cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆիլիպիններ
Խաղեր
Ծանօթ ֆիլիպինական խաղերը, ինչպիսիք են Luxong-ը, Baka Patientero-ն, Pico-ն և Tumbang Preso-ն, դեռևս լայնորեն խաղում են երիտասարդների շրջանում։ Sungka-ն ավանդական ֆիլիպինյան սեղանի խաղ է։ թղթախաղերը տարածված են փառատոնների ժամանակ, դրանցից մի քանիսը, ինչպիսիք են pusou-ն և tongits-ը, անօրինական մոլախաղ են։ Ֆիլիպինների որոշ վայրերում մահջոնգ են խաղում։
Սաբոնգը, կամ աքլորակռիվը, կարևոր մասնիկ է Ֆիլիպինական մշակույթում, որն առկա է իսպանացիների ժամանումից շատ առաջ։ Սաբոնգը դառնում է ավելի վերահսկվող, քան պատմությունը առաջին անգամ նկարագրում է Մագելանի մատենագիր Անտոնիո Պիգաֆետան։ Յո-յոն Ֆիլիպիններում հայտնի խաղալիք է, որն իր ժամանակակից ձևով ստեղծվել է Պեդրո Ֆլորեսի կողմից, անունը գալիս է Լոկանո լեզվից։
2023 թվականին e-sabong-ը այժմ ապավոր է Ֆիլիպիններում։ Ֆիլիպինների ազգային զվարճալատերական մարզիկի կողմից վերահսկվոՂ e-sabong-ը արգելված է, հիմանականում սաբոնգի աշխարհին կապված մի ուսուցման պրոցեսի հետ։ Հիմնականում այն կառավարում է խաղալիքների ու այլ ազատ ժամանակի գործողությունների կարգավորման ենթադրյալ մեխանիզմները։
Սակայն այս երեկոյան վերջին երեկոյան ժամերը դեռևս ամբողջությամբ տեղակայված չեն։ Հաճախ մարդիկ կարող են ստանալ չափազանց եղանակալի կամ աշխատանքային լավագույն վարկային պայմանների։
Բնություն
Ֆիլիպինյան կղզիները (երկարությունը․՝ ավելի քան 1800 կմ) խաղաղօվկիանոսյան գեոսինկլինալային գոտու արևմտյան մասի կղզիների աղեղի մի օղակն են։ Մակերևույթի մոտ 3/4-ը զբաղեցնում են լեռներն ու սարավանդները։ Լեռնաշղթաների միջին բարձրությունը մոտ 2000 մ է, առավելագույնը՝ 2954 մ (Ապո հրաբուխը՝ Մինդանաո կղզում)։ Ֆիլիպիններում կան ավելի քան 10 գործող և բազմաթիվ հանգած հրաբուխներ։ Ափագծերը չափազանց կտրտված են։ Ընդերքը հարուստ է պղնձի, նիկելի, կոբալտի, քրոմիտների, սնդիկի, երկաթի, մանգանի պաշարներով։ Կան նաև ածխի, բնական գազի հանքավայրեր։ Կլիման հասարակածային է, հյուսիսում՝ մերձհասարակածային, մուսսոնային։ Օդի ջերմաստիճանը ծովեզերքին ամբողջ տարվա ընթացքում գրեթե նույնն է (24-28°С), բայց ըստ բարձրության նվազում է (մինչև 15-17°С)։ Տեղումներն արևմտյան լանջերին տարեկան մինչև 3000-4000 մմ են, հողմատակ արևելյան լանջերին՝ 1000 մմ-ից պակաս։
Աշնանը հաճախակի են թայֆունները, որոնք երբեմն մեծ վնաս են պատճառում։ Գետերը կարճ են, սահանքավոր, ունեն պոտենցիալ մեծ հիդրոռեսուրսներ։ Հողածածկույթում գերակշռում են լատերիտային տիպի կարմրահողերն ու դեղնահողերը։ Ֆիլիպինների տարածքի 46%-ը ծածկված է անտառներով, ծովեզերքին կան մանգլի մացառուտներ։
Ֆիլիպիններում խոշոր կաթնասուններ չկան․ հանդիպում են կապիկներ, լեմուրներ, թռչող շներ, մանր եղջերուներ, ֆիլիպինյան բրդաթևիկ, անտառային կատու։ Կան շատ թռչուններ և սողուններ (այդ թվում՝ պիթոններ)։
Հայերը Ֆիլիպիններում
Ֆիլիպիններում հայ առաջին վաճառականները հաստատվել են 16-րդ դարի 2-րդ կեսին՝ իսպանական տիրապետության ժամանակ։ Նրանց մուտքը կղզիներ, ի տարբերություն այլ օտարազգիների, եղել է ազատ և խրախուսվել տեղական իշխանությունների կողմից։
1686 թ. Հնդկաստանում գործող Արևելա-հնդկական առևտրական ընկերության և տեղի հայ վաճառականների միջև կնքված պայմանագրով հայ վաճառականներն անգլիական նավերով Մանիլայում ազատ ելումուտի և առևտրի իրավունք են ստացել։ Հայ առևտրականները Մանիլայից հիմնականում արտահանել են համեմունք, մետաքս, կերպաս և այլն, ներմուծել շաքար և արծաթ, ինչպես նաև «հայկական» կոչվող ներկատեսակ։
18-րդ դարում Մանիլայի հայ գաղութը հիշվում է Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի գրագրություններում՝ որպես Իրանա-Հնդկաստանի (Նոր Ջուղայի) Հայոց թեմի մեջ մտնող համայնք։
18-րդ դարի երկրորդ կեսին Ֆիլիպիններում ապրել և ստեղծագործել է պատմաբան Զաքարիա Ջուղայեցին։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ՝ Ճապոնական օկուպացիայի տարիներին (1942-1945), Ֆիլիպիններում հայերի թիվը նվազել է։ Ներկայումս Ֆիլիպիններում շատ հայեր կան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆիլիպիններ Կատեգորիա:Կղզի պետություններ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Լիբերալ ժողովրդավարություններ Կատեգորիա:Անգլիախոս երկրներ և տարածքներ Կատեգորիա:Հանրապետություններ Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզեխմբեր
Չերկեսկի (Օռլովսկի շրջան)
Չերկեսկի (Черкесский), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օռլովսկի շրջանում։ Մտնում է Պրոլետարսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Բուրո-Ռուբանովկա (գյուղ, Ախտիրկայի շրջան)
Բուրո-Ռուբանովկա (Буро-Рубанівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բուրո-Ռուբանովկա գյուղում բնակվում էր 90 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արտենակ
Արտենակ (Arthenac), համայնք Ֆրանսիայում, Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Արշյակ կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Ժոնզակ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17020։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 328 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 202 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 152-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 50-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 75.2 %, 1999 թվականին եղել է՝ 71.6 %)։ 152 աշխատունակ բնակիչներից 143-ը աշխատում էին (74 տղամարդ և 69 կին), անաշխատանք էին 9-ը (5 տղամարդ և 4 կին)։ 50 անգործունակ մարդկանցից 11-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 24-ը թոշակառու, 15-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ղազնի (Աֆղանստան)
Ղազնի (, غزني), պատմական փաստաթղթերում հիշատակված է նաև Ղազնին (غزنين) և Ղազնա (غزنه անվանաձևերով), քաղաք Աֆղանստանի հարավարևելյան մասում , Քաբուլն ու Կանդահարը միմյանց կապող ավտոմայրուղու վրա։ Ղազնին Աֆղանստանի նույնանուն նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Ընկած է ծովի մակերևույթից 2.219 մետր բարձրություն ունեցող սարահարթում, երկրի մայրաքաղաք Քաբուլից մոտավորապես 150 կիլոմետր դեպի արևելք։ Ունի օդանավակայան։ Բնակչության թվաքանակը հասնում է շուրջ 190 հազարի (աֆղանական պատերազմի հետևանքով այդ ցուցանիշը վերջին շրջանում կտրուկ փոփոխությունների է ենթարկվել ):
Խաթուն-գեղ
Խաթուն-գեղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բալուի գավառակում ։
