cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հարաբերականության հատուկ տեսություն
Լորենցի ձևափոխություններ
Այսպիսի սահմանային անցումը համապատասխանության սկզբունքի արտացոլումն է, որի համաձայն՝ տեսություննրից առավել ընդհանրականը (այս դեպքում՝ հարաբերականության ընդհանուր տեսությունը) սահմանային դեպքում ունի պակաս ընդհանրական տեսություն (այս դեպքում՝ դասական մեխանիկան)։
Նշումներ
<references group="Ն"/>
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարաբերականության հատուկ տեսություն Կատեգորիա:Ֆիզիկայի հասկացություններ
Արվեստ
Արվեստ, հասարակական գիտակցության ձև, մարդու ստեղծագործ աշխատանքի և հոգևոր մշակույթի տեսակ, իրականության ճանաչման յուրահատուկ եղանակ։ Արվեստը իրականությունն արտացոլում է գեղագիտորեն, գեղարվեստական կերպարների միջոցով։ Արվեստի արտացոլման առարկան իրականության գեղագիտական երևույթներն են՝ կյանքի ողբերգական կամ հերոսական, վեհ կամ նսեմ և հատկապես գեղեցիկ կողմերը։ Իրականության գեղագիտական ճանաչումը, մարդու գեղարվեստական ստեղծագործությունը իրացվում է արվեստի տարբեր տեսակների միջոցով։ Գեղագիտական երևույթները ընկալվում են տեսողությամբ, լսողությամբ, ինչպես նաև սինթեզված (միաժամանակ և՛ լսողությամբ, և՛ տեսողությամբ)։ Դրան համապատասխան արվեստը բաժանվում է՝ և այլ ձևեր։ Սակայն արվեստի տարբեր ձևերի միջև սահմանները հարաբերական են, նրանք երբեմն միահյուսվում կամ զուգակցվում են իրար։ Իրականության գեղարվեստական արտացոլումն ու ճանաչումը բարերար ներգործություն է ունենում մարդկանց գիտակցության, զգացմունքների վրա, որովհետև արվեստում արտահայտվածը հարաբերակցվում է արվեստագետի իդեալի հետ։ Արվեստագետի իդեալը իր ժողովրդի, դասակարգի կամ սոցիալական խմբի ձգտումների, իղձերի արտացոլումն է։ Պատկերելով իր ժամանակի տգե՜ղ, այլանդակ երևույթները՝ արվեստագետը ժամանակակիցներին ստիպում է այդ երևույթները վերապրել անբարյացակամության զգացումով և ձգտել դեպի գեղեցիկը, վեհը։ Արվեստի ծագման և էության վերաբերյալ կան զանազան տեսություններ։ Այն համարել են կենսաբանորեն մարդուն տրված «բացարձակ ոգու», «աստվածային հայտնության» արդյունք։ Հակադրվելով իդեալիստական նման ըմբռնումներին՝ մարքսիզմը գտնում է, որ արվեստի առաջացման աղբյուրը աշխատանքն է, որ արվեստը սոցիալական է և՝ իր ծագմամբ, և՝ իր էությամբ։
Ծագում
Արվեստը ծագել է դեռևս քարի դարում։ Նախնադարյան արվեստը անմիջականորեն միահյուսվել է նյութական արտադրության, մարդկանց աշխատանքային գործունեության հետ, կազմել նրա շարունակությունը։ Այն եղել է նաև սինկրետիկ (չմասնատված)՝ միահյուսված ձևով միաժամանակ ընդգրկել արվեստի գրեթե բոլոր տեսակների տարրերը։ Հետագայում, պատմական առաջադիմության և մշակույթի զարգացման հետ միասին, արվեստի և արտադրության կապը դառնում է միջնորդավորված։ Առաջանում են արվեստի տարբեր տեսակներ։ Սակայն արվեստը իր էությամբ միշտ մնում է հասարակական, արտացոլում հասարակական հարաբերությունները։ Այս պատճառով դասակարգային հասարակության մեջ արվեստը դասակարգային է, կուսակցական։ Նա իր վրա է կրում ստեղծագործողի շահագրգռվածության կնիքը իր դասակարգի պատմական ճակատագրի նկատմամբ։ Այդ հանգամանքը արվեստը մոտեցնում է հասարակական գիտություններին։ Բայց, ի տարբերություն վերջինների, արվեստի միտումնավորությունը և կուսակցականությունը, որպես կանոն, հանդես չի գալիս բացահայտորեն, անմիջականորեն չի մատնանշվում հեղինակի կողմից, այլ բխում է նրա աշխարհայացքից և արտահայտվում է որոշակի երևույթների, արարքների, բնավորությունների, գործողության մեջ։ Արվեստի յուրահատկությունը գեղարվեստական կերպարների, տիպերի և բնավորությունների ստեղծումն է՝ կյանքի որոշակի երևույթների ընդհանրացման հիման վրա։ Սակայն ընդհանրացնելով այդ երևույթները, արվեստը վերարտադրում է դրանք կոնկրետ, եզակի ձևով, իրենց սեփական ճակատագրով, կենսական մանրամասնություններով։ Պատմությունը վկայում է, որ արվեստի զարգացման բոլոր խոշոր ժամանակաշրջանները կապված են նշանակալի սոցիալական տեղաշարժերի և իրադարձությունների հետ, երբ մեծ հետաքրքրություն է առաջանում քաղաքական, հասարակական և բարոյական խնդիրների նկատմամբ։
Արվեստի ծաղկում
Արվեստի ծաղկումը Վերածննդի դարաշրջանում պայմանավորված էր ֆեոդալիզմի և միջնադարյան աստվածաբանական աշխարհայացքի դեմ հասարակության առաջադեմ ուժերի պայքարով, թեև դարաշրջանի բանաստեղծներն ու նկարիչները օբյեկտիվ պատճառներով չէին կարող ազատվել այդ աշխարհայացքի կապանքներից։ Վերածննղի (և ոչ միայն Վերածննդի) ներկայացուցիչների համար գեղեցիկը և ընդհանրապես գեղագիտականը անխզելիորեն կապված էր ժամանակի բարոյական և քաղաքացիական խնդիրների հետ։ Մարքսիզմ-լենինիզմի կլասիկները ցույց են տվել, որ արվեստը վերնաշենքային երևույթ է, պաշտպանում և ամրապնդում է իր բազիսը, սերտ փոխգործողության մեջ է այդ բազիսի և վերնաշենքի այլ ձևերի (բարոյականություն, քաղաքականություն, կրոն և այլն) հետ։ Արվեստի այդ առանձնահատկությունը համոզիչ կերպով ցույց են տվել մարքսիստական գեղագիտական մտքի ականավոր ներկայացուցիչներ Գ․ Պլեխանովը, Ա․ Շահումյանը, Ս․ Սպանդարյանը, Ա․ Լունաչարսկին, Ֆ․ Մերինգը, Պ․ Լաֆարգը։ Մարքսիզմ-լենինիզմի կլասիկները հատուկ նշանակություն էին տալիս ռեալիստական արվեստին, որը հնարավորություն է ընձեռում ավելի լավ, խոր, համակողմանի և պատմականորեն ճշմարտացի արտահայտել հասարակական հարաբերությունները, մարդկանց վերաբերմունքը միմյանց և բնության նկատմամբ։ Ռեալիզմը, ասում է Ֆ․ էնգելսը, պահանջում է տիպիկ բնավորությունները պատկերել տիպիկ պարագաներում։ Ռեալիզմի բարձրագույն ձևը սոցիալիստական ռեալիզմն է։ Սովետական Միության, սոցիալիստական մյուս երկրների արվեստի գործիչները իրենց գեղարվեստական ստեղծագործություններում արտահայտում են մեր դարաշրջանի էությունը, առաջավոր մարդկության կյանքն ու պայքարը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արվեստ Կատեգորիա:Գեղագիտություն
Էուժենիա Ալվարու Մորեյրա
Էուժենիա Ալվարու Մորեյրա (Eugênia Álvaro Moreyra, ), բրազիլացի լրագրող, դերասանուհի և թատերական ռեժիսոր, ով դարձել է պրոֆեսիոնալ թատերական միության նախագահ։ Ֆեմինիզմի առաջամարտիկն իր երկրում, Բրազիլիայում ընտրական իրավունքի քարոզարշավի առաջնորդ։ Նրա անունը նաև կապված է բրազիլական մոդեռնիստական ​​շարժման հետ, եղել է կոմունիստական ​​իդեալների կրքոտ պաշտպան։ Էուժենիան ամուսնացած էր բանաստեղծ և գրող Ալվարո Մորեյրայի հետ, ով կարևոր դեր է խաղացել բրազիլական թատրոնի նորացման գործում։ Էուժենիան կազմակերպել է մշակութային արշավներ և աշխատել որպես դերասանուհի, ռեժիսոր, թարգմանիչ, ասմունքող, այնուհետև թատերական պրոֆեսիոնալների միության նախագահ ։
Վաղ կենսագրություն և կարիերա
Էուժենիա Բրանդանը ծնվել է Ժուիս դի Ֆորայում, 1898 թվականին՝ Արմինդո Գոմես Բրանդանի և Մարի Անտուանետ Արմանդ Բրանդանի ընտանիքում։ Նա բարոն Պիտանգայի թոռնուհին է ։ Հարմարավետ մանկություն է ունեցել հայրենի քաղաքում, սակայն Արմինդոյի մահից հետո  ընտանիքը սկսել է ֆինանսական դժվարություններ ունենալ։ Քանի որ մայրը չէր կարող հավակնել ամուսնու թողած ժառանգությանը, որը, ըստ օրենքի, պետք է լիներ նրա որդիների ձեռքում, 1910-ականների կեսերին նա Էուժենիայի հետ աշխատանքի որոնման համար տեղափոխվել է Ռիո դե Ժանեյրո և աշխատանքի է ընդունվել Լապայի մոտ գտնվող փոստային բաժանմունքում, մինչդեռ դուստրն ինքնուրույն սովորել է գրել և կարդալ պորտուգալերեն և ֆրանսերեն՝ ուսումնասիրելով թերթեր, գրքեր և բառարաններ։
Էուժենիան սկսել է աշխատել 15 տարեկանից՝ աշխատելով որպես տղամարդու և կանացի ապրանքների վաճառող Ռիո դե Ժանեյրոյի կենտրոնում գտնվող խանութում ։ Որոշ ժամանակ անց որպես գործավար աշխատել է Freitas Bastos գրախանութում, որը գտնվել է Լարգո դա Կարիոկում։ Այստեղ նա սկսել է հետաքրքրվել թատրոնով և գրականությամբ։
16 տարեկանում նա արդեն լիովին ներգրավվել է քաղաքի բոհեմական կյանքում, ներառյալ իր վարքագիծը և զգեստները, ծխել է սիգարիլոսներ, քայլել փողոցներով կոստյումով, փողկապով և ֆետրե գլխարկով։ Այդ տեսքով նա ներկայացվել է Última Hora թերթում, երբ լրագրողի աշխատանք է փնտրել ։ Նրա տեքստերի որակն ու համարձակությունը տարակուսանք և հիացմունք են առաջացրել մի հասարակության մեջ, որը մինչ այդ սովոր է եղել այդ միջավայրում կանանց տեսնել միայն որպես բանաստեղծուհի, ֆելիետոնիստ և մեկնաբան։
Շուտով մամուլում տեղեկություն է հայտնվել երիտասարդ լրագրողի կարիերայի վաղաժամ ավարտի մասին, ով որոշել էր պատսպարվել աղջիկների գիշերօթիկ դպրոցում, որը կոչվում էր Asilo Bom Pastor: Այդ որոշման գաղտնիքն ու պատճառը բացահայտվել են միայն մի քանի ամիս անց, երբ նրա ստորագրությամբ զեկույց է հրապարակվել A Rua ամսագրի առաջին էջում։ Փաստորեն, Էուժենիան խնդրել է իրեն ուղարկել այնտեղ մի նպատակով՝ հարցաքննելու Ալբերտինա դո Նասիմենտո Սիլվային ՝ սպանված կնոջ քրոջը, ով կատարել է հանցագործություն, որը հայտնի է որպես «ողբերգություն Յանուցցի փողոցի, տուն 13-ում» ։ Կինը, սակայն, այլևս ապաստարանում չի եղել, և Էուժենիան շարունակել է ապրել այնտեղ՝ փորձելով տեղեկություններ ստանալ մյուս բանտարկյալներից։ Այդ հարցում անհաջողության մատնվելով՝ նա օգտագործեց այնտեղ ապրելու իր փորձը՝ պատմելու այդ մարդկանց առօրյայի մասին իրենց կալանավայրում։ Գրված հոդվածների շարքը, որը հրատարակվել է գլուխներով հինգ օր անընդմեջ, տպավորել է մեծ թվով ընթերցողների և հեղինակին արժանի ճանաչում է բերել հասակակիցների, մրցակիցների և լայն հանրության շրջանում, ովքեր նրան տվել են «Բրազիլիայի առաջին լրագրողը» մականունը։ Մինչ ամուսնությունը և մասնագիտական ​​գործունեության ժամանակավոր դադարը՝ Էուժենիան հասցրել է աշխատել այդ ժամանակվա հայտնի թերթերի՝ A Notícia-ի և O País-ի լրատվական բաժիններում ։
Ամուսնություն և հետագա գործունեություն
