cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էլենի Ցալիգոպուլու
Կենսագրություն
Հաջորդած տարիներին նա շարունակել է ալբոմներ թողարկել և համերգներով հանդես գալ. 2008 թվականին՝ երգիչներ Անդրիանա Բաբալիի ու Ջոտա Նեգայի հետ՝ Սալոնիկի "Αποθήκη του Μύλου" համերգասրահում, երգիչ Գլիկերիայի հետ, Polis թատրոնում էլ՝ Trifono երաժշտախմբի հետ, որը մասնագիտացել է հունական ավանդական երաժշտության մատուցման գործում ։
Անձնական կյանք
2008 թվականին տված հարցազրույցներից մեկում Էլենի Ցալիգոպուլուն խոստովանել է, որ շուրջ մեկուկես տասնամյակ ամուսնացած է եղել հույն երգահան, քնարերգու բանաստեղծ և երաժշտական պրոդյուսեր Անդրեու Յորգոսի հետ (Γιώργος Ανδρέου), բայց, վերջ ի վերջո, ամուսնալուծվել են ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հույն երգչուհիներ Կատեգորիա:Հույն երգիչներ Կատեգորիա:Հույն երաժիշտներ Կատեգորիա:Հույն կոմպոզիտորներ
Միխայիլ Մայորով
Միխայիլ Մայորով (Михаи́л Влади́мирович Майо́ров, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։
Կենսագրություն
1971 թվականից զբաղվել է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է եղել, ունեցել մեկ դուստր։
Արաշ
2009 թվականին Always երգով, Այսելի հետ ներկայացրել է Ադրբեջանը Եվրատեսիլ 2009 երգի մրցույթում և մրցույթի եզրափակիչ փուլում զբաղեցրել 3-րդ հորիզոնականը։
Սինգլներ
Կատեգորիա:Թեհրան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի մասնակիցները Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:Ապրիլի 23 ծնունդներ Կատեգորիա:1977 ծնունդներ Կատեգորիա:«Ոսկե գրամաֆոն» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2009 երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:Շվեդ երգիչներ Կատեգորիա:Շվեդ երաժիշտներ Կատեգորիա:Շվեդ դերասաններ Կատեգորիա:Իրանցի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Իրանցի դերասաններ Կատեգորիա:Իրանցի երաժիշտներ
(6561) Գրուպետա
(6561) Գրուպետա (Gruppetta), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Քենեթ Լոուրենսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,590084 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1126 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0676 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1522,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,236447 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,65° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Քենեթ Լոուրենսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մանուկ Ալաջալով
Մանուկ (Էմանուել) Քրիստաֆորի Ալաջալով, հայ գեղանկարիչ։
Կենսագրություն
Մանուկ Ալաջալովը ծնվել է Նոր Նախիջևան քաղաքում։ 1883-1890 թթ. սովորել է Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում։ 1902 թվականից դասավանդել է Ստրոգանովյան ուսումնարանում։ Ապրել և ստեղծագործել է Մոսկվայում ։
1893 թվականից եղել է Մոսկովյան նկարիչների ընկերության, 1927 թվականից` Ռեալիստ նկարիչների միության և «Среда» գեղարվեստական խմբակի անդամ։ 1903 թվականին դարձել է Ռուս նկարիչների միության հիմնադիրներից մեկը ։
Գործերից պահվում են նաև ԱՊՀ երկրների թանգարաններում, Տրետյակովյան պատկերասրահում, Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։
Ստեղծագործական ուղի
Ռուսական բնապատկերների հանդեպ սերը Ալաջալովի մոտ ի հայտ է եկել իր ուսուցիչների՝ ռուս նկարիչներ Ա. Սավրասովի, Վ. Մակովսկիի, Ի. Պրյանիշնիկովի շնորհիվ։ Պատկերել է մերձմոսկովյան վայրերի բնությունը։
Ալաջալովի բնանկարները («Իջևանատան մոտ», «Վաղ գարուն», «Ամառը գյուղում», «Լուսնկա գիշեր», «Ձմեռ», «Ձմեռը գյուղում», «Գարնանամուտ», 1900, Տրետյակովյան պատկերասրահ, «Ամառ») քնարական են, իրենց բնույթով մոտ ռուսական բնանկարչության այն դպրոցին, որ գլխավորում էր նրա ժամանակակից Ի. Ի. Լևիտանը։ Ալաջալովի գործերը ցուցադրվել են Ռուս նկարիչների միության նկարահանդեսներում ։
Պարգևներ, մրցանակներ
1887 և 1889 թվականներին արժանացել է փոքր, 1890-1891 թվականներին` մեծ արծաթե մեդալների։
Մարկ Բեռնարդ
Կենսագրություն
Ծնվել է 1908 թվականի հունիսի 8-ին Լոմժայում, հրեական ընտանիքում։ 1927-1931 թվականներին սովորել է Վարշավայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ 1928 թվականից Լեհաստանի Կոմունիստական ​​կուսակցության անդամ է եղել, համագործակցում էր հրեական կոմունիստական ​​մամուլի հետ ։ 1932 թվականին ավարտել է ուսումը և ստացել իրավաբանի որակավորում ։
1934-1938 թվականներին եղել է ՀԿԿ Կենտկոմի հրեական հրատարակությունների կենտրոնական խմբագրական խորհրդի անդամ ։ 1934-1935 թվականներին եղել է օրինական կոմունիստական «Der Frajnd» թերթի խմբագիրը ։ 1936-1938 թվականներին եղել է Հրեա գրողների և լրագրողների միության խորհրդի անդամ ։ Մինչև 1939 թվականը նա հրատարակել էր իդիշերեն երկհատոր աշխատություն՝ «Լեհաստանի սոցիալական շարժումների պատմությունը» (Geshikhte fun di Sotsiale Bavegungen in Poyln) :
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա աշխատել է Խորհրդային Միությունում։ Նախ՝ Մինսկում, որտեղ նա Բելառուսի գիտությունների ակադեմիայի աշխատակից էր։ Այնուհետև Մոսկվայում և Կույբիշևում ։ Համագործակցել է հրեական հակաֆաշիստական ​​կոմիտեի և Սովետական ​​տեղեկատվական բյուրոյի հետ ։ Նա Լեհաստանի հայրենասերների միության կազմակերպիչներից մեկն էր, իսկ 1944 թվականից՝ այս կազմակերպության գլխավոր խորհրդի անդամ և լեհական հրեաների կազմկոմիտեի փոխնախագահ։ Մասնակցել է լեհերի ԽՍՀՄ-ից Լեհաստան հայրենադարձության քարոզչությանը ։ Մոսկվայում նա հրատարակեց օկուպացված Լեհաստանում հրեական ապստամբությունների վերաբերյալ իր առաջին աշխատանքը ։
1946 թվականին նա վերադարձավ Լեհաստան և սկսեց աշխատել Լեհաստանի հրեաների կենտրոնական կոմիտեում։ 1949 թվականից մինչև իր մահը՝ 1966 թվականը, նա ղեկավարել է Վարշավայի Հրեական պատմական ինստիտուտը ։ Նա Լեհաստանում հրեաների կենտրոնական կոմիտեի նախագահության անդամ էր, հրեա գրողների և լրագրողների ասոցիացիայի նախագահ և «Նոր կյանք» (Dos Naje Lebn) թերթի գլխավոր խմբագիր ։ Նա նաև ինստիտուտի տեղեկագրի և ինստիտուտի «Bleter far Geshikhte» հրատարակության գլխավոր խմբագիրն էր ։
1954 թվականից զբաղեցնում էր դոցետի կոչում։ 1957 թվականին նա այցելեց Իսրայել և ելույթ ունեցավ Հրեական ուսումնասիրությունների Երկրորդ համաշխարհային կոնգրեսում։ Կապեր է հաստատել Իսրայելում գիտական ​​հաստատությունների՝ Յադ Վաշեմ ինստիտուտի և Հրեա ժողովրդի պատմության կենտրոնական արխիվների հետ (Երուսաղեմ) ։
