դորսեթի 1-ին մարկիզ
Թոմաս Գրեյ (Thomas Grey; 1451– 1501 թվականի սեպտեմբերի 20 ) Դորսեթի 1-ին մարկիզը 1475 թվականից, Հանտինգդոնի կոմս՝ 1471—1475 թթ․, Գրոուբիից 7-րդ բարոն Ֆերրեսը՝ 1483 թվականից, Էսթլիի 8-րդ բարոնը՝ 1461 թվականից, Հարինգթոնի 7-րդ բարոնը և Բոնվիլի 2-րդ բարոնը (կնոջ իրավունքով)՝ 1474 թվականից, անգլիացի ռազմական առաջնորդ, Բաղնիքի ասպետ, Կապիչի շքանշանի ասպետ, Գրոուբիից Ջոն Գրեյի և Էլիզաբեթ Վուդվիլի ավագ որդին, Էդուարդ IV թագավորի խորթ որդին։
Կենսագրություն
Թոմասը ծնվել է 1451 թվականին։ Նրա հայրը՝ Գրոուբիի սըր Ջոն Գրեյը, մահացավ 1461 թվականին Սենտ–Օլբանսի երկրորդ ճակատամարտում, որից հետո Թոմասը ժառանգեց Էսթլիի բարոնի տիտղոսը։ Այդ ժամանակ նա ընդամենը 10 տարեկան էր և կրտսեր եղբոր՝ Ռիչարդի հետ գտնվում էր մոր և վերջինիս հոր՝ Ռիչարդ Վուդվիլի՝ Ռիվերսի 1-ին կոմսի խնամքի ներքո։ 1462 թվականին Էդուարդ IV թագավորն ամուսնացավ Թոմասի մոր հետ, ինչը նրան զգալի դիրք ապահովեց թագավորական արքունիքում։ Թագուհի դառնալուց հետո Էլիզաբեթ Վուդվիլը փորձեց ապահովել իր հարազատների դիրքը։ 1466 թվականի հոկտեմբերին նա Թոմասին ամուսնացրեց ամուսնու զարմուհու՝ էնն Հոլլանդի հետ, որը Էքսետերի դքսի դուստրն ու ժառանգորդն էր։ Սակայն, ամուսնությունը, պարզվեց անզավակ է, և Էննը մահացավ 1467 թվականի օգոստոսի 26-ից 1474 թվականի հունիսի 6-ը ընկած ժամանակահատվածում։
1471 թվականի մայիսի 4-ին Թոմասը, թագավորական բանակի կազմում, մասնակցեց Թյուքսբերիի ճակատամարտին, որն ավարտվեց լանքասթերների նկատմամբ թագավորի լիակատար հաղթանակով։ Իսկ նույն թվականի օգոստոսի 14-ին Էդուարդ թագավորը վերականգնեց Հանթինգդոնի կոմսի տիտղոսը՝ այն շնորհելով Թոմասին։ 1474 թվականի հուլիսի 18-ին Էլիզաբեթ Վուդվիլը թագավորի օգնությամբ երկրորդ անգամ ամուսնացրեց Թոմասին։ Նրա նոր կինը Սեսիլիա Բոնվիլն էր՝ 7-րդ բարոնուհի Հարինգթոնը և 2-րդ բարոնուհի Բոնվիլը։ Սեսիլիայի հայրը մահացավ 1460 թվականին Ուեյքֆիլդի ճակատամարտում, որից հետո նրա մայրը երկրորդ անգամ ամուսնացավ Էդուարդ IV թագավորի օրոք ամենաազդեցիկ բարոններից մեկի՝ Ուիլյամ Հաստինգսի հետ։ Քանի որ կանայք չէին կարող նստել խորհրդարանում, Սեսիլիի տեղը որպես բարոն Հարինգթոն և Բոնվիլ զբաղեցնում էր Թոմասը։ Այս ամուսնության մեջ ծնվել է 14 կամ 15 երեխա։
1483 թվականի ապրիլի 9-ին Էդուարդ IV-ի մահից հետո Թոմասը Էդուարդ V-ի անունից նշանակվեց Թաուերի կոնստաբլ։ Բայց շուտով Էդուարդ IV-ի և Էլիզաբեթ Վուդվիլի երեխաները հայտարարվեցին անօրինական, իսկ Էդուարդի կրտսեր եղբայրը՝ Ռիչարդ III-ը, թագադրվեց Անգլիայի թագավոր։ Թոմասը, ինչպես և նրա հարազատները, չեն ընդունել այդ որոշումը։ Թոմասի ընտանիքի բազմաթիվ անդամներ ձերբակալվել են թագավորի հրամանով։ Թոմասի կրտսեր եղբայրը՝ Ռիչարդը, ինչպես նաև նրա մոր եղբայրներից մեկը՝ Էնթոնի Վուդվիլ ը՝ Ռիվերսի 2-րդ կոմսը, մահապատժի են ենթարկվել հունիսի 25-ին։
