cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ղարաղոյ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սավրա
Սավրա, գյուղ Պարսկահայք նահանգի Սալմաստի գավառում (Իրան)։ XX դարի սկզբին ուներ 629 հայ բնակիչ (109 տուն)։ Զբաղվում էին այգեգործությամբ, պարտիզպանությամբ, հացահատիկի մշակությամբ, անասնապահությամբ, արհեստներով։ Գյուղում կար եկեղեցի՝ կից դպրոցով։ Սավրաի հայերի մի մասը զոհվել է 1918 թ.՝ թուրքական ներխուժումների ժամանակ, մնացածները հեռացել են Իրանի խորքերը։
Բազմահարկ շենքեր
Բազմահարկ շենքեր, չորս և ավելի հարկայնություն ունեցող բնակելի, հասարակական և արդյունաբերական շենքեր, որոնց բնորոշ է միջհարկային ուղղաձիգ կապերի հատուկ կազմակերպումը սանդղատների, վերելակների, շարժաստիճանների (էսկալատոր) և թեքուղիների (պանդուս) միջոցով։ Զանազանում են միջին հարկայնության (4—5), բարձրահարկ (9—16), բարձրաբերձ (մինչե 30) բազմահարկ շենքեր, ինչպես նաև «երկնաքերներ» (30-ից ավելի)։ Ծավալատարածական հորինվածքով լինում են երկայնական և վերձիգ։ Ըստ կոնստրուկցիայի, միջին հարկայնության շենքերը կարող են կառուցվել քարի կամ աղյուսի պատերով, իսկ հարկաշատ շենքերը՝ երկաթբետոնե հիմնակմախքով, խոշոր պատասալերով կամ տարածական բլոկներով։ Մոսկվայի Կալինինի անվանում պողոտայի բարձրահարկ շենքերը (1962, ճարտարապետ Մ․ Պոսոխին և ուրիշներ) Երևանի մեքենաշինական տեխնիկումի հանրակացարանը (1952) Կալինինի փողոցի վրա (ճարտարապետ Լ․ Սադոյան) Բնակելի շենք (1972) Երևանի Դեմիրճյան փողոցում (ճարտարապետ Հ․ Հակոբյան)
Կատեգորիա:Շենքեր և կառույցներ
Լունա 12
Լունա-12, կամ Ե-6ԼՖ համար 102 (Луна 12), Սովետական Միության տիեզերքի հետազոտության ծրագրի շրջանակներում իրականացվող Լունա ծրագրի հերթական առաքելությունը, որով նախատեսվում էր կատարել Լուսնի մակերևույթի լուսանկարում։ Արձակվել է 1966 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից, Մոլնիա-Մ (8Կ78Մ) կրող հրթիռով։ 1966 թվականի հոկտեմբերի 25-ին կայանը հաշողությամբ դուրս եկավ Լուսնի ուղեծիր և սկսեց պլանավորված աշխատանքը։
Լունա 12 կայանի առաքելության ժամանակ խորհրդային մասնագետները առաջին անգամ փորձեցին պայքարել կայանի ուղարկած ազդանշանների անգլիական Ջոդրել Բենկի ռադիոաստղադիտարանի գիտնականների կողմից ստանալու և ապակոդավորելու դեմ ։ Երբ կայանը հայտնվում էր աստղադիտարանի տեսադաքշտում, այն սկսում էր փոխել իր հաղորդման հաճախականությունները երկու տարբեր արժեքների միջև, որին աստղադիտարանի մասնագետները չէին կարողանում հետևել ։
Աեռաքելությունը հաջողությամբ ավարտվեց և համաձայն ՏԱՍՍ-ի հաղորդագրության, 1967 թվականի հունվարի 21-ին Լունա 12-ը դադարեցրեց կապը կառավարման կենտրոնի հետ ։
Կայանը
Լունա 12 կայանը խորհրդային արբանյակների Ե-6ԼՖ դասին էր պատկանում, նախագծվել և կառուցվել էր Լավոչկինի անվ. բյուրոյի կողմից։ Այս արբանյակային կայանների դասը նախատեսված էր ուղեծրից Լուսնի մակերևույթի լուսանկարումներ իրականացնելու համար։ Կայանի նախագծման ընթացքում օգտագործվեց Ե-6 պլատֆորմը, որի իջեցվող սարքը փոխարինվեց գիտական սարքավորումների մոդուլով։ Կայանի վրա տեղադրված էր հեռուստատեսային համակարգ, որը ստանում էր լուսանկարներ և ուղարկում Երկիր։ Լուսանկարները պարունակում էին 1100 գիծ և 14,9-19,8 մ ճշտություն։ Լուսնի մակերևույթի լուսանկարները փոխանցվել են 1966 թվականի հոկտեմբերի 27-ին։ Լուսանկարների ընդհանուր քանակը հայտնի չէ։
Թռիչք
«Լունա 12» կայանը արձակվեց 1966 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Բայկոնուր տիեզերակայանից, Մոլնիա-Մ (8Կ78Մ) կրող հրթիռով ։
Հոկտեմբերի 23-ին կատարված ուղեծրի կարգաբերումից հետո կայանը շարունակեց թռիչքը դեպի Լուսին առանց խնդիրների դուրս եկավ ուղեծիր հոկտեմբերի 25-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լունա ծրագիր Կատեգորիա:1966 թվականին արձակված տիեզերանավեր
Գոքսվիլեր
Գոքսվիլեր (Goxwiller), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 26 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 512 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 398-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 114։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,7 %։ 398 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 373 անձ (199 տղամարդ և 174 կին)։ Գործազուրկ են եղել 25 անձ (10 տղամարդ և 15 կին)։ 114 անաշխատունակներից 36-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 49-ը` թոշակառուներ, իսկ 29-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Բրավա (կղզի)
Բրավա (Brava, «անտառապատ, անմշակ»), չափսերով ամենաքիչ բնակեցված կղզին Կաբո Վերդեում։
Կղզու լեռնային լանդշաֆտին փոխարինում են պտղաբեր հարթավայրերը։ Ծաղկող բույսերի բազմազանության պատճառով նրան հաճախ անվանում են ծաղիկների կղզի։
Աշխարհագրություն
Երկրաբանական տեսանկյունից Բրավա կղզին ստրատոհրաբուխ է, որը չի ժայթքել մոտ 10 հազար տարի։ Այն համարվում է իր հարևանությամբ գտնվող Ֆոգու կղզու շարունակությունը, տեղակայված 20 կմ արևելք։ Նրանց միջև գտնվող նեղուցի խորությունը հասնում է ընդամենը մի քանի հարյուր մետրի, այն ժամանակ, երբ Բրավա կղզին մյուս կողմերից շրջապատված է ավելի քան 4000 մ խորություններով արդեն ափից մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա։
Բրավայից ոչ պակաս քան 8 կմ հյուսիս գտնվում է փոքր անմարդաբնակ Սեկուշ կղզեխումբը, կամ Սուխիխ, ինչպես նաև «Ռոմբայի կղզիներ» (Ilhéus Secos, Ilhéus do Rombo): Նրա մեջ են մտնում երկու ավելի խոշոր կղզիներ` Գրանդին և Սիման, և երեք շատ փոքր` Դու-Ռեյ, Սապադու, Լուիշ Կարնեյրու (համապատասխանաբար Ilhéu do Rei, Ilhéu Sapado, Ilhéu Luís Carneiro): Այս բոլոր կղզիները հատկանշական են այն փաստի համար, որ նրանք բնակեցված են շատ հազվադեպ ծովային թռչուններով, որոնք էնդեմիկ են տարածաշրջանում։ Կաբո Վերդեի հազվագյուտ թռչուններից ոմանք տպագրված են պետության մետաղադրամների վրա` 50 էսկուդո։
Պատմություն
