cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լե Մազուր
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 613 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 455-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 158։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,2 %։ 455 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 404 անձ (222 տղամարդ և 182 կին)։ Գործազուրկ են եղել 51 անձ (17 տղամարդ և 34 կին)։ 158 անաշխատունակներից 51-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 67-ը` թոշակառուներ, իսկ 40-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ալեքսեյ Մարինատ
Ստեղծագործություններ
Գրական գործունեությամբ զբաղվել է 1950-ական թվականներից։ Հրատարակել է վեպեր, վիպակներ, պատմվածքներ, գրել է պիեսներ ։
Չինական ավանդական տոներ
Հանգուցյալների հիշատակի օր
Այս տոնը կոչվում է նաև «Մաքուր լույսի օր» կամ «Հոգու օր»։ Այդ օրն ընդունված է այցելել նախնյաց կամ ազգային դյուցազունների շիրիմներին, կարգի բերել, հարդարել գերեզմանոցները, ծաղիկներ դնել շիրիմներին, և վառել թղթից պատրաստված «զոհաբերության փողերը»` ի նշան և հարգանք հանգուցելոց հիշատակի։ Արդի ժամանակաշրջանում գերեզմանոցներ այցելելու փոխարեն առավել տարածված են քաղաքից դուրս գարնանային զբոսանքները, ուստի Ցինմինն ունի նաև այլ անվանում` «Առաջին խոտի վրա զբոսանքի օր»։ Տոնը նշվում է ձմեռային արևադարձից հետո 104-րդ օրը, ինչը հաճախ համընկնում է Գրիգորյան օրացույցի ապրիլի 4-ին կամ 5-ին։
Լե Մազուր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Չինական ավանդական տոներ
Վիշապանավակների տոնը
Լուսնային օրացույցի 5-րդ ամսվա 5-րդ օրն է, ուստի կոչվում է նաև «Երկու հինգերի տոն» կամ «Երկհնգատոն»։
Ալեքսեյ Մարինատ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոլդովացի գրողներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Արձակագիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ
Չինական ավանդական տոներ
Վիշապանավակների տոնը
Վիշապանավակների տոնը համընկնում է Գրիգորյան օրացույցի հետևյալ օրերին.
Սիրահարների տոն
Այս տոնը լուսնային օրացույցով 7-րդ ամսվա 7-րդ օրն է, ուստի կոչվում է նաև «Երկյոթնյակի տոն»։ Համըկնում է Գրիգորյան օրացույցի հետևյալ օրերին.
Աշնան կեսի տոնը
Այս տոնը կոչվում է նաև «Բերքի տոն», քանզի ժամանակային առւոմով համընկնում է բերքահավաքի աշխատանքների ավարտի հետ։ Բացի այդ անվանում են նաև «Լուսնի աստվածուհու տոն»։ Հին ժողվուրդները, ովքեր ապրում էին շոգ կլիմայով երկրներում, հատուկ պաշտամունք ունեին լուսնի նկատմամբ։ Տապ օրվանից հետո, երբ կիզիչ արևի ճառագայթները հյուծում էին մարդկանց և կենդանիներին, գիշերն իր զովությամբ կենարար հանգստի ժամանակ էր։ Լիալուսինը համարվում էր բարօրության ու բարգավաճման խորհրդանշան։ Այսօր էլ Չինաստանում լիալուսինը նույնն է խորհրդանշում։ Այդ տոնին, որը համըկնում է լիալուսնին, հավաքվում են ընտանիքի բոլոր անդամները և համատեղ ընթրում։ Տոնական սեղանի պարտադիր ուտեստ են համարվում «լուսնաբլիթները», որոնք պատրաստվում են ցորենի ալյուրից և լցոնվում տարատեսակ խորիսխներով։
Այս տոնը, որը տարվա շրջանի կեսն է համարվում, իր նշանակությամբ զիջում է չինական Ամանորին։ Տոնը նշվում է լուսնային օրացույցի 8-րդ ամսվա 15-րդ օրը։ Այս տոնը համընկնում է Գրիգորյան օրացույցի հետևյալ օրերին.
Հղումներ
Կատեգորիա:Չինաստանի տոներ Կատեգորիա:Տոներն ըստ կրոնների
中華人民共和国
Գուդերմեսկի շրջան (Իվանովոյի մարզ)
Գուդերմեսկի շրջան (Гудермесский район, Гуьмсен кlошт), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Չեչենական հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1934 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Գուդերմես ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 708 կմ²։
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 132378 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 186,97 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեչենական հանրապետություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Гудермесский район
Բավա (այլ կիրառումներ)
Բավա, (Bava) իտալական ազգանուն։ Հայտնի կրողներն են՝
Էլիզե Ռիխտեր
Էլիզե Ռիխտեր (Elise Richter, 2 մարտի, 1865, Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա - 23 հունիսի, 1943, Տերեզիենշտադտ, Տերեզին, Լիտոմերիցեի շրջան), ավստրիացի գիտնական, բանասեր, 1905 թվականին դարձել է առաջին կինը, որ Վիեննայի համալսարանում ստացել է գիտությունների դոկտորի աստիճան։
Կենսագրություն
Էլիզե Ռիխտերը ծնվել է 1865 թվականի մարտի 2-ին Վիեննայում, հրեա Մաքսիմիլիան Ռիխտերի (մահացել է 1891 թվականին) ու նրա կնոջ՝ Էմիլի Լաքենբախերի (մահացել է 1891 թվականին) ընտանիքում։ Էլիզե Ռիխտերի քույրը՝ Էլենը, փիլիսոփայություն է սովորել Վիեննայի համալսարանում և գիտական աստիճան է ստացել 1901 թվականին։
Քսան տարեկան հասակում Էլիզե Ռիխտերը հիվանդացել է ռևմատիզմով, ինչից տառապել է հետագա ողջ կյանքի ընթացքում։ 1891 թվականից նա՝ որպես հյուր ունկնդիր, որոշ դասախոսությունների է հաճախել Վիեննայի համալսարանում։ Երբ կանանց թույլատրվել է հանձնել քննություններ, 1896 թվականին նա ատեստատ է ստացել Վիեննայի մասնավոր Ակադեմիական գիմնազիայում։ Մեկ տարի անց ընդունվել է Վիեննայի համալսարանի փիլիսոփայության ֆակուլտետ։ 1905 թվականին Էլիզե Ռիխտերը դարձել է առաջին կինը, որ այդ համալսարանում ստացել է դոկտորի գիտական աստիճան ռոմանական լեզուների գծով և եղել է առաջին կին դոցենտը, որ 1921 թվականին նշանակվել է պրոֆեսոր։ 1920 թվականից Էլիզե Ռիխտերը գլխավորել է Ավստրիացի ակադեմիկ կանանց միությունը (Verband der Akademikerinnen Österreichs)։
Անշլյուսից ու Ավստրիայում նացիստական հակասեմիտական քաղաքականության ծավալումից հետո Էլիզե Ռիխտերն ազատվել է պաշտոնից։ Իր քրոջ հետ նա 1942 թվականի հոկտեմբերի 9-ին տեղափոխվել է Տերեզիենշտադտ համակենտրոնացման ճամբար, որտեղ էլ մահացել է 1943 թվականի հունիսի 23-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Ավստրիացի պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հոլոքոստի զոհեր Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ավստրիացի գիտնականներ
Պավլոժյա
Պավլոժյա (Павложья), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Շոմոկսա գետի ափում։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Լճային Լանսելոտ
