cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ահեղ դատաստան
Պավել III
Միքելանջելոն աշխատանքները սկսում է 1536 թվականի ամռանը, երբ շինարարական սանդուղքներն արդեն պատրաստ էին։ Նույն թվականի նոյեմբերին Հռոմի պապը, որպեսզի Միքելանջելոյին ազատի Հուլիոս II -ի ժառանգների հանդեպ պարտավորություններից, հրապարակում է motu proprio, որը նկարիչին ժամանակ էր տալու ավարտելու «Դատաստանը»՝ այլ պատվերների վրա չշեղվելով։ 1540 թվականին, երբ ֆրեսկոյի աշխատանքները մոտենում էին ավարտին, Միքելանջելոն ընկնում է սանդուղքների վրայից, վերականգնվելու համար նրան մեկ ամիս ընդմիջում է պահանջվում ։
Ահարոն Բեր
Վերջին տարիներ
Բերի կյանքը նկարագրված է ամերիկացի գրող Գոռ Վիդալի կողմից վերջինիս «Փոխնախագահ Բեր» գրքում, որը հրապարակվել է 1973 թվականին։
Ահեղ դատաստան
Պավել III
Նկարիչը, ինչպես կապելլայի առաստաղի վրա աշխատելու ժամանակ, ինքնուրույն է նկարազարդում ողջ պատը՝ օգնության դիմելով միայն ներկերը նախապատրաստելու համար։ Միքելանջելոյի միակ օգնականը Ուրբինոն էր, որը հավանաբար ներկել էր ֆոնը։ Ֆրեսկոյի ավելի ուշ հետազոտություններում, բացի երեսպատումից, չի հայտնաբերվել ոչ մի միջամտություն Միքելանջելոյի նկարչության մեջ։ Մասնագետները «Ահեղ Դատաստանում» հաշվել են մոտ 450 ջորնատ՝ լայն հորիզոնական գծերի տեսքով, Միքելանջելոն սկսել է աշխատանքը պատի վերին մասից և աստիճանաբար ցած է իջել՝ մաս-մաս քանդելով շինարարական սանդուղքը։
Ֆրեսկոն ավարտին է հասցվել 1541 թվականին։ Բացումը տեղի է ունեցել հոկտեմբերի 31-ին՝ Բոլոր Սրբերի տոնի նախօրյակին։ 29 տարի առաջ՝ նույն գիշերը, ներկայացվել էին կապելլայի առաստաղի ֆրեսկոները։
Քննադատություն
Դեռ աշխատանքների ընթացքում ֆրեսկոն մի կողմից առաջացրել էր անսահման և անվերապահ հիացունք, մյուս կողմից՝ սուր քննադատություն։ Ամենայն հավանականությամբ նկարիչը բախվել է հերետիկոսության մեջ մեղադրվելու վտանգին։ «Ահեղ դատաստանը» դարձել էր կարդինալ Պավել IV-ի և Միքելանջելոյի հակամարտության պատճառ։ Նկարիչը մեղադրվում էր անբարոյականության և անպարկեշտության մեջ, քանի որ ամենակարևոր քրիստոնեական եկեղեցում նկարազարդում էր մերկ մարմիններ՝ չծածկելով սեռը։ Մանտովայի կարդինալը և դեսպանը կազմակերպել էին գրաքննության արշավ (հայտնի որպես «Թզենու տերև»), որի նպատակն էր ոչնչացնել «անպարկեշտ» ֆրեսկոները։
Հռոմի պապի արարողապետ Բիաջիո դա Չեսենան, տեսնելով նկարը, հայտարարել է, որ «ամոթ է, որ նման սրբավայրում պատկերված են մերկ մարմիններ՝ այդքան անպարկեշտ տեսքով», և որ այդ ֆրեսկոն ոչ թե պապի մատուռին, այլ «հասարակական բաղնիքներին և պանդոկներին է հարիր»։ Ի պատասխան՝ Միքելանջելոն Չեսենային պատկերում է դժոխքում՝ մահացած հոգիների դատավոր Մինոս թագավորի տեսքով (ամենացածրի աջ անկյուն), ավանակի ականջներով՝ ակնարկելով նրա հիմարությունը, մերկ, բայց ծածկված նրա շուրջը փաթաթված օձով։
Պատմում են, որ երբ Չեսենան խնդրում է պապին պարտադրել նկարիչին մաքրել ֆրեսկոյի պատկերը, Պողոս III-ը կատակով պատասխանում է, որ իր իրավասությունը չի տարածվում դևերի վրա, և Չեսենան ինքը պետք է համաձայնության գա Միքելանջելոյի հետ ։
Գրաքննություն։ Ֆրեսկոյի վերականգնում
Պողոս IV պապի կարգադրությամբ 24 տարի անց «Ահեղ դատաստանի» հերոսների մերկությունը ծածկվել է (երբ Տրենտոնյան ժողովը դատապարտել է կրոնական արվեստում մերկությունը)։ Այդ մասին իմանալով՝ Միքելանջելոն խնդրում է պապին փոխանցել, որ` «Թող նա աշխարհը պատշաճ տեսքի բերի, իսկ նկարների մերկությունը ծածկելը շատ հեշտ է» ։ Հերոսներին քողարկել է նկարիչ Դանիելե դա Վոլտերան, որին հռոմեացիները կնքել են նվաստացուցիչ Braghettone մականունով։ Իր ուսուցչի արվեստի մեծ երկրպագու դա Վոլտերան սահմանափակում է իր միջամտությունը` չոր տեմպերայով նկարված մարմիմներին զգեստներ «հագցնելով», համաձայն 1564 թվականի հունվարի 21-ի ժողովի որոշման։ Միակ բացառությունը Սբ. Վլասիի և Ալեքսանդրիայի Սբ. Եկատիրինայի պատկերներ էին, որոնք առաջացրել էին քննադատների ամենաուժեղ վրդովմունքը՝ նրանց կեցվածքը համարելով անպարկեշտ ։ Դա Վոլտերան ֆրեսկոյի այս հատվածը վերափոխում է, հեռացնելով Միքելանջելոյի հեղինակային նկարի սվաղից մի կտոր։ Նոր տարբերակում Սբ. Վլասին նայում է Քրիստոսին, իսկ Սբ. Եկատերինան հագնված է։
Աշխատանքների մեծ մասն իրականացվել է 1565 թվականին՝ արդեն վարպետի մահից հետո։ Գրաքննությունը հետագայում ևս շարունակվել է, դա Վոլտերի մահից հետո աշխատանքները շարունակել են Ջիլորամո դա Ֆանոն և Դոմենիկո Կարնավալեն։ Չնայած դրան, հետագա տարիներին ևս (18-րդ դարի ընթացքում, երբ հեղինակային նկարը դրսևորվեց 1825 թվականի հետագա գրառումների միջոցով) ֆրեսկոն ենթարկվել է քննադատության, նույնիսկ առաջարկվել է ոչնչացնել այն։ Վերականգնման առաջին փորձերը ձեռք են առնվել 1903 թվականին և 1935-1936 թվականներին։ 1994 թվականին ավարտված վերջին վերականգնման ընթացքում, ֆրեսկոյի բոլոր նախկին ուղղումները վերացվել են, այն դեպքում, երբ 16-րդ դարին պատկանող գրառումները մնացել են, որպես հակառեֆորմացիայի դարաշրջանի արվեստի ստեղծագործության պահանջների պատմական ապացույց։
Դարավոր հակամարտություններին վերջակետ է դնում Հռոմի պապ Հովհաննես Պողոս II-ը 1994 թվականի ապրիլի 8-ին Սիքստինյան կապելլայում որմնանկարների վերականգնումից հետո տեղի ունեցած պատարագի ժամանակ.
Կոմպոզիցիա
«Ահեղ դատաստանում» Միքելանջելոն փոքր-ինչ հեռացել է ավանդական պատկերագրությունից։ Պայմանականորեն կոմպոզիցիան կարելի է բաժանել երեք մասի.
