cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Համաձայնագիր Հայաստանի Հանրապետության և ՌԽՖՍՀ միջև (1920, օգոստոսի 10)
Համաձայնագիրը բաղկացած էր նախաբանից և 6 հոդվածներից։ Նախաբանում ասված էր, որ ՌԽՖՍՀ-ն ճանաչում է Հայաստանի Հանրապետության անկախությունն ու լիակատար ինքնուրույնությունը։ 1-ին հոդվածով օգոստոսի 10-ից դադարեցվում էին ռազմական գործողությունները ՌԽՖՍՀ-ի և Հայաստանի միջև։ հայկական զորքերը Նախիջևանի հատվածում զբաղեցնում էին Շահթախթի-Խոկ-Ազնաբերդ-Սուլթանբեկ և այնուհետև հյուսիս ու Բազարչայից արևմտյան գիծը, իսկ Ղազախի գավառում՝ մինչև հուլիսի 30-ը զբաղեցրած գիծը։ ՌԽՖՍՀ զորքերը զբաղեցնում էին վիճելի համարվող Ղարաբաղը, Զանգեզուրը և Նախիջևանը, բացի հայկական զորքերի կողմից զբաղեցվող վերը նշած շերտի (հոդված 2), խորհրդային զորքերի կողմից վիճելի տարածքների գրավումը չպետք է կանխորոշեր դրանց նկատմամբ Հայաստանի կամ Ադրբեջանի իրավունքի հարցը։ Այդ տարածքների ժամանակավոր գրավումով ՌԽՖՍՀ-ն նպատակ ուներ նպաստավոր պայմաններ ստեղծել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև տարածքային վեճերի խաղաղ լուծման համար, այն հիմունքներով, որոնք կհաստատվեին ՌԽՖԱՀ և Հայաստանի Հանրապետության միջև կնքվելիք հաշտության պայմանագրում (հոդված 3)։ Կողմերը պարտավորվում էին նաև զորքեր չկենտրոնացնել ինչպես վիճելի, նույնպես և սահմանակից տարածքներում (հոդված 4)։ Մինչև կողմերի միջև պայմանագրի ստորագրումը Շահթախթի-Ջուլֆա երկաթգծի շահագործումը հանձնվում էր Հայաստանի երկաթուղային վարչությանը, պայմանով, սակայն, որ այն չօգտագործվի ռազմական նպատակներով (հոդված 5)։ ՌԽՖՍՀ-ն երաշխավորում էր հայկական զորքերի ազատ անցումը Հայաստան, որոնք հայտնվել էին խորհրդային զորքերի զբաղեցրած գծից այն կողմ։ Համածայնագրից դժգոհ մնացին ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ ՌԽՖՍՀ-ի դաշնակիցները։ Շուտով Երևան են ժամանում Անդրկովկասում Անգլիայի և Ֆրանսիայի ներկայացուցիչները և Հայաստանի կառավարությունից պահանջում բացատրություն, թե արդյոք համաձայնագրի ստորագրումը չի նշանակում, որ նա փոխել է իր քաղաքականությունը Արևմուտքի նկատմամբ։ Հայաստանի կառավարությունը հավաստիացնում է նրանց, որ նախկինի նման մնում է հակաբոլշևիկյան դիրքերում։ Իսկ խորհրդային Ռուսաստանի դաշնակիցները՝ քեմալական Թուրքիան և Ադրբեջանը, դժգոհելով, առավել ուժեղացրին հակահայկական իրենց գործունեությունը։ Մոսկվայում գտնվող Թուրքիայի արտգործնախարար Բեքիր Սամին համառորեն պնդում է և ի վերջո ստանում խորհրդային կառավարության համաձայնությունը Շահթախթին ու Սարիղամիշը գրավելու համար՝ կարմիր բանակի հետ անմիջական կապ ստեղծելու պատրվակով։ 1920 թվականի սեպտեմբերին թուրքական զորքերը ներխուժում են Հայաստան։
Կատեգորիա:Համաձայնագրեր
Կասիդա
Ստեղծվել է Նախաիսլամական Արաբիայում։ Առաջին կասիդաների մասին գրված է միջնադարյան բանահավաքների մոտ։ Ունի մեծ մասամբ հանդիսավոր, ներբողական բովանդակություն։ Կասիդան բաղկացած է երկու տողանի տներից (բեյթ), որոնք կապվում են հանգավորման որոշակի եղանակով. առաջին տան տողերն ունեն նույն հանգը, որը հետո կրկնվում է բոլոր հաջորդ տների երկրորդ տողերում, իսկ առաջին տողերն անհանգ են մնում։ Իր այդ ձևով կասիդան նման է գազելին, բայց անհամեմատ ավելի երկար բանաստեղծություն է կամ պոեմ։
Պոեզիայի աղբյուրները
Մի քանի դարերի ընթացքում վաղ արաբական պոեզիայի լավագույն նմուշները պահվում էին ասացողների(راوِ՝ ռաուի) մտքում և միայն 8-րդ դարի կեսերից բանաստեղծներն ու ռաուիները սկսեցին դուրս հանել դրանք ժամանակակիցների հիշողությունից և հավաքել հատուկ հավաքածուների մեջ։ Արաբական արշավանքների ժամանակ իսլամի տարածման համար անհրաժեշտություն է առաջանում ուսումնասիրելու լեզուն և մշակույթը։ Դա կարոևոր էր առաջին հերթին Ղուրանի տեքստերը հասկանալու համար։ Վաղ շրջանի բանասերները շրջում էին անապատներով և հավաքում զանազան տեղեկություններ հին պոետների կյանքի մասին, գրի առնում նրանց բանաստեղծությունները։ Ամենավաղ շրջանից մեղ հասած հին պոեզիայի լավագույն ժողովածուները համարվում են Ալ-Մուֆադդալ ադ-Դաբիի և Համադիի ժողովածուները։ Ալ-Մուֆադդալի անթալոգիան («ալ-մուֆադդալիաթ») ստեղծվել է ալ-Մանսուր խալիֆայի նախաձեռնությամբ՝ 756 թվականին, իր որդու և ժառանգորդի դաստիարակության համար։ Ժողովածուում զետեղված է 126 պոեմ, որոնք պատկանում են 66 հեղինակների։ Նրանցից 46-ը ստեղծագործել են նախաիսլամական շրջանում։ Ի տարբերություն այլ ժողովածուների «ալ-մուֆադդալիաթ»-ը իր մեջ պարունակում է հեղինակների գործերը ամբողջությամբ և ոչ պատառիկներով, որի համար այն յուրահատուկ արժեք ունի։ Այլ է եղել մեկ ուրիշ վաղ շրջանի հավաքողի՝ Համադիի ժողովածուն։ Նա բնիկ քուֆացի էր, բայց ապրում էր Իրանում և նրան զինդիկ (հերետիկոս) էին համարում։ Նա ծագումնաբանության և պատմության մեծ գիտակ էր, լավ գիտեր արաբների սովորույթները և հատկապես պոեզիան, որի համար մեծ հռչակ էր վայելում։ Համադիին է վերագրվում նախաիսլամական պոեզիայի լավագույն գլուխգործոցների՝ մուալլակաների հավաքումը, որոնք պատկանում են յոթ ամենահայտնի հին պոետներին։ Տարբեր չափերի հավաքածուների գրառումը լայն թափ ստացավ հատկապես 9-րդ դարում։ Երևան եկան ինչպես առանձին հեղինակների բանաստեղծությունների հավաքածուները՝ դիվանները, այնպես էլ տարբեր բանաստեղծների կյանքի ու գործունեության մասին պատմող բազմազան անթալոգիաներ։ Ստեղծվում է «Պոետների կենսագրությունը» (արաբերեն՝ «كتاب الشعر والشعراء» ), որում տեղեկություններ կային արաբ պոետների կյանքի և նրանց գործերի մասին։ Մեծ արժեք է ներկայացնում Ալ-Մուֆադդալի աշակերտ Ալ-Սամաի ժողովածուն է՝ «ալ-սամաիյաթը», որն իր մեջ պարունակում է 77 ամբողջական պոեմ և առանձին հատվածներ, որոնք պատկանել են իսլամի վաղ շրջանի պոետներին։ Տարբեր կազմություն ունեն 2 հեղինակների միևնույն անվամբ հավաքածուները «Քաջությունների գիրքը»՝(كتاب الحماسة)։ Աբու Թամմամը իր «Համասայում» հավաքել է ավելի հետաքրքիր բանաստեղծական հատվածներ, փորձել է դասավորել դրանք ըստ ժանրերի, իսկ նրա աշակերտ ալ-Բուհթուրին դրանք համակարգել է ոչ թե ժանրերի տարբերությամբ, այլ բանաստեղծական թեմաներից և կառուցվածքներից ելնելով։ Ի հակադրություն սրանց շատ խառը կառուցվածք ունի «Արաբ բանաստեղծների ստեղծագործությունների հավաքածու» անթալոգիան։
