cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մաթե Ալտերի
Սկավառակագրություն
Մաթե Ալտերին երաժշտական իր կարիերայի ընթացքում թողարկել է ստուդիական վեց ալբոմ և մեկ ժողովածու ։
Մեծարում
2006 թվականին երգչուհին արժանացել է Պատվո լեգեոնի շքանշանի և այդ շքանշանի ասպետի կոչման ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1956 երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:1927 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 12 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Պուշկինի լեռնանցք
Պուշկինի լեռնանցք, Բեզոբդալի լեռնանցք, Բզովդալի լեռնանցք, Դվալի լեռնանցք, լեռնանցք Հայաստանի Լոռու մարզում, Բազումի լեռնաշղթայի արևելյան մասում՝ 2038 մ բարձրության վրա։ 1963 թ. շահագործման է հանձնվել հեռուստատեսային աշտարակը օդերևութաբանական կայանով։ Այն ունի 181,0 մ բարձրություն։ Պուշկինի լեռնանցքի և նրա տակ կառուցված ավտոխճուղային թունելը (երկարությունը՝ 1830 մ) շահագործման հանձնվեց 1971 թ. նոյեմբերի 30-ին և Փամբակի հովիտը կապում է Լոռու դաշտին ։ 2002 թ. շահագործման հանձնվեց Հայաստանում առաջին հողմաէլեկտրակայան, այն ունի ընդհանուր 2,4 մեգավատտ հզորություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնանցքներ Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռնագրություն
Սելջուկ-թյուրքերի արշավանքները Հայաստան
Սելջուկ-թյուրքերի արշավանքները Հայաստան տեղի են ունեցել 11-րդ դարի կեսերին։ Դրանց հետևանքով Բյուզանդական կայսրությունը զրկվել է ամբողջ Փոքր Ասիա թերակղզուց և Հայկական լեռնաշխարհի տարածքներից, այդ թվում՝ նոր անկում ապրած Բագրատունիների թագավորության տարածքից, որի վրա շարունակում էին գոյատևել հայկական մի քանի թագավորություններ ու իշխանություններ։
Սելջուկյան տիրապետությունը Հայաստանում տևել է մինչև 13-րդ դարի սկիզբը, երբ երկիրը նվաճվել է մոնղոլ-թաթարների կողմից։ Սկզբում ամբողջ Հայաստանը գտնվում էր միասնական սելջուկյան սուլթանության կազմում։ Որպես առանձին միավորներ՝ իրենց ինքնուրույնությունն էին պահպանում Վանանդի (963-1065), Տաշիր-Ձորագետի (978-1113) ու Սյունիքի թագավորությունները (987-1170)։
12-րդ դարում սուլթանությունը թուլանում է ու տրոհվում մի քանի մասերի, ինչից օգտվում են հարևան պետությունները։ Փոքր Ասիայում ձևավորվում է Իկոնիայի սելջուկյան սուլթանությունը, որը նվաճում է Մեծ Հայքի արևմտյան գավառներն ու Փոքր Հայքը, անկախություն է ձեռք բերում Ռուբինյանների հիմնած նորաստեղծ Կիլիկիայի հայկական իշխանությունը, Հայաստանի հարավային նահագները գրավվում են Այյուբյան սուլթանության կողմից, իսկ հյուսիսում ստեղծվում են Անիի, Դվինի Շադդադյանների սելջուկյան ամիրայությունները։ Նրանք վերանում են Զաքարյանների շնորհիվ, ովքեր հաստատում են նոր հզորացող Վրացական թագավորության գերիշխանությունը՝ Վրաց Բագրատունիների գլխավորությամբ։ Վրաստանի կազմում Զաքարյանները ձեռք են բերել բարձր ինքնավարություն։ Արևելյան Հայաստանի ու Վրաստանի հարևանությամբ՝ նախկին Աղվանքի տարածքում, առաջանում են այլ ամիրայություններ ևս, որոնցից ամենահայտնին Գանձակի սելջուկյան ամիրայությունն էր։ Վերջինս նվաճում է հայկական վերջին թագավորությունը՝ Սյունիքը։
Բագրատունիների թագավորության անկում
Դարեր առաջ Բագրատունիների շնորհիվ կորսված հայկական պետականությունը վերականգնվել էր 885 թվականին, և Աշոտ Առաջինը օծվել էր հայոց թագավոր։ Բագրատունիների թագավորությունը երկար չգոյատևեց (885-1045), և մաս-մաս նվաճվեց Բյուզանդական կայսրության կողմից։ Տիրանալով Հայաստանի մեծ մասին՝ բյուզանդական կառավարիչներն աշխատում էին թուլացնել Հայաստանի ռազմական ուժերը։ Հայ իշխաններին ընդարձակ կալվածքներ էին տալիս, տիտղոսներ շնորհում և տեղափոխում կայսրության խորքերը։ Հայաստանում մնում էին միայն բյուզանդացիներին հավատարիմ հայ ազնվականները։ Բնակչությունը պարտավոր էր բազմազան հարկեր վճարել, մասնակցել բերդերի ու քաղաքների պարիսպների ամրացմանը, ճանապարհների անցկացմանը։ Կայսրությունը, հասկանալով, որ կաթողիկոսությունը կարող էր համախմբել հայերին և դուրս բերել Բյուզանդիայի դեմ, դիմում էր կանխարգելիչ քայլերի։ Բյուզանդացիները ջանում էին վերահսկել Հայոց եկեղեցուն և ամեն առիթով միջամտում էին նրա ներքին գործերին։ Այսպես, Անիի գրավման ժամանակ բյուզանդացիներին մեծ ծառայություն մատուցած Պետրոս Գետադարձ կաթողիկոսը կանչվեց Կոստանդնուպոլիս։ Նա մի քանի տարի ապրեց կայսրության մայրաքաղաքում, բայց նրան այդպես էլ չթույլատրեցին վերադառնալ Անի։ Նույնը կատարվեց նաև հաջորդ կաթողիկոսի հետ։ Բյուզանդական կայսրությունը նրանց արգելում էր հաստատվել և գործել Հայաստանում։ Բյուզանդացիները հայ իշխաններին ստիպում էին հրաժարվել հայոց դավանանքից։ Նրանք մտադիր էին հարկի տակ դնել հայկական եկեղեցիներն ու վանքերը. դա չէր կատարվել անգամ արաբական տիրապետության շրջանում։
Փորձելով վերացնել հայկական զինուժը՝ կայսրությունն սկսեց բնակչությունից զինվորական հարկ գանձել։ Այսպիսով, Հայաստանը փաստորեն բախտի քմահաճույքին էր թողնված, ինչը սելջուկ-թյուրքերին հնարավորություն տվեց անպատիժ ասպատակելու երկիրը ։
Առաջին արշավանքը Հայաստան
1047 թվականին սելջուկ-թյուրքերի 20-հազարանոց բանակն առաջին անգամ արշավեց Հայաստան։ Այն ներխուժեց Վասպուրական և հասավ մինչև Բասեն գավառ։ Ճանապարհին նրանք ավերեցին հայկական գավառները, գերեվարեցին հազարավոր մարդկանց։ Թշնամին Հայաստանում գրեթե դիմադրության չհանդիպեց։ Հայերը փաստորեն զինաթափված էին, իսկ բյուզանդացիները բացահայտորեն խուսափեցին պատասխան ռազմական գործողություններից։
Երկրորդ և երրորդ արշավանքներ
Սելջուկյան 100-հազարանոց զորքը երկրորդ անգամ Հայաստան ներխուժեց 1048 թվականին Գթլմուշի և Իբրահիմ Յանալի գլխավորությամբ։ Ատրպատականի վրայով սելջուկները հարձակվեցին Հայաստանի վրա։ Միևնույն ճանապարհով մուտք գործելով երկիր՝ սելջուկները կենտրոնացան Բասենում ու Կարնո դաշտում։ Բյուզանդական զորքերը պատսպարվել և դուրս չէին գալիս իրենց տեղերից, մինչ սելջուկները ավեր ու թալան էին տարածում։ Սելջուկները ավեր տարածելով հասան Մանազկերտի դաշտ և մի քանի մասերի բաժանելով իրենց զորքերը մի քանի ուղղություններով գրոհներ կազմակերպեցին։ Նրանք և ոչ մի տեղ լուրջ դիմադրության չհանդիպեցին։ Միայն 1049 թվականին բյուզանդական զորքերը մի քանի հայ իշխանների հետ որոշեցին ճակատամարտ տալ։ Ճակատամարտը տեղի ունեցավ Բասենի դաշտում հայ-բյուզանդական զորքերը պարտություն կրեցին։
