cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ԿինոՊոիսկ
Կայքի նկարագրություն
Կայքը տեղեկություն է տալիս ֆիլմերի, հեռուստասերիալների մասին, ինչպես նաև այն անձանց մասին, որոնք անմիջականորեն կապ ունեն ֆիլմի ստեղծման հետ՝ դերասանների, ռեժիսորների, պրոդյուսերների, օպերատորների և այլոց մասին։ Ինչպես նաև կայքում տեղադրվում են ֆիլմի շապիկների պատկերներ, ֆիլմերի թրեյլերներ, ընդ որում որոշ թրեյլերներ «ԿինոՊոիսկ»-ն անձամբ է թարգմանում ռուսերեն։ Կայքում կա տվյալների բազա, որը պարունակում է աստղերի նկարներ, ֆիլմերի կադրեր և շապիկների նկարենր, սաունդթրեքներ, թրեյլերներ և նկարներ համակարգչի աշխատանքային սեղանի համար ։ Բացի այդ կայքում կարելի է գտնել որոշ գրախոսություններ կինոգետ Սերգեյ Կուդրյավցևի «3500 կինոգրախոսություններ» գրքից։
Բաժիններ
Կայքն ունի հետևյալ բաժինները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆիլմային կայքեր
Բրունյատո
Բրունյատո (Brugnato), կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Սպեցիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1250 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 105 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 12 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 19020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0187։
Սավուղի ինքնասպանությունը (նկար)
«Սավուղի ինքնասպանությունը», Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարներից։ Նկարել է 1562 թվականին։ Նկարն ունի մի քանի խորագիր՝ «Սավուղի ինքնասպանությունը կամ ճակատամարտ Գեղբուա լեռան վրա», կամ « Սավուղի պարտությունը»։ Նկարի հիմքում ընկած է Հին Կտակարանի մի դրվագ, որը պատմում է Իսրայելի առաջին թագավոր Սավուղի ինքնասպանության մասին։ Ռուդոլֆ Երկրորդ կայսեր պատվերով «Սավուղի ինքնասպանությունը» նկարը տասներեք այլ կտավների հետ տեղափոխում են Վիեննա և պահում Արվեստի պատմության թանգարանում :
Բրունյատո
Քաղաքի հովանավորն է հանդիսանում Սան Պասկուալ առաքյալը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկան.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Սավուղի ինքնասպանությունը (նկար)
Նկարի սյուժե
Սավուղը եղել է Իսրայելի ժողովրդի առաջին թագավորը և Իսրայելի բանակի հրամանատարը։ Նա ընտրված էր Աստծո կողմից թագավորելու համար, և նրան օծել էր Սամուել մարգարեն։ Իր գահակալման օրոք լսում էր Աստծո կամքը և ենթակվում նրան։ Մղել է մի շարք մարտեր փղշտացիների և այլ ցեղերի դեմ։ Աստիճանաբար, վիճաբանելով Սամուել մարգարեի հետ և հեռանալով Աստծո պատվիրաններից, Սավուղը կորցնում է իր սուրբ հովանավորությունը և կորցնում է ողջամտությունն ու ընկնում խավարի մեջ։ Գեղբուա լեռան վճռական ճակատամարտում նա օգնություն է խնդրում Աստծուց, սակայն Աստված մերժում է նրան, և իսրայելցի զինվորները ջախջախիչ պարտություն են կրում։ Սավուղը, վիրավորվելով նետերից, խնդրում է իր զինակիրներին, որ սպանեն իրեն, որպեսզի գերի չընկնի փղշտացիներին։ Սակայն զինակիրները նրա խնդրանքը չեն կատարում, և արքան ինքնասպան է լինում՝ սրով խոցելով իրեն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1562 նկարներ Կատեգորիա:Պիտեր Բրեյգել Ավագի նկարներ Կատեգորիա:Վիեննայի արվեստի պատմության թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Քրիստոնեական արվեստը մահվան մասին
Կուրիլովկա (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
Կուրիլովկա (Курилівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում։
Չիլաղ
Չիլաղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Կուրիլովկա (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Չիլաղ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հուրլերի համախտանիշ
Հուրլերի սինդրոմը, որը հայտնի է նաև որպես Մուկոպոլիսախարիդոզ, նախկինում ՝ գարգոիլիզմ, ժառանգական հիվանդություն է, որը հանգեցնում է խոշոր մոլեկուլների՝ գլիկոզամինոգլիկանների կուտակման լիզոսոմներում։ Այս մոլեկուլները քայքայելու անկարողությունը հանգեցնում է մի շարք տարբեր օրգան համակարգերի վնասման, ներառյալ՝  նյարդային համակարգի, կմախքային համակարգի, աչքերի և սրտի։
Հիմքում ընկած է ալֆա-L-իդուրոնազի ՝ գլիկոզամնինոգլիկանների քայքայման համար պատասխանատու ֆերմենտի անբավարարությունը ։ Այս ֆերմենտի անբավարարության հետևանքով տեղի է ունենում դերմատան սուլֆատի և հեպարան սուլֆատի կուտակում օրգանիզմում։ Ախտանիշները հայտնվում են վաղ մանկական շրջանում, և  հաճախ հանգեցնում վաղաժամ մահվան։ Մուկոպոլիսախարիդ տիպի I-ի այլ, պակաս ծանր ձևերը ներառում են՝ Հուրլեր-Շիեի համախտանիշը (MPS-IHS) և Շիեի համախտանիշը (MPS-IS)։
Հուրլերի համախտանիշը դասակարգվում է, որպես լիզոսոմալ պահեստավորման հիվանդություն։ Այն կլինիկականորեն կապված է Հանթերի համախտանիշի հետ (MPS II) չնայած, Հանթերի համախտանիշը ժառանգվում է X-շղթայակցված, իսկ Հուրլերը՝ աուտոսոմ ռեցեսիվ։
Նշաններ և ախտանշաններ
Հուրլեր համախտանիշ ունեցող երեխաները կարող են ծնվել նորմալ, ախտանիշներն ի հայտ են գալիս կյանքի առաջին տարիների ընթացքում։ Ախտանիշները կարող են տարբերվել հիվանդից կախված։
Հուրլերի հիվանդության առաջին դրսևորումներից է դիմագծերի կոպտացումը։ Այս ախտանիշը կարող է դրսևորվել 3-6 ամսականից։ Գլուխը մեծ է (մակրոցեֆալիա), ճակատային ոսկրերի դուրսցցումով։ Գանգը կարող է երկարել (սկալոցեֆալիա)։ Կարող է լինել քթի կամրջի հարթեցում։ Ակնագնդերն արտանկած են։ Շրթունքները  մեծ են, երեխաները հաճախ անընդհատ բաց են պահում ծնոտը։ Կմախքի անկանոնությունները դրսևորվում են մոտ 6 ամսականից, բայց կարող են կլինիկորեն չարտահայտվել  մինչև 10-14 ամական։ Հիվանդներն ունենում են ողնաշարի և ազդրի դեֆորմացիաներ, կարպալ թունելի համախտանիշ և հոդերի կարկամություն։ Նորածնային շրջանում հիվանդների հասակը կարող է նորմալ է, աճը դադարում է մինչև 2 տարեկանը։ Նրանց հասակը կարող է հասնել ոչ ավելի, քան 4 ոտնաչափի։
Ազդեցության մեխանիզմ
