cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պալատական հեղաշրջումների գաղտնիքները
Ֆիլմ 2. Կայսրուհու կտակը (2000)
Պյոտր I-ի մահից երկու տարի է անցել։ Մենշիկովը, ռուսական գահին բազմեցնելով իր նախկին սիրուհուն՝ Եկատերինա I, դարձավ Ռուսական կայսրության անսահմանափակ իշխանություն ունեցող փաստացի ղեկավարը։ Դա շարժում է նրա նախկին դաշնակիցների նախանձը, որոնք օգտվելով Մենշիկովի բացակայությունից, դավադրություն են ծրագրում։ Կայսրուհու ֆավորիտին զգուշացնում են մահացու սպառնալիքի մասին, ինչի արդյունքում էլ՝ Մենշիկովին հաջողվում է խուսափել ձերբակալությունից։
Ֆիլմ 3. Ես կայսր եմ (2001)
Եկատերինա I-ի մահից հետո կայսր դարձավ Պյոտր I-ի 11-ամյա թոռը՝ Պյոտր II-ը։ Նա սիրահարված էր իր հորաքրոջը՝ 17-ամյա արքայադուստր Ելիզավետա Պետրովնային՝ ապագա կայսրուհուն։ Իշխանությունը պահելու համար Մենշիկովը կազմակերպեց Պյոտրի և իր դստեր նշանադրությունը։ Վախենալով իր ազդեցությունը կորցնելուց՝ Մենշիկովը արքունիքից հեռացրեց Ելիզավետային ու Աննային և փորձեց մեկուսացնել կայսերը։ Սակայն նրա պլանները ձախողեց հիվանդությունը, ինչի արդյունքում էլ՝ Պյոտրը հայտնվեց Դոլգորուկի իշխանների ազդեցության տակ։
Ֆիլմ 4. Գողիաթի անկումը (2001)
Ամենակարող Մենշիկովին տապալելու համար Դոլգորուկիները և վիցե կանցլեր Օստերմանը միավորվում են։ Նրանք ծրագիր են մշակում, որը կրում էր «Գողիաթի անկումը» անունը և կազմակերպում են Պյոտրի փախուստը։
Ֆիլմ 5. Կայսեր երկրորդ հարսնացուն (2003)
Մենշիկովի արտաքսումից հետո Պյոտր II-ին հայտարարում են չափահաս և պատրաստում թագադրության։ Սակայն երիտասարդ միապետին ազդեցության տակ պահելու պայքարը չի դադարում։ Դրա համար պայքարում էին կոմս Օստերմանը և Դոլգորուկի իշխանները, որոնցից Իվան Դոլգորուկին դառնում է կայսեր գլխավոր ֆավորիտը։ Իրենց ազդեցությունը մեծացնելու համար Դոլգորուկիները որոշում են ամուսնացնել Պյոտրին Իվանի քրոջ՝ Եկատերինայի հետ։
Ֆիլմ 7. Վիվա՜տ, Աննա (2008)
Երիտասարդ Պյոտր II-ի մահից հետո դինաստիական ճգնաժամ սկսվեց։ Դրանից օգտվեցին Գերագույն գաղտնի խորհրդի 8 անդամները (Գոլիցինները և Դոլգորուկիները), որոնք որոշեցին գահ բարձրացնել Պետր I-ի զարմուհուն՝ Աննա Իվանովնային։ Նրանք ցանկանում էին սահմանափակել Աննայի իշխանությունը և արգելել նրան իր հետ Մոսկվա բերելու սիրեկանին՝ Էռնստ Բիրոնին։ Բարոն Օստերմանն ու Յագուժինսկին իրենց լրտեսների միջոցով որոշում են միջամտել այս հարցին։
«Հյուր Միտավայից» գաղտնի անվան տակ՝ գրիմավորված Բիրոնին Կուրլյանդիայից բերում են Եկատերինա Իվանովնա Մեկլենբուրգցու կալվածք, այստեղից էլ՝ Մոսկվա։ Նրա հետ են գալիս նաև երիտասարդ սպա Պյետոր Սումարոկովը, նրա սիրեցյալ Մադլենը, բարոն Կորֆը և կոմս Գուստավ Լևենվոլդը։ Նրանց փորձում է հակառակվել վերնախավն իր կողմնակիցներով՝ գեներալ Գեորգի Յուսուփովը և սպա Եգորինը։ Արդյունքում՝ Աննա Իվանովնան շատ հանգիստ գահասրահում դիմավորում է իր սիրեցյալին և հանդիսավոր պարգևատրում լրտեսներին։
Ֆիլմ 8. Որս արքայադստեր նկատմամբ (2011)
1736 թվական։ Անժառանգ կայսրուհի Աննա Իվանովնան որոշում է կտակել գահը իր զարմուհու՝ Աննա Լեոպոլդովնայի ապագա որդուն։ Դրա համար նա Աննային ամուսնացնում է Բրաունշվեյգի կոմս Անտոն Ուլրիքի հետ։ Աննա Լեոպոլդովնան չէր սիրում փեսացուին, որից էլ օգտվում են Պյոտր Բիրոնը և սաքսոնական դեսպան Մորիցը, որոնք իսկական որս են սկսում արքայադստեր նկատմամբ։
Քննադատություն
Նոր սերիալը ընդունվեց ոչ միանշանակ։ Մի կողմից այն կառուցված է նմանատիպ ֆիլմերին հատուկ դասական սխեմայով և իրական պատմական իրադարձություններն է ներկայացնում։ Նրա հերոսները պատմական կերպարներ են։ Սերիալում վերաստեղծված են 18-րդ դարի առաջին կեսի Ռուսական կայսրության ինտերիերն ու նորաձևությունը։ Ինտերիերի նկարահանումների մեծ մասը կատարված է Կուսկովո կալվածք-թանգարանում։ Ֆիլմում հնչող ձայնը հեռուստադիտողին հաճախ ներկայացնում է պատմական փաստերը։ Բայց այդ կերպ ներկայացված պատմական փաստերն ուղղակի ընդհանուր իրադարձությունների ֆոնն են, ֆիլմի սյուժեն կենտրոնացված է հիմնականում հերոսների ներընտանեկան հարաբերությունների վրա։ Շատ կերպարներ պատմություն չուսումնասիրած հեռուստադիտողի համար ուղղակի անհասկանալի են։ Կերպարների արտահայտություններում հաճախ նկատվում են ժամանակագրական և այլ բնույթի անճշտություններ։ Շատ քննադատների կարծիքով սերիալը պատմաբան Կլյուչևսկու դասախոսությունների գեղարվեստական տարբերակն է, այդ պատճառով էլ որոշ բաներ ներկայացված են բավականին սխեմատիկորեն։ Քննադատները նաև նշում են, որ սցենարը թույլ է և լի՝ հակասական դրվագներով։
Այս ամենով հանդերձ, սերիալն ունի առավելությունների մի ամբողջ շարք։ Քննադատներն առանձնացնում են Եկատերինա I կայսրուհու դերակատար Նատալյա Եգորովային, որը 2000 թվականին Վիբորգում կայացած «Պատուհան դեպի Եվրոպա» կինոփառատոնին արժանացել է մրցանակի՝ այս ֆիլմում կանացի լավագույն դերի համար ։ Հաջող է կերտված նաև Ալեքսանդր Մենշիկովի դերը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2000 ֆիլմեր
Մոժևելնիկովո
Մոժևելնիկովո (Можжевельниково), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 22 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի բնակավայրեր
Գորզվին
Գորզվին (Горзвин), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Լուցկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գորզվին գյուղում բնակվում էր 296 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9,6 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 30,83 մարդ/կմ²։
Տոմսկի պատմության թանգարան
Տոմսկի պատմության թանգարան, թանգարան, կառուցված 1997 թվականի հուլիսի 16-ին` Տոմսկի քաղաքական վարչության որոշմամբ։
Պատմություն
Տոմսկի պատմության թանգարանը ստեղծվել է 1997 թվականի հուլիսի 16-ին` Տոմսկ քաղաքի վարչության հրամանով ։ Շենքի վերակառուցումը, հավաքածուի ձևավորումը և այլ նախապատրաստական աշխատանքներ ընթացել են 6 տարի։ 2003 թվականի հունիսի 7-ին տոնական մթնոլորտում թանգարանը բաց էր այցելելու համար։ Այցելուների ուշադրությունը դարձավ առաջին ժամանակավոր ցուցահանդես` «Հին Տոմսկի դիմանկարը», իսկ մեկ տարի անց թանգարանում բացվեց մշտական ցուցահանդես` «Տոմսկի առաջին դարը»։
Թանգարան