1954 թվականի հուլիսի 16-ին նրան շնորհվեց «Ոսկե խաչ» շքնշանով՝ ի հիշատակ «գիտության ոլորտում ակնառու ծառայության» ։
Բեռնարդ Մարկը մահացավ Վարշավայում 1966 թվականի օգոստոսի 4-ին։ Նրան թաղեցին Վարշավայի Օկոպովա փողոցում գտնվող հրեական գերեզմանատան գլխավոր նրբանցքում (շարք 1, տեղ 64) ։
Գիտական ​​գործունեություն
1956 թվականին ֆրանսիացի պատմաբան Միշել Անրին քննադատեց Բեռնարդ Մարկի «Վարշավայի գետտոյի ապստամբություն» աշխատությունը՝ Լեհաստանում հակաֆաշիստական ​​դիմադրության մեջ կոմունիստների մասնակցությունը չափազանց մեծ շեշտադրելու և Լեհաստանի մասնատման մասին սովետա-գերմանական համաձայնագրի մասին որևէ հիշատակման բացակայության համար ։ 1959 թվականին, գրքի նոր հրատարակության կապակցությամբ, Բեռնարդ Մարկը խոստովանեց, որ առաջին հրատարակությունը չափազանց քարոզչական էր, և փոփոխություններ կատարվեցին նոր խմբագրության մեջ։ Բայց, ինչպես նշում է լեհ պատմաբան Եժի Տոմաշևսկին, այդ փոփոխությունները կոսմետիկ բնույթ ունեին ։
1962 թվականին պատմաբան Միշել Բորովիչը քննադատեց Բեռնարդ Մարկին՝ Հոլոքոստի իսկական փաստաթղթերի և հուշագրությունների հավաքածուի մեջ կատարված փոփոխությունների և Արևելյան Բեռլինի Հրեական պատմական ինստիտուտի կողմից հրատարակված գետտոյի ապստամբության մեջ կատարված փոփոխությունների, ինչպես նաև թույլ տված բացթողումների համար ։
Եժի Տոմաշևսկին նաև մեղադրեց Բեռնար Մարկին 1952 թվականին Օնեգ Շաբատի արխիվը հրատարակելիս կեղծիքների մեջ ։
Ընտանիք
1937 թվականին ամուսնացավ ուսուցիչ, ՔՊՌ ակտիվիստ Էսթեր Գոլդհասի հետ։ Պատերազմից հետո նա աշխատել է որպես հրեական պատմական ինստիտուտի գիտաշխատող։ Բեռնարդի մահից 2 տարի անց՝ 1968 թվականին, նա տեղափոխվեց Իսրայել և այնտեղ մահացավ 1994 թվականին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունիսի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:1908 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 4 մահեր Կատեգորիա:1966 մահեր Կատեգորիա:Վարշավա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Լեհ պատմաբաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Հոլոքոստի ուսումնասիրողներ Կատեգորիա:Լեհ լրագրողներ Կատեգորիա:Վարշավայի համալսարանի շրջանավարտներ
Տինկովկա
Տինկովկա (Тынковка), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Լիպեցկի շրջանի բնակավայրեր
Պենտագոնի փաստաթղթեր
Պենտագոնի փաստաթղթեր (կամ Պենտագոնի թղթեր, Pentagon Papers), հանրության շրջանում «ԱՄՆ-Վիետնամ հարաբերություններ, 1945—1967 թվականներ. հետազոտություն» (United States-Vietnam Relations, 1945—1967: A Study) հավաքածուի տարածված անվանումը, որը նախատեսված էր ԱՄՆ պաշտպանության նախարարության ներգերատեսչական օգտագործման համար, սակայն 1971 թվականին, Վիետնամի պատերազմ ժամանակ, մասնակի հրապարակվել է ամերիկյան մամուլի կողմից։
Պատմություն
Հավաքածուի ստեղծումն սկսվել է 1967 թվականին՝ ԱՄՆ պաշտպանության նախարար Ռոբերտ ՄաքՆամարայի նախաձեռնությամբ։ Նախագծին ներգրավվել են բանակային սպաներ, քաղաքացիական քաղաքագետներ և պատմաբաններ։ Ընդհանուր նպատակը հնդկաչինի հարցում ամերիկյան կառավարության ընդունած որոշումների պատմության գրառումն էր, ներառյալ պատերազմի ժամանակ ընդունված որոշումները։ Աշխատությունը բաղկացած էր 7000 էջից, որի կեսից ավելին տարբեր փաստաթղթեր էին։ Ընդորում, նախատեսվում էր, որ հավաքածուն չի գաղտնազերծվի մոտ ապագայում։
Հրապարակում
Պենտագոնի փաստաթղթերը հանրությանը հասանելի դարձան ԱՄՆ պետքարտուղարության վերլուծաբան Դենիել Էլսբերգի շնորհիվ։ Մտահոգված լինելով Վիետնամի պատերազմով՝ Էլսբերգը կարողացել էր գաղտնի կերպով պատճենել հավաքածուի մի մասը։ Նա փորձում էր այդ նյութերն առաջարկել ԱՄՆ Կոնգրեսի՝ պատերազմի դեմ հանդես եկող անդամներին, իսկ երբ այդ փորձը տապալվեց, այն փոխանցեց Վիետնամում ամերիկյան քաղաքականության հայտնի քննադատներից մեկին՝ լրագրող Նիլ Շիենին։ 1971 թվականի հունիսին The New York Times-ը սկսեց հրապարակել Պենտագոնի փաստաթղթերը, ինչը մեծ դժգոհություն առաջացրեց հանրապետական նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնի վարչակազմի շրջանում։ Փաստաթղթերում նշվում էր, որ նախկին նախագահ Ջոնսոնի վարչակազմը կանխամտածված ձեռնարկել է պատերազմի սրմանն ուղղված գործողություններ, չնայած Ջոնսոնի այն պնդումներին, որ ԱՄՆ-ն ձգտում է կարգավորել հակամարտությունը։
Դատական գործընթացներ
Փաստաթղթերի հրապարակման գործը հասել է ԱՄՆ Գերագույն դատարան, որը վճռեց, որ ամերիկյան թերթերը փաստաթղթերի հրապարակման իրավունք ունեն։
Հասարակության վրա ազդեցություն
Պենտագոնի փաստաթղթերի հրապարակումն ուժեղացրեց ամերիկյան հանրության շրջանում իշխանության բարձր մարմինների նկատմամբ անվստահությունը, իսկ բուն փաստաթղթերը կիրառվել են հակապատերազմական շարժման կողմից՝ որպես ևս մեկ վկայություն Վիետնամի պատերազմի հարցում ամերիկյան կառավարության մոտ անկեղծության բացակայության վերաբերյալ։
2011 թվականին, արտահոսքի 40-րդ տարելիցին, ԱՄՆ ազգային արխիվը, Քենեդիի, Ջոնսոնի և Նիքսոնի նախագահական գրադարանների հետ համատեղ, գաղտնազերծեց հաշվետվությունը (ավելի քան 48 տուփ և 7 000 էջ)   ։
2017 թվականին լույս է տեսել ռեժիսոր Սթիվեն Սփիլբերգի «Գաղտնի գործ» գեղարվեստական ֆիլմը, որը պատմում էր այդ օրերին The New York Times և The Washington Post թերթերի լրագրողների աշխատանքի մասին, երբ նրանք հրապարակում էին Պենտագոնի փաստաթղթերից հատվածներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիետնամի պատերազմ Կատեգորիա:Գաղտնի փաստաթղթեր
Ալեկո
Ալեկո (алеко)՝ Սերգեյ Ռախմանինովի առաջին օպերան է։ Գրվել է Ալեքսանդր Պուշկինի «Գնչուներ» պոեմի հիման վրա։ Այն նրա դիպլոմային աշխատանքն է Մոսկվայի կոնսերվատորիայում, որի դաշնամուրի դասարանը նա ավարտել է 1891 թվականին, իսկ կոմպոզիցիայի դասարանը՝ 1892 թվականին։ Կոնսերվատորիան ավարտելու համար Ռախմանինովին շնորհվել է Մեծ ոսկե մեդալ։
Գիտությունը Վրաստանում
Գիտությունը Վրաստանում ունի դարավոր պատմություն։ Դեռ նախաքրիստոնեական շրջանում՝ 3-րդ դարի երկրորդ կեսին, Վիրքին հարող Կոլխիդայում հիմնվել էր հռետորական բարձրագույն դպրոց՝ Կոլխիդական ակադեմիան։ Քրիստոնեությունը պաշտոնական կրոն դառնալուց հետո վանքերին ու եկեղեցիներին կից բացվել են տարբեր տիպի դպրոցներ։
Ալեկո
Պատմություն
Մեկ գործողությամբ «Ալեկո» օպերան գրվել է Վլադիմիր Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի լիբրետոյի հիման վրա, երեք ամիսների ընթացքում և ներկայացվել նշանակված ժամկետից շուտ։
