cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բահադուր և Սոնա
Պատմություն
1896 թվականի հունվարի 31-ին Նարիմանովը դիմել է Կովկասի գրաքննության կոմիտե՝ թույլատրելու հրատարակել վեպ ադրբեջաներենով։ Նույն տարվա մայիսին Բաքվում տպագրվել է վեպի առաջին մասը։ Միևնույն ժամանակ գիրքը թարգմանվել և տպագրվել է հայերեն՝ Թիֆլիսի «Մուրճ» ամսագրում։ Հայ գրող Վրթանես Փափազյանը հայերեն հրատարակության ներածությունում գրել է, որ «Նարիմանովը հրապարակախոս է, գրող, մեծ ձգտումներով և էներգիայով լեցուն մարդ, ով երդվել է իրեն նվիրել իր ազգի զարգացմանը և լուսավորմանը» ։
1899 թվականի հունվարին Բաքվում հրատարակվել է վեպի երկրորդ մասը։ 1914 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Նարիմանովը ավարտել է «Բահադուր և Սոնա» պիեսի աշխատանքները։ 1915 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Շամախիում բեմադրվել է պիեսը։ Նարիմանովը դիմել է Կովկասի գրաքննության կոմիտե՝ ստանալու թույլտվություն պիեսը Կովկասի այլ քաղաքներում բեմադրելու համար։ Թույլտվությունը ստացել է 1915 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։
Քննադատների արձագանքներ
Գրականագետ Մամեդ Արիֆ Դադաշզադեն նշել է, որ այս վեպում Նարիմանովը առաջին անգամ ադրբեջանական գրականության մեջ նշել է, որ ազգային ատելությունը դարձել է երկու սիրահարների՝ ադրբեջանցի Բահադուրի և հայուհի Սոնայի սիրո ողբերգության պատճառ։ Նրանք ի սրտե սիրել են միմյանց՝ չկարողանալով հաղթահարել «արհեստականորեն մարդկանց կողմից ստեղծված պատնեշները, որոնք բաժանում էին միմյանց» ։ Համաձայն Սովետական մեծ հանրագիտարանի, «Բահադուր և Սոնա» վեպում Նարիմանովը ցույց է տվել, որ «արհեստականորեն ստեղծված ազգային ատելությունը խոչընդոտել է հայ և ադրբեջանցի ժողովուրդների բարեկամությանը» ։
Օպերա
1961 թվականին ադրբեջանցի կոմպոզիտոր Սուլեյման Ալեսկերովը վեպի հիման վրա գրել է «Բահադուր և Սոնա» օպերան։ Լիբրետիստներ Շիհալի Կուրբանովը և Աֆրասիյաբ Բադալբեյլին համապատասխանեցրել են ստեղծագործությունը՝ ժամանակակից օպերային պահանջներին։ Մասնավորապես, ներմուծվել է Գյանջայի հարուստ ընտանիքի կյանքը, որտեղ ցուցադրվում էր «բարձրաշխարհիկ հասարակության» կյանքը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1896 վեպեր Կատեգորիա:Ադրբեջանական գրքեր
Սոլմաս
Սոլմաս (Солмас), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յարոսլավլի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Սոգա գետի ձախ ափից 50 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 16 կմ, ավազանի տարածքը 33,4 կմ2 է։
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Օլիվիեր Սթրեբելե
Օլիվիեր Սթրեբելե (Olivier Strebelle, ), բելգիացի քանդակագործ։
Սոլմաս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Օլիվիեր Սթրեբելե
Նրա մոնումենտալ (սովորաբար բրոնզե) քանդակները զարդարել են ինչպես Բրյուսելի, այնպես էլ` Գերմանիայի, Իսրայելի, Իտալիայի, Ռուսաստանի, Սինգապուրի, Շվեյցարիայի և ԱՄՆ-ի շատ հասարակական վայրեր։
Սթրեբելեն ավելի քան 65 տարի հայտնի է եղել որպես նկարիչ, և նրա աշխատանքները գտնվում են ամբողջ աշխարհում` մասնավոր հավաքածուներում և հանրային վայրերում։
Նրա քանդակներից «Եվրոպայի առևանգումը» (L'Enlèvement d'Europe) 2002 թվականից ցուցադրվում է Մոսկվայի Եվրոպայի հրապարակում։
Սթրեբելեն մահացել է 2017 թվականի հուլիսի 29-ին, Բրյուսելում, 90 տարեկանում ։
Մարզիկների ծառուղի
Մարզիկների ծառուղին քանդակը պետք է նվեր լիներ Բելգիայից Պեկինին, սակայն դրա պատրաստումը ժամանականին չի ավարտվել։ Քանդակի բացումը տեղի է ունեցել Օլիմպիական խաղերի ավարտից կարճ ժամանակ անց, և այն արժեցել է ավելի քան 5 միլիոն եվրո։
Աբստրակտ ինստալյացիան բաղկացած է 5 գլանաձև փայլող, չժանգոտվող պողպատե մոդուլներից, որոնք հասնում են մինչև 20 մ բարձրության և 100 մ երկարության (քաշը՝ 120 տոննա), և այն կոչված էր հնչեցնել Օլիմպիական զանգերը։
Մարզիկների ծառւղին քանդակի պատրաստման ընթացքում միմյանց հետ համագործակցել են Université Libre de Bruxelles, Tsinghua University համալսարանների լաբորատորիաները, մետաղյա շրջանակներում վարպետացած ֆրանսիական ճարտարագիտական խորհրդատվական մի ընկերություն և գերմանական ծրագրային Sofistik ընկերությունը։
Կայք (այլ կիրառումներ)
Կայք եզրը կարող է վերաբերել՝
Էնգին Արըք
Էնգին Արըք (Engin Arık, ), թուրք ֆիզիկոս, տարրական մասնիկների ֆիզիկայի մասնագետ ։ Եղել է Բոսֆորի համալսարանի փորձարարական տարրական մասնիկների ֆիզիկայի խմբի ղեկավար, պրոֆեսոր  ։
Կենսագրություն
Էնգին Արըքը ծնվել է 1948 թվականին Ստամբուլում։ 1969 թվականին Ստամբուլի համալսարանից ստացել է մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի բակալավրի աստիճան, 1971 թվականին՝ գիտությունների դոկտորի, 1976 թվականին Փիթսբուրգի համալսարանից (ԱՄՆ)՝ փորձարարական տարրական մասնիկների ֆիզիկայի մասնագետի գիտական աստիճան ։ Հետդոկտորական հետազոտություններն իրականացրել է Լոնդոնի համալսարանի Ուեսթֆիլդ քոլեջում։
1979 թվականին վերադարձել է Թուրքիա, դարձել է Բոսֆորի համալսարանի ֆակուլտետի անդամ։ 1983 թվականին թողել է համալսարանական գործունեությունը և երկու տարի աշխատել Control Data Corporation-ում։ 1988 թվականին դարձել է Բոսֆորի համալսարանի պրոֆեսոր։
1997-2000 թվականներին Թուրքիայի կառավարության հանձնարարությամբ Էնգին Արըքը Թուրքիան ներկայացրել է Վիեննայի ՄԱԿ-ի Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալությունում (IAEA) կայացած Միջուկային զենքի փորձարկման համապարփակ արգելման պայմանագրի նստաշրջանների ժամանակ ։
Էնգին Արըքը եղել է ATLAS էքսպերիմենտի և CAST համագործակցությունների անդամ Շվեյցարիայում։
Բերզավան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի լեռնաշղթաներ Կատեգորիա:Արևմտյան Ադրբեջան նահանգ
Էնգին Արըք
Կենսագրություն
Արըքը զոհվել է 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին Atlasjet Flight 4203 ավիավթարի ժամանակ ։
Ընտանիք
