cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սնիտկով
2001 թվականի տվյալներով Սնիտկով գյուղում բնակվում էր 723 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2101 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 344,12 մարդ/կմ²։
Բրազիլական գրականության ակադեմիա
Հիմնադրման պատմություն
Բրազիլիական ակադեմիան հիմնադրվել է 19-րդ դարի վերջին Ֆրանսիական ակադեմիայի օրինակով ։ Գործող անդամների թվի սահմանափակումը մինչև 40 ներկայացուցիչ, ակադեմիկոսների կոչումը «անմահ» imortais և նրանց ցմահ ընտրությունը, Ակադեմիայի կարգախոսը՝ այս ամենն ընդունվել է Ֆրանսիական ակադեմիայի տարբերակով։ Ստեղծման նախաձեռնությունը գալիս է Լուսիո դե Մենդոնսայից։ Նախապատրաստական հանդիպումները տեղի են ունեցել 1896 թվականի դեկտեմբերի 15-ից «Revista Brasileira» գրական ամսագրի խմբագրությունում՝ Մաշադու դե Ասսիզ նախագահությամբ և ավարտվեցին 1897 թվականի հունվարի 28-ին կազմակերպության կանոնադրության հաստատմամբ։ Միևնույն ժամանակ ԲԳԱ-ի նախագահ ընտրվեց Մաշադու դե Ասսիզը։
Սնիտկով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1320 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բրազիլական գրականության ակադեմիա
Հիմնադրման պատմություն
Ակադեմիայի գործունեության հանդիսավոր բացմանը նվիրված ժողովը տեղի ունեցավ 1897 թվականի հուլիսի 20-ին։ Իր գործունեության առաջին տարիներին Ակադեմիան չուներ սեփական կենտրոնակայան։ 1905-1923 թվականներին ասոցիացիան գտնվում էր «Սիլոժեյ»-ի շենքում (Prédio do Silogeu), որտեղ տեղակայված էին նաև բժշկական ակադեմիան, Բրազիլիայի իրավաբանների ինստիտուտը և Բրազիլիայի պատմաաշխարհագրական ինստիտուտը։
1923 թվականին Ֆրանսիայի կառավարությունը ակադեմիայի տրամադրության տակ դրեց ֆրանսիական տաղավարային շենքը Ռիո դե Ժանեյրոյում անցկացվող միջազգային ցուցահանդեսում՝ նվիրված Բրազիլիայի անկախության 100-ամյակին։ Տաղավարը վերարտադրում էր Վերսալում գտնվող Փոքր Տրիանոնը և և այդ ժամանակվանից դարձել է ԲԳԱ-ի կենտրոնակայանը ։
Հրապարակումներ
1941 թվականից «Revista Brasileira» գիտական ​​ամսագիրը դարձել է ԲԳԱ-ի պաշտոնական հրատարակչությունը ։
Պարգևներ
1941 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ԲԳԱ-ն արժանացել է Պորտուգալիայի կառավարության մրցանակին՝ Սանտյագոյի շքանշանի Մեծ Խաչի, իսկ 1987 թվականի նոյեմբերի 26-ին շնորհվել է Սանտյագոյի շքանշանի պատվավոր անդամի կոչում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային ակադեմիաներ Կատեգորիա:Լեզվի կանոնակարգման ինստիտուտներ Կատեգորիա:Պորտուգալերեն Կատեգորիա:Բրազիլիայի մշակույթ Կատեգորիա:Գիտությունը Բրազիլիայում
Դավիթ VII
Դավիթ II (Վրաց արքա), Դավիթ VII-ը Գեորգի IV Լաշայի ապօրինի զավակն էր՝ մի ոչ ազնիվ կնոջից։ Թագուհի Ռուսուդանը՝ Դավիթի մորաքույրը, վախենալով, որ Դավիթը կարող է գահի նկատմամբ հավակնություն ունենալ, նրան 7 տարի որպես բանտարկյալ է պահում, իսկ իր տղային (Դավիթ VI Նարին) որպես գահի իրական ժառանգորդ ուղարկում է Մոնղոլի մոտ նրա կողմից պաշտոնական ճանաչում ստանալու համար։ Դավիթը՝ Գեորգիի որդին, ազատ է արձակվում 1242-1246 թվականներին և թագավոր է ընտրվում վրաց ազնվականների կողմից։ Դավիթը կարծում էր, որ մորաքրոջ որդին՝ Դավիթ VI-ը, մահացել է 1244 թվականին։ Նա, թագադրվելով Մցխեթի Սվետիցխովելի եկեղեցում, գնում է Գույուկ խանի մոտ՝ պաշտոնական ճանաչում ստանալու։ Հինգ տարի ապրելով Կարակորումում` Դավիթը հանդիպում է Ռուսուդանի որդուն` Դավիթ VI-ին։ Զարմիկները իրար հետ կառավարում են երկար տարիներ։ Դավիթ Ուլուն վրացական օժանդակ զորքերով մասնակցում է մոնղոլների դեմ մղած ճակատամարտին(Ալամուտի մոտ)։ 1259 թվականին Դավիթ VI Նարինը ապստամբում է մոնղոլների դեմ, բայց, անհաջողության մատնվելով, փախչում է Քութայիսի։ Դրանից հետո նա թագավորում է Վրաստանի արևմուտքում՝ Իմերեթիում` որպես անկախ թագավոր։ 1260 թվականին Հուլավու խանը խնդրում է, որ Դավիթ Ուլուն աջակցի իրեն Եգիպտոսի դեմ պատերազմում։ Դավիթը հրաժարվում է։ Մոնղոլների հսկայական բանակը հարձակվում է Հարավային Վրաստանի Սամցխե նահանգի վրա, հաղթում այնտեղի թագավորին, սակայն չի կարողանում գրավել ապստամբների հիմնական հենակետերը և 1261 թվականին հեռանում է երկրից։ Քանի որ մոնղոլները ունեին մեծ ուժեր, Դավիթը չէր կարող կռվել մոնղոլների դեմ և ստիպված էր ապաստան գտնել իր զարմիկ Դավիթ VI Նարինի մոտ։ Դավիթ Ուլուի ընտանիքը գերվում է, կինը 1262 թվականին սպանվում է մոնղոլների կողմից։ Դրանից հետո Դավիթը ստիպված էր խաղաղություն հաստատել մոնղոլների հետ և վերադառնալ Թբիլիսի։ Վրաստանը բաժանվում է երկու մասի և ունենում է երկու կառավարող` թագավորի տիտղոսով։ 1263 -1265 թվականներին Դավիթը իր զորքով լիկիական զորքի հետ մասնակցում է Ոսկե Հորդայից Սիբայի ամրությունների պաշտպանությանը։ Վրացական ուժերը կռվում են առաջին գծում և հաղթում Ոսկե Հորդայի Բերքե խանին։ Վերջինիս զորքերը հեռանում են Շիրվանից։ Մոնղոլական գերիշխանության ծանր բեռը թագավորությունում առաջ է բերում քաղաքական և տնտեսական ճգնաժամ։ Արդյունքում Սամցխեն 1266 թվականին անջատվում է և հանդես է գալիս որպես առանձին վարչական միավոր։ Դավիթը մահանում է աղիների վարակի պատճառով 1270 թվականին 55 տարեկան հասակում։ Նա թաղվում է Մցխեթում։ Նրան հաջորդում է որդին՝ Դեմետրե II-ը։
Ամուսնությունը և երեխաները
Նա ամուսնացել է չորս անգամ։ Նրա առաջին կինը՝ Զիգդա Խաթունը, մահացել է 1252 թվականին։ Երկրորդ կինը եղել է Ալթունը, որից նա հրաժարվել է ամուսնությունից քիչ անց։ Երրորդ կինը ազնվական Նախարգրաձելիի այրին է եղել և մահապատժի է ենթարկվել 1262 թվականին։ 1263 թվականին Դավիթն ամուսնացել է Էսուկանի հետ, որը նոյան Չորմաքանի դուստրն էր։ Գեորգի(Ալթունից) մահացել է 1268 թվականին՝ մինչև Դավիթի մահը։ Թամար(Ալթունից), ամուսնացել է երկու անգամ ՝ Արգուն նոյանի և վրաց ազնվականի հետ։ Դեմետրե(Գվանսթայից), 1270 թվականին հաջորդել է նրան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրաց արքաներ
Վարդինե Օհանյան
Վարդինե Օհանյան (فارتي اوهانيان, ), հայ քաղաքական և պետական գործիչ Լիբանանում, Լիբանանի երիտասարդության և սպորտի հարցերով նախարար (2020), «Զվարթնոց» հատուկ կարիքների կենտրոնի նախկին տնօրեն ։
