cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գրիգոր Պողպատյան
Գրիգոր Աշոտի Պողպատյան, հայ պետական և քաղաքական գործիչ։ Հայաստանի Հանրապետության Կապի առաջին նախարար ։
Կենսագրություն
Գրիգոր Պողպատյանը ծնվել է 1945 թվականի սեպտեմբերի 9-ին, Երևանում։ 1968 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի կիբեռնետիկայի ֆակուլտետը՝ ստանալով ռադիոտեխնիկի մասնագիտություն։ 1970-1982 թվականներին աշխատել է Համամիութենական էլեկտրատեխնիկական գիտահետազոտական ինստիտուտի Հայաստանի մասնաճյուղում՝ որպես ինժեներ, սեկտորի վարիչ, կոնստրուկտոր, 1982-1991 թվականներին՝ «Լազերային տեխնիկա» գիտաարդյունաբերական միավորումում՝ որպես բաժնի վարիչ, գլխավոր կոնստրուկտոր։ 1991 թվականին նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության կապի նախարար և պաշտոնավարել է մինչև 1998 թվականը։
1988 թվականին Գրիգոր Պողպատյանն ակտիվորեն ներգրավվել է Ղարաբաղյան շարժմանը, մասնակցություն է ունեցել 1988 թվականի մարտին ՀԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավորների շրջանում արտահերթ նիստ գումարելու և Լեռնային Ղարաբաղի մարզխորհրդի փետրվարի 20-ի որոշմանը դրական պատասխան տալու պահանջով կազմակերպված ստորագրահավաքին ։
Որպես ՀՀ կապի նախարար
ՀՀ կապի նախարարի պաշտոնում Գրիգոր Պողպատյանի գործունեության ընթացքում Հայաստանի համար ստեղծվել է արբանյակային ուղիղ կապի միջոցով միջազգային կապի հնարավորություն, վերազինվել են հեռախոսակայանները, հեռագրային ցանցը, փոստային ծառայությունները, ամերիկյան TWT ընկերության հետ համատեղ հիմնադրվել է ԱրմենՏել ընկերությունը, ներդրվել են ծառայությունների նոր տեսակներ` փեյջեր, բջջային կապ, ստեղծվել է Ինֆոկոմ ընկերությունը, Հայաստանը ներգրավվել է հեռահաղորդակցության միջազգային կառույցներում, կազմակերպվել է 1996 թվականի Երևանում Շախմատի համաշխարհային 32-րդ Օլիմպիադայի և ՖԻԴԵ-ի 97-րդ Կոնգրեսի տեխնիկական ապահովումը, ստեղծվել և թողարկվել է ՀՀ առաջին նամականիշը։
Մահ
Մահացել է երկարատև հիվանդությունից հետո՝ 2021 թվականի հունվարի 30-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ նախարարների կաբինետի անդամներ
Yes խմբի սկավառակագրություն
Սա ամերիկյան Yes խմբի սկավառակագրությունն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սկավառակագրություններ
Ղուրդղուլլաղի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Սյունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Սյունիքի մարզի Ղուրդղուլլաղ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 1 հուշարձան (1 միավոր)։
Ծաղկավան կամավորական ջոկատ
«Ծաղկավան» կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1989 թվականին ՀՀ Իջևանի շրջանի Ծաղկավան գյուղում (այժմ Տավուշի մարզում)։ 1989-1994 թվականներին ջոկատը մասնակցել է Ծաղկավանի, Իջևանի շրջանի Կիրանց գյուղի ինքնապաշտպանական և Ղազախի շրջանի Խրեմլու գյուղի հենակետի ճնշման մարտերին։ Հրամանատարն է եղել Գ.Ասիրյանը։ Ջոկատից զոհվել է 1 ազատամարտիկ։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ‎
Տունը, որտեղ ես ապրում եմ
«Տունը, որտեղ ես ապրում եմ» («Дом, в котором я живу»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանվել է Մոսկվայի Մ. Գորկու անվան գեղարվեստական ֆիլմերի կինոստուդիայում 1957 թվականին ռեժիսորներ Լև Կուլիջանովի և Յակով Սեգելի կողմից։
Ֆիլմի պրեմիերան ԽՍՀՄ-ում տեղի է ունեցել 1957 թվականի դեկտեմբերի 23-ին։
Եղել է խորհրդային կինովարձույթի առաջատար (1957, 9-րդ տեղ) 28,9 մլն հանդիսատեսով։
Ֆիլմում Ժաննա Բոլոտովան կատարել է իր առաջին դերը կինոյում։
Սյուժե
Լիդա Կաշիրինան չի սիրում իր ամուսնուն՝ երկրաբան Դմիտրիին, որը մշտապես մեկնում է արշավախմբի։ Ամուսնու հերթական բացակայություններից մեկի ժամանակ նրա և անսպասելի ծնողների մոտ վերադարձած զինվորական Կոնստանտին Դավիդովի միջև հարաբերություններ են սկսվում։ Լիդան իրեն դավաճան է զգում, Կլավդիա Կոնդրատիևնա Դավիդովան բացահայտորեն ցույց է տալիս իր արհամարհանքը։ Դմիտրին ոչինչ չի կասկածում և չի կարող հասկանալ, թե ինչու է իր կինը պատրաստ փախչել տնից։
Սերգեյ Դավիդովը մանկուց սիրում է Գալյա Վոլինսկայային։ Գալյան մեծանում է և երազում է դերասանուհի դառնալ։ Սերգեյը խանդում է ընկերուհուն իր երազանքի համար։ Քչերն են պատրաստ հասկանալ նրա ցանկությունը։ Բայց Գալյան համառ է և նույնիսկ գնում է անցյալում հայտնի դերասանուհու մոտ, որպեսզի ընդունվի թատերական ուսումնարան։
Սերգեյը Դմիտրի Կաշիրինի ազդեցությամբ տարվում է երկրաբանությամբ։
Անսպասելիորեն հերոսների խաղաղ կյանքը խախտում է պատերազմը՝ կտրուկ փոխելով նրանց տեսակետները կյանքի հանդեպ, միմյանց նկատմամբ վերաբերմունքը, կյանքում ունեցած արժեքները։ Նրանցից մեկի համար պատերազմը ճակատագրական գիծ է դառնում։
Պատերազմից չի վերադառնում Դմիտրի Կաշիրինը։ Կոնստանտին Դավիդովը այժմ հաշմանդամ է։ Սերգեյ Դավիդովը վերադառնում է որպես հերոս՝ չիմանալով, որ երազկոտ Գալյան սպանվել է։
Դերերում
Կոմպոզիտոր Յուրի Բիրյուկովի և Ալեքսեյ Ֆատյանովի «Тишина за Рогожской заставою» երգը կատարում է Նիկոլայ Ռիբնիկովը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին Կատեգորիա:1957 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Սախան Դոսովա
Սախան Դոսովա, ղազախ երկարակյաց  կին, որ հայտնի է որպես երբևէ ապրած ամենածեր կին  ։
Երկարակեցություն
Եթե նրա անձնագրում նշված ծննդյան ամսաթիվը (1879 թվական մարտի 27 ) ճիշտ է, ապա Սախանն իր մահվան պահին (2009 թվականի մայիսի 9) եղել է 130 տարի, 43 օրական։ Դա 8 տարով ավելի է, քան ֆրանսուհի Ժաննա Կալմանի կյանքի տևողությունը, որը մահացել է 1997 թվականին և ունեցել է ստույգ հաստատված ամենաերկար կյանքի տևողությունը պատմության մեջ՝ 122 տարի 164 օր։
Կասկածներ
Դոսովայի մասին հայտնի է դարձել Ղազախստանում անցկացված մարդահամարի ժամանակ։ Սակայն կան կասկածներ նրա ծննդյան թվականի վերաբերյալ, քանի որ նա չունի ծննդյան վկայական, իսկ այդ ժամանակ սովորական երևույթ էր, որ մարդիկ իրենք էին ընտրում իրենց ծննդյան ամսաթիվը ։
Մյուս կողմից կասկածի տեղիք է տալիս այն հանգամանքը, որ նրա 130-ամյակը նշելու ժամանակ նրա միակ կենդանի դուստրը 76 տարեկան էր, ինչը նշանակում է, որ վերջինիս ծնվելու ժամանակ Դոսովան պետք է եղած լիներ 54 տարեկան ։
Մահ
