cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վիմենո
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 773 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 605-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 168։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,3 %։ 605 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 575 անձ (313 տղամարդ և 262 կին)։ Գործազուրկ են եղել 30 անձ (12 տղամարդ և 18 կին)։ 168 անաշխատունակներից 60-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 57-ը` թոշակառուներ, իսկ 51-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ժողովածու (1153)
Ժողովածու (1153), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1153 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1659 թվականին Հունան և Միքայել գրիչների կողմից, Սպահանում։ Ստացողը եղել է Բարսեղ կրոնավորը։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19X12,5 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 315 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորագրով, նոտրգրով։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ բոլորագիծ երկաթագրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 106ա, 310ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Կիրկոր Փափազյան
Կիրկոր Հովսեփի Փափազյան (Киркор Папазян, ), բուլղարահայ բանաստեղծ և լրագրող ։
Կիրկոր Փափազյանը ծնվել է 1936 թվականի օգոստոսին Պլովդիվում, հայկական ընտանիքում, հայրը ակնագործ-ոսկերիչ էր, մայրը՝ տնային տնտեսուհի։ Մորական կողմից փաստաբան և սպա, գնդապետ Կարապետ Վարդազարմյանի թոռն է և Դոյրան քաղաքի առաջին  բուլղարական պարետ՝ գնդապետ Պողոս Պողոսյանի եղբորորդին։ Սովորել է Պլովդիվի հայկական դպրոցում և գիմնազիայում։ Ավարտել է Սոֆիայի համալսարանի բուլղարական լեզվաբանության բաժինը։ Ավարտելուց հետո, ոչ երկար ժամանակ ուսուցիչ է աշխատել։ Անցել է  է լրագրության և խմբագրական աշխատանքի։ Աշխատել է Խրիստո Դանովի հրատարակչությունում և «Խասկովո տրիբունա» թերթում։ Եղել է «Պլովդիվ» ռադիոկայանի խմբագիրը։ «Մարիցայի ալմանախը» և «Շուշու-մուշու, թող մեր մեջ մնա» ռադիոշարքերի հեղինակն է ։
Մահացել է երկարատև հիվանդությունից՝ լեյկեմիայից 1993 թվականին ։
Հրատարակվել են նրա բանաստեղծությունների ժողովածուները` «Պատասխանը » (1968), «Սեգա» (1985)։ «Թամ » (1994) և  «Մերկ ու անհայտ» (1997) ժողովածուները հրատարակվել են  հետմահու  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սոֆիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Ջուլիանո Ամատո
Ջուլիանո Ամատո (Giuliano Amato, ), իտալացի քաղաքական գործիչ, երկու անգամ ընտրվել է որպես Իտալիայի վարչապետ։
Կենսագրություն
Ջուլիանո Ամատո ծնվել է Թուրինում, սակայն մեծացել է Տոսկանայում։ 1960 թվականին իրավաբանական գիտական աստիճանով ավարտել է Պիզայի համալսարանը և մինչև 1963 թվականը դասավանդել է Կոլումբիայի համալսարանում։ 1979 թվականից մինչև 1997 թվականը Մոդենայի, Պերուջայի և Ֆլորենցիայի համալսարաններում դասավանդելուց հետո նաև եղել է իտալական և համեմատական սահմանադրական իրավունքի պրոֆեսոր Հռոմի Սապիենցա համալսարանում։
Դեռևս 1958 թվականին, անդամակցելով Իտալիայի Սոցիալիստական կուսակցության հետ, 1983 թվականից մինչև 1993 թվականը եղել է Խորհրդարանի անդամ։ Իր կուսակցության անդամ Բետինո Կրակսի կառավարությունում 1987-1988 թվականներին եղել է փոխվարչապետ իսկ 1987-1989 թվականներին՝ ֆինանսների նախարար։
Ձիթենու ծառ կոալիցիայի կառավարության անդամ և ղեկավար
1998 թվականին Ամատոն մտել է Մասիմո Դ'Ալեմայի կառավարություն՝ դառնալով ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների նախարար, իսկ 1999 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2000 թվականի մարտը՝ ֆինանսների նախարար։ 2000 թվականից մինչև 2001 թվականի ապրիլը Ամատոն կրկին զբաղեցրել Է նախարարների խորհրդի նախագահի պաշտոնը՝ բարեփոխումներ իրականացնելով, որոնք ուղղված են տնտեսության մրցունակության բարձրացմանը և սոցիալական պաշտպանության ամրապնդմանը։
Սահմանադրական դատարանի դատավոր
2013 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Իտալիայի նախագահ Ջորջո Նապոլիտանոն Ջուլիանո Ամատոյին նշանակել է Իտալիայի սահմանադրական դատարանի կազմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Պիզայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Իտալացի իրավաբաններ Կատեգորիա:Իտալիայի նախարարներ Կատեգորիա:Իտալիայի սենատորներ Կատեգորիա:Անձինք սիցիլիական սերմամբ Կատեգորիա:Իտալիայի Հանրապետության սենատորներ Կատեգորիա:Եվրոպական միության քաղաքական պաշտոնյաներ
Գեղամա աշխարհ
«Գեղամա աշխարհ», հասարակական-քաղաքական, մշակութային շաբաթաթերթ։ Գեղարքունիքի հրատարակչություն։
Պատմություն
Լույս է տեսնում 1996 թվականից Գավառում (1996-2001 թվականներին՝ «Գեղարքունիք»)։ Խմբագիրներ՝ Յուրի Խաչատրյան, Նաիրի Օհանյան, Խոսրով Խլղաթյան (2008 թվականից)։
Անդրադառնում է մարզպետարանի աշխատանքներին, մարզի հասարակական, տնտեսական, կրթական և մշակութային կյանքին, Սևանա լճի և նրա ջրհավաք ավազանի կենսապաշարների պահպանման ու զարգացման հիմ­նախնդիրներին, ժողովրդագրությանը, շրջանի պատմությանը, անվանի դեմքերին, մշակութային հուշարձաններին։ Լուսաբանում է համահայկական միջոցառումները։ Առանձնակի տեղ է հատկացրել Արցախյան ազատամարտին և գեղարքունիքցի ազատամարտիկներին։
Տպագրում է գեղեցիկ ստեղծագործություններ, գրականագիտական և պատմագիտական հոդվածներ։
Կատեգորիա:Հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Մշակութային պարբերականներ
Սանտյագո Կասերես
Սանտյագո Կասերես (Santiago Cáseres, ), արգենտինացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Վիլյառեալի կազմում։ Խաղում է հենակետային կիսապաշտպանի դիրքում ։
Վելես Սարսֆիլդ
