cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հոտտոկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կորեական խոհանոց Կատեգորիա:Նախուտեստներ Կատեգորիա:Ուտեստներ ըստ երկրի
Չեռնիշևսկու փողոց (Երևան)
Տվյալներ
Սկսվում է Մովսես Խորենացու փողոցի վերջին հատվածից, ձգվում հարավարևմտյան ուղղությամբ, հատում Սասունցի Դավթի փողոցը և հասնում Ռոստովյան փողոցի №19 և №21 շենքերի մոտ։ Գտնվում է Բելինսկու և Լոմոնոսովի փողոցների միջև։
Ֆուտբոլի աշխարհի ոչ պաշտոնական առաջնություն
Գաղափարը պատկանում է շոտլանդացի որոշ երկրպագուների, ովքեր կատակով պնդում էին, որ քանի որ 1967 թ. իրենց հավաքականը հաղթել է աշխարհի չեմպիոն յի հավաքականին, ապա աշխարհի ոչ պաշտոնական չեմպիոնը Շոտլանդիայի հավաքականն է։
Տարիներ անց ստեղծվեց այդ իրադարձությունը լուսաբանող կայք, իսկ 2002 թ. ստեղծվեց հիմնադրամ, որի առաքելությունն է առաջնության անցկացման կանոնակարգումը։
Գաղափարը ողջունելի է ՖԻՖԱ-ի կողմից, սակայն որևէ օժանդակություն չի ստանում և տիտղոսը պաշտոնական կարգավիճակ չունի։
Ցայսօր չեմպիոնի կոչումը նվաճել է 48 հավաքական։
Սկզբնական շրջան
Առաջին միջազգային հանդիպումը աշխարհի առաջին ոչ պաշտոնական չեմպիոնին ի հայտ չբերեց՝ 1872 թ. նոյեմբերի 30-ին Հեմիլթոն Կրեսենտում կայացած - մրցախաղում արձանագրվեց զրոյական ոչ-ոքի։ Հարցը լուծվեց երկրորդ միջազգային հանդիպման արդյունքով, որտեղ հանդիպեցին նույն թիմերը։ 1873 թ. մարտի 8-ին Օվալ Կենինգտոնում յի հավաքականը հաղթեց 4։2 հաշվով և դարձավ աշխարհի առաջին ոչ պաշտոնական չեմպիոն։ Սակայն անգլիացիները երկար չպահպանեցին այդ տիտղոսը։ 1874 թ. շոտլանդացիները հասան փոխվրեժի՝ հաղթելով անգլիացիներին 2։1 հաշվով և խլեցին տիտղոսը։
Մինչ 1876 թ. տիտղոսը խաղարկվում էր բացառապես Անգլիայի և Շոտլանդիայի հավաքականների միջև անցկացվող մրցախաղերում։ 1876 թ. պայքարին միացավ ի հավաքականը, 1882 թ.՝ Իռլանդիայի հավաքականը։ Սակայն մինչև 1903 թ. մարտը չեմպիոն էին դառնում միայն Անգլիայի և Շոտլանդիայի հավաքականները։ 1903 թ. մարտին Իռլանդիայի հավաքականը հաղթեց Շոտլանդիայի հավաքականին 2։0 հաշվով։ 1907 թ. մարտին, 1։0 հաշվով հաղթելով, առաջին անգամ տիտղոսը նվաճեց Ուելսի հավաքականը։ Հաջորդ տարի Շոտլանդիայի հավաքականը վերադարձրեց տիտղոսը և երկու տարի պահպանեց այն գլխավորապես միջազգային խաղեր չանցկացնելու շնորհիվ։
Մինչև 1909 թ.՝ 37 տարի շարունակ, տիտղոսը խաղարկվում էր բացառապես բրիտանական չորս հավաքականների միջև։ 1909 թ. վերջին Անգլիայի հավաքականը կրկին վերադարձրեց տիտղոսը և պահպանեց այն Բրիտանական կղզիներից դուրս գտնվող երկրների հավաքականների դեմ մրցախաղերում՝ մրցաշրջագայության ժամանակ հաղթելով Հունգարիայի և Ավստրիայի հավաքականներին։ Հունգարիայի հավաքականի հետ հանդիպումը վերջինն էր Էվելին Լինթոտի համար, ով 1916 թ. զոհվեց Սոմմա գետի մոտ տեղի ունեցած ճակատամարտում։ Ավստրիացիների նկատմամբ տարած հաղթանակից հետո մինչև 1921 թ. բրիտանական հավաքականներից և ոչ մեկը ոչ բրիտանական հավաքականների հետ հանդիպում չի անցկացվել և այդ ընթացքում տիտղոսը խաղարկվել է բացառապես բրիտանական հավաքականների միջև։
1923 թվականից սկսյալ, Իռլանդիայի բաժանումից հետո, հավաքականը սկսեց հանդես գալ որպես Հյուսիսային Իռլանդիայի հավաքական։ 1927 թ., 2։0 հաշվով հաղթելով Անգլիայի հավաքականին, թիմը առաջին անգամ նվաճեց տիտղոսը։
Բրիտանական կղզիների 4 հավաքականներից (Անգլիա, Շոտլանդիա, Ուելս, Հյուսիսային Իռլանդիա) և ոչ մեկը չմասնակցեց աշխարհի գավաթի առաջին երեք (1930, 1934, 1938) խաղարկություններին, ինչի արդյունքում տիտղոսը մնաց Բրիտանիայում։
Մրցանակը
Առաջնությունում խաղարկվում է Չարլզ Ուիլյամ Էլքոքի գավաթը։ Այն անվանված է միջազգային հանդիպումների նախաձեռնող Չարլզ Ուիլյամ Էլքոքի պատվին։
Առայժմ գավաթը գոյություն ունի պատկերի ձևով, որն առաքվում է հաղթող հավաքականներին։
Թալիսմանը
Առաջնության թալիսմանը փոքր կանաչ դինոզավր է՝ Հյու անունով։ Դա պատճառաբանվում է նրանով, որ ինչպես մրցաշարն է հնագույնը բոլոր հնարավոր միջազգային մրցաշարերից, այնպես էլ դինոզավրն է հնագույնը կենդանիներից։
Ֆուտբոլի աշխարհի ոչ պաշտոնական առաջնության դասակարգման ցուցակ
Առաջնությունում կիրառվում է մասնակից հավաքականների դասակարգման ցուցակ։
Բոլոր տիտղոսային մրցախաղերը
Հիմնական հոդված՝ Ֆուտբոլի աշխարհի ոչ պաշտոնական առաջնության տիտղոսային մրցախաղերը
Ժամանակագրությունը
Հիմնական հոդված՝ Ֆուտբոլի աշխարհի ոչ պաշտոնական առաջնության ժամանակագրությունը
Կատեգորիա:Ֆուտբոլ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի ոչ պաշտոնական առաջնություն
Չիմնիզ ամրոցի գաղտնիքը
«Չիմնիզ ամրոցի գաղտնիքը» (The Secret of Chimneys), Ագաթա Քրիստիի դետեկտիվ վեպը, գրվել է 1925 թվականին, Մեծ Բրիտանիայում հրատարակվել է «The Bodley Head» հրտարակչության կողմից։ Հետագայում, Չիմնիզի ամրոցը, ինչպես նաև վեպի այլ հերոսներ, հայտնվում են 1929 թվականին հրատարակված «Յոթ թվատախտակների գաղտնիքը» գրքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ագաթա Քրիստիի վեպեր Կատեգորիա:1925 գրքեր Կատեգորիա:Հեռուստաշոուների հիմք ծառայած վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Խանջյան (Արմավիրի մարզ)
Խանջյան, գյուղ Հայաստանի Արմավիրի մարզում, Արմավիրի տարածաշրջանում, Արմավիր քաղաքից 7 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Ստեղծվել է 1957 թվականին որպես ավան և ունեցել է Աբովյանի անվան սովխոզ, Խանջյանի անվան սովխոզ անվանումները։ Իր անվանումը ստացել է ի պատիվ Հայաստանի հերոս Աղասի Խանջյանի։
Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղադրված է Միջինարաքսյան հարթավայրում՝ ծովի մակարդակից 880 մ բարձրության վրա։ Կլիման չոր խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է -3-ից -5 °C։ Ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր, օդի միջին ամսական ջերմությունը հասնում է 24-ից 26 °C, իսկ առավելագույնը՝ 42 °C։ Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250-300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վեր են ածվել կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։ Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։ Հարուստ է արտեզյան ջրերով, որոնք օգտագործվում են որպես խմելու ջուր։
Սառնակունք
Սառնակունք (նախկին անվանումը` Սայբալու), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Սիսիանի տարածաշրջանում, Սիսիան քաղաքից մոտ 18 կմ հյուսիս-արևմուտք, Որոտան գետի ձախ կողմում` սարահարթին, Երևան-Գորիս ավտոմայրուղու վրա, ծովի մակերևույթից մոտ 2100 մ բարձրության վրա։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից ճանապարհով կազմում է մոտ 115 կմ։
Խանջյան (Արմավիրի մարզ)
Բնակչություն
Գյուղի բնակչությունը տեղափոխվել է հարակից գյուղերից և Հայաստանի տարբեր շրջաններից։ 1981 թվականին գյուղն ունեցել է 1580 բնակիչ։ Ըստ ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների 2005 թ․ համայնքն ունեցել է 1908 առկա բնակիչ, որից տղամարդիկ կազմում են 48%, կանայք՝ 52%։ Ըստ տարիքային կազմի բնակչությունը բաշխված է հետևյալ կերպ. մինչաշխատունակներ՝ 32%, աշխատունակներ՝ 54%, հետաշխատունակներ՝ 14%։
Սառնակունք
Գյուղը հիմնադրվել է 1920-ական թվականներին և մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Սիսիանի շրջանի։ Վերանվանվել է Սառնակունք 1946 թվականին։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ, 2016 թվականից Գորայք, Սպանդարյան և Ծղուկ գյուղերի հետ կազմում է Գորայք համայնքը։
Խանջյան (Արմավիրի մարզ)
Բնակչություն
Խանջյանի ազգաբնակչության փոփոխությունը. .