Դոսովան մահացել է 2009 թվականի մայիսի 9-ին ենթադրաբար 130 տարեկանում, մոտավորապես 1 ամիս անց այն բանից հետո, երբ սայթաքել և ընկել է իրեն նվիրված բնակարանի լոգասենյակում։ «Նա կոտրել է իր ազդոսկրը ընկնելու հետևանքով և այլևս չի ապաքինվել»,― ասել է Սահանի հարևաններից մեկը։
Անձնական կյանք
2009 թվականի մարտին տված հարցազրույցում Սահանը ասել է․ « Ես ոչ մի հատուկ գաղտնիք չունեմ, ես երբեք չեմ օգտագործել դեղահաբեր և երբ հիվանդ եմ եղել, օգտագործել եմ տատիկիս դեղամիջոցներն ինձ բուժելու համար։ Ես երբեք չեմ կերել քաղցր։ Ես չեմ սիրում այն»։ Նա խոստովանել է, որ սիրում է կուրտ՝ տեղական ուտեստ, որ պատրաստվում է չորացրած աղի կաթնաշոռից և աղացած ցորենից։
Ըստ իր ավագ թոռնուհու՝ Դոսովան իր մանկության տարիներից եղել է որբ։ Դոսովայի առաջին ամուսինը զոհվել է Ստալինգրադի ճակատամարտում։ Պատերազմից հետո Դոսովան ամուսնացել է երկրորդ անգամ և ունեցել երեք երեխա։ Նրա երկրորդ ամուսինը՝ Այմակաշը, մահացել է 1954 թվականին։ Նրա երեխաներից միայն երեքն էին կենդանի 2011 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկարակյացներ
Արմեն Ծատրյան
Արմեն Մելիքի Ծատրյան (մայիսի 1 1969, Մաճկալաշեն, Մարտունիի շրջան - դեկտեմբերի 10 1993, Ժդանովի շրջան), ազատամարտիկ։ Տեղի ութամյա դպրոցն ավարտելուց հետո սովորել է Ստեփանակերտի ավտոդպրոցում։ 1987-1989 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ 1989-1993 թվականներին կամավորական ջոկատի, Մարտունու ՊՇ-ի ստորաբաժանումների կազմերում ակտիվ մասնակցել է Մարտունու, Մարտակերտի ինքնապաշտպանական, Ֆիզուլիի կրակակետերի ճնշման, Քարվաճառի, Հադրութի շրջանների ազատագրական մարտերին։ 1992 թ. թշնամու կողմից Ամարասի վրա լայնածավալ հարձակման ժամանակ առգրավել է ՀՄՄ-2 տեխկնիկա և դարձել նրա մեխանիկ-վարորդը։
Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է հայրենի Մաճկալաշենում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:1968 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 10 մահեր Կատեգորիա:Աղդաշում մահացածներ
Չերվոնոե (գյուղ, Վոլնովախսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնոե գյուղում բնակվում էր 95 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Վոլնովախսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սուֆիական գրականություն
Սուֆիական գրականություն الادب الصوفى, սուֆիզմի գաղափարներն արտահայտող ու քարոզող տարալեզու ստեղծագործությունների ամբողջությունը։ Սուֆիզմը մեծ ազդեցություն է գործել միջնադարյան գրականության, հատկապես պոեզիայի վրա՝ գրված արաբերեն, պարսկերեն, թուրքերեն, ուրդու և Մերձավոր ու Միջին Արևելքի այլ լեզուներով։ Սուֆիներն իրենց գրականության մեջ օգտագործել են բանահյուսական տարրեր և, մշակելով բանաստեղծական հատուկ սիմվոլիկա, հատկապես սիրային քնարերգության ձևով արտահայտել են կրոնամիստիկական գաղափարներ ու զգացմունքներ։ Այս կամ այն չափով սուֆիզմի հետ է կապված միջնադարյան Արևելքի գրեթե բոլոր խոշոր բանաստեղծների գրական ժառանգությունը։ Նշանավոր սուֆի բանաստեղծներ են Սանաին (մահացել է մոտ 1140), Աթթարը (ծնվել է մոտ 1119), Ռումին (1207—1273), որոնք իրենց ստեղծագործություններում «աստվածային արդարության» դիրքերից բողոքել են ֆեոդալական ճնշման դեմ, պարսավել ուղղադավան մուսուլմանության ժլատությունն ու երկերեսանիությունը, կրոնական մոլեռանդությունը։ Կիրառված բանաստեղծական ձեվերը ձգտում են մերձենալ ժողովրդի երգին, առակին, հրաշապատում հեքիաթին։ Պարսկերենով (ֆարսի լեզվով) սուֆիական պոեզիայի ծաղկումը վերաբերում է 12- 15 դարերին․։ Հաջորդ դարաշրջանները նույնպես տվել են սուֆիզմի հետ կապված խոշոր բանաստեղծներ։ Առանձին սուֆի–բանաստեղծներ կան Իրանում, Պակիստանում։ Սուֆիզմը պոեզիայի ճանապարհով որոշ ազդեցություն է գործել նաև ոչ մուսուլմանական գրականությունների վրա։ Դա նկատելի է տրուբադուրների քնարերգությունում։ Արևելյան մշակույթի ազդեցությունը հայ մտքի վրա պայմանավորել է նաև սուֆիական սիմվոլիկայի որոշ տարրերի ներթափանցումը հայ գրականություն, տարրեր, որոնք ինչ-որ չափով մոտիկ կամ համահունչ էին քրիստոնեությանը (Կոստանդին Երզնկացու սիրերգությունը, Սայաթ-Նովայի թուրքերեն խաղերը և այլն)։
Կատեգորիա:Սուֆիական գրականություն Կատեգորիա:Սուֆիզմ
Մերի (գետ)
Մերի (Mary River), գետ Ավստրալիայի Քվինսլենդ նահանգի Սանշայն-Քոստ շրջանում։
Աշխարհագրական դիրք
Մերի գետը սկիզբ է առնում Բուրբուին գյուղի մոտակայքում։ Գետի հոսքի ուղղությունը հարավից հյուսիս է, չնայած, նրա ճանապարհին հանդիպում են մեծ քանակությամբ խրթին ոլորաններ։ Հոսում է Քենիլվորտ, Ջիմփի, Տիարո, Մարիբորո բնակավայրերով (ակունքից՝ գետաբերան) և թափվում Գրեյթ Սենդի նեղուց, որը գտնվում է Կորալյան և Թասմանյան ծովերի սահմանին՝ Ֆրեյզեր կղզու դիմաց։ Մերի գետի մեջ թափվում են 19 վտակներ ։
Պատմություն
Աբորիգենները գետն անվանել են Մուկուբուլա։ 1842 թվականի մայիսի 10-ին եվրոպացի հետազոտողներ Էնդրյու Պետրին և Հենրի Ռասելը գետին տվել են նոր անվանում՝ Ուայ Բեյ, սակայն 1847 թվականի սեպտեմբերի 8-ին, Նոր Հարավային Ուելսի այն ժամանակվա նահանգապետ Չարլզ Ֆիցրոն գետն անվանեց ի պատիվ իր կնոջ՝ Մերի Լենոքսի (1790-1847) ։ 1867 թվականին գետում, Ջիմփիի մոտ, հայտնաբերվել է ոսկի, ինչը հանգեցրել է տեղային ոսկու տենդի։
2006 թվականին նահանգի կառավարությունը հայտարարել է գետի վրա ամբարտակի շինարարության մասին ։ 2009 թվականին ծրագիրը չեղյալ է հայտարարվել շրջակա միջավայրի նախարար Պիտեր Գարեթի կողմից՝ տեղի բնակիչների բողոքների և տարածաշրջանում էկոլոգիական իրավիճակի խախտման պատճառներով ։
Գետում պարբերաբար տեղի են ունենում հեղեղումներ։ Ամենաուժեղը եղել է 2010-2011 թվականներին, երբ Մերիբորում ջրի մակարդակը նորմայից բարձրացել էր 8,2 մետր, իսկ Ջիմփիում`19,3 մետր ։
Ֆաունա
Գետում ապրում են հազվագյուտ հանդիպող Elusor macrurus կրիաներ։ Այլ հազվագյուտ կենդանիներից կարելի է նշել այնպիսի ձկնատեսակների, ինչպիսիք են եղջերատամը և Մերի գետի ձողաձուկը։ Գետում կարող են հանդիպել նաև 3,5 մ երկարությամբ բարձրակատար կոկորդիլոսներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի գետեր
Սերյոժա Ավագյան
Սերյոժա Էդուարդի Ավագյան,, հայ ազատամարտիկ, հետախույզ, սակրավոր։
1988-1990 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ 1992 թվականից ՊԲ ստորաբաժանումների կազմում մասնակցել է Հադրութի ինքնապաշտպանական մարտերին։ Հինգ անգամ վիրավորվել է, ապաքինվել և վերադարձել մարտադաշտ։
Հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Ուխտաձորում։