«Ահեղ դատաստանում» կերպարների քանակը մոտ չորս հարյուրի է հասնում։ Պատկերների բարձրությունը տատանվում է 250 սմ-ից (ֆրեսկոյի վերին մասի կերպարների համար) մինչև 155 սմ -ի (ստորին մասում)։
Լյունետներ
Հակառակ ավանդույթին՝ հրեշտակները պատկերված են առանց apteri թևերի, որոնք Վազարին պարզապես անվանում էր Ignudi, դրանք ներկայացված են ամենադժվար ռակուրսներով և հստակորեն առանձնանում են ուլտրամարինային երկնքի ֆոնին։
Քրիստոս դատավորը և Մարիամ Աստվածածինը սրբերի հետ
Ամբողջ կոմպոզիցիայի կենտրոնում Քրիստոսի և սուրբ Կույս Մարիամի կերպարներն են՝ շրջապատված քարոզիչներով, մարգարեներով, պատրիարքներով, Հին կտակարանի հերոսներով, նահատակներով և սրբերով։
«Ահեղ դատաստանի» ավանդական տարբերակում Քրիստոս դատավորը պատկերվել է գահի վրա, ինչպես նկարագրված է Մաթևոսի ավետարանում, տարանջատելով առաքինիներին մեղսավորներից։ Սովորաբար Քրիստոսի աջը վեր է բարձրացված՝ ի նշան օրհնության, իսկ ձախը՝ ցած է իջեցված, որպես մեղսավորների դատավճիռ, ձեռքերում երևում են սիգմատներ։
Միքելանջելոն մասամբ է հետևում ձևավորված պատկերագրությանը, նրա Քրիստոսն ամպերի ֆոնին, առանց աշխարհի տիրակալի կարմիր թիկնոցի, ցուցադրվում է հենց Դատաստանի սկզբի պահից։ Որոշ ուսումնասիրողներ այստեղ տեսել են հղում դեպի անտիկ դիցաբանություն՝ Քրիստոսը պատկերված է ինչպես շանթարձագ Յուպիտեր կամ Ֆոյբոս (Ապոլլոն), նրա աթլետիկ կառուցվածքում տեսնում են Բուոնարրոտիի ցանկությունը մրցակցության մեջ մտնել անցյալ ժամանակների մերկ պատկերված, արտասովոր ֆիզիկական ուժ և գեղեցկություն ունեցող հերոսների հետ։ Նրա տիրական և հանգիստ ժեստն ուշադրություն է գրավում և միաժամանակ հանգստացնում է շրջակա ալեկոծումը, այն սկիզբ է դնում դանդաղ և ընդարձակ պտուտական շարժմանը, որում ընդգրկված են բոլոր գործող կերպարները։ Բայց այդ ժեստը կարող է հասկացվել ինչպես նաև սպառնական, կենտրոնացված, չնայած որ անկիրք, անվրդով կերպարանքով, ըստ Վազարի «Քրիստոսը, որը սարսափով և խիզախ դեմքով նայում է մեղսավորներին, պտտվում և անիծում է նրանց»։
Քրիստոսի կերպարը Միքելանջելոն պատկերել է տասն օր՝ բազմաթիվ փոփոխություններ անելով ։ Նրա մերկությունը քննադատություններ է առաջացնում։ Բացի այդ, նկարիչը, չնայած ավանդույթներին, Քրիստոս Դատավորին պատկերել է անմորուք։ Ֆրեսկոյի բազմաթիվ պատճենների վրա նա ներկայանում է ավելի սովորական կերպարով՝ մորուքով ։
Քրիստոսի կողքին Մարիամ Աստվածածինն է, որը հեզությամբ թեքել է դեմքը՝ չխառնվելով Դատաստանի որոշմանը, նա պարզապես սպասում է արդյունքներին։ Մարիամի հայացքը, ի տարբերություն Քրիստոսի, ուղղված է դեպի Երկնային Թագավորություն։ Դատավորի կերպարում չկա ոչ կարեկցանք մեղսավորների հանդեպ, ոչ էլ ուրախություն օրհնյալների՝ մարդկանց ժամանակն ու կրքերը փոխարինած աստվածային անմահության պարգևով։
Քրիստոսին շրջապատող օղակ
Միքելանջելոն հրաժարվել էր այն ավանդույթներից, ըստ որի նկարիչներն Ահեղ Դատաստանում Քրիստոսին շրջապատում էին գահին բազմած առաքյալներով և Հակոբի որդիներով։ Նա նաև կրճատել է դեիսուսը, Մարիամին թողնելով միակ (և պասիվ) միջնորդը դատավորի և մարդկային հոգիների միջև՝ առանց Հովհաննես Մկրտիչի։
Կենտրոնական երկու կերպարները շրջապատված են սրբերի, պատրիարքների և առաքյալների օղակով, ընդհանուր առմամբ 53 գործող անձ։ Դա քաոսային բազմություն չէ, նրանց ժեստերի ռիթմն ու հայացքները ներդաշնակացնում են մարդկային մարմիններով այդ հսկայական խառնարանը։ Կերպարների դեմքերն արտահայտում են անհանգստության, հուսահատության, վախի երտարբեր երանգներ, նրանք բոլորն էլ ակտիվ մասնակցություն ունեն համընդհանուր աղետի մեջ, դիտողներին ևս հորդորելով կարեկցելու։ Վազարին նշել է մարդկային հոգու ներկայացման հարստությունն ու խորությունը, ինչպես նաև մարդկային մարմինների «երիտասարդների և տարեցների, կանանց և տղամարդկանց տարօրինակ և տարատեսակ ժեստերի» պատկերման անգերազանցելի տաղանդը ։
Ետին պլանում, սկզբնական ուրվագծում չնախատեսված որոշ կերպարներ, նկարվել են առանց մանրամասնությունների, ազատ պատկերներով և ֆիգուրների միջև ընդգծված տարածությամբ, ի տարբերություն դիտողին ավելի մոտ գտնվողներից, նրանք թվում են ավելի մուգ, շաղված, անորոշ ուրվագծերով։
Քրիստոսի ոտքերի տակ նկարիչը պատկերել է Սուրբ Լավրենտիոսին՝ ցանկապատով և Բարդուղիմեոսին, հավանաբար նաև այն պատճառով, որ կապելլան նվիրված է եղել այդ երկու սրբերին ևս ։ Բարդուղիմեոսը, որին կարելի է ճանաչել ձեռքում պահված դանակով, բռնել է քերթած կաշի, որով, ինչպես համարվել է, Միքելանջելոն նկարել է իր ինքնանկարը։ Երբեմն դա դիտարկվում է որպես մեղքերի քավության այլաբանություն։ Իսկ Բարդուղիմեոսի դեմքը երբեմն համարել են Պիետրո Արետինոյի դիմանկարը, Միքելանջելոյի թշնամու, որը որպես վրեժ զրպարտել էր նրան, որ նկարիչը չի ընդունել իր խորհուրդները «Ահեղ դատաստանի» վերաբերյալ ։ Առաջ է քաշվել նաև այն վարկածն, որը ստացել է լայն հանրային հնչեղություն, սակայն հերքվել շատ հետազոտողների կողմից, ըստ որի Միքելանջելոն իրեն է պատկերել քերթված կաշվի վրա, որպես նշան, որ նա չի ուզեցել աշխատել ֆրեսկոյի վրա և այդ պատվերը ստիպողաբար է կատարել ։
Սրբերից որոշները հեշտությամբ ճանաչելի են իրենց հատուկ հատկանիշներով, իսկ մյուս կերպարների հետ կապված ստեղծվել են բազմաթիվ վարկածներ, որոնք անհնար է հաստատել կամ հերքել ։ Քրիստոսից ձախ Անդրեաս առաքյալն է խաչով, որի վրա խաչվել է, իսկ «զգեստավորումը», որը հայտնվել էր գրաքննության արդյունքում՝ մաքրվել է վերականգնման ժամանակ։ Այստեղ նաև կարելի է տեսնել մորթյա վերարկույով Հովհաննես Մկրտչին, որին Դանիելե դա Վոլտերան նույնպես զգեստավորել է։ Կինը, որին դիմում է սուրբ Անդրեասը, հավանաբար Ռաքելն է ։
Աջ կողմում Պետրոս առաքյալն է՝ բանալիներով, որոնք էլ պետք չեն գա Երկնային Թագավորության դռները բացելու համար։ Նրա կողքին՝ կարմիր թիկնոցով, ամենայն հավանականությամբ Պողոս առաքյալն է, իսկ մերկ երիտասարդը, որը գրեթե Հիսուսի կողքին է, հավանաբար Հովհաննես առաքյալն է։ Պետրոսի հետևում ծնկի իջած կերպարը սովորաբար համարվում է Սուրբ Մարկոսը ։
Երկրորդ օղակ, ձախ կողմ
Այս խումբը բաղկացած է նահատակներից, եկեղեցու հոգևոր հայրերից, կույսերից և օրհնյալներից (շուրջ հիսուն կերպար) ։
Ձախ կողմում գրեթե բոլոր գործող անձինք կանայք են՝ կույսեր, սիբիլլաներ և Հին Կտակարանի հերոսներ։ Մնացյալ կերպարների մեջ առանձնանում են 2 կին, մեկը՝ մերկամարմին, իսկ մյուսը՝ խոնարհված առաջինի ծնկին։ Նրանք համարվում են եկեղեցու ողորմության և բարեպաշտության մարմնավորումը։ Այդ շարքի բազմաթիվ կերպարներ նույնականացման չեն ենթարկվում։ Հարություն առածներից որոշ օրհնյալներ ձգվում են դեպի վեր, ներքաշվելով հզոր պտտական շարժման մեջ։ Կերպարների ժեստերը և դեմքների արտահայտությունները հուզմունքն ավելի շատ են ցույց տալիս, քան Քրիստոսին ավելի մոտ գտնվողները ։
Երրորդ օղակ, աջ կողմ
Առաջին խումբ՝ նահատակներ, խոստովանահայրեր և այլ օծյալներ, գերակշռում են արական կերպարները (մոտ ութսուն գործող անձ)։ Ամենաաջ մասում՝ աթլետիկ կազմվածքով տղամարդ, որը պահում է խաչը։ Ենթադրվում է, որ նա Սիմոն Կիրենյանն է, որը օգնում էր Հիսուսին կրել խաչը գողգոթայի ճանապարհին ։
Նրանից ներգև, ամպերի վրա է բարձրանում սուրբ Սեբաստիանը, ձախ ձեռքում սեղմած պահած նետով, որպես իր չարչարանքների նշան ։
Փոքր-ինչ ձախ պատկերված են Բարսեղ Սեբաստիացին և սուրբ Եկատիրինա Ալեքսանդրիացին, ֆրեսկոյի այս մասը վերանկարել է Դանիելե դա Վոլտերան. Նրանց հետևում են Սբ. Ֆիլիպիը՝ խաչով, Սիմոն Կանանացին՝ սղոցով և Հարյուրապետ Լոնգինիուսը ։
Ժամանակների ավարտ
Ֆրեսկոյի ստորին հատվածն իր հերթին բաժանված է հինգ մասի.
