cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մերենան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Գերանիոլ
Առողջություն և անվտանգություն
Օծանելիքների հանդեպ ալերգիա ունեցող մարդիկ պետք է խուսափեն գերանիոլ օգտագործելուց ։ Գերանիոլը նաև աչքերի սուր գրգռիչ միջոց է ։
Խնձորի
Բնակչություն
1915 թվականին ուներ 120 տուն հայ, 140 տուն քուրդ բնակիչ։
Գերանիոլ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միատոմ սպիրտներ Կատեգորիա:Հոտավետ նյութեր Կատեգորիա:Սպիրտներ
Խնձորի
Պատմամշակութային կառույցներ
Կար Ս. Սարգիս անունով կիսավեր եկեղեցի։ Գյուղի արևելակողմում, երկու բլուրների միջև, բարձր ժայռի վրա փորագրված էին խաչքարեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վասիլի Կոլոտուշա
Վասիլի Կոլոտուշա (Васи́лий Ива́нович Колоту́ша, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան։
Կենսագրություն
1965 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։
1965 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է եղել, ունի երկու երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ
Ստանիսլավկովո
Ստանիսլավկովո (Станиславково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Դիցաբանական ժանրը կերպարվեստում
Դիցաբանական ժանրը կերպարվեստում, կերպարվեստի ժանր, որը պատկերում է դիցաբանական սյուժեներ` տեսարաններ էպոսից, առասպելներից, հեքիաթներից, լեգենդներից։ դիցաբանություն, միֆոլոգիա, mythos-ասք, ավանդազրույց, և logos-խոսք, ուսմունք բառերից, բանահյուսական ավանդազրույցներ, որոնց մեջ շատ պատկերավոր արտացոլված են Հին աշխարհի ստեղծման, բնության երևույթների և մարդկանց կյանքի մասին հին ժողովուրդների պատկերացումները։ Համաշխարհային մշակույթում նշանակալի դեր ունեցան հին հույների առասպելները ։ Դիցաբանական ժանրը ձևավորվել է Վերածննդի դարաշրջանում, երբ հնագույն լեգենդները ամենահարուստ սյուժեներն են տվել Սանդրո Բոտիչելլի, Անդրեա Մանտենյայի, Ջորջոնեի նկարներին, Ռաֆայել Սանտիի ֆրեսկոներին։ 17-րդ դարից մինչև 20-րդ դարի սկիզբը զգալիորեն ընդլայնվում է դիցաբանական ժանրի նկարների ներկայացումը։ Նրանք հանդիսանում են որպես բարձր գեղարվեստական արժեքներ Նիկոլա Պուսսենի, Պիտեր Պաուլ Ռուբենսի, Դիեգո Վելասկեսի, Ռեմբրանդ վան Ռեյն գեղանկարները, ստեղծում են տոնական տրամադրություն Ֆրանսուա Բուշեի, Ջովաննի Տեպոլոյի ստեղծագործություններում։ 19-րդ դարում դիցաբանական ժանրը կերպարվեստում հասնում է կատարելության Իվան Մարտոսի քանդակագործությունը, Ժակ Լուի Դավիդի, Դոմինիկ Էնգրի, Լև Իվանովի գեղանկարները։ 20-րդ դարի սիմվոլիկան և ժամանակակից ոճը նոր հետաքրքրություն են առաջացնում դիցաբանական ժանրում Մորիս Դենիի, Միխայիլ Վրուբելի։ Այն վերաիմաստավորվում է Արիստիդ Մայոլի, Էմիլ Անտուան Բուրդելի, Սերգեյ Կոնենկովի քանդակներում, Պաբլո Պիկասսոյի գրաֆիկայում ։ Լայնորեն զարգացել է Անտիկ, Վերածննդի, 17-րդ դարի Ֆլամանդական արվեստներում ։
Ինի Էդո
Ինի Էդո (Ini Edo, ), նիգերիացի դերասանուհի; Կինոյում իր կարիերան սկսել է 2000-ական թվականների սկզբներին և արդեն հասցրել է նկարահանվել մեկ հարյուրյակից ավելի ֆիլմերում ։ 2013 թվականին ընդգրկված է եղել Miss Black Africa UK գեղեցկության մրցույթի ժյուրիի կազմում ։ 2014 թվականին նշանակվել է Միավորված ազգերի կազմակերպության «Բնակեցում» («UN-Habitat») ծրագրի շրջանակներում գործող երիտասարդ պատվիրակ (Youth Envoy) :
Կենսագրություն
Ինի Էդոն Նիգերիայի հարավային մասում՝ Աքվա Իբոմ նահանգում ապրող իբիդո ցեղի ներկայացուցիչ է։ Մայրն ուսուցչուհի էր, հայրը՝ եկեղեցու երեց։ Ընտանիքում Ինին խիստ դաստիարակություն է ստացել։ Դպրոցն ավարտելուց հետո նա հաճախել է Ույո քաղաքի Կոռնելիուս Քոնելի քոլեջը (Cornelius Connely College), այնուհետև սովորել է այդ նույն քաղաքի համալսարանում, որն ավարտել է՝ ստանալով թատերական արվեստների մասնագետի դիպլոմ։ Ավարտել է նաև Քալաբարի համալսարանը՝ ստանալով բակալավրի աստիճան և միաժամանակ խորամուխ լինելով անգլերենի մեջ ։ 2014-ին իրավունք է ուսումնասիրել Նիգերիայի ազգային բաց համալսարանում ։ 2003 թվականին «Հաստլիկ տիկինը» («Thick Madam») ֆիլմում իր տպավորիչ դերակատարումով գրավել է թե՛ հանդիսատեսների և թե՛ արվեստագետների, ռեժիսորների ու պրոդյուսերների ուշադրությունը ։ Նրա դերասանական կարիերայում բեկումնային էր 2004 թվականին World Apart ֆիլմում գլխավոր հերոսուհու դերի կատարումը։ Ինի Էդոն համարվում է նիգերիացի ամենահաջողակ կինոդերասանուհիներից մեկը։ Նա արժանացել է աֆրիկյան կինոակադեմիայի մրցանակին «Կանացի գլխավոր դերի լավագույն կատարում» անվանակարգում՝ «Մինչ դուք քնած էիք» («While you slept») ֆիլմի գլխավոր հերոսուհու դերը մեծ վարպետությամբ կատարելու համար ։
2016 թվականին Ինի Էդոն նշանակվել է Աքվա Իբոմի նահանգի վարչակազմի ղեկավարի հատուկ օգնական՝ մշակույթի և զբոսաշրջության հարցերով ։
Անձնական կյանք
2008 թվականին Ինի Էդոն ամուսնացել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում գործող բիզնեսմեն Ֆիլիպ Էհիագվինայի հետ։ Վեց տարի անց՝ 2014 թվականի սեպտեմբերին ամուսնալուծվել է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիգերիացի դերասանուհիներ
Լյունեվիլ-Նոր
Լյունեվիլ-Նոռ՝ (Lunéville-Nord) Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Լոտարինգիյա տեղամասում։ Կանտոնի Վարչություններն են՝ Մյոռտ և Մոզել։ Ներառված է Լյունեվիլ շրջանի մեջ։ Կանտոնի բնակչությունը 2011 թվականին կազմում էր 13 577 մարդ։INSEE ի կանտոնի կոդն է 5417։ Լյունեվիլ-Նոռ կանտոնի մեջ ներառված են ընդամենը 19 համայնքներ, նրանցից ամենակարևոր համայնքն ` Լյունեվիլն է։
Եզդիների կոտորածներ (2014)
2011 թվականին Իրաքում սկսված քաղաքացիական պատերազմի արդյունքում «Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորումը հունիսի վերջերին հայտարարեց «Իսլամական խալիֆատ» կամ պետություն ստեղծելու մասին՝ Իրաքի և Սիրիայի իրեն հպատակ տարածքներում։ Իսկ «Իսլամական պետության» խալիֆ դարձավ ահաբեկչական վերոնշյալ կազմակերպության առաջնորդ Աբու Բաքր ալ-Բաղդադին։ «Իսլամական պետության» մայրաքաղաք հռչակվեց Մոսուլ քաղաքը։
