Մարգարիտ_որոնողները
Երաժշտությունը
«Մարգարիտ որոնողները» օպերան թարմ և վառ տաղանդի արդյունք է։ Հաղթահարելով իրադրության ավանդական պայմանները, Բիզեին հաջողվել է երաժշտության մեջ ուրվագծել գլխավոր հերոսների անհատականությունը, ծիսական ու կենցաղային էկզոտիկ տեսարաններին հաղորդել զգացմունքայնություն և կոլորիտի գունեղություն, արտահայտել Արևելքի բնության անրջային բանաստեղծականությունը։ «Մարգարիտ որոնողների» մեղեդիները տպավորիչ են իրենց գեղեցկությամբ ու ճկունությամբ։ Դրանցից լավագույնները զարդարում են տարբեր համերգային ծրագրեր։ Առաջին արարին նախորդում է նվագախմբային փոքրիկ նախերգանքը, որը կառուցված է վալսային սահուն ռիթմով։ Առաջին տեսարանը ուղեկցվում է խմբերգով («Բոցավառ ափին» Sur la grève en feu) և մարգարիտ որոնողների պարով։ Նրա հնչողությունը մե՛րթ խորհրդավոր կերպով մեղմանում է ու կարծես տարրալուծվում է միատոն հնչող հատվածի մեջ, մե՛րթ էլ աշխուժանում է հերոսական մեղեդու շնորհիվ («Առա՛ջ, մինչև ծովի հատակը» (երգչախմբի արական կազմ)։ Տեսարանի կենտրոնում է Նադիրի առաջին պատմությունը («Տափաստաններով, թավուտ անտառներով»), որն առնական երգ է, իսկ մեղեդին լի է կյանքով։ Նադիրի և Զուրգայի՝ անցյալի հիշողության վերաբերյալ զուգերգը («Եվ այնտեղ, ծաղիկների մեջ») ողողված է խանդավառությամբ։ Արևելյան ոգով հարուստ սահուն մեղեդին հնչում է նվագախմբի եթերային ու դյութիչ նվագակցությամբ։ Լեյլայի հայտնվելը նախապատրաստվում է նվագախմբային նախերգանքով։ «Ողջույն քեզ, կույս» խմբերգը զարդարված է պարային թեթև շարժումներով։ Կոլորիտի նրբությունը, մեղմ գույների ընտրությունը, որ հատուկ է հարավին, արտահայտված են Նադիրի հանրահայտ «Լուսաշող գիշերին» ռոմանսում (Je crois entendre encore): Առաջին արարն ավարտվում է Լեյլայի աղոթքով («Ով Բրահմա ամենազոր»)։ Նրա երգի նրբագեղ հնչյուններն ուղեկցվում են երգչախմբի զուսպ ձայնակցությամբ։ Այդպիսի հետնապատկերի առջև է հնչում նաև Լեյլայի և Նադիրի թաքուն երկխոսությունը։ Երկրորդ արարը սկսվում է կուլիսներից այն կողմ հնչող «Ահա իջնում է գիշերը» խմբերգով։ Նրա ինքնատիպ, աշխույժ և լուսավոր մեղեդին ընդգծվում է բասերի պարային ռիթմով։ Նվագախումբը լռում է, իսկ խմբերգը ասես շրջանակվում է Լեյլայի ու Նուրաբադի ասերգային կատարմամբ, ապա Լեյլայի «Երեխա էի ես» պատմությամբ։ Ասերգը և Լեյլայի կավատինան («Գիշերն իջավ, մենակ եմ ես») փոխարինվում են Նադիրի՝ հեռվից հնչող «Աղավնյակս քնել է անուշ» երգով, որի արևելյան ճոխ մեղեդին ուղեկցվում է միայն տավիղի նվագածությամբ։ Լեյլայի և Նադիրի «Բայց ինչպես ես դու որոշել» զուգերգի սկզբում նվագախումբը ձայնակցում է կարճ արտահայտություններով, ապա հնչյունները զորեղանում են՝ արտահայտելով սիրո պոռթկումը։ Երկրորդ արարի փոթորկուն ավարտը նշանավորվում է «Այդ ո՞ւմ ձայնն է հասնում մեզ» խմբերգով։ Երրորդ արարը սկսվում է ամպրոպի սիմֆոնիկ պատկերով։ Զուրգայի ասերգն ու արիան լի են դրամատիզմով։ Նադիրի անվան հիշատակության պահին նվագախմբի կատարման մեջ հնչում են Առաջին արարում նրա երգած ռոմանսի արձագանքները։ Ուժեղ հակադրությունը արտահայտվում է Լեյլայի և Զուրգայի զուգերգի տեսարանում. թախանձագին աղաչանքին հակադրվում են կարճ ռեպլիկները։ Երրորդ արարի երկրորդ տեսարանը սկսվում է մռայլ ծիսական պարով, ապա միանում է «Հենց որ շողա լուսինը երկնքում» խմբերգը։ Այն ուղեկցվում է «Բրահմա» մոլեգին կանչերով։ Երաժշտությունը փոխանցում է աճող զայրույթի տպավորություն։ Այս տեսարանի կենտրոնական մասն է «Ահա հիացմունքի պահը» տերցետը, որտեղ Լեյլայի ու Նադիրի ոգեշունչ մեղեդիներին ի պատասխան հնչում են Զուրգայի առնական և խիստ հնչերանգներով արտահայտությունները։ «Խարույկը վառվում է, իր զոհին է սպասում» եզրափակիչ խմբերգը կրկնությունն է առաջին խմբերգի։