cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արածոգետ
Արածոգետ, Դժոխաձոր, Չանախչի, Չանախճի, գետ Արարատի մարզում, Արաքսի ձախ վտակը։ Սկիզբ է առնում Մժկատարի լեռների հարավային լանջերից՝ 2500 մ բարձրությունից։ Երկարությունը 42 կմ, ջրհավաք ավազանը՝ 122,5 կմ²։ Հոսում է Զանգակատուն գյուղի գոգավորությունով, Արածո դաշտով, առաջացնում ընդարձակ արտաբերման կոն։ Վերին հոսանքի ավազանը ձագարաձև է, հունը՝ քարքարոտ։ Սնումը հիմնականում ձնաանձրևային (75%) է, վարարումը՝ ապրիլ-մայիսին։ Տարեկան միջին ծախսը 0,36 մ³/վ է (Զանգակատուն գյուղ), առավելագույնը՝ 8,64 մ³/վ (1988, ապրիլի 14)։ Ձմռանը սառցակալում է։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով ։
(2796) Կրոն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արածոգետ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի գետեր Կատեգորիա:Արաքս գետի վտակներ
Տիլման Ռիմենշնայդեր
Ռիմենշնայդեր Տիլման (Tilman Riemenschneider, ), Վերածննդի շրջանի գերմանացի քանդակագործ։
Ստեղծագործություններ
Ստեղծագործել է Վյուրցբուրգում (1483 թ.-ից)։ Ռիմենշնայդերի աշխատանքներում (Ռուդոլֆ ֆոն Շերենբերգի մահարձանը, քար, 1496-1499 թթ., Վյուրցբուրգի Սանկա Կիլիան տաճար, «Սբ․ արյան» խորանը, փայտ, 1501-1504 թթ., Յակոբսկիրխե, Ռոտենբուրգ) պահպանվել են ուշ գոթիկային բնորոշ դինամիկ ձևերն ու բեկվող գծերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Գերմանացի փորագրողներ
Էլեոն հյուրանոց
Էլեոն հյուրանոց, ռուս-ուկրաինական հումորային սերիալ։ Հեռուստասերիալը նկարահանում են Sister's Production, Yellow, Black and White և Keystone Production ընկերությունները ։ Սերիալը պատմում է տարբեր հումորային և դրամատիկական իրադարձությունների մասին Eleon հյուրանոցի և Victor ռեստորանի միջև։
Պրեմիերան կայացել է նոյեմբերի 28-ին 2016 թվականին 20:00 ՍՏՍ հեռուստաալիքով։ Նոր սերիաները դուրս են գալիս երկուշաբթիից հինգշաբթի 20։30
2016 թվականի դեկտեմբերի 15-ին սկսել են 2 եթերաշրջանի նկարահանումները։ Պրեմիերան կլինի 2017 թվականին ՍՏՍ հեռուստաալիքով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսական հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Սփին-օֆֆ հեռուստասերիալներ
Բազաս (Կոնդոմայի վտակ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ֆրանչեսկա Սիգալ
Ֆրանչեսկա Սիգալ (Francesca Segal, ), բրիտանացի գրող և լրագրող։
Ամերիկյան գրող և սցենարիստ Էրիկ Սիգալի ավագ դուստրը ։
Կենսագրություն
Ֆրանչեսկա Սիգալը ծնվել է 1980 թ. ԱՄՆ-ում՝ ամերիկյան գրող և սցենարիստ Էրիկ Սիգալի ընտանիքում։ Ընտանիքի Անգլիա տեղափոխվելուց հետո, մեծացել է հրեական համայնքում՝ Լոնդոնի հյուսիս-արևմուտքում, որտեղ նա մինչ օրս բնակվում է։ Սովորել է Օքսֆորդի համալսարանում (Սենտ-Հյու-քոլեջ)։ Որպես լրագրող թղթակցել է թերթերում The Guardian, The Observer, Financial Times թերթերին, Վոգ ամսագրին (բրիտանական և ամերիկյան տարբերակներ)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ Կատեգորիա:Լրագրողներ Կատեգորիա:Բրիտանացի լրագրողներ
Շոշիֆ
Շոշիֆ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռոման Պրոդիուս
Կենսագրություն
Ռոման Պրոդիուսը ծնվել է 1981 թվականի ապրիլի 12-ին Մոլդովայի Չիմիշլիի շրջանի Սելեմետ գյուղում։ Սկսել է զբաղվել թեթև ատլետիկայով գյուղի դպրոցում սովորելու ժամանակ՝ ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ Կոնստանտին Ֆյոդորովի ղեկավարությամբ։  Այնուհետև Լիպովենի գյուղի սպորտային գիշերօթիկ վարժարանում Ռոմանը մարզվել է Գեորգի Ռուսուի մոտ։  Հետագայում ավարտել է Մոլդովայի Հանրապետության ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական համալսարանը ։
Պրոդիուսը միջազգային ասպարեզում իր նորամուտը նշել է 2004 թվականին՝ հաղթելով կիսամարաթոնին հոլանդական Տորնայում։ 2005 թվականին նա մասնակցել է Վալենսիայի իր առաջին մարաթոնին։ 2009 թվականին Ռոման ստացել է «միջազգային կարգի սպորտի վարպետ» մարզական կոչումը։ Պրոդիուսը ամեն տարի մասնակցել է կիսամարաթոնի և մարաթոնի բազմաթիվ միջազգային մրցումներին ։ Մինչև 2012 թվականը մարզվել է Վալենտին Սիտնիկի գլխավորությամբ։ Այժմ նրա մարզիչն է Լազար Պովեստկան ։
Ռոմանը երկու անգամ մասնակցել է Օլիմպիական խաղերի մարաթոնին։ 2012 թվականին Լոնդոնի իր առաջին օլիմպիադայում չի կարողացել ավարտել, իսկ 2016 թվականին Ռիո դե Ժանեյրոյում զբաղեցրել է 105-րդ տեղը ։
Բիկովո (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)
Բիկովո (Быково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Ռոման Պրոդիուս
Կենսագրություն
Ամուսնացած է։ Կինը Սվետլանան է, ունեն մեկ որդի։
Բիկովո (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռոման Պրոդիուս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոլդովացի մարզիկներ
Հյուսիսային Կիպրոսի տնտեսություն
«Հյուսիսային Կիպրոսի» տնտեսության մեջ գերիշխում է ծառայությունների ոլորտը (2012 թվականի տվյալներիով ՀՆԱ-ի 58,7%-ը), որը ներառում է հանրային ոլորտը, առևտուրը, զբոսաշրջությունը և կրթությունը ։ Արդյունաբերությունը (թեթև արդյունաբերություն) ՀՆԱ-ի 35,1% է ապահովում, իսկ գյուղատնտեսությունը՝ 6,2% (2012 թվական) ։ «Հյուսիսային Կիպրոս» տնտեսությունը գործում է ազատ շուկայական համակարգով. վարչական ծախսերի մեծ մասը ֆինանսավորվում է Թուրքիայի կողմից։ «Հյուսիսային Կիպրոսի» ազգային արժույթը թուրքական լիրան է, որի արդյունքում վերջինիս տնտեսությունը սերտորեն կապված է Թուրքիայի տնտեսության հետ։
2014 թվականի տվյալներով «Հյուսիսային Կիպրոսի» մեկ շնչի հաշվով ՀՆԱ-ն կազմում է 15109 դոլար, իսկ ընդհանուր ՀՆԱ-ն՝ 4,039 մլրդ դոլար։ Տնտեսությունը 2014 թվականին աճել է 4,9%-ով, իսկ 2013 թվականին՝ 2,3%-ով, որը նշանակում է, որ «Հյուսիսային Կիպրոսի» տնտեսությունն ավելի արագ է աճում, քան Կիպրոսի Հանրապետությանը ։ 2010-ական թվականներին «Հյուսիսային Կիպրոսի» տնտեսությունը աճ է գրանցել և գործազրկությունը նվազել է. 2014 թվականին գրանցված 8,3%-ից նվազելով ՝ 2015 թվականին գործազրկությունը եղել է 7,4% ։ Թուրքական լիրայի արժեզրկումով պայմանավորված՝ «Հյուսիսային Կիպրոսում» գնաճը 2022 թվականի դեկտեմբեր ամսվա տվյալներով կազմել է 94,51%, իսկ 2023 թվականի ապրիլ ամսվա տվյալներով՝ 67,34% :
Էմբարգո, պարտք և Թուրքիայի դերակատարում
Իր միջազգային կարգավիճակի և նավահանգիստների նկատմամբ սահմանված էմբարգոյի պատճառով « Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետությունը » («ՀԿԹՀ») մեծ կախում ունի թուրքական ռազմական և տնտեսական աջակցությունից ։ «ՀԿԹՀ»-ի բոլոր արտահանումները և ներմուծումները պետք է իրականացվեն Թուրքիայով, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ դրանք արտադրվում են տեղում՝ այդ տարածքից ստացված նյութերից (կամ ներմուծվում են կղզու ճանաչված նավահանգիստներից մեկի միջոցով), այդ դեպքում դրանք կարող են արտահանվել օրինական նավահանգիստներից մեկով։