Կենսագրություն
Վարդինե Օհանյանը ծնվել է 1984 թվականի հունվարի 1-ին, Լեռնային Լիբանանի մարզի Բուրջ Համուդ քաղաքում civilnet ։ Եղել է «Զվարթնոց» հատուկ կարիքների կենտրոնի տնօրենը  ։ Հաճախել է «Ազգային Եղիշե Մանուկյան» քոլեջ, երկրորդական կրթությունն ստացել է «Ազգային Լևոն և Սոֆիա Հակոբյան» քոլեջում ։ Ավարտել է Լիբանանի համալսարանի սոցիոլոգիայի ֆակուլտետը։ Ունի մագիստրոսի աստիճան ։ Անդամակցել է ՀՄԸՄ-ին ։
2020 թվականի հունվարի 22-ին ՀՅԴ-ի կողմից առաջադրվել և Լիբանանի վարչապետ Հասսան Դիաբի կողմից նշանակվել է Լիբանանի երիտասարդության և սպորտի հարցերով նախարար  ։
Ընտանիքը
Ամուսինն է՝ ճարտարագետ Արա Գևորգյանը, ունի երկու զավակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիբանանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լիբանանի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լիբանանահայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լիբանանի նախարարներ Կատեգորիա:Լիբանանցիներ հայկական սերմամբ
Նովի Զավոդ (գյուղ, Չեռվոնոարմեյսկի շրջան)
Նովի Զավոդ (Новий Завод), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովի Զավոդ գյուղում բնակվում էր 579 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,03 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 191,09 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ջիխեթ
Ջիխեթ (ჯიხეთის ეკლესია՝ ջիխեթիս էկլեսիա), եկեղեցի Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Լանչխութի շրջանում։ Կառուցվել է 19-րդ դարում։
Եկեղեցին տեղակայված է Ճղոնագորա գյուղից ոչ հեռու։ Գտնվում է Լանչխութից 12 կմ, Նիգոյիթ գյուղից՝ 3 կմ հեռավորության վրա։ Այնտեղ գտնվում է Թբիլիսի-Բաթում երկաթգծի հերթական կայարանը։ Եկեղեցին մայրուղուց հեռու է 6 կմ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Գուրիայի մարզի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Վրաստանի եկեղեցիներ Կատեգորիա:Լանչխութի շրջան
Մերձավոր Կուլդոս
Մերձավոր Կուլդոս (Ближний Кулдос), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում և Նովոսիբիրսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Հեռավոր Կուլդոս գետի ձախ ափին՝ 0,3 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Դարյա Տիմոշենկո
Դարյա Տիմոշենկո (Да́рья Анато́льевна Тимоше́нко, ), ռուս գեղասահորդ-մենասահորդուհի։ 1999 թվականի Աշխարհի չեմպիոն պատանիների կարգում ։ Ավելի ուշ սկսեց հանդես գալ՝ ներկայացնելով Ադրբեջանը։ Երեք անգամ դարձել է Ադրբեջանի չեմպիոն և երեք անգամ ներկայացրել է տվյալ երկիրը Եվրոպայի և աշխարհի առաջնություններում։ Միջազգային դասի Ռուսաստանի սպորտի վարպետ։
Սպորտային կարիերայի ավարտից հետո աշխատում է Ռուսաստանում։
Կենսագրություն
Դարյա Տիմոշենկոն ծնվել է 1980 թվականի օգոստոսի 1-ին Մոսկվայում։ 4 տարեկանից սկսած զբաղվում է գեղասահքով տարբեր մարզիչների մոտ՝ ԲԿՄԱ-ով։ Միջազգային ասպարեզում դեբյուտը 1997 թվականին էր։ 1999 թվականին աշխարհի պատանեկան առաջնությունում նրա դեբյուտը նշանավորվեց ոսկե մեդալով։ Սակայն հաջորդ առաջնությունում չկարողացավ լինել նույնիսկ պոդիումում։ Հասկանալով,որ ռուսական թիմում տեղ չունի, որոշում է հանդես գալ՝ ներկայացնելով Ադրբեջանը։
Նոր երկրում նրա դեբյուտը 2002 թվականին էր և հանդես է եկել մինչև 2005 թվականը։ Կովկասյան հանրապետությունը ներկայացնելով՝ առանձնակի հաջողությունների չհասավ։ Այնուհետև հետևեց որոշումը՝ ավարտել սպորտային կարիերան։
Սպորտային կարիերայի ավարտից հետո աշխատում է որպես մարզիչ Ռուսաստանի մայրաքաղաքում։ Մոսկվայում ավարտել է Ռուսաստանի ֆիզիկական կուլտուրայի, սպորտի, երիտասարդության և զբոսաշրջության պետական համալսարանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի սպորտի վարպետներ Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Տրե Ֆիորի
Տրե Ֆիորի, կիսապրոֆեսիոնալ ֆուտբելային ակումբ Սան Մարինոյից։
Կոմարովո (գյուղ, Բոգորոդսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բոգորոդսկի շրջանի բնակավայրեր
Տրե Ֆիորի
Կատեգորիա:1949 հիմնադրված ֆուտբոլային ակումբներ
Մեխկերեկ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Վաեմլա
Վաեմլա (Vaemla), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Կեինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 24 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հիյումա նահանգի Կեինա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Անդրեյկովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Անդրեյկովո (Андрейково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1589 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1859 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
(9992) 1997 TG19
(9992) , աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Տեցուո Կագավաի և Տակեշի Ուրատաի կողմից Գեկկոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,170544 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,5339 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8072 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1168,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,308213 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,6° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1997 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տեցուո Կագավայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Միխայլիկի (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
Միխայլիկի (Михайлики), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Միխայլիկի գյուղում բնակվում էր 125 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(2133) Ֆրենսեսռայթ
(2133) Ֆրենսեսռայթ (Franceswright), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի նոյեմբերի 20-ին Հարվարդի աստղադիտարանի կողմից Հարվարդում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,411112 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9688 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8534 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1367,49 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,263256 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,91° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1976 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հարվարդի աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Թարգմանչաց անապատ վանք