IDUA գենը պատասխանատու է ալֆա-Լ-իդուրոնիդազ ֆերմենտը կոդավորելու համար։ Ալֆա-Լ-իդուրոնիդազը հիդրոլիզի միջոցով պատասխանատու է  ոչ սուլֆատային ալֆա-Լ-իդուրոնաթթուն քայքայելու համար։ Սա միզաթթու է, որն  հայտնաբերվել է ԳԱԳ-ների դերմատան սուլֆատում և հեպարան սուլֆատում։ Ալֆա-Լ-իդուրոնիդազ ֆերմենտը տեղակայված է լիզոսոմներում։ Առանց բավարար ֆերմենտային ֆունկցիայի, ԳԱԳ- ները չեն կարող պատշաճ մարսվել լիզոսոմներում։
Գենետիկա
Քանի որ Հուրլերի սինդրոմը աուտոմոմալ ռեցեսիվ հիվանդություն է, հիվանդ անձինք ունեն գենի երկու ոչ ակտիվ օրինակ։ Գենի մեկ նորմալ և մեկ մուտացված օրինակ ունեցող անձն համարվում է գենի կրող։ Կրողներն արտադրում են ավելի քիչ ալֆա-L-իդուրոնիդազ, քան 2 նորմալ գեն ունեցողները։ Այնուամենայնիվ, կրողների մոտ ֆերմետնի նվազեցված արտադրությունը բավարարում է նորմալ ֆունկցիան իրագործելու համար։ Դրա հետևանքով կրողի մոտ չպետք է ի հայտ գա հիվանդության որևէ ախտանիշ։
Ախտորոշում
Ախտորոշումը հաճախ կարելի է կատարել կլինիկական հետազոտության և մեզի քննության միջոցով (ավելցուկային մկոպոլիզախարիդները արտազատվում են մեզի միջոցով )։ Ֆերմենտային քննությունն (մարմնի բջիջներում կամ հեղուկներում ֆերմենտային անբավարարություն հայտնաբերում) արվում է մուկոպոլիզախարիդոզների դասերի միջև տարբերակիչ վերջնական ախտորոշում ապահովելու նպատակով։ Նախածննդյան ախտորոշումը՝ օգտագործելով ամնիոցենտեզը և խորիոնային թավիկների նմուշառումը, կարող է հաստատել, արդյոք պտուղը  հանդիսանում է գենի կրող, թե հիվանդ է։ Գենետիկական հետազոտությունը օգնում է այն ծնողներին, ովքեր ունեն մկոպոլիզախարիդոզների ընտանեկան պատմություն, որոշելու, թե արդյոք նրանք կրում են մուտանտ գենը, որն առաջացնում է հիվանդություն։
Մաչուլի-1
Մաչուլի-1 (Мачулы-1), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Հուրլերի համախտանիշ
Դասակարգում
Մուկոպոլիսախարիդոզների ընտանիքի բոլոր տիպերը համարվում են լիզոսոմալ պահեստավորման հիվանդություններ։ Մուկոպոլիսախարիդոզ տիպ I- ը (ՄՊՍ I) բաժանվում է երեք ենթատեսակների՝ հիմնվելով ախտանիշների ծանրության վրա։ Բոլոր երեք տիպերն էլ հանգեցնում են նույն ֆերմենտի բացակայությանը կամ նվազմանը։ Հուրլերի համախտանիշը ՄՊՍ տիպ I ենթատեսակներից ամենածանրն է։ Մյուս երկու ենթատեսակներից են՝ ՄՊՍ-IS-ը (Շիեի համախտանիշ) և ՄՊՍ-IHS-ը (Հուրլեր-Շիեի համախտանիշ)։
Մաչուլի-1
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Հուրլերի համախտանիշ
Դասակարգում
Հուրլերի համախտանիշի, Հուրլեր-Շեյի համախտանիշի և Շեյի համախտանիշի միջև էական նմանության պատճառով, որոշ աղբյուրներ այդ բաժանումն համարում են հնացած։ Փոխարենը, ՄՊՍ-I-ն կարող է բաժանվել «ծանր» և «թույլ» ձևերի ։
Բուժում
Ներկայումս չկա Հուրլերի հիվանդութան որևէ բուժում։ Ֆերմենտի փոխպատվաստումը իդուրոնիդազով (Aldurazyme) լավացնում է շնչական ֆունկցիան և բարելավում ապրելիությունը։ Այն նվազեցնում է օրգանիզմում կուտակված ածխաջրերի քանակը։ Կարող է կիրառվել նաև գլխի և ազդրի դեֆորմացիաների վիրաբուժական շտկում։ Եղջրաթաղանթի վիրահատությունն օգնում է նվազեցնել տեսողական խնդիրները ։
Ոսկրածուծի փոխպատվաստումը և պորտային լարից արյան փոխպատվաստումը, նույնիսկ նույն HLA գեներով քույրերից/եղբայրներից և հարազատներից, կարող են օգտագործվել որպես ՄՊՍ տիպ I-ի բուժում՝ զգալիորեն բարելավոլով ապրելիությունը, ճանաչողական գործառույթները և ֆիզիկական ախտանիշները։ Հիվանդների մոտ կարող է առաջանալ մերժման համախտանիշ, որն ավելի հավանական է ոչ ազգակից դոնորներից ստացված նյութից։ 1998 թ.-ին կատարված ուսումնասիրության արդյունքներով HLA-համապատասխան քույր կամ եղբայր դոնորից արված փոխպատվաստում անցած երեխաների  5-ամյա ապրելիությունը 75% է, ոչ քույր/եղբայր դոնորներից՝ 53%։
Երեխաները հաճախ չեն գտնում ոսկրածուծի համապատասխան դոնոր։ Այս դեպքերում, ոչ հարազատ դոնորներից կատարված փոխպատվաստումը կարող է մեծացնել ապրելիությունը, նվազեցնել հիվանդության ֆիզիկական նշանները և բարելավել ճանաչողական ֆունկցիան։ Փոխպատվաստման բարդությունները  ներառում են՝ մերժման համախտանիշ փոխպատվաստված նյութի հանդեպ ։
Տարածվածություն
Հուրլերի համախտանիշի տարածվածությունը կազմում է 1/100,000 ։ Բոլոր ՄՊՍ-ների տարածվածությունը ԱՄՆ-ումկազմում է 1-ը 25.000 բնակչի հաշվով ։
Գենային թերապիա
Մեծ հետաքրքրություն կա ՄՊՍ տիպ I-ի գենային թերապիայի հարցում։ Կենդանիների մոդելներում իդուրոնիդազ գենի ավելացումն իրականացվել է  ռետրովիրուսների, ադենովիրուսների, ադենոկախյալ վիրուսի և  պլազմիդ վեկտորների օգնությամբ։  ՄՊՍ-ով հիվանդ  մկները և շները հաջողությամբ բուժվել են գենային թերապիայի միջոցով։ Գեների թերապիան բարելավել է ապրելիությունը, նյարդաբանական և ֆիզիկական ախտանիշները։ Այնուամենայնիվ, որոշ կենդանիների մոտ անբացատրելիորեն զարգացել են  լյարդի ուռուցքներ։ Անվտանգության հարցերը լուծելու դեպքում գենային թերապիան հետագայում կարող է այլընտրանքային բուժում ապահովել ՄՊՍ-ով հիվանդների համար ։
Պատմություն
1919 թ.-ին գերմանացի մանկաբույժ Գերտրուդ Հուրլերը նկարագրեց սինդրոմ, որը ներառում էր եղջերաթաղանթի պղտորում, կմախքի ձևախախտումներ և մտավոր հետամնացություն։ «Գարգոիլիզմ» անվամբ նմանատիպ հիվանդություն էլ նկարագրել է Չարլզ Ա. Հանթերը 1917թ.-ին։ Հուրլերն իր նկարագրությունում չի հիշատակել Հանթերի աշխատանքը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ կապի ընդհատումների պատճառով, ամենայն հավանականությամբ, նա տեղյակ չի էլ եղել նրա ուսումնասիրության մասին։ Հուրլերի համախտանիշն այժմ վերաբերում է ՄՊՍ տիպ I-ին, մինչդեռ Հանթերի համախտանիշն՝ ՄՊՍ II-ին ։ 1962-ին  Շիեի կողմից նկարագրվեց ՄՊՍ տիպ I-ի ավելի մեղմ ձևը, ինչն իր անվամբ  կոչվեց Շիեի համախտանիշ ։
Կանադա Գեյմս մարզադաշտ
Մարզադաշտը, թեթև ատլետիկայի մրցումներից բացի, ընդունում է նաև ֆուտբոլային (1987 թ. մինչև 16 տարեկանների աշխարհի առաջնություն) ու կանադական ֆուտբոլի մրցություններ։ Այն ընդունելու է 2013 թ. CCAA-ի տղամարդկանց առաջնությունը (₪ )։
(3213) Սմոլենսկ
