cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
PHP
Շարահյուսություն
Բացի  սահմանիչներից, կարելի է օգտագործել նաև   և   սահմանիչները, իսկ մինչև 6.0 տարբերակը, թույլատրվում է օգտագործել նաև ASP-ի սահմանիչները՝   (  և   սահմանիչների աջակցությունը, ցանկության դեպքում, կարելի է անջատել ինտերպրետատորի php.ini ֆայլի միջոցով, եթե ինտերպրետատորի տարբերակը 5.3 և ավելի փոքր է)։
Փոփոխականների անվանումները սկսվում են <tt>$</tt> նշանով։ Փոփոխականի տեսակը հրապարակել պետք չէ։ Փոփոխականների, ֆունկցիաների, հաստատունների և դասերի անվանումներում մեծատառերն ու փոքրատառերը հաշվի են առնվում։ Փոփոխականները գործում են տողեում, որոնք  չակերտների մեջ են առնված, ինչպես նաև Heredoc տողերում (այն տողերում, որոնք ստեղծվում են «< նշանի միջոցով)։
PHP-ն աջակցում է 3 տեսակի մեկնաբանություն՝ C-ի ոճով (բազմատողանի մեկնաբանություններ՝ սահմանափակված -ով և  -ով), C++ ծրագրավորմկան լեզվի ոճով (միատողանի մեկնաբանություններ, որոնք սկսում են  -ով և ավարտվում ենք տողը վերջանալով) և Unix-ի ոճով (միատողանի մեկնաբանություններ, որոնք սկսում են  -ով և ավարտվում ենք տողը վերջանալով)։
PHP-ում հրահանգները բաժանվում են կետ-ստորակետներով ։ Այն դրվում է բոլորի հրահանգներից հետո, բացառությամբ որոշ դեպքերի՝ if/else կառույցների և ցիկլերի գրառումներից հետ, ինչպես նաև դրանց և դասերի / միջերեսների հրապարակումից հետո դրվող ձևավոր փակագծերից ( և  )։ Օրինակ՝
Ֆունկցիային փոփոխականներ կարելի է տալ ինչպես արժեքով, այնպես էլ հղումով (օգտագործելով <tt>&</tt> նշանը)։
Տվյալների տիպեր
PHP-ն դինամիկ տիպավորմամբ լեզու է, ուստի փոփոխականների հայտարարման ժամանակ դրանց տեսակը նշել հարկավոր չէ։ Տարբեր սկալյար տիպերի միջև փոխակերպումն իրականացվում է անուղղակիորեն և առանց ավելորդ ջանքերի (սակայն PHP-ն նաև լայն հնարավորություններ է տալիս դրանց ուղղակիորեն փոխակերպման համար)։
Սկալյար տիպերն են՝
Կեղծ տիպերն են ՝
PHP-ում ամբողջ թվերի (integer) միջակայքը կախված է համակարգչային հարթակից (հիմնականում դրանք ընկած են լինում −2 147 483 648-ից 2 147 483 647-ի սահմաններում)։ Թույլատրվում են տասական, ութական և տասնվեցական համակարգերի թվերի օգտագործումը։ Բնական թվերի միջակայքը (double) նույնպես կախված է հարթակից (32-բիթային կառուցվածքով համակարգչի համար այդ միջակայքը ընկած է ±1.7×10−308-ից ±1.7×10+308-ի միջև)։
PHP-ն մշակողներին է ներկայացնում տվյալների տրամաբանական տիպը (boolean), որը կարող է ընդունել ընդամենը երկու արժեք՝ <tt>TRUE</tt> («ճիշտ») և <tt>FALSE</tt> («սուտ»)։ 0 թիվը, դատարկ տողը, տողային տիպում պարունակվող զրոն ("0"), <tt>NULL</tt>-ը կամ դատարկ զանգվածը տրամաբանական տիպի փոխարկելիս ստացում է <tt>FALSE</tt>, մնացած բոլոր տիպերը և արժեքները փոխարկելիս ստացվում է <tt>TRUE</tt>։
NULL հատուկ տիպը նախատեսված է որոշակի արժեքի չունեցող փոփոխականների համար։ Այս տիպի փոփոխականները կարող են ընդունել միայն <tt>NULL</tt> արժեքը։
Դեպի արտաքին «ռեսուրսներ» հղումներն կրում են resource տիպը։ Այս տիպի փոփոխականները, որպես կանոն, իրենցից ներկայացնում են descriptor-ներ, որոնք թույլ են տալիս կառավարել այնպիսի արտաքին օբյեկտներ, ինչպիսիք են ֆայլերը, նկարները, տվյալների բազաների աղյուսակների արդյունքները և այլն։
Զանգվածները (array) աջակցում են թվային կամ տողային բանալիներ և հանդիսանում են հետերոգեններ։ Զանգվածները կարող են պարունակել ցանկացած տիպի արժեքներ, այդ թվում՝ այլ զանգվածներ։ Տարրերի դասավորությունը պահպանվում է։
Փոփոխականների և ֆունկցիաների դիմելաձև
Փոփոխականներին դիմումը իրականացվում է <tt>$</tt> նշանի օգնությամբ, որին հետևում է փոփոխականի անվանումը։ Այս կանոնը կիրառվում է նաև դինամիկ փոփոխականների և ֆունկցիաների ստեղծման համար ։ Օրինակ՝
PHP-ում <tt>echo</tt>-ն և <tt>print</tt>-ը ֆունկցիաներ չեն (չնայած <tt>print</tt>-ը արժեք է վերադարձնում)։ Դրանք շարահյուսական միավորներ են։ Դրանք օգտագործելուց փակագծերը կարելի է չգրել։
Սուպերգլոբալ զանգվածներ
Սուպերգլոբալ զանգվածներ (Superglobal arrays) են անվանում PHP-ում նախորոշված զանգվածները, որոնք ունեն տեսանելիության գլոբալ մակարդակ՝ առանց <tt>global</tt> դիրեկտիվի կիրառման։ Դրանց մեծամասնությունը իրենց մեջ պարունակում են օգտագործողի հարցման մուտքային տվյալները (GET հարցման պարամետրերը, POST մեթոդով ուղարկված ֆորմայի դաշտերի արժեքները, քուքիները և այլն)։
Օբյեկտային կողմնորոշմամբ ծրագրավորում
PHP-ն օբյեկտային կողմորոշմամբ ծրագրավորման (Object-oriented programming, OOP) համար ունի լայն հնարավորություններ, որոնց լրիվ աջակցումը սկսվել է լեզվի 5-րդ տարբերակից սկսած։
Դասերը PHP-ում հայտարարվում են <tt>class</tt> բանալի բառի միջոցով։ Դասի մեթոդները և դաշտերը կարող են լինել հանրային (<tt>public</tt>, լռելյան բոլոր մեթոդներն ու դաշտերը հանրային են), պաշտպանված (<tt>protected</tt>) և թաքնված (<tt>private</tt>)։ PHP-ն աջակցում է OOP-ի բոլոր երեք մեխանիզմները՝ ինկապսուլյացիա, պոլիմորֆիզմը (կամ, այլ կերպ ասած, տարաձևությունը) և ժառանգումը (ծնողական դասը նշվում է դասի անավումից հետո գրելով <tt>extends</tt> բանալի բառը, որին հաջորդում է ծնողական դասի անվանումը)։ PHP-ն նաև աջակցում է միջերսներ (հրապարակվում է <tt>interface</tt>, և օգտագործվում՝ <tt>implements</tt> բանալի բառերի օգնությամբ)։ Թույլատրվում է հրապարակել ավարտվող և աբստրակտ մեթոդներ ու դասեր։ Դասերի բազմակի ժառանգումն չի աջակցվում, սակայն դասը կարող է իրագործել մի քանի միջերես։ Ծնողական դասի մեթոդներին դիմելու համար հարկավոր է օգտագործել <tt>parent</tt> բանալի բառը։
5.4.0 տարբերակից սկսած բազմակի ժառանգումը կարող է կատարվել նաև trait-ների միջոցով։ Trait-ները նման են mixin-ներին, սակայն trait-ների դեպքում ուղղակի ձևով հնարավոր չէ ստեղծել օբյեկտ։ Կոդի բազմակի օգտագործումը դրսևորվում է տարբեր դասերում trait-ի կոդի օգտագործմամբ։ Մեկ դասում թույլատրվում է օգտագործել մեկից ավելի trait։