Կարևոր տեղ ունի նաև «Բանաստեղծների դասակարգում» ժողովածուն (طبقة الشعراء)։ Այստեղ զետեղված է 127 պոետների կենսագրական տվյալներ։ Այս կենսագրական անթալոգիայի շարքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում Աբու Ֆարաջ ալ-Իսֆահանի «Երգերի գիրքը» ժողովածուն (كتاب الأغاني)։ Այն ստեղծվել է հեղինակի կողմից որպես 100 երգերի մեկնաբանություն, որոնք հավաքվել են Հարուն ալ-Ռաշիդ խալիֆի նախաձեռնությամբ։ Միջնադարյան բանասերները բարձր են գնահատել Աբու Ֆարաջի գործը։ Արաբական պոեզիայի աղբյուրների մեջ մեծ տեղ է զբաղեցնում «ադաբի» գրականությունը, որը միջնաադարոում պետք է տիրապետեր յուրաքանչյուր կիրթ և զարգացած մարդ։ Սա ծաղկում է ապրել ալ-Ջահիզի, իբն Կութեյբայի ստեղծագործությունների մեջ 9-10-րդ դարերում։ Կարևոր նաև իբն ալ-Ռաբինի «Ալ-իկդ ալ Ֆաբիդը», որի նպատակն էր մուսուլմանական Իսպանիային պատմել Արևելքի գրականության մասին։
Ժանրերն ու ձևերը։ կասիդա և կիտա
Դեռևս 8-րդ դարում հիմնվում է գիտություն տաղաչափության մասին («علم العروض»՝ իլմ-ալ-Արուդ)։ Արուդը ուներ ավելի լայն իմաստ և այն միայն գիտություն չէր տաղաչափության մասն, այլ այն զբաղվում էր հանգի ուսումնասիրությամբ։ «Արուդ» տերմինի ծագման մասին ստույգ տեղեկություններ չկան։ Որոշ արաբագետներ նրա ծագումը կապում են տաղաչափական կանոններով բանաստեղծական տողի կազմավորման փաստի հետ, իսկ որոշ արաբագետներ ասում են, որ տերմինը առաջացել է այն պատճառով, որ բանասեր Խալիլը տաղաչափության տեսությունը մշակել է Մեքքաայում, որը կոչվել է ալ-Արուդ։ Դրա համաձայն՝ բանաստեղծական տողը ստեղծվում է վանկերի միատեսակ տևողականության որոշակի հերթագայությամբ։ Կարճատև և երկարատև վանկերը միասին կազմում են բանաստեղծական ոտք։ Երկու կամ երեք ոտքերից կազմվում է կիսատող, իսկ երկու կիսատողից էլ արդեն կազմվում է բանաստեղծական տողը՝ բեյթը։ Հանգավորվում են բեյթի վերջին հարֆերը։ Հաճախ արաբերեն բանաստեղծությունները անվանվում են ըստ իրենց հանգի, օրինակ «լամիյյա» այն բանաստեղծությունն է, որի բոլոր տողերը ավարտվում են «լամ»՝ ل տառով, «կաֆիյյա»՝ «կաֆ»՝ ق տառով, «նունիյյա»՝ ن «նուն» տառով, և այսպես շարունակ։
Միջին դարերում արաբների կողմից 16 չափերից ամենից շատ օգտագործվողները եղել են՝ Արդեն նախաիսլամական շրջանում ստեղծվեցին 2 հիմնական բանաստեղծության ձևերը՝ ոչ մեծ, 10-12 բեյթանոց կիտան (قطعة՝ հատված, պատառիկ) և ոչ մեծ պոեմը՝ 50-100 բեյթանոց կասիդան։ Կիտան սովորաբար փոքրիկ բանաստողծություն էր մի թեմայի շուրջ, պարզ կառուցվածք ուներ, որը կարող էր և ինքնուրույն հանդես գալ և դառնալ մի մեծ պոեմի հատված։ Կիտա ձևը ամենից առաջ օգտագործվել է հին արաբական ժանրերից մեկում՝ հիջայում (պարսավանք, ծաղրանք)։ Այս ժանրը իրենից անեծք ու կախարդանք էր ներկայացնում և ուներ կախարդանքի և անեծքի ուժ, որը տաղանդավոր բանաստեղծը իր սուր խոսքով, լեզվով ուղարկում էր իր թշնամիների և թշնքմի ցեղախմբերի վրա»։ Հիջան արտասաելով ավելի ռիթմիկ և հանգավոր ոճով՝ պոետը հույս ուներ, որ անեծքը կթողնի իր սարսափելի հետևանքը։ Ասում են, որ Մուհամմադ մարգարեն նույնպես շատ վախեցել հիջայի կախարդական ուժից և որպեսզի խուսափի դրանից իրեն է մերձեցրել 2 այնպիսի հիջա գրողների, ինչպիսիք են Քաաբ իբն Զուհեյրը և Հասսան իբն Սաբիթը։ Հաճախ նրան, ում ուղղված էր հիջան դուրս էին անում ցեղից և ուղարկում դեպի վայրի անապատները։ Այն դարձավ արաբների ամենասիրելի ժանրերից մեկը, իսկ խալիֆայության կազմավորումից և հատկապես Օմայանների իշխանության գալուց հետո հատուկ տիտղոս էին շնորհում հիջա գրողներին։ Նրանցից էր ալ-Ախտալը, ով հայտնի է որպես «Օմայանների պոետ»։
Ռիսան հուղարկավորության էլէգիան էր։ Այն իրենից ներկայացնում է պարզ շարադրանքով, ինքնուրույն և ոչ մեծ կիտա, որը երգվում էր հուղարկավորության ժամանակ։ Ըստ ավանդության այն պետք է երգեին պատերազմում մահացած տղամարդկանց կանայք և ցեղախմբի աղջիկները։ Սակայն թաղման այդ լացն ուներ իր սուրբ նշանակությունը։ Մահացածի վրա լացելով նրան փառաբանում էին, իսկ նրա ցեղը փառք ու պատիվ էր վայելում։ Լավագույն ռիսա երգողներից է եղել Ումայման՝ Քուրեյշ ցեղից, որը ողբացել է իր ցեղակիցների, ինչպես նաև եղբոր Աբու Սուֆյանի կորուստը։
Կառուցվածք
Կասիդան իր կառուցվածքով ավելի բարդ ստեղծագործական ձև է հանդիսանում։ Այն կազմված է թույլ կապերով կապված մասերից, որոնք տարբերվում են միմյանցից և սյուժեով, և ոճով։ Հին արաբական կասիդան սովորաբար սկսվում է այն պատմությունից, թե ինչպես է անապատով ընթացող ուղտի կամ ձիու վրա նստած պոետը առաջարկում մյուսներին կանգ առնել այն վայրում, որտեղ պահպանվել են բեդվինական բնակատեղիներ։ Այն տխուր հիշողություն է արթնացնում պոետի մեջ անցած ժամանակների մասին, երբ նա առաջին անգամ հանդիպեց իր սիրուն։ Այնուհետև պոետն իր ուշադրությունն է սևեռում այն ուղտի կամ ձիու վրա, որով նա ճանապարհ է ընկել և սկսում է գովերգել նրան, նրա արագությունը, ոտքերի ամրությունը, տեսքը։ Այնուհետև պոետը սկսում է անցնել կասիդայի բուն թեմային, գովերգում է իր ցեղին, ցեղի առաջնորդին, ծաղրում է թշնամուն և այս ամենը ընդհատվում է երբեմն-երբեմն տեսարանակին նկարագրություններով՝ հողմ, սելավ, որսի տեսարաններ և այլն։ կասիդայի լիրիկական մուտքը արաբների մոտ ստացել է նասիբ անվանումը, իսկ հետագա նկարագրությունները կոչվում են վասֆ։ Կասիդայի առանձին հատվածները իրենցից ներկայացնում են ժանրային ձևեր, որոնց առանձնացումը որպես առանձին ժանրեր տեղի կունենա միջնադարում։ Կասիդան կառուցված է հիմնականում հետևյալ հաջորդականությամբ.