Սառնակունք
Պատմություն
1945 թվականին Սառնակունքում հայտնաբերվել են հնագույն հայկական դրամներ, որոնց մեջ կային նույնիսկ Տիգրան Մեծի և Արտավազդ II-ի ժամանակներում հատված դրամներ։
Խանջյան (Արմավիրի մարզ)
Տնտեսություն
Գյուղն ունի 562 առկա տնտեսություն։ Ունի դպրոց, գրադարան, բուժկետ, կապի հանգույց։ Գյուղատնտեսական հողահանդակները ոռոգվում են Արմավիրի Մայր ջրանցքի ջրերով։ Գյուղատնտեսական հողահանդակներում մեծ բաժին ունեն վարելահողերը (89 հա), պտղատու (179 հա) և խաղողի այգիները (86հա)։ Պետական հողերը գլխավորապես օգտագործվում են որպես վարելահողեր, բազմամյա տնկարկներ՝ կազմելով համապատասխանաբար 102 և 12 հեկտար։ Զբաղվում են պտղաբուծությամբ, այգեգործությամբ, բանջարաբոստանային և հացահատիկային կուլտուրաների մշակությամբ, թռչնաբուծությամբ, խոշոր եղջերավոր անասնապահությամբ։ Համայնքի հիմնախնդիրների մեջ գլխավորը ոռոգման ջրի հարցն է և ոռոգման, խմելու ջրի ջրագծերի, գյուղամիջյան ճանապարհների վերանորոգումը, դպրոցաշինության հարցը։ Կարևորվում է նաև գյուղտտնտեսական մթերքների իրացումը։
Սառնակունք
Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է Սառնակունք գետի ափին, մարզկենտրոնից 119 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակերևույթից 2100 մ բարձրության վրա։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Սառնակունքի մշտական բնակչությունը կազմել է 474, առկա բնակչությունը` 444 մարդ ։Բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիները եկել են Նախիջևանից, Ջուղայից, նախկին Ղալաջուղ գյուղից և Սիսիանից ։ Սառնակունքի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Գյուղատնտեսություն
Սառնակունքի գյուղատնտեսության հիմնական ուղղություններն են անասնապահությունը և դաշտավարությունը։ Գյուղացիները զբաղվում են հացահատիկի մշակմամբ, մանր ու խոշոր եղջերավոր անասունների բուծմամբ, ինչպես նաև մեղվաբուծությամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր
Պոլոմ (գյուղ, Թաթարսկոե գյուղական բնակավայր)
Պոլոմ (Полом), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Անդրեևկա (այլ կիրառումներ)
Անդրեևկա, կարող է վերաբերել՝
Բոֆալորա դ'Ադա
Բոֆալորա դ'Ադա (Boffalora d'Adda), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Լոդի գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է՝ 1042 մարդ։ Խտությունը կազմում է՝ 130 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 8 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ՝ 26811։ Հեռախոսային կոդ՝ 0371։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Թելմա Ռիտեր
Թելմա Ռիտեր (Thelma Ritter,), ամերիկացի դերասանուհի, «Թոնի» մրցանակի դափնեկիր։ Վեց անգամ որպես երկրորդ պլանի դերասանուհի առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի։ Բայց նրան այդպես էլ չի հաջողվել նվաճել այն։ Ըստ այդմ էլ նա ռեկորդ է սահմանել՝ վեց անգամ առաջադրվելով և ոչ մի անգամ չհաղթելով։ Ընդ որում 4 անգամ առաջադրվել է 1 տարի ընդմիջումներով ։
Կենսագրություն
1940-ական թվականների սկզբին Ռիտերը վերսկսել է իր կարիերան որպես ռադիոհաղորդավարուհի։ Մի որոշ ժամանակ անց որպես դերասան սկսել է աշխատել թատերական խմբում։ 1947 թվականին նշել է իր նորամուտը կինոյում։ 42-ամյա Ռիտերի առաջին դերը եղել է «Հրաշք 34-րդ փողոցում» ֆիլմում։ Երկու տարի անց խաղացել է «Նամակ երեք կանանց» ֆիլմում։ Դերասանուհին մեծ ճանաչման է հասել 1950 թվականին՝ Բիրբի Կունանի դերում նկարահանվելով «Ամեն ինչ Եվայի մասին» ֆիլմում։ 1951 թվականին խաղացել է «Ամուսնական եղանակ» ֆիլմում։ Այս երկու ֆիլմերի համար «երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում երկու անգամ առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի։
Դրանից հետո մոտավորապես երկու տասնամյակ շարունակել է նկարահանվել շատ ֆիլմերում, աշխատել հեռուստատեսությունում և թատրոնում։ 1954 թվականին Բոբ Հոփի հետ վարել է վարել է «Օսկարի» մրցանակաբաշխության 27-րդ արարողությունը։ «Երգով իմ սրտում» (1952), «Հարավային փողոցի միջադեպը» (1953), «Ինտիմ զրույց» (1959) և «Թռչնորսը Ալկատրասից» (1962) ֆիլմերի համար նա չորս անգամ ևս առաջադրվել է «Օսկարի», որը այդպես էլ չի ստացել։ 1958 թվականին որպես «Նոր աղջիկ քաղաքում» մյուզիքլի լավագույն դերասան արժանացել է «Թոնի» մրցանակի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Անդրիյաշևկա (այլ կիրառումներ)
Անդրիյաշևկա, կարող է վերաբերել՝
Առաստե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Վիգալա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Դոլժկի (գյուղ, Սլավուտայի շրջան)
Դոլժկի (Довжки), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դոլժկի գյուղում բնակվում էր 952 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,36 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 218,35 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1594 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գունավոր մարդկանց առաջընթացի ազգային ասոցիացիա
Գունավոր մարդկանց առաջընթացի ազգային ասոցիացիա (անգլ․՝ National Association for the Advancement of Colored People, կամ կարճ NAACP) Միացյալ Նահանգներում մեծ հասարակական կազմակերպություն է, որը հիմնադրվել է սևամորթների իրավունքների պաշտպանության համար։ Ներկայումս այն հանդիսանում է ամենահին և ազդեցիկ կազմակերպություններից մեկը, որը պայքարում է քաղաքացիական իրավունքների համար։ Գունավոր մարդկանց առաջընթացի ազգային ասոցիացիան հիմնադրվել է 1909 թվականին փետրվարի 12-ին ՝ սպիտակ և սևամորթ ամերիկացիների (ներառյալ Ուիլյամ Դուբոիսի) խառը խմբի կողմից։ Կազմակերպության գլխավոր գրասենյակը սկզբում գտնվում էր Նյու Յորքում, բայց ներկայումս գտնվում է Բալթիմորում։ Ասոցիացիան ղեկավարվում է 60 հոգուց բաղկացած տնօրենների խորհրդի կողմից։ Ասոցիացիայի գործունեության արդյունքում, 20-րդ դարի ընթացքում ԱՄՆ-ում աստիճանաբար վերացվեց տարանջատումը և սևամորթների իրավունքների մի շարք այլ սահմանափակումներ։
Սպինգարի Մեդալը
1915 թվականից ի վեր, ամեն տարի, աֆրիկյան ծագմամբ ամերիկացիները պարգևատրվում են Spingarn մեդալով ։
Արտաքին հղում
Կատեգորիա:Հակառասիզմ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կինոմրցանակներ Կատեգորիա:Իրավապաշտպան կազմակերպություններ
Իկրյանոե
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10036 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1722 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Աստրախանի մարզի Իկրյանինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1790 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Անդրուշկի (այլ կիրառումներ)
Անդրուշկի, կարող է վերաբերել՝
Անտրոն
Անտրոն (Entraunes), համայնք Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ երկրամասի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Նիցցա շրջանի Գիյոմ կանտոնում ։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Գիյոմ լուծարված կանտոնի կազմում (Նիցցա շրջան)։
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2011 թվականին կազմել է 121 մարդ, 2012 թվականին՝ 120 մարդ.
