cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Առաջին Բալկանյան պատերազմ
Բուլղարական թատերաբեմ
Բալկանների արևմտյան մասը ներառյալ Ալբանիան, Կոսովոն և Մակեդոնիան ավելի քիչ կարևոր էին պատերազմի արդյունքի համար քան Թրակիայի թատերաբեմը, որտեղ Բուլղրացինեը հիմնական ճակատամարտերը տվեցին Օսնմանյան կայսրության դեմ։ Նաև աշխարհագրությունն էր թելադրում, որ Թրակիան կլինի պատերազմի հիմնական թատերաբեմը :, Օսմանյան բանակի դիրքերը սկզբնական շրջանում սխալ էին դասավորված, քնի որ նրանք ստացել էին սխալ հետախուզական տվյալներ հակառակորդի դիրքերի վերաբերյալ։ Չիմանալով Սերբիայի և Բուլղարիայի կողմից հետպատերազմական շրջանում Մակեդոնիայում կառուցած քաղաքական և ռազմական բազաների մասին` Օսմանյան կայսրությունը իր զորքերի հիմնական մասը տեղակայեց Մակեդոնիայում։ Գերմանիայի դեսպան Հանս Բարոն Ոանգենհեյմը, ով ամենաազդեցիկ դեմքերից էր Օսմանյան կայսրության մայրաքաղաքում, հոկտեմբերի 21-ին հաշվետվություն ուղարկեց Բեռլին, որ օսմանցիները կարծում են, որ բուլղարական բանակի մեծ մասը կլինի Մակեդոնիայում։ Միաժամանակ օսմանյան հրամանատար Աբդուլահ փաշան կարծում էր, որ արևելյան Արդիանապոլսում կհանդիպի միայն բուլղարական երեք հետևակային գումարտակի և մեկ հեծելազորային ստորաբաժանման ։ Համաձայն Է. Ջ. Էրիկսոնի, այս ենթադրությունը հնարավորը է օսմանցիների մոտ առաջ է եկել ուսումնասիրելով Բալկանյան պակտը, բայց այն մահացու հետևանք ունեցավ օսամանյան բանակի համար Թրակիայում, որտեղ օսմանցիները պետք է դիմակայեին բուլղարական հիմնական ուժերին կյանքի գնով ։ Այս սխալի նաև պատճառ դարձավ օսմանցիների ջախջախիչ պարտության Թրակիայի թատերաբեմում։
Բուլղարիայի հարձակում և առաջխաղացում դեպի Չատալկա
Թրակիայի ռազմաճակատում Բուլղարական բանակը ուներ 346.182 զինվոր Օսմանյան 1-ին բանակի դեմ, որոնց թվաքանակը կազմում էր 105.000 զինվոր արևելյան Թրակիայում և 24.000 զինվոր արևմտյան Թրակիայում։ Բուլղարական զորքերը բաժանվել էին 1-ին (Գեներալ-Լեյտենանտ Վասիլ Կուտինչև), 2-րդ (Գեներալ-Լեյտենանտ Նիկոլա Իվանով) և 3-րդ (Գեներալ-Լեյտենանտ Ռադկո Դիմիտրև) բուլղարական բանակների 297,002 զինվորով արևելյան մասում և 49.180 զինվոր (33.180 կանոնավոր և 16.000 ոչ կանոնավոր զորքով) 2-րդ բուլղարական դիվիզիայի կազմում (Գեներալ Ստիլիան Կովաչև) արևմտյան հատվածում։ Առաջին մեծ ճակատամարտը տեղի ունեցավ Ադրիանապոլիս-Կիրկլարելի պաշտպանական գծի դեմ, որտեղ բուլղարական 1-ին և 2-րդ բանակները (միասին 174.254 զինվոր) պարտության մատնեցին օսմանյան արևելյան բանակին (96.273 զինվոր), Գեչկենլիի, Սելիոլուի և Պետրայի մոտ։ Օսմանյան XV կորպուսը թողեց պաշտպանական գիծը որպեսզի պաշտպանի Գալիպոլի Թերակղզիին հունական զորքերի հարձակումներից ։ Կորպուսի թափուր տեղը մեծ վակում ստեղծեց Ադրիանապոլսի և Դեմոտիկայի միջև ընկած պաշտպանական գոտում, և 11-րդ հետևակային դիվիզիան և արևելյան բանակի IV կորպուսը ուղարկվեցին փոխարինելու նրանց։ Այսպիսով օսմանյան արևելյան բանակը կորցրեց մեկ լավ կազմավորված կորպուս ճակատամարտից առաջ ։ Այսպիսով օսմանցիների նախապես մշակված հարձակվողական պլանը ձախողվեց, փոխարենը Բուլղարիան անցավ հարձակման և հաղթանակ տարավ Կիրկ Կելիսի ճակատամարտում և գրավեց Կիրկ Կելիսը ։
Օսմանյան հակահարձակում
Փետրվարի 20-ին օսմանյան զորքերը անցան հարձակման Չատալկայի և Գալիպոլիի ուղղություններով։ Օսմանյան X կորպուսը 19.858 զինվորով և 48 թնդանոթով իջևանեց Շարկոյում, և օգնեց հարձակման անցնել տեղի 15.000 զորքին 36 թնդանոթով (սա օսմանյան բանակի այն մասն էր, որը կտված էր Գալիպոլիի թերակղզում)։ Նրանց օգնում էին նավատորմի թնդանոթների կրակը և կարողացան ճնշել բուլղարացիներին մինչև Ադրիանապոլիս։ Նրանց դիմադրում էին 10.000 զինով 78 թնդանոթով ։ Հավանաբար օսմանցիները չգիտեին նոր կազմավորված բուլղարական 4-րդ բանակի մասին 92.289 զինվորով Գեներալ Ստիլիյան Կովաչովի գլխավորությամբ։ Օսմանյան գրոհը նեղ տեղանքով էր, 1800 մետր ճակատային գծով, նրանք ընկան մառախուղի մեջ և բուլղարական հրետանիի և թնդանոթների տակ ընկան։ Արդյունքում գրոհը ձախողվեց և սկսվեց բուլղարացիների հակագրոհը։ Օրվա վերջում որկու կողմերը դուրս եկան ելման դիրքեր։ Երկու կողմերի կորուստները մեծ էին։ Գրոհի ձախողումից հետո Շարկոյի զորքերը վերադարձան Գալիպոլի փետրվարի 11-ին։
Ադրիանապոլսի անկում և սերբ-բուլղարական հարաբերություններ
Շարկոյ-Բուլայր գործողության անհաջողությունից հետո, բուլղարական 2-րդ բանակը իր ծանր հրետանու հետ ուղևորվեց դեպի Ադրիանապոլիս։ Մարտի 11-ին երկու շաբաթ հրետակոծությունից հետո, որոնք վնասեցին քաղաքի շրջակայքի շատ ենթակառուցվածնքեր, սկսվեց դաշնակից զորքերի եզրափակիչ գրոհը, որոնց դիմադրում էր քաղաքի թուրքական գառնիզոնը։ Գեներալ Նիկոլա Իվանովի հրամանատարության ներքո բուլղարական 2-րդ բանակը 106.425 զինվորով և սերբական երկու դիվիզիոնները 47.275 զինվորով նվաճեցին քաղաքը, բուլղարացիները ունեցան 8.093 կորուստ, իսկ սերբերը՝ 1,462 կորուստ ։ Թուրքերի կողմից Ադրիանապոլսի ողջ արշավանքի ժամանակ եղավ 23.000 սպանված ։
Ճակատամարտը որոշիչ արդյունք ունեցավ սերբ-բուլղարական հարաբերությունների վրա, հիմք դնելով երկու կողմերի հարաբերությունների սրման մի քանի ամիս անց։ Բուլղարական քարոզչամեքենան խստորեն արգելեց ցանկացած մեջբերում կապված Սերբիայի մասնակցության հետ, այդ թվում հեռագրերում և միջազգային փաստաթղթերում։ Սերբիայի հասարակությունը չկարողացավ պաշտպանել սերբիայի դիրքերը, որոնք ձեռք էին բերվել մարտում։ Միաժամանակ սերբերը հայտարարեցին, որ սերբական 20-րդ վաշտն էր, որ գերի վերցրեց օսմանցիների հրամանատարին քաղաքի գրավման ժամանակ, բուլղարացիները հերքեցին այս հայտարարությունը։ Արդյունքում սերբերը հայտարարեցին, որ օգնել են բուլղարացիներին գրավել Ադրիանապոլսը, սակայն դաշնության պայմանագրով պարտավոր չէին, փոխարենը բուլղարացիները չկատարեցին պայմանագրի պայմանները, համաձայն որի պետք է ուղարկեին 100.000 զինվոր Վարդարի ճակատ սերբերին օգնելու նպատակով։ Բուլղարացիները պատասխանեցին, որ իրենց հրամանատարությունը տեղեկացրել էր սերբերին այդ մասին օգոստոսի 23-ին։ Հարաբերությունները սրվեցին մի քանի շաբաթ անց, երբ բուլղարացի պատվիրակները Լոնդոնում հայտարարեցին, որ սերբերը ոչ մի իրավունք չեն ձեռք բերելու Ադրիանապոլսի տարածքի նկատմամբ։ Արդյունքում անկում ապերս սերբ-բուլղարական հաշտությունը, որը պատճառ հանդիսացավ Երկրորդ Բալկանյան պատերազմի
