cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էփլ
Գործունեություն
Ընկերությունն իր արտադրանքի մի մասը վաճառում է իրեն պատկանող Apple Store մանրածախ խանութների միջոցով (ավելի քան 400 ։), տեղակայված՝ ԱՄՆ-ում, Կանադայում, Ճապոնիայում, Մեծ Բրիտանիայում և այլ երկրներում։ Ինչպես նաև զբաղվում է իր Apple Store (online), iTunes Store և App Store օնլայն խանութների միջոցով տարբեր ապրանքների (ոչ միայն սեփական արտադրության) իրացմամբ։ Օնլայն խանութները 2013 թվականին ընկերությանը բերեցին 18,3 մլրդ դոլար, ինչը Apple ընկերությանը դրեց օնլայն մանրածախ առևտրով զբաղվող ընկերությունների մեջ Amazon.com-ից հետո երկրորդ տեղում ։
Արտադրանք
Այժմ Apple ընկերության կողմից թողարկվող արտադրանքը․
Գործունեության ցուցանիշներ
Ծանոթություն. յուրաքանչյուր տարվա սեպտեմբերի 25-ի դրությամբ.
Մարքեթինգ
Այսպես, 2008 թվականին Էփլն սկսեց առաջարկել iTunes օգտագործողներին Windows-ի համար տեղադրել իր Safari վեբ-բրաուզերը։ Ընդ որում, բրաուզերի տեղադրումը միացված է լռելյայն, իսկ նրա նկարագրությունը կազմված է բացառապես գովազդից և կայքի հղումներից ։
Էփլի ռազմավարական կառավարումը
Apple ընկերությունը զբաղվում է նախագծմամբ, անհատական համակարգիչների մարքեթինգային զարգացմամբ, սերվերների, կապի սարքերի, ցանցային լուծումների, դյուրակիր թվային երաժշտական նվագարկիչների, ինչպես նաև համանման այլ ծրագրերով և ծառայություններով։ Ընկերության առաջարկների պորտֆելը բաղկացած է՝ Mac-ի համակարգերով, iPods-ների թվային երաժշտային և վիդեո նվագարկիչներով, iPhone հեռախոսներով, և iPad-ներով։ Ընկերության ծրագրային հավելվածները ներառում են՝ Mac OS, iLife, iWork, և ինտերնետային հավելվածները, ինչպիսիք են Safari-ն և QuickTime-ը։ Ընկերությունն առաջարկում է նաև մի շարք համանման այլ ծրագրեր, ծառայություններ և ցանցային լուծումներ։ Ընկերությունն ապահովում է երրորդ կողմի երաժշտություն (այսինքն Apple-ը հանդես է գալիս որպես այդ երաժշտական հավելվածը տրամադրող երրորդ կողմ, այլ ոչ թե արտադրող), աուդիո գրքեր, երաժշտական տեսահոլովակներ, կարճամետրաժ ֆիլմեր և հեռուստատեսային շոուներ։ Իր արտադրանքը վաճառում է ամբողջ աշխարհում՝ առցանց խանութների, մանրածախ խանութների, ուղղակի վաճառքի, մեծածախ վաճառողների և վերավաճառողների միջոցով։
Արտաքին Վերլուծություն
Apple-ի արտաքին միջավայրի վերլուծությունն ըստ Մայքլ Փորթերի մրցակցային հինգ ուժերը մոդելի
Նոր մրցակիցների մուտքը՝ ոլորտ.
Մատակարար.
Առկա մրցակցություն.
Apple-ի առկա մրցակիցներն են հանդիսանում Microsoft-ի օպերացիոն համակարգը, մեդիա նվագարկիչները և այլընտրանքային համակարգչային սարքավորումներ առաջարկող ընկերություններ, ինչպիսիք են՝ HP-ին, Dell-ը, Lenovo-ն Samsung-ը, Philips-ը և այլն։
Պոտենցիալ մրցակիցներ.
Մատակարարները և բանակցային ուժը.
Apple-ի գործողությունների վրա հիմնական ազդեցությունն են ունենում մատակարարները և վարվող բանակցությունները։ Օրինակ համակարգիչների և հիշողության սարքերի մատակարները, որոնք են՝ Motorola-ն, IBM-ը Intel-ը, ռազմավարական գործընկեր և մատակարար Microsoft-ը, ֆիլմերի և հեռուստատեսային մատակարարներ՝ Disney, ABX, Fox, Sony և այլն, ինչպես նաև երաժշտության համար նախատեսվող մատակարարներ՝ BMG, Sony, Warner, Universal:
Գնորդները և բանակցային ուժը.
Apple-ի արտաքին միջավայրի կարևորագույն հատվածն այն է, որտեղ գնորդները թագավորներ են և նրանք չեն վճարում երաժշտության համար, այլ նրանք կիսվում են երաժշտությամբ օգտագործելով peer-to-peer ցանցային համակարգը, որտեղ նրանք կապակցված են միմիյանց հետ համացանցի միջոցով և այսպես նրանք այս մանրածախ առևտրի միջոցով «ստիպված» են լինում գնել ցածր գներով և լավ պայմաններով։
Փոխարինող ապրանքներ և ծառայություններ.
Ուժեղ մրցակցային և ընդօրինակող այս շուկայում Apple-ի վրա միշտ ազդեցություն են ունենում շուկայում առկա փոփոխությունները ինչպես արբանյակային ռադիո երաժշտությունը, երաժշտությունը և մեդիան, ժամանցային մեդիան, երաժշտություն լսելու այլ տարբերակները, այլընտրանքային վիդեո աղբյուրները, ինչպիսիք են՝Cable-ը, Broadcast-ը և Theatres-ը։
Ներքին վերլուծություն
Apple- ի հիմնական ռեսուրսներն ու կարողությունները
Ձեռք բերված ռեսուրսները որպես իրական տարբերակներ կարող են լինել հատկապես խիստ անորոշ միջավայրում մրցակցող ընկերությունների համար։ Սովորաբար, հնարավորությունները կազմակերպչական գործառույթների մի մաս են` մարքեթինգ, արտադրություն, ֆինանս և այլն։ Apple-ն ունի հետազոտությունների և զարգացման գորառնությունների հնարավորություններ։ Մարդիկ, աշխատանքային թիմերը, սարքավորումները և ֆինանսական ռեսուրսներն այն ռեսուրսներն են, որոնք Apple-ը ինտեգրում է հետազոտական և զարգացման տարբեր առաջադրանքներ կատարելու համար ։
Ապրանքի նորարարությունը հիմնական կարողությունն է, որը բնորոշ է Apple-ին։ Լինելով էլէկտրոնիկայի արտադրության առաջատարը, պահպանելով իր տարբերվողականությունը` Անհատական համակարգիչների և երաժշտության մեջ։ Ընկերության այդ հիմնական կարողությունների ձեռք բերման հետեևում են կանգնած Apple-ին բնորոշ ռեսուրսները և տարբերվող ռազմավարությունը։ Apple- ը տարիների ընթացքում վաստակել է ուժեղ հեղինակություն։ Ընկերությունը հիմնականում կենտրոնանում է իր ապրանքն օգտագործողի ողջ փորձառության վրա և արդյունքում պարգևատրվում է ուժեղ վաճառքով և մեծ հավատարմությամբ։
Apple-ի փիլիսոփայության հիմքում ընկած է ստեղծել այնպիսի արտադրանք, որը հեշտ կլինի օգտագործել և կլինի գեղեցիկ դիզայնով։ Արտադրանքի մեծ մասը նախագծվում է ինտուիցիայի միջոցով։ Apple-ն ունի իր ոգեշնչման ուղին՝ «մտածիր տարբեր», ինչպես նաև հավատում է արժեքների ստեղծմանը։
'Ներքին վերլուծություն. Ուժեղ և թույլ կողմեր'
Ուժեղ կողմ.
Թույլ կողմ.
