cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արգանդային արյունահոսություն
Տեսակներ
Կատեգորիա:Գինեկոլոգիական հիվանդություններ
Միլանի պոլիտեխնիկական համալսարան
Միլանի պոլիտեխնիկական համալսարան (Politecnico di Milano), Իտալիայի ամենամեծ տեխնիկական համալսարանը։ Ունի շուրջ 40,000 ուսանող ։ Առաջարկում է բակալավրիատի, մագիստրատուրայի և բարձրագույն ուսումնական կրթության ճարտարագիտական, ճարտարապետական և դիզայնի դասընթացներ։ Հիմնադրվել է 1863 թվականին։ Միլանի հնագույն համալսարանն է։
Համալսարանը Միլանում ունի երկու մասնաշենք, որտեղ տեղակայված են հետազոտական և ուսուցման գործընթացների մեծ մասը, ինչպես նաև այլ մասնաշենքեր Լոմբարդիայի և Էմիլիա Ռոմանիայի 5 քաղաքներում։ Գլխամասն ու կենտրոնական գրասենյակները գտնվում են Միլանի Città Studi պատմական մասնաշենքում։
2014-2015 թվականներին Իտալական համալսարանների CENSIS-Repubblica վարկանիշային ցանկում այն համարվել է Իտալիայի լավագույն խոշոր համալսարաններից մեկը և լավագույնը ճարտարագիտության բնագավառում և ըստ «QS World University Rankings»՝ դասվել է աշխարհի տեխնիկական համալսարանների շարքում 20-րդը, 11-րդը դիզայնի բնագավառում, 24-րդը՝ ճարտարագիտության, 14-րդը՝ ճարտարապետության ։
Համալսարանի հայտնի շրջանավարտներից է 1963 թվականին քիմիայի Նոբելյան մրցանակակիր Ջուլիո Նատան։
Պատմություն
Համալսարանը 1863 թվականի նոյեմբերի 29-ին հիմնադրել է Իտալիայի կրթության նախարարության քարտուղար և Պավիայի համալսարանի ռեկտոր Ֆրանչեսկո Բրիոսկին։ Այն Միլանի ամենահին համալսարանն է։ Ի սկբանե կոչվել է Istituto Tecnico Superiore (Բարձրագույն տեխնիկական ինստիտուտ) և դասավանդվել է միայն քաղաքացիական և արդյունաբերական ճարտարագիտություն։ Պոլիտեխնիկի երկրորդ հիմնական ուսուցման ուղղությունը՝ ճարտարապետությունը, դասավանդվել է 1865 թվականից՝ համագործակցելով Բրերա ակադեմիայի հետ ։
Առաջին տարում համալսարանն ընդունել է միայն 30 ուսանող։ Տասնամյակներ շարունակ համալսարանում գերիշխել են արական սեռի ուսանողները։ Առաջին կին շրջանավարտը համալսարանն ունեցել է 1913 թվականին ։
Ռաֆայել Սանտիի Աթենական դպրոց կտավի նախնական տարբերակի վրա ստեղծված համալսարանի ներկայիս լոգոն ընդունվել է 1942 թվականին։ Մինչ այդ ինստիտուտը պաշտոնական լոգո չի ունեցել ։
1980-ական թվականներին համալսարանն սկսել է տարածքային ընդլայնման գործընթաց, որի արդյունքում Լոմբարդիայում և Էմիլիա Ռոմանիայում բացվել են համալսարանի մասնաճյուղեր։ 1993 թվականից համալսարանն սկսել է արդյունաբերական նախագիծ ծրագիրը։ 2000 թվականին բացվել է պոլիտեխնիկի դիզայնի ֆակուլտետը։
2012 թվականի ապրիլին համալսարանի կառավարման խորհուրդը հայտարարել է, որ 2014 թվականից բոլոր ավարտական դասընթացները կուսուցանվեն անգլերեն ։
Միլան Լեոնարդո
«Միլան Լեոնարդոն» Պոլիտեխնիկի ամենահին կամպուսն է։ Առաջին շնեքը Լեոնարդո դա Վինչի հրապարակում բացվել է 1927 թվականին։ Տարիների ընթացքում կամպուսի տարածքն ընդարձակվել է և ներկայումս համարվում է "Città Studi" (Ուսումնառության քաղաք), որը վերագրվում է նաև Միլանի համալսարանի մի քանի ֆակուլտետների։ Կամպուսը ձգվում է 7 փողոցներով՝ «Լեոնարդո», «Սոնարդի», «Կլերիչետի», «Մանչինելի», «Գրան Սասո»  և «Կոլոմբո»։
«Լեոնարդո կամպուսը» համալսարանի հիմնական կամպուսն է, որտեղ տեղակայված են կենտրոնական վարչական ապարատը, ռեկտորատը, հետազոտական բաժինները։
Միլան Բովիսա
Միլան Բովիսա կամպուսը գտնվում է Միլանի Բովիսա թաղամասում։ Ակտիվ գործունեություն սկսել է ծավալել 1989 թվականից։ Այն կազմված է «Դուրանդո կամպուսից», բացվել է 1994 թվականին և «Լա Մասա կամպուսից», բացվել է 1997 թվականին։ Առաջին կամպուսում է գտնվում դիզայնի դպրոցը, երկրորդում՝ արդյունաբերության, մեխանիկայի, ավիատիեզերքի և ճարտարագիտական էներգետիկայի ֆակուլտետները ։
Այլ կամպուսներ
Առաջին կից կամպուսը բացվել է 1987 թվականին Կոմոյում և 1989 թվականին Լեքոյում։ 1990-ական թվականներին 3 մասնաճյուղեր են բացվել Կրեմոնայում (1991), Մանտովայում (1994), Պյաչենցայում (1997) ։
Ակադեմիական դասընթաց
Միլանի պոլիտեխնիկական համալսարանն առաջարկում է տարբեր եռամյա ավարտական դասընթացներ, մեկամյա մագիստրոսական դասընթաց, դոկտորական դասընթացներ ճարտարագիտությունից, ճարտարապետությունից և դիզայնից, առաջարկում է բակալավրի 32 առաջին մակարդակի դասընթացներ։ Ունի նաև առցանց համակարգչային ճարտարագիտության դասընթաց, որը Իտալիայում առաջին ակադեմիական դասընթացն է։
Ուսումնական ծրագրերի լայն շրջանակը պայմանավորված է Լոմբարդիայի շրջանի (Եվրոպայի ամենազարգացած արդյունաբերական տարածքներից մեկն է) կարիքներով։
Ակադեմիական տարին բաժանված է երկու կիսամյակների. առաջինը սեպտեմբերի կեսերից մինչև հունվարի վերջ, երկրորդը՝ մարտից հունիս։ Կա քննական երեք շրջան՝ 2-ը կիսամյակների ավարտին (փետրվար և հուլիս) և մեկը սեպտեմբերին։ Ուսանողներն ամեն տարի պետք է հավաքեն 60 «համալսարանական կրեդիտներ» բակալավրի և մագիստրոսի դասընթացների համար։ Բակալավրի եռամյա դասընթացը պահանջում է 180 կրեդիտ, երկամյա մագիստրոսի դասընթացը՝ 120։ Միլանի պոլիտեխնիկական համալսարանը, ինչպես Իտալիայի համալսարանների մեծ մասը, ներառված է Բոլոնիայի հռչակագրում։
Պոլիտեխնիկը կապեր ունի արտասահմանյան տարբեր համալսարանների հետ և առաջարկում է ուսանողական փոխանակման մի շարք միջազգային ծրագրեր ։ Համալսարանը խրախուսում է օտարերկրյա ուսանողների ընդգրկվածությունը՝ տրամադրելով անգլերեն, գերմաներեն և իսպաներեն դասընթացներ ։ Համալսարանը մասնակցում է Էլեկտրոնային ճարտարագիտության վերապատրաստման և հետազոտության եվրոպական ցանցի ծրագրերին (ENTREE) և Եվրոպայի թոփ արդյունաբերական կառավարիչների (TIME) ցանցի անդամ է ։
Alta Scuola Politecnica-ը Միլանի պոլիտեխնիկը և Տորինոյի պոլիտեխնիկը համատեղ հաստատություն է այն երիտասարդ տաղանդների համար, ովքեր ցանկանում են զարգացնել նորարարության իրենց միջդիսցիպլինար կարողությունները։ Ուսուցումն անցնում է զուգահեռ երկու տարվա ծրագրերով՝ laurea magistrale (ավարտական դասընթաց)։
Միջազգային հնարավորություններ
Պոլիտեխնիկը մի շարք հնարավորություններ է առաջարկում այն ուսանողների համար, ովքեր իրենց ուսումնական փորձով ուզում են ինտեգրվել Իտալիայից դուրս ։
