cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Google Duo
Google Duo, Գուգլ (ընկերության) կողմից մշակված տեսազանգ։ Ծառայությունը հասանելի է Անդրոիդ և IOS հարթակներում, ինչպես նաև բրաուզերում։ Duo-ն ներկայացվել է Google I/O-ի շնորհանդեսի ժամանակ՝ 2016 թվականի մայիսի 18-ին, Google Allo-ի հետ միասին ՝։ Վերջինս նախատեսված է տեքստային հաղորդագրությունների և պատկերների ակնթարթային փոխանակման համար։ Duo-ն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում թողարկվել է 2016 թվականի օգոստոսի 16-ին, իսկ ամբողջ աշխարհում՝ մի քանի օր անց։ Գրանցման ժամանակ հավելվածը կապվում է օգտատիրոջ հեռախոսահամարի հետ։ Google Duo-ն պարտադիր հավելված է Google Pixel սմարթֆոններում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:IOS-ի ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:Անդրոիդի ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:Գուգլ
Մանազկերտի ժողով
Մանազկերտի ժողով, 726 թ. տեղի ունեցած հայ-ասորական միացյալ եկեղեցական ժողով։ Հրավիրվել է Հայոց կաթողիկոս Հովհաննես Գ Օձնեցու և Ասորի Հակոբիկ եկեղեցու առաջնորդ, Անտիոքի Աթանաս պատրիարքի նախաձեռնությամբ։ Հայոց կողմից, կաթողիկոսից բացի, ժողովին մասնակցել են 31 եպիսկոպոս և 8 վարդապետ, որոնք ներկայացրել են Հայաստանի արևելյան և արևմտյան հատվածների գրեթե բոլոր թեմերը, իսկ ասորական կողմից՝ պատրիարքը՝ 6 եպիսկոպոսների հետ։ Մասնակիցների թվում հիշատակվում են ժամանակի նշանավոր հայ աստվածաբան վարդապետներ Խոսրովիկ Թարգմանիչը և Գրիգորիս Արշարունին, որոնք օգնել են Հայոց կաթողիկոսին դավանական կարևորագույն որոշումներ ընդունելիս։
Ժողովի նպատակն էր հարթել երկու Արևելյան եկեղեցիների դավանական տարաձայնությունները, որոնք ծագել էին հակաքաղկեդոնական աստվածաբաններ Հուլիանոս Հալիկառնասցու և Սևերոս Անտիոքացու՝ Հիսուսի մարմնի «անապականության» շուրջ ծավալված վեճից։ Ըստ XII դ. ասորի ժամանակագիր Միքայել Ասորու, երկու ասորի հոգևորական նամակ են հղել Հովհաննես Գ Օձնեցուն, որտեղ հայերին մեղադրել են Հուլիանոս Հալիկառնասցու ուսմունքին հարելու մեջ։ Հայերն էլ իրենց հերթին ասորիներին մեղադրել են Սևերիոս Անտիոքացու ուսմունքին հետևելու մեջ։ Նախապես որոշվել էր ժողովը հրավիրել Արծն քաղաքում, սակայն Արմինիայի արաբ կառավարիչը չի թույլատրել ժողովի գումարումն իր իշխանապետության սահմաններից դուրս։ Ժողովատեղիի ընտրության հարցում արաբ ոստիկանի միջամտությունը վկայում է, որ հայ-ասորական դավանական միությունը հովանավորել և թելադրել էր Արաբական խալիֆայությունը, որը նպատակ ուներ Արևելքի ամենամեծ ուղղափառ եկեղեցիների դավանական միությունն ուղղել ընդդեմ քաղկեդոնականության և Բյուզանդական կայսրության։
Պահպանվել են Մանազկերտի ժողովի արձանագրությունները հայերեն և ասորերեն, ինչպես նաև ժողովի սահմանած կանոններն ու նզովքները։ Ենթադրվում է, որ Հովհաննես Գ Օձնեցին ժողովում կարդացել է հուլիանոսականների դեմ ուղղված իր «Ընդդէմ երևութականաց» ճառը։
Մանազկերտի ժողովը սահմանել է 10 նզովք, որոնք դատապարտել են Հուլիանոս Հալիկառնասցու և Սևերիոս Անտիոքացու ուսմունքներն ու դրանց հետևորդներին, աֆտարտոդոցետիզմը, նեստորականությունը, մեկ անգամ ևս հաստատել Երրորդության ուղղափառ բանաձևումը։ Ժողովի որոշումների արդյունքում Հայ և Ասորի Հակոբիկ եկեղեցիների միջև կնքվել է դավանական միություն, որը, սակայն, չի հարատևել։ Մանազկերտի ժողովում քննարկվել են նաև ծիսական խնդիրներ։ Հայ և Ասորի եկեղեցիների համար սահմանվել է Քրիստոսի ծնունդը տոնել ոչ թե դեկտեմբերի 25-ին, ինչպես՝ քաղկեդոնականները, այլ՝ հունվարի 6-ին, նաև որոշվել է հացն անխմոր և գինին անխառն մատուցել Պատարագի ժամանակ։
Հովհաննես Գ Օձնեցու և Աթանաս Անտիոքացու միջև համաձայնություն է ձեռք բերվել երեք հայ հոգևորականների Ասորիք ուղարկելու մասին՝ այնտեղ բնակվող հայ քաղկեդոնականների գործունեությունը կանխելու նպատակով։ Հիշատակություն կա նաև, որ Ասորիք ուղարկված հայ հոգևորականները զբաղվել են ասորերենից հայերեն թարգմանություններով։ Մանազկերտի ժողովը մեծ նշանակություն է ունեցել Հայ եկեղեցու դավանական մի շարք կետերի հստակեցման գործում։ Նրա դավանական որոշումներն ամբողջացրել և վերջնական տեսքի են հասցրել Հայ եկեղեցու քրիստոսաբանական համակարգը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայոց եկեղեցական ժողովներ
Իսմերեկ
Իսմերեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ուտի
Ուտի (Уты), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Բեյսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 273 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Բեյսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռուսաստանի կողմից օկուպացված տարածքներ
Ռուսաստանի կողմից օկուպացված տարածքներ, այն տարածքների հավաքական անվանումն է, որոնք Վրաստանի և Ուկրաինայի կառավարությունների, ինչպես նաև միջազգային հանրության կողմից սահմանվել են որպես օկուպացված Ռուսաստանի Դաշնության զինված ուժերի վերահսկողության ներքո։ «Ռուսաստանի օկուպացրած տարածքներ» եզրույթը կարող է վերաբերել Աբխազիային, Հարավային Օսեթիային, Ղրիմին և Դոնբասին։
Ռուս-վրացական պատերազմից հետո, 2008 թվականի օգոստոսի 26-ին, Ռուսաստանի այն ժամանակվա նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը հրամանագրեր ստորագրեց Աբխազիայի և Հարավային Օսիայի անկախությունը որպես ինքնիշխան պետություններ ճանաչելու մասին։ Ռուսաստանը դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատեց մասամբ ճանաչված այս պետությունների հետ և երկուսում էլ զորամիավորումներ տեղակայեց։ Ռուսական անվտանգության ուժերը տեղակայվեցին Վրաստանի հետ սահմանազատման գծերի երկայնքով։
2008 թվականի օգոստոսի 28-ին, Վրաստանի խորհրդարանը միաձայն բանաձև ընդունեց, որով Աբխազիան և Հարավային Օսեթիան պաշտոնապես հայտարարեց Ռուսաստանի կողմից բռնազավթված տարածքներ, իսկ այնտեղ տեղակայված ստորաբաժանումներին համարեց օկուպացիոն ուժեր։ Ըստ ունդունված օինագծի, մուտքը Աբխազիա կամ Օսեթիա ոչ Վրաստանի տարածքից համարվում է պետական սահմանի խախտում ։ Մուտքը դեպի Աբխազիա պիտի իրականացվեր միայն Զուգդիդի շրջանից, իսկ Օսեթիա՝ Գորիի շրջանից ։
