cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աշոտ Ալեքսանյան (ճարտարապետ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր ճարտարապետներ
Նովոլեսնոե (գյուղ, Ռոստովսկի շրջան)
Նովոլեսնոե (Новолесное), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Ռոստովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Ռոստովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բիլկալեն
Բիլկալեն (Bilkalen, Билкален), գետ Արևմտյան Տիգրիսի ավազանում։ Այսպես է կոչվում Զիբենե գետի վերին հոսքը ։
Էլվան Ադամս
Էլվան Լի Ադամս (Alvan Leigh Adams, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։
Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է կենտրոնականի և ծանր հարձակվողի դիրքերում։ Սովորել է Օկլահոմայի համալսարանում։ 1975 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Ֆինիքս Սանս» ակումբի կողմից՝ 4-րդ համարի ներքո և իր ամբողջ սպորտային կարիերան անցկացրել այդ ակումբի կազմում։ NBA-ում, ընդհանուր առմամբ, անցկացրել է 13 մրցաշրջան։ 1976 թվականին ճանաչվել է Տարվա սկսնակ։ Ընդգրկվել է NBA սկսնակների առաջին հավաքականի կազմում (1976)։ Մեկ անգամ մասնակցել է NBA բոլոր աստղերի խաղին (1976)։ 1975 թվականին ճանաչվել է Big Eight կոնֆերենցիայի ուսանողների միջև տարվա բասկետբոլիստ։ «Սանս»-ում նրա կողմից անմահացված է 33-րդ համարը։ NBA կարիերայի ընթացքում, ընդհանուր առմամբ, խաղացել է 988 խաղ, որոնց ժամանակ հավաքել է 13 910 միավոր (14,1 մ/խ), կատարել 6937 անդրադարձ, 4012 փոխանցում, 1289 խլում և 808 բլոկշոտ ։
ԱՄՆ-ի հավաքական
1973 թվականին Ադամսն ԱՄՆ հավաքականի կազմում Մոսկվայում անցկացվող Ամառային ունիվերսիադային հաղթել է բրոնզե մեդալներ։
Բագնա
2001 թվականի տվյալներով Բագնա գյուղում բնակվում էր 1 009 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Վիժնիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1815 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կիևի Նիկոլայ Լիսենկոյի անվան երաժշտական դպրոց
Ուկրաինայի Պյոտր Չայկովսկու անվան ազգային երաժշտական ակադեմիային կից Կիևի Նիկոլա Վիտալևիչ Լիսենկոյի անվան պետական երաժշտական լիցեյ (Київський державний музичний ліцей імені М. В. Лисенка), միջնակարգ մասնագիտական երաժշտական ուսումնարան Կիևում   ։ Ուկրաինայի այս ձևաչափի չորս դպրոցներից մեկն է։ Դպրոցի հիմնական նպատակն է պատրաստել բարձր որակավորմամբ երաժիշտներ։ Դպրոցում աշակերտները հատուկ երաժշտական կրթությանը զուգահեռ ստանում են ընդհանուր միջնակարգ կրթություն։
Պատմություն
1934 թվականին Կիևի Պյոտր Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիայում (այժմ՝ Ուկրաինայի Պյոտր Չայկովսկու անվան ազգային երաժշտական ակադեմիա) շնորհալի երեխաների համար բացվել է տասնամյա երաժշտական միջնակարգ դպրոց՝ որպես մասնագիտական ուսումնական հաստատություն։ 1944 թվականին դպրոցն անվանակոչվել է ուկրաինական պրոֆեսիոնալ երաժշտական արվեստի հիմնադիր, կոմպոզիտոր Նիկոլայ Վիտալևիչ Լիսենկոյի անունով։
Իր գոյության ընթացքում դպրոցը պատրաստել է ավելի քան 3000 միջազգային և համաուկրաինական մրցույթների հաղթողներ։ Դպրոցում դասավանդել են երաժշտության այնպիսի հայտնի վարպետներ, ինչպիսիք են Կոնստանտին Միխայլովը, Աբրամ Լյուֆերը, Արսենի Յանկելևիչը, Ի. Սլիվակը, Վիլհելմ Յաբլոնսկին։ Այս պահին դպրոցում աշխատում են Ուկրաինայի արվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամներ, Ուկրաինայի Տարաս Շևչենկոյի անվան ազգային մրցանակի դափնեկիրներ, Ուկրաինայի ժողովրդական արտիստներ, Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստներ, Ուկրաինայի արվեստի վաստակավոր գործիչներ, Ուկրաինայի մշակույթի վաստակավոր գործիչներ, պրոֆեսորներ, դոցենտներ, գիտության դոկտորներ, գիտության թեկնածուներ։ Ավելի քան 35 տարի դպրոցը ղեկավարել է Ուկրաինայի արվեստի վաստակավոր գործիչ, Ուկրաինայի Պյոտր Չայկովսկու անվան ազգային երաժշտական ակադեմիայի պրոֆեսոր Վալենտին Աֆանասևիչ Շերստյուկը։ 2019 թվականի հունիսից դպրոցի տնօրենն է Ուկրաինայի արվեստի վաստակավոր գործիչ, մշակութագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Ս. Մ. Վոլկովը։ Դպրոցին աջակցելու և ավանդույթները պահպանելու նպատակով, Ս. Մ. Վոլկովի նախաձեռնությամբ Նիկոլայ Լիսենկոյի անվան լիցեյի կրթական համակարգը ընդգրկվել է Ուկրաինայի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության տարրերի ազգային ցուցակում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի երաժշտական դպրոցներ
Ծիծաղի համաճարակ Տանգանիկայում
Պատմություն
Դպրոցը փակելուց հետո սովորողներին ուղարկել են իրենց տները, և համաճարակը տարածվել է հարևան Նշամբա գյուղը։ Ապրիլ և մայիս ամիսներին 217 մարդ զգացել է ծիծաղի նոպա, նրանից մեծամասնությունը երեխաներ և երիտասարդներ էին ։ Հուլիսին ծիծաղով է վարակվել Բուկոբա քաղաքի մոտակայքում գտնվող աղջիկների համար նախատեսված «Ռամաշենե» (Ramashenye) միջնակարգ դպրոցի 48 աշակերտ ։
Դպրոցի դեմ, որտեղ սկսվել էր համաճարակը, հայց է ներկայացվել դատարան։ Անկառավարելի ծիծաղը ընդգրկել է Կաշաշայի և հարևան գյուղերի գրեթե բոլոր դպրոցները ։ Համաճարակը մարել է 18 ամիս հետո։ Ծիծաղից բացի հաղորդվել է նաև ուղեցկող ախտանիշների մասին՝ ցավեր, ուշաթափություններ, փորափքանք, շնչառական խնդիրներ, ցան, լացի և ճչի նոպաներ։ Ընդհանուր փակվել է 14 դպրոց, ավելի քան 1000 մարդ ընկել է համաճարակի ազդեցության տակ։
Պատճառ
Ծիծաղի համաճարակի առաջացման հնարավոր պատճառներից մեկը աշակերտուհիների ուսումնառության վատ պայմանների և նրանց՝ բողոքները չարտահայտելու համադրությունն է։ Ծիծաղը շրջակա իրականությանը բողոքելու անմեղ միջոցներից մեկն էր։
Իրական պոլիցիտեմիա
Գանգատները, որոնք առաջանում են իրական  պոլիցիտեմիայով  հիվանդների մոտ, հիմնականում պայմանավորված են արյան խտության բարձրացմամբ, որն առաջանում է էրիթրոցիտների քանակի ավելացման պատճառով։ Այն ավելի հաճախ հանդիպում է մեծահասակների շրջանում և կարող է ընթանալ համապատասխան ախտանիշներով կամ առանց դրանց։ Ընդհանուր ախտանիշներն են քորը և ուժեղ այրող ցավը ձեռքերում ու ոտքերում, որը հաճախ ուղեկցվում է մաշկի կարմրավուն կամ կապտավուն գունավորմամբ։ Իրական պոլիցիտեմիայով հիվանդների մոտ հավանական է հոդատապային արթրիտի առաջացումը։ Բուժումը իր մեջ ներառում է հիմնականում ֆլեբոտոմիա, ինչպես նաև պերօրալ ընդունման քիմիոթերապիա և բուժման այլ նոր մեթոդներ, ինչպիսիք են ինտերֆերոնի երկար ազդող պրեպարատները։
