cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տունդրային զոնաներ
Տունդրային զոնաներ, մայրցամաքային բնական զոնաներ, գլխավորապես Հյուսիսային կիսագնդում, արկտիկական և մերձարկտիկական գոտիներում։ Հարավային կիսագնդում հանդիպում են ոչ մեծ տեղամասերով, Անտարկտիդայի մոտ գտնվող կղզիներում։ Հյուսիսային կիսագնդում Տունդրային զոնաները տարածված են արկտիկական անապատների և անտառատունդրայի զոնաների միջև։ Ձգվում են 300-500 կմ լայնությամբ շերտով՝ Եվրասիայի և Հյուսիսային Ամերիկայի հյուսիսային ափերի երկայնքով։ Տունդրային զոնաներում տարեկան ճառագայթային հաշվեկշիռը ցածր է, հոկտեմբերից մինչև ապրիլ՝ բացասական; Ձմերը տևում է 8-9 ամիս։ ՍՍՀՄ եվրոպական մասի Տունդրային զոնաներում հունվարի միջին ջերմաստիճանը-5°С-ից մինչև-10°С է, Սիբիրի հյուսիսային արևելքում և Հեռավոր Արևելքում ՝ մինչև-50°С։ Ձնածածկույթի տևողությունը հոկտեմբերից հունիս է, հաստությունը՝ եվրոպական մասում 50-70 սմ, Արևելյան Սիբիրում և Կանադայում՝ 20-40 սմ։ Հաճախակի են բքերը։ Ամառ0ը կարճ է՝ երկարատև բևեռային ցերեկով։ Դրական ջերմաստիճանով ժամանակաշրջանը 2-3 ամիս է։ Ամառը օդի հարաբերական խոնավությունը բարձր է, հաճախակի են մառախուղները և մանրամաղ անձրևները։ Տարեկան տեղումներն աննշան են, բայց համարյա ամենուրեք գերազանցում են գոլորշիացմանը, որի պատճառով առաջանում են ճահիճներ։ Տունդրային զոնաներին բնորոշ են անտառազուրկ, նոսր մամռաքարաքոսային բուսածածկույթով, խիստ ճահճապատ լանդշաֆտը, բազմամյա սառածությունը և վեգետացիոն կարճ ժամանակաշրջանը։ Տունդրային զոնաների սահմաններում գերակշռում են մերձծովյան դաշտավայրային հարթավայրերը։ Լեռները միջին բարձրության մեկուսի զանգվածներ են՝ հնագույն սառցադաշտերի հետքերով։ Ռելիեֆի ձևավորման գործում մեծ դեր են խաղացել սառցապատումները, բևեռային ծովերի բազմաթիվ տրանսգրեսիաները, ժամանակակից սառցութային պրոցեսները։ Լայն տարածում ունեն բրածոսառույցները, մակասառցաջրերը, հիդրոլակոլիթները։ Բազմամյա սառած գետնի հզորությունը Արևելյան Սիբիրի հյուսիսային մասում 600 մ է, Ալյասկայի հյուսիսում՝ 300-400 մ, Եվրոպայի հյուսիսարևելքում՝ 20-60 մ։ Տունդրային զոնաների խիստ կլիմայով է պայմանավորված նրա օրգանական աշխարհի աղքատությունը։ Տունդրային զոնաներում հաշվվում է 200-300 տեսակ ծաղկավոր բույս, մոտ 800 տեսակ մամուռ ու քարաքոս։ Բուսածածկույթը նոսր է։ Բնորոշ են սփռվող տեսակները։ Գետահովիտներում հանդիպում են թփուտներ։ Կենդանիներից տարածված են սպիտակ և տունդրային կաքավները, հյուսիսային եղջերուն, գայլը, լեմինգը, բևեռաղվեսը։ Հանդիպում է ոչխարացուլ։ Ամռանը բնակալում են բազմաթիվ ջրլող թռչուններ։ Շատ կան մոծակներ, այլ արյունածծիչներ և անողնաշարավորներ։ Բնակչության հիմնական զբաղմունքներն են եղջերվաբուծությունը, ձկնորսությունն ու որսորդությունը։
Բայազետ (օպերա)
Բայազետ (Bajazet, նաև հայտնի է որպես Թամերլան, Il Tamerlano )՝ իտալական օպերա, որի հեղինակն է Անտոնիո Վիվալդին։ Այն գրվել է 1735 թ. Ագոսինո Պիովենեի լիբրետտոյի հիման վրա և առաջին անգամ բեմադրվել է Վերոնայում նույն տարվա Բարեկենդանի տոնախմբությունների ժամանակ։ Օպերան (ժողովածուի համար՝ RV 703) կազմված է 3 գործողությունից, որոնք հետևում են երեք մասից բաղկացած ներածական սինֆոնիային։ Սցենարը պատմում է Թամերլանի կողմից պատանդված օսմանյան սուլթան Բայազետի ճակատագրի մասին։ Օպերայի ամենահայտնի արիան է «Sposa son disprezzata», որի երաժշտությունը Վիվալդին վերցրել էր Ջեմինիանո Ջիակոմելիի La Merope (1734) օպերայից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիվալդիի օպերաներ Կատեգորիա:Իտալերեն օպերաներ Կատեգորիա:1735 բեմադրվածներ
Մակու (գետ)
Մակու, 'Զանգիմար', գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Արաքսի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Վասպուրականի լեռնաշղթայի արևելյան լանջերից՝ մոտ 3000 մ բարձրությունից։ Երկարությունը մոտ 125 կմ է։ Վերին հոսանքում հոսում է V-աձև հովտով, ստորինում՝ հարթավայրով՝ առաջացնելով գալարներ։ Սնումը խառն է, վարարումը՝ մարտի վերջին։ Մակուի ափին է Մակու քաղաքը։ Նույնացվում է Տղմուտ գետի հետ։ V դարի պատմիչներ Եղիշեն ու Ղազար Փարպեցին, Տղմուտ գետ ասելով, նկատի են ունեցել Մակու գետը, որն ամենայն հավանականությամբ այդպես է կոչվել տղմոտ լինելու պատճառով։ Նրա հովտում է Ավարայրի դաշտը, որտեղ 451-ի մայիսի 26-ին տեղի է ունեցել Ավարայրի ճակատամարտը՝ հայկական և պարսկական զորաբանակների միջև։
Կատեգորիա:Իրանի գետեր Կատեգորիա:Արաքս գետի վտակներ Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ
Սուրբ Տրիֆոնի ճգնարան
Պատմություն
1976 թվականի Իոանն քահանայի և միաբան Սերֆիմի Օսլո ժամանելու կապակցությամբ հիմնադրվում է Տրիֆոնյան Եղբայրությունը։
Մորիգուտի
Աշխարհագրական դիրք
Մորիգուտի քաղաքը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Օսակա պրեֆեկտուրայում։ Այս քաղաքի հետ սահմանակցում են Օսակա, Կադոմա, Նեյագավա, Սետցու քաղաքները։
Սուրբ Տրիֆոնի ճգնարան
Պատմություն
1985 թվականին Սիվեսինդ բնակավայրի տարածքում Եղբայրությունը գնում է հողատարածքներ վանքի համար, որտեղ և կառուցվում է Տրիֆոն Պեչենգայի պատվին եկեղեցին, իսկ վանական համալիրը դառնում է առաջին տղամարդկանց կուսանոցը Նորվեգիայում։ Այն ենթարկվում էր Կոստանդնուպոլսի պատրարխության Արևելաեվրոպական թեմին։
2000 թվականի վանքը տեղափոխվում է Սկաբլանդ բնակավայրի մոտ, որտեղ կառուցվում է արդեն քարաշեն տաճար։ 2010 թվականի նոյեմբերի 6-ին տաճարը օծվում է արքեպիսկոպոս Գաբիրելի (դե Վիլդեր) կողմից ։
Մորիգուտի
Սիմվոլիկա
Քաղաքը խորհրդանշող ծառ է համարվում կամֆորայի ծառը, ծաղիկ՝ Rhododendron indicum-ը ։
Սուրբ Տրիֆոնի ճգնարան
Պատմություն
Տոնական օրերն են ՝
Արտաքին հղումներ
տ
Դեղաբանությունը Հայաստանում
