cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գինեկոմաստիա
Քրոնիկական հիվանդություն
Լյարդի ցիռոզով կամ անբավարարությամբ տառապող հիվանդների մոտ կարող է խանգարված լինել որոշ հորմոնների մետաբոլիզմը, ինչպիսին է՝ էստրոգենը։ Ինչպես նաև լյարդի ալկոհոլային հիվանդությամբ տառապող մարդիկ գտնվում են գինեկոմաստիայի զարգացման ավելի բարձր ռիսկի մակարդակում, քանզի էթանոլը կարող է անմիջականորեն խանգարել տեստորստերոնի սինթեզը, իսկ ֆիտոէստրոգենների առկայությունը ակոհոլային խմիչքներում ինքնին բերում է ավելի բարձր էստրոգեն/տեստոստերոնային հարաբերակցության ։
Մալաբսորբցիայի բերող հիվանդությունները, ինչպիսին են ցիստիկ ֆիբրոզը կամ խոցային կոլիտը, նույնպես կարող են հանգեցնել գինեկոմաստիայի առաջացմանը ։
Ուռուցքներ
Ամորձու ուռուցքները, օրինակ՝ Լեյդինգի բջիջների կամ Սերտոլիի բջիջների ուռուցքը (օրինակ Պետց-Ջագերսի համախտանիշի դեպքում), կամ մարդու խորիոնային գոնադոտրոպին արտադրող խորիոկարցինոման, կարող են բերել գինեկոմաստիայի։ Այլ ուռուցքներ, ինչպիսին են՝ մակերիկամների ուռուցքները, հիպոֆիզի ուռուցքները (պրոլակտինոմա), կամ թոքի քաղցկեղը, կարող են արտադրել հորմոններ, որոնք խանգարում են տղամարդ-կին հորմոնային հավասարակշռությունը և կարող են բերել գինեկոմաստիայի ։
Շագանակագեղձի քաղցկեղ ունեցող տղամարդկանց մոտ, ովքեր բուժվում են անդրոգեն նվազեցնող թերապիայի միջոցով, կարող է զարգանալ գինեկոմաստիա ։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Հիմնականում գինեկոմաստիաների պատճառները մնում են անորոշ, բայց կան մտքեր, որ գինեկոմաստիան առաջանում է կրծքագեղձի վրա անդրոգենների և էստրոգենների անհամաչափ ազդեցության հետևանքով ։ Կրծքավանդակի բարձրացում կարող է լինել կրծքի գեղձային հյուսվածքի, կրծքավանդակի ճարպային հյուսվածքի և մաշկի մեծացման հետևանքով, և մեծ մասամբ հանդիպում է որպես վերջիններիս համատեղում ։ Ինչպես և կանանց մոտ, էստրոգենները տղամարդկանց մոտ խթանում են կրծքագեղձի աճը ։ Ի հավելում էստրգենների անմիջական ազդեցությանը կրծքագեղձի աճի վրա, նրանք նաև անուղղակիորեն իջեցնում են տեստոստերոնի մակարդակը՝ ընկճելով լյուտեինացնող հորմոնի արտադրությունը, ինչի հետևանքով ամորձիներում նվազում է տեստոստերոնի արտադրությունը ։ Բացի այդ, էստրոգենները կարող են նաև բարձրացնել արյան մեջ սեռական հորմոն կապող գլոբուլինի մակարդակը, որը կապելով ազատ տեստոստերոնը (ակտիվ ձև)՝ բերում է վերջինիս ազդեցության նվազմանը տղամարդու կրծքագեղձում ։
Առաջնային հիպոգոնադիզմը (ինչը խոսում է տղամարդկանց մոտ ամորձիներում առկա խնդրի մասին) բերում է տեստոստերոնի արտադրման նվազեցմանը և տեստոստերոնի՝ էստրադիոլ փոխակերպման շատացմանը, այսպիսով բերելով գինեկոմաստիայի զարգացմանը ։ Կլայնֆելտերի համախտանիշը հիպոգոնադիզմի և գինեկոմաստիայի բերող ակնառու օրինակ է, որի դեպքում տղամարդկանց մոտ մեծանում է կրծքագեղձի քաղցկեղի հավանականությունը (20-50 անգամ ավելի շատ, քան առողջ տղամարդկանց մոտ) ։ Կենտրոնական հիպոգոնադիզմը (ինչը խոսում է ուղեղում խնդրի մասին) բերում է լյուտեինացնող հորմոնի (ԼՀ, խթանիչ ազդակ էնդոգեն ստերոիդ հորմոնների արտադրման համար) արտադրության նվազմանը, որը բերում է ամորձիներում տեստոստերոնի և էստրադիոլի արտադրման նվազմանը ։
Այն անհատները, որոնք ունեն լյարդի ցիռոզ կամ այլ քրոնիկական լյարդային հիվանդություն, գտնվում են գինեկոմաստիայի զարգացման ռիսկի խմբում։ Ցիռոզով տառապողների մոտ շատացած է մակերիկամների կողմից անդրոգենային հորմոն անդրոստենդիոնի արտադրությունը, որը փոխակերպվում է տարբեր տիպի էստրգենների, նաև շատացած է սեռական հորմոն կապող գլոբուլինների սինթեզը, ինչը բերում է արյան մեջ ազատ տեստոստերոնի քանակի քչացմանը ։ Գրեյվսի հիվանդությամբ (հիպերթիրեոիդիզմի հիմնական պատճառ) տառապող մարդկանց 10-40%-ը ունենում են գինեկոմաստիա ։ Տեստոստերոնի ուժեղացած փոխակերպումը էստրոգենների՝ ուժեղացած արոմատազային ակտիվությունից , սեռական հորմոն կապող գլոբուլինի քանակի շատացումը և ամորձիների կողմից տեստոստերոնի ու էստրադիոլ արտադրության շատացումը, որոնք կապված են լյուտեինացնող հորմոնի քանակի շատացման հետ, առաջացնում են գինեկոմաստիա։ Հիպերթիրեոիդիզմի պատշաճ բուժումը կարող է բերել գինեկոմաստիայի հետզարգացմանը ։
Դեղամիջոցները կարող են առաջացնել գինեկոմաստիա մի քանի տարբեր մեխանիզմներով։ Այս մեխանիզմներից են էստրոգենների քանակի շատացումը, էստրգենների նմանակումը, տեստոստերոնի կամ այլ ադրոգենների քանակի շատացումը, անդրոգենային ընկալիչների պաշարումը, պրոլակտինի մակարդակի բարձրացումը, կամ այլ չպարզված մեխանիզմներ ։ Արյան մեջ պրոլակտինի բարձր մակարդակը (ինչը կարող է առաջանալ որոշ ուռուցքների հետևանքով, կամ որպես որոշ դեղամիջոցների կողմնակի ազդեցություն) կապված է գինեկոմաստիայի առաջացման հետ ։ Արյան մեջ պրոլակտինի բարձր մակարդակը հետադարձ կապի սկզբունքով ընկճում է գոնադոտրոպին-ռիլիզինգ հորմոնի արտադրությունը և հետևաբար առաջացնում է կենտրոնական հիպոգոնադիզմ  ։ Տղամարդու կրծքագեղձի հյուսվածքում հայտնաբերվել են տարբեր ընկալիչներ պրոլակտինի, ինսուլինանման աճի գործոն 1-ի, ինսուլինանման աճի գործոն 2-ի, լյուտեինացնող հորմոնի, պրոգեստերոնի, մարդու խորիոնային գոնադոտրոպինի համար, բայց վերջիններիս ազդեցությունը գինեկոմաստիայի զարգացման վրա դեռ ամբողջովին հասկացված չէ ։
Ախտորոշում
