cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տելեֆոնիկա
Պատմություն
Իսպանիայում հեռախոսային կապը ներդրվել է 1877 թվականին։ Ոլորտով զբաղվել են ոչ մեծ իսպանական և ֆրանսիական մասնավոր ընկերություններ, որոնցից յուրաքանչյուրը ստեղծել է իր հեռախոսագիծը, որը միացված չի եղել այլ ընկերությունների հեռախոսագծերին։ 1882 թվականից սկսած տրվել են թագավորական կարգադրություններ, որոնք ուղղված են եղել երկրում հեռախոսակապը կարգավորելուն։ Սակայն այդ կարգադրությունները չօգնեցին շտկել ոլորտում առկա խնդիրները։ Այդ պատճառով 1924 թվականի օգոստոսի 25-ին թագավորական նոր կարգադրությունը կառավարությանը տվեց իրավասություններ, որպեսզի վերջինը ստեղծի մենաշնորհային կարգավիճակ ունեցող ազգային հեռախոսային ընկերություն, որն անվանվեց «Իսպանիայի ազգային հեռախոսային ընկերություն» («Compañía Telefónica Nacional de España»): Նորաստեղծ ընկերության առաջին խնդիրն էր արդեն գոյություն ունեցող ընկերույթւոնները գնելը, վերջինների աշխատանքի ստանդարտացումն ու ավտոմատացումը։ Այդ ընկերության հիմքը դարձավ իսպանական «Միջազգային հեռախոսային և հեռագրային ընկերությունը» («International Telephone & Telegraph Corporation»): 1925 թվականի վերջին «Իսպանիայի ազգային հեռախոսային ընկերությունն» արդեն ուներ 1135 կապի հանգույց։ 1926 թվականի դեկտեմբերին ընկերությունը բացեց 3800 կմ երկարությամբ միջազգային գիծ, որը տվյալ պահին համարվում էր Եվրոպայում ամենաերկարը։ Նույն թվականին ընկերությունը սկսեց ներդնել ավտոմատացված հեռախոսային կայաններ, սակայն այդ գործընթացը ամբողջությամբ ավարտվեց միայն 1988 թվականին ։
1928 թվականին Իսպանիայի և Կուբայի միջև բացվեց ռադիոհեռախոսային կապ, իսկ հաջորդ տարի՝ Արգենտինայի և Ուրուգվայի հետ։ 1931 թվականին միացվեց մայրցամաքային Իսպանիայի, Կանարյան կղզիների և Մալյորկայի միջև հեռախոսային կապը։ 1926 - 1929 թվականներին կառուցվեց առաջին ընկերության առաջին շտաբակայանը՝ Telefónica շենքը։ Այդ ժամանակ շենքը համարվում էր Եվրոպայի ամենաբարձր կառույցներից մեկը՝ ունենալով 89 մետր բարձրություն։ «Իսպանիայի ազգային հեռախոսային ընկերության» հետագա զարգացումը դանդաղեց երկրում սկսված քաղաքացիական պատերազմը, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմն ու դրան հաջորդած Իսպանիայի շրջափակումը։ Մինչև 1945 թվականը «Իսպանիայի ազգային հեռախոսային ընկերության» հիմնական սեփականատերն էր «ITT» կորպորացիան, բայց 1945 թվականին ընկերությունը ազգայնացվեց Ֆրանկոյի կառավարության կողմից (բաժնետմսերի 41 %-ը պատկանում էր կառավարությանը, իսկ մնացածը բաժանված էին 700 հազար ակցիոներների միջև)։ Ընկերությունը պահպանեց իր մենաշնորհային կարգավիճակը Իսպանիայիչ հեռահաղորդակցության ծառայությունների շուկայում ։
1950-ական թվականներից սկսած «Իսպանիայի ազգային հեռախոսային ընկերության» զարգացումն աճեց։ Այն սկսեց ներդնել այդ ժամանակ առավել զարգացած հեռահաղորդակցության տեխնոլոգիաներ։ 1952 թվականից Մադրիդում և Բարսելոնայում սկսեց գործարկվել ռադիոհեռախոսային կապ։ Հաջորդ տարի բացվեց հեռախոսային կապ Մադրիդի և Էլ Էսկորիալի միջև իմպուլսային-կոդային մոդիֆիկացիայի միջոցով։ 1955 թվականին հեռախոսային գծին միացվեց մեկ միլիոներորդ հեռախոսը։ 1964 թվականին բացվեց վերգետնյա փորձարարական կայան, որը պետք է աշխատեր Relay և Telstar արբանյակային կապի կայանների հետ։ 1971 թվականի հուլիսին հեռախոսային կապ հաստատվեց Խորհրդային Միության, իսկ ավելի ուշ՝ նույն թվականին սկսեց գործել Եվրոպայում առաջին հատուկ գիծը կամուտացիոն փաթեթների համար։ 1985 թվականին ընկերությունը ապահովում էր ազգային և միջազգային հեռուստատեսային կապը։ Միացվեցին 13 միլիոն հեռախոսներ և անցկացվեց 8 միլիոն հեռախոսային գծեր։ Այդ պահից սկսած ընկերության բաժնետոմսերը սկսեցին գնահատվել լոնդոնյան ֆոնդային բորսայում։ 1988 թվականի մայիսին ընկերությունը պաշտոնապես փոխեց իր անվանումը և վերանվանվեց «Telefónica de España S.A» :
1982 թվականին ընկերության ղեկավարությունը ստանձնեց Լուիս Սոլանան (իսպանացի քաղաքական գործիչ Հավիեր Սոլանայի եղբայրը)։ Նրա ղեկավարությամբ բացի կապի ծառայությունների տրամադրումից «Տելեֆոնիկան» սկսեց զբաղվել հեռահաղորդակցության սարքավորումների արտադրությամբ։ Այդ նպատակով 1980-ական թվականներին ամերիկյան (AT&T Technologies Inc.), եվրոպական (British Aerospace, Olivetti, Brown Boveri, Philips, Saab-Scania, Telfin), ճապոնական (Fujitsu) ընկերությունների հետ համատեղ հիմնադրվեցին մի քանի ձեռնարկություններ։ Տելեֆոնիկան հանդիսանում էր նաև իսպանական առաջատար ընկերությունների, ինչպիսիք են Alcatel Standard Electrica S.A. (21 %) և Amper S.A. (12 %) բաժնեմասերի սեփականատեր ։
1989 թվականին «Տելեֆոնիկա» ընկերության ղեկավարի պաշտոնը զբաղեցրեց Կանդիդո Վելասկեսը։ Նույն թվականին «Pacific Telesis» և «AT&T’s Bell Communications Research» ընկերությունների աջակցությամբ բացվեց հետազոտական նոր լաբարատորիա, որտեղ նախագծվեցին Իսպանիայում երկրորդ սերնդի կամուտացիոն փաթեթների ներդրման հնարավորություններ, իրականացվեցին օպտիկական կապի ոլորտում ուսումնասիրություններ, ձայնի փոխանցման և այլ նախագծեր ։
1990-ական թվականներին առավել ակնհայտ դարձավ, որ ընկերությունում պետական վերահսկողությունը արգելակում է «Տելեֆոնիկայի» զարգացումը։ Իսպանիայում զբաղվածության մակարդակի պահպանման համար Տելեֆոնիկան պահում էր մեծ թվով աշխատողներ, ավելի շատ, քան անհրաժեշտ էր։ Պետության կողմից տեղական կապի տարիֆներն առավել ցածր էին, քան եվրոպական այլ երկրներում։ Ընկերությունը վճարում էր 6 տոկոս հարկ շրջանառությունից, այլ ոչ թե եկամտից։ Այդ իսկ պատճառով 1994 թվականին սկսվեց Տելեֆոնիկա ընկերության մասնավորեցման գործընթացի նախապատրաստական աշխատանքները, որոնք ավարտվեցին 1997 թվականին ։
1995 թվականին սկսեց գործել «InfoVía» համացանցային ծառայությունները։ Ընկերությունը նաև սկսեց մատուցել նաև բջջային կապի ծառայություններ։ Արդեն 1996 թվականին այն ուներ 3 միլիոն բաժանորդ ։
