cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Առողջապահության արդյունաբերություն
Beveridge մոդել
Համակարգը տեսնում է բոլոր առողջապահական ծառայությունները, որոնք տրամադրվում և ֆինանսավորվում են բացառապես կառավարության կողմից։ Այս միասնական վճարող համակարգը ֆինանսավորվում է ազգային հարկման միջոցով ։ Սովորաբար, կառավարությունը տիրապետում և ղեկավարում է կլինիկաներն ու հիվանդանոցները, ինչը նշանակում է, որ բժիշկները կառավարության աշխատակիցներ են։ Այնուամենայնիվ, կախված կոնկրետ համակարգից, պետական ​​պրովայդերներին կարող են ուղեկցել մասնավոր բժիշկներ, որոնք վճարներ են հավաքում կառավարությունից ։ Այս համակարգի հիմքում ընկած սկզբունքն այն է, որ առողջապահությունը մարդու հիմնարար իրավունքն է, ուստի կառավարությունը համընդհանուր ծածկույթ է տրամադրում բոլոր քաղաքացիներին ։ Ընդհանրապես, Beveridge մոդելը մեկ շնչի հաշվով ցածր գին է տալիս՝ համեմատած այլ համակարգերի ։
Բիսմարկի մոդել
Բիսմարկի համակարգը առաջին անգամ կիրառվել է 1883 թվականին Պրուսիայի կանցլեր Օտտո ֆոն Բիսմարկի կողմից ։ Այս համակարգում ապահովագրությունը լիազորված է կառավարության կողմից և սովորաբար վաճառվում է շահույթ չհետապնդող հիմունքներով։ Շատ դեպքերում գործատուները և աշխատողները ֆինանսավորում են ապահովագրողներին աշխատավարձի նվազեցման միջոցով։ Բիսմարկի համակարգում ապահովագրության հասանելիությունը դիտվում է որպես իրավունք, որը հիմնված է բացառապես աշխատանքային կարգավիճակի վրա։ Համակարգը փորձում է ընդգրկել բոլոր աշխատող քաղաքացիներին, ինչը նշանակում է, որ հիվանդները չեն կարող բացառվել ապահովագրությունից՝ նախկինում գոյություն ունեցող պայմանների պատճառով։  Մինչ խնամքը մասնավորեցվում է, այն սերտորեն կարգավորվում է պետության կողմից ֆիքսված ընթացակարգով գնագոյացման միջոցով, ինչը նշանակում է, որ ապահովագրական պահանջների մեծ մասը փոխհատուցվում է առանց վիճարկման՝ ստեղծելով ցածր վարչական բեռ ։  Բիսմարկի համակարգի արխետիպային ներդրումը կարելի է տեսնել Գերմանիայի ազգայնացված առողջապահությունում։ Նմանատիպ համակարգեր կարելի է գտնել Ֆրանսիայում, Բելգիայում և Ճապոնիայում ։
Առողջության ապահովագրության ազգային մոդել
Այս մոդելը պահպանում է մասնավոր պրովայդերները, սակայն վճարումը գալիս է անմիջապես կառավարությունից։ Ապահովագրությունը պլանավորում է վերահսկել ծախսերը՝ վճարելով սահմանափակ ծառայությունների համար։ Որոշ դեպքերում քաղաքացիները կարող են հրաժարվել մասնավոր ապահովագրական ծրագրերի համար պետական ​​ապահովագրությունից։ Այնուամենայնիվ, խոշոր հանրային ապահովագրական ծրագրերը կառավարությանը սակարկելու հնարավորություն են տալիս՝ թույլ տալով նրանց նվազեցնել որոշակի ծառայությունների և դեղորայքի գները։ Կանադայում, օրինակ, դեղերի գները մեծապես իջեցվել են Արտոնագրված դեղերի գների վերանայման խորհրդի կողմից ։ Այս մոդելի օրինակները կարելի է գտնել Կանադայում, Թայվանում և Հարավային Կորեայում ։
Անարդյունավետություններ
Այն երկրներում, որտեղ ապահովագրությունը պարտադիր չէ, կարող են լինել ընդգրկման բացեր, հատկապես անապահով և աղքատ համայնքների շրջանում, որոնք չեն կարող իրենց թույլ տալ մասնավոր ծրագրեր ։ Մեծ Բրիտանիայի Առողջապահության ազգային համակարգը ստեղծում է հիվանդների գերազանց արդյունքներ և պահանջում է համընդհանուր ընդգրկվածություն, բայց նաև ունի բուժման մեծ հետաձգման ժամանակներ։ Քննադատները պնդում են, որ 2012 թվականի Առողջապահության և սոցիալական խնամքի մասին ակտով իրականացված բարեփոխումները միայն ապացուցեցին, որ մասնատեցին համակարգը՝ հանգեցնելով կարգավորող մեծ բեռի և բուժման երկար ձգձգումների ։  2015 թվականին NHS-ի ղեկավարության իր վերանայման ժամանակ սըր Ստյուարտ Ռոուզը եզրակացրեց, որ «ԱԱԾ-ն խեղդվում է բյուրոկրատիայի մեջ» ։
Further reading
Կատեգորիա:Առողջություն Կատեգորիա:Առողջապահություն ըստ երկրի Կատեգորիա:Առողջապահության աշխատակիցներ Կատեգորիա:Առողջապահության արդյունաբերություն Կատեգորիա:Առողջապահության ոլորտ Կատեգորիա:Արդյունաբերություն (տնտեսագիտություն) Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղամիջոցները
Աշնակ
Աշնակ, գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզի Թալինի տարածաշրջանում, Երևան-Թալին խճուղուց ձախ, Թալին քաղաքից 12 կմ հարավ։ Մարզկենտրոնից գտնվում է 50 կմ հեռավորության վրա։ Նախկինում կոչվել է Աշնանակալ ։
Ավանդություն
Գյուղի անվանման հետ կապված կա ավանդություն, որ սկզբից կոչվել է Աշնանակալ։ Անունն այնքան հին է, որքան տարվա 4 եղանակները։ Առաջ կարծում էին, թե Աշունը աստվածուհի է Արագած լեռան վրա։ Տարին մեկ անգամ իջնում է ներքև և դարձնում աշխարհը դեղին։ Դրա համար էլ Արագածի հարավ արևմտյան կողմի լանջերից սկիզբ առնող գետը և լեռան փեշին գտնվող գյուղը կոչել են Աշնանակալ, այսինքն աշունը կալող՝ բռնող։ Հետագայում Աշնանակալը սեղմվել է և դարձել Աշնակ։
Պատմություն
