cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մարգարե (ֆիլմ, 2007)
Սյուժե
Եվ չնայած նա կատարում էր փոքր խաղադրույքներ և շահում էր ոչ մեծ քանակի գումարներ, այնուամենայնիվ նրա վրա ուշադրություն են դարձնում պահապանները և որոշում են փորձել նրան խարդախության մեջ։ Սակայն Կրիսը, կարծես կարդալով մտքերը, նայում է պահապանների տեսախցիկներին և արագ մոտենում է դրամարկղին՝ խաղանիշերը կանխիկացնելու համար։ Հենց նույն պահին ձիրքը Կրիսին հուշում է, որ իր կողքին գտնվող կողոպտիչը ակնթարթ անց կսկսի կրակել և կսպանի երկու մարդ։ Կրիսն առաջինն է սկսում գործել և հասցնում է վնասազերծել հանցագործին՝ նրան գցելով հատակին և խլելով ատրճանակը։
Մոտ են վազում պահապանները, մտածելով, որ Կրիսն ատրճանակը պահում է վատ մտադրություններով։ Սակայն նրան հաջողվում է թաքնվել։ Կրիսն ամեն անգամ պահապաններից հեռանում է հենց նրանց քթի տակից։ Կրիսը հասնում է ելքին և կայանատեղից փախցնում է ավտոմեքենա։ Այնուհետև հետևում է հետապնդման դրվագը, որի արդյունքում Կրիսին հաջողվում է հեռանալ ոստիկանությունից, վերջին պահին սրընթաց անցնելով գնացքի առջևով։ Կրիսի կանխատեսման մեջ գնացքը պետք է մեքենան մաս-մաս աներ, այդ պատճառով նա մինչև վերջ սեղմում է արագության ոտնակը։
Այդ ժամանակ ՀԴԲ-ի գործակալները ուսումնասիրում են կազինոյի տեսախցիկների ձայնագրությունները։ Նրանցից մեկը՝ Կելլի Ֆերիսը, հերթական անգամ համոզվում է ապագան տեսնելու Կրիսի անբացատրելի ունակությունների մեջ, երբ նա անցնում էր պահապանների միջով։ Նա ծրագրում է օգտագործել նրան ատոմային լիցքի փնտրման աշխատանքներում, որը գողացվել էր Ռուսաստանից։ Նախքան Ջոնսոնին բռնելը, գործակալ Ֆերիսը զրուցում է կազինոյի պահպանության ղեկավարի հետ։
Կրիսը հասնում է իր ընկեր Իրվին, հասկանալով, որ ոստիկանությունը նստած է նրա պոչին, սակայն նա որոշ ժամանակ մնում է նույն վայրում։ Նրան է մոտենում գործակալ Ֆերիսը և սկսում է հավաքագրել նրան, որպեսզի նա օգնի ՀԴԲ-ին։ Կրիսը փորձում է հրաժարվել, սակայն ոչինչ չի ստացվում։ Սպառելով փաստարկները, Ֆերիսը հատուկ ջոկատին հրաման է տալիս բռնել նրան և նրանք ներխուժում են տարածք։
Սակայն Կրիսն այդ ամենը տեսել էր իր ապագայում, այդ պատճառով, երբ Ֆերիսը իրականում մտնում է տուն, նրան մնում է միայն հարցնել Իրվին, թե ինչքան է նա ուշացել, քանի որ Կրիսն արդեն հասցրել էր փախչել։ Նաև պարզ է դառնում, որ նրա հետևից որս են սկսել նաև ահաբեկիչները, որոնք գնում են ՀԴԲ-ի հետքերով և տանջում ու սպանում են կազինոյի պահապանության ղեկավարին, որպեսզի գտնեն Կրիսին։ Կրիսը չի հեռանում քաղաքից և հերթական անգամ գնում է ինչ-որ խորտկարան, որտեղ նա կանխատեսել էր, ինչ-որ ժամանակ ապագայում, հանդիպել իր երազանքների աղջկան։
Նա գիտի ժամանակը, երբ նա պետք է գա, սակայն չգիտի օրը, երբ դա տեղի կունենա։ Այս անգամ ճակատագիրը երես չի թեքում, աղջիկը գալիս է, սակայն խնդիրներ են առաջանում ծանոթության հետ՝ ապագայում նա ոչ մի հնարավորություն չունի։ Երբ հերթական անգամ (հերոսի հիշողությամբ) ծանոթանալու փորձի համար նա կանգնում է, որպեսզի մոտենա, անծանոթ աղջիկը անձամբ իրեն ձեռքով նշան է անում, որպեսզի նա նստի և այդ պահին մտնում է վերջերս լքած նրա ընկերը և փորձում է մեկ հորդորելով, մեկ ուժով նրան տանել իր հետ։ Վերջինս դիմադրում է, օգնության է գալիս Կրիսը, ծեծկռտուք է սկսվում, աղջկա նախկին ընկերը վնասազերծված է, սակայն այս անգամ էլ ծանոթանալ չի հաջողվում։ Այդ ժամանակ, իրականում, Կրիսը հարվածն իր վրա է ընդունում, հարուցելով աղջկա կարեկցությունը։ Նա վռնդում է նախկին ընկերոջը, Կրիսը ծանոթանում է Լիզի հետ և ասում, որ իրենից գողացել են ավտոմեքենան։ Ի նշան շնորհակալության, Լիզը պատրաստ է փրկարարին հասցնել մինչև Ֆլագստաֆֆ և, պարզվում է, նրանք նույն ուղղությամբ են գնում։
ՀԴԲ-ն իմանում է, որ նրանց կողմից հետախուզվող Ջոնսոնը խորտկարանում եղել է օրվա մեջ երկու անգամ և միևնույն ժամին, դա նրանց շատ կասկածելի է թվում, սակայն կարևորը այն է, որ նրանք իմանում են, թե ուր է ուղևորվել իրենց «հաճախորդը»։
Ճանապարհին Կրիսը և Լիզը այցելում են հնդկացիական բնակատեղի, որտեղ աղջիկն ուսուցանում է տեղի երեխաներին։ Դեպի այնտեղ ճանապարհին Կրիսը հարցնում է, հավատում է արդյոք նա, որ քրմերը կարողանում են կանխատեսել ապագան, ինչին Լիզը պատասխանւմ է, որ «ամեն ինչ հնարավոր է»։ Որպեսզի տպավորություն թողնի աղջկա վրա, Կրիսը ցուցադրում է ճարպիկ աճպարարություն, նվեր մատուցելով նրա աշակերտներից մեկին նրա ծննդյան օրը։
Կրիսը և Լիզը չեն հասնում Ֆլագստաֆֆ, քանի որ տեղատարափ անձրևի ժամանակ ճանապարհը ողողվել էր։ Նրանք գիշերելու համար կանգ են առնում քարափի ծայրին գտնվող «Զառիթափ» հյուրանոցում։ Սենյակում միայն մեկ մահճակալ է, այդ պատճառով Կրիսը գնում է գիշերելու մեքենայում։ Լիզը չի կարողանում անմիջապես քնել և նայում է պատուհանից, ափսոսալով, որ ընկերը ստիպված է լինելու քնել սառնամանիքին։ Առավոտյան Կրիսը ընկերուհուն վարդեր է բերում, ցուցադրելով հերթական աճպարարությունը, որով վերջնականապես գրավում է աղջկա սիրտը և նրանց շրթունքները միանում են կրքոտ համբույրում։
Հետուկ ծառայությունները գտնում են ճառագայթման աղբյուրը, սակայն ռումբը հասցրել են թաքցնել, հայտարարվում է ատոմային տապնագի բարձր մակարդակ։ Գործակալ Ֆերիսը հատուկ ջոկատայինների մեծ խմբի հետ գնում է ձերբակալելու Ջոնսոնին։
Կրիսը և Լիզը պառկած են «զառիթափ» հյուրանոցի սենյակի մահճակալին, այնուհետև աճպարարի ընկերուհին գնումների համար մեկնում է մոտակա քաղաք, որտեղ նրան բռնում են գործակալ Ֆերիսը և նրա գործընկերը։ ՀԴԲ-ի գործակալները Լիզ Կուպերին համոզում են, որ Ջոնսոնը սոցիալապես վտանգավոր է, ցույց տալով կազինոյի տեսագրությունները, որտեղ Կրիսը ատրճանակը ձեռքին է։ Նրանք ասում են, որ այդպիսի սոցիալապես վտանգավոր անձին պետք է վնասազերծել։ Լիզը պետք է քնաբեր լցնի Կրիսի հեղուկի մեջ, սակայն միայն երկու րոպե անց, երբ Կրիսը դուրս կգա սենյակից։ Լիզ Կուպերը համաձայնվում է օգնել և վերադառնում է հյուրանոց, որտեղ իրագործում է հանձնարարությունը։
Սակայն վերջին պահին նա հասկանում է, որ պետք է փրկի սիրելիին և խոստովանում է, որ բաժակում քնաբեր է։ Այդ ժամանակ Կրիսը խոստովանում է իր ձիրքի մասին, իսկ որպես ապացույց կանխատեսում է խոսքերը, որոնք մի քանի վայրկյան անց արտասանվում են հեռուստատեսային հաղորդման ժամանակ։ Լիզը չի հասկանում, թե ինչու նա չի ցանկանում համագործակցել ՀԴԲ-ի հետ։ Սակայն Կրիսը ասում է, որ կարողանում է կանխատեսել միայն իր ապագան և միայն երկու րոպե առաջ, միայն Լիզն է բացառություն կազմում, ում ապագան նա կարողանում է տեսնել ավելի երկար ժամանակով։ Կրիսը թղթի վրա ծրագիր է գծում, քանի որ նրանց գաղտնալսում են, իսկ հրաժեշտին նրան ասում է, որ «եթե կսպասես, ես կգտնեմ քեզ»։