Փողոցային թղթակցի իր կարիերայի գագաթնակետին Էուժենիան հանդիպել է բանաստեղծ Ալվարո Մորեյրային, ով իր հետ նույն մտավոր և բոհեմական շրջանակների անդամ է եղել։ Սիրահարներն ամուսնացել են 1914 թվականին։ Այնուհետև Էուժենիան վերցրել է ամուսնու ազգանունն ու անունը և թողել լրագրողական կարիերան՝ նվիրվելով ընտանեկան նոր կյանքին ։ Նրանք ունեցել են ութ երեխա, որոնցից չորսը ողջ են մնացել՝ Սանդրա Լուչիանոն, Ժոաո Պաուլոն, Ալվարո Սամուելը և Ռոզա Մարինան։ 1922 թվականին նա մասնակցել է Ժամանակակից արվեստի շաբաթին, իսկ 1927 թվականին ամուսնու հետ հիմնել է Թատրոն դե Բրինկեդուն , որի նպատակն է եղել իրականացնել մոդեռնիստական ​​գաղափարները։ 1928-1932 թվականներին նա մի քանի ճամփորդություններ է կատարել Ռիո դե Ժանեյրոյի ծայրամասերով և շրջակայքում՝ հանրությանը ծանոթացնելով ժամանակակից եվրոպացի գրողների ստեղծագործություններին։
1930 թվականի հեղափոխությունից հետո բրազիլական մոդեռնիստական ​​շարժման մասնատման հետ մեկտեղ Էուժենիան Ալվարո Մորեյրայի, Պագուի և Օսվալդ դե Անդրադեի հետ միասին շարունակել է պաշտպանել ձախ դիրքերը՝ ակտիվորեն մասնակցելով Ազգային ազատագրական դաշինքին (Aliança Nacional Libertadora), որի արդյունքում նա հետապնդվել է Վարգասի կառավարության կողմից ։ Կառլոս Լասերդայի ազդեցության ներքո Էուժենիան և Ալվարոն միացել են Բրազիլիայի կոմունիստական ​​կուսակցությանը, իսկ 1935 թվականի մայիսին նա դարձել է Բրազիլիայի կանանց միության հիմնադիր անդամներից մեկը, կազմակերպություն, որը նպաստել է Բրազիլիայի կոմունիստական ​​կուսակցության կին անդամներին կամ համախոհներին ։ Նրա տունն այն ժամանակ դարձել է բոհեմների և մտավորականների հանդիպման վայր, նրա բազմաթիվ հյուրերի թվում են եղել Դի Կավալկանտին, Վինիսիուս դե Մորաիսը, Կառլոս Դրումոնդը, Գրասիլիանու Ռամոսը և Ժորժի Ամադուն ։
1935 թվականի նոյեմբերին, կոմունիստական ​​դավադրության բացահայտումից հետո, Էուժենիային ձերբակալել և մեղադրել են Բրազիլիայի կոմունիստական ​​կուսակցության հետ կապեր ունենալու մեջ։ Նա կալանքի տակ է մնացել մոտ չորս ամիս Ֆրեյ Կանեկա փողոցի տներից մեկում, որտեղ նա նստած է եղել 4-րդ խցում կոմունիստ հեղափոխական Օլգա Բենարիո Պրեստեսի և մյուսների հետ ։ 1936 թվականի փետրվարի 1-ի առավոտյան Էուժենիան ազատ է արձակվել ապացույցների բացակայության պատճառով։ Այնուհետև նա վերադարձել է քաղաքական ակտիվ գործունեության՝ ի թիվս այլ բաների, ներգրավվելով Օլգա Բենարիո Պրեստեսի զավակի՝ Անիտա Լեոկադիայի ազատ արձակման արշավում, որը ծնվել է նացիստական ​​Գերմանիայի համակենտրոնացման ճամբար արտաքսվելուց հետո ։ 1937 թվականին Ալվարոն Կրթության և մշակույթի նախարարության թատերական վարչության հանձնաժողովին է ներկայացրել «Բրազիլական դրամատիկական ընկերության» կազմակերպման իր ծրագիրը, որը հավանության է արժանացել։ Այնուհետև նա և իր կինը շրջագայել են Ռիո դե Ժանեյրո և Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգներում ՝ ներկայացնելով եռամսյա թատերաշրջան Ռիո դե Ժանեյրոյի Ռեգինա թատրոնում ։
1936-1938 թվականներին Էուժենիան եղել է Սան Պաուլոյի թատերական միության նախագահ (Casa dos Artista)։ Նա ընտրվել է նոր ժամկետով 1939 թվականի փետրվարին, սակայն Ֆիլինտո Մյուլլերը խանգարել է նրան ստանձնել պաշտոնը՝ բողոք ներկայացնելով Աշխատանքի և զբաղվածության նախարարություն, որ նա «կոմունիստ է և գրանցված է ոստիկանության անվտանգության և սոցիալական քաղաքականության վարչությունում»։ Նախարար Վալդեմար Ֆալկանի հրամանով ընտրությունների արդյունքները չեղյալ են հայտարարվել։ Նա նույնիսկ առաջադրվել է Կոնգրեսի 1945 թվականի համընդհանուր ընտրություններում, բայց այդ ժամանակ ոչ մի կին չէր կարող ընտրվել, որը կներկայացներ կանանց շահերը 1946 թվականի Բրազիլիայի սահմանադրության մշակման ժամանակ ։
Մահ
1948 թվականի հունիսի 16-ին Էուժենիան տանը՝ Ռիո դե Ժանեյրոյում, թղթախաղի ժամանակ վատ է զգացել։ Նա մահացել է իր ննջարանում՝ երեխաների կողքին, կաթվածի հետևանքով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Բրազիլացի կին գրողներ Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ Կատեգորիա:Բրազիլացի կոմունիստներ Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Բրազիլացի թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:Կին լրագրողներ
Արամազդի լեռնանցք
Արամազդի լեռնանցք, լեռնանցք Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում՝ Բարգուշատի լեռնաշղթայում, այստեղով է անցնում Ողջի գետի հովիտը Գոբիսի շրջանի հետ կապող ամենակարճ ճանապարհը :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով
Կազալձուինյո
Կազալձուինյո (Casalzuigno), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզում՝ Վարեզե գավառում ։
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալերի կազմում է 1207 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 172 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 7 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 21030, հեռախոսային կոդ՝ 0332:
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
2017 թվականին մահացածների ցանկ
Այս ցանկը պարունակում է այն անձանց ցուցակը, որոնք (տես՝ Վիքիպեդիա:Նշանակալիություն (մարդիկ)), ովքեր մահացել են 2017 թվականին։
Մահվան պատճառը նշվում է միայն բացառիկ դեպքերում (սպանություն, ինքնասպանություն, ճանապարհատրանսպորտային պատահար կամ դժբախտ պատահար)։ Մնացած դեպքերում դա չի նշվում։