Թոմասին հաջողվել է թաքնվել Անգլիայի հյուսիսում, որտեղ նա պատսպարվել է վանքերից մեկում։ Իմանալով Հենրի Ստաֆորդի՝ Բեքինգհեմի 2-րդ դուքսի՝ Ռիչարդ III-ի դեմ մոտալուտ ապստամբության մասին, Թոմասը միացել է նրան՝ հավաքելով բանակը։ Բայց ապստամբությունը ճնշվել է, դուքս Բեքինգհեմը գերեվարվել է և հետագայում մահապատժի ենթարկվել։ Թոմասը, իր հորեղբոր՝ Էդուարդ Վուդվիլի հետ միասին, կարողացել է փրկվել և փախչել Ֆրանսիա։ Թոմասի տիտղոսներն ի վերջո բռնագրավվել են Ռիչարդ III-ի կողմից։
1484 թվականին Թոմասը Բրետանում միացավ Լանքասթերի կողմից գահին հավակնող Հենրի Ռիչմոնդին, որտեղ նա դարձավ գլխավոր աջակիցներից մեկը։ Բայց 1485 թվականին Թոմասի մայրը՝ Էլիզաբեթ Վուդվիլը, հաշտվեց Ռիչարդ III-ի հետ, որից հետո նա գրեց իր որդուն, որն այն ժամանակ Փարիզում էր՝ առաջարկելով վերադառնալ Անգլիա։ Չհավատալով Հենրի Ռիչմոնդի հաջողությանը՝ Թոմասը փորձեց վերադառնալ Անգլիա, բայց նրան ձերբակալեցին Կոմպյենյեում։ Քանի որ Հենրի Ռիչմոնդը դադարեց վստահել Թոմասին, նա վերջինիս չընդգրկեց Անգլիա կատարվող արշավախմբի մեջ՝ որպես Ֆրանսիայի թագավորի կողմից փոխառված գումարի վերադարձի երաշխիք նրան թողնելով Փարիզում Ջոն Բուրշիեի հետ։ Հետևաբար, Թոմասը չմասնակցեց Բոսվորտի ճակատամարտին, որն ավարտվեց Ռիչարդ III-ի մահով և Հենրի VII անունով Հենրի Ռիչմոնդի՝ անգլիական գահի բարձրացմամբ։
Թագավոր դառնալուց հետո Հենրի VII-ը Թոմասին վերադարձրեց իր տիտղոսները (հաստատելով դրանք 1486 թվականի նոյեմբերին), իսկ ավելի ուշ ամուսնացավ նրա համամայր քրոջ՝ Էլիզաբեթի հետ։ Սակայն Թոմասը չկարողացավ վերադարձնել իր նախկին ազդեցությունը։ 1487 թվականին, խաբեբա Լամբերտ Սիմնելի ապստամբության ժամանակ, Թոմասը կասկածվել է ապստամբության մեջ ներգրավված լինելու մեջ և որոշ ժամանակ անցկացրել է Թաուերում բանտարկության մեջ։ Այնուամենայնիվ, Սթոուկի ճակատամարտից հետո (հունիսի 16-ին) նա ազատ արձակվեց։
1492 թվականին Թոմասը մասնակցել է ֆրանսիացիների դեմ Մաքսիմիլիան Հաբսբուրգին օգնելու արշավախմբին, իսկ 1497 թվականին մասնակցել է Կոռնուոլի ապստամբության ճնշմանը։
Թոմասը մահացել է 1501 թվականի սեպտեմբերի 20-ին և թաղվել է Էստթիի (Ուորվիքշիր) տաճարի եկեղեցում։ Նրա ժառանգը ողջ մնացած որդիներից ավագն էր՝ Թոմաս Գրեյը։
Թոմասը ապագա կարդինալ Թոմաս Ուոլսիի առաջին խնամակալն էր։
Թոմաս Գրեյը մշակույթում
Թոմասը Շեքսպիրի « Ռիչարդ III » պիեսի հերոսներից մեկն է։ Բացի այդ, Թոմասը շատ պատմական վեպերի հերոսներից մեկն է, որոնք պատմում են այս դարաշրջանի մասին։
Ամուսնություն և երեխաներ
1-ին կին՝ 1466 թվականից՝ Աննա (Էնն) Հոլլանդ (մոտ 1455 թ․ –1467 թվականի օգոստոսի 26-ի և 1474 թվականի հունիսի 6-ի միջակայք), Էքսետերի 3-րդ դուքս Հենրի Հոլլանդի և Աննա Յորքի դուստրը։ Այս ամուսնությունից երեխաներ չեն ծնվել։
2-րդ կին՝ 1474 թվականի հուլիսի 18-ից՝ Սեսիլիա Բոնվիլ  (մոտ 1460 թվականի հունիսի 30–1529 թվականի մայիսի 15), Հարինգթոնի 7-րդ բարոնուհի և Բոնվիլի 2-րդ բարոնուհի, Հարինգթոնի 6-րդ բարոն Ուիլիամ Բոլվիլի և Կատրին Նևիլի դուստրը։ Զավակները՝
