cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բրանիսլավ Նուշիչ
Կենսագրություն
Իսկական անուն-ազգանունը Ալկիվիադ Նուշա է։ Ծնվել է առևտրականի ընտանիքում։ Գիմնազիան ավարտելուց հետո ընդունվել է Գրացի համալսարանը, այնուհետև իրավաբանական կրթություն ստացել Բելգրադի համալսարանում։ 1883 թվականին գրել է իր առաջին կատակերգությունը՝ «Ժողովրդական պատգամավորը», որը թույլատրվել է բեմադրել տասներեք տարի անց միայն՝ 1896 թվականին, իսկ տպագրել՝ շատ ավելի ուշ՝ 1914 թվականին։ Նուշիչը մասնակցել է սերբ-բուլղարական 1885 թվականի պատերազմին, որն իր արտացոլումն է գտել նրա «Կապրալի պատմությունները» գրքում։ Պատմվածքների այդ ժողովածուն ամբողջովին տոգորված է հակապատերազմական տրամադրությամբ։ 1887 թվականին Սերբիայի այն ժամանակվա թագավոր Միլան Օբրենովիչի դեմ ուղղված «Երկու ստրուկ» ծաղրական երգի պատճառով նետվել է բանտ, որտեղ գրել է իր նշանավոր բանտային նոթերը և «Հովանավորչություն» կատակերգությունը։ Մեկ տարի անց Նուշիչին ներում է շնորհվել, որից հետո նա տարբեր պաշտոններ է զբաղեցրել, եղել է դիվանագիտական աստիճանավոր, գավառակի պետ և այլն։ Այդ տարիներին գրած գրքերում(«Օխրիդյան լճի ափերին», «Կոսովո», 1902-1903 թթ.) Նուշիչը հանդես է եկել որպես հրապարակախոս, ազգագրագետ, պատմաբան։ Արևելքի էկզոտիկ պատկերներն են արտացոլված «Ռամազանի երեկոներ» պատմվածքների ժողովածուում (1898 թ,) և «Տաշուլա» վիպակում (1902 թ.): 1900 թվականից Նուշիչը Բելգրադի Ժողովրդական թատրոնի տնօրենի տեղակալն էր և «Թատերական լրագրի» խմբագիրը։ 1904-1905 թվականներին պաշտոնավարել է որպես Նովի Սադ քաղաքի Ժողովրդական թատրոնի, 1913-1915 թվականներին՝ Սկոպյե քազաքի թատրոնի տնօրեն, այնուհետև՝ Բելգրադի Ժողովրդական թատրոնի թատերագրի տեղակալ:Այդ տարիներին գրեթե ամեն օր «Պոլիտիկա» թերթում Բեն Ակիբա ստորագրությամբ լույս են տեսել նրա ֆելիետոնները։ 1908 թվականին Ավստրիայի կողմից Բոսնիա և Հերցեգովինայի բռնազավթումից հետո Սերբիայով մեկ ծավալված հայրենասիրական շարժմանը մասնակցել է նաև Նուշիչը։ Նրա տղան, մասնակցելով Առաջին համաշխարհային պատերազմին, զոհվել է ռազմաճակատում։ Գրողը որդու հիշատակին է նվիրել ,,Հազար ինը հարյուր տասնհինգը,, վերնագրված իր գիրքը, որտեղ բողոքի ձայն է բարձրացնում պատերազմի դեմ և արտահայտում իր՝ որպես հայրենասեր մարդու ցավն ու ցասումը։ 1915-1918 թվականներին Նուշիչը իբրև վտարանդի՝ ապրել է արտերկրում՝ Իտալիայում, Շվեյցարիայում, Ֆրանսիայում։ 1918 թվականին, այն բանից հետո, երբ ստեղծվեց սերբերի, խորվաթների ու սլովենների միասնական թագավորությունը, Նուշիչը վերադարձավ հայրենիք, մինչև 1923 թվականը ծառայեց մշակույթի նախարարությունում, այնուհետև ղեկավարեց Սարաևոյի Ժողովրդական թատրոնը։ 1930-ական թվականներին աշխատակցել է «Մեր իրականությունը» ամսագրին, որի շուրջ էին համախմբվել ֆաշիզմին ընդդիմացող մտավորականներ։
Ստեղծագործություններ
Գրել է բանաստեղծություններ, արձակ, բայց գրականության պատմության մեջ մտել է առավելապես որպես թատերագիր։ Ստեղծագործելով ավելի քան հիսուն տարի՝ Բրանիսլավ Նուշիչը արարել է բազմաթիվ հոյակապ կատակերգություններ, որոնք կարևորագույն դեր են խաղացել հարավսլավական թատերգության ու թատրոնի պատմության ընթացքում։ Նա առաջնակարգ երգիծաբան էր, կոմիկական իրադրությունների տաղանդավոր հորինող, ընդ որում՝ նրա լավագույն ստեղծագործություններում երգիծական էֆեկտները տիրող իրականության տարաբնույթ այլանդակությունների գեղարվեստական սուր արձագանքներն էին։ Սրամտությունները, կատակները, անեկդոտները, ծաղրապատկերները Նուշիչը ծառայեցնում էր որպես քաղաքական երգիծանքի հատու զենքեր։ Նրա տաղանդի ձևավորվման գործում մեծ դեր են խաղացել սերբական ժողովրդական բանահյուսությունը, նախորդած շրջանների սերբ թատերագիրների (Յ. Ստերիա-Պոպովիչ, Կ. Տրիֆկովիչ և այլք) և ռուս գրականության, հատկապես՝ Ն. Վ. Գոգոլի երգիծական ստեղծագործությունները։ Իր «Կասկածելի անձնավորությունը» կատակերգության նախաբանում Նուշիչը գրել է. «Գոգոլը մեր այն ժամանակվա երիտասարդության կուռքն էր, իսկ գոգոլյան «Ռևիզորը» երիտասարդների ամենասիրած ստեղծագործությունն էր։ Ութսունական թվականներին իմ ստեղծած բոլոր թատերգությունները՝ «Ժողովրդական պատգամավորը», «Հովանավորչությունը» և, առաջին հերթին՝ «Կասկածելի անձնավորությունը» գրվել են «Ռևիզորի» մեծ ազդեցությամբ,,։
Նուշիչի ստեղծագործությունը ուսումնասիրող գրականագետները տարբերակում են երեք շրջան.