(3213) Սմոլենսկ (Smolensk), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հուլիսի 14-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,203267 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,717 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6895 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2094,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,171915 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,96° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Իշտրացայմ
Իշտրացայմ (Ichtratzheim), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 294 մարդ, բնակչության խտությունը` 95.15 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.09 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Շանս (ֆիլմ, 2010)
Սյուժե
Մայրը իմանում է այն մասին, որ լուրջ հիվանդ է՝ քաղցկեղ ունի։ Այդ ժամանակ որդին ստանում է փառատոնին մասնակցելու հրավեր։ Պատահաբար նա իմանում է մոր հիվանդության մասին, սկսում է նախապատրաստումները, բայց ոչինչ չէր ստացվում։ Փորձից վերադառանլիս այցելում է եկեղեցի, որպեսզի աղոթի մոր առողջության համար։ Փառատոնին՝ ելույթի ժամանակ, նրան բեմից հրում են։ Չնայած այս ամենին, նա իր մեջ ուժ է գտնում ոչ միայն ելույթ ունենալ, այլ նաև հաղթել։ Սրա շնորհիվ շահում է հիվանդ մոր բուժման համար անհրաժեշտ գումարը։
Աղմեզար (այլ կիրառումներ)
Աղմեզար, կարող է վերաբերել՝
Շանս (ֆիլմ, 2010)
Նկարահանող խումբ
Գլխավոր դերերի դերասաններ՝ Վիտալի Գարբուզյուկ և Նիտալիա Դմիտրուկ
Պրեմիերա
2011 թվականի փետրվարի 9-ին Կիևում՝ УТОГ մշակույթի կենտրոնում, կայացել է «Շանս» ֆիլմի պրեմիերան, որին ներկա են եղել ուկրաինական ուղղափառ եկեղեցու ներկայացուցիչները, ֆիլմին վերաբերող հարցերի գործակալության փոխնախագահ Ս. Պրիտուլան, խուլերի ուկրաիանական ընկերության փոխնախագահ Ի. Չեպչինը, ուկրաինական «Ինտեր», «Գլաս » հեռուստաալիքները, «Մեր ապրուստը», «Ուկրաինան երիտասարդ է» թերթերի լրագրողները։ Պրեմիերան բաղկացած էր 2 մասից. 1-ին՝ Միմիկայի և ժեստերի «Ծիածան» թատրոնի դերասանների և էստրադային ու կրկեսային Լ. Ուտյոսովի անվան ակադեմիայի ուսանողների մասնակցությամբ համերգային ծրագիր, 2-րդ՝ ֆիլմի ցուցադրում ։
Ներկայացում
2011 թվականի դեկտեմբերի 5-ին Սիմֆերոֆոլում`հանրապետական երիտասարդական գրադարանում կայացել է ֆիլմի ցուցադրությունը։ Ներկայացմանը գնացել են ուսանողներ և խուլուհամր մարդիկ։
Միջոցառումը լուսաբանել են «Ղրիմ», «Սևծովյան հեռուստառադիոընկերություն», « ԻՏՎ» ղրիմական հեռուստաընկերությունները, ինչպես նաև «Իրադարձություն» «Հարավային մայրաքաղաք»  թերթերի լրագրողները։
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="1">
Կատեգորիա:2010 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր այբբենական կարգով
Աղվերան (Էրզրումի գավառ, փոքրիկ գետակի վրա)
Աղվերան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 50 կմ արևմուտք, Եփրատի վերին հոսանքի տարածքում, փոքրիկ գետակի վրա ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մոնոմոտապա
Մոնոմոտապա, Մվենե Մուտապա (Mwene we Mutapa, Monomotapa), վաղ պետական միավորում Աֆրիկայում, Զամբեզի և Լիմպոպո գետերի միջագետքում։ Ստեղծել է մաշոնա ժողովրդի կարանգացեղը։ Մոնոմոտապա ծաղկում է ապրել XIV—XV դդ․, երբ նրա քաղաքական ազդեցությունը տարածվել է միջագետքի սահմաններից դուրս գտնվող տարածքների վրա։ Մոնոմոտապաի հասարակական-տնտեսական կառուցվածքը ձևավորվել է Զիմբաբվեի երկաթի դարի մշակույթի հիման վրա։ Կարանգայի գերագույն առաջնորդները, որոնք կրել են մվենե մուտապա տիտղոսը, ունեցել են քաղաքական և կրոնական մեծ իշխանություն։ Մեծ դեր է կատարել տոհմացեղային ավագանին, առաջացել են ռազմական դեմոկրատիային հատուկ պետական մարմինների տարրերի սաղմերը։ Մոնոմոտապաում եղել է բնատնտեսություն։ Զգալի զարգացման են հասել երկրագործությունը, մետաղամշակությունը, խեցեգործությունը, մոնումենտալ քարաշինարարությունը, առևտրական կապերը։ Երկպառակտչական պատերազմների հետևանքով 1693 թվականին Մոնոմոտապան կործանվել է ռոզվի ցեղերի կողմից։
Կատեգորիա:Զիմբաբվեի պատմություն Կատեգորիա:Մոզամբիկի պատմություն Կատեգորիա:Աֆրիկայի պատմական երկրներ Կատեգորիա:Նախկին կայսրություններ
Բուդա (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)
Բուդա (Буда), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 33 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Պեշեն
Պեշեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Մաչուլնիկի
Մաչուլնիկի (Мачульники), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
Աղմեզեր (այլ կիրառումներ)
Աղմեզեր, կարող է վերաբերել՝
Չերվոնի Խլեբորոբ
Չերվոնի Խլեբորոբ (Червоний Хлібороб), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աղնջաձոր (այլ կիրառումներ)
Աղնջաձոր, կարող է վերաբերել՝
Կասպերսկի անտիվիրուս
Կասպերսկի անտիվիրուս (Kaspersky Antivirus, KAV), հակավիրուսային ծրագրի ապահովում է՝ մշակված Կասպերսկի Լաբարատորիայի կողմից, որն անտիվիրուսային ծրագրերի շուկայում հայտնի է մոտ 15 տարի։ Ապահովում է  օգտվողի պաշտպանությունն վիրուսներից, լրտեսական ծրագրերից, տրոյական ծրագրերից։
Բացի սեփական հակավիրուսային ծրագրից թողարկվում է նաև անվճար «բուժող» հավելվածը՝ Kaspersky Virus Removal Tool:  Ինչպես նաև գործում է հակավիրուսի անվճար տարբերակ ՝ Kaspersky Free-ն ՝ անվճար լիցենզիայով 365 օրվա համար։
Գործառույթներ
Վնասների կանխարգելում
Համակարգի և տվյալների վերականգնում
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:Տեղեկատվական անվտանգություն Կատեգորիա:Համակարգչային ծրագրեր
Ժաշկովիչի
Ժաշկովիչի (Жашковичі), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1570 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ժաշկովիչի գյուղում բնակվում էր 580 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12,1 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 47,93 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1570 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (143801-143900)
|}
Աստերոիդների ցանկ (143701-143800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (143901-144000)
ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու գործողությունների ծրագիր
ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու գործողությունների ծրագիր (Membership Action Plan (MAP)), ՆԱՏՕ-ում նոր անդամների ընդունման ծրագիր։ Ծրագիրը սկսվել է 1999 թվականի ապրիլից։ Նախատեսված է այն երկրներին օգնելու համար, որոնք պլանավորում են դառնալ ՆԱՏՕ-ի անդամ։ Ծրագիրը նախատեսում է թեկնածու երկրների կողմից հետադարձ կապ ստանալ ՆԱՏՕ-ին անդամակցության նախապատրաստման և ՆԱՏՕ-ի ստանդարտների պահպանման հետ կապված իրենց գործողությունների վերաբերյալ բոլոր հիմնական ուղղություններով (քաղաքական, տնտեսական, ռազմական, իրավական և այլն) ։
Այս պահին ծրագրին մասնակցում են Մակեդոնիան (ծրագրի մեկնարկից ի վեր) և Բոսնիա և Հերցեգովինան։
Վրաստանը ցանկություն է հայտնում միանալ ծրագրին։ 2008 թվականին Ուկրաինայի ղեկավարությունը Բրյուսել նամակ էր ուղարկել Ուկրաինային ծրագրում ընդգրկելու մասին, սակայն 2010 թվականին Ուկրաինայի նախագահ Վիկտոր Յանուկովիչը լուծարել էր ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու համար երկրի նախապատրաստման հարցերով միջգերատեսչական հանձնաժողովը և եվրատլանտյան ինտեգրման հարցերով ազգային կենտրոնը 2017 թվականի հունիսի 8-ին Ուկրաինայի ռադայի նպատակը հռչակել էր ՆԱՏՕ-ին անդամակցելը ։ Այդ պահից ի վեր Ուկրաինան և ՆԱՏՕ-ն պաշտոնական քննարկումներ են սկսել դաշինքին երկրի անդամակցության գործողությունների ծրագրի ներդրման շուրջ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՆԱՏՕ
NGC 5128
Ալֆա Կենտավրոս կամ NGC 5128, հայտնի գալակտիկա Կենտավրոսի համաստեղությունում։ Այն հայտնաբերվել է 1826 թվականին շոտլանդացի աստղագետ Ջեյմս Դանլոփի կողմից Նոր Հարավային Ուլելսի, որ գտնվում է Ավստրալիա մայրցմաքում, Պարամատա շրջանում գտնվող իր տնից։
Աստղագիտական գրականության մեջ բազմաթիվ բանավեճեր են եղել գալակտիկայի հիմնական հատկությունների շուրջ, ինչպիսիք են Հաբլի հերթականությունն (ոսպնյակաձև գալակտիկա կամ հսկա էլիպսաձև գալակտիկա) և հեռավորությունը (10-16 միլիոն լույս տարի)։ NGC 5128 Երկրին ամենամոտ գտնվող ռադիոգալակտիկաներից է, ուստի նրա ակտիվ գալակտիկական միջուկը ուսումնասիրվել է պրոֆեսիոնալ աստղագետների կողմից ։ Գալակտիկան պայծառությամբ 5-րդն է, իրեն դարձնելով սիրողական աստղագիտական ուսումնասիրության հիանալի թիրախ, թեև գալակտիկան միայն տեսանելի է հյուսասին ցածրադիր լայնություններում և հարավային կիսագնդում։
Գալակտիկայի կենտրոնում գտնվում է հսկայական սև անցք, որի զանգվածը հավասար է 55 արևային զանգվածների ։ Այն արտամղում է աստղաֆիզիկական ռեակտիվ, որն էլ պատասխանաու է արտանետված ռենտգենյան ճառագայթների և ռադիոալիքների երկարության համար։ Մեկ տասնամյակ առաջ անջատված ռեակտիվի ռադիոհետազոտություններ կատարելով՝ աստղագեները պարզել են, որ ռեակտիվի ներքին մասի շարժման արագությունը կազմում է լույսի արագության կեսը։ Ալֆա Կենտավրոսի Ռենտգենյան ճառագայթման ռեակտիվները ունեն հազարավոր լույս տարի երկարություն, մինչդեռ ռադիո ռեակտիվներն ունեն միլիոնավոր լույս տարի երկարություն ։ Աստղածին գալակտիկաները ենթադրում են բախումից առաջացած պայթյուն, որպեսզի աստղ ձևավորվի։ Օրինակները ցույց են տալիս, որ Ալֆա Կենտավրոսը եղել է մեծ Էլիպսաձև գալակտիկա, որը բախվել է միաձուլվել է մի ավելի փոքր պարուրաձև գալակտիկայի. ։
Կազմաբանություն
Ալֆա Կենտավոսը ունի յուրահատուկ գալակտիկական կազմաբանություն։ Ինչպես երևում է երկրից, այն նման է ոսպնյակաձև գալակտիկայի կամ էլիպսաձև գալակտիկայի՝ ծածկված փոշու հաստ շերտով ։ Այս գալակտիկայի յուրահատկությունն առաջին անգամ բացահայտվել է 1847 թվականին Ջոն Հերշելի կողմից, և այն ընդգրկվել է Հալթոն Արփի Յուրահատուկ գալակտիկաների ատլասում (հրատարակվել է 1966-ին), որպես փոշով կլանված գալակտիկայի օրինակ ։ Գալակտիկայի տարօրինակ ձևաբանությունը ընդհանուր առմամբ բացատրվում է երկու ավելի ավելի փոքր գալակտիկաների փոխազդեցությամբ ։ Գալակտիկայի փորային հատվածը մեծ մասամբ բաղկացած է կարմիր զարգացած աստղերից։ The bulge of this galaxy is composed mainly of evolved red stars. Փոշոտ սկավառակն, այնուամենայնիվ, ավելի ուշ ձևավորված աստղերի հատված է ։ Աստղերի ձևավերման ավելի քան 100 տարածք է հայտնաբերվել սկավառակի վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նոր ընդհանուր կատալոգի օբյեկտներ
Պետրոսիե (Հալեպի նահանգ)
Պետրոսիե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Հալեպի նահանգում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(3214) Մակարենկո
(3214) Մակարենկո (Makarenko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,012112 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8278 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1965 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1909,44 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188537 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,5° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աղչայ (այլ կիրառումներ)
Աղչայ, կարող է վերաբերել՝
Բուդա (գյուղ, Շումյաչինսկի շրջան)
Բուդա (Буда), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սեդրակ Շարիմանյան
Սեդրակ Սիմոնի Շարիմանյան (հունիսի 30, 1898, Թիֆլիս - նոյեմբերի 7, 1989, Երևան), Խորհրդային Միության հայ վիրաբույժ, բժշկական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ։ Համարվում է Հայաստանում ժամանակակից նյարդավիրաբուժության հիմնադիր ։
Կենսագրություն
1924 թվականին ավարտել է Խարկովի բժշկական ինստիտուտը։ 1926 թվականից աշխատել է Երևանի ֆակուլտետային վիրաբուժության կլինիկայում, 1940 թվականից՝ Երևանի բժշկական ինստիտուտի ընդհանուր վիրաբուժության ամբիոնում, նույն թվականից՝ ամբիոնի վարիչ, 1973 թվականից՝ գիտական խորհրդատու։ Հայրենական պատերազմի տարիներին աշխատել է Երևանի վիրաբուժական, ապա՝ նյարդավիրաբուժական հոսպիտալներում, որպես առաջատար վիրաբույժ։ Գիտական աշխատանքները վերաբերում են ընդհանուր վիրաբուժության, ուրոլոգիայի, ուռուցքաբանության, նյարդավիրաբուժության, անհետաձգելի վիրաբուժական օգնության և ՀԽՍՀ–ում տեղաճարակային խպիպի ուսումնասիրության հարցերին։ Շարիմանյանը եղել է ՀԽՍՀ առողջապահության մինիստրության գիտխորհրդի, ՀԽՍՀ վիրաբույժների գիտական ընկերության, առողջապահության և սոցիալական ապահովագրության, հակախպիպային հանձնաժողովների, Անդրկովկասյան վիրաբուժական ընկերությունների պատվավոր անդամ և նրանց համագումարների նախագահ, Վիրաբույժների համամիութենական ընկերության վարչության անդամ։ Եղել է ԽՍՀՄ IV գումարման Գերագույն սովետի և ՀԽՍՀ YI գումարման Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Նրա ղեկավարությամբ 22 գիտնականներ ստացել են 4 գիտությունների դոկտորի և 18 գիտության թեկնածուի աստիճան։
