cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vim Airlines
Չվերթ
Ավիաընկերության չվերթը 2014 թվականի, օգոստոսին կազմել է 8 ինքնաթիռ Boeing 757-200 (RA-73008, RA-73009, RA-73011, RA-73012, RA-73014, RA-73016, RA-73017, RA-73018) և 4 ինքնաթիռ Airbus A-319 (VQ-BTL,VP-BDY,VP-BDZ, VQ-BTK), ևս 3 ինքնաթիռ Embraer-195, պատվիրված և առաքվաք 2014 թվականի օգոստոսին ։ Նախկինում օգտագործվող ինքնաթիռնեն են՝ Յակ-42Դ, Իլ-62Մ և Տու-154Մ ։
Երթուղային ցանց
Vim Airlines-ը տեղափոխել է ուղևորներ (կանոնավոր, սեզոնային), և կատարել է բեռնափոխադրումներ Մոսկվայից։ Ուղևոների և բեռնափոխադրումների առումով ավիաընկերություններից մեկն է Ռուսաստանում։ Կանոնավոր չվերթների մասնաբաժինը 2010 թվականի փետրվարի 1-ի դրությամբ կազմել է 32,4 %։ Այսպիսով ավիաընկերությունը հավաստագրվել է ՄԱԿ-ով, և կատարել է չվերթներ ամբողջ աշխարհում։
Տարբեր ժամանակներում ավիաընկերության երթուղային ցանցը հետևալն է՝ Բառնաուլ, Իրկուտսկ, Սոչի (Ադլեր), Օմսկ, Ուֆա, Մագադան, Վլադիվոստոկ, Չելյաբինսկ, Մագնիտոգորսկ, Յակուտսկ և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական ավիաընկերություններ Կատեգորիա:2000 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:Մոսկվայի ընկերություններ
Հեծյալներ (այլ կիրառումներ)
Հեծյալներ, կարող է վերաբերել՝
Հոկտեմբերի 29
Հոկտեմբերի 29, տարվա 302-րդ (նահանջ տարիներին՝ 303-րդ) օրն է։
Թիմուր Զանգիև
Թիմուր Քերիմսուլթանովիչ Զանգիև (Зæнджиаты Керимсултаны фырт Тимур, ), ռուս դիրիժոր։ Հյուսիսային Օսիա-Ալանիայի Հանրապետության վաստակավոր արտիստ (2015)։ 2012 թվականից՝ Մոսկվայի Մոսկվայի Կ․ Ստանիսլավսկու և Վ․ Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան ակադեմիական երաժշտական թատրոնի դիրիժոր։
Աշխարհի ամենաերիտասարդ դիրիժորներից մեկն է ։
Կենսագրություն
Թիմուր Զանգիևը ծնվել է 1994 թվականի հունվարի 27-ին, Մոսկվայում, օսական ընտանիքում։ Մայրը դաշնակահար է, կոնցերտմեյստեր Ա․ Լյադովի անվան մանկական երաժշտական դպրոցում, հայրն ատամնաբույժ է։ Ծնողները վաղ մանկական հասակում տղայի մոտ հայտնաբերում են բացարձակ լսողություն։ Թիմուրը սկսել է զբաղվել երգչախմբային երգեցողությամբ երեք տարեկան հասակում, իսկ սկսած 4,5 տարեկանից սովորել է նվագել ջութակ։ Վլադիկովկազ քաղաքի Վ. Գերգիևի անվան արվեստի ուսումնարանին կից երաժշտական դպրոցում սովորել է սիմֆոնիկ դիրիժորություն։ Առաջին անգամ սիմֆոնիկ նվագախմբում դիրիժորություն է արել յոթ տարեկան հասակում ։ 2004 թվականին Սոչիում Թիմուր Զանգիևը դարձել է «Կինոտավրիկ» միջազգային մանկական փառատոնի դափնեկիր։ Ի. Կոբզոնի աջակցությամբ Թիմուրի ընտանիքը տեղափոխվել է Մոսկվա ։
Փառատոներ և մրցույթներ
Թիմուր Զանգիևը մասնակցել է հետևյալ փառատոներին՝
Երկրորդ Համառուսական երաժշտական մրցույթի երրորդ դափնեկիր, Մոսկվա (2015).
Ստեղծագործական գործունեություն
Թիմուր Զանգիևը եղել է այնպիսի կոլեկտիվների դիրիժոր, ինչպիսիք են Մարիինյան թատրոնի նվագախումբը, «Նոր Ռուսաստան» նվագախումբը, «Մոսկվայի վիրտուոզները» պետական կամերային նվագախումբը, Ռուսաստանի պետական ակադեմիական կամերային նվագախումբը, Մոսկվայի կոնսերվատորայի համերգային սիմֆոնիկ նվագախումբը, Մոնտե Կառլոյի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը և այլն ։ Վասիլի Պաշկևիչի «Ժլատը» օպերայի դիրիժոր-բեմադրիչ (Տոլյատի, 2012) ։ Կ. Ստանիսլավսկու և Վ․ Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան երաժշտական թատրոնում Գլյուկի «Օրփեոս և Էվրիդիկե» օպերայի բեմադրության երաժշտական ղեկավար (2014), Ֆրեդերիկ Աշթոնի բալետների՝ Մոսկվայի ակադեմիական երաժշտական թատրոնի բեմ տեղափոխելու նախագծի ղեկավար ։
2011 թվականից Սամարայի պետական ֆիլհարմոնիայի մշտական հրավիված դիրիժոր ։ 2012 թվականից Մոսկվայի Կ. Ստանիսլավսկու և Վ․ Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի անվան ակադեմիական երաժշտական թատրոնի դիրիժոր֊ասիստենտ, իսկ 2015 թվականից՝ դիրիժոր ։ 2017 թվականից Տոլյատիի ֆիլհարմոնիայի գլխավոր հրավիրված դիրիժոր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիրիժորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս դիրիժորներ
Մաշկի վարակ
Մաշկի վարակ, մարդու և կենդանիների հիվանդություն, կարող է ազդել նաև հարակից փափուկ հյուսվածքների վրա, ինչպիսիք են փուխր շարակցական հյուսվածքը և լորձաթաղանթները։ Դրանց մեջ մտնում են մի քանի կատեգորիաներ, որոնցից են մաշկի և մաշկի կառույցների վարակները կամ մաշկի և փափուկ հյուսվածքների վարակները և սուր բակտերիալ վարակները ։ Նրանք տարբերվում են դերմատիտից (մաշկի բորբոքում), թեև կարող են հանգեցնել մաշկի բորբոքման ։
Բակտերիալ
Մաշկի բակտերիալ վարակը ախտահարել է մոտ 150 միլիոն մարդու, իսկ 2013 թվականին ցելյուլիտը՝ մոտ 600 միլիոն մարդու ։ Մաշկի բակտերիալ վարակները ներառում են՝
Սնկային
Մաշկի սնկային վարակները կարող են դրսևորվել որպես մաշկի, մազերի և եղունգների մակերեսային կամ խորը վարակ։ Միցետոման սնկային վարակների լայն խումբ է, որին բնորոշ է ոտնաթաթի մաշկի և ենթամաշկային ճարպային հյուսվածքներում տեղակայումը ։ Ժամանակին և ճիշտ չբուժվելու դեպքում միցետոմայի վարակները կարող են տարածվել ավելի խորը հյուսվածքների վրա, ինչպիսիք են ոսկրերը և հոդերը, առաջացնելով օստեոմիելիտ ։ Ընդարձակ օստեոմիելիտը կարող է ոսկրերի վիրաբուժական հատումների և նույնիսկ ստորին վերջույթների ամպուտացիայի անհրաժեշտություն պատճառ դառնալ ։ 2010 թվականի դրությամբ ամբողջ աշխարհում դրանով տառապում էին մոտ մեկ միլիարդ մարդ ։ Մաշկի տարածված սնկային վարակների որոշ օրինակներ են՝
Մակաբուծային
Մաշկի մակաբուծային վարակները պայմանավորված են օրգանիզմների մի քանի ներկայացուցիչներով, ինչպիսիք են Անելիդան, Արթրոպոդան, Էխինոդերմատան, Խորդատան և այլն ։
Վիրուսային
Մաշկի վիրուսային ախտահարումները կարող են հարուցվել ինչպես ԴՆԹ, այնպես էլ ՌՆԹ պարունակող վիրուսներով ։ Վիրուսային ախտահարումների օրինակներ են՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մաշկային հիվանդություններ Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ
Ապոլոն 8-ի անձնակազմի կողմից Ծննդոց գրքի ընթերցում
Ապոլոն 8-ի անձնակազմի կողմից Ծննդոց գրքի ընթերցում (Apollo 8 Genesis reading), Ապոլոն 8 տիեզերանավի անձնակազմի կողմից Սուրբ ծննդյան գիշերը Ծննդոց գրքի ընթերցումը։ 1968 թվականի դեկտեմբերի 24-ի Ճրագալույցին Ապոլոն 8 տիեզերանավի անձնակազմի անդամները հերթով ընթերցել են Ծննդոց գրքից հատվածներ, երբ տիեզերանավը գտնվում էր Լուսնի ուղեծրում։ Ընթերցման հեռուստատեսային հեռարձակումը հավաքել է այդ ժամանակների ամենամեծ դիտողունակությունը ։ Աստղագնացներն ընթերցել են «Գեդեոնի եղբայրներ» (Gideons International) կրոնական կազմակերպության կողմից տրամադրված տեքստերը։ Ուիլյամ Անդերսը, Ջեյմս Լովելը և Ֆրենկ Բորմանը կարդացել են Ծննդոցի 1-ին գլխի 1-ից 10 տները՝ օգտագործելով Հակոբ թագավորի Աստվածաշունչ անունը կրող թարգմանությունը ։ Ուղերձն սկսել է Անդերսը և կարդացել 1-4 տները, Լովելը կարդացել է 5-8 տները, իսկ Բորմանը կարդացել է 9-10 տները և եզրափակել ուղերձը։
Ապոլոն 8-ի ուղերձի բովանդակությունը
Շուտով Լուսնի վրա կբացվի արևը։ Ապոլոն 8-ի անձնակազմը ցանկանում է ուղերձով դիմել բոլոր մարդկանց այդտեղ՝ Երկրի վրա։
Ի սկզբանէ Աստուած ստեղծեց երկինքն ու երկիրը։ Երկիրն անձեւ ու անկազմ էր, խաւար էր տիրում անհունի վրայ, եւ Աստծու հոգին շրջում էր ջրերի վրայ։ Եւ Աստուած ասաց. «Թող լոյս լինի»։ Եւ լոյս եղաւ։ Աստուած տեսաւ, որ լոյսը լաւ է, եւ Աստուած լոյսը բաժանեց խաւարից ։
Այնուհետ շարունակել է Ջեյմս Լովելը․
Աստուած լոյսը կոչեց ցերեկ, իսկ խաւարը կոչեց գիշեր։ Եւ եղաւ երեկոյ, եւ եղաւ առաւօտ՝ օր առաջին։ Աստուած ասաց. «Թող տարածութիւն առաջանայ ջրերի միջեւ, եւ ջրերը թող բաժանուեն ջրերից»։ Եւ եղաւ այդպէս։ Աստուած ստեղծեց տարածութիւնը, որով Աստուած տարածութեան ներքեւում եղած ջրերը անջրպետեց տարածութեան վրայ եղած ջրերից։ Աստուած տարածութիւնը կոչեց երկինք։ Աստուած տեսաւ, որ լաւ է։ Եւ եղաւ երեկոյ, եւ եղաւ առաւօտ՝ օր երկրորդ ։
Ընթերցումը եզրափակում է Ֆրենկ Բորմանը․
Աստուած ասաց. «Թող երկնքի տակ գտնուող ջրերը հաւաքուեն մի տեղ, եւ երեւայ ցամաքը»։ Եւ եղաւ այդպէս. երկնքի տակի ջրերը հաւաքուեցին մի տեղ, ու երեւաց ցամաքը։ Աստուած ցամաքը կոչեց երկիր, իսկ հաւաքուած ջրերը կոչեց ծով։ Աստուած տեսաւ, որ լաւ է ։
Եվ վերջում, Ապոլոն 8-ի ողջ անձնակազմի անունից մաղթում ենք Ձեզ բարի գիշեր, հաջողություն, ուրախ Սուրբ ծնունդ և թող Աստված օրհնի ձեզ այդտեղ՝ բարի Երկրի վրա ։
Դատական հայց
Ամերիկացի աթեիստ Մադալին Մյուրեյ Օ'Հեյրը դատական հայց է ներկայացրել ՆԱՍԱ-ի դեմ՝ պետական ընկերությանը մեղադրելով ԱՄՆ Սահմանադրության առաջին փոփոխության խախտման մեջ ։ Դատական հայցը ներկայացվել է Տեխասի նահանգային դատարան, որը վարույթ չի ընդունել հայցը։ ԱՄՆ բարձրագույն դատարան ուղարկված ուղիղ բողոքարկումը նույնպես մերժվել է ։ Մերժվել է նաև ԱՄՆ 5-րդ շրջանի վերաքննիչ դատարան ուղարկված բողոքը, որը հաստատել է Տեխասի նահանգային դատարանի աներկբա մերժումը։ Ի վերջո, Բարձրագույն դատարանը նույնպես մերժել է վարույթ ընդունել հայցը ։
Ավելի ուշ, 1969 թվականին Ապոլոն 11-ի վրա Բազ Օլդրինն իրականացրել է հաղորդություն, երբ տիեզերանավը վայրէջք է կատարել Լուսնի մակերևույթի վրա։ Իր մտադրությունը գաղտնի չպահելով, եթերում կարդացել է միայն ընդհանուր խոսքերը, իսկ Աստվածաշունչը կարդացել է արդեն ռադիոկապն անջատելուց հետո ։
Ֆիլատելիայում
1969 թվականին ԱՄՆ փոստային ծառայությունը թողարկել է փոստային նամականիշ (Սքոթ # 1371), որը նվիրված էր Ապոլոն 8-ի թռիչքին և Ճրագալույցի ընթերցմանը։ Նամականիշի նկարը հիմնված է հանրահայտ «Երկրի ծագելը» լուսանկարի վրա, որի ստորին հատվածում գրված է «In the beginning God…» («Ի սկզբանէ Աստուած...»)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապոլոն ծրագիր Կատեգորիա:Գիրք Ծննդոց Կատեգորիա:Հեռուստատեսության պատմություն
Հոկտեմբերի 30
Հոկտեմբերի 30, տարվա 303-րդ (նահանջ տարիներին՝ 304-րդ) օրն է։
Մարկ Հյուզ
Լեսլի Մարկ Հյուզ (Leslie Mark Hughes, ծնվել է 1963 թվականի նոյեմբերի 1-ին, Ռեկսեմե, Ուելս), ուելսցի ֆուտբոլիստ և մարզիչ։ Նա հայտնիություն ձեռք բերեց Մանչեսթեր Յունայթեդում հանդես գալիս։ Նրան ընձեռնվել է հնարավորություն խաղալ այնպիսի թիմերում, ինչպիսիք են՝ Բարսելոնան, Բավարիան, Չելսին, Սաութհեմփթոնը և Էվերտոնը։
Ձեռքբերումներ
Ակումբային ձեռքբերումներ
Մանչեսթեր Յունայթեդ
Չելսի
Բլեքբեռն Ռովերս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուելսցի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուելսի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բավարիա Մյունխենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բլեքբեռն Ռովերսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սաութհեմփթոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Էվերթոնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուլհեմի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Քուինզ Պարկ Ռեյնջերսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սթոք Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի մարզիչներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Լամիա (քաղաք)
Քաղաքը համարվում է խոշոր տրանսպորտային հանգույց։ Քաղաքում գտնվում է «Լիմիա» երկաթուղային կայանը՝ Լիանոկլադիոն-Սթիլիս գծով։ Լամիայից հյուսիս՝ Կալամակիոն գյուղի մոտ՝ հյուսիս-արևմուտքում գտնվում է նեղ անցում (φούρκα) դեպի Ֆեսալիա։ Քաղաքի արևելյան ծայրամասով անցնում է Լևադիա-Լարիսա ազգային ճանապարհը 3։ Ազգային ճանապարհ 38-ը կապում է Լամիան Կարպենսիոնին։ Հարավ-արևելքով անցնում է Պիրեյոս-Աթենք-Սալոնիկ-Էվզոնի ավտոպողոտան։