«Լճային Լանսելոտ» (Lancelot du Lac), 1974 թվականի կինոֆիլմ, որի սցենարիստը և ռեժիսորը Ռոբեր Բրեսոնն է ։
Ֆիլմն ստեղծված է վառ և յուրահատուկ ոճով ու ներկայացնում է Լանսելոտի և Գվինևրայի սիրո պատմությունը, զուգահեռ պատմում է նաև Կամելոտի կործանման և Կլոր սեղանի անհայտացման մասին։ Կինոժապավենը նաև մասամբ ստեղծված է մի քանի միջնադարյան ռոմանսների հիման վրա, այդ թվում և «Լանսելոտ-Գրաալ» և Կրետեն դը Տրուայի ստեղծագործությունը։
Ֆիլմն արժանացել է «Կինոքննադատների միջազգային միավորման մրցանակի» 1974 թվականի Կաննի կինոփառատոնի ժամանակ ։
Դիպաշար
Ֆիլմի դիպաշարը հիմքում ընկած են Արթուրի թագավորի մասին լեգենդները։ Կլոր սեղանի ասպետները, ուժասպառ լինելով Սուրբ Գրաալի ապարդյուն փնտրտուքից, վերադառնում են Արթուրի թագավոր ամրոցը։ Լանսելոտի և թագուհի Գվինևրայի սիրային հարաբերությունները կատաղության են հասցնում ասպետներին։
Տես նաև
Մոնտի Պայտոն և Սուրբ Գրաալ - ֆիլմի ծաղրանմանակումը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1974 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Անգլիայում Կատեգորիա:Իտալական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Պրեսքիլ
Պրեսքիլ (բառացի՝ թերակղզի, Presqu'île), պատմական շրջան Ֆրանսիայի Լիոն քաղաքի կենտրոնական մասում։ Տեղակայված է 1-ին և 2-րդ քաղաքային շրջանների տարածքում՝ Ռոն և Սոն գետերի միախառնման տեղից մինչև Կրուա Ռուս բլրի ստորոտը։
Պրեսքիլը 1999 թվականից ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։
Անտիկ շրջան
Պրեսքիլ շրջանի Վիեյ փողոցում հայտնաբերված լատինական արձանագրության համաձայն՝ այս վայրն անվանվել է «pagus de Condate» (Կոնդատ թաղամաս) : Ելնելով նրանից, որ «Կոնդատը» (նշանակում է գետերի միախառնում) գալլական տեղանուն է, լիոնցի պատմաբան Ամաբլ Օդենը եզրակացնում է, որ Կրուա Ռուս բլրի ստորոտին հին հռոմեական ժամանակաշրջանում գալլական բնակավայր է եղել ։
Հռոմեական Լուգդունում քաղաքը, որը ժամանակի ընթացքում վերածվել է Լիոնի, հիմնադրվել է մ. թ. ա. 43 թվականին Սոնի մյուս ափին՝ Ֆուրվիեր բլրի վրա։ Թերակղզու վրա, մինչև XVIII դարը կղզի է եղել, ուր գտնվել է կելտական բնակավայր՝ Կանաբե (Canabae) անունով։ Այստեղ գտնվող նավահանգիստը հնարավորություն է տվել մթերքներ և ապրանքներ ձեռք բերել երկու գետերով :
II դարի վերջին, Սեպտիմիուս Սևերուսի զորքերի կողմից քաղաքը գրավվելուց հետո, դրա ներքին կառուցվածքը խախտվում է։ Բնակիչները իջնում են բլրից և բնակություն հաստատում Սոնի աջ ափին (այժմյան Հին Լիոն շրջանը), բայց նրանց մի մասն անցնում է գետի մյուս ափը և հիմնավորվում Կանաբեում։
V դարում քաղաքը նվաճվում է բուրգունդների կողմից և դառնում նրանց մայրաքաղաքներից մեկը։ Սակայն բնակչության հոսքը քաղաքից շարունակվում է, և VIII դարում քաղաքն ամբողջությամբ կորցնում է իր կարևորությունը ։
Միջին դարեր
Կարոլինգների տիրապետության ժամանակաշրջանում՝ Կառլոս Մեծի օրոք, քաղաքը սկսում է վերակենդանանալ։ 1707 թվականին Սոնի վրայով քարե կամուրջ է անցկացվում, որը գետի աջ ափին գտնվող՝ ներկայիս Շանժի հրապարակը միացնում է ձախ ափին՝ Սեն Նիզիե եկեղեցուն։ Արդյունքում՝ Պրեսքիլի հյուսիսային մասն աստիճանաբար դառնում է քաղաքի առևտրային կենտրոնը, այն դեպքում, երբ Հին Լիոնը հոգևոր և աշխարհիկ իշխանության կենտրոնն էր։ Պրեսքիլի ճահճացած հարավային մասը շարունակում է մնալ որպես գյուղական բնակավայր ։
Վերածնունդ
XIII դարում Ռոն գետի վրայով ևս կամուրջ է անցկացվում։ XV դարից սկսած տարին 4 անգամ քաղաքում տոնավաճառներ են կազմակերպվում, ինչը ավելացնում է արտասահմանցիների հոսքը քաղաք՝ հատկապես իտալացիների, իսպանացիների և գերմանացիների։
Քաղաք են ներթափանցում նոր տեխնոլոգիաները. 1473 թվականին Բարտելեմի Բյույեն բացում է առաջին տպարանը, իսկ 1500 թվականին դրանց թիվը հասնում է հիսունի։ XVI դարից սկսած քաղաքը դառնում է մետաքսի արտադրության կենտրոնը. սկզբում Պրեսքիլը և Հին Լիոնը, իսկ ավելի ուշ՝ Կրուա Ռուսը ։ Առաջին քայլերն են արվում ճահճային տարածքի ցամաքեցման. ներկայիս Տերո հրապարակի տարածքում երկու գետերը միացնող ջրանցք է կառուցվում (այժմ գոյություն չունի) ։ Այժմյան Բելկուր հրապարակի տարածքը ցամաքեցվում է և վերածվում ռազմական հրապարակի ։
XVII դարից սկսած Պրեսքիլն աստիճանաբար կառուցապատվում է պատկառազդու շինություններով։ Կրուա Ռուս բլրի ստորոտից սկսած, փոքր-ինչ շարժվելով հարավ՝ Մարսիեր փողոցում՝ Ժակոբեն և Տերո հրապարակների շուրջը, կառուցվում են վերածննդի ոճի բազմաթիվ շենքեր, ընդլայնվում է Ռոնի ափին գտնվող Օտել Դիո հիվանդանոցի տարածքը ։
XVIII դար
XVIII դարի սկզբին Պրեսքիլի տարածքը բաժանվում է 2 մասի. հարավային մասում՝ ընդհուպ մինչև Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությունը, գտնվել է Էնեի մեծ աբբայությունը, որը ծագել է Կանաբե կղզու տեղում, իսկ հյուսիսային մասը համարվել է քաղաքի առևտրական կենտրոնը ։ Քանի որ Սոնի մյուս ափին գտնվող Հին Լիոնում կառուցապատման համար գրեթե տեղ չկար, բոլոր նոր շինությունները կառուցվում էին Պրեսքիլում։ Կառուցվում է Օտել Դիո հիվանդանոցի հսկայական շենքը, նոր թաղամասեր են կառուցվում Բելկուր հրապարակի շուրջը, նոր շինություններով է ծածկվում Գրոլե թաղամասը ։ Ընդ որում՝ Լիոնը, որի բնակչությունը XVIII դարում կազմում էր 130 000 մարդ, գերծանրաբեռնված էր՝ եկեղեցական հողերը կազմում էին ամբողջ տարածքի ¾ մասը ։
Մի շարք առաջարկներ են արվում Պրեսքիլի հարավային մասը ցամաքեցնելու և մի քանի փոքրիկ կզյակներ մեկ ընդհանուրի մեջ միավորելու մասին։ Սկզբում այդպիսի նախագիծ է ներկայացնում Լյուդովիկոս XIV-ի պալատական ճարտարապետ Ժյուլ Արդուեն Մանսարը (1646-1708), դրանից մի քանի տասնամյակ հետո՝ լիոնցի ճարտարապետ և մեխանիկ Գիյոմ Մարի Դելորմը (1700-1782), բայց նրանց նախագծերը մերժվում են ծախսատար լինելու պատճառով ։ Բայց և այնպես քաղաքային իշխանությունները նախատեսում էին երբևէ իրականացնել այդ ծրագիրը։ Այսպես, 1735 թվականի դեկտեմբերի 20-ին նրանք գնում են Մոնյա կղզին, որը ժամանակի ընթացքում պետք է դառնար թերակզղու մի մասը ։
Վերջապես, 1766 թվականի ապրիլի 9-ին իր նախագիծն է ներկայացնում քանդակագործ Անտուան Միշել Պերաշը։ Նախագիծը ենթադրում էր Ռոն և Սոն գետերի միախառնման տեղը 2 կմ տեղափոխել հարավ, և ազատված տարածությունը ամբողջությամբ ցամաքեցնել, ինչը հնարավորություն էր տալիս Պրեսքիլի տարածքը կրկնապատկել ։
