cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կվիրիկե (Քոբուլեթի շրջան)
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1921 մարդ ։
Դորոխնովո (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)
Դորոխնովո (Дорохново), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը ըստ վերջին գրանցված տվյալների կազմում էր 27 մարդ։
Գիրյավոիսկովեցկի գյուղական խորհուրդ (Լոխվիցկի շրջան)
Գիրյավոիսկովեցկի գյուղական խորհուրդ  (Гирявоісковецька сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լոխվիցկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Գիրյավոիսկովեցկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 2020 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 117,44 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17,20 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 10 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1923 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Հոչանց)
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Հոչանց), Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի Հոչանց գյուղում, կառուցվել է 17-րդ դարում։
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո Քաշաթաղի շրջանի օկուպացվել է Ադրբեջանի կողմից։
Պատմություն
Եկեղեցին հիմնել են 17-րդ դարում, Տաթևի անապատից հեռացած երկու եպիսկոպոսները։ Սակայն եկեղեցու մասի առաջին տեղեկությունները մեզ հայտնի են դառել 19-րդ դարի վերջին։ Անցած դարի 60-ական թվականներին արևմտյան պատի մեջ ագուցված էր մի արձանագրություն, որտեղ գրված է հետևյալը․
Այս արձանագրությունից պարզ է դառնում որ եկեղեցին կոչվում է Սուրբ Ստեփանոս։
Ճարտարապետություն
Այս եկեղեցու կառուցման տարեթվի մասին հստակ տեղեկություններ չկան, բայց դատելով ճարտարապետական տիպից, այն վերագրվում է 17- դարի երկրորդ կեսի։ Եկեղեցին միանավ բազիլիկ է, կառուցված անմշակ քարերով և կրաշաղախով։
Ունի ավագ խորան, մեկ մուտք հարավային կողմից, 4 լուսամուտներ, մկրտության ավազան և պատերի մեջ ագուցված խաչքարեր։ Եկեղեցու արտաքին չափերն են 13,40*8,15 մետր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ Կատեգորիա:Վանքեր Կատեգորիա:Մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Քաշաթաղի շրջան Կատեգորիա:Արցախ Կատեգորիա:17-րդ դար Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի
Անահիտ Թամրազյան
Անահիտ Միքայերի Թամրազյան  (ծնվել է փետրվարի 18, 1964, Ստեփանակերտ), ազատամարտիկ, բուժքույր։
Ավարտել է Ստեփանակերտի ուսումնամարզական արագացված դասընթացները (1990)։ Ամուսնու զոհվելուց (Կուսապատ, 1992) հետո զինվորագրվել է Շուշիի գնդին։ 1992-1994 թվականներին մասնակցել է Լաչինի, Մարտակերտի, Աղդամի, Կուբաթլուի շրջանների ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին, փրկել է բազմաթիվ ազատամարտիկների կյանք։
Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Փետրվարի 18 ծնունդներ Կատեգորիա:1964 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ բժշկուհիներ Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից
Հովհաննես Բադալյան
Հովհաննես Համբարձումի Բադալյան, հայ երգիչ (տենոր), ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1961)։
Կենսագրություն
Ծնվել է Իրանի Համադան քաղաքի մոտ գտնվող Շավարին գյուղում։ Նշանավոր հայ երգչի ընտանիքը Գարդաբադ–Վարդապատ գյուղից է ծագում։ Հովհաննեսի ծնողները Գարդաբադից գաղթել են Շավարին գյուղ՝ Համադան քաղաքի մերձակայք։
1946-1949 թվականներին սովորել է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական ուսումնարանում, 1986 թվականին ավարտել Երևանի կոնսերվատորիան։ 1949-1954 թվականներին՝ Հայաստանի երգի-պարի պետական, 1954-2001 թվականներին՝ ՀՀ հեռուստառադիոպետկոմի ժողգործիքների անսամբլների մեներգիչ։ 1982-2001 թվականներին դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում։ Վախճանվել է Երևանում։
Ստեղծագործական ուղի
Բադալյանի երգացանկում էին հայ դասական և ժամանակակից հեղինակների (Խաչատուր Ավետիսյանի «Որտեղ գտնեմ քեզ», «Երբ կանչում ես ինձ», Արամ Սաթյանի «Ես իմ անուշ Հայաստանի», Նիկոլ Գալանդերյանի «Դու նորից եկել ես», «Ափսոսանք»), ժողովրդական («Հորովել», «Խանիման-ջանիման», «Սարերի հովին մեռնեմ»), աշուղական (Ջիվանու «Ազգ իմ») երգեր։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել արտասահմանում։ Երգել է հայ դասական և ժամանակակից հեղինակների, ժողովրդական, աշուղական երգեր, որոնց կատարումներն աչքի են ընկել քնարականությամբ, մեղեդային նուրբ ելևէջներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ երգիչներ Կատեգորիա:Տենորներ
Դոլգոե (լիճ, Բելառուս)
Դոլգոե լիճ (До́ўгае), լիճ Գլուբոկսի շրջանում, Շոշա գետի ավազանում (ավազան Արևմտյան Դվինում)։ Բելառուսիայի ամենախորը լիճը։
Նկարագրություն
Լճի ափերը պատված են խիտ թփուտներով, ինչ-որ տեղ առանձնանում են կաղնիները և եղևնիները։ Ստորջրյա խառնարանի թեքությունները նույնպես շատ մեծ են (մինչև 30-40°)։ Ափերն ու հատակը ափամերձ գոտում (մինչև 10-15 մետր խորությամբ) ավազային են, շատ խորություններում հատակը պատված է տիղմով, կավով և նեխատիղմով (ծովածոցերում)։
Ավազանը ծանծաղ է։ Ջրի ամբողջությամբ փոփոխության համար պահանջվում է 6 տարի։ Ջրային զանգվածը ճահճայնացված է։ Լիճ թափվում են 7 ոչ մեծ առվակներ, որոնք թափվում են Շո և Սվյադովո լճեր։ Ըստ էության սնուցման համար կարևոր դեր են խաղում ստորգետնյա աղբյուրները։ Լճի շրջակայքում են գտնվում Դոլգոե, Զյաբկի և Կրիվցի գյուղերը։
Կենդանական աշխարհ
Լճում հայտնաբերել են ռելիկտային կենդանիներ՝ Limnocalanus macrurus[1] և Pallasea quadrispinosa։ Իխտոֆաունայի բնույթով Դոլգոե լիճը տիպիկ սիգայի և սնետկայի ջրավազան է։ Բացի դրանից լճում լինում են օձաձուկ, գայլաձուկ, մանրածածան, յազ, պերկես, շերեփաձուկ, լին, սպիտակաձուկ և այլ ձկների տեսակներ։
Էկոլոգիա
Լճի բնության եզակիությունը, ջրի մաքրությունը, ինչպես նաև եզակի կենդանիների բնակեցումը հանդիսանում է պատճառ՝ որ 1979 թվականին Դոլգոե լիճը հայտարարվել է հանրապետական նշանակության հիդրոլոգիական արգելոց ։
Նադվա (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)
Նադվա (Надва), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի բնակավայրեր
Վարանդ
Վարանդ Քյուրքչյան (Սուքիաս Հակոբի Գուրջյան, ), իրանահայ բանաստեղծ և թարգմանիչ։
Կյանքն ու ստեղծագործական ուղին
Տարրական և միջնակարգ կրթությունն ստացել է Թեհրանի հայոց ազգային «Քուշեշ-Դավթյան» դպրոցում։ Ուսանել է հայերենագիտություն՝ Թեհրանի Ազատ համալսարանի օտար լեզուների ֆակուլտետում, ուր և դասավանդել է իբրև հայոց լեզվի և գրականության դասախոս։ Գրական առաջին փորձերը կատարել է «Ալիք պատանեկան» երկշաբաթաթերթում։ Այնուհետև աշխատակցել է Հայաստանի և Սփյուռքի մի շարք հանդեսների։1980-1995թվականներին Վարանդը եղել է Թեհրանի «Գեղարդ» երիտասարդական հրատարակչության և «Ներսես Շնորհալի» գրական-մշակութային ֆոնդերի կենտրոն-գրասենյակի վարիչ։ 1994 թվականին Վարանդը այցելել է Հայաստան ։ «Առյուծասպանն ու արքան», «Նեմեսիսը», «Դերվիշ»-ն ու «Մեծ ջահակիրը» ստեղծագործություններ բազմաթիվ անգամ բեմականացվել են Թեհրանում և այլուր։ երկար տարիներ եղել է Իրանահայ գրողների միության նախագահ։ Այժմ «Ալիք» օրաթերթի խմբագրատանը վարում է գրականության և արվեստի բաժինը։
Վարանդի երկերի թարգմանությամբ