Օպերայի պրեմիերան կայացել է 1893 թվականի ապրիլի 27-ին Մեծ թատրոնում ՝ Իպոլիտ Ալտանիի խմբավարությամբ։ Ներկայացումը հաջող ընթացք ունեցավ և հանդիպեց քննադատության լավ վերաբերմունքին։
Գիտությունը Վրաստանում
Միայն 17-րդ դարի երկրորդ կեսից որոշ պայմաններ են ստեղծվել երկրի տնտեսական և քաղաքական կյանքի աշխուժացման համար։ Արևելքի նկատմամբ արևմտյան տերությունների հետաքրքրության աճի շնորհիվ արտասահմանում» հրատարակվել են վրացերեն այբբենարաններ ու դասագրքեր։
Ալեկո
Պատմություն
Օպերայի ավարտից հետո Պյոտր Չայկովսկին այնպես էր ծափահարում, որ քիչ մնաց վայր ընկներ օթյակից։ Օպերան կոմպոզիտորին շատ դուր եկավ։ Դրանով նա ցույց տվեց իր վերաբերմունքը երիտասարդ հեղինակին։ Պրեմիերայի կրկնությունը տեղի ունեցավ Կիևում 1893 թվականին։ Այստեղ Ռախմանինովը առաջին անգամ հանդես եկավ խմբավարի դերում և տվեց առաջին երկու ներկայացումները։ Հաջորդ տարիներին օպերան չէր մտնում թատրոնի մշտական խաղացանկի մեջ, բայց նրա մեկանգամյա ցուցադրումները ունենում էին աննախադեպ հաջողություն։ Հատկապես, որ նրան մասնակցում էին հայտնի օպերային երգիչներ, այդ թվում՝ Ֆյոդր Շալյապինը Ալեկոյի դերում։ Ի տարբերություն ավելի վաղ շրջանի և շատ կամերային օպերաների, « Ալեկո» օպերան ունի բարդ, գործողություններով հագեցած դրամատուրգիա և մոտ է ճշմարտությանը։
Գիտությունը Վրաստանում
18-րդ դարի երկրորդ կեսին բացվել են Թիֆլիսի (1755) և Թելավի (1782) սեմինարիաները։
1990 թվականին գիտության զարգացման վրա արված ծախսը կազմել է Վրաստանի Համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ) 1,2 %-ը, իսկ 1995 թվականին՝ 0,1 %։ Այդ ցուցանիշը պահպանվել է 2003 թվականին։
Ալեկո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերգեյ Ռախմանինովի օպերաներ Կատեգորիա:Ռուսերեն օպերաներ
Գիտությունը Վրաստանում
1991-2003 թվականներին գիտատեխնիկական ոլորտում աշծատողների թիվը կազմել է 17 800 մարդ՝ նախկին 33 100 մարդու փոխարեն, գիտահետազոտողների թիվը՝ 11 500՝ նախկին 23 100 մարդու փոխարեն։ 2003 թվականին Վրաստանի գիտական կազմակերպությունների թիվը հասել էր 120-ի ։
Մաթեմատիկա
Մինչև 1930-ական թվականներին մաթեմատիկայի և մեխանիկայի գծով ուսումնասիրությունները կատարում էին Նիկոլայ Մուսխելիշվիլին (առաձգականության տեսություն և մաթեմատիկական ֆիզիկա), Գ. Նիկոլաձեն (հանրահաշվական երկրաչափություն), Ա. Ռազմաձեն (վարիացիոն հաշիվ) և Ա. Իոսրաձեն (դասական վերլուծություն և հանրահաշիվ)։ 1930-ական թվականներին կազմակերպվեց վրացական մաթեմատիկական դպրոցը։ 1933 թվականին համալսարանին կից կազմակերպվեց մաթեմատիկայի ինստիտուտ։
1941 թվականին ստեղծվեց Անդրկովկասում առաջին՝ Վրացական ԽՍՀ Գիտությունների ազգային ակադեմիան։ Վրացական կիրառական մաթեմատիկայի և մեխանիկայի դպրոցի ներդրումը համաշխարհային գիտության մեջ առաձգականության մաթեմատիկական տեսության հարթ խնդրի լրիվ տեսության ստեղծումն էր։ Ն. Մուսխելիշվիլու աշխատանքները այդ բնագավառում շարունակեցին Ի. Վեկուան և իր աշակերտները։ Մուսխելիշվիլու, Վեկուայի մի շարք աշխատանքներով (լենինյան մրցանակ, 1963) ավարտվեց սինգուլյար ինտեգրալ հավասարումների (Կոշիի միջուկով) տեսությունը։ Հաջորդ փուլը տարածությունների ընդհանուր տեսության, առաձգականության ինտեգրալ հավասարումների հիման վրա մաթեմատիկական տեսության խնդիրների կառուցումն էր։ Այդ աշխատանքները հիմնականում ավարտվեցին 1960-ական թվականներին (Վ. Կուպրաձե և աշակերտները)։
Ինստիտուտում կատարվում էին հետազոտություններ նաև ֆունկցիոնալ վերլուծության, տոպոլոգիայի (Գ. Ճողոշվիլի և ուրիշներ), իրական փոփոխականների ֆունկցիաների տեսության (Ճելիձե և ուրիշներ), թվերի տեսության, հավանականությունների տեսության, մաթեմատիկայի հիմքերի (Լ. Գոկիելի) վերաբերյալ։ Համակարգված հետազոտություններ էին տարվում մոտավոր վերլուծության և հաշվողական տեխնիկայի վերաբերյալ (Շ. Միքելաձե)։
Ֆիզիկա
1935 թվականին համալսարանին կից ստեղծվեց ֆիզիկայի ինստիտուտը։ Կարևոր արդյունքներ ստացվեցին ռենտգենա-կառուցվածքային վերլուծության (Դ. Ղոդոբերիձե) և ատոմային միջուկի տեսության (Վ. Մամասախլիսով) բնագավառում։ 1930-ական թվականներին ստեղծվեց Աբասթումանի աստղադիտարանը։ 1925 թվականին հիմնադրվեցին երկրաբանության, 1929 թվականին՝ կիրառական հանքաբանության ինստիտուտները։ Երկրաբանակն հետազոտություններով ու կադրերի պատրաստումով զբաղվում էին Ա. Ջանելիձեն, Ա. Թվալճրելիձեն և Կ. Գաբունիան։ 1935-37 թվականին մագնիսային աստղադիտարանը Թբիլիսիից տեղափոխվեց Դուշեթ։ 1941 թվականին կառուցվեց Կազբեկի բարձրլեռնային օդերևութաբանական դիտարանը։ Այդ նույն ժամանակ ձևավորվեց վրացական աշխարհագրական դպրոցը Ա. Զավախիշվիլու ղեկավարությամբ։ Ֆիզիկան սկսեց արագ զարգանալ 1950-ական թվականներին, Վրացական ԽՍՀ ԳԱԱ ֆիզիկայի ինստիտուտի ստեղծմամբ։ Այնտեղ աշխատանքները շարունակվեցին տեսական ֆիզիկայի ընդհանուր հարցերի (Մ. Միրիանիշվիլի և ուրիշներ), ատոմային միջուկի տեսության (Վ. Մամասախլիսով և ուրիշներ) գծով։ Առավել ուշադրություն էր դարձվում տիեզերական ճառագայթների ֆիզիկային։ Կառուցվեցին բարձրլեռնային կայաններ, որոնց թվում՝ Ցխրա-Ծղարոյի կայանը։ Միջուկային ռեակտորի գործարկումից հետո (Թբիլիսի, 1959) ձևավորվեց կիրառական միջուկային ֆիզիկան։ Միաժամանակ հետազոտություններ ծավալվեցին հեղուկ հելիումի քվանտային հիդրոդինամիկայի գծով՝ Է. Անդրոնիկաշվիլու ղեկավարությամբ։ Պինդ մարմնի ֆիզիկայի գծով աշխատանքները 1950-ական թվականներին վերաբերում էին հիմնականում ցածր ջերմաստիճանային մագնիսականության մի շարք էֆեկտների տեսական ուսումնասիրմանը (Գ. Խուցիշվիլի)։
1960-ական թվականներին Վրացական ԽՍՀ ԳԱ ֆիզիկայի ինստիտուտում առաջացան նոր ուղղություններ՝ պլազմայի և կենսամակրո-մոլեկուլների ֆիզիկան։ Գիտության մեջ կարևոր ներդրում ունեն տիեզերական ճառագայթների ուսումնասիրմամբ զբաղվող վրաց գիտնականները։ Նրանց բազմամյա աշխատանքները, որոնք կատարվում էին ՀԽՍՀ ԳԱ ֆիզիկայի ինստիտուտի և Մոսկվայի ինժեներա-ֆիզիկական ինստիտուտի հետ համագործակցված, հանգեցրին կայծային ստրիմերպյին խցիկի ստեղծմանը, որը գրանցում է մեծ թվով մասնիկներ (Գ. Չիքովանի, Վ. Ռոինիշվիլի, Գ. Ասաթիանի, Ա. Ալիխանյան, լենինյան մրցանակ, 1970)։ Չիքովանին և ուրիշներ «ՑԵՌՆ» (Շվեյցարիա) արագացուցչի վրա հայտնաբերեցին 4 կարճակյաց տարրական մասնիկներ (ռեզոնանսներ)։ Թբիլիսիի ռեակտորում ստեղծվել է գամմա ճառագայթների՝ ռադիացիոն ուրվագծերի սկզբունքորեն նոր հզոր աղբյուր (Է. Անդրոնիկաշվիլի, Գ. Կիկնաձե)։ Վրաստանում կատարվում են նաև աշխատանքներ կիսահաղորդիչների, մետաղների ֆիզիկայի, ֆիզիկական էլեկտրոնիկայի, տիեզերական ձգողականության և ֆիզիկայի պատմության վերաբերյալ։
