cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աղվան Հովսեփյան
Աղվան Գառնիկի Հովսեփյան, հայ իրավաբան, ՀՀ պետական գործիչ, Հայաստանի Հանրապետության քննչական կոմիտեի նախագահ (2014-2018), ՀՀ արդարադատության պետական խորհրդական (1998), իրավաբանական գիտությունների դոկտոր (2005), Բնության և հասարակության մասին գիտությունների միջազգային ակադեմիայի ակադեմիկոս (2004), ՀՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր (1990-1995), ՀՀ գլխավոր դատախազ (2004-2013), ՀՀ վաստակավոր իրավաբան (01.07.2003):
Կենսագրություն
Ծնվել է 1953 թվականի հունվարի 7-ին Երևանում։ Բարձրագույն կրթությունը ստացել է Երևանի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, որն ավարտել է 1974 թվականին։ Մասնագիտական գործունեությունն սկսել է 1974 թվականից՝ աշխատելով Կարելական Ինքնավար Հանրապետության Սեգեժայի շրջանի դատախազությունում որպես քննիչ։ 1978-1986 թթ. աշխատել է Լեռնային Ղարաբաղի դատախազությունում նախ որպես ավագ քննիչ, դատախազի օգնական, ապա՝ քննչական բաժնի պետ, Մարտակերտի շրջանի դատախազի օգնական։ 1986-1989 թթ. եղել է Արթիկի շրջանի դատախազության քննիչ, 1989 - 1998 թթ.՝ ՀՀ գլխավոր դատախազին առընթեր հատկապես կարևոր գործերի քննիչ, 1998 թ. ապրիլից մինչև սեպտեմբեր - գլխավոր դատախազության քննչական մասի պետ, 1998 -1999 թթ.՝ ՀՀ գլխավոր դատախազ, 1999-2004 թթ.՝ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ։ 2004 թ. ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է ՀՀ գլխավոր դատախազ։ 2007 թ. սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ նախագահի առաջարկությամբ ՀՀ Ազգային ժողովի որոշմամբ նշանակվել է ՀՀ գլխավոր դատախազ 6 տարի ժամկետով՝ պաշտոնավարելով մինչև 2013 թ. սեպտեմբերի 6-ը։ 2014 թ. հուլիսի 18-ին ՀՀ Նախագահի հրամանագրով նշանակվել է Հայաստանի Հանրապետության քննչական կոմիտեի նախագահ ։
Հասարակական գործունեություն
2002 թ-ի նոյեմբերի 9-ին ընտրվել է Նիգ-Ապարան հայրենակցական բարեգործական հասարակական կազմակերպության պատվավոր նախագահ, 2006 թ-ին՝ Հայրենակցական միությունների «Միաբանություն» հասարակական կազմակերպության պատվավոր նախագահ։ 2005 թ-ի մայիսի 28-ին կազմակերպել և ղեկավարել է «Միասնության շուրջպար» միջոցառումը Արագած սարի շուրջը, նույն ծրագրի շրջանակներում Ապարանի և Աշտարակի սահմանագլխին հիմնադրել « Հայոց տառարձանների պուրակը »։ Զբաղվել է նկարչությամբ։ «Թթենիներ», «Կարմրավոր», կտավների վերատպությունները տպագրվել են Սերգեյ Հարությունյանի «Ուրախ հոգեհանգիստ» բանաստեղծությունների գրքում։
Երկեր
Հրատարակել է գրքեր
Խմբագրել է գրքեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1953 ծնունդներ Կատեգորիա:Իրավաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Արդարադատության պետական խորհրդականներ Կատեգորիա:Մխիթար Գոշի մեդալակիրներ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր իրավաբաններ Կատեգորիա:ՀՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավորներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան) Կատեգորիա:Հայ փաստաբաններ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ
Լեսոթոյի պատմություն
Ներկայիս Լեսոթո տարածքում մարդիկ ապրել են դեռևս քառասուն հազար տարի առաջ։ Առաջին անգամ բասուտո ցեղը պետականություն է ստացել 1822 թվականին, երբ որ Մոշվեշվե I առաջնորդը համախմբեց զուլուսներին ընդդեմ Աֆրիկայի Հարավ-Արևելյան, այն իրադարձությունների ժամանակ, որը հայտնի է ինչպես Միֆեկանե։ Հետագայում բասուտոները ներքաշվեցին անգլիական և բուրսիմական գաղութարարների պայքարում։ Միաժամանակ Մոշվեշվե I-ը հրավիրեց միսիոներներին, որոնք ստեղծեցին լեսոտո լեզվի այբուբենը և տպագրեցին առաջին գրքերը այդ իսկ լեզվով։ 1867 թվականին բասուտոներին հաջողվեց հաղթել բուրսիական գաղթականների պատերազմում ընդդեմ «Նարնջագույն հանրապետության» և նրանց խնդրանքով դիմեցին Վիկտորիա թագուհուն, որպեսզի բասուտո հողերում ստեղծեն Բասուտելանդ պրոտեկտորատը ։ 1869 թվականին բրիտանացիները և բուրերը ստորագրեցին Ալվիվալյան խաղաղության պայմանագիր, որով որոշվեց Բուսուտոլենդի սահմանները, որն էլ համարվում է ներկայիս Լեսոթոյի սահմանները։ Ըստ պայմանագրի Մոշվեվշե I-ը կորցրեց համարյա իր հողերի կեսը։ Բասուտոլենդը մինչև 1966 թվականը մնում էր  որպես Բրիտանական պրոտեկտորատ, այնուհետև ստեղծվեց Լեսոթոյի թագավորությունը և հռչակվեց անկախ։ Ընդ որում՝ գործող Բասոտո Ազգային կուսակցությունը ընտրություններում պարտվեց «Բասոտուլենդ Կոնգրես» կուսակցությանը:«Բասոտուլենդ Կոնգրեսի» հախագահ Լեաբուս Ջոնաթանը հրաժարվեց հանձնել իշխանությունը և իրեն հռչակեց վարչապետ։ Բասոտոյի Կոնգրեսը սկսեց զինված հակամարտություն,որը շարունակվեց մինչև 1986 թվական։ Այնուհետ իրական իշխանությունը հանձնվեց թագավորին` Մոշվեշվե II-ին,որը մինչև այդ միայն «ձևական» դեր ուներ։ Սակայն 1987 թվականին նա ռազմական վերնախավի հետ հակամարտության մեջ մտավ և ստիպված դիմեց փախուստի։ Իսկ թագավոր հռչակվեց նրա որդին Լետսիե III-ը։ 1998 թվականին ընտրություններ տեղի ունեցան, և միջազգային դիտորդները այն գնահատեցին որպես ազատ և ժողովրդավարական ընտրություններ։ Եվ այդ պահից ի վեր Լեսոթոն գտնվում է քաղաքական հաստատուն իրավիճակում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Պատմություն ըստ ժամանակաշրջանի Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Լեսոթո Կատեգորիա:Աֆրիկայի պատմություն Կատեգորիա:Աֆրիկայի պատմություն ըստ երկրի
Տկղիրի
Տկղիրի (ტყირი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Սենակի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 15 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սենակից հեռու է 5 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Սենակի շրջան‎‎‎
Արփինե Դալալյան
Արփինե Դալալյան, հայ ծանրամարտուհի, որը հանդես է գալիս 87 կգ քաշային կազմում։ Եվրոպայի և աշխարհի առաջնությունների մասնակից է։
Կենսագրություն
Արփինե Դալալյանը ծնվել է 1999 թվականի փետրվարի 18-ին ։
Գործունեություն
Դալալյանը մասնակցել է 2014 թվականի Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությանը 69 կգ-ից ավելի քաշային կարգում։ Հայ ծանրորդը 177 կգ արդյունքով զբաղեցրել է 6-րդ տեղը։ Հաջորդ տարի նա հաղթել է Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում՝ բարձրացնելով ընդհանուր քաշը մինչև 203 կգ (84 + 119 ։