Օգոստոս ամսվա սկզբներին իսլամիստների զինված ուժերը գրավեցին Հյուսիսային Իրաքում գտնվող Սինջար քաղաքը, որը բնակեցված էր եզդիներով։ Իրաքի մարդու իրավունքների նախարար Մուհամեդ Շիա ալ-Սուդանիի հայտարության համաձայն. օգոստոսի 10-ի դրությամբ ահաբեկիչների կողմից սպանվել է նվազագույնը 500 եզդիներ ։ Ըստ նույն հաղորդագրության համաձայն կան փաստեր, որ իսլամիստները ողջ-ողջ թաղել են եզդիների մի մասին, այդ թվում երեխաների և կանանց, իսկ մոտ 300 եզդի կանանց ստրկացրել են՝ տրամադրելով նրանց իսլամիստ զինյալներին ։ Տասնյակ հազարավոր եզդիներ և այլ կրոնական ու ազգային փոքրամասնություններ փրկվելու համար փախել են Ջեբել-Սինջար լեռնային մասիվ։ Սակայն խմելու ջրի պակասով այդ տարածքում սկսել են մահանալ մարդիկ։ Օգոստոսի 8-ին ԱՄՆ-ի ռազմական ինքնաթիռները կետային ավիահարվածներ են հասցրել ահաբեկիչների դիրքերին, որի շնորհիվ որոշ տվյալների համաձայն՝ մոտ 20-30 հազար մարդիկ, հիմնականում եզդիներ, կարողացել Սինջարի լեռներից փախչել Սիրիա, իսկ այնտեղից վերադառնալ Իրաքի Քուրդիստան ։ ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի ինքնաթիռները նաև սննդի և ջրի պաշարներ են «բաժանել» Ջեբել-Սինջարում գտնվող գաղթականներին։
Օգոստոսի 15-ին՝ ուրբաթ օրը, իսլամիստ ահաբեկիչները եզդիական փոքր Կոջո գյուղում սպանել են 80 տղամարդու և գերի վերցրել 100 երեխաների և կանանց։
Իսլամիստ ահաբեկիչների կողմից Հյուսիսային Իրաքում կազմակերպող կոտորածները պայմանավորված են կրոնական այլադավանությամբ և որոշ մասնագետների կողմից որակվում են որպես ցեղասպանություն։
Հայաստանի եզդիների համայնքի առաջնորդների ներկայացմամբ եզդիներին գնդակահարում են, որովհետև չեն ընդունում իսլամ (եզդիները արևապաշտ են համարվում), ինչպես նաև «Աշխարհի եզդիների միության» նախագահ Ազիզ Թամոյանի կարծիքով, եզդիների կոտորածների կազմակերպման գործում անմասն չեն մնում քրդերը ։
Պատկերասրահ
Առաջին 6 պատկերները, դրանք պաստառներ են, որոնք օգտագործվել են օգոստոսի 16-ին Գերմանիայի Հաննովեր քաղաքում ցույցի ժամանակ.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցեղասպանություն
Ելիզավետովկա (գյուղ, Բերեզանկայի շրջան)
Ելիզավետովկա (Єлизаветівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բերեզանկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ելիզավետովկա գյուղում բնակվում էր 61 մարդ։
Մարիա Էգներ
Մարիա Էգներ (գերմաներեն՝ Marie Egner, ), նորագույն ժամանակների ավստրիացի նկարչուհի
Կենսագրություն
Նկարչության առաջին դասերն ստացել է ավստրիական Գրաց քաղաքում, Հերման ֆոն Քյոնիգսբրունից, ապա մեկնել է գերմանական Դյուսելդորֆ քաղաքը, որտեղ 1872-ից 1875 թվականներին սովորել է Կարլ Յունգհայմի մոտ։ 1882-ն մեկնել է Վիեննա՝ ապրելու մոր հետ։ Այդ ընթացքում ամառներն անց է կացրել Նոյլենգբախի մերձակայքում գտնվող Պլանկենբերգ ամրոցի արվեստի գաղութում, որտեղ մինչև 1887 թվականը նկարչության դասեր է առել Էմիլ Յակոբ Շինդլերից։ 1887-1889 թթ. ուսումնառության նպատակով ճամփորդել է Անգլիայում։ Դրանից կարճ ժամանակ անց Վիեննայի Կյունստլերհաուսում կազմակերպվել է նրա աշխատանքների առաջին ցուցահանդեսը ։ Հետագայում Էգների գործերը ցուցադրվել են նաև Գերմանիայում, Անգլիայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:19-րդ դարի կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Ավստրիացի նկարչուհիներ
Մաղրանի (Դուշեթի շրջան)
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1600 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 21 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 75 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դուշեթի շրջան
Տյուլյաբաևո
Տյուլյաբաևո (Тюлябаево, Туләбай), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կուգարչինսկի շրջանի կազմում։
Պադա (գյուղ, Վիռու-Նիգուլա շրջան)
Պադա (Pada), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիռու-Նիգուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 38 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիռու-Նիգուլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
(6615) Պլուտարքոս
(6615) Պլուտարքոս (Plutarchos), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,170612 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8968 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4444 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1168,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինը 0,308199 աստիճան/օր արագությամբ։
Ուղեծրի հարթությունը խավարածրի հարթության հետ կազմում են 1.8° անկյուն։
Անուն
Անունն ստացել է հին հունական պատմիչ, կենսագիր Պլուտարքոսի պատվին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռյումենիլ
Ռյումենիլ (Rumesnil), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 92 մարդ, բնակչության խտությունը` 17.20 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.35 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 175 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 30 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Մեծ Հայքի գավառների ցանկ
Սույն ցանկում ներկայացված են Մեծ Հայքի գավառների ցանկը մանրամասն նկարագրությունով ։
Մեծ Հայքի աշխարհագրական սահմանները․
Աղձնիք նահանգ
Մեծ Հայքի հարավարևմտյան նահանգը։ Ըստ Մովսես Խորենացու (ըստ այլ ուսումնասիրողների՝ Անանիա Շիրակացու) «Աշխարհացույց» քարտեզների ժողովածուի՝ հանդիսանում էր Մեծ Հայքի երրորդ նահանգը։ Ասուրաբաբելական արձանագրություններում հիշատակվում է Ալզի, ուրարտական սեպագիր արձանագրություններում՝ Ալզինի ձևերով։ Հայտնի է նաև Ալսե, Ալզինենե անուններով ։ Ասորեստանյան սեպագիր արձանագրություններում երբեմն կոչվում է Աղզիս ։ Այստեղ էր հաստատված սահմանները պահպանող չորս բդեշխներից մեկը, որի սահմանների մեջ ներառվում էր նաև Միջագետքի մի մասը՝ Մծբին քաղաքով (Արվաստան), ինչպես նաև հայկական հարավային նահանգները մինչև Ուրմիա լճի սահմանները ։ Աղձնիքը գտնվում էր Արևմտյան Տիգրիսի և Հայկական Տավրոսի միջև՝ մոտ 18 000 կմ2 տարածությամբ։ Բնական պայմաններով բաժանվում է երկու հակադիր մասերի՝ հյուսիսային, որը Հայկական Տավրոսի շրջանում ունի դաժան կլիմա, և հարավային, որի կլիման տաք է, մակերևույթը՝ հարթավայրային։ Դաշտային մասում էին Անգեղտուն (Քեղ), Նփրկերտ և Աղձն (Արձն, Արզն), իսկ լեռնային մասում՝ Կեթիկ, Տատիկ, Ազնվաց ձոր, Երխեթք (Խերխեթք), Գզեղխ, Սալնաձոր և Սանասունք (Սասուն) գավառները։ Արտաշեսյանների և Արշակունիների օրոք Աղձնիքը Մեծ Հայքի չորս բդեշխություններից մեկն էր։ Աղձնիքի խոշոր կենտրոն Տիգրանակերտը «արքունի քաղաք» էր և ունեցել է ներքին ինքնավարություն։ Քաղաքը կառավարում էր թագավորի նշանակած քաղաքապետը՝ «շահապը»։ Աղձնիքը հարուստ էր գետերով ու աղբյուրներով, հայտնի էր իր երկաթի ու կապարի հանքերով (հատկապես Անգեղտուն և Ազնվաց ձոր գավառներում) և նավթով։ Զարգացած էր խաղողի մշակությունը, գինեգործությունը և անասնապահությունը։ Կազմված էր 10 գավառներից։