Կիպրոսի շարունակվող հիմնախնդիրը բացասաբար է անդրադառնում «ՀԿԹՀ»-ի տնտեսական զարգացման վրա։ Կիպրոսի Հանրապետությունը, որը կղզու միջազգայնորեն ճանաչված միակ պետությունն է, պես միջազգայնորեն ճանաչված իշխանություն, փակ է հայտարարել իր վերահսկողության տակ չգտնվող տարածքում գտնվող օդանավակայաններն ու նավահանգիստները։ ՄԱԿ-ի և ԵՄ անդամ բոլոր երկրները հարգում են Կիպրոսի Հանրապետության հռչակագրի համաձայն այդ նավահանգիստների և օդանավակայանների փակումը։ Թուրքական համայնքը պնդում է, որ Կիպրոսի Հանրապետությունն օգտագործել է իր միջազգային դիրքը «ՀԿԹՀ»-ի և մնացած աշխարհի միջև տնտեսական հարաբերությունները խաթարելու համար ։
Թուրքիայի և «Հյուսիսային Կիպրոսի» միջև գոյություն ունեն ֆինանսատնտեսական համագործակցության եռամյա ծրագրեր ։ 2013 թվականին Թուրքիան «Հյուսիսային Կիպրոսի» բյուջե է փոխանցել 430 միլիոն թուրքական լիրա, որը կազմում է ՀՆԱ-ի 5,7%-ը և պետական բյուջեի մեկ յոթերորդը։ 2013 թվականին գրանցվել է բյուջեի դեֆիցիտ, որը կազմել է ՀԱԱ-ի 7,2%-ը, իսկ ՀԱԱ-ի 6,6%-ի չափով վարկ ձեռք է բերվել Թուրքիայից։ 2004-2013 թվականներին «Հյուսիսային Կիպրոսը» մշտապես ունեցել է բյուջեի դեֆիցիտ, որը 2009 թվականին հասել է իր գագաթնակետին՝ կազմելով ՀԱԱ-ի 14,0%-ը։ Դա հանգեցրել Թուրքիայից մշտական փոխառություններին՝ 2009 թվականին հասնելով ՀԱԱ-ի առավելագույն 12,2%-ի ։ 2014 թվականի դեկտեմբերին «Հյուսիսային Կիպրոսի» ընդհանուր պարտքը կազմել է 23 մլն թուրքական լիրա, որից 7,5 մլն լիրան եղել է Թուրքիայի պարտքը։ Դա ՀՆԱ-ից 1,5 անգամ ավելի է ։
Տնտեսական աճ
Չնայած միջազգային ճանաչման բացակայության պատճառով պարտադրված սահմանափակումներին, «ՀԿԹՀ»-ի տնտեսությունը տպավորիչ ցուցանիշներ է ունեցել։ «ՀԿԹՀ»-ի տնտեսության անվանական ՀՆԱ-ի աճի տեմպերը 2001-2005 թվականներին կազմել են համապատասխանաբար 5,4%, 6,9%, 11,4%, 15,4% և 10,6% ։ Իրական ՀՆԱ-ի աճի տեմպը 2007 թվականին գնահատվել է 2% ։ Այս աճին խթանել են թուրքական լիրայի հարաբերական կայունությունը և կրթության և շինարարության ոլորտների վերելքը։
Հետագա աճին նպաստել են Հյուսիսային Եվրոպայի տների գնորդները, որոնք ներդրումներ են կատարել հանգստյան վիլլաներում։ Ավելի քան 10,000 բրիտանացիներ, այդ թվում՝ արտագաղթածներ, այնտեղ հանգստյան վիլլաներ են գնել՝ մշտապես ապրելու կամ ամառային ամիսներին այցելելու համար։ Այս վերաբնակիչները 2003-2007 թվականներին ստեղծել են ավելի քան 1 միլիարդ դոլար։
2016-2020 թվականների ընթացքում մեկ շնչի հաշվով համախառն ազգային արդյունքը աստիճանաբար նվազել է ՝
Համաշխարհային բանկի ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ 2004 թվականին «ՀԿԹՀ»-ում մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ն աճել է մինչև Կիպրոսի Հանրապետության մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի 76%-ը՝ ճշգրտված գնողունակության համարժեքությամբ (22,300 ԱՄՆ դոլար Կիպրոսի Հանրապետության համար և 16,900 ԱՄՆ դոլար՝ «Հյուսիսային Կիպրոսի») ։
Զարգացում
Չնայած «Հյուսիսային Կիպրոսի» տնտեսությունը զարգացում է ապրել վերջին տարիներին, այն դեռևս կախված է թուրքական կառավարության դրամական փոխանցումներից։ 2006 թվականի հուլիսին ստորագրված համաձայնագրով Անկարան պետք է Հյուսիսային Կիպրոսին տրամադրեր 1,3 միլիարդ դոլարի չափով տնտեսական օգնություն երեք տարվա ընթացքում (2006-2008 թվականներ) ։ Սա շարունակական քաղաքականություն է, որի շրջանակներում թուրքական կառավարությունը տարեկան մոտ 400 միլիոն դոլար է հատկացնում իր բյուջեից՝ օգնելու բարձրացնել կիպրոսցի թուրքերի կենսամակարդակը  ։
Զբոսաշրջություն
Հյուսիսային Կիպրոսի զբոսաշրջության ոլորտը կայուն աճ է գրանցել։ 2022 թվականին Հյուսիսային Կիպրոս է այցելել շուրջ 1,5 միլիոն զբոսաշրջիկ, ընդ որում Արևմտյան Եվրոպայից ամենամեծ խումբը կազմել են բրիտանացիները և գերմանացիները ։ 2006 թվականից ի վեր զբոսաշրջիկների թիվը կրկնապատկվել է։ Զբոսաշրջությունից ստացված եկամուտը կազմել է 616 միլիոն դոլար՝ 2009 թվականի 390 միլիոն դոլարի և 2004 թվականի 288 միլիոն դոլարի դիմաց ։
Բանկային գործ
Բանկային ոլորտը 2006-2011 թվականների ընթացքում աճել է 114%-ով ։ «Հյուսիսային Կիպրոսի» զարգացման բանկը անդամակցում է Ասիայի և խաղաղօվկիանոսյան շրջանի զարգացումը ֆինանսավորող հաստատությունների ասոցիացիային ։
Արտահանում և ներմուծում
ԱՀԿ-ն վիճակագրորեն Հյուսիսային Կիպրոսի արտադրանքը հաշվում է որպես Թուրքիայի արտադրանք ։
2014 թվականին Հյուսիսային Կիպրոսի արտահանումը կազմել է 130 միլիոն դոլար՝ 2013 թվականի համեմատ աճելով 11,9 տոկոսով, իսկ ներմուծումը կազմել է 1,51 միլիարդ դոլար՝ 2013 թվականի համեմատ աճելով 3,6 տոկոսով։ Հիմնական առևտրային գործընկերը Թուրքիան է, 2014 թվականին «Հյուսիսային Կիպրոսի» ներմուծման 64,7%-ը եղել է Թուրքիայից և արտահանման 58,5%-ը եղել է դեպի Թուրքիա։ Մերձավոր Արևելքի երկրները «Հյուսիսային Կիպրոսից» արտահանման 30,3%-ի նպատակակետն են, և նրանց մասնաբաժինը Հյուսիսային Կիպրոսի արտահանման մեջ զգալիորեն աճել է. 2006 թվականին կազմել է ընդամենը 17,8%։ Եվրամիություն արտահանման տեսակարար կշիռը 2006 թվականի 15,0%-ից զգալիորեն նվազել է՝ 2014 թվականին կազմելով 6,2%, մինչդեռ Եվրամիությունից ներմուծումը կազմել է ամբողջ ներմուծման 15,5%-ը ։
Արտահանվող ապրանքների ճնշող մեծամասնությունը գյուղատնտեսության ոլորտից է։ 2013 թվականին արտահանված ապրանքների 32,4%-ը կազմել են գյուղատնտեսական մթերքները, 50,8%-ը՝ վերամշակված գյուղմթերքները։ Արտահանման 8,7%-ը բաժին է ընկել օգտակար հանածոներին, 3,0%-ը՝ հագուստին, 5,1%-ը՝ այլ արդյունաբերական արտադրանքներին։ Ցիտրուսը կազմել է ամբողջ արտահանման 19,1%-ը ։ Արտահանվող ամենակարևոր ապրանքները, ըստ իրենց եկամտաբերության, կաթնամթերքն են, ցիտրուսը, ռաքըն, ջարդոնը, ցիտրուսային խտանյութը, թռչնամիս և կարտոֆիլը ։
Ստորև բերված է աղյուսակ, որը ցույց է տալիս Հյուսիսային Կիպրոսի արտահանման բաշխումն ըստ ապրանքների.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տնտեսություն ըստ երկրի Կատեգորիա:Հյուսիսային Կիպրոս
Պայմանական նշաններ (քարտեզագրություն)
Քարտեզագրական պայմանական նշաններ, պայմանական գծագրական նշագծերի (նիշերի) համակարգ։ Օգտագործվում է քարտեզների վրա տարբեր օբյեկտները և երևույթները, կամ դրանց բնութագրերը պատկերելու համար։
Պայմանական նշանները հաճախ անվանում են «քարտեզի լեգենդ»։
Պայմանական նշանների մասշտաբայնություն
