cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վիտալինա Բիբլիվ
Կենսագրություն
Դեբյուտը կինեմատոգրաֆիայում տեղի ունեցավ 2004 թվականին՝ նա ստացավ մի փոքրիկ դեր Նիկոլայ Կաֆտանի «Կույր սեր» հեռուստասերիալում։ Քննադատները հատուկ ուշադրություն են դարձնում ռեժիսոր Եվա Նեյմանի «Երգ երգոց» ֆիլմին, որտեղ Վիտալինան մարմնավորում էր հրեա մորը ։ Ժապավենը ճանաչվել է որպես Եվրոպայի լավագույն ֆիլմ (2012), Օդեսայի միջազգային կինոփառատոնի միջազգային և ներքին մրցույթի լավագույն ֆիլմ (2015)։
2009 թվականին նա ճանաչվել է որպես Ուկրաինայի 20 լավագույն դերասանուհիներից մեկը ։
Դասավանդում է Կիևի մշակույթի և արվեստի քոլեջում ։
Ապրում և աշխատում է Ուկրաինայի մայրաքաղաքում՝ Կիևում։
Դերերը թատրոնում
«Ատելիե 16» թատրոն.
Կիևի «Ոսկե դարպաս» ակադեմիական թատրոն.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:1980 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 15 ծնունդներ
Սվեչկարևշչինա (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Սվեչկարևշչինա (Свічкарівщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սվեչկարևշչինա գյուղում բնակվում էր 3 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,175 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 17,14 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արմեն Պողոսյան (դիրիժոր)
Արմեն Անուշավանի Պողոսյան, ռուսաստանաբնակ հայ դիրիժոր, Ազգերի պետական թատրոնի երաժշտական ղեկավար և դիրիժոր ։
Կենսագրություն
Արմեն Պողոսյանը ծնվել է 1974 թվականին, Մոսկվայում։ 1990-1994 թվականներին սովորել է Ա. Գ. Շնիտկեի անվան երաժշտական քոլեջում, 1997-2002 թվականներին՝ Մոսկվայի Պյոտր Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիայում, որտեղ սովորել է երգչախմբային և սիմֆոնիկ դիրիժորություն։ Ուսման ընթացքում ընդգրկվել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայի կամերային երգչախմբի կազմում պրոֆեսոր Բորիս Թևլինի ղեկավարությամբ։ Որպես երգչախմբի անդամ դարձել է Riva del Garda մրցույթի (Իտալիա, 1997) և երգչախմբային 1-ին միջազգային օլիմպիադայի դափնեկիր (Ավստրիա, 2000, առաջին մրցանակ)։ 2000 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրա։ 1995 թվականին դարձել է Ակադեմիական երգչախմբի խմբավար Ս. Ստրոկինի ղեկավարությամբ, 1997 թվականին՝ «Պյութագորաս» ստուդիայի երաժշտական ղեկավար։ 2000 թվականին ստանձնել է Գրիգորի Գուրվիչի «Չղջիկ» թատրոն կաբարեի խմբավարի պաշտոնը։ 2002 թվականին կոմպոզիտոր Յանուշ Ստոկլոսան և ռեժիսոր Յանուշ Յուզեֆովիչը Պողոսյանին առաջարկել են ստանձնել «Иствикские Ведьмы» մյուզիքլի երաժշտական ղեկավարի և դիրիժորի պաշտոնը, որտեղ նրա բեմական գործընկերներ են դառնում Դմիտրի Պևցովը, Ալեքսեյ Կորտնևը, Աննա Բոլշովան, Աննա Նևսկայան, Նոննա Գրիշաևան, Ալիսա Էստրինան, Նոննա Վինոգրադովան, Անաստասիա Սապոժնիկովան, Յուլիա Տիմոշենկոն։ 2006 թվականին ստանձնել է «Դրամատիկական արվեստի դպրոց» թատրոնի երաժշտական ղեկավարի և դիրիժորի պաշտոնը։ 2010 թվականին, որպես գեղարվեստական ղեկավար և դիրիժոր, գլխավորել է «ՍՈՖԻԱ» մասնավոր էստրադային-սիմֆոնիկ նվագախումբը։
Երաժշտական ղեկավար և դիրիժոր
Որպես երաժշտական ղեկավար և դիրիժոր՝ Պողոսյանը բեմադրել է այնպիսի ներկայացումներ, ինչպիսիք են «Դևը» («Ոսկե դիմակ» թատերական մրցանակ), «Աճուրդներ», «Կովը», «Օպուս թիվ 7» («Ոսկե դիմակ» և «Բյուրեղապակե Տուրանդոտ» թատերական մրցանակներ), «Տարաբումբիան»։ Ներկայացումները մեծ հաջողությամբ ցուցադրվում են Ֆինլանդիայում, Հունգարիայում, Լեհաստանում, Ֆրանսիայում։ 2008 թվականին Պողոսյանը որպես երաժշտական ղեկավար մասնակցել է Դ. Կրիմովի «Բալագան» ներկայացմանը։ 2000-2008 թվականներին եղել է Պյութագորաս ստուդիայի լիամետրաժ երաժշտական ֆիլմերի և մուլտֆիլմերի ռուսերեն կրկնօրինակման երաժշտական ղեկավարը («Մերի Պոպինս», «Հարսնացուի դիակը», «Քնած գեղեցկուհին», «Հանա Մոնտանա», «Կուզիկը Նոտր Դամից», «Փոքրիկ ջրահարսը», «Շրեկ»)։ 2009 թվականին Պողոսյանը պրոդյուսեր Ալեքսեյ Իվաշչենկոյի կողմից հրավիրվել է որպես երաժշտական ղեկավար և գլխավոր դիրիժոր` «Սովորական հրաշք »երաժշտական ներկայացումը բեմադրելու համար։
Երաժիշտ
2008 թվականին Պողոսյանը կազմակերպել է «Oliver Twist» երիտասարդական խումբ-տղամարդկանց քառյակը «Doctor Watson» շոու խմբի աջակցությամբ։ Խումբը հաջողությամբ ելույթներ է ունենում Մոսկվայում և Ռուսաստանի տարբեր քաղաքներում։
«ՍՈՖԻԱ» էստրադային սիմֆոնիկ նվագախումբ
2010 թվականին Պողոսյանը դառնում է «ՍՈՖԻԱ» մասնավոր էստրադային-սիմֆոնիկ նվագախմբի դիրիժորը (նվագախմբում մշտական երաժիշտներ ընդգրկված չեն)։ Նվագախմբի սեփականատիրոջ (որը նաև «Альфа-скорпион» անվտանգության ընկերության հիմնադիրն ու Կիոկուշին կարատեի Տվերի ֆեդերացիայի նախագահն էր) համարձակ կարծիքով, պահպանելով ժանրի օրենքները, նվագախումբի հրավիրված երաժիշտները «արմատապես փոխեցին սիմֆոնիկ երաժշտության գաղափարը»։ Այդ մասնավոր նվագախումբը հանդիսատեսին է ներկայացնում հայտնի մյուզիքլների արիաներ, ռոք հիթեր և համաշխարհային կինոյի մեղեդիներ։
«ՍՈՖԻԱ»-ի երգացանկում տեղ էին գտել աղմուկ հանած այնպիսի ներկայացումներ, ինչպիսիք են «Օպերայի ուրվականը», MAMMA MIA!, «Չիկագո», «Notre-Dame de Paris», «Մուլեն Ռուժ», «Ռոմեո և Ջուլիետ», «ZORRO», «We Will Rock You», «Յունոնա և Ավոս», «CATS», «Հիսուս Քրիստոս գերաստղ», «Գեղեցկուհին և հրեշը», «Carmina Burana» և շատ ուրիշներ։ Դասական երաժշտության ներկայացման նոր ձևի որոնումները և սիմֆոնիկ նվագախմբի հայեցակարգի նոր հայացքը սկիզբ դրեցրին համերգաշրջանին, որով սեպտեմբերին ՍՈՖԻԱ-ն սկսեց իր համաշխարհային շրջագայությունը` Crocus City Hall-ում Ռուսաստանի պետական հումանիտար համալսարանի Ակադեմիական մեծ երգչախմբի կատարմամբ, Բորիս Տարականովի ղեկավարությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դիրիժորներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Հայ դիրիժորներ Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ
Շիգոնի
Շիգոնի (Шигоны), գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Շիգոնսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1480 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Շիգոնսկի շրջանի բնակավայրեր
Շահրուխ Խան
Շահրուխ Խան (शाहरुख़ ख़ान, شاہ رخ خان,, Shahrukh Khan, ինչպես նաև Շահ Ռուկխ Խան, ), հնդիկ դերասան, պրոդյուսեր, երգիչ և հաղորդավար։ Հայտնի է որպես «Բոլիվուդի արքա», «Filmfare Awards» մրցանակաբաշխությունում տղամարդու լավագույն դերի ամենաշատ թվաքանակի ռեկորդակիր։
Կենսագրություն
Շահրուխ Խանը ծնվել է 1965 թվականի նոյեմբերի 2–ին Նյու-Դելիում՝ փուշթուների ընտանիքում։ Հավատքով մուսուլման է։ Նա ունի մեծ քույր, ում անունը Շահնազ է։ Նրա հայրը Հնդկաստանում հայտնի փաստաբան է (հանուն ազատության կռվող), Փեշավարից տեղափոխվել է Նյու-Դելի մինչև Հնդկաստանի բաժանումը։ Մոր՝ Ֆաթիմայի ընտանիքը Ռավիլինդիից էր՝ այժմյան Պակիստանից։
Շահրուխ Խանը դպրոցն ավարտել է Նյու-Դելիում, որից հետո, 1988 թվականին ավարտել է Դելիի համալսարանը տնտեսագետի մասնագիտությամբ։ Դրանից հետո սովորել է մագիստրատուրայում «մասսայական հաղորդակցություններ» ուղղությամբ, սակայն նախընտրեց դերասանի կարիերան։ 1991 թվականին՝ ծնողների մահից հետո տեղափոխվել է Բոմբեյ։ Նույն թվականի նոյեմբերի 25-ին Շահրուխն ամուսնացել է Գաուրի Չիբբերի հետ, ով հինդուիզմ դավանող ընտանիքից է։ Հենց Խանի խոսքերով, չնայած նրան, որ նա շարունակում է մնալ մուսուլման, Խանը գնահատում է իր կնոջ կրոնը։ 1997 թվականի նոյեմբերի 25–ին նրանց ամուսնությունից ծնվեց նրանց որդին՝ Արյան, իսկ 2000 թվականի մայիսի 23–ին՝ նրանց դուստր Սոհանան։ Նրանք երկուսն էլ հետևում են իրենց ծնողների հավատքներին։ 2013 թվականի մայիսի 27-ին Շահրուխն ու Գաուրին ունեցան իրենց երրորդ երեխան, որը ծնվել էր սուրագաթ մորից։ Տղային կոչեցին Աբրամ։
Կարիերա
Հեռուստատեսությունում որպես դերասան աշխատել է 1988 թվականին։ Խաղացել է մի քանի հեռուստասերիալներում։ Ֆիլմերում սկսել է նկարահանվել Բոմբեյ տեղափոխվելուց հետո։ Առաջին դերը խաղացել է 1992 թվականին «Խենթ սեր» ֆիլմում։ Այդ դերի համար ստացել է Filmfare Awards ամենալավ դեբյուտը։ 1993 թվականին բացասական դերեր է խաղացել միաժամանակ երկու ֆիլմերում՝ «Կյանք վտանգի տակ» և «Խաղ մահի հետ»։ «Խաղ մահի հետ»–ում կատարած դերի համար ստացել է իր առաջին Filmfare Awards տղամարդու ամենալավ դերի համար։ Այս ֆիլմում նա կատարում է վրեժի ծարավից իր ընկերուհուն սպանող տղամարդու դեր։ Երկրորդ Filmfare մրցանակն ստացել է 1995 թվականին «Չառևանգված հարսնացուն» ֆիլմում կատարած դերի համար։ Այդ ֆիլմը կինոթատրոներում հավաքել էր 12 միլլիարդ ռուփի՝ հնդկական ֆիլմի պատմության մեջ դառնալով լավագույններից մեկը։ Արդյունքում վեց անգամ դարձել է լավագույն դերասան։ 2010 թվականին խաղացել է Կառանա Ջոհարայի «Իմ անունը Կխան է» ֆիլմում։ 2014 թվականին եղել է Filmfare նոմինացված 23 անգամ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասաններ Կատեգորիա:Հնդիկ պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հնդիկ երգիչներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հնդիկ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հնդիկ սցենարիստներ Կատեգորիա:Հեռուստահաղորդավարներ
Ժյուլ Մուսար
Ժյուլ Մուսար (Jules Moussard, ), ֆրանսիացի շախմատիստ, գրոսմայստեր (2016)։ Ֆրանսիայի պատանեկան առաջնությունների բազմակի հաղթող տարիքային տարբեր խմբերում, Ֆրանսիայի մեծահասակների չեմպիոն (2022)։ 2004 թվականի աշխարհի երիտասարդական առաջնության մինչև 10 տարեկանների արծաթե մեդալակիր։ Ֆրանսիայի հավաքականի կազմում՝ Եվրոպայի փոխչեմպիոն (2021) և Միտրոպայի գավաթի հաղթող (2022)։
Մարզական կարիերա
Ժյուլ Մուսարը հերթականությամբ հաղթել է Ֆրանսիայի տղաների և երիտասարդների 8-ից 20 տարեկանների բոլոր տարիքային խմբերի առաջնություններում ։ 2004 թվականին մինչև 10 տարեկան պատանիների աշխարհի առաջնությունում նա գրավել է երկրորդ տեղը՝ առաջ թողնելով չինացի Յույ Յանյիին ։
2021 թվականին Ֆրանսիայի հավաքականի կազմում դարձել է Եվրոպայի թիմային առաջնության արծաթե մեդալակիր ։ Հաջորդ տարի նա ազգային թիմի հետ նվաճել է Միտրոպայի գավաթը, իսկ այնուհետև շախմատի օլիմպիադայում խաղացել է 1-ին խաղատախտակի վրա և 11 պարտիայում վաստակել 8 միավոր ։
Օլիմպիադայից անմիջապես հետո նա իր կարիերայում առաջին անգամ նվաճել է Ֆրանսիայի մեծահասակների չեմպիոնի կոչումը՝ եզրափակիչում հաղթելով երկրի 8-ակի չեմպիոն Էթիեն Բաքրոյին։ Եզրափակիչ խաղում մրցակիցները միավորները կիսել են արագ շախմատի երկու պարտիաներում, նույնքան էլ՝ կայծակնային պարտիաներում, որից հետո արմագեդոնում Մուսարը սպիտակներով գերազանցել է Բաքրոյին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի շախմատիստներ Կատեգորիա:Շախմատի գրոսմայստերներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Երկիմաստ աշխշղթաներով էջեր Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրոսմայստերներ
Սան Մարտին դե Սենտելյաս
Սան Մարտին դե Սենտելյաս (Sant Martí de Centelles, San Martín de Centellas ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայի Կատալոնիա ինքնավար համայնքի Բարսելոնա պրովինցիայի Օսոնա շրջանում։ Զբաղեցնում է 25,6 կմ² տարածք։ Բնակչության թվաքանակը 2007 թվականի տվյալներով եղել է 941, խտությունը՝ 33,26 մարդ/կմ² ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոոխությունները.