Թարգմանչաց անապատ վանք, հայկական առաքելական վանական համալիր ներկայիս Ադրբեջանի Հանրապետության Դաշկեսանի շրջանում Բանանց գյուղի մոտ, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառում։ Հիմնադրվել է 5-րդ դարում ։
Բանանց գյուղից հեռու է 1 կմ դեպի հարավ՝ Բոլորաջուր (Բոլորանց) գետակի աջ ձորալանջին գտնվող միջնադարյան հայկական վանական համալիր, որը շրջապատված է գեղատեսիլ, անտառածածկ լեռներով ։
Պատմություն
1900 թվականին այստեղ էր պահվում Թարգմանչաց ավետարանը, որի ստեղծման պատմությունը վերագրվում է 13-րդ դարին։ Դրանում մեծ ավանդ են ունեցել Արցախի ու Սյունիքի իշխանները։
Շինությունների համալիր
Հուշարձանախումբը բաղկացած է միանավ թաղածածկ եկեղեցուց, որին արևմուտքից կից է նույնպիսի հորինվածքով գավիթը, իսկ վերջինիս էլ, դարձյալ արևմուտքից՝ փոքրիկ նախագավիթը։ Հարավից գավթին կից է սրբատաշ քարերով կառուցված կրկնահարկ զանգակատունը, որտեղից էլ դեպի գավիթ բացվում է եկեղեցու հիմնական մուտքը։ Ուշագրավ շինություն է նաև եկեղեցուն հյուսիսից կից ավանդատան բովանդակություն ունեցող սրահը։
Եկեղեցուց 5 մ արևելք՝ արևելք-արևմուտք ուղղությամբ ձգված, միմյանց կից կառուցված են միաբանության թաղակապ թվով 6 սենյակները։ Դրանցից յուրաքանչյուրն ունի 1-ական մուտք և 1-ական լուսամուտ՝ բացված արևմտյան ճակատից։ Միաբանության սենյակների հարավարևելյան անկյունում՝ հյուսիս-հարավ ուղղությամբ ձգվում է սեղանատան թաղածածկ շենքը, որը հարավից կից ունի համանման այլ շինություն (հավանաբար՝ խոհանոց)։
Վանքի հյուսիսարևելյան ծայրին առանձին գտնվում է շտեմարանի՝ նույնպես թաղածածկ շինությունը։ Տարածքում կան մի քանի ավերակված շինություններ ևս։
Ի դեպ, նկատելի է, որ միաբանության սենյակները կառուցողական և ոճական առանձնահատկություններով համահունչ են 1630 թ. կառուցված անապատի եկեղեցու, գավթի հետ, մինչդեռ սեղանատունն ու շտեմարանը կառուցվել են Ստեփանոս վարդապետի օրոք (1830-ական թվականներ). «Վանահայր Ստեփանոս վարդապետը շինել է տվել մի քանի խցանման սենյակ՝ միաբանութեան համար, երկար սեղանատուն, ցորենի շտեմարան և այլն...» :
1847 թ. հիշվում է. «Ի պարսպին ունի վեց սենեակս» (ակնհայտ է, որ նկատի են առնված միաբանության սենյակները) ։
Կալվածքներ
1856 թվականին անտապառապատկան կալվածը սահմանագծվում էր հետևյալ կերպով՝
1886 թվականին անապատի կալվածական սեփականությունը սահմանափակված էր վարելահողերով և խաղողի մեկ այգով։
Վանահայրեր
Սարգիս վարդապետին, ում օրոք վանքը բարգավաճություն է ապրել, նկարագրում էին հետևյալ կերպով՝
Սարգիս վարդապետին իր պահվածքի պատճառով կոչել էին «Քյանդա-գիրմազ», այսիննք «գյուղ չմտնող» : Սարգիս վարդապետը պաշտոնավարել է մինչև 1870-ական թվականները։ Իսկ կյանքի վերջին տարիներին վարդապետը անց է կացրել Միրզիկի մոտ գտնվող Քարհանի վանքում, որտեղ և 1877 թվականին վախճանվել է 96 տարեկան հասակում։
Ավելի քան մեկ տասնամյակ անապատը վանահայր չի ունեցել։ Այդ շրջանում իբրև «պահապան» վանքում է գտնվել մի տիրացու՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դաշքեսանի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:5-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի նախկին շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ադրբեջանում ոչնչացված հայկական հուշարձաններ
Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի (Կոշ)
Կոշի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցի գտնվում է Արագածոտնի մարզի Կոշ գյուղից հյուսիս-արևելք, ձորալանջին։ Եկեղեցին կառուցվել է 7-րդ դարում, դեղնակարմրավուն ու դարչնագույն սրբատաշ տուֆից։
Ճարտարապետություն
Եկեղեցին ունի խաչաձև գմբեթավոր հորինվածք, խորանի երկու կողմերում ավանդատներով ու միակ` հարավային մուտքով։ Համալիրի հյուսիս-արևմտյան կողմում կոպտատաշ բազալտից, կրաշաղախով շինված, ներսից սվաղած, թաղածածկ ջրամբարն է (4.8x13.5 մ ներսի չափերով, 2.85 մ բարձրությամբ)։ եկեղեցին 981 թվականին որպես նվիրատվություն ստացել է հողատարածքներ, ջրաղաց, այգի, իսկ 1649-ին` այգի և ձիթհանք։ Եկեղեցու ներսում պահպանվել են 7-րդ դարի որմնանկարների հատվածներ. խորանին «Քրիստոսը փառքի մեջ» հորինվածքն է, իսկ արևելյան լուսամուտի երկու կողերին կրկնակի պատկերված է Քրիստոսը, որը տեքստով մագաղաթե գալարը մեկնում է իրեն մոտեցող առաքյալներին (երկու կողմից` վեցական)։ Դա «Տերը տալիս է օրենքը» պատկերագրության ինքնատիպ տարբերակն է` կատարված գծային-գրաֆիկական եղանակով, որը որմնանկարին հաղորդում է հարթապատկերային բնույթ։ Կոշի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին գործել է մինչև 18-րդ դար։
Վերանորոգում
1970-1973 թվականներին նորոգվել են եկեղեցու պատերը և ծածկերը իսկ 2007-2008 թվականներին վերականգնվել է վանքի գմբեթը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ Կատեգորիա:Վանքեր Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզ Կատեգորիա:7-րդ դար Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Գմբեթավոր կրոնական շենքեր և կառույցներ
Մերդենեկ
Մերդենեկ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
Էվոլյուցիոն տնտեսագիտություն
Էվոլյուցիոն տնտեսագիտությունը զբաղվում է այն գործընթացների ուսումնասիրությամբ, որոնք վերափոխում են տնտեսությունը ֆիրմերի, հաստատությունների, արդյունաբերությունների, զբաղվածության, արտադրության, առևտրի և աճի համար ներքին, փորձի և փոխազդեցության տարբեր գործակալների գործողությունների միջոցով ՝ օգտագործելով էվոլյուցիոն մեթոդաբանություն։ Էվոլյուցիոն տնտեսագիտությունը վերլուծում է տեխնոլոգիական և ինստիտուցիոնալ նորարարությունների առաջացման գործընթացը՝ ստեղծելով և փորձարկելով գաղափարների բազմազանություն, որոնք հայտնաբերում և կուտակում են ավելի շատ գոյատևման արժեք, քան մրցակցող այլընտրանքները։ Առկա տվյալները ցույց են տալիս, որ տնտեսական արդյունավետությունը կարող է որոշվել հարմարվողական արդյունավետությամբ։ Հիմնական տնտեսական մտածողությունը սկսվում է պակասի և ռացիոնալ գործակալների պոստուլտատներից (այսինքն՝ գործակալների, որոնք մոդելավորվում են որպես իրենց անհատական բարեկեցությունը առավելագույնի հասցնող), ընդ որում, ցանկացած գործակալի համար ռացիոնալ ընտրությունը մաթեմատիկական օպտիմիզացման պարզ վարժություն է։ Բարդության տնտեսության զարգացող ոլորտում վերսկսվել է հետաքրքրությունը տնտեսական համակարգերը որպես էվոլյուցիոն համակարգեր դիտարկելու նկատմամբ։
