cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հեպատիտ
Պարազիտային (մակաբուծային) հեպատիտ
Մակաբույծները կարող են վարակել լյարդի հյուսվածքները և թողարկել ալերգիկ իմուն ռեակցիա, որը բերում է սուր հեպատիտի ախտանիշների երևան գալուն և արյան մեջ Ig E-ի (ալերգիայի դեմ հակամարմին E) կոնցենտրացիայի բարձրացմանը ։ Մակաբույծներից են պրոտոզոաները (protozoans), Trypanosoma cruzi-ն, լեշմանիան (Leishmania), պլազմոդիոըմը (այն տեսակները, որոնք առաջացնում են մալարիա) կարող են հանգեցնել հեպատիտի ։ Entamoeba histolytica-ն բացի հեպատիտից առաջացնում է նաև լյարդի թարախակույտեր (աբսցես) ։
Որդերից հայտնի է Echinococcus granulosus-ը (շների ժապավենաձև որդ), ախտահարում է լյարդը հանգեցնելով հեպատիտի և առաջացնելով բնորոշ հիդադիտային բշտեր ։ Fasciola hepatica-ն և Clonorchis sinensis-ը ապրում են լեղուղիներում, բերում են հեպատիտի և հարաճուն ֆիբրոզի (հետագայում ցիռոզի, լյարդային անբավարարության) զարգացման ։
Բակտերյալ հեպատիտ
Լյարդի բակտերյալ հեպատիտի ելքը սովորաբար լինում է լյարդի թարախակույտերը, սուր հեպատիտը և գրանուլեմատոզ հեպատիտը (կամ քրոնիկական հեպատիտ) ։ Թարախակույտերը պարունակում են հետևյալ աղիքային բակտերիաները՝ Escherichia coli -ն և Klebsiella pneumoniae-ն (50% դեպքերում) ։ Սուր հեպատիտ առաջացնում են՝ Neisseria meningitidis, Neisseria gonorrhoeae, Bartonella henselae, Borrelia burgdorferi, սալմոնելլաներ, բրուցելլաներ, կամպիլոբակտերիաներ ։ Քրոնիկ կամ գրանուլեմատոզ հեպատիտ առաջացնում են միկոբակտերիաները, ropheryma whipplei-ն, Treponema pallidum-ը (տրեպոնեմա պալիդում), Coxiella burnetii-ն և ռիկետսիաները ։
Ալկոհոլային հեպատիտ
Ալկոհոլի չարաշահումը հանդիսանում է հեպատիտների առաջացման գործոններից առաջինը (հետագայում նաև ցիռոզի զարգացում) ։ Լյարդի ալկոհոլային ախտահարումներից ամենահաճախ հանդիպողը ալկոհոլային հեպատիտն է։ Լյարդի ալկոհոլային ախտահարումը իր մեջ ներառում է՝ 1) ալկոհոլային հեպատոզ (ամենաթեթևն է և դարձելին), 2) ալկոհոլային հեպատիտ, 3) ալկոհոլային ցիռոզ, 4) լյարդի քաղցկեղ (ամենածանրն է և անդարձելին)։ Որպես օրենք հեպատիտն առաջանում է ալկոհոլի երկարաժամկետ օգտագործման արդյունքում և հանդիպում է ալկոհոլամոլների 10-20%-ի մոտ ։ Լյարդի ախտահարումը կախված է ինչպես ալկոհոլի ընդունման քանակից այնպես էլ ժամանակահատվածից ։ Ալկոհոլի երկարաժամկետ օգտագործումը՝ օրական 80մլ> տղամարդկանց մոտ և 40մլ>` կանանց ի վերջո բերում է ալկոհոլային հեպատիտի զարգացման ։ Ալկոհոլային հեպատիտը կարող է ընթանալ անախտանիշ, արտահայտվել ընդամենը հեպատոմեգալիայով (լյարդի չափսերի մեծաում), սուր կամ քրոնիկ հեպատիտի եղանակով և լյարդային անբավարարությամբ ։
Տոքսիկ և դեղորայքային հեպատիտ
Շատ քիմիական նյութեր (այդ թվում դեղորայքը), արդյունաբերական թույներ, բուսական և սննդային հավելումներ կարող են առաջացնել հեպատիտ ։ Դեղորայքային հեպատիտը կարող է ընթանալ սուր կամ քրոնիկ հեպատիտի ձևով ։ Դեղերն ու տոքսինները կարող են առաջացնել լյարդի պարենքիմայի ախտահարում (բջիջների ուղղակի վնասում, նրա կառուցվածքների տարբեր վնասումներ) ։ Որոշ դեղորայքներ՝ օրինակ պարացետամոլը ունի սահմանված դոզա, որն առաջացնում է լյարդի ախտահարում։ Գոյություն ունի նաև հակառակ պատկերը, օրինակ իզոնիազիդը տարբեր անձանց շրջանում առաջացնում է անկանխատեսելի երևույթներ, այսինքն դեղաչափ կախյալ չէ ելքը ։ Լյարդի ախտահարումը կարող է ընթանալ թեթև ձևով, ինչպես նաև լյարդի ախտահարումով պահմանավորված ծանր կլինիկական ընթացքով ։
Ցավազրկողներից հիմնակնում լյարդի ախտահարում է առաջացնում պարացետամոլը; հակաբիտիկներից՝ իզոնիազիդը, նիտրոֆուրանտինը, ամոքսիցիլինի/կլավուլանաթթու, էրիթրոմիցինը, տրիմետոպրիմ-սուլֆամետոքսազոլը; հակացնցումային դեղերից՝ վալպրոատը, ֆենիտոինը; ստատինները (իջեցնում են խոլեսթերինի մակարդակը); կորտիկոսրերոիդներից՝ ցավազրկողները (դեքսամետազոն), օրալ հակաբեղմնավորիչները (հորմոնալ); բարձր ակտիվությամբ հակառետրովիրուսային թերապիան (ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-Ի դեպքում) ։ Այսպիսով՝ լյարդի դեղորայքային ախտահարում ամենահաճախն առաջացնում է ամոքսիցիլին/կլավուլանաթթուն, իսկ տոքսիկ ախտահարում՝ պարացետամոլը (ԱՄՆ-ում և Եվրոպայում սուր լյարդային անբավարարության ամենահաճախակի պատճառ) ։
Բուսական ծագման դեղորայքը և սննդային հավելումները հեպատիտների առաջացման պատճառներ են ևս (Կորեայում հեպատիտների հիմնական պատճառ ։ ԱՄՆ-ում լյարդի սուր ախտահարումների 16%-ին պատկանում են թմրանյութերի օգտագործումը ։ ԱՄՆ-ում առողջապահության նախարարության կողմից չեն հսկվում սննդի մեջ օգտագործվող բիոակտիվ հավելումները (биоактивные добавки), սննդային հավելումները։ Չի հսկվում նաև բուսական ծագման դեղանյութերի արտադրությունը, այս պատճառով էլ տվյալ նյութերից առաջացրաց հեպատիտները գերակշրում են դեղորայքային հեպատիտներին ։ Չնայած դրան առողջապահության ազգային կազմակերպությունը պահմապնում է LiverTox-ի (<<ԼյարդայինՏոքսիններ>>) ցանկը, հետևելու համար հեպատիտների առաջացման դեպքերի հիմնական պատճառներին ։
Այլ հեպատոտոքսիկ (լյարդ ախտահարող) նյութերի ազդեցությունը լյարդի վրա կարող է լինել ինչպես հանկարծակի (շփոթված օգտագորցման հետևանքով), այնպես էլ միտումնավոր։ Թույները կարող են մուտք գործել օրգանիզմ խմելու, ներշնչելու և մաշկից ներծծման միջոցով։ Արտադրական նյութերից carbon tetrachloride-ը և Ամանիտա (Amanita phalloides) վայրի սունկը հայտնի են որպես ուժեղ հեպատոտոքսիններ ։
Լյարդի ոչ ալկոհոլային ճարպային հիվանդություն (հեպատոզ)
Ոչ ալկոհոլային հեպատիտը պատկանում է լյարդի ոչ ալկոհոլային ախտահարումների շարքին (non-alcoholic liver disease /NALD/)։ Լյարդի ոչ ալկոհոլային ախտահարումներն իր մեջ ներառում են ՝ոչ ալկոհոլային ճարպահին հեպատոզ (NAFLD), ոչ ալկոհոլային ստեատոհեպատիտ (NASH), լյարդի ցիռոզ, լյարդի քաղցկեղ ։