Ներկայումս թանգարանն ունի ցուցանմուշների  ծավալուն հավաքածու, մոտ 4206 պահեստային միավոր։ Թանգարանը բաց է ամենօրյա այցելության համար ժամը 10:00-ից մինչև 19:00-ն բացի կիրակիից, մուտքի տոմսի արժեքը տատանվում է 15-ից 105 ռուբլու սահմաններում։
Տոմսկի բերդ
Տոմսկի բերդը հիմնվել է 1604 թվականին ռուս կայսր Բորիս Գոդունովի հրամանով, մի քանի անգամ վերակառուցվել է և ապամոնտաժվել է XVIII դարում։ 2004 թվականին թանգարանի տարածքում տեղի է ունեցել Տոմսկ ամրոցի Սպասկյան աշտարակի վերակառուցումը, ինչպես նաև տարասյան պատի մի մասը ։
Շենք
Թանգարանի շենքը կառուցվել է 1856 թվականին ինժեներ Վ.Կ. Ֆադեեվի նախագծով, նախկինում այդ շենքում էր գտնվում նաև Կիռակի մասնավոր ոստիկանության վարչությունը։
Աշտարակ
Քաղաքում հրդեհային իրավիճակը դիտարկելու համար շենքի հետ միաժամանակ կառուցվել է հրշեջ աշտարակ։ Աշտարակում շուրջօրյա գտնվել են  սատինելներ, հրդեհները ազդանշանելու համար օգտագործվում էին կարմիր, կապույտ և սպիտակ ազդանշաններ․ քաղաքի յուրաքանչյուր թաղամասում նշանակվել է ազդանշանների սեփական համադրություն, օրինակ` երեք կարմիր լույսը ազդանշան էին տալիս, որ Ուկրեսենսկի շրջանում հրդեհ է։ Աշտարակը գործել է մինչև XX դարի 60-ական թվականները և ապամոնտաժվել՝ կապված պահակային ծառայության լուծարման հետ։ Թանգարանի բացումից առաջ աշտարակը վերականգնվեց և ներկայումս օգտագործվում է որպես քաղաքում միակ սարքավորված դիտորդական տախտակամած։ 2006 թվականին դիտորդական տախտակամածի վրա հուշարձան է տեղադրվել ի հիշատակ նախկինում գործող պահակային ծառայության, որը բնակիչները հետագայում անվանեցին Աթանասիուս։
Թանգարանի լոգոն
Թանգարանի լոգոյում պատկերված է մի առասպելական արարած, որը կոչվում է Դինոտերիա, նրա պատկերը հայտնաբերվել է հնագետ Մարիա Չեռնայայի կողմից Հարության բլրի վրա հայտնաբերված վառարանների հախճասալիկներին։
Ծանոթագրություն
<references group="" responsive="1">
Նազովրեական ուխտ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հրեական օրենքներ և սովորույթներ
(3561) Դիվայն
(3561) Դիվայն (Devine), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի ապրիլի 18-ին Նորման Թոմասի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,953695 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 3,4493 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,4581 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2871,46 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,125372 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,68° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նորման Թոմասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Փետրավոր օձ
Փետրավոր օձ (Serpiente Emplumada), մեզոամերիկյան դիցաբանությունում հանդիպող նշանավոր գերբնական էակ, կուռք կամ աստված։ Ացտեկյան, կուկուլկան, մայաների, կուկումաց, տոհիլյան, կիչե դիցաբանությունների մեջ նրան անվանում են Կեցալկոատլ։ Անվան կրկնակի սիմվոլիկան այլաբանական է՝ ըստ կուռքի երկակի բնույթի. որպես փետրավոր (թևավոր) օձ՝ այն կարող է թռչել ու հասնել երկինք, և որպես օձ ներկայացվում է նրա մարդկային բնույթը կամ կարողությունը՝ սողալ երկրի վրայի մյուս կենդանիների նման, մի դուալիզմ, որը շատ տարածված է մեզոամերիկյան դիցաբանության մեջ ։
Փետրավոր օձի ամենավաղ ներկայացուցիչն ի հայտ է եկել օլմեկների մշակույթում (մոտ մ. թ. ա. 1400-400) : Օլմեկյան մշակույթի փրկված նմուշներից է Լա Վենտայում գտնվող Հուշարձան 19-ը և Ջուկստլաուակա (Juxtlahuaca) քարանձավում փետրավոր բոժոժավոր օձի մի նկար, որը երբեմն փետուրներով փակում է մարմինը, երբեմն սերտ նմանություն ունի մարդկանց հետ ։ Ենթադրվում է, որ օլմեկյան գերբնական էակները, ինչպիսիք են փետրավոր օձերը, հանդիսանում են մեզոամերիկյան դիցաբանության նախակարապետները, թեև փորձագետները վիճարկում են օլմեկների համար փետրավոր օձի կարևորությունը ։
Տեոտիուականում կա «Փետրավոր օձի բուրգ» (150-200) ։ Կառույցի վրա կան բազմաթիվ փետրավոր օձեր և՛ ամբողջ մարմնով, և՛ միայն գլխի հատվածով։
Տոլտեկների մայրաքաղաք (950–1150) Տուլա դե Ալնդեի շինություններն առանձնանում էին փետրավոր օձի ուրվագծով ։
Ացտեկների փետուրներով օձը՝ Կեցալկոատլ աստվածը, հայտնի է մի քանի ացտեկական կոդեքսներից, ինչպիսին է Ֆլորենցիայի կոդեքսը, ինչպես նաև իսպանացի կոնկիստադորների կոդեքսները։ Կեցալկոատլը գիտելիք բերող, գրքեր հնարող աստված էր և կապված էր Վեներա մոլորակի հետ։
Մայաների համապատասխան կուռքը՝ Կուկուլկանը, հազվադեպ է եղել մայաների քաղաքակրության մեզոամերիկյան ժամանակաշրջանում ։ « Պոպոլ Վուխ » (Popol Vuh) գիրք-էպոսում մայաների լեզվով՝ սուվերեն Կուկումացը տիեզերքը ստեղծողն է ։
Փետրավոր օձի նմանատիպ հատկանիշներով մեզոամերիկյան դիցաբանության մեջ գոյություն են ունեցել մի քանի օձ-աստվածներ։
Սուրբ Դեմետրիոսի բազիլիկա
Սուրբ Դեմետրիոսի բազիլիկա, հինգանավ քրիստոնեական բազիլիկ եկեղեցի, որը կառուցվել է հունական Սալոնիկ քաղաքում՝ հռոմեական բաղնիքների տեղում, որտեղ, ըստ լեգենդի, մահացել է մեծ նահատակ Դեմետրիոս Սալոնիկացին։ Սկզբում այդ վայրում կառուցվել է փոքրիկ մատուռ, որին փոխարինել է եռանավ բազիլիկը։ VII դարի կեսերին կամ վերջին երկրաշարժերից ու հրդեհներից հետո կառուցվել է բազիլիկի հնգանավ շենքը։
Թուրքական տիրապետության ժամանակ՝ 1493 թվականին, այն վերածվել է Կասիմյե-ջամի մզկիթի։ Քաղաքը հույներին վերադարձնելուց հետո՝ 1912 թվականից բազիլիկայում վերսկսվել են քրիստոնեական ժամերգությունները։ 1917 թվականի օգոստոսի 6-ին տեղի ունեցած հրդեհի ժամանակ շենքը մեծ վնաս է կրել։ Բազիլիկի վերականգնման աշխատանքները սկսվել են 1930-ական թվականներին և շարունակվել մինչև 1948 թվականը։ 1988 թվականին բազիլիկան ներառվել է Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում՝ Սալոնիկի վաղ քրիստոնեական և բյուզանդական հուշարձանների կազմում։
Բյուզանդական ժամանակաշրջան
Առաջին եկեղեցին կառուցվել է բանտային շինության տեղում 313-323 թվականներին, որտեղ, ըստ ավանդության, նահատակվել է Սուրբ Դեմետրիոսը (ըստ այլ վարկածի՝ նրա գերեզմանի վրա) ։ Հարյուր տարի անց՝ 412-413 թվականներին, իլլիրիական ազնվազարմ պարոն Լեոնտիոսը, ի հիշատակ իր անդամալուծությունից ազատվելու, կառուցել է առաջին մեծ եկեղեցին ավերակների վերածված թերմերի և մարզադաշտի միջև։ Կառուցված եկեղեցու խորանային մասը գտնվել է սրբի ենթադրյալ թաղման վայրի վերևում, և դրա կառուցման ընթացքում գտնվել են նրա մասունքները, որոնք գաղտնի թաղվել են այնտեղ, սալոնիկեցի քրիստոնյաների կողմից 306 թվականին։