Դոկտորական թեզի վրա աշխատող ուսանողները կարող են դիմել նաև Progetto Rocca MIT-PoliMi Programme միջազգային ծրագրի համար, որը հնարավորություն է տալիս այցելության ընթացքում աշխատել Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում ։
Վարկանիշ
Ըստ 2011-2012 թվականների CENSIS-Repubblica-ի տվյալների՝ Իտալիայի ազգային վարկանիշային աղյուսակում Պոլիտեխնիկը Իտալիայի համալսարանների շարքում համարվել է լավագույն ճարտարագիտական համալսարանը։
2009 թվականին ըստ իտալական հետազոտության՝ համալսարանը համարվել է Իտալիայում լավագույնը այնպիսի ցուցանիշներով, ինչպիսիք են՝ գիտական արտադրություն, օտարերկրյա ուսանողների ներգրավվածություն և այլն ։
2015 թվականին ըստ QS World University Rankings՝ Միլանի պոլիտեխնիկական համալսարանը համարվել է աշխարհի 24-րդ լավագույն ճարտարագիտական և տեխնոլոգիական համալսարանը ։
2013 թվականին ըստ քաղաքացիական և կառուցվածքային ինժեներական թեմաների՝ համարվել է աշխարհի 18-րդ լավագույն համալսարանը ։
Ըստ QS World University Rankings-ի՝ աշխարհում համարվում է 11-րդը դիզայնի բնագավառում, 14-ը՝ ճարտարապետության, 24-ը ճարտարագիտության։
Ճարտարագիտություն
Պոլիտեխնիկի ճարտարագիտական ֆակուլտետի ընդունելությունը քննությամբ է, որի նպատակն է ստուգել յուրաքանչյուր ուսանողի մեկնարկային նախապատրաստվածությունը։ Քննության հիմնական նպատակն է բացահայտել ինչի կարիք ունեն ձգտող ուսանողները՝ նրանց համար լրացուցիչ դասընթացներ ապահովելու համար։ Խիստ սահմանափակ թվով տեղեր ունեն միայն մի քանի ծրագրեր, նույնիսկ այն դեպքում, եթե ակադեմիական սենատը ընտրել է առավելագույն թվով ուսանողներ յուրաքանչյուր ծրագրի համար։
Ճարտարագիտական դպրոցի ընդունելության քննությունը, բացառությամբ շինարարական ճարտարագիտության, բաղկացած է չորս մասից,, որոնցից յուրաքանչյուրը ներառում է հարցեր հետևյալ բնագավառներից՝ անգլերեն, տրամաբանություն, մաթեմատիկա և վիճակագրություն, բանավոր ընկալում, ֆիզիկա ։
Ճարտարապետություն, դիզայն և շինարարական ճարտարագիտություն
Ճարտարապետության, դիզայնի և շինարարական ճարտարագիտության ֆակուլտետն ամեն տարի ընդունվում են սահմանափակ թվով ուսանողներ։ Ընդունելությունը կատարվում է ըստ Իտալիայի կրթության նախարարության կազմած թեստի։ Քննությունը բաղկացած է 5 մասից, որոնցից յուրաքանչյուրը ներառում է հարցեր հետևյալ բնագավառներից՝ տրամաբանություն և ընդհանուր գիտելիքներ, պատմություն, գծագրություն և ներկայացուցչություն, մաթեմատիկա և ֆիզիկա ։
Ավարտական ծրագրեր
Ավարտական ծրագրերի ընդունելության համար անհրաժեշտ է բակալավրի աստիճան և դպրոցին համապատասխան մի շարք կոնկրետ պահանջներ, ինչպիսիք են բակալավրի աստիճան ձեռք բերելու ժամանակահատվածը կամ բակալավրիատի ընթացքում վաստակած միջին գնահատականները ։
Պոլիտեխնիկն առաջարկում է նաև Dottore di Ricerca (Ph.D.) դասընթացներ, MBA դասընթացներ և այլ հետբուհական դասընթացներ։ Պոլիտեխնիկի բիզնես դպրոցը համարվում է Իտալիայի առաջատար կառավարման դպրոցներից մեկը և 2011 թվականին «Financial Times» կողմից համարվել է աշխարհի լավագույն 69-րդ բիզնես դպրոցը ։
Բաժիններ
Միլանի պոլիտեխնիկական համալսարանն ունի 12 բաժին
Գրադարանային համակարգ, հրատարակչություն
Գրադարանային համակարգն ունի ավելի քան 470.000 նյութեր, որոնք բաշխված են կամպուսի բոլոր գրադարաններում ։ Համակարգը կազմված է չորս կենտրոնական գրադարաններից (այդ թվում՝ «Կենտրոնական ճարտարագիտական գրադարան» և «Կենտրոնական ճարտարապետական գրադարան») և ուսուցողական գրադարաններից (ֆակուլտետների գրադարաններ)։ Գրադարանում գրանցված նմուշը կարելի է գտնել OPAC (Գրացուցակների առցանց հանրային մուտք) որոնողական համակարգի միջոցով ։
2004 թվականի աշնանից համալսարանն ունի իր հրատարակչությունը Polipress ապրանքային նշանով և տպագրում է հիմնականում պոլիտեխնիկական համայնքի հետազոտությունները, ինչպես նաև «Politecnico» անվճար պարբերականը ։
Գիտական հետազոտություն
Միլանի պոլիտեխնիկական համալսարանը մասնակցում է եվրոպական և միջազգային գիտական հետազոտությունների ցանցերի գործընթացներին։ Միայն 2004 թվականին համալսարանը նախաձեռնել է 60 լայնածավալ, բազմամյա միջազգային հետազոտական ծրագրեր Եվրոպական հետազոտությունների համատեքստում ։ 2012 թվականից պոլիտեխնիկը մասնակցում է 132 ընթացիկ FP7 հետազոտական ծրագրերի։
Պոլիտեխնիկն ունի հետազոտության երկար պատմություն։ Այստեղ աշխատող շատ գիտնականներ ստացել են մրցանակներ և ճանաչում գիտական համայնքի կողմից, որոնցից առավել հայտնի է Ջուլիո Նատան, միակ իտալացի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրը քիմիայից 1963 թվականին, ով ղեկավարում էր արդյունաբերական քիմիայի բաժինը։
Իտալիայում առաջին հետազոտական միջուկային ռեակտորը գործարկվել է համալսարանում 50 kW LM54 1959-1979 թվականներին Էնրիկո Ֆերմի անվան միջուկային հետազոտության ինստիտուտում, այժմ գործարկում է մի քանի կարևոր լաբորատորիաներ, ինչպիսիք են աերոդինամիկ խողովակների Եվրոպայում ամենամեծ լաբորատորիաներից մեկը ։
2005 թվականին պոլիտեխնիկի մի շարք դասախոսներ անդամակցում են կոմպյուտերային մեքենաների ընկերակցությանն ու Էլեկտրական և էլեկտրոնիկայի ճարտարագետների ինստիտուտին։ Համալսարանը մասնակցում է կիրառական հետազոտությունների ասոցիացիաների և կոնսորցիումների գործընթացներին, ունի գրասենյակներ, որոնք աջակցում են տեխնոլոգիական փոխանցումների և մասնագետների շարունակական կրթության համար։
Ըստ 2013 թվականի SIR գիտահետազոտական արտադրանքի որակի համաշխարհային զեկույցի՝ համալսարանը կարգավորել է 1.42 գործոնի ազդեցությունը, իսկ հոդվածների 16,62%-ը հայտնվում են ամենաշատ մեջբերվող մատենագրության մեջ ։
Կառավարում
Պոլիտեխնիկի կառավարման մարմիններն են՝ ռեկտոր, ակադեմիական սենատ և տնօրենների խորհուրդ (Consiglio di Amministrazione)։
Ներքին ֆինանսական աուդիտորները (Collegio dei revisori dei conti) վերահսկում են համալսարանի կառավարումն ու ֆինանսները։ Կան մի շարք այլ խորհրդատվական մարմիններ, այդ թվում ուսանողական խորհուրդը, որն ընտրվում է անմիջապես ուսանողների կողմից և հանդես է գալիս խորհրդակցական դերում։