Երկեր
Հեղինակ է ավելի քան 100 գիտական աշխատանքների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Խարկովի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Մասալկի (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)
Մասալկի (Масалки), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Լյուսիեն Լավիսքաունթ
Լյուսիեն Լիոն Լավիսքաունթ (Lucien Leon Laviscount, ծնվ.` հունիսի 9, 1992, Բերնլի, Լենկաշիր), բրիտանացի դերասան։
Կարիերա
Կարիերան սկսել է 2002 թվականին` նկարահանվելով Marks & Spencer ապրանքանիշի գովազդում և «Clocking Off» հեռուստասերիալի էպիզոդներից մեկում ։ Նա հետագայում ավելի հայտնի դարձավ «Grange Hill» (2007-08), «Coronation Street» (2009) և «Waterloo Road» (2010-11) հեռուստասերիալներում նկարահանվելու շնորհիվ ։
2011 թվականին նկարահանվել է «Celebrity Big Brother» ռեալիթի շոուում ։ 2012 թվականին SK Records ձայնագրման լեյբլի միջոցով թողարկել է իր «Dance with You» սինգլը համագործակցությամբ ամերիկացի ռեփեր MANN-ի հետ ։ 2015 թվականին նկարահանվել է «Scream Queens» հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորել է Ըրլ Գրեյին ։ 2017 թվականին նկարահանվել է ամերիկացի ռեփեր Ազիլիա Բենքսի «Love Beats Rhymes» երաժշտական ֆիլմում ։ 2017-18 թվականներին մարմնավորել է գլխավոր հերոսներից մեկի կերպարը «Snatch» հեռուստասերիալում ։
Անձնական կյանք
Լավիսքաունթի ծնողները տրինիդադյան ծագում ունեն ։ Նա ունի երկու եղբայր` Լուիս և Ջուլս ։
Անդրեաս Անդրուցոս
Անդրեաս Անդրուցոս կամ Անդրեաս Վերուստիս (Ανδρέας Βερούσης, 1740, Ֆթիոտիդա, Օսմանյան կայսրություն – 1797, Օսմանյան կայսրություն, Բոսֆոր), հույն ռազմական հրամանատար և զինվորական գործիչ, Հունաստանի ազգային-ազատագրական պայքարի գլխավոր դեմքերից մեկը։
Կենսագրություն
Անդրեաս Անդրուցոսը ծնվել է 1740 թվականին Օսմանյան կայսրության կազմում գտնվող Հունաստանի Ֆթիոտիդա նոմոսի տարածքում։ Ինչպես վկայում են պատմիչները՝ դեռևս վաղ տարիքից Անդրեասը գայլի նման կռվել է թուրքերի դեմ։
Ռուսական նավատորմի առաջին իսկ արշավների ժամանակ Անդրեասը օգտվել է հարմար առիթից և ապստամբություն բարձրացրել։ Սակայն ապստամբությունը խեղդվել է արյան մեջ՝ պսակվելով անհաջողությամբ։
Անդրեաս Անդրուցոսի ապրած ժամանակաշրջանում հույները գտնվում էին քաղաքական և սոցիալական ծանր կացության մեջ։ Այն համարվում էր Հունաստանի պատմության ամենածանր ժամանակահատվածներից մեկը։
1787-1792 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմը քաջալրեց Անդրեասին՝ նոր համահունական ապստամբություն սկսելու համար։ 1789 թվականի գարնանը Հունաստանը հայտարարեց, որ Եգեյան և Միջերկրական ծովերում ռազմական գործողություններ է սկսում օսմանյան նավատորմի դեմ։ Նրան այս գործում օգնում էր իր հայրենակից Լամբրոս Կասոնիսը։ 1792 թվականին կնքվել է ռուս-թուրքական հաշտության պայմանագիր, որը արդյուն դարձավ նրա, որ հույները դադարեցրեցին ռազմածովային ճնշումները Օսմանյան կայսրության նկատմամբ։
Անդրեաս Անդուցոսը Հունաստանի ազատագրումը կապում էր Ռուսաստանի հետ։ Ռուս պաշտոնյաները Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կայունացման կամ խզման հարցերում հաճախ հաշվի էին նստում Անդուցոսի հետ։
Վերջին ապստամբությունից քսար տարի առաջ Պելոպոնեսյան թերակղզում Անդրեասը ձեռնարկում էր նոր համահունական ապստամբություն, որին հույն ժողովուրդը պատրաստ չէր ։
Իմանալով այս մասին, թուրքական կառավարությունը փորձում է ձերբակալել Անդրեասին։ Վերջինս փախուստի է դիմում Իթակե կղզի, որտեղից էլ փորձում է գնալ Ռուսական կայսրություն։ Սակայն ճանապարհին Վենետիկի հանրապետության վերահսկողության տակ գտնվող Դալմաթիայում իջևանելիս նա ձերբակալվում է և հանձնվում թուրքական իշխանություններին։ 1793-1797 թվականներին նա անցկացնում է Կոստանդնուպոլսի բանտերից մեկում։ Մահացել է 1797 թվականին ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հունաստանի ազատագրական պայքարի գործիչներ Կատեգորիա:Հույն ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:1740 ծնունդներ Կատեգորիա:1797 մահեր Կատեգորիա:Հունաստանի հրամանատարներ
Սաթ
Սաթ, բուսական ծագում ունեցող հանածո խեժ։ Առաջացել է հիմնականում պալեոգենային դարաշրջանում, փշատերև ծառերի խեժից՝ յուրահատուկ պայմաններում խեժաթթուների և տերպենների պոլիկոնդենսման հետևանքով։ Պարունակում է 76–81% ածխածին, 10–10,5% ջրածին, 7,5–13% թթվածին, փոքր քանակներով ազոտ և ծծումբ։ Հանդիպում են սաթի կարմրաշագանակագույն, հաճախ՝ դեղին, հազվադեպ՝ երկնագույն կամ կանաչավուն երանգներով կամ անգույն կտորներ։ Շփելիս էլեկտրականանում է։ Կարծրությունը միներալոգիական սանդղակով՝ 2–2,5, խտությունը՝ 1000–1100 կգ/մ³։ Հալվում է քայքայվելով (300–340°С), 140° C փափկում է և դառնում մամլվող։ Սաթ որպես զարդ օգտագործվում է նեոլիթի դարաշրջանից, ոսկերչական և գեղարվեստական իրեր պատրաստելու համար՝ XVII դարից։ Մամլված սաթը («ամբրոիդ») օգտագործվում է մեկուսիչների և էժանագին մանր իրեր (ճարմանդներ, կոճակներ ևն) պատրաստելու համար։ Մանր և ցածրորակ սաթ (հանույթի մոտ 60%) ենթարկում են չոր թորման, ապա ստանում լաքերի և ներկերի բաղադրիչ «սաթային բևեկնախեժ», փոքր քանակներով՝ սաթաթթու, սաթայուղ ևն։ Սաթի հանքավայրեր կան Բալթյան երկրներում, Ուկրաինայում, Բելառուսում, Լեհաստանում, Գերմանիայում, Դանիայում, Շվեյցարիայում։ Աշխարհի խոշորագույն հանքավայրերը գտնվում են Կալինինգրադի մարզում։ Հարմար է հարթեցման և հղկման համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միներալներ Կատեգորիա:Կենսամիներալներ Կատեգորիա:Օրգանական միներալներ Կատեգորիա:Խեժեր Կատեգորիա:Թանկարժեք քարեր Կատեգորիա:Զարդարանքներ Կատեգորիա:Արաբական բառեր և արտահայտություններ Կատեգորիա:Օրգանական միացություններ