Արածածոտն գավառի որոշ գյուղեր, այդ թվում և Աշնակը, շուտով դառնում են առուծախի առարկա։ Նշված ժամանակաշրջանում Աշնակը Պետրոս Գետադարձ կաթողիկոսի սեփականությունն էր։ Կաթողիկոսը հետագայում գյուղը նվիրում է Ապլղարիպ Պահլավունուն։ Վերջինս 1035թ. քանի որ մեծարգո անձ էր, Աշնակ գյուղը նվիրում է Անի քաղաքին համապատասխան վավերագրով.ՙՙՀայոց մեծափառ և տիեզերակալ Սմբատ թագավորի և նրա որդի, Հայոց թագավոր և վրաց շահնշահ Գագիկի օրոք կամեցա տալ Գրիգոր Պահլավունու որդի Ապլղարիպին հայոց կաթողիկոսի կողմից ինձ տրված Աշնակ այգին...Արդ տվեցինք որմերով, պտղատու և անպտուղ ծառերով, խոտհարթակներով և հարկից ազատ 2 օրվա ջրով և գյուղից ստացվող ամենայն հասույթով՚՚:
Հաջորդ անգամ Աշնակը հիշատակվում է Անիի վիմական արձանագրություններում 1066թ., երբ այն նորից վաճառվել է Անիի մեծահարուստներին.ՙՙԿրկին Աշնակը գնեցի, իմ խոտհարկը 100 բարդ խոտի դեզ էր՚՚:
Հետագա տարիներին մյուս բնակավայրերի նման Աշնակը ենթարկվում է օտարների հարձակումներին։ Սամվել Անեցին հիշատակում է, որ սելջուկյան Ելտկուզ ամիրան 1162թ. հարձակվել է Արագածոտնի վրա և մեծ ավերածություններ պատճառել։ Նա գրում է.ՙՙԶմեծ ավանն զԱշնակ՝ արյաց չարագլուխ Ելտկուզն, զոր 2800 ասեն այրածս կամ 5000՚՚: Բազմաթիվ այրք, մանկտիք և կանայք ենթարկվել են կոտորածի։ Հին գյուղի ավերակները պահպանվել են ներկայիս գյուղի տարածքից 5 կմ արևմուտք դարավանդի արևելյան կողմի ձորի հրվանդանի վրա և բնակելի է եղել մինչև 20-րդ դարի 60-ական թվականները։ Գյուղում կա IV-V դարերի կիսավեր եկեղեցի։
Աշնակը եղել է նաև խաղողագործության և գինեգործության կենտրոններից մեկը հին ժամանակներում։ Սկսած գյուղի հյուսիսային կողմից 3-4 կմ հարավ, ձգվում են քարե հին ցանկապատերով բաժանված հողակտորներ, որոնց եզրերին պահպանվել են հարյուրավոր հնձանների ավերակներ։ Դրանց մեծ մասն ունի քառանկյուն հատակագիծ։ Պեղված հնձաններից մեկում կրաշաղախով սվաղված հարթակ կա, որի վրա տրորվել է բերքը։ Քաղցուն հարթակից հոսել է հողի մեջ թաղված խոշոր կարասների մեջ։ Հնձանի մյուս բաժանմունքում շարված մի քանի կարասներում պահեստավորվել է զուլալված գինին։ Հայտնի է, որ միջնադարյան Հայաստանի առևտրում գինին հանդիսացել է վաճառվող կամ փոխանակվող հիմնական արտադրանքներից մեկը։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղի շրջակայքում հայտնի են 4 ամրոցներ, որոնք հաստատում են նրա արքունական ձմեռանոց-զորակայան լինելու փաստը։ Առաջին ամրոցը գյուղի կենտրանական մասում է, բայց նրա տարածքի մեծ մասը խաթարված է բնակելի տներով։ Ամրոցը կառուցվել է հարթ տեղանքում և ապավինել է արհեստական պաշտպանական կառույցներին։ Ամրոցի միայն արևելյան կողմի պարիսպների հիմնապատերն են պահպանվել։ Այն թվագրվում է մեր թվարկության 1-ին դարում։
Երկրորդ ամրոցը գյուղից 3 կմ հարավ-արևելք գտնվում է մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին հազարամյակի ամրոցը։ Պահպանված են պարիսպները։ Ներսում նշմարվում են ուղղանկյուն հատակագծով բնակարանների հետքեր։ Մուտքը հարավային կողմում է, որտեղ ճանապարհի մի մասը դեպի ձորն իջնող գետնուղի է։
Չորրորդ ամրոցի պատերը պահպանված են մինչև 1 մետր բարձրությամբ և թվագրվում է վաղ միջնադարով։ Այս ամրոցների առկայությունը վկայում է, որ 9-րդ դարում Աշնակը եղել է վարչական և տնտեսական կարևոր կենտրոն ու մեծապես հոգ է տարվել նրա պաշտպանության համար։
Գյուղն ունի նաև եկեղեցի սուրբ Աստվածածին։ Նրա առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ այն եկեղեցի-դղյակ է, թվագրվում է որպես 5-րդ դարի կառույց։ Նրա շրջակայքն ուսումնասիրվել է 20-րդ դարի սկզբին Ռուսական կայսերական հնագիտական ընկերության կողմից։ Պեղումներից հայտնաբերված հնագիտական գտածոները ներկայումս պահվում են Էրմիտաժի արևելագիտական բաժնում։ Հուշարձանն ունեցել է շինարարական երեք շրջան։ Սկզբնական շրջանում՝ 5-րդ դար, կառուցվել է միախորան եկեղեցի։ Հետագայում հավանաբար պաշտպանական նպատակով առնվել է բազալտե քարերով կրկնապատի մեջ։ Շինարարական վերջին շրջանում կառույցը հզորացվել է բազալտե տաշված քարերից կազմված հզոր պատով, որով եկեղեցին վերածվել է երկհարկանի դղյակի։ Պահպանվել է երկրորդ հարկի պատերի մի մասը, դրանք ունեն ուղղանկյուն աշտարակների տեսք։ Եկեղեցին տուժել է 1988թ. Սպիտակի երկրաշարժից, իսկ վերակառուցման ժամանակ պատերը իջեցվել են, որ եկեղեցին երևա։
Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1420 մ բարձրության վրա։ Կլիման չափավոր ցամաքային է, աչքի է ընկնում ցամաքայնությամբ։ Ամառները տաք են և չոր, ձմեռները՝ ցուրտ, ամեն տարի հաստատվում է կայուն ձնածածկույթ։ Հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -5-ից -6-ի սահմաններում, հուլիսյանը՝ 22-24-ի սահմաններում։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 350-400 մմ։ Բնական լանդշաֆտները չոր տափաստաններն են։
Բնակչություն
01.07.2019 դրությամբ գյուղը ուներ 1369 բնակիչ ։
Գյուղի բնակչությունը ձևավորվել է հիմնականում 1914-1920 թվականներին Արևմտյան Հայաստանի Սասունի Փիրշենք, Մջգեղ, Տալվորիկ, Մկթենք, Ջրթնիկ, Քաջառինք, Ճամ, Բլոյենք, Դալհոր, Գոմք, Խաբլջոզ, Խարվեր, Թզի, Արեգդեմ, Կոշակ և հրուտ գյուղերից եկած վերաբնակիչներով։
Համայնքի բնակչությունը կազմում է 1290 մարդ, որից 51% տղամարդիկ են, իսկ կանայք՝ 49%։ Մինչաշխատունակ տարիքի բնակչությունը կազմում է 30%, աշխատունակ տարիքի ներկայացուցիչները՝ 47%, հետաշխատունակները՝ 23%։ Գյուղն ունի 220 տնտեսություն։ Ունի դպրոց, գրադարան, կապի հանգույց։
Աշնակի բնակչության փոփոխությունը.