1054 թվականին սելջուկները երրորդ անգամ արշավանք կազմակերպեցին Հայաստան, այն անձամբ գլխավորում էր առաջնորդ Տուղրիլ բեկը։ Նրանք Հայաստան ներխուժեցին նույն ճանապարհով ինչ առաջին արշավանքների ժամանակ ավեր ու թալան տարածեցին ամբողջ Հայաստանում։ Այս անգամ թշնամուն համառորեն դիմադրեցին Կարս քաղաքի պաշտպանները։ Նրանցից Թաթուլ անունով մի հայ զորական մահացու վիրավորեց Տուղրիլի երիտասարդ ազգականներից մեկին, բայց գերի ընկավ։ Թիկնեղ ու հաղթանդամ հայ ռազմիկն իր տեսքով հիացրեց Տուղրիլին, և նա խոստացավ ազատ արձակել Թաթուլին, եթե վիրավոր թուրքը փրկվի մահից։ Հպարտ զինվորականը համարձակորեն պատասխանեց, որ եթե հարվածն իրենն է, ապա հակառակորդն անպայման կմեռնի ։ Առանձնանում է նաև Մանազկերտի բնակչության կազմակերպած դիմադրությունը։ Շուրջ մեկ ամիս պաշարումից հետո սելջուկները ամոթահար հեռացան չկարողանալով գրավել քաղաքը։ Նրանք Մանազկերտի վրեժը հանեցին հայկական գյուղերից և քաղաքներից։
Հայաստանի և ամբողջ Փոքր Ասիայի գրավում
Սելջուկ-թյուրքերի առաջին երեք արշավանքները հետախուզական բնույթ էին կրում։ Իրադրությունը փոխվեց, երբ սելջուկ-թյուրքերի պետության տիրակալ դարձավ Ալփասլան սուլթանը։ 1064 թվականին սելջուկ-թյուրքերը ևս մեկ անգամ արշավանք կազմակերպեցին անցնելով Ատրպատականի վրայով նրանք առաջին հարվածն ուղղեցին Սյունիքին, ապա առաջ շարժվելով գրավեցին ամբողջ Հայաստանը։ Նրանք առանձնակի դաժանություն էին հանդես բերում։ Արիստակես Լաստիվերցին առանձնակի սարսափով է գրում այս իրադարձությունների մասին։ Նա մեծ ցավով նկարագրում Լոռե քաղաքի գրավման տեսարանը ։ Հայաստանը գրավելուց հետո սելջուկ-թյուրքերի զենքն ուղղվեց ընդդեմ Բյուզանդական կայսրության։ Այս արշավանքներն իրենց բնույթով հետախուզական էին և նպատակ ունեին տեղեկություններ հավաքել և ավեր ու թալան տարածել։
1070 թվականի սելջուկները ևս մեկ անգամ ներխուժեցին Հայաստան գրավեցին Բագրևանդը, իջան դեպի Վասպուրական գրավեցին Մանազկերտ քաղաքը և հիմնահատակ ավերեցին։ 1071 թվականին բյուզանդական կայսր Ռոմանոս IV Դեոգենես կայսեր գլխավորությամբ հայ-բյուզանդական ուժերը սելջուկներին հանդիպեցին Մանազկերտի դաշտում։ Ճակատամարտում հայկական և բյուզանդական առանձին զորամասեր կռվում էին առանձնակի եռանդով և անձնազոհությամբ, սակայն անբարյացակամ մի քանի բյուզանդացի զորավարներ դավաճանեցին կայսերը, ինչի արդյունքում հայ-բյուզանդական ուժերը ջախջախիչ պարտություն կրեցին։ Կայսրը գերի ընկավ և մեծ փրկագնով և ամոթալի հաշտության պայմանագիր կնքելով ազատ արձակվեց։ Այս ճակատամարտը սկիզբ դրեց Բյուզանդական կայսրության կործանմանը։ Շուտով բյուզանդացիները հարկադրված ընդունեցին իրենց պարտությունը և հաշտություն կնքեցին սելջուկ-թյուրքերի հետ։ Կայսրությունն ստիպված էր թշնամուն հանձնել ամբողջ Փոքր Ասիան։ Մանազկերտի ճակատամարտից հետո նվաճվեցին Հայաստանի հարավային ու արևմտյան շրջանները, որոնք մինչ այդ չէին ենթարկվել ավերածությունների։ Ամբողջ Հայաստանը ներառվեց սելջուկների հսկայածավալ սուլթանության մեջ։
Սելջուկ-թյուրքերի արշավանքների և տեղաշարժերի հետևանքով խիստ տուժեց Հայաստանի գյուղատնտեսությունը։ Հատկապես ծանր վիճակում հայտնվեցին քաղաքները։ Անկում ապրեցին միջազգային տարանցիկ առևտուրը և արհեստագործությունը։ Հայ իշխաններն ու ազատները զրկվեցին իրենց հողային տիրույթներից։ Հայոց այրուձին ցրվեց ու ժամանակի ընթացքում հեռացավ օտար երկրներ։ Մշտական կռիվների և տնտեսական անկման պատճառով հայության մի ստվար հատված թողեց հայրենիքը։ Սկսվեց արտագնացությունը կամ գաղթը դեպի հարևան երկրներ՝ գլխավորապես Բյուզանդիայի խորքերը՝ Փոքր Հայք, Կապադովկիա և Կիլիկիա։ Հայկական գաղութներ սկսեցին ձևավորվել Ղրիմում։
Ալփ-Արսլանի հաջորդ՝ Մելիքշահից (1072-1092) հետո սելջուկյան պետությունում սկսեցին խռովություններ, որը պատճառ դարձավ պետության բազմաթիվ իշխանությունների բաժանման։ Սելջուկյան տիրապետության ժամանակաշրջանում Լոռիի թագավորությունը տակավին անկախ էր՝ ընդգրկելով Գուգարքի արևելքը (Տաշիր-Ձորագետը), Ուտիքի արևմուտքը։ Այնտեղ իշխում էին Կյուրիկեի որդիներ՝ Դավիթն ու Աբասը։ Իսկ Կապանի կամ Սյունիքի թագավորությունը ընդգրկում էր Զանգեզուրը, և թագավորում էր Սենեքերիմը, ապա նրա որդին՝ Գրիգոր Բ-ն։ Հայկական իշխանություններից էին Արցախում Խաչենի Հասան-Ջալալյանների իշխանությունը, Աղթամարում Արծրունիների իշխանությունը, Սասունում իշխում էր Թոռնիկն ու նրա որդիները Չորտվանելն ու Վասակը, եվ Մոկքի իշխանությունը։
Գրանֆոնտեն (Ստորին Հռենոսի գավառ)
Գրանֆոնտեն (Grandfontaine), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Սելջուկ-թյուրքերի արշավանքները Հայաստան
Հայաստանի և ամբողջ Փոքր Ասիայի գրավում
Հայաստանում առաջացել էին նաև թյուրքական եվ օտարազգի իշխանություններ։ Նրանցից առաջիններն էր Դվինում ու Անիում Շադդադյանների իշխանությունը քուրդ ցեղապետ Փադլունի գլխավորությամբ։ Շահ-Արմենների էմիրությունը 12-րդ դարի սկզբին հիմնել էր Սուքման էլ-Քութբին՝ Մանազկերտ, Խլաթ, Տարոն ու Վասպուրական շրջաններում։ Կարինում իշխում էին Սալդուխյանները, իսկ Հայաստանի հարավում՝ Աղձնիքում ու Մոկքում իշխում էին Օրդուխյանները, Մերդին կենտրոնով։ Քաղաքական անապահով վիճակից դրդված Հայոց հայրապետներն ապրում էին հայրենի երկրից հեռու, փոքրասիական զանազան քաղաքներում, մինչև որ վերջապես հանգրվանեցին Կիլիկիայում ։
Գրանֆոնտեն (Ստորին Հռենոսի գավառ)
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 390 մարդ, բնակչության խտությունը` 9.87 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 39.52 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 360 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 45 կմ արևմուտք։
Սելջուկ-թյուրքերի արշավանքները Հայաստան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանը զարգացած միջնադարում Կատեգորիա:11-րդ դար Կատեգորիա:Հայաստանի պատերազմներ Կատեգորիա:Սելջուկների ներխուժումները Հայաստան
Գրանֆոնտեն (Ստորին Հռենոսի գավառ)