Առաջին շրջան
Այս շրջանն ընդգրկում է 1883-1903 թվականները, երբ ստեղծվել են «Ժողովրդական պատգամավորը», «Կասկածելի անձնավորությունը», «Հովանավորչություն», «Սովորական մարդը» և այլ սուր երգիծական բնույթի կատակերգություններ, որոնցում սպանիչ ծաղրի են ենթարկված բուրժուական կեղծ պառլամենտարիզմը, ահավոր կեղծիքներով անցկացվող պատգամավորական ընտրությունները, ոստիկանական բյուրոկրատիզմը, կաշառակերության աղտի ու կեղտի մեջ մինչև կոկորդը խրված իշխանությունները։
Երկրորդ շրջան
Երկրորդ շրջանում՝ 1903-1914 թվականներին նկատելիորեն թուլացել են Նուշիչին բնորոշ սուր երգիծական մոտիվները։ Փոխարենը Բելգրադի Ժողովրդական թատրոնում հսկայական հաջողությամբ հաղթարշավել է նրա «Հաջի Լոյա» հերոսական դրաման, որն Ավստրիայի զավթողական ոտնձգությունների արձագանքն էր։ Այս շրջանում են գրվել նաև «Լույսը», «Շուրջերկրյա ճամփորդություն» կատակերգությունները, «Արյան տուրք», «Աստծո թիկունքին» դրամաները և այլ երկեր։
Երրորդ շրջան
Երրորդ շրջանում (1914-1934 թվականներ) նոր ուժով ու թափով դրսևորվեց Նուշիչ երգիծաբանի ու թատերագրի տաղանդը։ 1924 թվականին նա լույս ընծայեց իր երգիծական «Ինքնակենսագրություն» վիպակը, որը լեփ-լեցուն է դեպի բուրժուական Հարավսլավիայի քաղաքական արատավոր կարգերն ու հասարակական այլանդակված նորմերն ուղղված ծաղրասլաքներով։ Քսանական թվականների վերջին և երեսնական թվականներին Նուշիչն ստեղծեց մի շարք կատակերգություններ, որոնք ապշեցնում էին իր ժամանակակիցներին երգիծանքի թափով, ընդգրկումների բազմերանգությամբ, ազգային կոլորիտով։ Ասվածը վերաբերում է հատկապես «Պարոն նախարարուհին»(1929), «Միսթր Դոլարը»(1932), «Տխրամած ընտանիքը»(1935), «Դր.»(1936), ,,Հանգուցյալը»(1937) կատակերգություններին։ Նուշիչի ստեղծագործության ուշ շրջանը զուգադիպեց նախապատերազմյան Սերբիայում տեղի ունեցած հասարակական կտրուկ հեղաբեկումներին։ Եվ երգիծաբան թատերագիրը կրկին անդրադարձավ այն երևույթներին ու նյութերին, որոնք նրա ծաղրի առարկան էին եղել իր ստեղծագործության առաջին, այսպես կոչված՝ «գոգոլյան» կատակերգությունների շրջանում։ Ֆաշիզմի՝ երեսնական թվականներին իրագործած զավթողական հարձակումները ուժեղացրին Նուշիչի հետաքրքրությունը հասարակական մեծ հիմնախնդիրների նկատմամբ։ Նա խարազանում էր բութ ու չարամիտ քաղքենիությունը, ամենայն այլանդակի հետ հարմարվողների սահմանափակ մտածելակերպը, լկտիների՝ սահմաններ չճանաչող սնափառությունը... Բրանիսլավ Նուշիչի լավագույն ստեղծագործությունները, հատելով ազգայինի սահմանները, իրենց հաստատուն տեղն են գտել համաշխարհային գրականության գանձարանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերբ արձակագիրներ Կատեգորիա:Սերբ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Սերբ գրողներ Կատեգորիա:Սերբ լրագրողներ Կատեգորիա:Բելգրադի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սերբ դիվանագետներ Կատեգորիա:Սերբ բանաստեղծներ
Տալդա (Կիրգայի վտակ)
Տալդա (Талда), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կիրգա գետի աջ ափին՝ 14 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 26 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Մալոե Կարաչկինո
Մալոե Կարաչկինո (Малое Карачкино, Пушкарт), գյուղ Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Յադրինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 755 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Չուվաշիա հանրապետության Յադրինսկի շրջանի բնակավայրեր
(3074) Պոպով
(3074) Պոպով (Popov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,338969 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0811 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5968 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1306,58 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,275529 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,42° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
JYP Entertainment
JYP Entertainment (JYP 엔터테인먼트), հարավկորեական երաժշտական լեյբլ, որը հիմնվել է Պակ Ջին Յոնգի կողմից, գտնվում է Սեուլ քաղաքում։ Լեյբլը կորեական շոու բիզնեսի մեծ եռյակի մասն է կազմում՝ S.M. Entertainment-ի և YG Entertainment-ի հետ միասին ։
JYP Entertainment-ը այնպիսի հայտնի խմբերի և երաժիշտների հովանավորն է, ինչպիսիք են՝ Wonder Girls-ը, 2AM-ը, 2PM-ը, Miss A-ը, Բեկ Ա Յոնը, 15&-ը, JJ Project-ը, Սունմին, GOT7-ը, HA:TFELT-ը, Բերնարդ Պակը, G.Soul-ը, DAY6-ը և Twice-ը։ Լեյբլի նախկին արտիստներն էին Պակ Ջի Յունը, g.o.d-ը և Ռեյնը։
2014 թվականին լեյբլի շահույթը կազմել էր 48.5մլրդ վոն (մոտավորապես 43մլն դոլլար)՝ 7.85 մլրդ վոն զուտ եկամուտով (7.07մլն դոլար) ։
Պատմություն
JYP Entertainment-ը ստեղծվել է 1997 թվականին՝ երգիչ, պրոդյուսեր և բիզնեսմեն Պակ Ջին Յոնգի կողմից։ Լեյբլը պայթեցրել է ամերկյան շուկան՝ 2007 թվականի հունիսի 20-ին Նյու Յորքում հիմնելով իր JYP USA մասնաճյուղը ։
2009 թվականի հունիսին JYP Entertainment-ը և Jonas Group-ը պայմանագիր կնքեցին, որով Wonder Girls-ը միանալու էր «Jonas Brothers' World Tour» շրջագայությունին և մասնակցելու բացման միջոցառումներին ։
2012 թվականին լեյբլը փակեց ր ամերիկյան մասնաճյուղը, քանի որ դրանից մեծ շահույթ չէր ստանում ։
J. Tune Entertainment
2010 թվականի դեկտեմբերին JYP Entertainment-ին միացվեց J. Tune Entertainment-ը
KMP Holdings և KT Music
2010 թվականի մարտին JYP, S.M. Entertainment, YG Entertainment, Star Empire, Media Line, CAN Entertainment և Music Factory Entertainment լեյբլերի համագործակցությունով ստեղծվեց KMP Holdings երաժշտական ընկերությունը։ 2012 թվականի նոյեմբերին KT Music ընկերությունը գնեց KMP Holdings-ը ։
AQ Entertainment
2013 թվականի դեկտեմբերի 9-ին JYP Entertainment-ը ստեղծեց AQ Entertainment դուստր ընկերությունը ։
Smile Gate
2013 թվականի նոյեմբերի 17-ին JYP Entertainment-ը և Smile Gate-ը համագործակցեցին, որպեսզի miss A և 2PM խմբերը գովազդեն «CrossFire» խաղը ։
Արտիստներ
JYP Entertainment լեյբլի բոլոր արտիստները միասին կոչվում են JYP Nation :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտական ընկերություններ Կատեգորիա:1997 հիմնադրված ընկերություններ
Իոնի կղզի
Իոնի կղզի (Остров Ионы) կամ Ջոնասի կղզի, նախկինում՝ Օստրով Սվյատովո Իոնը (Սուրբ Ջոնասի կղզի), Օխոտի ծովում գտնվող փոքրիկ կղզի։
Աշխարհագրություն
