cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վիկտորյական դարաշրջան
Ուշ վիկտորիական ժամանակաշրջան
Քանի որ չափավոր վիգերը, ինչպես լորդ Հարթինգթոնը և Գոշեն, մի կողմ քաշված էին մնում, ապա կաբինետը կազմվեց առավելապես Գլադսթոնի ընկերներից և ռադիկալներից. լորդ Ռոսբերի, Չայլդերս, Մորլեյ, Չեմբեռլեն։ Գլադսթոնը Իռլանդիային հանգստացնելու համար ստորին պալատի քննարկմանն երկու օրինագիծ ներկայացրեց անհապաղ։ Դրանցից մեկը նախատեսում էր ետգնման կամ փոխհատուցման գործողությամն օգնությամբ խոշոր հողատիրական սեփականությունը, որը բացառապես անգլիացիների ձեռքում էր, գյուղացիական ազատ տիրապետման հանձնել, իսկ մյուսը նախատեսում էր հիմնել  Իռլանդիայի ազգային կառավարություն և հատուկ ժողովրդական խորհրդարան։ Նոր իռլանդական խորհրդարանը պետք է բաղկացած լիներ 2/3 ընտրովի անդամներից և 1/3 -ը անգլիական կառավարության կողմից նշանակվող անդամներից։ Այն պետք է վարեր բոլոր գործերը, որոնք վերաբերում են Իռլանդիային, բացառությամբ օտարերկրյա քաղաքականության, մաքսային և ռազմական հարցերի։ Դրա դիմաց իռլանդական անդամները զրկվում էին Միացյալ թագավորության խորհրդարանում իրենց տեղերից։
Այս վերջին օրինագիծը կատաղի ընդդիմության հանդիպեց երկրում. նրա դեմ ապստամբեցին ոչ միայն պահպանողականները, այլև չափավոր վիգերը լորդ Հարթինգթոնի գլխավորությամբ։ Նույնիսկ շատ ծայրահեղականներ ընդդեմ օրենքի արտահայտվեցին, որի հետևանքը կլիներ Իռլանդիայի և Անգլիայի միջև այդքան հեռուն գնացող տարանջատումը։ Չեմբերլենը դուրս եկավ կաբինետից իր ընկերոջ՝ Տրեվելյանի հետ միասին։ Իռլանդիայի ինքնավարության մասին օրենքը մերվժեց ստորին պալատի կողմից (հունիսի 7) մեծամասնությամբ՝ 341 ձայնը ընդդեմ 311 ձայնի։ Գլադսթոնը հույսը երկրի վրա էր դրել, բայց չափազանց բորբոքված ընտրական պայքարից հետո, 1886 թվականի հուլիսին ժողովուրդը արտահայտվել է նախարարության դեմ։ Նոր խորհրդարանում, 86 իռլանդական ինքնավարականներից բացի, ընդգրկվեցին Գլադսթոնի ընդամենը 191 կողմնակից, այն դեպքում, երբ թորին ստացավ 317 տեղ, իսկ լիբերալ յունիոնիստները  (British unionism)՝ 76 տեղ։
Քանի որ Հարթինթոնը հրաժարվել էր դառնալ կաբինետի անդամ, ապա Սալիսբերին կազմեց զուտ թորիական նախարարություն, ի դեպ, որի անդամներն էին լորդ Իդդեսլին, Գիկս Բիչը, լորդ Չերչիլը և Կրենբրուկը։ Իռլանդիան Գլադսթոնի նախարարության գահավիժմանը պատասխանել է ագրարային նոր հանցագործություններով և փողոցային անկարգություններով։ Դիլլոնը և Օ'Բրիենը, որոնք առաջնորդում էին ազգային լիգան, որն առաջացել էր նախկին հողային լիգայի փոխարեն, ամենուր հավաքագրում էին իրենց "նոր արշավանքի ծրագրի" կողմնակիցների։ Այդ պլանով նախատեսվում էր լիգայի կողմից նշանակել վստահված անձանց՝ Իռլանդիայի յուրաքանչյուր մասնավոր կալվածքում վարձավճարի հաստատման համար։ Եթե կալվածատերերը չհամաձայնվեին այդ վստահված անձանց գնահատականներին, ապա վարձակալողները պետք է ընդհանրապես դադարեցնեին վարձավճարի վճարումը։ Իռլանդական պատգամավորները փորձում էին կառավարության համար դժվարություններ ստեղծել ստորին պալատում, սակայն Պարնելլի ուղղումը մերժվեց իր հողային օրինագծի հետ միասին, որով ենթադրվում էր նվազեցնել վարձավճարը 50% - ով։
1886 թվականի վերջում և 1887 թվականի սկզբին նախարարությունում տեղի են ունեցել որոշ փոփոխություններ։ Նախ, անսպասելիորեն հրաժարական է տվել լորդ Չերչիլը։ Նրա տեղը առաջարկվել է լիբերալ յունիոնիստների առաջնորդ լորդ Հարնինգթոնին, որն ինքը հրաժարվել է ընդունել պաշտոնը, բայց համոզել է իր ընկերոջը՝ Գոշենին, մտնել նախարարություն՝ որպես գանձապետարանի կանցլեր։ Դրանով էլ սկսվել է չափավոր վիգերի հետ մերձեցումը։ Այնուհետև նախարարությունից դուրս են եկել լորդ Իդդեսլին և Գիկս Բիչը։ Վերջինիս տեղը զբաղեցրել է Բալֆուրը՝  Սոլսբերիի ազգականը։
Իռլանդիայի անկարգությունները կառավարությանը ստիպել են 1887 թվականի մարտի վերջին նոր զսպող օրենքի նախագիծ առաջադրել։ Չնայած Գլադսթոնի կողմնակիցների և իռլանդական պառլամենտի անդամների ուժեղ ընդդիմությանը, նախարարության առաջարկությունը ստացել է մեծամասնություն և ուժի մեջ է մտել 1887 թվականի հունիսից։
1887 թվականի օգոստոսին իռլանդական ազգային լիգան փակվել է՝ որպես վտանգավոր միություն, իսկ նրա բաժինները լուծարվել են։ Դրա հետևանքով նոր վրդովմունքներ են առաջացել։
Ապրիլին Լոնդոնում բացվել է բոլոր բրիտանական գաղութների կայսերական կոնֆերանսը (Imperial conference)  գաղութների և մետրոպոլիաների միջև սերտ կապել հաստատելու նպատակով։
Արտաքին քաղաքականության ոլորտում Ֆրանսիայի հետ առաջացել է անհամաձայնություն Նոր Հեբրիդներ (англ. New Hebrides) կղզիների համար, որը շուտով հարթվել է։ Ռուսաստանի հետ տեղի է ունեցել թյուրիմացություն աֆղանական սահմանների հարցերով և բուլղարական գործերով։ Երբ բուլղարացիները իրենց երկարատև միջթագավորություններից հետո բուլղարաց իշխան ընտրեցին Ֆերդինանդ Կոբուրգցուն, պետերբուրգյան կաբինետը դիմել է Բարձր Դռանը՝ պահանջելով ընդունել այդ ընտրության անօրինականությունը։ Բայց Անգլիան, որին աջակցում էր Ավստրիան և Իտալիան, հրաժարվել են միանալ այդ պահանջին, և 1888 թվականի ապրիլին թագուհի Վիկտորիայի հանդիպումը Ֆրանց Իոսիֆ կայսեր հետ, ըստ երևույթին, ազդել է այն բանի վրա, որ Ավստրիան և Անգլիան ընդդեմ Ռուսաստանի դիրք են ընդունել բուլղարական հարցում։
