cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Երիկամի քրոնիկ հիվանդություն
Արյան ճնշում
Ընդհանրապես, անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտի պաշարիչները կամ անգիոտենզին II ընկալիչների ներհակորդները օգտագործվում են հարաճումը դանդաղեցնելու համար ։ Հայտնաբերվել է նաև, որ այս դեղերը նվազեցնում են սիրտ-անոթային հիվանդությունների՝ սրտամկանի ինֆարկտի, կաթվածի, սրտային անբավարարություն առաջացումը և սիրտ-անոթային հիվանդություններից մահվան ռիսկը պլացեբոյի հետ համեմատ ։ Ավելին, անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտի պաշարիչներն ավելի արդյունավետ են երիկամային անբավարարության հարաճումը կանխելու նպատակով, քան անգիոտենզին II ընկալիչների ներհակորդները ։ Գերճնշման ագրեսիվ կարգավորումը նվազեցնում է մահվան ռիսկը ։
Չնայած անգիոտենզին փոխակերպող ֆերմենտի պաշարիչները և անգիոտենզին II ընկալիչների ներհակորդները հանդիսանում են երիկամի քրոնիկ հիվանդության բուժման ստանդարտը, հիվանդների մոտ այս դեղերը ստանալու ժամանակ աստիճանական երիկամի գործառույթի կորուստ է գրանցվել, ինչպես ցույց է տրված IDNT և RENAL հետազոտություններում, որը ներկայացրել է կծիկային ֆիլտրացիայի արագության աստիճանական նվազում (երիկամի քրոնիկ հիվանդության առաջընթացի ճշգրիտ չափում, ինչպես ներկայացված է K/DOQI չափորոշիչներում ) այն հիվանդների մոտ, ովքեր ստացել են այս բուժման եղանակները։
Այլ
Լիպիդների բարձր մակարդակի դեպքում ագրեսիվ բուժումը հաստատված է ։ Սպիտակուցներից, կերակրի աղից քիչ դիետան նպաստում է երիկամի քրոնիկ հիվանդության հարաճման դանդաղեցմանը և սպիտամիզության նվազեցանը, ինչպես նաև փոխարինող բուժման երկարաձգմանը ։ Հիվանդության ավելի ծանր դեպքերում անհրաժեշտ է լինում կատարել նաև էրիթրոպոետինի և կալցիտրիոլի փոխարինում։ Ուղեցույցներում խորհուրդ է տրվում էրիթրոպոետինից առաջ նշանակել ներերակային երկաթ ։ Հեմոգլոբինը խորհուրդ է տրվում 9–12 գ/դլ նվազելու դեպքում ։ Հայտնի չէ անդրոգենների ազդեցությունը սակավարյունության ժամանակ ։ Ֆոսֆատների բարձր քանակի ժամանակ կիրառում են նաև ֆոսֆատներին կապող նյութեր։ Հստակ ապացույցներ չկան Ֆոսֆոդիէսթերազ-5-ի պաշարիչների և ցինկի կիրառման մասին սեռական դիսֆունկցիայի ժամանակ ։
5-րդ աստիճանի երիկամի քրոնիկ հիվանդության դեպքում փոխարինող բուժում է կիրառվում՝ հեմոդիալիզ կամ երիկամի փոխպատվաստում։
Կանխատեսում
Երիկամի քրոնիկ հիվանդությունը համարվում է սիրտ-անոթային հիվանդությունների համար ռիսկի գործոն, բացի այդ հիվանդները ունեն նաև այլ ռիսկի գործոններ, օրինակ՝ լիպիդների բարձր մակարդակ արյան մեջ։ Մահվան հաճախակի պատճառ համարվում է սիրտ-անոթային հիվանդությունը ավելի քան երիկամային անբավարարությունը։
Փոխարինող բուժումը երկարացնում է հիվանդի կյանքի տևողությունը, բայց կյանքի որակի վրա ազդում է բացասականորեն ։ Երիկամի փոխպատվաստումը բարձրացնում է ապրելիությունը 5-րդ աստիճանի երիկամի քրոնիկ հիվանդություն ունեցողների մոտ  ։ Այնուամենայնիվ, այն կապված է կարճատև ապրելիության հետ, քանի որ վիրահատությունից հետո լինում են բարդություններ։ Տրանսպլանտացիայից բացի, բարձր ինտենսիվության տնային հեմոդիալիզը ապահովում է ավելի մեծ ապրելիություն և կյանքի որակ, քան հիվանդանոցում կատարվող շաբաթական 3 անգամյա հեմոդիալիզը և որովայնային դիալիզը ։
Ուռուցքի ռիսկ
Երիկամային հիվանդության վերջին փուլում հիվանդները ունեն ուռուցքի զարգացման բարձր ռիսկ ։ Այս ռիսկը մասնակիորեն բարձր է երիտասարդ հիվանդների մոտ ։ Բժշկական մասնագիտական կազմակերպություններում չեն իրականացնում մշտական սկրինինգային հետազոտություններ, քանի որ չկան հիվադի վիճակը բարելավող ապացույցներ ։
Համաճարակաբանություն
10 հոգուց մեկը ունի երիկամի քրոնիկ հիվանդություն։ Աֆրոամերիկացիները, ամերիկացի հնդիկները, իսպանացիները և Հարավային Ասիայի բնակիչները, մասնակիորեն Պակիստանի, Շրի Լանկայի, Բանգլադեշի և Հնդկաստանի բնակիչները երիկամի քրոնիկ հիվանդության բարձր ռիսկի խմբում են։ Աֆրո-ամերիկացիները ունեն բարձր ռիսկ, քանի որ նրանց մոտ տարածված է զարկերակային գերճնշումը։ 37%-ի մոտ առկա է զարկերակային գերճնշում ։
Զարկերակային գերճնշում և շաքարային դիաբետ ունեցող հիվանդների մոտ երիկամի քրոնիկ հիվանդության ռիսկը ավելի բարձր է։ Հիվանդների 1/5-րդի մոտ առկա է զարկերակային գերճնշում և 1/3-րդի մոտ՝ շաքարային դիաբետ։ Ճարպակալումը, խոլեստերոլի բարձր մակարդակը, ընտանեկան պատմությունը, համակարգային կարմիր գայլախտը և սիրտ-անոթային տարբեր հիվանդությունները նույնպես կարող են բերել երիկամի քրոնիկ հիվանդության առաջացման։
2013 թվականին մահվան 956,000 դեպք է գրանցվել երիկամի քրոնիկ հիվանդություն ունեցողների մոտ, իսկ 1990 թվականին՝ 409,000 ։ 2008 թվականին Կանադայում գրանցվել է 1,9-2,3 միլիոն դեպք ։ Հիվանդությունների վերահսկման կենտրոնը հայտնաբերել է, որ հիվանդների թիվը 16,8% է եղել 20 տարեկանների մոտ 1999-2004 թվականներին ։ Մեծ Բրիտանիայում 2007 թվականին գրանցվել է, որ Անգլիայի և Հյուսիսային Իռլանդիայի 8,8%-ը ունեցել են ախտանշանային երիկամի քրոնիկ հիվանդություն ։
Բուժման արդյունավետությունը նույնպես տարբերվում է տարբեր ազգերի մոտ։ Հակագերճնշումային դեղերի ընդունումը արդյունավետ է սպիտակամորթների մոտ և ունի քիչ ազդեցություն սևամորթների մոտ և բիկարբոնատների անհրաժեշտություն է լինում ։ Սոցիալ-տնտեսական գործոնները մեծ ազդեցություն ունեն հիվանդության զարգացման գործում, քանի որ առկա են նշանակալի տարբերություններ սևամորթների և սպիտակամորթների շրջակա միջավայրում ։
Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ կա կապ երիկամի քրոնիկ հիվանդության զարգացման և առաջին կամ երկրորդ աստիճանի հարազատների միջև ։ Սևամորթները ունեն նաև արյան մեջ մարդու լեյկոցիտային հակածնի բարձր պարունակություն (HLA) ։ HLA-ի բարձր պարունակությունը բերում է արտահայտված համակարգային բորբոքման առաջացման, որը անուղղակիորեն բերում է երիկամային հիվանդության զարգացման։ Գիշերվա ընթացքում ճնշման նվազման բացակայությունը ևս բացատրում է սևամորթների մոտ տարածվածությունը ։
Միջին ամերիկյան նեֆրոպաթիան անհայտ պատճառով համարվում է բարձր ռիսկի գործոն այս հիվանդության համար։ Այն նկարագրվել է Կենտրոնական Ամերիկայի աշխատող տղամարդկանց մոտ, գլխավորապես Էլ Սալվադորի և Նիկարագուայի շաքարեղեգի դաշտերում։ Երկարատև ջերմային սթրեսը բարձր ջերմաստիճանի   ազդեցությամբ՝ մոտ 36 °Ց (96 °ֆ) համարվում է գյուղատնտեսական քիմիական գործոն  ։ Շրի Լանկայում անհայտ ծագման ևս մեկ համաճարակ է արձանագրվել, որը համարվել է հանրային առողջության մեծ խնդիր ։
