cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Իրկուտսկ
Մշակույթը
Հաճախակի տեղի են ունենում «ԴԵկաբրիստական գիշերներ» պատմա֊մշակութային փառատոնը (1985 թվականից), «Ռուսաստանի փայլը» համառուսական փառատոնը (1994 թվականից), ժամանակակից դրամատուրգ Վամպիլովի անվան փառատոնը (1997 թվականից), «Աստղերը Բայկալում» փառատոնը (2004 թվականից), «Ջազը Բայկալում» փառատոնը (2006 թվականից), «Մարդը և բնությունը» Բայկալի միջազգային վավերագրական և ուսուցողական ֆիլմերի փառատոնըև այլն։ Գործում է կրկես, մանկական կենդանաբանական այգի, կենդանիների պատկերասրահ, մանկական երկաթուղի Կոննոմ կղզու վրա։
Թանգարաններ
Ափլ թանգարաններից են «Անգարա» նավ֊թանգարանը, Շելիխովի անվան թանգարանը, Սիբիրի կապի թանգարանը, Հաղթանակի թանգարանը, պատմության թանգարանը, Ռազմական թանգարանը և այլն ։
Թատրոններ
Սիրողական թատրոններից են՝ «Դիալոգ», որը հիմվել է 1982 թվականին, «Բրավո», որը ստեղծվել է 2008 թվականին։
Իրկուտսում տեղի են ունեցել Ժյուլ Վեռնի «Միխայիլ Ստրոգով» վեպի գործողությունները։ Վեպում քաղաքը համեմատվում է «Չինաստանի, ամբողջ Կենտրոնական Ասիայի և Եվրոպայի առևտրով զբաղվող տարբեր ապրանքատեսակների հսկայական տաղավարի հետ» ։ Իրկուտսկի մասին առաջին բանաստեղծությունը 19֊րդ դարում Օրլովի «Благоденственно живём»ն է ։ Պատմական աշխատությունները Իրկուտսկին նվիրել են Դմիտրի Սերգեևը։
Քաղաքը հիշատակվել է դատապարտյալների հեղափոխական երգերում։ Քաղաքի պաշտոնական օրհներգը հանդիսանում է «Սիրելի Իրկուտսկ» երգը, որը գրվել է Մոսկվայի կոմպոզիտոր Թումանյան Ե․֊ի կողմից՝ բանաստեղծ Մարկ Սերգևի բանաստեղծության հիման վրա ։
Իրկուտսկում անցկացվել են նկարչական ֆիլմեր «Երազներ Ռուսաստանի մասին», «Փետրվարյան գիշեր», «Լճի մոտ» (1969),«Արևային քամի», «Սիբիրի հակառակ կողմը», «Երկար ճանապարհ գագաթներով», «Դոն Օթելլո» և այլ ֆիլմերի նկարահանումները։
1730֊ական թվականներին քաղաքը նկարված է եղել գերմանացի նկարիչ Լյուսենիուսի, ավելի ուշ՝ Ռուդակովի և Կյուվիլիեի կտավներում ։ Նկարիչ Դոբրովոլսկին 19֊րդ դարի վերջին քաղաքին նվիրել է «Անցում Անգարայով», «Անգարա լեռնաշղթան Իրկուտսկում» նկարները ։
Կրոնը
Իրկուտսկում գործում են 70 կրոնական կազմակերպություններ։ Ռուսական ուղղափառ եկեղեցին միավորում է 23 եկեղեցի և 4 մատուռ, որոնք մտնում են Իրկուտսկի մետրոպոլիտենի կազմի մեջ։ Գլխավոր տաճարը 1991 թվականից Նշան եկեղեցին է։ 1917 թվականին քաղաքում գործում էր 3 վանք․՝ Համբարձման, Աստվածածնի և Կնյազե Վլադիմիրյան վանքերը, որոնք բացվել են 1903 թվականին։ Կան 9 մատուռներ, 2 տաճարներ, 22 քաղաքային եկեղեցիներ, 22 ֊ կրթական հաստատություններ, բանտեր և անկելանոցներ, 6 զորամասեր։ Բացվել էին նաև ծխական դպրոցներ, 2 հոգևոր դպրոցներ և այլն։ Կար նաև հին հավատացյալների եկեղեցի, կաթոլիկ եկեղեցի, բողոքական եկեղեցի, մզկիթ և այլն։
Քաղաքում է գտնվում Ս․ Իոսիֆի կաթոլիկ տաճարը, որը ամենամեծ տարածք ունեցող կաթոլիկ տաճարն է աշխարհում։ Այն միավորում է Արևելյան Սիբիրի և Ռուսաստանի ծխական դպրոցները։ Հին կաթոլիկ եկեղեցին օգտագործվում է որպես օրգան դահլիճ Իրկուտսկի ֆիլհարմոնիկում։
Բողոքականներից են․՝ ավետարանականները, մկրտիչները, լյուտերանները, մարմոնները և Եհովայի վկաները։
Բացվել են նաև համայնքներ հրեաների և սեֆարդների համար։
Գործում են Իրկուտսկի տաճարն ու փոքր մզկիթը։
Բուդդայականությունը ներկայացված է 3 ուղղություններով․՝ Կագյու, Գէլուգ և Դզոչգեն ։
Ճարտարապետություն
1760֊ական թվականներին նահանգապետ Կառլ Ֆրաուենդորֆին նշանակում են «քաղաքի բարելավման» գործի ղեկավար ։ Քաղաքի զարգացման առաջին նախագիծը կազմվել է 1791 թվականին անհայտ հեղինակի կողմից և հաստատվել է Եկատերինա Երկրորդի կողմից 1792 թվականի օգոստոսի 4֊ին։ Պլանի իրագործումը սկսվել է միայն 1810֊ական թվականներից ։ Լենինի փողոցից՝ բանտի տեղում, բացվել է Բայկալ տանող ճանապարհ։
Միջազգային հարաբերություններ
Իրկուտսկը զարգացնում է իր հարաբերությունները հարևան երկրների հետ 1967 թվականից։ Խորհրդային ժամանակ քաղաք են եկել բազմաթիվ օտար պաշտոնյաներ, այդ թվում՝ Ֆիդել Կաստրոն, Իոսիպ Տիտոն, Ինդիրա Գանդին, Կիմ Իր Սենը, Նիկոլաե Չաուշեսկուն և այլն ։ Իրկուտսկը գտնվում է եղբայրական հարաբերությունների մեջ Խեմնիցի հետ։ Այդ քաղաքի փողոցներից մեկը մինչև այսօր կոչվում է Իրկուտսկ (Irkutsker Strasse) ։ Քաղաքում բացվել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարություն ։ 2016 թվականին Իրկուտսկում բացվել է Մոնղոլիայի գիտությունների ակադեմիայի ներկայացուցչությունը ։ 2000 թվականից Իրկուտսկում անցկացվել է Բայկալի միջազգային տնտեսական ֆորում։
Իրկուտսկի գործընկեր քաղաքներն են Յուջինը՝ ԱՄՆ֊ում (1988 թվականից), Պֆորցխայմը Գերմանիայում (1999 թվականից), Սիմֆերոպոլը (2008 թվականից), Կաննինը Կորեայի Հանրապետությունում (2009 թվականից), Լիտվայի մայրաքաղաք Վիլնյուսը (2010 թվականից)։ Գործընկեր տարածաշրջաններն են․ Ֆրանսիայի դեպարտամենտը Վերին Սավոյը 2001 թվականից, Շվեդիայի կոմունա Ստրյոմսունդը 2001 թվականից, Իտալիայի պրովինցիա Պորդենոնեն 2005 թվականից, Կարլովարյան մարզը Չեխիայում 2011 թվականից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իրկուտսկի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:1661 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ
Բարձր ամպերի մեջ
Բարձր ամպերի մեջ (High in the Clouds), բնապահպանական ուղղվածությամբ հեքիաթ՝ գրված ռոք երաժիշտ Փոլ ՄաքՔարթնիի կողմից մանկագիր Ֆիլիպ Արդայի և անիմատոր Ջեֆ Դանբարի մասնակցությամբ։ Հրատարակվել է 2005 թվականի հոկտեմբերին Faber & Faber հրատարակչությունում՝ Ջեֆ Դանբարի նկարազարդումներով։
Բրիտանական The Observer թերթի գրախոսողը գիրքը կոչել է «հակակապիտալիստական» կամ «հեքիաթ անզուսպ գլոբալ կապիտալիզմի սպառնալիքների» (անգլերեն՝ a tale about the perils of unchecked global capitalism) : Իր թողարկումից կարճ ժամանակ անց գիրքը թարգմանվել է մի քանի լեզուներով, ներառյալ՝ ֆրանսերեն, իսպաներեն , իտալերեն , շվեդերեն , ավստրիերեն , ֆիններեն , հունգարերեն , լեհերեն , չեխերեն , եբրայերեն , ռուսերեն (Մեծ Բրիտանիայում գիրքը տպագրվել է 500.000 տպաքանակով) ։
Սյուժե