Նա դուրս է գալիս տնից և ընկնում նշանառու-ահաբեկչի նշանառության տակ, ով չի կարողանում անմիջապես նշան բռնել։ Միաժամանակ գործակալ Ֆերիսը նրան տեսնում է հեռադիտակի մեջ մյուս բլրից։ Ջոնսոնը որսում է նրա հայացքը և թռնում է քարափից։ Նա ներքև է գլորվում, հեռանալով գործակալների հետապնդումից։ Նա կանգ է առնում, որպեսզի խուսափի նշանառուի փամփուշտից։ Այդ ժամանակ Լիզը, համաձայն թղթի վրայի ծրագրի, նստում է մեքենա և հյուրանոցի մոտ հատուկ հարվածում է ջրատար աշտարակին, որպեսզի առաջացնի շինանյութի փլուզում։ Ջոնսոնին հետապնդող գործակալները, փրկվելով գլորվող գերաններից, հետ են ընկնում, իսկ ինքը՝ Կրիսը, ճարպկորեն խուսափում է թռչող «աղբից»։ Նա «տեսնում է», թե մեկ վայրկյան հետո որտեղ կլինի ջարդված մեքենան, որը ցած է գլորվում քարափով։ Հասնելով բլրի լանջի մոտի ճանապարհին, նա մոտակայքում տեսնում է գործակալ Ֆերիսին, ով, հավատալով, որ Ջոնսոնը իրեն չի թողնի զոհվել, կանգնած է գերանի ճանապարհին, որը թռչում է բլրից։ Ջոնսոնը նրան օգնության է շտապում և փրկում է, ցատկելով իր ապագայի կանխազգման միակ անվտանգ վայրը։ Հենց այդտեղ, ի նշան «շնորհակալության», նրան բռնում են ՀԴԲ-ի գործակալները։ Իսկ ճանապարհով գնացող Լիզ Կուպերին գերի են վերցնում ապաբեկիչները։
Կրիս Ջոնսոնը հայտնվում է ՀԴԲ-ի Լոս Անջելեսի գրասենյակում, որտեղ նրան կապում են հեռուստացույցի դիմացի աթոռին, իսկ հեռուստացույցով ցուցադրում են նորություններ և տեսություններ ահաբեկչության վտանգի մասին և կենտրոնացնում են նրա կոպերը, որպեսզի նա մշտապես նայի և չկարողանա փակել աչքերը և այդ պատճառով նրա աչքերի մեջ կաթիլներ են կաթեցնում, որպեսզի մշտապես բաց աչքերը խոնավ լինեն, ենթադրելով, որ այդպես նա կարող է իմանալ որտեղ և ինչպես ահաբեկչություն տեղի կունենա, ինչն ակնհայտորեն անբավարար է, քանի որ նա կարող է «տեսնել» միայն երկու րոպե առաջ։ Նա տեղափոխվում է ապագա և տեսնում է ահաբեկչություն ուղիղ եթերում, որի ընթացքում բազմահարկ ավտոկայանի տանիքին մարմի վրա ամրացված պայթուցիկի տատանումից մահանում է պատանդ աղջիկը։ Նա ճանաչում է Լիզ Կուպերին և պահանջում է դադարեցնել սեանսը, Ֆերիսը համաձայնվում է, չնայած Ջոնսոնը տեսել էր «ոչ այն ահաբեկչությունը»։ Բանտախցի ճանապարհին Կրիսը փախուստի է դիմում, այդ նոր կանխատեսման շնորհիվ հաղթելով պահապանների խմբի հետ մենամարտում և փողոցով սլանում է դեպի հեռուստատեսության լուրերով տեսած ընկերուհու մահվան վայրը։ Սակայն արդեն ուշ է։
Նա գիտի, որ մինչ այդ պահը մնում է ևս երկու ժամ, սակայն չգիտի, ինչպես դա կանխի։ Ջոնսոնին է մոտենում գործակալ Ֆերիսը և առաջարկում է Լիզ Կուպերի փրկության փոխարեն օգնել իրենց ատոմային ռումբի որոնման գործում, վերջինս համաձայնվում է։ Սկզբի համար նա դուրս է գալիս տանիք, որտեղ նրա վրա կրակում է նշանառու-ահաբեկիչը, ով ենթադրում էր, որ զոհը այդտեղ կգա, կանխատեսելով ապագան։ Նա փորձում է զանգահարել իր բոսսին, սակայն ինքն է փամփուշտ ստանում, քանի որ Ջոնսոնը տանիք էր բարձրացել որպես խայծ։ Կրիսը ցատկում է և ապագայում տեսնում է զոհի հետ մոտեցող մեքենան։ Նա հիշում է մեքենայի համարները և այն հայտնում է Կելլի Ֆերիսին։
ՀԴԲ-ն նավակայանում հետամտում է մեքենային, որտեղ էլ ուղևորվում է հատուկ ջոկատայինների խումբը։ Ջոնսոնն անձամբ է ղեկավարում գործողությունը, ցույց տալով, թե որտեղ տեղակայել նշանառուներին և ջոկատը։ Օդից ուղղաթիռների պաշտպանությամբ գրոհ է սկսվում։ Ըստ Ջոնսոնի կանխատեսման ամենաբարենպաստ պահին, նշանառուն պայթեցնում է վառելիքով տակառները և մեքենան շրջվում է։ Անվնաս Լիզը դուրս է գալիս վառվող մեքենայից և թաքնվում է նավանորոգանում, նրան են հետևում ահաբեկիչները և բռնում են, իսկ Ջոնսոնը հատուկ ջոկատայինների հետ հետապնդում է նրանց։
Կրիսը օգտավործում է իր ունակությունները, որպեսզի կանխի ջոկատայինների մեծամասնության մահը։ Նավի տախտակամածին, ուր տարել էին Լիզին, նա կանխատեսում է, թե որտեղ են գտնվում ռումբերը, վնասազերծելով ճանապարհը և խուսափելով դետոնացիայից։ Այնուհետև նա օգտագործում է իր ունակությունները, որպեսզի գտնի աղջկան։ Կրիսը կարծես մասնատվում է և միաժամանակ գտնվում մի քանի վայրերում, բազմակի անգամ անցնելով իրադարձությունների զարգացման բոլոր հնարավոր տարբերակներով և ընտրելով լավագույնը։ Արդյունքում որոնումները հաջողությամբ են ավարտվում։ Ֆերիսի և Ջոնսոնի հետ խումբը ուղևորվում է նավի նշված հատվածը, որտեղ ահաբեկիչը, պահելով Լիզին, թաքնվում է կենդանի վահանի հետևում։ Կրիսը նորից գործի է դնում իր կանխատեսման ունակությունները և վազում է ուղիղ ահաբեկիչի վրա, խուսափելով բաց թողնված փամփուշտներից։ Գործակալ Ֆերիսը նշանառությամբ կրակում է ահաբեկիչի վրա և փրկում է Լիզին։
Բարձրանալով վերև, Ֆերիսը իմանում է, որ ռումբն արդեն Լոս Անջելեսում է, նա Ջոնսոնին մոտեցնում է սարքի մոտ, որը գրանցում է սեյսմիկ ակտիվությունը, խնդրելով ցույց տալ, թե ապագայում որտեղ տեղի կունենա ատոմային ռումբի պայթյունը։ Կրիսը նայում է մոնիտորին և անմիջապես ասում, որ նա սխալ է թույլ տվել և «դա տեղի կունենա հենց հիմա»։ Կրիսը գրկում է Լիզին։ Պայթյունի ալիքը, ընդլայնվելով, կործանում է Լոս Անջելեսի նավակայանը և ամբողջ շրջապատը։
…Կրիսը բացում է աչքերը… կանխատեսելով այդ ամենը։ Կրիսը և Լիզը պառկած են անկողնում, «Զառիթափ» հյուրանոցի համարում։ Ատոմային պայթյունը եղել է լոկ հնարավոր ապագան։ Կրիսը բարձրանում է անկողնուց և զանգահարում գործակալ Ֆերիսին, խոստանալով օգնել, եթե պատմության մեջ չպետք է խառնվի Լիզը։ Կրիսը, հրաժեշտ տալիս, նրան ասում է, որ «եթե կսպասես, ես կգտնեմ քեզ»։ Նստելով հյուրանոցի մոտ, նա միտք է արտահայտում. «ապագան ունի մեկ յուրահատկություն՝ արժե միայն նրա մեջ նայել, այն անմիջապես փոխվում է, քանի որ դու նրան տեսել ես, իսկ դա փոխում է ամբողջ մնացյալը»։ Մոտենում է գործակալ Ֆերիսը և Կրիս Ջոնսոնը պատրաստակամորեն գնում է փրկելու Լոս Անջելեսը։
Վարձույթ
Ֆիլմը վարձույթ է դուրս եկել Ռուսաստանում 2007 թվականի ապրիլի 26-ին, իսկ ԱՄՆ-ում՝ հաջորդ օրը՝ 2007 թվականի ապրիլի 27-ին։
Մրցանակներ