Լյարդի ոչ ալկոհոլային ախտահարումները առաջանում են այն անձանց շրջանում, որոնք կա՛մ չեն օգտագործում ալկոհոլ, կա՛մ օգտագործում են շատ քիչ; այս հիվանդության առաջացումը կախված է մետաբոլիկ սինդրոմից (մետաբոլիզմի /նյութափոխանակություն/ խանգարումներից), ճարպակալումից, ինսուլինի նկատմամբ ռեզիստենտականությունից, շաքարային դիաբետից, հիպերտրիգլիցիրիդեմիայից ։ Ոչ ալկոհոլային ճարպային հեպատոզը (NAFLD) ի վերջո բերում է ոչ ալկոհոլային ստեատոհեպատիտի (NASH), որն էլ հանգեցնում է լյարդային բջիջների մահվան, հյուսվածքների այտուցի և հետեվանքում՝ ֆիբրոզի, ցիռոզի ։ Ոչ ալկոհոլային ճարպային հեպատոզից (NAFLD) անցմանը ոչ ալկոհոլային ստեատոհեպատիտին (NASH) նպաստում են ճարպակալումը, ծեր հասակը, ոչ աֆրիկական էթնիկ պատկանելիությունը, կանացի սեռը, շաքարային դիաբետը, զարկերակային գերճնշումը (հիպերտենզիա)։ ԱԼԱՏ-ի, ԱՍԱՏ-ի բարձր մակարդակը արյան մեջ, ԱԼԱՏ/ԱՍԱՏ-ի բարձր ցուցանիշը, թրոմբոցիտոպենիան (արյան մեջ թրոմբոցիտների ցածր կոնցենտրացիա) և ՈւՁՀ հետազոտությամբ լյարդի ճարպային փոփոխությունները կարող են ահազանգ լինել հիվանդության հարաճման մասին ։
(NAFLD)-ի և (NASH)-ի վաղ շրջաններում ախտանշանները կարող են ա բացակայել կամ ունենալ թուլ ցավ աջ ենթակողային շրջանում ։ Հիվանդության զարգացման հետ միասին ավելանում են ախտանիշներ, որոնք բնորոշ են քրոնիկական հեպատիտին ։ ՈւՁՀ-ն ցույց է տալիս ուղղակի լյարդի չափսերի մեծացում, իսկ ախտորոշումը հաստատվում է բիոպսիայի միջոցով (ֆիբրոզ՝ բնորոշ NASH-ն) ։ NASH-ը ԱՄՆ-ում համարվում է 3-րդ հիմանկան պատճառը որն առաջացնում է լյարդի ախտահարում ։ 9-25% դեպքերում առաջացնում է լյարդի ցիռոզ ։
Աուտոիմուն
Աուտոիմուն հեպատիտը կարող է դրսևորվել անախտանիշ, կայծակնային, սուր, քրոնիկ ձևերով և լյարդային անբավարարությամբ ։ 25-34% դեպքերում հիվանդությունն ընթանում է անախտանիշ, լյարդի աուտոիմուն ախտահարում կասկածվում է լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքներից ելնելով ։ 40% դեպքերում առկա են լիում սուր հեպատիտին բնորոշ ախտանիշներ ։ Ինչպես մնացած աուտոիմուն հիվանդությունների դեպքում, աուտոիմուն հեպատիտով ևս հիմնականում տառապում են երիտասարդ կանայք (չնայած չի բացառվում նաև տղամարդկանց մոտ և մեծ հասակում)։ Աուտոիմուն հիվանդություններին բնորոշ, դասական աԽտանիշներ են՝ հոգնածություն, անեմիա (սակավարյունություն), անորեքսիա (ախորժակի բացակայություն), ամենորեա (դաշտանային ցիկլի խանգարում), ակնե, արթրիտ (հոդաբորբ), պլևրիտ (թոքամզի բորբոքում), թիրեոիդիտ (վահանագեղձի բորբոքում), խոցային կոլիտ (հաստ աղու բորբոքում), նեֆրիտ (երիկամաբորբ), մակուլոպապուլյոզ (հանգուցաբշտիկային) ցան ։ Ցիռոզի զարգացման հավանականությունը մեծ է, իսկ քաղցկեղի առաջացման դեպքերը կազմում են 1% ։
Գենետիկ
Հեպատիտի առաջացման գենետիկ պատճառներից են ալֆա-1-հակատրիփսինի անբավարարությունը (alpha-1-antitrypsin deficiency), հեմոքրոմատոզը և Վիլսոնի հիվանդությունը ։ Ալֆա-1-հակատրիփսինի անբավարարության պատճառը ալֆա-1-հակատրիփսինի սինթեզը կոդավորող գենի կոդոմինանտ մուտացիան է, ինչի արդյունքում լյարդում կուտակվում է անոմալ սպիտակուց, որը բերում է լյարդի հյուսվածքի ախտահարման ։ Հեմոքրոմատոզը և Վիլսոնի հիվանդությունը ժառանգվում են աուտոսոմ ռեցեսիվ ճանապարհով, հիվանդության ժամանակ օրգանիզմում կուտակվում են չափից շատ մեծ քանակությամբ միներալներ (հանքային նյութեր) ։ Հեմոքրոմատոզի ժամանակ օրգանիզմի տարբեր հատվածներում կուտակվում է երկաթ(Fe), ներառյալ լյարդը, հետագայում հանգեցնելով ցիռոզի ։ Վիլսոնի հիվանդության ժամանակ օրգանիզմում՝ հիմնակնում լյարդ, ուղեղ կուտակվում է մեծ քանակությամբ պղինձ(Cu), բերելով ցիռոզի և դեմենցիայի (թուլամտություն) ։
Վիլսոնի հիվանդության և ալֆա-1-հակատրիփսինի անբավարարության ժամանակ, երբ ախտահարված է լյարդը՝ նեոնատալ (նորածնային) շրջանում և մանկական տարիքում հիվանդություններն արտահայտվում են հեպատիտով ։ Հեմոքրոմատոզը հիմնակնում արտահայտվում է 50 տարեկանից հետո ։
Իշեմիկ հեպատիտ
Իշեմիկ հեպատիտը (այլ կերպ շոկային լյարդ) զարգանում է այն ժամանակ, երբ լյարդի արյան պահանջի մեծացման դեպքում այն չի ստանում իրեն հարկավոր արյան չափաբաժինը, արդյունքում զարգանում է նաև լյարդային հյուսվածքի բորբոքում ։ Լյարդի իշեմիա կարող է զարգանալ սրտային անբավարարության, ինչպես նաև անոթային խնդիրների դեպքում, երբ առաջանում է անոթային անբավարարություն։ Իշեմիկ լյարդի առաջացման հիմնական և գլխավոր պատճառը սրտային անբավարարությունն է, պատճառներ կարող են լինել նաև շոկը (զարկերակային ճնշման կտրուկ իջեցում) և սեպսիսը (արյան վարակ)։ Իշեմիկ հեպատիտի դեպքում բավականին տեղեկատվական է արյան բիոքիմիական անալիզը՝ նկատվում է ԱԼԱՏ-ի և ԱՍԱՏ-ի մակարդակի կտրուկ բարձրացում։ Սովորաբար իշեմիկ հեպատիտն ընթանում է թեթև և դժվար է բերում լյարդի պարենքիմայի արտահայտված վնասման, կանխարգելելու համար բավարար կարող է լինել հիմնական հիվանդության ադեկվատ բուժումն ու հսկողությունը ։
Այլ հեպատիտներ
Հեպատիտներ հանդիպում են նաև նորածինների մոտ։ Պերինատալ (մինչծննդյան) կամ բնածին հեպատիտներ առաջացնում են վիրուսային հեպատիտը, տոքսոպլազմոզը, կարմրախտը ցիտոմեգալովիրուսը և սիֆիլիսը։ Կառուցվածքային շեղումները, ինչպիսիք են լեղուղիների ատրեզիան (լեղուղիների բնածին բացակայություն) և լեղածորանային կիստան (բուշտ) կարող են հանգեցնել խոլեստազի (լեղականգ)։ Լեղին հանդիսանում է սննդային միջավայր որոշ բակտերիաների համար, բացի այդ նրա կանգը ուղղակիորեն ազդում է լյարդային բջիջների վրա քայքայելով նրանց, այս ամենը ի վերջո բերում է նեոնատալ հեպատիտի զարգացման։ Մետաբոլիկ հիվանդությունները (գլիկոգենի փոխանակության խանգարում) նույնպես ունակ են առաջացնել հեպատիտ։ Նեոնատալ հեպատիտի ժամանակ կատարված բիոպսիոն նյութի հյուսվածաբանական պատկերում տեսնում ենք մեծ (գիգանտ) բազմակորիզային բջիջներ։ Այս հիվանդությունը կոչվում է գիգանտբջջային հեպատիտ և կարող է առաջանալ վիրուսային ինֆեկցիայի, աուտոիմուն հեպատիտի և լյարդի տոքսիկ ախտահարման ժամանակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բորբոքումներ Կատեգորիա:Հեպատիտ
Սեմերենկի (գյուղ, Տրոստյանեցի շրջան)
Սեմերենկի (Семереньки), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Տրոստյանեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սեմերենկի գյուղում բնակվում էր 277 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Տրոստյանեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Յարմոլինցի (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Յարմոլինցի (Ярмолинці), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Յարմոլինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1400 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Յարմոլինցի քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 8 914 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Յարմոլինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:1400 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գործարար մարդիկ (ֆիլմ)
