cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գորիս
Հողային և այլ բնական ռեսուրսներ
Հողեր (ընդամենը)՝ 5039 հա, այդ թվում՝
Ակսել Բակունցի տուն-թանգարան
Ակսել Բակունցի տուն-թանգարանը բացվել է 1970 թվականին՝ գրողի 90-ամյակին ընդառաջ։ Գորիսի Մաշտոցի փողոցի վրա գտնվող տուն-թանգարանի բազմահազար այցելուներ ծանոթանում են արձակագիր՝ Ակսել Բակունցի բազմաբեղուն կյանքին, նրա գրական գործունեությանը։ Ա. Բակունցի հուշարձանը դրված է գրողի անունը կրող հրապարակում։
Գորիսի պատկերասրահ
Գորիսի պատկերասրահը ստեղծվել է 2001 թվականին քաղաքապետարանի նախաձեռնությամբ։ Այստեղ ներկայացված են ինչպես արտասահմանյան, այնպես էլ սփյուռքահայ հեղինակների գործեր։
Գորիսի երկրագիտական թանգարան
Գորիսի երկրագիտական թանգարանը բացվել է 1948 թվականին։ Թանգարանում ցուցադրված են 5000 ցուցանմուշներ։ Պեղումների ընթացքում գտած բրոնզե զենքերը, զարդերը, արձանիկներն ու մետաղյա ցուցանմուշները վկայում են տարածաշրջանի մշակութային հարուստ ժառանգության մասին։ Ուշագրավ է հատկապես մ․թ․ա․ 2-րդ հազ․ թվագրվող հնգադեմ կուռքն ու մ․թ․ա 7-րդ դարի բրոնզե առյուծի արձանիկը։
Պատմամշակութային կառույցներ
1904 թվականին Գորիսում կառուցվել է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին։ Քիչ արևելքում՝ Գորիս գետի ձախ ափին, գտնվում է 18-րդ դարի «Հին Գորիս» գյուղը։
Հասարակական կառույցներ
Մշակութային հաստատություններից են դրամատիկական թատրոնը, երկրագիտական թանգարանը, Ակսել Բակունցի տուն-թանգարանը, գրադարանների կենտրոնացված համակարգը, ֆիլմադարանը։ Ունի 2 մարզադպրոց, մարզադաշտ, 2 կինոթատրոն։
Կրթություն
Գորիսը Սյունիքի մարզի խոշոր կրթական ու մշակութային կենտրոններից է։ Գորիսում գործում են 7 հանրակրթական դպրոց, 4 բուհ, որից երկուսը պետական, 2 միջնակարգ մասնագիտական ուսումնական հաստատություն, նախադպրոցական 7 հիմնարկ, 2 երաժշտական և մեկ արվեստի դպրոց։
Առողջապահություն
Գորիսի առողջապահական հաստատություններն են՝ «Գորիսի Ռ. Յոլյանի անվան հիվանդանոց», «Գորիսի ստոմատոլոգիական պոլիկլինիկա», «Գորիսի Ս.Ամիրյանի անվան պոլիկլինիկա» ՓԲԸ-ները, Սյունիքի մարզային արյան փոխներարկման կայանը, «Դիագնոստիկա բժշկական միավորում» ԲԲԸ-ի մասնաճյուղը։ Գորիս քաղաքում գործում է 30-ից ավելի հասարակական-քաղաքական կազմակերպություն։
ԶԼՄ
Գորիսում հրատարակվում են «Զանգեզուր» և «Մշակ» թերթերը, «Համայնք» ամսագիրը, ունի հեռուստատեսության («Լաստ»), Երիտասարդ լրագրողների Շառավիղ ակումբը, լրատվական կենտրոն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գորիս Կատեգորիա:995 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հոռի (այլ կիրառումներ)
Հոռի կարող է վերաբերել հետևյալին՝
Ջոնաթան Ջեքսոն
Ջոնաթան Սթիվենս Ջեքսոն (Jonathan Stevens Jackson, ), ամերիկյան դերասան։
Կյանքը և գործունեությունը
Ծնվել է ԱՄՆ-ի Ֆլորիդա նահանգի Օռլանդո քաղաքում, սակայն մեծացել է Վաշինգտոնում ։ Ծնվել է 7 օրվա ադվենտիստների ընտանիքում։ Երբ Ջեքսոնն ինը տարեկան էր, ծնողները դուրս են եկել այդ կազմակերպությունից ։ 2012 թվականին իր ընտանիքի հետ միասին կրոնափոխվում է և դառնում ուղղափառ ։
1993 թվականին Ջեքսոնն ստացավ Լակի Սպենսերի դերը «Գլխավոր հիվանդանոց» հեռուստասերիալում, որտեղ խաղաց մինչև 1999 թվականը։ Նա սերիալներում իր կատարած դերերի համար է 1995 թվականին, 1998 թվականին և 1999 թվականին արժանացել է «Էմմի» մրցանակի ։ 2009 թվականին վերադառնալով շոու շահեց ևս երկու «Էմմի» (2011 թ. և 2012 թ.) :
Ջեքսոնը նկարահանվել է մի քանի ֆիլմերում, որոնցից են «Կորած ճամբարը», «Օվկիանոսի հատակին», «Ծայրին», «Անքնություն», «Անմահները», «Կեղտոտ պարեր 2։ Հավանային գիշերներ» և «Ճահիճ» ֆիլմերը։ 2004 թվականի ֆիլմերից մեկում իր դերի համար ստացել է «Սատուրն» մրցանակը ։ Բացի այդ, նա հայտնվեց «Ծառերից մեկի բլուրը» և «Տերմինատոր։ Պայքար ապագայի համար» սերիալներում, իսկ 2012 թվականին ստացավ Էյվերի Բարլկիի մշտական դերը «Նեշվիլլ» սերիալում ։
Ամուսնացել է Լիզա Վալտագգիոյի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Պելագեա
Պելագեա Հանովա, ռուս երգչուհի, «Պելագեա» խմբի հիմնադիրն ու մենակատարուհին։ Կատարում է ռուս ժողովրդական երգեր, ռոմանսներ և հեղինակային ստեղծագործություններ։
Կենսագրություն
Չնայած ծնողները ցանկանում էին դստեր անունը դնել Պելագեա, սակայն զագսում գրանցել են որպես Պոլինա։ Սխալը ուղղվել է անձնագիրը տալու ժամանակ ։ Պելագեա անունը կրել է երգչուհու նախատատը ։
Առաջին անգամ բեմ է բարձրացել 4 տարեկանում ։
Պելագեան 9 տարեկան հասակում ծանոթացել է «Կալինով Մոստ» խմբի առաջնորդ Դմիտրի Ռևյակինի հետ, ով Պելագեայի ձայնագրությունն ուղարկել է Մոսկվա՝ «Ուտրենյայա զվեզդա» հաղորդում, Յուրի Նիկոլաևը առաջարկել է նրան մասնակցել «Ուտրենյայա զվեզդա»-ի մրցույթին, որտեղ նա գրավել է առաջին հորիզոնականը և դարձել է «1996 թվականի լավագույն ժողովրդական երգի կատարող» պատվավոր կոչման կրող, ստացել 1000 դոլար՝ որպես մրցանակ ։
Պելագեան 10 տարեկանում ստորագրել է պայմանագիր «Feelee Records» կազմակերպության հետ, տեղափոխվել Մոսկվա։ Սովորել է երաժշտական դպրոցում նաև երաժշտության և պարարվեստի խորացված ուսուցմամբ թիվ 1113 դպրոցում։
«Սիբիրի երիտասարդ տաղանդներ» ֆոնդի թոշակառու է։ Մասնակցել է ՄԱԿ-ի «Մոլորակի նոր անուններ» միջազգային ծրագրին։ Մասնակցել է ինչպես պաշտոնական, այնպես էլ այլընտրաքային նախագծերում։
1997 թվականին Պելագեան դարձել է Նովոսիբիրսկի պետական համալսարանի ՈՒՀԱ-ի անդամ, դարձել ամենաերիտասարդ մասնակիցը ՈՒՀԱ-ի ամբողջ պատմության մեջ, հետագայում այդ ռեկորդը գերազանցել են։
1998 թվականին Տատյանա Դյաչենկոյի հրավերով հանդես է եկել Ռուսաստանի, Գերմանիայի և Ֆրանսիայի գագաթնաժողովին ։
1999 թվականի հուլիսին Մստիսլավ Ռոստրոպովիչի հրավերով մասնակցել է «Էվյանե» երաժշտական փառատոնին Եվգենի Կիսինի, Ռավի Շանկարի, Պաատ Բուրչուլադզեի, Բի Բի Քինգի հետ միասին ։ Այդ ժամանակ Գալինա Վիշնեվսկայան Պելագեային անվանել է «համաշխարհային օպերային բեմի ապագա»։ Իսկ Պելագեան նշում է, որ Գալինա Վիշնեվսկայան խոր տպավորություն էր թողել իր վրա ։
14 տարեկանում Պելագեան էքստեռն ավարտել է դպրոցը և ընդունվել ինստիտուտ՝ էստրադայի բաժին։ 2005 թվականին ավարտել է ինստիտուտը կարմիր դիպլոմով ։
Սքոթ Սիլվեր
Սքոթ Սիլվեր (Scott Silver), ամերիկացի սցենարիստ և ռեժիսոր ։
Պելագեա
Կենսագրություն
2004 թվականին նկարահանվել է «Եսենին» հեռուստահաղորդման մի դրվագում ։ Դերասանուհի Դարյա Մորոզի հետ միասին մասնակցել է «Երկու աստղ» հեռուստաշոուի 3-րդ եթերաշրջանին։
