cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ոսկու ստանդարտ
Ոսկու ստանդարտ - ոսկու մոնոմետալիզմ, դրամական համակարգ, երբ համընդհանուր համարժեքի դեր է կատարում ոսկին, շրջանառում են ոսկյա ստակները կամ ոսկով փոխանակվող դրամանիշերը։ Սահմանվել է 18-րդ վերջին Մեծ Բրիտանիաում, կապիտալիստական աշխարհում լայն տարածում ստացել 19-րդ դարի վերջին քառորդում։ Գոյություն է ունեցել ոսկյա ստակների, իսկ 1924-1928 թվականներից՝ ոսկյա ձուլածոների և դևիզային ստանդարտների ձևերով։ Առաջինի համար բնորոշ էին ոսկյա ստակների ազատ շրջանառությունը, փողի բոլոր ֆունկցիաների կատարումը ոսկու կողմից, լիարժեք դրամների հատումը։
Ոսկյա ձուլածոներ
Ոսկյա ձուլածոների ստանդարտի դեպքում (կիրառվել է ոսկու հարուստ պաշարներ ունեցող երկրներում) թղթադրամները կամ բանկային տոմսերը փոխանակվում էին որոշակի կշիռ և հարգ ունեցող ձուլածո ոսկու, այլ ոչ թե ոսկյա ստակների հետ։ Ըստ ոսկու դևիզային ստանդարտի, ազգային դրամանիշերը փոխանակվում էին այլ երկրների վալյուտաների հետ, որոնք, իրենց հերթին, կարող էին փոխանակվել ոսկով։ 1929-1933 թվականներին, վալյուտային ճգնաժամի հետևանքով, ոսկու ստանդարտը վերացվեց կապիտալիստական երկրների մեծ մասում, 1934-1936 թվականներին՝ Ֆրանսիայում և արևմտաեվրոպական մի շարք պետություններում, և սահմանվեց թղթադրամի շրջանառություն։ 1971 թվականի օգոստոսի 15-ից ԱՄՆ-ը պաշտոնապես արգելել է նաև թղթե դոլարների փոխանակումը ոսկով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դրամական համակարգեր Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն
Ջերաչե
Ջերաչե (Gerace), քաղաք Իտալիայում՝ Կալաբրիա մարզի Ռեջիո Կալաբրիա գավառում։
Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 2.690, բնակչության խտությունը կազմել է 107 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 28 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 89040։ Հեռախոսային կոդը՝ 0964։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքիներ
Ջինի Ուիզլի
Ջինևրա Մոլի (Ջինի) Ուիզլի, Ջոան Ռոուլինգի Հարրի Փոթերի մասին պատմող վիպաշարի հերոսուհիներից մեկը։ Ջինին ներկայացվում է Հարրի Փոթերի առաջին՝ «Հարրի Փոթերը և Փիլիսոփայական քարը» գրքում` որպես Ուիզլի ընտանիքի միակ դուստրը և ամենափոքր անդամը։ Հարիին սիրահարվել է նրան, և գրքի վերջին մասում նրանք ամուսնացել են։
Ընդհանուր կերպար
Ջինի Ուիզլին զտարյուն կախարդ է, ով ծնվել է 1981 թվականի օգոստոսի 11-ին ։ Նա հաճախել է Հոգվարթս մոգության և կախարդության դպրոցը և ուղարկվել է Գրիֆինդոր ֆակուլտետ՝ իր ընտանիքի մյուս անդամների պես։ Ըստ Ռոուլինգի՝ Ջինին՝ սերունդներ գոյատևած Ուիզլի ընտանիքի առաջին դուստրն էր. կար մի հին ավանդույթ՝ կապված ընտանիքում ծնված յոթերորդ աղջկա յոթերորդ դստեր և յոթերորդ տղայի յոթերորդ որդու հետ, և նրան բախտ էր վիճակվել լինել յոթերորդը, ուստի նա շնորհալի կախարդ էր, ինչն ըստ Ռոուլինգի՝ նկատելի էր մարդկանց համար, քանի որ նա բավականին տպավորիչ արտաքին ուներ ։ Ժամանակի ընթացքում Ջինին դառնում է հզոր կախարդ՝ անկախ և ընդունակ, ով շատ անգամ Հարրիի հետ մեկտեղ կռվել է Չար ուժերի դեմ։
The Leaky Cauldron և Mugglenet-ին տված ընդհանուր հարցազրույցին Ռոուլինգը բացահայտել է, որ նա միշտ գիտեր, որ Ջինին ու Հարրին վերամիավորվելու են ։ Հեղինակը բացատրել է, որ վեպում գործողությունների զարգացումը հանգեցրել է նրան, որ ընթերցողի համար նույնպես պարզ է դառնում, որ Ջինին կատարյալ աղջիկ է Հարրիի համար։ Ռոուլինգը հաստատել է, որ Հարրիին պետք էր մի աղջիկ, ով համապատասխան կլիներ Հարրիի պահանջներին ։
Կերպարի մասին
Ջինին առաջին անգամ հայտնվում է Հարրի Փոթեր վիպաշարի «Հարրի Փոթերը և Փիլիսոփայական քարը» հատվածում, երբ Հարրին բախվում է Ուիզլի ընտանիքին King's Cross կայարանում, ու նրանք օգնում են Հարրիին հասնել 9¾ հարթակ։ Հարրիի ինքնությունը կռահելով՝ Ջինին հարցնում է մորը, թե արդյոք կարող է նստել Հոգվարթսի արագընթացը, որպեսզի այնտեղ հանդիպի վերջինիս ։ Երկրորդ՝ «Հարրի Փոթերը և Գաղտնիքների սենյակը» գրքում Ջինին առաջին կուրսի ուսանողուհի է, որտեղ նա սիրահարվում է Հարրիին։ Այդ հատվածի վերջում պարզ է դառնում, որ հենց նա է բացել գաղտնիքների սենյակը և հարձակվել Մագլ ուսանողների վրա, քանի որ հիպնոսացված էր Թոմ Ռիդլի դպրոցական հին օրագրով, որը մինչ այդ Լուսիուս Մալֆոյը դիտմամբ դրել էր Ջինիի գրքերի արանքում։ Ջինին այդքան էլ չի նշմարվում «Հարրի Փոթերը և Ազքաբանի կալանավորը» երրորդ գրքում՝ չնայած որ Հոգվարթսի ուսանող էր։ «Հարրի Փոթերը և Հրե գավաթը» չորրորդ գրքում նրա դերն ավելի մեծ է․ քանի որ նա ներկայանում է Քվիդիչի աշխարհի առաջնությանը՝ Նևիլ Լոնգբոթոմի հետ։
«Հարրի Փոթերը և Փյունիկի միաբանության» հինգերորդ գրքում Ջինին արդեն մոռացել էր Հարրիին (չնայած սա խորամանկ մի քայլ էր, որի նպատակն էր ստիպել Հարրին, որ իրեն նկատի, նույնիսկ Հերմիոնան նախկինում նրան խորհուրդ էր տվել ցույց չտալ, որ անտարբեր չէ Հարրիի նկատմամբ, բայց այլ տղաների հետ ժամադրության գնալ) և սկսել էր հանդիպել Մայքլ Քորների հետ, ում հետ ծանոթացել էր Yule Ball-ում ։ Երբ Ամբրիջը պատժում է Հարրիին՝ արգելելով նրան խաղալ Քվիդիչի հաջորդ խաղին, Ջինին փոխարինում է նրան։ Գրքի վերջին հատվածում Ջինին բաժանվում է Մայքլից։ Նա միանում է Դամբլդորի ջոկատին և դառնում է այն հինգ անդամներից մեկը, ով միանում է Հարրիին՝ փորձելով փրկել Սիրիուս Բլեքին Մոգության նախարարությունից։ Գրքի վերջում Ջինին մասնակցում է Մոգության նախարարության դեմ մղվող պայքարում, բայց հետ է նահանջում ձախ ծունկը վնասելու պատճառով ։
«Հարրի Փոթերը և Խառնածին արքայազնը» վեցերորդ գրքում Զաքարիաս Սմիթին կախարդելուց հետո պրոֆեսոր Սլագհորնը նկատում է նրա կախարդական ունակություները և հրավիրում է միանալու իր Slug Club խմբին։ Ջինին դառնում է Գրիֆինդոր Քվիդիչ թիմի մշտական անդամ և փոխարինում է Հարրիին, երբ Սևերուս Սնեյփը նրան կալանքի տակ է դնում։ Տեսնելով Ջինիին՝ միջանցքում Դինի հետ համբույրվեիս՝ Հարրին հուսահատվում է։ Նման արձագանքը զարմացնում է Հարրիին և նա հասկանում է, որ զգացմուքներ ունի Ջինիի նկատմամբ ։ Երբ Ջինիի ավագ եղբայր Ռոնը բացասաբար է արտահայտվում քրոջ և Դինի հարաբերություններին, Հարրին սկսում է վախենալ, որ իր մոտ կարող է նույն արձագանքը լինի, ինչ որ Ռոնի մոտ։ Ջինիի հարաբերությունները Դինի հետ ավարտվում են ապրիլին այն պատճառով, որ նրան պատահաբար հրում է Հարրիին, ով Ֆելիքս ֆելիցիսի ազդեցության տակ էր և շրջում էր Անտեսանելիության թիկնոցով, սակայն Ջինին կարծում է, թե, իրեն հետևից հրողը Դինն է ։ Ջինին և Հարրին առաջին անգամ համբուրվում են, երբ Գրիֆինդորը նորից հաղթում է Քվիդիչի առաջնությունը։ Այսպիսով ձևավորվում է նրանց հարաբերությունները։ Սա ոչ մի կերպ չի խանգարում Հարրիի և Ռոնի ընկերությանը, որից Հարրին ամենաշատն էր վախենում, և նրանք մի քանի ամիս ընկերություն էին անում։ Դամբլդորի մահից հետո Հարրին որոշում է վերջ դնել իրենց հարաբերություններին, քանի որ վախենում էր, որ Ջինիի կյանքը նույնպես կարող է վտանգի տակ լինել։