«Վիլկա» մականունով սկյուռիկ Վիլլին (Wirral) իր մայրիկի հետ ապրում էր անտառում և սիրում էր լսել մայրիկի պատմությունները Անիմալիա երկրի մասին, որտեղ կենդանիներն ապրում են կղզում միասնության և հոգատարության մեջ։ Բայց հանկարծ բուլդոզերները ոչնչացնում են նրանց անտառը, Վիլկայի մայրը մահանում է, և գազանները ցրվում են։ Սկյուռիկը որոշում է գտնել Անիմալիա երկիրը, սակայն գնում է հսկայական Մեգատրոպոլիս քաղաքը, որտեղ վեր են խոյանում երկնաքերները, սակայն կենդանիներն ապրում էին շատ թշվառ կացարաններում և աշխատում կապկանման Գրիմզայի գործարաններում։ Վիլկան քաղաքում անոթանում է Ռետսի անունով առնետին և Վերոնիկա սկյուռիկի հետ և նրանց պատմում հրաշք երկիրը գտնելու իր ծրագրի համար։ Քաղաք է գալիս ճանապարհորդ Ֆրոգոն՝ միոտանի գորտը, որին Վիլկան ճանաչում էր դեռ անտառում ապրելու ժամանակ։
Անիմալիան սկսում են ռմբակոծեկ, սակայն շուտով Ֆրոգոն կետերի օգնությամբ գերի է վերցնում Գրիմզայի ու Վեքֆորդին; Վերջիններս հայտնում են բանտի գաղտնաբառը, որը հեռախոսով հաղորդում են Ալֆրեդոյին, և նա ազատ է արձակում բանտարկված կենդանիներին։ Վիլկան ու Վերոնիկան ներում են Ռետսիին։ Մի քանի օր անց Մեգատրոպոլիսի բոլոր կենդանիները տեղափոխվում են Անիմալիա, իսկ Գրիմզան և Վեքֆորդը այնտեղ մնում են որպես ծառաներ։
Գիրքն ավարտվում է այն դատողությամբ, որ մարդու մասին պետք է դատել ըստ նրա, թե ինչպես է նա վերաբերվում կենդանիներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2005 գրքեր
Օռլեանի կույսը
Օռլեանի կույսը (Die Jungfrau von Orleans), Ֆրիդրիխ Շիլլերի ողբերգությունն է, որը գրել է 1801 թվականին Լայպցիգում։
Սյուժե
Պիեսը Ժաննա դ'Արկի կյանքի դեպքերի վերաբերյալ ազատ, կամայական շարադրանք է։ Այն պարունակում է նախաբան, որտեղ ներկայացվում են գլխավոր հերոսները և հինգ գործողությունները։ Յուրաքանչյուրը ներկայացնում է դրամատիկ, նշանակալի որևէ իրադարձություն դ'Արկի կյանքում։ Չորրորդ ակտում պիեսը հեռանում է պատմությունից որոշ երկրորդական մանրամասներով (օրինակ, դ'Արկը սպանում է մարդկանց ճակատամարտում կամ  փոփոխվում է  Արմանյակի և Բուրգունդիայի  միջև հաշտեցման թվականը՝ 1435 թվականից մինչև 1430 թվականը)։ Դրանից հետո, սակայն,  սյուժեն ամբողջությամբ հեղինակային կամայական պատումի է վերածվում։ Ժաննան ցանկանում է սպանել բրիտանացի ասպետին, սակայն հանելով սաղավարտը միանգամից սիրահարվում է  ու խնայում  նրա կյանքը։ Մեղադրվելով  այն բանում, որ դավաճանել է իր առաքելությանը, իսկ   Ռեյմսում   հրապարակայնորեն մեղադրվում  է կախարդության մեջ, նա հրաժարվում է պաշտպանվել,   մեղավոր է ճանաչվում և հեռացվում է ֆրանսիական դատարանից ու բանակից։ Նա իր բանտախցից ականատես է լինում բրիտանացիների կողմից գրավված  Ֆրանսիայի վճռական պարտությանը, քանդում է շղթաները և նետվում մարտի։ Մահանում է` հաղթանակ տանելով, իսկ իր պատիվն ու համբավը վերականգնվում են։
Պիեսում արտացոլվում է նոր ազգայնականություն և միլիտարիզմ սկսած 19-րդ դարից։ Ինչպես նաև Կանտի իդեալը անհրաժեշտության ենթարկելն է զգացմունքների բարոյական սկզբունքը։
Այս պիեսից է  "Mit der Dummheit kämpfen Götter selbst vergebens" նախադասությունը, թարգմանվում է հայերեն «Ընդդեմ հիմարության աստվածները իրենք ապարդյուն են պայքարում»։ Այս տողի հիման վրա Այզեկ Ազիմովը  իր վեպը կոչել է «Իրենք աստվածները»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրիդրիխ Շիլլերի պիեսներ Կատեգորիա:1801 թվականի պիեսներ Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գերմաներեն գրքեր Կատեգորիա:Գերմաներեն գրականություն
Վեստմինստերի ճարտարապետական քանդակների ցանկ
Վեստմինստերում կան բազմաթիվ ճարտարապետական կառույցներ՝ անկրկնելի և գեղեցիկ քանդակներով։
Օլդվիչ և Ստրենդ
Օլդվիչ և Ստրենդ փողոցներում գտնվող քանդակներ
6 Բլինգթոնյան այգիներ
Գոթֆրիդ Լայբնիցի, Ժորժ Կյուվիեի և Կառլ Լիննեյի քանդակների հեղինակը Պատրիկ Մաքդոյելն է, իսկ Ադամ Սմիթի, Ջոն Լոքի և Ֆրենսիս Բեկոնի քանդակներինը՝ Ուիլյամ Սիդը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճարտարապետական հուշարձաններ
Վարդան Սեդրակյան (այլ կիրառումներ)
Վարդան Սեդրակյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Լաուրա Վարդանյան
Լաուրա Վարդանյան, հայ դերասանուհի, պարուհի։
Կենսագրություն
Լաուրա Վարդանյանը ծնվել է Աբովյանի շրջանի (այժմ Կոտայքի մարզի) Գառնի գյուղում։ 1964 թվականին ավարտել է Երևանի պարարվեստի պետական ուսումնարանը։ 1971-1977 թվականներին նկարահանվել է հայկական ֆիլմերում։ Մինչև 1975 թվականը եղել է Հայաստանի երգի և պարի պետական անսամբլի պարուհի։ 1982 թվականից տեղափոխվել է Երևանից և բնակվել արտասահմանում։ Մահացել է Նյու Յորքում` կրծքի քաղցկեղից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հայ պարուհիներ
Ուստաշներ
Ուստաշներ, խորվաթական ֆաշիստների ազգայնական, անջատական կազմակերպություն։ Ստեղծել է Իրավունքի խորվաթական կուսակցության պարագլուխ Ա․ Պավելիչը, 1929 թվականի հունվարին, արտասահմանում (հենակետեր է ունեցել Իտալիայում, Ավստրիայում, Հունգարիայում, Բելգիայում և այլուր)։ 1934 թվականին ուստաշներ իրականացրին հիտլերականների կողմից կազմակերպված Հարավսլավիայի թագավոր Ալեքսանդրի և Ֆրանսիայի արտգործմինիստր Ա․ Բարտուի սպանությունը։ Ֆաշիստական զորքերի կողմից Հարավսլավիայի գրավումից (1941) հետո, ուստաշները օկուպանտների աջակցությամբ, Խորվաթիայի, Բոսնիա և Հերցեգովինայի տարածքում ստեղծեցին խամաճիկ «Խորվաթիայի անկախ պետություն»՝ Պավելիչի գլխավորությամբ։ Ուստաշները կոտորել են Հարավսլավիայի հարյուր հազարավոր բնակիչների։ 1945 թվականին ֆաշիստական օկուպացիայից Հարավսլավիայի ազատագրումից հետո ուստաշների կազմակերպության շատ անդամներ մահապատժի ենթարկվեցին։ Վտարանդիության մեջ գտնվող ուստաշների հետևորդները շարունակում են տեռորիստական գործողությունները սոցիալիստական Հարավսլավիայի ներկայացուցիչների դեմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի պատմություն Կատեգորիա:Խորվաթական ազգայնականություն Կատեգորիա:Հակակոմունիստական կազմակերպություններ
Քրիս Բակ
Ընտրված ֆիլմագրություն
Ռեժիսոր
Մուլտիպլիկատոր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Մուլտիպլիկատորներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Ամերիկացի մուլտիպլիկատորներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ
Ուսսուրի
Ուսսուրի (Уссури, 乌苏里江), գետ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասում։ Հոսում է նաև Պրիմորիեի և Խաբարովսկի երկրամասերի ու ՉԺՀ–ի սահմանով։ Ամուրի աջ վտակն է։ Երկարությունը՝ 897 կմ, ավազանը՝ 193 հզ․ կմ²։ Սկիզբ է առնում Սիխոտե Ալին լեռներից։ Մեծ մասամբ (բացի միջին հոսանքից) հարթավայրային գետ է, գալարներով, գետաբազուկներով, հունի մեջ՝ կղզիների խմբերով։ Սնումը առավելապես անձրևային է։ Ջրի միջին ծախսը վերին հոսանքում 143 մ³/վրկ է, միջին հոսանքում՝ 230 մ³/վրկ, առավելագույնը ստորին հոսանքում՝ մինչև 10520 մ³/վրկ։ Սառցակալում է նոյեմբերից ապրիլ։ Հաճախակի են աղետաբեր հեղեղումները։ Հիմնական վտակը Սունգաչան է (ձախից)։ Հարուստ է ձկներով։ Վերին հոսանքում, մինչև Լեսոզավոդսկ լաստառաքելի է, գետաբերանից մինչև 622 կմ վեր՝ նավարկելի։ Օգտագործվում է ջրամատակարարման համար։