Ռեկտորը ներկայացնում է համալսարանը, համակարգում է համալսարանի գիտական և հետազոտական գործունեությունը։ Ռեկտորի պաշտոնավարման ժամկետը վեց տարի է և կարող է պաշտոնավարել մեկ անգամ ։
Ուսանողական կյանք
Պոլիտեխնիկում ուսանողների ուսման վճարները կախված են ուսանողի ընտանիքի եկամուտից և կարող է կազմել տարեկան 150 €-3000 €։ Բարձր առաջադիմությամբ ուսանողների համար գործում են զեղչեր, տարբեր տիպի կրթաթոշակներ ։ Կրթաթոշակները գործում են նաև միջազգային ուսանողների համար՝ որպես միջազգային ծրագրի մաս։
Իտալական բուհերի մեծ մասը կամպուսում ուսանողների համար կացարան չի առաջարկում։ Պոլիտեխնիկն ունի սահմանափակ թվով՝ մոտ 2000 մահճակալներ ուսանողների համար։ Այլ վայրերից եկած ուսանողների հիմնական մասը կամ երթևեկում է կամ վարձակալում բնակարան։ Ավանդույթ է դարձել բնակարանը կիսել փոքր խմբերով՝ 3 կամ 4 ուսանողներով, քանի որ քաղաքի բնակարանների վարձավճարները թանկ են։
Լեոնարդո և Բովիսա կամպուսներում գործում է eduroam ծառայության Wi-Fi ցանցը։ Ցանցը հասանելի է կամպուսի բոլոր հասարակական վայրերում ։
Կազմակերպություններ
Ուսանողական կյանքի հետաքրքիր մաս են կազմում «պատճենման կենտրոնները», որոնք ի հայտ են եկել 1970-ական թվականներին. CLUP և CUSL՝ որպես ուսանողների խնդիրների լուծման սեփական միջոց։
Լեոնարդո կամպուսում գործում է Educafe ուսանողական հավաքատեղին, որտեղ ուսանողները հավաքվում են, օգտվում ցանցից։ Այստեղ կազմակերպվում են նաև մշակութային միջոցառումներ։ Ուսանողական կազմակերպություններից են՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի համալսարաններ
Էնգի-Արխ
Էնգի-Արխ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 225 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Խռբեր
Խռբերի բանահյուսություն
Ըստ Ծովինար գյուղի բանահյուսության՝ Խռբերի և Իշխանաբերդի տիրակալները ամուսնացած էին, սակայն Իշխանաբերդի տերը ցանկանում էր, որ Խռբերի տիրոջ կինը դառնա իրենը։ Իշխանաբերդի տիրակալի և Խռբերի տիրոջ կնոջ միջև սկսվել էր սիրավեպ, որի մասին իմացել էր Խռբերի տերը։ Նա որոշել էր կործանել Իշխանաբերդը, հին ժամանակներում Իշխանաբերդը անառիկ քաղաքներից մեկն էր։ Շուտով նաև Իշխանաբերդի տիրոջ կինը իմացավ այդ սիրավեպի մասին։
Մինչ Իշխանաբերդի տերը քնած էր, իր կինը կապել է նրան և թույլ տվել Խռբերի տիրոջը մտնել քաղաք։ Խռբերի տիրոջ կինը իմացել է կատարվածի մասին և գնացել ազատելու մյուս տիրոջը։ Նրան հաջողվել է փրկել տիրոջը և այդ գիշեր Իշխանաբերդին մոտ գտնվող քարանձավով միասին փախել են։ Քարանձավը պահպանվել է, ունի լայն մուտք։ Քարանձավը տանում էր Իշխանաբերդին մոտ գտնվող մի գյուղի և թունելով կարող էր անցնել ձիու վրա նստած մարդը։
Խռբերի տերը ավիրել է քաղաքը և անվանել Օձաբերդ, ինչը նշանակում է «Օձի ամրոց»։
Գրիգոր Զաքարյան
Գրիգոր Զաքարյան, արքեպիսկոպոս, եկեղեցական-հասարակական գործիչ։
Հայ ժողովրդի ազատագրությունը կապելով Ռուսաստանի հետ՝ Մոլդովայի և Վալախիայի հայերի մեջ համակրություն է ստեղծել ռուսների նկատմամբ։ Գործուն մասնակցություն է ունեցել 1787-1791 թվականներին ռուս-թուրքական պատերազմներին։ Ռուսչոէկի ազատագրման համար մղված մարտերում գլխավորել է 150 հայ կամավորների ջոկատը։ Բուխարեստի հաշտությունից (1812 թվական) հետո հիմնադրել է Բեսարաբիայի հայկական թեմը և դարձել առաջնորդը։ Սատարել է Քիշնևի ու Բեսարաբիայի հայկական դպրոցների և եկեղեցիների պահպանմանը։ Գրել է «Հայելի ուղղափառութեան Հայաստանեայց Սուրբ եկեղեցու» (Երևանի Մատենադարան) աշխատությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռումինահայ կրոնական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ արքեպիսկոպոսներ Կատեգորիա:Հայ եկեղեցական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
(8347) Լալավարդ
(8347) Լալավարդ (Lallaward), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի ապրիլի 21-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,555587 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3383 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7729 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1492,23 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,24125 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,05° անկյուն։
Կես դոլար («Ծալազարդ կիսանդրի»)
«Ծալազարդ կիսանդրի» կես դոլար (անգլերեն՝ Draped Bust Half Dollar) արծաթե մետաղադրամը (50 ցենտ) այդ արժողության երկրորդ դրամն է, թողարկված Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կառավարության կողմից 1796 և 1797 թվականներին։ Այդպես է կոչվում՝ զանազանելու համար 1794 - 1795 կես դոլար դրամից, որի դիմերեսի Ազատության աստվածուհու («Liberty») կիսանդրին տարբեր պատկեր ունի (տես՝ Կես դոլար («Իջնող մազերով պատկեր»)։
Պատմություն
Այս (երկրորդ) տեսակի դրամի թողարկումը ոչ մի տնտեսական արդարացում չունի։ Դրամի արծաթի պարունակությունը, կշիռը և չափսը ճիշտ նույնն են, ինչպես առաջին կես դոլար մետաղադրամի պարագայում, և «Ծալազարդ կիսանդրի» դրամի թողարկումը հիմնականում բացատրվում է երիտասարդ պետության նորաստեղծ փողերանոցի փորձարկումներով։
Դրամն արտադրվել է շատ փոքր քանակով (ընդամենը՝ 3 918 հատ, որոնցից ոչ բոլորն են պահպանվել), և այդ փաստը բավական բարձր արժեք է առաջացրել կոլեկցիոներների և ինվեստորների մոտ. համեմատաբար բարձր որակի (մաշվածության առումով) նմուշները արժեն մի քանի տասնյակ հազար դոլար։
Դիմերես
Դրամի երեսի կողմի կենտրոնում պատկերված է Ազատության աստվածուհու աջ նայող կիսանդրին, ներքևում՝ տարեթիվ (1796 կամ 1797), վերևում՝ «LIBERTY» բառը, իսկ կողքերից՝ 15 աստղ (նահանգների քանակը)։ 1796 թվականի երկրորդ թողարկման և հաջորդ տարվա դրամների վրա ավելացվեց ևս մեկ աստղ՝ Թենեսի նահանգի ընդունման առթիվ։
Դարձերես
Ետևի կողմում՝ պսակով շրջապատված արծիվ, շուրջը՝ գրություն. UNITED STATES OF AMERICA («Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ»)։ Ինչպես բոլոր առաջին կես և մեկ դոլար արժողության դրամների վրա, դենոմինացիան («կես դոլար») դարձերեսի վրա նշված չի. դա ինքնըստինքյան հասկանալի էր համարվում այդ թվերին՝ հիմնվելով մետաղադրամի կշռի և չափսի վրա։
