cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆիզուլու, Ջաբրայիլի և Կուբաթլուի ռազմական գործողություն
Պաշտպանության բանակի հակահարձակումը
Ռազմական անհաջողությունները ստիպում են Ադրբեջանի ղեկավարությանը կրկին բանակցություններ սկսել։ Հեռախոսային բանակցություններ են վարվում Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարի պաշտոնակատար Սաֆար Աբիևի և ինքնապաշտպանության կոմիտեի նախագահ Սերժ Սարգսյանի, ինչպես նաև Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության պետական կոմիտեի նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի ու Ադրբեջանի փոխվարչապետ Ռասուլ Գուլիևի միջև։ Արդյունքում պայմանավորվածություն է ձեռք բերվում 5-օրյա հրադադար հաստատելու և Արցախի ու Ադրբեջանի ղեկավարների հանդիպում կազմակերպելու շուրջ։
Սակայն այս հրադադարը ևս Ադրբեջանն օգտագործում է ուժերը վերադասավորելու և նոր հարձակում նախապատրաստելու համար։ Արդեն օգոստոսի 19-ի գիշերը Ֆիզուլիում տեղակայված ադրբեջանական ստորաբաժանումները, խախտելով հրադադարը, սկսում են հրթիռակոծել Հադրութը քաղաքը, էդիլլու գյուղը ու Մարտունու շրջանի հարավային հատվածը։ Ռազմական գործողությունները վերսկսվում են Ֆիզուլի-Ջաբրայիլ-Կուբաթլու մարտագծի ողջ երկայնքով։ Սակայն ադրբեջանական բանակը կրկին անհաջողություն է կրում. կարճ ժամանակահատվածում Պաշտպանության բանակի 13-րդ, 14-րդ, 15-րդ, 21-րդ, 22-րդ առանձին մոտոհրաձգային գումարտակները, 83-րդ առանձին մոտոհրաձգային բրիգադը և կենտանական ենթակայության ականանետային մարտկոցը ազատագրում են Արցախի Հանրապետության հարավային սահմանը և ապա մարտերը տեղափոխում Ֆիզուլիի և Ջաբրայիլի շրջանների տարածք։
Ֆիզուլիի ազատագրումը
Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի ստորաբաժանումները մշակված օպերատիվ պլանի համաձայն անցնում են հակահարձակման։ Մարտունու պաշտպանական շրջանի գումարտակները, գործելով երկու ուղղությամբ (համապատասխանաբար Մովսես Հակոբյանի և Նելսոն Սողոմոնյանի հրամանատարությամբ), հրետանու աջակցությամբ ճեղքում են հակառակորդի դիրքերը և ձախ թևից դուրս գալիս մայրուղի։ Ֆիզուլու ուղղությամբ հարձակման է անցնում նաև Հադրութի պաշտպանական շրջանի Տողի գումարտակը։ Աջ թևից լայնածավալ հարձակման է անցնում Մանվել Գրիգորյանի հրամանատարությամբ գործող 5-րդ բրիգադը, որը, ճնշելով թշնամու կրակակետերը և առաջանալով մի քանի ուղղություններով, դուրս է գալիս Ֆիզուլի-Ջաբրայիլ մայրուղի ու վերահսկողություն հաստատում Հորադիզ գյուղի և Արաքսի ափ տանող խճուղու վրա։ Այդ պահին 5-րդ բրիգադն Արաքսից հեռու էր մոտ 15 կմ։ Ֆիզուլին պաշտպանող ադրբեջանական 160-րդ գնդի և Ֆիզուլու բրիգադի զորամասերը (ընդհանուր ըստ տարբեր տվյալների` 4000-7000 զինծառայող) շրջապատման մեջ չընկնելու համար օգոստոսի 22-ին ստիպված նահանջում են քաղաքից և շրջանից։ Պաշտպանության բանակի վերահսկողության տակ է անցնում մոտ 1380կմ2 տարածք։
Ջաբրայիլի ազատագրումը
Ֆիզուլու ուղղությամբ հարձակմանը զուգահեռ հայկական բանակը առաջանում է նաև դեպի Ջաբրայիլ։ Օգոստոսի 23-ին Հադրութի պաշտպանական շրջանի ստորաբաժանումները Արթուր Աղաբեկյանի հրամանատարությամբ նախ ազատագրում են Հադրութի մի շարք բռնազավթված բնակավայրեր, ապա դուրս գալիս Ֆիզուլի-Ջաբրայիլ մայրուղի։ Սամվել Կարապետյանի հրամանատարությամբ Կենտրոնական պաշտպանական շրջանի ստորաբաժանումները, սկսելով իրենց հարձակումը Սարինշենի բարձունքներից, ճեղքում են թշնամու պաշտպանությունը, ազատագրում Հադրութի շրջանի մի շարք գյուղեր, ապա մտնում Ջաբրայիլի շրջան։
Օգոստոսի 23-ին Կենտրոնական և Հադրութի պաշտպանական շրջանների ստորաբաժանումների համատեղ ջանքերով ազատագրվում է ադրբեջանական Լենքորանի գումարտակի և ադրբեջանական աշխարհազորայինների կողմից պաշտպանվող Ջաբրայիլ քաղաքը, իսկ երկու օր հետո նաև համանուն շրջանի մեծ մասը։ Պաշտպանության բանակի հսկողության տակ է անցնում մոտ 1050կմ2 տարածք։ Օգոստոսի 26-ին ադրբեջանական ստորաբաժանումներն ամբողջությամբ հեռացվում են նաև Հադրութի շրջանի տարածքից։ Հայկական ստորաբաժանումները կանգ են առնում Արաքսից մոտ 15կմ հեռավորության վրա։
Կուբաթլուի ազատագրումը
Ֆիզուլու և Ջաբրայիլի ազատագրումից հետո Կուբաթլուի շրջանը մնացել էր Արցախի պաշտպանության բանակի թիկունքում։ Այդպիսով, եթե ադրբեջանական բանակը ռազմաճակատի արևելյան հատվածում կարողանար ուշքի գալ պարտություններից հետո, Կուբաթլուն, որտեղ տեղակայված էր թշնամու բավականին ուժեղ խմբավորում, կարող էր լուրջ վտանգ ստեղծել պաշտպանության բանակի համար՝ հարվածելով թիկունքից։ Իր հերթին Կուբաթլուն ինքը բավականին խոցելի իրավիճակում էր, քանի որ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ գտնվող մնացած տարածքների հետ կապված էր 15կմ-անոց մերձարաքսյան նեղ գծով։ Հաշվի առնելով այս հանգամանքները՝ Պաշտպանության բանակի կենտրոնական շտաբը որոշում է ոչնչացնել Կուբաթլուի ռազմական հենակետերը։ Կենտրոնական շտաբի ցուցումով Կուբաթլուի ռազմավարական նշանակության հենակետերը ոչնչացնելու նպատակով այնտեղ են կենտրոնացվել 1-ին, 2-րդ, 4-րդ և Կենտրոնական պաշտպանական շրջանների ստորաբաժանումները։ Կուբաթլուի ուղղությամբ հարձակումը ենթադրում էր, որ սկզբում Շուշիի պաշտպանական շրջանի ստորաբաժանումները Վաչագան Իշխանյանի հրամանատարությամբ Քիրս լեռան շրջանից պիտի մտնեին Կուբաթլուի շրջան։ Իրենց հերթին շրջան պիտի մտնեին նաև Հադրութի պաշտպանական շրջանի Խծաբերդի ու Տումիի վաշտերը։ Սակայն այս առաջին հարձակումն անհաջողություն է կրում, և հայկական ուժերը, կորուստներ տալով, վերադառնում են ելման դիրքեր:
Կուբաթլուի ուղղությամբ հաջորդ հարձակումը սկսվում է մոտ մեկ շաբաթ անց։ Այդ ընթացքում հարձակմանը մասնակցելու նպատակով Մարտակերտի պաշտպանական շրջանից մեկ գումարտակ է տեղափոխվում Լաչինի շրջան, իսկ Մարտունու, Հադրութի և Կենտրոնական պաշտպանական շրջանները ձևավորում են հարձակողական 3 խմբավորումներ։ Կուբաթլուի ուղղությամբ նոր հարձակումը սկսվում է օգոստոսի 29-ին այն բանից հետո, երբ Լաչինի ուղղությամբ ադրբեջանցիները ձեռնարկում են հայկական պաշտպանական դիրքերը ճեղելքու անհաջող փորձ։ Հարձակողական երեք խմբավորումները, ճեղքելով հակառակորդի պաշտպանությունը, դուրս են գալիս գլխավոր մայրուղի, գրավում Խանլիկի կամուրջը, Լաչին-Մամեդբեյլի ճանապարհի խաչմերուկներն ու ճանապարհահատվածները։ Չնայած Կուբաթլուի բավականին ուժեղ ադրբեջանական խմբավորման համառ դիմադրությանը՝ հայկական ուժերը օգոստոսի 31-ին մարտերով մտնում են Կուբաթլու քաղաք, ապա նաև վերահսկողություն հաստատում համանուն շրջանի մեծ մասի վրա։