Էվոլյուցիոն տնտեսությունը չի ընդունում թե՛ ընտրության օբյեկտների, թե՛ որոշումներ կայացնողների բնութագրերը որպես ֆիքսված։ Փոխարենը, նրա ուշադրությունը կենտրոնացած է այն անհավասարակշռական գործընթացների վրա, որոնք վերափոխում են տնտեսությունը ներսից և դրանց հետևանքները։ Այս գործընթացները, իրենց հերթին, առաջանում են տարբեր գործակալների գործողությունների արդյունքում, որոնք ունեն սահմանափակ ռացիոնալություն, որոնք կարող են սովորել փորձից և փոխազդեցություններից, և որոնց տարբերությունները նպաստում են փոփոխությանը։ Վերջերս այս առարկան հիմնվում է խաղերի էվոլյուցիոն տեսության վրա և Չարլզ Դարվինի էվոլյուցիոն մեթոդաբանությունը, ինչպես նաև շրջանառական և կումուլատիվ պատճառաբանության անհավասարակշռված տնտեսական սկզբունքը։ Նա բնական է այն մտքերից, որ տնտեսական փոփոխությունները տելեոլոգիական կամ անպայման բարելավում են մարդկային վիճակը ։
Մյուս մոտեցումը էվոլյուցիոն հոգեբանության սկզբունքները տնտեսագիտության մեջ կիրառելն է, որը, պնդվում է, բացատրում է այնպիսի խնդիրներ, ինչպիսիք են ոչ համապատասխանությունը և կանխակալությունը ռացիոնալ ընտրության տեսության մեջ։ Հիմնական տնտեսական հասկացությունները, ինչպիսիք են օգտակարությունը, ավելի լավ է դիտարկել որպես նախընտրությունների պայմանավորված, որոնք մեծացրել են էվոլյուցիոն հարմարվողականությունը նախնիների միջավայրում, բայց ոչ պարտադիր ներկայիս միջավայրում ։
Նախորդներ
19-րդ դարի կեսերին Կարլ Մարքսը ներկայացրեց պատմական զարգացման փուլերի գծապատկերը՝ ներկայացնելով այն հայեցակարգը, որ մարդկային էությունը հաստատուն չէ և չի որոշում սոցիալական համակարգի բնույթը. ընդհակառակը, նա սկզբունք դարձրեց, որ մարդու վարքագիծը սոցիալական և տնտեսական համակարգի գործառույթ է, որտեղ այն տեղի է ունենում։
Մարքսը տնտեսական զարգացման իր տեսությունը հիմնեց տնտեսական համակարգերի զարգացման նախադրյալների վրա՝ մասնավորապես, պատմության ընթացքում ավելի բարձր տնտեսական համակարգերը կփոխարինեն ցածրերին։ Ստորադաս համակարգերը շրջապատված են ներքին հակասություններով և անարդյունավետությամբ, որոնք անհնարին են դարձնում երկարաժամկետ գոյատևումը։ Մարքսի սխեմայով ֆեոդալիզմը փոխարինվեց կապիտալիզմով, որն ի վերջո կփոխարինի սոցիալիզմին ։
Մոտավորապես միևնույն ժամանակ Չարլզ Դարվինը մշակեց ցանկացած գործընթաց հասկանալու ընդհանուր շրջանակ, որտեղ փոքր պատահական տատանումները կարող են ժամանակի ընթացքում կուտակվել և գերիշխել՝ վերածվելով լայնածավալ փոփոխությունների, որոնք հանգեցնում են բոլորովին նոր ձևերի (« տեսակառաջացում »):
Շուտով դրան հաջորդեցին ամերիկացի փիլիսոփա-պրագմատիկների (Պիրս, Ջեյմս, Դյուի) աշխատանքները և երկու նոր դասակարգումների՝ հոգեբանության և մարդաբանության հիմնադրումը, որոնք ուղղված էին կատալոգավորմանն ու վարքագծի (ինչպես անհատական, այնպես էլ կոլեկտիվ) տարբերության բացատրական շրջանակների մշակմանը, որոնք ավելի ու ավելի ակնհայտ էին դառնում բոլոր համակարգված դիտորդների համար։ Աշխարհի վիճակը համընկնում էր ակնհայտության վիճակի հետ, ինչը գրեթե անխուսափելի էր դարձնում ավելի «ժամանակակից» շրջանակների զարգացումը էական տնտեսական հարցերի վերլուծության համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տնտեսություն
Բռնցքամարտի Ռուսաստանի առաջնություն 2013
Բռնցքամարտի Ռուսաստանի առաջնություն 2013, անցկացվել է 2013 թվականի նոյեմբերի 21-ից 30-ը Խաբարովսկ քաղաքում։
Հղումներ
Կատեգորիա:2013 բռնցքամարտում
Նովինի (գյուղ, Չեռվոնոարմեյսկի շրջան)
Նովինի (Новини), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1883 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1883 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կոմարովո (գյուղ, Պավլովսկի շրջան)
Կոմարովո (Комарово), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պավլովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պավլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Մերձավոր Մենչերեպ
Մերձավոր Մենչերեպ (Ближний Менчереп), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովոյի մարզում և Նովոսիբիրսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ինյա գետի աջ ափին՝ 558 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 29 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայնց պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ինիա գետ, գետի ենթաավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Տոմ։ Գետի ավազանը՝ Վերին Օբից մինչև Իրտիշ թափվելը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Փայփեր Պերաբո
Փայփեր Լայզա Պերաբո (Piper Lisa Perabo, ), ամերիկացի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Փայփերը ծնվել է Դալասում և մեծացել՝ Նյու Ջերսի նահանգի Թոմս Ռիվեր քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Ջորջ Ուիլյամ Պերաբոն (ազգությամբ պորտուգալացի), Օուշենի շրջանի (Նյու Ջերսի նահանգ) քոլեջում պոեզիայի պրոֆեսոր է, իսկ մայրը՝ Մերի Շերլոտ Ուլանդը (նորվեգուհի) ֆիզիոթերապևտ է։ Ունի երկու եղբայր՝ Նոյը և Ադամը, որոնք նույնպես դերասաններ են։ 1998 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Օհայոյի համալսարանը՝ թատերական արվեստի բակալավրի աստիճանով։
Անձնական կյանք
Փայփերը 2014 թվականի հուլիսի 26-ից ամուսնացած է դերասան, ռեժիսոր և պրոդյուսեր Սթիվեն Քեյի հետ, որի հետ հանդիպել է իրենց հարսանիքից 3 տարի առաջ ։