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 261 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 191-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 70։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,2 %։ 191 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 180 անձ (100 տղամարդ և 80 կին)։ Գործազուրկ են եղել 11 անձ (3 տղամարդ և 8 կին)։ 70 անաշխատունակներից 24-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 28-ը` թոշակառուներ, իսկ 18-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ակաիրո (մուլտֆիլմ)
Ակաիրո, (Акаиро), տիկնիկային մուլտիպլիկատոր ֆիլմ-հեքիաթ երեխաների համար, ռեժիսորը դասական ավանդական տիկնիկային դպրոցի ներկայացուցիչ Աիդա Զյաբլիկովան է ։
Սյուժե
Սյուժեն հիմնված է ճապոնական ժողովրդական հեքիաթի հիման վրա։ Բարի և իմաստուն օտարական Խանասական բուժում է հիվանդ երեխային, ում չէին կարողանում բուժել բժիշկները. նա տղայի համար պատրաստում է թղթե խաղալիք օրիգամի` Ակաիրո անունով շնիկը։ Խաղալիք շնիկը, ինչպես և ենթադրվում է հեքիաթում, կենդանանում է և քշում չար դևին, որը տանջում էր երեխային։ Սակայն տղայի խստասիրտ սամուրայ հայրը զայրանում է, որ ծերունին դեղի փոխարեն իր որդուն ինչ-որ խաղալիք է տվել, ծերունու կողմից պատրաստված բոլոր խաղալիքներն այրում է (բացառությամբ Ակաիրոյի, որը տղան պահում է իր վերմակի տակ), իսկ հետո իր ծառային հրամայում է բռնել և սպանել Խանասակային։ Այդ մասին տեղեկանալով` տղան Ակաիրոյի հետ փախչում է տնից, որպեսզի գտնի ծերունուն։ Անցնում է մեկ տարի, սակայն տղան այդպես էլ չի գտնում նրան։ Սակուռայի ծաղկման շրջանում մի օր նա, Ակաիրոյից ներողություն խնդրելով, ծալում է այն թուղթը, որից պատրաստված էր շնիկը, և ինքն է փորձում պատրաստել թղթե կերպարներ։ Երբ տղան կարողանում է նորից ստեղծել շնիկին, և վերջինս կենդանանում է, նա շարունակում է տարբեր կերպարներ ստեղծել սակուռայի թերթիկներից, որոնք նրա ձեռքում դառնում էին թղթեր, և այդ կերպարները ևս կենդանանում են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Էկրան» ստեղծագործական միության մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1980 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Տիկնիկային մուլտֆիլմեր
Խլիճ
Խլիճ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում ։ Մտնում էր Այնթապի գյուղախմբի կազմում։ Գտնվում էր Խլիճ լեռնանցքից փոքր հյուսիս, Ալաշկերտ քաղաքից 16 կմ հարավ ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Իսկանդար Մուդա
Իսկանդար Մուդա , Աչեի տասներկուերորդ սուլթան։ Նրա օրոք սուլթանությունը հասել է առավելագույն չափերի և ծաղկման։ Նրա անունը նշանակում է «երիտասարդ Ալեքսանդր»․ այս տիրակալի նվաճումները հաճախ համեմատվում էին Ալեքսանդր Մակեդոնացու նվաճումների հետ։ Բացի այդ, նրա կառավարման շրջանը նշանավորվեց նրանով, որ Աչեխը դարձավ իսլամի և առևտրի ուսումնասիրության խոշոր կենտրոն։
Կենսագրություն
Սուլթանի նվաճումները հնարավոր դարձան գալերից կազմված ուժեղ զորքերով (նավատորմ), պարսկական ձիերի հեծյալներով, փղերով և զորահավաքային հետևակի շնորհիվ։ Կար ավելի քան 2000 թնդանոթներ և հրացաններ (ինչպես սումատրաական, այնպես էլ եվրոպական արտադրության)։ Իսկանդարը սկսել էր նվաճել Սումատրայի հյուսիսային մասը։ 1612-1613 թվականներին նա տիրացել է երեք սուլթանատների (ճիշտ է, Ջոհորի սուլթանատը շուտով դուրս է եկել նրա վերահսկողությունից և կազմակերպել է Միություն Աչեի հակառակորդ պետություններից)։
Դիկովինի
Դիկովինի (Диковини), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Գորոխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1887 թվականին։
Իսկանդար Մուդա
Կենսագրություն
1614 թվականին Մուդան հաղթել է պորտուգալական նավատորմին Բինտանում։ 1617 թվականին նա սկսել է նվաճել Մալակկա թերակղզին։ 1629 թվականին նավատորմ էր ուղարկվել Մալակկայում պորտուգալացիներին պարտության մատնելու համար, սակայն այդ գործողությունն ավարտվել է ջախջախիչ պարտությամբ։
Դիկովինի
2001 թվականի տվյալներով Դիկովինի գյուղում բնակվում էր 323 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Գորոխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1887 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Իսկանդար Մուդա
Կենսագրություն
Սուլթանատի տնտեսությունը հիմնվում էր համեմունքների առևտրի վրա։ Կառավարիչը նաև չէր խորշում ապահովված մարդկանց մահապատիժներից, որոնց ունեցվածքը բռնագրավվել էր, և դաժանություններով։ Կիրառվում է որպես քրեական հանցագործությունների համար պատիժ, այդ թվում՝ մանր։
Մալոիսիմովո
Մալոիսիմովո (Малоисимово, Кесе Исем), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Հայիթի
Հայիթիի Հանրապետություն կամ Հայիթի (ֆրանսերեն՝ Republique d'Haiti, Հայիթիի կրեոլերեն, Repiblik d Ayiti), պետություն տեղակայված Հայիթի կղզու վրա, Կարիբյան ծովի Մեծ Անտիլյան կղզիներում Կոբայից արևելք։ Այն զբաղեցնում է կղզու երեք ութերորդ մասը, որը նրա հետ կիսում է Դոմինիկյան Հանրապետությունը ։ Հայիթիի տարածքը կազմում է 27.750 կմ քառակուսի և ունի մոտ 10,8 միլիոն բնակիչ` դառնալով Կարիբյան համագործակցության ամենաշատ բնակչությամբ երկիրը և երկրորդը` Կարիբյան ավազանում։
Տարածքում սկզբնական շրջանում բնակվել է բնիկ տայնո ժողովուրդը։ Իսպանացիները առաջին անգամ ափ են իջել կղզում 1492 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Քրիստափոր Կոլումբոսի առաջին ճանապարհորդության ժամանակ։ Երբ Կոլումբոսը ափ իջավ Հայիթիում, նա կարծեց, թե այն Հնդկաստանն է կամ Չինաստանը ։ 1492 թվականի Սուրբ ծննդյան օրը Կոլումբոսի դրոշակակիր նավ Սանտա Մարիան դիպավ քարաժայռերին ներկայիս Լիմոնադի մոտ  ։ Արդյունքում Կոլումբոսը հրամայեց իր մարդկանց փրկել ինչ հնարավոր է նավից և հիմնադրեց առաջին եվրոպական բնակավայրը Ամերիկայում` անվանելով Լա Նավիդադ։
Կղզին անվանվեց Լա Էսպանյոլա և հայտարարվեց Իսպանիայի տարածք` այս կարգավիճակում մնալով մինչև 17-րդ դարի սկիզբը։ Ֆրանսիայի հետ հակամարտության արդյունքում կղզու արևմտյան մասը կցվեց Ֆրանսիային, որը կոչվեց Սուրբ Դոմինիկ։ Շաքարեղեգի ցանքատարածությունները, որտեղ աշխատում էին Աֆրիկայից բերված ստրուկները, հիմնադրվեցին գաղութարարների կողմից։