Կղզին հայտնաբերվել է 1462 թվականին պորտուգալացի ծովագնացի կողմից, առաջին բնակավայրը հայտնվել է 1573 թվականին։ Բրավայի բնակչությունը աճեց Ֆոգու հրաբխի կործանարար ժայթքումից հետո հարևան համանուն կղզում 1675 կամ 1680 թվականին։ XVIII դարի վերջում և XIX դարում Ֆոգու և Բրավա կղզիների շրջակայքում ծաղկեց ամերիկական կետորսությունը։ Տեղացի բնակիչները հաճախ դառնում էին ամերիկական նավերի նավաստիներ, ում անհրաժեշտ էր լրացնել իրենց խմբերը։ Միացյալ Նահանգներ ժամանելուն պես շատ կաբովերդացիներ բնակություն հաստատեցին նոր երկրում։ Այդ ժամանակվանից ի վեր Միացյալ Նահանգներում կա Կաբո Վերդեից ներգաղթյալների մի ամբողջ համայնք։
Էկոնոմիկա
Կղզին հայտի է իր էկզոտիկ արհեստով` լակմուսի խոտի աճեցմամբ, որը ձկնորսության հետ մեկտեղ շարունակում է մնալ տեղական բնակիչների եկամտի հիմնական աղբյուրը։
Կղզու բնակչությունը կազմում է մոտ 6,0-6,5 հազ. մարդ ։ Հիմնական բնակեցված տարածքը համարվում է Նովա Սինտրան, մոտ 1,8 հազ. բնակչությամբ ։ Կղզին ունի դպրոցներ, լիցեյ, տաճարներ և մեկ հրապարակ, որը կրում է մորնայի գրող և կոմպոզիտոր Էուժենիու Տավարեշայի անունը, ով ծնվել է Բրավայում։ ԱՄՆ-ում և Արևմտյան Եվրոպայում արտագաղթով զբաղվող կազմակերպությունները շատ լուրջ ֆինանսական օգնություն են ցուցաբերում կղզիներին։
Կզղում բացվել էր օդանավակայան (1992), բայց 2004 թվականին ուժեղ քամիների առկայության պատճառով կանոնավոր թռիչքները դադարեցվեցին, և այն փակվեց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հրաբուխներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կաբո Վերդեի կղզիներ
Ջորջ Վանկուվեր
Կենսագրություն
Դեռ 13 տարեկան հասակում Ջորջն ընդունվել է ռազմածովային նավատորմ, մասնակցել Ջեյմս Կուկի երկրորդ ու երրորդ շուրջերկրյա ճանապարհորդություններին ։ 1791 թվականին գլխավորել է Հյուսիսային Ամերիկայի խաղաղօվկիանոսային ափի հետազոտման նպատակով կազմակերպված էքսպեդիցիան, որի վրա ծախսվել է շուրջ երեք տարի։ Նա է հայտնագործել և առաջինն ուսումնասիրել Կանադայի ափերի մոտ գտնվող մեծ կղզին, որին հետագայում տրվել է «Վանկուվեր կղզի» անվանումը։ Խիզախ ծովագնացի անունով են կոչվել նաև մեկական քաղաք Կանադայի Բրիտանական Կոլումբիա մարզում և ԱՄՆ-ի Վաշինգտոն նահանգում, մեկական լեռ կանադա-ամերիկյան սահմանին և Նոր Զելանդիայում ։ Ի դեպ, Ջորջ Վանկուվերի նախնիները Մեծ Բրիտանիա են տեղափոխվել Նիդերլանդների Coevorden քաղաքից, և տոհմանունն էլ առաջացել է van Coevorden-ից ։
Ջորջ Վանկուվերի աշխատությունները
Մեծ Բրիտանիայի ծովակալության պատվերով Ջորջ Վանկուվերը 1796 թվականի հունվարից սկսել է գրի առնել իր նավարկությունների ու հետազոտությունների մասին նոթերը և պատումը հասցրել է մինչև 1795 թվականի կեսերը տեղի ունեցած դեպքերի ու իրադարձությունների նկարագրությանը։ Նրա վաղահաս մահից հետո աշխատությունը ավարտի է հասցրել եղբայրը՝ Ջոնը և 1798 թվականի աշնանը հրատարակել է A Voyage of Discovery to the North Pacific Ocean, and Round the World խորագրով, երեք հատորով ։ Դրանից երեք տարի անց գիրքը վերահրատարակվել է, այս անգամ արդեն վեց հատորով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ճանապարհորդներ Կատեգորիա:18-րդ դարի անգլիացիներ Կատեգորիա:Անգլիացի ծովագնացներ Կատեգորիա:Վաշինգտոն նահանգի պատմություն Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Բրիտանացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Onur Air
Պատմություն
Ավիաընկերությունը հիմնվել է 1992 թվականի ապրիլի 14-ին և նույն տարվա մայիսին իրականացրել է առաջին չվերթը դեպի Հյուսիսային Կիպրոս ։
Մեկ տարվա ընթացքում ավիաընկերության ավիապարկը համալրվեց 4 A320 տիպի օդանավերով։ 1994 թվականին Onur Air-ը համաձայնագիր կնքեց Ten Tour-ի հետ, որը թուրքական տուրիզմի ոլորտում առաջատարներից մեկն էր։ 1995 թվականին օդանավերի թիվը հասավ 9-ի։ 1996թվականին Ten Tour-ը գնեց ավիաընկերությունը։ Ավիապարկը սկսեց մեծանալ ոչ միայն A320, այլ նաև A300 տիպի ինքնաթիռներով։
1999 թվականին, ճգնաժամի պատճառով, օդանավերի թիվը 16-ից կրճատվեց 9-ի։ 2000 թվականից հետո ավիաընկերությունը սկսեց նորից աճել։
Կանոնավոր չվերթներ
Ստորև ներկայացված աղյուսակում առկա են միայն կանոնավոր չվերթների քաղաքները։ Ցանկը իր մեջ չի ներառում չարթերային չվերթները
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքական ավիաընկերություններ Կատեգորիա:Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիայի անդամներ
Սինխրոն մեքենա
Կատեգորիա:Էլեկտրական սարքեր
Առաքել Աբգարյան
Առաքել Ավետիքի Աբգարյան, հայ ազատամարտիկ, Արցախյան պատերազմի մասնակից ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1956 թվականի դեկտեմբերի 25-ին, Գորիսի շրջանի (ներկայումս՝ Սյունիքի մարզ) Շինուհայր գյուղում։ Ավարտել է տեղի միջնակարգ դպրոցը, և աշխատանքի անցել ՏաթևՀԷԿ-ի շինարարությունում։ 1975-1978 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում։ Եղել է գեներալի համհարզ։ Ծառայությունից հետո ավարտել է Երևանի միամյա պրոֆտեխուսումնարանը։ 1979-1991 թվականներին աշխատել է Գորիսի կենցաղ-սպասարկման կոմբինատի Շինուհայրի կենցաղի տանը ։
1991 թվականի մայիսին կամավորագրվել է «Քոլատակ» երկրապահ ջոկատին ու ակտիվորեն մասնակցել Շուռնուխի և Կուրթկալաղի ինքնապաշտպանական մարտերին։ Զոհվել է 1992 թվականի հուլիսի 4-ին, Շուռնուխում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Նովա Ֆլորեստա
Նովա Ֆլորեստա (Nova Floresta), համայնք Բրազիլիայում՝ Պարաիբա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Պարաիբա նահանգի գյուղատնտեսական մարզում։ Մտնում է Կուրիմատաու Օսիդենտալի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 11 020 մարդ (2006 թվականի տվյալներով)։ Գրավում է 58,839 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 187,3 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1936 թվականի հոկտեմբերի 20-ին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Պարաիբա նահանգի բնակավայրեր
Յարոսլավ Գոձյուր
Յարոսլավ Միխայլովիչ Գոձյուր (Ярослав Михайлович Годзюр, ), ուկրաինական և ռուսական ֆուտբոլիստ, «Ուրալ» ակումբի դարպասապահ։
Կարիերա
2002-2004 թվականներին հանդես է եկել Ուկրաինայի առաջնության երկրորդ լիգայում՝ «Չերնոգորա» (Իվանո-Ֆրանկովսկ) ակումբի կազմում։ 2004-2006 թվականներին խաղացել է Ուկրաինայի առաջին լիգայի «Գազովիկ-Սկալա» (Ստրի) ակումբում։
2006 թվականի օգոստոսին տեղափոխվել է Սամարայի «Կռիլյա Սովետով» ակումբ, որտեղ հանդես է եկել միայն երկրորդ կազմում. տեղը առաջին թիմում զբաղեցրել էին Մակարովը և Լոբոսը։ 2006 և 2007 թվականների երկրորդ կազմերի մրցացաշարում անցկացրել է 25 խաղ՝ բաց թողնելով 19 գնդակ։ «Կռիլյա Սովետով» ակումբի հիմնական կազմում այդպես էլ չի կարողացել անցկացնել ոչ մի խաղ և 2007 թվականի առաջնությունից հետո հեռացել է ակումբից։