Մակեդոնիայի ռազմաճակատ
Հունական ռազմաճակատում օսմանյան հետախուզթյունը նույնպես ձախողվել էր։ Հետ նայելով հասկացվում է, որ օսմանցիների ղեկավարությունը կարծում էր, որ հույները կհարձակվեն երկու ուղղությամբ՝ Մակեդոնիայի և Էպիրուսի։ Դրա պատճառով օսմանյան 2-րդ բանակը բաժանվեց երկու մասի՝ պաշտպանելու Էպիրուսը և Մակեդոնիան։ Հունական բանակը բաժանված էր յոթ դիվիզիայի, սակայն ունեին առավելություն թուրքական բոլոր կորպուսների նկատմամբ՝ և թողեցին միայն անկախ գումարտակներ Էպիրուսի ճակատում։ Սա ունեցավ բախտորոշ նշանակություն Մակեդոնիայի ճակատի երեք ուղղությունների համար, որը մարտավարական առումով առավելություն տվեց հույներին ։ Արդյունքում շատ անսպասելի և կայծակնային հունական Թեսելի բանակը գրավեց Սալոնիկի քաղաքը։ Չունենալով անվտանգ ծովային կապեր Սալոնիկի-Կոստանիդինապոլիս ուղղությամբ, Օսմանյան կայսրությունը ընկավ մարտավարական ծանր իրավիճակի մեջ Բալկաններում։ Սրանից հետո օսմանյան բանակի պարտությունը անխուսափելի էր։ Այս պատճառով բուլղարական և սերբական ուժերը կարողացան մեծ հաղթանակներ տանել օսմանյան բանակի նկատմամբ։ Նրանց մեծ հաղթանակները Կիրկլիսում, Լյուլեբուրգասում, Կումանովոյում և Մոնաստիրում կազմալուծեց նաև արևելյան և Վարդարի բանակները։ Այնուամենայնիվ այս հաղթանակները որոշիչ չէին, որպեսզի պատերազմը ավարտվեր։ Օսմանյան դաշտային զորքերը Թրակիայում օրեցօր ուժեղանում էին։ Մարտավարական տեսանկյունից այս հաղթանակները իրականացան մասամբ հունական նավատորմի շնորհիվ ։
Պատերազմ հայտարարելուց հետո Թեսելիի հունական բանակը թագաժառանգ արքայազն Կոնստանտինի գլխավորությամբ շարժվեց հյուսիս և հաղթեց առաջ շարժվող օսմանյան բանակին և նվաճեց Սարանապորոյի նեղուցնարը։ 1912 թվականի հոկտեմբերի 20-ի Ենիդիեի մոտ տարած մեկ այլ հաղթնակից հետո օսմանյան հրամանատար Հասան Թահսին փաշան շրջապատեց Սալոնիկին և նրա 26.000 զինվորով գառնիզոնը։ Մարտերի արդյունքում հույները կորցրին երկու կորպուս և երկու դիվիզիա։ Թուրքերը կորցերիցն 70 հրետանի, 30 գնդացիր և 70.000 հրացան։ Օսմանցիները հայտարարեցին, որ կորցրել են 15.000 զինվոր՝ հակառակորդին պատճառելով մոտ 41.000 կորուստ ։ Օսմանցիների մեկ այլ գրոհի ուղղությունն էր դեպի մակեդոնական բանակ, որտեղ շարժվեցին օսմանյան Վարդարյան բանակը, որը կռվում էր սերբերի դեմ հյուսիսում։ Սալոնիկիի անկումից հետո հունական զորքերը մեկուսացան և հնարավորություն չունեցան մանևրելու, արդյունքում պարտություն կրեցին։
Իմանալով Գանիստայի ճակատամարտի արդյունքի մասին, Բուլղարիայի բարձր հրամանատարությունը արագ տեմպով քաղաքի հյուսիս ուղարկեցին իրենց 7-րդ դիվիզիան։ Դիվիզան հասավ մեկ շաբաթ ուշ, հույների շրջափակումից մեկ օր ուշ։ Մինչև նոյեմբերի 10-ը հույների գրաված տարածները հասան Դոժրան լճից մինչև Պանգայոն բարձունքներ Կավալլայի արևմուտք։ Մակեդոնիայի արևմուտքում այնուամենայնիվ հունական և սերբական բանակների վատ կողմնորոշման արդյունքում հույները պարտություն կրեցին Վևվիի ճակատամարտում նյոեմբերի 15-ին, երբ հունական 5-րդ հետևակային դիվիզիան հանդիպեց օսմանյան Վադար բանակի մի մասին, որից հետո հույները նահանջեցին Ալբանիա՝ օգնելու սերբերին Պրիլեպի ճակատամարտում։ Հունական դիվիզիան ընկավ հակահարձակվող օսմանյան կորպուսի շրջափակման մեջ և կտրվեց հունական բանակի մյուս մասից։
Էպիրուսի ռազմաճակատ
Էպիրուսի ռազմաճակատում հունական զորքերը թվապես զգալիորեն գերազանցում էին օսմանցիներին և օսմանցիների պասիվ դիրքի շնորհիվ կարողացան նվաճել Պրևեզան (21 հոկտեմբեր 1912) և շարժվեցին դեպի հյուսիս Հոնինայի ուղղությամբ։ Նոյեմբերի 5-ին մայոր Սպիրոս Սպիրոմիլիոսը կազմակերպեց ապստամբություն Հիմարեում և հաղթեց օսմանյան գառնիզոնին առանց լուրջ դիմադրության ։ Նոյեմբերի 20-ին հունական զորքերը արևմտյան Մակեդոնիայից մետան Կորչե։ Այնուամենայնիվ հունական զորքերը չնայած թվային գերակշռության չհամարձակվեցին գրոհել գերմանացիների կողմից նախագծված Բիզանիի պաշտպանողական գիծը, որը պաշտպանում էր Հոնանիա քաղաքը, և սպասեցին Մակեդոնիայից զորքերի համալրման ։
Ռազմածովային գործողություններ Էգեյան և Հոնիական ծովերում
Պատերազմի բռնկումից հետո հոկտեմբերի 18-ին հունական նավատորմը Ադմիրալ Պավլոս Կուտուրիոտիսի գլխավորությամբ ուղևորվեց Լեմնոս կղզի և նվաճեց այն երեք օր անց (չնայած կղզում մարտերը շարունակվեցին մինչև հոկտեմբերի 27-ը) և վերահսկողություն հաստատեցին Մուդրոս ծոցի նկատմամբ։ Սա մեծ առավելություն տվեց հույներին, անի որ այն ճանապարհ էր բացում դեպի Դարդանելի նեղուց ։ Ունենալով առավելություն օսմանյան նավատորմի նկատմամբ արագության և մանևրելու տեսանկյունից, հույները կարծում էին որ կնվաճեն նեղուցները պատերազմի սկզբից։ Սակայն հունական նավատորմը պատրաստ չէր պատերազմի սկսվելու ժամանակ և օսմանցիները կարող էին ջախջախել նրանց նավատորմը, եթե հարձակվեին։ Այնուամենայնից օսմանյան նավատորմը երկու ամիս կորցրեց Բուլղարացիների դեմ Սև ծովում՝ հույներին տալով ժամանակ նախապատրաստվելու և վերահսկողություն ունենալ Էգեյան ծովում ։
Նոյեմբերի կեսերին հունական նավատորմը կարողացավ նվաճել Իմբրոս, Տասոս, Ագիոս Էֆստրատիոս, Սամոթրակե, Պսարա և Իկարիա կղզիները, իսկ ավելի մեծ կղզիներ Լեսբոսը և Չիոսը գրավեցին միայն նոյեմբերի 21-ից 27-ը։ Օսմանյան գառնիզոնների հետ պայքարը թեժ էր։ Նրանք նահանջեցին լեռնային հատվածներ և մինչև մյուս տարվա հունվարի 3-ը չհանձնվեցին ։ Սամոսը չգրոհեցին մինչև 1913 թվականի մարտի 13-ը, քանի որ ցանկություն չունեին իտալացիների հետ կոնֆլիկտի մեջ մտնել Դոդեկանես մոտակայքում։ Սակայն կղզին այնուամենայնիվ անցավ հույների ձեռքը մարտի 16-ին, քանի որ օսմանյան զորքերը նահանջեցին Անատոլիա ։
Գարեգին Արամյան
Գարեգին Նշանի Արամյան, հայ կինոօպերատոր։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1963)։
Առաջին Բալկանյան պատերազմ
Ռազմածովային գործողություններ Էգեյան և Հոնիական ծովերում