«Մարգարե» ֆիլմը անվանակարգվում է «Ոսկե Ազնվամորի» մրցանակի երկու անվանակարգում՝ «Վատագույն դերասան» (Նիկոլաս Քեյջ) և «Երկրորդ պլանի վատագույն դերասանուհի» (Ջեսիկա Բել), սակայն երկու անվանակարգերում էլ զիջում է Էդի Մերֆիին «Նորբիթ» ֆիլմով։
Ավժա
Ավժա (Авжа), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլգոգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սուդա գետի ափին՝ 178 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերի Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սուդա գետն է։ Գետավազանը՝ Վոլգա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության >.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Աննա Արևշատյան (ռեժիսոր)
Աննա Արևշատյան, հայ ռեժիսոր, լրագրող։
Կենսագրություն
Աննա Արևշատյանը ծնվել է 1985 թվականին Երևանում։ Երևանի թիվ 132 միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո 2001 թվականին ընդունվել է Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարանի լրագրողության ֆակուլտետ, որն ավարտելուց հետո աշխատել է տարբեր լրատվամիջոցներում։ 2011 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ռեժիսորների և սցենարիստների բարձրագույն կուրսերը (ВКСР, Ալլա Սուրիկովայի և Վլադիմիր Ֆոկինի արվեստանոց)։
Նկարահանել է կարճամետրաժ էքսպերիմենտալ և վավերագրական ֆիլմեր։ Աննա Արևշատյանի «Էքվիլիբրիում» կարճամետրաժ խաղարկային ֆիլմը 2011 թվականին արժանացել է «ԿԻՆ» միջազգային կինոփառատոնի (ՀՀ), հատուկ մրցանակի ։
2016 թվականին Աննա Արևշատյանը նկարահանել է իր առաջին լիամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմը «Բարի լույս», որը Ոսկե ծիրան միջազգային 13-րդ կինոփառատոնի «Հայկական համայնապատկեր ազգային մրցույթ» անվանակարգում արժանացել է «Ոսկե ծիրանի»  , Տորոնտոյում կայացած «Pomegranate Film Festival»-ին արժանացել է «Լավագույն լիամետրաժ ֆիլմ» մրցանակի, Հայաստանի Կինոակադեմիայի «Անահիտ» մրցանակի՝ որպես «Լավագույն դեբյուտային ֆիլմ» և «Լավագույն երաժշտություն»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Բանոն Ռեկուրվրանս
Բանոն Ռեկուրվրանս (Banogne-Recouvrance), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում ։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 160 մարդ, բնակչության խտությունը` 8.42 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 19.01 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 190 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 60 կմ հյուսիս-արևելք, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 38 կմ հարավ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 152 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 110-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 42։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,4 %։ 110 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 100 անձ (51 տղամարդ և 49 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (6 տղամարդ և 4 կին)։ 42 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 21-ը` թոշակառուներ, իսկ 14-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Մաքս Էսսեր
Մաքս Էսսեր, գերմանացի քանդակագործ, առավել հայտնի է որպես ճենապակե արձանիկների հեղինակ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1885 թվականի մայիսի 16-ին Բարտում։
1937 թվականի Փարիզում կայացած Համաշխարհային ցուցահանդեսի ժամանակ նրա կերամիկական աշխատանքը՝ «ջրասամույրը» արժանացել է գրան պրի մրցանակի։
Մահացել է 1945 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Բեռլինում։ 2010 թվականին Գերմանիայում անց է կացվել ցուցահանդես նվիրված Մաքս Էսսերի 125 ամյակին ։
Էսսեր Մակսը հայտնի է նաև որպես հայտնի մոտոցիկլավարներ՝ Էրնստ Հեննեի (BMW), Էվալդու Քլյուգեի (DKW) և Հայներ Ֆլայշմանի (NSU) արձանների հեղինակ։ Առաջին երկու անձանց արձանները մինչ օրս կանգուն են, իսկ երրորդը ավերվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գերմանացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:1945 մահեր Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 23 մահեր Կատեգորիա:1885 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 16 ծնունդներ
Մարի Անտուանետ Բրաուն-Շերման
Մարի Անտուանետ Բրաուն-Շերման (Mary Antoinette Brown-Sherman, ), լիբերիացի մանկավարժ, Աֆրիկայի համալսարանի առաջին կին նախագահը ։
Կենսագրություն
Մարի Անտուանետ Հոփ Գրիմսը ծնվել է Մոնրովիայում Լուիս Արթուր Գրիմսի և Վիկտորիա Էլիզաբեթ Ջելեմոյի ընտանիքում։ Հայրը եղել է պետական պաշտոնյա, զբաղեցրել է Լիբիայի գերագույն դատարանի գլխավոր դատավորի պաշտոնը։ Եղբայրը՝ Ժոզեֆ Ռուդոլֆ Գրիմսը, 1960-1972 թվականներին եղել է Լիբերիայի գլխավոր քարտուղարը։ Մայրը եղել է վաի էթնիկ խմբի ներկայացուցիչ և մեծացել է Լիբերիայի 20-րդ նախագահ Ժոզեֆ Չիզմանի ընտանիքում։ Մարի Անտուանետը ազգակցական կապ ունի նաև Լիբերիայի 15-րդ նախագահ Արթուր Բարքլեյի և 18-րդ նախագահ Էդվին Բարքլեյի հետ։ Նա գրել է իր նախապապերի՝ Բարքլեյների պատմությունը ։
1947 թվականին ավարտել է Լիբերիայի համալսարանը, 1949 թվականին Ռադքլիֆ քոլեջից ստացել է ուսուցչի որակավորում, 1967 թվականին Կոռնելի համալսարանից ստացել է դոկտորի կոչում, դոկտորական ատենախոսության թեման է եղել «Կրթությունն ու ազգային զարգացումը Լիբերիայում, 1800-1900» ։
Կարիերա
1950 թվականին դասավանդել է Լիբերիայի համալսարանի կրթության ֆակուլտետում, 1958 թվականին նշանակվել է Լիբերիայի համալսարանի ուսուցիչների քոլեջի դեկան, 1975-1978 թվականներին եղել է համալսարանի կրթական հարցերով փոխնախագահը, 1978-1984 թվականներին՝ համալսարանի նախագահը։ Նրա նախագահության տարիներին համալսարանն ընդլայնել է կրթական ծրագրերն ու հնարավորությունները, բարելավել է կրթաթոշակների ֆինանսավորման հարցերը ։
1980 թվականին նախագահ Սամուել Դոուն փորձեց Մարի Անտուանետ Բրաուն-Շերմանին նշանակել կրթության քարտուղար, սակայն վերջինս հրաժարվեց այդ պաշտոնից ։ 1984 թվականին, երբ լիբերիական բանակը զինված ներխուժել է համալսարան և հաստատությունը մի քանի տարով փակվեց, նա ազատվեց պաշտոնից ։ 1986 թվականին տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ, որտեղ օգնել է ստեղծելու Լիբերիայի համալսարանի ուսանողների ընկերակցությունը ։ Մարի Անտուանետը գրել է մոր կենսագրականը, որը տպագրվել է 2005 թվականին ։