Պելագեան մասնակցել է «Поле-music» մինի-փառատոնի անցկացմանը ։
Սքոթ Սիլվեր
Սիլվերը հայտնի է դարձել իր Ջոնս, Նորաձևության ջոկատը , 8-րդ մղոն և Կռվողը ֆիլմերի շնորհիվ, որի համար նա նոմինացվել է Academy մրցանակին՝ լավագույն սցենարի համար ։ Նա ամերիկացի հույն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ
Պելագեա
Կենսագրություն
2009 թվականին Պելագեան հաղթել է «Չարտովայա դյուժինա» մրցանակաբաշխության «Մենակատարուհի» նոմինացիայում։ 2010 թվականին մասնակցել է Բոբի Մակֆերինի Բոբլ վոկալային օպերային։
2010 թվականին ամուսնացել է «Comedy Woman»-ի ռեժիսոր Դմիտրի Եֆիմովիչի հետ, փոխել ազգանունը, սակայն բաժանվել է նրա հետ 2012 թվականին և վերադարձրել է Հանովա ազգանունը ։
2012 թվականին մասնակցել է վոկալային «Ձայն» հեռուստաշոուին որպես մարզիչ, որը թողարկվում է «Առաջին ալիք»-ով ։ Մասնակցել է շոուին 3 եթերաշրջանի ընթացքում Լեոնիդ Ագուտինի, Ալեքսանդր Գրադսկու և Դիմա Բիլանի հետ։ Առաջին եթերաշրջանում Պելագեայի սանը Էլմիրա Կալիմուլինան էր, որը գրավեց 2-րդ հորիզոնականը, 2-րդ եթերաշրջանում Պելագեայի սանը Թինա Կուզնեցովան էր, որը գրավեց 4-րդ հորիզոնականը, 3-րդ եթերաշրջանում՝ Յարոսլավ Դրոնովը, որը գրավեց 2-րդ հորիզոնականը։
Որպես մարզիչ մասնակցել է նաև Առաջին ալիքի «Ձայն։ Երեխաներ» վոկալային հեռուստաշոուին ։ Նրա սան Ռագդա Հանիևան գրավել է 2-րդ հորիզոնականը ։
Ինգուշետիայի ղեկավար՝ Յունուս-բեկ Եվկուրովի հանձնարարությամբ մշակույթի զարգացման երկարատև աշխատանքների համար Պելագեան ստացել է «Ինգուշեթիայի Հանրապետության վաստակավոր մշակութային գործիչ» կոչումը։ Մրցանակաբաշխությունը տեղի է ունեցել Ինգուշեթիայի Հանրապետության օրվա տոնակատարության ժամանակ՝ 2014 թվականի հուլիսի 4-ին։
2014 թվականին թողարկվել է Ալեքսանդրա Պախմուտովայի «Փայլում է անծանոթ աստղ» հեռուստաֆիլմը, որի տեքստը կարդում էր Պելագեան ։
2015 թվականին վերադարձել է ՈՒՀԱ, սակայն արդեն որպես ժյուրի։ 2015 թվականին դարձել է լավագույն ֆոլկ երաժիշտ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս երգչուհիներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:«Տրիումֆ» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Աստերոիդների ցանկ (242901-243000)
Աստերոիդների ցանկ (242801-242900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (243001-243100)
Հայերը Դաղստանում
Հայերը Դաղստանի տարածքում բնակություն են հաստատել կամ կապեր են ունեցել դեռևս վաղնջական ժամանակներից։ Մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի վերջից Դաղստանի ներկայիս տարածքի հարավային մասը մտել է Աղվանքի մեջ։ Զաքարիա Հռետորի (6-րդ դար) վկայությամբ՝ 4-5-րդ դարերում Դաղստանում կքրիստոնեական քարոզչական գործունեություն են ծավալել հայ հոգևորականները։
5-րդ դարի սկզբին Մեսրոպ Մաշտոցը լուսավորական իր առաքելությամբ հասել է Չող (Դերբենդ), տեղացիների համար ստեղծել գիր (զարգար ցեղի լեզվի հիման վրա), Մազքթաց Արսվադեն Արշակունի թագավորի ու Երեմիա եպիսկոպոսի օժանդակությամբ հիմնել դպրոցներ։
Հայաստանի ու Դաղստանի միջև գոյություն են ունեցել նաև տնտեսական սերտ կապեր։ Պատմական աղբյուրների վկայությունից բացի, այդ են հաստատում նաև Հայաստանում ու Դաղստանում գտնված ոսկերչական ու պղնձագործական բազմաթիվ առարկաներ, որոնք կրում են երկու երկրների ժողովրդական արհեստների փոխազդեցության դրոշմը։ 16-17-րդ դարերում հայ վաճառականները (մասնավորապես ջուղայեցիները) Դերբենդ-Ղզլար ուղիով առևտրական սերտ կապեր են հաստատել Դաղստանի ժողովուրդների հետ։ Դաղստանի շուկաներում նրանք վաճառել են գորգեր, գործվածքներ, մետաքս, զենքեր, ոսկերչական իրեր, զարդեր ևն։ 17-րդ դարի հոլանդացի ուղեգիր Յ. Ստրեյսը վկայում է, որ Դաղստանում հաստատված հայ վաճառականները մեծ շահույթ են ստացել մետաքսի առևտրից, կապեր հաստատել Հոլանդիայի հետ, որտեղից ներմուծել են անագ, սնդիկ, քաթան և այլ ապրանքներ։ Հայերն զբաղվել են նաև արհեստագործությամբ, երկրագործությամբ, անասնապահությամբ, ձիաբուծությամբ։ Տեղի վերնախավի ներկայացուցիչները շատ հաճախ իրենց զավակների կրթությունն ու դաստիարակությունը վստահել են հայերին, արտոնություններ շնորհել և հովանավորել նրանց։ Հայերի թիվը ստվարացել է 18-րդ դարում։ Նրանք հոծ համայնքներով ապրել են Դերբենդում, Ղզլարում։ Միայն 18-րդ դարի վերջին 3,5 հազար հայ Դաղստան է գաղթել Բաքվի, Ղուբայի, Ղարաբաղի խանություններից։ Հետագայում նրանց զգալի մասը գաղթել է Նոր Նախիջևան և Սև ծովի առափնյա շրջաններ։
Դաղստանի խորհրդային ժամանակաշրջանի պրոֆեսիոնալ երաժշտական մշակույթի զարգացմանը նպաստել է հայազգի կոմպոզիտոր Սերգեյ Աղաբաբովը. գրել է «Դաղստանյան սյուիտ»՝ լեզգիների ժողովրդական մեղեդիների թեմաներով՝ նվագախմբի համար (1954), երգեր և այլ գործեր, որոնցում յուրօրինակ արտացոլել է Դաղստանի ժողովուրդների կյանքն ու կենցաղը, երաժշտական ավանդույթները, կազմել դաղստանյան ժողովրդական երգերի ու պարերի մշակումների ժողովածու (1958)։
Հայաստանն օգնել է վերացնելու 1970-ին Դաղսաանում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքները, վերականգնելու Բույնակսկ քաղաքը ։
Հայերը Դերբենդում
Դերբենդում հայերը հիշատակվում են 11-րդ դարից։ Միջնադարյան Դերբենդում եղել է հայկական համայնք, որը համալրվել է Արևելյան Անդրկովկասից հայ բնակչության ներհոսքի հետևանքով։ Որոշ արաբական աղբյուրներում Դերբենդը անվանվում է «Հայկական քաղաք»։ Սակայն 18-րդ դարի սկզբին Պետրոս I-ի Կասպիական արշավանքի և 18-րդ դարի վերջին գեներալ Զուբովի արշավանքից հետո Դերբենդի և մերձակա գյուղերի հայերը նահանջող ռուսական զորքերի հետ հեռացել են՝ չցանկանալով մնալ Սեֆյանների լծի տակ։
19-րդ դարի սկզբին (Դաղստանը Ռուսաստանին միանալուց հետո) Դերբենդում սկսել է վերականգնվել հայկական համայնքը։ Բացի նախկին Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցուց, 1870-ին կառուցվել է Սուրբ Աստվածածին հայկական եկեղեցին։ 19-րդ դարի 2-րդ կեսին բացվել են հայկական ծխական և Մարիամյան իգական դպրոցները։ 1913-ին Դերբենդում ապրում էր մոտ 3 հազար հայ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսահայ հասարակություն Կատեգորիա:Դաղստանի ազգեր
Բայրոն (արձան, Երևան)
«Բայրոն» քանդակ, գտնվում է Երևանում, Նոր Նորք վարչական շրջանի 1-ին զանգվածում, Նանսենի անվան այգում, Նանսենի թանգարանի տարածքում ։
Պատմություն
Քանդակը ստեղծվել է «Օտարազգիները հայերի բարեկամներ» սիմպոզիումի շրջանակներում, 2004 թվականին։ Քանդակագործը կերտել է Բայրոնին ու հայ հոգևորականին։
