cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Շարահյուսական վերլուծություն (ինֆորմատիկա)
Շարահյուսական անալիզատորի տիպերը
Վերլուծչի հիմանական խնդիրն է որոշել ինչպես կարող է մուտքը ստացվել քերականական սկզբանական սիմվոլներից։ Վերլուծության հայտնի մեթոդների մեծ մասը պատկանում են երկեւ դասերից մեկին՝ top-down կամ bottom-up ալգորիթմներ։ Դրանց անվանումները կապված են այն բանի հետ, թե ինչպես է շարահյուսական ծառի հանգույցները կառուցվում՝ կամ արմատից դեպի տերևներ կամ տերևներից դեպի արմատ։
Քերականության նմուշներ
Е-ն ներկայացնում է արտահայտություն, որը բաղկացած է գումարելիներից՝ բաժանված + նշաններով, T-ն ներկայացնում է գումարելիներ, որոնք բաղկացած են բազմապատկիչներից, բաժանված * նշաններով, իսկ F-ը ներկայացնում է բազմապատկիչներ, որոնք կարող են լինել կամ փակագծերում արտահայտություններ, կամ իդենտիֆիկատորներ՝ E -> E + T\ T T -> T*F|F F → (E)|id Այս արտահայտության քերականությունը պատկանում է LR քերականությանը, որը համապատասխանում է Bottom-up շարահյուսական վերլուծությանը։ Աըս քերականությունը կարող է համատեղ աշխատել լրացուցիչ օպերատորների և առաջնահերթությունների մակարդակների հետ։ Այն չի կարող օգտագործել Top-down շարահյուսական վերլուծությունը իր ձախ ռեկուրսիայի հիման վրա։
Top-down շարահյուսական վերլուծությունը կարող է օգտագործել հետևյալ քերականության տարբերակը, որում հեռացված է ձախ ռեկուրսիան՝ E → ТЕ' Е'→ +T*Е'|ε T -» FT' T → *FT'|ε F → (E)\ id Ստորև բերված քերականությունը դիտարկում է * և + որպես միանման արտահայտություններ, այնպես որ այն օգտակար է շարահյուսական վերլուծության ժամանակ անմիարժեքությունների մշակման մեթոդների նկարագրման համար՝
Е -► Е + Е | Е * Е | (Е) | id
Այստեղ Е-ն ներկայացնում է բոլոր տիպերի արտահայտությունները։ Սրա քերականությունը թույլատրում է ավելին քան մեկ վերլուծության ծառ а + Ъ* с -ի նման արտահայտությունների համար։
Սելիա Սանչես Մանդուլեյ
Սելիա Սանչես Մանդուլեյ (Celia Sánchez Manduley, ), կուբացի հեղափոխական։ Երկար տարիներ սերտ հարաբերություններ է ունեցել Ֆիդել Կաստրոյի հետ, ում հետ էլ սիրային կապի մեջ է եղել ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1920 թվականի մայիսի 9–ին՝ բժշկի ընտանիքում։ Ավարտել է Հավանայի համալսարանը։ 1950–ական թվականների սկզբից քաղաքական պայքարի մեջ է մտել Ֆուլխենսիո Բատիստայի ռեժիմի դեմ, եղել է Մանսանիլո քաղաքի հուլիսի 26 շարժման հիմնադիրը։ 1957 թվականի մարտի 19 –ին մտել է Ապստամբական բանակի կազմի մեջ, մասնակցել Ուվերոյի զորանոցի հարձակմանը։ Օրյենտեի նահանգում մի խումբ հեղափոխականների հետ՝ Ֆ. Կաստրոյի ղեկավարությամբ, անցել է վերապատրաստում։ Այնուհետև ֆրանկ Պաիսի հետ կազմակերպում է առաջին զորացումը, որն ուղարկվում է պարտիզանների մոտ՝ Սիերա Մաեստրա։ Մարտնչել է Սիերա–Մաեստրայի լեռներում, կատարել է կապավորի գործառույթներ, եղել է Ապստամբական բանակի գլխավոր շտաբի քարտուղար։ Կուբայական հեղափոխությունից հետո աշխատել է Կուբայի նախարարների խորհրդի նախագահության քարտուղարությունում, Կուբայի Պետական խորհրդի կառույցներում։ Կուբայի Կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի անդամ է։ 1980 թվականին մահացել է թոքի քաղցկեղից։
Ծանոթագրություններ
<references group="" responsive="1">
Գրականություն
Կատեգորիա:Կուբացի հեղափոխականներ Կատեգորիա:Կանայք պատերազմում Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ
Աշոտ Կուրացյալ
Աշոտ Բագրատունի, Կուրացյալ (ծննդյան թվականն անհայտ-761), Հայոց իշխան 732-748 թվականներին, որին նշանակել էր Արմինիայի ոստիկան Մրվանը։ Նա վարել է Օմայան խալիֆայության հետ մերձեցման քաղաքականություն։
Անձամբ բանակցելով Հիշամ խալիֆայի հետ՝ Աշոտ Բագրատունին կարողացել է վերականգնել Հայոց այրուձիու ռոճիկը (տարեկան 100 հազար դիրհեմ)։ Ոստիկանի հետ մասնակցել է խազարների դեմ հաղթական արշավանքին։
Հայոց իշխանը մահացել է Դարույնքում։ Նրա որդի Սմբատ սպարապետից սկսած հայ Բագրատունիները ժառանգաբար իշխել են Հայաստանում։
Եղել է Վարազ-Տիրոց Բագրատունու թոռը՝ Վասակ Բագրատունու որդին։ Ունեցել է երկու որդի՝ Սմբատ և Վասակ։ Նրանցից Սմբատը շարունակել է հոր ճյուղը, ժառանգել հայրական կալվածքների մեծ մասը։ Վասակը բաժին է ստացել Տայքը, ապա ամուսնացել վրաց իշխան Գուարամ Գ-ի դստեր հետ և հիմնադրել Բագրատիոնիների տոհմածառը։ Այդպիսով՝ Տայքը դարձել է ինքնուրույն միավոր՝ հայ-վրացական Բագրատունիների գլխավորությամբ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բագրատունիներ Կատեգորիա:Հայոց իշխաններ Կատեգորիա:Տայքի իշխաններ Կատեգորիա:Սպերի իշխաններ
Դոնյա (Իտալիա)
Դոնյա (Dogna), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 219 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 4 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 70 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0428։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դալմաթաե
Դալմաթաե կամ Դելմաթե (Dalmati') հին երկիր, որը զբաղեցնում էր այն տարածքի հիմնական մասը, որը այնուհետև հայտնի է դառնում որպես Դալմաթիա, որը գտնվում է  ներկայիս Խորվաթիայում,  Բոսնիայում և Հերցեգովինայում։ Դալմաթացիները հիմնականում դասակարգվում են որպես իլլիրիացիներ ։
Անուն
Դալմաթիա անունը հավանաբար ժամանակակից ալբաներեն delmë բառի («ոչխարներ») բացատրությունն է ։
Մշակույթ և հասարակություն
Հնագիտության և օնոմաստիկայի վկայությունները ցույց են տալիս, որ դալմաթացիները նման էին արևելյան իլիրներին և հյուսիսային պանոնացիներին, ցեղը ենթակա էր կելտերի ազդեցություններին ։ Դալմաթական ցեղերից մեկը կոչվում էր Բարիդուստա ։ հետագայում այն հաստատվել է Հռոմեական Դակիայում։ Հնագիտական ​​մնացորդները ենթադրում են, որ նրանց նյութական մշակույթը ավելի պարզունակ էր, քան հարակից հնագույն ցեղերինը (հատկապես ամենահին ցեղերի՝ լիբուրյանցիների համեմատությամբ)։ Միայն թե նրանց մոտ զենքի արտադրությունը բավականին առաջադեմ էր։ Նրանց վերնախավը ուներ միայն քարաշեն տներ, բայց բազմաթիվ դալմաթական հոտեր բնակություն են հաստատել բնական քարանձավներում։ Սովորական հագուստի մեջ բնորոշ մանրուք է եղել մորթե գլխարկը։ Նրանց քոչվոր հասարակությունն ուներ հայրիշխանական ​​ուժեղ կառույց, որը բաղկացած էր հիմնականում հովիվներից, մարտիկներից և նրանց առաջնորդներից։ Նրանց հիմնական զբաղմունքներն եղել են անասնապահության լայն տարածումը և Ադրիատիկի շրջակայքում ապրող այլ շրջակա ցեղերի և ծովափնյա քաղաքների կրկնակի թալանը։