Իռլանդիայում, չնայած հատուկ օրենքներին և արտակարգ դատարաններին, ագրարային անկարգությունները չեն դադարել։ Ուժեղ գրգռում է առաջացրել երկրում Հռոմեական կուրիայի  (лат. Curia Romana) հայտարարությունը (1888), որը կտրուկ արտահայտություններով դատապարտել է բոյկոտելու համակարգը։ Իռլանդացիները պատասխանել են, որ իրենք մտադիր չեն փոխառել իրենց քաղաքականությունը ոչ Իտալիայից, ոչ էլ Անգլիայից, և կտրականապես հրաժարվել են դադարեցնել Հռոմի պապի կողմից պախարակվող բռնության միջոցները։ Օգոստոսին խորհրդարանը քննարկել է Պարնելի նկատմամբ դատ նշանակելու մասին առաջարկը, որին  "Times" թերթը մեղադրում էր Կևենդիշի և Բորկի սպանողների հետ համագործակցելու մեջ։ Պարնելլը, խորհրդարանի կողմից նշանակված հանձնաժողովի որոշմանը չսպասելով, "Թայմսի" դեմ զրպարտության դատական հայց ներկայացրեց։ Պիգոտը, որը "Թայմսին" տրամադրել էր Պարմելլին  վարկաբեկող նամակներ, խոստովանել է կեղծիքը և կյանքին վերջ է տվել ինքնասպանությամբ (1889 թվականի փետրվարին)։
Պարնելլի վարույթը "Թայմսի" հետ խորը տպավորություն է գործել երկրում։ Դրան հաջորդած մի շարք մասնավոր ընտրությունները ցույց են տվել, որ թորիների կաբինետն ավելի ու ավելի է կորցնում հողը ոտքերի տակ։ Պարնելլի գործի նոր վարույթը, որը բացահայտել է դատապարտելի ապօրինի կենակցությունը ամուսնացած կնոջ հետ (որի հետ, ի դեպ, նա հետո ամուսնացել է), նրանից հեռացրեց Գլադսթոնի կողմնակիցներին և պառակտում առաջացրեց հենց իռլանդական ինքնավարականների ներսում, որոնք պահանջեցին, որպեսզի Պարնելլը ժամանակավորապես հրաժարվի կուսակցության ղեկավար լինելուց և, ընդհանրապես, խորհրդարանական գործունեությունից։ Կարևորագույն ներքին միջոցառումը, որով նշանավորվել է պահպանողական նախարարության վերջին տարիների ղեկավարությունը, եղել է  ավելի ժողովրդավարական հիմունքներով տեղական ինքնակառավարման ձևավորումը։
Այս նոր օրենքը ուժի մեջ մտավ 1889 թվականի ապրիլի 1-ին։ Նույն թվականին հիմնադրվեց երկրագործության հատուկ նախարարություն։ 1890 թվականին իռլանդական վարձակալներին հատկացվեց 33 մլն ֆունտ ստեռլինգ իրենց վարձակալված տարածքները գնելուն աջակցելու համար։ 1891 անցկացվեց նոր օրինագիծ, որը նույն նպատակին էր ուղղված և որը տրամադրվում էր այն վարձակալներին, որոնք հարկադրաբար հեռացվել էին ռենտան վճարելու միջոցներ չունենալու պատճառով, որ հնգամյա ժամկետի ընթացքում վաճառեն իրենց վարձակալության իրավունքը այլ անձանց։ Պահպանողական մեծամասնությունը համայնքների պալատում թեև նվազեց (ի նպաստ լիբերալների առանձին ընտրություններով), բայց դեռ այնքան ուժեղ էր, որ խոչընդոտում էր արմատական բարեփոխումներ ընդունելուն, ինչպես, օրինակ, անվճար տարրական ուսուցումը, որը մերժվեց (1890 թվականի փետրվար) մեծամասնությամբ՝ 223 ձայն ընդդեմ 163-ի։ Բյուջետային մնացորդներն ուղղվեցին, սակայն, ժողովրդական կրթության զրգացմանը և ժողովրդական ուսուցիչների դրության բարելավմանը։ Թագուհու խնդրանքը՝ իր թոռների ապրուստի համար հատուկ գումարներ նշանակել (Ուելսի արքայազնի որդին և դուստրը), հակազդեցության հանդիպեց արմատական կուսակցության առաջնորդներ Լաբուշերի և Մորլեյի կողմից։ Համայնքների պալատը համաձայնվեց միայն որոշ չափով ավելացնել այն միջոցները, որոնք հատկացվում էին անձամբ թագուհուն (1889 թվականի օգոստոս)։
Ինչպես 1889 թվականին, այնպես էլ 1890 թվականին Լոնդոնում ու Անգլիայի մյուս խոշոր քաղաքներում տեղի ունեցան աշխատավորների խոշոր գործադուլներ։
Անգլիական զորքերը մասնակցեցին դերվիշների պարտությանը, որոնք հարավից ներխուժել Եգիպտոսի սահմաններ։
ԱՄՆ-ի և Մեծ Բրիտանիայի միջև անհամաձայնություններ ծագեցին Բերինգի ծովում ազատ նավարկելու պատճառով, Ֆրանսիայի և Անգլիայի միջև՝ Նյուֆաունդլենդի մոտ ձկնորսության համար (1890)։ Անգլիան ճանաչեց Ֆրանսիայի իրավունքը Մադագասկարի նկատմամբ, Ֆրանսիան՝ Անգլիայի իրավունքը Զանզիբարիր նկատմամբ (համաձայն 1890 թվականին Գերմանիայի հետ Զանզիբարի պայմանագրի)։
1899 թվականին սկսվեց անգլո-բուրական պատերազմը։
Պայքար Աֆրիկայի համար
Անգլիայի և Գերմանիայի միջև երկու տերությունների հարավ-աֆրիկյան տարածքների հարցով վաղեմի թյուրիմացություններին վերջ դրվեց 1890 թվականի հուլիսի 1-ի պայմանագրով, ըստ որի՝ Գերմանիան Անգլիային մեծ զիջումներ արեց Աֆրիկայում, բայց փոխարենը Անգլիայից ստացավ Հելգոլանդ կղզին։
Աֆրիկայում էլ Պորտուգալիայի և Անգլիայի միջև հակասությունների առիթներ եղան, որը մի ժամանակ սպառնում էր պատերազմի վերաճել։
Վիկտորյանական բարոյականություն
Վիկտորյական դարաշրջանում հասարակության մեջ գերակշռում էին միջին դասի արժեքները, որոնց դավանում էր ինչպես անգլիկան եկեղեցին, այնպես էլ հասարակության բուրժուական վերնախավը։ Միջին դասի արժեքները և էներգիան վիկտորյական դարաշրջանի բոլոր ձեռքբերումների հիմքն են հանդիսացել։
Զգաստությունը, ճշտապահությունը, աշխատասիրությունը, տնտեսումն ու տնտեսվարությունը գնահատվել են մինչև Վիկտորյայի իշխանությունը նույնպես, սակայն, հենց այս դարաշրջանում այդ որակները դարձան գերիշխող նորմ։ Որպես օրինակ հենց ինքը՝ թագուհին էր. նրա կյանքը, մինչև վերջ ենթարկվեց պարտքին և իր ընտանիքին՝ էապես տարբերվելով իր երկու նախորդներից։ Ազնվականության մեծ մասը հետևում էր նրա օրինակին, հրաժարվելով նախորդ աչք զարնող ապրելակերպից։ Այդպես էին վարվում նաև որակավորում ունեցող աշխատավոր դասակարգի մի մասը։
Միջին խավի ներկայացուցիչները վստահ էին, որ բարգավաճումը առաքինության դիմաց պարգևատրություն է, և հետևաբար, անհաջողակները արժանի չեն ավելի լավ ճակատագրի։ Սակայն ընտանեկան կյանքի ծայրահեղության հասնող պուրիտանությունը վիկտորյական դարաշրջանում ծնեց մեղքի զգացում և կեղծավորություն ։
Վիկտորիական արվեստ և գրականություն
Վիկտորիական դարաշրջանի բնորոշող գրողներից են Չարլզ Դիքենսը, Ուիլյամ Թեքերեյը, Էնթոնի Թրոլոփ, Բրոնտե քույրերը, Կոնան Դոյլը, Ռեդյարդ Կիպլինգը և Օսկար Ուայլդը, բանաստեղծներից են՝ Ալֆրեդ Թեննիսոն, Ռոբերտ Բրաունինգը և Մեթյու Առնոլդը, նկարիչներից էին պրեռաֆայելիտները։