Նույն ժամանակ հունական նավատորմը կարողացավ փակել Դարդանելիից Սուեզի ջրանցք տանող ճանապարհը, ինչը կտրեց օսմանցիներին սնուցման ուղուց և մոտ 250.000 օսնայան զորքը մնաց Ասիայում և չկարողացավ օգնության գալ, բաց մնաց միայն Սև ծովի ուղին դեպի Ռումինիա ։ Հոնիական ծովում հունական նավատորմը գործեց առանց դիմադրության և օգնության հասան իրենց բանակին Էպիրուսի ճակատում։ Այնուհետև հունյները գնդակոծեցին և շրջափակեցին Վլորե նավահանգիստը Ալբանիայում դեկտեմբերի 3-ին և Դուրրեսը փետրվարի 27-ին։ Հույների շրջափակմեն արդյունքում մեկուսացվեց նուր հիմնադրված Ալբանիայի տարածաշրջանային կառավարությունը, որը մնաց առանց աջակցության ։
Հոկտեմբերի 31-ին լեյտենանտ Նիկոլաոս Վոտսիսի գործողությունը բարձրացրեց հույների բարոյահոգեբանական վիճակը, երբ իր տորպեդո նավով գիշերով Սալոնիկիի մետակայքում խորտակեց թուրքական երկաթե ռազմանավ և անվնաս վերադարձավ։ Նույն օրը հունական զորքերը Էպիրուսի բանակից գրավեցին օսմանյան Պրևեզա նավահանգիստը։ Օսմանցիները կարողացան փախցնել 4 նավ, սակայն հույների ձեռք ընկան իտալական արտադրված երկու ռազմանավ, որոնք փոխակերպվեցին հունականի ։ Մի քանի օրից հունական նավատորմը կարողացավ խորտակել ևս մեկ օսմանյան ռազմանավ։
Գարեգին Արամյան
Կենսագրություն
Գարեգին Արամյանը ծնվել է Սեբաստիայում։ 1934 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Կինեմատոգրաֆիայի համամիութենական պետական ինստիտուտը։ 1934 թվականից եղել է Հայկինոյի օպերատոր, 1959 թվականից՝ Հայաստանի վավերագրական ֆիլմերի ստուդիայի օպերատոր ։
Առաջին Բալկանյան պատերազմ
Պայքար Դարդանելի նեղուցի համար
Օսմանյան նավատորմի մեծ մասը պատերազմի սկզբում մնաց Դարդանելի նեղուցում, մինչդեռ հույները ընդհուպ մոտեցել էին նեղուցին և պատրաստ էին գրոհին։ Հույները ցանկանում էին ականապատել նեղուցները, սակայն վախեցան միջազգային արձագանքից ։ Դեկտեմբերի 7-ին օսմանյան նավատորի ղեկավարը դարձավ Ռամիզ Նաման բեյը, ով շատ հարգված էր սպայական անձնակազմի կողմից։ Ընդունվեց նոր մարտավարություն, համաձայն որի օսմանցիները կարող էին հարձակվել հունական նավերի վրա առանց հրամանի։ Օսմանցիները շատ հունական նավերի համար ծուղակներ կառուցեցին։
Ռոմաշկինո (այլ կիրառումներ)
Ռոմաշկինո, կարող է վերաբերել՝
Առաջին Բալկանյան պատերազմ
Պայքար Դարդանելի նեղուցի համար
Առաջին մեծ նավատորմային ընդհարումը պատերազմում տեղի ունեցավ Էլիի ճակատամարտում դեկտեմբերի 16-ին, որտեղ հաղթանակ տարան հույները։ Այս պարտությունից հետո օսմանյան նավատորմի հրամանատար դարձավ Ռաուֆ Բեյը, ով նոր հակահարձակում նախագծեց, սակայն հաջողության չհասավ, քանի որ օսմանցիները գործեցին անկազմակերպ ։ Օսմանցիների հետագա փորձերը դուրս գալ շրջափակումից նույնպես անցան անհաջող։
Գարեգին Արամյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կինոօպերատորներ Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ
Առաջին Բալկանյան պատերազմ
Պայքար Դարդանելի նեղուցի համար
Բուլղարական 2-րդ բանակի հրամանատար Գեներալ Իվանովը հունական նավատորմի դերը բարձր գնահատեց Բալկանյան լիգայի հաղթնակում։
Սերբիայի և Չեռնոգորիայի թատերաբեմ
Սերբական զորքերը դուրս եկան օսմանյան արևմտյան բանակի հիմնական ուժերի դեմ, որոնք տեղակայված էին Նովի Պազարում։ Մարտավարական տեսանկյունից սերբական զորքերը բաժանված էին չորս անկախ բանակների և խմբերի։ Յավոր բրիգադը և Իբար բանակը կռվում էին օսմանցիների դեմ Նովի Պազարում, երրորդ բանակը կռվում էր Կոսովոյում և Մետոհիխայում, առաջին բանակը կռվում էր հյուսիսային Մակեդոնիայում և վերջապես երկրորդ բանակը կռվում էր արևելյան Մակեդոնիայում։ Ճակատամարտը պատրասվում էին տալ հյուսիսային Մակեդոնիայի Օվցե պոլե տարածքում, որտեղ դիրքավորվել էր օսմանյան Վարդար բանակը։
Սերբերը նախատեսում էին շարքից հանել օսմանյան Վարդար բանակը Օվցե Պոլեում։ Առաջին բանակը շարժվեց հյուսիսց, երկրորդը` արևելքից և երրորդը հյուսիս արևելքից։ Համաձայն մարտավարության հիմնական դերակատարումը տրված էր առաջին բանակւն, մինչդեռ երկրորդ բանակին հրամայված էր կտրել օսմանցիների մատակարարման ճանապարհը և անհրաժեշտության դեպքում հարձակվել Վարդար բանակի աջ թևի վրա։ Երրորդ բանակի հիմնական նպատակն էր նվաճել Կոսովոն և Մետոհիխան և անհրաժեշտության դեպքում օգնության հասներ առաջին բանակին Վարդարի ձախ թևից։ Իբարի բանակը և Յավոր բրիգադը ունեին քիչ դերակատարում համաձայն նախագծի, նրանք պետք է պաշտպանեին Նովի Պազարի Սենժակը և փոխարինեին երրորդ բանակին Կոսովոն գրավելուց հետո։
Սերբական բանակւ գեներալ (հետագայում մարշալ) Պուտնիկի գլխավորությամբ երեք մեծ հաղթանակ տարավ օսմանցիների դեմ Մակեդոնիայում և կարողացավ ժարքից հանել օսմանյան զորքին և նվաճել հյուսիսային Մակեդոնիան։ Նրանք նաև օգնեցին չեռնագորացիներին գրավել Սանջակը և օգնության հասան բուլղարացիներին Էդրինի պաշարման ժամանակ։ Մակեդոնիայում ճակատամարտը տեղի ունեցավ մոնաստիրում, որից հետո օսմանցիները ստիպված նահանջեցին կենտրոնական Ալբանիա։
Օսմանյան կայսրության պարտության պատճառներ
Օսմանյան կայսրության պարտության հիմնական պատճառը այն էր, որ երբ Բալկանյան լիգան վերջնագիր ներկայացրեց կայսրությանը և պատերազմ հայտարարեց 1912 թվականի հոկտեմբերի 15-ին, օսմանյան բանակը դեռ մասամբ էր մոբիլիզացվել ։ Պատերազմի հայտարարման ժամանակ օսմանյան բանակի զորքը կազմում էր 580.000, իսկ Բալկանյան լիգայինը` 912.000 : Օսմանյան կայսրության վատ ճանապարհները և երկաթգծի աղքատիկ ցանցը թույլ չտվեց նրանց կազմակերպել զորահավաք ժամանակին ։ Թուրք պատմաբան Հանդան Նազիր Ակմեշը գրել է, որ երբ Բալկանյան լիգան վերջնագիր ներկայացրեց Օսմանյան կայսրությանը, օսմանցիները պետք է դիվանագիտական խաղ խաղային և ժամանակ շահեին, որպեսզի ավարտեին զորահավաքը ։
Օսմանյան կայսրության պատերազմի նախարար Նազիմ փաշան և ռազմածովային նախարար Մամուդ Մութար փաշան գերագնահատեցին իրենց ուժերը և լավատեսորեն ենթադրում էին, որ օսմանցիները հեշտ հաղթանակ կտանեն, եթե նախահարձակ լինեն ։ Մինչդեռ շատ հրամանատարներ խորհուրդ էին տալիս պաշտպանողական մարտավարություն ընդունել և սպասել մինչև զորահավաքի ավարտը ։ Մյուս պատճառներն էին.