Բնակչության թվաքանակի դինամիկան ։
Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 76 բնակիչներից 58-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 18-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 76.3 %, 1999 թվականին եղել է 61.6 %: Աշխատունակ տարիքի 58 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 53-ը (31 տղամարդ և 22 կին), 5 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (4 տղամարդ և մեկ կին)։ Աշխատունակ տարիքի 18 ոչ ակտիվ բնակիչներից 1-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 12-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 5-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով ։
2010 կոմունայում հաշվառված են եղել 45 հարկատու տնային տնտեսություններ, որտեղ ապրում էր 107 մարդ։ Մեկ հարկատուին բաժին ընկնող շահույթը կազմել է 15557 եվրո ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Անյուտինո (այլ կիրառումներ)
Անյուտինո, կարող է վերաբերել՝
Հայկավան (Արմավիրի մարզ)
Հայկավան (նախկին անվանումը` Թափադիբի), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արմավիրի մարզի Արմավիրի տարածաշրջանում։ Բնակավայրը գտնվում է ծովի մակերևույթից 860 մ բարձրության վրա, մարզկենտրոն Արմավիրից մոտ 5 կմ հարավ։ Հայկավան է վերանվանվել 1946 թ. ապրիլի 4-ին ։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Հայկավանի մշտական բնակչությունը կազմել է 1508, առկա բնակչությունը` 1395 մարդ :1831 թվականից ի վեր բնակիչները հայեր են, որոնց մի մասի նախնիներն այստեղ են գաղթել Սուրմալուից։ Հայկավանի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, խաղողագործությամբ, պտղաբուծությամբ և բանջարաբուծությամբ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Այստեղ հայտնաբերվել են սեպագիր արձանագրություններ և հնագույն բնակավայրի մնացորդներ, ունի 1875 թվականին Սբ. Աստվածածին եկեղեցի (Փոքր Արմավիր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի գյուղեր
.мон
.мон՝ (punycode: ; Монгол Улс), Մոնղոլիայի վերին մակարդակի ազգային դոմեն է։ Ադմինիստրավորվում է  «.MN Registry, Datacom» կազմակերպության կողմից։ .МОН դոմենի գրանցումը կատարվեց 2012 թվականի մայիսին  մոնղոլերեն դոմենների անունների ստեղծման համար։ Առաջին կայքը այս դոմենում եղել է http://мон.мон, որը դարձավ ակտիվ նույն ամսին։
Արտաքին հղումներ
мон
Պոլոմ (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)
Պոլոմ (Полом), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մատենագրութիւնք (2173, Հովհաննես Երզնկացի)
Մատենագրութիւնք 2173, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2173 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 14-րդ դար։ Գրված է թերթի վրա, որը ունի 17X12 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 426 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլրգիրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Պահպանակը ունի 7 էջ, գրված է՝ բոլրգրով վրա՝ Մաշտոցով։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ սրճագույն կտավ։ Հիշատակարաններ՝ 298ա, կազմողի՝ պահպանակ Բ, հետագայի՝ 292ա (17-րդ դար) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Գետտո
Գետո կամ Առանձնաթաղ, խոշոր քաղաքների շրջան, որտեղ ստիպողաբար կամ կամավոր կերպով բնակվում է որևէ ազգային փոքրամասնություն։ Լեզուների մեծամասնությունում այդ շրջանների համար օգտագործվում է գետտո (ghetto nuovo-ից, որը նշանակում է «նոր ձուլարան») եզրը, որն առաջին անգամ կիրառվել է 1516 թվականին Վենետիկում հրեաների մեկուսացված բնակեցման համար նախատեսված շրջանի վերաբերյալ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Հասարակագիտություն Կատեգորիա:Քաղաք Կատեգորիա:Սփյուռք Կատեգորիա:Խտրականություն Կատեգորիա:Սեգրեգացիա Կատեգորիա:Հակասեմականություն
Դոսին
Դոսին (Досін), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դոսին գյուղում բնակվում էր 248 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,95 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 261,05 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Սլավուտայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(4836) Մեոդոն
(4836) Մեոդոն (Medon), աստերոիդ Յուպիտերի տրոյացիներից։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի փետրվարի 2-ին Կարոլին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,193048 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 4,6264 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,7597 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4322,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,083286 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 19,41° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներ
Պիչկես
Պիչկես (Пычкэс), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սիսոլա գետի ձախ ափին՝ 147 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 24 կմ։
Տարաս Ստեպանենկո
Տարաս Ստեպանենկո (Тарас Степаненко, ), ուկրաինացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Շախտյոր Դոնեցկի և Ուկրաինայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է հենակետային կիսապաշտպանի դիրքում ։
Աստերոիդների ցանկ (2501-2600)
Աստերոիդների ցանկ (2401-2500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (2601-2700)
Աստերոիդների ցանկ (182201-182300)
Աստերոիդների ցանկ (182101-182200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (182301-182400)
Տարաս Ստեպանենկո
Մետալուրգ Զապորոժիե
Իր պրոֆեսիոնալ կարիերան Ստեպանենկոն սկսել է Մետալուրգ Զապորոժիեում 2007 թվականին։ Իր դեբյուտը նշել է 2007 թվականի մարտի 4-ին՝ Դինամո Կիևի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը ակումբի կազմում խփեց 2007 թվականի հուլիսի 21-ին՝ Կրիվբասի դեմ խաղում ։ Մետալուրգի կազմում Ստեպանենկոն անցկացրեց 4 մրցաշրջան՝ մասնակցելով 81 խաղի և դառնալով 1 գոլի հեղինակ ։