Ղազնի (Աֆղանստան)
Պատմություն
Ղազնին ավանդաբար համարվում է փուշտուական ղիլջի ցեղային միավորման բնօրրանը, որը միջին դարում տարածաշրջանում նշանակալից դեր է խաղացել իբրև Ղազնևիների արքայատոհմի հզոր պաշտպան ։ 11-րդ դարում որոշ ժամանակամիջոց բնակավայրը ծառայել է որպես Ղազնևիների պետության մայրաքաղաք։
Խաթուն-գեղ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ղազնի (Աֆղանստան)
Պատմություն
Ղազնիի միջնաբերդը, մինարեթները, սուլթան Մասուդ III-ի պալատը, Ալ Բիրունու և իսլամական մշակույթի այլ նշանավոր գործիչների շիրիմները, պատմա-մշակութային այլ հուշարձաններ գրավել են և շարունակում են գրավել բազմաթիվ հնագետների, ճանապարհորդների, զբոսաշրջիկների ուշադրությունը։ Աֆղանստանի պատմության նախաիսլամական շրջանում քաղաքի ներկայիս տարածքն ու շրջական բնակեցված են եղել տարաբնույթ դավանանք (զրադաշտ, բուդդայականություն, հինդուիզմ) ունեցող զանազան ցեղերով : Իսլամական վերածննդի ժամանակներում այստեղ ապրել ու ստեղծագործել են անվանի գրողներ, գիտնականներ, մանրանկարիչներ (Ֆիրդուսի, Ալ Բիրունի, Մանուչեհրի և այլք), 17-18-րդ դարերի պարսիկ սիկհիստ գրող Բհայ Նանդ Լալը (1633-1733)։ 2013 թվականին իսլամական համաշխարհային կրթա-գիտա-մշակութային կազմակերպությունը (ISESCO-ն) Ղազնին հռչակել է իսլամական մշակույթի՝ այդ տարվա մայրաքաղաք ։
Խաթուն-գեղ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ղազնի (Աֆղանստան)
Պատմություն
2021 թվականի օգոստոսի 12-ին թալիբները գրավել են քաղաքը (դա նրանց նվաճած տասներորդ նահանգային մայրաքաղաքն էր Աֆղանստանում)։
Ժողովրդագրություն
Ղազնիի բնակչության թվաքանակը 2015 թվականի 143.379-ից 2018 թվականին հասել է մոտավորապես 270.000-ի. այդ կտրուկ աճի պատճառը եղել է պատերազմական գործողությունների հետևանքով փախստական դարձած մարդկանց հսկայական հոսքը ։
Քաղաքն ունի բազմազգ բնակչություն. մոտավորապես 50%-ը տաջիկներ են, 25%-ը՝ փուշտուներ, 20%-ը՝ խազարներ ։
Կլիմա
Ղազնիի կլիման բնորոշվում է որպես անցումային ցուրտ կիսաչորայինից (Köppen climate classification-ի դասակարգմամբ՝ BSk) տաք ու խոնավ ամառներով մայրցամաքայինի (Dsa) միջև։ Ձմեռները ցուրտ են ու ձնառատ, ամառները՝ տաք ու չոր։ Տեղումները հիմնականում թափվում են ձմռանն ու գարնանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աֆղանստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Աֆղանստանի բնակավայրեր
Բեդնյագինի խուտոր
Բեդնյագինի խուտոր (хутор Беднягина), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Տիմաշյովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2650 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր Կատեգորիա:1875 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Տիմաշյովսկի շրջանի բնակավայրեր
Իփիգենիան Ավլիսում (Գլյուկ)
Իփիգենիան Ավլիսում (Iphigénie en Aulide), ավստրիացի կոմպոզիտոր Քրիստոֆ Վիլիբալդ Գլյուկի օպերա երեք գործողությամբ (չորս տեսարանով)։ Ֆրանսերեն լիբրետտոն Լեբլան դյու Ռուլեի ըստ Ժան Ռասինի ողբերգության։
Առաջին անգամ ներկայացվել է 1774 թ. ապրիլի 19-ին Փարիզի Երաժշտության թագավորական ակադեմիայում՝ արժանանալով մեծ հաջողության։ «Իփիգենիան Ավլիսում» դասվում է Գլյուկի լավագույն ստեղծագործությունների շարքին և ներկայումս էլ բեմադրվում է։
Գլյուկը կառուցել է ստեղծագործությունը ըստ իր օպերային բարեփոխական գաղափրների՝ ընդգծելով դրամայի որոշիչ դերը, մեծ տեղ հատկացնելով զանգվածային և բալետային տեսարաններին, կառուցելով մեղեդին ըստ դեկլամացիոն ոճի, գրեթե տեղ չտալով վիրտուոզ կատարմանը, սևեռուն ուշադրություն դարձնելով գործիքավորման վրա՝ մենակատարող գործիքների լայն օգտագործմամբ։
Կատեգորիա:1774 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Ֆրանսերեն օպերաներ
221
Մահեր
Կատեգորիա:221 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Հարավային Կորեայի քաղաքների ցանկ
Հարավային Կորեա յի մեծ քաղաքներն ունեն վարչական կարգավիճակ, որը համարժեք է մարզի վարչական կարգավիճակին։ Սեուլը՝ երկրի ամենամեծ քաղաքն ու մայրաքաղաքը, վարչականորեն առանձնահատուկ կարգավիճակ ունի (թիկպյոլսի), բացի այդ՝ վեց խոշոր այլ քաղաքներ դասակարգվում են որպես անմիջական ենթակայությամբ քաղաքներ կամ մեծ քաղաքներ (կվանյոկսի)։ Մնացած քաղաքները (սի) վարչականորեն մտնում են մարզի կազմի մեջ։ Հարավային Կորեայում քաղաքի վարչական սահմանների մեջ են մտնում նաև նրա արվարձանները, այդ թվում՝ գյուղական։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավային Կորեայի քաղաքներ Կատեգորիա:Քաղաքների ցանկեր ըստ երկրի
Ալեն Համբարձումյան
Ալեն Համբարձումյան, հայ ֆուտբոլիստ։ Խաղում է պաշտպանի դիրքում։ Հանդես է գալիս «Գանձասար» ֆուտբոլային ակումբում, մասնակցում է հայկական պրեմիեր լիգային։
Ակումբային կարիերա
Համբարձումյանը «Գանձասար» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ Դեռևս պատանի տարիքից ընդգրկված էր թիմի հիմնական կազմում։ Սկսել է հանդես գալ նաև «Գանձասար-2»-ում։ Նորամուտը նշել է 2007 թվականին։ Մրցաշրջանում խաղացել է 3 խաղ։
Ձեռքբերումներ
Հայաստանի 2008, 2011 թվականի առաջնությունների բրոնզե մեդալակիր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գանձասարի ֆուտբոլիստներ
Sugar (երգ, Maroon 5)
«Sugar», ամերիկյան Maroon 5 փոփ ռոք խմբի երգն է։ Այն թողարկվել է 2015 թվականի հունվարի 13-ին՝ որպես խմբի «V» անվանումը կրող հինգերորդ ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Երգը գրվել է Ադամ Լևինի, Ammo-ի, Dr. Luke-ի, Ջեյքոբ Կաշերի, Մայք Պոզների և Cirkut-ի կողմից։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Դևիդ Դոբկին, նկարահանվել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 6-ին Լոս Անջելեսում ։ Պրեմիերան կայացել է 2015 թվականի հունվարի 14-ին խմբի VEVO ալիքում ։ Տեսահոլովակում խմբի անդամները անակնկալ կերպով հայտնվում են տարբեր հարսանեկան արարողությունների և կատարում են երգը, սակայն ըստ տարբեր լրատվամիջոցների դա բեմադրված է  ։ Տեսահոլովակի գաղափարը ոգեշնչված է 2005 թվականին էկրան բարձրացած «Հարսանիքի հյուրեր» («Wedding Crashers») ֆիլմից ։
Ռեմիքս
Երգի պաշտոնական ռեմիքսը, որում իր մասնակցությունն ունի ամերիկացի ռեփեր Նիքի Մինաժը, ներկայացվել է 2015 թվականի մարտի 9-ին, իսկ հաջորդ օրը iTunes-ում հասանելի է դարձել ներբեռնման համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2015 սինգլներ Կատեգորիա:Maroon 5 երգեր Կատեգորիա:2014 երգեր
Կոսեշմես