2010 թվականի ապրիլին Վրաստանի խորհրդարանի արտաքին գործերի հանձնաժողովը դիմեց 31 երկրների օրենսդիր մարմիններին՝ հայցելով Աբխազիան և Հարավային Օսեթիան հայտարարել Ռուսաստանի կողմից բռնազավթված տարածքներ և ճանաչել, որ Ռուսաստանի կողմից այդ շրջաններից խաղաղ բնակիչների զանգվածային տեղահանումը հավասարազոր էր էթնիկ զտումների։ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը Վրաստանին դիմեց օրինագիծը հանելու հայցով
2014 թվականի Ռուսաստանի ռազմական միջամտությունից հետո Ուկրաինայում բռնկվեց քաղաքական ճգնաժամ, որը հանգեցրեց ուկրաինական վերահսկողության տակ գտնվող Ղրիմի թերակղզու, Դոնեցկի և Լուգանսկի մարզերի որոշ հատվածների կորստի։ Իրավիճակը Ղրիմի թերակղզում առավել բարդացավ, երբ 2014 թվականի մարտին այն բռնակցվեց Ռուսաստանին՝ ներկայումս հանդես գալով որպես դաշնային սուբյեկտ։ Ուկրաինական կողմը շարունակում է պնդել, որ Ղրիմն իր տարածքի բաղկացուցիչ մասն է։ Ուկրաինայի դիրքորոշումը սատարում են բազմաթիվ երկրների կառավարություններ։ ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեան նույնիսկ ընդունեց 68/262 բանաձևը ։ Այնուամենայնիվ, ՄԱԿ-ի անդամ որոշ երկրներ Ղրիմը ճանաչում են որպես Ռուսաստանի Դաշնության մաս, ինչպես նաև ճանաչում են 2014 թվականին անցկացված Ղրիմի կարգավիճակի հանրաքվեի արդյունքները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անջատողականությունը Վրաստանում Կատեգորիա:Եվրոպայի վիճելի տարածքներ Կատեգորիա:Հետխորհրդային հակամարտություններ Կատեգորիա:1990-ականների հակամարտություններ Կատեգորիա:2000-ականների հակամարտություններ Կատեգորիա:2010-ականների հակամարտություններ Կատեգորիա:2020-ականների հակամարտություններ
Սմոլդիրև
Սմոլդիրև (Смолдирів), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1704 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սմոլդիրև գյուղում բնակվում էր 843 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5579 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 151,1 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1704 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նադեժդա Դորոֆեևա
Կենսագրություն
Ծնվել է 1990 թվականի ապրիլի 21-ին Սիմֆերոպոլում։ Պատանի տարիքում դարձել է միջազգային երգի և պարի դափնեկիր Ուկրաինայում, Բուլղարիայում և Հունգարիայում, դարձել է ֆինալիստ հեռուստատեսային շոու «Հնարավորություն»-ում (2005) թվական։
2004 թվականին հաղթել է «Սևծովյան խաղեր» մրցույթում և ընդգրկվել է Մեծ Բրիտանիա շրջագայող ուկրաինացի նկարիչների պատվիրակության կազմում։
2005 թվականին 15 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Մոսկվա, որտեղ երգել է «МЧС» խմբում մինչև 2007 թվականը։
Բարձրագույն կրթությունն ստացել է Մոսկվայի մշակույթի պետական ինստիտուտում, սովորել է վոկալ վարպետության ֆակուլտետում։
2010 թվականից ապրում է Կիևում և մասնակցում է «Վրեմյա ի Ստեկլո» դուետային խմբին ։
Հեռուստատեսային կարիերա
Նա հանդիսանում է ուկրաինական-հոլիվուդյան ռեալիթ-շոուի «Ամերիկյան շանսի» եզրափակիչ մասնակիցներից մեկը, որից հետագայում դարձավ խմբի անդամ ։
2011 թվականից «Зірка+Зірка-2» ծրագրի երիտասարդ մասնակիցներից մեկն էր, որը տեղի է ունեցել 1+1 ալիքով։ Դուետ է ունեցել դերասանուհի Օլեսյա Ժելեզնյակի հետ ։ Երբ դուետը խզվեց նա մրցեց դերասան Վիկտոր Լոգինովի հետ ։
2012 թվականին մասնակցել է Շոումաստգոու-ին Նոր ալիքով ։
2015 թվականի հոկտեմբերի 11-ից համարվում է «Маленькие гиганты» ցուցադրության մարզիչ 1+1 ալիքով։
2017 թվականի հունիսիսն հայտնի դարձավ, որ Դորոֆեեվանն դարձել է «Голос. Дети» հաղորդման մարզիչ «1+1» ալիքով, Ալեքսեյ Զավգոռոդնիի հետ, «Վրեմյա ի Ստեկլո»-ի մեներգիչը ։
2017 թվականի օգոստոսի 27-ից մասնակցություն է ունենում պարային մրցույթում՝ «Պար հայտնիների հետ»։ Պարում է Եվգենիե Կօտօի հետ ։ Այդ մրցույթում զբաղեցնում է երկրորդ տեղը։
2018 թվականին դարձել է «Հումորի լիգայի» մարզիչ։
Հագուստի գիծ
2016 թվականի փետրվարին թողարկել է հագուստի գիծը «It’s My DoDo»: 2017 թվականի աշնանը Դորոֆեեվան և Լեռա Բոռոդինան բացում են կորեական հագուստի խանութ։ խանութի հետ բացվում է գեղեցկության անկյուն G.Bar :
Ֆիլմագրություն
2016 թվականի նոյեմբերին հնչյունավորել է Բրեմենյան երաժիշտներ մուլտֆիլմի ուկրաինական վարկածի գլխավոր հերոսին ։
2017 թվականին դարձել է «Maybelline»-ի դեմքը և հանդես է եկել Նյու-Յորքում ։
Վլոգ
2017 թվականի ապրիլին գրանցվել է ՅուԹյուբի DoDo VLOG ալիքին, որը 2019 թվականի մայիսի հաշվով ունի ավելի քան 871 հազար հետևորդ և ավելի քան 50 միլիոն տեսնող։
Սեփական կյանքը
2018 թվականի հուլիսի 8-ից ամուսնացած է ուկրաինացի երգիչ և հաղորդավար Վլադիմիր Դանթեսի հետ (ծնվել է 1988 թվականին)  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի հաղորդավարներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասանուհիներ
Շայդոմկա
Շայդոմկա (Шайдомка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Կոնդոպոժսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ելգամկա գետի ձախ ափին՝ 0,6 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 6,2 կմ է, ավազանի տարածքը 135 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օնեժի լիճ, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր։ Գետի գետային ավազանը՝ Նևա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Քվիլիշոր
Քվիլիշոր (ქვილიშორი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Ծղալտուբոյի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 240 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ծղալտուբոից հեռու է 6 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 692 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ծղալտուբոյի շրջան
Հայոց լեզվի պատմություն