PHP-ում դասերն ունեն մի շարք, այսպես կոչված, կախարդական մեթոդներ (magic methods), որոնք սկսում են երկու ընդգծման նշանից։ Դրանցից պետք է նշել կառուցողը (<tt>__construct</tt>, մինչև լեզվի 5.0 տարբերակը կառուցող էր համարվում այն մեթոդը, որի անվանումը համընկնում էր դասի անվանման հետ) և ապակառուցողը (<tt>__destruct</tt>), ինչպես նաև դասից տվյալներ ստանալու (<tt>__get</tt>) և գրելու (<tt>__set</tt>) մեթոդները, օբյեկտը «քնեցնելու» (<tt>__sleep</tt>) և «արթնացնելու» (<tt>__wake</tt>), կլոնավորման (<tt>__clone</tt>) և այլն։ Այս մեթոդները բավականին ճկուն գործիքներ են, քանի որ դրանք կարող են զգալիորեն փոփոխել օբյեկտի պահվածքը։
«Paamayim Nekudotayim» (իվրիտ։ פעמיים נקודתיים) կամ ուղղակի «կրկնակի երկուկետ»։ Օգտագոևծելով այս լեքսեմը՝ ծրագրավորողը կարող է դիմել դասի հաստատուններին և ստատիկ դաշտերին ու մեթոդներին։
Այդ դասից դուրս այդ տարրերին դիմելու համար անհրաժեշտ է օգտագործել դասի անվանումը։ «Paamayim Nekudotayim»-ն առաջին հայացքից, հնարավոր է, թվա, որ այն կրկնակի երկուկետի համար տարօրինակ անվանում է։ Սակայն, Zend Engine 0.5-ի ստեղծման ժամանակ (որը PHP3-ի հետ էր տրվում) Andi-ն և Zeev-ը ընտրել են հենց հենց այդ նշանակումը։ «Paamayim Nekudotayim» իվրիտից թարգմանաբար իրոք նշանակում է «կրկնակի երկուկետ»։ Այդ անվանումը PHP-ի մշակմաբ ամբողջ ժամանակ մնացել է նույնը և ոչ մի անգամ չի փոխվել ։
Ինտերպրետատորի առանձնահատկությունները
PHP սրիպտերը հիմնականում գործարկվում են ինտերպրետատորի միջոցով հետևյալ հաջորդականությամբ՝
Հավելվածների արագագործության համար հաճախ օգտագործվում են հատուկ ծրագրային ապահովումներ, այսպես կոչված, արագացուցիչներ։ Դրանք քեշավորում են արդեն մեկ անգամ գեներացված բայթ-կոդը օպերատիվ հիշողության և/կամ կոշտ սկավառակի մեջ, որի շնորհիվ PHP սկրիպտերի գործարկման հաջորդականության մեջ 1-3 կետերն չեն կատարվում, այլ միանգամից անցում է կատարվում 4-րդ կետին՝ բայթ-կոդի կատարմանը, ինչը բերում է աշխատանքի նշանակալի արագացման։
PHP-ի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ ծրագրավորողը այլևս կարիք չունի հոգալու հիշողության մաքրման մասին։ PHP-ի մոդուլն ինքն է կառավարում հիշողության մաքրումը․ սկրիպտի աշխատանքի ավարտից հետո ամբողջ առանձնացված հիշողությունն ազատվում է ։
Ընդլայնումներ
Ինտերպրետատորը կազմված է միջուկից և նրան առանձին միացվող մոդուլներից՝ «ընդլայնումներից», որոնք իրենցից ներկայացնում են դինամիկ գրադարաններ։ Ընդլայնումներն թույլ են տալիս լրացնել լեզվի հիմնական հնարավորությունները, թույլ տալով աշխատել տվյալների բազաների, սոքեթների, դինամիկ գրաֆիկայի, գաղտնագրության գրադարանների, PDF ձևաչափի փաստաթղթերի և նմանօրինակ այլ համակարգերի ու ստանդարտների հետ։ Ամեն ոք կարող է մշակել սեփական ընդլայնումը և միացնել այն միջուկին։ Այսօր գոյություն ունեն մեծ թվով ընդլայնումներ, ինչպես ստանդարտ, այնպես էլ մեկ այլ ընկերությունների կամ էնտուզիաստների կողմից ստեղծված, սակայն ստանդարտ միջուկի հետ տեղադրվում են միայն մի քանի տասնյակ ընդլայնումներ, որոնք իրենց, այսպես ասած, «լավ են դրսևորել»։ Բազմաթիվ ընդլայնումներ հասանելի են PECL բաժանորդագրությունում։
Կարգավորման պարամետրեր
PHP-ի ինտերպրետատորն ունի հատուկ կազմաձևման ֆայլ՝ <tt>php.ini</tt>-ն, որն պարունակում է բազմաթիվ կարգավորումներ, որոնց փոփոխումն ազդում է ինտերպրետատորի վարքագծի վրա ։ Հնարավորություն կա անջատել մի շարք չօգտագործվող ֆունկցիաներ, փոխել սկրիպի կողմից օգտագործվող օպերատիվ հիշողության, ժամանակի, վերբեռնվող ֆայլերի չափսի սահմանափակումները, կարգավորել սխալների գրանցումը, սեսսիաների և փոստային ծառայությունների հետ աշխատանքը, միացնել լրացուցիչ ընդլայնումներ և այլն։ Սկրիպտի կատարման ժամանակ այդ պարամետրերը հնարավոր է փոխել <tt>ini_set</tt> ֆունկցիայի միջոցով։
Ինտերպրետատորի ռեժիմներ
Գոյություն ունեն PHP ինտերպրետատորի օգտագործման մի շարք եղանակներ։
«Զատիկի ձվերը»
PHP-ն ունի մի քանի, այսպես կոչված, «զատիկի ձվեր» (կատակներ)։ Ցանկացած PHP սկրիպտին տալով հատուկ GET պարամետրեր, էսի փոխարեն կարելի է տեսնել տարբեր պատկերներ։
Օրինակ՝
file.php?=PHPE9568F36-D428-11d2-A769-00AA001ACF42
Մուտքագրելով այս պարամետրը բրաուզերի հասցեի տողում, կարելի է տեսնել տարբեր պատկերներ՝ կախված ինտերպրետատորի տարբերակից՝ Հաջորդ 2 պարամետրերը հնարավորություն կտան տեսնել, համապատասխանաբար, PHP-ի և ZEND-ի ստանդարտ պատկերանիշերը ՝
file.php?=PHPE9568F34-D428-11d2-A769-00AA001ACF42 file.php?=PHPE9568F35-D428-11d2-A769-00AA001ACF42
Ինչպես նաև կարելի է տեսնել PHP 4 և 5 տարբերակների բոլոր հեղինակների անունները ՝
file.php?=PHPB8B5F2A0-3C92-11d3-A3A9-4C7B08C10000
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:PHP Կատեգորիա:Օբյեկտ կողմնորոշված ծրագրավորման լեզուներ
Միլան Հավել
Միլան Հավել (Milan Havel, ), չեխ ֆուտբոլիստ, Պլզենի «Վիկտորիա» ակումբի պաշտպան։
Ակումբային կարիերա
Հավելն իր կարիերան սկսել է «Բոհեմիանս 1905» ակումբի կազմում։ 2013 թվականի հունիսի 5-ին Սոկոլովի «Բանիկ» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Չեխիայի երկրորդ լիգայում ։ Իր նորամուտային մրցաշրջանում Միլանն օգնել է ակումբին դուրս գալ էլիտա։ 2015 թվականի մարտի 7-ին «Պրշիբրամ» ակումբի դեմ խաղում նա կատարել է իր նորամուտը Գամբրինուս լիգայում ։ 2016 թվականին «Զբրոյովկա» ակումբի դեմ հանդիպման ժամանակ Հավելը խփել է իր առաջին գոլը «Բոհեմիանս 1905»-ի կազմում։
2017 թվականի ամռանը Միլանը տեղափոխվել է Պլզենի «Վիկտորիա» ակումբ։ Հուլիսի 25-ին՝ ՈՒԵՖԱ չեմպիոնների լիգայի ընտրական փուլի՝ ռումինիական «Ստյաուա» ակումբի դեմ խաղում Հավելը կատարել է իր նորամուտը նոր թիմում ։ Հոկտեմբերի 1-ին իր նախորդ՝ «Բոհեմիանս 1905» ակումբի դեմ հանդիպման ժամանակ Հավելը խփել է իր առաջին գոլը «Վիկտորիա» ակումբում ։ Իր նորամուտային մրցաշրջանում նա դարձել է երկրի չեմպիոն։
Միջազգային կարիերա
2017 թվականին Չեխիայի երիտասարդական հավաքականի կազմում Հավելը մասնակցել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը, որի ընթացքում խաղացել է Գերմանիայի, Իտալիայի և Դանիայի երիտասարդական հավաքականների դեմ։։
Ձեռքբերումներ
Թիմային «Վիկտորիա»
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Շիշկովցի (գյուղ, Կիցմանի շրջան)