2008 թվականի հունվարին մասնակցել է դիտումների Կիևի «Դինամոյում» և մինչև ամառ խաղացել է երկրորդ թիմում։
2008 թվականի հունիսին մեկնել է դիտումների Գրոզնիի «Թերեք» ակումբում, հուլիսի 18-ին ընդգրկվել է ակումբի հայտացուցակում։ 2008 թվականի օգոստոսի 10-ին իր նորամուտն է կատարել «Թերեք» ակումբի կազմում՝ մասնակցելով Ռուսաստանի առաջնության 17-րդ տուրի՝ «Սպարտակ-Նալչիկ» ակումբի դեմ խաղին, որն ավարտվել է Նալչիկի թիմի հաղթանակով (2:0)։ Գերազանց է խաղացել 2014/15 մրցաշրջանի 9-րդ տուրի՝ «Ռոստովի» դեմ խաղում։
2015/16 մրցաշրջաններում Գոձյուրը դարպասապահի տեղի համար մրցակցությունում պարտվել է Եվգենի Գորոդովին՝ Ռուսաստանի առաջնություն «Թերեք» ակումբի կազմում իր վերջին խաղն անցկացնելով 2016 թվականի սեպտեմբերին ընդդեմ Պերմի «Ամկար» ակումբի։
2017 թվականի հունիսի 4-ին պայմանագիր է կնքել Եկատերինբուգի «Ուրալ» ակումբի հետ ։
Ունի երկու քաղաքացիություն՝ Ուկրաինայի և Ռուսաստանի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Կռիլյա Սովետովի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դինամո Կիևի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Բարզան (Ծովափնյա Շարանտի գավառ)
Արշիակ (Barzan), համայնք Ֆրանսիայի Պուատու Շարանտա մարզի Ծովափնյա Շարանտի գավառում։ Մտնում է Կոզ կանտոնի կազմի մեջ։ Շրջանը՝ Սենտ։ Համայնքի INSEE կոդ՝ 17034։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 455 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով՝ աշխատունակ տարիքի 229 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 165-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 64-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 72.1 %, 1999 թվականին եղել է 62.1 %)։ 165 աշխատունակ բնակիչներից 139-ը աշխատում էին (80 տղամարդ և 59 կին), անաշխատանք էին 26-ը (11 տղամարդ և 15 կին)։ 64 անգործունակ մարդկանցից 15-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 32-ը թոշակառու, 17-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կիրյուխի
Կիրյուխի (Кирюхи), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1659 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կիրյուխի գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,048 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 291,67 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1659 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լյուքսեմբուրգ քաղաքի տրամվայի և ավտոբուսների թանգարան
Պատմություն
Թեև թանգարանը բացվել է հանրությանը միայն 1991 թվականին, նրա հավաքածուի հիմքերը դրվել են 60-ականների սկզբին, երբ Լյուքսեմբուրգի տրանսպորտային աշխատողները սկսեցին հավաքել այս քաղաքում հասարակական տրանսպորտի պատմության հետ կապված արտեֆակտներ։ Միևնույն ժամանակ, Լյուքսեմբուրգ քաղաքի տրանսպորտային ընկերության սեմինարների ընթացքում պատրաստվել են 1։8 մասշտաբի պատմական տրամվայի մոդելներ։ Այս մոդելները ցուցադրվել են ցուցահանդեսներում ՝ նվիրված քաղաքի 1000-ամյակին (1963 թ.) և քաղաքային տրամվայի համակարգի (1964 թ.) փակման ցուցահանդեսներում։ 1991 թ. մարտի 27-ին թանգարանը բացվեց հանրության առջև ։
Հավաքածու
Թանգարանի հավաքածուի մեջ կան չորս վավերական տրամվայի վագոններ (երկու շարժիչ և երկու հավելյալ), ձիաքարշի ժամանակակից կրկնօրինակը, երկու ավտոբուս և հաղորդակցման ցանցի սպասարկման համար տրանսպորտային աշտարակ։ Այս լիարժեք ցուցանմուշներից բացի, թանգարանի հավաքածուն ներառում է 1 ։ 8 մասշտաբով  ավտոբուսների 22 մոդելներ, բազմաթիվ արտեֆակտներ (հասարակական տրանսպորտի աշխատողների ձևը, ճանապարհորդական տոմսերը և այլն) և փաստաթղթեր և մոտ 8000 լուսանկարներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի թանգարաններ
Կարաքենդ (Բայազետի գավառ)
Կարաքենդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում ։ Գտնվում էր Բայազետ քաղաքից 8 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
1877-1878 թվականներին ուներ 48 քուրդ բնակիչ։
Պատմամշակությաին կառույցներ
Կարաքենդի մոտակայքում կային հին բերդի աշտարակների հետքեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բացարձակ աստղային մեծություն
Բացարձակ աստղային մեծություն (M), աստղերի համար այն որոշվում է նրանց տեսանելի աստղային մեծությամբ, եթե այն տեղաբաշխված լիներ դիտողից 10 պարսեկ հեռավորության վրա։ Արեգակի բացարձակ բոլոմետրիկ (այսինքն հաշվի առնելով էլեկտրամագնիսական սպեկտրի բոլոր ալիքի երկարությունները) աստղային մեծությունն է +4,7:
Եթե հայտնի է տեսանելի աստղային մեծությունը m և հեռավորությունը մինչև մարմինը d, ապա կարելի է հաշվել բացարձակ աստղային մեծությունը հետևյալ բանաձևով՝ որտեղ՝ d_0 = 10 պկ ≈ 32.616 լուսային տարի
Համապատասխանաբար, եթե հայտնի են տեսանելի և բացարձակ աստղային մեծությունները, հեռավորությունը կարելի է հաշվել հետևյալ բանաձևով՝
Բացարձակ աստղային մեծությունը կապված է լուսատվության հետ հետևյալ հարաբերությամբ՝ որտեղ՝ L_\odot և M_\odot - Արեգակի լուսատվությունն ու բացարձակ աստղային մեծությունն են։
Արեգակնային համակարգի մարմինների բացարձակ աստղային մեծությունը (H)
Արեգակնային համակարգի մարմինների համար (մոլորակներ, աստերոիդներ և գիսաստղեր) օգտագործվում է բացարձակ աստղային մեծության այլ տարբերակ ։ Նրանց համար բացարձակ աստղային մեծությունը ընդունվում է հավասար տեսանելի մեծությանը, որը նրանք կունենային 1 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից և դիտողից, ընդ որում, դիտողը պետք է տեսնի մարմնի ամբողջական ֆազան (այսինքն տեսականորեն դիտողը պետք է գտնվի Արեգակի կենտրոնում)։
Հարկ է նշել, որ ինքնալուսատու մարմինների համար՝
Գոյություն ունեն մի շարք հաշվարկված աղյուսակներ աստերոիդների առավել տարածված ալբեդոների արժեքների համար (0,25 - 0,05)  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստղագիտություն
Վիպակ
Վիպակ, գրականության պատմողական ժանրերից մեկը, որը միջին տեղ է գրավում վեպի և պատմվածքի միջև։