Հասարակություն և մշակույթ
Միացյալ թագավորության ազգային երիկամային ֆեդերացիան և բրիտանական երիկամային հիվանդների ասոցիացիան ներկայացնում է այդ հիվանդներին։ Երիկամային ասոցիացիան ներկայացնում է երիկամի մասնագետներին և նրանց աշխատանքը խիստ կապված է Ազգային ծառայության համակարգի հետ՝ երիկամային հիվանդությունների համար։ Ավստրալիայի երիկամի առողջությունը ներկայացնում է այդ երկիրը։
Նեֆրոլոգիայի միջազգային կազմակերպությունը ներկայացնում է երիկամային հիվանդությունները։
Այլ
Երիկամի քրոնիկ հիվանդության հանդիպման հաճախականությունը շների մոտ կազմում է 16։10,000 տարեկան։ Մահացության տարածվածությունը՝ 10։10,000։ Բարձր տարածվածություն ունեն հետևյալ ցեղատեսակները՝ Բերնեսյան լեռնային շունը, փոքրիկ շնաուզերը և բոքսյորը։ Շվեդական էլկհաունդը, Սիբիրյան հասկին և Ֆիննական շպիցը հիվանդության տարածվածության ցածր հաճախականություն ։
Հետազոտություններ
Ներկայումս երիկամի քրոնիկ հիվանդության բուժման համար հետազոտվում են տարբեր տարբերակներ։ Սա ներառում է անգիոտենզինի ընկալիչների պաշարիչները՝ օլմեսառտան մեդօքսոմիլ և սուլօդեքսիդ՝ ցածր մոլեկուլային հեպարինի և դերմատան սուլֆատի խառնուրդը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երիկամի հիվանդություններ
Գաբրիելա Ցիմմեր
Կենսագրություն
Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո Լայպցիգում 1973 թվականին ընդունվել է Լայպցիգի համալսարան, որտեղ սովորել է լեզվաբանություն՝ կենտրոնանալով ռուսերենի և ֆրանսերենի վրա։ 1977 թվականին ավարտել է ուսումը և ստացել է մասնագետի դիպլոմ։ Այնուհետև որոշ ժամանակ աշխատել է Էռնեստ Թելմանի որսորդական և սպորտային զենքերի արտադրության ազգային ձեռնարկությունում (VEB): 1981 թվականից մինչև 1987 թվականը եղել է այդ ձեռնարկության թերթի խմբագիրը։
Կուսակցական գործունեություն
1981 թվականին մտել է Գերմանիայի սոցիալիստական միասնական կուսակցություն։ 1987 թվականից մինչև 1989 թվականը  եղել է Զուլում գտնվող ձեռնարկությունում կուսակցության կոմիտեի անդամ, 1989 թվականի նոյեմբերին ընտրվել է կուսակցական կազմակերպության քարտուղար։ 1990 թվականի փետրվարից եղել է Ժողովրդավարական սոցիալիզմի կուսակցության կոմիտեի նախագահ, 1990 թվականի հուլիսից մինչև 1998 թվականի դեկտեմբերը՝ Թյուրինգիայում Ժողովրդավարական սոցիալիզմի կուսակցության հողային կազմակերպման նախարար։ 1997 թվականից մինչև 2000 թվականը զբաղեցրել է կուսակցության նախագահի տեղակալի պաշտոնը։ 2000 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ընտրվել է կուսակցության նախագահ։ Սակայն 2002 թվականին Բունդեսթագի ընտրություններում կուսակցության պարտությունից հետո, քանի որ չէր հաղթահարել 5 տոկոսանոց արգելքը և այդպիսով  որպես խմբակցություն խորհրդարան չէր անցել, որին հաջորդում է աջ և ձախ թևերի միջև ներկուսակցական պայքարը, Գաբին հրաժարվում է 2003 թվականի մայիսի 7-ին արտահերթ համագումարում իր թեկնածությունը կրկին առաջադրելու հնարավորությունից։ Այդ պաշտոնը նորից զբաղեցնում է Լոտար Բիսկին։
1990 թվականից մինչև 2004 թվականը եղել է Թյուրինգայի լանդթագի պատգամավոր, որտեղ 1999 թվականից մինչև 2000 թվականը զբաղեցրել է կուսակցական խմբակի նախագահի պաշտոնը։ ԵԽ-ի 2004, 2009 և 2014 թվականի ընտրություններում նա ընտրվել է կուսակցության ձախ թևի պատգամավոր։ Եվրախորհրդարանում Ցիմմերը զբաղվածության և սոցիալական հարցերի կոմիտեի, ինչպես նաև նախագահական խորհրդաժողովի անդամ է։
Ըստ իր կրոնական համոզմունքների՝ Ցիմմերը աթեիստ է։ Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գերմանիայի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Լայպցիգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Բեռլին քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Գերմանացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի հասարակական գործիչներ
Կաբրերա դե Իգուալադա
Կաբրերա դե Իգուալադա (Cabrera de Igualada, Cabrera d'Anoia), մունիցիպալիտետ և քաղաք Իսպանիայում ։ Մտնում է Բարսելոնա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Իգուալադա շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 1343 մարդ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների համաձայն, իսկ տարածքը կազմում է 17,01 կմ²։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Դենիզ
Դենիզ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Արզանդաղ
Արզանդաղ, լեռ Տրանում, Հայաստանի հարավարևելյան սահմանի մոտ, Մարանդի շրջանում, Արզան գետից ոչ հեռու։ Ունի 2623 մ բարձրություն ։
Օրեխովնո-1
Օրեխովնո-1 (Ореховно-1), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բրեներո
Բրեներո (Brenner), կոմունա Իտալիայում՝ Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Բոլցանո գավառում։ Սահմանակից է Ռաչինես, Վալ դի Վիցե, Վիպիտենո համայնքներին ։ Բնակչության թվաքանակը 2014 թվականի տվյալներով եղել է 2.130, բնակչության խտությունը կազմում է 18 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 114 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 39041, հեռախոսային կոդ՝ 00471:
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
(7142) Սպինոզա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,165853 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8198 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5119 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2057,47 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174972 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,33° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Չարլզ Դոնալդ Բեյթմեն
Չարլզ Դոնալդ Բեյթմեն (Charles Donald Bateman, ), կանադացի և ամերիկացի ինժեներ, 40 ամերիկյան և 80 համաշխարհային գյուտերի արտոնագրերի հեղինակ։ Համաշխարհային ճանաչում է ստացել որպես երկրի մոտիկության մասին նախազգուշացման համակարգի (GPWS) հեղինակ ։
Կենսագրություն
Չարլզ Դոնալդ Բեյթմենը ծնվել է 1932 թվականի մարտի 8-ին, Սասկաչևանում (Կանադա), մեծացել է ֆերմայում, մանկուց կարողանում էր կառավարել գյուղատնտեսական տրակտոր ։