Արշակունյաց թագավորության ժամանակ Աղձնյաց բդեշխությանն էին վերաբերում մի քանի գավառներ կամ երկրներ ևս, որոնք հետո խլվել էին հայերի կողմից ․
Այրարատ նահանգ
Մեծ Հայքի կենտրոնական նահանգը։ Հայկական մատենագրության մեջ Այրարատ անվան տակ հասկացվում է Արաքսի հովիտը, Մասիս և Արագած լեռների մեջ, սկսած մոտավորապես Ախուրյան գետի բերանից մինչև Նախճավան։ Հյուսիսից սահմանակից էր Գուգարքին, արևմուտքից՝ Բարձր Հայքին ու Տայքին, արևելքից՝ Սյունիքին և հարավից՝ Տուրուբերանին ու Վասպուրականին։ Արևմուտքում Այրարատի սահմանը կազմում էր Մեծրաց (կամ Տայոց) լեռնաշղթան, հարավում՝ Այծպտկունք գագաթից մինչև Շարիանի լեռնաշղթայի հյուսիսարևմտյան ծայրը, Այրարատի սահմանն անցնում էր Հայկական Պարի ջրբաժան բարձրություններով, ապա Շարիան և Ծաղկանց լեռներով դեպի արևելք՝ Թոնդրակ, իսկ այնտեղից էլ հասնում է Արաքս։ Արևելքում Այրարատի սահմանը կազմում էին Գեղամա լեռները, այս մասում նրա մեջ է մտնում նաև Շարուրի դաշտը, որը տարածվում էր Արփա գետի ստորին հոսանքի շրջանում։ Հյուսիսում նրա սահմանները անցնում էին այժմ Փամբակ և Չլդըր կոչվող լեռնաշղթաներով։ Այրարատն այսպիսի սահմաններով Մեծ Հայքի կազմում հիշատակված «փոքր աշխարհների» մեջ ամենաընդարձակներից է։ Այստեղ են եղել Հայաստանի գրեթե բոլոր մայրաքաղաքները՝ Արմավիրը, Երվանդաշատը, Արտաշատը, Վաղարշապատը, Դվինը, Բագարանը, Շիրակավանը, Կարսը, Անին, իսկ այժմ՝ Երևանը։ Այրարատը տարածքային այն մեծությամբ, որը նկարագրված է 7-րդ դարի «Աշխարհացույցի» մեջ, անծանոթ չէ հնագույն մատենագիրներին։ Վերջիններս ծանոթ են Բասեն, Շիրակ, Բագրևանդ գավառներին և Արաքսի հովտին, որի տակ նրանք հասկացել են Արարատյան հարթությունը՝ Ախուրյանի գետախառնուրդից մինչև Շարուրի դաշտը։ 5-րդ դարի մեր պատմիչներն Այրարատ ասելով նկատի են ունեցել այն տարածքը, որը համապատասխանում է «Աշխարհացույցում» նկարագրված Այրարատ աշխարհի արևելյան մասին, իսկ Այրարատն այդպիսի սահմաններով կազմում էր Արշակունիների ոստանը՝ արքունական սեփականությունը։ Նույն ժամանակաշրջանում Բագրևանդում իշխում էին Բագրատունիները, Արշարունիքում և Շիրակի մի մասում՝ Կամսարականները, Շիրակի մյուս մասում՝ Դիմաքսյանները, Վանանդում՝ Վանանդի իշխանները։ Կազմված էր 23 գավառներից։
Արցախ նահանգ
Մեծ Հայքի տասներորդ նահանգը, կոչվում էր նաև Փոքր Սյունիք։ Տարածված էր Փոքր Կովկասի արևելյան և Հայկական Լեռնաշխարհի հյուսիսարևելյան մասում։ Ընդգրկում էր այժմյան Արցախի Հանրապետությունը՝ հարակից ազատագրված տարածքներով, և ձգվում մինչև Իջևանի շրջանը։ Հյուսիս-արևելքից և արևելքից սահմանակցում էր Ուտիք նահանգին, արևմուտքից, Աղավնո գետակով՝ Սյունիքին։ Հյուսիս-արևմուտքում Արցախի սահմանները ձգվում էին Սևանա լճի արևելյան ափով, հարավից՝ Երասխի հովտով մինչև Մուխանք դաշտը՝ ընդգրկելով այդ դաշտի արևմտյան կեսը։ Հնագույն ժամանակներից սկսած նահանգի բնակչությունը զբաղվել է հացահատիկային կուլտուրաների մշակությամբ, այգեգործությամբ և շերամապահությամբ։ Ամբողջ արևելքում հայտնի էին Արցախում բուծվող ձիերը, որոնք աչքի էին ընկնում դիմացկունությամբ և արագավազությամբ։ Արցախի նախարարական տունը սերված էր Հայկ նահապետի ժառանգ Սիսակից։ Արցախի առաջին եպիսկոպոս Գրիգորիսը խոշոր դեր է խաղացել Արցախի և Ուտիքի բնակչության քրիստոնեացման գործում։ 5-րդ դարի սկզբին Մեսրոպ Մաշտոցը և իր աշակերտները Արցախում տարածել են հայերեն գիրն ու դպրությունը և պայքարել հեթանոսության մնացորդների դեմ։ 5-ից 6-րդ դարերում Արցախը մտնում էր պարսկահպատակ Աղվանից մարզպանության մեջ։ Վարդանանց պատերազմի մասնակից Արցախի այրուձին Ավարայրի ճակատամարտում գլխավորում էր Առանշահիկ Բակ իշխանը, որը պատերազմից հետո վերադարձել է Արցախ և այն պաշտպանել պարսիկներից։ Օգտվելով Պարսից արքունիքի զիջումներից՝ Արցախի Առանշահիկները 5-րդ դարի վերջում Վաչագան Բարեպաշտի գլխավորությամբ ստեղծել են Աղվանից թագավորությունը, որի մեջ ընդգրկված էին Ուտիքը և Անդրկուրյան Կամբեճան հայաբնակ գավառը։ Կազմված էր 13 գավառներից։
Գուգարք նահանգ
Մեծ Հայքի հյուսիսային սահմանագլուխ տասներեքերորդ նահանգն է։ Հույն պատմիչները հիշատակում են Գոգարեն անվանաձևով։ Նահանգն անունն ստացել է գուգարացիներից, որոնք կազմում էին առանձին ցեղ։ Տիգրան Մեծը, Հայաստանի և Վրաստանի մեջ սահման հաստատելով Կուր գետը, Գուգարք նահանգը դարձրեց բդեշխություն։ 4-րդ դարում Գուգարքը հայկական մյուս ծայրագավառների հետ ապստամբեց, բայց նորից նվաճվեց։ Սակայն նույն դարի վերջերում Գուգարքն անցավ Վրաստանին և մնաց նրա կազմի մեջ մինչև 6-րդ դարը։ Վրացիներն այդ կողմերն անվանում են «Սոմխեթի» (սոմեխի նշանակում է հայ)։ 652 թվականի հայ-արաբական պայմանագրով Թեոդորոս Ռշտունին վերամիավորել է նաև Գուգարքը։ 8-րդ դարում Գուգարքի արևմտյան գավառները մտել են Տփղիսի արաբական ամիրայության, 9-րդ դարի կեսից՝ վրաց Բագրատունիների տիրույթների մեջ, իսկ արևելյան գավառները՝ հայ Բագրատունիների։ 969-970 թվականներին արևելյան Գուգարքում Հայոց թագավոր Աշոտ Գ Ողորմածի որդի Գուրգենը հիմնել է թագավորություն՝ Շամշուլդե կենտրոնով։ 1065 թվականին այս թագավորության կենտրոնը տեղափոխվել է Լոռե բերդաքաղաքը, որի համար այն կոչվել է նաև Լոռու թագավորություն։ 11-րդ դարի վերջին և 12-րդ դարի սկզբին Լոռու թագավորությունը տիրել են սելջուկ նվաճողները։ Իսկ 1118-1123 թվականներին այն սելջուկներից գրավել է Դավիթ Շինարար թագավորը և տվել վրաց Օրբելիներին։ Ճնշելով Օրբելիների խռովությունը` 1177 թվականին վրաց Գեորգի III թագավորը Լոռե բերդաքաղաքը հանձնել է ղփչաղներին, իսկ 1185 թվականից՝ Զաքարյաններին։ 12-13-րդ դարերում Գուգարքում կալվածքներ են ունեցել նաև Մամիկոնյանները և Արծրունիները։ Կյուրիկյանների և Զաքարյանների օրոք արևելյան Գուգարքը եղել է հայ մշակույթի ու գիտության կենտրոն։ Զարգացած էր գորգագործությունը, փայտամշակությունը, մետաղագործությունը։ Արևելյան Գուգարքում ապրել և ստեղծագործել են միջնադարյան ականավոր գիտնականներ Հովհաննես Սարկավագը, Գրիգոր Տուտեորդին և Մխիթար Գոշը։ Կազմված էր 14 գավառներից։