Հայերենը աշխարհի հնագույն լեզուներից է։ Նրա ձևավորումը համընկնում է հայ ժողովրդի կազմավորմանը և գալիս է վաղնջական ժամանակներից։ Խեթական և ասուրաբաբելական արձանագրությունները վկայում են, որ հայերը՝ իբրև ցեղային առանձին խմբավորումներ, Հայկական բարձրավանդակում երևացել են Ք.ա. երրորդ հազարամյակում, սակայն իբրև էթնիկ ամբողջականություն նրանք հայտնի են դառնում Ք.ա. 8-7-րդ դարերից։ Այդ շրջանում ստեղծված նպաստավոր պայմանների շնորհիվ նախահայկական պարզ ցեղային միությունները և առանձին ցեղերը միավորվելով ստեղծում են իրենց պետականությունը և կազմավորում հայ ժողովրդին, որին ժամանակի մի շարք ժողովուրդներ անվանել են արմեններ, իսկ երկիրը Արմենիա։ Այս անվանումը հետագայում տարածվել է աշխարհի շատ լեզուներում։ Իսկ մեր ժողովրդի հայ ինքնանվանումը ավանդությունը կապում է «Հայկ Նահապետ» անվան հետ։ Անցնելով պատմական զարգացման երկարատև ընթացք՝ հայերենը միշտ էլ եղել է աշխարհի առաջավոր լեզուների շարքում և համընթաց է քայլել ժամանակին։ Եվ այսօր էլ մեր լեզուն բռնել է ժամանակի քննությունը.նա առաջավոր գիտության, մշակույթի ու գրականության, հանրակրթության և բարձրագույն դպրոցի, կինոյի ու թատրոնի լեզու է։
Հայոց լեզվի հնագույն հուշարձանները վերաբերում են հայ գրերի գյուտին անմիջապես հաջորդող շրջանին՝ 5-րդ դարի սկզբներին։ Նախագրաբարյան հայերենի մասին պատկերացում կարելի է կազմել պատմահամեմատական մեթոդի շնորհիվ։
Հայերենի զարգացումը բաժանվում է երկու փուլի՝ նախագրային հայերեն և գրային հայերեն ։
Նախագրային հայերեն
Հայերենի զարգացման նախագրային շրջանն ընդգրկում է մ. թ. ա. III հազարամյակից մինչ մ. թ. 4-րդ դարն ընկած ժամանակահատվածը։ Այն իր հերթին բաժանվում է երկու ենթաշրջանի՝
Նախագրային հայերենը գրաբարի համեմատությամբ աղքատիկ է, ավելի քիչ փոխառություներ կատարած, հիմնականում հնդեվրոպական լեզվից ժառանգած բառապաշարով ։ Հետագայում նախագրային հայերենի բառային կազմը համալրվում է ի հաշիվ խեթական, խուռիա-ուրարտական, իրանյան (հին պարսկական) բառերի, որոնց լեզուները կրող ժողովուրդները կամ ցեղերը մասնակցել են հայ ժողովրդի կազմավորմանը։
Գրավոր հայերեն
405 թվականից սկսվում է հայերենի զարգացման գրավոր շրջանը, որ բաժանվում է երեք ենթաշրջանի`
Հին հայերեն
Հին հայերենը, որ լեզվաբանության մեջ հայտնի է գրաբար անունով, ձևավորվել է Տուրուբերանի, Բարձր Հայքի ու Այրարատի խոսվածքների հիման վրա։ Ընդգրկում է 5-11-րդ դարերն ընկած ժամանակաշրջանը։ Սակայն գրաբարը խոսակցական լեզու է եղել մոտավորապես մինչև 9-րդ դարը։
Գրաբարն անցել է զարգացման երեք շրջան՝
Միջին հայերեն
Միջին հայերենը (12-17-րդ դարեր) զարգացման երկու ենթաշրջան է անցել՝
Միջին հայերենը ոչ միայն այդ ժամանակաշրջանի գրական լեզուն է, այլև ժողովրդի խոսակցական լեզուն։ Իբրև գրական լեզու՝ միջին հայերենը նորմավորված չի եղել, չի ունեցել կայունացած որոշակի նորմա և հանդես է եկել գրական տարբերակներով։ Այդ դարերում Հայաստանում ու հայկական գաղթօջախներում գործում էին միջին հայերենի մի քանի տարբերակներ, որոնցից մեկն էլ կիլիկյան հայերենն էր՝ Կիլիկիայի հայկական պետականության պաշտոնական լեզուն։ Կիլիկիայի հայկական թագավորության վերացումը (16-րդ դար), ըստ երևույթին, սկիզբ դարձավ միջին հայերենի անկման և աշխարհաբարի՝ հայերենի նոր որակի ձևավորման ։
Նոր հայերեն
Նոր հայերենը կամ աշխարհաբարը (17-րդ դարից մինչ մեր օրերը) զարգացման երեք ենթաշրջան է անցել՝
Աշխարհաբարի մասին առաջին վկայությունները կամ նմուշները սկսվում են 14-րդ դարից։ Աշխարհաբարի հնագույն նմուշ է համարվում Բջնիի 1358 թվականի արձանագրությունը։ Սակայն աշխարհաբարի կազմավորման շրջան է համարվում 17-րդ դարը, երբ արդեն այդ լեզվով ստեղծվում են տարբեր բնույթի և նշանակության գրավոր այնպիսի հուշարձաններ, ինչպիսիք են Զաքարիա Ագուլեցու «Ուղեգրությունը», «Արհեստ համարողութեան», «Արհեստ թուական է սայ», Ղ. Վանանդեցու «Գանձ չափոյ, կշռոյ, թուոյ և դրամից բոլոր աշխարհի» թվաբանական-վաճառականական ձեռագրերը, Կ. Ջուղայեցու թվաբանական-հաշվապահական խնդրագիրքը և այլն ։
Իր կազմավորման առաջին փուլում աշխարհաբարը միասնական է եղել և՛ արևելահայության, և՛ արևմտահայության համար։ Անցնելով մեկդարյա ձևավորման շրջան, 18-րդ դարից սկսած, միասնական աշխարհաբարը Ում և Կը ճյուղերի բարբառների ազդեցությամբ երկփեղկվում է արևելահայ ու արևմտահայ տարբերակների ։
Շրջանաբաժանման այլ տարբերակներ
Հայերենի զարգացման պատմության շրջանաբաժանման հարցով առաջինն զբաղվել են Մխիթարյան միաբանները։ Նրանք առանձնացրել են հետևյալ փուլերը`
Մխիթարյան միաբաններից Արսեն Բագրատունու կարծիքով գրաբարը աստիճանական անկում է ապրել։ 4-6-րդ դարերը համարում է «ոսկեդար», 7-12-րդ դարերը՝ «արծաթե դար», 13-րդ դարը՝ «պղնձի դար», իսկ հաջորդ դարերը՝ «երկաթի, խեցու և վատթարագույն և այլն» ։
Գուրգեն Սևակը շրջանաբաժանման է ենթարկել հայերենի զարգացման նոր շրջանը՝
Գ. Ջահուկյանը հայերենի պատմության աշխարհաբարի շրջանը բաժանում է երեք ենթաշրջանների՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայոց լեզվի պատմություն
Քապաճըք
Քապաճըք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պլիկա
Պլիկա (Plika), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Պուկա շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Պուկա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Shine (երգ, Նատալյա Քելլի)
Shine (Շողա), ավստրիացի երգչուհի Նատալյա Քելլիի երգն է, որով ներկայացրել է Ավստրիան Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթում։ Երգը ընտրվել 2013 թվականի փետրվարի 15-ին Ավստրիայի Եվրատեսիլի ազգային ընտրության ժամանակ ։
Երգը ներկայացվել է մայիսի 14-ին՝ առաջին կիսաեզրափակչի ժամանակ և զբաղեցրել է 14-րդ հորիզոնականը 27 միավորով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2013 երգի մրցույթի երգեր Կատեգորիա:2013 երգեր
Հռենոսի ջրվեժ
Հռենոսի ջրվեժ (Rheinfall), հարթավայրային ամենամեծ ջրվեժը Շվեյցարիայում և ամբողջ Եվրոպայում
Ջրվեժը գտնվում է Բարձր Հռենոսում՝ Հյուսիսային Շվեյցարիայում, Շաֆհաուզենի և Ցյուրիխի կանտոնների սահմանին, Նոյհաուզեն ամ Ռայնֆալ (Neuhausen am Rheinfall) և Լաուֆեն-Ուվիզեն/Դախսեն (Laufen-Uhwiesen/Dachsen) համայնքների միջև, Շաֆհաուզեն քաղաքի մերձակայքում։ Ամենամոտ գտնվող բնակավայրը Նոյհաուզեն ամ Ռայնֆալն է, որտեղ զբոսաշրջիկները կարող են դիտել նաև Վյորթ ամրոցը։
Ջրվեժն ունի 150 մետր լայնություն և 23 մետր բարձրություն։ Ձմռան ամիսներին ջրի միջին ծախսը վայրկյանում 250 խորանարդ մետր է, ամռանը՝ 600 խորանարդ մետր։ Ջրի ամենաառատ հոսքը, որ երբևէ արձանագրվել է, եղել է վայրկյանում 1250 խորանարդ մետր (1965 թվականին), ամենանվազ հոսքը՝ վայրկյանում 95 խորանարդ մետր (1921 թվականին) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եվրոպայի ջրվեժներ Կատեգորիա:Շվեյցարիայի ջրվեժներ
Կրասնոսելիե (գյուղ, Կոզելշչինայի շրջան)