1940 թվականին, երբ 8-ամյա Դոնը դեռ տարրական դպրոցի աշակերտ էր, նրա դասընկեր Մել Կուբիցան (Mel Kubica), հայացքը գցելով պատուհանից, հանկարծ տեսնում է բոց, հետո տեսնում է, թէ ինչպես են երկնքից փլատակներ ընկնում մարդկանց վրա։ Կուբիցան և Բեյթմանը փախչում են դասից, նստելով եռանիվ հեծանիվների վրա, գնում դեպքի վայրը։ Պարզվում է, որ երկնքում իրար են բախվել երկու ուսումնական ինքնաթիռներ՝ Lockheed Hudson և Avro Anson-ը, նրանք տեսնում են շուրջ մեկ տասնյակ սպանված մարդկանց։ Դոնը նախկինում երբեք արյուն չէր տեսել, ուստի նրա առջև հայտնված սարսափելի արյունոտ պատկերը անջնջելի տպավորություն է թողել տղայի վրա։ Հաջորդ օրը ուսուցիչը նախատում է երկու աշակերտներին և պահանջում մանրամասն զեկույց գրել իրենց տեսածի վերաբերյալ։ Երբ Բեյթմանը հանձնել է իր աշխատանքը, ուսուցիչը, կարդալուց հետո, ասել է. «Բառեր չկան, դուք ինժեներ կլինեք»։ Ավելի ուշ, Դոնը մեկ անգամ չէ, որ բախվել է ռազմական ավիացիայի դաժան իրականությանը, երբ նրա երկու քեռիներն ու զարմիկը, որոնք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում օդաչու են դարձել, զոհվել են ինքնաթիռների վթարներում կամ օդային մարտերում։ Ինչպես հետագայում հիշել է նա, այս իրադարձությունները հանգեցրել են այն բանին, որ թռիչքներն ավելի անվտանգ դարձնելու գաղափարը հավերժ մնացել է նրա ենթագիտակցության մեջ ։
Բեյթմենն իր հետագա ուսումը ստացել է արքայադուստր Ալեքսանդրա Կենտացու անվան միջնակարգ դպրոցում, իսկ հետո ընդունվել է Սասկաչևանի համալսարան՝ ինժեներ-էլեկտրատեխնիկ մասնագիտությամբ, զուգահեռաբար աշխատել է իր հոր ոսկերչական խանութում ։ Համալսարանն ավարտելուց հետո Դոնը աշխատանք է ստացել հեռախոսային սարքավորումների ընկերությունում։ 1958 թվականին նա արդեն միացել էր Boeing ընկերության Ռենտոնի ձեռնարկատիրությանը (Վաշինգտոն (նահանգ)), որտեղ նա զբաղվել է Բոինգ 707-ի ավիաոնիկայով, սակայն երկու տարի անց նա տեղափոխվել է United Control, որտեղ զբաղվում էր էլեկտրոնային համակարգերի ավիացիոյի ստեղծմանը։ United Control-ը ինքնին ստեղծվել է Boeing-ի նախկին ինժեներների կողմից և ի սկզբանե գտնվում էր Սիեթլի համալսարանական շրջանում, սակայն հետագայում տեղափոխվել է Ռենտոն։ Հետագայում այն ​​դարձել է AlliedSignal, իսկ ավելի ուշ` Honeywell :
Ground Proximity Warning Systems
1971 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Ալյասկայում, Ջունոյից արևմուտք տեղի է ունեցել ժամանակի վատթարագույն օդային վթարներից մեկը, երբ Alaska Airlines-ի ուղևորատար ինքնաթիռը մխրճվել է Չիլկաթ լեռան մեջ, որի արդյունքում զոհվել է 111 մարդ։ Այն ժամանակ դա առանձին ինքնաթիռի ամենախոշոր վթարն էր երկրում։ Չարլզ Բեյթմանն այդ ժամանակ թռչում էր մի փոքրիկ Beechcraft Baron-ով, բայց դեպքի մասին իմանալով՝ փոխել է երթուղին և որոշ ժամանակ անց հասել է Չիլկաթ լեռը, որի լանջին տեսել է բեկորները։ Սա ստիպել է ինժեներին վերհիշել տարրական դպրոցում 1940 թվականի մի դրվագը և մանկության իր երազանքը ։
Համակարգի ստեղծման ժամանակ, որը նախազգուշացնում էր երկրի մերձակայքի վտանգի մասին, պահանջվում էր օգտագործել այն սարքերը, որոնք արդեն եղել են ինքնաթիռում։ Այդ ժամանակ ինժեները գործի է դրել ռադիոբարձրաչափը, իսկ նրա ստեղծած նոր համակարգը բարձրության արագ փոփոխության դեպքում, կամ ցածր բարձրության վրա թռիչքի ժամանակ անկումային կոնֆիգուրացիայի ժամանակ օդաչուներին նախազգուշացնում էր «Whoop, whoop» ձայնային ազդանշանով։ 1974 թվականին Boeing-ի փորձարկող օդաչու Ջեք Ուոդելը փորձարկել է այդ համակարգը՝ նորագույն Բոինգ 747-ով թռչելով Կասկադյան լեռների ամենաբարձր գագաթի` Ռեյնիր հրաբխի վրայով։ Տվյալ թռիչքի արդյունքում խորհուրդ է տրվել նաև համակարգում ավելացնել «Pull up» ձայնային նախազգուշացումը (դեպի վեր գնալ: 1974 թվականի հունիսի 19-ին ներկայացվել է երկրի մոտիկության մասին նախազգուշացման համակարգի (Ground Proximity Warning Systems կամ GPWS, արտոնագիր № 3946358, գրանցված է 1976 թվականի մարտի 23-ին}} ) արտոնագիրը։ Նույն թվականին Բոինգ ընկերությունը սկսել է այդ համակարգը տեղադրել իր նոր ինքնաթիռներում։ Pan Am ավիաընկերությունը, որն այդ ժամանակ CFIT-ի պատճառով կորցրել էր արդեն մի քանի ռեակտիվ Բոինգ 707 և Բոինգ 727, նույնպես սկսել է GPWS համակարգի տեղադրումը իր օդային նավատորմում ։ 1974 թվականի դեկտեմբերին, Վաշինգտոնի մոտակայքում Բոինգ 727-ի աղետից հետո, ԱՄՆ քաղաքացիական ավիացիայի դաշնային վարչությունը, տրանսպորտի անվտանգության ազգային խորհրդի հանձնարարությամբ, ցուցում էր տվել, որպեսզի 1975 թվականի դեկտեմբերին GPWS համակարգը տեղադրվի բոլոր ինքնաթիռների վրա ։
2009 թվականին Ամստերդամի մերձակա թուրքական Բոինգ 737-ի կործանումից հետո EGPWS համակարգին ավելացվել է ցածր օդային արագության նախազգուշացում։ 2000-ական թվականների կեսերից Բեյթմենը զբաղվում էր թռիչքուղու վրա օդանավերի բախումները կանխելու համակարգի մշակմամբ ։ 2010 թվականին ԱՄՆ-ի նախագահ Բարաք Օբաման տեխնոլոգիաների և նորարարությունների բնագավառում ԱՄՆ-ի ազգային մեդալով պարգևատրել է Դոն Բեյթմենին «թռիչքների անվտանգության համակարգերի մշակման և բարելավման համար, որոնք այժմ օգտագործվում են ինքնաթիռներում ամբողջ աշխարհում, ներառյալ երկրի մոտիկության մասին նախազգուշացման համակարգը և քամու տեղաշարժի հայտնաբերման համակարգը» (For developing and championing critical flight-safety sensors now used by aircraft worldwide, including ground proximity warning systems and wind-shear detection systems) :
ԱՄՆ Դաշնային ավիացիոն վարչության տվյալներով Բեյթմանի գյուտերի շնորհիվ վթարների քանակը յուրաքանչյուր 3 միլիոն չվերթից 1-ը նվազել է յուրաքանչյուր 20 միլիոն թռիչքում 1-ի ։ Ըստ թռիչքների անվտանգության հիմնադրամի` անհնար է հաշվարկել, թե քանի օդաչու և ավիափոխադրող է փրկվել այս գյուտերի միջոցով ։
2016 թվականին Չարլզ Դոնալդ Բեյթմանը Honeywell ընկերությունից աշխատանքից ազատվել է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ
Ջարդեր Կելցեում
Ջարդեր Կելցեում, Լեհաստանում 1946 թվականի հուլիսի 4-ին տեղի ունեցած խոշորագույն հետպատերազմական հրեական բնակչության ջարդերը, որը իրականցվել է Կելցե քաղաքի հակասամեկան տրամադրություններ ունեցող բնակչության մի մասը։
Արտաքին հղումներ