Ամուսնացած է եղել Բոսֆորի համալսարանի պրոֆեսոր Մեթըն Արըքի հետ։ Ունեցել են երկու երեխա ։
Հիշատակ
Էնգին Արըքի անունով է կոչվում Թուրքիայի Անկարայի շրջանի Ենիմահալ համայնքի փողոցներից մեկը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրք ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Փիթսբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված անձինք Կատեգորիա:Ոչ գեղարվեստական ժանրի թուրք գրողներ Կատեգորիա:Թուրք ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Բոսֆորի համալսարանի դասախոսներ
Տունը, որ կրակում էր
«Տունը, որ կրակում էր», առաջին գեղարվեստական ֆիլմը, որ նկարահանվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությունում։ Այն Արցախյան գոյամարտին նվիրված գեղարվեստական ֆիլմաշարի առաջին ֆիլմն է ։ Նկարահանվել է Աշոտ Բեգլարյանի համանուն պատմվածքի հիման վրա և հիմնված է իրական դեպքերի վրա ։
Ֆիլմի մասին
«Տունը, որ կրակում էր» ֆիլմն էկրան է բարձրացել 2009 թվականին։ Նրա տևողությունը կազմում է 20 րոպե։ Ֆիլմի ռեժիսորը, պրոդյուսերը և օպերատորը եղել է Գեորգի Ղազարյանը, ով երկար տարիներ աշխատել է որպես ֆոտոլրագրող և հեռուստալրագրող, վավերագրական ֆիլմերի ռեժիսոր։ Նա հիմնադրել և ղեկավարել է «ԼՂՀ ճակատային լրագրողների լիգան»։ Ֆիլմը նկարահանվել է Արցախի Հանրապետության պաշտպանության նախարարության աջակցությամբ, տեխնիկական աջակցություն է ցուցաբերել Արցախի հանրային հեռուստատեսությունը, ֆինանսական աջակցություն՝ գործարար Կարեն Բաղդասարովը ։
Սցենարի համար հիմք է ծառայել ղարաբաղցի գրող և լրագրող, ղարաբաղյան պատերազմի մասնակից, ИА REGNUM-ի լրագրող Աշոտ Բեգլարյանի համանուն պատմվածքը, որում պատմվում է իրական դեպք Ղարաբաղա-ադրբեջանական պատերազմից. ծեր մարդը, ցուցաբրելով հերոսություն, պաշտպանում է իր տունը ։ Ֆիլմում պատկերված իրադարձությունները տեղի են ունեցել 1992 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի Մարտակերտի շրջանի Կիչան գյուղում ։ Ֆիլմի գլխավոր դերում նկարահանվել է Արցախյան գոյամարտի մասնակից, Ստեփանակերտի Վահրամ Փափազյանի անվան դրամատիկական թատրոնի դերասան Մարտին Ալոյանը ։
Նախատեսվում էր, որ ֆիլմի պրեմիերան կկայանա այն զորամասում որի զինվորները ակտիվ մասնակցություն են ունեցել նկարահանման աշխատանքներին։ Ավելի ուշ այն կներկայացվի Ստեփանակերտում։ Նախատեսվում է նաև ֆիլմը ներկայացնել «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնում ։
Սյուժե
1992 թվականի ամռանը Լեռնային Ղարաբաղի Մարտակերտի շրջանում տեղի են ունենում թեժ մարտեր։ Ճեղքելով հայերի պաշտպանությունը՝ թվով հայերին մի քանի անգամ գերազանցող թշնամին մտնում է Կիչան գյուղ։ Կանայք, երեխաներն ու ծերերը հեռանում են անտառ։ Նրանց հետևից հեռանում է նաև գյուղի պաշտպանական ջոկատը։ Նահանջում են բոլորը, բացի 82-ամյա մի ծերունուց, ով ձեռքն է առնում զենքը և տեղավորվում հայրենի տան տանիքում՝ պատրաստվելով դիմադրել գյուղ մտնող թշնամուն։ Երբ գյուղ են մտնում ադրբեջանական զինվորները, ծերունին սպանում է նրանցից մի քանիսին։ Չկարողանալով գրավել տունը՝ թշնամին հրդեհում է այն. տան հետ միասին ողջակիզվում է նաև ծերունին։
Հետաքրքրի փաստեր
Ֆիլմի նկարահանումները տեղի են ունեցել Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Խրամորթ գյուղում և տևել են 2 ամիս ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2009 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
We Wish You a Merry Christmas
"We Wish You a Merry Christmas", անգլիական Սուրբ ծննդյան երգ՝ Մեծ Բրիտանիայի հյուսիս-արևմուտքից։
Nineteenth-century-ի տարբեր աղբյուրներում ասվում է, որ Անգլիայի արևմտյան մասում "figgy pudding"-ը փոխարինել է չամիչով կամ սերուցքով պուդինգին, որը չի պարունակում թուզ։
Տարբերակ 1
We wish you a Merry Christmas We wish you a Merry Christmas We wish you a Merry Christmas And a Happy New Year!
Good tidings we bring To you and your kin We wish you a Merry Christmas And a Happy New Year!
(Շատ տարբերակներ օգտագործվել են որպես "glad tidings"-ը փոխարինվել է "good tidings"-ի )
Now bring us some figgy pudding, Now bring us some figgy pudding, Now bring us some figgy pudding, And bring some out here
Կրկներգ
For we all like figgy pudding, We all like figgy pudding, For we all like figgy pudding, So bring some out here
And we won't go until we've got some We won't go until we've got some We won't go until we've got some So bring some out here
Տարբերակ 3
We wish you a Merry Christmas We wish you a Merry Christmas We wish you a Merry Christmas and a Happy New Year.
Կրկներգ Good tidings we bring for you and your kin, Good tidings for Christmas and a Happy New Year.
Oh bring us some figgy pudding (x3) and bring it right here.
Կրկներգ
And we won't go until we've got some (x3) so bring some out here.
Կրկներգ It's a season for music (x3) and a time of good Cheer.
Տարբերակ 4
We wish you a Merry Christmas We wish you a Merry Christmas We wish you a Merry Christmas and a Happy New Year.
Կրկներգ Good tidings to you, where ever you are Good Tidings at Christmas and a Happy New Year
(The first line of the Կրկներգ can also be rendered as "Good tidings we bring, to you of good cheer")
Now bring us some figgy pudding Now bring us some figgy pudding Now bring us some figgy pudding and bring it right here
Կրկներգ
now bring some tea and breakfast now bring some tea and breakfast now bring some tea and breakfast and bring it right here
Christmas time is coming, Christmas time is coming Christmas time is coming It soon will be here
Նժույգն ու սարսափահար եղնիկը
«Նժույգն ու սարսափահար եղնիկը (Конь и трепетная лань), Անտոն Պավլովիչ Չեխովի պատմվածքը` գրված 1885 թվականին։ Առաջին անգամ հրապարակվել է 1885 թվականին «Պետերբուրգյան թերթում» № 219, 1885 թվականի օգոստոսի 12-ին Ա. Չեխոնտե ստորագրությամբ ։