Նշաններ և ախտանիշներ
Որոշ մարդկանց մոտ իրական պոլիցիտեմիան կարող է անախտանիշ ընթանալ ։ Իրական պոլիցիտեմիայի դասական ախտանիշը քորն է, որը հատկապես առաջանում է տաք ջրի ազդեցությունից (օրինակ՝ տաք լոգանք ընդունելիս) և պայմանավորված է հիստամինի գերարտազատմամբ  կամ պրոստագլանդինի արտադրությամբ ։։ Նման քոր առաջանում է  հիավանդների մոտավորապես 40%-ի մոտ ։ Հոդատապային արթրիտը կարող է դիտվել հիվանդների մինչև 20%-ի  մոտ ։ Պեպտիկ խոցային  հիվանդությունը  նույնպես տարածված է իրական պոլիցիտեմիայով հիվանդների մոտ, ամենայն հավանականությամբ այն պայմանավորված է մաստոցիտների կողմից հիստամինի գերարտազատմամբ, սակայն կարող է նաև պաjմանավորված լինել խոցածին H.pylori-ի նկատմամբ զգայունության բարձրացմամբ ։
Իրական պոլիցիտեմիայի (ինչպես նաև էսենցիալ թրոմբոցիտոզի) տիպիկ ախտանիշ է էրիթրոմելալգիան ։ Այն ձեռքերի կամ ոտքերի այրող ցավային զգացողությունն է, որը սովորաբար ուղեկցվում է մաշկի կարմրավուն կամ կապտավուն գունավորմամբ։ Էրիթրոմելալգիան առաջանում է թրոմբոցիտների քանակի ավելացման և ագրեգացիայի ակտիվության բարձրացման պատճառով, որի արդյունքում վերջույթների մազանոթներում ձևավորվում են արյան մակարդուկներ։ Այն զգայուն է ասպիրինային թերապիայի հանդեպ ։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Իրական պոլիցիտեմիան, որպես առաջնային պոլիցիտեմիա, առաջանում է ոսկրածուծի էրիթրոիդ, մեգակարիոցիտային և գրանուլոցիտային ծիլերի ուռուցքային պրոլիֆերացիայի արդյունքում, որը կոչվում է պանմիելոզ։ Ի տարբերություն երկրորդային պոլիցիտեմիայի, առաջնայինի դեպքում արյան մեջ ցածր է լինում էրիթրոպոետինի մակարդակը։ Իրական պոլիցիտեմիայի դեպքում հայնաբերվում է JAK2 թիրոզին կինազային գենի ակտիվացնող մուտացիա։ Գենը գործում է էրիթրոպոետինային ռեցեպտորների ազդանշանային ուղում, իսկ մուտացիայի հետևանքով առաջանում է բջիջների էրիթրոպոետին անկախ պրոլիֆերացիա ։
Ախտորոշում
Իրական պոլիցիտեմիայի ախտորոշիչ չափանիշները փոփոխության են ենթարկվել 2016 թվականին՝ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության կողմից ։ Ախտորոշման համար շեշտը դրվում է ճշգրիտ հյուսվածաբանական դիտարկումների վրա։
Ինչպես ամփոփեց Վերստովեկը, 2016 թվականի Եվրոպական արյունաբանական ասոցեացիայի կոնգրեսից հետո, իրական պոլիցիտեմիայի ախտորոշման համար գոյություն ունեն 3 հիմնական չափորոշիչներ՝
Հիվանդները սովորաբար ունենում են էրիթրոպետինի շատ ցածր քանակություն արյան մեջ, որը կարող է համարվել երկրորդային ախտորոշիչ չափանիշ։ Էրիթրոպոետինը  աճի գործոն է, որը խթանում է  էրիթրոցիտների արտադրությունը։ Էրիթրոպոետինի արտադրության դադարեցումը օրգանիզմի փոխատուցողական ռեակցիան է  արյան մեջ էրիթրոցիտների բարձր մակարդակի նկատմամբ, որոնք իրական պոլիցիտեմիայի դեպքում բազմանում են առանց որևէ վերահսկողության։
JAK2 (V617F) թիրոզին կինազային գենի մուտացիան խիստ կապված է իրական պոլիցիտեմիայի հետ ։ JAK2 V617F մուտացիա առկա է հիվանդների 95%-ի մոտ, հայտնաբերվել է նաև JAK2 12 էկզոնի մուտացիա ։
Իրական պոլիցիտեմիայով հիվանդ և բուժում չստացած մարդիկ ունեն Բադ-Քիարիի համախտանիշի (լյարդի երակի թրոմբոզ) զարգացման բարձր ռիսկ ։
Բուժում
Իրական պոլիցիտեմիան առանց բուժման կարող է մահացու լինել և հիվանդների միջին ապրելիությունը կազմում է 1.5-3 տարի  ։ Անհատների, ովքեր ստացել են բուժում, կյանքի միջին տևողության  վերաբերյալ տվյալները վերջնական չեն, քանի որ հիվանդությունը հազվադեպ է հանդիպում։ Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ վերահսկվող իրական պոլիցիտեմիայի դեպքում միջինում ապրելիությունը  կազմում է 10-20 տարի, մինչդեռ հետազոտությունների մեծ մասի դեպքում հիվանդությունն ախտորոշում են 60  և ավելի տարիքային խմբի մարդկանց մոտ, և տվյալ մարդիկ ապրում են  կյանքի  սպասվելիք նորմալ տևողությանը  մոտ ։
Բուժման համար օգտագործում են դեղորայք, որոնք նվազեցնում են էրիթրոցիտների քանակությունն արյան մեջ։ Դրանց մեջ է ներառվում հիդրոքսիուրեային և ինտերֆերոնային թերապիան ։ Բժիշկները նախընտրում են խուսափել քիմիոթերապիայից, եթե դա հնարավոր է, հատկապես երիտասարդ հիվանդների դեպքում, քանի որ հետազոտության արդյունքները ցույց են տվել սուր միելոիդային լեյկեմիայի փոխակերպման բարձր հավանականությունը։ Թեև հիդրօքսիուրեան այս առումով համարվում է ավելի անվտանգ քիմիոթերապիա, դեռևս որոշ բանավեճեր կան դրա երկարաժամկետ անվտանգության վերաբերյալ ։
Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ հակաքաղցկեղային դեղամիջոց հանդիսացող Էրլոտինիբը հանդիսանում է JAK2 V617F ակտիվության արգելակիչ է և կարող է լինել բուժման լրացուցիչ տարբերակ ։
Ռուքսոլիտինիբը՝ Յանուս կինազ 2 (JAK2) ինհիբիտորը, նույնպես օգտագործում են բուժման համար ։
Ropeginterferon alfa-2b (Besremi) Եվրոպական միությունում բժշկական օգտագործման համար երաշխավորվել է 2019 թվականի փետրվարին, իսկ ԱՄՆ-ում 2021-ի Նոյեմբերին ։ Ropeginterferon alfa-2b-ն առաջին դեղամիջոցն է, որը հաստատվել է ԱՄՆ Սննդամթերքի և դեղերի վարչության կողմից իրական պոլիցիտեմիայի բուժման համար,  մարդիկ կարող են ընդունել անկախ իրենց բուժման պատմությունից, իսկ ինտերֆերոնային բուժումը հատուկ  հաստատվել է իրական պոլիցիտեմիայի բուժման համար ։
Համաճարակաբանություն
Իրական պոլիցիտեմիան հանդիպում է բոլոր տարիքային խմբերում, և տարիքի հետ հիվանդության հանդիպման հաճախականությունը մեծանում է։ Ուսումնասիրություններով պարզվել է, որ ախտորոշման միջին տարիքը 60 տարեկանն է, մինչդեռ Մայոյի կլինիկայի ուսումնասիրությունը Օլմսթեդ կոմսությունում (Մինեսոտա) ցույց է տվել, որ ամենաբարձր հաճախականությունը 70-79 տարեկան մարդկանց մոտ է ։ Մինեսոտայի բնակչության ընդհանուր հիվանդացությունը տարվա ընթացքում 100,000 բնակչի հաշվարկով կազմում է 1.9 մարդ, ավելի հաճախ հիվանդանում են տղամարդիկ, քան կանայք ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արյան հիվանդություններ Կատեգորիա:Արյունաբանություն Կատեգորիա:Բժշկություն Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող քաղցկեղներ Կատեգորիա:Հիվանդություններ Կատեգորիա:Առողջություն Կատեգորիա:Ուռուցքաբանություն Կատեգորիա:Նորագոյացություններ