Ծոփք նահանգ
Հայտնի է նաև Չորրորդ Հայք անվամբ։ Մեծ Հայքի երկրորդ նահանգը։ Հյուսիսից սահմանակից էր Բարձր Հայք, հարավից՝ Աղձնիք, արևելքից՝ Տուրուբերան նահանգներին, արևմուտքից՝ Փոքր Հայքին։ Արածանի գետով բաժանվում էր երկու մասի, որոնցից հարավայինը կոչվում էր Մեծ Ծոփք, հյուսիսայինը՝ Փոքր Ծոփք։ Հավաստի պատմության սկզբներում այս նահանգը կարևոր դեր է կատարել որպես նահանգ, որտեղ կազմակերպվել է Հայաստանի քաղաքական անկախությունը։ Մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակում Ծոփքի տարածքում ձևավորվել են առաջին ցեղային միավորումները։ Խեթական թագավոր Սուպիլուլիումա I–ի արձանագրություններում հիշատակվում է Ծոփքի միասնական իշխանության մասին, որը ընդդիմացել է խեթական հզոր պետության։ Մ.թ.ա. 13-9-րդ դարերում, պարբերաբար ենթարկվելով Ասորեստանի կողոպտչական արշավանքներին, կասեցվել է Ծոփքի զարգացումը։ Մ.թ.ա. 9-րդ դարի վերջին քարորդից Ծոփքը, ընդգրկելով Վանի թագավորության կազմում, նոր վերելք է ապրել։ Մ.թ.ա. 5-րդ դարի սկզբից Ծոփքը եղել է Երվանդունիների հայկական պետականության կազմում։ Աշխարհագրականորեն մոտիկ գտնվելով հելլենիստական կենտրոններին՝ Ծոփքն ապրել է տնտեսական և մշակութային նոր առաջընթաց։ Մ.թ.ա. 3-րդ դարի կեսին Ծոփքը Սելևկյան պետության միջամտությամբ անջատվել է Մեծ Հայքից և կազմել ինքնուրույն թագավորություն։ Նույն դարի վերջին Անտիոքոս III Մեծը նվաճել է Ծոփքը և դարձրել Սելևկյան պետության նահանգ՝ այստեղ ստրատեգոս կարգելով Զարեհին։ Հռոմի դեմ Մագնեզիայի ճակատամարտում Անտիոքոս III Մեծի պարտություից հետո Զարեհը Ծոփքը կրկին հռչակել է անկախ թագավորություն։ Արտաքին քաղաքականության հարցերում Զարեհը դաշնակվել է Մեծ Հայքի թագավորին՝ Արտաշես Ա–ին։ Զարեհին հաջորդել է Արկաթիասը, որը հիմնել է նոր մայրաքաղաք Արկաթիակերտը։ Արկաթիոսը սպանվել է Սելևկյան Անտիոքոս IV թագավորի դեմ կռվում։ Ծոփքի գահն անցել է Արկաթիոսի եղբորը՝ Մեհրուժանին, իսկ նրանից հետո՝ Արտանեսին։ Մ.թ.ա. 94-ին Տիգրան Բ Մեծը հաղթել է Արտանեսին և Ծոփքը վերամիավորել Մեծ Հայքին։ 7-9-րդ դարերում Ծոփքը դարձել է արաբա–բյուզանդական պատերազմների ասպարեզ և գտնվել տարբեր տերությունների կազմում։ 9-րդ դարում Ծոփքի արևելյան գավառներն անցել են հայ Բագրատունիներին, իսկ արևմտյան գավառները՝ մտել Բյուզանդիայի Միջագետք բանակաթեմի մեջ։ 1555 և 1639 թվականներին Սեֆյան Իրանի և օսմանյան Թուրքիայի միջև կնքված պայմանագրով Ծոփքը զավթել են օսմանյան թուրքերը։ Ծոփքի հայությունը բնաջնջվել է 1915 թվականին տեղի ունեցած Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Կազմված էր 8 գավառներից։
Կորճայք նահանգ
Մեծ Հայքի վեցերորդ նահանգը՝ Արևելյան Խաբուր և Մեծ Զավ գետերի վերին հոսանքների շրջանում։ Արևելքից ձգվել է մինչև Զագրոսի լեռնաշղթան, արևմուտքից՝ Տիգրիս գետը։ Հարավից սահմանակից էր Ադիբենեին (Ասորեստան), արևմուտքից՝ Հայոց Միջագետք, հյուսիս-արևմուտքից՝ Աղձնիք, հյուսիսից՝ Մոկք և Վասպուրական, արևելքից՝ Նոր Շիրական նահանգներին։ Աղբյուրներում Կորճայքը հաճախ իր ամենաընդարձակ գավառի՝ Կորդուքի անունով կոչվել է «Կորդվաց աշխարհ»։ Արտաշես Ա-ի օրոք (մ.թ.ա 189-160) հայկական հողերի վերամիավորումից հետո Կորճայքը մտել է Մեծ Հայքի մեջ, Արշակունիների ժամանակ եղել Մեծ Հայքի չորս բդեշխություններից կամ սահմանակալ զորաթևերից մեկը, որի բդեշխը, ըստ Ագաթանգեղոսի, կոչվել է «Երկրորդ սահմանակալն յԱսորեստանեայց կողմանէն»։ Հռոմեական կայսրության և Սասանյան Իրանի միջև Մեծ Հայքի 387 թվականի բաժանումից հետո Կորճայքը անջատվել է։ 5-6-րդ դարերում Սասանյան Պարսկաստան Կորճայքը միացրել է Ադիաբենե-Հեդայաբին և մտցրել Խորավարան քուստակի մեջ։ Սակայն այդ վարչաքաղաքական բաժանումը չի խոչընդոտել Կորճայքի և կենտրոնական Հայաստանի ազգային միասնությանը, տնտեսական և մշակութային կապերին, մանավանդ, որ Կորճայքը կրոնա-եկեղեցական առումով մնում էր Հայոց կաթողիկոսի հոգևոր գերիշխանության ներքո։ Այդ դարերում հայերի կողքին Կորճայքում հաստատվել էին զգալի թվով ասորական, հատկապես՝ նեստորական համայնքներ։ Արաբական տիրապետության ժամանակ Կորճայքի զգալի մասը մտել է Զազիրա կուսակալության մեջ։ 9-րդ դարում Տմորիքի հյուսիսային մասը՝ Ալկի կամ Ալկեքար ամրոցով, և Մեծ Զավի հովտի գավառները՝ Ջլմար, Սրինգ և Ագարակ ամրոցներով, մտել են Վասպուրականի Արծրունյաց իշխանության կազմում։ Սելջուկյան նվաճումների ժամանակ Կորճայքի հարավային շրջաններում գերիշխող են դարձել քրդական վաչկատուն ցեղերը։ Որոշ ուսումնասիրություներ «քուրդ» անվան ծագումը կապում են «Կորճայք» կամ «Կորդուք» անունների հետ։ Այլ ուսումնասիրողներ մերժում են այդ ենթադրությունները՝ պատճառաբանելով, որ հասարակական զարգացման համեմատաբար ցածր մակարդակում ապրող վաչկապուն ու խաշնարած քրդերը ցեղակցական որևէ կապ չեն ունեցել բարձր քաղաքակրթության հասած, երկրագործ կորճայեցիների կամ կորդվացիների հետ։ Օսմանյան տիրապետության հաստատումից հետո Կորճայքը մտել է Վանի փաշայության՝ Հեքյարի սանջակի, իսկ նրա Կորդուք գավառը՝ Դիարբեքիրի վիլայեթի մեջ։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ՝ հայերի ու ասորիների կոտորածից ու բռնագաղթից հետո, Կորճայքը հիմնականում դարձել է քրդաբնակ։ Կազմված էր 11 գավառներից։
Պարսկահայք նահանգ
Մեծ Հայքի տասնմեկերորդ նահանգը։ Հյուսիս–արևմուտքից սահմանակից էր Սյունիք, Արցախ և Ուտիք, արևմուտքից՝ Վասպուրական նահանգներին, արեւելքից՝ Կասպից ծովին։ Փայտակարան նահանգն, ըստ մ․թ․ա․ 63 թ․ - մ․թ․ 24 թ․ ապրած փոքրասիական հույն աշխարհագէտ եւ պատմիչ Ստրաբոն Ամասիացու՝ հայերը խլել են Ատրպատականից։ Փայտակարանը Մեծ Հայքի թագաւորության կազմում է եղել մ․թ․ա 165 թվականից մինչեւ մ․թ․ 385 թվականը՝ այսինքն 550 տարի, այլ կերպ ասած՝ ավելի քան կես հազարամյակ։ Նահանգն իր անունը ստացել է Փայտակարան քաղաքի անունից։ Մյուս անունն էր Կասպեից կամ Կազբեից աշխարհ։ Այլ տվյալներ շատ քիչ են պահպանվել։ Կազմված էր 13 գավառներից։
Սյունիք նահանգ
Մեծ Հայքի իններորդ նահանգը։ Արևմուտքում և հյուսիս-արևմուտքում սահմանակցում էր Այրարատին, հյուսիս-արևելքում և արևելքում՝ Արցախին, հարավում և հարավ-արևելքում՝ Վասպուրականին։ Ուրարտական արձանագրություններից մեկում կարդացվում էր Սուինիա երկրանունը։ Սյունիքում տիրող նախարարական տոհմը կոչվում էր Սիսիական, որի անունով էլ պարսիկները նահանգը կոչում էին Սիսիական, իսկ արաբները՝ Սիսաջան։ Կազմված էր 12 գավառներից։