Տվյալները ընթացիկ ամսվա ցանկին փոխանցվում են յուրաքանչյուր հաջորդ ամսվա 7-րդ օրը։
Տես նաև՝ «2017 թվականի մահեր» կատեգորիան։
Վիխվոստով
Վիխվոստով (Вихвостів), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Գորոդնյայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Վիխվոստով գյուղում բնակվում էր 864 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 142,57 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Գորոդնյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Զոնջիկ
Զոնջիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վետլիցի
Վետլիցի (Ветлицы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 1 մարդ։
Գտնվում է շրջանի հյուսիսային մասում՝ Յարցևոյից 31 կմ հյուսիս-արևելք, M1 Բելառուս մայրուղուց 28 կմ հյուսիս, Վոպ գետի ափին։ Գյուղից 29 կմ հարավ գտնվում է Մոսկվա-Մինսկ գծի Սվիշչևո երկաթուղային կայարանը։
Պատմություն
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ՝ 1941 թվականի հուլիսին, գյուղը գրավել են նացիստական զորքերը, ազատագրվել է 1943 թվականի սեպտեմբերին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Յարցևսկի շրջանի բնակավայրեր
Յուրվիլ (Կալվադոսի գավառ)
Յուրվիլ (Urville), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 623 մարդ, բնակչության խտությունը` 103.49 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.02 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 195 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 19 կմ հարավ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 320 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 233-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 87։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,8 %։ 233 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 218 անձ (110 տղամարդ և 108 կին)։ Գործազուրկ են եղել 15 անձ (6 տղամարդ և 9 կին)։ 87 անաշխատունակներից 28-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 42-ը` թոշակառուներ, իսկ 17-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կարեն Պապոյան
Կարեն Հովհաննեսի Պապոյան, ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ Կոտայքի մարզպետի տեղակալ (2014-2015)։
Աշխատանքային գործունեությունը
Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։ Հայաստանի հանրապետական կուսակցության անդամ է։
Լիճ (Կամախի գավառ)
Լիճ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում ։
Կարեն Պապոյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ պետական գործիչներ Կատեգորիա:1978 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ
Լիճ (Կամախի գավառ)
Բնակչություն
XX դարի սկզբին թրքաբնակ էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քեմահի շրջանի համայնքներ
Օրլինգա (գյուղ, Ուստ-Կուտսկի շրջան)
Օրլինգա (Орлинга), գյուղ Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Ուստ-Կուտսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 64 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Իրկուտսկի մարզի Ուստ-Կուտսկի շրջանի բնակավայրեր
(7151) 1971 SX3
(7151) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1971 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Կառլոս Տոռեսի կողմից Սեռո Էլ Ռոբլեում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,606108 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3203 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8919 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1536,69 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,234269 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,61° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1971 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլոս Տոռեսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ավխորկնի
Ավխորըկ, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Տավրոս լեռնահամակարգում, Սասունում, Տալվորիկի գավառակի մոտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բաթմանի մարզի լեռներ
Վետլուժսկի (քաղաքատիպ ավան, Շարյա քաղաքային օկրուգ)
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12224 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կոստրոմայի մարզի Շարյա քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Ավրեմիտ
Ավրեմիտ, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, նրա կենտրոնական հատվածում՝ Բորչալուի շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Gobioninae
Gobioninae, եվրասիական ծածանազգիների մոնոֆիլետիկ ենթաընտանիք։ Տեսակներով հարուստ այս ենթաընտանքը բաժանվում է 5 տրիբաների՝ Gobionini, Pseudogobionini, Hemibarbini, Coreiini, և Sarcocheilichthyini։
Նկարագրություն