Կենտրոնում հրեշտակներն են փողերով և գրքերով ազդարարում են Ահեղ դատաստանը, ստորին ձախակողմյան հատվածում ներկայացված է մահացածների հարությունը, վերևում՝ սրբակյացների համբարձվելը, աջակողմյան վերին մասում՝ մեղսավորների բռնագրավվումը սատանաների կողմից, ներքևում` դժոխք։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միքելանջելոյի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Կրոնական մշակույթ Կատեգորիա:Իտալիայի արվեստ Կատեգորիա:Հրեշտակներն արվեստում Կատեգորիա:Մարիամ Աստվածածինը գեղանկարչության մեջ Կատեգորիա:Քրիստոսը գեղանկարչության մեջ
Երևանի էստրադային և ջազային արվեստի պետական քոլեջ
Երևանի էստրադային և ջազային արվեստի պետական քոլեջ, նախնական, միջին մասնագիտական երաժշտական ուսումնական հաստատություն Երևանում։
Պատմություն
1979 թվականին Երևանում ստեղծվել է «Հայ համերգ» կազմակերպության «Էստրադային ստուդիա», որը 1992 թվականին վերանվանվել է «Էստրադային և ջազային արվեստի քոլեջ», 1996 թվականին` «Էստրադային և ջազային արվեստի պետական քոլեջ», 2004 թվականին ՀՀ կառավարության որոշմամբ` «Երևանի էստրադային և ջազային արվեստի պետական քոլեջ» ՊՈԱԿ ։
Քոլեջի հիմնադիր, ջազմեն, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Ակսել Բակունցի ծննդյան 70-ամյա տարելիցին քոլեջում տեղադրվել է նրա կիսանդրին (քանդակագործ Դավիթ Բեջանյան, կիսանդրին ստեղծվել է Բակունցի 60-ամյակի առիթով) ։
Դասավանդող անձնակազմ
Տարբեր տարիների ուսումնական հաստատությունում դասավանդել և դասավանդում են`
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուսումնական հաստատություններ
Կրոնը Վրաստանում
Կրոնը Վրաստանում, կրոնական համոզմունքների ամբողջություն է, դավանանքի ազատություն, որն ամրագրված է Վրաստանի քաղաքացիների համար՝ Վրաստանի սահմանադրությամբ։
2011 թվականի հուլիսի 7-ին Վրաստանի խորհրդարանը երրորդ ընթերցման ժամանակ քաղաքացիական օրենսգրքում կատարեց շտկումներ, որոնք ցանկացած կրոնական կազմակերպությունների, որոնք Եվրախորհրդի գոնե մեկ երկրում ունեին պաշտոնական կարգավիճակ, իրավունք էին տալիս Վրաստանում ունենալ իրավաբանական կարգավիճակ («հասարակական իրավունքի առարկա»)։ Քաղաքացիական օրենսգրքում շտկումներ մտցնելուն կողմ քվեարկեցին «Միասնական ազգային շարժում» կուսակցության բոլոր 70 պատգամավորները, իսկ ընդդիմադիր կուսակցությունները բոյկոտեցին քվեարկությունը։ Այդ ժամանակ պատգամավորներից մեկը՝ Դավիդ Դարչիաշվիլին, Խորհրդարանի որոշումը հետևյալ կերպ մեկնաբանեց.
Խորհրդարանականների որոշումը, որը հավասարություն էր շնորհում բոլոր կրոնական դավանանքներին, դժգոհություն առաջացրեց Վրաց ուղղափառ եկեղեցու նվիրապետների և Իլիա II պատրիարքի մոտ՝ Սուրբ Սինոդի հուլիսի 11-ից կայացած հանդիպման ժամանակ ։ Այն օրենսդիր մարմնի որոշումը բնութագրեց որպես «Վրաստանի ազգային հետաքրքրություններին և Վրաց ուղղափառ եկեղեցուն պատճառվող վնաս»։
2014 թվականից Վրաստանում իր գործոնեությունը սկսեց ծավալել կրոնական հարցերով Պետական գործակալությունը, որը գլխավորեց Զազա Վաշակմաձեն (Լելա Ջեջելավային փոխարինողը)։ Գործակալության, Վրաստանի վարչապետի կողմից կազված հանձնարարությունների մեջ էր մտնում տեղեկատվական, խորհրդատվական, հետազոտական և կրթական գործունեության իրականացումը, որի արդյունները պետք է ներկայացվեին Վրաստանի կառավարությանը ։
Ուղղափառություն
Վրաց ուղղափառ եկեղեցուն են դավանում Վրաստանի բնակչության մեծամասնությունը։
Մինչև 2011 թվականի օրենքի ընդունումը, որն ապահովում էր բոլոր կրոնական կազմակերպությունների իրավական կարգավիճակ ստանալը, Վրաց ուղղափառ եկեղեցին ուներ բացահայտ առավելություններ՝ 2001 թվականին կառավարության հետ կնքված արտոնությունների մասին կոնկորդատի ուժով։
Վրաստանում ուղղափառ եկեղեցու մեծ տոներին գոյություն ունի բանտարկյալներին համաներում շնորհելու գործելակերպ ։
Հայկական եկեղեցի
Ըստ վերջին տվյալների՝ Վրաստանի տարածքում բնակվում են մոտ 250 հազար հայեր, ովքեր կրոնապես պատկանում են Արևելյան հնագույն եկեղեցիներին։ Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ն բազմիցս բարձրացրել է հայկական վեց եկեղեցիների (դրանցից հինգը գտնվում են Թբիլիսիում, իսկ մեկը՝ երկրի հարավում) պաշտամունքի վերսկսման հարցը։ Վրաց պատրիարք Իլիա II-ը հայտարարել է, որ կբավարարվեն Գարեգին II-ի պահանջները միայն այն դեպքում, երբ «վրաց նվիրապետությունը Հայաստանում կստանա ույն կարգավիճակը, և նրան կտրամադրվեն Հայաստանի հյուսիսում գտնվող մի քանի եկեղեցիներ»։
Հայկական տաճարների նկատմամբ վանդալիզմի դրսևորումներ են նկատվում Վրաստանի տարածքում, որոնք ավելի հաճախակի են դարձել 2011 թվականին կառավարության կողմից ընդունված որոշումներից հետո։
Կաթոլիկություն
Վրաստանում կատոլիկների թիվը հասնում է մոտ 200 հազար մարդու (երկրի ամբողջ բնակչության 2%-ը)։
Իսլամ
Իսլամը ժամանակակից Վրաստանի տարածքում իր մեծությամբ և նշանակւթյամբ երկրորդ կրոնն է համարվում։ 2002 թվականի մարդահամարի տվյալներով երկրի բնակչության 9.9%-ը դավանում է իսլամ (մոտ 0.4 միլիոն մարդ)։ Հայտնի է Բաթումի մզկիթը։
Հուդայականություն
Վրացական պատմական ավանդություններում կա վարկած, որ առաջին հրեաները Վրաստան են եկել Նաբուգոդոնոսորի կողմից Երուսաղեմը գրավելուց հետո՝ մ.թ.ա 586 թվականին։ Հայտնի են Բաթումի, Թբիլիսիի, Սուրամի, Քութայիսի, Օնի սինագոգները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրոնը Վրաստանում
Հորդանանի նահիյաներ
Նահիյաները (ناحية, եզակի նահիյա), Հորդանանի վարչատարածքային միավորներից են («գլխավոր քաղաքներ») ։ Երկրի 12 մուհաֆազաները բաժանվում են 52 «նահիյաների», որոնք ստորև ներկայացված են ըստ մուհաֆազաների։ Շատ դեպքերում գլխավոր քաղաքի անվանումը համընկնում է շրջանի կամ ենթաշրջանի անվանման հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հորդանան Կատեգորիա:Երկրորդ աստիճանի վարչական միավորներ
Հովհաննես Արճիշեցի
Հովհաննես Արճիշեցի Ոսպնակեր (, Քաջբերունիք), հայ գրիչ։
Windows Media Audio
Windows Media Audio, լիցենզավորված ֆայլի ձևաչափ, մշակվել է Microsoft կազմակերպության կողմից աուդիո տեղեկատվության պահպանման և փոխանցման համար։
Հովհաննես Արճիշեցի
Սովորել է Գլաձորի համալսարանում։ Քաջբերունյաց գավառում զբաղվել է ուսուցչությամբ, քարոզչությամբ, մատենագրությամբ և գրչությամբ։ Գրել է «Մեկնութիւն պատարագի», որը Խոսրով Անձևացու և Ներսես Լամբրոնացու նույնանուն գործերի համառոտումն է։ Ունի նաև այլ գործեր։