Մեկ այլ վարկածի համաձայն՝ Սուրբ Դեմետրիոսին նվիրված առաջին բազիլիկան կառուցվել է Սալոնիկում միայն 5-րդ դարում (թվագրման հարցում տարաձայնություններ կան՝ կա՛մ դրա սկիզբում, կա՛մ վերջին քառորդում) ։ Նման թվագրումը կապված է Սուրբ Դեմետրիոսի պաշտամունքի ծագման վարկածի հետ Սիրմիուս քաղաքում (ժամանակակից Սրեմսկա-Միտրովիցան Սերբիայում), որտեղից էլ նրա մասունքները կարող էին տեղափոխվել Սալոնիկ կամ Աթթիլայի կողմից քաղաքը գրավելուց հետո՝ 441 թվականին, կամ ավարների կողմից 582 թվականին (վերջին ենթադրությունը վիճարկվել է հնագետների կողմից, ովքեր պեղումներ են կատարել բազիլիկում) ։
Բազիլիկան հրդեհից վնասվել է Հերակլես կայսեր օրոք (հավանաբար 629-634 թվականներ), սակայն արագ վերակառուցվել է։ Այդ հրդեհի ժամանակ վնասվել է արծաթե հովանին, որը կանգնեցված էր բազիլիկի կենտրոնական նավի մեջտեղում․ «Կեսգիշերին հանկարծ… նրա սուրբ արծաթե հովանին վառվեց… Արծաթը հալվեց կրակից, ինչպես ջուր… ամեն ինչ հատակին էր, գետի պես» ։ Հովանին ուներ վեցանկյուն հիմք, դատարկ պատեր և տանիք՝ խաչով։ Ներսում սրբի պատկերով արծաթյա մահիճ էր։ Հավատացյալները կարող էին ներս մտնել և մոմեր վառել նրա առջև ։ Հովանու նկարագրությունը կատարել է Սալոնիկեցի արքեպիսկոպոս Հովհաննեսը 7-րդ դարի կեսերին, նրա պատկերը եղել է նաև բազիլիկի հյուսիսային սյունաշարի խճանկարի վրա (հայտնի է միայն անգլիացի ճարտարապետ Ուոլթեր Սայքս Ջորջի ջրաներկից ):
Այդ հրդեհից հետո կատարվել են վերջին շինարարական աշխատանքները, բազիլիկին հաղորդելով ժամանակակից տեսքը։ Նույն ժամանակահատվածում ավարտվել են բազիլիկան զարդարող խճանկարների մի մասը։ Բազիլիկի ինտերիերը վերջնականապես ձևավորվել է 9-րդ դարի կեսերին։ 1917 թվականին բռնկված հրդեհից հետո արևելյան սյունասրահի վրա հայտնաբերվել է 9-րդ դարի սկզբի խճանկարային արձանագրություն․ «Լեոյի ժամանակ սկսվում է Սուրբ Դեմետրիուս եկեղեցու ծաղկումը, որը նախկինում տուժել էր հրդեհից»։ Տեքստում հիշատակված Լեոն հավանաբար Կյուրեղ և Մեթոդիոս Առաքյալների հայրն էր, ով այդ ժամանակ Սալոնիկի զորահրամանատարն էր ։
Սալոնիկի տաճարներում (այդ թվում՝ Սուրբ Դեմետրիուսի տաճարում) կատարվող ժամերգությունների մասին Յոհան Կամենիատան գրել է իր «Սալոնիկի գրավումը» աշխատության մեջ՝ նվիրված 904 թվականին արաբների կողմից քաղաքի գրավմանը և կողոպուտին (բազիլիկը այդ ժամանակ չէր վնասվել)․
1185 թվականին, երբ Սալոնիկը գրավվել է նորմանների կողմից, բազիլիկան կողոպտել են, իսկ Սուրբ Դեմետրիոսի գերեզմանը՝ պղծել։
13-րդ դարի վերջերին բազիլիկին ավելացվել է Եֆիմիա վարդապետի մատուռը, որը կառուցվել է փոքրիկ եռասյուն բազիլիկի տեսքով։ 1303 թվականին մատուռը նկարազարդվել է չպահպանված որմնանկարներով ։
Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան եկեղեցի
Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան եկեղեցի (Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy), հունա-կաթոլիկական եկեղեցու փայտե տաճար։ Կառուցվել է 1671 թվականին Լեհաստանի Պոդկարպատսկի վոեվոդության Յարոսլավսկի պովյատի Խոտինեց գյուղում։
Սուրբ Դեմետրիոսի բազիլիկա
Թուրքական տիրապետություն
1430 թվականին թուրքերի կողմից Սալոնիկի գրավումից հետո բազիլիկան կարճ ժամանակով թողնվել է քրիստոնյաներին։ Նրա հանձնումը հաստատվել է հանդիսավոր արարողության ժամանակ, որն անցկացրել է սուլթան Մուրադ II նվաճողը։ Նա, ըստ բյուզանդացի պատմիչ Դուկասի, խոյ զոհաբերելով, հրամայել է տաճարը թողնել քրիստոնյաների տրամադրության տակ, սակայն տաճարի և Սուրբ Դեմետրիոսի գերեզմանի բոլոր զարդարանքները ոչնչացվել են թուրքերի կողմից, տաճարն ամբողջությամբ թալանվել է ։
Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան եկեղեցի
2013 թվականի հունիսի 21-ին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության կոմիտեի 37-րդ նստաշրջանում, որ անցկացվել է Կամբոջայում, Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան եկեղեցին Լեհաստանի և Ուկրաինայի կարպատյան շրջանի այլ փայտե եկեղեցիների հետ միասին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ։
Սուրբ Դեմետրիոսի բազիլիկա
Թուրքական տիրապետություն
1493 թվականին եկեղեցին վերածվել է Կասիմյե-ջամի մզկիթի և այդպես մնացել մինչև 1912 թվականը։ Այդ ժամանակաշրջանում քրիստոնյաները պահպանել են մուտքը դեպի Սուրբ Դեմետրիոսի կենոտաֆը (հուշադամբարան), որը տեղադրված է եղել բազիլիկի ձախ նավի արևմտյան մասում գտնվող փոքրիկ կցաշենքում, որտեղ առանձին մուտք է բացվել։ Միաժամանակ տաճարի որմնանկարներն ու խճանկարները թաքցվել են սվաղի և նոր պատերի տակ ։
Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան եկեղեցի
Նկարագրություն
Եկեղեցու կառուցման մասին առաջին փաստագրական հիշատակումը թվագրվում է 1671 թվականով ։ Եկեղեցու նախնական շենքն ունեցել է երկու կամ երեք գմբեթներ թմբուկների վրա։ Գավթի վրա եղել է Ավետման մատուռը հետ արտաքին սրահներով։ Եկեղեցին բազմիցս վերակառուցվել է, մասնավորապես 1733, 1858 և 1925 թվականներին։
Սուրբ Դեմետրիոսի բազիլիկա
Ներկա վիճակ
Բազիլիկան գրեթե ամբողջությամբ այրվել է 1917 թվականի օգոստոսի 6-ին բռնկված հրդեհից ։ Ավերվածությունը սկսել է վերականգնվել 1926 թվականին, վերականգնման ժամանակ հայտնաբերվել է կրիպտեի մուտքը, իսկ զոհասեղանի տակ անոթ, ենթադրաբար մեծ նահատակ Դեմետրիոսի արյունով, ինչպես նաև մաքրվել են պահպանված որմնանկարներն ու խճանկարները ։ Վերականգնման աշխատանքներն ավարտվել են 1948 թվականի հոկտեմբերին, երբ կատարվել է եկեղեցու օծումը։
Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան եկեղեցի
Նկարագրություն
Եկեղեցին Լեհաստանում գործող հունա-կաթոլիկական մի քանի տաճարներից մեկն է, որոնք կանգուն են մնացել պատերազմից հետո և խուսափել հետպատերազմյան ոչնչացումից, որը կապված էր բնակչության տեղահանության հետ։ 1947 թվականին ուկրաինացիների արտաքսումից հետո այն փակել են, իսկ հետո հանձնել կաթոլիկ եկեղեցուն։ 1980-ական թվականներին այն կրկին փակվել է խարխուլ վիճակում գտնվելու պատճառով։ 1990 թվականին տաճարը հանձնվել է սկզբնական տերերին՝ հունա-կաթոլիկական համայնքին։ 1991-1994 թվականներին եկեղեցին ամբողջությամբ վերանորոգվել է ծխականների ուժերով։