Վիկտորյական դարաշրջանում ձևավորվեց և ծաղկում ապրեց բրիտանական մանկական գրականությունը, որին բնորոշ էր պարզ դիդակտիկայից մինչև անիմաստության և «վնասակար խորհուրդների» հասնելը. Լուիս Քերոլ, Էդվարդ Լիր, Ուիլյամ Ռենդս։ Այս դարաշրջանի ուղղություններից մեկն էլ այն նկարչությունն էր, որն արտացոլում էր այդ դարաշրջանի անգլիական գրական հեքիաթների զարգացումը` Վիկտորյական հեքիաթային գեղանկարչություն (ներկայացուցիչները՝ Ռիչարդ Դադ, Ջոն Անստեր Ֆիցջերալդ, Մարկ Լանցելոտ Սիմոնս)։
Վիկտորյական ճարտարապետություն
Ճարտարապետության բնագավառում վիկտորյական դարաշրջանը նշանավորվել է հետադիմական էկլեկտիկայի համընդհանուր տարածմամբ (էկլեկտիզմ), հատկապես նեոգոթիկայի։ Անգլախոս երկրներում էկլեկտիկայի ժամանակահատվածը նշելու համար օգտագործվում է վիկտորյական ճարտարապետություն տերմինը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի պատմություն Կատեգորիա:Պատմական ժամանակաշրջաններ Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության պատմություն ըստ ժամանակաշրջանի Կատեգորիա:Անգլիայի պատմություն ըստ ժամանակաշրջանի Կատեգորիա:19-րդ դարը Միացյալ Թագավորությունում Կատեգորիա:Վիկտորյական դարաշրջան
Իչելի գավառ
Իչել, գավառ Կիլիկիայում, Ադանայի նահանգում։ Կենտրոնը Սելևկիա քաղաքն էր։
Նախկինում հիշատակվել է նաև որպես վիլայեթ։
Աշխարհագրություն
Իչելը հյուսիսից սահմանակից էր Կոնիայի, արևելքից Ադանայի, արևմուտքից՝ Ալայայի գավառակներին, հարավից՝ Միջերգրական ծովին։
Բնակչություն
Ըստ Վիտալի Քինեի 1894 թվականին գավառակն ուներ 105 280 թուրք, քուրդ, հայ, հույն և գնչու բնակիչ։
Վարչական բաժանում
1894 թվականի դրությամբ գավառի կազմի մեջ էին մտնում հետևյալ գավառակները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկիայի գավառներ
Իգոր Շևցով
Իգոր Շևցով (Шевцов, Игорь Константинович, ), խորհրդային և ռուս թատերագիր, սցենարիստ և ռեժիսոր։
Կենսագրություն
Իգոր Շևցովը ծնվել է 1940 թվականի նոյեմբերի 9-ին, Մոսկվայում։ Նրա ոչ հարազատ եղբայրը դերասան Բորիս Նովիկովնէ։ Շևցովը խորհրդային և ռուսական մի շարք կինոֆիլմերի հեղինակ է։ Եղել է Վ. Վիսոցկու ընկերը։ «Կենդանի կյանք» գրքի մեջ տեղ զբաղեցրած հիշողությունների հեղինակ է։ Հայտնի է նաև, որ հենց Շևցովն է առաջինն սկսել հավաքել Վիսոցկու վիդեոարխիվը ։ Մահացել է 2003 թվականի նոյեմբերի 30-ին, ավտովթարի հետևանքով։ Թաղված է Մոսկվայի Վոստրյակովսկու գերեզմանոցում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային սցենարիստներ Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ Կատեգորիա:Խորհրդային դրամատուրգներ Կատեգորիա:Խորհրդային կինոռեժիսորներ
Ժակուի
Ժակուի (Jacuí), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի հարավային և հարավարևմտյան մարզում։ Մտնում է Սան Սեբաստիան դու Պարաիզուի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 7224 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 409,738 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 19,4 մարդ/կմ2։ Քաղաքի տոնը նշվում է հուլիսի 19-ին։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Սատոսի Տաձիրի
Սատոսի Տաձիրի - ճապոներեն խաղերի նկարիչ, տարբեր խաղերի, մանգաների հեղինակ։ Նրա ամենահայտնի աշխատանքն է «Պոկեմոն» անիմե սերիալը։ Նա զբաղեցրել է աշխարհի ամենալավ խաղերի նկարիչների ցուցակի 97-րդ տեղը ։
Մանկություն
Ծնվել է 1965 թվականի օգոստոսի 28-ին Nissan ֆիրմայի վաճառող և Մատիդա քաղաքի տնային տնտեսուհու ընտանիքում։ Մատիդա քաղաքը գտնվում է Տոկիոյի մոտակայքում։ Նա մանկուց շատ է սիրել բռնել միջատներին, որը այդ ժամանակ Ճապոնիայում շատ հայտնի զբաղմունք էր։ Երեխաները այն ժամանակ բռնում էին ողջ միջատներին, պահում էին նրանք և փոխանակվում էին։ Սատոսին ստեղծում էր շատ լավ բռնիչներ, որոնց օգնությամբ նա հեշտությամբ բռնում էր միջատներին։ Նա ուներ միջատների մեծ կոլեկցիա։ Նրա ընկերները Սատոսիին անվանում էին «միջատների բժիշկ» ։ 1970-ական թվականներին նա տեղափոխվեց Տոկիո։ Այնտեղ չկային անտառներ, որոնց օգնությամբ նա բռնում էր միջատներ։ Եվ այդ ժամանակ Տաձիրին իր համար բացեց մի նոր զբաղմունք, և արդյունքում նա դարձավ աշխարհի ամենալավ խաղերի նկարիչներից մեկը։
Game Freak
Նրա կարիերայի սկիզբը կարելի է համարել 1981 թվականը, երբ Սատոսին հաղթեց Sega Enterprises կազմակերպչության կողմից խաղարկվող մրցանակը։ Քանի որ խաղերի լսարանը նոր էր սկսում առաջանալ, նրանց մասին չէին հրատարակում ամսագրերում։ Սատոսին ներշնչվելով խաղերով` ստեղծում է Ճապոնիայի առաջին ամսագիրը խաղերի մասին, որին անվանեց Game Freak: Նա իր ամսագրում հրատարակում էր նոր խաղերի սյուժեի և հին խաղերի գաղտնիքների մասին։ 1984 թվականին Սատոսին գրում է հոդվածներ խաղերի և դրանց գաղտնիքների մասին, որոնք նախատեսված էին Famicom կրիչի համար։ Այդ խաղերի մասին հոդվածները, նաև հրատարակում էին հեռուստացույցով, ինչպես նաև ռադիոյով։ Նրա ընկեր Կեն Սուգիմորին պատկերազարդում էր ամսագիրը։ Այդ ամսագիրը արժեր ճապոնական 30 իեն և մեկ հատորի մեջ պարունակում էր 28 էջ։
Ավագ դպրոցում Սատոսին համարյա չի սովորում։ Դժվարությամբ ստանալով միջնակարգ կրթություն, նա, չնայած իր հարազատների կարծիքին, չգնաց հալսարան կամ քոլեջ, այլ մտավ խաղերի բիզնեսի մեջ ։ Նա լուրջ զբաղվում էր հայտնի խաղերի նկարիչ Սիգերու Միյամատոյի աշխատանքներով։ Սիգերուն ստեղծել է շատ խաղեր, ինչպիսին են` Mario, The Legend of Zelda և Donkey Kong: 1987 թվականին հրատարակվում է նրա առաջին խաղը, որի անունը Quinty էր (Ամերիկայում և Եվրպոյաում այն հայտնի է Mendel Palace անունով)։ 2 տարի անց նա ստեղծում Game Freak-ի համար խաղեր ստեղծողների խումբ, որը անվանված էր նրա հին ամսագրի անունով։ Game Freak-ը ստեղծում է խաղերի ցանկ, ինչպիսին են` Jerry Boy (1991), Mario & Wario (1993), Yoshi’s egg (1994), Pulseman (1994) : 1990 թվականին Տաձիրին ստեղծում է իր առաջին գիրքը, որի անունը «Երկրի փաթեթավորումը - Խաղերի պատմությունը երիտասարդ ժամանակ» էր, որտեղ նա նկարագրում էր իր խաղային բիզնեսի մասին։