Շիշկովցի (Шишківці), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շիշկովցի գյուղում բնակվում էր 1 598 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պավլովսկի (այլ կիրառումներ)
Պավլովսկի, կարող է վերաբերել՝
Նովի Կարաչայ
Նովի Կարաչայ (Новый Карачай, Акъ Къала), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Դաշնության Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետության Կարաչաևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2016 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3247 մարդ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կարաչայ-Չերքեզիայի քաղաքային բնակավայրեր Կատեգորիա:Կարաչայ-Չերքեզիայի Կարաչաևսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1909 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Անդրեյ Տուրկով
Անդրեյ Միխայլովիչ Տուրկով (Андрей Миха́йлович Турко́в, ), խորհրդային և ռուս գրաքննադատ, գրականագետ։
Կենսագրություն
Անդրեյ Տուրկովը Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից էր (ճանապարհաշինարարական գումարտակի կարմիրբանակային)։ Ավարտել է Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը (1950)։ Աշխատել է «Օգոնյոկ», «Մոլոդայա գվարդիա» և «Յունոստ» ամսագրերում, «Սովետսկի պիսատել» հրատարակչությունում, Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտում։ «Վոպրոսի լիտերատուրի» ամսագրի խմբագրական խորհրդի անդամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս հուշավիպագիրներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կենսագիրներ Կատեգորիա:Ռուս գրականագետներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:Վիքիտվյալների արժեքների վերաձևակերպմամբ հոդվածներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Բարեկամության շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս գրաքննադատներ Կատեգորիա:Չեխովագետներ Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Ռուբեն Քաթանյան
Ռուբեն Պավելի Քաթանյան, խորհրդային կուսակցական և պետական գործիչ, Կոմունիստական կուսակցության անդամ (1903)։
Կենսագրություն
Ծնվել է Թիֆլիսում, ուսուցչի ընտանիքում։ Սովորել է տեղի գիմնազիայում, 1892 թվականից՝ Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում, ապա՝ Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ Համալսարանն ավարտելուց հետո վերադարձել է Թիֆլիս, մասնակցել տեղում կուսակցական կազմակերպություն ստեղծելու աշխատանքներին։ 1907 թվականի վերջին Ֆինլանդիայում մասնակցել է Վլադիմիր Լենինի կազմակերպած խորհրդակցությանը։ 1912 թվականի մայիսին եղել է ձերբակալված պրոֆեսիոնալ հեղափոխականներ Սուրեն Սպանդարյանի, Արմենուհի Հովյանի, Վ. Շվեյցերի և ուրիշների դատապաշտպանը։ Շուտով ձերբակալվել և աքսորվել է։ Փետրվարյան հեղափոխությունից (1917) հետո կուսակցական ղեկավար աշխատանք է տարել Մոսկվայում։ Եղել է «Վեչերնիե իզվեստիա» («Вечерние известия») թերթի խմբագիրներից, ակտիվորեն թղթակցել է «Պրավդա» («Правда») և «Իզվեստիա» («Известия») թերթերին։
1919 թվականի աշնանը նշանակվել է կարմիր բանակի քաղվարչության պետ։ Մասնակցել է Լենինի դեմ մահափորձ կատարողների գործի քննությանը։ 1920-1921 թվականներին եղել է ՌԿԿ ԿԿ-ի ագիտացիայի և պրոպագանդայի բաժնի վարիչ։ 1922 - 1923 թվականներին դիվանագիտական աշխատանք է կատարել Գերմանիայում։ 1923 թվականից 1936 թվականը եղել է ԽՍՀՄ դատախազի օգնական։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կոմունիստներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային կուսակցական գործիչներ Կատեգորիա:Լազարյան ճեմարանի սաներ
Սևիլ (օպերա)
«Սևիլ» (Sevil), քնարերգ-հոգեբանական դրամա օպերան, որը գրվել է 1949–1952 թվականներին։ Օպերայի հեղինակը Ֆիքրեթ Ամիրովն է։ Օպերայի լիբրետոն գրվել է Թալաթ Էյյուբովի կողմից ՝Ջաֆար Ջաբարլիի «Սևիլ» պիեսի հիման վրա ։
Օպերայի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1953 թվականի դեկտեմբերի 25-ին ՝Ադրբեջանի Օպերայի և բալետի պետական թատրոնում։ Օպերան սկզբնապես գրվել է 4 գործողություններով, իսկ ավելի ուշ հեղինակը խմբագրել է 3 և 2 գործողություններով ։
Ֆիքրեթ Ամիրովի «Սևիլ» օպերան առաջին ադրբեջանական օպերան էր, որը գրվել է ժամանակակից քնարական և հոգեբանական ժանրում։ «Սևիլ» օպերան կարևոր հանգրվան էր Ադրբեջանում օպերայի զարգացման գործում։
Ներկայացման պատմություն
Ֆիքրեթ Ամիրովը օպերան սկսել է գրել 1949 թվականին։ Օպերայի լիբրետոն գրել է բանաստեղծ Թալաթ Էյյուբովը։ Առաջին անգամ ներկայացվել է 1953 թվականի դեկտեմբերի 25-ին Ադրբեջանի օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոնում։ Օպերայի առաջին ներկայացումը ղեկավարել է Մ. Մամեդով։ Դիրիժորը Աֆրասիաբ Բադալբեկլին էր։ Հիմնական դերերը խաղացել են Վերա Աբըշևան (Սեվիլ), Ռաշիդ Բեհբութով (Բալաշ), Աղաբաբա Բունյադզադեն (Աթաքիշի) և այլ դերեսանները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օպերաներ Կատեգորիա:Ադրբեջաներեն օպերաներ Կատեգորիա:Գրականության հիման վրա ստեղծված օպերաներ
Անուրջներ (պատմվածք)
«Անուրջներ» (Мечты), Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատմվածքը` գրված 1886 թվականին։ Առաջին անգամ հրապարակվել է 1886 թվականի նոյեմբերի 15-ին «Նոր ժամանակ» թերթի № 3849 համարում` Ան. Չեխով ստորագրությամբ։
Հրապարակումներ
Չեխովի կենդանության օրոք պատմվածքը թարգմանվել է հունգարերեն, գերմաներեն, լեհերեն, սերբախորվաթերեն և չեխերեն։
Քննադատություն
Քննադատները բարձր են գնահատել պատմվածքը, դրական արձագանքներ են եղել Դմիտրի Գրիգորովիչի, Ա. Ս. Լազարև-Գրուզինսկու կողմից (Չեխովը հիշողություններում, էջ 151)։
«Դիտորդ» ամսագրում քննադատները նշում էին, որ պատմվածքում վարպետորեն է նկարագրվում «հարազատներին մոռացած թափառաշրջիկի կերպարը» ։
Կ. Կ. Արսենևը «Անուրջներ» պատմվածքը համարում էր պատմողականության օրինակ, որտեղ Չեխովը հանդես է գալիս որպես վարպետության տիպար. «Նրա կողմից ընտրված թեման լայն զարգացում չի պահանջում, թեթև և ազատորեն տեղավորվում է ոչ մեծ շրջանակում»։ Նրա կարծիքով «հեղինակին հաջողվել է վերարտադրել ակնթարթային հոգեկան տրամադրություններ, որոնք հասկացվում են «առանց գործող անձանց անցյալի մեջ խորանալու, առանց նրանց հետ բազմակողմանի ծանոթության»։ Պատմվածքի ուժեղ կողմը նա համարում է բնության նկարագրությունը. «Նա տիրապետում է կերպարը մարմնավորելու արվեստին` ստիպելով նրան ապրելու իսկական մարդկային կյանքով..» :