Պայմանական նշանները կարող են դասակարգվել ըստ մասշտաբայնության (օբյեկտների տարածական ձգվածության)։
Այսպիսով լինում են․
Մակերեսային
Նման օբյեկտ կարող է լինել օրինակ պետության տարածքը М 1:40000000 մաշստաբ ունեցող քարտեզի վրա կամ հողատարածք նախագծի վրա, որի մաշստաբը М 1:500 է։
Կրասնի Օկտյաբր (գյուղ, Ալեկսեևսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ալեկսեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Պայմանական նշաններ (քարտեզագրություն)
Գծային
Գծային պայմանական նշանները գրաֆիկական տարբեր գծագրման գծեր են, որոնք նաև տարբեր գույներ ունեն։ Երկարությունը համապատասխանում է օբյեկտի երկարությունը մաշստաբին համապատասխան, իսկ հաստությունը պայմանական է և բավարար անզեն աչքով տեսնելու համար։
Կետային
Կետային պայմանական նշաններով նշվում են այն օբյեկտները, որոնք տարածության մեջ չափեր ունեն, բայց չափերը չեն արտահայտվում տվյալ քարտեզի վրա։
Օրինակ․ ջրհորը՝ М 1:25000 քարտեզի վրա կամ քաղաքը՝ М 1:40000000 քարտեզի վրա։
Կետային ոչ մաշստաբային պատկերանշանները հանդիսանում են գաղափարագրեր (իդեոգրամա), որոնք իրենցից ներկայացնում են տրված չափի համար բավականին բարդ պատկերներ, որոնք պարզ են բոլորին, անկախ ազգությունից։ Պատկերի կենտրոնը համապատասխանում է տարածության մեջ օբյեկտի գլխավոր կետի դիրքին։ Համաչափ օբյեկտի դեպքում, պատկերի կենտրոնը համապատասխանում է պատկերի կենտրոնին։
Մակագրություն
Մակագրությունները հանդիսանում են ոչ մաշստաբային օժանդակ պայմանական նշաներ, որոնք նկարագրում, պարզաբանում և բնութագրում են տվյալ օբյեկտը կամ տվյալ քարտեզի առանձնահատկությունները։
Քարտեզների վրա մակագրելու համար օգտվում են հատուկ տպագրական տառաչափերի հավաքածուներից։
Թեմատիկ և ընդհանուր պայմանական նշաններ
Պայմանական նշանները կարելի է բաժանել ընդհանուր նշանների և հատուկ (թեմատիկ) նշանների։ Ընդհանուր նշանները օգտագործվում են տարբեր իրավիճակների, առանց հատուկ խնդիրներ և նպատակներ ունեցող քարտեզներում։ Հատուկ կամ թեմատիկ նշաններն օգտագործվում են հատուկ մասնագիտական տիրույթում աշխատանքի համար նախատեսված քարտեզներում։ Առաջիններից են տեղագրական քարտեզները, իսկ երկրորդի տեսակ է համարվում մաթեմատիկական պայմանական նշանները և այլ մարդկային գործունեության ոլորտներին համապատասխանող պայմանական նշանները՝ տնտեսագիտական, ժողովրդագրական, էկոլոգիական և այլն։
Օդերևութաբանական պայմանական նշաններ
Օդերևութաբանական պայմանական նշանները իրենցից ներկայացնում են քարտեզագրման պայմանական նշաններ, որոնք նկարագրում են տեղանքում տեղի ունեցող օդերևութաբանական պրոցեսները կամ տեղանքի ընդհանուր եղանակային բնութագիրը, մթնոլորտի ֆիզիկական բնութագրերը։ Օրինակ, տաք օդային հոսանքներ, անտիցիկլոն, ցիկլոնային ճակատ և այլն։
Պայմանական նշաններ ռազմական գործում
Պայմանական նշանները ռազմական գործում օգտագործում են հրամանատարական աշխատանքային քարտեզներում և այլ գծագրական աշխատանքներում՝ տեղանքը պատկերելու, զորքի տեղակայումը նշելու, թիկունքային օբյեկտների, մարտական հրամաններ կատարող հաստատությունների և այլ պայմանական պատկերումների համար ։
Մեդիսոն (Վիսկոնսին)
Մեդիսոն (Madison, հանդիպում է նաև Մադիսոն), քաղաք ԱՄՆ հյուսիսարևելյան մասում, Վիսկոնսին նահանգում։ Հանդիսանում է Վիսկոնսինի վարչական կենտրոնը։ 2007 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 228 775 մարդ։ Ամբողջ Վիսկոնսինի տարածքում իր մեծությամբ երկրորդն է Միլուոկիից հետո և 77-րդը՝ ԱՄՆ-ում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:1836 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Իլյար
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ալմերիա պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Դալեկոե (գյուղ, Բլիզնյուկովի շրջան)
Դալեկոե (Далеке), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1928 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դալեկոե գյուղում բնակվում էր 182 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,24 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 758,33 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1928 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մայքլ Բատիստ
Մայքլ Ջեյմս (Մայք) Բատիստ, (Michael James "Mike" Batiste, ), ամերիկացի նախկին բասկետբոլիստ։ 2014 թվականից զբաղեցնում է NBA-ի զարգացման լիգայի «Կանտոն Չարջ» ակումբի մարզչի օգնականի պաշտոնը։ Մարզական կարիերան ամփոփել է 2014 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Մեմֆիս Գրիզլիսի բասկետբոլիստներ
Կորշաչինա (գյուղ, Բելոպոլիեի շրջան)
Կորշաչինա (Коршачина), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում։ Հիմնադրվել է 19-րդ դարում։
2001 թվականի տվյալներով Կորշաչինա գյուղում բնակվում էր 499 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:19-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր
Սեն Տրիվիե դը Կուրտ (կանտոն)
Սեն Տրիվիե դը Կուրտ (Saint-Trivier-de-Courtes), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Ռոն-Ալպ շրջանում։ Էն դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Բուրկ ան Բրես օկրուգի մեջ։ Համաձայն 1999 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 5004 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 129 է։ Կանտոնում կա 12 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ Կատեգորիա:Էն դեպարտամենտի կանտոններ
Հին Եգիպտոսի ժամանակագրություն
Հին Եգիպտոսի պատմությունը ընդունված է բաժանել մի քանի ժամանակաշրջանների։ Ժամանակակից եգիպտագիտությունը Հին Եգիպտոսի պատմությունը բաժանում է հետևյալ էտապների՝ Ժամանակաշրջանների բաժանումը եգիպտագիտության մեջ գոյություն ունեն տարբեր թեորիաներ ժամանակաշրջանների բաժանումը, բայց հիմնական բաժանումը սա է։ Շատ գիտնականներ Եգիպտոսի պատմությունը սկսում են վաղ թագավորությունից սկսած մ.թ.ա. 4-րդ հազարամյակից։ Դասական Եգիպտոսի անկման ժամանակաշրջանը հայտնի է մ.թ.ա. 31 թվականը, երբ Եգիպտոսի վերջին փարավոն Կեսարիոնը ավարտեց իր կառավարումը և Եգիպտոսը վերածվեց Հռոմեական պրովինցիայի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին Եգիպտոսի ժամանակագրություն
Շուլի
Շուլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բիկովո (գյուղ, Սաֆոնովսկի շրջան)
Բիկովո (Быково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սաֆոնովսկի շրջանի բնակավայրեր
Այտամորուք
Այտամորուք կամ փոքրիկ այտամորուք (նիդերլանդերեն՝ bakkebaarden), մազերի շերտեր, որոնք սափրվելիս թողնվում են քունքերի և բերանի միջև ։ Առանձնացնում են այտամորուքի հետևյալ տեսակները.