Իմանալով,որ Հարրին, Ռոնը և Հերմիոնան լքում են Հոգվարթսը՝ փնտրելու Հորքրաքսները, Ջինին համբուրում է Հարրիին և նրանք գիտակցում են, որ դեռ զգացմունքներ ունեն իրար նկատմամբ։ Նա իր վեցերորդ տարում վերադառնում է Հոգվարթս, որտեղ Նևիլի և Լունայի հետ աշխատում է Դամբլդորի ջոկատի վերամիավորման ուղղությամբ։ Այն պատճառով, որ Ռոնը հետախուզման մեջ էր Հարրիի և Հերմիոնայի հետ, Ջինին ստիպված էր վերադառնալ և իր ընտանիքի հետ թաքնվել, որպեսզի իրենց չգտնեն։ Չնայած անչափահաս լինելուն՝ նա մասնակցում է Հոգվարթսի պատերազմներին իր մոր և Հարրիի կամքին հակառակ ։ Հարրիի ենթադրյալ մահից հետո Ջինին, Հերմիոնան և Լունան կռվում են Բելլատրիքս Լեսթրենջի դեմ, ով փորձում էր Սպանող անեծքով սպանել Ջինիին։ Այդ պահին զայրացած Մոլլի Ուիզլին միջամտում է և սպանում Բելլատրիքսին ։
Յոթերորդ գրքի՝ «Հարրի Փոթերը և Մահվան պարգևները», վերջում ներկայացվում է այդ իրադարձություններից տասնինը տարի անց կատարվող դեպքերը․ Հարրին և Ջինին արդեն միասին են և ունեն արդեն երեք երեխա՝ Ջեյմսը, Ալբուսը և Լիլին։ Չնայած վերջաբանում ակնհայտորեն չի նշվում, որ Ջինին ու Հարրին ամուսնացած են, նորությունները և այլ աղբյուրները փաստում են այդ մասին  ։ Ռոուլինգը գրքի հրատարակումից հետո մանրամասն նկարագրել է Ջինիի ապագան՝ հայտնելով, որ Հոգվարթսն ավարտելուց հետո նա միացել է Holyhead Harpies-ին և մի քանի տարի այնտեղ խաղալով՝ թողել է թիմը՝ դառնալու Քվիդիչի թղթակիցը Daily Prophet-ում և ընտանիք կազմելու Հարրիի հետ  ։ «Հարրի Փոթերը և Անիծված երեխան» պիեսում Ջինին պետք է օգնի Հարրիին հաշտվել իրենց կամակոր որդու՝ Ալբուս Սևերուս Փոթերի հետ. այստեղ նաև նշվում է նախկին գրքերից մեջբերումներ։ Ջինիի աշխատանքը The Daily Prophet-ում շատ կարճ ձևով է նկարագրվում, երբ Դրակոն մեղադրում է նրան այն բանում, որ նա վատաբանել է նախկին Մահաբերներ-ին, բայց Ջինին պնդում է, որ նրա հոդվածները միայն ու միայն վերաբերում էին սպորտային իրադարձություններին։
Արտաքին տեսք
Ջինին օժտված է այն նույն գծերով, որոնք բնորոշ են Ուիզլի ընտանիքին՝ վառ կարմիր մազեր կարճահասակ է և ունի պայծառ կապույտ աչքեր։ Երբ նա կարմրում է (որը հաճախ էր պատահում, երբ նա գտնվում էր Հարրիի կողքին իրենց ընկերության սկզբնական շրջանում), նա կարմիր երանգ է ընդունում, որը համապատասխանում է իր մազերին ։ Երբ նա խիստ հուզված վիճակում է, ընդունում է կոպիտ, բոցավառվող տեսք ։
Անհատականություն
նկախ և բոլորի նկատմամբ անկեղծ արտահայտվող անձնավորություն է։ Նա ունի էներգիայով լի, աշխույժ անհատականություն։ Հարրիի նկատմամբ զգացմունքներ ունենալու ժամանակ՝ իրենց ընկերության սկզբնական շրջանում, նա դառնում է ամաչկոտ և զուսպ։ Ըստ Հարրիի՝ նրանից մեծ հինգ եղբոր հետ ապրելով՝ նա ավելի է կոփվել ։ Ջինին չի վախենում ինչ-որ խնդրի առերեսվելուց։ Նա դիմադրում է Դրակո Մալֆոյին իրենց առաջին հանդիպման ժամանակ, երբ Դրակոն վիրավորում է Հարրիին Գաղտնիքների սենյակում։ Նա նույնիսկ դիմադրում է Հարրիի ամենամոտ ընկերուհուն՝ Հերմիոնային, որը թույլ չէր տվել Հարրիին օգտագործել Sectumsempra կախարդանքը։ Ռոուլինգը Ջինիին նկարագրելիս նշում է նրա բարդ, բայց միևնույն ժամանակ խիզախ բնավորությունը՝ նրան նկարագրելով նաև որպես ջերմ և կարեկցող ։ Ջինին Հոգվարթսում սովորելու տարիներին բավականին հայտնի է և հաճախ գրավում է տղաների ուշադրությունը։
Պատկերում
Բոննի Ռայթը խաղացել է Ջինի Ուիզլիի դերը Հարրի Փոթերի մասին պատմող վիպաշարի բոլոր ութ սերիաներում։ Նա նաև հնչյունավորել է «Հարրի Փոթերը և Փյունիկի միաբանությունը», «Հարրի Փոթերը և Խառնածին արքայազնը» և «Հարրի Փոթերը և Մահվան պարգևները» վիդեոխաղերում Ջինիի դերը։ Ռայթը նկարագրել է Ջինիի կերպարը որպես ընկերասեր ու ինքնավստահ ։ The Telegraph-ին տված հարցազրույցում, որը տեղի է ունեցել մինչև «Հարրի Փոթերը և Փյունիկի միաբանությունը» սերիայի թողարկումը, շեշտել է, որ այդ դերը ստացել է, քանի որ իր եղբայրը կարդացել էր բոլոր գրքերը և ասել էր, որ Ռայթին շատ է նմանեցնում Ջինիի կերպարին, ուստի Ռայթը որոշել է դիմել քասթինգին ։
Վիկտորիա Ռոբինսոնը հնչյունավորել է Ջինիի դերը «Հարրի Փոթերը և Գաղտնիքների սենյակը» վիդեոխաղում, իսկ «Հարրի Փոթերը և Մահվան պարգևները։ Մաս 2» վիդեոխաղում դերը հնչյունավորել է Անաբել Սքոլեյը։ Բոննի Ռայթը հնչյունավորել է Ջինիի դերը «Հարրի Փոթերը և Խառնածին արքայազնը» վիդեոխաղում, որտեղ նա պետք է հատուկ հանձնարարություններ իրականացներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարրի Փոթեր վիպաշար Կատեգորիա:Հարրի Փոթեր Կատեգորիա:Հարրի Փոթերի կերպարներ Կատեգորիա:Մանկական գրականության կերպարներ
Վալերի Պոպով
Վալերի Պոպով (Вале́рий Ива́нович Попо́в, ), խորհրդային հնչյունային օպերատոր։ ՌՍՖՍՀ մշակույթի վաստակավոր աշխատակից (1969 թվական), երրորդ աստիճանի Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր (1950 թվական)։
Կենսագրություն
Վալերի Պոպովը ծնվել է 1910 թվականի օգոստոսի 29-ին, Օրյոլում։
1935 թվականին ավարտել է Լենինգրադի կինոյի և հեռուստատեսության պետական ինստիտուտը։ 1933-1935 թվականներին աշխատել է Լենինգրադի կինոյի և հեռուստատեսության պետական ինստիտուտում, որպես ինժեներ-լաբորանտ։
1935-1948 թվականներին աշխատել է որպես հնչյունային օպերատոր և տեխնիկական ղեկավար «Բելգոսկինո», «Մոսֆիլմ» և «Ղազախֆիլմ» ստուդիաների հնչունաարտադրամասերում։
1943 թվականից աշխատում է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում որպես հնչյունային օպերատոր։ Կինեմատոգրաֆիայի ոլորտում մի շարք հայտնագործությունների և կատարելագործումների հեղինակ է։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գյուտարարներ
Ֆիլմեր շրջան (Արևմտյան Վիրջինիա)
Ֆիլմեր շրջան (Gilmer County), ԱՄՆ Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի 55 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 881 կմ² է, բնակչությունը՝ 8, 693 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Գլենվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1845 թ.։
Կատեգորիա:Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի շրջաններ
Բրուսկի (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)
Բրուսկի (Бруски), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բրուսկի գյուղում բնակվում էր 194 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Շալշտադտ