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ հետախույզներ Կատեգորիա:Հայ սակրավորներ
Ճահիճ (ֆիլմ, 1977)
«Ճահիճ» («Трясина»), գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Գրիգորի Չուխրայը 1977 թվականին։
Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին։ Գեղջկուհի Մատրյոնա Բիստրովայի ամուսինը սպանվել է ռազմաճակատում, իսկ ավագ որդին անհետ կորել է։ Մատրյոնան որոշում է ամեն գնով պահել կրտսեր որդուն և նրան թաքցնում է տան ձեղնահարկում, որպեսզի բանակ չզորակոչվի։ Դասալիքից և նրա մորից բոլորը երես են թեքում։
Ստեղծման պատմություն
Խորհրդային իշխանությունների կարծիքով՝ ֆիլմն անդրադարձել է Հայրենական մեծ պատերազմի պատմության համար ոչ բնորոշ խնդիրներին (ֆիլմի աշխատանքային անվանումը՝ «Ոչ տիպային պատմություն» («Нетипичная история»)։ Խորհրդային բանակի գլխավոր քաղաքական վարչության պետ, բանակի գեներալ Ա. Ա. Եպիշևը դրանում տեսել է պատերազմի զոհերի հիշատակի վարկաբեկում։ Ֆիլմը վերամենտաժվել է, դրանից հանվել են գրաքննիչներին հավանությանը չարժանացած տեսարաններ, սակայն արդյունքում ֆիլմն այդպես էլ թույլ չի տրվել ցուցադրության և մինչև 1978 թվականի վերջն էկրան չի բարձրացել ։ Օպերատոր Յուրի Սոկոլը չի դիմացել հետապնդումներին և արտագաղթել է Ավստրալիա։
«Ճահիճ» ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1978 թվականի հոկտեմբերի 29-ին։ Կինոնկարը վարձույթի է հանվել 1978 թվականի նոյեմբերի 21-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1977 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրիգորի Չուխրայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
(1013) Տոմբեքա
(1013) Տոմբեքա (Tombecka), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1924 թվականի հունվարի 17-ին Վենիամին Ժեխովսկու կողմից Ալժիրում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,684037 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,126 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2421 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1606,13 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,224141 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,9° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:1924 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Վենիամին Ժեխովսկու կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Միլշտետեր (լիճ)
Միլշտետեր (Millstätter See), լիճ Ավստրիայի Հանրապետության տարածքում։
Միլշտետեր լիճը գտնվում է Ավստրիայի Կարինտիա շրջանի տարածքում։ Լիճը ընդհանուր առմամբ զբաղեցնում է 19 կմ² տարածք։
Լիճը ունի միջին խորություն, չնայած նրան, որ ի տարբերություն Ավստրիայում գտնվող մյուս ծանծաղ լճերի ավելի խորն է։ Առավելագույն խորությունը 142 մետր է։ Ավստրիայի ամենախոշոր լճերից է։
Բացի այդ, այն նաև կարևոր նշանակություն ունի Ավստրիայի տնտեսության մեջ, քանի որ այն կարևոր զբոսաշրջային օբյեկտ է։ Լճի ջրերի միջին ջերմաստիճանը 25 °C է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի լճեր Կատեգորիա:Եվրոպայի լճեր
Սլավա Ավագյան
Սլավա Սուլեյմանի Ավագյան, հայ ազատամարտիկ։
1977-1979 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժերում։ 1979-1990 թվականներին աշխատել է Հադրութի շրջանի ճանապարհաշինարարական նորոգման բաժնում։
1990 թվականից շրջանի կամավորական ջոկատի և Հադրութի ՊՇ ստորաբաժանումների կազմում մասնակցել է գյուղի ինքնապաշտպանությանը, Ջաբրայիլի, Զանգելանի, Կուբաթլուի, Ֆիզուլիի շրջանների ազատագրական մարտերին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Վաղինակ Միրզոյան
Վաղինակ Սրապիոնի Միրզոյան, հայ նյարդաֆիզիոլոգ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1990): ՀՀ ԳԱԱ ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող (1990-1997):
Կենսագրություն
Վաղինակ Միրզոյանը ծնվել է 1926 թվականի հունիսի 20-ին, Հոբարձի (այժմ՝ ՀՀ Լոռու մարզում) գյուղում։ Տեղի յոթնամյա դպրոցն ավարտելուց հետո 1942 թվականին ընդունվել է Ստեփանավանի անասնաբուժական-անասնաբուծական տեխնիկումը, որն ավարտելուց հետո ընդունվել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտ, որն ավարտել է 1950 թվականին։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո Միրզոյանի գիտա-աշխատանքային գործունեություն է ծավալել Հայաստանի ԳԱ ֆիզոլոգիայի ինստիտուտում, եղել կրտսեր գիտական աշխատող, 1990-1997 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ Ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող։ Միրզոյանի տասնամյա գիտական գործունեության արդյունքներն արտացոլվել են մի շարք գիտական հոդվածներում և նրա «Ներկենտրոնական վերակառուցման օնտոգենետիկ ուսումնասիրությունը կենդանիների էնուկլեացիայի, ողնուղեղի կիսահատման և վերջույթների անդամահատման պայմաններում» թեմայով թեկնածուական ատենախոսությունում, որը պաշտպանել է 1959 թվականին և արժանացել կենսաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի ։
Աշխատանքները վերաբերում են նյարդային համակարգի ներկենտրոնական վերակառուցման տարիքային առանձնահատկություններին։ Զբաղվել է նաև ողնաշարավոր կենդանիների աչքի ցանցաթաղանթի վերականգնողական շարժընթացների, կենսահոսանքների առաջացման, ձևավորման և զարգացման օրինաչափությունների հարցերով ։ Միրզոյանի գիտահետազոտական աշխատանքներն ամփոփված են 100-ից ավելի հրապարակված աշխատանքներում, այդ թվում «Թռչունների լուսազգայությունը» մենագրությունում և դոկտորական թեզում։
Մահ
Միրզոյանը մահացել է 1997 թվականի մարտի 13-ին, Երևանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նյարդաֆիզիոլոգներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հոբարձի գյուղում ծնվածներ
Հայկազ Մինասյան
Հայկազ Տիգրանի Մինասյան, հայ մանկավարժ, բանաստեղծ։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Կենսագրություն
Հայկազ Մինասյանը ծնվել է 1920 թվականին, Արթիկի շրջանի Վարդաքար գյուղում։ 1937 թվականին ավարտել է Լենինականի Ասքանազ Մռավյանի անվան մանկավարժական տեխնիկումը։ 1937-1939 ուսումնական տարիներին աշխատել է Ախուրյանի շրջանի Կամո գյուղի դպրոցում, որպես հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ, 1939-1942 ուսումնական տարիներին՝ նույն դպրոցում եղել է ուսմասվար, իսկ հետո՝ տնօրեն ։