19-րդ դարում
Այտամորուքը նորաձևության մեջ են մտել 18-րդ դարի վերջին, երբ այն ծածկում էր այտերը նեղ շերտով՝ քունքից դեպի բերան։ Մասնավորապես, դրանք կրել են Մեծ բանակի հուսարները։ 19-րդ դարում առանձնացել է այտամորուքի երկու հիմնական տեսակ։ Առաջինը կոչվում էր հռոմա-ամպիրական, երբ այն միաձուլվում էր սանրվածքի հետ, իսկ երկրորդը՝ անգլիական, ըստ որի այտամորուքի մազերը երկար էին և մի փոքր հետ էին մնում այտերից:Այտամորուքները նորաձևության մեջ են մնացել ամբողջ 19-րդ դարի ընթացքում և ոչնչացել են 20-րդ դարի սկզբին բեղի և մորուքի հետ միասին։
1966 թվականից հետո
20-րդ դարի 60-ական թվականների վերջին բակենբարդներն ու բակերը կրկին նորաձևության մեջ են մտել՝ որպես տղամարդկային ազատության և անհնազանդության խորհրդանիշ։ Նորաձևության սկիզբը դրել են ամերիկյան հիպիները «սիրո ամռանը», ապա նորաձևությունը տարածվել է ամբողջ աշխարհում՝ չբացառելով նաև ԽՍՀՄ-ը։ Այդ տարիներին այտամորուք կրելու տարբերակները, որպես կանոն, երկուսն էին. դրանք գրեթե թաքնված էին երկար սանրվածքների տակ կամ լավ տեսանելի էին փոքր ծավալի սանրվածքների դեպքում՝ առանց ականջները փակելու։ Այտամորուքը կարող էր ունենալ ցանկացած ձև և չափ։ Այսպես, այտամորուսներ աճեցրել են շոու-բիզնեսի աստղերն ու երաժիշտները (Էլվիս Փրեսլին, Դուեյն Օլմանը և այլք), մարզիկները (Ջորջ Բեսթը), իսկ երբեմն կոմիքսների և կինոյի հերոսները, օրինակ՝ Կուղխը (Marvel Comics), Ջոն Ռութը (Կուրտ Ռասելը)՝ «Նողկալի ութնյակը» ֆիլմից։
Այտամորուքները նորաձևությունից դուրս են եկել 1980-ական թվականների սկզբներին-կեսերին։
Այտամորուքների հայտնի կրողներ
Պատմական որոշ ժամանակաշրջաններում այտամորուքները նորաձևության տարր են համարվել։ Պատմական որոշ անձնավորություններ, ինչպիսիք են Ալեքսանդր Պուշկինը, Թոմաս Հեքսլին, Էմբրոուզ Բերնսայդը, Արթուր Շոպենհաուերը, հայտնի են նաև իրենց այտամորուսներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեմք Կատեգորիա:Մազեր Կատեգորիա:Մազածածկույթ Կատեգորիա:Նորաձևություն Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Նանոքիմիա
Նանոքիմիա (լատիներեն nanus («թզուկ») բառից), նանոգիտության բաղադրիչ մաս կազմող գիտություն։ Նանոգիտության խնդիրը կայանում է նանոօբյեկտների, նանոնյութերի մեխանիկական, էլեկտրական, մագնիսական, օպտիկական և քիմիական հատկությունների ուսումնասիրությունը։ Իսկ նանոքիմիան զբաղվում է նանոօբյեկտների սինթեզի մեթոդների և քիմիական հատկությունների ուսումնասիրությամբ։
Նանոմասնիկներ
Նանոմասնիկ ընդունված է անվանել այն մասնիկներին, որոնք բաղկացած են ատոմներից, իոններից կամ մոլեկուլներից, որոնց չափսերը փոքր են 100 Նմ-ից (1 նանոմետրը 1 մետրի մեկ միլիարդերորդ մասն է՝ 0.000 000 001 մ (10−9 մ)։ Որպես օրինակ կարող են ծառայել մետաղների մասնիկները։
Նանոխողովակներ
Վերջին ժամանակներս նանոտեխնոլոգիայում մեծ կիրառություն են գտել նանոխողովակները։ Նանոխողովակ են անվանում այն մասնիկներին, որոնք ստացվում են գրաֆիտի մեկ կամ մի քանի շերտերի գլանաձև պտտումից։ Այսօր նանոխողովակները սկսել են արտադրել մեծ քանակություններով, սակայն, թե ինչպես են ստացել այս խողովակները միջնադարյան «տեխնոլոգիաներով», մնում է գաղտնիք։
Կիրառությունը
Նանոնյութերի օգտագործումը էլեկտրոտեխնիկայում հնարավորություն է տալիս հիշող սարքավորումների հնարավորությունը մեծացնել հազար անգամ, փոքրացնելով չափսերը։ Հաստատված է, որ նանոչափերի մասնիկները օրգանիզմ ներմուծելիս և ռենտգենյան ճառագայթներով ճառագայթելիս, տեղի է ունենում քաղցկեղի բջջիների աճի փոքրացում։ Նանոմասնիկները օգտագործում են նոր տիպի արևային մարտկոցներում և վառելիքային էլեմենտներում, սարքավորումներ, որոնք վառելիքի այրման էներգիան փոխարկում են էլեկտրական էներգիայի։
Ապագայում նրանց օգտագործումը հնարավորություն կտա հրաժարվել ածխաջրածնային վառելիքներից ջերմային էլեկտրակայաններում և ներքին այրման շարժիչներում, քան որ նրանք բերում են մոլորակի էկոլոգիական վիճակի խախտման։
Նանոմասնիկների սինթեզը և նրանց հետազոտությունը
Գոյություն ունեն երկու հիմնական մեթոդներ նանոմասնիկներ սինթեզելու համար՝ «ներքևից վերև», առանձին ատոմներից և մոլեկուլներից, օգտագործելով գերազանցապես ատոմների և մոլեուլների քիմիական ռեակցիան, և «ներքևից վերև»` մեխանիկական կամ ուրիշ ավելի մանրացված առավել խոշոր մասնիկներ։
Սինթեզման «ներքևից վերև» մեթոդը
«Ներքևից վերև» մեթոդները կարելի է բաժանել երկու մեծ խմբերի.