Շալշտադտ (Schallstadt), կոմունա Գերմանիայի Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասում։ Ենթարկվում է Ֆրաիբուրգ շրջանին։ Մտնում է Բրայսգաու Վերին Շվարցվալդի շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 6013 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 19,56 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 3 15 098։ Քաղաքն բաժանված է 3 քաղաքյին համայնքների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Խասկալ
Խասկալ, հայաբնակ գյուղ Թուրքիայում, Նիկոմիդիայի գավառում, Արմաշի մոտ։ XX դարի սկզբին ուներ 150 տուն։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և արհեստներով։ Գյուղում գործում էին եկեղեցի (Ս. Հակոբ) և երկսեռ վարժարան։ Ենթադրվում է, որ Խասկալի հայերը գաղթել են 1610 թվականին, Ակն գավառի Խասկալ գյուղից։ Բռնությամբ տեղահանվել և մեծ մասամբ բնաջնջվել են Մեծ եղեռնի ժամանակ (1915)։
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գաղութահայ տարեգիրք
«Գաղութահայ տարեգիրք», Բուխարեստի «Գաղութահայ հրատարակչականի» հրատակչություն։
Պատմություն
Լույս է տեսել 1939-1941 թվականներին Բուխարեստում (3 գիրք)։ Խմբագիր՝ Մկրտիչ Պոտուրյան։
Տարեգրքում տեղ են գտել Կոմիտասի, Թեոդիկի նամակները, հայ նշանավոր գործիչների կենսագրություններ, հուշագրություններ, թարգմանություններ՝ եվրոպական գրականությունից։
Մարդու միայնակ ձայնը
«Մարդու միայնակ ձայնը» («Одинокий голос человека»), գեղարվեստական ֆիլմ , որը նկարահանել է ռեժիսոր Ալեքսանդր Սոկուրովը Յուրի Արաբովի սցենարով 1978 թվականին (էկրան է բարձրացել 1987 թվականին)։ Ֆիլմը նկարահանվել է ՎԳԻԿ-ի ուսումնական ստուդիայում և ինստիտուտի ղեկավարության կողմից դատապարտվել ոչնչացման։ Սակայն օպերատոր Յուրիզդիցկին գաղտնի փոխել է ժապավենը և այն հանել ՎԳԻԿ-ի ֆիլմապահոցից, ինչի շնորհիվ այն փրկվել է և ի վերջո էկրան է բարձրացել նկարահանումներից տասը տարի անց ։ Ալեքսանդր Սոկուրովի և Յուրի Արաբովի դեբյուտային կինոնկարն է։
Ֆիլմի սցենարը ստեղծվել է Անդրեյ Պլատոնովի «Պոտուդան գետը», «Սրբազան մարդը» («Сокровенный человек»), «Վարպետի ծագումը» («Происхождение мастера») ստեղծագործությունների հիման վրա։
Սյուժե
Կարմիրբանակային Նիկիտա Ֆիրսովը Ռուսաստանի հեռավոր նահանգից քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո վերադառնում է տուն։ Պատերազմի սարսափներից հետո վերադառնալով կյանք՝ տղան սիրահարվում է բժշկական ինստիտուտի ուսանող Լյուբային։ Նիկիտան փորձում է ամեն ինչ անել Լյուբայի բարօրության համար։ Բարոյական, բայց շատ միայնակ մարդիկ դժվար ուղի են անցնում սիրո ճանապարհով։ Ֆիլմում տեսարան է հայտնվում Անդրեյ Պլատոնովի մեկ այլ ստեղծագործությունից՝ «Չևենգուր» վեպից․ դա ձկնորսի՝ Սաշա անունով տղայի հոր մահացու փորձի տեսարանն է, որի ընթացքում ձկնորսը կապում է իր ոտքերը և խեղդվում։ Ձկնորսի դերը խաղացել է ինքը՝ Սոկուրովը. կերպարը չի հայտնվում էկրանին, միայն լսվում է նրա ձայնը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ալեքսանդր Սոկուրովի ֆիլմեր Կատեգորիա:1987 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր
Վելիկորուբլևսկի գյուղական խորհուրդ (Կոտելևսկի շրջան)
Վելիկորուբլևսկի գյուղական խորհուրդ  (Великорублівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կոտելևսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Վելիկորուբլևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1485 մարդ։ Խորհրդում կա 1 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Ճապոնիա
Ճապոնիա (日本, «Նիպպոն» կամ «Նիհոն», նախկինում՝ 日本国), կղզի-պետություն Արևելյան Ասիայում՝ տեղակայված է Խաղաղ օվկիանոսի արևմտյան ափին՝ զբաղեցնելով Ասիա աշխարհամասի արևելյան ծովափը։ Երկրի սահմանները ձգվում են Օխոտի ծովից մինչև Արևելաչինական ծովը՝ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության հարավը։ Ճապոնիան Խաղաղօվկիանոսյան հրաբուխների հրե օղակի մաս է կազմում՝ ընդգրկելով 6852 կղզիներից բաղկացած կղզեխումբ՝ ավելի քան 377 հազար քառակուսի մետր տարածքով։ Հինգ հիմնական կղզիներն են Հոկայդոն, Հոնսյուն, Սիկոկուն, Կյուսյուն և Օկինավան, որոնք զբաղեցնում են Ճապոնիայի ցամաքային տարածքի շուրջ 90%-ը։ Մայրաքաղաքն ու խոշորագույն քաղաքը Տոկիոն է․ մյուս խոշոր քաղաքներ են Յոկոհաման, Օսական, Նագոյան, Սապորոն, Ֆուկուոկան, Կոբեն և Կիոտոն։ Ճապոնիան աշխարհում 11-րդն է ըստ բնակչության թվի։ Միևնույն ժամանակ, Ճապոնիան ամենախիտ բնակեցված և ամենաբարձր ուրբանիզացման մակարդակով պետություններից մեկն է։ Պետությունը բաղկացած է 47 պրեֆեկտուրաներից, 8 շրջաններից։ «Մեծ Տոկիո»-ն աշխարհի ամենաբնակեցված մետրոպոլիան է՝ ավելի քան 37,4 միլիոն բնակչությամբ։
Հնագիտական հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ Ճապոնիայի տարածքը բնակեցվել է սկսած վերին պալեոլիթից։ Ճապոնիայի մասին առաջին հիշատակությունները հանդիպում են չինական պատմական տեքստերում, որոնք վերագրվում են առաջին դարին։ Ճապոնիան անցել է երկարատաև մեկուսացվածության շրջան՝ չհարաբերվելով Չինաստանի և Արևմտյան Եվրոպայի հետ։
Կրասնի Յար (գյուղ, Վոլչանսկի շրջան)
Կրասնի Յար (Красний Яр), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Գորբատոե։ Հիմնադրվել է 1795 թվականին։
Ճապոնիա
17-րդ դարի սկզբից սկսած՝ Ճապոնիան թևակոխել է երկարատև մեկուսացավածության շրջան, որն ավարտվել է 1853 թվականին, երբ ԱՄՆ-ն ստիպեց Ճապոնիային «բացել» սահմաններն Արևմուտքի համար։ Մոտավորապես երկու տասնամյակ տևողությամբ ապստամբությունների և խռովությունների արդյունքում 1868 թվականին արքունիքը կարողացավ վերականգնել Ճապոնիայի կայսեր քաղաքական դիրքը՝ Չոշյու, Սացումա և այլ տոհմերի  աջակցությամբ։ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին չին-ճապոնական առաջին պատերազմում, ռուս-ճապոնական պատերազմում և Առաջին համաշխարհային պատերազմում Ճապոնիան ձգտում էր ընդլայնել կայսրության սահմանները։ 1937 թվականին սկսվեց չին-ճապոնական երկրորդ պատերազմը։ Ռազմական գործողությունները շարունակվեցին նաև Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում, որոնք ավարտվեց 1941 թվականին, երբ ատոմային ռումբերով ռմբակոծվեցին ճապոնական Հիրոսիմա, Նագասակի քաղաքները։ Ճապոնիան ենթարկվեց կապիտուլյացիայի։
Կրասնի Յար (գյուղ, Վոլչանսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կրասնի Յար գյուղում բնակվում էր 25 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,178 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 140,45 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1795 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ճապոնիա