Մինասյանը կարմիր բանակ է զորակոչվել 1942 թվականին։ Ծառայել է Հեռավորարևելյան կարմրադրոշ 15-րդ բանակի 5-րդ պահեստային գնդում որպես վաշտի քաղղեկի տեղակալ։ 1945 թվականի օգոստոսի 9-ից Մինասյանը մասնակցել է իմպերիալիստական Ճապոնիայի դեմ մղված պատերազմին։ Մարտերում ցուցաբերած արիության ու խիզախության համար պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար», «Խիզախության համար» մեդալներով ։
Մինասյանը բանակից զորացրվել է 1946 թվականին և շարունակել մանկավարժական աշխատանքը։ Հայկազը մինչև 1951 թվականը եղել է Ախուրյանի շրջանի Հացիկ գյուղի ութնամյա դպրոցի տնօրեն։ 1951 թվականին ավարտել է Երևանի պետական հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի լեզվագրական ֆակուլտետը։ 1963 թվականին Մինասյանը տեղափոխվել է Չարենցավան քաղաքը, աշխատել երեկոյան միջնակարգ դպրոցի ուսմասվար, այնուհետև՝ նույն դպրոցի տնօրեն։ Դասավանդել է հայոց լեզու և գրականություն։ Մինասյանը մանկավարժական աշխատանքին զուգընթաց զբաղվել է գրական-ստեղծագործական աշխատանքով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:«Խիզախության համար» մեդալով պարգևատրվածներ (ԽՍՀՄ) Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Դեղձ Մելբա
«Դեղձ Մելբա» դասական աղանդեր պաղպաղակով, ստեղծվել է 1892 կամ 1893 թվականին Օգյուստ Էսկոֆյեյի կողմից (Լոնդոնի «Սավոյ» հյուրանոցի ռեստորանի ֆրանսիացի շեֆ խոհարար) ի պատիվ օպերային երգչուհու Նելլի Մելբայի ։ Աղանդերը պատրաստվում է կեղևազրկված դեղձից, ազնվամորու սոուսով և վանիլային պաղպաղակով։ Աղանդերը հայտնի է ԱՄՆ-ում 20-րդ դարի սկզբից, և այնտեղ համարվում է դեղձով պատրաստված ամենատարածված աղանդերը ։
Ստեղծման պատմություն
1892 թվականին Նելլի Մելբան Կովենտ գարդեն արքունական թատրոնում հանդես էր գալիս Ռիխարդ Վագների  Լոհենգրին օպերայում։ Դուքս Ֆիլիպ Օռլեանցին ճաշկերույթ է կազմակերպել նրա պատվին հաղթանակը նշելու համար։ Այս առիթով Օգյուստ Էսկոֆյեն ստեղծեց նոր աղանդեր։ Աղանդերը մատուցել է այն զարդարելով կարապի սառցե քանդակով, որի վրա վանիլային պաղպաղակով եղել է դեղձ։ Լուրեր էին պտտվում, որ երգչուհին շատ էր սիրում պաղպաղակ, բայց չէր համարձակվում այն հաճախ ուտել, որպեսզի չվնասի կոկորդը։ Աղանդերում պաղպաղակը բաղադրիչներից միայն մեկն էր, ուստի նման աղանդերը նույնքան վնասակար ազդեցություն չի կարող ունենալ երգչուհու ձայնալարերի վրա։ Աղանդերը կարապի սառցե քանդակով ձևավորելը պատահական չէր։ Հենց նավով (որին կախարդը վերածում է փոքրիկ իշխանին՝ Գոտֆրիդին), օպերայի առաջին և երրորդ ակտերի ժամանակ երկու անգամ գալիս է ասպետ Լոենգրինը։ Լոենգրին օպերան գրվել է Կարապի ասպետ Լոենգրինի մասին լեգենդների մոտիվներով։
1900 թվականին Էսկոֆյեն ստեղծեց աղանդերի նոր տարբերակը։ Կարլտոն հյուրանոցի բացման առիթով, որտեղ նա գլխավոր խոհարարն էր, Էսկոֆյեն արդեն չէր օգտագործում սառցե կարապը և դեղձի վրա դնում էր ազնվամորու պյուրե։ Այս աղանդերի այլ տարբերակներում դեղձի կամ ազնվամորու սոուսի փոխարեն օգտագործվում է տանձ, ծիրան կամ ելակ։ Մյուս տարբերակում ազնվամորու պյուրեի փոխարեն օգտագործում են կարմիր հաղարջի դոնդող ։
Հունվարի 13-ին Միացյալ Նահանգներում նշվում է Մելբա դեղձի ազգային օրը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղանդեր Կատեգորիա:Մրգերով ուտեստներ
Գեորգ ֆոն Արութին
Հովհաննես Գեորգ Յոզեֆ Կառլ Մարիա Ֆրեյերր ֆոն Արութին (Johann Georg Josef Karl Maria Freiherr von Aretin, մարտի 29, 1771, Ինգոլշտադտ, Բավարիա – հունվարի 30 (փետրվարի 22 ), 1845, Հոհենբուրգ, Ամբերգի շրջան, Վերին Պֆալց, Բավարիա), հայազգի բարոն Բավարիայում, քաղաքական գործիչ, իրավաբան, տնտեսագետ։ Արութինների բարոնական, ազնվական տոհմից, Կառլ Ալբերտ ֆոն Արութինի և Մարիա Աննա Ռոսինայի որդին, Ադամ ֆոն Արութինի և Քրիստափոր ֆոն Արութինի եղբայրը։
Կենսագրություն
Գեորգ ֆոն Արութինը Ադամ ֆոն Արութինի և Քրիստափոր ֆոն Արութինի եղբայրն է։ Ծնվել է 1771 թվականի մարտի 29-ին Ինգոլշտադտ քաղաքում։ 1793 թվականին եղել է Բավարիայի շրջանի ղեկավարը և Դանուբի ջրատարածքների ջրահեռացման համար ծավալուն աշխատանքներ է տարել։ 1796 թվականին եղել է պետական գանձապետարանի խորհրդական, իսկ 1806 թվականին Տիրոլի ուղերձների ցամաքային և ջրային ուղիների տեսուչ։ Տիրոլի ապստամբության ժամանակ, 1809 թվականին, որպես գլխավոր հանձնակատար, նա գերի վերցվել ավստրիացիների կողմից ու տեղափոխվել է Հունգարիա։ Ազատվելով գերությունից, 1810 թվականին Բավարիայի թագավոր` Մաքսիմիլիան Ա-ից ստացել է կալվածք և մեծ կենսաթոշակ, որից հետո նա իրեն նվիրել է միայն գիտությանը, արվեստին և գյուղատնտեսությանը։
Նրա ստեղծագործություններից ուշադրության են արժանի. «Versuch eines Defensionssystems von Bayern» (Ռեգենսբերգ, 1820) և «Zeitbedürfnisse mit besonderer Rücksicht auf Bayern» (Զալցբուրգ և Ռեգենսբուրգ, 1818-19)։
Մահացել է 1844 թվականի փետրվարի 22-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արութիններ Կատեգորիա:Բարոններ Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
Ֆրանսահայ թատրոն
Փարիզում մի խումբ արվեստագետներ (Տրդատ Նշանյանի ղեկավարությամբ) 1923 թվականին հիմնել են «Փարիզահայ դրամատիկ թատերախումբը», որը գործել է երկար տարիներ։ Այդ թատերախմբի հիման վրա Փարիզում Ա. Բուդաղյանն ստեղծել է «Մայրենի բեմը», Արման Կոթիկյանը՝ «Հայ ժողովրդական թատրոնը»։ Հետպատերազմյան տարիներին հիմնվել է «Փարիզահայ ազգային թատրոնը»։ Գործել են նաև Միշա Ազնավուրյանի, Սեդրակ և Մաշա Սուրաբյան ամուսինների օպերետային թատերախմբերը, որոնք հիմնականում բեմադրել են Կովկասի կյանքն արտացոլող օպերետներ («Ուշ լինի, նուշ լինի», «Աշուղ Ղարիբ» և այլն)։ 1980-ական թվականներին կազմակերպվել են «Դիմակ» և «Կիսանի» թատերախմբերը։ Ֆրանսիայում ճանաչված են Փիթոևների դերասանական ընտանիքը, Արտաշես Գմբեթյանը, Մաքս Մաքսույանը, Արմեն Արմենյանը, Գրեգուար Ասլանը, Ռոզի Վարդը, Ալիս Սափրիչը, Ժիրայր Փափազյանը և ուրիշներ։
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ թատրոն
9А-91
9А-91, փոքրածավալ ինքնաձիգ, որը մշակվել է Տուլսկի կոնստրուկտորական բյուրոյում 1992 թվականին՝ որպես СР-3 «Հողմապտույտ» ինքնաձիգի ավելի տեխնոլոգիական նմանակ (և մրցակից)։ 1994 թվականին սկսվեց արտադրությունը, իսկ 1995 թվականին ինքնաձիգն արդիականացվեց։
Կառուցվածք