Ռազմավարական ընտրություններ
Ապրանքի տարբերակումը - Սովորական ընտրություն
Նորարարությունն Apple-ի արժանապատվությունն է։ Apple-ի պատմությունը վերանայելիս պարզ է, որ այս դիրքն ընկերությունում տարածվեց իր հաջողության գագաթնակետի ժամանակ։ Apple- ը զարմանալի ազդեցություն ունեցավ տեխնոլոգիայի, հասարակության և աշխարհի վրա, և այն շարունակում է մինչ օրս։ Որպես հիմք օգտագործելով անհատական համակարգիչները, Apple-ը տեխնոլոգիան վերածել է որպես մեր առօրյա կյանքի կարևոր գործիք։ 1985-ի վերջին Apple- ը թողարկեց Macintosh Office-ը, որում ներկայացված էին AppleTalk ցանցային տեխնոլոգիաները` փորձելով Mac- ն ավելի գրավիչ դարձնել փոքր բիզնեսի համար։
Apple- ը հեղափոխական ընկերություն է բազմաթիվ պատճառներով։ Ողջ պատմության ընթացքում, այն միշտ ի հայտ է գալիս նորարարական գաղափարներով և արտադրանքի տարբերակման միջոցով։ հնարավորություն տվեցին հաճախորդներին  րոպեի ընթացքում հայտնվել օնլայն հարթայում։ Գործարկելով  թվային մեդիա կառավարմումն, ինչպես ITunes- ը, iPhoto- ն և iMovi-ը՝ գլխավորեցին թվային մեդիա հեղափոխությունը հեշտացնելով թվային կոնտենտը։ Թվային մեդիա նվագարկիչների գործարկումը, ինչպես  IPod- ը, iTunes- ը և iPhone- ը՝ սահմանեցին երաժշտություն լսելու, ֆիլմեր դիտելու, ինչպես նաև հեռախոսազանգեր կատարելու ստանդարտները։ Apple- ի ժողովրդականացված տեխնոլոգիաները, ինչպիսիք են FireWire- ը` գերարագ տվյալների հասանելիության համար, և Wi-Fi-ը`անլար ինտերնետ հասանելիության համար, տվյալների փոխանակումը դարձրին ավելի արագ և առանց ավելորդ լարերի։ IPhone- ը հեղափոխեց բջջային հեռախոսները, և iChat AV- ը  դարձավ հարմարավետ տեսանկարահանել  ընտանիքի և գործընկերների հետ`ամբողջ աշխարհում։
Apple- ի հաջողության շատ պատճառներ կան։ Նախ, Apple- ի բարձր գինը կամ ապրանքի տարբերակումը և նորարարական ռազմավարությունը, ինչպես նաև դրանց մանրածախ ռազմավարությունը, այսինքն առցանց խանութներն ու մանրածախ խանութները, ցույց են տվել, որ կարևոր նշանակություն են ունեցել Apple- ի անցյալի համար և դեռ կշարունակեն նշանակալի դեր ունենալ Apple- ի ապագա հաջողության համար։  Շուկայում շատ ընկերություններ Apple-ին համարում են նորարարական և կցանկանային հաջողակ դաշինքներ կնքել նրանց հետ։ Սթիվ Ջոբսի վերադառնալուց հետո, համաձայնագիր կնքվեց Microsoft-ի հետ, որն էլ հետևեց Microsoft Office-ի հայտնվելը Mac համակարգիչներին։ 2002 թ.-ին Apple- ը, Ericsson- ը և Sun Microsystems- ը կազմեցին դաշինք ` ստեղծելու ստանդարտ ձևաչափ`  անլար սարքերն, ինչպիսիք են սմարթ հեռախոսները՝ մատակարարել մուլտիմեդիա կոնտենտ։ Դաշինքը համատեղում էր Apple- ի QuickTime-ը վիդեո նկարահանման ծրագիրը, Sun-ի ծավալային բաշխման ծրագիրը և սարքավորումը, և Ericsson-ի  բջջային ենթակառուցվածքները և փորձագիտական ծառայությունները։ 2004 թ-ին Apple- ը հաջողությամբ աշխատել է HP- ի հետ` HP- ի հաճախորդներին մատակարարելով թվային երաժշտական նվագարկիչներ։ Ավելի ուշ 2005-ին ընկերությունը համագործակցեց Acura- ի, Audi- ի, Honda- ի և Volkswagen- ի հետ ` մատակարարելով iPod իրենց մեքենայի մոդելի ստանդարտներով։ 2006-ին Ford-ը, General Motors- ը և Mazda- ն ընկերակցեցին Apple- ի հետ` իրենց ապրանքանիշի և մոդելների հետ համատեղելու iPod- ը։ Նույն թվականին Apple- ը միավորվեց Air France- ի, Continental- ի, Delta- ի, Emirates- ի, KLM- ի և United Airlines- ի հետ` iPod-ն ինտեգրոլու թռիչքային համակարգերին։ Դրանից բացի Apple- ը նաև աշխատել է AT&T- ի հետ, ինչը հնարավորություն տվեց Apple- ին բարելավել iPhone- ի տեխնոլոգիանները։ Apple- ը նաև ռազմավարական կապեր ունի You Tube- ի և Google- ի հետ ՝ iPhone օգտագործողների վերջին տեխնոլոգիաների որոնման, քարտեզագրման և տեսագրման առանձնահատկություններն ապահովելու համար։ Այս ռազմավարական դաշինքները Apple- ին թույլ են տալիս հետագայում տարբերակել իրենց արտադրանքը և արժեվորել իրենց արտադրանքն օգտագործողներին։
Եզրակացություն ընկերության համար գոյություն ունեցող ընտրությունների վերաբերյալ'
Apple- ի որոշմամբ կիրառվել է արտադրանքի տարբերակման ռազմավարության մի քանի եզրակացություններ։ Նախ ՝ Apple–ի շուկայական բաժնեմասը սահմանափակ են Apple-ի կողմից պրեմիում գնի կամ արտադրանքի տարբերակման ռազմավարության պատճառով։ Որոշ հաճախորդներ չեն գիտակցում կամ հասկանում  այն արժեքը, որը Apple-ը փորձում է ստեղծել իրենց սպառողների համար։  Գնից տեղյակ հաճախորդները երբեմն էլ անորոշ իրավիճակում են հայտնվում գնել արդյոք Apple- ի արտադրանքը, թե ոչ։
Երկրորդ, Apple- ը խիստ կախված է իր գործադիր տնօրեն Սթիվ Ջոբսից։ Ջոբսը Apple- ի գերազանց առաջնորդն էր։ երբ ընկերությունը 2002-ին տեսավ իրենց վատագույն ֆինանսական ցուցանիշները՝ նա  հանդես եկավ այսպես ասած որպես  Apple- ի փրկիչ։ Սթիվ Ջոբսը պատասխանատու էր Apple- ի ընդլայնման, աճի, զարգացման, նորաձևության և եկամտի ապահովման համար։  Կասկած կա, թե արդյոք Apple-ը կկարողականա հետագայում պահպանել իրեն այնպես, ինրպես հիմա է անում Սթիվ Ջոբսի բացակայության դեպքում։
Առաջարկություններ Apple- ի ապագա ռազմավարության համար
Նորարարություն (Ապրանքի տարբերակում)
Apple-ն օգտագործում է իր բրենդի իմիջը տարբերակելու իր արտադրանքի առաջարկը։ Apple-ը կենտրոնացած է հետազոտությունների և զարգացման վրա, դրանում կատարելով շարունակական  ներդրումներ։ Դրանք կարևոր են նորարարական ապրանքների և տեխնոլոգիաների մշակման և ամրապնդման համար։ Apple-ն օգտագործում իր յուրահատուկ կարողությունը նախագծելու և զարգացնելու իր սեփական գործառնական համակարգը, սարքավորումները, ծրագրավորման խումբը, ինչպես նաև ծառայությունները` իր հաճախորդներին տրամադրելու նոր արտադրանքներ և լուծումներ` դրանք օգտագործել բարձրորակ դյուրինությամբ և հեշտ ինտեգրմամբ։ Քանի որ Apple- ը հայտնի է շուկայում իր նորարարությամբ և նորաձև արտադրանքով, նրանք պետք է շարունակեն արտադրանքի տարբերակման և նորարարության այս ռազմավարությունը `մրցակցելու այս շուկայում։
Ցածր գին
Ընկերություններն, ինչպիսիք են Acer-ը և HP-ին, արդեն իսկ մրցակցում են նոթբուքների ծախսային բազայում։ Կան նաև բազմաթիվ վեբ կայքեր, որոնք հնարավորություն են տալիս առցանց լսել երաժշտություն և ներբեռնել դրանք։ Սա մեծ սպառնալիք է հանդիսանում iTunes-ի համար, հետևաբար Apple-ը պետք է նվազեցնի գինն իր մրցակիցներին գերազանցելու համար։
«1984» գովազդային հոլովակ
«1984»-ը ռեժիսոր Ռիդլի Սքոթի հեռուստատեսային գովազդային հոլովակն է՝ նվիրված Macintosh համակարգչին։ Առաջին անգամ ցուցադրվել է 1984 թվականի հունվարի 22-ին։ Օգտագործվել է Ջորջ Օրուելի «1984» հակաուտոպիական վեպի անվանումը և խաղարկվում է նրա սյուժեն։