Պոկեմոն
1990-ական թվականների սկզբին առաջնում է Game Boy կրիչը։ Նրա առանձնահատկությունն այն էր, որ հատուկ լար շնորհիվ երեխաները կարողանում էին միացնել կրիչին, և միասին խաղալ։ Լարի միջոցով կրիչների միմյանց մասին ինֆորմացիա են ստանում։ Ըստ ավանդության Տաձիրին տեսնելով, թե իինչպես է միջատը կանգնում լարի վրա, նա լուրջ մտածեց այն խաղերի մասին, որտեղ խաղացողները կկարողանային մեծացնել իրենց հրեշներին և փոխանակվել ընկերների հետ, որպեսզի հավաքեն հրեշների ամբողջ խումբը։ Շատ մարդիկ մտածում են, որ դրա պատճառն այն է, որ Տաձիրին մանուկ ճամանակ լուրջ զբաղվել է միջատներով ։ 1990 թվականից մինչև 1996 թվականը Տաձիրին աշխատել է Pocket Monsters խաղի շուրջ, որը նաև հայտնի էր «Պոկեմոն» անվանումով։ Առաջին խաղի անվանումը եղել է Capumon, բայց Capumon-ը արդեն որպես առևտրական իր գրանցվել էր, և այդ իսկ պատճառով խաղը վերաանվանեցին Pocket Monsters, կամ Pokémon:
Սատոսին շատ երկար ժամանակ էր աշխատել այդ խաղի շուրջ, և նա ուզում էր, որ այդ խաղը հայտնի դառնա ամբողջ աշխարհին։ Բացի դրանից Game Boy-ը կորցրել էր իր այն ժամանակվա հայտնիությունը, և ոչ ոք չէր մտածում, որ Pocket Monsters-ը կվերադարձնի այդ հայտնիությունը։ Տաձիրին ստիպված էր չվճարել իր օգնականներին։ Բայց այդտեղ նրան օգնության է գալիս Սիգերու Միյամատոն, ով նրան օգնեց հրատարակել Pocket Monsters-ի առաջին երկու խաղերը՝ Pocket Monsters Red և Pocket Monsters Green-ը։ Շուտով այդ խաղի հիման վրա ստեղծվում է անիմե, որտեղ գլխավոր հերսին անվանում են Սատոսի, իսկ նրա հակառակորդին՝ Սիգերու։ Ներկա ժամանակ Սատոսին աշխատում է նոր խաղերի շուրջ։ Բացի «Պոկեմոն»-ից, Սատոսի Տաձիրին ստեղծել է Drill Dozer խաղը՝ Game Boy Advance հրատարակչության համար։
Կեղծ տեղեկություն Սատոսիի մահվան մասին
2011 թվականի մարտի 12-ի 08:54-ին Twitter-ի մասնակիցներից մեկը անհիմն տեղկեկություն թողեց, որ Տաձիրին մահացել է Ճապոնիայի երկրաշարժի ժամանակ։ Այդ անհիմն տեղեկությունը սկսեցին քննարկել հեռուստացույցներում, տեղեկատվական կայքերում և անիմեի և մանգայի հետ կապված կայքերում ։ Սակայն այդ տեղեկությունը չեղարկեց Nintendo of America հրատարակչությունը, որը պնդում էր, որ Ճապոնիայի Nintendo կազմակերպչության մասնակիցները ֆիզիկապես չեն վիրավորվել ։
Հազազ թուրքմենական
Հազազ թուրքմենական, մորմազգիների ընտանիքի, հազազ ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Տերևաթափ թուփ է՝ մինչև 1,5-2,5 մ բարձրությամբ, ամուր, հանգուցավոր ճյուղերով և ճիպոտանման, փշավոր ընձյուղներով։ Փշերը մանր են կամ խոշոր, 0,5-6 սմ երկարությամբ։ Դրանք մեծ մասամբ կրում են բողբոջներ, տերևներ և ծաղիկներ։ Տերևները երկարավուն, հակառակ նշտարաձև են, մեծ մասամբ տափակ գագաթով, 2-6 սմ երկարությամբ և 0,2-0,8 սմ լայնությամբ, կապտականաչավուն են, մսալի։ Ծաղիկները բաց մանուշակագույն են, հավաքված փնջերում, 2-6-ական հատ։ Հատապտուղը ձվաձև գնդաձև է, 0,4-0,8 սմ երկարությամբ, կարմիր։ Ծաղկում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են մայիս-հուլիսին։
Տարածվածություն
Տարածված է Կովկասում, Իրանում, Միջին Ասիայում։ Հայաստանի տարածքում հանդիպում է Մեղրիում, որտեղ աճում է չոր, քարքարոտ լանջերում, ծ. մ.-ից 1 000 մ բարձրությունների վրա։
Կիրառություն
Աչքի է ընկնում երաշտադիմացկունությամբ, շոգադիմացկունությամբ, աղադիմացկունությամբ։ Պահանջկոտ չէ հողի նկատմամբ, ցրտադիմացկուն է և լուսասեր։
Առատ արմատային մացառներ տալու շնորհիվ խորհուրդ է տրվում օգտագործել հակաէրոզիոն տնկարկներում։ Բազմանում է սերմերով, կտրոններով և արմատային մացառներով։ Կանաչապատման բնագավառում կարելի է օգտագործել չոր, քարքարոտ, անբերրի լանջերի ձևավորման, ինչպես նաև քարապարտեզներում, ալպինարիաներում մշակելու համար ։
Զարեչիե (գյուղ, Նիժնեգորսկի շրջան)
Զարեչիե (Заріччя, Dörte), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Դորտե։
2001 թվականի տվյալներով Զարեչիե գյուղում բնակվում էր 978 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հարդմեն շրջան (Թենեսի)
Հարդմեն շրջան (Hardeman County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.730 կմ² է, բնակչությունը՝ 28.105 մարդ (2000 թվականի տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Բոլիվար բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1823 թվականին։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
Մալաբերման
Մալաբերման, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սլոբոդա (գյուղ, Շումյաչինսկի շրջան)
Սլոբոդա (Слобода), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 36 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Օբրենովիչներ
Օբրենովիչներ (Обреновићи), սերբական իշխանական, իսկ 1882 թվականից` արքայական դինաստիա: Կարագեորգիևիչների ոխերիմ թշնամիներն են եղել գահի համար մղվող պայքարում: Արքայատոհմի վերջին ներկայացուցիչը եղել է Ալեքսանդր Օբրենովիչը, ով կնոջ հետ գազանաբար սպանվել է Կարագեորգիևիչների կողմնակիցների ձեռքով 1903 թվականի Մայիսյան հեղաշրջման արդյունքում: Դինաստիան անկում է ապրել Մայիսյան հեղաշրջման ժամանակ տեղի ունեցած զինված դավադրության արդյունքում: Այդ ժամանակ ներխուժել էին պալատ և սպանել արքա Ալեքսանդր I-ին, ով մահացել էր առանց ժառանգորդ թողնելու  :
Կառավարիչներ և կառավարման ժամանակաշրջան
Օբրենովիչների իշխանական դինաստիայում ընդունված է եղել անսովոր համարակալում. ուրիշ արքայատոհմերի նման ոչ թե կրկնվող անուններն են համարակալվել, այլ հերթականությամբ բոլոր անունները.