Կասերեսը Վելես Սարսֆիլդի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2016 թվականի սեպտեմբերի 17-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Սան Լորենսոյի դեմ խաղում ։ 2018 թվականի փետրվարի 5-ին նա հեռացվեց խաղադաշտից Չակարիտա Խունիորսի դեմ խաղում՝ ստանալով երկրորդ դեղին քարտը հանդիպման 65-րդ րոպեին ։ Վելես Սարսֆիլդի առաջին թիմի կազմում Կասերեսը անցկացրեց 37 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլային փոխանցման հեղինակ։
Վիլյառեալ
2018 թվականի հուլիսի 16-ին Կասերեսը 5 տարվա պայմանագիր կնքեց Վիլյառեալի հետ   ։ Իր դեբյուտը Լա Լիգայում նշեց օգոստոսի 18-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Ռեալ Սոսիեդադի դեմ խաղում և այս խաղում դառնալով գոլային փոխանցման հեղինակ  ։ Առաջին հանդիպումը եվրոպական առաջնություններում անցկացրեց հոկտեմբերի 25-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի խմբային փուլի Ռապիդ Վիեննայի դեմ խաղում  ։ Իր առաջին մրցաշրջանում Կասերեսը անցկացրեց 34 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլային փոխանցման հեղինակ ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի օգոստոսի 25-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Արգենտինացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վելես Սարսֆիլդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վիլյառեալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Էլիսոն Ուիլյամս
Էլիսոն Հաուել Ուիլյամս (Allison Howell Williams, ), ամերիկացի դերասանուհի, կոմիկ և սցենարիստ։
Կենսագրություն
Ուիլյամսը ծնվել է Կոնեկտիկուտում՝ հեռուստահաղորդավար Բրայան Ուիլյամսի և պրոդյուսեր Ջեյն Գիլան Սթոդարդի ընտանիքում ։
2010 թվականին ավարտել է Եյլի համալսարանը և արդեն տարվա վերջում դեր է ստացել Լենա Դանհեմի «Աղջիկներ» սերիալում, որի պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի գարնանը ։ Եյլի համալսարանում սովորելու տարիներին նա 4 տարի խաղացել է Just Add Water իմպրովիզացիայի կատակերգական թատրոնում և մասնակցել Սուրբ Էլմայի միության «College Musical» գաղտնի ուսանողական սերիալի նկարահանումներին, որը հեռարձակվել է YouTube-ով։
«Աղջիկներ» սերիալում կատարած դերի համար Էլիսոնը քննադատների կողմից ստացել է լավ արձագանքներ և 2013 թվականին կատակերգական հեռուստասերիալում երկրորդ պլանի լավագույն կանացի դերի համար դարձել է «Էմմի» մրցանակի գլխավոր թեկնածուներից մեկը ։ Բացի այդ նա հայտնվել է «Մինդիի նախագիծը» սիթքոմի մի քանի էպիզոդներում ։
2010 թվականին Ուիլյամսը հայտնվել է «Խելագարներ» սերիալի «Nature Boy» գլխավոր երգի վիդեո-մեշապում, որն ինտերնետում դարձել է շատ հայտնի ։ Այդ երգում մասնակցություն ունենալու շնորհիվ վերցվել է «Աղջիկներ» սերիալում դեր խաղալու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կատակերգուներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ
Վլադիմիր Սորոկին
Վլադիմիր Գեորգիևիչ Սորոկին, ռուս գրող, սցենարիստ և դրամատուրգ, նկարիչ։ Հայեցակարգի և սոց-արվեստի ամենաակնառու ներկայացուցիչներից մեկը   ռուսական գրականությունում։ Տասնմեկ վեպերի, ինչպես նաև մի շարք պատմությունների, պատմվածքների, պիեսների ու սցենարների հեղինակ։
Անդրեյ Բելի, NOS-ի, Big Book-ի և այլ մրցանակների դափնեկիր, «Բուքեր» միջազգային մրցանակի հավակնորդ։ Գրքերը թարգմանվել են տասնյակ լեզուներով։ Ռուսաստանում Վլադիմիր Սորոկինի ստեղծագործությունները բազմիցս դարձել են հանրային քննարկման առարկա, ներառյալ դատական ​​գործընթացները.
Կենսագրություն
Ծնվել է 1955 թվականի օգոստոսի 7-ին մերձմոսկովյան Բիկովո գյուղում։ Ծնողները հաճախ տեղից տեղ էին տեղափոխվում, ուստի նա փոխել է մի քանի դպրոց։
Սովորել է Գուբկինի անվան Մոսկվայի նավթի և գազի արդյունաբերության ինստիտուտում։ Ստանալով բարձրագույն կրթություն որպես մեքենավար, Սորոկինը մեկ տարի աշխատել է «Սմենա» ամսագրում, որտեղից էլ աշխատանքից հեռացվել է «Կոմսոմոլին» միանալուց հրաժարվելու համար, չնայած իրականում նա արդեն դրա անդամ էր ։ Զբաղվել է գրքերի գրաֆիկայով, նկարչությամբ, հայեցակարգային արվեստով։ Բազմաթիվ գեղարվեստական ​​ցուցահանդեսների մասնակից է։ Նախագծել և նկարազարդել է շուրջ 50 գիրք։
1985 թվականին Փարիզյան A-Za ամսագրում տպագրվել է Սորոկինի վեց պատմվածքների ընտրանին։ Ամսագրի այս համարում, որը միակն էր, բացի հինգ պատմվածքներից, տպագրվել է մի հատված «Հերթ»-ից, որը նույն թվականին տպագրվել է ֆրանսիական մեկ այլ ամսագրում՝ «Շարահյուսություն»։ Սորոկինի պատմություններից հետո երիտասարդ գրողի մասին առաջին հոդվածներից մեկը տպագրվել է A-Ya ամսագրում։ Հեղինակներն էին Սվեն Գունդլախը և Անդրեյ Մոնաստիրսկին։
Նա համարվել է պոստմոդեռնիզմի ներկայացուցիչ։ Պատմություններն ու վեպերն օգտագործել են բազմազան գրական ոճեր։ Խորհրդային տարիներին նա մոտ էր մոսկովյան կոնցեպտուալիզմի շրջանակին, տպագրվում էր սամիզդատում (մասնավորապես՝ «Միտինոյ ժուռնալում»)։ ԽՍՀՄ-ում առաջին պաշտոնական հրատարակությունը սկիզբ է առել 1989 թվականից, երբ «Ռիգա» ամսագիրը «Ռոդնիկ»-ն իր նոյեմբերյան համարում տպագրել է գրողի մի քանի պատմվածքներ։ Քիչ անց Սորոկինի պատմությունները հայտնվում են ռուսական ամսագրերում և ալմանախներում` «Երրորդ արդիականացում», «Տպագրության տեղ», «Կինոարվեստ», « Դարի վերջ», «Նոր գրականության տեղեկագիր»։
1992 թվականի մարտին «Կինոյի արվեստ» ամսագիրը հրատարակել է «Հերթ» (կրճատված) վեպը, «Ռասլիտ» հրատարակչությունը (Մոսկվա) հրատարակել է պատմվածքների ժողովածու, որն ընդգրկվել է «Բուքեր» մրցանակի ընտրացուցակում։ «Չորս սրտերը» վեպի ձեռագիրն առաջադրվել է Բուքերյան մրցանակի և ընտրվել է կարճ ցուցակում։
2005 թվականի մարտի 23-ին Ռուսաստանի Մեծ թատրոնում տեղի ունեցավ կոմպոզիտոր Լեոնիդ Դեզյատնիկովի «Ռոզենտալի մանուկները» օպերայի համաշխարհային պրեմիերան, որի լիբրետոն ստեղծել է Վլադիմիր Սորոկինը ։
Վլադիմիր Սորոկինի գրքերը թարգմանվել են քսանյոթ լեզուներով։ Արևմուտքում նրա վեպերը տպագրվել են խոշոր հրատարակչություններում, ինչպիսիք են Գալլիմարդը, Ս. Ֆիշերը, DuMont-ը, BV Berlin-ը, Einaudi-ն, Farrar-ը, Straus and Giroux-ը, NYRB.