1996 թվականին ղեկավարման քարտուղարի պաշտոնում նշանակվեց Խուան Վիլյալոնգան։ Վերջինի ղեկավարությամբ «Տելեֆոնիկա» ընբկերությունը սկսեց մեծացնել իր ներկայությունը արտասահմանյան շուկաներում։ 1998 թվականին «MCI Communications Corp.»-ի հետ ձևավորվեց համատեղ ձեռնարկություն, իսկ 200 թվականին հայտնի դարձավ, որ Վիլյալոնգան զբաղվել է ակցիաների զեղծարարությամբ, օգտագործել է ինսայդերական տեղեկատվություն «MCI» և «Worldcom» ձուլման պայմանագրի մասին, ինչի համար նա ստիպված էր հեռանալ զբաղեցրած պաշտոնից։ 1997 թվականին Իսպանիայի հեռահաղորդակցության ծառայությունների ոլորտը սկսեց ազատականացվել։ Իսպանիայում «Տելեֆոնիկա» ընկերության ամբողջ գործունեությունը տրվեց «Տելեֆոնիկա դե Իսպանիա» («Telefónica de España») դուստր ընկերությանը։ Այդ ժամանակ Տելեֆոնիկան» մասնակցեց Բրազիլիայի ազգային օպերատոր «Telebras»-ի մասնավորեցմանը։ 1990 թվականի վերջում ընկերության շրջանառության մոտավորապես չորրորդ մասը բաժին էր ընկնում արտասահմանյան ընկերություններին։ Իսպանիայից դուրս էին գտնվում է ստացիոնար և բջջային հեռախոսակապի բաժանորդների կեսը ։
1999 թվականին ստեղծվեց «Terra Networks» դուստր ընկերությունը, որը մատուցում է համացանցային ծառայություններ։ 2000 թվականին գնվեց և «Terra»-յին միացվեց Lycos ամերիկյան համացանցային պորտալը, սակայն 2005 թվականին այն վաճառվեց ։
1999 թվականին և 2000 թվականի սկզբին «Տելեֆոնիկան» հայտնվեց օպցիոնի մասին քննարկումներում (ընկերության իրավունքը որոշակի քանակի բաժնետոմսերի գնումը գների նվազեցման նպատակով)։ Վրդովմունք էր առաջացրել այդ բաժնետոմսերի շատ մեծ գինը՝ 72 միլիարդ պեսետ (€430 միլիոն) շուրջ 20 հազար աշխատակիցների կրճատման, ինչպես նաև դրանց բաշխման գործընթացի գաղտնիության անձնակազմի կրճատման ֆոնին ։
2000 թվականին «Տելեֆոնիկայի» ղեկավարման քարտուղար և գլխավոր գործադիր տնօրենի պաշտոնը զբաղեցրեց Կասեր Ալիերտան, ով մինչ այդ ղեկավարում էր իսպանական «Tabacalera» ծխախոտային մենաշնորհային ընկերությունը, իսկ «Seita» ընկերության հետ միաձուլումից հետո՝ «Altadis» միասնական ընկերությունը ։
2005 թվականին «Տելեֆոնիկան» գնեց «O2» բրիտանական բջջային կապի օպերատորին։ Բացի Բրիտանիայից, ընկերությունն աշխատում է նաև Գերմանիայում և Իռլանդիայում։ O2 բրենդը և լոնդոնյան շտաբակայանը պահպանվեցին ։ Նույն թվականին «Տելեֆոնիկան» մարտավարական դաշինքի համաձայնագիր կնքեց «China Unicom»-ի հետ։ Ընկերություններն ունեն մեկը մյուսի բաժնետոմսերի փաթեթների սեփականության իրավունք, ինչպես նաև գործընկեր կազմակերպության ղեկավար կազմում ունեն ներկայացուցիչ ։
2008 թվականին «Տելեֆոնիկա» ընկերությունը տեղափոխվեց Մադրիդի արվարձանում գտնվող նոր շտաբակայան, որը զբաղեցնում է մի ամբողջ թաղամաս (հայտնի է որպես Distrito Telefónica անունով)։ Շինությունների համալիրը զբաղեցնում է 140 հազար մ² մակերես ։
2014 թվականին գնվել է գերմանական «E-Plus» խոշորագույն բջջային օպերատորը ։ Նոր գնված ընկերությունը միացվեց «O2» բրենդի հետ ։ Այդ միացումը քննադատության արժանացավ գերմանական բջջային կապի փոքր օպերատորների կողմից (մասնբավորապես «Airdata»-ն դիմեց դատարան ընդդեմ Եվրոհանձնաժողովի, որը հաստատել է այդ գործարքը), քանի որ բջջային կապի շուկան բաժանվեց ընդամենը երեք ընկերությունների միջև՝ «Telefónica Deutschland», «Deutsche Telekom» և «Vodafone» : Նույն թվականին նաև գնվել է «Distribuidora de Television Digital, S.A» իսպանական արբանյակային հեռուստատեսության խոշորագույն ընկերությունը ։ 2014 թվականին ավարտվեց չեխական («Telefónica Czech Republic»), սլովակյան և իռլանդական («Telefónica Ireland, Ltd») դուստր ընկերությունների վաճառքը ։ Այդ երկրներում ընկերությունը ծառայություններ էր մատուցում «O2» բրենդով։ 2005 թվականից Չեխիայում և 2007 թվականից Սլովակիայում գնորդ դարձավ «PPF» խումբը ։
2015 թվականին համաձայնություն ձեռք բերվեց «Տելեֆոնիկայի» բրիտանական մասնաճյուղի վաճառքը «Hutchison Whampoa» ընկերությանը ։ Նույն թվականի նաև ձեռք բերվեց բրազիլական համացանցային ծառայություններ տրամադրող և ֆիքսված կապ ապահովող «Global Village Telecom» ընկերության բաժնետոմսերը ։
Սեփականատերեր և ղեկավարներ
«Տելեֆոնիկա» թողարկել է շուրջ 5 միլիարդ բաժնետոմսեր յուրաքանչյուրը 1եվրո անվանական արժեքով։ Ընկերության հիմնական բաժնետերերն են ՝
Առավել կարևոր հարցերը, ինչպիսիք են նախորդ տարվա ֆինանսական զեկույցի հաստատումը, տնօրենների կազմի փոփոխությունը, խոշոր կլանումները կամ բաժնետոմսերի վաճառքը, որոշվում են բաժնետերերի տարեկան ժողովում։ Ժողովի օրակարգըկազմում է տնօրենների խորհուրդը և բաժնետոմսերի շոշոր փաթեթի սեփականատերերը (ավելի քան 3 %) ։
Ընկերության ղեկավարությունը կազմված է 18 տնօրեններից, որոնցից մեկը հանդիսանում է «China Unicom»-ի ներկայացուցիչը, երկուսը «La Caixa» և «BBVA» բանկերի ներկայացուցիչներ ։
«Տելեֆոնիկա» ընկերության խորհրդի փոխնախագահներն են Խոսե Մարիա Աբրիլ Պերեսը (2011 թվականից), Իսիդրո Ֆայինե Կասասը (2000 թվականից) և Խուլիո Լինարես Լոպեսը (2012 թվականից) ։
Ընկերության կառուցվածք
«Տելեֆոնիկա» ընկերությունների խումբն ներառում է հետևյալ դուստր ընկերությունները՝
«Տելեֆոնիկայի» բաժանորդների ընդհանուր թվաքանակը 2015 թվականի տվյալներով կազմում է 322 միլիոն, որոնցից 247 միլիոնը հանդիսանում են բջջային հեռախոսակապի բաժանորդներ, 39,5 միլիոնը՝ ստացիոնար կապից օգտնվողներ, 21 միլիոնը՝ ինտերնետ ծառայությունների բաժանորդներ, 8 միլիոնը՝ վճարովի հեռուստատեսության հաճախորդներ։ Ընկերությունը հանդիսանում է ստորջրյա մալուխների շահագործման խոշորագույն օպերատորներից մեկն աշխարհում։ «Տելեֆոնիկային» են պատկանում Միացյալ Նահանգները Հարավային Ամերիկային միացնող, շուրջ 25000 կիլոմետր երկարություն ունեցող «SAm-1» ստորջրյա մալուխը ։ Ընդհանուր առմամբ մասամբ կամ ամբողջովին «Տելեֆոնիկա» ընկերության սեփականություն են հանդիսանում 25 միջազգային ստորջրյա և 11 տեղական թելքաօպտիկական մալուխ ։
Forbes Global 2000 դասակարգմամբ աշխարհի հանրային խոշորագույն ընկերությունների ցուցակում 2016 թվականին «Տելեֆոնիկա» ընկերությունը զբաղեցրել է 104-րդ հորիզոնականը (2015 թվականին նույն դասակարգմամբ զբաղեցնում էր 56-րդ հորիզոնականը), այդ թվում 138-րդ հորիզոնականը շրջանառությամբ, 161-րդ հորիզոնականը շուկայական կապիտալիզացիայով, 192-րդ հորիզոնականը եկամտով և 198-րդ հորիզոնականը բաժնետոմսերի քանակով ։
Մենաշնորհ
Մինչև 1997 թվականը «Տելեֆոնիկա» ընկերությունն Իսպանիայում ունեցել է բացարձակ մենաշնորհային դիրք և շարունակում է ունենալ առաջատարի դիրք տեղական շուկայում։ Նիդերլանդական «KPN» և գերմանական «E-Plus» ընկերությունները գնելուց հետո դարձել է Գերմանիայում բջջային կապի շուկայի առաջատարը ։ Լատինական Ամերիկայի այն երկրներում, որտեղ «Տելեֆոնիկան» գործունեություն է իրականացնում, վերահսկում է շուկայի 30-ից մինչև 50 %-ը ։ Ընկերության նկատմամբ բազմիցս սկսվել է հետապնդում հակամենաշնորհային օրենսդրությունը խախտելու կապակցությամբ.
Հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի ընկերություններ Կատեգորիա:Բջջային օպերատորներ Կատեգորիա:Ինտերնետ պրովայդերներ Կատեգորիա:1924 հիմնադրումներ Իսպանիայում
Քուին Լաթիֆա
Քուին Լատիֆա (Queen Latifah, իրական անունը՝ Դանա Էլայն Օուենս, (Dana Elaine Owens), ), ամերիկացի երգչուհի, ռեփեր, դերասանուհի և մոդել, «Գրեմմի»-ի և «Ոսկե Գլոբուս»-ի դափնեկիր, ինչպես նաև, «Էմմի»-ի և «Օսկար»-ի դափնեկիր։
Պատանեկություն և երաժշտական կարիերա
Դանա Էլայն Օուենսը ծնվել է Նյուարկ քաղաքում, 1970 թվականի մարտի 18-ին, ուսուցչուհու և ոստիկանի ընտանիքում, որոնք բաժանվել են նրա ծնունդից տասը տարի անց ։ Նա Լաթիֆա (لطيفة‎‎) կեղծանունը կրում է դեռ 8 տարեկանից. արաբերենից թարգմանաբար այն նշանակում է «նուրբ», «փափուկ» ։ Լատիֆան մանկուց խոշորակազմ աղջիկ էր և դպրոցում սովորելու տարիներին եղել է տեղական բասկետբոլի թիմի հարձակվող ։
Լաթիֆայի երաժշտական կարիերան սկսվում է դպրոցն ավարտելուց հետո, երբ նա որպես բիթբոկսեր սկսում է ելույթ ունենալ «Ladies Fresh» ռեփ խմբում։ 1988 թվականին DJ Mark the 45 King-ը լսում է Լաթիֆայի միակ ձայնագրությունը՝ «Princess of the Posse» երգը և նրան ներկայացնում է Ֆրեդ Բրեյտվեյտին, Yo! MTV Raps ծրագրի հաղորդավարին։ Ֆրեդը մեծապես օգնում է նրա կարիերայի հետագա զարգացմանը և մեկ տարի անց Tommy Boy Records ստուդիայում Լատիֆան ձայնագրում է իր առաջին ալբոմը՝ All Hail the Queen : Հետագա չորս տարիների ընթացքում նա թողարկում է ևս երկու ալբոմ, որոնցից վերջինը՝ Black Reign, որը թողարկվել է 1993 թվականին, ստանում է ոսկյա կարգավիճակ։ «Գրեմմի»-ի մրցանակին նա արժանանում է 1995 թվականին՝ «U.N.I.T.Y.» երգի համար, «Black Reign» ալբոմից, ձայնագրված ջազ-ռեփ ոճում։ Ընդհանուր առմամբ ամենացանկալի երաժշտական մրցանակին Լաթիֆան անվանակարգվում է ևս վեց անգամ։
Վերջին իր ալբոմը, ամբողջովին ռեփ և հիփ-հոփ ոճում, «Order in the Court»-ը, Լաթիֆան ձայնագրում է 1998 թվականին, որից հետո նրա հետագա ալբոմներում այդ ոճերին միախառնվում են ջազը և սոուլը։ Լաթիֆայի ամբողջությամբ ջազային ալբոմը, որը կրկին ոսկյա է դառնում, թողարկվում է 2004 թվականին և անվանվում է «The Dana Owens Album»: 2007 թվականի հուլիսին Լաթիֆան ելույթ է ունենում «Հոլիվուդյան բաժակ» հանրահայտ համերգային դահլիճում, ջազային համերգի ժամանակ, իսկ որոշ ժամանակ անց թողարկվում է նրա հերթական ջազային ալբոմը՝ «Trav’lin’ Light»:
Նրա վերջին ալբոմը՝ «Persona», կրկին հիշեցնում է Լաթիֆայի երաժշտական սկզբի մասին և իր մեջ պարունակում է R&B և հիփ-հոփ ոճում կոմպոզիցիաներ։ Վաճառքի առաջին շաբաթվա ընթացքում այն միանգամից Billboard 200-ի ցուցակում զբաղեցնում է 25-րդ հորիզոնականը։
Դերասանական կարիերա
Լաթիֆայի դերասանական նորամուտը կայանում է դեռևս 1991 թվականին՝ «Մերձարևադարձային տենդ» ֆիլմում։ Հետագայում հետևում են նոր դերեր «Տնային երեկույթ 2» («House Party 2», 1991 թվական) և «Հեղինակություն» («Juice», 1992 թվական) ֆիլմերում։ Դերասանուհու կարգավիճակում առաջին հաջող աշխատանքը դառնում է «Մեկ տեղանոց համար» սիթկոմը, որում Լաթիֆան նկարահանվում էր 1993 թվականից մինչև 1998 թվականը ։
Թաշան (գետ)
Թաշան, գետ Սև ծովի ավազանում։ Հոսում է Տրապիզոնի մարզի տարածքով։ Հորդառատ է հատկապես գարնանը։ Ողողում է ափամերձ տարածքները։ Ոմանք դրա համար Թաշանին նմանեցնում են Նեղոսին ։
Քուին Լաթիֆա
Դերասանական կարիերա
1996 թվականին նա հայտնվում է «Կանչ» հաջողակ ֆիլմում, իսկ երկու տարի անց նշանակալից դեր է կատարում «Ամբողջ կոճով» («Living Out Loud», 1998 թվական) կատակերգությունում, Հոլլի Հանտերի հետ գլխավոր դերում։ 1999 թվականին Լաթիֆան Դենզել Վաշինգտոնի և Անջելինա Ջոլիի հետ նկարահանվում է «Վախի իշխանությունը» («The Bone Collector») թրիլերում, Ջեֆրի Դիվերի համանուն վեպի հիման վրա։
Թաշան (գետ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Սև ծովի ավազանի գետեր Կատեգորիա:Տրապիզոնի մարզ
Քուին Լաթիֆա
Դերասանական կարիերա
Չնայած Լաթիֆան արդեն բավականին հանրահայտ էր և հաջողակ, այնուամենայնիվ «մայրիկ» Մորտոնի դերը հանրահայտ «Չիկագո» («Chicago») ֆիլմում, նրան բերում են էլ ավելի փառաբանում։ Ֆիլմը անվանակարգվում է «Օսկար»-ի 13-րդ մրցանակաբաշխությունում, այդ թվում նաև «Երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում՝ Քուին Լաթիֆայի համար։ Սակայն արդյունքում արձանիկը բաժին է հասնում Քեթրին Զետա-Ջոնսին՝ այդ նույն անվանակարգում և նույն ֆիլմի համար։
Հեռուստատեսությունում Լաթիֆան ուներ «Քուին Լաթիֆայի շոու» անվանումով սեփական նախագիծ, որը էկրան էր բարձրանում 1999 թվականից մինչև 2001 թվականը։ 1999 թվականին հրատարակվում է նրա «Ladies First: Revelations of a Strong Woman» ինքնակենսագրական գիրքը։
2003 թվականին Լաթիֆան Սթիվ Մորգանի հետ նկարահանվում է «Հատակն ի վեր տուն» («Bringing Down the House») դրամարկղային կատակերգության գլխավոր դերում, որի համար անվանակարգվում է MTV Movie Awards մրցանակի՝ «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում, ինչպես նաև ձայնագրում է ֆիլմի համար սաունդտրեկը ։ Հետագա տարիներին նա ուներ շատ խոշոր դերեր հաջողակ ֆիլմերում, այդ թվում «Շատ վախենալու ֆիլմ 3» («Scary movie 3», 2003 թվական), «Նյու Յորքյան տաքսի» («Taxi», 2004 թվական), «Վերջին արձակուրդ» («Last Holiday», 2006 թվական), «Կերպար» («Stranger than Fiction», 2006 թվական), «Լաք մազերի համար» («Hairspray», 2007 թվական) և «Մի անգամ Վեգասում» («What Happens in Vegas», 2008 թվական։ Քուին Լթիֆան մասնակցությունէ ունենում նաև «Սառցե դարաշրջան 2. Գլոբալ տաքացում» («Ice Age 2: The Meltdown», 2006 թվական) և «Սառցե դարաշրջան 3. Դինոզավրերի դարաշրջան» («Ice Age: Dawn of the Dinosaurs», 2009 թվական) մուլտֆիլմերի ձայնավորումում, որտեղ նրա ձայնով խոսում է Էլլի մամոնտուհին։ Այդ տարիներին հեռուստատեսությունում նրա ամենահաջող աշխատանքն է հանդիսանում «Կենսապահովում» ֆիլմը, որը նրան բերում է «Ոսկե Գլոբուս» մրցանակ և անվանակարգում «Էմմի» մրցանակին։
2006 թվականի հունվարի 4-ին Հոլիվուդյան փառքի ծառուղիում տեղադրվում է Քուին Լաթիֆայի Աստղը։ 2009 թվականին, «Օսկար» մրցանակի 81-րդ մրցանակաբաշխությունում Քուին Լաթիֆան կատարում է «I’ll Be Seeing You» երգը՝ անցյալ տհարվա ընթացքում մահացած կինոյի հանրահայտ գործիչների ցուցադրման ժամանակ։ 2009 թվականի հուլիսի 7-ին Լաթիֆան ելույթ է ունենում լոսանջելեսյան Սթեպլս կենտրոնում, Մայքլ Ջեքսոնին հրաժեշտ տալու արարողության ժամանակ, կարդալով ամերիկյան բանաստեղծուհի Մայա Անգելուի բանաստեղծությունը։