«Think Different» գովազդային քարոզարշավ
«Think Different» (մտածիր այլ կերպ) - 1997-2002 թվականներին Էփլի հաջողված գովազդային քարոզարշավն է։
Ցուցահանդեսներ
Էփլն ամեն տարի կազմակերպում է MacWorld ցուցահանդեսը, որտեղ ներկայացնում է իր նոր ատրադրանքները և թարմացումները։
Apple inc.ի թեորեմի և գործառնական կառավարման վերլուծություն
Ռազմավարություն տերմինը հաճախակի է հանդիպում մարքեթինգի տերմինալոգիայում։ Այն կարող է բացատրվել, որպես կազմակերպության ուղղվածություն  երկարաժամկետ ժամանակաշրջանում, որը բերում է ընկերության առավելությունների, ինչն էլ իր հերթին առաջացնում է ռեսուրսների մաքսիմալ օպտիմալ օգտագործմանը, իր բաժնետերերի նպատակներին համապատասխան։
Apple inc կազմակերպության նպատակն է հանդիսանում անընդհատ նորարարական գաղափարների ներդրումը նոր արտադրատեսակների արտադրության մեջ։ Նորարարական  iPhone-ը  որոշեց հեռախոսների շուկան և ստեղծեց նոր պահանջարկ։ Տվյալ հեռախոսների շնորհիվ Apple-ը բարձրացրեց բնակիչների վարձատրման մակարդակը, որպեսզի բարձրացնի իր շահույթը մատուցված ծառայությունններից։ Apple կազմակերպությունը նաև ընդունեց մեկ ահլ յուրահատուկ քաղաքականություն՝ այն է կենտրոնանալ է միայն iPhone ապրանքատեսակի վրա, որի արդյուքնում  էլ նա ստացավ յուրահատուկ համադրում այն իրավիճակում, երբ կազամկերպությունը շուկային առաջարկում է միայն մեկ գնային ապրանք։ Միևնույն ժամանակ Apple ընկերության մրցակիցները, օրինակ՝ Nokia ընկերությունը, հիմնվում են բազմաֆունկցիոնալության վրա և ամեն մի շուկայի սեգմենտին առաջարկում են տարբեր գնային կատեգորիայի ապրանքներ։
Apple ընկերությունն իր ապրանքների արտադրության գործարանը հիմնել է Թայվանում, ինչի շնորհիվ կարողացել է իջեցնել ապրանքի ինքնարժեքը։ Ընկերության ուժեղ կողմը կայանում է նրանում, որ արտադրությունը պահանջում է ներդրումների քիչ ծավալ։ Ընկերության թույլ կողմը այն է, որ դուրս է եկել մեծ շուկա և այլևս չի հանդիսանում այդքան տնտեսապես արդյունավետ։
10 գործառնական կառավարման որոշումների կայացման ոլորտները
Ապրանքների և ծառայությունների դիզայնավորում
Apple-ի արտադրանքները մշակելիս գործընթացներն իրականացվում են մի շարք կազմակերպչական բաղադրիչների և պաշտոնյաների միջոցով։ Օրինակ՝ Mac
համակարգիչների նախագծման և արտադրության մեջ ներգրավված են Mac-ի և VP-ի ապարատային զարգացման ավագ փոխնախագահը Mac-ի ծրագրային ապահովման զարգացման համար։ Այս համադրումը արտացոլում է Apple Inc-ի կորպորատիվ կառուցվածքի բնույթն ու առանձնահատկությունները։
Այս ոլորտում որոշումների կայացման գործառնական կառավարման հատուկ ուշադրություն է դարձվում որակի և վերահսկողության չափանիշներին։ Apple Inc. գործառնությունների գծով ավագ փոխնախագահը համակարգում է աշխատանքը ութ այլ ավագ փոխնախագահների հետ՝ ընկերության որակի ստանդարտների համապատասխանությունն ապահովելու համար։ Ընկերությունը հայտնի է բարձր որակի ստանդարտներով, որոնք ներթափանցում են բիզնեսի տարբեր ոլորտներ, ներառյալ արտադրանքի դիզայնը և զարգացումը, մանրածախ առևտուրը, մարքեթինգը, առցանց վաճառքը, արդյունաբերական դիզայնը և մարդկային ռեսուրսների կառավարումը։
Գործառնական ընթացքը և մրցակցային առավելությունները
Apple-ի Մարդկային ռեսուրսների կառավարման ռազմավարությունները ներառում են արտադրանքի մշակման և նախագծման համար կադրերի ներուժը առավելագույնի հասցնելը։ Բացի այդ, ընկերությունը աշխատում է մատակարարների հետ, որպեսզի ապահովի արդյունավետ գործընթացներ և բավարար ներուժ՝ այս ոլորտում գործառնությունների կառավարման որոշումների կայացման մեջ։
Տեղակայություն
Apple Inc.գտնվելու վայրի ռազմավարությունը կրում է ընտրովի բնույթ, ենթադրելով սահմանափակ թույլտվություն վաճառողներին։ Սակայն, մեծ մասը լիազորված վաճառողների գտնվում են քաղաքային կենտրոններում, որպեսզի առավելագույնի հասնի հետիոտնային երթևեկությունը և բրենդի ծանոթացնում։ Ներկայումս ընկերությունն ունի հարյուրավոր խանութներ ավելի քան 20 երկրներում։
Դիզայն և դասավորություն
Apple-ի դասավորությունը և ռազմավարությունը ընդգծում են հաճախորդների ակնկալիքները։ Օրինակ՝ Վաճառքի լիազորագիր ստացած խանութներն օգտագործում են մինիմալ դիզայն ընդգծելով Apple արտադրատեսակը։
Աշխատատեղերի պլանավորում և մարդկային ռեսուրսների կառավարում
Գործառնությունների կառավարման որոշումների կայացման այս բաժինը պահանջում է մարդկային ռեսուրսների ոլորտում աշխատատեղերի և ռազմավարությունների մշակում, որոնք հատուկ են անձնակազմի կառավարման համապատասխան կարիքների միտումներին։ Ընկերությունը աստիճանաբար փոխում է իր HR ռազմավարությունները Թիմ Քուքի ղեկավարությամբ, որպեսզի արտացոլի աշխատակիցների օպտիմալ բարոյական վիճակի համար ավելի հաղորդակցական աշխատավայր։
Մատակարարման շղթայի կառավարում
Apple-ի մատակարարման շղթան առավել արդյունավետ և ճիշտ կարգավորվածն է աշխարհում։ Գործառնությունների կառավարման ոլորտում այս  խնդիրը լուծելու համար ընկերությունն օգտագործում է գործընթացների  ավտոմատացումը և մատակարարների կանոնավոր մոնիթորինգը։ Այս մոնիթորինգը գնահատում է մատակարարների հնարավորությունները, ինչպես նաև Apple-ի մատակարարների վարքագծի կանոնների պահպանումը։
Պաշարների կառավարում
Այս ոլորտում որոշումների կայացման օպերացիոն կառավարման, Apple Inc. օգտագործում է տարբեր գույքագրման կառավարման մեթոդներ, ինչպիսիք են հերթական համարակալման մեթոդը, արդյունավետ արտադրանքի վերահսկողության համար։ Ընկերությունը նաև օգտագործում է first in, first out (FIFO) մեթոդը, որը երաշխավորում է, որ հին մոդելի մեծ մասը վաճառվելու է մինչև Apple-ի արտադրանքի նոր մոդելների շուկա մուտք գործելը։ Apple Store-ի ղեկավարները նաև զբաղվում են իրենց համապատասխան խանութների պաշարների կառավարմամբ։
Պլանավորում
Apple Inc. այս լուծումը կիրառում է գործառնությունների կառավարման ոլորտը ավտոմատացման և ձեռքի գործընթացների համադրության միջոցով։ Ավտոմատացումը օգտագործվում է մատակարարման շղթայի և արտադրական գործընթացների գործողությունների պլանավորման համար։ Մյուս կողմից, ձեռքի պլանավորումը օգտագործվում է Apple-ի առանձին խանութների և ընկերության գրասենյակների որոշ ասպեկտների համար։
Աջակցություն
Apple Inc. բավարարում է սպասարկման կարիքները հատուկ տեխնիկական սպասարկման խմբերի միջոցով։ Օրինակ՝ ընկերությունն ունի տարբեր սպասարկման թիմեր իր տարբեր օբյեկտներում։ Apple-ի ՏՏ թիմերը նաև կատարում են սերվերների սպասարկման խմբերի և ընկերության այլ ՏՏ ակտիվների գործառույթները։ Կադրերի գծով փոխնախագահը վստահեցնում է, որ ընկերության անձնակազմը միշտ էլ բավարար հնարավորություններ ունի ընկերության օբյեկտներում բարձր արտադրողականություն պահպանելու համար։