Ֆրանսիական հեղափոխության (1789–99) ժամանակ ստրուկները և գունավոր ազատ մարդիկ ապստամբեցին և սկսվեց Հայիթիի հեղափոխությունը (1791–1804), որի արդյունքում չեղարկվեց ստրկությունը, իսկ Նապոլեոն Բոնապարտի բանակը պարտություն կրեց ապստամբներից։ Հեղափոխության արդյունքում հիմնադրվեց անկախ պետություն 1804 թվականի հունվարի 1-ին, որը դարձավ Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան ավազանի առաջին անկախ պետությունը և երկրորդ հանրապետությունը Ամերիկայում ու միակ երկիրը աշխարհում, որը հիմնադրվել է ստրկական հաջող ապստամբության արդյունքում ։ 1791 թվականին սկսված ապստամբությունը գլխավորում էր նախկին ստրուկ և Ֆրանսիական բանակի առաջին սևամոթ գեներալ Տուսսեն Լուվերտյուրը։ Լուվերտյուրի մահից հետո Ֆրանսիայի բանտում, նրան փոխարինեց նրա լեյտենանտ Ժան Ժակ Դեսսալինը, ով Հայիթին հռչակեց ինքնիշխան և դարձավ Հայիթիի առաջին կայսրը որպես Ժակ I    : Հայթիի հեղափոխությունը տևեց 12 ռարի և բացի առաջին նախագահ Ալեքսանդր Պետիոնիվ, կառավարության բոլոր ղեկավարները նախկին ստրուկներ էին ։
Երկիրը Միավորված ազգերի կազմակերպության, Ամերիկյան պետությունների կազմակերպության (ԱՊԿ) Կարիբյան երկրների միության, և Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության հիմնադիր անդամ է։ Բացի Կարիբյան համագործակցությունից այն նաև Արժույթի միջազգային հիմնադրամի , Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության և Լատինական Ամերիկայի և Կարիբյան պետությունների համագործակցության անդամ է։ Այն Ամերիկայում Մարդկության զարգացման ինդեքսի մակարդակով ամենացածր ցուցանիշն ունի։
2010 թվականի երկրաշարժ
2010 թվականի հունվարի 12-ին Հայիթիում գրանցվել է 7,3 բալանոց երկրաշարժ։ Էպիկենտրոնը գտնվել է մայրաքաղաք Պորտ-օ-Պրենսից 15 կմ հարավ-արևմուտք։ Մասնագետները նշել են, որ երկրաշարժի ուժգնությունը հավասար է եղել մի քանի ջերմամիջուկային ռումբի պայթյունի հզորության։ Կարմիր խաչը հայտնել է, որ երկրաշարժից տուժել է մոտ 3 միլիոն մարդ՝ Հայիթիի բնակչության մեկ երրորդը։ Երկրի իշխանությունները հայտարարել են 50000 զոհ։
Վարչական բաժանում
Հայիթին բաժանված է 10 դեպարտամենտների։
Իրենց հերթին էլ դեպարտամենտները բաժանված են 41 շրջանների և 133 կոմունաների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայիթի Կատեգորիա:Կղզի պետություններ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Ֆրանսախոս երկրներ Կատեգորիա:Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության անդամ երկրներ Կատեգորիա:Հանրապետություններ Կատեգորիա:1804 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Ջիլո
Ջիլո, Ջողա, լեռ Հայկական լեռնաշխարհի հարավային մասում, Կորդվաց լեռների ամենաբարձր լեռնագագաթը (4168 մ)։ Հայկական լեռնաշխարհի՝ բարձրությամբ երրորդ լեռնագագաթն է (Մեծ Մասիսից, Սիփանից հետո)։
Ծալքաբեկորավոր է՝ կազմված մեզոզոյի թերթաքարերից, քվարցիտներից, մերգելներից։ Լավ է արտահայտված վերընթաց լանդշաֆտային գոտիականությունը՝ չոր մերձարևադարձայինից մինչև ձնամերձ գոտի։ Գագաթին կան հնագույն սառցապատման հետքեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հաքյարիի մարզի լեռներ Կատեգորիա:Վասպուրականի լեռնաշղթա
Դզմարի բարբառ
Դզմարի բարբառ - հայերենի ս ճյուղի եռաստիճան (անտեղաշարժ) բաղաձայնական համակարգ ունեցող բարբառ։
Ներկան կազմվում է ս մասնիկն ունեցող դերբայով և օժանդակ բայով, բաղադրյալ ժամանակների անցյալը՝ լäլ բառ-մասնիկով։ Օժանդակ բայը անցյալի ձևեր չունի։ Անցյալ կատարյալը կազմվում է վերլուծական ձևով։ Վաղակատար ժամանակ չունի, գործածւմ է հարակատարը։ Անկատար դերբայի լ-ն վերածվել է յ-ի (մնայիս ըմ, մնայիս ըմ լäլ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ս ճյուղի բարբառներ
Կլիմենովկա
Կլիմենովկա (Клименівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1640 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կլիմենովկա գյուղում բնակվում էր 57 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,433 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 131,64 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1640 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դիադինի բարբառ
Դիադինի բարբառ, կը ճյուղին պատկանող անտեղաշարժ եռաստիճան բաղաձայնական համակարգ ունեցող բարբառ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կը ճյուղի բարբառներ
Ուլույ (Չյորնայա Խոլունիցայի վտակ)
Ուլույ (Улуй), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բելոխոլունիցկի շրջանում և Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չյորնայա Խոլունիցա գետի ձախ ափին՝ 6,3 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։ Գետը հոսում է հյուսիս-արևելյան մասով՝ անմարդաբնակ, ճահճոտ անտառաշատ վայրով։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ահերու
Կատեգորիա:Էստոնիայի լճեր Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Քարհատ մեքենա
Քարհատ մեքենա, հանքային մեքենա՝ ապարազանգվածից սղոցելով տրված չափի հատաքարեր ստանալու համար։ Քարհատ մեքենաները կրում են հետևյալ բանող մասերը․ կարծր համաձուլվածքներով ամրանավորված ատամիկներ ունեցող սկավառակային սղոցներ, շղթայակիր բարեր և օղակային ֆրեզներ։ Սկավառակային քարհատ մեքենաները կիրառվում են սեղմման նկաամամբ 1—25 ՄՊա, շղթայակիր բարերով մեքենաները՝ 1–10 ՄՊա, իսկ օղակային ֆրեզներով մեքենաները՝ 20–160 ՄՊա ամրությամբ քարեր կտրելիս։ Առանձին խումբ են կազմում ճոպանային սղոցներով քարհատ մեքենաները։
Վալոնիա
Վալոնիա (Walonreye, Wallonie, Wallonië, Wallonien), կամ Բելգիայի վալոնյան տարածաշրջանն իրենից ներկայացնում է Բելգիայի թագավորության հինգ հարավային նահանգները, որտեղ ավելի շատ տարածված է ֆրանսերենը։ Այն Ֆլանդրիայի և Բրյուսելի մայրաքաղաքային տարածաշրջանի հետ համարվում է դաշնության սուբյեկտ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելգիայի տարածաշրջաններ Կատեգորիա:Բելգիա Կատեգորիա:Ինքնավար մարզեր Կատեգորիա:Ֆրանսախոս երկրներ
Հակատուբերկուլոզային դեղամիջոցներ
Հակատուբերկուլոզային դեղամիջոցներ, տուբերկուլոզի պատճառային բուժման և կանխարգելման համար նախատեսված դեղամիջոցների խումբ, որոնց բուժական էֆեկտները պայմանավորված են նրանց հակամիկրոբակտերիային հատկություններով։
Բոլոր հակատուբերկուլոզային պրեպարատները միավորված են մի քանի խմբերի մեջ՝ հաշվի առնելով նրանց կլինիկական էֆեկտիվությունը.