1770 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Պերաշը ստանում է քաղաքային իշխանությունների համաձայնությունը, իսկ մեկ տարի անց` 1771 թվականի հոկտեմբերի 13-ին՝ նաև համապատասխան արտոնագիրը ։ Բայց Պերաշի մահից հետո՝ 1779 թվականին, կազմակերպությունը լուրջ ֆինանսական դժվարություններ է ունենում և այդպես էլ չի կարողանում ծրագիրն ամբողջությամբ իրագործել։ Կազմակերպության ղեկավարումը որոշ ժամանակով իր վրա է վերցնում հիմնադրի քույրը՝ Անն Մարին, ավելի ուշ՝ 1782 թվականին՝ կոմս Էսպերանս դը Լորենսենը։
XIX դար
Չնայած Պերաշի կազմակերպությունը չկարողացավ ամբողջությամբ իրականացնել իր հավակնոտ ծրագիրը՝ 1800 թվականին հիմնական աշխատանքներն ավարտվել էին, և նոր շրջանն արդեն պատրաստ էր։ Սակայն լիոնցիները չէին շտապում այստեղ տեղափոխվել։
1805 թվականի ապրիլի 10-ին Նապոլեոնը գալիս է Լիոն և որոշում այստեղ կառուցել կայսերական պալատը ։ 1806 թվականի օգոստոսի 7-ին Պերաշի կազմակերպությունը, սնանկ լինելով, կայսրին անվճար տրամադրում է Պրեսքիլի հողերը։ 1810 թվականի հուլիսի 3-ին հրապարակվում է աշխատանքները սկսելու մասին կայսրի հրամանը, սակայն կայսրության անկումը թույլ չի տալիս այն իրագործել։ 1815 թվականի հուլիսին թերակղզի է տեղափոխվում ավստրիական հեծելազորի մի մասը։
Դեռ տասնյակ տարիներ այս վայրը կիսակառույց է մնում և պարբերաբար ենթարկվում հեղեղումների ։ 1826 թվականի հուլիսի 15-ին քաղաքային իշխանությունը, որի ղեկավարը Լակրուա Լավալն էր, հրապարակում է այդ հողերի հետագա շահագործման ծրագիրը ։ Այդ ծրագրում նախապատվությունը տրվում էր թերակղզու հարավը որպես արդյունաբերական գոտի օգտագործելուն։
Մարտի 7-ի թագավորական հրամանով սկսվում է Լիոն-Սենտ-Էթիեն երկաթուղու շինարարությունը ։ 1827 թվականի հոկտեմբերի 30-ին Սեգեն կազմակերպության հետ համաձայնագիր է կնքվում, որով դրան էր փոխանցվում 283000 մ2 հողատարածք, որոնց վրա կազմակերպությունը պետք է կառուցեր գետային և երկաթուղային կայարաններ և մերձատար ուղիներ  ։ Սկզբում կառուցվում է ժամանակավոր կայարան՝ այսօրվա Շարլեման փողոցի տեղում, իսկ 1853-1856 թվականներին կառուցվում է մինչ օրս գոյություն ունեցող կայարանի շենքը։ 1856 թվականի նոյեմբերի 1-ին բացվում է Փարիզը Մարսելին կապող՝ Լիոնով անցնող երկաթուղին (տևողությունը 19 ժամ է) ։
1830 թվականի հուլիսի 16-ին հրապարակվում է Պրեսքիլի փողոցների անվանումները սահմանող օրենքը ։
1836 թվականին Պրեսքիլում հիմնվում է հայտնի լիոնյան Սեն-Ժոզեֆ բանտը ։
1840 թվականին տեղի ունեցած հեղեղման հետևանքով ավերվում են Սոնի ձախ ափին գտնվող 231 տուն և 3 կամուրջ ։
Նապոլեոն III-ի օրոք` քաղաքագլուխ Կլոդ Մարիուս Վաիսի (1853-1864) շնորհիվ, Պրեսքիլը ժամանակակից կերպարանք է ստանում։ Վաիսին անվանում են «Լիոնի Օսման». նա Բելկուր և Տորո հրապարակների շուրջը գտնվող միջնադարյան փոքրիկ փողոցները վերածեց ընդարձակ պողոտաների, դրանք կառուցապատեց ժամանակակից բուրժուական թաղամասերով։ Պրեսքիլի կենտրոնը դարձավ քաղաքի ամենահեղինակավոր հատվածը ։
1858-1865 թվականներին կառուցապատվում է Ռոն և Սոն գետերի առափնյաները, որոնք վերածվում են ամբարտակների՝ շրջանը պաշտպանելով մշտական դարձած հեղեղումներից, որոնցից վերջինը տեղի է ունեցել 1856 թվականին՝ հեղեղելով Պրեսքիլի մեծ մասը ։
XX-XXI դարեր
1910-ից 1950 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածում Պրեսքիլում քաղաքաշինական լուրջ աշխատանքներ չեն իրականացվել։ Որպես նշանակալի փոփոխություն կարելի է նշել միայն Շարիտե հիվանդանոցի շենքի ավերումը, որի տեղում այժմ Անտոնեն Պոնսե հրապարակն է ։
1960-ական թվականներից սկսվում է Լիոնի տրանսպորտային հարցերի լուրջ մշակումը։ 1970-ական թվականներին քաղաքագլուխ Լուի Պրադելը Պերաշ կայարանի մոտ կառուցում է մեծ գնացքափոխ հանգույց։ Սրա հետ մեկտեղ Ֆուրվիեր բլրի տակով թունել է փորվում, իսկ քաղաքի կենտրոնով անցկացվում է Փարիզ-Մարսել տարանցիկ ավտոճանապարհը։ Միևնույն ժամանակ՝ 1978 թվականին բացվում են Լիոնի մետրոպոլիտենի 3 գծերը ։
XXI դարի սկզբին մշակվել է Պրեսքիլի հարավային ծայրամասը՝ Կոնֆլյուանս թաղամասը, վերակառուցելու նախագիծ ։ Ինժեներ Պերաշի ժամանակներից, ով այն կառուցել էր XVIII դարում, թաղամասում եղել են արդյունաբերական և տրանսպորտային բազմաթիվ օբյեկտներ, ինչպես նաև բանտեր։ Հիմա դրանք քաղաքից դուրս են գտնվում. իսկ թաղամասը ամբողջությամբ վերածվել է ժամանակակից շրջանի՝ բնակելի տներով, գրասենյակներով, առևտրային և մշակութային կենտրոններով ։
2011 թվականի հուլիսի 7-ին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության կոմիտեն 35-րդ նստաշարջանի ժամանակ որոշում է կայացրել Լիոնի ամբողջ պատմական հատվածը՝ այդ թվում նաև Պրեսքիլը, ներառել համաշխարհային մշակութային ժառանգության ցանկում :
Տերո հրապարակ
Տերո հրապարակը (Place des Terreaux) գտնվում է Պրեսքիլի հյուսիսային մասում, կառուցվել է XVII դարում, համարվում է Լիոնի գլխավոր հրապարակներից մեկը։ Անվանումը ծագել է terrain բառից, թարգմանաբար նշանակում է «հողատարածք»։ Երկար դարերի ընթացքում այս հրապարակում մահապատիժներ են իրականացվել, այդ իսկ պատճառով ըստ գոյություն ունեցող հավատալիքի՝ չի կարելի հրապարակի կենտրոնով անցնել, այն տեղով, ուր առաջ տեղադրված է եղել կառափնարանը։
XIX դարի վերջին հրապարակում տեղադրվել է Ֆրեդերիկ Օգյուստ Բարտոլդիի, ով նաև Ազատության արձանի հեղինակն է, շատրվանը։ Այն պատկերում է 4 ձիերով լծված կառքը կառավարող կնոջ։ Շատրվանն ի սկզբանե նախատեսված է եղել Բորդոյում տեղադրելու համար։ Կինը խորհրդանշում է Գարոնը, իսկ ձիերը՝ դրա 4 վտակները։ 1992 թվականին ամբողջ հրապարակի տակ տեղադրեցին խողովակներ, որոնցից դուրս են գալիս 69 շիթեր։ Այդ խողովակների ոչ ճիշտ գործունեության հետևանքով հրապարակը բավականին վատ վիճակում է, նախագծի հեղինակ Դանիել Բյուրանը նույնիսկ դատի է տվել Լիոնի քաղաքային իշխանություններին ։
Օտել դը Վիլ
Օտել դը Վիլ (Hôtel de Ville) Ֆրանսիայում անվանում են ոչ թե հյուրանոցը այլ քաղաքային վարչության շենքը։ Այժմյան Օտել դը Վիլն իրենից ներկայացնում է Լյուդովիկոս XIII-ի պալատների ոճով կառուցված՝ մի քանի շինություններից բաղկացած մի ամբողջ համալիր՝ ներքին բակերով և նույնիսկ սեփական մատուռով։ Այն արևմուտքից սահմանակից է Տերոյի, արևելքից՝ Կոմեդի հրապարակներին և զբաղեցնում մի ամբողջ թաղամաս, հյուսիսում և հարավում գտնվում են Պյուի Գեյո և Ժոզեֆ Սերլեն փողոցները։