Իոնի կղզին Օխոտի ծովի միակ կղզին է, որ գտնվում է բաց ծովի մեջ։ Օխոտի ծովի մյուս բոլոր կղզիները կամ ափամերձ են կամ պատկանում են Կուրիլյան կղզիների շղթային ։ Նրա երկարությունը 1.6 կմ (0.99 մղոն) է, լայնությունը՝ 850 մետր (0.53 մղոն) և բարձրությունը՝ 165 մետր (541 ոտնաչափ)։ Կղզին անբերրի է, կոնաձև ժայռերով, որոնց բարձրությունը 30-45 մետրի է հասնում (98-148 ոտնաչափ)։ Որոշ քարափներ ընկած են կղզուց այն կողմ՝ ներառելով 9-12 մետր (30- 39 ոտնաչափ) բարձրություն ունեցող 4 բարձր գագաթներ, որոնք գտնվում են 800 մետր (0.50 մղոն) հյուսիս-արևմուտք, և մի քանի անջատ ժայռեր՝ 160-320 մետր (0.1- 0.2 մղոն) հարավ։ Կղզին հաճախ պատված է թանձր մառախուղով, քանի որ ջուրը ներքևից բարձրանում է մակերես։ Մակընթացությունը հոսում է դեպի արևմուտք, մինչ տեղատվությունը՝ դեպի արևելք- հարավարևելք։ Այս հոսանքները գարնանային մակընթացությունների ժամանակ կարող են հասնել մինչև 1.5- 2 հանգույցների և ստեղծել բազմաթիվ պտտահողմեր, փոքրիկ ջրապտույտներ, կղզու շուրջը՝ ափից մի փոքր հեռու, մակընթացային և տեղատվային պատռվածքներ ։
Վարչականորեն Իոնին պատկանում է Ռուսաստանի Դաշնության Խաբարովսկի երկրամասին ։
Պատմություն
1889-1896 թվականներին կղզու վրա առագաստանավերով որսում էին հյուսիսային ծովային կատուներ։ 1890-ին 4 առագաստանավերով ամենաքիչը բռնվել են 2250 հյուսիսային ծովային կատուներ ։
Ֆաունա
Կղզին երկարականջ փոկերի բազմանալու համար հարմար է ։ Գարնանը և ամռանը մի շարք ծովային թռչուններ՝ հյուսիսային ջրահավեր, սուզաբադերի մի քանի տեսակներ, բույն են դնում կղզու վրա ։
Կաունասի կոտորած
Կաունասի կոտորած, Լիտվայում իրականացված Հոլոքոստի մաս, տեղի է ունեցել 1941 թվականի հունիսի 25-29-ը Կաունաս քաղաքում։ Ամենահայտնի միջադեպը տեղի է ունեցել հունիսի 27-ին Լետուկիսի ավտոտնակում, որի ընթացքում մի քանի տասնյակ հրեաներ հրապարակավ խոշտանգվել և մահապատժի են ենթարկվել։ Դրանից հետո համակարգված մահապատիժներ են տեղի ունեցել Քովենի ամրոցի տարբեր բերդամասերում, հատկապես Յոթերորդ և Իններորդ բերդամասերում ։
Նախապատմություն
1941 թվականի հունիսի 22-ին նացիստական ​​ Գերմանիան հարձակվել ԽՍՀՄ-ի վրա։ Այդ օրը Լիտվայում սկսվել է ազգային ընդվզում ընդդեմ խորհրդային իշխանությունների։ Լիտվայի ակտիվիստների ճակատը հունիսի 23-ին վերահսկողություն է հաստատել Կաունասի վրա ։ ՍՍ բրիգադեֆյուրեր Վալտեր Շտալեկերը ժամանել է հունիսի 25-ի առավոտյան և քաղաքում ելույթներ է ունեցել հրեական ջարդեր հրահրելու համար։ Շուտով Ալգիրդաս Կլիմայտիսը Քաունասում կոտորած է սկսել Տիլզիտից կազմված ՍԴ ջոկատի հետ, որի կազմում եղել է 600 մարդ ։
Կոտորած
Կաունասում հրեաների վրա հարձակումներն սկսվել են հունիսի 25-ին։ Հունիսի 28-ի դրությամբ՝ Կաունասի կոտորածներում զոհվել է 3800 մարդ, իսկ մոտակա այլ շրջաններում` 1200 մարդ ։ Այնուամենայնիվ, կարծիք կա (լիտվական կողմից), որ թվերը խիստ չափազանցված են ։
Կոտորածի հայտնի դեպքերից մեկը Լետուկիսի ավտոտնակում մի քանի տասնյակ մարդկանց հասարակական խոշտանգումն ու սպանությունն է։ Ըստ ռաբբիի՝ գերմանացիները ներկա են եղել Կաունասում, բայց կոտորածն իրականացրել են լիտվացի կամավորները։ Ռաբբին ասել է նաև, որ հրեաներից մեկի գլուխը սղոցել են նրա կնոջ և երեխաների առջև, և գլուխը դրեց հասարակական վայրում հետևյալ գրությամբ. «Ահա թե ինչ կանենք բոլոր հրեաների հետ» ։
Այլ վարկածներ
Կան տարբեր վարկածներ այն մասին, թե ով պետք է կրի կոտորածի պատասխանատվությունը՝ նացիստները կամ լիտվացիները։ Հոկտեմբեր 15-ին Շտալեկերը զեկուցագիր է ներկայացրել Հիմլերին, որում նա գրել է, որ հաջողվել է կոտորածը ներկայացնել որպես տեղի բնակիչների նախաձեռնություն ։ Նա նաև գրել է, որ բավականին դժվար էր մարդկանց դրդել կոտորածի։ Հրեաները պնդում են, որ սպանությունները սկսվել են նախքան գերմանացիների ժամանումը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլոքոստը Լիտվայում Կատեգորիա:Կաունասի պատմություն Կատեգորիա:Իրադարձություններ Լիտվայում
Բորոչիչե
Բորոչիչե (Борочиче), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Գորոխովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1570 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բորոչիչե գյուղում բնակվում էր 1 339 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 81,45 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Գորոխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1570 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լեոն (Իսպանիա)
Լեոն (León), քաղաք Իսպանիայում, համանուն պրովինցիայի վարչական կենտրոնը։ Բնակչության թվաքանակը՝ 137 հազար (այդ տեսակետից պրովւնցիայի ամենախոշոր բնակավայրն է. այստեղ ապրում է այդ պրովինցիայի ամբողջ բնակչության քառորդ մասից ավելին )։ Ընդգրկված է «Սուրբ Հակոբի ճանապարհները» ուխտագնացային-զբոսաշրջային երթուղում։
Հիմնադրման պատմությունը
Քաղաքը հիմնադրվել է հռոմեական 7 լեգեոնի զինվորների կողմից (սկզբնական անվանումը «Սեպտիմա լեգեոն»)։ Քաղաքը Իմպերիայի վերջին ժամանակաշրջանում եղել է այդ լեգեոնի շտաբը, ինչպես նաև ոսկու առևտրի կենտրոն, որը տեղակայված էր մոտակայքում։ 540 թվականին քաղաքը գրավվեց վեստգոթերի արքա Լեովիգիլդի կողմից, 717 թվականին՝ նորից, այս անգամ մավրերի կողմից։ Այնուամենայնիվ այն առաջին քաղաքներից մեկն էր և 742 թվականին դարձավ Աստուրիայի թագավորության մի մասը։ Հետագայում դարձավ համանուն թագավորության մայրաքաղաքը։
Տեսարժան վայրեր
Սան-Մարկոս հրապարակը, որը գտնվում է Բերենսգի գետի ափին՝ հայտնի իր մենաստաններով ու հյուրանոցներով։ Սանտո-Դոմինգո հրապարակը՝ իր Սան-Մարսելո տաճարով և Կասա դե լոս Բոտինես և Գուսմանես պալատներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունն Իսպանիայում Կատեգորիա:Լեոն պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Վոյաջեր-2
«Վոյաջեր-2» (Voyager-2), գործող ավտոմատ միջմոլորակային կայան, արձակվել է ՆԱՍԱ-ի կողմից 1977 թվականի օգոստոսի 20-ին «Վոյաջեր ծրագրի» շրջանակներում։ Ծրագիրը ուղղված էր Արեգակնային համակարգի հսկա մոլորակների հետազոտություններին։
«Վոյաջեր-2» առաջին և առայժմ միակ սարքն է, որը հասել է Ուրան և Նեպտուն մոլորակներին։
2013 թվականի հոկտեմբերի 13-ին «Վոյաջեր-2» ԱՄԿ-ն գտնվում էր Արեգակից 103,003 ա.մ. (15,409 միլիարդ կմ) հեռավորության վրա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վոյաջեր ծրագիր Կատեգորիա:Արեգակնային համակարգի հետազոտություններ
Ոստիկան (խալիֆայություն)
Ոստիկան (պատմ., պահլավերեն «ostican» բառից է, նշանակում է հավատարիմ, վստահելի։ Հայերեն (գրաբարում) ոստիկան էին կոչվում թագավորին հավատարիմ և վստահելի մարդիկ, որոնց թագավորը նշանակում էր վերակացու, կուսակալ որևէ գավառի կամ աշխարհի վրա։ Արաբական տիրապետության ժամանակաշրջանում ոստիկան էին կոչվում արաբների կողմից Հայաստանի վրա նշանակված կուսակալները։