Նույն օրը Ռուսաստանի միջնորդությամբ 10-օրյա հրադադարի մասին համաձայնագիր է ստորագրվում Արցախի և Ադրբեջանի միջև։ Հայկական կողմից համաձայնագիրը ստորագրում են Պաշտպանության բանակի հրամանատար Սամվել Բաբայանը և արտգործնախարար Արկադի Ղուկասյանը, իսկ Ադրբեջանի կողմից՝ պաշտպանության նախարարի պաշտոնակատար Սաֆար Աբիևը և Ադրբեջանի Գերագույն խորհրդի նախագահ Ա. Ջալիլովը։
Ֆիզուլիի, Ջաբրայիլի և Կուբաթլուի հաղթանակները կարևոր նշանակություն ունեին Հայաստանի անվտանգության համար։ Այդ հաղթանակների արդյունքում վերացավ Լաչինի միջանցքի վրա կախված վտանգը, նվազեց Հադրութի, Մարտունու, Կապանի, Գորիսի շրջաների հրետակոծման ենթարկվելու վտանգը, նպաստավոր պայմաններ ստեղծվեցին Զանգելանի և Արաքսի ափի ազատագրման ու ռազմաճակատի գիծը կրճատելու համար։ Բացի այդ, հայկական վերահսկողության ներքո անցան ռազմավարական նշանակության մի շարք ճանապարհներ։
Իրավիճակը տարածաշրջանում և հետագա զարգացումները
Հայկական բանակի հաղթանակներից հետո տարածաշրջանում իրադրությունը բավականին լարվում է։ Ադրբեջանը և Թուրքիան ամեն ինչ անում են, որպեսզի հարցը միջազգայնացվի։ Մեծանում է նաև հակամարտությանը այլ կողմերի ներգրավման վտանգը։ Այսպես, օրինակ Թուրքիայի նախկին վարչապետ Բուլենթ էջևիթը կոչ է անում իր կառավարությանը Հայաստանի դեմ օդային հարձակումներ սկսել։ Հայաստանի Հանրապետության սահմանի երկայնքով տեղակայվում են թուրքական 3-րդ դաշտային բանակի ուժերը, իսկ Թուրքիայի զինված ուժերի 12-րդ և 13-րդ մեքենայացված բրիգադները տեղաբաշխվում են Գյումրիի ռուսական 127-րդ մոտոհրաձգային դիվիզիայի դիմաց։ Իր հերթին Հարավային Կովկասում ռուսական զորքերի խմբավորման հրամանատարությունը սկսում է 127-րդ մոտոհրաձգային դիվիզիայի հրամանատարաշտաբային զինավարժություն։
Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը ևս արձագանքում է իրավիճակի փոփոխությանը՝ ընդլայնելով և լիակատար ռազմական պատրաստության բերելով սահմանի երկարությամբ տեղակայված մի խոշոր ռազմական զորամիավորումներ։ Բացի այդ, Իրանը ռազմական գործողությունների թատերաբեմի անմիջական հարևանությամս սկսում է «Մոխանդ» արտապլանային զորավարժությունը։ Սեպտեմբերի 2-ին Իրանը զինված ստորաբաժանումներ է մտցնում Ադրբեջանի կողմից վերահսկվող տարածքներ` փախստականներին մարդասիրական օգնություն տրամադրելու համար անվտանգ պայմաններ ստեղծելու պատրվակով։
Չնայած լարվածության այսպիսի մեծացմանը` այնուամենայնիվ հաջողվում է խուսափել պատերազմի ընդլայնումից, իսկ հաստատված հրադադարն էլ պահպանվում է մինչև 1993 թվականի հոկտեմբերի 10-ը։ Այդ ընթացքում Ադրբեջանը սկսում է պատրաստվել նոր ռազմական գործողությունների։ 1993 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին «Ան-124 Ռուսլան» ինքնաթիռներով Ուկրաինայից Ադրբեջան է բերվում 40 միավոր Տ-55 տանկ։ Ադրբեջանական բանակը համալրվում է աֆղան, չեչեն և արաբ վարձկաններով։ Բացի այդ, Հեյդար Ալիևին հաջողվում է նաև կայունացնել Ադրբեջանի ներքաղաքական իրավիճակը։
Ռազմական գործողությունները վերսկսվում են Ադրբեջանում նախագահական ընտրությունների ավարտից անմիջապես հետո։ Հոկտեմբերի 10-ին Ջաբրայիլի իր հսկողության տակ գտնվող հատվածից ադրբեջանական բանակը լայնածավալ հարձակում է սկսում Հադրութի շրջանի ուղղությամբ։ Հոկտեմբերի 17-ին ադրբեջանցիները հարձակում են սկսում նաև Արցախի հյուսիսարևելյան հատվածի և Աղդամի ու Ֆիզուլիի սահմանամերձ դիրքերի ուղղությամբ։ Մեկ շաբաթ անց՝ հոկտեմբերի 24-ին, Պաշտպանության բանակի ստորաբաժանումները հաջողությամբ կասեցրնում են ադրբեջանական առաջխաղացումը, ընթացքից անցնում հակահարձակման և ազատագրում Զանգելանի շրջանը, Ջաբրայիլի ու Կուբաթլուի շրջանների մինչ այդ չգրավված տարածքները, Ֆիզուլիի շրջանի Հորադիզի ենթաշրջանը։
Աղբյուրները
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի ռազմական գործողություններ
Խվներ
Խվներ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Մշո գավառում ։
Խվներ գյուղը առաջացել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնից հետո Խվներ Վերին և Խվներ Ներքին գյուղերի միացումից։ Մինչև XIX դարի վերջը գյուղերը եղել են առանձին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Samsung Galaxy Fold
Samsung Galaxy Fold, Samsung Electronics ընկերության կողմից թողարկված ծալվող էկրանով սմարթֆոն։ Այն ներկայացվել է 2019 թվականի փետրվարի 21-ին։ Նախատեսված էր, որ ԱՄՆ-ում վաճառքը կսկսի 2019 թվականի ապրիլի 26-ին, սակայն էկրանի հետ կապված խնդիրների պատճառով օրը հետաձգվեց ։ Եվ սմարթֆոնի ռելիզը տեղի ունեցավ 2019 թվականի սեպտեմբերի 6-ին։
Վաճառքը Ռուսաստանի ողջ տարածքում սկսեց 2019 թվականի հոկտեմբերի 25-ին։ Samsung Galaxy Fold-ին Ռուսաստանում արժե 159 900 ռուբլի ։
Մշակում
Galaxy Fold նախատիպը և իր ծալվող էկրանը բրենդային One UI-ի հետ միասին ցուցադրվեց 2018 թվականի նոյեմբերին կայացած Samsung-ի մշակողների կոնֆերանսի ժամանակ ։
Բնութագիր
Galaxy Fold-ում տեղադրած է 2 AMOLED-էկրան։ Առաջինը, 4,6 դյույմ անկյունագծով էկրան է, որը տեղադրված է դիմացի հատվածում և նախատեսված է մեկ ձեռքով օգտագործելու համար։ Սարքը բացելուց հետո հասանելի է դառնում 7,3 դյույմանոց էկրան, որի վերևի աջ անկյունում տեղակայված է տեղախցիկը։ Մատնահետքի սկաները տեղադրված է հոսանքի կոճակում։ Սմարթֆոնը ունի 12 ԳԲ օպերատիվ և 512 ԳԲ ներքին հիշողություն։
Սարքը ունի 2 մարտկոց, ընդհանուր հզորությունը կազմում է 4380 մԱհ, ինչպես նաև ունի 6 տեսախցիկ՝ երեք հիմնական (12 Մպ, 12 Մպ, 16 Մպ), երկուսը «գլխավոր» էկրանի մոտ (10 Մպ, 8 Մպ) և մեկը առջևի հատվածում (10 Մպ)։
Galaxy Fold-ը վաճառվում է Android Pie օպերացիոն համակարգով։ Վաճառքի ենթակա է տարբերակ 5G ցանցով։ Սմարթֆոնի հայտնի հնարավորություներից է՝ աշխատանքը 3 ծրագրերի հետ միանգամից և հնարավորությունը ակընթարթորեն հիմնական էկրան տեղափոխել առջևի վահանակում բացված ծրագիրը։
Խնդիրներ կապված էկրանի հետ
Հետաձգման պատճառներից մեկը էկրանի թաղանթն էր։ Քանի-որ, բոլոր հեռացնում էին էկրանի վրաի թաղանթը, և սթմարֆոնի էկրանը սկսում էր վատ աշխատել։ Արդյունքում Samsung ընկերությունը հետաձգեց այս սմաթրֆոնի վաճառքը։