9А-91 ավտոմատացումը հիմնված է վառոդի գազերի հեռացման վրա։ Փակումը կատարվում է փեղկի շրջադարձով՝ 4 մարտական հենակով։ Հարվածա-վայրէջքային մեխանիզմը՝ ձգանման տեսակը, թույլ է տալիս կրակ վարել միայնակ և շարունակական հերթերով։ Ապահովիչ-թարգմանիչը տեղակայված է ցողունային տուփի ձախ կողմում (արդիականացված տարբերակով` աջից, քանի որ ձախից սկսել է տեղադրվել օպտիկական նշաններն ամրացնելու համար նշաձողը)։ Ավելի վաղ տարբերակների վրա ինքնաձիգն ուներ դույլային արգելակ՝ փոխհատուցիչ, բայց հետագայում դրանից հրաժարվեցին։  Հնարավոր է տեղադրում խլացուցիչով։ Կոճակը վեր է և առաջ։ Ինչպես և մյուս բոլոր մանրամասները, բացի պլաստիկ ատրճանակի բռնակից և փողակալից, այն պատրաստված է պողպատից։ Ծալված վիճակում ինքնաձիգը հարմար է գաղտնի կրելու համար։ Բացի այդ, թաքնված բռնակը կրելու հարմարավետության համար այն արված է փեղկավոր։ Ի տարբերություն Կալաշնիկովի ինքնաձիգի, փեղկը բռնակի համար մշտապես բաց է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հրազեն Կատեգորիա:Ռուսաստանի ինքնաձիգներ
(1014) Զեմֆիրա
(1014) Զեմֆիրա (Semphyra), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1924 թվականի հունվարի 29-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,804457 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2413 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3676 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1715,42 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,209861 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,27° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1924 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ավետիս Օհանյան
Ավետիս Ալբերտի Օհանյան (մայիսի 9, 1963, Գորիս - մայիսի 26, 1993, Գյուլաթաղ), ազատամարտիկ-հրամանատար։ 1980-1982 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ 1989-1993 թվականներին Մեղրիի կամավորական ջոկատի (հրամանատար) և Շուշիի առանձնակի գումարտակի կազմերում մասնակցել է Մեղրիի, Մարտակերտի (Սրխավենդ, Գյուլաթաղ) շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։
Ավետիս Օհանյանը հետմահու պարգևատրվել է Արցախի Հանրապետության «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Մեղրիի շրջանի Ագարակ գյուղում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:1963 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 9 ծնունդներ Կատեգորիա:1993 մահեր Կատեգորիա:Մայիսի 26 մահեր
Ամարյան
Ամարյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ
Գառնի կամավորական ջոկատ
«Գառնի» կամավորական ջոկատ։ Կազմավորվել է 1989 թվականին Կոտայքի շրջանի Գառնի գյուղում (այժմ՝ ՀՀ Կոտայքի մարզում)։ Ունեցել է շտաբ։ 1989-1994 թվականին մասնակցել է ՀՀ Իջևանի (Կիրանց), Սիսիանի (Բազարչայ), Եղեգնաձորի (Խաչիկ) և Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի (Կիչան, Սրխավենդ), աշաթաղի («Մարդասիրական միջանցք»), Կուբաթլուի շրջանների, Գետաշենի ենթաշրջանի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին։ Մարտական տարբեր գործողությունների ժամանակ հրամանատարներ են եղել Վ. Սեդրակյանը, Գ. Արշակյանը, Ա. Հայրապետյանը։ Ջոկատից Արցախի Հանրապետության «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» հուշամեդալով պարգևատրվել է 3, զոհվել 2 ազատամարտիկ։
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի հայկական ջոկատներ
Ջորջ Գերշվին
Ջորջ Գերշվին (George Gershwin, ), ամերիկացի կոմպոզիտոր, դաշնակահար, սիմֆոջազի ճանաչված ներկայացուցիչներից, «Պորգին ու Բեսը» (1935) ամերիկյան ազգային առաջին օպերայի հեղինակը։
Ջորջ Գերշվինը ծնվել է Ռուսաստանից գաղթած հրեաների ընտանիքում։ Երաժշտական կանոնավոր կրթություն չի ստացել, դաշնամուրի և հարմոնիայի մասնավոր դասեր է առել ժամանակի նշանավոր երաժիշտ–մասնագետներից, հետագայում զբաղվել է ինքնակրթությամբ։
Գերշվինը 25 տարեկանում՝ որպես ջազային երգերի, օպերաների, մյուզիքլների հեղինակ ճանաչված էր Նյու Յորքում, Լոնդոնում, Փարիզում, որտեղ էլ 1928 ծանոթացել ու մտերմացել է Մորիս Ռավելի և այլ անվանի երաժիշտների հետ։
Գերշվինը իմպրովիզացիոն ջազի ավանդույթները, աֆրո–ամերիկյան երաժշտական ֆոլկլորի (բլյուզ, սպիրիչուէլս) և թեթև ժանրի (Բրոդվեյի Էստրադա) բնորոշ տարրերը զուգորդել է եվրոպական երաժշտության դասական ձևերի (օպերային, սիմֆոնիկ կոնցերտային) հետ։ Նրա ստեղծագործություններին հատուկ են երգիծական գծերը, սուր հումորը, գրոտեսկը։
Քաղաքական թեմաներով գրել է «Թող թնդա նվագախումբը», «Քեզ եմ երգում» մյուզիքլները, «Ամերիկացին Փարիզում» սիմֆոնիկ սյուիտը։ Գերշվինի «Բլյուզի ոճով ռապսոդիան» դաշնամուրի և սիմֆոջազի համար, ինչպես նաև սևամորթների կյանքը պատկերող « Պորգին ու Բեսը» օպերան արժանացել են համաշխարհային ճանաչման։
Գրել է նաև օպերետներ «Տիկի՛ն, եղե՛ք բարի», «Զվարճալի դեմք», սիմֆոնիկ երաժշտության (Երկրորդ ռապսոդիա, Կուբայական նախերգանք) և այլն, պարային պիեսներ, երգեր, Կոնցերտ դաշնամուրի և նվագախմբի համար, դաշնամուրային երեք պրելյուդ, կինոերաժշտություն ։
Բլյուզի ոճով (կապույտ) ռապսոդիա
«Rhapsody in Blue»  դաշնամուրի և նվագախմբի համար «Բլյուզի ոճով ռապսոդիան» ամերիկյան կոմպոզիտոր Ջորջ Գերշվինի ամենահայտնի գործերից մեկն է։
Մի անգամ Գերշվինը պատահաբար թերթում կարդաց, որ Ուայթմենը պատվերով աշխատում է ջազային համերգի համար, չնայած իրականում չէր էլ պատրաստվում գրել նմանատիպ ստեղծագործություն։ Որոշելով, որ դա սխալ է, նա զանգահարեցի իր «շեֆին» և պարզեց, որ նա իրոք ավելացրել է դեռևս գոյություն չունեցող կազմը գալիք համերգի ծրագրին, որտեղ հեղինակավոր երաժշտական քննադատները, հիմնվելով իրենց լսածի վրա, պետք է պատասխանեն ամենաակտուալ հարցին՝ «ի՞նչ է ամերիկյան երաժշտությունը»։ Գերշվինը այլընտրանք չուներ, քան համաձայնել։
Այդպես ծնվեց «Բլյուզի ոճով ռապսոդիան» («Rhapsody in Blue»), որի վերնագրում  անգլերեն իմաստով «Blue» բառը երկու իմաստով է արտածվում՝ քնարական երգ (բլյուզ) և կապույտ գույն։
Կոմպոզիտորը հիշում էր ռապսոդիայի ստեղծումը. «Հանկարծ գլխումս միտք ծագեց։ Մարդիկ այնքան շատ էին խոսում ջազի սահմանափակումների մասին, այնպես սխալ էին ընկալում դրա գործառույթը։ Ընդունված է համարել, որ ջազը պետք է հնչի նույն տեմպերով և հիմնված լինի միայն պարային ռիթմերի վրա։ Ես որոշեցի, որքանով որ հնարավոր էր, կոտրել այս սխալ հայեցակարգը մի հարվածով։ Ոգեշնչված այս նպատակով՝ սկսեցի գրել անսովոր արագությամբ»։