Կրասնոսելիե (Красносілля), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոզելշչինայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կրասնոսելիե գյուղում բնակվում էր 87 մարդ։
Let L-410-ի ավիավթար Բանդունդուում
Let L-410-ի վթարը Բանդունդուում, ավիավթար, որը տեղի է ունեցել Let L-410 Turbolet ինքնաթիռում 2010 թվականի օգոստոսի 25-ին, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետության Բանդունդու պրովինցիայում։
Իրադարձություններ
Ինքնաթիռը, որը պատկանում է տեղական «Filair ավիաընկերությանը, Կենտրոնական Կոնգո պրովինցիայից մեկնում էր Բանդունդու քաղաք ։ Բանդունդուից հետո այն պետք էր մեկներ հանրապետության մայրաքաղաք՝ Կինշասա։ Ավիավթարը տեղի է ունեցել տեղական ժամով 12:00-ի կողմերը Բանդունդու պրովինցիայում։ Վթարի արդյունքում մահացել է 20 մարդ, ողջ է մնացել մի մարդ ։
Վթարի պատճառները
2010 թվականի հոկտեմբերին հայտնի դարձավ վթարի պատճառները։ Միակ ողջ մնացած մարդը ցուցմունք է տվել, ըստ որի հաջողվել է վերականգնել կատարվածի պատկերը։ Ուղևորներից մեկը ինքնաթիռ էր տարել կոկորդիլոս, որը վայրէջքի պահին դուրս է եկել պայուսակից, ինչից հետո սկսվել է իրարանցում. ուղևորները նետվում են օդաչուի խցիկը։ Ինքնաթիռի քթի մասի գերբեռնման պատճառով այն կորցրել է հավասարակշռությունը և ընկել է թռիչքուղուց մի քանի հարյուր մետր հեռու գտնվող մի դատարկ տան տանիքին։ Ինքը՝ կոկորդիլոսը, կենդանի է մնացել, բայց զոհվել է փրկարարների կողմից փրկարարական աշխատանքների ժամանակ  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2010 իրադարձություններ
Վավերագրագիտություն
Վավերագրագիտություն, վավերագրաբանություն, դիվանաբանություն, վավերագրերի ձևը և բովանդակությունն ուսումնասիրող պատմություն օժանդակ գիտաճյուղ (դիսցիպլին)։
Ագարակ Հռովմա
Ագարակ Հռովմա, դաշտ Շիրակում։ Ղևոնդ Ալիշանը թարգմանաբար (Պրոկոպիոսից) այդպես է անվանել պատմական Անի մայրաքաղաքի շրջակայքում տարածվող դաշտը ։
Աչի Կատենա
Բնակչությունը կազմում է 27 695 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 3365 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 95022։ Հեռախոսային կոդը՝ 00095։
Վավերագրագիտություն
Պատմություն
Սկզբնապես վավերագրագիտություն հասկացվել է՝ որպես փաստաթղթերի վավերականության մասին գիտություն (այդ առումով մասամբ տարրալուծվում է հնագրության, ժամանակագրության, ծագումնաբանության և պատմություն այլ հատուկ գիտաճյուղերի մեջ)։ Վավերագրերի իսկության որոշ ստուգում (գործնական Վավերագրագիտություն) կիրառվել է դեռևս միջին դարերում։ 14-15-րդ դարերում սկզբնավորված գիտություն վավերագրագիտությունը մինչև 19-րդ դարը զուգակցվել է գործնականին։ Վավերագրագիտության՝ որպես պատմություն օժանդակ գիտաճյուղի, հիմնադիր Ժ․ Մաբիլյոնը 17-րդ դար մշակել է վավերագրերի իսկության գնահատման գիտության չափանիշներ։ 19-20-րդ դարերում վավերագրագիտությունների մեջ առանձնացել են հատուկ ենթաճյուղեր՝ կայսերական և թագավորական հրովարտակների վավերագրագիտություն, պապական հրովարտակների վավերագրագիտություն, մասնավոր վավերագրերի վավերագրագիտություն։ Իուրժ․ վավերագրագիտությամբ զբաղվում է հիմնականում վավերագրերի միայն արտաքին առանձնահատկությունների նկարագրությամբ (դրանց բովանդակության ուսումնասիրությունը պաշտոնապես չի մտնում նրա խնդիրների մեջ)։ Մարքսիստ վավերագրագիտությունը անհրաժեշտ է համարում վավերագրերի ինչպես ձևի, այնպես էլ բովանդակության ուսումնասիրությունը, ընդ որում, վավերագրերը համարելով սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների, ներքին և արտաքին քաղաքականության պատմության կարևորագույն աղբյուրներ, դրանց ձևի ուսումնասիրությունը ստորադասում է բովանդակության ուսումնասիրությանը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Պատմագրություն Կատեգորիա:Արխիվագիտություն Կատեգորիա:Գրություն
Աչի Կատենա
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Մարիա Սս. դելլա Կատենան։ Քաղաքի տոնը նշվում է օգոստոսի 15-ին և հունվարի 11-ին։ Հարևան կոմունաներն են՝ Աչիրեալե, Աչի Կաստելո, Վալվերդե։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Իսպիլե
Իսպիլե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(1199) Գելդոնիա
(1199) Գելդոնիա (Geldonia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1931 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Էժեն Դելպորտի կողմից Ուքլում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,01736 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9356 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0991 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1914,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188046 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,79° անկյուն։
Գելդոնիա աստերոիդը պատկանում է Էոսի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 4400 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,99 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, որը համապատասխանում է Յուպիտերի հետ 7:3 ուղեծրային ռեզոնանսին, իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,03, որը համապատասխանում է 9:4 ռեզոնանսին։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:Էոսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1931 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էժեն Դելպորտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սուեմցի
Սուեմցի (Суємці), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1571 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սուեմցի գյուղում բնակվում էր 888 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,22 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 210,43 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բարանովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1571 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շպիցբերգենի տեղական փոստեր
19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբներին Շպիցբերգենում գործել են երկու տեղական փոստեր, որոնք թողարկում էին սեփական փոստային նամականիշներ։
«Vesteraalens Dampskibsselskab» ընկերություն