1842 թվականին Օբրենովիչները վտարվել են երկրից: Իշխան է հռչակվել Ալեքսանդր Կարագերգիևիչը: 1858 թվականին նրանք տիրել են սերբական գահին:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սերբիայի ղեկավարներ Կատեգորիա:Եվրոպական թագավորական ընտանիքներ
Վոյադի
Վոյադի (Вояды, Вояҙы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 464 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի բնակավայրեր
(6175) Կորի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,190341 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5247 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,856 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2081,39 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,172961 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,4° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Անամուռի գավառակ
Անամուռ, գավառակ Կիլիկիայում, Ադանայի նահանգի Իչելի գավառում։ Կենտրոնը Չորակ ավանն էր։
Բնակչություն
XIX դարի վերջին ուներ 17000 բնակիչ։
Վարչական բաժանում
XIX դարի վերջին ուներ 96 գյուղ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկիայի գավառներ
Ցախակեռաս բուրումնավետ
Ցախակեռաս բուրումնավետ, ցախակեռասազգիների ընտանիքի, ցախակեռասների ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Կիսամշտադալար թուփ է՝ մոտ 2 մ բարձրությամբ, լայն տարածված ճյուղերով։ Խոզանականման մազմզուկներով են ծածկված միայն ուժեղ, երիտասարդ ընձյուղները։ Բողբոջներն ունեն 2 արտաքին թեփուկներ։ Ծայրային բողբոջները բացակայում են։ Տերևները էլիպսաձևից մինչև լայն ձվաձև են, 3-7 սմ երկարությամբ և 1,5-4,5 սմ լայնությամբ, սրածայր, կլորավուն հիմքով, վերևի կողմից՝ մուգ կանաչ, մերկ, ներքևի կողմից՝ կապտավուն, մեծ մասամբ կենտրոնական ջղի ուղղությամբ խոզանակամազմզուկապատ, շատ կարճ կոթունով։ Ծաղիկները երկշուրթ են, սպիտակ կամ սպիտակ վարդագույն, հաճելի բուրմունքով։ - 20-22 °C սառնամանիքների դեպքում տերևները ցրտահարվում են։ Այս դեպքում ծաղկում է մինչև նոր տերևների բացվելը՝ մարտ-ապրիլին։ Առանձնապես տաք ձմռան դեպքում ծաղկում է ավելի շուտ, երբեմն՝ փետրվարին։ 1966 թվականին, երբ ձմեռը Երևանում արտակարգ տաք էր, բուրումնավետ ցախակեռասը սկսեց ծաղկել հունվարի 26-ին։ Պտուղները արնակարմիր են, հասունանում են։
Էկոլոգիական խումբը՝ IV: Մշակության հավանական շրջանները՝ 9, 18—19, 20ա, 25-32 ։
Տարածվածություն
Տարածված է Արևելյան Չինաստանում։ Մեր հանրապետությունում հաջողությամբ է աճում միայն ցածրադիր գոտում։ Սահմանափակ քանակությամբ հանդիպում է Երևանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցախակեռասազգիներ Կատեգորիա:Թփեր
Մադիսե (գյուղ, Կամբյա շրջան)
Մադիսե (Madise), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 31 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Մըլզակ
Մըլզակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նուբարյան գրադարան
Նուբարյան գրադարան (La Bibliothèque Nubarian), հայոց պատմության հանրային ուսումնասիրության գիտահետազոտական անգնահատելի ռեսուրսներ ունեցող կենտրոն։
Պատմություն
Նուբարյան գրադարանը հիմնադրվել է 1928 թվականին Հայկական բարեգործական ընդհանուր միության հիմնադիր, հայտնի բարեգործ ու մեկենաս Պողոս Նուբարյանի կողմից։ Գրադարանն ունի 40 000 գրքից բաղկացած հավաքածու, որից 22 000-ը՝ հայերեն, 800 000 արխիվային նյութ ու 19-րդ դարի շուրջ 280 ձեռագիր մատյան, հազվագյուտ լուսանկարներ, որոնք արվել են ՀԸԲՄ կողմից Հայոց ցեղասպանությունից առաջ և հետո, ինչպես նաև ներառում է ընթացիկ ծրագրեր ամբողջ աշխարհում, որոնք պահպանում և զարգացնում են հայկական ժառանգությունը։
Հարդին շրջան (Թենեսի)
Հարդին շրջան (Hardin County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.497 կմ² է, բնակչությունը՝ 25.578 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սավանա բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1819 թ.։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
Նուբարյան գրադարան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գրադարաններ
Զելյոնոե (գյուղ, Նիժնեգորսկի շրջան)
Զելյոնոե (Зелене, Cağa Şeyh), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Սչաստլիվցևա։
2001 թվականի տվյալներով Զելյոնոե գյուղում բնակվում էր 1 123 մարդ։
Ասիական և խաղաղօվկանոսյան տնտեսական խորհուրդ
Ասիական և խաղաղօվկանոսյան տնտեսական խորհուրդ (ԱԽՏԽ), տարածաշրջանային միջպետական կազմակերպություն։ Ստեղծվել է 1989 թվականին։
Զելյոնոե (գյուղ, Նիժնեգորսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ասիական և խաղաղօվկանոսյան տնտեսական խորհուրդ
ԱԽՏԽ անդամ են Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները, Ավստրալիան, Բրունեյը, Թաիլանդը, Կանադան, Հարավային Կորեան, Ճապոնիան. Մալայզիան, Մեքսիկան, Նոր Զելանդիան, Սինգապուրը, Թայվանը, Ֆիլիպինները և այլն։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Միջազգային տնտեսական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Ասիայի տնտեսություն Կատեգորիա:Առևտրային դաշինքներ Կատեգորիա:Միջազգային իրավունք
Վոյբոկալո (ավան, Կիրովսկի շրջան)
Վոյբոկալո (Войбокало), ավան Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 325 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Կիրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կոնգոյի ցեղասպանություն
Կոնգոյի ցեղասպանություն, մարդկության դեմ կատարված հանցագործություն, որը իրականացվել է Կոնգոյում Բելգիայի թագավոր Լեոպոլդ II-ի հրահանգով 1884-1908 թվականներին։
1865 թվականին Բելգիան սահմանադրական միապետություն էր, երկիրը ղեկավարում էր խորհրդարանը։ Լեոպոլդը թագադրվելուց հետո սկսեց կապ հաստատել Բելգիայի գաղութային իշխանության հետ՝ փորձելով խորհրդարանին համոզել ակտիվորեն ուսումնասիրել Աֆրիկայի և Ասիայի հողերը։ Սակայն խորհրդարանը անտարբերության մատնեց թագավորի հորդորը, բայց նա որոշեց ամեն գնով այնտեղ հաստատել իր գաղութատիրական տերությունը։
Լեոպոլդի գործունեությունը
1876 թվականին Բրյուսելում կայացած միջազգային համաժողովում որոշվեց ստեղծել բարեգործական ընկերություն Կոնգոյի բնակչությանը օգնելու համար, որի ղեկավարը պետք է լիներ Լեոպոլդը։ Տվյալ կազմակերպության հիմնական խնդիրն էր պայքարել Կոնգոյում կատարվող ստրկավաճառության դեմ։ Արդյունքը եղավ «Միջազգային Աֆրիկական ասոցիացիա»։ Լեոպոլդը, մի շարք բարեգործություններ կատարելով, ամրապնդեց իր անունը որպես բարերար և Աֆրիկացիների բարեկամ։