Գործարար մարդիկ (ռուս.՝ Деловые люди), խորհրդային կինոկատակերգություն, որը նկարահանվել է 1962 թվականին՝ Լեոնիդ Գայդայի կողմից, ամերիկացի գրող Օ. Հենրիի նովելների հիման վրա։
Սյուժե
Կինոնկարը կազմված է միմյանց հետ ոչ մի կապ չունեցող երեք նովելներից, որոնց հիմքը ամերիկացի գրող Օ. Հենրիի պատմվածքներն են։ Առաջին նովելը ողբերգության, իսկ մյուս երկուսը՝ կատակերգության տարրեր են պարունակում։
Ֆիլմի վերնագիրը փոխառված է Օ. Հենրիի «Գործարար մարդիկ» (Strictly Business, 1910) պատմվածքների ժողովածուից և այդ ժողովածուի համանուն պատմվածքից։ Դրա հետ մեկտեղ, նկարահանված նովելներից ոչ մեկը չի մտնում այդ ժողովածուի մեջ։ «Ճանապարհներ, որոնք մենք ենք ընտրում» և «Կարմրամորթների առաջնորդը» լույս են տեսել «Շրջապտույտ» (The Whirligigs, 1910), իսկ «Հարազատ հոգիներ» պատմվածքը՝ «Վեցանոցներ-յոթանոցներ» (Sixes and Sevens, 1911) ժողովածուներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1962 ֆիլմեր Կատեգորիա:Լեոնիդ Գայդայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Հոխեվեյն
Հոխեվեյն (Hoogeveen ), համայնք Նիդերլանդների Դրենթե մարզում։ Տարածքը 127,77 կմ² է, բնակչությունը՝ 54.839 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 11.900 եվրո է։
Կատեգորիա:Դրենթեի համայնքներ Կատեգորիա:1625 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Իմ ուրվականը (հեռուստասերիալ)
«Իմ ուրվականը» (오 나의 귀신님), հարավկորեական հեռուստասերիալ 2015 թվականի, գլխավոր դերերում խաղացել են՝ Ջո Ջոնգ Սոկը, Պակ Բո Յոնը, Կիմ Սըլ Գին, Լիմ Ջու Հվանը   Էկրաններին դուրս է եկել 2015 թվականի հուլիսի 3-ից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 22-ը, tvN հեռուստաալիքով։
Սյուժե
Նա Բոն Սոնը խոհարար է աշխատում։ Նա ճարպիկ է, և վստահ չէ իր վրա, այդ պատճառով նա ընդհանրապես ընկերներ չունի։ Բայց դեռ մանկությունից իր կախարդ տատիկի շնորհիվ Բոն Սոնը կարողանում է կառավարել ուրվականներին։ ԵՎ ահա մի անգամ նրա մեջ է մտնում նենգ և ինքնավստահ ուրվական Շին Սուն Էնը։
Կան Սոն Ուն - իսկական աստղ է։ Նա գեղեցիկ է, վստահ է իր վրա։ Նա խոհարար է։ Նրան սիրում են բոլոր կանայք և Բոն Սոնը նույնպես պատկանում է նրանց թվին։ Եվ Կան Սոն Ունը առեղծվածային փոփոխությունից հետո, Սոն Ուն վերջապես ուշադրություն է դարձնում նրա վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Հարավկորեական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2015 հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Հարավկորեական ֆենտեզի հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Հարավկորեական ռոմանտիկ կատակերգական հեռուստասերիալներ
Հարավկովկասյան երկաթուղի
Հարավկովկասյան երկաթուղի (նախկինում՝ Հայկական երկաթուղի), «ՀԿԵ» ՓԲԸ-ն «Ռուսական երկաթուղիներ» ԲԲԸ-ի դուստր ընկերությունն է։
Պատմություն
2008 թվականի փետրվարի 13-ին Երևանում «Ռուսական երկաթուղիներ» ԲԲԸ-ի և Հայաստանի Հանրապետության միջև կնքվել է կոնցեսիոն պայմանագիր՝ «Հայկական երկաթուղի» ՓԲԸ-ն «ՀԿԵ» ՓԲԸ-ին կառավարմանը հանձնելու մասին։ Համաձայն պայմանագրի՝ կոնցեսիոն կառավարման ժամկետը 30 տարի է, քսան տարվա աշխատանքից հետո տասը տարի պռոլոնգացիայի իրավունքով՝ կողմերի փոխադարձ համաձայնությամբ։ «ՀԿԵ» ՓԲԸ-ն իր գործունեությունն սկսել է 2008 թվականի հունիսի 1-ից։
Գործունեություն
«ՀԿԵ» ՓԲԸ-ի խնդիրների մեջ մտնում են ՀՀ-ի երկաթուղու ենթակառուցվածքի արդիականացումը, Հայաստանին սահմանակից պետությունների հետ համագործակցության, ներհանրապետական և միջազգային ուղևորային և բեռնափոխադրումների հաղորդակացությունների զարգացումը։
«ՀԿԵ» ՓԲԸ-ի տեխնիկական բնութագիրը
Հայաստանի երկաթգծի բաց ծավալուն երկարությունը կազմում է 1328,6 կմ, որից 780 կմ գլխավոր ուղիներն են։ «ՀԿԵ» ՓԲԸ-ի շահագործման երկարությունը 726 կմ է։
Բոլոր չորս կցվանքների աշխատանքի դեպքում «ՀԿԵ» ՓԲԸ-ի փոխադրական ունակությունը կազմում է տարեկան 50 միլիոն տոննա և 5,5 միլիոն ուղևորներ, իսկ Այրումի միայն մի կցվանքի թողունակությունը օրական 18 զույգ գնացք է։
«ՀԿԵ» ՓԲԸ-ն ունի 75 կայարան, որոնցից չորսը կցվանքային են՝
Հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի երկաթուղային տրանսպորտ Հայաստան
B լիմֆոցիտներ
B լիմֆոցիտներ կամ B բջիջներ (B cells, B lymphocytes), լիմֆոցիտների ենթատիպին պատկանող սպիտակ արյան բջիջների տեսակ ։
B լիմֆոցիտները գործում են ձեռքբերովի հիմունիտետի հումորալ իմունիտետ  բաղադրիչում ։ B բջիջները արտադրում են հակամարմինների մոլեկուլներ, սակայն, այդ հակամարմինները չեն արտազատվում։ Փոխարենը, դրանք տեղադրվում են պլազմային թաղանթի մեջ, որտեղ նրանք ծառայում են որպես B- բջիջների ընկալիչների մաս ։ Երբ նաիվ կամ հիշողության B բջիջն ակտիվանում է անտիգենի կողմից, այն բազմանում է և տարբերվում է հակամարմիններ արտազատող էֆեկտորային բջջի, որը հայտնի է որպես  պլազմատիկ բջիջ ։ Ի հավելում դրան, B բջիջները ներկայացնում են անտիգեններ (դրանք դասակարգվում են նաև որպես պրոֆեսիոնալ հակածին ներկայացնող բջիջներ (ՀՆԲ) ) և արտազատում են ցիտոկիններ ։ Կաթնասունների մոտ B բջիջները հասունանում են ոսկրածուծում, որը ոսկորների մեծ մասի հիմքում է ։  Թռչունների մոտ B  բջիջները հասունանում են հատուկ ավշային օրգանում՝  ֆաբրիցյան պարկում, որտեղ B բջիջներն առաջին անգամ հայտնաբերվել են Չանգի և Գլիկի կողմից այդ իսկ պատճառով «B» է կոչվում, ,,bursa,,  բառից, այլ ոչ թե կապված է ոսկրածուծի հետ, ինչպես սովորաբար ներկայացվում է։
B բջիջները, ի տարբերություն լիմֆոցիտների մյուս երկու դասերի՝ T բջիջների և բնական քիլլեր բջիջների, իրենց բջջաթաղանթի վրա էքսպրեսում են B բջիջների ընկալիչներ ։ Այդ ընկալիչները թույլ են տալիս B բջջին կապվել հատուկ անտիգենի հետ, որի դեմ այն իրականացնելու է հակամարմնային պատասխանը ։
Զարգացում
B բջիջները ոսկրածուծում զարգանալիս ենթարկվում են երկու տեսակի ընտրության՝ պատշաճ զարգացում ապահովելու համար, երկուսն էլ ՝ բջիջի մակերևույթում B բջջային ընկալիչների ներգրավմամբ։ Դրական ընտրությունը տեղի է ունենում անտիգենից անկախ ազդանշանային միջոցով, որը ներառում է և՛ նախ BCR, և՛ BCR ։  Եթե այդ ընկալիչները չեն կապվում իրենց լիգանի հետ, B բջիջները չեն ստանում պատշաճ ազդանշաններ և դադարում են զարգանալ։ Բացասական ընտրությունը տեղի է ունենում BCR- ի հետ ինքնահագին կապելու միջոցով; Եթե BCR- ն կարող է ամուր կապվել ինքնահեռացման հետ, ապա B բջիջը ենթարկվում է չորս ճակատագրերից մեկին. Կլոնային ջնջում, ընկալիչների խմբագրում, աներջիա կամ անտեղյակություն (B բջիջը անտեսում է ազդանշանը և շարունակում զարգացումը)։ Այս բացասական ընտրության գործընթացը հանգեցնում է կենտրոնական հանդուրժողականության մի վիճակի, երբ հասուն B բջիջները չեն կապում ոսկրածուծում առկա ինքնուրույն անտիգենները ։
