Սուրբ_Նշան_եկեղեցի_(Թբիլիսի)
Նորոգություն
18-րդ դարում ծավալված շինարարական աշխատանքների ընթացքն արձանագրված է եղել նաև «Էջմիածնայ տետրակ»-ում, որտեղից ժամանակին ընդօրինակվել է հետևյալը. «Շինեալ ի տանուտէր Ամիրէ և յորդւոյ նորա տանուտէր Ասլամազայ, իսկ զկնի 1703 նորոգեալ ի մէլիք Գիօրկւոյն և զկաթուղիկէն յետոյ շինեալ ի Մէհրապ աղայն Շարիպէկեան 1784։ Տանուտէր Ամիր և որդի տանուտէր Ասլամազն շինեցին ս. Նշանիս ս. Նիկողայոսի եկեղեցին իւր ժամատնով և շրջապատով։ Խօջա Պարխուտարը և կողակից Դարէճանը շինեցին ս. Նշանի զանգակատունը իւր խցովը։ Պարխուտարի դուստր Եագունդը, իւր հօր շինած զանգակատունը քանդվել էր, կրկին նորոգեց իւր խաչով։ Տանուտէր Գիօրգին եկեղեցու պարիսպը յետ քաշեց։ Տան(ուտէր) Ասլամազը և կողակից Շահրուբանը վերստին նորոգեցին եկեղեցին։ Փէրիխանը խաչկալը շինեց։ Մէլիք Գիօրգին վերստին շինեց և նորոգեց ս. Նշանը հիմքից, մեծացրեց կամարաձև և գեղեցիկ յօրինուածով ՌՃԾԲ (1703) թուին, ՌՃՂ (1741)-ին օրհնեցին և պատարագ մատուցին, և այդ տարի մեռաւ մէլիք Գիօրգին։ Մէլիք Գիօրգին և կողակից Խամփէրվանը մի աշուղխանայ շինեցին եկեղեցւոյս յիշատակ։ Ուստայ բանահ Յակոբը, իւր աշակերտ Սարգիսը նուիրեց եկեղեցու շինութեան ժամանակ, որ ծառայութիւն անէ, տարին մի լիտր ձէթ, մի չարէք մոմ։ Խօզօյենց Առաքելն ու կողակիցը եկեղեցւոյս մէկ խցի տեղ և գերեզմանատուն առան։ Ալահղուլունց Մուրատի որդին Մարտիրոսն և Փանոսը ժամատան մեծ դուռը շինեցին։ Անդոյեան Ղզիլեանց Դարէջան և որդիք Գիօրգին և Յարութիւնը մէկ դուքան տուին լուսագին։ Գասպարի որդի Մովսէսը, Յոհանը և Յովսէփը իւրեանց անյիշատակ մեռած քուերորդի Մկրտումի յիշատակին, տունը գրաւ էր մնացել, թափեցին, Մկրտումին եկեղեցում թաղեցին, տունը տուին եկեղեցուն, որ իրանց էլ գերեզմանատուն լինի։ Թէմուրազ արքան տեսնելով առաջին թագաւորաց գրեանքը, իւրեանք ևս նորոգեցին և ղաղավաթլամայ գիր տուին, որ եթէ անյիշատակ մարդ մեռնի, որդի և աղջիկ չմնայ, ինչպէս որ քաղաքացիք կամենան այնպէս անեն, ոչ ինքը ոչ իւր իշխանները իշխելու հրաման չունենան։ Դիւան Օթարը իւր կողակից Խամփէրջանը, որ Էյնալ մէլիքի տղայ Ռոստոմից մէկ դուքան գնեց՝ տուեց Վանքին, ս. Նշանին, Ջգրաշէնին, Նորաշէնին, Մօղնին, Բետղեհէմին, Քամոյենց եկեղեցուն, դուքանի քրեհից ութ մոմապատ մէկ-մէկ ամսէնը մէկ անգամ, որ միշտ յայսմաւուրք կարդան։ Մահտեսի մեծ տէր Նիկողայոսը եկեղեցու դուռը փոխեց նոր տաշած քարով։ Մէհրապ աղայի որդի Ենովք աղան շինեց հրաշալի կաթուղիկէն, կանաչագոյն փայլուն և պայծառ չինարին, հոյակապ և բարձրաբերձ գմբէթով, որ 50 տարուց առաջ եկեղեցին շինուած, բայց չէր լրացած, գլուխը ոսկեզօծ խաչով, գմբէթի տակ բոլորակի վերնատուն, սորա շուրջը 12 առաքեալների և 4 աւետարանիչների պատկերներով զարդարեց, առանց ծախս խնայելու և բեմի երկարութեամբ տնօրինական 7 պատկեր շարեց քանդակուած քարերով» ։ Այսպիսով Սուրբ Նշան եկեղեցին 19-րդ դար է մուտք գործում ճարտարապետական առումով ամբողջացած տեսքով։ Դրանից հետո էլ այն գտնվում էր ծխականների մշտական ուշադրության ներքո, որի արդյունքում այնտեղ մշտապես կատարվում են շինարարական աշխատանքներ։ Դրանցից հայտնի են 1830 թվականին եկեղեցու ներքին ծավալների նկարազարդումը երեցփոխ Ավետիք Փիրոյանի նախաձեռնությամբ, 1837 թվականին շինության ընդհանուր բարեկարգումը, 1861 թվականին մատուռի կառուցումը, ինչպես նաև 1868 թվականի մասնակի այլ նորոգություններ ։ 1833 թվականին սրբատաշ քարով բարեփոխվում է եկեղեցու հարավային ճակատից բացված մուտքը, որի մասին երկլեզվյան (հայերեն և վրացերեն) արձանագրություն է փորագրվում նույն մուտքի ճակատակալ քարին. «Շինեցաւ դուռս ս(ուր)բ եկեղեցւոյ արդեամբ բազմաշխատ աւագ ք(ա)հ(ա)ն(ա)յ տ(է)ր Յովհաննէս Զա|ռափեանին ի յիշատ(ա)կ իւր եւ կենակցոյն, դստերն՝ մէլիք Զուրաբի եւ որդոցն, 1833» ։