Անձնական կյանք
1992 թվականին նրա եղբայր Լանսելոտը մահանում է մոտոցիկլետի վրա ավտովթարից, որը դրանից մի քիչ առաջ նրան էր նվիրել Լաթիֆան։ Ի հիշատակ դրան, նա երբեմն վզին կրում է շղթայիկ այդ մոտոցիկլետի բանալիով ։ 1999 թվականի «Ladies First: Revelations of a Strong Woman» իր ինքնակենսագրությունում Լաթիֆան պատմում է թե ինդպես եղբոր մահը նրան հասցնում է դեպրեսիայի և թմրամոլության, որոնցից նա հետագայում ազատվում է։
1996 թվականին Քուին Լաթիֆան ձերբակալվում է մարիխուանա և լիցքավորված հրաձգային զենք պահելու մեղադրանքով ։
Անի Դավթյան
Անի Համլետի Դավթյան, հայ իրավաբան։ Իրավաբանական գիտությունների դոկտոր (2002), պրոֆեսոր։
Քուին Լաթիֆա
Հետաքրքիր փաստեր
Քուին Լաթիֆան հանդիսանում է CoverGirl կոսմետիկ ընկերության, Հաթ պիցցայի, ինչպես նաև, Jenny Craig նիհարելու համար ծրագրի գովազդային դեմքը ։
Անի Դավթյան
Կենսագրություն
Անի Դավթյանը ծնվել է 1967 թվականի հունվարի 20-ին, Երևան քաղաքում։ 1988 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 1991 թվականից դասախոսում է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ 1994 թվականին՝ Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում պաշտպանել է իր թեզը՝ «Քաղաքացիական դատավարության փորձաքննություն» թեմայով, իսկ 2000 թվականին նույն համալսարանում դոկտորական ատենախոսություն՝ «Գերմանիայի քաղաքացիական դատավարության մասին օրենքը»։ 2002 թվականից իրավաբանական գիտությունների դոկտոր է ։
Աշխատանքները վերաբերում են քաղաքացիական, մասնավորապես համեմատական քաղաքացիական դատավարության հիմնախնդիրներին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Մանդրիա
Մանդրիա (Μανδριά), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2001 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 360 մարդ։ Տեղակայված է Տիմի գյուղից 2 կմ դեպի արևելք։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Հին հայերեն թարգմանական գրականություն
Հին հայերեն թարգմանական գրականություն — անտիկ և միջնադարյան գրականության հայերեն թարգմանություններ` կատարված 5-18-րդ դարերում։
Դեռ վաղ ժամանակաշրջանում Հայաստանում ձևավորված էր թարգմանական արվեստի կայուն ավանդույթ ։ Ելնելով ընդգրկուն աշխատանքների բնույթից, թարգմանությունների նպատակներից և սկզբունքներից, հին հայերեն թարգմանական գրականության պատմությունը բաժանվում է մի քանի էտապների։
Հայ գրականության ողջ գոյության ընթացքում նրա զարգացումը ուղեկցվել է այլ լեզուների` հունարեն, սիրիական, լատիներեն, արաբերեն թարգմանություններով։ Այդ թարգմանությունները եղել են հայերեն բանահյուսության հարստացման կարևորագույն աղբյուրներից մեկը։ Միջնադարում առանձին թարգմանություններ արվել են նաև վրացերեն, պարսկերեն, հին ֆրանսերեն, եթովպերեն, ռուսերեն, անգլերեն, իտալերեն, լեհերեն և իսպաներեն լեզուներից։ Թարգմանական գործը, որպես կանոն, իր բուռն զարգացումն ստացել է հայկական մշակույթի վերելքի ու ծաղկունքի շրջանում, երբ ժողովրդի հոգևոր կյանքը զգաց նոր ու հարուստ աղբյուրների պահանջ իրենց աճող կարիքների եւ հետաքրքրությունների համար։ Թարգմանությունները Հայաստանի մյուս ազգերի հետ դարերով ունեցած մշակութային հարաբերությունների վառ արտացոլումն են, երկարատև պատմության ընթացքում նրանք հայ ընթերցողին են ներկայացրել այլ ժողովուրդների գրականության հուշարձանները։
Միջնադարյան Հայաստանում առաջին հայ թարգմանիչները սրբերի շարքին։ Հին հայերեն թարգմանական գրականությունը ընդգրկում է մշակույթի և գիտության տարբեր բնագավառներ. գեղարվեստական գրականություն, փիլիսոփայություն, աստվածաբանություն, օրենք, բժշկություն և այլն։
Պատմա-քաղաքական և մշակութային ֆոն
Հայոց պատմությունը գրեթե միշտ եղել է Արևելքի եւ Արևմուտքի սահմանագծին։ Իր պատմական փորձով, նա ցույց է տվել, որ այս երկու աշխարհները միմյանց հակառակ չեն, այլ միմյանց փոխլրացնող են և կարող են համակցվել ու ներդաշնակվել։ Պահպանելով իր պատմական և մշակութային ինքնությունը, իր պատմության հենց սկզբից հայ ժողովուրդը երկխոսության մեջ էր մյուս մշակութային քաղաքակրթությունների հետ։ Հայկական թարգմանության դպրոցների առաջացումը և զարգացումը կարող են կապված լինել հենց Հայաստանի պատմական և մշակութային իրադարձությունների հետ։
Արդեն մ.թ.ա. III-I դարերում հայերն ունեցել են հատուկ «մեհենական գրեր», որոնցով ստեղծվում էին տաճարային գրքեր և տարեգրություններ, սակայն այս մատենագրությունը ուներ միայն նեղ կիրառություն։ Մ.թ. 1-ին դարի սկզբի հեղինակ Ֆիլոն Ալեքսանդրիացին հաղորդում է Մետրոդոր Սկեպսիսկացու ստեղծագործություններից մեկի հայերեն թարգմանության մասին։ Մինչև 406 թվականի հայերեն գրերի ստեղծումը, հայերը գրում էին հունարեն, արամեական և սիրիական լեզուներով։ Հայաստանում չկար այն երկրների լեզվային բազմակարծությունը ինչպիսիք էին Բյուզանդիան, Իրանը կամ Խալիֆայությունը, սակայն ռազմական, քաղաքական, առևտրային, մշակութային և դավանանքային բնույթի անընդհատ փոխգործակցությունը հաղորդակցության մեջ էին դնում այդ լեզուները։
Հայաստանում Երկար ժամանակ զգալի ազդեցություն է ունեցել հելլենիզմը։ Երիտասարդ հայերը կրթություն էին ստանում Անտիոքի, (որտեղ նրանք ուսանողներ էին, օրինակ Լիբանիոսը), Աթենքի, Ալեքսանդրիայի և այլ քաղաքների հայտնի հանրակրթական դպրոցներում։ Նրանցից ոմանք նույնիսկ դարձան արտերկրում հայտնի գիտնականներ, օրինակ, Պարույր Հայկազնը Աթենքում։ Չնայած արդեն մ.թ.ա. 480-ին հայերը եղել են Քսերքսես I-ի Հունաստան հասած բանակի մասը, այնուամենայնիվ, Հայաստանում հելլենիզմի երկարատև ազդեցությունը ոչ թե Հին Հունաստանի հետ անմիջական շփման արդյունքն էր, այլ ավելի շուտ հունական մշակույթի հետ շփման պտուղը` ուսումնասիրվող ուշ հնագիտական դպրոցներում, հայտնի քրիստոնեական թարգմանություններով։