Պտղաբեր հողերով և զարգացած անասնապահությամբ գյուղատնտեսական շրջանի խոշոր կենտրոն։ Լամիայում 2003 թվականի ապրիլին հունական կառավարության հրամանով հիմնվեց Կենտրոնական Հունաստանի Համալսարանը։ Լամիայում է գտնվում Ֆեսալիի Համալսարանի Գիտության դպրոցը (Ιερά Μητρόπολη Φθιώτιδος)։
Լամիայում է գտնվում Էլլադական ուղղափառ եկեղեցու Ֆտիոտիդի թեմի ամբիոնը (Ιερά Μητρόπολη Φθιώτιδος), միտրոպոլիտ Նիկոլայը (Պրոտոպապաս) (1996)։ Կաթոլիկ եկեղեցու Տիտուլյար թեմ ։
Պատմություն
Հիմնադրվել է մ․ թ․ ա․ 5-րդ դարում ։ Ըստ ավանդության քաղաքը հիմնադրել է Լամը՝ Հերակլեսի և Օմֆալի որդին, կամ Լամիան՝ Տրախիայի թագուհին ։ Լամիան եղել է Աքիլլես թագավորի հպատակը։ Մ․ թ․ ա․ 413 թվականից եղել է Մալիդայի մայրաքաղաքը։ Եղել է հզոր ամրոց։ Պահպանվել են ամրոցի փլատակները։ Փիլիպոս II-ի (մ․ թ․ ա․ 359-336 թվականներ) օրոք ընկել է Մակեդոնիայի տիրապետության տակ։ Լամիայի շուրջ բռնկվել է Լամիական պատերազմը (մ․ թ․ ա․ 323-322 թվականներ) մակեդոնացիների՝ Անտիպատրի հրամանատարությամբ, և հույների միջև, որի ժամանակ զոհվեցին հույն զորահրամանատարներ Լեոսֆեն և Լեոննատը՝ Ալեքսանդր Մակեդոնացու հեծելազորային գվարդիան ։ Մ․ թ․ ա․ 323-322 թվականների ձմռանը հունական զորքերը պաշարեցին քաղաքը։ Գալերի ներխուժման ժամանակ (մ․ թ․ ա․ 280 թվական) մտավ Ֆեսսալական միության, այնուհետև Էթոլիսական միության կազմի մեջ։ Պատմաբան Դեմետրին Կալաթիսից (մ․ թ․ ա․ մոտ 200 թվական) հայտնում է երկրաշարժի մասին, որը հիմքից ավերել է քաղաքը ։ Մ․ թ․ ա․ 209 թվականին Ֆիլիպոս 5-րդ Մակեդոնացին Առաջին Մակեդոնական պատերազմի ընթացքում երկու անգամ ջախջախել է էթոլիների առաջնորդ Պիրիային՝ Լամիայի առաջին և երկրորդ պատերազմներում։ Մ․ թ․ ա․ 190 թվականին գրավվեց հռոմեացնիների կողմից, որից հետո անկում ապրեց։ Բյուզանդական շրջանում կառուցվեց ամրոց, որին միացվեց հին քաղաքի պատերը։ 8-րդ դարում անվանել են Զեյթուն նախասլավոնական žito «ժիթո» բառից, անվանումը պահպանվել է մինչև 1832 թվականի Հունաստանի անկախացումը։ Ֆրանկակրատիի շրջանում քաղաքը եղել է Աթենքի դքսության մաս։ Օսմանական տիրապետությունից ազատվեց 1832 թվականին, և նույն թվականին վերադարձվեց քաղաքի հին անվանումը։
1970-ական թվականներին քաղաքում իրականացվում էին թութունի և բամբակի մշակում, ինչպես նաև գորգերի արտադրություն ։
Լամիայի հնագիտական թանգարան
Լամիայի հնագիտական թանգարանը տեղակայված է Օտտոն I օրորք կառուցված զորանոցի առաջին հարկում, բյուզանդիական ամրոցի պատերի ներսում մ.թ.ա. 5-րդ դարից գոյություն ունեցող հին միջնաբերդի տեղում։ Զորանոցային շինությունն օգտագործվել է նախքան Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմը։ 1871 թվականին շինությունը ավերվել է վառոդի տակառների պայթյունից։ 1973 թվականին պաշտպանության նախարարությունը շինությանը հանձնեց մշակույթի նախարարությանը։ 1984 թվականին Լինիայի համայնքը սկսեց վերանորոգում և 1994 թվականի սեպտեմբերի 25-ին բացվեց թանգարանը ։
Կարևոր է համարվում Արտեմիս-Իլիփիա պարտկերները Էխինայից (ավարտը՝ մ․ թ․ ա․ 4-րդ դար)՝ կապված Պրաքսիտելես դպրոցի հետ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Նունիս (Խարագաուլի շրջան)
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 920 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խարագաուլից հեռու է 27 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 48 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խարագաուլի շրջան
Հոկտեմբերի 31
Հոկտեմբերի 31, տարվա 304-րդ (նահանջ տարիներին՝ 305-րդ) օրն է։
Բալդրի երազները
Բալդրի երազները (Baldrs draumar), սկանդինավյան «Ավագ Էդդա» էպոսի առասպելներից մեկը, որի գրեթե ամբողջական տեքստը պահպանվել է միայն Արնի Մագնուսունի «Codex Arnamagnaeanus 748» ձեռագրում և լրացվել Սնորրի Ստուրլասոնի «Փոքր Էդդա»-յից։ Այն, ըստ  որոշ մեկնիչների, ստեղծվել է մինչև 11-րդ դարը։ Այս երգը հայտնի է նաև մեկ այլ անվանումով՝ «Vegtamskviða», թարգմանաբար՝ «Ասք ճանապարհորդի մասին»։ Ցավոք, առ այսօր սրա հիմնական ձեռագրերը դեռևս կորած են, և երգից մեզ հասել են միայն 14 բանաստեղծական տներ, որոնք կարելի է համարել «Վոլվայի գուշակությունը» երգի հետ սերտաճած մի ինքնատիպ հավելված։
Նկարագրություն
«Բալդրի երազները» փոքրածավալ առասպելը թույլ է տալիս ենթադրելու, որ այն մաս է կազմել մի ուրիշ՝ ավելի ամբողջական ստեղծագործության, որտեղ ամբողջ մանրամասնությամբ պետք է, որ պատմված լիներ Բալդրի դժբախտ մահվան ամբողջ պատմությունը։ Այդ երգի բանաստեղծական տեքստը հետագայում արձակ կերպով վերաշարադրվել է Սնորրիի «Փոքր Էդդա» գրքում։ Եվ ահա, թե այնտեղ ինչ է պատմվում․ երբ ազնիվ Բալդրին սկսում են տանջել, չարագուշակ նրա մայրը՝ Ֆրիգը, բոլոր երկրային էակներին (կրակին, երկաթին, ջրին, պղնձին, քարին, ծառերին, հիվանդություններին, թռչուններին, թունավոր օձերին) ստիպում է երդվել, որ երբեք չեն վնասի իր զավակին։ Օդինի որդու անվտանգության երաշխիքներին հավատալով՝ աստվածները մի զվարճալի խաղ են կազմակերպում, որպեսզի ուրախացնեն Բալդրին․ նրան կանգնեցնում են Օդինի ապարանքի մեջտեղում և հերթով դեպի քաջն են նետում իրենց նետերն ու նիզակները, քարերն ու դագանակները՝ համոզվելու համար, որ սա անխոցելի է։ Բայց չարակամ Լոկին, կնոջ կերպարանք առած, գնում է Ֆենսալիր՝ Ֆրիգի ապարանք, և նրան հարցնում՝ արդյոք գիտե, թե որն է Բալդրի անխոցելիության պատճառը։ Ֆրիգը, չկռահելով վտանգը, կերպարանափոխված Լոկին պատմում է, որ ոչինչ չի կարող վնասել Բալդրին, քանի որ իրեն հայտնի բոլոր նյութերը և էակները երդման խոսք են տվել։ Կանացի հագուստի մեջ ծպտված Լոկիի հարցմանը, թե արդյոք բոլորն են երդում տվել, Ֆրիգը պատասխանում է, որ երդում չի ստացել միայն Վալհալայից արևմուտք գտնվող Միստիլթեյն անունով սպիտակ ճագոմի շիվից, որին համարել է փոքր և անվնաս։ Լոկին գտնում է Միստիլթեյնին և սպիտակ ճագոմի սուր շիվով մտնում ասերի հավաքատեղին։ Նա խորամանկաբար մոտենում է կույր աստված Հոդրին և խոստանում օգնել նրան՝ մասնակցելու խրախճանքին։ Նա ամրացնում է փայտին ճագոմի շիվը, և բռնելով Հոդրի ձեռքից՝ արդեն մահացու դարձած զենքն ուղղորդում է դեպի Բալդրը։ Ահա, այստեղ տեղի է ունենում վշտակեզ արհավիրքը, որը նաև հետագայում փոխում է աստվածների կողմից մեծ դժվարությամբ ստեղծված աշխարհի դրվածքը։