Սուրբ Դեմետրիոսի բազիլիկա
Ներկա վիճակ
1917 թվականի մեծ հրդեհի ժամանակ տանիքը և պատերի մարմարե երեսպատումը մեծ վնաս են կրել։ Միաժամանակ պահպանվել են մի շարք խճանկարներ, որոնք շարունակում են զարդարել բազիլիկի պատերը (խճանկարների մի մասը տեղադրված է դամբարանում գտնվող թանգարանում)։ Վերականգնման ընթացքում առավելագույնս օգտագործվել են հին սյուները, պահպանվել էր կամարների ներսի կողմերում և դրանց վերևում գտնվող պատերի հին երեսապատումը։ Վերականգնման ընթացքում հատակը սալարկվել է գունավոր սալիկներով և մարմարով, տանիքը վերակառուցվել է բետոնից, սակայն պահպանել է հելլենիստական ​​վաղ քրիստոնեական բազիլիկներին բնորոշ անառաստաղ փայտե տանիքի տեսքը ։
Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան եկեղեցի
Նկարագրություն
Եկեղեցին առանձնանում է շինության ինքնատիպությամբ և ներդաշնակությամբ։ Փայտե տաճարը կազմված է երեք մասից․ մեջտեղում զոհասեղանն է, նեֆը, բաբինեցը և գավիթը։ Թմբուկների վրա տեղադրված գմբեթներն ութանկյուն են։ Նախասրահի տանիքը երկթեք է։ Բաբինեցը եռահարկ է, երկու զոհասեղաններով։ Եկեղեցու օրիգինալ զանգակատունն ավերվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, և 1993 թվականին ավելացվել է 17-րդ դարի զանգակատունը Տորկի գյուղից։ Ինտերիերում պահպանվել են 1735 և 1772 թվականների սրբապատկերներ, մասնավորապես՝ Վերջին դատաստանը ներկայացնող սրբապատկերը նեֆի հարավային պատին։ Տարիներ շարունակ լքված լինելու պատճառով սրբապատկերների մի մասը ոչնչացել է, բայց մնացել է նոր վերանորոգված իկոնոստասը, որը հավանաբար ստեղծվել է 1671 թվականին Մարիամ Աստվածածնի հրաշագործ սրբապատկերի հետ միասին։ Կա նաև սրբապատկեր Սուրբ Նիկողայոսի պատկերով։
Սուրբ Դեմետրիոսի բազիլիկա
Ներկա վիճակ
Վերականգնումից հետո տաճարը կրկին գործում է, մատուցվում են կանոնավոր ժամերգություններ։ Բազիլիկա և նրա դամբարանի հնագիտական ​​թանգարան մուտքն անվճար է։ Բազիլիկայում, բացի Սուրբ Դեմետրիոսի մասունքներից, պահվում են Անիսիա Սալոնիկացու մասունքները (ամբիոնից ոչ հեռու տեղադրված է արծաթյա տապանակ)։
Սուրբ Աստվածածնի ծննդյան եկեղեցի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեհաստանի եկեղեցիներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Լեհաստանում
Սուրբ Դեմետրիոսի բազիլիկա
Ներկա վիճակ
Ժամանակակից Սալոնիկում բազիլիկան գտնվում է պատմական կենտրոնում՝ հնագույն ագորայի հնագիտական ​​համալիրի կողքին՝ Սելևկու և Սուրբ Դեմետրիոս փողոցների խաչմերուկում։
Կերպար (այլ կիրառումներ)
Կերպար, պատկեր,
Րոպեում սրտի 128 զարկ
«Րոպեում սրտի 128 զարկ» (We Are Your Friends), երիտասարդական դրամա, որը թողարկվել է 2015 թվականին։ Մաքս Ժոզեֆի ռեժիսորական առաջնելույթն է ։ Լոնդոնում ֆիլմը ցուցադրվել է 2015 թվականի օգոստոսի 11-ին, Միացյալ Նահանգներում` օգոստոսի 28-ին ։
Սյուժե
Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա։ Երիտասարդ դիջեյը պետք է դիմակայի փառքի և հարստության ճանապարհին հանդիպող բազմաթիվ փորձություններին։
Սուրբ Դեմետրիոսի բազիլիկա
Ներկա վիճակ
2003 թվականին Սալոնիկի մետրոպոլիտ Պանտելեյմոն II-ը (Խրիսոֆակիս) թաղվել է բազիլիկի մուտքի մոտ կառուցված դամբարանում, որի ջանքերով տաճար են վերադարձվել Սուրբ Դեմետրիոսի մասունքները ։
Րոպեում սրտի 128 զարկ
Քննադատություն և արձագանքներ
«Rotten Tomatoes» կայքում ֆիլմի վարկանիշը 39% է, ըստ 131 գրախոսությունների` միջին բալը 10-ից 5 ։ «Metacritic» կայքում ֆիլմը 100-ից վաստակել է 46 միավոր՝ ըստ քննադատների 18 գրախոսությունների, որը համապատասխանում է «խառը կամ միջին արձագանքներ» կարգավիճակին ։ Կինոարտադրության խոշորագույն հետազոտողներից մեկը` «CinemaScore»-ը, ֆիլմը գնահատել է C +` ըստ A + -ից մինչև F սանդղակի ։
Սուրբ Դեմետրիոսի բազիլիկա
Ընդգրկում Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում
Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում ընդգրկելու համար 1987 թվականի հունվարի 15-ին Հունաստանը առաջադրել է Սալոնիկում գտնվող վաղ քրիստոնեական և բյուզանդական հուշարձանների մի խումբ, այդ թվում Սուրբ Սոֆիայի տաճարը։ 1988 թվականի սեպտեմբերին Հուշարձանների և տեսարժան վայրերի պահպանման միջազգային խորհուրդը ներկայացրել է իր կարծիքը, որը հիմնավորում էր դրանց գրանցամատյանում ընդգրկելու հնարավորությունը ։ Համաշխարհային ժառանգության կոմիտեի 14-րդ նստաշրջանում, որը տեղի է ունեցել Բրազիլիայում, 1988 թվականի դեկտեմբերի 5-9-ը, հուշարձանների այդ խումբը գրանցվել է Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում 456 համարի տակ ։
Ճարտարապետական ​​առանձնահատկություններ
Բազիլիկան կառուցվել է վաղ քրիստոնեական հելլենիստական ​​ոճով և ունի քառանկյուն ձև, որին ավելի ուշ ավելացվել են կցակառույցներ (Սուրբ Եվֆիմիայի մատուռ - XIII դար, թաղածածկ սյունազարդ սրահ՝ ջրի օրհնության համար - XV դար)։ Շինարարության ընթացքում  օգտագործվել են ավելի վաղ շրջանի շենքերի աղյուսները  և քարերը։
Բազիլիկան հնգանավ է, տաճարի երկարությունը խորանով՝ 43,58 մետր է, լայնությունը՝ 33 մետր ։ Սա Սալոնիկի ամենամեծ եկեղեցին է։ Տաճարն ունի գավիթ տանող երկու մուտք։ Ամբիոնի երկայնքով կենտրոնական նավը հատում է սյունաշարով շրջանակված տրանսեպտը։
Խորանի հատվածը ավարտվում է կիսագմբեթով և առկա է միայն կենտրոնական նավի մասում՝ վերջանում է տաճարի պարագծից այն կողմ կիսաշրջանաձև ելուստով ։ Գլխավոր խորանից աջ դեպի արևելք գտնվում է բազիլիկին կցակառուցված Սուրբ Եվֆիմիայի մատուռը։
Տանիքը բաղկացած է հինգ լանջերից (չորս թեք և մեկ կիսաթեք), տաճարը գմբեթ չունի։ Կողային լանջերից յուրաքանչյուրում և նավում կան պատշգամբներ։ Բազիլիկի ճակատը սիմետրիկ չէ, ձախ կողմում կառուցված է զանգակատունը, որի վրա տեղադրված է խաչ ։ Խորանի արտաքին կողմում կան ներկայումս չօգտագործվող մուտքեր, որոնք տանում են  դեպի բազիլիկի դամբարան և  հայտնաբերվել են  20-րդ դարի առաջին կեսին դրա վերակառուցման ժամանակ։
Սյունաշար