Շորդարա (Զանգեզուրի գավառ)
Շորդարա, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։ Գտնվում էր Ղափանի ոստիկանական շրջանում, այժմյան Կապան քաղաքից հյուսիս-արևելք, Աճանան գետի հովտում ։
Պատմություն
1920-ական թվականների գյուղը լքվել է։
Բնակչություն
1907-1908 թվականներին գյուղն ունեցել է 62 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Հակոբ Փափազյան
Հակոբ Փափազյան (Ջեկ) (1878, հունիսի 27, Բրուսա - 1957, Նյու Յորք), հայ քանդակագործ։
Կենսագրություն
Սովորել է Իզմիրի Ազգային, Վենետիկի Մուրադ-Ռափայելյան վարժարաններում, ավարտել Վենետիկի գեղարվեստի ակադեմիաները (1898), կատարելագործվել Հռոմի գեղարվեստի ակադեմիայում (1898-1899) ։
Ստեղծագործություններ
1900 թվականին մեկնել է Նյու Յորք, քանդակագործ Ֆ. Մարտինիի համագործակցությամբ ստեղծել Սուրբ Բարդուղիմեոս եկեղեցու «Ռեկորդների սրահի» և այլ շենքերի քանդակները։
1922 թվականին, Իզմիրի աղետից հետո, տեղափոխվել է Նյու Յորք, զբաղվել դեկորատիվ քանդակագործությամբ, մասնակցել Նյու Յորքի Շրջանային դատարանի, Վաշինգտոնի Արխիվների շենքի քանդակազարդմանը։
Ստեղծել է նաև խորհրդանշական արձաններ՝ փոքրաչափ հարթաքանդակներ՝ հին արևելյան թեմաներով Փափազյանի «Հավիտենական պայքար» խմբաքանդակը պահվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում։
Կարլ ֆոն Շեռցեր
Կարլ ֆոն Շեռցեր (Karl von Scherzer, ), ավստրիացի դիվանագետ, ճանապարհորդ, մարդաբան և գրող։
Կենսագրություն
Կարլ Շեռցերը ծնվել է վիեննական հարուստ ընտանիքում, ստացել հիանալի կրթություն։ Սովորել է իրավագիտություն, այնուհետև զբաղվել է տպագրական գործով, բացել է տպագրական արվեստանոց։ Իր առաջին ճանապարհորդությունները դեպի Հարավային Տիրոլ, Իտալիա, Գերմանիա, Ֆրանսիա և Անգլիա կատարել է դեռևս ուսանողական տարիներին (1838-1842)։ 1848 թվականին հիմնադրել է Գուտենբերգի միությունը («Gutenberg-Verein»), որը պաշտպանում էր տպագրական աշխատողների շահերը։ Եղել է Լիբերալ կուսակցության անդամ և 1848 թվականի հեղափոխության մի շարք ղեկավարների ընկեր, որի համար ձերբակալվել է և 1851 թվականին և կանգնել է ռազմական տրիբունալի առջև։
1852-1855 թվականներին Կառլ Շեռցերը գերմանացի ճանապարհորդ Մորից Վագների հետ մեծ ճանապարհորդություն է կատարում Հյուսիսային, Կենտրոնական և Հարավային Ամերիկայում։ Հայրենիք վերադառնալուց հետո, 1855 թվականին, հավաքած մեծ գիտական հավաքածուով, Շեռցերը կրկին կանգնում է տրիբունալի առաջ, այս անգամ` «անթույլատրելի բացակայության» մեղադրանքով և դատապարտվում 6 շաբաթվա ազատազրկման (որը սահմանափակվում է 8 օրյա կալանքով)։ 1857-1859 թվականներին Շեռցերն աշխատել է ավստրիական ֆինանսների նախարարությունում։ Էրցհերցոգ Մաքսիմիլիանի խնդրանքով Կ. Շեռցերը մասնակցել է պատմության մեջ առաջին և միակ` ավստրիական նավատորմի շուրջերկրյա ծովային գիտարշավին (Նովարի արշավ)` որպես դրա քարտուղար և ժամանակագիր, ինչպես նաև` առևտրային գործակալ։ Այդ նավարկությունից վերադառնալուց հետո Շեռցերին շնորհվում է ասպետական կոչում, և 1866 թվականին նա դառնում է առևտրի նախարարության պետական խորհրդական։ 1869 թվականին Շեռցերը մասնակցում է ավստրո-հունգարական արշավին դեպի Արևելյան Ասիա (այցելում է Չինաստան, Ճապոնիա և Սիամ)։
1872-1878 թվականներին եղել է Զմյուռնիայում Ավստրո-Հունգարիայի գլխավոր հյուպատոսը (այժմ՝ Իզմիր)։
1878 թվականին եղել է Ավստրո-Հունգարիայի դեսպան Լոնդոնում, 1878-1884 թվականներին՝ Լայպցիգում, 1884-1896 թվականներին եղել է Ջենովայում գլխավոր հյուպատոս։ 1896-ից անցել է թոշակի։
Մեքսիկայի գիտակ Կ. Շեռցերը նախազգուշացրել է իր հովանավոր էրցհերցոգ Ֆերդինանդ Մաքսիմիլիանին Մեքսիկական արշավի անցկացման մեծ վտանգի մասին։ Ճանապարհորդ Կ. Շեռցերի գրությունները բարձր են գնահատել հեռավոր երկրների այնպիսի հետազոտողներ, ինչպիսիք են Ալեքսանդր ֆոն Հումբոլդտը և Յուստուս ֆոն Լիբիխը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ավստրիացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Ավստրիացի գրողներ
Ջոն Կազալե
Ջոնն Հո՛լանդ Կազա՛լե ( John Holland Cazale, ), ամերիկացի դերասան ։ Նա իր դերասանական գործունեությունը սկսել է 1962 թվականին՝ նկարահանվելով «Ամերիկյան ճանապարհ» կարճամետրաժ ֆիլմում։ 1972 թվականին «Կնքահայրը» ֆիլմում խաղացել է Ֆրեդո Կորլեոնեի դերը, որը նրան համաշխարհային համբավ է բերել։ Դրան հաջորդել են ևս մի քանի հաջող դերեր, այդ թվում՝ Սելին՝ «Շան կեսօր» դրամայում. այդ դերի համար դերասանն առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի ։ Կազալեն շարունակել է նկարահանվել նույնիսկ թոքերի մահացու քաղցկեղով հիվանդ ժամանակ։ Ֆիլմարտադրության մեջ նրա վերջին աշխատանքը եղել է «Եղջերուների որսորդը» ֆիլմը։
Վաղ տարիներ
Կազալեն ծնվել է Մասաչուսեթս նահանգի Ռևիրե քաղաքում ։ Նրա մայրը՝ Սեսիլիա Հոլանդը, ամերիկական ծագմամբ իռլանդուհի է եղել, իսկ հայրը՝ Ջոնն Կազալեն, որը իտալական արմատներ է ունեցել, ածուխի մեծածախ վաճառող է եղել ։ Նա ունեցել է ավագ քույր՝ Քեթրին անունով (1931 թվականի մայիսի 28 - 2000 թվականի փետրվարի 2), և կրտսեր եղբայր՝ Սթիվեն անունով։ Կազալեի հայրը հազվադեպ է տանը եղել․ նա երկարատև ճանապարհորդություններ է կատարել Նոր Անգլիայում։ Ջոննը դերասանական կրթություն է ստացել Օբերլինի քոլեջում և Բոստոնի համալսարանում։ Ուսումն ավարտելուց հետո նա տեղափոխվել է Նյու Յորք և առաքիչ աշխատել «Standart Oil» ընկերությունում, որտեղ հանդիպել է Ալ Պաչինոյին։ Ավելի ուշ Պաչինոն հիշում էր. «Երբ ես տեսա Ջոննին, նա ինձ շատ հետաքրքրեց... նա բոլորի ուշադրության կենտրոնում էր։ Ջոննին միշտ կարողանում էր իրեն ճիշտ ներկայացնել (When I first saw John, I instantly thought he was so interesting,...Everybody was always around him because he had a very congenial way of expressing himself)։ Մասաչուսեթս նահանգի Պրովիլստաունի կոմունալ տանը բնակվելիս նրանք խաղացել են Իսրաիլ Հորովիցի «Հնդիկն ուղևորվում Է Բրոնքս» պիեսում, որի համար արժանացել են «Obie Awards» մրցանակին։ Երիտասարդ դերասանը փորձերի ընդմիջումների ժամանակ առաքիչ, սուրհանդակ, լուսանկարիչ և տաքսու վարորդ է աշխատել։ Այդ ժամանակ էլ նա «N. Y. P. D.» հեռուստասերիալում (Тhe Peep Freak էպիզոդ) իր գործունեության մեջ միակ հեռուստատեսային դերն է խաղացել, որտեղ կատարել է Թոմ Էնդրյուսի դերը։
Ավելի ուշ Կազալեն ևս մեկ «Obie» մրցանակ է շահել՝ «Գծեր» բեմադրության մեջ Հորովիտցայի դերի համար, որտեղ նրան նկատել է Ֆրեդ Ռուսը՝ «Կնքահայրը» ֆիլմի քասթինգի օգնականը։ Որոշ ժամանակ անց Ռուսը Կազալեի թեկնածությունն է առաջարկել ֆիլմի ռեժիսոր Ֆրենսիս Ֆորդ Կոպպոլային։ Մինչ այդ Ջոննը նկարահանվել էր միայն 1962 թվականի «Ամերիկյան ուղի» կարճամետրաժ ֆիլմում, որը կրճատվել է Մարվին Սթարքմանի կողմից ։