Շաղավոտ
Շաղավոտը Հայկական տոմարի համաձայն, գիշերվա 12 ժամերից չորրորդի անունն է։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայկական տոմար
Անջուս
Անջուս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կամավոտ
Կամավոտը Հայկական տոմարի համաձայն, գիշերվա 12 ժամերից հինգերորդի անունն է։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայկական տոմար
Տալամանկա դե Խարամա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Լևոն Մալխասյան
Լևոն Պարույրի Մալխասյան ավելի հայտնի որպես Մալխաս, հայ ջազմեն, կոմպոզիտոր։ ՀՀ ժողովրդական արտիստ (2013)։
Կենսագրություն
«Ինտերնեյշնլ ջազ ֆեսթիվալ»-ին մասնակցում էին արտասահմանյան հայտնի խմբեր՝ New York Voices վոկալ – ինստրումենտալ ջազային խումբը, Նյու Օռլեանի ջազզի վետերանների խումբ և խմբեր՝ ԱՊՀ տարբեր երկրներից ։ 2000 թվականին Լևոն Մալխասյանը կրկին կազմակերպում է ջազ փառատոն ֆիլհարմոնիայի մեծ դահլիճում։ Եռօրյա այս փառատոնին մասնակցում է նաև ջազի արքա Չիկ Կորեան։ 2003 թվականին լույս է տեսնում նաև նրա առաջին ձայնասկավառակը 2006 թվականին ևս, Լևոն Մալխասյանի կազմակերպած ջազի 3-րդ միջազգային փառատոնի շրջանակներումում, Երևանը հյուրընկալում է աշխարհի հայտնի ջազմենների, այդ թվում՝ «Wind and Fire» խմբին։ 2008 թվականին «Շարմ» ընկերության հետ միասին Լևոն Մալխասյանը կազմակերպում է ջազային բացառիկ համերգների մի ամբողջ շարք՝ նվիրված հայկական ջազի 70 ամյակին։ Մի ամբողջ տարի ձգվող այդ փառատոնի շրջանակներում Երևանում համերգներով հանդես են եկել ջազի աշխարհահռչակ աստղեր Էլ Ջերոն, Ջո Քոքերը, Ջորջ Բենսոնը, «Շակատակ» խումբը, Գեորգի Գարանյանը, Թոմա Կոտաշվիլին, Դաթո Ջափարիձեն և ուրիշներ։ Ամբողջ 2008 թվականին յուրաքանչյուր ամիս ջազ համերգ էր տալիս ինչ-որ մի հայտնի դեմքը։ Այդ տարի նշվեց նաև Կոնստանտին Օրբելյանի 80 ամյակը։ Լևոն Մալխասյանը 1964 թվականին ամուսնացել է Նինա Ալեքսանդրի Տեր-Ղազարյանի հետ, որը լողի հնգակի չեմպիոն էր և հայտնի ռենտգենոլոգ-բժշկուհի։ Լևոն Մալխասյանն ունի մեկ աղջիկ՝ Իրինա Մալխասյանը, ով դասախոսում է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում, նաև կոմպոզիտոր է, երգչուհի ։ Լևոն Մալխասյանը կատարել է բազմաթիվ ջազային գործերի մշակումներ, հեղինակել մեկ գործ՝ «Երևան ջան» վալսը, որը նաև համանուն ֆիլմի սաունդթրեքն է ։ Լևոն Մալխասյանն ուներ երեք երազանք, որոնք բոլորն էլ իրականացել են ։ Առաջին երազանքն էր՝ մեկնել ԱՄՆ և ակումբում լսել այն մարդկանց, որոնց շնորհիվ նա սկսել էր նվագել։ Այդ երազանքը նա իրականացրեց 1990 թվականին։ Երկրորդ երազանքն էր՝ ամերիկյան մեգաաստղերի հետ միասին Երևանում անել միջազգային ջազ-փառատոն։ Դա մի քանի անգամ հաջողվեց անել։ Իսկ երրորդ երազանքը սեփական ջազ ակումբ ունենալն էր։ Դա նույնպես իրականացավ. 2006 թվականին Երևանում հիմնադրվեց «Մալխաս ջազ ակումբը», որը գործում է մինչ օրս։ «Մալխաս ջազ ակումբ»- ում այսօր նվագում են 7 ջազային խումբ և շաբաթվա բոլոր օրերին կա համերգ։ Այն մեծ մասսայականություն է վայելում Երևանում ։ Լևոն Մալխասյանը հյուրախաղերով հանդես է եկել մոտ 50 երկրում։ 1999 թ. արժանացել է Հայաստանի «Մովսես Խորենացի» մեդալի, 2003 թ.՝ Երևանի պատվավոր քաղաքացու, 2007 թ.՝ ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործչի կոչումներին, 2008 թ.՝ ՌԴ Լոմոնոսովի անվան մեդալի՝ հայկական ջազ երաժշտությունը արտերկրում տարածելու համար։ 2010 թ. ՀՀ մշակույթի նախարարության կողմից արժանացել է ոսկե մեդալի, 2013 թ.՝ ՀՀ ժողովրդական արտիստի կոչմանը ։ Լևոն Մալխասյանն արժանացել է «Ոսկե ծիրան» կինոփռատոնի ոսկե մեդալին, Առնո Բաբաջանյանի ոսկե մեդալին։ Լևոն Մալխասյանը Կանադայի Ինֆորմատիկայի ինստիտուտի ակադեմիկոս է։ Կրեմլում կայացած «Կարոտ» մրցանակաբաշխության դափնեկիր է, Համամիութենական ջազ փառատոնի դափնեկիր։ Սլավոնական համալսարանի կողմից ճանաչվել է տարվա մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երգահաններ Կատեգորիա:1945 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևանի պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:Հայ ջազմեններ Կատեգորիա:ՀՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Խորհրդային կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ Կատեգորիա:Խորհրդային դաշնակահարներ Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ
Էնդրյու Հեյսկել
Էնդրյու Հեյսկել, «Ժամանակի» կորպորացիայի նախագահ և գործադիր տնօրեն (1960–1980): Նա հայտնի է իր բարեգործությամբ, կազմակերպություններով՝ ներառելով Նյու Յորքի հանրային գրադարանը ։ Եղել է  նաև Միջամերիկյան մամուլի ասոցիացիայի նախագահ (1961–1962):
Կենսագրություն
Հեյսկելը՝ ամերիկացի ծնողներ Էն Մուր Հաբարդի և Մորգան Օտթ Հեյսքելի երկրորդ երեխան է։ Նա ծնվել է Նեապոլում,  ով ամուսնացել է Ուիլինգում՝ Արևմտյան Վիրջինիայում, այնուհետև տեղափոխվել Կապրի։ Նա իր մանկությունն անցկացրել է արտերկրում։
1946 թվականին, ընդամենը 30 տարեկան հասակում, Հեյսկելը կոչվել է «Կյանքի» հրատարակիչ, հետագայում, որպես գործադիր տնօրեն, 1972 թվականին նա ստիպված էր փակել այն ։ 1974 թվականին նա ստեղծել է «Մարդիկը», որն արագորեն արժանացել է մեծ արձագանքի ։
Նրա անունով է կոչվում Միջազգային կրթության ինստիտուտի Էնդրյու Հեյսկելի մրցանակը։ Հեյսկելը միջոցներ է ներդրել Հռոմի Ամերիկյան ակադեմիայում գեղարվեստական ղեկավարի պաշտոնը ստանձնելու համար ։
Անձնական կյանք
Հեյսկելն ամուսնացել է երեք անգամ։ Նրա առաջին կինը Կոռնելիա Սքոթն էր։ Նրանք ունեին երկու երեխա՝ Դայանը և Փիթերը ։ Նրա երկրորդ կինը հոլիվուդյան դերասանուհի Մադլեն Քերոլն էր, որից նա ուներ մեկ դուստր՝ Էն Մադլեն ։ I965 թվականին նա ամուսնացել է երրորդ կնոջ՝ Մարիան Սուլզբերգեր Դրիֆոսի հետ, ով «Նյու Յորք ժամանակներ»-ի հրատարակիչ Օրվիլ Դրիֆոսի այրին էր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լրագրություն Կատեգորիա:Լրագրողներ
Անժելա Երիբեկյան
Կենսագրություն