Վարանդի ընտրանին պարսկերենի է թարգմանել ու հրատարակել պարսիկ անվանի հայագետ ու թարգմանիչ Ահմադ Նուրիզադեն։ Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են՝ անգլերեն, ֆրանսերեն, ռուսերեն, ռումիներեն, պարսկերեն և ճապոներեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1954 ծնունդներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններ Կատեգորիա:Իրանահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Թեհրան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Կուբայի կոմունիստական կուսակցություն
Կազմավորվել է 1965 թվականի հոկտեմբերի 3-ին՝ որպես Կուբայի սոցիալիստական հեղափոխության միավորված կուսակցության իրավահաջորդ։ Վերջինս իր հերթին բաղկացած էր Հուլիսի 26-ի շարժման և Ժողովրդա-սոցիալիստական կուսակցության անդամներից, որոնք 1959 թվականի Կուբայական հեղափոխությունից հետո երկրում իշխանություն ձեռք բերեցին։
Մարկ Սարոյան
Մարկ Էնդրյու Սարոյան (Mark Andrew Saroyan, ), իսլամական և խորհրդային ուսումնասիրությունների ամերիկահայ պրոֆեսոր, որը կենտրոնացել էր Կենտրոնական Ասիայում և Կովկասում կրոնի և էթնիկ պատկանելության վրա։
Կենսագրություն
Պատմության բակալավրի կոչումը Մարկ Սարոյանը ստացել է Փրինսթոնի համալսարանում։ Ավելի ուշ՝ 1986 թվականին, Բերքլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանում նա սկսել է ուսումնասիրել խորհրդային քաղաքականությունը։ 1990 թվականին նա դարձել է Բերքլիի խորհրդային և հետխորհրդային ուսումնասիրությունների ծրագրի առաջին դոկտորանտներից մեկը ։
Ավարտելուց հետո Սարոյանը դարձել է Հարվարդի համալսարանի քաղաքագիտության դոցենտ։ Հենց այդ ժամանակ նրա մոտ հայտնաբերվել է մահացու հիվանդություն։ Թեև նա Հարվարդում ստանձնել էր պաշտոնը, բայց վատթարացող վիճակի պատճառով 1993 թվականին վերադարձել է Բերքլի։ Նա մահացել է 1994 թվականի հուլիսի 21-ին՝ 34 տարեկան հասակում ։
Գիտական գործունեություն
Սարոյանը եզակի ձայն էր խորհրդային ուսումնասիրությունների ոլորտում, հատկապես Խորհրդային Միությունում իսլամի դերի հարցերում։ Այն ժամանակ, երբ այդ ոլորտը կենտրոնացած էր Ռուսաստանի ներսում էլիտաների քաղաքականության վրա, Սարոյանը շեշտը դնում էր խորհրդային մյուս հանրապետություններում մարդաբանական մոտեցումների վրա ։ Ի տարբերություն այլ ժամանակակից գիտնականների, ինչպիսիք են Ալեքսանդր Բենիգսենը և Էլեն Կարրեր Դանկոսը, որոնք տարածաշրջանային իսլամը ներկայացնում էին որպես ստատիկ, հակախորհրդային ուժ, Սարոյանն ուսումնասիրում էր կրոնի և նրա էլիտայի անընդհատ փոփոխվող բնույթը մշտապես զարգացող պատմական և հասարակական-քաղաքական համատեքստում ։ Դեմ գնալով գերակշռող արևմտյան տեսակետներին՝ Սարոյանը պնդում էր, որ իսլամը սպառնալիք չէր խորհրդային իշխանության համար։ Ընդհանրապես, նա նաև դեմ էր գնում ինչպես խորհրդային, այնպես էլ արևմտյան աշխատություններում հնչող այն տեսությանը, որ իսլամը, ինչպես և մյուս կրոնները, անախրոնիզմ են, որոնք շուտով կվերանան տարածաշրջանից ։
Բացի կրոնական հարցերից, Սարոյանը Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ-ում, Եվրոպայում, Թուրքիայում և Իրանում անցկացվող խորհրդաժողովներում մասնակցում էր նաև քաղաքական քննարկումներին ։
Սարոյանը հմուտ լեզվաբան էր. նա խոսում էր հայերեն, ադրբեջաներեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, պարսկերեն, ռուսերեն, թուրքերեն և ուզբեկերեն ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Ամերիկահայ գիտնականներ
Կազաչիե (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)
Կազաչիե (Козаче), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Կազաչիե գյուղում բնակվում էր 304 մարդ։
Ամատունիներ
Ամատունիներ, հայ նախարարական հնագույն տոհմ Վասպուրական նահանգի Արտազ գավառում։ Հայոց արքունիքում գրավում էին 15-րդ գահը, վարում էին հազարապետության պաշտոնը։ Զորանամակում Ամատունիների զորաբաժինը չի հիշատակվում։ Ըստ Մովսես Խորենացու, Ամատունիները ծագումով հրեա էին՝ սերված ոմն Մանուե նախահորից, և նրանց սկզբնական հայրենիքը Պարսկաստանի Ահմատանի կողմերում էր։ Հայաստան գալով՝ Արտաշես թագավորից ստացան գյուղեր ու դաստակերտներ և կոչվեցին Ամատունիներ։ IV դարի վերջերին հիշատակվում է Պարգև Ամատունի իշխանի անունը, որը համագործակցելով Շավարշ Կամսարականի հետ, փորձում էր պարսից գերությունից ազատել Հայաստանի Խոսրով Դ թագավորին։ Այդ փորձի ձախողումից հետո Սասանյան Արտաշիր թագավորը Ամատունիներին և Կամսարականներին հայրենական գահից իջեցրեց կրտսեր նախարարների կարգը։ 450-451 և 481-484–ին հայ ազգային–ազատագրական պատերազմներում Ամատունիներից մարտնչում էին Վահան, Առանձար, Առնակ և Քաջաջ իշխանները։ V դարում Ամատունիներից Վահան իշխանը իր ուսուցիչ Մեսրոպ Մաշտոցի դին Էջմիածնից տեղափոխում է Օշական՝ նրա գերեզմանի վրա կառուցում կենտրոնագմբեթ եկեղեցի–դամբարան։ 789-ին, արաբական հալածանքներից խույս տալով, շուրջ 12000 հայ գյուղացիներ Համամ Ամատունու և նրա հայր Շապուհի գլխավորությամբ անցնում են Բյուզանդիայի տիրապետության սահմաններում գտնվող Խաղտիք երկրամասը և բնակվում այնտեղ։ Վերջին դարերում Ամատունիների շառավիղները բնակվել են Վրաստանում և ներկայիս Արագածոտնի մարզի Օշական գյուղում։
Ամատունիների տոհմածառը
Տոհմածառը հրատարակվել է 1996 թվականին, «Ռուսական կայսրության ազնվական տոհմերը» («дварянские роди русские импери») գրքում (հատոր 4)։ Ստորև ներկայացված է Թիֆլիսում հիմնադրված իշխանական (հաստատված Ռուսկական կայսրության կողմից) և Օշականում բնակվող Ամատունիների տոհմածառը (միայն Նիկոդիմոսինը) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամատունիներ
Ժողովածու (1836)
Ժողովածու  (1836), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1836 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1723 թվականին Թոմա Ագուլեցի գրիչի կողմից, Ագուլիսում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21.2×14.2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 206 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգիր։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 6բ, 133ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Աշկալայի դաշտ
Աշկալայի դաշտ, դաշտ Եփրատի վերին հոսանքի ավազանում՝ Էրզրումի և Դերջանի դաշտերի միջև։ Երկարությունը 30 կմ է, լայնությունը՝ 9-10 կմ, բարձրությունը՝ 1700 մ։ Եզրավորված է Կոփա և Այծպտկունք լեռնաճյուղերով։ Կազմված է կարծր կրաքարերի կոպիճներից և փխրուն նստվածքներից։ Նախկինում Աշկալայի դաշտի տեղում լիճ է եղել։ Կլիման ցամաքային է, լանդշաֆտը՝ տափաստանային։ Աշկալա բնակավայրի մոտ կա կերակրի աղի հանքավայր, որի շրջակայքում բխում են աղի աղբյուրներ։ Աշկալայի դաշտը Կոփա լեռնանցքով (2390 մ) կապվում է Ճորոխի հովտին։
Կատեգորիա:Դաշտեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի հարթավայրեր
Ռոթախ Էգերն
Ռոթախ Էգերն  (Rottach-Egern), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա երկրամասին։ Գտնվում է Միսբախ շրջանում։ Բնակչությունը 5619 մարդ, տարածքը 59,10 կմ²։
Բաղկացած է 19 գյուղական շրջաններից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (162901-163000)
Աստերոիդների ցանկ (162801-162900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (163001-163100)
|}
Կոբալաուրի