Կատեգորիա:Դոլար Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դոլար Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Արծաթե դրամներ Կատեգորիա:Արծվի պատկերով դրամներ
Շավարշ Բասենցյան
Շավարշ Պապոյի Բասենցյան, հայտնի է նաև որպես Խմբապետ Շավարշ (1874, գ. Խաչլու (Ալաշկերտի մոտ) – նոյեմբերի 13, 1937, Երևան), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։ Եղիշե Չարենցի «Խմբապետ Շավարշը» (1929) էպիկական պոեմի հերոսը։
Կենսագրություն
Ավարտել է Շուշիի թեմական դպրոցը, ՀՀԴ Սոֆիայի ռազմական վարժարանը։ Մասնակցել է Արևմտյան Հայաստանում մղված ազատագրական պայքարին, 1903 թվականին գերվել է, դատապարտվել 101 տարվա ազատազրկման։ 1908 թվականին համաներմամբ ազատվել է Էրզրումի բանտից։ Քեռու կամավորական գնդում եղել է հեծյալ վաշտի հրամանատար, 1915 թվականից՝ Անդրանիկի զորաջոկատում խմբապետ։
Հայաստանում խորհրդային իշխանության հաստատվելուց (1920 թվականի դեկտեմբերի 2) հետո ձերբակալվել է, ազատվել 1921 թվականի փետրվարի ապստամբության ժամանակ և դարձել Ղամարլուի ճակատի հրամանատարի տեղակալ։ Ապստամբության պարտությունից հետո՝ (ապրիլի 2-ին) անցել է Իրան։
Ձերբակալվել է 1937 թվականի օգոստոսի 27-ին, գնդակահարվել, 1960 թվականին հետմահու արդարացվել։
Չարենցը ընդհատակում երեք ամիս ապրել է Շավարշ Բասենցյանի բնակարանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ Կատեգորիա:1874 ծնունդներ Կատեգորիա:1937 մահեր
Ռիկարդո Ռոդրիգես
Ռիկարդո Ռոդրիգես (իսպ.՝Ricardo Rodríguez, ), շվեյցարացի պաշտպան, ով հանդես է գալիս գերմանական Վոլսբուրգում և Շվեյցարիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։
«Ցյուրիխ»
Սկսել է իր կարիերան շվեյցարական Ցյուրիխում։ 2010 թվականի մարտի 10-ին իր դեբյուտն է նշել Բելլիցոնի դեմ խաղում։
«Վոլսբուրգ»
2012 թվականի հունվարի 13-ին 4 տարվա պայմանագիր է կնքել գերմանական Վոլսբուրգի հետ։ Իր դեբյուտը նշել է 2012 թվականի հունվարի 21-ին Կյոլնի դեմ խաղում։
Ազգային հավաքական
Շվեյցարիայի Մ17 հավաքականին մասնակցել է Նիգերիայում անցկացված աշխարհի առաջնությանը։ 2011 թվականի հոկտեմբերի 7-ին իր դեյուտն է նշել Շվեյցարիայի ազգային հավաքականի կազմում մրցելով Ուելսի հավաքականի դեմ։ 2012 թվականի ամռանը մասնակցել է Օլիմպիական խաղերին ։
Ընտանիք
Նրա եղբայրը Ռոբերտոն, Բելլիցոնի ֆուտբոլիստ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ցյուրիխ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՊՍՎ Էյնդհովենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Սևանի ձկնորսները (ֆիլմ)
Սևանի ձկնորսները, 1938 թվականին «Երևան» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։
Սյուժե
Սյուժեի հիմքում Հայաստանում խորհրդային կարգերի հաստատման համար կարմիր պարտիզան-ձկնորսների պայքարն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1938 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր
261-րդ Հայկական հրաձգային դիվիզիա
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հայկական դիվիզիաներ Կատեգորիա:1942 ստեղծված զորամիավորումներ Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ զինուժ
Լևոն Բաբայան (հողագետ)
Լևոն Հակոբի Բաբայան (ծնվել է 28.12.1937, Աստրախան), հողագետ։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1991)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Նովոսիբիրսկի գյուղատնտեսական ինստիտուտը (1961)։ 1964–1996 թվականին աշխատել է ՀՀ Հողագիտության, ագրոքիմիայյի և մելիորացիայի գիտահետազոտական ինստիտուտում (այժմ՝ Հ. Պետրոսյանի անվան Հողագիտության, ագրոքիմիայի և մելիորացիայի գիտության կենտրոն)։ 1984–1993 թվականին՝ հողերի էրոզիայի բաժնի վարիչ, 1993 թվականից՝ Ռուսաստանի ագրոանտառաբարելավման գիտահետազոտական ինստիտուտի հողերի մշակության և ցանքաշրջանառությունների լաբորատորիայի առաջատար գիտաշխատող։
Լևոն Բաբայանի աշխատանքները վերաբերում են ռելիեֆի տարբեր պայմաններում բաց շագանակագույն հողերի բերրիության, հողապաշտպանության, երկրագործության առանձնահատկությունների հարցին։
Լիբերալ ֆեմինիզմ
Լիբերալ ֆեմինիզմ (Liberal feminism), ֆեմինիզմի անհատապաշտական ձև, որն ուղղված է կանանց՝ իրենց գործողությունների և ընտրության միջոցով հավասարության համար պայքարելու ունակությանը։ Լիբերալ ֆեմինիստները պնդում են, որ հասարակությունը թյուր կարծիք ունի, որ կանայք իրենց բնույթով մտավոր և ֆիզիկապես պակաս ունակ են, քան տղամարդիկ։ Այսպիսով, հասարակությունը կանանց նկատմամբ խտրական վերաբերմունք է ցուցաբերում գիտության, աշխատաշուկայում և հանրային քննարկման հարթակներում։ Լիբերալ ֆեմինիստները կարծում են, որ «կանանց ենթակայությունը պայմանավորված է մի շարք կրթական և իրավական սահմանափակումներով, որոնք շատ դժվարացնում են կանանց հաջողության հասնելը»։ Լիբերալ ֆեմինիստները ձգտում են գենդերային հավասարության հասնել իրենց քաղաքական և իրավական օրակարգի միջոցով ։
Այսպիսով, լիբերալ ֆեմինիզմի հիմնական նպատակը կյանքի տարբեր ոլորտներում հավասար իրավունքներ ստանալու, պետական ​​ապարատ մուտք ունենալու ցանկությունն է, առանց տղամարդու կամքին հնազանդվելու ընտրություն կատարելու ցանկությունը։
Ծագման պատմություն
Ազատական ​​ֆեմինիզմը կարելի է բաժանել երկու ալիքի։ Առաջին ալիքը առաջացել է 19-րդ դարի կեսերին և տևել է մինչև 20-րդ դարի առաջին եռամյակը։ Այս ալիքի կանանց շարժման հիմնական պահանջը բարձրագույն կրթություն ստանալու հնարավորությունն էր։ Աշխատանքի հարցը նույնպես հիմնական կարևոր պայմանն էր։
Երկրորդ ալիքի ընթացքում լիբերալ ֆեմինիզմը դառնում է ժողովրդականություն։ Այս շարժման ավելի շատ կողմնակիցներ կան, քան ցանկացած այլ ֆեմինիստական ​​ուղղությամբ։ Այս միտումը զարգացել է` ելնելով քվեարկողների իրավունքների հավասարության համար պայքարող ընտրողների տեսակետների ազդեցությունից։