Կատեգորիա:Արմինիայի ոստիկաններ
Բոլշոյ Սաբսկ
Բոլշոյ Սաբսկ (Большой Сабск), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վոլոսովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1313 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1676 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վոլոսովսկի շրջանի բնակավայրեր
Յոլյան կատու
Յոլյան կատու (Jólakötturinn), իսլանդական դիցաբանական կերպար, հրեշային սև կատու՝ ցլի մեծության, որն ապրում է Իսլանդիայի սարերում։
Նկարագրություն
19-րդ դարում գրի է առնվել սև կատվի պատմությունը, որը ապրում է սարերի մի քարանձավում։ Յոլյան կատվի հետ են ապրում հսկա հրեշ Գրիլան` անկարգ երեխաների գողը, նրա ամուսինը` ծույլ Լեպալուդին (Leppalúði) և նրանց որդիները՝ Յոլասվայնարները (իսլանդական Ձմեռ պապերը)։ Յոլյան կատուն գիշերները ման է գալիս և ուտում նրանց, ովքեր Նոր տարուն նոր զգեստներ չեն հագել։ Այլ վարկածով նա ուտում է միայն տոնական հյուրասիրությունները։ Չնայած դրան՝ Իսլանդիայում նրան, ով նոր շոր չի հագնում Նոր տարուն ասում են՝ «նա իր վրա հագել է յոլյան (ամանորյա) կատվին» (hann fór í jólaköttinn), այսինքն՝ իր համար պրոբլեմներ է ստեղծել։
Կատեգորիա:Իսլանդական դիցաբանություն Կատեգորիա:Հորինված կատուներ
Կավրկավ Վերին
Կավրկավ Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կարաքիլիսայի գավառակում ։ Գտնվում էր Արածանիի վերին հոսանքի ձախ կողմի տարածքում, Կարաքիլիսա քաղաքից 14 կմ արևելք, ճանապարհի վրա։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 13 տուն քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դուրրասի գեղեցկուհին (խճանկար)
«Դուրրասի գեղեցկուհին» (Bukuroshja e Durrësit, The Beautiful Maiden of Durrës կամ The Belle of Durrës), Ալբանիայում հայտնաբերված ամենահին բազմագույն խճանկարը, թվագրվում է Ք․Ա․ 4-րդ դար։ Խճանկարում պատկերված է կնոջ գլուխ՝ շրջապատված ծաղիկներով և այլ ծաղկային տարրերով ։ Հայտնաբերվել է Դուրրասում, 1916 թվականին։ 1982 թվականից ցուցադրվում է Ալբանիայի ազգային պատմական թանգարանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հելլենիստական մշակույթ Կատեգորիա:Ալբանիայի տեսարժան վայրեր
Վարեսինոբու
Վարեսինոբու (割れしのぶ, կտրված տայնո), նաև (桃割れ, կտրատված դեղձ), չամուսնացած աղջիկների ճապոնական սանրվածք, որը 20-րդ դարից ի վեր մշտապես կրում են միայն գեյշայի աշակերտուհիները։ «Վարեսինոբու» անունը կիոտոյական է, «մոմովարեն»` Տոկիոյի։
Արտաքին տեսք
Վարեսինոբուի դիմային մասը նման է շիմադայի սանրվածքին։
Հետնամասում մազերը հավաքվում են մագե (髷 մազափունջ ծոծրակի վրա) փնջի մեջ և մեջտեղից հյուսվում է կանոկո (鹿の子, եղնիկ) ժապավենը։ Այդ ժապավենը  «ճեղքում է» մազափունջը․ այստեղից էլ սանրվածքի անվանումը։ Կանոկան վերևի մասում ամրացված է կանոկո-դոմե քորոցով ( 鹿の子留, պահող կանոկո)։
Գործածություն
Շատ քաղաքներում՝ ներառյալ Կիոտոն, վարեսինոբուն կրում են մայկոները՝ գեյշայի աշակերտները։ Ըստ կանոնների՝ վարեսինոբուն կրում են ուսուցման միայն առաջին երկու տարիների ընթացքում՝ մինչև միձուագեն։ Վարեսինոբուն զարդարված է արհեստական մետաքսե ծաղիկներից մազակալներով. առաջին տարում օգտագործվում են «շիդարե-կանզաշի» հատուկ զարդեր ծածանվող թելերով, որոնց վրա ամրացված են ծածանվող մետաքսե թերթեր։
Բացի այդ, Վարեսինոբուն զարդարված է սանրով՝ բիրականով (ビラカン ծածանվող կանջաշի), թամա կանջաշիով (玉簪՝զարդարանք-փուչիկ) և հիրաութիով (平打簪՝ հիրաութի կանջաշի հարթ հերակալ)։
Աշակերտուհու (միսեդասի) դեբյուտի օրը մազափնջի հետևի մասում դնում են վասի արծաթագույն թղթի շերտեր, որոնք կոչվում են միոկուրի (見送り ուղեկցում)։
Մելիաներ
Մելիաներ (Μελίαι կամ Μελιάδες - «մոխիր»), հին հունական դիցաբանությունում ամենահին և միակ մելիական նիմփաները։ Ծնել է Գեան՝ Ուրանոսի արյան կաթիլներից ։ Ենթադրվում էր, որ նրանք են խնամել Զևսին ։ Նրանց վերջին սերունդն էր Թալոսը ։ Մելիաները բաքոսուհիների խումբ են ։
Գերսթայմ
Գերսթայմ (Gerstheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Մելիաներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նիմփաներ Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանության էակներ
Գերսթայմ
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 2965 մարդ, բնակչության խտությունը` 180.57 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16.42 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 2043 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1580-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 463։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,3 %։ 1580 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 1427 անձ (754 տղամարդ և 673 կին)։ Գործազուրկ են եղել 153 անձ (70 տղամարդ և 83 կին)։ 463 անաշխատունակներից 174-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 177-ը` թոշակառուներ, իսկ 112-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մալոե Կարասյովո
Մալոե Կարասյովո (Малое Карасёво), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 262 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի բնակավայրեր
Ցղնա (գյուղ)
Ցղնա (այժմ կոչվում է՝ Çənnəb - Չանանաբ), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Որդուարի շրջանում։
Վանքի զանգակատունը
Ժամանակը՝ XVII դ.։ - Տեղը՝ կառուցված է եկեղեցու հարավային մուտքի առջև։ - Ճարտարապետը՝ անհայտ։ - Պատվիրատուն, մեկենասը՝ Ցղնայի իշխաններ։ - Հորինվածքը՝ երկու մույթերով, եռահարկ։ - Շինանյութը՝ սրբատաշ վարդագույն քար։ - Վերանորոգումներ՝ անհայտ։ - Մույթերը՝ քառակուսի հիմքերով խաչաձև։ - Գմբեթը՝ քարաշեն։ - Արձանագրություններ՝ չունի։ - Պատկերաքանդակներ՝ հարավային, արևմտյան ճակատներում։ - Զարդաքանդակներ՝ մույթերի եզրակողերին։ - Վիճակը՝ կանգուն։
Կիլիկիա (հանդես)
«Կիլիկիա», առողջապահական, բարոյախոսական, ուսումնա-դաստիարակչական հանդես։ Լույս էր տեսել 1861-1875 թվականներին, Կոստանդնուպոլսում, փոփոխական պարբերականությամբ (ամսագիր, երկշաբաթաթերթ, շաբաթաթերթ) ։
Ցղնա (գյուղ)
Եկեղեցու զանգը
Ժամանակը՝ XVIII -XIX դդ.։ - Տեղը՝ այժմ գյուղի կենտրոնական հրապարակում կախված է ծառից։ - Ձուլման վայրը՝ Ռուսաստան։ - Ձուլող վարպետը՝ անհայտ։ - Արձանագրություններ՝ ռուսերեն, զանգի վերին մասում։ - Զարդեր՝ վերին և ստորին մասերում։ - Պատկերաքանդակներ՝ չանի։ - Վիճակը՝ լավ։
Կիլիկիա (հանդես)
Թերթի խմբագիր
