cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նաթան Բիրնբաում
Նոր ուղիների փնտրտուք
Արևելաեվրոպական մասի հրեաների հետ ավելի խոր ծանոթությունից հետո Բիրնբաումը եզրակացնում է, որ նրանք ավելի քիչ են ենթարկվել ձուլման վտանգին, քան նրանց արևմտյան եղբայրակիցները։ Նա նրանց համարում էր «կենդանի ժողովուրդ», իսկ ուրիշ հոդվածներում ընդգծել է, որ հրեականության այս հատվածը կազմել է ընդհանուր ազգի մոտ չորս հինգերորդ մասը։ Գերագնահատելով արևելաեվրոպական հրեաների դերը` Բիրնբաումը փոխել է իր վերաբերմունքը հրեական սփյուռքի վերաբերյալ և հրեական վերածնունդը հնարավոր է համարել ոչ միայն «Էրեց Իսրայելում», այլև որոշ երկրներում ։
Բիրնբաումը կարծում էր, որ Հերցլի ղեկավարությամբ սիոնիստական շարժումն ընթանում է իր համար ոչ ընդունելի ուղով, իսկ քաղաքական սիոնիստների դիվանագիտական գործունեությունը չի կարող ապահովել հրեականության զգալի մասի արագ հայրենադարձությունը Իսրայելի հող ։ Այդ ժամանակ գոյություն ունեին հրեական ազգային շարժման շատ ուղղություններ, սակայն Բիրնբաումը ձգտում էր մշակել համահրեական նացիոնալիզմի իր այլընտրանքային մոդելը, որն ավելի լայն կլիներ, քան սիոնիզմը, և թույլ կտար հրեական կյանքի կենտրոններ ստեղծել ոչ միայն Պաղեստինում, այլև Հաբսբուրգյան կայսրությունում և հնարավոր է նաև Նոր աշխարհում  ։
1902 թվականին Բիրնբաումը սկսում է կիրառել «հրեական վերածննդի շարժում» եզրը, քանի որ սիոնիզմն իր համար դարձել էր «առավել քան թույլ և առավել քան նեղ»։ Այս եզրը ներմուծվել էր մեկ տարի առաջ Մարտին Բուբերի կողմից «Օստ ունդ վեստ» ամսագրի առաջին համարով ։ Սիոնիստական «Դի Վելտ» շարժման մարմինի հետ մեկտեղ բեռլինյան «Օստ ունդ Վեստը» հրեական թեմայի քննարկման կարևոր հարթակ էր հանդիսանում, որի մշտական աշխատակիցների թվում էին Բիրնբաումը և Բուբերը ։ Հրեական վերածնունդը ոչ այնքան շարժում էր, ինչքան նպատակների ու հետաքրքրությունների լայն դիապազոն ունեցող մասնակիցների շրջան. ընդ որում, նրանց միավորում էր եվրոպական մշակութային նույնականացումն ուժեղացնելու խոր ձգտումը ։
1902-1905 թվականների իր հոդվածներում Բիրնբաումը շարունակում է զարգացնել եվրոպական նացիոնալիզմի մոդելը, որը կընդունի սփյուռքի դերը, իդիշը և ազգային կենդանի մշակույթի մնացած տարրերը։ Եվրոպական վերածննդի գաղափարներն իրականություն դարձնելու համար անհրաժեշտ էր ստեղծել քաղաքական կուսակցություններ, որոնք Բիրնբաումի կարծիքով պետք է արտացոլեին ազգային շարժման բազմազանությունը։ Այսինքն` անհրաժեշտ էր ընդունել ինչպես եբրայերենը, այնպես էլ իդիշը, Սիոնը, սփյուռքը։ Այս շրջանում սիոնիզմ եզրի հեղինակը առաջ էր շարժվում հետևյալ օրենքով. «Կարևորը Իսրայելն է (ժողովուրդ), հետո` Սիոնը (երկիր)» (Israel comes before Zion) :
Գործունեության որոշ գնահատականներ
1990 թվականին Ալեքս Բեյնը այն կարծիքն է հայտնել, որ Նաթան Բիրնբաումը դեռևս սպասում է իր կեսագրին, ով ճիշտ կներկայացնի նրա կյանքի պատմությունը ։ 2007 թվականին Ջես Օլսոնը թվարկել է Բիրնբաումի գործունեության որոշ տեսանկյուններին նվիրված աշխատանքները և նշել, որ բացառությամբ ատենախոսական երկու աշխատանքների` չկա ոչ մի մենագրություն, որ կներկայացնի նրա բազմաբնույթ գործունեությունը ։ Վեց տարի անց Օլսոնը հրապարակել է Նաթան Բիրնբաումի կենսագրությունը, որում նա ոչ միայն ներկայացրել է նրա ինտելեկտուալ փոխակերպումները, այլև ցույց է տվել նրա կյանքի տարբեր շրջանների գաղափարախոսությունն ու հետևողականությունը ։ Կենսագիրը նշել է նաև, որ մինչ օրս քիչ հետազոտողներ են օգտվել Բիրնբաումի անձնական արխիվից` չնայած այնտեղ պահվող նյութերի մեծ արժեքին ։
Խայիմ Վեյցմանը, ինչպես և Մարտին Բուբերը այն տեսակետն էր հայտնում, որ սիոնիստական գաղափարների մեծ մասը ձևակերպվել էր մինչ Թեոդոր Հերցլի «Հրեական պետություն» գրքի լույսընծայումը, իսկ նրա նախակարապետներն էին Գոսսը, Պինսկերը և Բիրնբաումը ։ Չնայած իր մեծանուն ժամանակակիցների կողմից արժանացած բարձր գնահատականին` Բիրնբաումը գրեթե ամբողջովին անհետացել է ժամանակակից հրեական պատմագրության տեսադաշտից ։ Ջես Օլսոնը այդ երևույթը բացատրում է այն հանգամանքով, որ իր կյանքի վերջին տարիներին Բիրնբաումը անցել է ուղղափառ հավատի, որի հանդեպ շատ պատմագիրներ որոշակի «անհարմարավետություն» են զգացել ։
Համաձայն պատմաբան Շիմոն Դուբնովի` Բիրնբաումն անցել է հրեական նացիոնալիզմի բոլոր երեք ձևերը` քաղաքական կամ սիոնիզմ, հոգևոր-մշակութային կամ ավտոնոմիզմ և դավանաբանական կամ ուղղափառ։ Իր հուշերում, համեմատելով այս երեք ձևերը, պատմաբանը տվել է այս շարժումների պատմական (Դուբնովը մահացել է 1941 թվականին) գնահատականը։ Նա պնդում էր, որ սիոնիզմը և ուղղափառությունը ազգային գաղափարը ենթարկում էին մեկ սկզբունքի` «կա'մ երկնային արքայություն, կա'մ` երկրային»։ Քաղաքական սիոնիստները ժխտում էին գալուտը (հրեական սփյուռք), իսկ ագուդիստները ծագում էին նոր սերունդների հայացքներից։ Այդ պատճառով Դուբնովը, լինելով մշակութային ավտոնոմիզմի կողմնակից, նախընտրում էր նացիոնալիզմի հենց այս ձևը, որը կարող է «միացնել և' հին, և' նոր հրեականությանն ամենուր` հրեական պետության մեջ և նրա սահմաններից դուրս, սինագոգում և նրանից դուրս» ։
Ամերիկյան սոցիոլեզվաբան և իդիշագետ պրոֆեսոր Ջոշուա Ֆիշմանը իր «Գաղափարախոսություն, գիտություն և լեզու։ Նաթան Բիրնբաումի ոդիսականը» (Ideology, Society and Language: The Odyssey of Nathan Birnbaum) գրքում (1987) գրում է, որ ժամանակից հրեաներից քչերն են հիշում, և ավելի քչերն են ըմբռնում Նաթան Բիրնբաումի ժառանգությունը` չնայած նրան, որ նրանք օգտվում են նրա գործունեության այս կամ պտուղից։ Նա Բիրնբաումին անվանում է ժամանակակից հրեական մտածողության հսկաներից մեկը և ժամանակակից հրեական ոչ թե մեկ, այլ միանգամից շարժումների հիմնադիր (սիոնիզմ, իդիշիզմ և ուղղափառության վերադարձ) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հրեա փիլիսոփաներ Կատեգորիա:19-րդ դարի ավստրիացիներ Կատեգորիա:Հրեա լրագրողներ Կատեգորիա:Հրեա գրողներ Կատեգորիա:Հրեա բանաստեղծներ Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ
Ժողովածու (3050)