Գործող անձանց թվով, կյանքի ընդգրկման ծավալով վիպակն ավելի մեծ է պատմվածքից և նորավեպից, բայց փոքր՝ վեպից։ Վեպի մի շարք գծեր հատուկ են նաև վիպակներին, և առհասարակ՝ վիպակն ու վեպը խստորեն սահմանազատել հնարավոր չէ։ Վիպակի մեջ ևս կարող են լինել սյուժետային մի քանի գծեր, էպիկական շարադրանքը կարող է տոգորվել քնարական կամ դրամատիկ շնչով։
Վիպակի նմուշներ են Ալեքսանդր Պուշկինի «Դուբրովսկին», Նիկոլայ Գոգոլի «Տարաս Բուլբան», Պրոսպեր Մերիմեի «Կարմենը», Մուրացանի «Առաքյալը», Շիրվանզադեի «Նամուսը» և այլն։
Կան վիպակներ էլ, որոնք ծավալի և ժանրային առանձնահատկությունների տեսակետից երբեմն համարվում են նաև պատմվածք (օրինակ՝ Մուրացանի «Նոյի ագռավը», Շիրվանզադեի «Կրակը») ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Էպիկական սեռի ժանրեր
Մալոե-Բերդյաևո
Մալոե-Բերդյաևո (Малое-Бердяево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
Դիբրովա (գյուղ, Գորոխովի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Դիբրովա գյուղում բնակվում էր 49 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,5 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Գորոխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բոլտինո (գյուղ, Միտիշչենսկի շրջան)
Բոլտինո (Болтино), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Միտիշչենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 156 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1558 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Միտիշչենսկի շրջանի բնակավայրեր
Արդվինի բարբառ
Արդվինի բարբառ, հայերենի ս (ել) ճյուղի եռաստիճան (բ-պ-փ) անտեղաշարժ բաղաձայնական համակարգ ունեցող բարբառ։
Խոսվել է Արդվին քաղաքում և նրա շրջակա հայաբնակ վայրերում։ Բաղաձայնական համակարգով նման է գրաբարին։ Երկբարբառներ չունի։ Ձայնավորներով հիմնականում նման է արդի գրական լեզվին. հոգնակիներն են՝ էր, նէր, էրօտ, ստան և այլն։ Ունի յոթ հոլով, անկատար դերբայն ունի էլիս, ալիս վերջավորությունները. ներկան կազմվում է օժանդակ բայով՝ գըրէլիս իմ, կարթլիս իմ։
Խոսվել է Արդվին քաղաքի և նրա շրջակա բնակչությունը։ Այժմ խոսում է Սև ծովի կովկասյան ափերին բնակվող հայերի զգալի մասը ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ս ճյուղի բարբառներ
Կիլոգրամ-ուժ
Կիլոգրամ-ուժ, ուժի միավորը միավորների MkGS (տեխնիկական) համակարգում։ Հայերեն կրճատ նշանակումն է կԳ (միջազգային նշանակումը՝ kgf կամ kG)։
(ազատ անկման նորմալ արագացումը ընդունվել է Չափերին ու կշիռներին վերաբերող 3-րդ գլխավոր կոնֆերանսում, 1901, Փարիզ)։
1 կԳ = 9,80665 նյուտոն (ճիշտ) = 9, 80665.103 դն
Կանանց հետազոտությունների ազգային ասոցիացիա
Կանանց հետազոտությունների ազգային ասոցիացիա (the National Women’s Studies Association, NWSA), կազմակերպություն, հիմնադրվել է 1977 թվականին, որի մեջ մտնում են կանանց հետազոտությունների ոլորտում պրակտիկաներ ։
Նրանց առաքելությունն է նպաստել կանանց հետազոտությունների զարգացմանը ամբողջ աշխարհում բաց երկխոսության և հաղորդակցության միջոցով ։ Իր ստեղծման օրվանից NWSA- ն տարաձայնությունների առարկա է դարձել, քանի որ այն օրակարգում չի ընդգրկել մարգինալացված կանանց  ։ Նրանք առաջարկում են երկու տեսակի անդամակցության, այդ թվում մուտք դեպի ընտրողների խմբեր և տարբեր պարգևներ  ։
Հիմնարկ
1973 թվականին Կանանց հետազոտությունների պիոներ Քեթրին Ռ. Սթիմփսոնը կոչ է արել հիմնել կանանց ազգային ուսումնական կազմակերպություն ։ Հաջորդ երեք տարիների ընթացքում քննարկումներ են կատարվել կանանց ուսումնական հարթակներում։ 1976 թվականին Սիբիլի Վեյնը Սան Խոսեի պետական համալսարանից պաշտոնական ժողով է հրավիրել այն մարդկանց համար, ովքեր հետաքրքրված են ազգային կազմակերպության ստեղծմամբ ։
Ֆորդի հիմնադրամի դրամաշնորհից հետո 1977 թվականի հունվարին Սան Ֆրանցիսկոյի համալսարանում տեղի ունեցավ NWSA-ի առաջին կոնֆերանսն Սան Խոսեի պետական համալսարանի և Սանտա Կլարա շրջանի հանձնաժողովի ֆինանսական աջակցությամբ՝ Կանանց կարգավիճակի վերաբերյալ ։ Եռօրյա համագումարին ներկա էր ավելի քան երեք հարյուր մարդ։ NWSA-ի համակարգող խորհրդում աշխատող Բարբարա Վ. Հերբերն ասել է, որ NEWS-ը ձգտում էր ընդգրկել բոլոր կանանց, ներառյալ տարածաշրջանային խմբերին, որը հայտնի է որպես համակարգող խորհուրդ ։
Ռասիզմ և կլասիցիզմ
Գունավոր կանայք բողոքում էին ռասիզմի դեմ իր գոյության առաջին տարիներին։ 1981 թվականին Սթորսում կայացած NWSA համաժողովի ընթացքում, կոնեկտիկուտ նահանգի, բանաստեղծուհի Օդրի Լորդը հանդես է եկել հիմնական զեկույցով, որտեղ նա զգուշացրել է համաժողովի մասնակիցներին, «եթե ակադեմիայում կանայք իսկապես ցանկանում են երկխոսություն ռասիզմի մասին, դա կպահանջի այլ կանանց կարիքների և կենսապայմանների ճանաչում» ։
1981 թվականի համաժողովը հետագայում քննադատվեց Չելոյ Սանդովալի կողմից իր դասականության համար, քանի որ ուղեվարձը և կոնֆերանսի վճարը եղել են դժվար հասանելի։ Սա զուգորդվում է ռասիզմ թեմայի հետ։ Գունավոր կանանց ներգրավվածության բացակայությունը հանգեցրեց երրորդ աշխարհի կանանց իրազեկման խմբի քննարկմանը NWSA- ում ռասիզմի և դասականության վերաբերյալ ։
1981 թվականի համաժողովի փակման ժամանակ Բարբարա Սմիթը՝ Կոմբահի գետի խմբի (CRC) անդամ, հայտարարել է, NWSA-ի բոլոր կանանց համար, ովքեր հոգնել են ռասիզմի մասին լսելուց, նույնքան գունավոր կանայք են եղել։ Նա քննադատում է NWSA-ին իրենց նպատակների և գործողությունների միջև անհամապատասխանության համար պնդելով, որ իրենց ֆեմինիզմի սահմանումը չի ընդգրկում բոլոր կանանց ։ Սմիթի աշխատանքը CRC- ում պնդում է, որ ռասայական և դասային կամ գենդերային ճնշումը չի կարող տարանջատվել, քանի որ դրանք փորձարկվում են միաժամանակ ։
Nwsa-ի նախկին նախագահ Բեվերլի Գայ-Շեֆտալը նշել է։ «Ես ուզում էի, որ NWSA-ն լինի համապարփակ, բազմակողմանի, բազմամշակութային կազմակերպություն, որտեղ գունավոր կանայք և նրանց ֆեմինիզմը չեն լինի մեկուսացված» ։ Գայ-Շեպտալի նման ֆեմինիստների գլխավորությամբ NWSA-ն աշխատել է իր ինստիտուցիոնալ պրակտիկայում և առաջնորդության կառուցում, Ֆորդի հիմնադրամի դրամաշնորհի աջակցությամբ ։
Լեսբիական անջատողականություն