Կելցե Կատեգորիա:Լեհաստանը 20-րդ դարում Կատեգորիա:Հուլիսի 4 Կատեգորիա:1946 հակամարտություններ 4 Կատեգորիա:Հակասեմականությունը Լեհաստանում Կատեգորիա:Զանգվածային սպանություններ Լեհաստանում
Էվաութ Խենեմանս
Էվաութ Խենեմանս (հոլանդերեն՝ Ewout Genemans, ), հոլանդացի պրոդյուսեր, հաղորդավար, դերասան և երգիչ։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 1-ին եղել է Մանկական Եվրատեսիլ 2012 երգի մրցույթի հաղորդավարը Կիմ-Լիանի հետ միասին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլանդացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:Հոլանդացի դերասաններ Կատեգորիա:Հոլանդացի հաղորդավարներ Կատեգորիա:Հոլանդացի երգիչներ
Իվան Դիլդարյան
Իվան Սմբատի Դիլդարյան, հայ Խորհրդային կինոօպերատոր։ Հայկական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1955)։
Կենսագրություն
1929 թվականին ավարտել է Լենինգրադի Լունաչարսկու անվան կինո-ֆոտո տեխնիկումը և աշխատել «Հայֆիլմ» ստուդիայում։ Նկարահանել է 23 գեղարվեստական ֆիլմեր, այդ թվում՝ «Անահիտ» (1947), «Ամպրոպի արահետով» (1956), «Անձամբ ճանաչում եմ» (1958, ՀԽՍՀ պետական մրցանակ, 1967), «Նվագախմբի տղաները» (1960), «Ճանապարհ» (1962), «Լալվարի որսկանը» (1965), «Կրակոց սահմանի վրա» (1970, Ա․ Միրաքյանի հետ), Մարդն «Օլիմպոսից» (1974)։ ԽՄԿԿ անդամ՝ 1940 թվականից։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կինոօպերատորներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Վեսելովկա (Կրասնոդարի երկրամաս)
Վեսելովկա (Веселовка), գյուղական ավան Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Տեմրյուկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Տեմրյուկի շրջանի բնակավայրեր
Նովոպետրովսկոե (գյուղ, Նովայա Օդեսայի շրջան)
Նովոպետրովսկոե (Новопетрівське), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովայա Օդեսայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1590 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովոպետրովսկոե գյուղում բնակվում էր 2 369 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,6 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովայա Օդեսայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1590 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆրանսիսկո Խարենյո ի Ալարկոն
Կենսագրություն
Խարենյոն շուրջ 9 տարի եկեղեցական կրթություն է ստացել հոգևոր սեմինարիայում։ 1833 թվականին հեռացել է սեմինարիայից, Մադրիդում ընդունվել Սան Ֆեռնանդոյի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա, 1848 թվականին 30 տարեկան հասակում ավարտել ակադեմիական կարիերան։ Ստանալով կրթաթոշակ՝ Խարենյոն հնարավորություն է ստանում շրջագայելու արտերկրում, չորս տարի ճամփորդում է Եվրոպայի տարբեր երկրներով և քաղաքներով, որտեղ հնարավորություն է ունենում օգտագործելու երկաթը որպես ճարտարապետական տարր։ Հայրենիք վերադառնալով՝ պետության կողմից ստանում է նոր միջոցներ և մեկնում Անգլիա ու Գերմանիա, 1855 թվականին հաստատվում է Մադրիդում, դառնում Ճարտարապետության տեխնիկական դպրոցի արվեստի պատմության պրոֆեսոր։
Խարենյոյի վաղ շրջանի նախագծերից է 1856 թվականի Արանխուեսի կենտրոնական գյուղատնտեսական դպրոցը, որով նա հայտնի է դառնում, այնուհետև համագործակցում է Նիկոմեդես Մենդիվիլի հետ ։
1874-1875 թվականներին եղել է Ճարտարապետների դպրոցի տնօրեն, Սան Ֆեռնանդոյի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի ակադեմիկոս (1867), Կառլոս III շքանշանակիր ասպետ (1858), Մարիա Վիկոտրիայի քաղաքացիական շքանշան (1872) ։
Արտաքին հղումներ
El arquitecto Francisco Jareño y de Alarcón FRANCISCO JAREÑO DE ALARCÓN
Կատեգորիա:Ալբասետե քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Իսպանացի ճարտարապետներ
Տոմա Դյուտրոն
Տոմա Դյուտրոն (Thomas Dutronc, ), ֆրանսիացի ջազ-մանուշ կիթառահար և երգերի հեղինակ։
Նրա մայրը ֆրանսիացի երգչուհի Ֆրանսուազա Արդին է, իսկ հայրը՝ ֆրանսիացի երգիչ և կինոդերասան Ժակ Դյուտրոն։
Կենսագրություն
Մանուկ հասակում Թոմը հետաքրքրվել է լուսանկարներով։ Հետո, լսելով Ջանգո Ռեյնհարդտին, շատէ սիրել կիթառը և 18 տարեկան հասակում սովորել է նվագել նրա վրա։ 1995 թվականին արդեն աշխատել է իր հոր հետ՝ Brèves Rencontres-ի վրա։ Նա նաև իրեն փորձել է դերասանի կերպարում Վալերի Լեմերսեյի 1999 թվականին նկարահանված Le Derrière և 2001 թվականին նկարահանված Confession d'un dragueur ֆիլմերում (ռեժ. Ալեն Սոլար)։ Նրանց միջև նա գրում է իր Mademoiselle երգը Անրի Սալվադորի համար։ Մեկ տարով դառնում է Բիրելի Լագրենի Gipsy Project խմբի անդամ, իսկ 2002 թվականին ստեղծում է 'A.J.T. Guitar Trio երգը Antoine Tatich-ի և Jérôme Ciosi-ի հետ։ 2003 թվականին —M— (Matthieu Chedid)-ին նա գրում է երգ Toutes les filles sont folles (ռեժ. Pascale Pouzadoux) ֆիլմի համար և մասնակցում է Եռյակը Բելվիլից (ռեժ. Սիլվեն Շոմե)ֆիլմի նկարահանմանը։  2006 թվականին մասնակցում է իր մոր՝ Ֆրանսուազ Արդիի (Parenthèses…)'' ալբոմի ձայնագրմանը որպես գործիքավորող և պրոդյուսեր։
2008 թվականին ալբոմը նոմինացվել է Victoires de la musiqueճ-ի Բաց տարիներ և Տարվա ալբոմ անվանակարգերում։ Նոյեմբերի առաջին անգամ ելույթ է ունեցել Օլիմպիա դահիլճում։
2009 թվականի փետրվարի 28-ին Victoires de la musique-ի 24-րդ մրցանակաբաշխության ժամանակ նրա Comme un manouche sans guitare երգը հաղթել է Տարվա լավագույն երգ անվանակարգում։ Այդ տարի նա միացել է Les Enfoirés խմբին։ 2011 թվականի հոկտեմբերի 3-ին դուրս է եկել նրա երկրորդ սոլո ալբոմը՝ Silence on tourne, on tourne en rond-ը, որին նախորդել է Demain սինգլը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կիթառահարներ Կատեգորիա:Արվեստների և գրականության շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երաժիշտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգահաններ
Բոստի
Բոստի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում ։
Բնակչություն
XIX դարի վերջին գյուղը թրքաբնակ էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քեմահի շրջանի համայնքներ
Դիզելփանկ