Դաշնակից ուժերի կողմից Ճապոնիայի օկուպացման ընթացքում 1947 թվականի մայիսի 3-ին կատարվել են սահմանադրական փոփոխություններ, որոնք պահպանվել են․ Ճապոնիան շարունակում է մնալ միատարր սահմանադրական միապետություն, որն ունի կայսր և ընտրովի օրենսդիր մարմին (Ճապոնիայի Խորհրդարան)։
Ճապոնիան, լինելով զարգացած պետություններից մեկը, անդամակցում է ՄԱԿ-ին, Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպությանը, «Մեծ յոթնյակ»-ին, «Մեծ քսանյակ»-ին։
Պետությունը աշխարհում երրորդն է ՀՆԱ-ի անվանական ցուցանիշով և չորրորդը՝ ըստ գնողունակության համարժեքության։ Այն նաև աշխարհի չորրորդ խոշորագույն ներկրողն է և արտահանողը։ Ճապոնիան աչքի է ընկնում որակյալ աշխատանքային ռեսուրսներով, բնակչության բարձր կրթական ցենզով, որն աշխարհում առաջատարներից մեկն է՝ ըստ բնակչության ընդհանուր թվաքանակում բարձրագույն կրթություն ստացած քաղաքացիների բարձր մասնաբաժնի։ Չնայած Ճապոնիան պաշտոնապես հրաժարվել էր պատերազմ հայտարարելու իր իրավունքից, այն աշխարհում ութերորդն է ռազմական բյուջեի մեծությամբ, որն օգտագործում է ինքնապաշտպանության և խաղաղության պահպանման նպատակով։
Ճապոնիան զարգացած պետություն է, որն ունի մարդկային զարգացման համաթվի բարձր ցուցանիշ։ Նա առաջինն է բնակչության կյանքի միջին տևողության ցուցանիշով և երրորդը՝ մանկական մահացության ցածր ցուցանիշով։ Ներկայումս աշխարհին Ճապոնիան ներկայանում է որպես ժամանակակից տեխնոլոգիաների և գիտական նվաճումների առաջատարներից մեկը։
Ճապոնական դրոշի վրայի կարմիր արևային սկավառակը և պետական զինանշանի կլոր ոսկեծաղիկը՝ քրիզանթեմը, նույնպես խորհրդանշում են ծագող արևը։ Այսպիսով՝ Ճապոնիան ժամանակակից աշխարհի հզորագույն երկրներից է։ Մյուսներից զգալիորեն տարբերվում է աշխարհագրական դիրքով, պատմական անցյալով, լեզվով, տնտեսական զարգացմամբ և այլ գծերով։ 1970 թվականից սկսած Ճապոնիայի տնտեսությունն զբաղեցրել է աշխարհում 2-րդ տեղը՝ զիջելով Միացյալ Նահանգներին։ Այդ դիրքը հետագայում նա զիջեց Չինաստանին։ Ճապոնիան համարվում է աշխարհի խոշորագույն ֆինանսական կենտրոններից մեկը։ 2005-2007 թվականներին Ճապոնիան ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդի ոչ մշտական անդամ էր։
Անվան ստուգաբանություն
Ճապոներեն Ճապոնիա բառը «日本» բառը արտասանվում է Նիհոն կամ Նիպպոն, որը նշանակում է «արևածագ»։ «Նիհի» (日)  գաղափարագիրը նշանակում է «արև» կամ «օր», իսկ «հոն» (本) նշանակում է «ծագում» կամ «հիմք» ։ Արդյուքնում ստացվում է «արևի ծագում», իսկ Ճապոնիան Արևմուտքում հայտնի է որպես «ծագող արևի երկիր» ։ Նիհոն անունն առաջին անգամ հանդիպում ենք չինական Թանգ դինաստիայի պատմական աղբյուրներում («Թանգի հին գիրք»)։ Յոթերորդ դարի վերջին Ճապոնիայի պատվիրակությունը հայտարարել է, որ իրենց երկրի անունն է Նիհոն։ Այս անունը հանդիպել է 607 թվականին ուղարկված նամակում և գրանցվել է Սյու դինաստիայի պաշտոնական պատմության մեջ։ Շոտոկու արքայազնը՝ Ճապոնիայի կառավարիչը, ուղարկել է ուղերձ Չինաստանին մի նամակով, որտեղ ինքն իրեն կոչել «այն երկրի կայսրը, որտեղ ծագում է արևը» (日出處天子)։ Նամակում նշված է․ «Այժմ ես՝ այն երկրի կայսրը, որտեղ ծագում է արևը, ուղարկում եմ սույն նամակն այն երկրի կայսրին, որտեղ մայր է մտնում արևը։ Ինչպե՞ս եք»։
Նիհոնից բացի կիրառվել են Յամատո (大和, կամ «Մեծ Վա») կամ «Վակոկու» (倭国) տարբերակները։ «Վա» հասկացությունը համանման է «Վո»-ին (倭), որը ճապոներեն հնչում է «Վա»։ Վերոնշյալ կերպ են անվանել չինացիները ճապոնացիներին Երեք թագավորությունների շրջանում։ Մեկ այլ տարբերակ՝ «Վայ» (委), կիրառվել է ճապոնական վաղ պետականության շրջանում (Նիկոկու) Հան դինաստիայի շրջանում ։ Այնուամենայնիվ, ճապոնացիները խուսափում են 倭՝ «Վա», հասկացության հետ առնչություններից (որը Չինաստանում ասոցացվում է «գաճաճ» կամ «թզուկ» բառերի հետ), հետևաբար այն փոխարինվել է այլ մեկնաբանությամբ՝ «Վա» (和), որը նշանակում է «միասնականություն, ներդաշնակություն» ։
Անգլերեն “Japan” բառը հավանաբար կապվում է «日本» չինական արտասանության աղավաղման հետ։ Հին մանդարինյան կամ Վու չինարեն արտասանությամբ Ճապոնիա անունը գրանցվել է Մարկո Պոլոյի կողմից՝ որպես «Սիայպենգու» (Cipangu)։ Շանհայի ժամանակակից Վու բարբառով «日本» գաղափարագրերի արտասանությունն է («Zeppen [zəʔpən]»)։ Չինաստանի հարավային ծավափնյա հատվածի բարբառներից փոխառնված Japun կամ Japang տարբերակը վերցրել են պորտուգալացի վաճառականները 16-րդ դարում, ովքեր էլ տարածել են այն Եվրոպայում ։
Անգլերեն աղբյուրներում այս անունն առաջին անգամ հանդիպում է 1577 թվականին հրատարակված «Ջայպան» (Giapan) գրքում, որտեղ թարգմանված ներկայացվել է պորտուգալացի միսիոներ Լուիս Ֆրոիսի նամակը։ Այն գրվել է 1565 թվականին ։
Պատմություն
Ճապոնիան աշխարհի հնագույն պետություններից է և ունի յուրօրինակ պատմություն։ Ճապոնիայի պատմության վրա մեծապես ազդել է նրա՝ այլ տարածաշրջաններից տևական մեկուսացված լինելը։ Միաժամանակ, ճապոնական մշակույթի և գրերի վրա զգալի ազդեցություն են ունեցել կորեական և չինական մշակույթը։ Առաջին պետություներն այստեղ ձևավորվել են ուշ 4-6-րդ դարերում։ 8-րդ դարի վերջին երկիրը կանգնեց մոնղոլական վտանգի առջև։ Մոնղոլական 150 հազարանոց զորքն ափ իջավ Ճապոնիայում։ Հիսուն օր տևած պայքարից հետո մի ուժեղ թայֆուն խորտակում է մոնղոլական նավատորմը։ Ճապոնացիները թայֆունն անվանեցին կամիկաձե` աստվածային քամի. նրանք հավատում էին, որ աստվածները օգնեցին իրենց։ Այդ դեպքերից հետո մի քանի դար շարունակ թեժ պայքար էր ընթանում ուժեղ տոհմերի միջև։ 1603 թվականին Տոկուգավան դարձավ սյոգուն։ Սյոգունությունը դարձնելով ժառանգական` Տոկուգավաները երկար ժամանակ պահպանեցին այն։ Նրանք, ի դեմս Ճապոնիայում հաստատված եվրոպացի առևտրականների ու կաթոլիկ միսիոներների    (քարոզիչներ), մեծ սպառնալիք տեսան պետության համար։ Այդ պատճառով 1612 թվականին քրիստոնեությունը հայտարարվեց օրենքից դուրս։ Արգելվեց օտարերկրացիների մուտքը դեպի Ճապոնիա. բացառությամբ հոլանդացի և չինացի առևտրականների համար։ Արգելվեց նաև տեղացիների ելքը այլ երկրներ։ Այսպես մոտ երեք դար Ճապոնիան ինքնամեկուսացավ արտաքին աշխարհից։ Ժամանակագրություն
Ճապոնական կղզեխումբը բնակեցված է եղել դեռևս մ․թ․ա․ 30.000 տարի առաջ (պալեոլիթյան մշակույթ)։ Այստեղ հանդիպում են նաև մեզոլիթի և նեոլիթի մշակույթի վերագրվող գտածոներ, որոնք վկայում են, որ այստեղ մարդիկ (ներառյալ ժամանակակից Այնունի և Յամատոյի նախնիները) արդեն անցել էին կիսաքոչվոր կենսակերպի, զբաղվում էին որսորդությամբ և հազվադեպ՝ գյուղատնտեսությամբ  ։ Մոտավորապես մ․թ․ա․ 300 թվականից սկսած Յայոյիները սկսել են բնակեցնել Ճապոնական կղզիները և հաղորդակցվել Ջոմոնի հետ Մ․թ․ա․ 500 թ․-ից սկսած Յայոյի շրջանին բնորոշ է բրինձ մշակելը, խեցեգործության նոր ոճը և մետաղաձուլությունը, որը ներկայացաված է նաև Չինաստանում և Կորեայում ։