Անձնական կյանք
Մարի Անտուանետ Բրաուն-Շերմանն ամուսնացել է երկու անգամ՝ 1950 և 1973 թվականներին։ Առաջին ամուսինը եղել է բանկիր Կեդրիկ Բրաունը, ով մահացել է 1962 թվականին։ Նրանք ունեցել են երեք երեխա։ Նրանց դուստրը՝ Լդուսիա Բրաունը, երեխա հասակում մահացել է ավտովթարից։
Էխիրիտ-Բուլագատսկի շրջան
Էխիրիտ-Բուլագատսկի շրջան (Эхирит-Булагатский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Իրկուտսկի մարզում։
Մարի Անտուանետ Բրաուն-Շերման
Անձնական կյանք
Երկրորդ ամուսինը՝ Ջորջ Ֆլամմա Շերմանը, եղել է Լիբերիայի կրթության քարտուղար, նախկին դեսպան։ Մահացել է 1999 թվականին՝ Ալցհայմերի հիվանդությամբ մի քանի տարի տառապելուց հետո։
Էխիրիտ-Բուլագատսկի շրջան
Ստեղծվել է 1993 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ուստ-Օրդինսկի ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 5200 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 29207 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 5,62 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իրկուտսկի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Մարի Անտուանետ Բրաուն-Շերման
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիբերիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լիբերիացի ուսուցիչներ
Թոբի Զիգլեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Անգլիացի քանդակագործներ
Սանտ Իլարի Սակալմ
Սանտ Իլարի Սակալմ (Sant Hilari Sacalm), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Խիրոնա պրովինցիայի Կատալոնիա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սելվա շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 83,24 կմ²։ Բնակչությունը՝ 5729 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը ադմինիստրատական կենտրոնից՝ 48 կմ։
Արտաքին հղումներ
Պաշտոնական կայք
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ռոմելլա Ղալաչյան
Ռոմելլա Միքայելի Ղալաչյան, հայ մանրէաբան։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1956): ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1970):
Կենսագրություն
Ռոմելլա Ղալաչյանը ծնվել է 1910 թվականի նոյեմբերի 24-ին (6. 12) Կոկանդ քաղաքում (Ուզբեկստան), բանվորի ընտանիքում։ 1932 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտը։ 1941 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի Մանրէաբանության ինստիտուտում։ 1962-1967 թվականներին եղել է բույսերի ախտածին միկրոօրգանիզմների լաբորատորիայի վարիչ, 1967-1990 թվականներին՝գիտական խորհրդատու ։
Ուսումնասիրել է բույսերի բակտերիային հիվանդությունները ։
Ռոմելլա Ղալաչյանը մահացել է 1996 թվականի հունիսի 30-ին, Երևանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանրէաբաններ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ
Խաղաղության ծառ (Աշտարակ)
Պատմություն
Իտալացի քանդակագործ Մասսիմո Լիպպին հայ քանդակագործ Վիգեն Ավետիսի հետ փնտրել են այնպիսի մի վայր, որտեղ եղել են տարբեր անպետք մետաղյա գործիքներ։ Լիպպին այդ մաշված գործիքներին որոշել է կյանք տալ, և դրանք կտրել է այնպես, որ խորհրդանշեն Հայաստանի պատմությունը ։
Հայաստանի ծնունդը ծառի հաստ բունն է, որից սկզբնավորված ճյուղերը կտրվում են ու նորից աճում, մահի ու կյանքի կռիվ տալով։ Արձանի հիմքը Հայոց պատմությունն է, վերևում՝ Արարատը։ Հայաստանը, տառապանքների ենթարկվելով, քրիստոնեական հավատքով թեքվել է դեպի կյանքը։ Ծառի գագաթի ձիթենու ճյուղով աղավնին հայ ժողովրդի տառապանքի, ցավի ավարտի խորհրդանիշն է։ Ծառն աճում է 7 օրերի խորհրդի համաձայն։ Աղավնին խորհրդանշում է Քրիստոսին, որը հարությունն է, վերածնունդը։ Աղավնին բերանում պահած ձիթենու ճյուղով կյանքի ծառը վերադարձնում է այնտեղ, որտեղից որ այն սկիզբ է առել։
Ժիգալովսկի շրջան
Ժիգալովսկի շրջան (Жигаловский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Իրկուտսկի մարզում։
Ստեղծվել է 1925 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ժիգալովո ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 22640 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 9998 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,44 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իրկուտսկի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Դրագոսլավի տուն (Տագանրոգ)
Դրագոսլավի տուն (Дом Драгослава), մեկհարկանի շենք, որը կառուցվել է XIX դարի երկրորդ կեսում ՌԴ Ռոստովի մարզի Տագանրոգ քաղաքում։ Գտնվում է Իտալական նրբ., 11 հասցեում։
Պատմություն
Տագանրոգ քաղաքի Իտալական նրբանցք, 11 հասցեի շենքը կառուցվել է XIX դարի երկրորդ կեսում։ Այս մեկհարկանի հինգ պատուհաններով շենքի բակում կա աղյուսե տնակ։ Հայտնի են XIX դարի վերջից մինչև XX դարի սկիզբ տան տերերը։ 1880-ական թվականներին տունը պատկանել է նահանգային քարտուղար Պավել Նիկոլաևիչ Դրագոսլավին, որը որպես հաշվապահ և գործավար է աշխատել վաճառական Դեպալդոյի կայսերական ասպնջականոցում։ Նրա որդին Տագանրոգի Սուրբ Նիկողայոս եկեղեցում պսակադրվել էր ազնվականի դստեր` Ռաիսա Վլադիմիրովնա Եգորովայի հետ։
Բակի տնակի սենյակները հանձնվում էին վարձակալությամբ։ 1898 թվականին շենքում գտնվում էր ռոստովցի լուսանկարիչ Ա. Բոյարսկու գրասենյակը, նույն թվականից այստեղ է աշխատել նաև ատամնաբույժ Գ. Ա. Ֆրենկելը։ Ավելի ուշ` 1911 թվականին, շենքում աշխատել է նաև ատամնաբույժ Յուլյա Միխայլովնա Միլայան։ 1914 թվականին այստեղ գործել է Ն. Ն. Պիմոնովի նոտարական գրասենյակը, որը հետագայում տեղափոխվեց նոտար Սուկուրենկոյի տարածք։ 1918 թվականին այս տանն ապրել է քաղաքային դումայի անդամ, սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության թիվ 1 ցուցակով ընտրված Միխայիլ Դավիդովիչ Զեյցմանը։
Շենքի վերջին սեփականատերը եղել է քաղքենի Իսահակ Բերա Մոզնաիմը։
Խորհրդային իշխանության տարիներին շենքն ազգայնացվեց։ Ներկայումս այնտեղ ստոմատոլոգիական կլինիկա է։
Նկարագրություն
Մեկհարկանի աղյուսե շենքն անհամաչափ է, այն պսակող քիվի վերևում երկու կողմից կառուցված է ատտիկոս։ Շենքն ունի միջհարկային քիվային գոտի։ Պատուհանները զարդարված են որմնասյուներով, կենտրոնական պատուհաններն ունեն կիսաշրջանաձև զարդաքիվեր, կողայինները` ուղղանկյուն զարդաքիվեր։ Շենքի ծածկով մուտքը շենքի աջ մասում է ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Տագանրոգի շենքեր և կառույցներ