Հրապարակումներ
Անտոն Պավլովիչ Չեխովի «Նժույգն ու սարսափահար եղնիկը» պատմվածքը գրվել է 1885 թվականին, առաջին անգամ հրապարակվել է «Պետերբուրգյան թերթում» № 219, 1885 թվականի օգոստոսի 12-ին Ա. Չեխոնտե ստորագրությամբ տպագրվել է «Խայտաբղետ պատմվածքներ ժողովածուում։
Հեղինակը պատմվածքի վերնագրի համար օգտագործել է Ալեքսանդր Պուշկինի «Պոլտավա» պոեմը` «Բեռնասայլին լծել են մի նժույգ և դողդոջուն եղնիկին»։
Չեխովի կենդանության օրոք պատմվածքը թարգմանվել է սերբախորվաթերեն։
Սյուժե
Պատմվածքի գործողությունները տեղի են ունենում փոքրիկ գավառական քաղաքում։ Մի անգամ գիշերով Ֆիբրով ամուսինների քունը չէր տանում։ Կինը՝ Կատյան սկսեց նախատել ամուսնուն Վասյային, որ նա միշտ տուն է գալիս հարբած։ Ամուսինը, որ աշխատում էր լրագրող-հաղորդավար, արդարանում է, որ իր մասնագիտությունն այնպիսին է, որ չի կարող չխմել ընկերների և այցելուների հետ, այլապես չես կարող նրանցից տեղեկություններ ստանալ։ Կինը համոզում է Վասյային թողնել այդ աշխատանքը, քանի որ նա անլուրջ գրող է, ինչ որ լրագրող, որ դատարկ բաներ է գրում։ Նա ասում է «Լավ կլիներ, որ ամուսինը շատ փող աշխատեր, ամսական երկու հարյուրից երեք հարյուր ռուբլի, թէ չէ ստանում ես հիսուն ռուբլի, այն էլ անկանոն։ Մենք ապրում ենք աղքատ և կեղտոտ, տանից լվացքատան հոտ է գալիս, շուրջբոլորը արհեստանոցներ են և բնակվում են անառակ կանայք։ Ամբողջ օրը լսում ես անպարկեշտ խոսքեր և երգեր։ Ոչ կահույք ունենք, ոչ էլ սպիտակեղեն, դու հագնվում ես անպարկեշտ, աղքատ, տանտիրուհին կշտամբում է քեզ, ես էլ ապրում եմ դերձակուհուց վատ, կերակրվում ենք օրավարձով բանվորից վատ …»
Վասյան պատասխանում է, որ իրենք շուտով լավ կապրեն, երբ իրեն աշխատանքի կվերցնեն «Հավկուրություն» հրատարակչությունում։ Փոխադարձ հակաճառություններից որոշ ժամանակ անց, Վասյան դուրս է գալիս սենյակից և երկու րոպե անց վերադառնում տարուբերվելով, փնթփնթալով և դեմքին սարսափի արտահայտությամբ։ Կինը նորից սկսում է մտածել լավագույնի մասի և չի նկատում թե ինչպես քնեց։ Կեսօրին արթնանում է քնից և տեսնում, որ ամուսինը կողքին չէ։ Նա վստահ է, որ Վասյան նորից երեկոյան վերադարձել է հարբած վիճակում և չի ցանկանում խնդրել քեռուն, ամուսնու համար հարմար գործ գտնելու։
Գրականություն
Կատեգորիա:1885 գրքեր Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:1885 պատմվածքներ
Նիկոլկա Պերվայա
Նիկոլկա Պերվայա (Николка Первая), գետ Կամչատկա թերակղզի, Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 14 կմ։ Ավազանի տարածքը 50 կմ2։ Թափվում է Կամչատկա գետի աջ ափին՝ 379 կմ հեռավորության վրա։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Սոեկշա
Ջրագրության տվյալներ
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Հետերոցիկլիկ միացություններ
Կենսաբանական համակարգերում նյութափոխանակությանը մասնակից միացությունների զգալի մասը ունի ունի ցիկլիկ կառուցվածք, կամ կառուցվածքային հատված։ Ցիկլերը տարբերվում են չափսերով, հետերոատոմների տեսակով և քանակով և այլն։ Հետերոցիկլիկ միացությունների դասակարգումը կատարվում է ըստ ցիկլում ատոմների և հետերոատոմների թվի, հետերոատոմների տեսակի (ազոտ,թթվածին,ծծումբ պարունակող),հետերոցիկլերի թվի (կոնդեսացված)։ Բոլոր նշված դեպքերում նաև, ըստ հագեցվածության՝ հագեցած, չհագեցած, արոմատիկ ։
Կենսաբանական համակարգերում առավել տարածված են 5 և 6 անդամանի ազոտ, թթվածին, ծծումբ (O,S,N) պարունակող հետերոցիկլերը։ Նշված տարրերի վալենտային անկյունները համարյա չեն տարբերվում նույն հիբրիդացման վիճակում գտնվող (sp2</tt> կամ sp3</tt>) ածխածնի վալենտային անկյուններից, տարրերի չափսերն էլ մոտ են։ Դա է պատճառը, որ « -CH2 » կամ « -CH= » խմբի փոխարինումը օրգանոգեն տարրերի չի անդրադառնում ցիկլի լարվածության վրա։ Հագեցած միացությունների ռեակցիաները ընթանում են ցիկլի բացումով ։
Մեծ չափերի հագեցած հետերոցիկլիկ միացությունները իրենց հատկություններով նման են համապատասխան հետերոատոմ պարունակող ացիկլիկ միացություններին ։
Չհագեցած հետերոցիկլերը (1,4-դիօքսեն, պիրազոլին և այլն) անկայուն են, հազվադեպ են հանդիպում կենսաբանական համակարգերում, բայց լայն կիրառում են գտել դեղագործական քիմիայում։
Կենդանի օրգանիզմում գործող բնական ծագում ունեցող մեծ թվով ֆիզիոլոգիական ակտիվ միացությունների կազմում ընդգրկված են արոմատիկ հետերոցիկլեր։ Բացի այդ, բնական և սինթետիկ դեղանյութերի մեծ մասը նույնպես պարունակում են հետերոցիկլեր։
Մեկ հետերոատոմ պարունակող հինգանդամանի ցիկլեր
Այս խմբին են պատկանում 5-անդամանի արոմատիկ հետերոցիկլերի միացություններ՝ պիրոլը, թիոֆենը, ֆուրանը, որոնք գենետիկորեն կապված են միմյանց հետ և որոշակի պայմաններում փոխարկվում են մեկը մյուսի։ Յուրևի կողմից մշակված եղանակի դեպքում փոխարկումները կատարվում  են 400°С կատալիզատորի (Al2O3,ալյումինի օքսիդի) առկայությամբ։ Այս միացությունների պատկանում են, այսպես կոչված,π-ավելցուկային միացությունների շարքին, քանի որ էլեկտրոնային խտությունը ցիկլում բարձր է։ Դրանով է պայմանավորված.բենզոլի համեմատ ավելի մեծ նախասիրությունը էլեկտրաֆիլ տեղակալման ռեակցիաների նկատմամբ և օքսիդանալու ավելի մեծ հնարավությունը։
Պիրոլը հինգանդամանի ազոտ պարունակող հետերոցիկլ է։ Անգույն, ջրում անլուծելի, օդում արագ մգանում է խեժերի առաջացման հետևանքով։ Պիրոլում և այլ հետերոցիկլերում ատոմները համարակալում են, սկսած հետերոատոմից։ Ածխածնի ատոմները ընդունված է նշել նաև α,β-տառերով։
Պիրոլի արոմատիկությունը պայմանավորված է հարթ 6-էլեկտրոնային π-համակարգով, որոնցից չորսը պատկանում են 4 sp2</tt> հիբրիդացման վիճակում գտնվող ածխածիններին, իսկ երկուսը- ազոտի pz օրբիտալի չբաշխված էլեկտրոնային զույգն է։ Նման էլեկտրոնային վիճակում գտնվող ազոտը կոչվում է պիրոլային։ Այսպիսով, պիրոլի ազոտի էլեկտրոնները չեն կարող նախընտրություն ցուցաբերել պրոտոն միացնելու գործում, այսինքն պիրոլը չի ցուցաբերում հիմնային հատկություններ։ Ավելին, փոխազդելով ալկալիական մետաղների հետ առաջացնում են աղեր՝ ցուցաբերելով թթվային հատկություններ։ Պիրոլի աստիճանական վերականգնումը կատարվում է ուժեղ վերականգնիչների ազդեցության պայմաններում։
