cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ջոն Լոուն
Կենսագրություն
Ստանալով միջոցներ մի ամերիկյան ընտանիքից` նա լքեց Պեկինի օպերան և տեղափոխվեց Լոս Անջելես։ Այստեղ նա շարունակեց ստանալ դերասանական կրթությունը Դրամատիկական արվեստի ամերիկյան ակադեմիայում (Փասադենա), իսկ հետո տեղափոխվեց Նյու Յորք։
Որոշ ժամանակ նա գործազուրկ էր, հետո նրան նկատեց դերասան Մակոն, և հրավիրեց խաղալու մի դեր «F.O.B», պիեսում, որի համար նա ստացավպարգև «Օբի»։ Այդտեղ նրան գտավ մի գործակալ, որը բացահայտել էր արդեն այնպիսի աստղերի ինչպիսիք էին Ջոան Չան, Բայ Լին Լյուսի Լյու և Կեն Լյուն։
Չնայելով ունեցած հաջողությանը Հոլիվուդում, նա որոշեց շարունակել իր կարիերան ասիական կինոյում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Խոփուս Ներքին
Խոփուս Ներքին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում ։ Գտնվում էր Շառիան գետի Խոփուս վտակի աջ ափին, Խոփուս Վերին գյուղից 5-6 կմ հարավ։
Բնակչություն
XIX դարի վերջին ուներ 20 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բոլշոյ Մենգեր
Բոլշոյ Մենգեր (Большой Менгер, Олы Мәңгәр), գյուղ Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Մուսլյումովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2000 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 707 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Մուսլյումովսկի շրջանի բնակավայրեր
Պոջորեալե
Պոջորեալե (Poggioreale)՝ կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիայի մարզում՝ Տրապանի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1711 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 46 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 37 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 91020 ։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0924 ։
Մուզակի իշխանություն
Մուզակի իշխանություն կամ Բերատի իշխանություն (1335-1444) ստեղծվել է բռնակալ Անդրեա II Մուզակիի կողմից 1335 թ.: Մայրաքաղաքն էր Բերատ քաղաքը։
Պատմություն
1432 թվականին Գերգոս Արիանիտին ստեղծեց Արիանիտի իշխանությունը Բերատ կենտրոնով։ Մուզակի իշխանությունը մնացած ալբանական իշխանությունների հետ մտնում էր Լեժական լիգայի մեջ (ստեղծված 1444) :
נ ן
Նուն, եբրայական այբուբենի 14-րդ տառն է։ Թվային արժեքը՝ 50։ Հայերենում համապատասխանում է «Ն|Ն ն» տառին։
ס
Սամեխ, եբրայական այբուբենի 15-րդ տառն է։ Թվային արժեքը՝ 60։ Հայերենում համապատասխանում է «Ս|Ս ս» տառին։
Արիանիտի իշխանություն
Արիանիտի իշխանություն (1432-1444), ստեղծվել է Գերգոս Արիանիտի իշխանի կողմից 1432 թվականին։ Մայրաքաղաքն էր Բերատ քաղաքը։ Առաջացել է Մուզակի իշխանության կործանումից և միացել է ալբանական մյուս իշխանությունների Լեժական լիգայի մեջ 1444 թվականին ։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Ալբանական իշխանություններ
Մալոե Բորոտնո
Մալոե Բորոտնո (Малое Боротно), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է Վոլդայի բարձունքի Չորնոյե լճի հարավ-արևմտյան մասում։ Ոչ հեռու՝ 1 կմ արևելք Բելոյե լճի մոտ գտնվում է Բոլշոյե Բորոտնո գյուղը։
20 կիլոմետր Օկուլովկայից (ավտոճանապարհով 30 կմ) հյուսիս-արևմուտք մինչև գյուղական համայնքի ադմինիստրատիվ կենտրոն Բորովյոնկան 9 կմ է (11 կմ ավտոճանապարհով)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
ע
Ային, եբրայական այբուբենի 16-րդ տառն է։ Թվային արժեքը՝ 70։
Ասպարագին
Ասպարագին, մեկուսացվել է ծնեբեկի հյութից 1806 թվականին ֆրանսիացի քիմիկոս Լուի-Նիկոլա Վոկելենի և նրա օգնական Պիեռ Ժան Ռոբիկեի կողմից՝ դառնալով մարդու կողմից ստացված առաջին ամինաթթունը։ Ասպարագինը մեծ քանակությամբ հանդիպում է ծնեբեկի մեջ, այստեղից էլ նրա անվանումը։
Մի քանի տարի անց՝ 1809 թվականին, Ռոբիկեն կրկին հայտնաբերեց ասպարագինին նման մի նյութ քաղցրարմատի արմատում, ապա Օգյուստ-Արթուր Պլիսոնը հաստատեց դա 1828 թվականին։
β-իոնային կառուցվածք
Ասպարագինը հեշտությամբ ձևավորում է ներքին աղ՝ բետաին։ Քիրալ կենտրոնի առկայության շնորհիվ սպիտակուցների կառուցման մեջ ներգրավված են երկու էնանտիոմեր (S) և (R) և դրանց խառնուրդները, այդ խառնուրդների հավասար քանակները առաջացնում են ՝ռացեմիկ խառնուրդներ։
Քանի որ ասպարագինում կողային ֆունկցիոնալ խմբերը կարբոքսամիդային են, դրանք կարող են ջրածնական կապեր ստեղծել պեպտիդային շղթայի հետ, այդ պատճառով ասպարագինի մնացորդները հաճախ հայտնաբերվում են պեպտիդային շղթայի սկզբում և վերջում, ինչը բնորոշ է ինչպես ալֆա պարույրին, այնպես էլ β -շղթաներին։
Ասպարագինի դերը կարելի է բնութագրել որպես ջրածնային կապերի «արգելափակում»՝ փոխազդելով վերջնական խմբերի հետ, որոնք այլ կերպ կարող են կապվել հիմնական պոլիպեպտիդային շղթայի հետ։ Լրացուցիչ մեթիլենային խումբ ունեցող գլուտամիններն ունեն ավելի բարձր կոնֆորմացիոն էնտրոպիա, ինչը նրանց դարձնում է ավելի քիչ օգտակար այս առումով։ Ասպարագինը նաև ապահովում է գլիկոզիլացման ռեակցիաներ՝ N-կապակցված գլիկանների ձևավորմամբ։
Հատկություններ
Ասպարագինի երկու ձևերն էլ հայտնի են 19-րդ դարից։ L-ասպարագինը քաղցր է, մինչդեռ D-ասպարագինը դառն է։ Սննդի մեջ հայտնաբերված շաքարը, երբ տաքացվում է ասպարագինով, ձևավորում է ակրիլամիդ՝ պոտենցիալ քաղցկեղածին ։
Բնության մեջ
Ասպարագինը չի հանդիսանում անփոխարինելի ամինաթթու (չի պահանջվում սննդակարգում), ինչը նշանակում է, որ մարդը կարող է այն սինթեզել նյութափոխանակության հիմնական ուղիներով։ Այն զգալի քանակությամբ հայտնաբերված է կենդանական (կաթ, շիճուկ, միս, թռչնամիս, ձու, ձուկ, ծովամթերք) և բուսական (ծնեբեկ, լոլիկ, ընդեղեն, ընկույզ, սերմեր, սոյա, ամբողջական ձավարեղեն) աղբյուրներում։
Կենդանի բջիջներում այն ​​առկա է ազատ ձևով և որպես սպիտակուցների մաս։ Ասպարագինաթթվից ասպարագինի ձևավորմամբ թունավոր ամոնիակը կապվում է մարմնում։
Կենսասինթեզ
Ասպարագինի պրեկուրսոր է հանդիսանում օքսալոացետատը։ Օքսալոացետատը փոխակերպվում է ասպարտատի տրանսամինազ ֆերմենտի միջոցով, որը ամինային խումբը տեղափոխում է գլուտամատից օքսալոացետատ, ինչի արդյունքում առաջանում է α-կետօգլուտարատ և ասպարտատ։ Իսկ ասպարագինի, AMP-ի, գլյուտամատի և պիրոֆոսֆատի ձևավորումը ասպարտատից, գլուտամինից և ATP-ից կատալիզացվում է ասպարագին սինթետազով։ Այս ռեակցիայի ժամանակ ATP-ն ակտիվացնում է ասպարտատը՝ ձևավորելով ֆորմիլ-β-ասպարտիլ-AMP, իսկ գլուտամինը տալիս է ամինո խումբ, որը փոխազդում է β-ասպարտիլ-AMP-ի հետ՝ ձևավորելով ասպարագին և ազատ AMP։