1884-1885 թվականներին Լեոպոլդը Բելգայում հրավիրում է եվրապական պետությունների խորհրդաժողով, որպեսզի քննարկեն Կենտրանական Աֆրիկայի տարածքների բաժանումը։ Շնորհիվ հմուտ ինտրիգների Լեոպոլդին հաջողվում է ստանալ հող 2, 3 մլն․ քառակուսի հող Կոնգոյի հարավային ափին և այնտեղ հիմնել «Կոնգոյի ազատ պետությունը»։ Ըստ Բեռլինի պայմանագրի՝ նա պարտավորվել է ստեղծել բարեկեցություն տեղական բնակչության համար, բարելավվել բարոյական և նյութական պայմանները բնակչության կյանքում, պայքարել ստրուկների առևտրի դեմ, խթանել աշխատանքը և խթանել ազատ առևտուրը տարածաշրջանում։
Թագավորի նոր ունեցվածքը 76 անգամ ավելի մեծ էր, քան Բելգիայում։ Կոնգոյի միլիոնավոր բնակչությանը վերահսկողության տակ պահելու համար օգտագործվում էր այսպես կոչված «Սոցիալական ուժեր» (Force publique)՝ մասնավոր բանակ, այն պատվիրվել էր եվրոպական աշխատակիցների կողմից։
Հետևանքներ
Լեոպոլդի հարստության հիմքը դարձել էր բնական կաուչուկի և փղոսկրի արտահանումը։ Աշխատանքային պայմանները անտանելի էին։ Հարյուր հազարավոր մարդիկ մահացան սովից և համաճարակներից։ Հաճախ, որպեսզի ստիպի տեղացիներին աշխատել, կանանց պատանդ էր վերցրել և կալանքի ժամանակ կտտանքների ենթարկել։
Սպանվածների դիերը տեսնելով՝ շատերը խեղաթյուրվում էին։ «Սոցիալական ուժերը» հակախռովարարության գործողությունների համար բերում էին կտրված ձեռքեր զոհվածների։ Հետագայում կատարվեցին լուսանկարներ ավերված գյուղերի և այլանդակված աֆրիկացիների, այդ թվում `կանանց և երեխաների, որոնք ցուցադրվել են աշխարհում, որոնք ունեցել են մեծ ազդեցություն հասարակական կարծիքի ձևավորման և արտահայտման համար, որը գտնվում ճնշման տակ 1908 թվականին, Թագավորը ստիպված է եղել վաճառել իր ունեցվածքը, ինչպես նար ​​Բելգիայի իր կալվածքները։
Ճշգրիտ զոհերի թիվը Կոնգոյի հայտնի չէ, սակայն փորձագետները համաձայն են, որ 20 տարվա ընթացքում բնակչությունը Կոնգոյի կրճատվել էր։ Թվերը տատանվում է երեք տասնյակ մինչև բնակչության ուղիղ կեսը։
Մինչև այսօր չի ճանաչվել Կոնգոյի ցեղասպանությունը, այն նույնիսկ չի պիտակվել որպես ցեղասպանություն թեև պատմաբանները ունեին բազմաթիվ ապացույցներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցեղասպանություն
Ժաիբա
Ժաիբա (Jaíba)), համայնք Բրազիլիայում՝ Մինաս Ժերայս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Մինաս Ժերայս նահանգի հյուսիսային մարզում։ Մտնում է Ժանաուբայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 34 233 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 2 740,276 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում է՝ 12,5 մարդ/կմ2։ Քաղաքի տոնը նշվում է դեկտեմբերի 30-ին։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1992 թվականի ապրիլի 27-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մինաս Ժերաիս նահանգի բնակավայրեր
Կենսական ցուցանիշներ
Կենսական կարևոր ցուցանիշներ (Vital Signs), բժշկական ցուցանիշներ, որոնք արտացոլում են մարդու օրգանիզմում տեղի ունեցող կենսական ֆունկցիաների վիճակը։ Այս չափումները թույլ են տալիս պատկերացում կազմել անձի ընդհանուր առողջական վիճակի մասին, իսկ ցուցանիշների նորմայի սահմաններից շեղումները հուշում են հիվանդության հավանական առկայության մասին։ Ցուցանիշները կարևոր են նաև հիվանդության ապաքինման շրջանը գնահատելու և վերահսկելու համար։ Տարբեր անձանց մոտ կենսական ցուցանիշների նորմայի սահմանները կարող են տարբեր լինել՝ կախված տվյալ անձի տարիքից, քաշից, սեռից և այլ գործոններից ։
Կենսական ցուցանիշները դասակարգվում են համաձայն Միջազգային ստանդարտ կոդավորման համակարգի ։
Գումարելով անձի բոլոր կենսական ցուցանիշներին համապատասխան թվային արժեքները, ստացվում է մեկ ընդհանուր միավոր։ Ըստ ստացված միավորի գնահատվում է հիվանդի առողջական վիճակը՝ համաձայն միջազգային գնահատման սանդղակի։ Այս սանդղակը թույլ է տալիս ճիշտ գնահատել անհատի առողջական վիճակը և կյանքին սպառնացող իրավիճակների դեպքում կազմակերպել հիվանդի արագ տեղափոխումը վերակենդանացման բաժանմունք, որտեղ արագ արձագանքման թիմը կկարողանա կայունացնել հիվանդի վիճակը և կանխել անցանկալի ելքերի առաջացումը ։
Հիմնական կենսական ցուցանիշներ
Հիմնական կենսական ցուցանիշները չորսն են՝
Հիմնական ցուցանիշների գնահատումից զատ բուժզննման ընթացքում հնարավոր է նաև այլ պարամետրերը գնահատելու անհրաժեշտություն առաջանալ․ հինգերորդ և վեցերորդ ցուցանիշները, որոնց կանդրադառնանք ստորև։
Մարմնի ջերմաստիճան
Մարմնի ջերմաստիճան ասելով հասկանում ենք մարմնի ներքին ջերմաստիճանը, որը նորմայում ենթարկվում է ջերմակարգավորման մեխանիզմներին։ Ջերմակարգավորումը օրգանիզմում ջերմագոյացման և ջերմահաղորդականության հավասարակշռումն է։
Մարմնի ջերմաստիճանը չափվում է տվյալ անհատի նորմալ ջերմաստիճանը որոշելու համար, իսկ հիվանդության կասկածի դեպքում սկզբնական ջերմաստիճանի որոշման և հիվանդության հետագա ընթացքը գնահատելու համար։
Մարմնի ջերմաստիճանը կարող է չափվել բերանի խոռոչից (օրալ ջերմաչափում), ուղիղ աղիքից (ռեկտալ ջերմաչափում), թևատակից (աքսիլար ջերմաչափում), ականջից կամ մաշկից։ Օրալ, ռեկտալ և աքսիլար ջերմաչափումները կարող են կատարվել և՛ ապակյա,և՛ էլեկտրոնային ջերմաչափերի օգնությամբ։ Հարկավոր է նշել,որ ռեկտալ(ուղիղ աղիքային) ջերմաստիճանը մոտավորապես 0.5 °C բարձր է, քան օրալ (բերանի) խոռոչի ջերմաստիճանը, իսկ աքսիլար (թևատակի) ջերմաստիճանը 0.5 °C ցածր է, քան օրալ ջերմաստիճանը ։ Ի տարբերություն այս մեթոդների, ականջից և մաշկից ջերմաստիճանի չափման համար հարկավոր են հատուկ սարքավորումներ։
Մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացում հիմնականում դիտվում է համակարգային ինֆեկցիաների կամ բորբոքման առկայության դեպքում է։ Տենդ կոչվում է մարմնի ջերմաստիճանի բարձրացումը 37.8 °C-ից։ Ջերմաստիճանի բարձրացման այլ պատճառ է հիպերթերմիան,որը կապված է օրգանիզմում ջերմափոխանակության համակարգի անկանոնությունների հետ որպես ջերմագոյացման ավելացման հետևանք։
Ջերմաստիճանի իջեցում (հիպոթերմիա) նույնպես հանդիպում է և դրա առաջացման պատճառը պետք է պարզաբանել։ Հիպոթերմիա կոչվում է մարմնի ջերմաստիճանի իջեցումը 35 °C (95 °F) և ավելի վար։ Հիպոթերմիայի պատկեր կարող են առաջացնել գլխուղեղի տրավմաները,որոշ մետաբոլիկ հիվանդություններ՝ շաքարային դիաբետը, վահանաձև գեղձի հետ կապված խնդիրները և այլն ։
Խորհուրդ է տրվում գնահատել նաև ջերմաստիճանի տատանման ժամանակային կախումը։ Այն որոշ դեպքերում կարող է ունենալ ախտորոշիչ նշանակություն։ Որպես օրինակ՝ հեկտիկ տենդը, որին բնորոշ է կարճ ժամանակաշրջանում ջերմաստիճանի կտրուկ տատանման լայն միջակայքը, բնորոշ է հիմնականում թարախային բարդություններով ուղեկցվող հիվանդություններին՝ պիելոնեֆրիտին, աբսցեսներին, որոշ դեպքերում նաև տուբերկուլյոզին, լիմֆոմաներին և այլն ։
Անոթազարկ