Պիրոլի ոչ լրիվ հիդրման պրոդուկտները զգալիորեն տարբերվում են հատկություններով համապատասխան ացիկլիկ միացություններից և, սովորաբար անկայուն են։ Պիրոլիդինը ցիկլիկ երկրորդային ամին է՝ օժտված ուժեղ հիմնային հատկություններով։ Պիրոլիդինը մտնում է մի շարք կարևորագույն բնական միացությունների, դեղամիջոցների, որոշ ալկալոիդների (նիկոտին, կոկաին, ատրոպին),պրոլին և օքսիպրոլին α-ամինաթթուների և այլ միացությունների կազմի մեջ։ Պիրոլի ածանցյալներից առավել կարևոր նշանակություն ունեն, այսպես կոչված, տետրապիրոլային միացությունները, որոնց հիմքը կազմում է պորֆինի մակրոցիկլիկ օղակը։ Պորֆինը կայուն արոմատիկ համակարգ է։ Պորֆինի հարթ մակրոցիկլիկ զուգորդված համակարգի մեջ ընդգրկված է 26 էլեկտրոն։ Զուգորդման էներգիայի մեծությունը (840 կՋ) վկայում է պորֆինի բարձր կայունության մասին։ Պորֆինը հեմի կառուցվածքային հիմքն է, որը մի շարք սպիտակուցների գործունեության համար անհրաժեշտ ոչ սպիտակուցային (պրոստետիկ) հատվածն է։ Հեմ պարունակող սպիտակուցներն են թթվածին փոխադրող հեմոգլոբինները, էլեկտրոն փոխադրող ցիտոքրոմները, մի շարք ֆերմենտներ։ Տետրապիրոլների առավել կարևոր հատկությունը մետաղների հետ կոմպլեքսների առաջացումն է։ Բոլոր մետաղի իոն պարունակող զուգորդված տետրապիրոլները ուժեղ գունավորված են՝ պորֆինները-կարմիր կամ մանուշակագույն, քլորինները-շագանակագույն կամ կանաչ, կորինները-վարդագույն։
Քանի որ տետրապիրոլներն ունեն ընդարձակ π-համակարգ, նրանք զգայուն են էլեկտրաֆիլների ազդեցության նկատմամբ։
Նյութափոխանակության արդյունքում հեմի կատաբոլիզմի հետևանքով առաջանում են լեղապիգմենտներ, բիլիռուբինի ազատ և կապված ձևերը։
Ինդոլ կամ բենզպիրոլը, պիրոլի ածանցյալներից է, կոնդեսացված հետերոցիկլիկ արոմատիկ միացություն է, հատկություններով հիշեցնում է պիրոլին։ Առավել ռեակցիոնունակ է պիրոլի β-դիրքը (էլեկտրաֆիլ տեղակալում)։ Ինդոլի կարևոր ածանցյալներն են ամինաթթու՝ տրիպտոֆան, նեյրամեդիատոր՝ սերոտոնինը։
Հինգանդամանի մեկ թթվածնի ատոմ պարունակող արոմատիկ ցիկլը՝ ֆուրանը, հանդիպում է ֆուրացիլին, ֆուրազոլիդոն էֆեկտիվ հակաբորբոքային դեղանյութերի կազմում։ Հինգանդամանի մեկ ծծմբի ատոմ պարունակող արոմատիկ հետերոցիկլիկ միացությունը՝ թիոֆենը, իր հատկություններով մոտ է բենզոլին և առաջին անգամ անջատվել է քարածխային խեժից։ Թիոֆենի վերականգնման արդյունքում (պալադիումի ներկայությամբ) առաջանում է տետրահիդրոթիոֆեն։
Թիոֆենի ածանցյալները մտնում են իխթիոլ քսուկի կազմի մեջ, ունեն հակաբորբոքային, անտիսպետիկ և տեղային անզգայացնող ազդեցությունԼՏետրահիդրոթիոֆենի օղակը մտնում է վիտամին H-ի (բիոտինի) կառուցվածքի մեջ։
Երկու և ավելի հետերոատոմ պարունակող հինգանդամանի հետերոցիկլեր
Այս ցիկլերը ավելի կայուն են, ավելի ցածր ակտիվություն են ցուցաբերում էլեկտրաֆիլ տեղակալման ռեակցիաներում։ Հակված են տաուտոմեր (հավասարակշռային դինամիկ իզոմերիա) փոխարկերպումների և միջմոլեկուլային ջրածնական կապերի առաջացմանը։ Ազոտի երկու ատոմ պարունակող և կենսաբանական կարևոր դեր ունեցող ներկայացուցիչներից են իմիդազոլը և պիրազոլը։
Իմիդազոլի կազմի մեջ մտնող ատոները տարբերվում են իրենց հատկություններով։ Արոմատիկ համակարգին իր չբաշխված էլեկտրոնային զույգը տրամադրող ազոտը կոչվում է պիրոլային ազոտ և ցուցաբերում է թույլ թթվային հատկություն, իսկ համակարգին մեկ էլեկտրոն տրամադրող ազոտը անվանվում է պիրիդինային ազոտ և դրսևորում է թույլ հիմնային հատկություն։ Հանդիսանալով միաժամանակ պրոտոնների և դոնոր և ակցեպտոր, իմիդազոլի մոլեկուլները փոխազդում են միմյանց հետ։
Առավել կարևոր է իմիդազոլի ունիկալ հատկությունը, փոխազդելով ջրի մոլեկուլների հետ, առաջացնելով ջրածնական կապեր, բարձրացնելով նրա նուկլեաֆիլ ակտիվությունը։
Այս և այլ մեխանիզմները կարևոր են ակտիվ կենտրոնում հիստիդին պարունակող հիդրոլիտիկ ֆերմենտների գործունեության համար։
Պիրազոլ-իմիդազոլի իզոմերն է։ Բնության մեջ ածանցյալները չեն հայտնաբերվել։ Առավել կարևոր է նրա ածանցյալ՝ պիրազոլոն-5,որի հիման վրա ստեղծվել են անտիպիրին, ամիդոպիրին, անալգին դեղամիջոցները։
Երկու տարբեր հետերոատոմով հինգանդամանի հետերոցիկլերի խմբին են պատկանում օքսազոլը, թիազոլը, թիազոլիդինը և այլն։
Թիազոլը վիտամին B1-ի կառուցվածքային միավորն է։
Թիազոլիդինը մտնում է անտիբիոտիկ՝ պենիցիլինի կազմի մեջ։
Տետրազոլը ազոտի չորս ատոմ պարունակող միացություն է, մտնում է դեղանյութերի կառուցվածքի մեջ, օրինակ, սրտի հիվանդությունների ժամանակ կիրառվող 1,5-պենտամեթիլեն-տետրազոլի-կորազոլի կազմի մեջ։
Մեկ հետերոատոմ պարունակող վեցանդամանի հետերոցիկլեր
Վեց անդամանի ազոտի մեկ ատոմ պարունակող ցիկլը կոչվում է պիրդին։
Պիրիդինը յուրահատուկ տհաճ հոտով, թունավոր, անգույն հեղուկ է, եռման ջերմաստիճանը 115°С։ Գոլորշիների ներշնչումը բերում է նյարդային համակարգի ծանր ախտահարումների։
Պիրիդինը արոմատիկ հետերոցիկլիկ միացություն է, ցուցաբերում է թույլ հիմնային հատկություններ։ Պիրիդինի ազոտի չբաշխված էլեկտրոնային զույգը չի մասնակցում π-էլեկտրոնային համակարգի առաջացմանը։
Պիրիդինը բենզոլի համեմատ ավելի հեշտ է վերականգնվում, առաջացնելով հեքսահիդրոպիրիդին (պիպերիդին),որի ածանցյալներից է հզոր ցավազրկիչներից (անեսթետիկներից) մեկը, պրոմեդոլը։
Պիրիդինի ածանցյալներից է պիրիդին-β-կարբոնաթթուն, որը իր ամիդի (նիկոտինամիդի) հետ միասին հանդիսանում է վիտամին PP-ն։ Վիտամին PP-ի անբավարարության դեպքում զարգանում է պելագրա հիվանդություն։ Նիկոտինամիդը մտնում է օքսիդավերականգնման ռեակցիաները կատալիզող ֆերմենտների կոնֆերմենտների, ՆԱԴ-ի և ՆԱԴՖ-ի կազմի մեջ։
Պիրդինի ցիկլը հանդիսանում է նաև վիտամին B6-ի՝ պիրիդօքսալի և պիրիդօքսամինի, կառուցվածքային հիմքը։ Նրա ֆոսֆորական ածանցյալը՝ պիրիդօքսալֆոսֆատը, հանդես է գալիս որպես տրանսամինազների և դեկարբօքսիլազների կոնֆերմենտ։