Քաղաքային վարչության շենքը կառուցվել է Լյուդովիկոս XIV թագավորի օրհնությամբ՝ 28 տարվա ընթացքում՝ 1646-1672 թվականներին։ Ճարտարապետներն են Սիմոն Մոպենը, Ժակ Լեմերսիեն և Ժիրար Դեսարգը ։
Սեն-Պիեր պալատ
Տերո հրապարակի հարավային հատվածը զարդարված է Սեն-Պիեր պալատի (Palais Saint-Pierre) հոյակերտ ճակատային մասով։ Այս պալատը մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում թե՛ որպես պատմական յուրօրինակ շինություն, և թե՛ որպես Կերպարվեստի թանգարան։ Մինչև Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությունը Սեն-Պիեր պալատը եղել է մենաստան։ Մենաստանի հիմնադրման տարեթիվը հայտնի չէ, բայց որոշ գիտնականներ նշում են V դարը։ Ամեն դեպքում՝ VI դարի վերջում այն արդեն կառուցված է եղել, որովհետև հիշատակվում է Լիոնի եպիսկոպոս Լեյդրադի՝ Կառլոս Մեծին ուղղված 810 թվականի նամակում։
Պալատի այժմյան շենքի կառուցումը սկսվել է 1659 թվականին և տևել մի քանի տասնամյակ։
1792 թվականին մենաստանը փակվել է, շինությունը բռնագրավվել է և դարձվել զորանոց։
1801 թվականից պալատի շենքում է գտնվում Լիոնի կերպարվեստի թանգարանը, որն ամենամեծն է քաղաքում, և խոշորներից մեկը ամբողջ Ֆրանսիայում. դրա տարածքը 14500 մ2 է ։
Օպերա
Լիոնի օպերայի (Opéra) շենքը գտնվում է Կոմեդի հրապարակի հակառակ կողմում։ 1687 թվականին Փարիզի օպերայի հիմնադրումից հետո, լիոնցիները, հետևելով դրա օրինակին, կառուցեցին օպերայի իրենց թատրոնը։ Սակայն երկար տասնամյակներ այն չի ունեցել հիմնական տարածք։ Օպերայի առաջին շենքը կառուցվել է միայն 1754-1756 թվականներին Ժակ Ժերմեն Սուֆլոյի նախագծով։ Այն օվալաձև էր (նույն ձևն ուներ նաև 2000 տեղանոց հանդիսասրահը՝ եռահարկ օթյակներով), և ճակատային մասը կառուցված էր իտալական ոճով։
Ռեգեներացում (կենսաբանություն)
Ռեգեներացում (կենսաբանություն), կենսաբանության մեջ, օրգանիզմի կորցրած կամ վնասված օրգանների և հյուսվածքների վերականգնումը, ինչպես նաև ամբողջական օրգանիզմի վերականգնումը նրա առանձին մասից։ Հանդիպում է բնական պայմաններում, բայց կարելի է առաջացնել նաև արհեստականորեն։ Մարդու և կենդանիների Ռեգեներացումը, նոր կառուցվածքների առաջացումը հեռացվածների, վնասման հետևանքով ոչնչացվածների (ռեպարատիվ Ռեգեներացում) կամ բնականոն կենսագործունեության պրոցեսի հետևանքով կորցվածի (ֆիզիոլոգիական Ռեգեներացում) փոխարեն։ Ռեգեներացված օրգանը կարող է ունենալ հեռացվածի կառուցվածքը, տարբերվել դրանից կամ բոլորովին նման չլինել (ատիպիկ Ռեգեներացում)։ Ռեգեներացում տերմինն առաջարկել է ֆրանսիացի գիտնական Ռ․ Ռեոմյուրը (1712)։ Շատ անողնաշարավորների հատուկ է ամբողջական օրգանիզմի Ռեգեներացումը մարմնի առանձին մասից։ Բարձր կազմակերպված կենդանիների մոտ տեղի է ունենում միայն առանձին օրգանների և դրանց մասերի Ռեգեներացում։ Կաթնասուն կենդանիների և մարդու արտաքին օրգաններն ամբողջությամբ չեն Ռեգեներացվում, բայց ներքին օրգանները, ինչպես նաև մկանները, կմախքը, մաշկը ունակ են Ռեգեներացման։
Պրեսքիլ
Օպերա
1826 թվականին որոշում կայացվեց վերակառուցել օպերայի շենքը. Սուֆլոյի թատրոնը տեղափոխվեց, իսկ դրա տեղում 1831 թվականին Անտուան Մարի Շենավարի և Ժան Պոլեի նախագծով նոր թատրոն կառուցվեց։ Այդ շինության ճակատամասը կառուցված էր կլասիցիզմի ոճով։ 1863 թվականին վերնահարկի վրա տեղադրվել են ութ մուսաների քանդակները (Պոլեի մտածած իննի փոխարեն)։ Նախնական հատակագծի համաձայն՝ սրահը պետք է տեղավորեր 2400 հանդիսական, բայց վերջնական տարբերակով այն տեղավորում էր միայն 1800։
1989-1993 թվականներին օպերայի շենքը նորից վերակառուցվել է՝ այս անգամ Ժան Նուվելի նախագծով։ Հին շենքի վրա կառուցվել է կիսագլանաձև ապակե գմբեթ, ինչը շենքի բարձրությունը գրեթե կրկնակի ավելացրել է ։
Ռեգեներացում (կենսաբանություն)
Կատեգորիա:Ռեգեներացում Կատեգորիա:Զարգացման կենսաբանություն Կատեգորիա:Ծերացում
Պրեսքիլ
Լուի Պրադել հրապարակ
Լուի Պրադել հրապարակը (Place Louis Pradel) գտնվում է Լիոնի 1-ին քաղաքային շրջանում, օպերայի շենքից դեպի հյուսիս՝ Ռոնի առափնյայի մոտ։ Կառուցվել է 1970-ական թվականների կեսերին` մետրոպոլիտենի կառուցման նպատակով հին տների թաղամասի քանդումից հետո (բացվել է 1978 թվականին)։
Հրապարակն անվանակոչվել է ի պատիվ Լուի Պրադելի, ով նախորդ երկու տասնամյակներին եղել է Լիոնի քաղաքագլուխը (1957-1976) ։
Հանրապետության փողոց
1970-ական թվականներից փողոցի զգալի մասը նախատեսված է հետիոտնի համար ։
Առևտրի պալատ
Առևտրի պալատը (Palais du Commerce) գտնվում է Հանրապետության փողոցի և Կորդելիե հրապարակի անկյունում, կառուցվել է 1856-1861 թվականներին։
Բացի դրանից այս շինությունը հայտնի է դարձել նաև նրանով, որ նկարահանվել է Լյումիեր եղբայրների «Կորդելիե հրապարակը Լիոնում» ֆիլմում, որը ներկայացվել է առաջին հրապարակային կինոցուցադրության ժամանակ՝ 1895 թվականի դեկտեմբերի 28-ին՝ Փարիզում ։
Սեն Բոնավանտյուր եկեղեցի
Կորդելիե հրապարակի մյուս կողմում գտնվում է Սեն Բոնավանտյուր եկեղեցին (Église Saint-Bonaventure): Այն գոթական ոճով կառուցված յուրօրինակ շինություն է՝ զարդարված բազմաթիվ քանդակներով և վիտրաժներով։ Կառուցվել է 1327 թվականին ֆրանցիսկյան վանականների կողմից, ովքեր լայն իշխանություն են ունեցել Պրեսքիլի զգալի մասի վրա՝ մինչև Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությունը։
Եկեղեցին բազմիցս ենթարկվել է ավերումների, հատկապես՝ 1562 թվականին կրոնական պատերազմների և 1796 թվականին Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ։ Բազմաթիվ անգամներ վերականգնվել է. վերջին անգամ 1848 թվականին՝ Պրեսքիլի վերակառուցման ժամանակ ։
Գրատպության թանգարան
Գրատպության և գրաֆիկական հաղորդակցության թանգարանը (Musée de l'Imprimerie et de la Communication Graphique) գտնվում է Օտել դը լա Կուրոն պատմական շենքում, որը կառուցվել է XV դարի կեսերին։ Շենքի մասին առաջին հիշատակությունը վերաբերում է 1493 թվականին։ Իր գոյության առաջին դարում այն եղել է բնակելի տուն և պատկանել Վարե, Ֆե, Տու վաճառականների ընտանիքներին։ 1604 թվականին գնվել է քաղաքի կողմից և ընդհուպ մինչև 1654 թվականը՝ այստեղ է գտնվել քաղաքային վարչությունը։ Այնուհետև երկու դար Օտել դը լա Կուրոնը դարձյալ օգտագործվել է որպես բնակելի տուն, ընդհուպ մինչև 1863 թվականը, երբ դրանից ոչ հեռու գտնվող Առևտրի պալատում տեղակայված Կրեդի Լիոնե բանկն այն ձեռք է բերել իր արխիվներն այնտեղ պահելու համար։
Այժմ թանգարանը, որը 2014 թվականից կոչվում է Գրատպության և գրաֆիկական հաղորդակցության թանգարան, զբաղեցնում է 1200 մ2 տարածք և հանդիսանում այդ ուղղվածության ամենամեծ թանգարաններից մեկը Եվրոպայում ։