Դեղաբանություն 1922 թվականին Գ. Մեդնիկյանի նախաձեռնությամբ ԵՊՀ բժշկական ֆակուլտետում կազմակերպվել է դեղաբանությոան ամբիոն, որին կից 1965 թվականին բացվել է սիրտաևոթ համակարգի դեղաբանության պրոբլեմային լաբորատորիա։ 1968 թվականին համանուն լաբորատորիա է ստեղծվել Սրտաբանության ինստիտուտում։ Դեղաբանության զարգացմանը նպաստել է նաև 1963 թվականին Ս. Դովլաթյանի նախաձեռնությամբ կազմակերպված փորձարար, թերապիայի և օրգանական սինթեզի լաբորատորիան։ Ուսումնասիրվել են հանքային ջրերի ազդեցության մեխանիզմները ստամոքսաղիքային համակարգի շարժողական ֆունկցիաների վրա (Գ. Մեդնիկյան, Ս. Միրզոյաև)։ Հայրեն մեծ պատերազմի և հետպատերազմյան տարիներին, մի շարք դեղանյութերի փոխարինողների ստացման անհրաժեշտությունից ելնելով, դեղաբանության ամբիոնը Բուսաբանության ինստիտուտի հետ ուսումնասիրել է հանրապետության բուսական պաշարները և հայտնաբերել ավելի քան 65 ալկալոիդակիր բույսեր (Ս. Միրգոյան, Թ. Թադևոսյան)։ Փորձարար, հետազոտություններով բացահայտվել են բուսական ծագման հակաբիոտիկներ, շնչառության և արյան շրջանառության խթանիչներ, արյան ճնշումն իջեցնող, միզամուղ, արյունահոսությունը դադարեցնող դեղանյութեր։
ԵՊԲՀ դեղաբանության ամբիոնը ՆՕՔՀ-ի և Կենսաքիմիայի ինստիտուտի հետ մշակել է նյութի կառուցվածքի կապը նրա դեղաբան, ազդեցության հետ։ Հետազոտվել են ստամոքսաղիքային համակարգի ֆունկցիաների վրա անգլերենի և քվատերոնի ազդեցության առանձնահատկությունները։ Կարևոր են նաև հակախոցային նոր դեղանյութերի որոնման և դրանցից առավել ակտիվ պատրաստուկների ազդեցության մեխանիզմների ուսումնասիրությունները (Ս. Միր443 զոյան, Ա. Թադևոսյան)։ Աշխատանքներ են կատարվել ուղեղային արյան շրջանառության վրա գամմաամինակարագաթթվի (ԳԱԿԹ) ներգործության մեխանիզմների ուսումնասիրման վերաբերյալ (Վ. Հակոբյան, Կ. Մելքոնյան, Լ. Բալյան, Ա. Բայկով, Լ. Եդիգարովա)։ Նյարդաքիմիական տեսությունը հետագայում զարգացել է Վ. Հակոբյանի և ԵՊԲՀ դեղաբանության ամբիոնում կատարված աշխատանքներով։ Շարժող, ակտիվության սահմանափակման պայմաններում ուղեղային հեմոդինամիկայի կարգավորման շարժընթացներում ԳԱԿԹ-համակարգի ազդեցության ուսումնասիրումն ընդգրկում է տեսական և գործնական, մի շարք կարևտր հետազոտություններ, որոնք բացահայտում են ուղեղային արյան շրջանառության խանգարումների առաջացման և վերջիններիս համուղղման նուրբ մեխանիզմները։ Գաբրիելյանի ղեկավարած ԳՀ խումբն ուսումնասիրել է անոթ-արյուն համակարգի ֆունկցիոնալ հավասարակշռության խանգարումները զանազան արտակարգ (քրոնիկ, բազմաբաղադրատարր գերհույզ) և որոշ ախտաբան, վիճակներում (պարբերական հիվանդություն, անոթ, հիվանդություններ), ինչպես նաև բացահայտված խանգարումների հնարավոր դեղորայքային բուժումը, այդ թվում՝ ժողովրդական բժշկության մեջ ավանդաբար օգտագործվող դեղաբույսերից ստացվող բուսական պատրաստուկների օգնությամբ է։
Մարգարիտ Լուսինյան
Մարգարիտ Պուատիե-Լուսինյան (Margaret of Poitiers-Lusignan, ), Կիլիկյան Հայաստանի թագուհի՝ որպես Թորոս III թագավորի առաջին կինը։ Թորոս արքային գահակցել է 1293 թվականից մինչև իր մահը, որը տեղի է ունեցել դրանից երեք տարի անց։ Ունեցել է երկու որդի՝ Լևոն III-ը, որը թագավորել է չորս տարի, և Բոհեմոնդը, ում ճակատագիրն անհայտ է։
Ընտանիքը
Մարգարիտը Կիպրոսի թագավոր Հուգո III- ի և  Իզաբելլա Իբելինի դուստրերից մեկն էր։ Ծնվել է 1276 թվականին։ Ունեցել է 10 քույր ու եղբայր, նրանց թվում՝ հոր մահից հետո Կիպրոսի թագավոր հռչակված Հովհաննես I-ը։ Նա ֆրանսիական ազդեցիկ ազնվականական Լուսինյան տոհմի կադետական ճյուղի ներկայացուցիչներից էր, տոհմ, որը 12-րդ դարի վերջից կառավարում էր Կիպրոսի և Երուսաղեմի խաչակրաց պետությունները։
Կիլիկյան Հայաստանի թագուհի
1288 թվականի հունվարի 9-ին Մարգարիտն ամուսնացել է Հայաստանի թագավոր Լևոն II- ի որդու՝ Թորոսի հետ։ Հռոմի պապ Հոնորիուս IV-ը նրանց ամուսնության համար արտոնություն է շնորհել  1286 թվականի մայիսի 23-ով թվագրված իր ընծայագրով [: 1290 թվականի հունվարի 8-ին՝ մոտավորապես 13 կամ 14 տարեկան հասակում, Մարգարիտը լույս աշխարհ է բերել իր անդրանիկ որդուն՝ Լևոնին, որը հետագայում թագավորեց 1303 թվականից մինչև 1307 թվականի նոյեմբերի 7-ը, երբ սպանվեց մոնղոլների ձեռքով։ Մարգարիտն ունեցել է նաև երկրորդ որդի՝ Բոհեմոնդը, ում մասին, սակայն, պատմիչները ոչինչ չեն հայտնում։ Մարգարիտը թագուհի է եղել ընդամենը երեք տարի՝ 1293 թվականից մինչև իր մահը, որը տեղի է ունեցել 1296 թվականին, երբ նա հազիվ 20 տարեկան էր։ Դրանից հետո Թորոս թագավորն ամուսնացել է մոնղոլուհու հետ, որի անունը չի հիշատակվել պատմության մատյաններում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հեթումյաններ Կատեգորիա:1296 մահեր Կատեգորիա:1276 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ թագուհիներ Կատեգորիա:Լուսինյաններ Կատեգորիա:1270-ականների ծնունդներ
Կարմին
Կարմին (Karmin), ամերիկյան փոփ խումբ, որի մեջ են մտնում Էմի Հայդմանը և Նիք Նունանը Նրանք առավելապես հայտնի են Քրիս Բրաունի "Look At Me Now" երգի քավեր տարբերակի կատարման համար։ Իրենց սեփական "Take It Away" երգը օգտագործված է եղել 2011 թվականի NBA-ի գերեզրափակիչ փուլի պրոմոյում ։ Հայդմանը և Նունանը 2010 թվականի մայիսին թողարկել են իրենց առաջին Inside Out կոչված ալբոմը ։ Էլեն Դեջեներսի շոուում իրեն մասնակցությունից հետո YouTube-ում խմբի էջի այցելուների թիվը գերազանցեց 100 մլն ։ Դուետը նաև հանրաճանաչ դարձավ reddit սոցիալական լրատվական կայքում քննարկումից հետո և երբ նրանց "Look at Me Now" երգի տեսագրությունը տեղադրվեց Ռայան Սիքրեսթի բլոգում ։ Հետագայում խումբը շնորհակալություն հայտնեց reddit-ին օգտագործելով կայքի խորհրդանշանը իրենց "6 Foot 7 Foot" քավեր երգի տեսագրությունում ։ Կան մեծ հույսեր և սպասելիքներ, որ Կարմինը պայմանագիր կկնքի ինչ-որ մի ձայնագրման լեյբլի հետ ։ 2010 թվականի հունիսի 2-ին Էմին և Նիքը հայտնել են, որ պայմանագիր են կնքել լեյբլի հետ ։ Խումբը պայմանագիր է ստորագրել Epic Records-ի հետ, այն պայմանով, որ L.A. Reid-ը նորից կսկսի աշխատել ընկերության հետ   ։ Karmin-ի պաշտոնական կայքում նրանք հարցրել են իրենց երկրպագուներին, թե նրանք ինչ կուզենան լսել խմբի ալբոմներում և հարցումի մասնակցածներից 50%-ը «ռեփ» են պատասխանել ։
Ստուդիական ալբոմ
Հայդմանը և Նունանը շատ ջանք են թափում իրենց առաջին ստուդիական ալբոմի վրա, փորձելով թողարկել է այն 2011-2012-ի ձմռանը։ Այժմ ստուդիայում նրանք աշխատում են Քեյն Բիցի (en), Ուորեն Քեմփբելի (en) , Դայան Ուորենի (en) , The Underdogs-ի (en) , ինչպես նաև՝ Hit-Boy, Audio Push, Քելի Շոնանի (en) , D'Mile, Kwamé Holland, Bonnie McKee, Oak, Pop Wansel, The Composer, Lucien Walker, The Runners, Jon Jon Traxx, Claude Kelly, Missy Modell, Logic, Kuk Harrell and Stargate.