Զանգվածային սպանություն Ինն Դինում
Զանգվածային սպանություն Ինն Դինում , ռոհինջայի զանգվածային մահապատիժ, որն իրականացվել է 2017 թվականի սեպտեմբերի 2-ին Մյանմարի բանակի և առակացի զինյալների կողմից Ինն Դին գյուղում, որը գտնվում է Ռաքհայն նահանգում  ։ Իշխանությունները հայտարարել են, որ սպանվածները եղել են Առականի ռոհինջա փրկության բանակի անդամներ։ Այս զանգվածային սպանությունը հատկանշական է նրանով, որ Մյանմարի իշխանություններն առաջին անգամ խոստովանել են, որ այն երկրի զինված ուժերի կողմից կատարվել է արտադատական կարգով «զտման» ընթացքում։
Նախապատմություն
Ռոհինջան Մյանմարի էթնիկ փոքրամասնություն է, որի ներկայացուցիչները հիմնականում բնակվում են Ռաքհայն նահանգում։ Նրանք հետապնդման են ենթարկվում արդեն երկար ժամանակ և համարվում են աշխարհում ամենահետաքրքիր փոքրամասնություններից մեկը  ։ Ռոհինջայի հետապնդման ժամանակակից շրջանը սկսվել է մոտավորապես 1970-ական թվականներին ։ Այդ ժամանակից ի վեր նրանք պարբերաբար հետապնդվում են իշխանությունների և ազգայնական բուդդիստների կողմից։ Մյանմայում բնակվող տարբեր փոքրամասնությունների միջև վատ հարաբերություններից բազմիցս օգտվել են երկիրը կառավարող զինվորականները ։ Amnesty International-ի տվյալներով՝ մոլեգնած զինվորականները առնվազն 1978 թվականից ի վեր խախտում են ռոհինջայի իրավունքները, ինչի հետևանքով ռոհինջայից շատերը փախել են Բանգլադեշ ։ 2005 թվականին ՄԱԿ-ի Փախստականների հարցերով գերագույն հանձնակատարը աջակցել է Բանգլադեշից Մյանմար ռոհինջա հայրենադարձությանը, սակայն փախստականների ճամբարներում իրականացվող մարդու իրավունքների խախտումների վերաբերյալ մեղադրանքներից հետո այդ ծրագրերը դադարեցվել էին ։ 2015 թվականի դրությամբ շուրջ 140 հազար ռոհինջա, որոնք 2012 թվականին կոտորածների զոհ են դարձել, դեռևս գտնվում էին ներքին տեղահանված անձանց ճամբարներում ։
2016 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Առական ռոհինջա բանակի (ԱՌԲ) գրոհայինները սկսել են իրենց առաջին լայնածավալ հարձակումը բիրմայական սահմանային անցակետերի վրա, որոնք Մյանմարին բաժանում են Բանգլադեշից ։ Երկրորդ նման հարձակումը ձեռնարկվել է 2017 թվականի օգոստոսի 25-ին, ի պատասխան Մյանմարի զինված ուժերը սկսել են «զտումներ» իրականացնել, որոնք, քննադատների կարծիքով, ուղղված են եղել խաղաղ բնակչության, այլ ոչ թե զինյալների դեմ ։
Զանգվածային սպանություն
ԱՌԲ-ի հարձակումներից հետո, որն իրականացվել է 2017 թվականի օգոստոսի 25-ին, բիրմանցի զինվորների ջոկատը՝ մոտ 80 մարդ, ժամանել է Ինն Դին գյուղ՝ տեղացի առական բուդդայականներին հավաքագրելու, «տեղական անվտանգության» ամրապնդման համար։ «Թամադո»-ի զինվորները, սահմանապահ ոստիկանությունը և տեղի առկանացիների ներկայացուցիչները հրկիզել են ռոհինջայի տները, սակայն անձեռնմխելի են թողել առակացիների տները։ Ինն Դինում ավերածությունները հաստատվել են օգոստոսի 27-ին և 28-ին արբանյակներից արված լուսանկարներով։ Մի քանի հարյուր ռոհինջաներ Ինն Դին գյուղից փախել են լեռներ, փախստականներից շատերը մտադիր էին հայտնվել Բանգլադեշում գտնվող փախստականների ճամբարներում
Սեպտեմբերի 1-ին լեռներում թաքնված մարդկանցից մի քանիսը սկսել են մուտք գործել ինն Դին գյուղի մոտ գտնվող լողափեր։ Դրանից հետո նրանք ձերբակալվել են այնտեղ ժամանած զինվորների և տեղի աշխարհազորայինների կողմից, որոնք ձերբակալվածներին մեղադրել են ԱՌԲ-ին անդամակցելու մեջ։ Տեղի առականցիների պնդմամբ՝ ժամը 17:00-ի սահմաններում ձերբակալվածներին տեղափոխել են տեղի դպրոց, լուսանկարել, տվել փոխարինող հագուստ և կերակրել։ Հաջորդ առավոտ, սեպտեմբերի 2-ին ձերբակալվածներին կրկին լուսանկարել են զինվորականները, այս անգամ ծնկի իջած։ Այնուհետև զինվորները ձերբակալվածներին տարել են բլուր, որից հետո նրանց սպանել են գլխին արձակված կրակոցներով։ Տեղի բնակիչներից մեկը՝ նախկին զինվոր Սոե Չայը, որը ենթադրաբար մասնակցել է զոհերի հուղարկավորությանը, «Ռոյթերս»-ին հայտնել է, որ սպանվածներից յուրաքանչյուրին 2-3 անգամ կրակել են գլխին։ Նրա խոսքով՝ որոշ մարդկանց, որոնք միանգամից չեն մահացել, սկսել են կենդանի թաղել, բայց հետո տեղաբնակներ են ժամանել և կտրել մաչետեի զոհերին
Զինվորականների կողմից իրականացված հետաքննություն
«Թամադո»-ի գեներալ Մին Աունգ Հլանգը ֆեյսբուքյան իր էջում գրառում է հրապարակել, որում հայտարարել է, որ հետաքննություն կանցկացվի Ինն Դին գյուղում հայտնաբերված զանգվածային թաղման մասին հաղորդումների վերաբերյալ ։ 2018 թվականի հունվարի 10-ին նա հերթական պաշտոնում հայտնել էր հետաքննության արդյունքների մասին։ Հետաքննությունը հաստատել է Ինն Դին քաղաքում ռոհինջայի մարմինների զանգվածային գերեզմանոցի առկայությունը, որոնք այդ պաշտոնում անվանվել են «Բենգալյան ահաբեկիչներ»։ Նշվում է, որ զանգվածային գերեզմանը պարունակում էր «Բենգալյան ահաբեկիչների» 10 դիակների մնացորդներ, որոնք գերեվարվել և սպանվել են բիրմացի զինվորականների կողմից՝ տեղի բնակիչների աջակցությամբ ։ Այդ հետաքննությունն առաջին դեպքն է, երբ զինվորականներն ընդունել են իրենց կողմից իրականացված «զտումների» ընթացքում կատարված զանգվածային սպանությունների համար իրենց պատասխանատվությունը ։
2018 թվականի ապրիլի 10-ին գեներալ Մին Աունգ Հլանգը Facebook-ում հրապարակել է հերթական գրառումը, որում հայտնել է, որ 7 զինվոր դատապարտվել է զանգվածային սպանությանը մասնակցելու համար։ Նրանք դատապարտվել են «10 տարվա ազատազրկման հեռավոր վայրում» ։
«Ռոյթերս» լրագրողների ձերբակալություն»
Լրագրողների խոսքով՝ ոստիկանությունը նրանց ձերբակալել է այն բանից հետո, երբ նրանք փաստաթղթեր են ներկայացրել մինչ այդ իրենց անծանոթ ոստիկաններին։ Լրագրողների ձերբակալությունից հետո ոստիկանության կողմից թողարկված մամուլի հաղորդագրության մեջ ռեստորանում հանդիպում չի նշվում, ասվում է, որ լրագրողները ձերբակալվել են Յանգոնի ծայրամասում ։ Ձերբակալվածները մեղադրվել են գաղտնի փաստաթղթեր պահելու մեջ, դա արգելված է դեռ գաղութային շրջանում ընդունված «Official Secrets Act» օրենքով, որը նախատեսում է մինչև 14 տարվա ազատազրկում ։ «Ռոյթերս» գործակալությունը Մյանմայի իշխանություններին կոչ է արել անհապաղ ազատ արձակել լրագրողներին՝ հայտարարելով, որ ձերբակալման պատճառը նրանց կողմից իրականացվող հետաքննությունն է։ Դատարանի վերջնական լսումից հետո «Ռոյթերսը» հրապարակել է հետաքննության ընթացքում ձերբակալված լրագրողների հավաքած բոլոր նյութերը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2017 Մյանմայում Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ
Pray 4 Love
«Pray 4 Love», ամերիկացի ռեփեր Թրևիս Սքոթի երգը, որում իր մասնակցությունն ունի նաև կանադացի երգիչ The Weeknd-ը։ Այն ընդգրկվել է Թրևիս Սքոթի դեբյուտային «Rodeo» ալբոմում, որը թողարկվել է 2015 թվականի սեպտեմբերին ։ Երգը գրվել է Թրևիս Սքոթի, Իլենջելոյի, Մայք Դինի, Ալեն Ռիտերի, Ֆրենկ Դյուկսի և The Weeknd-ի կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թրևիս Սքոթի երգեր Կատեգորիա:The Weeknd երգեր
Էլիկում Բաբայանց
Էլիկում Հովհաննեսի Բաբայանց, հայազգի ռուսաստանցի մինցմեյստեր, լեռնային ճարտարագետ, հասարակական գործիչ։ 1916-1918 թվականներին եղել է Սանկտ Պետերբուրգի դրամահատարանի ղեկավարը։
Կենսագրություն
Էլիկում Բաբայանցը ծնվել է մանր բուրժուայի ընտանիքում։ 1894 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի լեռնային ինստիտուտը, ինչից հետո երկար տարիներ աշխատել է Սանկտ Պետերբուրգի դրամահատարանում։ Աշխատել սկսել է, որպես արծաթի վերամշակման կառավարչի կրտսեր օգնական։ 1899 և 1906 -1913 թվականներին եղել է արծաթի և ոսկու մշակման կառավարիչ (մինցմեյստեր)։ 1913-1916 թվականներին եղել է Սանկտ Պետերբուրգի դրամահատարանի ղեկավարի օգնական։ 1916 թվականին ստանձնել է դրամահատարանի ղեկավարությունը ։
Ունեցել է սեփական մինցմեյստերական նշան՝ «ԷԲ» («ЭБ»)։ Տվյալ նշանով պիտակված մի շարք մետաղադրամներ դրամագիտական արժեք են ներկայացնում, օրինակ՝ 5, 10, 15, 20 կոպեկանոցները։ 1911 թվականին Բաբայանցի անմիջական ղեկավարությամբ թողարկվել են Ռուսաստանի առաջին նիկելե մետաղադրամները։ Այս մետաղադրամները նույնպես դրամագիտական հազվադեպություն են ։
Մինցմեյստերական աշխատանքի հետ մեկտեղ, Բաբայանցը ակտիվ զբաղվել է լեռնային ճարտարագիտությամբ։ Նրա խմբագրմամբ Սանկտ Պետերբուրգի մշտական խորհրդատվական գրասենյակը հրատարակել է «Երկաթուղու նյութերի և իրերի մատակարարման համար երկաթուղային տրանսպորտի նախարարության կողմից տրված տեխնիկական պայմանների և հրահանգների հավաքածուն» ։
Բաբայանցը նաև ակտիվ հասարակական կյանք է վարել։ Գլխավորել է Սանկտ Պետերբուրգի դրամատանը կից լեռնային հանքարդյունաբերության վարկա-խնայողական դրամարկղի վարչությունը։ Տասը տարուց ավելի եղել է Սանկտ Պետերբուրգի Հայկական ակումբի վարչության անդամ։ Ռուսական կայսրության մայրաքաղաքի հայ բնակչության շրջանում զբաղվել բարեգործական, մշակութային և կրթական գործունեությամբ։
Խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո Բաբայանցը ստիպված հեռացել է երկրից։ Ապրել է Ֆրանսիայում։ Աշխատել է որպես մետաղների մշակման ճարտարագետ։ 1933 թվականին եղել է Ռուս դիպլոմավորված ճարտարագետների միության վարչության անդամ։ Հետագա ճակատագիրն անհայտ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ռուս ճարտարագետներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Յակոբ Նիկոլաձե
Յակով Նիկոլաձե (იაკობ ნიკოლაძე,, ), վրացական խորհրդային ժամանակաշրջանի քանդակագործ և մանկավարժ, ժամանակակից վրացական քանդակագործության հիմնադիր։ Վրացական ՍՍՀ-ի ժողովրդական նկարիչ։
Կենսագրություն
Յակով Նիկոլաձեն ծնվել է 1876 թվականին Քութայիսում, սովորել է Մոսկվայում՝ ստրագանովյան վարժարանումում (1892-1894), Օդեսայի նկարչական դպրոցում 1894-1895 և 1897-1898 թվականներին, Փարիզում 1899-1901, 1904-1910: Շատ տարիներ աշխատել է Օդեսայում, նաև Օ. Ռոդենի մոտ։ Փարիզում քանդակագործը ստեղծել է իր լավագույն ստեղծագործություններից մեկը` աչքի ընկնող վրացական գրող և գործիչ Իլյա Ճավճավաձեի տապանաքարը։ Այդ հուշարձանը 1913 թվականին տեղադրվել է Թիֆլիսի Պանթեոնում` Մթածմիդա լեռան վրա։ Այդ շրջանում Նիկոլաձեն ստեղծել է ժամանակակից վրացական մշակույթի գործիչների դիմանկարների մեծ մասը, օրինակ, արտիստ Վ. Ալեքսի Մեխիշվիլու (1897 Պետական թատերական թանգարան, Թբիլիսի), գրող Շ.Արագվիսպիրելու, 1902 և բանաստեղծ Վ.Գապրինդաշվիլու դիմանկարները։ Խորհրդային իշխանության առաջին տարիներից Նիկոլաձեն ակտիվորեն մասնակցել է Վրաստանի մշակույթի ստեղծմանը։ Նա դարձել է 1922 թվականին Թիֆլիսի գեղարվեստական ակադեմիայում բացված քանդակագործության ֆակուլտետի առաջին մանկավարժը և մշտական ղեկավարը, վրացական քանդակագործության առաջին սերնդի դաստիարակը։ Նրա նախագծով Թբիլիսիի զբոսայգիներում տեղադրվել են հուշարձան-դիմաքանդակները գրողներ Ծերեթելու (1924) և Ի. Իոնաշվիլու։ Խորհրդային տարիներին Նիկոլաձեն շատ է աշխատել պատմական դիմանկարների վրա։ Այդ ժանրում առանձնահատուկ է դրսևորվել քանդակագործի վարպետությունը։ Նա ստեղծել է Շոթա Ռուսթավելու պատկերասրահը։ Հանրաճանաչություն է ձեռք բերել XII-րդ դարի մտածող Չախրուխաձեի դիմանկարը (1944, 1948 Վրաստանի պետական թանգարան)։ Ստեղծագործական նվաճում է Նիկոլաձեի` Լենինի դիմանկարը (Լենինը «Իսկրայի» ստեղծման շրջանում, 1947)։ Լենինի հետ անձնական հանդիպումը, նրա ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունը օգնել են վարպետին հակիրճ լուծումներով ստեղծել առաջնորդի արտահայտիչ, ճշմարտացի կերպարը։ Նիկոլաձեն ստեղծել է նաև իր ժամանակակիցներ Ի. Սեվերովի (1946, մաթեմատիկոս Ն. Մուսխելիշվիլու (1949), գեներալ Կ. Լեսելիձեի (1947) դիմանկարները, որոնք գտնվում են Նիկոլաձեի Թբիլիսիի տուն-թանգարանում։ Գեներալ Կ. Ն. Լեսինիձեի մարմարյա դիմաքանդակը տեղադրված է Թբիլիսի քաղաքում` Լեսինիձե փողոցի վրա։ 1990 թվականին դիմաքանդակը վնասվել է։ Նիկոլաձեն արժանացել է Վրաստանի Խորհրդային Հանրապետության ժողովրդական նկարչի կոչման, երկու անգամ եղել է Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր ։ Նրա Ստեղծագործությունները հատկանշվում են կերպարների ոգեղենությամբ։ Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություննների Գեղարվեստական ակադեմիայի անդամ է(1947)։ Յ. Ի. Նիկոլաձեն մահացել է 1951 թվականի մարտի 10-ին, թաղված է Թբիլիսիում՝ Մտածմիդե լեռան վրա գտնվող Պանթեոնում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քանդակագործներ Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Վրացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Ուրցաձոր