Պլինիոս ավագը նաև նշում է մի ենթախումբ, որը կոչվում է Տարիոտես։
Հռոմեական նվաճում
Դալմաթայի հետ 160 տարի շարունակ տևող հռոմեական որոշ բախումներ են եղել։ Հիմնական պատճառը քոչվոր դալմաթացիների մշտական ​​ագրեսիվությունն էր իրենց բոլոր հարևանների նկատմամբ (Լիբուրնի, Դորսի, Արդիի և այլն), ինչպես նաև Իսսեյան համադաշնության [փաստ] նկատմամբ։ Դալմաթայի երկիրը հիմնականում քարքարոտ ​​երկիր էր, որն ուներ բազմաթիվ լեռներ, որոնք իդեալական էին անընդմեջ  պարտիզանական պատերազմների համար։ Այդպիսով, Դալմաթիան կանգնեցնում է այնտեղ մոտ 400  բերդ և 50 խոշոր միջնաբերդ հռոմեացիների դեմ ։
Մ.թ.ա. 156-ին` Դալմաթիայի առաջին պատերազմը [փա՞ստ] ավարտվեց մ.թ.ա. հյուպատոս Սկիպիո Նասիցայի կողմից մայրաքաղաք Դելմինիումի ավերմամբ։ Երկրորդ դալմաթական պատերազմը եղել է մ.թ.ա. 119–118 թվականներին, որն, ըստ երևույթին, ավարտվել էր հռոմեական հաղթանակով, քանի որ հյուպատոս Լ.Կեչիիլուս Մեթելուսը հաղթանակ տոնել մ.թ.ա. 117 թվականին և ստացել Դելմատիկուս ազգանունը։ Մ.թ.ա. 78–76-րդ երրորդ պատերազմը ավարտվեց Սալոնայի (նավահանգիստ Սոլին քաղաքը մոտակայքում Սպլիտ քաղաքում) գրավմամբ՝ պրոցեսլոս Կ. Կսկոնիուսի կողմից։
Մ.թ.ա. 49–44 թվականի հռոմեական քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Դալմաթիան (Վարսոսի (զինվոր) և Տեստիմոսի գլխավորությամբ [փա՛ստ] առաջնորդվելով)) դաշնակցելով Պոմպեյի հետ՝ շարունակաբար մարտնչում էր կեսարյան գեներալների՝  Գաբինիիոսի և Վատինիուսի դեմ։ Չորրորդ և վերջին կոնֆլիկտը տեղի է ունեցել մ.թ.ա. 34–33 թվականինին՝ Օկտավիանոսի՝ Իլլիցիա կատարած արշավանքի ժամանակ, նրանց կրկնվող ապստամբությունների պատճառով, և ավարտվեց Դալմաթիի նոր մայրաքաղաք Սոետովյոյի (այժմ ՝ Կլիս) գրավմամբ։ Դալմաթիայի վերջին ապստամբություններն իրենց դաշնային առաջնորդ Բաթոյի օրոք ՝ հռոմեացիների դեմ եղել են մ.թ.ա. 12-ին, իսկ Մեծ իլլիրիական ապստամբությունը տեղի են ունեցել մ.թ.ա. 6-9 թվականին։ Երկուսն էլ ձախողվում են և ավարտվում։ Դրանից հետո Դալմաթան ստեղծեց հռոմեական բազմաթիվ օժանդակ ձեռնարկներ։
Կրոն
Հզոր զենքի պաշտամունքը շատ հատուկ էր հայրիշխանական Դալմաթիայի ​ համար, և նրանց տղամարդկային դամբարաններում լայնորեն տարածված են տարբեր զենքեր (հարևան ժողովուրդների մոտ, օրինակ ՝ Լիբուրնիում, Իապիդեսում և այլն)։ Նրանց սովորական դամբարանները գտնվում էին Kurgan տիպի քարե տապանների տակ։ Հռոմեական դասական զեկույցներից հետո (Muzic 1998), քոչվոր դալմաթիացիները ծայրահեղ սնահավատ էին, և նրանք ունեին պրիմիտիվ խուճապային վախ (փա՞ստ) բոլոր սելեստիալ երևույթներից; Գիշերային աստղերի ցանկացած տեսակետ նրանց համար արգելված էր՝ հաստատ մահվան վախով։ Արևի կամ լուսնային խավարումների դեպքում նրանք կրկնվում էին հսկայական հավաքական ճիչով անհապաղ աշխարհի վերջի պատճառով։
Լեզվական առնչություններ
Դալմատացիների սկզբնական լեզունրը գրեթե հայտնի չեն, բացառությամբ հռոմեացիների կողմից նշված մի քանի տեղանունների։ Հետո Հռոմեցիների կողմից քաղաքային նվաճման ժամանակ դալմատացիները աստիճանաբար հռոմեականացվում են, իսկ հովիվները գյուղական վայրերում ձուլվում են դանդաղ։ Հռոմեական կայսրության փլուզումից հետո դալմատացիները խոսում են ռոմանական դալմատերեն լեզվով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորվաթիայի պատմություն
Սպիտակ հրեշտակ
Սպիտակ հրեշտակ (Бели анђео / Beli anđeo), սերբական մշակույթի ամենահայտնի ֆրեսկոներից մեկի՝ Միլեշևա տաճարում պատկերված «Մյուռոնաբեր կանայք Քրիստոսի գերեզմանի մոտ» որմնանկարի դետալ ։ Թվագրվում է 1235 թվականով։ Այս ֆրեսկոն համարվում է Բարձր միջնադարի Սերբիայի ու Եվրոպայի ամենագեղեցիկ աշխատանքներից և եվրոպական նկարչության ամենախոշոր ձեռքբերումներից մեկը ։ Այն պատկերում է մյուռոնաբեր կանանց մուտքը Սուրբ Հարության տաճար կիրակի առավոտյան, խաչելության իրադարձություններից հետո։ Քարին նստած է Տիրոջ հրեշտակը, որն սպիտակ հագուստով է, և նրա ձեռքերը ցույց են տալիս Քրիստոսի համբարձման տեղն ու նրա դատարկ գերեզմանը։
Վայր և պատմություն
Ֆրեսկոն գտնվում է Միլեշևա վանքում, եկեղեցու հարավային պատի վրա, դրա հեղինակի ինքնությունն անհայտ է ։ 16-րդ դարում Սպիտակ հրեշտակի վրա այլ որմնանկար է պատկերվել։ Այսպիսով նկարը թաքնված է եղել մինչև 20-րդ դարը, երբ որմնանկարը վերականգնվել է ։
Այլ տեղեկություններ
Սպիտակ հրեշտակ կտավը եղել է առաջին արբանյակային հաղորդագրությունը, որն ուղարկվել է Եվրոպայից Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ Կարիբյան ճգնաժամից հետո՝ որպես խաղաղության և քաղաքակրթության խորհրդանիշ ։
Ավելի ուշ Սպիտակ հրեշտակով նույն հաղորդագրությունն ուղարկվել է տիեզերք, երբ փորձ է արվել հաղորդակցվել անդրերկրային կյանքի հետ ։ Այնուամենայնիվ, սա վիճելի պնդում է, քանզի NASA-ի կամ որևէ այլ տիեզերական գործակալության աղբյուր պաշտոնապես չի հաստատել այս պնդումը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հրեշտակներն արվեստում
Երթ դեպի Վաշինգտոն
«Երթ դեպի Վաշինգտոն» (March on Washington for Jobs and Freedom), բողոքի խաղաղ ակցիա, որը տեղի է ունեցել Վաշինգտոնում 1963 թվականի օգոստոսի 28-ին։ 200-ից 300 հազար մարդ երթով քայլեցին դեպի Լինկոլնի հուշարձանը, ուր Մարտին Լյութեր Քինգը հանդես է եկել «Ես երազանք ունեմ» հայտնի ճառով։ Ցույցի մասնակիցների մոտ 80 %-ը աֆրոամերիկացիներ էին, իսկ մնացած 20 %-ը՝ սպիտակ և այլ ռասայի ներկայացուցիչներ։
Երթը կազմակերպել էին իրավապաշտպանները, աշխատավորները և կրոնական կազմակերպությունները։ Այն կազմակերպվել էր այնպես, որպեսզի, բացի աֆրոամերիակացիներից, ներկայացնի նաև աշխատավորների պրոֆմիութենական շարժումը, ինչպես նաև կրոնական երեք՝ բողոքականների, կաթոլիկների և եբրայական դավանանքները։
Երթից հետո իշխանությունները ստիպաված եղան ընդունել հասարակական վայրերում խտրականությունը արգելող Քաղաքացիական իրավունքի մասին օրենքը (1964 թվական), և ընտրությունների ժամանակ աֆրոամերիկացիների համար հավասար իրավունքներ սահմանող  Ընտրական իրավունքի մասին օրենքը (1965 թվական)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հակառասիզմ Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներն ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Ոչբռնություն
Աթարա Հայկական