Կոսեշմես (Косэшмес), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Եշմես գետի ձախ ափին՝ 6 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 30 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կան-2
Կան-2 (Canton de Caen-2), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Ներքին Նորմանդիա շրջանում։ Կալվադոս դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Կան օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 25783 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1409 է։ Կան-2-րդ կանտոն կանտոնում կա 5 կոմունա, որոնցից ամենամեծը Կան 2-րդ կանտոն կոմունան է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ Կատեգորիա:Կալվադոս դեպարտամենտի կանտոններ
Պոդգորնոե (գյուղ, Կրասնոդոնի շրջան)
Պոդգորնոե (Підгірне), գյուղ Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզի Կրասնոդոնի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1957 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պոդգորնոե գյուղում բնակվում էր 107 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,7 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 62,94 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզի Կրասնոդոնի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1957 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
222
Մահեր
Կատեգորիա:222 Կատեգորիա:Տարեթվեր
(2605) Սահադ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,093083 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8655 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3206 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1986,94 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181183 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,4° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1974 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ֆելիքս Ագիլարի աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Չերնոզուբով (Օռլովսկի շրջան)
Չերնոզուբով (Чернозубов), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օռլովսկի շրջանում։ Մտնում է Կամիշևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Օռլովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Կավոս (գյուղ)
Կավոս,(Κάβος) ծովեզրյա գյուղ է Հունաստանի Կորֆու կղզում։ Հունական այս գյուղը աշխույժ հանգստավայր է և խոշոր տուրիստական կենտրոն է։ Մեծ թվով մարդիկ են այստեղ գալիս հանգստանալու Մեծ Բրիտանիայից և Հյուսիսային Եվրոպայի մյուս երկրներից։ Գյուղը տեղակայված է Հոնիական ծովի ափին։ Ըստ 2011 թվականի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 827 մարդ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի գյուղեր
Ֆավրոլ (Էնայի գավառ)
Ֆավրոլ (Faverolles), կոմունա Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում։ Կոմունայի դեպարտամենտը՝ Էնան է։ Մտնում է Վիլեր Կոտրե կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի շրջանը՝ Սուասոն:
Կոմունայի INSEE կոդը՝ 02302:
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը 343 մարդ էր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Ճայկտուց Սոսնովսկու
Ճայկտուց Սոսնովսկու, խորդենազգիների ընտանքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
Բազմամյա խոտաբույս է։ Ցողունի երկարությունը հասնում է 5-10 սմ-ի։ Տերևները փետրաձև հատված են, կոթունավոր, գծային կամ սեպաձև։ Ծաղկաբույլը 3-5 ճառագայթներով է։ Ծաղիկները մանր են, մանուշակագույն ։
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Արագածի (լեռնագագաթ՝ Արագած) և Գեղամի (Ակնա լճի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում ։
Էկոլոգիա
Աճում է ալպյան գոտում՝ ծովի մակարդակրց 2500-3000 մ բարձրությունների վրա, ալպյան մարգագետիններում։ Ծաղկում է հունիս ամսին, պտղաբերում՝ հուլիսին ։
Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է, որի տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Համարվում է Հայաստանի էնդեմիկ։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ։
Պահպանության գործողություններ չեն իրականացվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Խորդենազգիներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
BTS խմբի հյուրախաղային շրջագայությունների ցանկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:BTS
Կահուզի-Բիեգա ազգային պարկ
Կահուզի-Բիեգա, բնատարածք Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում։ Գտնվում է Բուկավու քաղաքի մոտ, Կիվու լճի արևմուտքում և հարում է Ռուանդա պետության սահմանին։ Հիմնադրվել է 1970 թվականին բելգիացի լուսանկարիչ, պահպանողական Ադրիեր Դեշրիվերի կողմից։ Ազգային պարկը անվանակոչվել է տեղի երկու հրաբուխների՝ Կահուզի և Բիեգա լեռների անունով։ Ուի 6000 քառ․ կմ տարածք, ըստ այդմ Կահուզի-Բիեգան երկրի ամենամեծ ազգային պարկերից մեկն է։ Ե՛վ լեռները, և՛ հարթավայրերը հազվագյուտ՝ անհետացող գորիլաների ապաստանն են։ Վերջիններս ներառված են Կարմիր գրքում։ Ազգային պարկն ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում, 1980 թվականին՝ յուրօրինակ միջավայրի և արևելյան գորիլաների համար։
Աշխարհագրություն
Կահուզի-Բիեգան գտնվում է Բակավու քաղաքի արևմուտքում, Հարավային Կիվու պրովինցիայում և զբաղեցնում է 6000 քառ․ կմ տարածք։ Ազգային պարկն ընդգրկում է Ալբերտին կիրճը՝ Միտումբա լեռնաշղթայով, և լայնածավալ դաշտավայրը ։ 7,4 կիլոմետր լայնությամբ միջանցքն իրարից բաժանում է լեռներն ու դաշտավայրային տարածությունները։ Ազգային պարկի արևելյան հատվածը լեռնային շրջանն է, ունի 600 քառ․կմ տարածք, իսկ մեծ մասը ցածրադիր դաշտավայր է, երկարությունը՝ 5400 քառ․ կմ է։ Այն ձգվում է Բուկավուից Կիսանգանի վարչական կենտրոններ։ Այստեղով հոսում են Լուկա և Լուգուլու գետերը, որոնք թափվում են Կոնգո գետը։ Կահուզի հրաբուխն ունի 3308 մ բարձրություն, իսկ Բիեգան 2790 մ։
Տարեկան միջին ջերմաստիճանը կազմում է 1800 մմ։ Տարածքում գրանցված առավելագույն ջերմաստիճանը 18 °C է, իսկ նվազագույնը ՝ 10․4 °C։
Սան Լյորենտե
Սան Լյորենտե (իսպ.`San Llorente), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպո դե Պենյաֆել շրջանում։ Զբաղեցնում է 24,91 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը՝ 165 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 67 կմ հեռավորության վրա։
Կահուզի-Բիեգա ազգային պարկ
Բուսական և կենդանական աշխարհ