Դալալյանը Ֆյորդեում մասնակցել է 2016 թվականի մեծահասակների Եվրոպայի առաջնությանը, որտեղ 75 կիլոգրամից բարձր քաշային կարգում բարձրացրել է ընդհանուր 213 կիլոգրամ (93 + 120) և գրավել հինգերորդ տեղը։ Նույն թվականին նա դարձել է յոթերորդը աշխարհի երիտասարդական առաջնությունում՝ երկու կիլոգրամ պակաս բարձրացնելով Եվրոպայի առաջնության արդյունքից։ Դալալյանը 69 կգ-ից բարձր քաշայինների Եվրոպայի երիտասարդական առաջնությունում 213 կգ արդյունքով ոսկի է նվաճել։ Եվս 7 կիլոգրամով բարելավելով այս արդյունքը՝ Արփինեն դարձել է երիտասարդների աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր՝ պոկում վարժությունում բարձրացնելով 93 կգ, ապա հրելով 127 կգ։ Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում նա 75 կգ-ից բարձր քաշային կարգում 218 կգ արդյունքով դարձավ չորրորդը ։
2017 թվականի պատանիների աշխարհի առաջնությունում Արփինեն 90 կգ-ից ավելի քաշային կարգում դարձել է չորրորդը՝ բարձրացնելով ընդհանուր 234 կիլոգրամ, ինչը ռեկորդային է իր համար՝ պոկում վարժությունում 100 կգ և հրում վարժությունում՝ 134 կգ։ Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում նա ոսկի է նվաճել, դրա համար նրան բավականացրել է ընդհանուր 228 կգ արդյունքը ։
2018 թվականի Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում 90 կգ քաշային կարգում Արփինեն 232 կգ արդյունքով նվաճել է արծաթե մեդալ։ Աշխաբադում կայացած մեծահասակների աշխարհի առաջնությունում նա կարողացել է 7 կիլոգրամով բարձրացնել իր ընդհանուր ցուցանիշը, որտեղ 87 կգ-ից ավելի քաշային կարգում նա դարձել է 16-րդը։ Նա երկու վարժությունում բարձրացրել է 101 և 138 կիլոգրամ ։
2021 թվականին Մոսկվայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում դարձել է չորրորդը՝ պոկում վարժությունում բարձրացնելով 95 կգ, այնուհետև հրելով ծանրաձողը 126 կգ-ով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ծանրամարտուհիներ
Կագարլիկ (այլ կիրառումներ)
Կագարլիկ, կարող է վերաբերել՝
Մոլորակների միավորված դաշնություն
Մոլորակների միավորված դաշնություն, ՄՄԴ, հաճախ ուղղակի՝ Դաշնություն (The United Federation of Planets, UFP), «Աստղային ճանապարհի» աշխարհում ավելի քան 150 բնակեցված աստղային համակարգ (այդ թվում նաև ՄՄԴ բազմաթիվ անդամ ռասաների համակարգ-մետրոպոլիաներ) և հարյուրավոր տիեզերական գաղութ ընդգրկող դաշնային պետություն։
Դաշնությունը հիմնադրվել է 2161 թվականին չորս ռասաների՝ անդորիացիների, վուլկանցիների, երկրացիների և թելարիտների կողմից և գտնվում է Ծիր Կաթին գալակտիկայի ալֆա- և բետա- կվադրանտներում։ Դաշնության տարածքը (24-րդ դարի դրությամբ) կազմում է շուրջ 8 հազար լուսային տարի։
Դաշնության պետական իշխանությունը կազմավորված է օրենսդրական, գործադիր և դատական իշխանության համակարգի տեսքով։ Օրենսդրական իշխանության գերագույն մարմինն է հանդիսանում Դաշնության Խորհրուրդը (նստավայրը՝ Փարիզ, Երկիր)։ Գործադիր իշխանության գերագույն մարմինը՝ Դաշնության նախագահի կողմից գլխավորած Դաշնության կառավարությունն է։ Դատական համակարգը ներկայացված է բազմաթիվ դատարաններով, որոնց գերագույն ատյանն է հանդիսանում Դաշնության գերագույն դատարանը։
Դաշնության զինված ուժերի հիմքն են կազմում Աստղային նավատորմիղի (գլխավոր շտաբ՝ Սան Ֆրանցիսկոյում, Երկիր մոլորակ) ռազմական ստորաբաժանումները։ Նաև Աստղային տորմիղի տնօրինությանն է ենթական տիեզերքի հետազոտությունը։
Դաշնության հիմնական օրենքն է հանդիսանում «Մոլորակների միավորված դաշնության խարտիան» (Charter of the United Federation of Planets), որն ավելի հայտնի է որպես Դաշնության սահմանադրություն։ «Մոլորակների միավորված դաշնության խարտիայի» հիմքն է հանդիսացել Միավորված ազգերի կազմակերպության կանոնակարգը և նորմատիվ այլ փաստաթղթեր։
Ոչ պակաս դեր է կատարում Դաշնության համար նաև մեկ այլ փաստաթուղթ՝ «Աստղային նավատորմի դիրեկտիվները», որոնք կարգավորում են Աստղային նավատորմի գործունեությունը (այդ թվում նաև տիեզերական հետազոտությունները և Դաշնության մեջ չմտնող ռասաների հետ կոնտակտները)։
«Աստղային ճանապարհ» սերիալներից և լիամետրաժ ֆիլմերից հայտնի են Դաշնության 68 անդամ ռասաներ, որոնց թվում են՝ վուլկանցիները, երկրացիները (մարդիկ), անդորիացիները, բետազոիդները, թրիլերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստղային ճանապարհի կառավարություններ
Ուինստոն շրջան (Միսսիսիպի)
Ուինստոն շրջան (Winston County), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.572 կմ² է, բնակչությունը՝ 19.198 մարդ (2010 թ. տվյալներով) ։ Շրջկենտրոնն է Լուիսվիլ բնակավայրը ։ Կազմավորվել է 1833 թ.։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Կազաչիե (այլ կիրառումներ)
Կազաչիե, կարող է վերաբերել՝
Կազատին (այլ կիրառումներ)
Կազատին, կարող է վերաբերել՝
Բարոժի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արագածոտնի մարզի Բարոժ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 5 հուշարձան (5 միավոր)։
|}
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի հուշարձանների ցանկեր
(5104) Սկրիպնիչենկո
(5104) Սկրիպնիչենկո (Skripnichenko), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,617992 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3222 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9138 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1547,22 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,232676 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,34° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պրիլեպի (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)
Պրիլեպի (Прилепы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
39 (թիվ)
39 (երեսունինը), բնական թիվ է
Աստերոիդների ցանկ (187501-187600)
Աստերոիդների ցանկ (187401-187500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (187601-187700)
|} Աստերոիդների ցանկ (187401-187500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (187601-187700)