Եթե գազ ֆազից նանոմասնիկների նստեցման պրոցեսում տեղի է ունենում միացության բաղադրության փոփոխությամբ, ապա այն անվանում են քիմիական (CVD - chemical vapor deposition), իսկ եթե քիմիական ռեակցիա չկա, անվանում են ֆիզիկական (PVD - physical vapor deposition)։ Ֆիզիկական նստեցումը գազ ֆազից հիմնականում օգտագործվում է պարզ միացությունների նանոմասնիկներ ստանալու համար։ Դրա համար միացությունը խտացնում են, ստացված գոլորշին տեղափոխում են նստեցման տեղը և սառեցնում։
Նստեցման սարքավորումը
Նստեցման սարքավորումը բաղկացած է չորս հիմնական էլեմենտներից՝ վակուումային կամերա, խտացված մակերևույթ (միացության աղբյուրը), միջավայրը (վակուում կամ պլազմա), որոնք պարունակում են իներտ գազի իոններ, օգտագործվող մակերևույթ (սուբստրատ), որի վրա տեղի է ունեում նանոմասնիկների նստեցումը։
Նստեցման պրոցեսը
Նստեցման պրոցեսը սկսվում է կամերայում մեծ վակուում ստեղծելով (10-4-10-6 Պա), որից հետո կամերան լցնում են իներտ գազով, շատ հաճախ արգոնով։ Քիմիական նստեցման դեպքում կամերայում ավելացնում են գազեր, որոնք փոխազդում են խտացված նյութի հետ՝ թթվածին, ազոտ, ացետիլեն, որից հետո սկսվում է խտացման պրոցեսը։ Միացության նստեցման համար օգտագործում են տարբեր մեթոդներ՝ ճառագայթումով տաքացում, բարձր ինտենսիվությամբ իմպուլսային լազեր, բարձր վակուումի պայմաններում էլեկտրոններով ռմբակոծելով և այլն։ Սառեցման դեպքում ատոմները և մոլեկուլները գազ ֆազից անջատվում են նանոմասնիկների տեսքով հատուկ մակերևույթների վրա։ Ձևավորվող նանոմասնիկի չափսերը և ձևը կախված են նստեցման պայմաններից (Ճնշում, ջերմաստիճան, գազի հոսքի արագությունը )։ Այս ձևով ստանում են մետաղների նանոկլաստերներ՝ արծաթի, ոսկու, պլատինային մետաղների, երկաթի, կոբալտի, ինչպես նաև մետաղների օքսիդներ, ինչպես օրինակ ZnO, TiO2 և այլն։ Նստեցման պայմանները փոփոխելով կարելի է ստանալ բարդ նանոանսամբլներ։
Գազ ֆազից քիմիական նստեցման դեպքում մակերևույթին ադսորբվում են միացության ատոմները և մոլեկուլները, որոնք ձևավորվում են քիմիական ռեակցիայաի արդյունքում, որոնք տեղի են ունենում բարձր ջերմաստիճանում՝ 600oC-ից մինչև 1000oC։ Ռեագենտները, որոնք օգտագործվում են քիմիական միացության նստեցման համար, անվանում են պրեկուրսորներ։ Տիպիկ էքսպերիմենտներում պրեկուրսորները ցնդում են տաքացման դեպքում և իներտ գազի ճնշման տակ ուղղում են դեպի ռեակցիոն զոննա, որտեղ և տեղի է ունենում նրա փոխարկումը նանոմիացության։
«Ներքևից վերև» քիմիական սինթեզի մեթոդը
Ածխածնային նանոխողովակների համար որպես պրեկուրսորներ հանդես են գալիս մեթանը կամ բենզոլը։ Թերմիկ դիսոցման դեպքում մեթանը կատալիզատորների ներկայությամբ առաջացնում է ածխածնի ատոմներ.
Ածխածնի ատոմները անջատվում են սուբստրատի մակերևույթին, դիֆուզվում են մետաղների նանոմասնիկների միջով և կապվում են նանոխողովակին, որը աճում է ներքևից վերև։
Տես նաև
Կատեգորիա:Նանոտեխնոլոգիա Կատեգորիա:Քիմիայի բաժիններ
Բերյոզովայա (Անզասի վտակ)
Բերյոզովայա  (Берёзовая), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի շրջանում։ Գետի երկարությունը 17 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կոնդոմա գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Վինկո Մյոդեռնդորֆեր
Վինկո Մյոդեռնդորֆեր (սլովեներեն՝ Vinko Möderndorfer, ), սլովենիացի արձակագիր, բանաստեղծ, թատերագիր, սցենարիստ, թատրոնի և կինոյի ռեժիսոր ։
Կենսագրություն
Ազգագրագետ և քաղաքական գործիչ Վինկո Մյոդեռնդորֆերի թոռն է ։ Ծնվել է 1958 թվականին Ցելեում։ Ծննդավայրում միջնակարգ դպրոցն ավարտելով՝ ուսումնառությունը շարունակել է Լյուբլյանայի թատրոնի, ռադիոյի, կինոյի և հեռուստատեսության ակադեմիայում (համառոտագրած՝ AGRFT), որտեղ ուսումնասիրել է թատերական ու ռադիոռեժիսուրա։ Աշխատել է Սլովենիայի մի շարք թատերական ընկերություններում։ 1983 թվականին դարձել է «Գլեյ» փորձարարական թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար, նկատելի բարեփոխումներ իրականացրել, որի համար արժանացել է «Ոսկե թռչուն» մրցանակի։ Նա արդեն հասցրել է հարյուրից ավելի ներկայացումներ բեմադրել թատրոնում և շուրջ ութսունը՝ ռադիոյում։ Բեմադրություններ է արել նաև հեռուստատեսությունում, իսկ կինոյում հանդես է եկել ոչ միայն որպես ռեժիսոր, այլ նաև սցենարիստ և իր աշխատանքների համար մրցանակների արժանացել թե՛ հայրենի երկրում, թե՛ նրա սահմաններից դուրս. : 2003 թվականից միաժամանակ թատերական ռեժիսուրա է դասավանդել AGRFT-ում ։
2016 թվականին Մյոդեռնդորֆերն ընտրվել է Պրեշերենի հիմնադրամի տնօրենների խորհրդի նախագահ։
Այս ամենի հետ մեկտեղ նա բեղմնավոր ու բազմաժանր գրող է, համարվում է սլովենիացի ականավոր հեղինակներից մեկը։ Հեղինակել է բազմաթիվ բանաստեղծություններ, պոեմներ, պատմվածքներ, վեպեր, թատերգություններ, էսսեներ, մանուկների ու պատանիների համար գրքեր... Գրական գործունեությունն սկսել է 1970-ական թվականներին, բանաստեղծական փորձերով, 1990-ական թվականներից իր ուժերը փորձել է նաև արձակի ասպարեզում։ Նրա գրական ստեղծագործությունների հիմնական թեմաները հասարակական կյանքում տեղ գտած արատավոր երևույթների արտացոլումն ու դրանց քննադատությունն է, ինչպես նաև՝ սերը և էրոտիկան։ Սլովենիացի բանաստեղծ և գրականագետ Բորիս Նովակը Մյոդեռնդորֆերին համարում է էրոտիկ գրականություն ստեղծող լավագույն հեղինակներից մեկը ։ Վերջինս իր գրական լավագույն երկերի համար հեղինակավոր պարգևներ է ստացել. 2000 թվականին՝ Պրեշերենի հիմնադրամի մրցանակ Nekatere ljubezni խորագիրը կրող պատմվածքների ժողովածուի համար, 2003-ին՝ Rožanc Award՝ Gledališče v ogledalu («Թատրոնը հայելու մեջ») գրքի համար, 2013-ին՝  միանգամից երեք՝ Zlata ptica, Desetnica և Večernica մրցանակներ «Կատուն կինոնկարում» մանկապատանեկան գրքի համար ։ Նա Desetnica մրցանակի է արժանացել նաև «Կետաձուկը լողափին» (Kit na plaži, 2017) վեպի համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:Սլովենիայի մշակույթ
Հարիսբուրգ (Փենսիլվանիա)