Բայրոնն առաջին հայագետներից է, ով Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում գտնվող Մխիթարյան Միաբանության վանականներից սովորել էր հայերեն, նրա օգնությամբ անգլերենից հայերեն և հայերենից անգլերեն են թարգմանվել մի շարք կրոնական և աշխարհիկ ձեռագրեր, ստեղծվել է անգլերեն-հայերեն բառարան։
Տվյալներ
Քանդակը տուֆից է, չափերը՝ 160 200 100 սմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայկ Թոքմաջյանի քանդակներ
Գյովհար Աղայի վերին մզկիթ
Գյովհար Աղայի վերին մզկիթ (Yuxarı Gövhar Ağa məscidi) նաև Գյովհար աղայի Ջումա մզկիթ (Gövhər ağanın Cümə məscidi), մզկիթ, որը գտնվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Շուշի քաղաքի ութ վերին թաղամասերից մեկում ։
Ներկա վիճակ
Երբ 1992 թվականին Շուշին ազատագրվեց մզկիթը դադարեց իր գործողությունը որպես կրոնական կառույց։ 2005-2007 թթ. դրությամբ մզկիթը գտնվում էր կիսաքանդ վիճակում՝ բացակայում էր վերնաճակատը և վնասված էին երեսպատելու սալիկները   ։ 2007 թվականին հաղորդել են Շուշիի մզկիթների վերականգնման նախագծի մասին։
2008-2010 թթ. ընթացքում ԼՂՀ տարածքում իսլամական մշակութային ժառանգության պահպանմանն ուղղված աշխատանքներ են իրականացվել։ Ինչպես հայտնել է ԼՂՀ կառավարության զբոսաշրջության վարչության պետ Սերգեյ Շահվերդյանը, 2009-ի սկզբին վերականգնվել է Շուշիի վերին մզկիթի տանիքը և մաքրվել է մզկիթին հարակից տարածքը ։
Սերգեյ Շահվերդյանը ասել է՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շուշիի մզկիթներ
Կազալետո Լոդիջանո
Կազալետո Լոդիջանո (Casaletto Lodigiano), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Լոդի գավառում ։ Բնակչության թիվը կազմում է 1958 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայան։ Բնակչության խտությունը կազմում է 218 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 9 կմ² տարածք։ Հեռախոսի կոդ՝ 0371։ Փոստային ինդեքս՝ 20090։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Թենզորական հաշիվ
Գրականություն
Կատեգորիա:Թենզորական հաշիվ
Սասիրեթի (Քարելի շրջան)
Սասիրեթի (სასირეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 710 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 10 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 304 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Վարդանա
Վարդանա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Հասանմսուրի գավառակում ։ Գտնվում էր Ադյաման քաղաքի մոտ։
Պատմություն
Հայերը կողոպտվել, կոտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 20 տուն հայ և քուրդ բնակիչ։
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը հացահատիկի, բամբակի, ծխախոտի մշակություն, անասնապահություն, այգեգործությունն ու արհեստներն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նովոիշմետովո
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 94 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի բնակավայրեր
(7655) Ադամռիես
(7655) Ադամռիես (Adamries), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից Տաուտենբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,416926 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0847 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7491 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1372,44 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,262307 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,02° անկյուն։
Հոռի (անձնավորություն)
Հոռին Հայկ Աղեղնավորի դուստրերի մեջ ամենագեղեցիկն էր։
Առասպելների համաձայն, նա ամեն լուսաբացին Մասիսի կատարից թռչում էր երկինք, փնջում արևի առաջին ճառագայթները և բերում ու սփռում Հայոց աշխարհի վրա։ Շատ ճառագայթներ բռնելու պատճառով նրա դեմքը դարձել է հրափայլ։ Եվ այդ պատճառով նրան անվանել են հուրի-փերի։
Ասված է, որ լատիններն էլ հայերից են վերցրել այս Հոռի անունը և իրենց գեղեցկության դիցուհուն կոչել Հորա։ Նաև ասված է, որ պարսիկներն նրա դեմքով այնքան են հմայվել, որ Հոռիի անունով արեգակն անվանել են խոր։ Հայերը գեղեցկուհի Հոռիին փաղաքշական անունով կոչել են Խորոտիկ։ Հոռին մոռացվել է, խորոտիկը մնացել ։
Շեն Ճոու
Շեն Ճոու, (沈周, փինյին՝ Shěn Zhōu, մականունը՝ Շիթան, ), երկրորդ անունը՝ Ցինան (启南, փինյին Qǐnán): Մին դինաստիայի նկարիչ, Վումեն դպրոցի հիմնադիր, համարվում է Մին դինաստիայի չորս վարպետներից մեկը։
Կենսագրություն
Շեն Ճոուն ծնվել է հարուստ ընտանիքում։ Երկար տարիներ նա մեկուսացված ապրել է Վունմենում և Սուչժոույում։ Նրա մեծ պապը չինացի նկարիչ Վան Մենի լավ ընկերն էր, իսկ հայրը՝ Շեն Հնջինը սովորել է Տու Ցիոնի մոտ։ Ընտանեկան կրթության հիմքում ընկած են եղել գեղագրությունը և նկարչությունը։ Թ՛ե հայրը, թ՛ե հորեղբայրը գյուղում հայտնի էին իրենց պոեզիայով, գեղագրությամբ և նկարչությամբ։ Շեն Ճոուն ձգտում էր զերծ մնալ քաղաքական չար իրականությունից, այդ իսկ պատճառով իր ժամանակը անցկացրել է տանը կարդալով, բանաստեղծություններ գրելով և նկարելով, շրջագայելով Լինցուենով։ 30 տարեկան հասակում նա արդեն իսկ հայտի գրող և գեղագիր էր ։ Իր կյանքի ընթացքում նա չի հանձնել կայսերական քննություն և մշատապես զբաղվել է գեղագրությամբ և նկարների ստեղծմամբ։ Նա եղել է բանիմաց, հարուստ հավաքածուններով, ուներ ընկերների լայն շրջանակ և մեծ համբավ էր վայելում։ Շեն Ճոուն վախճանվեց կյանքի վերջին տարիներին ծանր հիվանդությունից հետո երկու օր անց ։
Գեղարվեստական առանձնահատկություններ
Ինչ վեչաբերում է նկարչական մեթոդներին, ապա Շեն Ճոուն վաղ հասակից զբաղվում էր ընտանեկան կրթությամբ, ինչպես նաև եղել է ուսուցիչ։ Հետագայում նա ստացավ բազմաթիվ առավելություններ և հաճախում էր Սուն և Յուան դինաստիանների տարբեր դպրոցներ՝ հիմնականում ժառանգելով Տոն Յուանի, Ծուրանի, Հուան Կոնգվանի, Վանմենի թանաքի կիրառման տեխնիկաները։ Այս ամենի մեջ էին մտնում նաև Հարավային Սուն դինաստիայի՝ Լի, Լյու, Մա և Սիա Ծինծյանի գրչով և տուշով գրությունը, որոնք ունեին կոշտ և փափուկ բաղադրություն՝ ձևավոևելով նոր հաստ գրիչով և տուշով ոճ ։
Շեն Ճոուն իր վաղ տարիներին հիմնականում նկարում էր փոքր նկարնկեր, իսկ 40 տարեկանից հետո սկսեց մշակել ավելի մեծ նկարներ, իսկ միջին տարիքում նկարչական մեթոդը խիստ էր, նուրբ և գեղեցիկ։ Հետագա տարինեին գրիչով և թանաքով պատկերված նկարները ավելի կոպիտ էին երևում, պարզ, համարձակ և հզոր։
Աշխատանքներ
Շեն Ճոուի նեկայացուցչական աշխատանքների մեծ մասն այժմ գտնվում են թանգարաններում, իսկ Պալատական թանգարանում գտնվում են նրբաճաշակ գործեր։ Նրա նշանակալի աշխատանքներից են ․