Լիբերալ ֆեմինիզմը ընտրություններում տարած հաղթանակից ի վեր չորս տարի շարունակ լուռ էր։ 1960-ականներին, քաղաքացիական իրավունքների շարժման ընթացքում, լիբերալ ֆեմինիստները զուգահեռներ են անցկացրել ռասայական խտրականության և սեռի վրա հիմնված խտրականության համակարգի միջև ։ Այդ ժամանակ կանանց իրավունքները պաշտպանելու համար ստեղծվել են այնպիսի խմբեր, ինչպիսիք են Կանանց ազգային կազմակերպությունը, Կանանց ազգային քաղաքական միությունը և Կանանց հավասարության լիգան։ ԱՄՆ-ում այդ խմբերն աշխատել են հավասար իրավունքների վավերացման, այսինքն` «Սահմանադրական հավասարության փոփոխության» վրա` հույս ունենալով, որ այն հավասար վերաբերմունք կապահովի տղամարդկանց և կանանց նկատմամբ` ժողովրդավարական օրենքներին համապատասխան, որոնք նույնպես ազդում են կանանց կյանքի կարևոր ոլորտների վրա` ներառյալ վերարտադրության, աշխատանքի և աշխատանքի հավասար վարձատրության հարցերը։ Լիբերալ ֆեմինիստների համար կարևոր այլ հարցեր կան, որոնք նույնպես պետք է լինեն, բայց դրանք կարևորությամբ առաջինը չեն։ Դրանցից են վերարտադրողականության և աբորտների առկայության խնդիրները, սեռական ոտնձգությունները, ընտրություններում քվե ունենալու իրավունքը, կրթության իրավունքը, աշխատանքի արդարացի փոխհատուցումը, արձակուրդի առկայությունը, երեխաների խնամքը, մատչելի առողջապահական խնամքը և կանանց նկատմամբ սեռական և ընտանեկան բռնության հաճախականության բացահայտումները ։
1800-1900-ական թվականների լիբերալ ֆեմինիստուհիների նպատակը կանանց ընտրական իրավունքների հասնելն էր, որպեսզի նրանք անհատական ազատություն ստանան։ Նրանք նպատակ ունեին սոցիալական հավասարության միջոցով ազատություն ձեռք բերել, կանանց նկատմամբ տղամարդկանց դաժանությանը վերջ դնել և ազատություն ստանալ` դրանով իսկ դառնալով լիարժեք մարդիկ ։ Նրանք կարծում էին, որ ոչ մի կառավարություն կամ սովորույթ չպետք է արգելի անձնական ազատության իրականացումը։ Վաղ լիբերալ ֆեմինիստուհիները դեմ էին այն ենթադրությանը, որ միայն սպիտակ տղամարդիկ արժանի են լիարժեք քաղաքացիներ լինել։ Ֆեմինիստուհիները, ինչպիսիք են Մերի Ուոլստոնկրաֆտը, Ջուդիթ Սարջենթ Մյուրեյը և Ֆրենսիս Ռայթը, հանդես են եկել քաղաքական կյանքում կանանց լիարժեք մասնակցության օգտին ։ 1920 թվականին, գրեթե 50 տարի ակտիվ գործունեությունից հետո, կանայք վերջապես ԱՄՆ-ում ստացել են ձայնի, ինչպես նաև` պետական պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունք, 1928 թվականին նույն իրավունքներն ստացել են Մեծ Բրիտանիայում։
Փիլիսոփայություն
Լիբերալիզմի հիմքը լիբերալ ֆեմինիզմին տվել է բավականաչափ հայտնի հիմք, որպեսզի այն ավելի մոտ լինի այլ ալիքներին` հասարակությանը և կառավարությանը համոզելու համար, որ իրենց ֆեմինիստական ​​փիլիսոփայությունը «կարող է և պետք է ներառվի գործող օրենքում» ։ Ինչպես ասում է Ռայան Մուսգրեյվը. «Լիբերալ ֆեմինիստները հանդես էին գալիս որպես կանանց հիմնական անհատական միավորի ազատական ​​կատեգորիայի մեջ կանանց իրավաբանական ընդգրկում, և որ կանայք նույնպես պետք է օգտվեին այս կատեգորիայի հետ կապված անհատական ​​իրավունքներից» ։
Ուղղության քննադատություն
Լիբերալ ֆեմինիզմի ամենատարածված քննադատություններից մեկն այն է, որ, որպես տեսություն, այն թույլ է տալիս չափազանց մեծ ուշադրություն դարձնել կանանց «փոխակերպմանը» տղամարդկանց շրջանում` միևնույն ժամանակ անտեսելով կանանց ավանդական դերի կարևորությունը ։ Լիբերալ ֆեմինիզմը քննադատող առաջատար գիտնականներից մեկը արմատական ​​ֆեմինիստ Քեթրին Մաքքիննոն է՝ ամերիկացի իրավաբան, գրող և հասարակական գործիչ։ Մասնագիտանալով գենդերային հավասարությանը վերաբերող հարցերում` նա սերտորեն կապված էր սեռական ոտնձգությունների և սեռի վրա հիմնված խտրականության սահմանման դեպքի հետ ։
Այլ քննադատներ, ինչպիսիք են սև ֆեմինիստները և հետգաղութային ֆեմինիստները, պնդում են, որ հիմնական լիբերալ ֆեմինիզմը արտացոլում է միայն միջին դասի, հետերոսեքսուալ, սպիտակ կանանց արժեքները և հիմնականում անտեսում է տարբեր ռասաների, մշակույթների կամ դասերի կանանց ։
Ազատական ​​ֆեմինիզմի քննադատները պնդում են, որ անհատապաշտական ​​հայացքները շատ լավ չեն բացատրում, թե ինչ սոցիալական կառույցներ և արժեքներ են ի վնաս կանանց։
Նրանք պնդում են, որ նույնիսկ եթե կինն իր կյանքում կախված չէ որոշակի տղամարդկանցից, միևնույն է, նա կախված է նահապետական ​​պետությունից։ Այս քննադատները կարծում են, որ ինստիտուցիոնալ փոփոխությունները բավարար չեն կանանց ազատագրելու համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ
Սերգեյ Բալասանյան
Սերգեյ Իշխանի Բալասանյան (1925, սեպտեմբերի 25, գյուղ Քյաթուկ, ԼՂՀ Ասկերանի շրջան - 2003, հոկտեմբերի 3, Երևան), երկրաբան։ Երկրաբանահանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1963), պրոֆեսոր (1964)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1970)։
Կենսագրություն
1950 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1962-1965 թվականներին եղել է երկրաբանական ֆակուլտետի դեկան, 1963-1998 թվականներին՝ հանքաբանության և ապարագիտության ամբիոնի վարիչ, 1998 թվականից՝ պատվավոր վարիչ ։
Աշխատանքներ
Աշխատանքները վերաբերում են մագմայական ապարների ապարագիտության և երկրաքիմիայի տես. հարցերին, մագմատիզմի զարգացման օրինաչափություններին։
Հեղինակ է «Երկրաքիմիա» (1990) ուսումնական ձեռնարկի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երկրաբաններ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտորներ
Չասով Յար
Չասով Յար (Ча́сів Яр), քաղաք Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովոյի քաղաքային խորհուրդում, շրջանային նշանակության քաղաք։ Հիմնադրվել է 19-րդ դարում։
2012 թվականի տվյալներով Չասով Յար քաղաքում բնակվում էր 14 225 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17,9 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 928 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:19-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Անիկ Հարությունյան
Անիկ Հարությունյան, Կապանի Ալեքսանդր Շիրվանզադեի անվան թատրոնի դերասանուհի, ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստուհի ։
Կենսագրություն
Անիկ Հարությունյանը ծնվել է 1920 թվականին, Ղափանի շրջանի Արծվանիկ գյուղում ։ 1937 թվականից ելութ է ունեցել Ղափանի թատրոնում, հետագայում աշխատել է էջմիածին, Կամոի, Գորիս քաղաքների շրջանային թատրոններում։ 1958 թվականից աշխատանքային գործունեությունը շարունակել է Ղափանի պետական թատրոնում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայուհիներ Կատեգորիա:Դերասաններ ըստ ազգության և դարի