Իմաստային դաշտ
Իմաստային դաշտ, բառերի խումբ՝ միավորված իմաստային կապերով ըստ բառարանային նշանակության նման հատկանիշների։ Օրինակ, հայերենի գնալ բայը կարող է միավորել գնալ, մեկնել, հեռանալ և այլ բառեր։ Իմաստային դաշտ հասկացությունը թույլ է տալիս համապատասխանորեն նկարագրել լեզվական միավորների միկրոկառուցվածքային համակարգի իմաստային փոխգործողությունները։ 20-րդ դարի 20-30-ական թվականներին իմաստային դաշտ մշակել են գերմանական գիտնականներ Յո Տրիրը (ուսումնասիրել է բառերի ամբողջությունը՝ դրանց առարկայական-իմաստային կապերի մեջ), Վ. Պորցիգը (հետազոտել է մեկ բառը՝ նրա իմաստային-շարահյուսական կապերում), Ա. Ցոլլեսը (իմաստային դաշտ կապել է բառի իմաստաբանական-բառակազմական վերլուծության հետ), Գ. Իպսենը։ 20-րդ դարի 50-ական թվականներին իմաստային դաշտի տեսությունը մշակել է Լ. Վայսգերբերը (ԳՖՀ)։ Գերմանական գիտնականների այս դրույթները քննադատվում են, որովհետև նրանք իմաստային դաշտ հասկացությունն օգտագործում են «միջակա լեզվական աշխարհ»-ի իդեալիստական թեզն ապացուցելու, դաշտերի բաժանման հարցում սուբյեկտիվիզմ ցուցաբերելու, դրանցում ամբողջ բառապաշարի ընդգրկման անհնարինության, առանձին բառի ինքնուրույն դերը նվազեցնելու միտումով։ 20-րդ դարում 60-ական թվականներին ուսումնասիրվում են բառերի բառապաշարային իմաստային դաշտերը և մեկ բառի շարահյուսական իմաստային դաշտ։ Այս հասկացության ոլորտն ընդլայնվում է. տարբերակում են բառապաշարային, քերականական, ֆունկցիոնալ-իմաստային, բառակազմական և այլ տիպի դաշտեր։
Կատեգորիա:Իմաստաբանություն
Պրոֆիլակտորի ՍԱԱԶ (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Պրոտոպոպովկա (գյուղ, Ալեքսանդրիայի շրջան)
Պրոտոպոպովկա (Протопопівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պրոտոպոպովկա գյուղում բնակվում էր 2 417 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դոուսոն շրջան (Մոնտանա)
Դոուսոն շրջան (Dawson County), ԱՄՆ Մոնտանա նահանգի 56 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 6.146 կմ² է, բնակչությունը՝ 9.059 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Գլենդիվ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1865 թ.։
Կատեգորիա:Մոնտանայի շրջաններ
Կուկավկա (այլ կիրառումներ)
Կուկավկա, կարող է վերաբերել՝
Լեսոզավոդսկի (գյուղ, Կանդալակշսկի շրջան)
Լեսոզավոդսկի (Лесозаводский), գյուղ Ռուսաստանի, Մուրմանսկի մարզի Կանդալակշսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 391 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Կանդալակշսկի շրջանի բնակավայրեր
Ոչ մի արգելքի չնայելով
«Ոչ մի արգելքի չնայելով» (Lockout), ռեժիսորներ Ջեյմս Մետերի և Սթիվեն Սթ. Լեջերի համատեղ ֆիլմը, որի գլխավոր դերերը մարմնավորում են Գայ Փիրսը, Մեգի Գրեյսը, Վինսենտ Ռիգանը, Ջոզեֆ Գիլգանը, Լեննի Ջեյմսը, Փեթեր Ստորմարեն, Ջեքի Իդոն, Տիմ Փլեսթերը, Մարկ Տանկերսլին, Էնն-Սոլեն Հաթեն։
MS1 արբանյակային կայանն իրենից ներկայացնում է մեծ տիեզերական բանտ, որտեղ անաբիոզային ազդեցության տակ են գտնվում հազարավոր վտանգավոր բանտարկյալներ։ Լուրեր են պտտվում այն մասին, որ արհեստական քուն մտած բանտարկյալների վրա կատարվում են ապօրինի փորձեր։ Այդ փաստի հետազոտման համար քննիչ հանձնախումբ է գնում տիեզերական կայան Էմիլի Ուրնոկի գլխավորությամբ, որը ԱՄՆ նախագահի դուստրն է։ Հանկարծակիորեն իրավիճակը հսկողությունից դուրս է մնում և ամբողջ կայանն անցնում է բանտարկյալների ձեռքը։ Գործակալ Սնոուն, որին մեղադրել էին պետական դավաճանության մեջ, խնդիր է ստանում թափանցել տիեզերքի ամենաանառիկ բանտը և փրկել Էմիլիին։ Դա իր երբեմնի բարի անունն ու ազատությունը վերականգնելու միակ հնարավորությունն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2011 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ջեյմս Մետերի ֆիլմեր Կատեգորիա:Սթիվեն Սթ. Լեջերի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:EuropaCorp ֆիլմեր Կատեգորիա:Ինքնասպանությունը հորինվածքներում Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում Կատեգորիա:2010-ականների գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Մագնիսական դաշտի ինդուկցիայի գծեր
Մագնիսական դաշտի ինդուկցիայի գծեր, Էլեկտրական դաշտի նման մագնիսական դաշտը նույնպես կարելի է պատկերել գրաֆիկորեն կառուցելով մագնիսական ինդուկցիայի գծերը։ Մագնիսական ինդուկցիայի գծեր կոչվում են այն գծերը, որոնց յուրաքանչյուր կետում ինդուկցիայի վեկտորն ուղղված է այդ կետում տարված շոշափողով։ Ինդուկցիայի գծերին վերագրում են ուղղություն, որը ցույց է տալիս, թե շոշափողի երկայնքով դեպի որ կողմն է ուղղված ինդուկցիայի վեկտորը։ Ինդուկցիայի գծերը պատկերացում են տալիս ոչ միայն դաշտի տարբեր կետերում ինդուկցիայի վեկտորի ուղղության, այլ մոդուլի մասին։
Տարածության այն տիրույթներում, որտեղ ինդուկցիայի գծերն ավելի խիտ են պատկերված, ինդուկցիայի մոդուլն ավելի մեծ է։ Ինդուկցիայի գծերի ակնառու պատկերը կարելի է ստանալ երկաթի մանր խարտուքի օգնությամբ։ Մագնիսական դաշտում խարտուքի յուրաքանչյուր հատիկ մագնիսանում է և իրեն պահում է որպես փոքրիկ մագնիսական սլաք, դասավորվելով ինդուկցիայի համապատասխան գծի երկայնքով։ Նկարներում պատկերված են ուղղագիծ հոսանքակիր հաղորդիչի և հաստատուն մագնիսի մագնիսական դաշտերի ինդուկցիայի գծերը։ Մագնիսական դաշտը կարելի է զգալիորեն ուժեղացնել, եթե հոսանքակիր հաղորդիչը փաթաթվի պարույրի տեսքով։ Այդպիսի հոսանքակիր կոճն անվանում են սոլենոիդ (հունարեն «սոլեն»՝ խողովակ բառից)։ Եթե կոճի երկարությունը շատ մեծ է նրա լայնական հատույթի տրամագծից, ապա կոճի ներսում դաշտը գործնականում կարելի է համարել համասեռ (ինդուկցիայի գծերը միմյանց զուգահեռ են և ունեն նույն խտությունը)։ Կոճից դուրս դաշտը շատ նման է հաստատուն մագնիսի դաշտին։ Քանի որ տարածության յուրաքանչյուր կետում ինդուկցիայի վեկտորն ունի որոշակի ուղղություն, ապա, էլեկտրական դաշտի ուժագծերի նման, մագնիսական ինդուկցիայի գծերը նույնպես չեն կարող հատվել (հակառակ դեպքում հատման կետում ինդուկցիայի վեկտորը կունենար մեկից ավելի ուղղություն)։
Մագնիսական ինդուկցիայի փակ գծեր