Երեսուն տարի անց Վլադիմիր Սորոկինը վերադարձել է նկարչությանը և գրել երկու ցիկլ՝ «Նոր մարդաբանություն» և «Երեք ընկեր»։ 2017 թվականին նրա անհատական ​​ցուցահանդեսն անցկացվել է Տալլինի Դիմանկարների պատկերասրահում ։
Նա Ռուսաստանի PEN կենտրոնի անդամ էր։ 2017 թվականի հունվարին հայտարարել է PEN կենտրոնից իր դուրս գալու մասին՝ ի նշան բողոքի Գործադիր կոմիտեի գործողությունների դեմ ։
Ապրել է Մոսկվայի արվարձաններում և Բեռլինում ։ Նա ամուսնացած էր, երկու երկվորյակ դուստրերի հայր էր։
Սառցե եռագրություն
Ժամանակագրորեն ճիշտ է կարդալ «Բրոյի ուղին», «Սառույց», «23000» հետևյալ հերթականությամբ
Վիպակներ, պատմություններ, էսսեներ
և այլն
Ակնարկներ
Իգոր Շայտանով, քննադատ, գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր."«Շատ բան է ասվել երիտասարդական մշակույթի տեղի, դրա ընդհանուր ազդեցության մասին։ Բայց ի՞նչ է նշանակում «երիտասարդություն»։ Սա ... դեռահաս է։ Հիմնականում դեռահաս, դպրոցական տարիքը՝ տասնչորսից տասնյոթ տարեկան։ Ժամանակակից մշակույթի շատ իրադարձություններ տեղի են ունեցել այս տարիքային գծի վրա` ելնելով այս տարիքից՝ նրա բնորոշ գիտակցության պրոյեկցիայի հիման վրա։ Գրական ամենահայտնի օրինակը Վլադիմիր Սորոկինն է։ Նախկինում իր նվիրական երազանքները ցանկապատի և հասարակական զուգարանի ներքին դռան վերարտադրած դեռահասի աչքերով նա նայել է շրջապատող աշխարհին և պահանջել ճանաչել նման տեսակետի մշակութային արժանապատվությունը։ Սորոկինն, իհարկե, ստեղծել է մի մոդել, որն աշխատում է և, այդ պատճառով, նույնիսկ ավելի վտանգավոր է, քան պարզապես գորգ օգտագործելը (որի համար նրան նախատում են և քաշում դատարան)։ Այն, ինչից մշակույթը նախապես անհրաժեշտ էր համարել ազատվելու և բարձրացնելու համար, նա առաջարկել է պահպանել։ Մնացեք դեռահաս, նա, ով նախկինում ստիպված էր թաքնվել, լինել ստորգետնյա մարդ, ազատություն հաղորդել ձեր երևակայությանը, ավելին՝ վերցրեք սառցե մուրճը ձեր ձեռքերում և ձեր ներքին ցանկությունները մղեք ամբողջ մշակույթի ենթագիտակցության մեջ։ Սորոկինի վերջին ստեղծագործությունը՝ Սառցե վեպը, նվիրվել է դրան» ։"Սերգեյ Շարգունով, գրող, լրագրող, հասարակական և քաղաքական գործիչ."«Դեռևս Սորոկինը, Պելևինը և Լիմոնովը, իրենց տեսակով, դիմում էին մարդու իրական սկզբին ... Սորոկինը գրել է Սառցե վեպը, փայլուն, շողշողացող հարված, որը գրավիչ էր իրականում մարդու մեջ ... Միգուցե դա միշտ չէ, որ հստակ արտահայտվում է, բեկումները գալիս են և պատահականորեն, բայց սա է գրողների ժողովրդականության առեղծվածը։ Թեկուզ պատահական, բայց տրվում են կյանքի ամենակարևոր հարցերը » ։"
Գրականություն
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ Կատեգորիա:Լեզվի և պոեզիայի գերմանական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ Կատեգորիա:«Ոսկե դիմակ» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ Կատեգորիա:«Մեծ գիրք» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Անդրեյ Բելիի անվան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Պոստմոդեռնիստ գրողներ
Երկիր (շաբաթաթերթ)
«Երկիր», քաղաքական և գրական շաբաթաթերթ։
Պատմություն
Ռամկավար ազատական կուսակցության պաշտոնաթերթ։
Լուսաբանել է հունահայ համայնքի, սփյուռքահայ այլ գաղթավայրերի ազգային, հասարակական ու մշակութային կյանքը, հայրենադարձության հարցեր։
Կատեգորիա:Քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Գրական պարբերականներ
(3998) Տեզուկա
(3998) Տեզուկա (Tezuka), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հունվարի 1-ին Տակուո Կոջիմայի կողմից Չիյոդայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,279786 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,833 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7265 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1257,3 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,286328 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,49° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակուո Կոջիմայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
1960 թվականի ԱՄՆ-ի լավագույն սինգլներն ըստ Billboard ամսագրի
1960 թվականի ԱՄՆ-ի լավագույն սինգլները (անգլ․՝ Billboard Year-End Hot 100 singles of 1960), Billboard ամսագրի ամենահայտնի սինգլների վերջնական ցուցակը, ըստ 1960 թվականի վաճառքի տվյալների ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Billboard-ի չարթեր
Դոսադինո
Դոսադինո (Досадино), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վադսկի շրջանի կազմում։
Ալսեկ
Ալսեկ (Alsek River),  գետ Հյուսիսային Ամերիկայի հյուսիս արևմուտքում։ Հոսում է Յուկոնի տարածքով, Բրիտանական Կոլումբիայի մարզով Կանադայում, ինչպես նաև ԱՄՆ֊ի Ալյասկա նահանգով։ Առաջին անգամ քարտեզագրել է ռուս հիդրոգրաֆ Միխայիլ Տեբենկովը 1852 թվականին։
Աշխարհագրություն
Գետի վերջին հատվածը անցնում է  ԱՄՆ–ի տարածքով և թափվում հարավային Յակուտատի Դրայ–Բեյ ծովացուց, իր հետ բերելով շատ տիղմ և ողորատ։ Գետի երկարությունը կազմում է մոտ 250 կմ։  Գետի ամենավտանգավոր հատվածը Թրնբեքի կիրճն է  (Turnback Canyon), որը համարվում է աննավարկելի  և այնտեղով լողարկելը շատ վտանգավոր է, այնուամենայնիվ, փորձառու և հմուտ կանոյիստները համարձակվում են անցնել այն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադայի գետեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գետեր
Յուրչենկովո (գյուղ, Վոլչանսկի շրջան)
Յուրչենկովո (Юрченкове), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1780 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Յուրչենկովո գյուղում բնակվում էր 933 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,223 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4183,86 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1780 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ջեֆերսոն շրջան (Արևմտյան Վիրջինիա)