Փայփերը բուսակեր է։ Հոբբի ներն են՝ դասական երաժշտությունը, գրականությունը, ձկնորսությունը։ Լինա Հիդիի մտերիմ ընկերուհին է, որի հետ նկարահանվել է «Քարանձավ» և «Պատկերացրու մեզ միասին» ֆիլմերում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 31 ծնունդներ Կատեգորիա:1976 ծնունդներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ
Անդրիանի
Անդրիանի (Андрианы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 22 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Կոհտլա (Էստոնիայի շրջան)
Կոհտլա շրջան (Kohtla vald), շրջան Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգում։ Շրջանի կենտրոնն է Յեռվե գյուղը։
Բնակչություն
2006 թվականի տվյալներով շրջանում բնակվում էին 1491 մարդ։ Բնակչության խտությունը շրջանում կազմում էր 14,76 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի շրջաններ
Սվիդովա (ավան, Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջան)
Սվիդովա (Свидова), ավան Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Մալվիլ
Մալվիլ (Maleville), համայնք Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 934 մարդ, բնակչության խտությունը` 25.69 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 36.35 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 548 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 418-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 130։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,3 %։ 418 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 384 անձ (203 տղամարդ և 181 կին)։ Գործազուրկ են եղել 34 անձ (18 տղամարդ և 16 կին)։ 130 անաշխատունակներից 41-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 49-ը` թոշակառուներ, իսկ 40-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Շերեմետև (գյուղ, Չեռվոնոարմեյսկի շրջան)
Շերեմետև (Шереметів), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Շերեմետև գյուղում բնակվում էր 75 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,663 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 113,12 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Չեռվոնոարմեյսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(9993) Կումամոտո
(9993) Կումամոտո (Kumamoto), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1997 թվականի նոյեմբերի 6-ին Ջուրո Կոբայաշիի կողմից Կումամոտոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,53705 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4042 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6699 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1476,02 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,243899 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,69° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1997 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ջուրո Կոբայաշիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նախիջևանիկ
Նախիջևանիկ, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Ասկերանի շրջանում։ Տեղաբաշխված է հանրապետության արևելյան հատվածում։ Ասկերան շրջկենտրոնից գտնվում է 8 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից՝ 24 կմ հեռավորության վրա։
Աշխարհագրություն
Համայնքը հարթավայրային է, ունի 1863,39 հա տարածք, որից 1518,9 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 236,87 հա անտառային հողեր։ Կլիման մեղմ է տաք, կիսախոնավ։
Պատմություն
Գյուղի ներկայիս բնակիչների նախնիները բնիկներ էին, իսկ մի մասը գաղթել են հին Նախիջևանի բնակավայրերից։ Գյուղի անվանկոչության վերաբերյալ կա երկու վարկած․ մեկը Նախիջևանի բնակիչների մողմից անվանակոչվելն է, մյուսը 1729 թվականին Մխիթար Սպարապետի կողմից ասված «նախ իևջանենք, հետո  ճանապարհը շարունակենք (աճապարենք)» խոսքից։
1988-1989 թվականները գյուղում կազմավորվել է ինքնապաշտպանական  կամավորական ջոկատ։ 1992 թվականին  Արցախի ՊԲ ստորաբաժանումների կազմում մասնակցել է Ասկերանի, Մարտակերտի, Քարվաճառի և Արցախի այլ  բնակավայրերի ազատագրական մարտերին։
1992 հունիսի 12-ին գյոuղը գրավվել է ազերիների կողմից և ազատագրվել 1992 թվականի սեպտեմբերի 4-ին։ Գյուղի վաշտի հրամանատարն էր`Արամի Շուրայի Սարուխանյանը, ով արժանացել է ԼՂՀ-ի մարտական խաչ երկրորդ աստիճանի շքանշանի (2002 թիվ)։ Արցախյան  ազատամարտի  ընթացքում գյուղի զոհվել է  14 ազատամարտիկ։
Գյուղի բնակիչները մասնակցել են նաև 1941-1945 թվականների Հայրենական Մեծ պատերազմին,որի ընթացքում զոհվել է 106 նախիջևանիկցի։
Բնակչություն
Նախիջևանիկ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 250 մարդ, կա 60 տնտեսություն։
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Օգտակար հանածոներ
Հիմնականում տարածվում է մուգ շականագույն, կարբոնատային ցեմենտացված և անտառային դարչնագույն կարբոնատային խճաքարային հողեր։
Գյուղի շրջակայքում հայտնաբերված են ոչ մետաղային օգտակար հանծոներից`կավ, ավազակավ, չոր խեժ, վիմագրական քար։
Տեսարժան վայրեր
Կան պատմամշակույթային հուշարձաններ՝ Սբ. Աստվածածին եկեղեցի (19-րդ դար), գյուղատեղի, հին գերեզմանոց թվագրվում է 9-13-րդ դարերում, Փիրումյանների գերեզմանոց 19-20-րդ դարեր, Մատուռ Նահատակ թվագրվում է 13-րդ դար, մատուռ Ղուլունց օջախ։
Մատուռ «Նահատակ» թվագրվում է 13-րդ դարում:Մատուռը ավերվել է Արցախյան պատերազմի տարիներին, քանի որ տեղանքը բարձրադիր և կարևոր ռազմա-ստրատեգյական հենակետ էր։ Հետապատերազմյան շրջանում վերակառուցվել է կոլտնտեսության նախագահ Սերոժա Միրզոյանի ջանքերով;
Անվանի մարդիկ
Նախիջևանիկ գյուղում են ծնվել Սարդարապատի  ճակատամարտի հերոսներ, Սարդարապատի  գլխավոր հրամանատար, ցարական գնդապետ,հետագայում գեներալ-լեյտենանտ Դանիել-Բեկ Փիրումյանը  և  նույն  ճակատամարտում հինգերորդ  հրաձգային հարվածային  մահապարտների գնդի հրամանատար գնդապետ, հետագայում գեներալ-մայո8 Պողոս-Բեկ Փիրումյանը։ Դանիել-Բեկ Փիրումյանը աքսորի է ենթարկվել բոլշևիկների կողմից և գնդակահարվել է 1921 թվականին, իսկ Պողոս-Բեկ  Փիրումյանը իմանալով այդ մասին և խուսափելով այդ ճակատագրին արժանանալուց, Երևանի պուրակում ինքնասպան է եղել 1922 թվականին։ Ընդհանրապես Փիրումյանները տվել են ռուսական կայսրության և ԽՍՀՄ-ի հայտնի բարձրաստիճան  հրամանատարներ, որոնցից  նշանավոր են  Ռեմալ Փիրումովը և Վլադիմիր  Փիրումովը (ԽՍՀՄ  ռազմածովային զորքերի  ծովակալ)։ Կոմունիստական կուսակցության նշանավոր գործիչ էր, Լենինի օգնական Վարսենիկ Փիրումյանը ներկայումս Մոսկայում է ապրում Դանիել-Բեկ Փիրումյանի  ծոռը, քիկիկոս, գիտությունների թեկնածու Յուրի Փիրումյանը։