Ի տարբերություն էլեկտրաստատիկ դաշտի ուժագծերի՝ մագնիսական ինդուկցիայի գծերը փակ են։ Դրանք ոչ սկիզբ ունեն և ոչ էլ վերջ։ Մագնիսական ինդուկցիայի գծերը փակ են, որովհետև բնության մեջ մագնիսական լիցքեր գոյություն չունեն։ Մագնիսական դաշտն առաջանում է էլեկտրական լիցքերի շարժման հետևանքով։ Այն դաշտը, որի ուժագծերը փակ են, կոչվում է մրրկային։ Մագնիսական դաշտը մրրկային է։
Կումարի (այլ կիրառումներ)
Կումարի, կարող է վերաբերել՝
Մագնիսական դաշտի ինդուկցիայի գծեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մագնիսականություն
Ռեյ Միստերիո
Օսկար Գուտիերես Ռուբիո (Óscar Gutiérrez Rubio, ), առավել հայտնի Ռեյ Միստերիո կրտսեր, կամ պարզապես՝ Ռեյ Միստերիո (Rey Mysterio, թարգմ.՝ «առեղծվածի թագավոր» ), ռինգային անվամբ, մեքսիկական արմատներով ամերիկացի դիմակավորված պրոֆեսիոնալ ըմբիշ (լուչադոր էնմասկարադո)։ Առավել ճանաչելի կարիերա է ունեցել «WWE» և «WCW» կազմակերպություններում ելույթներ ունենալու տարիներին։
Հայտնի է իր ակրոբատիկ մարտաոճով և հանդիսանում է Միացյալ Նահանգներում 90-ական թվականներին առաջին միջինքաշային ակրոբատներից մեկը։
«WCW»-ում անցկացրած տարիներին երեք անգամ նվաճել է WCW աշխարհի թիմային չեմպիոնական տիտղոսը և մեկ անգամ WCW միջինքաշային չեմպիոնական տիտղոսը։ «WWE»-ի կազմում Միստերիոն երեք անգամ հռչակվել է աշխարհի չեմպիոն՝ երկու անգամ նվաճելով Աշխարհի ծանրքաշային տիտղոսը և մեկ նվաճելով WWE չեմպիոնական տիտղոսը։ Աշխարհի չեմպիոն հռչակվելուց զատ, չորս անգամ նվաճել է WWE թիմային գոտին, երկու անգամ՝ WWE միջմայրցամաքային գոտին և ութ անգամ WCW/WWE միջինքաշային գոտին (հինգ անգամ «WCW»-ում և երեք անգա «WWE»-ում)։ Տիտղոսային նվաճումներից զատ հաղթել է նաև 2006 թվականի «Թագավորական կռիվը»։ 2015 թվականին վերադարձել է «AAA»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:Դիմակավոր ռեստլերներ
Ամառային երեկո Սկագենում. նկարչի կինն ու շունը ծովափին
'''«Ամառային երեկո Սկագենում. նկարչի կինն ու շունը ծովափին»''' (Sommeraften ved Skagen. Kunstnerens hustru med hund ved strandkanten), դանիացի գեղանկարիչ և քանդակագործ, իմպրեսիոնիստ Պեդեր Սևերին Կրոյերի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1892 թվականին՝ Սկագենում։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 206 × 123 սմ։ «Ամառային երեկո Սկագենում. նկարչի կինն ու շունը ծովափին» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Սկագենի թանգարանում (Սկագեն, Դանիա)։
Կտավի ստեղծման նախաբան
Պեդեր Սևերին Կրոյերը ծնվել է 1851 թվականին Ստավանգերում (Նորվեգիա), սակայն մանկությունն անցկացրել է հարազատների մոտ Կոպենհագենում (Դանիա) ։ Ստանալով նկարչական կրթություն, 1877-ից 1881 թվականներին հովանավոր Հենրիխ Հիրշպրունգի մեկենասությամբ Կրոյերը եղավ Նիդերլանդներում, Բելգիայում, Ֆրանսիայում, Իսպանիայում և Իտալիայում, որտեղ ծանոթացավ հին նկարիչների արվեստի հետ ։ Նկարիչը առաջին անգամ Սկագեն եկավ 1882 թվականին։ Նրա հայտնվելը այստեղ չվրիպեց «Սկագենյան նկարիչներ» խմբի անդամների աչքից։ Արդյունքում նկարիչը դարձավ այդ խմբի անդամներից մեկը ։ 1883 թվականին Պեդերը մեկնում է Ֆրանսիա, որտեղ ծանոթանում և հմայվում է իմպրեսիոնիզմով։ Ստեղծում է իր ուրույն ոճը և վերադառնում Դանիա։ Այստեղ հռչակվում է որպես ռեալիստ-նկարիչ՝ շնորհիվ նկարաշարի, որտեղ լողափին պատկերաված են նկարիչների կենդանացած հանդիպումները, ձկնորսները ։ Հիանալով Սկագենով, նրա տեսարաններով և Ժողովրդի կյանքով, նկարիչը ամեն ամառ գալիս է այստեղ և նկարում ։ Կրոյերի արվեստի ամենահաջողված նկարներից մեկը կրկին նկարված է այդտեղ՝ Սկագենում և կոչվում է «Ամառային երեկոն Սկագենի հարավային լողափին». այն նկարվել է 1893 թվականին ։
Նկարագիր
«Ամառային երեկո Սկագենում. նկարչի կինն ու շունը ծովափին» ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է յուղաներկով՝ կտավի վրա ։ Նկարում պատկերված է Մարիա Կրոյերը՝ ամբողջ հասակով՝ ավազների վրա կանգնած։ Նրա հագին սպիտակ հանդերձանք է։ Տխուր դեմքը և վառ հանդերձանքը փայլում են մայր մտնող արեգակի լույսից ։ Կրոյերը սա և այս շարքի բոլոր նկարները նկարել է այսպես կոչված «կապույտ ժամի» ։ Վերջինս մթնշաղի կարճ ժամանակահատված է, հընթացս որի ծովափի լույսը պատվում է կապույտ երանգավորումով։ Լուսնի արտացոլանքը ծովի խորություն է հաղորդում։ Չնայած որ Մարիան պատկերված է ողջ հասակով, հորիզոնի գիծը գտնվում է նրա գլխավերևում ։ Կնոջ կողքին պատկերված է նրանց տան շունը։
Նկարի ճակատագիր
Առաջին անգամ «Ամառային երեկո Սկագենում. նկարչի կինն ու շունը ծովափին» ստեղծագործությունը հանրությանը ցուցադրության է ներկայացվել 1893 թվականին՝ Ազատ ցուցահանդեսին՝ 1893 թվականին։ Նույն թվականի ամռանը այն ցուցադրվեց Մյունխենում։ Այստեղ միանգամից այն վաճառվում է. գնորդը ոմն գերմանացի էր՝ արվեստի սիրահարի։ 1937 թվականին նկարը փոխանցում են Սկագենի թանգարանին, որտեղ պահպանվում և ցուցադրվում է ցայսօր էլ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1892 նկարներ Կատեգորիա:Պեդեր Սևերին Կրոյերի նկարներ Կատեգորիա:Դանիական արվեստ
Սևան (ազգային պարկ)
Սևան ազգային պարկ, պահպանվող տարածք Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Երևան քաղաքից մոտ 60 կմ հեռավորության վրա։ Պարկի ընդհանուր տարածքը՝ Սևանա լճի հայելու հետ միասին կազմում է 147.343 հա, իսկ առանց լճի հայելու՝ 22,585 հա։ Պահպանական գոտու տարածքը կազմում է 342.920 հա ։
Պարկը գտնվում է ՀՀ Բնապահպանության նախարարության իրավասության ներքո։ Ստեղծվել է 1978 թ. մարտի 14-ին, ՀԿԿ Կենտկոմի և Հայկական ՍՍՀ Մինիստրների խորհրդի թիվ 125 որոշմամբ։
Համառոտ նկարագրություն
Պարկի տարածքի բնական էկոհամակարգերի, լանդշաֆտային ու կենսաբանական բազմազանության, բնության ժառանգության գիտական ուսումնասիրության, պահպանության, պաշտպանության, վերականգնման, վերարտադրության, հաշվառման, գույքագրման, դիտանցի, ինչպես նաև պարկի բնական պաշարների կայուն օգտագործման ապահովումը իրականացնում է «Սևան ազգային պարկ» պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունը։ Այն շահույթ չհետապնդող, իրավաբական անձի կարգավիճակ ունեցող բնապահպանական, գիտահետազոտական, գիտաճանաչողական կազմակերպություն է, որը գործում է ՀՀ Սահմանադրության, «Բնության հատուկ պահպանվող տարածքների մասին» և «Պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունների մասին» ՀՀ օրենքների, ՊՈԱԿ-ի կանոնադրության և այլ իրավական ակտերի հիման վրա։ «Սևանա լճի մասին» ՀՀ օրենքով (15-ը մայիսի 2001 թ.) ազգային պարկի տարածքը ամբողջությամբ մտել է Սևանի էկոհամակարգի Կենտրոնական գոտու մեջ, սահմանվելով որպես քաղաքաշինական գործունեության հատուկ կարգավորման օբյեկտ։