Գինեկոմաստիան ախտորոշելու համար նախ պետք է հավաքել անամնեզ և իրականացնել ֆիզիկալ հետազոտություն։ Ֆիզիկալ հետազոտության կարևոր մասն է կազմում տղամարդու կրծքագեղձի հյուսվածքի շոշափումը՝ գնահատելու համար կրծքագեղձի քաղցկեղի կամ կեղծ գինեկոմաստիայի (երբ տղամարդու մոտ դիտվում է կրցքագեղձի չափերի մեծացում միայն ճարպային հյուսվածքի հաշվին) առկայությունը, պետք է գնահատել նաև առնանդամի չափը և զարգացվածությունը, ստուգել ամորձիների զարգացվածությունը և բացառել հավելյալ զանգվածների առկայությունը, որոնք կարող են հարուցել ամորձու քաղցկեղի կասկած, պետք է նաև ստուգել երկրորդային սեռական հատկանիշների պատշաճ զարգացումը, օրինակ աճուկային կամ անութափոսային մազածածկի քանակը և բաշխվածությունը ։ Գինեկոմաստիան սովորաբար լինում է երկկողմանի, սակայն կարող է ախտահարվել նաև միայն մեկ կրծքագեղձը ։
Պետք է ստուգել հիվանդի կողմից որոշ դեղամիջոցների կամ արգելված նյութերի կիրառումը, որոնք կարող են բերել գինեկոմաստիայի ։ Գինեկոմաստիայի ախտորոշման համար կիրառվող լաբորատոր հետազոտություններից են ասպարտատ տրանսամինազի և ալանին տրանսամինազի ստուգումը՝ բացառելու համար լյարդային հիվանդությունները, շիճուկային կրեատինի ստուգումը՝ որոշելու համար երիկամների վիճակը և թիրեոտրոպ հորմոնի քանակի որոշումը՝ բացառելու համար հիպերթիրիոդիզմը։ Եթե այս անհրաժեշտ լաբորատոր հետազոտությունների արդյունքում հնարավոր չի լինում պարզել գինեկոմաստիայի պատճառը, ապա պետք է իրականացնել հավելյալ հետազոտություններ՝ պարզելու համար հորմոնալ դիսբալանսի պատճառը, որը կարող է առաջանալ հիպոգոնադիզմի կամ ամորձու ուռուցքի պատճառով։ Այդ հետազոտություններն են տեստոստերոնի, լյուտեինացնող հորմոնի, ֆոլիկուլ խթանիչ հորմոնի, էստրադիոլի, շիճուկի բետա մարդու խորիոնային գոնադոտրոպինի և պրոլակտինի քանակի որոշումը ։
Գինեկոմաստիայով տառապող մարդկանց մոտ հաճախ հանդիպում է պրոլակտինի բարձր մակարդակ ։ Եթե մարդու խորիոնային գոնադոտրոպինի քանակը աննորմալ շատ է, ապա պետք է կատարել ամորձիների գերձայնային հետազոտություն՝ ստուգելու համար հորմոն արտադրող ամորձու ուռուցքի առկայության նշանները ։ Եթե ֆիզիկալ հետազոտության արդյունքում կա հորմոնալ դիսբալանսի կասկած, ապա պետք է ստուգել ամորձու, մակերիկամների կամ այլ ուռուցքների մարկերները՝ 17-կետոստերոիդ կամ շիճուկի դեհիդրոէպիանդրոստերոն։ Եթե այս բոլոր հետազոտությունների արդյունքում գինեկոմաստիայի պատճառը մնում է չբացահայտված ապա սա համարվում է իդիոպաթիկ գինեկոմաստիա (անորոշ պատճառի) ։
Տարբերակիչ ախտորոշում
Գինեկոմաստիան ախտորոշելուց առաջ պետք է բացառվեն տղամարդու մոտ կրծքագեղձի մեծացման այլ պատճառները՝ մաստիտ, կրծքագեղձի քաղցկեղ, կեղծ գինեկոմաստիա, լիպոմա, ճարպային բուշտ, դերմոիդ կիստա, մետաստազ, ծորանային էկտազիա, ճարպային մեռուկ կամ հեմատոմա ։ Կրծքամկանների մեծացումը նույնպես կարելի է շփոթել գինեկոմաստիայի հետ։
Ճառագայթային ախտորոշում
Գինեկոմաստիայի ախտորոշման ժամանակ, երբ կա կրծքագեղձի քաղցկեղի կասկած, տղամարդու կրծքագեղձի հյուսվածքի հետազոտման ամենալավ ճառագայթային մեթոդն է համարվում մամոգրաֆիան ։ Այնուամենայնիվ, քանզի կրծքագեղձի քաղցկեղը տղամարդկանց մոտ հանդիպում է շատ հազվադեպ, մամոգրաֆիան նույնպես շատ հազվադեպ է կիրառվում ։ Եթե իրականացվել է մամոգրաֆիա և չեն հայտնաբերվել կրծքագեղձի քաղցկեղի նշաններ, ապա այլ ճառագայթային մեթոդների կիրառության անհրաժեշտություն չկա ։ Եթե կա կասկած, որ գինեկոմաստիայի պատճառ են հանդիսացել մակերիկամների կամ ամորձիների ուռուցքները, ապա հարկավոր է կատարել վերջիններիս գերձայնային հետազոտություն ։
Հյուսվածաբանություն
Գինեկոմաստիայով տառապող տղամարդու կրծքագեղձի բիոպսիայի վաղ հյուսվածաբանական նշաններն են՝ ծորանների պրոլիֆերացիա և երկարում, շարակցական հյուսվածքի ավելացում, ծորաններին շրջապատող բորբոքային օջախի և այտուցի մեծացում և շարակցական հյուսվածքում ֆիբրոբլաստների քանակի շատացում ։ Քրոնիկական գինեկոմաստիայի դեպքում կարող են լինել հյուսվածաբանական այլ նշաններ՝ շարակցական հյուսվածքի ֆիբրոզի ավելացում, ծորանների քանակի ավելացում, ավելի քիչ բորբոքում քան գինեկոմաստիայի սուր շրջանում, շատացած հարպտկային շրջանի ենթամաշկային ճարպաբջջանք և ստրոմայի հիալինիզացիա ։ Երբ վիրահատական եղանակով հեռացվում է գեղձային հյուսվածքը, վերջինս ուղարկվում է լաբորատորիա՝ հաստատելու համար գինեկոմաստիայի առկայությունը, և մանրադիտակի տակ ստուգելու ուռուցքի առկայությունը։ Սակայն հեռացված գեղձային հյուսվածքի հետազոտությունը վերջին տարիներին դրվել է հարցի տակ, քանզի տղամարդկանց պոպուլյացիայում շատ քիչ են կրծքագեղձի քաղցկեղի դեպքերը ։
Դասակարգում
Գինեկոմաստիայի տարատեսակները դասակարգվել են աստիճանային համակարգով ։
Դեղամիջոցներ
Գինեկոմաստիայի բուժումը ավելի արդյունավետ է, երբ սկսվում է տղամարդու կրծքագեղձի մեծացումից հետո առաջին երկու տարվա ընթացքում ։ Էստրոգենային ընկալիչների ընտրողական մոդուլյատորները՝ տամոքսիֆեն, ռալոքսիֆեն և կլոմիֆեն, ունեն դրական ազդեցություն գինեկոմաստիայի դեպքում, բայց Սննդի և Դեղերի Ադմինիստրացիայի կողմից ընդունված չեն որպես գինեկոմաստիայի բուժում ։ Կլոմիֆենը նվազ արդյունավետ է քան տամոքսիֆենը կամ ռալոքսիֆենը ։ Տամոքսիֆենը կարող է օգտագործվել մեծահասակների մոտ ցավոտ գինեկոմաստիաների դեպքում ։ Արոմատազի ինհիբիտորները, ինչպիսին է՝ անաստրոզոլը, օգտագործվում են գինեկոմաստիայի այն դեպքերում, որոնք ծագել են սեռահասունացման շրջանում, սակայն սրանք ավելի քիչ էֆեկտիվ են քան էստրոգենային ընկալիչների ընտրողական մոդուլյատորները ։