Ճեղքում
L-ասպարագինազը հիդրոլիզացնում է ամիդային խումբը՝ առաջացնելով ասպարտատ և ամոնիակ։ Ասպարտատը գլյուկոգեն ամինաթթու է։ Տրանսամինազը ասպարտատը փոխակերպում է օքսալացետատի, որը հետագայում կարող է օգտագործվել Կրեբսի ցիկլում կամ գլյուկոնեոգենեզում։
Ծնեբեկ ուտելուց հետո որոշ մարդկանց մեզի բնորոշ հոտը վերագրվում է տարբեր ասպարագինի մետաբոլիտներին ։
Գործառույթներ
Ասպարագինն անհրաժեշտ է նյարդային համակարգի բնականոն գործունեության համար։ Այն նաև կարևոր դեր է խաղում ամոնիակի սինթեզում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քիմիական միացություններ Կատեգորիա:Ամինաթթուներ Կատեգորիա:Կարբոնային թթուների ամիդներ
Կազատինի շրջան
Կազատինի շրջան (Козятинський район), վարչական միավոր Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի հյուսիսում։ Վարչական կենտրոնը Կազատին քաղաքն է։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կամում է 1120 կմ²։
Հիմնական գետերը՝ Գույվա։
Բնակչություն
Շրջանի բնակչությունը կազմում է 40 838 մարդ (2013 թվականի հունիսի 1-ի դրությամբ), այդ թվում քաղաքային բնակչությունը կազմում է 5 721 մարդ (14%), գյուղականը՝ 35 117 մարդ (86%)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիննիցայի մարզի Կազատինի շրջան Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ Կատեգորիա:Վիննիցայի մարզ
Էմի Ռյոդեր
Էմի Ռյոդեր (Emy Roeder, ), գերմանացի քանդակագործ, էքսպրեսիոնիստ նկարիչ։
Կյանք ու աշխատանք
Էմի Ռյոդերն արվեստ ուսումնասիրել է Վյուրցբուրգում, Մյունխենում և 1912-1915 թվականներին քանդակագործ Բեռնհարդ Հյոթգերի արվեստանոցում՝ Դարմշտադտում։ Այնուհետև տեղափոխվել է Բեռլին, որտեղ արդեն ինքնուրույն է աշխատել։ Այստեղ Ռյոդերը արմատական ավանգարդիստական գեղարվեստի շարժման անդամ էր, որում ընդգրկված էին բազմաթիվ հայտնի վարպետներ, այդ թվում` նրա ուսուցիչ Բեռնհարդ Հյոթգերը, Ռուդոլֆ Բելլինգը, Գերբերտ Գարբեն (1919 թվականին ամուսնացել է վերջինիս հետ) և այլք։
1920-ական թվականներին Էմի Ռյոդերն ունեցել է մեծ ստեղծագործական հաջողություններ։ Նա մասնակցում էր բեռլինյան մի շարք ցուցահանդեսների, և արվեստի քննադատները դրական էին գնահատում նրա աշխատանքները։ Էմի Գարբե-Ռյոդերն ու իր ամուսինը մտերիմ և բարեկամական հարաբերությունների մեջ էին Բեռլինի գեղարվեստական վերնախավի հետ, որի ներկայացուցիչներից էին Կետե Կոլվիցը, Էրնստ Բարլախը, Կարլ Շմիդ-Ռոթլուֆը։ 1933 թվականին Գերբերտ Գարբին կամավոր անդամակցել է Նացիոնալ-սոցիալիստական ​​գերմանական բանվորական կուսակցությանը։ Նույն տարում Գարբե-Ռյոդեր ընտանիքը մեկնում է Հռոմ, որտեղից մեկ տարի անց ամուսինը վերադառնում է Բեռլին միայնակ։ Էմի Ռյոդերը մնում է Իտալիայում, այնուհետև աշխատում է Ֆրանսիայում և Բավարիայում։ 1936 թվականին նա ստացել է նկարիչների Վիլա Ռոմանա ֆլորենտական պալատի կրթաթոշակ, որն այդ ժամանակ ղեկավարում է Հանս Պուռմանը։ Ռյոդերը Ֆլորենցիայում աշխատել է մինչև 1944 թվականը։
1937 թվականին Էմի Ռյոդերի մի շարք ստեղծագործություններ (այդ թվում՝ «Հղիի քանդակը») նացիստների կողմից որակվել են որպես դեգեներատիվ արվեստ։ 1944 թվականին ֆաշիստների կողմից Իտալիայի ազատագրման ժամանակ, նկարչուհին ձերբակալվում է դաշնակիցների կողմից և ուղարկվում ներկալյալների ճամբար, սակայն Հանս Պուռմանի և պատմաբան Ֆ. Ֆոլբախի ջանքերի շնորհիվ շուտով ազատ է արձակվում։ Հաջորդ 4 տարիների ընթացքում Էմի Ռյոդերը ապրում և աշխատում է Հռոմում։ 1950 թվականին վերադառնալով Գերմանիա՝ Մայնց քաղաքի քաղաքային իշխանությունների կողմից ստանում է բնակարան և արվեստանոց, որը նրան տրվում է դասախոսական գործունեություն իրականացնելու պայմանով (մինչև 1953 թվականը)։ Ավելի ուշ Էմի Ռյոդերը այս քաղաքում վարում է ազատ նկարչի կյանք՝ հաճախ ճանապարհորդելով դեպի Շվեդիա, Հունաստան, Իտալիա, Հյուսիսային Աֆրիկա։
1955 թվականին մասնակցել է Կասելում ժամանակակից արվեստի «documenta 1» ցուցահանդեսին։ Գեղարվեստական հավաքածուն, որը պատկանում էր Էմի Ռյոդերին և բաղկացած էր նրա ստեղծագործություններից, ինչպես նաև գերմանական էքսպրեսիոնիզմի դասականների ստեղծագործություններից (Էրիխ Հեկել, Կարլ Շմիդտ-Ռոտլուֆ, Հանս Պուռման, Օտտո Հերբիգա և այլք), նկարիչը նվիրել է իր հայրենի քաղաք Վյուրցբուրգին։
Էմի Ռյոդերի ստեղծագործական ժառանգությանը, որն արված է էքսպրեսիոնիստական գեղարվեստական ոճով, պատկանում են առաջին հերթին քանդակ-դիմանկարները։ Նրան հաջողությամբ էին տրվում կանանց և մայրերի կերպարները։ 1920-ականների աշխատանքներում զգացվում է Էրնստ Բառլախի ազդեցությունը։ Նրա գործունեության մյուս կարևոր թեմաներն էին կենդանիների պատկերները, մերկ բնորդները՝ ինչպես ռելիեֆային, այնպես էլ՝ քանդակային դրսևորումներով։ Վաղ շրջանում Էմի Ռյոդերն աշխատել է մետաղի և փայտի հետ, իսկ ավելի ուշ՝ իր ստեղծագործությունները կերտել է միայն բրոնզից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Գերմանացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Կին քանդակագործներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քանդակագործներ Կատեգորիա:Գերմանացի արվեստագետներ
Կալտրիկ
Կալտրիկ (Калтрык), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի մարզում։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Մերկապոչուկ թեքահասկ
Մերկապոչուկ թեքահասկ, հացազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
Բարակ մերկ ցողուններով միամյա խոտաբույս է, որն ունի 7-30 սմ բարձրություն։ Տերևաթիթեղները կարճ են, նեղ գծային, տերևապատյանները՝ համարյա մինչև հիմքը ճեղքված։ Ծաղկաբույլը հասկ է՝ շատ բարակ նուրբ գալարաձև կամ աղեղնաձև թեքված։ 2,5-7 մմ երկարությամբ ստորին ծաղկային թեփն ունի քիստ ։
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Մեղրու ֆլորիստիկական շրջանում (Ագարակ, Մեղրի, Նյուվադի)։ Կովկասում աճում է նաև Ադրբեջանում, Նախիջևանում, Միջերկրածովյան ավազանում, Հարավարևմտյան, Միջին և Կենտրոնական Ասիայում ։
Թեոդոր I Մուզակի