Հարիսբուրգ (Harrisburg), քաղաք ԱՄՆ-ի արևելյան մասում, Փենսիլվանիա նահանգում։ Հարիսբուրգը Փենսիլվանիայի նահանգակենտրոնն է։ Գտնվում է Ֆիլադելֆիայից 169 կմ դեպի արևմուտք։ 2000 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում է 48 950 մարդ։ Քաղաքում է գտնվում Փենսիլվանիայի համալսարանի մի ենթաբաժինը։ 2011 թվականին քաղաքը համարվել է սնանկ՝ կապված գլոբալ ֆինանսական ճգնաժամի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:1719 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հայ-ալբանական հարաբերություններ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագիտական հարաբերություններ
Գենեսիոս-Տիմոթեոս
Գենեսիոս-Տիմոթեոս (ծննդյան թիվն անհայտ - 747), Պավլիկյան շարժման առաջնորդ 717-ից։
Պատմություն
VIII դարի սկզբին բյուզանդական հալածանքներից ազատված և Արևմտյան Հայաստանի Եպիսպարիս գյուղում ապաստանած պավլիկյանները իրենց առաջնորդ են հռչակել Պավղոս հայի որդուն՝ Գենեսիոսին, տալով նրան Տիմոթեոս մականունը։ Լևոն III կայսրը 717-ին Գենեսիոս-Տիմոթեոսին կանչել է Կոստանդնուպոլիս, պատրիարք Գերմանի մոտ՝ հարցաքննության։ Գենեսիոս Տիմոթեոսը խելամտորեն թաքցրել է իր համոզմունքները և արդարանալով՝ վերադարձել Եպիսպարիս։ Գենեսիոս-Տիմոթեոսի նկատմամբ այս մեղմությունը, հավանաբար, կապված էր Լևոն III-ի պատկերամարտ քաղաքականության հետ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Պավլիկյան շարժում
Ժիրայր Վարդանյան (կինոօպերատոր)
Կենսագրություն
1930-1933 թվականներին սովորել է կինեմատոգրաֆիայի համամիութենական ինստիտուտում։ 1927 թվականից աշխատում է «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում։ 1949-1954 թվականներին եղել է վավերագրական ֆիլմերի կենտրոնական ստուդիայի Հայաստանի թղթակից-օպերատորը։ Վարդանյանը նկարահանել է բազմաթիվ վավերագրական սյուժեներ և տասնյակ փաստագրական ֆիլմեր՝ «Երկիր հայրենի» (1945), «Հայաստանի շինանյութերը», «Զիթհանքովի կոլտնտեսության մարդիկ» (երկուսն էլ՝ 1947), «Սովետական Հայաստան» (1950), «Ասք մեծ ճշմարտության մասին» (1970) և այլն։ Որպես օպերատոր հեղինակել է հայկական առաջին մուլտիպլիկացիոն («Շունն ու կատուն», 1937), գունավոր («Սոցիալիստական Երևանի ճարտարապետությունը», 1952) և լայնէկրան («Ճանապարհ դեպի կրկես», 1963) ֆիլմերը։ Հայկինոյի կոմբինացված նկարահանումների կազմակերպիչներից է («Քաջ Նազար», 1940, «Դավիթ Բեկ», 1944) ։
Ֆիլմեր
Վարդանյանի նկարահանած գեղարվեստական կինոնկարներից են՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կինոօպերատորներ Կատեգորիա:1911 ծնունդներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Աստերոիդների ցանկ (311001-311100)
Աստերոիդների ցանկ (310901-311000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (311101-311200)
Կաթարևուսա
Կաթարևուսա (καθαρεύουσα - «մաքուր»), հունարենի ավանդական տարբերակ, որը 19-20-րդ դարերում Հունաստանում եղել է պետության, հասարակական կյանքի և գրականության հիմնական լեզուն։
Պատմություն
19-րդ դարի սկզբում, երբ Հունաստանի Օսմանյան կայսրությունից անջատվելու և ազգային հունական պետության հեռանկար էր առաջացել, հարց էր ծագել, թե ինչ պաշտոնական լեզու կլինի այնտեղ ։ Կաթարևուսան, որպես այդ հարցի պատասխան, ենթադրում էր հունարենն ազատել փոխառություններից և նրա մեջ ավելացնել հնամենի ոճ։ Դա հունարեն լեզվի բնական ձևի՝ դիմոտիկայի (δημοτική - «ազգային») օգտագործման և հին հունարենին անցում կատարելու միջև ընկած ժամանակն էր։
Այս մոտեցման հիմնական գաղափարախոսներից մեկը Ադամանտիոս Կորաիսն էր, որը կարծում էր, որ հունարենը փչացել է օսմանյան տիրապետության ընթացքում և անտիկ օրինակով ուղղման կարիք ուներ։ Նրա «մաքրված» լեզվի տարբերակը նման էր նրա այլ ժամանակակիցների առաջարկներին, սակայն ավելի հետևողական էր և ավելի էր համապատասխանում դիմոտիկայի շարահյուսությանը։ Միևնույն ժամանակ Կորաիսը առաջարկում էր լեզվի մեջ վերադարձնել ինչքան հնարավոր է շատ հնեցված կառույցներ, ինչպիսին է անորոշ դերբայը, որը այդ ժամանակ վերացել էր հունարենից։
Կաթարևուսի առանձնահատկություններ
Ընդհանուր առմամբ կաթարևուսին բնորոշ է բառապաշարի փոխարինում (հատկապես փոխառված), օրինակ՝ թուրքերենից, սակայն կան բառեր, որոնք վերցվել են անմիջապես հին հունարենից կամ առաջացել են դրա հիման վրա, օրինակ՝ ὕδωρ νερό բառի փոխարեն - ջուր, ἰχθύς ψάρι բառի փոխարեն - ձուկ, χρηματοκιβώτιον κάσσα բառի փոխարեն - չհրկիզվող պահարան, ἀδιέξοδον τυφλοσόκακο բառի փոխարեն - փակուղի։ Նոր հասկացությունների համար ստեղծվում էր պատճենում՝ πόλεμος ἀστραπῆς կայծակնային պատերազմ, διαστημόπλοιον տիեզերանավ, և այլն։ Այդ նոր բառերից շատերը փոխառվել են դիմոտիկայի կողմից, իսկ պատճենումը նոր հունարենում շարունակվում է մինչ օրս՝ Διαδίκτυο համացանց, ἱστοσελίδα կայքէջ։
Կաթարևուսի որոշ քերականական առանձնահատկություններ՝
Մերօրյա օգտագործում
Հելլադական ուղղափառ եկեղեցին և այլ հունական եկեղեցիներ մինչ օրս կաթարևուսան օգտագործում են պաշտոնական հաղորդակցություններում ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հունարեն Կատեգորիա:Հունարեն բառեր և արտահայտություններ
Կրասնի Օստրով (գյուղ, Չեռնյանսկի շրջան)
Կրասնի Օստրով (Красный Остров), գյուղ Ռուսաստանի Բելգորոդի մարզի Չեռնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 830 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1656 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բելգորոդի մարզի Չեռնյանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1648 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բիանկա Մարիա Վիսկոնտի
Բիանկա Մարիա Վիսկոնտի (Bianca Maria Visconti, ), Միլանի դքսուհի 1450 - 1468 թվականների ընթացքում։
Վաղ տարիներ
Բիանկա Մարիան ծնվել է Իտալիայի Բորնասկո կոմունայում և հանդիսացել Միլանի դուքս ու Վիսկոնտի տոհմի վերջին ներկայացուցիչ Ֆիլիպո Մարիա Վիսկոնտիի և Ագնես դել Մարինոյի ապօրինի դուստրը․ վերջինս միլանցի ազնվական ու դքսի հանձնակատար Ամբրոջիո դել Մայնոյի դուստրն էր ու Ֆիլիպոյի կնոջ՝ Բետրիչե դի Տենդայի ֆրեյլինան։ Զույգն ունեցել է ևս մեկ դուստր՝ Կատերինա Մարիա կամ Լուչիա Մարիա անվամբ, ծնված 1426 թվականին, սակայն նա մահացել է ծնվելուց կարճ ժամանակ անց։
Երբ եղել է վեց ամսական, նրան ու իր մայրիկին ուղարկել են Աբիատեգրասո ամրոց, որտեղ երկուսի համար հարուստ բնակպայմաններ էր ստեղծվել։ Դուքսն իր ժամանակի մեծ մասն անցկացրել է Աբիատեգրասոյում, որտեղ Բիանկա Մարիայի ուժեղ բնավորությունը մեծ տպավորություն է թողել նրա վրա։
Ամուսնություն