Սեն Նիզիե եկեղեցի
Սեն Նիզիե եկեղեցին (Église Saint-Nizier) գոթական ոճով կառուցված միջնադարյան եկեղեցի է, որոշ տվյալների համաձայն կառուցվել է վաղքրիստոնեական տաճարի տեղում։ Հնարավոր է, որ հենց այս տաճարի մասին է գրում Գրիգոր Տուրցին՝ խոսելով 177 թվականի նահատակների մասունքների թաղման վայրի մասին։ Եկեղեցու հիմքում հայտնաբերվել են VI-VII դարերի գերեզմաններ, այնպես որ չի բացառվում, որ այստեղ գտնվել է Սուրբ առաքյալների և 48 նահատակների եկեղեցին (հիշատակվում է IX դարում Ադոն Վիեննացու կողմից)։
Եկեղեցին ժամանակակից անվամբ հանդիպում է Լեյդրադ եպիսկոպոսի Կառլոս Մեծին ուղղված նամակում (IX դար)։
1306-1308 թվականներին եկեղեցին դառնում է Պրեսքիլյան եկեղեցական համայնքի կենտրոնը։
Ներկայիս շենքի կառուցումն իրականացվել է XIV դարի վերջին, սակայն հստակ տարեթիվը հայտնի չէ։ Արդեն 1450-1481 թվականներին կատարվել է եկեղեցու մասշտաբային վերակառուցում. կառուցվել է զանգակատունը, կողմնային մատուռները։
1538 թվականին սկսվել է եկեղեցու շքամուտքի կառուցումը, սակայն 1562 թվականին կրոնական պատերազմների ժամանակ, եկեղեցին զգալիորեն վնասվել է, վերականգնվել 1578-1598 թվականներին, սակայն մի քանի կառույցներ (օրինակ, հարավային աշտարակը) վերակառուցվել են XIX դարում։
1793 թվականին՝ Ազգային կոնվենտի զորքերի կողմից Լիոնի պաշարման ժամանակ, եկեղեցին խիստ տուժել է հրանոթների հարվածներից։
1840 թվականին շենքը ներառվել է Ֆրանսիայի պատմական հուշարձանների ցանկում ։
Մարսիեր փողոց
Մարսիերը (Rue Mercière) հին լիոնյան փողոց է, հայտնի է դեռ գալլա-հռոմեական ժամանակներից։ Սկզբնական շրջանում այն միացրել է արևմուտքը արևելքին, բայց միջնադարում դրա ուղղությունը փոխվել է՝ անցկացվել Սոնի հոսքին զուգահեռ։ XVI դարում հենց այս փողոցում է հիմնել իր արհեստանոցը լիոնցի առաջին տպագրիչ Բարտելեմի Բյույեն, դրանից հետո նաև իր գործընկերները, ինչի շնորհիվ 100 տարի շարունակ Լիոնը եղել է եվրոպական գրատպության կենտրոններից մեկը (Վենետիկի և Փարիզի հետ միասին)։
1960-ական թվականներին, երբ Մարսիեր փողոցի համբավը վերջնականապես ընկել էր, և այն լցվեր էր անառականոցներով, մշակվում է փողոցի վերջնական քանդման ծրագիր։ Սակայն բնակիչները սկսում են բողոքել, նրանք դիմում են մշակույթի նախարար Անդրե Մալրոյին, ում ջանքերով փողոցը և բոլոր թաղամասերը ձեռք են բերում պետության կողմից պահպանվող տարածքի կարգավիճակ։ Մարսիեր փողոցի վերակառուցման նոր ծրագիր է մշակվում, ինչը փողոցին նոր շունչ է հաղորդում։ Այժմ փողոցի մեծ մասը նախատեսված է հետիոտնի համար, այստեղ կառուցված են բազմաթիվ փոքրիկ ռեստորաններ։ Այժմ այն համարվում է Լիոնի գաստրոնոմիական կենտրոններից մեկը ։
Օտել Դիո
Օտել Դիոն (Hôtel-Dieu) պատմական հիվանդանոց և շինությունների համալիր է Ռոնի առափնյայում։ Հիվանդանոցի մասին առաջին հիշատակությունը հանդիպում է 1184 թվականին ։ Ներկայիս շենքի հոյակերտ ճակատային մասը՝ գմբեթով, կառուցվել է 1748-1778 թվականներին Ժակ Ժերմեն Սուֆլոյի նախագծով։
Օտել Դիոն հայտնի է նաև նրանով, որ այստեղ բժիշկ է աշխատել Ֆրանսուա Ռաբլեն՝ իր «Գարգանտյուա և Պանտագրյուել» վեպը գրելու ընթացքում։
2011 թվականից կատարվում են հիվանդանոցը այլ շինություն տեղափոխելու, և Օտել Դիոյի շենքը հյուրանոցային և ցուցահանդեսային համալիրի վերածելու աշխատանքներ ։
Բելկուր հրապարակ
Բելկուր հրապարակը (Place Bellecour) ամենամեծն է Լիոնում և մեծությամբ չորրորդը Ֆրանսիայում (62000 մ2): Սկսել է կառուցվել 1658 թվականի դեկտեմբերի 28-ից՝ Լյուդովիկոս XIV-ի հրամանով։ Այն կառուցապատվել է պալատական ճարտարապետ Ռոբեր դը Կոտի նախագծով։ Ի սկզբանե հրապարակը կոչվել է Լյուդովիկոս Մեծի անունով, հրապարակի կենտրոնում 1713 թվականին կանգնեցվել է Լյուդովիկոս XIV-ի բրոնզաձույլ արձանը, որի հեղինակը Մարտին Դեժարդենն է։ Սակայն 1793 թվականին՝ Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության ժամանակ, արձանը հանվել է. դրանից վերաձուլվել են թնդանոթներ, իսկ հրապարակի շինությունները ավերվել են Փարիզի իշխանությունների դեմ լիոնցիների ապստամբության ժամանակ։ Ավելի ուշ այստեղ շինություններ են կառուցվել, իսկ 1825 թվականին տեղադրվել է Լյուդովիկոսի նոր արձանը, որի հեղինակը Ֆրանսուա Ֆրեդերիկ Լեմոն է։
Բելկուր հրապարակը գտնվում է Պրեսքիլի և Լիոնի կենտրոնում։ Այստեղից են դուրս գալիս Հանրապետության, Պրեզիդան, Էդուար Էրիոյի, Վիկտոր Հյուգոյի և այլ գլխավոր փողոցներ ։
Շարիտե հիվանդանոց
Բելկուր հրապարակի և Ռոնի առափնյայի միջև տեղակայված է Անտոնեն Պոնսե հրապարակը, որի գրեթե մեջտեղում վեր է խոյանում մի զանգակատուն։ Դա այն ամենն է ինչ մնացել է XVII դարում այդտեղ գոյություն ունեցած Շարիտե հիվանդանոցից (Hôpital de la Charité): Այն իր մեծությամբ և վաղեմությամբ երկրորդն էր Օտել Դիոյից հետո։ Մի քանի շինություններից բաղկացած այդ համալիրը կառուցվել է 1616-1630 թվականներին, և եղել աղքաների հիվանդանոց։ XIX դարում վերածվել է մոր և մանկան առողջության պահպանման խոշոր բուժական հաստատության։ Սակայն XX դարի սկզբին որոշում է կայացվել, որ հին շենքը չի համապատասխանում բժշկական և հիգիենիկ ժամանակակից պահանջներին և 1934 թվականի բոլոր շենքերը՝ բացառությամբ մի զանգակատան, քանդվել են ։
Վիկտոր Հյուգո փողոց
Վիկտոր Հյուգոն (Rue Victor Hugo) Պրեսքիլի գլխավոր փողոցն է։ Այն կառուցվել է XIX դարի երկրորդ կեսին։ Այստեղ կան մի շարք սրճարաններ, ռեստորաններ, առևտրի կետեր և հյուրանոցներ։ Փողոցի հյուսիսային հեռապատկերում երևում է Լյուդովիկոս XIV-ի արձանը Բելկուր հրապարակում, իսկ հարավայինում՝ Կարնո հրապարակը և Պերաշի կայարանը։
1976 թվականին Լիոնի մետրոպոլիտենի կառուցման աշխատանքների պատճառով փողոցը երկու տարի փակ է եղել երթևեկության համար։ Բացումից հետո, այն դարձել է առաջին ամբողջությամբ հետիոտնային փողոցը Ֆրանսիայում ։
Ամպեր հրապարակ
Ուղիղ, ասես քանոնվ գծած, Հյուգոյի փողոցն ընդհատվում է միայն մի տեղում, ուր գտնվում է Ամպեր հրապարակը (Place Ampère): Ներկայիս հրապարակից անմիջապես հարավ մինչև XVII դարը գտնվել է Ռոն և Սոն գետերի միախառնման տեղը։ Հրապարակի շուրջ կառուցված են XIX դարի գեղեցիկ տներ, իսկ դրա կենտրոնում տեղադրված է ֆիզիկոս և քիմիկոս Անդրե Մարի Ամպերի հուշարձանը և շատրվան։ Հրապարակից՝ Սոնի կողմից դուրս է գալիս Բուրգելի փողոցը, որտեղ գտնվող № 19 տանը՝ 1755 թվականին բացվել է աշխարհում առաջին անասնաբուժական դպրոցը ։