Բայգուժինո
Բայգուժինո (Байгужино, Байғужа), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիլաիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 268 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիլաիրսկի շրջանի բնակավայրեր
Կարլ Զոնտագ
Կարլ Գոտլոբ Զոնտագ (Karl Gottlob Sonntag, ), գերմանացի բողոքական քահանա, աստվածաբան, փիլիսոփա, պատմաբան, գրող և հրատարակիչ, փիլիսոփայության և աստվածաբանության դոկտոր, Լիվոնյան ավետարանական կոնսիստորիայի գեներալ–սոպերինտենդենտ և նախագահ, Ռիգայի կայսերական լիցեյի ռեկտոր։
Կենսագրություն
Կարլ Գոտլոբ Զոնտագը ծնվել է 1765 թվականի օգոստոսի 22-ին (նոր տոմարով) Ռադեբերգ քաղաքում, եղել է դրեզդենցի գործարանատեր, հետագայում սենատոր Յոհան Գոտֆրիդ Զոնտագի (1738-1799) և նրա կնոջ՝ Քրիստին Էլիզաբեթի (1742-1801) որդին։ Միջնակարգ դպրոցը 1784 թվականին ավարտելուց հետո ընդունվել է Լայպցիգի համալսարան, երկու տարի անց ստացել փիլիսոփայության դոկտորի գիտական աստիճան, իսկ 1788 թվականին, պրոֆեսոր Մորուսի առաջարկությամբ, հրավիրվել Ռիգա և զբաղեցրել Ամրոցային (Domschule) ուսումնարանի ռեկտորի պաշտոնը։ Մեկ տարի անց Զոնտագը նշանակվել է Ռիգայի կայսերական լիցեյի ռեկտոր և միաժամանակ ստանձնել Սուրբ Հակոբի եկեղեցու կրտսեր քահանայի պաշտոնը ։
1791 թվականին Զոնտագը եղել է նույն եկեղեցու ավագ քահանա, 1792 թվականին, ժամանակի սղության պատճառով, նա հրաժարական է տվել ռեկտորի պաշտոնից, իսկ հաջորդ տարի նշանակվել Լիֆլյանդական գլխավոր կոնսիստորիայում որպես ասսեսոր։ Ռիգացի երիտասարդ քահանայի համբավն արագ աճել է, նա հրավիրվել է մայրաքաղաքի ինչպես Սուրբ Պետրոս եկեղեցի, այնպես էլ Յուրիևի համալսարան՝ եկեղեցական պատմության և աստվածաբանական գրականության ամբիոնում դասավանդելու համար, սակայն Զոնտագը մերժել է այդ առաջարկները։ 1803 թվականի ապրիլին Բարձրագույն հրամանագրով կայսերական հրամանատարությունը նրան նշանակել է Լիֆլյանդյան գեներալ սուպերինտենդենտ Դանկվարտի օգնական և իրավահաջորդ և նույն տարվա սեպտեմբերին Զոնտագը ստանձնել է այդ պաշտոնը ։
1805 թվականին, «հաշվի առնելով Զոնտագի գիտական աշխատությունները», Յուրիևի համալսարանը նրան շնորհել է աստվածաբանության դոկտորի աստիճան։ Նույն թվականին Կարլ Գոտլոբ Զոնտագը հրավիրվել է Սանկտ Պետերբուրգ՝ մասնակցելու լյութերական պատարագի վերանայմանը։ Այդ հարցի վերաբերյալ գրված Զոնտագի երկար հոդվածը վկայում է այն մասին, թե նա ինչպիսի ակտիվ մասնակցություն է ունեցել այդ գործում ։
1818 թվականին Զոնտագը դարձել է Լիֆլանդիայի օրենսդրական հանձնաժողովի անդամ և 1822 թվականին ակտիվ մասնակցություն ունեցել Ռուսաստանում բողոքական եկեղեցիների կազմակերպման վերաբերյալ խորհրդակցություններին ։
Կարլ Գոտլոբ Զոնտագը մահացել է 1827 թվականի հուլիսի 17 (29)-ին Ռիգա քաղաքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի տպագրիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի աստվածաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի հրատարակիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի ուսուցիչներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Աստվածաբանական գիտությունների դոկտորներ
Սակրե (այլ կիրառումներ)
Սակրե (ֆր.՝ Sacré), ֆրանսիական ազգանուն։ Հայտնի կրողներն են՝
Վիհուլա
Վիհուլա (Vihula), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիհուլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 89 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Վիհուլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության շենք
Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության շենք (Дом Правительства Российской Федерации, 1994 թվականից մինչ 1984—1992 թվականները պաշտոնական անվանումը՝ ՌԽՖՍՀ Խորհրդարանի շենք, 1992-1993՝ Ռուսաստանի խորհրդարանական շենք, ինչպես նաև Ռուսաստանի Սպիտակ տուն ), Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության շենքը Մոսկվայում։
Գտնվում է Մոսկվա գետի ափին, մյուս կողմից դուրս է գալիս Ազատ Ռուսաստանի հարապարակ։ Շենքը գտնվում է Կրասնոպրեսնենսկայա 2 հասցեում։
Կառույցի պատմություն
1981-1993 թվականներին խորհրդարանական տանը տեղակայված է Ժողովրդական վերահսկողության կոմիտեն և ՌՍՖՍՀ Գերագույն Խորհուրդը (հետագայում վերանվանվեց Ռուսաստանի Դաշնության Գերագույն Խորհուրդ ), 1994 թվականից՝  Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության շենք։
1993 թվականի սեպտեմբերի 23-ից հոկտեմբերի 4-ը Խորհրդարանական տանը տեղի է ունեցել X (արտակարգ)  ժողովրդական պատգամավորների Ռուսաստանի Դաշնության համագումարը, քանի որ  Ռուսաստանի ժողովրդական պատգամավորների համագումարների նիստերի դահլիճը՝ Կրեմլյան մեծ պալատը փակվել էր վերանորոգման համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդարանների շենքեր Կատեգորիա:1965 հիմնադրումներ
856
Մահեր
Կատեգորիա:856 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Բերքառատ
Բերքառատ, գյուղ Արագածոտնի մարզի Արագածի տարածաշրջանում, Արթիկ քաղաքից 18 կմ հյուսիս-արևելք։
Աշխարհագրական դիրք
Գտնվում է Արագած լեռնազանգվածի արևմտյան ստորոտում։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 54 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 2090 մ։
Տնտեսություն
Ունի տուֆի պաշարներ։ Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ և դաշտավարությամբ։
Բնակչություն
Բնակչության հիմնական մասը գաղթել է Արևմտյան Հայաստանից 1915-1920 թվականներին։ Գյուղն ունի դպրոց, բուժկետ, կապի հանգույց։ Ագարակավանի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղն ունի XIX դարի եկեղեցի։
Տեղական ինքնակառավարում
Համայնքի ղեկավար՝ Մերուժան Մինասյան։
Ավագանու անդամների ցուցակ
866
Մահեր
Կատեգորիա:866 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Կուզնեցովկա (գյուղ, Արխանգելսկի շրջան)
Կուզնեցովկա (Кузнецовка, Кузнецовка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Արխանգելսկի շրջանի կազմում։
Կոսի (գյուղ, Չեռնևցիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կոսի գյուղում բնակվում էր 209 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1318 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 158,57 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Չեռնևցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ղասան Մասուդ
Ղասան Մասուդ (غسّان مسعود, Ghassan Massoud, ), արաբ-ամերիկյան դերասան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիրիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ
Սամարշեյխ