Windows Media Audio
Սկզբում, WMA ձևաչափը գովազդվում էր որպես MP3 այլընտրանք, սակայն այսօր Apple–ը հակադրվում է նրա AAC ֆորմատին (օգտագործվում է հայտնի օնլայն երգերի երաժշտական խանութ iTunes–ում)։
Անվանապես, որ WMA–ն բնութագրվում է լավ սեղմող կարողությունով, որը թույլ է տալիս նրան «ձեռք բերել» MP3 ձևաչափը և մրցել պարամետրերի հետ Ogg Vorbis և AAC ձևաչափներով։
Microsoft–ը ներառում է աջակցություն WMA թվային իրավունքների կառավարման համակարգ (պաշտպանության համակարգ)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աուդիո ֆայլերի ձևաչափեր Կատեգորիա:Մայքրոսոֆթ
Սալեռնո (գավառ)
Սալեռնո (Provincia di Salerno), իտալական գավառ է, որը գտնվում է Կամպանիա մարզի հարավում՝ Տիրենյան ծովի ափին։ Մակերևույթը հիմնականում լեռնայն է (Ապենինյան լեռնաշղթա), բացառությամբ Սալեռնոական ծովածոցի ծովափի, որը ծոցից գետի հովտով ձգվում է հյուսիսարևելյան ուղղությամբ։ Գյուղատնտեսության հիմնական ճյուղերն են՝ անասնապահությունը, ձկնորսությունը, հացահատկի (ցորենի, եգիպտացորենի), լենի, խաղող, ձիթենու աճեցումը, կանեփաթելի մշակումը և այլն։
Վարչական կենտրոնը Սալեռնոն է։
Աշխարհագրություն
Գավառի խոշոր քաղաքներն են՝ Սալեռնոն, Կավա դե Տիրենին, Բատիպալիան, Սկաֆատին, Նոչերա Ինֆերիորեն։ Գավառի ընդհանուր մակերեսը 4,923 կմ2 է, իսկ բնակչությունը մոտավորապես կազմում է 1.1 միլիոն։ Այն ունի 158 կոմունաներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ
Սպիրիտ: Սիմմարոնյան նժույգը
«Սպիրիտ։ Սիմմարոնյան նժույգը» (Spirit: Stallion of the Cimarron), ամերիկական լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ է, որը դուրս է եկել 2002 թվականին DreamWorks Animation SKG ընկերության կողմից։
Սյուժե
Հնդկացիների ցեղում Սիմմարոնի երամակի առաջնորդը հանդիպում է իր սիրուն՝ Ամպրոպին (որոշ թարգմանություններում - Անձրև)։ Հնդկացիների գյուղ են հարձակվում «դալկադեմների» խումբը։ Հարձակման արդյունքում Ամպրոպին, որին այդ ժամանակ հեծնում էր Առուն, կրակում են, Սպիրիտը ցատկում է գետը նրա ետևից, որից հետո նրանք ընկնում են ջրվեժից։ Սպիրիտին կրկին բռնում են, և տեղափոխում են բեռնատար գնացքով հազարավոր կիլոմետրեր դեպի արևելք, որտեղ նա և այլ ձիեր պետք է աշխատեին մինչև ուժասպառ լինելը։ Բայց նրան նորից օգնության է գալիս Առուն, ով հաղթահարել էր բազում մղոններ հանուն իր ընկերոջ։ Նա օգնում է մուստանգին փախչել, և նրանք միասին վերադառնում են գյուղ։ Այնտեղ ձիուն սպասում էր հրաշքով փրկված ընկերուհին։ Դրանից հետո երիտասարդ հնդկացին բաց է թողնում երկու ձիերին, և նրանք միասին վերադառնում են ետ՝ Սպիրիտի երամակ։
Թեմա
Մուլտֆիլմում ամփոփվում են տարբեր թեմաներ՝ կենդանիների ազատությունը, Ամերիկայի բնիկ ժողովուրդը, և ընդհանրապես ազատությունը։ Բոլոր կենդանի էակները, առավել ևս ազգերը ազատ են ծնված։ Ստրկացման փորձը մուլտֆիլմում արտահայտվում է որպես բարբարոսություն։ Ի տարբերություն շատ այլ ֆիլմերի ամերիկյան նվաճողների մասին, մուլտֆիլմը բացասական ձևով է ներկայացնում իրենց։ Բացի այդ ամփոփված է ստրկության դեմ պայքարը։ Իսկ վերջում Առուն Սպիրիտ անվանում է «ոգի (Spirit), որին ոչ ոք չկարողացավ կոտրել»։
Պարգևներ
Էննի (Annie)
Նոմինացիաներ
2002 թվական
World Soundtrack Award
2003 թվական
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2002 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր ձիերի մասին Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր հասունացման տարիքի մասին
Բելառուսա-վրացական հարաբերություններ
Բելառուսա-վրացական հարաբերություններ, երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններ Բելառուսի և Վրաստանի միջև։ Մինչև 1918 թվականը Բելառուսը և Վրաստանը Ռուսական կայսրության մասն էին, իսկ մինչև 1991 թվականը՝ Խորհրդային միության։ Երկու երկրներն էլ դիվանագիտական հարաբերություններ են հաստատել 1992 թվականին։ Բելառուսը դեսպանատուն ունի Թբիլիսիում, իսկ Վրաստանը՝ Մինսկում։
Պետական այցեր
Բելառուսի Հանրապետության նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոն Վրաստանի Ոստիկանության և հասարակական կարգի նախարարության ղեկավարի՝ Իվանե Մերաբիշվիլիի հետ հանդիպման ժամանակ հայտարարել է, որ «Բելառուսը լի է վճռականությամբ վերականգնելու և բարելավվելու հարաբերությունները Վրաստանի հետ» ։
2010 թվականին Բելառուսի փոխվարչապետ Անդրեյ Կոբյակովը այցելեց Վրաստանի նախագահ Միխայիլ Սաակաշվիլիին Բաթումում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրաստանի երկկողմ հարաբերություններ Կատեգորիա:Բելառուսի երկկողմ հարաբերություններ
Նաիրա Գելաշվիլի
Նաիրա Գելաշվիլի (ნაირა გელაშვილი, ), վրացի գրող, հրապարակախոս, լեզվաբան, բանասեր և քաղաքացիական հասարակության ակտիվիստ։
Կենսագրություն
Նաիրա Գելաշվիլին ծնվել է 1947 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, Վրացական ՍՀՀ-ի Սիղնաղ քաղաքում։
1970 թվականին Գելաշվիլին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի Արևմտյան Եվրոպայի գրականության բաժինը  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Վրացի գրողներ Կատեգորիա:Վրացի հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Վրացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Վրացի բանասերներ Կատեգորիա:Վրացի հասարակական գործիչներ
Air One
Չվերթը
2014 թվականին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր հետևյալ ինքնաթիռներից ՝
Նախկին չվերթը
Նախկինում ավիաընկերության չվերթը կազմված էր հետևյալ ինքնաթիռներից ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավիաընկերություններ
Օկինավա
Օկինավա, Ռյուկյու կղզեխմբի ամենամեծ կղզին, Ճապոնիայում։ Երկարությունը 110 կմ է, տարածությունը՝ 1254 կմ²։ Ողողվում է Խաղաղ օվկիանոսի և Արևելա-Չինական ծովի ջրերով։ Ափերը խիստ կտրտված են, շրջապատված կորալային խութերով։ Բարձրությունը՝ մինչև 498 մ։ Կլիման արևադարձային է, մուսսոնային։ Տարեկան տեղումները 1300-2000 մմ են։ Ամռանը և գարնանը հաճախ են թայֆունները։ Մշակում են բրինձ, արքայախնձոր, շաքարեղեգ, բանան։ Գլխավոր քաղաքը և նավահանգիստը Նահան է։
Կատեգորիա:Ճապոնիայի կղզիներ Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ Կատեգորիա:Ճապոնիայի պրեֆեկտուրաներ
Լուի Ապիա