Հետևանքներ
Լոնդոնի պայմանագրով ավարտվեց Առաջին Բալկանյան պատերազմը 1913 թվականի մայիսի 30-ին։ Էնեզ-Կիյիկոյ գծից արևմուտք ընկած բոլոր օսմանյան տարածքները անցան Բալկանյան լիգային, համաձայն զինադադարի ստատուս քվոյի։ Պայմանագրով Ալբանիան հայտարարվեց անկախ երկիր։ Ալբանիայի տարածքը գրեթե ամբողջությամբ օկուպացված էր հույների կամ սերբերի կողմից, ովքեր հանեցին զորքերը տարածաշրջանից։ Ունենալով չլուծված խնդիրներ սերբերի հետ հյուսիսային Մակեդոնիայում և հույների հետ հարավային Մակեդոնիայում, Բուլղարիան պատրաստվեց լուծել հարցը զենքի ուժով և կոնտրանացրեց զորքերը վիճելի տարածքներում։ Չցանկանալով զիջել բուլղարացիների ճնշմանը, հույները և սերբերը կազմեցին ռամզական դաշինք 1913 թվականի մայիսի 1-ին, մինչև Լոնդոնի պայմանագրի կնքումը։ Սա առիթ եղավ Երկրորդ Բալկանյան պատերազմի սկսման։
Մեծ տերություններ
Զարգացումները, որոնք բերեցին պատերազմի չմնացին աննկատ մեծ տերությունների կողմից, չնայած կար որոշակի համաձայնություն Եվրոպական տերությունների միջև կապված Օսմանյան կայսրության տարածքային ամբողջականության հետ, ինչը պետք է զգուշացներ Բալկանյան երկրներին, ոչ պաշտոնապես յուրաքանչյուր տերություն ուներ իր հետաքրքրությունները տարածաշրջանում։ Արդյունքում օսմանյան հողերի զավթման հետ կապված ոչ մի պաշտոնական զգուշացում չեղավ, փոխարենը եղան փոքր ոչ պաշտոնական հայտարարություններ.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության պատերազմներ Կատեգորիա:Սերբիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Բուլղարիայի պատերազմներ Կատեգորիա:Հունաստանի պատերազմներ Կատեգորիա:Չեռնոգորիայի պատերազմներ Կատեգորիա:1912 հակամարտություններ Կատեգորիա:1913 հակամարտություններ Կատեգորիա:1913 Հունաստանում Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Հույն-թուրքական հարաբերություններ
Defraggler
Defraggler, անվճար ծրագիր, որը իրենից ներկայացնում է հզոր և օգտագործման մեջ պարզ գործիք կոշտ սկավառակի դեֆրագմենտացիայի համար։ Ծրագիրը ստեղծվել է բրիտանական Piriform Limited և գրվել է C++ ծրագրային լեզվով։
Բնութագիր
Ծրագիրը կարող է ամբողջությամբ վերամշակել առանձին ֆայլեր, ֆայլերի խմբեր կամ ամբողջական սկավառակներ։ Ծրագիրը ապահովում է NTFS, FAT32 և exFAT ֆայլային ֆորմատները։
Դյուրակիր տարբերակներ
Defraggler Portable, մասնագիտացված հատուկ տարբերակ, որը նախատեսված է շարժական հիշողության կրիչներից աշխատելու համար ՝ ինչպիսին են օրինակ՝ USB կրիչը, Memory Stick և այլն։
Համակարգի պահանջներ
Ծրագիրը աշխատում է Microsoft Windows օպերացիոն համակարգերի վրա՝ Windows XP, Windows Vista, Windows 7, Windows 8, Windows 10։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:C++-ով գրված ծրագրեր Կատեգորիա:Վինդոուզի ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:Համակարգային ծրագրեր Կատեգորիա:2008 ծրագրային ապահովումներ Կատեգորիա:Ազատ ծրագրային ապահովում
Բյուսակ
Բյուսակ (Bioussac), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 228 մարդ, բնակչության խտությունը` 14.58 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15.64 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 360 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 65 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 45 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 142 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 103-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 39։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,5 %։ 103 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 89 անձ (47 տղամարդ և 42 կին)։ Գործազուրկ են եղել 14 անձ (5 տղամարդ և 9 կին)։ 39 անաշխատունակներից 11-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 23-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Լույսի անդրադարձում
Անդրադարձման ձևեր
Կախված միջավայրերի բաժանման սահմանի հատկություններից՝ անդրադարձումը կատարվում է տարբեր ձևերով։ Եթե բաժանման հարթ մակերևույթի անհարթությունների բնորոշիչ  չափը շատ փոքր է լույսի ալիքի   երկարությունից, ապա մակերևույթին ընկնող լույսի զուգահեռ ճառագայթներն անդրադառնալուց հետո տարածվում են միմյանց զուգահեռ։ Այդպիսի անդրադարձումը կոչվում է հայելային, իսկ մակերևույթը՝ հարթ հայելի։ Հայելուն մոտ հատկություններ ունեն, օրինակ, լավ հղկված մետաղի մակերևույթը, հարթ ապակու մակերևույթը։
Եթե միջավայրերի բաժանման մակերևույթի անհարթությունների բնորոշ  չափը նույն կարգի է կամ մեծ լույսի ալիքի   երկարությունից, մակերևույթին ընկնող զուգահեռ ճառագայթները ցրվում են տարբեր ուղղություններով։ Այդպիսի անդրադարձումը կոչվում է ցրիվ (դիֆուզ) անդրադարձում։ Ցրիվ անդրադարձման շնորհիվ մեզ տեսանելի են այն առարկաները, որոնք լույս չեն արձակում։
Անդրադարձող ճառագայթի հատկություններ
Բազմաթիվ դիտումներն ու փորձերը ցույց են տվել, որ լույսի անդրադարձման երևույթը ենթարկվում է որոշակի օրինաչափությունների, որոնց հիման վրա ձևակերպվում է անդրադարձման օրենքը։ Ընկնող ճառագայթի և այդ ուղղահայացի կազմած անկյունն անվանում են անկման անկյուն, իսկ նույն ուղղահայացի և անդրադարձած ճառագայթի կազմած անկյունը՝ անդրադարձման անկյուն։ Օգտվելով այս հասկացություններից՝ կարող ենք ձևակերպել լույսի անդրադարձման օրենքը.
Փորձեր
Լույսի անդրադարձման օրենքը կարելի է ստուգել օպտիկական սկավառակի օգնությամբ։ Այն աստիճանավորված եզրով սկավառակ է, որի կենտրոնում կարելի է ամրացնել հարթ հայելի։ Սկավառակի եզրագծով տեղաշարժվող լուսավորման հատուկ հարմարանքից լույսի նեղ փունջը տարբեր անկյուններով ուղղվում է հայելու մակերևույթի կենտրոնին։ Փոփոխելով ճառագայթի անկման անկյունը 0÷90° տիրույթում՝ ամեն անգամ կարող ենք համոզվել, որ ընկնող և անդրադարձած ճառագայթները սկավառակի հարթության մեջ են, և անդրադարձած γ անկյունը հավասար է անկամ α անկյանը։
Պատմական ակնարկ
Դեռևս մեր թվարկության առաջին դարում Հերոն Ալեքսանդրացին ենթադրել է, որ հարթ հայելուց անդրադառնալիս աղբյուրից մինչև դիտման կետ հասնելը լույսի ճառագայթն ընտրում է այնպիսի ուղղություն, որ նրա անցած ճանապարհը լինի փոքրագույնը։ Այս ենթադրությունը, որն ընդունվել է նաև որպես սկզբունք, կարելի է ապացուցել լույսի անդրադարձման օրենքի օգնությամբ։
Լույսի ճառագայթի կլանում
Նշենք նաև, որ անդրադարձած լույսի ուժգնությունը կախված է միջավայրերի բաժանման սահմանի ֆիզիկական հատկություններից։ Գոյություն ունեն մակերևույթներ, որոնք ամբողջովին կլանում են լուսային էներգիան, և այն չեն անդրադարձնում։ Այդպիսի մակերևույթները կոչվում են սև։ Անդրադարձման օրենքը ճիշտ է ոչ միայն լույսի, այլև բոլոր էլեկտրամագնիսական ալիքների համար։
Ֆիզիկական երևույթ
Ալիքների ռեֆրակցիան իրականանում է էլեկտրամագնիսական և ակուստիկ ալիքների համար ընդհանուր օրենքով։ Երկու միջավայրերի բաժանման սահմանին լույսի ռեֆրակցիան տալիս է տեսանելի էֆեկտ՝ հատման սահմանին ուղիղ առարկաները խիտ միջավայրում երևում են հարթության նորմալի նկատմամբ մեծ անկյան տակ (դեպի վերև), իսկ լույսը երկու միջավայրերի բաժանման սահմանին բեկվում է հարթության նորմալի նկատմամբ փոքր անկյան տակ (դեպի ներքև)։ Այս էֆեկտը առաջացնում է օպտիկական խաբկանք ջրամբարներում խորությունները որոշելու ժամանակ, քանի որ միշտ թվում է փոքր, քան իրականում է։