Կոբալաուրի (კობალაური), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Քոբուլեթի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 500 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քոբուլեթից 6 կմ հեռավորության վրա։
Բերինգի նեղուց
Բերինգի նեղուց (Берингов пролив, Bering Strait), նեղուց Ասիայի ամենաարևելյան կետի (Դեժնյովի հրվանդան ռուսական Չուկոտյան թերակղզում) և Հյուսիսային Ամերիկայի ամենաարևմտյան կետի (Ուելսի Արքայազնի հրվանդան) միջև, այսինքն նեղուց Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի միջև։
Անվանումը
Նեղուցն իր անվանումը ստացել է ռուս ծովագնաց Վիտուս Բերինգից, ով անցել է նեղուցը 1728 թ-ին։ Առաջին անգամ նեղուցն անցել է ռուս ծովագնաց Սեմյոն Դեժնյովը, դեռ Բերինգից էլ 80 տարի առաջ, 1648 թվականին։ Չուկոտյան թերակղզուց մինչև Ալյասկա թերակղզի գտնվող նեղուցով անցել է Սեմյոն Դեժնյովի արշավախումբը ում անունով կոչվում է նեղուցում գտնվող հրվանդաններից մեկը ։ Նա միաժամանակ այցելել է նեղուցի կենտրոնում գտնվող Ռատմանովի և Կրուզենշտերնի կղզիներին ։
Աշխարհագրությունը
Նեղուցի լայնությունը 85 կմ է, իսկ խորությունը՝ 30-49 մ։ Նեղուցը միացնում է Չուկոտի ծովը  (Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի)  Բերինգի ծովին  (Խաղաղ օվկիանոս)։ Նավարկուղու (ֆարվատեր) ամենափոքր խորությունը 36 մ է։
Բերինգի նեղուցի մեջտեղում են գտնվում Դեոմիդի կղզիները, որի արևմուտքում են գտնվում ամենախոշոր Ռատմանովի կղզին և Կրուզենշտերնի կղզին։ 1867 թվականի Ալյասկայի և Ալեության կղզիների պայմանագրի վաճառքի համաձայնագրով, Ռուսաստանի և ԱՄՆ-ի սահմանն անցնում է կղզիների մեջտեղով։ Այսպիսով, Ռատմանովի կղզին պատկանում է Ռուսաստանին, իսկ Կրուզենշտերնը՝ ԱՄՆ-ին։ Կղզիների միջև եղած հեռավորությունը 4 կմ-ից էլ պակաս է։ Այստեղով է նաև անցնում ժամային գոտու սահմանագիծը և ամսաթվի փոփոխման միջազգային գիծը:
Ռատմանովի կղզում՝ Ռուսաստանի ամենաարևելյան կետում է գտնվում ռուսական սահմանապահ զորքերը։ Կրուզենշտերնի կղզում, միաժամանակ ամերիկյան սահմանապահների հետ կան բնիկներ, որտեղ մշտապես Նոմ քաղաքից իրականացնում են օդային հաղորդակցություն։
Թունել՝ նեղուցի տակով
Պարբերաբար, 19-րդ դարի վերջից մինչ այսօր, մասնագետների և երբեմն նույնիսկ կառավարությունը (հիմնականում Ռուսաստան ու ԱՄՆ) մակարդակով, քննարկվում են Բերինգի նեղուցով Չուկոտյան և Ալյասկա թերակղզիները միացնող թունելի կամ կամրջի կառուցման նպատակահարմարությունն ու հնարավորությունները, սակայն ինչպես տեխնիկական, այնպես էլ տնտեսական կամ նույնիսկ քաղաքական բնույթի տարբեր պատճառների շնորհիվ, գաղափարներից ոչ մեկը մինչ այսօր չի իրականացվել։
Ամերիկայի նախապատմական բնակեցումը
10 հազար և ավելի տարի առաջ Բերինգի նեղուցը մարդաբանության մեջ հիշատակվում է որպես Բերինգի պարանոց, որով մարդիկ՝ պալեոհնդկացիները բնակեցվել են Ամերիկա, ովքեր մեզ հայտնի հնդկացիներն են։
Իրավական կարգավիճակը
ԱՄՆ-Ռուսաստան պայմանագրի համաձայն, Ալյասկայի թերակղզու օտարումը ԱՄՆ-ի օգտին էր,և ոչ մի կարգախոս չէր սահմանվել հարակից ջրերի և ափամերձ գոտու կարգավիճակի համար, քանի որ Ալյասկան և Ալեության կղզիները միացվելու էին Ռուսաստանի կայսրությանը։ Մինչև 1991 թվականի հունիսի 12-ը ներառյալ, այսինքն պայմանագրերի նախքան ուժի մեջ մտնելը, 1990 թվականի հունիսի 1-ին ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարար Էդուարդ Շևարնաձեի և ԱՄՆ-ի պետքարտուղար Ջորջ Բեյքերի հանդիպման ժամանակ Կոպենհագենում կնքված պայմանագիրի համաձայն, համապատասխան պայմանագրով Խորհրդային Միությունը տարածքային զիջումներ էր անելու Միացյալ Նահանգներին (սկզբունքորեն պայմանավորվածությունը երկու երկրների ղեկավարների միջև եղել էր նախկինում, Վաշինգտոնի գագաթնաժողովում, ԽՍՀՄ նախագահ Միխայիլ Գորբաչովի և ԱՄՆ նախագահ Ջորջ Բուշ ՝ ավագի միջև), Բերինգի նեղուցը, Չուկոտյան թերակղզու արևմտյան ծովափից մինչև Ալյասկայի արևելյան ծովափը, ունեցել է Ռուսաստանի ներքին ջրերի կարգավիճակ։ Այնուամենայնիվ, խորհրդային տարիներին այդ հարցը չանցավ ոչ խորհրդայինի կողմը և ոչ էլ ամերիկյանի ։ Գորբաչովի հրամանով, Շևարնաձեի ստորագրմամբ, «ԽՍՀՄ-ի և ԱՄՆ-ի միջև ծովային տարածքների սահմանագիծը» պայմանագիրը գաղտնի բնույթ կրեց, փաստորեն այն գաղտնի էր պահվում խորհրդային բնակչությունից, մի քանի տարի Խորհրդային Միության մամուլում այս հարցը չէր քննարկվում և տպագրվում, միևնույն ժամանակ արևմտյան մամուլը բացահայտ տեղեկացնում էր ամերիկյան դիվանագետների հերթական հաղթանակը։ Ինչպես տեղեկացնում է ակադեմիկոս Ա.Ի. Ֆուրսովը, այս համաձայնագրի կնքումը Ռուսաստանի տարածքային ամբողջականության և տնտեսության վրա մեծ հարված հասցրեց, քանի որ ամերիկյան կողմի օգտին օտարվեց Ռուսաստանի բացառիկ տնտեսական գոտու մի մասը և հատված մայրցամաքային ծանծաղուտից :.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նեղուցներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի նեղուցներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի նեղուցներ Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի նեղուցներ Կատեգորիա:Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոսի նեղուցներ Կատեգորիա:Բերինգի ծով
(4013) Օգիրիա
(4013) Օգիրիա (Ogiria), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի հուլիսի 21-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,15031 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6013 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6994 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2042,34 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176268 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,56° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բուլիծկղու
Բուլիծկղու (ბულიწყუ), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Խոբի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 20 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոբիից հեռու է 4 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խոբի շրջան‎‎‎
Պետրովսկոե (գյուղ, Վոլչանսկի շրջան)
Պետրովսկոե (Петрівське), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Պասիկովկա։ Հիմնադրվել է 1795 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1795 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ոսպնուկներ
Ոսպնուկներ (Carpodacus), ճնճղուկազգիների կարգի, սերինոսազգիների ընտանիքի թռչունների սեռ։
Նկարագրություն
Մարմնի երկարությունը մինչև 22 սմ է։ Արուների գունավորումը վարդագույն-կարմիր է, էգերինը՝ գորշ մոխրագույն։ Հայտնի է ոսպնուկների մոտ 22 տեսակ՝ տարածված գյխավորապես Կենտրոնական Ասիայում։ Ապրում են թփուտներում և անտառի բացատներում։ Դնում են 3-6 ձու, թխսում (միայն էգը) 13-14 օր։ Սնվում են սերմերով, հատապտուղներով, երբեմն՝ միջատներով։ Հայաստանում հանդիպում է սովորական չվող ոսպնուկեր հատկապես հյուսիսային շրջանների անտառների բացատներում, թփուտներով հարուստ լեռնային տափաստաններում և հացահատիկի ցանքատարածություններում։
Կատեգորիա:Ճնճղուկանմաններ
Կուսաթաղանթ
Կուսաթաղանթ կամ հիմեն (hymen), որոշ կաթնասունների ներքին և արտաքին սեռական օրգանների միջև հեշտոցի մուտքը ծածկող անցքով լորձաթաղանթի ծալք։ Վերարտադրողական համակարգի հոմոլոգիկ զարգացման պատճառով կուսաթաղանթ ունեն հետևյալ կաթնասունները. շիմպանզեները, մարդը, ձիերը, լամանտինները, փղերը և կետերը ։.