Լուի Պոլ Ամեդե Ապիա (Louis Paul Amédée Appia, ), շվեյցարացի վիրաբույժ, որն առանձնահատուկ ավանդ է ներդրել ռազմական բժշկության բնագավառում։ 1863 թվականին անդամակցել է Ժնևի «Հինգի կոմիտե»-ին, որից հետագայում ծնունդ է առել Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեն։ Դրանից վեց տարի անց հանդիպել է Կլարա Բարտոնին, հանդիպում, որը վճռական դեր է խաղացել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում Կարմիր խաչի ընկերություն հիմնելու և Ժնևի 1864 թվականի կոնվենցիային ԱՄՆ-ի միացումն ապահովելու ուղղությամբ վերջինիս ծավալած գործունեության վրա։
Կենսագրություն
Ապիայի հայրը՝ Պոլ Ժոզեֆ Ապիան և մայրը՝ Կարոլին Դևելին, Շվեյցարիա էին եկել ֆրանսիական Պիեմոնտից։ Հայրը ուսանել էր Ժնևի համալսարանում, հետագայում դարձել էր աստվածաշնչյան քարոզիչ, պաստոր Գերմանիայում՝ Մայնի Ֆրանկֆուրտի մերձակա Հանաու համայնքում ։ Լուին ընտանիքի վեց երեխաներից երրորդն էր։ Ֆրանկֆուրտում նա գիմնազիա (ավագ դպրոց) է հաճախել, այնուհետև ուսումը շարունակել Ժնևում, տասնութ տարեկանում արժանացել Hochschulreife-ի դիպլոմի։ 1838 թվականից բժշկություն է ուսումնասիրել Հայդելբերգի համալսարանում, 1843 թվականին ավարտել ուսումը՝ ստանալով բժշկագիտության դոկտորի աստիճան, որից հետո վերադարձել է Ֆրանկֆուրտ։ 1848 թվականին բուժօգնություն է ցույց տվել վիրավորներին Փարիզում և Ֆրանկֆուրտում, մարդկանց, ովքեր վերքեր էին ստացել փետրվարին՝ Ֆրանսիայում և մարտին՝ Գերմանիայում տեղի ունեցած հեղափոխական մարտերի ժամանակ։ Այդուհետ նա առանձնահատուկ ուշադրություն է նվիրել մարտադաշտերում վիրավորվածներին ցուցաբերվող բժշկական օգնությունը բարելավելու գործին։
1849 թվականին՝ հոր մահից հետո, մոր հետ մեկնել է Ժնև, որտեղ ձեռնամուխ է եղել վիրաբույժի փորձառություն ձեռք բերելու գործին։ Միաժամանակ՝ ստեղծել է հարմարանք, որով հնարավոր էր դառնում վիրավորներին փոխադրելիս անշարժացնել կոտրվածքներ ունեցող ձեռքը, ոտքը, դրանով իսկ մեղմացնել նրանց ցավերը, տառապանքները։ Բացի այդ, իր փորձը տարածող, օգտակար հրահանգներ պարունակող մի գրքույկ է հրատարակել մարտադաշտում վիրավորվածների վիրաբուժական օգնությունը կազմակերպելու ձևերի, եղանակների, միջոցների մասին։
1853 թվականին Լուի Ապիան ամուսնացել է Աննա Կարոլինա Լասերի հետ։ Նրանք ունեցել են երկու տղա և երկու աղջիկ։ Որդիներից Ադոլֆը դարձել է ճարտարապետ, եղել թատերական բեմերի մոդեռն ոճով դիզայներական ձևավորման ասպարեզում առաջիններից մեկը։
1859 թվականին Լուիի եղբայրը՝ Ժորժը, որ պաստոր էր իտալական Պինեռոլոյում, նրան նամակներ ուղարկեց, որոնցում նկարագրում էր ավստրո-սարդինական պատերազմի զոհերի ու վիրավորների ահավոր վիճակը։ Այդ նույն տարվա հուլիսին Ապիան մեկնեց Իտալիա, շաբաթներով մնալով այնտեղ՝ աշխատեց Թուրինի, Միլանի, Բրեշիայի, Դեսենցանո դել Գարդայի դաշտային հոսպիտալներում, իր վերոնշյալ հրահանգչական գրքույկի օրինակները ուղարկեց վիրավորների ապաքինմամբ զբաղվող իտալացի ու ֆրանսիացի բժիշկներին, կազմակերպեց անհրաժեշտ բուժանյութերի հավաքման աշխատանքները, նամակներ հղեց իր ժնևցի ընկերներին, բարեկամներին՝ խնդրելով գումարներ հայթայթել ի աջակցություն զոհվածների ընտանիքների և վիրավորների։ Բացի այդ, Միլանի Սեն Ֆիլիպ հոսպիտալում այդ ընթացքում մի վիրավոր լեյտենանտի վրա հաջողությամբ փորձարկեց կոտրվածքներ ունեցող վիրավորներին փոխադրելու ժամանակ նրանց ցավերը մեղմացնելու նպատակով իր ստեղծած հարմարանքը։ Օգոստոսի սկզբներին Ապիան վերադարձավ Ժնև, իր ընկերոջ՝ դոկտոր Թեոդոր Մոնուարի աջակցությամբ համալրեց ու ամբողջացրեց վերոնշյալ հրահագչական բնույթի գրքույկը և արդեն գրքի տեսքով հրատարակեց «Der Feldchirurg oder einige praktische Studien über Schußverletzungen» («Շտապօգնության վիրաբուժություն կամ գործնական դիտարկումներ հրազենային վերքերի վերաբերյալ») խորագիրը կրող աշխատությունը։ Հենց այդ ժամանակ էր, որ նա ավստրո-սարդինական պատերազմի ընթացքում իր կատարած անձնվեր աշխատանքի համար պարգևատրվեց Ordine dei Santi Maurizio e Lazzaro շքանշանով, որը արժանավորության տեսակետից երկրորդն էր Իտալիայի թագավորությունում։ 1860 թվականի նոյեմբերին Լուի Ապիան վերադարձավ Ժնև, ստացավ Ժնևի քաղաքացիություն, իսկ մեկ տարի անց դարձավ Ժնևի բժշկական ընկերության անդամ։
Գործունեությունը Կարմիր խաչի կազմակերպությունում
1863 թվականին Լուի Ապիային առաջարկեցին անդամագրվել «Հինգի կոմիտե»-ին՝ նպատակ դնելով փորձարկելու Անրի Դյունանի գաղափարները և աշխատանք տանելու՝ գործնականում դրանց հնարավոր կիրառությունը պարզելու ուղղությամբ։ Այդպիսով՝ նա դարձավ «Վիրավոր զինվորների ամոքման միջազգային կոմիտե»-ի հիմնադիր հինգ անդամներից մեկը (տասնչորս տարի անց՝ 1876 թվականին դա վերանվանվեց Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի՝ ԿԽՄԿ-ի)։ 1863 թվականի հոկտեմբերին Ապիան առաջարկեց, որ մարտադաշտերում վիրավորվածներին բուժօգնություն ցույց տալու նպատակով հավաքագրվող բոլոր կամավորները կրեն սպիտակ լայն թևկապներ՝ իրենց կարգավիճակը որոշակիորեն ի ցույց դնելու, դեռ հեռվից նկատելի դարձնելու նպատակով։ Գեներալ Անրի Դուֆուրը հետագայում ընդլայնեց այս գաղափարը՝ առաջարկելով թևկապի վրա զետեղել կարմիր խաչ։ Կարմիր խաչ՝ ճերմակ խորապատկերի վրա. շվեյցարական դրոշի այս նմանակումը դարձավ Կոմիտեի խորհրդանիշը։ Գերմանա-դանիական կամ՝ Շլեզվիգյան երկրորդ պատերազմի ընթացքում՝ Դիբբոլի (կամ՝ Դյուպելե Շանցենի) ճակատամարտի ժամանակ, Ապիան և հոլանդացի կապիտան Չառլզ վան դե Վելդեն դարձան պատմության մեջ առաջին պատվիրակները, որոնք կրեցին վերոնշյալ թևկապները՝ որպես ընթացող կռվի չեզոք դիտորդներ և խնամքի կարիք զգացողների աջակիցներ։ Դրանից երկու տարի անց՝ 1866 թվականի հունիսին, Ապիան եղբոր խնդրանքով ընդգրկվեց իտալական մի միավորման մեջ և եղբոր, ինչպես նաև ուրիշ երկու կամավորների հետ զբաղվում էր վիրավորների ապաքինման գործով իտալական մի փոքրիկ քաղաքում՝ Ստորոյում։