Դիզելփանկ (Dieselpunk), ֆանտաստիկայի զարգացող ժանր, որը միավորում է 1920-1950-ականների (Առաջին համաշխարհային պատերազմից մինչև Սառը պատերազմի սկզբնական շրջան) դիզելային հիմքով տեխնոլոգիաների էսթետիկան, ռետրոֆուտուրիստական տեխնոլոգիաներն ու պոստմոդեռն զգայունությունները ։ Չնայած այն բանին, որ տերմինն առաջին անգամ գործածել է Լյուիս Փոլակը 2001 թվականին՝ իր Children of the Sun («Արևի երեխաները») դերակատարային խաղը նկարագրելու համար, հետագայում այն վերաբերել է վիզուալ արվեստի, երաժշտության, արձակագրության ու ինժեներական աշխատանքի տարբեր տեսակների ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կիբերփանկ Կատեգորիա:Դիզելփանկ Կատեգորիա:Ֆանտաստիկայի ժանրեր Կատեգորիա:Փոփ արտ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը հորինվածքներում Կատեգորիա:Ենթամշակույթներ Կատեգորիա:Ֆանֆիկ
Բնորդուհիներ (նկար)
«Բնորդուհիներ» (Les Poseuses), ֆրանսիացի նկարիչ Ժորժ Սյորայի նկար՝ ստեղծված 1886 և 1888 թվականների ընթացքում ։ Ներառված է Ֆիլադելֆիայի Բարնսի ֆոնդի նկարների հավաքածուում։ Նկարն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1888 թվականի գարնանը՝ Անկախների սալոնում։
«Բնորդուհիներ» կտավը՝ Սյորայի վեց հիմնական աշխատանքներից երրորդը, ստեղծվել է ի պատասխան այն քննադատների, ովքեր Սյորայի արվեստը համարել են պարզունակ և սառն այն պատճառով, որ նա չի կարողացել պատկերել կյանքը ։ Ի պատասխան՝ նկարիչը նույն մերկ մոդելն ստեղծել է երեք տարբեր դիրքերով։ Արվեսատանոցի ձախ պատին Սյորայի 1884-1886 թվականներին նկարած « Կիրակնօրյա կեսօրը Գրանդ Ժատ կղզում » նկարի մի հատվածն է։ Նկարը կարևոր նշանակություն է ունեցել Սյորայի արվեստում՝ ստեղծագործության պուանտիլիստական տեխնիկայի կիրառման շնորհիվ։
Ժորժ Պիեռ Սյորա
Ժորժ Պիեռ Սյորան եղել է Էռնեստինա Ֆևրի և Անտուան Կրիզոստոմ Սյորայի երրորդ երեխան, ծնվել է 1859 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Փարիզում՝ բուրժուական ընտանիքում։ 1878 թվականին ընդունվել է Փարիզի Գեղեցիկ արվեստների դպրոց։ Այնուհետև սովորել է Անրի Լեմանի մոտ։ Համագործակցելով այնպիսի նկարիչների հետ, ինչպիսիք են Պոլ Սինյակը, Ալբեր Դյուբուա-Պիեն և Օդիլոն Ռեդոնը՝ Սյորան պատասխանատվություն էր կրում Անկախների սալոնի համար, որն ստեղծվել էր որպես այլընտրանք կառավարության կողմից ֆինանսավորվող Փարիզյան սալոնի։
Սյորայի առավել հայտնի աշխատանքներից է «Կիրակնօրյա զբոսանք Գրանդ ժատ կղզում» (1884-1886 Արվեստի ինստիտուտ, Չիկագո) նկարը։ Ուսումնասիրելով գույնի և լույսի օրինաչափությունները, օպտիկական էֆեկտները՝ նկարիչը ձգտել է ստեղծել գուներանգային, լուսաօդային ու տարածական խնդիրների լուծման գիտական հիմք։
Սյորան ստեղծել է պուանտիլիստական գեղանկարչական ոճը, որում ամբողջական պատկերը ստանում են հիմնական գույներով նկարված առանձին-առանձին մանր կետերի բազմության միջոցով երկրորդական և միջանկյալ գույների տեսողական խաբկանք ստեղծելով։
Նկարի տեխնիկա
«Բնորդուհիները» պուանտիլիստական ոճի վառ օրինակ է. Ամերիկացի արվեստաբան Նորմա Բրոուդը Art Bulletin-ում պուանտիլիզմը համեմատել է 1880-ական թվականների Ֆրանսիական ֆոտոտպագրության հետ ։ Իր աշխատանքներում Սյորան ջանացել է վերարտադրել բնության մեջ հանդիպող գույներն ու երանգները ։
Պատմություն
Սյորան ստեղծել է «Բնորդուհիներ» նկարի երկու տարբերակ։ Չափսերով փոքր տարբերակն ավելի է համապատասխանում դիվիզիոնիզմի տեխնիկային։ Նկարի այս տարբերակը պատկերված է եղել 1991 թվականին Մետրոպոլիտեն թանգարանում կայացած Սյորայի ցուցահանդեսի կատալոգի կազմին։ Չնայած նկարը երբևէ պատկանել է առևտրական Հայնց Բերգրյունին, այնուհետև այն համալրել է հավաքորդ Փոլ Ալենի հավաքածուն ։ 1947 թվականին Սյորայի առաջին հովանավորներից և ջատագովներից Ֆելիքս Ֆենեոնի հավաքածուի վաճառքի ժամանակ Ֆրանսիան ձեռք է բերել նկարի էտյուդները, որոնք պահվում են Օրսե թանգարանում   ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1888 նկարներ Կատեգորիա:1886 նկարներ Կատեգորիա:Մերկ կանանց պատկերով նկարներ Կատեգորիա:Նկարներ Կատեգորիա:Արվեստի ստեղծագործություններ
Սրբոց Հրեշտակաց եկեղեցի
«Թովմասյան» միջազգային հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ Արտակ Թովմասյանի բարերարությամբ 2021 թվականին կառուցվեց «Հավերժների այգին», որը գտնվում է Երևանից Ապարան տանող ճանապարհին` Սուրբ խաչի, Հույսի խորանի և Տառերի պուրակի հարևանությամբ։ Նույն վայրում կառուցվել է նաև Սրբոց Հրեշտակաց անունը կրող իր տեսակով բացառիկ եկեղեցի, որի գմբեթը և կողային պատերը ապակեպատ են։
Հավերժների այգի
«Հավերժների այգու» հատակագիծը հավերժության սիմվոլի տեսքն ունի, որտեղ արդեն իսկ երկու փուլով տնկվել են հարյուրավոր ծառեր՝ գիտության, մշակույթի, սպորտի անվանի հայերի, ինչպես նաև Արցախյան պատերազմներում հավերժացած հերոսների անուններով։
Այգու ճեմուղիներից մեկը նվիրված է դիվանագիտական համակարգի ներկայացուցիչների և այգու հատուկ հյուրերի համար։
Սրբոց Հրեշտակաց եկեղեցի
Սրբոց Հրեշտակաց եկեղեցու շինաշխատանքները ավարտին են հասցվել «Թովմասյան» միջազգային հիմնադրամի նախաձեռնությամբ։
Ճարտարապետությունը
Ամբողջությամբ ճերմակ եկեղեցին նոր մոտեցում է հայկական եկեղեցաշինության մեջ, քարեր օգտագործվել են միայն հիմնական պատերի համար, այն ապակեպատ է, որի նմանը գոյություն չունի ողջ աշխարհում։ Եկեղեցու ճերմակությունն ու թափանցիկությունը խորհրդանշում է այն պարզությունն ու մաքրությունը, որոնցով օժտված են հրեշտակները։
2021թ․ սեպտեմբերի 18-ին աշխարհի տարբեր հատվածներից Հայաստան ժամանած պատվավոր հյուրերի մասնակցությամբ տեղադրվեց եկեղեցու քառաթև խաչը։ Այս պահին կառուցվում է երիցատունը և մոմավառության սրահը։
Ջեսի Ուիլյամս
Ջեսի Ուեսլի Ուիլյամս (Jesse Wesley Williams, ), ամերիկացի դերասան և մոդել։ Առավել հայտնի է «Գրեյի անատոմիա» հեռուստասերիալում խաղացած բժիշկ Ջեքսոն Էվերի դերով, ինչպես նաև «Detroit: Become Human» խաղում խաղացած Մարկուս դերով։
Կենսագրություն
Ջեսին ծնվել է Իլինոյս նահանգի Չիկագո քաղաքում ։ Նրա հայրը աֆրոամերիկացի էր, իսկ մայրը՝ շվեդուհի ։ Ավարտել է Փենսիլվանիա նահանգի Ֆիլադելֆիա քաղաքի Թեմփլի համալսարանը, որտեղ սովորելու ընթացքում սկսել է մոդելի կարիերան Kenneth Cole Productions-ի համար։
Կարիերա
Ուիլյամսը էկրանին առաջնաելույթ է կատարել 2006 թվականին «Օրենք և կարգ» սերիալի էպիզոդում։ Հետո նկարահանվել է «Beyond the Break» պատանեկան սերիալում և հայտնվել է «Համալսարան» հեռուստասերիալում։ 2008 թվականին մոդելի փոքր դերով հայտնվել է «Ջինսեր-թալիսման 2» ֆիլմում։ 2009 թվականին նկարահանվել է Ռիհաննայի «Russian Roulette» տեսահոլովակում։ Բացի այդ, հայտնվել է բրիտանացի երգչուհի Էստելի «Fall in Love» տեսահոլովակում։