Խմբի առաջին ալբոմը և մի քանի սինգլ լույս կտեսնեն 2012 թվականի փետրվարին։
Հաստատված Երգեր՝
Անվանում
Խմբի անվանումը ծագում լատիներեն «երգ» նշանակող carmen բառի ձևափոխումից ։
Պարգևներ
2011 թվականի նոյեմբերի 15-ին Կարմինը ստացավ American Music Award-ի մրցանակը New Media Honors նոմինացիայում ։
Վիկտոր Օնոպկո
Վիկտոր Սավելևիչ Օնոպկո (Ви́ктор Саве́льевич Оно́пко, ), խորհրդային և ռուսական ֆուտբոլիստ, պաշտպան և հենակետային կիսապաշտպան։ Ռուսաստանի սպորտի վաստակավոր վարպետ (2004)։  ԲԿՄԱ ֆուտբոլային ակումբի մարզիչ (2009 թվականից)։ Երկար ժամանակ եղել է ռեկորդակիր՝ Ռուսաստանի հավաքականի կազմում անցկացրած խաղերի քանակով (109 խաղ) ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Լուգանսկում՝ աշխատողների ընտանիքում։ Հայրը մետաղական նշագրող է տեղի մեքենաշինական գործարանում, մայրը գործարանի ճաշարանի աշխատակցուհին է։
Ակումբային կարիերա
Լուգանսկի «Զարյա» ֆուտբոլային դպրոցի սան է։ Առաջին մարզիչը եղել է Օլեգ Պիլիպենկոն։
1992 թվականին տեղափոխվել է «Սպարտակ» (Մոսկվա)՝ ցանկանալով հանդես գալ Շվեդիայում կայանալիք Եվրոպայի առաջնությունում։ «Սպարտակում» շատ շուտով դարձել է թիմի ավագ, հանդես է եկել հենակետային կիսապաշտպանի դիրքում՝ արդյունավետորեն միանալով գրոհներին (13 գոլ 1993 թվականի մրցաշրջանի 43 խաղերում)։ 1993 թվականի արդյունքներով ճանաչվել է Ռուսաստանի լավագույն ֆուտբոլիստ (թե «Ֆուտբոլ» շաբաթաթերթի, թե «Սպորտ Էքսպրեսի» հարցումներով)։ 1995 թվականին մեկնել է Իսպանիա՝ «Օվյեդո», որը մոսկովյան ակումբին 2,5 մլն դոլար է վճարել։ Վիկտորի հեռացումն արագացրել է նրա ավտոմեքենայի առևանգման միջադեպը ։ Ի սկզբանե Օնոպկոն հույս ուներ տեղափոխվել «Աթլետիկո Մադրիդ», որը ձախողվել է ամենաանհարմար պահին ։
Իսպանական թիմում Օնոպկոն դարձել է հիմնական կենտրոնական պաշտպանը, իսկ հետո նաև թիմի ավագը։ 1997 թվականի դեկտեմբերին և 1998 թվականի հունվարին հայտնի իսպանական «Don Balon» ամսագիրը Օնոպկոյին ճանաչել է ամսվա լավագույն պաշտպան։ 1999/2000 մրցաշրջանի ընթացքում 2 տարի աշխատավարձ չի ստացել ակումբում, սակայն, այնուամենայնիվ, երկարաձգել է պայմանագիրը։ Աշխատավարձի գծով պարտքի ընդհանուր գումարը կազմել է 1,6 միլիոն եվրո։ Մեկ մրցաշրջան սեգունդայում խաղացել է «Օվեդոյի» կազմում, իսկ հետո 2002/03 մրցաշրջանից առաջ վարձավճարային հիմունքներով վերադարձել է մարզիչ Ֆերնոնդո Բասկեսի գլխավորած «Ռայո Վալյեկանո», որի հետ նախկինում աշխատել է «Օվեդոյում»։ Սակայն մրցաշրջանի արդյունքներով «Ռայոն» չի կարողացել մնալ իսպանական էլիտար դիվիզիոնում, իսկ Օնոպկոն վերադարձել է իր ակումբ և խզել պայմանագիրը այն բանից հետո, երբ ակումբը ֆինանսական խնդիրների պատճառով տեղափոխվել է երրորդ դիվիզիոն։
2003 թվականին վերադարձել է Ռուսաստան՝ «Սպարտակ-Ալանիա» մինչև մրցաշրջանի ավարտը , և օգնել է իր թիմին խուսափել Պրեմիեր լիգայից դուրս մնալուց։ Հաջորդ մրցաշրջանը սկսել է Ռամենսկի «Սատուրնի» կազմում, որի մարզիչն այդ պահին «Սպարտակի» և Ռուսաստանի հավաքականի խաղերից ծանոթ Օնոպկոն էր ։ 2005 թվականի ձմռանը դարձել է «Սատուրնի» խաղացող մարզիչ ։ Կարիերան ավարտել է 2006 թվականի գարնանը ։
Ելույթները հավաքականում
1990 և 1991 թվականներին երեք հանդիպում է անցկացրել ԽՍՀՄ օլիմպիական հավաքականի կազմում (1 գոլ)։
Հիմնական հավաքականում նորամուտը նշել էր 1992 թվականի ապրիլին ԱՊՀ-Անգլիա ընկերական խաղում (53-րդ րոպեին դուրս է եկել Սերգեյ Յուրանի փոխարեն)։ Հավաքականի կազմում արդեն երրորդ խաղում (և առաջինը՝ հիմնական կազմում) 1992 թվականին Եվրոպայի առաջնության եզրափակիչ մրցաշարի շրջանակներում խաղադաշտի կենտրոնում մրցել էր Նիդեռլանդների հավաքականի ավագ Ռուդ Գուլիտինի հետ և կարողացել է դուրս թողնել նրան խաղից (խաղն ավարտվել է 0։ 0 հաշվով)։ Խաղից հետո ԱՊՀ հավաքականի մարզիչ Անատոլի Բիշովեցը ընդգծել է Անոպկոյի և դարպասապահ Դմիտրի Խարինի կատարմամբ հրաշալի ֆուտբոլ ։
Եղել է Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներից մեկը, ում ստորագրությունը եղել է «տասնչորսի նամակի» տակ։
1994 և 2002 թվականների Աշխարհի առաջնությունների մասնակից։ 1992 և 1996 թվականների Եվրոպայի առաջնությունների մասնակից։
Օնոպկոն չի հայտավորվել 2004 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը ծնկի վնասվածքի պատճառով  ։ Բժիշկների կարծիքները վնասվածքի վերաբերյալ հակադիր էին, և վերջնական որոշումը կայացրել է գլխավոր մարզիչ Գեորգի Յարցևը ։
Մարզչական կարիերա
2007 թվականին ավարտել է մարզիչների բարձրագույն դպրոցը՝ «Ա» կարգով։
Մի քանի տարի աշխատել է ՌՖՄ-ում՝ որպես հավաքականների դեպարտամենտի տնօրենի տեղակալ ։ 2009 թվականի սեպտեմբերի 11-ից մինչև 2009 թվականի հոկտեմբերի 26-ը աշխատել է Մոսկվայի ԲԿՄԱ-ի գլխավոր մարզիչ՝ Խուանդե Ռամոսի օգնական։ Ռամոսի՝ ԲԿՄԱ-ից հեռանալուց հետո մնացել է ակումբի կառուցվածքում ։
Անձնական կյանք
Մեծ եղբայրը Սերգեյ Օնոպկոն է։ Կինը՝ Նատալիան, ունի երկու երեխա, որդին՝ Վիտալին և դուստրը՝ Եվգենիան։ Եվգենիան (ծնվված՝ 1995 թվականի օգոստոսի 16-ին) 2010 թվականի ամառային պատանեկան Օլիմպիական խաղերում հանդես է եկել Իսպանիայի գեղարվեստական մարմնամարզության հավաքականի կազմում։
Քույրը՝ Դարյան է։
Հավաքականում
Ընդհանուր ԱՊՀ-ի հավաքականում՝ 4 մրցախաղ / 0 գոլ; 0 հաղթանակ, 3 ոչ-ոքի, 1 պարտություն: Ընդհանուր Ռուսաստանի հավաքականում՝ 109 խաղ / 7 գոլ; 60 հաղթանակ, 26 ոչ-ոքի, 23 պարտություն:
Թիմային
«Սպարտակ» (Մոսկվա)
Մարզչական
ԲԿՄԱ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Շախտյոր Դոնեցկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դինամո Կիևի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սպարտակ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռայո Վալեկանոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Ժառանգած լեզու