Ծամելու տարբեր գործողություններին հարմարվելու համար Gobioninae-ի ներկայացուցիչների մոտ առաջացել են ըմպանի ոսկորների և ատամների տարբեր տեսակներ․ ոմանք ունեն ըմպանային միջանկյալ ոսկորներ՝ ատամների տարբեր շարքերով (կոնաձև, սեղմված և կոպիտ սեղմված), մյուսներն ունեն ըմպանի լայն ոսկորներ՝ մեկ շարք հիմնական ատամներով ։ Որոշ Gobioninae-ներ ունեն նեղ ըմպանային ոսկորներ՝ մեկ շարք ծայրահեղ սեղմված ատամներով ։
Ցեղեր
Ըստ Fishbase-ի՝ այս ցեղերը ներառված են Gobioninae ենթաընտանիքում ․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծածանազգիներ
Խանգեղ
Խանգեղ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Կամախի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Զորմարա
Զորմարա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տորֆավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Գեղարքունիքի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Գեղարքունիքի մարզի Տորֆավան գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 20 հուշարձան (5 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի հուշարձանների ցանկեր
Սիլվեստրովսկոե
Սիլվեստրովսկոե (Сільвестрівське), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Նովայա Օդեսայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1815 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սիլվեստրովսկոե գյուղում բնակվում էր 42 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,248 կմ²։
Սիրիական անապատ
Սիրիական անապատ (بادية الشام՝ Բադիաթ ալ-Շամ), անապատ Սիրիայի, Իրաքի, Հորդանանի և Սաուդյան Արաբիայի տարածքներում։ Հայտնի է նաև Սիրական տափաստան, Հորդանանյան տափաստան կամ Բադիա անվանումներով ։ Զբաղեցնում է Հորդանանի ամբողջ տարածքի մոտավորապես 85 և Սիրիայի՝ շուրջ 55 տոկոսը ։ Մակերևույթը քարքարոտ է, խճածածկ, տեղ-տեղ՝ կտրտված վադիներով (գետահովիտներով)   :Տարածը մոտ 1 միլիոն քառակուսի կիլոմետր է։ Ռելիեֆը հարթ մակերևույթով սարավանդ է, որն աստիճանաբար իջնում է (800—500 մ) դեպի հյուսիս-արևելք և սահմանափակվում Եփրատ գետի հովտով։ Հարավում սահմանակցում է Արաբական անապատին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրաքի անապատներ Կատեգորիա:Սիրիայի անապատներ Կատեգորիա:Հորդանանի անապատներ Կատեգորիա:Սաուդյան Արաբիայի անապատներ Կատեգորիա:Արևելյան Միջերկրական
Կոստանդին Ջուրսեկու
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռումինացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Բուխարեստի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքական գործիչներ
Կատալոնաֆոբիա
Կատալոնաֆոբիան թշնամական, արհամարհական և ոչ համակրելի վերաբերմունք է կատալոնական էթնիկական խմբի, կատալոնական լեզվի և մշակույթի նկատմամբ։ Պատմական պատճառներով այն սովորաբար հայտնվում է Իսպանիայում։
Պատմություն
1482 Վալենսիայի Աստվածաշնչի ճնշումը և այրումը սկսվում է, ուստի դրա գոյությունը տարիներ շարունակ կասկածի տակ է դրվում։
Ֆիլիպ V- ի նոր հրամանագրի համաձայն, որը վերացրեց Կատալոնիայի օրենքներն ու հաստատությունները հաջորդական պատերազմից, որը ավարտվեց 1714-ին, կատալոնացիների լեզվի և մշակույթի մարգինալացումը աստիճանաբար ավելացավ հօգուտ կաստիլացիների ։ Բույսի նոր հրամանագիրը թագավորական միջոցառում էր, որը նպատակ ուներ ճնշել նրանց, ովքեր ժառանգության պատերազմում պարտված էին, և որ դա նախաձեռնում էր Իսպանիայի կենտրոնացված պետության ստեղծում ՝ Կաստիլիայի օրենքներին համապատասխան, օրինական և առաջին անգամ հիմնել Իսպանիայի Թագավորությունը. Այս կենտրոնացվածությունը բավականին ժամանակ տևեց XIX դարի և քսաներորդ դարերի սկզբին ՝ հասնելով առավելագույն մակարդակների Ֆրանկոյի և Սպիտակ տեռորի բռնապետության ժամանակ ։
Կատեգորիա:Ազգատյացություն Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքականություն
Ֆրիդա Բրաուն
Ֆրիդա Ետտա Բրաուն (Freda Yetta Brown, ծննդյան անունը՝ Լյուիս, Lewis, ), ավստրալացի քաղաքական ակտիվիստ, եղել է Ավստրալիայի կոմունիստական ​​կուսակցության անդամ։ Բրաունը միակ ավստրալուհին է, ով ստացել է խաղաղության Լենինյան մրցանակ, որը նրան շնորհվել է 1977-1978 թվականներին։ Նրա դուստրը՝ Լի Ռիանոն, եղել է Կանաչների կուսակցության անդամ Ավստրալիայի Սենատում և Նոր Հարավային Ուելսի օրենսդրական խորհրդում։
Կենսագրություն
Ֆրիդա Բրաունը ծնվել է Սիդնեյում։ 1936 թվականին ընդունվել է Ավստրալիայի կոմունիստական ​​կուսակցության շարքերը։ Նախքան Radio Times-ի լրագրող դառնալը, աշխատել է ցուցանակների արտադրության ընտանեկան բիզնեսում, այնուհետև՝ կոմունիստների հետ կապված տարբեր արհմիութենական թերթերում։ 1943 թվականին ամուսնացել է Ավստրալիայի կոմունիստական ​​շարժման առաջնորդ Բիլ Բրաունի հետ ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Ֆրիդա Բրաունը ընդունվել է տնային տնտեսուհիների նոր ասոցիացիա, որը հետագայում դարձել է Ավստրալիայի կանանց միություն՝ Կոմունիստական ​​ճակատ, ի վերջո դառնալով նրա նախագահը։ Նա առանցքային դեր է խաղացել 1975 թվականին ՄԱԿ-ի՝ Կանանց միջազգային տարվա տոնակատարության կազմակերպման գործում։ Բրաունն աշխատել է Կանանց միջազգային դեմոկրատական ֆեդերացիայում և 1975 թվականին Արևելյան Բեռլինում ընտրվել է կոնգրեսի նախագահ։ Այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1989 թվականը, երբ Արևելյան Եվրոպայում սոցիալիստական ​​վարչակարգի անկման պայմաններում ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից։