Գինեկոմաստիայի որոշ դեպքերում, երբ պատճառն են հանդիսացել արոմատազայի ավելցուկային համախտանիշը կամ Պետզ-Ջագերսի համախտանիշը, անաստրոզոլի օգտագործումը եղել է արդյունավետ ։ Անդրոգենները/անաբոլիկ ստերոիդները կարող են արդյունավետ լինել գինեկոմաստիայի դեպքում ։ Տեստոստերոնը ինքնին կարող է արդյունավետ չլինել գինեկոմաստիայի բուժման համար, քանզի այն կարող է արոմատիզացվել էստրադիոլի, բայց չարոմատիզացվող անդրոգենները (օրինակ՝ տեղային անդրոստանոլոն՝ դիհիդրոտեստոստերոն) կարող են օգտակար լինել ։
Վիրահատություն
Եթե քրոնիկական գինեկոմաստիան չի հաջողվում բուժել, ապա սովորաբար հարկավոր է լինում դիմել գեղձային հյուսվածքի վիրահատական հեռացման ։ Գինեկոմաստիայի բուժման համար կիրառվում են հետևյալ վիրահատական միջամտությունները՝ մաստէկտոմիա, լիպոսակցիա-միջնորդված մաստէկտոմիա, լազեր-միջնորդված մաստէկտոմիա և լազեր-լիպոլիզ առանց լիպոսակցիայի։ Մաստէկտոմիայի բարդություններն են՝ հեմատոմա, վիրահատական վերքի ինֆեկցիա, կրծքագեղձերի անհամաչափություն, կրծքագեղձերի զգայունության փոփոխություն, հարպտկային շրջանի կամ պտուկի մեռուկացում, սեռոմա, երևացող կամ ցավոտ սպի և ուրվագծերի ձևափոխումներ ։
Այլ
Շագանակագեղձի քաղցկեղով հիվանդ այն անձանց մոտ, ովքեր պետք է ստանան անդրոգեն բացառող թերապիա՝ Ռադիացիոն թերապիան և տամոքսիֆենը կարող են կանխարգելել գինեկոմաստիայի և կրծքագեղձի ցավի առաջացումը։ Այս բուժման մեթոդների արդյունավետությունը սահմանափակվում է գինեկոմաստիայի առաջացումով և հետևաբար ավելի արդյունավետ են, երբ օգտագործվում են որպես կանխարգելիչ մեթոդ ։ Միացյալ Նահանգներում շատ ապահովագրական ընկերություններ մերժում են տղամարդկանց մոտ հոգալ գինեկոմաստիայի վիրահատության ծախսերը, բացատրելով սա նրանով, որ այն հանդիսանում է կոսմետիկ միջոցառում  ։
Կանխատեսում
Գինեկոմաստիան ֆիզիկապես անվնաս է, բայց որոշ դեպքերում այն կարող է նրա հիմքում ընկած այլ, ավելի ծանր հիվանդությունների առկայության ազդանշան հանդիսանալ, ինչպիսին է օրինակ՝ ամորձու քաղցկեղը ։ Գեղձային հյուսվածքը հիմնականում աճում է հորմոնալ ազդեցության հետևանքով, և որպես կանոն լինում է փափուկ և ցավոտ։ Բացի այդ գինեկոմաստիան հաճախ հիվանդի մոտ առաջ է բերում սոցիալական և հոգեկան որոշ դժվարություններ, ինչպիսին են՝ ցածր ինքնագնահատականը կամ ամոթի զգացումը ։ Եթե պատճառը հանդիսացել է ճարպակալումը, ապա քաշի պակասեցումը կարող է վատթարացնել հիվանդի վիճակը, քանզի նիհարելիս չի նվազում գեղձային հյուսվածքի չափը, իսկ չափից դուրս շատ քաշի կորուստը կարող է բերել կրծքավանդակի հյուսվածքի կախվելուն, որը կոչվում է կրծքավանդակի պտոզ։
Համաճարակաբանություն
Գինեկոմաստիան համարվում է տղամարդկանց կրցքագեղձի ամենատարածված բարորակ հիվանդությունը ։ Գինեկոմաստիայի նոր դեպքերը հիմնականում դիտվում են պոպուլյացիայի երեք տարիքային խմբերում՝ նորածիններ, դեռահասներ և 50 տարեկանից մեծ տղամարդիկ ։ Նորածինների գինեկոմաստիան հանդիպում է նորածին տղա երեխաների 60-90 տոկոսի մոտ և դեպքերի մեծամասնությունում ինքն իրեն անցնում է ։ Դեռահասության շրջանում տղաների մոտ 70 տոկոսի մոտ արտահայտվում են գինեկոմաստիայի դրսևորումներ ։ Սենիլ գինեկոմաստիան հանդիպում է հիսունից ութսուն տարեկան տղամարդկանց 25-65 տոկոսի մոտ ։
Վերջին տարիներում գինեկոմաստիայի տարածվածությունը տղամարդկանց մոտ աճել է, սակայն այս հիվանդության համաճարակաբանությունը դեռ վերջնականապես հասկացված չէ ։ Անաբոլիկ ստերոիդների, օրգանոքլորինային միջատասպանների, արտադրական քիմիկատների, ինչպես նաև էստրոգեններին նմանակող քիմիակտներ պարունակող կոսմետիկայի կիրառումը համարվում են այս հիվանդության տարածվածության մեծացմանը նպաստող գործոններ ։ Հիմնվելով Պլաստիկ Վիրաբույժների Ամերիկյան Ասոցիացիայի՝ վրա տղամարդկանց մոտ կրծքագեղձի փոքրացման վիրահատությունները կապված գինեկոմաստիայի հետ գնալով դառնում են ավելի տարածված։ Միայն 2006 թվականին Միացյալ Նահանգներում իրականացվել է 14․000 նմանատիպ միջամտություն ։
Հասարակություն և մշակույթ
Գինեկոմաստիան կարող է բերել հիվանդի մոտ հոգեկան դիսթրեսի առաջացմանը։ Գոյություն ունեն աջակցող խմբեր, որոնք օգնում են բարձրացնել հիվանդի ինքնագնահատականը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անդրոլոգիա Կատեգորիա:Ներզատական հիվանդություններ
Թալասա
Թալասա (Θάλασσα, "ծով") հին հունական դիցաբանության մեջ ծովի Սկզբնական աստվածություններից մեկն էր, Եթերի և Հեմերայի դուստր։ Ծովի աստված Պոնտոսից ծնել է ձկներին, ինը Տելքիներ և Հալիային։
Դիցաբանություն
Համաձայն Հեսիոդոսի, նա է ծնել Ափրոդիտեին ծովից, երբ Կրոնոսը վիրավորում է հայր Ուրանոսին։ Թալասան անձնավորում է բուն ծովը, կամ ծովի Սկզբնական ոգին; ըստ Էզոպին՝ հայտնվում է մի կին, ով բարձրանում է ծովի խորքերից։ Պատկերված է Հռոմեական-դարաշրջանի խճանկարում, որտեղ նա ծովախեցգետնի ճիրաններով է, եղջյուրներներով, ջրիմուռներով պատված և նավի թիակը ձեռքում։ Նրա գործընկերը / կոլեգան, համարվում է Ամփիտրիտեն, Պոսեյդոնի կինը։ Նրա մյուս գործընկերը կարող էր համարվել հունական Տեթիս տիտանուհին։ Նաև համարվում է Տեթիսի մականուներից մեկը։ Թալասային նվիրված է XXII օռփեական հիմն։
Թալասան և Պոնտոսը համարժեք են.