1867 թվականին, երբ Անրի Դյունանը դուրս եկավ միջազգային կազմակերպությունից, Ապիային վստահվեց դրա քարտուղարի պաշտոնը։ Նրա ղեկավարման տարիներին կոմիտեի նիստերն ու ժողովները, որոնք տեղի էին ունենում ամսական երեք-չորս անգամ, անց էին կացվում նրա տանը։ 1869 թվականի օգոստոսին Լուի Ապիան ծանոթացավ Կլարա Բարթընի հետ, որը Շվեյցարիա էր եկել տևական կազդուրման նպատակով։ Խորապես տպավորված ԱՄՆ-ի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ վերջինիս ակտիվ գործունեությամբ՝ Ապիան նրան առաջարկեց հայրենիք վերադառնալուց հետո ամեն ջանք գործի դնել Անրի Դյունանի գաղափարները այնտեղ տարածելու և կիրառելու, Ժնևի 1864 թվականի կոնվենցիային ԱՄՆ-ի միանալը ապահովելու համար։ Բարթընը, որ առաջին անգամ էր լսում այդ մասին, չափազանց ոգևորվեց, խոստացավ անհրաժեշտ ջանքեր գործադրել և երկու ուղղություններով էլ հաջողություններ ձեռք բերեց. հիմնադրեց ամերիկյան Կարմիր խաչը և հասավ նրան, որ ԱՄՆ-ը ստորագրեց ժնևյան կոնվենցիան։ Ֆրանս-պրուսական 1870-1871 թվականների պատերազմի ժամանակ Ապիան դարձյալ ակտիվ գործունեություն ծավալեց որպես մարտական գործողությունների չեզոք դիտորդ և վիրավորների խնամքի գործով զբաղվող պատվիրակ։ 1872 թվականի հոկտեմբերին էլ մեծապես աջակցեց, որ Եգիպտոսում ևս հիմնվի Կարմիր խաչի ընկերություն։ Աջակից դարձավ նաև Կլարա Բարթընի այն գաղափարի իրականացմանը, որ Կարմիր խաչի առաքելությունը իր ոլորտի մեջ առնի ոչ միայն պատերազմների, այլև բնական աղետների և համաճարակների պատճառով տուժածներին, ինչպես նաև փախստականներին աջակցություն, օժանդակություն, օգնություն ցույց տալու գործը։
Մինչև իր կյանքի վերջը Լուի Ապիան շարունակեց եռանդուն կերպով զբաղվել զինվորական վիրաբույժի մասնագիտության նրբությունների մեջ խորամուխ լինելու, Կարմիր խաչի կազմակերպությունների գործունեությունը հնարավորինս ծավալելու և առավել արդյունավետ դարձնելու աշխատանքներով։ Նա մահացավ կյանքի ութսուներորդ տարում՝ 1898 թվականի մայիսի 1-ին, Ժնևում։
Մեծ հոգու տեր մարդասերի, եռանդուն գործչի հիշատակը հավերժացնելու նպատակով նրա պատվին փողոցներ են անվանակոչվել Ժնևում, Հանաուում, Մայնի Ֆրանկֆուրտում։ Դյուպելե Շանցենում 1989 թվականին տեղադրվել է հուշաքար՝ ի հավերժացումն գերմանա-դանիական պատերազմում նրա և Չառլզ վան դե Վելդեի ծավալած անձնուրաց մարդասիրական գործունեության։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի վիրաբույժներ
Շարանտ գավառի համայնքների ցանկ
Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառի 383 համայնքները հետևյալն են.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շարանտ գավառի բնակավայրեր
Ճագար (կտավ)
Ճագար (Le lapin, The Rabbit), ֆրանսիացի իմպրեսիոնիստ գեղանկարիչ Էդուարդ Մանեի կտավը՝ նկարված 1881 թվականին։ Գտնվում է Քարդիֆում՝ Ուելսի ազգային թանգարանում։ Աշխատանքը առանձնահատուկ նատյուրմորտ է, որ պատկերում է մեռած ճագար կամ նապաստակ (նկարը երբեմն անվանում են «Նապաստակ»)՝ փակ պատուհանի հետևում կեռիկից կախված։
Պատմություն
Կտավը մտածվել է որպես դեկորատիվ չորս վահանակներից մեկը։ Մանեն այն նկարել է Փարիզի Hôtel de Ville-ից պատվերն ստանալուց անմիջապես հետո, սակայն նկարներից ոչ մեկը այդպես էլ չի հայտնվել այնտեղ։ Նկարն ավարտելուց հետո՝ 1881 թվականին, Մանեի առողջական վիճակը կտրուկ վատանում է։ Կտավը Մանեն ստեղծել է Վերսալում, ուր անցկացրել էր իր ամառային արձակուրդը։ «Ճագարը» «Բու» կտավի հետ կազմում էր չորս վահանակներից գլխավոր զույգը։ «Բու» կտավը, որում շարունակվում էր որսորդական թեման, 2012 թվականից գտնվում է Ցյուրիխի՝ Էմիլ Բյուրլեի մասնավոր հավաքածուում ։ Կողային վահանակներից մեկում պատկերված էին ցանկապատին փաթաթված որթատունկեր, մյուսում՝ հատված այգուց։ Այս երկու կտավները Մանեի մահից հետո խմբավորվել են նկարչի արվեստանոցի նմանատիպ նկարների հետ, որտեղ պատկերված են եղել ծաղիկներ։ Հնարավոր է, որ այդ երկու նկարները, իրոք, այլ շարքից են եղել ։
Նկարագրություն
Նկարը ստեղծված է ազատ, համարձակ ոճով։ Այն, ինչպես իմպրեսիոնիստների շատ նկարներ ևս, դժվար է դիտել հեռավորությունից։ Այն խիստ տարբերվում է Մանեի վաղ շրջանի գործից (1866), որը նույնպես կոչվում է «Ճագար». վերջինս նկարված է ֆրանսիական նատյուրմորտի դասական ավանդույթներով։ 1866 թվականին նկարված «Ճագարը» իր ոճով նման է Ժան Բատիստ Շարդենի աշխատանքներին, 1881 թվականի «Ճագարը» իր «անփույթ» ոճով նման է իմպրեսիոնիստների ոճին, արագ ու լայն վրձնահարվածներով պատկերված են մեռած կենդանու մորթին, վարագույրը, պատուհանի շրջանակը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1881 նկարներ
Կղզիների ցանկն ըստ տարածքի
Ըստ տարածքի դասակարգված կղզիների այս ցանկը ներառում է 5000 կմ² մակերես ունեցող բոլոր կղզիները։ Համեմատության համար ներկայացված են նաև մայրցամաքների
Մայրցամաքներ
Ներկայացված թվերը շատ մոտավոր են։
Ծանոթություն: Ավստրալիա 7 600 000 կմ² մակերեսով դիտվում է որպես մայրցամաք, այլ ոչ թե կղզի։ Ավստրալիան ավելի քան երեք անգամ գերազանցում է աշխարհի ամենախոշոր կղզի Գրենլանդիային։ Երբեմն Ավստրալիային անվանում են «կղզի պետութուն» :.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կղզիների ցանկեր
Շավարշ Թորիկյան
Շավարշ Թորիկյան, իրավաբան, միջազգային իրավունքի մասնագետ (ԱՄՆ)։
Կենսագրություն
Կրթությունը ստացել է Լոնդոնի և Օքսֆորդի համալսարաններում։ Դասախոսել է Բեյրութի ամերիկյան համալսարանում։ Լիբանանում եղել է պետական բարձր պաշտոնյա, Քուվեյթում՝ կառավարության խորհրդական, ՄԱԿ-ի տարբեր հանձնաժողովներում՝ միջազգային իրավունքի խորհրդատու, Լավեռնի ամերիկահայ քոլեջում՝ ամբիոնի վարիչ։ 1965-1970 թվականներին՝ Լիբանանի Հայ դատի հանձնախմբի, 1974-1978 թվականներին՝ Հայ դատի կենտրոնական մարմնի նախագահ։ 1975 թվականին որպես միջազգային իրավունքի փորձագետ և Եկեղեցիների համաշխարհային խորհրդի ներկայացուցիչ՝ մասնակցել է ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների հանձնաժողովում ցեղասպանության կանխման և դրա համար պատժի վերաբերյալ զեկուցման քննարկմանը և նշել, որ Օսմանյան կայսրությունում հայերի կոտորածը «20-րդ դարում ցեղասպանության առաջին դեպքն է»։ «Հայկական հարցը և միջազգային իրավունքը» (1973, անգլերեն) աշխատության մեջ հայերի ցեղասպանությունը դիտելով որպես թուրքական կառավարության կողմից կազմակերպված կանխամտածված հանցագործություն, Թորիկյանը նշել է, որ ՄԱԿ-ի 1948 թվականի Կոնվենցիան անկասկած կիրառելի է 1915-1923 թվականների հայերի ոչնչացման փաստի նկատմամբ, տվել է թուրքական կառավարողների գործած հանցանքների նկատմամբ վաղեմության ժամկետի անկիրառելիության իրավական վերլուծությունը, ինչպես նաև հիմնավորել սփյուռքահայերի պահանջների արդարացիությունը Արևմտյան Հայաստանի նկատմամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1926 ծնունդներ Կատեգորիա:Բեյրութ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1990 մահեր Կատեգորիա:Բեյրութ քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:Հայ իրավագետներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Միջազգային իրավունքի մասնագետներ Կատեգորիա:Լոնդոնի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ փաստաբաններ