Աթարա Հայկական (Аҭара-Ерманқыҭ (Аҭара-Аерман), სომხური ათარა), գյուղ Աբխազիայի Օչամչիրայի շրջանում, Օչամչիրայից 32 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք, Կոդոր գետի ձախ ափին։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 230 մ բարձրության վրա։ 1948-1955 թվականներին գյուղը պաշտոնապես կոչվում էր Երկրորդ Աթարա (Меоре Атара):
Ընդհանուր սահմանները
Գյուղի հյուսիսային սահմանը հանդիսանում է Կոդորի լեռնաշղթան։ Արևելքում այն սահմանակից է Ջգերդա, իսկ հարավում` Աթարա գյուղերին։ Արևմուտքում, Կոդոր գետի երկայնքով` գյուղը սահմանակից է Գուլրիփշի շրջանին։
Բնակչությունը
1968 թվականի տվյալներով, գյուղում բնակվում էր 2126 մարդ, հիմնականում հայեր։ 1989 թվականին, արդեն 1640 մարդ, իսկ 2011 թվականի տվյալներով` 110 մարդ, հիմնականում կրկին հայեր ։ Ստալինյան տարիներին գյուղի հյուսիսային Նաա կոչվող հատվածում բնակեցրել էին Վրաստանի Մեստիայի շրջանի սվան գյուղացիների։
Պատմական տեղեկություն
Գյուղը հիմնադրել են Օրդուից գաղթած համշենահայերը` 1902-1903 թվականներին։ 1992-1993 թվականներին տեղի ունեցած աբխազա-վրացական ընդհարումների ժամանակ գյուղը մեծ վնասներ է կրել, այրվել են տներ։ Այդ բախումներից հետո սվանները լքել են գյուղը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աբխազիայի գյուղեր Կատեգորիա:Աբխազիայի հայաբնակ գյուղեր
Մաշեյ (գետ)
Մաշեյ (Машей), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չույա գետի ձախ ափին 94 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 22 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Մակեդոնիայի թանգարան
Մակեդոնիայի թանգարան (Музеј на Македонија, Muzej na Makedonija), ազգային կառույց Մակեդոնիայի Հանրապետությունում։ Համարվում է երկրի ամենահին թանգարաններից մեկը։
Պատմություն
Թանգարանն ստեղծվել է հնագիտական, պատմական և ազգաբանական թանգարանների միավորման արդյունքում, որոնցից ամենահինը՝ հնագիտական թանգարանը, հիմնադրվել է 1924 թվականին, և այդ տարեթիվը համարվում է ազգային թանգարանի հիմնադրման ամսաթիվ։ Մակեդոնիայի Սոցիալիստական Հանրապետության օրոք թանգարանը հայտնի է եղել որպես «Մակեդոնիայի ժողովրդական թանգարան» ։
Բաժիններ
Թանգարանն ունի հետևյալ բաժինները ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի թանգարաններ Կատեգորիա:1924 հիմնադրված թանգարաններ
Վանդել
Համայնքի INSEE կոդ՝ 02774։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 110 մարդ։
Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում
Բոսնիայի և Հերցեգովինայի Դաշնություն
ԲևՀԴ-ն բաժանված է 10 կանտոնի (kantoni).
Վանդել
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով 75 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 54-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 21-ը անգործունակ (Ակտիվության ցուցանիշը — 72,0 %, 1999 թվականին եղել է՝ 64,8 %)։ 54 աշխատունակ բնակիչներից 51-ը աշխատում էին (31 տղամարդ և 20 կին), անաշխատանք էին 3-ը (2 տղամարդ և 1 կին)։ 21 անգործունակ մարդկանցից 4-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 8-ը թոշակառու, 9-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում
Բոսնիայի և Հերցեգովինայի Դաշնություն
ԲևՀԴ-ի կանտոնները բաժանված են 79 համայնքի (խորվ., općine).
Վանդել
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էնա դեպարտամենտի կանտոններ
Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում
Սերբական Հանրապետություն
Սերբական Հանրապետություն, ի տարբերություն Բոսնիայի և Հերցեգովինայի Դաշնության, բաժանված է 7 տարածաշրջանների (регије).
Սերբական Հանրապետության տարածաշրջանները բաժանված են 62 համայնքի (општина)։
Բրչկոի շրջան
Բրչկոի ինքնավար շրջանը միաժամանակ Բոսնիայի և Հերցեգովինայի Դաշնության ու Սերբական Հանրապետության մասնէ կազմում։ Նաև շրջանը գտնվում է միջազգային վերահսկման տակ։
Կատեգորիա:Դաշնություն
Գրության վերծանում
Գրության վերծանում , անհայտ լեզվի կամ գրության (կամ ե՝ մեկի, ե՝ մյուսի) հասկանալիության վերականգնումը։ Այսպես, հին Կիպրոսի բնագրերի վերծանման ժամանակ ծանոթ չի եղել գրությունը, խեթական, էտրուսկյան, էլամական բնագրերի վերծանմանման (մեկնության) ժամանակ՝ լեզուն, եգիպտական և լուվիական հիերոգլիֆների, աքքադական և ուգարիտական սեպագրերի, Ինդոսի հովտի «կնիքների» վերծանման (բացահայտման) ժամանակ հայտնի չեն եղել ո՝ չ գիրը, ո՝չ լեզուն։ Վերծանելիս պարզաբանվում է գրի բնույթը (հնչյունական, վանկային, բառավանկային, հնչյունական արժեքից զուրկ պարզաբանող նշաններ կան, թե՝ ոչ)։ Անկախ գրության վերլուծությունից, կարող է ուսումնասիրվել բնագրի քերականությունը, արտահայտած իմաստը։ Մեռած և մոռացված քաղաքակրթություններից մեզ հասած գրերի ու լեզուների վերծանման աշխատանքները ծավալվել են 19-րդ դարի սկզբից։ 1802 թվականին վերծանվել են պարսկական առանձին սեպագիր նշաններ, եգիպտական հիերոգլիֆներից՝ մի շարք տառերի նշանակությունը։ 1882 թվականին անգլիացի հնագետ և լեզվաբան Ա․ Սեյսը սկիզբ դրեց ուրարտական արձանագրությունների գրության վերծանմանը։ Հնագույն գրային համակարգերի վերծանման, իմաստի պարզաբանման գործում մեծ աշխատանք են կատարել Թոմաս Յունգը, Հինքսը, Ցու․ Օպպերտը, Թալբոդը, Թոմսենը, Շուլցը և ուրիշներ։ Դասական գրաբարի առումով՝ տեքստի ընթերցումը, թարգմանությունը, խրթին կամ անհասկանալի հատվածների մեկնաբանումն ու պարզաբանումը։ Վերծանում հասկացությունն այժմ ունի մի շարք նոր նշանակություններ՝ ծածկագրերի, գաղտնագրերի, ռադիոյով և մորզեով, դրոշակներով, լուսային կամ այլ միջոցներով հաղորդվող տեքստերի իսկական իմաստների բացահայտումը, հատուկ վիմական նյութերով կամ աներևույթ թանաքով գրված տեքստի վերականգնումը, գողերի և սոցիալական զանազան խմբերի արհեստական լեզուների, ժարգոնների բացահայտումն են։ Հայ իրականության մեջ վերծանումն ունի նաև մի քանի այլ խնդիրներ հայկական խազերի (ձայնանիշների) համակարգի և «Իմաստնոց նշանագրերի» կամ հայկական գաղափարագրերի բանալիները գտնելը։
Կատեգորիա:Գրության ձևեր
The Weeknd
Էյբլ Տեսֆայե (Abel Tesfaye, ), ավելի հայտնի է որպես The Weeknd (արտասանվում է «Դը Ուիքենդ»), կանադացի երգիչ-երգահան և երաժշտական պրոդյուսեր։ Հայտնի է դարձել 2010 թվականին ՅուԹյուբում վիդեոհոսթինգում ներբեռնած մի քանի երգերի շնորհիվ, իսկ 2011 թվականին թողարկել է միանգամից 3 միքսթեյպ։ 2013 թվականի սեպտեմբերին լույս է տեսնում նրա դեբյուտային ստուդիական ալբոմը, որը կոչվում է «Kiss Land»։ 2015 թվականի օգոստոսին թողարկել է իր երկրորդ՝ «Beauty Behind the Madness» անվանումը կրող ալբոմը, որը գլխավորել է Billboard 200 հիթ շքերթը ։ Ալբոմի «Can't Feel My Face» և «The Hills» սինգլները գլխավորել են Billboard Hot 100 հիթ շքերթը ։