Վրացական ԽՍՀ ԳԱ Աբասթումանի աստղադիտարանում կատարվում էր միջաստղային միջավայրի, գալակտիկայի կառուցվածքի, փոփոխական և անկայուն աստղերի, Լուսնի մակերևույթի, Երկրի վերին մթնոլորտի ուսումնասիրությունը։ Ատեղծվել է նոր աստղագիտական սարք Լուսնի մակերևույթի ֆիզիկ, հատկությունների ուսումնասիրման համար։ Վրաստանում ստեղծվել է տեխնիկական պրոբլեմների մշակմամբ զբաղվող գիտական հիմնարկների լայն ցանց։ Լեռնային գործի գիտահետազոտական աշխատանքները կատարվում են հիմնականում Լեռնային մեխանիկայի ինստիտուտում։ Զարգացան հանքավայրերի ֆիզիկա-տեխնիկական հիմքի մշակումը, լեռնային մեխանիկան, հանքային գազաաերոդինամիկան (Գ. Ծուլուկիձե, Ա. Զիձիգուրի, Կ. Բարամիձե և ուրիշներ)։
Քիմիա
1929 թվականին ստեղծվեց Պ. Մելիքիշվիլու անվան քիմիայի ինստիտուտը, 1932 թվականին՝ դեղաբանական քիմիայի ինստիտուտը։ 1934 թվականին կազմակերպված բուսաբանության ինստիտուտում Լ. Ջափարիձեի ղեկավարությամբ մշակվում էին բույսերի կարգաբանության և աշխարհագրության, վեգետատիվ բազմացման ֆիզիոլոգիայի և այլ հարցեր։ 1935 թվականին հրատարակվեց Ն. Կեցխովելու աշխատությունը՝ «Վրաստանի բուսականության հիմնական տիպերը»։ 1935 թվականին ստեղծվեց ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտը (Ի. Բերիթաշվիլու գլխավորությամբ), որի հիմնական ուղղությունը մարդու և կենդանիների կենտրոնական նյարդային համակարգի հետազոտությունն էր։ Անօրգանական քիմիայի բնագավառում կատարվել են հետազոտություններ կոբալտի, նիկելի, հազվագյուտ հողային տարրերի տարբեր աղերի նոր կոմպլեքսային միացությունների սինթեզի և ուսումնասիրման, սուլֆիդային հանքանյութերից մի շարք մետաղների կորզման մեթոդների, հորատանցքերի ջրերից յոդի կորզման վերաբերյալ։ Օրգանական քիմիայի բնագավառում աշխատանքները տարվել են նավթի քիմիայի, օրգանական կատալիզի, սինթեզի և բարձրմոլեկուլային միացությունների վերաբերյալ։ Ֆիզիկ, քիմիայի բնագավառի աշխատանքները տարվել են նյութերի կառուցվածքի, քիմիական կինետիկայի, մակերևութային երևույթների վերաբերյալ են։ Ֆիզիկական և օրգանական քիմիայի ինստիտուտում մշակվել է նուրբ ծակոտկեն ցեոլիտների՝ մոլեկուլային մաղերի սինթեզի մեթոդներ (Գ. Ցիցիշվիլի)։
Ուսումնասիրվել է Վրաստանի բուսաշխարհի կենսաբանորեն ակտիվ նյութերի քիմիան (Վ. Ասաթիանի), աշխատանքներ են տարվել այդ հիմքի վրա միջոցներ ստեղծելու բժշկագիտության և ժողտնտեսական այլ ճյուղերի համար։ Ստեղծվել են նոր դեղորայքային պատրաստուկներ, մասնավորապես ստերոիդ հորմոնալ պատրաստուկների սինթեզի՝ աթերոսկլերոզի, սիրտ-անոթային անբավարարության բուժման համար։ Մետալուրգիայի ինստիտուտում ստեղծվել են հումքի նոր տեսակներ և ցածր լեգիրված համաձուլվածքներ (Փ. Թավաձե)։ Հետազոտվել և ներդրվել են երկաթամիահալվածքների արդյունաբերության մեշ հանքավերականգնող մեքենայացված փակ տիպի հզոր էլեկտրավառարաններ (Գ. Միքելաձե)։ Մշակվել է նոր հատուկ հրակայուն նյութերի, պաշտպանական ցեմենտների, ապակու և շնարակի ստացման տեխնոլոգիան և ուսումնասիրվել դրանց հատկությունները (Կ. Քութաթելաձե)։ Սինթեզվել է սիլիցիում-գերմանիումի շարքը, անագ պարունակող և այլ տարրաօրգանական միացություններ (Ի. Գվերդծիթելի)։
Ագրարային գիտություն և քաղաքաշինություն
Ինտենսիվորեն զարգանում էր գյուղատնտեսական գիտությունը։ 1929 թվականին կազմակերպվեց գյուղատնտեսական ինստիտուտը, 1932 թվականին՝ անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը, 1930 թվականին՝ բժշկական ինստիտուտը։ Ստեղծվեց պոլիտեխնիկական ինստիտուտը, որտեղ գիտական աշխատանքներ էին տարվում մեքենաշինության և շինարարության, տեղական ռեսուրսների մշակման և օգտագործման ուղղությամբ։ 1940-ական թվականներին Վրաստանում հետազոտություններ են տարվում ժամանակակից գիտության բոլոր ուղղություններով։
Շինարարական գիտության մեջ մեծ նշանակություն է տրվում սեյսմակայուն շինարարության, մասնավորապես հիդրո-տեխնիկական, տրանսպորտային և լեռնային պայմաններում կատարվող այլ կառուցվածքների խնդիրներին։ Սեյսմակայունության հարցերի վերաբերյալ լայն ճանաչում ստացած հետազոտությունները (Կ. Զավրիև, Օ. Օնիաշվիլի և ուրիշներ) հիմնվում են սեյսմակայունության դինամիկ տեսության վրա, որի սկզբունքային հիմունքները առաջին անգամ ստեղծել է հակասեյսմիկների վրացական դպրոցը։ Մեքենագիտության բնագավառում զգալի հաջողություններ են ձեռք բերվել մեքենաների դինամիկայի, շարժիչների ջերմային տեսության, շարժունակ մեքենաների հուսալիության և երկարակեցության, կտրման տեսության ասպարեզում (Վ. Մախալդիանի, Դ. Թավխելիձե, Տ. Լոլաձե)։
1960-ական թվականներին գիտատեխնիկական հեղափոխության պայմաններում աշխատանքներ են ծավալվել կիբեռնետիկայի (Վ. ճավճանիձե) կառավարման համակարգերի, սարքաշինական և ավտոմատացման միջոցների վերաբերյալ։ Հետազոտվել են կիբեռնետիկական և բիոնիկական համակարգերի ստեղծման ֆիզիկական, բիոնիկական և ֆունկցիոնալ-տրամաբանական հիմունքները։ Կատարվել են հետազոտություններ խոսքային հրամանների համալիրի ավտոմատ ճանաչման վերաբերյալ, ինչպես նաև ռուսերենից վրացերեն ավտոմատ թարգմանության աշխատանքներ։
Երկրագիտություն
Երկրաբանական հետազոտությունները (Ի. Կաճարավա, Ա. Ցագարելի և ուրիշներ) հնարավորություն տվեցին սահմանազատելու նստվածքային և հրաբխանստվածքային ապարների հաստվածքները Վրաստանի տարածքում, որոշելու Վրաստանի տեկտոնիկ կաոուցվածքը (Ա. Զանելիձե և ուրիշներ)։ Հրաբխագետների (Գեորգի Ձոցենիձե և ուրիշներ), երկրաքիմիկոսների, հանքաբանների հետազոտությունները սահմանեցին հանքավայրերի առաջացման գործոնները։ Կատարվել են հանքային ապարների բացարձակ հասակի կարեոր ռադիոբանական չափումներ։ Վրաստանի հիդրոերկրաբանները (Ի. Բուաչիձե և ուրիշներ) հաստատեցին անուշահամ արտեզյան և հանքային շրերի ձևավորման պրոցեսները։ Երկրաֆիզիկական հետազոտություններով ստեղծվել են տեխնիակակն միջոցներ ամպերի մեջ համապատասխան հակազդակներ մտցնելու համար, որոնք կիրառվում են նաե մյուս միութենական հանրապետություններում, ինչպես նաե Բուլղարիայում։