Լեմազի (գյուղ, Դուվանսկի շրջան)
Լեմազի (Лемазы, Ләмәҙ), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Դուվանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 483 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դուվանսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռոմեո Գալստյան
Ռոմեո Սերգեյի Գալստյան (1968, մայիսի 11, գ. Վերին Հոռաթաղ, Մարտակերտի շրջանի - 1991, հունվարի 6, գ. Մաղավուզ, Մարտակերտի շրջան), հայ ազատամարտիկ-հրամանատար։ Պաշտպանության բանակի լեյտենանտ (1996, հետմահու)։
Հետմահու պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մարտական խաչ» 2-րդ աստիճանի շքանշանով։ Թաղված է Վերին Հոռաթաղում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:1968 ծնունդներ Կատեգորիա:1991 մահեր Կատեգորիա:Հայ հրամանատարներ
Համաչափակարկին
Համաչափակարկին, նկարչական սարք, որը թույլ է տալիս կառուցել տրված հատվածին համամասնական հատված։ Համաչանփակարկինն արագացնում է աշխատանքը՝ հնարավորություն տալով չափումներ վերցնել գծապատկերի համաձայն և ուղղակիորեն, առանց հաշվարկների, ընդլայնել կամ կրճատվել ցանկալի մասշտաբով։ Երկրաչափության դասագրքերում նմանատիպ պատկերներ ուսումնասիրելիս համամասնական կարկինի նկարագրությունները հաճախ որպես օրինակ է բերվում ։
Պատմություն
Համաչափակարկինը հորինել են գրեթե միևնույն ժամանակ (16-րդ դարի վերջ) տարբեր մարդկանց կողմից։ 1567 թվականին Ֆաբրիցիո Մորդենտեն Վենետիկում հրատարակել է մեկ էջանոց տրակտատ իր հորինած «համամասնական ութ կետանոց կարկինի» կառուցվածքի մասին։ Համաչափակարկինի ստեղծումը վերագրվում է նաև իտալացի մաթեմատիկոս և աստղագետ Գալիլեո Գալիլեյին, ով գործիքներ արտադրող Մարկո Անտոնիո Մացոլենիի օգնությամբ ստեղծել է ռազմական կարկինի ավելի քան 100 օրինակ և իր ուսանողներին սովորեցրել, թե ինչպես օգտագործել այն 1595-ից մինչև 1598 թվականները։
Սարք
Պահանջվող համամասնությունն որոշվում է՝ օգտագործելով կարկինի առանցքին ամրացող շարժական թևերը։ Կարկինի ոտքերի վրա նշված են ամենատարածված համամասնությունները, մասնավորապես π և կանոնավոր n բազմանկյունների կողմերի հարաբերակցությունը արտագծյալ շրջանագծի տրամագծի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մաթեմատիկական առարկաներ Կատեգորիա:Չափիչ սարքեր
(21418) Բաստոս
(21418) Բաստոս (Bustos), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Մալի Լազուչին
Մալի Լազուչին (Малий Лазучин), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանում։
(21418) Բաստոս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Մալի Լազուչին
2001 թվականի տվյալներով Մալի Լազուչին գյուղում բնակվում էր 189 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1235 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 153,04 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Իգնասե
Իգնասե (Ignase), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Հաասլավա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 111 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Հաասլավա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ուշափաթի
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 85 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սենակից հեռու է 27 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների` գյուղի բնակչությունը կազմում է 389 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Սենակի շրջան‎‎‎
Կազացկոե (այլ կիրառումներ)
Կազացկոե, կարող է վերաբերել՝
Տակոյակի
Տակոյակի (たこ焼きկամ蛸焼), ճապոնական գնդաձև խորտիկ, որը պատրաստվում է հատուկ կաղապարված թավայի մեջ ցորենի ալյուրի հիմքով հեղուկ խմորից։ Այն սովորաբար լցոնում են աղացած կամ կտրատած ութոտնուկով, տեմպուրայի կտորներով, թթու կոճապղպեղով և կանաչ սոխով ։ Գնդիկների վրա քսում են տակոյակիի սոուս (այն նման է վուստերյան սոուսին) և մայոնեզ, այնուհետև ծածկում են կանաչ ջրիմուռներով (նորիով) և չորացրած սկումբրիայի կտորներով։
Յակին (yaki, ճապ՝ 焼き) ծագում է յակու (yaku, ճապ՝ 焼く) բառից, որը ճապոնական խոհանոցի սննդի պատրաստման եղանակներից է, նշանակում է խորովել։ Այս բառը կարելի է հանդիպել ճապոնական խոհանոցի այլ ուտեստների անուններում, ինչպիսիք են օկոնոմիյակի (okonomiyaki ճապ.՝ お好み焼き) և իկայակի (ikayaki, ճապ՝ いか焼き, イカ焼き կամ 烏賊焼) և այլ Օսական հայտնի ուտեստների անուններում ։ Սովորաբար տակոյակին ուտում են որպես խորտիկ կամ կերակուրների միջև ընկած ժամանակահատվածում մատուցվող ուտեստ, սակայն որոշ վայրերում այն մատուցվում է բրնձի հետ որպես գարնիր։
Պատմություն
Տակոյակին առաջին անգամ հայտնվել է Օսակայում, երբ 1935 թվականին Տոմեկիցի Էնդո անունով մի վաճառական կիսվել է իր հայտնագործությամբ։ Դրա ոգեշնչման աղբյուրը հանդիսացել է ակասիյակին (Akashiyaki, ճապ՝ 明石焼き), որը Հյոգո պրեֆեկտուրայի Ակասի քաղաքում պատրաստվող փոքրիկ կլոր պելմենի է, այն պատրաստում են ձվի հիմքով խմորից և ութոտնուկից ։ Տակոյակին սկզբում տարածված է եղել Կանսայ տարածաշրջանում, իսկ ավելի ուշ տարածվել է Կանտո տարածաշրջանում և Ճապոնիայի այլ շրջաններում։ Տակոյակին ասոցացվում է յատայ (yatai ճապ՝ 屋台) փողոցային սննդի տաղավարների հետ, չնայած կան նաև տակոյակիի մասնագիտացված և լավ կայացած բազմաթիվ ռեստորաններ, մասնավորապես Կանսայի տարածաշրջանում։ Այն այժմ վաճառվում է առևտրային կետերում, սուպերմարկետներում և 24-ժամ աշխատող խանութներում ։
Տակոյակին նաև շատ տարածված է թայվանական խոհանոցում՝ ճապոնական մշակույթի պատմական ազդեցության շնորհիվ ։
Ամենահին հայտնի տակոյակիի խանութը Այզյան է Օսակայում։ Հիմնադրվել է Տոմակիցի Էնդոյի կողմից, և գործում է 1930-ական թվականներից։ Սկզբում տակոյակին լցոնվում էր տավարի միսով և կոննյակուով, բայց ավելի ուշ Էնդոն խմորին համ ավելացրեց և անցավ այժմ ավանդական դարձած ութոտնուկի օգտագործմանը։ Տակոյակին ուտում են շագանակագույն սոուսով, որը նման է վուստերյան սոուսին։ Վերջին տարիներին այն կարող է լինել տարբեր միջուկներով (օրինակ՝ պանիր կամ բեկոն ), քանի որ դրա մշակութային տիրույթը զարգացել է աշխարհի արևմտյան մասերում։ Տակոյակին՝ սնունդը, որը հայտնի է որպես «ութոտնուկի գնդիկներ», շատ արագ տարածում է գտել ամբողջ Ճապոնիայում ։