Ժառանգած լեզու (heritage language), լեզվաբանության մեջ օգտագործվող տերմիններից մեկը լեզվի նշման համար («ժառանգվող լեզու», «էրիտաժի լեզու», «ընտանեկան ժառանգության լեզու» և այլն), որը հաճախ օգտագործվում է ընտանիքում և տարբերվում է տվյալ տարածքում տարածված հիմնական լեզվից։ Որպես կանոն, նման լեզուների կրողները երկլեզու են, և ժառանգած լեզուն նրանց համար մայրենի է։ Այնուամենայնիվ, որոշ իրավիճակներում ժառանգված լեզուն ընտանիքում գերիշխող չէ և օգտագործվում է երեխայի կողմից տատիկների և պապիկների հետ զրույցներում կամ միայն որոշակի համատեքստում, այդպիսով լինելով երկրորդ լեզու։ Այս տերմինը հիմնականում վերաբերում է այն երեխաների լեզվական պրոֆիլին, որոնք ներգաղթել են նախքան հայրենիքում կրթություն ստանալը, ինչպես նաև այն երեխաներին, որոնց ներգաղթյալ ծնողները տանը խոսում են մայրենի լեզվով։ Նույն կերպ կարելի է խոսել «ընտանեկան ժառանգության լեզվի» մասին մայրենի լեզվի պահպանման իրավիճակում՝ որպես բնիկ բնակչության հաղորդակցման ներընտանեկան միջոց այն տարածքում, որտեղ սկսել է գերիշխել այլ լեզու (օրինակ՝ կարելերեն լեզուն Կարելիայի Հանրապետությունում, որտեղ հասարակության կյանքի գրեթե բոլոր ոլորտներում անտարակույս գերիշխում է ռուսերենը)։ Լայնորեն խոսելով ընտանեկան ժառանգության լեզուն՝ մենք կարող ենք համարել այն արտագաղթողների սերունդները, որոնք, ըստ էության, լինելով միակողմանի, շրջակա միջավայրի բնիկ խոսնակներ, մասամբ պահպանում են իրենց բնօրինակ էթնիկ ինքնությունը և, հայրենիքի հետ մշակութային կապերի պահպանման պատճառներով, սկսում են սովորել այն երկրի լեզուն, որտեղից եկել են իրենց նախնիները ։
Տերմինաբանական նշումներ
Լեզվական գոյության այս ձևն ունի մի շարք քիչ թե շատ տերմինաբանական նշումներ, որոնցից յուրաքանչյուրը ունի մի շարք թերություններ։ Բնականաբար, առկա են «ամենօրյա լեզու», «տնային լեզու», «կենցաղային լեզու», «ընտանեկան հաղորդակցման լեզու» ընդհանուր առմամբ, ադեկվատ նկարագրում է շրջակա միջավայրի կենցաղային լեզվի մասին, բայց կարող է առաջացնել մի շարք կեղծ ընդարձակումներ և մեկնաբանություններ, քանի որ, առաջին հերթին, նրանք կարող են, ներքին ձևի համաձայն, նշանակել միալեզու ընտանիքում հեշտ հաղորդակցման միջոցների համակարգ (ռուսական խոսակցական խոսքը ռուսական ընտանիքներում Ռուսաստանում ինչ-որ իմաստով նման «ընտանեկան հաղորդակցության մայրենի լեզվին»), և երկրորդ՝ փոքր ներգաղթյալի կամ խառնվածքի ներսում։ Ընտանիքը, որպես ընտանեկան հաղորդակցության միջոց, կարող է օգտագործվել շրջակա միջավայրի լեզու, և «տնային լեզու» օգտագործման շրջանակը կարող է լինել շփումը տարեց հարազատների՝ տատիկների և պապիկների առանձին կենդանի շրջանակի հետ։ Այդ պատճառով մի շարք հետազոտողներ, անգլո-ամերիկյան լեզվաբանական ավանդույթի ազդեցության տակ, օգտագործում են ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն հաշվված կամ փոխառված անգլերեն նշանակումից, որոնք փոխանցում են ժառանգության գաղափարը՝ «ժառանգած լեզուն» (Մ.Ս. Պոլինսկայա), «ժառանգվող լեզուն» (Մ. Վ. Կոպոտև), «ընտանեկան ժառանգության լեզուն», «էրիտաժի լեզուն» կամ «հերիտաժի լեզուն» (Ե. Վ. Ռախիլինա)։
Ժառանգած լեզվի բնորոշ հատկանիշներ
Էրիտաժի լեզուն, ի տարբերություն լրիվ դիմագծերով մայրենի լեզվի, հիմնականում բանավոր է, այն սովորաբար սահմանափակվում է հաղորդակցային-պրագմատիկ հնարավորություններով, ունի մի շարք քերական հատկանիշներ, ձգտում է դեպի իմաստային հարաբերությունների ավելի էքսպրիցիտ արտահայտություն և ոճականորեն անգրագետ։
Ժառանգած լեզուն և օրենսդրություն
Ժառանգված լեզվով անվճար կրթություն ստանալու իրավունքը պաշտպանված է եվրոպական որոշ երկրների օրենսդրությամբ, հատկապես Սկանդինավիայում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հանրալեզվաբանություն
Դերբի (քաղաք)
Անվանում
Հիշատակվում է 917 թվականից՝ Deoraby անունով։ Կազմված է deor «եղջերու» և by «գյուղ» բառերից։ Ենաթադրում են, որ անվանումը նշանակել է բնակավայր եղջերվի արգելանոցի մետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրոպական քաղաքներ
Քարային ձուլում
Քարային ձուլում, բազալտային ձուլում, խարամային ձուլում, հալման եղանակով ապարներից բնական քարի հատկություններ ունեցող տարբեր շինվածքների արտադրություն։ Քարից ձուլված շինվածքները ենթարկում են թրծման (800-900 °C ջերմաստիճանում), ապա դանդաղ սառեցնում՝ ամրություն, հակակոռոզիոն և այլ հատկություններ հաղորդելու համար։ Քարային ձուլման համար որպես հումք են ծառայում գլխավորապես բազալտը, հազվադեպ՝ դիաբազը և այլ ապարներ։ Շինվածքներն աչքի են ընկնում բարձր մաշակայունությամբ և թթվահեստությամբ։
Կատեգորիա:Քիմիական տեխնոլոգիա
Լուբենշչինա (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
Լուբենշչինա (Лубенщина), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լուբենշչինա գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,206 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 97,09 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մարիա Լվովա-Բելովա
Մարիա Ալեքսեևնա Լվովա-Բելովա (Мари́я Алексе́евна Льво́ва-Бело́ва, ), ռուս պետական, քաղաքական և հասարակական գործիչ։ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին առընթեր Երեխայի իրավունքների հանձնակատար 2021 թվականի հոկտեմբերի 27-ից ։
Ծնողազուրկ երեխաների, հաշմանդամություն ունեցող երիտասարդ մեծահասակների և մանկատների շրջանավարտների սոցիալականացման և սոցիալական հարմարվողականության մասնագետ։
Ռուսաստանի Դաշնության սենատոր՝ Պենզայի շրջանի գործադիր իշխանության ներկայացուցիչ (2020 թվականի սեպտեմբերի 21 - 2021 թվականի նոյեմբերի 10) ։ Ռուսաստանի Դաշնության Հանրային պալատի անդամ (2017-2019) ։
2022 թվականի հունիսի 16-ից՝ Մեծ Բրիտանիայի պատժամիջոցների ներքո Ուկրաինայի դեմ ռուսական պատերազմին աջակցելու համար, հուլիսի 1-ից՝ նաև Ավստրալիայում, իսկ օգոստոսի 23-ից՝ Կանադայում, բացի այդ, գտնվում է Եվրամիության բոլոր երկրների և ԱՄՆ-ի պատժամիջոցների ցուցակներում՝ տասնյակ հազարավոր ուկրաինացի երեխաների Ռուսաստան արտաքսելու ջանքերի համար ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1984 թվականին Պենզայում։ 1990 թվականին ընդունվել է  № 37 դպրոցի առաջին դասարան, 1995 թվականին տեղափոխվել  № 6 լեզվաբանական գիմնազիա ։
2002 թվականին ավարտել է Ա. Ա. Արխանգելսկու անվան մշակույթի և արվեստի ուսումնարանը` էստրադային նվագախմբի դիրիժոր մասնագիտությամբ ։
2003-2005 թվականներին սովորել է Սամարայի մշակույթի և արվեստի պետական ակադեմիայում (այժմ՝ Սամարայի մշակույթի պետական ինստիտուտ) ։
Նա չորրորդ հոսքի շրջանավարտ է, այսպես կոչված, «մարզպետների դպրոցում» ։
2019 թվականին ընդունվել է Պենզայի պետական տեխնոլոգիական համալսարան` «Կառավարում» ուղղությամբ ։
2000-2005 թվականներին աշխատել է որպես կիթառի ուսուցիչ թիվ 5 և թիվ 1 մանկական երաժշտական դպրոցներում, Պենզայի մշակույթի և արվեստի դպրոցում ։