1976 թվականին մետրոպոլիտենի Ամպեր-Վիկտոր Հյուգո կայարանի կառուցման համար իրականացված փորվածքից հայտնաբերվել է II դարի հինհռոմեական խճանկարից մի հատված, որն այժմ գտնվում է Վո ան Վելեն-Լա Սուա կայարանում։ 2014 թվականին կայարանի վերելակի կառուցման ընթացքում հայտնաբերվել է խճանակրի ևս մեկ հատված ։
Գործվածքների և զարդարվեստի թանգարան
Գործվածքների և զարդարվեստի թանգարանը (Musée des tissus et des arts décoratifs) գտնվում է Շարիտե փողոցում։
Գործվածքների թանգարան ստեղծելու գաղափարը ծագել է մի խումբ լիոնցի ձեռնարկատերերի մոտ, ովքեր այցելել էին 1851 թվականին Լոնդոնում կայացած Համաշխարհային ցուցահանդեսին։ Առաջին անգամ թանգարանը բացվել է 1864 թվականին Առևտրի պալատի շենքում՝ Արվեստի և արդյունաբերության թանգարան անվանումով։ Թանգարանային հավաքածուում ներառված են լիոնցի ջուլհակների արտադրած գործվածքների նմուշներ, ինչպես նաև 4500 տարվա պատմություն ունեցող մանածագործական ամենատարբեր կտորներ։
Զարդարվեստի թանգարանը ստեղծվել է սրանից առանձին և բացվել 1925 թվականին՝ որպես մասնավոր թանգարան։ Դրա գոյության 25 տարիների ընթացքում այստեղ հավաքվել են տարբեր դեկորատիվ առարկաներ ամբողջ աշխարհից։ 1950 թվականին երկու թանգարանները միավորվել են և մինչ օրս գտնվում են միևնույն հասցեում ։
Ֆրանսուա դը Սալ եկեղեցի
Ֆրանսուա դը Սալ եկեղեցին (Église Saint-François de Sales) գտնվում է Վիկտոր Հյուգո փողոցի, Անտոնեն Պոնսե հրապարակի և Ռոնի առափնյայի միջև, Սալա և Օգյուստ Կոնտ փողոցների անկյունում։ Նեոկսիցիզմի այս ոճի այս եկեղեցին կառացուցվել է 1807-1847 թվականներին մինչև 1690 թվականը գոյություն ունեցած Սուրբ Մարիամ Մագդաղենացու մատուռի տեղում։ Եկեղեցում գտնվում է 1880 թվականի երգեհոն, որը 1977 թվականին դասվել է պատմակական հուշարձանների շարքին ։
Սեն Մարտեն բազիլիկան Էնեում
Սեն Մարտեն բազիլիկան (Basilique Saint-Martin d'Ainay) Լիոնի ամենահին եկեղեցիներից է։ Հիմք ընդունելով Գրիգոր Տուրցիի գրություններից մեկը՝ երկար ժամանակ համարվել է, որ այն հիմնադրվել է V դարում։ Այժմ այս վարկածը կասկածի տակ է առնվում, բայց եկեղեցու չափազանց հին լինելը միանշանակ է։ Ամենահինը համարվում է Սուրբ Բլանդինի մատուռը. դրա տարածքում հայտնաբերվել են Մերովինգների ժամանակաշրջանի դամբարաններ։
XIII դարում Էնեի աբբայությունը տիրապետում էր 169 եկեղեցիների և ամենաազեդցիկներից մեկն էր ամբողջ Ֆրանսիայում։ 1600 թվականին հենց այս աբբայությունում է կանգ առնում Հենրի IV-ը, ով Լիոն էր եկել Մարիա Մեդիչիի հետ ամուսնանալու համար (սակայն պսակադրությունը տեղի է ունեցել Լիոնի մայր տաճարում)։
XVI դարում կրոնական պատերազմների ժամանակ աբբայությունը զգալիորեն ավերվում է, այդ պահից սկսում է դրա անկումը։ XVII դարում այն գործնականորեն անհետանում է, Սուրբ Մարտինը վերածվում է ծխական եկեցու։ 1905 թվականի հունիսի 13-ին Պիյուս X պապի որոշմամբ եկեղեցին փոքրիկ բազիլիկայի կարգավիճակ է ստանում։ Այսօր բազիլիկան համարվում է Լիոնի XI դարի ռոմանական ոճի պահպանված միակ եկեղեցին ։
Միաձուլումների թանգարան
Միաձուլումների թանգարանը (Musée des Confluences) Լիոնի ամենանոր և ժամանակակից թանգարանն է, բացվել է 2014 թվականի դեկտեմբերի 20-ին։ Թանգարանը գտնվում է Պրեսքիլի հարավային ծայրամասում, որն այժմ դառնում է քաղաքի ամենանորաձև և ժամանակակից թաղամասը։
Շինությունը կառուցվել է ավստրիական Coop Himmelb(l)au ճարտարապետական կազմակերպության նախագծով։ Այս շինության նկատմամբ վերաբերմունքը միանշանակ չէ. մի մասը այն համարում է ժամանակից ճարտարապետության գլուխգործոց, մյուս մասն արտահայտում դրա վերաբերյալ իր դժգոհությունը ։
Տրանսպորտ
Պրեսքիլում է գտնվում Լիոն-Պերաշ երկաթուաղային կայարանը, որը սպասարկում է ինչպես տեղային (RER), այնպես էլ միջքաղաքային (Intercités) գծերը և ճեպընթաց գնացքները (TGV): Պրեսքիլով է անցնում Փարիզ-Մարսել ավտոմայրուղին ։
Ներշրջանային տրանսպորտային երթևեկությունը իրականացվում է մետրոյի, տրամվայների, ավտոբուսների և տրոլեյբուսների միջոցով.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիոնի շենքեր և կառույցներ
Պոկշա (Ստրելնայի վտակ)
Պոկշա (Покша), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ստրելնա գետի ձախ ափում՝ 47 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Գրոզնու շրջան
Գրոզնու շրջան (Грозненский район, Соьлжа-ГӀалин кӀошт), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Չեչենական հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1934 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Գրոզնի ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1600 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 120196 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 75,12 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեչենական հանրապետություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների Կատեգորիա:Չեչնիայի շրջաններ
Քիմիական ռեակտիվներ
Քիմիական ռեակտիվներ, ռեագենտներ քիմիական, նյութեր, որոնք օգտագործվում են քիմիական վերլուծության (որակական և քանակական), գիտահետազոտական փորձառական աշխատանքների (քիմիական միացությունների հատկությունները, փոխարկումները և ստացման եղանակներն ուսումնասիրելու) համար և այլ նպատակներով։ Քիմիական ռեակտիվներ կոչվում են նաև հատուկ նպատակներով օգտագործվող որոշ խառնուրդներ և լուծույթներ (օրինակ, Նեսլերի ռեակտիվը ամոնիակի որոշման համար)։ Հիմնական նյութի և թույլատրված խառնուրդների պարունակությունը Քիմիական ռեակտիվներում ԽՍՀՄ-ում սահմանվում է պետական ստանդարտով և տեխնիկական պայմաններով, որոնց համարները՝ հաճախ նաև խառնուրդների պարունակությունը, նշվում են թողարկվող ռեակտիվի պիտակի վրա։
Սուրբ Գեորգի հոսպիտալ
Սուրբ Գեորգի հոսպիտալ (Госпиталь Святого Георга), հիվանդանոց Քյոնիգսբերգում, որը գոյություն է ունեցել 1329-1945 թվականներին։ Տարբեր ժամանակներում եղել է բորոտանոց, տարեցների վանական համալիր, խնամակալության մարմինների գործառույթներով հիվանդանոց։ Հոսպիտալի նախկին շենքում է տեղակայված Կալինինգրադի ծովային ձկնարդյունաբերական քոլեջը (Մորեխոդնայա փողոց, Կալինինգրադ)։
Նկարագրություն