1895 թվականին նավագնացության կապիտան Ռիկարդ Վիտը (Richard With 1846-1930 թթ.) առաջարկում է կազմակերպել ամենօրյա զբոսաշրջային երթուղի Համերֆեստից դեպի Շպիցբերգենի Ադվեն-բայ ծովախորշ։ 1896 թվականին նորվեգական շոգենավային «Vesteraalens Dampskibsselskab» ընկերությունը Ադվեն-բայ ծովախորշի հանքափորների գյուղում բացում է ոչ մեծ փայտյա հյուրանոց։ Այդ քայլը տեղական փոստի կազմակերպման խթան հանդիսացավ։ Նույն թվականի մայիսին «Vesteraalen Dampskibsselskap» ընկերության պատվերով Նորվեգիայում տպագրվում են 10 և 20 էրե արժողությամբ երկու ձևի փոստային նամականիշներ։ Նամականիշների վրա պատկերված է սպիտակ արջ, որը հարձակվում է որսորդի վրա, իսկ վրա գրված է «Spidsbergen»: Նամականիշի հեղինակը եղել է Թրոմսյոյում բնակվող Մ. Գերերը։ Այս նամականիշները ընդունվել են որպես լրացուցիչ լրացուցիչ վճար, որոնք սոսնձով փակցվել են ծրարին և ուղարկվել Նորվեգիա  ։
Վաճառքի և մարման համար «Vesteraalen Dampskibsselskap» ընկերության հիմնադրած հյուրանոցում բացվել է հատուկ փոստային բաժանմունք։ Նամականիշները մարվել են մանուշակագույն կամ կապույտ գույնի կլոր կնիքով կնքվելուց հետո։ Կնիքների վրա գրված է եղել «ADVENT BAY» (եզրերին) և «1896» (կենտրոնում)։ Երկրորդ կնիքը, որի վրա շրջանաձև գրված է եղել «NORSKE ØERNE», գործածության մեջ է դրվել նավում նամականիշի մարում կատարելու համար։ «Vesteraalen Dampskibsselskap» ընկերությունը թողարկել է նաև 20 էրե արժողությամբ ծրարներ, որոնց վրա գրված է եղել ընկերության անվանումը ։
Տեղական փոստի «ADVENT BAY 1896» կնիքով մարված նամականիշով 20 էրե արժողությամբ առաջին նամակը ուղարկվել է Շպիցբերգենից Լարվիկ քաղաք։ Նամակը նպատակակետ է հասել 1896 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ։
«Vesteraalens Dampskibsselskab» ընկերությունը բևեռային թեմատիկայով ևս մեկ նամականիշ է թողարկում է 1911 թվականին ։ Շպիցբերգենի տեղական փոստերը թողարկվել են մինչև 1912 թվականը։ Բոլորն էլ տպագրվել են Թրոմսյոյում ։
Բացի «Vesteraalens Dampskibsselskab» ընկերության նամականիշներից, 1896 - 1913 թվականներին Շպիցբերգենում թողարկվել են նաև «Spitsbergen», «Spitzbergen», «Spidsbergen» («Շպիցբերգեն») գրությամբ այլ նամականիշներ։ Սակայն վերջիններս հանդիսացել են տարբեր բարեգործական նախաձեռնությունների ժամանակ դրամական փոխանցումներ կատարելու միջոց։ Այդ նամականիշերը փակցվել են բացիկների վրա և վաճառվել ։
Բադեի սեփական փոստ
1897 թվականին սկսեց գործել նավագնացության կապիտան Վիլհելմ Բադեի (1843—?) տեղական մասնավոր փոստը։ Նույն թվականին թողարկվեց փոստի առաջին նամականիշը, որը վրա պատկերված էր դահուկորդ, որին ուղեկցում էին բևեռային շները։ Վերևի հատվածում շրջանաձև գրված էր «Arctische post» (Արկտիկական փոստ), իսկ ներքևում՝ ''«Cap. W. Bade»'': Անկյուններում նշված էր արժեքը՝ 10: Նամականիշը տպագրվել էМарка отпечатана վիմագրության եղանակով մանուշակագույն, ոսկեգույն և սև գույներով ։
Բադեի փոստի նամականիշների երկրորդ թողարկումը տեղի է ունեցել 1897 թվականին։ Նամականիշների վրա պատկերված է եղել փոկ։ Նամականիշի ներքևում գրվել է «Polar Post» (Բևեռային փոստ), իսկ վերևի անկյուններում արժեքը՝ 10: Տպագրվել է վիմագրության եղանակով մանուշակագույն գույն ։
Բադեի նամականիշները տպագրվել են գերմանական Վիսմար քաղաքում։ Թողարկվել են մինչև 1898 թվականը։ Նամականիշները մարվել են միայն «Norddeutscher Lloyd» ընկերության «Շտետին» և «Դանցիգ», Նորվեգական շոգենավային ընկերության «Էրլինգ Յարլ» և «Քյոյինգ Հարալդ» շոգենավերում, որոնք իրականացնում էին նավարկություններ դեպի Շպիցբերգեն և հակառակ ուղղությամբ։ Յուրաքանչյուր տեսակի նամականիշ թողարկվել է 1000 օրինակով ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Նորվեգիայի փոստային նամականիշներ Կատեգորիա:Կապը Նորվեգիայում
Մայքրոսոֆթ
Մայքրոսոֆթ կորպորացիա (Microsoft Corporation), ամերիկյան համաշխարհային կորպորացիա, որը զբաղվում է զանազան թվային սարքերի համար ծրագրային ապահովման մշակմամբ, արտադրությամբ, լիցենզավորմամբ և սպասարկմամբ։ Գլխամասը գտնվում է Ռեդմոնդում, ԱՄՆ։ Մայքրոսոֆթի ամենաեկամտաբեր ծրագրային միջոցներն են՝ Մայքրոսոֆթ Վինդոուզ շարքի օպերացիոն համակարգերը և Microsoft Office ծրագրային փաթեթը։
Քապուսիե
Քապուսիե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Պելյանի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մայքրոսոֆթ
Հիմնվել է 1975 թվականին Բիլ Գեյթսի և Փոլ Ալենի կողմից, ովքեր այդ ժամանակ ուսանողներ էին։ Ընկերության անվանումը եկել է անգլերեն MICROcomputer SOFTware (ծրագրային ապահովում միկրոհամակարգիչների համար)։
Ամեն ինչ սկսվեց 1975 թվականին, երբ Փոլ Ալենը և Բիլ Գեյթսը, կարդալով 1975 թվականի հունվարի 1-ին թողարկված Popular Electronics թերթի Altair 8000 անձնական համակարգչի մասին հոդվածը, որի համար մշակել էին Basic ծրագրային լեզվի թարգմանիչը։ Մեկ ամսից՝ 1 փետրվարի 1975 թ. այդ համակարգիչը արտադրող Micro Instrumentation and Telemetry Systems (MITS) ընկերության հետ ստորագրվեց թույլտվության (լիցենզիա) համաձայնությունը, Basic-ի օգտագործումը Altair համակարգիչների ծրագրային ապահովման համար։ Այդ տարվա մեջ Բիլ Գեյթսը նամակով առաջարկեց ընկերության անունը փոխել Micro-Soft-ի։ Ընկերության առաջին տարվա եկամուտը կազմեց 16005 ԱՄՆ դոլար, որում աշխատում էին ընդամենը 3 մարդ։ 2006 թվականին ընկերության տարեկան մաքուր եկամուտը կազմում է 12,06 միլիարդ ԱՄՆ դոլար, 44,28 միլիարդ ԱՄՆ դոլար շրջանառության դեպքում, իսկ աշխատակիցների քանակը 71.172 մարդ։
Սեփականատերերը և կառուցվածքը
Մայքրոսոֆթ ընկերության բաժնետոմսերը բաժանված են հետևյալ կերպ, Բիլ Գեյթս 7.55%, Ստիվ Բալլմեր 4.66%,
Կազմակերպության հիմնումը (1972-1983)
[ Մանկության ընկերներ Փոլ Ալլենը և Բիլ Գեյթսը, ովքեր հետաքրքրվում էին համակարգչային ծրագրավորմամբ, փորձեցին ստեղծել հաջողակ բիզնես՝ օգտագործելով իրենց ընդհանուր հմտությունները։ 1972 թվականին նրանք հիմնեցին իրենց առաջին ընկերությունը՝ Թրեֆ-օ-Դեթա (Traf-O-Data) անունով, որն առաջարկում էր ավտոմոբիլային երթևեկության տվյալները վերլուծող տարրական համակարգիչ։ Այնուհետ Ալլենը սկսեց հաշվողական գիտություն սովորել Վաշինգտոնի համալսարանում, սակայն հետագայում կիսատ թողեց՝ Հոնիվոլում աշխատելու համար։ Գեյթսը ընդունվեց Հարվարդի համալսարան։