Վասպուրական նահանգ
Մեծ Հայքի ութերորդ նահանգը։ Հյուսիսից սահմանակից էր Այրարատ, հյուսիս-արևելքից՝ Սյունիք, արևելքից՝ Փայտակարան և Պարսկահայք, հարավից՝ Կորճայք, Մոկք և Աղձնիք, արևմուտքից՝ Տուրուբերան նահանգներին։ Կենտրոնական նահանգներից և ամենամեծը իր տարածությամբ։ Անունը գրականության մեւ հիշատակվում է սկսած 6-րդ դարից։ Անունը հայկական չէ և վերցված է պահլավերենից։ «Վասպուր» էին կոչվում Սասանյան թագավորների ժամանակ Պարսկաստանի յոթ ամենաբարձր ազնվական տոհմերի անդամները։ Ելնելով դրանից երկիրը խոչվում էր «Ազնվականների երկիր» կամ «Ազնվականների գնդիր երկիր» ։ Վասպուրական նահանգը կոչվում էր նաև «Երկիր Արծրունյաց», քանի որ այստեղի գլխավոր նախարարական տոհմը Արծրունիներն էին։ Կազմված էր 36 գավառներից։
Տայք նահանգ
Տայքը Դայաենի և Դիաուեխի անվանումներով հիշատակվում է ասորեստանյան և ուրարտական արձանագրություններում։ Մ.թ.ա. 401 թվականին անցնելով Հայաստանով՝ հույն զորավար Քսենոփոնը հիշատակում է «տայոխների» երկիրը։ Մինչև 3-րդ դարը Տայքը եղել է արքունական կալվածք և զորակայան։ 230–ական թվականներին հայոց արքա Խոսրով Ա Մեծը Տայքի մեծագույն մասը հատկացրել է Մամիկոնյանների նախարարությանը՝ որպես ժառանգական կալվածք։ 5-6-րդ դարերում Տայքը եղել է Սասանյան Պարսկաստանի դեմ մղված ազատագրական շարժումների կենտրոն։ Ամրանալով Տայքի անտառախիտ լեռներում՝ Մամիկոնյաններն ու նրանց համակիր ուժերը հաջողությամբ պայքարել են պարսկական նվաճողների դեմ։ 591 թվականին Հայաստանի նոր վերաբաժանմամբ Տայքն անցել է Բյուզանդական կայսրությանը։ Մորիկ կայսեր կողմից Հայաստանի վարչական բաժանման ժամանակ ստացել է «Խորագույն Հայք» անվանումը։ 7-րդ դարի կեսից Տայքը մտել է արաբական արշավանքների ժամանակ բյուզանդական զորքերից լքված և Թեոդորոս Ռշտունու գլխավորությամբ առժամանակ ինքնուրույնությունը վերականգնած Հայաստանի Էմիրության կազմում։ 7-րդ դարի վերջին և 8-րդ դարի սկզբին մի շարք հայ իշխանական տներ ապաստանել են Տայքի լեռնավայրերում՝ խուսափելով արաբական նվաճողներից։ Տայքը դարձել է հակաարաբական պայքարի կենտրոն՝ Մամիկոնյանների գլխավորությամբ։ Անհավասար կռիվներում թուլացած և Հայաստանի քաղաքական ասպարեզից հեռացած Մամիկոնյանների կալվածները, այդ թվում՝ Տայքը, 8-րդ դարի վերջին անցել են Բագրատունիներին։ 10-րդ դարում Տայքի Բագրատունյաց ճյուղն ընդունել է բյուզանդական գերիշխանությունն ու քաղկեդոնական դավանանքը, կառավարել կայսեր շնորհած բարձր տիտղոսներով։ 1001 թվականին Տայքը նվաճել Է Բյուզանդական կայսրությունը, որը վարել է տեղի հայ բնակչությանը քաղկեդոնականություն պարտադրելու և նրանց ռազմական ուժերը թուլացնելու քաղաքականություն։ 1071 թվականի Մանազկերտի ճակատամարտում սելջուկյան թյուրքերից պարտված Բյուզանդիան հայկական հողերի հետ Տայքը զիջել է նրանց։
Տուրուբերան նահանգ
Մեծ Հայքի չորրորդ նահանգը։ Արևմուտքից սահմանակից էր Ծոփք և Բարձր Հայք, հյուսիսից՝ Այրարատ, արևելքից՝ Վասպուրական, հարավից՝ Մոկք և Աղձնիք նահանգներին։ Տուրուբերանի բնական սահմաններն արևմուտքում կազմում էին Բյուրակն-Մնձուրյան լեռնաշղթայի արևելյան հատվածից սկսվող և դեպի հարավ տարածվող Սերոկի լեռները, հյուսիսում՝ Հայկական Պար և Շարիանի լեռնաշղթաները, արևելքում՝ Վանա լիճը և Բերկրի ու Պատնոց գետերի ջրբաժան լեռները, հարավում՝ Հայկական Տավրոսը։ Ընդգրկել է հիմնականում Արածանու վերին և միջին, ինչպես նաև Արաքսի վերին հոսանքների ավազանը։ Այստեղ է գտնվում երրորդ մեծ և բարեբեր հովիտը՝ Մուշի դաշտը (Արածանիի վրա)։ Կազմված էր 16 գավառներից։
Ուտիք նահանգ
Մեծ Հայքի տասներկուերորդ նահանգ։ Տարածվել է Կուր գետի աջափնյա տափարակում և Հայկական լեռնաշխարհի հյուսիսարևելյան լեռնային շրջաններում՝ զբաղեցնելով Աղստև գետից մինչև Կուրի և Երասխի ջրկիցն ընկած տարածքը։ Հյուսիսում և արևելքում Կուր գետով սահմանակցել է Աղվանքին, արևմուտքում՝ Դեբեդի և Աղստևի ջրբաժանով՝ Գուգարքին, հյուսիս-արևմուտքում Մրղուզի և Սևանի լեռնաշղթաներով՝ Այրարատին և Սյունիքին, հարավ-արևմուտքում՝ Արցախին, հարավում Երասխ գետով՝ Փայտակարանին` Արցախի և Կուր գետի մեջ։ Այստեղ ապրում էին ուտիացիները, գարդմանացիները, գարգարացիները և այլ ցեղեր։ Կազմված էր 8 գավառներից։
Փայտակարան նահանգ
Մեծ Հայքի տասնմեկերորդ նահանգը։ Հյուսիս–արևմուտքից սահմանակից էր Սյունիք, Արցախ և Ուտիք, արևմուտքից՝ Վասպուրական նահանգներին։ Այն հայերը խլել են Ատրպատականից, սակայն այն հայերի իշխանության տակ երկար ժամանակ չմնաց։ Անունն ստացել է Փայտակարան քաղաքի անունից։ Այլ տվյալներ շատ քիչ են պահպանվել։ Կազմված էր 13 գավառներից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեծ Հայքի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Մեծ Հայքի գավառներ
Խնձորուտի լեռներ
Խնձորուտի լեռներ, Խնձորուտի լեռնաշղթա, գտնվում է Հայաստանի հյուսիս-արևելքում։ Ձգվում է Միափորի լեռնաշղթայից մինչև Ախինջա և Խնձորուտ գետերի միախառնման վայրը (2400 մ բարձրությամբ)։ Երկարությունը մոտ 40 կմ է։ Ամենաբարձր գագաթը Լորտնուկ լեռն է՝ 2114 մ։ Յուրայի հրաբխածին ապարներից կազմված ծալքաբեկորային լեռնաշղթա է։ Լանջերը մասնատված են՝ ծածկված անտառներով  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի լեռնաշղթաներ
Լքված մեքենաները
«Լքված մեքենաները», Ջեֆ Նունի վեպը։ Հրատարակվել է 2002 թվականին Doubleday (ISBN 0385602960) հրատարակչությունում։ Ռուսերեն թարգմանությունը լույս է տեսել 2007 թվականին («АСТ», ISBN 5170314140)։
Պատմություն
«Լքված մեքենաները», «Աղետ վեպի էտալոնը»։ Սա պատմություն է Մարլին անունով կնոջ մասին, ով մեկնել էր Անգլիա՝ հանձնարարությամբ կոլեկցիոն Կինգսլի քիչ ծանոթ մարդկանց հետ՝ Տապելո աղջիկները, տղամարդ Պավլինը և Խենդերսոն կանայք։ Այդ երկիրը ծածկված է մի տարօրինակ հիվանդությունով, որը փոխանցվում է գրքերի և հայելիների միջոցով և նկարագրված է որպես «աղմուկ»։ Իրադարձությունները միահյուսված են և իրականությունը գեղարվեստական է։ Այդ վեպը լի է տառապանքով և հուսահատ պայքարի տարօրինակ հիվանդությամբ։
Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:2002 գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր
Հացենի սրապտուղ