Սուրբ Գեորգի հոսպիտալը հիմնադրվել է 1329 թվականի սեպտեմբերի 3-ին Տևտոնական օրդենի մեծ մագիստր Վերներ ֆոն Օրզելնի հրամանով որպես բորոտանոց։ Հոսպիտալի առաջին վայրը եղել է Քյոնիգսբերգ քաղաքի ապագա բաղկացուցիչ մասերից մեկը` Ալտշտադի հեռավոր արվարձանը։ Հոսպիտալը պատկանել է Ալտշտադին, սակայն գտնվել է Ֆորշտադի շրջակայքում, որը պատկանում էր Քնայպհոֆին։
1455 թվականի ապրիլի 13-ին ապստամբ քնայպհոֆցիներն այրել են Ֆորշտադը և հոսպիտալը և հուլիսի 14-ին կապիտուլյացիայի ակտով ազատ արձակվել դրա վերականգնումից։
1531 թվականին Ալբրեխտ Գոգենցոլերնի կատարած Ռեֆորմացիայի ընթացքում, քանի որ բորոտների թիվը զգալիորեն կրճատվել էր, բորոտանոցը վերացվեց, և հիվանդանոցը դարձավ տարեցների ապաստարան-վանական համալիր։
Վանական համալիրի շենքերը բազմիցս ավերվել են հրդեհից 1433 թվականին, 1520 թվականին (լեհական զորքերի կողմից), 1550 թվականին (այրվել են Ֆորշտադտի 100 տներ, այդ թվում`հոսպիտալը), 1775 թվականին (վերականգնվել է միայն 1786 թվականին) և 1811 թվականին, հրդեհներից հետո շենքը վերականգնվել է։ Ժամանակի ընթացքում հոսպիտալի նշանակությունը փոխվել է, և այն տարեցների համար վանական համալիրից վերածվել է բժշկական հաստատության և դարձել խնամակալության մարմին։
Նոր շենք
19-րդ դարի վերջում հոսպիտալը կազմող բազմաթիվ փոքր տներն այլևս չէին համապատասխանում տեխնիկական և բժշկական պահանջներին։ Հետևաբար նախագծվել է նոր շենք քաղաքային շինարար-վարպետ Վորմսի կողմից։ Նախագծում Վորմսը հրաժարվել է կառուցել վանական եկեղեցի, որը վերականգնվել էր յուրաքանչյուր նախորդ հրդեհից հետո։ 1894 թվականին սկսվել է շինարարությունը, 1897 թվականին կայացել է Սուրբ Գեորգի հիվանդանոցի նոր շենքի բացումը։
Հիվանդանոցային շենքը բաղկացած է մի քանի մասնաշենքերից։ Կառուցվել է կարմիր կլինկերային աղյուսից` նեոգոթիկա ոճով։
Անկյունային ճակատամասը դիտարժան է հեռվից իր երկու աշտարակներով, որոնք մինչև 1945 թվականը ունեին վերնաճակատ։ Վերականգնման ընթացքում վերնաճակատն ու տանիքի վերևում գտնվող այս սալահատակը կորել են և պահպանվել են միայն երկու աշտարակները։ Նախկին բարձր տանիքը փոխարինվել է հարթ տանիքով։ Մուտքը զարդարված է գեղեցիկ գոթական պորտալով։
Կալինինգրադի Մորեխոդնայա 3 հասցեում գտնվող շենքերի համալիրն ընդգրկված է «Կալինինգրադ քաղաք» քաղաքային մշակութային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։
Ներկայումս հոսպիտալի շենքում և հարակից երկու դպրոցներում տեղակայված է Կալինինգրադի ծովային ձկնարդյունաբերական քոլեջը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Կալինինգրադի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Կալինինգրադի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Կալինինգրադի ճարտարապետություն
Գեորգե Մադան
Գեորգե Մադան (Gheorghe Madan,, Տրուշեն), մոլդովացի գրող։
Կենսագրություն
Գեորգե Մադանը ծնվել է 1938 թվականին Ստերշենի շրջանի Տրուշեն գյուղում։ 1960 թվականին ավարտել է Մոլդովայի պետական համալսարանը։ Աշխատել է որպես մանկավարժ, դպրոցի տնօրեն, «Zorile Moldovei» («Մոլդովայի լուսաբաց») և«Tinerimea Moldovei» («Մոլդովայի երիտասարդություն») թերթերի գլխավոր խմբագիր, Դ. Կանտեմիրի անվան գրականության թանգարանի տնօրեն։ Վեպերի, պատմվածքների հեղինակ է ։
Ստեղծագործություններ
Գրական գործունեությամբ զբաղվել է 1950-ական թվականներին։ Սկզբում տպագրվել է «Տիներիմյա Մոլդովեյ» և «Կուլտուրա Մոլդովեյ» թերթերում։ 1959 թվականին լույս է տեսել «Շեմքին» խորագիրը կրող պատմվածքների ժողովածուն, 1962 թվականին՝ «Վիպակները» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոլդովացի գրողներ Կատեգորիա:Մոլդովայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Սամանտա Մամբա
Սամանտա Մամբա (Samantha Tamania Anne Cecilia Mumba, ), իռլանդացի դերասանուհի և երգչուհի։
Կենսագրություն
Սամանտա Մամբան ծնվել է 1983 թվականի հունվարի 18-ին Իռլանդիայի Դուբլին քաղաքում։ Նրա հայրը՝ ինժեներ Պիտեր Մամբան Զամբիայից է, իսկ մայրը՝ Իռլանդիայից։ Ծնողները Սամանտային երեք տարեկան հասակից տվել են Billie Barry Stage School թատերական դպրոց։ Այնտեղ նա սովորել է 13 տարի։
Կարիերա
1998 թվականին Մամբան դարձել է «The Hot Mikado» ջազային նախագծի հաղորդավար, որտեղ կարողացել է ցույց տալ իր վոկալային և դերասանական տվյալները։ Շուտով Սամանտան լքում է դպրոցը որպեսզի նվիրի իրեն երաժշտությանը և ձայնագրի դեբյուտային ալբոմ, որի ժամանակ նա ճամփորդել է Դանիայով, Շվեյցարիայով, Անգլիայով և Իռլանդիայով։
2000 թվականին թողարկվում է նրա առաջին «Gotta Tell You» անունով երգը, որը զբաղեցնում է իռլանդական, և շուտով նաև անգլիական չաթերի առաջին հորիզոնականները։ Շուտով Մամբան հայընի է դառնում ԱՄՆ-ում։ Նրա «Baby Come On Over» անունով ալբոմը վաճառվել է չորս միլիոն օրինակով։
2001 թվականին, Սուրբ ծնունդի ժամանակ թողարկվում է «Samantha Sings Christmas» նախագիծը։ 2002 թվականին Մամբան թողարկում է հերթական «I’m Right Here» (ես հենց այստեղ եմ) անունով սինգլը։
2008 թվականի հունվարի 17-ին Մամբան հայտնվում է նաև հեռուստատեսություն, սկզբում Loose Women շոում, ապա Dancing On Ice նախագծում։
Սամանտան նկարահանվել է ֆիլմերում, և պարբերաբար հայտնվում է նորաձևության ամսագրերի էջերում։
Անձնական կյանք
2012 թվականի փետրվարի 24-ից Սամանտան ամուսնացած է ոստիկան Տորրեեմ Սքելյսոնի հետ։ Զույգերն ունեն մեկ աղջիկ՝ Սեյջ Սքելյսոնը (ծնվ. 03.03.2015) :
2015 թվականի փետրվարի 10-ին, Սամանտան, լինելով արդեն 37-րդ աբաթական հղի, ավտովթարի է ենթարկվում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իռլանդացի դերասաններ Կատեգորիա:Իռլանդացի երգիչներ Կատեգորիա:Իռլանդացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Մոդելներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
Գրեյս Բամբրի
Գրեյս Բամբրի (Grace Bumbry, ), ամերիկացի օպերային մեցցո-սոպրանո և սոպրանո, իր սերնդի առաջատար օպերային երգչուհիներից մեկը։
Կենսագրություն
Միջազգային ճանաչում է ձեռք բերել 1961 թվականին 24 տարեկանում, երբ Վեներայի դերերգը կատարել է Բայրոյթյան փառատոնի ժամանակ՝ դառնալով դրան մասնակցած առաջին սևամորթը։ 1963 թվականին առաջին անգամ հանդես է եկել Լոնդոնի Կովենտ գարդեն արքունական թատրոնում, 1964 թվականին՝ Լա Սկալայում, իսկ 1965 թվականին՝ Մետրոպոլիտեն օպերայում։ Սկզբում կատարել է մեցցո-սոպրանոյի համար գրված դերերգեր, բայց 1970-ական թվականների կեսին ընդլայնել է երգացանկն ու անցել սոպրանո դերերին (որպես սոպրանո դեբյուտը տեղի է ունեցել 1964 թվականին Վիեննայի օպերայում), մինչև 1980-ական թվականների վերջերը կենտրոնանալով բացառապես դրամատիկ դերերի վրա, իսկ 1990-ականներին կրկին վերադարձել է մեցցո-սոպրանո կատարումներին։