Թեոդոր I Մուզակի, Ալբանիայի բռնակալ, կառավարել է Մուզակի իշխանությունը 1372-1389 թթ.-ին։ Մասնակցել է թուրքերի դեմ Կոսովոյի ճակատամարտին։ Զոհվել է այդ ճակատամարտում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալբանական իշխանություններ
Մերկապոչուկ թեքահասկ
Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է։ Տարածման շրջանի մակերեսը 100 կմ²-ից պակաս է։ Քանի որ տեսակի հիմնական տարածման շրջանը գտնվում է Հայաստանի սահմաններից դուրս, սպառնալիքի կատեգորիան նվազեցվել է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ։
Պահպանության միջոցառումներ չեն իրականացվում։ Անհրաժեշտ է ստեղծել նոր ԲՀՊՏ Ագարակ բանավանի (Մեղրու շրջան) շրջակայքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:Միամյա բույսեր Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Հացազգիներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Մալոե Բրյանցևո
Մալոե Բրյանցևո (Малое Брянцево), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Պոդոլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 59 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Պոդոլսկի շրջանի բնակավայրեր
Խոփուս Վերին
Խոփուս Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Ալաշկերտի գավառակում ։ Գտնվում էր Շառիան գետի Խոփուս վտակի աջ ափին, Խոփուս Ներքին գյուղից 5-6 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
XIX դարի վերջին ուներ 25 տուն բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դավիթ Միրզոյան
Դավիթ Միրզոյան, հայ նկարիչ։
Կենսագրություն
Դավիթ Միրզոյանը ծնվել է 1961 թվականին, Երևանում։ 1983 թվականին ավարտել է Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի նկարչագծագրական ֆակուլտետը։ Ավարտելուց հետո աշխատել է Արտաշավան գյուղի ութնամյա դպրոցում որպես կերպարվեստի ուսուցիչ, նաև Երևանում՝ որպես արդյունաբերական դիզայներ, գծագրող։ 1986 թվականից Դավիթ Միրզոյանն աշխատել է Հայաստանի ժողովրդական տնտեսության նվաճումների ցուցահանդեսում որպես նկարիչ ձևավորող, այնուհետև որպես ինտերիերների ձևավորող։ 1984 թվականից սկսած Դավիթ Միրզոյանը եղել է Հայաստանի նկարիչների միության կողմից պարբերաբար կազմակերպվող պլակատի մրցույթների հաղթող և ցուցահանդեսների մասնակից։ 1988 թվականին Դավիթ Միրզոյանը դարձել է ԽՍՀՄ և ՀԽՍՀ նկարիչների միության երիտասարդական սեկցիայի անդամ։ Դավիթ Միրզոյանը ղարաբաղյան շարժման հենց սկզբից եղել է շարժման ակտիվ մասնակից։ 1988 թվականին հանդես է եկել իր հանրահայտ պլակատով՝ «Եթե Ղարաբաղը պարտվի՝ այս վերջին պատառը ևս կուլ կգնա», որն անմիջապես լայն ճանաչում է գտել միլիոնավոր հայերի շրջանում և նույն թվականին տպագրվել սփյուռքահայ մամուլում։
Դավիթ Միրզոյանը նաև արվեստին նվիրված հետազոտությունների, ակնարկների ու հոդվածների, նաև մի շարք քառյակների հեղինակ է ։
Հայրենիքի անմխիթար վիճակին Դավիթ Միրզոյանն արձագանքել է բազմաթիվ ուսումնասիրություններով, հոդվածներով, ակնարկներով ու աֆորիզմներով։ Դավիթ Միրզոյանը երկար է մտորել մեր ազգային խնդիրների շուրջ, այդ խնդիրների հիմնական պատճառն ու լուծումը գտնելու համար։ Տարիների մաքառումներից հետո Դավիթ Միրզոյանը բացահայտել և իր հոդվածներով ներկայացրել է ազգային ուսմունքի բացակայությունը որպես մեր ազգային բոլոր խնդիրների հիմնական պատճառ և առաջարկել միապետական կառավարման վերականգնումն ու ազգային ուսմունքի սերմանումը որպես միակ լուծում։ Դավիթ Միրզոյանը տարիների իր քրտնաջան աշխատանքի շնորհիվ կազմել և 2012 թվականին հրապարակել է Արարչական օրենքների հիմնարար դրույթներն ու Հայաստանի թագավորության ազգային Սահմանադրությունը, իր դրոշով, զինանշանով և օրհներգով (https://www.facebook.com/tagavorutyun )։ 2013 թվականին Դավիթ Միրզոյանը գրել է ապագա միապետական Հայաստանը, ազգային ուսմունքի կարևորագույն դրույթներն ու Համայն Հայոց Արքայի կերպարը ներկայացնող «Վերածնունդ» վեպը։ Այն տպագրվել է 2014 թվականին, վերահրատարակվել՝ 2016 թվականին ։ 2015 թվականին լույս է տեսել Դավիթ Միրզոյանի «Հոդվածներ, ակնարկներ, աֆորիզմներ» ժողովածուն ։ 2019 թվականին տպագրվել է Դավիթ Միրզոյանի «Վերածնունդ» վեպի շարունակությունը՝ երկրորդ հատորը։
Դավիթ Միրզոյանը շարունակում է հանդես գալ համացանցում ազգային խնդիրների շուրջ իր հոդվածներով, ակնարկներով, աֆորիզմներով ու գրառումներով։ Մոտ ապագայում Դավիթ Միրզոյանը ծրագրում է տպագրել իր ուսումնասիրությունների, հոդվածների, ակնարկների ու աֆորիզմների համալրված ժողովածուն (ավելի քան 750 էջ)։ Դավիթ Միրզոյանի քառյակներն ու բանաստեղծությունները հետագայում կտպագրվեն առանձին գրքույկով կամ կընդգրկվեն «Հոդվածներ, ակնարկներ, աֆորիզմներ» համալրված ժողովածուի մեջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1961 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ
פ ף
Պե, եբրայական այբուբենի 17-րդ տառն է։ Թվային արժեքը՝ 80։ Հայերենում համապատասխանում է «Պ|Պ պ» տառին։
Ֆուրդենայմ
Ֆուրդենայմ (Furdenheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում :
Անտագոնիզմ (հասարակություն)
Անտագոնիզմ (հունարեն antagonistes – հակառակորդ), հակասությունների հիմնական տեսակները, տիպերը, որոնք բնորոշ են հասարակության զարգացման համար տարբեր պատմական պայմաններում։
Ֆուրդենայմ
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 390 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 15 կմ արևմուտք:
Անտագոնիզմ (հասարակություն)
Անտագոնիստական հակասություններ
Անտագոնիստական հակասությունները շահագործողական հասարակության հասարակական հարաբերություններին հատուկ այն հակասություններն են, որոնց հիմքում ընկած են թշնամական դասակարգերի, խմբերի, ուժերի անհաշտելի շահերը։ Այդ կարգի հակասությունները լուծվում են հեղափոխական դասակարգային պայքարի ու սոցիալական հեղափոխության միջոցով, որը փոխում է տվյալ հասարակարգը։ Անտագոնիստական հակասությունների բնորոշ գիծն այն է, որ իրենց զարգացման ընթացքում նրանք սրվում են, խորանում են և նրանց միջև պայքարը հասնում է սուր կոնֆլիկտի։
Ոչ անտագոնիստական հակասություններ