Սյուզան Լուչի
Սյուզան Լուչի (Susan Lucci, ), ամերիկացի դերասանուհի, ձեռնարկատիրուհի, բանաստեղծուհի և հեռուստահաղորդավարուհի, որը պատմության մեջ է մտել «Իմ բոլոր երեխաները» հեռուստասերիալում խաղացած Էրիկա Քեյնի դերի շնորհիվ։ Կերպարը ամերիկյան հեռուստատեսության պատմության մեջ համարվում է մշակութային սրբապատկեր   , իսկ «TV Guide», «The New York Times» և «Los Angeles Times» տաբլոիդները Լուչիին շնորհել են «Հեռուստատեսային առաջատար օրվա տիկին» տիտղոսը ։ 1991 թվականից նա դարձել է հառուստատեսության ամենաբարձր վարձատրվող դերասանուհին՝ տարեկան 1 մլն դոլար աշխատավարձով ։
1978 թվականից ի վեր ամեն տարի Լուչին ռեկորդային ձևով 21 անգամ դրամատիկական սերիալում կանացի լավագույն դերի համար առաջադրվել է «Էմմի» ցերեկային մրցանակի և առաջին անգամ այն ստացել է միայն 1999 թվականին։ Երբ հայտարարվել է հաղթողի անունը, լսարանը թնդացել է ծափահարություններից, որը շարունակվել է մի քանի րոպե։ Դրանից հետո դերասանուհին բարձրացել է բեմ և օպերատորների տեսախցիկները նկարահանել են սերիալի խաղընկերներին և աստղ Օփրա Ուինֆրիին, որը շտապել է շնորհավորել դերասանուհուն հաղթանակի կապակցությամբ ։
Անձնական կյանք
Սյուզան Լուչին ծնվել է Սկարսդեյլում՝ Նյու Յորքում՝ Ժանետ և Վիկտորա Լուչիների ընտանիքում։ Նրա հայրը ծագմամբ իտալացի է, իսկ մայրը՝ շվեդուհի ։
1969 թվականի սեպտեմբերի 13-ից ամուսնացած է ավստրալիացի գործարար Հելմուտ Հուբերի հետ։ Նրանք ունեն աղջիկ՝ դերասանուհի Լիզա Հուբերը (ծնվ. 1957 թվականին), և որդի՝ Անդրեաս Հուբերը, որը գոլֆի պրոֆեսիոնալ խաղացող է։ Նա դարձել է տատիկ, երբ 2006 թվականի դեկտեմբերի 23-ին՝ Լուչիի 60-ամյակի օրը, իր դուստրը երեխա է ունեցել։ Լուչին ԱՄՆ հանրապետական կուսակցության անդամ է ։
2018 թվականի աշնանը Լուչին տարել է սրտի շտապ վիրահատություն ։
«Իմ բոլոր երեխաները»
Լուչին առավել հայտնի է «Իմ բոլոր երեխաները» հեռուստասերիալում խաղացած Էրիկա Քեյնի դերով, որում նա սկսել է նկարահանվել 1970 թվականի հունվարի 5-ից մինչև 2011 թվականի սեպտեմբերի վերջը։ 1978 թվականից ի վեր ամեն տարի ստացել է «Էմմի» մրցանակի անվանակարգ և այն առաջին անգամ ստացել է միայն 1999 թվականին։ Նրա ամենամյա պարտությունները մտել են փոփ մշակույթի մեջ, իսկ ինքը՝ դերասանուհին, «Շաբաթ երեկոյան ուղիղ եթերում» շոուի ժամանակ կատարել է իր և այլ դերասանների նմանակումները։
Սերիալն ավարտվել է 2011 թվականի սեպտեմբերին՝ քառասունմեկ տարվա եթերից հետո ։ Լուչին ABC Daytime-ի նախագահին հրապարակայնորեն քննադատել է ալիքով ցերեկային հաղորդումը վերականգնելու անհաջող փորձերի և սերիալի վարկանիշների հետագա անկման համար, ինչը հանգեցրել է դրա փակմանը ։
Այլ նախագծեր
Նա նկարահանվել է նաև մի քանի կինոներում, հեռուստատեսային ֆիլմերում և սերալներում։ 1982 թվականին խաղացել է Հարի Մարշալի «Երիտասարդություն, հիվանդանոց, սեր» ֆիլմում։ 1986 թվականին «Անաստասիա. Աննայի գաղտնիքը» ֆիլմում խաղացել է Դարյա Ռոմանովայի դերում։ Նա եղել է «Շաբաթ երեկոյան ուղիղ եթերում» շոուի աստղային տերերից մեկը, որտեղ ընդօրինակել է հեռուստասերիալների կերպարներին։
1990-1991 թվականներին հասել է իր ճանաչման գագաթնակետին՝ խաղալով «Դալաս» պաշտամունքային սերիալի եզրափակիչ եթերաշրջանում։ 1995 թվականին նա խաղացել է Lifetime ալիքի «Էբբին և Սուրբծննդյան ոգիները» ֆիլմում, որը «Սուրբ ծնունդը արձակագրությունում» վիպակի հերթական տարբերակն է։ 1999 թվականին նա ստացել է քննադատների խոստովանություն «Էննին ստանում է ձեր զենքերը» բրոդվեյական մյուզիքլում ելույթ ունենալու համար։ 2004 թվականին եղել է հրավիրված աստղ «Էկրանի թագուհին» սիթքոմի երկու էպիզոդներում։
2008 թվականին նա դարձել է «Պար աստղերի հետ» շոուի ամերիկյան տարբերակի աստղային մասնակիցներից մեկը, որտեղ նա զբաղեցրել է վեցերորդ տեղը։
2010 թվականի ամռանը նկարահանվել է «Գեղեցկուհիները Քլիվլենդում» սիթքոմի էպիզոդում՝ խաղալով ինքն իրեն։ 2011 թվականին կրկին հայտնվել է սերիալի երկու էպիզոդներում, որոնք նկարահանվել են հատուկ նրա համար։ Նա նաև հայտնվել է շոուի երրորդ եթերաշրջանում ։ 2012 թվականին նա եղել է հրավիրված աստղ «Բանակի կանայք» սերիալի վեցերորդ եթերաշրջանում ։ 2013-2016 թվականներին Լուչին նկարահանվել է «Նենգ աղախինները» սերիալում   ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 23 ծնունդներ Կատեգորիա:1946 ծնունդներ Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հոլիվուդյան փառքի ծառուղի Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Կամամու
Կամամու (Camamu), համայնք Բրազիլիայում՝ Բաիա նահանգի կազմում։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բարիա մարզում։ Մտնում է Ֆեյրա դի Սանտանա գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 26 107 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 239,659 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 108,9 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Պարկինսոնիզմ
Պարկինսոնիզմը նյարդաբանական ախտանիշների համակցություն է, որը բնութագրվում է տրեմորով (դող), մկանային ռիգիդությամբ (մկանային տոնուսի բարձրացում, պասիվ շարժումների ժամանակ մկանների հավասարաչափ դիմադրություն, ծալիչ և տարածիչ մկանների միանման դրսևորում), ուղղակեցվածքային անկայունությամբ (հավասարակշռության պահպանման անկարողություն, քայլքի դժվարեցում և վայր ընկնել) և բրադիկինեզիայով (դանդաղաշարժություն, շարժումներ սկսելու և պտույտ կատարելու դժվարություն) ։ Պարկինսոնիզմի կլինիկական պատկերի հիմքում ընկած է ակինետիկ֊ռիգիդային (ակտիվ շարժումների դժվարեցում և մկանային տոնուսի բարձրացում) սինդրոմը ։
Պատճառներ
Հանդիպում է բազմաթիվ հիվանդությունների պատճառով, սակայն առավել հաճախակի հանդիպող պատճառը Պարկինսոնի հիվանդությունն է։
Պարկինսոնիզմ լրացուցիչ նյարդաբանական կամ նյարդահոգեբանական խանգարումներով (ատիպիկ պարկինսոնիզմ, պարկինսոնիզմ պլյուս) այլ նեյրոդեգեներատիվ հիվանդությունների շրջանակներում՝
Դեղորայքային պարկինսոնիզմ