Մ. Բելինսկին Չեխովին համարում էր «ռուսական Բոկկաչիո», քանի որ նրա «Անուրջներ», «Անհանգիստ հյուրը», «Կախարդուհին» և «Մղձավանջ» պատմվածքները «հարուստ են նուրբ և տխուր գույներով, բացահայտում են ոչ միայն դիտորդին, այլ նաև հեղինակին, ոչ միայն մտածողին, այլ հումանիստ մարդուն» ։
Սյուժե
Պատմվածքի գործողությունները տեղի են ունենում ուշ աշնանը, կեղտոտ ճանապարհին, որով թափառաշրջիկին աքսորավայր` Սիբիր են ուղեկցում երկու պահնորդ։ Ճանապարհին թափառաշրջիկի և պահնորդի միջև խոսակցություն է սկսվում։ Թափառաշրջիկը չի հիշում իր անունը, որն էլ գրգռում է պահնորդի հետաքրքրությունը։ Թափառաշրջիկը պատմում է իր մանկության և մոր մասին, սակայն հորը չի հիշում։ Ժամանակին նա մոր հետ կալվածատիրոջը թունավորում է մկնդեղով, մորն ազատազրկում են 20 տարով, իսկ իրեն որպես հանցակից (կալվածատիրոջը տվել էր թույնով լցված բաժակը) աքսորում են 7 տարով։ Այնուհետև նա փախչում է աքսորից և ազատորեն այդ մասին պատմում է պահնորդին։ Թափառաշրջիկը չի վախենում Սիբիրից` ասելով «Սիբիրը նույն Ռուսաստանն է, այնտեղ էլ նույն աստվածն ու ցարն են, ինչ որ այստեղ, այնտեղ էլ են խոսում ուղղափառով, ինչպես մենք իրար հետ։ Միայն այստեղ ավելի լայնարձակ է և մարդիկ ապրում են ավելի հարուստ»։ Նա երազում է ձկնորսության մասին, պատկերավոր պատմում է ձկնորսության նրբությունների մասին. «Կիրք, ինչքան ձուկ եմ բռնել ես իմ դարում, կյանքը Սիբիրում ազատ է։ Պահնորդները ներկայացնում են ազատ կյանքի պատկերները, որով նրանք երբեք չեն ապրել և ասում է թափառաշրջիկին, որ առողջական վիճակի պատճառով նա չի հասնի աքսորավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:1886 պատմվածքներ
Շիբլյակ
Շիբլյակ, երկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Սյունիքի մարզի Կապան քաղաքում, Առաջաձոր տեղամասում, 800-900 մ բարձրության վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ կառավարության որոշման համաձայն ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Սյունիքի մարզում
Աղբակի գավառակ
Աղբակ, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթում։ Գտնվում էր Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգում, Մեծ Զավ գետի վերին հեսանքի՝ Աղբակ վտակի ավազանում։ Գավառի կենտրոնը եղել է Ադամակերտ քաղաքը։
Հանդիսացել է Արծրունիների տոհմական գավառը։
Աշխարհագրություն
Գավառակը բոլոր կողմերից շրջապատված է լեռներով։ Տարածքը մեծ մասամբ լեռնային է, տեղ-տեղ դաշտային։ Ունեցել է արգավանդ հողեր և արոտավայրեր։
Կլիման եղել է բավականին ցուրտ։
Պատմություն
Աղբակի մասին հիշատակ են Ղազար Փարպեցին, Թովմա Արծրունին, Հովհաննես Դրաստանակերտցին, հայերեն ձեռագիր հիշատակագիրները, աշխարհացույցի հեղինակները և արաբ մատենագիրները։
Աղբակն ահագին տուժել է IX դարում` Բուղայի հարձակման ժամանակ և XI դարի 20-40-ական թվականներին Օսմանյան առաջին արշաանքի ժամանակ ։
Ուշ միջնադարում Աղբակը գրեթե լիովին հայաբակ էր։ XIV-XV դարերում Աղբակի լեռնային մասերում հաստատվել են քրդական ցեղեր։ XIV դարում գավառը զավթել է Օսմանյան սուլթանությունը։
XIX դարի 80-ական թվականներին Աղբակի բնակիչների (մոտ 10 հազար) մեծ մասը հայեր էին։ Ապրել են նաև ասորիներ։
1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ հայկական գյուղերը ավերվել են թուրքերի կողմից։
Հայերը 1896 թ.-ին ենթարկվել են կոտորածի և կողոպուտի։
Բնակչություն
XIX դարի II կեսին Աղբակում ապրում էին մոտ 10 000 հայեր, 8000 քրդեր և ասորիներ ու հրեաներ (մոտ 2000)։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը խաշնարածությունն ու դաշտավարությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Աղբակում հիշատակվում են Կակենից, Որսերանք և Օսի գյուղերը։ Վերջինիս մոտ գտնվող Ս .Խաչ վանքը եղել է Արծրունիների տոհմական դամբարանը։ Աղբակի Սուրբ Բարդուղիմեոս վանքում, ըստ ավանդության, թաղվել է Բարդուղիմեոս առաքյալը։
1986 թ.-ի դրությամբ դեռ պահպանվել էին Արծրունի իշխանների կողմից կառուցված V-XI դարերի բազմաթիվ վանքերի, բերդերի և ապարանքների ավերակներ ։
Հասարակական կառույցներ
Աղբակն ուներ 5-6 հայկական վարժարան։
Վարչական բաժանում
XIX դարի II կեսին Աղբակն ուներ 81 գյուղ, որից 24-ը զուտ հայկաբնակ գյուղեր էին։
XX դարի սկզբին Աղբակը մտնում էր Վանի վիլայեթի մեջ և ուներ 144 գյուղ։
XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին հայերն ապրել են Աղբակի հետևյալ բնակավայրերում.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Պելիմ (այլ կիրառումներ)
Պելիմ, կարող է վերաբերել՝
Մոնբլան
Մոնբլանի միջով ձգվում է 11,6 կմ երկարությամբ ավտոթունել, որը կապում է Ֆրանսիան Իտալիային։ Թունելով երթևեկությունը վճարովի է։ 2013 թվականի մարտի դրությամբ այն արժե 40 եվրո 90 ցենտ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալպեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի լեռներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեռներ Կատեգորիա:Պետության ամենաբարձր կետեր Կատեգորիա:Ալպերի լեռներ
Բառոլանդիա
Բառոլանդիա (Barrolândia), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևելյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Միրասեմա դու Տոկանտինսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4 500 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 713,297 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 6,3 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1989 թվականի հունիսի 1-ին։ Քաղաքի տոնը նշվում է հունվարի 11-ին։
Աշխարհագրություն
Տեղանքի կլիման արևադարձային է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր
Խովլե
Խովլե (ხოვლე), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Կասպի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 720 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Կասպից հեռու է 26 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1449 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Կասպի շրջան