Ազնվագույն արքայազնը, խոցված մահացու զենքից, տապալվում է գետնին։ Սկսվում է համատարած սուգը, իսկ Բալդրն ու Հոդրը հայտնվում են Հելի պաղ թագավորությունում։ Ֆրիգը, արցունքն աչքերին, դիմում է ներկաներին՝ խնդրանքով, թե ով կարող է իջնել Հել և նրա համանուն տիրուհուց ինչ-որ բանի դիմաց մահվան ճիրաններից փրկել Բալդրին։ Հերմոդրը՝ Օդինի մյուս զավակը, հորից խնդրելով Սլեիպնիր ութոտնանի ձին, իջնում է Նիֆլհեյմ և Հելից ստանում առաջարկություն, ըստ որի՝ Բալդրը կվերադառնա այն դեպքում, երբ բոլոր ինն աշխարհներն ապացույցներ ներկայացնեն, որ իրոք սիրում են Բալդրին, և բոլորն անխտիր արտասվեն։ Այդ ժամանակ Բալդրը, պառկած տեղից վեր կենալով, Հերմոդրին տալիս է Դրաուպնիր անունով կախարդական ոսկե մատանին և պատվիրում այն հասցնել Օդինին՝ ի հիշատակ իրենից, քանի որ հայրն իր հետ սրբազան խարույկին էր հանձնել նաև այն։ Հերմոդրը վերադառնում է և ամեն ինչ պատմում, որից հետո ասերը շատ արագ սուրհանդակներ են ուղարկում բոլոր աշխարհներ՝ խնդրելով նրան կատարել Հելի պահանջը՝ Բալդրին նրա ճիրաններից ազատելու համար։ Այստեղ տեղի է ունենում մի հետաքրքիր երևույթ. ցուցաբերելով անսպասելի համախմբություն՝ բոլորը սկսում են լաց լինել, բացի մեկից՝ մի հսկա վհուկից, որի անունը, չգիտես ինչու, նշանակում է «բարյացակամություն»։ Եվ պարզվում է ի՞նչ․ այդ «բարյացակամ» վհուկը ոչ այլ ոք էր, քան ինքը՝ Լոկին, որը ոչ մի հնարավորություն բաց չի թողնում՝ ասերին վնաս հասցնելու համար։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ձեռագրեր Կատեգորիա:Միջնադարյան գրականություն Կատեգորիա:Սկանդինավյան դիցաբանություն Կատեգորիա:Իսլանդական գրականություն
Կուբիյա (Նենյայի վտակ)
Կուբիյա (Նենյայի վտակ) (Кубия (приток Нени)), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Նենիա գետի ձախ ափով՝ 74 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերխնեոբսկոմի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Արենաս դե Սան Պեդրո
Արենաս դե Սան Պեդրո, տեղական ինքնավարության մարմին է Իսպանիայի Ավիլայի նահանգում (Ávila)` Կաստիլ (Castile), Լեոն։ Ըստ 2006 թվականի մարդահամարի, տեղական ինքնավարության մարմնի բնակչությունը 6682 է։ Քաղաքի զինանշանի վրա քաղաքի կենտրոնում տեղակայված մեծ ամրոցն է։ Զինանշանն ասում է. «Siempre incendiada y siempre fiel», որը նշանակում է՝ «միշտ կրակի մեջ և միշտ պայքարող»։ Այսպես է գրված, քանի որ քաղաքն իր պատմության ընթացքում բազմիցս ավերվել ու նվաճվել է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ռիկի Տիկի Տավի (պատմվածք)
«Ռիկի Տիկի Տավի» (Rikki-Tikki-Tavi), պատմվածք Ռեդյարդ Քիփլինգի «Ջունգլիների գրքից», ինչպես նաև այդ պատմվածքի գլխավոր հերոսի անունը։
Ստեղծում
Մանգուստի և օձի պատմությունը վերցված է «Պանչատանտրա» 5 գրքից ։ Ամերիկացի գրող Էդվարդ Հեյլին ուղղված նամակում Քիփլինգը գրել է. "Կենդանիների մասին հեքիաթների միտքն ինձ թվում է նոր, թեկուզ հին և մոռացված գաղափար։ Իսկապես հետաքրքրաշարժ են այն պատմությունները, որոնցում Բոդհիսատվան պատմում է իր նախորդ մարմնավորումների մասին, որոնք միշտ ավարտվում են գեղեցիկ բարոյական խրատով։ Շատ տեղացի որսորդների Հնդկաստանում այսօր մտածում են հիմնականում ըստ կենդանիների, և ես բացեիբաց «գողացել եմ» իրենց պատմությունները։0"
Սյուժե
Ռիկի Տիկի Տավին երիտասարդ մանգուստ է և ստեղծագործության գլխավոր հերոսը։ Ջրհեղեղի ժամանակ նրան իր ծնողներից հեռացնում է ջրի ուժեղ հոսքը։ Ուշքի գալով՝ նա հայտնվում է մի տան այգում, որտեղ ապրում է բրիտանացիների ընտանիքը։ Պաշտպանելով նրանց Թեդի որդուն Կարիաթ թունավոր օձից՝ Ռիկի Տիկի Տավին միանգամից դառնում է նրանց ընկերը։ Նա ուսումնասիրում է տունն ու այգին, ծանոթանում նրանց բնակիչների՝ մշկային առնետի, Դարսի թռչունի ու նրա կնոջ, ինչպես նաև կոբրաներ Նագի ու Նագայնայի հետ։
Ռիկի Տիկի Տավին պարզում է, որ կոբրաները ցանկանում են սպանել տանն ապրող մարդկանց։ Նա մենամարտ է սկսում նախ Նագի, հետո՝ Նագայնայի հետ, ապա ոչնչացնում է նրանց՝ ձվից դեռևս դուրս չեկած ձագերին, որպեսզի փրկի իր ընկերներին։
Բեմադրություններ
1970 թվականին «Մեղեդի» ձայնագրման համամիութենական ստուդիան թողարկել է «Ռիկի Տիկի Տավի» 40 րոպեանոց բեմադրության ձայնապնակը։
Հետագայում «Մելոդիա» ընկերությունը վերահրատարակել է «Ռիկի Տիկի Տավի» ներկայացումը Ռ. Քիփլինգի ստեղծագործությունների հավաքածուների կազմում։
2007 – Մոսկովայի Վեդոգոն թատրոնի ներկայացում (Զելենոգրադ)
2017 թվականին Ա. Ռայկինի անվան էստրադայի թատրոնի բեմում բեմադրվել է «Ռիկի Տիկի Տավի» ներկայացումը, ռեժիսոր՝ Իլյա Արխիպով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռեդյարդ Քիփլինգի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:1893 գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն Կատեգորիա:Հորինված խոսող կենդանիներ
Նոյեմբերի 2
Նոյեմբերի 2, տարվա 306-րդ (նահանջ տարիներին՝ 307-րդ) օրն է։
Հեմ (այլ կիրառումներ)
Հեմ, կարող է վերաբերել՝
Հեղինակություն (այլ կիրառումներ)
Հեղինակություն, կարող է վերաբերել՝
Հեյլ շրջան (այլ կիրառումներ)
Հեյլ շրջան, կարող է վերաբերել՝
Սահակ Մանվելյան
Կենսագրություն
Սահակ Մանվելյանը ծնվել է 1916 թվականին։ Չնայած մասնագիտությամբ ճարտարապետ է, բայց երկար տարիներ զբաղվել է մանկավարժական աշխատանքով։ Աշխատել է նաև «Սովետական Վրաստան» թերթի խմբագրությունում։ Նրա առաջին գործը տպագրվել է 1931 թվականին, «Կարմիր ծիլեր»-ում։ Ս. Մանվելյանի մի շարք գործեր լույս են տեսել վրացերեն և ռուսերեն։ Նրա սցենարով ռեժիսոր Շ. Խոմերիկին ստեղծել է «Անխախտ բարեկամություն» կինոակնարկը («Վրացֆիլմ»)։ Թբիլիսիի Ստեփան Շահումյանի անվան հայկական դրամատիկական թատրոնը բեմադրել է Մանվելյանի «Լուսակերտի աղջիկը», «Այգիների երգը», «Ուրիշի կինը պիեսները։ Մանվելյանը Մարո Բինիաշվիլու հետ հայերենից վրացերեն է թարգմանել Դերենիկ Դեմիրճյանի «Վարդանանք» վեպը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Հայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ
Հեյս շրջան (այլ կիրառումներ)
Հեյս շրջան, կարող է վերաբերել՝
Փոքր Գոլիս
Փոքր Գոլիս (პატარა გოლისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Խարագաուլի շրջանում ։
Մելկ
Մելկ (нем. Melk), քաղաք Ստորին Ավստրիայում՝ Դանուբ գետի ափին։ Մելկը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում ընդգրկված Վախաու մարզի արևմտյան դարպասն է։
Պատմություն
Առաջին անգամ Մելկը հիշատակվում է 831 թվականին Մեդիլիկա անունով (Medilica) : 976 թվականին Լեոպոլդ I մարքրաֆը, Բավարիայից վերցնելով երկրի հարավ-արևելյան հատվածները, Հունգարիայի սահմանին Բավարիայից վերցված տարածքների վրա ստեղծում է Արևելյան Մարկան, որի մայրաքաղաք դարձավ, ամենայն հավանականությամբ, Մելկ քաղաքը։ Լեոպոլդ I-ի հետևորդները լցնում են  այն գանձերով և մասունքներով։
Փոքր Գոլիս
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 0 մարդ ։
Մելկ
Պատմություն
1089 թվականին Լեոպոլդ II-ը Մելկի ամրոցը հանձնում է Բենեդիկտյան միաբանությանը։ Այդ ժամանակից ի վեր Մելկի վանքում ապրում և ստեղծագործում են վանականները։ XII դարում վանքին կից հիմնադվում են դպրոց և գրադարան, որտեղ այսօր հավաքված են թանկագին ձեռագրեր։
1227 թվականին Մելկին իրավունք է վերապահվում առևտուր իրականացնել։
Փոքր Գոլիս
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խարագաուլի շրջան
Մելկ
Պատմություն
1898 թվականին Մելկը պաշտոնապես դառնում է քաղաք։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Մելկը Մաութհաուզեն համակենտրոնացման ճամբարի մասնաճյուղն էր ։
Տեսարժան վայրեր
Քաղաքի ամենագլխավոր գրավչությունն է Դանուբի վրա կանգնած վեհ, բարոկկո ոճով կառուցված վանքը։ Բացի այդ, քաղաքի տեսարժան վայրերից են քաղաքային եկեղեցին, հին փոստի շենքը, Սուրբ Կոլոմանի աղբյուրը, ինչպես նաև հացի խանութը։ Ջրաղացին գործում են նաև բազմաթիվ թանգարաններ։
1451 թվականից սկսած ՝ ամեն տարի հոկտեմբերի 13-ին նշվում է քաղաքի հովանավորի՝ Սուրբ Կոլոմանի օրը։ Հուլիսին և օգոստոսին քաղաքում տեղի են ունենում Դանուբի շրջանի ամառային խաղերը։ Հոգեգալուստի տոնին Մելկի մենաստանում տեղի են ունենում բարոկկոյի միջազգային օրերը համերգներով։
Հենդերսոն շրջան (այլ կիրառումներ)
Հենդերսոն շրջան, կարող է վերաբերել՝
Հենկոկ շրջան (այլ կիրառումներ)
Հենկոկ շրջան, կարող է վերաբերել՝
Դենի Վիլնյով
Դենի Վիլնյով (Denis Villeneuve, ), ֆրանկոկանադացի կինոռեժիսոր և սցենարիստ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Կանադացի սցենարիստներ
Աբգար Բ
Աբգար Բ (ծննդյան թվականն անհայտ - մ.թ.ա. 52), Օսրոյենեի թագավոր մ. թ. ա. 68 - մ. թ. ա. 52 թվականներին։ Աբգար Բ-ն Հռոմի Հանրապետության դաշնակիցն էր։ Մ. թ. ա. 64 թվականին միացել է հռոմեական բանակին, լեգատ Գնեոս Պոմպեոսին օգնելով Հյուսիսային Միջագետքի գրավման ժամանակ։
Կրասսոսի արշավանքը
Ըստ Պլուտարքոսի մ. թ. ա. 53 թվականին Աբգար Բ-ն (բնագրում բարբարոսը) ուղեկցի դեր է կատարում Մարկոս Կրասսոսի մոտ և նրան համոզելով հեռացնում է գետից և հռոմեացիներին տանում հարթավայրային մի ճանապարհով։ Կրասսոսը անցնելով Եփրատը Զևգմայի մոտ՝ հոսանքն ի վար իջնում է ներքև և Միջագետքի տափարակներով շարժվում դեպի Սելևկիա ու Տիզբոն։ Հռոմեական բանակը ճանապարհին ուժասպառ է լինում ծարավից ու շոգից։ Այդ ժամանակ Մեծ Հայքի արքա Արտավազդ Բ-ն սուրհանդակներ է ուղարկում Կրասսոսի մոտ և հայտնում, որ նա շատ ծանր իրավիճակում է գտնվում իր վրա հարձակված Որոդես II-ի հետ պատերազմելիս, որի պատճառով չի կարող Կրասսոսին օգնություն ցույց տալ և խորհուրդ է տալիս նրան կամ ետ վերադառնալ ու միանալով հայերին՝ համատեղ պատերազմել ընդդեմ Որոդես II-ի, կամ շարունակել ճանապարհը՝ խուսափելով հեծելազորի համար հարմար տեղանքներից և ճամաբար դնել միշտ բարձունքներում։ Զայրացած Կրասսոսը պատասխան նամակ չի գրում, բայց հրամայում է Արտավազդ Բ-ին հայտնել, որ նա այժմ ժամանակ չունի զբաղվելու Հայքով, բայց ավելի ուշ կգա և հաշվեհարդար կտեսնի Արտավազդ Բ-ի հետ դավաճանության համար ։ Մ. թ. ա. 53 թվականի մայիսի 6-ին Խառան քաղաքից ոչ հեռու հռոմեացիների և պարթևացիների միջև տեղի ունեցած Խառանի ճակատամարտում Պարթևական զորքը Սուրենի գլխավորությամբ ջախջախիչ պարտության է մատնում Կրասսոսի հրամանատարությամբ հռոմեական լեգեոններին։ Հռոմեացիներից սպանվում է 20 հազար մարդ և գերի ընկնում 10 հազարից ավել մարդ։ Ճակատամարտում սպանվում են նաև Կրասսոսն ու իր որդին։ Աբգարը այդպես էլ չի ստանում որևէ օգուտ ճակատամարտի արդյունքից, քանի որ նույն թվականին կամ մ. թ. ա. 52 թվականին գահընկեց է լինում Պարթևական Որոդես II թագավորի կողմից և սպանվում։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսրոյենե Կատեգորիա:Օսրոյենեի թագավորներ
Ղազախստանի ազգային մանկավարժական համալսարան
Ղազախստանի Աբայի անվան ազգային մանկավարժական համալսարան (Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті (ҚазҰПУ)), Ղազախստանի առաջին բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը։ Հիմնադրվել է 1928 թվականին։
Պատմություն
Ուսումնական հաստատության նախատիպը Ղազախստանի լուսավորության ինստիտուտն էր` միջին մասնագիտական ուսումնական հաստատություն, որը հմնադրվել էր 1920 թվականին, Տաշկենտի մանկավարժական ուսումնարանի հիման վրա։ 1920-ական թվականների վերջին Ղազախստանի լուսավորության ինստիտուտը ձևափոխվել է Բուհեր և աշխատանքային ֆակուլտետ ընդունվող ցանկացող բարձր դասարանցիների համար նախատեսված մանկավարժական դասընթացիների։ 1928-1929-ական թվականներին ուսումնական հաստատությւոնը ղեկավարում էր Սակեն Սեյֆուլինը։ 1933 թվականի հոկտեմբերի 15-ին, Ղազախստանի լուսավորության ինստիտուտը փակվել է ։
Ֆակուլտետներ
Ինստիտուտներ.