1977 թվականի կոնֆերանսի ժամանակ լեսբուհիները պատմել են NWSA-ում իրենց անտեսված լինելու մասին։ Լեսբուհիներն այդ ժամանակ պայքարում էին ներքին և արտաքին հոմոֆոբիայի դեմ իրենց ռասիստական և դասակարգային խնդիրների հետ միասին։ Կազմակերպվել է լեսբուհի կանանց ժողով, որը ձգտում էր կազմակերպության ներսում հոմոֆոբիայի խնդիրները լուծել զանգվածային լրատվության միջոցներով ։
Հակասինոնիզմ
2015 թվականին NWSA-ի անդամները կողմ են քվեարկել «բոյկոտի, օտարման և Իսրայելի դեմ պատժամիջոցների համար շարժման աջակցությունը»։ Ի պատասխան հակասինոնիզմի քննադատությանը, ջազի անդամ ք. Պուարոյի աջակցությունից հետո, NWSA-ն պատասխանեց ասելով, որ կազմակերպությունը խորապես համոզված է իրենց գաղափարներում ։
Անդամակցություն
NASA - ն առաջարկում է անդամակցության երկու տեսակ, որոնք տարբերվում են գնով, զբաղվածությամբ, եկամտի կարգավիճակով։
Անհատական
Մասնակիցները կարող են գտնել գործընկերներին մասնակիցների ցուցակում, մասնակցել ամենամյա համաժողովին, ստանալ արտոնյալ գրանցման սակագները, դիմել կրթաթոշակների և դրամաշնորհներ կոնֆերանսի, ինչպես նաեւ մասնակցել քննարկման ֆորումներում ։
Ինստիտուցիոնալ
Հաստատությունները կարող են իրենց ծրագրերը, բաժինները կամ ոչ առևտրային կազմակերպությունները ներկայացնել անդամների հանրամատչելի կատալոգում, յուրաքանչյուր տարի ստանալ երեք անվճար ուսանողական անդամակցություն, տեղադրել կանանց ուսուցման հետ կապված թափուր աշխատատեղերի ցանկեր և մասնակցել քննարկումներին ։
Ընտրական խմբեր
Nwsa-ի անդամությունը առաջարկում է մի քանի տարածաշրջանային խմբերի միանալու հնարավորությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1977 հիմնադրված կազմակերպություններ
Արարատյան բարբառ
Արարատյան բարբառ (նաև՝ Երևանի բարբառ) - հայերենի ում ճյուղի քառաստիճան բաղաձայնական համակարգի բարբառ։
=Պատմական ակնարկ= Արարատյան բարբառը հայոց լեզվի հնագույն տարբերակներից է։ Արևելյան բարբառախմբի -ում ճյուղի այս բարբառը անցել է զարգացման բավականին երկար ուղի։ Արարատյան բարբառի հետքերն ի հայտ են եկել դեռևս 13-րդ դարի աղբյուրների մեջ։ Այսպես, Վարդան Բարձրաբերդցին գրում է. «Ամենու սիրտն հետ քեզ լաւ են, և քեզ աղօթք են առնում»։ Այս նախադասության մեջ Երևանի բարբառից նկատում ենք անկատար դերբայը, դերբայական խոնարհումը և նախադասության կառուցվածքը, որտեղ օժանդակ բայն ընկնում է դերբայից առաջ։ Երևանի բարբառի դրսևորումներ նկատելի են նաև 15-րդ դարի հեղինակների գործերում, բայց այն լավագույնս իր արտահայտությունն է գտել 17-րդ դարի վաճառական Զաքարիա Ագուլեցու օրագրային գրառումներում («Օրագրություն»)։ Վերջինս գրել է ժողովրդին հասկանալի, պարզ լեզվով, թեև նրա խոսքում նկատվում է նաև Ջուղայի և Ագուլիսի բարբառների ազդեցությունը։ 1675 թվականին Մարսելում հրատարակված «Արհեստ համարողության» և 1687 թվականին Վենետիկում լույս տեսած «Պարզաբանություն» աշխատությունները Արարատյան բարբառի առաջին գրավոր աղբյուրներից են։ Արարատյան բարբառն ուներ տարածքային մեծ ընդգրկունություն` Արևելյան Հայաստանի կենտրոնական մաս, Նախիջևան, Աստապատ, Կաղզվան, Ճակատք (Սուրմալու), Խանլար, Շահումյան և այլն։ Արարատյան բարբառով խոսող բնակավայրեր կան Վրաստանի Մառնեուլի շրջանում։ Սակայն Շահ-Աբասի մեծ գաղթը, ինչպես նաև 1827 թվականի ռուս-պարսկական պատերազմները մեծ հետք թողեցին բարբառի տարածքային ընդգրկման վրա։ Ներկայումս Արարատյան բարբառն ընդգրկում է ՀՀ բազմաթիվ բնակավայրեր` Աշտարակ, Էջմիածին, Արմավիր, Նաիրի, Կոտայք։ Արարատյան բարբառի խոսվածքներից տարածքային ամենամեծ ընդգրկվածությունն ունի Լոռին։ Բջնին, Արզականը, Ալափարսը Հրազդանում, Դդմաշենը, Ծաղունքը Սևանում նույնպես մտնում են Արարատյան բարբառի սահմանների մեջ։
Ըստ Հր. Աճառյանի՝ այս բարբառի մեջ են մտնում Բայազետի եւ Թավրիզի ենթաբարբառները։
=Հնչյունական կազմը=
Արարատյան բարբառն ունի վեց պարզ ձայնավոր՝ ա, է, ի, ը, օ, ու։ Այս ձայնավորների արտասանությունը բառացի զուգադիպում է մեր ժամանակակից արևելահայ գրական լեզվի ձայնավորների արտասանությանը։ Արարատյան բարբառի ձայնավորները և հատկապես «ու» ձայնավորը սղվում են շեշտվող վանկից թե′ առաջ և թե′ հետո (օրինակ՝ գը′րըմ էմ, դա′շտըմը)։ Երևանի բարբառի բաղաձայնական համակարգը քառաստիճան է, այսինքն՝ ենթարկված է երկրորդ աստիճանի լրիվ տեղաշարժին։ Գրաբարի համեմատությամբ բառասկզբի ձայնեղները արտասանվում են շնչեղ ձայնեղ, բառամիջի խուլերը արտասանվում են ձայնեղ, բառասկզբի խուլերը մնում են խուլ, իսկ շնչեղները մնում են շնչեղ։
Արարատ Ղարիբյանն իր «Հայ բարբառագիտություն» (Ե., 1948) գրքում առանձնացնում է բաղաձայնների մասնակի փոփոխության հետևյալ դեպքերը.
Արարատյան բարբառում գրաբարյան երկբարբառների փոխարեն պարզ հնչյուններ են։ Օրինակ՝ «այ» երկբարբառի փոխարեն՝ ա բառավերջում և է բառասկզբում և բառամիջում՝ էս, էտ, էն>այս, այդ, այն, էրէխա>երեխայ։ «Իւ» և «ոյ» երկբարբառների դիմաց Արարատյան բարբառում «ի» պարզ հնչյունն է, օրինակ՝ քոյր>քիր, հարիւր>հարիր, լոյս>լիս։
=Ձևաբանությունը=
Ածականներ
Արարատյան բարբառում ածականների արտահայտած հատկանիշն առավել ուժեղ շեշտվածությամբ արտահայտելու համար հաճախ ածականը կրկնվում է՝ սիրուն-սիրուն ախչիգ (շատ սիրուն աղջիկ), մէ-մէնձ մարդ (խոշոր մարդ)։
Դերանուններ
Հետաքրքիր է հատկապես դերանունների հոլովումը, թեպետ անձնական դերանունների հոլովումը շատ նման է գրական լեզվին.
Եզակի                                                                            Հոգնակի
Ցուցական դերանուններ
Հոգնակի
Մյուս դերանունները նման են գրական լեզվին։
Խոնարհում
Արարատյան բարբառն ունի երեք խոնարհում` էլ, իլ, ալ. իլ խոնարհումը լինում է սովորաբար ժխտականի դեպքում։ Բաղադրյալ ժամանակները կազմվում են դերբայով և օժանդակ բայով։
Անցյալ անկատար – գըրըմ ի, գըրըմ իր, գըրըմ էր, գըրըմ ինք, գըրըմ իք, գըրըմ ին
Ապառնի – գրելու յէմ, գրելու յէս, գրելու յա, գրելու յէնք, գրելու յէք, գրելու յէն
Անցյալ ապառնի – գրելու յի, գրելու յիր, գրելու յէր, գրելու յինք, գրելու յիք, գրելու յին
Վաղակատար – գրէլ էմ, գրէլ էս, գրէլ ա, գրէլ էնք, գրէլ էք, գրէլ էն
Անցյալ վաղակատար – գըրէլ ի, գըրէլ իր, գըրէլ էր, գըրէլ ինք, գըրէլ իք, գըրէլ ին
Հարակատար – գրած էմ, գրած էս, գրած ա, գրած էնք, գրած էք, գրած էն
Անցյալ կատարյալ – գրէցի, գըրէցիր, գըրէց, գըրէցինք, գըրէցիք, գըրէցին
Ըղձական և պայմանական եղանակները նման են գրական լեզվին, տարբերությունը միայն այս եղանակների անցյալ ապառնիի կազմության մեջ է.
