cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալբերտ Հարիս
Կենսագրություն
Պատերազմից հետո Ալբերտ Հարիսը շարունակում է արվեստագետի, նախ և առաջ` կոմպոզիտորի գործունեությունը։ Նա ավելի քիչ էր ձայնապնակներ ձայնագրում և մենահամերգներ ունենում։ 1950 թվականին հայտնվում է Ստոկհոլմում, հետո լքում է Շվեդիան` տեղափոխվելով նախ Վենեսուելա, այնուհետև` ԱՄՆ։ Մահացել է 1974 թվականին, ԱՄՆ–ում, անհայտնության մեջ։ Մահվան և գերեզմանի ստույգ վայրը հայտնի չէ։
Հետաքրքիր փաստեր
Էդդի Ռոզների նվագախմբում Հարիսն ընկերանում է երաժիշտ Յուրի Ցեյտլինի հետ, ով տեքստեր է գրում Հարիսի որոշ երաժշտությունների համար։ Ցեյտլինը իր «Մեծ փողահար Էդդի Ռոզների թռիչքներն ու անկումները» գրքում այսպես է գրել Ալբերտ Հարիսի մասին.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ երաժիշտներ Կատեգորիա:Լեհ երգահաններ Կատեգորիա:Լեհ երգիչներ Կատեգորիա:Լեհ դաշնակահարներ Կատեգորիա:Լեհ կոմպոզիտորներ
Սեն Ժեր դ'Է
Սեն Ժեր դ'Է (Saint-Jeure-d'Ay), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 444 մարդ, բնակչության խտությունը` 64.35 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.9 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 450 կմ հարավ-արևելք, Լիոն քաղաքից` 70 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 50 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 296 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 214-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 82։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,3 %։ 214 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 204 անձ (111 տղամարդ և 93 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (2 տղամարդ և 8 կին)։ 82 անաշխատունակներից 34-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 26-ը` թոշակառուներ, իսկ 22-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Աքլորիկ, ոսկե կատարիկ (մուլտֆիլմ)
«Աքլորիկ, ոսկե կատարիկ» (Петушок — золотой гребешок), 1955 թվականին նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ։ Նույնանուն ռուսական հեքիաթի էկրանավորումն է` ըստ Ա. Ն. Տոլստոյի վերամշակման։
Սյուժե
Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ ռուսական նույնանուն ժողովրդական հեքիաթի մոտիվների, Ա. Ն. Տոլստոյի վերամշակումով (այս մասին նշված է մուլտֆիլմի լուսագրերում) ։
Անտառային խրճիթում ապրում էին Կատուն, Կեռնեխը և Աքլորը։ Ապրում էին նրանք հաշտ և ուրախ, քանի դեռ Աղվեսը չէր մտերմացել նրանց հետ. վերջինս ցանկանում էր աքաղաղին գողանալ։ Նա օգտագործում էր բոլոր հնարքները, որպեսզի Աքաղաղին տնից դուրս հաներ, երբ Կատուն և Կեռնեխը գործով գնում էին, բայց ամեն անգամ նրա ջանքերը չէին արդարացվում, Կատուն ու Կեռնեխը Աքաղաղին նրա ձեռքից խլում էին, իսկ Աղվեսին` լավ պատժում։ Բայց Աղվեսը չէր հանձնվում և իմանալով Աքաղաղի անուղղելի միամտության մասին, շարունակում էր հետևել նրան, մինչև խաբեության միջոցով կարողանում է նրան տանել հեռու և մութ անտառ` իր բույն։ Միայն իր ընկերների և բարի նապաստակի մեծ ջանքերի շնորհիվ Աքաղաղը վերադառնում է տուն, իսկ ընկերներն այլևս երբեք չեն շփվում Աղվեսի հետ։
Վերաթողարկումը DVD ձևաչափով
Մուլտֆիլմը հաճախ վերաթողարկվել է DVD ձևաչափով, հետևյալ մուլտֆիլմերի ժողովածուներում.
«Հավիկ Րյաբա», Սոյուզմուլտֆիլմ, DVD ձևաչափ, սկավառակի վրա ներառված են եղել հետևյալ մուլտֆիլմերը. «Պապիկի, տատիկի և հավիկ Րյաբայի մասին»(1982), «Աքլորիկ, ոսկե կատարիկ»(1955), «Աքլորն ու ներկերը»(1964), «Ծուղ-րու-ղու՜»(1963), «Գյուղական զավեշտախաղ»(1993), «Հեքիաթ Գնդլիկ Բոքոնիկի մասին»(1969), «Ծղոտե ցլիկ»(1954), «Դեղնիկը» (1966), «Կար-չկար, մի հավիկ կար»(1977) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Պյոտր Նոսովի մուլտֆիլմեր
Զեկոտա
Զեկոտա (ზეკოტა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի երկրամասի Խաշուրի մունիցիպալիտետում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 800 մետր։ Բնակչությունը՝ 172 մարդ (ըստ 2014 թվականի տվյալների) ։ Հեռախոսային կոդ՝ +995։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խաշուրի շրջանի գյուղեր
Ելենա Գեորգիևա
Կենսագրություն
Ելենա Գեորգիևան ծնվել է 1930 թվականին Բուլղարիայի հարավում գտնվող Բրացիգովո քաղաքում։ Եղել է Լյուբոմիր Անդրեյչինի աշակերտը։ Աշխատանքային գործունեությունը կերտել է Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիայի ներքո գործող Բուլղարերեն լեզվի ինստիտուտում։ Նա առաջին վարչական մասնագետն է, որը աշխատանքի է նշանակվել ինստիտուտի հիմնադրումից ի վեր։ Գեորգիևան դասավանդել է տարբեր ինստիտուտներում, այդ թվում` Պլովդիվի, Շումենի համալսարաններում, բուլղարերեն է դասավանդել Ֆրանսիայում։ Գիտական ուսումնասիրությունները վերաբերում են ժամանակակից բուլղարերենի քերականությանը, պատմական լեզվաբանությանը, ձևաբանությանն ու շարահյուսությանը, ինչպես նաև հեղինակ է վերլուծական գրքերի ու դասագրքերի։
1974 թվականին Գեորգիևան հրատարակել է «Գրական բուլղարերենում պարզ բառի շարադասությունը նախադասության մեջ» (Slovored na prostoto izrečenie v bălgarskija knižoven ezik) աշխատությունը, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել լեզվական ուսումնասիրությունների վրա։ Դա բուլղարերենի շարադասության առաջին ուսումնասիրությունը չէ, սակայն դա առաջին ուսումնասիրությունն էր, որը ցույց տվեց, որ շարադասությունը կախված է ոչ միայն հիմնական խնդրից, այլ հաղորդագրությունը փոխանցող նպատակից։ Բառերը սովորական ֆորմատով դասավորելու փոխարեն` ենթակա, բայ, խնդիր, դրանք կարող են ներկայացվել շեշտադրումը փոխանցող այլ ձևաչափով։
Գեորգիևան երկար տարիներ թղթակցել է «Բուլղարերեն լեզու և գրականություն» (Български език и литература) ամսագրին։ Ի լրումն տարբեր հրապարակումների` մեծ է նրա ավանդը բուլղարերեն քերականության եռահատոր ակադեմիական հրատարակչության, ինչպես նաև «Grammar of contemporary Bulgarian literary language», «History of Modern Literary Language» գրքերի ստեղծման գործում։ Բուլղարիայի ազգային ռադիոյով վարել է «Ազգային ձայն» հաղորդումը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Կին լեզվաբաններ Կատեգորիա:Բուլղարացի բանասերներ
Էլթոն Մեյո