Հերթականությունը կարող է նաև խախտվել։ «Աբու-Լալա Մահարի» պոեմի առաջին հրատարակությունների մեջ Ավետիք Իսահակյանն իր երկը կասիդա է անվանել ։
Նախաիսլամական շրջանում կասիդայի կենտրոնական մասն էր ֆախրը (ինքնագովերգում) և մադհը (գովերգ)։ Ֆախր ժանրում բանաստեղծը գովերգում էր իր հերոսական արարքները, սխրանքները, գովերգում էր իր ցեղին, նրա բազմամարդ լինելը և այլ արժանիքներ։ Հին արաբական կասիդայում, ինչպես ցանկացած լիրիկական ստեղծագործությունում սյուժեն կապված չէ։ Ֆախրի հետ շատ ամուր կապված է մադհը։ Ինչպես ֆախրը, մադհը նույնպես առանձին հանդես չի գալիս, այլ կազմում է կասիդայի մի մասը։ մադհում պոետը գովերգում է իր ցեղի առաջնորդին կամ մի իշխանի, սակայն եթե ավելի ուշ պալատական երգիչները գովերգում էին խալիֆին բարձր տիտղոսի կամ պաշտոնի հասնելու համար, ապա վաղիսլամական մադհի վարպետները այն գրում էին իրենց ցեղի պատիվը բարձր պահելու համար։ Այս ժանրը իր զարգացման գագաթնակետին է հասնում Օմայանների օրոք։
Մուալլականեր
Մուալլակաները (معلقة՝ կախված), բանաստեղծություններ, որոնք գրվել են Նախաիսլամական Արաբիայում՝ 7 նշանավոր հեղինակների կողմից։ Դրանք այնքան սիրված են եղել ժողովրդի կողմից, որ դրանք կախվում էին տաճարների մուտքի մոտ, այստեղից էլ անվանումը՝ «կախված»։ Ավելի ուշ ուսումնասիրողների կողմից այս վարկածը հերքվեց. բառը բացատրվում էր մեկ այլ նշանակությամբ՝ «կապել», ասելով, որ արաբները մուալլակաների ստեղծումը համեմատում էին ուլունքահատիկը թելի վրա շարելու պրոցեսի հետ վզնոց պատրաստելու համար։
Արաբական միջնադարյան աղբյուրներից շատերը նշում են մուալլակաների 7 նշանավոր նախաիսլամական պոետներին՝ Իմրուլկայս, Տարաֆա, Զուհեյր, Անտարա, Ալ-Հարիս իբն Հիլիզա, Ամր իբն Քուլսում և Լաբիդ։
Նախաիսլամական շրջանում ստեղծվեցին 10-12 բեյթանոց կիտան («قطعة»՝ հատված, պատառիկ) և 50-100 բեյթանոց կասիդան («قصيدة»)։ Կիտան սովորաբար փոքրիկ բանաստեղծություն էր մի թեմայի շուրջ, պարզ կառուցվածք ուներ, որը կարող էր և ինքնուրույն հանդես գալ և դառնալ կասիդայի հատված։ Կասիդան իր կառուցվածքով ավելի բարդ ստեղծագործական ձև է. այն կազմված է թույլ կապերով կապված մասերից, որոնք տարբերվում են միմյանցից սյուժեով և ոճով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արաբական գրականություն Կատեգորիա:Պարսկերեն գրականություն Կատեգորիա:Արաբական մշակույթ
Կավուր
Կավուր (Cavour), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 5.512 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 112 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 49 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10061։ Հեռախոսային կոդ՝ 0121։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Լավրենտիուս Հռոմեացին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մուրթազ Խուրցիլավա
Կենսագրություն
ԽՍՀՄ հավաքականի ֆուտբոլիստ։ ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում Մունդիալ 1966-ին զբաղեցրել է չորրորդ տեղը։ Խուրցիլավան այն երկու վրացի ֆուտբոլիստներից մեկն է, ով երբևէ եղել է ԽՍՀՄ ազգային հավաքականի ավագը։ Բացի նրանից, այդ պատվին արժանացել է Ալեքսանդր Չիվաձեն։ ԽՍՀՄ առաջնության Բարձրագույն լիգայում հանդես է եկել Թբիլիսիի «Դինամոյի» կազմում, իսկ Առաջին լիգայում՝ Քութայիսի «Տորպեդոյի» կազմում։
Խաղային կարիերայի ավարտից հետո զբաղվել է մարզչական գործունեությամբ։ 1990 թվականին նրա ղեկավարությամբ Լանչխուտիի «Գուրիյան» նվաճեց Վրաստանի Գավաթը, իսկ 1995 թվականին «Սամտրեդիան» դարձավ երկրի փոխչեմպիոն։
1998 թվականի ապրիլից մինչև 1999 թվականի մայիսը մարզել է Թբիլիսիի «Դինամոյին» ։
1999 թվականի մայիսից եղել է Վրաստանի երիտասարդական հավաքականի գլխավոր մարզիչը, իսկ 1999 թվականի հունիսից միաժամանակ մարզել է Թբիլիսիի «Լոկոմոտիվին» ։ Միայն թե երեք ամիս անց նա ինքնակամ լքեց «Լոկոմոտիվի» գլխավոր մարզչի պաշտոնը։ Պատճառը ՈՒԵՖԱ գավաթի 1/32-րդ եզրափակչում հունական ՊԱՕԿ-ից կրած ջախջախիչ պարտությունն էր (0-7) ։ 2001 թվականի ապրիլին երեք անընդմեջ պարտություններից հետո տվեց հրաժարականը և լքեց Վրաստանի երիտասարդական հավաքականի գլխավոր մարզչի պաշտոնը ։
2001 թվականի օգոստոսից Օթար Գաբելիայի հետ մեկտեղ նշանակվել է Ալեքսանդր Չիվաձեյի օգնականը Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում ։ 2003 թվականի ապրիլին, երբ հավաքականի գլխավոր մարզիչ դարձավ Իվո Շուշակը, նա լքեց իր պաշտոնը ։ Ներկայումս ապրում է Թբիլիսիում և զբաղվում է շինարարական բիզնեսով ։
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա (մեկ տղա և մեկ աղջիկ), երեք թոռ։ Որդին՝ Գեորգին, ֆուտբոլիստ է, խաղացել է վրացական ակումբներում, 1995 թվականին՝ Ամերիկյան «Ռալիում» (Հյուսիսային Կարոլինա) ։
Ձեռքբերումներ
ԽՍՀՄ բրոնզե մեդալակիր (5)՝ 1962, 1967, 1969, 1972, 1973
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վարպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի մարզիչներ Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Թբիլիսիի մարզիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ
Հավերժ Բեթմենը
«Հավերժ Բեթմենը» (Batman Forever), ֆիլմ Բեթմենի մասին։ Ռեժիսորը Ջոել Շումախերն է։ Ֆիլմի երկու նախորդ հատվածների՝ «Բեթմեն» և «Բեթմենը վերադառնում է» ֆիլմերի ռեժիսորը Թիմ Բարթոնն էր։ Ֆիլմում Բեթմենի դերակատարը Վել Քիլմերն էր, նա փոխարինում էր Մայքլ Կիտոնին։ Ֆիլմում առաջինը հանդես է գալիս Ռոբբինը, որի դերակատարը Քրիս Օ Դոննելլն էր։ Ֆիլմում նկարահանվում էին նաև Թոմի Լի Ջոնսը, Ջիմ Քերրին, Դեբի Մեյզարը, Դրյու Բերիմորը և Նիկոլ Քիդմանը։
Ֆիլմը ներկայացնում է Բեթմենի և Ռոբինի արկածների մասին։
Ֆիլմի ոճը տարբերվում է մյուս երկու ֆիլմերից։ Մռայլ տեսարանները փոխարինել են առավել պայծառ և լուսավոր տեսարաններով։ Ֆիլմը նախատեսված է առավել երիտասարդ հանդիսատեսի համար։ Դա հաշվի առնելով են ընտրել երաժշտությունը, դիզայնը և դերասաններին։
«Հավերժ Բեթմենը» ֆիլմը ստացավ իրարից տարբերվող մեկնաբանություններ, բայց բավականին հաջողության հասավ կինոթատրոններում։
Գովազդային կարգախոս` Courage now, truth always… (Տղամարդկություն հիմա, ճշմարիտ է միշտ…)։
Սյուժե
Ֆիլմը սկսվում է նրանով, որ Բեթմենը շտապում է Երկդիմիի մոտ։ Երկդիմին նույն ինքը Հարվի Դենտը բանկում էր պահում մարդկանց, որպես պատանդ։ Նա հույս ուներ, որ այդ կերպ Բեթմենը կընկնի իր մահացու թակարդի մեջ։ Բայց Բեթմենը փրկում է պատանդին, սակայն Երկդիմիին հաջողվում է փախչել։