Ըղձական եղանակ – գըրի, գըրիր, գըրէր, գըրինք, գըրիք, գըրին։
Պայմանական եղանակ – կըգըրի, կըգըրիր, կըգըրէր, կըգըրինք, կըգըրիք, կըգըրին։
Հարկադրական եղանակ
Անցյալ ապառնի – պըդի գըրի կամ գըրիլ պըդի, պըդի գըրիր կամ գըրիլ պըդիր, պըդի գըրէր կամ գըրիլ պըդէր և այլն։
=Ծանոթագրություններ=
=Արտաքին հղումներ=
Կատեգորիա:Ում ճյուղի բարբառներ Կատեգորիա:Հայերեն Կատեգորիա:Հայերենի բարբառներ
(3089) Ույինգհան
(3089) Ույինգհան (Oujianquan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից Նանկինում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,928949 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3856 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4723 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1830,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,196624 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 16,7° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դերո (Արգենտինա)
Դերո (Daireaux) քաղաք Արգենտինայում, Բուենոս-Այրես մարզում։ Տարածքը 9 կմ.քառ., բնակչությունը 12 122 մարդ 2001 թվականի հաշվարկներով։ Ծովի մակերևույթից 112 մ բարձրության վրա։
Կատեգորիա:Արգենտինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1910 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դիմիտար Բերբատով
Դիմիտար Բերբատով (Димитър Бербатов, ), բուլղարացի ֆուտբոլիստ։
Կենսագրություն
Դիմիտար Բերբատովը ծնվել է 1981 թ. հունվարի 30-ին բուլղարական Բլագոևգրադ քաղաքում՝ պրոֆեսիոնալ սպորտսմենների ընտանիքում։ Նրա հայրը հանդես էր գալիս տեղական «Պիրին» ֆուտբոլային թիմում, իսկ մայրը՝ Մարգարիտան, պրոֆեսիոնալ ձեռնագնդորդուհի էր։ Մանուկ հասակում Դիմիտարը երկրպագում էր «Միլանին» և նրա կուռքը Մարկո վան Բաստենն էր։ Բայց դա շարունակվեց ընդամենը մինչև 15 տարեկանը, երբ 1996 թ. Եվրոպայի առաջնության ժամանակ նրա մոտ նոր կուռք հայտնվեց՝ Ալան Շիրերը։ Դիմիտարն անգամ քնում էր «Նյուքասլի» մարզաշապիկով ու մորն ասում էր, որ մի օր անպայման կխաղա «կաչաղակների» կազմում։ Դիմիտարը անգլերեն սովորում էր «Կնքահայրը» ֆիլմի սերիաները դիտելով, իսկ նրա հոբբին բասկետբոլն էր ու ավտոմեքենա վարելը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բուլղարիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հունվարի 30 ծնունդներ Կատեգորիա:Տոտտենհեմ Հոտսպուրի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Սենտ-Մերիս (մարզադաշտ)
Սենտ-Մերիս (St Mary's Stadium), մարզադաշտ Սաութհեմփթոնում (Անգլիա), մարզադաշտի տնային թիմն է «Սաութհեմփթոնը»։
2015-2018 թթ. ընթացքում մարզադաշտի տարողությունը կհասնի 50 000-ի, այդ պատճառով էլ, 2015 թվականի Անգլիայի գավաթի խաղերը այս մարզադաշտում չեն կայանա։
Կատեգորիա:Մարզադաշտեր Անգլիայում Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզադաշտեր
Ժորես Ալֆյորով
Ժորես Իվանովիչ Ալֆյորով (Жарэс Iванавіч Алфёраў, ), ռուս խորհրդային գիտնական, ֆիզիկոս, քաղաքական գործիչ, 2000 թ. Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր ֆիզիկայի բնագառում, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի փոխնախագահ 1991-2017 թվականներին։
Եղել է նաև ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիայի անդամ, ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր, ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիր, Լենինի շքանշանակիր, ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամ, Բելառուսի, Չինաստանի, Լեհաստանի, Մոլդավիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, Հայաստանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի պատվավոր անդամ (2011) ։
Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության անդամ, 1995-2019 թվականների Պետական դումայի պատգամավոր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 27-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Բելառուս գյուտարարներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Ռուս կոմունիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ իսկական անդամներ
Քարամշակում
Քարամշակում, բնական քարին պահանջվող ձև տալու և արտաքին դրվագման պրոցեսը։ Ընդգրկում է կրաքարից, մարմարից, գրանիտից, տուֆից, բազալտից և բնության մեջ լայնորեն տարածված այլ ապարներից ճարտարապետական դետալների (սյուներ, քիվեր, ճաղեր ևն) և երեսապատման շինվածքների (սալեր, չորսուներ ևն) արտադրությունը։ Քարամշակման պրոցեսը բաղկացած է երեք հիմնական գործողություններից․ քարի սղոցահատում նախապատրաստուկների, սալերի (չորսուների) եզրատաշում ըստ չափսի կամ քարին տրված պրոֆիլի հաղորդում, երեսի մակերևույթի մակատեսքային մշակում։ Հումք են ծառայում քարհանքից (հազվադեպ նաև հանքահորից) ապարների զանգվածից ներկարված խոշոր բլոկները (առնվազն 0,45 մ3 ծավալով)։
Մոդալություն
Մոդալություն (modus - տեսակ, կերպ; տեսակավորվածություն)
Կատեգորիա:Տրամաբանություն Կատեգորիա:Լեզվաբանություն
Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդել
Գեորգ Ֆրիդրիխ Հենդել (Georg Friedrich Händel, George Frideric Handel, ), բարոկկո դարաշրջանի գերմանացի մեծ երգահան, որը երկար տարիներ ապրել և ստեղծագործել է Անգլիայում։
Կենսագրություն
Հենդելը ծնվել է 1685 թ. փետրվարի 23-ին Հալե (Halle) քաղաքում (Գերմանիա)։ Հայրը սափրիչ վիրաբույժ էր։ Յոթ տարեկանից ակտիվորեն զբաղվել է երաժշտությամբ, իննը տարեկանից սկսել է ստեղծագործել։ Աշակերտել է երգեհոնահար-կոմպոզիտոր Ֆ. Ցախաուին։ Եղել է Հալլեի տաճարի երգեհոնահար (1702-1703) 1703 թ. մեկնել է Համբուրգ, որտեղ եղել է Համբուրգի օպերային թատրոնի ջութակահար (1703-1706) և բեմադրել իր առաջին օպերաները։ 1707-1709 թթ. երգահանը ճանապարհորդել է և սովորել Իտալիայում, որտեղ ձեռք է բերել իտալական օպերայի վարպետի համբավ։