Գյուղի նշանավոր մարդկանցից են ճարտարապետ Ռաֆայել  Իսրայելյանը, որը Սարդարապատի, Բաշ Ապարանի հուշահամալիրների և  բազմաթիվ հուշարձան աղբյուրների։ Մերօրյա նշանավոր գործիրներից է Ասկերանի շրջանի զինկոմիսար Արծիվ Անդրանիկի  Գաբրիելյանը, ոստիկանության պաշտոնաթող մայոր Սամվել Գենրիխի Գաբրիելյանը, ռուսաստաբնակ վիրաբույժ Շահեն Նիկոլայի Դանիելյանը, կրթության ԼՂԻՄ նշանավոր գործիչ Սոկրատ Իսրաելյանը, ԱՀԿԳ նախարարության ավագ գիտաշխատող հոգեբանական գիտությունների  թեկնածու Լուսինե Գաչայի Ղարախանյանը,ռուսաստանաբնակ մեծահարուստ  բարերար, Արցախյան պատերազմի մասնակից Սամվել Հրանտի Քոչարյանը, ՀՀ-ում ապրող վիրաբույժ Գիրշա Գրիգորիի Իսրաելյանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ասկերանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Նախիջևանիկ
Հրթիռակիր
Հրթիռակիր, հրազենի տեսակ է, որը արձակում է չկառավարվող, հրթիռային արկ, թեև տերմինը հաճախ օգտագործվում է շարժական և իրական հրթիռներ արձակելու ունակ մեխանիզմների համար։
Պատմություն
Կայսերական Չինաստանում վավերագրված ամենավաղ հրթիռային կայանքները բաղկացած էին նետերից, որոնք փոփոխված էին հրթիռային շարժիչի ամրացման արդյունքում՝ նետի ծայրից մի քանի դյույմ ետևում գտնվող լիսեռին։ Հրթիռը շարժվել է շարժիչի մեջ սև փոշու այրման հետևանքով. դրանք չպետք է շփոթել վաղ կրակի նետերի հետ, որոնք սովորական նետեր էին, որոնք կրում էին սև փոշու փոքր խողովակներ որպես հրկիզիչ, որոնք բռնկվում էին միայն այն բանից հետո, երբ նետը հասնում էր իր թիրախին։ Հրթիռային կայանները կառուցված էին փայտից, զամբյուղից և բամբուկե խողովակներից ։ Գործարկիչները հրթիռները բաժանել են շրջանակներով, որոնք նախատեսված էին դրանք առանձնացված պահելու համար, և արձակողները կարող էին միանգամից մի քանի հրթիռներ արձակել։ Տարբեր վաղ շրջանի հրթիռային կայանների տեքստային ապացույցներ և նկարազարդումներ են հայտնաբերվել Վուժինգ Զոնգյաոի 1510 թվականի հրատարակության մեջ, որը թարգմանվել է Նիդհեմի և ուրիշների կողմից Փրինսթոնի համալսարանում։ (Վուժինգ Զոնգյաոի բնօրինակը կազմվել է 1040-1044 թվականներին և նկարագրել է սև փոշու հայտնաբերումը, սակայն նախորդել է հրթիռի գյուտին։ Բնօրինակի մասնակի պատճենները պահպանվել են, և Wujing Zongyao-ն վերահրատարակվել է 1231 թվականին Հարավային Սոնգ դինաստիայի օրոք, ներառյալ ռազմական զարգացումները 1044 թվականի սկզբնական հրատարակությունից ի վեր։ Բրիտանացի գիտնական, սինոլոգ, պատմաբան Ջոզեֆ Նիդհեմը պնդում է, որ 1510 թվականի հրատարակությունն ամենահուսալին է բնօրինակի և 1231 տարբերակների նկատմամբ իր հավատարմության մեջ, քանի որ այն տպվել է բլոկներից, որոնք ուղղակիորեն փորագրված են եղել մ.թ. 1231 թվականին կատարված հրատարակության հետքերից։ ) 1510 Վուժինգ Զոնգյաոն նկարագրում է «երկար օձ» հրթիռային կայանը, փայտից կառուցված և անիվի ձեռնասայլով փոխադրվող հրթիռային կայան և «հարյուր վագր» հրթիռահրետանային կայանը՝ փայտից պատրաստված հրթիռահրետանային կայան, որը կարող է արձակել 320 հրթիռային նետ ։ Տեքստը նկարագրում է նաև շարժական հրթիռակիր, որը բաղկացած է պարսատիկից և բամբուկե խողովակից ։
Հրթիռային արձակման սարքերը, որոնք հայտնի են որպես «wasp nest» արձակման սարքեր, օգտագործվել են Մինգ դինաստիայի կողմից 1380 թվականին, իսկ 1400 թվականին Լի Ջինգլոնգի կողմից՝ Չժու Դիի դեմ:
Հրթիռները ներկայացվեցին Արևմուտք Նապոլեոնյան պատերազմների ժամանակ; Congreve հրթիռը բրիտանական զենք էր, որը ստեղծվել էր սըր Ուիլյամ Կոնգրիվի կողմից 1804 թվականին՝ Սերինգապատամի պաշարման ժամանակ հնդկական հրթիռների փորձից հետո (1799 թ.): Congreve հրթիռները արձակվել են մոտ 18 դյույմ (45 սանտիմետր) երկարությամբ երկաթե տաշտից, որը կոչվում է խցիկ ։ Այս խցիկները կարող էին ամրացված լինել գետնին հորիզոնական արձակման համար, ամրացվեն ծալովի պղնձե եռոտանի վրա բարձր անկյան տակ կրակի համար կամ ամրացվեն սայլերի կամ ռազմանավերի տախտակամածների շրջանակների վրա ։
Ամերիկյան քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ և՛ Միությունը, և՛ Համադաշնային զինվորականները փորձեր կատարեցին և արտադրեցին հրթիռային կայաններ ։ Կոնֆեդերատիվ ուժերն օգտագործում էին Congreve հրթիռները սահմանափակ կիրառություններում՝ դրա անճշտությունների պատճառով, մինչդեռ միության ուժերը օգտագործում էին Hale արտոնագրային հրթիռային կայան, որը արձակում էր յոթից տասը դյույմանոց հրթիռներ թևերի կայունացուցիչներով 2000 յարդ հեռավորության վրա։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ
Ռազմական հրթիռային տեխնոլոգիայի վերաբերյալ նախապատերազմական հետազոտական ծրագրերը մեծ տերությունների կողմից հանգեցրին մի շարք հրթիռային հրետանու համակարգերի ներդրմանը ֆիքսված կամ շարժական կայաններով, որոնք հաճախ ունակ էին մի շարք հրթիռներ արձակել մեկ սալվոյի մեջ։ Միացյալ Թագավորությունում պինդ վառելիքի հրթիռներն ի սկզբանե օգտագործվել են հակաօդային պաշտպանության համար. 7 դյույմանոց չպտտվող արկը արձակվել է ռազմանավերի մեկ պատվանդանի վրա տեղադրված արձակման կայաններից, իսկ 3 դյույմանոց տարբերակը օգտագործվել է ափամերձ Z Batteries-ի կողմից, որի համար մշակվել են բազմաթիվ «պրոյեկտորներ»։ Այս զենքի հետագա զարգացումները ներառում էին «Ցամաքային ներքնակ» բազմակի արձակման կայաններ՝ մակերևույթից մակերևույթ ռմբակոծման համար և RP-3 «օդ-երկիր» հրթիռները, որոնք արձակվեցին ռելսերից, որոնք տեղադրված էին կործանիչ ռմբակոծիչ ինքնաթիռների համար։ Գերմանիայում 15 սմ Nebelwerfer 41-ը հրետանային հրթիռների համար բազմափող ծխային ականանետի հարմարեցումն էր։ Խորհրդային Կատյուշան ինքնագնաց համակարգ էր, որը տեղադրված էր բեռնատարների, տանկերի և նույնիսկ գնացքների վրա։ Միացյալ Նահանգների բանակը պատերազմի վերջում տեղակայեց տանկային T34 Calliope համակարգը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հրթիռային կայաններ