Ազգային պարկն ունի հարուստ բուսական և կենդանական աշխարհ։ Այստեղ պահպանվում են 1178 տեսակի բույսեր (լեռնային շրջանում), և մոտ 136 տեսակ կաթնասուններ ու 349 տեսակի թռչուններ ( ըստ 2003 թվականի տվյալների)։
Սան Լյորենտե
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կահուզի-Բիեգա ազգային պարկ
Բուսական աշխարհ
Ազգային պարկում շատ են ճահիճները, ճահճոտ տարածքներն ու անտառները։ Արևմտյան հատվածում գերակշռում են Գվինեա-Կոնգոլյան խոնավ հասարակածային և սովորական անտառները, որոնք ընդգրկում են 1200 մ-1500 մ։ Արևելյան լեռնային շրջանը ներառում է 600 մ-ից մինչև 2600 մ բարձրադիր անտառներ, որոնք Աֆրիկայի հազվագյուտ վայրերից են։ Դրանցում առկա են զանազան բուսականության տեսակներ, ճահիճներ և տորֆային հողեր, բարձր մերձարևադարձային և բամբուկե անտառներ ։ Լեռներն ու ճահճապատ անտառների աճում են 2000-2400 մ բարձրություններում, բամբուկե անտառները՝ 2350-2600 մ-ում։ Կահուզի և Բիեգա լեռնագագաթներում գերիշխում է չոր սավաննա և խոտածածկ տարածքներ, ինչպես նաև Senecio kahuzicus էնդեմիկ բուսատեսակը ։
Կենդանական աշխարհ
Մոտ 136 տեսակի կաթնասունների մեջ ամենատարածվածը արևելյան գորիլան է։ Համաձայն Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության 2008 թվականի իրավական զեկույցի, պարկը ունեցել է 125 գորիլա։ 1990-ականների նախապատերազմական շրջանում գորիլաների թիվը կրճատվեց, և հետևաբար այն հայտնվեց վտանգվածների ցուցակում։ Այգին այս հազվագյուտ տեսակների վերջին հանգրվանն է ։ Ըստ Վայրի բնության պահպանության ընկերության ուսումնասիրությունների, 2011 թվականի ապրիլին ազգային պարկում հաշվառվել է շուրջ 181 գորիլաներ ։
Խաիր-խանա
Խաիր-խանա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բալուի գավառակում ։ Գտնվում էր Հայկական Տավրոսի բարձրադիր շրջանում, Բալու քաղաքից 10 կմ հարավ-արևելք ։
Կահուզի-Բիեգա ազգային պարկ
Կենդանական աշխարհ
Այլ տեսակներից են արևելյան շիմպազեներ և մի քանի՝ Cercopithecinae, Colobinae, Hamlyn's կապիկներ։ Կաթնասուններից են փղերը, ամերիկյան վայրի ցուլը, հսկա անտառային խոզը, բոնգոն, ջրային կզաքիսը, արևելյան գալագոն, Մակլաուի չղջիկը, ջրասամույրը և սկյուռը ։
Թունթենհաուզեն
Թունթենհաուզեն  (Tuntenhausen), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։
Կահուզի-Բիեգա ազգային պարկ
Կենդանական աշխարհ
Կարմիր գրքում կենդանական աշխարհից ընդգրկվել են ՝
Խաիր-խանա
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Կահուզի-Բիեգա ազգային պարկ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Թունթենհաուզեն
Ենթարկվում է Վերին Բավարիայի վարչական կենտրոնին։ Մտնում է Ռոզենհայմ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 6959 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010 թվական ։ Զբաղեցնում է 68,98 կմ² մակերես տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 1 87 179։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Խաիր-խանա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բեդնոտա (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)
Բեդնոտա (Беднота), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 45 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի բնակավայրեր
224
Մահեր
Կատեգորիա:224 Կատեգորիա:Տարեթվեր
223
Մահեր
Կատեգորիա:223 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Պողոս վարդապետ Տեր-Մարգարյան
Պողոս Վարդապետ Տեր-Մարգսյան, ծնվել է 1830 թվականին՝ Քանաքեռում։
Վարդապետն ու Հաղարծնի վանքը
Մոտակա բնավայրերի հայ բնակչության մեջ վարդապետը վայելել է մեծ հեղինակություն։ Դա նպաստել է վանքի և նրա կալվածքների բարեկարգմանը։ Մշտական բնակություն վանքում հաստետելու համար Վարդապետը այստեղ է հրավիրում մի քանի հայ ընտանիք, որոնք պետք է կարգավորեին վանքի տնտեսությունը։
Նրա ջանքերով ստեղծվում է վանքի մատենադարանը։ Մատենադարանում պահվել են մեծ քանակությամբ եկեղեցական ձեռագրեր, գրչագիր գրքեր, դասագրքեր, այդ թվում, ավետարան, Մայր Մաշտոց, Նոր կտակարան, Աստվածաշունչ, Տոնացույց, Ղազար Փարպեցի՝ «Թուղթը», Ներսես Շնորհալի՝ «Թուղթ ընդհանրականը», Եղիշե, Ս․ Ջալալյանի «Ճանապարհորդություն ի Մեծն Հայաստան» և այլն։
1885 թվականին Վարդապետը կազմում է վանքի սեփականության գույքացուցակը։ Այնտեղ թվարկվում է արծաթյա և ոսկեզօծ խաչեր, սրբապատկերներ, եպիսկոպոսական գավազաններ։ Վանքապատկան սեփականությունից նշված է՝ մեկ ջրաղաց, ջրաղացքարեր, վեց գոմ, հողագործական և շինարարական տարբեր գործիքներ, կենցաղային կառույցներ, ինչպես նաև 4000 սաժեն ճանապարհ ։
Վանքի շրջակա անտառը գնահատվում էր 230000 ռուբլի, որի շահագործման շնորհիվ վանահայրը պլանավորել էր վերանորոգել Հաղարծնի վանքը, ստեղծեր վանքապատկան գյուղ, նպաստեր Դիլիջանի ծխական դպրոցին, վանքում հոգևոր դպրոց ստեղծեր ։ Սակայն անտառապետի ջանքերով նրա մտահաղացումները չիրականացան։ Վարդապետը երկարատև պայքարի ընթացում դատարանների դռներն էր ընկնում՝ կալվածքի հարցում վանքի իրավունքները վերականգնելու նպատակով, սակայն արդյունքի չի հասնում։ Այն տևում է 30 տարուց ավել։ Խաչատուր Շահնազարյանը իր հուշերում գրում է․
Խրիմյան Հայրիկը, դեռևս Վարագավանքում լսում է Պողոս վարդապետի՝ վանքը վերականգնելու ձեռնարկումների մասին և քաջալերող, խրախուսական նամակ է գրում ու ոգևորում՝ սատար կանգնելով նրան։
1985 թվականին Պողոս վարդապետը ճանապարհվում է Պետերբուրգ՝ վանքապատկան անտառի հարցով։ Դա համընկնում է նոր կայսեր Նիկոլայ երկրորդի թագադրությանը հետ, ուստի ամբողջ երկիրը պատրաստվում էր այդ միջոցառմանը։ Մայրաքաղաքում վարդապետին մեծ օժանդակություն ցույց տվեցին Կարապետ Եգյանը և սենատոր Գոնչարովը։ Ամիսներ անց, վարդապետի համառությունը, ի վերջո, տվեց իր արդյունքները։ Սենատը հօգուտ Հաղարծնի հաստատեց 700 հա հողատարածություն՝ իր անտառներով հանդերձ։
1986 թվականին հոկտեմբերի վերջերին վեհափառը նրան հրավիրում է Էջմիածին։ Պետերբուրգի անսովոր պայմանները, օտարության մեջ այդ ինն ամսվա չարչարանքներն ու ճանապարհորդություններն բոլորովին քայքայել էին նրա առողջությունը։ Հետազոտությունից հետո բժիշկը ախտորոշում է տիֆ։ Վարդապետի օրգանիզմը չի կարողանում հաղթահարել վրա հասած ծանր հիվանդությունը, և նա վախճանվում է միաբանների միջավայրում՝ 1896 թվականի նոյեմբերի 2-ին։
Նրան թաղում են հաջորդ օրը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի միաբանության հանգստարանում։ Մայր տաճարում մատուցված հոգեհանգստին ներկա էր նաև վեհափառը, դրվատեցին նրա արժանիքները, ասելով.