Էդվարդ Նիգման (Ջիմ Քերրի) աշխատում էր «Wayne Enterprises»–ում։ Նա միտք ուներ ստեղծել մի սարք, որը հնարավորություն էր տալիս հեռուստատեսության հաղորդումները փոխհաղորդել անմիջապես մարդու ուղեղ։ Բրյուս Ուենը դա անիմաստ համարեց, բայց չնայած դրան Նիգման գիշերներ շարունակ աշխատում էր այդ ուղղությամբ։ Երբ ֆիրմայի աշխատակից՝ Ֆրեդ Ստիկլին, բացահայտում է դա, Նիգմաին հեռացնում են աշխատանքից։ Նիգման առևանգում է Ստիկլիին, որ նրա վրա անցկացնի իր փորձը։ Նիգմայի փորձի արդյունքում Ստիկլիի ինտելեկտը մեծանում է։ Փորձից հետո Նիգման սպանում է Ստիկլիին։ Ապա նա կեղծում է թաքնված տեսախցիկների տեսանյութերը և ամեն բան դասավորում է այնպես, որ բոլորը կարծեն, թե նա ինքնասպանություն է գործել։ Բայց նրանից հոտո հանելուկ է թողնում։
Նիգման գտնում է Ուեյնի տունը և նոր հանելուկ է թողնում։ Բրյուս Ուեյնը գալիս է հոգեբան Չեյս Մրիդիանի մոտ և խնդրում նրնա օգնել իրեն հանելուկները լուծելու հարցում, որից հետո հրավիրում ՝ նրան կրկես։ Ներկայացման ժամանակ ներս է մտնում Երկդիմին իր օգնականների հետ և կրկեսում ռումբ է տեղադրում։ Նա մեղադրում է Բեթմենին նրանում, որ իրեն այդպիսին է դարձրել և սպառնում է պայթեցնել ռումբը, եթե չհայտնվի Բեթմենը և չհանի իր դիմակը։ Ուեյնը փորձում է խոստովանել և բացահայտել իր էությունը, բայց աղմուկի պատճառով ոչինչ  չէր լսվում։ Այդ ընթացքում ակրոբատների ընտանիքը փորձում էին վնասազերծել ռումբը։ Ակրոբատներից ամենափոքրը առաջ է անցնում իր ընտանիքից, դուրս է մղում ռումբը և գցում այն գետի մեջ։ Երբ տղան վերադառնում է կրկես տեսնում է, որ Երկդիմին սպանել է իր ընտանիքին և փախուստի է դիմել։ Ուեյնը պատասխանատվության զգացում է ունենում այդ տղայի՝ Դիքի հանդեպ և հրավիրում է նրան ապրել իր դղյակում։ Դիքը հայտնում է իր վրեժ լուծելու ցանկության մասին։ Երբ Դիքը իմանում է, որ Ուեյնը հենց ինքը Բեթմենն ե, ցանկանում է դառնալ նրա օգնականը։ Դիքը վստահ էր որ Բեթմենի օգնությամբ կհասնի իր նպատակին։ Ուեյնը համաձայնվում է։ Դիքը ծառայապետի խորհուրդով վերցնում է «Ռոբին» անունը (Robin)։
Բեթմենը լուծում է գլուխկոտրուկը և միայնակ շտապում է հյուրանոց՝ ավազակների մոտ, բայց նրան մոտենում է Դիքը համազգեստով։ Բեթմենը և Դիքը գտնում են նիգմանի թաքստոցը։ Նրանք հարձակվում են ավազակների վրա։ Ռոբինը հաղթում է Երկդիմիին, բայց թույլ չի տալիս, որ նա մահանա։ Բայց Երկդիմին նրան գերի է վերցնում։ Երբ Բեթմենը բացահայտում է թե որտեղ են պահում Ռոբիին և Չեյս Մերիդիանինն, նրա առջև ընտրության խնդիր է ծագում։ Սակայն նրան հաջողվում է փրկել երկուսին։ Նիգմանի ստեղծած սարքավորումը ոչնչացնում են և դրանից Նիգմանը խելքը կորցնում է։ Գոտեմարտի ժամանակ Երկդիմին փորձում է սպանել Բետմենին և Ռոբինին, սակայն նրան դա չի հաջողվում։ Նա ընկնում է հանքահորի մեջ և մահանում։
Բեթմենը շոկի մեջ գտնվող Նիգմեին ասում է, որ նա միառժամանակ և՜ Բրյուս Ուեյն էր և՜ Բեթմենը։
Անգիտաց անպետ
«Անգիտաց Անպետ», Ամիրդովլաթ Ամասիացու դեղագիտական աշխատությունը։ Գրել է 1482 թվականին, Կ. Պոլսում։
Հրատարակչություն
Առաջին անգամ հրատարակվել է 1926 թվականին, Վիեննայում։ «Անգիտաց Անպետ» դեղանյութերի բազմալեզու
հանրագիտական բնույթի բառարան է։ Գրքում տրված են հին և միջնադարյան բժշկագիտությանը հայտնի գրեթե բոլոր բուսական, կենդանական և հանքային ծագում ունեցող 3754 անուն դեղանյութերի նկարագիրը, նրանց տարբեր զուգորդումների, բուժման միջոցների պատրաստման եղանակները և օգտագործման ձևերը, շոշափված են նաև հանքային ջրերով բուժման, օրգանաթերապիսյի և տեղային անզգայացման հարցերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ստեղծագործություններ
Չաթ (այլ կիրառումներ)
Չաթ, կարող է վերաբերել՝
Չաթախ (այլ կիրառումներ)
Չաթախ, կարող է վերաբերել՝
Չաթախ Ներքին (այլ կիրառումներ)
Չաթախ Ներքին, կարող է վերաբերել՝
Չաթախ Վերին (այլ կիրառումներ)
Չաթախ Վերին, կարող է վերաբերել՝
Չաթաղ (այլ կիրառումներ)
Չաթաղ, կարող է վերաբերել՝
Չալ (այլ կիրառումներ)
Չալ, կարող է վերաբերել՝
Կազալբորգոնե
Կազալբորգոնե (Casalborgone), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 1.798 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 89 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 20 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10020։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Ասսունտան։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դոմենիկո Կրիշիտո
Դոմենիկո Կրիշիտո (Domenico Criscito, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Ջենոայի և Իտալիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է ձախ պաշտպանի դիրքում ։
Յուվենտուս
Կրիշիտոն Ջենոայի ակադեմիայի սան է։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2003 թվականի հունիսի 7-ին՝ փոխարինման մտնելով Կոզենցայի դեմ խաղում ։ 2004 թվականի ամռանը Կրիշիտոն 1․9 միլիոն եվրոյի դիմաց համատեղ սեփականության գործարքով տեղափոխվեց Յուվենտուս ։ Ակումբի երիտասարդական թիմում նա հանդես էր գալիս Կլաուդիո Մարկիզիոյի, Պաոլո Դե Չելյեի ու Սեբաստիան Ջովինկոյի հետ, ու 2005-06 մրցաշրջանում նրանք միասին հաղթեցին Իտալիայի երիտասարդական առաջնությունը։
2006-07 մրցաշրջանում Կրիշիտոն վարձավճարով վերադարձավ Ջենոա։ Առաջին հանդիպումը թիմի մեկնարկային կազմում անցկացրեց 2006 թվականի օգոստոսի 19-ին՝ Իտալիայի գավաթի Սպեցիայի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց դեկտեմբերի 9-ին՝ Տրևիզոյի դեմ խաղում ։ Դեկտեմբերի 16-ին իտալացին գոլի հեղինակ դարձավ Ֆրոզինոնեի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 3-2 հաշվով ։ 2007 թվականի հունվարին Յուվենտուսը գնեց Կրիշիտոյի լրիվ տրանսֆերը 7․5 միլիոն եվրոյի դիմաց ։ Բացի այդ, նա նոր պայմանագիր կնքեց Յուվենտուսի հետ՝ նախատեսված մինչև 2011 թվականը։ Մայիսի 19-ին Կրիշիտոն գոլ խփեց Բարիի դեմ խաղում ։ Վարձավճարի ընթացքում իտալացին անցկացրեց 39 հանդիպում՝ դառնալով 4 գոլի հեղինակ։
2007 թվականի ամռանը Կրիշիտոն վերադարձավ Յուվենտուս։ Իր դեբյուտը Սերիա A-ում նշեց օգոստոսի 25-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Լիվորնոյի դեմ խաղում ։ Սեպտեմբերի 23-ին՝ Ռոմայի դեմ խաղում Ֆրանչեսկո Տոտտիի կողմից 6 րոպեում 2 գնդակ բաց թողելուց հետո Կրիշիտոն փոխարինվեց հանդիպման ընդմիջմանը, ինչից հետո համարվեց «չափազանց թույլ» կենտրոնական պաշտպան լինելուց հետո և կորցրեց իր դիրքը Յուվենտուսի հիմնական կազմում՝ զիջելով այն Ջորջիո Կիելինիին և Նիկոլա Լեգրոտալիեին։ Յուվենտուսի առաջին թիմի կազմում Կրիշիտոն անցկացրեց 9 հանդիպում։
Վերադարձ Ջենոա
2008 թվականի ձռմանը Կրիշիտոն մինչև մրցաշրջանի ավարտը վարձավճարով վերադարձավ Ջենոա։ Առաջին հանդիպումը վերադարձից հետո անցկացրեց հունվարի 13-ին՝ Լացիոյի դեմ խաղում ։ Հուլիսի 3-ին Կրիշիտոն կրկին վարձավճարով տեղափոխվեց Ջենոա ։ 2009 թվականի փետրվարի 1-ին նա խփեց Պալերմոյի դեմ հանդիպման միակ գնդակը՝ 1-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով իր թիմին ։ Մայիսի 10-ին իտալացին գոլ խփեց Ատալանտայի դեմ խաղի 90-րդ րոպեին՝ փրկելով Ջենոային պարտությունից ։ 2008-09 մրցաշրջանում Կրիշիտոն անցկացրեց 37 հանդիպում՝ դառնալով 3 գոլի և 3 գոլային փոխանցման հեղինակ։