Ջորջ Էլթոն Մեյո (George Elton Mayo, ), ամերիկյան հոգեբան  և սոցիոլոգ, կազմակերպական վարկածի և արտադրական կազմակերպություններում կառավարման հետազոտող, ամերիկյան արդյունաբերական սոցիոլոգիայի և «Մարդկային հարաբերությունների» տեսության հիմնադիրներից մեկը։ Ղեկավարել է մի շարք հետազոտական ծրագրեր և փորձեր, այդ թվում՝ Հոթորնյանը, որի արդյունքներով ձևավորվել է արդյունաբերական սոցիոլոգիայի նոր դիսցիպլին՝ Հոթորնի էֆեկտ։ Հիմնել է «մարդկային հարաբերությունների համար» մղվող շարժումը և հանդիսանում է մարդկային հարաբերությունների դպրոցի հիմնադիրներից մեկը։
Կենսագրություն
Էլթոն Մեյոն ծնվել է 1880 թվականի դեկտեմբերի 26–ին Ադելաիդայում (Հարավային Ավստրալիա) և հարգված գաղութարարների ընտանիքի երկրորդ երեխան է եղել։ Սպասվում էր, որ նա կգնա իր պապի հետքերով և կընտրի բժշկի մասնագիտությունը։ Բայց ինքը համալսարանում լավ կողմերը ցույց չէր տալիս և ուղարկվեց Մեծ Բրիտանիա։ Այնտեղ՝ Շոտլանդիայում, նա շարունակում էր բժշկություն և հոգեախտաբանություն ուսումնասիրել։ Նրա հայացքների ձևավորման վրա մեծ ազդեցություն են թողել Դյուրկհեյմի և Ֆրոյդի գաղափարները։ Հետո Մեյոն վերադարձել է Ավստրալիա, որպեսզի աշխատի Ադելաիդայում։ Արդեն այդ ժամանակ նա նյութեր էր հրապարակում, որոնք նվիրված էին կառավարաբանությանը, բայց այդտեղ նրա կառավարչական հայացքները տարածված չէին։ Մեյոն վերականգնեց իր ուսումը համալսարանում և մասնագիտացավ էթիկայի և տրամաբանության ուսումնասիրության մեջ։ Բացի այդ՝ նրան անվանեցին փիլիսոփա սըր Ուիլյամ Միթչելի լավագույն ուսանողը ։
Էլթոն Մեյոյի ակադեմիական կարիերան Ավստրալիայում հաջողված էր։ 1911—1921 թվականներին Մեյոն տրամաբանություն, հոգեբանություն և էթիկա էր դասավանդում, իսկ հետո՝ փիլիսոփայություն և հոգեբանություն Քվիսլենդի համալսարանում (Բրիսբեյն, Ավստրալիա)։ Շուտով նա տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա, բայց բանավոր համաձայնությամբ՝ մնացել է ԱՄՆ–ում, որտեղ աշխատել է մի շարք ծրագրերի վրա։ Երբ նրա համալսարանը հրաժարվեց նորացնել ճամփորդությունը, նա մնաց ԱՄՆ–ում, սակայն արդեն առանց որևէ միջոցի։ Այդ ժամանակ վեց ամսվա ընթացքում նա ֆինանսական աջակցություն էր ստանում Ջոն Ռոքֆելերից, իսկ 1923 թվականին ընդունվեց Փենսիլվանիայի Ֆինանսների և առևտրի համալսարան։ 1926 թվականին Մեյոն ստացավ պրոֆեսորի պաշտոն և դարձավ Հարվարդի համալսարանի արտադրական հետազոտությունների բաժանմունքի ղեկավար։ Նշանակալի ներդրում է ունեցել արդյունաբերական սոցիոլոգիայի զարգացման մեջ, ինչպես նաև Հոթորնի համալսարանի սոցիոլոգիական հետազոտությունների զարգացման մեջ։ Մեյոն փորձարկումներ է կատարել «Ուեսթեռն Էլեկտրիկ» ընկերության Հոթորնի փորձարկումներում։ Ուսումնասիրելով տարբեր գործոնների ազդեցությունը (աշխատանքի կազմակերպում և պայմաններ, աշխատավարձ, միջանձնային հարաբերություններ, ղեկավարման ոճ և այլն) արդյունաբերական ընկերությունում աշխատանքի արտադրողականության մեծացման վրա՝ Մեյոն ցույց է տվել մարդկային և խմբային գործոնի հատուկ դերը։ Էմպիրիկ տվյալների ընդհանրացումը բերեց մենեջմենթի սոցիալական փիլիսոփայության ստեղծմանը։ 1947 թվականին տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա որտեղ շարունակել է գիտական գործունեությունը։ Էլթոն Մեյոն մահացել է 1949 թվականի սեպտեմբերի 1–ին Գիլդֆորդում (Մեծ Բրիտանիա)։
Հոթորնյան փորձ
Հոտորնյան փորձի առաջին ուղղվածությունը բխում էր այդ ժամանակվա գիտական կառավարման տեսությունից։ Մարդաբանների մի խումբ, որը բաղկացած էր Ջ․ Հոմանսի, Է․ Մեյոյից Ուորներից, Ֆրից Ռոթլիսբերերից, Ուիլյան Դիքսոնից և այլն, ուսումնասիրում էին օբյեկտիվ գործոնների ազդեցությունը (լուսավորում, վճարում, դադարներ) աշխատանքի արտադրողականության վրա, Հոթորնում (Hawthorne), Չիկագո։ «Ուեսթեռն Էլեկտրիքս» ընկերության ղեկավարությունը (այդ ժամանակ այնտեղ հեռախոսային գործարան էր) ներառում էր Ֆայոլի և Թեյլորի գաղափարները գիտական մենեջմենթի հնարավորությունների վերաբերյալ, այդ իսկ պատճառով գիտանականներին ամբողջական հասանելիություն էր տրվում և պայմաններ էին ստեղծվում արտադրության գործընթացի ուսումնասիրության համար։ Փորձի առաջին փուլում գիտնականները հայտնաբերեցին, որ լուսավորման պայմանների բարելավումը կտուկ կերպով մեծացնում է աշխատանքի արտադրողականությունը, բայց և պայմանների վատթարացումը նույնպես բերում է աշխատանքի արտադրողականության աճին։ Հետազոտության երկրորդ փուլում գիտնականները պարզեցին, որ ժամանակի ընթացքում աշխատանքի արտադրողականությունը վերադառնում էր նախկին մակարդակին և սկսում էին կարևոր դեր խաղալ ոչ թե ֆիզիկական շրջապատի գործոնները, այլ՝ սոցիալական, այսինքն՝ խմբային նորմերին ուղղվածությունը (օրինակ՝ չանել ավելին, քան կարող է անել հարևանը հոսքագծերով և այլն)։ Արդյունքում աշխատանքի արտադրողականության առաջնային աճը բացատրեցին նաև սոցիալական գործոններով՝ աշխատանքի և աշխատակիցների ղեկավարության կողմից գործընթացի հետաքրքրվածությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոցիոլոգներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Էդինբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Հովհաննես եպիսկոպոս նկարող
Հովհաննես եպիսկոպոս նկարող (ծննդյան և մահվան թվականներն անհայտ են), XVI դարի հայ քարգործ վարպետ։
Առինջ գյուղի (Կոտայքի մարզ) հյուսիսային մասում, ավերակ բերդի պարսպի մեջ ագուցված է մեծ, սև սալաքար, որի վրա քանդակված է գեղեցիկ արծիվ, շուրջը՝ վարպետի անունը՝ Հովհաննես եպիսկոպոս նկարող և թվականը՝ ԶԾ (1501 թ.)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ Կատեգորիա:Միջնադարյան հայեր
Մայք Բեյլի
Մայք Բեյլի (Mike Bailey, ) ֊ անգլիացի դերասան, որը հայտնի է «Դեղնակտուցները» ֆիլմում խաղացած Սիդի դերով ։
Կարիերա
Դերասանական կարիերան սկիզբ առավ 2007 թվականին, երբ նա սկսեց նկարահանվել «Դեղնակտուցները» պատանեական հեռուստասերիալում։ Առաջին եթերաշրջանի  վերջում  Բեյլին և Նիկոլաս Հոլտն երգեցին Կետ Սթիվենսի "Wild World" երգը։ Եվ ինչպես «Դեղնակտուցները» հեռուստասերիալի դերասանների մեծամասնությունը, նա էլ դուրս եկավ հեռուստասերալից երկրորդ եթերաշրջանում նկարահանվելուց հետո ։ 2009 թվականին նա նկարահանվեց «1066» պատմական մարտաֆիլմում Տոֆիի դերով, որը իր մեջ ընդգրկում է երկու սերիա։ Ֆիլմը պատմում է անգլիական պատմության հայտնի ամսաթվի մասին - Հասթինգսի ճակատամարտը 14 հոկտեմբերի 1066 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի երգիչներ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Եվգենի Լանսերե
Եվգենի Եվգենևիչ Լանսերե (Евгений Евгеньевич Лансере, ), ռուս խորհրդային նկարիչ, ՌԽՍՖՀ ժողովրդական նկարիչ (1945)։
Կրթություն