Պողոս վարդապետի մտահոգությունը, որպես Ղազախի գավառի վանքերի կալվածքների կառավարչի, չէր սահմանափակվում միայն Հաղարծնի վանքի գործերով։ Նա կարևոր էր համարում նաև իրեն վստահված գյուղերի բնակչության և եկեղեցիների հոգևոր պահանջների բավարարումը։ Հաճախ այցելում էրգյուղեր, ձեռք մեկնում կարիքավորներին, սատարում տառապյալներին ։
Կարծիքներ Պողոս վարդապետի մասին
Վարդապետի գործունեության մասին տարբեր թերթերում և ամսագրերում դրվատանքով են գրել նրա հետ շփվող և առնչվող, նրան հանդիպող և նրա գործունեությունը գնահատող հեղինակավոր ներկայացուցիչներ, գրականության գործիչներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցու սրբեր Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հայ հոգևորականներ
Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի հուշարձան (Երևան)
Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի հուշարձան, գտնվում է Երևանի կենտրոնում՝ Օղակաձև զբոսայգու սկզբնամասում՝ «Ռոսիա» կինոթատրոնի դիմաց, տեղադրվել է 1974 թվականին ։ Ընդգրկված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Տվյալներ
Հուշարձանը կառուցված է բրոնզից և բազալտից, բարձրությունը 6,7 մետր է։
Արձանի պղծում
2019 թվականի դեկտեմբերին Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի հուշարձանը պղծվել էր․ նրա վրա կարմիր ներկ էին լցրել։ Արարքը կատարել էր ակտիվիստ Շահեն Հարությունյանը։ Ըստ նրա՝ գործողությունը կատարվել էր ի պատասխան Ռուսաստանում Գարեգին Նժդեհի հուշատախտակի պղծման ։
Կուտուզով (ֆիլմ)
«Կուտուզով» («Кутузов»), խորհրդային լիամետրաժ գեղարվեստական սև-սպիտակ ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Վլադիմիր Պետրովը «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում 1943 թվականին   ։
Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի հուշարձան (Երևան)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հովհաննես Բեջանյանի քանդակներ
Կուսեկեևո (գյուղ, Չեկմագուշևսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 364 մարդ։
Կուտուզով (ֆիլմ)
Սյուժե
Ֆիլմը ներառում է 1812 թվականի պատերազմի իրադարձությունները և պատմում է Միխայիլ Իլարիոնովիչ Կուտուզովի՝ Սմոլենսկի իշխանի, ռուս զորավարի, ֆելդմարշալի, Ալեքսանդր Սուվորովի աշակերտի անձի մասին։
Դերերում
Լուսագրերում նշված չեն․
Տնային տեսանյութ
2000-ականների սկզբին ֆիլմը թողարկվել է տնային տեսաերիզներով «Մաստեր Թեյփ» ընկերության կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:1943 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Աստերոիդների ցանկ (128101-128200)
Աստերոիդների ցանկ (128001-128100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (128201-128300)
Շալգակով (Օռլովսկի շրջան)
Շալգակով (Шалгаков), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օռլովսկի շրջանում։ Մտնում է Դոնսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Օռլովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Կան-3
Կան-3 (Canton de Caen-3), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Ներքին Նորմանդիա շրջանում։ Կալվադոս դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Կան օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 19118 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1439 է։ Կան-3-րդ կանտոնում կա 1 կոմունա, որոնցից ամենամեծը Կան 3-րդ կանտոն կոմունան է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ Կատեգորիա:Կալվադոս դեպարտամենտի կանտոններ
Իփիգենիան Տավրիսում (Գլյուկ)
Իփիգենիան Տավրիսում (Iphigénie en Tauride), ավստրիացի կոմպոզիտոր Քրիստոֆ Վիլիբալդ Գլյուկի օպերա չորս գործողությամբ։ Ֆրանսերեն լիբրետտոն՝ Նիկոլա-Ֆրանսուա Գիյարի ըստ Եվրիպիդեսի համանուն ողբերգության։ Ըստ սյուժեի և գրության հաջորդականության «Իփիգենիան Տավրիսում» հանդիսանում է «Իփիգենիան Ավիսում» օպերայի շարունակությունը։
«Իփիգենիան Տավրիսում» օպերան առաջին անգամ ներկայացվել է 1779 թվականի մայիսի 11-ին Փարիզի Երաժշտության թագավորական ակադեմիայում՝ մեծ ջերմությամբ ընդունվելով հանդիսատեսի կողմից։
Օպերան համարվում է Գլյուկի լավագույն ստեղծագործություններից մեկը։ Գլյուկը այստեղ խորացրել է օպերային ռեֆորմը, որը սկսել էր իր նախորդ ստեղծագործություններում։
Կատեգորիա:1779 բեմադրվածներ Կատեգորիա:Ֆրանսերեն օպերաներ
Սմարժինցի
Սմարժինցի (Смаржинці), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սմարժինցի գյուղում բնակվում էր 257 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,98 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 262245 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վիճակագրական ֆիզիկա
Վիճակագրական ֆիզիկա, ֆիզիկայի բաժին, որը նկարագրում է մեծ թվով մասնիկներից (մոլեկուլներ, ատոմներ, տարրական մասնիկներ) բաղկացած համակարգերի (գազ, հեղուկ, պինդ մարմին, պլազմա և այլն) վարքը՝ հիմնվելով մեխանիկական շարժման օրինաչափությունների վրա։ Հրաժարվելով մեծ թվով մասնիկներից բաղկացած համակարգի ճշգրիտ մեխանիկական (դասական կամ քվանտային) նկարագրությունից, որը գործնականում անհնար է, Վիճակագրական ֆիզիկա առաջարկում է համակարգի նկարագրության նոր՝ վիճակագրական մեթոդ։ Պարզվում է, որ մեծ թվով ազատության աստիճաններ ունեցող համակարգը ձեռք է բերում որակական նոր հատկություններ, և ջերմաստիճանը, էնտրոպիան, ճնշումն ու թերմոդինամիկական այլ մեծություններ դառնում են համակարգի ֆիզիկ, բնութագրեր, մինչդեռ մեխանիկայի տեսանկյունից դիտարկելիս դրանք իմաստ չունեն։ Մակրոսկոպիկ համակարգի մասերի միջև նույնիսկ թույլ փոխազդեցության (հարվածներ մասնիկների միջև) առկայության դեպքում, համակարգի վիճակը նկարագրող բոլոր ֆիզիկական մեծություններն էապես փոփոխվում են տարբեր բնութագրական ժամանակներում։
Կատեգորիա:Վիճակագրական ֆիզիկա
Կիտուբա
Կիտուբա՝ Բանտու լեզուներից մի լեզու Կենտրոնական Աֆրիկայում տարածված է որպես Լինգվա ֆրանկա։ Ձևավորվել է Կոնգոյի լեզվի բառապաշարի հիման վրա։ Համարվում է Կոնգոյի Հանրապետություն և Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն պետությունների պետական լեզուն։