Ոչ անտագոնիստական հակասությունները արտահայտվում են ոչ թե թշնամական դասակարգերի, այլ այնպիսի դասակարգերի, սոցիալական խմբերի հակասությունները, որոնց հատուկ է արմատական շահերի ընդհանրությունը։ Այդպիսի հակասությունների բնորոշ գիծն այն է, որ դրանք իրենց զարգացման մեջ չեն վերածվում անպայման թշնամական հակադրության և նրանց միջև պայքարը չի հասնում կոնֆլիկտի։ Նման հակասությունների օրինակ կարող են ծառայել այն հակասությունները, որ գոյություն ունեն բանվոր դասակարգի, որպես սոցիալիզմի կրողի, և գյուղացիության, որպես մանր սեփականատերերի դասակարգի, միջև։ Ոչ անտագոնիստական հակասությունները հաղթահարվում են այդ հակասություններն առաջացնող տնտեսական, սոցիալական և այլ պայմանների աստիճանական ու պլանաչափ վերափոխման միջոցով։
Ֆուրդենայմ
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 795 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 614-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 181: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,2 %: 614 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 579 անձ (299 տղամարդ և 280 կին): Գործազուրկ են եղել 35 անձ (16 տղամարդ և 19 կին): 181 անաշխատունակներից 77-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 64-ը` թոշակառուներ, իսկ 40-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Անտագոնիզմ (հասարակություն)
Գրականություն
Փիլիսոփայական բառարան 1975 թ․, էջ 19
Կատեգորիա:Հասարակություն Կատեգորիա:Հասկացություններ Կատեգորիա:Փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Հակամարտություն
(3068) Խանինա
(3068) Խանինա (Khanina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի դեկտեմբերի 23-ին Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,230513 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0027 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4583 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1216,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,295867 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,44° անկյուն։
Կոնստանտին Մաքրիս
Կոնստանտին «Գաս» Մաքրիս (Constantine «Gus» Makris), հունական ծագման ամերիկացի կինոօպերատոր, հեռուստատեսային ռեժիսոր և հեռուստատեսային պրոդյուսեր, որն առավել հայտնի է Դիկ Վուլֆի սերիալներում իր աշխատանքով։ Հայտնի աշխատանքներից են «Օրենք ու կարգ», «Ալֆա մարդիկ», «Սեզոնի հիթը` նարնջագույն» հեռուստասերիալները։ «Էմմի»(1993, 1997, 1998) և «Արծաթե մուրճ»(1999, 2000) մրցանակների դափնեկիր։ Կինոօպերատորների ամերիկյան ընկերության անդամ (1997)։
Կենսագրություն
Մաքրիսի ծնողները Կարպատոս (Հունաստան) կղզու Վոլադա գյուղից եկվորներ են։
Բոլշոյ Մոնոկ
Բոլշոյ Մոնոկ (Большой Монок, Улуғ Нонып), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Բեյսկի շրջանի կազմում։
Կոնստանտին Մաքրիս
Կենսագրություն
Զվարճանքի ոլորտում իր կարիերան սկսել է 1970-ականներին, հիմնականում աշխատելով հեռուստատեսությունում։
Բոլշոյ Մոնոկ
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 645 մարդ։
Կոնստանտին Մաքրիս
Կենսագրություն
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հունական համայնքի ակտիվ անդամ է։
Բոլշոյ Մոնոկ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1768 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Բեյսկի շրջանի բնակավայրեր
Կոնստանտին Մաքրիս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոօպերատորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Աբեղա
Աբեղա (ասորերեն ܐܒܝܠܐ,ʾăḇīlā - չամուսնացած, մենակյաց), հայոց եկեղեցու կուսակրոն հոգևորականության ամենացածր աստիճանի վանական։
Քահանայությունը Հայ Առաքելական Եկեղեցում երկու տեսակ է՝ ամուսնացյալ քահանայությություն (տես Քահանա) և ոչ ամուսնացյալ՝ կուսակրոնություն (անվանվում է նաև աբեղայություն)։ Երկու աստիճաններն էլ համապատիվ են և տրվում են Պատարագի ընթացքում։ Սարկավագին քահանա կամ աբեղա (կուսակրոն քահանա) է ձեռնադրում եպիսկոպոսը՝ օծելով Սուրբ Հոգու շնորհները փոխանցող մեռոնով։ Եպիսկոպոս Աբեղային հանձնում է նաև վեղար՝ սև սրածայր գլխի ծածկոցը, որը խորհրդանշում է աշխարհիկ կյանքից հրաժարվելը (կուսակրոն հոգևորականի տարբերակիչ նշաններից է՝ ի նշան իրենց ուխտի և հոգևոր աստիճանի)։ Աբեղան կուսակրոնության երդում է տալիս ձեռնադրության օրը՝ երեկոյան։ Նրանք ապրում են վանքերում։ Աբեղաները վարել են ճգնավորի և անապատաբնակի կյանք։
Աբեղան իր գործունեությամբ և հագուստով հիմնականում նման է քահանային, բայց ի տարբերություն վերջինիս, կարող է ձեռնադրվել վարդապետ, եպիսկոպոս և կաթողիկոս։ Նաև, գիտական աշխատանք կատարելու դեպքում, Աբեղաները ձեռնադրվում են են Վարդապետ, ինչը եկեղեցական-գիտական աստիճան է։
Կուսակրոն քահանային՝ աբեղային (նաև վարդապետին) անվանում են Հայր Սուրբ, քանի որ սուրբ է կյանքի նրա ընտրած ճանապարհը։ Առօրյայում ողջունելիս նրանց ասում են «Աստված օգնական, Հա’յր Սուրբ», ինչը նշանակում է, որ ողջունողը աղոթում է, որ Աստված օգնի Հայր Սուրբին իր դժվարին գործում։ Գրավոր կերպով դիմելիս անվանում են Հոգեշնորհ Հայր Սուրբ կամ դիմում անվամբ՝ օր. Հոգեշնորհ Տեր ԱՆՈՒՆ աբեղա ԱԶԳԱՆՈւն։
«Աստված օգնական»-ով են ողջունում նաև կուսակրոն մյուս հոգևորականներին՝ եպիսկոպոսին և կաթողիկոսին՝ ավելացնելով համապատասխան դիմելաձևը (համապատասխանաբար Սրբազան Հայր կամ Վեհափառ Տեր)։
Արտաքին Հղումներ
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Կատեգորիա:Հոգևոր կոչումներ
צ ץ
Ցադի, եբրայական այբուբենի 18-րդ տառն է։ Թվային արժեքը՝ 90։ Հայերենում համապատասխանում է «Ց|Ց ց» տառին։
Սեդրալ
Սեդրալ (Cedral), համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Մեդիու Մեարին գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 11 008 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 262,278 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 42,0 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1964 թվականի հունիսի 9-ին։
Աշխարհագրություն
Բնակավայրի կլիման արևադարձային է, շոգ և խոնավ։
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Ռայմոնդ Դեյվիս
Ռայմոնդ Դեյվիս (Raymond Davis Jr., ), ամերիկացի քիմիկոս, 2002 թ. Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր ֆիզիկայի բնագավառում «Աստղաֆիզիկայում աննախադեպ ներդրումների համար, մասնավորապես տիեզերական նեյտրինոների հայտնաբերման համար»: Մրցանակը կիսել է Մասատոշի Կոշիբայի հետ, մրցանակի երկրորդ մասը ստացել է Ռիկարդո Ջակոնին Աստղաֆիզիկայում աննախադեպ ներդրումների համար, որոնք հանգեցրեցին տիեզերական ռենտգենյան ճառագայթների աղբյուրների հայտնաբերման համար։
ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ է (1982) ։
Կենսագրություն
1938 թվականին ստացել է քիմիկոսի դիպլոմ Մերիլենդի համալսարանում։ Մեկ տարի աշխատելով Dow Chemical ընկերությունում վերադարձել է Մերիլնեդի համալսարան։ 1942 թվականին Եյլի համալսարանում պաշտպանել է ատենախոսություն ֆիզիկական քիմիայի գծով, այնուհետև ներգրավվել զինվորական ծառայության որպես պահեստային ծառայող։ Հետագա տարիներին աշխատել է որպես քիմիական զենքի փորձարկումների դիտորդ Յուտա նահանգում։ 1945 թվականին զորացրվելուց հետո աշխատել է Օհայո նահագում Մոնսանտո Քեմիկլս ընկերությունում որպես ռադիոքիմիական մեթոդների զարգացման մասնագետ։
1948 թվականին անցել է աշխատանքի Բրուքհեյվենյան ազգային լաբորատորիայում։ Այնտեղ ծանոթացել իր ապագա կնոջ Աննա Տորրի հետ։ Ամուսնացել են 1948 թվականին, ունեցել են հինգ երեխա՝ Էնդրյու, Մարթա Կումլեր, Նենսի Կլեմ, Ռորեջ և Ալեն։ 1984 թվականին դուրս է եկել աշխատանքից և դարձել է Մերիլենդի համալսարանի ֆիզիկայի և աստղագիտության ֆակուլտետրի պրոֆեսոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ
Սերգեյ Շանշիև
Սերգեյ Կոստանտինի Շանշիև (Сергей Константинович Шаншиев, նոյեմբերի 22 1893 - նոյեմբերի 14 1974), հիդրոէներգետիկայի բնագավառի հայ խորհրդային ինժեներ-կոնստրուկտոր, տեխնիկական գիտական թեկնածու (1947), դոցենտ (1947), Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր գյուտարար 1965։
Ավարտել է Լենինգրադի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը 1924։ 1924 թվականից աշխատել է Սերգեյ Ժուկի անվան «Հիդրոնախագիծ» ինստիտուտի Թբիլիսիի բաժանմունքում, որպես գլխավոր կոնստրուկտոր։ Մշակել է հիդրոտեխնիկական թունելների երեսապատման հաշվարկների մեթոդը։ 1951 թվականին արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի 2 շքանշանով։
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ Կատեգորիա:Հայ կոնստրուկտորներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ վաստակավոր գյուտարարներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ 2003 (թիմերի կազմեր)
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթի 2003 թ. խաղարկությանը մասնակցեցին 12 ազգային հավաքականներ։
Նայիր նաև
Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (թիմերի կազմեր)
ק
Քոֆ, եբրայական այբուբենի 19-րդ տառն է։ Թվային արժեքը՝ 100։ Հայերենում համապատասխանում է «Ք|Ք ք» տառին։
Հենրի Զագա
Հենրիկե Չագաս Մոնիս դե Արագաո Գոնզագա (Henrique Chagas Moniz de Aragão Gonzaga, ), հայտնի է որպես Հենրի Զագա, բրազիլացի դերասան։
Կարիերա
2017 թվականի ապրիլին նկարահանվել է Marvel-ի «Նոր մուտանտներ» սուպերհերոսային ֆիլմում, որը հանդիսանում է 20th Century Fox ընկերության արտադրած Իքս մարդիկ ֆիլմաշարի սփին օֆը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Կինոդերասաններ
Գլուբոկայա Դոլինա (գյուղ, Զմիյովի շրջան)
ՈւՎՏԿՕԴ կոդ՝ 6321785004։
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1680 թվականին։
Բնակչություն
2001 թվականի տվյալներով Գլուբոկայա Դոլինա գյուղում բնակվել է 46 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,177 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմել է 259,89 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
Գլուբոկայա Դոլինա գյուղը գտնվում է Մժա գետից 3,5 կմ հեռավորության վրա (աջ ափ), Բորոչեկ Վտորոյ գյուղից 1 կմ, Սոկոլովոյից 4 կմ, 1,5 կմ հեռավորության վրա է գտնվում Պլատֆորմ 829 կմ երկաթուղային կայարանը և T-2107 մայրուղին։ Գյուղին հարում է Ռոգան (կաղնու) անտառը։ Գյուղի միջով հոսում է ցամաքող առվակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1680 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Փափուկ շանկր
Փափուկ շանկր, սուր վարակիչ վեներական հիվանդություն։ Փոխանցվում է հիմնականում սեռական ճանապարհով։ Հարուցիչը Դյուկրեյ Ուննա Պետերսենի ստրեպտոբացիլն է։ Փափուկ շանկրի մաքուր կուլտուրան առաջին ստացել են Ս․ Իստամանովը և Ա․ Հակոբյանցը (1897)։ Վարակումից 2–3 օր անց, սեռական օրգաններում առաջանում է վառ կարմիր բիծ, որն այնուհետև վեր է ածվում հանգուցիկի, թարախաբշտիկի։ Վերջինիս պատռվելուց հետո գոյանում է փոքրիկ խոց, որն արագորեն մեծանում է։ Դրան զուգընթաց առաջանում են նոր խոցեր, որոնք խիստ ցավոտ են, կախված եզրերով ու փափուկ կոնսիստենցիայով։ Խոցերի հատակն անհարթ է՝ ծածկված առատ թարախային արտադրությամբ։ 2–3 ամիս անց խոցերն ապաքինվում են՝ առաջացնելով սպիներ։ Հիվանդների 30–40%–ի մոտ բորբոքվում են նաև աճուկային ավշային հանգույցները։ Փափուկ շանկրի տարբերակիչ ախտորոշումը կարծր շանկրից կատարվում է կլինիկական ու շճաբանական հետազոտություններով։ Բուժումը սուլֆանիլամիդներ, անտիբիոտիկներ։
Գնիլիշչե (գյուղ, Զմիյովի շրջան)
Գնիլիշչե (Гнилище), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (319001-319100)
Աստերոիդների ցանկ (318901-319000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (319101-319200)
Ցորեն Ուրարտու
Նկարագրություն
40-100 սմ բարձրությամբ փռված ցողուններով միամյա խոտաբույս է։ 5-11 սմ երկարությամբ, մինչև 30-ի հասնող հասկիկներն ունեն մեկ կարմրավուն հատիկ։ Հասկերի առանցքը մասերի բաժանվող է։ Հասկիկում երկու ներքևի ծաղիկների ստորին ծաղկային թեփերը քիստերով են ։
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Ողջաբերդ գյուղի շրջակայք, «Էրեբունի» պետական արգելոց)։ Աճում է նաև Անատոլիայում, Հյուսիսային Իրաքում, Սիրիայում և Լիբանանում ։
Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Հանդիսանում է ցորենի կուլտուրական սորտերի մոտիկ ազգակիցը։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին, կապված գյուղատնտեսական գործունեության ինտենսիվացման պատճառով աճելավայրերի պայմանների փոփոխության հետ, սպառնում է տարածման և բնակության շրջանների կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման անմիջական սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ։
Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Էրեբունի» պետական արգելոցի տարածքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ Կատեգորիա:Միամյա բույսեր Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Հացազգիներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Ծիփա (Բաղդաթի շրջան)
Ծիփա (წიფა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Բաղդաթի շրջանում։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 560 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Բաղդաթից հեռու է 15 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 52 մարդ, մեծամասնությունը՝ վրացիներ։
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Բաղդաթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Տարածքով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Քութայիս քաղաքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Բաղդաթի շրջան
12 (ֆիլմ)
12 (12), 2007 թվականին նկարահանված ռեժիսոր Նիկիտա Միխալկովի ֆիլմը, որը ամերիկյան «12 զայրացած տղամարդ» (12 Angry Men) ֆիլմի ռիմեյքն է։
Ֆիլմը արժանացել է Վենետիկյան կինոփառատոնի հատուկ մրցանակի և առաջադրվել է «Օսկարի»։
Սյուժե
Երդվյալ ատենակալների դատարանը քննում է 18-ամյա չեչեն մի երիտասարդի գործ, ով մեղադրվում է իր խորթ հոր սպանության մեջ։ Նրա հայրը ռուսական բանակի սպա էր, ով կռվել էր Չեչնիայում։ Ատենակալները, որոնք հավաքվել էին տեղական դպրոցի սպորտդահլիճում, սկզբում գործին վերաբերվում էին ձևական և անտարբեր. թվում է, թե ամեն ինչ պարզ է։
Մրցանակներ
Օսկար (2007)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Նիկիտա Միխալկովի ֆիլմեր Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռիմեյք ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Ռուսաստանում
Ռուբեն Բելիմա
Ռուբեն Բելիմա Ռոդրիգես (Rubén Belima Rodrígue, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Ռեալ Մադրիդ Կաստիլյա» ակումբի և Հասարակածային Գվինեայի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։
Ակումբային կարիերա
Ռուբենը ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել 1999 թվականին՝ «Տորեվեխու» մանկական ակումբում։ 10 տարեկանից սկսած նա դեբյուտել է ակումբի հիմնական կազմում, որը հանդես է եկել Իսպանիայի ֆուտբոլի առաջնությունում։ 2009 թվականին Բելիման, «Տորեվեխու» ակումբում անցկացնելով 7 խաղ, միացել է «Ռեալ Մադրիդ » ֆուտբոլային ակումբին։ 2011 թվականին կիսապաշտպանը սկսել է հանդես գալ «Ռեալ Մադրիդ C»-ում, որի հետ մեկտեղ 2011/2012 մրցաշրջանում զբաղեցնելով 2-րդ հորիզոնականը՝ իրավունք ստացավ Տերսերայից անցնել «Սեգունդա B»։ 2013 թվականից հանդես է գալիս «Ռեալ Մադրիդում»։
Կարիերան հավաքականում
2015 թվականի աֆրիկյան ազգերի գավաթի առաջնությունը Մարոկկոյից Հասարակածային Գվինեա տեղափոխելուց հետո Բելիման ընդգրկվեց առաջնության տերերի նախնական հայտում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Տրայանոսի տաղավար (Եգիպտոս)
Տրայանոսի տաղավար (Եգիպտոս), առանց առաստաղի, բաց երկնքի տակ գտնվող հինավուրց տաճար, որը գտնվում է Ագիլիկա կղզում՝ Եգիպտոսի հարավային Հին Ասուանի ջրամբարի մոտ (Old Aswan Dam): Հին Եգիպտոսի ամենամեծ հուշարձաններից մեկը այսօր էլ կանգուն է։ Այն պայմանականորեն վերագրվում է հռոմեացի Տրայանոս կայսրին, ով էլ տվել է տաճարի ներկայիս զարդարանքները, չնայած նրան, որ որոշ փորձագետներ կարծում են, որ տաճարն ավելի հին կարող է լինել․ հնարավոր է, այն հիմնադրվել է Օգոստոս Օկտավիանոս կայսեր գահակալության ժամանակ ։ Կառույցը նախապես կառուցվել է Ֆիլի կղզու վրա, Ասուանի ջրամբարի ստորին հատվածի մոտ։ Այնուամենայնիվ, ավելի ուշ՝ 1960-ական թվականներին, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յի նախաձեռնությամբ այն տեղափոխվել է Ագիլիկա՝ Նիլի ջրերի բարձրացումից պահպանելու համար, որն էլ պայմանավորված էր Ասուանի ջրամբարի շինարարությամբ։
15x20 չափերով այս տաղավարն ունի 15․85 մետր բարձրություն՝ նպատակաուղղված «պաշտպանվելու Ֆիլի(Philae) կղզու Իսիդայի արևելյան ջրաբերուկներից» ։ Տաղավարի չորս կողմերի հինգ սյուներից յուրաքանչյուրը կրում է «տարբեր, հարուստ բարդ կառուցվածքային խոյակներ, որոնք հասնում են մինչև 2․10 մետր բարձրության» և որոնք, ի սկզբանե, «նախատեսված էին ձևավորել Բեսի քանդակների նմանությամբ՝ նման Ֆիլիում Արմանտում և Դենդերում գտնված տաճարների», չնայած, որ այս ձևավորումը երբեք էլ չի ավարտվել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի տաճարներ
Մալոե Զագարինո (գյուղ, Վաչսկի շրջան)
Մալոե Զագարինո (Малое Загарино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի բնակավայրեր
ר
Ռեշ, եբրայական այբուբենի 20-րդ տառն է։ Թվային արժեքը՝ 200։ Հայերենում համապատասխանում է «Ռ|Ռ ռ» տառին։
Ռոզերսբերգ պալատ
Ռոզերսբերգ պալատ (Ռոզերսբերգ ամրոց, շվեդ. Rosersbergs slott), Շվեդիայի թագավորական պալատներից մեկը։ Այն տեղակայված է Մելարեն լճի ափին՝ Ստոկհոլմի ծայրամասում, և կառուցվել է 1630-ական թվականներին՝ Օքսենշերնի ընտանիքի կողմից։ Ռոզերսբերգը դարձավ թագավորական պալատ 1762 թվականին, երբ պետությունը այն փոխանցեց դուքս Կառլին (ապագա թագավոր Կառլ XIII)՝ Շվեդիայի թագավոր Գուստավ III-ի կրտսեր եղբորը։
Պատմություն
Գաբրիել Բենգտսսոն Օքսենշերնան պալատն անվանեց իր մոր պատվին, ով ծագումով Тре Росор («երեք վարդ») ազնվականական ընտանիքից էր։ Շենքի կառուցումը, ժամանակին բնորոշ Վերածննդի ոճով, սկսվեց 1634 թվականին և ավարտվեց 1638 թվականին։ 17-րդ դարի վերջին Վերածննդի ոճը դուրս եկավ կիրառությունից, և Գաբրիել Բենգտսսոն Օքսենշտերնի որդին՝ Բենգտ Օքսենշտերնը, արմատապես արդիականացրեց ամրոցն այդ ժամանակ հայտնի ռոկոկո ոճով։ Նախագծի ճարտարապետն էր Նիկոդեմուս Թեսին կրտսերը։ Հիմնական շենքի ճակտոնապատերը քանդվեցին, կառուցվեց ամրոցի նոր տանիքը և սյունաշարերով պատկերասրահը, ավելացվեցին նաև նոր թևեր ։
Կառլը բնակություն հաստատեց պալատում և շարունակեց իր արդիականացման Ռենա ծրագրերի իրականացումը։ Ամրոցը վերականգնվեց ուշ Գուստավյան ոճով, բայց առանց դրան բնորոշ որոշ բարդ մանրամասների, փոխարինվեց ավելի լուրջ և ռոմանտիկ տոնով, որը կոչվում էր Կառլ XIII կայսրության ոճ։ Որպես արդիականացման մաս, ստեղծվել են մի շարք նոր ինտերիերներ, որոնցից առավել ուշագրավ են նարնջագույն և կարմիր հյուրասենյակները, ինչպես նաև Գոգլանդի սենյակը։