2010-11։ Կարիերայի սկիզբ և միքսթեյփներ
Տորոնտոյում Տեսֆայեն հանդիպեց պրոդյուսեր Ջերմի Ռոուզին, ով մտահղացում ուներ ստեղծել R&B պրոյեկտ "The Weeknd" անունով։ Հետո փորձելով իր մտահաղացման մասին պատմել երաժիշտ Կերտիս Սանտիագոյին։ Ռոուզը նվագեց իր գործիքներից մեկի վրա, իսկ Տեսֆայեն երգեց և նրանք սկսեcին աշխատել առաջին ալբոմի վրա։ Երեք երգ "What You Need", "Loft Music","The Morning"։ Ռոուզը թույլատրեց նրան թողել երգերը իր անվան տակ, այն պայմանով, որ նա կվարձատրվի դրանց համար։ Ամեն դեպքում 2010 թվականին տեղադրեց այդ երգերը YouTube "The Weeknd" անունով, բայց նրա անձը գաղտնի էր մնում ։
2012–14։ Trilogy և Kiss Land
2012 թվականի ապրիլին նա սկսեց իր Ամերիկյան շրջագայությունը՝ ներկայանալով Coachella Festival-ում։ Նա և իր խումբն այցելեցին տարբեր մեծ քաղաքներ։ Տեսֆայեն և իր բենդը շարունակեցին շրջագայությունը Եվրոպայում։ Իր դեբյուտի ժամանակ Լոնդոնում նա երգեց Մայքլ Ջեքսոնի "Dirty Diana" երգը։ 2012 թվականի սեպտեմբերին The Weeknd-ը միացավ Republic Records-ին։ "Trilogy" ալբոմը թողարկվեց նոյեմբերին և ներառում էր իր մեջ միքստեյփների ուրիշ ձևեր և 3 այլ երգ։ "Trilogy"-ին հայտնվեց "Canadian Albums Chart"-ի 5-րդ հորիզոնականում և "U.S. Billboard 200"-ի 4-րդ հորիզոնականում՝ առաջին շաբաթում 86,000 վաճառքի թվաքանակով։ Հետո BBC-ին հայտարարեց, որ The Weeknd-ը նոմինացվել է "The Sound of 2013" մրցանակաբաշխությանը։ 2013 թվականի մայիսին հայտարարվեց որ "Trilogy"-ն պաշտոնապես դարձել է պլատինե։
2013 թվականի վերջին Դը Ուքենդը միացավ Ջասթին Թիմբերլեյքին իր 20/20 շրջագայության ժամանակ 6 ներկայացման համար։ 2014 թվականի փետրվարին նա ռեմիքսեց Beyonce-ի "Drunk in Love" սինգլը։ Այն ավելին էր, քան ռեմիքս, որովհետև նա լիովին փոխեց երգի կառուցվածքը։
2014 թվականին նա ներկայացրեց իր նոր երգը "SoundCloud"-ում, որի անունն էր "Often"։ Հուլիսի 20-ին նա ներկայացրեց մի ուրիշ երգ՝ "King of the Fall", իր շրջագայությունը գովազդելու համար։ Սեպտեմբերի 30-ին լույս տեսավ իր և Արիանա Գրանդեյի նոր երգը, որի անունն է "Love me harder"։ Երգը հայտնվեց "Billboard HOT 100 chart"-ի 7-րդ հորիզականում։ Իսկ 2014 թվականի դեկտեմբերի 20-ին ներկայացրեց "Մոխրագույնի 50 երանգները" ֆիլմի սաունդթրեքը՝ "Earned It" երգը, որը գրավեց 3 հորիզոնականը "Billboard HOT 100"-ում։ 2015 թվականին "2015 BET Awards"-ում նա երգեց Ալիշա Քիսի հետ ։
2015։ Beauty Behind The Madness
2015 թվականի մայիսի 27-ին նա ներկայացրեց իր նոր տեսահոլովակը "The Hills" երգի համար։ Երգը գրավեց 20-րդ հորիզոնականը "The Billboard HOT 100"։ Հունիսի 8-ին ներկայացվեց "Can't Feel My Face" երգը։ Երգը գրավեց 24-րդ հորիզոնականը "Billboard HOT 100" և գրավեց 1 տեղը Կանադական "HOT 100"-ում։
2015 թվականի սեպտեմբերին նա դարձավ վերջին 7 տարվա մեջ առաջին մարդը ով ունեցավ միանգամից 2 երգ HOT 100-ի Թոփ 3-ում նույն շաբաթվա մեջ "Can't Feel My Face" և "The Hills" 2-րդ և 3-րդ հորիզոնականներում։ Այդ տարի The Weeknd-ը ունեցավ բազմաթիվ դուետներ որոնց թվում են Միք Միլլի "Pullin Up" Բելլիյի "Might Not" և Թրեվիս Սքոթթի "Pray 4 Love"։ Հետագայում նա կունենա դուետ Դիսքլոժրի հետ, նրանց նոր "Caracal" ալբոմի համար։ 2015 թվականի հոկտեմբերին նա հյուրնկալեց Էմի Շումերին "Saturday Night Live" շոուին որպես երաժշտական հյուր։
Դեկտեմբերի 1-ին ալբոմը հայտարարվեց որպես 2015 թվականի ընթացքում ամենից շատ լսված ալբոմ (ավելի քան 60 միլիոն լսող), իսկ «Rolling Stone» ամսագիրը այն համարեց 2015 թվականի 5-րդ լավագույն ալբոմը ։
Ոգեշնչող արտիստներ և կերպար
The Weeknd-ը նշել է, որ ոգեշնչվում է Ար Քելլիով, Մայքլ Ջեքսոնով և Փրինսով։ Նա նաև նշել է, որ հենց Ջեքսոնի երաժշտությունն է հասկացրել նրան, որ նա ուզում է երգիչ դառնալ։
Նրա հատկանշական սանրվածքը ոգեշնչված է Ժան-Միշել Բասքիաթից։ Նրա մազերը կարող են լինել բաժանված 4 մասի (դիմացի ձախ - պտտված եղջյուր։ հետեվի ձախ - փոքր ութոտնուկ)։ Նա երկարացնում է մազերը 2011 թվականից։ Այն պատասխանին, թե ինչու են նրա մազերը այդպիսին, նա ասում է, որ ուզում է հիշվել որպես բոլորից տարբերվող և տարօրինակ ։ «Գրողի ծոցը ամեն ինչը, թող իմ մազերը լինեն այնպիսին, ինչպիսին նրանք են ուզում։ Եթե ես կտրեմ մազերս, կլինեմ բոլորի նման, իսկ դա ինձ շատ է հոգնեցնում»,- ասել է The Weeknd-ը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:The Weeknd Կատեգորիա:Կանադացի երգիչներ Կատեգորիա:Կանադացի հիփ հոփ երգիչներ և երգչուհիներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Cannibal (ալբոմ, Կեշա)
Сannibal, երգչուհի Կեշայի առաջին մինի ալբոմը, որը թողարկվել է 2010 թվականի նոյեմբերի 19-ին։ Համարվում է դեբյուտային Animal ալբոմի շարունակությունը։ Կեշան ալբոմի ստեղծման համար աշխատել է այնպիսի հեղինակների և պրոդյուսերների հետ, ինչպիսիք են՝ Dr. Luke, Բենի Բլանկոն, Ammo, Մաքս Մարտինը և այլք։ Cannibal ալբոմի երգերը ձայնագրվել են դենս փոփ ժանրում։ Ալբոմը հիմնականում դրական կարծիքներ է ստացել երաժշտական քննադատների կողմից։ ԱՄՆ-ում թողարկման առաջին շաբաթում վաճառվել է 74․000 պատճեն Billboard 200-ում գրավելով 15-րդ հորիզոնականը։ Կանադայում ալբոմը զբաղեցրել է 14-րդ հորիզոնականը։ Վերաթողարկումից հետո հրապարակվել է երկու սինգլ։ Առաջինը՝ «We R Who We R» մեծ հաջողություն է ունեցել ամբողջ աշխարհում և զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի և Ավստրալիայի վարկանշային աղյուսակներում։ Ամերիկայում երգը դարձել է 17-րդը այն երգերից, որոնք առաջին հորիզոնականն են գրավել Billboard Hot 100-ում։ Երկրորդը՝ «Blow» երգը թողարկվել է 2011 թվականի փետրվարի 8-ին և դարձել է տարվա երկրորդ սինգլը, որը հայտնվել է մի շարք երկրների՝ ԱՄՆ-ի, Նոր Զելանդիայի և Ավստրալիայի հիթ շքերթների լավագույն տասնյակում։
Ալբոմի մասին
Սկզբում EP պետք է ստեղծվեր Animal ալբոմի որակով, 7 րոպե 56 վայրկյան տևողությամբ ։ Ալբոմի հիմնական թեման մի մարդու մասին է, ով ամեն դեպում գոյություն ունի։ Երգի քնարերգությունը Animal ալբոմի շարունակությոնն է։ Ալբոմի առաջին սինգլը՝ «We R Who We R», Կեշան գրել է երիտասարդ գեյերի ինքնասպանության լուրերից ոգեշնչված լինելով։