Հենրի III (այլ կիրառումներ)
Հենրի III, կարող է վերաբերել՝
Ղազախստանի ազգային մանկավարժական համալսարան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով պարգևատրված կազմակերպություններ
Աշխատանքի ազգային համադաշնություն
Աշխատանքի ազգային համադաշնություն (CNT — Confederación Nacional del Trabajo), իսպանական անարխիստական-սինդիկալիստական արհմիությունների կոնֆեդերացիա, որը հանդիսանում է Աշխատողների միջազգային ասոցիացիայի կոլեկտիվ անդամ։ Պատմականորեն սերտ հարաբերություններ ունի Իբերիայի անարխիստների ֆեդերացիա անարխիստական կազմակերպության հետ։
Աշխատանքի ազգային համադաշնությունը հիմնադրվել է 1910 թվականին Բարսելոնայում «Solidaridad Obrera» արհեստակցական միությունը միավորող խմբերի կողմից։ Հետագայում մեծ ազդեցություն է ունեցել իսպանական անարխիզմի զարգացման գործում։
Անարխիստական-սինդիկալիստական արհմիութենական կազմակերպությունը հիմնվում է հետևյալ սկզբունքների վրա՝ փոխօգնություն, ֆեդերալիզմ, աշխատանքային ինքնավարություն, ընդհանուր ժողովների սկզբունք և կոլեկտիվ որոշումների ընդունումը։
Սկզբնական շրջան
1909 թվականի հուլիսին Իսպանիայում տեղի ունեցավ ողբերգական իրադարձություն, որը կապված էր Մարոկկոյի պատերազմի հետ։ Ռազմաճակատում ծանր իրադրության պայմաններում կառավարությունը որոշեց զինվորագրել կատալոնյան պահեստազորը, ինչին ի պատասխան, Աշխատանքային համերաշխությունը համընդհանուր գործադուլի կոչ արեց։ Գործադուլի հետևանքով Բարսելոնայի փողոցներում սկսվեցին դիրքային մարտեր, որի ընթացքում զոհվեց շուրջ 200 մարդ։
Վերոնշյալ իրադարձությունները անարխիստների օրակարգ մտցրեց ուժեղ կազմակերպության ստեղծման անհրաժեշտությունը ։
Աշխատանքի ազգային համադաշնությունը ստեղծվել է 1910 թվականի հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսներին Բարսելոնայում տեղի ունեցած ժողովի ժամանակ։ Արդեն 1911 թվականին կազմակերպությունն ուներ շուրջ 30.000 անդամ։ Ժամանակի հրապարակումներում այս մասին գրվել է.
1916 թվականին Իսպանիայի ամբողջ տարածքում անցկացվեցին գործադուլներ, և նույն թվականին անարխիստական-սինդիկալիստական Աշխատանքի ազգային համադաշնությունը և սոցիալիստական բնույթի Աշխատողների ընդհանուր միությունը կնքեցին ժամանակավոր համաձայնագիր, որի հիմնական նպատակը հեղափոխությունն էր։ Արդյունքում 1917 թվականին տեղի ունեցավ միասնական համընդհանուր գործադուլ, որը ճնշվեց կառավարական ուժերի կողմից ։
Այնուհետև, Աշխատանքի ազգային համադաշնության երկրորդ համաժողովի ժամանակ որոշում ընդունվեց անդամակցել Կոմունիստական ինտերնացիոնալին, և բացի այդ, քննարկվեց Աշխատողների ընդհանուր միության հետ ձուլվելու հարցը։ Սակայն, այն բանից հետո, երբ Խորհրդային Ռուսաստանում անցկացված Կոմունիստական միջազգային երկրորդ համագումարին մասնակցեց իսպանացի անարխիստ-սինդիկալիստ Անխել Պեստանիան (1888-1937), Աշխատանքի ազգային համադաշնության նկատմամբ դիրքորոշումը սկսեց փոխվել։ Արդյունքում 1922 թվականի հունիսին Սարագոսայում տեղի ունեցած պլենար նիստում որոշում կայացվեց դուրս գալ կոմունիստական ինտերնացիոնալից ։
Աշխատանքի ազգային համադաշնության ազդեցության աճ
1918 թվականին Իսպանիայի աշխատավորների շրջանում Աշխատանքի ազգային համադաշնության ազդեցությունը առավել մեծացել էր։ Ազգային համադաշնության կարևոր հաջողություններից էր 1919 թվականի փետրվարին տեղի ունեցած համընդհանուր գործադուլն ընդդեմ «Լա Կանադենիս» ընկերություններից աշխատանքից ազատումների, որն ավարտվեց գործադուլավորների պահանջների բավարարմամբ։ Նույն թվականին Աշխատանքի ազգային համադաշնության անդամների թվաքանակը աճեց մինչև 800.000 մարդ։ Հատկանշական է, որ դեկտեմբերին Մադրիդում կայացված նախկին համաժողովում հայտարարվել էր, որ համադաշնության շարքում կան 600.000 աշխատավոր և շուրջ 200.000 անուղղակի անդամ ։
Այս գործընթացներին զուգահեռ անարխիստական-սինդիկալիստական արհմիությունների անդամների դեմ սկսում է գործել այսպես կոչված «պիստոլերոսը», որը հետապնդում և սպանում էր արհմիության ակտիվիստներին։ Երկու տարվա ընթացքում «պիստոլերոսի» կողմից սպանվում է շուրջ 400 մարդ ։
1922 թվականի վերջին Բեռլինում տեղի ունեցած համաժողովի ժամանակ հիմնադրվեց անարխիստական-սինդիկալիստական Ինտերնացիոնալը՝ Աշխատողների միջազգային ասոցիացիան, որին Աշխատանքի ազգային համադաշնությունը անդամագրվելու որոշում էր կայացրել։
1923 թվականի գարնանը սպանվեցին աշխատավորական հայտնի գործիչներ Սալվադոր Սեգին և Ֆ.Կոմասը։ На Հակահեղափոխական ահաբեկչությանը անարխիստներն ու սինդիկալիստները պատասխանեցին բախումներով և զինված գործողություններով։ Դիմակայությունը շարունակվեց մինչ այն ժամանակ, երբ 1923 թվականի սեպտեմբերին երկրում հաստատվեց գեներալ Պրիմո դե Ռիվերայի բռնապետությունը, որը արգելում էր անկախ արհմիութենական գործունեությունը ։
1927 թվականին ստեղծվեց Իբերիայի անարխիստների ֆեդերացիան, որը կարևոր դերակատարում ունեցավ Աշխատանքի ազգային համադաշնության հետագա գոյության գործում։ Իբերիայի անարխիստների ֆեդերացիայի անդամների մեծ մասը հանդիսանում էին նաև Աշխատանքի ազգային համադաշնության անդամներ։ Իբերիայի անարխիստների ֆեդերացիան, ըստ էության, հետևում էր, որպեսզի Աշխատանքի ազգային համադաշնությունը չհեռանա անարխիստական սկզբունքներից, չհայտնվի որևէ քաղաքական կուսակցության ազդեցության ներքո ։
Աշխատանքի ազգային համադաշնությունն ու Երկրորդ հանրապետությունը
1931 թվականին Իսպանիայում փլուզվեց միապետությունը, ինչը սկզբնական շրջանում ողջունվեց Աշխատանքի ազգային համադաշնության կողմից, սակայն, Երկրորդ հանրապետության հռչակումից հետո անարխիստ—սինդիկալիստները պաշտոնական իշխանությունների նկատմամբ մնացին ընդդիմադիրի դիրքերում։ 1931-1933 թվականները ուղեկցվեցին ակտիվիստների մշտական գործադուլներով, իսկ գյուղական բնակավայրերում գործադուլները նույնիսկ վերաճեցին զինված ընդհարումների։
1933 թվականի դեկտեմբերին նոր համընդհանուր գործադուլի ժամանակ Սևիլյայում անարխիստները ստեղծեցին հեղափոխական կոմիտե, որը ղեկավարում էր զինված ուժերի դեմ ընթացող փողոցային մարտերը։ Անարխիստները կրկին հայտնվեցին կիսաընդհատակյա կարգավիճակում։ Այդ հանգամանքի պատճառ էր նաև 1933 թվականին ընտրույթուններում աջերի հաղթանակից հետո երկրի կառավարության քաղաքական ուղղության փոփոխությունը ։
Այդ ժամանակ Աշխատանքի ազգային համադաշնությունն ուներ մոտավորապես 500.000 անդամ։ Անարխիստա-սինդիկալիստների հիմնական հենակետը Կատալոնիան էր։ Նրանք ուժեղ դիրքեր ունեին նաև Անդալուզիայում և Արագոնայում, որտեղ Աշխատանքի ազգային համադաշնության աջակիցների թվաքանակը գերազանցում էր սոցիալիստական Աշխատավորների համընդհանուր միության աջակիցների թվաքանակին։ Այդ տարիներին Իսպանիան ղեկավարում էր ձախ կենտրոնամետ «Partido Republicano Radical»-ի և աջ կենտրոնամետ CEDA-ի դաշինքը։