Դեղորայքային պարկինսոնիզմը երկրոդային պարկինսոնիզմի ամենահաճախ հանդիպող ձևերից մեկն է և կազմում է բոլոր դեպքերի 4-10%֊ը։ Ամենից հաճախ կապված է նեյրոլեպտիկների ընդունման հետ, այն ավելի տարածված է հոգեբուժական կլինիկանների և հոգեբուժական ամբուլատոր բաժանմունքների հիվանդների շրջանում։ Նոր զարգացող հիպոկինեզիայով, տրեմորով կամ ռիգիդությամբ հիվանդի մոտ առաջին հերթին պետք է բացառել դեղորայքային պարկինսոնիզմը։ Դեղորայքային պարկինսոնզիմի առաջացման ռիսկ է մեծ տարիքը  ։ Էքստարպիրամիդալ նեյրոլեպտիկ խանգարումները, այդ թվում նաև նեյրոլեպտիկ պարկինսոնիզմը ի հայտ է եկել 1952 թվականից հետո, երբ բժշկագիտութան բնագավառում ի հայտ եկան նեյրոլեպտիկները։ Առաջին անգամ դեղորայքային պարկինսոնիզմ նկարագրվել է 1954 թվականին։ Դեղորայքային պակինսոնիզմ առաջին անգամ հայտնաբերվել է մի հիվանդի մոտ, ում բուժում էին ֆենոթիազիդային շարքի նեյրոլեպտիկներով և ռեզերպինով ։ Մոտավորապես 50% դեպքերում դեղորայքային պարկինսոնիզմ ի հայտ է գալիս հակադեպրեսանտներին չպատկանող դեղերի ընդունման հետևանքով։ Դրանց են պատկանում՝ Հետազոտողները նկարագրել են առանձին դեքեր, երբ պարկինսոնիզմն առաջացել է α֊ինտերֆերոնի, ամոկսապինի, ամլոդիպինի, ամիոդարոնի, ամֆոտերացին B֊ի, դիազեպամի, դիսուլֆիրամի, դիֆենինի, ինդոմետացինի, կապտոպրիլի, կլոպամիդի, լովաստատինի, տրազոդոնի, ֆենելզինի, ցիկլոսպորինի, թիմետիդինի, ցիտոզին֊արաբինոզիդի, մորֆինի բարձր դոզաների, ինչպես նաև կոնտրաստ նյութերի ներմւոծումից հետո։ Այս դեպքում էքստապիրամիդալ խանգարումների առաջացման մեխանիզմը հայտնի չէ։ Հնարավոր է նաև խոլինոմիմետիկների այդ թվում նաև պիրիդոստիգմինի և դոնեպեզիլիа ընդունման հետևանքով պարկինսոնիզմի պրոգրեսիա։ Գրանցվել են պարկինսոնիզմի առաջացման դեպքեր եռցիկլիկ հակադեպրեսանտների և լիթիումի պրեպարատների ընդունման հետևանքով, սակայն այդ հոդվածների վերլուծումից պարզ դարձավ, որ այստեղ խոսքը ավելի շատ ոչ թե պարկինսոնիզմի, այլ տրեմորի (դող), ուղղակեցվածքային և պոստուրալ կինետիկ հատկությունների մասին է, որոնք ուղեկցվում են «ատամնավոր ակ»֊ի սինդրոմով։
Ատիպիկ պարկինսոնիզմ
Ատիպիկ պարկինսոնիզմով հիվանդացության ընդհանուր նշան է հանդիսանում արագ ընթացքը, լևոդոպայով բուժման ոչ ամբողջական կամ կարճատև ազդեցությունը, Պարկինսոնի հիվանդությանը ոչ բնորոշ պոստուրալ խանգարումները, ավտոնոմ դիսֆունկցիաները, հիպոկինետիկ֊ռիգիդ սինդրոմը (ոչ թե վերջույթների, այլ մարմնի վրա), պիրամիդալ (բրգային) նշանները, միոկլոնուսը, ուղեղիկային նշանները, օկուլոմոտոր և կոգնիտիվ ֆունկցիանեի խանգարումը։ Որպես կանոն այս հիվանդություններն առաջանում են պատահական։ Ժառանգական ձևին պատկանում են ուղեղ֊ողնուղեղային ատակսիայի մի քանի ձևեր և ճակատ-քունքային դեմենցիաները, Վիլսոն֊Կոնովալովի հիվանդությունը, ինչպես նաև Հանտինգտոնի հիվանդության յուվենիլ ձևը։ Պարկինսոնիզմի ատիպիկ ձևի դիագնոստիկան կարևոր է ինչպես պլանավորման, քանի որ այստեղ առաջանում են բուժման հատուկ ձև պահանջող յուրահատուկ խնդիրներ։ Բացի դա պարկինսոնիզմի ատիպիկ ձևի իմացությունը հնարավորություն կտա խուսափել ոչ էֆֆեկտիվ կամ ռիսկային բուժումից։ Օրինակ հայացքի պրոգրեսիվող վերկորիզային պարեզով կամ բազմահամակարգային ատրոֆիայով հիվանդները չեն արձագանքում գլխուղեղի խորը ստիմուլյացիային։
Անխելիկա Վալե
Անխելիկա Մարիա Վալե Հարթման (Angélica María Vale Hartman, ), մեքսիկացի դերասանուհի, կինոպրոդյուսեր և երգչուհի։
Կենսագրություն
Անխելիկա Մարիա Վալե Հարթմանը ծնվել է 1975 թվականի նոյեմբերի 11-ին Մեխիկոյում, երգիչ Ռաուլ Վալեյի և դերասանուհի Անխելիկա Մարիա Վալեյի ընտանիքում։ Անխելիկան երկու կրտսեր խորթ քույր ունի։ Անխելիկան ունի մեքսիկական, վենեսուելական, ամերիկական և հրեական արմատներ։
1976 թվականին, 2 ամսական Անխելիկան «Կյանքի հրաշք» հեռուստասերիալում խաղացել է փոքրիկ Ալեխանդրայի դերը։
Անձնական կյանքը
2011 թվականի փետրվարի 19-ից Անխելիկան ամուսնացած է գործարար Օտտո Պադրոնի հետ։ Զույգը դուստր ունի՝ Անխելիկա Մասիելը, ով ծնվել է 2012 թվականի հունիսի 6-ին։ 2014 թվականին Անխելիկան և Օտտոն երկրորդ երեխային են ունեցել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նոյեմբերի 11 ծնունդներ Կատեգորիա:1975 ծնունդներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի հաղորդավարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դեմքեր Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ
Հովհաննես Գուզես
Հովհաննես Գուզես, (ծննդյան տարեթիվն անհայտ-551 թ.), VI դարի բյուզանդական հայազգի զորավար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի զորավարներ Կատեգորիա:Հայ զորավարներ Կատեգորիա:Հայերը Բյուզանդական կայսրությունում
Սառնակունքի գանձ
Սառնակունքի գանձ, արծաթե հնագույն դրամների գանձ-հավաքածու։ Պատահմամբ գտել են գյուղացիները 1945 թվականին՝ Սիսիանի շրջանի (Սյունիքի մարզ) Սառնակունք գյուղից մոտ 1 կմ հյուսիս-արևելք, կավանոթի մեջ։ Դրամների մեծ մասը կորել է, մնացածը (373 դրամ) 1946-1966 թվականներին հավաքվել է տարբեր անձանցից և պահվում է Հայաստանի պատմության պետական թանգարանում։ Մեր թվարկությունից ուշ, հելլենիստական ժամանակաշրջանին վերաբերող ամենամեծ և արժեքավոր հավաքածուն է Հայաստանի տարածքում հայտնաբերվածների մեջ։ Այն պարունակում է Հռոմեական հանրապետության 225, սելևկյան 58, փյունիկյան 39, պարթևյան 22, հայկական 10, կապադովկիական 8, փոքրասիական և մերձավորարևելյան քաղաքների (Տյուրոս, Սիդոն, Պերգամոն, Եփեսոս ևն) 8, հունա-մակեդոնական 2 և պոնտական 1 դրամ։ Ամենահները Ալեքսանդր Մակեդոնացու (մեր թվարկությունից առաջ IV դար) հունա-մակեդոնական, իսկ ամենանորերը Մարկոս Անտոնիոսի (մ․թ․ա․ 31 թվական) հռոմեական դրամներն են, ուստի ենթադրվում է, որ գանձը թաղվել է մ․թ․ա․ մոտ 30—20-ական թվականներին։ Դրամների հայկական խումբն ընդգրկում է Տիգրան Բ Մեծի (95-56 թվականներ) և Արտավազդ Բ-ի (56-34 թվականներ) գահակալության տարիներին թողարկված չորեքդրամյաններ ու դրաքմեներ։ Մեր թվարկությունում մեծ նշանակություն ունի Հին Հայաստանի պատմության, դրամաշրջանառության, միջազգային կապերի, մշակույթի ուսումնասիրության համար։
Բարբարա Պրամմեր
Բարբարա Պրամմեր (Barbara Prammer, ), ավստրիացի պետական և քաղաքական գործիչ, 2006- 2014 թվականներին եղել է Ավստրիայի ազգային խորհրդի նախագահ։
Սառնակունքի գանձ
Կատեգորիա:Հին աշխարհ Կատեգորիա:Դրամագիտություն Կատեգորիա:Սյունիքի մարզ