2010 թվականի նոյեմբերի 14-ին X Factor (Ավստրալիա) շոուի ժամանակ Կեշան կատարել է «We R Who We R» երգը ։ 2010 թվականի նոյեմբերի 21-ին American Music Awards-ին Կեշան հանդես է եկել «Take It Off» և «We R Who We R» երգերով։ Animal» և «Blow» երգերը կատարվել են 2011 թվականի մայիսի 22-ին Billboard Music Awards-ի ժամանակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ Կատեգորիա:RCA Records ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ Կատեգորիա:Ամերիկյան ալբոմներ Կատեգորիա:Կեշայի ալբոմներ
Միջազգային հնչյունական այբուբեն
Արտաքին Հղումներ
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն
Նոր Իսպանիայի փոխարքայություն
Նոր Իսպանիայի փոխարքայություն (Virreinato de Nueva España), իսպանական գաղութ Հյուսիսային Ամերիկայում, որը գոյություն է ունեցել 1535 - 1821 թվականներին։ Փոխարքայության կազմում ընդգրկված են եղել ժամանակակից Մեքսիկայի, ԱՄՆ-ի հարավ-արևմտյան նահանգների (ինչպես նաև Ֆլարոդան), Գվատեմալան, Բելիզը, Նիկարագուան, Սալվադորը, Կոստա Ռիկան, Կուբան։ Բացի այդ, Նոր Իսպանիայի փոխարքայության վերահսկողության ներքո են եղել Ֆիլիպիններն ու Խաղաղ օվկիանոսում և Կարիբյան ծովում գտնվող մի շարք կղզիներ։ Փոխարքայության մայրաքաղաքը եղել է Մեխիկո քաղաքը։ 1821 թվականին Մեքսիկայի անկախության համար պատերազմում պարտություն կրելուց հետո Իսպանիան կորցրեց հյուսիսամերիկյան բոլոր տարածքները, որոնց վրա ձևավորվեցին նոր անկախ պետություններ։ Կուբան և Ֆիլիպինները սկսեցին կառավարվել ուղիղ կերպով Իսպանիայի կողմից ընդհուպ մինչև 1898 թվականը, երբ Միացյալ Նահանգների հետ պատերազմի հետևանքով այդ տարածքները նույնպես կորսվեցին։
Նախաբան
Գաղութը ձևավորվել է նախկին հնդկացիական պետությունների՝ Ացտեկների կայսրության և մայաների պետության տարածքի վրա, որոնք Էռնան Կորտեսի արշավանքների արդյունքում միացվեցին Իսպանիայի թագավոր Կառլոս V-ի տիրույթներին։ Պատահական չէ, որ հենց Կորտեսը 1522 թվականին դարձավ Նոր Իսպանիայի կառավարիչ։
Պատմության այդ ժամանակաշրջանում Իսպանիան որպես միասնական պետություն նոր էր սկսում ձևավորվել։ Այսպիսով, իր նոր տարածքներն անվանելով «Նոր Իսպանիա», մի կողմից Կորտեսը օգնում էր Կառլոս V-ին ամրապնդել միասնական իսպանական պետության գաղափարը, իսկ մյուս կողմից կանխում էր իր տիրույթների բաժանումը՝ դրանք կենտրոնացնելով միասնական իշխանության ներքո։ 1528 թվականին Կորտեսի իշխանությունը սահմանափակվեց, իսկ 1535 թվականին Նոր Իսպանիան դարձավ փոխարքայություն։
Պատմություն
1565 թվականին Ակապուլկոյի և իսպանական Ֆիլիպինների միջև կանոնավոր նավագնացություն (Մանիլյան գալերիա) հիմք դրվեց։ 1527 թվականին Մեքսիկայում գործունեություն սկսեցին իրականացնել ճիզվիտները, ովքեր 1591 թվականին հիմնեցին Գվադալախարայի համալսարանը։
1606 թվականին Մեքսիկայում սկսվեց սպիտակ ստրուկների ապստամբություն։ 1609 թվականին կրկին սկսվեց ապստամբություն այս անգամ արդեն Գասպար Յանգիի առաջնորդությամբ։ 1692 թվականին Նոր Իսպանիան մեծապես տուժեց երաշտից։ 1693 թվականին կազմակերպվեց քարտեզագրական արշավանք, որի շրջանակներում ուսումնասիրվեց Միսիսիպիի գետաբերանը։
1762 թվականին Յոթամյա պատերազմի ժամանակ բրիտանական նավատորմը հարձակվեց Հավանայի վրա։ 1762 թվականին Ֆրանսիան Ֆոնտենբլոյի պայմանագրով Իսպանիային զիջեց  Լուիզիանայի հողերը, որոնք 1764 թվականին ընդգրկվեցին Նոր Իսպանիայի կազմի մեջ։ 1763 թվականին Կուբան վերադարձվեց Իսպանիային։ 1769 թվականին Գասպար դե Պարտոլայի արշավախումբը հասավ Սան Ֆրանցիսկոյի ծովախորշ։ 1781 թվականին Իսպանիան սատարեց հյուսիսամերիկյան գաղութների անկախության համար պատերազմին և գրավեց Ֆլորիդան։
1800 թվականին Լուիզիանան Սան Ֆրանցիսկոյի պայմանագրով վերադարձվեց Ֆրանսիային։
Քաղաքական և վարչական կառուցվածքը
Նոր Իսպանիայում բարձրագույն քաղաքացիական և ռազմական իշխանությունը գտնվում էր նշանակովի փոխարքայի ձեռքում, ով անմիջականորեն ենթարկվում էր միապետին ու Մադրիդում գտնվող Հնդկաստանի հետ կապված գործերի Գերագույն խորհրդին։ Փոխարքայի ենթակայությամբ գործում էր խորհրդատվական մարմին՝ աուդենցիա։ Մեխիկոյի աուդենցիայի իրավասությունները ընդգրկում էին փոխարքայության հարավը, իսկ Գվադալախարայի աուդենցիայի իրավասությունները ընդգրկում էին փոխարքայության հյուսիսը։
1786 թվականին Նոր Իսպանիայի նահանգների մի մասի վրա ձևավորվեցին 12 ինտենդանտություններ, որոնցից յուրաքանչյուրի ղեկավարն էր ինտենդանտը, ով իրականացնում էր վարչական, դատական և ռազմական գործառույթներ, հարկահավաքություն և համայնքային կենտրոնների գործունեություն։ Հյուսիսային յոթ նահանգներ միավորվեցին երկու ռազմական շրջաններում՝ արևմտյան և արևելյան։ Վերջինները կառավարվում էին հրամանատարների կողմից և ենթարկվում փոխարքային։ Երեք նահանգներ պահպանեցին իրենց նախկին կարգավիճակը։ Քաղաքային և գյուղական շրջանները գտնվում էին կոլեգիդորներն ու ավագ ալկալդները, որոնց ենթարկվում էին հնդկացիական գյուղական բնակավայրերի ընտրվովի ավագները։
Գոյություն ունեին նաև տեղական քաղաքային խորհուրդներ՝ կաբիլդոները] կամ այունտամենտոները, որոնց անդամները պաշտոնապես ընտրվում էին կալվածատերերի կողմից, բայց ժամանակի ընթացքում այդ պաշտոնները դարձան ցմահ և ժառանգովի, իսկ երբեմն էլ գնվում էին։ Մունիցիպալիտետների գործունեությունը գտնվում էր գաղութային ադմինիստրացիայի վերահսկողության ներքո։
Բնակչություն
Նոր Իսպանիայի բնակչությունը ըստ Ալեքսանդր ֆոն Հումբոլդտի տվյալներով 1803 թվականին կազմել է 5,8 միլիոն մարդ։ Սակայն ժամանակակից ուսումնասիրողները կարծում են, որ բնակչության թվաքանակը չի հասել այդ թվին նույնիսկ 1810 թվականին, երբ այն եղել է 5-ից 5,5 միլիոն մարդ։
Նոր Իսպանիայի բնակչության մեծ մասը 19-րդ դարի սկզբին կազմել են բնիկները, որի մոտավորապես 40 %-ը եղել են հնդկացիներ։ Իսպանացիների կողմից Ամերիկայի գաղութացման առաջին հարյուրամյակը բնորոոշվել է տեղաբնակների թվաքանակի կտրուկ նվազմամբ, ինչը ստիպել է գաղութարարներին, որոնց հարկավոր էր աշխատուժ և հարկ վճարողներ, տեղաբնիկ ժողովուրդներին ուղիղ կերպով ոչնչացնելու և թալանելու քաղաքականությունից անցում կատարել կազմակերպված շահագործման, ինչը ստացավ ֆեոդալականացված ձև։ Այդ փոփոխությունների հետևանքով 17-րդ դարի երկրորդ կեսին նկատվեց բնիկ բնակչության դանդաղ աճ, և 19-րդ դարի սկզբին նրանց թվաքանակը հասել էր արդեն 2,3 - 2,4 միլիոն մարդ։ Իսպանական օրենսդրությունը ընդունում էր, որ հնդկացիական համայնքները կարող են տնօրինել հողատարածքներ՝ արգելելով դրանք օտարել առանց իշխանությունների թույլտվությամբ։ Սակայն հազվադեպ չէր իսպանացիների կողմից հնդկացիների հողերի բռնագրավումն ու հետագայում իրավականորեն գրանցումը։ Հնդկացիները նաև համարվում էին անձնապես ազատ։ Համաձայն աշխատանքի օրենսդրության նրանք ենթակա էին վարձատրության, իսկ աշխատանքը չպետք է լիներ շատ դժվարին։ Սակայն գործնականում այդ օրենքները միշտ չէին, որ պահպանվում էին։