Խմբագիր՝ Մ. Ցութուճյան։ Տպագրել է բժշկական և առողջապահական բնույթի հոդվածներ, կենցաղային օգտակար խորհուրդներ, ընդհանուր տեղեկություններ՝ տնտեսագիտության, պատմության և բնագիտության վերաբերյալ, բանաստեղծություններ, գրախոսականներ։
Ցղնա (գյուղ)
Ցղնայի գերեզմանատունը
Ժամանակը՝ XVIII -XIX դդ.։ Տեղը՝ գյուղի հյուսիսային կողմում, սարալանջին։ - Տապանաքարերի թիվը՝ 145 -150։ - Տապանաքարերի տեսակը՝ քառանկյուն։ - Արձանագիր տապանաքարերի թիվը՝ 80 -83։ - Վիճակը՝ XVIII -XIX դդ. առանձին արձանագիր տապանաքարերի ստորին մասերը ծածկված են հողի շերտով։
Կիլիկիա (հանդես)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական հանդեսներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հայագիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Ցղնա (գյուղ)
Ցղնայի կամուրջ
Ժամանակը՝ XVII դ.։ - Տեղը՝ Ցղնայի կենտրոնական մասում, «Կարմունջի հրապարակում»։ - Կառուցող վարպետը՝ անհայտ։ - Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։ - Հորինվածքը՝ միաթռիչք։ - Շինանյութը՝ սրբատաշ և կիսամշակ քար։ - Վերանորոգումներ՝ XIX դ., որի ժամանակ ավերված կամարը փոխարինվել է փայտով։ - Արձանագրություններ՝ անհայտ։ - Վիճակը՝ գործող։
Ցղնայի Սուրբ Սարգիս եկեղեցի
Ժամանակը՝ XIII -XIV դդ.։ - Տեղը՝ գյուղի հարավարևելյան թաղամասում։ - Ճարտարապետը՝ անհայտ։ - Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։ - Հորինվածքը՝ միանավ դահլիճ։ - Շինանյութը՝ սրբատաշ բազալտ, վարդագույն և կիսամշակ քար։ - Վերանորոգումներ՝ XVII դ., 1890 թ.։ - Մուտքը՝ արևմտյան և հյուսիսային ճակատներում։ - Աբսիդը՝ կիսաշրջանաձև։ Ավանդատները՝ մեկ զույգ։ - Արձանագրություններ՝ արևմտյան, հյուսիսային և հարավային ճակատներում, ինտերյերում։ - Որմնանկարներ՝ չունի։ - Պատկերաքանդակներ՝ չունի։ Զարդաքանդակներ՝ չունի։ - Շրջակայքում՝ ունեցել է եկեղեցապատկան շինություններ, որոնք ավերվել են։ - Վիճակը՝ կանգուն։
Ցղնայի Տամբրի թաղամասի գերեզմանատուն
Ժամանակը՝ XII -XVII դդ.։ - Տեղը՝ Տամբրի թաղամասում, լեռնալանջին։ - Տապանաքարերի թիվը՝ 23։ - Տապանաքարերի տեսակը՝ հարթ, քառանկյուն։ - Արձանագիր տապանաքարերի թիվը՝ 1։ - Վիճակը՝ այս գերեզմանատունը Ցղնայի հին գերեզմանատունն է, որը ժամանակին ունեցել է ավելի քան 350 -400 տապանաքար։ Գերեզմանատան տարածքում 1940-ական թվականներին տնտեսական շինություններ կառուցելու պատճառով տապանաքարերը օգտագործվել են որպես շինանյութ, իսկ մնացած մասը ծածկված է հողի շերտով։
Ցղնայի «Հարս ու փեսի քարեր»
Ժամանակը՝ անհայտ։ - Տեղը՝ Ցղնայի Տամբրի թաղամասից հարավ, լեռնալանջին։ - Հորինվածքը՝ բնական երկու մարդակերպ քարեր, որոնք համարվում և պաշտվում են որպես սիրահարված զույգի խորհրդանիշ-հուշարձաններ։ - Վիճակը՝ կանգուն։
Ցղնայի ժողովրդական բնակելի տներ
Ժամանակը՝ XIX դ.։ - Տեղը՝ Տամբրի թաղամասում, գյուղի հարավային մասերում։ - Աչքի ընկնող տների թիվը՝ 17։ - Հորինվածքները՝ միահարկ և երկհարկ, բազմասենյակ բնակելի տներ, որոնց թվում է նաև անմահ Կոմիտասի պապերի՝ Սողոմոնենց ապարանքը։ - Շինանյութը՝ կիսամշակ քար, աղյուս։ - Զարդաքանդակներ՝ քայքայված։ - Վիճակը՝ տներից մի քանիսը արդեն անմարդաբնակ է և ավերակների է վերածվել։
Ցղնայի բերդ
Ժամանակը՝ XVI -XVII դդ.։ - Տեղը՝ գյուղի հյուսիսարևմտյան կողմի լեռնագագաթի վրա։ - Պատվիրատուն, մեկենասը՝ անհայտ։ - Շինանյութը՝ սրբատաշ և կիսամշակ լեռնային քար։ - Վերակառուցումներ՝ անհայտ։ -
Պարիսպները՝ ավերակ, տեղ-տեղ 2 մ բարձրությամբ։ - Միջնաբերդ՝ չունի։ - Համալիրի ավերակները՝ բնակելի, ռազմական, որոնք գտնվում են պարիսպների ներսում և ավերակների են վերածվել։ - Վիճակը՝ ավերակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Որդուարի շրջանի բնակավայրեր
Խուրս
Խուրս (Xurs), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Օրդուբադի շրջանում։ Տեղակայված է Նորակերտից մոտավորապես 4 կմ ձորն ի վար, դեպի Բիստ ։
Պատմություն
Խուրսի մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։ Հայերն այստեղ բնակվել են մինչև 20-րդ դարի սկզբները ։
Հուշարձաններ
Գյուղն ունի եկեղեցի, որը ներկայումս ունի խաթարված վիճակ։ Հորինվածքը՝ եռանավ բազիլիկ։ Տեղական որձաքարով կառուցված Խուրսի եկեղեցու անվան և անցյալի մասին տեղեկություններ հայտնի չեն։ Եկեղեցու ուսումնասիրությունը վկայում է այն մասին, որ նրա նախկին շինությունը կառուցվել է վաղ դարերում ։
Շիրվանշահերի պետություն
Շիրվանշահերի պետություն (Şirvanşahlar dövləti), ավատատիրական կառավարմամբ պետություն Այսրկովկասի արևելյան հատվածում (799-1538)։ Հիմնադրվել է արաբների կողմից։ Նրա հիմնադրումով փակվել է Աղվանքի պատմության քրիստոնեական էջը։
Գոյության 7 դարերի ընթացքում այստեղ թափանցել են զանազան իսլամադավան ցեղեր ու ժողովուրդներ՝ արաբներ, սելջուկներ, պարսիկներ, թուրքեր։ Տեղաբնիկ աղվանները վերջնականապես ձուլվել են նրանց մեջ և դարձել իսլամադավան։ Նրանց փոքր հատվածները՝ որոշ բնակավայրերում, շարունակում էին պահպանել քրիստոնեական սովորույթները, կրոնը և գիրը (ուդիներ, լեզգիներ)։
Զարգացած միջնադարում Շիրվանշահերի պետությունը բազմիցս գտնվել է օտար տիրապետությունների ներքո։ Ուշ միջնադարում՝ 16-րդ դարում, Իրանում գահ են բարձրանում Սեֆյանները, ովքեր նախ գրավում են Շիրվանը (1502)՝ այն վերածելով կուսակալության, ապա՝ վերացնում են նրանց բոլոր իրավունքները (1538)։
Ադրբեջանցիները Շիրվանշահերի պետությունը համարում են հերթական ադրբեջանական պետական կազմավորում, և այդ տեղեկությունը տարածում նաև հայերենով ։ Այնինչ Շիրվանի կառավարիչները եղել են արաբներ, կառավարման ավանդույթները եղել են պարսկական, իսկ բնակչության մեծամասնությունը եղել են աղվանները, հայերը, ավելի ուշ՝ պարսիկները (այսօր՝ թաթեր)։ Թյուրքալեզու ցեղերի գաղթը այս տարածաշրջան բուռն թափ է ստացել 16-րդ դարից հետո, իսկ Ադրբեջան պետությունը աշխարհի քաղաքական քարտեզին հայտնվել է 1918 թվականին։
Աշխարհագրություն
Միջնադարյան հայկական, արաբական և պարսկական աղբյուրները Շիրվան են կոչել Կասպից ծովի արևելյան ափը, որը սահմանազատված է եղել Կովկասի լեռնաշղթայից մինչև Կուր գետի դելտան։ Շիրվանով է անցել մետաքսի ճանապարհը։
Ազգային կազմը այստեղ եղել է բավական խայտաբղետ. բնակվել են կովկասալեզու, իրանալեզու և թյուրքալեզու ցեղեր։ Շիրվանի նշանավոր քաղաքներից են եղել Կապաղակը (Աղվանքի մայրաքաղաք), Բաքուն, Շամախին, Դերբենդը։ Աղբյուրներում նշվում է նաև, որ 6-րդ դարում Շիրվանը եղել է Սասանյան Իրանից վասալական կախման մեջ գտնվող թագավորություն։
Կլիման եղել է նպաստավոր՝ անասնապահության ու երկրագործության զարգացման համար։ Մեղմ ձմեռները և շոգ ամառները հնարավորություն են տվել այստեղ զբաղվել այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ ու շերամապահությամբ։ Լեռնային շրջանները հարուստ են ալպիական մարգագետիններով։