Վրաստանի գրեթե ողջ տարածքը ընդգրկված է աշխարհագրական համալիր հետազոտությունների մեջ։ Ուսումնասիրվում են առավելապես լեռնային երկրների համար ընդհանուր հետաքրքրություն ներկայացնող հարցեր։ Մշակվել են Վրաստանի բնական և աշխատանքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, նրա արտադրողական ուժերի ճիշտ տեղաբաշխման գիտական հիմքերը, ինչպես նաե բնության վրա տնտեսական գործունեության վնասակար ազդեցությունների, մասնավորապես մթնոլորտի աղտոտման և նրա գազային կազմի փոփոխման դեմ պայքարի միջոցառումների համակարգ (Փ. Դավիթաիա)։ Հրատարակվել է Վրաստանի աշխարհագրական ատլասը (1964), Վրաստանի ֆիզիկական աշխարհագրության վերաբերյալ կապիտալ աշխատություն է գրել Լ. Մարուաշվիլին։
Կենսաբանություն
Կենսաբանական առաջին հետազոտությունները տարվել են Վրացական ԽՍՀ ԳԱ բուսաբանության, կենդանաբանության, ֆիզիոլոգիայի, փորձարարական մորֆոլոգիայի, հնէակենսաբանության, բույսերի կենսաքիմիայի ինստիտուտներում, Կենտրոնական, Բաթումի և Սուխումի բուսաբանական այգիներում, գյուղատնտեսական և բժշկական գիտությունների հիմնարկներում, բուհերում։ Հրատարակվել է «Վրաստանի ֆլորան» (8 հատորով, 1941-52)։ Հաստատվել են երկրաբուսաբանական շրշանացման սկզբունքները։ Բույսերի ինտրոդուկցիայի և կլիմայավարժման հետազոտություններ են տարվում բուսաբանական այգիներում։ Մշակվել են բույսերի ֆիզիոլոգիայի և անատոմիայի, աճի և սննդառության, մասնավորապես աճի խթանիչների կիրառման շատ հարցեր։ Կենդանաբանները ուսումնասիրում են ցամաքային կենդանիների առանձին խմբերի տեսակային կազմը, էկոլոգաաշխարհագրական բաշխվածությունը և տնտեսական նշանակությունը ըստ բնական գոտիների, միջատների և մակաբույծների, ձկների կենսաբանությունը։ Ֆիզիոլոգների վրացական դպրոցի հետազոտությունները (Ի. Բերիտաշվիլի և ուրիշներ) նվիրված են մարդու և կենդանիների բարձրագույն նյարդային գործունեությանը և նյարդաֆիզիոլոգիային, նյարդային համակարգի ֆունկցիոնալ կենսաքիմիային (Պ. Քոմեթիանի), կենդանիների օրգանիզմի վրա ճառագայթման ազդեցությանը են։ Հետազոտվել է կենտրոնական արգելակման բնույթը։ Ուսումնասիրվել են գլխուղեղի էլեկտր* ակտիվությունը, ուղեղի կեղեի և ենթակեղևային ստրուկտուրաների փոխազդեցությունները և այլն։ 1960-ական թվականներին ինստիտուտներում ստեղծվել են նոր բաժիններ և լաբորատորիաներ, ծավալվել են աշխատանքներ գենետիկայի, մանրէաբանության, բջջաբանության, հնաէկոլոգիայի, կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի վերաբերյալ։ Հետազոտվում են օրգանական ձևերի էվոլյուցիան, բնական ընտրությունը և էվոլյուցիոն առաջընթացը, օրգանիզմների մահացումը, օնտոգենեզի և ֆիլոգենեզի փոխազդեցությունը և այլն։ Հետազոտությունների արդյունքները ամփոփվել են Լ. Դավիթաշվիլու «Օրգանիզմների փոփոխականությունը երկրաբանական անցյալում» (1970), «Օրգանիզմների մահացման պատճառները» (1969) աշխատություններում, Լ. Գաբունիայի «Հնագույն սողունների և կաթնասունների մահացումը» մենագրությունում (1969)։
Ուսումնասիրվել են վրացական խաղողի սորտերի բուսաբանական, ագրոկենսբանական առանձնահատկությունները և տնտեսական հատկանիշները։ Մշակվել է նոր եղանակ խաղողի վազի թփերի կաղապարման և բեռնման համար։ Ծավալվել է գիտահետազուոական աշխատանք ցիտրուսայինների ցրտակայուն սորտերի ստեղծման համար, ստացվել են նոր պոլիպլոիդ սորտեր, ստեղծվել (Շ. Կերենելիձե և ուրիշներ) և ներդրվել է արտադրության մեշ կանաչ թեյի տերևի ընտրովի բերքահավաքի մեքենա («Սաքարթվելո», լենինյան մրցանակ, 1967), մշակվել են բույսերի պաշտպանության գիտական հիմունքներ։
Փիլիսոփայություն և պատմագրություն
Փիլիսոփայության սկզբնավորումը Վրաստանում համարում են 3-րդ դարը։ Անտիկ շրջանի փիլիսոփայական մտքի կենտրոն էր Կոլխիդայի դպրոցը, ուր, հավանաբար, գերակշռել է արիստոտելականությունը։ 4-րդ դարի երկրորդ կեսին գործել է ստոյիցիզմի հետևորդ սակուրին, որը կրել է Լիբանիոսի ազդեցությունը։
Ավատատիրության սկզբնավորումը և քրիստոնեությունը որպես պետական կրոն ընդունելը Վրաստանում կյանքի կոչեցին միջնադարյան գաղափարախոսությունը։ Անտիկ փիլիսոփայական ժառանգության յուրացման և վերամշակման գործում խոշոր դեր է խաղացել Պետրե Իրերին (5-րդ դար)։ Իբերիին են վերագրվում Դիոնիսիոս Արեոպագացու երկերը՝ արեոպագիտիկաները։ 6-րդ դարում Դ. Դարեշելին և Ա. Նեկրեսելին ձգտում էին ոացիոնալիստորեն հիմնավորել քրիստոնեության մի շարք հիմնադրույթներ։ Պատմական տեղեկություններ բովանդակող մեզ հասած հնագույն հուշարձաններ են եկեղեցական վարքագրական գրականության ստեղծագործությունները (5-10-րդ դարեր)։ 8-10-րդ դարերում նկատվում է հասարակական մտքի արթնացում և հայրենասիրական տրամադրությունների աշխուժացում, որոնք արտացոլվել են Իոանե Սաբանիսձեի և Դեորգի Մերչուլեի ստեղծագործության մեջ։ Մեզ հասած առաջին աշխարհիկ պատմագրական ստեղծագործությունն է «Քարթլիի դարձի տարեգրությունը» (9-րդ դար), որը ներառում է մ.թ.ա. 4-րդ դարից սկսած ժամանակագրությունը։
Ռուսաստանի հետ Վրաստանի միացումից հետո վրացական փիլիսոփայությունը զարգացել է ռուսական փիլիսոփայություն մտքի հետ սերտ կապի մեջ։ Լուսավորական-մատերիալիստ Դ. Բագրատիոնին աշխարհի հիմքն էր համարում շարժվող մատերիան։ Նրա հայացքները զարգացրեց Ա. Դոդաշվիլին, որը փիլիսոփայության հիմնական առարկա հռչակեց մարդուն։ Լուսավորական և իդեալիստական դիրքերից էին այդ շրշանում հանդես գալիս Ի. Բագրատիոնին, Ի. Խելաշվիլին և ուրիշներ։ 1850-ական թվականներին Դ. Քիքոձեն փորձել է զուգակցել մատերիալիստական ու իդեալիստական գաղափարները։
Հետագա զարգացում է ստացել պատմագրությունը. նշանակալի է Պետերբուրգի ԳԱ ակադեմիկոս Մ. Բրոսեի ծառայությունը, որը Վրաստանի պատմության վերաբերյալ մի շարք հիմնարար աշխատությունների հեղինակ է։
19-րդ դարի վերջին Վրաստանում ձևավորվել է բանվոր դասակարգը, հիմք է ստեղծվել մարքսիզմի տարածման համար։ 1890-ական թվականներին սկսած վրացական մարքսիստների աշխատանքներում լուսաբանվել են տնտեսագիտության պրոբլեմները (աշխատավարձ, աշխատաժամանակ, հավելյալ արժեք և այլն, Մարքսի տնտեսագիտական ուսմունքի բուրժուական աղավաղումների դեմ պայքարում հիմք է դրվել մարքս-լենինյան տնտեսագիտության զարգացմանը։ 19-րդ դարի վերջից մինչև խորհրդային իշխանության հաստատումը Վրաստանում (1921) հասարակական մտքի զարգացումը որոշվել է զանազան բուրժուական ուղղությունների դեմ հեղափոխական մարքսիզմի պայքարով։ Գիտական սոցիալիզմի գաղափարները պրոպագանդում էին վրաց մարքսիստներ Վ. Կեցխովելին, Ֆ. Մախարաձեն, Իոսիֆ Ատալինը, Ա. Ծուլուկիձեն, Մ. Ցխակայան։ Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո պայմաններ են ստեղծվում ժող. զանգվածներին մարքսիստական գաղափարախոսության ոգով դաստիարակելու համար։ Վրացերեն են թարգմանվում Կառլ Մարքսի և Ֆրիդրիխ էնգելսի հիմնական փիլիսոփայական աշխատությունները, Վ. Ի. Լենինի երկերի ժողովածուն։ Մախարաձեի, Կ. Դորդելաձեի և մյուսների հոդվածներում պաշտպանվել են մարքս-լենինյան փիլիսոփայության սկզբունքները։ Վրաց փիլիսոփաները հատուկ ուշադրություն են դարձրել մինչմարքսյան փիլիսոփայության պատմության մշակման և մարքսիստական փիլիսոփայության լենինյան փուլի պրոբլեմներին։ Համալսարանի, մի շարք ինստիտուտներիփիլիսոփայության ու մարքսիզմ-լենինիզմի ամբիոններում ծավալվում են գիտահետազոտական աշխատանքներ և պատրաստվում փիլիսոփայության կադրեր։ 1931 թվականին ստեղծվեց մարքսիզմ-լենինիզմի ինստ.