Ջեֆերսոն շրջան (Jefferson County), ԱՄՆ Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի 55 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 544 կմ² է, բնակչությունը՝ 53, 498 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Չարլզթաուն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1801 թ.։
Կատեգորիա:Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի շրջաններ
Յուրչագի
Յուրչագի (Юрчаги), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Դեմիդովսկի գյուղական խորհուրդ (Կրեմենչուգսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Դեմիդովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 821 մարդ։ Խորհրդում կա 7 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Էլզևիր
«Էլզևիր», տառատեսակ։
Պատմություն
16–18 դարերի հոլանդացի հրատարակիչ-տպարանատեր Էլզևիրների անունով. ստեղծել է նրանց տառափորագրիչ Քրիստոֆեր վան Դեյքը (1605–1669 թվականներ)։ Նեղ, կլորացված, պարզ և ցայտուն տառեր են, որի շնորհիվ էջի տարողությունը զգալիորեն մեծացել է։
Էլզևիր կոչվել են նաև համանուն հրատարակչության հրատարակչուրյունները, որոնք հիմականում էժան, փոքրաչափ (գրպանի) գրքեր էին։ 1658 թվականին Մատթեոս Ծարեցին Քրիստոֆեր վան Դեյքին պատվիրել է պատրաստել «Էլզևիր»-ի հայկական 3 տառատեսակ՝ Աստվածաշունչ տպագրելու համար։
Առաջին տեսակը պատրաստվել է 1660 թվականին, որոնցով Մատթեոս Ծարեցին սկսել է տպագրել Ներսես Շնորհալու «Յիսուս Որդի» պոեմը, որը, սակայն, անավարտ է մնացել։ Մյուս տառատեսակները Քրիստոֆեր վան Դեյքը պատրաստել է Ծարեցու մահվանից հետո՝ Ավետիս Ղլիճենցի հանձնարարությամբ, որոնք լայնորեն կիրառվել են հետագա տպագրություններում։
Ժողովածու (1901)
Ժողովածու (1901), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1901 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1716 թվականին և 1720 թվականին Թեոդոս նոտար գրիչի կողմից, Կարինում։ Ստացողը եղել է՝ Մակար Օձնեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 21,6X16սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 286 թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյուն բոլորգրով։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ 136բ, 232ա, հետագայում՝ 233բ, 286բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Աստերոիդների ցանկ (162501-162600)
Աստերոիդների ցանկ (162401-162500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (162601-162700)
Շլուխզե (Շվարցվալդ)
Շլուխզե (Շվարցվալդ)  (Schluchsee), կոմունա Գերմանիայի Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասում։ Ենթարկվում է Ֆրաիբուրգ շրջանին։ Մտնում է Բրայսգաու Վերին Շվարցվալդի շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2538 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 69,44 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 3 15 102։
Սպիտակ Արքա (Ալիսը հայելու աշխարհում)
Սպիտակ Արքա (The White King), Լուիս Քերոլի « Ալիսը հայելու աշխարհում » հեքիաթի կերպար։
Շլուխզե (Շվարցվալդ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Բադեն-Վյուրթեմբերգի աշխարհագրություն
Ջովաննի Դե Սանկտիս
(3268) Դե Սանկտիս աստերոիդը անվանել են նրա պատվին՝ գիտության մեջ ունեցած նրա ներդրման համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Սպիտակ Արքա (Ալիսը հայելու աշխարհում)
Նկարագրություն
Բացի Ալիսից, Քերոլը նույնպես սյուժեում հայտնվող շախմատի ֆիգուրներից մեկն է։ Քանի որ իր կիսադաշտում Ալիսը դառնում է զինվոր, Սպիտակ Արքան կարևոր կերպար է գրքում և այնտեղ անցկացվող խաղում, չնայած նրան, որ նա այնքան հաճախ չի հանդիպում Ալիսի հետ, որքան Սպիտակ թագուհին։ Պետք չէ կերպարը շփոթել « Ալիսը Հրաշքների աշխարհում » գրքի Սրտերի Թագավորի հետ։ Ալիսն առաջին անգամ հանդիպում է Սպիտակ Արքային «Հայելու տան» առաջին մասում, ապա յոթերորդ՝ «Առյուծ և Միաեղջյուր» մասում։ Ունի երկու սուրհանդակ, որոնցից մեկը վազում է մի ուղղությամբ, մյուսը՝ հետ։ Սիրում է ճշգրտություն (նշում է ուղարկված զորքի քանակը) և ամեն ինչ նշում է իր գրքում։ Թագավորը զարմանում է, որ Ալիսը տեսնում է «Ոչ ոքուն» և խնդրում է «մի րոպե» նստել։ Ունի դուստր՝ Լիլին ։
Խաղից առաջ
Երբ Ալիսն առաջին անգամ տեսնում է Սպիտակ Արքային՝ Հայելու աշխարհով անցնելիս, նա ստանդարտ չափսի շախմատային խաղաքար էր, սակայն նա շարժվում էր և չէր կարող տեսնել կամ լսել Ալիսին։ Չհասկանալով դա՝ Ալիսը հատակից վերցնում է նրան և Սպիտակ թագուհուն ու դնում է սեղանի վրա։ Նրանք կարծում են, որ այնտեղ են հայտնվել անտեսանելի հրաբխի պատճառով։ Ալիսը շուտով նրան մենակ է թողնում, երբ տեսնում է « Մռթագամփ » գիրքը ։
Խաղի ընթացքում
Երբ Ալիսը հաջորդ անգամ տեսնում է Սպիտակ Արքային, նա, ինչպես մյուս հերոսները, նորմալ չափսերի էր։ Այն բանից հետո, երբ «Համփթի Դամփթին» ընկնում է պատից, թագավորը հայտնվում է իր զինվորների հետ ։
Խաղի վերջում
Չնայած Սպիտակ Արքան այլևս չի հայտնվում գրքում, նա շախի է ենթարկվում, նախքան Սև Ասպետը պարտվում է ավելի անշնորհք Սպիտակ Ասպետին։ Այն բանից հետո, երբ Ալիսը մատ է անում Սև թագավորին, խաղը, ինչպես նաև նրա երազը, ավարտվում են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կերպարներ
Վաչագան Սարգսյան
Վաչագան Ադիբեկի Սարգսյան (ՎԱՍ), գրող, թարգմանիչ, մանկավարժ, հրատարակիչ, խմբագիր, «9-րդ հրաշալիք» շաբաթաթերթի գլխավոր խմբագիր։ Հայաստանի գրողների միության անդամ 2007 թվականից։
Կենսագրություն
Վաչագան Ա. Սարգսյանը ծնվել է 1951 թվականի մայիսի 25-ին, Սևանի շրջանի (Գեղարքունիք) Նորաշեն գյուղում։
1974 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի կիրառական մաթեմատիկայի ֆակուլտետը։ 1978 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ՀՄՖ-ի ժուռնալիստիկայի բաժինը։ 1978-1980 թվականներին սովորել է Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայի ՀՄՖ-ի գրաբարի բաժնում։
1979-1981 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում որպես ավագ լեյտենանտ։