250 թվականին Յայոյին փոխարինում է Կոֆուն ժամանակաշրջանը, որի ժամանակ Յամատո տարածքում առաջացավ ճապոնական պետություն։
Հաջորդը Ասուկա ժամանակաշրջանն էր, որն սկսվեց 538 թվականին, տարածվեց կորեական Փեկչե պետությունից եկած բուդդիզմը, զարգացավ չինական տեսակի կենտրոնացված պետությունը, ստեղծվեց առաջին օրենսգիրքը և մայրցամաքի իմաստասիրական և մշակութային գաղափարների ազդեցության տակ ծաղկում ապրեց ճապոնական մշակույթը։ Ութերորդ դարում սկսված Նարա ժամանակաշրջանում ստեղծվեց խիստ կենտրոնացված ճապոնական պետությունը՝ ժամանակակից Նարա քաղաքի մոտ գտնվող Հեյջյո-քյո կայսերական մայրաքաղաքով։ Ճապոնական հանրության արագացված չինականացման հետ միասին այդ ժամանակաշրջանին բնորոշ են նաև առաջին պատմագրությունների ստեղծումն ու մշակույթի ծաղկումը։ 712 թվականին ավարտվում է Կոջիկին, իսկ 720 թվականին՝ Նիհոն Շյոկի սուրբ գրքերը։
784 թվականին Կամու կայսրը մայրաքաղաքը տեղափոխեց Նագաոկա-քյո, սակայն տասը տարի անց այն տեղափոխվեց Հեյան-քյո (այսօրվա Կիոտոն)։ Այդպես սկսվեց Հեյան ժամանակաշրջանը, որի ժամանակ ծաղկում ապրեց ճապոնական ազգային մշակույթը։ Կանա վանկային այբուբենի ստեղծումը թույլ տվեց չինարենի փոխարեն գրել ճապոներեն։
12-րդ դարից Ճապոնիայում սկսեց կառավարել ֆեոդալական ռազմականացված իշխող դասը՝ սամուրայների գերատեսչությունը։ 1192 թվականին Մինամոտո-նո Յորիթոմոն, հաղթելով իր հետ մրցակցող Տայրա գերդաստանին, նշանակվեց սյոգուն, որով սկիզբ դրվեց Կամակուրա ժամանակաշրջանին։ Նրա մահից հետո՝ 1199 թվականին, իրական իշխանությունն անցավ իր թողած Հոջյո գերդաստանին։ Կամակուրա շյոգունավարությունը 1274 և 1281 թվականներին հաջողությամբ ետ է մղում մոնղոլների ներխուժումը։ Այդ ժամանակվա պաշտոնական կրոն է դառնում զենը։ Մոնղոլներին հաղթելուց հետո ճապոնացի ռազմիկների միջև սկսվում են պառակտիչ պատերազմներ, որի արդյունքում Կամակուրայի ռեժիմն արագ անկում է ապրում։ 1318 թվականին գահակալեց Գո Դայգո կայսրը և գլխավոր հրամանատար Աշիկագա Տակաուջիի աջակցությամբ ետ վերադարձրեց իշխանությունը, սակայն 1336 թվականին կայսեր որդու հետ իշխանությունը չկիսած Աշիկագա Տակաուջին Կիոտոյում գահին նստեցրեց կայսր Կյոմիյոյին և 1338 թվականին նրանից ստացավ սյոգունի տիտղոս։ Արդյունքում Ճապոնիայում ստացվեց երկու կայսր և երկու սյոգուն, որոնք կատաղի հակամարտության մեջ էին ընդհուպ մինչև 1392 թվականը։ Աշիկագա սյոգունապետությունը չկարողացավ վերահսկել խոշոր դայմյո ֆեոդալներին, այդ իսկ պատճառով 1467 թվականին բռնկվեց քաղաքացիական պատերազմ, որով սկիզբ դրվեց խռովություններով հարուստ Սենգոկու ժամանակաշրջանին ։
ԱՄՆ-ի հետ Մեթյու Ք. Փերիի պայմանագրի ստորագրումից հետ, 1854 թվականին բացելով իր ծովային սահմանները՝ Ճապոնիայում կարգավորվում են սոցիալ-տնտեսական զարգացումները։ 1869 թվականին քաղաքացիական պատերազմի արդյունքում վերացավ սյոգունավարությունը, և ստեղծվեց կենտրոնացված պետություն՝ Մեյձիի վերածնունդ կայսեր ղեկավարությամբ։ Որպես հիմք վերցնելով արևմտյան քաղաքական, դատաիրավական և ռազմական համակարգերը՝ Ճապոնիայի Նախարարների կաբինետը ստեղծեց Գաղտնի խորհուրդ, նախապատրաստեց Մեյձիի սահմանադրությունը և գումարեց խորհրդարան։ Վերափոխված Ճապոնական կայսրութունը դարձավ արդյունաբերական համաշխարհային տերություն։ Հաղթանակներ տանելով Ճապոնա-չինական պատերազմ չին-ճապոնական (1894-1895 թվականներ) և ռուս-ճապոնական պատերազմներում (1904-1905 թվականներ)՝ Ճապոնիան ապահովեց իր գերիշխանությունը Ճապոնական և Դեղին ծովերում և իրեն միացրեց Կորեան, Թայվանը և Սախալինի հարավը։
20-րդ դարի սկզբին Տայսյոյի կարճ ժողովրդավարական ժամանակաշրջանին փոխարինեց ռազմականացման և էքսպանսիոնիզմի աճը։ Անտանտի կողմից մասնակցելով Առաջին աշխարհամարտին՝ Ճապոնիան ընդլայնեց իր քաղաքական ազդեցությունն ու տարածքը։
1930-ական թվականներին Ճապոնիան Չինաստանի հյուսիսարևելյան օկուպացված Մանջուրիայում կառուցում է Մանջոու-Գո ծովային պետությունը։ 1936 թվականին Ճապոնիան համաձայնագիր է ստորագրում նացիստական Գերմանիայի հետ, իսկ 1941 թվականին միանում է Առանցքի երկրներին։ 1937 թվականին Ճապոնիան ներխուժում է Չինաստանի մյուս տարածքներ ևս՝ սկսելով երկրորդ չին-ճապոնական պատերազմը (1937-1945 թվականներ), ինչից հետո ԱՄՆ-ը նրան ենթարկում է նավթային էմբարգոյի։ 1947 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Ճապոնիան հարձակվում է խաղաղօվկիանոսյան Փիրլ Հարբոր ռազմաբազայի վրա և պատերազմ է հայտարարում ԱՄՆ-ին և Մեծ Բրիտանիային, որի հետևանքով ԱՄՆ-ը նույնպես մտնում է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մեջ։ Ճապոնական կայսրությունը գրավում է Հոնկոնգը, Ֆիլիպիններն ու Մալակկա թերակղզին, սակայն, 1942 թվականին Կորալյան ծովում կրած պարտությունը զրկեց նրան ծովում ունեցած առավելությունից։ 1945 թվականի օգոստոսի 6-ին և 9-ին ԱՄՆ ավիացիայի իրականացրած Հիրոսիմայի և Նագասակիի ատոմային ռմբակոծումներից հետո Ճապոնիան 1945 թվականի սեպտեմբերի 2-ին ստորագրեց Ճապոնիայի կապիտուլացիայի ակտը, որով ավարտվեց Երկրորդ աշխարհամարտը։
1947 թվականին Ճապոնիան ընդունում է նոր խաղաղասիրական սահմանադրություն, որում շեշտը դրվում է լիբերալ դեմոկրատիայի վրա։ Դաշնակից երկրների կողմից Ճապոնիայի օկուպացումն ավարտվում է Սան-Ստեֆանոյի խաղաղության պայմանագրով, որն ուժի մեջ է մտնում 1952 թվականին, իսկ 1956 թվականին Ճապոնիան մտնում է ՄԱԿ։ Ավելի ուշ Ճապոնիան հասնում է աննախադեպ տնտեսական աճի՝ տարեկան միջինը 10 % աճ, որը տևեց չորս տասնամյակ։ Կատարվում է ճապոնական տնտեսական հրաշքը։ 1991 թվականին տնտեսական աճին փոխարինում է ճգնաժամը, որից երկիրը կարողանում է դուրս գալ միայն 2000 թվականին։
2011 թվականի մարտի 11-ին Ճապոնիայում գրանցվում է աղետալի երկրաշարժ, որի պատճառով վնասվում է Ֆուկուսիմայի ատոմային էլեկտրակայանը։ Այս օրը ատոմի խաղաղ օգտագործման պատմության ցավալի էջերից մեկն է ։
Բնակլիմայական պայմաններ
Ճապոնիան ծովային երկիր է Արևելյան Ասիայում և Խաղաղ օվկիանոսի ափին՝ կազմված 6,852 կղզիներից, երկրի տարածքի 97%-ը գտնվում է Հոնսյու, Հոկայդո, Կյուսյու ու Սիկոկու կղզիների, իսկ փոքր մասն էլ՝ Ռյուկյու, Օկինավա և այլ կղզեխմբերի վրա։ Նրանց միասին սովորաբար անվանում են Ճապոնական կղզեխումբ։ Պետությունը գտնվում է հս․լ․24° մինչև հս․լ․ 46°, արլ․երկ․ 122° մինչև արլ․ երկ․146° ։ Ճապոնիան դեռևս տարածքային չլուծված խնդիրներ ունի հարևան պետությունների հետ և, մասնավորապես՝ Ռուսաստանից պահանջում է 1945 թվականին ԽՍՀՄ գրաված չորս՝ Իտուրուպ, Կունաշիր, Շիկոտան և Հաբոմաի կղզիները։ Ճապոնիան գտնվում է խաղաղօվկիանոսյան այսպես կոչված Խաղաղօվկիանոսյան հրաբուխների հրե օղակում, դրանով էլ պայմանավորված է երկրաշարժերի հաճախականությունը։ Առանձնապես մեծ ավերածություններ և մարդկային զոհեր են պատճառել 1903, 1923, 1994 թվականների երկրաշարժերը։