Ֆեոդալական հարաբերությունների խորացման, Մեծ Հայքի ճգնաժամի պայմաններում եկեղեցու որպես սոցիալ-քաղաքական գործոնի ամրապնդման, քրիստոնեության ամրապնդման և վերջնական հաղթանակի հետ կապված երևույթների համատեղ վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ավելի լավ հասկանալ 4-րդ դարի վերջից մինչ 5-րդ դարի սկզբի քաղաքական եւ գաղափարական մթնոլորտը, որով պայմանավորված էին հայ գրերի ստեղծումը և ամբողջ հոգևոր մշակույթի ծաղկունքը։ Հինգերորդ դարի սկիզբը մշակութային հեղափոխության շրջան էր, որը նորացրեց ժողովրդի ողջ հոգևոր աշխարհը, ընդ որում` այնպիսի անբարենպաստ քաղաքական իրավիճակում, երբ բարձրացված էր ազգի ֆիզիկական գոյության հարցը։ Այս իրավիճակում, սեփական լեզուն, մշակույթը և հոգևոր ինքնությունը պահպանելու խնդիրը ողջ կարևորությամբ առաջ քաշեց հայկական գրերի ու գրականության ստեղծման հարցը` որպես համախմբման հզոր միջոց։
387 թվականին տեղի ունեցավ Հայաստանի առաջին բաժանումը, երբ երկիրը բաժանվեց Հռոմի և Պարսկաստանի միջև, իսկ 428 թվականին ամբողջովին վերացվեց վասալ Արշակյանների թագավորությունը։ Այս երկու տերություններն էլ վարում էին կրոնական և մշակութային յուրացման քաղաքականություն։ 449-451 և 481-484 թվականներին հայերը երկու անգամ ապստամբեցին Պարսկաստանի կրոնական ճնշման և երկրի ներքին ինքնավարության ոչնչացման դեմ։ Բյուզանդիայի հետ հարաբերությունները նույնպես իդեալական չեն։ 554-ին, Դվինի երկրորդ ժողովին հայկական եկեղեցին վերջապես դադարեցրեց իր կրոնական-դոգմատիկ հարաբերությունները Բյուզանդիայի հետ։ Չնայած այս ներքին ցնցումներին ոը հայոց պետականության անկմանը, հետագա 5-7-րդ դարերը դարձան հայ մշակույթի ծաղկման դարաշրջան։ Հետագայում, այնուամենայնիվ, նա մեծապես տուժեց արաբական արշավանքներից։
Այբուբենի գյուտից հետո մի քանի տասնամյակների ընթացքում հայ հեղինակների ստեղծած ինքնուրույն ու թարգմանված աշխատանքները նախատեսված էին ապահովելու իշխող դասակարգի մտավորականության գաղափարախոսներին, որոնք ղեկավարում էին պայքարը արտաքին և ներքին թշնամիների դեմ։ Այս ստեղծագործությունները և թարգմանությունները կազմում են հնագույն հայ գրականության ոսկե ֆոնդը, որն էլ կարևոր տեղ է գրավում համաշխարհային գրականության և գիտության պատմության մեջ։ Ըստ Սոնի Բրենտիեսի, Մաքս Պլանկի անվան Գիտության պատմության ինստիտուտից, 5-րդ և 6-րդ դարերում Աթենքի և Ալեքսանդրիայի նեոպլատոնիկ դպրոցներում ճանաչված ուսումնական ծրագիրը, ինչպես նաև այնտեղ ազդեցության համար պայքարը, մեծ դեր խաղաց սիրիական և հայ քրիստոնյաների թարգմանական շարժումների ձևավորման գործում։
Պատմական ակնարկ
Հայկական թարգմանական գրականությունն ընդունված է բաժանել հետևյալ հինգ ժամանակաշրջանների։
Նախահունաբանական շրջան։ Թարգմանչական շարժման սկիզբ
Ըստ ժամանակագրության, հայ թարգմանական գրականության պատմության առաջին շրջանն ընդգրկում է հինգերորդ դարի առաջին կեսը, մասնավորապես, հայոց այբուբենի ստեղծման և 460-ականների միջև ընկած ժամանակահատվածը։ «Նախահունաբանական» հասկացությունը առաջինը ներկայացրել են Լաֆոնտենն ու Կուլին Գրիգոր Նազիանզացու քարոզների թարգմանության համար։ Հայագիտության մեջ տարածված է նաև «դասական թարգմանություններ» հասկացությունը։ Որոշ գիտնականներ դա այլ կերպ էին անվանում. «Արծաթե դարի թարգմանություններ», Աճառյանը` «Պոստ-մեսրոպական շրջան», Վայտենբերգը` վաղ հունաբանական տեքստեր։
Ընդհանուր առմամբ, 406 թվականի հայերեն գրերի ստեղծումից հետո թարգմանական գրականությունը չափազանց կարևոր դեր խաղաց հայերի մտահորիզոնի ընդլայնման և հայոց լեզուն հարստացնելու գործում, հենց այդ ժամանակ է Հայաստանում սկսվում թարգմանական շարժումը։ Մեսրոպ Մաշտոցը, Սահակն ու նրանց աշակերտները թարգմանիչների նոր ձևավորված դպրոցից արդեն առաջին տասնամյակների ընթացքում կատարեցին անտիկ գրականության տասնյակ կարևորագույն թարգմանություններ, իրագործեցին բեղմնավոր գրական գործունեություն։ Նախահունաբանական դարաշրջանի թարգմանությունները բաժանվում են հետևյալ խմբերի` եկեղեցական հայրաբանական, վկայաբանական և վարքագրական, եկեղեցական կանոններ, պատմական աշխատանքները։ Դրանց նպատակն էր տրամադրել կրոնական կրթություն` ուղղված կողմնորոշելու ազգային եկեղեցու եկեղեցական և գաղափարական գործունեությունը։
Առաջին հայերեն թարգմանած գործը եղավ Աստվածաշունչը։ 5-րդ դարի առաջին կեսին հայերը մասամբ կամ ամբողջությամբ թարգմանեցին նաև перевели также труды Աթանաս Ալեքսանդրացու, Բարսեղ Կեսարացու, Գրիգոր Նյուսացու, Հովհան Ոսկեբերանի, Կյուրեղ Ալեքսանդրացու, Եվսեբիոս Կեսարացու, Եպիփան Կիպրացու, Եվագրիուս Պոնտացու, Եպիփան Էմեսիացու, Արիստիդես Աթենացու, Եփրեմ Ասորու, Մեֆոդի Օլիմպացու, Ակակի Մելիտինսկու, Գրիգոր Հրաշագործի, Հիերոնիմոսի, Հիպպոլիտոսի, Ափրահատի, Կյուրեղ Երուսաղեմացու, Եվստաֆիա Անտիոքացու, Իպոլիտ Բոստրիյսկու, Պրոլդուլի, Իգնատիոս Անտիոքացու և Մակարի Երուսաղեմցու: Կրոնական բնույթի որոշ գործեր մինչ այդ արդեն թարգմանվել էին բանավոր թարգմանության ավանդույթի շրջանում, քանի որ պատարագը IV դարում բանավոր թարգմանվել էր հայերեն։ Այս դարի թարգմանությունները կատարվել են բացառապես երկու լեզուներից` սիրիական լեզվից և հունարենից, ընդ որում, ամենավաղը սիրիական տեքստերն էին, չնայած ծավալով և լուսաբանման առումով, նրանք զիջում էին հունականից։ Այս ժամանակահատվածում հունական փոխառություններն ավելի քիչ են հանդիպում, քան հունաբանական դպրոցի հետագա թարգմանություններում, թարգմանության տեխնիկան ad senum:
Այնուամենայնիվ, 5-րդ դարի 60-ական թվականներից առաջ կատարված թարգմանությունները կարող էին բավարարել միայն հայ գործիչների ավագ սերնդին։ Այդ աշխատանքները լիովին արտացոլեցին այդ դարաշրջանի ներքին և արտաքին հակառակորդների դեմ գաղափարական պայքարի էությունը։ Միևնույն ժամանակ, ակնհայտ է, որ հինգերորդ դարի առաջին կեսին թարգմանված գրականությունը իր բովանդակությամբ և գաղափարախոսական ուղղությամբ միակողմանի էր։ Այն չէր կարող ծառայել նոր սերնդի կարիքներին, որը բախվում էր նոր մարտահրավերներին։
Թարգմանված գրականությունը նպաստեց սեփական ազգային գրության տարբեր ժանրերի ստեղծմանը` 5-րդ դարում ստեղծվել է Հայ գրականության ավելի քան տաս բնօրինակ ստեղծագործություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական գիր և գրականություն Կատեգորիա:Հնագրություն Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
WWE NXT
«WWE NXT» (Դաբլյու-Դաբլյու-Ի Էն-Էքս-Թի, նախկին անվանում՝ «NXT Wrestling»), «WWE» պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի (ռեստլինգ) և սպորտային ժամանցի կազմակերպության ստորաբաժանում, տեղակայված ԱՄՆ Ֆլորիդա նահանգի Օռլանդո քաղաքում։