1710 թ. Հենդելը մեկնում է Լոնդոն, որտեղ մշտական բնակություն է հաստատում 1712 թ.-ից։ 1712-1720 թթ. ընթացքում Լոնդոնում մեծ հաջողությամբ բեմադրվում են Հենդելի մի քանի նոր օպերաներ։ 1720- 1728 թթ. Հենդելը զբաղեցնում է Երաժշտության թագավորական ակադեմիայի տնօրենի պաշտոնը, 1726 թ. ընդունում է բրիտանական հպատակություն։ 1720-1730-ական թթ. շարունակում էր գրել օպերաներ՝ դրանց կատարման համար ներգրավելով Իտալիայից հրավիրված երգիչներ։ Լոնդոնում Հենդելը հանդիպել է Անգլիայի դեմոկրատական խավերի ուժեղ դիմադրությանը, որոնց խորթ էին Հենդելի պայմանական անտիկ-դիցաբանական սյուժեներով, օտար լեզվով (իտալերեն) գրված սերիա-օպերաները։ Առաջադեմ հրապարակախոսների ելույթներում Հենդելիի հասցեին սուր երգիծանք պարունակող «Աղքատների օպերա» ներկայացումը (1728, տեքստը՝ Ջ. Գեյի, երաժշտությունը՝ Զ. Պեպուշի) հարկադրել են փակել օպերային թատրոնը, որը վերականգնելու անհաջող փորձերից Հենդելը 1737 թ. կաթվածահար է եղել։ Ապաքինվելուց հետո՝ սկսած 1740-ական թթ.-ից, ավելի հաճախ դիմել է մոնումենտալ օրատորիայի ժանրին։ 1741 թ. «Մեսիա» («Օծյալը») օրատորիայի կատարումը Հենդելի ղեկավարությամբ Դուբլինում փայլուն հաջողություն է ունեցել։ Սակայն Լոնդոնում կոմպոզիտորի նկատմամբ հալածանքի նոր ալիք է բարձրացել։ Հենդելի կյանքում շրջադարձ է տեղի ունեցել 1745-1746 թվականներին, Ստյուարտների դինաստիայի ռեստավրացիայի դեմ անգլիացիների մղած պայքարի շրջանում, երբ հայրենասիրական շնչով տոգորված «Կամավորների հիմնը» (1745) և «Հավուր պատշաճի» օրատորիան (1746) նրան համազգային ճանաչում ու հռչակ բերեցին։
1750-ական թթ. սկզբներին երգահանի մոտ կտրուկ վատանում է տեսողությունը, 1752 մայիսին նա ենթարկվում է անհաջող վիրահատության։
Օպերաներ
Նրա 99 հատոր ընդգրկող ժառանգության կարևոր մասն են կազմում 40-ից ավել օպերաները։ «Ռադամիստ» (1720), «Հուլիոս Կեսար» (1724), «Թամերլան» (1724), «Ալեքսանդր» (1726), «Ռիչարդ Առաջին» (1727), «Քսերքսես» (1738) և այլ օպերաներում նա հասել է մեծ հուզականության, ստեղծել խորապես տպավորիչ կերպարներ, ճկուն մեղեդիական զարգացումով հարստացրել է իտալական սերիա-օպերայի վոկալ ձևերը, մեծացրել ասերգի և նվագախմբի դերը։
Գործունեություն և ներդրում
Նրա պատմական ամենամեծ ծառայությունը դասական օրատորիայի ստեղծումն է (շուրջ 30)։ «Իսրայելը Եգիպտոսում» (1739), «Սամսոն» (1741), «Մեսիա» (1742), «Հուդա Մակաբեյացի» (1747), «Եփթայե» (1752) և այլ օրատորիաներ բովանդակում են առնական, կենսահաստատ կերպարներ, փառաբանում ժողովրդական զանգվածների ազատասիրական ձգտումներն ու պայքարը հանուն անկախության։ Այստեղից՝ օրատորիաների մոնումենտալ բնույթը, հերոսական ու դրամատիկական դրվագների առատությունը, երգչախմբի գերիշխող դերը։ Լինելով ժամանակի խոշոր պոլիֆոնիստներից՝ Հենդելը մեծապես զարգացրել է գերմանական պոլիֆոնիայի և անգլիական խմբերգեցողության ավանդույթները, ամրապնդել է բազմաձայնության հարմոնիկ հիմքերը։ Մեծ է նրա ավանդը նաև գործիքային երաժշտության ասպարեզում, նվագախմբային և մենանվագ գործիքների կոնցերտներ, «կոնցերտո-գրոսսո»-ներ (18), նվագախմբի կամ անսամբլի ընկերակցությամբ երգեհոնի 12 կոնցերտ, սոնատներ և տրիո-սոնատներ, կլավեսինային սյուիտներ ու ֆուգաներ, բազմամաս սյուիտներ փողային գործիքների գերակշռությամբ՝ բացօթյա կատարման համար («Նավարկման», «Անտառի», «Հրավառության» երաժշտություն և այլն)։ Բազմաթիվ կանտատների (շուրջ 100) և խմբերգերի հեղինակ է։ Մեծ է Հենդելի բարերար ազդեցությունը Գլյուկի, Հայդնի, Մոցարտի, Բեթհովենի, Քերուբինիի և շատ այլ կոմպոզիտորների ստեղծագործության վրա։ Ավանդական են դարձել հենդելյան Փառատոները Գերմանիայում (Հալլե) և Անգլիայում։
Ստեղծագործական ժառանգություն
Իր կյանքի ընթացքում Հենդելը գրել է 42 օպերա, 29 օրատորիա, 120 կանտատ, տրիոներ և զուգերգեր, բազմաթիվ արիաներ, կամերային ստեղծագործություններ, կոնցերտներ և այլն։
Հենդելի օպերաներից այսօր առավել հաճախ են բեմադրվում հետևյալները ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Օպերային կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Վեստմինստերյան աբբայությունում թաղվածներ Կատեգորիա:Գերմանացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Գերմանացի երգեհոնահարներ Կատեգորիա:Գերմանացի ջութակահարներ
Արեշ-Հավարիքի բարբառ
Արեշ-Հավարիքի բարբառ, հայերենի միջճյուղային բարբառ։
Խոսել են Ադրբեջանական ԽՍՀ Արեշի շրջանի (հետո՝ Խալդան) վեց գյուղեր (Քյանդակ, Հավարիք, Արեշ, Մամեդթավա, Խանավադ, Մազրղա)։
Բաղաձայնական համակարգը եռաստիճան է, անտեղաշարժ։ Ունի գրական լեզվի բոլոր ձայնավորներից բացի, նաև ä, ö, ü ձայնավորները. երկբարբառները վերածվել են պարզ հնչյունների. հոգնակիներն են՝ էր, էք (նար բազմավանկ բառերի համար)։ Ունի յոթ հոլով. ներկայի առաջին դեմքը կազմվում է գրական հայերենի անկատար դերբայի երկրորդական ձևով և օժանդակ բայով (գյիրէլիս ըմ). մնացած դեպքերում ում վերջավորությունը դրվում է անորոշ դերբայի վրա (գյիրէլում ըս և այլն) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայերենի միջճյուղային բարբառներ
Էմմա Բարդակ
Էմմա Բարդակ (Emma Bardac, իսկական ազգանուն՝ Մուազ ֆրանսերեն Moyse, ), ֆրանսիացի սիրողական երգչուհի (սոպրանո), հայտնի դարձավ կամերային երաժշտության ժանրում։ Կոմպոզիտոր Գաբրիել Ֆորեի և Կլոդ Դեբյուսիի ոգեշնչման աղբյուրն էր, որոնք նրան են նվիրել իրենց կարևոր երաժշտական ստեղծագործություններից մի քանիսը։
Վաղ տարիներ և ամուսնություն
Էմմա Լեա Մուազը ծնվել է 1862 թվականի հուլիսի 10-ին Բորդո քաղաքում հրեական ծագում ունեցող ընտանիքում։ Տասնյոթ տարեկան հասակում նա ամունացել է փարիզյան բանկիր Սիգիզմունդ Բարդակի հետ (ֆր. Sigismond Bardac)։ Այդ ամուսնությունից նա ունեցավ երկու երեխա։ Ունենալով բազմակողմանի գեղարվեստական հակումներ, երաժշտական տաղանդ և հաճելի ձայն՝ Էմման մտավ Փարիզի գեղարվեստական շրջապատ, որտեղ ձեռք բերեց բազում ծանոթներ։ Հայտնի ֆրանսիացի դաշնակահարուհի և Դեբյուսիի, Մորիս Ռավելի, Դարիուս Միյոյի, Արթուր Հոնեգերի ընկերուհի Մարգերիտ Լոնգը այս տաղանդավոր կատարողի մասին ավելի ուշ ասել է․ «Ես այնքան էլ հաճախ չեմ օգտագործում „հանճար“ բառը, բայց նա հանճարեղ էր, ուներ հիասքանչ երաժշտական ինտուիցիա»։
Գաբրիել Ֆորեի հետ հարաբերություններ
Գաբրիել Ֆորեն ծանոթացել է Էմմայի հետ 1892 թվականին, հրապուրվել է նրանով, որն էլ հանգեցրել է լուրջ խնդիրների իր ընտանիքում։ Կոմպոզիտորի կին Մարի Ֆորեն Քամիլ Սեն-Սանսին ուղղված իր նամակում, որում արտացոլվում են այս ընտանեկան դրամայի արձագանքները, գրել է «Ես թուլություն եմ, փափուկ խմոր, ընտանիքում զրո եմ» ։ Ֆորեն հիանում էր Էմմայի կատարողական ոճով։ Ալբեր Սամենի mélodie «Երեկոն» կատարելու կապակցությամբ նա բանաստեղծին ասում էր «Դուք երբեք սրանից լավ կատարում չեք լսի»։ Էմմա Բարդակը դարձավ Ֆորեի հայտնի վոկալային շարքի՝ «Բարի երգի» ոգեշնչողը գրված Պոլ Վեռլենի բանաստեղծության համար, որն էլ կոմպոզիտորը նվիրեց նրան։ Իր աշակերտ Ժան Ռոժե-Դյուկասին ուղղված նամակում Ֆորեն նշել է ․