Պիրիդինի ցիկլը մտնում է նաև մի շարք դեղանյութերի կազմի մեջ։ Նրա ածանցյալները ցուցաբերում են հզոր ֆիզիոլոգիական ակտիվություն, օրինակ՝ կորդիամինը, որը լայն կիրառում ունի սրտաբանության մեջ։ Պիրիդինի-4-կարբօքսիածանցյալը՝ իզոնիկոտինաթթուն, նախանյութ է ծառայում հակատուբերկուլյոզային դեղանյութերի՝ տուբազիդի և ֆտիվազիդի սինթեզում։
Երկու հետերոատոմ պարունակող վեցանդամանի հետերոցիկլեր
Այս խմբին են պատկանում պիրիմիդինը (1,3-դիազին) և պիրազինը (1,4-դիազին)։
Պիրիմիդինի կազմի մեջ մտնում են երկու պիրիդինային բնույթի ազոտի ատոմներ, որոնց շնորհիվ պիրիդինի համեմատ նա ավելի ցածր ակտիվություն է ցուցաբերում։ Բնության մեջ կենդանի օրգանիզմներում առավել տարածված են պիրիմիդինի հիդրօքսի- և ամինա- ածանցյալները՝ ուրացիլը, թիմինը, ցիտոզինը։ Նրանք հանդես են գալիս լակտիմ-լակտամ տաուտոմեր ձևով։
Ցիտոզինի համար բնորոշ է նաև ամին-իմինային տաուտոմերիա։
Այս երեք միացությունները կրում են «պիրիմիդինային ազոտային հիմքեր» անվանումը և մտնում են նուկլեոզիդների, նուկլեոտիդների, նուկլեինաթթուների կազմի մեջ։ Պիրիմիդինային ազոտային հիմքերը ջրում լուծվող, հալման բարձր ջերմաստիճան ունեցող նյութեր են։ Նրանց համար բնորոշ է ամուր միջմոլեկուլային ջրածնական կապերի առաջացումը։ Նման փոխազդեցությունները կարևոր դեր ունեն նուկլեինաթթուների կառուցվածքի ձևավորման համար։
Պիրիմիդինի ածանցյալը վիտամին B1-ի, թիամինի կառուցվածքային հատվածն է։ Պիրիմիդինի ցիկլը մտնում է նաև մեծ թվով դեղանյութերի, օրինակ՝ բարբիտուրաթթվի և նրա ածանցյալների կազմի մեջ։
Կոնդեսացված հետերոցիկլեր
Կենսաբանական համակարգերում առավել կարևոր նշանակություն ունեն բիցիկլիկ հետերոցիկլեր պուրինի և պտերիդինի ածանցյալները։ Պուրինը արոմատիկ համակարգ է, կայուն օքսիդիչների նկատմամբ, ամֆոտեր։ Կենսաբանական համակարգերի համար առավել մեծ նշանակություն ունեն պուրինի ամինա- և հիդրօքսի-ածանցյալները։
Մետաբոլիզմի արդյունքում պուրինային հիմքեր պարունակող միացությունները վերածվում են հիպոքսանտինի, քսանտինի և միզաթթվի։
Հիդրօքսիպուրինների մոտ նույնպես հնարավոր է լակտիմ-լակտամային տաուտոմերիա։
Միզաթթվային աղերը կոչվում են ուրատներ։ Պուրինային աղերը վատ լուծելի են և որոշ հիվանդությունների դեպքում կուտակվում են մաշկում, հոդերում (հոդատապ (պոդագրա),երիկամներում, միզուղիներում, միզապարկում)։
Պտերիդինը, նույնպես արոմատիկ համակարգ է, կայուն օքսիդիչների հանդեպ, ցուցաբերում է հիմնային հատկություններ, մտնում է ֆոլաթթվի և վիտամին B2-ի (րիբոֆլավին) կազմի մեջ, որպես կառուցվածքային հատված։ Նշված վիտամինների ածանցյալները հանդիսանում են կոնֆերմենտներ և դրանով է պայմանավորված նրանց կարևոր կենսաբանական դերը։
Ալկալոիդներ։ Բուսական ծագում և հզոր ֆիզիոլոգիական ազդեցություն ունեցող ազոտ պարունակող հետերոցիկլիկ միացությունները կոչվում են ալկալոիդներ, քանի որ ջրային լուծույթներն ունեն հիմնային ռեակցիա։ Ներկայումս ուսումնասիրված է հազարավոր ալկալոիդների կառուցվածք։ Նրանց մեծամասնությունը դառնահամ է, մեծ քանակները թունավոր են (տոքսիկ) մարդու և կենդանիների համար։ Նրանցից երկուսը՝ կոֆեինը և նիկոտինը հզոր բիոստիմուլյատորներ են։
Խինինը, որն օգտագործվում է որպես դառնության ստանդարտ, երկար տարիներ շարունակ մալարիայի բուժման միակ էֆեկտիվ դեղամիջոցն էր։ Նրա նույնիսկ 10−6M կոնցենտրացիայի դեպքում լուծույթները դառնահամ են։
Կոֆեինը պուրինային ալկալոիդ է։ Պուրինային ալկալոիդները նույնպես լայն տարածում և կիրառություն ունեն, օրինակ քսանտինի մեթիլ ածանցյալները՝
Հերոինը, որը մոտ է իր ազդեցությամբ մորֆինին, ստացվում է սինթետիկ ճանապարհով և օրգանիզմում, կորցնելով CH3C=O խմբերը, վերածվում է մորֆինի։ Հզոր տեղային անզգայացման հատկություն է ցուցաբերում կոկաինը, որը նույնպես բնական ծագում ունեցող ալկալոիդ է, ներծծվելով լորձաթաղանթներով առաջացնում է էյֆորիա։
Տես նաև
Կատեգորիա:Նյութափոխանակություն
Դաֆնա Գրունևելդ
Դաֆնա Գրունևելդ (Daphne Groeneveld, ), հոլանդացի մոդել։ Ավելի հայտնի դարձավ 2010 թվականին Vogue Paris ամսագրի դեկտեմբեր-հունվար համարի շապիկին հայտնվելիս՝ Թոմ Ֆորդի հետ հայտնվելուց հետո։
Կարիերա
Գրունվելդը ծնվել է Լեյդերդորպում և առաջին անգամ բացահայտվել է այն ժամանակ, երբ մոդելային գործակալություններից մեկը նրան հարցրել է, թե նա կցանկանար դառնալ մոդել ։ 2010 թվականին Միլանում մասնակցել է աշուն-ձմեռ հավաքածուների ցուցադրությանը։ 2011 թվականին ճանաչվել է լավագույն հոլանդացի մոդել՝ Marie Claire Netherlands Fashion Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ։
Նկարահանվում է Միու Միու, Ժիվանշի, Վերսաչե, Louis Vuitton, Քելվին Քլայն Sheer Beauty Fragrance և Դիոր ապրանքանիշների գովազդների համար ։
Գրունևելդը հայտնվել է Vogue Paris, i-D, Numero, Vogue Japan, Vogue Russia, Vogue Korea, LOVE և V ամսագրերի շապիկին։
Նա քայլել է այնպիսի դիզայներների համար, ինչպիսիք են՝ Աննա Սուին, Chanel-ը, Դիորը, Դոնա Կարանը, Էմիլիո Պուչին, Etro-ն, Ֆենդին, Gucci-ն, Ջեյսոն Վուն, Ջոն Գալիանոն, Կարլ Լագերֆելդը, Lanvin-ը, Louis Vuitton-ը, Մարկ Ջակոբսը, Պրադան, Ռոբերտո Կավալին, Shiatzy Chen-ը և Վերսաչին։
2013 թվականի Models.com կայքի «Թոփ 50 մոդելներ» ցուցակում զբաղեցրել է 23րդ հորիզոնականը։
Նա H&M ապրանքանիշի աշուն/ձմեռ 2012 հավաքածուի դեմքն էր ։
Գելենի
Գելենի, լեռ Երևանի նահանգի Ալեքսանդրապոլ գավառում։ Գործածական է ռուսական աղբյուրներում ։
Վալյե Վիեխո (դեպարտամենտ)
Վալյե Վիեխո (Departamento de Valle Viejo), դեպարտամենտ Արգենտինայում, Կատամարկա պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 540 կմ2։ Ըստ վիճակագրության Ազգային ինստիտուտի և Արգենտինայի բնակչության 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ դեպարտամենտի բնակչությունը կազմում է 27242 մարդ՝ 2001 թվականի 23707-ի փոխարեն, որը կազմում է 14,9% աճ ։ Բնակչության խտությունը՝ 50,45 մարդ/կմ2։ Վարչական կենտրոնը Սան-Իսիդրոն է։
Դաֆնա Գրունևելդ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հոլանդացի մոդելներ Կատեգորիա:Ֆոտոմոդելներ