Հիմնադրվել է 2012 թվականին՝ «Florida Championship Wrestling» (FCW) կրտսեր առաջնության փակումից հետո՝ սկզբնապես կրելով «NXT Wrestling» անվանումը։ 2013 թվականի հունիսին «NXT Wrestling»-ի կայքը փակվում է, իսկ ողջ բովանդակությունը տեղ գտնում WWE.com կայքի բաժիններից մեկում։ Սկսած 2014 թվականի փետրվարից ստորաբաժանումը թողարկում է մի շարք լայվ իրադարձություններ, որոնք հեռարձակվում են «WWE Network» շուրջօրյա ստրիմինգային համակարգում։
Չնայած կրտսեր (զարգացման) կազմակերպություն համարվելուն, բարձրորակ ռեստլինգի և հետաքրքրալից սյուժեների շնորհիվ «NXT»-ի կողմից թողարկված շոուներն արժանացել են բարձր գնահատականների։ «NXT»-ի շոուներում առանձնահատուկ տեղ է հատկացվում նաև կանանց ռեստլինգին, ինչը բավականին տարբերվում է «WWE»-ի հիմնական կազմում ներկայացվող բովանդակությունից։
Համանուն անվանումը կրող շաբաթական հեռուստաշոուն նկարահանվում է Ֆուլ Սեյլի համալսարանի ստուդիայում։
Պատմություն
2012 թվականի օգոստոսին «WWE»-ն դադարեցնում է Տամպա քաղաքում տեղակայված «Florida Championship Wrestling» (FCW) կրտսեր առաջնության գործունեությունը, ապակտիվացնում գործող FCW չեմպիոնական տիտղոսները, և դրա փոխարեն ցուցադրություններն սկսում Օռլանդոյի Ֆուլ Սեյլի համալսարանում՝ «NXT Wrestling» անվան ներքո։ «NXT» անվանումը մինչ այդ օգտագործվում էր ընկերության հեռուստաշոուներից մեկում, որում «FCW»-ի մարզիկները մրցակցում էին միմյանց հետ՝ հիմնական կազմում հանդես գալու պայմանագիր ստանալու համար։ Չնայած «իրական հեռուստաշոուի» ձևաչափը 2012-ի տարեսկզբին հեռացվում է, այժմ «WWE NXT» հեռուստաշոուն հանդիսանում է ապրանքանիշը ներկայացնող միակ շաբաթական հեռուստածրագիրը։
2014 թվականի փետրվարի 27-ին «NXT»-ն եթեր է հեռարձակում առաջին հատուկ իրադարձությունը՝ «NXT Arrival» անվամբ, որը նաև փաստացիորեն դառնում է «WWE Network» ստրիմինգային ցանցով երբևէ ցուցադրված առաջին ռինգային հաղորդումը ։ Հետագայում «NXT»-ի կողմից որոշակի ինտերվալներով ցուցադրվում են բազմաթիվ այլ 2-ժամանոց լայվ ինվենթներ։
2015 թվականի մարտին «NXT»-ն սկսում է անցկացնել իր առաջին լայվ իվենթները Ֆլորիդայից դուրս։ Առաջին լայվ իվենթներն անցկացվում են Կոլումբուս քաղաքում (Օհայո նահանգ) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի կազմակերպություններ ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:WWE
Գանձարան (Վիեննա)
Վիեննայի գանձարան (Schatzkammer), ընդգրկված է Հաբսբուրգների հավաքածուում և ներառում է առարկաներ, որոնք ունեն դինաստիական և կրոնական նշանակություն։ Այս առումով գանձարանը բաժանվում է երկու մասի՝ կրոնական և աշխարհիկ։ Գանձարանը հանդիսանում է Արվեստի պատմության թանգարանի ֆոնդի մաս և տեղակայված է Հոֆբուրգում, այնտեղ, որտեղ նախկինում եղել է եկեղեցի, որից էլ պահպանվել է ներկայումս չօգտագործվող կռած երկաթյա մուտքի դուռը։ Դռան վրա առկա են Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր Կառլ VI-ի միացագրեր ։
Հավաքածուի պատմություն
1556 թվականին կայսր Ֆերդինանդ I-ը որպես իր հնահավաք և Հոֆբուրգի կայսերական գանձարանի կառավարիչ է նշանակում արվեստի նյուրնբերգցի գիտակ Ջակոպո Ստրադային։ Հավաքածուն, որը ներառում էր գեղանկարներ, արվեստի գործեր, պաշտամունքի և կրոնական առարկաներ, ավանդաբար պահպանվում էր Վիեննայում գտնվող օգոստոսյանների եկեղեցում։ Մարիա Թերեզայի ժամանակ գանձարանի թագերը առանձնացվում են ընդհանուր հավաքածուից և հանվում ցուցադրության այնտեղ, որտեղ ներկայում գտնվում է գանձարանի կրոնական մասը։ Այդ ժամանակ հավաքածուի վերադասավորումը հետապնդում էր նաև Պրուսիայի դեմ տարվող պատերազմը ֆինանսավորելու համար որոշ առարկաների վաճառքը քողարկելու նպատակ։ Սուրբ Հռոմեական կայսրության փլուզումից հետո գանձարանին են անցնում թագավորական իշխանության նշան հանդիսացող իրերը։ 1871 թվականից հաբսբուրգյան հավաքածուի այլ իրերի հետ միասին Պատմության ու արվեստի թանգարանի և Բնական գիտությունների թանգարանի ցուցադրությունում են ներառվում նաև կայսրության և Ավստրիայի իշխանական բազմաթիվ խորհրդանիշներ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո հավաքածուն կրկին ենթարկվում է վերադասավորման և տեղափոխվում ներկայիս շինություն։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ հավաքածուն, համաձայն Ադոլֆ Հիտլերի անմիջական հրամանի, նացիոնալ-սոցիալիստների կողմից տեղափոխվում է Նյուրնբերգ։ 1945 թվականի ապրիլ-մայիս ամիսներին հավաքածուն բռնագրավվում է Ավստրիա մտած ամերիկյան զորքերի կողմից։ 1946 թվականին այն վերադարձվում է Վիեննա ։
Գանձարանի պարունակություն
21 սրահներում ցուցադրված են աշխարհիկ և եկեղեցական ցուցանմուշներ, զարդեր և հուշանվերներ, որոնք նախկինում հանդիսանում էին Հաբսբուրգների սեփականությունը։ Գանձարանի աշխարհիկ բաժինը ներառում է Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսրերի գանձերը և այլ արժեքավոր իրեր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիեննայի թանգարաններ Կատեգորիա:Գանձարաններ Կատեգորիա:Հոֆբուրգ
Սկավառականետորդ (քանդակ)
«Սկավառականետորդ» (Դիսկոբոլ, Δισκοβόλος, Diskobólos), մ.թ.ա. 5-րդ դարի հույն քանդակագործ Միրոնի (մ.թ.ա. 455) քանդակը։ Կրկնօրինակներից մեկը (հայտնաբերված 1781 թվականին Էսկվիլին բլուրում) պահվում է Հռոմի ազգային թանգարանում, Հռոմ։
Պատմություն
Դիսկոբոլը քաջության, հոգևոր և ֆիզիկական ուժի մարմնացում է, դինամիկ մի ամբողջություն` կերտված անատոմիական ճշգրտությամբ։ Միրոնի քանդակը ոչ միայն պատմում է մի սկավառակ նետողի և մի մրցության մասին, այլև ամբողջացնում է օլիմպիական խաղերը` V դարի արվեստի մեջ տեղափոխելով։ Միրոնի ողջ ստեղծագործությունը կապված է իր ժամանակի հետ, իսկ «Դիսկոբոլն» իր արվեստի և արվեստով լեցուն ժամանակաշրջանի համագումարն է, որը ավանդվել է սերունդներին և ներկայացվել որպես դասական քանդակի օրինակ։
Քանդակը համարվում է ժամանակակից օլիմպիական շարժման խորհրդանիշը ։
Նկարագրություն
Սկավառականետորդը առանց հագուստի է, քանի որ պատկերված է օլիմպիական խաղերին մասնակցող մարզիկ, իսկ մրցությունների ժամանակ երիտասարդները մերկ էին հանդես գալիս։ Ըստ հին հունական ավանդության` մի վազորդ վազելու ընթացքում հանել է հանդերձը և հաղթել` այդպիսով սկիզբ գնելով օլիմպիական խաղերի առանց հագուստի ներկայանալուն։ «Դիսկոբոլը» բրոնզից է, սակայն մեզ հասած հռոմեական կրկնօրինակները մարմարից են։