Սոլա
Սոլայի զինանշանը
Սոլա կոմունայի զինանշանը իրենից ներկայացնում է կապույտ գույնով ներկված վահան, ներքևի մասը սուր, որի վրա՝ կենտրոնում պատկերված է սպիտակ գույնի 2 գալար։ Գալարները խորհրդանշում են կոմունայի ափամերձ լինելը ։
Բնակչություն
Համաձայն 2016 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ Սոլա կոմունայում բնակվում է 26 096 մարդ։ Վերջին 60 տարում բնակչության թվաքանակը կայուն աճ է գրանցել
Տնտեսություն
Սոլա կոմունանյի տնտեսության հիմնական ուղղություններից է զբոսաշրջությունն ու ձկնաարդյունաբերությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուգլանի ֆյուլքեի կոմունաներ
Գոբի (այլ կիրառումներ)
Գոբի կարող է նշանակել՝
Աշխարհառազմավարություն
Աշխարհառազմավարություն, աշխարհաքաղաքականության ենթաբաժին, արտաքին քաղաքականության տեսակներից մեկը որտեղ ուշադրության կենտրոնում են աշխարհագրական ֆակտորները և դրանց ազդեցությունը քաղաքական և ռազմական գործունեությանը    ։ Ինչպես և այլ ռազմավարություններում, աշխարհառազմավարությունը վերաբերվում է միջոցների և նպատակների համապատասխանությանը, այսինքն երկրի պաշարները (լինեն դրանք թե սահմանափակ, և թե լայն) և նրա աշխարհաքաղաքական նպատակները (որոնք կարող են լինել տեղային, տարածաշրջանային կամ էլ գլոբալ)։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Աշխարհառազմավարություն
Նոձավաոնսեն
Նոձավաոնսեն (野沢温泉村), գյուղ Ճապոնիայում։ Գտնվում է Նագանոյի պրեֆեկտուրայում։ Գյուղի ամբողջ մակերեսը կազմում է 57,95 կմ², բնակչությունը՝ 3607 մարդ, իսկ խտությունը 62,24 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
Գյուղը գտնվում է Հոնսյու կղզում, Նագանոյի պրեֆեկտուրայում Տյուբու տարածաշրջանում։ Այն սահմանակից է Իիյամա քաղաքի և Կիձիմադայրա, Սակաե գյուղերի հետ ։
Առըղդամ
Առըղդամ, գյուղ Ելիզավետապոլի նահանգում, Շամխոր գետի ձախակողմյան վտակ՝ Գետաբեկի ակունքի շրջանում։ 1907 թվականին ուներ 54 բնակիչ՝ մեծ մասը ադրբեջանցիներ ։
Նոձավաոնսեն
Բնակչություն
Բնակչությունը կազմում է 3607 մարդ (2014 թվականի օգոստոսի 1), խտությունը՝ 62,24 մարդ/կմ²։
Սիմվոլիզմ
Գյուղի ծառը համարվում է  Fagus crenata-ն, ծաղիկը՝ շաղգամը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր
Մարտիրոս եպիսկոպոսի խաչքար (Հռիփսիմե, Վաղարշապատ)
Տեղադրություն
Գտնվում է Սուրբ Հռիփսիմե եկեղեցու արևելյան կողմում՝ պարսպի մոտ ։ Նախկինում գտնվել է Մայր Աթոռի ժառանգավորաց դպրոցում ։
Խաչքարի նկարագրություն
Հայտնաբերվել է 1896-1897 թվականներին Մայր Աթոռում ընթացող հին վեհարանի, տպարանի և ժառանգավորաց դպրոցի ավերակների մաքրման ժամանակ։ Խաչքարի վերնամասն ու ստորին ձախ հատվածը՝ կոտրված է։ Խաչքարը իր քանդակային և հնագրական արձանագրություններով թվագրվում է 16-րդ դար ։
Խաչքարի վիմական արձանագրություն
Խաչքարի ստորին մասում ելնդագիր 3 տող վիմական արձանագրություն է.
Խաչքարը կանգնեցվել է ոմն Մարտիրոս եպիսկոպոսի հիշատակին, ով ինչ­-որ նորոգություն է արել Մելիքսեթ (Մելքիսեդեկ) կաթողիկոսի հրամանով։ Վերջինս Լուսավորչի աթոռի միահեծան գահակալ չի եղել, և այդ պատճառով Մ. Օրմանյանից սկսած նրա անունը չի հիշատակվում հայոց կաթողիկոսների անվանացանկում ։
Գ. Տեր­-Մկրտչյանը խաչքարը կորած է համարել և արձանագրության վերծանությունն արել է ըստ նախորդ տարիներին հանված էստամպաժի ։
Հր. Աճառյանը հիշատակում է ոմն Մարտիրոս եպիսկոպոս Ամթեցու, որն իբրև նվիրակ մեկնել է Լեհաստան` Միքայել կամ Մելիքսեթ (Մելքիսեդեկ) կաթողիկոսի կողմից ։ Ամենայն հավանականությամբ խոսքը միևնույն անձի մասին է։
Ռայպուր
Ռայպուր, քաղաք Կենտրոնական Հնդկաստանում, Չատիսգարհ նահանգի մայրաքաղաք և Ռայպուր շրջանի ադմինիստրատիվ կենտրոն։
Պատմություն
Ռայպուր քաղաքի առաջին բնակավայրերի մնացորդները գտնվում են քաղաքի հարավային մասում, որտեղ պահպանվել են ամրոցի և այլ շինությունների փլատակներ։ Որոշ պատմաբաններ ենթադրում են, որ Ռայպուր քաղաքը գոյություն է ունեցել դեռ IX հազարամյակի սկզբին։ Այնուամենայնիվ, գիտնականների մեծամասնությունը համակարծիք է այն բանին, որ Ռամա Չանդրա թագավորն է հիմնադրել քաղաքը XIV դարի վերջին քառորդում։
Աշխարհագրական դիրք
Ռապուրը գտնվում է Չատիսգարհ նահանգի կենտրոնական հատվածում։ Քաղաքի արևելյան հատվածում Մահանադի գետահովիտն է, որը Հնդկաստանում բրնձի աճեցման կենտրոն է։ Քաղաքից դեպի հյուսիս-արևմուտք տեղակայված են Մայկալի լեռնազանգվածները։ Հյուսիսարևելքում սկսվում է Չոտա-Նագպուր սարահարթը, որը ձգվում է Ջարկհանդ նահանգի տարածքով։
Տնտեսական վիճակը
Իր աշխարհագրական դիրքի շնորհիվ այն հանդիսանում է նաև նահանգի տնտեսական կենտրոնը։ Քաղաքում գործում է Չատիսգարխի գյուղատնտեսական մթերքի շուկան։ Բացի այդ, այս ժամանակներում քաղաքը դառնում է նաև արդյունաբերական կենտրոն. նրա տարածքում են տեղակայված ցեմենտի գործարաններ, մարմարի և գրանիտի արտադրման և մշակման գործարաններ։ Գոյություն ունեն նաև տեքստիլ, սննդի արդյունաբերություն, դոճխեժի արտադրություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ
Աստերոիդների ցանկ (258901-259000)
Աստերոիդների ցանկ (258801-258900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (259001-259100)
Զարիկ
Զարիկ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 315 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Վոլտերսդորֆ (Բրանդենբուրգ)
Վոլտերսդորֆ (Woltersdorf (bei Berlin)), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարծքում։
Գտնվում է Օդեր Շպրե շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 7802 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 9,12 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 67 544։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Աշխարհառազմավարական կետ
Աշխարհառազմավարական կետ (Choke point), աշխարհագրական օբյեկտ, տարածք կամ ցամաքի մի մաս, որին տիրապետելը նշանակում է ունենալ էական ռազմական կամ տնտեսական առավելություն, որի հետևանքով էլ ձեռք է բերվում աշխարհաքաղաքական առավելություն։
Տես նաև
Կատեգորիա:Աշխարհառազմավարություն Կատեգորիա:Միջազգային անվտանգություն Կատեգորիա:Ռազմական աշխարհագրություն
Զավակներ
Զավակներ, չափահասության չհասած անձինք։