Լրիվ ռեֆրակցիա
Լրիվ ռեֆրակցիան սերտ կապված է այն երևույթի հետ, ինչպիսին է թափանցիկ միջավայրի սահմանին անդրադարձումը։ Ինչ-որ իմաստով դա նույն երևույթի երկրորդ կողմն է։ Օրինակ լրիվ անդրաադարձումը կապված է նրա հետ, որ բեկված ալիքը, որը բավարարում է Սնելի օրենքին՝ որոշակի անկյունների դեպքում լրիվ անդրադառնում է։ Եթե ուղղահայաց բևեռացված ալիքը ընկնում է միջավայրերի սահմանին Բրյուստերի անկյան տակ, ապա այն դիտվում է լրիվ անդրադարձման երևույթ և անդրադարձված ալիքը անհետանում է։
Ռեֆրակցիան տեխնիկայում և գիտական սարքերում
Ռեֆրակցիայի երևույթը ընկած է հեռադիտակի ռեֆրակտորի աշխատանքի հիման վրա (ինչպես նաև տարատեսակ դիտակների հիմքում), ֆոտո-, կինո-, մանրա- դիտակների, խոշորացնող ապակիների, ակնոցների, օպտիկական ազդանշանների ընդունիչների, հաղորդիչների և այլ օպտիկական սարքերի, որոնք պարունակում են լինզաներ կամ պրիզմաներ։ Դրա հաշվարկը անհրաժեշտ է գրեթե բոլոր օպտիկական սարքերի համար։ Այս ամենը վերաբերում է էլէկտրամագնիսական սպեկտրի տարբեր ընդգրկույթին։ Տեխնիկայում կարող է կարևոր լինել նաև այլ բնույթի ալիքների հաշվի առնումը, օրինակ ալիքը ջրում, տարաբնույթ ալիքները ակտիվ միջավայրերում և այլն։
Ռեֆրակցիան առօրյա կյանքում
Ռեֆրակցիա հանդիպում է յուրաքանչյուր քայլափոխին և ընկալվում է որպես սովորական երևույթ։ Օրինակ գդալը որը գտնվում է թեյով բաժակում, բեկված է օդ-ջուր սահմանին։ Այստեղ տեղին է նշել, ոչ կրիտիկական ընկալման պարագայում տվյալ նկատառումը թողնում է հակառակ էֆեկտի տպավորություն։ Գդալի թվացյալ բեկումը լույսի իրական բեկմանը հակառակ է։ Լույսի բեկումը և անդրադարձումը ջրի կաթիլների մեջ առաջացնում է ծիածան։ Մանր թափանցիկ էլեմենտների կառուցվածքներում բազմակի բեկումներով բացատրվում է չփայլող մակերեսների անդրադարձման հատկությունը, ինչպես օրինակ ձյան, սպիտակ թղթի պարագայում։ Բազմաթիվ հետաքրքիր էֆեկտներ բացատրվում են միջավայրում տեղի ունեցող ռեֆրակցիայի միջոցով։ Օրինակ որոշակի մետեոլոգիական պայմաններում Երկիրը ունենում է ոչ թե գնդի, այլ գոգավոր հարթության տեսք։
Գրականություն
Ավագ դպրոցի 12-րդ դասարանի դասագիրք ընդհանուր և բնագիտամաթեմատիկական հոսքերի համար, Երևան Էդիթ պրինտ 2011
Ռոմիկ Բաղդասարյան (այլ կիրառումներ)
Ռոմիկ Բաղդասարյան, կարող է վերաբերել՝
ՀՀ ԳԱԱ կենդանաբանության ինստիտուտ
ՀՀ ԳԱԱ կենդանաբանության ինստիտուտ, գիտահետազոտական կառույց։ Ձևավորվել է 1943 թվականին ՀՀ ԳԱԱ կենսաբանության ինստիտուտի կենդանաբանության բաժանմունքի հիման վրա։
Խնդիրներ
Հիմնական խնդիրներն են կենդանական աշխարհի, բարձրակարգ կենդանիների էվոլյուցիայի, կարգաբանության, էկոլոգիայի, Էտոլոգիայի, կենդանաաշխարհագրության ուսումնասիրությունը, հազվագյուտ, անհետացող և բնաշխարհիկ տեսակների պահպանությունը, վերարտադրությունշը, ինչպես նաև կենդանիների ու բույսերի մակաբույծների բազմազանության, էկոլոգիայի, մակաբուծային հիվանդությունների ուսումնասիրությունը և դրանց դեմ պայքարի միջոցների մշակումը։ Ունի ընդհանուր հելմինթոլոգիայի և մակաբուծաբանության, միջատաբանության և բնահողի կենդանաբանության, ողնաշարավոր կենդանիների կենդանաբանության, կենդանիների վարքագծի ֆիզիոլոգիայի, գենետիկայի, տզաբանության լաբորատորիաներ և կենդանաբանական թանգարան։ Բացահայտվել են անողնաշարավորների 17000 և ողնաշարավորների 500 տեսակ, ավելի քան 300-ը դասվել են հազվագյուտ և անհետացող տեսակների շարքը, որոնց պահպանության ու վերարտադրության նպատակով ստեղծվել են բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ։ Նկարագրվել է բույսերի և կենդանիների մակաբույծների շուրջ 900 տեսակ։ Կազմվել է (1987) կենդանիների Կարմիր գիրքը։ Մշակվել են գյուղատնտեսական մշակաբույսերի և կենդանիների հելմինթոզների դեմ պայքարի նոր (ոչ քիմիական) եղանակներ։ Ուսումնասիրվել է նաև քիմիական տարբեր գործոնների ազդեցությունը ՀՀ առանձին մարզերի կենդանական աշխարհի վրա։ Ստեղծվել է (1996) Կենդանաբանության ինստիտուտի և ՌԳԱ Մակաբուծաբանության ինստիտուտի համատեղ փորձարարական կենտրոն։
Խորեն Երիցյան
Խորեն Ահարոնի Երիցյան, հայ խորհրդային անասնաբույծ։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1945), պրոֆեսոր (1929), Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ (1945)։
ՀՀ ԳԱԱ կենդանաբանության ինստիտուտ
Խնդիրներ
Կատեգորիա:Գիտական կազմակերպություններ
Խորեն Երիցյան
Կենսագրություն
Ավարտել է Լայպցիգի համալսարանի ագրոնոմիական ֆակուլտետը (1909)։ Աշխատել է ՀԽՍՀ Հողժողկոմատում որպես հողագործության և պետական գույքերի բաժնի վարիչ (1921-1922), Երևանի պետական համալսարանում և ապա Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտում՝ անասնաբուծության ամբիոնի վարիչ (1923-1950)։ Երիցյանը ԽՍՀՄ-ում առաջինն է մշակել և արտադրությունում ներդրել գյուղատնտեսությունում, կենդանիների արոտային կերակրման նորմավորման նոր սկզբունքները, ՀԽՍՀ տնտեսություններում կիրառել ծնից հետո հորթերին կերակրելու մեթոդը։ Զբաղվել է ՀԽՍՀ անասնապահության զարգացման, կենդանիների մթերատվության ավելացման և այլ հարցերով։ Եղել է Հայաստանի Կենտգործկոմի անդամ (1924-1927)։ Երիցյանի անունով է կոչվում Կամոյի անասնաբուծական-անասնաբուժական տեխնիկումը, Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտում սահմանված է Երիցյանի անվան անհատական թոշակ։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։
Երկեր
Կատեգորիա:Հայ անասնաբույծներ Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Լինոր (բանաստեղծություն)
«Լինոր» կամ «Լենոր» (անգլերեն Lenore), բանաստեղծությունը գրել է Էդգար Ալլան Պոն, 1843 թվականին։ Այն թարգմանվել է ռուսերեն Բրյուսովի կողմից։
Ստեղծման պատմություն
Ի սկզբանե գոյություն է ունեցել «Պեան» (Paean) բանաստեղծությունը, որը առաջին անգամ հրատարակվել է 1831 թվականին ։ Պոն բազմիցս անդրադարձել է այս բանաստեղծությանը, իսկ այնուհետև բանաստեղծությունը անվանել է «Լինոր» ։ Գոյություն է ունեցել շուրջ 8 միջանկյալ տարբերակներ։ Վերափոխման ընթացքում «Պեան»-ի «Լինոր»-ի կերպարները ձեռք են բերել սեփական անուններ ։ Ենթադրվում է, որ Լինորը գրվել է Բյուրգերի «Լենորա» բալլադի ազդեցության տակ, որի մասին Էդգար Պոն բազմիցս գրել է։ «Լինոր»-ի գեղարվեստական առանձնահատկությունը հանդիսանում է բանաստեղծության կառուցվածքը. երկխոսությունը 2 ձայն, որոնք կապված են միմյանց հետ։
Սյուժե
Ինչպես մի շարք այլ բանաստեղծություններ («Ագռավ», «Անաբել Լի» և այլն) «Լինոր»-ը շարունակում է մի գեղեցիկ երիտասարդ կնոջ մահվան թեման։ Բանաստեղծությունը անվանվել է հանգուցյալ հերոսուհու անվամբ, Լինոր, ով ոմն սեր Գայա դե Վիրայի հարսնացուն էր։ Լինորը  մահանում է հիվանդությունից, բայց Գային են մեղադրում մահվան  մեջ։ Փեսան ինքն է գտնում, որ Լինորը «ասեկոսեների» և «զրպարտության» զոհ դարձավ։ Նրա կյանքը նա կոչում է դժոխք, իսկ մահվան մեջ տեսնում դրախտի ձեռքբերում, ազատում տառապանքից և երազանքից ։
Հատված
Пускай Ленор ваш злобный хор не слышит там, в раю! Да, здесь — враги, а там — друзья, паришь в полёте ты, Из ада — прямо в небеса, о них твои мечты. Здесь — боль и стон, там Божий трон, сбываются мечты!