։ Հրատարակվեցին մի շարք մենագրություններ և ուս. ձեռնարկներ։ 1946 թվականին Թբիլիսիում բացվում է Վրացական ԽՍՀ ԳԱ փիլիսոփայության ինստիտուտը։ Ծավալվում է անտիկ, նոր և արդի արտասահմանյան փիլիսոփայության պատմության ուսումնասիրությանը (Շ. Նուցուբիձե, Դ. Ուզնաձե, Ս. Դանելիա, Կ. Բաքրաձե և ուրիշներ), մշակվում են դիալեկտիկական ու պատմական մատերիալիզմի (Ա. Կուտելիա, Ս. Լարցուլիանի, Օ. Բակուրաձե, Դ. Ցինցաձե և ուրիշներ), դիալեկտիկական, ձևական և սիմվոլիկ տրամաբանության պրոբլեմները (Բաքրաձե, Ս. Ծերեթելի, Դ. Կալանդարիշվիլի և ուրիշներ), բնագիտության ու հոգեբանության փիլիսոփայության հարցերը (Ա. Բոճորիշվիլի, Ա. Շերոզիա, Ս. Ավալիանի և ուրիշներ)։ Աշխատություններ են հրատարակվել սոցիոլոգիայի և փիլիսոփայության մարդաբանության, գեղագիտության, բարոյագիտության և գիտական աթեիզմի, վրացական փիլիսոփայության պատմության վերաբերյալ։ 1920-ական թվականներին Վրա ստանում պայքար ծավալվեց պատմական գիտության մեջ օբյեկտիվիզմի ու գռեհիկ սոցիոլոգիզմի միտումները հաղթահարելու համար։
Ուսումնասիրվեցին Վրաստանի պատմական և սոցիալ-քաղաքական զարգացումը 19-րդ դարում և 20-րդ դարի սկզբին, հեղափոխական շարժումը (Ֆ. Մախարաձե, Դ. Խաճապուրիձե և ուրիշներ), հասարակական մտքի պատմությունը (Ս. Խունդաձե)։ Հրատարակվեցին Ի. Զավախիշվիլու աշխատությունները Վրաստանի տնտեսական և քաղաքական պատմության, հնագրության, դրամագիտության, դիվանագիտության, վրացական իրավունքի պատմության, աղբյուրագիտության վերաբերյալ։ 1930-ական թվականներին Ս. Զանաշիան, Գ. Ծերեթելին, Ս. Ղաուխչիշվիլին և ուրիշներ ուսումնասիրեցին Վրաստանի հին հասարակության սոցիալ-տնտեսական կաոուցվածքն ու պատմությունը, Ս. Զանաշիան տվեց վրացական ֆեոդալիզմի ծագման մարքսիստական լուսաբանությունը, իսկ Ն. Բերձենիշվիլին՝ դրա հետագա զարգացման պատմությունը։ Ուսումնասիրվեցին ոուս-վրացական հարաբերությունները (Մ. Պոլիեքտով, Ի. Ցինցաձե և ուրիշներ), 19-րդ դարի քաղաքների տնտ. զարգացումը (Պ. Գուգուշվիլի, Շ. Չխետիա, Ս. Փիրցխալաիշվիլի), Վրաստանի բնակչության ազգագրական խնդիրները (Գ. Չիտաիա), հրատարակվեցին հնագիտական պեղումների կարևորագույն արդյունքները (Գ. Նիորաձե)։
Սոցիոլոգիա
1950-60-ական թվականներին լույս տեսան մենագրություններ Վրաստանի պատմության շատ հանգուցային խնդիրների վերաբերյալ։ Վրացի գիտնականները մշակեցին Հին Վրաստանի (Գ. Գոզալիշվիլի, Վ. Դոնդուա, Մ. Բերձենիշվիլի, Գ. Մելիքիշվիլի, Ա. Ափաքիձե, Թ. Ղաուխչիշվիլի, Մ. Ինաձե, Ն. Լոմոուրի, Թ. Միքելաձե, Օ. Լորթքիփանիձե) և ֆեոդալիզմի դարաշրջանի (Ն. Բերձենիշվիլի, Վ. Գաբաշվիլի, Շ. Մեսխիա, Զ. Անչափաձե, Մ. Լորթքիփանիձե և ուրիշներ) սոցիալ-տնտեսական պատմության հարցերը։ Հրատարակվեցին աշխատություններ ֆեոդալիզմի քայքայման և կապիտալիզմի զարգացման շրջանի (Պ. Գուգուշվիլի, Շ. Չխետիա, Ա. Կիկվիձե), գյուղատնտեսության զարգացման և ագրարային հարաբերությունների (Ի, Անթելավա, Ա. Փանցխավա, Ա. Կիկվիձե), գյուղատնտեսության զարգացման և ագրարային հարաբերությունների (Ի. Անթելավա, Ա. Փանցխավա, Գ. Ձիձարիա), արդյունաբերության պատմության և բանվոր դասակարգի (Գ. Բաքրաձե, Դ. Մարգիանի, է. Խոշտարիա), 19-րդ դարում հասարակական մտքի և հասարակական-քաղաքական շարժման վերաբերյալ։ Ուսումնասիրվում են հեղափոխական շարժումը, իմպերիալիզմի դարաշրջանում ազգային և ագրարային խնդիրները, Վրաստանի աշխատավորների պայքարը հանուն սոցիալիստ, հեղափոխության հաղթանակի (Ի. Իտւցիշվիլի, Ն. Մախարաձե, Ա. Սուրգուլաձե և ուրիշներ)։
Վրաստանում սոցիալիստական շինարարության պատմությունն ուսումնասիրվում է առանձին փուլերով և հիմնական խնդիրներով։ Լույս են տեսել մենագրություններ Վրաստանի կուսակցական կազմակերպությունների վերաբերյալ, ինչպես նաև կոլեկտիվ աշխատություններ՝ «Անդրկովկասի կոմունիստական կազմակերպությունների պատմության ակնարկներ» (հատոր 1, 1967), «Վրաստանի կոմկուսի պատմության ակնարկներ» (հատոր 1-2, 1981) և այլն։ Վրաստանի գիտնականները ուսումնասիրում են Վրաստանի փոխհարաբերությունների պատմությունը Ռուսաստանի (Յա. Ցինցաձե, Գ. Պայճաձե), Կովկասի հարևան ժողովուրդների, Մերձավոր Արևելքի և եվրոպական երկրների (Զ. Անչաբաձե, Վ. Կոպալյան, Վ. Դաբաշվիլի և ուր.) հետ, ինչպես նաև Մերձավոր ու Միջին Արևելքի ժողովուրդների պատմության, գրականության, լեզվի խնդիրները (Գ. Մելիքիշվիլի. Ա. Ծերեթելի, Ի. Աբուլաձե, Տ. Գամկրելիձե և ուրիշներ), Բյուզանդիայի պատմության և գրականության հարցերը։ Գրվել են աշխատություններ Վրաստանի և Կովկասի ազգագրության (Վ. Բարդավելիձե, Ա. Ռոբաքիձե, Մ. Գեգեշիձե), մարդաբանության, վրաց դրամագիտության վերաբերյալ։ Լայն աշխատանք է տարվում Վրաստանի հնագիտական ուսումնասիրության ուղղությամբ (Ա. Կալանդաձե, Ա. Ափաքիձե, Դ. Գոբեջիշվիլի, Գ. Լոմթաթիձե, Ն. Խոշտարիա, Օ. Զափարիձե, Տ. Չուբինիշվիլի, Գ. Նիորաձե)։
Տնտեսագիտություն
Տնտեսագիտական առաջին երկերը հրապարակվել են 18-րդ դարում և 19-րդ դարի կեսին, բովանդակել ֆիզիոկրատների ու մերկանտիլիստների գաղափարներին նման դրույթներ, ներքին առևտրի, դրամաշրջանառության, արհեստների, գյուղատնտեսության և այլն հարցեր։ 19-րդ դարի երկրորդ կեսից տնտեսագիտական պրոբլեմներն ուսումնասիրվում էին կապիտալիստական ձեռնարկատիրության ջատագովման տեսանկյունից։ 1860-ական թվականների վերջից արտադրության կապիտալիստական եղանակը քննադատում էին և՝ նարոդնիկները, և՝ հեղափոխական դեմոկրատները։ Երկրում մարքսիզմի տարածման նպաստավոր պայմաններ ստեղծվեցին 19-րդ դարի վերջին, կապված տեղի բանվոր դասակարգի ձևավորման հետ։ 1890-ական թվականներից վրացի մարքսիստների աշխատություններում լուսաբանվում էին աշխատավարձի, աշխատա ժամանակի, հավելյալ արժեքի, կապիտալի համակենտրոնացման ու կենտրոնացման և այլն հարցեր։
Վրաստանում տնտեսագիտությունը բուռն զարգացում ապրեց խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո։ 1922 թվականին Թիֆլիսի համալսարանում բացվեց սոցիալ-տնտեսագիտական, իսկ 1933 թվականին՝ տնտեսագիտության ֆակուլտետ։ 1944 թվականին կազմակերպվեց Վրացական ԽՍՀ ԳԱ տնտեսագիտության, իսկ 1960-ական թվականներին՝ պետպլանին առընթեր ժողտնտեսության էկոնոմիկայի և պլանավորման, գյուղատնտեսության մինիստրությանն առընթեր գյուղատնտեսության էկոնոմիկայի և կազմակերպման ինստիտուտները։