Գործունեություն
Ջոնն Կազալեն հաջողությամբ է անցել փորձերը և 1972 թվականին մեծ էկրանի վրա առաջին անգամ հայտնվել է «Կնքահայրը» ֆիլմի Ֆրեդո Կորլեոնեյի դերում, որտեղ խաղացել է նաև իր հին ընկերը՝ Ալ Պաչինոն, որին նա օգնել էր անցնել քասթինգը։ Չնայած աշխատանքի բարդությանը և նկարահանումների ժամանակ առաջացած խնդիրներին, ֆիլմը գերազանցել է հավաքագրումների ռեկորդները, ինչի շնորհիվ Պաչինոն, Կազալեն և ֆիլմի մի քանի այլ դերասաններ մեծ հանրաճանաչություն են ձեռք բերել։ Առաջին մասում նա կատարել է Ֆրեդոյի՝ դոն Վիտոյի և Կարմելի Կորլեոնեի միջնեկ որդու դերը, որը իր եղբայրներից ավելի թույլ բնավորություն ուներ։ Նա փայլուն կերպով կատարել է իր դերը՝ էկրանի վրա ստեղծելով «անօգնական անհաջողակի» կերպար։ Արդյունքում ֆիլմը մեծ հաջողության է հասել ոչ միայն ԱՄՆ-ում, այլև ամբողջ աշխարհում։
Ֆիլմի սցենարը Կոպպոլան գրել էր դեռ 1966 թվականին, սակայն միայն «Կնքահայրը» ֆիլմի կոմերցիոն հաջողությունից հետո է նրան հաջողվել մեկնարկել իր «երազանքների ֆիլմի» նկարահանումները։ «Կնքահայրը» ֆիլմում Կազալեի հետ աշխատելուց հետո նա իր ֆիլմի Սթենի դերը գրել է հենց նրա համար։ «Զրույցի» նկարահանումներից հետո Կոպպոլան ձեռնամուխ է եղել «Կնքահայրը» ֆիլմի շարունակության նկարահանումներին, որտեղ Ֆրեդոյի դերը կրկին պետք է խաղար Ջոննը։ Ռիչարդ Շեպարդը այնուհետև այդ դերի մասին ասել է․ «Բոլորը Ջոննին ճանաչում էին որպես Ֆրեդո, բայց ոչ ոք չգիտեր նրա անունը» (Everybody knows John as Fredo, but nobody knows his name): Չնայած «Զրույցը» և «Կնքահայրը 2»-ը քննադատների կողմից նույն գնահատականն են ստացել, սակայն «Օսկար» մրցանակի արժանացել է «Կնքահայրը 2»-ը՝ լավագույն ֆիլմ անվանակարգում, իսկ «Զրույցը» ստացել է Կաննի կինոփառատոնի երկու մրցանակ («Ոսկյա արմավենու ճյուղ» և Էկումենիկ ժյուրիի հատուկ հիշատակում)։
Կազալեն Պաչինոյի հետ կրկին խաղացել է 1975 թվականի «Շան կեսօր» ֆիլմում։ Սցենարիստ Ֆրենկ Փիրսենն ասել է. «Ֆիլմում նկարահանվել են բազմաթիվ դերասաններ, որոնց հետ Ալ Պաչինոն աշխատել է Նյու Յորքում, ներառյալ Ջոնն Կազալեն, որը նրա մտերիմ ընկերն էր ու «Կնքահայրը» ֆիլմի գործընկերը (the film had been cast with many of the actors that Al Pacino had worked with in New York, including John Cazale, who was a close friend and collaborator in The Godfather)։ Սելի դերի համար Ջոննը առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի՝ երկրորդ պլանի տղամարդու լավագույն դեր անվանակարգում։ Սիդնի Լյումետը, հիշելով ֆիլմի նկարահանումները, այսպես է, մեկնաբանել ֆիլմում Կազալեի դերը․
Ալ Պաչինոն ավելի ուշ այսպես է մեկնաբանել նրանց համագործակցությունը և ֆիլմի նկարահանումները. «Ջիննի հետ աշխատելը հիանալի էր, քանի որ նա ամբողջովին կլանվում էր դերերով։ Նա այնքան շատ հարցեր էր տալիս, որ պարզապես անկրկնելի էր։ Դժվար էր Ջոննին ընդգրկել ֆիլմում, սակայն երբ Սիդնին փորձերի ժամանակ տեսավ նրա համատեղ աշխատանքը ինձ հետ, ամեն ինչ հիանալի ստացվեց» (It's great working with John because he has a way of getting involved — in the whole thing, in the characters. He asks so many questions - he was just brilliant. It was tough to sell Johnny, but once Sidney got to see him read, and work with me, it turned out great)։
Կազալեն խաղացել է նաև Ռոբերտ դե Նիրոյի և իր ապագա կնոջ՝ Մերիլ Սթրիփի հետ, որին նա հանդիպել է 1976 թվականին, երբ երկուսն էլ աշխատել են «The Public Theater»-ում Ուիլյամ Շեքսպիրի «Չափավոր միջոցը» պիեսի բեմադրության վրա, որտեղ նա խաղացել է Անջելոյի դերը։ Բնութագրական է Մել Գուսսոուի կարծիքը, որը հրապարակվել է «Նյու Յորք Թայմս» ամսագրում․ «Պարոն Կազալեն, որը սովորաբար տարօրինակ և թույլ անհաջողակների դերեր է խաղացել, ինչպես «Կնքահայրում», այստեղ մարմնավորում է շատ ավելի կոշտ, հանգիստ և իշխող Անջելոյի դերը» (Mr Cazale, often cast as a quirky, weak outsider, as in The Godfather, here demonstrates sterner mettle as a quietly imperious Angelo)։
Մերիլ Սթրիփի և Ջոննի հարաբերությունները չեն սահմանափակվել միայն բեմում համագործակցելով և արագ վերաճել են սիրո։ Կազալեն օգնել է Մերիլին նրա գործունեության ընթացքում։ 1977 թվականին նա օգնել է դեր ստանալ «Ջուլիա» ֆիլմում, իսկ հետո նաև անցնել Մայքլ Չիմինոյի «Եղջերուների որսորդը» ֆիլմի քասթինգում։ Մոտավորապես այդ ժամանակ Ջոննին մահացու քաղցկեղ են ախտորոշել։ Չնայած հիվանդությանը, Մայքլ Չիմինոն Ջոննին վերցրել է «Եղջերուների որսորդը» ֆիլմի երկրորդական պլանի դերի համար, Իսկ Ջոնն իր հերթին համաձայնել է նկարահանվել, պայմանով, որ նրա մասնակցությամբ բոլոր տեսարանները նկարահանվեն առանց հետաձգելու, քանի դեռ հիվանդությունը շատ չի խորացել։
Իր վերջին ֆիլմում Կազալեն իր տարիքից ավելի ծեր տեսք է ունեցել։ Ստուդիան նկարահանումների ժամանակ խնդրել է Չիմինոյին փոխարինել դերասանին, սակայն որոշիչ խոսքը գլխավոր դերակատարինն է եղել՝ Ռոբերտ դե Նիրոյինը։ Մայքլ Չիմինոն «վերակազմել է նկարահանումների ժամանակացույցը, — գրել է Է Էնդի Դուգանը, - Քազալեի և Սթրիփի համաձայնությամբ, այնպես, որ սկզբում նկարահանվեն Կազալեի հետ տեսարանները» (rearranged the shooting schedule, with Cazale and Streep's consent, so that he could film all his scenes first)։ Նկարահանումների ավարտից հետո Ջոնն Կազալեն, հրաժեշտ տալով իր գործընկերներին, մեկնել է Նյու Յորք։ Այնտեղ նրան միացել Է Մերիլ Սթրիփը, որի հետ նա անցկացրել է իր կյանքի վերջին օրերը։
Նա մահացել է 1978 թվականի մարտի 13-ին՝ 42 տարեկան հասակում, «Եղջերուների որսորդը» ֆիլմի պրեմիերայից շատ առաջ, որը ամերիկյան էկրաններին առաջին անգամ ցուցադրվել է նույն թվականի դեկտեմբերի 8-ին։ Նա թաղվել է Մասաչուսեթս նահանգի Մալդեն քաղաքի Հոլի-Կրոս (Holy Cross Cemetery) գերեզմանատանը։
Ֆիլմագրություն
Կազալեն բոլոր ամերիկացի դերասանների շրջանում ամենատպավորիչ ֆիլմագրություն ունեցողներից մեկն է ։ Բոլոր 5 լիամետրաժ ֆիլմերը, որոնցում նկարահանվել է Կազալեն, առաջադրվել են «Օսկար» մրցանակի «Լավագույն ֆիլմ» անվանակարգում և IMDb կայքում ներառված են բոլոր ժամանակների լավագույն 250 ֆիլմերի ցանկում ։ Բացի 6 գեղարվեստական ֆիլմերից, Ջոնն Կազալեն երկրորդական դեր է խաղացել նաև 1968 թվականին նկարահանված «N. Y. P. D.» սերիալի առաջին դրվագում։ Մասնակցել է «Լյումետ։Ֆիլմ ստեղծողը» վավերագրական ֆիլմի և այլ վավերագրական ֆիլմերի նկարահանումներին, որոնք նրա մասնակցությամբ ֆիլմերի մասին են եղել (մահից հետո օգտագործվել են արխիվային ձայնագրությունները)։