Սամարշեյխ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում ։ Գտնվում էր Մուշ քաղաքից 44 կմ հյուսիս-արևելք, Արածանիի ձախակողմյան վտակներից մեկի հոսանքի շրջանում՝ Նազիկ լճի արևմտյան կողմում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Շամդեպրա
Շամդեպրա (ֆրանս.՝ Champdepraz), կոմունա Իտալիայի Վալե դ'Աոստա մարզում։
Բնակչությունը կազմում է 681 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 14 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 48 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 11020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0125։
Բնակավայրի հովանավոր է համարվում սուրբ Ֆրանցիսկ Սալսկին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բերեժեստ
Բերեժեստ (Бережесть), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բերեժեստ գյուղում բնակվում էր 239 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 70,29 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Տափոլոռ խոզանատերև
Տափոլոռ խոզանատերև, լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
60 սմ երկարությամբ, թույլ, ճյուղավորված ցողուններով միամյա բույս է։ Տերևիկները 2-10սմ երկարությամբ և 1-3 մմ լայնությամբ են, մեկ զույգ են, գծային–նշտարաձև։ Տերևի առանցքը վերջանում է ճյուղավորված բեղիկով։ Ծաղկակիրները ունեն մեկ ծաղիկ և 10-30 մմ երկարություն։ Պսակը վարդամանուշակագույն է։ Դրոշի երկարությունը հասնում է 8-10 մմ–ի։ Երկարավուն-օվալ ունդերը ունեն 20-30 մմ երկարություն, 8-10 մմ լայնությունը, հիմքում՝ նեղացող ոստիկ, որն էլ իր հերթին բաղկացած է 2 (3) մեծ, գորտնուկավոր սերմերից ։
Էկոլոգիա
Բույսը աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 650–1000 մ բարձրությունների վրա, անտառում, շիբլյակում և խճաքարոտ լանջերին։ Ծաղկում է մայիս ամիսին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիսին ։
Պահպանություն
Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում ։
(2469) Տաջիկստան
(2469) Տաջիկստան (Tadjikistan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1970 թվականի ապրիլի 27-ին Տամարա Սմիռնովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,106323 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6798 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5328 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1999,72 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,180026 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,68° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1970 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տամարա Սմիռնովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սոլվիտա Աբոլտինա
Սոլվիտա Աբոլտինա (Solvita Āboltiņa ), Լատվիայի Սեյմի նախագահ և արդարադատության նախարար (2004-2006), 8-րդ, 9-րդ, 10-րդ, 11-րդ և 12-րդ սեյմի պատգամավոր ։ Եղել է «Նոր ժամանակ» կուսակցության, ապա «Միասնություն» քաղաքական միավորման նախագահ։ Դիվանագիտական ծառայության է վերադարձել 2018 թվականի փետրվարին։
Կենսագրություն
Սոլվիտա Աբոլտինան (ի ծնե Մարտինովա) ծնվել է 1963 թվականին Ռիգայում։ 1981 թվականին ավարտել է Ռիգայի 5-րդ միջնակարգ դպրոցը և ընդունվել Լատվիայի պետական ​​համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետ, որն ավարտել է 1986 թվականին։ Լատվիայի պետական ​​անկախության վերականգնումից հետո աշխատել է արտաքին գործերի նախարարությունում, 1995 թվականից ղեկավարել է նրա հյուպատոսական բաժինը։ 2008 թվականին դարձել է «Նոր ժամանակ» կուսակցության նախագահը։ 2004-2006 թվականներին 9-րդ Սեյմում աշխատել է Իրավական և Եվրոպական հարցերի հանձնաժողովում։ 2017 թվականի նոյեմբերին հեռացվել է «Միասնություն» կուսակցությունից՝ «ներկուսակցական կարգապահությունը չպահպանելու համար» ։ 2015 թվականի մայիսից Սոլվիտա Աբոլտինային այլ եվրոպացի քաղաքական գործիչների հետ արգելվել է մուտք գործել Ռուսաստանի Դաշնություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լատվիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդարանի նախագահներ Կատեգորիա:Կուսակցությունների առաջնորդներ Կատեգորիա:Կին դեսպաններ Կատեգորիա:Արդարադատության կին նախարարներ Կատեգորիա:Լատվիայի կին քաղաքական գործիչներ
Պոչամբարները Սյունիքի մարզում
Պոչամբարները Սյունիքի մարզում
Պատմություն
Պոչամբարների խնդիրը հատկապես սուր արտահայտված է՝ փոքր, խիտ բնակեցված երկրներում։ Որտեղ զարգացած է հանքարդյունաբերությունը, հատկապես մետաղների կորզումը։ Քանի որ հանքահարստացման գործընթացը կապված է քիմիական վերամշակման հետ, վերամշակումից հետո մնում է մեծ քանակությամբ վտանգավոր, մնացորդային, քիմիական միացություններ։ Հետևաբար առաջանում է այդ մնացորդների առանձնացման և պահպանման հարցը, անհրաժեշտություն է ստեղծվում կառուցել հատուկ ամբարներ, որոնք կապահովեն վտանգավոր մնացուկների անվտանգ պահումը։ Հանքահանման հզորության աճից կախված կառուցվում են նոր պոչամբարներ, հետևաբար նաև յուրացվում են նոր տարածքներ։ Իսկ դա դառնում է լուրջ և անլուծելի խնդիր փոքր մակերեսով երկրների համար, քանի որ այն տարածքները, որոնք օգտագործվում են պոչամբարների կառուցման համար, դառնում են անպետք հետագա օգտագործման համար։
ՀՀ-ի փոքր մակերեսով լեռնային երկիր լինելու պատճառով վերը թվարկված խնդիրները ՀՀ համար սուր և ակտուալ են։
Պոչամբարների վնասակար ազդեցությունը Սյունիքի մարզի բնակչության առողջության վրա
Հայաստանում շահագործվում է 400 բաց հանք, 22-ը պոլիմետաղական են։ Վերը թվարկված խնդիրները սուր և ակտուալ են Սյունիքի մարզի համար։ Սյունիքը ամենահագեցած մարզն է մետաղական հանքերի բաշխվածության առումով։ 19 պոչամբարներից 9 գտնվում են Սյունիքում։
Նրանց թվին պատկանում են 4 պոչամբարներ, որոնք պատկանում են Զանգեզուրի պղնձամոլիբդենային կոմբինատին։ Դրանք են՝ Նրանց նախագծային հզորություններն են համապատասխանաբար՝ 3; 3.2; 30 և 310 միլիոն մ3, որոնք լցված են 3; 3.2; 10 և 95 միլիոն մ3։ Բոլոր 4 պոչամբարները կոնսերվացված են։ Ագարակի պղնձամոլիբդենային կոմբինատին պատկանում են 3 պոչամբարներ՝ Նախագծային հզորություններն են համապատասխանաբար՝ 40.9; 9.08 և 17.9 միլիոն մ3, որոնք լցված են 38.6; 0.9 և 3.5 միլիոն մ3։ Երեքն էլ գործող են։
Դինո գոլդ մայնինգ ՍՊԸ-ին պատկանում Է Գեղանուշի պոչամբարը, նախագծային ծավալը կազմում է 4.6 միլիոն մ3, լցված է ընդամենը 2.5 միլիոն մ3։ Պոչամբարը գործող է։