Բացի այդ Աշխատանքի ազգային համադաշնության արմատական թևի, որը մտնում էր Իբերիայի անարխիստական ֆեդերացիայի կազմի մեջ, և չափավոր թևի միջև առկա էին տարաձայնություններ։ Այդ վեճերը հանգեցրեցին 1931 թվականին չափավոր սինդիկալիստների խմբի կողմից «Երեսունի հրովարտակի» հրապարակմանը, ինչը հիմք դրեց այսպես կոչված «տրիենտիզմի» սկզբին և 1932 թվականին Աշխատանքի ազգային համադաշնությունից չափավորների (բարեփոխիչների) դուրս գալուն Անխելիա Պեստանիայի գլխավորությամբ։ Վերջինս որոշել էր որդեգրել Սինդիկալիստական կուսակցության ստեղծման քաղաքականություն ։ Բացի այդ, 1932 թվականի ապրիլին Աշխատանքի ազգային համադաշնությունից հեռացվեց Ժիրոնայի և Լլեյդայի ֆեդերացիան, քանի որ վերջինի նկատմամբ վերահսկողությունը գտնվում էր ՄՄԱԿ-ի մարքսիստներին մոտ կանգնած շրջանակների ձեռքում ։
1934 թվականի հոկտեմբերի 5-ին Աշխատավորների համընդհանուր միությունը հայտարարեց համընդհանուր գործադուլ։ Նրան աջակցություն հայտնեցին կոմունիստները և կատալոնյան ազգայնականները, ինչպես նաև անարխիստա-սինդիկալիստները։ Իրադարձությունների հետագա զարգացումը հանգեցրեց Աստուրիայում զինված ապստամբության, որը դաժանորեն ճնշվեց հոկտեմբերի 18-ին։ Զոհվեցին հարյուրավոր մարդիկ։ Միության մի շարք առաջնորդներ, որոնք մասնակցել էին ապստամբությանը, ձերբակալվեցին ։ Չնայած իշխանությունների կողմից ապստամբությունը ճնշելուն՝ որոշ վայրերում հռչակվեց անարխիստական կոմունիզմ։ Անարխիստական կոմունիզմի հաստատումով մի շարք բնակավայրերում փողը չեղյալ հայտարարվեց և այն փոխարինվեց սպառողական գրքույկներով, այլ տեղերում թողարկվեցին տեղական բոներ (թղթադրամանիներ)։ Լանգրեոյի հովտում հռչակվեց ազատական կոմունիզմ ։ Ընդ որում, ազատական կոմունիզմ հռչակվել է նաև նախկին ապստամբություններում, ինչպես օրինակ՝ 1932 թվականին Ֆիգոլսի հանքափորների կողմից ։
1935 թվականին Սարագոսայում Աշխատանքի ազգային համադաշնության և Աշխատավորների համընդհանուր միության միասնական ուժերով իրականացվեց տրանսպորտային ոլորտի աշխատողների հաջող գործադուլ, ինչն ուղեկցվեց շուրջ երկշաբաթյա համընդհանուր գործադուլով։
1936 թվականի ընտրություններին անարխիստական-սինդիկալիստական ուժերը հրաժարվեցին համընդհանուր բոյկոտից, ինչի արդյունքում ընտրական տեղամասեր այցելած Աշխատանքի ազգային համադաշնության կողմնակիցների ձայներն ապահովեցին Ազգային ճակատի հաղթանակը։ Այդ հաղթանակի արդյունքն եղավ այն, որ բանտերից ազատ արձակվեցին մի քանի հազար քաղբանտարկյալներ, աճեց գործադուլների որակը ։
1936 թվականին Սարագոսայում անցկացված համաժողովի ժամանակ վավերացվեց այն իրադրությունը, որ Աշխատանքի ազգային համադաշնությունը չպետք է կնքի որևէ համաձայնություն քաղաքական կուսակցությունների հետ ։ Աշխատանքի ազգային համադաշնության համաժողովի անցկացման ժամանակ այն ուներ 850.000-ից մինչև 1.000.000 անդամ ։ Միևնույն ժամանակ գործող պետական ապարատի հետ Աշխատավորների համընդհանուր միության և սոցիալիստների համագործակցությունը քննադատվեց, ընդունվեց «հեղափոխական միության» մասին բանաձև և ներկայացվեց առաջարկություն Աշխատանքի ազգային համադաշնության և Աշխատավորների համընդհանուր միության միավորման, եթե վերջինը հրաժարվի իշխող վարչակարգի հետ փոխհամագործակցությունից, ինչպես նաև սատարի անարխիստա-սինդիկալիստների հեղափոխությանը ։
Մայիս-հունիս ամիսներին Իսպանիայի ամբողջ տարածքում ծավալվեց գործադուլային պայքար, ընդ որում, Աշխատավորների համընդհանուր միությունը այդպես էլ չպատասխանեց «հեղափոխական միության» առաջարկին։ Հուլիսի 10-ից 20-ն ընդգրկող ժամանակահատվածում հաճախակիացան քաղաքական սպանությունները։ Իրավիճակը դառնում էր առավել պայթունավտանգ ։
1936 թվական
Քաղաքացիական պատերազմի սկզբից Աշխատանքի ազգային համադաշնությունը հայտնվում է հակաֆաշիստական հանրապետական միասնական ճամբարում, որտեղ մնում է մինչև պատերազմի ավարտը։ Այդ ժամանակ Ազգային համադաշնությունում ընթանում էին ակտիվ բանավեճեր կապված հակաֆաշիստական միասնության, հստակ գործողությունների, հեղափոխության հետ։ Դրա հետևանք դրաձավ այն, որ Աշխատանքի ազգային համադաշնության ղեկավարների մի մասը ընդգրկվեցին կառավարական համակարգ՝ որպես նախարարներ։ Այդ քայլը համադաշնության շարքերում հանգեցրեց կտրուկ տարաձայնությունների ։ Դրանից հետո ակտիվիստների մի մասը սկսեցին իրագործել մայիսին Սարագոսայում ընդունված ծրագիրը, որն իրենից ենթադրում էր անարխիստական կոմունիզմի գաղափարների իրականացում ՝ հակառակ իրենց առաջնորդների պահվածքի։
Անարխիստների առավել լուրջ համախմբումը տեղի էր ունեցել գյուղատնտեսական Արագոնայում և, փոքր-ինչ պասիվ՝ արդյունաբերական Կատալոնիայում, և իհարկե Բարսելոնայում, որտեղ անարխիստա-սինդիկալիստները մտան կառավարության կազմ։
Անգլիացի գրող, լրագրող Ջորջ Օրուելը գրել է.
Արագոնայի տարածքը գտնվում էր Աշխատանքի ազգային համադաշնության վերահսկողության ներքո, որի սինդիկատներին էին անդամագրված տեղի բնակչության մի մասը և որոնք գործնականում ներդնում էին կոմունիզմի գաղափարները։ Պաշտպանությունն իրականացնում էին անարխիստա-սինդիկալիստական ոստիկանական միավորումները։ Կամավորության սկզբունքով անարխիստա-սինդիկալիստները իրականացնում էին կոլեկտիվացում, ըդն որում, եթե որևէ մեկը չէր ցանկանում մասնակցել կոլեկտիվացմանն ու ախատեր համայնքներում, կարող էր վարել անհատական տնտեսություն այն պայմանով, որ չի օգտագործի վարձու աշխատուժ ։ Այն հողատարածությունները, որոնք որևէ մեկի կողմից հնարավոր չէր մշակել միայնակ, հանձնվում էին կոլեկտիվիստների սեփականությանը։
Ջորջ Օրուելը այդպիսի համայնքների մասին գրել է
Առավել նշանակալի կոմունաներից կարելի է նշել այնպիսիք, որոնք տեղակայված էին Ալկանիսում, Կալանդեում (Տերուելում), Ալկորիսում, Վալդերոբրեսում, Ֆրագում, Ալկամպելեում։ Ընդ որում, ոչ միայն կոլեկտիվացվել էին (սոցիալականացվել էին) հողատարածքները այլև կոլեկտիվացվել էին նաև աշխատանքը, ինչպես օրինակ Ֆրագում գտնվող ծերանոցը որոշ հիվանդանոցների կոլեկտիվացումը, մասնավորապես Բարբստրում և Բինեֆարում, որոշ դպրոցների կոլեկտիվացումը, ինչպես օրինակ Անարխիստական մարտիկների դպրոցը (School of Anarchist Militants): Նշված բոլոր հաստատություններն ավելի ուշ պատերազմի ընթացքում ոչնչացվեցին ազգայնականների զորքերի կողմից։