1990 թվականին էկրաններին ցուցադրված «Կնքահայրը 3» ֆիլմում նույնպես օգտագործվել են Կազալեի մասնակցությամբ արխիվային ձայնագրություններ, սակայն դերասանի անունը տիտրերի մեջ չի նշվել։
2009 թվականին ռեժիսոր Ռիչարդ Շեպարդը «Ես գիտեի, որ դա դու ես։ Վերաբացահայտելով Ջոնն Կազալեին» (I Knew It Was You: Rediscovering John Cazale) վերնագրով վավերագրական ֆիլմ է նկարահանել Ջոնն Կազալեի կյանքի և գործունեության մասին, որի պրեմիերան կայացել է Սանդես կինոփառատոնի ժամանակ ։ Ֆիլմի վերնագիրը վերցվել է «Կնքահայրը 2» ֆիլմից, որտեղ Մայքլ Կորլեոնեն (Պաչինոն) ասել է իր եղբայր Ֆրեդոյին (Կազալեին), - «Ես գիտեի, որ դա դու ես»։ Ֆիլմում եղել են Ջոնն Կազալեի բազմաթիվ արխիվային ձայնագրություններ, այդ թվում՝ տնային տեսահոլովակներ։
Ստեղծագործության գնահատական և դիրք
Ջոնն Կազալեն դրամատիկ դերասան է և իր գործունեության ամբողջ ընթացքում հիմանականում երկրորդական դերեր է խաղացել։ Մեծապես իր արտաքին տեսքի շնորհիվ կարելի է ասել, որ Կազալեյի կերպարները մելանխոլիկ են եղել։ Արդյունքում, Ջոննի ստեղծած կերպարները անհաջողակների են մարմնավորել ։ Իր դեբյուտային լիամետրաժ «Կնքահայրը» ֆիլմում Կազալեն հուզականորեն ընդարձակել է Ֆրեդո Կորլեոնեի՝ իր համեմատաբար փոքր դերը՝ ստեղծելով կրիմինալ ղեկավարի խոցելի որդու կերպար, որի ֆոնի վրա իր փոքր եղբայրը դավադրաբար իր ձեռքն է վերցրել ընտանեկան բիզնեսի կառավարումը։ Առաջին մասի հաջողությունից հետո ֆիլմի ռեժիսորը, տպավորված լինելով Կազալեի խաղով, «Կնքահայրը» ֆիլմի երկրորդ մասում ընդարձակել է Ֆրեդոյի դերը՝ այն դարձնելով կենտրոնական կերպարներից մեկը ։
Պրեմիերայից հետո «Նյու Յորք Թայմս» ամսագիրը նրա կերպարը նկարագրել է այսպես․ «Ինչ-որ չափով նյարդային մարդ, որը կարող է ամեն պահի պայթել»։
«The Boston Globe» թերթը «Ինչու՞ է Կազալեն այդքան ազդեցիկ» հարցին պատասխանել է, որ Կազալեի այդպիսի ազդեցության գաղտնիքը դերասանական գործը անչափ սիրելու մեջ է։ Չնայած որ Կազալեն երբեք չի առաջադրվել «Օսկար» մրցանակի, Բրյուս Ֆրեթսը գրել է, որ նա «դերասանական խաղը ռեակցիա է աֆորիզմի քայլող մարմնացումն է»։ Նա հակակշռել է իր գործընկերներ Ալ Պաչինոյին և Ռոբերտ դե Նիրոյին, որոնք հուզականորեն ավելի փոփոխական են եղել։
Բնավորություն
Ըստ Ջոննի մտերիմների նկարագրության՝ նա ամաչկոտ և շատ զգացմունքային մարդ է եղել։ Չնայած դաժան կերպարների դերերին, Կազալեն բոլոր առումներով շատ բարի և նուրբ մարդ է եղել և շատ հեշտ է ընկերացել իր հետ աշխատող բոլոր դերասանների հետ։ Նա կարծում էր, որ ընկերությունը այն հավերժական արժեքներից է, որոնց վրա պահվում է աշխարհը, այդ իսկ պատճառով միշտ փորձել է օգնել իր բեմական ընկերներին՝ ֆիլմերում դերեր ստանալու հարցում։ Նա Ալ Պաչինոյին է համարել իր ամենամտերիմ ընկերը, որի հետ ծանոթացել է դեռահասության տարիներին և ապա աշխատել հետագայում։ Իսկ ինքը Ալ Պաչինոն բազմիցս ասել է, «Այն ամենը ինչ ես ուզում էի, Ջոննի հետ մինչև կյանքիս վերջը աշխատելն էր։ Նա իմ բեմական ընկերն էր»։
Մերիլ Սթրիփին թվում էր, որ Կազալեն շատ էր կենտրոնացած իր մասնագիտության վրա․ այդպիսի մոտեցումը նրա բեմական ընկերներին ստիպել է բարձրացնել սեփական արհեստավարժությունը ։
Սիրավեպ Մերիլ Սթրիփի հետ
Մերիլ Սթրիփը նշանվել է Ջոնն Կազալեի հետ, որը ըստ նրա զգացմունքային (sensualist) մարդ է եղել։ Կազալեն իր հերթին, առաջին հայացքից խենթի պես սիրահարվել է Մերիլին, և զօրուգիշեր իր ընկեր Ալ Պաչինոյին պատմել նրա կախարդական գեղեցկության մասին ։ Չնայած տարիքային տարբերությանը (Ջոննը ծանոթության պահին 40 տարեկան էր, իսկ Մերիլ Սթրիփը՝ 27), նրանք շատ շուտ ընդհանուր լեզու են գտել։
1976 թվականին նրանք առաջին անգամ միասին աշխատել են «Միջոցը չափի համար» թատերական ներկայացման վրա, որի ժամանակ էլ սկսվել է նրանց սիրավեպը։ Դեռևս մեծ հռչակ չունեցող թատերական դերասանուհի լինելով՝ Մերիլի համար դժվար է եղել քասթինգներում անցնելը, սակայն Ջոննը օգնել է Մերիլին անցնել քասթինգը և նկարահանվել ֆիլմերում։ «Քինգ Քոնգ» ֆիլմի համար անհաջող լսումներից հետո, երբ Դինո դե Լաուրենտիսը դերասանուհուն տգեղ է անվանել, Մերիլը երկրորդական դեր է ստացել Ֆրեդ Ցինեմանի «Ջուլիա» ֆիլմում։
Այնուհետև Սթրիփը տեղափոխվել է Կազալեի մոտ՝ Նյու Յորք։ Մերիլի և Ջոննի հաջորդ համատեղ աշխատանքը («Եղջերուների որսորդը» ֆիլմում) Մերիլին «Օսկար» մրցանակ է բերել և դարձել է վերջին ֆիլմը Ջոննի համար, որին նկարահանումներից առաջ մահացու քաղցկեղ էին ախտորոշել։ Իր մասնակցությամբ տեսարանների նկարահանումները ավարտելուց հետո Ջոննը վերադարձել է Նյու Յորք։ Իսկ Մերիլը, ըստ պայմանագրի, պետք է գնար «Հոլոքոստ» սերիալի նկարահանումներին։ Պայմանագրով սահմանված պարտականությունները կատարելուց հետո նա գնացել է մահամերձ Ջոննի մոտ և մնացել նրա հետ մինչև Ջոննի մահը։ Ջոննի մահից կես տարի անց Մերիլը հանդիպել է իր ապագա ամուսնուն՝ քանդակագործ Դոն Համմերին։
Մրցանակներ և անվանակարգեր
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Բուլոն-Բիյանկուր
Բուլոն-Բիյանկուր (Boulogne-Billancourt. ( prononcé /bulɔɲ bijɑ̃kuʁ/ ), կամ Բուլոն, համայնք Ֆրանսիայում՝ այդ երկրի մայրաքաղաք Փարիզի արևմտյան, ամենախտաբնակ արվարձանում։ Նախկինում եղել է արդյունաբերական շրջան, XX դարի երկրորդ կեսից Դեֆանսի հետ մեկտեղ դարձել է գործարարությամբ (բիզնեսով) զբաղվելու գլխավոր վայրերից մեկը տարածաշրջանում։ Ընկած է Սեն գետի երկու ափերին, Փարիզից՝ 9, դեպարտամենտի վարչական կենտրոն Նանտերից 8 կիլոմետր հեռավորության վրա ։ Բնակչության թվաքանակը 2011 թվականի տվյալներով եղել էН 116.220 , 2015 թվականի տվյալներով՝ 119 127 (այդ ցուցանիշով երկրորդ տեղն է զբաղեցնում Իլ դը Ֆրանս երկրամասում)։ Բնակչության խտությունը կազմել է 19 307 մարդ/կմ²։ Բուլոն-Բիյանկուրը համարվում է Ֆրանսիայի ամենահարուստ համայնքներից մեկը . այստեղ բնակվող ընտանիքների միջին տարեկան եկամուտը 2013 թվականին կազմել է €47.592 եվրո, որը գրեթե կրկնակի գերազանցում է համաֆրանսիական միջին ցուցանիշը՝ €25.548 եվրո։
Տնտեսություն
Բուլոն-Բիյանկուրում են գտնվում միջազգային մի շարք ընկերությունների գլխավոր գրասենյակները։ Դրանց թվում են՝
Մինչև 2000 թվականը Schneider Electric-ի գլխավոր գրասենյակը նույնպես գտնվել է Բուլոն-Բիյանկուրում ։