1989-1994 թվականներին աշխատել է Հանրապետական ուսումնամեթոդական կենտրոնում որպես «Ուսում» հրատարակչության պետ։ Զուգահեռ աշխատել է Լեզվի պետական տեսչությունում։ 1994 թվականից մինչև այսօր ԼՊՏ «Լեզվագետ» ՊՓԲԸ-ի տնօրենն է։ 1994-1999 թվականներին եղել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր Լեզվի պետական տեսչության Հայերենի բարձրագույն խորհրդի անդամ։
1994 թվականին հիմնադրել է և մինչև օրս հրատարակում է հայերենին, հայ պատմությանն ու մշակույթին նվիրված «9-րդ հրաշալիք» շաբաթաթերթը։ 1996 թվականից հիմնադրել և Հանրային հեռուստատեսության առաջին ալիքով վարում էր «9-րդ հրաշալիք» հեղինակային հեռուստախաղը։ 2001 թվականից Հայաստանի հանրային ռադիոյի «Ստերեո ստուդիա» ռադիոկայանով, իսկ 2002 թվականից նաև «Արմենակոբ» հեռուստաընկերության ուղիղ եթերով վարել է «Զարմանահրաշ հայերեն» հաղորդաշարը։
2017 թվականից զբաղվում է նաև մանկավարժական գործունեությամբ` «Քվանտ» վարժարանում դասավանդելով «Ստեղծարար մտածողություն» առարկան ։
2007 թվականին ընտրվել է Հայաստանի գրողների միության անդամ։
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա և չորս թոռ։
Ստեղծագործական ուղի
Ուսանողական տարիներից հանրապետական մամուլում հրատարակել է բանաստեղծություններ, հոդվածներ, երգիծական ժանրի ստեղծագործություններ։ Խմբագրել է գրքեր, թարգմանել մեկ տասնյակից ավելի գիտական, գիտագեղարվեստական գրքեր։ Հայերենին նվիրված բազմաթիվ գրքերի, ձեռնարկների, դասագրքերի հեղինակ է։ Վաչագան Ա. Սարգսյանի «Այբբենարանը» 1998 թվականից առ այսօր գործածվում է հանրապետության դպրոցներում։ 2005 թվականին լույս տեսավ նրա «Հայերենի դասագիրքը»՝ դարձյալ առաջին դասարանի համար, այնուհետև հրատարակվեցին նրա «Մայրենի-1», «Մայրենի-2», «Մայրենի-3», «Մայրենի-4» դասագրքերը (վերջին երեքը՝ համահեղինակությամբ), որոնք արդեն մի քանի տարի գործածվում են հանրակրթական դպրոցում։ Նա նաև համահեղինակ է հանրակրթական դպրոցում օգտագործվող «Մաթեմատիկա-1», «Մաթեմատիկա-2», «Մաթեմատիկա-4» դասագրքերի։ Նրա «Հայ-ռուսերեն դարձվածաբանական պատկերագիր բառարանը», «Խաղագրքեր» մատենաշարը հայոց լեզվի նրբությունների ներկայացումներ են։ Վաչագան Սարգսյանի «Անցողիկ հավերժություն», «Այս տխրությունը ես չեմ հորինել», «Օրը՝ ինչպես որ տեսա» ժողովածուներում զետեղված են բանաստեղծություններ, պատմվածքներ, մտքեր, երգիծանք, հրապարակախոսական հոդվածներ, գրական նմանակումներ և այլն։ Թարգմանական գրքերից են՝ Ռոբերտ Ալենի «Ինչպես փրկել երկիրը», Վիկտոր Բորուլյայի «Միջուկային գրոհ», Վ. Սիբրուկի «Ռոբերտ Վուդ» գիտագեղարվեստական գրքերը։
2011 թվականի մարտին, Վաչագան Սարգսյանի ծննդյան 60-ամյակի առթիվ, լույս է տեսել «Ներկայություն։ Վաչագան Ա. Սարգսյան։ Կենսամատենագիտություն 60» գիրքը (կազմողներ՝ Բելլա Դավթյան, Հրանտ Վարդանյան), որն ամփոփում է նրա գործունեության ողջ կենսամատենագիտությունը, գրքերի և այլ հրատարակությունների ամփոփագրեր և գրախոսություններ նրա ստեղծագործությունների մասին։ Ըստ այդ գրքի՝ մինչև 2011 թվականի մարտ Վաչագան Սարգսյանի հեղինակությամբ և համահեղինակությամբ լույս է տեսել 48 գիրք և դասագիրք (ևս 9 գիրք պատրաստվում է տպագրության), 29 դիդակտիկ պարագա և ուսումնաօժանդակ ձեռնարկ, թարգմանական 10 գիրք։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Հայ մանկագիրներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ
Քենովա շրջան (Արևմտյան Վիրջինիա)
Քենովա շրջան (Kanawha County), ԱՄՆ Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի 55 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2, 339 կմ² է, բնակչությունը՝ 193, 063 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Չարլզտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1789 թ.։
Կատեգորիա:Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի շրջաններ
Երփներանգություն
Երփներանգություն, (հայտնի նաև որպես գոնիոքրոմիզմ), երևույթ որոշակի մակերևույթների վրա, որի ընթացքում լույսի անկման անկյան փոփոխությունից փոփոխվում է նաև մակերևույթի գույնը։ Երփներանգության վառ օրինակներ են օճառի պղպջակները, թիթեռի թևերը, խեցիները, ինչպես նաև որոշ միներալներ։ Այս երևույթը հաճախ նյութի միկրոստրուկտուրայի լույսի ճառագայթներին խանգարելու հետևանքն է, այդ գործընթացն անվանում են ալիքների ինտերֆերենց։
Ստուգաբանություն
Երփներանգություն, անգլերեն՝ «iridescence», հունարեն «îris» բառից, որը նշանակում է «ծիածան» և ավելացրած մի վերջածանց, որը նշանակում է «տենդենց ունենալ» ։ Մյուս կողմից այն կապված է հունական դիցաբանության մեջ Իրիս աստվածուհու անվան հետ, որը հանդիսանում է ծիածանի խորհրդանիշը և գործում է որպես աստվածների սուրհանդակ։ «Գոնիոքրոմիզմ» տերմինը ծագել է հունարեն «gonia»՝ «անկյուն» և «chroma»՝ «գույն» բառերից։
Մեխանիզմներ
Ծիածանափայլ թաղանթը իրենից ներկայացնում է մակերևույթների վրա տեղի ունեցող օպտիկական երևույթների համախումբ, երբ լույսի անկման ու անդրադարձման անկյունից կախված փոփոխվում է մակերևույթի գունավորումը ։ Դա հաճախ արտահայտվում է երկու կամ ավելի կիսաթափանցիկ մակերևույթների կողմից բազմաթիվ անդրադարձումների արդյունքում, որի ընթացքում ֆազային շեղումները և ինտերֆերենցը մոդուլացնում են մակերևույթի վրա ընկնող լույսը՝ ավելի ուժեղացնելով կամ թուլացնելով նրա ալիքների որոշակի հաճախականությունները ։ Նյութի թաղանթի հաստությունից կախված որոշվում է ինտերֆերենցիոն պատկերի տեսքը։ Օրինակ, երփներանգությունը կարող է լինել միայն նուրբ թաղանթների ինտերֆերենցիայի հետևանք, ինչպես այն ցույց է տալիս Ֆաբրի Պերոյի ինտերֆերոմետրը, այդ երևույթի վառ օրինակներ են օճառի պղպջակները և ջրի վրա յուղի բարակ շերտերը։ Երփներանգությունը հանդիպում է նաև բույսերի, կենդանիների և այլ շատ իրերի մեջ։ Բնական ծիածանափայլ օբյեկտների գույների դիապազոնը կարող է լինել նեղ, օրինակ՝ դիտարկման անկյունը փոխելիս երկու կամ երեք գույների միջև, կամ կարող է նկատվել նաև գույների լայն դիապազոն ։