Միրոնին լիարժեք հաջողվել է ցույց տալ պատանու շարժումը, ուժերի լարումը ։ Մարզիկը քանդակված է հենց սկավառակը նետելու պահին։ Ատլետ հանգիստ է, բայց միևնույն ժամանակ լարված, ինչպես լարվում են ցանկացած մրցությունից, պայքարից առաջ։ Նետ ու աղեղ հիշեցնող կեցվածքը արդեն իսկ խոսում է լարման մասին։ Ձեռքերի դիրքը, որն էլ ավելի ընդգծված է քանդակի ռակուրսի շնորհիվ, ցույց է տալիս նետման թափը։ Մեծ ֆիզիկական լարումը հավասարակշռվում է ներդաշնակ կոմպոզիցիայով։
Սկավառակի նետումը Հին Հունաստանում բավականին տարածված մրցության տեսակ էր։ Դեռևս արխաիկ ժամանակաշրջանում քանդակագործները ստեղծում էին դիսկոբոլների քանդակներ, սակայն այս արձանները կամ ռելիեֆների կերպարները մեզ չեն հասել։ Երիտասարդները հանգիստ կանգնում էին` փոքր-ինչ առաջ դրված աջ ոտքով` հերոս-մարտիկի ավանդական դիրքով։ Մարզիկները սակայն այսպիսի կեցվածք էին ընդունում ցանկացած մրցությունից առաջ։ Քանդակում միայն սկավառակն է, որ հստակ պատկերացում է տալիս, թե ինչ «մարտի» է պատրաստվում պատանին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրոնզե արձաններ
Իտալիայի ավտոմեքենաշինություն
Իտալիայի ավտոմեքենաշինություն, երկրի բավականին խոշոր գործատու, 2006 թվականին այն ունեցել է ավելի քան 2131 ընկերություններ և աշխատող գրեթե 250 000 մարդ ։ Իտալիայի ավտոմեքենաշինությունն առավել հայտնի է իր ավտոմոբիլային նմուշների և փոքր քաղաքային տրանսպորտային միջոցների, սպորտային և սուպեր ավտոմեքենաների շնորհիվ։ Ավտոմոբիլային արդյունաբերության մասնաբաժինն Իտալիայի ՀՆԱ-ում կազմում է 8,5 տոկոս ։
Իտալիան Եվրոպայում, ինչպես նաև ամբողջ աշխարհում ավտոմեքենաների խոշորագույն արտադրողներից մեկն է։
Այսօր իտալական ավտոմոբիլային արդյունաբերությունում գրեթե ամբողջությամբ գերիշխում է Fiat Group-ը, 2001 թվականին մեքենաների ավելի քան 90 տոկոսը արտադրվել է նրանց կողմից։ Fiat-ն ունի Alfa Romeo, Lancia և Maserati ավտոմոբիլային ապրանքանիշներ։
Պատմություն
Առաջին ավտոմեքենաշինական ընկերություններն Իտալիայի թագավորությունում հայտնվել են 19-րդ դարի վերջին։ Ամենահին ավտոմոբիլային ընկերություններից է Ջովանի Անյելիի կողմից հիմնադրված Fiat կոնցեռնը, որը մինչև օրս ավտոմեքենաներ է արտադրում։ Այդ ապրանքանիշի ներքո առաջին սերիական ավտոմեքենան հայտնվել է 1899 թվականին։ Այսօր Fiat-ը համարվում է երկրի ամենախոշոր ավտոարտադրողը, ինչպես նաև իտալական ավտոմոբիլային բրենդների տիրապետողը։ 20-րդ դարի առաջին տասնամյակից Իտալիայում հայտնվել են տասնյակ ավտոմոբիլային ֆիրմաներ։ 1910-ական թվականներին միայն մեկ արդյունաբերական կենտրոնում՝ Թուրինում նրանց քանակը գերազանցել է 10-ը։ Նրանցից մեծ մասը գոյություն են ունեցել մեկուկես տարի և մինչև հիմա չեն պահպանվել։ Այժմ մոռացված ընկերություններից կարելի է առանձնացնել հետևյալ ընկերությունները՝ Prinetti Stucchi & C., Fabbrica Automobili Storero, Società Anonima Vetture Temperino, Società Torinese Automobili Elettrici, Fabbrica Torinese Velivoli Chiribiri & C., Aquila Italiana, Isotta Fraschini, Zust և այլն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գիտությունն Իտալիայում Կատեգորիա:Իտալիայի տնտեսություն Կատեգորիա:Ավտոմեքենաշինություն ըստ երկրի
Էպեի
Էպեի (Épehy), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 1168 մարդ, բնակչության խտությունը` 67.40 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 17.33 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 140 կմ հյուսիս-արևելք, Ամյեն քաղաքից 65 կմ արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 663 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 466-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 197։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,3 %։ 466 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 369 անձ (209 տղամարդ և 160 կին)։ Գործազուրկ են եղել 97 անձ (54 տղամարդ և 43 կին)։ 197 անաշխատունակներից 47-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 58-ը` թոշակառուներ, իսկ 92-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Վոլոս
Վոլոս (Βόλος), քաղաք Հունաստանի մայրցամաքային հատվածի կենտրոնում՝ Աթենքից 326 կմ դեպի հյուսիս։ Քաղաքը տեղակայված է Թեսալիայում՝ Սալոնիկից 215 կմ դեպի հարավ և Լարիսա քաղաքից 60 կմ դեպի հարավ-արևելք՝ կենտավրոսների լեռան՝ Պելիոնի ստորոտին։ Բնակչությունը կազմում է 144 420 մարդ (2011)։
Վոլոս քաղաքը Մագնիսի նոմի վարչական կենտրոնն է։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է XIX դարում որպես նավահանգիստ Թեսալիայում արտադրված ապրանքներն արտահանելու համար։ 1821-1829 թվականներին հույների ազատագրական պատերազմի սկզբում՝ 1821 թվականի մայիսին, Պելիոնի բոլոր գյուղերն ապստամբեցին ու տեղի ռազմական հրամանատար Կոնստանտինոս Բասդեկիսի գլխավորությամբ պաշարեցին Վոլոսի բերդը։
1828 թվականի ապրիլին ապստամբած Հունաստանի նավատորմը Վոլոսի մոտ տեղի ունեցած երկօրյա ճակատամարտի ընթացքում խորտակեց 7 և գրավեց 4 թուրքական նավեր, սակայն միջազգային պայմանագրերի համաձայն Թեսալիան մնաց վերակազմավորված հունական պետության սահմաններից դուրս։
Թեսալիան ու Վոլոսը Հունաստանին միացան միայն 1881 թվականին։
Քաղաքի ծայրամասում տեղի են ունենում Իոլկոսի հնագույն քաղաքի պեղումները։ Այնտեղից, ըստ հունական առասպելաբանության, Յասոնն ու մյուս արգոնավորդները սկսել են իրենց արշավը դեպի Կոլխիդա։ Վոլոսից մոտ 8 կմ հեռավորության վրա տեղի են ունենում ևս երկու հնագույն քաղաքների՝ Դիմինիի ու Սոսկլոյի պեղումները։
Տեսարժան վայրեր
Վոլոսում գործում է թատրոն, որն ունի սիմֆոնիկ նվագախումբ, համալսարան։ Քաղաքի տեսարժան վայրերից է առափնյա փողոցը, որը մասամբ ազատվել է մեքենաների երթևեկությունից և դարձել հետիոտնային։ Այստեղ գործում է նաև Վոլոսի հնագիտական թանգարանը, որ գտնվում է Athanasaki փողոց, տուն № 1 հասցեում։ Այս թանգարանը Հունաստանի 10 լավագույն թանգարաններից մեկն է։ Քաղաքում գործում է նաև Ժողովրդական արվեստի Կիցոս Մարկիսի անվան կենտրոնը, որ գտնվում է Kitsos Markis փողոց, տուն № 38 հասցեում։
Քաղաքում տեղակայված է Հունաստանի նավատորմի 32-րդ բրիգադը, որ Հունաստանի զինված ուժերի էլիտար ստորաբաժանումներից մեկն է։
Տրանսպորտ