Շեղված վարք
Բոլոր այն վարքաձևերը, որոնք հասարակական կարծիքի կողմից չեն ընդունվում կոչվում են շեղված վարքաձևեր։
Շեղված վարքաձևը հավաքական տերմին է, որն ընդգրկում է 3 ձևեր Դևիանտ վարքաձևի մեջ մտնում են ամենաթույլ և ամենազանգվածային բնույթի խախտումներ, ինչպես բացասական, այնպես էլ դրական ուղղությամբ։ Այն ենթադրում է ցանկացած արարք, չի համապատասխանում գրված կամ չգրված օրենքներին։
Դելիկվենտ է կոչվում այն վարքաձջը, որը քրեական օրենսգրքի տեսանկյունից ուղղակիորեն դատապարտելի իրավախախտում չէ (ծեծկռտուքներ, աննշան գողություններ, գործից ուշացում և այլն)։
Քրեական վարքագծի մեջ մտնում են պրոֆեսիոնալ հանցագործությունը՝ քրեական, տնտեսական, շահադիտական, կազմակերպված իրավախախտումների հետ և քրեորեն պատժելի է։ = Շեղված վարքի պատճառները = Ժամանակակից սոցիոլոգիան սահամնում է շեղված վարքը որպես մարդու արարք, հասարակության մեջ, սոցիալական խմբում վավերացված նորմերին և սպասումներին չհամապատասխանող գործողություն, ինչպես նաև որպես սոցիալական երևույթ, որն արտահայտվում է մարդկային գործունեության հարաբերականորեն զանգվածային և կայուն ձևերով, որոնք չեն համապատասխանու հասարակության մեջ ընդունված նորմների և սպասումներին։ Շեղված վարքը արաքներն ու գործողություններն են, որոնք չեն համապատասխանում գրված և չգրված սոցիալական նորմներին (անտոմս երթևեկությունից մինչև սպանություն) ։ Շեղված վարքի պատճառների հայեցակարգերը կարելի է բաժանել Շեղված վարքի պատճառների կենսաբանական մեկնաբանությունները երևան եկան 19-րդ դարի վերջին։ Իտալացի բժիշկ Չեզարե Լոմբրազոն հիմնավորեց մարդու անատոմիական կառուցվածքի և հանցագործ վարքի միջև կապը։ Նա շրջանառության մեջ դրեց «բնածին հանցագործ» հասկացությունը, որին կարելի է ճանաչել մի շարք ֆիզիկական հայտանիշներով՝ գլխի ձևը, դուրս ընկած ներքին ծնոտ, ցանցառ մորուք, չափից դուրս երկար ձեռքեր և այլն։
Շեղման պատճառների հոգեբանական բացատրությունները հիմնավորված են մարդու այնպիսի վիճակների, ինչպիսիք են «մտավոր թերությունները», «այլասերվածությունը», «խելապակասությունը», «հոգեկան խանգարումները» և դրանց միջև փոխադարձ կապի առկայության վերլուծությամբ։ Ըստ այս ուղղության որոշ գիտնականների հայացքների՝ ամեն ոք իր հոգու խորքում հանցագործ է։
Շեղված վարքի պատճառների սոցիոլագիական բացատրությունը ուշադրությունը կենտրոնացնում է սոցիալական պայմանների վրա։ Այսօր սոցիոլոգները խոսում են շեղված վարքի այնպիսի պատճառների մասին, ինչպիսիք են սոցիալական անհավասարությունն ու սոցիալական անբարեկեցությունը։ Շեղված վարքի վրա մեծ ազդեցություն ունիմիկրոմիջավայրը՝ ընտանիքը, հարևանները, ընկերները, ուսումնական կոլեկտիվը և այլն։
Վարքի շեղման հիմնական ձևերը
Վարքի շեղման հիմնական ձևերն են՝ հանցագործությունը, ալկոհոլիզմը, թմրամոլությունը, մարմնավաճառությունը, ինքնասպանությունը։Հանցագործությունը, որպես վարքի շեղման տարատեսակ, բավական բարդ սոցիալական երևույթ է և սոցիոլոգիայում ու քրեագիտության մեջ դասվում է ամենավիճահարույցների շարքը։ Ըստ հանցագործության հիմնախնդրի հետազոտության չափի՝ հետազոտողները բացահայտել են դրա մի շարք պատճառներն ու գործոնները, որոնք ազդում են դրա դինամիկայի վրա, այդ թվում՝ սոցիալական դիրքը, զբաղմունքի տեսակը, կրթությունը, սոցիալական կարգավիճակը, անհատների, սոցիալական խմբերի և հասարակության միջև կապի բնույթը։
Թմրամոլությունը (հունարեն nark-թմրություն և mania-մոլուց, խելագարություն, կիրք) հիվանդություն է, որն արտահայտվում է թմրանյութերից ֆիզիկական և կամ հոգեկան կախվածությամբ, դրանց նկատմամբ ունեցած անհաղթահարելի ձգտումով, որն աստիճանաբար բերում է օրգանիզմի ֆիզիկական և հոգեկան գործառույթների խոր հյուծման։ Թմրամոլությունը հասարակ կապվածություն չէ, ինչ որ որոշակի նյութի։ Թմրամոլություն համեմատաբար տարածված, վիճակագրորեն կայուն սոցիալական երևույթ է, որն արտահայտվում է սոցիալական որոշ մասի կողմից թմրեցնող կամ թունավոր նյութերի օգտագործմամբ և համապատասխան հետևանքներով։ Թմրանյութերի օգտագործումը կարող է պայմանավորված լինել կամ հիվանդության ընթացքում բժշկի խորհրդով որպես դեղամիջոց կան ոչ բժշկական բնույթ կրող օգտագործմամբ (չարաշահում)։ Այստեղ արդեն խոսքը թմրամոլության մասին է։ Թմրամոլության մեջ տեսնում են փախուստ ոչ միայն գոյության դաժան պայմաններից, այլև ժամանակակից հասարակության մեջ կյանքի համընդհանուր չափանշվածությունից, կանոնակարգումից, ծրագրավորվածությունից (Ժ. Բոդրիար)։
Հարբեցողություն համեմատաբար տարածված, վիճակագրորեն կայուն սոցիալական երևույթ է, որն արտահայտվում է բնակչության մի մասի կողմից ալկոհոլային խմիչքների չարաշահմամբ և համապատասխան հետևանքներով։ Ալկոհոլի օգտագործման պատճառները գրեթե նույնն են, ինչ թմրամոլությանը։ Սոցիալական հետևանքները ավելի շատ կապ ունեն հանցագործության հետ՝ ավազակային հարձակումներ, թալան, սպանություններ, ծանր մարմնական վնասվածխների պատճառում։ Ինքնասպանությունը կանխամտածված ձևով իրեն կյանքից զրկելն է։ Սպանություն ասելով հասկանում են 2 արտակարգ երևույթներ՝ 1-ը անհատական վարքային ակտ, որոշակի մարդու կողմից իրեն կյանքից զրկում, 2-րդ՝ համեմատաբար զանգվածային, վիճակագրորեն կայուն սոցիալական երևույթ, հասարակության որոշակի վիճակ, հետևանք, երբ մարդկանց որոշակի քանակ կամավոր հեռանում է կյանքից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Շիռլի Մակլեյն
Շիռլի Մակլեյն (Shirley MacLaine, ), ամերիկացի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Շիռլի Մակլեյն Բիթին (Shirley MacLean Beaty) ծնվել է Վիրջինիա նահանգի Ռիչմոնդ քաղաքում՝ բապտիստների ընտանիքում ։ Նրա հայրը՝ Այրա Օունես Բիթին հոգեբանության պրոֆեսոր էր, իսկ մայրը՝ Քեթլին Կորինան, դրամայի ուսուցիչ։ Նրան կոչել են ի պատիվ 1930-ական թվականներին հայտնի դերասանուհի Շիռլի Թեմպլի։ 1937 թվականին ծնվեց եղբայրը՝ Ուորեն Բիթին, ով նույնպես դերասան էր ։