2009 թվականի հունիսին Ջենոան 5․5 միլիոն եվրոյի դիմաց համատեղ սեփականության գործարքով գնեց Կրիշիտոյի տրանսֆերը ։ Իր առաջին հանդիպումը եվրոպական առաջնություններում անցկացրեց օգոստոսի 20-ին՝ Եվրոպայի Լիգայի որակավորման 4-րդ փուլի Օդենսեի դեմ խաղում ։ Օգոստոսի 23-ին Կրիշիտոն գոլի հեղինակ դարձավ Ռոմայի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 3-2 հաշվով ։ Սեպտեմբերի 13-ին նա հեռացվեց խաղադաշտից Նապոլիի դեմ խաղում՝ կարմիր քարտ ստանալով հանդիպման 28-րդ րոպեին ։ 2010 թվականի հունիսի 25-ին Ջենոան 6 միլիոն եվրոյի դիմաց գնեց Կրիշիտոյի տրանսֆերի մնացած մասը ։ 2011 թվականի փետրվարի 27-ին իտալացին կարմիր քարտ ստացավ Կատանիայի դեմ խաղում՝ հեռացվելով խաղադաշտից խաղի 66-րդ րոպեին ։ 2010-11 մրցաշրջանում Կրիշիտոն անցկացրեց 36 հանդիպում առաջնությունում՝ դառնալով 3 գոլային փոխանցման հեղինակ ։
Զենիտ Սանկտ Պետերբուրգ
2011 թվականի հունիսի 27-ին Կրիշիտոն 5 տարվա պայմանագիր կնքեց Սանկտ Պետերբուրգի Զենիտի հետ  ։ Ակումբը նրա համար վճարեց 11 միլիոն եվրո  ։ Իր դեբյուտը Ռուսաստանի առաջնությունում նշեց օգոստոսի 6-ին՝ ԲԿՄԱ Մոսկվայի դեմ խաղում՝ այս խաղում գոլային փոխանցում տալով Ալեքսանդր Կերժակովին ։ Առաջին հանդիպումը Չեմպիոնների Լիգայում Կրիշիտոն անցկացրեց սեպտեմբերի 13-ին՝ խմբային փուլի ԱՊՕԷԼ-ի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը Զենիտի կազմում խփեց 2012 թվականի մարտի 16-ին՝ Դինամո Մոսկվայի դեմ խաղում ։ 2011-12 մրցաշրջանում Կրիշիտոն անցկացրեց 33 հանդիպում բոլոր մրցաշարերում ՝ դառնալով 1 գոլի ու 3 գոլային փոխանցման հեղինակ և օգնելով Զենիտին հաղթել Ռուսաստանի առաջնությունը ։
2012 թվականի հուլիսի 14-ին Կրիշիտոն թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս եկավ Ռուսաստանի սուպերգավաթի Ռուբինի կազմում, սակայն Զենիտը պարտվեց 2-0 հաշվով ։ Հուլիսի 28-ին նա գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Դինամո Մոսկվայի դեմ խաղում՝ 2-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով իր թիմին ։ Օգոստոսի 11-ին իտալացին 2 գոլային փոխանցում տվեց Սպարտակ Մոսկվայի դեմ խաղում ։ 2014 թվականի մարտի 19-ին Կրիշիտոն գոլային փոխանցում տվեց Չեմպիոնների Լիգայի 1/8 եզրափակչի Բորուսիա Դորտմունդի դեմ խաղում՝ օգնելով Զենիտին հաղթել 2-1 հաշվով ։ Մարտի 29-ին նա գոլ խփեց Ամկար Պերմի դեմ խաղում ։ 2013-14 մրցաշրջանում Կրիշիտոն անցկացրեց 26 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլի և 4 գոլային փոխանցման հեղինակ ։
2014 թվականի օգոստոսի 2-ին Կրիշիտոն դուբլ ձևակերպեց Արսենալ Տուլայի դեմ խաղում ։ Մարտի 12-ին իտալացին գոլ խփեց Եվրոպայի Լիգայի 1/8 եզրափակչի Տորինոյի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 2-0 հաշվով ։ Զենիտի ավագի թևկապով Կրիշիտոն առաջին անգամ խաղադաշտ դուրս եկավ 2015 թվականի մարտի 15-ին՝ Տորպեդո Մոսկվայի դեմ խաղում ։ Ապրիլի 12-ին նա հեռացվեց խաղադաշտից Ռուբին Կազանի դեմ խաղում՝ ստանալով երկրորդ դեղին քարտը հանդիպման 59-րդ րոպեին ։ 2014-15 մրցաշրջանում Կրիշիտոն անցկացրեց 40 հանդիպում բոլոր մրցաշարերում՝ դառնալով 3 գոլի և 5 գոլային փոխանցման հեղինակ, իսկ Զենիտը հաղթեց Ռուսաստանի առաջնությունը ։
2015 թվականի հուլիսի 12-ին Կրիշիտոն մասնակցեց Ռուսաստանի սուպերգավաթի Լոկոմոտիվ Մոսկվայի դեմ խաղում ՝ իրացնելով այս հանդիպման հետխաղյա 11-մետրանոցների հարվածաշարի հաղթական 11-մետրանոցը և օգնելով Զենիտին նվաճել գավաթը ։ Հոկտեմբերի 28-ին նա 2 գոլային փոխանցում տվեց Ռուսաստանի գավաթի Տոսնոյի դեմ խաղում ։ 2016 թվականի փետրվարի 16-ին Կրիշիտոն հեռացվեց խաղադաշտից Չեմպիոնների Լիգայի 1/8 եզրափակչի Բենֆիկայի դեմ խաղում՝ ստանալով երկրորդ դեղին քարտը հանդիպման 90-րդ րոպեին ։ Մայիսի 2-ին իտալացին թիմի ավագի թևկապով խաղադաշտ դուրս եկավ Ռուսաստանի գավաթի եզրափակչի ԲԿՄԱ Մոսկվայի դեմ խաղում ՝ օգնելով Զենիտին նվաճել գավաթը ։ 2015-16 մրցաշրջանում Կրիշիտոն անցկացրեց 35 հանդիպում ։
2016 թվականի հուլիսի 23-ին Կրիշիտոն խաղադաշտ դուրս եկավ Ռուսաստանի սուպերգավաթի ԲԿՄԱ Մոսկվայի դեմ խաղում ՝ օգնելով Զենիտին հաղթել 1-0 հաշվով և նվաճել գավաթը ։ Սեպտեմբերի 29-ին նա գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Եվրոպայի Լիգայի ԱԶ Ալկմարի դեմ խաղում ։ 2017-18 մրցաշրջանում իտալացին դարձավ թիմի հիմնական ավագը։ Օգոստոսի 6-ին Կրիշիտոն գոլի և գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Սպարտակ Մոսկվայի դեմ խաղում ։ 2018 թվականի մարտի 3-ին նա հեռացվեց խաղադաշտից Ամկար Պերմի դեմ խաղում՝ ստանալով երկրորդ դեղին քարտը հանդիպման ավելացված ժամանակում ։ Մայիսի 8-ին Կրիշիտոն հայտարարեց Զենիտից հեռանալու մասին ։ Ռուսական ակումբի կազմում նա անցկացրեց 225 հանդիպում բոլոր մրցաշարերում՝ դառնալով 20 գոլի և 30 գոլային փոխանցման հեղինակ։
Վերադարձ Ջենոա
2018 թվականի մայիսի 24-ին Կրիշիտոն ազատ գործակալի կարգավիճակով միացավ Ջենոային ՝ ստանալով 4 համարի մարզաշապիկը և միանգամից դառնալով թիմի հիմնական ավագը։ Առաջին հանդիպումը վերադարձից հետո Կրիշիտոն անցկացրեց օգոստոսի 11-ին՝ Իտալիայի գավաթի Լեչեի դեմ խաղում  ։ Օգոստոսի 26-ին նա 2 գոլային փոխանցում տվեց Էմպոլիի դեմ խաղում՝ օգնելով Ջենոային հաղթել 2-1 հաշվով ։ Դեկտեմբերի 9-ին իտալացին հեռացվեց խաղադաշտից ՍՊԱԼ-ի դեմ խաղում՝ կարմիր քարտ ստանալով հանդիպման 11-րդ րոպեին  ։ 2019 թվականի փետրվարի 17-ին Կրիշիտոն գոլի հեղինակ դարձավ Լացիոյի դեմ հանդիպման վերջին րոպեին՝ 2-1 հաշվով հաղթանակ պարգևելով իր թիմին  ։ Մայիսի 18-ին նա գոլ խփեց Կալյարիի դեմ խաղի 89-րդ րոպեին, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 1-1 հաշվով  ։ 2018-19 մրցաշրջանում Կրիշիտոն անցկացրեց 36 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլի և 4 գոլային փոխանցման հեղինակ ։
2019 թվականի օգոստոսի 25-ին Կրիշիտոն գոլ խփեց Ռոմայի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 3-3 հաշվով ։
Միջազգային կարիերա
Իր դեբյուտը Իտալիայի ազգային հավաքականում Կրիշիտոն նշեց 2009 թվականի օգոստոսի 12-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Շվեյցարիայի դեմ ընկերական խաղում ։ 2010 թվականի հունիսին նա Մարչելո Լիպիի կողմից ընդգրկվեց աշխարհի առաջնության համար վերջնական կազմում ։ Առաջնությունում Կրիշիտոն մասնակցեց բոլոր 3 խաղերին, իսկ Իտալիան չկարողացավ հաղթել ոչ մի խաղում և զբաղեցրեց վերջին հորիզոնականը իր խմբում ՝ դուրս մնալով աշխարհի առաջնությունից  ։