Հրաձգություն Սազերլենդ Սպրինգսի եկեղեցում
Հրաձգություն Սազերլենդ Սպրինգսում, հրաձգություն Տեխասի Սազերլենդ Սպրինգս բնակավայրի առաջին բապտիստական եկեղեցում՝ Սան Անտոնիո քաղաքից մոտ 56 կմ արևելք։ Հրաձգությունը տեղի է ունեցել 2017 թվականի նոյեմբերի 5-ին ։ Զոհվել է 5-72 տարեկան 26 մարդ, ևս 20՝ վնասվածք ստացել։ Համարվում է ԱՄՆ պաշտամունքային կառույցներում տեղի ունեցած ամենաշատ զոհ ունեցած հրաձգությունը՝ առաջ անցնելով 2015 թվականին Չառլսթոնի եկեղեցու հրաձգությունից ։
Հրաձգություն
Տեղի ժամանակով ժամը 11։30-ի սահմաններում զինված հանցագործը՝ սև տակտիկական հանդերձանքով և կիսաավտոմատ հրացանով, եկեղեցու դիմացի մայթի գազալցակայանի մոտ դուրս է եկել ավտոմեքենայից և կրակահերթ արձակել եկեղեցու ուղղությամբ ։ Փողոցն անցնելով՝ կրակելով, աջ կողմից մոտեցել է եկեղեցուն և ներս մտել՝ շարունակելով կրակել ։ Հանցագործը կրակել է AR-15 հրացանից ։ «Կիսաավտոմատ հրացան» արտահայտությունը լսել է վկաներից մեկը ։
Երբ հանցագործը հեռացել է եկեղեցուց, տեղի բնակիչներից մեկը կրակ է արձակել վերջինիս վրա և ամենայն հավանականությամբ վիրավորել ։ Հանցագործը գցել է հրացանը և փախուստի դիմել սեփական ավտոմեքենայով։ Բնակիչը կանգնեցրել է անցնող ավտոմեքենաներից մեկը և վարորդի հետ հետապնդել հանցագործին 5-7 րոպե։ Հանցագործը կորցրել է ղեկի կառավարումը և Գվադալուպե շրջանի մերձակայքում դուրս եկել ճանապարհից ։ Նրան հետապնդող 2 բնակիչների խոսքերով՝ հանցագործն անշարժ է եղել։ Ըստ նրանցից մեկի՝ ժամանած ոստիկանությունն իր հսկողության տակ է վերցրել տվյալ վայրը ։ Ոստիկանությունը հանցագործին մահացած է գտել իր ավտոմեքենայում։ Հայտնի չէ, թե ով է կրակոցն արձակել ։
Հետաքննությունների դաշնային բյուրոյի (FBI) Սան Անտոնիոյի գործակալները Ալկոհոլի, ծխախոտի, հրազենի և պայթուցիկների բյուրոյի գործակալների հետ դեռևս չեն բացահայտել հրաձգության շարժառիթը ։
Զոհեր
Զոհվել է 26 և վնասվածք ստացել 20 անձ ։ 23 անձ զոհվել է եկեղեցում, 2-ը՝ դրսում, և մեկը՝ հիվանդանոցում ։ Զոհվածների տարիքը տատանվում է 5-72-ը ։ Կիրակնօրյա պատարագին սովորաբար ներկա է լինում մոտ 50 մարդ ։ Զոհերի թվում են նաև մի հղի կին և մի քանի երեխաներ, որոնցից մեկը եկեղեցու քահանայի՝ Ֆրենկ Փոմռոյի 14-ամյա դուստրն է ։
Զոհերին տեղափոխել են Սան Անտոնիոյի համալսարանական հիվանդանոցի Քոնալի Մեմորիալ բժշկական կենտրոն և Ֆորթ Սեմ Հյուսթոնի Բրուք զինվորական բժշկական կենտրոն ։
Հանցագործ
Հանցագործը 26-մյա Դևին Պատրիկ Քելլին է, որին ոստիկանությունը նկարագրում է որպես «երիտասարդ, սպիտակամորթ տղամարդ» ։ Քելին 2009-2014 թվականներին ծառայել է ԱՄՆ օդային ուժերում։ 2012 թվականին կանգնել է ռազմական դատարանի առջև Հոդված 128-ի միագամից 2 կետով՝ կնոջ և երեխայի վրա հարձակվելու մեղադրանքով ։ Դատապարտվել է 12 ամսվա ազատազրկման։ 2014 թվականին վատ վարքի պատճառով հեռացվել է զինված ուժերից   ։
Քելին բնակվել է Տեխասի Նյու Բրոնֆելս քաղաքում՝ Սազերլենդ Սպրինգսից մոտ 56 կմ հեռավորության վրա։ Ամուսնացել է 2011 թվականի ապրիլին և ամուսնալուծվել՝ 2012 թվականի հոկտեմբերին ։ Նախկին զոքանչը Սազերլենդ Սպրինգսից է և Առաջին բապտիստական եկեղեցում ծխի անդամ է ։ Ըստ նախնական լրատվական նյութերի՝ հնարավոր է, որ Քելին կապ ունենար եկեղեցի հաճախող մեկ կամ մի քանի անձանց հետ ։
Ըստ որոշ զանգվածային լրատվամիջոցների՝ Դևին Քելլին աշխատել է Նյու Բրոնֆելսի Schlitterbahn ընկերությանը պատկանող «Waterpark and Resort»-ում և Տեխասի հանրային անվտանգության վարչության կողմից արտոնագրվել է որպես անվտանգության աշխատակից
Հոկտեմբերի 29-ին՝ հրաձգությունից մեկ շաբաթ առաջ, իր ֆեյսբուքյան էջում տեղադրել է հրացանի լուսանկար ։
Արձագանքներ
Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփը, որը հրաձգության ժամանակ Ճապոնիայում է եղել, իր թվիթերյան էջում գրել է․ «Աստված օգնական Սազերլենդ Սպրինգսի ժողովրդին։ Հետաքննությունների դաշնային բյուրոն դեպքի վայրում է։ Ես վերահսկում եմ իրավիճակը Ճապոնիայից» ։ Թրամփը հրաժարվել է հրաձգության մեջ մեղադրել զենքերին՝ հայտարարելով, որ «Մենք Միացյալ Նահանգներում ունենք առողջ բանականության բազում խնդիրներ, սակայն սա զենքի մեղավորությունը չէ» ։
Արձագանքել են նաև Տեխասի նահանգապետ Գրեգ Աբոթը, Տեխասի գլխավոր դատախազ Քեն Փաքսթոնը և ԱՄՆ սենատորներ Ջոն Քորնին և Թեդ Քրուսը  ։
Ավելի ուշ Փաքսթոնը հեռուստատեսությանը տված հարցազրույցի ժամանակ առաջարկել է, որպեսզի եկեղեցիներն ունենան զինված, պրոֆեսիոնալ անվտանգության աշխատակիցներ կամ նվազագույնը զինեն ավելի շատ ծխի անդամների, որպեսզի դիմակայեն եկեղեցական հրաձգություններին, որոնք, նրա խոսքերով, եղել են և միշտ էլ կլինեն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զանգվածային սպանություններ ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:2017 զանգվածային սպանություններ Կատեգորիա:2017 ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Քրիստոնյաների ջարդեր
Խոժուվ
Խոժուվ (Chorzów 1799 թվականից մինչև 1884 և 1939 թվականից մինչ 1945 թվականը — Կյոնինգսհյութե (Königshütte ), իսկ 1884 թվականից մինչև 1922 թվականը — Կյոնինգսհյութե-Օբերշլեզիեն 1922 թվականից մինչև 1934 թվականը — Կրուլեվսկա-Խուտա), քաղաք Լեհաստանում։ Տեղակայված է երկրի հարավային մասում, Կատովիցեից 6 կմ հեռավորության վրա, իսկ Չեխիայից 50 կմ հյուսիս է գտնվում։ Հանդիսանում է արդյունաբերական կենտրոն և երկաթուղային հանգույց։ Բնակչությունը, ըստ 2008 թվականի տվյալների, կազմում է 113,7 հազար մարդ։ Արդյունաբանական կենտրոնը զբաղվում է սև մետալուրգիայով, մեքենաշինությամբ, քիմիական, ապակե, սննդի և այլնի արտադրությամբ։ Տարածքը կազմում է 33,24 կմ²։ Բնակչության խտությունը՝ 3 419,9 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:1257 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բուրնովկա
Բուրնովկա (Бурновка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլգոգրադի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոլպ գետի ափին։ Գետի երկարությունը 15 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Խաչիկ Դաշտենց
Խաչիկ Դաշտենց (Խաչիկ Տոնոյի Տոնոյան, ), հայ խորհրդային գրող, բանաստեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, բանասեր։ ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ էր 1934 թվականից։ ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1967): Բանասիրական գիտությունների թեկնածու։ Դաշտենց գրական անունը ստացել է հայրենի Դաշտադեմ գյուղի անունից։