Ծնվել է ծառայողի ընտանիքում։ 1939 թվականին ավարտվել է Շահումյան գյուղի (Վրաստան) միջնակարգ դպրոցը և նույն թվականին ընդունվել Երևանի բժշկական ինստիտուտը։ 1943 թվականին ավարտել է ինստիտուտը և մեկնել բանակը. նախ՝ Թբիլիսի, որտեղ չորսուկես ամիս սովորում է բուժանձնակազմի որակավորման դասընթացներում։ 1943 թվականի դեկտեմբերին նրան տրվում է բժշկական ծառայության ավագ լեյտենանտի կոչում։
1944 թվականի մայիսին մեկնել է ռազմաճակատ։ Մինչև հուլիսի 2-ը Ուկրաինական ռազմաճակատի № 743 վիրաբուժական դաշտային շարժական հոսպիտալում եղել է օրդինատոր։ Այնուհետև նշանակվել է 15-րդ բուժուժեղացված վաշտի բժիշկ։
1945 թվականի փետրվարին հիվանդության պատճառով ազատվել է զինվորական ծառայությունից։ Երկար ժամանակ փորձել է բուժվել սանատորիաներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժշկուհիներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Փաթքինեթի
Փաթքինեթի (ფათქინეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 930 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 5 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քարելի շրջան
(7670) Կաբելակ
(7670) Կաբելակ (Kabelac), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի օգոստոսի 20-ին Լենկա Սարունովայի կողմից Օնդրեյովում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,383701 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9732 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7942 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1344,24 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,26781 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,83° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լենկա Սարունովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նովոլիկեևո
Նովոլիկեևո (Новоликеево), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կստովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կստովսկի շրջանի բնակավայրեր
Տիգրան Հովհաննիսյան (երգիչ)
Տիգրան (Դիկրան) Հովհաննիսյան (, Dikran Hovanessian), սիրիահայ երգիչ, հայրենասիրական և ժողովրդական երգերի կատարող։
Կենսագրություն
Ծնվել է Սիրիայի Ալ-Կամիշլի քաղաքում։ Սովորել է Եփրատ վարժարանում։ Ապրում է Հեսսեն քաղաքում, Գերմանիա։
Երգերի թվում են Գուսան Հայկազունի բազմաթիվ աշխատությունները։
Կատարած հայտնի երգերի թվում են՝ «Ցնծա ով հայ», «Մուսա լեռան», «Հայեր, միացեք», «Ասպետական սև սատանան», «Գետաշեն», «Իմ անուշ մայրիկ», «Մայր մեր Հայաստան», «Սարգիս Զեյթլյանի հիշատակին», «Սիրիահայության», «Երևան», «97-ամյակ» և այլն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հայրենասիրական երգերի կատարողներ Կատեգորիա:Սիրիահայ երգիչներ Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ
Միկոլա Բրատան
Միկոլա Բրատան (Микола Іванович Братан, ), ուկրաինացի բանաստեղծ, արձակագիր։ Ուկրաինայի արվեստի վաստակավոր գործիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Խերսոնի մարզի Սեմյոնովկա գյուղում։ Մանկավարժական ուսումնարանն ավարտելուց հետո, ծառայել է խորհրդային բանակում։ Աշխատել է տարբեր թերթերի և հեռուստատեսության խմբագրություններում։ Ավարտել է Օդեսայի Ի. Ի. Մեչնիկովի անվան համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։
Հրատարակել է բազմաթիվ գրքեր, որոնցից են հետևյալ բանաստեղծությունների ժողովածուները՝ «Թխադեմ Տավրիդ» (1961), «Ծիածանը՝ մարդկանց» (1966), «Հացի ճշմարտությունը» (1973) և այլն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Օդեսայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկագիրներ
Electronic Entertainment Expo 2015
Bethesda
Bethesda-ն առաջին անգամ անց կացրեց սեփական պրեսս-կոնֆերանսը E3-ի շրջանակներում հունիսի 14-ին տեղի ժամանակով 19։00-ին, որի ընթացքում պատմեց ավելի շատ տեղեկություն գալիք խաղերի մասին՝ DOOM,Dishonored 2, Battlecry, Fallout 4: Վերջինը ամենասպասվածն էր, Fallout-ի տնօրեն Տոդդ Հովարդը ցուցադրեց խաղի կես ժամանոց դեմո տարբերակը։
Microsoft
Microsoft-ը իր պրես-կոնֆերանսը անց կացրեց հունիսի 15-ին տեղին ժամանակով 9։30-ին ։
Electronic Arts
Electronic Arts-ի պրեսս-կոնֆերանսը տեղի ունեցավ հունիսի 15-ին տեղի ժամանակով 13։00-ին ։ Որը տևեց շուրջ մեկ ժամ  ։
Ubisoft
Ubisoft-ը իր պրեսս-կոնֆերանսը անց կացրեց հունիսի 15-ին տեղի ժամանակով 14։45-ին ։
Nintendo
Nintendo երրորդ անգամ անընդմեջ հրաժարվեց անց կացնել պրեսս-կոնֆերանս, սակայն նա խաղադրույք է կատարել առցանց հեռարձակման վրա, որը տեղի ունեցավ հունիսի 16-ին տեղի ժամանակով 9։00-ին ։
Square Enix
Square Enix-ը անց կացրեց իր պրեսս-կոնֆերանսը հունիսի 16-ին տեղի ժամանակով 10։00-ին ։
PC Gaming Show
Անհատական համակարգիչների համար նախատեսված խաղերի մասնագիտացված կոնֆերանսը կայացավ հունիսի 16-ին տեղի ժամանակով 17։00-ին, PC Gamer և AMD ամսագրերի հովանավորությամբ։ Կոնֆերանսի ընթացքում ելույթ ունեացան այնպիսի ընկերություններ ինչպիսիք են՝ Blizzard Entertainment, Bohemia Interactive, Paradox Interactive, Obsidian Entertainment, ինչպես նաև Tripwire Interactive, Square Enix, Cloud Imperium Games և Devolver Digital։ Կոնֆերանսը վարեց Շոն Պլոտտը ։
Հայտնի ընկերությունների ցանկ
Հիմնական մասնակիցների ցանկը, որոնք ներկայացրել են իրենց նորույթները E3 2015-ի ընթացքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2015 Կատեգորիա:2015 իրադարձություններ Կատեգորիա:Իրադարձություններ ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Միջոցառումներ
Սովորական սոխակ
Չափերով մոտ է արշալուսիկին։ Մարմինը վերևից դարչնամոխրագույն է, ներքևից՝ սպիտակ, կուրծքը՝ խայտերով, պոչը՝ շիկակարմիր։ Սեռերը նման են, ունի մյուս սոխակներին նման, բայց ավելի երգեցիկ ձայն։
Արտաքին կառուցվածք
Մարմնի երկարությունը 16,5 սմ է, թևերի բացվածքը՝ 18-24-26,5 սմ, կենդանի զանգվածը՝ 25 գ։ Մարմինը վերևից դարչնամոխրագույն է, ներքևից՝ սպիտակ, կուրծքը՝ խայտերով, պոչը՝ շիկակարմիր։ Երիտասարդը ներքևից մուգ, խիտ պտերով է։ Երգում է գիշեր-ցերեկ։ Բնակվում է անտառներում, այգիներում։ Գերադասում է խիտ բուսուտները։ Բազմացման սեզոնի ավարտին՝ հուլիսին և օգոստոսին ունենում են միանգամյա փետրափոխություն ։
Ձայն