Քննադատություն
2011 թվականի ապրիլի 21-ին Գրինփիսը (Greenpeace) զեկույց հրապարակեց, ընդգծելով այն փաստը, որ տվյալների մշակաման կենտրոնները սպառում են ամբողջ համաշխարհային էլեկտրականության 2%-ը, և համաձայն կանխանտեսումների, այդ թիվը մեծանալու է։ Ֆիլ Ռեդֆորդը Գրինփիսից ասում է, որ իրենք անհանգստացած են նրանով, որ էլեկտրաէներգիայի սպառման այդ նոր պայթյունն այսօր հասանելի մաքուր էներգիայի փոխարեն կարող է նետել մարդկությանը բնությունն աղտոտող էներգիայի աղբյուրների հին համակարգ ։ Էփլի դեմ Գրինփիսի բողոքից հետո, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին, ընկերությունը հանդես եկավ հայտարարությամբ այն մասին, որ ավարտում է ածուխի օգտագործումը և անցնում է 100 % էկոլոգիապես մաքուր էներգիայի ։ 2013 թվականին էփլը հայտնեց, որ տվյալների մշակման իր կենտրոնների սնուցման համար օգտագործում է 100 % նորացված էներգիայի աղբյուրներ և ամբողջ հզորության 75 %-ը ստացվում է նորացված աղբյուրներից ։
2010 թվականին սպառողներին կանաչ ընկերության կողմ ուղղելով զբաղվող Climate Counts ոչառևտրային կազմակերպությունը Էփլ ընկերությանը տալիս է 100 հնարավորից 52 միավոր, ինչը Էփլին դնում է «Ճանապարհին»-ի ամենաբարձր կարգում» ։ Դա ցատկ էր առաջ 2008 թվականի մայիսի համեմատությամբ, երբ Climate Counts-ն Էփլին տվեց 100-ից 11 միավոր, ինչն էլեկտրոնիկայի արտադրությամբ զբաղվող ընկերությունների մեջ Էփլին դրեց վերջին տեղում։
Թունավոր թափոններ
Գրինփիսն Էփլ ընկերության դեմ քարոզարշավ սկսեց տարբեր էկոլոգիական պատճառներով, օրինակ՝ IPhone-ում կրկնակի վերամշակման չենթարկվող սարքային բաղադրիչների և թունավոր նյութերի պատճառով]] ։ 2003 թվականից Գրինփիսը արշավ է սկսում Էփլի դեմ՝ իր արտադրանքում հատուկ քիմիական նյութերի օգտագործման՝ մասնավորապես, պոլիվինիլքլորիդի և բրոմացված հավելումների ներառման համար ։ 2007 թվականի մայիսի 2-ին Սթիվ Ջոբսը հրապարակեց զեկույց՝ հայտարարելով մինչև 2008 թվականի վերջը պոլիվինիլքլորիդի և բրոմացված հավելումների ոչնչացման պլանների մասին ։ Այդ ժամանակվանից Էփլը բացառում է իր արտադրանքում պոլիվինիլքլորիդը և բրոմացված հավելումները՝ դառնալով նոթբոք արտադրողների մեջ առաջինը, ով այդպես վարվեց ։ 2006 թվականի օգոստոսին թողարկված Գրինփիսի «Կանաչ էլեկտրոնիկայի ձեռնարկ»-ի առաջին հրատարակչության մեջ Էփլը 10-ից 2․7 միավոր էր ստացել ։
Շրջակա միջավայրի պաշտպանության Ամերիկյան գործակալությունը նոթբուք արտադրողների մեջ բարձր է գնահատում Էփլին և հեղուկբյուրեղային դիսփլեյներ ու սեղանադիր համակարգիչներ արտադրող այլ ընկերությունների համեմատ բարձր գնահատականներ է տալիս նրան ։
2007 թվականի հունիսին էյփլ ընկերությունը թարմացրեց MacBook Pro-ն՝ փոխարինելով հեղուկբյուրեղային դիսփլեյների լուսավորման սառը կատոդով լյումինեսցենտային լամպերը առանց սնդիկի լուսադիոդներով և մկնդեղ չպարունակող ապակիով, դրանից հետո դա արեց նաև նոթբուքների համար ։ Էփլը բացառեց նաև տարբեր ներքին բաղադրիչներում պոլիվինիլքլորիդի և բրոմացված հավելումների կիրառությունը։ Էփլը յուրաքանչյուր արտադրանքի համար ներկայացնում է տեղեկություններ թափոնների, նյութերի և էլեկտրականության սպառման մասին ։
2009 թվականի հունիսին iPhone 3GS-ը թողարկվեց առանց մկնդեղի, պոլիվինիլքլորիդի և բրոմացված հավելումների և ուներ սնուցման արդյունավետ ադապտեր ։ 2009 թվականի հոկտեմբերին Էփլը թարմացրեց iMac-ը և MacBook-ը՝ փոխարինելով հեղուկբյուրեղային դիսփլեյների լուսավորման սառը կատոդով լյումինեսցենտային լամպերը առանց սնդիկի լուսադիոդներով և մկնդեղ չպարունակող ապակիով։ Էփլի բոլոր համակարգիչներն ըստ EPEAT վարկածի, ունեն Gold կարգավիճակ ։
2011 թվականի հոկտեմբերին չինական իշխանությունները հրամայեցին Էփլի մատակարարներին փակել Սուչժոուի իրենց գործարանի մի մասն այն բանից հետո, երբ տեղաբնակները հայտնաբերեցին նշանակալի էկոլոգիական խնդիրներ .։ 2012 թվականի հունիսին Էփլը ետ կանչեց արտադրանքը EPEA-իցref>Joel Schectman (May 22, 2012). «Apple Removes Green EPEAT Electronics Certification From Products - The CIO Report - WSJ». Blogs.wsj.com. Retrieved July 23, 2012. , բայց հուլիսին չեղյալ հայտարարեց այդ որոշումը ։
Աշխատանքային պայմաններ
2006 թվականին Mail onSunday-ը հաղորդեց Չինաստանի գործարանների աշխատանքային պայմանների մասին, որտեղ ենթակապալառու ձեռնարկություններ՝ Foxconn-ը և Inventec-ը iPod էին արտադրում ։ Հոդվածում ասվում է, որ iPod-ի հավաքմամբ զբաղվող կոմպլեքս գործարաններից մեկում, ավելի քան 200 000 աշխատողներ ապրում և աշխատում էին գործարանում և շաբաթական ավելի քան 60 ժամ զբաղված էին աշխատանքով։ Հոդվածում նաև հաղորդում էր, որ աշխատողներն ամսական ստանում էին մոտ 100 ԱՄՆ դոլար և պարտավոր էին ընկերությանը վճարել կացարանի վարձակալության և սննդի համար, ինչն ամբողջությամբ կազմում էր աշխատողների աշխատավարձի կեսից մի քիչ ավել  ։
Էփլն անմիջապես հետաքննություն և աշխատանք սկսեց իր արտադրողների հետ, որպեսզի ապահովի աշխատանքի ընդունելի պայմաններ ։ 2007 թվականին Էփլն սկսեց իր բոլոր մատակարարների աշխատողների իրավունքների վերաբերյալ ամենամյա ստուգում, հետզհետե բարձրացնելով չափանիշները և առանձնացնելով չհամապատասխանող մատակարարներին։ Աշխատանքների ընթացքի մասին ամենամյա հաշվետվությունները հրապարակվում են 2008 թվականից ։ 2010 թվականին Չինաստանում որոշել էին դատի տալ IPhone արտադրող կապալառուներին, հեղուկբյուրեղային էկրանների մաքրման համար օգտագործվող մաքրիչով թունավորման պատճառով։ Մի աշխատող հաստատում էր, որ իրեն և գործընկերներին չեն հաղորդել հնարավոր մասնագիտական հիվանդությունների մասին ։ Չինաստանի iPad և iPhone հավաքող Foxconn գործարաններում ինքնասպանութունների ալիքից հետո աշխատողներին պարտադրեցին ստորագրել իրավաբանորեն պարտավորեցնող փաստաթուղթ,որը երաշխավորում էր, որ նրանք ինքնասպանություն չեն գործի ։
2011 թվականին Էփլն ընդունեց, որ իր մատակարարները Չինաստանում օգտագործում են մանկական աշխատանքը ։ Էփլի ապրանքներ արտադրող ֆաբրիկաներում աշխատողները ենթարկվում են ապրանքների մաքրման համար օգտագործվող էթիլի էժան փոխարինող H-հեքսանի և նեյրոտոքսինի ազդեցությանը ։ 2013 թվականին China Labor Watch-ը հայտնաբերեց Pegatron-ին պատկանող օբյեկտներում աշխատանքային պայմանների վերաբերյալ Էփլի խոստումների և օրենքի խախտումներ, այդ թվում ազգային փոքրամասնությունների և կանանց խտրականություն, աշխատողների աշխատավարձի պահումներ, չափազանց մեծ աշխատանքային ժամեր, կյանքի վատ պայմաններ, առողջության և անվտանգության հետ կապված խնդիրներ,շրջակա միջավայրի աղտոտում ։