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանություն Կատեգորիա:Հին հունական աստվածներ Կատեգորիա:Ծով Կատեգորիա:Աստվածներ այբբենական կարգով
Պեգարիխա
Պեգարիխա (Пегариха), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վետլուժսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վետլուժսկի շրջանի բնակավայրեր
Թեփեքյոյ (Օրդուի գավառ)
Թեփեքյոյ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Բելովոդի (գյուղ, Սումիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բելովոդի գյուղում բնակվում էր 488 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1682 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սիդիանարի
Սիդիանարի (სიდიანარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 10 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Լեոնիդ Գրաբովսկիս
Լեոնիդ Գրաբովսկիս (Leonīds Grabovskis ), սովետական և լատվիական թատրոնի ու կինոյի դերասան։
Կենսագրություն
Լեոնիդ Գրաբովսկիսը ծնվել է 1949 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Գուլբենե քաղաքում՝ վարչական աշխատողի ընտանիքում։ Քեռին դերասան և ռեժիսոր Ռոբերտ Լիգերսն է, իսկ եղբայրը՝ դերասան և ռեժիսոր Ռոման Գրաբովսկիսը։
Ավարտել է Գուլբենյան 2-րդ միջնակարգ դպրոցը (1967) և Վիտոլի անվան պետական կոնսերվատորիայի թատերական ֆակուլտետը (1975)։
Ազգային թատրոնի դերասան է սկսած 1975 թվականից։ Եղել է բանաստեղծական ծրագրերի հեղինակ և դերակատար, որոնց մեջ իր ուշադրությանն է դարձրել Օյար Վացիետիսի, Իմանտ Զիեդոնիսի և Ալեքսանդր Չակի բանաստեղծությունները։ Լեոնիդը «Էմոցիոնալ անքնություն» («Jūtu bezmiegs», 1998) բանաստեղծական ժողովածուի և «Սիրո վկայություն» («Mīlestības lieciniece», 2001) գրքի հեղինակն է։
Մահացել է 2011 թվականի հուլիսի 18-ին։
Ֆիլմագրություն
Կատեգորիա:Լատիշ դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ
Հանդես ամսօրյա
«Հանդես ամսօրյան» հրապարակել է նյութեր նաև հայկական հարցի վերաբերյալ։ Առաջին աշխարհամարտի տարիներին և հետո դատապարտել է հայերի ցեղասպանությունը Արևմտյան Հայաստանում և Օսմանյան կայսրության հայաբնակ վայրերում, անդրադարձել հայ ազգային-ազատագրական շարժումների պատմությանը («Ազատության շարժումը ԺԵ-ԺԶ դարուն հայոց մեջ», 1917), գրել ցեղասպանությանը զոհ գնացած հայագետների մասին («Հայ կաթողիկե կղերին նահատակները», 1920), ողջունել հայկական պետականության վերականգնումը («Հայաստանի անկախությունը պաշտոնապես ճանաչված», «Հայաստանի անկախությունը», 1920), ցավով նկարագրել ավերակված հայկական բնակավայրերը, մեկնաբանել ավերումի պատճառները («Հայ բնակչությունը Սև ծովեն մինչև Կարին», հոդվածաշարը, 1921) և այլն։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի հայկական ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական հայագիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Սկարժինցի (գյուղ, Խմելնիցկիի շրջան)
Սկարժինցի (Скаржинці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սկարժինցի գյուղում բնակվում էր 222 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,12 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 198,21 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արևադարձային գոտիներ
Արևադարձային գոտիները երկրի երկու բնական գոտիներ են հյուսիսային և հարավային կիսագնդերում, մոտ 20° և 30° լայնությունների միջև։ Բնութագրվում է օդի բարձր ջերմաստիճաններով (ամսական միջինը 10°-ից բարձր), պասատային շրջանառության տիրապետությամբ և տեղումների սակավությամբ՝ տարեկան 200 մմ-ից պակաս (բացառությամբ մայրցամաքների արևելյան լեռնային շրջանների)։ Արևադարձային գոտիների ցամաքային մասում տիրապետում են անապատներն ու կիսաանապատները, որոնք առավել խոնավ շրջաններում փոխարինվում են սավաննային և անտառային լանդշաֆտներով։ Այստեղ առանձնացվում են արևադարձային խոնավ անտառների, արևադարձային նոսր անտառների, չոր անտառների և սավաննաների, արևադարձային կիսանապատների և արևադարձային անապատների զոնաները։ Արևադարձային գոտիների սահմաններում օվկիանոսը բնութագրվում է ջրի բարձր ջերմաստիճանով և աղիությամբ, թթվածնի սակավությամբ և դրանցով պայմանավորված կենսաքիմիական առանձնահատկություններով։
Կատեգորիա:Կլիմայական գոտիներ Կատեգորիա:Աշխարհագրական եզրեր
Զավետնի
Զավետնի (Заветный), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Արմավիրի քաղաքային օկրուգի կազմում։ Գտնվում է Ուրուպ գետի ձախ ափին, Արմավիրից 7 կմ հարավ, ծովի մակարդակից 224 մ բարձրության վրա։
Բնակչությունը
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 4429 բնակիչ, հիմնականում ռուսներ, հայեր, գնչուներ, չերքեզներ և ուկրաինացիներ։ 2010 թվականի տվյալներով, գյուղում ապրում էր 4854 մարդ։
Պատմությունը
Գյուղը հիմնադրվել է 1952 թվականին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Արմավիրի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի հայաբնակ գյուղեր Կատեգորիա:1952 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պեգելևո
Պեգելևո (Пегелево), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 78 մարդ։
Վարեննա
Վարեննա (Varenna), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Լեքո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 859 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը կազմում է՝ 77 մարդ/կմ²։ Մակերեսը՝ 11 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 23829։ Հեռախոսային կոդ՝ 0341.
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Ջոն Սնոու (այլ կիրառումներ)
Ջոն Սնոու կարող է վերաբերել.
Ռուբեն Պողոսյան
Ռուբեն Հակոբի Պողոսյան, (ապրիլի 28, 1947-հուլիսի 20, 2017, Երևան), հայ հոգեբան, հոգեբանական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ և պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Ավարտել է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի մանկավարժության ֆակուլտետը՝ 1972 թվականին։ Մինչ այդ աշխատել է նույն համալսարանի հոգեբանության գիտահետազոտական լաբորատորիայում։ 1988-1989 թվականներին աղետի գոտում Ռուսաստանի, Անգլիայի և Ֆրանսիայի մասնագետների հետ միասին իրականացրել է հոգեվերականգնողական աշխատանքներ։ 2005 թվականից «Այգ» հոգեբանական ծառայությունների կենտրոնի գլխավոր մասնագետն է ։ Դասավանդել է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի <<Տարիքային և մանկավարժական հոգեբանության ամբիոնում>> ։ 1987 թվականին  պաշտպանել է գիտական թեզը և ստացել թեկնածուական աստիճան, դոցենտի կոչումը ստացել է 2003 թվականին։
Hasta la vista, baby
«Hasta la vista, baby» (իսպաներենից թարգմանաբար՝ «Մինչ հանդիպում, փոքրի՛կ», Ա՛ստա լա վի՛ստա, բե՛յբի  ), կիբօրգ ռոբոտի թևավոր դարձած արտահայտությունը «Տերմինատոր 2։ Դատաստանի օր» ֆիլմից, որն արտասանել է Առնոլդ Շվարցենեգերը։ Արտահայտությունն «Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն խոսքեր» ցանկում զբաղեցնում է 76-րդ տեղը։
Ռուբեն Պողոսյան
Կենսագրություն
2017 թվականի հուլիսի 17-ին իր աշխատասենյակում դանակի հարվածներ է ստացել բուժվող հիվանդներից մեկի կողմից և տեղափոխվել հիվանդանոց։ Մահացել է հուլիսի 20-ի գիշերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հոգեբաններ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Hasta la vista, baby
Ծագում
«Hasta la vista» արտահայտությունը իսպաներեն կայուն բառակապակցություն է, որը կարելի է թարգմանել որպես «մինչ հանդիպում» կամ «ցտեսություն»։
Այս արտահայտությունը անգլերեն «baby» բառի հավելմամբ՝ Hasta la vista, baby, օգտագործվել է ամերիկացի երգչուհի Ջոդի Ուոթլի (Jody Watley) 1987 թվականի հայտնի «Looking for a New Love» հիթում, որի համար նա ստացել է «Գրեմմի» մրցանակ ։
«Տերմինատոր 2։ Դատաստանի օր» ֆիլմից հետո արտահայտությունը հայտնի է դարձել ողջ աշխարհում։
Ֆիլմ
«Hasta la vista, baby» արտահայտությունը ֆիլմի հերոսներ Ջոն Քոնորի (Էդվարդ Ֆերլոնգ) և Տերմինատորի (Առնոլդ Շվարցենեգեր) զրույցից է.
Տերմինատորն ասում է արտահայտությունը սառած T-1000-ին կրակելուց առաջ.