Զարգացումն ավարտելու համար չհասունացած B բջիջները ոսկրածուծից անցնում են փայծաղ՝ որպես անցումային B բջիջներ՝ անցնելով երկու անցումային փուլերով՝ T1 և T2 ։ Իրենց միգրացիայի ընթացքում դեպի փայծաղը և փայծաղը մտնելուց հետո նրանք համարվում են T1 B բջիջներ ։ Փայծաղի մեջ T1 B բջիջներն անցնում են T2 B բջիջների։ T2 B բջիջները տարբերվում են կամ ֆոլիկուլային (FO) B բջիջների, կամ մարգինալ գոտու (MZ) B բջիջների ՝ կախված BCR- ի և այլ ընկալիչների միջոցով ստացված ազդանշաններից ։ Ժամանակին տարբերակված, դրանք այժմ համարվում են հասուն B բջիջներ կամ միամիտ B բջիջներ։
Ակտիվացում
B բջջի ակտիվացումը տեղի է ունենում երկրորդային լիմֆոիդ օրգաններում(ԵԼՕ), ինչպիսիք են փայծաղը և ավշային հանգույցները ։
Ոսկրածուծում B բջիջների հասունացումից հետո նրանք արյան միջոցով տեղափոխվում են ԵԼՕ-ներ, որոնք շրջանառվող ավշի միջոցով ստանում են անտիգենի անընդհատ պաշարներ ։ ԵԼՕ-ում B բջիջների ակտիվացումը սկսվում է այն ժամանակ, երբ B բջիջը իր BCR- ով միանում է անտիգենին ։ Չնայած ակտիվացումից անմիջապես հետո տեղի ունեցող իրադարձությունները դեռ պետք է ամբողջությամբ որոշվեն, ենթադրվում է, որ B բջիջներն ակտիվանում են կինետիկ տարանջատման մոդելին համապատասխան, ի սկզբանե որոշվել է T լիմֆոցիտներում։
Այս մոդելը նշանակում է, որ մինչ անտիգենի խթանումը, ընկալիչները ցրված են թաղանթով՝ հավասար հաճախականությամբ շփվելով Lck-ի և CD45- ի հետ` ստեղծելով ֆոսֆորիլացման և ոչ-ֆոսֆորիլացման հավասարակշռություն։
Միայն այն ժամանակ, երբ բջիջը շփվում է անտիգեն ներկայացնող բջիջի հետ, երկու բջջաթաղանթների սերտ հպան շնորհիվ, մեծ CD45 մոլեկուլը տեղափոխվում է։ Սա թույլ է տալիս իրականացնել BCR-ի ուղղակի ֆոսֆորիլացում և ազդանշանի փոխանցման ուղու սկիզբն է։ Երեք B բջիջների ենթաբազմություններից ֆոլիկուլյար B բջիջները նախընտրելիորեն ենթարկվում են T բջիջներից կախված ակտիվացման, մինչդեռ մարգինալլ զոնայի B բջիջները և B1 B բջիջները ենթարկվում են T բջիջներից անկախ ակտիվացման ։
B բջիջների ակտիվացումը բարելավվում է մակերեսային ընկալիչ CD21-ի միջոցով` CD19 և CD81 սպիտակուցների կոմպլեքսում, (բոլորն էլ հայտնի են որպես B բջիջների կոռեցեպտորային կոմպլեքս) ։ Երբ BCR-ը կապում է անտիգենին, որը կապված է  կոմպլեմենտի C3 սպիտակուցի ֆրագմենտին, CD21-ը կապվում է C3 ֆրագմենտին, այդպիսով կապվում է արդեն կապված BCR- ի հետ և ազդանշանները փոխանցվում են CD19- ի և CD81- ի միջոցով՝ բջջի ակտիվացման շեմն իջեցնելու համար ։
T բջջային ակտիվացում
Անտիգեները, որոնք T բջիջների միջոցով ակտիվացնում են B բջիջներին, հայտնի են որպես T բջիջ կախյալ անտիգեններ և ներառում են օտարածին սպիտակուցներ ։ Այդպիսի անվանումը գալիս է նրանից,  որ այդ անտիգենները ի վիճակի չեն առաջացնել հումորալ պատասխան այն օրգանիզմներում, որոնք չունեն T բջիջներ ։ B բջւային պատասխանն այս անտիգենների նկատմամբ տևում է մի քանի օր, չնայած դրան առաջացած հակամարմիններն ունեն ավելի մեծ աֆինություն և ֆունկցիոնալ ավելի բազմակողմանի են, քան T բջիջ-անկախ ակտիվացումից առաջացած անտիգեները ։
Երբ BCR- ն կապում է T բջիջ կախյալ անտիգենին, անտիգենը ընկալիչ միջնորդված էնդոցիտոզի միջոցով անցնում է B բջիջ, դեգրադացվում և ներկայացվում է T բջիջների վրա պեպտիդային հատվածների ձևով` բջջաթաղանթի MHC-II մոլեկուլների  միջոցով ։ T օգնական (T H ) բջիջները, մասնավորապես ֆոլիկուլային T օգնական բջիջները ճանաչում և կապում են այս MHC-II — պեպտիդ կոմպլեքսներին իրենց T բջջային ընկալիչների (TCR) միջոցով ։ TCR-ը MHC-II- պեպտիդին կապելուց հետո T բջիջներն իրենց մակերեսին  էքսպրեսում են մակերեսային CD40L սպիտակուցը, ինչպես նաև արտադրում են ցիտոկիններ, ինչպիսիք են IL-4 և IL-21 ։ CD40L- ը ծառայում է որպես անհրաժեշտ կոստիմուլացնող գործոն B բջիջների ակտիվացման համար` կապվելով B բջիջների մակերեսային ընկալիչ CD40-ին, ինչը նպաստում է B բջիջների պրոլիֆերացիային, իմունոգլոբուլինի դասի անջատմանը և սոմատիկ հիպերմուտացիային, ինչպես նաև ապահովում է T բջիջների աճն ու տարբերակումը ։ T բջիջներից ստացված ցիտոկինները, կապվում են B բջիջների ցիտոկինային ընկալիչներին, և նույն ձևով նպաստում են B բջիջների պրոլիֆերացիային, իմունոգլոբուլինի դասի անջատմանը  և սոմատիկ հիպերմուտացիային, ինչպես նաև տարբերակմանը ։ Այս ազդանշաններն ստանալուց հետո  B բջիջներն  համարվում են ակտիվացված ։ Ակտիվանալուց հետո B բջիջները մասնակցում են երկաստիճան տարբերակման գործընթացին, որը տալիս է և՛ կարճաժամկետ պլազմաբլաստներ՝ անհապաղ տիպի պաշտպանության համար, և՛ երկարատև պլազմային բջիջներ և հիշողություն B բջիջներ՝ կայուն պաշտպանության համար ։ Առաջին քայլը, որը հայտնի է որպես արտաֆոլիկուլային պատասխան, տեղի է ունենում լիմֆոիդ ֆոլիկուլներից դուրս, բայց դեռ ԵԼՕ-ում է ։ Այս փուլում ակտիվացված B բջիջները բազմանում են, կարող են ենթարկվել իմունոգլոբուլինի դասի անցման և տարբերակվել պլազմաբլաստների, որոնք առաջացնում են վաղ, թույլ հակամարմիններ, հիմնականում IgM դասի ։ Երկրորդ քայլը կատարվում է, երբ ակտիվացված B բջիջները մտնում են լիմֆոիդ ֆոլիկուլ և ստեղծում են գերմինալ կենտրոն, որը հանդիսանում է մասնագիտացված միկրոմիջավայր՝ B բջիջների ինտենսիվ պրոլիֆերացիայի, իմունոգլոբուլինի դասի փոխարկման և աֆֆինությամբ հասունացման համար, որն ուղղորդված է սոմատիկ հիպերմուտացիայի կողմից ։
Այս գործընթացներին նպաստում են գերմինալ գոտու ֆոլիկուլյար T օգնական բջիջներին և առաջացնում ինչպես բարձր աֆֆինությամբ հիշողության B բջիջներ, այնպես էլ երկարատև ապրող պլազմային բջիջներ ։ Արդյունքում առաջացած պլազմային բջիջներն արտազատում են մեծ քանակությամբ հակամարմիններ, որոնց մի մասը մնում են երկրորդյաին լիմֆոիդ օրգանում, իսկ մյուս մասը, որն ավելի նպատակահարմար է, տեղափոխվում է ոսկրածուծ ։
T բջիջ անկախ ակտիվացում