Դաստակերտ գյուղի մոտ, Այրի գետի կողքին տեղակայված է պոչամբար, 3.1 միլիոն մ3 նախագծային ծավալով, լցված է 1.5 միլիոն մ3-ը։ Պոչամբարը կոնսերվացված է։ Բոլոր վերը նշված պոչամբարները գետային են։ Հայաստանի բոլոր պոչամբարները բաց են։ Որոշ պոչամբարներ կոնսերվացվել են, մինչև վերջ չլցված վիճակում։ Քանի որ նախագծման ժամանակ սխալ է եղել հաշվարկված անձրևաջրերի հնարավոր կուտակման քանակը։ Սյունիքի ամենամեծ գործող պոչամբարը Գեղանուշն է, ամենամեծ ռեկուլտիվացված պոչամբարը Արծվանիկը։ Անդրադառնանք այս պոչամբարներին։
Գեղանուշի պոչամբարի տեղանքը գտնվում է Զանգեզուրի ֆիզիկա-աշխարհագրական շրջանի հարավում, խիստ կտրտված լեռնային ռելիեֆով։
Գեղանուշի պոչերի պինդ մասի քանակը կազմում է ընդհանուր մշակվող հանքաքարի ծավալի 96-97%-ը։ Պինդ մասի պարունակությունը խյուսում կազմում է 25-30%, ֆրակցիաների խոշորությունը՝ >0.2 մմ-15%, 0.2-0.08 մմ- 25%, < 0.08մմ-60%։
Պոչերը ոչ հրդեհապայթունավտանգ են և ոչ էլ լուծելի, պատկանում են վտանգավորության 4 դասին։ Պոչանքների պինդ մասի բաղադրությունը հետևյալն է՝ SiO2- 55-58%; Al2O3- 12-14%; MgO- 4-5%; K2O; Na2O- 4-6%, TiO2- 0.5-1%; CaO-3-4% MnO- 0.10-0.12%; Fe- 3-5%; S- 3-4%; Cu- 0.03-0.05%; Pb- 0.02%, Sb- 0.006%, Zn- 0.23%; As- 0.07%; Au- 0.25գ/տ; Ag- 3-6գ/տ։ Պոչերի հեղուկ մասը, որը պարունակում է իր մեջ տարրալուծված մի շարք իոններ, պարզեցումից հետո ամբողջությամբ վերադառնում է տեխնոլոգիական պրոցես։
Պոչամբարի շահագործման ժամանակ Պատնեշի պատերից և գագաթից տարվա մեջ մթնոլորտ արտանետվում է մոտ 25.6 տոննա փոշի։ Գեղանուշի պոչամբարը գործում է Արծվանիկի ռեկուլտիվացված պոչամբարի փոխարեն։ 2005 թ-ին Արծվանիկի ազատ տարածքում (800 հազ. մ3) ստեղծվեց միջանկյալ պոչամբար, մինչև Գեղանուշի նոր պոչամբարի կառուցումը։ Որից հետո կոնսերվացվեց Արծվանիկի պոչամբարը։
Պոչամբարների ռեկուլտիվացման նպատակն է, դադարեցնել նրա շահագործումը ապահովելով անվտանգությունը և վերականգնել խախտված տարածքները։ Նրա վնասները հասցնել մինիմումի։
Արծվանիկի ռեկուլտիվացիոն աշխատանքները տևել են 60 օր։ Պոչամբարում կուտակված 12 հազ մ3 ջրերը հեռացվեց դեպի Ողջի գետ։ Պոչամբարի մակերեսը հավասարեցրին, հանքից հանված 28.7 հազ մ3 դատարկ ապարներով։ Հավասարեցված մակերեսը ծածկվեց 30սմ հողի շերտով, օգտագործելով 17.5 հազ մՎերտողային տեքստ3 հումուս։
Պոչամբարի ռեկուլտիվացման ժամանակ պետք է հաշվի առնել որոշ կարևոր հարցեր՝ պոչամբարի թեքության վրա կառուցել ջրհեռ ջրանցքներ, տեղումային և հալոցքային ջրերի հոսքի կանխումը դեպի պոչամբար։ Կոլեկտրով պետք է հեռացնել պոչամբարի մակերեսին կուտակված ջուրը։ Պոչամբարի ամբողջ մակերեսը պետք է ծածկվի 30սմ հողի շերտով, որտեղ էլ պետք է ցանվի տեղանքին բնորոշ խոտաբույսեր։
Պոչամբարները մեծ վնաս կարող են հասցնել ինչպես շրջակա միջավայրի վրա, այնպես էլ մարդկանց առողջությանը։ Մեծ վտանգ է ներկայացնում, բաց պոչամբարներից՝ թունավոր և վտանգավոր նյութերի գոլորշացումը դեպի մթնոլորտ։ Մեծ է սեյսմիկ խոցելիությունը։ Հանքերի շահագործման ընթացքում կուտակվում է միլիոնավոր տոննաներով արդյունաբերական թափոններ։ Երկրաշարժի ժամանակ բոլոր այդ տարածքները, շրջակա միջավայրի համար դառնում են լուրջ ռիսկային գոտիներ։
Կախված տեղի բնակչության ցածր տեղեկացվածությամբ, նրանք սկսել են պոչամբարի մակերեսին աճեցնել տարատեսակ գյուղատնտեսական կուլտուրաներ։
Ծանր մետաղները ունեն հատկություն կուտակվելու բույսերի հյուսվածքներում և կենդանիների օրգանիզմում, այդ ամենն էլ, սննդի տեսքով և օդի միջոցով կուտակվում է մարդկանց օրգանիզմում, որի պարբերաբար կուտակումը մարդկանց մոտ առաջացնում է առողջական լուրջ խնդիրներ (ոսկրային դեֆորմացիաներ, ուռուցքային հիվանդություններ և տարբեր այլ անբուժելի հիվանդություններ)։
Սյունիքում նկատվում է պոչերի հոսք դեպի Աճանան գետ, այդ ջրերով էլ ոռոգվում է Սյունիքի հողերը։ Իսկ այդ հողերի վրա աճեցրած գյուղմթերքները վաճառվում են ամբողջ հանրապետության տարածքում։
Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունների մոնիտորինգի հետազոտությունները ցույց տվեցին, Գեղի գետի քիմիական իրավիճակը, որը 5 բալանոց սանդղակով գնահատվեց 3։ Գետում հայտնաբերվեցին մոլիբդենի և մանգանի իոններ։ Հետազոտությունները, Լեռնաձորում և նրա շրջակա բնակավայրերում ապրող երեխաների մազերում հայտնաբերեցին մկնդեղ և այլ ծանր մետաղներ։
Բժշկական հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ Մեղրիում, մինչև 30 տարեկան երիտասարդների մոտ կան առողջական լուրջ խնդիրներ։ Դա բացատրվում է լեռնահանքաարդյունաբերության թունավոր արտանետման ազդեցությամբ։ Դրանից ոչնչանում է ոչ միայն մեղրիի շրջակա բնությունը, այլ ավելանում է այնպիսի հիվանդությունների քանակը, ինչպիսին են՝ թոքային հիվանդությունները, սրտի անբավարարվածությունը, արյան ճնշման տատանումները։ Մեղրի գետում, լեռնահանքահանման կոմբինատների վնասակար թափոնների պատճառով գետում համարյա ամբողջությամբ անհետացել են ձկնային պաշարները։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բնապահպանություն Կատեգորիա:Առողջապահություն Կատեգորիա:Հանքարդյունաբերություն Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի աշխարհագրություն
Քթաբորբ
Ռինիտ, քթի խոռոչի լորձաթաղանթի բորբոքում ։ Հաճախակի ակտանիշներն են՝ քթահոսություն, քթի լցվածություն, փռշտոց ։
Բորբոքման պատճառը վիրուսներն են, բակտերիաները կամ ալերգենները։ Ռինիտի ամենատարածված տեսակը ալերգիկ ռինիտն է, որը հրահրվում է օդային ալերգեններով, փոշով ։ Ալերգիկ ռինիտը կարող է դրսևորվել նաև փռշտոցով, քորով, հազով, հոգնածությոմբ, գլխացավով , ճանաչողական խանգարումներով ։ Ալերգենները կարող են ախտահարել նաև աչքերը, առաջացնելով արցունքահոսություն, կարմրություն, քոր ։ Բորբոքումը նպաստում է լորձի գերարտադրության։ Բորբոքման պատճառը պլազմատիկ բջիջների ապահատիկավորումն է։ Պլազմատիկ բջիջներն արտազատում են հիստամին և այլ միջնորդանյութեր ՝ նպաստելով բորբոքման զարգացմանն ու արտաքթային դրսևորումների առաջացմանը, ինչպիսիք են՝ հոգնածությունն ու անհանգստությունը :Ինֆեկցիոն ռինիտը երբեմն կարող է հանգեցնել վիրուսային կամ բակտերիալ թոքաբորբի առաջացման։
Ռինիտն հաճախ հանդիպող հիվանդություն է։ Ալերգիկ ռինիտը որոշ երկրներում ավելի հաճախ է հանդիպում։ ԱՄՆ-ում տարեկան ռինիտով հիվանդանում է մեծահասակների 10-30%-ը ։ Խառը ռինիտը վերաբերում է ոչ ալերգիկ և ալերգիկ ռինիտով հիվանդներին։ Խառը ռինիտը ռինիտի հատուկ ենթատեսակ է։ Ընդգրկում է ալերգիկ ռինիտով հիվանդների 50-70%-ին։ Այնուամենայնիվ, խառը ռինիտի իրական տարածվածությունը դեռ հաստատված չէ ։
Տեսակները
Ռինիտը դասակարգվում է՝
Ինֆեկցիոն ռինիտ՝ ընդգրկում է քրոնիկ բակտերիալ ինֆեկցիա։
Ոչ ալերգիկ ռինիտ՝ ներառում է վազոմոտոր, իդիոպաթիկ, հորմոնալ, ատրոֆիկ, մասնագիտական ռինիտները, ինչպես նաև՝ դեղ ինդուկցված ռինիտը ։