Կուսաթաղանթը գտնվում է հեշտոցամուտքում:Կուսաթաղանթի ձևը, հաստությունը և առաձգականությունը խիստ անհատական են։ Կուսաթաղանթի պատռման պրոցեսը կոչվում է դեֆլորացիա (կուսազրկում)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանացի սեռական օրգաններ
Կայզերսբերգ
Կայզերսբերգ (Alsatian: Kaiserschbarig, գերմաներենից բառացի թարգմանած՝ նշանակում է Կայսեր սար), պատմական քաղաք Ֆրանսիայի հյուսիսարևելյան մասում՝ Էլզասում, երկրի մայրաքաղաք Փարիզից մոտավորապես 370 կիլոմետր դեպի արևելք, Ստրասբուրգից 65 կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք, Կոլմարից 10 կիլոմետր դեպի հյուսիս-արևմուտք։ Միջնադարյան ժամանակներից պահպանված ամրոցը հուշում է բնակավայրի ռազմավարական կարևորության և պատերազմական անցյալի մասին։ Պատմական փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվել է 1227 թվականին, երբ գերմանական կայսր Ֆրեդերիկ II-ը պատվիրել է կառուցել (կամ վերակառուցել) ամրոցը։ Միջին դարերում Կայզերսբերգը եղել է Decapolis-ի անդամ և ծաղկում է ապրել։ 1648 թվականին մտել է Ֆրանսիայի կազմի մեջ, չնայած բնակիչների մեծ մասը գերմանախոս են եղել։
Քաղաքը, որ ներկայումս մտնում է Կոլմար Ռիբովիլե շրջանի Սեն Մարի օ Մին կանտոնի կազմի մեջ, մինչև 2016 թվականի հունվարի 1-ը եղել է առանձին համայնք, ապա միավորվել մերձակա Կինցհայմ և Զիգոլսհայմ համայնքների հետ՝ մնալով նորակազմ վարչական այդ միավորի՝ Կայզերսբերգ-Վինյոբլ համայնքի կենտրոնը ։
Համայնքն զբաղեցնում է 24,82 կմ² տարածք, բնակչության թվաքանակը 2006 թվականի տվյալներով եղել է 2.715, 2012 թվականի տվյալներով՝ 2705 : Բնակչության խտությունը կազմել է 109,0 մարդ/կմ²։
Ժողովրդագրություն
Համայնքի բնակչության թվաքանակը 2011 թվականի տվյալներով եղել է 2709, 2012 թվականի տվյալներով՝ 2705 , 2017 թվականի տվյալներով՝ 2489 :
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները ։
Տնտեսություն
2010 թվականին քաղաքի աշխատունակ (15-ից մինչև 64 տարեկան) 1669 բնակիչներից տնտեսական ակտիվություն են դրսևորել 1312-ը, 357—ը եղել են ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 78,6 %, իսկ 1999 թվականին եղել է 75,1 %): 1312 աշխատունակ ակտիվ բնակչներից աշխատել են 1230-ը (647 տղամարդ և 583 կին), 82-ը գրանցված են եղել որպես գործազուրկ (42 տղամարդ և 40 կին)։ 357 աշխատունակ, բայց ոչ ակտիվ բնակիչներից 127-ը եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 152—ը՝ թոշակառու, 78-ը չեն աշխատել այլ պատճառներով ։ 542 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 436-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 106։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,4 %։ 436 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 398 անձ (221 տղամարդ և 177 կին)։ Գործազուրկ են եղել 38 անձ (16 տղամարդ և 22 կին)։ 106 անաշխատունակներից 36-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 39-ը` թոշակառուներ, իսկ 31-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։ 2011 թվականին համայնքում հաշվվել է հարկման ենթակա 1222 տնային տնտեսություն՝ 2673 բնակչով։ Ընդ որում՝ յուրաքանչյուր հարկատուի միջին եկամուտը կազմել է 21.096 եվրո ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Օպիդո Մամերտինա
Օպիդո Մամերտինա (Oppido Mamertina), քաղաք Իտալիայում՝ Կալաբրիա մարզի Ռեջիո Կալաբրիա գավառում։ Սահմանակից է Կոզոլետո, Պլատի, Ռիցցիկոնի, Սան Պրոկոպիո, Սանտա Քրիստինա դ'Ասպրոմոնտե, Սեմինարա, Սինոպոլի, Տաուրիանովա, Վարապոդիո համայնքներին ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Վերջին հարյուրամյակի ընթացքում քաղաքի բնակչության թվաքանակը կիսով չափ նվազել է։ Ծայրահեղ աղքատությունից փրկվելու նպատակով շատ ու շատ բնակիչներ մեկնել են Հյուսիսային Իտալիայի արդյունաբերական կենտրոններ կամ արտասահման ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքիներ
Վիսամբուր
Վիսամբուր (Wissembourg), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 7738 մարդ, բնակչության խտությունը` 160.61 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 48.18 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 410 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 55 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 5142 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 3826-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 1316։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,4 %։ 3826 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 3332 անձ (1824 տղամարդ և 1508 կին)։ Գործազուրկ են եղել 494 անձ (241 տղամարդ և 253 կին)։ 1316 անաշխատունակներից 391-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 428-ը` թոշակառուներ, իսկ 497-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ
Ձեռքերի ախտահանիչ միջոցներ
Ձեռքերի ախտահանիչ միջոց, հեղուկ, որն օգտագործվում է ձեռքերի վարակիչ գործոնները նվազեցնելու համար ։ Առողջապահության տեսանկյունից շատ դեպքերում ալկոհոլային հիմքով ախտահանիչ միջոցները ավելի նախընտրելի են, քան ջրով և օճառով լվացվելը ։ Ընդհանուր առմամբ, դրանք ավելի արդյունավետ են սպանում միկրոօրգանիզմները և ավելի տանելի են, քան օճառը և ջուրը ։ Ձեռքերի լվացումը պետք է իրականացվի, եթե աղտոտումը տեսանելի է կամ զուգարանից օգտվելուց հետո ։ Ոչ ալկոհոլային տարբերակների ընդհանուր օգտագործումը խորհուրդ չի տրվում ։ Առողջապահության տեսանկյունից ձեռքերը լվանալու փոխարեն ձեռքի մաքրող միջոցների օգտագործման ադյունավետությունը հաստատող բավարար ապացույցներ չկան ։ Նրանք հասանելի են հեղուկների, գելերի եւ փրփուրների ձևով ։