Ռոժե-Դյուկասի վկայությամբ՝ այս ցիկլի ստեղծման ընթացքում Էմման եղել է կոմպոզիտորի խորհրդատուն։ «Ամեն երեկո Ֆորեն վերադառնում էր „ամրոց“, որպեսզի իր կատարողուհուն ցույց տա օրվա ընթացքում կատարած իր աշխատանքը։ Եվ հաճախ, շատ հաճախ նա պարտադրում էր կոմպոզիտորին ուղղել մանրաերգերը»։ Էմման եղել է կոմպոզիտորի հետևյալ վոկալային շարքի առաջին կատարողը, որը սպասում էր բավականին զուսպ ընդունելություն, իսկ նրա ուսուցիչ Սեն-Սանսը նրան բացասական գնահատական տվեց։ Սակայն հետագայում այս շարքը դիտվում էր որպես Ֆորեյի արվեստի բարձունքներից մեկը։ Այս առիթով Մարսել Պրուստը գրել է․ « Գիտես արդյոք դու, որ երիտասարդ երաժիշտները գրեթե համակարծիք են այն բանում, որ իրենց դուր չի գալիս „Բարի երգը“։ Նրանց թվում է, որ դա անտեղի բարդացված է և այլն։ Շատ վատ է նաև, որ Բրեվիլը, Դեբյուսին (որին համարում են ավելի բարձր աստիճանի հանճար, քան Ֆորեն) նույն կարծիքին են։ Բայց ինձ համար միևնույնն է։ Ես պաշտում եմ այս նոթատետրը» ։ Էմմա Բարդակի հետ է կապված Ֆորեի ևս մեկ ստեղծագործություն՝ երկու դաշնամուրի համար գրված «Դոլլի» սյուիտան (1894—1896)։ Այն նվիրված էր Էմմայի երեխաներին՝ որդի Ռաուլին (ապագա կոմպոզիտորին) և աղջկան Էլենին (տան մականունը «Դոլլի») ։
Սկանդալային բաժանում ամուսնու հետ, Դեբյուսիի հետ ամուսնություն
Էմմա Բարդակի և Կլոդ Դեբյուսիի մտերիմ փոխհարաբերությունները սկսվեցին 1903 թվականի վերջին կամ 1904 թվականի սկզբին, երբ նա երաժշտության դասեր էր տալիս Էմմայի որդի Ռաուլին (Գաբրիել ֆորեի նախկին աշակերտին) նրանց տանը ։ Սակայն մինչև իրենց ծանոթությունն էլ Էմման շատ էր սիրում և հաճախ էր կատարում նրա ռոմանսները։ Հեղինակավոր ֆրանսիացի երաժշտագետ և Դեբյուսիի կենսագիր Ժ․-Մ․ Նեկտուն, նշելով Բարդակի երաժշտական տաղանդը և կանացի հմայքը, գրել է․
Կոմպոզիտորը մահացել է 1918 թվականի մարտի 25-ին իր կնոջ ներկայությամբ։ Այս ողբերգական դեպքի հետ կապված նրա դուստրը գրել է իր եղբայր Ռաուլին․ «Հայրիկը մահացավ։ Երկու բառ՝ ես չեմ հասկանում դրանք կամ ես դրանք շատ լավ չեմ հասկանում… Եվ ես այստեղ եմ, ամբողջովին միայնակ, որպեսզի պայքարեմ մայրիկի աննկարագրելի վշտի դեմ» ։ Դեբյուսիի աղջիկը հոր մահից հետո երկար չապրեց։ Նա մահացել է 1919 թվականի հուլիսի 16-ին՝ անժամանակ հայտնաբերված դիֆթերիայից։ Նա հուղարկավորվել է հոր գերեզմանում։ Նրա կին Էմման մահացել է 1934 թվականին և հուղարկավորվել է Պասսիի գերեզմանատանը իր ամուսնու և աղջկա հետ։ Դեբյուսիի նամակները ուղղված իր կնոջը՝ Էմմային, (ըստ ամենայնի ոչ բոլորը և կրճատումներով) տպագրվել են նրա մտերիմ ընկեր Լուի Պաստեր Վալերի-Ռադոյի կողմից՝ 1921 թվականին (Lettres de Claude Debussy à sa femme Emma)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հուլիսի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:Բորդո քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1934 մահեր Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Կլոդ Դեբյուսիի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սոպրանոներ
Քինսաբբա
Աշխարհագրություն
Քաղաքն գտնվում է մարզի արևմտյան մասում, մոտակա բնակավայրերն են հարավ-արևմուտքում՝ Լաթակիա, հարավում՝ Սլինֆա և Ալ-Հաֆֆա, արևմուտքում՝ Բալլորան և Ումմա ալ-Տույուր, հյուսիս-արևմուտքում՝ Կաստալ Մաաֆ։ Ամենամոտ քաղաքացիական օդանավակայանն Բասիլ ալ-Ասադի անվան միջազգային օդանավակայանն է, որը գտնվում է Լաթակիայում։
Բնակչություն
2004 թվականի պաշտոնական մարդահամարի տվյալներով քաղաքի բնակչությունն կազմում է 514 մարդ։ Իսկ համանուն շրջաննի բնակչություն իր 35 բնակավայրերով կազմում է 17,615 մարդ ։ Հիմնական մեծամասնությունը քրիստոնյաներ են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի ավաններ Կատեգորիա:Ալ-Հաֆֆայի գավառ
Գետիկ (գետակ, Լոռու մարզ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի գետեր Կատեգորիա:Փամբիջուր գետի վտակներ
Սան Պաուլոյի արվեստի թանգարան
Սան Պաուլոյի արվեստի թանգարան (Museu de Arte de São Paulo), գեղարվեստի թանգարան Բրազիլիայի Սան Պաուլու քաղաքում ։ Լատինական Ամերիկայի առավել հայտնի և կարևոր թանգարաններից է։ Հանդիսանում է աշխարհի ամենաշատ այցելվող թանգարաններից մեկը։ 2009 թվականին ունեցել է ավելի քան 679 019 այցելու։
Թանգարանը մասնավոր, շահույթ չհետապնդող կառույց է։ Հիմնադրվել է 1947 թվականին՝ գործարար Ասիս Շատոբրիանի և իտալացի գրող, կոլեկցիոներ Պիետրո Մարիա Բարդիի կողմից, բացվել է 1968 թվականին՝ Պաուլիստա պողոտայում։ Թանգարանն առանձնանում է բազում կարևոր նախաձեռնություններով, որոնք վերաբերվում են Բրազիլիայում թանգարանագիտությանը և կրթությանը արվեստի ոլորտում․ համարվում է նաև մշակութային առաջատար կենտրոն ։
Ունի 10 000 մ² մակերես։ Թանգարանը միջազգային ճանաչում ունի Եվրոպական արվեստին վերաբերող հավաքածուի շնորհիվ, որը համարվում է ամենալավը Լատինական Ամերիկայում և ամբողջ Հարավային կիսագնդում ։ Հավաքածուի մեջ մտնում են նաև Բրազիլիական արվեստի նմուշներ, կտավներ, փորագրանկարներ, փոքրիկ հավաքածու աֆրիկական և ասիական արվեստից, հնաոճ իրեր, դեկորատիվ արվեստի նմուշներ և այլն։ Հաշվվում է ավելի քան 8000 ցուցանմուշ։ Թանգարանում է տեղակայված նաև երկրի ամենամեծ արվեստի գրադարաններից մեկը։ Ամբողջ հավաքածուն ընդգրկված է Բրազիլիայի ազգային ժառանգության ցանկում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սան Պաուլու Կատեգորիա:Բրազիլիայի թանգարաններ Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Մաթե Ալտերի
Մաթե Ալտերի (ֆրանս.՝ Mathé Altéry), կամ Մարի-Թերեզ Ալտար, ), ֆրանսիացի երգչուհի, դերասան. 1956 թվականին Մաթե Ալտերին մասնակցել է առաջին Եվրատեսիլ երգի մրցույթին, որը հեռարձակվել էր ռադիոյով. Նա ներկայացրել է Ֆրանսիան իր «Le Temps Perdu» («Կորսված ժամանակ») երգով.
Կենսագրություն
Մաթե Ալտերին իր երաժշտական կարիերան սկսել է Շերբուրում, որտեղ այդ ժամանակ աշխատում էր հայրը՝ տենոր Մարիո Ալտերին ։ Այնուհետև որպես երգչուհի աշխատանքի է անցել Փարիզի Théâtre du Châtelet-ի երգչախմբում։
1956 թվականին Դանի Դոբերսոնի հետ ներկայացրել է Ֆրանսիան Եվրատեսիլի առաջին մրցույթում։ Պարզ չէ, թե նրանք որ տեղն են գրավել, քանի որ այն ժամանակ հայտարարվել է միայն մրցույթի հաղթողը ։