Տակոյակիի թավա
Տակոյակի թավան (տակոյակի-կին (たこ焼き器) կամ ավելի հազվադեպ տակոյակի-նաբե (たこ焼き鍋)) սովորաբար թուջից պատրաստված թավա է՝ կիսագնդաձև կաղապարներով ։ Ծանր երկաթը հավասարապես տաքացնում է տակոյակին, և տաքացման գործընթացում դրանք պտտում են չեփած կողմի վրա։ Գազի վրա աշխատող տակոյակիի թավաները օգտագործվում են ճապոնական փառատոների կամ փողոցում սնունդ վաճառողների կողմից։ Տնային օգտագործման համար կան էլեկտրական տարբերակներ։ Վառարանով պատրաստելու համար նախատեսված թավայի տարբերակները նույնպես հասանելի են, և դրանք հաճախ չկպչող ծածկույթ են ունենում՝ պտույտը հեշտացնելու համար։
Տարածումը մշակույթում
Տակոյակին 1988 թվականի « Կախարդական Տարուրուտո » մանգա սերիալի գլխավոր հերոսի՝ Տարուրուտոյի սիրելի կերակուրն էր։ Այս ուտեստը նաև ծառայում է որպես խաղացողի կողմից հավաքվող առարկա մի քանի վիդեո խաղերում։
«Takoyaki Mantoman» անունով մանկական գիրքը, որը հրատարակվել է 1990-ական թվականներին և հետագայում Studio Pierrot-ի (ճապ՝ 株式会社ぴえろ) կողմից ադապտացվել է անիմե հեռուստասերիալի և հեռարձակվել է 1998 թվականի ապրիլից մինչև 1999 թվականը, ներկայացնում էր հանցագործության դեմ պայքարող տակոյակիների խումբ։
«Կենդանիների խաչմերուկ» տեսախաղերի շարքում կա գյուղացի, որը հանդես է գալիս խաղի մի քանի տարբերակներում։ Այդ գյուղացու անունը Ցուկեր է և նա ստեղծված է տակոյակիից։
Օսակա քաղաքում տակոյակին նկարահանվել է Նեթֆլիքսի հեռուստատեսային «Street Food» սերիալի ճապոնական դրվագում ։
Ֆիլիպիններում առաջացած համացանցային մեմը վիրուսային տեսանյութից ցուցադրում է սննդի տարբերակ և ասում՝ «Nakatikim ka na ba ng tig-dalawang pisong takoyaki?» արտահայտությունը, որը նշանակում է «Երբևէ փորձե՞լ եք երկու պեսո տակոյակի»։ Թեև տեսանյութում ցուցադրված ուտելիքը չի պարունակում ութոտնուկ, վերբեռնողը շարունակում է այն նկարագրել որպես տակոյակի՝ այդպիսով հանգեցնելով մեմերի բազմաթիվ տատանումների ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնական խոհանոց Կատեգորիա:Արագ սնունդ Կատեգորիա:Ծովամթերքով ուտեստներ Կատեգորիա:Ութոտնուկով ուտեստներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԲՊՀ հոդվածներ 2023
Բառագիտություն
Բառագիտություն, լեզվաբանության բաժիններից, գիտաճյուղերից մեկը. ուսումնասիրում է լեզվի բառապաշարը, բառագիտական միավորները՝ բառերը, բառայնացած կայուն բառակապակցությունները։ Լայն ըմբռնմամբ սրա հիմնական հարցադրումներն են՝ բառի սահմանումը, բառատեսակների, բառագիտական միավորների արտահայտության և բովանդակային պլանների փոխհարաբերության հարցերը, բառակազմական կաղապարների բացահայտումը, բառիմաստների քննությունը, դրանց տեսակների առանձնացումը, ապա և՝ իմաստափոխության եղանակներն ու պայմանները, ուղղակի և փոխաբերական իմաստները, բառի ծագումն ու նրա պատմական զարգացումը, բառապաշարի ուսմունքը, այս կապակցությամբ՝ բառային կազմը, բառագործածության ոճական ոլորտները, բառաշերտերը, բառապաշարի հարստացման աղբյուրները, փոխառությունները, բառապշարի տեղաշարժերը, կայուն բառակապակցություններն ու դարձվածքները, բառարանագրության տեսությունն ու տեխնիկան և այլն։
Ըստ այդմ էլ բառագիտության մեջ մտնում են՝
Բառագիտությունից դուրս սրանց մի մասը (օրինակ, իմաստաբանությունը, ստուգաբանությունը, դարձվածաբանությունը) հաճախ դիտվում է իբրև լեզվաբանական առանձին գիտաճյուղ կամ գիտակարգ, իսկ բառակազմության հարցերը երբեմն տեղափոխվում են ձևաբանության բնագավառը։
Ինչ է Բառը
Բառը նախադասություն և խոսք կազմող միավորներից մեկն է։ Կազմված է հնչյուններից և վանկերից։ Բայց, ի տարբերություն հնչյունների և վանկերի, բառը ունի իմաստ, այսինքն՝ անվանում է առարկա (քար, ձու, մարդ, ձյուն, ձեռնարկ, խաղ, ձանձրույթ, միտք, ցասում), առարկայի հատկանիշ (փափուկ, ոսկե, դեղին, ծանրակշիռ, հինգ, տասնութերորդ), գործողություն (անել, լինել, դառնալ, աղալ), գործողության հատկանիշ (արագ, այսօր, տեղ-տեղ, միասնաբար), փոխարինում է այլ բառի (նա, այսպիսի, որքան, ուր, ոչ ոք, ուրիշ, ինչ-որ), արտահայտում է վերաբերմունք, զգացմունք, կոչ կամ նմանաձայնություն (անշուշտ, իբր, թեկուզ, հենց, վա՛հ, քշա՜, ճը՜ռռ), կապակցում է բառեր կամ նախադասություններ(դեպի, ըստ, առանց, բայց, և, սակայն, թեև)։ Ուրեմն բառը իմաստ արտահայտող հնչյուն կամ հնչյունախումբ է (է, ու, նա, լավ, ծարավ, հագենալ, օդերևութաբանություն)։ Միաժամանակ, առանձին վերցրած բառը արտասանական տեսակետից վանկ կամ վանկախումբ է (աղ, հյուր, մանր, երկիր, աքաղաղ, խորանարդ, գեղագիտություն)։ Բառերը լինում են միավանկ կամ բազմավանկ և սովորաբար ունենում են շեշտ։ Բառի արտահայտած իմաստը կոչվում է բառիմաստ։ Իմաստ արտահայտելու շնորհիվ բառը կարող է որպես ինքնուրույն միավոր գործածվել նախադասության մեջ, ինչպես նաև խոսքից դուրս։
Հնչյուններից կազմված լեզվական այն միավորը, որն ունի իմաստ և ինքնուրույն գործածություն, կոչվում է բառ։ Բառերի միջև սահմանը բացատն է (բանավոր խոսքում՝ դադարը)։ Բայց որոշ տեսակի բառերի բաղադրիչների միջև նույնպես կարող է բացատ (դադար) լինել։ Օրինակ՝ ոչ ոք, կուլ տալ, չլինի՞ թե, չէ՞ որ, ի միջի այլոց, գնում եմ, մի՛ գնա և այլն։ Կան մի շարք բառեր, որոնց բաղադրիչների միջև միության գծիկ է դրվում։ Օրինակ՝ ինչ-որ, դույզն-ինչ, առոք-փառոք, արագ-արագ, հյուսիս-արևելք և այլն։ Բառերը երբեմն կարող են կրճատ գրվել հատուկ կանոնների համաձայն։ Օրինակ՝ պրն.՝ Հովհ. Սարգսյան, մ.թ.ա., ն.Ք., մլն, սմ, կգ ևն։
Բառի ուղիղ և թեք ձևեր
Ժամանակակից հայերենում բառերը երկու կարգի փոփոխությունների են ենթարկվում։
Բառի այն ձևը, որից կազմվում են մյուս բառանաձևերը, կոչվում է բառի ուղիղ ձև։ Բերված օրինակներում այդպիսիք են գիրք, տուն, հայր և գնալ բառաձևերը։ Ուղիղ ձևից կազմված մյուս բառաձևերը կոչվում են բառի թեք ձևեր։ Խոսքի՝ նախադասության մեջ բառերը լինում են նախադասության անդամներ, նաև կատարում այլ դերեր (կոչական, վերաբերական, միջարկություն, կապակցող միջոց և այլն)։ Բառը (հատկապես նրա ուղիղ ձևը ) կարող է գործածվել նաև խոսքից դուրս, անկախաբար՝ հաճախ դառնալով բառ-նախադասություն։ Դրա օրինակ են բառացանկները, բառարանների գլխաբառերը, միաբառ ցուցակները, պիտակները, վերնագրերը։ Բառի ուղիղ ձևը կոչվում է նաև բառարանային ձև, քանի որ բառը բառարաններում մեծ մասամբ ներկայացվում է նախ և առաջ ուղիղ ձևով։ Բառր սովորաբար հիշվում և ճանաչվում է նախ և առաջ հենց իր ուղիղ ձևով։