Արուի բարձր է, տարբեր սուլոցներով, թրթիռներով և կազմված է ֆլեյտայի ձայն հիշեցնող «պիոո» ձայնից՝ զանգ հիշեցնող տոնով։ Հաճախ երգը միջամտվում է ճռռացող «դսեռ» ձայնով։ Սոխակի երգը չունի բարձր սուլող թռչուններին բնորոշ աճող ձայներերանգ։ Հաճախ երգում են նաև ձմեռման տարածքում ։
Տարածվածություն և բնակության պայմաններ
Սովորական սոխակը չվող թռչուն է։ Այն տարածված է արևելյան Եվրոպայում և արևմտյան Ասիայում։ Ամառային բնակության հյուսիսային սահմանը հասնում է մինչև Դանիա, հարավային Նորվեգիա և Շվեդիա, Բալկանյան երկրներ, Կոստրոմա, Վոլոգդա, Պերմ, Ղազախստան, Թուրքմենստան և Ալտայ։ Հարավային սահմանը հասնում է մինչև Ավստրիա, Չեխիա, Ռումինիա, Բուլղարիա, Հարավային Ռուսաստան, Ղրիմ և Հյուսիսային Կովկաս։ Թռչունը ձմեռում է Աֆրիկայում՝ Սահարայի հարավային հատվածում ։ Որպես պատահական չվահյուր հանդիպում է Բրիտանական կղզիներում ։
Սովորական սոխակը նախընտրում է թփերով հարթ վայրերը, խիտ թփուտները, ճահճոտ տարածքները և ջրերի շրջակայքը։ Ձմեռման ժամանակ բնակվում է փշավոր թփուտներում, ջրային տարածություններին կից դաշտերում և հաճախ անտառամերձ տարածությունների խիտ խոտածածկույթում ։
Վարք
Սովորական սոխակը սնվում է հողում բնակվող որդերով, սարդերով, իսկ հասուն թռչունները նաև որոշ միջատների՝ բզեզների, փոքր թիթեռների և ճանճերի թրթուրներով և հարսնյակներով։ Սոխակը կարող է սնվել նաև հատապտուղներով, ինչպիսին օրինակ հաղարջն է ։ Մինչև իր չվի ժամանակ Սահարա անապատը կտրելը, սոխակը կուտակում է ճարպի պաշարներ։ Հայտնի է, որ թռչունների այս վարքը կարող են խթանել մագնիսական ալիքները։ Մագնիսական դաշտի ազդեցությունն է ստիպում թռչուններին պատրաստվել Շվեդիայից գաղթին՝ մարմնի ճարպի քանակն ավելացնելով ։
Բնադրում է մեռած տերևների, խոտի վրա՝ գետնին։ Բույնը պատրաստում է խոտաբույսերից։ Դնում է 22 մմ տրամագծով, բաց ձիթապտղագույն-կանաչ՝ կարմրավուն պտերով 5-6 ձու։ Երիտասարդ թռչուններին կերակրում են երկու ծնողները մինչև մոտ տասնմեկ օրականը, իսկ թռչունները լրիվ անկախ են դառնում դրանից մոտ տասներկու օր հետո ։
Կարգավիճակ
Ըստ BirdLife International-ի մոտավոր հաշվարկների՝ Եվրոպայում կա մոտ 11-20 միլիոն սովորական սոխակ, որը կազմում է թռչունների ընդհանուր քանակի 50-74%-ը։ Թռչունի ընդհանուր պոպուլյացիան 15-41 միլիոն առանձնյակ է։ Եվրոպայում ըստ որոշ տվյալների պոպուլյացիան փոքր աճ է գրանցել։ Ըստ բնության պահպանության միջազգային միության դասակարգման՝ սովորական սոխակը համարվում է քիչ մտահոգող տեսակ ։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Կեռնեխներ Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ
Բանիլով
Բանիլով (Банилів), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Վիժնիցայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բանիլով գյուղում բնակվում էր 3 897 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Վիժնիցայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բավական
Բավականը Հայկական տոմարի համաձայն, գիշերվա 12 ժամերից վեցերորդի անունն է։
Բավականը կեսգիշերվա պահերից մեկն է։ Ըստ ասացվածքի, հայոց ողջախոհության աստվածուհի Նանեն գիշերվա այդ պահին արթուն մնացած մարդկանց կողերը խուտուտ է տալիս և ասում. բավական է արթուն մնաք, քնեք։ Այդ պատճառով էլ գիշերվա վեցերորդ ժամը կոչվել է Բավական ։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայկական տոմար
Օդ
Օդը Երկրի մթնոլորտը կազմող գազային խառնուրդն է։ Օդի՝ գազային խառնուրդ լինելու հանգամանքն առաջինը պարզել է ֆրանսիացի քիմիկոս Անտուան Լավուազիեն 1774 թվականին. փակ անոթում զետեղված մետաղի փոշին շիկացնելիս՝ նկատել է, որ մետաղի հետ միանում է օդի միայն մի մասը՝ մի բաղադրիչը։ թվականին նա պարզել է նաև, որ օդի այդ բաղադրիչը պիտանի է շնչառության համար, ուստի այն անվանել է «շնչառությանը պիտանի օդ»՝ թթվածին, մյուսը՝ ոչ պիտանին՝ ազոտ, որը հունարենից թարգմանաբար նշանակում է անկենդան։
19-րդ դարում օդում հայտնաբերեցին նաև ածխածնի երկօքսիդ, իներտ գազեր, մեթանի, ծծմբային գազի, ածխածնի մոնօքսիդի, օզոնի, ջրածնի, ամոնիակի և ազոտի այլ միացությունների հետքեր։
Թթվածնի պարունակությունն օդում առաջինը որոշել են ֆրանսիացի քիմիկոսներ Ժան Բատիստ Անդրե Դյուման և Ժան Բատիստ Բոսենկոն 1841 թ-ին։ Ավելի ուշ օդը հեղուկացվեց և բաժանվեց իր երկու հիմնական բաղադրիչների՝ ազոտի և թթվածնի։ 1896–97 թթ-ին անգլիացի քիմիկոս Վիլյամ Ռամզայը հեղուկ օդի կոտորակային թորմամբ ստացավ նաև 4 նոր իներտ գազեր։
Օդի երկրամերձ շերտի բաղադրություն
Ենթադրում են, որ Երկրի նախնական մթնոլորտը կազմված է եղել ամոնիակ-ջրածնային խառնուրդից. նրանում թթվածինն սկզբում հայտնվել է ջրի դիսոցման ճանապարհով, այնուհետև՝ բույսերի, կենդանիների և միկրոօրգանիզմների գործունեությամբ՝ լուսասինթեզով։ Կյանքի համար առավել կարևոր նշանակություն ունի թթվածինը, որի ընդհանուր զանգվածը Երկրի վրա 5,13.1015 տ է, իսկ Երկրի մթնոլորտը պարունակում է մոտ 1,18.1015 տ, որի պաշարները լրացվում են բույսերի կողմից։ Որքան շատ բույսեր են լինում շրջապատում, այնքան ավելի մաքուր և թթվածնով հարուստ է տվյալ տեղանքի օդը։
Մթնոլորտում իներտ գազերը հայտնվել են Երկրի հրաբխային գործունեության հետևանքով, իսկ CO2-ը՝ օրգանական վառելիքի այրման և լուսասինթեզի միջոցով։ Վերջին հարյուրամյակում CO2-ի և մյուս ջերմոցային գազերի բաղադրությունն օդում աննախադեպ աճել է և դարձել մեծամասշտաբ կլիմայական փոփոխությունների պատճառ։ Իսկ էներգետիկայի և ծանր արդյունաբերության հսկայածավալ աճի հետևանքով փոխվում է ոչ միայն օդի բաղադրությունը, այլև մթնոլորտում կուտակվում են նաև պինդ գոյացություններ՝ փոշի, մուր և այլն, որոնք դառնում են ծխամշուշների (սմոգ) և նման այլ երևույթների առաջացման պատճառ։ Օդի վրա վնասակար ազդեցություն են թողնում նաև տրանսպորտային միջոցների արտանետումները։ Օդում կարող են հայտնվել նաև տարբեր միկրոօրգանիզմներ ևս, այդ թվում՝ ախտածին, և վարակի պատճառ դառնալ։ Մթնոլորտային օդում մշտապես կան ջրային գոլորշիներ, որոնց միջին պարունակությունը կոչվում է օդի խոնավություն։ Բարձր խոնավության դեպքում դժվար տանելի են ինչպես շոգը, այնպես էլ ցուրտը։ Մարդու բնականոն ջերմընկալման համար կարևոր է նաև օդի շարժումը։ Շարժման առավել բարենպաստ արագությունը ձմռանը 0,15 մ/վ է, ամռանը՝ 0,2–0,3 մ/վ։ Փակ տարածությունների օդը կարող է որոշ վարակիչ հիվանդությունների, հատկապես՝ օդակաթիլային վարակների (գրիպ, դիֆթերիա, կարմրուկ, քութեշ, կապույտ հազ, կորոնավիրուս և այլն) տարածման պատճառ դառնալ։ Ուստի դրանք անհրաժեշտ է մշտապես օդափոխել։ Երկրի մթնոլորտում առանձնացված են տարբեր շերտեր, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի օդի բաղադրության ու վիճակի իր առանձնահատկությունները։ 25–30 կմ բարձրություններում գտնվում է օզոնային շերտը, որը կենսական նշանակություն ունի, կլանում է Արեգակի՝ կյանքի համար վնասակար անդրամանուշակագույն ճառագայթների հիմնական մասը։