Պրեմիերայի օրը՝ 1924 թ. փետրվարի 12-ին, Նյու Յորքի Իոուլիեն դահլիճում հավաքվել էին երգիչներ, «Թին Փեն Էլլի»-ի դաշնակահարներ, մյուզիքլի ու ջազի աստղեր, ականավոր քննադատներ և գիտական կոմպոզիտորներ, այդ թվում՝ Սերգեյ Ռախմանինովն ու Իգոր Ստրավինսկին։ Համերգի ծրագիրը, որը հայտարարվել էր որպես «ժամանակակից երաժշտության փորձ», ներառում էր շատ հեղինակների ստեղծագործություններ, որոնք օգտագործում էին ջազի տարրեր։ Սկզբում «փորձը» հստակորեն հիացմունք չէր առաջացնում հանդիսատեսի մոտ։
Որոշ ունկնդիրներ արդեն սկսել էին լքել դահլիճը։ Բայց ահա դաշնամուրի մոտ նստեց Ջորջ Գերշվինը։ Հնչում էր «Բլյուզի ոճով ռապսոդիան» (Rhapsody in Blue): Նախկին ձանձրույթից անգամ հետքեր չմնացին։ Նվագախմբի երաժիշտները նվագում էին այնպես, ասես շեղվել էին իրենց հոգու ներսի հույզերից՝ անկեղծորեն, հոգով։ Դիրիժոր Փոլ Ուայթմենը չէր նկատել, որ հրճվանքի արցունքները հոսում են նրա այտերով։ Գերշվինը դաշնամուրի վրա նվագում էր աննկարագրելի կերպով։ Հնչեցին ռապսոդիայի վերջին հնչյունները և դահլիճը լցվեց ծափահարությունների փոթորիկով։
Քննադատները միաձայն ողջունեցին Գերշվինի բնածին մեղեդային տաղանդը, «ներդաշնակության սկզբնական զգացումը» և «ռիթմիկ սրամտությունը»։ Բայց կոմպոզիցիայի հիմնական առավելությունն այն էր, որ առաջին անգամ նվագախմբի կազմի օրգանական համադրություն կար, որն ասոցացվում էր Մոցարտի, Բեթհովենի կամ Չայկովսկու ստեղծագործությունների և բլյուզ ոճի հետ։ Ուայթմենի թեթև ձեռքով նոր ուղղությունը սկսեցին անվանել սիմֆոնիկ ջազ (կամ սիմֆոջազ)։
Արդյունքում պարզվեց, որ «Բլյուզի ոճով ռապսոդիան» ամենատարածված գործն է ամբողջ աշխարհում, որը գրվել է ամերիկացի կոմպոզիտորի կողմից։ Եվ արդեն 1925-ին ստեղծված դաշնամուրի և նվագախմբի համար Գերշվինի անվան համերգաշարի մասին դիրիժոր և երաժշտական քննադատ Վալտեր Դամրոշի ասած խոսքերը արդեն կիրառելի էին նրա համար. «Շատ կոմպոզիտորներ քայլում էին ջազի շուրջբոլորը, ինչպես կատուները տաք ապուրի մի ափսեի շուրջը, սպասում էին, որ այն սառչի, որպեսզի վայելեն այն, առանց վախենալու այրվող լեզուներից, քանի որ նրանք ընտելանում էին դասական դպրոցի խոհարարների պատրաստած գոլ, թորած հեղուկին։ Լեդի ջազը, որը զարդարված էր ինտրիգային ռիթմերով, պարում էր ամբողջ աշխարհով՝ հյուսիսային էսկիմոսներից մինչև Հարավային կղզիներում գտնվող պոլինեզյանները։ Բայց ոչ մի տեղ նա չհանդիպեց մի ասպետի, ով նրան կներկայացնի որպես հարգված հյուր ավելի բարձր երաժշտական ​​հասարակությունում։ Ջորջ Գերշվինը կատարեց այս հրաշքը։ Նա արքայազն է, ով վերցրեց Մոխրոտի ձեռքը և բացահայտ հայտարարեց նրան արքայադուստր՝ պատճառելով աշխարհի զարմանքն ու նրա նախանձելի քույրերի զայրույթը»։
«Բլյուզի ոճով ռապսոդիան» դարձել է Գերշվինի այցեքարտը։ Այժմ այն հավասար հաջողությամբ են կատարում ինչպես ակադեմիական, այնպես էլ ջազ ոճերի երաժիշտները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:Պուլիտցերյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոկոմպոզիտորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Դևիդ Ջինտոլի
Դևիդ Կզարրա Ջինտոլի (David Czarra Giuntoli, ), ամերիկացի դերասան։ Ավելի հայտնի է դետեկտիվ Նիկոլաս Բյորհարդի դերով NBC հեռուստաալիքի «Գրիմ» հեռուստասերիալում։
Կենսագրություն
Դևիդը ծնվել է Միլուոկիում, նահանգ Վաշինգտոն, մեծացել է Սենտ-Լուիսում, նահանգ Միսսուրի, Հանտլի։ 2007 թ.-ին տեղափոխվել է Լոս Անջելոս, նահանգ Կալիֆոռնիա, դերասանական կարիերան շարունակելու համար։ Այժմ ապրում և աշխատում է Փորթլենդում, նահանգ Օրեգոն։
1998 թվականին Սենտ-Լուիսում ավարտել է հիմնական դպրոցը և ուսումը շարունակել է Բլումինգտոնի Ինդիանական Համալսարանում, 2004 թվականին միջազգային բիզնեսի և ֆինանսների բնագավառում ստացել է բակալավրի աստիճան։
Կարիերա
Ջինտոլին հայտնվել է մի քանի հեռուստասերիալներում, որոնցից են «Դետեկտիվ Ռաշ», «Կրքի անատոմիա», «Մարմնի մասեր», «Վերոնիկա Մարս», «ՈՒրվականների հետ խոսացողը», «Գեղեցկուհիները Քլիվլենդում» ։ Խաղացել է գլխավոր դերը «Գրիմ» սերիալում։
Անձնական կյանք
2014 թվականին պաշտոնապես հայտարարվեց, որ Ջինտոլին հանդիպում է «Գրիմ» հեռուստասերիալում իր կոլեգա Բիթսի Թալլոկի հետ ։ 2016 թվականին հուլիսին Թալլոկը հայտարարեց, որ նույն թվականի ապրիլին նրանք նշանվել են ։ Դեվիդ Ջինտոլին և Բիթսի Թալլոկն ամուսնացել են 2017 թվականի հւլիսի 3-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ լեհական սերմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ինդիանայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ
Բուկատինի
Բուկատինի, հայտնի է նաև պերչատելի անվամբ՝ , հաստ, սպագետտիի նման, բայց սնամեջ, խողովակաձև մակարոն։ Բուկատինի անունը ծագել է buco բառից, որը նշանակում է «անցք», մինչդեռ bucato կամ դրա նեապոլիտանական «պերչատո» տարբերակը նշանակում է «ծակված» ։ Բուկատինին տարածված է Լացիոյում, հատկապես` մայրաքաղաք Հռոմում։ Բուկատինի մակարոնը պատրաստվում է դյուրում կոշտ ցորենի տեսակից և ջրից։ Մակարոնի երկարությունը 25-30 սմ է, իսկ տրամագիծը՝ 3 մմ։ Պատրաստման միջին տևողությունը ինը րոպե է։ Իտալական խոհանոցում բուկատինին մատուցվում է կարագով թանձրուկի, պանչետայի, գուանչիալեի, բանջարեղենի, ձվի, անչովի կամ  սարդինա ձկնատեսակների հետ։ Բուկատինիի նման մակարոնի տեսակ է նաև ձիթին , որը նույնպես երկար, սնամեջ, հարթ մակերեսով մակարոնեղեն է ։ Տարածված է նաև ձիթոնի  տարատեսակը, որը ձիթիի ավելի լայն տեսակն է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մակարոնեղեն Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց
Մորից Վագներ
Գործունեություն
Ճանապարհորդել է Ալժիրում, Կովկասում, Ամերիկայում և այլուր։ Այդ վայրերի բնության ու պատմության վերաբերյալ նրա հավաքածուները պահվում են Մյունխենի, Վիեննայի և Փարիզի թանգարաններում։ Գրել է բնագիտական ուսումնասիրություններ, որտեղ պաշտպանել է Չ․ Դարվինի ուսմունքը։ Իր ճանապարհորդությունների արդյունքներն ամփոփել է «Կովկասը և կոզակների երկիրը» (հատոր 1–2, 1847 թ.), «Ճանապարհորդություն դեպի Պարսկաստան և քրդերի երկիր» (հատոր 1–2, 1852 թ.) և այլ գրքերում։ 1843–1844 թվականներին Վագները շրջագայել է Հայաստանում, եղել Երևանում, Սևանի ավազանում, բարձրացել Արարատ լեռը, կատարել չափագրություններ, այդ ընթացքում նրա ուղեկիցներից և թարգմաններից է եղել Խաչատուր Աբովյանը։