Քաղաքացիական և ընտանեկան իրավունքներում նախատեսված դեպքերում զավակներ են համարվում նաև չափահասները։ Զավակները, անկախ սեռից, սեփական ցանկությամբ կարող են ընտրել զբաղմունք, օգտագործել ծնողների գույքը, տնօրինել ժառանգած, նվիրատվությամբ ստացած կամ անձնական եկամուտների ու միջոցների հաշվին ձեռք բերած գույքը և այլն։ Նրանց իրավունքների ամեն մի սահմանափակում արգելվում է, սակայն զավակների իրավունքների ծավալը որոշվում է գործունակությամբ։ Անչափահաս զավակների իրավունքներն ու պարտականություններն իրականացնում են ծնողները՝ որպես նրանց օրինական ներկայացուցիչներ։ Միայն առանձին դեպքերում պահանջվում է անչափահասների համաձայնությունը։ Զավակները ծնողների գույքի նկատմամբ, նրանց կենդանության օրոք, իրավունքներ չունեն։ Ծնողներից մեկի մահվան դեպքում ստանում են գույքը ժառանգելու, իսկ անչափահասները նաև ժառանգությունից պարտադիր մաս ստանալու իրավունքներ՝ անգամ կտակով ժառանգության իրավունքից զրկվելու դեպքում։ Անչափանաս զավակների դաստիարակությունն ու իրավունքների պաշտպանությունը ծնողների պարտականությունն է։ Նրանք պարտավոր են ապահովել ինչպես անչափանաս, այնպես էլ չափահաս, սակայն անաշխատունակ կարիքավոր զավակների ապրուստը։ Այդպիսի իրավունքներ են սահմանված նաև այն անչափահասների ու չափահաս անաշխատունակների համար, որոնք զավակներ են ճանաչվել ծնողների դիմումի համաձայն կամ դատարանի որոշմամբ։
Սոլեդար
Սոլեդար (Соледа́р), քաղաք Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովոյի քաղաքային խորհուրդում, շրջանային նշանակության քաղաք։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բրյանցևսկի Ռուդնիկ, Կարլո-Լիբկնեխտովսկ։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
2012 թվականի տվյալներով Սոլեդար քաղաքում բնակվում էր 11 799 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 14108 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1134 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:17-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Ռոդա դե Տեր
Ռոդա դե Տեր (Կատ.՝ Roda de Ter), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Օսոնա շրջանում։ Զբաղեցնում է 2.2 կմ2 տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2007 թվականի տվյալներով եղել է 5671, խտությունը՝ 2373,89 մարդ/կմ² ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ռազմական դեմոկրատիա
Ռազմական դեմոկրատիա, իշխանության կազմակերպման որոշակի ձև և դրան համապատասխան դարափուլ նախնադարյան հասարակության քայքայման ժամանակաշրջանում։ «Ռազմական դեմոկրատիա» հասկացությունը գիտական շրջանառության մեջ է մտցրել Լ․ Դ․ Մորգանը՝ նախնադարյան համայնական հասարակարգի անկման (տոհմ, համայնքի քայքայման և դրացիական համայնքի ձևավորման) ժամանակաշրջանում, հին (հոմերոսյան դարաշրջանի) հույների իշխող կազմակերպությունը բնութագրելու համար։ Ընդունելով «ռազմական դեմոկրատա» հասկացությունը՝ Կ․ Մարքսը և Ֆ․ էնգելսը ռազմական դեմոկրատիաին տվեցին համակողմանի պատմական նշանակություն։ Սովետական պատմագիտությունը ռազմական դեմոկրատաին համարում է նախնադարյան հասարակարգի վերջնական կազմալուծման և այն դասակարգային (ստրկատիրական կամ ֆեոդալիստական) հասարակության վերափոխվելու փուլը։ Հնագիտորեն համապատասխանում է մետաղների գործածման վաղ ժամանակաշրջանին, երբ բրոնզի ու երկաթի վաղ ներդրմամբ զարգացել են արորային երկրագործությունը, անասնաբուծությունը, արհեստները, փոխանակությունը, դրսևորվել են հավելյալ արդյունքը, մասնավոր սեփականությունը և նահապետական ստրկությունը։ Այդ դարափուլի հասարակության ղեկավարման կազմակերպությունը ռազմական դեմոկրատիա է կոչվում, որովհետև տոհմ, կարգերի ծաղկման ժամանակաշրջանում առաջացած դեմոկրատիայի մարմինները (ժողովրդական ժողով, ավագների խորհուրդ, ընտրովի առաջնորդ և զորահրամանատար) պահպանվելով, ներքուստ փոխել էին իրենց բնույթը։ ժողովրդական ժողովին արդեն մասնակցում էին միայն զինվորները, ուժեղացել էր ռազմական, առաջնորդի իշխանությունը։ Տոհմացեղային առաջնորդը, սեփականացնելով կրոնաետի պաշտոնը, ավագների խորհրդի համագործակցությամբ սկսել էր իր կամքը թելադրել մեծամասնությանը՝ փաստորեն վարելով նաև դատավարության գործը։ Դասակարգերի առաջացման և ժողովրդից զատվող պետական իշխանության ձևավորման պայմաններում սովորական են դառնում կողոպտչական պատերազմները՝ ուրիշների ունեցվածքը հափշտակելու և ստրուկներ հայթայթելու նպատակով։ Հետզհետե հարստացած ու հզորացած տոհմացեղային և զինվոր, առաջնորդները, բռնությամբ զավթելով նախնադարյան դեմոկրատիայի կառավարման մարմինները, դրանք վերածում են իշխող և շահագործող դասակարգի դիկտատուրայի մարմինների։ Ռազմական դեմոկրատան բնորոշ է եղել տոհմային կարգերի քայքայման Ժամանակա։
Կատեգորիա:Ռազմական դեմոկրատիա Կատեգորիա:Ժողովրդավարություն
Գոզեն Նոյ Ցիտաու
Գոզեն Նոյ Ցիտաու (Gosen-Neu Zittau), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարծքում։
Գտնվում է Օդեր Շպրե շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 2900 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 15,07 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 67 173։
Կոմունան ներառում է 4 գյուղական շրջան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Պեդավենա
Պեդավենա  (Pedavena), կոմունա Իտալիայում։ Տեղակայված է Վենետո մարզում, Բելունո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 4381 մարդ, բնակչության խտություն՝ 183 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 24 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 32034։ Հեռախոսային կոդ՝ 0439։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
(8348) Բհատաչարյա
(8348) Բհատաչարյա (Bhattacharyya), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի հունվարի 26-ին Ռ. Ռայամոհանի կողմից Կավալուրում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,86945 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7432 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 1,9957 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 933,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,385597 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 19° անկյուն։