1975 թվականի հունվարին «Փոփյուլր էլեքթրոնիքսը» թողարկեց Միքրո Ինսթրումենթեյշն և Թեմելեթրի Սիսթեմ Օլթեյրի (Altair-MITS) 8800 միկրոհամակարգիչներ։ Ալլենը նկատեց, որ իրենք կարող են սարքի համար հիմնական թարգմանիչ ծրագրավորել. սրան հաջորդեց Գեյթսի զանգը, ով պնդում էր, որ պետք է ունենալ աշխատող թարգմանիչ, որն էլ պահանջել էր MITS-ը ցուցադրության ժամանակ։ Քանի որ նրանք իրականում ոչինչ չունեին, Ալլենը զբաղված էր Օլթեյր-ի կրկնօրինակմամբ, մինչ Գեյթսը մշակում էր թարգմանիչը։ Չնայած նրանք ստեղծեցին թարգմանիչը կրկնօրինակման սկզբունքով, այն աշխատեց անթերի 1975 թվականի մարտին Ալբուկերկում՝ Նոր Մեքսիկոյում ցուցադրության ժամանակ։ MITS-ը համաձայնեց ընդլայնել այն՝ վաճառելով որպես՝ Օլթեյր Բեյսիք։ Նրանք պաշտոնապես հիմնեցին Մսյքրոսոֆթը 1975 թվականի ապրիլի 4-ին՝ Բիլ Գեյթսին նշանակելով որպես գլխավոր տնօրեն։ Ալլենը հնարեց «Micro-Soft» անունը՝ microcomputer և software բառերի միասնությամբ, ինչպես նշված է 1975 թվականի Ֆորչն (Fortune) ամսագրի մի հոդվածում։ 1977 թ. օգոստոսին ընկերությունը Ճապոնիայում ASCII ամսագրի հետ ստորագրեց մի համաձայնագիր, որի արդյունքում ստեղծվեց իր միջազգային առաջին գրասենյակը՝ «ASCII Microsoft»-ը։ Ընկերությունը 1979 թ. հունվարին տեղափոխվեց Բիլևյու՝ Վաշինգտոն։ Մայքրոսոֆթը սկսեց Օպերացիոն համակարգի բիզնեսը (OSB) 1980 թվականին՝ Յունիքսի սեփական տարբերակով, որը կոչվում էր Քսինեքս (Xenix)։
Այնուամենայնիվ Մայքրոսոֆթի MS-DOS օպերացիոն համակարգն էր, որն ապահովեց ընկերության գերիշխանությունը հանակարգչային արտադրության ոլորտում։ Դիջիթլ Ռիսըրչի հետ (Digital Research]) ձախողված բանակցություններից հետո, «Միջազգային բիզնես մեխանիզմներ» ընկերությունը (IBM) 1980 թ. նոյեմբերին Մայքրոսոֆթին պայմանագիր շնորհեց՝ ապահովելով վերահսկողական ծրագրի օպերացիոն համակարգով (CP/M OS), որը ստեղծվել էր միջազգային բիզնես ապարատի անձնական համակարգիչներն (IBM PC) օգտագործելու համար։ Այս գործարքի համար Մայքրոսոֆթը ձեռք բերեց վերահսկողական ծրագրի (CP/M) կրկնօրինակը «Սեթլ» համակարգչային ընկերությունից, որը կոչվում էր 86-սկավառակի օպերացիոն համակարգ (86-DOS)։ 1981 թ. օգոստոսին IBM-ն առանձնացավ, իսկ Մայքրոսոֆթը պահպանեց «Մայքրոսոֆթ սկավառակի օպերացիոն համակարգի» (MS-DOS) սեփականությունը։ Քանի որ IBM-ը պաշտպանել էր անձնական համակարգիչների ելումուտի (PC BIOS) հեղինակային իրավունքները, մյուս կազմակերպությունները ստիպված էին հակադրվել, որպեսզի IBM-ի ոչ մի սարք չառաջադրվի որպես անձնական համակարգիչ (PC), սակայն ոչ մի նման սահմանափակում չկիրառվեց օպերացիոն համակարգերում։ Տարբեր գործոնների շնորհիվ, ինչպես օրինակ սկավառակի օպերացիոն համակարգի մատչելի ծրագրային ընտրությունը, Մայքրոսոֆթն ի վերջո դարձավ անձնական համակարգիչների օպերացիոն համակարգի առաջատարը։ Ընկերությունն ընդլայնեց դիրքերը համակարգչային շուկայում 1983 թ. Մայքրոսոֆթ մկնիկի թողարկմամբ, ինչպես նաև հրատարակչական բաժնով, որը կոչվում էր Մայքրոսոֆթ Փրես (Microsoft Press)։ Փոլ Ալլենը դուրս եկավ Մայքրոսոֆթից փետրվարին՝ հոջկինի հիվանդության զարգացումից հետո։
1984-1994։ Վինդոուզ և օֆիս
1984 թվականին IBM ընկերության հետ համատեղ նոր OS/2 ծրագրային ապահովում մշակելու ընթացքում 1985 թվականի նոյեմբերի 20-ին Microsoft ընկերությունը թողարկեց Microsoft Windows օպերացիոն համակարգը՝ MS-DOS համակարգի գրաֆիկական հավելումը։ Microsoft ընկերությունը 1986 թվականի փետրվարի 26-ին իր գրասենյակը տեղափոխեց Ռեդմոնդ և մարտի 13-ին ընկերությունը ստացավ հանրային ճանաչում ։ Բաժնետոմսերի երաշխավորված աճը թույլ էր տալու ընկերությունից ունենալ 4 միլիարդատեր և 12,000 միլիոնատեր ։ 1990 թվականին, IBM ընկերության հետ համագործակցության պատճառով, առևտրի համերկրային հանձնաժողովը ուշադրությունը սևեռել էր Microsoft ընկերության վրա՝ ենթադրելով դրա կործանումը։ Սա դարձավ ԱՄՆ կառավարության և ընկերության միջև տասնամյակ տևած բախումների սկիզբը ։
Microsoft ընկերությունը 1987 թվականի ապրիլի 2-ին սարքավորումներ արտադրողների համար թողարկում է OS/2-ի իր տարբերակը, մինչդեռ ընկերությունը աշխատում էր նաև 32 բիթ օպերացիոն համակարգի՝ Microsoft Windows NT մշակման վրա՝ օգտագործելով OS/2 գաղափարները։ 1993 թվականի հուլիսի 21-ին այն մոդուլյար կերնելի և Win32 ծրագրավորման միջերեսի հետ ներկայացվեց, ինչը հնարավորություն տվեց տեղափոխելու 16 բիթ ծրագրերը ավելի հեշտությամբ։ Երբ Microsoft ընկերությունը հայտնեց IBM-ին NT օպերացիոն համակարգի մասին, OS/2 գործընկերությունը վատթարացավ ։
1990 թվականին Microsoft ընկերությունը ներկայացրեց իր Microsoft Office գրասենյակային փաթեթը։ Փաթեթը ներառում էր առանձին ծրագրեր, ինչպիսիք են Microsoft Word և Microsoft Excel։ Մայիսի 22-ին մայքրոսոֆթը թողարկեց Windows 3.0 օպերացիոն համակարգը՝ օգտագործողի գրաֆիկակական հղկված միջերեսով, Intel 386 պրոցեսորի համար պաշտպանության բարելավված հնարավորություններ ։ Ե՛վ Office ծրագրային փաթեթը, և՛ Windows օպերացիոն համակարգը իրենց բնագավառներում դարձան գերակշռող ։ Word ծրագրի մրցակից Novell ծրագիրը 1984-1986 թվականներին հայց է ներկայացրել՝ պնդելով, որ Microsoft-ը կիրառական ծրագրերի ինտերֆեյսից մի մաս բաց է թողնվել, որպեսզի ստեղծվի մրցակցություն ։
1994 թվականի հուլիսի 27-ին ԱՄՆ արդարադատության պետդեպարտամենտի մենաշնորհության դեմ պայքարի բաժնի տարածած հայտարարությունում ասվում է․ «սկսած 1988 թվականից մինչև 1994 թվականի հուլիսի 15-ը Microsoft ընկերությունը ներգրավվել է տարբեր սարքավորուներ արտադրողների՝ մշակելու հակահամագործակցային «մեկական պրոցեսորի» համար նախատեսված արտոնագրեր»։
1995-2005. համացանցը և 32-բիթ դարաշրջանը
1988 թվականին Բիլ Գեյթսը ցուցմունք է տալիս Միացյալ Նահանգներն ընդդեմ Մայքրոսոֆթի դատավարության ընթացքում։ 1993 թվականին ԱՄՆ-ի արդարադատության վարչությունը իր վրա ստանձնեց առևտրի դաշնային հանձնաժողովի գործը, որը վերաբերվում էր Մայքրոսոֆթի և վարչության միջև գոյացած տևական իրավական ընդհարումներին ։ Այն հանգեցրեց բազամթիվ համաձայնագրերի կնքմանը և հնարավոր միաձուլումների արգելափակմանը։ Մայքրոսոֆթը հարկ էր համարում նշել այն բոլոր ընկերություններին, ինչպիսին է օրինակ AOL-Time Warner-ը, որը հանդես էր գալիս նրա պաշտպանի դերում։