Նշված դեղամիջոցները նշանակում են մի քանի (սովորաբար՝ երեք) պրեպարատներ իրար հետ համակցելով, քանի որ այլապես՝ սրանցից ինչ որ մեկով մենաբուժումը բերում է միկոբակտերիայի մոտ կայունության զարգացմանը, բուժումից հետո արդեն 2-3 ամիս անց։ Առավել հաճախ համակցում են I խմբի երկու պրեպարատները II խմբից որևիցե մեկի կամ երկուսի հետ։ III խմբի դեղորայքը ունի հիմնականում օժանդակող նշանակություն (մասնավորապես՝ մյուս պրեպարատների օգտագործման անհնարինության ժամանակ)։
Կայուն բուժական էֆեկտ ստանալու և ախտահարված հատվածներում մնացորդային փոփոխությունների նվազեցման համար հակատուբերկուլոզային դեղամիջոցները նշանակվում են բավականին երկար ժամկետով՝ 6-12 ամիս և ավելի երկար։ Բուժման կանխարգելիչ կուրսերը իրականացվում են տարին երկու անգամ, 2-3 ամիս տևողությամբ, նշանակելով մեկ պրեպարատ կամ երկու պրեպարատների կոմբինացիա։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հակատուբերկուլոզային դեղամիջոցներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզ
Մարդկանց մեջ
«Մարդկանց մեջ» («В людях»), խորհրդային լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Մարկ Դոնսկոյը    ։ Մաքսիմ Գորկու ինքնակենսագրական եռագրության երկրորդ մասի էկրանավորումն է։
Էկրան է բարձրացել 1939 թվականի մարտի 31-ին։
1976 թվականին ֆիլմը վերականգնվել է Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայում։
Սյուժե
Այնուհետև կարճ ժամանակ աշխատում է սրբանկարչական արվեստանոցում։ Տղան լոսում էր ներկերն ու օգնում կրպակում։ Գործակատարն առաջարկում է հետևել վարպետներին և զեկուցել իրեն։ Նման առաջարկը նվաստացուցիչ էր հպարտ ու անհնազանդ աշակերտի համար։ Նա հեռանում է՝ ընկերներից նվեր ստանալով Լերմոնտովի դևի դիմանկարով մի փոքր նկար։
Խորհրդակցելով տատիկի հետ՝ Ալեքսեյը որոշում է հեռանալ Նիժնիից և փորձել բախտ որոնել հսկայական երկրի տարածքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1939 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Երան Կույումջյան
Երան Գրիգորի Կույումջյան (Գույումջյան), լրագրող, հրապարակախոս, խմբագիր։
Կենսագրություն
Սովորել է Բեյրութի հայ կաթոլիկների «Սբ Ընտանիք» (այժմ՝ Սուրբ Հռիփսիմյանց) և 1960–1964 թվականներին Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության Դարուհի Հակոբյան վարժարաններում։
1966 թվական ավարտել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանի մաթեմատիկայի և Լոնդոնի համալսարանի փիլիսոփայության (1971 թվական) ֆակուլտետները։ 1966 թվականից ապրում է Նիկոզիայում (Կիպրոս)։
1997–2003 թվականներին՝ «Փարոս», 2003–2011 թվականներին՝ «Ազատ ձայն» ամսաթերթերի գլխավոր խմբագիր, 2011 թվականից` «Ազատ խօսք» էլեկտրոնային պարբերականի հիմնադիր-խմբագիր։
Անտոն Բրուքներ
Անտոն Բրուքներ (գերմաներեն՝ Anton Bruckner, ), ավստրիացի երգահան, երգեհոնահար և երաժշտության մանկավարժ։ Առաջին հերթին հայտնի է իր սիմֆոնիաներով, մեսսաներով և մոտետներով։ Նրա սիմֆոնիաները համարվում են երաժշտության մեջ ավստրո-գերմանական ռոմանտիզմի եզրափակիչ դրսևորում շնորհիվ իրենց հարուստ ներդաշնակագիտության լեզվի, բարդ պոլիֆոնիայի և երկար տևողության։
Ստեղծագործական ժառանգություն
Երգահանի ստեղծագործական ժառանգության հիմնական մասը կազմում է սիմֆոնիկ և հոգևոր երաժշտությունը։ Առաջին նշանակալից ստեղծագործությունը Բրուքները գրել է մոտ 40 տարեկան հասակում։ Ճանաչումը եկել է ուշ, երբ երգահանը շուրջ 60 տարեկան էր ։
Ստեղծագործություններ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրիացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ավստրիացի երգեհոնահարներ Կատեգորիա:Անսֆելդեն քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Ավստրիացի մանկավարժներ
(3090) Տյոսսեմ
(3090) Տյոսսեմ (Tjossem), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի հունվարի 4-ին Ջեյմս Գիբսոնի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,173649 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,928 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4193 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2065,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174327 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,58° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ջեյմս Գիբսոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ամբրուազ Վոլար
Ամբրուազ Վոլար (Ambroise Vollard ), 19-րդ դարի արվեստի գործեր վաճառող ամենանշանակալի առևտրականներից մեկը Փարիզում։ Նա շատ հայտնի և անհայտ նկարիչների օգնել է ինչպես ֆինանսապես, այնպես էլ բարոյապես, ներառյալ Պոլ Սեզանը, Արիստիդ Մայոլը, Պաբլո Պիկասոն, Ժոժ Ռուոն, Պոլ Գոգենը։ Հայտնի է եղել նաև որպես նմուշահավաք և հրատարակիչ։
Կենսագրություն
Ամբրուազ Վոլարը եղել է նոտարի որդի, ծնվել և մեծացել է Ֆրանսիայի անդրծովյան երկրամաս` Ռեյունյոնում, սովորել է իրավագիտություն Մետրոպոլիայում, սկզբից Մոնպելիեյում, հետո Փարիզի Իրավական դպրոցում, որն ավարտել է 1888 թվականին։ Այդ թվականներին նա աննկատելիորեն դարձել է երթի սիրահար և 1893 թվականին հիմնել է իր սեփական արվեստի պատկերասրահը Ռու ԼաֆիթումRue Laffitte և հետո Փարիզի կենտրոնական շուկայում։ Այստեղ նա կազմակերպել է իր առաջին խոշոր ցուցահանդեսները, Մանեի ու այլ նկարիչների ցուցահանդեսներին հաջորդել են Գոգենի, Վան Գոգի առաջին հետմահու, Պոլ Սեզանի և Անրի Մատիսի առաջին անհատական ցուցահանդեսները։ Դրանով իսկ բացահայտելով այդ վարպետներին: Նրա տեսքը և ոճը հաճախ նկարագրում են անողորմ բառերով, «կոպիտ, անսիրտ, անտաշ անձնավորություն», «բութ հայացքներով»։ Դրա հետ միասին նա եղել է բավականին վտանգավոր բիզնեսմեն, ունեցվածք դիզելով «Գնիր էժան վաճառիր թանկ» կարգախոսով։ Իր հաճախորդների թվում են եղել նաև Գերտրուդ Սթայնը, նրա եղբայր Լեոն, Սերգեյ Իվանովիչ Շուկինը, Իվան Աբրամովիչ Մորոզովը, Ալբերտ Բերիսը և Հենրի Օսբորնը։ Հետագայում Վոլարը գրել է Պոլ Սեզանի, Էդգար Դեգայի և Պիեռ-Օգյուստ Ռենուարի կենսագրությունները։ Վոլարը մահացել է 73 տարեկանում 1939 թվականին ավտովթարից, երբ իր ուղեկցորդ վարորդը դուրս է եկել ճանապարհից։ Նա մահացել է առանց ունեցվածքը որևէ մեկին կտակելու։ Նրա հավաքածուն համաձայն կտակի բաշխվել է նկարչի հեռու բարեկամների և մոտ ընկերների միջև, չնայած սկսված պատերազմի տարիներին նշանակալի գլուխգործոցների մեծ մասը վաճառված են եղել, կորցրված և գողացված։
Ադրիան Սան Միգել դել Կաստիլյո
Ադրիան Սան-Միգել դել Կաստիլյո (Adrián San Miguel del Castillo, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, անգլիական Վեսթ Հեմ Յունայթեդի դարպասապահ։
«Ռեալ Բետիս»