Ժողովածու (3050), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 3050 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1592 թվականին Ղուկաս սարկավագ գրիչի կողմից Թրվանճ գյուղում (Կարին)։ Ստացողը եղել է Ղուկաս սարկավագը։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 21,5x15,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 283 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ վրացերեն և  բոլորագիծ երկաթագրով, Ավետարան։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 82բ, 98բ, 211ա, հետագայի՝ 112ա (1615), 225բ (1699), 2բ, 119բ (1797), 215ա (ԺԸ դ.), 70ա (1829) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ուստ-Մայայի ուլուս
Ուստ-Մայայի ուլուս (Усть-Майский улус, район, Уус-Маайа улууhа), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Սախա-Յակուտիայի հանրապետությունում։
Օբերշվայնբախ
Օբերշվայնբախ (Oberschweinbach), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիայում։
Ուստ-Մայայի ուլուս
Ստեղծվել է 1931 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ուստ-Մայա ։
Օբերշվայնբախ
Ենթարկվում է Վերին Բավարիայի ղեկավարությանը։ Մտնում է Ֆյուրստենֆելդբրուկ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1624 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 7,23 կմ քառ. տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 79 140:
Ուստ-Մայայի ուլուս
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 95300 կմ²։
Օբերշվայնբախ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Ուստ-Մայայի ուլուս
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 9182 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0, 1 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սախա-Յակուտիայի հանրապետություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Աբագուլակյան
Աբագուլակյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Ասորերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Աբադանյան
Աբադանյան, հայկական ազգանուն ։
Վալերի Ավեսկուլով
Վալերի Ավեսկուլով, ուկրաինացի շախմատիստ, գրոսմայստեր։ 2007 թվականին դարձել է Ուկրաինայի չեմպիոն։ 2002 թվականին ստացել է միջազգային վարպետի կոչում։
Ինգրիդ Յոնկեր
Ինգրիդ Յոնկեր (Ingrid Jonker, ), հարավաֆրիկացի բանաստեղծ։ Իխամանգա արծաթե շքանշանակիր (OIS): Թեև գրել է աֆրիկաանս լեզվով, նրա բանաստեղծությունները թարգմանվել են այլ լեզուներով։ Յոնկերին անվանել են Հարավային Աֆրիկյան Սիլվիա Փլաթ իր ինտենսիվ աշխատանքի և անհանգիստ կյանքի ողբերգական ընթացքի պատճառով։
Վալերի Ավեսկուլով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի շախմատիստներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրոսմայստերներ
Ինգրիդ Յոնկեր
Կենսագրություն
Յոնկերը ծնվել է Հյուսիսային Կապի Դուգլաս գյուղաքաղաքում։ Նրա ծնողները՝ Աբրահամ Յոնկերը և Բեատրիս Սիլիերսն ամուսնալուծվել են նախքան Ինգրիդի լույս աշխարհ գալը, և Յոնկերի մայրը տուն էր վերադարձել երկու դուստրերի հետ։ Յոնկերի տատիկն ու պապիկը տեղափոխվել էին Քեյփթաունի մոտակայքում գտնվող ֆերմա։ Դրանից հետո հինգ տարի անց, պապիկը մահացավ՝ թողնելով չորս կանանց չքավորության մեջ։
1943 թվականին, երբ Ինգրիդը տասը տարեկան էր, մայրը դեպրեսիայի մեջ ընկնելուց հետո ինքնասպանություն գործեց ։ Յոնկերին և նրա ավագ քրոջը՝ Աննային, ուղարկեցին Քեյփթաունի աղջիկների Ուայնբերգ ավագ դպրոց, որտեղ Ինգրիդը սկսեց բանաստեղծություններ գրել դպրոցական ամսագրի համար ։ Հետագայում նրանք տեղափոխվեցին իրենց հոր և նրա երրորդ կնոջ ու երեխաների մոտ։ Երկու քույրերին վերաբերվում էին որպես օտարականների, ինչն անդունդ առաջադրեց Յոնկերի և իր հոր միջև։
Որպես բանաստեղծ
Ինգրիդ Յոնկերը բանաստեղծություններ սկսել է գրել վեց տարեկան հասակում, տասնվեց տարեկանում սկսել է թղթակցական կապի մեջ լինել հարավաֆրիկացի գրող և բանաստեղծ Դ. Յ. Օպերմանի հետ, որի հայացքներն իրենց ազդեցությունն են թողել Ինգրիդ Յոնկերի ստեղծագործությունների վրա։
Աֆրիկաանս լեզվով բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ Na die somer («Ամռանից հետո»), գրել է տասներեք տարեկանում։ Թեև շատ հրատարակիչներ էին հետաքրքրված նրա աշխատանքով, Ինգրիդին խորհուրդ տվեցին սպասել։ Բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն Ontvlugting («Փախուստ»), հրատարակվել է 1956 թվականին։
1956 թվականին Ինգրիդ Յոնկերն ամուսնացել է Պիտեր Վենտերի հետ։ 1957 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Սիմոնեն։ Զույգը տեղափոխվել է Յոհանեսբուրգ, սակայն երեք տարի անց ամուսնալուծվել է։ Այնուհետև Յոնկերը դստեր հետ տեղափոխվել է Քեյփթաուն։ Նրա հայրը, արդեն գրող, խմբագիր և Ազգային կուսակցության անդամ, նշանակվել էր խորհրդարանի ընտրական հանձնաժողովի արվեստի, հրատարակությունների և զվարճանքի մասին գրաքննության օրենքների պատասխանատու։ Աբրահամ Յոնկերը շփոթված էր, երբ դուստրը խստորեն դեմ էր գրաքննության օրենքներին, և նրանց քաղաքական տարբերությունները հրապարակային էին։ Խորհրդարանում ելույթի ժամանակ Յոնկերի հայրը մերժեց նրան որպես դուստր։
Նույն ժամանակահատվածում նա հարաբերություններ է ունեցել երկու գրողների՝ Ջեք Քոուպի և Անդրե Բրինքի հետ։ Ինգրիդը հղիացել է և աբորտ է արել, չնայած այդ ժամանակ Հարավային Աֆրիկայում աբորտն արգելվում էր։ Հոր կողմից մերժված լինելու և աբորտից հետո ընկճախտի պատճառով 1961 թվականին Ինգրիդն ընկավ Վալկենբերգի հոգեբուժական հիվանդանոց (Ինգրիդի մայրը մահացել էր Վալկենբերգում մի քանի տարի առաջ)։
Յոնկերի հերթական բանաստեղծությունների հավաքածուն Rook en oker («Ծուխ և օխրա»), հրատարակվել է 1963 թվականին։ Թեև անթոլոգիան գովասանքի է արժանացել հարավաֆրիկյան շատ գրողների, բանաստեղծների և քննադատների կողմից, այն սառը ընդունելության է արժանացել իշխող կուսակցության կողմնակիցների կողմից։
Ուստի Ինգրիդ Յոնկերը հայտնի դարձավ որպես Die Sestigers-ի (Beweging van Sestig) անդամ, որին անդամակցում էին նաև Բրեյտեն Բրեյնբախը, Անդրե Բրինքը, Ադամո Սմոլը և Բարթո Սմիթը, որոնք մարտահրավեր էին նետում իշխող Ազգային կուսակցության ծայրահեղ Աֆրիկյաներ ազգայնականությանը։
Rook en oker ժողովածուի համար Յոնկերն արժանացել է Աֆրիկաանս մամլո հրատարակիչների (Afrikaanse Pers-Boekhandel) £1000 գրական մրցանակին, ինչպես նաև Անգլո-ամերիկյան կորպորացիայի կրթաթոշակին։ Փողն օգնել է նրան իրականացնելու Եվրոպա մեկնելու երազանքը, մեկնել է Անգլիա, Նիդերլանդներ, Ֆրանսիա, Իսպանիա և Պորտուգալիա։ Նա խնդրել է Ջեք Քոուփին ուղեկցելու նրան, սակայն վերջինս հրաժարվել է։ Յոնկերը դիմել է Անդրեյ Բրինքին միանալու իրեն, որն ընդունել է առաջարկը, և նրանք մեկնել են Փարիզ և Բարսելոնա միասին։ Ուղևորության ընթացքում Բրինքը որոշել է կնոջը չթողնել հանուն Յոնկերի և վերադարձել է Հարավային Աֆրիկա։ Յոնկերը կրճատել է իր շրջագայությունը և վերադարձել Քեյփթաուն։