Ալկոհոլային հիմքով տարբերակները սովորաբար պարունակում են իզոպրոպիլ ալկոհոլի, էթանոլի (էթիլ սպիրտ) կամ պրոպանոլի որոշակի համակցումներ ։ 60-ից 95% ալկոհոլ պարունակող տարբերակները առավել արդյունավետ են ։ Պետք է զգույշ լինել, քանի որ դրանք հեշտությամբ բոցավառվում են ։ Ալկոհոլային հիմքով նյութերը սպանում են մի շարք միկրոօրգանիզմներ, բայց ոչ սպորներ ։ Որոշ տարբերակներ պարունակում են գլիցերին` կանխելու համար մաշկի չորացումը ։ Ոչ ալկոհոլային տարբերակները կարող են պարունակել բենզալկոնիումի քլորիդ կամ տրիկլոզան ։
Ալկոհոլը օգտագործվել է որպես հակասեպտիկ դեռ 1363թ.-ին, սակայն դրա ախտահանիչ էֆեկտը ապացույցներով հաստատվեց 1800-ականների վերջին ։ Ալկոհոլային հիմքով ձեռքի ախտահանիչ միջոցները Եվրոպայում լայն տարածում գտան 1980-ական թվականներից ։ Ալկոհոլային հիմքով տարբերակը մտնում է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղերի ցանկում, և համարվում է առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ եւ անվտանգ դեղամիջոցներից ։ Դրանց մեծածախ գինը զարգացող աշխարհում կազմում է մեկ լիտր շշի համար 1.40-3.70 ամերիկյան դոլար։
Ընդհանուր հանրություն
ԱՄՆ-ի Հիվանդությունների վերահսկման եւ կանխարգելման կենտրոնների (CDC) կողմից իրականացվող «Մաքուր ձեռքեր» քարոզարշավը տեղեկացնում է հասարակությանը, ձեռքի լվացման մասին։ Ալկոհոլային հիմնքով ձեռքի ախտահանիչ միջոցները խորհուրդ է տրվում միայն այն դեպքում, եթե օճառ և ջուր չկան ։
Առողջապահություն
Բազմաթիվ դեպքերում, առողջապահության ոլորտում, ալկոհոլային հիմքով ձեռքի սանիտարական միջոցը ավելի հարմար է, քան օճառով և ջրով ձեռքերը լվանալը ։ Ընդհանուր առմամբ, դրանք ավելի արդյունավետ են սպանում միկրոօրգանիզմները և ավելի տանելի են, քան օճառը և ջուրը ։ Ձեռքերի լվացումը պետք է իրականացվի, եթե աղտոտումը տեսանելի, ինչպես նաև զուգարանից օգտվելուց հետո ։
Պետք է օգտագործել այն ախտահանիչ միջոցը, որը պարունակում է առնվազն 60 տոկոս ալկոհոլ կամ պարունակում է «կայուն հակասեպտիկ» ։ Ալկոհոլով մաքրումը սպանում է տարբեր տեսակի բակտերիաներ, այդ թվում հակաբիոտիկի նկատմամբ դիմացկուն բակտերիաներ և տուբերկուլյոզի հարուցիչներ։ 90%-անոց ալկոհոլային նյութերը դյուրավառ են, սակայն սպանում են բազմաթիվ վիրուսներ, ներառյալ պաշտպանիչ թաղանթով պատված վիրուսները, ինչպիսիք են գրիպի վիրուսը, ՄԻԱՎ-ը, բայց անարդյունավետ է կատաղության վիրուսի դեմ  ։
90%-անոց ալկոհոլային նյութերը ավելի արդյունավետ են վիրուսների դեմ, քան ձեռքի լվացման այլ ձևերը ։ Իզոպրոպիլ սպիրտը սպանում է 99.99 տոկոս կամ ավելի բոլոր ոչ սպորային տիպի բակտերիաներին 30 վայրկյանից քիչ ժամանակում, ինչպես լաբորատորիայում, այնպես էլ մարդու մաշկի վրա ։
Ախտահանիչի մեջ ալկոհոլի չափազանց քիչ քանակի (0.3մլ) կամ կոնցենտրացիայի (60%-ից քիչ) դեպքում, այն չի ապահովում սպիտակուցի դենատուրացիայի և բջիջների քայքայման համար անհրաժեշտ 10–15 վայրկյանը ։ Բարձր պարունակությամբ լիպիդների կամ սպիտակուցային թափոնների (օրինակ` սննդի վերամշակման) միջավայրում միայնակ ալկոհոլի օգտագործումը չի կարող բավարար լինել ձեռքի հիգիենայի պատշաճ մակարդակ ապահովելու համար
Բժշկական հաստատություններում, ինչպիսիք են հիվանդանոցները և կլինիկաները, օպտիմալ ալկոհոլի կոնցենտրացիան մանրէների սպանելու համար կազմում է 70-95% ։ Ըստ Արևելյան Թենեսիի համալսարանի հետազոտողների, ԱՄՆ-ի խանութներում ալկոհոլի մինչև 40% կոնցենտրացիաները առկա են ։
Առողջապահության ոլորտում օպտիմալ ախտահանումը պահանջում է ուշադրություն դարձնել այն բոլոր մակերևույթների վրա, մասնավորապես եղունգների շուրջը, մատների միջև ընկած տարածությունները, բթամատի հետևի մասը և դաստակի շուրջը։ Ձեռքի ախտահանիչը պետք է մանրակրկիտ տարածել ձեռքերին և նախաբազկին առնվազն 30 վայրկյան տևողությամբ, ապա թողնել, որ չորանա ։
Օգտագործելով ալկոհոլային ախտահանիչ գելերը, ձեռքի մաշկը ավելի քիչ է չորանում, ավելի շատ խոնավություն է պահպանվում վերնամաշկում, քան թե ձեռքերը հակասեպտիկ / հակաբիոտիկ օճառով և ջրով լվանալիս ։
Չնշված
Կան որոշ իրավիճակներ, երբ օճառով և ջրով լվացվելը նախընտրելի է, քան ձեռքի մաքրող միջոցը, մասնավորապես՝ Clostridioides difficile-ի մանրէային սպորների, մակաբույծերի, ինչպիսին է Cryptosporidium-ը և որոշ վիրուսների, ինչպիսին է norovirus-ը, վերացումը (սակայն 95% ալկոհոլը համարվում է ամենաարդյունավետը վիրուսների վերացման համար) ։ Բացի այդ, եթե ձեռքերը աղտոտված են հեղուկներով կամ այլ տեսանելի աղտոտիչ նյութերով, ինչպես նաև զուգարանից օգտվելուց հետո ձեռքերի լվացումը նախընտրելի է։ Ձեռքերը պետք է լվանալ նաև եթե ալկոհոլային ախտահանիչ միջոցի օգտագործումից հետո մնացորդները անհանգստություն են պատճառում ։ CDC- ն տեղեկացնում է, որ ձեռքի ախտահանիչ միջոցները արդյունավետ չեն քիմիական նյութերի հեռացման համար, ինչպիսիք են թունաքիմիկատները ։
Կրակ
Ալկոհոլային գելը կարող է բռնկվել, ձևավորելով կիսաթափանցիկ կապույտ բոց։ Դա պայմանավորված է գելում առկա ալկոհոլով։ Որոշ ախտահանիչ գելեր չեն բռնկվում, դրանցում ջրի կամ խոնավեցնող նյութերի բարձր կոնցենտրացիայի պատճառով։ Մի քանի հազվագյուտ դեպքեր են եղել, երբ սպիրտը վիրահատական սենյակում հրդեհների բռնկման պատճառ է դարձել, այդ թվում, այն դեպքը, երբ ալկոհոլը վիրահատության ժամանակ կիրառվել է որպես հակասեպտիկ և կոագուլյատորի օգտագործման ժամանակ բերել հրդեհի։ Հրդեհի ռիսկը նվազեցնելու համար ալկոհոլային ախտահանիչներ օգտագործողներին խորհուրդ է տրվում ձեռքերը իրար շփել մինչև նյութը չորանա և այրվող սպիրտը ամբողջությամբ գոլորշիանա ։ Հրշեջ ծառայությունը զգուշացնում է, որ ալկոհոլային հիմքով ձեռքի ախտահանիչ միջոցները պետք է պահվեն ջերմությունից կամ բաց բոցից հեռու ։
Մաշկ
Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ ալկոհոլային ախտահանիչ միջոցները չեն վերացնում մաշկի բնականոն միկրոֆլորայում առկա միկրոօրգանիզմները։ Մարմինը արագորեն համալրում է ձեռքի վրա օգտակար մանրէները, հաճախ դրանք վերևից տեղափոխելով, որտեղ ավելի քիչ են վնասակար միկրոօրգանիզմները ։ Այնուամենայնիվ, ալկոհոլը կարող է վնասել մաշկի արտաքին շերտը, ինչը կարող է բացասական ազդեցություն ունենալ մաշկի պաշտպանական ֆունկցիայի վրա։ Ուսումնասիրությունը նաև ցույց է տալիս, որ ձեռքի ախտահանումը մանրէազերծող միջոցով ավելի շատ է վնասում մաշկը, քան մաքրումը ալկոհոլային լուծույթներով, քանի որ այն հանգեցնում է մաշկի ճարպային շերտի ավելցուկային կորստի ։
Ներքին ընդունում
Միացյալ Նահանգներում, ԱՄՆ Սննդամթերքի և դեղերի վարչությունը (FDA) վերահսկում է հակաբակտերիալ ձեռքի օճառները և ախտահանիչ նյութերը, ինչպես այլ առանց դեղատոմսի տրվող դեղերը (OTC), քանի որ դրանք նախատեսված են տեղային մանրէազերծման միջոցով հիվանդությունները կանխարգելելու համար ։ FDA- ն պահանջում է խստիվ պիտակավորում, որը սպառողներին տեղեկացնում է այդ դեղի պատշաճ օգտագործման և վտանգների մասին, որոնցից պետք է խուսափել, մասնավորապես նախազգուշացում մեծահասակներին՝ չխմել, չօգտագործել աչքերում, հեռու պահել երեխաներից և թույլ տալ երեխաներին օգտագործել դրանք միայն մեծահասակների վերահսկողության ներքո ։ Թունավորման դեմ պայքարի ամերիկյան ասոցիացիայի տվյալներով, 2006-ին հայտնաբերվել են ձեռքի մաքրման միջոցների սխալ օգտագործման մոտ 12.000 դեպքեր ։ Փոքր երեխաների մոտ ալկոհոլային հիմքով ախտահանիչները կարող են դառնալ ալկոհոլային թունավորումների պատճառ ։ Այնուամենայնիվ, ԱՄՆ-ի Հիվանդությունների վերահսկման կենտրոնները խորհուրդ են տալիս օգտագործել ձեռքի ախտահանիչ միջոցներ երեխաների լավ հիգիենայի ապահովման համար, ինչպես նաև խորհուրդ է տրվում ծնողներին ճանապարհորդելու ընթացքում վերցնել ախտահանիչ միջոցներ երեխաների համար` ձեռքերի աղտոտվածությունից խուսափելու համար ։
Գրանցվել են դեպքեր, երբ մարդիկ բանտերում և հիվանդանոցներում, որտեղ ալկոհոլը արգելված է, խմել են ախտահանիչ գելեր, ինչը հանգեցրել է թունավորումների, արդյունքում ախտահանիչ միջոցները դուրս են բերվել այդ հաստատություններից ։
Ոչ ալկոհոլային
2015 թ. Ապրիլի 30-ին FDA-ն հայտարարեց, որ իրենք պահանջում են ավելի շատ գիտական ապացույցներ, որոնք հիմնված են ձեռքի ախտահանիչ միջոցի օգտագործման անվտանգության վրա։ Զարգացող գիտությունը նաև գտնում է, որ որոշ բժշկական հակասեպտիկ նյութերի ակտիվ բաղադրիչների համակարգային ազդեցությունը (մարմնի վրա լիարժեք ազդեցություն, ինչպես ցույց է տրված արյան մեջ կամ մեզի քննության ս հակասեպտիկ բաղադրիչները հայտնաբերելու միջոցով) ավելի բարձր է, քան առաջ կանխատեսվում էր և գոյություն ունեցող տվյալները մտահոգիչ են ամենօրյա կրկնվող օգտագործման ժամանակ հակասեպտիկ նյութերի առանձին ակտիվ բաղադրիչների մարդու վրա ունեցած ազդեցության հետևանքների վերաբերյալ։ Դրանք հիմնականում ալկոհոլ և տրիկլոզան պարունակող նյութերն են ։
Բաղադրություն
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը ներկայացրել է ուղեցույց, ըստ որի ավելի հասանելի նյութերից տնային պայմաններում կարելի է պատրաստել մեծ քանակությամբ ձեռքերի ախտահանիչ միջոց։
Մեկ լիտր ձեռքերի ախտահանիչ միջոց (ալկոգել) պատրաստելու համար անհրաժեշտ է․
Պատրաստման եղանակը․
Քիմիա
Ալկոհոլային հիմքով ձեռքերի ախտահանիչ միջոցները, որոնք օգտագործվում են առողջապահության ոլորտում, իրենցից ներկայացնում են հակասեպտիկ միջոցներ, որոնք կանխում են ախտածին միկրոօրգանիզմների փոխանցումը։ Դրանք լինում են հեղուկի, փրփուրի կամ գելի ձևով։ Ալկոհոլի մակարդակը տատանվում է 60% և 95%-ի սահմաններում։
Տեսակներ
Ալկոհոլային հիմքով ախտահանիչ միջոցները լայնորեն կիրառվում է հիվանդանոցներում, որպես հակասեպտիկ օճառի այլընտրանք։ Հիվանդանոցային պայմաններում ձեռքի ախտահանումը ունի երկու ֆունկցիա` ձեռքի հիգիենիկ մաքրում և ձեռքի վիրաբուժական ախտահանում։ Հակասեպտիկ օճառների համեմատ, ալկոհոլային ախտահանիչները ունեն ավելի արդյունավետ հակաբակտերիալ հատկություններ և մաշկի համար ավելի անվնաս են ։
Նույն բաղադրիչները, որոնք օգտագործվում են առանց դեղատոմսի տրվող ձեռքի ախտահանիչ միջոցներում, օգտագործվում են նաև հիվանդանոցային ձեռքի մաքրող միջոցներում` մասնավորապես սպիրտներ, ինչպիսիք են էթանոլը և իզոպրոպանոլը, երբեմն համակցված չորրորդային ամոնիումային միացության (Չամ) հետ, ինչպիսին է բենզալկոնիումի քլորիդը։ Ախտահանիչում ավելացվող 0,02% ամոնիումը ավելացնում է դրա հակաբակտերիալ հատկությունը։ Չնայած ալկոհոլային նյութերից առաջացող ալերգիան հազվադեպ է, այնուամենայնիվ հոտը, կոնսերվանտները և ամոնիումի իոնները կարող են առաջացնել կոնտակտային ալերգիա ։ Մյուս բաղադրիչները չեն գոլորշիանում ալկոհոլի պես, թողնելով «կպչուն» մնացորդ, որը անցնում է օճառով և ջրով լվանալուց հետո միայն։
Ալկոհոլային ախտահանիչների ամենատարածված բրենդներն են Aniosgel-ը, Avant-ը, Sterillium-ը, Desderman-ը և Allsept S-ը։ Հիգիենիկ և վիրաբուժական ախտահանման համար հիվանդանոցում օգտագործվող ձեռքերի ախտահանիչ միջոցները պետք է համապատասխանեն որոշակի չափանիշների, որոնցից է EN 12054-ը։
Ուբա (այլ կիրառումներ)
Ուբա, կարող է վերաբերել՝
Ձեռքերի ախտահանիչ միջոցներ
Տեսակներ
Հիվանդանոցային ձեռքի ախտահանիչ համակարգերը նախատեսված են անձնակազմին տրամադրելու ախտահանիչ նյութի չափված բաժինը։ Դոզավորումը կատարվում է շշերի վրա առկա հատուկ պոմպերի միջոցով։ Ձեռքերի վիրաբուժական ախտահանման համար, դրանք սովորաբար ունեն արմունկով օգտագործելու մեխանիզմ կամ ինֆրակարմիր սենսորներ, որոնք բացառում են պոմպի հետ շփումը։
Ձեռքերի վիրաբուժական ախտահանում
Ձեռքերը պետք է ախտահանված լինեն ցանկացած վիրահատական միջամտությունից առաջ, սկզբում օճառով և ջրով, այնուհետև ախտահանիչ միջոցով։ Վիրահատական ախտահանումը պահանջում է ձեռքի ախտահանիչ միջոցի ավելի մեծ քանակություն, քան սովորաբար օգտագործվում է։ Այն սովորաբար կատարվում է երկու սեղմումների միջոցով, ըստ հատուկ ձեռքի սեղմման տեխնիկայի՝ EN1499 (ձեռքի հիգիենիկ լվացում) և EN 1500 (ձեռքի հիգիենիկ ախտահանում) այնպես, որ հակասեպտիկ նյութը համաչափ տարածվի ձեռքի ամբողջ մակերևույթին ։