Նանկինի թանգարանում նույնպես կան Շեն Ճոուի նկարներից, որոնցից են․
Լյաոնին թանգարանում կան Շեն Ճոուի երկու գլուխգործոցներ։ Մեկը՝ «Քրիզանթեմներ ծաղկամանում նկարչություն» (թղթագլան) նկարում պատկերված են ծառեր, ծղոտնով պատված քարե տաղավարներ, իսկ տաղավարում երեք հոգի գինի են խմում և հիանում են քրիզանթեմներով։ Մյուսը՝ «Ծխային գետը ծածկում է սարերը» (թղթագլան), նկարված է Չժենդեի կառավարման երկրորդ տարում (1507 թվական) վրձինի և սևաներկիազատ և սիրով լի օգտագործումը, իսկապես համարվում է Շեն Ճոուի գլուխգործոցներից, իր կյանքի վերջի տարիներին՝ 82 տարեկան հասակում։
Աշխատանքներ Հոնկոնգի արվեստի հավաքածուում․ Բացի այդ, Թայվանի ազգային պալատի թանգարանում նույնպես տեղ է գտել Շեն Ճոուի հայնտի նկարը՝ «Լուշան բարձրահասակ սարը»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մին դինաստիայի բնանկարիչներ
Տնտեսություն
Տնտեսություն (οἶκος – տուն և – օրենք, տառացիորեն «տնտեսավարման կանոններ») տնտեսական գործունեություն (արտադրություն, բաշխում, փոխանակում և բարիքների սպառում)։ «Տնտեսություն» տերմինի տակ սովորաբար ենթադրվում է`
Ընդհանուր առմամբ,տնտեսությունը սահմանվում է «որպես սոցիալական տիրույթ, որն ընդգծում է սակավ ռեսուրսների արտադրության, օգտագործման և կառավարման հետ կապված պրակտիկաները, դիսկուրսները և նյութական արտահայտությունները»։ Տվյալ տնտեսությունը գործընթացների ամբողջություն է, որը ներառում է նրա մշակույթը, արժեքները, կրթությունը, տեխնոլոգիական էվոլյուցիան, պատմությունը, սոցիալական կազմակերպությունը, քաղաքական կառուցվածքը և իրավական համակարգերը, ինչպես նաև նրա աշխարհագրությունը, բնական ռեսուրսների օժտվածությունը և էկոլոգիան՝ որպես հիմնական գործոններ  ։ Այս գործոնները տալիս են ենթատեքստ, բովանդակություն և սահմանում են այն պայմաններն ու պարամետրերը, որոնցում գործում է տնտեսությունը։ Այլ կերպ ասած, տնտեսական տիրույթը փոխկապակցված մարդկային պրակտիկաների և գործարքների սոցիալական տիրույթ է, որը միայնակ չէ։
Տնտեսական գործակալները կարող են լինել անհատներ, ձեռնարկություններ, կազմակերպություններ կամ կառավարություններ։ Տնտեսական գործարքները տեղի են ունենում, երբ երկու խմբեր կամ կողմեր ​​համաձայնում են գործարքի ենթարկված ապրանքի կամ ծառայության արժեքը կամ գինը, որը սովորաբար արտահայտվում է որոշակի արժույթով։ Այնուամենայնիվ, դրամական գործարքները կազմում են միայն տնտեսական տիրույթի մի փոքր մասը։
Տնտեսական ակտիվությունը խթանում է արտադրությունը, որն օգտագործում է բնական ռեսուրսները, աշխատուժը և կապիտալը։ Ժամանակի ընթացքում այն ​​փոխվել է տեխնոլոգիայի, նորարարության (նոր ապրանքներ, ծառայություններ, գործընթացներ, ընդլայնվող շուկաներ, շուկաների դիվերսիֆիկացիա, առանձնահատուկ շուկաներ, եկամուտների գործառույթների ավելացում) շնորհիվ, ինչպիսին է մտավոր սեփականությունը և արդյունաբերական հարաբերությունների փոփոխությունները (առավել ուշագրավ է երեխաների աշխատանքը)։ աշխարհի որոշ մասերում փոխարինվում է կրթության համընդհանուր հասանելիությամբ)։
Շուկայական վրա հիմնված տնտեսությունն այն տնտեսությունն է, որտեղ ապրանքներն ու ծառայությունները արտադրվում և փոխանակվում են մասնակիցների (տնտեսական գործակալների) միջև պահանջարկի և առաջարկի համաձայն՝ փոխանակման եղանակով կամ ցանցում ընդունված վարկային կամ դեբետային արժեքով, օրինակ՝ արժույթի միավորով։. Հրամանատարության վրա հիմնված տնտեսությունն այն տնտեսությունն է, որտեղ քաղաքական գործակալներն ուղղակիորեն վերահսկում են, թե ինչ է արտադրվում և ինչպես է այն վաճառվում և բաշխվում։ Կանաչ տնտեսությունը ցածր ածխածնային, ռեսուրսների արդյունավետ և սոցիալական ներառական է։ Կանաչ տնտեսության մեջ եկամուտների և զբաղվածության աճը պայմանավորված է պետական ​​և մասնավոր ներդրումներով, որոնք նվազեցնում են ածխածնի արտանետումները և աղտոտումը, բարձրացնում էներգիայի և ռեսուրսների արդյունավետությունը և կանխում կենսաբազմազանության և էկոհամակարգային ծառայությունների կորուստը։ Համերգային տնտեսությունն այն է, երբ կարճաժամկետ աշխատատեղերը նշանակվում կամ ընտրվում են առցանց հարթակների միջոցով ։ Նոր տնտեսությունը տերմին է, որը վերաբերում է ամբողջ ձևավորվող էկոհամակարգին, որտեղ ներդրվել են նոր չափանիշներ և պրակտիկա, սովորաբար տեխնոլոգիական նորարարությունների արդյունքում ։ Համաշխարհային տնտեսությունը վերաբերում է մարդկության տնտեսական համակարգին կամ համակարգերին ընդհանուր առմամբ։
Շրջանակ
Այսօր տնտեսությունը ուսումնասիրող ուսումնասիրությունների շրջանակը պտտվում է տնտեսագիտության սոցիալական գիտության շուրջ, բայց կարող է ներառել սոցիոլոգիա (տնտեսական սոցիոլոգիա), պատմություն (տնտեսական պատմություն), մարդաբանություն (տնտեսական մարդաբանություն) և աշխարհագրություն (տնտեսական աշխարհագրություն)։ Գործնական ոլորտները, որոնք ուղղակիորեն կապված են մարդկային գործունեության հետ, որոնք ներառում են ապրանքների և ծառայությունների արտադրություն, բաշխում, փոխանակում և սպառում, որպես ամբողջություն, ճարտարագիտություն, կառավարում, բիզնեսի կառավարում, կիրառական գիտություն և ֆինանսներ։
Արդի ժամանակներում ֆինանսական հատվածի աճող կարևորության պատճառով իրական տնտեսություն տերմինն օգտագործվում է վերլուծաբանների, ինչպես նաև քաղաքական գործիչների՝ նշելու տնտեսության այն մասը , որը վերաբերում է ապրանքների և ծառայությունների իրական արտադրությանը , տնտեսությունը կամ տնտեսության ֆինանսական կողմը , որը վերաբերում է ֆինանսական շուկաներում առքուվաճառքի հետ ։ Այլընտրանքային և երկարատև տերմինաբանությունը տարբերակում է տնտեսության չափորոշիչները, որոնք արտահայտված են իրական արժեքներով (ճշգրտված գնաճով), ինչպիսին է իրական ՀՆԱ-ն կամ անվանական արժեքներով (գնաճի համար չճշգրտված) ։
Ստուգաբանություն
Անգլերեն «էկոնոմիկա» և «էկոնոմիկա» բառերը կարող են առաջանալ հունարեն οἰκονόμος (այսինքն՝ «տնային կառավարում») բառից, որը բաղադրյալ բառ է, որը ծագում է οἶκος («տուն, տնային տնտեսություն, տուն») և νέμω («կառավարել, բաշխել» տնօրինել, բաժանել»)՝ οἰκονομία («տնային կառավարում») բառերից ։
«Տնտեսություն» բառի առաջին գրանցված իմաստը «տնտեսության գործերի կառավարում» արտահայտության մեջ է, որը գտնվել է մի աշխատության մեջ, որը, հնարավոր է, ստեղծվել է 1440 թվականին վանքում։ «Տնտեսություն» ավելի ուշ արձանագրվել է ավելի ընդհանուր իմաստներով, ներառյալ «խնայողությունը» և «վարչություն».