Բառապաշար, լեզվի բառային կազմը
Ամեն մի լեզու ունի իր բառերը, որոնց թիվը կարող է հասնել մի քանի հարյուր հազարի։ Դրանցից ամբողջությունը տվյալ լեզվի բառապաշարն է։ Հայերենը, օրինակ, ունի ավելի քան 300 հազար բառ։ Այդ բառերը հավասար արժեք և միանման գործածություն չունեն։ Կան համեմատաբար հաճախ և հազվադեպ գործածվող բառեր։ Տվյալ լեզվի բոլոր բառերի ամբողջությունը կոչվում է բառապաշարկազմ լեզվի բառային կազմ։
Բառագիտությունը ուսումնասիրում է լեզվի բառապաշարը, դասակարգում ու խմբավորում այդ բառերն ըստ գործածականության, ըստ իմաստների, ըստ ծագման, ըստ կազմության և այլ հատկանիշների։ Ամեն մարդ յուրացնում և գործածվում է լեզվի բարապաշարի մի մասը միայն։ Ամեն անհատ միջին հաշվով գիտի, հասկանում է 20-25 հազար բառ և գործածում է դրանցից 3-4 հազարը։ Բայց բոլոր մարդիկ նույն բառերը չէ, որ գիտեն և գործածում են։ Մոտ 2000 բառ բոլորի բառապաշարում համընկնում է։ Մնացածը տարբեր է լինում թե՛ քանակով, թե՛ կազմով՝ կախված մարդու մտավոր զարգացման մակարդակից, կրթությունից, զբաղմունքից, հետաքրքրություններից, միջավայրից ու շփումներից։ Մեկ մարդու իմացած և գործածված բառերի ամբողջությունը կոչվում է տվյալ անհատի բառապաշար։
Բառապաշարի շերտերն ըստ ծագման
Հայերենի բառապաշարն ըստ ծագման բաժանվում է մի քանի շերտերի։ Գլխավոր շերտը բնիկ հայերեն բառերն են։ Բնիկ հայերեն են համարվում այն բառերը, որոնք ի սկզբանե եղել են հայերենում, որպես ժառանգություն ստացվել են մայր լեզվից՝ հնդեվրոպական նախալեզվից, և հայերենին ձուլված լեզուներից կամ դրանց հիման վրա ինչ-որ ժամանակ առաջացել են հենց հայոց լեզվի ներսում։ Հայերենի հետ ծագած բառերից են, օրինակ՝ հայր, մայր, եղբայր, արև, լույս, երկինք, երկու, երեք, ես, դու և այլն։ Հայերենում, բայց ավելի ուշ առաջացած բառերից են, օրինակ՝ սուրճ, դուչ, հրետանի, պահարան, շողակն, մեկնարկ, նվագավար, արագացուցիչ և այլն։
Հայերենի բառապաշարը ժամանակի ընթացքում փոփոխությունների ենթարկվել. եղել են բառեր, որ հնում գործածվել են, բայց հետո մոռացվել են կամ դուրս մղվել այլ բառերի կողմից։ Մի շարք բառեր գերծածվել են միջին հայերենում կամ հայերենի բարբառներից որևէ մեկում կամ մի քանիսում։ Այդպիսի ժամանակային ու տարածքային սահմանափակում ունեցող բառերը երբեմն գործածվում են ժամանակակից հայերենում՝ իբրև փոխառություններ գրաբարից, միջին հայերենից կամ բարբառներից։ Դրանք այսպես կոչված ներքին փոխառություններն են։ Օրինակ՝ օրավուր, ձերբակալել, սրբություն սրբոց, գլուխգործոց, դիցուք, հաստոց, էտել, չմուշկ, բուկլից, մղան և այլն։ Լինում են նաև արտաքին փոխառություններ, այսինքն՝ այնպիսի բառեր, որ մեր լեզվին են անցել ուրիշ լեզուներից։ Օրինակ՝ գազ, մզկիթ, հերոս, ջազ, գրամ, մատիտ, տետր, տոմս, մետաղ և այլն։
Այն արտաքին փոխառությունները, որոնք ունեն հայերեն համարժեքներ, կոչվում են օտարաբանություններ։ Օտարաբանությունների գործածությունը, որպես կանոն, մերժելի է։ Օրինակ՝ օտարաբանություններ են բդեշխ, կոմպյուտեր, ասիստենտ, ստադիոն, նովել, սալաթ, պոմիդոր, մասսա բառերը, քանի որ կան հայերեն կուսակալ, համակարգիչ, ընթերակա, մարզադաշտ, նորավեպ, աղցան, լոլիկ, զանգված բառերը, որ նույն իմաստներն ունեն, նույն բանն են նշանակում։ Մինչդեռ գազ, մզկիթ, հերոս, ջազ, գրամ, մետաղ բառերը, թեև ուրիշ լեզուներից են փոխառված, բայց օտարաբանութըուն չենք համարում, քանի որ դրանց փոխարինող հայերեն բառեր չկան։
Իմաստաբանություն
Բառի կարևորագույն հատկանիշը իմաստ արտահայտելն է։
Բառագիտության այն բաժինը, որն զբաղվում է բառերի իմաստների ու դրանց փոփոխությունների ուսումնասիրությամբ, կոչվումէ իմաստաբանություն։
Մենիմաստ և բազմիմաստ բառեր
Կան մի շարք բառեր, որոնք ունեն մեկ որոշակի իմաստ։ Օրնակ՝ աղաթթու, արջամուկ, աշխղեկ, եռահարկ, ուղղաթիռ և այլն։ Բայց կան բազմաթիվ բառեր, որոնք ունեն մեկից ավելի իմաստներ։ Օրինակ՝ բռնել, երես, ծանր, սև, քաշել, ատամ, ճյուղ, թերթ և այլն։ Մեկից ավելի իմաստ ունեցող բառերը կոչվում են բազմիմաստ բառեր։
Բազմիմաստ բառերի նշանակված իմաստներից մեկը, որպես կանոն համարվում է գլխավոր իմաստ և բառարաններում նշվում է առաջինը։ Մյուսները կոչվում են երկրորդական։ Օրինակ՝ ճյուղ 1.ծառի կամ թփի ոստ, 2.գետի վտակ, 3.գիտության կամ արտադրության բնագավառ, 4.մի տոհմի սերունդներից յուրաքանչյուրը և այլն։ Օրինակ՝ խավարտ, 1.աղվամազոտ (բույս, պտուղ), 2.ճաշի ամոքանք։
Երկրորդական իմաստներ շարքում կարող են լինել նաև բառի փոխաբերական (այլ բառի իմաստով) ու բանաստեղծական կիրառության դեպքեր։ Օրինակ՝ շուչ բառի հիմնական իմաստն է՝ «ներշնչվող ու արտաշնչվող օդը»։ Երկրորդական իմաստներից է «շնչվող օդի հոսանքի ձայնը»։ Փոխաբերական իմաստներից են՝ «1. որևէ բանի նշան, դրսևորում, 2. որևէ բանի էությունը, ոգին, 3. բուրմունք, հոտ»։ Ոսկեքար բառի հիմնական իմաստն է՝ «ոսկեկանաչավուն թանկաևժեք քար՝ քրիզոլիթ»։ Երկրորդական իմաստն է՝ «ոսկեքարից կերտված»։ Բանաստեղծական իմաստն է՝ «ոսկու բյուրեղ, բնածին ոսկու բեկոր»։
Փոխաբերական իմաստները միշտ երկրորդական են։ Սակայն բանաստեղծական իմաստը կարող է նաև գլխավոր լինել։ Այդ դեպքում բառն ինքն էլ կկոչվի բանաստեղծական։ Օրինակ՝ ծաղկաժպիտ կայծակնացայտ, հայրենազուն, ձայնաշղթա, սիրամրմունջ, կենսաժպիտ, շուշանաշուրթ, ոգեպատիր և այլն։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բառագիտություն Կատեգորիա:Լեզվաբանություն Կատեգորիա:Իմաստաբանություն Կատեգորիա:Բառարանագրություն Կատեգորիա:Բառապաշար
Իսպանա-հունգարական հարաբերություններ
Իսպանա-հունգարական հարաբերություններ, դիվանագիտական հարաբերությունները Իսպանիայի թագավորության և Հունգարիայի Հանրապետության միջև։
Հունգարիայի և Իսպանիայի միջև երկկողմ դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1938 թվականի հունվարի 13-ին։
Իսպանիայի մայրաքաղաք Մադրիդում գործում է Հունգարիայի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպանություն ։ Բացի դեսպանությունից, Հունգարիան Իսպանիայում ունի նաև հինգ պատվավոր հյուպատոսարաններ։
Կալաշնիկի (այլ կիրառումներ)