Ուսումնասիրելով Բիլ Գեյթսի «Համացանցի մակընթացային ալիքների մասին նշումներ»-ը՝ 1995 թվականի մայիսի 26-ին Մայքրոսոֆթը սկսեց վերանայել նրա առաջարկները, որի շնորհիվ համակարգչային ցանցերում և համաշխարհային Վեբ կայքերում ընդլայնեց իր արտադրանքի գիծը։ 1995 թվականի օգոստոսի 24-ին ընկերությունը թողարկեց Windows 95-ը, որը բաղկացած էր առաջնահերթ բազմախնդրությունից, նոր մեկնարկային կոճակով բոլորովին նոր միջներեսից և 32-բիթ համատեղելիությունից ։ Ինչպես NT-ին, այն նույնպես ապահովում էր Win32 API –ն։ Windows 95-ը միավորվեց MSN առցանց ծառայության և Internet Explorer OEM-ձեռնարկատերերի վեբ զննարկչի (բրաուզերի) հետ։ Internet Explorer-ը միավորված չէր մանրածախ Windows 95 արկղների հետ, որովհետև նրանք արդեն թողարկվել էին նախքան թիմի վեբ զննարկչի ավարտը, և դրա փոխարեն ընգրկվեցին Windows 95 Plus! փաթեթի մեջ։
1996 թվականին նոր շուկաների հետ միավորվելով՝ Microsoft և NBC Universal-ը ստեղծեցին MSNBC 24/7 կաբելային նոր կայանը ։ Մայքրոսոֆթը ստեղծեց Windows CE 1.0-ը, մի նոր օպերացիոն համակարգ, որը նախագծված էր դանդաղ հիշողությամբ և այլ խոչընդոտներով օժտված սարքավորումների համար, ինչպիսիք են օրինակ անհատական թվային օգնականները ։ 1997 թվականի հոկտեմբերին արդարադատության բաժինը միջնորդեց Դաշնային շրջանային դատարանում՝ նշելով, որ Մայքրոսոֆթը խախտել է 1994 թվականին կնքած համաձայնագիրը, և դիմեց դատարանին դադարեցենել Internet Explorer-ի համագործակցությունը Windows-ի հետ։
2000 թվականի հունվարի 13-ին Բիլ Գեյթսը գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոնը հանձնում է Սթիվ Բալմերին, ով[Բիլ Գեյթսի քոլեջի վաղեմի ընկերներից էր և ով համագործակցում է ընկերության հետ 1980 թվականից ի վեր, որտեղ զբաղեցնում է ծրագրային ապահովման՝ Software-ի գլխավոր ճարտարապետի տեղը։
1999 թվականին բազմաթիվ ընկերություններ, այդ թվում նաև Մայքրոսոֆթը, ստեղծեցին Վստահված Համակարգչային Հարթակ Միություն, որն ի թիվս այլ բաների բարձրացնում է անվտանգությունը, ինչպես նաև պաշտպանում է մտավոր սեփականությունը՝ փոփոխություններ հայտնաբերելով ապարատային և ծրագրային ապահովման միջոցով։ Քննադատները գտնում էին, որ այդ միությունը անխնա սահմանափակում է սպառողների կիրառման հնարավորությունները ծրագրային ապահովման մեջ, այն բանի մեջ, թե ինչպես են համակարգիչներն ընկալում թվային իրավունքների կիրառման ձևը, օրինակ այն սցենարը, որտեղ համակարգիչը ոչ միայն ապահովված է իր սեփականատիրոջ համար, այլ նաև ինքն իր հերթին ապահովված է իր սեփականատիրոջից ։
2000 թվականի ապրիլի 3-ին կայացավ Միացյալ Նահանգներն ընդդեմ Մայքրոսոֆթի դատական գործի վճիռը, որի արդյունքում ընկերությունը ստացավ «չարաշահող մոնոպոլիա» անվանումը ։ 2004 թվականին այդ որոշումը հաստատեց ԱՄՆ-ի արդարադատության դեպարտամենտը ։ 2001 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Մայքրոսոֆթը արտադրում է Windows XP –ին՝ NT կոդային բազայի մեջ միավորելով հիմնական և NT գծերը ։ Նույն տարում, ավելի ուշ ընկերությունը թողարկում է Xbox-ը՝ մտնելով կոնսոլ խաղային շուկա, որտեղ առաջատար դիրքեր էին գրավում Sony և Nintendo ընկերությունները։
2004 թվականի մարտին Եվրոպական Միությունը ներկայացնում է ընկերությանը հակամենաշնորհային դատական հայց՝ վկայակոչելով, որ այն Windows OS-ի հետ մեկտեղ չարաշահում է իր գերիշխանությունը, որն էլ հանգեցնում է €497 միլիոն ($613 միլիոն) դատական տուրքի և որ պարտավորեցնում էր վերաարտադրել Windows XP-ի նոր տարբերակ, որն իր մեջ չի ներառի Windows Media Player, Windows XP Home Edition N, ինչպես նաև Windows XP Professional N ։
Խաղեր և ժամանց
Xbox Live՝
PC՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բջջային հեռախոս արտադրողներ Կատեգորիա:Համակարգիչ արտադրողներ Կատեգորիա:ՆԱՍԴԱՔ-ում ցուցակված ընկերություններ
Ներսես Ե Աշտարակեցի
Ներսես Ե Աշտարակեցի, Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս, ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։ Հաջորդել է Հովհաննես Ը Կարբեցուն։
Կենսագրություն
Ներսես Ե Աշտարակեցու իսկական անունն է Թորոս Հարությունի Շահազիզյան։ Ծնվել է 1770 թվականի փետրվարի 13-ին Աշտարակում, սովորել է Էջմիածնի ժառանգավորած դպրոցում և ստացել հոգևոր կոչում։ 1808 թ. նա դառնում է նորաստեղծ Սինոդի անդամ և ազդեցիկ դիրք գրավում Էջմիածնի հոգևորականության մեջ։ Ապա գործուն մասնակցություն է ունենում 1804-1813 թթ. ռուս-պարսկական և 1806-1812 թթ. ռուս-թուրքական պատերազմներին՝ նպաստելով Մայր աթոռի հետ ցարական կառավարության քաղաքական կապերի ամրապնդմանը։
1814 թվականին Ներսես արքեպիսկոպոսը նշանակվում է Վրաստանի հայության հոգևոր առաջնորդ և տեղափոխվում Թիֆլիս։ Նա ձեռնամուխ է լինում բարեկարգելու իր խնամքին հանձնված թեմը և Թիֆլիսը դարձնելու հայության մտավոր կենտրոն։ Նրա ջանքերով 1824 թվականին Թիֆլիսի Հավլաբար հայկական թաղամասում բացվում է հայկական ամենահռչակավոր դպրոցներից մեկը, որը հետագայում նրա պատվին կոչվում է Ներսիսյան։ Նորաբաց դպրոցում հիմնվում է նաև տպարան։ Սկիզբ է առնում հրատարակչական գործը։ Մեկդարյա աշխատանքի ընթացքում դպրոցը տվել է շուրջ 2000 աշակերտ, որոնց թվում եղել են մեծ թվով գրողներ, գիտնականներ, հասարակական-քաղաքական ու պետական գործիչներ, հայտնի մանկավարժներ և այլոք։
Ներսես Աշտարակեցին Թիֆլիսում սերտ կապեր է հաստատում Կովկասի ռուսական իշխանությունների ու ղեկավար գործիչների հետ։ Աշտարակեցու բեղմնավոր գործունեության շնորհիվ Վրաստանի հայ համայնքը դառնում է հայոց հասարակական-քաղաքական ու մշակութային կյանքի ազդեցիկ կենտրոններից մեկը։
1826-1828 թվականներին ռուս-պարսկական պատերազմի առաջին օրերից սկսած Ներսես Աշտարակեցին կազմակերպչական մեծ աշխատանք է կատարում հայության մեջ։
1826 թվականի ռուս-պարսկական պատերազմի ժամանակ կազմակերպել է հայկական կամավորական խմբեր, անձամբ մասնակցել Երևանի, Էջմիածնի, Սարդարապատի ազատագրմանը։
Նշանակալից դեր է կատարել Պարսկաստանից հայերի ներգաղթի կազմակերպման գործում։ Ռուսաստանի հովանավորության ներքո հայկական ինքնավարություն ստեղծելու՝ Ներսես արք. Աշտարակեցու ձգտումները շուտով հարուցել են ցարական կառավարության դժգոհությունը, և նա հեռացվել է Անդրկովկասից՝ նշանակվելով Նոր Նախիջևանի և Բեսարաբիայի հայոց թեմի առաջնորդ (1828)։