Ռոզերսբերգը Կառլ XIV Յուհանի և թագուհի Դեզիդերիի սիրելի պալատն էր, Բեռնադոտտի դինաստիայից առաջինը, որոնք իրենց ամառային արձակուրդներն անցկացնում էին այստեղ։ Նրանք թագավորական ընտանիքի վերջին անդամներն էին, ովքեր օգտագործում էին պալատը որպես նստավայր։ Կառլ XIV Յուհանի ննջասենյակը համարվում է 19-րդ դարի սկզբի շվեդական ինտերիերի ամենավառ օրինակներից մեկը։ Սենյակները և դրանց կահավորումը մինչ օրս պահպանվել են նույն ձևով, ինչպես եղել են 1795-1825 թվականներին ։
1860 թվականին Դեսիդերիայի մահից հետո պալատը հատկացվեց շվեդական հետևակային դպրոցին։ 1874 թվականին Շվեդիայի հետևակային հրետանային դպրոցը տեղակայվեց առաջին հարկում և ամրոցի կողաշենքերում։ 1961 թվականի գարնանը հետևակային հրետանային դպրոցը տեղափոխվեց Լինչոպինգի կայազոր։ 1961 թվականի հուլիսի 1-ին ամրոցը փոխանցվեց Շվեդիայի քաղաքացիական պաշտպանության խորհրդին։ 1986 թվականին այս խորհուրդը վերափոխվեց Փրկարար ծառայության գործակալության, որը մինչև 2006 թվականն իր տարածքն  ուներ ամրոցում և կողաշենքերում ։
Զբոսայգի
Պալատում կա զբոսայգի, որն իր մեջ ներառում է ֆրանսիական բարոկկո ոճով պարտեզ, որը ստեղծել է ճարտարապետ Նիկոդեմուս Տեսին կրտսերը Բենգտ Օքսենշերնի պատվերով, 17-րդ դարի վերջին։ Այն ժամանակ դա համարվում էր Շվեդիայի ամենաշքեղ պարտեզներից մեկը, բայց հետագայում զբոսայգու մեծ մասը պատված էր մացառուտներով և չէր օգտագործվում։ Ծառուղիները և 600 մետր երկարությամբ լճակը դեռևս գոյություն ունեն։ Պալատի ձախ կողմում գտնվում է ոլորապտույտ արահետներով անգլիական այգի, որը պատվիրել էր դուքս Կառլը 1800–ական թվականներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ստոկհոլմի պալատներ Կատեգորիա:1638 հիմնադրումներ Շվեդիայում
Խրբասոր
Խրբասոր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Այնթապի գավառակում։
Պատմություն
Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է բռնագաղթի ճանապարհին։ Խրբասորն այժմ թրքաբնակ գյուղ է։
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 89 տուն բնակիչ, որից 19-ը՝ հայ, մնացածը՝ քրդեր։
Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(3069) Հեյրովսկի
(3069) Հեյրովսկի (Heyrovsky), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Զդենկա Վավրովայի կողմից Կլետում ։
Հեյրովսկի աստերոիդը պատկանում է Նիսայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդների ուղեծրերը ունեն մեծ կիսաառանցքներ, ընկած 2,41-ից մինչև 2,5 ա. մ. միջակայքում, 0,12-0,21 էքսցենտրիսիտետ և ուղեծրի թեքում՝ 1,1-4,3° միջակայքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիսայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1982 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Զդենկա Վավրովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բոլշոյ Նիմնիր (քաղաքատիպ ավան, Ալդանսկի ուլուս)
Բոլշոյ Նիմնիր (Большой Нимныр), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Ալդանսկի ուլուսի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 479 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Ալդանսկի ուլուսի բնակավայրեր Կատեգորիա:1929 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
ש
Շին, եբրայական այբուբենի 21-րդ տառն է։ Թվային արժեքը՝ 300։ Հայերենում համապատասխանում է «Շ|Շ շ» տառին։
Աստերոիդների ցանկ (140501-140600)
Աստերոիդների ցանկ (140401-140500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (140601-140700)
|}
Քլորիտներ (աղեր)
Քլորիտներ (աղեր), քիմիական միացություններ, քլորային թթվի՝ HClO2 աղեր։ Քլորիտ անիոնն ունի եռանկյուն կառուցվածք (d(ClO) = 0,155 նմ, անկյուն OClO = 111o):
Ստացում
Քլորի երկօքսիդը ալկալիներով մշակելիս ստացվում է քլորիտներ և քլորատներ։
Քլորիտներ առանց քլորատների խառնուրդի ստացվում է քլորի երկօքսիդի և նատրիումի պերօքսիդի փոխազդեցությունից։
Հատկություններ
Քլորատները ապիտակ կամ դեղին բյուրեղներ են։ Սովորաբար լավ են լուծվում ջրում, բացի դեղին Ag(ClO2)2 և Pb(ClO2)2. Քլորիտները սովորական պայմաններում անջուր և ջրում լուծված վիճակում կայուն են։ Պինդքլորիտները, հատկապես ծանր մետաղների աղերը տաքացնելիս կամ հարվածի դեպքում քայքայվում են պայթյունով ։
Քլորիտների ալկալիական լուծույթները կայուն են մթության մեջ, սակայն լույսի տակ քայքայվում են.
Թթվային միջավայրում լույսի տակ քայքայման ռեակցիան ընթանում է հետևյալ կերպ.
Ալկալիական քլորիտների ջերմակայունությունը աճում է Cs-ից Li, ի տարբերություն ալկալիական մետաղների թթվածնային թթուների մեծ մասի. Քլորիտները ուժեղ օքսիդիչներ են։ Թթվային միջավայրում կարող են օքսիդացնել Вr− մինչև Вr2, և NO2− մինչև NO3− (բայց չեն փոխազդում N2O հետ)։ Ջրածնի պերօքսիդը օքսիդացնում են մինչև О2:
Բնատնտեսություն
Բնատնտեսություն, տնտեսություն, որտեղ աշխատանքի արդյունքները արտադրվում են ոչ թե վաճառքի, այլ տնտեսության սեփական պահանջները բավարարելու համար։ Պատմականորեն նախորդել է ապրանքային արտադրությանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տնտեսության ճյուղեր
ת
Տավ, եբրայական այբուբենի 22-րդ տառն է։ Թվային արժեքը՝ 400։ Հայերենում համապատասխանում է «Տ|Տ տ» տառին։
Ջեյհուն Բայրամով
Ջեյհուն Ազիզ օղլի Բայրամով (Ceyhun Əziz oğlu Bayramov, ), ադրբեջանցի պետական գործիչ, Ադրբեջանի Հանրապետության կրթության նախարար, արտաքին գործերի նախարար Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի 2020 թվականի հուլիսի 16-ի հրամանագրով նշանակվել է Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար
Կենսագրություն
Ջեյհուն Բայրամովը ծնվել է 1973 թվականին Բաքվում։ Ավարտել է Ադրբեջանի պետական տնտեսական ինստիտուտի տնտեսագիտության ֆակուլտետը։ Հետագայում նա ավարտել է Ադրբեջանի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։
1996-2000 թվականներին նա աշխատել է Ադրբեջանի Հանրապետության ֆինանսների նախարարությունում ՝տարբեր պաշտոններում ։
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարներ
Տանգուա