Աստերոիդների ցանկ (182201-182300)
|}
Տարաս Ստեպանենկո
Շախտյոր Դոնեցկ
2010 թվականի մայիսի 11-ին Ստեպանենկոն 5 տարվա պայմանագիր կնքեց Շախտյոր Դոնեցկի հետ ։ Իր դեբյուտը նշեց 2010 թվականի հուլիսի 4-ին՝ Տավրիայի դեմ Ուկրաինայի սուպերգավաթի խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց 2010 թվականի նոյեմբերի 23-ին՝ Չեմպիոնների Լիգայի Պարտիզան Բելգրադի դեմ խաղում ։ Իր առաջին մրցաշրջանում Ստեպանենկոն Շախտյորի հետ տրեբլ նվաճեց՝ հաղթելով Ուկրաինայի առաջնությունը, Ուկրաինայի գավաթը և Ուկրաինայի սուպերգավաթը ։
2015 թվականի մայիսի 18-ին Ստեպանենկոն 5 տարով երկարաձգեց իր պայմանագիրը Շախտյորի հետ։ 2017 թվականին երկարաձգեց պայմանագիրը մինչև 2022 թվականը ։
Միջազգային կարիերա
Ստեպանենկոն եղել է Ուկրաինայի մինչև 21 տարեկանների հավաքականի ավագը և այդ թիմի կազմում խաղադաշտ է դուրս եկել 22 անգամ։
2010 թվականի նոյեմբերի 17-ին Ստեպանենկոն իր դեբյուտը նշեց Ուկրաինայի ազգային հավաքականի կազմում՝ Շվեյցարիայի դեմ ընկերական խաղում ։ Իր առաջին հանդիպումը մեկնարկային կազմում անցկացրեց 2011 թվականի փետրվարի 8-ին՝ Ռումինիայի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց 2014 թվականի մայիսի 22-ին՝ Նիգերի դեմ ընկերական խաղում ։ Ուկրաինայի հավաքականի կազմում Ստեպանենկոն մասնակցեց Եվրո 2016-ին ՝ դաշտ դուրս գալով բոլոր 3 խաղերում, սակայն Ուկրաինան զբաղեցրեց վերջին հորիզոնականը իր խմբում՝ հավաքելով 0 միավոր ։
Հակամարտություն Յարմոլենկոյի հետ
2015 թվականի հոկտեմբերին Անդրեյ Յարմոլենկոն կոպիտ սահանկում կատարեց Ստեպանենկոյի դեմ պայքարում, որը համարյա կոտրեց Ստեպանենկոյի ոտքը ։ Խաղից հետո նրանք հաշտվեցին և փոխանակվեցին մարզաշապիկներով, սակայն դրանից հետո Յարմոլենկոն Դինամո Կիևի երկրպագուներին ողջունելուց գցեց Ստեպանենկոյի մարզաշապիկը գետնին ։ 2016 թվականի մայիսի 1-ին՝ Դինամո Կիևի դեմ խաղում գոլը տոնելու ժամանակ Ստեպանենկոն գնաց Դինամոյի երկրպագուների մոտ և համբուրեց Շախտյորի զինանշանը ։ Սկսվեց ծեծկռտուք, որի ժամանակ Յարմոլենկոն հարվածեց և գցեց Ստեպանենկոյին գետնին։ Ծեծկռտուքից հետո մրցավարը 3 կարմիր քարտ ցույց տվեց՝ ուղիղ կարմիր քարտ Յարմոլենկոյին ու Ալեքսանդր Կուչերին և երկրորդ դեղին քարտ Ստեպանենկոյին ։
Պիչկես
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Տարաս Ստեպանենկո
Ակումբային կարիերա
2018 թվականի մարտի 16-ի դրությամբ
Պիչկես
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Տարաս Ստեպանենկո
Միջազգային վիճակագրություն
2018 թվականի մարտի 16-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ուկրաինացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մետալուրգ Զապորոժիեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Շախտյոր Դոնեցկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Սուրեն Այվազյան (երկրագետ)
Սուրեն Միքայելի Այվազյան (1933, օգոստոսի 4, Թբիլիսի - 2009, սեպտեմբերի 11, Երևան), երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների թեկնածու, պրոֆեսոր։
Կենսագրություն և գործունեություն
Սուրեն Այվազյանը 1957 թ. ավարտել է Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան համալսարանի երկրաբանության ֆակուլտետը։ 1957-1959 թթ. աշխատել է որպես ինժեներ ԽՍՀՄ ԳԱ կիրառական գեոֆիզիկայի ինստիտուտի Էլբրուսի արշավախմբում։ Ավագ եղբոր հետ միասին փորձարարությամբ հայտնաբերել է սպեկտրի ինֆրակարմիր տիրույթում ալիքների երկարությունը՝ ճառագայթման առավելապես պղտոր միջավայրում անցման ժամանակ։ Այս հայտնագործությունը օգտագործվել է «Սոյուզ-Պ» և «Սոյուզ-ՊՊԿ» հրթիռների համար և արժանացել պետական մրցանակի։ 1959 թ. աշխատել է Հայաստանի ԳԱ նախագահությունում։ 1959-60 թթ. փորձել է ուրարտական սեպագրերն ընթերցել հայերենով։ 1963 թ. հայտնաբերել և 1965-66 թթ. հնագիտական արշավախմբի կազմում պեղումներ է կատարել Մեծամորում։
1968 թ. Մոսկվայում պաշտպանել է ատենախոսություն և ստացել երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների թեկնածուի կոչում։ 1968-1988 թթ. աշխատել է Հայգիպրոցվետմետում (գունավոր մետալուրգիայի գիտահետազոտական ինստիտուտում) որպես գիտատեխնիկական ինֆորմացիոն բաժնի վարիչ։
1969-1971 թթ. հիմնել և ղեկավարել է Հայաստանի երիտասարդ գիտնականների խորհուրդը։ Գտել և դուրս է բերել գրավիէլեկտրամագնիսական դաշտի միացյալ ցիկլը, որը կաղված է երկրագնդի միջուկում թերմոմիջուկային սինթեզի ռեակցիայի ընթացքից։ 1972 թ. ՍՍՀՄ Բարձրագույն որակավորման հանձնաժողովի կողմից արժանացել է գիտության և տեխնիկայի պատմության գծով ավագ գիտաշխատողի կոչման։ 1976 թ. դարձել է Էներգետիկ ինվերսիաների հասարակական միջազգային ակադեմիայի իսկական անդամ։
Ս. Այվազյանը 1978-1988 թթ. ՍՍՀՄ ղեկավարներ Լ. Ի. Բրեժնևին, Ա. Ն.Կոսիգինին, Մ. Ս.Գորբաչովին բաց նամակներ ուղարկել է, վեր հանելով Լեռնային Ղարաբաղի ու Նախիջևանի հայկականությունը։ 1989 թ. մայիսին Ղարաբաղ զենք տեղափոխելու մեղադրանքով ձերբակալվել է և մինչև 1993 թ. մարտ ամիսը անցկացրել բանտում։ Բանտից դուրս գալուց անմիջապես հետո, Այվազյանը հիմնել է «Դաշնակցություն» թերթը և դարձել նրա գլխավոր խմբագիրը։ 1994 թ. ստեղծել է Հայաստանի ռեֆորմների ասոցիացիան և դարձել «Արամազդ» հայերեն և ռուսերեն թերթերի գլխավոր խմբագիրը։ Նույն տարում ստեղծել է Քարե մշակույթի թանգարան, «Քարեդարան» Հայկական ազգային ասամբլեան և դարձել է եռալեզու՝ հայերեն, ռուսերեն, անգլերեն հրատարակվող «Մեծամոր» գիտամշակութային թերթի գլխավոր խմբագիրը։ 1997 թ. հիմնել է «Նեֆելին» ՍՊՀ-ն՝ նեֆելինային սիենիտների մշակման և ալյումինի ստացման եղանակների նպատակով։ 2006 թ. հիմնել է պարահոգեբանության և էքստրասենսորիկայի հայկական կենտրոնը։
Ստեղծագործություններ
Սուրեն Այվազյանը թողել է գիտամշակութային հարուստ ժառանգություն՝ 300 գիտական աշխատություն, այդ թվում՝ 36 մենագրություն, արձակ գործեր, բանաստեղծությունների ժողովածուներ, տասնյակ երգեր։ Ահա նրա որոշ աշխատությունների ցանկը.
Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Վոժյոլ
Վոժյոլ (Вожъёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վերին Այպա գետի ձախ ափով՝ 56 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո-Պեչորսկ ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Պյոզա գետն է, գետի ենթաավազանը Մեզեն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Մեզեն գետն է։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Անոպոլ (այլ կիրառումներ)
Անոպոլ, կարող է վերաբերել՝
ԱՄՆ բաց առաջնության խառը զուգախաղ 2015
ԱՄՆ բաց առաջնության խառը զուգախաղ 2015, թենիսի խառը զուգախաղի մրցաշար, թենիսի հիմնական՝ Մեծ Սաղավարտի, մրցաշրջանի վերջին մրցաշարը։ Անց է կացվել 2015 թվականի օգոստոսի 31-ից մինչև սեպտեմբերի 13-ը, Նյու Յորքի «USTA Billie Jean King National Tennis Center» («USTA Բիլի Ջին Քինգի անվան թենիսի ազգային կենտրոն») ակումբի կորտերում, ԱՄՆ։
Հիպերնատրեմիա
Հիպերնատրեմիա, արյան մեջ նատրիումի բարձր խտություն ։ Վաղ ախտանիշներ կարող են լինել ծարավի ուժեղ զգացումը, թուլությունը, սրտխառնոցը և ախորժակի կորուստը։ Հիմնական ախտանիշներն են շշմածությունը, մկանային դողը և ուղեղում կամ նրա շուրջ արյունահոսությունը։ Շիճուկում նատրիումի նորմալ մակարդակը կազմում է 135-145 մմոլ/լ ։ Հիպերնատրեմիան հիմնականում ախտորոշվում է շիճուկում նատիումի մակարդակի 145 մմոլ/լ-ից բարձրացման դեպքում։ Հիմնական նշաններն ի հայտ են գալիս 160 մմոլ/լ-ից բարձրացման ժամանակ։
ԱՄՆ բաց առաջնության խառը զուգախաղ 2015
Մարտինա Հինգիսը և Լեանդեր Պաեսը հաղթանակ են տարել մրցաշարում, եզրափակիչում 6-4, 3-6, [10-7] հաշվով առավելության հասնելով Բեթանի Մատեկ Սանդսի և Սեմ Կուերիի նկատմամբ։ Հինգիսը և Պաեսը դարձել են 40 տարվա ընթացքում առաջին խառը զույգը, ովքեր մեկ տարվա ընթացքում հաղթել են Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերի խառը զուգախաղի չորս տիտղոսներից երեքը։
Հիպերնատրեմիա
Սովորաբար տարբերում են հիպերնատրեմիայի երեք մակարդակ՝ ցածր, նորմալ և բարձր։ Ցածր հիպերնատրեմիան կարող է առաջանալ քրտնարտադրության, փսխման, փորլուծության, միզամուղների կամ երիկամային հիվանդության պատճառով։ Նորմալ հիպերնատրեմիա կարող է լինել տենդի, ջերմության իջեցման, երկարատև հաճախաշնչության, ոչ շաքարային դիաբետի և այլ պատճառներից՝ կապված լիթիումի հետ։ Բարձր հիպերնատրեմիա կարող է առաջանալ հիպերալդոստերոնիզմի, նատրիումի քլորիդի 3%-ոց լուծույթի կամ նատրիումի հիդրոկարբոնատի մեծ չափաբաժնով ներերակային նշանակման կամ հազվադեպ՝ սննդում կերակրի աղի չարաշահման հետևանքով։ Արյան սպիտակուցի քանակության ցածր մակարդակի ժամանակ կարող է դիտվել կեղծ հիպերնատրեմիա ։ Հիպերնատրեմիայի առաջացման պատճառը սովորաբար պարզվում է անամնեզի միջոցով։ Մեզի քննությունը կարող է օգնել, երբ պատճառը պարզ չէ ։ Հիմնական մեխանիզմը սովորաբար օրգանիզմում ջրի ազատ քանակության պահպանումն է ։
Եթե հիպերնատրեմիան սկսվում է մի քանի ժամում, ապա այն համեմատաբար արագ կարելի է շտկել կիրառելով ներերակային նատրիումի քլորիդ և գլյուկոզի 5%-ոց ջրային լուծույթ։ Նրանց համար, ովքեր չեն կարող ջուր խմել՝ կիրառվում է նատրիումի քլորիդի 0,45%-ոց լուծույթ։ Գլխուղեղի հիվանդության հետևանքով ծագած ոչ շաքարային դիաբետի ժամանակ հիպերնատրեմիան կարելի է շտկել դեսմոպրեսին դեղի միջոցով։ Եթե ոչ շաքարային դիաբետը առաջացել է երիկամային խնդիրների հետևանքով՝ դեղորայքային բուժումը դադարեցվում է կամ շտկվում է հիմնական էլեկտրոլիտային հաշվեկշռի խախտումը ։ Հիպերնատրեմիա ունենում են հիվանդանոցում պառկած հիվանդների 0,3-1%-ը։ Այն շատ հաճախ ունենում են երեխաները, հոգեպես ոչ կայուն անձինք և մեծահասակները։ Հիպերնատրեմիան կապված է մահացության բարձր ռիսկի հետ, բայց պարզ չէ՝ արդյոք դա է հիմնական պատճառը ։
ԱՄՆ բաց առաջնության խառը զուգախաղ 2015
Դասակարգում
• 2
Հիպերնատրեմիա
Նշաններ և ախտանիշներ
Գլխավոր ախտանիշը ծարավի զգացումն է ։ Ուղեղի բջիջների կնճռոտման արդյունքում ի հայտ են գալիս մի շարք կարևոր նշաններ՝ շշմածություն, մկանային դող կամ կծկանք ։ Նատրիումի քանակության ծանր աստիճանի բարձրացումը կարող է հանգեցնել ցնցումների և կոմայի։
ԱՄՆ բաց առաջնության խառը զուգախաղ 2015
Հատուկ հրավիրվածներ (WC)
• 2
Հիպերնատրեմիա
Նշաններ և ախտանիշներ
Ծանր ախտանիշները սովորաբար առաջանում են պլազմայի նատրիումի խտության 157 մմոլ/լ-ից սուր բարձրացման ժամանակ (նորման՝ 135-145 մմոլ/լ չափահասների և ծերերի համար)։ 180 մմոլ/լ-ից բարձրացումը զուգակցվում է մահացության բարձր տոկոսի հետ, մասնավորապես չափահասների շրջանում։ Սակայն նատրիումի քանակության այսպիսի բարձր մակարդակները հազվադեպ են առաջանում առանց ուղեկցող հիվանդությունների ։ Աղի քանակի սուր գերդոզավորումից փրկվածների մոտ շիճուկի նատրիումի խտությունը փոփոխվում էր 150-228 մմոլ/լ սահմաններում, այնինչ, մահցածների մոտ նկատվել է 153-255 մմոլ/լ ցուցանիշը։ Մահվան պատճառի կապը նատրիումի քանակության հետ բացահայտելու համար ապակենման մարմինը ավելի ինֆորմատիվ նմուշ է քան արյան շիճուկը ։
Պատճառներ
Հիպերնատրեմիայի հիմնական պատճառներն են․
ԱՄՆ բաց առաջնության խառը զուգախաղ 2015
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թենիսի բաց առաջնություն Կատեգորիա:Մեծ սաղավարտի (թենիս) մրցաշարեր Կատեգորիա:Թենիսի մրցաշարեր
Հիպերնատրեմիա
Ցածր մակարդակ
Ցածր մակարդակի հիպերնատրեմիայի դեպքում․
Նորմալ մակարդակ
Նորմալ մակարդակի հիպերնատրեմիայի դեպքում․
Բարձր մակարդակ
Բարձր մակարդակի հիպերնատրեմիայի դեպքում․
Ախտորոշում
Հիպերնատրեմիան ախտորոշվում է, երբ արյան հիմնական նյութափոխանակային թեստը ցույց է տալիս նատրիումի 145 մմոլ/լ-ից բարձր խտություն։
Բուժում