Ալերգիկ ռինիտ, որը հրահրվում է փոշուց, բորբոսից, կենդանական մազերից և այլ ներշնչվող ալերգեններից ։
Ինֆեկցիոն
Ինֆեկցիոն ռինիտի հիմնական պատճառներն են վիրուսային կամ բակտերիալ ինֆեկցիաները, ներառյալ՝ ռինովիրուսը, կորոնավիրուսը, ինֆլուենզան։ Այլ պատճառներն են՝ ադենովիրուսը, մարդու պարաինֆլուենզա վիրուսը, ռեսպիրատոր սինցիտիալ վիրուսը, էնտերովիրուսները, մետապնևմովիրուսը և այլն։ Ռինիտի պատճառ կարող է հանդիսանալ նաև բակտերիալ սինուսիտը՝ հարուցված Streptococcus pneumoniae-ովHaemophilus influenzae-ով և Moraxella catarrhalis-ով։ Ախտանիշները ներառում են՝ քթահոսություն, փռշտոց, ֆարինգիտ, հազ և թույլ գլխացավ ։
Ոչ ալերգիկ ռինիտ
Վազոմոտոր ռինիտի դեպքում որոշակի ոչ առանձնահատուկ գործոններ, ներառյալ շրջակա միջավայրի փոփոխությունները (ջերմաստիճանը, խոնավությունը, մթնոլորտային ճնշումը կամ եղանակը), օդային գրգռիչները (հոտերը, գոլորշիները), սննդային գործոնները (կծու սնունդ, ալկոհոլը), ֆիզիկական ակտիվությունը և հուզական գործոնները խթանում են ռինիտը ։ Վազոմոտոր ռինիտի մասին դեռ շատ ուսումնասիրելու բան կա, բայց ենթադրվում է, որ այս ոչ ալերգիկ խթանիչներն առաջացնում են քթի խոռոչի արյան անոթների լայնացում, ինչը հանգեցնում է այտուցվածության և քթահոսության։
Ոչ ալերգիկ ռինիտը կարող է զուգակցվել ալերգիկ ռինիտի հետ, կոչվելով՝ խառը ռինիտ ։ Վազոմոտոր ռինիտի ախտաֆիզոլոգիան ներառում է՝ նեյրոգեն բորբոքում, որը մինչ այժմ լավ պարզաբանված չէ ։ Վազոմոտոր ռինիտն առավել տարածված է կանանց շրջանում, որն հիմք է տալիս շատ հետազոտողների ենթադրել, որ հորմոնալ դիսբալանսը հանդիսանում է ռինիտի պատճառ ։ Ընդհանուր առմամբ, սկզբը 20 տարեկանից հետո է, ի տարբերություն ալերգիկ ռինիտի, որը կարող է զարգանալ ցանկացած տարիքում։ Վազոմոտոր ռինիտ ունեցող հիվանդների մոտ, սովորաբար ախտանիշները ձևավորվում են տարիների ընթացքում, այնուամենայիվ ախտանիշները կարող են սրվել գարնանը և աշնանը՝ եղանակային արագ փոփոխությունների հետևանքով ։ Միացյալ Նահանգների քաղաքացիների մոտավորապես 17 միլիոնն ունեն վազոմոտոր ռինիտ։
Ալկոհոլի օգտագործումը կարող է խթանել ռինիտի առաջացումը, ինչպես նաև վատթարացնել ասթման (ալկեհել-ինդուկցված շնչառական ռեակցիաներ)։ Բնակչության որոշ շրջանակներում, մասնավորապես Արևելյան Ասիայի երկրներում, ինչպիսիք են Ճապոնիան, այդ ռեակցիաները ունեն ոչ ալերգիկ հիմք ։ Այլ պոպուլյացիաներում, մասնավորապես Եվրոպական ծագում ունեցող բնակչությունում, այն գենի գենետիկական տարբերակը, որը նյութափոխանակում է էթանոլը ացետալդեհիդի, կապված է ալկոհոլի հետևանքով առաջացած ռինիտի հետ։ Ալկոհոլ-ինդուկցված ռինիտը ավելի հաճախ է հանդիպում ասպիրինով խթանված ռինիտի պատմություն ունեցող անձանց մոտ ։
Ասպիրինը և այլ ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղերը (ՈՍՀԲԴ), մասնավորապես, նրանք, որոնք ընկճում են ցիկլօքսիգենազա 1 ֆերմենտին (COX1), կարող են վատթարանալ ռինիտի ընթացքն ու ասթմայի ախտանիշները ։ Այս սրացումներն հաճախ հանդիպում են ՈՍՀԲԴ-ով պայմանավորված գերզգայունության ռեակցիաների պատճառով ։
Հակահիստամինային դեղամիջոցներից՝ ազելաստինը, որը կիրառվում է քթի սփրեյների ձևով, կարող է արդյունավետ լինել, որպես վազոմոտոր ռինիտի բուժման միջոց ։ Ֆլուտիկազոնի պրոպիոնատը կամ բուդեսոնիդը (երկուսն էլ ստերոիդներ են), նույնպես արդյունավետ են, որպես սիմպտոմատիկ բուժում։ Հակահիստամինային դեղերից ցիպրոհեպտիդինը նույնպես կիրառվում է։
Ալերգիկ ռինիտ
Ալերգիկ ռինիտն առաջանում է, երբ ալերգենները ներշնչվում են սենսիտիզացված իմունային համակարգ ունեցող անձի կողմից՝ խթանելով հակամարմինների արտադրությունը ։ Հակամարմինները կապվում են պլազմատիկ բջիջների հետ, որոնք պարունակում են հիստամին։ Երբ պլազմատիկ բջիջները խթանվում են ալերգենով՝ ազատվում է հիստամին (և այլ քիմիական նյութեր)։ Այս ամենի հետևանքով առաջացում է քոր, այտուց և լորձարտադրություն։ Ախտանիշները տարբերվում են ծանրությամբ։
Ալերգիկ ռինիտով հիվանդների ախտանիշները ներառում են՝ շաղկապենու այտուց և էրիթեմա, կոպերի այտուցվածություն, ստորին կոպի երակային կանգ, քթի այտուցվածություն ։
Նույնիսկ մաշկային փորձի, ներմաշկային և արյան անալիզներ բացասական արդյունքների դեպքում էլ անձը կորող է ունենալ ալերգիկ ռինիտ՝ քթի խոռոչում տեղային ալերգիայի արդյունքում։ Սա կոչվում է տեղային ալերգիկ ռինիտ։ Շատ հիվանդներ, ովքեր նախկինում ախտորոշվել են ոչ ալերգիկ ռինիտով, կարող են իրականում ունենալ տեղական ալերգիկ ռինիտ ։ Մաշկային փորձով հնարավոր է որոշել ալերգենի տեսակը։
Դեղ ասոցացված ռինիտ
Դեղ ասոցացված ռինիտը ոչ ալերգիկ ռինիտի տարատեսակ է, որն առաջանում է որոշ օրալ դեղամիջոցների (հիմնականում ՝ սիմպաթոմիմետիկ ամին և 2-իմիդազոլին ածանցյալների) և տեղային դեղամիջոցների (օրինակ՝ oxymetazoline, fenylephrine, xylometazoline և naphazoline քթի ցողացիրներ) օգտագործման պատճառով, որոնք սեղմում են քրի խոռոչի անոթային ցանցը ։
Սիկկա ռինիտ
Լորձաթաղանթների քրոնիկական չորությունն է։
Պոլիպոզ ռինիտ
Կապված է քթի խոռոչի պոլիպների հետ։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Ախտաֆիզիոլոգիական առավել ակնառու փոփոխությունը քթի խոռոչի էպիթելիալ մետապլազիան է, երբ քթի լորձաթաղանթի թարթչավոր էպիթելի բջիջները փոխարինվում են գավաթաձև բջիջներով ։ Սա հանգեցնում է գավաթաձև բջիջների կողմից լորձի գերարտադրության և լորձաթաղանթի մուկոցիլիար ապարատի գործունեության նվազման։ Քթային արտադրությունը լավ չի մաքրվում հանգեցնելով՝ քթի լցվածության, սինուսների ճնշման և գլխացավի դրսևորման։
Ախտորոշում
Ռինիտի տարբեր ձևերն ախտորոշվում են կլինիկորեն։ Վազոմոտոր ռինիտը տարբերվում է վիրուսային և բակտերիալ ռինիտներից` բորբոքային էքսուդատի բացակայությամբ ։
Կանխարգելում
Ադենովիրուսի, կարմրուկի, կարմրախտի, Streptococcus pneumoniae-ի, Haemophilus influenzae-ի, դիֆթերիայի, սիբիրյան խոցի և Bordetella pertussis-ի դեմ պատվաստումներն օգնում են կանխարգելել ալերգիկ ռինիտը։
Մենեջմենթ
Ալերգիկ ռինիտի դեպքում խորհուրդ են տրվում ներքթային կորտիկոստերոիդներ ։ Ծանր ախտանիշների դեպքում կարող են ավելացվել ներքթային հակահիստամիններ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շնչառական օրգանների հիվանդություններ Կատեգորիա:Շնչառական համակարգ Կատեգորիա:Շնչառության ֆիզիոլոգիա Կատեգորիա:Քթաբանություն
Քենեմա
Քենեմա (Kenema), Սիերա-Լեոնեի մեծությամբ երրորդ քաղաք (Ֆրիթաուն և Բո քաղաքներից հետո)։ Արևելյան նահանգի մայրաքաղաք ն է և ամենամեծ քաղաքը։ Քաղաքը Քենեմա շրջանի վարչական կենտրոնն է ։
Պատմություն