Երփներանգությունը կարող է առաջանալ նաև դիֆրակցիայի արդյունքում։ Այն նկատվում է այնպիսի առարկաների մոտ, ինչպիսիք են կոմպակտ սկավառակները՝ CD, DVD սկավառակները, պրիզմաների որոշ տեսակներ կամ ամպերը ։ Դիֆրակցիայի դեպքում դիտարկման անկյունը փոխելիս սովորաբար նկատվում են ծիածանի բոլոր գույները։ Կենսաբանության մեջ երփներանգությունը ի հայտ է գալիս մակերևույթի վրա դիֆրակցիոն ցանց գոյանալու արդյունքում, այնպիսիք, ինչպիսիք են շերտավոր մկանների մեջ բջիջների երկար շարքերը, կամ սարդ-սիրամարգ կոչված Maratus robinsoni և M. chrysomelas միջատների փորի մասում գտնվող հատուկ թեփուկները ։ Ծաղիկների որոշ տիպերի թերթիկները նույնպես կարող են գեներացնել դիֆրակցիոն ցանց, բայց երփներանգությունը տեսանելի չէ մարդկանց ու միջատներին, որոնք այցելում են ծաղիկներին, քանի որ դիֆրակցիոն ազդանշանը քողարկվում է բույսի պիգմենտով պայմանավորված գունավորմամբ  ։
Կենսաբանության մեջ և բիոնիկայում գույները, ի տարբերություն պիգմենտների և գունանյութերի, կոչվում են ստրուկտուրային։ Միկրոստրուկտուրաները՝ հաճախ բազմաշերտ, օգտագործվում են վառ գույներ ստանալու համար, բայց երբեմն առանց երփներանգ գույների։ Բավականին բարդ միջոցներ են անհրաժեշտ, որպեսզի խուսափեն տարբեր գույները տարբեր ուղղություններով անդրադառնալուց ։ Ստրուկտուրային գունավորումն ընդհանուր առմամբ հասկացվեց 1665 թվականին Ռոբերտ Հուկի «Միկրոգրաֆիա» գրքի հրատարակումից հետո, որտեղ Հուկը նշել է, որ սիրամարգի փետուրը ջրում խորասուզելուց հետո այն կորցրել է իր երփներանգությունը և նորից վերականգնվել է, երբ վերադարձվել է օդի միջավայր, հետևաբար երփներանգության երևույթի համար պիգմենտները պատասխանատու լինել չեն կարող ։ Ավելի ուշ հայտնաբերվեց, որ սիրամարգի փետուրում երփներանգության երևույթը տեղի է ունենում բարդ ֆոտոնային բյուրեղի շնորհիվ ։
Մարգարտափայլ
Մարգարտի ու սադափի երփներանգությունը կապված է այն բանի հետ, որ նրանցից անդրադարձած լույսի ճառագայթները ամբողջությամբ սպիտակ գույնի են, իսկ մնացած գույները առաջանում են երփներանգության երևույթի արդյունքում ։ Դրա պատճառը նրանց մակերևույթի շերտավոր միկրոստրուկտուրան է։ Մակերևույթի միկրոստրուկտուրաները ստիպում են լույսին մասամբ, կամ ամբողջովին անդրադառնալ, մարգարտի դեպքում անդրադառնում է ամբողջ սպիտակ լույսը։ Հաճախ երփներանգ, ծիածանափայլ գունավորում ունեցող արհեստական պիգմենտների ու ներկանյութերի տեսակը նշելու համար օգտագործում են «մարգարտափայլ» (անգլ. pearlescent, ռուս. перламутр) տերմինը, հատկապես ավտոմոբիլաշինության մեջ ։
Քորդավորներ
Այնպիսի թռչունների փետուրները, ինչպիսիք են ալկիոնները, դրախտահավքը , կոլիբրիները, թութակները, սարյակները , ճնճղուկանմանները, բադերը և սիրամարգերը ունեն երփներանգ գունավորում։ Երկնագույն նեոնի կողային մասերը ևս ծիածանափայլ են ։ Tapetum lucidum երևույթը, որը առկա է բազմաթիվ ողնաշարավորների աչքերի մեջ, ևս երփներանգության էֆեկտ է ։ 2009 թվականին Հնդկաստանի Մահարաշտրա նահանգում հայտնաբերվել է երփներանգ մողես ։
Բույսեր
Բույսերի շատ խմբեր զարգացրել են երփներանգությունը որպես հարմարանք մութ պայմաններում հնարավորինս մեծ քանակությամբ լույս օգտագործելու համար, օրինակ՝ արևադարձային անտառների ավելի ներքև գտնվող մակարդակները։ Հարավարևելյան ասիական բեգոնիայի, ինչպես նաև բեգոնիա-սիրամարգի տերևները մարդկանց թվում են ծիածանափայլ լազուր բարակ թաղանթներով ֆոտոսինթետիկ ստրուկտուրայի պատճառով, որոնց անվանում են իրիդոպլաստներ և որոնք կլանում և «ոլորում են» լույսը, ինչպես յուղի բարակ շերտը ջրի վրա։ Երփներանգությունը, որը հիմնված է բջիջների մի քանի շերտերի առկայության վրա, գոյություն ունի նաև գետնամուշկանմանների (գետնամամուռ) և մի քանի պտերանմանների մոտ ։
Արհեստական նյութեր
Նանոցելյուլոզը երբեմն լինում է ծիածանափայլ, ինչպես բենզինի, մի շարք այլ ածխաջրածինների ու սպիրտների բարակ թաղանթները ջրի վրա լողալիս ։ Որպեսզի բյուրեղապակուց պատրաստված զարդերը իրենց վրա ընկած լույսի ճառագայթները բեկեն առաջացնելով ծիածանի գույներ, Սվարովսկին իր որոշ ապրանքատեսակները պատում է հատուկ մետաղական քիմիական ծածկույթով, օրինակ Aurora Borealis կամ «AB» ծածկույթը մակերևույթին տալիս է ծիածանափայլ գունավորում, երփներանգություն ։
Կոսմետիկայում և կարի արտադրությունում երփներանգությունը հաճախ անվանում են հոլոգրաֆիկ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օպտիկա Կատեգորիա:Օպտիկական երևույթներ Կատեգորիա:Գույներ
Զինովո (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)
Զինովո (Зінове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում։ Հիմնադրվել է 17-րդ դարում։
Զապսելսկի գյուղական խորհուրդ (Կրեմենչուգսկի շրջան)
Զապսելսկի գյուղական խորհուրդ  (Запсільська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Զապսելսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 768 մարդ։ Խորհրդում կա 3 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Զինովո (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:17-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Պոնսե
Պոնսե (Ponce), քաղաք նավահանգիստ Պուերտո Ռիկոյի հարավում, իր մեծությամբ երկրի երկրորդ քաղաքը։ 2010 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը 155038 է, խիտ բնակեցված քաղաքներում ապրում են 442244 մարդ։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1692 թվականին և անվանվել իսպանական կոնկիստադոր և Պուերտո Ռիկոյի առաջին նահանգապետ Խուան Պոնսե դե Լեոնի անունով ։
Տեսարժան վայրեր
Պոնսեի կենտրոնը հռչակվել է «ազգային հարստություն» ։ Այն ամբողջությամբ կազմված է հրապարակներից, եկեղեցիներից, գեղեցիկ զարդարված գաղութային տներից, հոյակապ շատրվաններից և ունի թերևս աշխարհի ամենահին հրշեջ կայաններից մեկը։ Քաղաքի հեղինակությունը, որպես տարածաշրջանի մշակութային ժառանգության կենտրոն, հիանալի կերպով լրացվում է Գվադելուպայի Տիրամոր Տաճարով(Catedral Nuestra Señora de la Guadalupe), որը շարված է ճերմակ քարով։ Տաճարը կանգնեցված է քաղաքային լանդշաֆտի վերևում՝ Լաս Դելիչիաս հրապարակում, ինչպես նաև Պոնսեի արվեստի թանգարանի, որը համարվում է լավագույնը Կարիբյան շրջանում,Պոնսեի պատմության թանգարանի և Պուերտո-Ռիկոյի երաժշտության թանգարանի վերևում։ Հիասքանչ Հնդկական արարողակարգային Տիբս կենտրոնը սեփական հնէաբանական հողատարածքով հանդիսանում է հնդիկ արավակաների՝ Կարիբյան ավազանի բնիկների, վերականգնված գյուղը, որը ոչնչացվել էր իսպապանկան նվաճողների կողմից, գտնվում է քաղաքի կենտրոնից դեպի հյուսիս,  ոտքով մոտավորապես 15 րոպե ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քաղաք