Հարկեր
Որպեսզի կրճատի հարկերը, որոնք ընկերությունը վճարում է ամբողջ աշխարհին, Էփլն ստեղծեց դուստր ընկերություններ ցածր եկամտահարկով վայրերում, ինչպիսիք են Իռլանդիան, Նիդեռլանդներում, Լյուքսեմբուրգում և Բրիտանական Վիրջինյան կղզիները։ Համաձայն New York Times-ի, Էփլն առաջին տեխնոլոգիական ընկերությունն է, որն այլ մայրցամաքներում վաճառքներ սկսեց դուստր ընկերությունների անունից՝ շրջանցելով եկամուտների հարկերը։ 1980 թվականի վերջին Էփլն առաջինն էր «Կրկնակի իռլանդական՝ հոլանդական սենդվիչով» անվամբ հայտնի հաշվառման տեխնիկայում, որն իջեցնում է հարկերը, եկամուտը իռլանդական դուստր ընկերությունների միջոցով ուղղելով Նիդեռլանդներ, իսկ հետո՝ դեպի Կարիբներ ։
Մեծ Բրիտանիայի Պահպանողական կուսակցության անդամ Չարլի Էլֆիկը հրապարակեց 2012 թվականի հոկտեմբերի 30-ի հետազոտությունը, որը ցույց է տալիս, որ որոշ միջազգային ընկերություններ, այդ թվում Էփլ ընկերությունը, Մեծ Բրիտանիայում միլիարդներ ֆունտ եկամուտ են արել, բայց Մեծ Բրիտանիայի գանձապետարան վճարել են միայն 3 տոկոս եկամտահարկի արդյունավետ կոպար, ինչը նշանակալիորեն ցածր է եկամուտների ստանդարտ հարկից։ Հրապարակելով հետազոտությունը, Էլֆիկը կոչ արեց գանձապետարանի կանցլեր Ջորջ Օսբորնին, հարկադրել միջազգային ընկերություններին (դրանց մեջ Google-ին և Coca-Cola Company-ին), հայտնել եկամտահարկի արդյունավետ կոպարը, որը նրանք Մեծ Բրիտանիայում վճարում են իրենց եկամուտներից։ Էլֆիկ նաև հաղորդեց, որ անհրաժեշտ է պետական պայմանագրերում մերժել այն միջազգային ընկերություններին, որոնք չեն վճարում իրենց արդարացի բաժնեմասը Մեծ Բրիտանիային ։
Էփլ և արտոնագրեր
2012 թվականին հոկտեմբերի 16-ի դրությամբ ընկերությունն ստացել է 5440 արտոնագիր, այդ թվում հայտնագործություններ (յոթանիշ համար)՝ 4480 հատ, դիզայներական նախագծեր (համարում D տառը և վեց թիվ)՝ 914 հատ ։
Էփլի դեմ հայցեր
2009 թվականին Nokia ընկերությունը մեղադրեց Էփլին 10 արտոնագրի խախտման համար, որոնք վերաբերվում են ձայնային ազդանշանի կոդավորմանը, տվյալների պաշտպանված հաղորդման արձանագրություններին և մի շարք այլ հայտնագործությունների, որոնք օգտագործվել են iPhone-ում, սարքի առաջին տարբերակի ի հայտ գալու պահից ։ Արդյունքում Էփլ ընկերությունը նշված արտոնագրերի խախտման մեջ ճանաչվեց մեղավոր՝ ստանալով կարգադրություն փոխհատուցում վճարել Nokia ընկերությանը, ինչպես նաև հետագայում կատարել հատկացումներ ։ Համաձայնագրի մանրամասները չեն բացահայտում ։
2011 թվականի վերջում գերմանական դատարանը ճանաչեց Motorola Mobility ընկերության տվյալների անլար փոխանցման ոլորտում արտոնագրի խախտումը, պարտադրելով Էփլ ընկերությանը վճարել փոխհատուցում 4 տարվա համար, ինչպես նաև ամրագրել Motorola-ի իրավունքը պահանջել Էփլ սարքավորումներից հանել արտոնագրված տեխնոլոգիաները ։
2015 թվականի օգոստոսին հրապարակվեց դատարանի վճիռը, որում ասվում է, որ ընկերության թողարկած A7 պրոցեսորը խախտում է Վիսկոնսինի համալսարանի արտոնագիրը։ Դատարանը պարտադրեց Էփլ ընկերությանը վճարել 862 մլն ԱՄՆ դոլար բարոյական վնասի փոխհատուցման համար ։
Անլար ականջակալներ
2016 թվականի օգոստոսին Apple կազմակերպությունն իրականացրել է անլար ականջակալների տեստավորում։ 2016 թվականի սեպտեմբեր 7-ին տեղի է ունեցել ականջակալների շնորհանդեսը ։ Անլար ականջակալները` AirPods, միանում են ավտոմատ, ականջի հետ հպումից։ Ականջակալները ականջից հանելուն պես ինքնուրույն անջատվում են։ AirPods հեշտությամբ միանում է Apple-ի բոլոր սարքավորումների հետ` iPhone, Apple Watch, iPad և Mac սարքերի հետ և այդ սարքերում AirPods փնտրելով հնարավոր է դառնում լսել տվյալ սարքի ձայնը
AirPods-ի բոլոր գործողությունները ղեկավարում է W1 պրոցեսորը, որը հատուկ մշակվել է Apple-ի կողմից։ Այն բացարձակ անլար միացում է ապահովում, հնարավորություն տալով, որ AirPods-ը հրաշալի հնչողություն ունենա և անխափան աշխատի։ Շնորհիվ այդ պրոցեսորի մարտկոցների լիցքավորումն այնքան արդյունավետ է սպառվում, որ մեկ լիցքավորումով հնարավոր է 5 ժամ անընդմեջ օգտվել ականջակալներից։ Սա այս ոլորտի լավագույն ցուցանիշն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էփլ Կատեգորիա:Համակարգիչներ Կատեգորիա:Համակարգչային ընկերություններ Կատեգորիա:Բջջային հեռախոս արտադրողներ Կատեգորիա:Համակարգիչ արտադրողներ Կատեգորիա:1976 հիմնադրված ընկերություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ Կատեգորիա:ՆԱՍԴԱՔ-ում ցուցակված ընկերություններ
Ախանջա
Ախանջա, գետակ Հայաստանի Տավուշի մարզում, Կուրի ավազանում, հոսում է Այգեձոր գյուղի միջով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի գետեր
Պոտես
Պոտես  (Potes), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Կանտաբրիա պրովինցիայում (Կանտաբրիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լեբանա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 7.7 կմ² Բնակչությունը՝ 1511 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սելցո (գյուղ, Վինոգրադովսկի շրջան)
Սելցո (Сельцо), գյուղ Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Վինոգրադովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 32 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Արխանգելսկի մարզի Վինոգրադովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գաջանո
Գաջանո (Gaggiano)` քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Միլան գավառում ։
Բնակչությունը 8450 մարդ (2006-ի տվյալներով)։ Բնակչության միջին խտությունը` 312 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 26 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 20083։ Հեռախոսային կոդը՝ 02։
Վերխնյայա Լուկավկա
Վերխնյայա Լուկավկա (Верхняя Лукавка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Գրյազինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Գրյազինսկի շրջանի բնակավայրեր
Դանիերի
Դանիերի, նախկինում նաև կոչվում էր Ենիքենդ (Danyeri), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Շարուրի շրջանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շարուրի շրջանի բնակավայրեր
Մարիևկա (գյուղ, Օնուֆրիևի շրջան)
Մարիևկա (Марївка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Օնուֆրիևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մարիևկա գյուղում բնակվում էր 402 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Օնուֆրիևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գրիգոր Դարանաղցի