Ամենահաճախ օգտագործվող ներկայիս իմաստը, որը նշանակում է «երկրի կամ տարածքի տնտեսական համակարգը», կարծես թե չի զարգացել մինչև 1650-ական թվականները ։
Հնագույն ժամանակներ
Քանի դեռ ինչ-որ մեկը արտադրում, մատակարարում և բաշխում էր ապրանքներ կամ ծառայություններ, կարող ենք ասել, որ տնտեսություն է եղել։ Տնտեսությունները ժամանակի հետ ավելի մեծացան, քանի որ հասարակություններն աճեցին և ավելի բարդացան։ Շումերները զարգացրեցին մեծածավալ տնտեսություն՝ հիմնված ապրանքային փողի վրա, մինչդեռ բաբելոնացիները և նրանց հարևան քաղաք-պետությունները հետագայում զարգացրեցին տնտեսագիտության ամենավաղ համակարգը, ինչպես մենք ենք պատկերացնում՝ պարտքի վերաբերյալ կանոնների, օրենքների, իրավական պայմանագրերի և օրենսդրական օրենսգրքերի առումով, որոնք վերաբերում են բիզնես պրակտիկային, և մասնավոր սեփականություն ։
Բաբելոնացիները և նրանց քաղաքային պետությունների հարևանները մշակեցին տնտեսագիտության ձևեր, որոնք համեմատելի էին ներկայումս օգտագործվող քաղաքացիական հասարակության (օրենքի) հայեցակարգերի հետ ։ Նրանք մշակեցին առաջին հայտնի կոդավորված իրավական և վարչական համակարգերը, որոնք համալրված էին դատարաններով, բանտերով և պետական ​​փաստաթղթերով։
Հին տնտեսությունը հիմնականում հիմնված էր ապրուստի հողագործության վրա։ Շեքելը վերաբերում էր քաշի և արժույթի հնագույն միավորին։ Տերմինի առաջին օգտագործումը եկել է Միջագետքից մոտ 3000 մ.թ.ա. և վերաբերում էր գարու որոշակի զանգվածին, որը համեմատում էր այլ արժեքների չափմամբ, ինչպիսիք են արծաթը, բրոնզը, պղինձը և այլն։ Գարին/շեքելը սկզբնապես և՛ արժույթի միավոր էր, և՛ կշռի միավոր, ինչպես որ բրիտանական ֆունտը սկզբում՝ անվանելով մեկ ֆունտ արծաթի զանգված։
Մարդկանց մեծամասնության համար ապրանքների փոխանակումը տեղի է ունեցել սոցիալական հարաբերությունների միջոցով։ Կային նաև առևտրականներ, որոնք շուկաներում փոխանակում էին անում։ Հին Հունաստանում, որտեղ առաջացել է ներկայիս անգլերեն «էկոնոմիա» բառը, շատ մարդիկ ազատ սեփականատերերի ստրուկներն էին։ Տնտեսական քննարկումը պայմանավորված էր սակավությամբ։
Միջին դարեր
Միջնադարում այն, ինչ այժմ հայտնի է որպես տնտեսություն, հեռու չէր կենսապահովման մակարդակից։ Փոխանակումների մեծ մասը տեղի է ունեցել սոցիալական խմբերում։ Բացի այդ, մեծ նվաճողները բարձրացրել են այն, ինչ մենք այժմ անվանում ենք վենչուրային կապիտալ (վենթուրայից, իտալ.՝ ռիսկից)՝ իրենց գրավումները ֆինանսավորելու համար։ Կապիտալը պետք է վերադարձվի այն ապրանքներով, որոնք նրանք կբերեն Նոր աշխարհում։ Մարկո Պոլոյի (1254–1324), Քրիստոֆեր Կոլումբոսի (1451–1506) և Վասկո դա Գամայի (1469–1524) հայտնագործությունները հանգեցրին առաջին համաշխարհային տնտեսությանը։ Առաջին ձեռնարկությունները եղել են առևտրային ձեռնարկությունները։ 1513 թվականին Անտվերպենում հիմնադրվել է առաջին ֆոնդային բորսան։ Տնտեսությունն այն ժամանակ նշանակում էր առաջին հերթին առևտուր։
Վաղ ժամանակներ
Եվրոպական գրավումները դարձան եվրոպական պետությունների ճյուղեր, այսպես կոչված՝ գաղութներ։ Աճող ազգային պետությունները՝ Իսպանիան, Պորտուգալիան, Ֆրանսիան, Մեծ Բրիտանիան և Նիդեռլանդները փորձեցին վերահսկել առևտուրը մաքսատուրքերի միջոցով և (մերկատորից, լատ.՝ վաճառական) առաջին մոտեցումն էր մասնավոր հարստության և հանրային շահի միջև միջանկյալ փոխհարաբերությունների համար։ Եվրոպայում աշխարհիկացումը թույլ տվեց պետություններին օգտագործել եկեղեցու հսկայական ունեցվածքը քաղաքների զարգացման համար։ Նվազեց ազնվականների ազդեցությունը։ Իրենց աշխատանքը սկսեցին տնտեսության գծով առաջին պետքարտուղարները։ Ամշել Մայեր Ռոտշիլդի (1773–1855) նման բանկիրները սկսեցին ֆինանսավորել ազգային նախագծեր, ինչպիսիք են պատերազմները և ենթակառուցվածքները։ Տնտեսությունն այսուհետ նշանակում էր ազգային տնտեսություն՝ որպես պետության քաղաքացիների տնտեսական գործունեության թեմա։
Արդյունաբերական հեղափոխություն
Առաջին տնտեսագետը շոտլանդացի Ադամ Սմիթն էր (1723–1790), ով մասամբ ոգեշնչված էր ֆիզիոկրատիայի գաղափարներով՝ արձագանք մերկանտիլիզմին և նաև ավելի ուշ տնտեսագիտության ուսանող Ադամ Մարին ։ Նա սահմանել է ազգային տնտեսության տարրերը. Նա պնդում էր, որ ազատ առևտրի հիմնական դրդապատճառը մարդու շահն է։ Այսպես կոչված սեփական շահի վարկածը դարձավ տնտեսագիտության մարդաբանական հիմքը։ Թոմաս Մալթուսը (1766–1834) առաջարկի և պահանջարկի գաղափարը փոխանցեց գերբնակեցման խնդրին։
Արդյունաբերական հեղափոխությունը 18-19-րդ դարերի ժամանակաշրջան էր, որտեղ գյուղատնտեսության, արտադրության, հանքարդյունաբերության և տրանսպորտի խոշոր փոփոխությունները մեծ ազդեցություն ունեցան սոցիալ-տնտեսական և մշակութային պայմանների վրա՝ սկսած Միացյալ Թագավորությունից, այնուհետև տարածվելով ամբողջ Եվրոպայում, Հյուսիսային Ամերիկայում, և ի վերջո աշխարհը։ Արդյունաբերական հեղափոխության սկիզբը նշանավորեց մեծ շրջադարձ մարդկության պատմության մեջ. առօրյա կյանքի գրեթե բոլոր ասպեկտները ի վերջո ինչ-որ կերպ ազդվել են։ Եվրոպայում վայրի կապիտալիզմը սկսեց փոխարինել մերկանտիլիզմի համակարգին (այսօր՝ պրոտեկցիոնիզմ) և հանգեցրեց տնտեսական աճի։ Ժամանակաշրջանն այսօր կոչվում է արդյունաբերական հեղափոխություն, քանի որ արտադրության, արտադրության և աշխատանքի բաժանման համակարգը հնարավորություն է տվել ապրանքների զանգվածային արտադրություն իրականացնել։
«Տնտեսություն» հասկացության ճանաչում
«Տնտեսության» ժամանակակից հայեցակարգը հանրաճանաչ չէր մինչև 1930-ականների ամերիկյան Մեծ դեպրեսիան ։
Երկու համաշխարհային պատերազմների քաոսից և ավերիչ Մեծ դեպրեսիայից հետո քաղաքականություն մշակողները որոնեցին տնտեսության ընթացքը վերահսկելու նոր ուղիներ։ Սա ուսումնասիրվել և քննարկվել է Ֆրիդրիխ Ավգուստ ֆոն Հայեկի (1899–1992) և Միլթոն Ֆրիդմանի (1912–2006) կողմից, ովքեր հանդես են եկել համաշխարհային ազատ առևտրով և ենթադրաբար, այսպես կոչված, նեոլիբերալիզմի հայրերն են։ Այնուամենայնիվ, գերակշռող տեսակետն էր Ջոն Մեյնարդ Քեյնսը (1883–1946), որը պնդում էր պետության կողմից շուկաների ավելի ուժեղ վերահսկողությունը։ Այն տեսությունը, որ պետությունը կարող է մեղմել տնտեսական խնդիրները և խթանել տնտեսական աճը համախառն պահանջարկի պետական ​​մանիպուլյացիայի միջոցով, նրա պատվին կոչվում է քեյնսյանություն։ 1950-ականների վերջին Ամերիկայի և Եվրոպայի տնտեսական աճը, որը հաճախ կոչվում է Wirtschaftswunder (գեր.՝ տնտեսական հրաշք), առաջ բերեց տնտեսության նոր ձև՝ զանգվածային սպառման տնտեսություն։ 1958 թվականին Ջոն Քենեթ Գելբրեյթը (1908–2006) առաջինն էր, ով խոսեց հարուստ հասարակության մասին։ Երկրների մեծ մասում տնտեսական համակարգը կոչվում է սոցիալական շուկայական տնտեսություն։