Կիրառման օրինակներ
2010 թվականի հունիսին Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևը Կալիֆորնիա իր այցելության շրջանակներում հանդիպել է Առնոլդ Շվարցենեգերին, որն այդ պահին զբաղեցնում էր նահանգապետի պաշտոնը։ Հանդիպումից հետո հրաժեշտ տալիս Ռուսաստանի նախագահն ասել է․ «I’ll be back» և ավելացրել․ «Hasta la vista, baby»։ Շվարցենեգերն իր թվիթթերյան միկրոբլոգում նշել է, որ Մեդվեդևի այդ քայլն իրեն դուր է եկել ։
Կան «Տերմինատոր» ֆիլմի իսպաներեն երկու տարբերակներ։ Ֆիլմի լատինամերիկյան իսպաներեն տարբերակում արտահայտությունը թողնվել է այնպես, ինչպես կա՝ իսպաներեն։ Իսկ եվրոպական իսպաներեն տարբերակում այն փոխվել է «Sayonara, baby» (サヨナラ, sayonara՝ ճապոներեն նշանակում է «մինչ հանդիպում»)։ Այդ փոփոխության պատճառն այն է, որ արտահայտությունը պետք է արտասանվի այլ լեզվով, այլապես կորցնում է իմաստը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թևավոր խոսքեր Կատեգորիա:Իսպաներեն բառեր և արտահայտություններ
Ազատ ռադիկալներ
Ազատ ռադիկալներ, գազում և կոնդենսացված ֆազում, ինչպես նաև կենդանի օրգանիզմում տեղի ունեցող բազմաթիվ կենսաքիմիական պրոցեսներում չափազանց կարևոր դեր են խաղում ազատ ռադիկալները։
կամ կցման դեպքում։
Ազատ ռադիկալներ իրենց ակտիվությամբ իրարից զգալիորեն տարբերվում են։ Օրինակ, ալկիլ ազատ ռադիկալները՝ H3*C, R*CH2 և այլն, շատ ռեակցունակ են։ Այդ պատճառով էլ դրանք ազատ վիճակում ստանալ, ռեակցիոն խառնուրդից անջատել բավականին դժվար է։ Ազատ ռադիկալների ռեակցունակությունը զգալիորեն նվազում է, երբ կենտ էլեկտրոնը հնարավորություն է ստանում զուգորդվելու π կապերի հետ։ Հաճախ քիմիական ռեակցիաների մեխանիզմի պարզաբանման նպատակով լայնորեն կիրառվում են կայուն ազատ ռադիկալները։ Կիրառական նշանակություն ունեցող ազատ ռադիկալներից են դիֆենիլպիկրիլ հիդրազիլը (սև-մանուշակագույն բյուրեղային նյութ է), մուգ կապույտ գալվին օքսիլ ազատ ռադիկալը և այլն։
Էլեկտրոնային պարամագնիսական ռեզոնանսի եղանակ
Յուրաքանչյուր ենթամակարդակում չզույգված էլեկտրոնների բնակեցվածությունը որոշվում է Մաքսվել-Բոլցմանի բաշխման ֆունկցիայով։ Եթե E1 ենթամակարդակի վրա կա n1 հատ էլեկտրոն և E2-ի վրա՝ n2 հատ, ապա n1/n2 =exp(-∆E/KT)=exp(-gβH/KT) Այս հավասարման մեջ n1-ը և n2-ը հավասարակշռական մեծություններ են։ քանի որ E1>E2, ապա n1<n2։
Եթե այժմ քննարկվող համակարգի վրա ազդենք հաստատուն մագնիսական դաշտին ուղղահայաց գերբարձր հաճախության (ν) էլեկտրամագնիսական դաշտով, ապա (1) ռեզոնանսային պայմանը իրագործվելու դեպքում էլեկտրոնները ներքին մակարդակից կանցնեն վերին մակարդակը։ Տեղի կունենա էներգիայի կլանում։ Սակայն միաժամանակ տեղի է ունենում նաև հակառակ անցումը՝ վերին մակարդակից ներքին մակարդակ, որի դեպքում էներգիա է անջատվում։ Երկու հակառակ ուղղությամբ անցումները հավասար հավանական են, բայց քանի որ n2-ը n1-ից մեծ է, ուստի կգերակշռի ներքևից վերև անցումը։
Թվում է, թե ժամանակի ընթացքում երկու հակառակ ուղղություններով անցումների արագությունները իրար պետք է հավասարվեն, որովհետև n2-ը պետք է մեծանա, իսկ n1-ը՝ նվազի։ Բայց իրականում Բոլցմանյան բաշխումը անփոփոխ է մնում։ Հավելյալ էներգիայով օժտված վերևի մակարդակի բնակիչները մի կողմից էներգիա են փոխանակում շրջապատի (միջավայրի) հետ, որը կոչվում է «ցանց», մյուս կողմից տեղի է ունենում էներգիայի փոխանակում ազատ սպինների միջև։ Այս երկու պրոցեսները, որոնք ապահովում են Բոլցմանյան բաշխման անխախտ մնալը, քանակապես բնութագրվում են հավասարակշռական վիճակին նորից մոտենալու ժամանակով, որը կոչվում է ռելակսացման ժամանակ։ Առաջին դեպքում գործ ունենք սպին-«ցանցային» ռելակսացման հետ, իսկ երկրորդ դեպքում՝ սպին-սպինային ռելակսացման հետ։ Հավասարակշռությանը հասնելու տևողությունները համապատասխանաբար կոչվում են սպին-«ցանցային» և սպին-սպինային ռելակսացման ժամանակ և քանի որ դրանք սովորաբար շատ փոքր մեծություններ են, ուստի անընդհատ կլանում է արձանագրվում։ Ինքնաշխատ ռադիոսպեկտրոմետրը գրանցում է կլանված էներգիայի սաստկության (ինտենսիվության) կախումը ըստ մեծության մոնոտոն փոփոխվող հաստատուն մագնիսական դաշտից ֆիքսված ν–ի տակ (նկար 2)։ Այս պատկերը կոչվում է ԷՊՌ սպեկտր (կամ ազդանշան)։
Կատեգորիա:Ընդհանուր քիմիա Կատեգորիա:Ռադիոկենսաբանություն Կատեգորիա:Կենսամոլեկուլներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գործընթացներ Կատեգորիա:Ծերացում
Know Your Enemy (երգ, Green Day)
«Know Your Enemy»», ամերիկյան փանկ ռոք խումբ Green Day-ի ութերորդ ստուդիական ալբոմի առաջին սինգլ։ Սինգլը թողարկվել է 2009 թվականի ապրիլի 16-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Green Day երգեր
Մատե
Մատե, պարագվայական թեյ՝ խմիչք պատրաստված պարագվայական փշարմավի մանրացված և չորացված տերևներից։ Այլ լայնորեն կիրառում են Հարավային Ամերիկայի երկրներում․Արգենտինա, Պարագվայ, Ուրուգվայ, Բրազիլիայի հարավային շրջաններ։
Մատեն խթանիչ ազդեցություն է թողնում կենտրոնական նյարդային համակարգի վրա՝ կոֆեին պարունակելու պատճառով, որի քանակությունը փշարմավի մեջ հասնում է 0,7—2,0 %, իսկ 100 մլ պատրաստի խմիչքում՝ 30—60 մգ ։
Պատմություն
Մինչև Հարավային Ամերիկայում եվրոպացիների հայտնվելը, այդ մայրցամաքի բնիկները օգտագործել են մատե, որը վայրի կերպով աճում էր Պարանա և Պարագվայ գետերի ամբարտակներում։ XVII-րդ դարում Մեժդուրեչյա շրջանում (Արգենտինա) ճիզվիտների կողմից սկսվել է պարագվայական փշարմավի մշակումը, որը տևել է մինչև 18-րդ դարի վերջը (այստեղից էլ առաջացել է «ճիզվիտական թեյ» անվանումը։ Հետո մատեի արտադրությունը դադարեցվել է։ 19րդ դարի վերջում այն վերսկսվել է, որը դեպի Արգենտինա բերեց վերաբնակիչների հոծ զանգված՝ հիմնականում Բրազիլիայի հարավային շրջաններից, նրանց մեծամասնությունը լեհեր և գերմանացիներ էին։
Անվանում
Իսպաներեն «մատե» բառը ծագել է կեչուերեն mati, բառից, որը նշանակում է դդումից պատրաստված խմելու աման (հիմնականում շշաձև դդումից՝ Լագենարիա սովորական)։ Խմիչք պատրաստելու համար նախատեսված փշարմավի տերևները իսպաներեն անվանվում են «երբա մատե» (yerba mate), որը թարգմանվում է որպես «մատեի խոտ»։ Ռուսերեն «մատե» բառը արտասանվում է վերջին վանկի շեշտադրումով, իսկ իսպաներենում շեշտադրվում է առաջին վանկը։
Պատրաստելը