Ճապոնական կղզիների հյուսիսից հարավ գրեթե 3500 կմ ձգվածությունն անդրադառնում է երկրի կլիմայական պայմանների վրա։ Այն գերազանցապես մուսսոնային է, հաճախակի են արևադարձային փոթորիկները՝ թայֆուններն ու ցունամիները, որոնք զգալի վնաս են պատճառում տնտեսությանը։ Ճապոնական կղզիների ամբողջ տարածքի գրեթե 3/4-ը զբաղեցնում են խիտ անտառներով ծածկված բարձրաբերձ երիտասարդ լեռները, որտեղ դեռ շարունակվել է լեռնակազմությունը։ Ամենաբարձր Ֆուձիյամա գործող հրաբուխն է, որը ճապոնացիների սրբազան լեռն է և նրա բարձրությունը կազմում է 3776 մ։ Ոչ մեծ դաշտավայրերը գտնվում են ափամերձ շրջաններում։ Ամենաընդարձակը Կոնտոյի դաշտավայրն է, որտեղ գտնվում է երկրի մայրաքաղաք Տոկիոն։ Ընդերքում կան օգտակար հանածոներ, սակայն դրանց պաշարները մեծ չեն։ Երկիրը համեմատաբար հարուստ է քարածխով, պղնձով, կան տիտանի, մանգանի, երկաթի, ուրանի, ծծմբի պաշարներ։ Գետերը հորդառատ են՝ սահանքներով ու ջրվեժներով հարուստ։ Խոշոր գետերն են՝ Սինանոն, Տոնեն, Քիսոն, Իսիկարին, լճերից՝ Բիվան։
Երկրի տարածքի 2/3-ը զբաղեցնում են անտառները։ Աճում են եղևնի, սոճի, նվենի, դափնի, ճապոնական նոճի։ Անտառների պահպանումը, բնական և արհեստական զբոսայգիների ստեղծումը, լանդշաֆտների բարելավումը ճապոնացիների կենցաղի անբաժանելի մասն են։ Երկրի տարածքի 13 տոկոսը հայտարարված է արգելոցային տարածք՝ Բանդայ, Ասահի, Նիկո, Տիբու, Սանգակու, Կրիսմա։ Մեծ ժողովրդականություն է վայելում Հոնսյու կղզու Նիկո ազգային զբոսայգին, որտեղ գտնվում է սրբազան Ֆուջիյաման։ Կա նույնիսկ մի այսպիսի ասացվածք. «Ով չի եղել Նիկոյում, նա չի կարող խոսել գեղեցիկի մասին»։
Բնակչություն
Ճապոնիան զարգացած երկիր է, և այնտեղ շատ բարձր է բնակչության կենսամակարդակը։ Կյանքի տևողությունը Ճապոնիայում աշխարհում ամենաերկարներից է. 2009 թ. կյանքի սպասվող տևողությունը կազմել է 82.12 տարի։ Նորածինների մահացության մակարդակն աշխարհում ամենացածրերից մեկն է։ Բնակչության քանակով աշխարհում տասներորդն է՝ 127 միլիոն մարդ։ Մայրաքաղաք Տոկիոն իր մերձակա պրեֆեկտուրաներով հանդերձ ունի 30 միլիոնից ավել բնակչություն և համարվում է աշխարհի խոշորագույն քաղաքային ագլոմերացիան։ Երկրի բնակչության 99 տոկոսը ճապոնացիներ են. նրանք հազվադեպ են հեռանում իրենց հայրենիքից, այդ պատճառով էլ արտասահմանում ապրում է ճապոնացիների ընդամենը 1 տոկոսը։ Ճապոնացիները դավանում են միաժամանակ երկու կրոն՝ սինթոիզմ և բուդդայականություն։ Սինթոիզմին են հետևում հիմնական կրոնակենցաղային ծեսերի, բուդդայականությանը՝ հոգեհանգստի, թաղման ծիսակատարությունների ժամանակ։
Տնտեսություն
Խոշոր քաղաքներում տասնյակ կիլոմետրերով ձգվում են ծովից նվաճված հողերի վրա կառուցված նավամատույցների, պահեստների, գործարանների ու ֆաբրիկաների շարքերը։ Տոկիոն մայրաքաղաք է դարձել 1869 թ-ին և ստացել իր ներկայիս անվանումը, որը նշանակում է արևելյան մայրաքաղաք։ Այն աշխարհի ամենագերբնակեցված քաղաքներից է և աչքի է ընկնում իր քաոսային կառույցներով։ Քաղաքին բնորոշ են երկնաքերները, ստորգետնյա բազմահարկ կառույցները և շենքերից բարձր, կամրջաձև ավտոմոբիլային ճեպընթաց մայրուղիները։ Բազմամիլիոն բնակչություն ունեն Տոկիո, Յոկոհամա, Օսակա, Նագոյա, Սապպորո, Կոբե, Կիոտո, Ֆուկուոկա, Կավասակի, Սաիտամա և այլ քաղաքներ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ճապոնական արդյունաբերությունը, շնորհիվ ամերիկյան և արևմտաեվրոպական կապիտալ ներդրումների, բուռն վերելք ապրեց։ Այսօր Ճապոնիան աշխարհի երրորդ խոշոր արդյունաբերական տերությունն է ԱՄՆ-ից և Չինաստանից հետո, իսկ որոշ ճյուղերում նույնիսկ առաջ է նրանցից։ Մեծ համբավ ունեն ճապոնական նավերը, հատկապես՝ գերհզոր լցանավերը, էլեկտրոնիկան, ավտոմեքենաները, արհեստական գործվածքներն ու մետաքսը, ճենապակե իրերը, խաղալիքները։ Զարգացած է էլեկտրոնային և ռադիոտեխնիկաան Sony, Panasonic, մեքենաշինությունը։ Ճապոնիային է պատկանում տեսաձայնագրիչների ու տեսախցիկների, հեռուստացույցների համաշխարհային արտադրության մեծ մասը, էլեկտրոնային հաշվիչ մեքենաների 1/10-ը։ Ավտոմեքենաշինությունը կենտրոնացած է Տոյոտա, Նիսան, Միցուբիշի, Հոնդա, մենատիրությունների ձեռքերում։
Գյուղատնտեսություն
Գյուղատնտեսությունը տալիս է երկրի համախառն ներքին արդյունքի 1.7%-ը։ Գյուղատնտեսության գլխավոր ճյուղը բուսաբուծությունն է։ Երկրի տարածքի 11.64%-ը վարելահողեր են, 0.9%-ը՝ բազմամյա տնկարկներ։ Ոռոգովի հողատարածքները 2.6 մլ հա են։
Մշակովի հողերի կեսը բրնձի ցանքատարածություններ են։ Քիչ քանակությամբ մշակում են նաև ցորեն, գարի, եգիպտացորեն։ Տեխնիկական մշակաբույսերից են շաքարի ճակնդեղը, ծխախոտը, սոյան։ Մշակում են նաև թեյ։ Զարգացած է ծաղկաբուծությունը։
Անասնապահությունն ունի ընդարձակման միտում՝ կապված եվրոպական սովորույթների ներթափանցման հետ։ Ավելանում է մսի և կաթի օգտագործումը երիտասարդների շրջանում ։
Սահմանադրություն
Ճապոնիայի հիմնական օրենքը՝ Սահմանադրությունը, ընդունվել է 1946 թվականի նոյեմբերի 3-ին և ուժի մեջ մտել 1947 թվականի մայիսի 3-ից։ Որպես այդպիսին այն հանդիսանում է Մեյձիի Սահմանադրության լրացված, բարեփոխված տարբերակը, սակայն ավանդաբար այն համարում են առանձին Սահմանադրություն։ 1947 թվականի մայիսի 3-ից ի վեր Ճապոնիայի Սահմանադրության մեջ ոչ մի փոփոխություն չի կատարվել։
Սահմադրությունը սահմանում է պետական կառավարման պառլամենտական ձևի սկզբունքները, քաղաքացիների հիմնական երաշխիքներն ու իրավունքները։ Սահմանադրության համաձայն՝ Ճապոնիայի կայսրը «պետության և ազգի միասնության խորհրդանիշն է» և իրականացնում է զուտ խորհրդանշական գործառույթ, որը չի ենթադրում իրական իշխանություն. նրա կողմից վավերացված բոլոր պետական ակտերը անցնում են Կաբինետի հաստատումը, նույնիսկ տարածված է այն կարծիքը, որը կայսրն ընդհանրապես պետության գլուխ չի հանդիսանում։
Ճապոնիայի սահմանադրությունը անվանում են նաև «Պացիֆիստական սահմանադրություն», քանի որ 9-րդ հոդվածն ամրագրում է պատերազմ չսկսելու և ռազմական բախում չնախաձեռնելու դրույթը։ Այն նաև նշում է, որ Ճապոնիան չի կարող ունենալ անկախ բանակ, նավատորմ և ներքին զինվորական ուժեր։ Չնայած նրան, որ հոդվածը ենթադրում է պետության կողմից պատերազմ հրահրելու և ամբողջական բանակ ունենալու սահմանափակումը, ներկայումս Ճապոնիան պաշտպանական ուժեր անվան տակ ունի լիարժեք բանակ։