Հացենի սրապտուղ, Ձիթազգիներ ընտանիքի, Հացենի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Ծառ է'  20—30  (երբեմն'  40)  մ  բարձրությամբ  և  մինչև  1,3  մ  բնի  տրամագծով։ ճյուղերը  կանաչավուն  են,  բաց  մոխրավուն  կամ  դեղնավուն։  Բողբոջները  գորշ  են,  մոխրագորշավուն,  մանր։  Տերևները  կազմված  են  5—11  տերևիկներից,  որոնք  նեղ  էլիպսա¬ ձև  են  կամ  նշտարաձև,  4—8  սմ  երկարությամբ,  1,5—2,5  սմ  լայնությամբ,  նստադիր կամ  կարճ  կոթունավոր,  աստիճանաբար  սրվող,  երբեմն  մանգաղանման  ծռված  գագաթով,  կլորավուն,  թեթևակի  սեպանման,  ամբողջաեզր  հիմքով,  անհավասար  սղոցաեզր, վերևի  կողմից'  կանաչ,  մերկ,  ներքևի կողմից'  ավելի  բաց  գույնի  կամ  կապտականաչ, մերկ,  հաճախ  ջղերի  ուղղությամբ  մազմզուկապատ։  Թևապտուղներն  ունեն  4,5  սմ  երկարություն  և  մինչև  1  սմ  լայնություն,  երկարավուն,  էլիպսաձև  են,  նշտարաձև  կամ  նեղ հակառակ-ձվաձև,  հաճախ  սրածայր  գագաթով։  Ընկուզիկը  սուր  գագաթ  ունի։  Ծաղկում է  ապրիլ-մայիս:Լուսասեր  է,  չափազանց  երաշտադիմացկուն,  ապրում  է  մինչև  350  տարի:Էկոլոգիական  խումբը'  VII  : Մշակության  հավանական  շրջանները'  3,  7—1  4,1  7—32:
Տարածվածություն
Տարածված է  Կովկասում,  Ղրիմում,  Փոքր  Ասիայում,  Իրանում,  Բալկանյան  թերա- կղզում, Միջերկրական  ծովի  ափերում,  Հայկական  ՍՍՀ-ի  տարածքում  հանդիպում  է հյուսիսային և  կենտրոնական  շրջաններում,  Վայքում,  Մեղրիում,  խառն  անտառներում, ծ. մ. մինչև 1400  մ  բարձրությունների ։
Օնտորիա դել Պինար
Օնտորիա դել Պինար (Hontoria del Pinar), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բուրգոս պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սիեռա դե լա Դեմանդա շրջանում։ Բնակչությունը՝ 777 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 80 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Մզրառաշ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Եվգենի Կորենդյասով
Եվգենի Կորենդյասով (Евге́ний Никола́евич Корендя́сов, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան (1991) ։
Կենսագրություն
1960 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։
1960 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի մեկ դուստր և մեկ որդի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Ռաունակ Սադհվանի
Ռաունակ Սադհվանի (रौनक साधवानी, ), հնդիկ շախմատիստ, շախմատային հրաշամանուկ, գրոսմայստեր ։ Ռաունակը 2022 թվականի դրությամբ համարվում է Հնդկաստանի  չորրորդ երիտասարդ գրոսմայստերը և իններորդը՝ աշխարհի երիտասարդ գրոսմայստերների ցանկում  ։
Կենսագրություն
2015 թվականին Ռաունակ Սադհվանին «Ազգերի Համագործակցություն» շախմատի առաջնության մինչև 10 տարեկանների խմբում գրավել է առաջին տեղը ։ 2016 թվականին հաղթել է Մումբայ քաղաքի մինչև 13 տարեկանների շախմատի առաջնությունում, Ասիայի մինչև 12 տարեկանների առաջնությունում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը, իսկ Հնդկաստանի մինչև 19 տարեկանների առաջնությունում՝ երրորդ ։
2018 թվականին հնդիկ շախմատիստը դարձել է Ռումինիայում տեղի ունեցած «Felix Cup» մրցաշարի հաղթող։
2019 թվականի հոկտեմբերին Մեն կղզում տեղի ունեցած ՖԻԴԵ-ի «Grand Swiss» մրցաշարում Ռաունակ Սադհվանին զբաղեցրել է 71-րդ տեղը ։
Մրցաշարերում ունեցած հաջողությունների համար ՖԻԴԵ-ն 2018 թվականին Ռաունակ Սադհվանիին շնորհել է միջազգային վարպետի (IM) կոչում, իսկ 2019 թվականին՝ միջազգային գրոսմայստերի (GM)։ Գրոսմայստերի կոչմանը նա արժանացել է 13 տարեկան, 9 ամսական, 27 օրական հասակում ։
Corona (գարեջուր)
Corona Extra, ամերիկյան «Grupo Modelo» կազմակերպության արտադրանքը։
«Corona»-ն երկար ժամանակ գարեջրի համաշխարհային արտադրության անկախ ապրանքանիշների մեջ եղել է խոշորագույնը։ Այդ ամբողջ ընթացքում ապրանքանիշի էքսկլյուզիվ տեղաբաշխումով ամբողջ աշխարհում զբաղվում էր «Carlsberg» կազմակերպությունը։ 2013 թվականին երկարաժամկետ բանակցություններից հետո այն վաճառվել է գարեջրի շուկայում կարևոր դեր ունեցող «Anheuser-Busch InBev» կազմակերպությանը։
«Corona» ապրանքանիշը աշխարհում ամենաշատ վաճառվող գարեջրային բրենդներից է ։ Մեքսիկայի սահմաններից դուրս այն սովորաբար մատուցվում է լայմով կամ կիտրոնով՝ տտմահամություն և բուրմունք հաղորդելու համար։ ԱՄՆ-ում «Corona Extra»-ն համարվում է ամենավաճառվող գարեջուրը ։
Բաղադրություն
«Corona Extra»-ն պարունակում է ածիկ, բրինձ և/կամ եգիպտացորեն, խմելի, խմորիչ և հակաօքսիդանտներ (C վիտամին)՝ որպես կարգավորիչ ։
Փաթեթավորում
Շշալցվում է տարբեր ծավալի շշերում՝ 190-940 մլ։ 2012 թվականից թողարկվում է նաև մետաղյա տարաներով։
Կա կարծիք, համաձայն որի՝ կազմակերպության տարբերանշանին պատկերված թագը խորհրդանշում է Պուերտո-Վալյարտա քաղաքի Լա Սեո տաճարի գագաթը։ Բայց այդ կարծիքը սխալ է, քանի որ տաճարի աշտարակը կանգնեցվել է միայն 1952 թվականին, իսկ թագը տեղադրվել է 1963 թվականին ։ Թագի նշանը ապրանքանիշի վրա անփոփոխ է 1925 թվականից։
Corona և լայմ
Ըստ ավանդույթի՝ Corona գարեջուրը խմելիս շշի մեջ քամում են լայմի հյութը և այն թողնում շշի մեջ, այնուհետև թափահարում են մինչ գազով պղպջակների կանոնավոր ու հաստատուն գոյացումը։ Խմիչքն այս եղանակով կիրառելն ի հայտ է եկել 1981 թվականին ։ «Corona» գարեջրի այս արարողակարգը սկիզբ է առել, երբ ռեստորաններից մեկում բարմենը շշի մեջ տեղավորել է լայմի կտորը՝ ընկերոջ հետ գրազ գալով, որ նա չի կարող ստիպել մշտական հաճախորդներին անել նույնը ։ Համարվում է, որ այդ արարողակարգի ստեղծվելուց և տարածվելուց հետո «Corona» գարեջուրը ԱՄՆ-ի շուկայում հայտնիությամբ գերազանցել է նույնիսկ Հայնեկենին (Heineken) :
Օգտագործում կոկտեյլներում
Որոշ բարերում առաջարկում են «Coronarita» կոկտեյլը, որը կազմված է «Մարգարիտա» կոկտեյլից՝ դրա մեջ շիշը դեպի ներքև իջեցված «Corona» գարեջրով։ Գարեջուրը աստիճանաբար լցվում է բաժակի մեջ, և հեղուկների խտությունների տարբերության պատճառով ստացվում է շերտավոր գարեջրային կոկտեյլ։
Հովանավորություն
«Corona»-ն եղել է LPGA Tour Championship Corona (ավելի ուշ՝ Tres Marias Championship) առաջնության, ինչպես նաև NASCAR Corona Series-ի (այժմ NASCAR Toyota Series) տիտղոսավոր հովանավորը։
Բացի այդ, «Corona»-ն Մեքսիկայի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային չորս թիմերի «երկրորդական հովանավոր» է։