Առանց T բջջի միջնորդության B բջիջներին ակտիվացնող անտիգենները կոչվում են T բջիջ անկախ անտիգեններ, դրանք օտարածին պոլիսախարիդներն չմեթիլացված CpG ԴՆԹ-ն է ։ Անվանումը պայմանավորված է նրանով, որ T բջիջներից զուրկ օրգանիզմներում կարող են խթանել հումորալ իմուն պատասխան ։
Այս անտիգեների նկատմամբ B բջիջների արձագանքը արագ է, թեև առաջացած հակամարմիններն ունեն ավելի ցածր աֆֆինություն և ֆունկցիոնալ առումով պակաս բազմակողմանի են, համեմատած T բջիջ կախյալ ատիվացումից առաջացած հակամարմինների հետ ։
B բջիջների ակտիվացումը T բջիջ անկախ անտիգեների կողմից կատարվում է լլրացուցիչ ազդանշանների ստացմամբ, որպեսզի ամբողջական ակտիվանա։ Դրա համար մանրէների բաղկացուցիչները պետք է ճանաչվեն և կապվեն Toll -նման ընկալիչներին, մյուս կողմից հարկավոր է բակտերիալ բջջի կրկնվող էպիտոպների լայնածավալ crosslinking-ի իրականացում B բջիջների ընկալիչների կողմից (BCR) : B բջիջները պրոլիֆերացվում են լիմֆոիդ ֆոլիկուլից դուրս, բայց դեռ լիմֆատիկ օրգանում, հնարավոր է իմունոգլոբուլինի դասի անցում և տարբերակում կարճատև ապրող պլազմոբլաստների, որոնք արտադրում են IgM, բայց նաև որոշ պոպուլացիաներ տարբերակվում են երկարատև ապրող պլազմային բջիջների ։
Հիշողության B բջիջներ
Հիշողության B բջջի ակտիվացումը, որը տարածվել է ծնողական B բջջից, սկսվում է թիրախ անտիգենրի հայտնաբերումով և կապումով ։ Որոշ հիշողության B բջիջներ կարողանում են ակտիվանալ առանց T բջջի օգնության, ինչպես օրինակ որոշ վիրուս սպեցիֆիկ հիշողության B բջիջներ, բայց մնացածը կարիք ունեն T բջջի օգնության ։ Անտիգենի կապումից հետո, հիշողության B բջիջը վերցնում է անտիգենը ընկալիչ միջնորդավորված էնդոցիտոզի միջոցով, քայքայում է այն և բջջաթաղանթի վրա որպես  պեպտիդային մասեր՝ MHC-II մոլեկուլների կազմում, ներկայացնում է T բջիջներին ։ Հիշողության T օգնական  բջիջները, սովորաբար հիշողության ֆոլիկուլային T օգնական բջիջները, որոնք ստացվել են նույն անտիգենով ակտիվացված T բջիջներից, ճանաչում և կապում են MHC-II-պեպտիդային կոմպլեքսները իրենց T բջջային ռեցեպտորների միջոցով ։ Դրանից հետո հիշողության B բջիջը ակտիվանում է և տարբերակվում պլազմոբլաստներ և պլազմային բջիջների՝ արտաֆոլիկուլային պատասխանով կամ գերմինալ կենտրոնի ռեակցիայի մեջ մտնելու միջոցով, որտեղ նրանք առաջացնում են պլազմային բջիջներ և ավելի շատ հիշողության B բջիջներ  ։ Դեռևս անհասկանալի է, արդյոք հիշողության B բջիջները անցնում են հետագա աֆֆինության հասունացում երկրոդային գերմինալ կենտրոններում, թե՝ ոչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իմունիտետ Կատեգորիա:Իմունաբանություն Կատեգորիա:Արյան բջիջներ Կատեգորիա:Բջջաբանություն Կատեգորիա:Լեյկոցիտներ Կատեգորիա:Արյունաբանություն Կատեգորիա:Հյուսվածաբանություն Կատեգորիա:Սիրտ-անոթային համակարգ Կատեգորիա:Մոլեկուլային կենսաբանություն
Ուղտեր
Ուղտեր (Camelus), ուղտանմանների ընտանիքի ցեղ։ Խոշոր կենդանիներ են։ Բնակվում են անապատներում, կիսաանապատներում և տափաստաններում։ Ներկայումս գոյություն ունի ուղտերի երկու տեսակ՝
Ներկայումս ուղտերի մեծամասնությունը ընտելացված է, սակայն բացի շատ քիչ վայրի երկսապատավոր ուղտերից, որոնք բնակվում են Չինաստանում և Մոնղոլիայում գտնվող Գոբի անապատում, այսօր շատ ընտելացված ուղտեր հետ են վերադառնում վայրի բնություն (օրինակ Ավստրալիայում)։ Այսօր աշխարհում կա 19 միլիոն ուղտ, որից միասապատավոր 14 միլիոն, իսկ մնացածը երկսապատավոր։ Միասապատավոր ուղտերը տարածված են Արաբական թերակղզում, Մերձավոր Արևելքում, Կենտրոնական Ասիայում, Հյուսիսային Աֆրիկայում և Սոմալի թերակղզում, որտեղ էլ գտնվում է ուղտերի ամենամեծաքանակ պոպուլյացիան։ Երկսապատավոր ուղտերը տարածված են Չինաստանում և Մոնղոլիայում։ Բացի դրանից մոտ մեկ միլիոն վայրենացած ուղտեր բնակվում են Ավստրալիայում։ Հնուց ի վեր ուղտերը օգտագործվել են մարդու կողմից տարբեր նպատակների համար։ Ենթադրվում է, որ ուղտերի ընտելացումը սկսվել է Արաբական թերակղզում։
Անվան ստուգաբանություն
Լատինական Camelus անվանումը ծագում է հունարեն «κάμηλος», «գամալ» (արաբերեն՝ جَمَل‎‎, ивр. ‏גמל‏‎‎‎) բառերից։
Տարածվածություն
Ուղտերը տարածված են միայն |անապատային գոտում, տափաստանային և չոր տարածքներում, նրանք չեն կարող ապրել խոնավ վայրերի կլիմայում կամ լեռներում։ Ընտելացված պայմաններում ուղտերի երկու տեսակը Հին աշխարհում տարածված էր Ասիայի և Աֆրիկայի բազմաթիվ մասերում։ Դրոմադերները հանդիպում են Աֆրիկայի հյուսիսում հարավային լայնության 1°, Արաբական թերակղզում և Կենտրոնական Ասիայում։ 19-րդ դարում նրանք տեղափոխվել են Ավստրալիա, որտեղ արագ հարմարվեցին տեղական կլիմայական պայմաններին և այսօրվա դրությամբ ըստ քանակի նրանց թիվը հասել է 50 հազարի։ Բակտրիաները տարածված են Փոքր Ասիայի մինչև Մենչժուրի ընկած մարզերում։ Աշխարհում հաշվվում է մոտ 19 միլիոն ուղտ, որից 14,5 մլն-ը ապրում է Աֆրիկայում։ Միայն Սոմալիում նրանց թիվը հասնում է 7 միլիոնի, իսկ հարևան Սուդանում՝ 3,3 մլն։
Դրոմադերների վայրի ձևը ոչնչացել է, ինչպես ենթադրվում է, մեր թվարկության սկզբին։ Նրա առավել հավանական ցեղատեսակը եղել է Արաբական թերակղզու հարավում, թեպետ դեռևս մինչև վերջ չի պարզվել, թե արդյոք նրանց նախնին եղել է դրոմադերի վայրի ձևը կամ նույն ընդհանուր նախահայրը բակտրիատների հետ։
Ն. Մ. Պրժևալսկին իր ասիական արշավանքի ժամանակ առաջին անգամ բացահայտեց վայրի երկսապատ ուղտերի գոյությունը, որոնց առկայությունը ենթադրվում էր, սակայն հերքվում էր։ Վայրի բակտրիատների տեսակը դեռ գոյություն ունի Սինցզյան-Ույգուրյան և Մոնղոլիայի շրջանում, որտեղ երեք միմյանցից առանձնացված պոպուլացիաներ ապրում են մոտ հազար կենդանիներ։ Ներկայումս քննարկվում է վայրի երկսապատավոր ուղտերի կլիմայավարժման հարցը Յակուտիայի հատուկ այգում։
Բակտրիաններ
Կենտրոնական Ասիայում բնակվող երկսապատանի ուղտ բակտրիանը (Camelus bactrianus) ընտելացվել է մեր հեռավոր նախնիների կողմից։ Մոնղոլիայի և Արևելյան Չինաստանի անապատներում մինչև օրս էլ կարելի է հանդիպել վայրի բակտրիաների, որտեղ նրանք առաջին հերթին տուժում են ջրի անբավարարությունից, քանի որ անապատներում մարդն առաջին հերթին օգտագործում է բաց աղբյուրները։
Ընտանի երկսապատանի ուղտերին բուծում են գլխավորապես Ղազախստանում և Մոնղոլիայում, որտեղ դրանց օգտագործում են նույն նպատակով, ինչ՝ միասապատանիներին (դրոմեդարներ)։ Բակտրիան անվանումը ծագել է Կենտրոնական Ասիայում գտնվող հնագույն Բակտրիա մարզի անունից, որտեղ այս ուղտերը, ամենայն հավանականությամբ, առաջին անգամ ընտելացվել են։ Վայրի բակտրիանները ակնհայտորեն փոքր են ընտանիներից, իսկ նրանց սրացած սապատները բավականին հեռու են միմյանցից։ Ընտանի բակտրիանների սապատները ավելի մոտ են մեկը մյուսին և նրանց միջև գրեթե ազատ տարածություն չկա։ Մարմնի քաշով ընտանի բակտրիանները համարյա չեն զիջում միասապատանիներին։