Ընտանիքը բնակություն հաստատվել է Արլինգտոնում, որտեղ Շիռլի Մակլեյնը կրթություն է ստացել։ Մոր ցանկությամբ Մակլեյնը հաճախեց բալետի դասերի, ինչը դարձավ երիտասարդ տարիների հետաքրքրությունը։ Լինելով բարձրահասակ՝ հաճախ խաղում էր տղամարդու դերեր՝ դասարանում տղաների բացակայության պատճառով։ Տարիների ընթացքում Մակլեյնը հասկացավ, որ ունի տգեղ ոտքեր և բարձր հասակ, թողեց բալետը և զբաղվեց էստրադային պարերով։
Ապագա դերասանուհին տեղափոխվեց Նյու Յորք, որտեղ առաջին անգամ դարձավ Բրոդվեյի պարուհի, այնուհետև զբաղվեց դերասանական կարիերայով, իսկ 1954 թվականի «Գիշերազգեստով խաղ» մյուզիքլը դարձավ նրա դեբյուտը։
Մեկ տարի անց Ալֆրեդ Հիչքոքի «Հարրիի հետ անախորժությունները» կատակերգության դետեկտիվը դարձավ նրա կինոդեբյուտը, որի համար արժանացել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի՝ «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում։ Դրանից հետո «80 օրում աշխարհի շուրջ» (1956 թվական) արկածային ֆիլմի, ինչպես նաև «Նրանք վազեցին» (1958 թվական) դրամայի համար Շիռլի Մակլինն առաջին անգամ առաջադրվել է Օսկարի։
Երկու տարի անց երկրորդ անգամ առաջադրվել է կինոակադեմիայի մրցանակի, որին հաջորդեց «Ոսկե գլոբուսը»՝ Բիլի Ուայլդերի «Բնակարան» ֆիլմի համար։ Մակլեյի հաջորդ հաջողությունն Օդրի Հեփբերնի հետ «Մանկական ժամ» կինոնկարն էր, որտեղ քննադատները բարձր գնահատեցին դերասանուհու դրամատիկական աշխատանքը։ Ավելի ուշ երկու անգամ առաջադրվել է «Օսկար»-ի՝ «Նուրբ Իրմա» (1963) և «Շրջադարձային կետ» (1977) ֆիլմերում, սակայն 1983 թվականին «Քնքշության լեզուն» ռոմանտիկ դրամայում Ավրորա Գրինուեի դերի համար չստացավ բաղձալի մրցանակը։
Մտերիմ էր Ֆրենկ Սինատրայի հետ միասին խաղացել են «Եվ նրանք վազեցին» (1958), «Կանկան» և «Օուշենի տասնմեկ ընկերները>» (1960) ֆիլմերում և 1975 թվականին անցկացրեց «Օսկար»-ի մրցանակաբաշխությունը։
Մրցանակներ և պարգևներ
Ամերիկյանի կինոյում ներդրման համար դերասանուհին Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում արժանացել է անվանական աստղի։
Անձնական կյանք
1954 - 1982 թվականներին Շիռլի Մաքլեյնը ամուսնացած էր գործարար Սթիվ Փարքերի հետ։ 1956 թվականին ծնվեց նրանց դուստրը՝ Սաչի Փարքերը, ով մոր նման դարձավ դերասանուհի։ Փարքերից բաժանվելուց հետո կարճ ժամանակ ապրել է ռուս կինոռեժիսոր Անդրեյ Կոնչալովսկու հետ ։
Շիռլի Մաքլեյնը և Բարբարա Սթրեյզանդը ծնվել են նույն օրը՝ ապրիլի 24-ին և ավանդաբար ամեն տարի նշում են միասին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:1934 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 24 ծնունդներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Աղջա (այլ կիրառումներ)
Աղջա, կարող է վերաբերել՝
Աղփունուս
Աղփունուս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Չերվոնի Շախտյոր (գյուղ, Իզյումի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Չերվոնի Շախտյոր գյուղում բնակվում էր 501 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,66 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 188,35 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Իզյումի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1678 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կրինիչկի (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
Կրինիչկի (Кринички), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում։
1988 թվականի տվյալներով Կրինիչկի գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պերտինաքս
Պուբլիոս Հելիոս Պերտինաքս (, ավելի շատ հայտնի է Պերտինաքս անվամբ, ), հռոմեական կայսր 193 թվականի հունվարից մարտ ամիսներին։
Կյանքը մինչ իշխանության հասնելը
Ապագա կայսրը ծնվել է լիգուրիական Ալբա Պոմպեյ քաղաքում 126 թվականի օգոստոսի 1-ին ։ Նրա հայրը՝ Հելվիոս Սուկեցիոսը՝ ազատ արձակված ստրուկ էր և զբաղվում էր վաճառականությամբ ։ «Կայսրերի պատմության» հեղինակի պատմության համաձայն Պերտինաքսն ( նշանակում է «ամուր, դիմացկուն») իր մականունը ստացել է «նրա համար, որ զբաղվել է վաճառականությամբ մեծ նվիրվածությամբ» ։ Պերտինաքսը լավ կրթություն է ստացել և ապրուստի միջոց աշխատում էր հռետորություն դասավանդելով (նա այս գիտությունը սովորել է իր ուսուցիչ և ժամանակի հայտնի հռետորներից մեկի Գայոս Սուլպիցիոս Ապոլինարիոսի մոտ)։ Բայց ապագա կայսեր համար այս եկամուտը բավականին քիչ էր և նա ծառայության անցավ իր հոր նախկին տեր Լոլիանոս Ավիտոսի մոտ՝ իբրև ցենտուրիոն, Անտոնիոս Պիոսի կառավարման ժամանակ ։ Ապա Պերտինաքսը նշանկվեց գալիական IV լեգեոնի հրամանատար Սիրիայում ։ Պերտինաքսը պետական փոստային բաժանմունքից առանց թույլտվության օգտվելու համար, սիրիական պրովինցիայի առաջնորդի կողմից պատժվեց և իր դիսլոկացիոն վայրն հասավ ոտքով ։
161-162 թվականների պարթևական պատերազմից հետո մարտերում աչքի ընկած Պերտինաքսը տեղափոխվեց Բրիտանիա՝ իբրև VI հաղթանակած լեգեոնի տրիբուն, որը տեղակայվեց Էբորակում։ Մի որոշ ժամանակ անց նա դարձավ պրեֆեկտ առաջին կամ երկրորդ Տունգուրական հեծելազորի հրամանատար Դանուբում, իսկ դրանից հետո Դակիայի դատավոր և գերմանական դեսանտի հրամանատար ։ 168 թվականին Էմիլիական ճանապարհի դատավոր ։
Մարկոս Ավրելիոսի ժամանակ Պերտինաքսը զոհ գնաց պալատական բանսարկություններին, սակայն շուտով կայսեր փեսայի Մարկոս Կլավդիոսի գործողությունների ժամանակ հեծելազորի հրամանատար նշանակվեց, այսպես կոչված Մարկոմանյան պատերազմի ժամանակ ։ Պերտիանքսը մասնակցել է Ռեցիա և Նորիկ պրովինցիաների ազատագրությանը, ինչպես նաև կվադների և սարմատների դեմ արշավանքներին դանուբյան սահմանագծից այնկողմ ։ Ցուցաբերած արժանիքների համար 175 թվականին Պերտինաքսը և Դիդիոս Հուլիանոսը, ևս մեկ հայտնի հրամանատար, ով պարտության էր մատնել խավկերին, ստացան կոնսուլ-սուֆեկտի աստիճան։ Հռոմեացիները արդեն հաղթանակ էին տանում արևմուտքում՝ կայսրը զբաղված էր գրավված տարածքները երկու պրովինցիաներում ներառելով, երբ արևելքից լուր ստացվեց, թե Ավդիոս Կասիոսը ապստամբություն է բարձրացրել (175, գարուն)։ Չնայած ապստամբությունը շատ կարճ տևեց, սակայն արևելյան պրովինցիաները կարիք ունեին կայսերական վերահսկողության։ Մարկոմանյան պատերազմն ավարտվեց ավելի լավ պայմաններով, քան սպասում էին գերմանակ վոժդերը։ 175-176 թվականներին Մարկոս Ավրելիոսը և Պերտինաքսը ճամփորդեցին արևելյան պրովինցիաներով ։