Պատրաստելու և օգտագործելու ավանդական եղանակը հետևյալն է․ ինչ-որ աման (բաժակ, գավաթ) լցնում են ամբողջ ծավալի երկու երրորդով մատեի խոտով։ Նրա մեջ են մտցնում ֆիլտրով ձողիկ (բոմբիլիա) և ավելացնում են որոշ քանակությամբ 75 °C ջուր։ Ջուրն անցնում է խոտի միջով և թրմում է նրա մեջ պարունակող նյութերը։ Կարելի է անմիջապես օգտագործել խմիչքը։ Խմելու ժամանակ մի քանի անգամ ջուր են ավելացնում։
Գրականություն
Энциклопедические статьи
Կատեգորիա:Թեյ
Վենեսուելայի ծոց
Վենեսուելայի ծոց (Golfo de Venezuela) կամ Մարակայբո (Maracaibo), ծոց Կարիբյան ծովի հարավում, Վենեսուելայի ափերի մոտ, ծովից բաժանվում է Գուահիրա և Պարագուանա թերակղզիներով։ Ողողում է Վենեսուելայի Սուլիա և Ֆալկոն նահանգները, ինչպես նաև Կոլումբիայի Գուահիրա դեպարտամենտը։
Ծոցի երկարությունը 231 կմ է, մուտքի լայնությունը 98 կմ է։ Հարավային հատվածում ծոցը Տաբլասո ծովախորշով և 6,5-22 կմ լայնություն ու 11մ խորություն ունեցող նեղուցով միանում է Մարակայբո լճին ։ Ծոցի խորությունը 18-ից հասնում է 71 մետրի։ Արևելյան հատվածում՝ Պարագուանա թերակղզու ափին, Կորոյի ոչ մեծ ծովախորշն է։ Վենեսուելայի ծոցի ափերը ցածր են՝ չմշակված ավազե բնահողով։ 1 մետրից ցածր բարձրության վրա խառը մակընթացություններ են ։
Ծոցը բացվել է եվրոպացիների կողմից 1499 թվականին, երբ Ալոնսո դե Օջեդայի գլխավորությամբ և Ամերիգո Վեսպուչիի ուղեկցությամբ իսպանական արշավախումբը հետազոտում էր Հարավային Ամերիկայի ափերը, տեղեկություն էր հավաքում և նոր հողերին անուններ տալիս։ Այստեղ ցցերի վրա կառուցված հնդկացիական խրճիթների զբաղեցրած տարածքի տեսարանն Ամերիգո Վեսպուչիին, որը ծնունդով Վենետիկից էր, հիշեցրել է իր ծննդավայրը։ Այդ պատճառով էլ նա ծոցն անվանել է «Փոքր Վենետիկ» (Veneziola): Ծոցի ջրերը մերձսահմանային վեճի օբյեկտ են համարվում այն ժամանակից, երբ 19-րդ դարում Կոլումբիան և Վենեսուելան անկախացել են Իսպանիայից։ Իսպանական կայսրությունն այդ շրջանում սահմաններ չի գծել, քանի որ տեղի ժողովուրդն ընդդիմանում էր իրեն։ Սահմանը հաստատվել է 1941 թվականին, բայց տարածաշրջանային ջրի հարցը մնացել է չլուծված։
Ծոցը ստրատեգիական կարևորություն ունի՝ որպես նավարկելի ուղի դեպի Կարիբյան ծով, որով տեղափոխում են Մարակայբո լճի նավթահանքերի նավթը։ Ծոցի սահմաններին կան նաև նավթի և գազի հանքեր։ Ափերին տեղակայված են նավթի արտահանման խորջրյա Ամուայ, Պունտո Կարդոն, Պունտո Ֆիխո նավահանգիստները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծոցեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի ծոցեր Կատեգորիա:Կոլումբիայի ծոցեր Կատեգորիա:Վենեսուելայի ծոցեր
Թոխմախդյուզ
Թոխմախդյուզ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Մերձնևյան դաշտավայր
Մերձնևյան դաշտավայր (Приневская низина), դաշտավայր Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզում, որը զբաղեցնում է Նևա գետի և իր վտակներ Իժորայի ու Տոսնայի հովիտը, որտեղ գտնվում են նաև այլ գետեր ու վտակներ։
Դաշտավայրի վերին մասում լճային–սառցային կուտակումներ են, հիմնականում՝ անտառներից զուրկ։ Անտառները մասամբ հանդիպում են հատվածներով, շատ են արևելյան հատվածում։ Հողը ճահճային է, տորֆածածկ։ Լանդշաֆտը զգալիոերն փոխվել է վերջին երեք հարյուր տարիների ընթացքում, երբ մեծ դժվարությամբ ու մարդկային ձեռքերով կառուցվել է Սանկտ Պետերբուրգ քաղաքը՝ իր մերձակա բնակավայրերով։ Դեռ հին ժամանակներից այստեղ է գտնվել Կոլպինո քաղաքը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի դաշտավայրեր Կատեգորիա:Լենինգրադի մարզի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Դաշտավայրեր Կատեգորիա:Արևելաեվրոպական դաշտավայր
(4434) Նիկուլին
(4434) Նիկուլին (Nikulin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի սեպտեմբերի 8-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,441952 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1164 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7675 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1393,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,258284 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,71° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է V դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս V Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ազգային օրհներգերի ցանկ
Ստորև ներկայացված են աշխարհի պետությունների ազգային օրհներգերը.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ազգային օրհներգեր Կատեգորիա:Ազգային խորհրդանիշներ Կատեգորիա:Օրհներգեր
Սկորձեթի
Սկորձեթի (სკორძეთი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 23 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
2004 թ. NBA դրաֆթ
2004 թ-ի NBA դրաֆթը տեղի ունեցավ 2004 թ.-ի հունիսի 24-ին՝ Նյու Յորքի «Մեդիսոն Սքուեր Գարդենի» թատրոնային մասում։ Պաշտոնական ցուցադրումը կատարվել է ESPN սպորտային հեռուստաալիքով՝ տեղական ժամանակով երեկոյան ժամը 7-ին։ Այս դրաֆթում Բասկետբոլի ազգային ասոցացիայի (NBA) ակումբները նախօրոք որոշված վիճակահանությամբ տրված հերթականությամբ ընտրեցին սիրողական բասկետբոլիստների՝ Միացյալ Նահանգների համալսարաններից, ինչպես նաև այլ երկրներից։ NBA-ը հայտարարեց, որ ԱՄՆ-ից կան 56 համալսարանի և ավագ դպրոցի բասկետբոլիստ-թեկնածուներ, իսկ այլ երկրներից՝ 38։ Վիճակահանությամբ առաջին ընտրության իրավունքը շահել էր «Օռլանդո Մեջիքը», այնուհետև 2-րդ և 3-րդ ընտրությունները բաժին էին ընկել համապատասխանաբար «Լոս Անջելես Կլիպերսին» և «Չիկագո Բուլսին»։
2004-05 կանոնավոր առաջնության ավարտից հետո «Շառլոթ Բոբքեթսի» կողմից ընտրված Էմեկա Օկաֆորը ճանաչվեց տարվա նորեկ (անգլ.` Rookie of The Year), իսկ Բեն Գորդոնը ճանաչվեց տարվա պահեստային (անգլ.` Sixth Man of the Year)` դառնալով NBA-ի պատմության առաջին նորեկը, ով մասնագիտական կարիերայի առաջին տարում ստանում է նման մրցանակ։
Մինչ Օկաֆորը և Գորդոնը ունեցան նշմարելի կարիերաներ, Դուայթ Հովարդը կարողացավ դառնալ գերաստղային մակարդակի բասկետբոլիստ։
Դրաֆթը