1430 թվականին՝ հինգ տարեկան հասակում, Բիանկա ՄԱրիան նշանվել է իրենից քսանչորս տարով մեծ Ֆրանչեսկո I Սֆորցայի հետ։ Տեսակետ կա այն մասին, որ Վիսկոնտիները վերջինիս գրավել են Միլանի դքսության օրինական ժառանգորդ նշանակելու խոստումով։ Հավանաբար Սֆորցան համաձայնել է նաև հարուստ օժիտի պատճառով, որը ներառում էր Կրեմոնայի, Կաստելացո դի Բոլատեի ու Բոսկո Ֆրուգարոլոյի տարածքները։ Ամուսնության պայմանագիրը կնքվել է 1432 թվականի փետրվարի 23-ին Միլանում Վիսկոնտիների բնակավայր Պորտա Ջիովիա ամրոցում։ Բիանկա Մարիային ներկայացրել է իր կնքահայրը՝ գեներալ Անդրես Վիսկոնտին։ Արարողությանը Բիանկա Մարիայի ու իր մայրիկի ներկայության մասին հստակ տեղեկություններ չկան․ ըստ որոշ աղբյուրների՝ նա առաջին անգամ Միլան է ժամանել, երբ արդեն ամուսնանալու տարիքում է եղել։
Ամուսնությունից հետո առաջին տարիներ
1441 թվականի նոյեմբերի 7-ին Ֆիլիպո Մարիան հրամանագիր է արձակել իր վասալների, այդ թվում և Ֆրանչեսկոյի, իրավունքները կրճատելու մասին։ Վերջինս նախընտրել է բնակություն հաստատել ավելի ապահով Վենետիկում, Սանգինետո գյուղակում։ Նույն տարում Ֆրանչեսկոն ու Բիանկա Մարիան Վենետիկի դքսի՝ Ֆրանչեսկո Ֆոսկարիի կողմից հրավիրվել են Վենետիկ։ Կարճ ժամանակ անց լուր է ստացվել, որ Պիչինինոն սպառնում էր Սֆորցայի ունեցվածքին Մարկեում։ Բիանկա Մարիան ամուսնուն ուղեկցել է դեպի Ռիմինի, այնուհետև Էզի։ Բիանկան այստեղ մնացել է մի ամրոցում, իսկ ամուսինը ռազմական գործողություններ է կազմակերպել Պիչինինոյի դեմ։ 1442 թվականին Բիանկա Մարիան (այն ժամանակ 17 տարեկան) հայտարարվել է Մարկեի ռեգենտ։ Ընտրությունը կարող է տարօրինակ թվալ, սակայն բազմաթիվ ժամանակագիրներ պնդել են, որ Բիանկա Մարիան բազմիցս ապացուցել էր իր հմտությունները վարչարարության և դիվանագիտության ոլորտում։ Ինչ վերաբերում է ամուսնու հետ անձնական հարաբերություններին, ապա եթե հայտնի է, որ Ֆրանչեսկոն ուժեղ զգացմունքներ է ունեցել Բիանկա Մարիայի նկատմամբ, ճշմարիտ է նաև այն, որ նա հաճախ անհավատարիմ է եղել նրան, որին վերջինս անտարբերությամբ է վերաբերվել։ Մեկ անգամ սակայն, 1443 թվականին, ամուսնու սիրուհիներից մեկն անհետացել ու սպանվել է կասկածելի հանգամանքներում ։
1442 թվականին Ֆրանչեսկոյին հաղորդկցությունից զրկել են։ Չորս տարի անց, հիվանդ ու ծերացող Ֆիլիպո Մարիա Վիսկոնտին հաշտություն է խնդրել Ֆրանչեսկոյից, սակայն վերջինս շարունակել է նրան անվստահությամբ վերաբերվել ու չնայած Բիանկա Մարիայի խնդրանքին՝ նախընտրել զբաղվել իր տարածքների պաշտպանությամբ։ 1447 թվականին Սֆորցան ընդունել է Միլանի դքսության լեյտենանտի պաշտոնն, իսկ Վիսկոնտին Միլանում Սֆորցայի վայելած ժողովրդականությունից նախանձով ու խանդով լցված՝ շուտով փոխել է իր միտքը։ Այդ նույն ժամանակ նոր Հռոմի պապ Նիկողայոս V-ը պահանջել Էզիի վերադարձը։ Դժվար ժամանակներ էին Ֆրանչեսկոյի ու Բիանկա Մարիայի համար։
Ֆրանչեսկո Սֆորցան Էզի քաղաքը 35․000 ֆլորինի դիմաց հանձնել է պապին և կնոջ հետ վերադարձել Միլան։ Ֆիլիպո Մարիա Վիսկոնտիի մահվան լուրը նրանց է հասել Կոտինոլա քաղաքում։ Բիանկա Մարիան շատ է զայրացել Ֆիլիպոյի մահից հետո Միլանում վերջինիս ունեցվածքի թալանի մասին լսելով։ Ամուսինները դեպի Միլան էին արշավում 4,000 հեծելազորի ու 2,000 հետևակի ուղեկցությամբ, երբ նորաստեղծ Ամբրոզյան հանրապետությունը Ֆրանչեսկոյին առաջարկել է գեներալ կապիտանի պաշտոնը։ Բիանկա Մարիան կողմ էր չընդունելուն, սակայն Ֆրանչեսկոն ընդունել է առաջարկը և երեք տարվա ընթացքում վերանվաճել այն քաղաքները, որոնք դքսությունից անկախություն էին հռչակել Ֆիլիպո Վիսկոնտիի մահից հետո։
1448 թվականի մայիսին, երբ Սֆորցան Պավիայում էր, վենետիկցիները հարձակվել են Կրեմոնայի վրա։ Ըստ ժամանակագիրների՝ Բիանկա Մարիան շքահանդեսային զրահաբաճկոն է հագել ու որոշ զորքերի և բնակչության հետ շտապել պաշտպանել քաղաքային թաղամասերը ։ Նա կռվել է ամբողջ օրը շարունակված ճակատամարտում, որի շնորհիվ ստացել է «զինվոր կին» անունը։
Վենետիկցիների վտանգը չեզոքացնելուց հետո Բիանկա Մարիան մեծ շքախմբի հետ բնակություն է հաստատել Պավիայի Վիսկոնտիների ամրոցում։ Իր ազգականների հետ լավ հարաբերությունների շնորհիվ արժանացել է ժողովրդական աջակցության, վարկավորման ու ֆինանսավորման, որն անհրաժեշտ էր ամուսնու կողմից ստեղծված փխրուն նոր պետության համար։ 1450 թվականի փետրվարի 24-ին Միլանում ապստամբություն է սկսվել։ Սպանվել է վենետիկյան դեսպանը, քանի որ Վենետիկյան Հանրապետությունը մեղավոր է համարվել Միլանում տարածված սովի համար։ Ազնվականների ու քաղաքացիների ընդհանուր ժողովում Ֆրանչեսկոն ընտրվել է լորդ։
Միլանի դքսուհի
Միլանի նոր դքսի ու դքսուհու՝ քաղաք մտնելու հստակ ամսաթիվը վիճահարույց է․ մարտի 22 կամ 25։ Ամուսինները հրաժարվել են հաղթական կառքից՝ դրա փոխարեն նախընտրելով ձիավարելը։ Առաջին անգամն էր, որ դուքսի կոչում շնորհվում էր քաղաքի քաղաքացիների կողմից։
Իշխանության առաջին տարիներին Բիանկան համագործակցել է ամուսնու հետ` հոր ունեցվածքը վերականգնելու և դքսի պալատը վերականգնելու հարցում։ Ֆրանչեսկոն կրկին մասնակցել է Վենետիկի դեմ պատերազմին։ Միլանում մենակ մնալով՝ Բիանկա Մարիան իրեն նվիրել է դքսության կառավարմանը, ինչպես վկայում է ամուսնու հետ նրա նամակագրությունը, որտեղ արտացոլվել են երեխաների կրթության, պետական գործերի, ֆինանսական դժվարությունների ու ամենօրյա կյանքի վերաբերյալ նրա մտքերը։ Նամակները ցույց են տալիս նաև Բիանկա Մարիայի ինքնավստահ բնավորությունը․ նա չի վարանել հայտնել իր կարծիքը, նույնիսկ եթե այն տարբերվել է ամուսնու տեսակետից։ Նամակներում ներառված են նաև մեղադրանքներ նրա արտամուսնական արկածների վերաբերյալ։
Վերջին տարիներ