Կալաշնիկի, կարող է վերաբերել՝
Իսպանա-հունգարական հարաբերություններ
Իսպանիայում Հունգարիայի հյուպատոսարանները գտնվում են Խիխոն, Մալագա, Տեներիֆե, Վալենսիա քաղաքներում և Բալեարյան կղզիներում։
Բուդապեշտում գործում է Իսպանիայի թագավորության դեսպանություն։ Ե՛վ Հունգարիան, և՛ Իսպանիան Շենգենյան համաձայնության անդամ երկրներ են, ուստի՝ երկու երկրների քաղաքացիները ազատ ելք ու մուտք կատարել։
Երկու պետությունները Միավորված ազգերի կազմակերպության, Եվրոպայի անվտանգության և համագործակցության կազմակերպության, Եվրոպական Միության և Հյուսիսատլանտյան դաշինքի լիիրավ անդամներ են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:Հունգարիայի արտաքին հարաբերություններ
Կալենիկի (այլ կիրառումներ)
Կալենիկի, կարող է վերաբերել՝
Յալոբուշա շրջան (Միսսիսիպի)
Յալոբուշա շրջան (Yalobusha County), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.210 կմ² է, բնակչությունը՝ 12.678 մարդ (2010 թ. տվյալներով) ։ Շրջանի վարչական կենտրոններն են Ուոթեր Վելի և Քոֆիվիլ բնակավայրերը ։ Կազմավորվել է 1833 թ.։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Հադրութի շրջան (ԼՂԻՄ)
Հադրութի շրջան (Һадрут рајону; Հադրութի շրջան), վարչական միավոր Խորհրդային Ադրբեջանի կազմում ընդգրկված Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզում ։
Պատմություն
1930 թվականի օգոստոսի 8-ին ձևավորվել է շրջանը վարչատարածքային բաժանաման ընթացքում ստանալով Դիզակի շրջան անվանումը ։ 1939 թվականի սեպտեմբերի 17-ին այն վերանվանվեց Հադրութի շրջան ։
Ներկայումս ԼՂԻՄ-ի Հադրութի շրջանի տարածքը վերահսկվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության կողմից (ԼՂՀ Հադրութի շրջանի մի մասը) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԼՂԻՄ-ի շրջաններ
(21419) Դեվիենս
(21419) Դեվիենս , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1998 թվականի մարտի 20-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Կալինինա (այլ կիրառումներ)
Կալինինա, կարող է վերաբերել՝
Պրիլեպովկա (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)
Պրիլեպովկա (Прилеповка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Լեմբոլովո (գյուղ, Կույվոզովսկոե գյուղական բնակավայր)
Լեմբոլովո (Лемболово), գյուղ Ռուսաստանի, Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 118 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վսևոլոժսկի շրջանի բնակավայրեր
Մայդան-Պետրովսկի
Մայդան-Պետրովսկի (Майдан-Петрівський, Majdan Piotrowski), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մայդան-Պետրովսկի գյուղում բնակվում էր 10 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,371 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 26,95 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բերքառատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Արագածոտնի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արագածոտնի մարզի Բերքառատ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 5 հուշարձան (4 միավոր)։
|}
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Ֆրանսիական բագետ
Ֆրանսիական բագետ (une baguette de pain կամ պարզապես une baguette<font style="background-color: rgb(254, 252, 224);"> , բելգիացիների մոտ՝ pain français), երկար և բարակ հացամթերք, ներսից՝ փափուկ, արտաքինից՝ խրթխրթան, հաճախ վրան ալյուր է ցանված լինում։ Ստանդարտ բագետի երկարությունը 65 սմ է, լայնությունը՝ 5-6 սմ, իսկ բարձրությունը՝ 3-4 սմ։ Քաշը մոտավորապես 250 գրամ է։ Ֆրանսիայի յուրօրինակ խորհրդանիշներից է։
Պատմություն
Բագետի ստեղծման վերաբերյալ մի քանի պատմություններ կան, սակայն դրանցից ոչ մեկը վերջնականորեն չի հաստատվել։
Ըստ առաջին վարկածի՝ բագետի ստեղծումը վերագրվում է Նապոլեոնյան պատերազմների դարաշրջանին։ Հացթուխները հատուկ պատրաստում էին երկար և բարակ հացեր, որպեսզի զինվորները կարողանային դրանք տեղափոխել իրենց շալվարների մեջ դրած ։ Այս վարկածը  ամենակասկածելիներից է․ նախ՝ ակնհայտ է, որ հացը տեղափոխելու այդ միջոցը այդքան էլ հարմարավետ չէ։ Պատկերացրեք, թե ինչի կվերածվեր հացը երեկոյան ընթրիքի ժամանակ։ Բացի այդ, բագետը նախատեսված չէ երկար պահպանման համար (ինչը շատ անհրաժեշտ է ռազմական սննդի համար)։ Այն չորանում է պատրաստումից մի քանի ժամ անց։
Ըստ մեկ այլ վարկածի՝ բագետը ֆրանսիական արտադրանք չէ։ Այն ավստրիական է, իսկ ավելի կոնկրետ՝ վիեննական։ 1839 թվականին Փարիզում բացվեց «­Վիեննական հացի խանութ» և վերջինիս ապրանքներից մեկը՝ բագետը, շուտով դարձավ հայտնի և՛ Ֆրանսիայի մայրաքաղաքում՝ Փարիզում, և՛ երկրի մյուս քաղաքներում ։
<font style="background-color: rgb(254, 252, 224);">Այլ հետազոտողներ կարծում են որ բագետի ծագումը կապված է 19-րդ դարում Փարիզի մետրոպոլիտենի կառուցման հետ։ Թունելը փորում էին Ֆրանսիայի տարբեր շրջաններից եկած բանվորներ, որոնց մեջ շատ հաճախ տարաձայնություններ ու վեճեր էին առաջանում, և քանի որ նրանցից յուրաքանչյուրը իր մոտ ուներ դանակ՝ հաց կտրելու համար, այդ վեճերը շատ հաճախ կարող էին լավ ավարտ չունենալ։ Այդ ժամանակ մետրոյի նախագծի հեղինակը՝ Ֆյուլժանս Բյենևյուն խնդրեց հացթուխներին պատրաստել այնպիսի հաց, որը կարելի էր կտրել ձեռքով։ Սա հնարավորություն կտար աշխատողներից վերցնել դանակները։ Հետաքրքրական է, որ իրականում բագետը ավելի հաճելի է կտրել ձեռքով, այլ ոչ թե դանակով։
Մեկ այլ տարբերակ ասում է, որ 1920-ական թվականներին Փարիզում օրենք դուրս եկավ, որը արգելում էր հացի արտադրամասերը բացել առավոտ 4-ից շուտ։ Այդ պատճառով հացթուխները չէին հասցնում պատվիրատուներին թարմ հաց հասցնել։ Այդ ժամանակ նրանք հայտնաբերեցին (կամ էլ վերցրեցին վերոնշյալ վիեննական հացի խանութից) հեշտ պատրաստվող հացի բաղադրատոմսը։
Այնուամենայնիվ, «ավանդական ֆրանսիական բագետ» հասկացությունը և վերջինիս բաղադրատոմսը  ձևավորվել է միայն 1993 թվականի սեպտեմբերին, երբ ֆրանսիական կառվարությունը հրապարակեց «դեկրետ հացի մասին», որպեսզի պաշտպանի ավանդական հացի արտադրամասերը մեծ սուպերմարկետների ճնշումից, որոնք պատրաստում և վաճառում էին ավելի մեծ քանակով, բայց ավելի անորակ բագետներ ։