Բազիլիկի նավերը բաժանված են սպիտակ, կանաչ և մուգ կարմիր մարմարե սյունաշարերով։ Հավանաբար դրանք փոխառված են ավելի հին շենքերից (տարբերվում են բարձրությամբ և խոյակների տեսքով) ։ Հրդեհից հետո բազիլիկի վերակառուցման ժամանակ (634) միջին նավի սյուներին ավելացվել են ուղղանկյուն կտրվածքով սյուներ ։ Խոյակները շատ բազմազան են, հատկապես վայելուչ տեսք ունեն քամուց ծածանվող փշատերև մացառուտի (ականթի) տեսքով խոյակները։ Այդ տեսակը տարածված է եղել 5-8-րդ դարերում, սակայն դրանց քիչ օրինակներ են պահպանվել։ Նման խոյակներ կան, օրինակ, Ռավեննայի Սուրբ Ապոլինարիա եկեղեցում, ինչպես նաև Աքիրոպոյիտոսի բազիլիկայում և Սուրբ Սոֆիայի տաճարում (երկուսն էլ՝ Սալոնիկում), Եգիպտոսում, Փոքր Ասիայում և Սիրիայում ։ Տերևները ժանյակաձև են և պարփակված ատամնավոր շրջանակի մեջ, տերևների երկու շարքի վերևում՝ կորնթոսյան խոյակների նման ոլորազարդեր են, իսկ վերևում՝ հարթակ, որի վրա պահվում է կամարը։ Խոյակներների մյուս տեսակի վրա տերևները դասավորված են ուղղահայաց, իսկ ատամնավոր ծայրերը դեպի ներքև։ Անկյուններում կան ոլորազարդեր, որոնց վրա հենվում է կամարների պահման հարթակը։ Տեղ-տեղ անկյուններում ոլորազարդերի փոխարեն խոյերի գլուխներ են՝ ոլորված եղջյուրներով ։
Կամարների վերնաճակատները զարդարված են մուգ կապույտ կամ կանաչավուն մարմարի սալերով, իսկ ներսի մասում կան երկրաչափական զարդանախշեր սպիտակ, սև և կարմիր մարմարի ներդիրներով ։ Ներկայումս սյունասրահի վրա գործնականում բացակայում են զարդարանքները, դրանց արտաքին տեսքը հայտնի է միայն 20-րդ դարի սկզբին արված նկարներից։
Խճանկարներ
Վերականգնման ընթացքում հնարավոր եղավ պահպանել 7-8-րդ դարերի որոշ խճանկարային պաստառներ (մնացածը ոչնչացել են հրդեհից և հայտնի են միայն լուսանկարներից)՝ թերևս միակը, որը պահպանվել է Բյուզանդական սրբապատկերների դարաշրջանից ։ Դժվար է ասել, թե ինչու են պատկերամարտիկները նախընտրել խնայել այդ սրբապատկերները։ Խճանկարներում նկատելի է հնագույն ավանդույթը, սակայն դեմքերն արդեն ասկետիկորեն խիստ են, հիշեցնում են ուշ բյուզանդական սրբապատկերներ։ Սակայն Սուրբ Դեմետրիոսի բազիլիկի խճանկարները նույն ժամանակաշրջանի Կոստանդնուպոլսի հուշարձանների հետ համեմատելիս կարելի է նկատել արևելյան տիպերի առատություն, ճակատային կոնստրուկցիաների միտում և հորինվածքների ավելի ընդգծված գծայնություն։ Բոլոր խճանկարների վրա Մեծ նահատակ Դեմետրիոսն ունի դեմքի անհատական ​​գծեր, ինչը վկայում է, որ դրանք կատարվել են տարբեր ժամանակներում։
Ենթադրվում է, որ խճանկարներից մի քանիսը (գտնվում են կամարասրահի վերևում) յուրահատուկ ուխտագնացություն են հիշեցնում և պատրաստված են հատուկ պատվերով, ինչը բացատրվում է հորինվածքների պատահականությամբ ։
Խճանկարը հայտնաբերվել է բազիլիկի զոհասեղանի աջ կողմում թուրքերի կողմից կառուցված պատի քանդման ընթացքում վերականգնողական աշխատանքների ժամանակ։ Սրբազանը պատկերված է ձեռքը քահանայի ուսին դրած՝ արտահայտելով իր բարյացկամությունը։ Սկզբում քահանայի գլխի շուրջ տեղադրված լուսավոր  ուղղանկյուն շրջանակը նմանեցվում  էր լուսապսակի հետ, սակայն «Սուրբ Դեմետրիոս երեցփոխների հետ» խճանկարի հայտնաբերումից հետո եզրակացվեց, որ այդ շրջանակը քաղաքի պարսպի հրակնատն  է, որի ֆոնին պատկերված են կերպարները։  Խճանկարի ներքևի մասում գրված է «Քրիստոսի ամենաերջանիկ նահատակը, ով սիրում է քաղաքը, շրջապատված է քաղաքի բնակիչների և հյուրերի հոգատարությամբ»։
Խճանկարը գտնվում է խորանի արևմտյան մասում։ Երեխաների դեմքերն ունեն անհատական ​​գծեր, և խճանկարը, հավանաբար համարվում է ծնողների կողմից արված ուխտի պատկեր՝ ի նշան երախտագիտության երեխաների ապաքինման համար։ Սուրբը ձեռքը պահում է նրանցից մեկի ուսին, իսկ մյուսը բարձրացված է բաց ափով։ Այդ ժեստը, հավանաբար, պայմանականորեն պատկերում է, որ սրբազանն աղոթում է։ Սա բազիլիկի ամենահին խճանկարներից է (հավանաբար պատրաստվել է 7-րդ դարի կեսերին վերանորոգումից անմիջապես հետո)։ Դրա վրա սրբազանը ներկայացված է իդեալականացված դիմագծերով և կարճ ուղիղ շիկահեր մազերով երիտասարդի տեսքով, քիտոն և շքեղ պատմուճան հագած։
Սա ամենահին խճանկարային կտավներից մեկն է։ Դեմետրիոսը պատկերված է շրջապատված քաղաքի եկեղեցական (աջից) և աշխարհիկ (ձախից) ղեկավարներով։ Ենթադրվում է, որ դա պրեֆեկտ Լեոնտին է և արքեպիսկոպոս Իովհանը, ովքեր կազմակերպել են բազիլիկի վերականգնումը 7-րդ դարի հրդեհից հետո։ Սրբի բարեհաճությունը նրանց նկատմամբ արտահայտվում է ձեռքերի դիրքով, որոնք նա բռնում է նրանց ուսերին։ Խճանկարի տակ կա հետևյալ բովանդակությամբ մակագրություն՝ «Աջից և ձախից տեսանելի են նահատակ Դեմետրիոսի փառապանծ շինության կառուցողները, որոնք ետ են մղել բարբարոսական նավատորմին և փրկել քաղաքը»։ Խոսքը 616 թվականին սլավոնների կողմից քաղաքի պաշարման մասին է։ Սրբազանը հագել է թիկնոց՝ զարդարված տաբլիոնով՝ զգեստի կրծքային մասում տարբեր գույնի քառանկյուն երիզներով, որն արտացոլում է Դեմետրիոսի ազնվական ծագումը։
Խճանկարը գտնվում է խորանի հարավային կողմում և վերաբերվում է 9-10-րդ դարերի սահմանագծին։ Աստվածամայրը և Սուրբ Ֆեոդորը պատկերված են աղոթելիս, իսկ նրանց վերևում երևում է Քրիստոսի պատկերը, որն աջ ձեռքով օրհնում է նրանց։ Աստվածածնի ձեռքում կա մի մագաղաթ, որի վրա գրված է՝ «Տեր Աստված, թույլ տուր լսել իմ աղոթքի ձայնը, այնպես, ինչպես ես աղոթում եմ մարդկանց համար»։ Ենթադրվում է, որ խճանկարը պատվիրվել է հավատացյալների կողմից, ովքեր բուժում են ստացել հիվանդություններից։ Այդ մասին է վկայում տակի մակագրությունը․ «... Քեզ նվիրեցի ի նշան երախտագիտության, թեպետ հիասթափված էի մարդկանցից, Քո ուժը ինձ կյանք հաղորդեց»։
Սուրբ Դեմետրիոսը իրեն մոտեցող երիտասարդի հետ (Դեմետրիոսը պատկերված է աղոթողի կեցվածքով, նրա ձեռքերը պատկերված են ոսկյա սմալաթայով), Սուրբ Դեմետրիոսը և երկու հրեշտակները (գուցե սա Դեմետրիոս Սալունսկու պատկերն է Երկնային արքայությունում, սա ակնարկ է իր կյանքից մի դրվագի մաքսին) ։ Տաճարի արևմտյան մասի խճանկարներ, 5-6-րդ դարերի վերջ։ 7-րդ դարի սկզբին ստեղծված խճանկարները տեղակայված են ներքին հյուսիսային նավի վրա;
Որմնանկարներ
Որմնանկարները, որոնք նախկինում զարդարում էին բազիլիկի պատերը, պահպանվել են միայն նրա աջ նավի վրա։ Որմնանկարների շարքը ստեղծվել է մի քանի փուլով և ավարտվել է 8-14-րդ դարերում։ Դրանցից համեմատաբար լավ վիճակում են գտնվում՝
21-րդ դարի սկզբին կատարված հետազոտությունների համաձայն, բազիլիկի որմնանկարների հեղինակներից մեկը հույն նշանավոր սրբանկարիչ Մանուիլ Պանսելինն է ։
Բազիլիկի դամբարան