Ցանքատարածություններում և արտադրական ձեռնարկություններում, ինչպես նաև տնային ծառայի աշխատանքներում աշխատում էին սևամորթները, որոնք մեծ մասամբ հանդիսանում էին ստրուկներ 16-րդ դարում բերված Նոր Իսպանիա Աֆրիկայից։ Սակայն բարձր մահացածության մակարդակի ու թվաքանակի աստիճանաբար կրճատման, իսկ հետագայում նաև սևամորթների ներկրման դադարեցման պատճառով և հնդկացիների թվաքանակի աճի հետևանքով նրանց թվաքանակը 19-րդ դարի սկզբին չէր գերազանցում տաս հազարը։
Գաղութային հասարակության արտոնյալ խաղվը կազմում էին պետրոպոլիայի բնիկները, որոնց տեղաբնիկ ժողովուրդները անվանում էին գաչուպիններ (gachupin): Այդ անվանումը ունեցել է արհամարհական երանգավորում։ 19-րդ դարի սկզբին նրանց թվաքանակը կազմում էր մոտավորապես 15000։ Այդ դասակարգը հիմնականում կազմված էր պալատական ազնվականությունից և խոշոր ձեռնարկատերերից, ովքեր զբաղեցնում էին վարչական, ռազմական և եկեղեցական բարձրագույն գրեթե բոլոր պաշտոնները։
Գաղութի կյանքում կարևոր դեր էր կատարում կրեոլական բնակչությունը՝ իսպանացիների սպիտակ սերունդները, ովքեր ծնվել էին գաղութում։ Կրեոլների թվաքանակը կազմում էր մոտավորապես 1,1 միլիոն մարդ։ Չնայած անվանապես կրեոլներին տրված էր նույն այն իրավունքներն, ինչ ունեին մետրոպոլիայի իսպանացիները՝ իրականում նրանք ենթարկվում էին խիստ տարանջատման և միայն բացառիկ դեպքերում էին նշանակվում բարձր պաշտոններում։ Ամբողջ գաղութային ժամանակաշրջանում 61 փոխարքայից միայն 3-ն էին կրեոլներ, 171 եպիսկոպոսներից՝ միայն 41-ը։ Բնակչության այդ շերտից էր դուրս գալիս կալվածատերերը։ Նրանք լրացնում էին գաղութային մտավորականության շարքերը, զբաղեցնում էին վարչական ապարատի, եկեղեցու և բանակի պաշտոններ։
Մետիսական բնակչությունը զրկված էր քաղաքացիական իրավունքներից։ Մետիսներն ու մուլատները իրավունք չունեին դառնալ պաշտոնատար անձինք կամ սպաներ, իրավունք չունեին մասնակցել ինքնակառավարման մարմինների ընտրություններին։ Նրանք զբաղվում էին արհեստներով, տարբեր տեսակի առևտրով, ծառայում էին որպես ղեկավարներ ու հրահանգիչներ, կազմում էին փոքր հողագերծների մեծ մասը՝ ռանչերո։
Եկեղեցու դերը
Նոր Իսպանիայի հիմնական ինստիտուտներից մեկը հանդիսանում էր Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցին։ Վերջինի վերահսկողության ներքո էր գտնվում ամբողջ հոգևոր կյանքը։ Եկեղեցին կառավարում էր ուսումնական հաստատությունները, ինկվիզիցիայի միջոցով իրականացնում էր գրաքննություն։ 18-րդ դարի վերջին եկեղեցուն էր պատկանում գաղութի ամբողջ անշարժ գույքի կեսը։ Սակայն եկեղեցական միջոցների հիմնական մասն օգտագործվել է հիպոտեկային և վարկային գործարքներում՝ դրամական վարկեր և հողագործների սեփականության գրավով փոխառություններ, առևտրային ձեռնարկությունների, արտադրության, գյուղատնտեսության ֆինանսավորում։
Հոգևորականությունը ուներ մի շարք արտոնություններ. չէր հարկվում և անձին կամ սեփականությանը առնչվող բոլոր դատական գործընթացներում օգտվում էր հատուկ օրենսդրությունից։ Առավել մեծ ազդեցություն ունեին առավելապես կլիրկները, որոնք եկել էին մետրոպոլիայից։ Ստորին հոգևորականությունը, որը կազմված էր կրեոլներից ու մետիսներից, ստիպված էր ապրել աղքատիկ ողորմության և հավատացյալների հանգանակությունների շնորհիվ։ Այդպիսով, ծխական քահանայի տարեկան եկամուտը փոքր-ինչ գերազանցում էր հանքագործի տարեկան եկամտից։
Տնտեսություն
Նոր Իսպանիայի փոխարքայության տնտեսական կյանքը ենթարկվում էր մետրոպոլիայի շահերին, որի համար այն առաջին հերթին թանկարժեք մետաղների աղբյուր էր, այդ իսկ պատճառով դրանց արդյունահանումը դարձավ տնտեսության կարևորագույն ճյուղը։ Հանքերը հանդիսանում էին թագավորի սեփականությունը, սակայն գործնականում մարդ, ով հանք էր բացել, մշտական տնօրինման համար ստանում էր այն և պարտավոր էր թագին տալ օգուտի միայն մեկ հինգերորդ մասը։ 16-րդ դարում հանքերի արյդունահանումը  կազմել էր 2 միլիոն պեսո, իսկ 18-րդ դարում այդ ցուցանիշն աճել էր մինչև 13 միլիոն պեսո։
Հանքերում ռեպարտիմենտոյի կարգավիճակով աշխատող և գլխավորապես օժանդակ գործառույթներ իրականացնող հնդկացիներից բացի ներգրավված էին նաև այլ էթնիկ խմբերի հանքագործ ներկայացուցիչներ։ Գյուղացիական հողի օտարման գործընթացով և քաղաքային բնակչության աղքատացումով աշխատուժի առաջարկն աճեց, և հանքաարդյունաբերական արտադրության ոլորտում պեոնաժը ճնշվեց առավել էժան աշխատուժով։ Օրինակ, Գուանախուատոյի հանքերում, որոնք 18-րդ դարի վերջում տալիս էին Ամերիկայի ոսկու և արծաթի ամբողջ արդյունահանման վեցերորդ մասը, 1792 թվականին այնտեղ աշխատող 4659 հանքագործների մեծ մասը՝ 4536-ը կազմում էին կրեոլները, մետիսներն ու մուլատները։
Որպեսզի գաղութային արտադրանքի մրցակցությունից խուսափեն, իսպանական իշխանությունները Նոր Իսպանիայում արգելեցին աճեցնել խաղող, զեյթուն, կանեփ, կտավատ։ Թույլատրվում էր աճեցնել միայն այնպիսի մշակաբույսեր, որոնք չէին աճում Իսպանիայում։ Այդ սահմանափակումները խանգարում էին գյուղատնտեսական արտադրության զարգացմանը։ 1-րդ դարից հետո գյուղատնտեսությունը գործնականում դադարեց զարգանալ։ Արտադրության ուղղությամբ աշխատում էին միայն «ռանչերոս» փոքր ֆերմերները։ Հնդկացիները հնարավորություն չունեին գնել գյուղատնտեսական որակյալ գործիքներ, մշակաբույսեր և ընտանի կենդանիներ։ Գյուղատնտեսության տիպային ձև դարձավ հասիենդան։ Այն բավարարում էր հողատիրոջ ու նրա ընտանիքի հիմնական պահանջմունքները, իսկ պիոնները ձեռք էին բերում իրենց համար անհրաժեշտ տնտեսական կրպակներ՝ այդպիսով ավելացնելով իրենց պարտքը։
Հաղորդակցության միջոցները մնում էին նախնադարյան մակարդակի. ճանապարհները էին կառուցվում ընդհուպ մինև 18-րդ դարը։ Ապրանքները փոխադրվում էին ջորիներով։ Գաղութային ժամանակաշրջանի գերակշիռ մասում Նոր Իսպանիայի տնտեսական կապերը հիմնականում սահմանափակվում էին մետրոպոլիայի հետ առևտրային հարաբերություններով, որոնք իրականացվում էին Վերակրուսի և իսպանական Սևիլյա նավահանգստով, իսկ 1717 թվականին Կադիսի իջոցով։ Օտար երկրների և իսպանական այլ գաղութների (բացի Ֆիլիպինների) հետ ուղիղ առևտուրն արգելվում էր։ Բոլոր ապրանքները հարկվում էին բարձր մաքսատուրքերով։ Բացի այդ, դրանց վաճառքից և վերավաճառքից հարկվում էր հատուկ տուրք՝ ալկաբալա, որի չափը 17-ից 18-րդ դարերի ժամանակահատվածի մեծ մասի ու 19-րդ դարի առաջին տասնամյակի ժամանակ կազմել է արժեքի 6 %-ը։ Դեպի մետրոպոլիա և հակառակ ուղղությամբ ապրանքները փոխադրվում էին հատուկ նավախմբերով ընդհուպ մինչը 18-րդ դարի վերջին քառորդը, իսկ Ֆիլիպինների հետ՝ Ակապուլկո նավահագնստովայսպես կոչված Մանիլյան գալերաներով։ Բարձր հարկերի և մեծածախ մոնոպոլիստների ազդեցության պատճառով գներերեք-չորս անգամ ավելի բարձր էին, քան Եվրոպայում։
Երկրի տնտեսական զարգացումը դանդաղեցնող բազմաթիվ արգելքներն ու սահմանափակումները ամեն դեպքում չկարողացան կանգնացնել արտադրական ու արհեստագործական արտադրությունը, առևտուրը, գյուղատնտեսության աճը, որը նկատվում էր Նոր Իսպանիայում 18-րդից 19-րդ դարերում։
1765-ից 1778 թվականներին իրականացվեցին մի շարք ազատական փոփոխություններ։ Գաղութներին իրավունք տրվեց առևտուր կատարել իսպանական բոլոր նավահանգիստների հետ, Ամերիկայի իսպանական գաղութներին թույլատրվեց իրար հետ առևտուրը, նավախմբերի համակարգը չեղյալ հայտարարվեց, չեղարկվեցին որոշ հարկեր և նվազեցվեցին այլ հարկերի դրույքաչափերը։ Այդ միջոցառումները նպաստեցին առևտրի ակտիվացմանը։ Սակայն գաղութային կարիքների ծավալն ապահովելու մետրոպոլիայի չկարողանալը հանգեցրեց մաքսանենգության աճի, որտեղ առաջին տեղը զբաղեցնում էին անգլիացիները։ Այդպիսի դրությունը պահպանվել է մինչև անգլո-իսպանական պատերազմը։ Առևտրի ազատականացումը խթանեց արտադրությանը և գյուղատնտեսությանը։
Մշակույթ
1536 թվականին Տլատելոլկոյում գտնվող ֆրանցիսկյան վանական համալիրում ստեղծվեց Սատա Կրուսի առաջին քոլեջը, որը սկսեց 60 հնդկացիների ուսուցումը։ 1553 թվականի հունիսի Մեխիկոյում բացվեց համալսարան, որն ուներ չորս ամբիոն՝ աստվածաբանություն, իրավաբանություն, արվեստ և բժշկություն։ Արվեստի ամբիոնում սովորեցնում էին լատիներեն, հռետորաբանություն, տրամաբանություն, թվաբանություն ու եկրաչափություն, աստղագիտություն, երաժշտություն։ 18-րդ դարում սկզբնական դպրոցները հաշվվում էր ընդամենը 10-ը։ 1538 թվականին Մեխիկոյում հայտնվում է Նոր աշխարհում առաջին տպարանը։ 16-րդ դարի ընթացքում գաղութում հրատարակվել է 114 գիրք։ Այդ ժամանակ հայտնվում են մի շարք վավերագիրներ՝ Տորիբիո դե Բենավենտեն Բեռնարդինիո դե Սաագունը, այդ թվում՝ հնդկական՝ Ֆեռնանդո դե Ալվա Իշտլիլշոչիտելը։
Մշակաբույսերի ուսումնասիրության գործում հսկայական աշխատանք կատարեց Ֆրանսիսկո Էռնանդեսի «Նոր Իսպանիայի բույսերի պատմություն» աշխատությունը (1570 - 1577), որը գրվել է Ֆիլիպ II-ի պատվերով։ Գրքի մեջ ներառված են առավել քան 3000 բույսեր ու 500 կենդանիներ, որոնք գոյություն են ունեցել ժամանակակից Մեքսիկայի տարածքում։ Միևնույն ժամանակ, բայց բույսերի մասին առավել հակիրճ աշխատանք է կատարել Բեռնարդինիո դե Սաագունը՝ գրելով իր ֆունդամենտալ աշխատությունը՝ «Նոր Իսպանիայի ընդհանուր գործեր» (1576)։ Նշված երկու գրքերը հիմնված էին իրենց շրջապատող միջավայրի մասին ացտեկներ վկայությունների վրա և հետևաբար առկա են այնպիսի տեղեություններ, որոնքչեն ենթարվել եվրոպական ազդեցության ։ Հետագայում Սագուանի ձեռագիրը մոռացության ենթարկվեց, բայց Էռնանդեսի գիրքը բազմիցս վերարտադրել են այլ գիտնականներ ինչպիսիք են Խոսե դե Ակոստան, Նարդո Անտոնիո Ռեկին, Ֆաբիո Կոլոնան, Հայմե Օնորատո Պոմարը, Գրեգորիո Լոպեսը, Ֆեդերիկո Չեզին, Խուան Բարիոսը, Յոհան դե Լայետը, Յոհան Էուսեբիո Ներեմբերգը, Վիլյամ Պիզոն, Ռոբերտ Լավելը, Ջոն Ռայը, Ջեյմս Նյուտոնը և ուրիշներ  ։
Պոեզիան հիմնականում կազմված էր քրիստոնեական մտորումներից և ստեղծագործություններից, որոնք գովերգում են միապետներին, գերակշռում էր Կառլոս դե Սիգուեա ի Գոնգորայի հնարած ոճը։ Այդ համատեքստում աչքի էր բանաստեղծուհի Խուան Ինես դե լա Կրուսը, ում սիրային քնարերգություններն առանձնանում էին նրբանկատությամբ և զգացմունքային խորությամբ։ Լայն տարածում գտավ թատրոնը, որը հնդկացիներին քրիստոնեություն քարոզելու համար ն օգտագործվում էր միսիոներների կողմից։ Մասնավորապես բեմադրվում էին աստվածաշնչյան տեսարաններ պարունակող ներայացումներ։
Կառավարիչներ
Փոխարքաներ
Նոր Իսպանիայի փոխարքաների ցանկ
Ֆիբի Բուֆեյ
Ֆիբի Բուֆեյ-Հենիգան (Phoebe Buffay-Hannigan), գեղարվեստական կերպար, ամերիկյան «Ընկերները» սիթքոմի վեց գլխավոր հերոսներից մեկը։ Ֆիբիի դերում հանդես է գալիս Լիզա Կուդրոուն ։
Դերակատարման համար Կուդրոուն առաջադրվել է Ոսկե գլոբուս մրցանակի, ինչպես նաև արժանացել Պրայմթայմ Էմմի, Կինոդերասանների գիլդիայի, Սեթլայթ և Ամերիկյան կատակերգության մրցանակների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Ընկերների» կերպարներ Կատեգորիա:Հորինված երգիչներ Կատեգորիա:Հորինված ամերիկացիներ Կատեգորիա:Կերպարներ այբբենական կարգով
Սեյտյո Մացումոտո
Կենսագրություն
Մացումոտոն ծնվել է ճապոնական Կոկուրա քաղաքում (այժմ Կիտակյուսյուի կազմում է)։ Նրա իսկական անունը Կիյոհարու Մացումոտո է։ «Սեյտյո» անունը չինարենով և ճապոներենով նրա անվան սիմվոլների ընթերցումն է։ Ծնվել է սովորական ընտանիքում և ծնողների միակ զավակն է եղել։ Դպրոցն ավարտելուց հետո աշխատել է մի ընկերությունում, որն զբաղվում էր կոմունալ ծառայություններ կատարելով։
Մասնակցել է գրական խմբավորմանը, որը գործում էր Յավատա Սեյտեցու մետաղագործական գործարանում։ Պատանի հասակում Սեյտյո Մացումոտոն շատ էր ընթերցում հեղափոխական գրքույկներ։ Նա ձախ շարժման կողմնակից էր։ Համագործակցում էր «Ձախ ճակատ» և «Մարտական դրոշակ» ամսագրերին։ Իր հեղափոխական գործունեության պատճառով 1929 թվականին ազատազրկվում և բանտարկվում է Օկուրա քաղաքում։
Մինչ գրական ասպարեզում իրեն դրսևորելը, Մացումոտոն փոխել է շատ մասնագիտություններ։ Նա ախատում էր Asahi Shinbun (Ասայի Շինբուն) թերթում որպես գովազդային հայտարարությունների դիզայներ։ Աշխատանքը խմբագրությունում դադարեց Երկրորդ աշխարհամարտի պատճառով։ Բժշկական գումարտակի անձնակազմի կազմում նա ծառայել է Կորեայում։ Պատերազմի ավարտից հետո Մացումոտոն կրկին վերադարձավ խմբագրություն, իսկ 1950 թվականին տեղափոխվեց Տոկիոյի խմբագրություն։
Չնայած այն հանգամանքին, որ Սեյտյո Մացումոտոն չունեցավ բարձրագույն կրթություն, հիանալի գրում էր։