Սևան ազգային պարկի սահմաններում է գտնվում Հարավային Կովկասի խոշորագույն, բարձրադիր քաղցրահամ լիճը՝ Սևանը, որի ծավալը 33,2 կմ³ է, մակերեսը՝ 1238 կմ²։ Լիճը Արտանիշի և Նորատուսի հրվանդանների միջև ձգված ստորջրյա պատնեշով՝ Շորժայի թմբով, բաժանվում է երկու մասի՝ հարավարևելյան կամ Մեծ Սևան (20.4 կմ³), հյուսիսարևելյան կամ Փոքր Սևան (12.8 կմ³)։ Լճի առավելագույն խորությունը 79.4 մ է (Փոքր Սևան), միջին խորությունը՝ 26.2 մ, ափի շրջագիծը մոտ 230 կմ։
Սևանա լիճ են թափվում 28 գետ և գետակներ, որոնցից 4–ը՝ Փոքր Սևան, 24–ը՝ Մեծ Սևան։
Լճից դուրս է գալիս մեկ գետ՝ Հրազդանը։
Սևան ազգային պարկի տարածքը բաժանվում է 4 տարածքագործառնական գոտիների՝ արգելոցներ, արգելավայրեր, ռեկրեացիոն և տնտեսական։ Պարկի տարածքում կան 4 արգելոցներ՝ «Նորաշենի», «Լիճք-Արգիչի», «Գիլլի» և «Արտանիշի», որոնց ընդհանուր մակերեսը կազմում է 7464 հա, որից ցամաքային տարածքը՝ 4289 հա, իսկ ջրայինը՝ 3175 հա, 2 արգելավայրեր՝ «Գավառագետի» և «Գիհի-կաղնուտային ռելիկտային», որոնց ընդհանուր մակերեսը կազմում է 2652 հա, որից ցամաքային տարածքը՝ 2359 հա, իսկ ջրայինը՝ 293 հա, 4753 հա ընդհանուր մակերեսով ռեկրեացիոն և 11266 հա ընդհանուր մակերեսով տնտեսական գոտի։
Տարածքագործառնական գոտիները
Տարածքագործառնական գոտիների մեջ մտնում են արգելոցները, արգելավայրերը, ռեակցիոն գոտիները, տնտեսական գոտիները։
Նորաշենի արգելոց
«Նորաշենի» արգելոցը գտնվում է ազգային պարկի հյուսիսարևմտյան հատվածում և զբաղեցնում է 839 հա մակերես, որից ցամաքային տարածքը կազմում է 341 հա, իսկ ջրայինը՝ 498 հա։ Սահմանի ընդհանուր երկարությունը 12.7 կմ է։ Արգելոցի տարածքը ձգվում է մոտ 3.9 կմ երկարությամբ և 3.0 կմ լայնությամբ։ Արգելոցի նպատակն է ապահովել թռչունների (մասնավորապես հայկական որորի, քանի որ այն այստեղ բնադրող միակ էնդեմիկ թռչունն է) բնականոն ապրելակերպն ու վերարտադրությունը։
Լիճք-Արգիչի արգելոց
«Լիճք-Արգիչի» արգելոցը գտնվում է ազգային պարկի հարավարևմտյան հատվածում՝ Ծակքար, Լիճք և Արգիչի գետերի գետաբերանային հատվածներում և զբաղեցնում է 1175 հա մակերես, որից ցամաքային տարածքը կազմում է 482 հա, իսկ ջրայինը՝ 693 հա։ Սահմանի ընդհանուր երկարությունը 13.3 կմ է։ Արգելոցի տարածքը ձգվում է մոտ 3.8 կմ երկարությամբ և 3.7 կմ լայնությամբ։ Արգելոցի նպատակն է ապահովել Լիճքի հանքային աղբյուրների, Արգիչի և Լիճք գետերի գետաբերանային հատվածում մնացորդային լճակների ջրաճահճային և ջրային բուսականության, թռչունների բնադրավայրի պահպանությունը, ինչպես նաև արժեքավոր և հազվագյուտ ձկնատեսակների՝ Սևանի իշխանի, Սևանի կողակ և Սևանի բեղլուի ձվադրումն ու զարգացումը։
Գիլլի արգելոց
«Գիլլի» արգելոցը գտնվում է ազգային պարկի հարավարևելյան հատվածում՝ Գիլլի ջրանցքի, Մասրիկ և Գեղամասար գետերի գետաբերանային հատվածներում և զբաղեցնում է 1810 հա մակերես, որից ցամաքային տարածքը կազմում է 1325 հա, իսկ ջրայինը՝ 485 հա։ Սահմանի ընդհանուր երկարությունը 23.3 կմ է։ Արգելոցի տարածքը ձգվում է մոտ 10.4 կմ երկարությամբ և 1.8 կմ լայնությամբ։ Արգելոցի նպատակն է ապահովել Մասրիկ և Գեղամասար գետերի գետաբերանային հատվածների պահպանությունը՝ արժեքավոր և հազվագյուտ ձկնատեսակների ձվադրման և զարգացման համար, ինչպես նաև հարակից ճահճուտների պահպանությունը, որպես թռչունների բնադրավայր։
Արտանիշի արգելոց
«Արտանիշի» արգելոցը գտնվում է ազգային պարկի արևելյան մասում՝ ընդգրկելով է Արտանիշի թերակղզին (բացառությամբ ձախակողմյան հատվածի՝ Շորժայի համայնքային հողերը) և Արտանիշի լճախորշի թերակղզուն հարող մասը։ Տարածքը զբաղեցնում է 3640 հա մակերես, որից 2142 հա ցամաքային տարածք, իսկ 1498 հա՝ ջրային։ Սահմանի ընդհանուր երկարությունը 25.9 կմ է։ Արգելոցի տարածքը ձգվում է մոտ 11.7 կմ երկարությամբ և 7.8 կմ լայնությամբ։ Արգելոցի նպատակն է ապահովել Արտանիշ թերակղզու մինչսառցային ժամանակաշրջանի բազմազան ռելիկտային բուսականության, գիհու նոսրանտառների և տափաստանների, ինչպես նաև որպես հազվագյուտ կենդանիների (գորշ արջ, այծյամ, վարազ, բեզոարյան այծ, ազնվացեղ եղջերու և այլն) միգրացիայի միջանցքի պահպանությունը։
Գավառագետի արգելավայր
«Գավառագետի» արգելավայրը գտնվում է ազգային պարկի Նորատուսի թերակղզու ափամերձ և Գավառագետի գետաբերանային հատվածում, զբաղեցնում է 845 հա մակերես, որից ցամաքային տարածքը կազմում է 552 հա, իսկ ջրայինը՝ 293 հա։ Սահմանի ընդհանուր երկարությունը 26.4 կմ է։ Արգելավայրի տարածքը ձգվում է մոտ 7.5 կմ երկարությամբ և 0.5-3.5 կմ լայնությամբ։ Արգելավայրի նպատակն է ապահովել Գավառագետի գետաբերանային հատվածում մնացորդային լճակների պահպանությունը և Նորատուս թերակղզու ափամերձ հատվածի թռչունների բնադրավայրերը, ինչպես նաև արժեքավոր և հազվագյուտ ձկնատեսակների ձվադրումն ու զարգացումը։
Գիհի-կաղնուտային ռելիկտային արգելավայրը
«Գիհի-կաղնուտային ռելիկտային» արգելավայրը գտնվում է ազգային պարկի արևելյան մասում և տարածվում է Դարանակ գյուղից մինչև Ջիլ` մոտ 18 կմ երկարությամբ և 1.5-3.8 կմ լայնությամբ։ Արգելավայրը զբաղեցնում է 1807 հա մակերես։ Տարածքը կտրտված է, հանդես են գալիս տարբեր չափերի 5 հատվածներ, որոնց սահմանների ընդհանուր երկարությունը կազմում է 55.0 կմ։ Արգելավայրի նպատակն է ապահովել Սևանա լեռնաշղթայի հարավարևմտյան լանջերի վրա տարածվող գիհու և կաղնու ռելիկտային բնական նոսր անտառների պահպանությունը։
Ռեկրեացիոն գոտիներ
Պարկի ռեկրեացիոն գոտիների ընդհանուր տարածքը կազմում է 4753 հա, որոնք առանձին հատվածներով տարածվում են լճի ափամերձ երկայնքով։ Պարկի տարածքը ներառում է թվով 8 ռեկրեացիոն գոտիներ։
Տնտեսական գոտիներ
Տնտեսական գոտու տարածքներն ընկած են հետևյալ հատվածներում` Սևան քաղաքից Ծովագյուղ, Լճաշենից Հայրավանք, Նորատուս թերակղզուց Ծակքար գետ, Արգիչի գետից Ծովակ գյուղ և Գեղամասար գետից Արտանիշ թերակղզի, ինչպես նաև Արեգունու հարավարևմտյան լեռնալանջերի վրա։ Այս հատվածներում տնտեսական գոտու ընդհանուր մակերեսը կազմում է 11.184 հա։
Թռչուններ
Սևան ազգային պարկի և դրա պահպանական գոտու տարածքներում հանդիպում են թռչունների 267 տեսակներ, որոնք պատկանում են հետևյալ կարգաբանական խմբերին.