Սապորո
Սապորո` (札幌市), քաղաք է Ճապոնիայի հյուսիսային մասում, Հոկայդո պրեֆեկտուրայում։ Իր մեծությամբ Ճապոնիայում չորրորդն է։ Մշակութային, քաղաքական և տնտեսական առումով շատ կարևոր քաղաք է։ Սապորոն Հոկայդոյի նահանգային կենտրոնն է։ Տարածքը 1121.12 կմ² է, բնակչությունը՝ 1 896 207 մարդ (2010 թ-ի տվյալներով)։
Շիրվանշահերի պետություն
Աշխարհագրություն
643 թվականին տարածքը գրավել են արաբները. իրանական դինաստիան շարունակել է կառավարել մինչև 9-րդ դարի սկիզբը, ապա արաբները հիմնել են նոր իշխանապետություն։ Երկար ժամանակ Հայաստանի կառավարիչները (Հայոց իշխանը և Արմինիայի կուսակալը) գերիշխել են Շիրվանում։ Եկեղեցին՝ որպես Աղվանից կաթողիկոսություն, ամբողջովին գտնվել է հայ առաքելական եկեղեցու վերահսկողության տակ։
Պատմություն
8-րդ դարում Աղվանքը մտել էր Արաբական խալիֆայության մեջ՝ «Արմինիա» վարչական միավորի կազմում։ Իրենց դիրքերն ամրապնդելու նպատակով արաբական նվաճողները ռազմական կարևոր նշանակություն ունեցող վայրերում հիմնեցին զինվորական գաղութներ, հետզհետե այդ վայրերի բնակչության ազգային կազմը փոփոխության ենթարկվեց։
Սապորո
1972 թ-ին այստեղ տեղի են ունեցել Ձմեռային XI Օլիմպիական խաղերը։
Շիրվանշահերի պետություն
Պատմություն
9-րդ դարում եկվոր իսլամադավան ցեղերի հիմքի վրա առաջացան Շիրվանշահերի (Շամախիում) և Շադդադյանների (Գանձակում) ամիրայությունները։ Ժողովրդական զանգվածները պայքար էին մղում նվաճողների դեմ, որոնք բռնությամբ տարածում էին իսլամը։ 780-790-ական թվականներին ապստամբություններ բռնկվեցին Շիրվանում, Պարտավում, Բայլականում։ Խուրամիների շարժումը հարևան Ատրպատականում (809-837), որ գլխավորում էր Բաբեկը, ընդգրկեց Արաքսից հյուսիս ընկած շրջանները։
Սապորո
Ամեն տարի այստեղ անց է կացվում Ձյան փառատոն, որը հավաքում է ավելի քան երկու միլիոն զբոսաշրջիկ՝ ամբողջ աշխարհից։
Քույր քաղաքները
Սապորոյի քույր քաղաքներն են ՝։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ձմեռային օլիմպիական խաղերի մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:1868 հիմնադրումներ Ճապոնիայում Կատեգորիա:1870 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շիրվանշահերի պետություն
Պատմություն
Առաջին դինաստիայի՝ Մազյադիների կամ Յազիդիների հիմնադիրը աբբասյան զորահրամանատար, Արմինիայի կուսակալ Յազիդ իբն Մազյադ ալ-Շայբանին էր (799-801)։ Նրա հաջորդները, օգտվելով կենտրոնական իշխանության թուլացումից, Շիրվանը հռչակում են անկախ պետություն և 861 թվականին ստանում «շիրվանշահ» կոչումը; 917 թվականին Շիրվանին միացվել է Լայզանի ամիրայությունը՝ Աղվանքի տարածքում։ Հաջորդ տարի մայրաքաղաք է դառնում նոր հիմնված Յազիդիա քաղաքը՝ Շամախիից ոչ հեռու։ 981-982 թվականներին Շիրվանշահերի տարածքի մեջ են մտնում Կապաղակը և Պարտավը, իսկ 11-րդ դարի սկզբին պատերազմ սկսում Դերբենդի ամիրայության դեմ։
1060-ական թվականներին Շիրվանշահերի պետությունը հարձակման է ենթարկվում սելջուկ-թյուրքերի կողմից, երբ նրանք հերթական անգամ արշավել էին Հայկական լեռնաշխարհ։ Նրանց գերակայությունն ընդունած Ֆարիբուրզ շահը 1080-ական թվականներին օգտվում է հարևանների թուլացումից և իրեն անկախ հայտարարում՝ զինակցելով հարևան ամիրայությունների հետ։
11-րդ դարում սելջուկյան արաշավանքերի արդյունքում նվաճողներն իրենց հպատակեցրին այժմյան Ադրբեջանի տարածքում եղած իշխանությունները։ Սելջուկյան տիրապետության քայքայումից (12-րդ դար) հետո այդ իշխանությունները վերականգնեցին իրենց ինքնուրույնությունը և հզորացան։ Սակայն թաթար-մոնղոլական նվաճումների հետևանքով խափանվեց նրանց զարգացումը։
12-13-րդ դարերում Շիրվանշահերը Ապշերոնի թերակղզում կառուցել են մի քանի ամրություններ, որոնք պահպանվել են մինչև մեր օրերը։ Երկրում կառուցվել են նաև քարվանսարաներ, մզկիթներ, այլ շինություններ։ Մինուչիհր III-ը 12-րդ դարում կառուցել է Բաքվի պարիսպները, ինչի մասին նշված է արձանագրությունում։ 1175 թվականին կառուցվում է Կույսի աշտարակը։ 1187-1188 թվականներին կառուցվում է նաև «Քառանկյուն բերդը» Մարդականում, որ հայտնի է նաև որպես Ռամանա ամրոց։
Ֆարիբուրզ III-ի օրոք 1234/5 թվականներին ավարտվում է Բաքվի նավահանգստում ամրոցի կառուցապատումը։ Սկսում են Մոնղոլական արշավանքները։
Թյուրքական քոչվոր ցեղերը (հայկական աղբյուրներում «թուրքմանք») Կուրի և Արաքսի ստորին ավագանում երևացին 11-րդ դարի կեսերին՝ սելջուկյան արշավանքների ժամանակ։ Նրանց հոսանքը դեպի Հարավային Կովկաս ուժեղացավ հատկապես թաթար-մոնղոլների տիրապետության և հետագա շրջանում (13-17-րդ դարեր)։ Արևելյան Անդրկովկասում հետզհետե տիրապետող դարձան միջինասիական ծագմամբ օղուզա-թուրքմենական ցեղերը։
Շիրվանշահերի պետության անկումից հետո Սեֆյան պետության կազմում Շիրվանում քոչվոր ցեղերի բացակայության պայմաններում այստեղ չեն ձևավորվում ցեղային վերնախավին պատկանող ժառանգական բեկլարբեկություններ (կուսակալություններ)։ Շամախիի խանը մշտապես նշանակվում էր Իրանի շահի կողմից և ուղարկվում Սպահանից ։
Պետական կարգ
Շիրվանշահերի պետությունը դասական արևելյան միապետություն էր։ Այն կառավարվում էր շիրվանշահի կողմից, որն ուներ իր հպատակները։ Պետության պաշտոնական կրոնը իսլամն էր, թեև կային քրիստոնեական ստվար համայնքներ՝ հայերից ու աղվաններից բաղկացած։
Իր գոյության ընթացքում Շիրվանշահերի պետությունը բազմիցս ընդունել է հարևան հզոր պետությունների՝ Ատրպատականի (9-10-րդ դարեր), Բագրատունիների թագավորության (10-11-րդ դարեր), Սելջուկյան սուլթանության (11-12-րդ դարեր), Վրաց թագավորության (12-13-րդ դարեր), Մոնղոլական խանության (13-րդ դար), Կարակոյունլուների և Ակկոյունլուների (14-15-րդ դարեր) գերիշխանությունը։
Մայրաքաղաք
Մազյադիների կառավարման տարիներին (որպես Առանի ամիրաներ՝ 799-861, որպես Շիրվանշահեր՝ 861-1027), պետության կենտրոնը եղել է Շամախին։ Թեև այն որպես բնակավայր հայտնի էր որպես Կամախիա մ.թ.ա. 2-1-ին դարերում, սակայն քաղաքի հիմնական պատմությունը սկսվում է 8-րդ դարում, երբ դառնում է Շիրվանշահերի պետության մայրաքաղաքը։ Այստեղ արաբական ու պարսկական ճարտարապետական ոճով կառուցվում են բազմաթիվ շինություններ, որոնց մի մասը հասել է մինչև մեր օրերը։ 1476 թվականին այստեղ եղած Ջոսաֆաթ Բարբարոն ասել է.
Քասրանիների կառավարման ընթացքում (1027-1382) Շամախիում տեղի է ունենում հուժկու երկրաշարժ (1192)։ 14-րդ դարում մայրաքաղաքը տեղափոխվում է ծովափնյա Բաքու քաղաքը։
16-րդ դարում՝ Սեֆյանների կողմից գրավվելուց հետո, Շամախիում շարունակում էին մեծամասնություն կազմել հայերը և վրացիները.