20-րդ դարի վերջ - 21-րդ դարի սկիզբ
Երկաթե վարագույրի անկմամբ և Արևելյան բլոկի երկրների անցումով դեպի ժողովրդավարական կառավարություն և շուկայական տնտեսություններ, հետինդուստրիալ հասարակության գաղափարը կարևորվում է, քանի որ նրա դերը միասին նշելն է այն նշանակությունը, որ ստանում է ծառայությունների հատվածը։ ինդուստրացման փոխարեն։ Ոմանք այս տերմինի առաջին օգտագործումը վերագրում են Դենիել Բելի 1973 թվականի «Հետինդուստրիալ հասարակության գալուստը» գրքին, իսկ ոմանք այն վերագրում են սոցիալական փիլիսոփա Իվան Իլիչի «Գործիքներ հարմարավետության համար» գրքին։ Տերմինը կիրառվում է նաև փիլիսոփայության մեջ՝ 90-ականների վերջին և հատկապես 21-րդ դարի սկզբին պոստմոդեռնիզմի մարումը նշանակելու համար։
Ինտերնետի՝ որպես զանգվածային լրատվության և հաղորդակցման միջոցի տարածման հետ մեկտեղ, հատկապես 2000-2001 թվականներից հետո, ինտերնետի և տեղեկատվական տնտեսության գաղափարը տեղ է գտել էլեկտրոնային առևտրի և էլեկտրոնային բիզնեսի աճող կարևորության պատճառով, ինչպես նաև գլոբալ տեղեկատվական հասարակության տերմինը։ քանի որ ստեղծվում է նոր տիպի «համակցված» հասարակության ըմբռնում։ 2000-ականների վերջին նոր տիպի տնտեսությունները և այնպիսի երկրների տնտեսական էքսպանսիաները, ինչպիսիք են Չինաստանը, Բրազիլիան և Հնդկաստանը, ուշադրություն և հետաքրքրություն են բերում արևմտյան տիպի սովորաբար գերիշխող տնտեսություններից և տնտեսական մոդելներից։
Տնտեսական առաջնահերթության փուլեր
Տնտեսությունը կարող է դիտարկվել որպես զարգացած հետևյալ փուլերի կամ առաջնահերթության աստիճանների միջոցով.
Ժամանակակից տնտեսություններում այս փուլային առաջնահերթությունները փոքր-ինչ այլ կերպ են արտահայտվում երեք հատվածների տեսության կողմից․
Զարգացած համայնքի այլ հատվածները ներառում են.
ՀՆԱ
Երկրի ՀՆԱ-ն (համախառն ներքին արդյունքը) նրա տնտեսության չափի չափանիշն է։ Երկրի առավել ավանդական տնտեսական վերլուծությունը մեծապես հիմնված է այնպիսի տնտեսական ցուցանիշների վրա, ինչպիսիք են ՀՆԱ-ն և մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն։ Թեև հաճախ օգտակար է, ՀՆԱ-ն ներառում է միայն տնտեսական գործունեություն, որի համար փոխանակվում է փողը։
Ոչ ֆորմալ տնտեսություն
Ոչ ֆորմալ տնտեսությունը տնտեսական գործունեության ամբողջությունն է, որը գործում է մասամբ խուսափելու համար հարկերից կամ կանոնակարգվելուց, ի տարբերություն ֆորմալ տնտեսության։ Այսպիսով, ոչ ֆորմալ տնտեսությունը ներառված չէ այդ կառավարության համախառն ազգային արդյունքի (ՀՆԱ) մեջ։ Չնայած ոչ ֆորմալ տնտեսությունը հաճախ կապված է զարգացող երկրների հետ, բոլոր տնտեսական համակարգերը որոշակի համամասնությամբ պարունակում են ոչ ֆորմալ տնտեսություն։
Ոչ ֆորմալ տնտեսական գործունեությունը դինամիկ գործընթաց է, որը ներառում է տնտեսական և սոցիալական տեսության բազմաթիվ ասպեկտներ, ներառյալ փոխանակումը, կարգավորումը և կիրարկումը։ Իր բնույթով այն անպայմանորեն դժվար է դիտարկել, ուսումնասիրել, սահմանել և չափել։ Ոչ մի աղբյուր հեշտությամբ կամ հեղինակավոր կերպով չի սահմանում ոչ ֆորմալ տնտեսությունը որպես ուսումնասիրության միավոր։
«Ընդհատակ», «սեղանի տակ» և «գրքերից դուրս» տերմինները սովորաբար վերաբերում են տնտեսության այս տեսակին։ Սև շուկա տերմինը վերաբերում է ոչ ֆորմալ տնտեսության որոշակի ենթախմբին։ «Ոչ ֆորմալ հատված» տերմինը օգտագործվել է շատ ավելի վաղ ուսումնասիրություններում և հիմնականում փոխարինվել է ավելի նոր տերմինով օգտագործվող վերջին հետազոտություններում։
Ոչ ֆորմալ հատվածը կազմում է զարգացող երկրների տնտեսությունների զգալի մասը, սակայն այն հաճախ խարանվում է որպես անհանգիստ և անկառավարելի։ Այնուամենայնիվ, ոչ ֆորմալ հատվածը աղքատների համար տալիս է կարևոր տնտեսական հնարավորություններ և 1960-ականներից ի վեր արագորեն ընդլայնվում է։ Որպես այդպիսին, ոչ ֆորմալ տնտեսությունը ֆորմալ հատվածին ինտեգրելը քաղաքականության կարևոր մարտահրավեր է։
Տնտեսական հետազոտություն
Տնտեսական հետազոտություններն իրականացվում են այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են գյուղատնտեսությունը, զարգացումը, էկոնոմետրիան, բնապահպանությունը, խաղերի տեսությունը, արդյունաբերական կազմակերպությունը, միջազգային, աշխատանքային, մակրոտնտեսագիտությունը, մաթեմատիկական, դրամավարկային, հասարակական, տարածաշրջանային և քաղաքային, կրթության և տնտեսագիտության պատմությունը։
Ռազմական աշխարհագրություն
Ռազմական աշխարհագրություն, հասարակական աշխարհագրության ենթահամակարգի բաղադրիչներից։ Հետազոտության առարկան հնարավոր ռազմական գործողությունների թատերաբեմերն են, որոնք կարող են լինել տարբեր մեծության ու ռազմական նշանակության, դրանց ռազմաքաղաքական, ռազմատնտեսական, ֆիզիկա-աշխարհագրական, ժողովրդագրական պայմանները, անհրաժեշտ պառույցներն ու սարքավորումները, նրանց տեղաբաշխումը և դրանց ազդեցությունը պատերազմական գործողությունների նախապատրաստան և վարման վրա ։
Ռազմական աշխարհագրությունն ավելի հաճախ դիտարկվում է որպես ռազմական գիտությունների համակարգի բաղադրիչ։ Որոտը սերտորեն կապված է ռազմական գործի, աշխարհագրության, ռազմական քարտեզագրության, տեղագրության, գեոդեզիայի և գեոինֆորմացիոն համակարգերի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հասարակական աշխարհագրություն Կատեգորիա:Ռազմական աշխարհագրություն Կատեգորիա:Ռազմագիտություն Կատեգորիա:Քաղաքական աշխարհագրություն
Վանական Վարդապետ
Վանական Վարդապետ, Վանական Վարդապետ Տավուշեցի, հայ աստվածաբան, մեկնիչ, մատենագիր, մանկավարժ, պատմագիր և տոմարագետ ։
Կենսագրություն