1968-1972 թվականներին Բրաունը եղել է Ավստրալիայի կոմունիստական ​​կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի անդամ ։
1971 թվականին նրա ամուսինը՝ Բիլը, հեռացվել է Կոմունիստական ​​կուսակցությունից և դատապարտվել, մի խմբակցության անդամ լինելու համար, որը հավատարիմ է մնացել ԽՍՀՄ-ին 1968 թվականին Չեխոսլովակիա ներխուժումից հետո։ Դրանից հետո Բիլն ու Ֆրիդան միացել են Սոցիալիստական ​​կուսակցությանը՝ կողմնորոշվելով դեպի Խորհրդային Միություն ։
Ֆրիդա Բրաունը եղել է «ավստրալիական կենսագրություն» հաղորդաշարի հերոսուհին, որը հեռարձակվել է 1996 թվականի նոյեմբերի 15-ին։ 2004 թվականի մարտի 8-ին՝ Կանանց միջազգային օրը, 85-ամյա Բրաունը մեծարանքի է արժանացել Հարավաֆրիկյան Հանրապետության կառավարության կողմից ապարտհեյդի դեմ կատարած աշխատանքի համար Յոհաննեսբուրգում տեղի ունեցած արարողության ժամանակ՝ նվիրված դրա ավարտի 10-ամյակին։ 1970-1980-ական թվականներին, երբ նա աշխատել է Կանանց միջազգային դեմոկրատական ֆեդերացիայում, սերտորեն համագործակցել է Աֆրիկյան ազգային կոնգրեսի կանանց կուսակցության հետ ։
Ֆրիդա Բրաունը մահացել է 2009 թվականի մայիսի 26-ին, 90 տարեկան հասակում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի կոմունիստներ Կատեգորիա:Ավստրալիացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչների ամուսիններ Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ
Սարդու
Սարդու, հայաբնակ գյուղ Իրանում, Ղարադաղ գավառում։ 20-րդ դարի սկզբին ունեցել է 216 հայ բնակիչ (44 տուն)։ Զբաղվում էին այգեգործությամբ, հացահատիկի տարբեր տեսակների մշակությամբ, անասնապահությամբ, արհեստներով,առևտրով։ Գյուղում կար եկեղեցի՝ կից դպրոցով։ Բնակիչները 1946 թվականին ներգաղթել են Խորհրդային Հայաստան։
Կատեգորիա:Իրանի գյուղեր
Revolution Radio
Revolution Radio, ամերիկյան Green Day ռոք խմբի տասներկուերորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Reprise Records լեյբլում ։ Սա խմբի առաջին ալբոմն է 2009 թվականից ի վեր 21st Century Breakdown ալբոմից հետո, որը ձայնագրվել է որպես տրիո, Ջեյսոն Ուայթի հետ, որը Green Day-ի լիիրավ անդամ է դարձել 2012 թվականին ։
Անձնակազմ
Green Day
Հավաստագրումներ
!scope="row"|Worldwide
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2016 ալբոմներ Կատեգորիա:Green Day ալբոմներ Կատեգորիա:Billboard 200 գլխավորած ալբոմներ
Առնուսար
Առնուսար, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Հայկական Տավրոսի արևելյան հատվածում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ
Վինսենթ Հուգո Բենդիքս
Վինսենթ Հուգո Բենդիքս (Vincent Hugo Bendix, ), ամերիկացի գյուտարար և արդյունաբերող։ Վինսենտ Բենդիքսը եղել է առաջամարտիկ ոչ միայն ավտոմոբիլների ոլորտում, այլ նաև` ավիացիոն արդյունաբերությունում 20-րդ դարի 20-ական և 30-ական թվականներին։ Նա նշանակալի ներդրում է ունեցել այդ արդյունաբերության զարգացման մեջ։
Կենսագրություն
Նա 1907 թվականին հիմնադրել է Bendix Corporation ավտոմոբիլային ընկերությունը։ Նա արտադրել է Բենդիքս Բագգիզ անունով ավտոմեքենան (Bendix Buggies): Արտադրելով 7000 ավտոմեքենա` ընկերությունը երկու տարի անց սնանկացել է, բայց 1910 թվականին Բենդիքսն ստեղծել և արտոնագրել է Բենդիքս շարժարքը, որը գործարկել է շարժիչը սոլենոիդի օգնությամբ։ Սոլենոիդը շարժում էր ալիքը, որի վրա էլ գտնվում էր սարքը։ Երբ շարժիչը շարժվում է միջին արագությամբ, ալիքը ավտոմատ հետ է քաշվում։ Այդ սարքը հնարավոր է դարձնում լայն կիրառել ավտոմեքենաներում էլեկտական ընթացաշարժիչը, իսկ հետո նաև` ավիացիոն և այլ շարժիչներում։
1923 թվականին Բենդիքսը հիմնադրել է Արգելակային Բենդիքս ընկերությունը (Bendix Brake Company), ինչը պահանջում էր արտոնագրի իրավունք ստանալ ֆրանսիացի ինժեներ Անրի Պերոյի` արգելակային ագուցարանի և թմբուկների ծրագրի համար։ Բենդիքսը նաև մասնկացել է Բենդիքս ավիացիոն ընկերության հիմնադրմանը 1929 թվականին, հիմնադրել է Անդրմայրցամաքային Բենդիքս ավիամրցավազքը 1931 թվականին։ 1942 թվականին նաև հիմնադրել է Bendix Helicopters, Inc.-ը` ուղղաթիռների արտադրման համար։ Bendix Aviation և Bendix Brake ավելի ուշ վերանվանվել են Բենդիքս ընկերություն։
Թաղվել է Չիկագոյի Գրեյսլենդ գերեզմանատանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ
Արտարգանդային հղիություն
Ռիսկային գործոնների ազդեցության նվազեցումը՝ խլամիդիոզի ժամանակին հայտնաբերումը և բուժումը, օգնում է կանխել արտարգանդային հղիության զարգացումը ։ Արտարգանդային հղիությունը հնարավոր է բուժել դեղորայքային և վիրահատական մեթոդներով ։ Վիրահատական մեթոդը կիրառվում է, երբ առկա է ֆետալ սրտի աշխատանք, փողը պատռվել է կամ հիվանդի վիճակը կայուն չէ ։ Վիրահատությունը կատարվում կամ լապարոսկոպիկ, կամ լապարոտոմիկ (որովայնահատման) եղանակներով ։ Բուժման առկայության պայմաններում ելքը բարենպաստ է ։