Ժակլին Քենեդիի հրավերով երգել է Սպիտակ տանը (կրկին երգել է այնտեղ 1981 թվականին Ռոնալդ Ռեյգանի երդմնակալության արարողության ժամանակ)։ 1980-ական թվականների վերջից մեծի մասամբ հանդես է եկել Եվրոպայում, երկար տարիներ բնակվել Շվեյցարիայում, այժմ ապրում է Զալցբուրգում։ 1990-ական թվականների կեսին հիմնադրել է սեփական անսամբլը, որը կատարում է աֆրոամերիկյան ազգային երգեր։ Օպերային բեմին հրաժեշտ է տվել 1997 թվականին ու սկսել դասավանդել ու որպես ժյուրիի անդամ հանդես գալ տարբեր միջազգային մրցույթներում։ 2001 — 2002 թվականների ընթացքում մի շարք համերգներ է տվել, 2013 թվականին վերադարձել օպերային բեմ և Վիեննայի օպերայում կատարել կոմսուհու դերը «Պիկովայա դամա» օպերայից ։
Պարգևատրվել է բազմիցս, այդ թվում՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մրցանակով, կատարողական արվեստում ունեցած ներդրման համար Քեննեդի կենտրոնի մրցանակով, ընդգրկվել է Սենթ Լուիսի փառքի ծառուղում։
Ձայնագրությունների մեծ մասը մեցցոյի ժամանակաշրջանից է, որոնց թվում են՝ առնվազն երկու Կարմենները և երեք Ամներիսները, Վեներան, Էբոլին, ինչպես նաև Լեդի Մակբեթի դերերգը «Մակբեթ» օպերայից ։
Երկար տարիներ ապրել է Շվեյցարիայում, վերջին տարիներն անցկացրել է Վիեննայում, որտեղ և մահացել է 2023 թվականի մայիսի 7-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի օպերային երգիչ-երգչուհիներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգիչներ
Մենիլ Աննել
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 94 մարդ, բնակչության խտությունը` 10.27 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.15 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 170 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 55 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 45 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 59 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 45-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 14։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,3 %։ 45 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 43 անձ (23 տղամարդ և 20 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (1 տղամարդ և 1 կին)։ 14 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ջորջ Քրոլի
Ջորջ Քրոլի (George Croly, ), անգլիացի գրող, դրամատուրգ և բանաստեղծ։
Գրականություն
Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Անգլիացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Իտում-Կալեի շրջան
Իտում-Կալեի շրջան (Итум-Калинский район, Итон-Кхаьллан КIошт), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Չեչենական հանրապետությունում։
Ստեղծվել է 1934 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Իտում-Կալե ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեչենական հանրապետություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Սուրեն Աղբալյան
Սուրեն Գևորգի Աղբալյան, հայ մետաղագետ։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1992), պրոֆեսոր (1996)։ Նյու Յորքի ԳԱ անդամ (1995)։ ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (2010):
Կենսագրություն
Սուրեն Աղբալյանը ծնվել է 1950 թվականի փետրվարի 1-ին։ 1967 թվականին ավարտել է Տավուշի մարզի Աչաջուր գյուղի միջնակարգ դպրոցը։ Նույն թվականին ընդունվել է Երևանի Կ. Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտի Լեռնամետալուրգիական ֆակուլտետը, որն ավարտել է 1972 թվականին։ 1973-1977 թվականներին աշխատել է Հայաստանի մեքենաշինության գիտահետազոտական և կոնստրուկտորատեխնոլոգիական ինստիտուտում՝ որպես ճարտարագետ, կրտսեր գիտաշխատող, իսկ 1977 թվականից՝ ավագ գիտաշխատող։ 1977-1981 թվականներին՝ «Աերոզոլներ» հատուկ կոնստրուկտորատեխնոլոգիական բյուրոյում՝ որպես առաջատար ճարտարագետ։ 1979-1984 թվականներին սովորել է ԵրՊԻ-ի ասպիրանտուրայում։ 1981 թվականից աշխատում Է Հայաստանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում, 1994-1997 թվականներին՝ նյութագիտության ամբիոնի, 1995-2003 թվականներին՝ ընդերքաբանության և մետալուրգիայի դեպարտամենտի վարիչ, 2003 թվականից՝ ՀՊՃՀ պրոռեկտոր։ 2006-2011 թվականներին եղել է ՀՊՃՀ Գիտատեխնիկական խորհրդի նախագահ։ 2009-2011 թվականներին համատեղության կարգով եղել է ՀՊՃՀ Մետալուրգիայի և նյութագիտության ամբիոնի վարիչ, 2011-2015 թվականներին՝ ՀՊՃՀ (այժմ՝ ՀԱՊՀ) Կրթական ծրագրերի և ուսումնամեթոդական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ։
Աշխատանքները վերաբերում են մետաղագիտության, մետաղների ջերմային մշակման, նյութերի ստեղծման հարցերին։ Համահեղինակ է «Հատուկ պողպատներ և համաձուլվածքներ» (2003) ուսումնական ձեռնարկի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մետաղագետներ Կատեգորիա:1950 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:Աչաջուր գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Պոլդարսա (գետ)
Պոլդարսա (Полдарса), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սուխոնա գետի աջ ափում՝ 78 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Հյուսիսային Դոն գետն է։ Գետի ենթաավազանը Սուխոնան գետն է։ Գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դոն։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կուրչալոյի շրջան
Կուրչալոյի շրջան (Курчалоевский район, Курчал-Эвлан кIошт), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Չեչենական հանրապետությունում։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 975 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 114244 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 117,17 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չեչնիայի շրջաններ Կատեգորիա:Չեչենական հանրապետություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Սոբաչյա (Կատունի վտակ)
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման պետական տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, Կատուն գետի ջրօգտագործման մասն է, Բիա և Կատուն գետերի գետային ենթաավազանն է։ Վերին Օբի գետային ավազանն է մինչև Իրտիշ թափվելը։
Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով ՝