Ամուսնու մահից հետո Սեսիլիան երկրորդ անգամ ամուսնացել է Ուիլթշիրի կոմս Հենրի Ստաֆորդի հետ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում մահացածներ
Շոն Բափթիսթ Բրեդի
Շոն Բափթիսթ Բրեդի, (Seán Baptist Brady, ), Իռլանդիայի կարդինալ։ Համարվում է Իռլանդիայի հոգևոր առաջնորդը։ Ծնվել է 1939 թվականի օգոստոսի 16-ին Դրամկապլինում, Իռլանդիա։ Սկզբնական շրջանում եղել է Արմայի արքեպիսկոպոսը։ 2007 թվականի նոյեմբերի 14-ին կաթոլիկ եկեղեցու կողմից ստացել է Ss. Quirico e Giulitta կոչումը։ Նրան բազմիցս կոչ է արվել հրաժարական տալ, քանի որ կասկածվել է իր ենթակայության ներքո գործող կրոնավորների հանցանքները թաքցնելու մեջ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իռլանդացի կարդինալներ
Աստերուսիա
Աստերուսիա  (Αστερούσια Όρη) կամ Կոֆինաս, ոչ բարձր սարերի շղթա հունական Կրետե կղզու հարավային մասում, Հերակլիոն անվանումը կրող վարչական միավորի տարածքում, Լիբիական ծովի ափին ։ Ամենաբարձր գագաթը՝ Կոֆինասը, ունի 1231 մետր բարձրություն ։ Սարերը, ունենալով բնապահպանական և հնագիտական կարևորություն, ներառվել են «Nature-2000» ցանկում։ Այնտեղ հանդիպում են գառնանգղ /Gypaetus barbatus/, ճերմակագլուխ գիշանգղ /Gyps fulvus/, քարարծիվ /Aquila chrysaetos/, բազեանման արծիվ /Aquila fasciata/, սապսան /Falco peregrinus/, ամռանը՝ նաև Falco eleonorae :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեռնաշղթաներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հունաստանի լեռնաշղթաներ
Բուժական
Բուժական, գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, պատմական Նիգ գավառի տարածքում, մարզկենտրոնից 34 կմ հարավ-արևմուտք, Ծաղկունյաց լեռների հարավային լանջին։
Բնակչություն
Նախնիների մի մասը 1829 թ.-ից սկսած այստեղ են գաղթել Բիթլիսից, Արծափից, Ալաշկերտից, Մուշից, Սասունից, ինչպես նաև Խոյ (քաղաք),Բասեն,Խլաթ և Սալմաստից։
Բուժականի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Աշխարհագրություն
Բուժականը տարածվել է Ծաղկունյաց լեռնաշղթայի հարավային վերջավորության պռնկին, Արա լեռան հանդիման։ Երեք կողմից անտառապատ, ծաղկափթիթ լեռներ ու բլրաշարքեր են։
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, դաշտավարությամբ, այգեգործությամբ, մեղվաբուծությամբ և թռչնաբուծությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Բուժականից 3 կմ հյուսիս՝ անտառում գտնվում է «Թեղենյաց» վանական համալիրը (7-15 դարեր)։ 7-րդ դար «Կաթողիկե» և 10-րդ դար եկեղեցիները, արևելյան կողմում՝ «Թեղենիս» գյուղատեղին (7 դար) իր 7 դարի եկեղեցիով։
Պատմական ակնարկ