Բհատաչարյա աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ռ. Ռայամոհանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու ներքին մասի աստերոիդներ
Վիրաբուժական միջամտությունների ցանկ
Շատ վիրաբուժական միջամտությունների անուններ կարելի է բաժանել մասերի` հասկանալու համար դրանց նշանակությունը։ Օրինակ՝ գաստրէկտոմիայի դեպքում «էկտոմիա» վերջածանցը նշանակում է մարմնի հատվածի հեռացում։ «Գաստրո» նշանակում է ստամոքս։ Այսպիսով, գաստրէկտոմիա նշանակում է ստամոքսի կամ դրա մի մասի հեռացում։ «Տոմիա»-ն նշանակում է մարմնի հատվածի հատում. «գաստրոտոմիա»՝ ստամոքսի հատում, ոչ պարտադիր հեռացմամբ։ Ինչպես նաև, «ֆարինգո» նշանակում է ըմպան, «լարինգո»՝ կոկորդ, «էզոֆագ»՝ կերակրափող։ Այսպիսով, ֆարինգոլարինգոէզոֆագէկտոմիան բոլոր երեքի վիրաբուժական հեռացումն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հիվանդություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հիվանդություններ ըստ օրգան համակարգերի Կատեգորիա:Վիրաբուժություն Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Պատմագրությունը ԽՍՀՄ-ում
Պատմագրությունը ԽՍՀՄ-ում կամ խորհրդային պատմագրություն, Խորհրդային Միության պատմաբանների կողմից պատմության հետազոտության մեթոդոլոգիա և պրակտիկա։ Խորհրդային Միությունում պատմության հետազոտությունը ուներ ԽՍՀՄ Կոմկուսի կողմից դրված սահմանափակումներ։ Խորհրդային պատմագրությունն ինքն իրենով ժամանակակից հետազոտությունների առարկա է հանդիսանում։
Տեսական մոտեցումներ
Ջորջ Մ. Էնթենն առանձնացնում է խորհրդային պատմագրության որպես առարկայի ուսումնասիրության երկու մոտեցում։ Ամբողջատիրական մոտեցումը, որը կապված է արևմտյան վերլուծության հետ, որը դիտարկում է Խորհրդային Միությունը որպես ամբողջատիրական և ԽՍՀՄ Կոմկուսի Կենտկոմի կողմից վերահսկվող հասարակություն։ Այդ դպրոցը կարծում էր, որ «այլախոհության նշանները իրենցից ներկայացնում են վերևից իջեցրած հրամանների սխալ մեկնաբանությունը» ։ Էնթենի պնդմամբ, խորհրդային պատմագրության որպես առարկայի ուսումնասիրության երկրորդ դպրոցն է սոցիալական պատմության դպրոցը, որը ուշադրություն է դարձնում «իրականում գերակայող ուժերին հակասող պատմաբանների կարևոր նախաձեռնություններին» ։ Էնթենը դժվարանում է կողմնորոշվել այդ երկու մոտեցումների միջև։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմագրություն Կատեգորիա:Պատմության խեղաթյուրում (ժխտում) Կատեգորիա:Գիտությունը ԽՍՀՄ-ում *  Կատեգորիա:Պատմության խեղաթյուրում
Զալամ
Զալամ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 24 հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (76301-76400)
Աստերոիդների ցանկ (76201-76300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (76401-76500)
Իվան Զաբելին
Իվան Եգորովիչ Զաբելին, (Иван Егорович Забелин, ), ռուս պատմաբան և հնագետ։
Պետերբուրգի Գիտությունների Ակադեմիայի թղթանդամ՝ 1884 թվականին, պատվավոր անդամ՝ 1907 թվականին։ Մոսկվայի պատմության թանգարանի հիմնադիրներից, 1883—1908 թվականներին՝ ղեկավար։ Աշխատությունները հարուստ նյութեր են պարունակում Ռուսաստանի, մասնավորապես՝ Մոսկվայի պատմության վերաբերյալ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ Կատեգորիա:Ռուս հնագետներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Ռուս մարդաբաններ Կատեգորիա:Ռուս փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
Նադրույա
Պատմություն
Նադրույ. գյուղը պատկանում է Պավլովսկի քաղաքային կառավարման վարչությանը, վերանայման ենթակա բնակիչների թիվը` 26 տղամարդ, 32 կին ։ (1838 թվական)
Նադրույա. Պավլովսկի քաղաքային իշխանության գյուղ, բակերի քանակը` 8, հոգիների քանակը` 27 մարդ ։ (1856 թվական)
Նադրուի. գյուղ անանուն առվակների մոտ Պավլովսկի քաղաքային իշխանությամբ, բակերի քանակը` 9, բնակիչների թիվը` 54 տղամարդ, 55 կին ։ (1862 թվական)
XIX դարում, XX դարի սկզբին գյուղը վարչականորեն պատկանել է Սանկտ Պետերբուրգ նահանգի Կոնստանտինովսկու շրջանի 1-ին տեղական ինքնակառավարման մասի Գդովսկու շրջանի 1-ին բնակելի թաղամասին։
1905 թվականին Սանկտ Պետերբուրգի նահանգի հուշագրքի համաձայն գյուղը ձևավորեց Նադրույսկի գյուղական հասարակություն ։
Ըստ 1919-ի Պետրոգրադի և Էստլանդիայի նահանգների քարտեզի, գյուղը կոչվում էր Նադրուի ։
1917 թվականի հունվարից փետրվար ամիսներին գյուղը գտնվում Կոնստանտինովսկու շրջանի էր Գդովսկի գավառի կազմում։
1917-1927 թվականներին՝ որպես Դոլոժիի բնակավարի Զայացկի գյուղական խորհրդի կազմում։
1927-ի փետրվարից ի վեր, որպես Վիշկասկու բնակավարի մաս։
1927-ի օգոստոսից՝ որպես Ռուդնիի շրջանի մաս։
1928 թվականից՝ Լուժեցկի գյուղի խորհրդի կազմում։ 1928-ին գյուղի բնակչությունը կազմում էր 122 մարդ ։
Ըստ 1933 թվականի, Նադրուա գյուղը Ռուդնենսկի շրջանի Լուժեցկի գյուղական խորհրդի կազմում էր ։
1933-ի օգոստոսից՝ որպես Օսմինսկի շրջանի մաս։
1941-ի օգոստոսի 1-ից 1944-ի հունվարի 31-ը՝ գերմանական օկուպացիան։
1950 թվականից՝ Զարուևսկու գյուղական խորհրդի կազմում։
1961 թվականից՝ որպես Սլանցի շրջանի մաս։
1963 թվականից՝ Կինգիսեպսկի շրջանում ։
1965 թվականի օգոստոսի 1-ի դրությամբ, Նադրույա գյուղը Կինգիսեպսկի շրջանի Նովոսելսկու գյուղական համայնքի կազմի մեջ մտավ ։ 1965 թվականի նոյեմբերից՝ դարձյալ որպես Սլանցևսկի շրջանի մաս։ 1965-ին գյուղի բնակչությունը կազմում էր 23 մարդ ։
Ըստ 1973 թվականի տվյալների՝ Նադրույա գյուղը Սլանցևսկյան շրջանի Զարուևսկիի գյուղական խորհրդի կազմում էր ։
Ըստ 1990 թվականի տվյալների՝ Նադրույա գյուղը Նովոսելսկու գյուղի խորհրդի կազմում էր ։
1997 թվականին Նովոսելսկոյում գտնվող Նադրույա գյուղում բնակվում էր 1 մարդ, 2002-ին՝ 3 հոգի (բոլորը ռուսներ) ։
2007 թվականին Նովոսելսկի շրջանի Նադրույա գյուղում բնակվում էր 1 մարդ, 2010 թվականին մշտական բնակչություն չկար  ։
Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է շրջանի հարավարևելյան մասում՝ 41K-162 մայրուղու հարևանությամբ (Զարուչե - Շավկովո)։
Ամենամոտ երկաթուղային կայարանից` Սլանցիից հեռավորությունը 54 կմ է ։
Գյուղը գտնվում է Ռուի գետի ձախ ափին։