Ուսանել է Նոր Գետիկի դպրոցում, 1201 թվականին ձեռնադրվել է քահանա, դարձել Մխիթար Գոշի աշակերտն ու օգնականը։ Մասնակցել է Լոռեի (1204 թ.) և Անիի (1207 թ.) եկեղեցական ժողովներին։ 1207–1208 թթ. ստացել է վարդապետի աստիճան, այնուհետև վերադարձել Տավուշ, ուր Վահրամյան իշխանների դրամական հովանավորությամբ հիմնադրել է Խորանաշատի վանքը։ 1235–1236 թթ. մոնղոլական արշավանքի ժամանակ գերեվարվում է, իսկ մի քանի ամիս անց 80 դահեկան փրկագնով ազատ արձակվում՝ շարունակելով իր ուսումնա-մանկավարժական գործունեությունը Խորանաշատի վանքը վերականգնելուց հետո։ 1240 թվականին Ներքին Խաչենի իշխան Հասան Ջալալ Դոլայի հրավերով մասնակցել է Գանձասարի վանքի օծմանը։
Վանական Վարդապետը գործուն մասնակցություն է ունեցել իր ժամանակի դավանաբանական կնճռոտ հարցերի քննմանը։ Այսպես, 1250 թվականին բանադրել է Դավիթ Ծարեցու 13-րդ դարի 40–50-ական թթ. գլխավորած աղանդավորական շարժման մասնակիցներին։
Իր կտակի համաձայն թաղվել է Խորանաշատի մերձակայքում գտնվող աղքատների գերեզմանոցում։
Գործունեություն ու գրական ժառանգություն
Վանական Վարդապետի աշակերտներից են Վարդան Արևելցին, Կիրակոս Գանձակեցին, Գրիգոր Ակներցին, Սոսթենեսը և այլ գործիչներ։ Հեղինակ է հարուստ ու բազմաբովանդակ գրական ժառանգության, այդ թվում՝ «Պատմության» (Հայաստանի պատմության շարադրությունը սկզբից մինչև հեղինակի ապրած օրերը), որը մեզ չի հասել։
Վանական Վարդապետի աստվածաբանական երկերից արժանահիշատակ են Հոբի գրքի մեկնությունը («Մեկնութիւն Յոբայ»), «Բացատրութիւն աղօթից Ամբակումայ մարգարէի» («Ճռաքաղ», 1858 թ.), «Համեմատութիւն Հին Կտակարանայ ի Նորս», «Տեսութիւն շարականին Ուրախացիր պսակ կուսից», «Մեկնութիւն սաղմոսին Այսծով Մեծ», «Խրատ դաւանութեան» (գրվել է Ս. Հոգու բխման հարցի վերաբերյալ հռոմեա-բյուզանդական դավանաբանական վեճի առթիվ), «Պատճառք վասն առաջաւորաց պահոց», «Յաղագս տարեմտին» ճառը և այլն։
Վանական Վարդապետի գրչին է պատկանում նաև «Հարցմունք և պատասխանիք» ծավալուն երկը, որն ըստ էության ուսումնական ձեռնարկ է, պարունակում է բոլոր այն գիտելիքները, որոնք պարտավոր էին սերտել ուսման սկզբում նրա վարդապետարանի աշակերտները։ «Հարցմունք և պատասխանիք»-ն ամփոփում է 13-րդ դարի հայ իրականության պատկերացումներն ու իմացությունը պատմության, ազգագրության, հավատալիքների, իմաստասիրության, մատենագրության, մատենագիտության, կենսաբանության, բուսաբանության, բժշկագիտության, աստղաբաշխության, երաժշտագիտության, բառագիտության, քերականագիտության, դավանաբանության, աստվածաբանության և այլնի վերաբերյալ ։
Տես նաև
= Աղբյուրներ =
Կատեգորիա:Հայ պատմիչներ Կատեգորիա:Հայ հոգևորականներ Կատեգորիա:Միջնադարյան հայ հոգևորականներ Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ Կատեգորիա:Հայ աստվածաբաններ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայ տոմարագետներ
Չուդեյ
2001 թվականի տվյալներով Չուդեյ գյուղում բնակվում էր 5 265 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Ստորոժինեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Քիլիսան
Քիլիսան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Հասանմսուրի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սահմի (այլ կիրառումներ)
Սահմի կարող է վերաբերել հետևյալին՝
Նովոիպատովո (գյուղ, Սիսերտսկի քաղաքային օկրուգ)
Նովոիպատովո (Новоипатово), գյուղ Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Սիսերտսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Սիսերտսկի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Սաղոլաշենի
Սաղոլաշենի (საღოლაშენი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 650 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 6 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
Հոռոմի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Հոռոմ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 10 հուշարձան (19 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Վիդին
Վիդին ; Видин), քաղաք Բուլղարիայում, Դանուբ գետի աջ ափին։ Նույնանուն մարզի և համայնքի կենտրոնն է։
Պատմություն
Վիդին քաղաքի տեղում մեր թվականության առաջին դարում եղել է հին հռոմեական ամրացված ռազմական ճամբար՝ Բոնոնիան (Bononia), Մեոզիա պրովինցիայում ։
(7656) Ջոմոնտարի
(7656) Ջոմոնտարի (Joemontani), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1992 թվականի ապրիլի 24-ին Սփեյսուոչ ծրագրի կողմից Կիթ Պիկում ։
Վիդին
Պատմություն
VI դարում Հուստինիանոս Առաջին կայսրը կառուցապատել է քաղաքը ։
(7656) Ջոմոնտարի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,036873 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4159 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6579 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1933,03 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,186236 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,51° անկյուն։
Վիդին
Պատմություն
XIII դարի վերջում այն դարձել է բուլղարական երկրորդ թագավորության կազմի մեջ մտնող Վիդինի իշխանության կենտրոնը, XIV դարի առաջին կեսին՝ Իվան Սրացիմիրի ու նրա որդու՝ Կոնստանտին Երկրորդ Ասենի օրոք՝ Վիդինի թագավորության մայրաքաղաքը՝ միջնադարյան ու նոր ժամանակների բուլղարական վերջին մայրաքաղաքը, որը 1396 թվականին թուրքերը նվաճել են ու դարձրել իրենց կարևորագույն ամրացված հենակետը Բալկանյան թերակղզում ։
(7656) Ջոմոնտարի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սփեյսուոչ ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վիդին
Պատմություն
XV դարի կեսերին քաղաքը դարձել է Վիդինի սանջակի կենտրոնը ։
1794—1807 թթ. քաղաքը եղել է Սելիմ Երրորդ սուլթանին ընդդիմացող, կիսանկախ Պազվանդօղլու փաշայի նստավայրը  ։
1850 թվականին Վիդինի մերձակայքում գյուղացիական մեծ ապստամբություն է բռնկվել թուրք զավթիչների դեմкрупное восстание крестьян, բայց վերջիններիս հաջողվել է ճնշել ապստամբությունը ։
Ղրիմի պատերազմի ժամանակ՝ 1853 թվականի հոկտեմբերին, Օմեր փաշան այստեղից թշնամական գործողություններ է ձեռնարկել ռուսների դեմ, անցել է Դանուբ գետն ու պաշարել վալախական Կալաֆաթ քաղաքը։ Հետագայում Վիդինի մերձակայքում թուրքերի ու ռուսների միջև տեղի են ունեցել ռազմական բախումներ, որոնք առանձնապես սուր բնույթ են կրել 1854 թվականի հունվարի 6-ին ու ապրիլի 19-ին ։