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Էդգար Ալան Պոյի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:19-րդ դարի պոեզիա
Երկբարբառ
Երկբարբառ (δίφθογγος, (diphthongos), բառացի՝ «երկու ձայնով» կամ «երկու տոնով»), մեկ վանկի սահմաններում երկու ձայնավորի (կամ ձայնավորի ու ձայնորդի) զուգակցումը արտասանական սերտ միասնությամբ, զուգակցվող տարրերից մեկի վանկարար հատկության պահպանումով։ Կա անգլերենում, ֆրանսերենում, եղել է հնդեվրոպական նախալեզվում, սանսկրիտում, գրաբարում և այլն։ Ժամանակակից արևելահայ գրական լեզուն երկբարբառներ չունի։ Ըստ վանկարար տարրի դիրքի՝ գրաբարում տարբերում են բարձրացող և իջնող երկբարբառներ։ Բարձրացող երկբարբառների վանկարար տարրը հաջորդում է ոչ վանկարարին, օրինակ, եա (մատեան), ուա (տուաւ, հեղուաք) են, իջնող երկբարբառների վանկարար տարրը նախորդում է ոչ վանկարարին, օրինակ, իւ (ալիւր), աւ (աւր)։
Գրաբարի բարձրացող երկբարբառներն են՝ եա, ուա, ուե, ույ, իջնող երկբարբառներն են՝ այ, եյ, ոյ, աւ, եւ, իւ։ Երկբարբառներից առանձնացվում են երկբարբառակերպները (դիֆթոնգոիդները), որտեղ ոչ վանկարար տարրը ներկայանում է իբրն հազիվ ընկալելի, կարճ (թույլ) հնչյուն (գրաբարյան է-ն )։ Ժամանակակից գրական հայերենում գրաբարի երկբարբառները վերածվել ևն երկհնչյունների (լոյս> լույս, մատեան> մատյան կամ դարձել են պարզ հնչյուններ (աւր>օր, իւր>իր, սեաւ>սև)։
Այն երկբարբառները, որոնք առաջանում են պարզ ձայնավորներից պատմական նոր շրջանում երբեմն կոչվում են անիսկական երկբարբառներ։ Այսպիսին են, օրինակ, հայերենի՝ մեզ, ձեր, մյէզ, ձուոր, լատիներենի՝ Petrum, bonum ձևերը։ Ըստ էության դրանք կեղծ կամ բարձրացող երկբարբառներ են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն Կատեգորիա:Հնչյունաբանություն
Սարբայ (Ույազիի վտակ)
Սարբայ  (Сарбай), գետ հոսում է Բաշկորտոստանի Միյակինսկի շրջանում։ Սարբայը թափվում է Ույազի ձախ ափին, 41 կմ հեռավորության վրա, գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Դյոմա գետն է, գետի ենթաավազանը Բելայա գետն է։ Գետավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Օլյա Իվանիցկի
Օլյա (Օլգա) Իվանիցկի (Оља (Олга) В. Ивањицки / Olja (Olga) V. Ivanjicki, 10 մայիսի, 1931, Բելգրադ, Հարավսլավիայի Թագավորություն - 24 հունիսի, 2009, Բելգրադ, Սերբիա), ռուսական ծագմամբ սերբ նկարչուհի, քանդակագործ, ճարտարապետ, հագուստի դիզայներ, գրող և բանաստեղծուհի։ Առավել հայտնի է ավանգարդ ոճի իր նկարներով։ Օլյա Իվանիցկին առնվազն 99 անհատական ցուցահանդեսներ է կազմակերպել ինչպես իր հայրենիքում, այնպես էլ արտասահմանում։
Կենսագրություն
Օլյա Իվանիցկին ծնվել է 1931 թվականի մայիսի 10-ին Հարավսլավիայի Թագավորության Պանչևո քաղաքում՝ Ռուսաստանից գաղթած Վասիլի Վասիլևիչ Իվանիցկու և Վերոնիկա Միխայլովնա Պիոտրովսկայայի ընտանիքում, ովքեր ստիպված էին եղել հեռանալ Ռուսաստանից այնտեղ սկսված Հոկտեմբերյան հեղափոխության պատճառով : Օլյա Իվանիցկին մանկությունն անցկացրել է Կրագուևաց քաղաքում, ապա տեղափոխվել է Բելգրադ։ Ավարտել է Բելգրադի գեղեցիկ արվեստների ակադեմիան, որտեղ կրթություն է ստացել հայտնի քանդակագործ Սրետեն Ստոյանովիչի ղեկավարությամբ։
Օլյա Իվանիցկին ստացել է քանդակագործական կրթություն, սակայն ավելի շատ ստեղծագործել է գեղանկարչության բնագավառում։ 1950-ական թվականներին նա ստեղծել է իր առաջին մի քանի նկարները։ Ճանաչման է արժանացել 1959 թվականին, երբ միացել է նորաստեղծ «Մեդիալա» միությանը։ Վերջինս նկարիչների, գրողների ու ճարտարապետների խումբ էր, ովքեր նշանակալի ավանդ են ունեցել Հարավսլավիայի այդ ժամանակաշրջանի արվեստի զարգացման գործում (Օլյա Իվանիցկին եղել է միակ կին նկարիչը այդ միությունում)։ 1962 թվականին ավարտելով ասպիրանտուրան՝ ստացել է Ֆորդի հիմնադրամի կրթաթոշակ և մեկնել ԱՄՆ՝ շարունակելու կրթությունը։ Այնտեղ նա ծանոթացել է այդ ժամանակ նոր տարածում գտած փոփ արտ ուղղությանը։ Վերադառնալով Սերբիա՝ Ամերիկայում ստացած գիտելիքները կիրառել է սերբական ավանդական արվեստի բնագավառում։ Իր երկարամյա ստեղծագործական կյանքի ընթացքում Օլյա Իվանիցկին կազմակերպել է շուրջ հարյուր անհատական ցուցահանդեսներ, նրա բազմաթիվ աշխատանքներ գտնվում են տարբեր ցուցահանդեսներում ու անձնական հավաքածուներում։ Օլյա Իվանիցկին ստեղծել է նաև հուշարձանների, կամուրջների ու նույնիսկ մեքենաների նախագծեր։ Հետաքրքրվել է սերբական ավանդական հագուստի ստեղծման աշխատանքներով, հաճախ համագործակցել է Բելգրադի թատրոնների հետ, ավանդական հագուստ է կարել պատմական թեմատիկայով թատերական ներկայացումների համար։ Հրատարակել է իր բանաստեղծությունների մի քանի գրքեր, ինչպես նաև տպագրել է իր նամակագրությունը հարավսլավացի հայտնի արվեստագետների հետ։ Զբաղվել է ադմինիստրատիվ գործունեությամբ, աջակցել է երիտասարդ նկարիչներին, եղել է Բելգրադի նկարիչների միության անդամ, 2007 թվականին հիմնադրել է իր անունը կրող հիմնադրամ։ Հասարակության շրջանում անցկացված հարցման համաձայն՝ Օլյա Իվանիցկին ճանաչվել Հարավսլավիայի 20-րդ դարի լավագույն նկարչուհին, ընդգրկվել է 200 համաշխարհային մտավորականների ցանկում, որ կազմել է Քեմբրիջի համալսարանի Կենսագրական կենտրոնը :
Օլյա Իվանիցկին մահացել է սրտի վիրահատությունից հետո՝ 2009 թվականի հունիսի 24-ին Բելգրադում : Թաղված է Բելգրադի Նոր գերեզմանատանը :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սերբ նկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Սերբ բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Ֆուլբրայթի կրթաթոշակակիրներ
Հունական դրախմա
Դրախմա, դրամական միավոր հին հունական պոլիսներում, ավելի ուշ՝ հելլենիստական պետություններում, ինչպես նաև ժամանակակից Հունաստանում։ ԵՄ-ին անդամագրվելուց հետո դրախման դուրս է եկել գործածությունից։
Հունաստանի անկախացումից հետո ընդունվեց նոր դրամական միավոր, որ ստացավ «հունական ֆենիկս» անվանումը և հավասար էր 100 լեպտի։ 1 ֆենիկսը համարժեք էր 1/6 կուրուշի կամ 1 ֆրանսիական ֆրանկի։
Որպես ժամանակակից Հունաստանի դրամական միավոր՝ դրախման շրջանառության մեջ է դրվել 1833 թվականի փետրվարի 8-ի թագավորական հրամանով։ Օտտոն թագավորի գահակալության տարիներին 1 ֆենիկս = 1 դրախմա։ Մինչ այդ՝ 1828 թվականին, դրախման՝ որպես դրամական միավոր, փորձել էր հաստատել Իոանիս Կապոդիստրիան։
Գերմանական շրջափակման տարիներին Հունաստանում տեղի ունեցավ հիպերինֆլյացիա։ Նոր դրախման շրջանառության մեջ դրվեց 1944 թվականի նոյեմբերի 11-ին։ 1 նոր դրախման համարժեք էր 50 միլիարդ հին դրախմայի։ Սակայն ինֆլյացիան շարունակվում էր, 1954 թվականի մայիսի 1-ին տեղի ունեցավ նոր բարեփոխում. 1 ավելի նոր դրախման համարժեք էր 1000 հին դրախմայի։
2002 թվականի հունվարի 1-ին Հունաստանում դրախման փոխարինվեց եվրոյով։ Պաշտոնական փոխարժեքը կազմում էր 340,75 դրախմա մեկ եվրոյի դիմաց։
2015 թվականի ապրիլի 3-ին Հունաստանի կառավարությունը պատրաստեց բանկային համակարգի ազգայնականացման ու դրախմայի՝ եվրոյին զուգահեռ շրջանառության մեջ դնելու մասին նախագիծ։ Այն կիրականացվի այն դեպքում, եթե Հունաստանը չկարողանա Եվրոպական Միության հետ համաձայնության գալ ֆինանսական օժանդակության վերաբերյալ։ Այդ դեպքում կառավարությունը միջոցներ չի ունենա կատարելու սոցիալական պարտավորությունները ։
Դրախմայի նշանը
«Դրախմա» բառի իմաստներից յուրաքանչյուրն ունի իր նշանը (դրանք բոլորն ընդգրկված են Յունիկոդ համակարգում).