Անոթազարկը (պուլս), մեկ րոպեում սրտի զարկերի թիվն է։ Սրտային հարվածի հետևանքով արյան մղումը դեպի մեծ շրջանառության զարկերակներ առաջացնում է զարկերակների պատի տատանում։ Ըստ այս տատանումների գնահատում են ռիթմի հաճախականությունը, զարկերի կանոնավորությունը և ուժգնությունը։ Անոթազարկը հաճախ ստուգում են դաստակի շրջանում, որտեղ անցնում է ճաճանչային զարկերակը։
Անոթազարկը կարող են ստուգել նաև՝
Անոթազարկը զգում են ցուցամատի և միջնամատի բարձիկների օգնությամբ՝ ճնշելով վերոնշյալ տեղամասերը։ Հաշվում են զարկերի թիվը մեկ րոպեի ընթացքում։ Ընդունված տարբերակ է նաև հաշվել զարկերի թիվը 30 վայրկյանների ընթացքում և բազմապատկել -ով։ Պուլսը կարող ենք հաշվել նաև ստետոսկոպի օգնությամբ՝ սրտի շրջանում լսման( աուսկուլտացիայի ) ժամանակ։ Կախված տարիքից, մարզվածության աստիճանից, էմոցիանոլ ֆոնից, ընդունած դեղամիջոցներից և առկա հարակից հիվանդություններից անոթազարկի նորմայի սահմանները կարող են տարբերվել։ Ըստ տարիքի նորմաները կարող ես տեսնել ստորև տեղադրված աղյուսակում։
Շնչառական շարժումների թիվ
Շնչառական շարժումների միջին թիվը տատանվում է կախված տարիքից։ 18-ից 65 տարեկան չափահասների շրջանում շնչառական շարժումների թիվը նորմայում 16-20 շնչառական ակտ է մեկ րոպեում ։ 16-ից ցածր շնչառական շարժումների դեպքում անվանում ենք հազվաշնչություն՝ բրադիպնոե, իսկ արագացումը 20 շ․շ․-ից ավելի կկոչվի հաճախաշնչություն՝ տախիպնոե։ Թվերի տատանումները կարող են խոսել և՛ ֆիզիոլոգիական, և՛ ախտաբանական գործընթացների մասին։ Ֆիզիկական գերծանրաբեռնվածության դեպքում կդիտվի ֆիզիոլոգիական հաճախաշնչություն։ Այնպիսի ախտաբանական պրոցեսների դեպքում ինչպիսիք են սեպսիսը, դիաբետիկ կետոացիդոզը, թոքաբորբը, ասթման և այլ քրոնիկ օբստրուկտիվ հիվանդությունները կունենանք ախտաբանական հաճախաշնչություն՝ տախիպնոե ։
Զարկերակային ճնշում
Արյան ճնշումը գրանցվում է 2 թվերի տեսքով։ Չափահասների շրջանում նորմալ ճնշում ընդունված է համարել ։ Բաժանարար գծից վեր նշվում է սիստոլիկ ճնշումը,որը գրանցվում է սրտի առավելագույն կծկման ժամանակ։ Գծից վար՝ դիաստոլիկ ճնշումը,որը սրտի թուլացման ընթացքում գրանցված ճնշումն է։ Սիստոլիկ և դիաստոլիկ ճնշումների տարբերությունը կոչվում է պուլսային ճնշում։
Սովորաբար արյան ճնշումը չափում են անվնաս ձախ վերին վերջույթից։ Վերջույթի վնասվածքի դեպքում՝ աջից։ Չափման միավորն է մմ սնդիկի սյունը։ Ոչ վաղ անցյալում ճնշումը չափելու համար օգտվում էին դասական սնդիկային ճնշաչափից, իսկ այժմ օգտագործում են առավել հարմար էլեկտրոնային ձեռքի ճնշաչափերը՝ սֆիգմոմանոմետրները։
Տարբերում ենք զարկերակային գերճնշում՝ հիպերտենզիա և թերճնշում՝ հիպոտենզիա։ Զարկերակային գերճնշում բնորոշվում է, երբ սիստոլիկ ճնշումը բարձրանում է 140, իսկ դիաստոլիկ ճնշումը 80 մմ ս․ս․-ից։ Ճնշման բարձրացումը հանդիսանում է մի շարք ախտաբանական վիճակների առաջացման ռիսկի գործոն ինչպիսիք են գլխուղեղի կաթվածը և սրտամկանի սուր ինֆարկտը։ Զարկերակային ճնշումը կարող է չափվել նաև վերջույթների այլ տեղամասերիում, որը կկոչվի սեգմենտար կամ տեղամասային զարկերակային ճնշում։ Այն օգտագործվում է զարկերակների խցանման հավանական տեղակայումը որոշելու համար՝ ըստ տվյալ հատվածի արյունամատակարարման ինտենսիվության։
Լրացուցիչ կենսական ցուցանիշներ
Որպես հավելում վերոնշյալ 4 կետերին շատ մասնագետներ առաջարկում են ուշադրություն դարձնել նաև հետևյալ ցուցանիշներին՝ այցելուի հասակին, քաշին և մարմնի զանգվածի ինդեքսին ։ Ի տարբերություն այլ կենսական կարևոր ցուցանիշների, այս չափումները չեն կարող ակնթարթորեն փոփոխվել և խոսել օրգանիզմում տեղի ունեցող կտրուկ փոփոխությունների մասին։ Սակայն այս նրանք օգտակար են երկարատև, քրոնիկ ընթացք ունեցող հիվանդությունների ընթացքին հետևելու համար։
Հինգերորդ և վեցերորդ ցուցանիշները հավաքական ցուցանիշներ են և իրենց մեջ ներառում են մի քանի պարամետրեր։
Ցուցանիշների տարիքային տարբերություններ
Ըստ այս աղյուսակների տեսնում ենք,որ մանկահասակների մոտ ի տարբերություն չափահասների անոթազարկի և ճնշման ցուցանիշներն ավելի բարձր են, իսկ շնչառությունը ավելի հաճախ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Առաջին օգնություն Կատեգորիա:Կյանք Կատեգորիա:Առողջություն Կատեգորիա:Առողջապահություն Կատեգորիա:Անհետաձգելի բուժօգնություն Կատեգորիա:Բժշկական ախտորոշում Կատեգորիա:Բժշկություն Կատեգորիա:Բժշկական եզրեր
Մեեբե (գյուղ, Կիհելկոննա շրջան)
Մեեբե (Mäebe), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կիհելկոննա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կիհելկոննա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սլոբոդա (գյուղ, Չերեպովսկոե գյուղական բնակավայր)
Սլոբոդա (Слобода), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Դավիթ Մանոյան
Դավիթ Մանոյան, հայ ֆուտբոլիստ, Հայաստանի ազգային հավաքականի և «Ալաշկերտ» ակումբի կիսապաշտպան։
Վաղ կյանք
Դավիթ Մանոյանը ծնվել է 1990 թվականի հուլիսի 5-ին Երևանում (Հայկական ԽՍՀ)։ Նախքան ֆուտբոլ խաղալ սկսելը որոշ ժամանակ զբաղվել է լողով։ Նա ունի կրտսեր եղբայր՝ Վահագն Մանոյանը, որը նույնպես ֆուտբոլիստ է ։
Ակումբային կարիերա
Դավիթ Մանոյանը վաղ տարիքից հաճախել է «Փյունիկ» ֆուտբոլային ակումբին առընթեր դպրոցը։ 2007 թվականին պայմանագիր է կնքել «Փյունիկի» հետ և մեկ ամբողջական մրցաշրջան խաղացել Առաջին լիգայում։ 2008 թվականին նա միացել է «Փյունիկի» առաջին թիմին։ Այդ ընթացքում Մանոյանը խփել է երեք գոլ և եղել թիմի կազմում այն ժամանակ, երբ վերջինս դարձել է Հայաստանի առաջնության հաղթող 2008 և 2009 թվականներին, ինչպես նաև նվաճել Հայաստանի գավաթն ու սուպերգավաթը 2009 թվականին։ Առաջնությունունից հետո ի շարք մասնագետների կողմից ճանաչվել է մրցաշրջանի բացահայտում ։ 2009 թվականի մրցաշրջանի ավարտին Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի գրասենյակում տեղի է ունեցել հաղթողների մրցանակների հանձնումը, որտեղ Մանոյանն արժանացել է մրցանակների որպես Տարվա բացահայտում և Ամենախոստումնալից ֆուտբոլիստ ։ 2009 թվականի նոյեմբերին Դավիթ Մանոյանն ստացել է ծնկի հոդի վնասվածք և վիրահատվել Գերմանիայում՝ Համբուրգի հիվանդանոցներից մեկում  ։ 2010 թվականի մարտին լուրեր են տարածվել, թե Մանոյանը կարող է տեղափոխվել գերմանական «Շտուտգարտ» ։ Ավելի ուշ Մանոյանով հետաքրքրվել է շվեյցարական «Սիոն» ակումբը։ Մանոյանը որոշել է մնալ «Փյունիկում» ևս մեկ մրցաշրջան, որի ընթացքում ակումբը նորից դարձել է Հայաստանի առաջնության հաղթող, ինչպես նաև նվաճել Հայաստանի գավաթն ու սուպերգավաթը 2010 թվականին։