Վալյե Վիեխո (դեպարտամենտ)
Աշխարհագրություն
Դեպարտամենտը գտնվում է Կատամարկա պրովինցիայի հյուսիսում։ Սահմանակից է՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինայի դեպարտամենտներ
Գելենի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Akamai Technologies
Akamai Technologies, վեբ-կայքեր արագացնող ծառայությունների մատակարար, ծրագրերի և հավելվածների համար նախատեսված հարթակների մատակարար։ Օգտագործում է 210 000 աշխարհագրորեն բաշխված սերվերներ, տվյալ ապրանքը կամ ծառայությունը հասցեատիրոջը ավելի արագ հասցնելու համար։
CDN-սերվերները Akamai-ին օգնում են ամենաշատ այցելու ունեցող կայքերում վերահսկել մարդկանց հոսքը, քեշավորել դրանց բովանդակությունը և տեղեկատվական հոսքերի գլոբալ ցանցում դրանք վերաբաշխել։ CDN-սերվերները նաև օգտագործվում են DoS-հարձակումների հայտնաբերման համար։
Ընկերության գնորդներն են՝ Adobe (ծրագրերի մշակմամբ զբաղվող ամերիկյան ընկերություն), Էփլ (ամերիկյան ընկերություն), AMD (կիսահաղորդչային ընկերություն), Amazon.com (էլեկտրոնային գործառնությունների ամերիկյան ընկերություն), Autodesk (ծրագրային ապահովման մատակարար), BBC (բրիտանական հեռուստա-ռադիո և ինտերնետ հեռարձակման խոշոր ընկերություն), BenQ, Blizzard (համակարգչային խաղերի մշակող), CNET (վեբ-կայք), Եվրոպական տիեզերական գործակալություն (միջազգային կազմակերպություն), IBM (միջազգային ընկերություն), Ֆեյսբուք (սոցիալական ցանց), GitHub, L’Oréal (ֆրանսիական ընկերություն), Մայքրոսոֆթ (ամերիկյան համաշխարհային կորպորացիա), MySpace (սոցիալական ցանց), ՆԱՍԱ (Օդագնացության և տիեզերական տարածության հետազոտությունների ազգային գործակալություն), Նինթենդո (ճապոնական անդրազգային կորպորացիա), Nvidia (ամերիկյան խոշորագույն ընկերություն), PC World, Սոնի, Symantec, Red Hat, Ռոյթերս (միջազգային լրատվական գործակալություն), Siemens, RingCentral, Յահու (ամերիկյան անդրազգային համացանցային կորպորացիա), BuzzFeed:
Ակամայի առավել խոշոր մրցակիցներն են, Limelight Networks-ը և CDNetworks-ը։
Սեփականատերերը
2017 թվականի դրույթյամբ Akamai Technologies-ի բաժնետոմսերի մեծամասնությունը պատկանում է ինստիտուցիոնալ ներդրողների (The Vanguard Group, BlackRock, Capital Group Companies ):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՆԱՍԴԱՔ-ում ցուցակված ընկերություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ընկերություններ
Նովիկովսկայա
Նովիկովսկայա (Новиковская), գետ Կամչատկա թերակղզի, Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 34 կմ։ Թափվում է Ռադուգա գետի աջ ափին՝ 18 կմ հեռավորության վրա։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արամայիս Սարգսյան (այլ կիրառումներ)
Արամայիս Սարգսյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Ստանա Կատիչ
Ստանա Կատիչկամ Կատիկ (Stana Katic, /ˈstɑːnə ˈkætɨk/, ), սերբա-խորվաթական ծագմամբ կանադացի դերասանուհի, ավելի հայտնի է «Կասլ» հեռուստասերիալում դետեկտիվ Քեյթ Բեքեթի դերով։
Կենսագրություն
Կատիչը ծնվել է Կանադայի Օնտարիո նահանգի Համիլթոն քաղաքում։ Հայրը սերբ է, մայրը՝ Հարավսլավիայից գաղթած խորվաթուհի։ Իր ազգության մասին խոսելիս Ստանան ասում է. «Իմ ծնողները Խորվաթիայի սերբեր են։ Ես մեզ անվանում եմ դալմաթցիներ» ։ Նրա հայրը ծնունդով Վռլիկից է, մայրը՝ Սինից ։ Ավելի ուշ Կատիչն ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Իլինոյս նահանգի Ավրորա քաղաքը։ Միջին «Վեսթ Ավրորա» դպրոցն ավարտելուց հետո 1996 թվականին նա սովորում է Տորոնտոյի համալսարանում և Դ՚Պոլի համալսարանում, որը կրում էր Հուդմենի դրամայի դպրոց անունը, և որտեղ դերասանական արվեստ է ուսանում 2000-2004 թվականներին ։
Ստանա Կատիչն ունի չորս եղբայր և մեկ քույր։
Գործունեություն
Կատիչը խաղացել է Հանա Գիտելմանին «Հերոսներ» սերիալում, Քոլեթ Սթրենջերին՝ «24» սերիալի 5-րդ եթերաշրջանում և Ջենիին՝ «Սիրո տոն» ֆիլմում՝ խաղալով Մորգան Ֆրիմանի հետ։ Նա նաև մարմավորել է Մորգեշտերնին «Վրիժառու» ֆիլմում, Կորին Վենյուին՝ Ջեյմս Բոնդի մասին «Գթասրտության քվանտ» (թեպետ սկզբնապես ընտրվել էր Սթրավբերի Ֆիլդսի դերի համար) և Սիմոնա Ռենուային «Գրադարանավարը» ֆիլմաշարի երրորդ ֆիլմում («Գրադարանավարը։ Հուդայի գավաթների նզովքը»)։
2008 թվականի օգոստոսին Ստանան ստացավ Քեյթ Բեքեթի դերը «Կասլ» հեռուստասերիալում, որտեղ խաղում էր Նաթան Ֆիլիոնի հետ ։
2008 թվականին Կատիչը հիմնեց սեփական «Sine Timore Productions» կինոընկերությունը, որը լատիներենից թարգմանաբար նշանակում է «Առանց վախի» ։
Անձանական կյանք
2015 թվականի ապրիլից Ստանան ամուսնացած է Քրիս Բրկլյակի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Տորոնտոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ
Օբրիվիստի
Օբրիվիստի (Обрывистый), գետ Կամչատկայի երկրամաս, Ռուսաստանում։ Գետի երկարությունը 12 կմ։ Թափվում է Տոլբաչիկ գետի ձախ ափին։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիր Կոլսկի ավազանային շրջանին։
Յան Բոլոզ Անտոնևիչ
Անտոնևիչ Յան Բոլոզ (կեղծանունը՝ Պերեգրիմուս), լեհական արվեստաբան, գրականագետ, լեզվաբան, երաժշտագետ-քննադատ, ծագումով հայ։