2004 թվականի հուլիսին Ճապոնիայի մշակույթի նշանակալի դեմքերը սկսել են «Միավորված Հոդված 9» շարժումը, որպեսզի թույլ չտան 9-րդ հոդվածի վերանայումը և Ճապոնիայի մինչպատերազմական միլիտարիզմին վերադառնալը։
Կառավարման համակարգ
Ճապոնիայում գործում է կառավարման սահմանադրական միապետություն ձևը, որտեղ կայսեր իշխանությունը խիստ սահմանափակ է։ Որպես արարողակարգային գլխավոր անձ՝ նա, ըստ սահմանադրության, համարվում է «ժողովրդի միասնության և պետության խորհրդանիշ»։ Իշխանությունը գլխավորապես գտնվում է վարչապետի և խորհրդարանի այլ ընտրովի անդամների ձեռքում։ Ներկայիս կայսրն է Ակիհիտոն, թագաժառանգ Նարուհիտոն գահի հաջորդ թեկնածուն է։ Ճապոնիայի օրենսդիր մարմինը երկպալատանի խորհրդարանն է։ Կազմված է չորս տարին մեկ կամ լուծարվելուց հետո ժողովրդի կողմից ընտրվող 480 տեղանոց ներկայացուցիչների և խորհրդի անդամների 242 տեղանոց երկու պալատներից։ Խորհրդարանում իշխում են սոցիալ լիբերալ Ճապոնիայի դեմոկրատական կուսակցությունն ու պահպանողական Լիբերալ-դեմոկրատական կուսակցությունը (ԼԴԿ)։ ԼԴԿ-ը վայելում է անընդհատ ընտրական հաջողություններ սկսած 1955 թվականից, բացառությամբ 11 ամիսների կարճ ժամանակամիջոցի՝ 1993-1994 թվականների և 2009-2012 թվականների արանքներում։ Նա գրավում է 294 տեղ ստորին պալատում և 83 տեղ՝ վերին պալատում։ Ճապոնիայի վարչապետը համարվում է կառավարության գլխավորը և հաստատվում է կայսեր կողմից՝ խորհրդարանի անդամների Ներսից նրան նշանակելուց հետո։ Վարչապետը աշխատակազմի գլխավորն է և ինքն է նշանակում և ազատում պետական նախարարներին։ Հետևելով 2012 թվականի ընտրություններում տարած ԼԴԿ հաղթանակին, դեկտեմբերի 26-ին Շինզո Աբեն վարչապետի պաշտոնում փոխարինեց Յոշիհիկո Նոդային։ Չնայած նրան, որ վարչապետին պաշտոնապես հաստատում է կայսրը, Ճապոնիայի սահմանադրությունը պարզապես պատվիրում է կայսրին հաստատել նրան, ում նշանակել է խորհրդարանը։
Մայրաքաղաք
Տոկիոն Ճապոնիայի ու համանուն պրեֆեկտուրայի մայրաքաղաքն է, աշխարհի առավել խոշոր և արագ աճող քաղաքներից։ Հիմնադրվել է 12-րդ դարի կեսին։
Տոկիոն գտնվում է Հոնսյու կղզու հարավ-արևելքում Էդոգավա, Արագավա, Սումիդա, Տամա գետերի գետաբերանում՝ Խաղաղ օվկիանոսի Տոկիոյի ծոցի ափին, Կանտո հարթավայրում։ Կլիման մերձարևադարձային, մուսոնային է։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը 3,1 °C է, օգոստոսինը՝ 25,6 °C, տարեկան տեղումների միջին քանակը՝ 1343 մմ։ Հաճախակի են թայֆուններն ու երկրաշարժերը. վերջինը (1923 թ.)՝ 8,3 բալլ ուժգնությամբ, խլել է 142 հզ մարդու կյանք։
Մեծ Տոկիոն (Տոկիո-տո) Ճապոնիայի վարչական պրեֆեկտուրաներից է՝ Տոկիոյի մայրաքաղաքային պրեֆեկտուրան, և բացի Հոնսյու կղզու հարավարևելյան մասից՝ կազմված է 23 վարչական շրջաններից, 26 առանձին քաղաքներից, 7 ավանային համայնքներից, 8 գյուղից, Իձու և Օգասավարա կղզիներից։ Մայրաքաղաքը ղեկավարում է համաժողովրդական քվեարկությամբ ընտրված պրեֆեկտային խորհուրդը՝ նահանգապետի գլխավորությամբ։ Տոկիոյում են երկրի կառավարությունը և կայսրի պալատական համալիրը՝ ճապոնական կայսրերի գլխավոր նստավայրը։
Տոկիոն հիմնադրվել է 12-րդ դարում, երբ զինվոր Էդո Տարո Սիգեդան այնտեղ կառուցել է ամրոց (էդո՝ բառացի նշանակում է ծովափ)։ 1457 թ-ին այդ վայրում կառուցվել է Էդո սամուրայական դղյակը, որի շուրջ տարածվել են արհեստավորների և առևտրականների բնակավայրեր։ 1590 թ-ին ամրոցին տիրել է ավատ և պետական գործիչ Հեյասու Տոկուգավան, իսկ 1603–1867 թթ-ին Էդոն եղել է Տոկուգավա տան սյոգունների (զինվորական առաջնորդներ, ավատատիրական խոշոր տների ներկայացուցիչներ) նստավայրը (մինչև 1868 թ. Ճապոնիայի պաշտոնական մայրաքաղաքը Կիոտոն էր՝ կայսրերի նստավայրը)։ 1720 թ-ին Էդոյի բնակչությունը 1 միլիոն էր (աշխարհի ամենախոշոր քաղաքն էր)։ 1869 թ-ին՝ սյոգունության վերացումից հետո, կայսրի նստավայրը տեղափոխվել է Էդո, որը 1896 թ-ին վերանվանվել է Տոկիո (Արևելյան մայրաքաղաք) և դարձել մայրաքաղաք։
Տոկիոն Ճապոնիայի գլխավոր ֆինանսական և արդյունաբերական կենտրոնն է, աշխարհի 3 ֆինանսական կենտրոններից (Նյու Յորքի ու Լոնդոնի հետ)։ Տոկիոյում են կենտրոնացված ապրանքային և ֆինանսական սակարանները, խոշորագույն ֆինանսաարդյունաբերական խմբերը (Միցուբիշի, Սումիտոմո, Միցուի և այլն), բանկերը (Ճապոնական, Զարգացման, Արտահանման-ներմուծման և այլն)։
Զարգացած են առավելապես գիտատար և բարձր տեխնոլոգիական, էլեկտրատեխնիկական, էլեկտրոնային և օպտիկամեխանիկական արտադրությունները, մեքենաշինությունը, սարքաշինությունը, ավտոմեքենաշինությունը, նավաշինությունը, նավթամշակման, նավթաքիմիական, քիմիական, տպագրական, թեթև, տեքստիլ, սննդի և այլ արդյունաբերություններ։
Տոկիոն Ճապոնիայի հիմնական տրանսպորտային հանգույցն է. քաղաքում գործում են Հանեդա և Նարետա միջազգային օդանավակայանները, մետրոպոլիտենը։ Տոկիոն բազմաթիվ ճեպընթաց ավտոմայրուղիներով ու երկաթուղիներով կապված է երկրի այլ քաղաքներին։ Երկրի արտաքին առևտրի շրջանառության կեսից ավելին կատարվում է քաղաքամերձ Յոկոհամա, Կավասակի, Յոկոսովա, Տիբա նավահանգիստներով։
Ճապոնիայի մշակութային կարևորագույն կենտրոններից մայրաքաղաքում են գիտությունների և արվեստների ակադեմիաները, Տոկիոյի համալսարանը (հիմնադրվել է 1887 թ-ին), բազմաթիվ բուհեր, գիտահետազոտական ինստիտուտներ, լաբորատորիաներ և կենտրոններ, գրադարաններ, թատրոններ, ավելի քան 30 թանգարան (Տեների պատկերասրահը, Բրիջսթոն գեղարվեստի, Ժամանակակից արվեստի ազգային, Տոկիոյի ազգային, արվեստների, գեղագրության թանգարանները, «Մետրոպոլիտեն ֆեստիվալ հոլը» և այլն), համերգասրահներ և թատրոններ։ Տոկիոյում սակավ են կանաչապատ տարածքները, իսկ կենտրոնը կառուցապատված է քարե, աղյուսե շենքերով ու երկաթբետոնե երկնաքերներով։ Քաղաքը բաղկացած է 2 խոշոր մասերից՝ Յամանոտի (բլրային) և Սուտամատի (ցածրադիր)։ Բնակելի թաղամասերը կառուցվել են 2 անգամ. 1923 թ-ի սեպտեմբերի 1-ին քաղաքի գրեթե կեսը ավերվել է երկրաշարժից, իսկ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի (1939–45 թթ) ժամանակ բազմիցս ենթարկվել է (1944–45 թթ) ամերիկյան ավիացիայի ռմբակոծություններին։
Տոկիոյի պատմական կենտրոնը Նիհոմբասի շրջանն է, որտեղ պահպանվել են կայսերական պալատի համալիրը (մոտ 1600 թ., վերականգնվել է XIX դարի վերջին – XX դարի սկզբին), Ռիկոշեն լանդշաֆտային զբոսայգին (XVII դարի վերջ – XVIII դարի սկիզբ), սինթոիստական Տոսյեգու (ժամանակակից տեսքն ստացել է XVII դարում) և Մեյգի (XIX դարի վերջ), բուդդայական Կաննոն (հիմնադրվել է XVII դարում, վերականգնվել՝ XX դարում) տաճարները և ճարտարապետական այլ հուշարձաններ։
XX դարի լավագույն կառույցներից են Խորհրդարանի շենքը (1915–36 թթ), «Մետրոպոլիտեն ֆեստիվալ հոլլը» (1960– 1961 թթ), Օլիմպիական մարզահամալիրը (1963–64 թթ), Սուրբ Մարիամի տաճարը (1964 թ) և այլն։