Ընտրվելով կաթողիկոս՝ Ներսես Աշտարակեցին վերադարձել է Էջմիածին, դիմադրել Հայ եկեղեցու նկատմամբ ցարական կառավարության ոտնձգություններին, զբաղվել հասարակական, կրթական և շինարարական գործունեությամբ։ Նրա ջանքերով կարգավորվել են Մայր աթոռի և Կոստանդնուպոլիսի հայոց պատրիարքարանի հարաբերությունները։
Մահացել է 1857 թվականի փետրվարի 13-ին Թիֆլիսում։
Էջմիածնում, Ներսես Ե Աշտարակեցի կաթողիկոսի շիրմաքարին փորագրված է՝ «Պաշտպան հայրենյաց»։
Նրան հաջորդել է Մատթեոս Ա Կոնստանդնուպոլսեցին։
Գործունեությունը
1840-ական թթ. կեսից Ներսես Աշտարակեցու ուշադրության կենտրոնում առավելապես տնտեսական խնդիրներն էին։
1826-1828 թթ. ռուս-պարսկական պատերազմի սկզբին նա մի հայրենասիրական կոչ է ուղղում բովանդակ հայ ժողովրդին, որով հարդորում էր զենք վերցնել և, ռուս զինվորների հետ ուս ուսի տված, կռվել թշնամու դեմ։ Թիֆլիսում կազմակերպելով հայկական կամավորական ջոկատներ՝ մասնակցում է ռուսական զորքերի երևանյան երրորդ արշավանքին։ 1827 թ. ռուսական զորքերը կամավորական ջոկատների հետ միասին գրավում են Երևանը։ Մի քանի օր անց ստեղծվում է Երևանի ժամանակավոր վարչություն, որի կազմի մեջ ընդգրկվում է նաև Ներսես Աշտարակեցին։ Նրա ջանքերով անմիջապես կազմվում է 1000 հոգուց բաղկացած հայկական մի զորամաս, որը ռուսական զորքերի հետ ապահովելու էր կարգ ու կանոնը երկրում։
Ներսես արքեպիսկոպոսի ռուսանպաստ դիրքորոշումը, ռուսական զորքերին ու իշխանություններին ցույց տված ծառայությունները բազմիցս արժանանում են ցարական կառավարության բարձր գնահատականին։ 1828 թ. հունվարին Ներսես Աշտարակեցուն շնորհվում է Ալեքսանդր Նևսկու շքանշան։
Ներսես Աշտարակեցին իր եռանդուն գործունեությունը շարունակում է նաև ռուս-պարսկական պատերազմից հետո, երբ Արևելյան Հայաստանը միացվում է Ռուսաստանին։ Նրա գլխավոր հոգսը դառնում է պարսկահայերի ներգաղթի կազմակերպումը։ Գիտակցելով ներգաղթի կարևորությունը հայերի ազգահավաքման գործում՝ Ներսես Աշտարակեցին հատուկ պատվիրակների միջոցով բացատրական լայն աշխատանք է ծավալում պարսկահայերի շրջանում՝ հորդորելով նրանց գաղթել Արևելյան Հայաստան։ Իսկ երբ սկսվում է գաղթը, նա ջանք չի խնայում՝ հայկական մարզում գաղթականների ընդունման, բնակեցման և կյանքի համար քիչ թե շատ տանելի պայմանների ստեղծման համար։
Ռուս-պարսկական պատերազմից հետո Կովկասում ռուսական բանակի հրամանատար գեներալ Ի. Պասկևիչը հալածանքներ է սկսում Հայաստանի ինքնավարության համար պայքարող հայ գործիչների դեմ, որոնցից ամենանշանավորը Ներսես Աշտարակեցին էր։ Անտեսելով Աշտարակեցու մատուցած ծառայությունները՝ Պասկևիչը ամեն ինչ անում է՝ նրան պատերազմից հեռացնելու համար։ Աշտարակեցին մեղադրվում է մուսուլման բնակչությանը հալածելու, արքունի գանձարանի հաշվին Էջմիածնի հարստությունները մեծացնելու, հայկական բանակ կազմակերպելու կեղծ մեղադրանքների մեջ։ Նա շուտով ազատվում է Երևանի ժամանակավոր վարչության անդամությունից, իսկ 1828 թ. մայիսին որպես թեմի առաջնորդ ուղարկվում է հեռավոր Բեսարաբիա։ Այս քայլով ցարական իշխանությունները ցանկանում էին անվանի հոգևորականին հեռու պահել հայոց պետականության վերականգնման համար պայքարից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ Կատեգորիա:1770 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 13 ծնունդներ Կատեգորիա:1857 մահեր Կատեգորիա:Փետրվարի 13 մահեր Կատեգորիա:Վրաստանի հայոց թեմի առաջնորդներ
Ուտկալևո
Ուտկալևո (Уткалево, Үткәл), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 482 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելորեցկի շրջանի բնակավայրեր
Վերարտադրություն
Վերարտադրություն, արտադրության և շրջանառության պրոցեսի մշտական կրկնությունն ու անընդհատ վերսկսումը։ Ներառում է նյութական բարիքների, աշխատուժի և արտադրական հարաբերությունների վերարտադրություն։ Տարբերում են պարզ վերարտադրությունները, երբ արտադրության պրոցեսը վերսկսվում է անփոփոխ չափերով, և ընդլայնված վերարտադրությունը, որի դեպքում այն վերսկսվում է ավելի ու ավելի մեծ չափերով։
Կատեգորիա:Տնտեսություն
Աստերոիդների ցանկ (267901-268000)
Աստերոիդների ցանկ (267801-267900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (268001-268100)
Խալարչա
Խալարչա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սուրբ Գրիգոր եկեղեցի (Արուճ)
Իր չափերով Արուճի եկեղեցին վաղ միջնադարյան Հայաստանի ամենամեծ պատմամշակությային կոթողներից է։
Մարկ Ռոթկո
Մարկ Ռոթկո, ի ծնե անունը՝ Մարկուս Յակովլևիչ Ռոթկովիչ (Маркус Яковлевич Роткович, ), ռուս-հրեական ծագումով ամերիկացի գեղանկարիչ։ Չնայած Ռոթկոն ինքը մերժել է իր պատկանելությունը նկարչական որևէ ճյուղի, նրան ընդհանրապես բնորոշում են որպես աբստրակտ էքսպրեսիոնիստ։ Նա Ջեքսոն Պոլլոքի և Ուիլհելմ Քունինգի հետ միասին համարվում է ամերիկյան հետպատերազմյան ամենահայտնի նկարիչներից մեկը։
Մանկություն
Մարկ Ռոթկոն ծնվել է Ռուսական կայսրության Վիտեբսկ նահանգի Դվինսկ քաղաքում՝ ներկայիս (Լատվիայի հանրապետության Դաուգավպիլս քաղաքում)։ Նրա հայրը՝ Յակոբ (Յակով) Ռոթկովիչը, դեղագործ և մտավորական է եղել, ով ի սկզբանե ապահովել է իր երեխաների աշխարհիկ և քաղաքական դաստիարակությունն առավել, քան կրոնականը։ Ռոթկոյի վաղ մանկությունն անցել է վախի ու սարսափի մեջ, մի միջավայրում, որտեղ հրեաները պախարակվում էին այն չարիքների համար, որ պատուհասել էր Ռուսաստանը ։ Չնայած Յակոբ Ռոթկովիչի համեստ եկամտին, ընտանիքը լավ կրթված էր («Մենք կարդացող ընտանիք ենք», հիշում է Ռոթկոյի քույրը), և Ռոթկոն տիրապետում էր ռուսերենի, հրեերենի, իդիշի և եբրայերենի։ Հոր՝ Ուղղափառ Հուդաիզմին վերադառնալուց հետո (նա այս շարժմանը հարում էր նաև երիտասարդ տարիքում) Ռոթկոյին՝ չորս երեխաներից ամենափոքրին, հինգ տարեկան հասակում ուղարկում են չեդեր (сheder), որտեղ նա սովորում է Թալմուդ, չնայած նրա քույրն ու եղբայրները սովորում էին հանրակրթական համակարգում ։
Fragile (երգ)
Ձայնագրվել են նաև երգի իսպաներեն և պորտուգալերեն տարբերակները՝ համապատասխանաբար «Fragilidad» և «Fragil» անուններով, որոնք թողարկվել են Սթինգի «…Nada como el sol» մինի ալբոմի կազմում։ Իսպաներեն տարբերակը դուրս է եկել նաև «I’m So Happy I Can’t Stop Crying» սինգլի Բ կողմում։