Ստորգետնյա խորանը հայտնաբերվել է բազիլիկի տակ 1918 թվականին՝ 1917 թվականի հրդեհից հետո ավերված տաճարում վերականգնողական աշխատանքների ժամանակ ։ Հնում դամբարանի մուտքն իրականացվել է որմնախորշերի միջոցով, որոնք գտնվել են շինությունից դուրս՝ զոհասեղանի կողմից։ Այժմ ստորգետնյա խորանի մուտքը զոհասեղանի աջ կողմում գտնվող աստիճաններով է։
Ստորգետնյա խորանը գտնվում է այն տեղում, որտեղ, ըստ ավանդության, սպանվել է Մեծ նահատակ Դեմետրիոսը և գտնվում է բազիլիկի զոհասեղանի տակ ։ Ստորգետնյա խորանի անսամբլը բաղկացած է միանավ բազիլիկից, որտեղ հանգչում են սրբի մասունքները, ինչպես նաև ճաղաշարերով ու սյուներով շրջապատված կիսաշրջանաձև տարածքից, որտեղ գտնվում է ջրի ցիստեռնը ։ Կենտրոնում, յոթ սյուների վրա հենված մարմարե թաղածածկ շվաքարանի կողքին, կա մարմարե տաշտակ, որը նախատեսված է մեռոն հավաքելու համար և, ըստ լեգենդի, որը բխում է Դեմետրիոսի մասունքներից ։ Ստորգետնյա խորանի հյուսիսային մասում են գտնվում Սալոնիկի եպիսկոպոսների թաղման տեղերը։
Ստորգետնյա խորանում վաղ քրիստոնեական ժամանակներից եղել է ջրի աղբյուր (առաջացել է ստորգետնյա տաք ջրերից ), որը հոսել է 10-րդ դարում կառուցված ջրատարով։ Ներկայումս գոյություն ունի ջրի աղբյուր հանդիսացող ջրհոր ։
1980-ականներին դամբարանում բացվել է հնագիտական ​​թանգարան, որտեղ ցուցադրվում են պեղումների ժամանակ հայտնաբերված քանդակներ և այլ գտածոներ, ինչպես նաև որոշ խճանկարներ, որոնք նախկինում զարդարել են բազիլիկի պատերը։ Թանգարանի ամենաարժեքավոր ցուցանմուշներից են սուրբ Դեմետրիոսի պաշտամունքի հետ կապված մյուռոնով օծման թասը, ինչպես նաև տաճարի վերականգնված ամբիոնը և վաղ տաճարի ճարտարապետական ​​քանդակները ։
Սրբի մասունքներ
Ներկայումս մասունքները պահվում են բազիլիկի հյուսիսային նավում՝ մարմարե կիվորիումում, որը ստեղծվել է 7-րդ դարում հրդեհի հետևանքով կորցրած արծաթյա կիվորիումի փոխարեն (դա Սուրբ Դեմետրիոսի երկրորդ մարմարե կիվորիումն է, առաջինը ոչնչացվել է 1430 թվականին թուրքերի կողմից՝ քաղաքը գրավելու ժամանակ)։ Ենթադրաբար XII դարի վերջին - XIII դարի սկզբին, հնարավոր է, Սալոնիկի լատինական թագավորության գոյության ընթացքում, դրանք Սալոնիկից տարվել են Իտալիա ։ Մասունքները հայտնաբերվել են 1520 թվականին Կամպոյի Սան Լորենցո քաղաքի աբբայությունում և վերադարձել Սալոնիկ միայն 20-րդ դարում՝ 1978 թվականին, իսկ 1980 թվականին՝ մասունքների հիմնական մասը (Իտալիայում մնացին վեց խոշոր մասնիկներ)։
Հնագույն ժամանակներից մնացած մասունքները երկրպագվել են որպես մյուռոնօրհնեք (Դմիտրի Ռոստովցին հայտնում է, որ մյուռոնօրհնեքը հայտնի է 7-րդ դարից[38], սակայն Հովհաննես Սկիլիցեսն առաջինն էր, ով գրավոր զեկուցել է, որ մյուռոնօրհնեքն առաջին անգամ հայտնվել է 1040 թվականին ): Սրբին երկրպագելու բազիլիկա եկած հավատացյալները ապակե սրվակներով մյուռոն էին հավաքում, որոնցից ամենավաղը 11-12-րդ դարերում։ Մյուռոնը երկրպագվել է ոչ միայն քրիստոնյաների կողմից։ Հովհաննես Անագնոստը, ով նկարագրել է թուրքերի կողմից քաղաքի գրավումը, հայտնում է, որ մուսուլմանները նույնպես վերցրել են մյուռոն, որոնք այն համարում էին ցանկացած հիվանդության բուժման համար նախատեսված դեղամիջոց ։
14-րդ դարից մասունքներից մյուռոնի յուղի արտահոսքի փոխարեն սկսել է հիշատակվել տապանակի ջրհորից մյուռոնաջրի արտահոսքի մասին (առաջին գրավոր հիշատակումը կատարվել է 1330 թվականին Նիկիֆոր Գրիգորոսի կողմից) ։ Նույն ժամանակաշրջանում, տաճարից մասունքների անհետացման պատճառով, լեգենդ է առաջացել, որ դրանք թաքցվել են դամբարանի մեջ գտնվող ջրհորի մեջ։ Ջրհորից հոսող մյուռոնի հիշատակումը դադարեց 1493 թվականին, երբ բազիլիկան վերածվել է մզկիթի (ուղղափառները պահպանել են մուտքը դեպի սուրբ Դեմետրիոսի հուշադամբարան, որը մնացել է մասունքների անհետացումից հետո պաշտամունքի համար)։
Հնում մյուռոնի արտահոսքը շատ առատ է եղել․ Նիկիտա Հոնիատը նկարագրում է, թե ինչպես 1185 թվականին Սալոնիկը գրաված նորմանները սրբապղծորեն մյուռոն են հավաքել կաթսաների մեջ, վրան ձուկ տապակել և կոշիկներին քսել ։ Թեև մասունքների մյուռոնի հոսքն այժմ դադարել է, սուրբի հիշատակի օրվա նախօրեին երեկոյան ժամերգության ժամանակ բացվել է սրբի տապանակը և հավատացյալներին տրվել է բամբակ՝ թաթախված անուշահոտ հեղուկով, որը չի նույնացվել մյուռոնի հետ, որի մասին գրել է Դեմետրի Խրիսոլոգը 14-րդ դարում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Հունաստանում Կատեգորիա:Եվրոպայի բազիլիկ եկեղեցիներ Կատեգորիա:Սալոնիկի թանգարաններ Կատեգորիա:Սալոնիկի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Հունաստանի եկեղեցիներ Կատեգորիա:Սալոնիկի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Բյուզանդական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Հունաստանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հունաստանի պաշտամունքային կառույցներ Կատեգորիա:634 հիմնադրումներ
Վանա-Տուրգ
Վանա-Տուրգ (Vana Turg - «հին շուկա»), հրապարակ, նախկին շուկայի տարածք Տալլինի Հին քաղաքում։ Հրապարակը գտնվում է Քաղաքապետարանի հրապարակի հարևանությամբ, որին միանում է Վանա Տուրու կաել նրբանցքով։
Պատմություն
Տալլինի ամենահին շուկաներից մեկն է։ Նրանից հին է միայն Քաղաքապետարանի հրապարակում գտնվեղ շուկան։ Հրապարակը հարմար վայր էր շուկայի համար, քանզի այն գտնվում էր հինգ փողոցների խաչմերուկում։ Միջնադարում այդ փողոցները առևտրական հինգ ճանապարհների սկիզբ էին (դրանցից մեկը հասնում էր մինչը Պյառնու ու Ռիգա, մյուսն անցնում էր Տարտուով ու հասնում մինչև Պսկով, իսկ երրորդը հասնում էր Նառվա ու շարունակվում մինչև Վելիկի Նովգորոդ)։ Շուկայում առևտուր էին անում հիմնականում արտասահմանցի առևտրականներ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Տալլին
Օդնորոբովսկի պերվիյ գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Օդնորոբովսկի պերվիյգյուղական խորհուրդ  (Одноробівська Перша сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Օդնորոբովսկի պերվիյգյուղական խորհրդում բնակվում էր 1354 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 38.3 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 35.35 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1924 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գոստևոե