Անվանում
Կիտուբա լեզվով խոսող մարդիկ իրենց լեզուն անվանում են տարբեր լեզուներով։ Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում այն անվանվում է Munukutuba или Kituba: Սակայն այս ձևը շարահյուսական առումով սխալ է համարվում, քանի որ բառացի նշանակում է «ես խոսել»։ Կոնգոյի Հանրապետությունում այս լեզուն անվանվում է Kituba: Վերջինս նշանակում է «խոսք»։
Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում Կիտուբա լեզուն պաշտոնական ձևով անվանվում է Kikongo ya leta, սակայն շատ շրջաններում ՝ հատկապես Կոնգո ցեղերի շրջաններում այն անվանվում է պարզապես Kikongo: Կոնգոյի Դեմոկրատական հանրապետության սահմանադրության համաձայն կիտուբա լեզուն պետական լեզու է։
Տարածվածությունը
Կիտուբան համարվում է Կոնգոյի Հանրապետություն և Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետություն պետությունների պետական լեզուն։ Այսինքն այս լեզուն օգտագործվում է պետությունների կառավարման և կրթության մեջ։
Բացի այդ լեզուն օգտագործվում է մասսայական տեղեկատվություն ստանալու գործում։ ԿԴՀ-ում և ԿՀ-ում Կիտուբա լեզուն օգտագործվում է որպես հեռուստա- և ռադիոտեսությունների մեջ։
Պոպովկա (գյուղ, Կրասնոդոնի շրջան)
Պոպովկա (Попівка), գյուղ Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզի Կրասնոդոնի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1810 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պոպովկա գյուղում բնակվում էր 530 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5,5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 96,36 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Լուգանսկի մարզի Կրասնոդոնի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1810 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Իսինոմակի
Իսինոմակի (石巻市), քաղաք Ճապոնիայի Միյագի պրեֆեկտուրայում։
2017 թվականի փետրվարի 28-ի տվյալների համաձայն՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 146 993 մարդ, իսկ բնակչության խտությունը՝ 269 մարդ/կմ2 ։ Քաղաքի զբաղեցրած տարածքը կազմում է 554,58 կմ2։
Աշխարհագրություն
Իսինոմակին գտնվում է Միյագի պրեֆեկտուրայի հյուսիս-արևելքում։ Հարավում սահմանակցում է Մացուսիմա ծովածոցին, հյուսիսում՝ Կեսենումա ծովածոցին, իսկ արևմուտքում՝ Կիտակամի լեռներին։
Կլիմա
Իսինոմակիի կլիման մերձարևադարձային մուսսոնային է (Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում Cfa)։ Բնութագրվում է տաք ամառներով և ցուրտ ձմեռներով։ Միջին տարեկան ջերմաստիճանը կազմում է 11.7 °C։ Միջին տարեկան տեղումների քանակը կազմում է 1174 մմ, իսկ սեպտեմբերը ամենախոնավ ամիսն է։ Ամենաբարձր միջին ջերմաստիճանը գրանցվել է օգոստոս ամսին (24.2 °C), իսկ ամենացածրը՝ հունվարին (0.6 °C) ։
Բնակչություն
Բնակչության շարժը ներկայացված է աղյուսակում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ճապոնիայի նավահանգստային բնակավայրեր
Մարինեո
Մարինեո (Marineo), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Պալերմո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 6885 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 211 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 33 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 90035։ Հեռախոսային կոդը՝ 00091։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Կիր Ալեքսանդրացին։ Տոնը նշվում է դեկտեմբերի 31-ին և օգոստոսի երրորդ կիրակի օրը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
225
Մահեր
Կատեգորիա:225 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Շիրոկի (Օռլովսկի շրջան)
Շիրոկի (Широкий), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Օռլովսկի շրջանում։ Մտնում է Կրասնոարմեյսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Օռլովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:1892 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գոուլբեռն
Գոուլբեռն (Goulburn), գավառական քաղաք Նոր Հարավային Ուելս, Ավստրալիա ։ Գտնվում է Կանբերրայից 90 կմ հեռավորության վրա և Սիդնեյից 195 կմ հեռավորության վրա՝ Հյումայի մայրուղով, ծովի մակերևույթից 690 մետր բարձրության վրա։ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմում է 21 484 մարդ, 2018 թվականի տվյալներով՝ 23835 մարդ ։
Հայտնի է որպես Ավստրալիայում առաջին քաղաքը, որը հիմնադրվել է ոչ թե ափին, այլ մայրցամաքի խորքում ։
1984 թվականին Սիդնեյից Գոուլբեռն է տեղափոխվել Նոր Հարավային Ուելսի ոստիկանական ակադեմիան, որն այժմ հարավային կիսագնդում իրավապահ մարմինների սպաների համար խոշորագույն կրթական հաստատությունն է։
Գոուլբեռնում տեղակայված է Գոուլբեռնի ուղղիչ կենտրոնը, որն Ավստրալիայի անվտանգության ամենաբարձր մակարդակի տղամարդկանց բանտն է, որտեղ գտնվում են բազմաթիվ հայտնի վտանգավոր հանցագործներ ։
2015 թվականին Գոուլբեռնը դարձել է արտասովոր երևույթի վայր. քաղաքում սարդերից անձրև է տեղացել ։<!-- == Մշակութային ժառանգություն == Goulburn has a number of heritage-listed sites, including:
-->
Կլիմա
Գոուլբեռնն ունի օվկիանոսային կլիման (Cfb) տաք ամառներով և սառը ձմեռներով։ Տեղումների քանակը հավասարաչափ բաշխվում է ամբողջ տարվա ընթացքում, տարեկան միջինը կազմում է 542,8 մմ։ Ժամանակ առ ժամանակ ձյուն է լինում, թեև հազվադեպ է այն տեղում զգալի քանակությամբ։
Խամիլ
Խամիլ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բալուի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Մարմնի մասեր (հեռուստասերիալ)
«Մարմնի մասեր» (Nip/Tuck), ամերիկյան հեռուստատեսային դրամա՝ «սև» հումորի տարրերով, որը ստեղծվել է Ռայան Մերֆիի կողմից և եթեր է հեռարձակվել 2003-ից մինչև 2010 թվականները։
Ընդհանուր առմամբ սերիալը ստացել է 45 մրցանակ` այդ թվում` «Ոսկե Գլոբուս» և «Էմմի»։ Շոուի հեղինակ Ռայան Մերֆին հավաստիացնում է, որ սերիալում ցուցադրված բժշկական բոլոր միջադեպերը վերցված են իրական կյանքից ։
Դիանո Սան Պիետրո