Գրիգոր Դարանաղցի, Կամախեցի, Կամախացի (մոտ 1576, Դարանաղյաց գավառի Կամախ քաղաք - 1643, Ռոդոստո), նշանավոր եկեղեցական, ժամանակագիր։ Սովորել է Բաբերդում։ 1590-1597 թվականներին՝ Սեպուհ լեռան Լուսավորիչ վանքի կրոնավոր։ Եղել է Արևելյան Հայաստանում, Ղրիմի հայկական գաղութում, Երուսաղեմում, Կոստանդնուպոլսում։ Երկար տարիներ Ռոդոստոյի (Կրետե կղզու) հայոց հոգևոր առաջնորդն էր։ 1634-1640 թվականներին գրել է «Ժամանակագրություն» (միակ ձեռագիրը պահպանվում է Երուսաղեմում), որի մեջ նկարագրվող իրադարձությունների ականատեսն է եղել։ Գրիգոր Դարանաղցու երկը հարուստ նյութ է պարունակում Ջալալիների շարժման վերաբերյալ, ըստ որում հեղինակը փորձել է բացահայտել այդ շարժումների հասարակական դրդապատճառներն ու հետևանքները։ Երկում կարևոր տեղեկություններ կան Օսմանյան կայսրության ներքին դրության, հայերի վիճակի վերաբերյալ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ժամանակագրություն Կատեգորիա:Հայ եկեղեցական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Անահիտ Կիրակոսյան
Անահիտ Ալեքսանդրի Կիրակոսյան, հայ դերասանուհի, հաղորդավարուհի, երգչուհի։ Երևանի կամերային երաժշտական թատրոնի դերասանուհի։
Անձնական կյանք
2012 թվականի փետրվարի 6-ին Անահիտն ամուսնացել է։ Ունի չորս երեխա՝ երկու աղջիկ և երկու տղա։
Դերեր
Թատրոնում Անահիտը հիմնականում կերտում է դրամատիկ դերեր, իսկ հեռուստասերիալներում՝ կատակերգական։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ
Սալաջոնք
Սալաջոնք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Խութ-Բռնաշենի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կուումի
Կուումի (Kuumi), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կիհելկոննա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կիհելկոննա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Մայր տաճարի բազիլիկ Սբ. Հովհաննես Մկրտիչ (Սավաննա, Ջորջիա)
Մայր տաճարի բազիլիկ Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ (Cathedral Basilica of St. John the Baptist), հռոմեական կաթոլիկ տաճար և փոքր բազիլիկ Լաֆայետ հրապարակում՝ 222 Արևելյան Հարիս փողոց, Սավաննա, Ջորջիա, Միացյալ Նահանգներում։ Այն Սավաննայի Հռոմի կաթոլիկական թեմի մայր եկեղեցին է։
Պատմություն
Սավաննայի գաղութային կանոնադրությունը հռոմեական կաթոլիկներին արգելում էր բնակություն հաստատել քաղաքում։ Անգլիացի հոգաբարձուները վախենում էին, որ հռոմեական կաթոլիկները ավելի հավատարիմ կլինեն Ֆլորիդայի իսպանական իշխանություններին, քան Վրաստանի անգլիական կառավարությանը, սակայն, այս արգելքը մարեց ամերիկյան հեղափոխությունից անմիջապես հետո ։ Եկեղեցու միաբանությունը վերակազմավորվել է մոտ 1796 թվականին։ Ֆրանսիացի կաթոլիկ էմիգրանտները հիմնել են առաջին եկեղեցին այն բանից հետո, երբ նրանք փախել են Հայթիից 1799 թվականին՝ 1791 թվականին Կարիբյան կղզում սկսված ստրուկների ապստամբությունների բռնկումից հետո ։ 19-րդ դարի սկզբին այն դարձավ Հայթիից ազատ սևամորթների գլխավոր եկեղեցին ։ Սկսվեց նոր տաճարի շինարարությունը Սբ. Հովհաննես Մկրտիչը 1859 թվականին։ Կառույցը գրեթե ավերվել է հրդեհից 1898 թվականին, սակայն ջանասիրաբար ջանքերի շնորհիվ այն վերակառուցվել է մինչև 1899 թվականը։ Մայր տաճարի բազիլիկան Սբ. Հովհաննես Մկրտիչը Վրաստանում աղյուսից կառուցված առաջին շենքն էր։ Այն ունի 81 ապակե պատուհաններ, 16 կաղապարներ, ունի 214 ոտնաչափ բարձրություն, տանիքի բարձրությունը 96 ոտնաչափ է, կառուցման համար պահանջվել է ավելի քան 90,000 պղնձե մեխ և 45,000 շիֆեր։
Միաբանությունը կառուցեց իր առաջին եկեղեցին Ազատության հրապարակում 1779 թվականին, իսկ 1811 թվականին ընտրեց տեղ Դրեյթոն և Փերի փողոցներում ավելի մեծ շենքի համար։ Չարլսթոնի թեմի եպիսկոպոս Ջոն Անգլիան, որն ընդգրկում էր Սավաննան, օծեց նոր եկեղեցին 1839 թվականի ապրիլի 1-ին։ Հռոմի Պապ Պիոս IX-ը ստեղծեց Սավաննայի թեմը 1850 թվականի հուլիսին, և ժողովը սկսեց ծրագրել նոր տաճար Լաֆայետ հրապարակում, 1870 թվականին Սավաննայի չորրորդ եպիսկոպոսի՝ աջ վերապատվելի Իգնատիուս Պերսիկոյի օրոք։ Բալթիմորի արքեպիսկոպոս ամենապատիվ Ջեյմս Ռուզվելտ Բեյլին նախագահում էր նեոգոթական սրբավայրի նվիրագործումը 1876 թվականի ապրիլի 30-ին ։ Այնուամենայնիվ, աղյուսի կառուցվածքին բացակայում էին ցողունները, որոնք ավելացվել էին մինչև 1896 թվականը, երբ այն նույնպես ստացավ սվաղման և սպիտակեցման ծածկույթ։
1898 թվականի փետրվարի 6-ին հրդեհը պատեց շենքը և մնաց միայն պատերն ու աշտարակները, սակայն ժողովը արագ վերակառուցեց և կարողացավ Սուրբ Ծննդյան պատարագ մատուցել 1899 թվականին նոր հաստատությունում, լրացուցիչ 13 տարի։ Ապակե պատուհանները տեղադրվել են մոտ 1904 թվականին ։ Ծուխը 1959–1965 թվականներին ձեռնարկեց հետագա վերանորոգման ծրագրեր, որոնք վերաբերում էին ջեռուցման, հովացման և լուսավորության համակարգերին և ձևավորմանը՝ 1984–1985 թվականներին, ամրապնդելու կառուցվածքային հիմքերը և իրականացնելու փոփոխություններ, որոնք առաջարկվել են Վատիկանի Երկրորդ Խորհրդի և 1998–2000 թվականներին՝ նոր տանիք տեղադրելու և ինտերիերի սկզբնական գունային գունապնակը և զարդերը վերականգնելու համար ։
Հռոմի Ֆրանցիսկոս պապը 2020 թվականին եկեղեցու կարգավիճակը դարձրեց փոքր բազիլիկ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բազիլիկ եկեղեցիներ ըստ երկրի Կատեգորիա:Տաճարներ Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցի Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի եկեղեցիներ
Սյուդադ դե լա Կոստա
Սյուդադ դե լա Կոստա (Ciudad de la Costa), մեծությամբ երրորդ քաղաքը Ուրուգվայում, Կանելոնես դեպարտամենտի խոշորագույն քաղաքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուրուգվայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուրուգվայի քաղաքներ
Անդրոցենտրիզմ
Այսպիսով, անդրոցենտրիզմը ոչ թէ աշխարհին տղամարդու տեսանկյունից դիտել է նշանակում, այլ տղամարդու աշխարհայացքի նորմատիվ գաղափարները և կյանքի մոդելները որպես միասնական ունիվերսալ սոցիալական նորմեր և կյանքի էտալոն ներկայացնել։ Կանացի աշխարհայացքը կենտրոնում դնելու պրակտիկան կոչվում է գինոցենտրիզմ։
Ծագում և կիրառություն
Անդրոցենտրիզմի հայեցակարգն առաջին անգամ ստեղծվել է քսաներորդ դարի սկզբին Շարլոտա Պերկինս Գիլմանի կողմից, ով գրել է «Տղամարդու ստեղծած աշխարհը. կամ «Մեր անդրոկենտրոն մշակույթը» (The Man-Made World: or, Our Androcentric Culture, 1911), որտեղ ասվում է.