IPhone XR
Բնութագրություն
Սմարթֆոնը հագեցած է Liquid Retina HD LCD էկրանով՝ 6,1 դյույմ անկյունագծով, ինչպես նաև Apple A12 Bionic նոր առաջադեմ պրոցեսորով ։ Ունի օպտիկական պատկերի կայունացմամբ 12 մեգափիքսել հետևի տեսախցիկ և առջևի տեսախցիկ TrueDepth 7 մեգափիքսել։ Երկու տեսախցիկներն են ունեն «Դիմանկար» ռեժիմ, դիմանկարային լուսավորման ֆունկցիա, «Խորություն» և Smart HDR ֆունկցիաներ ։
Ներկայումս iPhone XR-ը Apple iPhone X սարքերի շարքում առավել մատչելի սարքն է։
Հեռախոսը հասանելի է վեց գույներով՝ դեղին, սպիտակ, մարջան, սև, կապույտ, ինչպես նաև Product Red ։
Ծրագրային ապահովություն
iPhone XR–ի օպերացիոն համակարգը՝ iOS 12–ը, պաշտոնապես թողարկվել է 2018 թվականի սեպտեմբերի 17–ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2018 հիմնադրումներ Կատեգորիա:IPhone Կատեգորիա:Հեռախոսակապ
(7488) Ռոբերտպաուլ
(7488) Ռոբերտպաուլ (Robertpaul), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի մայիսի 27-ին Կառլ Հերջենրոտերի կողմից Կատալինա կայանում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,958641 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8635 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,0538 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1001,22 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,35956 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 24,1° անկյուն։
Ռոբերտպաուլ աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Հերջենրոտերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու ներքին մասի աստերոիդներ
AGS JH23
Բոլիդ AGS JH23 (AGS JH23), ի նախագծած մրցարշավային ավտոմեքենան է։ Ստեղծված է Ֆորմուլա 1 դասի աշխարհի չեմպիոնատների մրցավազքերին մասնակցելու համար։ Նախագծվել և ստեղծվել է 1988 թվականի մրցարշավին մասնակցելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆորմուլա 1
Կորկ
Կորկ (Cork; Bruachbhaile Chorcaí), քաղաք Իռլանդիայի հարավ-արևմուտքում։ Այն իր մեծությամբ երկրորդն է երկրում՝ մայրաքաղաք Դուբլինից հետո։ Հիմնադրվել է 6-րդ դարում։ Բնակչությունը 190.384 մարդ է (2006 թ. տվյալներով)։
Քույր քաղաքներ
Ստորև ներկայացված են Կորկի քույր քաղաքները ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Իռլանդիայի քաղաքներ
Նովոուկրաինկա (գյուղ, Վոզնեսենսկի շրջան)
Նովոուկրաինկա (Новоукраїнка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոուկրաինկա գյուղում բնակվում էր 181 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,429 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Էլչին Ազիզով
Էլչին Յաշար օկլի Ազիզով (Elçin Yaşar oğlu Əzizov, ), ադրբեջանցի օպերային երգիչ (Բարիտոն), Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստ (2018), Մեծ թատրոնի մենակատար (2008 թվականից)  ։
Կենսագրություն
Էլչին Ազիզովը ծնվել է 1975 թվականին Բաքվում։ 1993 թվականին ընդունվել է Ադրբեջանի մշակույթի և արվեստի պետական համալսարան։ 1997 թվականին ավարտել է համալսարանը կինոռեժիսուրայի մասնագիտությամբ։ 90-ականների վերջին նա նկարահանել է բազմաթիվ գովազդային հոլովակներ։
2005 թվականին Ֆիլհարմոնիայում տեղի է ունեցել Էլչին Ազիզովի ընկերոջ ՝ Մուրադ Ադիգյոզալզադեի սկավառակներից մեկի շնորհանդեսը։ Նա հրավիրել է Էլչին է կատարել բեմում։ Այդ տարեվերջին Էլչինը հրավիրվեց Թուրքիա։ Թուրքիայում նա նկարահանվել է 24 մասից բաղկացած սերիալում։
2005 թվականի օգոստոսին ընդունվել է Մոցարտեումի կոնսերվատորիայի ամառային ակադեմիա։ Նա Բուլբուլի անվան 3-րդ միջազգային մրցույթի (2005) դափնեկիր, Մոցարտի 9-րդ միջազգային մրցույթի եզրափակչի մասնակից (2006 թ., Salալցբուրգ) և Երաժիշտների միջազգային միության անդամ (2006 թ., Մոսկվա) է։ 2008 թվականին նա հանդես է եկել Մոսկվայի Մեծ թատրոնում ։
2018 թվականի մայիսի 27-ին նրան շնորհվել է Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստի պատվավոր կոչում ։
Պենկովո (այլ կիրառումներ)
Պենկովո, կարող է վերաբերել՝
Դեյվիդ Բոուիի գեղարվեստական հավաքածու
Ռոք երաժիշտ Դեյվիդ Բոուին ունեցել է արվեստի ստեղծագործությունների մասնավոր մեծ հավաքածու, որում ընդգրկված էին նկարներ, քանդակներ և կահույք։ Նա սկսել է արվեստի ստեղծագործություններ հավաքել 1970-ական թվականների կեսերին և շարունակել է դրանով զբաղվել մինչև կյանքի վերջը։ Հավաքածուում ներառված են եղել նաև իր իսկ ստեղծած կտավները։ 1990 թվականի վերջին Բոուիի ստեղծած նկարներից մեկը աճուրդում վաճառվել է 500 դոլլարով ։
Բոուին որպես արվեստի ստեղծագործությունների հավաքորդ և արվեստի կողմնակից
Կենսագիրների խոսքերով՝ Բոուին սկսել է գնահատել արվեստը և հավաքել դրա ստեղծագործությունները 1970-ական թվականների կեսերին, երբ տեղափոխվել է Բեռլին, որպեսզի ազատվի կոկաինի կախվածությունից։ Նկարիչ և գրող Մեթյու Քոլինգսը երաժշտի հավաքածուն բնութագրել է որպես «բոհեմային, ռոմանտիկ, արտահայտիչ, զգացմունքային արվեստ» ։ Արվեստի խորհրդատուները Բոուիին նկարագրել են որպես «իսկական հավաքորդ։ Նրա ձեռքբերումները առևտրային մղում չունեին. նրան հետաքրքիր էր արվեստը, ոչ թե շահույթը։ Դա խոր անձնական, էկլետիկ հավաքածու էր, որն ատացոլում էր նրա բրիտանական արմատները և նրա իրական կիրքն արվեստի հանդեպ» ։ Բոուիի ժամանակակից աֆրիկյան արվեստի հավաքածուն անվանել են «[թեմայի] հասկացվածությունը [ցուցադրող], որը դուրս է գալիս մայրցամաքի էկզոտիկայի և արվեստի «այլության» հաճախակի հետապնդման շրջանակից» ։ 1995 թվականին Բոուին ցուցադրության է դրել հարավաֆրիկյան արվեստի հավաքածուն, նույնիսկ Modern Painters ամսագրում հոդված է գրել Յոհանեսբուրգի բիենալեի մասին ։ 1998 թվականին դարձել է այդ հանդեսի խմբագրության անդամ, մասնակցել է Նեթ Թեյթի մասին գեղարվեստական միստիֆիկացիային ։ Երաժիշտը հաճախ է հիշատակվել ARTnews-ի վարկածով «200 լավագույն հավաքորդների» ցանկում ։
Երդում ԱՄՆ-ի դրոշին
Երդումը ԱՄՆ-ի դրոշին, պետական արարողություն է ԱՄՆ-ում, որը կատարվում է 1892 թ-ից՝ նվիրված Ամերիկայի հայտնագործման 400 ամյակին։ Արարողությունը կատարվում է ԱՄՆ-ի դրոշի ներկայությամբ ։
Առաջին երդումի տեսքը եղել է այսպես.