Այս վայրերում ժամանակակից քաղաքակրթության նշանների հայտնվելուց շատ առաջ, ներկայիս Քենեմայի տեղում գոյություն են ունեցել մենդե ցեղի մի քանի գյուղեր։ 1898 թվականին բրիտանական կայսրությունը սկսել է կառուցել Ֆրիթաուն-Պենդեմբու երկաթուղին՝ փորձելով հեշտացնել փայտանյութի և օգտակար հանածոների հասանելիությունը Սիեռա-Լեոնեի արևելյան մասում։ 1904 թվականին շինարարները հասել են այն վայրը, որտեղ այժմ գտնվում է քաղաքը, այստեղ հիմնել են մի փոքրիկ գյուղ, որի բնակիչները հիմնականում զբաղվել են վառելափայտի և երկաթուղու փայտակոճի պատրաստմամբ։ Գյուղում իշխող այդ սովորույթների մասին կարելի է կռահել Քենեմա անունից, որը մենդել լեզվից թարգմանաբար նշանակում է «բողոքելու տեղ չկա»։
Բնակավայրի գոյության առաջին տասնամյակներում կյանքն ամբողջությամբ կապված է եղել երկաթուղու հետ, բայց 1931 թվականին քաղաքի շրջակայքում հայտնաբերվել են առաջին ալմաստները՝ ուժեղ խթան հանդիսանալով քաղաքի զարգացման համար։ 1974 թվականին երկաթգիծը բարձիթողի վիճակում է հայտնվել, քանի որ անկախ Սիերա Լեոնեի իշխանությունները ի վիճակի չեն եղել ապահովել դրա գործունեությունը։ Քաղաքը մեծ վնասներ է կրել քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում։ Ապստամբներն ավերել են քաղաքացիների տները՝ փորձելով ալմաստներ գտնել կավե պատերի մեջ (ինչը երբեմն իրականում նրանց հաջողվել է)։ Վերջին տարիներին Քենեման բավական արագորեն զարգացում է ապրում՝ դառնալով երկրում ադամանդի առևտրի հիմնական կենտրոնը։
Աշխարհագրություն և կլիմա
Քաղաքը գտնվում է երկրի մայրաքաղաքից մոտ 330 կիլոմետր հեռավորության վրա, նախալեռներում `ծովի մակարդակից 238 մետր բարձրության վրա։ Քաղաքի շրջակայքում կան ադամանդի հանքավայրեր։
Քենեման գտնվում է մերձհասարակածային կլիմայական գոտում` լավ արտահայատված չոր (նոյեմբեր - ապրիլ) և անձրևոտ (մայիս - հոկտեմբեր) եղանակներով։ Չոր սեզոնի ընթացքում Սահարայից փչող չոր և փոշոտ հարմաթան քամին մեծացնում է գիշերային և ցերեկային ջերմաստիճանների տարբերությունը անձրևային սեզոնի համեմատ։
Բնակչություն
Քենեման էթնիկորեն ամենաբազմազան քաղաքներից մեկն է երկրում։ Բնակչության ամենամեծ խումբը կազմավորվել է մենդե ցեղից (ավելի քան 1/3-ը)։ Լիբանանցիների փոքր, բայց ազդեցիկ սփյուռք կա։ Քաղաքում հաղորդակցության հիմնական լեզուն կրիո լեզուն է, անգլերենին (երկրի պաշտոնական լեզուն) տիրապետում է բնակչության աննշան մասը։
Բնակչության մոտ 3/4-ը սուննի մահմեդականներ են, մնացածը տարբեր եկեղեցիների քրիստոնյաներ են։ Ոգեպաշտական ​​համոզմունքներն ու ավանդույթները ուժեղ են։ Լիբանանցիների մեջ կան շիաներ ։
Քաղաքականորեն Քենեման նեցուկ է ընդդիմադիր Սիերա Լեոնե ժողովրդական կուսակցության (SLPP) համար, որն ավանդաբար ներկայացնում է հիմնականում մենդե ցեղի շահերը։
Կրթություն
Ինչպես Սիեռա Լեոնեյի մնացած շրջանները՝ Քենեման ունի կրթության համակարգ, որը գալիս է բրիտանական պրոտեկտորատի ժամանակներից՝ վեց տարեկանից տարրական դպրոց (1-6 դասարան) և վեց տարի միջին դպրոց (1-6 դասարան), միջնակարգ դպրոցը լրացուցիչ բաժանվում է տարրական, միջին (1-3) և ավագ դպրոցի (4-6) դասարաններ։ Տարրական դպրոց սովորաբար ընդունվում են 6-ից 12 տարեկան, իսկ միջնակարգ դպրոց՝ սովորաբար 13-ից 18 տարեկան երեխաները։ Սկզբնական կրթությունը պաշտոնապես անվճար է և պարտադիր, բայց գործնականում շատ երեխաներ դպրոց չեն հաճախում և աշակերտների ծնողները ստիպված են վճարել դպրոցի բոլոր ծախսերը, բացի ուսուցիչների աշխատավարձից։
Տնտեսություն և տրանսպորտ
Քենեման հանդիսանում է ադամանդի առևտրի խոշոր կենտրոն և ծառայում է որպես Արևելյան նահանգի տնտեսական և ֆինանսական կենտրոն։ Կան նաև ծառահատման և փայտամշակման ձեռնարկություններ (անտառների անհետացման պատճառով աստիճանաբար դրանք քայքայվում են) և գյուղմթերքների առաջնային վերամշակման գործարաններ։
Քաղաքի շրջակայքում կա փոքր օդանավակայան (IATA, KEN, ICAO, GFKE), որտեղից գվիեանական Eagle Air ավիաընկերությունը իրականացնում է թռիչքներ դեպի Ֆրիթաուն, Բո և Կոնո քաղաքներ։
Քենեման ասֆալտապատ ճանապարհով, որը կառուցվել է քաղաքացիական պատերազմից հետո, միացված է Ֆրիթաուն մայրաքաղաքին (Բո-ի միջոցով)։ Քաղաքի շրջակայքում մնացած ճանապարհներում բացակայում է պինդ ծածկույթը, որի պատճառով անձրևային սեզոնի ընթացքում գործնականում դրանք դժվարանցանելի են դառնում։
Քաղաքի հիմնախնդիրներ
Քաղաքացիական պատերազմը զգալի վնաս է հասցրել Քենեմային՝ ոչնչացնելով ենթակառուցվածքները, որոնք արդեն անկում էին ապրում բրիտանացիների հեռանալուց հետո։ Պատերազմից հետո բնակչության արագ աճը սրել է հիմնախնդիրները։ Ջրամատակարարման, կոյուղու և էլեկտրամատակարարման համակարգերը գործնականում չեն գործում, հարուստ քաղաքացիներն օգտագործում են դիզելային գեներատորներ և ներմուծվող ջուր։ Աղբի հավաքումն ու հեռացումը վատ է կազմակերպված, ինչը տեղական բնակչության ամենօրյա ցածր մշակույթի հետ մեկտեղ բերում է կենցաղային և սննդի թափոնների մարդու գլխից բաձր կույտերի առաջացմանը քաղաքի փողոցներում։ Հաշվի առնելով շոգ և խոնավ կլիման՝ դա նպաստում է խոլերայի, որովայնային տիֆի և աղեստամոքսային հիվանդությունների տարածմանը։ Քաղաքում և նրա շրջակայքում հաճախակի են նաև մալարիայի և Լասսայի տենդի դեպքերը (Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կողմից բացված կլինիկա կա դրա բուժման համար)։ Նախքան քաղաք այցելելը խորհուրդ է տրվում պատվաստվել դեղին տենդի պատվաստանյութով։
Հղումներ
Կատեգորիա:Սիերա Լեոնեի քաղաքներ Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:1904 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մորիս Ալլե
Մորիս Ալլե (Maurice Félix Charles Allais, ), ֆրանսիացի տնտեսագետ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր տնտեսագիտության ոլորտում։
Կենսագրություն և գործունեություն
Սկզբում հետաքրքվել է պատմությունով և ֆիզիկայով, բայց արդեն սկսած 1940-ական թթ. սկսած հետաքրքրվել է տնտեսագիտությամբ, զբաղվել տնտեսագիտական խնդիրների վերլուծությամբ։
Ստացել է Նոբելյան մրցանակ տնտեսագիտության ոլորտում «Շուկաների տեսության մեջ ներդրման և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման վերաբերյալ աշխատությունների համար» (for his pioneering contributions to the theory of markets and efficient utilization of resources) ։
Նրա անվամբ է կոչվել որոշումների ընդունման տեսության Ալլեի պարադոքսը։
1944-1968 թթ. դասավանդել է Փարիզի համալսարանում, միաժամանակ գիտական հետազոտությունների ազգային կենտրոնում իրականացրել է մի շարք հետազոտություններ, իսկ արդեն 1946 թ. սկսած գլխավորում է այդ կառույցը։ 1967-1970 թթ. դասավանդում է Միջազգային հետազոտությունների Ժնևյան համալսարանում, 1958-1959 թթ.), որպես հրավիրյալ պրոֆեսոր աշխատում է ԱՄՆ-ի Վիրջինիա նահանգի Թոմաս Ջեֆերսոնի անվան համալսարանում, ապա 1970-1985 թթ. Փարիզի համալսարանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարագետներ
Կաստրոնուևո դե Էսգուևա
Կաստրոնուևո դե Էսգուևա (Castronuevo de Esgueva) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 29,44 կմ2։ Բնակչությունը՝ 392 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 12 կմ հեռավորության վրա։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Բայգուլովո (գյուղ, Նիժնեկամսկի շրջան)
Բայգուլովո (Байгулово), գյուղ Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Նիժնեկամսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2000 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 68 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Թաթարստան հանրապետության Նիժնեկամսկի շրջանի բնակավայրեր
Երկրային էլիպսոիդ
Երկրային էլիպսոիդ, երկրի ձևը (գեոիդը) լավագույնս ներկայացնող պտտման էլիպսոիդ։ Երկրային էլիպսոիդը որոշվում է այնպես, որ.
Երկրի մակերևույթի այս կամ այն մարզի սահմաններում գեոիդի ձևը լավագույն կերպով ներկայացնելու համար կիրառում են ամենից հարմար երկրային էլիպսոիդը և այն որոշում երկրորդ ու երրորդ պայմաններով։ Գեոդեզիայի և քարտեզագրության մեջ բոլոր չափումները, որ կատարվում են երկրի մակերևույթի վրա, վերաբերում են երկրային էլիպսոիդին, որի վրա հարմար է լուծել բոլոր մաթեմաթիկական խնդիրները։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գեոդեզիա
Վիիդիկե
Վիիդիկե (Viidike), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Տառտու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 54 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Տառտու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
876
Մահեր
Կատեգորիա:876 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Դուբրովսկի (Շոլոխովսկի շրջան)
Դուբրովսկի (Дубровский), գյուղ Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Շոլոխովսկի շրջանում։ Մտնում է Դուբրովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Շոլոխովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Բենո Ուդրիհ
Բենո Ուդրիհ (Beno Udrih, ), սլովենացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, պաշտպան։ Ներկա պահին հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Մեմֆիս Գրիզլիս» ակումբում։ «Սան Անտոնիո Սփըրս» ակումբի կազմում 2004-05 և 2006-07 մրցաշրջաններում ճանաչվել է NBA-ի չեմպիոն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սլովենացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Սան Անտոնիո Սփըրսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Սակրամենտո Քինգսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Միլուոքի Բաքսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Օռլանդո Մեջիքի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Նյու Յորք Նիքսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Մեմֆիս Գրիզլիսի բասկետբոլիստներ
886
Մահեր
Կատեգորիա:886 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Կոնստանտին Զասլոնով (ֆիլմ)
«Կոնստանտին Զասլոնով» («Константин Заслонов»), խորհրդային սև-սպիտակ գեղարվեստական ֆիլմ, որը բեմադրվել է «Բելառուսֆիլմ» կինոստուդիայում 1949 թվականին ռեժիսորներ Ալեքսանդր Ֆայնցիմերի և Վլադիմիր Կորշ-Սաբլինի կողմից ։
Ֆիլմի պրեմիերան ԽՍՀՄ-ում տեղի է ունեցել 1949 թվականի սեպտեմբերի 12-ին։
Բելառուսի ժողովրդի հավատարիմ որդու՝ Օրշայի պարտիզանների փառավոր ղեկավար, Խորհրդային Միության հերոս Զասլոնով Կոնստանտին Սերգեևիչի հիշատակին է նվիրվում ֆիլմը:
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է ԲԽՍՀ-ի գրավված տարածքում Կոնստանտին Սերգեևիչ Զասլոնովի ղեկավարությամբ պարտիզանական ջոկատի գործունեության մասին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1949 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Բելառուսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Հայրենական մեծ պատերազմի մասին Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Նիժնի Իրժավեց (գյուղ, Օրոժիցյայի շրջան)
Նիժնի Իրժավեց (Нижній Іржавець), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Օրոժիցյայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Օրոժիցյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ռեդնիցհեմբախ
Ռեդնիցհեմբախ (Rednitzhembach), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ֆրանկոֆոնիայի վարչական կենտրոնին։ Մտնում է Ռոթ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 6908 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010 թվական) ։ Զբաղեցնում է 13,01 կմ² մակերես տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝  09 5 76 137։
Կոմունան ստորաբաժանվում է 7 գյուղական շրջանների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Կուզնեցովկա (գյուղ, Իգլինսկի շրջան)
Կուզնեցովկա (Кузнецовка, Кузнецовка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իգլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 76 մարդ։
Սաչակ
Սաչակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ցայլ (փողոց)
Ցայլ (Zeil), ամենահայտնի առևտրային փողոցը Մայնի Ֆրանկֆուրտում։ Փողոցի տակով է անցնում մետրոյի գիծը։ Փողոցի մեծ մասը հանդիսանում է հետիոտնային։
Պատմություն
Միջնադարում Ցայլի երկյանքով անցել է պարիսպ, որը կառուցել են XII դարում։ Պատի ետին մասում կառուցվել էր անասնապահական շուկա։
Նոր քաղաքի հիմնադրումից հետո 1333 թվականին թաղամասը վերակառուցվել է։ Ցայլ փողոցը համարվում է քաղաքի ամենամեծ փողոցը։
Ներկայումս, փողոցում, գտնվում են բազմաթիվ փոքր և մի շարք հայտնի բրենդի խանութներ, ինչպես նաև ռեստորաններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մայնի Ֆրանկֆուրտի փողոցներ
Աստերոիդների ցանկ (301701-301800)
Աստերոիդների ցանկ (301601-301700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (301801-301900)
Կորնգան մեսխեթական
Կորնգան մեսխեթական, լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
40-60 սմ բարձրությամբ բազմամյա բույս է։ Միջին և վերին տերևների տերևիկները օվալ կամ էլիպսաձև են, իսկ գագաթում՝ բութ–կլորավուն։ Բազմածաղիկ ծաղկաբույլը երկարանում է ծաղկելուց հետո։ Պսակը դեղին, նուրբ, վարդագույն և շերտավոր է։ 14-17 մմ երկարության դրոշը արտաքինից թավոտ է։ Ունդերը երիկամաձև են, ոստիկով, մերկ, փայլուն, իսկ մեջքային կարը կորացած է ։