Մշակույթ
Շիրվանշահերի պետության մշակութային հուշարձաններից պահպանվել են մի քանի ապարանքներ՝ Ռամանա ամրոցը, Կույսի աշտարակը և Բաքվի դարպասները։ Կառուցվել են նաև մզկիթներ։ Մեզ են հասել նաև Շիրվանշահերի հատած մետաղադրամները։
Նիզամի Գյանջևին ծնվել և ապրել է Գանձակ քաղաքում և ստեղծագործել է պարսկերեն. որևէ տեղեկություն չկա, որ նա երբևէ եղել է Շիրվանշահերի պետությունում։ Խաքանի Շիրվանին ծնունդով Ատրպատականի Թավրիզ քաղաքից էր, ով ստեղծագործում էր պարսկերեն և արաբերեն։ Այն, որ հրավիրվել էր Շիրվանշահերի պալատ՝ որպես արքունի ձոներգու, բանաստեղծի կյանքի մի մասն է կազմում։ Նա ճանապարհորդել է տարբեր երկրներով, ուստի յուրաքանչյուր երկիր ըստ այս տրամաբանության կարող է իրենը համարել Խաքանի Շիրվանիին։ Ավելին, Շիրվանից գաղտնի հեռանալու փորձի համար շահ Ահսաթանի հրամանով Խաքանին բանտարկվել է (1159)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի պատմություն Կատեգորիա:Միջնադարի պատմական երկրներ Կատեգորիա:Աղվանք
Liar
Երգը գրել է խմբի մենակատար Ֆրեդի Մերկուրի-ն 1970 թվականին երբ նա դեռ Ֆրեդի Բուլսարա էր։ Կարելի է ենթադրել որ այս երգը նախորդում է «Bohemian Rhapsody» երգին իր տևողությամբ և երգում առանձին մասեր առկայությամբ։ Այս երգը համարվում է խմբի բարդ կոմպոզիցիաներից մեկը, իր բարդ գործիքավորմամբ և դրան համապատասխան բարդ վոկալով։
Սկավառակի երկրորդ կողմի վրա ձայնագրվել է «Doing All Right» երգը, որը գրել է Բրայան Մեյը և Թիմ Ստաֆելը։
Ջոն Դիկոնի դերը
Կատեգորիա:1974 սինգլներ Կատեգորիա:Քուին խմբի երգեր
Փոմ փոմ
Փոմ փոմ (神勇雙響炮, Pom Pom), կատակերգական մարտաֆիլմ երկու հոնկոնգյան դետեկտիվների մասին։ Գլխավոր դերերում են Ռիչարդ Նգն և Ջոն Սամը։
Սյուժե
Չաուն և Բեթհովենը՝ երկու հոնկոնգյան դետեկտիվներ փորձում են ձերբակալել Շա անունով նարկոբարոնին, բայց նրանց անկարողությունը կարող է վտանգ հանդիսանալ գործարքի համար։ Ոստիկանությունը շատ լավ գիտի, որ Շան համարվում է հանցագործ աշխարհի և թմրանյութերի ապօրենի վաճառքի գլխավորը, նա իր հանցագործությունների մանրամսները գրառում է գրքի մեջ, որը գտնվում է նրա սիրուհու մոտ։ Երբ Բեթհովենը և Չաուն զբաղվում են հետաքննությամբ, նրանք գտնում են Շանի սիրուհուն սպանված վիճակում և պատահաբար հանցագործության վայրում մաքրում են մատնահետքերը։ Բարեբախտաբար նրանց օգնում է նրանց կոլլեգան՝ տեսսուչ Աննան, ով դուր էր գալիս Չաուին։ Վերջապես այդ երկու ոստիկանները ձերբակալում են հանցագործների խմբին և միանգամից դառնում են հերոսներ։
Չելյա
Չելյա (Челя), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ստորին Տիխտա գետի ձախ ափին՝ 6 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Տոմը գտնվում է Նովոկուզնեցկ քաղաքից մինչև Կեմերովո քաղաք, գետի ենթաավազանը՝ Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Զադոնեցկոե
Զադոնեցկոե (Задонецьке), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1680 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Զադոնեցկոե գյուղում բնակվում էր 690 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1313 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 525,51 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զմիյովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1680 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շամբալա
Այծառվույտ, շամբալա, հացհամեմ, հունական խոտ, հոռոմ-չաման, բլթենի , բակլազգիների ընտանիքին պատկանող խոտաբույս։
Ցողունը կանգուն է, ճյուղավորված, 50-70 սմ բարձրությամբ։ Տերևները եռմասնյա բարդ կոթունավոր են։ Վերգետնյա օրգանները թավոտ են։ Ծաղիկները՝ դեղնասպիտակավուն, ինքնափոշոտվող, մեկական նստած տերևածոցերում։ Պտուղը՝ ունդ, պարունակում է 10-16 սերմ։ Շամբալան ջերմասեր բույս է։ Հնագույն մշակովի բույսերից է։ Մշակվում է Իսպանիայում, Հարավային Ամերիկայում, Եթովպիայում, Հնդկաստանում են, Անդրկովկասում, Միջին Ասիայում։ Սպիտակուցներով հարուստ արժեքավոր կերային բույս է․ 100 կգ կանաչ զանգվածը պարունակում է 52 կերային միավոր։ Օգտագործվում է նաև կանաչ պարարտացման համար։ Շամբալան հողը հարստացնում է ազոտով։ Մշակվում է ցածրադիր գոտում (Էջմիածին), սերմերն օգտագործվում են որպես չաման։ Երբեմն ցանքերում հանդիպում է որպես մոլախոտ։
Տարածվածություն
Վայրի պայմաններում աճում է միջին և ստորին լեռնային գոտիների չոր քարքարոտ լանջերին, ավազոտ կամ կավային հողերում, հաճախ նաև ցանքսերում որպես մոլախոտ։ Երբեմն աճեցվում է Երևանի շրջակայքում։ Հանդիպում է Արմավիրի, Արարատի մարզերում։ Աճեցվում է Չինաստանում, Հնդկաստանում, Միացյալ Նահանգներում, Եվրոպայում և այլ երկրներում ։
Նշանակություն
Բուժման նպատակով օգտագործում են հացհամեմի սերմերը, որոնք պարունակում են լորձային նյութեր (մոտ 30%), ճարպային յուղեր, սպիտակուցներ, դաբաղանյութեր, ալկալոիդ տրիգոնելին, նիկոտինաթթու, խոլին, եթերային յուղ և այլն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թիթեռնածաղկավորներ Կատեգորիա:Դեղաբույսեր Կատեգորիա:Խոտաբույսեր Կատեգորիա:Մոլախոտեր Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Աղբակ (այլ կիրառումներ)
Աղբակ, կարող է վերաբերել՝
Չերվոնոե (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ
Երկինք
Երկինք, տարածք Երկրի մակերևույթի վերևում կամ ցանկացած այլ աստղագիտական օբյեկտի վերևում։
Երկրի երկինքը
Երկրային երկնքի տեսարանը կապված է ժամանակից, տարվա եղանակից և օրվա եղանակից։ Նրա վրա հաճախ երևում են ամպեր և Երկրի արբանյակը՝ Լուսինը։ Երկրային երկնքի տեսարանը ինքնաթիռից, որը թռչում է ամպերի վերևով, կարող է տարբերվել երկրից երևացող երկնքից։
Անամպ ցերեկային երկինքը ներկված կապույտ գույնով։ Արևի ծագման և մայր մտնելու ժամանակ հայտնվում են դեղինի, նարնջագույնի և կարմիրի երանգներ։
Բենավենտի
Բենավենտի (Benavente; []), Պորտուգալիայում գտնվող գյուղ է։ Բնակչության թիվը կազմում է 8,3 հազար մարդ (գյուղում), և 27,1 հազար մարդ (մունիցիպալիտետում)։ Հին վարչական բաժանմամբ մտել է Ռիբատեժու նահանգի մեջ։
Քաղաքի հովանավորը համարվում է Դեվա Մարիյան (Maria)։
Երկինք
Երկրի երկինքը
Անամպ ցերեկային երկինքը կապույտ է, քանի որ օդը, ավելի ճշտգրիտ կասեցված մասնիկներում, խտության տատանումներից երկնքւմ տարածվում է կապույտը։ Դրա շնորհիվ, եթե նայենք երկնքին Արևի տեսանկյունից, մենք կտեսնենք կապույտ գույնը, արդյունքը մեծ քանակությամբ կապույտի, մանուշակագույնի և այլ գույների խարնուրդ է։ Մայրամուտի և արևածագի ժամանակ թեթև ալիքը ավելի շատ ճանապարհ է անցնում մթնոլորտում։ Դրա պատճառով կապույտի մեծ մասը և նույնիսկ կանաչ գույնը մի կողմ են գնում այն ժամանակ, երբ արևի ուղիղ գիծն է, ինչպես նաև ամպերի լուսավորումը և հորիզոնին մոտ գտնվող երկինքը ներկվում են կարմիր գույնի։
Բենավենտի
Աշխարհագրական դիրք
Մունիցիպալիտետը գտնվում է․
Երկինք
Երկրի երկինքը