Սովորել է Պետերբուրգի գեղարվեստը խրախուսող ընկերության դպրոցում (1892-1895), Փարիզի Կոլառոսիև Ժյուլիանի ակադեմիաներում (1895-1898)։ Եղել է «Միր իսկուստվա» խմբավորման անդամ։
Ցուցահանդեսներ
1926 թվականին Երևանում բացվել է Լանսերեի Զանգեզուրում կատարած նկարների ու էտյուդների ցուցահանդեսը, որոնց զգալի մասը պահպանվում է Հայաստանի պետական պատկերասրահում։ Արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի (1943)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Ժյուլիանի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կոլարոսի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Ռուս քանդակագործներ Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային քանդակագործներ Կատեգորիա:Ռուս բեմանկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս բնանկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս գրաֆիկներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ
Դոստոևսկագիտություն
Դոստոևսկագիտություն (Достоѐвскове́дение, достоеви́стика), գրականագիտության և գրականության պատմության բաժին՝ նվիրված ռուս գրող Ֆեոդոր Դոստոևսկու կենսագրությանն ու ստեղծագործական գործունեությանը։ Դոստոևսկու կյանքը և ստեղծագործություններն ուսումնասիրողներին անվանում են դոստոևիստներ կամ դոստոևսկագետներ։ 21-րդ դարում առաջ եկավ նոր հասկացություն՝ «ոչ դոստոևսկագետներ»։
Հայտնի ռուս դոստոևսկագետներից են ակադեմիկոս Գեորգի Ֆրիդլենդերը, պատմական գիտությունների դոկտոր Սերգեյ Բելովը, բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Իգոր Վոլգինը, Վլադիմիր Զախարովը (ռուսական դոստոևսկագիտությունում «Պետրոզավոդի դպրոցի» տնօրեն), Տատյանա Կասատկինան, Լյուդմիլա Սարասկինան, Կարեն Ստեփանյանը, Գուրի Շչեննիկովը։
1971 թվականին արևմտյան ուսումնասիրողները, ռուս գրողի ստեղծագործական կյանքն ուսումնասիրելու նպատակով, ստեղծեցին Դոստոևսկու միջազգային միությունը, որը նվիրված էր նրա ծննդյան 150-ամյա հոբելյանին ։
Նպատակ
Գիտության այս ճյուղն ունի յուրօրինակ նպատակ։ Ավելի հստակ այն շարադրված է Վասիլի Կոմարովիչի «Դոստոևսկի։ Պատմագրականագիտական ուսումնասիրության ժամանակակից խնդիրները» աշխատության մեջ (1925)։
Հայտնի գրականագետը խոսում է այն մասին, որ սկզբնական շրջանում Դոստոևսկու ստեղծագործական կյանքին նվիրված աշխատություններում (19-րդ դարի վերջ, 20-րդ դարի սկիզբ) «Դոստոևսկու վեպերի վերլուծության պատմագրականագիտական տարատեսակ խնդիրների» թվում առանձնանում էր գրողի գաղափարախոսության խնդիրը։ Սա սպասելի էր, քանի որ Դոստոևսկու ստեղծագործությունների «գաղափարական հագեցվածությունը», «ժամանակակիցներին անտարբեր կամ տարակուսանքի մեջ թողնելով», կազմել և կազմում է հենց այդ յուրօրինակությունը։ Փորձը, որը տարբեր փիլիսոփաների և գրականագետների համար «բացեց» Դոստոևսկու ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունը, բավականին օգտակար դուրս եկավ, սակայն ուներ նաև էական թերություն՝ Դոստոևսկու ընթերցողներին լուսաբանելու գործընթաց միջամտում էր այն, ինչը բնորոշ էր առաջին կրոնափիլիսոփայական հասկացություններին։ Օրինակ՝ քննադատները միշտ չէին «վեպում հստակ տարբերակում մասնավոր գեղարվեստափիլիսոփայական հորինվածքը և ընդհանուր հեղինակային առաջադրանքը, ամբողջ վեպի այս կամ այն փիլիսոփայական հարցի գործառութային նշանակությունը և այդ ամենի ընդհանուր խորհրդանշական իմաստը»։
Գրողի սկզբունքների և իդեալների ուսումնասիրություն
Ըստ Վասիլի Կոմարովիչի՝ գրողի ստեղծագործական կյանքի ուսումնասիրության մեջ մեծ առաջընթաց կատարվեց Վյաչեսլավ Իվանովի «Դոստոևսկին և վեպ-ողբերգությունը» աշխատության շնորհիվ։ Ոչ ավանդական ուղին, որով քննադատը մոտեցավ գրողի ուսումնասիրությանը, կայանում է նրանում, որ «Դոստոևսկու աշխարհայացքը, որպես ուսումնասիրողի խնդիր, աշխարհայեցության գաղափարների և հասկացությունների խիստ դեդուկցիա է։ Դոստոևսկու գաղափարախոսությունը փնտրվում է նրա սեփական ենթադրությունների դիալեկտիկայում, որպեսզի գտնվի աշխարհայեցության վերին սկիզբը, որից հետո ինքնըստինքյան կզարգանա Դոստոևսկու հավատալիքների ամբողջությունը»։ Իվանովն առաջինն էր, ով նշեց դոստոևսկագիտության նպատակներն ու խնդիրները, որը կարելի է տեսնել նրա վեպի կառուցման յուրահատկություններում, նրա բանաստեղծականության «օրենքներում»։
Վ․ Կոմարովիչի աշխատության հրատարակումից հետո շատ տարիներ ռուսական դոստոևսկագիտությունը (որը ներառում է նաև «ռուսական արտասահմանը») գաղափարների հարուստ հիմք դրեց, որի վրա էլ հիմնվում է տվյալ գիտությունը։ 20-րդ դարի 90-ականներին Դոստոևսկու ստեղծագործությունների ուսումնասիրման հիմքը դրեցին այնպիսի հայտնի գրականագետներ, ինչպիսիք են Արկադի Դոլինինը, Վասիլի Կոմարովիչը, Լեոնիդ Գրոսմանը, Վիկտոր Վինոգրադովը, Ալֆրեդ Բեմը, Պյոտր Բիցիլլին, Աարոն Շտեյնբերգը, Իվան Լապշինը, Միխայիլ Բախտինը, Ալեքսանդր Սկաֆտիմովը, Կոնստանտին Մոչուլսկին, Ռ․ Պլետնևը, Յակով Գոլոսովկերը, Ալեքսեյ Չիչերինը, Ն․ Չիրկովը, Մ․ Ալտմանը, Լև Զանդերը, Գ․ Ֆրիդլենդերը, Լ․ Ռոզենբլյումը, Ելեազար Մելետինսկին, Վլադիմիր Տոպորովը, Լիդիա Լոտմանը, Վադիմ Կոժինովը, Վալերի Կիրպոտինը, Գ․ Մեյերը, Գեորգի Գաչևը, Վ․ Վետլովսկայան, Յուրի Սելեզնյովը, Գ․ Պոնոմարյովան, Ն, Նատովան, Վ․ Տունիմանովը, Ա․ Արխիպովան, Ե․ Կիյկոն, Անատոլի Բատյուտոն, Տ․ Օրնատսկայան, Ն․ Բուդանովան, Դ․ Սորկինան, Ի․ Յակուբովիչը, Ի․ Բիտյուգովան, Սերգեյ Բոչարովը, Վլադիմիր Զախարովը, Ռ․ Պոդդուբնայան, Իգոր Վոլգինը, Ն․ Տամարչենկոն, Ռոմեն Նազիրովը, Ռիտա Կլեյմանը, Վ․ Սվիտելսկին, Ա․ Կունիլսկին և այլք։
Կոմունիստական գաղափարախոսության ազդեցությունը
Այն ժամանակ, երբ կոմունիստական գաղափարախոսությունը մեծ ազդեցություն ուներ խորհրդային գիտության վրա՝ գիտնականներին թույլ չտալով ազատ մտածել և ստեղծագործել, երևան եկան մեկնաբանություններ, որոնք կրոնական առումով խաթարում էին գրողի գաղափարների իմաստը։ Դոստոևսկու բանաստեղծական արվեստն ուսումնասիրելը, ուշադրություն չդարձնելով ուղղափառական ենթատեքստին, նշանակում էր զրոյացնել խորհրդային գիտնականների տեսական եզրահանգումները։ Երբ երկրում սկսվեցին գաղափարական փոփոխություններ, դոստոևսկագիտության մեջ արմատապես փոխվեց հետազոտական պարադիգման։ Այնպես ստացվեց, որ քրիստոնեությունից դուրս Դոստոևսկու ստեղծագործությունները ճիշտ չէին ընկալվում։ Գուրի Շչեննիկովը պնդում էր, որ «գրողի ստեղծագործությունների ազգային-կրոնական արմատների ուսումնասիրությունները դուրս մղեցին էթիկահոգեբանական և բանաստեղծագիտական վերլուծությունները»։ Դոստոևսկուն հասկանալու ուղիները կրկին ընկան գոյաբանության և Աստծո ու մարդու անքակտելի կապի հիմքում, որը հանգեցրեց գրողի «ստեղծագործությունների բացառիկ զանգվածայնության» գիտակցման բոլորովին նոր շրջապտույտի։ 20-րդ դարի վերջը 21-րդ դարի սկիզբը նշանավորվեց նոր հետազոտությունների ի հայտ գալով, որոնցում Դոստոևսկու ստեղծագործություններն ուսումնասիրվում են քրիստոնեական բարոյականության համատեքստում։ Ուշադրության է արժանի Վլադիմիր Դուդկինի մենագրությունը, որը Լև Շեստովից հետո փորձեց զուգահեռ անցկացնել Դոստոևսկու և գերմանացի փիլիսոփա Ֆրիդրիխ Նիցշեի ստեղծագործությունների միջև․ «Այն հարցը, թե արդյոք անհրաժեշտ է Դոստոևսկու և Նիցշեի համեմատական ուսումնասիրությունը, հռետորական շարքից է։ Այս անուններից յուրաքանչյուրը մագնիսի նման ձգում է մյուսին։ Մշակույթի մայրուղու երթևակության մեջ Դոստոևսկին և Նիցշեն խաչմերուկ են կազմում, որն անհնար է շրջանցել 20-րդ դարի ճանապարհին։ Եվ, դատելով ամեն ինչից, 21-րդ դարի ճանապարհին ևս» ։