Սովետական կարգերից առաջ Բաբաքշին (Բուժական) թուրքաբնակ էր։ Թուրքեր էին ապրում նաև նրա շրջակա գյուղերում, որոնց անուններն են միայն հիմա մնացել որպես Բուժականի հանդամասեր՝ Քյալաշքյանդ, Յուղաբլու, Սուսլի, Քիրաշլի, Ահմադխան և այլն։ Սա Նիգ գավառի ամենածաղկուն մասն էր՝ իր հռչակավոր վանքերով։ Բուժականից երկու-երեք կիլոմետր հյուսիս, լեռնալանջի անտառում մինչև հիմա էլ մնում է Թեղենյանց հազարամյա վանքը։ Պատերն ու գմբեթը կիսաքանդ են, բայց կանգուն մնացած սյուներն ու խոյակները ցույց են տալիս նրա վաղեմի փառքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի գյուղեր
Ռաֆիկ Հակոբյանց
Ռաֆիկ Հակոբի Հակոբյանց, հայ օպերային երգիչ, դոցենտ (2002), պրոֆեսոր (2009)։ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (2013) :
Կենսագրություն
Նախնական երաժշտական կրթությունն ստացել է հատուկ մասնագիտական երաժշտական դպրոցի ջութակի դասարանում։ 1962-1967 թվականներին սովորել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի ջութակի բաժնում, 1973 թվականին՝ նույն կոնսերվատորիայի ակադեմիական երգեցողության բաժնում՝ Գոհար Գասպարյանի ղեկավարությամբ։ 1963-1969 թվականներին աշխատել է պետական ֆիլհարմոնիայի, ապա՝ Հայաստանի ռադիոյի և հեռուստատեսության սիմֆոնիկ նվագախմբերում։ 1970 թվականին եղել է Երևանի Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի մեներգիչ։ 1995 թվականին վոկալի դասեր է տվել Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում ։2001-2005 թթ. նա եղել է ՀՀ «Արվեստի ու գրականության» ժողովրդական համալսարանի երաժշտական ֆակուլտետի դեկանը։
1988 թվականին՝ Վերդիի ծննդյան 175-ամյակի առիթով, պրոֆեսոր Ռաֆայել Հակոբյանցի մտահղացմամբ, դիրիժոր Լևոն Շաբանյանի և ռեժիսոր Նորայր Սարգսյանի ներկայացմամբ Երևանի օպերային թատրոնում բեմ է բարձրացել «Վերդիանա» թատերականացված գալա համերգը, որը ներառել է հատվածներ Վերդիի 14 օպերաներից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երգիչներ Կատեգորիա:Հայ օպերային երգիչներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Պողոս Սնապյան
Պողոս Սնապյան (1927, օգոստոսի 11, Պիթիաս, Արևմտյան Հայաստան - 2014, հունիսի 14, Բեյրութ, թաղված է Անջարի ազգային գերեզմանատանը), սփյուռքահայ գրող, խմբագիր, արձակագիր, հրապարակագիր, գրաքննադատ և ուսուցիչ։
Կենսագրություն
Պողոս Սնապյանը ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Կիլիկիայի Պելյանի գավառակ Պիթիաս գյուղում՝ Մուսա լեռան ստորոտում։ 1950 թվականին ավարտել է Երուսաղեմի Ժառանգավորաց վարժարանը։ 1962-1964 թվականներին սովորել է Փարիզի Ալիանս Ֆրանսեզում և Սորբոնի համալսարանում։ 1951 թվականից աշխատակցել է սփյուռքի տարբեր պարբերականների։ 1958 թվականից եղել է Բեյրութի «Բագին» հանդեսի խմբագրակազմի հիմնադիր-անդամ (Կարո Սասունու և Էդվարդ Բոյաջյանի հետ), 1966-2006 թվականներին՝ գլխավոր խմբագիրը, 1966-1973 թվականներին աշխատել է «Ազդակ» օրաթերթի խմբագրությունում որպես ազգային և գրական-մշակութային էջերերի պատասխանատու խմբագիր։ Դասավանդել է Այնճարի «Հառաջ» քոլեջում, Բեյրութի «Սոֆյա Հակոբյան» երկրորդական