Դրոմեդարներ
Վայրի միասապատ դրոմեդար ուղտերից (Camelus dromedarius) մեր օրերում չեն պահպանվել։ Ավստրալիայի կենտրոնական շրջաններում կարելի է հանդիպել վայրի, նախկինում ընտելացված ուղտերի, որոնք սահմանափակող գործոնների բացակայության պատճառով անկանոն բազմանում են։ Հին աշխարհի լայնարձակ տարածությունների չոր և շոգ կլիմայական պայմաններում դրոմադերները ունեն կարևոր տնտեսական նշանակություն, կատարում են բազմաթիվ ֆունկցիաներ և կարևոր դեր են խաղում առանձին ազգերի մշակութային կյանքում։
Հիբրիդներ
Հնարավոր են միասապատ և երկսապատ ուղտերի բազմացումից առաջացած կենսունակ հիբրիդներ, որոնք կոչվում են Նառեր։
Ուղտերը մշակույթում
Ախտուբինցկ քաղաքի (Աստրախանի շրջան)՝ Լենինի անվան հրապարակում կանգնեցված է հուշարձան՝ նվիրված երկու ուղտերի՝ Մաշկային և Միշկային։ Նրանք ծառայում էին թնդանոթների հրամանատար՝ սերժանտ Գիրգորի Նեստերովի անձնակազմում, և տանում էին ծանր թնդանոթներ, որոնք տվեցին Ռեյխսկանցելարիի առաջին համազարկը ։
Ուղտային բեռնապարկը՝ խիմլը, գործում էր որպես մուսուլմանական երկրներում օգտագործվող զանգվածի չափման միավոր։ Տարբեր շրջաններում խիմլի քաշը էականորեն տարբերվում էր, խիմլի միջին (կլորացված) խիմլը ուներ 250 կիլոգրամ զանգված։
Ուղտերը խորհրդանիշներում
Չնայած որ ուղտի պատկերն առկա է մի շարք քաղաքների ու վարչական շրջանների գերբերի ու դրոշների վրա, սակայն ուղտը հերալդիկ ֆիգուր չէ։ Ուղտը խորհրդանշում է, առաջին հերթին, կամակոր (հավակնոտ) չլինելն ու դիմացկունությունը։ Ուղտն օգտագործվել է Իսետյան պրովինցիայի գերբում, որը գործածվել է մինչ 1781 թ.։
Ներկայումս ուղտը գործածվում է Ռուսաստանի Դաշնության Չելյաբինսկի (միասապատ, թեև սապատների թիվը պարզ չէ, որովհետև ուղտը բեռնված է հակերով) և Չելյաբինսկի մարզի (երկսապատ) գերբերի ու դրոշների վրա։ 1830 թ. «Ռուսական կայսրության օրենքների լիակատար ժողովածուում» դրան տրվել է հետևյալ բացատրությունը. «Բեռնված ուղտը այն բանի նշանն է, որ դրանք այս քաղաքը բավականին ապրանք են բերում»։ Այսինքն՝ ուղտը խորհրդանշում է առևտուրը, որով էլ այդ ժամանակաշրջանում հիմնականում ապրում էր քաղաքը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կաթնասուններ Կատեգորիա:Արևելյան խոհանոց Կատեգորիա:Ուղտեր Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական կենդանիներ
Հայաստանի կենսագազային կայանքներ
Կենսագազայիև կայանքներ գոմաղբի և արեգակնային ջրատաքացուցիչ համակարգի համակցությամբ կենսագազ ստանալու առաջին կայանքներն ստեղծվել են 1998 թվականին Ապարանում՝ խոշոր եղջերավորների անասնապահ, ֆերմայում, հետագայում՝ նաև Եղվարդում ու Բաղրամյանում։ Լոսակերտի թռչնաբուծական ֆաբրիկայում ստեղծվել է Հայաստանի Հանրապետությունում խոշոր կենսագագային կայանքը։ Այն բաղկացած է 50 մ3 ծավալով մեթանթենկից (բանող ազդանյութի ծավալը՝ 35 տ) և 70 մ3 ծավալով չոր գազամբարից։ Կայանքն ունի բանող զանգվածի նախնական պատրաստման համակարգ (բարբոտաժի, մանրացման և այլն)։ Գազի օրական արտադրությունը 90-135 մ3 է, օգտագործվում է թռչնաֆաբրիկայի կարիքների համար։ 2003 թվականին Երևանում՝ «Ագրոսերվիս» ընկերության տարածքում, շահագործման է հանձնվել 25 մ3 ծավալի ռեակտորով կենսագագային կայանք՝ խոշոր եղջերավոր անասունների գոմաղբի կենսբ. մշակման (օրական 50 մ3 կենսագազի արտադրությամբ) և բարձրորակ օրգանական պարարտանյութի ստացման համար։ Հանրապետությունում շարունակվում են գիտա- տեխ. ուսումնասիրությունները կենսագագային կայանքների արդյունավետության բարձրացման և համակցված տեղակայանքների մշակման ուղղությամբ։ ՀՀ-ի համար հեռանկարային են նաև տրանսպորտային կենսավառելիքների՝ կեևսաէթանոլի և կենսադիզելի ստացման և օգտագործման հետազոտությունները։
Կատեգորիա:Կայանքներ
Բաքինգհեմ
Բաքինգհեմ (Buckingham, քաղաք Անգլիայի Բաքինգհեմշիր կոմսության հյուսիսում, Նորթհեմփթոնշիրի հետ սահմանից մոտ 16 կմ հեռավորության վրա։ Քաղաքի բնակչությունը 2001 թվականին անցկացված մարդահամարի տվյալներով եղել է 11.572, 2007 թվականի տվյալներով՝ 13.200։
Պատմականորեն Բաքինգհեմը եղել է 10-րդ դարում կազմավորված Բաքինգհեմշիր կոմսության վարչական կենտրոնը մինչև 18-րդ դարի սկզբը, երբ այդ դերը փոխանցվել է Էյլսբերիին ։
Բաքինգհեմում կան բազմաթիվ ռեստորաններ ու փաբեր։ Իր կառուցվածքով այն տիպիկ բրիտանական շուկայական քաղաք է։ Երեքշաբթին ու շաբաթը շուկայական օրեր են։ Յուրաքանչյուր ամսվա առաջին երեքշաբթի օրը ագարակապանները տոնավաճառ են անցկացնում։
1964-1970 թթ. բրիտանական խորհրդարանում Բաքինգհեմի պատգամավորը լրագրային հայտնի մագնատ Ռոբերտ Մաքսվելն էր։
Պատմություն
7-րդ դարի մի ավանդազրույցի համաձայն՝ Բաքինգհեմ/Բուքինգհեմը (բառացի նշանակում է «Բուքայի մարդկանց մարգագետին» ) հիմնադրել է Բուքան՝ անգլո-սաքսոնական առաջին վերաբնակների առաջնորդը ։  Առաջին բնակավայրը մոտավորապես նույն տեղում էր, ինչ Բաքինգհեմի համալսարանի ներկայիս կամպուսը՝ Hunter Street Campus-ը։ 7-11-րդ դարերում Բաքինգհեմը  հաճախակի ձեռքից ձեռք է անցել՝ պատկանելով մերթ սաքսերին, մերթ դանիացիներին։ Մասնավորապես, 914 թ Էդվարդ Ավագ թագավորը և անգլո-սաքսոնական բանակը մեկ ամիս բանակ են դրել Բուքինգհեմում՝ ստիպելով տեղի դանիացի առաջնորդներին հանձնվել ։ Դրանից որոշ ժամանակ անց՝ ներկայիս ծխական եկեղեցու տեղում ամրոց է կառուցվել ։
Բուքինգհեմը առաջինն է հիշատակված 1086 թվականին գրված Domesday Book ձեռագիր մատյանի բուքինգհեմշիրյան բաժնում տեղ գտած բնակավայրերի շարքում ։
Բուքինգհեմը քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1554 թվականին, երբ Մերի Արյունոտը այստեղ հիմնել է մի նոր թաղամաս, որը ձգվում էր Թորնբորո կամրջից (գտնվում է ներկայիս Թորնբորո քաղաքում) մինչև Դադլի կամուրջը և Չաքմոր կամրջից մինչև Փեդբերի Միլ կամուրջը ։
Կրթություն
Բաքինգհեմում է գտնվում Մեծ Բրիտանիայի երկու մասնավոր համալսարաններից մեկը՝ Բաքինգհեմի համալսարանը։ Ի տարբերություն բրիտանական համալսարանների մեծ մասի՝ նրա ուսանողների մեծամասնությունը արտասահմանցիներ են։
Արդյունաբերություն