Ջոնկերը սկսել է գրել բանաստեղծությունների նոր հավաքածու իր մահից առաջ։ Այդ բանաստեղծությունների ընտրանին հետմահու հրատարակվել է Kantelson ժողովածուում («Գլխիվայր արև»)։ Այնուհետև նա ականատես է եղել ջախջախիչ իրադարձությանը, երբ սևամորթ երեխային սպանել են մոր ձեռքերում։ Նա գրել է Die kind (wat doodgeskiet is deur soldate by Nyanga) («Երեխան (որը սպանվել է Նյանգայի զինվորների կողմից)» ։
Մահ
1965 թվականի հուլիսի 19-ի գիշերը Ինգրիդ Յոնկերը Քեյփթաունի Երեք խարիսխների ծովախորշում (Three Anchor Bay) քայլել է լողափով և ինքնասպանություն գործել ջրահեղձ լինելով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աֆրիկաանս գրականություն Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Հակա-ապարտհեյդ ակտիվիստներ Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի գրողներ
Սիգիլո
Սիգիլո (Sigillo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Ումբրիա մարզի Պերուջա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2461 մարդ։ Խտությունը՝ 95 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 26 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 6028։ Հեռախոսային կոդ՝ 075։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կալիֆոռնիական Էշոլցիա
Կալիֆոռնիական Էշոլցիա (Eschscholzia californica), Էշոլցիանների (Eschscholzia) տիպի կակաչաազգիների (Papaveraceae) ընտանիքի խոտաբույս։ Նրան անվանում են նաև «Կալիֆոռնիական ոսկեգույն կակաչ» (California goldenpoppy) և «կալիֆոռնիական կակաչ» (California poppy): Կալիֆոռնիական կակաչը համարվում է Կալիֆոռնիա նահանգի ծաղիկ-խորհրդանիշը։
Պատմություն
Բույսն առաջին անգամ հայտնաբերվել է մոտավորապես 1791-1795 թվականներին. շոտլանդացի Արչիբալդ Մենզիսը սերմերը էր հավաքում Խաղաղ օվկիանոսի ափերում, բայց նրա հավաքած սերմերը չծլեցին և մնացին չուսումնասիրված։ 1816 թվականի աշնանաը «Рюрик» նավով, որի հրամանատարն էր երիտասարդ լեյտենանտ Օտտո ֆոն Կոտցեբան, ռուսական գիտարշավախումբը այցելեց Սան Ֆրանցիսկոյի ծովախորշը։ Գիտախմբի կազմում կային երկու բնապախույզներ՝ բուսաբան և պոետ Ալդելբերտ ֆոն Շամիսոն և Հովհաննես Ֆրիդրիխ ֆոն Էշոլցը, որը որպես բժիշկ մասնակցում էր այդ շուրջերկրյա ծովագնացությանը։ Էշոլցն ու Շամիսոն հավաքեցին կոլեկցիա և սկսեցին գիտական հետազոտություններ կատարել։ Շամիսոն Եվրոպա վերադառնալուց հետո սերմերից աճեցրեց և թվարկեց մոտ 30 տեսակի բույսեր։ Նոր տեսակի կակաչի անունը նա դրեց Էշոլցի անունով, ընդ որում անվան մեջ t տառը սղված է (գերմաներեն՝ Johann Friedrich von Eschscholtz) : Վաղ իսպանական նորաբնակաները նրան անվանեցին copa de oro («ոսկեգույն բաժակ»)։ Ըստ լեգենդի՝ ծաղկի ծիրանագույն թերթիկները դառնում են ոսկու և լցնում են երկիրը այդ թանկարժեք մետաղով։ 1903 թվականին կալիֆոռնիական էշոլցիան դարձավ Կալիֆոռնիա նահանգի պաշտոնական ծաղիկը ։
Արեալ և բնակեցման վայր
Կալիֆոռնիական Էշոլցիան հանդիպում է Կալիֆոռնիայում, Օրեգոնում, հարավային Վաշինգտոնում, Նևադայում, Արիզոնայում, Նյու Մեքսիկոյում (ԱՄՆ), Սոնորա և Ստորին Կալիֆոռնիա (Մեքսիկա) նահանգներում։ Աճում է չմշակված, երաշտին դիմակայող հողերում։ Ծաղիկը հեշտությամբ աճում է այգիներում և մեծ քանակությամբ օգտագործվում է ծաղկաբուծության մեջ, կանաչապատման և մայրուղիների բարեկարգման համար։ Հաճախ առանց միջամտության տարածվուն է ճանապարհների եզրերեին և այլ վնասված հողերում, որտեղ բազմանում է ինքնաերմանմամբ։
Արգելանոց
Լոս Անջելեսի շրջակայքի հյուսիսում՝ Անտելոպ հովտում, գտնվում է կալիֆոռնիական կակաչի արգելավայրը, որը զբաղեցնում է 706 հեկտար։ Ծաղկման շրջանում արգեկոցի ամբողջ տարածքը ծածկվում է ոսկեգույն ծաղիկներով։ Բացի այդ կալիֆոռնիական կակաչի խոշոր դաշտեր գտնվում են Bear Valley և Փոյնթ Բյուկոն հովիտներում։
Նկարագրություն
Բազմամյա կամ միամյա խոտաբույս։ Ցողունը ուղիղ է կամ ճյուղավոր, բարձրությունը 5-60 սմ, հարթ, երբեմն գորշակապույտ գույնի։ Առանցքավոր արմատը հիմնականում հանդիպում է բազմամյա բույսերում։ Տերևները ճյուղավոր, հատվածավորված, կլոր կամ սուր ծայրերով։ Ծաղիկ միայնակ է դեղնանարնջագույն թերթիկներով, որպես կանոն հիմքում կան նարնջագույն 20-60 մմ բծեր։ Ծաղկում է փետրվարից մինչև սեպտեմբեր։ Գիշերը և ցուրտ եղանակին ծաղիկը փակվում է, իսկ ցերեկը կրկին բացվում է, բայց կարող է մնալ փակ, եթե եղանակը ամպամած է ։ Պտուղը 3-9 սանտիմետրանոց արկղիկ է, սերմերը դարչնագույն կամ սև գույնի են 1,5—1,8 մմ, ցանցավորված։
Օգտագործումը բժշկության մեջ
Կալիֆոռնիական կակաչի թերթերն օգտագործում էին Հյուսիսային Ամերիկայի հնդիկները բժշկական նպատակներով, իսկ նեկտարը օգտագործում էին կոսմետիկա պատրաստելու համար։ Սերմերը օգտագործում էին ուտելիք պատրաստելու ժամանակ ։
Բույսի ջրային մզվածքը ունի հանգստացնող և հակադեպրեսային ազդեցություն ։ Մզվածքը նաև չափավոր հանգստացնում է ծխելիս։ Սակայն այդ ազդեցությունը ներկայացված է ավելի թույլ, քան ափիոնային կակաչի մոտ, որովհետև կալիֆոռնիական կակաչը ունի ալկալոիդների ուրիշ դաս ։
Դեղագործական հետազոտությունները կենդանիների վրա ցույց տվեցին, որ կալիֆոռնիական կակաչի ջրաալկոգոլային մզվածքը հակադրում է բենզոդիազեպինի ընկալիչներին։ Մզվածքը տիրապետում էր ծայրամասային անալգետիկի էֆեկտով, բյաց չէր տիրապետում հակադեպրեսային, հակասեպտիկ կամ հակահիսթամին էֆեկտներով ։
Օգտագործումը այգեգործության մեջ
Այդ բազմամյա բույսը մշակույթի մեջ օգտագործվում էր որպես ամառաբույս։ Կազմում է ճյուղավոր կամ 45-50 սանտիմետրանոց կոմպակտ թփեր։ Վայրի բույսը ունի ծաղկի դեղին յուրահատուկ գունավորում։ Բացի ժառանգած դեղին գունավորմանը և սովորական ծաղկապատյանը ունի նաև նարնջագույն, վարդագույն, կարմրի երանգները բազմաթեր և ծալքավորված թերթիկներով։
Ծաղկման ժամանակը կախված է ցանելու պահից։ Սերմերը աշնանը ցանելուց հետո բույսը ծաղկում է մայիսին կամ հունիսին (դա կախված է եղանակից և, թե որտեղ է բույսը ցանվել), գարոնանը, եթե ցանեն հուլիսին, բույսը կծաղկի հոկտեմբերին։ Սովորաբար ցանում են նույն սկզբնական վայրում։ Ծիլերը հայտնվում են 10-14 օր հետո։ Տնկում են իրարից 20-25 սանտիմետր հեռավորության վրա։ Կարող են բազմանալ ինքնասերմացմամբ։ Պտուղները հասնում են ծաղկելուց մի ամիս հետո։ Սերմերը պահում են երկու տարուց ոչ ավելի ժամանակահատվածում։