Ոչ ալկոհոլային
Որոշ ձեռքի ախտահանիչ միջոցներ, ալկոհոլից բացի, օգտագործում են ուրիշ նյութեր տարբեր միկրոօրգանիզմներ սպանելու համար, դրանք են ՝ պովիդոն-յոդը, բենզալկոնիումի քլորիդը կամ տրիկլոզանը ։
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը և CDC- ն առաջարկում են «կայուն» հակասեպտիկներ ձեռքի մաքրող միջոցների համար։ Կայուն գործունեությունը սահմանվում է որպես երկարատև ազդեցություն, որը կանխարգելում կամ խոչընդոտում է միկրոօրգանիզմների բազմացումը կամ գոյատևումը արտադրանքի կիրառման արդյունքում։ Դրանց արդյունավետությունը կարող է գնահատվել նմուշի միջոցով, որը վերցվում է օգտագործումից մի քանի րոպե կամ ժամ հետո։ Այս հատկությունը կոչվում է նաև «մնացորդային գործունեություն»։ Ինչպես ակտիզ, այնպես էլ ոչ ակտիվ բաղադրիչները կարող են ցուցաբերել երկարատև ազդեցություն, եթե դրանք լվացման ժամանակ զգալիորեն կրճատում են բակտերիաների քանակը։
Լաբորատոր հետազոտությունները ցույց են տվել, որ բենզալկոնիումի քլորիդի ազդեցությունը կարող է կապված լինել հակաբիոտիկի հանդեպ կայունության հետ մեթիցիլին կայուն ոսկեգույն ստաֆիլոկոկի մոտ, թեև բակտերիաների մոտ ալկոհոլի նկատմամբ  կայունության մեխանիզմը չի նկարագրված ։ Այն դեպքերում, երբ ալկոհոլային ախտահանող նյութերում 62% կամ ավելի ալկոհոլ է պարունակվում, միայն 0.1-1.13% բենզալկոնիումի քլորիդը ապահովում է համարժեք հակաբիոտիկ ազդեցություն։
Ըստ Ազգային թունաբանության ծրագրի տրիկլոզանը կուտակվում է շրջակա միջավայրի բիոսոլիդներում և հանդիսանում է կեղտաջրերի յոթ հիմնական օրգանական աղտոտիչներից մեկը ։ Տրիկլոզանը հանգեցնում է բնական բիոլոգիական համակարգերի հետ կապված տարբեր խնդիրների, իսկ տրիկլոզանը համակցված քլորի հետ, օրինակ ջրատար ուղիներում, արտադրում է դիօքսիններ, ինչ մարդկանց մոտ կարող է հանգեցնել քաղցկեղի ։ Այնուամենայնիվ տրիկլոզանի 90-98 տոկոսը կոյուղաջրերում քայքայվում է թե՛ ֆոտոլիտիկ, թե՛ բնական բիոլոգիական պրոցեսների արդյունքում կամ հեռացվում է կոյուղաջրերի մաքրման կայաններում։ Բազմաթիվ հետազոտություններ ցույց են տալիս, որ գետեր հասնող կեղտաջրերի մեջ հայտնաբերված են շատ քիչ քանակի հետքեր ։
Մի շարք ուսումնասիրություններ ցույց են տալիս, որ տրիկլոզանի ֆոտոդեգրադացիայի արդյունքում առաջանում է 2, 4-դիքլորոֆենոլ և 2, 8-դիքլորոդիբենզո-P-դիօքսին (2,8-DCDD):
Ձեռքի ոչ ալկոհոլային ախտահանիչները կարող են արդյունավետ լինել անմիջապես մաշկի վրա, բայց դրանց լուծույթները կարող են աղտոտվել, քանի որ ալկոհոլը լուծույթի համար հանդիսանում է կոնսերվանտ և առանց դրա ոչ ալկոհոլային լուծույթը ենթակա է աղտոտման։ Այնուամենայնիվ, ալկոհոլային հիմքով ձեռքի ախտահանիչները կարող են աղտոտվել, եթե ալկոհոլի պարունակությունը պատշաճ կերպով չի վերահսկվում կամ ախտահանիչը արտադրության ժամանակ խիստ աղտոտված է միկրոօրգանիզմներով։ 2009 թվականի հունիսին ոչ ալկոհոլային հակաբակտերիալ ձեռքի ախտահանիչ Կլարկոնը դուրս եկավ ԱՄՆ-ի խանութներից, քանի որ FDA-ն հայտնաբերեց, որ այդ արտադրանքը շատ աղտոտված է ծայրահեղ բարձր քանակի տարբեր բակտերիաներով, ներառյալ նրանք, որոնք կարող են առաջացնել մաշկի և ենթամաշկային հյուսվածքների օպորտունիստական ինֆեկցիաներ և կարող են հանգեցնել բժշկական կամ վիրաբուժական միջամտության, ինչպես նաև անդարձելի վնասների։ Ձեռքի ախտահանիչ միջոցի արտադրության ժամանակ ցանկացած աղտոտում մանրէներով կիջեցնի այդ ախտահանիչի արդյունավետությունը և հնարավոր է մշակման վայրում վարակում այդ միկրոօրգանիզմներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր Կատեգորիա:Բժշկական հիգիենա Կատեգորիա:Անձնական հիգիենայի պարագաներ
Ավետիս Գասպարյան
Կենսագրություն
Ավետիս Գասպարյանը ծնվել է Ալիգլբուն (Մուշի շրջան) գյուղում։
1890 թվականի հուլիսի 15-ին մասնակցել է Կ. Պոլսի Գումգափուի ցույցին։ 1893 թվականին կազմակերպչական նպատակով տեղափոխվել է Կիլիկիա, Մերսին քաղաքում 20-օրյա կալանքից հետո մեկնել է Աթենք, ապա՝ Բուլղարիա։ 1895 թվականին եղել է Կովկասում, 1896 թվականին՝ Թավրիզում։ 1897 թվականի հուլիսի 15-ին Փարամազի ֆիդայիների խմբի հետ անցել է Վան։ Այնուհետև անցել է Սալմաստ, զբաղվել Արևմտյան Հայաստան զենք ու կռվող ուժեր տեղափոխելու գործով։ Զոհվել է Փայաջուկից Սավրա գնալու ճանապարհին, թաղված է Դիլմանում (Սալմաստի գավառ) ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (մրցավայրեր)
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնության և ոսկե գավաթի 19 խաղարկություններ հյուրընկալվել են ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի անդամ ութ երկրներում, իսկ մրցաշարի երկու խաղարկություններ (1985 և 1989 թվականներին) չեն ունեցել կազմակերպիչ երկիր։ Ընդհանուր առմամբ 1963-2011 թվականների ընթացքում եզրափակիչ մրցաշարի շրջանակներում տեղի ունեցած 389 հանդիպումը անց են կացվել 9 երկրների 42 քաղաքների 48 մարզադաշտերում (որից ԱՄՆ-ում՝ 28 մարզադաշտեր 26 քաղաքներում )։
Կազմակերպիչ երկրները
* Համատեղ կազմակերպել են Միացյալ Նահանգներներն ու Մեքսիկան։
Հղումներ
Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ
Հատուկ զուգահեռ հարաբերությունների համաձայնագիր
Հատուկ զուգահեռ հարաբերությունների համաձայնագիր (Споразум о специјалним паралелним односима), 2006 թվականի սեպտեմբերի 26-ին ստորագրված վավեր համաձայնագիր, որը ստորագրվել է Սերբական Հանրապետության և Սերբիայի ղեկավարության կողմից՝ սուբյեկտի (Սերբական Հանրապետություն) և ինքնիշխան պետության (Սերբիա) միջև հետագա դիվանագիտական հարաբերությունները զարգացնելու նպատակով ։ Այս համաձայնագրի առաջին ստորագրումը տեղի է ունեցել 1997 թվականի փետրվարի 28-ին։
Պայմանագիրը կյանքի է կոչվել միայն 2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ին։ Այս համաձայնագրի անհրաժեշտությունը ծագել էր ՀՍՖՀ-ի կազմալուծմամբ, քանի որ Սերբական Հանրապետության քաղաքացիները ցանկանում էին մնալ Հարավսլավիայի ԴՊ հետ միության մեջ ։