Լոշտակ
Կենսաբանական նկարագիր
Արմատները հաստացած են, պալարանման։ Ցողունները նիստավոր են, մագլցող և փաթաթվող, բարձրությունը 2-4 մ է։ Տերևները հնգաբլթակ են, հերթադիր, խորը կտրտված կամ ամբողջական։ Ծաղկաբույլերը տերևանութային են, ծաղիկները՝ միասեռ, դեղնականաչավուն։ Ծաղկում է հունիս-օգոստոս ամիսներին։ Պտուղը գնդաձև, եռաբուն, սև կամ կարմրավուն հատապտուղ է։ Մեր հանրապետությունում հանդիպում են երկու տեսակ՝ սպիտակը և երկտունը։ Երկու տեսակն էլ թունավոր են և բուժական առումով գրեթե չեն տարբերվում իրարից։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղակալում՝ հուլիս-օգոստոսին։ Աճում է թփուտների արանքում, գետահովիտներում, այգիների ցանկապատերի վրա, անտառի բացատներում՝ որպես մոլախոտ։ Մագլցող բեղիկներով ամրանում է ծառերին կամ որևէ հենարանի և տալիս փարթամ աճ։
Մերես
Մերես, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Լոշտակ
Նշանակություն
Դեղաբույս է. արմատները պարունակում են գլիկոզիդներ (բրիոնին, բրիոնիդին, բրիոնոլ, բրիոնիցին), խեժ (որն օժտված է լուծողական հատկությամբ), ֆիտոստերին, ստերոլ, աղանյութեր, կումարիններ, եթերայուղ, միզանյութ, աղեր, օսլա և այլն, սերմերը՝ ալկալոիդներ, չսառչող ճարպայուղ (20-25%), տերևները՝ վիտամիններ C, E, կարոտին (A նախավիտամին)։ Թարմ արմատների թուրմը մտնում է «Ակոֆիտ» պատրաստուկի բաղադրության մեջ, որը կիրառվում է պոդագրայի, ռևմատիզմի, նյարդացավերի ժամանակ։ Ժողովրդական բժշկության մեջ արմատների հյութը, թուրմը, եփուկը, արմատափոշին օգտագործում են տարբեր հիվանդությունների բուժման ժամանակ (որպես միզամուղ, վերքամոքիչ, հակաբորբոքային, ցավամոքիչ, խորխաբեր, արյունահոսությունը դադարեցնող միջոց)։ Սերմերն առաջացնում են լուծ և փսխում, եթերայուղն օժտված է մանրէասպան, արմատների ջրիկ մզվածքը՝ միջատասպան հատկություններով։ Բույսն ամբողջությամբ թունավոր է։ Հայաստանի Հանրապետությունում արտադրում են «Լոշտակ» դեղամիջոցը (2003)։
Մերես
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Լոշտակ
Տեսակներ
Հայտնի է 10, Հայաստանում՝ 2 տեսակ՝ լոշտակ սպիտակ (B. alba), լոշտակ երկտուն (B. dioica)։ Տարածված է Արագածոտնի, Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի և այլ մարզերում։ Աճում է ստորին լեռնայինից մինչև վերին լեռն, գոտի (մինչև 2300 մ բարձրություներում)՝ թփուտներում, գետահովիտներում, այգիների ցանկապատների վրա, անտառի բացատներում, քարքարոտ վայրերում և այլն։ Հայտնի են 12 տեսակներ, որոնք ընդունված են USDA-ում ։ Դրանցից 10-ը աջակցում են մոլեկուլային-ֆիլոգետիկ վերլուծությանը ։
Մերես
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Գուրգեն Ավդալյան
Գուրգեն Միքայելի Ավդալյան, գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպիչ, սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1971)։
Կենսագրություն
Ծնվել է սեպտեմբերի 13-ին, ՀԽՍՀ Կալինինոյի շրջանի Սարչապետ գյուղում։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը (1962)։ Եղել է Սարատովկա գյուղի կոլտնտեսության վարչության նախագահ (1959-1965)։
1965-1973 թվականներին Կալինինոյի խորհրդային տնտեսության տնօրեն, 1973 թվականից ՀԿԿ Կալինինոյի շրջկոմի առաջին քարտուղարը։ԽՄԿԿ անդամ 1949 թվականից։
Պարգևներ
Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսի կոչումը Ավդալյանին շնորհվել է գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման գործում Ավդալյանի մատուցած ծառայությունների համար։ Ավդալյանը եղել է ՀԿԿ 13–15-րդ և ՍՄԿԿ 14-րդ համագումարների պատգամավոր, ՀՍՍՀ 7-րդ և 8-րդ գումարումների Գերագույն սովետի դեպուտատ։ Պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայեր Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 8-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 24-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի 7-րդ գումարման պատգամավորներ
Անդրեաս Լուբից
Անդրեաս Գյունտեր Լուբից (Andreas Günter Lubitz, դեկտեմբերի 18, 1987 - մարտի 24, 2015) Germanwings ավիաընկերության երկրորդ օդաչուն, նա կանխամտածված ոչնչացրել է A320 օդանավը, ինչի պատճառով ինքնաթիռում գտնված բոլոր 150 մարդիկ զոհվել են։
Մանկություն
Անդրեաս Լուբիցը ծնվել է Գերմանիայում։ Ընտանիքի հետ ապրում էր տատիկի և պապիկի տանը, այնուհետև 1970-ական թվականներին տեղափոխվում են Ռումինիա։ Միևնույն ժամանակ, իր պապը աշխատել է որպես մանկաբույժ, իսկ տատիկը եղել է դպրոցում ուսուցիչ։ Երբ Անդրեասը արդեն 6 տարեկան էր, ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Մոնտաբաուր, և բնակություն են հաստատում մի մեծ տան մեջ։ Հենց այդ վայրում էլ Անդրեասի մանկությունը անցնում է ։
Անդրեասի մայրը աշխատել է որպես երաժշտության ուսուցչուհի, իսկ հայրը եղել է գործարար ։
Աշխատանքը ավիացիայում
14 տարեկան հասակում Անդրեասը մասնակցել է աերոակումբ Luftorts Club Westerwald նախագծին, որտեղ իրականացնում է բազմաթիվ չվերթներ Schleicher ASK 21 ինքնաթիռով։ Ժամանակի ընթացքում, նա ձեռք է բերում մի փոքրիկ ինքնաթիռ, և ցանկություն է հայտնում, որ ինքնաթիռը տեղափոխեն իր հայրենի քաղաք՝ Մոնտաբաուր ։
Անդրեաս Լուբիցը 2008 թվականին ստանում է իր միջնակարգ կրթությունը, ապա ընդունվում է թռիչքների դպրոց Lufthansa ընկերությունում։ Հիմնականում թռիչքների դասընթացները տեղի են ունենում ԱՄՆ-ում։ Ժամանակի ընթացքում Անդրեասը դառնում է օդաչու։ Ադոլֆ Դելեֆը եղել է դպրոցի գլխավոր մենեջերը, նրանք հանդիպել են 2009 թվականին, և Անդրեասը նրան ասել է. «Չափից շատ սթրեսային, ես պատրաստվում եմ վերցնել ընդմիջում»։
Ժամանակի ընթացքում Անդրեասը, մի քանի ամսով ընդհատել է իր ուսուցումը թռիչքային դպրոցում։ Germanwings ավիաընկերությունում, Անդրեաս Լուբիցը աշխատել է 2013 թվականից ։ Նրան որակել են որպես օդաչու, և 2014 թվականին նա ճանաչվում է Airbus A320 ինքնաթիռի երկրորդ հրամանատարը ։
2014 թվականի դեկտեմբերին Անդրեասը իր մեքենայով վթարի է ենթարկվում, որի հետևանքով ունենում է խնդիրներ տեսողության և ողնաշարի հետ։ Անդրեասը իր առողջական խնդիրները թաքցրել է։ Այնուհետև Անդրեասը խոսել է բժիշկների հետ, և պահանջել է, որպեսզի բուժումը դադարեցնեն, որ նա որքան հնարավոր է շուտ վերադառնա աշխատանքի ։