վարժարանում։ 1980 թվականից եղել է «Համազգային» բարձրագույն հիմնարկի գրական ճյուղի դասախոս ։ Հեղինակ է «Ժամանակ չկայ» (1953) վիպակի, «Յեղափոխութեան համար» (1956), «Ես այդ շունն եմ» (1966, 2 հրատարակչություն, 2006), «Կորստեան թոյներ» (1970), Աղքատներուն աւանդութիւնը» (2002) ժողովածուների և այլ գրքերի, գրականագիտական մենագրությունների, դիմանկարների, տարեգրքերի, բազմաթիվ գրախոսական հոդվածների ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ գրաքննադատներ Կատեգորիա:1927 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 11 ծնունդներ Կատեգորիա:2014 մահեր Կատեգորիա:Հունիսի 14 մահեր Կատեգորիա:Բեյրութ քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ Կատեգորիա:Սփյուռքահայ գրողներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սփյուռքահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Սփյուռքահայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակագիրներ
Օդանավերի տեխնիկական սպասարկում
Օդանավերի տեխնիկական սպասարկումը իրենից ներկայացնում է ինքնաթիռների տեխնիկական վիճակի պարբերական ստուգում, որը պետք է իրականացնեն ավիաընկերությունները կամ տեխսպասարկման ընկերությունները որոշակի ժամանակահատված կամ որոշակի թռիչքային ժամաքանակ անցնելուց հետո։ Տեխնիկական վիճակի ստուգումները լինում են մի քանի տեսակի՝ Transit check, Daily Check, Weekly check, A-check, B-check, C-check и D-check։ A-check և B-check ստուգումները ամենապարզ (թեթև) ստուգումներն են, իսկ С և D-check ստուգումները հանդիսանում են առավել ծանր տիպի տեխնիկական սպասարկման ձևեր։ Օդանավերի որոշ տեսակների համար տեխնիկական սպասարկման մեջ մտնող աշխատանքների ցանկը մշակվում է արտադրող գործարանի կողմից՝ ավիացիոն իշխանությունների և շահագործողների ներկայացուցիչների հետ միասին։ Առավել ժամանակակից օդանավերի համար միասնական կանոնակարգ չկա և շահագործողները պարտավոր են իրենք մշակել տեխնիկական սպասարկման ծրագիր կոնկրետ օդանավի համար՝ ելնելով շահագործման ներքին կանոնակարգերից, գործարանի առաջարկություններից և ավիացիոն իշխանությունների կարգադրություններից։ Տեխնիկական սպասարկման ձևերի կազմակերպմամբ այս դեպքում պետք է զբաղվի շահագործողը՝ կախված նրանից, թե տեխնիկական սպասարկման ինչ քաղաքականություն է նա վարում։ Օրինակ եթե ինքնաթիռը ցերեկը թռչում է, իսկ գիշերը պարապուրդի է մատնված, ապա ավելի նպատակահարմար է տեխնիկական սպասարկում իրականացնել գիշերը։ Քանի որ բազմաթիվ գործարաններ հրաժարվել են տեխնիկական սպասարկման ձևերի տառային համարակալումից, ապա շահագործողները կարող են իրենց ցանկությամբ անվանում տալ սպասարկման ձևերին, օրինակ՝ LMV - line maintenance visit, բայց որպես կանոն շատերն օգտագործում են ընդհանուր ընդունված համարակալումը։
Transit check
Transit check (Տրանզիտային ստուգում) - իրենից ներկայացնում է ինքնաթիռի տեխնիկական սպասարկման ամենապարզ ձևը։ Իրականացվում է օդանավի յուրաքանչյուր թռիչքից առաջ։
