Բելառուսական_գրականություն
Հայկական մոտիվներ
Հայ ընթերցողը Բելառուսական գրականությանը հաղորդակից է դարձել Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո։ 30-ական թվականներին առաջին անգամ հայերեն են թարգմանվել Բելառուսի ժողովրդական բանաստեղծներ Յա․ Կուպալայի և Յա․ Կոլասի ստեղծագործությունները։ 1935 թվականին Յա․ Կուպալայի և Յա․ Կոլասի գրական գործունեության 30-ամյակի կապակցությամբ «Խորհրրդային գրականություն», «Գրական սերունդ» ամսագրերը, «Գրական թերթ», «Պրոլետար» թերթերը տպագրել են նմուշներ ականավոր բանաստեղծների ստեղծագործություններից (Յա․ Կոլաս, «Մուժիկ», «Բատրակուհին», Յա․ Կուպալա, «Մանչն ու օդաչուն», «Օլեսյա»)։ Այս շրջանում թարգմանվել են նաև Պ․ Բրովկայի առանձին բանաստեղծություններ։ 1941 թվականին հայ մամուլում նշվել է Յա․ Կուպալայի գրական գործունեության 35-ամյակը։ Պատերազմի առաջին ամիսներին Հայպետհրատն առանձին գրքույկներով հրատարակել է Յա․ Կուպալայի հրապարակախոսական հոդվածները՝ «Բելառուսը երբեք գերմանական բարոնների ստրուկը չի դառնա», «Ելել է Բելառուսիան»։ 1942 թվականին հայ ժողովուրդը նշել է Յա․ Կուպալայի ծննդյան 60-ամյակը։ Ետպատերազմյան տարիներին հայ ընթերցողն ստացել է Ա․ Կուլեշովի «Բալլադ պայտի մասին», «Կոմերիտական տոմսը» ստեղծագործությունների թարգմանությունները։ 1949 թվականին, Բելառուսի խորհրդայնացման 30-ամյակի կապակցությամբ, հայերեն հրատարակվել են Յա․ Կոլասի, Մ․ Տանկի, Պ․ Բրովկայի, Ա․ Կուլեշովի և ուրիշների մի շարք բանաստեղծություններ։ 1951 թվականին Երևանի «Գրական թերթ»-ը նշել է ժողովրդական բանաստեղծ Պ․ Բրովկայի գրական գործունեության 25-ամյակը, իսկ Հայպետհրատը լույս է ընծայել Յա․ Կուպալայի բանաստեղծությունների «Հատընտիր»-ը։ 1953 թվականին լավ նվեր են ստացել հայ մանուկները, հրատարակվել է «Լուսավոր ուղի» ժողովածուն, որտեղ զետեղված են Յա․ Կուպալայի, Յա․ Կոլասի, Մ․ Տանկի, Ա․ Կուլեշովի, Պանչենկոյի և ուրիշների ստեղծագործությունները։ 1955 թվականին, Մոսկվայում անցկացված Բելառուսական արվեստի և գրականության տասնօրյակի կապակցությամբ «Գրական թերթ»-ը իր ընթերցողներին է ներկայացրել Պ․ Բրովկայի և է․ Օգնեցվետի բանաստեղծությունները։ 1956 թվականին Հայպետհրատն առանձին գրքով հրատարակել է Ա․ Կուլեշովի Պոեմները, իսկ 1957 թվականին՝ «Բելառուսական գրականության անթոլոգիա»-ն, որտեղ զետեղված են տարբեր սերունդների ներկայացուցիչների չափածո և արձակ ստեղծագործություններ։ 1957 թվականին Հայպետուսմանկհրատը «ԽՍՀՄ ժողովուրդների գրականություն» հատընտիր ժողովածուում զետեղել է Յա․ Կուպալայի բանաստեղծությունները և հատվածներ Յա․ Կոլասի պոեմներից։ Առանձին գրքերով հրատարակվել են Յա․ Մավրի «Պ․ Տ․ Մ․» պատմվածքը (1961), Մորոզովի «Հետախուզության էր գնում մանչուկը» վիպակը (1966), Ի․ Շամյակինի «Սիրտը ափի մեջ» վեպը (1970)։ 1950-1960-ական թվականներին մամուլում տպագրվել են Կ․ Կրապիվայի առակները, Պ․ Բրովկայի, Մ․ Տանկի, է․ Օգնեցվետի և ուրիշների բանաստեղծությունները։ Հայ ընթերցողը ծանոթացել է «Հայկական մոտիվներ» ստեղծագործություններին (Ա․ Բաչիլոյի՝ «Արաքսի ափին», Պ․ Բրովկայի՝ «Տոն Արտաշատում», Ա․ Ստավերի «Կիրովական», Մ․ Տանկի՝ «Կարդալով Նարեկացուն»)։ Իրենց հերթին Բելառուս գրողները պրոպագանդել են հայ դասականների և ժամանակակից հեղինակների երկերը։ 1958 թվականին Մինսկում Ա․ Կուչարի թարգմանությամբ բելառուսերեն հրատարակվել է Ալեքսանդր Շիրվանզադեի «Քաոս», 1964 թվականին Յա․ Բրիլի թարգմանությամբ՝ խորհրդահայ գրողների պատմվածքների ժողովածուն «Արարատի ծաղիկները» վերնագրով։ 1969 թվականին, Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 100-ամյակի տոնակատարության օրերին, «Երեկոյան Երևան»-ում տպագրվել է Ի․ Շամյակինի «Հայոց խինդն անհուն մի ծով» խորագիրը կրող հոդվածը։ Բելառուս դրամատուրգների որոշ ստեղծագործություններ ներկայացվել են հայ բեմերում։ Գաբրիել Սունդուկյանի անվան թատրոնը բեմադրել է Ա․ Մովզոնի «Մի խուլ նրբանցքում» (1957) և Կ․ Կրապիվայի «Կոնդրատի կինը ուղեծրում» (1961) պիեսները։ Երևանի դրամատիկական թատրոնում հաջողությամբ ներկայացվել է Ա․ Մակայոնոկի «Հալածված առաքյալը» պիեսը (1972)։