Ժամանակակից դոստոևսկագիտություն
Ռուսական գրականագիտությունը որոշակի արդյունքների հասավ Դոստոևսկու ստեղծագործությունների քրիստոնեական համատեքստի իմաստավորման հարցում։ Սակայն 20-րդ դարի 90-ական թվականներին պարզ դարձավ, որ գրողի և ամբողջ ռուսական գրականության ստեղծագործությունների մեկնաբանումը հնարավոր չէ առանց գրականագիտության տեսության կարևոր երկընտրանքների լուծման, որոնք կապված էին հենց ռուսական գրականության՝ որպես համաշխարհային գրականության մեջ ինքնուրույն երևույթի ուղղափառ համատեքստի իմաստավորման հետ։ Իվան Եսաուլովը փիլիսոփայաէսթետիկական համընդհանրության կատեգորիայի օգնությամբ վերլուծել է «Կարամազով եղբայրներ» վեպը, որը չէր դիտվում որպես տեսական աբստրակցիա, որը գաղափարական բնույթ ունի, այլ ռուսական ուղղափառ Զատկի նախաձևի հիմնարար յուրահատկություններից մեկի արտացոլումն է»։ Ուղղափառ կոդը հատուկ է ոչ միայն Դոստոևսկու ստեղծագործություններին, այլև «շատ դեպքերում որոշում է այդ նախաձևն արտացոլող տարբեր պատմական դարաշրջանների և տարբեր գրական ուղղությունների ռուսական բանահյուսության մեծ ստեղծագործությունների հատուկ ենթատեքստը»։ Դոստոևսկու ստեղծագործությունների ընդհանրականության մասին խոր մտքեր է հայտնել Վյաչեսլավ Իվանովը, որի կոնցեպցիան, ըստ Իվան Եսաուլովի, «կանխագործում էր գեղարվեստական մտածողության պոլիֆոնիկ ձևի մասին Միխայիլ Բախտինի գաղափարը»։ Եսաուլովը առաջարկել է ուղղափառ քրիստոնեության համար կենտրոնական համարվող ընդհանրականության կատեգորիան (ուղղափառ կոդը) համադրել Բախտինի պոլիֆոնիայի կատեգորիայի հետ՝ դրանց համալիր ուսումնասիրության նպատակով։
Ներկայումս դոստոևսկագիտության մեջ նկատվում է տեսական բանաստեղծական արվեստի հարցերի լուծման անհրաժեշտության գիտակցումը, որոնք կապված են ոչ միայն ուղղափառ իդեալի ավելի ճշգրիտ սահմանման հետ, այլև ուսումնասիրությունների արդյունքների հետ, որոնք ևս մեկ անգամ վկայեցին Եսաուլովի մշակած դրույթները գեղարվեստական ստեղծագործության վերլուծության գործընթացում գրականագիտական ակսիոլոգիայի կարևորության մասին։ Անխոս, ոչ ոք չի ասում, որ անհրաժեշտ է ստեղծել ինչ-որ յուրահատուկ «կրոնական լեզվաբանություն», որին դեմ է հանդես գալիս Սերգեյ Բոչարովը ։ Նշվել են ընդհանրապես այլ հարցեր և երևան է հանվել ընդհանրապես այլ նպատակ, այն է՝ կասկածներ օբյեկտի ուսումնասիրության խեղաթյուրման հետ կապված և ռուսական գրականությունը որպես առանձին գիտական դիսցիպլին ներկայացնելը»։ Այսօր քննարկումներ են ծավալվում ոչ այնքան պատմվող օբյեկտի լիովին ճանաչելի փոփոխությունների մասին, երբ ուսումնասիրողը սկզբունքորեն կամ պատահմամբ հեռանում է ռուսական մշակույթի ուղղափառ հիմքից, որքան 19-րդ դարի ռուսական գրականության քրիստոնեական բարքերի մեկնաբանության մասին։ Ձևավորված բանավեճը աշխարհականացված ուղղություններով հարուստ ռուս գրողների գեղարվեստական աշխարհի հարաբերական «աստիճանի» մասին և այդ առումով ուղղափառ հոգևորականության միասնականությունը պահպանելու արդյունքը եղավ գրականագետների տեսակետների բավականին սահմանափակումները ։ Օլգա Պիչուգինան գրել է․ «Բացի այդ դոստոևսկագիտության մեջ 1960-ական թվականների Դոստոևսկու քրիստոնեական հայեցակետերի շուրջ բանավեճերի համար հիմք կա, այսինքն գրողի այն կրոնական դիրքորոշման շուրջ, որն իր ազդեցությունն է ունեցել «Ոճիր և պատիժ», «Ապուշը» վեպերի ստեղծման վրա» Բանավեճը սկիզբ է առել Ս․ Բոչարովի, Գ․ Երմիլովայի, Ա․ Կունիլսկու, Գրիգորի Պոմերանցի, Վ․ Սվիտելսկու, Գ․ Շչեննիկովի և այլոց հոդվածներում։ Անխոս, ինչպես և նախկինում ավելի ուշ ժամանակաշրջանի Դոստոևսկու դավանաբանական պատկերացումների մասին հարցը ամենավիճելին է ժամանակակից գիտության մեջ»։
Դոստոևսկին և կրոնը
Այսօր գրողի կրոնական հայացքների մասին 2 միանգամայն հակադիր կարծիքներ կան։ Միխայիլ Դունաևը, ուսումնասիրելով Դոստոևսկու ստեղծագործությունների հիմքը, եկավ հետևյալ եզրակացության․ «Դոստոևսկու մոտ ոչ մի «սեփական քրիստոնեություն»՝ չհամընկնող Քրիստոսի ճշմարտության, այսինքն՝ ուղղափառության հետ, չկար և չէր կարող լինել»։ Հետազոտողի կարծիքն առավել լավ է արտահայտում հետևյալ արտահայտությունը․ «Ուղղափառությունից դուրս Դոստոևսկուն հասկանալ հնարավոր չէ, ոչ պարզորոշ համամարդկային արժեքների տեսանկյունից նրան բացատրելու ցանկացած փորձ քիչ հավանական է։ Իհարկե, որոշ ճշմարտություններ հնարավոր է վեր հանել գրողի ստեղծագործական ժառանգությունից․ Դոստոևսկին չափազանց բազմամակարդակ գրող է»։
Այլ կարծիքի է Կոնստանտին Իսուպովը․ «Դոստոևսկու՝ նկարչի, մտածողի և հրապարակախոսի համար չկա տրանսցենդենտ Աստված։ Ո՛չ Սուրբ Երրորդությունը, ո՛չ Հայր Աստվածը նրան այդքան էլ չեն հետաքրքրում․ նա ճանաչում է Քրիստոսին երևույթի և հրաշքի առումով, ճանաչում է նրան որպես Բացարձակ Այլ, սակայն այս Բացարձակ Այլին նա գիտակցում է գոյի այս կողմում որպես զոհաբերության իդեալ, բարոյական նորմ, Կերպարանափոխման և Փրկության ավետ։ Այլ կերպ ասած, Քրիստոսին ընկալում է որպես մարդկությանը ներունակ գերմարդկային երևույթ» ։
Չեզոք դիրք
«Միջանկյալ» դիրքորոշումը, հավանաբար, ամենալավ ձևով բացատրվում է Ա․ Լյուբոմուդրովի տեսակետով, որը խոստովանում է, որ Դոստոևսկին «մոտենում էր» ուղղափառ դոգմաներին և նրա ստեղծագործությունները 19-րդ դարի երկրորդ կեսին կարելի է անվանել մշակույթում «աշխարհականացման ուղղությունների հզոր հակազդում»։ Օ․ Պիչուգինան գրել է․ «Այս գնահատանքը, սակայն, ուղեկցվում է էական վերապահումներով, մասնավորապես Վ․ Կոտելնիկովի կարծիքի հետ համաձայնվելը, որը կարծում է, որ Դոստոևսկին ժխտել է «ուղղափառության առեղծվածային բովանդակությունը», «ծիսականությունը և եկեղեցականությունը», ինչպես նաև դավաբանորեն սխալ է հասկացել քրիստոսաբանությունը։ Վերջին տարիների աշխատություններում նշվել են գրողի և ուղղափառության տարաձայնությունների հիմնական կետերը՝ հերետիկոսությունը, գնոստիցիզմը»։