Բուժման հիմնաքարը ազատ ջրի նշանակումն է՝ դրա հարաբերական անբավարարությունը շտկելու նպատակով։ Ջուրը կարող է կիրառվել բերանով կամ ներերակային։ Մենակ ջուրը չի կարելի նշանակել ներերակային (օսմոլյարության պատճառով, ինչը կարող է հանգեցնել էրիթրոցիտների պատռման), այդ իսկ պատճառով այն տրվում է դեքստրոզի (սախարոզ) կամ նատրիումի քլորիդի լուծույթի ձևով։ Սակայն հիպերնատրեմիայի արագ շտկումը շատ վտանգավոր է։ Օրգանիզմը (մասնավորապես ուղեղը) հարմարվում է նատրիումի բարձր խտությանը։ Դրա արագ իջեցումը ազատ ջրով հանգեցնում է ուղեղի բջիջներում ջրի կուտակման և դրանց ուռչեցման։ Սա կարող է պատճառ դառնալ ուղեղի այտուցի՝ ցնցումներով ուղեկցվող, ուղեղի անդարձելի վնասման և մահվան։ Այդ իսկ պատճառով հիպերնատրեմիան պետք է շտկվի դանդաղորեն՝ բժշկի կամ ուրիշ բուժաշխատողի կողմից, ով ունի էլեկտրոկիտային հաշվեկշռի ուղղման փորձ․ բնորոշ բուժումն ընգրկում է թիազիդային միզամուղներ (օր․՝ քլորթալիդոն) քրոնիկ սրտային անբավարարության ժամանակ կամ կորտիկոստերոիդներ՝ երիկամային հիվանդության ժամանակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նատրիում Կատեգորիա:Ախտանիշներ Կատեգորիա:Նյութափոխանակության խանգարումներ Կատեգորիա:Ներծորող, սննդային և նյութափոխանակման հիվանդություններ
Քիթի Քլայվ
Քիթի Քլայվ, ի ծնե՝ Քեթրին Ռաֆթոր,(Kitty Clive, ), անգլիական թատրոնի դերասանուհի, օպերային երգչուհի (սոպրանո) և դրամատուրգ։ Նա խաղացել է կատակերգություններում և ֆարսերում։ Մասնակցել է Հենդելի օրատորիաների լոնդոնյան պրեմիերաներին։
Կենսագրություն և կարիերա
Քեթրին Ռաֆթորը ծնվել է 1711 թվականի նոյեմբերի 15-ին Լոնդոնում։ Նրա հայրը փաստաբան Ուիլյամ Ռաֆթորն էր՝ ծնունդով Կիլկենիից։ Մանկուց թատրոնով տարված 17-ամյա Քիթիի առաջին դեբյուտը եղել է Դրուրի Լեյն թատրոնի բեմում՝ Նաթանիել Լիի «Միհրդատ, պոնտական թագավոր» դրամայում խաղացած ոչ մեծ դերով։ Հետագայում նա մոտ 40 տարի հանդես է եկել այդ թատրոնի թատերախմբում՝ լինելով առաջատար երգիծական դերասանուհի։ 1732 թվականին Քիթի Ռաթֆորն ամուսնացել է դատապաշտպան Ջորջ Էլայվի հետ, բայց հետագայում ամուսինները փոխադարձ համաձայնությամբ բաժանվել են, թեև պաշտոնապես երբեք չեն ամուսնալուծվել, և Քիթի Քլայվը մնացել է տնտեսապես անկախ։
Քիթի Քլայվը մեծ հաջողությամբ ելույթ է ունեցել կատակերգություններում ու ֆարսերում՝ որպես դերասանուհի և երգչուհի։ Նրա ամենավառ դերերից էր Նելը՝ Չարլզ Քոֆիի «Ինքը սատանան ոտքը կկոտրի» բալլադային օպերայում։ Գովեստի է արժանացել նրա կերտած Փոլիի դերը 1732 թվականի «Աղքատի օպերայում»։ Նա խաղացել է նաև Ուիլյամ Շեքսպիրի կատակերգություններում, այդ թվում՝ «Անսանձ կնոջ սանձահարումը» (Կատարինա) և «Վենետիկի վաճառականը» (Պորցիա)։ Հենրի Ֆիլդինգը հատուկ Քիթի Քլայվի համար ստեղծել է մի շարք դերեր իր ֆարսերում։ Դրանք լի են եղել երաժշտական համարներով, իսկ հերոսուհիների բնավորությունները կերտվել են Քիթիի տաղանդի առանձնահատկությունները հաշվի առնելով։ Ֆիլդինգն այնքան է գնահատել նրա տաղանդը, որ 1732 թվականին «Կեղծ բժիշկը» ներկայացման հաջողությունը վերագրել է հենց դերասանուհու հիանալի խաղին, իսկ երկու տարի անց նրան հասցեագրված գովեստի նամակ է հղել իր «Բամբասկոտ սպասուհին» ֆարսում։ Քիթի Քլայվի կարիերայի նոր էտապն սկսվել է 1747 թվականին, երբ Դրուրի Լեյն թատրոնը ղեկավարել է Դեյվիդ Գարրիկը։ Երեք թատերաշրջանի ընթացքում Քիթին Դեյվիդի մշտական զուգընկերն է եղել բեմում։
Քիթի Քլայվը դարձել է իր ժամանակի ամենաբարձր վարձատրվող դերասանուհիներից մեկը և, հնարավոր է, նույնիսկ ավելի շատ գումար է վաստակել, քան շատ տղամարդ-կատարողներ, որոնք ավանդաբար ավելի շատ էին վճարվում, քան իրենց կին գործընկերները։ Հայտնի լինելու հանգամանքը նրան իշխանություն և փառք է բերել, նաև իրավունք վերապահել՝ հանդես գալու որպես դերասանների իրավունքների բաց կողմնակից։
Քիթի Քլայվը խաղացել է ոչ միայն կատակերգություններում, այլ նաև ինքն էլ մի քանի ստեղծագործություն է գրել այդ ժանրում։ Նա գրել է ֆեմինիստական ենթատեքստով մի քանի երգիծական ակնարկ, այդ թվում՝ «Փորձը» կամ «Կիսաշրջազգեստով տղաները» (1750), «Յուրաքանչյուր կին իր հումորով» (1760) և «Ռաութից գեղեցիկ կնոջ վերադարձի ակնարկները» (1763)։ Այդ պիեսներում նա օգտագործել է հումորը, որպեսզի քննադատի այն խնդիրները, որոնց բախվում են կին կատարողներն ու դրամատուրգները։ 1769 թվականին նա թողել է թատրոնը՝ վերջին անգամ հանդես գալով բեմում Էլիզաբեթ Գրիֆիթի «The School for Rakes» կատակերգությունում։ Կյանքի վերջին տարիներին Քլայվը մտերմացել է Հորաս Ուոլփոլի հետ, որը նրան առանձնատուն է նվիրել Թուիքենեմում՝ իր տնից ոչ հեռու։ Հետագայում այդ առանձնատունը հայտնի է դարձել որպես Little Strawberry Hill։ Դերասանուհին այնտեղ ապրել է մինչև իր մահը՝ 1785 թվականի դեկտեմբերի 6-ը։ Ուոլփոլը Քլայվի հիշատակին բանաստեղծություն է նվիրել, որը փորագրված է նրա առանձնատան այգում՝ հուշասափորի վրա։
Գրականություն
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ
Ժողովածու (1686)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Առավա (գյուղ, Անիյա շրջան)
Առավա (Arava), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Անիյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 48 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Անիյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Պոլոմնոե
Պոլոմնոե (Поломное), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սեմյոնովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սեմյոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Վ. Ի. Լենինի անվան
'''Վ. Ի. Լենինի անվան''' (им. В.И. Ленина), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի, Ուլյանովսկի մարզի Բարիշսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2499 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուլյանովսկի մարզի Բարիշսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1848 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պյանդեկույաշոր
Պյանդեկույաշոր (Пяндекуяшор), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Սերչեյյու գետի ձախ ափին՝ 117 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 22 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ռադու Լուպու