Զարգացած երկրներում հանդիպման հաճախականությունը կազմում է կենդանածինների 1-2%-ը, սակայն անպտղության բուժման հորմոնային պրեպարատների կիրառման հետևանքով, կարող է հասնել մինչև 4% ։ Հանդիսանում է հղիության առաջին եռամսյակի ընթացքում, կանանց մահվան գլխավոր պատճառներից մեկը ։ Զարգացած երկրներում ելքն ավելի բարենպաստ է ։ Մահվան ռիսկն այնտեղ կազմում է 0.1-0.3%, իսկ զարգացող երկրներում այս ցուցանիշը 1-3% է ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Արտարգանդային հղիությանը բնորոշ են որովայնի ստորին հատվածում (աջ կամ ձախ կողմում) կծկումային ցավեր։ Հաճախ նկատվում է արյունային արտադրություն, որը, որպես կանոն, ի հայտ է գալիս դաշտանի կարճատև բացակայությունից հետո։ Մեծ մասամբ դաշտանային արյունը լինում է սակավ, մուգ գույնի, հազվադեպ առաջանում է արյունահոսություն։ Դաշտանն անկանոն է և երկարատև։ Նկատվում են նաև թուլություն, գլխապտույտ, ուշագնացություն։ Արգանդափողի պատռվածքի (փողային հղիություն) ժամանակ որովայնի ստորին հատվածում առաջանում են ուժեղ ցավեր, որոնք ճառագայթվում են դեպի ուղիղ աղիք։ Բնորոշ է մաշկի գունատությունը, արտահայտված թուլությունը։ Նշված ախտանշանների ի հայտ գալու դեպքում հարկավոր է անմիջապես դիմել բժշկի։
Արտարգանդային հղիությամբ կանանց 10%-ի շրջանում ախտանիշները կարող են բացակայել ։ Հաճախ ախտանիշները ոչ սպեցիֆիկ են լինում և կարող են նմանվել միզասեռական և ստամոքսաղիքային հիվանդություններին, օրինակ՝ ապենդիցիտին, սալպինգիտին, դեղին մարմնիկի կիստայի պատռվածքին, վիժմանը, ձվարանի ոլորմանը կամ միզուղիների վարակին ։ Կլինիկական պատկերը զարգանում է, երբ հղիությունը դառնում է 4-8 շաբաթական, հաշված վերջին նորմալ դաշտանային ցիկլի առաջին օրվանից։
Ախտանիշները ներառում են նաև բարձր hCG, հեշտոցային արյունահոսություն (փոփոխվող քանակությամբ), ցավեր որովայնի ստորին շրջանում, ցավեր կոնքի շրջանում, արգանդի լարված պարանոց, ադնեքսալ զանգված կամ հավելումների լարվածություն ։ HCG չափման և ուլտրաձայնային հետազոտության բացակայության պայմաններում արտարգանդային հղիությունը սխալմամբ կարող է ախտորոշվել որպես վիժում ։ Սրտխառնոցը, փսխումը և փորլուծությունը հազվադեպ են հանդիպում ։
Պատռումը կարող է հանգեցնել որովայնի փքվածության, լարվածության, պերիտոնիզմի և հիպովոլեմիկ շոկի ։ Կինը կարող է լինել չափից ավելի շարժուն, ինչը կհանգեցնի ներկոնքային արյունահոսքի նվազեցման, որը կբերի այտուցների և լրացուցիչ ցավերի ։
Պատճառներ
Ռիսկային գործոններն են ՝
Հղիության դեղորայքային ընդհատումը հանդես չի գալիս որպես ռիսկային գործոն ։
Փողի վնասում
Արգանդափողում զարգացող հղիությունը կոչվում է փողային հղիություն։ Փողի ներքին մակերեսը պատված է թարթչավոր էպիթելով, որը ապահովում է բեղմնավորված ձվաբջջի տեղափոխումը ձվարանից արգանդի խոռոչ։ Ծխելը բերում է թարթչավոր էպիթելի վնասման, երկարում է ձվաբջջի տեղափոխումը և փողում ամրանալու հավանականությունը մեծանում է։ Դա է պատճառը, որ ծխող կանանց շրջանում փողային հղիությունն ավելի հաճախ է հանդիպում ։
Փողերի կապումը, դրանց դարձելի ստերիլիզացիան կարող են հրահրել արտարգանդային հղիություն։ Առավել ինվազիվ մեթոդների կիրառման դեպքում (փողային կատետր, փողի մասնակի հեռացում) ռիսկն ավելի բարձր է, քան քիչ ինվազիվ միջամտությունների (փողերի կլիպավորում) ժամանակ ։
Այլ
Որոշ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ արտարգանդային հղիությունը ավելի շատ հանդիպում է բարձր տարիքային խմբում։ Տարիքը չի համարվում բացարձակ ռիսկային գործոն, սակայն այն կարող է ազդակ լինել այլ գործոնների զարգացման համար ։ Արտարգանդային հղիության զարգացման համար գործոն է նաև հեշտոցային հոգնաները ։ Ներարգանդային կյանքում, դիէթիլստիլբեստրոլի ազդեցությանը ենթարկված կանանց մոտ, արտարգանդային հղիության զարգացան ռիսկը նույնպես բարձր է ։ Բացատրվում է նրանով, որ ազոտի օքսիդի ախտաբանական գերարտադրության հետևանքով նվազում է արգանդափողերը պատող թարթչային էպիթելի մակերեսը, որը բերում է ձվաբջջի տեղափողման խանգարման ։
Ախտորոշում
Բոլոր այն կանանց շրջանում, ովքեր ունեն որովայնային ցավեր, հեշտոցից արյունային արտադրություն և հղիության թեստի դրական արդյունք, պետք է հետազոտվեն՝ բացառելու արտարգանդային հղիությունը ։ Ճիշտ ախտորոշելու համար գլխավոր պայմաններից է ռիսկի գործոնների բացահայտումը և ելնելով այդ ամենից` հղիության տեղակայման որոշումը ։
Ներհեշտոցային ուլտրաձայնային հետազոտություն