«Ես երդվում եմ իմ դրոշին և հանրապետությանը, որին նա խորհրդանշում է. մեր անբաժան ազգին` ազատությամբ և արդությամբ բոլորի համար»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մշակույթ Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներն ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Երդում
Պեչենիչենո (այլ կիրառումներ)
Պեչենիչենո, կարող է վերաբերել՝
Նովի Կարտկիսյակ
Նովի Կարտկիսյակ (Новый Карткисяк, Яңы Ҡарткиҫәк), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ասկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 73 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ասկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Դինկո Դերմենջիև
Դինկո Ցվետկով «Չիկո» Դերմենջիև (Динко Цветков Дерменджиев, ), բուլղարացի ֆուտբոլիստ և մարզիչ։ Բուլղարիայի սպորտի վաստակավոր վարպետ (1967 կամ 1968), Բուլղարիայի տարվա մարզիկ (1974), «Բոտև» ակումբի 20-րդ դարի լավագույն ֆուտբոլիստ։ Պլովդիվի պատվավոր քաղաքացի։
Կարիերա
Դինկո Դերմենջիևը գրեթե ողջ կարիերան անցկացրել է Պլովդիվի «Բոտև» ակումբում, ինչպես նաև 1958/1959 մրցաշրջանում խաղացել է «Մարիցայի» կազմում։ Դինկոն Բուլղարիայի ազգային հավաքականում անցկացրել է 58 հանդիպում ։ Ազգային թիմում աշխարհի երեք առաջնությունների (1962, 1966 և 1970) մասնակից է ։ Վերջինում գոլ է խփել Պերուի ազգային ընտրանուն ։
Ճանաչվել է «Բոտևի» 20-րդ դարի լավագույն ֆուտբոլիստ։
Դերմենջիևը դարձել է Նիկոլայ Բարեկովի «Բուլղարիան առանց գրաքննության» (България без цензура) կենտրոնամետ կուսակցության հիմնադիրներից ։
Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելուց հետո Դերմենջիևը ստացել է ՈՒԵՖԱ-ի արտոնագիր և մարզիչ է աշխատել տարբեր թիմերում՝ «Չեպինեցում» (Վելինգրադ) (1978-1979), «Շումենում» (1984-1985), Բուլղարիայի երիտասարդական հավաքականում (1985-1987, 1994-1995), «Սպարտակում» (Պլևեն) (1987-1988), «Օմոնիայում» (Արադիպու) (Կիպրոս) (1988-1989), «Մարիցայում» (Պլովդիվ) (1997), «Լևսկիում» (Սոֆիա) (1991), «Խեբիրում» (1992), «Չեռնոմորեցում» (Բուրգաս) (1995), «Լոկոմոտիվում» (Սոֆիա) (1996), «Լոկոմոտիվում» (Պլովդիվ) (1996, 1998-1999) և «Բոտևում» (Պլովդիվ) (1979-1984, 1989-1991, 1992-1993, 1995-1996, 1997-1998, 1999-2001)։
Դինկո Դերմենջիևը մահացել է 2019 թվականի մայիսի 1-ին Պլովդիվում ։
2020 թվականին Պլովդիվում մեկնարկել է քաղաքի «Խրիստո Բոտև» մարզադաշտի մոտ Դինկո Դերմենջիևի հուշարձանը տեղադրելու նախաձեռնությունը ։
Անձնական կյանք
Դերմենջիևի կնոջ անունն է Մարիա։ Նրանք ունեն երկու որդի՝ Ցվետոզար և Դիմիտր։ Ցվետոզարը ևս եղել է ֆուտբոլիստ և տարբեր տարիների պաշտպանել է «Բոտևի» և «Սլավիայի» գույները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բուլղարացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Գոհաբանության օր (Կանադա)
Գոհաբանության օր (Thanksgiving Day, Jour de l'Action de grâce) Կանադայում պետական տոն, որն անցկացվում է ամեն տարվա օգոստոս ամսվա երկրորդ շաբաթվա ընթացքում։ Պաշտոնապես ընդունված է Կանադայի պառլամենտի կողմից 1957 թվականի հունվարի 31-ին։ Ի սկզբանե համարվում էր քրիստոնեական տոն, այժմ ունի համազգային նշանակություն ։
Պատմություն
Ի սկզբանե տոնի պատմությունը սկիզբ է առնում եվրոպական ավանդական բերքի տոնից։ Այն Եվրոպայից տեղափոխվեց օվկիանոսից այն կողմ՝ Հյուսիսային Ամերիկա։ Այդպիսի ավանդույթներ ունեին նաև Հյուսիսային Ամերիկայի աբորիգենները։
1578 թվականին անգլիացի ծովագնաց Մարտին Ֆռոբիշերի որոշմամբ ապագա Կանադայի տարածքում կատարվեց Գոհաբանության օրվա առաջին օֆիցյալ տոնակատարություններից մեկը։ Նույն թվականին նրա Հյուսիս-Արևմտյան անցուղու փնտրտուքներն ավարտվեցին ձախողությամբ, արշավախմբի մի մասը մահացավ, իսկ մյուսները, մնալով ողջ, ստիպված էին ափ իջնել։ Այսպիսով տեղի ունեցած առաջին տոնված Գոհաբանության օրը դարձավ և բերքի տոն, և մահից ձերբազատվելու տոն։
XVII դարի սկզբում՝ Կանադայի ապագա տարածքում, Գոհաբանության օրը նշվել է նաև առաջին ֆրանսիացի ներգաղթյալների կողմից՝ Սամուել դե Շամպլենի գլխավորությամբ։
Մեր ժամանակներ
Մեր օրերում Գոհաբանության օրը նշվում է Կանադայի տարածքի մեծ մասում։ Բացառություն են Նոր Շոտլանդիա ու Նյուֆաունդլենդ և Լաբրադոր պրովինցյաները։ Տոնը ընդունվում է Կանադայի բոլոր պետական կազմակերպությունների կողմից։
Սովորաբար տոնական օրերը առիթ են դառնում ընտանեկան հանգստի համար։ Չնայած դրան, որ պաշտոնապես տոնը նշվում է երկուշաբթի, տոնական ընթրիքը կարող է կազմակերպվել եռօրյա ուիքենդի յուրաքանչյուր օրում։ Ընթրիքի համար պատրաստում են ավանդական ուտեստներ, որոնք պատրաստվել են առաջին ներգաղթյալների կողմից։ Այդպիսի ուտեստներ են լցոնած հնդկահավը և դդմային կականդակները։
Ի տարբերություն ԱՄՆ-ի, Կանադայում բացակայում են Գոհաբանության օրը կատարվող տոնահանդիսությունները։ Այնուամենայնիվ Գոհաբանության օրը համընկնում է գարեջրային փառատոնի հետ։ Այն անցկացվում է Կիտչեր և Ուոտերլու քաղաքներում և հեռարձակվում է հեռուստատեսությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադայի տոներ Կատեգորիա:Երախտագիտության օր Կատեգորիա:Կանադայի մշակույթ Կատեգորիա:Քրիստոնեական տոներ Կատեգորիա:Շարժական տոներ
Պեչերսկ (այլ կիրառումներ)
Պեչերսկ, կարող է վերաբերել՝
Խուան Ռամոն Խիմենես
Խուան Ռամոն Խիմենես Մանտեկոն (Juan Ramón Jiménez Mantecón, ), իսպանացի բանաստեղծ, իր լեզվի լավագույն պոետներից մեկը։ 1956 թվականի Նոբելյան մրցանակակիր գրականության բնագավառում «Քնարական պոեզիայի համար, իսպանական պոեզիայում բարձր ոգու և գեղարվեստական մաքրության օրինակ»։
Կենսագրություն
Սովորել է Սևիլիայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, սակայն ուսումը չի ավարտել։ Ռուբեն Դարիոյի արվեստի ազդեցությամբ անդրադարձել է պոեզիային, 1900 թվականին բանաստեղծությունների երկու գիրք է հրատարակել։ Ծանր է տարել հոր մահը, բուժվել է ֆրանսիական կլինիկայում, ապա՝ Մադրիդում։ Ճանապարհորդել է Ֆրանսիայում և ԱՄՆ-ում, որտեղ հանդիպել է գրող, թարգմանչուհի Ռաբինդրանատին, որը դարձել է իր կինն ու օգնականը։
Քաղաքացիական պատերազմի սկսվելուց հետո ամուսինները արտագաղթել են Կուբա, ապա ապրել են ԱՄՆ-ում և Պուերտո Ռիկոյում (1946 թվականից սկսած)։ Պուերտո Ռիկո ժամանելով՝ բանաստեղծը կրկին մի քանի ամիս հոսպիտալացվել է՝ լինելով ընկճախտի մեջ։ Դասավանդել է համալսարանում։ 1956 թվականին քաղցկեղի պատճառով մահացել է կինը։ Չդիմանալով այդ հարվածին՝ երկու տարի անց նույն կլինիկայում, որտեղ մահացել էր կինը, մահացել է Խիմենեսը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Իսպանացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ստվերների երկիր (ֆիլմ)