Ակիմ Խաստատով
Ակիմ (Հովակիմ) Վասիլի Խաստատով, ռուսական բանակի հայազգի ռազմական գործիչ, գեներալ-մայոր (1796)։ Նշանավոր արդյունաբերող-վաճառականներ Խաստատովների ընտանիքից։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում։ 1773 թվականից ծառայել է Վլադիմիրյան հեծյալ զորամասում։ 1776 թվականին զորացրվել է և այնուհետև մասնակցել Կասպից ծովի ավազանում Խաստատովների ու Լազարյանների (ունեին խնամիական կապեր) համատեղ կազմակերպած արևելյան առևտրական գործերին և Աստրախանի հայ գաղութի ներքին կյանքին։
1780 թվականի հունվարին «գաղտնի առաքելությամբ» Աստրախան է ժամանել ռուս. ցամաքային զորքերի և Կասպից ծովի նավատորմի նոր հրամանատար Ալեքսանդր Սուվորովը՝ ծրագրվող պարսկական արշավանքը նախապատրաստելու համար։ Ծրագրի հետ որոշակի հույսեր էին կապել հայ ազատագրական շարժման գործիչներ Լազարյանները, Հ. Արղությանը և ուրիշներ, որոնց խորհրդով Ա. Վ. Սուվորովը կապեր է հաստատել պահեստի կապիտան Խաստատովի և եղբոր՝ Աստրախանի նավահանգստի մաքսատան կառավարիչ Բոգդան Խաստատովի հետ՝ առաջարկելով նրանց վերադառնալ զինվորական ծառայության։ Ռուսաստանի զինվորական կոլեգիայի 1780 թվականի մայիսի 17-ի հրամանով Ա. Վ. Սուվորովի գլխավոր շտաբում Խաստատովը նշանակվել է համհարզ և մինչև 1782 թ.-ը նրա հետ մասնակցել Կասպիականի արևմտյան ափերի ու հարևան երկրների տնտեսական, քաղաքական վիճակի ու ռազմավարական նշանակություն ունեցող ուղիների վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքմանը՝ այդ նպատակին ծառայեցնելով Կասպից ծովում Խաստատովների և Լազարյանների առևտրական նավերը։
Այնուհետև, Ա. Վ. Սուվորովի զորքերի կազմում, փոխգնդապետի, ապա՝ գնդապետի աստիճանով, Խաստատովն իր երկու գումարտակով մասնակցել է 1787-1791 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմին՝ Կինբուռնի, Ֆոկշանի, Ռիմնիկի ճակատամարտերին, Իզմայիլի գրավմանը՝ արժանանալով շքանշանների ու մեդալների։ Միաժամանակ աջակցել է թուրքական լծից ազատագրված վայրերի հայ բնակչության խնամքի և 4000 հայերի՝ ռուս, կայսրության սահմանները գաղթեցնելու գործին։ 1793 թվականին դիվանագիտական աշխատանքի է ուղարկվել Կոստանդնուպոլսի ռուս, դեսպանատուն։ 1796 թվականին գեներալ-մայորի աստիճանով նշանակվել է հեծյալ գնդի հրամանատար։ 1799 թվականի Պետերբուրգի հայկական գերեզմանոցում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գեներալներ Կատեգորիա:Խոլերայից մահացածներ
Նեժդանովկա (գյուղ, Վոլչանսկի շրջան)
Նեժդանովկա (Нежданівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մասլյանսկայա Վիսկա
Մասլյանսկայա Վիսկա (Маслянская Виска), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կոսմա գետի աջ ափին՝ 155 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ռուսաստանի սահմաններ
Ռուսաստանի սահմաններ, աշխարհի խոշորագույն պետության՝ Ռուսաստանի Դաշնության ցամաքային, ծովային և օդային սահմանների ամբողջությունը։ Այն ընդհանուր ցամաքային սահմաններ ունի 14 ինքնիշխան պետությունների հետ, ինչպես նաև ծովային երկու նեղ սահմանագիծ՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ու Ճապոնիայի հետ։ Ռուսաստանն ընդհանուր սահման ունի նաև մասամբ ճանաչված Աբխազիայի ու Հարավային Օսիայի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, Ռուսաստան Դաշնության միջազգայնորեն ճանաչված սահմանների երկարությունը կազմում է 22,407 կիլոմետր և աշխարհի բոլոր երկրների շարքում ունի երկրորդ ամենամեծ ցամաքային սահմանը` Չինաստանից հետո։ Ռուսաստանի Դաշնության միջազգայնորեն ճանաչված սահմանները (նախկինում՝ ՌԽՖՍՀ-ի) փոփոխության չեն ենթարկվել 1956 թվականից սկսած։ Մինչ այդ մի շարք երկրների հետ սահմանը, ինչպես օրինակ՝ Չինաստանի, որոշակի փոփոխություն էր ունեցել։ Այն նույնն էր մնացել նաև ԽՍՀՄ փլուզումից հետո։ 2014 թվականին Ղրիմի բռնակցումը Ռուսաստանի Դաշնությանը միջազգային հանրության կողմից չէր ճանաչվել։ Բացի այդ, միջազգային հանրությունը չի ճանաչում նաև 2022 թվականի փետրվարի 24-ից ի վեր Ուկրաինա ներխուժման հետևանքով Լուգանսկի, Դոնեցկի, Զապորոժիեի և Խերսոնի մարզերի որոշ հատվածների բռնակցումը Ռուսաստանին։
Ընդհանուր պատկեր
Ռուսաստանի Դաշնությունն սահմանակից է ավելի շատ երկրների, քան աշխարհի ցանկացած այլ պետություն՝ իր հսկայական տարածքի շնորհիվ։ Երկու աղյուսակներում ցամաքային սահմաններից զատ ներառված են նաև ծովային սահմանները (Միացյալ Նահանգների ու Ճապոնիայի հետ)։
Փաստացի վերահսկվող
Այս աղյուսակում ներառված են նաև մասամբ ճանաչված պետություններ։
Սահմանների մանրամասներ
Ստորև ներկայացված են Ռուսաստանի Դաշնության դաշնային այն սուբյեկտները, որոնք իրենց մեջ ներառում են ինչպես Ռուսաստանի հարևան շրջանները, այնպես էլ արտասահմանյան երկրների հարևան շրջանները։
Հյուսիսարևմտյան դաշնային շրջան
Կարելիայի Հանրապետություն
Կոմի Հանրապետություն
Արխանգելսկի մարզ
Վոլոգդայի մարզ
Կալինինգրադի մարզ
Լենինգրադի մարզ
Մուրմանսկի մարզ
Պսկովի մարզ
Սանկտ Պետերբուրգ
Նենեցյան ինքնավար օկրուգ
Վոլգայի դաշնային շրջան
Բաշկորտոստանի Հանրապետություն
Մարի Էլ
Մորդովիայի Հանրապետություն
Թաթարստան
Ուդմուրտիա
Չուվաշիա
Պերմի երկրամաս
Կիրովի մարզ
Նիժնի Նովգորոդի մարզ
Պենզայի մարզ
Սամարայի մարզ
Սարատովի մարզ
Ուլյանովսկի մարզ
Հարավային դաշնային շրջան
Կալմիկիա
Կրասնոդարի երկրամաս
Աստրախանի մարզ
Վոլգոգրադի մարզ
Ռոստովի մարզ
Հյուսիսկովկասյան դաշնային շրջան
Դաղստանի Հանրապետություն
Ինգուշեթիայի Հանրապետություն
Կաբարդա-Բալկարիա
Կարաչայ-Չերքեզիա
Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն
Ստավրոպոլի երկրամաս
Ուրալյան դաշնային շրջան
Կուրգանի մարզ
Սվերդլովսկի մարզ
Տյումենի մարզ
Չելյաբինսկի մարզ
Խանտի-Մանսիական ինքնավար շրջան
Սիբիրյան դաշնային շրջան
Ալթայի Հանրապետություն