Ներթափանցման ու կլանման գլխավոր պատճառներն են լույսի թուլացումը մթնոլորտում։ Ներթափանցումը փոփոխվում է ինչպես գործառույթը հարաբերության տրամագծի խորտակված մասնիկների և լուսի երկար ալիքների։ Երբ այդ հարաբերությունը ավելի քիչ է քան 1/10, առաջանում է Ռելիեֆային խորտակում։
Բենավենտի
Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1200 թվականին։
Երկինք
Երկրի երկինքը
Պատմական դիտարկումներով, երկիրն ու երկինքը հանդիսանում են տարրերի և աստվածների նախադրյալները։
Բենավենտի
Շրջաններ
Մունիցիպալիտետում գտնվում են հետևյալ շրջանները․
Երկինք
Երկրի երկինքը
Կատեգորիա:Մթնոլորտ Կատեգորիա:Երկինք
Աստերոիդների ցանկ (319201-319300)
Աստերոիդների ցանկ (319101-319200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (319301-319400)
Մասբախ
Մասբախ (Maßbach), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ստորին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Բադ Կիսինգեն շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 4704 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 59,31 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 72 131։
Կոմունան բաժանված է 4 գյուղական համայնքի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
(3075) Բորնման
(3075) Բորնման (Bornmann), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 1-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,273888 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9766 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5712 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1252,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,287442 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,97° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Խողվանի
Խողվանի կամ Խողուանք (այժմ կոչվում է՝ Xanağa - Խանաղա), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում գտնվող Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Օրդուբադի շրջանում։
Պատմություն
Միջին մեծության գյուղ է։ Իր պատմական անունը պահպանել է մինչև 15-16-րդ դարերը, որից հետո անվանվել է Խանաղա (Պարոնտեր)։ 17-րդ դարում արդեն Զ. Ագուլեցին այս բնակատեղին անվանել է Խանաղա ։
Եկեղեցի
Եկեղեցու հիմնադրման տարեթիվն անհայտ է։ Տեղակայված է եղել գյուղի արևելյան թաղամասում։ Կառուցվել է մշակված քարից։ Մուտքը՝ արևմտյան ճակատից, աբսիդը՝ կիսաշրջանաձև։ Այժմ ավերված է ։
Կամուրջ
Կառուցվել է 16-17-րդ դարերում Տրունյաց կամ Վանանդի գետի վրա։ Կառուցվել է սրբատաշ և կիսամշակ քարից։ Ունեցել է միաթռիչք հորինվածք։ Ավերվել է 1930-ական թվականներին, քանդված է ամբողջ կամարը ։
Բրատսկի օդանավակայանի հրդեհ (1992)
Բրատսկի օդանավակայանի հրդեհ, արտակարգ պատահար (հրդեհ), որը տեղի է ունեցել 1992 թվականի հունիսի 23-ին Բրատսկի օդանավակայանում։ Հրդեհի հետևանքով այրվել է երկու ՏՈՒ-154 ինքնաթիռ և զոհվել 1 մարդ։
Ինքնաթիռներ
78А-282 գործարանային համարով և 02-82 սերիայի ՏՈՒ-154Բ-1-ը թողարկվել է 1978 թվականի հունիսի 23-ին Կույբիշևի ավիագործարանի կողմից և հուլիսի 6-ին փոխանցվել Քաղաքացիական ավիացիայի նախարարությանը, որն ինքնաթիռին տվել է CCCP-85282 համարը և նրան ուղարկել 235-րդ Առանձին կառավարական ավիաջոկատ։ 1981 թվականի ապրիլի 23-ին ինքնաթիռը տեղափոխեցին Ուրալի քաղավիացիայի ենթակայության տակ գտնվող Պերմի առաջին ավիաջոկատ, իսկ հետագայում Սվերդլովսկի առաջին ավիաջոկատ (Ուրալյան ՔԱԿ)  ։
77А-234 գործարանային համարով և 02-34 սերիայի ՏՈՒ-154Բ-1-ը թողարկվել է 1977 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Կույբիշևի ավիագործարանի կողմից և սեպտեմբերի 30-ին փոխանցվել Քաղաքացիական ավիացիայի նախարարությանը, որն ինքնաթիռին տվել է CCCP-85234 համարը և նրան ուղարկել քաղաքացիական ավիացիայի Մոսկվայի տարածքային կառավարման Վնուկովո ավիաջոկատ։ 1986 թվականի նոյեմբերի 21-ին ինքնաթիռը տեղափոխվել է քաղաքացիական ավիացիայի Մերձվոլգյան առաջին Կույբիշևյան ավիաջոկատ։ Աղետի օրվա դրությամբ ինքնաթիռը կատարած է եղել 31565 ժամ թռիչք և 13180 վայրէջք ։
Հրդեհ
1992 թվականի հունիսի 18-ին Սամարայի ավիաձեռնարկության 85234 ինքնաթիռն իրականացնում էր 5308 Վլադիվոստոկ-Սամարա չվերթը, որի ժամանակ պետք է վայրէջք կատարեր Բրատսկի օդանավակայանում՝ վերալիցքավորման համար։ Ինքնաթիռի սպասարկման ժամանակ հայտնաբերվել են տեխնիկական անսարքություններ, ինչի հետ կապված որոշվել է տվյալ ինքնաթիռն առայժմ չլիցքավորել։ Թռիչքի ուղևորները Սամարա են ուղարկվել Բրատսկի ավիաձեռնարկության ինքնաթիռներից մեկով, իսկ Սամարայի ՏՈՒ-154-ը թողնվել է վերանորոգման համար ։
Արդեն գիշերը Բրատսկի օդանավակայանում վայրէջք կատարեց, այնուհետև հարևան հարթակում կայանեց Եկատերինբուրգի ավիաձեռնարկության 85282 ինքնաթիռը, որն իրականացնում էր 2889 Վլադիվոստոկ-Եկատերինբուրգ չվերթը և նույնպես վերալիցքավորման համար պետք է միջանկյալ վայրէջք կատարեր Բրատսկում։ Ինքնաթիռում կար 130 ուղևոր, որոնցից շատերը լքել էին ինքնաթիռը և սպասում էին օդակայարանի շենքում, սակայն 10 ուղևոր, այդ թվում՝ 5 երեխա, անձնակազմի հրամանատարի (Ն. Նելիդովի) թույլտվությամբ մնացին ինքնաթիռի սրահում։ 2889 չվերթի ինքնաթիռի լիցքավորումն իրականացվում էր գիշերվա ժամը 3-ին՝ երկու ТЗ-22-258 վառելիք լիցքավորող մեքենաների միջոցով՝ վառելիքալիցքավորիչից վառելիքալիցքավորիչ սխեմայով ։
Անսպասելիորեն երկրորդ վառելիքալիցքավորիչի լիցքավորման խողովակի ծայրակալն անջատվեց հիմնական վառելիքալիցքավորիչի ընդունիչից։ Անջատված խողովակից ճնշման տակ հորդառատ դուրս ցայտած ավիակերոսինն ընկավ պոմպային ագրեգատի աշխատող շարժիչի արտանետող կոլլեկտորին և բռնկվեց՝ առաջացնելով հրդեհ հիմնական վառելիքալիցքավորիչի հետնամասում։ Լիցքավորում իրականացնող անձնակազմը չկարողացավ անջատել շարժիչները և կասեցնել վառելիքի մատակարարումը, որը, շարունակելով ճնշման տակ դուրս թափվել բետոնին, արագ մեծացնում էր հրդեհի օջախը։ Մի քանի րոպեից բռնկվեց 85282 ինքնաթիռը, այնուհետև 85234-ը, իսկ հրշեջ բրիգադները չկարողացան մարել դրանք։ Միևնույն ժամանակ օդային տերմինալի մոտ կայանված, ավիակերոսինով լցված տարաների պայթյունի վտանգ կար։ Հրդեհի վայր ժամանած վարորդների հերթափոխի բրիգադավար Գենադի Գավրիլովը ցատկեց այրվող վառելիքալիցքավորիչներից մեկի մեջ և հեռացրեց այն կրակի գոտուց։ Այնուհետև Գավրիլովը վերադարձավ և սկսեց հեռացնել երկրորդ վառելիքալիցքավորիչը, սակայն 70 մետր հեռավորության վրա տեղի ունեցավ պայթյուն։
Պայթյունի ժամանակ հերթափոխի բրիգադավար Գենադի Գավրիլովը ստացավ ծանր այրվածքներ և տեղափոխվեց № 2 քաղաքային հիվանդանոցի վերակենդանացման բաժին, որտեղ էլ մահացավ հունիսի 21-ին ժամը 14-ին։ Բացի իրենից այլևս ոչ ոք չմահացավ։ Երկու ինքնաթիռներն էլ ոչնչացան, իսկ ընդհանուր նյութական վնասը կազմեց 250 միլիոն ռուբլի։ Ուղևորներին վճարվեց փոխհատուցում (մեկ կիլոգրամ ուղեբեռի համար 50 ռուբլի) ։