Էշոլցիան լուսասեր, ցրտադիմացկուն և չորադիմացկուն բույս է։ Չի ընդունում շատ ոռոգումը և թարմ պարարտանյութները։ Հարմար է եզրածուների և եզրազարդերի, ծաղկամանների, տարանների, անփոխարինելի է գեղեցիկ պատշգամներ և պատուհանագոգերի համար։ Էֆեկտիվ է առանձին մասիվներում և խմբերում ։
Էշոլցիան կարող է աճեցվել որպես սենյակային բույս, բայց ձմռանը շատ կարևոր է ծաղկին լրացուցիչ լույս հաղորդել։
Կալիֆոռնիայի խորհրդանիշ
Կալիֆոռնիական Էշոլցիան կամ կալիֆոռնիական կակաչը համարվում է Կլաիֆոռնիա նահանգի պաշտոնական ծաղիկ-խորհրդանիշը։ Այն պատկերված է նահանգ տանող բոլոր ավտոճանապարհներին ։ 1890 թվականին Կալիֆոռնիա նահանգի ծաղկաբուծության ընկերությունի կողմից նա ընտրվեց որպես նահանգի խորհրդանիշ՝ առաջ անցելով կալախորտուսից և Romneya coulteri-ից։ 1903 թվականին դուրս եկավ մի կանոն՝ ամրացնելով ծաղկի կարգավիճակը։ Ապրիլի 6-ը նշվում է կալիֆոռնիական կակաչի օրը։
Հետաքրքիր է, որ տարածված է կարծիք, իբր կա այնպիսի կանոն, որը չի թուլյատրում ծաղիկը կտրել ու վնասել։ Սակայն այդպիսի կանոն գոյություն չունի, բացի ավտոճանապարհների և հանրային հողերում աճացրած ծաղիկները կտրելը կամ վնասելը՝ առանց դրա թույլատվության (Cal. Penal Code Section 384a) : ՝
Արևի կայսրություն (ֆիլմ)
«Արևի կայսրություն» (Empire of the Sun), ամերիկյան ֆիլմ, որ հիմնված է Ջեյմս Բալարդի նույնանուն վեպի վրա, որը թողարկվել է 1987 թվականին։ Ֆիլմի ռեժիսորն է Սթիվեն Սփիլբերգը, իսկ գլխավոր դերերում են Քրիստիան Բեյլը, Ջոն Մալկովիչը, Միրանդա Ռիչարդսոնը և Նայջել Հեյվերսը։ Ֆիլմում պատմվում է բրիտանացի տղայի՝ Ջեյմի Գրեմի պատմությունը, ով մինչև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը ապրում էր իր ընտանիքի հետ Շանհայի մարզում, իսկ համաշխարհային պատերազմի սկսվելուն պես հայտնվում է ճամբարում։
Ի սկզբանե որոշվել էր, որ ռեժիսորի գահը կզբաղեցնեն Հարոլդ Բեքերը և Դեյվիդ Լինը, իսկ Սթիվեն Սփիլբերգը կլիներ ֆիլմի պրոդյուսերը։ Ավելի ուշ Սփիլբերգին սկսեց էլ ավելի հետաքրքրել ֆիլմի ռեժիսուրան և նա ավելի ներգրավվեց ծրագրում։ Սփիլբերգը հուսով էր, որ ֆիլմը կդառնա «Անմեղության կորուստ» թեմայով նրա լավագույն գործերից ։ Ֆիլմը ստացել է քննադատների դրական կարծիքներ, բայց ի սկզբանե չի ունեցել դրամարկղային հաջողություն՝ ԱՄՆ-ի վարձույթում ստանալով ընդամենը 22 միլիոն դոլար։ Ֆիլմի բյուջեն հավաքվել է ուրիշ երկրներում ցուցադրությունների շնորհիվ ։
Սյուժե
Ճապոնիան գտնվում էր պատերազմական իրավիճակում Չինաստանի հետ 1937 թվականից՝ մինչ Միացյալ Նահանգներին և Մեծ Բրիտանիային պատերազմ հայտարարելը։ Բրիտանացի աշակերտ երիտասարդ Ջեյմի Գրեմը, հիացած ինքնաթիռներով, վայելում է կյանքը Շանհայական սեթլմենթում։ Մի օր Ջեյմին փախչում է դասական երեկույթից, որտեղ նրան բերել էին ծնողները, և գտնում է շուտվանից կործանված ճապոնական մի ինքնաթիռ։ Խաղալով դրա մոտ՝ տղան հանկարծ հայտնաբերում է ճապոնացիներով լի ռազմական ճամբար։ Ջեյմին վերադառնում է Շանհայ, չիմանալով իր տեսածի նշանակությունը ու վտանգավորության աստիճանը։ Պերլ Հարբորի վրա հարձակումից հետո Ճապոնիան ներխուժում է սեթլմենթի տարածք և Գրեմների ընտանիքը փորձում է փախչել քաղաքից։ Սակայն խուճապի մեջ մատնված ամբոխում Ջեյմին առանձնանում է ծնողներից։ Մայրը աղաղակելով խնդրում է տղային վերադառնալ տուն և սպասել նրան։ Մի որոշ ժամանակ Ջեյմին սպասում է իր մայրիկին՝ միայնակ մնալով տանը, սնվելով մնացած ուտելիքներով, սակայն ի վերջո գնում է քաղաք և տեսնում, որ քաղաքը պաշարված էր ճապոնացիների կողմից։
Սովի մատնված Ջեյմին փորձում է հանձնվել զավթիչներին, բայց նրանք միայն ծաղրում են տղային։ Փախչելով փողոցային գողից՝ նա քիչ է մնում ընկնի ապրանքատար մեքենայի տակ։ Տղային վերցնում է այդ մեքենայի վարորդը, և շուտով տղան հայտնվում է երկու մարդկանց՝ Բեյզիի և ընկերոջ նրա տանը, ովքեր նրան տալիս են Ջիմ մականունը և մի քանի րոպե անց փորձում նրան վաճառել չինացի փողոցային վաճառականներին։ Ջիմը հասկանում է, որ երկու տղան, չկարողանալով իր միջոցով գումար վաստակել, պատրաստվում են նրան փողոց նետել։ Ջեյմին նրանց հավաստիացնում է, որ ճանաչում է շատ գաղթականների, ում կարող է օգտակար լինել։ Ջեյմիի սեփական տունը թալանելու փորձում՝ նրանց երեքին գերեվարում են և ուղարկում եվրոպացիների համար նախատեսված ճամբարը։ Առողջների համար գալիս է ապրանքատար մեքենա՝ նրանց Սուչժոու տեղափոխելու համար։ Բեյզին պատկանում է ընտրվածների շարքին, իսկ Ջեյմին պետք է գնա։ Ջեյմին նստում է մեքենայի վարորդի կողքը, քանի որ լավ գիտեր ճամբարի գտնվելու վայրը։
1945 թվականի սկզբին ռազմական իրադարձությունների ավարտի ժամանակ՝ Ջիմը արդեն հարմարվել էր ճամբարի կյանքին՝ հաշվի չառնելով վերջինիս ծանր կացությունը։ Ճամբարի բժիշկ Ռոուլինսը Ջիմին հայրություն է անում։ Մի օր Բեյզին Ջիմին խնդրում է ճամբարի տարածքից դուրս տեղադրել փասիանների թակարդներ։ Ջիմին հաջողությամբ դուրս է գալիս ճամբարից և տեղադրում թակարդները։ Տղան չի հասկանում, որ Բեյզիի ցանկությունն էր ուղակի ստուգել ճանբարի տարածքը՝ ռումբերի տեղադրման համար։ Որպես մրցանակ՝ Բեյզին Ջիմին թույլատրում է ապրել նրանց հետ ամերիկյան բարաքում և այդ ժամանակ Բեյզին փախուստ է կազմակերպում։
Ճամբարի պարետը այցելում է Բեյզիի բարաք և ավերում այն՝ գտնելով Ջիմի կողմից գողացված օճառի կտորը։ Այն ժամանակ, երբ Բեյզին գտնվում է ճամբարի հիվանդանոցում, նրա ամբողջ ունեցվածքը անցնում է մյուս գերեվարվածներին։ Մի անգամ լուսաբացին Ջիմը դառնում է երեք ճապոնացիների առաջին և վերջին թռիչքի արարողության ականատեսը։ Ոգևորված լինելով այդ արարողությունից՝ տղան երգում է «Suo Gân» օրորոցային ուելսերեն երգը։ Վտանգավոր զգալով նոր թռիչքներից՝ ճապոնացիներն որոշում են էվակուացիայի ենթարկել ճամբարը։ Այդ ժամանակ, ստեղծված քաոսային իրադարձության շնորհիվ, Բեյզին մենակ փախչում է՝ մոռանալով որ Ջիմին պետք է իր հետ տաներ։ Ճամբարի գերեվարվածներն ստիպված են լինում ոտքով ճանապարհ անցնել, որի ժամանակ մեծամասնությունը մահանում է սովից և հիվանդություններից։ Անցումներից մեկի ժամանակ Ջիմը տեսնում է Նագասակիի երկնքում ատոմային ռուբից առաջացած ցոլքը՝ իրենից շատ կիլոմետրեր հեռու։ Եվ շուտով Ջիմը իմանում է Ճապոնիայի անձնատուր լինելու և պատերազմի ավարտի մասին։