176 թվականի գարնանը նախկին կոնսուլը ստանձնեց երեք պրովինցիաների առաջին նահանգապետի պաշտոնը, որը գտնվում էր պատերազմական գործողությունների թատերաբեմում՝ Ներքին Մեսիայում (176-177), դրանից հետո վերին Մեսիայում (177) և վերջապես Դակիայում (177-179)։ Այդպիսի հանկարծակի փոփոխությունները, որոնք սովորական չէին հռոմեական կայսրության մեջ, հավանաբար պայմանավորված էին հռոմեական նոր պատերազմական իրավիճակով, որ առաջացել էր Դանուբյան դաշտավայրում։ Դակիայի նահանգապետի պաշտոնում Պերտինաքսը գլխավորում էր պաշտպանական գործողությունները ընդդեմ բարաբարոսների։ Պատերազմը շարունակվեց այնքան ժամանակ մինչև 180 թվականը, երբ մահացավ Մարկոս Ավրելիոսը։ Նրա ժառանգորդ և որդի Կոմմոդոսը որոշեց, որ հռոմեացիները հաջողության են հասել Դանուբում և խաղաղություն կնքեց, այս խաղաղությունը լավ չընդունվեց ժամանակի հասարակության կողմից, սակայն հետագա զարգացումները ցույց տվեցին նրա քայլերի ճշմարտացիությունը։ Հետագայում երկար ժամանակ խաղաղություն էր տիրում դանուբյան սահմանագծում ։
Կոմմոդոսի կառավարման սկզբում Պերտինաքսը հարուստ Սիրիա պրովինցիայի նահանգապետն էր։ Հնարավոր է այստեղ է ծնվել նրա որդին՝ Պուբլիոսը ։
184 թվականին ապստամբություն բարձրացվեց Բրիտանիայում, որը ճնշվեց Ոլպիոս Մերցելոսի կողմից, բայց ապստամբությունը ճնշելու ժամանակ նահանգապետը դիմեց բազմաթիվ դաժան միջոցների, այդ դաժանությունների մեծամասնությունը տեղի էին ունենում երեք բրիտանական լեգեոնների կողմից, որի հետևանքով Մերցելոսը կանչվեց Հռոմ և կախաղան բարձրացվեց։ Բրիտանիա ուղարկվեց Պերտինաքսը, այստեղ նա փորձեց կարգապահություն հաստատել, որի հետևանքով քիչ էր մնում սպանվեր սեփական զինվորների կողմից ։
188 թվականին Պերտինաքսը նշանակվեց Հռոմեական կայսրության բարձր պաշտոններից մեկին- Հռոմեական կայսրության Աֆրիկա նահանգի պրոկոնսուլ, մինչ այդ շատ կարճ ժամանակով պրֆեկտ էր։ Պրոկոնսուլ նշանակվելը կապված էր Կարթագենի հասարակության ապստամբությունների հետ ։ 189 թվականին Պերտինաքսը վերադարձավ Իտալիա, որտեղ միանգամից նշանակվեց բարձր պաշտոնի՝ Հռոմի պրեֆեկտ ։ Նա շատ մոտեցավ կայսր Կոմմոդոսին և նրա շրջապատին և 192 թվականի հունվարի 1-ին նշանակվեց կոնսուլ։
Արտաքինը և անձնական որակները
Պերտինաքսի մասին մանրամասն տեղեկություն է տալիս «Կայսրերի պատմությունը». «Պերտինաքսը բարձրաշխարհիկ ծերունի էր, երկար մորուքով, գանգուր մազերով, մուգ գույնի մաշկով, հասակը համապատասխանում էր կայսեր կեցվածքին։ Նա ավելի շատ ժպտադեմ էր, քան բարի, պարզ մարդ նրան ոչ ոք երբեք չի համարել։ Նա ամենևին ժլատ չէր, երբ հարցը վերաբերում էր սեփական հարստությանը, սակայն նա միաժամանակ շատակեր էր։ Անգամ նա դառնալով կայսր ամեն առիթի դեպքում խնջույք էր կազմակերպում» ։
Վիկտոր Ավրելիոսը գրում է, որ Պերտինաքսը «Եղել է շրջապատված գիտությամբ և հեռու է մնացել հին սնոտիական պաշտամունքներից» ։ Մետղաադրամները տարբերվում էին այլ կայսրերի մետաղադրամներից իրենց ոճով ։
Կայսրության վիճակը մինչև 193 թվականը
Կոմմոդոսի կառավարումը մեծապես թուլացրեց կառավարությունը։ Գալիան և Իսպանիան թալանվել էին տեղի նահանգապետերի կողմից։ 185 թվականին կախաղան բարձրացվեց պրետորիայի պրեֆեկտ Սեկստոս Տիգիդիոս Պերենիսը «նրա համար, որ նա բրիտանակն պատերազմի ժամանակ զինվորների հրամանատարներ էր նշանակում բացառապես բարձր ծագում ունեցող անձնավորությունների և սենատորների» ։
Կայսեր սխալ քաղաքականության արդյունքում զինվորների մեծամասնությունը վարկվեցին ժանտախտով, բացի այդ նոր տաքարյուն Կլեանդրոսի նշանակումը պրետորիայի պրեֆկտ բերեց նրան, որ կայսրը վերջնականապես կորցրեց ժողովրդի վստահությունը։ 190 թվականին պլեբսի ապստամբության ժամանակ Կլեանդրոսը սպանվեց։ Կոմմոդոսը իշխանության բարձրանալով դադարեցրեց պատերազմը մարկոմանների և կվադարների հետ, խաղաղություն հաստատելով նրանց հետ, և այլևս երբեք պատերազմ չհայտարարեց նրանց։
Կառավարումը և սպանությունը
Կոնսուլ դառնալուց հետո՝ Կոմմոդոսի պահվածքը և քաղաքականությունը ստիպեց սենատորներին զգուշանալ երիտասարդ կայսրից։ 192 թվականին Կոմմոդոսը հանդես եկավ կոլիզեյում՝ իբրև գլադիատոր, իր պահվածքով ցնցեց ամբողջ Հռոմը։ Այդ իսկ պատճառով սենատորների զգուշավորությունը տեղին էր. Կոմմոդոսին դուր էին գալիս այնպիսի անձնավորություններ, որոնք իրենց ուժերով են հասել բարձունքների։ Այնպիսինները, ինչպիսին էր Պերտինաքսը, Սիրիայի նահանգապետ Պեսցիոս Նիգերը, Ազելիոս Էմիլիանոսը, երկու եղբայրներ Սեպտիմոս և Լուցիոս Սևերիոսները, Պուբլիոս Սեպտիմոս Գետան, պրետորիայի պրեֆեկտ Կվինտոս Էմիլիոս Լետը ։ Բացի այդ մի քանի սենատորներ կախաղան բարձրացվեցին սուտ վկայության համար։ Շուտով դավադրություն կազմեցին Կվինտիոս Էմիլիոս Լետ, Կոմմոդոսի սիրուհի Մարցիան, արքունիքի կառավարիչ Էկլեկտը միջև։ Պերտինաքսը դավադիրների կողմից տեղեկացվել էր Կոմմոդոսի սպանության մասին։ 192 թվականի դեկտեմբերի 31-ին խնջույքի ժամանակ Կոմմոդոսին թունավորեցին, բայց թույնը չազդեց ինչպես հարկավոր էր և սպանվեց իր սենյակում գլադիատոր Նարցիսի կողմից ։ Դրանից հետո պրետորիայի պրեֆեկտը և Էկլեկտը մեկնեցին Պերտինաքսի մոտ։ Նրանց այս քայլը ըստ Հորդիանոսի կարծիքով պայմանավորված էր նրանով, որ նրանք փնտրում էին «պատրաստակամ ծերունու, որ իր վրա կվերցներ իշխանությունը, որպեսզի իրենք փրկվեին և իրենք անձամբ փրկվեինև հանգստանային դիկտատուրայից», իսկ Պերտինաքսը այն մարդն էր, որ հարկավոր սրանց ։
Երբ նրանք գիշերով եկան Պերտինաքսի տուն նա մտածեց, որ սրանք Կոմմոդոսի հրամանով եկել են իրեն սպանելու, սակայն նրանցից իմանալով կայսեր մահվան մասին համաձայնեց գնալ պրետորիաների բանակատեղի և այնտեղ հայտարարեցին Կոմմոդոսի մահվան և Պերտինաքսի գահ բարձրանալու մասին։ Բանակատեղիում բաժանելով յուրաքանչյուր զինվորի 12.000 սեստերց ոսկի համաձայնվեցին Պերտինաքսին ճանաչել՝ իբրև կայսր։ Ապա սենատի նիստ հրավիրվեց, որտեղ Պերտինաքսը ներկայացվեց իբրև կայսր։