Ի դեպ, Բուլոն-Բիյանկուրում մի ժամանակ մեծ տեղ էին զբաղեցնում Ռենո ընկերության անտոմոբիլաշինական ձեռնարկությունները։ Ներկայումս դրանցից շատերը իրենց տեղը զիջել են ընդարձակ զբոսայգուն ու մշակութային կենտրոնին, որտեղ իր ինքնատիպությամբ աչքի է զարնում ճարտարապետներ Շիգերու Բանի ու Ժան դը Գաստենի նախագծով կառուցված և 2017 թվականի ապրիլի 22-ին հանդիսավորությամբ բացված La Seine musicale երաժշտասրահը ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Կլիմա
Ըստ Փարիզ-Մոնսուրի կայանում իրականացված ուսումնասիրությունների 1961-1990 ,
Քույր քաղաքներ
Բուլոն-Բիյանկուրը բարեկամական ու գործընկերային սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Պանդուխտ Հարոյան
Կենսագրություն
Պանդուխտ Հարոյանը ծնվել է 1920 թվականին, Արթիկի շրջանի Սարալանջ գյուղում։ 1937 թվականին ավարտել է Հառիճի միջնակարգ դպրոցը, աշխատանքի է անցել Ապարանի շրջանի դպրոցներում։ 1941 թվականին Պանդուխտը Երևանի հեռակա մանկավարժական ինստիտուտի 3-րդ կուրսը չավարտած զորակոչվել է կարմիր բանակ ։
Զինվորական ծառայությունն սկսել է 408-րդ Հայկական դիվիզիայի սակրավորների գումարտակում։ 1942 թվականի սեպտեմբերին դիվիզիան թշնամու դեմ մարտի մեջ է մտել Տուապսեից հյուսիս-արևելք։ Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Գելենջիկ-Նովոռոսիյսկ ուղղությամբ մղվող մարտերին։ Ռազմի դաշտում ընդունվել է կոմունիստական կուսակցության շարքերը։ 7-րդ բրիգադի կազմում կռվել է Հյուսիսային Կովկասում։ Նրանց զորամասի ուղին անցել է Կրասնոդար, Ռոստով, Խարկով ուղղությամբ։ Հարոյանը սակրավորների գումարտակում մասնակցել է Դնեպրի հերոսական անցմանը և Կիևի ազատագրմանը։ Մարտերից մեկում վիրավորվել է, ապաքինվելուց հետո վերադարձել ռազմաճակատ, զորամասի հետ շարժվել են դեպի Ժիտոմիր։ Պանդուխտը 254-րդ դիվիզիայի կազմում մասնակցել է Մոլդավիայի ազատագրմանը, Քիշինև-Յասսիի շրջանում գերմանական զորամասերի շրջապատմանը և ջախջախմանը, մարտերով անցել է Ռումինիան, հասել Բուլղարիայի սահմանը։ Ռազմաճակատում վիրավորվել է և 1945 թվականի փետրվարին զորացրվել է բանակից ։
Զորացրվելուց հետո Հարոյանը մանկավարժական աշխատանք է կատարել Արթիկի շրջանի դպրոցներում։ Հայրենի գյուղի դպրոցում եղել է դաստիարակչական աշխատանքների կազմակերպիչ։ Մարտական ծառայությունների համար Հարոյանը պարգևատրվել է Կարմիր աստղի շքանշանի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Սարալանջ (Շիրակի մարզ) գյուղում ծնվածներ
1100
Մահեր
Կատեգորիա:1100 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ռոսոշ (գյուղ, Սվալյավայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ռոսոշ գյուղում բնակվում էր 2 250 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1428 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1575,63 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Սվալյավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1944 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Արմեն Պողոսյան (այլ կիրառումներ)
Արմեն Պողոսյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Շուրյակ
Շուրյակ, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 250 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Էմինյան
Էմինյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Արաբերեն հիմքով ազգանուններ
Ցոլուն աստղեր ջինջ եթերում...
«Ցոլուն աստղեր ջինջ եթերում...», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, որի ստեղծման տարեթիվը ստույգ հայտնի չէ։
Պատմություն
Ձեռագրից պարզ է դառնում, որ այն գրվել է 1900-ական թվականներին։
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի 53-րդ համարում պահվում է մեկ ինքնագիր, որի 9-12-րդ տողերը մատիտով ջնջված են։
Առաջին անգամ տպագրվել է Հովհաննես Թումանյանի «Երկերի լիակատար ժողովածու»-ի I հատորի 515 էջում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Հարություն Հովհաննիսյան (ըմբշամարտիկ)
Հարություն Հովհաննիսյան, հայ ըմբիշ, զբաղվում է հունահռոմեական ըմբշամարտով ։
2013 թվականին կայացած Ըմբշամարտի աշխարհի գավաթին ներկայացրել է Հայաստանի ըմբշամարտի հավաքականը ։ Հայաստանի հավաքականը զբաղեցրել է չորրորդ հորիզոնականը։ Հովհաննիսյանն անձամբ ստացել է բրոնզե մեդալ ։
ՀՀ ԳԱԱ Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտ
ՀՀ ԳԱԱ Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտ, գիտահետազոտական ինստիտուտ Երևանում։ Հիմնադրվել է 1935 թվականին, ՀԽՍՀ ԺԿԽ-ին կից և 1936 թվականին մտել է ԽՍՀՄ ԳԱ հայկական մասնաճյուղի (1943-1991 թթ․՝ ՀԽՍՀ ԳԱ) մեջ։ Ունի Հայաստանի երկրաբանության և հնէաբանության, պետրոլոգիայի և միներալոգիայի, հրաբխականության, օգտակար հանածոների, փորձարարական երկրաբանության, մաթեմատիկական երկրաբանության, տեկտոնիկայի, երկրաքիմիայի, ջրաերկրաբանության, երկրամեխանիկայի և աշխարհագրության բաժիններ, բացարձակ երկրաժամանակագրության, միներալոգիական, քիմիական, ռենտգենակառուցվածքային, սպեկտրալ, էլեկտրոնային մանրադիտակի, ջրաքիմիական լաբորատորիաներ, արհեստանոցներ, մշտական գիտահետազոտական բազաներ Քաջարանում և Կապանում, Ախթալայում, Վարդենիսում, երկրաբանական թանգարան՝ Երևանում։ Ուսումնասիրում է Հայաստանի երկրաբանական կառուցվածքը և օգտակար հանածոները՝ մետաղային և ոչ մետաղային հանքային հումքը, շինանյութերն ու զարդաքարերը, ջրային ռեսուրսները։ Գիտակազմակերպչական աշխատանքները իրականացնում են ընդհանուր և խնդրային գիտական խորհուրդները ։
Սարնոնիկո
Սարնոնիկո  (Sarnonico), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 724 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 60 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0463։
Սարնոնիկոն սահմանակից է Բրեզ, Կավարենո, Դամբել, Ֆոնդո, Մալոսկո, Ռոմենո, Ռոնզոնե, Ռուֆրե-Մենդոլա, Էպպան և Կալտերն մունիցիպալիտետներին։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Լավրենտին։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 10-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հունիսի 4
Հունիսի 4, տարվա 155-րդ (նահանջ տարիներին՝ 156-րդ) օրն է։
Շիդալի
Շիդալի (Шидали, Шиҙәле), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իլիշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 57 մարդ։
Ստավկովոե (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Ստավկովոե (Ставкове), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Սոլոխա։
2001 թվականի տվյալներով Ստավկովոե գյուղում բնակվում էր 549 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1718 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 319,56 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սասովկա (գյուղ, Սվալյավայի շրջան)