Վրաց տնտեսագետ գիտնականները ուսումնասիրում են քաղաքատնտեսության, ճյուղային էկոնոմիկաների, արտադրության արդյունավետության բարձրացման, գնագոյացման, տնտհաշվարկի, տնտեսագիտական զարգացման և այլն հարցեր։ 1925 թվականից լույս է տեսնում «Սաքարթվելոս էկոնոմիստի» (1967 թվականին վերանվանվել է «Սաքարթվելոս սախալխո մեուրնեոբա») տնտեսագիտական ամսագիրը։ Իրավագիտական միտքը մինչև Հոկտեմբերյան հեղափոխությունը հիմնականում անդրադարձել է վրաց իրավունքի պատմությանը (Ն. Ուրբնելի, Դ, Բաքրաձե և ուրիշներ)։ Խորհրդային իշխանության տարիներին աճեցին գիտնականների ազգային կադրեր, որոնց պատրաստմանը նպաստեց քրեական իրավունքի խոշոր մասնագետ Լ. Անդրոնիկաշվիլին։
Վրացի գիտնականների աշխատությունների շարքում աչքի է ընկնում Ի. Զավախիշվիլու «Վրաց իրավունքի պատմությունը» (հատոր 1-2, 1928-29)։ Օրենսդրական հուշարձանների և իրավաբանական փաստաթղթերի հետազոտությամբ, վրաց իրավունքի առանձին ինստիտուտների ուսումնասիրությամբ զբաղվում են Ի. Դոլիձեն, Ի. Սուրգուլաձեն, Դ. Փուրցելաձեն, Ա. Վաչեիշվիլին, Դ. Նադարեիշվիլին և ուրիշներ։ Վրաց գիտնականները մենագրություններ են հրատարակել քրեական իրավունքի (Թ. Ծերեթելի, Վաչեիշվիլի, Բ. Փուրցխվանիձե, Բ. Ւաւրազիշվիլի, Դ. Ղեշելիաձե, Թ. ՇաՎրաստան գուլիձե, Վ. Մաղաշվիլի), պետության և իրավունքի տեսության, խորհրդային պետական և վարչական իրավունքի (Ի. Սուրգուլաձե, Դ. Նանեիշվիլի, Դ. Ինծկիրվելի և ուրիշներ), միջազգային իրավունքի (Դ. ժվանիա, Լ. Ալեքսիձե), քաղաքացիական, աշխատանքային և կոլտնտեսային իրավունքի (Ս. Զորբենաձե, Շ. Չիկվաշվիլի, Լ. Զոմարջիձե), քաղաքացիական և քրեական դատավարության (Դ. Պոլումորդվինով, Թ. Լիլուաշվիլի, Ա. Փալիաշվիլի և ուրիշներ) վերաբերյալ։ Հրատարակվել են իրավունքի մի շարք ճյուղերին նվիրված դասագրքեր, ռուս-վրացական «Իրավաբանական տերմինաբանություն» բառարանը։ Իրավաբանական կադրեր պատրաստվում են Թբիլիսիի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ Գիտահետազոտական հիմնական կենտրոններն են Վրացական ԽՍՀ ԳԱ տնտեսագիտության և իրավունքի ինստիտուտը, Թբիլիսիի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Հրատարակվում է «Սաբճոթա սամարթալի» («Խորհրդային արդարադատություն») իրավաբանական ամսագիրը։
Աշոտ Պետրոսյան (այլ կիրառումներ)
Աշոտ Պետրոսյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Դոբրայա Կրինիցա
Դոբրայա Կրինիցա (Добра Криниця), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1864 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Բաշտանկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1864 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նինա Ալաջալովա
Նինա Մկրտչի Ալաջալովա, բոլշևիկ հեղափոխական (պրոֆեսիոնալ հեղափոխական)։
Ծնվել է 1881 թվականի հունվարի 11-ին, Նոր Նախիջևանում։ 1900 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի կոնսերվատորիան, ապա սովորել Բեռլինի համալսարանում։ 1904–1906 թվականներին եղել է ՌՍԴԲԿ Կովկասյան միութենական կոմիտեի անդամ։ 1906 թվականին ձերբակալվել է և նետվել Մետեխի բանտը։ Փետրվարյան հեղափոխությունից (1917) հետո Թիֆլիսում ընտրվել է բանվորների և գյուղացիների պատգամավորների սովետի անդամ։ 1917–1919 թվականներին եղել է ՌՍԴԲ (բ) կ Կովկասյան երկրային կոմիտեի քարտուղար։ Խորհրդային վարչակարգի հաստատումից հետո երկար ժամանակ կուսակցական աշխատանք է վարել Վրաստանում։ Մահացել է 1964 թվականի հոկտեմբերի 17-ին, Թբիլիսիում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ
Սվետեցկոե
Սվետեցկոե (Светецкое), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի բնակավայրեր
Le Pain Quotidien
Le Pain Quotidien, ռեստորան-թոնրատների համաշխարհային ցանց It carries an array of baked goods and coffee drinks as well as a dine-in food menu. ։ Ընկերության հիմնադիրը և սեփականատերը բելգիացի շեֆ- խոհարար Ալեն Կումոնն է։ Ներքին ինտերյերի գլխավոր տարրը երկար փայտե սեղանն է, որը տեղակայված է սրահի կենտրոնում։
Ռեստորանը ներկայացված է Ավստրալիայում, Բահրեյնում, Բելգիայում, Մեծ Բրիտանիայում, Իսպանիայում, Կանադայում, Քաթարում, Քուվեյթում, Մեքսիկայում, ԱՄԷ-ում, Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում, Թուրքիայում, Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում։
Սափոր ծիսական (մ․թ․ա․ 10-9-րդ դարեր, Դվին)
Սափոր ծիսական, մ․թ․ա․ 10-9-րդ դարերում Դվինում հայտնաբերված սափոր, որը ներառված է Հայաստանի պատմության թանգարանի հավաքածուում 2121-281 համարի ներքո։
Նկարագրություն
Բիկոնիկ իրանով, փայլեցված մակերեսով անոթ է՝ աննշան կարճ պարանոցով, դուրս ծալվող շրթնապսակով, հարթ նստուկով։ Իրանի վերին մասը մեկընդմեջ զարդարված է երեք ոճավորված ցլակերպ գլուխներով և անոթի մակերեսից բարձրացող ելուստներով։ Նրանցից ցած սափորի իրանը շուրջանակի բոլորված է փորագիր՝ հորիզոնական զուգահեռներից և թեք կանելյուրազարդից կազմված երեք գլուխներով։ Սափորը զարդարող ցուլերի ծեփածո երեք գլուխները հավաստում են նրա պաշտամունքային նշանակությունը՝ հավանաբար գործածվել է ծիսական ուտեստի համար ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայաստանի պատմության թանգարանի նմուշներ Կատեգորիա:Հնագիտական գտածոներ
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (ռեկորդներ)
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնությունը և ոսկե գավաթը բնորոշվում են վիճակագրական տվյալների բավական թույլ բազայով, որովհետև հատկապես 1963-1971 թթ. խաղարկությունների տեխնիկական հաշվետվությունները խիստ սահմանափակ են։ Վիճակագրական տվյալների հիման վրա ռեկորդների առանձնացման համար լրացուցիչ ժամանակի արդյունքում ավարտված հանդիպումները հաշված են որպես հաղթանակ և պարտություն, 11 մետրանոց հարվածաշարի արդյունքում ավարտված հանդիպումները՝ ոչ ոքի։
Quest Pistols (խումբ)
Quest Pistols Show (մինչև 2014 թվականը՝ Quest Pistols), Ուկրաինական շոու ծրագիր, որը ստեղծվել է 2007 թվականին։ Ծրագիրը հայտնի է դարձել 2007 թվականի «Шанс» հեռուստահաղորդման ժամանակ՝ իրենց դեբյուտային «Ես հոգնել եմ» («Я устал») երգի կատարումից հետո։ Ներկա ժամանակով թողարկվել են երկու ամբողջական ալբոմներ, և մեկ EP։ MTV Europe Music Award-ի և «Золотой граммофон»-ի մրցանակակիրներ։