Քաղաքն ունի մի շարք արդյունաբերական ձեռնարկություններ և տեխնոլոգիական պարկեր, այդ թվում՝ դեղագործության, էլեկտրոնիկայի, ինտերնետ առևտրի, բարդ նյութերի արտադրության ոլորտներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Անգլիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության բնակավայրեր Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքներ
Լինկոլն շրջան (այլ կիրառումներ)
Լինկոլն շրջան, կարող է վերաբերել՝
Մուխա
Մուխա՝ (ծննդյան և մահվան թթ․ անհայտ են, Մոլդավիայի հյուսիսում և Արևմտյան Ուկրաինայում մոլդավական բոյարների, լեհ և ուկրաինական շլյախտայի դեմ 1490—1492-ի գյուղացիական ապստամբության ղեկավարի մականունը (իսկական անունը անհայտ է)։ 1490-ին 9—10 հազար ապստամբներ Մուխաի գլխավորությամբ շարժվել են Գալիչ, Լվով, բայց Ռոգատին քաղաքի մոտ պարտվել։ 1491-ին ապստամբներին գլխավորել է Անդրեյ Բորուլյան (որոշ տվյալներով այդ անունով է գործել նույն Մուխան), նրանք հասել են մինչև Գալիչ, բայց շուտով ջախջախվել, իսկ նրանց ղեկավարը գերվել և մահապատժի է ենթարկվել (1491)։ Հետագայում (1492) հակաֆեոդալական շարժումը գլխավորել է մեկ ուրիշը, որն իրեն նույնպես կոչել է Մուխա։
Կատեգորիա:Մոլդովայի պատմություն
Օվկիանոսն արահետի վերջում
«Օվկիանոսն արահետի վերջում» ստեղծագործությունը բրիտանացի գրող Նեյլ Գեյմանի 2013 թվականին գրված վեպն է։ Այն առաջին անգամ հրատարակվել է 2013 թվականի հունիսի 18֊ին։ Գրքում պատմվում է անանուն մարդու մասին, ով վերադառնում է իր հայրենի քաղաք և տարվում է քառասուն տարի առաջ տեղի ունեցած դեպքերի հիշողություններով։
«Օվկիանոսը արահետի վերջում» վեպի թեման ներառում է ինքնության որոնումները և «մանկության և հասունության միջև ճեղքվածությունը» ։
Բովանդակություն
Գիրքը սկսվում է անանուն հերոսի վերադարձով իր մանկության քաղաք։ Այնտեղ նա այցելում է այն տունը, որտեղ նա և իր քույրը մեծացել են և հիշում է մի փոքր աղջկա՝ Լեթի Հեմփսթոք անունով, ով պնդում էր, որ իր տան հետևում գտնվող ջրամբարը օվկիանոս է։ Նա կանգ է առնում տանը, որտեղ Լեթին ապրում էր իր մոր և տատիկի հետ, հանդիպում է նրա ընտանիքի անդամներին և սկսում է վերհիշել անցյալի մոռացված դեպքերը։
Զարգացում
Գեյմանը հիշատակել է, որ Հեմփսթոք ընտանիքը հանդիպում է նրա գործերից ևս մի քանիսում, օրինակ՝ «Աստղային փոշի», «Գերեզմանային պատմություն» վեպերում։ Նա «Օվկիանոսը» սկսել է գրել իր կին Ամանդա Փալմերի համար և մտադիր էր վիպակ գրել, այլ ոչ թե վեպ։ Գրելու ընթացքում նա սկսեց զետեղել այնպիսի բաներ, որոնք Փալմերը կհավաներ, քանի որ նա «իրականում չի սիրում ֆանտաստիկա» ։ Գրքում որոշ դեպքեր փոխառված են Գեյմանի մանկությունից, օրինակ՝ հերոսի հոր ավտոմեքենայի գողությունն արտացոլում էր նմանատիպ իրադարձություն, երբ նրա հոր ավտոմեքենան գողացել էին և գողը ինքնասպանություն էր գործել դրա մեջ ։
Արձագանքներ
Գրքի քննադատությունը լիովին դրական էր։ Նյու Յորք Թայմս֊ը դրական արձագանք է տվել «Օվկիանոսը արահետի ծայրին» վեպը՝ մեկնաբանելով, որ գիրքը կհետաքրքրի տարբեր տարիքային խմբերի։ USA Today֊ը գրել է, որ վեպը իր թեմատիկայով նման է հեղինակի 2002 թվականի «Քորալայն» մանկական վեպին և 2005 թվականի «Հայելային դիմակ» ֆիլմին այն բանով, որ թշնամին «ավելի մոտ է, քան նրանք կմտածեին», ինչը «իր հրեշներին դարձնում էր շատ ավելի ահասարսուռ, երբ Ուրսուլայի պես կինը ներքևի հարկում էր» ։
Ֆիլմ
2013 թվականի փետրվարին Focus Features ընկերությունը ձեռք է բերել վեպի էկրանիզացման իրավունքները։ Թոմ Հենքսը պետք է հովանավորի ֆիլմը և Ջո Ռայթը պետք է հանդես գա որպես ֆիլմի ռեժիսոր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր Կատեգորիա:2013 վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Էնուրմինո
Էնուրմինո (Энурмино), գյուղ Ռուսաստանի, Չուկոտկայի ինքնավար օկրուգի Չուկոտսկի շրջանի կազմում ։ Կազմում է Էնուրմինո գյուղական բնակավայրը։
Անվանում
Անունը թարգմանված է չուկոտերենից, Իննուրմին՝ «գտնվում է բլուրների հետևում» ։ Անուշպիկ անունը հավանաբար էսկիմի հիմքից է՝ an «դուրս գալ» ։ Չուկոտսկիի հարմարեցված տարբերակն է Էնուրմինո ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Չուկոտյան ծովի հյուսիս-արևելյան ափին` Քեյփ Հարտ-Սթոունի մոտ։ Հեռավորությունը շրջանային նշանակության քաղաքից 540 կմ է։ Նեթեն հրվանդանից 3 կմ հյուսիս-արևմուտք գտնվում է «Քեյփ Նեթեն» բևեռային կայանը (ապրում է Չուկչիի մեկ ընտանիք), ավելի հեռու (60 կմ)՝ Նեշկան գյուղը։ Մերձակայքում այլ բնակավայրեր չկան։ Ափամերձ ծանծաղ ջուրը թույլ չի տալիս նավերին մոտենալ, բոլոր ապրանքները առաքվում են ուղղաթիռներով, երբեմն՝ փոքր նավերով։ Մարզկենտրոնի հետ ուղևորափոխադրումներն իրականացվում են բացառապես օդային ճանապարհով՝ ամսական 1-2 անգամ հաճախականությամբ ուղղաթիռով ։
Բնակչություն
Բնակչությունը 2012 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 297 մարդ, 2013 թվականին՝ 301 մարդ, 2016 թվականին՝ 291 մարդ, 2018 թվականին՝ 277 մարդ, 2020 թվականին՝ 282 մարդ, 2021 թվականին՝ 278 մարդ։
Գյուղը 2000-2007 թվականներին ինքնասպանությունների բարձր ցուցանիշ է ունեցել՝ 20-29 տարեկան 9 մարդ ինքնասպան է եղել։ Ալկոհոլի վաճառքի գրեթե ամբողջական արգելքից հետո ինքնասպանությունների թիվը կտրուկ նվազել է ։
Տնտեսություն և սոցիալական ենթակառուցվածք
Բնակիչների հիմնական զբաղմունքը ծովացուլերի, կետերի որսն ու ձկնորսությունն է։ Այստեղ գործում է «Զապոլյարյե» մունիցիպալ գյուղատնտեսական ձեռնարկության մասնաճյուղը։
Գյուղում կառուցվել է նոր նախակրթարան՝ զուգակցված մանկապարտեզով ։ 4-րդ դասարանից հետո երեխաները սովորում են գիշերօթիկում ձմռանը։ Ակումբի հին շենքում կա փոքրիկ գրադարան, կողքին՝ ադմինիստրացիան և փոստային բաժանմունքը։ Կա միայն մեկ խանութ (նոր, կառուցված 2012 թվականին)։ 2014 թվականին Էնուրմինոյում հասանելի է նաև բջջային կապը։
Ենթակառուցվածք
Գյուղում Սովետսկայա փողոցի երկու կողմերում կա մոտ հիսուն փոքրիկ միահարկ տնակ։ Տեղի մորթու ֆերման քանդվել է։ 2003 թվականին սկսվել է նոր բնակարանների կառուցումը։ Ժամանակակից քոթեջներ են կառուցվել պատրաստի բլոկներից։
Խմելու և կենցաղային կարիքների համար ջուրը մատակարարվում է գետից, որը գտնվում է գյուղից 18 կմ հեռավորության վրա։ 2019 թվականին նախատեսվում է այստեղ տեղադրել աղազերծման կայան ։
Էնուրմինոյում երեք փողոց կա՝ Սովետսկայա, Յուժնայա և Ստրոյտելնայա (այստեղ է գտնվում գյուղական բնակավայրի վարչակազմը)։
Տեսարժան վայրեր