Սասովկա (Сасівка), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Սվալյավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սասովկա գյուղում բնակվում էր 1 412 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1371 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1029,91 մարդ/կմ²։
Էմիրզյան
Էմիրզյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ
Ջերիմենդերինգ
Ջերիմենդերինգ, «ընտրական աշխարհագրություն», տերմին, որն օգտագործվել է ԱՄՆ-ում ընտրական շրջանների ստեղծման հատուկ կարգը նշելու համար։ Ըստ Ջերիմենդերինգի, խախտվում է հավասար ներկայացուցչության՝ ընտրողների հավասար թվից նախարարներիի հավասար քանակի ընտրության սկզբունքը, գիտակցաբար մեծացվում է գյուղական շրջանների ներկայացուցչությունը ի վնաս արդյունաբերականի, բուրժուազիայի ներկայացուցչությունը՝ ի վնաս պրոլետարիատի։
Իշխանությունն
Իշխանությունն իրականացնող կուսակցությունը ընտրական շրջանները վերաձևում է այնպես, որպեսզի իր համար ապահովի ընտրողների ցանկալի քանակ։ Ծագել է ԱՄՆ-ում (1812), Մասսաչուսեթսի նահանգի ընտրական շրջաններից մեկը ծաղրանկարում սալամանդրի տեսքով պատկերելու և այն թերթում այդ ժամանակ նահանգապետն էր Ջերի Ջերիմենդերինգ անվանելուց հետո։ 1842-ի, 1872-ին 1902-ի օրենքներով Ջերիմենդերինգ վերացվել է սակայն գործնականում դեռևս կիրառվում է։
Կատեգորիա:Տերմիններ Կատեգորիա:Քաղաքական կաշառակերություն
Ռումելիհիսար
Ռումելիհիսար, Ռումելական ամրոց (Բողազ քյոսեն (թուրքերենից թարգմանած նշանակում է «կոկորդ կտրող» ),, Rumeli Hisarı), պաշտպանական ամրոց, որը գտնվում է Ստամբուլի եվրոպական հատվածում` Բոսֆորի ափին։ Գտնվում է Բեբեք շրջանից դեպի հյուսիս։ Ռումելիհիսարի հարևանությամբ է գտնվում Սուլթան Մեհմեդ Ֆաթիհի կամուրջը։
Պատմություն
Ռումելիհիսարը կառուցվել է Բոսֆորի ափին (նեղուցի ամենանեղ մասում)` բյուզանդական Ֆոնեուս ամրոցի տեղանքում։ Գտնվում է Անադոլուհիսարի հակադիր կողմում։ Կառուցվել է Մեհմեդ II-ի հրամանով 1452 թվականին և նախատեսված է եղել Կոստանդնուպոլիսը Սև ծովից անջատելու և քաղաքի պաշարումը իրականացնելու համար։ Ամրոցը կառուցվել է այդ ժամանակների համար ռեկորդային արագությամբ` 4 ամիս և 16 օր։ Կառուցմանը մասնակցել է ավելի քան 1000 վարպետ և 2000 կառուցող։ Ամրոցի կառուցումից հետո Բոսֆորով լողալը անհնար է դառնում, այդ իսկ պատճառով օտարերկրացիները Ռումելիհիսարը անվանում էին «կոկորդ կտրող»։
Կոստանդնուպոլսի անկումից հետո, ամրոցը ծառայել է որպես հսկիչ անցագրային կետ։ Ամրոցը մեծապես տուժել է 1509 թվականին տեղի ունեցած երկրաշարժի ժամանակ, սակայն շատ արագ վերականգնվել է։ 17-րդ դարում Ռումելիհիսարը դարձել է բանտ։ 1746 թվականին տուժել է հրդեհի արդյունքում։ Ամրոցը վերակառուցվեց Սելիմ III կայսեր հրամանով` 1761- 1807 թվականներին։ 19-րդ դարից ամրոցը չի օգտագործվում։
1953 թվականին ամրոցում սկսվեցին մասշտաբային վերականգնողական աշխատանքներ, որոնք ավարտվեցին 1958 թվականին։ 1960 թվականին ամրոցի ներսում բացվեց Հրետանու թանգարան և թռիչքային թատրոն, որտեղ բեմադրվում են ամառային ներկայացումներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի ամրոցներ Կատեգորիա:Ստամբուլի թանգարաններ Կատեգորիա:Բոսֆոր Կատեգորիա:Ստամբուլի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս
(8057) Հոֆմանսթալ
(8057) Հոֆմանսթալ (Hofmannsthal), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի մարտի 26-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,857599 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7641 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9511 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1764,41 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,204034 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,39° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1971 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զոհաբերություն (քրիստոնեություն)
Զոհաբերություն, պատարագ, ընծա, ողջակեզ, առ Աստված նվիրումի, խոստման, ուխտի, ակնկալիքի, տուրքի կամ սրբագործման արտահայտություն։ Ծննդոց գրքում հիշատակվում են Աբելի, Նոյի, Աբրահամի կատարած զոհաբերությունները։ Հին կտակարանն առանձնացրել է զոհաբերության կամ ողջակեզի տեսակներ՝ տարբեր նպատակների համար։ Զոհաբերություն՝ մեղքի թողության համար (մեղքի ողջակեզ), զոհաբերություն՝ խաղաղության համար (խաղաղության զոհաբերություն կամ ընծա), զոհաբերություն՝ գոհության համար (գոհության զոհաբերություն կամ պատարագ), զոհաբերություն՝ ողորմության համար, զոհաբերություն՝ զատկական, զոհաբերություն՝ մաքրագործության համար ևն։ Ընդ որում զոհաբերվել կամ ընծայվել են ոչ միայն անարատ կենդանիներ (այծ, գառ, արջառ, թռչուն և այլն), այլև հաց (հացի ընծա), ալյուր (ալյուրի ընծա), պտուղներ ևս։ Հիշյալ ընծայումները կամ զոհաբերությունները խորհրդանշել են գալիք Մեսիայի՝ Հիսուս Քրիստոսի պատարագվելը և հակադրված էին կուռքերին կամ դևերին նվիրված զոհաբերություններին և մարդազոհությանը։ Հիսուս Քրիստոսի՝ Գողգոթայի խաչի վրա պատարագումով նոր՝ քրիստոնյա մարդու համար ավարտվեց զոհաբերությունն ու զոհի մատուցումը։ Հին զոհաբերությանը ինչ-որ ձևով փոխարինել է մատաղը, որը Հայ եկեղեցին ընդունում է ոչ իբրև զոհաբերություն, այլ ողորմություն աղքատներին կամ հոգու հաց, որը հնում կոչվել է նաև ագապե (սիրո ճաշ)։
Կատեգորիա:Քրիստոնեություն
Ցոդիլո շրջանի ժայռապատկերներ
Ցոդիլո շրջանի ժայռապատկերներ, գտնվում է Բոտսվանայի հյուսիսարևմտյան հատվածում։ Աշխարհի կարևորագույն նախապատմական ժայռապատկերների հավաքածուներից է։ 2001 թվականին ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ, որպես տեղացիների համար բացառիկ կրոնական և հոգևոր նշանակության կենտրոն, ինչպես նաև վկայություն այստեղ՝ մի քանի հազարամյակ առաջ, բնակավայրի գոյության մասին։ Պարունակում է ավելի քան 4500 ժայռապատկեր Կալահարի անապատում։ Զբաղեցնում է մոտ 10 կմ² տարածք։ Տարածքի հնագիտական ​​գտածոներն արտացոլում են մարդու կյանքի առնվազն 100 հազար տարվա ժամանակագրությունը
Աշխարհագրություն
Ցոդիլո բլուրները տեղակայված են Շակավ քաղաքից մոտ 40 կմ հեռավորության վրա։
Գոյություն ունեն չորս հիմնական բլուրներ, որոնցից ամենամեծը 1400 մ բարձրություն ունի, և հաճախ այդ չորս բլուրներից երեքը կոչվում են «տղամարդ» (ամենաբարձր), «կին» և «երեխա»։ Երկու խոշոր բլուրների միջև կա ճամբար, որը գտնվում է Բուշմենի նկարների ամենահայտնի մասի մոտ `Լորան վան դեր Պոստի վահանակը։
Մշակութային նշանակություն