39 թռչնատեսակներ ընդգրկված են Հայաստանի Կարմիր գրքում։ Դրանցից մեկը՝ Հայկական որորը (Laurus armenicus) էնդեմիկ տեսակ է։ Ազգային պարկի և դրա պահպանական գոտու տարածքներում հանդիպող 267 տեսակի թռչուններից 20-ը ներկայումս հազվագյուտ են, սակայն գրանցված չեն Հայաստանի Կարմիր գրքում։ Դրանք են՝ մոխրաայտ սուզակը, մեծ սուզակը, սպիտակ փոքր տառեղը, մոխրագույն տառեղը, սև ցինը, տափաստանային ճուռակը, փոքր ենթարծիվը, կարմիր բադը, պիրոլը, սովորական սոխակը, փոքր քարադրը, սևուկ կտցարը, սպիտակավիզ կտցարը, գետային ջրածիծառը, ականջավոր բուն, այծկիթը, ճահճային մկնաճուռակը, սովորական կիվիկը, խայտաբղետ փայտփորը, ժայռային ծիծեռնակը։ Ընդ որում՝ սև ցինը, սովորական սոխակը և սևուկ կտցարը միգրացվող, սակայն ազգային պարկի տարածքում չբազմացող տեսակներից են։ Հայաստանի Կարմիր գրքում գրանցված 39 և տնտեսական արժեք ներկայացնող 29 տեսակների վիճակը ներկայումս գնահատվում է անբավարար՝ բնական և մարդածին գործոնների բացասական ազդեցության հետևանքով։ Սակավաթվությամբ և բնադրավայրերի խոցելիությամբ առանձնապես տագնապալից են Կարմիր գրքում գրանցված հետևյալ տեսակների վիճակը՝ սև ագռավ, վարդագույն հավալուսն, գանգրափետուր հավալուսն, մեծ ձկնկուլ, տարգալկտուց, ճչան կարապ, մոխրագույն բադ, մարմարյա մրտիմն, սպիտակագլուխ բադ, մարգագետնային մկնաճուռակ, եվրոպական ճնճղաճուռակ, քարարծիվ, սև անգղ, միջերկրածովյան բազե, սապսան, մոխրագույն կռունկ, խայտաբղետ քարակեռնեխ։
Փափկամարմիններ և Հոդվածոտանիներ
Պարկի և դրա պահպանական գոտու տարածքներում հաշվարկվում են փափկամարմինների (Mollusca) 43 տեսակներ, որոնք պատկանում են խխունջներին և լորձնամոլյուսկներին, և հոդվածոտանիների 639 տեսակներ, որոնք պատկանում են միջատներին։ Դրանցից 6-ը Հայաստանի էնդեմներ են։ Կապտաթիթեռը (Maculinea nausithous Bergs), որն հայտնի է պարկի պահպանական գոտուց, գրանցված է Բնության պահպանության միջազգային միության Կարմիր ցանկում։
Խեցգետիններ
Երկարաչանչ խեցգետինը (Pontastacus leptodactilus) Սևանա լճում հայտնաբերվել է 70-ական թվականների վերջին՝ պատահական ներմուծման շնորհիվ։ Լիճ լցվող գետերում խեցգետին չի հանդիպել, սակայն խեցգետինը բավականին շատ է Սևանից սկիզբ առնող Հրազդան գետում։ Երկարաչանչ խեցգետինը, ի տարբերություն այլ տեսակների, չի ձմեռում։
Ձկներ
Սևանա լճի ձկները ներկայացված են սաղմոնազգի (Salmonidae), սիգազգի (Coregonidae) և ծածանազգի (Cyprinidae) ընտանիքներով։ Սաղմոնազգիներին են պատկանում Սևանի իշխանը (Sevan Trout–Salmo ischchan Kessler 1877) իր 4 էկոլոգիական ենթատեսակներով՝ Ամառային բախտակ (S. ischchan aestivalis), Ձմեռային բախտակ (S. ischchan ischchan), Գեղարքունի (S. ischchan gegarkuni), Բոջակ (S. ischchan danilewskii)։ Սիգազգիների ընտանիքի ներկայացուցիչը 1920-30-ական թվականներին լճում կլիմայավարժեցված սիգն է (Whitefish – Coregonus lavaretus)։ Ծածանազգի ձկնատեսակներին են պատկանում լճի երկու էնդեմիկները՝ Սևանի կողակը (Khrami carp-Varicorhinus capoeta sevangi) և Սևանի բեղլուն (Sevan barble–Barbus goktschaicus)։ 1980-ական թվականների սկզբից լճում սկսել է հանդիպել նաև արծաթափայլ լճածածանը (Crucian carp–Carassius auratus gibelio), որը պատահաբար լիճ է ներթափանցել Արարատյան դաշտի ջրային համակարգերից։ 1987 թվականից Սևանա լճի երկու էնդեմիկ տեսակ՝ Սևանի իշխանը և Սևանի բեղլուն, ընդգրկված են Հայաստանի Կարմիր գրքում։
Երկկենցաղներ
Պարկի և դրա պահպանական գոտու տարածքներում հանդիպում են երկկենցաղների հետևյալ 4 տեսակները, որոնք պատկանում են Ցատկողներ (Salientia) կարգին՝
Սողուններ
Հանդիպում են սողունների 16 տեսակներ, որոնցից 11 տեսակներ պատկանում են մողեսներ (Lacertilia) կարգին, իսկ 5 տեսակ՝ օձեր (Serpentes) կարգին։ Դրանցից Հայաստանի Կարմիր գրքում գրանցված են խայտաբղետ մողեսիկը (E.a.transcaucasica) և փոքրասիական մողեսը (Lacerta parva)։
Կաթնասուններ
Հանդիպում են կաթնասունների 44 տեսակներ, որոնք պատկանում են հետևյալ կարգերին.