Տանգուա (Tanguá), համայնք Բրազիլիայում՝ Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ռիո դե Ժանեյրոյի ագլոմերացիա (մեզոշրջան)ում։ Մտնում է Վասորասի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 28 322 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 146,623 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 193,2 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 28-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռիո դե Ժանեյրո նահանգի բնակավայրեր
Կարճ դիրք
Կարճ դիրք, զբաղեցնել կարճ դիրք ֆինանսներում նշանակում է կատարել այնպիսի ներդրում, երբ ներդրողը շահույթ է ստանում գների անկման պարագայում։ Սա առավել տարածված երկար դիրքի հակառակն է, երբ ներդրողը շահույթ է ստանում ակտիվի գնի բարձրացման դեպքում։
Կարճ դիրք զբաղեցնելու մի շարք եղանակներ կան։ Հիմնարար եղանակներից է այսպես կոչված «ֆիզիկապես» կարճ դիրք զբաղեցնելը, որը ենթադրում է փոխառությամբ ակտիվներ վերցնել (առավել հաճախ արժեթղթեր, օրինակ՝ բաժնետոմս կամ պարտատոմս) և դրանք վաճառել։ Հետագայում նեդրողը պետք է գնի նույն տեսակի ակտիվից վերադարձնելու այն փոխատուին։ Եթե այս ընթացքում ակտիվի գինը ընկնում է, ներդրողը իր նախկինում կատարած վաճառքի և այդ պահին կատարած գնման գների տարբերության չափով շահույթ է ապահովում։ Եվ հակառակը, եթե գները աճում են ներդրողը վնաս է կրում։ Սովորաբար փոխառուն ակտիվների փոխառության համար վճարում է փոխատուին (որը սովորաբար հաշվարկվում է որոշակի տոկոսով փոխառության ժամանակահատվածի համար․ նման է տոկոսների վճարմանը), ինչպես նաև հատուցում է բաց թողնված այնպիսի եկամուտները, ինչպիսին է դիվիդենդը, որը պետք է վճարվեր դրա տիրոջը փոխառության ժամանակահատվածում։
Կարճ դիրքը կարելի է նաև ձեռք բերել ֆյուչերսների, ֆորվարդների կամ օպցիոնների միջոցով, երբ ներդրողը ստանձնում է ակտիվը ապագա ամսաթվով վաճառելու պարտավորություն կամ իրավունք այն գնով, որն ամրագրված է պայմանագրի կնքման պահին։ Եթե ակտիվի գինը նվազում է համաձայնեցված գնից, ապա ակտիվը կարող է գնվել ավելի ցածր գնով և միևնույն ժամանակ վաճառվել ֆորվարդային կամ օպցիոն պայմանագրում նշված ավելի բարձր գնով։ Կարճ դիրք կարելի է զբաղեցնել նաև սվոփի միջոցով։
Քանի որ կարճ վաճառողը պարտավորություն է կրում փոխատուի առջև այն ժամանակ, երբ գինը բարձրանում է, և քանի որ կարճ վաճառքը սովորաբար իրականացնում է բրոքերի միջոցով, կարճ վաճառողից սովորաբար պահանջվում է մարժային վճարում կատարել բրոքերին որպես գրավ երաշխավորելու համար պարտավորության կատարումը, իսկ վնասների սահմանված չափը գերազանցելու պարագայում կարող է պահանջվել մարժային հաշվի համալրում։
Համանման կերպով ածանցյալ գործիքներով կարճ դիրք զբաղեցնելը ևս կարող է պահանջել մարժային վճարման կատարում։ Մարժային հաշվի համալրումից հրաժարվելու դեպքում բրոքերը կամ գործընկերը կարող է փակել դիրքը։
Կարճ վաճառքը հատկապես տարածված պրակտիկա է պետական արժեթղթերի, ֆյուչերսների կամ արժույթների շուկաներում, որոնք բավարար չափով իրացվելի են։
Կարճ վաճառքը կարող է ունենալ տարբեր նպատակներ։ Սպեկուլյատորները կարող են կարճ վաճառք անել՝ հույս ունենալով, որ գերարժևորված գործիքից շահույթ կստանան, ճիշտ այնպես, ինչպես երկար դիրք զբաղեցնող ներդրողներն ու սպեկուլյանտները հույս են ունենում շահույթ ստանալ թերագնահատված ակտիվի գնի բարձրացումից։ Մյուս կողմից, թրեյդերները կամ ֆոնդի կառավարիչները կարող են օգտագործել կարճ դիրքերը հեջավորելու համար պորտֆելի որոշ ռիսկեր, որոնք առաջանում են երկար դիրքերից կամ այլ պատճառներից։
Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ կարճ վաճառքների արգելումը հանգեցնում է շուկայում ոչ արդյունավետ ու բացասական հետևանքների    ։ Այնուամենայնիվ, այն հաճախ է դառնում հասարակության քննադատության առարկան ։
«ֆիզիկապես» կարճ դիրք զբաղեցնել փոխառու արժեթղթերով
Արժեթղթի գնի նվազումից շահույթ ստանալու համար կարճ վաճառք անող ներդրողը կարող է փոխառությամբ վերցնել արժեթղթերը և վաճառել դրանք՝ հույս ունենալով, որ դրանք հետ կգնի ապագայում ավելի ցածր գնով ու կմարի փոխառութունը։ Երբ ներդրողը որոշում է, որ շուկայական իրավիճակը բարենպաստ է (կամ երբ փոխատուն է հետ պահանջում արժեթղթերը), նա գնում է նույն տեսակի արժեթղթերից ու վերադարձնում է դրանք փոխատուին։ Այսպիսով՝ նախկինում վաճառված արժեթղթերի հետ գնումով ներդրողը փակում է իր դիրքը։ Դիրքը կարող է փակվել մինչև արժեթղթերի փոխատուին հետ վերադարձի ժամկետն ընկած ցանկացած ժամանակ։ Երբ դիրքը արդեն փակված է, շուկայական գների փոփոխությունը այլևս ազդեցություն չի ունենում ներդրողի շահույթի վրա, քանի որ նա արդեն տիրապետում է այն արժեթղթերը, որոնք պարտատավորվել էր հետ վերադարձնել։ Այս գործընթացի իրականացման պարտադիր պայման է կարճ վաճառքի առարկա հանդիսացող ակտիվի մատչելիությունը շուկայում՝ այն ցանկացած պահի հետ գնելու համար։
Քանի որ արժեթղթերի գների փոփոխությունը տեսականորեն սահմանափակված չէ, սահմանափակված չէ նաև ներդրողի հավանական վնասը կամ օգուտը։
Սինթետիկ կարճ վաճառք ածանցյալներով
Կարճ վաճառքը առավել լայն իմաստով վերաբերում է ցանկացած գործարքի, որը ակտիվի կամ ֆինանսական գործիքի գնի անկումից շահույթ ստանալու նպատակ է հետապնդում։ Այս նպատակի համար կարող են օգտագործվել ածանցյալ գործիքներ, ինչպիսիք են ֆյուչերսները, օպցիոնները, սվոփները ։ Նման գործարքները չեն ենթադրում գործարքի առարկա հանդիսացող ակտիվի առք ու վաճառք, իսկ շահույթն ու վնասը հաշվարկվում են գների տարբերությունների հիման վրա հաշվանցով։
Պատմություն
Կարճ վաճառքի պրակտիկան, ամենայն հավանականությամբ ներդրվել է 1609 թվականին հոլանդացի գործարար Իսահակ Լե Մաերի կողմից, որը հանդիսանում էր Հոլանդական արևելահնդկական ընկերության բաժնետեր ։ Էդվարդ Սթրինգհեմը հիշատակել է տասնյոթերորդ դարում Ամստերդամի ֆոնդային բորսայում բարդ պայմանագրերի մշակման մասին, այդ թվում նաև կարճ վաճառքի պայմանագրերը ։ Կարճ վաճառքը կարող է ակտիվի գնի վրա դեպի նվազեցումը ազդել, այս պատճառով էլ պատմականորեն այն քննադատության առարկա է հանդիսացել ։ Տարբեր ժամանակներում պետությունները արգելել են կարճ վաճառքի իրականացումը։
«Կարճ» տերմինը տասնիններորդ դարի կեսերից։ Սովորաբար «կարճ» (այսինքն պակասուրդով) բառը օգտագործվում է, քանի որ կարճ վաճառք անողը բացասական դիրք է ունենում իր բրոքերի նկատմամբ։ Ջեյքըբ Լիթլը, Ուոլ Սթրիթում հայտնի որպես Մեծ Արջ, ԱՄՆ-ում սկսել է բաժնետոմսերի կարճ վաճառքը 1822 թվականից ։