Բագետի հատկությունները և տեսակները
Բագետը մինչև օրվա վերջ չորանալու հատկություն ունի։ Ըստ ավանդության այն կտրվում է ձեռքով, այլ ոչ թե դանակով։ Ֆրանսիական հացի խանութներում հիմա կարելի է գնել բագետի տարբեր տեսակներ՝ տարբեր ձևերի և համերի. Որպեսզի բավարարեն գնորդներին, շատ հացթուխներ պատրաստում են տարբեր երկարության բագետներ և անգամ տարբեր ձևերով են թխում։ Առավոտյան վաճառասեղանների վրա հացը դեռ տաք է և կարելի է ընտրել․ երկա՞ր, թե՞ ոչ այնքան, շա՞տ, թե՞ քիչ բոված, կարմրագո՞ւյն, թե՞ մի քիչ ավելի վառված։ Շատ վարպետներ գաղտնի են պահում իրենց բաղադրատոմսերը։
Փարիզյան բագետ
Փարիզում ամեն օր վաճառվում է կես միլիոնից ավելի բագետ։ Փարիզյան բագետը կշռում է ուղիղ 200 գրամ։ Փարիզում ցանկացած հաճախորդ կարող է խնդրել, որպեսզի իրեն տան կես բագետ և նա չի մերժվի։
Բաղադրատոմս
Նախ ցորենի ալյուրից պատրաստում են թթխմոր և թողնում 20 րոպե։ Ավելացնում են խմորասնկեր և ջուր։ Խառնում են 10 րոպե և թողնում են, որ հանգստանա 45 րոպե։ Խմորից ստանում են երկար բատոններ։ Առնվազն 3 կտրվածք են անում դանակով և թողնում խոնավ կտորի տակ ևս 40 րոպե, այնուհետև 15 րոպե դնում են վառարանի մեջ։
Ալեքսանդր Դովժենկո
Ալեքսանդր Պետրովիչ Դովժենկո (Олександр Петрович Довженко, սեպտեմբերի 10, 1894, Սոսնիցա, Չեռինգովյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն - նոյեմբերի 25, 1956, Պերեդելկինո, Մոսկվայի մարզ, ԽՍՀՄ), ազգությամբ ուկրաինացի խորհրդային կինոռեժիսոր, կինոդրամատուրգ, սցենարիստ, մոնտաժող, դիվանագետ, նաև գրող, ՌՍՖՍՀ ժողովրդական արտիստ, Լենինյան և Ստալինյան մրցանակների դափնեկիր, համր կինոյի նշանավոր գործիչներից մեկը։
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Դովժենկոն ծնվել է 1894 թվականին, Սոսնիցայում, գյուղացու ընտանիքում։ 1914 թվականին ավարտել է Գլուխովսկիի ուսուցչական ինստիտուտը։ Մյունխենում սովորել է նկարչություն։ Վարել է տարբեր պաշտոններ Ուկրաինայում (1917-1923), ինչպես նաև դիվանագիտական աշխատանք է կատարել Լեհաստանում և Գերմանիայում։ 1926 թվականին մուտք է գործել կինոասպարեզ, սկզբում որպես սցենարիստ, ապա ռեժիսոր։ «Դիվանագիտական սուրհանդակի պայուսակը» կինոնկարից հետո (1927), Դովժենկոն բեմադրեց «Զվենիգորա» կինոժապավենը (1928), որը հռչակ բերեց հեղինակին։ 1929 թվականին Դովժենկոն էկրանավորեց «Արսենալ» կինոնկարը։ «Հողը» կինոնկարը երկու անգամ դասվեց աշխարհի 12 լավագույն ֆիլմերի շարքը։ «Իվան» կինոպատումից հետո (1932) Դովժենկոն էկրանավորեց «Աերոգրադը» (1935): «Շչորս» կինոնկարը (1939) դասական գործ է, որը մեծ աղմուկ հանեց Միացյալ Նահանգներում ու Անգլիայում և անվանվեց «Ուկրաինացի Չապաև»։ 1948 թվականին Դովժենկոն բեմադրեց իր վերջին՝ «Միչուրին» կինոնկարը։ Դովժենկոն մահացավ 1956 թվականին, 62 տարեկան հասակում, «Պոեմ ծովի մասին» կինոժապավենի նկարահանումները սկսելուց մի քանի օր առաջ։ Այն ավարտեց նրա այրին՝ Սոլնցևան, 1958 թվականին։ Կինոնկարի սցենարիստին՝ Դովժենկոյին, 1959 թվականին ետմահու շնորհվեց Լենինյան մրցանակ։ Դովժենկոյի ստեղծագործական անսահման կարողության վկաները դարձան նաև փաստագրական կինոնկարները՝ «Ազատագրում» (1940), «Պայքար մեր խորհրդային Ուկրաինայի համար» (1943), ինչպես նաև «Հայրենի երկիր» (1946)՝ նվիրված Խորհրդային Հայաստանիսոցիալիստական շինարարությանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի գրողներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Մոսկվայի 850-ամյակի հուշամեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Փոցխո
Փոցխո (ფოცხო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Սենակի շրջանում ։
Զավեն Մարուքյան
Զավեն Արսենի Մարուքյան, հայ մանկավարժ։ ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցիչ (1961): ԽՄԿԿ անդամ (1944): Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Փոցխո
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 120 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Սենակից հեռու է 25 կմ։
Զավեն Մարուքյան
Կենսագրություն
Զավեն Մարուքյանը ծնվել է 1919 թվականին, Հին Բայազետում։ Ավարտել է Երևանի մանկավարժական տեխնիկումը, աշխատել Թալինի շրջանի Սորիկ գյուղի տարրական դպրոցում ։
1939 թվականի հոկտեմբերին զորակոչվել է բանակ։ 1941 թվականին ծառայել է Ուկրաինայի Ժիտոմիր քաղաքի 1746-րդ զորամասում, եղել տանկի հրամանատար։ Մասնակցել է Ժիտոմիր, Նովգորոդ-Վոլինսկու ուղղությամբ թշնամու դեմ մղված մարտերին, իր տանկով շարքից հանել է թշնամու տանկերը, մեծ թվով զինվորների, որի համար պարգևատրվել է «Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով։ Այդ մարտում վիրավորվել է և տեղափոխվել Խարկով, ապա՝ Լազարևսկայա կայարանի հիվանդանոց, այնուհետև տեղափոխվել է Երևանի զինվորական հիվանդանոց, որտեղից էլ զորացրվել է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:«Մարտական ծառայությունների համար» մեդալով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Իգնասի
Իգնասի (Ignasõ), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մեռեմյաե շրջանում։
Չաբար
Չաբար (Čabar), քաղաք է Խորվաթիայում, գտնվում է Պրիմորսկո Գորանսկա շրջանի Գորսկի Կոտարի հյուսիսային մասում։ Քաղաքը կանգնած է փոքրիկ Չաբրանկի գետի աջ ափին (Կուպա վտակ), որի հետ սահմանակցում է Սլովենիան։ Քաղաքի բնակչությունը ըստ 2001 թվականի տվյալների կազմում է 511 մարդ, իսկ համայնքների հետ միասին բնակչության թիվը կազմում է 4387 մարդ, որոնցից 95%-ը խորվաթներն են։ Չաբարը Խորվաթիայի լեռնադահուկային սպորտի կենտրոններից մեկն է։
Քաղաքով անցնում է Դելնիցե - Չաբար - Սլովենիա ավտոճանապարհը։
Քաղաքը հիմնադրվել է 1642 թվականին Խորվաթիայի իշխան Պետրոմ Զրինսկի կողմից, որը նպաստում է քաղաքի աճին ու զարգացմանը։ XVII դարի 50-ական թվականներին այստեղ կառուցվեց առաջին դարբնոցը, որը հատագայում դարձավ դարբնական կենտրոններից մեկը։ XVII դարի վերջում կառուցվեց սուրբ Անտոնիա եկեղեցին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Խորվաթիայի բնակավայրեր
Խանդո
Խանդո (ხანდო), գյուղ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզի Ախալքալաքի մունիցիպալիտետում։ Շրջկենտրոն Ախալքալաքից ուղիղ գծով 10 կմ հյուսիս-արևմուտք, Փարվանա գետի աջ կողմում, ձորապռնկից ոչ հեռու, ծ.մ. 1660-1670 մ բարձր հարթավայրում։