Ցոդիլո բլուրները և հոգևոր դեր են խաղում Քալահարի անապատի բուշմենների համար։ Հավատք կա, որ «կին» բլուրը մի տեղ է, որտեղ հանգստանում են հանգուցյալների և աշխարհը ղեկավարող աստվածների հոգիները։ Ամենասուրբ տեղը համարվում է տեղակայված գրեթե «արական» բլրի գագաթին, որտեղ, ըստ լեգենդի, Առաջին Հոգին աշխարհի ստեղծումից հետո աղոթում էր ծնկներին։ Բուշմենները հավատում են, որ Առաջին Հոգու ծնկների օրինակները դեռ կարելի է տեսնել ժայռի վրա ։
Ժայռապատկերների մեծ մասը գտնվում են «կին» բլրի վրա, չնայած որ ամենահայտնի նկարները `«կետ», «երկու ռնգեղջյուր»,«առյուծ»- գտնվում են «արական» բլրի արևելյան կողմում։ Այլ բլուրների վրա քիչ քանակությամբ նկարներ ևս կան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բոտսվանի պատմություն Կատեգորիա:Համաշխարահին ժառանգություն Բոտսվանում Կատեգորիա:Աֆրիկայի մշակույթ Կատեգորիա:Աֆրիկայի ժայռապատկերներ Կատեգորիա:Բուշմեններ
Կտուց
Կտուց, ծնոտի երկարացած ոսկրերից կազմված օրգան, որը հաճախ ծածկված է եղջերային պատյանով` ռամֆոտեկայով։ Թռչունների համար կտուցը և՛ քիթ է, և՛ բերան, և՛ ձեռքեր, քանի որ թռչունների իրական ձեռքերը վերածվել են թևերի, և նրանք չեն կարող բներ կառուցել կամ սնունդ ձեռք բերել դրանցով ։
Թռչուններն ամեն ինչ անում են իրենց ոտքերով և կտուցով։ Կտուցների բազմազանությունը բնորոշ է թռչուններին, ցեֆալոպոդներին՝ (փափկամարմիններ), ձկներին, կրիաներին, հատերիաներին, եքիդնաներին, բադակտուցներին և ատամնավոր կետերին՝ (վերին ծնոտին ունեն ատամներ, իսկ ստորին ծնոտին ատամներ չունեն) ։
Կտուցը բաղկացած է վերին և ստորին բաժիններից ։
Ստուգաբանություն
Թռչունների բերանի դուրս ցցված եղջերային երկփեղկ վերջավորություն՝ կտուց բառը հավանաբար կազմված է բնիկ հնդեվրոպական *gu-d-նախաձևից (*geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատից)-ուց վերջածանցով. *gu-d-ի համար հմմտ. հին ֆրիզերեն kāte (< *kaut) «կոճ», միջին ներքին գերմաներեն kōte, küte «սմբակ, կճղակ, ճանկ», նորվեգերեն բարբառային kyta «ուռուցիկ ծալք, սապատ, ուռուցք», հայերեն կոճ։ Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը հնդեվրոպական *geid- «կծել, խայթել, խուտուտ ածել» (հայերեն կէտ) կամ կովկասյան (դարգ. qudqudi «կտուց») ձևերի հետ ։
Թեև կտուց բառը, նախկինում, ընդհանուր առմամբ սահմանափակվում էր գիշատիչ թռչունների օրինակներով։ Ժամանակակից թռչնաբանության մեջ, կտուց և բիբին տերմինները հիմնականում համարվում են հոմանիշ։ Բառը, որը թվագրվում է XIII-րդ դարից, գալիս է միջին անգլերեն bec-ից, որն ինքնին գալիս է լատիներեն beccus-ից։
Անատոմիական կառուցվածք
Թռչունների կտուցը ընդհանուր առմամբ հայտնի են որպես վերին ծնոտ (վերին կտուց) և ստորին ծնոտ (ստորին կտուց) անուններով։
Յուրաքանչյուր թռչնատեսակի «այցեքարտը» նրա կտուցն է։ Արծվի մոտ այն թեքված է ներքև, սագի մոտ այն հարթ է և պատված հատուկ սղոցանման ատամներով, իսկ ծիծեռնակի կտուցը բարակ է ու սրածայր։
Թռչնի կտուցը նրա ծնոտն է, որի ոսկրային հյուսվածքը ծածկված է եղջերային ծածկույթով։ Այն իր քիմիական բաղադրությամբ նման է մարդու մազերին և եղունգներին։ Կտուցի վերին հատվածի հիմքում կան քթանցքներ, որոնց միջոցով օդը մտնում է թռչնի օրգանիզմ։
Կենդանիների և թռչունների ծնոտների ֆունկցիոնալ հատկություններում թռչնի կտուցներն առանձնանում են իրենց մեծ բազմազանությամբ և մասնագիտացմամբ։ Դա ոչ միայն սնունդ ձեռք բերելու և կուլ տալու միջոց է։ Կտուցի օգնությամբ թռչունները շինանյութ են ձեռք բերում, կառուցելով սեփական կացարանները։ Որոշ ջրային թռչուններ այն օգտագործում են որպես զտիչ սարք ջրային պլանկտոնը քմելու համար։
Թռչունների կտուցների անատոմիկան կառուցվածքը բավականին հետքրքիր է, որոնց մեջ առանձնանում են մի շարք կարևոր կառուցվածքներ ։
Քթանցքներ
Թռչունների շատ տեսակներ ունեն քթանցքներ, որոնք տեղակայված են կտուցի վրա։ Դրանք երկու անցք են՝ շրջանաձև, օվալաձև կամ ճեղքվածքի տեսքով, որոնք տանում են դեպի թռչնի գանգի քթի խոռոչներ, հետևաբար՝ դեպի շնչառական համակարգ։ Թռչունների մեծամասնության մոտ քթանցքները տեղադրված են վերին կտուցի վրա։ Կան որոշ տեսակներ, որոնք չունեն արտաքին քթանցքներ։ Մեծ ձկնկուլերն (Phalacrocoracidae) ու աֆրիկյան օձավիզը(Anhinga rufa) բնածին արտաքին պարզունակ քթանցքներ ունեն, բայց դրանք փակվում են թռչունների ծնվելուց անմիջապես հետո և հասուն տեսակներն արդեն շնչում են բերանով։
Թռչունների մի քանի խմբերի մոտ կտուցների վրա կան փետրային քիստեր՝ ագռավներ, փայտփորներ ։ Քթանցքների վրայի փետուրները օգնում են տաքացնել նրա ներշնչած օդը։ Փայտփորի քթանցքների վրայիններն օգնում են, որ փայտի մասնիկները չփակեն նրա քթի հատվածները և լրացուցիչ խնդիրներ չստեղծեն կենդանիների համար ։
Եղջերային թաղանթ
Ռամֆոտեկա (ῥάμφος-ից՝ «կտուց» և θήκη-«ընդունարան»), եղջերային ծածկ է, որը պատում է թռչունների կտուցը ձևավորելով վերին ծնոտի վերին կտուց, իսկ ստորին՝ ստորին ծնոտի վրա։ Սովորաբար այն ամուր է, սակայն որոշ թռչունների՝(ալբատրոսներ, ձկնկուլներ, սագեր, ջայլամներ) մոտ այն բաղկացած է առանձին տարրերից, որոնք միմյանցից բաժանված են ավելի նուրբ կերատինային ակոսներով։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ սա ռամֆոտեկայի նախնական վիճակն է, և որ ժամանակակից պարզ ռամֆոտեկան առաջացել է էվոլյուցիայի միջոցով որոշիչ ակոսների աստիճանական կորստից։ Թռչունների մեծ մասում ռամֆոտեկան անընդհատ աճում է, իսկ որոշ տեսակների մոտ գույնը սեզոնային կերպով փոխվում է ։
Ատամնավոր սղոցներ
Դրանք երկու ծնոտների կտրող եզրերն են։ Թռչունների մեծ մասում դրանք տարբերվում են կլորացվածից մինչև մի փոքր սուր, սակայն որոշ տեսակների մոտ առաջացել են կառուցվածքային փոփոխություններ, որոնք թույլ են տալիս նրանց ավելի լավ օգտագործել իրենց սննդի բնորոշ աղբյուրները In most birds, these range from rounded to slightly sharp, but some species have evolved structural modifications that allow them to handle their typical food sources better. : Սերմնակեր թռչունների ատամնավոր սղոցներն ունեն գագաթներ, որոնք օգնում են թռչունին ճեղքել սերմերի արտաքին կեղևը։ Բազեների մեծ մասն ունի կտրուկ պրոյեկցիա վերին ծնոտի երկայնքով, իսկ ստորին ստորին մասում՝ համապատասխան խազ։ Նրանք օգտագործում են այս «ատամը»` իրենց որսի ողնաշարը մահացու կերպով կտրելու կամ միջատներին պոկելու համար ։ Որոշ ուրուրներ, որոնք հիմնականում որսում են միջատներին կամ մողեսներին, նույնպես օգտվում են որս կատարելու նման ճկուն հնարավորությունից։ Որոշ ձկնակեր թռչնատեսակներ, օրինակ՝ մեծ բադերը՝ (լատ. Mergus merganser), իրենց ունեցած ատամնավոր սղոցներով, կարողանում են պահել իրենց սայթաքուն որսը ։