100 կմ բարձրություններում օդի բաղադրությունը գրեթե չի փոխվում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օդ
Վերափոխման տաճար (Տարտու)
Վերափոխման տաճար (Tartu Uspenski kirik), Էստոնիայի առաքելական ուղղափառ եկեղեցու Տարտուի թեմի առաջնորդանիստ եկեղեցին (Կոստանդնուպոլսի պատրիարքություն)։ Գտնվում է Էստոնիայի Տարտու քաղաքում՝ Մագազինի փողոց (Magasini tänav), 1 հասցեում։
Պատմություն
Նոր քարե տաճարը կառուցվել է 1776-1782 թվականներին և օծվել 1783 թվականին ի պատիվ Աստվածամոր վերափոխման ։
1997 թվականին ընդգրկվել է Էստոնիայի մշակույթի հուշարձանների պետական ռեգիստրում ։
Եկեղեցին դարձել է մայր տաճար 2009 թվականի հունվարի 10-ին և ծառայում է որպես Տարտուի ուղղափառ եպիսկոպոսի նստավայր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի եկեղեցիներ Կատեգորիա:Էստոնիայի մշակույթի հուշարձաններ Կատեգորիա:1783 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Տաճարներ այբբենական կարգով
Ղամիշլի (այլ կիրառումներ)
Ղամիշլի անունը կարող է վերաբերել՝
Իսպանիայի մշակութային կենտրոն
Իսպանիայի մշակութային կենտրոն (Centro Cultural de España) գտնվում է Մեխիկոյի պատմական կենտրոնում, Գուատեմալա փողոց, 18 հասցեում ։ Ուշ 1990-ականներին Սուրբ Աստվածամոր համբարձման մայր տաճարի ետևում գտնվող այս հին առանձնատունը ավերակ է եղել, մինչև Մեխիկոյի կառավարությունն այն զիջել է Իսպանիայի կառավարությանը։ Երբ վերանորոգման աշխատանքներն ավարտվել են, Իսպանիայի նոր մշակութային կենտրոնը 2002 թվականին վերաբացվել է Իսպանիայի թագավորի և Մեխիկոյի նախագահի կողմից ։
Այս կենտրոնը կազմակերպում է մեքսիկացի և իսպանացի տարբեր արվեստագետների աշխատանքների ցուցահանդեսներ, ինչպես նաև` ներառում է երիտասարդների և փորձարառական արվեստագետների աշխատանքներ։ Բացի այդ, վերևի հարկում գործում է փոքրիկ սրճարան, իսկ ներքևի հարկում` հուշանվերների խանութ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեխիկոյի տեսարժան վայրեր
Ամանդա ՄքՖարլենդ
Ամանդա Ռիդ ՄքՖարլենդ (Amanda Reed McFarland, ), ամերիկացի միսիոներուհի։ Առաջին կին միսիոներուհին է, ով եղել է ԱՄՆ Ալյասկա նահանգում ։
Կենսագրություն
Ամանդա ՄքՖարլենդը ծնվել է 1837 թվականին Վիրջինիա նահանգի Բրուկ շրջանում։ Սովորել է Սթուբենվիլի իգական սեմինարիայում։ 1857 թվականին ամուսնացել է պրեսբիտերեկան հոգևորական Դեյվիդ ՄքՖարլենդի հետ։ 1862-1866 թվականներին Դեյվիդը ղեկավարել է Իլինոյս նահանգի Մաթուն քաղաքի իգական սեմինարիան, 1867 թվականին միսիոներական առաքելություն իրականացնելու համար տեղափոխվել է Սանտա Ֆե։ Այստեղ Ամանդա ՄքՖարլենդը մեքսիկացի երեխաների համար կազմակերպել և ղեկավարել է միսիոներական դպրոց։ 1873 թվականին զույգը տեղափոխվել է Կալիֆոռնիա և Սան Դիեգոյում հիմնադրել ակադեմիա։ 1875 թվականին նրանք միսիոներական առաքելություն են իրականացրել նե- պերսե ժողովրդի համար։
1876 թվականին՝ ամուսնու մահից հետո, Ամանդան անցել է Պրեսբիտերական եկեղեցու ընտանեկան խորհրդի ներքո և տեղափոխվել Օրեգոն նահանգի Պորտլենդ քաղաք։ 1877 թվականին ղեկավարել է Ալյասկայի Վրանգել շրջանի դպրոցը։ Այստեղ տեղական բնակչության համար նա հանդես է եկել որպես հոգևորական, բժիշկ, իրավաբան։ Բախվելով դժվարությունների, հուսահատությունների՝ քրիստոնեական հասարակության ստեղծման համար բացել է դպրոցներ և ձևավորել եկեղեցիներ։ Ամանդային խնդրել են նախագահելու հայրենի սահմանադրական կոնվենցիան, ղեկավարները երկար ճանապարհ են անցել գալու և մտնելու այն դպրոց, որտեղ «այս կինը սիրում է իրենց ժողովրդին», և խնդրել են ուսուցիչներ ուղարկել իրենց ցեղերի համար։ Ամանդա ՄքՖարլենդի ջանքերով հիմնադրվել է Ալյասկայի իգական «ՄքՖարլենդ տուն» ուսումնական դպրոցը։
Մատենագիտություն
Կատեգորիա:Ամերիկացի միսիոներներ
Citizen Erased
Citizen erased, բրիտանական Մյուզ խմբի երգ է Origin of Symmetry ալբոմից, որի երգացանկում զբաղեցնում է 7-րդ համարը ։
Արտաքին հղումներ
MuseWiki: «Citizen Erased»
Քրիստոնեություն
Քրիստոնեություն (Χριστός՝ «օծյալ»), միաստվածային կրոն, հուդայականության և իսլամի հետ մտնում է աբրահամական կրոնների խմբի մեջ, իսլամի և բուդդիզմի հետ մեկտեղ մտնում է երեք համաշխարհային կրոնների թվի մեջ։
Քրիստոնեություն եզրն առաջին անգամ օգտագործվել է Իգնատիոս Անտիոքացու կողմից (մահ. 113/117) Մագնեզիայի, Հռոմի և Ֆիլադելֆիայի եկեղեցիներին հղած նամակներում։
Քրիստոնեության կարևորագույն հրամանակարգն (դոգմա) է՝ մեղքից, մահից և անեծքից մարդուն ազատելու նպատակով իրապես մարմնացած և մարդացած Աստվածամարդու, Նախահավիտենական Աստծո Որդու՝ Հիսուս Քրիստոսի մասին վարդապետությունը։
Ժամանակի ընթացքում, պատմական հանգամանքների և աստվածաբանական մտքի զարգացման թելադրանքով, քրիստոնեական եկեղեցին ճյուղավորվել, երկփեղկվել է արևելաքրիստոնեական և արևմտաքրիստոնեական ուղղությունների (որոնցից են Ուղղափառությունը, Կաթոլիկությունը), իսկ 16-րդ դարում՝ Ռեֆորմացիայի արդյունքում, ձևավորվել է քրիստոնեության երրորդ մեծ ուղղությունը՝ բողոքականությունը։
Քրիստոնեության սրբազան գիրքը Աստվածաշունչն է. քրիստոնյաների պատկերմամբ՝ Աստծո խոսքը՝ ուղղված իր իսկ արարած աշխարհին։ Հայտնությամբ տրված քրիստոնեական դավանանքի հիմնական դրույթները համառոտ և ամփոփ բանաձևված են Հավատո հանգանակներում։
Քրիստոնեության ծագում
Քրիստոնեությունը ծագել է I դարում Պաղեստինում հրեական միջավայրում, մեսիայի մասին հրեական շարժումների ժամանակ։ Արդեն Ներոնի ժամանակ Հռոմեական կայսրությունում կային քրիստոնեական համայնքներ։ Հայերը եղան առաջինը, ովքեր ընդունեցին քրիստոնեությունը՝ որպես պետական կրոն մ.թ. 301թ.