Փաստորեն, այս համաձայնագիրը նպատակ ուներ վերականգնել սերբերի մշակութային և ընտանեկան կապերը զինված հակամարտության պատճառով ընդհատված օտար պետության տարածքում գտնվող իրենց հայրենակիցների հետ։ Իրավական առումով այն ապահովել է Սերբական Հանրապետության և Սերբիայի միջև հարաբերությունների զարգացումը տնտեսագիտության և բնական ռեսուրսների օգտագործման, ձեռնարկությունների պլանավորման, սեփականաշնորհման և ապապետականացման, գիտության և տեխնիկայի, կրթության, մշակույթի և սպորտի, առողջապահության և սոցիալական քաղաքականության ոլորտներում, զբոսաշրջություն և սահմանների պաշտպանություն, տեղեկատվություն, քաղաքացիների ազատությունների և իրավունքների պաշտպանություն և հանցավորության դեմ պայքարի գործում։
Նախադրյալներ
Այս համաձայնագրի անհրաժեշտությունը պատմականորեն արդարացված էր Հարավսլավիայի կազմալուծմանը նպաստած իրադարձություններով։ Ներկայիս Սերբական հանրապետության և Սերբիայի տարածքներում ապրող քաղաքացիները նախկինում Հարավսլավիայի քաղաքացիներ են եղել։ Բոսնիա և Հերցեգովինայի անջատումից և նրա անկախության հռչակումից հետո (հաշվի առնելով Երրորդ Հարավսլավիայի, իսկ ավելի ուշ՝ Սերբիայի՝ ՀՍՖՀ-ի փաստացի իրավահաջորդ ճանաչելը) բոսնիացի սերբերը հայտնվել են այլ պետության տարածքում։ Փաստորեն, սերբերը որպես ազգ բաժանվեցին նոր ձևավորվող հարավսլավա-բոսնիական սահմանի պատճառով։
1992 թվականի ապրիլի 15-ին Սերբական Հանրապետության կառավարությունը որոշում ընդունեց Բելգրադում Սերբական Հանրապետության քաղաքական և տնտեսական ներկայացուցչություն ստեղծելու մասին։ Սերբական Հանրապետության կառավարության բյուրոյի խնդիրներն էին Հարավսլավիայի և նրա կազմի մեջ գտնվող այլ հանրապետությունների համապատասխան մարմինների, ինչպես նաև քաղաքական հարաբերությունների բնագավառներում իրավասու մարմինների և հաստատությունների հետ համագործակցության արտահայտումը, իրականացումը և զարգացումը, տնտեսական, մշակութային և այլ համագործակցությունը, որը հետաքրքրում էր Սերբական Հանրապետությանը։
Առաջին համաձայնագրեր
Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սահմանադրության III հոդվածի 2-րդ պարբերությունում ասվում է, որ Բոսնիա և Հերցեգովինայի մաս կազմող սուբյեկտներից (էնտիտետներից) յուրաքանչյուրը` և՛ Սերբական Հանրապետությունը, և՛ Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունը, իրավունք ունեն հատուկ զուգահեռ հարաբերություններ հաստատել հարևան պետությունների հետ` առաջնորդվելով երկրի տարածքային ամբողջականությամբ (համաձայն Ա ենթակետի), ինչպես նաև ցանկացած պայմանագրեր կնքել պետությունների և միջազգային կազմակերպությունների հետ ։
1997 թվականի փետրվարի 28-ին Սերբական Հանրապետության նախագահ Մոմչիլո Կրայիշնիկը՝ Բոսնիա և Հերցեգովինայի սուբյեկտի ղեկավարը, և Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետության նախագահ Զորան Լիլիչը՝ ինքնիշխան պետության ղեկավարը, ստորագրեցին առաջին համաձայնագիրը. Հատուկ զուգահեռ հարաբերություններ Սերբիայի և Սերպսկայի Հանրապետության միջև: Համաձայնագրի աշխատանքն ապահովելու համար նշանակվել է հատուկ մարմին՝ Համագործակցության խորհուրդ, որը գումարվում է անհրաժեշտության դեպքում (այժմ ընդգրկում են Սերբիայի և Սերբական Հանրապետության ղեկավարները, ինչպես նաև վարչապետները) ։
2001 թվականի մարտի 5-ին Սերբական Հանրապետության նախագահ Միրկո Շարովիչը և Հարավսլավիայի Դաշնային Հանրապետության նախագահ Վոյսլավ Կոշտունիցան Բանյա Լուկայում ստորագրեցին նոր համաձայնագիր Հատուկ զուգահեռ հարաբերությունների մասին (Споразум о специјалним паралелним везама): Հարավսլավիայի ԴՀ վեհաժողովը վավերացրել է համաձայնագիրը 2001 թվականի մայիսի 10-ին Բելգրադում։ Միությունից Չեռնոգորիայի դուրս գալու և դրան հաջորդած անկախ Սերբիայի ձևավորման հետ կապված՝ Սերբական Հանրապետությունը և Սերբիան սկսել են սույն Համաձայնագրի թարմացման ընթացակարգը։
Գործող համաձայնագիր
2006 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Բանյա Լուկայում, Բանսկի դվորում (Սերբական Հանրապետության ղեկավարի նստավայրում), Սերբական Հանրապետության նախագահ Դրագան Չավիչը, Սերբական Հանրապետության վարչապետ Միլորադ Դոդիկը, Սերբիայի նախագահ Բորիս Տադիչը և Սերբիայի վարչապետ Վոյսլավ Կոշտունիցան ստորագրել է «Սերբական Հանրապետության և Սերբիայի Հանրապետության միջև հատուկ զուգահեռ հարաբերություններ հաստատելու մասին» համաձայնագիրը ։ Նախորդ օրը նախկին Համաձայնագիրը վերջնականապես կորցրել է իր ուժը։ Գործող պայմանագիրը երկրորդ անգամ երկարաձգվել է 2010 թվականի դեկտեմբերի 15-ին ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Սերբիայի արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի քաղաքականություն Կատեգորիա:Սերբական Հանրապետության քաղաքականություն Կատեգորիա:Համաձայնագրեր Կատեգորիա:Սերբիայի երկկողմ հարաբերություններ
Ուդելնայա (այլ կիրառումներ)
Ուդելնայա, կարող է վերաբերել՝
Ուդի (այլ կիրառումներ)
Ուդի, կարող է վերաբերել՝
Լոռու մարզի ամրոցների և բերդերի ցանկ
Ստորև ներկայացվում է Լոռու մարզի բերդերի և ամրոցների ցանկը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Ցանկեր:Ճարտարապետություն
Ժողովածու (1398)
Պատճառ եվ մեկնութիինք Աստուածաշունչ գրոց (1398), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1398 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 14-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16,8X12,4 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 473 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ հետագայի՝ 473բ (ԺԷ դ.) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ուեբստեր շրջան (այլ կիրառումներ)
Ուեբստեր շրջան, կարող է վերաբերել՝