Ծնվել է Սևիլյայում։ Ադրիանը փոքր տարիքում խաղում էր հարձակվողի և ձախ կիսապաշտպանի դիրքերում, բայց երբ 10 տարեկան դարձավ, որոշեց, որ պետք է դարպասապահ լինի ։ Հետո նա խաղում էր Բետիս c-ում։ 2008 թվականին Ադրիանին Ալկալյա թիմը վարձավճարով վերցրեց։ Նա այնտեղ խաղաց 5 խաղ։ Հաջորդ տարի նա վարձավճարով գնաց Ուտրերա։ 2011/12 սեզոնին նա խաղում էր, որպես հիմնական դարպասապահ Ռեալ Բետիսում, բայց 2011 թվականի նոյեմբերին նա շատ ծանր ծնկի վնասվացք ստացավ և այդ վնասվացքի պատճառով նա չխաղաց 1 տարի ։ 2012 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Ադրիանն առաջին անգամ խաղաց Լա Լիգայում։ Այդ խաղում նրանք Մալագայի դեմ էին։ Նա փոխարինվեց Կատոի հետ 10-րդ րոպեին։ Հետո Ռեալ Բետիսը իր դարպասը ընդունեց 4 գնդակ ։ Հետո նա դարձավ թիմի հիմնական դարպասապահը։ 2011/12 սեզոնի նոյեմբերի 24-ին Ադրիանը դարձավ լավագույն խաղացողը Ռեալ Մադրիդի դեմ խաղում ։ Ամբողջ 2012/13 սեզոնում Ադրիանը Բետիսում խաղացել էր 32 խաղ և դրանցից 11 խաղում նա ոչ մի գոլ բաց չէր թողել, իսկ Ռեալ Բետիսը Լա Լիգայում այդ սեզոնը վերջացրեց 7-րդ տեղով և Բետիսը Եվրոպայի լիգայում խաղաց որակավորման փուլ ։
«Վեսթ Հեմ Յունայթեդ»
2013 թվականի հունիսի 5-ին Ադրիանը գնաց անգլիական թիմ Ուեսթ Հեմ Յունայթեդ և կնքեց 3 տարով պայմանագիր։ Պաշտոնական նորամուտը Ադրիանը Ուեսթ Հեմում արեց 2013 թվականի օգոստոսի 27-ին։ Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի խաղին Չելտենհամ Թաունի հետ ։ Այդ խաղում Ադրիանը կանոնների խախտում արեց և դրանից հետո մրցավարը տասնմեկ մետրանոց հարված նշանակեց։ Այդ խաղը Ուեսթ Հեմը հաղթեց 2-1 հաշվով ։ 2013 թվականի դեկտեմբերի 21-ին Ադրիանը խաղաց Պրեմիեր լիգայում Մանչեստեր Յունայթեդի հետ, որում երկաթագործները Սեմ Էլերդայսի ղեկավարությամբ պարտվեցին կարմիր սատանաներին և Դեյվիդ Մոյեսին 3-1 հաշվով ։ 2014 թվականի հունվարի 11-ին Ադրիանն առաջին անգամ «չոր խաղ» արեց Պրեմիեր Լիգայում։ Այդ խաղում նրանք Քարդիֆ Սիթիի դեմ էին խաղում ։ 2014 թվականի մայիսի 6-ին իսպանացի դարպասապահը ստացավ մրցանակ, որը կոչվում է «սեզոնի սեյվը»։ Այդ սեյվը նա Օսկարի հարվածից հետո էր արել Չելսիի հետ խաղում հունվարին։ Դրանից հետո նա ստացավ ամենալավ անհատական ելույթը սեզոնում մրցանակը և միաժամանակ նա դարձել է «լավագույն տրանսվերը սեզոնի» ։ 2013/2014 սեզոնի 2-րդ կեսին Ադրիանը դարձավ Ուեսթ Հեմի հիմնական կազմի դարպասապահ, իսկ նրանից առաջ Յուսի Յասկելայնենն էր ։
2015 թվականի հունվարի 13-ին Անգլիայի գավաթի 3-րդ ռաունդում Եվերտոնի դեմ խաղը վերջացավ 2-2։ Հետո տասնմեկ մետրանոց հարվածներ էին և Ադրիանը պահեց Ստիվեն Նեյսմիթի հարվածը, իսկ հետո նա խփեց հաղթական գոլը Խոել Ռոբլեսի դարպասին։ Բայց դրանից առաջ Ռոբլեսը տասնմեկ մետրանոց հարվածի ժամանակ հարվածել էր հորիզոնական դարպասաձողին ։ Այդ խաղից հետո Ադրիանը, երբեք տանմեկ մետրանոց հարված պաշտոնական խաղերում չի իրացրել, բայց համոզված էր, որ կխփեր դրա համար էլ, երբ նա զգում էր, որ տասնմեկ մետրանոցներ են լինելու նա հանում էր իր ձեռնոցները։ Ուեսթ Հեմը այդ խաղում հաղթեց տասնմեկ մետրանոցներով 9-8, որում վերջին հարվածները դարպասապահներն են խփել ։ 2015 թվականի փետրվարի 11-ին Ադրիանը ստացավ կարմի քարտ Սաութհեմփտոնի հետ խաղում։ Նա ձեռքով խաղ արեց իր սահմաններից դուրս ։ Խաղից հետո Ֆուտբոլի Ասոցիացիան փոխեց իր որոշումը և Ադրիանի դիսկվալիֆիկացիան կարճեց, որովհետև նրա արած տուգանքը վերջին հույսի չէր։ Ուեսթ Հեմի ֆուտբոլիստները Ադրիանի հեռացման ժամանակ շատ էին զայրացել ։ Եվ դրա համար Ուեսթ Հեմը 30 հազար ֆունտ է վճարել ։ Ադրիանը 2014/2015 սեզոնում 38 խաղ է խաղացել և 4 խաղ Անգլիայի Գավաթում։ 2015 թվականի օգոստոսին Ադրիանը խաղի վերջում հեռացվեց մարզադաշտից, որովհետև Լեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստ Ջեիմի Վարդիի հանդեպ տուգանք էր կատարել։ Այդ տուգանքը անկյունայինից հետո եղավ։ Երբ Ադրիանը կարմիր քարտ ստացավ Ուեսթ Հեմը արդեն իր երեք փոխարինումները կատարել էր և դարպասին կանգնեց Կարլ Ջենկինսոնը։ 2015 թվականի հոկտեմբերին Ադրիանը երկու տարով պայմանագիր կնքեց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վեստ Հեմ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեալ Բետիսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լիվերպուլի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Armia Ludowa
Armia Ludowa (AL . լեհերենից թարգմանած՝ նշանակում է Ժողովրդական բանակ), Լեհական բանվորական կուսակցության ռազմական կազմավորում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակաշրջանում։ Ստեղծվել է Երրորդ ռայխի գրաված Լեհաստանի տարածքում գործած Ժողովրդական գվարդիայի (լեհերեն՝ Gwardia Ludowa) վերակազմավորման միջոցով, գերմանացի զավթիչների դեմ զինված պայքար մղելու նպատակով։ Ընդ որում՝ ստեղծվել է Խորհրդային Միության տարածքում կազմավորված լեհական կոմունիստամետ կառավարության՝ Ժողովրդական Ռադայի (լեհերեն՝ Krajowa Rada Narodowa) 1942 թվականի հունվարի 1-ի հրամանագրի հիման վրա և ֆորմալ առումով ենթակա է եղել վերջինիս։ Գլխավոր հրամանատարը գեներալ Միխալ Ռոլա-Ժիմերսկին էր, շտաբի պետը՝ Ժողովրդական գվարդիայի նախկին հրամանատար Ֆրանցիշեկ Յուժվյակը ։
Գերմանացի զավթիչների դեմ իր մղած պայքարում Armia Ludowa-ն համագործակցել է խորհրդային զորքերի հետ՝ խուսափելով առնչություն ունենալ Մեծ Բրիտանիայի մայրաքաղաք Լոնդոնում գտնվող լեհական վտարանդի կառավարության և վերջինիս նախաձեռնությամբ Լեհաստանում ստեղծված ու ավելի լայն թափով գործող Armia Krajowa-ի հետ (լեհերենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է Հայրենի բանակ. Լեհաստանում ծավալված Դիմադրության շարժման գլխավոր ուժն էր)։ 1944 թվականի հուլիսի վերջերին, երբ խորհրդային զորքերը մտել են Լեհաստան, Armia Ludowa-ի կազմում ընդգրկված էր շուրջ 30.000 մարդ, որոնցից առնվազն վեց հազարը լիարժեքորեն մասնակցել են մարտական գործողություններին ։
1944 թվականի հուլիսի 21-ին Armia Ludowa-ն ներառվել է լեհական բանակի կազմում և խորհրդային զորքերի հետ ուս ուսի տված՝ շարունակել է մարտնչել գերմանացիների դեմ։
Նկատի առնելով Armia Ludowa-ի ունեցած սերտ կապերը Խորհրդային Միության հետ, որի փաստացի ղեկավարությամբ է ստեղծվել ու գործել, կարելի է նրան համարել թե՛ լեհական Դիմադրության շարժման և թե՛ խորհրդային պարտիզանական շարժման բաղկացուցիչ մաս։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ Կատեգորիա:Դիմադրության շարժում Կատեգորիա:Պարտիզանական շարժում
Եդեսիայի բարբառ
Եդեսիայի բարբառ (նաև՝ Ուրհայի բարբառ, Ուրֆայի բարբառ)՝ հայերենի հա ճյուղի բարբառ։