Ջիմը ետ է ընկնում գերեվարվածների խմբից և գիշերում է Նանտաոյի ֆուտբոլային ստադիոնում, որից հետո վերադառնում է Սուչժոու՝ սովահար եղած։ Այնտեղ նա հանդիպում է ծանոթ ճապոնացի դեռահաս կամիկաձեին, ով հանգամանքների բերումով չի կարողացել իրականացնել իր երազանքը և օդ բարձրանալ։ Տղան ճանաչում է Ջիմին, հյուրասիրում մանգո և փորձում օգնել նրան։ Այդ ժամանակ գալիս է Բեյզին զինված ամերիկացիների խմբով, ով ցանկանում էր թալանել Կարմիր խաչի լքված բեռնարկղները։ Ամերիկացիներից մեկը կրակում է ճապոնացու վրա, մտածելով, որ դրանով փրկում է Ջիմին։ Ջղայնացած Ջիմը խփում է իր ընկերոջը սպանած ամերիկացուն։ Բեյզին տղային դուրս է քաշում և խոստանում նրան տանել Շանհայ՝ իր ծնողներին գտնելու, բայց Ջիմը որոշում է մնալ ճամբարում։ Որոշ ժամանակ անց ճամբար են գալիս ամերիկացի զինվորներն և ստիպում Ջիմին և մյուս երեխաներին գնալ Շանհայ։ Երբ գալիս են Ջիմի ծնողները, նրանք սկզբից չեն ճանաչում ժամանակի ընթացքում փոխված Ջիմին։ Ֆիլմը ավարտվում է գլխավոր հերոսի լողացող ճամպրուկի դրվագով։
Դերասանական կազմ
Ֆիլմում իրենց դերն են ունեցել նաև Լեսլի Ֆիլիպսը, Բերտ Կուոկը, Ռոբերտ Սթիվենսը, Էմիլի Ռիչարդը, Փոլ Մակգանը և Բեն Սթիլերը, իսկ Մասատո Իբուն և Գուց Իսիմացուն կատարել են ճապոնական զինվորների դեր։ Սցենարիստ Ջեյմս Բալարդը երեկոյան խնջույքի ժամանակ կատարել է կամեո։ Դրվագներից մեկում նաև նկարվել է Էրիկ Ֆլինը, ով մանուկ հասակում եղել էր ճապոնական գերի ։ Նկարահանումների ժամանակ Բեն Ստիլերը որոշել է ստեղծել «Անհաջողության զինվորներ» ֆիլմը ։
Նախապատրաստություն
Վեպի պրեմիերայից հետո էկրանավորման իրավունքը գնեց Warner Brothers կինոընկերությունը։ Ենթադրվում էր, որ ռեժիսորի աթոռը կզբաղեցնի Հարոլդ Բեքերը, իսկ Ռոբերտ Շապիրոն կլինի ֆիլմի պրոդյուսերը։ Սցենարի սևագրությունը գրել է դրամատուրգ Թոմ Ստոփարդը Ջեյմս Բալարդի օգնությամբ։ Երբ Բեքերը լքեց նախագիծը, նրա դերը ստացավ Դեվիդ Լինը, իսկ Սթիվեն Սպիլբերգը դարձավ նկարի պրոդյուսերը։ Ավելի ուշ Լինը հիշատակեց․ «Ես աշխատել եմ սցենարի վրա շուրջ մեկ տարի և ի վերջո հրաժարվել եմ նրանից։ Ես մտածեցի, որ սցենարը շատ նման է օրագրի։ Նա լավն էր և հետաքրքիր, բայց ես այն տվեցի Սթիվին»։ Սպիլբերգը ավելի ուշ խոստովանեց, որ «Երբ ես կարդացի Դ․ Գ․ Բալարդի վեպը, ես ակամայից ցանկացա վերցնել այն»։ Սթիվեն Սպիլբերգի համար նախագիծը պետք է լիներ շատ անձնական։ Մանուկ հասակում նրա ամենասիրած ֆիլմը Դեվիդ Լինի «Կվայ գետի կամուրջ»-ն էր, որում իրադարձությունները նույնպես տեղի են ունենում ճապոնական ճամբարում։
Նկարահանումներ
Նկարի նկարահանումներն տեղի են ունեցել Elstree Studios բրիտանական ստուդիայում, ինչպես նաև Շանհայում և Իսպանիայում։ Ստեղծողներն ամբողջ Ասիայում մի վայր էին ման գալիս, որտեղ կարողանային պատկերել 1941 թվականի Շանհայը։ Ի վերջո 1985 թվականին նրանք պայմանագրեր կնքեցին Շանհայական կինոընկերությունների և China Film Co-Production Corporation-ի հետ։ Մեկ տարի տևած խոսակցություններից հետո նրանք ստացան համաձայնություն 1987 թվականի մարտին երեք շաբաթ նկարահանելու մասին։ «Արևի կայսրություն» ֆիլմը դարձել է առաջին ամերիկյան ֆիլմը, որ նկարահանվել է Շանհայում՝ 1940 թվականից հետո։ Չինական իշխանություններն թույլ տվեցին նկարահանող խմբին փոխել ճանապարհային նշաններն չինական հիերոգլիֆներով, ինչպես նաև փակել քաղաքում գտնվող մի քանի թաղամասեր։ 5 հազարից ավելի բնակիչ մասնակցել են մասսայական միջոցառումներին, անգամ նրանցից մի քանիսներն հիշեցին 40 տարի առաջ տեղի ունեցած Շանհայի պաշարումը։ Ճապոնական զինվորներն խաղացել են ազգային ազատագրման բանակի զինվորների դերը։ Ֆիլմի որոշ դրվագներ նկարվել են անգամ Տրեբուհենում, Նատսֆորդում և Սանինգդելյում։ Լինը այդ ժամանակ հաճախ այցելում էր հրապարակ, երբ նկարահանումները տեղի էին ունենում Անգլիայում։
Սպիլբերգը ցանկանում էր պատկերել դարաշրջանը՝ ներառելով այդ ժամանակների ինքնաթիռներն ու մեքենաները։ T-6 Texan չորս ինքնաթիռներ կառուցվել էին Ֆրանսիայում։ Օգտագործվել է ևս այդ ինքնաթիռի երկու մակետ։ Ֆիլմում նաև նկարվել են երեք P-51D Mustang՝ երկուսը՝ «The Fighter Collection» անգլիական հավաքածուից, մեկը՝ Old Flying Machine Company հավաքածուից։ P-51s-ը տեղ է հասել Ռեյ Հանի, նրա որդի՝ Մարկի և իրենց խմբից ևս մեկ անդամի օգնությամբ։ Ինքնաթիռներից մեկը կառավարել է վետերան Թոմ Դանահերը, ով մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին, ինչպես նաև բազմաթիվ գիշերային կռիվների ։ Թռիչքները նկարելու բարդությունից ելնելով՝ այդ գործընթացը տևել է շուրջ 10 օր։ Օգտագործվել են նաև այլ մակնիշի ինքնաթիռներ, այդ թվում B-29, սակայն Սպիլբերգը գոհ չէր արդյունքներից, ուստի օդաչուների հետ պայմանագիր էր կնքել Տրեբուհենում կայանալիք լրացուցիչ նկարահանումներին մասնակցելու համար։
Վիզուալ էֆֆեկտներ և մոնտաժ
Վիզուալ էֆֆեկտներով և համակարգչային գրաֆիկայով, ինչպես նաև Նագասակիում տեղի ունեցած ատոմային պայթյունի դրվագով, զբաղվել է Industrial Light & Magic ընկերությունը։ Նորման Ռեյնոլդսը նկարիչ-բեմադրողն էր, իսկ Վիկ Արմսթրոնգը՝ շարժումների դեմադրողն էր։
Վերջնական մոնտաժի ժամանակ շատ դերեր կտրվել են, իսկ ճամբարային որոշ դրվագներ՝ պակասեցվել։ Այդ թվականին մեծ էկրաններ դուրս եկավ նաև փաստագրական «Չինական ոդիսական» ֆիլմը (անգլ.՝ The China Odyssey), որտեղ պատմվում էր «Արևի կայսրություն» ֆիլմի նկարահանումների մասին ։
Սաունդթրեք
Օրիգինալ պարտիտուրան գրվել է Ջոն Ուիլյամսի կողմից, իսկ ձայնագրությունը թողարկվել է 1987 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբեր ամիսներին։ Ավելի ուշ թողարկված ալբոմի տևողությունը եղել է 54 րոպե, իսկ հավաքածուի հերթականությունը չի հետևել ֆիլմի ժամանակագրությանը։
Երգերի ցանկ (1987)
«Suo Gân» հավաքածուն կատարվել է «Ամվրոսիանական մանկական երգչախմբի կողմից» (ղեկ. Ջոն Մաքարտի, մենակատար՝ Ջեյմս Ռեյնբերտ) և համարվում էր ավանդական օրորոցային ։ Անվանումը գալիս էր suo (լռություն) և cân (երգ) բառերից։
Բոլոր հավաքածուների հեղինակը Ջոն Ուիլյամսն է, բացառությամբ «Suo Gân» (Ռոբերտ Բրայն), «The British Grenadiers» (դասական մարշ) և «Chopin Mazurka Opus 17 No. 4» (Ֆրեդերիկ Շոպեն)։
Էկրան բարձրացումը և քննադատների կարծիքներ
«Արևի կայսրությունը» թողարկվել է 1987 թվականի դեկտեմբերի 9-ին, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել նույն թվականի դեկտեմբերի 25-ին։ ԱՄՆ-ում շահույթը կազմել է 22,4 միլիոն դոլար։ Մյուս երկրներում շահույթը կազմեց 44,46 միլիոն դոլար։ Ֆիլմը վաստակել է ընդհանուր առմամբ 66,7 միլիոն դոլար՝ ունենալով 38 միլիոն դոլարի բյուջե, բայց մինչև հիմա ֆիլմը համարվում է Սպիլբերգի ամենամեծ աշխատանքներից։