Ավիավթար A320
2015 թվականի մարտի 24-ին Դին լե Բեն քաղաքում Airbus A320-211 ինքնաթիռը վթարի է ենթարկվել։ Ինքնաթիռի մեջ գտնվում էր 144 ուղևոր և 6 անձնակազմի անդամներ։ Ինքնաթիռը ընկել է Պրովանսալ Ալպերում, ինչի հետևանքով բոլորը զոհվել են։ Անդրեաս Լուբիցը եղել է ինքնաթիռի երկրորդ հրամանատարը։
Անդրեասի բուժող բժիշկ հոգեբույժ Մարկուս Հենրիկսոնը հայտարարել է, որ նա գտնվել է խորը դեպրեսիայի մեջ, այդ պատճառով նա ինքնասպան է եղել։ Միևնույն ժամանակ, Մարսելի դատախազը աղետը մեկնաբանել է այսպես, «Ես չեմ կարող օգտագործել «ինքնասպանություն» բառը, եթե իմ հետ մեկտեղ, զոհվելու է 150 մարդ»։ Ավելի ուշ Deutsche Welle հայտարարում է, որ Լուբիցը նախկինում ունեցել է հոգեկան խնդիրներ ։
Խոակին Պեյրո
Խոակին Պեյրո Լուկաս (Joaquín Peiró Lucas, ), իսպանացի նախկին ֆուտբոլիստ և մարզիչ։ Հանդես է եկել նաև Իսպանիայի ազգային հավաքականում։ 1968–1970 թվականներին եղել է Ռոմայի ավագը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հունվարի 29 ծնունդներ Կատեգորիա:1936 ծնունդներ Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իսպանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
(2134) Դենիսպալմ
(2134) Դենիսպալմ (Dennispalm), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Չառլզ Կովալի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,636871 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,962 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3117 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1563,98 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,230182 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 31,35° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է D դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս D Կատեգորիա:1976 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Չառլզ Կովալի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կոմարովո (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)
Կոմարովո (Комарово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Անդրիանովիչի
Անդրիանովիչի (Андриановичи), գյուղ Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Սերովսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 551 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Սերովսկի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր Կատեգորիա:1816 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վեգառի
Վեգառի (Vägari), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պայուսի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 198 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պայուսի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Մինովկա (գյուղ, Պոլտավայի շրջան)
Մինովկա (Минівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մինովկա գյուղում բնակվում էր 448 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Պոլտավայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (117101-117200)
Աստերոիդների ցանկ (117001-117100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (117201-117300)
Նարիբեկ Ավետիսյան
Կենսագրություն
Ծնվել է մայիսի 15-ին, Ապարանի շրջանի Քասախ գյուղում (Հայկական ԽՍՀ)։
Ետպատերազմյան տարիներին եղել է Քասախ գյուղի կոլտնտեսության անասնաբուծական ֆերմայի վարիչ։ 1965 թվականից աշխատում էր Աշտարակի շրջանի 40-րդ այգեգործականխորհրդային տնտեսությունում։ ԽՄԿԿ անդամ 1940 թվականից։
Ասորիները Հայաստանում
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ասորիները Հայաստանում
Մերինես
Մերինես, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ծովակն
Ծովակն կամ ակվամարին (aqua marina — ծովային ջուր), հանքանյութ, բերիլի օղականման կառուցվածքի տարատեսակ՝ բերիլիումի ալյումասիլիկատ։ Ակվամարինի կառուցվածքում, ինչպես և բոլոր բերիլներում, օղակները հավասարակողմ վեցանկյունաձև են (hexagonal) [Si6O18], որոնք դասավորված են իրար վրա, ձևավորելով սնամեջ խողովակներ։ Ակվամարինը պահպանել է իր այն անունը, որը նրան տվել է Պլինիոս Ավագը, որը բերիլների նկարագրության մեջ նշել է, որ նրանցից առավել արժեքավորները իրենց գույնով հիշեցնում են ծովային ջրերի մաքուր կանաչը (aqua - ջուր, mare  - ծով)։ Նա գրել է զմրուխտի և ակվմարինի նմանության մասին ։
Հատկություններ
Հանքաքարը միառանցք է, օպտիկապես բացասական է։ Բյուրեղները երկար ձողային վեցանկյուն պրիզմաներ են։ Սուր, ապակե փայլով։ Կրկնակի բեկումը՝ 0,006։ Պլեոքրուզմը (դիխրոիզմ) հստակ է, բաց երկնագույնից մինչև երկնքի կապույտ։ Լյումինեսցենցիան բացակայում է։ Սպեկտրի կլանման գծերը՝ 537, 456, 427։ Ունի բազմաթիվ խառնուրդներ․ բյուրեղի նիստերին զուգահեռ երկար խոռոչները հեղուկով լցվելիս բյուրեղին շագանակագույն երանգ են հաղորդում։ Խառնուրդներից են նաև գազի պղպջակները, հարթ խատնուրդները (քրիզանթեմանման), փաթիլանման, աստղաձև խառնուրդները։ Հաճախ հանդիպում են բիոտիտի, ֆլոգոպիտի, ռուտիլի, պիրիտի և իլմենիտի խառնուրդներ։ Հնարավոր է աստերիզմ և «կատվի աչքի» ազդեցություն։
Գունավորումը պայմանավորված է երկաթի խառնուրդի առկայությամբ։ Արևի ազդեցությանբ խամրում է։ Գունավորման ինտենսիվությունը ավելանում է մինչև 400 °C տաքացումից հետո։ Փխրունության պատճառով քարը հեշտությամբ փշրվում է։
Ակվամարինը կարելի է շփոթել այլ, նմանատիպ գունավորմամբ քարերի հետ, ինչպիսիք են՝ կապույտ տոպազը, կիանիտը, ցիրկոնը, տուրմալինը, էվկլազը։
Հանքավայրեր
Ակվամարիններ արդյունահանում են պեգմատիտներից, որոնք հաճախ խոշոր հատիկավոր գրանիտներում են գտնվում։
Հանքավայրեր կան բոլոր մայրցամաքներում, առավելապես Բրազիլիայում (Մինաս Ժերայս, Բահիա, Էսպիրիտու Սանտու), Մադագասկարում, Ռուսաստանում (Ուրալ, Անդրբայկալ) ։
Փոքր քանակությամբ ակվամարիններ հանդիպում են նաև այլ երկրներում՝ Ավստրալիայում (Նոր Հարավային Ուելս), Մյանմայում, Շրի Լանկայում, Հնդկաստանում, Քենիայում, Նամիբիայում, Մոզամբիկում, Հարավաֆրիկյան Հանրապետությունում, Տանզանիայում, Ուկրաինայում (Վոլին), ԱՄՆ (Կոլորադո, Կոնեկտիկուտ, Կալիֆոռնիա, Մեն, Հյուսիսային Կարոլինա)։