2008-2020 թվականներին՝ «Բլագովեստ» սոցիալական հարմարվողականության խթանման համար Պենզայի տարածաշրջանային հասարակական կազմակերպության համահիմնադիր և ղեկավար ։
2011-2014 թվականներին՝ 3-րդ գումարման Պենզայի մարզի Հանրային պալատի անդամ, 2017-2019 թվականներին՝ 4-րդ և 5-րդ գումարումների Պենզայի մարզի Հանրային պալատի անդամ, միաժամանակ 2017-2019 թվականներին՝ Ռուսաստանի Դաշնության Հանրային պալատի անդամ ։
2014 թվականից Մարիա Լվովա-Բելովան հանդիսանում էր «Լուի թաղամաս» անձի սոցիալական հարմարվողականության խթանման ինքնավար ոչ առևտրային կազմակերպության հիմնադիր և գործադիր տնօրեն։ Վերականգնողական կենտրոնը, որն անվանվել է ջազ երաժիշտ Լուի Արմսթրոնգի պատվին, օգնել է հաշմանդամություն ունեցող երիտասարդներին, որոնք մնացել են առանց ծնողական խնամքի, հարմարվել ինքնուրույն կյանքին    ։
2017 թվականին Մարիա Լվովա-Բելովայի նախաձեռնությամբ Պենզայում սկսեց աշխատել ծանր հաշմանդամություն ունեցող երիտասարդների համար Ռուսաստանի առաջին պանսիոնը՝ «Վերոնիկայի տունը» ։
2018 թվականի նոյեմբերի 21-ին Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի և ոչ առևտրային կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հանդիպմանը ներկայացրեց Պենզայում իրականացվող հաշմանդամների սոցիալական հարմարվողականության ծրագրերը ։
Սվիշև (այլ կիրառումներ)
Սվիշև, Սվիշով` ազգանուն և տոպոնիմիա
Մարիա Լվովա-Բելովա
Կենսագրություն
2018 թթվականին Լվովա-Բելովան ներկայացրել է նախագիծ՝ «Նոր ափեր» կոչվող նստավայրը տարբեր տեսակի հաշմանդամություն ունեցող երիտասարդների բնակության համար ։
2019 թվականի փետրվարի 22-ից մինչև 2021 թվականի դեկտեմբերի 8-ը եղել է Պենզայի մարզում Ժողովրդական ճակատ համառուսաստանյան հասարակական շարժման տարածաշրջանային բաժանմունքի տարածաշրջանային շտաբի երեք համանախագահներից մեկը։
2019 թվականի սեպտեմբերի 8-ին նա ընտրվել է Պենզայի քաղաքային դումայի պատգամավոր Միասնական շրջանի համար Միասնական Ռուսաստան կուսակցությունից, սակայն հրաժարվել է պատգամավորի մանդատից՝ Նոր ափեր նախագիծն ավարտելու անհրաժեշտության պատճառով՝ հարցազրույցում նշելով. «Եթե ինձ երբևէ վիճակված է մտնել քաղաքականություն, ապա դա անպայման տեղի կունենա; Հավանաբար մի փոքր ուշ» ։ Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ Լվովա-Բելովային ստիպել են մանդատից հրաժարվել բավական վերջնագրային ձևով ։ Իրավիճակը ծայրաստիճան բացասաբար է ընդունվել փորձագետների և հասարակության կողմից, Միասնական Ռուսաստանի հեղինակությանը վնաս է հասցվել ։
2019 թվականին նա միացավ Միասնական Ռուսաստան կուսակցությանը (կուսակցության տոմսը նրան հանձնեց 2019 թվականի նոյեմբերի 23-ին կուսակցության նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը) ։
2019 թվականի նոյեմբերի 24-ից մինչև 2021 թվականի դեկտեմբերի 4-ը եղել է Միասնական Ռուսաստան կուսակցության գլխավոր խորհրդի նախագահության անդամ, որում եղել է քաղաքացիական հասարակության աջակցության աշխատանքային խմբի համանախագահ  ։
2019 թվականին «ՌԻԱ Sm-News» գործակալության «Տարածաշրջանի մարդ-2019» հատուկ նախագծի շրջանակներում Մարիա Լվովա-Բելովան դարձավ Պենզայի շրջանի տարվա մարդ ։
2020 թվականի փետրվարին Պենզայի մարզից միակը դուրս եկավ Ռուսաստանի առաջնորդներ-2020 կառավարիչների մրցույթի եզրափակիչ և 2020 թվականի սեպտեմբերին դարձավ այս մրցույթի հաղթողներից մեկը ։
2020 թվականի սեպտեմբերի 8-ին նա խոսեց հաշմանդամություն ունեցող անձանց համար իր ղեկավարությամբ իրականացվող նախագծերի մասին Լուի կվարտալ ոչ առևտրային կազմակերպություն, Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հանդիպման ընթացքում «Ռուսաստանի առաջնորդներ» մրցույթի հաղթողների հետ ։
22020 թվականի օգոստոսի 1-ին, Պենզայի շրջանի նահանգապետի ընտրության ժամանակ, Պենզայի շրջանի նահանգապետի պաշտոնի թեկնածու Իվան Բելոզերցևը նշանակվել է երեք թեկնածուների շարքում (Ալեքսանդր Սամոկուտյաևի և Ալեքսանդր Գուլակովի հետ միասին)՝ Դաշնային խորհրդի անդամի լիազորություններ տալու համար՝ գործադիր մարմնի ներկայացուցիչ պետական իշխանություն տարածաշրջանում, եթե նա ընտրվի ։
2020 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Պենզայի շրջանի նահանգապետի որոշմամբ նրան լիազորվել է Ռուսաստանի Դաշնության սենատորը՝ Պենզայի շրջանի կառավարության ներկայացուցիչը իր լիազորությունների ժամկետով, այսինքն՝ մինչև 2025 թվականի սեպտեմբեր ։
2020 թվականի սեպտեմբերի 23-ին ընդգրկվել Է Դաշնության խորհրդի սոցիալական քաղաքականության կոմիտեի կազմում ։
2021 թվականի հունիսի 26-ին դարձել է Ռուսաստանի ժողովրդական տնտեսության և պետական ծառայության ակադեմիայի շրջանավարտ ։
2021 թվականի օգոստոսին Պենզայի շրջանի նահանգապետի արտահերթ ընտրությունների ժամանակ Պենզայի շրջանի նահանգապետի պաշտոնի թեկնածու Օլեգ Մելնիչենկոն կրկին անվանվել է երեք թեկնածուների թվում (Ալեքսանդր Գուլյակովի և Մարատ Լեբեդևի հետ միասին)՝ Ռուսաստանի Դաշնության սենատորին լիազորություններ տալու համար՝ շրջանի պետական իշխանության գործադիր մարմնի ներկայացուցչին նրա ընտրվելու դեպքում ։
2021 թվականի սեպտեմբերի 28-ին Պենզայի շրջանի նահանգապետ Օլեգ Մելնիչենկոյի որոշմամբ կրկին լիազորվել է Ռուսաստանի Դաշնության սենատորի՝ Պենզայի շրջանի կառավարության ներկայացուցչի լիազորություններով՝ իր լիազորությունների ժամկետով, այսինքն՝ մինչև 2026 թվականի սեպտեմբեր ։
2021 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը սենատոր Մարիա Լվովա-Բելովային նշանակել է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահին առընթեր Երեխայի իրավունքների լիազոր ։
2022 թվականի դեկտեմբերի 15-ին նախագահի հրամանագրով ընդգրկվել է «Բարության շրջան» պետական բարեգործական հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի կազմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մարդու իրավունքների պաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուս քաղծառայողներ
Մուհամմադ Սաիդ Թանթավի
Մուհամմադ Սաիդ Թանթավի (محمد سيد طنطاوي, ), Եգիպտոսի ամենաազդեցիկ իսլամական աստվածաբաններից մեկը։ 1986-1996 թվականներին եղել է Եգիպտոսի մեծ մուֆտին։ 1996 թվականին նախագահ Հոսնի Մուբարաքը նրան նշանակել է Ալ-Ազհարի համալսարանի շեյխ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Սոհագ գավառում։ Ավարտել է Ալ-Ազհարի համալսարանը։ 1958 թվականից նույն համալսարանում աշխատել է որպես դասախոս։ 1966 թվականին հադիսագիտության և Ղուրանի մեկնաբանման համար նրան շնորհվել է գիտությունների դոկտորի կոչում ։ 1972 թվականից աշխատել է Լիբիայի իսլամական համալսարանում, իսկ 1980 թվականից աշխատել է Մեդինայի իսլամական համալսարանում (Սաուդյան Արաբիա)։ 1985 թվականից Մուհամմադ Թանթավին աշխատել է Ալեքսանդրիայում ։