Rotten Tomatoes կայքում ֆիլմն ունի 82 % դրական ռեյթինգ՝ հիմնավորված 39 քննադատների արձագանքների վրա ։ Ջեյմս Բալարդը ստացված արդյունքը գնահատել է դրական և, ինչպես շատ քննադատներ, զարմացած է եղել Քրիստիան Բեյլի խաղով։ Ֆիլմը ինքնին ստացել է կինոքննադատների զվարճալի արձագանքներ։ «Time» ամսագրից Ռիչարդ Կորլիսը հայտարարել է, որ Սպիլբերգը «ստեղծել է լարվածություն ամեն մի դրվագում՝ կերպարների և էմոցիաների այլաբանության և խտության շնորհիվ» ։ «The New York Times»-ի տեսաբան Ջանեթ Մեսլինը հայտարարել է, որ ֆիլմը դառնում է անմոռանալի «տեսողական շքեղության, հերոսական արկածախնդրության և հսկա մասշտաբների շնորհիվ» ։ Ջուլի Սալամոնը՝ «The Wall Street Journal»-ից գրում է, որ ֆիլմը «Թոմ Ստոփարդի պայծառ և խելացի սցենարի շնորհիվ, Սպիլբերգը նկարել է արտակարգ ֆիլմ» ։ Դրան գումարած, Ջ. Հոբերմանը «The Village Voice»-ից համարում էր, որ ֆիլմի լուրջ թեման փոխանցվել է Սպիլբերգից «երեխաներին անամոթ մոտեցմանը»։
Ռոջեր Էբերտը եկավ այն եզրակացության, որ «Չնայելով այդ պատմության էմոցիոնալ պոտենցիալին, ֆիլմը այդքան էլ խղճահարություն չառաջացրեց ինձ մոտ։ Երևի ես որոշել եմ, որ այն աշխարհը, որտեղ տղան ունի հնարավորություն խաղալ ինքնաթիռներով՝ չի կարող լինել վատը» ։ Ջին Սիսկելը իր վարած հեռուստաշոուի ժամանակ ավելացրել է, որ «ես չգիտեմ ոչինչ այդ ֆիլմի մասին։ Այնպիսի տպավորություն է, որ այնտեղ խառնվել են պատկերներ։ Մի կողմից, եթե Սպիլբերգը ցանկացել է ցույց տալ պատերազմը երեխայի աչքերով, ապա այդ գաղափարով է նաև շարժվել Ջոն Բուրմենը իր «Հույս և փառք» ֆիլմում, որը ավելի լավն է և ավելի խիզախ է ցույց տալիս երեխայի տեսակետը պատերազմին։ Մյուս կողմից, այդ ֆիլմը արկածային ժանրի է, և կա «Ինդիանա Ջոնս»-ը Ջոն Մալկովիչի կերպարով, ով օգնում է երեխային անցնել ամբողջ պատերազմի միջոցով։ Ես չգիտեմ ինչ է Սպիլբերգը ցանկացել ցույց տալ» ։
Շատ քննադատներ մեղադրեցին Սպիլբերգին գլխավոր հերոսից «էմոցիոնալ հեռավորության» համար և քննադատեցին չափազանց զգայուն վերջաբանը։ «3500 կինոգրախոսություններ» գրքի կինոքննադատ Սերգեյ Կուդրյավցովի կարծիքով Սպիլբերգի ֆիլմում կա արտացոլում իր սիրած թեմայի՝ «Իսկության և երազանքի, իրականության և մտացվածի» միջև, իսկ ֆիլմի արժանիքներից մեկը՝ «Առանց զգուշացման թշնամիների վրա հայացք նետելն է» ։ Ջեյմս Բերարդինելին ReelViews-ից ընդգծում է սյուժեի հիմքում ընկած թեմայի արտասովորությունը։ Քննադատները «Արևի կայսրություն» ֆիլմը համեմատում են խորհրդային «Գնա և տես» ֆիլմի հետ, նկատելով, որ ֆիլմերի գլխավոր հերոսները կրում են տարբեր տոհմերի տրանսֆորմացիան  ։
Շատ քննադատներ, ինչպիսինն է Դիսոն Հոուն «The Washington Post»-ից համարեցին, որ Սպիլբերգը չի կարողացել կապել ֆանտազիան և իրականությունը, իսկ ֆիլմում շատ հատվածներ կոտրում է տեղի ունեցածի իրականությունը։ Քննադատը դրական է գնահատում օպերատորական աշխատանքը և մոնտաժը, բայց և այդ ժամանակ գրում է, որ ֆիլմի էպիզոդները թվում են «անհեթեթ» ։ Հոլ Հինսոնը այդ նույն «The Washington Post»-ից խոստովանում է ռեժիսորի ճարտարարվեստությունը ուն վարպետությունը, բայց նշում է, որ Բալարդի վեպը ծանրորեն փոխանցում է իրականությունը, մինչ դեռ Սպիլբերգը չուներ երազանք «պարկել փորի վրա՝ Բալարդի սովի և մահվան հետ միաձուլվելու» ։
«Chicago Reader»-ի քննադատ Ջոնաթան Ռոզենբաումը իր կարծիքն է արտահայտել ասելով, որ ռեժիսորը ու սցենարիստը իրենց պատկերում հետևել են գրքի տառերին և հստակ փոխանցել գրքի ոգին, այնինչ ուրիշներն նկատել էին մեծ տարբերություն ֆիլմի և վեպի մեջ ։
Պարգևներ
Իր երկրորդ գլխավոր դերի համար՝ Բեյլը ստացել է հատուկ իր համար ստեղծված ԱՄՆ քննադատների Ազգային Խորհրդի լավագույն երիտասարդ դերասան մրցանակը։ Հենց այդ մրցանակաբաշխությանը ֆիլմը դարձել է տարվա լավագույն ֆիլմ ։ Ամերիկյան կինոակադեմիայի 60-րդ մրցանակաբաշխությանը ֆիլմը ներկայացվել է «Նկարիչ-բեմադրողի լավագույն աշխատանք», օպերատորական գործ, լավագույն մոնտաժ, լավագույն երաժշտություն, լավագույն ձայն և կոստյումների լավագույն դիզայն անվանակարգերում։ Բայց ոչ մի անվանակարգ չդարձավ լաուրեատ ։ Ֆիմը նաև չի անվանակարգվել՝ որպես լավագույն ռեժիսուրա։ Ալեն Դավիոն, ով առաջադրվել էր լավագույն օպերատորական գործ մրցանակի համար հայտարարեց, որ «ես չեմ կարող քննադատել Ակադեմիային, բայց ես շատ ցավում եմ, որ ես առաջադրվել եմ, իսկ Սթիվենը՝ ոչ։ Եթե Սթիվենը չստեղծեր այս ֆիլմը՝ հիմա մեզանից ոչ ոք այստեղ չէր լինի»։ Ֆիլմը պարգևատրվել է՝ որպես լավագույն օպերատորական գործ, լավագույն ձայն և երաժշտություն՝ Բրիտանական կինոակադեմիայի 42-րդ մրցանակաբաշխությանը։ Նաև ներկայացվել է նկարիչ-բեմադրողի լավագույն աշխատանք, կոստյումների դիզայն և լավագույն ադապտացված սցենար անվանակարգերում ։ Իր աշխատանքի համար Սպիլբերգը հպարտ էր զգում Ամերիկայի ռեժիսորների՝ Հիլդիայի մրցանակի նոմինանտ դառնալով, իսկ Ալեն Դավիոն ստացել է Ամերիկացի կինոօպերատորների հասարակության մրցանակ ։ Ֆիլմը նաև անվանակարգվել է որպես լավագույն ֆիլմ (դրամա), լավագույն երաժշտություն՝ «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի 45-րդ մրցանակաբաշխությանը ։ Ջոն Ուիլյամսը եղել է Գրեմի մրցանակի նոմինանտ ։
Ֆիլմը ստացել է Սուրբ Քրիստոֆերի մրցանակ՝ որպես լավագույն ֆիլմ, Սթիվեն Սպիլբերգը եղել է Դավիդ դի Դոնատելոյի մրցանակի նոմինանտ՝ որպես լավագույն օտարերկրյա ռեժիսոր և դարձել է Կանզաս-սիթի քաղաքի քննադատների հասարակության մրցանակի տեր՝ լավագույն ռեժիսյուրայի համար։ Ֆիլմը ստացել է մրցանակներ ԱՄՆ կինոքննադատների խորհուրդից՝ որպես լավագույն ֆիլմ, լավագույն ռեժիսյուրա և երիտասարդ դերասանների կողմից դերերի լավագույն կատարում։ Ալեն Դավիոն դարձել է երկրորդը լավագույն ռեժիսյուրայի համար Նյու Յորքի քննադատների հասարակության կողմից անվանակարգում։ Ֆիլմը ստացել է մրցանակ՝ որպես լավագույն ընտանեկան ֆիլմ (դրամա), իսկ Քրիստիան Բեյլը դարձել է դափնեկիր՝ լավագույն երիտասարդ կինոդերասան անվանակարգում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Սթիվեն Սփիլբերգի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Amblin Entertainment ֆիլմեր Կատեգորիա:1980-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին Կատեգորիա:1987 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ռազմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1940-ականներին Կատեգորիա:Ֆիլմեր մանդարին լեզվով Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կենսագրական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան պատմական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոէպոպեաներ
Արշալույս Ճգնավորյան
Կենսագրություն
Արշալույս Ճգնավորյանը ծնվել է 1937 թվականին Իրանի Բորուջերդ քաղաքում։ Սովորել է Ժաննա դ'Արկ դպրոցում, այնուհետև` Վիեննայի համալսարանում ։ 1961 թվականին ստացել է քիմիայի բակալավրի աստիճան, 1967 թվականին` արդյունաբերական քիմիայի բնագավառի ասպիրանտի աստիճան։ 1965-1987 թվականներին համագործակցել է ՄԱԿ-ի տարբեր ենթակառույցների հետ, 1962-1966 թվականներին Թեհրանի համալսարանում դասավանդել է քիմիա, 1965-1968 թվականներին աշխատել է Իրանի Օմրան բանկում և Ավստրիայի նավթային ընկերությունում, եղել է UNIDO կազմակերպության կանանց բաժնի պատվավոր նախագահ ։
1989 թվականին արևմտյան 4 երկրների կողմից Ճգնավորյանի նախագիծն ընդունվել է դեղարդյունաբերության մեջ կիրառելու համար ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իրանահայ քիմիկոսներ Կատեգորիա:Մովսես Խորենացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Իրանահայ քաղաքական գործիչներ
IMovie
iMovie, վիդեո խմբագրման համար նախատեսված ծրագիր, որը վաճառվել է Էփլ ընկերության կողմից։ Նախատեսված է Mac և iOS-ի համար (iPhone, iPad, iPad Mini և iPod Touch)։ Այն ի սկզբանե թողարկվել է 1999 թվականին, որպես Mac OS 8-ի ծրագիր, FireWire-ի առաջին մոդելի հետ ։ Սկսած 3-րդ տարբերակից iMovie-ն եղել է MacOS-ի միակ ծրագիրը, որը ներառել է Mac-ի iLife փաթեթը ։ Սկսած 2003 թվականից iMovie-ը օգտագործվում էր անվճար բոլոր Mac համակարգիչների համար։
iMovie-ն ներմուծում է տեսանյութեր Mac-ի միջոցով, օգտագործելով FireWire-ի ինտերֆեյսը MiniDV ձևաչափի թվային տեսախցիկների կամ համակարգչի USB պորտի վրա։ Այն կարող է նաև ներմուծել տեսանյութներ և ֆոտո ֆայլեր՝ կոշտ սկավառակի միջոցով։ Այստեղից օգտվողը կարող է խմբագրել լուսանկարներ և տեսահոլովակներ և ավելացնել վերնագրեր, թեմաներ, երաժշտություն և էֆեկտներ, ներառյալ հիմնական գունային ճշգրտումը և վիդեո դյուրացման գործիքները ու անցումները։
Բարձրակարգ տեսանյութերի աջակցություն
5-րդ տարբերակից սկսած, iMovie-ն վերլուծում է HDV տեսախցիկներից ստացված բարձրակարգ տեսանյութերը, հետագա տարբերակներում նաև AVCHD տեսախցիկներից և MPEG-4 կամ QuickTime Movie ֆայլերից (.mov) H.264 սեղմված տեսանյութերից, ինչպես նաև մի շարք թվային լուսանկարչական ապարատների կողմից HD տեսագրման հնարավորությամբ։ Դա հեշտացնելու համար iMovie / iLife-ն համակարգում է Apple միջանկյալ կոդեկը որպես QuickTime բաղադրիչ։ iMovie transcodes (‘optimizes’) HD տեսանյութը, այնուհետև ingestion ('import'), օգտագործելով այս կոդերը և պահում այն QuickTime ֆայլի ձևաչափով (.movie):
Հատկություններ
IMovie-ի վերջին տարբերակը ներառում է տեսանյութերի գունային պարամետրերը փոփոխելու և ընդլայնելու տարբերակներ՝ պտտել տեսահոլովակը, կայունացնել անկայուն տեսանյութերը, ավելացնել տեսանյութի «հատկություններ» (ինչպես գունազրկելը), փոփոխել արագությունը (արագացնել կամ դանդաղեցնել)     ։
iMovie HD 5
iMovie HD-ը ներառում է HDV-ի (720p և 1080i) աջակցությունը և ինտեգրումը iLife-ի մյուս բաղադրիչով, գործիքների կոճակներով, որոնք թույլ են տալիս iPhoto-ից պատկերներ ներկրել, iTunes- ից երաժշտություն և iDVD- ին արտահանման համար պատրաստված գլուխների մարկերներ։
iMovie HD 5 ներմուծված mjpeg ֆայլերը որպես dv-ի լռելյայն, որն առաջացնում է աղմուկ. mjpeg ֆայլերը գաղտնի են ընկալվում այս տարբերակի «բուռն» ֆայլերով։
Մեկ այլ նոր առանձնահատկություն ընդգրկված էր «Magic iMovie» -ը, որը փորձել է ավտոմատացնել տեսահոլովակի ամբողջ գործընթացը՝ թույլ տալով ընդհանուր անցում կցուցադրվի տեսարանների միջև, երաժշտության ուղեցույցը, որը պետք է համաժամանակացվի տեսահոլովակի և DVD-ի հետ ստեղծելու համար ուղեկցող iDVD ծրագրային ապահովում։
iMovie '08 քննադատություն
iMovie 08-ը քննադատության է ենթարկվել, քանի որ iMovie HD 6-ի որոշ առանձնահատկությունների կտրուկ հրաժարվելն է։ Նախկին Նյու Յորք Թայմսի վերանայող Դեյվիդ Պոգը ասել է, որ «iMovie '08-ը լիարժեք հերքվում է անթույլատրելի է ավելի բարդ խմբագրումից, որ հին iMovie-ն այնքան հաճելի է դարձնում։ Բոլոր տեսողական էֆեկտները գնացել են նույնիսկ հիմնական ընտրանքներ, ինչպիսիք են դանդաղ շարժումը, հակադարձ շարժումը, արագ շարժումն և սև-սպիտակը, և միաժամանակ չեք կարող ունենալ մեկից ավելի նախագծեր» ։
Apple-ը թողարկել է iMovie HD 6-ը որպես անվճար ներբեռնման iMovie '08 գնել : Այնուամենայնիվ, iMovie '09-ի հետագա նոր տարբերակի թողարկմանը, Apple- ը հանել է ներբեռնումը 2009 թվականի հունվարի վերջին, մինչդեռ վերջնական Cut Express- ի համար $ 299 գնի տեքստի կրճատումը 199 դոլար է։ IMovie '08-ից հեռացված մի քանի առանձնահատկություններ, որոնք նախկինում ներառված էին iMovie HD 6-ի հետ, վերականգնվել են iMovie '09 և վերջերս, iMovie '11 :
iMovie '09
iMovie '09 (Version 8.0) թողարկվել է 2009 թվականի հունվարին iLife '09 փաթեթի շրջանակներում։ Այն ներկայացրեց մի քանի նոր առանձնահատկություններ և վերականգնվել է iMovie-ի նախորդ տարբերակներից, ներառյալ հիմնական վիդեոֆիլմերը (ինչպիսիք են արագ, դանդաղ շարժումը և տարիքային ֆիլմը) և պատկերների կայունացումը, ինչպես նաև ճամփորդական քարտեզի գործառույթները, որտեղ տեսահոլովակը նկարահանվել է։ iMovie '09-ը նաև ներկայացրեց ավելի առաջադեմ առանձնահատկությունների պարզ պատկերացումները, ինչպիսիք են նկարը պատկերվածը և Chroma-ն։ Այն նաև բարելավեց խմբագրումը հստակեցված խմբագրիչի և կարճացրաց խմբագրիչի հետ, աջակցեց կոշտ սկավառակի վրա հիմնված ֆոտոխցիկների, ինչպիսիք են Flip Mino-ի օժանդակությունը, ավելացրեց մի քանի նոր վերնագրեր և անցումներ և լրացրեց լիարժեք iDVD աջակցություն (որը անհասանելի էր iMovie '08-ում)։ Բացի այդ, այն ներկայացրել է ամբողջական էկրանապահարանային բրաուզեր, որի միջոցով օգտվողը կարող է գտնել և ուսումնասիրել իր բոլոր տեսանյութերը մեկ տեղում։
iMovie '11