Կենսագրություն
Խաչիկ Դաշտենցը միջնակարգ կրթությունը ստացել է Ալեքսանդրապոլի (այժմ՝ Գյումրի) ամերիկյան մանկատանը։ Ուսուցչությամբ է զբաղվել ՀԽՍՀ Լենինականի գավառի Հոռոմ և Սառնաղբյուր գյուղերում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի լեզվագրական ֆակուլտետը (1932 թ.), Մոսկվայի օտար լեզուների ինստիտուտի անգլիական բաժինը (1940 թ.)։ 1932-1934 թթ. որպես բաժնի վարիչ աշխատել է «Ավանգարդ» թերթի խմբագրությունում։ Խաչիկ Դաշտենցը 1940-1941 թթ. դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանում, 1941-1948 թթ.՝ Երևանի Վալերի Բրյուսովի անվան օտար լեզուների մանկավարժական ինստիտուտում, 1960-1966 թվականներին՝ Կառլ Մարքսի անվան Պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ 1965 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն «Բայրոնը և հայերը» խորագրով և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1965-1974 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ արվեստի ինստիտուտում որպես ավագ գիտաշխատող։ Թարգմանվել և առանձին գրքերով լույս են տեսել նրա« Խոդեդան» վեպը (Երևան, 1961) և Ռանչպարների կանչը» վիպասքը (Մոսկվա, 1984)։ Խաչիկ Դաշտենցը մահացել է 1974 թ. մարտի 9-ին Երևանում։
Ստեղծագործական աշխատանք
Խաչիկ Դաշտենցն իր գրական ուղերթն սկսեց բանաստեղծություններով։ Նրա առաջին երգերն արժանացան Եղիշե Չարենցի հատուկ վերաբերմունքին։ Պահպանվել է Չարենցի երկու գրությունը՝ մեկն ուղղված Հայպետհրատի այն ժամանակվա տնօրեն Էդուարդ Չոփուրյանին, մյուսը՝ հայտնի ձևավորող-նկարիչ Տաճատ Խաչվանքյանին, ուր խոսք է գնում Խ. Դաշտենցի գրքի որակյալ տպագրության մասին։ Բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Երգերի գիրք»–ը, լույս է ընծայել 1932 թվականին։ Այնուհետև հրատարակել է «Գարնանային երգեր» (1934), «Բոց» (1936) ժողովածուները և « Տիգրան Մեծ» (1947) չափածո ողբերգությունը։ «Բոց» գրքի տպագրությունը այնքան աղմուկ հարուցեց իր շուրջը, որ Դաշտենցը հեռացավ Մոսկվա և խարիսխ նետեց օտար լեզուների ինստիտուտի անգլերեն լեզվի բաժնում, նախապատրաստվելով թարգմանչի կոչման։ Մոսկովյան ուսումնագնացությունը վճռական դեր խաղաց Դաշտենցի ճակատագրի մեջ. անգլերենն այն հենարանն էր, որով նա գործի էր դնելու ներսում եղած բանաստեղծական կրակները։ Խ. Դաշտենցն անգլերենից թարգմանել է Շեքսպիրի «Սխալների կոմեդիան», «Անսանձ կնոջ սանձահարումը», «Տասներկուերորդ գիշեր», «Վինձորի զվարճասեր կանայք», «Ռիչարդ Երրորդ», «Հուլիոս Կեսար», «Լիր արքա», «Ռոմեո և Ջուլիետ» ողբերգությունները ու պատմական քրոնիկներ, Հ. Լոնգֆելլոյի «Հայավաթի երգը» (1958), «Ռոբին Հուդ» (1945), Ռ. Բրաունինգի «Համելինի նախշուն սրնգահարը» (1963), Վ. Սարոյանի «Իմ սիրտը լեռներում է», «Խաղողի այգին» դրամաները։ Կազմել է հայկական դպրոցների համար անգլերենի դասագիրք։ Դաշտենցին լայն ճանաչում է բերել արևմտահայության ողբերգությունը և սասունցիների նորոգ կյանքն արտացոլող «Խոդեդան» վեպը (1950, 1956, 1960, 2000)։ Ժողովրդական ասմունք և պատմական հիշատակներ, ազգագրություն և հեքիաթներ, կենցաղ և գեղջկական պատումային ձևեր՝ իր ժողովրդագիտության այս պաշարները, որ Դաշտենցը կաթիլ առ կաթիլ ժողովել էր վաղ մանկությունից մինչև այրական հասակը, նա գործի դրեց բանահյուսական-էպոսային արձակի մեծ խնդիրը լուծելու համար։ Դրա հաջորդ քայլը՝ թերևս ամենանշանակալից քայլը, եղավ «Ռանչպարների կանչը» (1979, 1984, 2010) վեպը, որը պատմում է թուրքական լծի դեմ հայ հայդուկների մղած պայքարի մասին։ Խ. Դաշտենցը գրել է նաև Ֆայտոն Ալեքը, Ծուռ Խութեցին պոեմները, հրատարակել Լեռան ծաղիկներ բանաստեղծությունների և պոեմների ժողովածուն, կատարել բանասիրական աշխատություններ՝ «Բայրոնը և հայերը» (1959), «Ըղձյալ այգաբացի երգիչը» (1967, Ե. Չարենցի մասին)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Անգլերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուսական կայսրությունում օսմանյան ներգաղթյալներ Կատեգորիա:Խորհրդահայեր Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ
Էմմա Շենսոն
Էմմա Շենսոն (Emma Sofia Perpetua Schenson, ), շվեդ նկարիչ, ժանրի և դիմանկարչության մասնագետ, լուսանկարիչ։ Շվեդիայի առաջին պրոֆեսիոնալ կին լուսանկարիչներից մեկը ։
Կենսագրություն
Էմմա Շենսոնը ծնվել է Ուփսալայում, 1827 թվականի սեպտեմբերի 21-ին, տեղի ակադեմիայի գանձապահ Ջոն Շանսոնի և դպրոցի ադմինիստրատոր Մերի Մագադլին Հարիի ընտանիքում ։
Պատմությունը չի պահպանել տեղեկատվություն այն մասին, թե ինչպես է նա ծանոթացել լուսանկարչության արվեստին, բայց շատ հավանական է, որ նա գիտելիքներ ստացավ շրջիկ լուսանկարիչներից։
1864 թվականին Ուփսալայում ստուդիա է բացել՝ դառնալով Շվեդիայի առաջին պրոֆեսիոնալ լուսանկարիչներից մեկը և առաջին լուսանկարիչը Ուփսալայում իր սեփական ստուդիայով։ Մինչ այդ կանայք ինքնուրույն չէին զբաղվում լուսանկարչությամբ, այլ հանդես էին գալիս որպես տղամարդկանց օգնականներ։ Մինչև Ուփսալայում ստուդիայի բացումը ոչ ոք քաղաքում մասնագիտորեն չէր զբաղվում լուսանկարչությամբ, քանի որ այդ գործը նախկինում իրականացնում էին բացառապես շրջիկ լուսանկարիչները ։
Դրա հետ մեկտեղ, նա զբաղվում էր ջրաներկով, նկարում էր բնանկարները և դիմանկարները։ Նրա որոշ ստեղծագործություններ ցուցադրվել են Ուփսալայի գլխավոր արվեստի թանգարանում` Upplandsmuseet-ում։ Հրապարակել է մի շարք ձեռնարկներ նկարիչների համար ՝ «Lätta teckningar för nybegynnare» (լուսանկարներ սկսնակների համար, 1877–1878) և «Trsniderimönste» ժողովածուն (Փայտի վրա փորագրության նմուշներ, 1876) ։
1880–1890-ական թվականներին Էմման պատրաստել է մի շարք լուսանկարներ՝ նվիրված Ուփսալայի տաճարի վերականգնման գործընթացին։ Նկարները ցույց են տալիս ոչ միայն նրա տեխնիկական հմտությունները, այլև նկարահանելիս դիրքի ճիշտ ընտրության ունակությունը ։
Շվեդիայում նրան պատվում են որպես երկրի առաջին կին նկարիչներից և լուսանկարիչներից մեկը Վիլհելմինա Լագերհոլմի, Հիլդա Սյոլինի (Hilda Sjölin) և Ռոզալի Սյմանի (Rosalie Sjöman) հետ միասին ։
Ամուսնացած չի եղել։ Մահացել է Ուփսալայում 1913 թվականի մարտի 17-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ նկարչուհիներ Կատեգորիա:Շվեդ լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Շվեդ կին արվեստագետներ