Վագները իր տպավորություններն ամփոփել է «Ճանապարհորդություն դեպի Արարատ և Հայկական բարձրավանդակ» (1848 թ., հայկական հրատարակչության «Ճանապարհորդություն ի Հայաստան», 1851 թ.) աշխատության մեջ՝ ներկայացնելով Հայաստանի ֆիզիկական աշխարհագրությունը, ռելիեֆը, կլիման, բուսական և կենդանական աշխարհը, գետերը, Սևանա լճի դիրքն ու ջրի բաղադրությունը, Արարատի հրաբխային ապարներն ու բուսականությունը։ Վագները նկարագրել է Հայաստանի քաղաքական և տնտեսական վիճակը, ժողովրդի կենցաղը, զբաղմունքը, կրթական մակարդակը, զարգացման աստիճանը, անդրադարձել ժողովրդի զրույցներին ու ավանդույթներին, եվրոպացիների ուշադրությունը հրավիրել Էջմիածնի մատենադարանի ձեռագիր մատյանների վրա։ Աշխատության վերջում տվել է Հայաստանում տարածված բույսերի ցանկը (լատիներեն անուններով)։ Հայերի քաղաքային կյանքի մասին Վագները կարևոր տեղեկություններ է հաղորդել «Ճանապարհորդություն դեպի Կողքիս» (1850 թ.) գրքում՝ անդրադառնալով նաև թիֆլիսահայության և եկեղեցու առօրյա կյանքին, մշակույթին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի ճանապարհորդներ Կատեգորիա:Գերմանացի երկրաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի բնագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի աշխարհագրագետներ Կատեգորիա:Ինքնասպաններ Կատեգորիա:Գերմանացի ազգագրագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի կենդանաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի կենսաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի բուսաբաններ
Դմիտրի Շոստակովիչ
1920-ականներ
1923 թ.-ին Շոստակովիչն ավարտում է Պետերբուրգի կոնսերվատորիայի դաշնամուրային բաժինը (Լ. Վ. Նիկոլաևայի դասարան), իսկ 1925 թ.-ին՝ կոմպոզիտորական բաժինը (Մ. Օ. Շտեյնբերգի դասարան)։ Որպես դիպլոմային աշխատանք Շոստակովիչը գրում է իր «Առաջին սիմֆոնիան», որը կոմպոզիտորին բերում է առաջին լուրջ հաջողությունը։ Շոստակովիչը իր երիտասարդ տարիներից մեծ հիացմունք է տածում Ռուբինշտեյնի, Ռախմանինովի և Պրոկոֆևի նկատմամբ, և մտադրվում է վերջիններիս նման շարունակել իր կարիերան և՛ որպես դաշնակահար, և՛ որպես կոմպոզիտոր։ Սակայն ըստ Կոնստանտին Իգումնովի վկայության, նրա նվագում պակասում էին «զգացմունքն ու ուժը»։
1927 թ.-ին Շոպենի անվան առաջին միջազգային մրցույթում Շոստակովիչը արժանանում է դիպլոմի։ Այստեղ ժյուրիի անդամներից դիրիժոր Բրունո Վալտերը նկատում է դաշնակահարի արտասովոր ընդունակությունները (Շոստակովիչը ի թիվս այլ ստեղծագործությունների, մրցույթում կատարում էր նաև սեփական ստեղծագործությունները)։ Բրունո Վալտերը՝ ծանոթանալով կոմպոզիտորի առաջին սիմֆոնիայի հետ, անմիջապես խնդրում է պարտիտուրան փոխանցել իրեն, և նույն թվականի աշնանը Բեռլինում կատարելով սիմֆոնիան, Շոստակովիչին բերում է առաջին հաջողությունը։
1927 թվականին Շոստակովիչի կյանքում տեղի է ունենում երկու նշանակալի իրադարձություն։ Առաջին. Լենինգրադ է ժամանում Ալբան Բերգը իր «Վոցցեկ» օպերայի պրեմիերայի առթիվ։ Սա մշակութային խոշոր իրադարձություն էր Լենինգրադում։ Շոստակովիչը՝ լսելով այս օպերան, մտահղանում է իր «Քիթ» օպերան։ Երկրորդ. Շոստակովիչը ծանոթանում է Իվան Սոլերտինսկու հետ, ում միջոցով ծանոթանում է ժամանակի շատ ու շատ խոշոր արվեստագետների հետ։ Այսպես. սովորելով Պաուլ Հինդեմիթի «թիվ 2 կամերային երաժշտությունը» (Երկ 36)՝ Շոստակովիչը ստեղծում է իր առաջին դաշնամուրի և շեփորի կոնցերտը։
1920–1930 թթ. կոմպոզիտորը ստեղծում է իր երկրորդ ու երրորդ «փորձարարական» սիմֆոնիաները (երկուսում էլ օգտագործում է երգչախումբ)։
1930-ականներ
1937 թ.-ի մայիսին Շոստակովիչը վերջացնում է իր 5-րդ սիմֆոնիան։ Այս սիմֆոնիան տարբերվում էր նախորդ «նորարարական» սիմֆոնիաներից իր դրամատիկ ոճով, հերոսականությամբ և նոր շնչով (չնայած արտաքինից պահպանում էր դասական սիմֆոնիայի քառամաս ձևը՝  սոնատային ալլեգրո, սկերցո, ադաջիո և ֆինալ՝ հաղթական տրամադրություններով)։ Իր հինգերորդ սիմֆոնիան Շոստակովիչը մեկնաբանում էր, որպես «Սովետական կոմպոզիտորի պատասխանը՝ կուսակցության արդարացի քննադատությանը»։ Պրեմիերայից հետո «Պրավդայում» լույս տեսած գովասանական հոդվածում 5–րդ սիմֆոնիան որակվում է, որպես «Սիմֆոնիկ երաժշտության մեջ սոցիալական ռեալիզմի օրինակ»։ Իշխանությունների հետ հարաբերությունները ժամանակավորապես բարելավվում են, սակայն այդ պահից սկսած Շոստակովիչի կյանքը ձեռք է բերում երկճյուղ բնույթ՝ մի կողմից ամեն կերպ չգժտվել իշխանությունների հետ, մյուս կողմից՝ մշտապես պահպանել անհրաժեշտ անկախությունը ։ 1937 թ.–ից Շոստակովիչը դասավանդում է Լենինգրադի կոնսերվատորիայում (1939 թ.–ից ՝ դասախոս)։
1940-ականներ
Մեծ հայրենական պատերազմի սկզբում Շոստակովիչը սկսում է աշխատանքը 7-րդ սիմֆոնիայի վրա, որը հետագայում անվանվում է «Լենինգրադյան»։ Առաջին անգամ կատարվում է 1942 մարտին մի քանի քաղաքներում, այդ թվում՝ Երևանում։ 1942 թ.-ի օգոստոսի 9–ին 7–րդ սիմֆոնիան կատարվում է Լենինգրադում՝ շրջափակման պայմաններում։
Մեկ տարի անց ստեղծվում է 8-րդ սիմֆոնիան։ Ստեղծագործություն, որում պատկերվում են պատերազմի սարսափները, իշխանությունների ոճիրները, ժողովրդի հերոսականությունը, անհատի հույզերը։ Այս սիմֆոնիան աչքի է ընկնում իր խոհափիլիսոփայական մտքի մեծ թափով։ 1943 թ.-ին կոմպոզիտորը տեղափոխվում է Մոսկվա, և մինչև 1948 թ. դասավանդում է Մոսկվայի կոնսերվատորիայում։ Նրա ուսանողներից էին Ռ. Բունինը, Գ. Սվիրիդովը, ինչպես նաև հայազգի Կարեն Խաչատրյանը։ Այս ընթացքում Շոստակովիչը ավելի շատ ստեղծագործում է կամերային երաժշտության ժանրում (դաշնամուրային կվինտետ (1940 թ.), դաշնամուրային տրիո (1944 թ.), լարային քառյակ №2 (1944 թ.), №3 (1946 թ.), №4 (1949 թ.)։ 1945 թ.-ին, պատերազմի ավարտից հետո, Շոստակովիչը գրում է իր 9-րդ սիմֆոնիան, որը կրում է գրոտեսկային ոճ՝ շրջապատող աշխարհի հանդեպ՝ իրոնիկ մոտեցումով։ Սիմֆոնիան արժանանում է լուրջ քննադատության, որովհետև պատերազմում հաղթելուց հետո իշխանությունները Շոստակովիչից սպասում էին մոնումենտալ–հերոսական և հաղթական տրամադրությամբ սիմֆոնիա։ 1948 թվականից Շոստակովիչի հանդեպ սկսվում են մեծ ճնշումներ։ Ստալինյան հրահանգի համաձայն՝ այն է կարգուկանոն հաստատել ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միությունում, իրենց զբաղեցրած դիրքերից ազատվում են մի շարք կոմպոզիտորներ, այդ թվում Շոստակովիչը, Պրոկոֆևը և Արամ Խաչատրյանը։ Նրանք մեղադրվում էին «Ֆորմալիզմում», որն այդ ժամանակ ԽՍՀՄ–ում ամենատարածված մեղադրանքն էր։ Սակայն նույնիսկ ուժեղ ճնշման ընթացքում Շոստակովիչի ստեղծագործական բեղունությունը շարունակվում է։ 1948 թ.-ին գրվում է առաջին ջութակի կոնցերտը (պրեմիերան՝ 1955 թ.)