iMovie '11 (Version 9.0) թողարկվել է 2010 թվականի հոկտեմբերի 20-ին iLife-ի 11-ի փաթեթի շրջանակներում։ Այն ունակ է տնային ֆիլմերի համար կցանքներ պատրաստել, վերահսկել աուդիո, ակնթարթային կրկնօրինակ և ֆլեշ, վերահսկել ազդեցությունները, դեմքի ճանաչումը, նոր թեմաները և Mac, iPad, iPhone / iPod touch- ում կամ Apple-ում տեսանյութ դիտելու ունակություն։ Հեռուստատեսություն, ինչպես նաև Facebook-ում և ՅուԹուբում։ Այժմ աջակցում է AVCHD Lite ձևաչափին։
Apple-ը աշխատում էր Abbey Road Studios-ի հետ, Անգլիայում, iMovie '11-ին նվագելու յուրօրինակ երաժշտական / կինոնկարներ։ Երաժշտությունը առավելապես օգտագործվում է ծրագրային ապահովման կողմից տրամադրված «կցորդներ» հատկանիշում։
2011 թվականի հունվարի 6-ին Apple-ը դարձավ iMovie- ի 11-ը (ինչպես նաև Aperture-ի, iWork-ի հավաքակազմի և iLife-ի մնացած բաղկացուցիչ մաս), այժմ հասանելի է Mac App Store-ում ։
iMovie 10.0
iMovie 10.0- ը թողարկվել է Apple Inc.-ի կողմից հոկտեմբերի 22-ին։ iMovie-ի այս տարբերակը լիարժեք վերափոխում էր iMovie-ի iOS-ի համար ֆիլմի, ֆիլմի և թրեյքի թեման ընտրանքների ընտրանքին, հեշտացնել նկարներ, կտրվածքներ, կողք-կողքի և այլն, ավելի իրատեսական կանաչ էկրանային էֆեկտներ և ավելի հեշտ վերափոխումներ ։
iMovie 10.1
iMovie 10.1- ը թողարկվել է հոկտեմբերի 13-ին։ Այն թույլ է տվել 4K տեսահոլովակի խմբագրում և ընդգրկել հիմնական ինտերֆեյսը, ինչպես նաև որոշ ծայրամասային հատկությունների հեռացում։
iMovie iOS-ի համար
2010 թվականի հունիսի 7-ին Սթիվ Ջոբսն իր WWDC-ում հայտարարեց, որ առաջիկա iPhone 4-ը կաջակցի iMovie-ի iOS- ի նոր տարբերակին, որն աջակցում է ծրագրաշարի Mac-ի տարբերակներից շատերին։ Հավելվածը կարող է ձեռք բերել, այն App Store-ից $ 4.99-ով ներբեռնելու միջոցով : iMovie-ի համար iPhone-ը պաշտոնապես հասանելի էր 2010 թվականի հունիսի 24-ին, համընկնելով iPhone 4-ի մեկնարկի հետ։
2010 թվականի սեպտեմբերի 1-ին iMovie- ն կատարվել է նոր 4-րդ սերնդի iPod Touch-ի հետ։ IMovie-ի iOS-ի iPad-ի տարբերակը հասանելի էր iPad 2-ի թողարկմամբ, որը հայտարարվել էր 2011 թվականի մարտի 2-ին Apple-ի լրատվամիջոցներում, և յոթ օր անց ազատ է արձակվել ։ 2012 թվականի  մարտի 7-ին Tim Cook-ը հայտարարել է iMovie-ի iOS-ի նորացված տարբերակի հետ՝ երրորդ սերնդի iPad- ի հետ։
Ընթացիկ iOS-ի թողարկում 2.2.4 2.2.4 ։
Տարբերակ 2.2-ը ներկայացրել է 4K լուծումներ, 3D Touch, iPad Pro աջակցությամբ 3D Touch:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:IOS-ի ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:Էփլ
Աբադյան
Աբադյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Պարսկերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Ուստ-Յանսկի ուլուս
Ուստ-Յանսկի ուլուս (Усть-Янский улус, район, Усуйаана улууһа), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1967 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Դեպուտատսկիյ ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 120300 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 8262 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,07 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սախա-Յակուտիայի հանրապետություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Էլեկտրոմոբիլ
Էլեկտրամոբիլ, մեքենա, որը ղեկավարվում է մեկ կամ մի քանի էլեկտրական շարժիչներով, որոնք սնուցվում են էլեկտրականության անկախ աղբյուրից (մարտկոցներ, վառելիքի բջիջներ, կոնդենսատորներ և այլն), և ոչ թե ներքին այրման շարժիչով ։ Էլեկտրական մեքենան պետք է տարբերակել ներքին այրման շարժիչով և էլեկտրական փոխանցում ունեցող ավտոմեքենաներից, ինչպես նաև տրոլեյբուսներից և տրամվայներից։ Կարելի է ասել, որ էլեկտրական մեքենան մեքենա է, որն ունի ինքնավար էներգիայի քիմիական աղբյուր (էլեկտրական հոսանք) ։
XIX դար
Էլեկտրական մեքենան հայտնվել է ավելի վաղ, քան ներքին այրման շարժիչը։ Դեռևս 1828 թվականից հունգարացի գյուտարար Ագիոս Ջեդլիկը ստեղծեց էլեկտրական էներգիայով բեռնասայլակ, որը ավելի շատ նման էր սքեյթբորդի, քան մեքենայի։ Այնուամենայնիվ, Ջեդլիկի գյուտը հզոր խթան հանդիսացավ ճարտարագիտության այս ոլորտի զարգացման մեջ ։ Էլեկտրական շարժիչով աշխատող, սայլի տեսքով առաջին էլեկտրական մեքենան ստեղծվել է 1841 թվականին։
XX դարի առաջին կես
Սկզբում էլեկտրաէներգիայի և բենզինի անձնակազմի էներգախնայողությունը և արագությունը մոտավորապես նույնն էին։ Էլեկտրական տրանսպորտային միջոցների հիմնական թերությունը վերալիցքավորման բարդ համակարգն էր։ Այդ ժամանակվանից ի վեր դեռևս չկային առաջադեմ AC-DC փոխարկիչներ, լիցքավորումը կատարվում էր ծայրաստիճան բարդ եղանակով։ Վերալիցքավորելու համար օգտագործվում էր էլեկտրական շարժիչ, որը աշխատում էր փոփոխական հոսանքի վրա։ Նա պտտում էր գեներատորի լիսեռը, որին միացված էին էլեկտրական մեքենայի մարտկոցները։ 1906-ին ստեղծվեց փոփոխական լիցքը հաստատուն դարձնելու սարք, բայց դա էապես չլուծեց լիցքավորելու խնդիրը։
1900 - 1910 թվականներին լայնորեն օգտագործվում էին էլեկտրական մեքենաներ և գոլորշային շարժիչ ունեցող մեքենաներ։ Այն ժամանակ ամերիկյան մեքենաների ընդհանուր թվի 38% -ը ուներ էլեկտրական շարժիչներ, 40% -ը ՝ գոլորշու շարժիչներ, 22% -ը ՝ բենզին։ Դարի սկզբին լայնորեն օգտագործվում էին նաև բեռնատար էլեկտրական մեքենաներ, ինչպես նաև էլեկտրական omnibuses (էլեկտրական ավտոբուսներ)։
XX դարի երկրորդ կես
Սակայն 1982 թվականից հետո էլեկտրական մեքենաների նկատմամբ հետաքրքրությունը նորից թուլացավ։ Դա պայմանավորված էր նավթի շուկայում իրավիճակի կտրուկ փոփոխությամբ։
90-ականների սկզբին Կալիֆոռնիա նահանգը Միացյալ Նահանգների ամենաաղմկոտ շրջաններից մեկն էր։ Հետևաբար, Կալիֆոռնիայի օդային ռեսուրսների կոմիտեն (CARB) որոշում կայացրեց, որ 1998-ին Կալիֆոռնիայում վաճառված ավտոմեքենաների 2% -ը չպետք է արտանետումներ առաջացնի, իսկ 2003 թ. ՝ 10%: General Motors- ը առաջին ընկերություններից էր, ով արձագանքեց, և սկսած 1996 թվականից սկսեց EV1 մոդելի զանգվածային արտադրությունը էլեկտրական սկավառակով։ Որոշ ավտոարտադրողներ նույնպես սկսել են էլեկտրական մեքենաներ վաճառել Կալիֆոռնիայում։ EV1 օգտագործողների մեծ մասը դարձել է հոլիվուդյան բոհեմի հանդիսատես։ 1997 թվականից ի վեր Կալիֆոռնիայում վաճառվել են տարբեր արտադրողների մոտավորապես 5,500 էլեկտրական մեքենա։
Այնուհետև արտանետման զրոյական պահանջը փոխարինվեց արտանետման ցածր պահանջով։ 2002 թ.-ին արտադրված գրեթե բոլոր էլեկտրական մեքենաները առգրավվել են օգտագործողներից և ոչնչացվել (միայն Toyota- ն է թողարկել էլեկտրական RAV-4 ):