Ուրցաձոր, գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզում, Արարատի տարածաշրջանում, Ուրցաձոր համայնքում, Վեդի քաղաքից 9 կմ արևելք, իսկ մարզկենտրոնից 26 կմ հեռավորության վրա, Գեղամա լեռների հարավարևմյտան փեշերին ։
Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1873 թվականին։ Նախկինում ունեցել է Կարաբագլար Ներքին, Չիման, Ուրծաձոր անվանումները։ Ուրցաձոր է վերանվանվել 1978 թվականին։ Գյուղից 7 կմ հյուսիս-արևմուտք գտնվում է Խոսրովի անտառի արգելոցը, որտեղ կան 3 եկեղեցիների ավերակներ։ Ուրցաձորի մոտակա Կոտուց սարի լանջին աղբյուրի մոտ կա հին գերեզման, որն ըստ ավանդության Խոսրով Բ թագավորի գերեզմանն է։
Գյուղը տեղադրված է Վեդի գետի հովտում, Ուրծի լեռների լանջերին։ Ծովի մակարդակից ունի 1075 մ բարձրություն։
Կլիմա
Կլիման չոր, խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -3-ից -5°C։ Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24-ից 26°C, իսկ առավելագույնը՝ 42°C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որնոք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսաանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վերածվել են կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։
Ունի արտեզյան աղբյուրներ։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Ուրցաձորի մշտական բնակչությունը կազմել է 2587, առկա բնակչությունը` 2495 մարդ, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Գյուղն ունի առկա 806 տնտեսություն, դպրոց, գրադարան, հիվանդանոց, կապի հանգույց։ Համայնքի տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը գյուղատնտեսությունն է, համախառն բերքի մեծ մասը տալիս է բուսաբուծությունը։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերը կազմում են շուրջ 5944 հա։ Համայնքի հողերի հիմնական մասն օգտագործվում են որպես վարելահողեր՝ զբաղեցնելով մոտ 765 հա։ Զբաղվում են դաշտավարությամբ, բանջարաբուծությամբ, ծխախոտագործությամբ։ Մշակում են բանջարաբոստանային, հացահատիկային և կերային կուլտուրաներ։ Զբաղվում են խոշոր և մանր եղջերավոր անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ։
Արդյունաբերություն չունի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի գյուղեր
Հայսմավուրք (4697)
Հայսմավուրք (4699), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4699 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 16-րդ դարում Ստեփաննոս գրչի կողմից։ Ստացողը եղել է Մսրիջանը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 40X27 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 620 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Կազմը` լուսանցազարդ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 4բ, 222ա, 291բ, 514բ, 620բ և այլուր, հետագայի՝ 6բ, 8ա և այլուր (17-րդ դար) ։
Արախթոս (գետ)
Արախթոս (Άραχθος), գետ, որը հոսում է Հունաստանի Հանրապետության արևելքում՝ Էպիրուսի պերիֆերիայում։ Գետը սկիզբ է առնում Հունաստանի բարձրադիր Պինդոսի լեռներից ՝ Մեցովո քաղաքից (Հոնիական տարածքային շրջան)։
Հայսմավուրք (4697)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Արախթոս (գետ)
Այս գետի վերին հոսանքը երբեմն կոչվում է նաև Մացովիտիկոս։ Արախթոսը հոսում է հարավային ուղղությամբ՝ անցնելով Աթամանիկա և Հերովունի լեռները։
Այդ շրջաններում գետի վրա կառուցվել է Պլակա կոչվող կամուրջը, որը Հունաստանի խոշորագույն քարե կամուրջներից է։ Գետի ընդհանուր տարածքը կազմում է 19 կմ² ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի գետեր
Epic Records
Epic Records, ամերիկյան ձայնագրման լեյբլ, որը պատկանում է Sony Music Entertainment-ին։
Պատմություն
Epic-ը սկզբնապես թողարկվել է ջազային և դասական երաժշտության լեյբլ 1953 թվականին Columbia Records ընկերության կողմից ։ Վառ դեղին, սև և կապույտ տարբերանշանը ճանաչված առևտրային մակնիշ է դարձել շատ ջազային և դասական թողարկումների համար ։ Նրանց թվին են դասվում այնպիսի կատարողներ, ինչպիսիք են Բեռլինի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը, Ջիլիարդ լարային քառյակը, Անտալ Դորատին, որ ղեկավարում է Հագյուի ֆիլհարմոնիան, և Ջորջ Սելը, որը ղեկավարում է Քլիվլենդի նվագախումբը։
10 տարի անց Epic-ը հասել է առաջին ոսկե ձայնագրությանը և սկսել է աշխատել մեծ թափ հավաքող ռոքնռոլ, R&B և քանթրի երաժշտության հետ։
1970-ական թավակններին լեյբլի հաջողությունը մեծացել է՝ շնորհիվ այնպիսի երաժիշտների հետ պայմանագրերի կնքման, ինչպիսիք են ABBA-ն (միայն Մեծ Բրիտանիայի տարածքում), Sailor-ը, The Clash-ը, Sly & the Family Stone-ը, Boston-ը, REO Speedwagon-ը, Ջոնի Նեշ-ը, Heart-ը (դուստր լեյբլում՝ Portrait Records), The Isley Brothers-ը, Էդգար Ուինթերը և Չարլի Ռիչը։
70-ականների և 80-ականների սկզբի հաջողության համար լեյբլը պարտական էր Ռոն Ալեքսենբուրգին, Ջիմ Թիրելին, Բրյուս Հարիսին, Ջիմ Չեյրնին, Իրա Շերմանին։
1980-ական և 1990-ական թվականներին Epic-ն աշխատել է այնպիսի աստղերի հետ, ինչպիսիք են Միթ Լոուֆը, The Jacksons-ը, Մայքլ Ջեքսոնը, Culture Club, Dead or Alive-ը, Electric Light Orchestra-ը, Korn-ը, Ozzy Osbourne-ը, Շադեն, Լյութեր Վանդրոսը, Գլորիա Էստեֆանը, Ջորջ Մայքլը և Սինդի Լաուփերը (Portrait Records լեյբլի միջոցով)։
Epic Records-ը Sony Music Entertainment ընկերության մասն է։ Sony-ն ձեռք է բերել բոլոր այն լեյբլները, որոնք պատկանում էին Columbia-ին 1988 թվականին։
Legacy Recordings-ը շարունակում է թողարկել դասական և լեգենդար ձայնասկավառակներ։
Դուստր լեյբլներ
Epic Records-ի նախկին և ներկա լեյբլները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ձայնագրման լեյբլներ
Վամպիրները Հավանայում
«Վամպիրները Հավանայում» (Vampiros en la Habana), կուբայական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ։ Կուբայական այն քիչ ֆիլմերից է, որոնք հայտնի են ԱՄՆ-ում։ Ֆիլմը հիանալի երգիծանք է Արևմուտքի և «կապիտալիստ վամպիրների» մասին։
Սյուժե