Դեվին Հարիս]]՝ 5-րդ ընտրությունը Վաշինգտոն Վազարդսի կողմից (տեղափոխվում է Դալաս)]] Դելոնթե Վեսթ]]` 24-րդ ընտրությունը Բոստոն Սելտիքսի կողմից]] Թոնի Ալեն (բասկետբոլիստ)|Թոնի Ալեն]]` 25-րդ ընտրությունը Բոստոն Սելտիքսի կողմից]] Քեվին Մարթին]]` 26-րդ ընտրությունը Սաքրամենտո Քինգսի կողմից]] Անդերսոն Վարեջաո]]` 31-րդ ընտրություն Օռլանդո Մեջիքի կողմից (տեղափոխվում է Կլիվլենդ)]] Թրեվոր Արիզա]]՝ 44-րդ ընտրությունը Նյու Յորք Նիքսի կողմից]]
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Գեղարդ Մուսասի
Գեղարդ Մովսեսյան առավել հայտնի որպես Գեղարդ Մուսասի (Gegard Mousasi, ), հոլանդահայ խառնամարտիկ (MMA) և քիքբռնցքամարտիկ։ Ներկա պահին հանդես է գալիս «Ultimate Fighting Championship» (UFC) կազմակերպության կիսածանրքաշային դիվիզիոնում։
Մուսասին կարիերայի ընթացքում մեկական անգամ նվաճել է Dream կիսածանրքաշային, Dream միջինքաշային, Cagefighters միջինքաշային և Strikeforce կիսածանրքաշային տիտղոսները։
Ըստ UFC-ի պաշտոնական ցուցակավորումների՝ Մուսասին ներկայումս համարվում է № 10 կիսածանրքաշային մարտիկը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ ընդհանուր մենամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ քիքբռնցքամարտիկներ Կատեգորիա:Հայ ձյուդոիստներ Կատեգորիա:Թեհրան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ առաքելական քրիստոնյաներ
Պիլուսա Կելեկեդարոն
Պիլուսա Կելեկեդարոն (Φιλούσα Κελοκεδάρων), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Տեղակայված է Արմինու գյուղից 4 կմ դեպի արևելք։ Գյուղի փոստային ինդեքսը 6216 է։
Բնակչություն
Ըստ 2001 թվականի տվյալների գյուղի բնակչությունը կազմել է 23 մարդ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Պոլյանա (գյուղ, Տուրիի շրջան)
Պոլյանա (Поляна), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1967 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1967 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Զավիդովկա (գյուղ, Միխայլովսկի շրջան)
Զավիդովկա (Завидовка), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 158 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բարոն
Բարոն (-ից - ֆրանկական բառ, որը նշանակում է տղամարդ, մարդ), միջնադարյան ֆեոդալական տիտղոս Արևմտյան Եվրոպայում, հարուստ ազնվական կամ սենյոր, թագավորի անմիջական վասալը (կանացի՝ բարոնուհի)։ Անգլիայում կրտսեր պերի կոչումն է և մինչև այժմ գոյություն ունի. գտնվում է վիկոնտից ցածր, զբաղեցնելով պերերի ազնվական հիերարխիայի ամենացածր աստիճանը։ Գերմանիայում բարոնը կոմսից ցածր է։
Տիտղոսի պատերազմը
Գերմանիայում այս տիտղոսը տրվում էր այնպիսի ասպետական միաբանությունների անդամներին, որոնք ունեին կայսեր հովանավորությունը։ 15-րդ դարից այն տրվում էր նաև մեծ իշխանավորների ցածր ազնվականներին։ Անգլիայում, ֆրանսիայում, Ավստրիայում այն ցածր էր վիկոնտից, կոմսից, մարքիզից և հերցոգից, նաև սրանց բոլորի որդիներից։
Ռուսական կայսրությունում
Ռուսական կայսրությունում բարոնի տիտղոսը սահմանվել է Պետրոս I-ի կողմից, առաջինը 1710 թվականին այն ստացել է Պ.Պ. Շաֆիրովը։
19-րդ դարի վերջում Ռուսաստանում կային մոտ 240 բարոնական տոհմեր։ Տիտղոսը վերացվել է 1917 թվականի նոյեմբերի 11-ին։
Ճապոնիայում
Դանսյակու՝ բարոնական արժանապատվություն (չինական նան տիտղոսից) 1884 - 1947 թթ. բարձրագույն ճապոնական արիստոկրատիայի՝ կաձոկուի կազմում։ Ընդհանուր՝ 409 տիտղոս։
Կիլիկյան Հայաստանում
Կիլիկիայի հայկական պետության խոշոր ֆեոդալ իշխանները կրում էին Բերդատեր պարոն տիտղոսը։ Պարոն բառը փոխառյալ է բարոնից։ Բերդատեր պարոնները կազմել են պետության իշխող դասակարգի՝ ազնվականության վերնախավը։ Մոտ 80 բերդատեր պարոններից յուրաքանչյուրն ունեցել է իր կալվածքը, բերդը և զորքը, հաճախ եղել նաև համապատասխան գավառի տերն ու կառավարիչը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ազնվական տիտղոսներ
Մնացական Թարյան
Մնացական Վարդանի Թարյան (Մխիթարյան), հայ բանաստեղծ, արձակագիր։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1976 թվականից։
Կենսագրություն
1940 թվականին ավարտել է Վաղարշապատի Շոթա Ռուսթավելու անվան մանկավարժական ուսումնարանը։ 1939-1940 թվականներին աշխատել է Ապարանի շրջանի Ղրխդագիրման (այժմ՝ Հնաբերդ) գյուղի միջնակարգ դպրոցում։ 1941-1945 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում, մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1942 թվականին ծանր վիրավորվել, գերվել է, ազատվելուց հետո՝ 1945 թվականին, բռնադատվել է, 1947 թվականին՝ արդարացվել։ 1947-1978 թվականներին աշխատել է Հայաստանի կույրերի միավորման № 2 մշակույթի տանը որպես գեղմասվար։ Գրողի մի շարք բանաստեղծություններ վերածվել են երգերի  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Էջմիածին քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ
Ստավչինցի
Ստավչինցի (Ставчинці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստավչինցի գյուղում բնակվում էր 487 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 347,86 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Խմելնիցկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կուրտ Ռասել
Կուրտ Վոգել Ռասել (Kurt Vogel Russell, ծնվ., Սպրինգֆիլդ, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, սցենարիստ, պրոդյուսեր և ռեժիսոր։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Տախտակամածից այն կողմ», «Տանգոն և Քեշը», «Նավապետ Ռոնը», «Մայրուղի 60» և «Վանիլային երկինք» ֆիլմերից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:1951 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 17 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Ժան-Շա (Հովհաննես) Թեքգյոզյան
Հովհաննես Թեքգյոզյան, դերասան, արձակագիր, դրամատուրգ ։
Կենսագրություն
Հովհաննես Թեքգյոզյանը ծնվել է 1974 թվականի հուլիսի 8-ին, Երևան քաղաքում ։ Միջնակարգ կրթությունը ստացել է Երևանի Րաֆֆու անվան թիվ 36 միջնակարգ դպրոցում, որից հետո ուսումը շարունակել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի օպերային ռեժիսուրայի բաժնում՝ Տիգրան Լևոնյանի արվեստանոցում։
1996 թվականից որպես դերասան աշխատանքի է անցել Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնում։