Սակայն չափազանց կարևոր է, որ որպես այդ վերջին աշխատությունների հեղինակներ հանդես չգային Ռուսական ուղղափառ եկեղեցու աստվածաբանները։ Հերետիկոսության մեջ Դոստոևսկուն մեղադրելը կարող է դիտարկվել ձևական տեսակետով, քանի որ ժամանակակից աթեիստները գաղտնի են ընկալում Դոստոևսկուն որպես «[հասարակության] խոց, տիեզերքում ապրող հրեաների միջև խռովության հրահրող և Նազովրեական հերետիկոսության ներկայացուցիչ»։ Սակայն աստվածաբանությունից հեռու հեղինակների մտքերը չեն հաստատվում «Ուղղափառ հանրագիտարանում» ։
Ավելի համեստ գնահատանք տրվել է ավագ երեց Դմիտրի Գրիգորևի հոդվածում, որը նշում է, որ «Դոստոևսկին և «արևելյան» ասորական ուղղափառ եկեղեցու դպրոցը նմանություն ունեն հիմնական հարցերրի՝ քրիստոսաբանական և մարդաբանական» ։ Թվում էր, թե արժի խոսել այն մասին, դոստոևսկագիտության մեջ երևան են գալիս այն միտումները, որոնցում արտացոլված են գրողի՝ մարդասիրական գաղափարները կրոնական տեսանկյունից դիտարկելու ցանկությունը։ Օ․ Պիչուգինան օրինակ է բերում, որն ապացուցում է Դոստոևսկու կրոնական թեմաների մեկնաբանությունների մեջ յուրօրինակ միտումնավորության առկայությունը։
Մարդասիրության միտում
Ի․ Կիրիլովան պնդում էր, որ գրողի քրիստոսաբանական պատկերացումները մոտ են նեստորական ուսմունքին, իսկ որպես ապացույց մեջբերում էր 1867 թվականի օգոստոսի 16-ին Ապոլոն Մայկովին ուղղված նամակը․ «դեիզմը մեզ Քրիստոսին պարգևեց, այսինքն՝ մինչ այդ մարդու բարձր պատկերացումը, որ նրան չի կարելի հասկանալ առանց պատկառանքի և չի կարելի հավատալ, որ մարդկության այս իդեալը հավիտենական է»։ Ակնհայտ է, որ առանց համատեքստն իմանալու կարող է թվալ, որ մեջբերումը հաստատում է հետազոտողի միտքն այն մասին, որ գրողը կտրականապես սխալվել էր Հիսուս Քրիստոսի 2 ավարտված բնությունների սինթեզը հասկանալու մեջ և նրան ընկալում էր, որպես մի մարս, որն իր կյանքի որոշակի ակնթարթում դարձել է «Աստվածության օթևան»։ Պարզ է, որ Քրիստոսին որպես մարդ ընկալելը դեռ չի խոսում Դոստոևսկու հերետիկոսական աշխարհայացքի մասին։ Արժի հիշել․ «Առաջին մարդը երկրից է, երկրորդը՝ Աստվածն է երկնքից»։ Սակայն բացառված չէ հնարավորությունը, որ Ի․ Կիրիլովայի հոդվածը կարդացողին այդուհանդերձ իմացության պակասի պատճառով կգրավի վերոնշյալ մեջբերումը։ Վերականգնված համատեքստը կցրի բոլոր կասկածները։ Իր նամակում Դոստոևսկին կտրուկ գնահատանք է տալիս Իվան Տուրգենևի անձին և նրա «Ծուխ» վեպին, ինչպես նաև բանավիճում է աթեիստների հետ․ «Եվ այս մարդիկ սնապարծ են, որ իրենք աթեիստներ են։ Նա ինձ հայտարարեց, որ նա վերջնական աթեիստ է։ Սակայն Աստված իմ․ դեիզմը մեզ Քրիստոսին պարգևեց, այսինքն՝ մինչ այդ մարդու բարձր պատկերացումը, որ նրան չի կարելի հասկանալ առանց պատկառանքի և չի կարելի հավատալ, որ մարդկության այս իդեալը հավիտենական է։ Իսկ ինչ են նրանք՝ Տուրգենևները, Գերցենները, Ուտինները, Չեռնիշևսկիները, մեզ ներկայացրել։ Աստծո գերագույն գեղեցկության փոխարեն, որի վրա նրանք թքում են, ինչի հույս ունեն նրանք և ով կգնա նրանց հետևից»։ Այստեղ պարզ երևում է, թե որքան է Դոստոևսկու կարծիքը տարբեր աթեիստների կարծիքից։
Ցավոք, կան ենթադրություններ, որ Ի․ Կիրիլովայի աշխատանքում օգտագործվում է համատեքստից վերցված մեջբերում և դա պատահականություն չէ․ մարդասիրական գայթակղության գաղափարի ապացույցն է ընթանում, որին Դոստոևսկին անխոս հավատարիմ է, հատկապես 1860-ական թվականներին։
Հերետիկոսությունը յուրօրինակ փոխաբեռնման կետ է «նոր համոզմունքի» ճանապարհին, որը պետք է երևան գար արդեն 70-ականներին։ Դոստոևսկու՝ քրիստոսաբանությունը որպես հերետիկոսություն սահմանելը հիմնվում է «Ապուշը» վեպի մեկնաբանության վրա։
Գիտության ապագան և հեռանկարները
Եվս մեկ անգամ վերադառնալով Վ․ Կոմարովիչի հաստատած «հավերժ» նպատակին, անհրաժեշտ է նշել, որ մեր օրերում, ի հեճուկս բանականությանը, ռուսական դոստոևսկագիտությունը գտնվում է Դոստոևսկու ստեղծագործությունների բնույթի խորությունը գիտակցելու ճանապարհի սկզբում։ Համարվում է, որ հենց այս հողի վրա է դոստոևսկագիտությանը սպասվում յուրօրինակ և անսպասելի բացահայտումներ։ Ինչպես ասել է Ա․ Զվոզնիկովը «Դոստոևսկու վերընթերցումը հազարամյակների ընթացքում հնարավորություն կտա տեսնել իր կողմից գիտակցված ռուս ժողովրդի կրոնականության առեղծվածության և աստվածաբանության անսպասելի խորությունները»։ Շատ կարևոր է, որ Դոստոևսկու այսօրվա «վերընթերցումը» զարգանա քրիստոնեության «հունով», այն է, լիովին և ոչ թե մասնակի համապատասխանեցմամբ այն հոգևորի առանձնահատկություններին, որի կրողն էր Ռուսաստանի պատմության ամենամեծ գրողներից մեկը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դոստոևսկագիտություն
Էժեն Ատժե
Էժեն Ատժե (Jean Eugène Auguste Atget; ), ֆրանսիացի լուսանկարիչ և նկարիչ։
Հիմնական բնութագիր
Եղել է աղքատ արհեստավորների ընտանիքից, հինգ տարեկան հասակում որբացել է։ Ատժեին դաստիարակել են տատն ու պապը։ 1879 թվականին երկրորդ փորձից ընդունվել է դրամատիկական արվեստի կոնսերվատորիա, իսկ 1885 թվականին շրջիկ թատրոնի թատերախումբ, սակայն ջլերի հիվանդության պատճառով ստիպված է եղել թողնել դերասանի մասնագիությունը։ Փարիզի ծայրամասում գտնվող թատրոններում աշխատելիս հանդիպել է դերասանուհի Վալենտինա Դելաֆոսսին, ում վիճակված է եղել դառնալ նրա կյանքի ուղեկիցը ։ Սկսել է զբաղվել գեղանկարչությամբ, գրաֆիկայով և լուսանկարչությամբ․ 1888 թվականից նկարել է Փարիզի ամենօրյա կյանքը մինչև լայնածավալ վերակառուցումը, որը ծրագրվել և սկսվել էր բարոն Օսմանի կոմից։ Կա կարծիք, որ Ատժեի արվեստանոց են այցելել հայտնի նկարիչներ (Բրաքը, Դերենը, Ուտրիլլոն, Կիսլինգը, Ֆուժիտան և ուրիշներ)։ Որոշ լուսանկարներ Ատժեն կատարել է պատվերով։ Փարիզի պատմական շենքերի վերաբերյալ Ֆրանսիական արխիվի համար նա մի շարք վավերագրական լուսանկարներ է արել։ Հնարավոր է, որ նրա պատվիրատուներից են եղել Բրաքը և Ուտրիլլոն։
Աշխատանքի նկարագրություն
Ատժեի աշխատանքին վերբերվող հիմնական խնդիրներից մեկը նրա ժառանգության բնությունն ու առանձնահատկությունն է։ Շատ հետազոտողների համար Ատժեն, առաջին հերթին, գաղափարական փարիզյան տեսակների ստեղծողն է։ Հին Փարիզի մի քանի անսովոր, բայց նրբագեղ և ռոմանտիկ լուսանկարները հեղինակվել է Ատժեի կողմից և շարունակում է մնալ կարևորագույն գործոն նրա համար։