Խելառ գիտնական Ֆոն Դրակուլան խառնուրդ է հայտնագործել, որը թույլ է տալիս վամպիրներին ապրել արևի ճառագայթների տակ։ Երբ դրա մասին տեղեկանում են ամբողջ աշխարհի վամպիրները, նրանք թռչում են Կուբա, որպեսզի տիրեն խառնուրդին։ Ամերիկյան և եվրոպական վամպիրների միջև պայքար է ծավալվում։ Եվրոպայի վամպիրների առաջնորդները, որոնց շտաբ բնակարանը գտնվում է Դյուսելդորֆում, լսելով լուրը, ուզում են տիրանալ ֆորմուլային, այդ եղանակով նրանք կկարողանան շահույթ ստանալ, հակառակ Ֆոն Դրակուլային, ով ուզում է խառնուրդը դարձնել անվճար և հայտարարել դրա մասին վամիր-ռադիոյի միջոցով։ ԱՄՆ-ի վամպիրները իրենց առաջնորդ՝ Ջոն Տերրորի հետ բիզնես ունեն՝ ԱՄՆ-ի ամբողջ տարածքում վամպիրների համար նախատեսված ստորգետնյա ապաստարանների տեսքով, և ցանկանում են բիզնեսը ընդլայնել մինչև Դյուսելդորֆ։ Ջոն Տերրոն Եվրոպայի վամպիրներին չէր կարող թույլ տալ, որպեսզի նրանք տիրանան ֆորմուլային, հակառակ պարագայում նա և իր խումբը կսնանկանան։ Խառնուրդը (Վամպիսոլ, որը իսպաներենից թարգմանաբար նշանակում է՝ աղ-արև) մանուկ հասակից ընդունում էր գիտնականի զարմիկը՝ «Ջոզեֆ» մուլտֆիլմի գլխավոր հերոսը, ով հայտնի էր նաև որպես Պեպիտո։ Նա կռվում է Գեներալ Մաչադոյի զինված ուժերի դեմ (Գործողությունները կատարվում են Կուբական հեղափոխության ժամանակ՝ 30-ական թվականներին)։ Պեպիտոյի սիրտը պատկանում է Լոլային, ով օգնում է Պեպիտոյին և իր ընկերներին լրտեսությամբ զբաղվել կապիտանի տանը, ով աշխատում է Գեներալ Մաչադոյի համար։
Զինավոր Գևորգյան
Զինավոր Սիմոնի Գևորգյան, խորհրդային հայ դերասան։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1978) ։ Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1979)։
Վամպիրները Հավանայում
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:Իսպաներեն ֆիլմեր
Զինավոր Գևորգյան
Կենսագրություն
1998 թվականին Ստեփանակերտի թատրոնում բեմադրել է իր հեղինակած «Պապ, կրակում են» պիեսը` Արցախյան պատերազմի թեմայով ։
Մահացել է 2005 թվականի մայիսի 28-ին Ստեփանակերտում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Ադրբեջանական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Սիմոն Տերյան
Սիմոն Տերյան, հայ երգիչ։
Կենսագրություն
Սիմոն Տերյանը ծնվել է Արցախի Բանանց գյուղում։ 1958 թվականին ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի քիմիական ֆակուլտետ։ Համալսարանական երաժշտական համույթի համերգներից մեկում ընկերների խնդրանքով փոխարինել է համույթի վատառողջ մեներգչին, որից հետո շարունակել է երգչի կարիերան։ Հանդես է եկել «Պատանեկություն» և «Կռունկ» էստրադային համույթներում։ Եղել է Ռոբերտ Ամիրխանյանի երգերի առաջին կատարողներից մեկը։ 1968 թվականին Կոնստանտին Օրբելյանի հրավերով միացել է Հայաստանի պետական էստրադային նվագախմբին, որտեղ աշխատել է շուրջ 13 տարի։ Համույթի կազմում համերգներով հանդես է եկել ողջ ԽՍՀՄ տարածքում, Չեխոսլովակիայում, Ֆինլանդիայում, Եգիպտոսում, Լեհաստանում, Գերմանիայում, Լիբանանում, Բուլղարիայում, Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում և այլ երկրներում։
Ունեցել է շուրջ 7 հազար համերգ։ Հանդես է եկել Խուլիո Իգլեսիասի, Ջաննի Մորանդիի, Լիլի Իվանովայի, Մարիլյա Ռոդովիչի, Ալլա Պուգաչովայի և այլ հայտնի արտիստների հետ։ Ճանաչվել է Շառլ Ազնավուրի երգերի լավագույն կատարողը։
1982 թվականին անսպասելիորեն հեռացել է բեմից։ Չեն պահպանվել նրա 1960-1970-ականների ելույթների ձայնագրությունները։ Պահպանվել են միայն համերգների ընթացքում կատարված 10-12 սիրողական ձայնագրությունները և 1994 թվականին ձայնագրված 6 երգեր։ 1980-1990-ականներին աշխատել է որպես երաժշտական դպրոց-ստուդիայի տնօրեն, «Կարին» միավորման արհմիության կոմիտեի նախագահ, 1995-2000 թվականներին եղել է պատանեկան «Բոհեմ» մրցույթի ժյուրիի նախագահը։ 1994 թվականին Երևանի մարզահամերգային համալիրում կայացել է «Վերջին սկիզբ` Սիմոն Տերյան» խորագրով թատերականացված համերգ-բենեֆիսը, որի ավարտին վերջին անգամ ելույթ է ունեցել հայտնի կատարումներով ։
Մահացել է Երևանում, սրտի կաթվածից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ երգիչներ Կատեգորիա:Սրտի կաթվածից մահացածներ
Ռոդա Դիլեյվըլ
Ռոդա Դիլեյվըլ Էսթլի, անգլիացի արիստոկրատ և նկարիչ։ Նա ամուսնանում է Էդվարդ Էսթլիի հետ և ունենում մեկ դուստր և երեք որդի։ Նա նկարչություն է սովորում Արթուր Փոնդի մոտ, ով նկարում է իր դիմանկարը։ Սիթըն Դիլեյվըլ Հոլը Դիլեյվըլ ընտանիքի նախնիներից փոխանցվել է Էսթլի ընտանիքին։
Վաղ տարիներ
Ռոդա Դիլեյվըլը ծնվել է 1725 թվականի հուլիսի 1-ին, և մկրտվել է 1725 թվականի հուլիսի 22-ին՝ Լոնդոնի Հանովեր հրապարակում գտնվող Սուրբ Գևորգ եկեղեցում: Նրա ծնողներն են կապիտան Ֆրենսիս Բլեյք Դիլեյվըլը (ավագ) և Ռոդա Էփրիսը։ Ռոդան նրանց տասներկու երեխաներից ավագն էր: Էն Հյուսեյը, Մերի Էլիզաբեթը, Սառան, Ռոբերտը, Ջորջը, Հենրին, Ռելֆը, Ֆրենսիսը, Էդուարդը, Թոմասը և Ջոնը նրա քույրերն ու եղբայրներն են: Նրա ծնունդից երկու տարի անց, ծնվում է նրա եղբայր Ֆրենսիս Դիլեյվըլը (կրտսեր) (1727- 1771): Նրա եղբայր Ջորջը, ով ևս նկարչություն էր սովորում Արթուր Փոնդի մոտ, մահանում է երիտասարդ տարիքում։ Նա տաղանդավոր և գեղեցիկ կին էր: Նրա քույրը՝ Սառան, Մեքսբուրգի կոմսուհին էր:
Ամուսնություն և երեխաներ
1751 թվականի մայիսի 23-ին նա ամուսնանում է Եդուարդ Էսթլիի հետ և դառնում է Մելթոն Քոնստաբլի 4-րդ բարոնետը: Լոնդոնում բնակվել են Դաունինգ փողոց 11 հասցեում: Նա ծնել է չորս երեխա՝ մեկ դուստր և երեք որդի: Էդիտ Ռոդան ծնվել է 1755 թվականի ապրիլի 14-ին և մահացել՝ մայիսի 12-ին։ Էդուարդը ծնվել և մահացել է 1757 թվականին: Ջեյքոբ Հենրին ծնվել է 1756 թվականի մայիսի 12-ին:
Նա մահացել է 1757 թվականին, Ֆրենսիսին ծննդաբերելուց հետո: Նրան հուղարկավորում են հոկտեմբերի 21-ին՝ Ուայդքոմբ Բաֆում, իր որդի Էդուարդի և Էդիթ Ռոդայի հետ, կալվածքի մոտ գտնվող եկեղեցում:
Գագիկ Կյուրիկյան
Գագիկ Կյուրիկյան (ծննդյան թվականն անհայտ - 1058), Արքայազն, այնուհետև Կյուրիկե Բ արքայի գահակիցը Տաշիր-Ձորագետի թագավորությունում 1048 - 1058 թվականներին, Կախեթի արքա 1039 - 1058 թվականներին, Բագրատունիների արքայական տոհմի կրտսեր ճյուղ հանդիսացող Կյուրիկյանների արքայական տոհմից։
Ռոդա Դիլեյվըլ
Ամուսնություն և երեխաներ
Կնոջ մահից հետո Էդուարդ Էսթլին երեխաների հետ ապրում է Մելթոն Քոնստաբլում: Ամուսնությունից առաջ և հետո նրա ունեցած նամակները բնութագրում են Նորվամբերլենդի բնակչության առօրյա կյանքը: Սիթըն Դիլեյվըլ Հոլը, որը Էդուարդի և Ռոդայի ամուսնությունից հետո փոխանցվել էր Էսթլի ընտանիքին, նրա եղբայրների արու զավակ չունենալու պատճառով, 1814 թվականին ժառանգում է Ջեյքոբը:
Նկարիչ
1744-1750 թվականներին նա պարբերաբար նկարչություն է սովորել Արթուր Փոնդի մոտ, ով նկարել է նրա դիմանկարը: Նա Արթուր Փոնդից մոտ 1500 ֆունտ ստերլինգ արժողությամբ նկարներ է արտանկարել:
Գագիկ Կյուրիկյան
Տաշիր-Ձորագետի թագավորություն
1048 թվականին, Դավիթ Անհողինի մահից հետո, երբ նրա ավագ որդին՝ Կյուրիկե Բ-ն հաջորդեց իր հորը, Գագիկը դարձավ եղբորը գահակից։ Հետագայում Գագիկը պատերազմում է Գանձակի Փադլուն ամիրայի հետ։
Ռոդա Դիլեյվըլ
Նկարիչ