Ծնվել է Սկոմորոխ գյուղում։ 1876–1880 թվականին սովորել է Կրակովի համալսարանում։ Եղել է Լվովի համալսարանի պրոֆեսոր, Լեհական գիտությունների ակադեմիայի (Կրակով) թղթակից-անդամ (1897), ակադեմիկոս (1914), Գեղեցիկ արվեստների ընկերության (Լվով) նախագահ, Վիեննայի կոնսերվատորիայի կենտրոնական հանձնաժողովի և Ավստրիական արտիստական խորհրդի անդամ (1914 թվականից)։ 1893 թվականից ղեկավարել է Լվովի համալսարանի արվեստի պատմության ամբիոնը, 1894–1922 թվականներին պաշտոնավարել է որպես արվեստի պատմության ինստիտուտի տնօրեն։ Լվովի գիտական ընկերության համահիմնադիրներից էր (1920 թ.), այդ ընկերության արվեստի պատմության բաժանմունքի ստեղծողը (1922 թ.) : Անտոնևիչի բազմամյա ուսումնասիրության արդյունքն է լեհ նկարիչ Արթուր Գրոտգերի մասին մենագրությունը, որ լույս է տեսել 1910 թվականին։ Հոդվածներ է հրատարակել իտալական Վերածննդի վարպետների, մասնավորապես Լեոնարդո դա Վինչիի մասին։ Անտոնևիչ ուսումնասիրել է Լեհաստանի հայ գաղութի եկեղեցական և քաղաքացիական ճարտարապետությունը, Գալիցիայի և Բուկովինայի հայկական արձանագրագիտական հուշարձանները։ 1895 թվականին և 1896 թվականին Լվովում հանդես է եկել Լեհաստանի հայերի քաղաքացիական ճարտարապետության ու արվեստի մասին զեկուցումներով, ցույց է տվել լեհ-ուկրաինական և հայ արվեստի կապերը։ Անտոնևիչ հետաքրքրվել է նաև XX դարի արվեստով։ Ուսումնասիրել է արվեստի տեսության հիմնախնդիրները, լեհական գրականության ու արվեստի պատմությունը, մասնավորապես՝ վերածնության և մոդեռնիզմի դարաշրջանները։ Եղել է Լվովում սրբոց Օլգայի և Ելիզավետայի եկեղեցու (1903), на проект памятника Анджею Потоцкому во Львове (1910) , Անջեյ Պոտոցկու հուշարձանի (1910) , Լվովի համալսարանի նոր շենքի (1913) կառուցման համար հայտարարված մրցույթներին ներկայացված նախագծերը քննող ժյուրիի անդամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհահայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Լեհահայ արվեստագետներ Կատեգորիա:Գրականագետներ Կատեգորիա:Երաժշտագետներ Կատեգորիա:Արվեստաբաններ Կատեգորիա:Լեհ պատմաբաններ
Շելշա
Շելշա (Шельша), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Յարոսլավլի մարզով։ Գետաբերանը գտնվում է Պերտոմա գետի ձախ ափից 0,5 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 37 կմ, գետի ավազանի տարածքը 102 կմ2 է։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ձկների ջրամբար, գետը ենթաավազան չունի գետը թափվում է Ձկների ջրամբար, գետի գետային ավազանը Օկի ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Միջազգային Օլիմպիական օր
Միջազգային Օլիմպիական օր, ՄՕԿ-ի որոշմամբ նշվում է ամեն տարի հունիսի 23-ին։
Էլին ամառային Օլիմպիական խաղերի միջոցառում
Հիմնական միջոցառումը հանդիսանում է մասսայական երկար տարածության վազքը, որն անցկացվում է հունիսի 23-ին Միջազգային Օլիմպիական օրվա կապակցությամբ կամ մոտակա հանգստյան օրերին։ ՄՕԿ-ը առաջարկել է Ազգային օլիմպիական կոմիտեներին կազմակերպել տարբեր մարզական միջոցառումներ, նախապատվությունը տալ վազքային ձևերին այնպես, որպեսզի հետաքրքրություն առաջանա բազմաթիվ մասնակիցների մոտ, այդպիսով տարածելով «Սպորտը բոլորի համար» օլիմպիական հայեցակարգը։
ՄՕԿ-ի Օլիմպիական խարտիայի մեջ գրված է.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունիսի 23  Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
Փորագրության և տպագրության գրասենյակ
Փորագրության և տպագրության գրասենյակ (ՓՏԳ), հանդիսանում է Միացյալ Նահանգների Գանձապետական դեպարտամենտի շրջանակներում գործող պետական մարմին, որը նախագծում և արտադրում է Միացյալ Նահանգների կառավարության համար մեծ քանակությամբ արժեթղթային ապրանքներ, որոնցից ամենակարևորը Դաշնային պահուստային թղթադրամներն են (թղթային գումար) Դաշնային պահուստարանի համար, ազգերի կենտրոնական բանկ։ Թղթային արժույթից բացի, ՓՏԳ-ն արտադրում է գանձապետական արժեթղթեր, ռազմական հանձնարարություններ և պարգևատրման վկայականներ. հրավիրատոմսեր, ընդունելության քարտեր և նույնականացման քարտերի շատ տարբեր տեսակներ, ձևաթղթեր և այլ պետական մարմինների համար հատուկ արժեթղթային փաստաթղթեր։ ՓՏԳ-ն չի արտադրում մետաղադրամներ. բոլոր մետաղադրամներն արտադրվում են Միացյալ Նահանգների դրամահատարանի կողմից։ Վաշինգտոնի ԿՇ, և Ֆորտ Ուորթում (Տեխաս) արտադրական ձեռնարկություններից Փորագրության և տպագրություն գրասենյակը Միացյալ Նահանգներում պետական արժեթղթային փաստաթղթերի ամենամեծ արտադրողն է։
Պատմություն
Փորագրության և տպագրության գրասենյակի առաջացումը պայմանավորված է Քաղաքացիական պատերազմի ֆինանսավորմանը նպաստող օրենսդրությամբ։ 1861 թվականի հուլիսին Կոնգրեսը լիազորեց Գանձապետական քարտուղարությանը՝ մետաղադրամի փոխարեն թողարկել թղթադրամներ, որն ուղղված էր հակասության աջակցման կարիք ունեցող ֆինանսավորման պակասությանը։ Թղթադրամներն ըստ էության կառավարական պարտատոմսեր էին և կոչվում էին պահանջի ստացական, քանի որ դրանք «պահանջի դեպքում» որոշ գանձապետական ​​հաստատություններում ենթակա էին վճարման մետաղադրամներով։ Այդ ժամանակ կառավարությունը թղթադրամերի արտադրության ոչ մի ձեռնարկություն չուներ, ուստի մասնավոր ընկերությունն էր արտադրում պարտատոմսեր չորս թերթերով։ Այդ թերթերը այնուհետև ուղարկվում էին Գանձապետական ​​դեպարտամենտ, որտեղ մեծ թվով աշխատակիցներ ստորագրում էին պարտատոմսերը և շատ աշխատողներ կտրում էին թերթերը և ձեռքով կտրում-հարդարում պարտատոմսերը։ Երկրորդ օրինական տենդերը (1862 թվականի հուլիսի 11-ի որոշում 532), Գանձապետական քարտուղարությանը լիազորել է Գանձապետական ​​դեպարտամենտում փորագրել և տպագրել թղթադրամներ, որի դիզայնը ներառում է նուրբ գծային փորագրություն, հաստոցներով ձևավորված բարդ երկրաչափական պատկերներ, գանձապետական ​​կնիք և փորագրված ստորագրություններ, որոնք կօգնեն կեղծիքի կանխարգելմանը ։ Սկզբում Գանձապետարանում թղթադրամի մշակման գործողությունները պաշտոնապես կազմակերպված չէին։ Երբ Կոնգրեսը 1863 թվականին ստեղծեց Արժույթի վերահսկողության և Ազգային արժույթի գրասենյակ, արժեթղթերի մշակման գործառույթներն անվանապես տրվել էին այդ գործակալությանը և կոչվեց «Առաջին բաժին, Ազգային արժույթի գրասենյակ»։ Տարիներ շարունակ, սակայն, արժութային մշակումները հայտնի էին այնպիսի տարբեր կիսապաշտոնական ապրանքանիշերով, ինչպիսիք են «Տպագրության գրասենյակը», «Արժեթղթերի փոքր գրասենյակը», «Արտարժույթի դեպարտամենտը» և «Արժեթղթերի փոքր սենյակը»։ 1874 թվականին «Գրավաճառության և տպագրության գրասենյակը» պաշտոնապես ճանաչվեց կոնգրեսի օրենսդրությամբ՝ 1875 ֆինանսական տարվա համար գործառնական ֆոնդերի հատուկ բաշխմամբ։ Արժույթից բացի գործունեության գրեթե սկզբից Փորագրության և տպագրության գրասենյակը նախագծել և տպագրել է տարատեսակ արտադրանք։ Մինչ 1864 թվականը այն գրասենյակները, որոնք հետագայում դարձան Փորագրության և տպագրության գրասենյակ, պատրաստում էին անձնագրեր Պետական դեպարտամենտի համար և Փոստային գրասենյակի բաժանմունքի համար դրամական պատվանշաններ։ Անձնագրերը այժմ արտադրվում են կառավարության Հրատարակչական գրասենյակում։ Փորագրության և տպագրության գրասենյակի կողմից պատրաստված մյուս ավելի վաղ պատրաստված տարրերը ներառում էին պետական դեպարտամենտի այնպիսի տարբեր գործիքներ, ինչպիսիք են վերաֆինանսավորման սերտիֆիկատները, բաղադրյալ տոկոսադրույքների գանձապետական հայտագրերն ու պարտատոմսերը։ Փոստային նամականիշերի արտադրությունը սկսվել է 1894 թվականին, իսկ գրեթե հաջորդ դարում, Փորագրության և տպագրության գրասենյակը երկրում փոստային նամականիշերի միակ արտադրողն էր։