Ըստ Գիլմանի, այն, ինչ համարվում է «մարդկային բնույթ», հիմնականում տղամարդու բնույթն է։ Ի վերջո, նա եզրակացնում է, որ «մեր անդրոկենտրոն մշակույթը եղել և մնում է չափազանց առնական (մասկուլինային), ինչը ոչ մի կերպ չի կարող ընդունելի լինել»։
Սիմոնա դե Բովուարը, չկիրառելով բուն անդրոցենտրիզմ տերմինը, մշակել է դրա հայեցակարգը՝ այն օգտագործելով գենդերային անհավասարության տեսության մեջ։ «Երկրորդ սեռը» գրքում, որն ի սկզբանե հրատարակվել է Ֆրանսիայում 1949 թվականին, նա պնդում է, որ տղամարդու և կնոջ միջև պատմականորեն ձևավորված հարաբերությունների ընկալումը` որպես գերիշխանություն-հնազանդություն, բարձր կարգավիճակ-ցածր կարգավիճակ կամ նույնիսկ դրական-բացասական հարաբերություններ, ամենաստուգը չէ։ Ավելի շուտ, այն մշակույթներում, որտեղ տղամարդու գերիշխանություն է.
1994 թվականին ֆեմինիստ իրավաբան Քեթրին ՄակՔիննոնը բացահայտել է գենդերային չեզոքության իրավական առասպելն այնպես, ինչպես նախկինում ոչ ոք չէր արել։ Թեև նա երբեք չի օգտագործել «անդրոկենտրոնություն» տերմինը, սակայն նրա հիմնական փաստարկները նույնական են եղել այս գրքում ներկայացվածներին. տղամարդիկ և կանայք տարբերվում են միմյանցից կենսաբանական և պատմական բազմաթիվ բնութագրերով, ինչը, ի վերջո, հանդիսանում է կանանց անհավասարության բոլոր ասպեկտների պատճառը` աշխատավարձի ոտնահարումից մինչև բռնաբարություններ։
Այս ամենը տեղի է ունենում ոչ թե տղամարդկանց և կանանց միջև տարբերությունների պատճառով, այլ այն պատճառով, որ սոցիալական աշխարհն այնպես է կառուցված, որ միայն տղամարդիկ դրանում հեռանկար ունեն, որ տղամարդկանց կարիքները ինքնաբերաբար հոգվում են, մինչդեռ կանանց հատուկ կարիքները դիտարկվում են կա'մ որպես առանձին դեպքեր, կամ ընդհանրապես հաշվի չեն առնվում։ Բոլոր անդրոկենտրոն հաստատություններից, որոնք թվարկված են ՄակՔինոնի ցուցակում և համարվում են սովորաբար գենդերային չեզոք, թերևս ոչ մեկն այնքան պատասխանատու չէ կանանց ԱՄՆ տնտեսական և քաղաքական ռեսուրսներն օգտագործելու իրավունքից զրկելու համար, որքան զբաղվածության կառուցվածքը։ Շատ ամերիկացիներ կարող են մտածել, որ աշխատավայրը գենդերային չեզոք է, որ կանանց նկատմամբ որոշակի խտրականությունն անօրինական է, բայց իրականում այն այնքան մանրակրկիտ կազմակերպված է ի շահ տղամարդ աշխատողի, ով ունի կին, որը հոգ է տանում տան և երեխաների մասին, որ տղամարդկանց և կանանց միջև եղած տարբերությունները տրանսֆորմացվել են ի վնաս կանանց շահերի։
Որպես մայր կնոջ կենսաբանական և պատմական դերը տնտեսական և քաղաքական ռեսուրսների հասանելիության համար սահմանափակում չի հանդիսանում։ Այն սահմանափակված է անդրոկենտրոն սոցիալական աշխարհով, որը ինստիտուցիոնալացնում է վճարովի աշխատանքը ծնող լինելու պարտականության հետ համակարգելու միայն մեկ մեխանիզմ. տանը կին ունենալ, ով խնամում է երեխաներին։
Ամերիկացի հետազոտող-մարդաբան Նենսի Ռիեկը (Nancy Riec), վերլուծելով տղամարդկանց և կանանց մասին պատկերացումները, ընդգծում է անդրոկենտրոն մշակույթի էությունը, որում տղամարդիկ առնչվում են հասարակությանը, իսկ կանայք՝ բնությանը։ Նման հայացքներն արտացոլված են լեզվում, արվեստում և նույնիսկ գիտության մեջ։ Այս տեսակետներում գլխավորը «տղամարդկանց՝ որպես ավելի «մշակված», սոցիալական էակների և կանանց՝ որպես բնությանը ավելի մոտ էակների խորհրդանշական հակադրությունն է։ Սա ծնել է մի շարք կրկնակի հակադրություններ, ինչպիսիք են. կանանց համար մարմինն առաջին պլանում է, իսկ տղամարդկանց համար՝ միտքը. կանայք առաջնորդվում են կրքերով և բնազդներով (մայրական, դաստիարակչական), իսկ տղամարդիկ՝ իրենց բանականությամբ և ինտելեկտով. կնոջ տեղը ընտանեկան շրջապատում է, իսկ տղամարդու ոլորտը՝ հասարակությունը, քաղաքականությունը, բիզնեսը» ։
Գենդերային կարծրատիպեր
Տարածված կարծիք կա, որ տղամարդիկ, քան կանայք, ավելի հավանական են կամք, անվախություն, տոկունություն, դիմացկունություն, ռացիոնալություն, խիզախություն, տրամաբանություն, ռազմատենչություն, հաստատունություն, վճռականություն, իրականությունը սթափ գնահատելու, առանձին ​​փաստերն ընդհանրացնելու կարողություն, ինչպես նաև, որ տղամարդիկ ավելի ակտիվ են, գործարար, ունեն ավտորիտարիզմի ձգտում, հակված են կատարել ռիսկային տարրեր ունեցող աշխատանք։ Ընդ որում, նրանց բանավոր ունակություններ ու ինտուիցիան ավելի քիչ է զարգացած, քան կանանց մոտ։
Միևնույն ժամանակ, շատերը հակված են կարծելու, որ մշակութային ավանդույթներն են նման հատկություններ վերագրում տղամարդկանց, և որ դրանք ամենևին էլ միշտ չէ, որ տղամարդու բնավորությանը բնորոշ հատկանիշներից են։ Օրինակ՝ ինտուիցիան կարող է լավ զարգացած լինել ցանկացած մարդու մոտ՝ անկախ սեռից։ Պետք է նկատի ունենալ, որ յուրաքանչյուր տղամարդ ունի իր անհատական ​​բնավորությունը, որը ձևավորվել է տարբեր սոցիալական և ժառանգական գործոնների ազդեցության ներքո։
Անդրոցենտրիզմ տերմինը ակտիվորեն օգտագործվում է գենդերային տեսաբանների և ֆեմինիստների կողմից՝ քննադատելու մշակույթի սոցիալական աշխարհը, որտեղ տղամարդու և կնոջ բնութագրերը տարասեռ և տարաբնույթ են, սև-սպիտակի բաժանված և հիերարխիկ կառուցվածքայնացված։ Քանի որ գոյություն ունեցող մշակութային աշխարհը և բնաշխարհը ստեղծված է (խոսույթի միջոցով) արական սուբյեկտի անունից, արական հեռանկարի տեսանկյունից, որտեղ իգականը հասկացվում է որպես «այլ» և «օտար», և ամենից հաճախ ընդհանրապես անտեսվում է։ Ժամանակակից մշակույթի տղամարդակենտրոնությունը հիմնված է եվրոպական գիտության ունիվերսալիստական ​​դիսկուրսի վրա, որը ցույց է տալիս գենդերային չեզոք դիրքավորում և «գիտականորեն» հիմնավորում է սոցիալական ինստիտուտների և կառույցների գենդերային չեզոքությունը։
Տղամարդկանց դերը հասարակության մեջ