Daily Check
Daily Check (Ամենօրյա տեխնիկական սպասարկում) - իրենից ներկայացնում է օդանավի տեխնիկական վիճակի ամենօրյա ստուգում և պետք է իրականացվի յուրաքանչյուր 24 ժամը մեկ, բայց որոշ դեպքերում կարող է իրականացվել 36 ժամը մեկ։ Սովորաբար իրականացվում է գիշերը։
Weekly Check
Weekly Check (Ամենշաբաթյա տեխնիկական սպասարկում)- իրականացվում է մոտավորապես շաբաթը մեկ անգամ։ Կարող է իրականացվել ինչպես ցերեկը, այնպես էլ գիշերը։ Շինության (անգարի) պարտադիր առկայություն չի պահանջում։ Որպես կանոն իրականացվում է 3-4 ժամում։
A-check
A-check (Ա-չեք) — այս ստուգումն իրականացվում է մոտավորապես ամիսը մեկ անգամ կամ 500 ժամ թռիչքից հետո։ Ենթաձևերն են՝ А1, А2, А4, А8։ Որքան մեծ է թիվը, այնքան մեծ է աշխատանքների ծավալը։ A-check ստուգումը, որպես կանոն, իրականացվում է գիշերը օդանավակայանի անգարում։ Այս ստուգման բովանդակությունը կախված է ինքնաթիռի տեսակից, ցիկլերի քանակից (թռիչքի և վայրէջքների քանակը կոչվում է "ցիկլ") կամ վերջին ստուգման օրվանից հետո թռիչքի ժամանակից։ Ստուգումը կարող է հետաձգվել ավիաընկերության կողմից՝ կախված իրավիճակից։
B-check
B-check (Բի-չեք) — այս ստուգումն իրականացվում է մոտավորապես յուրաքանչյուր 3 ամիսը մեկ անգամ։ Որպես կանոն իրականացվում է գիշերը օդանավակայանի անգարում։
C-check
C-check (Սի-չեք) — տեխնիկական սպասարկման այս ձևը առավել բարդ է քան նախորդները և իրականացվում է յուրաքանչյուր 15-20 ամիսը մեկ կամ 4000 ժամ թռիչքից հետո։ Այս ստորաբաժանվում է С1, С2, С4, С6 и С8։ Այս ստուգման իրականացման համար պահանջվում է ինքնաթիռը որոշ ժամանակով շահագործումից հանել (մոտ 2 շաբաթ), ինչպես նաև անհրաժեշտ է մեծ տարածություն՝ այսինքն օդանավակայանի մեծ անգարում է իրականացվում։ Այս ստուգման ժամկետները կախված են բազմաթիվ գործոններից, մասնավորապես ինքնաթիռի տեսակից։
D-check
D-check (Դի-չեք) — սա ինքնաթիռի սպասարկման ամենածանր ձևն է։ Այս ստուգումն իրականացվում է մոտավորապես 12 տարին մեկ անգամ և տևում է 30-40 օր։ Այդ ընթացքում ստուգվում է ամբողջ ինքնաթիռը, նրա բոլոր հանգույցներն ու դետալները։ Այն հանգույցները, որոնք իրենց ռեսուրսը սպառել են, կամ ստուգում չեն անցել պարտադիր փոխարինվում են։ Օդանավի այս ստուգումը ավելի մեծ տարածք և ժամանակ, քան նախորդները և իրականացվում է համապատասխան տեխնիկական բազայում։
SV (Shop visit)
SV (Shop visit)– ինքնաթիռի գլխավոր շարժիչների տեխնիկական սպասարկման ծանր ձև է։ Միջին հաճախականությունը՝ 12000 ժամ թռիչքաժամանակ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Օդային տրանսպորտ Կատեգորիա:Տեխնիկական սպասարկում
Արմենական կուսակցություն