Կա նաև մեկ այլ կարծիք, որը ենթադրում է, որ արխիվի չափը կարևոր է նրա աշխատանքը գնահատելու համար՝ 10 հազար լուսանկարների ամբողջ մարմինը, և ոչ միայն անհատական լուսանկարները։ Ենթադրվում է, որ նրա գործունեության իմաստը ոչ միայն առանձին պատկերների ստեղծումն է, այլև պատկերների հետևողական շարքի ձևավորումը ։ Այս դեպքում կարևոր է լուսանկարների բացառիկ քանակը (մոտ 10 հազար), ինչպես նաև արխիվի սիստեմատիկ սկզբունքի օգտագործումը ։ Ստեղծագործության գաղափարը որպես ընդհանրություն օգտագործվել է Մարիա Մորիս Համբուրգի և Ջոն Շարկովսկու կողմից «MOMA»-ում փուլային ցուցահանդես պատրաստելու ժամանակ
Հիմնական թեմաներ և նախատիպեր
20-րդ դարի լուսանկարում Ատժեն հայտնի է քաղաքային միջավայրի պատկերով։ Մասամբ, նրա լուսանկարները կրկնվում էին Շարլ Մերվիլի լուսանկարներում։ Ենթադրվում է, որ Ատժեի գլխավոր գաղափարը փարիզյան հուշարձանների կատալոգի ստեղծումն է ։
Ատժեի պատկերային համակարգում երկու հիմնական հանգամանք կա․ հետաքրքրությունը սովորականության և պատկերների կրկնելիության նկատմամբ։ Որպես կանոն, նա լուսանկարում է ոչ թեպատմական հուշարձաններ, այլ աննկատ քաղաքային օբյեկտներ։ Նույն տիպի օբյեկտները (պատուհաններ, դռներ, աստիճաններ) լուսանկարվել են նույն ճակատային ռակուրսներով։ Ատժեն լուսանկարել է քաղաքի փողոցները որպես միջանցք։ Ատժեի լուսանկարների համակարգված բնույթը ենթադրում է կրկնելիությունը, որպես 20-րդ դարի կարևոր գեղարվեստական ռազմավարություն, խախտելով նշանների փոխանակման դրամական սկզբունքը ։
Հավաքածուի առանձնահատկությունը
Ատժեի արխիվը տպագրությունների և նեգատիվ կինոտեխնիկաների հավաքածու է, որոնց թիվը գերազանցում է 10 հազարը։ Այս հավաքածուն մասամբ պահվում է Ֆրանսիայում, այն իր մեջ ներառում է ապակե նեգատիվ նյութեր (18x24 սմ) և մասամբ պատճեներ, որոնք Ատժեն վաճառել է իր կյանքի ընթացքում ։ Ատժեիի լուսանկարները ձեռք են բերվել Փարիզի մի շարք թանգարանների և գրադարանների, մասնավորապես՝ Ֆրանսիայի ազգային գրադարանի, Փարիզի պատմական գրադարանի, գեղեցիկ արվեստների ազգային բարձրագույն դպրոցի և կառնավալային թանգարանի կողմից ։
Արխիվային խնդիր
Արխիվի սկզբունքը դիտվում է որպես Ատժեի ստեղծագործության բազմաթիվ հետազոտողների գեղարվեստական ծրագրի հիմք ։
«Աշխատելով Էժեն Ատժեի նկարների վրա Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Մարիա Համբուրգը հայտնաբերել է նեգատիվների վրա շարված համարներ։ Համադրելով թվերը՝ նա հանգել է այն եզրակացության, որ ապակու վրա մնացել են հին կատալոգային համարները, որոնք սահմանել էր Ատժենը։ Երբ Համբուրգը նեգատիվները դրել է ըստ թվերի պարզվել է, որ պատկերի կորպուսը կատալոգ էր, որը պայմանականորեն կարելի է բաժանել ինը ալբոմների։ Իրականում դա նշանակում էր, որ Ատժենը ստեղծում էր Փարիզի փողոցների կատալոգ՝ լուսանկարները դասակարգելով պայմանական կատեգորիաների, որոնցից յուրաքանչյուրը ուներ թեմատիկ համայնք »,-գրում է լուսանկարչության հետազոտող Եկատերինա Վասիլևան ։
Մարիա Մորիս Համբուրգի և Ջոն Շարկովսկու հետազոտությունները փոխել են Ատժեի ծրագրի մասին պատկերացումը։ Նրանք ենթադրում էին, որ լուսանկարիչը չի ստեղծել գեղանկարչական մոնոլիտ, այլ կատալոգ, որը նրա լուսանկարների գեղարվեստական և իմաստաբանական համակարգի մաս էր  ։
Ատժե և Վալտեր Բենյամին
Ատժեի մասին ամենահին վերլուծական տեքստերից մեկը համարվում է Վալտեր Բենյամինի շարադրությունը Լուսանկարչության համառոտ պատմություն (1931 թվական) ։ Բենյամինը Ատժեին տեսնում է որպես սյուռեալ լուսանկարչության առաջատար, նրան արդյունավետորեն դարձնելով եվրոպական ավանգարդի անդամ։ Նրա պատկերացմամբ՝ Ատժեն նոր լուսանկարչական տեսության ներկայացուցիչ է, և ոչ թե XIX դարի Փարիզի գաղափարական լուսանկարների վարպետ։ Նա Ատժեին անվանում է այն ֆրագմենտի հայտնաբերող, որը կդառնա Նոր տեսիլք լուսանկարի կենտրոնական տարրը։ Բենյամինը ուշադրություն է այն ​​փաստի վրա, որ Ատժեն լուսանկարում է այնպիսի աուրայից, որը բնորոշ էր ինչպես XIX դարասկզբի լուսանկարչությանը, այնպես էլ մասնավորապես արվեստի դասական գործերին։ Այսպիսով, Վալտեր Բենյամինը նշում է կադրի հետաշուզության և արվեստի տեխնիկական ձևերի ուսումնասիրության ուղղությունը, որը նա կշարունակի շարադրություն «Արվեստի գործը ՝ իր տեխնիկական վերարտադրելիության դարաշրջանում» ։
Ժառանգություն
1968 թվականին Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանը ձեռք բերեց Ատժեի ստեղծագործությունների հավաքածուն՝ Բեռենիս Էբոթի արխիվից։ Այսօր Ատժեն լուսանկարչության պատմության մեջ ամենամեծ գործիչն է, քաղաքային լուսանկարչության առաջատարներից մեկը։ Ֆրանսիացի գրող Միշել Ֆաբիանին (Fabien) է պատկանում «Ատժե և Բերենի» կենսագրական վեպը (1987)։ Վարպետի բոլոր նոր նկարները հսկա հավաքածուից, այս «Բալզակ տեսախցիկը», ըստ Էբոթի, շարունակում են հայտնվել հանդիսատեսի առջև։
Ի պատիվ Էժեն Ատժեի անվանվել է խառնարան Մերկուրիի վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Ֆոտոլրագրողներ Կատեգորիա:19-րդ դարի լուսանկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ
Սան Ռեմո
Սան Ռեմո (Sanremo, Sanrémmo(ro) կամ Sanreumo(ro)), առողջարանային քաղաք Իտալիայի Լիգուրիա մարզում՝ Իմպերիա գավառում՝ Իտալական Ռիվիերայում։ Զբոսաշրջային կենտրոն է։ Ընկած է երկրի մայրաքաղաք Հռոմից մոտավորապես 440 կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք, Ջենովայից 115 կիլոմետր դեպի հարավ-արևմուտք, գավառի վարչական կենտրոնից՝ Իմպերիա քաղաքից 22 կիլոմետր դեպի արևմուտք։ Զբաղեցնում է 54 կմ² մակերես։ Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 55 312 , բնակչության խտությունը՝ 936 մարդ/կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 18038, հեռախոսային կոդ՝ +39 0184: Քաղաքի հովանավոր սուրբը Սան Ռոմոլոն է (San Romolo), որի տոնը նշվում է ամեն տարի հոկտեմբերի 13-ին։ Յուրաքանչյուր տարվա սկզբներին Սան Ռեմո քաղաքը հյուրընկալում է իտալական երգի նշանավոր փառատոնը, որի հաղթողն իրավունք է նվաճում ներկայացնելու Իտալիան երգի միջազգային Եվրատեսիլ մրցույթում։ Հիշարժան միջոցառումներից են նաև խճուղային հեծանվավազքի Միլան-Սան Ռեմո ամենամյա մրցարշավը, ծաղկի ամենամյա տոները (Սան Ռեմոյին շնորհվել է «Ծաղիկների քաղաք» պատվանունը)։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Քույր քաղաքներ
Սան Ռեմոն բարեկամական և գործընկերային հարաբերություններ է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.