Պատմություն
«Գյուրջիստանի վիլայեթի մեծ դավթարի» (էջ 202-203) վկայությամբ 1595 թ. Խանդոն Ախալքալաքի տարածաշրջանում, հանդիսանում էր ամենամեծ գյուղը և միավորում էր 61 ծուխ (տուն), բնակչությունը՝ 1525 մարդ, հարկվել 15 000 ակչե։ Գյուղը մտնում էր Անտառային Ջավախքի լիվայի (շրջանի) մեջ։ Մինչև 16-րդ դարի վերջը Խանդոյի հողատարածության մեծ մասը (1600 հա), շրջափակված էր սաղարթախիտ անտառով։
1830 Խանդո գյուղը առնում է նոր շունչ, այստեղ են ներգաղթել Արևմտյան Հայաստանի Էրզրում նահանգի Խաչքավանք գյուղից, Բասենից նաև Կարսից։ 1828 թվականի ապրիլին սկսված ռուս-թուրքական պատերազմում գեներալ Բ. Ֆ. Պասկևիչի զորքերը գրավեցին Ջավախքի կենտրոն Ախալքալաքը, և այն ավարտվեց Ադրիանապոլսի հաշտության պայմանագրով (1829 թ. Սեպտեմբերի 2), որով Ռուսական կայսրությանն անցան Ախալցխա, Ախալքալաք և Ծալկա քաղաքները։
Արևմտյան Հայաստանի Էրզրումի, Բասենի, Բաբերդի և այլ գավառներից 7300 հայ ընտանիքներ Կարապետ արքեպիսկոպոս Բագրատունու գլխավորությամբ գաղթեցին և բնակություն հաստատեցին Ախալցխայի, Ախալքալաքի և Ծալկայի շրջակայքում՝ վերականգնելով ու հիմնադրելով ավելի քան 60 գյուղ և 50 եկեղեցի։ Այդ թվում էր Խանդո գյուղը և Խանդոյի Սուրբ Գևորգ եկեղեցին (վանքը)։
Հուշարձաններ
Պատմական հուշարձաններից կանգուն են մնացել Ս. Գևորգ եկեղեցին (XII - XIII դդ.), որը կառուցված է սրբատաշ կարծր քարով ու աչքի է ընկնում ճարտարապետական բարձր արվեստով, և իջևանատունը։ Կան նաև արհեստական քարանձավներ, որոնք իրար են միացած ստորգետնյա անցուղիներով (մեկը իջնում է դեպի Փարվանա գետը)։ Գյուղի Ս. Խաչ եկեղեցին կառուցվել է 1831 թվականին։
Մադաթաշեն
Մադաթաշեն, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հարավային հատվածում։ Ասկերան շրջկենտրոնից գտնվում է 50 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 24 կմ հեռավորութան վրա։
Աշխարհագրություն
Համայնքը լեռնային է, ունի 506.4 հա տարածք, որից 225.06 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 262.85 հա անտառային հողեր։ Մադաթաշեն համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Վարանդա գետի վտակը։
Պատմություն
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ ։
Բնակչություն
Մադաթաշեն համայնքի բնակչության թիվը կազմում է 104 մարդ, կա 30 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Կան պատմամշակութային հուշարձաններ՝ Սբ. Աստվածածին եկեղեցի (19-րդ դար), գերեզմանոց (18-19-րդ դարեր), ջրաղաց (19-րդ դար), կամուրջ (17-րդ դար), աղբյուր (17-րդ դար), հաշվառված է 6 հուշարձան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության աշխարհագրություն
Բարեկամության շքանշանի ասպետների ցանկ
Ստորև ներկայացված է Բարեկամության շքանշանի ասպետների ամբողջական ցանկը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ շքանշաններ Կատեգորիա:Ցանկեր:Հայաստան
Յազու շրջան (Միսսիսիպի)
Յազու շրջան (Yazoo County), ԱՄՆ Միսսիսիպի նահանգի 82 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.383 կմ² է, բնակչությունը՝ 28.065 մարդ (2010 թ. տվյալներով) ։ Շրջկենտրոնն է Յազու Սիթի բնակավայրը ։ Կազմավորվել է 1823 թ.։ Շրջանը կոչվել է նրա արևմտյան սահմանագիծը կազմող Յազու գետի անունով, որը հնդկացիական չոքթո ցեղի լեզվից թարգմանած՝ նշանակում է «Մահվան գետ» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միսսիսիպիի շրջաններ
Մոշխմհատ
Մոշխմհատ, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում։
Անվանում
Նախկինում անվանվել է նաև Քարաղբյուր, հետագայում անվանվել է Մոշխմհատ։ Գյուղի Մոշխմհատ անվանումը կապված է գյուղի շրջակայքում եղած մշուտների հետ։ Մոշխմհատ գյուղը հիմնելու համար հատվել են մոշուտները գյուղը հիմնել են «մոշից հատված խամի» վրա, որը տեղի բառբառով դարձել է «մոշ-հատ-խամ» հետագայում՝ «Մոշխմհատ» ։
Աշխարհագրություն
Գյուղը գտնվում է Ղարաբաղի լեռնաշղթայի Իշխանասարի լեռների Փոքր Քիրս լեռնագագաթի դեպի արևելք ձգվող լեռնաճյուղերի արևմտյան կողմի խոր ձորի աջ լանջի հարթավայրային մասում, Վարանդա գետի վտակի մոտ, Կարկառ գետի աջ գետահովտում, Ստեփանակերտ քաղաքից 26-27 կմ հարավ-արևելք, Ասկերան քաղաքից 42 կմ դեպի հարավ։
Գյուղի հողային տարածությունը կազմում է 325,84 հա։
Գտնվում է ծովի մակերևույթից 985 մ բարձրության վրա։
Մոշխմհատ գյուղը հնում մտել է Մեծ Հայքի Արցախ նահանգի Խաչեն գավառի, իսկ հետագայում Ելիզավետպոլի նահանգի Շուշիի կազմի մեջ։
Գյուղը նախկինում կառուցված է եղել ներկայիս գյուղատեղից քիչ վերև, «Քարաղբյուր» կոչվող հանդամասում, որտեղ այժմ էլ պահպանվել են հին գյուղատեղի ավերակները։ Հետագայում ըստ տեղացիների վկայության, բարձր հարկերից խուսափելու համար, մի գիշերվա ընթացքում բնակիչները տեղափոխվել և հիմնել են ներկա գյուղատեղը։ Տեղաբաշխված է հանրապետության հարավային հատվածում։ Ասկերան շրջկենտրոնից գտնվում է 42 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 26 կմ հեռավորութան վրա։ Համայնքը լեռնային է, ունի 325.84 հա տարածք, որից 146.83 հա գյուղատնտեսական նշանակություն, 153.34 հա անտառային հողեր։ Մոշխմհատ համայնքի սահմանային գոտով հոսում է Վարանդայի վտակը։
Գյուղը Արցախյան ազատամարտին
1989 թվականին գյուղում կազմավորվել է ինքնապաշտպանական, կամավորական ջոկատ, որը առանձին, իսկ 1992 թվականի Արցախի  ՊԲ ստորաբաժանումների կազմում  մասնակցել է Ասկերանի, Մարտակերտի, Քելբաջարի,  և Արցախի այլ շրջանների ու բնակավայրերի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերի։ Այդ մարտերի ընթացքում գյուղից զոհվել են 3 ազատամարտիկ։ Գյուղի բնակիչնեչը մասնակցել են նաև 1941-1945 թվականների պատերազմին։
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի հետևանքով գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ ։
Բնակչություն
Գյուղի բնակչության թիվը 20-րդ դարասկզբի տվյալներով կազմել է 50 տուն հայ բնակիչ, 1959 թվականի տվյալներով կազմել է 250 հայ բնակիչ, 1987 թվականի տվյալներով կազմել է 26 հայ բնակիչ, 2005 թվականի մարդահամարի տվյալներով կազմում է 52 մարդ, իսկ 2010 թվականի տվյալներով կազմում է 52 մարդ, 25 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը