cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ասքանազ Մռավյան
Կենսագրություն
1915 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի հոգենևրոլոգիական ինստիտուտը։ 1915-1917 թվականներին եղել է բոլշևիկյան «Պայքար» թերթի խմբագիրը։ 1917 թվականին խմբագրել է «Բանվորի կռիվ» թերթը։ 1920 թվականի նոյեմբերին եղել է ՀՍԽՀ հեղկոմի կազմում, 1921-1923 թվականներին եղել է ՀՍԽՀ Արտաքին գործերի ժողովրդական կոմիսար, որի առաջին տարում հանդիսացել է Կարսի պայմանագրի ստորագրողներից մեկը։ 1923-1929 թվականներին եղել է լուսավորության ժողկոմ և ՀՍԽՀ Ժողկոմխորհի նախագահի տեղակալ, միաժամանակ եղել է «Սովետական հայաստան» թերթի խմբագիրը ։ Եղել է ԽՍՀՄ Կենտրոնական Գործադիր Կոմիտեի անդամ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1885 ծնունդներ Կատեգորիա:1929 մահեր Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ աթեիստներ Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ Կատեգորիա:20-րդ դարի խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Հայ կուսակցական գործիչներ
Սերադելա
Նկարագրություն
Սերադելան (Oznithopus sativa Brot.) միամյա բույս է։ Ցողունները ուժեղ են ճյուղավորվում, ունեն մինչև 50 սմ բարձրություն։ Ցողունը և ճյուղերը խիտ պատված են փետրաձև նուրբ տերևներով, որոնք կազմված են 6-10 զույգ նշտարաձև տերևիկներից։ Ծաղիկները մանր են, վարդագույն։ Ծաղկում է շատ առատ և երկար ժամանակով։ Փոշոտվում է խաչաձև։ Պտուղն ունդ է, 2,5-3,0 սմ երկարությամբ, համրիչանման։ Կալսելիս բաժանվում է մասնիկների։ Յուրաքանչյուր մասնիկ պարունակում է մեկ սերմ։ Սերադելան ջերմության նկատմամբ պահանջկոտ չէ, դիմանում է -8 °C սառնամանիքներին։ Շատ խոնավասեր է։ Լավ է աճում, երբ հողի խոնավությունը հավասար է դաշտային սահմանային խոնավունակության 70-80%-ին։ Սկզբնական շրջանում դանդաղ է աճում։ Լավագույն սորտերից են Սկորոսպելկա 3587, Վիլնյալե և այլն։
Մշակում
Սերադելան մշակվում է ծածկոցի տակ և մաքուր վիճակում։ Ցանքը կատարում են վաղ գարնանը։ Ցանքի նորման կանաչ զանգվածի և խոտի համար կազմում է 45-50 կգ/Հա, իսկ սերմի համար՝ 30-35 կգ/Հա։ Ցանում են 2-2,5 սմ խորությամբ ։ Կանաչ զանգվածի և խոտի համար հնձվում է ծաղկման շրջանում, իսկ սերմի համար՝ երբ ներքևի ունդերը հասունացել են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խոտաբույսեր
Սարգիս Կասյան
Սարգիս Հովհաննեսի Կասյան, իսկական ազգանունը՝ Տեր–Կասպարյան, Սովետական Հայաստանի կուսակցական և պետական գործիչ, հրապարակախոս։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1876 թ. հունվարի 28-ին նախկին Ելիզավետպոլի նահանգի Շուշի քաղաքում։ Հայրը՝ Հովհաննես Քոսյանը, առևտրական չինովնիկ էր, ով ժամանակին զբաղվել է նաև ուսուցչությամբ։ Նա ունեցել է 8 երեխա՝ 6 տղա, 2 աղջիկ։ Զավակներին կրթության տալու նպատակով նա ընտանիքով տեղափոխվում է Բաքու։
Կասյանը սովորում է Բաքվի ռեալական ուսումնարանում։ 5-րդ դասարանից սկսած՝ նա մասնակցում է ընդհատակյա աշակերտական խմբակների գործունեությանը, սկսում է կարդալ արգելված գրքեր։ Որպես հանդուգն աշակերտի՝ նրան 7-րդ դասարանից հեռացնում են ուսումնարանից։ Նրա վրա մեծ ազդեցություն է թողնում նարոդնիկությունը։ 1900 թ. նա մեկնում է Գերմանիա, ավարտում Լայպցիգի առևտրական համալսարանը, հետո՝ տեղափոխվում Բեռլին և սովորում տեղի փիլիսոփայական ֆակուլտետում։ Այստեղ նա առաջին անգամ ծանոթանում է Մարքսի ուսմունքին։ 1902 թ. կապվում է տեղական սոցիալ-դեմոկրատական կազմակերպությունների հետ, կարդում է Լենինի «Ի՞նչ անել» գիրքը, որը մեծ ազդեցություն է ունենում նրա վրա։
1903-1904 թվականներին սկսում է հարել Հնչակյան կուսակցության ձախ թևին։
Կասյանն աշխատակցում էր «Վերածնություն» թերթին, որը 53-րդ համարից լույս տեսավ «Ապագա» անվամբ։ 1904 թ. ավարտելով համալսարանները նա վերադառնում է Բաքու և տեղավորվում նավթաշխարհի բանվորական միջավայրում աշխատելու։ 1905 թ․ անցել է Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցության (ՌՍԴԲԿ) բոլշևիկյան թևի շարքերը։ 1905 թ. վերջին և 1906-ի սկզբին Մելիք Մելիքյանի, Սերգո Մարտիկյանի, Բենո Սահակյանի հետ մասնակցեց ՌՍԴԲԿ Բաքվի կոմիտեին կից հայկական սեկցիայի ստեղծմանը։ Սեկցիայի նախապատրաստման համար առաջին նիստը գումարվեց Արշակ Տեր-Կասպարյանի տանը։ Այս սեկցիան մեծ պայքար ծավալեց սպեցիֆիկների (Սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական հայ կազմակերպության համակրողների) դեմ։ Կասյանը բուրժուական նացիոնալիզմին հակադրում է ինտերակցիոնալիզմը, համազգային շահին հակադրում էր պրոլետարիատի դասակարգային շահը, փաստարկում էր, որ դաշնակցությունը և սպեցիֆիզմը ռեակցիոն ու վնասակար քաղաքականություն են վարում։ Կասյանը մերժում էր առանձին ազգային բանվորական կազմակերպության ու կուսակցության գաղափարը և սատարում էր միասնական ՌՍԴԲՊ շարքերում ու նրա ղեկավարությամբ գործելու գաղափարը։
Անրկովկասի բոլշևիկները 1905 թ. վերջերին ջանում էին մամուլ ստեղծել։ 1906 թ. Կասյանը Լյուդվիգ Կնունյանցի և Պետրոս Մնացականյանի հետ ստեղծում են «Բանվորի ձայնը» հայերեն առաջին բոլշևիկյան թերթը։ Սակայն շուտով այս թերթը փակվում է։ Կասյանը գնում է Թիֆլիս և Ստեփան Շահումյանի նախաձեռնությամբ բացում են «Կայծ» թերթը։ Լույս է տեսնում ընդամենը 47 հոդված, որից հետո դադարեցվում է հրատարակումը։ Սակայն շուտով Շահումյանը, Սպանդարյանը և Կասյանը ձեռնամուխ են լինում «Նոր խոսք» թերթի ստեղծմանը։ Սա «Կայծ»-ի տրադիցիաների շարունակողն էր և այդ իսկ պատճառով 15 համարից հետո փակվեց։ Բաքվում լույս տեսած «Օրեր» թերթն ունեցավ ընդամենը 8 համար։ 4 թերթերը միասին ունեցան 72 համար։ Եվ այսպես «Օրեր»-ով եզրափակվեց հայ բոլշևիկյան մամուլի զարգացման մի ամբողջ էտապ։
1910 թ. տեղափոխվելով Թիֆլիս՝ Կասյանը Սուրեն Սպանդարյանի հետ մասնակցեց «Լիստոկ-կոպեյկա» ռուսերեն լեգալ օրաթերթի լույս ընծայմանը։ Սակայն շուտով փակվում է այդ թերթը և նույն խմբագրական կազմը ձեռնամուխ է լինում «Տրուդովայա կոպեյկա» թերթի լույս ընծայմանը, որը, սակայն, ունենում է 5 համարի կյանք։ 1910 թ. ամռանից ՌՍԴԲԿ Թիֆլիսի կոմիտեն անցնում է մենշևիկների ձեռքը։ Կասյանը Սպանդարյանի, Ստասովայի և այլոց հետ խոշոր ջանքեր գործադրեց քաղաքի երթուղային արհեստանոցում և տպարաններում՝ բոլշևիկյան բջիջներ ստեղծելու համար։ Կասյանը լայն գործունեություն ծավալեց ՌՍԴԲԿ Պրագայի կոնֆերանսից հետո, հատկապես, երբ 1912 թ. ձերբակալվեց Սերգո Օրջոնիկիձեն և Սպանդարյանը, ապա նաև Ելենա Ստասովան։ Նա հանդես եկավ որպես Թիֆլիսի բոլշևիկյան կազմակերպության ղեկավար։ Նա ազատ մնացած բոլշևիկների և նրանց հարող բանվորների մասնակցությամբ ժողովներ կազմակերպեց։ Կասյանը կապ էր պահպանում նաև Բաքվի բոլշևիկների հետ։
1914 թվականի հունվարին Բ. Բորյանի և ուրիշների հետ Թիֆլիսում հրատարակել է «Մեր խոսքը» բոլշևիկյան շաբաթաթերթը։ 1914-1917 թվականներին գտնվել է Աստրախանի և Վոլոգդայի աքսորավայրերում։
Էմին Տեր-Գրիգորյան
Էմին Տեր-Գրիգորյան, հայ դրամատուրգ, մշակութային գործիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934 թվականից։
Սարգիս Կասյան
Կենսագրություն
1917-1920-իև՝ Ռուստաստանի Կոմունիստական (բոլշևիկներ) Կուսակցության Կովկասյան երկրկոմի անդամ, իսկ 1919-1920-ին՝ քարտուղար)։ Մասնակցել է Հայաստանի բոլշևիկյան կազմակերպությունների սեպտեմբերյան անլեգալ խորհրդակցությանը (1919) և առաջին անլեգալ կոնֆերանսին (1920 թվականի հունվար), ընտրվել Արմենկոմի նախագահ, իսկ 1920 թվականիի նոյեմբերին՝ հեղկոմի նախագահ։
1920 թվականի սեպտեմբերի 20-ին, որպես Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի անդամ, ստորագրել է գաղտնի մի որոշում, որը հրահանգեց կուսակցության բոլոր կազմակերպություններին «արագացնել Հայաստանի պարտությունը» 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմում և «Կազմալուծել հայկական կռվող բանակը բոլոր միջոցներով» ։ Նրա ստորագրությամբ հրապարակվեց Հայաստանում սովետական կարգեր հաստատվելու վերաբերյալ պատմական դեկլարացիան։
Էմին Տեր-Գրիգորյան
Կենսագրություն
1935 թվականին Ստեփան Աղաջանյանը ստեղծել է Էմին Տեր-Գրիգորյանի դիմանկարը (կտավ, յուղաներկ, 68,5x51 սմ), որը գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահի ֆոնդապահոցում ։
Սարգիս Կասյան
Կենսագրություն
1921 թվականին Սարգիս Կասյանը մասնակցել է Կոմինտերնի III կոնգրեսին։
Էմին Տեր-Գրիգորյան
Կենսագրություն
Մահացել է Երևանում ։
Սարգիս Կասյան
Կենսագրություն
1927-1931 թվականներին՝ Անդրֆեդերացիայի և ՀՍՍՀ Կենտգործկոմների նախագահ։
Էմին Տեր-Գրիգորյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:19-րդ դարի արևելահայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Լազարյան ճեմարանի սաներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Սարգիս Կասյան
Կենսագրություն
1931-1934 թվականներին՝ Անդրֆեդերացիայի Գերագույն դատարանի նախագահ։ Սարգիս Կասյանը հարուստ տեսական ժառանգություն է թողել։ Նրա «Ո՝ւր է ելքը» (1919) աշխատությունը բովանդակում է հայ ժողովրդի ազատագրության պրոլետարական հեղափոխական ուղու հիմնավոր գիտա-քաղաքական վերլուծությունը։ Գերմաներենից հայերենի է թարգմանել Կարլ Մարքսի և Ֆրիդրիխ Էնգելսի «Կոմունիստական կուսակցության մանիֆեստը» (1927) և Ֆ. էնգելսի «Կոմունիզմի սկզբունքները» (1930)։
Անհիմն բռնադատվել և գնդակահարվել է 1937 թվականի դեկտեմբերի 11-ին, հետմահու արդարացվել 1955 թվականին։
Հիմնական հոդվածները
'Հայկական իրականությունը ըստ Ս. Կասյանի'
«Հայկական իրականություն» դարձվածը օգտագործվում էր բուրժուական գաղափարախոսությունը ծածկելու, ժողովրդի ամենանվիրական զգացումները շոյելու նպատակով։ Ժամանակի իրականությունը դուրս է տարածությունից և չի ճանաչում պետական սահմաններ, թեև մարդկային հասարակությունների իրականության կառուցման գործում մեծ դեր ունի տարածությունը՝ պետական տարածքը՝ իր քաղաքական և իրավական կողմերով։ Ժամանակը ու տարածքը լիովին բնորոշում են յուրաքանչյուր իրականություն։ Այս երկու կրիտերիաների տեսանկյունից չկա առանձին հայկական, վրացական, թուրքական իրականություն, քանի որ նրանք ունեն համառուսական իրականություն, քանի որ ապրում են միևնույն տարածքի վրա, ղեկավարվում միևնույն պետության իշխանությամբ, ունեն միևնույն իրավական հարաբերությունները։
Սակայն կա նաև իրականությունը կազմող ստորադաս և երկրորդային գործոններ, որոնք արդյունք են պատմության, լեզվի, ավանդույթների և այլնի։ Սրանցից բխող երևույթները անվանվում են ազգային (հայկական, վրացական և այլն) իրականություն։ Այդ երևույթները լինում են երկու տեսակ.
1. Հարատև՝ պայմանավորված հայկական հիմնարկությունների, կուսակցությունների և այլնի գոյությամբ,
2. Երևույթների երևույթներ՝ օրինակ դաշնակցության որոշ ժամանակի սխրագործությունները։ Կասյանը վերոնշյալ գործոնների տեր ու տիրական է համարում բուրժուազիային։
Պրոլետարիատը և դեմոկրատիան հասարակության խորթ և ստորադաս տարրերն են։ Սակայն Կասյանը ընդգծում է այն փաստը, որ ի տարբերություն մնացած հասարակություններին, հայ հասարակության մեջ հոգևորականությունը խոշոր հասարակական դեր է կատարում։ Համառուսական պրոլետարիատի պայքարը գերադաս իրականության դեմ է, սակայն Կասյանը գտնում է, որ ստորադաս իրականության մեջ հայ ժողովրդի դասակարգային կռվի հոգսը պետք է լինի ստորադաս և երկրորդական, փոխարենը հայ գիտակից բանվորը պետք է կռիվը մղի ազգայնական կուսակցությունների դեմ։
Հասարակական կարծիքը և մամուլը ըստ Ս.Կասյանի
Հասարակության բուրժուական տարրը և մտավորականը հեռու են կանգնած և անմիջապես չեն մասնակցում արտադրական ընթացքին, ընթացք, որը պայմանավորում է հենց երևույթը։ Արտադրական գործընթացին անմիջականորեն մասնակցում է բանվոր դասակարգը, որը, ի տարբերություն նրանց, ունի հակառակ, իրական մատերիալիստական մտածելակերպ։ Արտադրական ընթացքում անհատները բաժանվում են սոցիալական կատեգորիաների՝ խմբակցությունների՝ իրենց նյութական և անձնական ունեցվածքի հիման վրա, ուսի միևնույն խմբակցությունների անհատները ունենում են տվյալ երևույթի մասին միևնույն կամ նման կարծիք։ Այսինքն՝ ժամանակակից հասարակական կարծիքը դասակարգային կարծիք է։ Իսկ մամուլը այս կամ այն խմբակցության կարծիքի արտահայտչական միջոցն է։ Բանվոր դասակարգի և մարքսիստ մտավորականների համար հասարակական կարծիքը և մամուլը ուրիշ ոչինչ չեն, քան սեփական գաղափարների տարածման միջոց։
Հայկական հարցը և հայ դեմոկրատիան ըստ Ս.Կասյանի
Կասյանը անդրադառնում է այն հարցին, որ հայ բուրժուազիան և աշխարհի «ընտրյալները» խոսում են հայ ժողովրդի անունից, մինչդեռ ինքը՝ ժողովուրդը, հանձին իր առաջավոր տարրի՝ գիտակից բանվորության, լուռ է, և այդ լռությունը կապված է նրա հետ, որ նա արտահայտվելու հնարավորություն չի ունեցել։ Կասյանը ցույց է տալիս, որ բանվոր դասակարգը ամենից շատն է մտահոգված հայկական հարցով, ինչը պայմանավորված է իր սոցիալական խնդիրներով։ Նրա գաղափարախոսությունը մարքսիզմն է, այսինքն՝ նրա առջև դրված է երևույթի պարզելու և ըմբռնելու պահանջը։ Ժամանակակից կյանքի միակ գործոնը կապիտալիզմն է, և արտադրական հարաբերություններըկապում են միևնույն պետության այլազգ տարրերը։
Անդրադառնալով 1917 թ. Ռուսական Փետրվարյան հեղափոխության ամենակարևոր ձեռքբերմանը՝ ութժամյա բանվորական օրվա հաստատմանը, Կասյանը ցույց է տալիս, որ բուրժուազիան անհիմն էր դիմադրում այդ փաստին, քանի որ դա ոչ միայն չէր խանգարում արդյունաբերական զարգացմանը, այլև խթանում էր դրան։ Բուրժուազիայի վախը նրանում էր, որ բանվորները քիչ աշխատելով ավելի շատ ժամանակ կունենան իրենց դասակարգային դիրքերը ամրապնդելու համար։
Կասյանը գտնում էր, որ հայ ժողովրդի սոսկալի վիճակը համաշխարհային ընդհանուր կացության արդյունք է, և բնաջնջումից, սերունդներին ստրկության անարգ լծից փրկողը ոչ թե ամերիկյան իմպերիալիզմն է, այլ «այն աշխարհը, որի արշալույսը բացվել է ռուսական հյուսիսում»։ Դա է, ըստ Կասյանի, միակ ելքը, որին մատնանշել է նոր աշխարհի համար հերոսաբար պայքարող միջազգային բանվորությունը և աղքատ գյուղացիությունը։ Խորհրդային իշխանությունը կստեղծի ժողովրդի համար իսկապես հայրենիք, որտեղ այն զարգանալու հնարավություն կունենա։ Այն բավարարելու է մարդկային բնական ձգտումը՝ ապրել, մտածել և զգալ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ աթեիստներ Կատեգորիա:Կոմինտերնի գործիչներ Կատեգորիա:Բոլշևիկներ Կատեգորիա:Ստալինյան բռնաճնշումների հայ զոհեր Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ում գնդակահարվածներ Կատեգորիա:Հայ կոմունիստներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Քվեդա Լուհա
Քվեդա Լուհա (ქვედა ლუჰა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Դիոնկունդա Տրաորե
Դիոնկունդա Տրաորեն (Dioncounda Traoré, ), Մալիի քաղաքական և պետական գործիչ, Ազգային ժողովի ղեկավար (սեպտեմբերի 3, 2007), Մալիի նախագահ (ապրիլի 7, 2012)։
Մանկություն և պատանեկություն
Տրաորեն ծնվել է 1942 թվականի փետրվարի 23-ին Մալիում՝ Կատիում։ Խորհրդային Միությունում արտասահմանում սովորելուց հետո, Ալժիրի համալսարանում և Նիսի համալսարանում, նա Մալիում դասավանդել է 1977 թվականից մինչև 1980 թվականը։ Այնուհետեւ նա ձերբակալվել է արհմիութենական գործունեության համար և ուղարկվել է Մալիի հյուսիսում գտնվող Մենակա։ Հետագայում նա դարձել է ճարտարագիտության ազգային դպրոցի գլխավոր տնօրեն։ Նա մասնակցել է ժողովրդավարության համար պայքարին, որն ավարտվել էր 1991 թվականի մարտին նախագահ Մուսա Տրաորեի ազատ արձակմամբ։
Աշխատանք Մալիի կառավարությունում
1992 թվականին` Կոնարեի նախագահ ընտրվելուց հետո, Տրաորեն 1992 թվականի հունիսի 9-ին նշանակվել է պետական ծառայության, աշխատանքի և արդիականացման հարցերով նախարար։ Այնուհետև 1993 թվականի ապրիլի 16-ին նա նշանակվել է պետական պաշտպանության նախարարի պաշտոնում, շուտով նա դարձել Է Մալիի արտաքին գործերի նախարար (1994-1997)։ 1997-2002 թվականներին՝ ԱԺ պատգամավոր. 2001 թվականին գլխավորել է Ալյանս հանուն ժողովրդավարության Մալիում՝ հանուն ազատության, համերաշխության և արդարության կուսակցությունը։ 2007 թվականին ընտրվել է Ազգային ժողովի նախագահ։
Մալիի նախագահ
2012 թվականի պետական հեղաշրջումից և Էկովասի կողմից Մալիի դեմ պատժամիջոցներ սահմանելուց հետո խունտան 2012 թվականի ապրիլի 7-ին համաձայնել է սկսել իշխանությունը Ազգային ժողովի ղեկավար Դ. Տրաորեին հանձնելու գործընթացը, ինչպես այն պահանջում է 1992 թվականի Սահմանադրությունը ։ 2012 թվականի ապրիլի 8-ին պաշտոնանկ արված նախագահ Ամադու Թումանի Տուրեն պաշտոնապես հայտարարեց իր հրաժարականի մասին ։ 2012 թվականի ապրիլի 12-ին Դ. Տրաորեն երդվել է որպես Մալիի ժամանակավոր նախագահ ։
Տրաորի կառավարման մեծ մասի ընթացքում երկրում մեծ ազդեցություն է ունեցել նախկին ղեկավար խունտա Սանոգոն, որը վերահսկում էր բանակը։ Քաղաքացիական կառավարության ուժային բլոկը բաղկացած էր նրա դրածոներից։ 2012 թվականի դեկտեմբերին զինվորականները Տրաորեին ստիպել էին փոխել վարչապետին, որին կասկածում էին իրենց իշխանության դեմ մահափորձի մեջ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մալիի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մալիի նախագահներ
Նյարյու
Նյարյու (Няръю), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Այյյուվա գետի աջ ափին՝ 87 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 45 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Ռուսները Հայաստանում
Ռուսները Հայաստանի բնակչության կազմում ազգային փոքրամասնություններից երկրորդն են եզդիներից հետո։ Համաձայն 2011 թ. մարդահամարի Հայաստանում ռուսական սփյուռքի քանակը կազմում է 14.660 մարդ ։ Նախկինում ռուս բնակչության քանակությունը ավելի մեծ էր, սակայն Սպիտակի երկրաշարժի, ԽՍՀՄ փլուզման և երկրում կտրուկ տնտեսական անկման պատճառով ռուսների մեծ մասը անկախության առաջին տարիներին արտագաղթեց Ռուսաստան։ Ռուսները Հայաստանում ներկայացված են մոլոկաններով և սովետական ժամանակաշրջանում Հայաստան տեղափոխված ժառանգներից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի ազգեր Կատեգորիա:Ռուսներ Կատեգորիա:Հայ-ռուսական հարաբերություններ
TCL
Tcl (Tool Command Language բառից, «հրամանային գործիքների լեզու», կարդացվում է որպես «թիքլ» կամ «թի-սի-էլ») բարձր մակարդակի սկրիպտային լեզու։ Շատ լավ է աշխատում «տողերի» (string) հետ։ Նրանով կարելի շատ արագ կատարել տեքստերում մասսայական փոփոխություններ, կոնկրետ կոնտեքստում որոնել անհրաժեշտ տեքստը։ Այս լեզուն մեծ կիրառություն ունի համակարգչային մի շարք ծրագրերում (օրինակ. ModelSim) հրամանների ավտոմատացման համար։
Tcl-ը Perl և Python ծրագրերի հետ դարձել է ընդհանուր նշանակության երեք դասական լեզուներից մեկը։ Այս եռյակը ոչ միայն համարվում է ActiveState-ի կողմից տրամադրվող ազատ դիստրիբուտիվ, այլ այնպիսի լեզուներ, որոնցով կարելի է գրել տվյալների բազաների պահպանման և տրիգերների հետ աշխատանքի ծրագրեր։
Պատմություն
Tcl ծրագրավորման լեզուն ստեղծվել է 1988 թվականի գարնանը՝ Ջոն Օուստերհուտի կողմից Կալիֆորնիայի Բերկլիի համալսարանի հետ համագործակցությամբ ։
Tcl լեզվի շարահյուսությունը
Այլ կերպ ասած, քառակուսի փակագծերը կատարում և վերադարձնում են իրենց ներսում գրված հրամանի արժեքը։ Եթե անհրաժեշտ է հրամանին փոխանցել չհաշվարկվող մի արտահայտություն, ապա վերջինս պետք է վերցնել ձևավոր փակագծերի մեջ։  և   փակագծերում վերցրած ցանկացած արգումենտ հրամանին փոխանցվում է անպես ինչպես գրված է։
Բարև, աշխարհ
Բարև, աշխարհ ծրագիրն ունի հետևյալ տեսքը։ Կամ այսպես
Զանգվածի արժեքի հարցում
Զանգվածի անդամներն ամբողջությամբ կարող ենք ստանալ  հրամանով
Զանգվածի անդամների գումար
Մեթոդ (Ա) — գումարի ստացում 'foreach' ցիկլի օգտագործումով
Մեթոդ (Բ) — ավելի էլեգանտ ձև` օգտագործելով 'join' հրամանը
Զանգվածի պարունակության ցուցակ
tcl_platform զանգվածում տեղեկություն է պահպանվում այն հարթակի մասին, որի վրայից կանչվել է Tcl-ը։ Այդ ցանկը կարելի է դուրս բերել հետևյալ կերպ.
Հետևյալ հատվածը այդ ամենը դուրս է բերում իր արժեքների հետ միասին.
Եթե ուզում ենք, որ պարամետրերը լինեն խմբավորված, ապա կարող ենք կանչել
Այստեղ ներկայացված է ներդրված հրամաններ։ Հրամանների ներդրվածությունը կարող է լիլնել ցանկացած աստիճանի։ Նույն արդյունքին կարելի է հասնել նաև parray (առկա է սկսած Tcl 8.5) հրամանի օգնությամբ։
Բազմությունների հատում
filter պրոցեդուրան ցուցակից վերադարձնում է այն էլեմենտները, որոնց համար script-ն ընդունում է TRUE արժեք. uplevel 1 հրամանը թույլ է տալիս կոնտեքստից դուրս բերել արտահայտությունը, որտեղ կանչվում է filter բառը։
in պրոցեդուրան դա զանգված ստեղծելու կրճատված տարբերակ է.
Ստուգում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օբյեկտ կողմնորոշված ծրագրավորման լեզուներ Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
Գրիցենկովո (գյուղ, Սումիի շրջան)
Գրիցենկովո (Гриценкове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գրիցենկովո գյուղում բնակվում էր 75 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վալերիան Օսինսկի
Վալերիան Վալերիանովիչ Օբոլենսկի (Валериан Валерианович Оболенский, ), հայտնի նաև որպես Վալերիան Օսինսկի, ռուս բոլշևիկ հեղափոխական, խորհրդային քաղաքական գործիչ, մարքսիստ տեսաբան, տնտեսագետ, Մոսկվայի գյուղատնտեսական ակադեմիայի պրոֆեսոր, ԽՄԿԿ անդամ (1907)։
1905 թվականին սովորել է Մոսկվայի համալսարանում, 1906 թվականին՝ Գերմանիայում։ 1907-1917 թվականներին կուսակցական ագիտացիոն աշխատանքներ է տարել Մոսկվայում, Տվերում, Խարկովում։ Փետրվարյան հեղափոխությունից (1917) հետո եղել էր ՌՍԴԲ(բ)Կ Մոսկվայի մարզային բյուրոյի անդամ։ ՌՍԴԲ(բ)Կ 6-րդ համագումարի պատգամավոր։ 1917 թվականի հոկտեմբերին՝ Իյարկովի ՌՀԿ–ի անդամ։ Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից (1917) հետո՝ ՌԽՖՍՀ պետական բանկի կառավարիչ, ժողովրդական տնտեսության բարձրագույն խորհրդի (ԺՏԲԽ) նախագահ (մինչև 1918 թվականի մարտը), ապա աշխատել է «Պրավդա» թերթի խմբագրությունում և ԺՏԲԽ–ում։ 1918 թվականի գարնանը եղել է «ձախ կոմունիստներ»-ի պլատֆորմի հեղինակներից մեկը։ 1920 թվականին՝ Տուլայի նահանգային գործադիր կոմիտեի նախագահ, Պարենժողկոմատի կոլեգիայի անդամ։ 1920-1921 թվականներին՝ «Դեմոկրատական ցենտրալիզմ» հակակուսակցական խմբի ակտիվ գործիչներից։ 1921-1923 թվականներին՝ Հողժողկոմի, ԺՏԲԽ նախագահի տեղակալ։ Հարել էր տրոցկիստական օպոզիցիային, ապա հեռացել դրանից։ 1923-1924 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ լիազոր ներկայացուցիչը Շվեդիայում։ 1925-1928 թվականներին՝ ԽՍՀՄ պետպլանի նախագահության անդամ, Կենտրոնական վիճվարչության կառավարիչ։ 1929 թվականից՝ ԽՍՀՄ ԺՏԲԽ նախագահի տեղակալ։ Կուսակցության 7-11, 14-17-րդ համագումարների պատգամավոր, 10, 14-17-րդ համագումարներում ընտրվել էր ԿԿ–ի անդամության թեկնածու։ Կոմինտերնի 1-ին կոնգրեսի (1919 թ.) պատվիրակ։ Եղել է տնտեսագիտական հարցերի վերաբերյալ աշխատությունների հեղինակ։
Գնդակահարվել է Խորհրդային բռնաճնշումների ժամանակահատածում՝ 1938 թվականի սեպտեմբերի 1-ին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային տնտեսագետներ Կատեգորիա:Խորհրդային հեղափոխականներ
Զարելե
Զարելե (Зарелье), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի կազմում։
Յուրյա (Վելիկայայի վտակ)
Յուրյա (Юрья), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յուրյանսկի շրջանում Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վելիկայա գետի ձախ ափին՝ 71 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 42 կմ է, ավազանի տարածքը 805 կմ2։
Զարելե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի բնակավայրեր
Յուրյա (Վելիկայայի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Պեյո Յավորով
Պեյո Յավորով (Պ.Կրաչոլով), բուլղարացի բանաստեղծ։
Յուրյա (Վելիկայայի վտակ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Պեյո Յավորով
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ‎ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Բուլղարացի լրագրողներ Կատեգորիա:Բուլղարացի հեղափոխականներ
Չաթալլու
Չաթալլու, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Իմ որդին
«Իմ որդին» («Мой сын»), համր գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Եվգենի Չերվյակովը Լենինգրադի «Սովկինո» կինոֆաբրիկայում 1928 թվականին՝ համագործակցելով օպերատոր Սվյատոսլավ Բելյաևի և նկարիչ Սեմյոն Մեյնկինի հետ։
Սյուժե
Կինը խոստովանում է ամուսնուն, որ իր երեխայի հայրը նա չէ։ Դրանից հետո գլխավոր հերոսի կյանքը կտրուկ փոխվում է։
Ֆիլմի կորուստ
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ժապավենը կորել Է։ 2008 թվականին Արգենտինայում գտնվել է ֆիլմի 16 մմ-անոց ժապավենի հինգ կծիկ՝ (առանց բնօրինակ տիտրերի), որը վերnագրվել է որպես «El Hijo del otro» («Ուրիշի որդին»)։ Նկարի կրկնօրինակները պահվում էին Բուենոս Այրեսի կինոյի թանգարանի արխիվում։ Այս իրադարձությունը կինոգետները գնահատում են որպես «վերջին կես դարի ընթացքում ռուսական կինոյի պատմության մեջ ամենամեծ արխիվային հայտնագործությունը» և համեմատում «Իվան Ահեղի երկրորդ սերիայի էկրանին հայտնվելու հետ» ։
Քննադատություն
Կինոքննադատ Ռոստիսլավ Յուրենևը գրել է, որ ֆիլմն առաջացրել է«քննադատների հակասական արձագանքներ»։ Ֆիլմը քննադատել են Բորիս Ալպերսը և Կոնստանտին Ֆելդմանը՝ դասակարգային դիրքորոշումից հեռանալու համար։ Ինքը՝ Յուրենևը, կարծում էր, որ «ֆիլմի շուրջ քննադատական մարտերը նրա տաղանդավոր լինելու վկայությունն են»։
Կինոքննադատ Բորիս Ալպերսը կարծում էր. «Կնոջ ընտանեկան ազատագրության թեման, որը ռեժիսորն անընդհատ վկայակոչում է բացատրական գրություններում, դուրս է մղվում զուտ ադյուլտերային «ինտրիգի» կողմից... Սալոնային լինելն ազդել է նաև ռեժիսորի՝ ժամանակակից աշխատանքային կյանքը «ազնվացնելու» ցանկության վրա։ Ամբողջ ֆիլմը կառուցված է քաղցր-մեղցր գրաֆիկական կադրերի վրա, որոնք հիշեցնում են կոնֆետի տուփերի դրվագազարդեր»։ Կոնստանտին Ֆելդմանը քննադատել է ռեժիսորին այն բանի համար, որ նա չի կտրվել արտահայտման հին բուրժուական ձևերից
Կինոքննադատ Վլադիմիր Նոդեբրովոն գովել է ֆիլմը քնարականության և կենցաղի նկատմամբ ուշադրության համար։
Կինոգետ Ադրիան Պիոտրովսկին նշել է. «Գործողությունն այստեղ կառուցված է ասես «կենցաղի» վրա, աշխատավոր ընտանիքի կենցաղային առօրյայի վրա։ Բայց կենցաղն այստեղ ներկայացվում է որպես մի տեսակ պոեզիա, և ֆիլմում գլխավորը ֆիլմի հիմնական թեմայի շուրջ քնարական շեղումներն են, որոնք հաստատում են նոր մարդու, երեխայի, աշխարհ մտնող որդու արժեքը» ։ Քննադատը գրել է, որ «Չերվյակովի ֆիլմը մեր կինեմատոգրաֆիայում դնում է կենցաղային ընդհանրացումների նոր շարքի սկիզբը, դրա համար նա օգտագործում է ժամանակակից կինեմատոգրաֆիական տեխնոլոգիայի բարդ միջոցներ։ Նա հաստատում է հանդիսատեսի գոյության և ուշադրության իրավունքը նոր, բայց հարուստ ապագա խոստացող քնարական ֆիլմի ժանրի վերաբերյալ» ։
Կինոքննադատ Պյոտր Բագրովը «Իմ որդին» ֆիլմը դիտարկել է որպես ռեժիսոր Չերվյակովի երեք կարևորագույն գործերից մեկը՝ «Աղջիկը հեռավոր գետից» («Девушка с далёкой реки») և «Ոսկե կտուց» («Золотой клюв») ֆիլմերի հետ միասին.
Բեն Գազզարա
Բեն Գազզարա (Ben Gazzara, ), ամերիկացի դերասան։
Կենսագրություն և կարիերա
Բեն Գազզարան ծնվել և մահացել է Նյու Յորքում։ Սովորել է ինժեների մասնագիտությամբ, սակայն կիսատ է թող այն, ընդունվելով ամերիկյան հայտնի դերասանական դպրոցներից մեկը։ Թենեիս Ուիլյամսի «Կատուն շիկացած տանիքին» պիեսի բեմադրության մեջ հանդես գալուց հետո դառնում Բրոդվեյի դերասան։ Կինոյում սկսել է հանդես գալով սկզբում խաղալով սերիալներում, իսկ առաջին ֆիլմը դարձավ 1957 թ. «Տարօրինակը»։ Դրանից հետո 1959 թ. դեր է ստանում «Սպանության անատոմիա» ֆիլմում, որտեղ նր խաղընկերն էր ամերիկացի հայտնի դերասան Ջեյմս Ստյուարտը։ 1960-ական թթ. Գազզարան հիմնականում խաղում հեռուստաեսային ֆիլմերում, 1969 թ. նկարահանվում է «Ռեմահենյան կամուրջ» ֆիլմում։
1970-ական թթ. նա խաղացել է իր ընկերոջ՝ ռեժիսոր Ջոն Կասսավետիսի մի քանի ֆիլմերում։ Գազզարան միաժամանակ հանդես էր գալիս նաև թատրոնում։
Ֆիլմագրություն
Խաղացել է ընդհանուր թվով մոտ 130 ֆիլմում և սերիալներում, նաև 4 ֆիլմի ռեժիսոր է։
Կաստելլո դի Բրիանցա
Կաստելլո դի Բրիանցա  (Castello di Brianza), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Լեքո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2200 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է՝ 733 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 3 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 22040: Հեռախոսային կոդ՝ 039։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Պեննո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Ստարոռուսկի շրջանի բնակավայրեր
(4450) Պան
(4450) Պան (Pan), աստերոիդ ապոլոնի ընտանիքում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Կարոլին Շումեյկերի և Յուջին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,442638 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 0,5963 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,289 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Պան աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 0,0286 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 632,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,568811 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,52° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կարոլին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուջին Շումեյկերի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ապոլոնի ընտանիքի աստերոիդներ
Քվեդա Ծվիրմինդի
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 19 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Օդաչու
Ավիատորը անձն է, որը ակտիվ մասնակցում է օդանավի թռիչքի գործընթացում։ Օդաչուն այն ավիատորն է որը ուղղակիորեն ղեկավարում է օդանավը։
Այլ
Պատմության մեջ հայտնի են շատ անձինք, ովքեր օդաչու չեն եղել մասնագիտությամբ, բայց ունեցել են օդաչուական փորձ, մասնավորապես՝ և շատ այլ անձինք ևս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օդաչուներ
Բրագա (գյուղ, Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջան)
Բրագա (Брага), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բրագա գյուղում բնակվում էր 175 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1129 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 155 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սվինարին
Սվինարին (Свинарин), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1545 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սվինարին գյուղում բնակվում էր 425 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2545 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 166,99 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1545 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կոմուժա
Կոմուժա (Комужа), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յարանսկի շրջանում Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Յարան գետի աջ ափին՝ 50 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է Նոսկի գյուղում, Յարանսկա գյուղից 17 կմ հյուսիս-արևելք։ Գետը հոսում է հյուսիս-արևմուտք։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վյատկա, գետի ենթաավազանը՝ Վյատկա։ Գետի ավազանը՝ Կամա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Չաթախ Վերին
Չաթախ Վերին, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Հալդիս Մուրեն Վեսոս
Կենսագրություն
Վեսոսը ծնվել է 1907 թվականի նոյեմբերի 18-ին Տրյուսիլում ։Գրական նորամուտը եղել է «Տավիղ և դաշույն» (1929) գրքով։  1931 թվականին ամուսնացել  է Թարյե Վեսոսի հետ։ Թատրոնի համար նախատեսված թարգմանված և վերամշակված դրամաների հեղինակ։ Մահացել է 1995 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Օսլոյում։ Դուստրը՝ գրող Հուրի Վեսոսը, ծնվել է 1939 թվականին։
Մրցանակներ
Բազմաթիվ մրցանակների դափնեկիր, այդ թվում նաև պատվավոր Բրագի մրցանակի դափնեկիր, որին նա արժանացել է 1994 թվականին ։ 1995 թվականից սկսած  Նորվեգիայում հանձնվում է բանաստեղծական Հալդիս  Մուրեն Վեսոսի մրցանակը (այս մրցանակը հանձնվում է նորվեգացի բանաստեղծներին)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Կին մանկագիրներ Կատեգորիա:Նորվեգացի բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Նորվեգացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Նորվեգացի թարգմանիչներ
Պեշկովո (գյուղ, Պերեսլավսկի շրջան)
Պեշկովո (Пешково), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի բնակավայրեր
Զարեչե (գյուղ, Վիբորգսկի շրջան)
Զարեչե (Заречье), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 10 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի բնակավայրեր
Ականջասնկեր
Ականջասնկեր, կախասունկ տափաստանային, սպիտակ տափաստանային սունկ, կայսերական սունկ, Pleurotaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։ ՀՀ-ում հայտնի է 8 տեսակ, առավել տարածված է ։ Հանդիպում է բոլոր մարզերում։ Աճում է խառը և սաղարթավոր անտառներում, կոճղերի կամ ծառերի բների վրա՝ կղմինդրաձև դասավորված մեծ խմբերով (ողջ տարին)։ Գլխարկը (տրամագիծը՝ 5-30 սմ) խոշոր է, ականջանման, լայն ձագարաձև, ներծալված եզրերով, հարթ, խոնավ, սպիտակավուն, մոխրագույն կամ գորշ մակերեսով։ Մազմզուկներով ծածկված ոտիկը գլանաձև է, երբեմն բացակայում է։ Պտղամիսը սպիտակ է, մսալի, թիթեղները՝ լայն, խիտ, սպիտակ, հետագայում՝ մոխրագույն։ Ուտելի է, ունի հաճելի հոտ և համ։ Օգտագործվում է թարմ, աղ և թթու դրած վիճակում։ Ունի արդյունաբերական նշանակություն, աճեցվում է արհեստականորեն։
Նկարագրություն
Քիչ տարածված ուտելի սունկ է, որի 4-15 տրամագծով սպիտակ, դեղնամոխրագույն գլխարկը հարթ է կամ թեփուկավոր, մսալի տափակ կամ ուռուցիկ, թեթևակի կողքային։ Հաճելի համով և հոտով պտղամիսը սպիտակ է և ամուր։ Մոխրագույն երանգով թիթեղները սպիտակ են, նոսր, լայն և իջնում են ոտիկի վրա։ Ոտիկը 3-5 x 1-2 սմ է, սպիտակավուն, ամուր և ապակենտրոն, երբեմն կողքային։ Անգույն, իլիկաձև, հարթ սպորները 8-14 x 4-5,5 մկմ են ։
Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է։ Հայաստանում պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» արգելոցի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սնկեր Կատեգորիա:Ուտելի սնկեր Կատեգորիա:Ագարիկոմիցետներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Անկանոն զորքեր
Անկանոն (ոչ կանոնավոր) զորքեր, միասնական, մշտական կազմ չունեցող կամ կանոնավոր զորքերից համալրման և ծառայությունը տանելու կարգով տարբեր զորքեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռազմական միավորներ և կազմավորումներ Կատեգորիա:Անկանոն զորքեր
Գրուզսկոե (գյուղ, Սումիի շրջան)
Գրուզսկոե (Грузьке), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սեմերու հրաբխի ժայթքում
Սեմերու հրաբխի ժայթքում, Ինդոնեզիայի Ճավա կղզում գտնվող հրաբխի պայթեցման ։ ժայթքում է տեղի ունեցել։ Սկսվել է 2021 թվականի դեկտեմբերի 4-ին։ Ժայթքման հետևանքով տարհանվել է 10 655 մարդ ։, զոհվել է առնվազն 57 մարդ, վիրավորվել՝ 169-ը  ։, ևս 23-ը համարվում են անհետ կորած  ։ Ժայթքման ընթացքում ավերվել են նաև 5205 բնակելի տներ և մի քանի հասարակական շենքեր ։
Նախապատմություն
Սեմերուն Ինդոնեզիայի ամենաակտիվ հրաբուխներից մեկն է ։ Սեմերու հրաբխի բարձրությունը 3676 մետր է, ինչը նրան դարձնոմ է Ճավայի ամենաբարձր հրաբուխը։ Հրաբուխը հրաբխային լեռների շղթայի մի մաս է կազմում, որոնք ձգվում են Հյուսիսային Սումատրայից մինչև Փոքր Զոնդյան կղզիներ։ Ինդոնեզիայում հրաբխային ակտիվությունը հիմնականում կապված է Ավստրալիական և Զոնդյան սալերի ենթադուկցիայի հետ։ Ժայթքման մասին ամենահին գրառումը թվագրվում է 1818 թվականով ։ Սեմերուի աննշան ժայթքումը տեղի է ունեցել 2021 թվականի հունվարին, զոհերի մասին չի հաղորդվում ։
2021 թվականի դեկտեմբերի 4-ի ժայթքումը վերջինն էր հրաբխի պայթեցման ժայթքումների շարքում 2014 թվականից ի վեր։ Հրաբխի վերջին ժայթքումներն ուղեկցվել են պիրոկլաստիկ հոսքերով, տարբեր աղբով և բեկորներով ։
Անցյալ պատահարներ
1981 թվականի մայիսին հորդառատ անձրևները հանգեցրել են հրաբխի գագաթին գտնվող խառնարանային լճի հեղեղմանը, ինչը հանկարծակի ջրհեղեղ է առաջացրել։ Վեց շրջանների մոտ 26 գյուղ լրջորեն տուժել է հեղեղումներից։ 1981 թվականի ջրհեղեղների հետևանքով զոհվածների պաշտոնական թիվը կազմել է 251 մարդ, ևս 120 մարդ անհետ կորել է, 152-ը՝ վիրավորվել ։
Իրադարձություններ
Ժայթքումը սկսվել է 2021 թվականի դեկտեմբերի 4-ին տեղական ժամանակով ժամը 14։50-ին՝ հրաբխային մոխրի ամպը արտանետելով 12 000 մետր բարձրությամբ ։ Ենթադրվում է, որ ժայթքումը սկսվել է, երբ հրաբխային գմբեթը փլուզվել է ինտենսիվ տեղումների պատճառով։ Բանդունգի տեխնոլոգիական ինստիտուտի հրաբուխի մասնագետն ասել է, որ ժայթքման բեկորների հոսքը նյութի կուտակում էր նախորդ ժայթքումներից։ Տեղատարափ անձրևները հրաբխային նյութ են ավերել գագաթին՝ ապակայունացնելով լավային գմբեթը ։
Էներգետիկայի և հանքային ռեսուրսների նախարարության երկրաբանական դեպարտամենտի հաշվետվության համաձայն՝ խարույկի բարձրությունը կարող էր հասնել 45 կիլոմետրի, ԶԼՄ-ներում նաև հայտնում են 11 կիլոմետրից ոչ ավելի բարձրության մասին։ Շարունակվում են ուսումնասիրությունները որոշելու խարույկի բարձրությունը ։
Լավային գմբեթի հիմնական փլուզումից հետո 24 ժամվա ընթացքում երեք ավելի փոքր ժայթքումներ են տեղի ունեցել ։ Առաջին նվազ ժայթքումը սկսվել է դեկտեմբերի 6-ին, տեղական ժամանակով ժամը 07։18-ին ։ Այս ժայթքումը առաջացրել է պիրոկլաստիկ հոսքեր և լավայի հոսքեր, որոնք իջել են 2,5 կիլոմետր ներքև բլրի վրա ։Փրկարարները ստիպված են եղել դադարեցնել գործողությունը շարունակվող ժայթքումների պատճառով ։.
Ժայթքման վաղ նախազգուշացումներ
Հրաբխագիտության և երկրաբանական վտանգների մեղմացման կենտրոնի (PVMBG) տվյալներով՝ հնարավոր ժայթքման նախազգուշացումները WhatsApp-ի միջոցով ուղարկվել են ժայթքումից չորս օր առաջ (դեկտեմբերի 1-ին)։ Դեկտեմբերի 2-ին նաև նախազգուշացումներ են ուղարկվել, որոնցում խորհուրդ է տրվել չմոտենալ հրաբխային խառնարանին ։ Գյուղի բնակիչները, սակայն, հայտարարել են, որ խոշոր ժայթքման մասին ոչ մի վաղ նախազգուշացում չեն ստացել։ Նրանք ավելացրել են, որ PVMBG-ը ոչ մի նախազգուշացում չի արել և բնակիչներին չի տեղեկացրել ժայթքման մասին ։ PVMBG-ն խիստ քննադատության է ենթարկվել բնակիչների և սոցիալական լրատվամիջոցների կողմից թույլ կառավարման և բնակիչներին ժայթքելու մասին տեղեկացնելու անկարողության համար։ Գյուղերում տեղադրված նախազգուշացման համակարգը նույնպես չի գործել ։
Զոհեր և վիրավորներ
Նախնական հաղորդագրությունները հաստատել է երեք մարդ՝ տեղական խանութի սեփականատեր և երկու հանքագործներ, որոնք ահայտ կորել են, երբ Լումաջանգի Գլադկա-Պերակ կամուրջը փլուզվել է լահարի պատճառով ։ Շուտով այդ թիվը հասել է 9-ի ։
Վնաս
Ազգային գործակալության տվյալներով՝ Ամիլ Զաքյաթը, տների, հասարակական ենթակառուցվածքների, տեղական ձեռնարկությունների և այլ կառույցների ժայթքումից վնասը գնահատում է 310 մլրդ ռուփի ։
Էվակուացիա
Դեկտեմբերի 7-ի կեսօրին տարհանվածների թիվը հասել է 3 697 մարդու ։ Երեկոյան տարհանվածների թիվը հասել է 4250-ի ։
Դեկտեմբերի 9-ի դրությամբ 6 542 մարդ է տարհանվել 121 բնակավայրում։ Տուժածներից շատերը, առնվազն 2 331 մարդ, ծագումով Կանդիպուրոյից էին։ Փասիրիանում ընդհանուր առմամբ տարհանվել է 1 307 մարդ։ Մի քանի հարյուր բնակիչներ նույնպես տարհանվել են Պրոնոջիվոյում, տեմպում և Սուկոդոնոյում։ Սպանվել է նաև առնվազն 2 990 այծ, ոչխար, խոշոր եղջերավոր անասուն և այլ կենդանիներ։ Վնասվել է երեսունմեկ ենթակառուցվածք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի պատմություն Կատեգորիա:Ինդոնեզիայի հրաբուխներ
Քվեմո Մարղի
Քվեմո Մարղի (ქვემო მარღი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 135 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Վու Դաոցզի
Վու Դաոցզի (吴道子, ), չինացի նկարիչ՝ Թան դինաստիայից։ Հին չինական ավանդույթի համաձայն Վու Դաոցզիին դասում են չինական  գեղանկարչության չորս հիմնադիր հայրերի շարքին, իսկ մյուս երեքն են՝ Գու Կայչժի (344-406), Լու Տանվեյ (աշխատել է 450-490 թվականներին) և Չժան Սենյո (մոտ 500- մոտ 550)։
Վու Դաոցզին նկարել է Կոնֆուցիոսի դիմանկարը։ Դարձել չինական դիցաբանության՝ լեգենդների հերոս։ Դրանցից մեկի մասին պատմում է Մարգարիտ Յուրսենարն իր «Արևելյան վեպեր» ժողովածուում տեղ գտած «Ինչպես փրկվեց Վանգ Ֆուն» առասպելում (1938) :
Կենսագրություն
Վու Դաոցզին սերել է ռամիկ ընտանիքից։ Ծնվել է 685 թվականին, ներկայիս Հենան նահանգի Յանդի շրջանում։ Վաղ որբանալով մեծացել է աղքատության մեջ։ Նա նկարել սովորել է ինքնուրույն՝ հետևելով նախկին վարպետների փորձին, առաջին հերթին՝ հայտնի նկարիչ Գու Կայչժիին։ Բնատուր տաղանդն ու ձեռք բերած մասնագիտական հմտությունները նրան հնարավորություն են տվել գումար վաստակել գեղանկարչությամբ սկսած 700 թվականից՝ կատարելով անհատների և տաճարների պատվերներ։ Վու Դաոցզին որոշ ժամանակ ապրել է երկրի արևելքում՝ ժամանակակից Շանդուն նահանգի տարածքում՝ հետագայում բնակություն հաստատելով Թան դինաստիայի մշակութային մայրաքաղաք Լոյանում։
Նրա տաղանդի համբավը հասել է արքունիք, և կայսր Սյուան Ցզունի անձնական կարգադրությամբ նկարիչը ծառայության է վերցվել Հանլինի ակադեմիային առընթեր նկարչության բաժնում։ Հենց այդ ժամանակ էլ նա սկսել է որպես պաշտոնական անուն օգտագործել իր երկրորդ անունը՝ Դաոցզի։ Գեղանկարչության բաժնում եղած ժամանակ նա ստացել է բոշիի գիտական կոչում («գիտական էրուդիտ») և արժանացել է 4 ամենաբարձր աստիճաններից ամենաբարձրին՝ գուն-ֆեն («կայսեր անձնական ծառայությունների պալատական պաշտոնյա»)։ Այս պաշտոնում էլ նա մահացել է, 758 թվականին։
Ստեղծագործություն
Վու Դաոցզին ակտիվորեն աշխատել է մոլբերտային և մոնումենտալ նկարչության մեջ՝ ստեղծելով ավելի քան 300 կոմպոզիցիա պալատական շքասենյակների համար, բուդդայական և դաոսական տաճարների համար, ներառյալ կրոնական թեմաներով և բնապատկերներով նկարներ։ Նա դարձել է բնանկարչության՝ շան-շույ (山水, «ջրերի և լեռների գեղանկարչության») հիմնադիրներից մեկը։
Նկարիչը հիանալի կերպով պատկերել է կենդանի էակներին, երևույթները և առարկաները՝ թռչուններ, բույսեր, սարեր և ջուր, ճարտարապետական կառույցներ։ Պահպանված են տեղեկություններ նաև նրա կողմից ստեղծագործությունների ստեղծման մասին, որոնք գուցե եղել են մոչժուի ( Չին՝ 墨竹,  «թանաքով նկարված բամբուկ»), հատկապես «ծաղիկներ և թռչուններ» ժանրի ոճական-թեմատիկ ուղղության՝ հուա-նյաոի ակունքներում։
Նա առավել հայտնի է որպես սյուժետային նկարչության վարպետ ՝ ժեն-վու (հուա) (չինարեն 人物 (畫), «պատկերների գեղա[նկար])։ Նա տիրապետել է շարժման մեջ գտնվող մարդկանց ծայրաստիճան իրատեսական պատկերման արվեստին, օգտագործել է տեխնիկական հնարքներ՝ եռաչափ ձևերի օպտիկական պատրանքի հասնելու համար։ Միևնույն ժամանակ նա նկարել է այնպիսի կերպարներ, ասես դրանք պատի մակերեսին ընկած լապտերի ստվերներ լինեն, որոնք շարժվում են այս ու այն կողմ, այնպես, որ դրանք կողքից դիտելիս կարծես ուռուցիկ լինեն։ Նմանատիպ արդյունքի նա հասել է՝ օգտագործելով հագուստը պատկերելու միջոցներ։ Նկարված զգեստը կարծես փոխփողում էր քամու հոսանքից։ Վու Դաոցզիի հագուստ նկարելու ձևն այնքան է զարմացրել իր ժամանակակիցներին, որ նրան առանձին անուն են տվել՝ Վու դայ դան ֆեն (չին.՝ 吳帶當風 «գոտի՝ քամու նման [վարպետի նկարում]»), որը հետագայում դարձել է Վու չժաուն նկարչության ընդհանուր ընդունված տերմին (չինարեն 吳 裝, «հագուստ [վարպետի ոճով]») ։
Վարպետ Վու Դաոցզիի լեգենդ
Կայսր Սյուան Ցզուն կայսերական պալատը զարդանկարելու համար հրավիրել էՎու Դաոցզիին։ Նկարիչը պատկերել է բույսերով ու կենդանիներով լի հովիտ։ Սարերից մեկում դուռ է պատկերել։ Նկարիչը ծափ զարկելով մտել է այդ դռնով և ընդմիշտ անհետացել։
Խոստովանություն
Հայտնի է շվեդ գրող Սվեն Լինդքվիստի «Վու Դաոցզիի առասպելը» (1967) գիրքը, որը բազմիցս տպագրվել և թարգմանվել է մի շարք լեզուներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինացի նկարիչներ Կատեգորիա:685 ծնունդներ Կատեգորիա:7-րդ դարի ծնունդներ Կատեգորիա:Բուդդայականություն
Մեծ Չելաս
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
(4451) Գրիվե
(4451) Գրիվե (Grieve), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1988 թվականի մայիսի 9-ին Կարոլին Շումեյկերի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,602793 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,5984 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6072 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1533,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,234717 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 27,76° անկյուն։
Հեղինակային իրավունքը Ֆրանսիայում
Հեղինակի իրավունք (droit d'auteur) կամ ֆրանսիական հեղինակային իրավունքի մասին օրենքը իրավաբանորեն սահմանում է ստեղծագործական և գեղարվեստական ստեղծագործություններ ստեղծողների իրավունքները՝ համաձայն ֆրանսիական օրենսդրության:Հեղինակային իրավունքի և նրա ստեղծած մտավոր սեփականության օրենսգիրքը (ֆր. Code de la propriété intellectuelle, CPI-ներառում է հին օրենքների մեծ մասը. վերջին տարբերակը 2016 թվականի հունվարի 16-ի դրությամբ-2016 թվականի հունվարի 1-ի ամփոփ տարբերակ) և հեղինակային իրավունքի ոլորտը կարգավորող հիմնական նորմատիվ իրավական ակտեր-1992 թվականի հուլիսի 1-ի թիվ 92-597 օրենք (ֆր. Loi n° 92-597 du 1 juillet 1992 relative au code de la propriété intellectuelle) և նրա ստեղծած մտավոր սեփականության օրենսգիրքը (fr. Code de la propriété intellectuelle, CPI-ներառում է հին օրենքների մեծ մասը՝ վերջին տարբերակը 2016 թվականի հունվարի 16-ի դրությամբ-2016 թվականի հունվարի 1-ի ամփոփ տարբերակ) ։
Հեղինակային իրավունքի պատմությունը Ֆրանսիայում
15-րդ դարի վերջից թագավորական իշխանությունը արտոնագրով տրամադրել է ստեղծագործությունների օգտագործման մենաշնորհային իրավունք (արտոնություններ)։ Արտոնության պաշտպանություն ստանալու համար Աշխատանքները բաժանվեցին բաժինների, որոնք համապատասխանում էին տարբեր գրական ուղղություններին՝ պոեզիա, թարգմանություն, աստվածաբանություն և այլն։ Թագավորական գրաքննիչը զեկուցեց կոմիտեում կատարված աշխատանքի մասին, որը եզրակացություն տվեց ստեղծագործության պաշտպանության աստիճանի և տևողության վերաբերյալ։ Այս զեկույցը կենտրոնանում էր ստեղծագործության ինքնատիպության, հեղինակի կամ հրատարակչի կատարած ծախսերի որակի և հանրության հետաքրքրության վրա։
Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության ժամանակ բոլոր արտոնությունները վերացվեցին, բայց հեղինակների իրավունքները պաշտպանվեցին 1791-1793 թվականներին ընդունված յոթ օրենքներով, որոնք ուժի մեջ մնացին մինչև 1957 թվականը։ 1791 թվականի հունվարի 13-ի և 19-ի օրենքները դրամատուրգներին մենաշնորհ են տալիս իրենց գործերը ներկայացնելու համար, հեղինակային իրավունքը տրվում է հեղինակի կյանքի ընթացքում և պահպանվում է նրա մահից հետո հինգ տարի՝ ի շահ նրա կախվածության:1793 թվականի հուլիսի 19-ի և 24-ի օրենքը մենաշնորհ է տարածում բոլոր հեղինակների (բոլոր ժանրերի, ոչ միայն դրամատուրգների) վրա և երկարացնում է պաշտպանությունը հեղինակի մահից հետո մինչև տասը տարի։ 1866 թվականի հուլիսի 14-ի օրենքը այս ժամանակահատվածը հասցնում է մահից հիսուն տարի անց։ Այս ընթացքում անձնական ոչ գույքային իրավունքները ստեղծվում են նախադեպային իրավունքի հիման վրա՝ հեղինակի և նրա ստեղծագործության միջև կապը պահպանելու նպատակով։
Ժամանակակից հեղինակային իրավունքի հիմունքները սահմանվում են երեք օրենքներով՝
Կիրառման շրջանակը
Բարոյական իրավունքը հեղինակին իրավունք է տալիս հարգել իր անունը և իր աշխատանքը (CPI 121-1 հոդվածներ)։
Մտավոր սեփականության օրենսգիրքը սահմանում է հեղինակային իրավունքը, որն ընդգրկում է մտքի բոլոր գործերը՝ անկախ դրանց տեսակից, արտահայտման ձևից կամ նպատակից»(CPI-ի 112-19-րդ հոդվածներ)։ «Աշխատանքը համարվում է ստեղծված, անկախ ցանկացած հանրային բացահայտումից, իրականացման բուն փաստի պատճառով, նույնիսկ անավարտ» (հոդված 111-2)։ Գրաֆիտիները պաշտպանված են հեղինակային իրավունքի մասին օրենքով, եթե դրանք օրինական են, և չեն պաշտպանվում, եթե աշխատանքը կատարվել է ապօրինի։
Պահպանության ժամկետ
Հեղինակն իր կյանքի ընթացքում օգտվում է ստեղծված ստեղծագործությունը ցանկացած ձևով օգտագործելու բացառիկ իրավունքներից:Ընդհանուր առմամբ, հեղինակի մահից հետո (հաշվարկը սկսվում է նրա մահվան տարվա դեկտեմբերի 31-ից), իրավունքը 70 տարի անցնում է նրա իրավահաջորդներին՝այս ժամանակահատվածից հետո աշխատանքը անցնում է հանրային տիրույթ։ Կարևոր իրադարձություններ՝