Տոկիոյում են անցկացվել 18-րդ օլիմպիական խաղերը (1964 թ)։ Տոկիոյում ապրում է 50–60 հայ, գործում է հայագիտական կենտրոն, տարեկան 7–8 անգամ լույս է տեսնում «Արարատ» թերթիկը՝ հայերի և Հայաստանով հետաքրքրվող ճապոնացիների համար։
Կրոն
Ճապոնիան այն բացառիկ երկրներից է, որտեղ միաժամանակ գործում են տարբեր կրոններ։ Ճապոնացիների 83.9%-ը դավանում է շինտո, իսկ 71.4%-ը՝ բուդդիզմ (գումարայինի 100%-ը գերազանցելը պայմանավորված է բնակչության որոշ մասի կողմից միաժամանակ այդ երկու կրոնները դավանելով)։ Բացի ավանդական բուդդիզմի և սինթոիզմի արարողակարգերից, կատարվում են նաև քրիստոնեական ծիսակատարություններ։ Քրիստոնեությունը Ճապոնիա է ներթափանցել XVI դարում։
Պրեֆեկտուրաներ
Ճապոնիան պաշտոնապես բաժանված է 47 բարձր աստիճանի վարչական միավորների։ Դրանք միավորված են տոդոֆուկեն (ճապոներեն՝ 都道府県) համակարգի մեջ։ Այդ կարգով պետությունը կազմված է մի մայրաքաղաքից տո (ճապոներեն՝ 都) - Տոկիո, մի շրջանից դո (ճապոներեն՝ 道) - Հոկայդո, երկու քաղաքից ֆու (ճապոներեն՝ 府), որոնք պրեֆեկտուրային կարգավիճակ ունեն, - Կիոտո և Օսակա - և 43 պրեֆեկտուրաներից կէն (ճապոներեն՝ 県)։ Հարմարության համար արևմտյան ճապոնագետները թվարկած միավորները անվանում են պրեֆեկտուրա կամ ոստիկանապետություն։
Ճապոնիայի ժամանակակից վարչական բաժանման համակարգ արմատավորված է եղել 1871 թվականում Մեյձի ժամանակաշրջանում, որի արդյունքում վերացման են ենթարկվել հան ավատները և ստեղծվել են պրեֆեկտուրաներ։ Այդ դեպքը կրում է հայհան տիկեն (ճապոներեն՝ 廃藩置県) անվանումը։ Սկզբում պրեֆեկտորաների և հաների թիվը համապատասխանում էր մեկը մեկին - ավելի քան 300 հատ։ Ժամանակի հետ նրանց թիվը կրճատել էին մինչև 72, իսկ 1888 թ - մինչև 47։ Տեղի ինքնավարության օրենքը տվել էր պրեֆեկտորաներին ավելի շատ տիրական լիազորություններ։ Ի վերջո, հաշվի առնելով Ճապոնիայի բուռն ուրբանիզացոմը, կառավարությունը քննարկում է պրեֆեկտուրաների ռեֆորմի նախագիծը 10 մեծ վարչական միավորների։
Բացի պրեֆեկտուրաների և գավառների Ճապոնիայում գոյություն ունեն մունիցիպալ աստիճանի վարչական միավորներ, որոնք ունեն լայն ինքնավարություն։ Դրանք պրեֆեկտուրաների կենտրոնային քաղաքներն են- հատուկ քաղաքները, սովորական քաղաքները, Տոկիոյի 23 հատուկ շրջանները և գյուղեր։
Հայերը Ճապոնիայում
Հայերը Ճապոնիա են եկել 19-րդ դարի 2-րդ կեսից։ Այստեղ գործել են «Աղաբեկ և ընկերություն» առևտրական հաստատությունները։ Վերջինս գործել է Անահիտ Աբգարյանի և նրա որդու ղեկավարությամբ։ Անահիտ Աղաբեկյան-Աբգարյանը 1920 թվականին նշանակվել է Հայաստանի հյուպատոս Ճապոնիայում։ Նա Հայ դատի մասին հոդվածներով պարբերաբար հանդես է եկել Ճապոնիայի անգլալեզու մամուլում, օգնել հայ գաղթականներին։ Ներկայումս Ճապոնիայում բնակվում է 100 հայ՝ հիմնականում Տոկիոյում։ Գործում է հայագիտական կենտրոն, տարեկան 7-8 անգամ լույս է տեսնում «Արարատ» թերթիկը՝ հայերի և Հայաստանով հետաքրքրվող ճապոնացիների համար։ Տոկիոյում գործում է նաև Հայաստանի դեսպանատունը ։
Մշակույթ
Ճապոնիան հին ու զարգացած մշակույթի երկիր է. ուշագրավ են հին և ժամանակակից վարպետների արվեստը, բնապատկերային գեղանկարչությունը, ճենապակու արվեստը, ճարտարապետությունը, թատրոնը, տիկնիկային թատրոնը։ Հայտնի է հատկապես Կաբուկի թատրոնը, որն սկիզբ է առել թափառաշրջիկ երգիչների ու պարողների կատարումներից և մինչև օրս էլ տարածված է ժողովրդի մեջ։ Ճապոնացիները հայտնի են ծաղկեփնջեր կազմելու և գաճաճ ծառեր մշակելու յուրահատուկ արվեստով։ Համաշխարհային ճանաչում են գտել ճապոնական ձյուդո, կարատե, սումո մարզաձևերը ։
Ճապոնիան հայտնի է իր հրաշալի ճարտարապետական ու պատմական հուշարձաններով՝ Բուդդայի հսկայական արձաններով ու տաճարներով, մեհյաններով, գեղատեսիլ լանդշաֆտային զբոսայգիներով և թագավորական դղյակներով։ Ճապոնական հուշարձանների մեջ առանձնահատուկ տեղ ունի Հիրոշիմայի՝ ատոմային ռմբակոծության զոհերի հուշահամալիրը, որն ամեն տարի օգոստոսի 6-ին իր զանգերի տխուր ղողանջով ամբողջ աշխարհին հիշեցնում է 1945 թ-ի այդ մեծ ողբերգության մասին ։
Ժամանակակից ճարտարապետությունն աչքի է ընկնում տնտեսական նպատակահարմարարություններով պայմանավորված ֆուկցիոնալությամբ և մինիմալիստական լուծումներով։ Ամեն ինչ շատ պրակտիկ է, հարմար՝ ապրելու, ստեղծագործելու, աշխատելու և կրթվելու համար։ Ժամանակակից տեխնալոգիաները թույլ են տալիս կառուցելու երկնաքերներ, կամուրջներ, թունելներ և այլ ինժեներական կառույցներ, ինչպես երկրի ներսում, այնպես էլ նրա սահմաններից դուրս՝ ամբողջ աշխարհում ։
Չափազանց բարդ ու հետաքրքրական են ճապոնական գրերը։ Նրանց հիմքում ընկած է 6-ից 8-րդ դարերում չինացիներց փոխառնված և ճապոներենի առանձնահատկություններին հարմարեցված հիերոգլիֆները։ Թերթ կարդալու համար, օրինակ, անհրաժեշտ է իմանալ մոտ երկու հազար նշան, իսկ դրանց ընդհանուր թիվը տասը հազարից ավելի է։ Իհարկե, դժվար է դրանք բոլորը հիշելը, և ճապոնացիները գրքերում այս կամ այն նշանին հանդիպելիս հաճախ դիմում են բառարանի օգնությանը։
Միաժամանակ Ճապոնիայում գոյություն ունի վանկային այբուբեն։ Տեքստերի բառերի մեծ մասի արմատները գրվում են հիերոգլիֆներով, իսկ քերականական վերջավորությունները՝ վանկակազմիչ այբուբենով։ Տեքստերը կարդացվում են վերևից ներքև և աջից ձախ։ Եվ չնայած նշված բարդություններին՝ Ճապոնիան համատարած գրագիտության երկիր է։ Վեց տարեկանից երեխաները հաճախում են դպրոց, իսկ տասնամյա կրթությունը պարտադիր է։ Բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում ուսումը վճարովի է, բայց կան նաև անվճար պետական համալսարաններ, որտեղ ընդունվելու համար պետք է հաղթահարել մրցակցային մեծ դժվարություններ։
Բավականին հարուստ և բազմազան է նաև Ճապոնիայում ստեղծված գլուխկոտրուկների տեսականին։ Աշխարհում շատ տարածված են ճապոնական խաչերիզները, թվային դաշտերով գլուխկոտրուկները։ Հայտնի է թղթի կտորից ստեղծվող ֆիգուրներ պատրաստելու արվեստը։
Ճապոնական երգարվեստի վրա իր խորն ազդեցությունն են թողել ժամանակակից արևմտյան և՝ նամանավանդ ամերիկյան երաժշտական ուղղություններն ու ոճերը։ Ճապոնացիներն ամեն կերպ ձգտում են երգարվեստի հարցում լինել ժամանակակից։ Միևնույն ժամանակ Ճապոնիայում հարգի են ավանդական ճապոնական երգ-երաժշտությունն ու նրանց հիման վրա մշակված ուղղությունները։ Ամբողջ աշխարհում հայտնի է և տարածված XX դարի 70-ականներին ստեղծված՝ երգի երաժշտության ձայնակցությամբ երգելու ձևը։
Հարյուրամյակներ առաջ ստեղծված մշակութային արժեքներից շատերն այսօր նույնպես ունեն լայն տարածում ունեն և կազմում են ժամանակակից Ճապոնիայի մշակույթի անբաժան մասը։ Դրանցից է նաև հատուկ ձևով կրթված և դաստիարակված կանանց կողմից մատուցվող ծառայությունները։