Դիմանկարների ազգային պատկերասրահում են գտնվում նրա ներկամատիտով նկարները։ Նրա «Sir Jacob Astley, 1st Baron Astley of Reading» նկարը նկարված է 17-րդ դարի բնօրինակից: Նա նկարել է իրեն և եղբորը՝ այն անվանելով «Նկարչություն և արվեստ»: Այն նկարվել է  Բերնարդինիո Լուինիի օրինակովԲերնարդինիո Լուինիի օրինակով։ Հյուսի Դիլեյվըլի  (1737-1812), «Lady Stanhope in the National Trust» նկարը վերագրված է Ռոդա Դիլեյվըլին՝ փոխ առնված Լորդ Հասթինգից: Աննա Դիլեյվըլ Սթենհոուփը Էսթլիի քույրն էր: Նա 300 ֆունտ ստերլինգով նկարել է իր քույրերի և եղբայրների դիմանկարները:
Գագիկ Կյուրիկյան
Կախեթի թագավորություն
Գագիկի մայրը Կախեթի Կյուրիկե Գ թագավորի դուստր Զորակրցելն էր, որը ամուսնացել էր Դավիթ Անհողինի հետ։ Կյուրիկե Գ-ն ժառանգ չունենալով, որդեգրում է իր թոռանը՝ Գագիկին և նրան իրեն ժառանգ դարձնում։ Գագիկից սկսվում է Կախեթի Կյուրիկյան հարստությունը։ Գագիկը մահացել է 1058 թվականին, նրան հաջորդում են՝ Աղսարթան Ա-ն (1058-1084), Կյուրիկե Դ-ն (1084-1102) և Աղսարթան Բ-ն (1102-1103)։ Վերջինս թույլ արքա էր, որի պատճառով իշխանները ձերբակալում են նրան և երկիրը հանձնում Վրաց Դավիթ Շինարար թագավորին։
Ռոդա Դիլեյվըլ
Նկարիչ
Ջեյմս ՄըքԱրդելը քանդակել է նրա ինքնադիմանկարը: 1756 թվականին նրա դիմանկարը նկարել է Ջոշուա Ռեյնոլդսը, որը 1897 թվականին գտնվում էր Ֆորդ ամրոցում: Նրա մեկ այլ նկար գտնվում է Լինքոլնշիրի Դոդինգտոն Հոլում:
Գագիկ Կյուրիկյան
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բագրատունիներ Կատեգորիա:Կյուրիկյաններ Կատեգորիա:Արքայազներ Կատեգորիա:Տաշիր-Ձորագետի արքաներ Կատեգորիա:Կախեթի արքաներ
Վրաց մարզպանություն
Վրաց մարզպանություն, Սասանյան Իրանի գերիշխանության ենթակա առանձնահատուկ վարչական միավոր (428-646)։ Հիմնականում ընդգրկում էր Վիրքը և Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգը։ Մարզպանին նշանակում էր պարսից շահը, սակայն Վիրքի թագավորի գոյության պայմաններում նրա իշխանությունը հաճախ ձևական էր։ Մեծ էր նաև վրաց պատրիարքի ազդեցությունը ։ Մարզպանության կենտրոնը սկզբում Մցխեթ քաղաքն էր, ապա՝ Տփղիսը (Թբիլիսի) ։
580 թվականից, երբ մահանում է Վիրքի արքա Բակուր III-ը, պարսից Որմիզդ Դ շահը (578-590) վերացնում է Վիրքի թագավորությունը, և մարզպանին տալիս է կառավարման լիակատար իրավունքներ ։ 591 թվականի Հայաստանի երկրորդ բաժանումումից հետո նախկին մարզպանության տարածքի հիմնական մասը անցնում է Բյուզանդական կայսրությանը, և մարզպանի իշխանությունը սահմանափակվում է Տփղիսի շրջակայքով ։
642 թվականին Նեհավենդի ճակատամարտում արաբական զորքերը պարտության են մատնում պարսիկներին, և Սասանյան Պարսկաստանը կործանվում է։ Վրաստանի կառավարումը ժամանակավորապես անցնում է Վրաց իշխանին՝ Բյուզանդիայի վերահսկողության ներքո։ Արաբական արշավանքների արդյունքում ստեղծվում է Տփղիսի ամիրայությունը՝ Արմինիա կուսակալության կազմում ։
Մարզպանության հիմնադրում
Մարզպանական Վրաստանը, ի տարբերություն Հայկական մարզպանության, ձևական կառույց էր։ Եթե 428 թվականին Մեծ Հայքում գահընկեց էր արվել վերջին թագավոր Արտաշես Դ-ն (423-428), և դրանով ավարտվում է Արշակունիների թագավորությունը, ապա Վիրքում դեռ շարունակում էին կառավարել թագավորները։ Այն արտոնյալ կարգավիճակով ինքնավար վարչաքաղաքական միավոր էր, որտեղ պահպանվել էին վրացի ազնվականության հոգևորականության ավանդական իրավունքներն ու արտոնությունները, պաշտոնակալությունները, զորաբանակը, հարկային համակարգը և այլն։
Վարդանանց պատերազմ
Զրադաշտականություն տարածելու նպատակով պարսից արքունիքը քայլ առ քայլ ծրագիր է մշակում։ Նախ՝ 447 թվականին, «աշխարհագիր» (մարդահամար և եկամուտների հաշվառում) կատարելու պատրվակով, պարսիկ պաշտոնյա Դենշապուհն ավելացնում է գանձվող հարկերը, սահմանափակում հոգևորականների իրավունքները։ Երկու տարի անց՝ 449 թվականին, Հազկերտ II-ը հատուկ հրովարտակով պահանջել է ուրանալ քրիստոնեությունը և ընդունել զրադաշտականություն։ Ինչպես հայ նախարարները, այնպես էլ վրաց և աղվանից վերնախավը դեմ է արտահայտվում հրովարտակին։ Արդյունքում տեղի է ունենում Վարդանանց պատերազմը, և 451 թվականի Ավարայրի ճակատամարտում հայերից բացի մասնակցություն են ունենում նաև վրաց և աղվանից արքաների զորաբանակները։
Վիրքի կազմում գտնվող Գուգարաց բդեշխությունը վարում է պարսկամետ քաղաքականություն։ Քաղաքական նկատառումներով բդեշխ Վազգենը մերժում է քրիստոնեական հավատը, ընդունում զրադաշտականություն և ամուսնանում պարսկուհու հետ։ Նրա հետ ամուսնացած էր Վարդան Մամիկոնյանի դուստր Շուշանիկը հրաժարվում է կիսել ամուսնու հավատուրացությունը։ Բդեշխը Շուշանիկին տանջանքների է ենթարկում, սակայն Վարդան Մամիկոնյանի դուստրը մնում է անդրդվելի։ Շուշանիկի կրած չարչարանքները շարունակվում են վեց տարի, յոթերորդի սկզբին՝ 475 թվականին, նա մահանում է։
Շուշանիկ իշխանուհու վարքը և այս իրադարձությունները տեղ են գտել վրացական բանահյուսության ստեղծագործություններից մեկում՝ Շուշանիկի վարք կամ «Սուրբ Շուշանիկ թագուհու նահատակությունը» (წამებაჲ წმიდისა შუშანიკისი დედოფლისაჲ, ծամեբայ ծմիդիսա շուշանիկիսի դեդոփլիսայ)։
Վահանանց պատերազմ
Վարդանանց պատերազմը որոշ ժամանակ կասեցրեց վրաց արքունիքի քաղաքականությունը Հարավային Կովկասում։ Երեք տասնամյակ անց պարսից շահ Պերոզը հայերին, վրացիներին ու աղվաններին կրոնափոխ անելու առաջարկով է հանդես գալիս։ Երեք ժողովուրդների ազնվական ու հոգևոր վերնախավը հրաժարվում է և ապստամբություն է բարձրացնում։ Վիրքում Վախթանգ Գորգասալ թագավորը 479 թվականին մայրաքաղաքը տեղափոխում է նորակառույց Թբիլիսի։ Ապա նա սպանել է տալիս ուրացող Վազգեն բդեշխին։ Նա պատերազմական գործողություններ է սկսում պարսկական զորավար Զարմիհր Հազարավուխտի զորքերի դեմ։ Վրաց թագավորը գաղտնի դեսպան էր ուղարկել Հայաստան՝ առաջարկելով ապստամբել Սասանյան տերության դեմ՝ խոստանալով առաջիկա պայքարում հոների եռանդուն օժանդակությունը։ 481 թվականին սպարապետ Վահան Մամիկոնյանի գլխավորությամբ սկսում է Վահանանց պատերազմը։
Վահանանց պատերազմի վերջում տեղի ունեցած հեփթաղների դեմ ճակատամարտում Պերոզ թագավորը սպանվում է, իսկ պարսկական զորքերը ծանր պարտություն են կրում։ Պարսից Շապուհ զորավարն իր բոլոր զորագնդերով արագ հեռացավ Պարսկաստան։ Նույնն արեցին Վրաց մարզպանությունում գտնվող Հազարավուխտի զորամասերը։ Նոր գահ բարձրացած Պերոզի եղբայր Վաղարշը հրաժարվում է Պերոզի կրոնական հալածանքների քաղաքականությունից և վերականգնում հպատակ ազգերի վստահությունը պարսկական իշխանությունների նկատմամբ։