Արևմտաաֆրիկյան ֆունտ
Արևմտաաֆրիկյան ֆունտ (British West African pound), արժութային միավոր Բրիտանական Արևմտյան Աֆրիկայում 1913-1961 թվականներին։ Որպես ազգային արժույթ 1957-1958 թվականներին օգտագործվել է Գանայում, 1913-1944 թվականներին՝ Լիբերիայում, իսկ Սիերա Լեոնեում կիրառվել է 1961-1963 թվականներին։
Պատմություն
Արևմտաաֆրիկյան ֆունտը, որպես վճարման միջոց օգտագործվել է Բրիտանական Արևմտյան Աֆրիկայի մաս կազմող պետություններում։ 1907 թվականին Մեծ Բրիտանիայի այս պրոտեկտորատում հատվել են 1/10 և 1 պեննի արժույթով մետաղադրամներ, 1911 թվականին՝ 1/2 պեննի մետաղադրամ։ 1913 թվականին Լոնդոնում ստեղծվել է Արևմտյան Աֆրիկայի արժույթի խորհուրդը, որը իրավունք ստացավ թողարկելու միասնական արժույթ Բրիտանական կայսրության արևմտաաֆրիկյան պրոտեկտորատների՝ Գամբիայի, Ոսկե ափի, Սիերա Լեոնեի և Նիգերիայի համար։ 1916 թվականից սկսվեցին արտադրվել նաև թղթադրամներ։
1916 թվականին բրիտանական զորքերի կողմից Գերմանական Կամերունի օկուպացումից հետո արևմտաաֆրիկյան ֆունտը շրջանառության մեջ մտավ նաև այս երկրում։ 1922 թվականին այս տարածքում ձևավորվեց Արևմտյան Կամերունի մանդատը։ Տարածաշրջանի երկրների անկախության հռչակումից հետո նախկին Բրիտանական Արևմտյան Աֆրիկայում ձևավորվեց ազգային դրամական համակարգ։ 1957 թվականին իրեն անկախ հռչակեց Գանան՝ Ոսկե ափը, 1960 թվականին՝ Նիգերիան, 1961 թվականին՝ Սիերա Լեոնեն, 1965 թվականին՝ Գամբիային։ 1961 թվականին բրիտանական Կամերունը բաժանվեց երկու մասի։ Մի մասում ձևավորվեց Կամերուն պետությունը, իսկ մյուս մասում՝ Նիգերիան։
1957 թվականի մարտի 4-ին ստեղծվեց Գանայի ազգային բանկը, որը իր գործունեությունը սկսեց օգոստոսի 1-ին։ 1958 թվականի հուլիսի 14-ին շրջանառության մեջ մտավ գանայական ֆունտը։ 1959 թվականի հուլիսի 1-ին գանայական ֆունտը հայտարարվեց երկրի միակ օրինական արժույթ։ 1958 թվականին հիմնադրված Նիգերիայի բանկը իր գործունեությունը սկսեց ծավալել սկսած 1959-ից։ Նորանկախ այս երկիրը ևս որոշեց որպես ազգային արժույթ ընդունել ֆունտ ստերլինգի նիգերական տարբերակը։ 1962 թվականի հուլիսի 1-ին Արևմտյան Աֆրիկայի երկրներում մետաղադրամները դադարեցին ծառայել, որպես օրինական վճարման միջոց։
1961 թվականին Կամերուն մի մասում ստեղծվել էր անկախ պետական կազմավորում, որտեղ ևս ֆունտը ճանաչվեց, որպես ազգային արժույթ։ Նիգերիայում 1 ֆունտը հավասարազոր էր 700 ֆրանկի։ 1963 թվականի մարտի 27-ին ստեղծվեց Սիերա Լեոնեի ազգային բանկը։ 1964 թվականի օգոստոսի 4-ին այս երկիրը ընդունեց արժույթի նոր տեսակ, որը կոչվեց լեոնե։ Նախկին բրիտանահպատակ երկրներում Մեծ Բրիտանիայի ազդեցության նվազմանը զուգընթաց 1966 թվականի փետրվարի 4-ին ֆունտը հանվեց դրամաշրջանառությունից։
1964 թվականի մայիսի 13-ին հիմնադրվեց Գամբիայի ազգային արժույթի խորհուրդը, որը սկսեց թողարկել ֆունտի փոխարկված տարբերակը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տարադրամներ Կատեգորիա:Աֆրիկայի արժույթներ Կատեգորիա:Ֆունտ Կատեգորիա:Շրջանառությունից հանված դրամներ
Սեն Ժոզեֆ դե Բան
Սեն Ժոզեֆ դե Բան (Saint-Joseph-des-Bancs), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 187 մարդ, բնակչության խտությունը` 14.51 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.89 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 490 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 120 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 15 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ռուդոլֆինում
Ընդհանուր տեղեկություններ
Ռուդոլֆինումը մշտական գործունեության վայր է Չեխիայի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի համար 1946 թվականից։ Այն յուրաքանչյուր տարի հունիսին հյուրընկալում է Չեխիայի գարուն միջազգային երաժշտական փառատոնը ։ Շենքը նախագծվել է ճարտարապետ Ժոզեֆ Զիթեքի և նրա աշակերտ Ժոզեֆ Շուլցի կողմից և բացվել է 1885 թվականի փետրվարի 8-ին։ Այն կոչվել է Ավստրիայի արքա Ռուդոլֆի անունով, ով ղեկավարում էր շենքի բացման ժամանակաշրջանում։ 1919-1939 թվականներին շենքը ծառայել է որպես Չեխոսլովակիայի խորհրդարանի նստավայր։ Ռուդոլֆինումի Դվորժակ սրահը Եվրոպայի ամենահին համերգային սրահներից մեկն է և հայտնի է իր գերազանց ակուստիկյի համար։ 1896 թվականի հունվարի 8-ին Անտոնին Դվորժակն անձամբ է ղեկավարել Չեխիայի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի համերգը, որն առաջինն էր սրահում ։ Շենքում է գտնվում նաև Ռուդոլֆինում պատկերասրահը, որը մասնագիտացած է հիմնականում ժամանակակից արվեստի ուղղությամբ։ Անցկացված հիմնական ցուցահանդեսներն են. Լուսանկարիչ, նկարիչ, առեղծված (Ֆրանտիսեկ Դրտիկոլ, 1998), Ռետրոսպեկտիվ (Սինդի Շերման, 1998), 1840-1950 թվականների չեխական լուսանկարչություն (Աննելիս Շտրբա, 2005), Քնած հրեշտակները (Գոթֆրիդ Հելնյուն, 2008)։
Հողալկալիական մետաղներ
Կատեգորիա:Քիմիական տարրեր Կատեգորիա:Հողալկալիական մետաղներ
Հոգեկից
Հարազատ հոգի կամ հոգեկից (soulmate ), անձ, որի հետ մարդը զգում է խորը կամ բնական մտերմության զգացում ։ Այդ մտերմությունը կարող է նմանություն, սեր, ռոմանտիկա, պլատոնական հարաբերություններ, հարմարավետություն, ինտիմ հարաբերություններ, սեռականություն, սեռական գործունեություն, հոգևորականություն, համատեղելիություն և վստահություն ներառել ։
Նշանակություն
Ժամանակակից օգտագործման մեջ «հոգեկիցը» սովորաբար վերաբերում է ռոմանտիկ կամ պլատոնական զուգընկերոջը՝ նկատի ունենալով բացառիկ ցմահ կապ ։ Սովորաբար դա նշանակում է մեկ այլ անձի հետ լինել ամենաուժեղ կապի մեջ, որին ընդհանրապես կարելի է հասնել։ Ընդունված է, որ մարդն իրեն «ավարտված» է զգում, երբ գտնում է իր հոգեկցին, քանի որ մասամբ ընկալվող սահմանման մեջ ենթադրվում է, որ երկու հոգիները պետք է միավորվեն։ «Հոգեկից» (soulmate) տերմինն անգլերենում առաջին անգամ հայտնվել է 1822 թվականին՝ Սամուել Քոլրիջի գրություններից մեկում։
Քննադատություն
Որոշ հոգեբաններ պնդում են, որ այն համոզմունքը, որ հոգեկիցը գոյություն ունի հատուկ որոշակի մարդու համար, անիրատեսական ակնկալիք է ։
Թեոսոֆիա
Ըստ թեոսոֆիա էզոթերիկ կրոնական շարժման, որի հավակնությունները մշակվել են Էդգար Քեյսիի կողմից, Աստված ստեղծել է անդրոգինային հոգիներ՝ հավասարապես տղամարդկանց և կանանց։ Ավելի ուշ տեսությունները պնդում են, որ հոգիները բաժանվել են առանձին գենդերների, գուցե այն պատճառով, որ նրանք կարմա են առաջացրել՝ Երկրի վրա խաղալով, կամ «տարանջատվել են Աստծուց»։ Մի շարք ռեինկարնացիաների ընթացքում յուրաքանչյուր կեսը փնտրում է մյուս կեսին։ Երբ բոլոր կարմայական պարտքերը մաքրվեն, նրանք կրկին կմիավորվեն միասին և կվերադառնան վերջնակետայինին ։