Գոստևոե (Гостевое), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կոբցևկա
Կոբցևկա (Кобцівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Յարկի։ Հիմնադրվել է 1849 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոբցևկա գյուղում բնակվում էր 83 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,613 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 135,4 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կրասնոգրադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1849 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շոխա
Շոխա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում ։
1914 թվականին ուներ 40 տուն հայ և թուրք բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Բուենոս Այրես, Արգենտինա)
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, հուշարձան Արգենտինայի մայրաքաղաք Բուենոս Այրեսում (Acevedo-Armenia 1369 Buenos Aires, Consejo 1414 Argentina)։
Պատմություն
Հուշարձանը կառուցվել է ի հիշատակ հայոց ցեղասպանության զոհերի։ Հուշարձանի կառուցումն սկսվել է 1950-ական թվականների վերջում և ավարտվել է 1961 թվականի ապրիլին։ Հուշարձանի կառուցման հովանավորներն են Պողոս և Սիրանուշ Արզումանյանները ։
Տվյալներ
Հայկական եկեղեցու բակում գտնվող հուշարձանի պատին փորագրված են հայկական պատկերագրեր և հետևյալ քառատողը.
«24 Ապրիլ 1915.
Ամենայն տեղ մահը մի է
Մարդ մի անգամ պի՛տ մեռնի,
Բայց երանի, որ յուր ազգի
Ազատության կզոհվի»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինայի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Closer (երգ, The Chainsmokers)
ԱՄՆ-ում երգը դարձել է The Chainsmokers-ի և Հոլզի առաջին սինգլը, որ գլխավորել է Billboard hot 100-ը։ Երգը մնաց առաջին տեղում 12 շաբաթ անընդմեջ։ The Chainsmokers-ը դարձավ առաջինը, ում չորս երգերը դարձան առաջինը՝ անցնելով Քելվին Հարրիսին։ Միացյալ Նահանգներից դուրս երգը գլխավորել է ավելի քան տասը երկրների հիթ-շքերթներ, ներառյալ՝ Ավստրալիա, Կանադա, Նոր Զելանդիա, Իռլանդիան և Միացյալ Թագավորությունը, դարձնելով այն The Chainsmokers-ի և Հոլզի առաջին սինգլը նշված վեց երկրներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2016 սինգլներ Կատեգորիա:Հոլզիի երգեր Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Սելիշչե (գյուղ, Կոնոտոպի շրջան)
Սելիշչե (Селище), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սելիշչե գյուղում բնակվում էր 34 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մոժվայ (գյուղ, Զավյալովսկի շրջան)
Մոժվայ (Можвай), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 40 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի բնակավայրեր
Պողպատե կինը
Պաղպատե կինը (Señora Acero), իսպանալեզու հեռուստանովել՝ նկարահանված Տելեմունդո հեռուստաընկերության կողմից։
(3562) Իգնատիուս
(3562) Իգնատիուս (Ignatius), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի հունվարի 8-ին Ջո Վագների կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Գոթական գրականություն
Գոթական գրականություն (Gothic fiction), 18-րդ դարի երկրորդ կեսին Անգլիական գրականության մեջ ձևավորված գրական ժանր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գոթական գրականություն
(3562) Իգնատիուս
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,338852 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9786 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6991 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1306,48 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27555 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,73° անկյուն։
Պողպատե կինը
Տելեմունդոն հեռարձակել է հեռուստանովելը 2014-2016 եթերաշրջանում։
(3562) Իգնատիուս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ջո Վագների կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պողպատե կինը
Ինչպես Տելեմունդոյի մնացած հեռուստանովելները, սա նույնպես կհեռարձակվի անգլերեն ենթավերնագրերով (CC3)։
2015 թվականի հունվարի 13-ին հաստատվեց, որ հեռուստասերիալը կունենա 2-րդ եթերաշրջան։ Նկարահանումները սկսվցին մայիսին։ Հեռուստասերիալի 2-րդ եթերաշրջանը հեռարձակվում է Սեպտեմբերի 22-ին։ Այն կհաջորդի Երկնքի տիրակալը հեռուստասերիալի 3-րդ եթերաշրջանին։
Սյուժե
2-րդ եթերաշրջան Բանտում 5 տարի անցկացնելուց հետո Սարան հույս է ունենում դուրս գալ, բայց հանրապետության նախագահը իր գաղտնի գործակալի՝ Բերտա Ագիլարի պահանջով նրան դատապարտում է 25 տարվա ազատազրկման։ Քրոջ ատելությունը, կոռումպացված նախագահի քաղաքական ամբիցիաները և ճակատագրի անհաջող շրջադարձը նրան ստիպեց սուզվել պողպատի մեջ և կրկին հրաժեշտ տալ իր որդուն և մեծ սիրուն՝ Մանուել Կաիսիեդոին։
Նախնական ընտրություն
Հեռուստասերիալը պիտի գլխավորեր Սանդրա Էչևեռիան, բայց գլխավոր հերոսուհու դերում ընտրվեց Բլանկա Սոտոն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպաներեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Ֆիլմեր թմրանյութերի մասին Կատեգորիա:2014 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Գիշերը բազմեց լեռների վրա…
«Գիշերը բազմեց լեռների վրա…», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, թվականը ստույգ հայնի չէ։
Պատմություն
Ստեղծագործությունը որոշակի նմանություն ունի «Նկարիչ Գևորգ Բաշինջաղյանի «Ձորագետը գիշերով» նկարի առջև» բանաստեղծության հետ։
Թումանյանի ընտանիքի արխիվի համար 10 ծոցատետրում պահվում է ինքնագիրը, որի մեջ եղած տեղեկությունները վերաբերում են 1891-1892 թվականներին։ Այստեղից կարելի է եզրակացնել, որ այս բանաստեղծությունը գրված է նույն ժամանակահատվածում։
Բանաստեղծությունը առաջին անգամ տպագրվել է 1979 թվականին, «Լրաբեր» ամսագրի առաջին համարի 35-րդ էջում։
Թումանյանի «Երկերի լիակատար ժողովածու»-ի առաջին հատորում տպագրվել է ինքնագրից։
Ինքնագրում «Թանձր մռայլը» բառերի տակ Թումանյանը գրել է՝ «Նրա ստորոտում»։
Մենզուրա
Մենզուրա (mensura - չափ), երաժշտական գործիքների հնչաղբյուրի չափման մեծությունները որոշելու հաշվետվյալները։ Հիմնականում լարային գործիքների մենզուրային չափանիշները վերաբերում են տրամագծին, երկարությանը և լարերի ձգվածությանը, փողայիններինը՝ հատվածքին, օդանցքի տրամագծին ու երկարությանը, լեզվակավորներինը՝ լեզվակի լայնությանը և երկարությանը։