Խոսվել է Եդեսիայում և շրջակայքում։ Մեծ եղեռնից հետո այդ բարբառով խոսողների առանձին ներկայացուցիչներ ցրվել են այլ երկրներ։
Ձայնավորների մեջ արմատական փոփոխություններ չեն նկատվում. գրաբարի ձայնեղների դիմաց բարբառն ունի շնչեղ խուլեր, խուլերի դիմաց՝ ձայնեղներ։ Հոգնակիներն են՝ էր (միավանկների համար), դäք (բազմավանկների համար). ը հոդն ունի նաև ա ձևը. գերակշռում են ի, ա հոլովումները, հոգնակին ու հոլովման է. բայերն ունեն ել, իլ, ալ խոնարհումները, ներկան կազմվում է ա մասնիկով (գարթամ ա), շարունակականը սկզբից ավելացնում է կը, կրավորական խոնարհումը ի-ով է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հա ճյուղի բարբառներ
Զովունի (Արագածոտնի մարզ)
Բնակավայրը հայտնի է Վարդան Մամիկոնյանի դամբարանադաշտով, Պողոս-Պետրոս եկեղեցով և Թուխ Մանուկ սրբավայրով։
Զովունու գերեզմանատունը գտնվում է եկեղեցուց արևելք, ձորակի մյուս կողմում։ Հուշարձանները գտնվում են Ջրամբար գյուղի հարևանությամբ ։
Գյուղը լքելուց հետո բնակչությունը տեղափոխվել է Երևանի հյուսիս-արևմտյան ծայրամասում գտնվող Զովունի գյուղ, որը ներկայումս Կոտայքի մարզում է։
Արտաքին կապեր
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լքված բնակավայրեր
Basket Case (երգ)
«Basket Case», ամերիկյան ռոք խմբի՝ Green Day-ի երրորդ ստուդիական ալբոմի՝ Dookie-ի երրորդ սինգլ։ Սինգլը թողարկվել է 1994 թվականի նոյեմբերի 29-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Green Day երգեր Կատեգորիա:ԼԳԲՏ երգեր
Բոլտնևո
Բոլտնևո (Болтнево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։ Մտնում է Բաբինսկի գյուղական բնակավայրի կազմի մեջ։
Բոլտնևո գյուղը գտնվում է շրջանի հյուսիսային մասում, Դուխովշչինա քաղաքից 4 կմ հարավ-արևմուտք, Սմոլենսկ-Նելիդովո P136 մայրուղուց 1 կմ արևմուտք։ Պրիսելսկայա երկաթուղային կայարանը գտնվում է գյուղից 19 կմ հարավ-արևելք` Մոսկվա-Մինսկ գծի վրա։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 5 մարդ։
Պատմություն
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի հուլիսին, գյուղը գրավել են նացիստական զորքերը, ազատագրվել է 1943 թվականի սեպտեմբերին ։
Օլիվեդուս
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Պարաիբա նահանգի բնակավայրեր
Մալոկազակուլովո
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 354 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ուչալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռոջեր Ֆրայ
Ռոջեր Էլիոթ Ֆրայ (Roger Eliot Fry, ), անգլիացի նկարիչ, արվեստաբան, քննադատ, վորտիցիզմի նախակարապետներից մեկը, Բլումսբերի խմբի անդամ։ Հաստատելով իր համբավը որպես Հին վարպետների գիտակի՝ նա դարձել է ֆրանսիական գեղանկարչության վերջին զարգացումների ջատագովը, ջատագովը ավանգարդի նոր փուլի, որին տվել է իր իսկ ձևակերպած, հեղինակած պոստիմպրեսիոնիզմ եզրույթ-անվանումը։ Նա առաջին գործիչն էր, ով Բրիտանիայում բարձրացրեց հանրության իրազեկվածությունը ժամանակակից արվեստի վերաբերյալ և ընդգծեց նկարների ֆորմալ հատկանիշների գերակայությունը զուգակցվող գաղափարների նկատմամբ։ Արվեստի պատմաբան Քենեթ Քլարկը նրան բնորոշել է որպես մի արվեստագետի ու արվեստաբանի, ով «ամենամեծ ազդեցությունն է գործել ճաշակի վրա Ջոն Ռասկինի ժամանակներից ի վեր... Քանի որ ճաշակը կարող է փոխել մեկ մարդ, այն փոխել է Ռոջեր Ֆրայը» ։ Ֆրայի նորարական ճաշակն ազդել է հիմնականում անգլոֆոն աշխարհի վրա, և նրա հաջողությունը գլխավորապես կայանում էր նրանում, որ կրթված հանրությանն ազդարարեց փարիզյան ավանգարդի վերջին գեղարվեստական զարգացումների բեկումնային տարբերակի մասին ։
Կենսագրություն
1906 թվականին դարձել է Նյու Յորքի Մետրոպոլիտեն թանգարանի համակարգող (կուրատոր)։ Այդ նույն տարում իր համար բացահայտել է Պոլ Սեզանի արվեստը և սկսել է բուռն կերպով հետաքրքրվել իր ժամանակակից ֆրանսիական գեղարվեստով։ 1910 թվականին լոնդոնյան Գրաֆտոն պատկերասրահում կազմակերպել է Մանեն և պոստիմպրեսիոնիստները ցուցահանդեսը։ Չնայած մամուլի քննադատական դիտողություններին՝ 1912 թվականին կազմակերպել է պոստիմպրեսիոնիստական երկրորդ ցուցահանդեսը, որտեղ ժամանակի անգլիացի նկարիչների գործերի կողքին ներկայացվել են Անրի Մատիսի, ֆովիստների, Պաբլո Պիկասոյի և ժորժ Բրաքի աշխատանքները։ գեղանկարչական, կազմակերպական, գրական գործունեության մեջ նրան աջակցել է մեկենասուհի լեդի Օտտոլայն Մոռելը, ով մի ժամանակ նրա սիրուհին էր եղել։
1913 թվականին Ֆրայը բացել է Omega Workshopsդիզայն-արվեստանոցը, որտեղ այլոց թվում աշխատել են նաև ճանաչված նկարիչներ Դունկան Գրանտը, Ուիլյամ Ռոբերտսը, Վանեսա Բելլը։
Ֆրայն անդամակցել է Բլումսբերի խմբին՝ հասրակական մի ակումբի, որտեղ ընդգրկված էին անգլիական մտավոր վերնախավի ներկայացուցիչներ։
1940 թվականին լույս է տեսել Ռոջեր Ֆրայի գեղարվեստական կենսագրությունը՝ Վիրջինյա Վուլֆի հեղինակությամբ։
Գրքեր
Թարգմանություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարիչներ Կատեգորիա:Պոստիմրեսիոնիստ արվեստագետներ Կատեգորիա:Արվեստաբաններ Կատեգորիա:Քննադատներ Կատեգորիա:Թանգարանային աշխատակիցներ Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բրիտանացի արվեստագետներ
Վահան Զեյթունցյան
Վահան Զեյթունցյան, խմբագիր-հրատարակիչ։
Կենսագրություն
1925 թվականին մեկնել է Աթենք, 1926–1928 թվականներին՝ «Հաղթանակ» պարբերականի հրատարակիչ։ 1930 թվականին տեղափոխվել է Փարիզ, որտեղ 1947–1949 թվականներին խմբագրել և հրատարակել է «Նոր աշխարհ» գրական, քաղաքական շաբաթաթերթը։ 1958–1959 թվականներին Բուենոս Այրեսի «Շարժում» շաբաթաթերթի խմբագիր։
Ծես
Ծիսակատարությունը, որի մեջ գլխավոր դեր է խաղում հոգևորականությունը, ընթանում է աղոթատանը (տաճար, եկեղեցի), սահմանված օրերին ու ժամերին՝ հավատացյալների մասնակցությամբ։ Այն ուղեկցվում է աղոթքներով, խմբերգերով, երաժշտությամբ։ Ծեսը հավատացյալների վրա ներգործելու ազդու միջոց է։ Ծեսերը արտահայտում են որոշակի հասարակական հարաբերություններ, ուստի ժամանակի ընթացքում փոփոխվում, վերամշակվում և հարմարեցվում են իրադրության պահանջներին։ Ծեսերի գիրքը հին հայոց մեջ կոչվել է Ծիսարան կամ Մաշտոց։ Հետագայում քրիստոնեական եկեղեցին Մաշտոց անվանեց օրհնությունների գիրքը։
Կատեգորիա:Հայկական ազգային ավանդույթներ, ծեսեր և արարողություններ Կատեգորիա:Ծես Կատեգորիա:Արարողություններ Կատեգորիա:Կրոն
Սեմյոնովկա (գյուղ, Գլուխովի շրջան)
Սեմյոնովկա (Семенівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1660 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սեմյոնովկա գյուղում բնակվում էր 347 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1660 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կումլիջա
Բնակչություն