1950-ականներ
Շոստակովիչը հրավիրվում է Լայպցիգ, որպես Բախի անվան միջազգային մրցույթի Ժյուրիի անդամ։ Վերադառնալով՝ Շոստակովիչը հղանում և ստեղծում է իր դաշնամուրային 24 Պրելյուդները և ֆուգաները՝ հարգանքի տուրք մատուցելով մեծ կոմպոզիտորին և իր «Լավ տեմպերացված կլավիրին»։ Խրուշչովյան ձնհալի ժամանակ Շոստակովիչը, ինչպես և իր ժամանակակիցները ստանում են որոշակի ստեղծագործական ազատություն։ 1950–ականների երկրորդ կեսին Շոստակովիչի ստեղծագործությունը ստանում է համեմատաբար լավատեսական բնույթ (6–րդ լարային քառյակ (1956), Երկրորդ դաշնամուրային կոնցերտ (1957), Օպերետտա «Մոսկվա-Չերյոմուշկի»։ Միաժամանակ կոմպոզիտորը զբաղվում է «պատմական–սիմֆոնիկ» երաժշտությամբ՝ 1957–ին ստեղծելով 11–րդ սիմֆոնիան և այն անվանելով «1905 թիվը», շարունակում է ստեղծագործել գործիքային կոնցերտի ժանրում, գրում է թավջութակի առաջին կոնցերտը (1959)։ Այս տարիներին սկսվում է Շոստակովիչի մերձեցումը իշխանությունների հետ։ 1957 թ.–ին նա դառնում է ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության քարտուղար։ Նույն թվականին ընդունվում է ԽՍՀՄ Կոմունիստական կուսակցության շարքերը։
1960-ականներ
1961-ին Շոստակովիչը շարունակում է իր «պատմական սիմֆոնիայի ժանրը», և, որպես «1905 թվականի» շարունակություն, ստեղծում է 12-րդ սիմֆոնիան («1917 թիվը», Լենինի հիշատակին)։ Այս ծրագրային սիմֆոնիայով Շոստակովիչը մոտենում է կինոերաժշտության ժանրին (մասնավորապես, նույն լեյտմոտիվը կրկնվում է սիմֆոնիայի բոլոր 4 մասերում էլ)։ Պատկերվում է Պետրոգրադի տեսարանը, Լենինի հյուղակը Ռազլիվ լճի ափին, և հոկտեմբերյան իրադարձությունները։
1962-ին ըստ Եվգենի Եվտուշենկոյի «Բաբի Յար» պոեմի (որն անդրադառնում է ռուսական Անտիսեմիտիզմին), գրում է իր 13-րդ սիմֆոնիայի առաջին մասը՝ Բասի, երգչախմբի և նվագախմբի համար, հետագայում ավելացնում է ևս 4 մաս՝ պատկերելով ժամանակի ռուսական կյանքը և ոչ հեռու անցյալի պատմությունները ։ 1960-ականների վերջին Շոստակովիչի երաժշտությունը վերագտնում է իր խորը խոհափիլիսոփայական բնույթը։ 11-րդ և 12-րդ լարային քառյակները (1966, 1968), երկրորդ թավջութակի (1966) և երկրորդ ջութակի (1967) կոնցերտները, Ջութակի և դաշնամուրի սոնատան (1968, Դավիդ Օյստրախի 60 ամյակի առթիվ), վոկալ ստեղծագործություններն ըստ Ալեքսանդր Բլոկի, կրում են տագնապալից, թախծոտ և խոհափիլիսոփայական բնույթ։ 14-րդ սիմֆոնիայով (1969) Շոստակովիչը խախտում է դասական սիմֆոնիայի բոլոր չափանիշները։ Այստեղ նա օգտագործում է կամերային նվագախումբ, բաս և սոպրանո։ 11 մասանի սիմֆոնիայում հնչում են Ապոլիների, Ռիլկեի Կյուխելբեկերի և Լորկայի պոեզիաների ռուսերեն թարգմանությունները։ Սրանց ընդհանրությունը խորհրդածությունն է մահվան մասին։ Որոշ քննադատներ 14–րդ սիմֆոնիային տալիս են «աթեիստական ռեքվիեմ» անվանումը։
1970-ականներ
Ստեղծվում են Վոկալ ցիկլերը ըստ Ցվետայևայի և Միքելանջելոյի, 13-րդ (1967–1970 թթ.), 14-րդ (1973 թ.), և 15-րդ (1974 թ.) լարային քառյակները։ 1971 թ.-ի ամռանը Շոստակովիչը ավարտում է իր վերջին՝ 15-րդ Սիմֆոնիան (որտեղ առկա են սերիական երաժշտության տարրեր)։ Սիմֆոնիայի պրեմիերան կայանում է 1972 թ.-ի հունվարի 8-ին։ Շոստակովիչի վերջին ավարտուն ստեղծագործությունը հանդիսանում է Ալտի և Դաշնամուրի սոնատան։ Կյանքի վերջին տարիների կոմպոզիտորը տառապում է թոքերի քաղցկեղից։ Դմիտրի Շոստակովիչը վախճանվում է 1975 թվականի օգոստոսի 9-ին։ Հուղարկավորվում է Մոսկվայի Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։
Երաժշտություն
Վաղ տարիքում Շոստակովիչը ազդվել է Մալերի, Բերգի, Ստրավինսկու, Պրոկոֆևի, Պաուլ Հինդեմիթի և Մուսոգրսկու երաժշտություններից։ Սերտելով դասական և ժամանակակից երաժշտությունը, Շոստակովիչը շատ արագ ձեռք է բերում սեփական երաժշտական լեզուն։ Շոստակովիչի երաժշտությունը 20-րդ դարի երաժշտության գագաթն է։ Նա ամենից առաջ հայտնի է սիմֆոնիկ երաժշտության և լարային քառյակի ժանրում։ Ի տարբերություն Սիմֆոնիաների, որոնք գրվել են կոմպոզիտորի ամբողջ կյանքի ընթացքում՝ որոշակի շրջաններով, լարային քառյակների մեծ մասը գրվել են կյանքի վերջին տարիներին։ Շոստակովիչին ամենամեծ ճանաչումն են բերել հինգերորդ, յոթերորդ, ութերորդ սիմֆոնիաները, 8–րդ և 15–րդ լարային քառյակները, առաջին ջութակի և առաջին թավջութակի կոնցերտները։ Շոստակովիչի երաժշտությունը կրել է տարբեր կոմպոզիտորների ազդեցությունը, մասնավորապես տեսանելի է Յոհան Սեբաստիան Բախի ազդեցությունը՝ ֆուգաներում և պասակալիաներում, Բեթհովենի՝ ուշ շրջանի կվարտետներում, Մալերի՝ սիմֆոնիաներում։ Շոստակովիչը հմայված էր հատկապես Մուսորգսկու երաժշտությամբ և նրա «Բորիս Գոդունով» և «Խովանշչինա» օպերաների համար գրել է նոր գործիքավորումներ։ Մուսորգսկու ազդեցությունը հատկապես նկատելի է «Լեդի Մակբեթը Մցենսկի գավառից» օպերայում, 11-րդ սիմֆոնիայում, ինչպես նաև սատիրիկական ստեղծագործություններում։
Շոստակովիչի տուն-թանգարանը Սանկտ Պետերբուրգում
2006 թ.–ին Սանկտ Պետերբուրգի «Մարատի» փողոց հ.9 հասցեի երեք սենյականոց բնակարանում բացվել է Շոստակովիչի տուն–թանգարանը։ Շոստակովիչը այդ բնակարանում ապրել է 1914–1933 թթ. ուսանողական տարիներին։ Թանգարանում պահպանվում են անձնական իրեր, նամակներ, նկարներ, համերգների աֆիշներ, թերթերի հոդվածներ և այլն։ Թանգարանը հանդիսանում է Պետերբուրգի թատերական թանգարանի մասնաճյուղ։
Շոստակովիչը և Հայաստանը
Շոստակովիչը ամբողջ կյանքում սերտ կապերի մեջ է եղել Հայաստանի և հայ կոմպոզիտորներ Արամ Խաչատրյանի, Էդուարդ Միրզոյանի, Առնո Բաբաջանյանի հետ։ Նրա ուսանողներից էր Ղազարոս Սարյանը։ Շոստակովիչը բազմաթիվ անգամ այցելել է Հայաստան։ 1963-65 թթ. հանգստացել և ստեղծագործել է Դիլիջանի կոմպոզիտորների միության հանգստյան տանը, որտեղ գրել է 9-րդ և 10-րդ լարային քառյակները և «Համլետ» ֆիլմի երաժշտությունը։ Դիլիջանի այն տանը, որտեղ ապրել է կոմպոզիտորը, այժմ տեղադրված է հուշատախտակ։ Շոստակովիչը իր հոդվածներում բազմիցս անդրադարձել է հայ երաժշտության զարգացման հարցերին և հայ կոմպոզիտորների ստեղծագործությանը ։
Պարգևներ
Խորհրդային Միություն
Միացյալ Թագավորություն Ֆինլանդիա Միացյալ Նահանգներ Դանիա