Արտադրություն
Փորագրության և տպագրության գրասենյակը Միացյալ Նահանգների կառավարության համար փոստային նամականիշերի արտադրությունը պաշտոնապես ստանձնեց 1894 թվականի հուլիսին։ Ավելի ուշ թղթադրամը ձեռքի մամլիչներով արտադրվել է մոտավորապես 1918 թվականին՝ արդյունավետ օգտագործելով թիթեղներ, որոնք կարող են տպել թղթի չորս թերթի վրա։
Փոստայի նամականիշերի արտադրություն
Փորագրության և տպագրության գրասենյակը Միացյալ Նահանգների կառավարության համար փոստային նամականիշերի արտադրությունը պաշտոնապես ստանձնեց 1894 թվականի հուլիսին։ ՓՏԳ-ի կողմից տպագրված աշխատանքներից առաջինը վաճառքի է հանվել 1894 թվականի հուլիսի 18-ին և նամականիշերի արտադրության առաջին տարվա ավարտին ՓՏԳ-ն տպել և առաքել էր ավելի քան 2,1 միլիարդ նամականիշ։ Միացյալ Նահանգների փոստային ծառայությունը 2005 թվականին անցել է փոստային նամականիշերի բացառապես մասնավոր տպիչների, վերջ դնելով ՓՏԳ-ի կողմից արտադրության 111 տարիներին ։ 2011 թվականից Միացյալ Նահանգների Փոստային ծառայությունը ներգրավված է բոլոր փոստային նամականիշերի տպագրության ծառայություններում։
Արտարժույթի արտադրություն
Հզորության մամլիչի պտտվող հզորությունը 1918 թվականին չորս թերթից ավելացել է մինչև ութ, որպեսզի բավարարի Առաջին համաշխարհային պատերազմի հետ կապված արտադրության արագ աճող պահանջները։
1929 թվականին թղթադրամի վերափոխմամբ, որը առաջին խոշոր փոփոխությունն է 1861 թվականի թղթադրամի առաջին թողարկումից  սկսած, թղթադրամների  դիզայնը ոչ միայն ստանդարտացվեց, այլև զգալիորեն կրճատվեց թղթադրամի չափսը։ Թղթադրամիի չափսի կրճատման շնորհիվ Գրասենյակը կարողացավ տպագրական ութ թերթանի թիթեղներից անցնել մինչև տասներկու թերթանի թիթեղների։ Փոփոխման փորձերը մի քանի նկատառումներով են առաջացել, այդ թվում՝ թղթի վրա ծախսերի կրճատումը և կեղծիքի կանխարգելման բարելավումը՝ թղթադրամների հատկանիշների ավելի լավ հանրային ճանաչման շնորհիվ։
Թղթադրամների թերթերի թվի հետագա աճը իրականացվել է 1952 թվականին։ Սկսած 1943 թվականից, ՓՏԳ-ը փորձարկեց ավելի արագ չորացող նոր թանաքներ, դրանով խուսափելով թղթի շերտերի միջև հյուսվածքաթղթի տեղադրումից։ Ավելի արագ չորացող թանաքը նաև թույլ է տալիս տպված թերթիկները պահել խոնավ մինչև մինչև հակառակ կողմը տպագրվի՝ դրանով նվազեցնելով թղթի խոնավացման, չորացման և թարմացման ժամանակ հնարավոր աղավաղումները (թերթերը պետք է խոնավացվեն յուրաքանչյուր տպագրությունից առաջ)։
Տեղակայման վայրեր
Փորագրության և տպագրության գրասենյակը գտնվում է երկու վայրերում` մեկը Վաշինգտոնում, մյուսը` Ֆորտ Ուորթում, Տեխաս։
Տեղակայություն Կոլումբիա շրջանում
Վաշինգտոն ԿՇ-ի շենքը բաղկացած է երկու հարակից շենքերից, որոնցից ավելի հինը գտնվում է 14-րդ և 15-րդ փողոցների միջև։ Հիմնական շենքին վերագրվող ճարտարապետական ոճը նեոկլասիկան է։ Այն ունի հրակայուն բետոնով պողպատե վերնաշենք, Ինդիանայի կրաքարից և գրանիտից պատրաստված արտաքին տեսքով։ Շենքի հիմնական ճակատը նայում է դեպի Ռաուլ Վալլենբերգ Փլեյս (15-րդ փողոց), Թիդալ ծովածոց և Ջեֆերսոնի հուշահամալիր, 505 ոտնաչափ (154 մ) երկարությամբ շենքի առջևով ձգվող քարե սյուներով։ Շենքն ունի 296 ոտնաչափ խորություն (90մ) և 105 ոտնաչափ (32մ) բարձրություն չորս թևերով, որոնք տարածվում են ետ դեպի 14-րդ փողոց։ Շենքը նշված է ԱՄՆ-ի պատմական վայրերի ազգային գրանցամատյանում, որպես Աուդիտորի շինության համալիր։ 1938 թվականի մայիսին Վաշինգտոն ԿՇ-ում աշխատանքը կատարելապես ավարտվեց կահավորմամբ, որը համապատասխանում էր անձնակազմի և արտադրության ավելացմանը։ Կից կառույցը, ինչպես դա կոչվում է, գտնվում է 14-րդ փողոցում, C և D փողոցների միջև, գլխավոր շենքի դիմաց։ Շենքն ունի 570 ոտնաչափ (170 մ) երկարությամբ մակերես, ամբողջությամբ պատրաստված է երկաթե ամրաններից՝ կրաքարային ճակատով։ Կառուցվածքը բաղկացած է 14-րդ փողոցից մինչև 13-րդ փողոց ձգվող, հյուսիսից հարավ տարածվող հինգ թևերով հիմնական մասից։
Վաշինգտոն ԿՇ տեղավայրն առաջարկում է 30 րոպե տևողությամբ ուղեկցողով անվճար շրջագայություն, որը ցուցադրում է թղթադրամի արտադրության տարբեր փուլերը։ Շրջագայություններ կան երկուշաբթիից ուրբաթ օրերին։ Գրասենյակը փակ է բոլոր Դաշնային բոլոր տոներին և Սուրբ Ծննդյան ու Ամանորի միջև ընկած շաբաթը  ։
Ֆորտ Ուորթ տեղավայր
1987 թվականին երկրորդ շինության կառուցումը սկսվեց Տեխասի Ֆորտ Ուորթ քաղաքում։ Արտադրության աճի պահանջներից բացի, արևմտյան տեղակայումը նախատեսվել է Վաշինգտոն ԿՇ մետրոպոլիտենի տարածքում արտակարգ իրավիճակների ժամանակ ծառայելու որպես չնախատեսված արտադրություն, բացի այդ, թղթադրամի տեղափոխման ծախսերը Սան Ֆրանցիսկոյում, Դալասում և Կանզաս Սիթիում գտնվող Դաշնային պահուստային բանկեր կրճատվեցին։ Ֆորտ Ուորթi ձեռնարկությունում թղթադրամի արտադրությունը սկսվել է 1990 թվականի դեկտեմբերին, իսկ պաշտոնական բացումը տեղի է ունեցել 1991 թվականի ապրիլի 26-ին։ Ֆորտ Ուորթում տպագրված յուրաքանչյուր թղթադրամ ներառում է փոքր «FW» գրություն, որը սովորաբար գտնվում է թղթադրամի դիմերեսի համարի ձախ կողմում, իսկ թղթադրամների մեծ մասն ունեն նաև ավելի մեծ թվեր թղթադրամի հակառակ երեսին ։