Մարզպանության անկում
6-րդ դարում ավելի են հաճախանում Բյուզանդա-սասանյան պատերազմները՝ Մերձավոր Արևելքում գերիշխանության հասնելու նպատակով։ Վրաց իշխանների մեծամասնությունը կողմնորոշվում է դեպի քրիստոնյա Բյուզանդիա։ Հայերի հետ համագործակցելով՝ 571 թվականին Կարմիր Վարդանի գլխավորությամբ նրանք ապստամբում են պարսից իշխանության դեմ։ Վիրքի արքա Բակուր III-ի մահից հետո՝ 580 թվականին, պարսից Որմիզդ Դ շահը (578-590) վերացնում է Վիրքի թագավորությունը, և մարզպանին տալիս է կառավարման լիակատար իրավունքներ։
Սասանյան տիրապետությունը Վրաստանում թուլանում է 7-րդ դարում։ Արաբական արշավանքների արդյունքում Սասանյան Պարսկաստանը կործանվեց, և այն անցավ Վրաց իշխանի ղեկավարության տակ։ Նույն ժամանակահատվածում Վրաստանը ենթարկվում է արաբական տիրապետությանը, և 8-րդ դարում ստեղծվում է Տփղիսի ամիրայությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաց մարզպանություն
Tonight Again
Tonight Again, երգ, որը կատարում է ավստրալիացի Գայ Սեբաստիանը։ Այս երգով Ավստրալիան ներկայացել ե «Եվրատեսիլ 2015»-ին։ Երգի պրեմիերան կատարվել է 2015 թվականի մարտի 16-ին ։
Երգի մասին
2015 թվականի մարտի 5-ին որոշվեց, որ Ավստրալիան «Եվրատեսիլ 2015»-ին ներկայացնելու է Գայ Սեբաստիանը «Tonight Again» կատարումով ։
Երգի հեղինակներից մեկը հենց Գայ Սեբաստիանն է։ Երգը գրվել է ընդամենը 1 շաբաթում։ Երգիչը խոստովանեց, որ ցանկացել է ստեղծել մի նոր ու անկրկնելի երգ, բայց միևնույն ժամանակ հասարակ և պոզիտիվ։
Երգի տևողությունը 3 րոպե 23 վայրկյան է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթի երգեր Կատեգորիա:Գայ Սեբաստիանի երգեր
Time (երգ, Յուզարի և Մայմունա)
Time-ը Եվրատեսիլ 2015-ում Բելառուսի ներկայացուցիչներ Յուզարիի և ջութակահար Մայմունայի երգն է ։ Երգը, չկարողանալով հաղթահարել առաջին կիսաեզրափակիչը, չստացավ ուղեգիր դեպի եզրափակիչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2015 սինգլներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2015 երգի մրցույթի երգեր Կատեգորիա:2014 երգեր
Մարդ-համակարգիչ փոխազդեցություն
Մարդ-համակարգիչ փոխազդեցություն (human-computer interaction, HCI), բազմագիտաճյուղային գիտական ուղղություն, որը գոյություն ունի և զարգանում է մարդու օգտագործման համար նախատեսված ինտերակտիվ համակարգչային համակարգերի մշակման, գնահատման և ներդրման մեթոդների կատարելագործման նպատակով, ինչպես նաև այդ օգտագործման տարբեր ասպեկտների ուսումնասիրության նպատակով ։
Տերմինը տարածել են Ստյուարտ Կ. Քարդը, Ալեն Նյուելը և Թոմաս Պ. Մորանը 1983 թվականի իրենց «Մարդ-համակարգիչ փոխազդեցության հոգեբանություն» (The Psychology of Human–Computer Interaction) հիմնարար գրքում, չնայած հեղինակներն առաջին անգամ օգտագործել են այդ տերմինը 1980 թվականին, իսկ առաջին հայտնի օգտագործումը եղել է 1975 թվականին ։ Տերմինը նշանակում է, որ ի տարբերություն սահմանափակ օգտագործման այլ գործիքների (ինչպիսին է փայտե մուրճը, որը օգտակար է առարկաների վրա հարվածելու համար, բայց այլ կիրառություն չունի), համակարգիչը ունի բազմաթիվ ծրագրեր, և դրա շնորհիվ տեղի է ունենում բաց երկխոսություն օգտագործողի և համակարգչի միջև։ Երկխոսություն հասկացությունը մարդ-համակարգիչ փոխազդեցությունը նմանեցնում է մարդ-մարդ փոխազդեցությանը, անալոգիա, որը կարևոր է այս ոլորտում տեսական դիտարկումների համար ։
Հիմնական բնութագիր
Մարդ-համակարգիչ փոխազդեցությունը մարդկանց (օգտագործողների) և համակարգիչների միջև փոխազդեցություն ուսումնասիրությունը, պլանավորումը և զարգացում է։ Հաճախ այն դիտարկվում է որպես համակարգիչային գիտության, բիհեյվիորիզմի, նախագծման և այլ ոլորտների գիտության ամբողջություն։ Օգտագործողների և համակարգիչների միջև փոխազդեցությունը տեղի է ունենում օգտագործողի ինտերֆեյսի (կամ պարզապես ինտերֆեյս) մակարդակում, որը ներառում է ծրագրային և ապարատային ապահովում, օրինակ, պատկերները կամ օբյեկտները, որ ցուցադրվում են էկրանների վրա, օգտագործողից ստացված տվյալները ապարատային մուտքագրման սարքերի միջոցով (ինչպիսիք են ստեղնաշարները և մկնիկները) և օգտագործողի այլ փոխազդեցությունները խոշոր ավտոմատացված համակարգերի հետ, ինչպիսիք են օդանավը և էլեկտրակայանը։
Հաշվողական տեխնիկայի ասոցիացիան մարդու և համակարգչի փոխազդեցությունը դիտարկում է որպես «մարդու օգտագործման համար ինտերակտիվ համակարգչային համակարգերի նախագծմամբ, գնահատմամբ և աշխատանքի իրականացմամբ, ինչպես նաև տեղի ունեցող գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող գիտակարգ»։ Մարդ-համակարգիչ փոխգործակցության կարևոր ասպեկտը օգտագործողների բավարարվածության ապահովումն է։
Հաշվի առնելով, որ մարդ-համակարգիչ փոխազդեցությունն ուսումնասիրվում է ինչպես մարդկային, այնպես էլ համակարգչային տեսանկյունից, ապա ուսումնասիրության ընթացքում ձեռք բերված գիտելիքները հենվում են ինչպես մարդկային, այնպես էլ համակարգչային գործոնի վրա։ Համակարգչային կողմից կարևոր են համակարգչային գրաֆիկայի, օպերացիոն համակարգերի, ծրագրավորման լեզուների և զարգացման միջավայրի տեխնոլոգիաները, իսկ մարդկային կողմից՝ հաղորդակցության տեսությունը, գրաֆիկական և արդյունաբերական դիզայնը, լեզվաբանությունը, սոցիոլոգիան, կոգնիտիվ հոգեբանությունը և այնպիսի մարդկային գործոններ, ինչպիսին է օգտագործողի բավարարվածությունը։ Կարևոր են նաև ինժեներիան ու դիզայնը։ Մարդ-համակարգիչ փոխգործակցության միջգիտակարգային բնույթի շնորհիվ, պատրաստության տարբեր մակարդակ ունեցող մարդիկ նպաստում են դրա հաջողությանը։ Երբեմն մարդ-համակարգիչ փոխազդեցությունը կոչվում է և՛ մարդ-մեքենա փոխգործակցություն, և՛ համակարգիչ-մարդ փոխազդեցություն։
Նպատակներ
Մարդ-համակարգիչ փոխգործակցության հիմնական խնդիրը մարդու և համակարգչի միջև փոխազդեցության բարելավումն է՝ համակարգիչները դարձնելով ավելի հարմարավետ (usability) և ընկալունակ օգտատերերի կարիքների նկատմամբ ։ Մասնավորապես, մարդ-համակարգիչ փոխգործակցությունը զբաղվում է.
Մարդ-համակարգիչ փոխազդեցության երկարաժամկետ նպատակը համակարգի զարգացումն է, որը կնվազեցնի խոչընդոտը մարդու՝ իր ցանկացածի կոգնիտիվ մոդելի և համակարգչի՝ իրեն տրված առաջադրանքի հասկանալու միջև։
Մարդ-համակարգիչ փոխազդեցության մասնագետները, որպես կանոն, ծրագրավորողներն են, որոնք ներգրավված են իրական համաշխարհային խնդիրների վերաբերյալ մշակման մեթոդիկայի գործնական կիրառմամբ։ Նրանց աշխատանքը հաճախ պտտվում է գրաֆիկական և վեբ ինտերֆեյսերի մշակման շուրջ։