«Ստվերների երկիր» կամ «Ստվերների արքայություն» (Shadowlands), ռեժիսոր Ռիչարդ Աթենբորոյի կինոֆիլմը, որը էկրան է բարձրացել 1993 թվականին։ Էկրանավորված է Ուիլյամ Նիկոլսոնի իրական իրադարձությունների մասին պատմող պիեսի հիման վրա։
Սյուժե
Գործողությունը ծավալվում է Օքսֆորդում վաղ 1950-ականներին։ Ֆիլմի գլխավոր հերոսը Քլայվ Սթեյփլս Լյուիսն է (Էնթոնի Հոփքինս), Օքսֆորդի համալսարանի Մագդալենայի քոլեջի պրոֆեսոր և           « Նարնիայի ժամանակագրություններ » մանկական գրքերի շարքի, ինչպես նաև քրիստոնեության վերաբերյալ բազմաթիվ հայտնի աշխատությունների հեղինակ։ Ֆիլմը պատմում է Լյուիսի և ամուսնալուծված ամերիկուհի Ջոյ Դևիդմեն Գրեշամի (Դեբրա Ուինգեր) ողբերգական սիրո և նրանց կարճ ամուսնական կյանքի մասին, որն ընդհատվեց քաղցկեղից նրա մահով։
Հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական մելոդրամա ֆիլմեր
Անանուն ծալքավորում
Անանուն ծալքավորում, երկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանում, որը ծալքավորություն է։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Սևանա լճի հյուսիսարևելյան ափին, երկաթուղու պաստառի հատվածում, Սևան քաղաքից մոտ 45 կմ հեռավորության վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» Հայաստանի Կառավարության որոշման համաձայն ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Գեղարքունիքի մարզում
Շիպինցի
Շիպինցի (Шипинці), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շիպինցի գյուղում բնակվում էր 3 076 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Tyrrell P34
Բոլիդ Tyrrell P34 (Tyrrell P34), Դարեկ Գարդների նախագծած մրցարշավային ավտոմեքենան է։ Ստեղծված է Ֆորմուլա 1 դասի աշխարհի չեմպիոնատների մրցավազքերին մասնակցելու համար։ Նախագծվել և ստեղծվել է 1976 թվականի մրցարշավին մասնակցելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆորմուլա 1
Չոր աչքի համախտանիշ
Չոր աչքի համախտանիշ (լատ.՝ Keratoconjunctivitis sicca), չոր աչքեր ունենալու վիճակը ։ Սրա հետ կապված այլ ախտանիշներն են՝ գրգռվածությունը, կարմրությունը, արտահայտված և հեշտությամբ հոգնող աչքերը։ Կարող է դիտվել նաև աղտոտված տեսողություն ։ Այս ախտանիշները կարող են տարբեր լինել․ մեղմից մինչև ծանր՝ պարբերական և շարունակական բնույթ կրող ։ Աչքի եղջերաթաղանթի սպիացումը որոշ դեպքերում կարող է դիտվել անգամ բուժման բացակայության պարագայում ։
Չոր աչքի համախտանիշը զարգանում է այն դեպքում, երբ կա՛մ աչքը չի արտադրում բավարար քանակությամբ արցունքներ, կա՛մ արցունքները շատ արագ են գոլորշիանում ։ Սա կարող է լինել կոնտակտային լինզաներ կրելու, մեյբոմյան գեղձերի դիսֆունկցիայի, ալերգիայի, հղիության, Շյոգրենի համախտանիշի, վիտամին A-ի անբավարարության, լազերային վիրահատության արդյունքում, ինչպես նաև այնպիսի դեղամիջոցների կիրառումից, ինչպիսիք են՝ հակահիստամինային, հակագերճնշումային, հորմոն-փոխարինիչ թերապիան և հակադեպրեսանտները ։ Խրոնիկական շաղկապենաբորբը (կոնյուկտիվիտ), որն առաջացել է ծխախոտի ծխի շարունակական ազդեցության և/կամ ինֆեկցիայի հետևանքով, նույնպես կարող է նպաստող հանգամանք լինել չոր աչքի համախտանիշի զարգացման համար ։ Ախտորոշումը սովորաբար հիմնված է ախտանիշների վրա, թեև անպայման կատարվում են մի շարք այլ հետազոտություններ ։
Բուժումը կախված է առաջացման հիմնական պատճառներից ։ Արհեստական արցունքները սովորաբար համարվում են առաջին գծի բուժման միջոցներ ։ Կտորի միջոցով ակնոցի շուրջը ծածկելը՝ դեմքին համապատասխան, կարող է նվազեցնել արցունքի գոլորշիացման գործընթացը ։ Հնարավոր է արդյունքի հասնել՝ դադարեցնելով կամ փոփոխելով կիրառվող որոշակի դեղամիջոցները ։ Որոշ դեպքերում կարող են օգտագործվել ցիկլոսպորին կամ աչքի ստերոիդային կաթիլներ ։ Մեկ այլ տարբերակ է արցունքային խցանը, որը կանխում է աչքերի մակերևույթից արցունքների չորացումը ։ Չոր աչքի համախտանիշը երբեմն անհնար է դարձնում կոնտակտային լինզաների օգտագործումը ։
Չոր աչքի համախտանիշը աչքի բավականին տարածված ախտահարում է ։ Այն ազդում է մարդկանց 5-34 %-ի վրա՝ կախված նրանից, թե բնակչության որ շրջանում է այն դիտարկվում ։ Տարեցների շրջանում տարածվածությունը 70%-ից ավելի է ։ Չինաստանում դա ազդում է մարդկանց մոտավորապես 17 %-ի վրա ։ «Keratoconjunctivitis sicca» արտահայտությունը լատիներենից թարգմանաբար նշանակում է «եղջերաթաղանթի և շաղկապենու չորացում» ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Չոր աչքի համախտանիշի տիպիկ ախտանիշներից են՝ չորությունը, այրոցի և ավազի հատիկների զգացողությունը և դրա հետևանքով աչքի գրգռումը, որն ավելի ու ավելի է վատանում օրվա ընթացքում ։ Ախտանիշները կարող են նկարագրվել նաև այսպես՝ քորի և քերծվածքի զգացողություն, շողացող կամ հոգնած աչքեր ։ Այլ ախտանիշների մեջ ներառված են՝ ցավը, կարմրությունը, ձգվածության և աչքի հետևում ճնշման զգացողությունը ։ Կարող է լինել այնպիսի զգացողություն՝ կարծես թե աչքի մեջ փոշու հատիկ է մտել  ։ Աչքի մակերևույթի վնասման արդյունքում մեծանում է անհարմարությունը և պայծառ լույսի նկատմամբ զգայունությունը ։ Սովորաբար ախտահարվում են երկու աչքերն էլ ։
Քանի որ աչքը թարթելու գործընթացի շնորհիվ աչքը պատվում է արցունքներով, ապա ախտանիշները գնալով ավելի են խորանում այն իրավիճակների դեպքում, երբ ստիպված երկար ժամանակ աչքերի օգտագործման հետևանքով դրանք չեն թարթվում ։ Այդ գործողությունները ներառում են երկար ժամանակ գիրք կարդալը, համակարգչի օգտագործումը, մեքենա վարելը կամ հեռուստացույց դիտելը ։ Ախտանիշները խորանում են քամոտ, փոշոտ կամ ծխով (ներառյալ ծխախոտի ծուխը) պատված միջավայրերում, չոր միջավայրերում, բարձրության վրա, ներառյալ օդանավերը, ինչպես նաև այն օրերին, երբ օդի խոնավությունը ցածր է, կամ այն վայրերում, որտեղ օգտագործվում է օդորակիչ (հիմնականում մեքենայի մեջ), օդափոխիչ, վառարան և անգամ մազերը չորացնելու հարմարանք    ։ Ախտանիշները նվազում են ցուրտ, անձրևոտ կամ մառախլապատ եղանակին և խոնավ այնպիսի վայրերում, ինչպիսին է շոգեբաղնիքը ։