2012 թվականի ամռանը Դավիթ Մանոյանը «Փյունիկում» իր թիմակից Արտակ Եդիգարյանի հետ դիտումների է մասնակցել Դոնեցկի «Մետալուրգ» ակումբում։ Եդիգարյանի խաղը հավանության է արժանացել «Մետալուրգի» մարզչական շտաբի կողմից, իսկ Դավիթ Մանոյանը դրանից հետո մեկնել է մասնակցելու դիտումների «Կուբանում» ։ 2012 թվականի օգոստոսի 9-ին Մանոյանը երեք տարով պայմանագիր է կնքել «Կուբանի» հետ։ Մանոյանը 2012 թվականի սեպտեմբերի 3-ին վեց ամսով վարձավճարային հիմունքներով տեղափոխվել է «Փյունիկ» և ավելի ուշ դարձել թիմի ավագ։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 10-ին նա ծնկի վիրահատություն է տարել Գերմանիայում և որոշ ժամանակ չի խաղացել ։
2018 թվականի փետրվարի 8-ին Դավիթ Մանոյանը տեղափոխվել է Հայաստանի առաջնության «Ալաշկերտ» ակումբ՝ կնքելով 1,5 տարվա պայմանագիր։
Միջազգային կարիերա
Հայաստանի ազգային հավաքականի կազմում իր նորամուտը կատարել է 2009 թվականի փետրվարի 11-ին՝ մասնակցելով Լատվիայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղին։ Մանոյանը դաշտ է դուրս եկել հանդիպման 80-րդ րոպեին՝ փոխարինելով Էդգար Մանուչարյանին։ Խաղը, որ անցկացվում էր Կիպրոսում, ավարտվել է 0:0 հաշվով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1990 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Հուլիսի 5 ծնունդներ Կատեգորիա:Փյունիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ալաշկերտի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Արմեն Տորյան
Արմեն Տորյան (Արմէն Տօրեան, Հրաչեայ Սուրէնեան (հունվարի 28, 1892, Յուսկյուպ, Քոսովոյի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրություն - 1915, Անկարա, Անկարայի վիլայեթ, Օսմանյան կայսրութիւն ), հայ բանաստեղծ, ուսուցիչ, խմբագիր, գրել է ֆրանսերեն և հայերեն։ 23 տարեկանում ձերբակալվել է Եղեռնի ժամանակ և սպանվել։
Կենսագրություն
Հայրը կամուրջների և ճանապարհների շինարար է եղել։ Նախնական կրթությունն ստացել է Վիեննայի Մխիթարյանների դպրոցում և 1911 թ. մեկնել Փարիզ, ուր, Սորբոնի դասընթացներին հետևելով հանդերձ, իր շուրջն է հավաքել մի խումբ երիտասարդ բանաստեղծների և հիմքը դրել «Համաստվածյան» գրական դպրոցի, որը հրատարակում է իր պաշտոնաթերթը՝ «Արեն» («Ասպարեզ») և իր հարձակումների թիրախը դարձնում «սերտողության և սեթևեթանքի սիրահար մարդկանց, զենքի կոչելով ձախակողմյան երիտասարդներին»՝ հանուն «բանաստեղծության հրաշքի» ժողովրդականացման։ Այդ տարիներին «տորյանական բանաստեղծական շարժման» մասին գրել են. «Խորհրդապաշտներից հետո Ֆրանսիայում ոչ ոք չի տեսել նման բուռն եռանդ, այսքան վսեմ թռիչք և այսքան գեղեցիկ երազներ…»։ Կարճ ժամանակում Տորյանը դառնում է դպրոցի ամենահայտնի դեմքը, աշխատակցելով Փարիզի և այլ քաղաքների բազմաթիվ թերթերին և հանդեսներին։ Առաջին աշխարհամարտի նախօրյակին Վիեննայի Մխիթարյանների դպրոցի տնօրենությունը ուսուցչապետի պաշտոնով Ա. Տորյանին հրավիրում է Պոլիս, ուր բանաստեղծն սկսում է հինգ տարբեր հաստատություններում ֆրանսերեն դասավանդել և միաժամանակ տեղական մամուլում լույս ընծայել հայերեն և ֆրանսերեն բանաստեղծություններ ։ 1915 թ. ապրիլի 24-ի գիշերը հայ մտավորականության ընտրանու հետ ձերբակալվում է նաև Արմեն Տորյանը, աքսորվում Չանղըրը, ապա նետվում Էնկյուրիի բանտը, որտեղից էլ մի խումբ բախտակիցների հետ քշվում է երկրի խորքերը և ի վերջո կիսում մեծ նահատակների ճակատագիրը։
Աշխատություններ
1933 թ. Արմեն Տորյանի եղբոր՝ Զենոբ Սուրենյանի եռանդուն ջանքերի շնորհիվ լույս է տեսնում եղերաբախտ բանաստեղծի միակ գրքույկը՝ «Մի հայազգի ֆրանսիացի բանաստեղծ» խորագրով։ Բացի այս հատորիկից, Տորյանի հայերեն բանաստեղծությունները հրատարակվել են ժամանակի հայ մամուլում, իսկ նրա ֆրանսերեն գործերի ստվար մասը մնում է ժամանակի ֆրանսիական թերթերի և հանդեսների էջերում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սկոպիե քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Թուրքահայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ ֆրանսագիր գրողներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր Կատեգորիա:Թուրքահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ ուսուցիչներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Հայ տղամարդ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Թուրքիայում սպանված անձինք Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Հոկինս շրջան (Թենեսի)
Հոկինս շրջան (Hawkins County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.261 կմ² է, բնակչությունը՝ 53.563 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ռոջերսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1786 թ.։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
Լը Մենիլ օ Գրեն
Լը Մենիլ օ Գրեն (Le Mesnil-au-Grain), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 57 մարդ, բնակչության խտությունը` 13.26 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.30 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 220 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 23 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 42 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 32-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 10։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,2 %։ 32 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 31 անձ (16 տղամարդ և 15 կին)։ Գործազուրկ են եղել 1 անձ (0 տղամարդ և 1 կին)։ 10 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 5-ը` թոշակառուներ, իսկ 3-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գրիգոր Գրիգորյան (ֆոլկլորագետ)
Գրիգոր Արտաշեսի Գրիգորյան , հայ խորհրդային ֆոլկլորագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1960), պրոֆեսոր (1973)։
Գործունեություն
1939 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ 1973 թվականից ղեկավարել է ՀԽՍՀ ԳԱ հասարակական գիտությունների բաժանմունքին կից «Սասունցի Դավիթ» էպոսի խումբը։ Գրել է «Հայ ժողովրդական հերոսական էպոսը» (1960), «Սովետահայ վիպերգերն ու պատմական երգային բանահյուսությունը» (գիրք 4, 1965), «Հայ ժողովրդական վիպերգերը և պատմակաև երգային բանահյուսությունը» (գիրք 1, 1972), «Սասունցի Դավիթ» (1977) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազգագրագետներ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Պուլկոգի
Պուլկոգի (նաև անվանում են պուլգոգի, բուլգոգի) (불고기), ուտեստ կորեական խոհանոցից, որը առաջացել է բարբեքյուից, սովորաբար պատրաստվում է մարինացված տավարի կամ խոզի մսի բարակ պատառներով։ Տանը պատրաստելիս հաճախ եռացնում են թավայի մեջ։ Այս ուտեստի պատրաստման համար հաճախ օգտագործում են փափկամիս, կողոսկր կամ էլ կրծքամիս։ Ուտեստը ծագումով Կորեական թերակղզու հյուսիսային շրջաններից է, բայց շատ հայտնի է Հարավային Կորեայում, որտեղ այն կարելի է գտնել ցանկացած տեղում բարձրակարգ ռեստորաններից սկսած մինչև տեղական սուպերմարկետներ՝ հիմնականում կիսաֆաբրիկատ վիճակում ։