Նոր գյուղացիական կազմակերպությունների պաշտպանության նպատակով կազմակերպվել էր Գյուղական արհմիությունների կոմիտեյի տեղական արտահերթ պլենումի ժողով, որին աջակցում էր Բուենավենտուրա Դուրուտին։ Հակառակ Ազգային կոմիտեյի Աշխատանքի ազգային համադաշնության կատալոնյան կոմիտեի՝ ստեղծվեց Արագոնայի տարածաշրջանային պաշտպանության խորհուրդ։
Քաղաքացիական պատերազմի ընթացքում տեղի ունեցավ նաև այսպես կոչված «սեքսուալ հեղափոխություն», որն իրականացրել էին «Մուհերեն Լիբրես»-ի («Ազատ կանայք»՝ Mujeres Libres) արմատական կանայք։ Այդ ակտիվիստները հաստատել էին կանանց իրավահավասարություն համայնքում, որն ավանդաբար կանանց պահում էր սոցիալապես անբարենպաստ պայմաններում։ Սակայն նրանք մերժեցին ֆեմինիզմը՝ համարելով այն բուրժուական և անջատողական շարժում, որն ուղղված է տղամարդկանց և կանանց, աշխատողների և ախատողուհիների միջև անջրպետի ստեղծման։ Այդ կերպ կանայք ձեռք բերեցին ուժ, որը նախկինում չունեին իսպանական հասարակության մեջ, կռվում էին ռազմաճակատում և իրականացնում էին դժվարին աշխատանք, այսինքն՝ գործեր, որոնք նախկինում արգելված էր իրենց անել։ Սկսեց հանրահռչակում ձեռք բերել ազատ սերը՝ չնայած որոշ ծնողների անվստահությունը հանգեցրեց այնպիսի երևույթի ի հայտ գալուն, ինչպիսին է «հեղափոխական ամուսնությունները»։ Վերջիններն իրենցից ներկայացնում են ոչ պաշտոնական արարողություններ, երբ զույգերը գրանցում էին իրենց քաղաքացիական կարգավիճակը, որը կարելի էր չեղարկել, եթե երկու կողմերը չէին ցանկանում շարունակել այդ հարաբերությունները ։
1936 թվականի աշնանը սեպտեմբերի 4-ին նշանակված Լարգո Կաբալերոն սկսեց ձևավորել կոալիցիա, որը կազմված էր ազգային կառավարությունից և որում ընդգրկվելու առաջարկ էր ներկայացվել նաև Աշխատանքի ազգային համադաշնությանը։ Անարխիստա-սինդիկալիստները պնդում էին պաշտպանության ազգային խորհրդի ստեղծումը, որտեղ պետք է մտնեին անարխիստա-սինդիկալիստների, մարքսիստների և հանրապետականների ներկայացուցիչները և որը պետք է ղեկավարեր, ինչպես առաջարկվում էր, Լարգո Կաբալերոն։ Սակայն վարչապետը մերժեց այդ առաջարկը։
Նոյեմբերին Լարգո Կաբալերոյի և Աշխատանքի ազգային համադաշնության ղեկավարության միջև ընթացքող բանակցությունները շարունակվեցին։ Արդյունքում նոյեմբերի 4-ին իսպանական կառավարության կողմից անարխիստա-սինդիկալիստների չորս ներկայացուցիչ նանակվեցին նախարարներ։ Նոր նախարարներն էին Խուան Լոպեսը (առևտրի նախարար), Խուան Պեյրոն (արդյունաբերության նախարար), Ֆրեդերիկ Մոնտսենին (առողջապահության նախարար), Հարիսա Օլիվերը (արդարադատության նախարար)։
Լարգո Կաբալերոյի կաբինետը դարձավ հակաֆաշիստական լայն դաշինքի կառավարություն, որը գոյություն ունեցավ մինչև 1937 թվականի մայիս։ Դիեգո Աբադ դե Սենտիլյան կարծում էր, որ անարխիստները կառավարությունում կազմում են «ժողովրդի միասնական ճակատ»՝ հակադրվելով կուսակցություններին։ Միևնույն ժամանակ Աշխատանքի ազգային համադաշնության գլխավոր քարտուղար Խ.Պրիետոն նախարար-սինդիկալիստներին հայտնել էր, որ համադաշնությունը կոմունիստական կուսակցությունը չի և չի պատրաստվում սահմանափակել իր նախարարների գործունեությունը ։
Սակայն Աշխատանքի ազգային համադաշնության ոչ բոլոր անդամները հավանության արժանացրեցին կառավարությունում իրենց ներկայացուցիչների ընդգրկվելը՝ այդ քայլը համարելով անարխիստական սկզբունքներին հակառակ։ Կառավարությունում մասնակցություն ունենալուն հակառակ դիրքերից հանդես եկող անարխիստա-սինդիկալիստների թվում էր նաև մեծ հեղինակություն ունեցող Բուենավենտուրա Դուրուտին, ով մահացավ 1936 թվականի նոյեմբերի 20-ին Մադրիդում չպարզված հանգամանքներում։
1937 թվական
1937 թվականի փետրվարի կեսերին Կասպեյի համաժողովում որոշում ընդունվեց Արագոնայի կոլեկտիվների ֆեդերացիա։
Հմաժողովին մասնակցում էին 500 կոլեկտիվների 300.000 անդամներին ներկայացնող 600 պատվիրակներ։ Այդ թվաքանակը բավականին մեծ էր. Արագոնայի հանրապետական բնակչությունը 500.000 էր։ Գործնականում համաժողովը, որի վրա հիմնված էր Արագոնայի կոլեկտիվների ֆեդերացիան, ներկայացնում էր շրջանի բնակչության մեծամասնությունը ։
Համաժողովին ներկա էին Աշխատանքի ազգային համադաշնության ազգային կոմիտեի ներկայացուցիչները։ Ի պատասխան դրան՝ շրջանային կոմիտեն սպառնաց իր հեռացումով, ինչը դժվարացրեց այն դատապարտելը։ Բացի այդ, 1937 թվականի գարնանը սկսեց նկատելի դառնալ Աշխատանքի ազգային համադաշնություն - Իբերիայի անարխիստների ֆեդերացիայի ու կոմունիստական կուսակցության միջև տարաձայնությունների խորացումը։ Աշխատանքի ազգային համադաշնության անդամ Մելխոր Ռոդրիգեսը (Melchor Rodríguez) մեղադրեց հասարակական կարգի դիտորդ, կոմունիստ Ժոզե Կազոռլային (José Cazorla) այն բանի համար, որ վերջինը սատարել է գաղտնի բանտերի գոյությունը, որտեղ պահվում էին անարխիստները, սոցիալիստներն ու հանրապետական ճամբարի այլ ներկայացուցիչներ, որոնք մեղադրվում էին դավաճանության մեջ, և որոնք ենթարկվել էին կտտանքների։ Որոշ ժամանակ անց, Լարգո Կաբալերոն օգտագործեց այդ հանգամանքը և ցրեց կոմունիստների կողմից վերահսկվող Պաշտպանության Խունտան (Junta de Defensa) : Ի պատասխան Լարգոյի այդ քայլի՝ Կառլոզան փակում է  «Solidaridad Obrera» գրասենյակները ։ Կատալոնիայի կառավարության մեջ գտնվող կոմունիստները ներկայացրեցին մի քանի պահանջներ, ինչը հանգեցրեց անարխիստների բացասական արձագանքի, մասնավորապես, նրանց տնօրինության ներքո գտնվող զենքի ամբողջ խմբաքանակը կառավարությանը հանձնելու պահանջը։
Այդ ժամանակահատվածում իշխանությունների գլխավոր նպատակը աշխատավորների զինաթափումն էր։ Անարխիստա-սինդիկալիստ աշխատավորներին սահմանի վերահսկումից հեռացնելուն ձգտելը 1937 թվականի ապրիլին հանգեցրեց Կատալոնիայի՝ Ֆրանսիային սահմանակից տարածքներում կատաղի մարտերի։ Հաճախակիացել էին կոմունիստների, աջ կողմնորոում ունեցող սոցիալիստների և հանրապետականների հարձակումներն ու քննադատությունները տնտեսությունում կոլեկտիվացման դեմ։ Աշխատանքի ազգային համադաշնության և Աշխատավորների համընդհանուր միության կողմից Վալենսիայում ստեղծված նարինջի այգիներում առաջանում էին Իսպանիայի գյուղատնտեսության նախարարության և աշխատավորական կոլեկտիվների միջև ծագում էին հակամարտություններ։ Հակասություններ և վեճեր էին առաջանում նաև Կատալոնիայի պարենի ապահովման նախարարության և Բարսելոնայի Աշխատանքի ազգային համադաշնության սոցիալականացմանը ձգտող արհմիությունների միջև։ Հայտնի են անարխիստների նկատմամբ հաշվեհարդարի բազմաթիվ դեպքեր և անարխիստական ակտիվիստների անհիմն ձերբակալություններ ։
Նուրլան Սաբուրով
Ներառված է Ռուսաստանի 10 լավագույն երիտասարդ կոմիկների ցանկում ։ 2019 թվականի ապրիլից վարում է «Что было дальше?» հաղորդումը, որը թողարկվում է Youtube-յան LABELCOM ալիքում։