Նյու Էյջ
Ըստ Մարկ Լ․ Փրոֆեթի և Էլիզաբեթ Քլեր Փրոֆեթի, հոգակիցն առանձին էություն է, որի հետ մարդը շատ կյանքեր է անցկացրել որպես ընկեր, սիրեկան, զուգծընկեր կամ գործընկեր, և որին նա սովորաբար ձգտում է որոշակի առաքելություն իրականացնելու համար ։ Նրանք նկարագրում են հոգեկցին որպես շատ պոտենցիալ հոգևոր եղբայրներից և քույրերից մեկը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սեր Կատեգորիա:Նյու Էյջ Կատեգորիա:Սիրո փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Միջանձնային հարաբերություններ
Աֆշան Ազադ
Կենսագրություն
Սովորել է «Whalley Range High School» դպրոցում, այնուհետև «Xaverian College» քոլեջում ուսումնասիրել է քիմիա, կենսաբանություն և անգլերեն ։
Կարիերա
Ազադը խաղացել է Պադմա Պատիլի դերը Հարի Փոթերի չորս ֆիլմերում, սկսած 2005 թվականից։ Լրտեսները այցելեցին այն դպրոցը որտեղ սովորում էր Ազադը և մի քանի դասալսումներից հետո ընտրեցին իր դերը ։
Անձնական կյանք
Հարի Փոթեր ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ Աֆշանն ընկերացել էր դերասանններ Բոնի Ռայթի(Ջիննի Ուիզլիի դերում) և Քեթի Լյունգի(Ջոու Չանգի դերում) հետ։
Ծեծ և հետաքննություն
Մուսուլման Աֆշան Ազադը, հարաբերությունների մեջ էր երիտասարդ տղայի հետ, ով պաշտում էր հունդուիզմը և դրա պատճառով դարձավ իր ընտանիքի կողմից հարձակումի զոհ ։
Նա բազմիցս ենթարկվել է դաժան ծեծերի։ 2010 թվականի հունիսի սկզբին հոր Աբդուլի և ավագ եղբոր Աշվարի կողմից հերթական ծեծից հետո աղջկան հաջողվեց փախչել և դիմել ոստիկանության օգնությանը։ Ոստիկանությունուն աղջիկը պատմել է, որ նրանք (իր հայրը և եղբայրը) փորձում են սպանել նրան, որպես «ընտանիքի պատիվը պղծող» ։
2011 թվականի հունվարի 21-ին Աշվարը 6 ամսով դատապարտված էր և կալանքի է ենթարկվել անմիջապես դատարանի դահլիճից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:21-րդ դարի անգլիացի դերասանուհիներ
Մանզումեի էֆքյար
«Մանզումեի էֆքյար» («Կարծիքների շարք»), Կոստանդնուպոլսում 1866-1917 թվականներին հրատարակված հայկական թերթ։
Պատմություն
Մինչև 1896 թվականը հրատարակվել է հայատառ թուրքերենով, այնուհետև՝ հայերենով։ Ունեցել է ժողովրդավարական ուղղություն, հանդես եկել Արևմտյան Հայաստանում բարենորոգումներ անցկացնելու օգտին։ Լուսաբանել է Արևմտյան Հայաստանի բնակչության հասարակական, տնտեսական, ազգային ծանր վիճակը, մերկացրել թուրքական հարստահարողներին և այդ պատճառով մի քանի անգամ արգելվել։
1878 թվականին թերթի հեղինակությունն ընկել է Հայկական հարցը արևմտահայության համար վնասակար համարելու պատճառով։ Ըստ Կ. Փանոսյանի՝ Հայկական հարցի միջազգայնացումը հայերի ապագա դժբախտությունների պատճառ կարող է դառնալ։ Թերթը հավատացել է Թուրքիայի բարենորոգմանը և դրան լծորդել Արևմտյան Հայաստանի կացության բարելավումը։
1908 թվականի երիտթուրքական հեղաշրջումից հետո «Մանզումեի էֆքյարը» քննադատել է Թուրքիայի արտաքին քաղաքականությունը, մասնավորապես՝ թուրք-գերմանաական մերձեցումը։ Հայկական հարցի առնչությամբ հանդես է եկել Արևմտյան Հայաստանի վարչական ինքնավարության օգտին։ Թերթն առանձնապես ընդգծել է հայ և հույն ժողովուրդների բարեկամության գաղափարը և հակադրվել ոչ մուսուլման ժողովուրդների մեջ հակասությունները սրելու երիտթուրքերի ձգտումներին։
Ջեյմս Գանդոլֆինի
Կենսագրություն
Ջեյմս Գանդոլֆինին ծնվել է 1861 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Բերգենում (Նյու Ջերսի, ԱՄՆ) իտալական ծագում ունեցող ամերիկացիների ընտանիքում։ Ջեյմսի մայրը իր կյանքի վերջին տարիներին աշխատում էր որպես ճաշարանի ղեկավար, այն դպրոցում, որտեղ սովորում էր հենց ինքը՝ Ջեյմսը, իսկ հայրը նույն դպրոցի պահակն էր։
Մանզումեի էֆքյար
Պատմություն
«Մանզումեի էֆքյարը» կարևոր ուշադրություն է դարձրել արտասահմանում հայանպաստ կարծիքի ամրապնդմանը և բանավիճել հայատյաց ոուսական մամուլի հետ։ Լուսաբանել է Բալկանյան պատերազմները, 1912-1914 թթ. հայկական բարենորոգումների վերաբերյալ բանակցությունները, քննարկել մեծ տերությունների հակասությունները, որոնք արգելք էին Հայկական հարցի լուծման ճանապարհին։
Ջեյմս Գանդոլֆինի
Կենսագրություն
Ջեյմսի դեբյուտային մեծ ներկայացումը 1992 թվականին էր Թենեսի Ուիլյամսի «Ցանկություն» ներկայացումում։ Նրա առաջին սուր քննադատությանների արժանացած դերը կինոռեժիսոր Թոնի Սքոթի «Իրական սեր» ֆիլմում էր։
Մանզումեի էֆքյար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական շաբաթաթերթեր Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Ջեյմս Գանդոլֆինի
Կենսագրություն
«Անկման արագություն» ֆիլում Ջեյմսը նկարահանվել է ռուս մաֆիայի անդամի դերում։ 1994 թվականի ձմռանը այդ ֆիլմի նկարահանման պատճառով նա տեղափոխվում է Մոսկվա (Ռուսաստան)։ «Սեր և ծխախոտ» ֆիլմում Ջեյմսը նկարահանվել է դերասանուհի Սյուզան Սարանդոնի և Քեյթ Ուինսլեթի հետ։ Ֆիլմի ռեժիսորը Ջոն Թուրթուրոն է։ «Մեքսիկացին» դրամայում Ջեյմսի խաղընկերներն էին Բրեթ Փիթը և Ջուլիա Ռեբերտսը։
Ջեյմսը առավել հայտնի դարձավ «Սոպրանո» ֆիլմում նկարահանվելուց հետո։ Ֆիլմում նա մարմնավորում էր հեղինակավոր հանցախմբի ղեկավարի Թոնի Սոպրանոյիյն։ Այս դերի համար էլ արժանացավ «Ոսկե գլոբուս» և «Էմմի» մրցանականերին։
Ամուսնացել է երկու անգամ։ 2008 թվականի օգոստոսի 30-ին Ջեյմսը ամուսնացավ մոդել և դերասանուհի Դեբորե Լինի հետ՝ երկու տարվա ծանոթությունից հետո։ Ամուսնական արարողությունները տեղի ունեցան Հոնոլուլու քաղաքում (Հավայան կղզիներ) ։ Առաջին ամուսնությունից ունի մեկ որդի՝ Մայքլը (ծնվել է 1999 թվականին), երկրորդ ամուսնությունից մեկ դուստր՝ Լիլիանան (ծնվել է 2012 թվականին)։
«Բավականաչափ բառեր» ռոմանտիկ ֆիլմում իր կատարած դերի համար Ջեյմսը կարող էր հետմահու ստանալ «Օսկար» մրցանակը՝ երկրորդ պլանի լավագույն դերասան անվանակարգում ։
2013 թվականի հունիսի 19-ին, 13-ամյա որդու՝ Մայքլի հետ Ջեյմսը գտնվում էր Հռոմում։ Տեղական ժամանակով երեկոյան ժամը 10-ին, հյուրանոցի լոգարանում նա կորցնում է իր գիտակցությունը։ Մայքլը շտապ օգնություն զանգահարեց և Գանդոլֆինիին տեղափոխեցին հիվանդանոց։ Բժիշկները նրան տեղափոխում են վերակենդանացման բաժանմունք։ Սակայն մահը վրա է հասնում 23:20։ Պրոֆեսոր Կլաուդիո Մոդինիի խոսքերով մահը վրա է հասել սրտի կանգի պատճառով։
Հունիսի 21-ին տեղի ունեցավ դիահերձում՝ պարզելու դերասանի մահվան իրական պատճառը։ Պարզ դարձավ, որ Ջեյմսը մահացել է սրտամկանի ինֆարկտի պատճառով ։