2009 թվականին Ուիլյամսը «Գրեյի անատոմիա» հեռուստասերիալի վեցերորդ եթերաշրջանում ստացել է Ջեքսոն Էվերի դերը։ Սերիալում նրա հայտնվելը ի սկզբանե պարբերական էր, իսկ յոթերորդ եթերաշրջանից սկսած՝ նա բարձրացվել է մինչև հիմանական դերասանական կազմ ։ 2010 թվականին BuddyTV-ը նրան ներառել է իր «Տարվա 100 ամենասեքսուալ տղամարդիկ» ցուցակում, որտեղ Ուիլյամսը զբաղեցրել է վեցերորդ տեղը ։ 2011 թվականին ստացել է «Երիտասարդ Հոլիվուդ» մրցանակը ։
Ուիլյամսը խաղացել է «Խրճիթ անտառում» ֆիլմի գլխավոր դերերից մեկը, որը թողարկվել է 2012 թվականի ապրիլին։
2017 թվականի դեկտեմբերին Ուիլյամսը նկարահանվել է Դեմի Լովատոյի «Tell Me You Love Me» տեսահոլովակում ։
2018 թվականին Ջեսին դարձել է «Detroit: Become Human» խաղի գլխավոր հերոսներից մեկը՝ կատարելով Մարկուս դերը։
Անձնական կյանք
Ջեսի Ուիլյամսը և նրա ապագա կինը՝ Էրին Դրեյք Լին, ծանոթացել են, երբ նա դեռ հայտնի չէր։ Աղջիկը զբաղվում էր անշարժ գույքով, իսկ նա աշխատում էր որպես դպրոցի ուսուցիչ և երբեմն միայն լրացուցիչ գումար էր վաստակում որպես մոդել։ 2012 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Ջեսի Ուիլյամսը և Էրին Դրեյք Լին ամուսնացել են։ Զույգն ունի երկու երեխա. դուստրը՝ Սեդին (ծնվ. 2013 թվականի դեկտեմբեր), և որդին՝ Մասեոն (ծնվ. 2015 թվականի հոկտեմբեր) ։ 2017 թվականի ապրիլին հայտնի է դարձել, որ Ջեսի Ուիլյամսը և Էրին Դրեյք Լին 5 տարվա ամուսնությունից հետո ամուսնալուծվել են ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օգոստոսի 5 ծնունդներ Կատեգորիա:1981 ծնունդներ Կատեգորիա:Չիկագո քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ
(7143) Հարամուրա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,090431 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5924 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5885 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1984,39 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181416 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,78° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սատորու Օտոմոյի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վրացական բարբառներ
Վրացերենը (Վրացերեն՝ ქართული, Քարթուլի) Քարթվելական լեզու է, որով խոսում է մոտավորապես 4.1 միլիոն մարդ, հիմնականում Վրաստանում, ինչպես նաև Ռուսաստանում, հյուսիսային Թուրքիայում՝ նախկինում վրացական վերահսկվող տարածքներում և սփյուռքում, Իրանում, Ադրբեջանում և Եվրոպայում ։ Այն հստակ ստանդավորված լեզու է, որը ստեղծվել է 5-րդ դարում, գրական եւ լեզվական նորմերին համապատասխան ։
Վրաց լեզվում գոյություն ունեն շուրջ 18 բարբառներ։ Ստանդարտ վրացերենը մեծապես հիմնված է Քարթլիական բարբառի վրա։ Այն ավելի քան հարյուր տարի է Վրաստանում զգալի տարածաշրջանային լեզվական տարբերությունների վերացման ուղի է անցել, մասնավորապես `կենտրոնացված կրթական համակարգի և մասսայական լրատվամիջոցների միջոցով։ Բարբառները դեռևս պահպանում են իրենց եզակի հատկանիշները հնչյունաբանության, մորֆոլոգիայի, սինթետիկայի և բառապաշարների առումով, բայց դրանք գրեթե ամբողջությամբ հասկանալի են միմյանց ։ Երեք Քարթվելյան լեզուները՝ Մինգրելերեն, Սվաներենը և Լազերենը քույրեր են վրացերենի համար, բայց որոշ խոսքեր միայն մասամբ են պարզ Վրաստանի ստանդարտ վրաց լեզվի կամ այլ վրացական բարբառների համար։
Վրացական բարբառների շրջանում հիմնական տատանումների մի մասը ներառում են՝
Դասակարգում
Վրացական բարբառները դասակարգվում են ըստ աշխարհագրական բաշխման, արտացոլելով վրաց ժողովրդի ավանդական ազգագրական ստորաբաժանումը։ Արևմտյան և արևելյան դասակարգումից բացի, որոշ գիտնականներ առաջարկել են նաև Հարավային խումբ։ Դրանք կարող են բաժանվել հինգ հիմնական բարբառային խմբերի, ինչպես առաջարկվել է Գիգնեիշվիլիի, Թոփուրիայի և Քավթարաձեի կողմից (1961) ։
Կենտրոնական բարբառներ
Կենտրոնական բարբառները, որոնք երբեմն համարվում են Արևելյան խմբի մի մասը, խոսվում են կենտրոնական եւ հարավային Վրաստանում և հիմքն են կազմում ստանդարտ վրացերենի։
Հյուսիս-արևելյան բարբառներ
Այս խումբը խոսվում է Վրաստանի հյուսիս-արևելյան լեռնականների կողմից։
Լուարե (դեպարտամենտ)
Լուարե (ֆրանսերեն՝ Loiret), դեպարտամենտ Ֆրանսիայի կենտրոնական մասում։
Պատմություն
1790 թ. մարտի 4-ին Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ ստեղծված առաջին 83 դեպարտամենտներից մեկն է։ Կազմավորվել է նախկին Օռլեանե գավառի տարածքում։
Բնակչությունը 647.7 հազար մարդ է։
Աշխարհագրական տվյալներ
Սահմանակից է Էսոն, Սեն և Մարն, Յոն, Նյեվր, Շեր, Լուար և Շեր և Էր և Լուար դեպարտամենտներին։
Տարածքը 6 775 քառ.կմ է։
Ժողովրդագրություն
Լուարեն ամենաշատ բնակեցված դեպարտամենտն է մարզում, որտեղ ապրում է մարզի բնակչության 25%-ը։ Ըստ Վիճակագրության և տնտեսական ուսումնասիրությունների ազգային ինստիտուտի տվյալների՝ 2004 թվականին Լուարան ուներ 634 000 բնակիչ, որը 15 874 բնակչով ավել էր, քան 1999 թվականին։
Կրեյտեր (լիճ)
Կրեյտեր ( Crater Lake), խառնարանային լիճ ԱՄՆ-ի Օրեգոն նահանգում։ Լիճը հայտնի է իր կապույտ գույնով և մաքուր ջրով։ Կրեյտեր լիճը մասամբ լցնում է 1220 մետր խորություն ունեցող խառնարանը, որն առաջացել է 7700 տարի առաջ Մազամա հրաբխի փլվացքի հետևանքով։ Լճի երկարությունը 9.6 կիլոմետր է, իսկ լայնությունը 8 կիլոմետր, միջին խորությունը 350 մետր է, իսկ առավելագույնը 594 մետր։ Կրեյտերն ԱՄՆ-ի ամենախորը լիճն է,  իսկ Հյուսիսային Ամերիկայում այն երկրորդն է։ Խորությամբ լիճը աշխարհում զբաղեցնում է 8-րդ տեղը։ Խառնարանի եզրը գտնվում է 2130-2440 մետր բարձրության վրա։ Համարվում է, որ լիճն այցելած առաջին եվրոպացի-ամերիկացին Ջոն Ուեսլի Հիլմանն է, որն իր այցելությունը կատարել է 1853 թվականի հունիսի 12-ին։ Կրեյտեր լիճը հռչակված է իր «Լճային ծերուկ» կոչվող գերանով, որն ավելի քան 100 տարի է ուղղահայաց դիրքով լողում է լճում։ Լճի ջրի ցածր ջերմաստիճանի պատճառով գերանը բավականին լավ պահպանվել է։
2005 թվականին ԱՄՆ-ի կողմից թողարկված, Օրեգոն նահանգին նվիրված 25 ցենտանոց մետաղադրամի վրա պատկերված է Կրեյտեր լիճը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լճեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի լճեր Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի լճեր