Ռադու Լուպուն (անգլերեն՝ Radu Lupu ), հրեական ծագումով ռումինացի դաշնակահար։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1945 թվականի նոյեմբերի 30-ին ռումինական Գալաց քաղաքում։ Լուպուն սկսել է դաշնամուր նվագել վեց տարեկան հասակում։ Նա առաջին անգամ մենահամերգ է նվագել 12 տարեկանում։ Իր առաջին համերգներին նա նաև ներկայացնում էր իր սեփական ստեղծագործությունները։ Սկզբում նա սովորում է Բուխարեստի կոնսերվատորիայում, այնուհետև որպես լավ ուսանող նրան առաջարկում են սովորել Մոսկվայի Կոնսերվատորիայում։ Այնուհետև մասնակցելով բազմաթիվ դաշնակահարների մրցույթների նա գրավում է առաջին մրցանակներ։ Սկսելով սոլո կարիերա, նա նվագում է աշխարհի գրեթե բոլոր նվագախմբերի հետ տարբեր քաղաքներում։ Չնայած նրան, որ Ռադու Լուպուն շատ շրջագայում է և բազմաթիվ ելույթներ է ունենում, նա շատ ամաչկոտ և չխոսկան է, և գրեթե երբեք հարցազրույց չի տալիս։ Լուպուն հիմնականում սիրում է կատարել գերմանացի ռոմանտիկների ստեղծագործությունները՝ Ֆրանց Շուբերտ, Ռոբերտ Շուման, Յոհաննես Բրամս և այլք։ Իր նվագը բնութագրվում է հետևյալ բառակապակցությամբ՝ "ստեղնաշարային նկարիչ"։ Լուպուն հանդես է գալիս նաև կամերային երաժշտությունում։ Նա կատարել է բազմաթիվ ձայնագրություններ և դրանց համար ստացել է տարբեր մրցանակներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռումինիայի հրեաներ Կատեգորիա:Հրեա դաշնակահարներ Կատեգորիա:Ռումինացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:1945 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 30 ծնունդներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Մոսկվայի կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
HiSilicon Technologies
HiSilicon Technologies Co., Ltd (չին․՝ 海思半导体有限公司, փինյին՝ Hǎisī bàndǎotǐ yǒuxiàn gōngsī), չինական ընկերություն, որն արտադրում է կիսահաղորդներ։
Բիզնեսի հիմքում կանգնած է սպառողական էլեկտրոնիկայի, կապի սարքավորումների և օպտիկական սարքերի չիպերի ստեղծումը։
Ընկերության կարգախոսն է «The right silicon for your next BIG idea!»։
Պատմություն
Հիմնադրվել է 2004 թվականի հոկտեմբերին Huawei ընկերության կողմից, որը 1991 թվականին զբաղվում էր ինտեգրալային սխեմաներ ստեղծելով։ Նույն 2004 թվականին ARM բրիտանական ընկերության լիցենզիայի շնորհիվ ընկերությունը սկսեց մշակել սեփական RISC-պրոցեսոր K3-ը։
Գործունեություն
HiSilicon Technologies-ը ներկայանում է հիմնականում 3 ոլորտներում՝ HiSilicon Technologies-ի կենտրոնը գտնվում է Շենժենում (Չինաստան)։ HiSilicon-ը ունի մասնաճյուղեր Պեկինում, Շանհայում, Սիլիկոնյան հովտում (ԱՄՆ) և Շվեդիայում։
Ընկերությունը ունի ավելին քան 100 տեսակի չիպեր և ավելին քան 500 արտոնագիր։
Ֆինանսական ցուցանիշներ
Կազմակերպության գործառնական շահույթը 2011 թվականին ընկերությանը հաջողվեց վաճառել 6670 միլիոն Յուանի արտադրանք։
Հետաքրքիր փաստեր
2006 թվականի վերջին՝ երբ աշխատակիցների թիվը ավելի քան 1400 էր, նրանցից 67 %-ը ունեին մագիստրոսի կամ դոկտորի աստիճան։
2012 թվականի հոկտեմբերից HiSilicon-ը համարվում է Linaro կազմակերպության անդամ, որը զբաղվում է ARM ճարտարապետության համար ծրագրային ապահովման միավորումով և օպտիմազացմանբ։
Հեռախոսային պրոցեսորների գծով գլխավոր տնօրեն Jerry Su-ն խոստովանել է, որ HiSilicon-ը «ավելի արագ է ընթանում» քան Մորի օրենքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Չինական ապրանքանիշներ Կատեգորիա:ARM ճարտարապետություն
Անովկա (այլ կիրառումներ)
Անովկա, կարող է վերաբերել՝
Տոուկո Վալիո Լակսոնեն
Տոուկո Վալիո  Լակսոնեն (Touko Valio Laaksonen), ավելի շուտ  հայտնի էր իր կեղծանվամբ Տոմ ոֆ Ֆինլանդ (Tom of Finland, ), Ֆինլանդացի գրաֆիկական նկարիչ, որն իր բազմաթիվ հոմոպոռնոգրաֆիկ նկարներով ազդել է համասեռամոլների ենթամշակույթի վրա։  Ազդեցություն  թողնելով Ռոբերտ Մեփլտորպ, Դևիդ Հոկնի, Էնդի Ուորհոլ և Կիտ Հարինգ ։
Կենսագրություն
Ծննվել է Կաարինա քաղաքում Ֆինլանդիայի հարավ-արևմտյան մասում` ուսուցիչներ Էդվին և Սուոմի Լաքսոնների ընտանիքում։ Հինգ տարեկան հասակում նկարչության, գրականության և երաժշտության մթնոլորտում դաստիարակված տղան գիտեր կոմիքս նկարել և դաշնամուր նվագել։
Տուրկու դպրոցն ավարտելուց հետո, 1939 թվականին գովազդ սովորելու համար նա ընդունվում է Հելսինկի արվեստի դպրոց։ 1940 թվականին զորակոչվեց Ֆիննական բանակ, պայքարելով Խորհրդա-ֆիննական պատերազմ (1939-1940) թվականներին զավթիչների դեմ՝ խորհրդային զորքերի տարածքում։ Ծառայության ընթացքում ստացել է լեյտենանտի կոչում։
1945 թվականի պատերազմի ավարտից հետո Տոուկոն շարունակում է նկարչական ուսումը, ինչպես նաև դաշնամուրի դասեր է անցնում Յան Սիբելիուսի ինստիտուտում։ Այս հմտություններով նա վաստակում էր իր ապրուստը։ Օրվա ընթացքում կատարում էր ցուցափեղկերի պատվերներ, ինչպես նաև գովազդային պաստառներ էր ստեղծում, իսկ երեկոները դաշնամուր էր նվագում սրճարաններում երեկույթների ժամանակ։ Բայց պատանեկան տարիներից նրա հիմնական զբաղմունքը տարբեր գրոտեսկ նկարների ստեղծումն էր։ Նկարիչն ի սկզբանե սկսեց ստեղծել այդ գործերը իր բնական համեստության պատճառով, ինչը խանգարում էր նրան անձամբ ծանոթանալ իր ցանկության օբյեկտներին։
1956 թվականի վերջին, իր սիրեցյալի՝ Վելիի պնդմամբ, որի հետ նա հանդիպել էր երեք տարի առաջ, Տոուկոն իր նկարների մի մասն ուղարկեց ամերիկյան «Physique Pictorial» ամսագիր՝ <<Տոմ>> կեղծանունով։ Խմբագիրը հիացած էր իր տեսածով, իսկ 1957 թվականի գարնան ամսագրի շապիկին հայտնվեց նկարչի պատկերներից մեկը, որը հայտնի դարձավ որպես «Տոմ Ֆինլանդիայից»։
Այդ ժամանակից ի վեր Տոմը հրաժարվեց դաշնամուր նվագելուց, սակայն ապրելու համար միայն նկարելով չկարողացավ բավարար գումար վաստակել, ստիպված էր կատարել դիզայներական աշխատանք մինչև 70-ականների սկիզբը (մինչև 1971 թվականը Ֆինլանդիայում համասեռամոլական հարաբերությունները հոգեկան խանգառումներ էին համարվում և դատապարտվում) ։