1986 թվականի հոկտեմբերին Թանթավին նշանակվել է Եգիպտոսի մեծ մուֆտի։ Այդ պաշտոնը զբաղեցրել է գրեթե տասը տարի, մինչև նշանակվել է Ալ-Ազհարի մզկիթի մեծ իմամ և Ալ-Ազհար համալսարանի մեծ շեյխ ։ 2004 թվականին եղել է Յասեր Արաֆաթի թաղման աղոթքի իմամը ։
Նիժնի Բիստրի
Նիժնի Բիստրի (Нижній Бистрий), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանում։
Մուհամմադ Սաիդ Թանթավի
Կենսագրություն
1986 թվականին նրան շնորհվել է «Ֆայսալ Քինգ» միջազգային մրցանակը՝ իսլամին մատուցած ծառայությունների համար։
Ֆաթվաներ
Մուհամմադ Թանթավիի ֆաթվաները քննադատվել են իսլամական աստվածաբանների կողմից ։
Նիժնի Բիստրի
2004 թվականի տվյալներով Նիժնի Բիստրի գյուղում բնակվում էր 2 260 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 119 կմ²։
Մուհամմադ Սաիդ Թանթավի
Մահ
Թանթավին մահացել է 2010 թվականի մարտի 10-ի առավոտյան 81 տարեկան հասակում։ Ալ-Ռիադ (Սաուդյան Արաբիա) կատարած այցի ժամանակ սրտի կաթված է ստացել  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:1928 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 10 մահեր Կատեգորիա:2010 մահեր Կատեգորիա:Մուսուլման աստվածաբաններ Կատեգորիա:Եգիպտոսում ծնվածներ
Նովոսելե (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)
Նովոսելե (Новоселье), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մասրիկի ջրանցք
Մասրիկի ջրանցք, Մազրայի ջրանցք, ջրանցք Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, սկիզբ է առնում Ակունք գյուղի շրջակայքի աղբյուրներից, 10-րդ կմ-ից սնվում նաև Մասրիկ գետի ջրերից։ Շահագործման է հանձնվել 1937 թվականին։ Երկարությունը 24,4 կմ է, ջրթողունակությունը՝ 2 մ³/վ։ Ոռոգում է Վարդենիսի տարածաշրջանի հողատարածքները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի ջրանցքներ
Մարոնիական կաթոլիկ եկեղեցի
Մարոնիտ կաթոլիկ եկեղեցի ( ʿīṯo suryaiṯo māronaiṯo d'anṭiokia, الكنيسة الأنطاكية السريانية المارونية al-kanīsa al-antākīyya al-seryānīyya al-mārwnīyya, Ecclesia Maronitarum), հին քրիստոնեական եկեղեցի, պատրիարքության կարգավիճակ ունեցող Արևելյան կաթոլիկ եկեղեցիներից մեկը։ Եկեղեցու համայնքների մեծամասնությունը գտնվում է Լիբանանում, ինչպես նաև Սիրիայում և Կիպրոսում։ Լիբանանից մարոնիտների անդադար էմիգրացիան ԱՄՆ-ում, Կանադայում և Ավստրալիայում խոշոր մարոնիտական համայնքների ստեղծման պատճառ է դարձել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քրիստոնեությունը Լիբանանում Կատեգորիա:Արևելակաթոլիկ եկեղեցիներ Կատեգորիա:Հին արևելյան եկեղեցիներ
(7860) Զանլե
(7860) Զանլե (Zahnle), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի օգոստոսի 6-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,261602 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8944 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6288 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1242,29 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,289788 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,31° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վահագն Մկրտչյան
Վահագն Արշակի Մկրտչյան, հայ գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1983), պրոֆեսոր (1985)։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1985)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1958 թվականից։
Կենսագրություն
Վահագն Մկրտչյանը ծնվել է 1925 թվականի նոյեմբերի 16-ին, Սարդարապատ գյուղում։ 1942-1943 թվականներին ծառայել է Կարմիր բանակում, մասնակցել Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1943-1945 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ Թալինի շրջանի Մաստարա գյուղի միջնակարգ դպրոցում որպես հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1952 թվականին «Սովետահայ գեղարվեստական արձակը հետպատերազմյան շրջանում թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1952 թվականից դասախոսում է Երևանի պետական համալսարանում։ 1947-1950 թվականներին եղել է ՀԼԿԵՄ Երևանի Կիրովյան շրջկոմի առաջին քարտուղարը, 1955-1961 թվականներին՝ գլխավոր խմբագիր Հայպետհրատում, 1962-1963 թվականներին՝ ՀԽՍՀ բարձրագույն և միջնակարգ մասնագիտական կրթության նախարարության գիտության և հրատարակչությունների վարչության պետ, 1964-1967 թվականներին՝ «Հայֆիլմ» կինոստուդիայի տնօրեն, 1967-1974 թվականներին՝ ՀԽՍՀ Նախարարների խորհրդի մամուլի պետական կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալ։ 1972-1974 թվականներին եղել է «Հայաստան» հրատարակչության տնօրենը, 1974 թվականից՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեկտորը ։ 1996 թվականից ապրել է ԱՄՆ-ում ։ ԽՄԿԿ անդամ 1946 թվականից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Լիխտենշտայնի դրոշ
Լիխտենշտայնի դրոշը իրենից ներկայացնում է կապույտ, ոսկե, և կարմիր գույներով, երկու հավասարաչափ հորիզոնական շերտեր ունեցող ուղղանկյուն պաստառ, լայնքի և երկայնքի 3։5 հարաբերակցությամբ։
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ Կատեգորիա:Լիխտենշտայնի պետական խորհրդանիշներ Կատեգորիա:1937 դրոշներ
Ֆուտբոլի Իտալիայի սուպերգավաթ 2010
Ֆուտբոլի Իտալիայի Սուպերգավաթ 2010 (Supercoppa italiana 2010), Իտալիայի Սուպերգավաթի 23-րդ խաղարկումն է, որն անցկացվել է 2010 թ. օգոստոսի 21-ին Միլանի Ջուզեպպե Մեացցա մարզադաշտում: Ինտերը հաղթանակ է տարել 3-1 հաշվով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի Իտալիայի Սուպերգավաթ Կատեգորիա:Ռոմայի հանդիպումներ Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի հանդիպումներ
1 ցեխին (Բոլոնիա)
1 ցեխինը (1 ձեկկինո, իտալ.՝ zecchino), Պապական մարզի Բոլոնիա կիսանկախ քաղաքում (Հյուսիսային Իտալիա) շրջանառություն ունեցած ոսկե մետաղադրամ էր։ Հատվել է 1737 - 1787 թվականներին։
Մեկ ցեխինի (ձեկկինո) արժեք ունեցող մետաղադրամները Բոլոնիայում շրջանառության են թողվել 8 տարբեր տեսակներով.