Վոլոս կարելի է հասնել ավտոբուսով կամ գնացքով։ Կայարանը գտնվում է Pl.Riga Fereou-ից դեպի արևմուտք։ Այստեղից ավտոբուսներ են մեկնում դեպի Աթենք, Լարիսա ու Սալոնիկ։ Ավտոկայանը գտնվում է երկաթուղային կայարանից ոչ հեռու՝ Grigoriou Lambraki-ում։ Այստեղից ավտոբուսներ են մեկնում դեպի Աթենք, Լարիսա ու Սալոնիկ և Թեսալիայի ոչ մեծ քաղաքներ ու Վոլոսի արվարձաններ։ Վոլոսից նավեր են մեկնում դեպի մոտակա կղզիներ՝ Սկոպելոս, Սկիատոս և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Հունաստանի Միջերկրական ծովի նավահանգստային քաղաքներ Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ
Տիմի
Տիմի (Τίμη), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Ըստ 2001 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 900 մարդ։ Տեղակայված է Պաֆոս քաղաքից 8 կմ դեպի արևելք։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Յագվել
Յագվել  (Ягвель), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Լենսկի շրջանում (Արխանգելսկի մարզ)։ Գետաբերանը տեղակայված է Լենսկիյ Պոլ գետի աջ ափին՝ 16 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 16 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Պելտյեի էֆեկտ
Պելտյեի էֆեկտը թերմոէլեկտրական երևույթ է, երբ 2 տարբեր հաղորդիչների հպման(զոդման) հատվածով հոսանք անցնելիս մի հաղորդչից մյուսը ջերմության քանակ է անցնում։
Անցած ջերմաքանակի մեծությունը և ուղղությունը կախված են հպվող նյութերի տեսակից և անցնող էլեկտրական հոսանքի ուժից և  ուղղությունից։ ,
որտեղ․
Պելտյեի էֆեկտը բացահայտել է ֆրանսիացի ֆիզիկոս Ժան Շարլ Պելտյեն՝ բիսմութից պատրաստված լարով(որին միացված են եղել պղնձի լարեր) էլեկտրական հոսանք  բաց թողնելիս՝ 1834թ-ին։ Ավելի ուշ՝ 1838թ-ին  էֆեկտն ուսումնասիրվել է Լենցի կողմից, ով փորձի ժամանակ բիսմութի և ծարիրի զոդման տեղում տեղադրեց ջրի կաթիլ։ Մի ուղղությամբ հոանք բաց թողնելիս ջրի կաթիլը վեր էր ածվում սառույցի, իսկ հոսանք ուղղությունը փոխելիս սառույցը հալչում էր, ինչը թույլ տվեց հաստատել, որ փորձում հոսանքի ուղղությունը փոխելիս բացի ջոուլյան ջերմությունից կլանվում կամ անջատվում է հավելյալ ջերմություն, որն էլ անվանվեց Պելտյեր ջերմություն։ Պելտյեի էֆեկտը հանդիսանում է Զեեբեկի էֆեկտի հակառակ էֆեկտը։
Պելտյեի էֆեկտն ավելի ակնհայտ է կիսահաղորդիչների մոտ, և այդ հատկությունն օգտագործվում է Պելտիեի էլեմենտներում։
Պելտյեի էֆեկտի առաջացման պատճառը հետևյալն է։ 2 նյութերի հպման տեղում առաջանում է պոտենցիալների կոնտակտային տարբերություն, որն էլ ստեղծում է ներքին կոնտակտային դաշտ։ Եթե կոնտակտով էլեկտրական հոսանք է անցնում, ապա այդ դաշտը կամ կդիմադրի անցնող հոսանքին, կամ հակառակը՝ կհեշտացնի դրա անցումը։ Եթե հոսանքն անցի կոնտակտային դաշտին հակառակ ուղղույթյամբ, ապա արտաքին աղբյուրը պետք է հավելյալ էներգիա ծախսի, որը կանջատվի կոնտակտի վրա՝ այն տաքացնելով։ Եթե հոսանքն անցնի կոնտակտային դաշտի ուղղությամբ, ապա դաշտը աշխատանք կկատարի լիցքերի տեղափոխման համար, և դրա համար անհրաժեշտ էներգիան կվերցնի նյութից, ինչի հետևանքով էլ նյութը կոնտակտի հատվածում կսառչի։
Ջոնաթան Վուդգեյթ
Ջոնաթան Սայմոն Վուդգեյթ (Jonathan Simon Woodgate, ), անգլիացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Հանդես է գալիս անգլիական Միդլսբրո ակումբում։
Ակումբային կարիերա
Կարիերան սկսել է անգլիական Լիդսում։ 2003 թվականին տեղափոխվել է Նյուքասլ։ 2014 թվականին ֆուտբոլիստի տեղափոխությունը 14 միլիոն ֆունտ ստերլինգի դիմաց Ռեալ Մադրիդ անակնկալ էր ամբողջ ֆուտբոլային աշխարհի համար ։ Վնասվածքի պատճառով նա Ռեալում անկացրեց ընդամենը 9 հանդիպում։ 2006 թվականին վարձավճարով տեղափոխվեց Միդլսբրո ։, այնուհետև իրականացվեց տրանսֆերը 7 միլիոն ֆունտ ստերլինգով։ 2008 թվականին հունվարի 28-ին Վուտգեյթը պայմանագիր ստորագրեց Տոտենհեմի հետ, տրանսֆերը իրականացվեց 7 միլիոն ֆունտ ստերլինգով 2011 թվականի հուլիսի 11-ին Սթոք Սիթին պաշտոնապես հայտարարեց, որ Վուտգեյթի հետ կնքել է մեկ տարվա պայմանագիր։
Լյուդմիլա Կոտեսովա
Լյուդմիլա Կոտեսովա (Людмила Степановна Котесова, ), ռուս պետական գործիչ։ Չուկոտկայի ինքնավար շրջանից Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային Ժողովի Դաշնության խորհրդի պատգամավոր ։
Կենսագրություն
Լյուդմիլա Կոտեսովան ծնվել է 1947 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Տոտմայում։ Ավարտել է Համամիութենական իրավաբանական հեռակա ինստիտուտը։ Չուկոտկայի ինքնավար շրջանի արդարադատության ղեկավարման պետ։ Ռուսաստանի Դաշնության Դաշնային Ժողովի Դաշնության խորհրդի պատգամավոր ։ Իրավաբանական գիտությունների դոկտոր։
Մասնակցել է «Իրավաբանները՝ մարդու իրավունքների և արժանապատիվ կյանքի համար» շարժմանը։ 2010-ական թվականներին Մոսկվայում իրավաբանական կոլեգիա է գլխավորել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական իրավաբանական ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս պետական գործիչներ
Հեքիաթ հիմար ամուսնու մասին (մուլտֆիլմ)
«Հեքիաթ հիմար ամուսնու մասին», 1986 թվականին ռեժիսոր Ելենա Պրորոկովայի՝ «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում նկարահանած մուլտֆիլմն՝ ըստ ռուսական «Հիմար կնոջ մասին» հեքիաթի մոտիվների ։
Սյուժե
Հեքիաթը պատմում է մի մարդու և նրա կնոջ մասին։ Մի օր երեկոյան ամուսինը պատվիրում է կնոջն իրեն վաղ արթնացնել, քանի որ ինքը ցանկանում էր գնալ ձկնորսության։ Առավոտյան կինը վաղ է արթնանում, կթում է կովին, վառում վառարանը, պատրաստում նախաճաշը։ Ձկնորսներն արդեն գետն էին գնացել, հնձվորները՝ հեռացել։ Ամուսինն արթնանում է արևի ճառագայթներից և փնփնթում․ «Հիմա՛ր կին, ես քնել եմ և ամեն ինչ բաց թողել»։ Հետո թխվածքաբլիթներ է ուտում և հայտարարում․ «Հոգնել եմ ամեն ինչից, հեռանում եմ»։ Հեռանալով՝ նա ճանապարհին հանդիպում է մի նրբագեղ տիկնոջ, ում գլխում և լեզվում միայն մի թեմա էր` սերը։ Նախ նա հիանում է, հետո՝ հեռանում։ Հետո հանդիպում է մի հարգարժան տիկնոջ, ում գլուխը զբաղված էր միայն հաշվարկով, և փախչում է նրանից։ Հետո հասնում է մի մեծ տնտեսություն, որը ղեկավարում էր մի նպատակասլաց և համարձակ այրի, ով նրան ստիպում է աշխատել առավոտից երեկո։ Մարդը հասկանում է, որ երկար չի դիմանա և փախչում է անտառների և գետերի միջով։ Տուն է հասնում գիշերը և լսում, որ կինը փաղաքշական խոսքեր է ասում ինչ որ մեկին։ Կատաղած բացում է դուռն ու տեսնում, որ կնոջ դիմաց դրված է իր նկարը։ Շփոթված մարդն ասում է. «Դու հիմար կին ես, իսկ քո ամուսինը քեզնից հիմար է»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1986 մուլտֆիլմեր
Մայքլ Գրեյվս
Մայքլ Գրեյվս (Michael Graves, ), ամերիկացի ճարտարապետ և դիզայներ։