Արմենական կուսակցություն, նաև հայտնի է սակայն «Արմենականներ», առաջին հայկական կուսակցությունը։ Հիմնադրվել է 1885 թվականին Արևմտյան Հայաստանի Վան քաղաքում։ Գոյատևել է մոտ չորս տասնամյակ՝ մինչև 1921 թվականը։ Հայաստանի Հանրապետության անկումից հետո միավորվել է ձախ հնչակյանների հետ և ստեղծվել է Ռամկավար ազատական կուսակցությունը։
Հասարակական-քաղաքական հոսանք
1860-70-ական թվականներին հայ հասարակական-քաղաքական վերնախավը, որը կրթություն էր ստացել Եվրոպայի և Ռուսական կայսրության տարբեր համալսարաններում, հատուկ ուշադրություն է դարձրել երեք կայսրությունների բաժանված հայ ժողովրդի քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային զարգացմանը։ Ազգային-հասարակական գործունեությունն ու զարթոնքը պատմության այդ շրջանում բնորոշ էր Մերձավոր Արևելքի շատ ժողովուրդների։ Հայերի գոյատևման ու հետագա զարգացման ուղիները հայ մտավորականները պատկերացնում էին երկու տարբերակով՝ խաղաղ վերափոխումների՝ բարենորոգումների միջոցով կամ զինված ազատագրական պայքարի կազմակերպմամբ ։ 1877-78 թվականներին Հարավային Կովկասում ու Բալկանյան թերակղզում բռնկվում է ռուս-թուրքական հերթական պատերազմը։ Դրա հետևանքով Օսմանյան կայսրությունը կորցնում է զգալի տարածքներ։ Տարածաշրջանում թուլացած արևելյան երկրի փոխարեն չցանկանալով տեսնել հզորացող Ռուսական կայսրության ազդեցությունը՝ եվրոպական տերությունները Անգլիայի ու Ֆրանսիայի նախաձեռնությամբ 1878 թվականի հունիսի 1-ին հրավիրում են Բեռլինի վեհաժողովը։ Դրա արդյունքներից հետո հայության մեջ հասունանում էր հայրենիքը ազատագրելու գաղափարը։ Մկրտիչ Խրիմյանը դեռևս 1876 և 1877 թվականներերին գրած աշխատություններում ժողովրդին պատրաստում էր պայքարի։ Նա գտնում էր, որ «ցանկալի ազատությունը» նվաճելու համար անհրաժեշտ է «արյուն թափել»։ Բեռլինի վեհաժողովից հետո նա 1879 թվականին մեկնեց Վան, ուր ավելի ուժգին սկսեց քարոզել զինված պայքարի գաղափարը ։
Վանում Խրիմյանին միանում են վարժապետանոց բացած Մկրտիչ Փորթուգալյանը և տեղի ռուսական փոխհյուպատոս Կոստանդին Կամսարականը։ Նրանց հովանավորությամբ 1879 թվականի վերջին Վանում ստեղծվեց «Սև խաչ» գաղտնի ընկերությունը, որն ուներ իր լեգալ և անլեգալ օրգանները։ «Սև խաչի» գործունեությունը աստիճանաբար մարեց, երբ թուրքական կառավարությունը Վանից հեռացրեց Մկրտիչ Փորթուգալյանին և Մկրտիչ Խրիմյանին, իսկ փոխհյուպատոս Կոստանդին Կամսարականին փոխադրեցին այլ վայր ։ Որոշ ժամանակ անց Մկրտիչ Փորթուգալյանը բացում է հայկական առաջին կուսակցությունը ։
Կուսակցության հիմնում
19-րդ դարի երկրորդ կեսին Հայաստանի տարբեր քաղաքներում ստեղծվել էին գաղտնի կազմակերպություններ (Վան՝ «Միություն ի փրկություն» և «Սև խաչ», Ալեքսանդրապոլ՝ «Բարենպատակ ընկերություն», Ղարաքիլիսա՝ «Հայրենիքի սիրո գրասենյակ», Էրզրում՝ «Պաշտպան հայրենյաց» և այլն)։ Աստիճանաբար հայ իրականության մեջ պետք է ստեղծվեր առաջին կուսակցությունը։ «Սև Խաչի» ղեկավարներից Մկրտիչ Փորթուգալյանը հաստատվեց Ֆրանսիայի Մարսել քաղաքում և 1885 թվականի հուլիսի 20-ին սկսեց հրատարակել «Արմենիա» թերթը ։