Ունի տպագրված վեց գիրք, հինգ վեպի, պատմվածքների, վիպակների, պիեսների, էսսեների, սցենարների հեղինակ է։ Հովհաննես, Ժան-Շա Թեքգյոզյանի ստեղծագործությունները թարգմանվել և տպագրվել են, «Փախչող քաղաքը»՝ անգլերեն, ֆրանսերեն, սերբերեն և թուրքերեն, «Երրորդ սեռը»՝ ֆրանսերեն, «Մետաստազ» պիեսը՝ անգլերեն, ֆրանսերեն, ռուսերեն, «Ռադիո նեգատիվ», պիեսը՝ անգլերեն։ Ֆրանսիայում Թեքգյոզյանի երկու վեպերի վերաբերյալ շուրջ երեսուն գրախոսական է հրապարակվել։
Հովհաննես Թեքգյոզյանի «Մետաստազ» պիեսը բեմադրվել է Վանաձորի Հովհաննես Աբելյանի անվան պետական թատրոնում և արժանացել Հայաստանի թատերական գործիչների միության երկու «Արտավազդ» մրցանակի՝ «Լավագույն երիտասարդ բեմադրիչ» և «Լավագույն երիտասարդ դերասան» անվանակարգերում։ Նրա «Երջանկության բանալին», «Ամանորյա հրաշք», «Կախարդական հովանոցը», «Թզուկի հեքիաթը» մանկական պիեսները բեմադրվել են Երևանի դրամատիկական թատրոնում, «Չմարդիկ» պիեսը՝ ԵԹԳՄ դահլիճում։ 2011 թ. «Ֆորում» թատրոնը բեմադրել է «Ծառը՝ օդի մեջ» ինտերակտիվ պիեսը և «Ֆորում» թատրոնների փառատոնին հանդես է եկել Թբիլսիիում
2009 թվականին Հովհաննես, Ժան-Շա Թեքգյոզյանի «Ապակու արև» պատմվածքների ժողովածուն արժանացել է Վահան Թեքեյան մրցանակին։
2012 թվականին նրա «Մաշկացավ» վեպը արժանացել է Օրանժ Արմենիա մրցանակին։
Հովհաննես Թեքգյոզյանը հյուրախաղեր է ունեցել Լեհաստանում, Հունգարիայում, Իրանում և Վրաստանում, մասնացել է Ֆրանկֆուրտի, Փարիզի, Ժնևի, Մեցի, Բրեստի գրական փառատոններին և գրքի տոնավաճառներին։
2015 թվականից Հովհաննես, Ժան-Շա Թեքգյոզյանն ապրում է Ֆրանսիայում։ Նրա ստեղծագործություններն ու հոդվածները տպագրվում են ֆրանսիական մամուլում։ 2021 թվականից ընդգրկված է Քալամիթի Ժեն Սի թատերական ընկերության ներկայացումներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ
Պեդասելգա
Պեդասելգա (Педасельга, Petäjäselkä), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի բնակավայրեր
Lichtgestalt
Lichtgestalt (Լուսավոր կերպար), շվեյցարական Lacrimosa խմբի իններորդ ալբոմն է։ Ալբոմը ձայնագրվել է 2004 թ. նոյեմբերից մինչ 2005 թ. փետրվարը Համբութգում, Մինսկում և Շվեյցարիայում։ Թողարկվել է 2005 թ. մայիսի 5-ին Hall of Sermon լեյբլի կողմից։ Բոլոր երգերի հեղինակն է Թիլո Վոլֆը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2005 ալբոմներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու ալբոմներ Կատեգորիա:Lacrimosa ալբոմներ
Թողլուո
Թողլուո, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
«Գրեմմի» 58-րդ մրցանակաբաշխություն
Գրեմմիի 58-րդ մրցանակաբաշխությունը (58th Annual Grammy Awards) կայացել է 2016 թվականի փետրվարի 15-ին Սթեյփլս սենթր կենտրոնում, Լոս Անջելես, Կալիֆորնիա։ Մրցանակաբաշխությունը ճանաչել է լավագույն ձայնագրությունները, ստեղծագործությունները և տարվա լավագույն երաժիշտներին, որոնք իրենց գործունեությունն են ծավալել 2014 թվականի հոկտեմբերի 1-ից մինչև 2015 թվականի սեպտեմբերի 30-ը ։ Շոուն հեռարձակվել է CBS հեռուստաընկերության եթերում և վարել է ռեփեր LL Cool J-ը։ Հեռուստատարբերակին հաջորդող մրցանակաբաշխությունը, որը պաշտոնապես հայտնի է «Պրեմիեր արարողություն» (Premiere Ceremony) անվամբ, որի ընթացքում ներկայացվել է մրցանակների առավել մեծ մասը, կայացել է Մայքրոսոֆթ թատրոնում։ Գրեմմի մրցանակաբաշխութունը ուղիղ եթերով հեռարձակվել է նաև համացանցով։ Անվանակարգերում առաջադրված թեկնածուների անունները հայտարարել են 2015 թվականի դեկտեմբերի 7-ին։
Հիմնական անվանակարգեր
Տարվա ձայնագրություն
Տարվա ալբոմ
Տարվա երգ
Լավագույն նոր կատարող
Փոփ
Մենակատարի լավագույն փոփ կատարում
Խմբի կամ դուետի լավագույն փոփ կատարում
Լավագույն վոկալ փոփ ձայնասկավառակ
Լավագույն ավանդական վոկալ փոփ ձայնասկավառակ
Ռոք
Լավագույն ռոք կատարում
Լավագույն մետալ կատարում
Դասական երաժշտություն
Լավագույն նվագախմբային կատարում
Լավագույն օպերային ձայնագրություն
Լավագույն երգչախմբային կատարում
Լավագույն դասական գործիքային սոլո
Լավագույն դասական սոլո վոկալային ձայնասկավառակ
Լավագույն դասական կոմպենդիում
Լավագույն ժամանակակից դասական ստեղծագործություն
Տեսահոլովակ
Լավագույն երաժշտական հոլովակ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2016 երաժշտական մրցանակաբաշխություններ Կատեգորիա:Գրեմմիի արարողություններ
Համիլթոն Ֆիշ
Համիլթոն Ֆիշ (Hamilton Fish;), ամերիկացի պետական ​​գործիչ, սենատոր, Նյու Յորքի նահանգապետ, ԱՄՆ 26-րդ պետքարտուղար։
Կենսագրություն
Ֆիշը ծնվել է Նյու Յորքում, 1827 թվականին ավարտել է Կոլումբիայի համալսարանը։ Մասնագիտությամբ իրավաբան է, զբաղվել է փաստաբանի աշխատանքով։ Հետագայում, Ֆիշը մտավ է քաղաքականություն և անդամակցեց Վիգ կուսակցությանը։ 1849 թվականի հունվարի 1-ին ընտրվում է Նյու Յորքի նահանգապետ։
Վիգ կուսակցության կազմալուծումից հետո Ֆիշը անդամակցում է նորաստեղծ Հանրապետական կուսակցությանը։
1869 թվականի մարտի 17-ին, ԱՄՆ նախագահ Ուլիսես Գրանթը Ֆիշին նշանակում է ԱՄՆ պետքարտուղար։ Ֆիշը պաշտոնավարում է մինչև 1850 թվականի դեկտեմբերի 31-ը։
Համիլթոն Ֆիշը մահացել է 1893 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Նյու Յորքի Գարիզոնա թաղամասում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նյու Յորքի նահանգապետներ Կատեգորիա:Իրավաբաններ ըստ երկրի Կատեգորիա:Ամերիկացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Բիտիցա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1710 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բանկերի ներքին վերահսկողություն
Բանկի ներքին վերահսկողության համակարգ - Բանկի կառուցվածքային միավորների կողմից իրականացվող այն աշխատանքների ամբողջությունը, որոնց նպատակն է ապահովել բանկի անվտանգ և արդյունավետ աշխատանքը։ Վերջիններս առաջնորդվում են բանկի համապատասխան մարմինների մշակած կանոնակարգերով, որոնք իրենց հերթին բանկի ընդհանուր քաղաքականության մասն են կազմում։ Ներքին վերահսկողության օղակների նկատմամբ բանկի ղեկավարության վարած քաղաքականությունն է ձևավորում նրանց նկատմամբ վերաբերմունքը բանկում։ Կարևոր է, որ այդ օղակների հետ հարաբերությունները այլ ստորաբաժանումների կողմից լինեն գործընկերային։ Նման համակարգի ստեղծման նպատակը բանկի ընդհանուր վիճակի կայունության ապահովումն է, վտանգավոր երևույթների ժամանակին հայտնաբերումը և դրանց հակազդումը՝ չսպասելով արտաքին հսկողության մարմինների արձագանքին։