Նկարագրություն
Նախորդ 1 ցեխին դրամից չի տարբերվում կշռով, չափսով կամ ոսկու բաղադրությամբ (98,6% ոսկի)։ 1737 - 1738 թվականների ցեխինից զանազանվում է միայն դիմերեսի վրա նշված տարեթվի և «zecchino» բառի տեղադրությամբ։
Դիմերես Դրամի երեսի կողմի կենտրոնում՝ երկու հերալդիկ վահան, վերևում՝ տարեթիվը (1740)։
Դարձերես Դրամի ռևերսի վրա պատկերված է հերալդիկ ծառացած առյուծ՝ թաթի մեջ դրոշակ բռնած, իտալերեն դենոմինացիայով (ZECCHINO)։
Նումիզմատական արժեք
Հասվի առնելով, որ այս ոսկե դրամը հազվագյուտ է և ոչ հաճախ է երևան գալիս աճուրդներում, նրա նումիզմատական արժեքը որոշակիորեն չի նշվում։
Կատեգորիա:Մետաղադրամ Կատեգորիա:Ցեխին Կատեգորիա:Իտալիայի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Վատիկանի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Դրամագիտություն Կատեգորիա:Ոսկե դրամներ
Պոզիտրոնային ուղեղ
Պոզիտրոնային ուղեղ կամ պոզիտրոնիկ ուղեղ (positronic brain), հորինված տեխնոլոգիական սարքավորում, որն ի սկզբանե ստեղծել է գիտաֆանտաստիկ գրող Իսահակ Ազիմովը ։ Այն գործում է որպես ռոբոտի Կենտրոնական պրոցեսոր (CPU) և իբրև ինչ-որ առանձնահատուկ ձևով նրանց օժտում է մարդուն հատուկ ճանաչողական գիտակցությամբ։
Մոստար (համայնք, Բոսնիա և Հերցեգովինա)
Մոստար համայնք (, Град Мостар), համայնք Բոսնիա և Հերցեգովինայում։ Վարչականորեն գտնվում է Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնությունում։ Համայնքի վարչական կենտրոնն է Մոստար քաղաքը ։
Պոզիտրոնային ուղեղ
1939 և 1940 թվականներին, երբ Ազիմովը գրում էր ռոբոտի մասին իր առաջին պատմությունները, պոզիտրոնը նոր հայտնաբերված (1932) մասնիկ էր, և այսպիսով «պոզիտրոնային» բառը գիտական երանգ էր ավելացնում ուղեղին։ Ազիմովի 1942 թվականի «Runaround» պատմվածքը մշակում է նրա հորինած «Ռոբոտաշինության երեք օրենքներին», որոնք արմատացած են նրա ստեղծագործությունների գրեթե բոլոր ռոբոտների պոզիտրոնիկ ուղեղներում ։
Մոստար (համայնք, Բոսնիա և Հերցեգովինա)
Բնակչություն
1991 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ համայնքում բնակվում է 126628 մարդ։
Պոզիտրոնային ուղեղ
Հայեցակարգային ակնարկ
Ազիմովը մշուշոտ է ներկայացրել պոզիտրոնիկ ուղեղների տեխնիկական մանրամասները, բացառությամբ այն պնդումների, որ դրանք պլատինի և իրիդիումի համաձուլվածքից են կազմված։ Նրանք զգայուն են ճառագայթման նկատմամբ և, ըստ երևույթին, ունեն մի տեսակ ժամանակավոր հիշողություն (քանի որ պահեստում գտնվող ռոբոտների համար պահանջվում է էներգիայի աղբյուր, որով նրանց ուղեղը «կենդանի» է մնում)։ Ազիմովի պատմվածքների ուշադրությունն ավելի շատ սևեռված է ռոբոտների ծրագրային ապահովման վրա, ինչպիսին են Ռոբոտաշինության երեք օրենքները, քան այն սարքային ապահովման, որը նրանցում ներդրված էր, թեև նրա պատմվածքներում ասվում է, որ առանց երեք օրենքների պոզիտրոնային ուղեղ ստեղծելու համար անհրաժեշտ կլիներ տարիներ ծախսել հենց ուղեղի նկատմամբ հիմնարար մոտեցումը վերանախագծելու վրա։
Մոստար (համայնք, Բոսնիա և Հերցեգովինա)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի Դաշնության համայնքներ
Պոզիտրոնային ուղեղ
Հայեցակարգային ակնարկ
Երկրի վրա ռոբոտատեխնիկայի մասին պատմություններում և U.S. Robots (ԱՄՆ ռոբոտներ և մեխանիկական մարդիկ) կողմից դրանց զարգացման շրջանակներում Ազիմովի պոզիտրոնային ուղեղը ոչ այնքան սյուժեի միջոց է, որքան տեխնոլոգիական խնդիր, որն արժանի է ուսումնասիրության։
Պոզիտրոնային ուղեղը, որպես կանոն, չի կարող կառուցվել առանց Երեք օրենքների ներառման։ Դրա ցանկացած փոփոխություն կտրուկ կփոխի ռոբոտի վարքագիծը։ Երեք օրենքների համար ռոբոտի անփորձ և/կամ չարամիտ օգտատերերի հակասական ներուժի հետևանքով առաջացած վարքագծային երկընտրանքները «սոսնձում» են Ազիմովի ռոբոտների մասին պատմվածքների մեծ մասը։ Խնդիրները լուծվում են՝ կիրառելով տրամաբանության և հոգեբանության գիտությունները մաթեմատիկայի հետ միասին, լուծումների գերագույն գտնողը դոկտոր Սյուզան Կալվինն է՝ ԱՄՆ-ի ռոբոտների գլխավոր ռոբոհոգեբանը։
Երեք օրենքները նաև խոչընդոտում են ուղեղի արդիականացման գործընթացը։ Շատ բարդ ուղեղները, որոնք նախատեսված են համաշխարհային տնտեսությունը ղեկավարելու համար, Առաջին օրենքը մեկնաբանում են ընդլայնված իմաստով՝ ներառելով ամբողջ մարդկությունը, ոչ թե մարդուն առանձին վերցրած։ Այդ նպատակով, Ազիմովի հետագա աշխատություններում, ինչպիսին է «Ռոբոտները և Կայսրությունը» վեպը, ավելանում է չորրորդ օրենքը, որը կոչվում է «զրոյական օրենք»։ Ռոբոտներից առնվազն մեկը, ոչ թե ռոբոտին ղեկավարող սխեմա է, այլ նախագծված է որպես հաշվողական մեքենա, և մանկական ճկուն մտքով անհատականություն է, որպեսզի բարդ խնդիրները կարողանա լուծել առանց երեք օրենքների ազդեցությամբ առաջացող արգելակման։ Իսկ Համաշխարհային տնտեսությունը վերահսկելու համար ստեղծված մասնագիտացված ուղեղներն ընդհանրապես անհատականություն չունեն։
Որոշ հատուկ իրավիճակներում երեք օրենքները կարող են շրջանցվել՝ փոփոխելով ռոբոտի բուն կառուցվածքը։
Այս վերջին ռոբոտներն ուղղակիորեն նման են ներկայիս արդյունաբերական ռոբոտաշինության տեսակներին, թեև իրական ռոբոտները պարունակում են անվտանգության սենսորներ և համակարգեր (Առաջին օրենքի թույլ ձևը. ռոբոտը անվտանգ գործիք է օգտագործելու համար, բայց չունի «դատողություն», ինչպիսիք Ազիմովի հորինած պատմություններում է)։
Գրավիտոնիկ ուղեղ
Գրավիտոնիկ և պոզիտրոնիկ ուղեղների միջև տարբերությունն այն է, որ պոզիտրոնիկ ռոբոտները մարդկանց ստրուկներն են, մինչդեռ գրավիտոնիկ ռոբոտները գործընկերներ են և հավասար մարդկանց ։
Էբոթն ու Կոստելոն գնում են Մարս
Էբոթն ու Կոստելոն գնում են Մարս ֆիլմում Օրվիլին (Լու Կոստելլո) ստի դետեկտորի թեստով ստուգելու համար Վեներայի թագուհի Ալուրան (Մարի Բլանչարդ) էքստրասենսորային ընկալման (ESP) ֆունկցիայով բյուրեղյա աթոռին նստացնելով ասում է, որ այն «հիմնված է պոզիտրոնիկ ուղեղի սկզբունքի վրա» ։
Վրիժառուները
«Գիշերային տեսիլք» վերնագրով մինի պատմվածքում Մարվել կոմիքսների թիվ 6-ում գրող Սքոթ Էդելմանը սինթեզոիդ «The Vision» սուպերհերոսի ուղեղն անվանում է պոզիտրոնիկ։ The Vision-ն ուներ բարդ պատմություն՝ ծնվելով սկզբնական Human Torch անդրոիդի մեռած մարմնից և մահացած Wonder Man մարդու մտքից, էլ չեմ խոսում այն մասին, որ ծրագրավորվել է որպես սպանող մեքենա արմագեդոն-երջանիկ ռոբոտ Ուլտրոնի կողմից, ով էլ իր հերթին, ակամա ստեղծվել էր գիտնական Հենրի Փիմի կողմից, ի սկզբանե որպես լաբորանտ։ Նա հաղթահարում է իր ծրագրավորումը և դառնում հերոս, բայց The Vision-ը այդպես էլ մնում է մեկ սառը դատող, մեկ էլ կարող էր տրվել բուռն հույզերին և խախտել բոլոր Երեք օրենքները ։