«Corona»-ն ավելի քան 5 տարի պրոֆեսիոնալ թենիսի ասոցացիայի հովանավորն է ամբողջ աշխարհում։ 1998-2007 թվականներին այն եղել է նաև SBK Superbike աշխարհի առաջնության տիտղոսավոր հովանավորը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գարեջուր Կատեգորիա:1925 հիմնադրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:Մեքսիկական խոհանոց
Rude
«Rude» (Անտաշ), Magic! կանադական խմբի՝ Don’t Kill the Magic առաջին ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլը՝ թողարկված 2013 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։
Տեղեկություն երգի մասին
«Rude» վերնագիրը գալիս է Ճամայկայի «Ռուդ բոյ» ենթամշակույթից։ Երգի տեքստը հիմնված է իրական դեպքերի վրա և արտացոլում է դրվագներ խմբի վոկալիստ Նազրիի կյանքից։ Երբ նա հանդիպում էր մի աղջկա հետ, նրանք ցուցաբերում են կոպիտ վերաբերմունք միմյանց նկատմամբ. երգը գրվել է զույգի վեճից հետո ։ Սակայն որոշ ժամանակ անց երգի տեքստը փոխվել է, իսկ քնարական հերոսը արդեն դիմում է աղջկա հորը, որ շատ կոպիտ էր պատասխանել իրենց ամուսնությունն օրհնելու խնդրանքին. նմանատիպ դեպք նույնպես պատահել էր Նազրիի կյանքում ։ Սիգլի պրոդյուսերները եղել են Նազրին և Ադամ Մեսինջերը ։ «Rude»-ը հնարավոր է համարել ռեգգի ֆյուժն ժանրի, երգը րոպեում 72 հարված տեմպով է, սի-բեմոլ մինոր տոնայնությամբ ։ «Rude» տեսահոլովակի պրեմիերան կայացել է 2013 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, նրանում նկարահանվել է մոդել Այլա Փարքերը ։
Խումբը ելույթ է ունեցել «Rude» երգով Teen Choice Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ, որ տեղի է ունեցել 2014 թվականի օգոստոսի 10-ին ։ Լատինական Գրեմմի մրցանակաբաշխության ժամանակ Magic!-ը կատարել է սինգլի սպանգլիշ տարբերակը Մարկ Էնթոնիի հետ ։
2014 թվականի օգոստոսի 2-ին «Rude» սինգլի ռեմիքսը թողարկել է Zedd-ը ։ Օգոստոսի 6-ին Sirius XM ռադիոյի եթերում երգի քավեր տարբերակը կատարել է Կոուլբի Քելեյը ։ Եվս մեկ ռեմիքս թողարկել են DJ E-Man-ը և DJ Ikon-ը. նրա ձայնագրման աշխատանքներին մասնակցել են Թրեվիս Բարքերը, Kid Ink-ը և Ty Dolla Sign-ը ։
Քննադատություն
Երգին դրական գնահատական է տվել 4Music ալիքը ։ Որոշ քննադատներ երգում նկատել են անդրադարձ միջռասսայական հարաբերություններին, իսկ որպես թերություն նշվել է մեղեդու պարզունակ լինելը ։ Time ամսագիրը «Rude» երգն անվանել է 2014 թվականի ամենավատ երգը ։
Դիրքերը հիթ-շքերթներում
«Rude» երգը Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում ընդգրկվել է 2014 թվականի մայիսի 10-ին և առաջին շաբաթում զբաղեցրել 97-րդ հորիզոնականը, իսկ հուլիսի 26-ին գլխավորել է այն։ Magic!-ը դարձել է կանադական վեցերորդ խումբը, որ գլխավորել է Hot 100-ը, իսկ երգը դարձել է իններորդը ռեգի կոմպոզիցիաների պատմության մեջ, որ զբաղեցրել է առաջին տեղը ։ Սեպտեմբերին սինգլն ստացել է եռակի պլատինե կարգավիճակ ԱՄՆ-ում, իսկ 2014 թվականի վերջին վաճառված օրինակների քանակը հասել է 2,9 միլիոնի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2013 սինգլներ Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Խնոցի
Խնոցի, ծփոց, ձձում, մածուն կամ թթվասեր հարելու, տնայնագործական եղանակով կարագը թանից զատելու անոթ։ Լինում է կավից կամ փայտից, տակառաձև կամ երկարավուն, միջնամասում՝ ուռուցիկ, կենտրոնում՝ անցքով (լցնելու և դատարկելու համար)։
Հայաստանում գործածվում է Խնոցու երկու տեսակ, առաջինը կավե կարասաձև անոթ է (հարում են գետնին նստած), երկրորդը՝ կավե կամ փայտե, երկարավուն, եզրերին ելուստներ՝ առաստաղի գերաններից կախելու համար (հարում են ձեռքերով կամ ոտքերով՝ ետ ու առաջ հրելով)։
Կատեգորիա:Հայկական խոհանոցային գործիքներ
Ստանկի (գյուղ, Գագարինսկի շրջան)
Ստանկի (Станки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 21 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մեզվրիանթկարի
Մեզվրիանթկարի (მეზვრიანთკარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Մցխեթ-Մթիանեթ մարզի Դուշեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1880 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Դուշեթից հեռու է 3 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դուշեթի շրջան
Նաուկա (հրատարակչություն)
«Նաուկա» («Наука», «Գիտություն»), գիտական հրատարակչություն Ռուսաստանում (Մոսկվա)։
Մինչև 1934 թվականը, ունեցել է 2 բաժանմունք (Լենինգրադում և Նովոսիբիրսկում), 2 գլխավոր խմբագրություն (ֆիզիկամաթեմատիկական գրականության և արևելյան գրականության) և մոտ 50 ճյուղային խմբագրություն։ «Նաուկա»-ի ենթակայության տակ կան 4 տպարան, «Ակադեմկնիգա» գրքի առևտրի կազմակերպությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հրատարակչություններ Կատեգորիա:Մոսկվայի ընկերություններ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Պադա-Առուկյուլա
Պադա-Առուկյուլա (Pada-Aruküla), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիռու-Նիգուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 15 մարդ։
Տյուլյակովո (գյուղ, Մելեուզովսկի շրջան)
Տյուլյակովո (Тюляково, Түләк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Պադա-Առուկյուլա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիռու-Նիգուլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Տյուլյակովո (գյուղ, Մելեուզովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 291 մարդ։
Անտոն Չեխովի հուշարձան (Տագանրոգ)
Անտոն Չեխովի հուշարձան (Памятник А. П. Чехову), ռուս գրող Անտոն Չեխովի հուշարձանը Տագանրոգի Կարմիր (նախկին՝ Ալեքսանդրովյան) հրապարակի տարածքում։ Քանդակագործն է Իուլիան Ռուկավիշնիկովը։ Տեղադրվել է 1960 թվականին՝ Չեխովի անվան պուրակում ։
Հուշարձան
Քանդակի հեղինակը՝ Իուլիան Ռուկավիշնիկովը, եղել է ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ, ՌՍՖՍՀ ժողովրդական նկարիչ, Լենինյան կոմերիտմիության մրցանակի դափնեկիր, իսկ հուշարձանի պատվանդանը պատրաստել է քանդակագործ Գրիգորի Զախարովը ։ Քանդակի բարձրությունը 3 մետր է, պատվանդանինը`3 մետր 15 սմ։ Պատկերաքանդակը ձուլվել է Լենինգրադի «Монументскульптура»  գործարանում ։ Պատվանդանի գրանիտե սալաքարերը ուղարկել է Միտիշչիի գործարանը ։
Հուշարձանի գեղարվեստական լուծումն իր ժամանակին առանձնանում է գրողի կերպարի պատկերման որոշակի համարձակությամբ. Անտոն Չեխովը պատկերված է երիտասարդ տարիքում, քարի վրա նստած, գիրքը ձեռքին, դեմքով դեպի այն փողոցը, որտեղ ծնվել է։ ՌԽՖՍՀ նախարարների Խորհրդի 1974 թվականի դեկտեմբերի 4-ի № 624 որոշմամբ Անտոն Չեխովի հուշարձանին շնորհվել է դաշնային նշանակության մշակութային ժառանգության օբյեկտի կարգավիճակ։