2011 թվականի փետրվարի 8-ին Կրիշիտոն գոլային փոխանցման հեղինակ դարձավ Գերմանիայի դեմ ընկերական խաղում՝ փրկելով իր թիմին պարտությունից ։ 2012 թվականի մայիսին նա Չեզարե Պրանդելիի կողմից ընդգրկվեց Իտալիայի հավաքականի՝ Եվրո 2012-ի համար կազմում, ապա հեռացվեց թիմից Իտալական ֆուտբոլային սկանդալի հետաքննության մեջ ներգրավվելու համար   ։ Կրիշիտոն քննադատեց Իտալիայի ֆուտբոլի ֆեդերացիային իրեն հեռացնելու համար ։ Մի քանի ամիս անց, նրանից հանվեցին բոլոր մեղադրանքները ։
2014-ից 2018 թվականներին Կրիշիտոն չանցկացրեց ոչ մի հանդիպում Իտալիայի ազգային հավաքականի կազմում։ 2018 թվականի մայիսին նա նորից հրավիրվեց ազգային հավաքական Ռոբերտո Մանչինիի կողմից՝ Սաուդյան Արաբիայի, Ֆրանսիայի և Նիդերլանդների դեմ ընկերական խաղերի համար ։ Հունիսի 4-ին Կրիշիտոն հեռացվեց խաղադաշտից Նիդերլանդների դեմ խաղում՝ կարմիր քարտ ստանալով հանդիպման 69-րդ րոպեին   ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դրությամբ
Միջազգային վիճակագրություն
2019 թվականի հոկտեմբերի 13-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ջենոայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Զենիթի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Յիփսու
Յիփսու (Γύψου, Akova), գյուղ Կիպրոս կղզու հյուսիս-արևելքում՝ Կիպրոսի Հանրապետության Ֆամագուստայի շրջանում։
1974 թվականին Թուրքիայի կողմից Հյուսիսային Կիպրոսի ռազմակալումից հետո գյուղը դե ֆակտո մտնում է անկախ Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության մեջ։
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմում է 704 մարդ, հիմնականում՝ թուրքեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Կալոփսիդա
Կալոփսիդա (Καλοψίδα, Çayönü), գյուղ Կիպրոս կղզու հյուսիս-արևելքում՝ Կիպրոսի Հանրապետության Ֆամագուստայի շրջանում։
1974 թվականին Թուրքիայի կողմից Հյուսիսային Կիպրոսի ռազմակալումից հետո գյուղը դե ֆակտո մտնում է անկախ Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետության մեջ։
Գազափոխանակություն
Գազափոխանակություն, գազերի փոխանակություն օրգանիզմի և արտաքին միջավայրի միջև։ Առանց գազափոխանակության անհնար է նյութերի և էներգիայի բնականոն փոխանակությունը, հետևաբար և կյանքը։
Կալոփսիդա
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմում է 660 մարդ, հիմնականում՝ թուրքեր։
Գազափոխանակություն
Ներշնչվող և արտաշնչվող օդի բաղադրությունը
Ներշնչման և արտաշնչման ճշգրիտ, ռիթմիկ հերթափոխման շնորհիվ թոքերում և թոքաբշտերում պահպանվում է կայուն գազային բաղադրություն։
Կալոփսիդա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Գազափոխանակություն
Գազափոխանակությունը թոքերում
Թոքաբշտիկների օդի և մազանոթների արյան միջև գազափոխանակությունը կատարվում է բացառապես գազերի դիֆուզիայի օրենքով, որին նպաստում է թթվածնի և ածխաթթու գազի լարվածության տարբերությունը։ Թոքաբշտիկներում թթվածնի լարվածությունն ավելի մեծ է, քան երակային մազանոթների արյան մեջ, ուստի թոքաբշտիկներից թթվածինը թափանցում է արյան մեջ։ Ածխաթթու գազի լարվածությունը մեծ է երակային մազանոթների արյան մեջ, որտեղից էլ այդ գազն անցնում է թոքաբշտիկների մեջ և արտաշնչելիս հեռանում օրգանիզմից։ Հետևաբար երակային արյունը վերածվում է զարկերակային արյան։
Թոքաբշտիկներից արյան մեջ թափանցած թթվածնի միայն չնչին մասն է (2 %) լուծվում արյան պլազմայում։ Մեծ մասը թափանցում է էրիթրոցիտների մեջ, կապվում հեմոգլոբինի հետ և առաջացնում օքսիհեմոգլոբին անկայուն նյութ։ Հանգիստ ժամանակ թոքերից հեռացող մեկ լիտր զարկերակային արյունը պարունակում է մոտավորապես 200 մլ թթվածին, իսկ թոքեր մտնող մեկ լիտր երակային արյունը՝ մոտավորապես 120 մլ թթվածին։ Տարբերությունը վկայում է, որ արյունից ամբողջ թթվածինը չի անցնում հյուսվածքների մեջ։
Գազափոխանակությունը հյուսվածքներում
Զարկերակային արյունն ավելի հարուստ է թթվածնով, քան հյուսվածքների բջիջները։ Հետևապես հյուսվածքներում օքսիհեմոգլոբինը քայքայվում է, անջատված թթվածինը դիֆուզիայի օրենքով թափանցում է բջիջների մեջ և օգտագործվում օքսիդացման գործընթացներում։
Հյուսվածքներում մշտապես իրականացնող նյութափոխանակության ընթացքում որպես վերջնական արգասիք առաջանում է ածխաթթու գազ, որի պարունակությունը բջիջներում ավելի շատ է, քան զարկերակային արյան մեջ։ Ուստի այն դիֆուզվում է արյան մեջ և միանում թթվածնից ազատված հեմոգլոբինին, առաջացնելով կարբոհեմոգլոբին անկայուն միացություն։ Ածխաթթու գազի մի մասն էլ մտնում է հեշտ տարրալուծվող որոշ աղերի բաղադրության մեջ։
Այսպիսով, հյուսվածքներում զարկերակային արյունը վերածվում է երակայինի։ Թոքերի մազանոթներում կարբոհեմոգլոբինը քայքայվում է, նրանից անջատվում է ածխաթթու գազը և անցնում թոքաբշտիկների մեջ։ Միաժամանակ երակային արյան մեջ առաջացած անկայուն աղերը տարրալուծվում են, և անջատված ածխաթթու գազը նույնպես հեռանում է։
Միջավայրի վնասակար գազերի ազդեցությունը
Միջավայրի վնասակար գազերը ընկնելով թոքեր, հաճախ առաջացնում են կայուն միացություններ և պահվում հյուսվածքներում։ Այդպիսի դեպքերում թունավորման վտանգը կախված է ոչ միայն վնասական նյութերի քանակից, այլև այդ միջավայրում մարդու մնալու տևողությունից։ Մթնոլորտի օդում վնասակար նյութեր կարող են լինել արդյունաբերական գազային թափոնները, ավտոմեքենաների արտանետումները, կենցաղում օգտագործվող լաքերը, ներկերը և այլ տեսակի ցնդող գազերը։ Վնասակար գազերից է ածխածնի մոնօքսիդը՝ CO-ն կամ շմոլ գազը, որը հեմոգլոբինի հետ առաջացնում է կայուն միացություն և օրգանիզմում զարգացնում է թթվածնային քաղց։ Երկարատև թթվածնային քաղցը կարող է մահվան պատճառ դառնալ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Շնչառություն
Ավան լե Մարսիյի
Ավան լե Մարսիյի (Avant-lès-Marcilly), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 105 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 85 կմ հարավ-արևմուտք, Տրուա քաղաքից` 40 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 307 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 226-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 81։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 73,6 %։ 226 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 202 անձ (114 տղամարդ և 88 կին)։ Գործազուրկ են եղել 24 անձ (12 տղամարդ և 12 կին)։ 81 անաշխատունակներից 23-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 36-ը` թոշակառուներ, իսկ 22-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Դաշրատհ Մանջհին
Դաշրատհ Մանջհին, (Dashrath Manjhi, հայտնի է նաև «Լեռան մարդ»  (Mountain Man ) անվամբ, ծնվել է  Գեխլոր գյուղում, աղքատ ընտանիքում։ Ընտանիքը պատկանել է մուսահար ցածր խավի կաստաների խմբին։