Օրեխովո (գյուղ, Պրիոզյորսկի շրջան)
Օրեխովո (Орехово, Raasuli), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Պրիոզյորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 32 մարդ։
Հայերենի այբուբեն
Գրերի գյուտը տեղի է ունեցել 405 թվականին։ Մեսրոպյան այբուբենը ունի 36 տառ, որոնք ունեն գործառական ինքնատիպություն՝ սերում են այլագիր կամ հայագիր նախատիպերից։ 11-րդ դարում ավելացվել է ևս երկու տառ՝ Օ և Ֆ։ 11-րդ դարից ի վեր հայերենի գրային համակարգում գրեթե փոփոխություններ չեն եղել ։
Նախամեսրոպյան շրջանում հայերեն գրի և գրականության առկայությունը միանշանակորեն չի ընդունվում հայերենագետների կողմից։ Նրանց մի մասը գտնում է, որ նախամեսրոպյան շրջանում հայերը ունեցել են գիր և գրականություն, իսկ մյուս մասը հերքում է այս տեսակետը ։
Ժամանակակից արևելահայերենի այբուբենը ունի 39 տառ, որտեղ «ու»-ն համարվում է առանձին տառ, իսկ «ւ» տառը և «և» կցագիրը հանված են այբուբենից ։ Այբուբենում տառերի թիվը նույնպես միանշանակորեն չի ընդունվում հայերենագետների կողմից։
Հայկական գիրը միատարր ու միատիպ չէ և ներկայացված է մի շարք տարատեսակներով, որոնք անվանվում են գրատեսակներ ։
Նախաքրիստոնեական գրային համակարգեր
Ըստ որոշ աղբյուրների՝ նախաքրիստոնեական շրջանում, այսինքն՝ 301 թվականից առաջ, հայերն ունեցել են սեփական գրային համակարգեր։ Այժմ ապացուցված է նախամաշտոցյան երկու գրային համակարգերի՝ սեպագրերի և մեհենագրի գործածումը։ Նախամաշտոցյան գրերի մասին մեզ տեղեկություններ են հասել Կորյունից, Մովսես Խորենացուց, Փիլոն Ալեքսանդրացուց (Եբրայեցուց), Հիպպողիտոս Բոստրացուց, Վարդան Արևելցուց, Ղազար Փարպեցուց և այլն։
Ստեղծման նախապատմություն
Մեսրոպ Մաշտոցը, դժվարությամբ դարձի բերելով Գողթն գավառի ժողովրդին, հասկանում է, որ երկրում տիրապետող կրոնական-պաշտամունքային լեզուներով՝ հունարենով և ասորերենով հնարավոր չէ ժողովրդի մեջ տարածել քրիստոնեությունը. չնայած արդեն 100 տարի էր անցել քրիստոնեության ընդունումից, ժողովրդի մեծ մասը դեռ պահպանում էր հեթանոսական կրոնն ու սովորույթները։ Մաշտոցը հասկանում է, որ քրիստոնեության դիրքերը հնարավոր է ամրապնդել միայն այն դեպքում, երբ եկեղեցական արարողակարգը տարվի մայրենի լեզվով՝ հայերենով, իսկ դրա համար անհրաժեշտ էր սեփական գրերի ստեղծումը։ Իր մտքերով նա կիսվում է Սահակ Պարթևի հետ, և պարզվում է, որ կաթողիկոսը նույնպես այդպես է կարծում։ Նրանք գումարում են ընդհանրական ժողով, որը միահամուռ հավանություն է տալիս հայերենի այբուբեն ստեղծելու նրանց ծրագրին։ Քաջալերելով նրանց ծրագիրը՝ Վռամշապուհ թագավորը ասում է, որ Դանիել անունով մի ասորի եպիսկոպոս «հանկարծ գտել է» հայոց լեզվի նշանագրերը։ Այդ նշանագրերը հայագիտության մեջ հայտնի են Դանիելյան գրեր անունով։ Ոգևորված դրանով՝ Մաշտոցը սկսում է սովորեցնել այդ նշանագրերը հայ իշխաններին, բայց շուտով պարզվում է, որ դրանք թերի են և չեն համապատասխանում հայերենի հարուստ հնչյունային համակարգին։ Այդ պատճառով էլ նա ձեռնամուխ է լինում հայոց գրերի ստեղծմանը։
Գրերի գյուտ
Վերցնելով մի խումբ աշակերտներ՝ Մաշտոցը մի մասին ուղարկում է այն ժամանակի հունական դպրության կենտրոններից մեկը՝ Սամոսատ, մյուսներին տանում է իր հետ՝ Եդեսիա։ Եդեսիայի հարուստ դիվանատանը նա հետազոտում է տարբեր լեզուներով գրքեր, ուսումնասիրում է դրանց այբուբենները։ Ըստ ավանդության՝ նա մի պահ հայացքը թեքել է այն մագաղաթի վրայից, որի վրա գրում էր, և նկատում է մի ձեռք (Աստծո ձեռքը), որը ձախից աջ գրում էր այբուբենի տառերը։
Գյուտից հետո Մաշտոցը գնում է Սամոսատ, որտեղ հանձնարարում է Հռոփանոս անունով մի հույն գեղագրի ձևավորել իր ստեղծած տառերը։ Այնտեղ էլ նա թարգմանել է «Առակաց գրքից» 1-ին հայերեն նախադասությունը՝ «Ճանաչել զիմաստութիւն և զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ» («Ճանաչել իմաստությունը և խրատը, իմանալ հանճարի խոսքերը») ։
Հիմնական այբուբեն
Հայերենի այբուբենը ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405 թվականին։ Սկզբից այբուբենը ունեցել է 36 տառ, որից 7-ը ձայնավոր, իսկ 29-ը բաղաձայն։ 12-րդ դարում ավելացրեցին ևս երկու տառ՝ ձայնավոր «Օ»-ն և բաղաձայն «Ֆ»-ն։ Մինչ այդ «Օ»-ի փոխարեն օգտագրոծում էին «աւ» երկբարբառը, իսկ «Ֆ»-ի փոխարեն. «փ»-ն։
Արևմտահայ գրականության մեծամասնությունը չի ձեռնարկել որևէ ուղղագրական բարեփոխումներ ոչ 1921-ին, ոչ էլ 1940 թվականին (շնորհիվ այդ թվում նաև նրա, որ գրությունով մոտ է արևելահայերենին, Երևանյան մոտեցմանը)։
Ի շնորհիվ Հայկական եկեղեցու պահպանվել է գրային համակարգի 30 հազար հիշատակում (որից 25 հազարը ամբողջովին ձեռագրեր են), V-XVIII դարի ընթացքում ստեղծված, որոնցից շատերն են պահվում են Երևանի Մատենադարանում և Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզու Վարդապետ Մխիթարյանների մատենադարանում։
Հայոց գրերի պատմության համապարփակ ուսումնասիրություններ են իրականացրել տարբեր ոլորտներ ներկայացնող բազմաթիվ մասնագետներ, որոնց թվում են Հրաչյա Աճառյանը, Աշոտ Աբրահամյանը, Գուրգեն Սևակը, Դմիտրի Օլդեռոգգեն, Էդուարդ Աղայանը, Սերգեյ Մուրավյովը, Անահիտ Փերիխանյանը, Արտաշես Մարտիրոսյանը, Թամազ Գամկրելիձեն, Լիպարիտ Սադոյանը, Պողոս Պողոսյանը, Վահան Սարգսյանը, Ալբերտ Մուշեղյանը, Ռուբեն Թարումյանը, և այլք ։
Գրերի ստեղծման բարդություն
Մաշտոցի առաջ ծառացել էին մի շարք դժվարություններ։ Նախ՝ հայերենը ուներ շատ բարբառներ՝ իրենց հատուկ առանձնահատկություններով։ Նա ծանոթ պիտի լիներ գոնե Տարոնի (որտեղ ծնվել էր), Սյունիքի ու Գողթնի (որտեղ քարոզել էր) և Այրարատի (որտեղ ծառայել էր արքունիքում) բարբառներին։ Հարց էր ծագում՝ այս բարբառներից ո՞րը ընտրել իբրև հիմնական և նրա համար ստեղծել գրեր։ Պե՞տք էր արդյոք մյուս բարբառների հատուկ հնչյունների համար, որոնք հիմնականում բացակայում էին, ստեղծել հատուկ նշանագրեր։ Պե՞տք էր արդյոք ձայնավորները արտահայտել հատուկ տառերով՝ հունարենի նման, թե՞ վերև դրված նշաններով՝ ինչպես ասորերենում։ Պետք էր գրել աջից ձա՞խ ասորերենի նման, թե՞ ձախից աջ՝ ինչպես հունարենում։ Տառերի ձևերն ու անունները վերցնել հունարենից, թե՞ ասորերենից։ Թե՛ հունարենը, թե՛ ասորերենը ունեին երկայն և կարճ ձայնավորներ. արդյո՞ք հայերենն էլ ունի, և եթե այո, ի՞նչ կերպ պետք է արտահայտվեն դրանք։ Եվ վերջապես ՝ ո՞ր լեզուն ընտրել որպես գաղափար ու պլատֆորմ՝ հունարենը, թե՞ ասորերենը։ Ինչպե՞ս դասավորել այն հայերենի հնչյունները, որոնք չկան ո՛չ հունարենում, ո՛չ ասորերենում։ Սրանք ընդհանուր բնույթի հարցեր էին։ Գալիս էին ապա մի շարք մասնավոր և առավել դժվար բնույթի հարցեր։ Հույները գրում էին ίαχωβ, αις (կարդացվում է՝ Իաքոբ, աիս)։ Պե՞տք էր արդյոք հայերեն ևս այդպես գրել (Իակովբ, աիս), թե՞ անհրաժեշտ էր ստեղծել հատուկ գիր (Յակովբ, այս)։ Հունարենում «հ» հնչյունը արտահայտելու համար գիր չկար, իսկ նրա փոխարեն օգտագործվում էր « ՛ » նշանը, որը դրվում էր ձայնավորի վրա։ Պե՞տք էր նրանց հետևել, թե՞ անհրաժեշտ էր այդ հնչյունի համար հատուկ գիր ստեղծել։ Հույները չունեին «յու», «յա» հնչյունները, որոնք կային հայերենում։ Պե՞տք էր արդյոք այդ հնչյունների համար հատուկ գրեր ստեղծել, թե անհրաժեշտ էր արտահայտել իբրև երկհնչյուններ, և եթե այո, ապա ինչպես՝ յու, յա (հյուր, կյանք), թե՞ իւ, եա (հիւր, կեանք)։ ւ գիրը, որը Մաշտոցը դրեց հունական y-ի դիմաց, բազում թյուրիմացություններ էր ծագեցնում՝ մե՛կ իբրև բաղաձայն հնչելով, մե՛կ իբրև ձայնավոր (թիւր (կարդացվում է՝ թյուր), թիւ (կարդացվում է՝ թիվ)։ «Վ» հնչյունը նույնպես տագնապեցրել է Մեսրոպին՝ վազ և ավազ, վան և ավան. արդյո՞ք պետք է միակերպ գրել (վազ, բայց՝ աւազ. վան, բայց՝ աւան)։ Հույները մի «ռ» ունեին. արդյոք պե՞տք էր բավականանալ մեկով, թե՞ հայերենում առկա նուրբ «ռ»-ի համար նոր գիր ստեղծել («ր»), մանավանդ, որ անգամ նույն բառի մեջ բառակազմության ժամանակ այս հնչյունները փոխակերպվում են (դուռ + -ունք = դրունք)։ Հունարենի Λ-ի դիմաց դնելով «ղ» (այս տառը այն ժամանակ կարդացվում էր նուրբ «լ», բայց ոչ այժմվա պես «ղ»)՝ նա ստեղծեց նաև հատուկ գիր կոպիտ «լ»-ի համար (այժմյան լ-ն)։ Շրթնային, լեզվային և կոկորդային թավ հնչյունները պե՞տք էր արտահայտել տառակապակցություններով՝ ինչպես լատիներենում (ph, th, kh), թե՞ հունարենի պես մի տառով (այժմյան փ, թ, ք)։ Հունարենի χ-ի դիմաց դնելով «ք»՝ նա նպատակահարմար գտավ ստեղծել գիր նաև «խ» հնչյունի համար՝ այժմյան «խ» տառը։ Անհրաժեշտ էր նաև գտնել սկզբնափակ լեզվաշրթնային հնչյունները, որոնք չկային հունարենում, և նրանց համար ևս գրեր ստեղծել (ծ, ձ, ց, ճ, ջ, չ հնչյունները) ։
Այբուբենի ստեղծման մասին ոչ դասական մոտեցում
215 թվականին Հռոմի կայսր Կարակալան թագավոր Խոսրով Ա–ին իր մոտ հրավիրեց և անօրինաբար բանտարկեց, որից հետո Հայաստան ուղարկեց լեգիոններ Ֆոլոկրիտի գլխավորությամբ։ Բայց լեգիոնները ջախջախվեցին, և Մեծ Հայքի թագավոր դարձավ Տրդատ Բ–ն՝ Խոսրով Ա–ի որդին։ Նույն ժամանակահատվածում Հայաստանին վտանգ էր սպառնում նաև Պարսկաստանից, որտեղ 226 թվականին իշխող դինաստիայի փոփոխություն էր տեղի ունեցել։ Պարթև Արշակունիների դինաստիան, որոնք հայկական Արշակունի թագավորների բարեկամն էին, կործանվել էր պարսիկ Սասանյանների կողմից։ Իրանի պետական կրոնը փոխարինվեց զորոաստրիզմով։ Իրանի թագավոր Արտաշիր Սասանյանը 230 թվականին ներխուժեց Հայաստան, բայց ջախջախվեց։ 252 թվականին Շապուհ Ա–ն այնուամենայնիվ հաղթանակ տարավ և Արտաշատում գահ բարձրացրեց իր որդի Որմիզդին։ 279 թվականին Հայաստանը հաղթանակ տարավ և թագավոր դարձավ Խոսրով Բ Մեծը՝ Տրդատ Բ–ի որդին։ 298 թվականին Անակ Պարթևը սպանեց Խոսրով Բ–ին, և թագավոր դարձավ վերջինիս որդի Տրդատ Գ Մեծը։ Այսպիսի անդադար վտանգի մեջ էր գտնվում Հայաստանը բոլոր կողմերից և անվտանգության խնդիր ուներ։ Բացի այդ, Հայաստանը ֆեոդալական (ավատատիրական) երկիր էր, և կենտրոնական իշխանությունը այնքան ուժեղ չէր, ինչպես ստրկատիրական երկրներում, մասնավորապես հարևան հզոր Հռոմեական կայսրությունում։ Հենց այս մարտահրավերներին դիմագրավելու համար Տրդատ Գ Մեծի համար քրիստոնեությունը հանդիսացավ Հայաստանի միավորման և հզորացման միջոց։ Քրիստոնեության ընդունումից հետո թագավորը եկեղեցուն շնորհեց մեծ իրավունքներ և հողեր, որպեսզի այն ուժեղ լինի և ի վիճակի լինի սատարելու թագավորի կենտրոնական իշխանությունը։ Հայաստանում նոր կրոնական գաղափարախոսության ներդրումով բավականին ամրապնդվեց կենտրոնական պետական իշխանությունը, սակայն հայկական նախաքրիստոնեական պատմությունը, մշակույթը, գիրը մեծ հարված ստացան։
Տրդատ Գ թագավորի քարտուղարի դերով ու Ագաթանգեղոս անունով հանդես եկող պատմաբանը, ով նաև համարվել է քրիստոնեությունն ընդունելու իրադարձությունների ականատեսը, գրել է 5-րդ դարում․
Նույնը գրել են նաև 5–րդ դարի հայ պատմիչներ Մովսես Խորենացին, Կորյունը , Փաւստոս Բուզանդը և ուրիշներ։ Հայաստանի հին մշակույթը փլուզվել էր, Հայաստանում գտնվող բոլոր հայերեն գրքերը ոչնչացվել էին։ Նախաքրիստոնեական տաճարների քանդված հիմքերի վրա կառուցվել էին քրիստոնեական եկեղեցիներ, այդ թվում՝ նաև կենտրոնական Մայր Աթոռ սուրբ Էջմիածինը Վաղարշապատում։ Հայերենի այբուբենն ու գիրը ոչնչացվեցին, և այդ ժամանակվանից նույնիսկ եկեղեցիներում աղոթք անելու համար գործունեության մեջ մտան հունական ու սիրիական տառերն ու լեզուները։ Քրիստոնեությունն ընդունելուց հետո Գրիգոր Լուսավորիչը Հայաստան հրավիրեց 400 հույն ու սիրիացի վանական, շնորհեց նրանց եպիսկոպոսների կոչում և կարգեց նրանց բոլոր հայկական եկեղեցիների ղեկավարներ։
Հարյուր տարի անց Վռամշապուհ արքան (389-415) եկավ այն եզրակացության, որ պետությունը չի կարող նորմալ գործել առանց սեփական գրի։ Կաթողիկոս Սահակն էլ համոզվեց այն բանում, որ ժողովուրդը չի կարող լավ հասկանալ քրիստոնեությունը, քանի որ եկեղեցիներում ծառայությունը կատարվում էր հունարեն և սիրիական լեզուներով։ Նրանք հանձնարարեցին Մեսրոպ Մաշտոցին, որը թագավորի անձնական թարգմանիչն էր, վերականգնել հայոց գիրը։ Իհարկե նրանք գիտեին, որ հայերենի այբուբենը գոյություն ուներ շատ հին ժամանակներից։
Տառերի հնչյունային արտահայտությունը պարզաբանելու համար անհրաժեշտ էր գտնել առնվազն մեկ հայկական գիրք։ Բայց դժբախտաբար, Հայաստանում բոլոր գրքերը այրվել էին հարյուր տարի առաջ։ Մաշտոցը երկու տարուց ավել Հայաստանում փնտրում էր գոնե մեկ հայկական գիրք, բայց չգտավ։ Կորյունը չի կարողանում ասել «գիրք» բառը, որովհետև այդ թեման արգելված էր։ Կորյունը ասում է, «Մաշտոցը փնտրեց, փնտրեց, շատ զրկանքներ կրեց, բայց չգտավ», ու մեկնեց արտասահման։ Դասական պատմությունը չի կարողանում պատասխանել այն հարցին, թե ի՞նչ էր փնտրում Մաշտոցը ու չէր կարողանում գտնել Հայաստանում։