Բուրյաթիայի Հանրապետություն
Տիվայի Հանրապետություն
Խակասիա
Ալթայի երկրամաս
Անդրբայկալյան երկրամաս
Կեմերովոյի մարզ
Օմսկի մարզ
Տոմսկի մարզ
Հեռավորարևելյան դաշնային շրջան
Սախա-Յակուտիայի Հանրապետություն
Կամչատկայի երկրամաս
Պրիմորիեի երկրամաս
Ամուրի մարզ
Մագադանի մարզ
Սախալինի մարզ
Հրեական ինքնավար մարզ
Չուկոտկայի ինքնավար շրջան
Ղրիմ
Ղրիմի և Սևաստոպոլ քաղաքի կարգավիճակը ներկայումս վեճի առարկա է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև։ Ուկրաինան և միջազգային հանրության մեծ մասը Ղրիմը դիտարկում են որպես Ուկրաինայի կազմում ինքնավար հանրապետություն, իսկ Սևաստոպոլը հատուկ կարգավիճակ ունեցող ուկրաինական քաղաք։ Մինչդեռ Ռուսաստանը Ղրիմը համարում է իր դաշնային սուբյեկտներից մեկը, իսկ Սևաստոպոլը՝ դաշնային երեք քաղաքներից մեկը ։
2022 թվականին Ռուսաստանը հայտարարեց Ուկրաինայի Դոնեցկի, Լուգանսկի, Խերսոնի և Զապորոժիեի մարզերի մի հատվածների բռնակցման մասին, որը չի ճանաչվում միջազգային հանրության կողմից ։
Ղրիմի Հանրապետություն
Սևաստոպոլ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի աշխարհագրություն
Գիպս
Գիպս կամ Գիպսաքար, միներալ, կալցիումի սուլֆատի բյուրեղահիդրատ՝ CaSO4•2H2O։
Բաղադրություն
Մաքուր վիճակում պարունակում է 32,56% CaO, 46,56% SO3 և 20,95% H2O։
Հատկանիշներ
Բյուրեղագիտական համակարգը մոնոկլինային է։ Առաջացնում է հոծ հատիկային (ալեբաստր) զանգվածներ, թիթեղաձև և սյունաձև թելային բյուրեղներ, հաճախ «ծիծեռնակի պոչ» կոչվող կրկնաբյուրեղը։ Մաքուր գիպսը անգույն և թափանցիկ է, խառնուրդների առկայությամբ՝ սպիտակ, դեղին, վարդագույն։ Կարծրությունը՝ 1,5։ Խտությունը՝ 2300 կգ/մ3։
Տարածվածություն
Անջատվում է սուլֆատային աղերով հարուստ ջրային լուծույթներից՝ ծովալճակներում և աղի լճերում։ Աղիության մեծացման դեպքում սկսում է անջատվել անհիդրիդ, ապա աղեր։ Լայնորեն տարածված է նստվածքներում։ Գիպսը համարվում է տիպիկ նստվածքային հանքանյութ։
Կիրառություն
Սելենիտը օգտագործում են ոչ թանկարժեք ոսկերչական իրերում։ Տաքացած գիպսը օգտագործում են որպես կապող նյութ՝ շինարարության և բժշկության մեջ։ Գիպսի դեղնավուն տեսակները համարվում են լավ շինանյութ։ 2005 թ. աշխարհում արտադրվել է գիպսի 110 մլն. տոննա։ Գիպսի համաշխարհային արտադրության 43%-ը բաժին է ընկնում ԱՄՆ-ին, Իրանին, Կանադային և Իսպանիային։
Թափոններ
Աշխարհում բացակայում են տեխնոլոգիաները, որոնք թույլ կտային էֆեկտիվ վերամշակել նման արտադրությունների թափոնները։ Արտադրության 1 տարվա կտրվածքով կուտակվում է 20 մլն. տոննա ֆոսֆո-գիպաս։ Դա հանգիստ չի տալիս բնապահպաններին, քանի որ առաջին հայացքից սպիտակ և մաքուր թվացող գիպսի փոշին տեղումների ազդեցության տակ շատ ուժեղ հանքայնացնում է շրջակա հողը, հասնելով գրունտային ջրերին և ավելացու մտցնելով նրանց կազմում։ Ֆոսֆո-գիպսի յուրացման խնդիրների լուծման համար, կամ ավելի լավ նրա օգտակար կիրառությունը ժողովրդական տնտեսության մեջ, ստեղծվեց հատուկ աշխատանքային խումբ՝ թափոնների վերամշակման հարցերի հետ կապված, որի կազմի մեջ մտան Բելառուսի բնապահպանության, առողջապահության նախարարության ներկայացուցիչները։ Վերջին հաշվով դեռևս ոչ մի երկիր էֆեկտիվ միջոց չի կիրառել նման թափոնների վերամշակման հարցում։ Հիմնականում ֆոսֆո-գիպսը պահեստավորում են բաց երկնքի տակ կամ լցնում են ծով և օվկիանոս։ Հիմնականում ֆոսֆո-գիպսը օգտագործում են ցեմենտի արտադրության մեջ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Միներալներ Կատեգորիա:Կալցիումի միներալներ Կատեգորիա:Քար Կատեգորիա:Քանդակագործական նյութեր Կատեգորիա:Շինարարական նյութեր
Դոսանգ
Դոսանգ (Досанг), գյուղ Ռուսաստանի Աստրախանի մարզի Կրասնոյարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 734 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Աստրախանի մարզի Կրասնոյարսկի շրջանի բնակավայրեր
Ring of Honor
«Ring of Honor» (թարգ.՝ «Պատվո ռինգ», իրավաբանական անվանում՝ «Ring of Honor Wrestling Entertainment, LLC»), պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի (ռեստլինգ) ամերիկյան համազգային կազմակերպություն, պրոմոշեն։ Հիմնադրվել է 2002 թվականին՝ գործարարներ Ռոբ Ֆայնստինի և Գեյբ Սապոլսկու կողմից։ 2011 թվականին վաճառվել է «Sinclair Broadcast Group» (SBG) հեռահաղորդակցման ընկերությանը։ Կազմակերպության «Ring of Honor Wrestling» կոչվող շաբաթական հեռուստաշոուն բարձր դիտելիություն ունի «SBG» ընկերության բաժանորդների 40%-ի շրջանում ։
«ROH»-ի կողմից կազմակերպվում են հեռուստաշոուների նկարահանումներ, փեյ-փեր-վյու (ՓՓՎ) և ինտերնետ փեյ-փեր-վյու (ԻՓՓՎ) իրադարձություններ և ոչ հեռուստատեսային իրադարձություններ Միացյալ Նահանգներում, Կանադայում, ինչպես նաև Մեծ Բրիտանիայում և Ճապոնիայում։
2009 թվականից մինչև 2011 թվականը կազմակերպության ամենշաբաթյա հեռուստաշոուն հեռարձակվել է գործարար Մարկ Քյուբանին պատկանող «HDNet» հեռուստաալիքով։ 2011 թվականի սեպտեմբերից սկսած «Ring of Honor Wrestling» հեռուստաշոուն հյուսիսամերիկյան ծածկությում ցուցադրվում է միմիայն «Sinclair Broadcast Group» ընկերությանը պատկանող կայաններով։ «ROH»-ի հաղորդումները հասանելի են նաև ճապոնիայում՝ «Samurai TV» հեռուստացանցի եթերում։
Համարվում է մեծությամբ երրորդ ռեստինգ կազմակերպությունը Միացյալ Նահանգներում՝ զիջելով միայն «TNA Wrestling»-ին և «WWE»-ին ։
«ROH»-ում նշանակալի մասնագիտական կարիերաներ ունեցել են մի շարք այնպիսի ռեստերներ, ինչպիսիք են Բրայան Դենիելսոնը, Սի Էմ Փանքը, Սամոա Ջոն, Քևին Ստինը, Էլ Ջեներիկոն, Սեթ Ռոլինսը, Օսթին Էրիսը և այլք։
Միկրոնեզիայի Ֆեդերատիվ Նահանգների դրոշ
Միկրոնեզիայի Ֆեդերատիվ նահանգների դրոշը Միկրոնեզիայի Ֆեդերատիվ Նահանգների պետական խորհրդանիշներից է։ Ընդունվել է 1978 թվականի նոյեմբերի 30-ին։ Այն իրենից ներկայացնում է մի երկնագույն պաստառ, որի կենտրոնում պատկերված են Միկրոնեզիայի 4 Նահանգները։
Կատեգորիա:Միկրոնեզիայի Ֆեդերատիվ Նահանգների պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:1978 դրոշներ Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