Գյուղից ոչ հեռու, քարքարոտ ժայռերով սեղմված նեղ լողափերի վրա, կա մի մեծ ծովափնյա ժայռափոր։ Ափից հաճախ կարելի է տեսնել լողացող կենդանիներին։ Բևեռային արջերը ծովի սառույցի վրայով հետևում են ծովային ջրերին ։
Կինո
2008 թվականին Ֆլաերտիանա փառատոնում ցուցադրվել է Ալեքսեյ Վախրուշևի վավերագրական ֆիլմը՝ Բորիս Կարաջևի «Բարի գալուստ Էնուրմինո» սցենարի հիման վրա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Չուկոտկայի ինքնավար օկրուգի Չուկոտսկի շրջանի բնակավայրեր
Պիոներսկի (քաղաքատիպ ավան, Իրբիտսկի շրջան)
Պիոներսկի (Пионерский), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Իրբիտսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3265 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Իրբիտսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1963 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ջեներալի Արենա (Վիեննա)
Ջեներալի Արենա կամ Ֆրանց Հոռ ստադիոն (Franz-Horr-Stadion), ֆուտբոլի խաղադաշտ Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայի հարավային մասում։ 1973 թվականից ի վեր Վիեննայի Աուստրիա ֆուտբոլային ակումբի այսպես ասած՝ տնային մրցասպարեզն է։ Կառուցվել է 1925 թվականին՝ որպես չեխ ներգաղթյալների SK Slovan Vienna ակումբի տնային մարզադաշտ և նախատեսված է եղել 10,850 մարզասեր հանդիսականների համար ։ Այնուհետև վերանվանվել է այդ տարածքը գնած չեխական մեկ այլ ֆուտբոլային ակումբի՝   České srdce ("Չեխական սիրտ") անունով։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին մեծ չափով վնասվել է. չորս տրիբունաները հետագայում մի քանի անգամ վերակառուցվել են։ 1974 թվականին, երբ մահացել է Wiener Fußball-Verband-ի (Վիեննայի ֆուտբոլի ասոցիացիայի) նախագահ Ֆրանց Հոռը, մարզադաշտը նրա պատվին անվանակոչվել է Franz-Horr-Stadion:
Մրցասպարեզի վերջին խոշոր վերակառուցումը տեղի է ունեցել 2008 թվականին, երբ ամբողջովին նորացվել է արևելյան տրիբունան՝ դառնալով երկյարուս և ստանալով տեղաշարժվելու «ունակություն»։ Այդ նորարարություններից հետո մարզադաշտի նստատեղերի թիվը հասցվել է 17,656-ի։
2011 թվականի հունվարին մրցասպարեզը վերանվանվել է Generali Arena՝ ի պատիվ Վիեննայի «Աուստրիա» ֆուտբոլային ակումբի հովանավոր Assicurazioni Generali ապահովագրական ընկերությունների խմբի։ Քանի որ UEFA-ն չի ընդունում և չի ճանաչում մարզադաշտերը հովանավորների անուններով կոչելը, խաղադաշտը եվրոպական մրցախաղերի ժամանակ կոչում են  "Austria Arena":
Ռիվոլի (փողոց)
Ռիվոլի փողոց, Փարիզի ամենաերկար և ամենահայտնի փողոցներից մեկը, Ելիսեյան դաշտերի բնական շարունակությունն է արևելք՝ Կոնկորդի հրապարակ։ Երեք կիլոմետրով ձգվում է Սենայի աջ ափին՝ գետի հոսանքին զուգահեռ։ Կոնկորդի հրապարակից դեպի Պալե-Ռոյալ տարածքը ստեղծվել է 1806 թվականին Նապոլեոնի հրամանով։ Այդ տարածքում էլ հենց գտնվում է Ռիվոլի փողոցը, որն իր անունը ստացել է կայսրի առաջին հաղթանակներից մեկի՝ Ռիվոլիի հաղթանակի պատվին (1797)։ Ռիվոլի փողոցի դիտարժան վայրերից են Սեն Ժակ աշտարակը և Ժաննա դ'Արկի արձանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փարիզի փողոցներ
Սեբաստիան Շոու (Marvel Comics)
Սեբաստիան Շոու (Sebastian Shaw), հորինված կերպար, Marvel Comics հրատարակչության կոմիքսների սուպերչարագործ։
Ստեղծման պատմություն
Սեբաստիան Շոուն ստեղծվել է գրող Քրիս Քլերմոնթի և նկարիչ Ջոն Բիրնի կողմից և առաջին անգամ հայտնվել X-Men # 129 կոմիքսում (հունվար, 1980)։ Սեբաստիան Շոուն ստեղծվել է բրիտանացի դերասան Ռոբերտ Շոուի կերպարով և նրա նմանությամբ ։
Հորինված կենսագրություն
Շոուն յուրահատուկ ունակություններով մուտանտ է, որը կարող է կլանել էներգիան և օգտագործել այն իր ուժի, արագության, դիմացկունության և ուժերը մինչև գերմարդկային աստիճանի բարձրացնելու համար։ Դրանից բացի կլանված էներգիան նրան չի թողնում ծերանալ, ինչը երևում է «Իքս մարդիկ։ Առաջին դաս» ֆիլմում. Լեհաստանում տեղի ունեցած իրադարձություններից հետո (1944 թվական) մինչև 1962 թվականը նա ընդհանրապես չի փոխվում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հորինված տղամարդիկ
Թութլուղ
Թութլուղ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Ջանիկի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Էլ Ռոնկիլյո
Էլ Ռոնկիլյո (El Ronquillo), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Սևիլյա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 76 կմ2։ Բնակչությունը՝ 1432 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 49 կմ հեռավորության վրա։
(4620) Բիկլի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,298466 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7944 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8026 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1272,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,282844 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,5° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պերիթ աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նովոյե վրեմյա (թերթ, Երևան)
«Նովոյե վրեմյա» («Новое время» – «Նոր ժամանակ»), հասարակական-քաղաքական երկօրյա թերթ։
Պատմություն
Լույս է տեսնում 1992 թվականից Երևանում՝ ռուսերեն։ ՀՀ-ում առաջին անկախ պարբերականներից է։ Հիմնադիր-խմբագիր և տնօրեն՝ Ռուբեն Սաթյան։
Անդրադառնում է ՀՀ-ի հասարակական-քաղաքական, սոցիալ-տնտեսական, կրթամշակութային հիմնախնդիրներին, մարզային կյանքին, ԼՂՀ-ում, Սփյուռքում և աշխարհում տեղի ունեցող իրադարձություններին։
Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայաստանի թերթեր
Լինտե (այլ կիրառումներ)
Լինտե, կարող է վերաբերել՝
Հոխեզանդ-Սապեմեյր
Հոխեզանդ-Սապեմեյր (Hoogezand-Sappemeer ), համայնք Նիդերլանդների Խրոնինգեն մարզում։ Տարածքը 67,53 կմ² է, բնակչությունը՝ 34.795 (2011 թ.)։ Մեկ շնչի տարեկան միջին եկամուտը 11.700 եվրո է։
Կատեգորիա:Խրոնինգենի համայնքներ Կատեգորիա:1949 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դրախտավարդ
Դրախտավարդ, հորտենզիա, քարբեկազգիների ընտանիքի բազմամյա բույսերի ցեղ։ Հայրենիքը Ճապոնիան և Չինաստանն է։ Հայտնի է շուրջ 80 տեսակ։ ՀՀ-ում մշակվում է ջերմատնային և սենյակային պայմաններում, հիմնականում՝ դրախտանման ծառանման (H. arborescens), դրախտավարդ խոշորատերև (H. macrophylla), դրախտավարդ հուրանավոր (H. paniculata), դրախտավարդ պարտեզային (H. hortensis) և այլ տեսակներ ու նրանց որոշ սորտեր։