Մետաղադրամներ
1868 թվականին թողարկվել է ժամանակակից դրախմայի մետաղադրամների առաջին շարքը. 1894 թվականին 10 և 20 լեպտ անվանական արժեքով մետաղադրամները պատրաստվեցին պղնձի ու նիկելի համաձուլվածքից։ Դադարեցվեց 1 և 2 լեպտ արժողությամբ մետաղադրամների թողարկումը։ 1911 թվականից 1 և 2 դրախմայանոց մետաղադրամները թողարկվում էին արծաթից։ 1926 թվականից թողարկվում էր մետաղադրամների նոր շարքը, որի 20 լեպտից մինչև 5 դրախմա արժողությամբ մետաղադրամները պատրաստվում էին պղնձի ու նիկելի համաձուլվածքից, իսկ 10 և 20 դրախմայանոցները՝ արծաթից։
Հունաստանի՝ եվրոյին անցնելուց առաջ շրջանառության մեջ էին հետևյալ մետաղադրամները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դրամական միավորներ Կատեգորիա:Հունաստանի տնտեսություն Կատեգորիա:Եվրոպական արժույթներ Կատեգորիա:Շրջանառությունից հանված դրամներ
Մանյակ Մութաֆյան
Մանյակ Նորիկի Մութաֆյան (սեպտեմբերի 7, 1977, Լենինական (այժմ՝ Գյումրի), հայ, Ֆիզմաթ գիտությունների թեկնածու 1999, դոցենտ 2009, Բարձրագույն մաթեմատիկայի և մաթեմատիկայի դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոնի դասախոս, վաստակավոր մանկավարժ։
Կենսագրություն
Մանյակ Մութաֆյանը ծնվել է 1977 թվականի սեպտեմբերի յոթին Լենինական (այժմ՝ Գյումրի քաղաքում։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է ծննդավայրում։ 1994–1999 թվականներին սովորել և գերազանցությամբ ավարտել է Գյումրու պետական Մանկավարժական Ինստիտուտը։
Գիտական աստիճան
2005 թվականին շնորհվել է ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան, իսկ 2009 թվականին դոցենտի գիտական կոչում։ 1999 թվականից առ այսօր աշխատում է «Ֆոտոն» վարժարանում որպես մաթեմատիկայի ուսուցչուհի, իսկ 2005 թվականից ԳՊՄԻ-ի Բարձրագույն մաթեմատիկայի և մաթեմատիկայի դասավանդման մեթոդիկայի ամբիոնի դասախոս է։
Պարգևներ
2015 թվականի սեպտեմբերի 16-ին շնորհվել է Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր մանկավարժի պատվավոր կոչում ։
Հրատարակումներ
S. H. Sargsyan, A.G. Farmanyan, M.N.Mutafyan, S.A. Vardanyan- Some Problems of Statics,Termoelasticity and Dinamics of Micropolar Bars.APM” 2005.pp. 135–143.
Դպրոցական մաթեմատիկայում պարբերական ֆունկցիայի թեմայի դասավանդման մի քանի մեթոդական կողմերի մասին։ Գյումրի 2009 թ․, էջ 159-164։
Ֆիբոնաչիի թվերի մի քանի կիրառությունները հանրահաշվի խնդիրներում։ Գյումրի 2009 թ․, էջ 154-159։
Թեյլորի բանաձևը և հաշվումներ նրա օգնությամբ։ Մեթոդական աշխատանք։ Գյումրի 2009 թ․, էջ 60։
Կոդավորման մեթոդները դպրոցական դասընթացում։ «Մխիթար Գոշ» ուսումնամեթոդական հոդվածներ։2015 թ․ էջ 58-62։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր մանկավարժներ Կատեգորիա:1977 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ
Մուշի և Սասունի ինքնապաշտպանությունն ու կոտորածները
Մուշի և Սասունի ինքնապաշտպանությունն ու կոտորածները, Արամայիսի 1916 թվականին Ժնևում հրատարակված գիրքն է ։
Բովանդակություն
Մուշի և Սասունի ինքնապաշտպանությունն ու կոտորածները՝ որպես հայկական նահատակության մի հատված, ներկայացվել են Շվեյցարիայի հանրությանը։ Գրքի առաջին հատվածը վերաբերվում է Մուշի կոտորածներին։ Արամայիսը վկայում է, որ առավոտյան ազդանշանով զինված քրդերը և թուրքերը լցվում էին քաղաք և աղմուկ-աղաղակով հարձակվում հայկական թաղամասերի վրա։ Ամենուրեք միայն լսվում էր հրացանի ձայներ և ուժգին ճիչեր։ Քաղաքի երիտասարդները ընտրում են պատվով մահը և դիմադրություն են ցույց տալիս, սակայն նրանք ոչինչ չէին կարող անել հարյուր հազար զինված քրդերի դեմ։ Գրքի երկրորդ հատվածում հեղինակն անդրադառնում է սասունցիների ինքնապաշտպանութանը։ Թուրքերը սկսում են նախ կեղծ խոստումներ տալ և փորձել նրանց զինաթափ անել։ Սասունցիները, հասկանալով, որ թշնամին ցանկանում է նրանց զրկել պաշտպանվելու միջոցներից, չեն հանձնվում և դիմում են ինքնապաշտպանության։ Այնուամենայնիվ ջարդարարները, ընկճելով սասունցիներին, կոտորում են բնակչության մեծ մասին, իսկ մի մասն էլ թաքնվում է լեռներում ու ձորերում։
Քաղվածքներ գրքից
Կատեգորիա:1916 գրքեր Կատեգորիա:Գրական գործեր Հայոց ցեղասպանության մասին
Ալմաստ (ընկերություն)
Երևանի «Ալմաստ» գործարան, արհեստական ալմաստափոշիների սինթեզի և քարի ու բնական ոչ մետաղական նյութերի մշակման համար կտրող-հղկող գործիքներ արտադրող ձեռնարկություն։ Հիմնադրվել է 1964 թվականին։ Այժմ ձեռնարկությունը պատկանում է «ԱԼՄԱՍՏ» բաց բաժնետիրական ընկերությանը (տնօրեն Վանիկ Բաբկենի Հովսեփյան, 2015 թ. )։ 2011 թվականի դրությամբ ընկերությունում աշխատում էր 65 մարդ՝ 80 հազար դրամ միջին աշխատավարձով ։
2013 թվական
Մանրածախ գներով 2013 թ –ի ընթացքում արտադրվել է 107.537.000 դրամի արտադրանք։ Արտադրության հումքը (մետաղ, անագ, պղինձ և այլն) ընկերությունը ձեռք է բերել Ռուսաստանից և Չինաստանից։ 2013 թվականին ներմուծել է Չինաստանից 7.122.010 դրամի ալմաստափոշի, իսկ Ռուսաստանից.
Ընկերությունը արտահանել է Լեհաստան 553.205 դրամի ալմաստային գործիքներ։ 2013 թվականին իրացվել է 130.901.000 դրամի արտադրանք։ Արտադրանքի իրացումը հիմնականում եղել է տեղական շուկայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի գործարաններ Կատեգորիա:1964 հիմնադրումներ Հայաստանում
Թորգոմ Իսայան
Թորգոմ Սարգսի Իսայան, հայ փիլիսոփա, իրավաբան։ Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտոր (1969), պրոֆեսոր (1972)։ Աշխատությունների զգալի մասը վերաբերում են աթեիզմի հիմնախնդիրներին և պատմությանը.