XIX դարի վերջին ուներ 40 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռաբիա
Ռաբիա (ربيعة), քաղաքատիպ ավան Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիս-արևմուտքում՝ Լաթակիայի մարզում։ Լաթակիայի գավառում համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Քաղաքն ունի 1,986 բնակչություն։
Աշխարհագրություն
Քաղաքն գտնվում է մարզի արևմտյան մասում, մոտակա բնակավայրերն են հարավում՝ Լաթակիա, Մաշկիտա և Այն ալ-Բայդա, հյուսիսում՝ Քեսաբ, արևմուտքում՝ Կաստալ Մաաֆ։ Ամենամոտ քաղաքացիական օդանավակայանն Բասիլ ալ-Ասադի անվան միջազգային օդանավակայանն է, որը գտնվում է Լաթակիայում։
Բնակչություն
2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչությունն կազմում է 1,986 մարդ։ Իսկ համանուն շրջաննի բնակչություն իր 21 բնակավայրերով կազմում է 8,214 մարդ ։ Հիմնական մեծամասնությունը սուննի իսլամադավաներ են Թուրքմեննական ծագմաբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի ավաններ Կատեգորիա:Լաթակիայի գավառ
Սուրմալուի դաշտ
Սուրմալուի դաշտ (Մասեացոտն գավառ), դաշտ Հայկական լեռնաշխարհում՝ Միջինարաքսյան գոգավո­րության աջափնյա ցածրադիր (բարձրությունը՝ 900-1100 մ) մասը։
Աշխարհագրություն
Հյուսիսային սահմանն Արաքս գետն է, հարավայինը՝ Հայկական Պար լեռնաշղթան և Մեծ ու Փոքր Մասիսների հյուսիսային լանջերը։ Տարածքը մոտ 2800 կմ2 է։ Սուրմալուի դաշտը Արարատյան դաշտի շարունակությունն է։
Կլիմա
Կատեգորիա:Իգդիրի մարզի հարթավայրեր
Արտադրություն Ճապոնիայում
Ճապոնիայի արտահանման հիմնական ճյուղերն են՝ ավտոմեքենաները, սպառողական էլեկտրոնիկա (տե՛ս՝ « Էլեկտրոնիկայի արդյունաբերություն Ճապոնիայում»), համակարգիչներ, կիսահաղորդիչներ, պղինձ, երկաթ ու պողպատ։ Ճապոնիայի տնտեսության լրացուցիչ առանցքային ոլորտներն են նավթաքիմիան, դեղագործությունը, կենսաարդյունաբերությունը, նավաշինությունը, օդատիեզերական արդյունաբերությունը, տեքստիլը և վերամշակված սննդամթերքը ։ Ճապոնական արտադրական արդյունաբերությունը մեծապես կախված է ներմուծվող հումքից և վառելիքից ։ Ճապոնական արտադրությունն ու արդյունաբերությունը շատ դիվերսիֆիկացված են  մի շարք առաջադեմ արդյունաբերություններով, որոնք շատ հաջողակ են։ Արդյունաբերությանը բաժին է ընկնում երկրի ՀՆԱ-ի 30,1%-ը (2017 թվական) ։  Երկրի արտադրական արտադրանքը երրորդն է աշխարհում ։ Ճապոնական հայտնի արտադրական և տեխնոլոգիական ընկերությունները ներառում են Toyota, Nissan, Honda, Fujitsu, Yamaha, Epson, Toshiba, Sony, Panasonic, Nintendo, Sega, Nippon, Takeda Pharma, Mazda, Subaru, Isuzu, Mitsubishi Co, Komatsu, Sharp, Nikon, Canon, NEC և Hitachi-ն, որոնք Ճապոնիայից են ։
Պողպատ
Ճապոնիայի երկաթի և պողպատի արդյունաբերությունը հիմնականում կենտրոնացած է Տոկիո-Չինաստան տարածաշրջանում, Չուկիոյի մարզում, Օսակա-Կոբեում, Ֆուկուոկա-Յամագուչիում, Օկա-Յամահայում և Հոկայդո մարզում, որոնք ապահովում են ճապոնական պողպատի արտադրության մոտ 20 տոկոսը ։ Խոշոր քաղաքները, որտեղ հիմնված են պողպատի արդյունաբերությունը՝  Կոբեն, Օսական և Կիտակյուշուն են։
Նավաշինություն
Ճապոնիան գերիշխում էր համաշխարհային նավաշինության ոլորտում 1980-ականների վերջին՝ լրացնելով ամբողջ աշխարհում պատվերների կեսից ավելին ։ Նրա ամենամոտ մրցակիցներն էին Հարավային Կորեան և Իսպանիան՝ համապատասխանաբար շուկայի 9 և 5,2 տոկոսով ։
Ճապոնական նավաշինության արդյունաբերությունը 1970-ականների վերջից մինչև 1980-ականների մեծ մասը տուժեց երկարատև անկումից, ինչը հանգեցրեց սարքավորումների օգտագործման և աշխատուժի կտրուկ կրճատմանը, սակայն 1989-ին կտրուկ վերածնունդ եղավ ։ Արդյունաբերությանը օգնեց պահանջարկի անսպասելի աճը այլ երկրների կողմից, որոնք պետք է փոխարինեին իրենց հնացած նավատորմերը, և Հարավային Կորեայի նավագնացության արդյունաբերության հանկարծակի անկումը։ 1988 թվականին ճապոնական նավաշինական ընկերությունները պատվերներ ստացան 4,8 միլիոն  համախառն տոննա նավերի համար, սակայն այդ ցուցանիշը 1989 թվականին աճեց մինչև 7,1 միլիոն համախառն տոննայի ։
Չնայած Հարավային Կորեայի և Չինաստանի մրցակցությանը՝ Ճապոնիան պահպանում է հաջող, առաջադեմ նավաշինական արտադրության արդյունաբերությունը ։ Ճապոնիան արդյունաբերության մեջ իր առաջատար դիրքը կորցրեց Հարավային Կորեայից հետո 2004 թվականին, և այդ ժամանակվանից նրա մասնաբաժինը շուկայում կտրուկ անկում ապրեց ։
Կենսատեխնոլոգիա և դեղագործություն
Կենսատեխնոլոգիան և դեղագործական արդյունաբերությունը զգալի աճ են գրանցել 1980-ականների վերջին։ Դեղագործական արտադրությունն աճել է մոտ 8 տոկոսով 1989 թվականին Ճապոնիայի արագ ծերացող բնակչության ծախսերի ավելացման պատճառով։ Առաջատար արտադրողները ակտիվորեն մշակում են նոր դեղամիջոցներ, ինչպիսիք են դեգեներատիվ և տարեցների հիվանդությունների համար դեղերը։ Դեղագործական ընկերությունները եռաբևեռ ցանցեր էին ստեղծում, որոնք կապում էին Ճապոնիան, Միացյալ Նահանգները և Արևմտյան Եվրոպան՝ արտադրանքի մշակումը համակարգելու համար։ Նրանք նաև ավելացրել են միաձուլման և ձեռքբերման գործունեությունը արտասահմանում։ Կենսատեխնոլոգիայի հետազոտությունն ու զարգացումը կայուն առաջընթաց էր ապրում, ներառյալ ծովային բիոտեխնոլոգիական նախագծերի մեկնարկը, որի լայնածավալ առևտրայնացումը ակնկալվում էր իրականացնել 1990-ականներին:
Կենսատեխնոլոգիական հետազոտություններն ընդգրկում էին տարբեր ոլորտներ՝ գյուղատնտեսություն, անասնաբուծություն, դեղագործություն, քիմիական նյութեր, սննդի վերամշակում և խմորում։ Մարդկային հորմոններ և դեղագործական արտադրանքի սպիտակուցներ փնտրվել են գենետիկական վերահամակցման միջոցով՝ օգտագործելով բակտերիաներ։
Կենսատեխնոլոգիան օգտագործվում է նաև բակտերիալ ֆերմենտների հատկությունները բարձրացնելու համար՝ ամինաթթուների խմորման տեխնոլոգիան հետագա կատարելագործման համար, մի ոլորտ, որտեղ Ճապոնիան համաշխարհային առաջատարն է։ Կառավարությունը նախազգուշացնում է ճապոնական արտադրողներին, սակայն, բիոտեխնոլոգիայի և կենսաարդյունաբերության նկատմամբ՝ չափազանց լավատեսության դեմ։ Գիտահետազոտական մրցավազքը ինչպես Ճապոնիայում, այնպես էլ արտերկրում ուժեղացավ 1980-ականներին, ինչը հանգեցրեց արտոնագրային վեճերի և որոշ ընկերությունների ստիպեց հրաժարվել հետազոտությունից։  Բացի այդ, հետազոտողները սկսեցին հասկանալ, որ դեղերի նման զարգացումը շարունակաբար ցույց է տալիս նոր բարդություններ, որոնք պահանջում են ավելի շատ տեխնիկական առաջընթաց, քան առաջին անգամ պատկերացնում էին։  Այնուամենայնիվ, չնայած այս խնդիրներին, դեռևս ակնկալվում էր, որ հետազոտությունն ու զարգացումը հաջողությամբ կանցնեն և կավարտվի արտադրանքի առևտրայնացմամբ միջնաժամկետ հեռանկարում։