Կրան (Էն)
Կրան  (Crans), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Ռոն Ալպեր մարզում, Էնի գավառում, մտնում է Շալամոնի կազմի մեջ, կոմունայի օկրուգը՝ Բուրկ ան Բրեսն է։
INSEE կոդը՝ 01129։
Աշխարհագրություն
Համայնքը գտնվում է 390 կիլոմետր հարավ-արևելք Փարիզից, 36 կիլոմետր հյուսիս-արևելք Լիոնից, 27 կիլոմետր հարավ Բուրկ ան Բրեսից ։
Կլիմա
Կլիման փոփոխական է, ձմռանը ցուրտ է, իսկ ամռանը տաք։ Անձրևներ հազվադեպ են լինում, հիմնականում ամռանը ։
Բնակչություն
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի, համայնքում ապրում է 269 մարդ։
Էկոնոմիկա
2010 թվականաի մարդահամարի արդյունքներով 175 մարդ ի վիճակ էր աշխատելու (15-64 տարեկան), 119 մարդ տնտեսապես ակտիվ էին, 56 մարդ աշխատունակ էին։ 119 աշխատունակ մարդկանցից աշխատում էին միայն 115-ը (62 տղամարդ, 53 կին), գործազուրկ էին 4 մարդ (2 տղամարդ, 2 կին)։ 56 չաշխատող մարդկանցից 11-ը աշակերտներ և ուսանողներ էին, 29-ը ոչ աշխատունակ այլ պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Հղիության դիաբետ
Հղիության(Գեստացիոն) դիաբետ նախկինում դիաբետ չունեցող կնոջ մոտ հղիության ընթացքում արյան մեջ գլյուկոզի բարձր քանակն է ։ Հղիության դիաբետը քիչ ախտանիշներ ունի, սակայն մեծացնում է պրեէկլամպսիայի, դեպրեսիայի և Կեսարյան հատման ռիսկը ։ Չբուժելու դեպքում, հղիության դիաբետ ունեցող կնոջ նորածինը կարող է լինել խոշոր իր գեստացիոն տարիքից, արյան մեջ գլյուկոզի քանակը կարող է նվազած լինել, մեծ է նաև դեղնուկի ռիսկը ։ Չբուժելու դեպքում կարող է հանգեցնել նաև վաղաժամ ծննդաբերության ։ Երեխաներն ունեն տիպ 2 ՇԴ-ի և ավելորդ քաշի բարձր ռիսկ ։
Հղիության դիաբետի պատճառը ոչ թե ինսուլինի պակասն է, այլ ինսուլին ռեզիստենտականությունը ։ Ռիսկի գործոններն են ավելորդ քաշը, նախկինում տարած հղիության դիաբետը, տիպ 2 դիաբետի ընտանեկան պատմությունը և ձվարանների պոլիկիստոզ համախտանիշը ։ Ախտորոշվում է արյան անալիզների հիման վրա ։ Սքրինինգն իրականացվում է հղիության 24-րդ և 28-րդ շաբաթներում ։ Եթե հղին բարձր ռիսկային գոտում է, ապա ախտորոշիչ թեստերը կարելի է անցկացնել առաջին այցերի ժամանակ ։
Կանխարգելման համար խորհուրդ է տրվում մինչև հղիությունը նվազեցնել քաշը և զբաղվել ֆիզիկական ակտիվությամբ ։ Գեստացիոն դիաբետը բուժվում է սննդակարգով և դեղորայքներով ։ Կանանց մեծամասնությունը արյան մեջ գլյուկոզի նորմալ մակարդակը կարողանում է պահել ֆիզիկական վարժություններով և սննդակարգով ։ Գլյուկոզը խորհուրդ է տրվում չափել օրվա ընթացքում 4 անգամ ։ Խորհուրդ է տրվում ծննդաբերությունից հետո կերակրել կրծքով ։
Գեստացիոն դիաբետը դրսևորվում է հղիների 3-9%-ի մոտ ։ Հիմնականում դրսևորվում է հղիության 3-րդ եռամսյակում ։ 20 տարեկանից ցածր տարիքում ՀԴ-ն հանդիպում է ընդամենը 1% դեպքերում ։ Բարձր ռիսկային գոտում են ասիացիները, Ամերիկայի հնդիկները, բնիկ ավստրալիացիները և Խաղաղ օվկիանոսի բնակիչները ։ 90% դեպքերում ախտանիշներն անցնում են ծննդաբերությունից հետո ։ Այնուամենայնիվ այդ կանայք գտնվում են տիպ 2 դիաբետի ռիսկային խմբում ։
Դասակարգում
Հղիության դիաբետ ենք դիտարկում ցանկացած աստիճանի գլյուկոզ տոլերանտությունը, որն ի հայտ է եկել հղիության ընթացքում ։ Կնոջ մոտ ախտորոշվում է հղիության դիաբետ, եթե գլյուկոզի ինտոլերանտությունը շարունակվում է 24-28 շաբաթների ընթացքում ։
Հղիության դիաբետի ենթատեսակներն են.
Նախագեստացիոն դիաբետը նույնպես ունի ենթատեսակներ.
Որքան վաղ է առաջացել հիվանդությունը, այնքան ավելի մեծ է բարդությունների առաջացման ռիսկը։
Կարպենտերի և Կուստանի կողմից առաջարկված հղիության դիաբետի ախտորոշման 100 գրամ գլյուկոզի տանելիության թեստի չափորոշիչներ.
Դիաբետի ազգային խմբի կողմից մշակված հղիության դիաբետի ախտորոշման թեստի չափորոշիչներ.
Ռիսկի գործոններ
Վիճակագրությունը ցույց է տալիս, որ ծխողների մոտ ռիսկը 2 անգամ բարձր է ։ Որոշ հետազոտություններում քննարկվել են նաև ավելի վիճելի ռիսկի գործոններ, օրինակ՝ ցածր հասակ ։
ՀԴ-ով կանանց 40-60%-ը չունեն ոչ մի ռիսկի գործոն, այդ պատճառով պետք է հետազոտել բոլոր հղիներին ։ ՀԴ-ի ժամանակ սովորաբար ախտանիշներ չկան, սակայն որոշ կանանց մոտ կարող է դիտվել ծարավ, հաճախամիզություն, հոգնածություն, սրտխառնոց, փսխում, միզապարկի բորբոքում, տեսողության խանգարում և այլն։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Հիմքում ընկած հիմնական մեխանիզմն անհայտ է։ Հիմնական նշանը ինսուլին ռեզիստենտականությունն է։ Հղիության հորոմնները, կապվելով ինսուլինային ընկալիչների հետ, ազդում են ինսուլինի արտադրության վրա։ Փոփոխություններն ամենայն հավանականությամբ տեղի են ունենում ազդանշանային ուղու մակարդակով ։ Ինսուլինը նպաստում է,որ գլյուկոզը ներթափանցի բջիջներ, սակայն ինսուլին ռեզիստենտականության դեպքում գլուկոզի մուտքը դեպի բջիջներ խանգարվում է։ Արդյունքում գլյուկոզի քանակն արյան մեջ բարձրանում է։ ՀԴ-ի դեպքում բարձրացած գլյուկոզի մակարդակն իջեցնելու համար պահանջվում է մոտավորապես 1.5-2.5 անգամ ավելի շատ ինսուլին, քան նորմալ հղիության դեպքում է արտադրվում ։
Համարվում է, որ ինսուլինն ապահովում է գլյուկոզի մատակարարումը պտղին։ ԳԴ ունեցող կանանց մոտ, չկոմպենսացված ինսուլին ռեզիստենտականության դեպքում, ավելանում է ենթաստամոքսային գեղձի բետտա-բջիջների քանակը։ Ընկերքային հորմոնները և ճարպակալումը հղիության ընթացքում առաջացնում են ինսուլին ռեզիստենտականության։ Հիմնական մեղադրականներն առաջադրվում են կորտիզոլին և պրոգեստերոնին, սակայն ընկերքային լակտոգենը, պրոլակտինը և էստրադիոլը նույնպես ունեն իրենց դերակատարումը։ Բազմագործոնային, աստիճանական հետազոտությունների արդյունքում պարզ է դարձել, որ բացի վերոնշյալ հորմոնները, լեպտինը, ՈՒՆԳ-ալֆան(Ուռուցքի նեկրոզի գործոն) և ռեզիստինը հղիության ընթացքում նույնպես իջեցնում են ինսուլինի նկատմամբ զգայունությունը ։ Ընդ որում, ամենամեծ ազդեցությունն ունի ՈՒՆԳ-ալֆան։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ հղիության սկզբից մինչև հղիության ուշ շրջանը ինսուլինի զգայունությունը ԳԴ-ով կնոջ մոտ նվազում է 2 անգամ ։
Դեռևս պարզ չէ ՀԴ-ի առաջացման հստակ պատճառը, սակայն առաջադրված են բազմաթիվ գործոններ, որոնք կարող են դեր ունենալ ՀԴ-ի առաջացման մեխանիզմում. օրինակ՝ աուտոիմունիտետ, գենային մուտացիաներ, ճարպակալում և այլն ։