Քրիստոնեական հավատի աղբյուրները կապված են հուդայական Հին կտակարանի հետ։ Աստվածաշնչի համաձայն՝ Հիսուս Քրիստոսը թլփատվել է, դաստիարակվել է որպես հրեա, հետևել է Հին կտակարանի պատվիրաններին, այցելել է սինագոգա շաբաթ օրերին։ Քրիստոսի աշակերտները և առաջին հետևորդները հրեաներ էին։ Քրիստոսի խաչվելուց երեք ու կես տարի անց քրիստոնեությունը սկսվում է տարածվել նաև այլ ժողովուրդների և ցեղերի շրջանում։
Նոր կտակարանի Գործք գրքի համաձայն «Χριστιανοί» գոյականը (քրիստոնյաներ, Քրիստոսի հետևորդներ) առաջին անգամ օգտագործվել է Անտիոք քաղաքում I դարում (Գործք 12։1)։
Սկզբում քրիստոնեությունը տարածվում էր բացառապես միջերկրածովյան հրեական սփյուռքում, սակայն Պողոս առաքյալի քարոզների շնորհիվ այն հետևորդներ ձեռք բերեց նաև այլ "հեթանոս" ազգերի շրջանում։ Մինչև V դարը քրիստոնեության տարածումն ընթանում էր Հռոմեական կայսրության տարածքում և դրա ազդեցության շրջաններում (Մեծ Հայք, Սիրիա, Եթովպիա)), հետո (հիմնականում 1-ին հազարամյակի 2-րդ կեսին) այն տարածվեց գերմանական և սլավոնական ցեղերի շրջանում, ավելի ուշ (XIII-XIV դդ․)՝ նաև մերձբալթյան և սկանդինավյան շրջանում։
Հետևորդների թիվ
Ներկայումս աշխարհում ապրում է մոտ 2․44 միլիարդ քրիստոնյա, որոնցից՝ Տարբեր քրիստոնեական ուղղությունների հետևորդների մոտավոր թիվը՝
Աստվածաբանություն
Քրիստոնեությունն ընդունում է Հին կտակարանի ավանդությունը՝ միակ Աստծո մասին, բայց դրա հետ մեկտեղ այն նաև բերում է Սուրբ Երրորդության գաղափարը, ըստ որի՝ Հայր Աստված, Որդի Աստված և Սուրբ Հոգին մի ամբողջական բնություն են։
Հավատի հիմնական թեզեր
Վերոնշյալ կետերից կարելի է ենթադրել, որ քրիստոնեությունը, կարևորելով հոգևորը, կարևորում է նաև ֆիզիկական աշխարհը՝ ձգտելով հաստատել ներդաշնակություն հոգևորի և ֆիզիկականի միջև։ Կրոնը չի մերժում դրանցից ոչ մեկը, բայց նաև նշում է հոգևորի առաջնահերթությունը և մնացածը համարում հոգևոր կատարելության հասնելու միջոց։
Քրիստոսաբանություն
Քրիստոսաբանությունը ուսմունք է Հիսուս Քրիստոսի մասին։ Կրոնի մեջ նա դիտվում է որպես Հին կտակարանի Մարգարեների կողմից ասված Մեսիան։ Օրտոդոքս քրիստոնյաները (կաթոլիկներ, ուղղափառներ և բողոքականներ) հավատում են, որ Հիսուս Քրիստոսը Աստվածամարդ է (կամ Մարդ-Աստված), ոչ թե Կիսաասված կամ Կիսամարդ։ Նա համարվում է Աստծո Որդին, որը մշտապես գոյություն է ունեցել Երկնքում մինչև մարդկային կերպարանք ստանալը և Հայր Աստծո հետ կազմում է մեկ բնություն։ Արիոսականությունը կարծում է, որ Հիսուս Քրիստոսը Հայր Աստծո ստեղծագործածն է, որը ստեղծվել է Երկրի ստեղծումից առաջ։ Նեստորականությունը բաժանում է Լոգոսի աստվածային բնությունը և Քրիստոսի մարդկային բնությունը։ Մոնոֆիզիտությունը, ընդհակառակը, պնդում է, որ Լոգոսի աստվածային էությունը գերադաս է Քրիստոսի մարդկային էությանը։ Այս ամենից բացի քրիստոնեությունը մարդու հետմահու գոյության նաև այլ ձևեր Դրախտում, Դժոխքում և Քավարանում (վերջինը միայն կաթոլիկների մոտ)։ Քրիստոսաբանական վեճերը մեծ թափ առան V դարում, որից անմասն չմնաց հայ եկեղեցին։
Մարդաբանություն
Քրիստոնեական հավատալիքներին համաձայն՝ մարդը ստեղծվել է Աստծո պատկերով։ Նա սկզբում կատարյալ էր, սակայն հետո մեղանչեց և անկատար դարձավ։ Անկատար մարդը ունի կոշտ, տեսանելի մարմին, գայթակղվող հոգի, որի հայացքն ուղղված է դեպի Աստված։ Դրանից բացի քրիստոնեությունը չի առանձնացնում մարդու մարմինն ու հոգին և նշում է, որ փրկության ենթակա են ոչ միայն մարմինը, այլև հոգին։ Կատարյալ մարդ, ով կապված էր Աստվածային բնությանը, համարվում է Հիսուս Քրիստոսը։ Այդուհանդերձ քրիստոնեությունում առկա են նաև հետմահու գոյության այլ ձևեր դրախտում, դժոխքում և քավարանում (վերջինը միայն կաթոլիկների մոտ)։
Խորհուրդներ
Ի տարբերություն այլ կրոնների, քրիստոնեությունում կան խորհուրդներ, որոնք տարբերվում են այլ կրոնների ծեսերից և արարողակարգերից։ Եթե ծեսերը խորհրդանշում են Աստծո և մարդու միջև կապ հաստատելու միջոց, որը երաշխավորում է աշխարհի և մարդու՝ ինչպես արտաքին, այնպես էլ ներդաշնակությունը, ապա խորհուրդները բերում են մարդկային կյանքում Աստծո ներկայությունը։
Մինչնիկեական ժամանակաշրջան
Քրիստոնեական եկեղեցու պատմության առաջին մասը ներառում է 3 դար՝ հասնելով մինչև Նիկեայի տիեզերական առաջին ժողովը։ Այս ժամանակաշրջանի կարևոր առանձնահատկություններից մեկը քրիստոնյաների նկատմամբ իրականցվող հալածանքներն էին, որոնք չշրջանցեցին նաև Հայաստանի քրիստոնյաներին։
Առաքյալների դար
I դարը կոչվում է առաքելական։ Ըստ ավանդության՝ առաքյալների վրա Սուրբ Հոգու իջնելուց հետո նրանք Երուսաղեմի շրջանում մնացին 12 տարի, որից հետո ցրվեցին աշխարհով մեկ՝ քարոզելու քրիստոնեություն։ Երուսաղեմի կործանվելուց հետո եկեղեցական կենտրոնի դերը անցավ կայսրության մայրաքաղաք Հռոմին, որտեղ կտտանքների են ենթարկվել Պողոս և Պետրոս առաքյալները։ Ներոնից սկսվել է հետապնդումների ժամանակաշրջանը։ Վերջին առաքյալը՝ Հովհաննես Աստվածաբանը, մահանում է մոտ 100 թվականին աքսորավայրում։ Այդպես ավարտվում է առաքյալների դարաշրջանը։
Խոթափյալ
Խոթափյալը Հայկական տոմարի համաձայն, գիշերվա 12 ժամերից յոթերորդի անունն է։
Սա խոր գիշերվա պահերից մեկն է ։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայկական տոմար
Քրիստոնեություն
Ապոլոգետներ
Առաքելական հայրերից հետո սկսվում է ապոլոգետների ժամանակաշրջանը։ Ապոլոգիան (ἀπολογία՝ արդարացում) արդարացման նամակներ էին հակաքրիստոնյա կայսրերին, որտեղ քրիստոնյա նշանավոր գրողները ներկայացնում էին իրենց կրոնը որպես բարության և արդարության ջատագով, ինչպես նաև ողջամիտ ու խելամիտ կրոն։ Դրանով իսկ նրանք, կամա թե ակամա, ներկայացրել են քրիստոնեության հավատալիքները խելքամիտ կերպով և շատ պարզ ու հասկանալի։ Սրանով ծնվել է քրիստոնեական աստվածաբանությունը։ Քրիոստոնեական ասվտածաբանության առաջին փիլիսոփաներից էր Հուստինոսը Սամարայից, ով մոտ 133 թ․ քրիստոնեություն ընդունելուց հետո տեղափոխվել է Հռոմ, որտեղ ստեղծել է հերետիկոսների դեմ պայքարի առաջին աստվածաբանական դրպոցը։ Նա զոհվել է Մարկոս Ավրելիոսի քրիստոնեական հետապնդումների ժամանակ 166 թվականին։
Քրիստոնեությունը Հայաստանում
Քրիստոնեությունը Հայաստան է մուտք գործել I դարում՝ Հիսուս Քրիստոսի առաքյալներ Սուրբ Թադեոսի և Սուրբ Բարդուղիմեոսի քարոզչությամբ, որոնք Հայ առաքելական եկեղեցու կողմից հետագայում հռչակվեցին Հայոց առաջին լուսավորիչներ։ Մեծ Հայքը Թադեոս առաքյալի անունով միջնադարում հաճախ անվանվում էր «Թադեի վիճակ» կամ «Թադեի աթոռ»։ Հայաստանում կազմավորվում են քրիստոնեական համայնքներ (եկեղեցիներ), կարգվում նոր հավատի սպասավորներ, եպիսկոպոսներ, որոնք կապեր են հաստատում հարևան երկրների, հատկապես Միջագետքի, Ասորիքի, Կապադովկիայի հավատակիցների, Ալեքսանդրիայի, Սամոսատի, Եդեսիայի, Անտիոքի, Կեսարիայի աթոռների և համայնքների հետ։ Պատմական աղբյուրները հիշատակում են Ծոփքի Մեհրուժան եպիսկոպոսի անունը, որը III դ. կեսին նամակագրական կապ է ունեցել Ալեքսանդրիայի Դիոնիսիոս պատրիարքի հետ։ II–IV դդ. Հայաստանում նոր հավատի բազմաթիվ հետևորդներ՝ Ոսկյանք, Սուքիասյանք, Սանդուխտ արքայադուստր, Ոգուհի, Գայանյանց կույսեր, Հռիփսիմյանց կույսեր և այլն, հալածանքի զոհ են դարձել՝ հռչակվելով Հայ եկեղեցու առաջին