Ստեղծման պատմություն
Անտոն Չեխովի հուշարձանի ստեղծման գաղափարն առաջացել է դեռևս ցարական Ռուսաստանում, երբ 1904 թվականի հուլիսին Տագանրոգի մի խումբ բնակիչներ խնդրանքով դիմեցին քաղաքային դումա՝ պահանջելով միջոցներ հավաքագրել իրենց նշանավոր հայրենակցի հուշարձանի կառուցման համար։ Հենց այդ ժամանակ էլ սկսվեց առաջին նվիրատվությունների հավաքագրումը։
Տագանրոգում Անտոն Չեխովի հուշարձանի կառուցման որոշումը կայացվեց 1910 թվականի հունիսի 18-ին։ Նույն թվականին ստացվեց Բարձրյալի թույլտվությունը հուշարձանի կառուցման նպատակով միջոցների հավաքագրման համառուսական բաժանորդագրություն սկսելու վերաբերյալ, ստեղծվեց նվիրատվությունների հավաքագրման և հուշարձանի նախագծման կոմիտե։ Կոմիտեի կազմում ընդգրկվեցին Միխայիլ Անդրեև-Տուրկինը, Ի. Յա. Շամկովիչը, Ա. Բ. Տարախովսկին, Վ. Մ. Չեխովը և  ուրիշներ ։
Ճարտարապետ Ֆեոդոր Շեխտել ն ընտրվեց կոմիտեի պատվավոր անդամ։ Կոմիտեի անդամները կոչով դիմեցին ռուսական հասարակությանը «համակրանքով արձագանքել նախաձեռնած գործին։ Կոմիտեն խնդրում էր բոլորին, ովքեր սիրում են հայրենի գրականությունը, օգնության ձեռք մեկնել <…> Չեխովի հուշարձանի ստեղծմանը՝ դրանով պատասխանելով ողջ Ռուսաստանի ցանկությանը»։ Հանգանակության թերթիկները տպագրվել էին Տագանրոգի Ա. Բ. Տարախովսկու տպարանում, որոնցում նշվել էին բոլոր նվիրատուների ազգանունները և նրանցից յուրաքանչյուրի կողմից մուծված գումարների չափը։ Նվիրատուների անունները նախատեսվում էր հրապարակել տեղական թերթերում։ Տագանրոգցիների խնդրանքին արձագանքեցին Ռուսաստանի շատ քաղաքներում։ Այսպես օրինակ, հուշարձանի ստեղծման հիմնադրամին էր փոխանցվել բանաստեղծ Կ. Բալմոնտի կողմից Տագանրոգի Հանրային ժողովի դահլիճում կարդացած «Պոեզիան որպես կախարդանք» դասախոսությունից գոյացած ողջ գումարը։ Այնուամենայնիվ ցարական Ռուսաստանում այդպես էլ Չեխովի հուշարձանը չտեղադրվեց, այդ գաղափարի իրականացմանը խանգարեցին սկզբում Առաջին համաշխարհային, այնուհետև՝ Քաղաքացիական պատերազմները։
1920 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ այդ նպատակի համար հավաքվել էր 8822 ռուբլի 60 կոպեկ գումար։ Սակայն, մինչև 30-ական թվականների կեսերը հուշարձանի մասին չէին հիշում։ Եվ միայն 1934 թվականի հուլիսին՝ Չեխովի մահվան 30 ամյակին նվիրված քաղաքային գրական երեկոյի ընթացքում նորից հայտարարեցին Տագանրոգում Անտոն Չեխովի 75-ամյակի առթիվ հուշարձան կառուցելու մասին ։
1935 թվականի հունվարին «կենտրոնական կազմակերպությունների որոշմամբ Չեխովի տարեդարձը նշելու հասարակական-մշակութային միջոցառումները» հետաձգվեցին՝ մայիսին «կենտրոնանալով Տագանրոգի վրա»։ Տոնական միջոցառումների ժամանակ նախատեսվում էր դնել Չեխովի հուշարձանի հիմքերը։ Ռուս խորհրդային քանդակագործ Ն. Ա. Անդրեևի հուշարձանի նախագիծը ցուցադրվում էր քաղաքի գավառագիտական թանգարանում։ Մայիսի 31-ին Չեխովի անվան պուրակում կայացավ հուշարձանի հանդիսավոր հիմնարկեքը։  Հուշարձանի հիմքում առաջին աղյուսը դրեց գրողի քույրը Մարիա Չեխովան։ Սակայն երեսնական թվականներին հուշարձանն այդպես էլ չտեղադրվեց։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին Չեխովի մահվան 40-ամյակի կապակցությամբ ԽՍՀՄ Ժողկոմխորը որոշում կայացրեց Մոսկվայում և Տագանրոգում Չեխովի հուշարձանի կառուցման վերաբերյալ։ 1944 թվականի հուլիսի 15-ին ազատագրված Տագանրոգի Չեխովյան պուրակում տեղադրվեց գրողի բրոնզե կիսանդրին, որը ձուլվել էր «Կրասնի կոտելշչիկ» գործարանում ։
Այս կիսանդրին համարվում է քանդակագործ Վերա Մորոզովայի պատրաստած գիպսե կիսանդրու պատճենը, որը տեղադրվել էր 1935 թվականին «Չեխովի տնակ» թանգարանի բակում ։ Բրոնզե կիսանդրին Կարմիր հրապարակում մնաց մինչև 1960 թվականը, երբ նրա տեղում կանգնեցվեց Իուլիան Ռուկավիշնիկովի պատրաստած հուշարձանը ։ Նորից հայտարարվեց մրցույթ Չեխովի հուշարձանի նախագծի ստեղծման համար։ Այս մրցույթի արդյունքները չհրապարակվեցին։ Հաջորդ մրցույթը ԽՍՀՄ մշակույթի նախարարության կողմից անցկացվեց  1955-1956 թվականներին։ Սակայն այս մրցույթն էլ անցավ անարդյունք։ Երեք տարի անց Մոսկվայում հայտարարվեց նոր մրցույթ։ Ժյուրիի դատին ներկայացվեց ավելի քան 30 աշխատանք։ Մոնումենտալ քանդակի Գեղարվեստական խորհուրդը ուսումնասիրելով բոլոր ներկայացված աշխատանքները՝ առանձնացրեց  չորս լավագույնը, ինչպես նաև առաջարկեց երկու նախագիծ Տագանրոգի համար, որ ներկայացրել էին երիտասարդ տաղանդավոր քանդակագործներ Իուլիան Ռուկավիշնիկովը և Ֆ. Դ. Ֆիվեյսկին։
Մարտի 20-ից մինչև 30-ը Տագանրոգի գավառագիտական թանգարանում ընդհանուր քննարկման համար ցուցադրության ներկայացվեց չորս լավագույն նախագծերը։ Ցուցադրության այցելուները իրենց դիտողություններն ու ցանկությունները թողեցին առաջարկությունների գրքում։ Տագանրոգի բնակիչների մեծ մասը դրական կարծիք հայտնեցին քանդակագործներ Իուլիան Ռուկավիշնիկովի և Գ. Ա. Զախարովի նախագծի օգտին։ Հուշարձանը որոշվեց տեղադրել Չեխովի ծննդյան 100-ամյակի տոնակատարության ընթացքում, նրա անվան պուրակում։
Հուշարձանի հանդիսավոր բացումը տեղի ունեցավ 1960 թվականի հունվարի 29-ին, որին մասնակցում էին Տագանրոգի հասարակությունը և հուշարձանի հեղինակ քանդակագործ Իուլիան Ռուկավիշնիկովը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Տագանրոգի հուշարձաններ Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի հուշարձաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Անտոն Չեխով
Միրզաբեկ
Միրզաբեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բշերիկի գավառակում ։ Գտնվում էր Բաթման գետի աջ ափին, սարալանջում։
Բնակչություն
XI դարի սկզբին ուներ մի քանի տուն հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(6616) Պլոտինոս
(6616) Պլոտինոս (Plotinos), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի մարտի 25-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1971 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Էլևատորնոե (գյուղ, Բերեզանկայի շրջան)
Էլևատորնոե (Елеваторне), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բերեզանկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Էլևատորնոե գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,281 կմ²։