Չնայած նրան, որ կլինիկական կողմը լավ նկարագրված է, բիոքիմիական մեխանիզմները դեռ մնում են անհայտ։ Առաջադրված տարբերակներից մեկը ենթադրում է ինսուլին արտադրող բետտա-բջիջների հարմարում, ինչը կարգավորվում է HGF/c-MET ազդանշանային ուղով։ Հղիության ժամանակ կղզյակային բետտա-բջիջները, ի պատասխան մայրական հորմոնների, ենթարկվում են փոփոխությունների, ինչը հնարավորություն է տալիս բավարարել մոր և պտղի ինսուլինի բարձրացած պահանջը։ Այս փոփոխությունները բերում են ինսուլինի արտադրության ավելացման՝ ի պատասխան բետտա-բջիջների ակտիվ պրոլիֆերացիայի ։ HGF/c-MET ազդանշանային ուղին մասնակցում է նաև բետտա-բջիջների ռեգեներացիային ։
c-MET-ը թիրոզին կինազայի ընկալիչ է(RTK), որն ակտիվանում է հեպատոցիտի աճի գործոնով(HGF) և մասնակցում է մի շարք բջջային պրոցեսների ակտիվացմանը։ HGF -ը միանում է c-MET, ինչնին հաջորդում է ընկալչի հոմոդիմերիզացիան և ֆոսֆորիլացումը։ Արդյունքում առաջանում է SH2 ճանաչողական դոմեն։ Ակտիվանում են նաև բանալ բջջային ազդանշանային ուղիները, այնպիսիք ինչպիսիք են RAS-ը և MAPK-ը, որոնք ազդում են բջջային ցիկլի պրոգրեսիայի վրա ։
Հստակ մեխանիզմը, թե ինչպես է HGF/c-MET ազդանշանային ուղին կարգավորում բետտա-բջիջների ադապտացիան,դեռևս բացահայտված չէ։ Կա վարկած, որ c-MET-ը կապվում է FoxM1-ի, p27-ի հետ՝ կարգավորելով ինսուլինի քանակը հղիության ընթացքում։ Համաձայն այլ հիպոթեզի c-MET-ը կարգավորում է բետտա-բջիջների ապոպտոզը,սակայն հստակ նկարագրված մեխանիզմ չկա ։
Գլյուկոզն անցնում է ընկերք GLUT 1-ի միջոցով, որը գտնվում է սինտիցիոտրոֆոբլաստներում։ Թաղանթների ախտահարումը, որոնցում առկա են սինիտիցիոտրոֆոբլաստներ (օրինակ՝ հիմային թաղանթ), կարող է արգելակել գլյուկոզի փոխադրումն ընկերք։ Հղիության ժամանակ գլյուկոզի փոխադրիչների էքսպրեսիան 2-3 անգամ բարձրացած է։ GLUT3/GLUT4 փոխադիչի դերը բացահայտված չէ։ Եթե ՀԴ-ն չի հսկվում, ապա պտուղը ենթարկվում է մշտապես բարձր գլյուկոզի ազդեցությանը, ինչը հանգեցնում է ներարգանդային կյանքում ինսուլինի գերարտադրության (ինսուլինն ընկերքային պատնեշով չի անցնում)։ Ինսուլինը խթանում է աճը՝ հանգեցնելով մակրոսոմիայի։ Ծննդալուծումից հետո գլյուկոզի բարձր քանակ այլևս չկա, սակայն ինսուլինի գերարտադրությունը պահպանվում է բերելով նորածնի արյան մեջ գլյուկոզի քանակի իջեցման՝ հիպոգլիկեմիայի ։
Ախտորոշում
Արյան մեջ և պլազմայում գլյուկոզի բարձր քանակ հայտնաբերելու համար կան մի շարք սքրինինգային և ախտորոշիչ թեստեր։ Հիմնական մեթոդը աստիճանական է, սկզբից կատարվում է սքրինինգային թեստ, որից հետո կասկածելի դեպքերում կատարվում է ախտորոշիչ թեստ։ Ռիսկային խմբի հղիներին միանգամից կատարվում է ախտորոշիչ թեստ (օրինակ, եթե կինն ունի ախտորոշված ձվարանների պոլիկիստոզ համախտանիշ) ։ Արյան մեջ գլյուկոզի որոշման թեստի ժամանակ արյան տարբեր նմուշներում որոշվում է գլյուկոզի քանակը (առանց հավելյալ գլյուկոզ տալու)։ Գլյուկոզի քանակը որոշվում է անոթի, ուտելուց 2ժամ անց կամ ցանկացած պատահական ժամի։ Կոնտրոլ թեստի ժամանակ հղիին տրվում է գլյուկոզի լուծույթ, որից հետո որոշվում է գլյուկոզի քանակն արյան մեջ։ ՇԴ-ի ժամանակ գլյուկոզի մակարդակն արյան մեջ չի իջնում ։
Հստակ բացահայտված չէ, թե հետագայում սքրինինգային թեստերն ինչպես են ազդում կնոջ և երեխայի վրա։ Սակայն սքրինինգային թեստերի համատարած կիրառումը թույլ է տալիս ժամանակին ախտորոշել ՀԴ-ի ավելի շատ դեպքեր, քան միայն ռիսկային խմբի հետազոտումը ։
Արյան մեջ գլյուկոզի որոշման թեստեր
Եթե գլյուկոզի քանակն արյան մեջ սոված վիճակում բարձր է 126 մգ/դլ-ից (7.0 մմոլ/լ), կամ պատահական ժամի արված թեստում բարձր է 200 մգ/դլ-ից (11.1 մմոլ/լ) և արդյունքը կրկնվում է հաջորդ օրը, ապա կարելի է հաստատել ՀԴ ախտորոշումը՝ առանց հավելյալ հետազոտությունների ։ Այս թեստերը սովորաբար արվում են բժշկի մոտ առաջին այցերի ժամանակ։ Կիրառման համար թեստերը բավականին պարզ են և ֆինանսապես հարմար, սակայն ունեն ցածր սպեցիֆիկություն և կարող են տալ կեղծ դրական արդյունքներ   ։
Գլյուկոզի որոշման սքրինինգային թեստեր
Սքրինինգային թեստը(երբեմն անվանում են Սուլիվանի թեստ) կատարվում է 24-28 շաբաթներում, այն հանդիսանում է օրալ գլյուկոզի տոլերանտության թեստի պարզեցված տարբերակը ։ Ի տարբերություն ՕԳՏԹ-ի, այս դեպքում թեստի անցկացման պահին անոթի վիճակը պարտադիր պայման չէ։ Սուլիվանի թեստն իրականացնելու համար հղիին տրվում է 50 գրամ գլյուկոզ պարունակող լուծույթ, որից հետո 1 ժամ անց որոշվում է արյան մեջ գլյուկոզի քանակը ։
Եթե թեստի արդյունքում գլյուկոզի քանակն արյան մեջ գերազանցում է 140 մգ/դլ (7.8 մմոլ/լ), ապա պետք է իրականացնել ՕԳՏԹ ։ Ըստ ստատիստիկ տվյալների այս սքրինինգային թեստի արդյունքում ախտորոշվում է ՀԴ դեպքերի մոտ 80%-ը։ Եթե թեստի շեմն ընտրվի 130 մգ/դլ-ն, ապա կախտորոշվի դեպքերի 90%-ը։
Գլյուկոզի տոլերանտության թեստ
Բերանացի(օրալ) գլյուկոզի տոլերանտության թեստը(ՕԳՏԹ) իրականացվում է առավոտյան, սննդի վերջին ընդունումից 8-14 ժամ անց։ Նախորդող 3օրերի ընթացքում հղին պետք է սնվի հատուկ սննդակարգով (օրվա ընթացքում 150գրամ ածխաջուր), ֆիզիկական ակտիվության սահմանափակման կարիք չկա։ Թեստի ընթացքում հղին պետք մնա նստած վիճակում։ Թեստի ընթացքում ծխախոտի օգտագործումն արգելվում է։
Հղիին տրվում է 75 կամ 100 գրամ գլյուկոզ պարունակող լուծույթ։ Արյան մեջ գլյուկոզի քանակը որոշվում է թեստի սկզբում և որոշակի ժամանակ անց։
Այլընտրանքային թեստի դեպքում տրվում է 75գրամ գլյուկոզ, որից հետո 1-2 ժամ անց որոշվում է արյան մեջ գլյուկոզի քանակը ։
Մեզի մեջ գլյուկոզի որոշման թեստ
ՀԴ-ի ժամանակ դիտվում է գլյուկոզուրիա։ Հղիության ընթացքում կծիկային ֆիլտրացիայի արագությունը մեծանում է, ինչի հետևանքով որոշ հղիների մոտ կարող է դիտվել գլյուկոզուրիա։ ՀԴ-ի ժամանակ առաջին և երկրորդ եռամսյակում գլյուկոզուրիայի զգայունությունը կազմում է 10%, իսկ դրական կանխատեսական արժեքը՝ 20%  :
Կանխարգելում
Համաձայն 2015 թվականի հետազոտությունների, հղիության ընթացքում չափավոր ֆիզիկական ակտիվությունը որոշակիորեն կանխում է ՀԴ-ն ։ Որոշակի սննդակարգի պահպանումը և առողջ ապրելակերպը ևս իջեցնում են ՀԴ-ի ռիսկը ։
Սննդակարգի պահպանումը, ֆիզիկական ակտիվությունը և քաշի նվազեցումը որոշակիորեն նվազեցնում են ՀԴ-ի ռիսկը ։ Այնուամենայնիվ այս գործոնները կապված են նաև մարմնի զանգվածի ինդեքսի(ՄԶԻ) և այն տարածաշրջանի հետ, որտեղ իրականացվել են հետազոտությունները։