սրբերն ու նահատակներ։ Փոքր Հայքում կատարվում էին քրիստոնյաների մասսայական ձերբակալություններ ։ 301 թվականին՝ Հայոց Տրդատ Գ Մեծ թագավորի օրոք, քրիստոնեությունը պաշտոնապես հռչակվել է Մեծ Հայքի թագավորության պետական կրոն և սկսել բռնի կերպով տարածվել ամբողջ Մեծ Հայքի տարածքում։ Քրիստոնեության քարոզումը ընթանում էին դաժան բնռություններով, նախկին հավատքի հետևորդների դաժան սպանություններով ու մշակութային արժեքների կործանմամբ։ Գրիգոր Լուսավորիչը, դառնալով առաջին քահանայապետ, շարունակել է Թադեոս և Բարդուղիմեոս առաքյալների գործը և ապահովել Հայոց առաքելահաստատ Աթոռի ժառանգականությունն ու հարատևությունը։ Հայաստանը դարձել է կենտրոնատեղի՝ խթանելով քրիստոնեության տարածումը Վրաստանում, Աղվանքում, Հս. Կովկասում։ Քրիստոնեությունը, նախկին մշակութային արժեքների հիման վրա, նպաստել է հայ հոգևոր մշակույթի վերելքին ու հետագա զարգացմանը, մայրենի լեզվի և գրականության պահպանմանն ու ծաղկմանը, ազգային ինքնագիտակցության զարթոնքին, համամարդկային մշակույթին և քաղաքակրթությանը հայ ժողովրդի բերած ավանդին, ինչպես նաև երկար դարեր համախմբել է ժողովրդին, եկեղեցու շնորհիվ կապել ազգի տրոհված հատվածները։
Վրաստանի քրիստոնեացում
Վիրքի քրիստոնեական եկեցեղին հիմնադրվել է I դարում Անդրեաս առաքյալի կողմից։ 324 թվականին Սուրբ Նունեի ջանքերով քրիստոնեությունը դառնում է Վրաստանի պետական կրոնը։ Վրաց եկեղեցին 605-606 թթ․-ից գտնվել է Անտիոքի եկեղեցու ենթակայության ներքո ։ Մինչ այդ այն ենթակա էր Հայ առաքելական եկեղեցուն։ Վրաց եկեղեցին համարվում է աշխարհի ամենահին եկեղեցիներից մեկը    ։
IV-VIII դդ․
Կոստանդիանոս Մեծի և նրա հաջորդների ժամանակ քրիստոնեությունը արագ դառնում է կայսրության տիրապետող կրոնը։ Այս գործընթացն ունի մի շարք առանձնահատկություններ։ Մեծ թվով հեթանոսների՝ քրիստոնեություն ընդունելը պատճառ է դառնում աղանդավորական շարժումների առաջացման համար, որը խարխլում է Եկեղեցին։ Եկեղեցու ներքին գործերին ժամանակ առ ժամանակ սկսում են խառնվել կայսրերը, որը նաև ուղեկցվում էր նոր աղանդների ստեղծմամաբ (ամենահայտնի օրինակը մոնոֆելիտականությունն է)։ Ռադիկալ տրամադրված քրիստոնյաները սկսում են սրանցից թաքնվել անապատներում։ Հենց IV դարում է սկսում ծաղկում ապրել հոգևոր դասը և ստեղծվում միաբանություններ։ Նոր աղանդների ստեղծման միտումը այդ ժամանակ տեղի էր ունենում Տիեզերական ժողովների կանոնների հետ համաձայնության կամ անհամաձայնության հիման վրա։
Հոգևորականության զարգացումը Մերձավոր Արևելքում
Հոգևորականությունը Եգիպտոս, Սիրիա և Պաղեստին զարգացել են իրարից անջատ։ Դրանցից ամենահինը համարվում է Եգիպտոսի հոգևորականությունը։ Դրա հիմնադիրը համարվում է Անտոն Մեծը, ով 285 թվականից սկսած հեռանում է անապատ։ Նրա աշակերտն է եղել Մակար Մեծը, ով ճգնավորի կյանքով է ապրել Վադի Էլ Նատրուն անապատում։ Մոտ 330 թ․ Պաքոմիուս Մեծը Եգիպտոսում հիմնում է առաջին միաբանությունը։
Պաղեստինում առաջին միաբանությունը հիմնադրել են Քարիտոն Խոստովանահայրը՝ Ֆարակյան միաբանության հիմնադիրը (330-ական թթ․), և Հիլարիոնը։
Սիրիայում միաբանություն հիմնադրել են Հակոբ Մծբնացին և նրա աշակերտ Եփրեմ Ասորին,, ովքեր համարվում են նաև Արևելաասորական աստվածաբանական դպրոցի հիմնադիրը։
IX - XI դդ․
Քրիստոնեական աշխարհում VIII դարի սկզբից սկսած կարևոր փոփոխություններ են տեղի ունենում, որը առաջին հերթին կապված է իսլամի և արաբական արշավանքների հետ։ 771 թվականին արաբներն անցնում են Ջիբրալթարի նեղուցը, գրավում Իսպանիան և ներխուժում ներկայիս Ֆրանսիայի տարածքի խորքերը։
Եկեղեցիների բաժանում
Քրիստոնեական եկեղեցիների 1054 թ․ բաժանման գլխավոր պատճառը Հարավային Իտալիայի տարածքների համար վեճն էր, որը այդ ժամանակ պատկանում էր Բյուզանդիային։ Իմանալով, որ հունական ծեսերը այդտեղ մոռացվում են, Կոստանդնուպոլսի պատրիարք Միքայել Կերուլարիուսը փակում է Կոստանդնուպոլսի լատինական ծեսերով եկեղեցիները։ Միաժամանակ նա պահանջեց Հռոմից հավասարություն՝ քրիստոնեական այլ առանջնորնդերի նկատմամբ։ Լևոն IX պապը մերժեց նրան և շուտով մահացավ։ Դրա ընթացքում Կոստանդնուպոլիս են ժամանում պապի ներկայացուցիչները՝ Գումբերտ կարդինալի գլխավորությամբ։ Պատրարքը նրան հրաժարվեց ընդունել և միայն նամակով քննադատեց որոշ լատինական ծեսեր։ Գումբերտն էլ իր հերթին պատրիարքին մեղադրեց որոշ հերետիկոսությունների մեջ, իսկ 1054 թ․ հուլիսի 16-ին ինքնակամ նզովեց նրան և նրա հետևորդներին։ Միքայել Կերուլարիուսը պատասխանեց դրան նույն կերպ՝ նզովելով ամբողջ պատվիրակությունը։ Այսպիսով, սա ևս մեկ չգիտակցված բաժանում էր, որը առաջ բերեց Արևմուտքի և Արևելքի կրոնական ընդհանրության վերջնական խզում։
Իրականում, եկեղեցիների բաժանումը շատ երկարատև գործընթաց էր, որը տևել է մի քանի հարյուրամյակ (IX-XII դդ․), իսկ դրա աղբյուրը եկեղեցիների ծիսակատարության լուրջ տարբերությունների առկայությունն էր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քրիստոնեություն Կատեգորիա:1-ին դարի հիմնադրումներ
Ռայան Գուզմեն
Ռայան Էնթոնի Գուզմենը, ամերիկյան դերասան է, ով առավել հայտնի է Քայլ առաջ 4 և Քայլ առաջ։ Ամեն ինչ կամ ոչինչ ֆիլմերի իր դերերով։
Կյանքը և կարիերան
Գուզմենը ծնվել է Աբիլեն, Տեխասում ։ Նրա հայրը՝ Ռեյը, ազգությամբ մեքսիկացի է ։ Իսկ մայրը՝ Լիզան, ով ծնվել է Կալիֆորնիայում, ունի անգլիական, շոտլանդական, գերմանական, ֆրանսիական, դանիական և շվեդական ծագում։ Գուզմենը տեղափոխվել է Կալիֆորնիա՝ իր մայրիկի հայրենի քաղաք, դեռևս երիտասարդ տարիքում ։ Ռայանը ավարտել է Վեստ Քամփուսի ավագ դպրոցը 2005 թվականին, իսկ հետո ընդունվել է Սիերա քոլեջ ։ Գուզմենը ունի կրտսեր եղբայր Սթիվեն անունով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:1987 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Փիճվիգվինա
Փիճվիգվինա (ფიჭვიგვინა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Քարելի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1000 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Քարելից հեռու է 8 կմ։
Առնաուտքյոյ
Առնաուտքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Գիզակ
Գիզակը կամ Գիջակը Հայկական տոմարի համաձայն, գիշերվա 12 ժամերից ութերորդի անունն է։
Ձոր (լեռ)
Ձոր, Ծոր, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի և Կոտայքի մարզերի սահմանագլխին, Արջանոցի լեռների արևմտյան մասում, Հրազդան քաղաքից 3 կմ հյուսիս–արևելք։ Բարձրությունը 2629 մ է ։
Գիզակ
Սա լուսաբացին նախորդող պահերից մեկն է ։
Ձոր (լեռ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռներ Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի լեռներ
Գիզակ
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայկական տոմար
(7671) Էլբիս
(7671) Էլբիս (Albis), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Զդենեկ Մորավեցի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,192965 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8904 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4956 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1186,17 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,303498 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,09° անկյուն։