Նրա անդրանիկ ստեղծագործությունները հայտնվեցին 1950-ական թվականներին։ Իսկ առաջին դետեկտիվ ստեղծագործությունները՝ 1955 թվականին։ Սեյտյոյի գրական դեբյուտը Ճապոնիայում բարձր գնահատվեց և արդյունքում 1956 թվականին նա նվաճեց Դետեկտիվ ժանրի գրողների ակումբի գլխավոր մրցանակը։ «Դետեկտիվ ժանրի գրողների ակումբ» հիմնադրվել է 1947 թվականին Էդոգավա Ռամպոյի կողմից։
1968 թվականին այցելել է Կուբա և Հյուսիսային Վիետնամ։
Հայերեն թարգմանություններ
Սեյտյո Մացումոտոյի ստեղծագործություններից լույս են տեսել հետևյալները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի գրողներ Կատեգորիա:Դետեկտիվ ժանրի գրողներ Կատեգորիա:Լրագրողներ Կատեգորիա:Ճապոնացի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ճապոնացի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ճապոնացի գրողներ
Սանտա Կլաուս
Սանտա Կլաուս (անգլերեն` Santa Claus) կամ պարզապես Սանտա, դիցաբանական, լեգենդային, ֆոլկլորային և պատմական արմատների վրա հիմնված գեղարվեստական կերպար, ով ըստ արևմտյան քաղաքակրթության ներկայացուցիչների` ամեն տարի դեկտեմբերի 24-ի երեկոյան, այսինքն՝ կաթոլիկ Սուրբ ծննդի նախօրեին այցելում է խելոք երեխաների տները և նրանց թաքուն նվերներ է բաժանում։ Սանտա Կլաուսի կերպարը հիմնված է Սուրբ Նիկողայոսի իրական անձի վրա։
Սանտա Կլաուսի ծագումը
Սանտա Կլաուսի նախատիպն է համարվում համաքրիստոնեական սուրբ Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացին (թարմանաբար Սանտա նշանակում է «սուրբ», իսկ Կլաուս՝ «Նիկողայոսը հայտնի էր իր բարեգործություններով. երեխա ունեցող աղքատ մարդկանց տալիս էր օգնություն նվերի տեսքով ։ Սկզբնապես եվրոպական երկրներում ընդունված էր դեկտեմբերի 6-ին՝ եկեղեցական օրացույցով Սուրբ Նիկոլայի օրը, երեխաներին տալ նվերներ նրա անունից։ Սակայն Ռեֆորմացիայի դարաշրջանում, երբ հավանություն չէին տալիս սրբերի երկրպագությանը, Գերմանիայում և սահմանակից երկրներում այն անձը, որը բաժանում էր նվերներ, դառնում էր մանուկ Քրիստոսը, իսկ նրա ծննդյան օրը դեկտեմբերի 6-ից տեղափոխվեց և դարձավ դեկտեմբերի 24-ը, որը սուրբծննդյան տոնավաճառի ժամանակն էր։ Հակառեֆորմացիայի ժամանակաշրջանում նորից սկսեցին նվերները երեխաներին տալ Սուրբ Նիկողայոսի անունից, սակայն սա տեղի էր ունենում արդեն դեկտեմբերի վերջերին՝ Սուրբ ծննդին։ Բայց որոշ Եվրոպական երկրներում դեռ ուժի մեջ են մնում ավելի հին սովորույթները։ Այդպես, Հոլանդիայում, որտեղ Սուրբ Նիկողայոսի անունը հնչում է որպես Սինտերկլաս, երեխաները կարող են նվերներ ստանալ և՛ դեկտեմբերի 5-ին, և՛ Սուրբ ծննդին։
1809 թվականին լույս տեսավ ամերիկացի գրող Վաշինգտոն Իրվինգի «Նյու Յորքի պատմություն» գիրքը, որտեղ պատմում էր հոլանդական կառավարության ժամանակների մասին՝ հիշատակելով և մեծարելով Սուրբ Նիկողայոսին Նոր Ամստերդամում։
1823 թվականին լույս է տեսնում Քլարկ Մուրի «Սուրբ ծնունդին նախորդող գիշերը, կամ Սուրբ Նիկողայոսի այցելություն» գիրքը, որում պատմում էր Սանտա Կլաուսի՝ հեքիաթային կերպարի մասին։ Այս պոեմը, որը մեծ հռչակ ձեռք բերեց, վերահրատարակվել է 1844 թվականին։
1863 թվականին Harper’s Weekly պարբերականում աշխատող հայտնի ամերիկացի նկարիչ Թոմաս Նաստը օգտագործեց Սանտա Կլաուսի կերպարը՝ պատկերելով նրան իր քաղաքական ծաղրանկարների շարքում նվերներ բաժանող հերոսի կերպարով ըստ Քլարկ Մուրի գրքի։ Կերպարը մեծ հռչակ է ձեռք բերում, ավելի ուշ Նաստը երեխաների համար նկարում է շատ ու շատ զվարճալի նկարներ Սանտա Կլաուսի կյանքից, որոնք տեղ են գտնում տարբեր պարբերականների էջերում։ Իր նկարներում Նաստը մտածել և մանրամասն նկարագրել է Սանտայի առօրյան։
Նկարիչն առաջին անգամ է հիշատակում այն մասին, որ Սանտան ապրում է Հյուսիսային բևեռում և ունի հատուկ գիրք, որտեղ գրանցում է երեխաների լավ և վատ արարքները ։ Նաստի նկարներում կարելի է նկատել Սանտայի պատկերի հեզհետե փոփոխություն՝ մորթե մուշտակով տարեց մարդուց վերածվելով կիսամուշտակով ավելի իրական և ուրախ մարդու։ Ինչպես վկայում է History Channel հեռուստաալիքը, «Նաստը Սանտա Կլաուսին արտանկարել է իրենից»։ Նկարիչը եղել է միջին տարիքի, երկար մորուքով, գիրուկ մարդ։
1931 թվականին «Կոկա-Կոլա» ընկերությունը թողարկեց գովազդային հոլովակ՝ ձմռանը զովացուցիչ ըմպելիքների վաճառքը ավելացնելու նպատակով։ Այդ պատճառով նրանք առաջարկեցին Սանտայի ավելի ժամանակակից կերպար՝ մշակված Սանդբլոմ Հեթդոնի կողմից։ Հենց այս գեղանկարչին է պատկանում Սանտա Կլաուսի՝ ամբողջ աշխարհում հայտնի և ճանաչելի կերպարը։ Նրա նկարները դարձան ամենահաջողվածը բոլոր այն նկարներից, որոնք նկարվել էին Քլարկ Մուրի պոեմի և Թոմաս Նաստի նկարների ազդեցության արդյունքում։
Սանդբլոմի մեկնաբանությամբ՝ Սանտայի մուշտակը եղել է կարմիր, սպիտակ խավեզրերով։ Բայց հեքիաթային հերոսի հագուստի գույների համակցությունը ամբողջությամբ չի պատկանում «Կոկա-Կոլա» ընկերությանը, նույն կերպ էր հագնված Սանտան հայտնվել է «Պակ» (Puck) ամսագրի շապիկին (1902, 1904 և 1905 թվականներին), այն նաև հայտնվել է «White Rock Beverages» ապրանքանիշի գովազդային պաստառին (1915 և 1920-ական թվականներին) ։
Սանտա Կլաուսի փոխադրամիջոցը
Հիմնական հոդված՝ Սանտա Կլաուսի եղջերուներ
Ընդունված է համարել, որ Սանտա Կլաուսի փոխադրամիջոցը եղնիկներով սահնակն է:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գեղարվեստական կերպարներ
Դրենկիա
Դրենկիա (Drenchia), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզի Ուդինե գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 162 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտություն՝ 15 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 33040։ Հեռախոսային կոդ՝ 0432։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Շոնթել
Շոնթել Լեյն (Shontelle Layne, ), առավել հայտնի որպես Շոնթել (Shontelle), բարբադոսցի երգչուհի-երգահան։ Նա իր դեբյուտային «Shontelligence» ստուդիական ալբոմը թողարկել է 2008 թվականի նոյեմբերին։ «No Gravity» ալբոմը, որը նրա երկրորդ ստուդիական ալբոմն է, թողարկվել է 2010 թվականի սեպտեմբերին։ Շոնթելը համաշխարհային ճանաչվածություն է ձեռք բերել իր «Impossible» (2010) երգի շնորհիվ, որը միջազգային մի շարք հիթ շքերթներում զբաղեցրել է առաջատար հորիզոնականներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 4 ծնունդներ Կատեգորիա:Բարբադոսցի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