1462 թվականին Ֆրանչեսկո Սֆորցան, որը տառապում էր հոդատապից ու այտուցներից, հիվանդացել է։ Կառավարումից նրա հեռանալուց հետո Բիանկա Մարիայի քաղաքական և վարչական կարողությունները թույլ չեն տվել պետությանը փլուզվել Վենետիկի կողմից կազմակերպված խռովություններից հետո։ Նա նաև իրեն արդյունավետորեն դրսևորել է որպես դքսության համառեգենտ։ Բիանկա Մարիան նաև կազմակերպել է Նիկոլոյի որդու՝ Ջակոպո Պիչինինոյի ու Ֆրանչեսկոյի ապօրինի դստեր՝ Դրուսիանայի ամուսնությունը։ Բիանկա Մարիայի համար այս ժամանակահատվածում գլխավոր խնդիրները հարուցել է իր ավագ որդին՝ Գալեացո Մարիան, որի անկայուն և դավաճանական բնավորությունը նրա համար բազում անախորժություններ է առաջացրել։ 1465 թվականի դեկտեմբերի 13-ին մահացել է Բիանկայի մայրը, որից կարճ ժամանակ անց՝ 1466 թվականի մարտի 8-ին նաև ամուսինը։ Բիանկա Մարիան արագ իր ձեռքն է վերցրել դքսության կառավարումն ու հետ կանչել այդ ժամանակ Ֆրանսիայի թագավորի կողմից կռվող Գալեացոյին, որպեսզի հաջորդի հորը որպես դուքս։ Սկզբում որդին երախտագիտությամբ ու հարգանքով է վերաբերվել մորը, բայց շուտով ագահությունն ու անգթությունը նրան դրդել են ինքնուրույն գործել՝ ընդդեմ Բիանկա Մարիայի խորհուրդների։ Ժամանակի ընթացքում նոր դուքսն իր մորն իջեցրել է ավելի երկրորդական դերի և, ի վերջո, ստիպել նրան լքել Միլանը։ Բիանկա Մարիան տեղափոխվել է Կրեմոնա և ըստ որոշ աղբյուրների՝ մտածել է քաղաքի վերահսկողությունը փոխանցել Վենետիկին և հաճախակի է շփվել Նեապոլի Ֆերդինանդ I-ի հետ, որը նպատակ է ունեցել տապալել Գալեացոյին։
Վերջին օրեր
Հակառակ իր բոլոր խորհրդականների խորհրդին, Բիանկա Մարիան որոշել է մասնակցել Գալեացոյի ամուսնությանը 1468 թվականի մայիսի 9-ին։ Տոների ավարտին նա ուղեկցել է իր դստերը՝ Իպոլիտային, դեպի Սերավալե Սկրիվիա, որտեղից մեկնել է Կրեմոնա։ Սակայն ճանապարհի կեսին Մելենյանոյում հիվանդացել է։ Բարձր ջերմության պատճառով ստիպված է եղել անկողնում մնալ մինչև օգոստոս, սակայն ինտենսիվ նամակագրություն է պահպանել։ Հոկտեմբերի սկզբին վիճակն ավելի է վատացել, և նույն տարվա հոկտեմբերի 28-ին նա վախճանվել է՝ եղբոր՝ Գալեացոյի խնամքին հանձնելով իր կրտսեր երեխաներին՝ Էլիսաբետային ու Օտավիանոյին։ Հուղարկավորվել է ամուսնու կողքին, Միլանի տաճարում։ Գալեացոյի պատվերով թաղման խոսքը գրվել է հումանիստ Ֆրանչեսկո Ֆիլելֆոյի կողմից։
Նրա մահը կասկածներ է առաջացրել․ ոմանք Գալեացոյին մեղադրել են մորը թունավորելու մեջ։ Ապացուցված է, որ նրա հիվանդության ժամանակ Մելանյանոյում եղել են Գալեացոյի մտերիմներից մի քանիսը, որոնցից մի քանիսը հետագայում ընդգրկվել են թունավորման այլ դեպքերի մեջ ։ Ինչպես նշել է Բեռնարդո Կորիոն, Բիանկան «մահացել է ավելի շուտ բնական ապերախտությունից, քան թե թույնից»։
Զավակներ
Բիանկա Մարիան ու Ֆրանչեսկո Սֆորցան ունեցել են ինը երեխա․
Հետաքրքիր փաստեր
Ավանդույթի համաձայն՝ Տարո խաղաթղթերը՝ գոյություն ունեցող ամենահին խաղաթղթերի կապուկներից մեկը, որպես ամուսսնական նվեր 1441 թվականին մատուցվել է Բիանկա Մարիայի հարսանիքին վերջինիս հայրիկի կողմից։ Ահա թե ինչու նրան երբեմն անվանել են «լեդի Տարո»։
Գրականության ցանկ
Կատեգորիա:Միլանի ղեկավարներ Կատեգորիա:Կանայք Կատեգորիա:Անձինք ըստ Իտալիայի մարզերի Կատեգորիա:Միլանի դքսեր
Դմիտրովկա (գյուղ, Բլիզնյուկովի շրջան)
Դմիտրովկա (Дмитрівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1825 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դմիտրովկա գյուղում բնակվում էր 140 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,28 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 500 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1825 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Միմար Սինան
Միմար Սինան աղա (معمار سينان, «Մեծ ճարտարապետ Սինան աղա», ժամանակակից թուրքերեն։ Միմար Սինան, miːˈmaːɾ siˈnan, «Ճարտարապետ Սինանտ» (mimar, ), սուլթան Սուլեյման Փառահեղի, Սելիմ II-ի և Մուրադ III-ի ինժեները։ Նա եղել է ավելի քան 300 կառույցների և այլ ժամանակակից շինությունների, ինչպես օրինակ դպրոցների, ինժեները։ Նրա աշակերտները ավելի ուշ նախագծելու էին Ստամբուլում Սուլթանահմեդ մզկիթը, Մոսթարում Հին կամուրջը և օգնելու էին նախագծել Թաջ Մահալը Մեծ մոնղոլների կայսրությունում։
Նա քարտաշ-որմնադրի որդի էր, որը ստացել էր տեխնիկական կրթություն և դարձել ռազմական ինժեներ։ Նա արագորեն բարձրացել էր մինչև սպայի աստիճանի և ի վերջո դարձել ենիչերիների հրամանատար՝ ստանալով պատվավոր աղա կոչումը ։ Ենիչերիների հետ արշավանքների ժամանակ Միմար Սինանը կատարելագործում էր իր ճարտարապետական և ինժեներական հմտությունները։ Դրա շնորհիվ նա կարողանում է նախագծել բոլոր տեսակի ամրություններ, այդ թվում ռազմական ենթակառուցվածքներ՝ ճանապարհներ, կամուրջներ և ջրատարներ ։ Մոտավորապես 50 տարեկանում Սինանը դառնում է արքունի գլխավոր ճարտարապետը՝ օգտագործելով բանակում ձեռք բերած տեխնիակակն հմտությունները հասարակական շինությունների և «կրոնական կառույցների ստեղծման» համար ։ Այս պաշտոնը զբաղեցրել է շուրջ 50 տարի։
Սինանի գլուխգործոցը Էդիրնեում Սելիմիե մզկիթն է, չնայած որ նրա ամենահայտնի գործը Ստամբուլում Սուլեյմանիե մզկիթն է։ Նա համարվում է դասական օսմանյան ճարտարապետության շրջանի ամենախոշոր ճարտարապետը և համեմատվում է իր արևմտյան ժամանակակից Միքելանջելոյի հետ ։ Միքելանջելոն և նրա՝ Հռոմում Սուրբ Պետրոսի տաճարի նախագիծը շատ հայտնի էին Ստամբուլում, քանի որ Լեոնարդո դա Վինչին և Միքելանջելոն հրավիրվել էին Բարձր դռան կողմից համապատասխանաբար 1502 և 1505 թվականներին, որպեսզի ներակայացնեն Ոսկե եղջյուրի կամրջի նախագիծը ։ Միմար Սինանի աշխատանքները պատմության մեջ համարվում են ամենաազդեցիկ կառույցներից ։
Վաղ տարիներ
Ժամանակակից կենսագիրներից մեկի՝ Մուսթաֆա Սաի Չելեբիի համաձայն Սինանը ծնվել է 1489 թվականին (համաձայն Բրիտանիկա հանրագիտարանի 1490 թվականին, իսկ Իսլամական ճարտարապետության բառարանի համաձայն՝ 1491 թվականին, թուրք պրոֆեսոր և ճարտարապետ Ռեհա Գյունայի համաձայն՝ կա՛մ 1494 և կա՛մ 1499 թվականին) Հովսեփ անունով։ Նա ծնունդով կա՛մ հայ է , Կապադովկիացի հույն      , ալբանացի  , կա՛մ էլ քրիստոնյա թուրք , ծնվել է Աղըրնաս փոքրիկ քաղաքում՝ Փոքր Ասիայի Կայսերի քաղաքի մոտակայքում ։ Բրիտանիկա հանրագիտարանի համաձայն նա ունի կամ հայկական կամ հունական ծագում ։ Նրա հայկական կամ հունական ծագումը հիմնավորող փաստերից մեկը Սելիմ II-ի ժամանակաշրջանում 981 թվականի Ռամադանի 7-ին է (1571 թվականի դեկտեմբերի 30) վերաբերում, որտեղ Սինանի խնդրանքով ներում են շնորհում Կեսարիայի հայկական համայնքին ընդհանուր աքսորի համար, և նրա հարազատները տեղափոխվում են Կիպրոս կղզի ։ Մինչդեռ Գոդֆրեյ Գուդվինը նշում էր, որ «1571 թվականին օսմանցիների կողմից Կիպրոսի նվաճումից հետո, երբ Սելիմ II-ը որոշում է կղզին վերաբնակեցնել՝ Փոքր Ասիայի հույն ընտանիքներին Քարամանի նահանգից տեղափոխելով այստեղ, Սինանը դիմում է իր ընտանիքի անունից և սուլթանական արքունիքից ստանում է երկու հրաման, որոնք ազատում էին նրանց արտաքսումից» ։