1973 թվականին Համբուրգում տեղի ունեցավ Ֆինլանդիացի Տոմի առաջին ցուցահանդեսը։ Չնայած Տոմը մեծ հաջողություններ ունեցավ, որը սակայն հանգեցրեց մեծ կորուստների։ Բոլոր նկարները  գողացվել էին բացի մեկից։ Հաջորդ ցուցահանդեսը անցկացվեց 1978 թվականին Լոս Անջելեսում։ Այս ժամանակահատվածում Տոմը գտավ նոր ծանոթություններ, ինչպես օրինակ լուսանկարիչ Ռոբերտ Մեփլտորպը և Կանադացի Դերկ Դեները, ով ստանձնեց նկարչի ստեղծագործության կոմերցիոն մասը։ 1980-ականների ամբողջ ընթացքում Տոմ Ֆինլանդիայի  ուղևորությունները դեպի Ամերիկա ավելի հաճախակի էին լինում, քանի որ նա մեկ տարի վեց ամիս անց էր կացնում Լոս Անջելեսում։ 1981 թվականին Տոմի գործընկերը՝ որի հետ նա ապրել էր 28 տարի, մահացավ կոկորդի քաղցկեղից։ 1988 թվականին նկարչի մոտ ախտորոշվել էր Թոքերի լայնացում։ Մահացել է 1991 թվականի նոյեմբերի 7-ին թոքերի պատճառով առաջացած կաթվածից ։
Ճանաչում
Արդեն 1993 թվականին Նյու Յորքի St Martins Press հրատարակչությունը հրապարակեց նկարչին նվիրված առաջին լուրջ ուսումնասիրությունը։ «Tom of Finland: His Life and Times» (հեղինակ — F. Valentine Hooven)։ Մի շարք գրքեր նվիրված են Ֆինլանդիացի Տոմին և հոդվածներ  ։
Ֆիննական փոստի Itella հայտարարությունը 2014 թվականի սեպտեմբերի 8-ին նկարչի երկու հոմոերոտիկ աշխատանքների պատկերներով փոստային նամականիշի թողարկման համար մեծ իրարանցում առաջացրեց ինտերնետի վաճառքում ։
2017 թվականին լույս է տեսել Լաքսոնենի կենսագրության հիման վրա նկարահանված կենսագրությունը Tom of Finland (ֆիլմը) համատեղ արտադրել են Ֆինլանդիան,  Շվեդիան, Դանիան, Գերմանիան և ԱՄՆ-ի (ռեժիսոր Դոմե Կարուկոսկին)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 մահեր Կատեգորիա:1920 ծնունդներ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ մշակույթ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 7 մահեր Կատեգորիա:Մայիսի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ արվեստագետներ Կատեգորիա:Կեղծանուններ Կատեգորիա:Ֆինն արվեստագետներ Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հելսինկի քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ-ն մշակույթի և արվեստի մեջ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ պատմություն
Անտոնոպոլ (այլ կիրառումներ)
Անտոնոպոլ, կարող է վերաբերել՝
Աշուղ
Աշուղ (عاشيق՝ սիրահար), ժողովրդական պրոֆեսիոնալ երգիչ, երաժիշտ, բանաստեղծ, երգաստեղծ Հայաստանում, Ադրբեջանում, Միջին Ասիայում և մի շարք արևելյան երկրներում։ Աշուղի թեմատիկան բազմազան է՝ սիրային, խոհական, խրատական-բարոյախոսական, հերոսական, երգիծական, կատակային և այլն ։
Աշուղներն օգտագործել են տարբեր նվագարաններ՝ քամանչա, քամանի, սազ, թառ, սանթուր, քանոն, նաև ջութակ, որը քամանչայի պես դրել են ձախ ծնկի վրա ։ Աշուղները մրցել են իրար հետ՝ հանպատրաստից ստեղծագործելու, կատարողական վարպետության մեջ և պարտվողը նվագարանը հանձնել է հաղթողին ։
Տերմին
«Աշուղ» բառն ունի արաբական ծագում, առաջին անգամ այն հիշատակվում է 15-րդ դարի գրականության մեջ՝ փոխարինելով առավել հին տերմիններին՝ հայերեն գուսան և թուրքերեն օզան բառերին։ Ի սկզբանե այն ունեցել է «սիրահար» նշանակությունը, այնուհետև սկսել է գործածվել թուրքերենում, ապա՝ հայերենում և վրացերենում արդեն իսկ երգիչ-պոետ իմաստով ։ Լեզվաբան Երվանդ Սևորդյանը նշում է, որ աշուղ տերմինը «ժողովրդական երգիչ» նշանակությամբ թուրքերը վերցրել են հայերենից, հայերենի ազդեցությամբ նաև ռուսերենում սկսել է գործածվել «ашуг» տերմինը ։
Պատմություն
Ժողովրդական երգիչ-պոետների մասին առավել վաղ տեղեկություններ հանդիպում են Մովսես Խորենացու, Բուզանդի, Եղիշեի և 5-րդ դարի հայ այլ պատմիչների աշխատություններում։ Հայերի շրջանում պոետ-կատարողները կոչվում էին գուսաններ (նաև՝ տաղերգուներ) ։ Տաղերգուների և գուսանների արվեստը պատմական մի շարք պատճառներով անհետանում է, և աշուղական երգարվեստը դառնում է նրանց ժառանգորդը, ձեռք բերելով սեփական դիմագիծը, մշակում է երաժշտական և տաղաչափական արվեստի սեփական կանոնները ։ Երգիչ-պոետների մասին հիշատակություններ կան թյուրքական ժողովուրդների մոտ, նրանց անվանում էին օզան, վերջիններս ապրել և ստեղծագործել են թյուրքական ժողովուրդների շրջանում մինչ իսլամի տարածումը։ Աշուղական արվեստի զարգացման վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել Սեֆյան դինաստիայի հիմնադիր՝ շահ Իսմայիլ 1-ինի գահակալումը։
Աշուղական երգարվեստը Հայաստանում
Հայաստանում աշուղական երգարվեստի զարգացման շրջանը բաժանվում է 4 փուլի՝
Ի սկզբանե հայ աշուղները կատարում էին իրենց ստեղծագործությունները հայերենի տարբեր բարբառներով, սակայն ավելի ուշ անցան առավել մատչելի և հասկանալի գրական լեզվին։ Հայ աշուղներից շատերը ազատորեն տիրապետում էին տարածաշրջանի լեզուներին և հայերենի հետ մեկտեղ ստեղծագործում էին պարսկերենով, վրացերենով, օսմաներենով։ Հաճախ մեկ ստեղծագործության մեջ կարող էին օգտագործվել մի քանի լեզուներ ։ Դեռ հնուց հայկական մշակույթում տարածված էին տարատեսակ մրցույթները երգիչների միջև։ Այդ մրցույթներում աշուղները հանդես էին գալիս սեփական ստեղծագործություններով, որից հետո ընտրվում էր հաղթողը, իսկ պարտվողը, ընդունելով մրցակցի առավելությունը, իր երաժշտական գործիքը հանձնում էր հաղթող աշուղին ։
Ժանրային առանձնահատկություններ
Ինչպես տաղերգուների ու գուսանների, այնպես էլ հայ աշուղների արվեստը եկել է քաղաքային միջավայրից։ Աշուղները նվագում էին ինչպես արիստոկրատ ունկնդիրների, այնպես էլ հասարակ մարդկանց համար։ Հայ աշուղները, չնայած գուսանների հետ սոցիալական դերի և արհեստավարժության ընդհանրությունների, միմյանցից տարբերվում էին երաժշտական ձևերի ու բովանդակության, կատարողականության մի շարք առանձնահատկություններով ։ Բացի այդ, ի տարբերություն թատերական խմբերի անդամներ հանդիսացող գուսանների, աշուղները հանդես էին գալիս որպես միայնակ կատարողներ ։