Լարային կսմիթավոր և աղեղնավոր երաժշտական գործիքներում մենզուրա է կոչվում սովորաբար լարի երկարության աշխատանքային մասը (վերին շեմիկի և տակդիրի (նաև հենարան կամ լարակալ) առանցքի միջև), լարային հարվածային և ստեղնաշարային հարվածային գործիքներում, բացի վերը նշվածներից, նաև մուրճիկի հարվածի գծի (լարի գրգռման) տեղը։ Փողային գործիքներում մենզուրա է կոչվում փողանցքի միջին դիապազոնի և նրա երկարության հարաբերակցությունը (այստեղից էլ՝ լայն, միջին և նեղ մենզուրա)։
Լարային գործիքներ
Ջութակի ամենահայտնի վարպետներից երկուսը՝ Անտոնիո Ստրադիվարին (1644-1737) և Ջուզեպե Գվարների դել Ջեզուն (1698-1744), իրենց ջութակների համար օգտագործել են 330 մմ երկարությամբ բաց լար, որն արդեն հաստատվել էր նախորդ սերնդի՝ Ջեյքոբ Շտայների (մոտ 1617-1683) կողմից։ Հետագայում ջութակ արտադրողները հետևել են այդ չափին։
Ինչպես ջութակի, այնպես էլ դասական կիթառի լարի չափը ստանդարտացվել է իր ամենահայտնի արտադրողի աշխատանքի շնորհիվ։ Անտոնիո դե Տորեսը (1817-1892) օգտագործել է 650 մմ երկարությամբ լար, իսկ ավելի ուշ շրջանի արտադրողները հետևել են այդ օրինակին։ Այնուամենայնիվ, 20-րդ դարի կեսերից վարպետները, որոնք ձգտում էին մեծացնել ծավալը, անցել են 660 մմ չափի, որն այժմ ստանդարտ է առաջատար արտադրողների համար, ինչպիսին է Ramirez-ը։
Էլեկտրական կիթառի ամենատարածված մենզուրան 25,5 դյույմ է (647,7 մմ), ինչպես Fender ընկերության գործիքների վրա, որը հիմք է ընդունել դասական (ակուստիկ) կիթառների մենզուրայի արժեքը, և 24,75" (628,7 մմ), ինչպես Gibson Les Paul-ի դեպքում։ Բաս կիթառի ստանդարտ մեզուրան 34" է (863,6 մմ)։ Կան նաև բաս կիթառներ՝ բաց լարերի ավելի փոքր և ավելի մեծ երկարությամբ, ինչպես նաև Dingwall-ի «ծուռ» մեզուրայով. գործիքի ձևավորումն այնպիսին է, որ հաստ լարերի երկարությունն ավելի մեծ է, քան բարակ լարերինը։ Սա թույլ է տալիս ավելի հարուստ և խորը երանգ հաղորդել ցածր բասի նոտաներին և հասնել յուրաքանչյուր լարի ավելի ճշգրիտ տեմպերացմանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտագիտություն
Խորեն Խաչատրյան
Խորեն Արմենակի Խաչատրյան,, գյուղատնտեսության մեքենայացման բնագավառի գիտնական, ՀամԳԳԱ թղթակից անդամ (1967), Խորհրդային Միության հերոս (մարտի 24, 1945)։
Կենսագրություն
409-րդ հրաձգային դիվիզիայի կազմում մասնակցել է Կուբանի, Ուկրաինայի, Ղրիմի, Լեհաստանի, Գերմանիայի ազատագրմանը։ Եղել է հրաձգային դասակի, ապա՝ վաշտի հրամանատար։ Հերոսի կոչման է արժանացել Սևաստոպոլի ազատագրման համար 1944 թվականի մայիսին մղված մարտերում կատարած սխրագործության համար։ 1951 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1962-1972 թթ. եղել է ՀԽՍՀ գյուղատնտեսության նախարարության մեքենայացման ու էլեկտրիֆիկացման ԳՀԻ-ի տնօրեն, 1972 թվականից՝ Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի գյուղատնտեսական մեքենաների ամբիոնի վարիչ։ Գիտական աշխատությունները նվիրված են լեռնային պայմաններում գյուղատնտեսական մեքենաների օգտագործման հարցերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Օդնորոբովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Օդնորոբովսկի գյուղական խորհուրդ  (Одноробівська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զոլոչևսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Օդնորոբովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1896 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 51.09 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 37.11 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 11 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1926 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բրեժնևի դոկտրին
«Բրեժնևի դոկտրին» (Доктрина Брежнева), Խորհրդային Միության արտաքին քաղաքականության ձևակերպում։ Համաձայն դոկտրինի՝ ԽՍՀՄ-ը իրավունք էր ձեռք բերում միջամտելու Սոցիալիստական ճամբարի կազմում ընդգրկված Կենտրոնական Եվրոպայի պետությունների ներքին գործերին՝ քաղաքական ընթացքի կայունությունն ապահովելու համար։
Բրեժնևը պնդում էր, որ սոցիալիստական հանրապետությունների ենթադրյալ գերիշխանությունը հանդիսանում է բոլոր մարքսիստ-լենինիստների հաջողությունը. «Երբ առաջանում է վտանգ սոցիալիզմի գործի համար որևէ հանրապետությունում, վտանգ սոցիալիստական համագործակցության անվտագության համար ընդհանրապես, ապա դա արդեն դառնում է ոչ միայն խնդիր տվյալ հանրապետության համար, այլև ընդհանուր խնդիր բոլոր սոցիալիստական հանրապետությունների համար»։ «Չխառնվելու» քաղաքականությունը նրա կարծիքով ուղիղ հակազդում էր «եղբայրական պետությունների» պաշտպանությանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:Սառը պատերազմ
Գոստիլովո (գյուղ, Նևելսկի շրջան)
Գոստիլովո (Гостилово), գյուղ Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Նևելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Նևելսկի շրջանի բնակավայրեր
Վարունգե ձիուկ
«Վարունգե ձի» (Огуречная лошадка), խորհրդային մուլտֆիլմ, որ նկարահանվել է Գալինա Լեբեդևայի «Վարունգե ձիու արկածները» հեքիաթի հիման վրա։
Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է Մաշայի մասին, որը բանջարանոցում վարունգ է աճեցնում և շան օգնությամբ այն պաշտպանում այծից, աքաղաղից և ագռավից։ Գիշերը  Մաշան  երազում տեսնում է, թե ինչպես է տեղում աստղային անձրև և ջրում վարունգի մարգը։ Իսկ առավոտյան աղջիկը տեսնում է վարունգե ձիուկին, որը նրան տանում է զբոսնելու։
Մուլտֆիմում չի հնչում ոչ մի բառ, հնչում է միայն երաժշտություն։ Գիշերային մեղեդին 1970-ական թվականներին հնչել է հեռուստատեսությամբ «Առաջին անգամ ԿՀ էկրանին» ծրագրում։
Վերաթողարկում DVD-ով
Մուլտֆիլմը բազմիցս (2006, 2007 և 2008 թվականներին) վերաթողարկվել է DVD-ով «Հեքիաթներ Մաշենկայի մասին» («Сказки про Машеньку», «Սոյուզմուլտֆիլմ») մուլտֆիլմերի հավաքածուում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1985 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Կարլ Գուստավ Յունգ
Կարլ Գուստավ Յունգ (Carl Gustav Jung, ), շվեյցարացի հոգեբույժ, խորքային հոգեբանության ուղղություններից մեկի՝ անալիտիկ հոգեբանության հիմնադիր։