Չոր աչքեր ունեցող մարդիկ զգում են աչքերի մեղմ գրգռում, առանց երկարատև ազդեցության։ Այնուամենայնիվ, եթե այդ վիճակը մնում է առանց բուժման կամ դառնում է ավելի ծանր, այն կարող է առաջացնել այնպիսի բարդություններ, որոնք կբերեն աչքի վնասման, ինչն էլ կհանգեցնի տեսողության վատացման կամ (հազվադեպ) տեսողության կորստի ։
Չոր աչքի ախտորոշման հիմնական բաղադրիչը ախտանշանային գնահատումն է։ Շատերը կարծում են, որ չոր աչքի համախտանիշը համարվում է ախտանիշների վրա հիմնված հիվանդություն։ Մի քանի հարցաթերթիկներ են մշակվել, որոնք թույլ են տալիս գնահատել աչքերի չորության աստիճանը և դնել չոր աչքի համախտանիշ ախտորոշումը։ The McMonnies & Ho չոր աչքի հարցաթերթիկը հաճախ օգտագործվում է չոր աչքերի կլինիկական հետազոտություններում ։
Պատճառներ
Արցունք արտադրող երեք շերտերից որևէ մեկում դիտվող խանգարումները բերում են անկայուն արցունքային թաղանթի զարգացմանը՝ նպաստելով չոր աչքի համախտանիշի գործարկմանը ։
Արցունքների արտադրման նվազում կամ չափազանց շատ գոլորշիացում
Պատճառները ներառում են՝ արցունքագեղձերի բնածին բացակայությունը, քսերօֆթալմիան, արցունքագեղձի հեռացումը, զգայական դեներվացիան, ինչպես նաև կարող է լինել իդիոպաթիկ ։ Հազվագյուտ դեպքերում դա կարող է լինել կոլագենային անոթային հիվանդությունների ախտանիշ, այդ թվում` կրկնվող պոլիոխոնդրիտի, ռևմատոիդ արթրիտի, պոլիանգիտով ուղեկցվող գրանուլեմատոզի, ինչպես նաև համակարգային կարմիր գայլախտի  ։ Շյոգրենի համախտանիշը և այլ աուտոիմուն հիվանդությունները կապված են ջրային արտասուքի պակասի հետ  ։ Դեղերը, ինչպիսիք են իզոտրետինոինը, քնաբերները, միզամուղները, եռցիկլիկ հակադեպրեսանտները, հակագերճնշումային դեղերը, օրալ հակաբեղմնավորիչները, հակահիստամինային, նազալ հակաայտուցային դեղերը, բետա պաշարիչները, ֆենոթիազինները, ատրոպինը և ցավազրկող այնպիսի օփիատները, ինչպիսին է մորֆինը, կարող են առաջացնել կամ վատթարանալ այս վիճակը    ։
Սարկոիդոզով կամ ուռուցքներով արցունքային գեղձերի ինֆիլտրացիան կամ ֆիբրոզը նույնպես կարող է բերել չոր աչքի համախտանիշի զարգացմանը ։ Վերջերս ուշադրություն է դարձվել նորմալ կամ չոր աչքեր ունեցող անձանց արցունքների բաղադրությանը։ Ըստ արցունքների բաղադրության գնահատված 1543 սպիտակուցների միայն մի փոքր մասն է պակաս կամ թուլությամբ գործարկված, և դրանցից մեկը լակրիտինն է ։ Տեղային լակրիտինը նապաստակի մոտ կատարված նախակլինիկական հետազոտությունների ընթացքում նպաստել է արցունքագոյացմանը ։ Բացի այդ, չոր աչքերով մկների տեղային բուժման արդյունքում վերականգնվեց արցունքագոյացման գործընթացը, ճնշվեց և՛ եղջերաթաղանթի գունավորումը, և՛ արցունքագեղձերում բորբոքային օջախների չափերը ։
Լրացուցիչ պատճառներ
Տարիքը առնելը չոր աչքերի առաջացման ամենահաճախ հանդիպող պատճառն է, քանի որ տարիքի հետ արցունքների գոյացման գործընթացը նվազում է ։ Դեղերի որոշ դասեր (ինչպես դեղատոմսով, այդպես էլ առանց դեղատոմսի) հանդես են գալիս որպես չոր աչքի հիմնական պատճառ, հատկապես տարեց մարդկանց շրջանում։ Մասնավորապես հակախոլիներգիկ դեղամիջոցները, որոնք հնարավոր է, որ առաջացնում են բերանի չորություն, ենթադրվում է, որ կբերեն նաև չոր աչքերի առաջացմանը ։ Աչքերի չորության կարող են բերել նաև ջերմային և քիմիական այրվածքները, կամ ադենովիրուսը (համաճարակային դեպոերում)։ Մի շարք հետազոտությունների արդյունքները փաստում են, որ շաքարային դիաբետով հիվանդները գտնվում են այս հիվանդության զարգացման բավականին բարձր ռիսկի խմբում ։
Կոնտակտային ոսպնյակներ կրող բոլոր մարդկանց մոտ կեսը դժգոհ է չոր աչքերից ։ Կոնտակտային լինզաների օգտագործման և չոր աչքերի միջև առկա են երկու հնարավոր կապեր։ Ավանդաբար կար կարծիք, ըստ որի փափուկ կոնտակտային լինզաները, որոնք լողում են արցուքային թաղանթը ծածկող եղջերաթաղանթի վրա, ներծծում են աչքերի մեջ առկա արցունքները ։ Նյարդային զգայունության և արցունքի արտադրության կորստի միջև կապը նույնպես ներկայումս հետազոտության առարկա է ։
Աչքերի չորությունը առաջանում կամ ավելի է խորանում լազերային վիրահատությունից կամ այլ ռեֆրակտիվ վիրահատությունից հետո, երբ հատվում են եղջերաթաղանթի նյարդերը, որպեսզի ձևավորվի եղջերաթաղանթային պատիճ ։ Եղջերաթաղանթային նյարդերը դրդում են արցունքների արտազատումը ։ Այս գործընթացների հետևանքով առաջացած աչքերի չորությունը սովորաբար վերանում է մի քանի ամիսների ընթացքում, բայց այն կարող է կրկնվել ։ Այն անհատները, ովքեր պատրաստվում են դիմել ռեֆրակտիվ վիրահատությունների, պետք է անպայման այս հանգամանքը հաշվի առնեն ։
Աչքի վնասումը կամ աչքերի և կոպերի հետ կապված այնպիսի խնդիրները, ինչպիսիք են արտանկված աչքերը կամ կախված կոպերը, նույնպես կարող են առաջացնել աչքի չորության համախտանիշ ։ Կոպերի գործառույթների խանգարումները կարող են վատացնել աչքերի թարթումով պայմանավորված արցունքների տարածման գործընթացը ։
Արցունքի ճարպային շերտի անոմալիաները, որոնք առաջացել են բլեֆարիրտի և ռոզացեայի հետևանքով, ինչպես նաև արցունքի լորձային շերտի անոմալիաները՝ առաջացած վիտամին A-ի անբավարարությունից, տրախոմայից, դիֆթերիտիկ կերատոկոնյուկտիվիտից, լորձամաշկային խանգարումներից և տեղային ազդող որոշակի դեղամիջոցներից, նույնպես կարող են հանդիսանալ չոր աչքերի առաջացման պատճառ ։
Այն անհատների մոտ, ովքեր ունեն աչքերի չորության համախտանիշ, դիտվում է նյարդային աճի գործոնի բարձրացած քանակություն ։ Հնարավոր է, որ ակնային մակերեսի նյարդային աճի գործոնը կարևոր դեր է խաղում աչի չորության հետ կապված մակերեսային բորբոքման գործում ։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Չոր աչքեր ունենալը որոշ ժամանակով կարող են հանգեցնել աչքերի մակերևույթին փոքրիկ քերծվածքների զարգացմանը ։ Հիվանդության ընդլայնման դեպքում, էպիթելը ենթարկվում է ախտաբանական փոփոխությունների, մասնավորապես, տափակաբջջային մետապլազիայի և բակալաձև բջիջների կորստի ։ Որոշ ծանր դեպքերում առաջանում է եղջերաթաղանթի մակերեսի հաստացում, եղջերաթաղանթի Էրոզիա, կետային կերատոպաթիա, էպիթելի թերություններ, եղջերաթաղանթի խոցոտում (ստերիլ և ինֆեկցված), եղջերաթաղանթի նեովասկուլյարիզացիա, եղջերաթաղանթի քերծվածքներ և նեղացում, նույնիսկ եղջերաթաղանթի պերֆորացիա ։
Մեկ այլ նպաստավոր գործոն կարող է հանդիսանալ լակրիտինի մոնոմերի անբավարարությունը։ Լակրիտինի մոնոմերը՝ լակրիտինի ակտիվ ձևը, ընտրողական կերպով նվազում է ջրային պակասով աչքի, Շյոգրենի համախտանիշով պայմանավորված չոր աչքի, կոնտակտային լինզաների հետ կապված չոր աչքերի, ինչպես նաև բլեֆարիտի դեպքում ։