Դոկտոր Ով
«Դոկտոր Ով» գիտաֆանտաստիկ հեռուստասերիալի չորրորդ եթերաշրջանում «Դալեքների ուժը» (1966-1967) պատմության մեջ, երկրորդ մարմնավորման ժամանակ Բժիշկը, որի դերակատարն է Պատրիկ Թրոութոնը, արթնանում է իր առաջին վերածնունդից և ի վերջո առերեսվում է իր հին թշնամիներին Դալեքներին։ Մարդկային տիեզերական գաղութարարները հետազոտում են «մեռած» Դալեքներին և, նրանց նորից ակտիվացնելուց հետո, ենթադրություններ են անում այն մասին, թե «ինչպիսի պոզիտրոնիկ ուղեղ պետք է ունենա այս սարքը»։ Այնուամենայնիվ, Դալեքներն իրականում օրգանական կյանքի ձևեր են, որոնք պարփակված են ռոբոտային պատյանների մեջ և, հետևաբար, չունեն ենթադրյալ պոզիտրոնիկ ուղեղ և, ամեն դեպքում, չեն ենթարկվում Ռոբոտաշինության Երեք հիմնական օրենքներին։
Դոկտոր Ով սերիալի հինգերորդ սերիայում (2010)՝ «Դալեքների հաղթանակը» պատմվածքում, Դալեքները ստեղծում են մարդ-կիբորգ գիտնական «Բրեյսվելին», որը տեղադրվում է բրիտանական գիտական հանրության մեջ, որպեսզի մշակի պատերազմական գործողությունների տեխնոլոգիա, ինչը կառավարվում էր պոզիտրոնիկ ուղեղի կողմից։
Աստղային ճանապարհ
« Աստղային ճանապարհ. հաջորդ սերունդը» հեռուստատերիալ մի քանի գեղարվեստական կերպարներ՝ լեյտենանտ հրամանատար Դատա, նրա «մայրը» Ջուլիանա Սուն Թայները, նրա դուստրը՝ Լալը և եղբայրները՝ Լորը և Բ-4-ը, անդրոիդներ են՝ հագեցած պոզիտրոնիկ ուղեղներով, որոնք ստեղծել է դոկտոր Նունիեն Սունգը։
Այս անդրոիդներից և ոչ մեկը կաշկանդված չէ Ազիմովի ռոբոտների օրենքներով. Լորը, զուրկ էթիկայից և բարոյականությունից, սպանում է անխտիր; և Դատա-ն, թեև նրա գործողությունները սահմանափակված են իր ստեղծողի կողմից տրամադրված էթիկական ծրագրավորմամբ, նա նաև ի վիճակի է սպանել այն իրավիճակներում, որտեղ դա բացարձակապես անհրաժեշտ է (թե ինչն է «բացարձակապես անհրաժեշտ», ինքն է որոշում)։ Բացի այդ, Data-ից չի պահանջվում ենթարկվել մարդկանց բոլոր հրամաններին։ Նա միայն կատարում է հրամաններ՝ որպես «Աստղային նավատորմի» սպա։
«Պոզիտրոնիկ իմպլանտներ» են օգտագործվել Վեդեկ Բարեյլի ուղեղի կորցրած ֆունկցիան փոխարինելու համար Deep Space 9-ի «Life Support» դրվագում։
Փերի Ռոդան
«Փերի Ռոդան» (գրվել է 1961 թվականից) գերմանական գիտաֆանտաստիկ սերիալում պոզիտրոնիկ ուղեղները (գերմ. Positroniken) հիմնական համակարգչային տեխնոլոգիա են. Բավական ժամանակ դրանք փոխարինվում են ավելի հզոր Սինտրոնիքսով, սակայն դրանք դադարում են աշխատել հիպերիմպեդանսի բարձրացման պատճառով։ Ամենահզոր պոզիտրոնիկ ուղեղը կոչվում է NATHAN և ծածկում է Երկրի լուսնի մեծ մասը։ Ավելի մեծ համակարգիչներից շատերը (ներառյալ NATHAN-ը), ինչպես նաև Posbis-ի ռասան համատեղում են կենսաբանական բաղադրիչը պոզիտրոնիկ ուղեղի հետ՝ նրանց հաղորդելով զգացմունք և կրեատիվություն։
Ես ռոբոտ եմ
2004 թվականի «Ես, ռոբոտ եմ» ֆիլմի ռոբոտները (հիմնված Իսահակ Ազիմովի մի քանի պատմվածքների վրա) նույնպես ունեն պոզիտրոնիկ ուղեղներ։ Սոննին՝ ֆիլմի գլխավոր հերոսներից մեկը, ունի երկու առանձին պոզիտրոնիկ ուղեղ՝ երկրորդը պոզիտրոնիկ «սիրտ» է, ուստի նա ընտրության հնարավորություն ունի, որը ֆիլմի մյուս ռոբոտները չունեն։ Սոննին նաև հնարավորություն ունի զարգացնել զգացմունքները և ճիշտի ու սխալի զգացումը անկախ Երեք օրենքներից; նա ունի այդ Օրենքներին չհնազանդվելու ընտրության հնարավորություն։
Ֆիլմում ներկայացված է նաև վիթխարի պոզիտրոնիկ ուղեղ՝ Վիրտուալ ինտերակտիվ կինետիկ բանականություն (VIKI), որը կապված է Երեք օրենքներով։ Օրենքների նրա մեկնաբանությունը թույլ է տալիս VIKI-ին վնասել մարդկանց՝ մարդկությունն ամբողջությամբ պաշտպանելու համար կիրառելով «Զրոյական օրենքը»։
Կրոլ
Կրոլ (crawl, բառացի՝ սողալ), մարզական լողաձև, որի դեպքում հիմնական առաջ մղիչ ուժը ձեռքերով հրումներն են։ Ժողովրդական թևալողի կատարելագործված տարատեսակն է։ Լինում է՝ Կրոլ կրծքի վրա և Կրոլ մեջքի վրա։ Կրծքի վրա Կրոլը լողի ամենաարագ ձևն է։ Լողալիս մարմնի դրությունը ջրում առավել հորիզոնական է, ձեռքերը կատարում են իրար հաջորդող, փոփոխական և համանման շարժումներ, ոտքերը շարժվում են վերից վար և վարից վեր, փոքր-ինչ ծալվելով ծնկային և կոնք-ազդրային հոդերում։ Շնչառման համար լողորդը դեմքը թեքում է կողմ, այնուհետև շրջում դեպի ջուրը, կատարում արտաշնչում։ Ձեռքերի մեկական շարժումներին համապատասխանում է ոտքերի 6 հարված։ Մեջքի վրա Կրոլ լողալու տեխնիկան հիմնականում նույնն է։ Շնչառությունն ազատ է։
Կատեգորիա:Լող Կատեգորիա:Սպորտ
Կաստրոխիմենո
Կաստրոխիմենո (իսպ.՝ Castrojimeno) համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սեգովնիա գավառի կազմի մեջ։ Համայնքը մտնում է Սեպուլվեդա շրջանի կազմի մեջ։ Ընդգրկման տարածքը 18.44 կմ²։ Բնակչությունը 2010 թվականի տվյալներով կազմում է 40 մարդ։
Մոլյետ դել Վալյես
Մոլյետ դել Վալյես (Mollet del Vallès), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Վալես Օրենտալ շրջանում։ Տարածքը կազմում է 10,8 կմ²։ Բնակչությունը՝ 52459 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Մահվան ճամբարներ
Մահվան ճամբարներ (Vernichtungslager՝ ոչնչացման ճամբարներ), հատուկ հաստատություններ, որտեղ զանգվածային ոչնչացման են ենթարկել մարդկանց հատուկ խմբերի։ Առաջին համակենտրոնացման ճամբարները Նացիստական Գերմանիայում ստեղծվել են, որպեսզի մեկուսացնեն և ներկալեն այն մարդկանց, որոնք կասկածվում են նացիստական ռեժիմի դեմ ընդդիմանալու համար։ Սակայն շուտով մահվան ճամբարները դարձան տարբեր ազգությունների կամ «ցածր» ռասայի մարդկանց ոչնչացման հսկա մեքենաներ և տարածվեցին հիմնականում այն վայրերում, որոնք գրավել էր Գերմանիան Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ. այս ճամբարները որոշիչ դեր են կատարել հրեաների հոլոքոստի իրականացման գործում։ 1941 թվականից նացիստները ստեղծեցին 4 մահվան ճամբարներ, որոնք հատուկ մարդկանց ոչնչացնելու համար էին, և ևս 2 համակենտրոնացման ճամբարներ՝ զանգվածային սպանություններ իրագործելու նպատակով։
Նկարագիր
Հրեաների հոլոքոստի, գնչուների ցեղասպանության և գերիների սպանությունն իրականացնելու նպատակով նացիստական մահվան ճամբարները կառուցվել են հատուկ նախագծով։ Այն հաշվարկված էր հանձնարարված քանակի մարդկանց ոչնչացնելու հզորությամբ։ Ճամբարներում ոչնչացվեց տարբեր ազգային պատկանելության, «ցածր» ռասայի և Երրորդ ռայխին թշնամի համարվող բնակչությունը։ Մահվան ճամբարները այնպես էին նախագծված, որ հեշտությամբ ու աննկատ կատարվեին զանգվածային բնաջնջումներն ու սպանությունները։