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (ռեկորդներ)
Բոլոր ժամանակների համար
''1993, 2000, 2005, 2007, 2009, 2011 թթ. խաղարկություններին երկուական թիմեր կիսել են երրորդ տեղը. աղյուսակում նշված են միայն երրորդ լավագույն ցուցանիշով թիմերի տվյալները։''
Quest Pistols (խումբ)
Տրիո։ 2007-2011
Խումբը սկսում է Quest պարային բալետից, որի անդամներն էին Անտոն Սավլեպովը, Նիկիտա Գորյուկն ու Կոնստանտին Բորովսկին։ Նրանք որոշում են հանդես գալ փոփ աստղերի համար նոր ամպլուայով և ձայնագրում են «Shocking Blue» խմբի «Long and lonesome road» երգի քավր տարբերակը՝ «Ես հոգնել եմ» անունով։ Նրանց առաջին ելույթը, որ կայացել է 2007 թվականի ապրիլի 1-ին, հանդիսատեսի կողմից ընդունվել է շատ ջերմ։ Նրանց ելույթի համար հեռուստադիտողները տվել են 60 000 ձայն, Quest Pistols-ը դարձնելով հայտնի։
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (ռեկորդներ)
Հղումներ
Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ
Quest Pistols (խումբ)
Տրիո։ 2007-2011
«Ես հոգնել եմ» երգի տեսահոլովակը թողարկվել է 2007 թվականի մայիսին և միանգամից հայտնվել է երաժշտական հեռուստաալիքներում։ Նրանց դեբյուտային ալբոմի՝ «Քեզ համար» («Для тебя»), շնորհանդեսը կայացել է 2007 թվականի հոկտեմբերի վերջին։ Վաճառքի թվով սկավառակը դարձել է «Ոսկի» և ձեռք է բերել շատ դրական արձագանքներ։ Խումբը նաև ձայնագրել է Նիկոլայ Վորոնովի «Սիրո սպիտակ ճպուռ» երգի շատ հաջողված քավրը, որի հիման վրա տեսահոլովակ է թողարկել, որն էլ Youtube-ում դառնում է հիթ։
Նոր կազմ։ 2011-2013
2011 թվականին խումբը լքում է Կոնստանտին Բորովսկին, նրա տեղը լրացնում է Դանիիլ Մացեյչուկը։ Դանիիլը լքում է խումբը 2013 թվականին։ Ավելի ուշ Կոստյան ու Դանիիլը կազմում են KBDM երաժշտական խումբը և նույնանուն հագուստի բրենդը։
Կարգավիճակի փոփոխում։ 2014- ներկա ժամանակներ
2013 թվականի հունիսից մինչև 2014 թվականի ապրիլ խումբը շրջագայում էր երկու մենակատարներով՝ Անտոն Սավլեպով և Նիկիտա Գորյուկ, ինչպես նաև գաղտնի դիմակով մասնակցի հետ, բայց արդեն 2014 թվականի ապրիլից, խմբին ավելացան Ռիո դե Ժանեյրոյից բրազիլիացի Վաշինգտոնը, և Մարիամն ու Իվանը։
2015 թվականի մարտի 8-ին կայացավ «Soundtrack» անունով EP-ի թողարկումը։ Ալբոմի մեջ ներառվել են խմբի նոր երգերը, որոնք առանձնացվել են ժամանակից հնչողությամբ՝ պարային և ակումբային հաուս երգեր։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ուկրաինական երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:Պարային երաժշտություն Կատեգորիա:«Ոսկե գրամաֆոն» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ուկրաինական ռոք խմբեր
Իվատե (պրեֆեկտուրա)
, պրեֆեկտուրա Ճապոնիայում, որը գտնվում է Տոհոկու տարածաշրջանում։ Վարչական կենտրոնը Մորիոկա քաղաքն է։
Օմեդու
Օմեդու (Omedu), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Կասեպյաե շրջանում։
Իվատե (պրեֆեկտուրա)
Կատեգորիա:Ճապոնիայի պրեֆեկտուրաներ Կատեգորիա:Տոհոկու տարածաշրջան
Օմեդու
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 77 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Կասեպյաե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Gorenje
Gorenje d.d. / Gorenje / Gorenje for Wissper (սլովեներեն արտասանվում է Գորենյե ), սլովենական մեքենաշինական ընկերություն, կենցաղային տեխնիկայի հայտնի արտադրող։ Գլխամասային գրասենյակը գտնվում է Վելենիե քաղաքում։
Ընկերությունն իր գործունեությունը սկսել է գյուղատնտեսական սարքավորումների արտադրությամբ ։ Եվրոպայում կենցաղային տեխնիկա արտադրող տասը խոշորագույն արտադրողներից մեկն է՝ տարեկան 1,65 մլն միավոր խոշոր կենցաղային տեխնիկայի արտադրությամբ ։ Gorenje-ի գործարաններում արտադրված ամբողջ սարքավորումների մոտավորապես 95%-ն արտահանվում է։ 2018 թվականի տվյալներով՝ ընկերությունն ունի 11098 աշխատակից ։
Մրցանակներ
Gorenje-ն արժանացել է բազմաթիվ մրցանակների՝ դիզայնի, օգտագործման հարմարավետության և շրջակա միջավայրի նկատմամբ ուշադրության համար։ Մրցանակներից են՝ Red Dot Design Award-ը՝ 2005 թվականի լավագույն դիզայնի համար, Plus X Design Award 2006-ը և ICSID Design Award 2006-ը ։
2017 թվականին Gorenje-ի «Retro Special Edition» շարքի սառնարանները ստացել են հեղինակավոր The Licensing Awards մրցանակը՝ «Նորարարություն» անվանակարգում ։
Հովանավորություն
Gorenje-ն սլովենական դահուկային թիմերի, հանդբոլի «Գորենիե» ակումբի, Ֆրանսիայի Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի գլխավոր հովանավորն է։ 2015 թվականին ընկերությունը համագործակցության պայմանագիր է կնքել Մոսկվայի «Սպարտակ» ֆուտբոլային ակումբի հետ ։
Ընկերության պատկերանշան
1954 թվականից Gorenje ընկերությունն օգտագործել է չորս տարբեր պատկերանշաններ։ Ընկերության առաջին լոգոն օգտագործվել է 1954-1963 թվականներին, երկրորդը՝ 1963-1971 թվականներին, երրորդը՝ 1971-1977 թվականներին, իսկ չորրորդ և ներկայիս լոգոն օգտագործվում է 1977 թվականից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սլովենիայի ընկերություններ Կատեգորիա:Կենցաղային տեխնիկայի արտադրողներ Կատեգորիա:1950 հիմնադրումներ
Լիխոդեևկա (Ուտրոմաժի վտակ)
Լիխոդեևկա  (Лиходеевка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յոժուգա գետի ձախ ափին՝ 8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Սեն Պիեռ (Վերին Պրովանսի Ալպեր)
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04194։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 111 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 76 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 43-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 33-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 56,6 %, 1999 թվականին եղել է՝ 65,1 %)։ 43աշխատունակ բնակիչներից 40-ը աշխատում էին (22 տղամարդ և 18 կին), անաշխատանք էին 3-ը (կին)։ 33 անգործ մարդկանցից 6-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 11-ը թոշակառու, 16-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Դյուրերի ինքնադիմանկար (1493)
Պատմություն
Ինքնադիմանկարի ստեղծման ժամանակ Դյուրերը 22 տարեկան էր։ Նա ստեղծել է այն Ստրասբուրգում իր ուղևորությունների ժամանակ, նախքան Նյուրնբերգ վերադառնալը և Ագնեսա Ֆրեյի հետ ամուսնանալը։ Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթեն, 1805 թվականին տեսնելով նկարի կրկնօրինակը, այն համարել է նվեր Ագնեսա Ֆրեյին խնամախոսության ժամանակ։