Դաշրատհ Մանջհինի կինը՝ Ֆալգունի Դևին մահացել է՝ չստանալով ժամանակին բժշկական օգնություն, քանի որ իրենց գյուղից մինչև հարևան  քաղաքն ընկած ճանապարհն անցնում էր  մեծ երկարություն ունեցող Գեխլոր Գանջ  (Gehlour Ganj)  լեռնազանգվածի շրջանցումով և ուներ ավելի քան 70 կմ երկարություն ։ Կինը մահացել էր հիվանդանոցի ճանապարհին։
Չցանկանալով, որպեսզի որևէ մեկը իր կնոջ ճակատագրին արժանանա՝ Դաշրատհը մենակ լեռնազանգվածի միջով կտրել է 110 մ (360 ֆուտ) երկարությամբ, 9,1 մ (30 ֆուտ) լայնությամբ և 7,6 մ (25 ֆուտ) խորությամբ անցում՝ աշխատելով ամեն օր՝ 22 տարի ( 1960 թվականից մինչև 1982 թվականը), որի շնորհիվ Գայա մարզի  Ատրի  ( Atri ) և Վազիրգանջ  (Wazirganj)  շրջանների միջև ճանապարհը կրճատվել է՝ հասնելով մեկ կիլոմետրի ։
Դաշրատհ Մանջհին մահացել է քաղցկեղից, 2007 թվականի օգոստոսի 17-ին ։ Նրա հուղարկավորությունը կազմակերպվել է Բիհար նահանգի կառավարության կողմից՝ մատուցած ծառայության դիմաց ։ 2011 թվականին Դաշրատհի կողմից փորված անցումով կառուցվել է բարեկարգ ճանապարհ։
Հիշատակը մասսայական մշակույթում
2010 թվականի հունիսին հնդիկ կինոռեժիսորը մտադրություն է հայտնել նկարելու Դաշրատհ Մանջհիի պատմության վրա հիմնված «Մանջհի» ֆիլմը։ Գլխավոր դերակատար՝ Մանոժ Բայպայ ։ 2015 թվականի օգոստոսի 25-ին համաշխարհային վարձույթ է բարձրացել հնդիկ կինոռեժիսորի Կետան Մեհտայի կենսագրական ֆիլմը՝ «Մանջի՝ լեռան մարդ» (Manjhi: The Mountain Man)՝  Դաշրատհի կյանքի մասին։
Պարբերական աղյուսակի խումբ
Քիմիական տարրերի պարբերական համակարգի խումբ, ատոմների հաջորդականություն՝ դասավորված միջուկի լիցքի աճման կարգով, որոնք օժտված են արտաքին շերտում միանման էլեկտրոնային կառուցվածքով։
Պարբերական համակարգի կարճ ձևում խմբերը դասակարգում են ենթախմբերի՝ գլխավոր (կամ Ա խմբեր), որոնց են պատկանում s և p տարրերը և երկրորդական (B ենթախումբ), որը ներառում է d-տարրերը։ Ենթախմբերը անվանում են նաև ամենափոքր միջուկի լիցք ունեցող տարրի անունով (որպես կանոն գլխավոր ենթախմբերի համար՝ երկրորդ պարբերության տարրերը, և երկրորդական ենթախմբի համար՝ չորրորդ պարբերության տարրերը)։ Միևնույն ենթախմբի տարրերը օժտված են նման հատկություններով։
Նույն խմբի տարրերի մոտ կարգաթվի աճմանը զուգընթաց աճում է էլեկտրոնային թաղանթների թիվը, մեծանում է ատոմային շառավիղը, ինչի հետևանքով էլեկտրաբացասականությունը թուլանում է, մետաղական հատկությունները ուժեղանում են, իսկ ոչ մետաղական հատկությունները՝ թուլանում։ Ուժեղանում են նրանց կողմից ձևավորվող նյութերի վերականգնիչ, և թուլանում օքսիդիչ հատկությունները։
Խմբերի համարակալում
1989 թվականից Տեսական և կիրառական քիմիայի միջազգային միությունը (IUPAC) որպես հիմնական տարբերակ հաստատել է պարբերական համակարգի երկար պարբերություններով ձևը ։ Ըստ այդմ IUPAC-ը առաջարկում է խմբերը համարակալել արաբական թվանշաններով՝ 1-18:
Չնայած դրան, շարունակում է կիրառվել ավանդական դարձած համարակալումը, որտեղ օգտագործվում են հռոմեական թվեր և լատինական տառեր, որը տարբերվում է Ամերիկայի և Եվրոպայի համար։
Ժամանակակից համակարգն ընդգրկում է հետևյալ խմբերը (հին համակարգերը, եվրոպականը և ամերիկյանը նշված են փակագծերում)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Պարբերական աղյուսակ
ԱՄԴ (այլ կիրառումներ)
AMD հապավումը կարող է նշանակել․
ԱՄԴ հապավումը կարող է նշանակել․
Մեծ պատմություն
Մեծ պատմություն, Մեծ պայթյունից մինչև մեր օրերը ժամանակահատվածը ուսումնասիրող ակադեմիական նոր առարկա։ Մեծ պատմությունը ուսումնասիրում է այդ երկար ժամանակահատվածը բազմաթիվ՝ ճշգրիտ և հումանիտար գիտությունների տվյալների միացման հիման վրա կազմված միջառարկայական մոտացման կիրառմամբ , հետազոտում է մարդու գոյությունը այդ խոշոր պատկերի շրջանակներում ։ Պատճառահետևանքային կապերը ուսումնասիրելու համար Մեծ պատմությունը օգտագործում է էմպիրիկ ապացույցներ , որոնց միջոցով էլ ուսումնասիրում է տիեզերքը, Երկիր մոլորակը, կյանքը, մարդկությունը։ Մեծ պատմությունը դասավանդվում է համալսարաններում և միջնակարգ դպրոցներում ։ Մեծ պատմության ակադեմիական շարժումը գլխավոր է ավստրալիական Մաքուորի համալսարանի պատմաբան Դեյվիդ Քրիսթիանը, ով է գործածության մեջ է մտցրել «Մեծ պատմություն» եզրը   , կազմելով դրա շուրջ գիտնականների նոր խումբ ։ Որոշ պատմաբաններ թերահավատություն են հայտնել նման «գիտական պատմության» վերաբերյալ, փաստարկելով նրանով, որ Մեծ պատմության վերաբերյալ հետազոտությունները բնօրինակ չեն և բանաքաղություն են իրենցից ներկայացնում ։
Անգելնյան տավարի ցեղ
Անգելյան տավարի ցեղ (Angler Rind), Խոշոր եղջերավոր կենդանիների կաթնատու ցեղ։
Մեծ պատմություն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեծ պատմություն Կատեգորիա:Բիլ Գեյթս  Կատեգորիա:Պատմության տեսություններ Կատեգորիա:Էվոլյուցիա
Անգելնյան տավարի ցեղ
Ստացվել է Գերմանիայի Անգելն թերակղզում, տեղական գորշ-կարմիր տավարից։ Գույնը կարմիր է (բաց սպիտակ և մուգ երանգներով), կովերի միջին կենդանի քաշը 440-460 կգ է, ցուլերինը՝ 650—750 կգ։
Կաթնատվությունը՝ 3000—3500 կգ, բարձրակիթներինը՝ մինչև 4500 կգ։ Կաթի յուղայնությունը՝ 4%:
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Տավարի ցեղեր
Անդրեա Ֆավիլի
Անդրեա Ֆավիլի (Andrea Favilli, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Ջենոայի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական հարձակվողի դիրքում ։
Լիվորնո
Ֆավիլին Լիվորնոյի ակադեմիայի սան է։ 2015 թվականի փետրվարի 2-ին նա վարձավճարով միացավ Յուվենտուսին և սկսեց հանդես գալ ակումբի երիտասարդական թիմի կազմում։ Իր դեբյուտը Սերիա A-ում նշեց 2016 թվականի փետրվարի 7-ին՝ փոխարինելով Ալվարո Մորատային Ֆրոզինոնեի դեմ խաղում ։ Սա դարձավ Ֆավիլիի միակ հանդիպումը Յուվենտուսի առաջին թիմի կազմում ։
Ասկոլի
2016 թվականի օգոստոսի 31-ին Ֆավիլին 1 տարվա վարձավճարով տեղափոխվեց Ասկոլի ։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց սեպտեմբերի 10-ին՝ փոխարինման մտնելով ՍՊԱԼ-ի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց դեկտեմբերի 13-ին՝ Վիրտուս Էնտելայի դեմ խաղում ։ Դեկտեմբերի 30-ին Ֆավիլին խփեց Տերնանայի դեմ հանդիպման միակ գնդակը՝ 1-0 հաշվով հաղթանակ պարգևելով իր թիմին ։ 2017 թվականի փետրվարի 11-ին նա դուբլ ձևակերպեց Տրապանիի դեմ խաղում, իսկ հանդիպումն ավարտվեց 2-2 հաշվով ։ Ապրիլի 8-ին իտալացին գոլ խփեց Ֆրոզինոնեի դեմ հանդիպման ավելացված ժամանակում՝ փրկելով Ասկոլիին պարտությունից ։ 2016-17 մրցաշրջանում Ֆավիլին անցկացրեց 30 հանդիպում՝ դառնալով 8 գոլի և 2 գոլային փոխանցման հեղինակ։
Միջազգային կարիերա