Բուսական աշխարհ
Պարկի և դրա պահպանական գոտու ֆլորան ընդգրկում է անոթավոր բույսերի 1619 տեսակ։ Ընդ որում՝ պարկի տարածքում աճում է անոթավոր բույսերի 1145 տեսակ, իսկ պահպանական գոտում՝ 1587: Պարկի ֆլորան ներկայացված է 28 ծառատեսակներով, 42 թփերի տեսակներով, 866 բազմամյա խոտաբույսերով և 209 միամյա ու երկամյա բուսատեսակներով։ Պահպանական գոտու ֆլորան ներկայացված է 32 ծառատեսակներով, 102 թփերի տեսակներով, 1146 բազմամյա խոտաբույսերով և 307 միամյա ու երկամյա բուսատեսակներով։ «Սևան» ազգային պարկի և դրա պահպանական գոտու տարածքներում հանդիպում է Հայաստանի համար 23 էնդեմիկ բուսատեսակ, որոնցից 13–ը Սևանի ֆլորիստիկ շրջանի էնդեմիկներ են։ Միայն ազգային պարկի տարածքում աճում են Հայաստանի 3 էնդեմիկ և Սևանա լճի ավազանի 5 էնդեմիկ տեսակներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սևանա լիճ Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:1978 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:1978 հիմնադրված բնության հատուկ պահպանվող տարածքներ Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Կոիտյեռվե դաստակերտ
Կոիտյեռվե դաստակերտ (Koitjärve mõis, Koitjärw), քաղաքային դաստակերտ Էստոնիայի հյուսիսում՝ Հարյումաա նահանգի Կուուսալու շրջանի Կոիտյեռվե գյուղում։
Պատմություն
Կոիտյեռվե դաստակերտը հիմնադրվել է XVII դարի վերջին։ Դաստակերտի առաջին սեփականատերն էր Գեորգ Կոռնելիուս Գրեսինգերը ։
1703 թ. Կոիտյեռվե դաստակերտը միացվեց Մաառդու դաստակերտին։ Վերջինս դարձավ Կոիտյեռվե դատակերտի օժանդակ շինություն։
Լինելով քաղաքային դաստակերտ՝ Կոիտյեռվեն չուներ մեծ ու աչքի ընկնող կառույցներ։ Դաստակերտն ավելի շուտ հիշեցնում սովորական տուն։ XX դարիի սկզբին դաստակերտի գլխավոր մասնաշենքը գրեթե ոչնչով չէր տարբերվում իր շուրջը գտնվող երեք տներից։ 1952 թ.՝ Աէգվիյդու պոլիգոնի կառուցման ժամանակ, ավերվեցին դաստակերտի գլխավոր մասնաշենքն ու նրա կողքի երեք տները։ Ներկայումս դաստակերտից ոչինչ չի պահպանվել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի դաստակերտներ
Եռվեռե
Եռվեռե (Järvere), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Սիմեռպալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 220 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Սիմեռպալու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ժողովածու (2509)
Ժաղովածու (2509), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2509 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Ստացողը եղել է Յակոբ Կարնեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 17.8x12.8 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 201 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ զարդահյուս մետաքս։ Հիշատակարաններ ստացողի՝ 199ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Դանդի շրջան (Նեբրասկա)
Դանդի շրջան (Dundy County), ԱՄՆ Նեբրասկա նահանգի 93 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.383 կմ² է, բնակչությունը՝ 2.292 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բենկելման բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1873 թ.։
Կատեգորիա:Նեբրասկայի շրջաններ
Ռոզովոե (գյուղ, Ալեքսանդրիայի շրջան)
Ռոզովոե (Рожеве), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոզովոե գյուղում բնակվում էր 66 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Ալեքսանդրիայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(5199) Դորտմունդ
(5199) Դորտմունդ (Dortmund), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,619767 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1501 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0894 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1548,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,23244 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,27° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Դեսին Շարպ, Ֆրանսիա)
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, հուշակոթող Ֆրանսիայի Լիոն քաղաքի Դեսին Շարպ համայնքում։
Պատմություն
«1915 թվականի ապրիլի 24» փողոցի «Ազատության հրապարակում» գտնվող Հայոց ցեղասպանության զոհերին նվիրված հուշարձանի կառուցման աշխատանքները սկսվել են 1965 թվականի ապրիլի 24-ին՝ Հայոց ցեղասպանության 50-ամյա տարելիցին։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 1972 թվականի հունիսի 4-ին ։
Տվյալներ
Հուշարձանի վրա ֆրանսերենով և հայերենով մակագրված է.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Նարեկ Հախնազարյան
Նարեկ Սուրենի Հախնազարյան ), հայ թավջութակահար։ Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ (2017) ։
Ջութակահար Սուրեն Հախնազարյանի որդին։
Ուրուգվայի զինուժի համար 571 չվերթ
FH-227 ինքնաթիռի վթարը Անդերում (հայտնի է նաև որպես «Հրաշք Անդերում» El Milagro de los Andes), 571 համարի չվերթի դուրս եկած Ուրուգվայի զինուժի ինքնաթիռի ավիավթարն էր Անդերում 1972 թվականի հոկտեմբերի 13-ին։ 45 ուղևորների մեջ էին ռեգբիի թիմը, նրանց բարեկամները, հովանավորները և ինքնաթիռի անձնակազմը։ Ուղևորների մեկ քառորդը մահանում է ինքնաթիռի անկումի կամ ժայռին բախվելու հետևանքով։ Ողջ մնացած 29 մարդուց ևս 8-ը մահացան ձնահյուսից, որը ծածկեց նրանց ժամանակավոր կացարանը՝ ինքնաթիռը։
Փրկվածները ունեին կերակուրի նվազագույն պաշար, չունեին ջերմության աղբյուր, որը նրանց անհրաժեշտ էր խիստ բնակլիմայական պայմաններում՝ 3600 մետր բարձրության վրա, դիմակայելու համար։ Սովից ուժասպառ լինելով և ռադիոյով լսելով, որ ինքնաթիռը գտնելու բոլոր փորձերը ավարտվում են, նրանք սկսեցին ուտել մեռած ընկերների սառած մարմինները։ Փրկարարները իմացան փրկվածների մասին միայն 72 օր հետո, երբ երկու վերապրողներ՝ Նանդո Պարադոն և Ռոբերտո Կանեսան, 20 օրում կտրեցին-անցան լեռները և հանդիպեցին մի չիլիացի ֆերմերի, որը նրանց ուտելիք տվեց և հայտնեց իշխանություններին մնացած ուղևորների մասին։
Կատարված դեպքը հայտի է դարձել շնորհիվ դրա վրա հիմնված մի շարք պատվածքների և ֆիլմերի։
Ավիավթարը
1972 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, Ուրուգվայի FH-227 տուրբո պրոպելով շարժիչով Ուրուգվայի զինուժը մարդկանց տեղափոխում էր Անդերով ռեգբիի «Օլդ Կրիստիանս» թիմի և Սանտյագոյի (Չիլի) թիմի միջև խաղին մասնակցելու համար։
Թռիչքը սկսել էր դեռևս հոկտեմբերի 12-ին Կարասկոյի միջազգային օդանավակայանից, սակայն վատ եղանակային պայմանների պատճառով ինքնաթիռը վայրէջք կատարեց Մենդոսա քաղաքի օդանավակայանում՝ Արգենտինայում, և գիշերը մնաց այնտեղ։ Ինքնաթիռը չկարողացավ միանգամից թռչել դեպի Սանտյագո վատ եղանակի պատճառով։ Անձնակազմը որոշեց թռնել դեպի հարավ՝ Մենդոսա լեռներին զուգահեռ, հետո թեքվել դեպի արևմուտք, որից հետո նոր ուղղվել դեպի հյուսիս և Կուրիկո միջանցքը անցնելուց հետո սկսել իջնել դեպի Սանտյագո։
Երբ օդաչուն հայտնեց Կուրիկոյի անցման մասին, ավիա-դիսպետչերը թույլատրեց նրանց իջնել դեպի Սանտյագո։ Բայց դա ամենամեծ սխալն էր։ Ինքնաթիռը ընկավ ցիկլոնի ազդեցության տակ և սկսեց իջնել, կողմնորոշվելով միայն ժամանակով։ Երբ նրանք անցան ցիկլոնը և երկինքը պարզվեց, պարզ դարձավ, որ նրանք գնում են ուղիղ լեռան վրա, և փրկության ճանապարհ չկա։