Դիանո Սան Պիետրո  (Diano San Pietro), կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Իմպերիա գավառում։
Մարմնի մասեր (հեռուստասերիալ)
Սյուժե
Շոնը և Քրիստիանը ոչ միայն գործընկերներ են նույն բիզնեսում, այլև ընկերներ են։ Սակայն նրանց մեջ հաճախ տարաձայնություններ են լինում կյանքի, կանանց և իրենց աշխատանքի հանդեպ ունեցած տարբեր վերաբերմունքի համար։
Դիանո Սան Պիետրո
Բնակչությունը կազմում է 1065 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 91 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 12 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 18010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0183։
Բնակավայրի հովանավորն է հանդիսանում սուրբ an Pietro։
Մարմնի մասեր (հեռուստասերիալ)
Սյուժե
Քրիստիանը չի արձագանքում Շոնի այս ազնիվ պոռթկումներին. նա աշխատում է բացառապես փողի և հերթական հիվանդի հետ ինտրիգ ունենալու հնարավորության համար։ Փող, կանայք և գինի. սա այն է, ինչ անհրաժեշտ է Քրիստիանին, և նա պատրաստ է ամեն ինչի` ստի, խաբեության, դավաճանության, շանտաժի և նույնիսկ սպանության` իր ուզածին հասնելու համար։
Դիանո Սան Պիետրո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մարմնի մասեր (հեռուստասերիալ)
Հրավիրված աստղեր
Դերասանների ցուցակը ներկայացված է սերիալում նրանց կերպարների հայտնվելու կարգով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Անգլերեն հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան հեռուստասերիալներ
226
Մահեր
Կատեգորիա:226 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ալվինա Գյուլումյան
Ալվինա Բալաբեկի Գյուլումյան, Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրական դատարանի անդամ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ Սահմանադրական դատարանի նախկին անդամներ Կատեգորիա:ՄԻԵԴ դատավորներ Կատեգորիա:ՀՀ Սահմանադրական դատարանի անդամներ Կատեգորիա:Հայ փաստաբաններ
Ուլումանդա
Ուլումանդա (Улуманда), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Տայդոն գետի աջ ափին՝ 18 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 40 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
(2606) Օդեսա
(2606) Օդեսա (Odessa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի ապրիլի 1-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։ Անվանվել է Ուկրաինայի Օդեսա քաղաքի անունով։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,759486 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0324 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4866 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1674,33 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,215012 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,45° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1976 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բեզաբոտի
Բեզաբոտի (Беззаботы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գլինկովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գլինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կուսեպեևո
Կուսեպեևո (Кусепеево, Көҫөпәй), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Սալավատսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 258 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Սալավատսկի շրջանի բնակավայրեր
227
Մահեր
Կատեգորիա:227 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ֆրանսիս Պուլենկ
Ֆրանսիս Ժան Մարսել Պուլենկ (Francis Jean Marcel Poulenc, ), ֆրանսիացի կոմպոզիտոր, դաշնակահար, երաժշտական քննադատ։ Պուլենկի բազմաթիվ ստեղծագործություններից առավել հայտնիներն են «Կարմելիտուհիների երկխոսությունները» (1957 թ.) և «Մարդկային ձայն» (1959 թ.) օպերաները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Դասական կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Կան-4
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ Կատեգորիա:Կալվադոս դեպարտամենտի կանտոններ
Գայ-Մոշենկա (գյուղ, Ախտիրկայի շրջան)
Գայ-Մոշենկա (Гай-Мошенка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրկայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ախտիրկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բոգորոդիցկոյե (Պեսչանոկոպսկի շրջան)
Բոգորոդիցկոյե (Богородицкое), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Պեսչանոկոպսկի շրջանում։ Բոգորոդիցկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Պեսչանոկոպսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1842 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տիգրան Պետրոսյանի հուշարձան (Երևան, Օղակաձև զբոսայգի)
Տիգրան Պետրոսյանի հուշարձան, գտնվում է Երևանի կենտրոնում՝ Օղակաձև զբոսայգում, Տիգրան Պետրոսյանի անվան շախմատի տան մոտ, տեղադրվել է 1989 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Տվյալներ
Հուշարձանը կառուցված է բրոնզից և գրանիտից, բարձրությունը 3 մետր է։
Պատմություն
Շախմատի աշխարհի 9-րդ չեմպիոն Տիգրան Պետրոսյանի արձանը տեղադրվել է 1989 թվականին նրա անվան շախմատիստի կենտրոնական տան մոտ ։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Արա Շիրազի քանդակներ
Երեքնուկ նեղատերև
Երեքնուկ նեղատերև, լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
10-60 սմ բարձրությամբ միամյա թավոտ բույս է։ Տերևիկները գծային են, մինչև 8 սմ երկարությամբ, 2-4 մմ լայնությամբ։ Ծաղկաբույլը միայնակ է, հասկանման, ունի 1,5-8 սմ երկարություն։ Բաժակը խիտ թավոտ է, երախում կոշտուկային հաստացումով և ճեղքանման նեղացած։ Ատամիկները բզաձև են, պտղի ժամանակ աստղաձև դասավորված։ Պսակը վարդագույն է, բաժակին հազիվ գերազանցող, 10-12 մմ երկարությամբ ։
Տարածվածություն
Հանդիպում է Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում (Կապանի, Ճակատենի, Ներքին Հանդի, Ծավի շրջակայք)։ Աճում է նաև Դաղստանում, Անդրկովկասում, Ղրիմում, միջերկրածովյան ավազանում, Մակրոնեզիայում, Անատոլիայում, Իրանում, Հյուսիսային Աֆրիկայում ։
Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 800-1000 մ բարձրությունների վրա, չոր լանջերին, թփերի մեջ, անտառների եզրերին։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հունիս-հուլիսին ։
Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հայտնի է մեկ պոպուլյացիա՝ 10 կմ²-ից պակաս տարածման և բնակության շրջանների մակերեսով։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Լոբազգիներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ
Աուտոսոմ
Աուտոսոմամի, կենդանի օրգանիզմների մոտ, որոնք ունեն սեռի քրոմոսոմային որոշում, կոչվում են զույգ քրոմոսոմներ տղամարդկանց և կանանց մոտ միանման է, սեռի քրոմոսոմային որոշմամբ կոչվում են զույգ քրոմոսոմներ։ Այլ կերպ ասած, բացի սեռական քրոմոսոմներից, մյուս բոլոր քրոմոսոմները առանձին սեռական օրգանիզմների մոտ կլինեն աուտոսոմներ։ Աուտոսոմների առկայությունը նրանց թիվն ու կառուցվածքը կախված չէ սեռի տվյալներից ։ Աուտոսոմները նշանակում են իրենց հերթական համարներով։ Այսպիսով մարդ իր դիպլոիդ հավաքակազմում ունի 46 քրոմոսոմ դրանցից 44 ը աուտոսոմներ են (22 զույգ, որոնք նշված են 1-ից մինչեւ 22-ը) և մեկ զույգ սեռական քրոմոսոմների (XX կանանց և XY տղամարդկանց)։
Աուտոսոմային հիվանդություններ
Աուտոսոմ-դոմինանտ և աուտոսոմ-ռեցեսիվ ժառանգական հիվանդությունները պայմանավորված է մուտացիաների գեների տեղադրվածությամբ։ Մարդու գենոմի 94 ամենատարածված խանգարումներից առողջական խնդիրներ առաջացնող 77-ը բաժին է ընկնում աուտոսոմներին։ Աուտոսոմների 45 խախտումները բնութագրվում են լիակատար գերիշխանությամբ (Շլություն, Հեռատեսություն) 6 խախտումները թերարժեքություն են ցուցաաբերում  (Առանց աչքերի, Էլիպտոցիտոզ)։ Մնացած 26 խախտումները  աուտոսոմային ռեցեսիվ (Ալբինիզմ,Գալակտոզեմիա)։ Այսպիսով քանակական առումով գերիշխող գենետիկական հիվանդությունները անցնում են աուտոսոմներով քան ռեցեսիվները ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Քրոմոսոմներ Կատեգորիա:Բջջածագումնաբանություն
Պինիել դե Առիբա
Խերիա (Geria) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 23,12 կմ2։ Բնակչությունը՝ 130 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 59 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Պաուլուս Օրոսիուս
Պաուլուս Օրոսիուս (Paulus Orosius, ), 5-րդ դարի քրիստոնյա պատմիչ և աստվածաբան։ Օգոստինոս Երանելու առաջարկով 416-17 թթ. գրել է 7 գրքից բաղկացած «Պատմություն հեթանոսների դեմ» պատմագիտական երկը, որտեղ ներկայացնում է համաշխարհային պատմությունը հնագույն ժամանակներից մինչև 410 թ. գոթերի կողմից Հռոմի գրավումը։
Պայքարել է աղանդների դեմ, այդ նպատակով գրել է «Խրատ վասն պրիսցիլիանականների և օրիգենականների մոլորության» (Commonitorium de errore Priscillianistarum et Origenistarum) և «Ջատագովություն Պելագիանոսի ուսմունքի հետևորդների դեմ» (Liber apologeticus contra Pelagianos) երկերը։
Կատեգորիա:Եկեղեցական պատմիչներ Կատեգորիա:4-րդ դարի հռոմեացիներ Կատեգորիա:4-րդ դարի քրիստոնեական աստվածաբաններ
Հոգեբանական պատրաստվածություն դպրոցին
Հոգեբանական պատրաստվածություն դպրոցին, նախադպրոցական տարիքի երեխայի հոգեբանական զարգացվածության համակարգային բնութագիր, որը ներառում է դպրոցականների ուսումնական գործունեության կատարման հնարավորությունն ապահովող ընդունակությունների և հատկությունների ձևավորումը, ինչպես նաև աշակերտի սոցիալական դիրքի ընդունումը ։ Այն երեխայի (6-7 տարեկան) հոգեբանական զարգացվածության մակարդակ է, որն անհրաժեշտ և բավարար է հասակակիցների շրջանում աշակերտի դպրոցական ծրագրի յուրացման համար ։
Ընկալման մոտեցումներ
Գոյություն ունեն դպրոցական պատրաստվածության վերաբերյալ տարբեր մոտեցումներ ․
1. Մանկավարժական Մոտեցումը հիմնված է այն գաղափարի վրա, որ 5-6 տարեկան երեխաներն ունեն բավարար բարձր մտավոր, ֆիզիկական և հոգեկան հնարավորություններ առաջին դասարանի ծրագրի մի մասը (մաթեմատիկա, գրագիտություն) յուրացնելու համար, ինչը հնարավորություն է տալիս նրան տեղափոխել նախակրթարան։ Դա հնարավորություն է տալիս բարելավել նրանց դպրոցական ուսուցման պատրաստվածությունը ։
Դրանց են դասում՝ ճանաչողական հետաքրքրությունների զարգացման որոշակի մակարդակ, նոր սոցիալական դիրք ընդունելու պատրաստակամություն, ինքնագնահատում, միջնորդավորված դպրոցական մոտիվացիայի առկայություն (սովորելու ցանկություն), ինչպես նաև մտավոր ոլորտի, հաղորդակցման և անկաշկանդ վարքագծի բավարար զարգացվածություն։ Այս մոտեցման մեջ հատկապես կարևորվում է մոտիվացիոն ոլորտի զարգացումը ։ Երեխայի ճանաչողական կարիքների և նրան հասանելի հասարակական հարաբերությունների համակարգում որոշակի տեղ զբաղեցնելու ցանկության միացման արդյունքում, որտեղ մեծահասակների հետ շփումն ընթանում է նոր մակարդակի վրա, առաջանում է հատուկ անհատական նորագոյացություն՝ «աշակերտի ներքին դիրք»  ։ Այն երեխայի նոր վերաբերմունքն է իր, հասարակության և շրջակա աշխարհի նկատմամբ և թույլ է տալիս նրան ավելի հաջողությամբ ներգրավվել ուսումնական գործընթացում։ Սա արտահայտվում է աշակերտի անկաշկանդ վարքագծի, գիտակցված ձևավորման և նպատակների հասնելու մեջ։
Դրանց են դասում՝ երեխայի ունակությունն իր գործողությունները գիտակցաբար ենթարկեցնելու ընդհանրացված կանոնին, երեխայի կարողությունը կողմնորոշվելու աշխատանքի կանոնների համակարգին, օրինակով աշխատելու, լսելու և մեծահասակների հրահանգները կատարելու ունակությունը, «ուսումնական կարևոր հատկությունների կազմավորվածություն» (սովորելու շարժառիթներ, փոխաբերական մտածողություն և այլն) ։
Անձնային պատրաստվածություն
Դրա բաղադրիչները.
Ինտելեկտուալ պատրաստվածություն
Դրա բաղադրիչները.
Ինտելեկտուալ պատրաստվածությունը նաև ենթադրում է երեխայի մեջ ուսումնական գործունեության ոլորտում նախնական ունակությունների ձևավորում, մասնավորապես՝ ուսումնական խնդիրն առանձնացնելու և այն գործունեության ինքնուրույն նպատակի վերածելու ունակություն։ Այսպիսով՝ դպրոցում սովորելու ինտելեկտուալ պատրաստվածության զարգացումը ենթադրում է.