Պանկա
Պանկա (Панка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Ստորոժինեցի շրջանում։
Վիդին
Պատմություն
1876—1877 թվականների սերբ-թուրքական պատերազմի ժամանակ Վիդինը հենակետ է ծառայել Օսման փաշայի համար, իսկ դրան հաջորդած 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ Օսման փաշան Վիդինից է սկսել իր ռազմարշավը Պլևենի ուղղությամբ ։
Պանկա
2001 թվականի տվյալներով Պանկա գյուղում բնակվում էր 2 469 մարդ։
Վիդին
Պատմություն
1878 թվականի գարնանը քաղաքն ազատագրվել է օսմանյան լծից և մտել Բուլղարիայի իշխանության կազմի մեջ, ընդսմին՝ Բեռլինի 1878 թվականի հաշտության տրակտատի պահանջների համաձայն՝ նրա բերդի ամրությունները թաղվել են ։ 1878-ին հիմնվել է քաղաքային զբոսայգին ։
Սերբ-բուլղարական պատերազմի ժամանակ՝ 1885 թվականի նոյեմբերին, սերբերը երեք անգամ փորձել են հանկարծակի գրոհով գրավել Վիդինը, բայց սակավաթիվ բուլղարական կայազորը միշտ ետ է շպրտել նրանց ։
1925 թվականին քաղաքում բացվել է հախճապակու գործարան ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին քաղաքը եղել է բուլղարական դիմադրության շարժման կենտրոններից մեկը ։ Այն բանից հետո, երբ 1944 թվականի սեպտեմբերի 9-ից Բուլղարիան անցել է հակահիտլերյան կոալիցիայի կողմը, գերմանական զորքերը Բելոգրադչիկի շրջանում անցել են հարձակման և սեպտեմբերի 10-11-ին գրավել Վիդինը ։
1946 թվականին քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է 18 հազար, գործել են հախճապակու, խեցեղենի գործարաններն ու գյուղատնտեսական արտադրանքի մշակության մի քանի ձեռնարկություն ։ 1947 թվականից սկսել է աշխատել Գեորգի Դիմիտրովի անվան մեքենաշինական գործարանը։ 1948 թվականին բացվել է պատմության թանգարանը ։ 1952 թվականից սկսել է գործել Վիդին-Կալաֆաթ երկաթուղային լաստանավը ։
1965-ին բնակչության թվաքանակը հասել է 38,5 հազարի, գործում էին մեքենաշինական, քիմիական (անվադողերի, սինթետիկ մանրաթելի), գինեգործական, սննդի արդյունաբերության ձեռնարկություններ, ալրաղացներ, արտադրվում էին նաև ծխախոտ ու հախճապակի ։
1973-ին շահագործման է հանձնվել օդանավակայանը։
1983-ին նորացվել են քաղաքի հրապարակն ու առևտրի գոտին ։
1990-ականների սկզբից գործարկվել է Վիդին-Կալաֆաթ ավտոմոբիլային լաստանավը։
2007 - 2012 թթ. Դանուբ գետի վրայով գցվել է Նոր Եվրոպա կամուրջը, որը միմյանց է կապել Վիդին ու Կալաֆաթ քաղաքները։
Բնակչությունը
1887 թվականին Վիդինն ունեցել է 14 772 բնակիչ, նրանց մեջ՝ ոչ սակավաթիվ մուսուլմաններ, այդ թվում՝ ադիգ-մոհաջիրներ։ Եղել են նաև հրեա բնակիչներ։ 2011 թվականին քաղաքի բնակչության թվաքանակը կազմել է 48.071 :
Տրանսպորտը
Վիդինը կարևոր տրանսպորտային հանգույց է և նավահանգիստ, որը բեռնափոխադրումների և ուղևորափոխադրումների ծավալով Ռուսեից ու Լոմից հետո Բուլղարիայում երրորդ տեղն է զբաղեցնում դանուբյան նավահանգիստների շարքում։ Քանի որ Դանուբի վրա գցված կամրջի բարձրությունն ընդամենը 30 մետր է, գետի հորդանալու ժամանակ կարողանում են նավարկել միայն ոչ մեծ նավերը ։
Վիդինը երկաթուղով կապված է երկրի մայրաքաղաք Սոֆիայի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի աշխարհագրություն
Սահմի
Անվան սկզբունք
Ըստ Վանական Վարդապետի, առնչվում է «սահմանել» բայի հետ։ Դա հավանաբար կապված է նրա հետ, որ տարվա այս ժամին էր սահմանվում ձմռան նախապատրաստական աշխատանքների կատարումը։ Ըստ ակադեմիկոս Ստեփան Մալխասյանցի, «Սահմի» նշանակում է «սերմանց ամիս» ։
Կուրտատոնե
Կուրտատոնե  (Curtatone), քաղաք Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Մանտուա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 13 185մարդ (2004 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը կազմում է 184 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 67 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 46010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0376։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Սիլվեստրը՝ Հռոմի պապը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի դեկտեմբերի 31-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Օլիմպիական դրոշ
Օլիմպիական դրոշը սպիտակ կտավ է, որի կենտրոնում  ասեղնագործված է հինգ միահյուսված օլիմպիական խորհրդանիշ ՝ կապույտ, սև, կարմիր (վերևի շարքում), դեղին և կանաչ (ներքևի շարքում) գույներով։
Վարիացիա
Ամեն անգամ մինչև Խաղերի անցկացումը ՄՕԿ-ը բանակցում է այն երկիր խորհրդի հետ, որտեղ պետք է անցկացվի Օլիմպիական խաղերը, և անդրադառնում է սիմվոլիկայի յուրաքանչյուր մանրուքին, այդ թվում նաև օղակներին։ Գունավոր գամման մնում է անփոփոխ, բայց նույն գույնի կարող են լինել բոլոր օղակները։ Երբեմն մասամբ կարող է փոխվել օղակների դասավորությունը։ Լինում է նաև, որ օգտագործվում է դասական տարբերակը։
Օգտագործված
2008 թվականին, Պեկինում օղակների պատկերը կարելի է տեսնել գրեթե ամենուր։ Օլիմպիական օղակների պիտակները տեղադրված էին նույնիսկ զուգարանակոնքերի վրա ։ Խաղերի օրերին Չինաստանում տղաները սափրվել էին 5 օղակների խորհրդանիշով:Սակայն ավելի քննադատորեն էր նայվում չինացի Լի Մինը, նա ուներ ավելի քան 200 դաջվածքներ, որը տեղ էր գտել նրա ճակատին՝ նոր օլիմպիական օղակների համար, մինչ Խաղերի բացումը:Փակման օրը, մասնավորապես, նախատեսվում էր հրավառություն, որը նման էր այդ խորհրդանիշին օրվան։
Շատ հաճախ օղակները պատկերված էին նամականիշների, մեդալների և մետաղադրամների վրա։ Օլիմպիական օղակների առավել անսովոր տեղաբաշխված էր Պոդոլսկում՝ մետաղյա լուսամփոփներին և Պեկինում չուգունե կոյուղու լյուկի վար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դրոշներ Կատեգորիա:Օլիմպիական խորհրդանիշներ
Վան Գոգի համախտանիշ
Վան Գոգի համաշտանիշ (Abram H.S., 1966), ինքնանդամահատության տերմին, որը կարելի է կապել տձևության մոլուցքների, մարմնի պատկերի խախտման կամ փսիխոզի/մտագարություն/ կամ Լեշ-Նիհենի համատանիշի բաղադրիչի հետ (օրինակ՝ վերջույթների անդամահատում, աչքի անխաթար վիրահատում )։