Պատմականորեն, մշակույթների մեծ մասում տղամարդիկ ավելի շատ իրավունքներ և հեղինակություն են ունեցել հասարակության մեջ, քան կանայք։ Այս ավանդույթն ամրագրված է նաև համաշխարհային ամենատարածված կրոնների պատվիրաններում։ Սա մեծապես պայմանավորված է նրանով, որ կնոջ համար երեխաների ծննդյան և դաստիարակության հետ կապված կյանքի հիմնական նպատակները եղել են բացառապես ընտանիքի ներսում։ Ներկայումս արևմտյան շատ երկրներում (հիմնականում Եվրոպայում, ինչպես նաև ԱՄՆ-ում) նկատվում է կանանց և տղամարդկանց իրավունքների հավասարեցման միտում։ Արևմուտքում 20-րդ դարում կանանց նկատմամբ վերաբերմունքի փոփոխություններն առավել հստակ բնութագրվել են այնպիսի գործընթացներով, ինչպիսիք են սեռական հեղափոխությունը և ֆեմինիզմի ակտիվացումը՝ որպես տղամարդկանց և կանանց հավասարության ցանկության ամենակազմակերպված դրսևորում։
Տղամարդակենտրոնության օրինակներ
1948 թվականին ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան ընդունեց Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը, որտեղ ասվում էր, որ յուրաքանչյուր ոք, անկախ սեռից, ունի նույն ազատությունների իրավունքը։ Այնուամենայնիվ, 1997 թվականի Մարդկային զարգացման զեկույցը ցույց է տալիս, որ ոչ մի ազգի չի հաջողվում հասնել այս նպատակին։
Մասնագիտական գործունեություն
ԱՄՆ-ի մարդահամարի վերջին վիճակագրության համաձայն՝ կանայք վաստակում են տղամարդկանց վաստակածի միայն 77%-ը նույնքան աշխատանքի դիմաց։ Ի հավելումն այս սեռերի վարձատրության տարբերությանը, շատ հազվադեպ է լինում կանանց գտնել խոշոր ընկերություններում ղեկավար պաշտոններում։ Նաև ավանդական կանանց աշխատանքները, ինչպիսիք են ուսուցումը և երեխաների խնամքը, ամենացածր վարձատրվող աշխատանքներից են։
Տեղաշարժի սահամանափակում
Սաուդյան Արաբիան կանանց սահմանափակ տեղաշարժի ամենաակնառու օրինակն է, որտեղ կանայք իրավունք չունեին մեքենա վարել կամ հեծանիվ վարել հանրային ճանապարհներով մինչև 2018 թվականը։ Երկրի խիստ իսլամական օրենքներն արգելում են կանանց լքել իրենց տները առանց ամուսնու թույլտվության, քանի որ դա կարող է հանգեցնել նրանց շփման անծանոթ տղամարդկանց հետ։
Մի շարք այլ երկրներում կանայք նույնպես ունեն պետությունից հեռանալու սահմանափակումներ, և նույնիսկ զարգացած երկրներում կանայք կարող են բողոքել տեղաշարժման սահմանափակումից։ Թեև այս կանայք օրինական իրավունք ունեն մեքենա վարելու կամ ինքնաթիռով թռչելու, նրանք իրենք նախընտրում են երեկոյան տնից դուրս չգալ՝ բռնաբարության կամ հարձակման վտանգից խուսափելով։
Սեփականության իրավունքի սահմանափակում
Որոշ երկրներում, օրինակ՝ Լեսոտոյում, կանայք հող ունենալու իրավունք չունեն։ Բոլոր փաստաթղթերում հայտնվում են միայն արական անուններ՝ լինի դա կնոջ հայր, թե ամուսին։ Եթե ​​այդ տղամարդկանցից մեկը մահանում է, ապա կինը օրինական իրավունք չունի այն հողի նկատմամբ, որի վրա նա ապրել և աշխատել է իր ողջ կյանքում։ Հաճախ այրիները մնում են անօթևան, քանի որ մահացած ամուսնու ընտանիքը նրանց վռնդում է իրենց տներից։ Ուստի շատ կանանց ամուսնությունը «վտանգավոր» է, քանի որ կարող են կորցնել իրենց տները։
Իրավունքների նման սահմանափակումները հատկապես սուր են գյուղական վայրերում, որտեղ հիմնական և գերիշխող գործունեությունը գյուղատնտեսությունն է։ Կանայք կարող էին իրենց ողջ կյանքը ծախսել՝ մշակելով և բերք հավաքելով միայն այս հողում ապրելու իրավունքի համար, որից նրանք զրկվելու են, ինչպես նաև սոցիալական ապահովությունից են զրկվում, եթե հայրը կամ ամուսինը մահանում կամ հեռանում է։
Քաղաքական կյանք
Չնայած այն հանգամանքին, որ կանայք կազմում են աշխարհի բնակչության կեսը, նրանք ամբողջ աշխարհում զբաղեցնում են խորհրդարանների տեղերի միայն 15,6%-ը։ Կանանց բացակայությունը նկատելի է իշխանության բոլոր մակարդակներում՝ տեղական, տարածաշրջանային և ազգային։ Բոլիվիայում, Կամերունում և Մալայզիայում ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնող կանանց գործունեության ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ երբ կանայք կարողացել են մասնակցել առաջնահերթ ծախսերի կետերի սահմանմանը, նրանք առավելապես ներդրումներ են կատարել ընտանիքի, համայնքային ռեսուրսների, առողջապահության, կրթության և աղքատության վերացման մեջ, քան տղամարդիկ, ովքեր ավելի հաճախ ներդրումներ կատարում են ռազմական արդյունաբերության մեջ։
Որոշ երկրներ փորձարկել են քվոտաների համակարգեր՝ քաղաքականության մեջ կանանց թիվն ավելացնելու համար, թեև այդ համակարգերը հաճախ քննադատում են քաղաքականության մեջ կանանց միայն այն պատճառով, որ նրանք կին են՝ անկախ նրանց որակավորումից։
Կրթության մատչելիություն
Երեխաների մեծ մասը, ովքեր այժմ դպրոց չեն հաճախում, աղջիկներ են։ Իսկ աշխարհի անգրագետների երկու երրորդը նույնպես կանայք են։ Ինչ վերաբերում է կանանց կրթությանը, ապա այն միշտ չէ, որ հասանելի է, քանի որ զարգացող երկրներում աղջիկներին հաճախ դուրս են հանում դպրոցից, որպեսզի օգնեն տնային գործերում, և հայրերը կարող են նաև դպրոցից հեռացնել, եթե կարծում են, որ ժամանակն է նրանց ամուսնացնել կամ եթե ընտանիքը շատ քիչ գումար ունի երկու երեխա կրթելու համար, ուստի նախապատվությունը տրվում է տղային։
Կրթական մակարդակի այս բացը դառնում է ավելի ճնշող, երբ հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ աղջիկների կրթությունը աղքատությանը վերջ տալու և անձնական զարգացման խթանման հիմնական գործոնն է։ Աղջիկները, ովքեր ավարտում են դպրոցը, ավելի քիչ հավանական է, որ ամուսնանան վաղ տարիքում, ավելի քիչ երեխաներ կունենան և ավելի առողջկ լինեն։ Այս կանայք նաև ավելի շատ են վաստակում և ներդրումներ են կատարում իրենց ընտանիքներում՝ դրանով իսկ ապահովելով, որ իրենց դուստրերը կրթություն ստանան։
Գրականությունում
Գրականության պատմության մեջ տղամարդ գրողների գերակշռությունը բացատրվում է ոչ միայն որոշակի պատմական պայմաններով (կանանց կրթության և դաստիարակության առանձնահատկություններով և այլն), այլև կին հեղինակների և նրանց տեքստերի պատմությունից դիտավորյալ բացառմամբ։ Կանոնական պոետիկան, սկսած անտիկ ժամանակաշրջանից, հիմնված էր տղամարդկանց տեքստերի վրա, կանայք չէին տեղավորվում կանոնի մեջ, արդյունքում՝ կանանց ստեղծագործությունը բնորոշվում էր որպես չնչին և սիրողական։ Արվեստի պատմության մեջ կինը գովաբանվում էր որպես տղամարդ ստեղծագործողի մուսա և պաշտամունքի առարկա, մինչդեռ ինքը զրկված էր ստեղծագործելու իրավունքից։