Ինքնաթիռի պոչը դիպավ լեռան գագաթի ամենաբարձր կետին, ինչի պատճառով ինքնաթիռը կպավ գետնին՝ կորցնելով պոչը և թևերը։ Ինքնաթիռի ֆիզուլյաժը սահում էր գետնի վրայով մեծ արագությամբ, մինչ վերջապես քթով հարվածեց ձյան կույտին։ Վթարի վայրը՝, Մենդոսա նահանգում է։
Առաջին օրերը
45 ուղևորներից 12 մահացան ավիավթարից կամ նրանից հետո, ևս 5-ը մահացան հաջորդ առավոտ։ Եվս մեկ ուղևոր մահացավ վերքերի պատճառով։ Ողջ մնացած ուղևորների առջև ծագեց մի մեծ խնդիր, թե ինչպես ողջ մնալ այդ ցուրտ կլիմայական պայմաններում։ Մարդիկ չունեին ոչ տաք հագուստ, ոչ կոշիկ, ոչ ալպինիստական սարքավորումներ, ոչ էլ դեղամիջոցներ։ Որպեսզի ինչ-որ կերպ օգնեն իրենց ընկերներին, բժշկական ուսումնարանի առաջին կուրսի երկու ուսանողներ ինքնաթիռի բեկորներից պատգարակներ և բժշկական բեկակալներ պատրաստեցին։
Շենավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արագածոտնի մարզի Շենավան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 6 հուշարձան (3 միավոր)։
Ուրուգվայի զինուժի համար 571 չվերթ
Փրկարարների որոնումները
Երեք երկրներ անհապաղ սկսեցին փնտրել ինքնաթիռի կործանման վայրը, բայց քանի որ այն սպիտակ էր և համարյա ամբողջությամբ նմանվում էր լեռնային լանդշաֆտին, այդպես էլ չկարողացան գտնել այն։ Փրկարարական աշխատանքները 8-րդ օրը դադարեցվեցին։ Ուղևորները գտան մի փոքր ռադիո, և Ռոյ Խարլին առաջինը լսեց այդ նորությունը 11–րդ օրը։
Մարդակերություն
Փրկվածները ուտելիքի շատ փոքր պաշար ունեին։ Նրանք ունեին մի փոքր շոկոլադ, մի քանի շիշ գինի և մի քանի հատ կրեկեր։ Տնտեսելու նպատակով ուտելիքը բաժանվեց հավասար, և դա նրանց բավարարեց մի քանի օր։ Ջուրը ստանում եին արևի ճառագայթների ներքո՝ ձյունը հալեցնելով մետաղյա թիթեղի կտորների վրա։
Շենավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)
|}
Ուրուգվայի զինուժի համար 571 չվերթ
Մարդակերություն
Որքան էլ խնայողաբար վարվեին, եղածը նրանց չէր հերիքի։ Բացի այդ շրջապատում ոչ կենդանիներ, ոչ բույսեր կային։ Սովամահ չլինելու համար, որոշեցին ուտել իրենց մահացած ուղևորների միսը։ Այդ որոշումը հեշտ չկայացվեց, քանի որ ամեն մահացած մարդ նրանցից մեկի կամ ընկերն էր, կամ համակուրսեցին, կամ էլ ազգականը։
Ինքնաթիռի բոլոր ուղևորները կաթոլիկներ էին և սկզբում դա համարում էին անպատվություն մահացածի նկատմամբ։ Բայց մի քանի օր հետո, չդիմանալով սովին, նրանք փոխեցին իրենց դիրքորոշումը։ Ոմանք այս քայլը համեմատեցին մարդակերության ծիսակատարության հետ։
Շենավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Ուրուգվայի զինուժի համար 571 չվերթ
Ձյունահյուսը
Հոկտեմբերի 29-ին, երբ բոլորը դեռ քնած էին, լեռներից դեպի ձորը, որտեղ գտնվում էր ինքնաթիռի ֆուզիլյաժի դիմահատվածը, ձյունահյուս տեղի ունեցավ։ Դրա հետևանքով ևս 8 մարդ մահացավ։ Երեք օր փրկվածները մահացածների հետ փակված էին ձյունով ինքնաթիռի մի փոքր տարածքում։ Հետո Նանդո Պարադոն ոտքերով մի փոքր պատուհան բացեց օդաչուների խցիկում, ինչով փրկեց մարդկանց խեղդվելուց։
Դժվար որոշում
Դեռևս մինչև ձյունահյուսը փրկվածները արդեն հասկացել էին, որ ոչ ոք չի գալու նրանց փրկելու, և իրենք իրենց պետք է փրկեն։ Օդաչուների խոսքով նրանք թռչում էին Կուրիկիով, իսկ դա նշանակում էր, որ Չիլիի «Կանաչ հովիտը» գտնվում էր ավիավթարից ընդամենը մի քանի մղոն դեպի արևմուտք։ Արշավին կամավոր կերպով պատրաստվեցին Նանդո Պարարդոն, Ռոբերտո Կանեսսան, Նումա Տուրկատին և Անտոնիո Վիզինտին, սակայն Տուրկատին, ցավոք, մահացավ արյան վարակումից՝ արշավից քիչ առաջ։
Ռադիո
Վերադառնալով ինքնաթիռի պոչի մոտ, նրանք հասկացան, որ մարտկոցները շատ ծանր են և հնարավոր չի դրանք հասցնել կմախքի մոտ։ Այդ ժամանակ նրանք վերադարձան, օդաչուի խցիկից վերցրին ռադիոն և որոշեցին վերադառնալ պոչի մոտ, որպեսզի այդտեղից ուղարկեն «SOS» սիգնալը։ Այս անգամ նրանք իրենց հետ վերցրեցին Ռոյա Խարլիին, ով բոլորից լավ էր հասկանում էլեկտրոնիկայից։ Բայց այս անգամ էլ բան դուրս չեկավ, քանի որ ինքնաթիռը օգտագործում է փոփոխական հոսանք, իսկ պոչի մարտկոցները տալիս են չընդհատվող հոսանք։ Արշավի մասնակիցները վերադառնալով հասկացան, որ միակ փրկության ճանապարհը դա լեռներով անցումն է դեպի Չիլի։
Ննջապարկ
Այժմ պարզ դարձավ, որ միակ փրկության ճանապարհը անցումն է լեռներով։ Բայց նաև պարզ դարձավ, որ առանց քնելու, լեռներում դա անհնարին է դառնում։ Այդ ժամանակ նրանց առաջ եկավ ննջապարկի միտքը։
Որոշվեց միասին կարել մի քանի մեծ կտորից մի կտոր, որոնք բերվել էին ինքնաթիռի պոչից։ Դրանով զբաղվեց Կառլիտոս Պաեսը, ում կարել էր սովորեցրել մայրը։ Որպեսզի գործը արագ առաջ գնա, նա սովորեցնում էր մնացածներին, և մյուսներն օգնում էին։ Երբ նրանք ավարտեցին (դեկտեմբերի 12), արշավորդները որոշեցին սկսել արշավը Անդերից մինչև Չիլի ։
Դեկտեմբերի 12
1972 թվականի դեկտեմբերի 12–ին Պարադոն, Կանեսան և Վիզիտինը սկսեցին արշավը։ Նախաձեռնությունը իր վրա վերցրեց Պարադոն, շտապեցնելով հոգնած ընկերներին։ Ննջապարկ թույլ չտվեց, որ նրանք մահանան ցրտից։ Արշավը երկար ժամանակ պահանջեց, քան նախատեսել էին արշավորդները, այդ պատճառով Պարադոն ու Կենեսան, վերցնելով Վիզիտինի մսի պահուստի մեծ մասը, նրան ետ ուղարկեցին։ Նա բարեհաջող ետ գնաց ինքնաշեն սահնակով, որը կառուցել էր ինքնաթիռի մասերից։
Փրկության փնտրտուքներում
Պարադոն և Կենեսան շարունակեցին իրենց ճանապարհը։ Կամաց-կամաց սկսեց վերանալ ձյունային լանդշաֆտը, և սկսվեցին հայտնվել մարդկային գործունեության հետքեր։ Ճանապարհի 9-րդ օրը դեպի Լոս Մայտենես կոչվող վայրում նրանք հանդիպեցին չիլիացի հովիվ Սերջիո Կատալանային։ Նա հաղորդեց իշխանություններին 571 չվերթի ողջ մնացածների մասին։ Երկու արշավորդներ փրկված էին։
Շուտով Պարադոին վարձեցին իշխանությունները՝ փրկարարական աշխատանքներին մասնակցելու համար։
Փրկություն
Դեկտեմբերի 22-ին երկու ուղղաթիռներ հասան ավիավթարի վայրը, բայց վատ պայմանների պատճառով նրանք չկարողացան վերադառնալ նույն օրը։ Փրկարարները իրենց հետ վերցրին միայն մարդկանց կեսին։ Երկրորդ փրկարարական խումբը հասավ այնտեղ հաջորդ առավոտյան։ Մնացած 16 ողջ մնացածները փրկվեցին։ Շուտով նրանց հասցրին Սանտյագոյի հիվանդանոց։ Նրանց բուժում էին բարձրության հիվանդությունից, ջրազրկումից, ցրտահարումից, լնդախտից, ոսկորների ջարդվածքներից և թերսնումից։
Ուղևորներ
(Վերապրողները նշած են շեղատառ)
Հետագա իրադարձություններ
1972 թվականի դեկտեմբերի 28-ին ողջ մնացածները անցկացրեցին մամուլի ասուլիս, որտեղ պատմեցին իրենց գոյության մասին այդ 72 օրվա ընթացքում։
Ավելի ուշ փրկարարները վերադարձան ավիավթարի տեղը և թաղեցին մահացածներին քարերի և ինքնաթիռի կմախքի տակ, իսկ վերևում դրեցին մետաղյա թիթեղից պատրաստված խաչ։
2009 թվականին հաղորդվում էր, որ 16 ողջ մնացածներ համաձայնվել են նպաստել օրգանների նվիրատվության քարոզարշավին, որը անցկացնում էր Ուրուգվայի ազգային փոխպատվաստման ու նվիրատվության ինստիտուտի կողմից և խրախուսում է քաղաքացիներին գրանցվել այս պետական ծրագրում։ Ողջ մնացածներից մեկի՝ Խոսե Լուիսա Ինտյարտեի խոսքով, նրանք խորհուրդ են տալիս մարդկանց կնքել պայմանագիր կյանքի հետ, ինչպես իրենք արեցին լեռներում 37 տարի առաջ ։