Կենսագրություն
Ծնվել է 1923 թվականի ապրիլի 13-ին Ալեքսանդրապոլ քաղաքում, Հայկական ԽՍՀ։ 1941-1945 թվականներին մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ 1969 թվականին ստացել է փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան, 1972 թվականին դարձել է պրոֆեսոր։
Կրթություն
1952 թվականին ավարտել է ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետը։
Աշխատանքային գործունեություն
Մահացել է 1987 թվականի օգոստոսի 4-ին Երևան քաղաքում, Հայկական ԽՍՀ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Ջանին Մեյսոն
Ջանին Մարի Մեյսոն (Jeanine Marie Mason, ), ամերիկացի դերասանուհի և պարուհի։ 2009 թվականին հաղթել է ամերիկյան «Պարիր, թե կարող ես» պարային մրցույթի հինգերորդ եթերաշրջանում ։ Կատարել է երկրորդական դերեր այնպիսի հեռուստասերիալներում, ինչպիսիք են՝ «Բալերինաները» և «Կրքի անատոմիա» հեռուստասերիալները, կատարել է գլխավոր դերեր այնպիսի հեռուստասերիալներում, ինչպիսիք են՝ «Արքաներ և գուշակներ» և «Ռոզուել, Նյու Մեքսիկո» հեռուստասերիալները։
Վաղ կյանք և կրթություն
Ծնվել է ԱՄՆ-ի Ֆլորիդա նահանգի Մայամի քաղաքում։ Մեծացել է Ֆլորիդա նահանգի Պինկրեստ քաղաքում՝ պարողների ընտանիքում։ Ծնողները կուբացի են ։ Մեյսոնը սկսել է սովորել բալետ և ֆլամենկո պարել՝ երեք տարեկան հասակում, իսկ հետո սովորել է պարել նաև ջազ, հիփ հոփ, ժամանակակից պարեր և զբաղվել է ակրոբատիկայով։ 11 տարեկան հասակում Մեյսոնն սկսել է ուսումնասիրել դերասանական արվեստ։ Կալիֆոռնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաք տեղափոխվելուց հետո շարունակել է սովորել Մայքլ Վուլսոնի ստուդիայում ։ 2014 թվականին Ջանինը գերազանց մակարդակով ավարտել է Լոս Անջելեսի կալիֆոռնյան համալսարան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Կարմրան
Կարմրան, մոշա, իրղուն, կարմրանազգիների ընտանիքի բույսերի ցեղ։
Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունը ճյուղավորվող է, բարձրձրությունը՝ 6 մ, ընձյուղները՝ բարակ, կարմրավուն։ Տերևները թեփուկանման են, հերթադիր, նստադիր, կապտականաչավուն կամ մոխրագույն։ Ծաղկաբույլը կողային պարզ ողկույզ է կամ գագաթնային խոշոր հուրան, ծաղիկները՝ երկսեռ (հազվադեպ՝ երկտուն), սպիտակ, վարդագույն կամ մանուշակագույն։ Ծաղկում է ապրիլից մինչև ուշ աշուն։ Պտուղը բազմասերմ, եռակող տուփիկ է։ Սերմերը մանր են, հակառակ ձվաձև։ Ծառեր կամ թփեր են, բարձրությունը՝ 6-10, երկար, բարակ, կարմիր ընձյուղներով։ Տերևները մանր են, թեփուկանման. կապտականաչավուն կամ մոխրագույն։ Ծաղիկները մանր են, սպիտակ, վարդագույն կամ մանուշակագույն։ Բազմաճյուղ կարմրան Ծաղկափթթությունները կողային պարզ ողկույզներ են կամ գագաթնային խոշոր հուրաններ։ Աճում է արագ, լուսասեր է, երաշտակայուն, պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ, որոշ տեսակներ աղադիմացկուն են։ Բազմանում է սերմերով, կտրոններով, արմատային մացառներով։
Տարածում
Տարածված է Արարատի, Տավուշի, Վայոց ձորի, Սյունիքի մարզերում։ Աճում է աղուտ-ալկալի հողերում, չորացած գետերի հուներում, գետափերին, խոնավ վայրերում և այլն։
Նշանակություն և կիրառում
Որոշ տեսակներ պարունակում են աղաղանյութեր, տոկոֆերոլներ, կարոտին (A-նախավիտամին), ներկանյութ ևև, որոշները օգտագործվում են ժողովրդական բժշկության մեջ՝ դեղնախտի, ռևմատիզմի, փայծաղի հիվանդությունների բուժման ժամանակ և որպես արյունահոսությունը դադարեցնող միջոց։ Բազմանում է սերմերով, կտրոններով, արմատային մացառներով։ Լուսասեր է, երաշտակայուն, գեղազարդիչ և մեղրատու։ Կարելի է օգտագործել աղուտ և ալկալի հողերի և ավազուտների կանաչապատման նպատակով։
Տեսակներ
Հայտնի 35 ,հետագայում նրանց թիվը հասավ մոտ 90-ի ,նրանցից մի քանիսը ՝ (այլ տվյալներով՝ 54) տեսակը, աճում է Հարավային Եվրոպայի, Աֆրիկայի, Ասիայի անապատներում, կիսաանապատներում ու տափաստաններում։ ԽՍՀՄ նախկին տարածքում տարածված է 24, ՀՀ-ում՝ 6 տեսակ, հիմնականում կենտրոնացված է Արարատյան դաշտում; Հայաստանում ամենատարածված տեսակը բազմաճյուղ կարմրանն է (T. ramosissima), որը հանդիպում է նաև Մեղրիում, Իջևանում։ Մեղրատու է, ունի նաև դեկորատիվ նշանակություն։ ՀՀ-ում՝ 8 (9) տեսակ՝
Կարմրան պայծառը (T. florida) հանդիպում է միայն Սյունիքի մարզում (Մեղրի), աճում է գետափերին, կավոտ և ավազոտ վայրերում), Մեյերի կարմրան՝ Արարատի (գյուղ Ծրասխ), Արմավիրի (գյուղ Եղեգնուտ) և Սյունիքի (Ագարակ, Մեղրի) մարզերում՝ փուխր աղուտներում և առափնյա ավազուտներում։
Կարմրան ութառէջը (T. octandra)՝ Արարատի (Երասխ, Արարատ), Արմավիրի (գյուղ Մարգարա) մարզերում՝ աղուտներում և գետափերին։ Այս հազվագյուտ տեսակները գրանցված են ՀՀ Կարմիր գրքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կարմրանազգիներ
Ստյուարտ Լիթլ
Ստյուարտ Լիթլ (Stuart Little), ռեժիսոր Ռոբ Մինկոֆի ֆիլմը՝ հիմնված Էլվին Բռուքս Ուայթի համանուն ստեղծագործության վրա։ Սցենարի հեղինակ՝ Մ. Նայթ Շյամալան։ Ֆիլմում կենդանի դերասանների հետ առկա է նաև 3D անիմացիա։
Սյուժե
Ջորջ Լիթլը երազում էր փոքրիկ եղբոր մասին։ Եվ մի գեղեցիկ օր նրա ծնողները որոշեցին իրականացնել նրա երազանքը։ Նրանք գնացին մանկատուն և տեսան այնտեղ փոքրիկ մկնիկ Ստյուարտին, որը բավականին տարօրինակ արտաքին ուներ։ Ծնողները որդեգրեցին նրան և տարան տուն։ Շուտով Ջորջը և Ստյուարտը ընկերացան։ Ընտանիքի նոր անդամը զայրույթ է առաջացնում նրանց կատվի՝ Ձյունիկի մոտ։ Տերերից վախենալով՝ նա աշխատում է չնկատել Ստյուարտին, բայց շուտով Ստյուարտի մասին իմանում է նրա փողոցային ընկեր՝ Մոնտին։ Ձեռք բերելով փողոցային ընկերներ՝ կատուն որոշում է ազատվել մկնիկից։
Մի անգամ Լիթլների տուն են այցելում երկու մկնիկ և ասում են, որ իրենք են Ստյուարտի իսկական ծնողները։ Լիթլները որոշում են վերադարձնել մկնիկին իր իրական ծնողներին։ Բայց հետագայում պարզ է դառնում, որ Ստյուարտի ծնողները զոհվել են և Լիթլները սկսում են ամբողջ ընտանիքով որոնել մկնիկին։ Իսկ Ստյուարտին տարած մկնիկները չեն դիմանում և խոստովանում են, որ իրենք վարձված են կատուների կողմից։ Նրանք համոզում են Ստյուարտին փախչել, քանի դեռ կատուները նրան չեն գտել։ Ստյուարտը գալիս է տուն, որտեղ ոչ ոք չի լինում, բացի Ձյունիկից։ Վերջինս խաբում է նրան՝ ասելով, որ ընտանիքը որոշել է իր կյանքից ջնջել Ստյուարտին։ Մկնիկը տխուր հեռանում է տնից։