Ֆավիլին ներկայացրել է Իտալիան տարբեր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում։ 2016 թվականին նա մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցեց Եվրոպայի առաջնությանը՝ անցկացնելով 4 հանդիպում և դառնալով 2 գոլային փոխանցման հեղինակ ։ Իտալիան հասավ մրցաշարի եզրափակիչ, որտեղ 4-0 հաշվով պարտվեց Ֆրանսիային ։ 2017 թվականին Ֆավիլին մասնակցեց Մ20 աշխարհի առաջնությանը՝ խաղադաշտ դուրս գալով բոլոր 7 հանդիպումներում ։ Նա գոլ խփեց Հարավաֆրիկյան Հանրապետության դեմ խաղում  և դարձավ 3 գոլային փոխանցման հեղինակ, իսկ Իտալիան զբաղեցրեց 3-րդ հորիզոնականը մրցաշարում՝ 3-րդ տեղի համար հանդիպման հետխաղյա 11-մետրանոցների հարվածաշարում հաղթելով Ուրուգվային  ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի հոկտեմբերի 10-ի դրությամբ
Ակումբային
Յուվենտուս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լիվորնոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ասկոլիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ջենոայի ֆուտբոլիստներ
Կազելետե
Կազելետե(Caselette), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Թուրին գավառում։
Բնակչությունը՝ 2.641 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 186 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 14 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 10040։ Հեռախոսային կոդ՝ 011։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Գևորգը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հոհենվարթ (Համ)
Հոհենվարթ (Hohenwarth), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
African International Airways
African International Airways, հարավաֆրիկյան նախկին բեռնատար ավիափոխադրող ընկերություն, որը գործել է միջազգային բեռնատար ավիափոխադրումների շուկայում ։ Գլխավոր գրասենյակը գտնվել է Յոհաննեսբուրգում։ Ընկերության հիմնական տարանցիկ հանգույցներն էին համարվում Քենտի միջազգային օդանավակայանը Մեծ Բրիտանիայում, Օ. Ռ. Տամբոյի անվան միջազգային օդանավակայանը Յոհաննեսբուրգում, բելգիական միջազգային Օստենդե-Բրյուգե օդանավակայանը։ Նախկին ավիափոխադրողի հիմնական  գործակալ գործընկերն է համարվել Intavia Limited առևտրային ընկերությունը, որի գլխավոր գրասենյակը գտնվում էր Կրոուլի քաղաքում (Սուսսեկսի կոմսություն, Մեծ Բրիտանիա) ։
Պատմություն
African International Airways ավիաընկերությունը ստեղծվել է 1985 թվականին և այլ ընկերությունների դրոշի ներքո պայմանագրերով սկսել բեռնատար ավիափոխադրումներ իրականացնել դեպի Սվազիլենդ։ Երեք տարի անց բրիտանական «Intavia» ընկերությունը գնեց African International Airways ընկերության բաժնետոմսերի զգալի մասը, վերակազմավորեց ավիաընկերությունը և սկսեց իրականացնել կանոնավոր բեռնափոխադրումներ և չարտերային չվերթեր ողջ աշխարհում։ 2002 թվականին ընկերությունն առևտրային դաշինքի մեջ մտավ հարավաֆրիկյան մեկ այլ, Executive Aerospace ավիաընկերության հետ ։
1985 թվականին African International Airways ընկերությունը պայմանագիր կնքեց իտալական Alitalia ընկերության հետ՝ ապահովելով Եվրոպայից ՀԱՀ ավիաբեռնափոխադրումները, որը գործեց 11 տարի։ Տարբեր ժամանակներում ավիաընկերության ինքնաթիռները պայմանագրային հիմունքներով աշխատել են South African Airways, Air Gabon, Air Mauritius և British Airways World Cargo ընկերությունների առևտրային նշանի ներքո ։
African International Airways-ի հիմնական սեփականատերերն են համարվում «PJM Corbin and JL Warburton McBride» (76 %) և «Intavia» (24 %) առևտրային ընկերությունները։
Պյոզինգ
Պյոզինգ  (Pösing), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Կամ շրջանում ։ Բնակչությունը կազմում է 979 մարդ (2010 թվականի 31 դեկտեմբերի տվյալներով), տարածքը՝ 9.41 ։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 3 72 147։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
African International Airways
Պատմություն
2007 թվականի մարտ ամսվա դրությամբ African International Airways ավիաընկերության տրամադրության տակ եղել են հետևյալ օդանավերը՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավիաընկերություններ Կատեգորիա:1985 հիմնադրված ավիաընկերություններ Կատեգորիա:2008 կազմալուծված ավիաընկերություններ
Զաբել Բոյաջյան
Կենսագրություն
Զաբել Բոյաջյանը ծնվել է 1873 թվականին, Դիարբեքիր նահանգի Ամիդ քաղաքում, Դիարբեքիրում բրիտանացի փոխ-հյուպատոս Թոմաս Բոյաջյանի և Կատերին Ռոջերսի (անգլիացի գրող Սամուել Ռոջերսի ժառանգ) ընտանիքում։ Համիդյան ջարդերի ժամանակ հոր սպանությունից հետո, 1895 թվականին մոր և եղբոր՝ Հենրիի հետ տեղափոխվում են Լոնդոն, որտեղ սովորում է Սլեյդ գեղարվեստի դպրոցում։ Տիրապետել է անգլերեն, հայերեն, ֆրանսերեն, իտալերեն, գերմաներեն, ռուսերեն, շվեդերեն, էսպերանտո լեզուներին։ Բոյաջյանը եղել է էսպերանտոյի միջազգային ընկերության Լոնդոնի մասնաճյուղի հիմնադիրներից. 1907 թվականին որպես դերասանուհի մասնակցել է Քեմբրիջում կազմակերպված էսպերանտոյով թատերական մի ներկայացման ։
Գրական գործունեություն
Անգլերեն է թարգմանել և առանձին գրքով հրատարակել Ավետիք Իսահակյանի «Աբու լալա Մահարի» պոեմը, որն ունեցել է երեք տպագրություն։ Բոյաջյանն իր ամենամեծ գրական հաջողություններից է համարել «Շեքսպիրին ի պատիվ գիրք» ծավալուն հատորում ընդգրկվելը։ Այդ ժողովածուում զետեղվել են տարբեր ազգերի հեղինակների հոդվածներ կամ բանաստեղծություններ ։
Բոյաջյանը մահացել է Անգլիայի Սիֆորդ բնակավայրում, 1951 թվականին։
Նկարչություն
Զաբել Բոյաջյանը վրձնել է տասնյակ երփնագիր աշխատանքներ՝ դիմանկարներ և բնանկարներ։ Ստեղծել է Րաֆֆու և զորավար Անդրանիկի յուղաներկ դիմապատկերները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանությունից փրկվածներ Կատեգորիա:Համիդյան ջարդերից փրկվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Էթնիկ հայ նկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Անձինք Դիարբեքիրից Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանացիներ հայկական սերմամբ Կատեգորիա:Բրիտանահայեր Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ կանայք Կատեգորիա:Հայ կին գրողներ Կատեգորիա:Բրիտանացի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Բրիտանացի կին գրողներ Կատեգորիա:Էսպերանտիստներ
Բելիկրոյ ազգային պարկ
Բելիկրոյ ազգային պարկ (Ballycroy National Park), ազգային պարկ, որը տեղակայված է Նեֆին լեռների տարածքում։ Գտնվում է Իռլանդիայի Մեյո կոմսության հյուսիս-արևմուտքում։ Ազգային պարկը զբաղեցնում է 117.79 քառ. կմ տարածք։ Եվրոպայի ամենաընդարձակ տորֆային հողերից մեկն է՝ կազմված Ատլանտյան օվկիանոսի ճահճատորֆային հողերից։ Յուրօրինակ արեալ է՝ բուսական և կենդանական բազմազան աշխարհներով։ Հիմնադրվել է 1998 թվականի նոյեմբերի 1-ին։ Ազգային պարկի տարածքը «Պահպանության հատուկ տարածք»-ի թեկնածու է և Նեֆին համալիրի մի մաս։ Այն նաև «Հատուկ պաշտպանվող տարածք» է և «Նատուրա 2000» ցանցի մի մասը ։