Այս հետազոտությամբ արգանդափողում պտղապարկի և ֆետալ սրտի հայտնաբերումը բավականին սպեցիֆիկ (յուրահատուկ) ախտորոշիչ չափանիշ է։ Ներհեշտոցային ՈՒՁՀ-ի արտարգանդային հղիությունը ախտորոշելու սենսիտիվությունը (զգայունությունը) կազմում է շուրջ 90% ։ Հետազոտությամբ երևում է ադնեքսալ զանգված, որը շարժվում է ձվարաններից անկախ։ Դեպքերի 60%-ի ժամանակ դա ոչ համասեռ կամ կիստայաձև զանգված է («կաթիլի նշան»)։ Սովորաբար զանգվածը գնդաձև է, սակայն հեմատոսալպինգսի առկայության ժամանակ կարող լինել փողաձև։ Այս նշանի ախտորոշիչ սենսիտիվությունը կազմում է 84%, իսկ սպեցիֆիկությունը 99% ։ Դրական կանխատեսիչ արժեքը (positive predictive value) կազմում է 96%, բացասական կանխատեսիչը (negative predictive value)՝ 95% : Արգանդի խոռոչից դուրս գտնվող, դատարկ պտղապարկը ("օղաբլիթի" նշան) հանդիպում է դեպքերի 20%-ի ժամանակ ։ Եվս 20%-ի ժամանակ պտղապարկը հանդես է գալիս դեղնուցապարկի և/կամ էմբրիոնի հետ միասին ։ Սրտի աշխատանքի առկայության ժամանակ, երբեմն անվանում են "կենսունակ արտարգանդային" :
Հղիության դրական թեստի և ներարգանդային հղիության նշաների բացակայությունը դեռ չի հաստատում ախտորոշումը։ Հնարավոր է լինի հղիության հետերոտոպիկ տեղակայում կամ «կեղծ պարկ»։ Սա հանդիպում է կանանց մինչև 20%-ի շրջանում ։
Անէխոգեն հեղուկի հայտնաբերումը Դուգլասյան տարածությունում (արգանդ-ուղիղաղիքային ծոց) հնարավոր է և՛ նորմալ, և՛ արտարգանդային հղիության ժամանակ ։ Էխոգեն հեղուկի հայտնաբերումը դեպքերի 28-56%-ի ժամանակ վկայում է հեմատոպերիտոնեումի (արյունահոսություն որովայնի խոռոչում) մասին ։ Արյունահոսությունը ոչ միշտ է լինում արգանդափողի պատռման հետևանք և երբեմն հանդիպում է արգանդափողի դիստալ հատվածի վնասման և փողային վիժման ժամանակ ։ Ծանր արյունահոսության նշան է արյան առկայությունը լյարդաերիկամային ծոցում և ենթալյարդային տարածությունում ։
Դոպլեր հետազոտությունը որևէ ախտորոշիչ նշանակություն չունի արտարգանդային հղիության ժամանակ ։
ՈՒՁՀ և β-hCG
Արտարգանդային հղիության ախտորոշմանը օգնում է մարդու խորիոնային գոնադոտրոպինի (β-hCG) չափումը։ β-hCG-ի 1500 ՄԻ/մլ և ավելի քանակը, ՈԻՁՀ-ով արգանդի խոռոչում հղիություն չհայտնաբերելը կարող է վկայել արտարգանդային տաղակայման մասին կամ նշանակել, որ հղիությունը դեռ շատ փոքր է ՈՒՁՀ-ով երևալու համար։ β-hCG-ի բացարձակ քանակի և 48 ժամ հետո նրա քանակի հարաբերակցությունը հանդիսանում է ավելի զգայուն չափանիշ և հաշվում են հետևալ կերպ՝ :
Ախտորոշման այլ մեթոդներ
Սուր որովայնի, հիպովոլեմիկ շոկի նշանների առկայության պայմաններում ախտորոշման համար կարող են կիրառվել նաև լապարոսկոպիա և լապարոտոմիա ,: Փողաին վիժման կամ փողի պատռվածքի ժամանակ դժվար է լինում հայտնաբերել պտղապարկը։
Կուլդոցենտեզը հեշտոցի հետին կամարից Դուգլասյան տարածությունում եղած հեղուկի պունկցիան է (արտածծումը)։ Կատարվում է հազվադեպ և օգտագործվում է որովայնի խոռոչում գտնվող ազատ հեղուկի բնույթը ճշտելու նպատակով։ Արյան առկայությունը դեռ չի հաստատում արտարգանդային հղիության կասկածը։
Փողային հղիություն
Արտարգանդային հղիությունների մեծամասնությունը զարգանում է արգանդափողում՝ տեղակալվելով ֆիմբրիալ (5%), ամպուլյար (80%), իստմիկ(12%), կորնուալ և ինտերստիցիալ (2%) հատվածներում ։ Մահացությունը ամենաբարձրն է, երբ իմպլատացիան տեղի է ունեցել իստմիկ կամ ինտերստիցիալ հատվածներում, ինչը կապված է տվյալ հատվածների լավ արյունամատակարարման հետ, որը հանգեցնում է ծավալուն արյունահոսության։
Ոչ փողային հղիություն
Արտարգանդայինների մինչև 2%-ի դեպքում բեղմնավորված ձվաբջջի ամրացումը տեղի է ունենում ձվարանի վրա, որովայնի խոռոչում կամ արգանդի վզիկի վրա:Վզիկային հղիությունը լավ երևում է ՈՒՁՀ-ով, իսկ ձվարանայինը փողայինից տարբերակելու համար օգտագործվում են Սպիգելբերգյան չափանիշները (Spiegelberg criteria):
Որովայնային հղիության ժամանակ, խիստ հազվադեպ, հնարավոր է կենդանի պտղի զարգացում։ Դա հանրավոր է, երբ իմպլանտացիան տեղի է ունեցել որովայնի խոռոչի լավ արյունամատակարարվող հատվածներում, օրինակ՝ աղիների միջընդերքի վրա։ Սակայն այլ շրջաններում (երիկամային, լյարդային զարկերակ, որովայնային աորտա) տեղակայվելու դեպքում մեծանում է մահացություը, կապված վիրահատության ժամանակ անսպասելի սկսված ծավալուն արյունահոսության հետ ։
Հետերոտոպիկ հղիություն
Հազվադեպ հանդիպում են դեպքեր, երբ կնոջ օրգանիզմում զուգահեռ զարգանում են 2 ձվաբջջիջներ և միաժամանակ բեղմնավորվում ։ Երբեմն բեղմնավորված ձվաբջիջներց մեկը ամրանում է արգանդի խոռոչում, իսկ մյուսը՝ խոռոչից դուրս։ Սովորաբար այս դեպքում արտարգանդային հղիությունը ավելի շուտ է ախտորոշվում, քան ներարգանդայինը, ինչը պայմանավորված է արտահայտված ախտանիշներով։ Հղիությունը կարելի է պահպանել, եթե արտարգանդայինը շուտ է ախտորոշվել և հաջողությամբ հեռացվել է։ HCG-ի մակարդակի շարունակական բարձրացումը վկայում է, որ ներարգանդային հղիությունը շարունակում է զարգանալ և հետագայում դառնում է տեսանելի ՈՒՁՀ-ի համար։
Վերջին շրջանում դիտվում է հետերոտոպիկ հղիության դեպքերի աճ, ինչը պայմանավորված է IVF (in vitro fertilisation, ЭКО-Экстракорпоральное оплодотворение ) կիրառման հաճախականացմամբ։ Արգանդում գտնվող պտղի կենդանի մնալու հավանականությունը կազմում է 70% ։
Պերսիստենտ արտարգանդային հղիություն
Արտարգանդային հղիության պերսիստենտությունն առաջանում է, երբ հղիության վիրահատական հեռացումից հետո մնում է տրոֆոբլաստային հյուսվածք։ Հետագայում դա բերում է hCG-ի մակարդակի բարձրացման և կլինիկական ախտանիշների կրկնության ։ ժամանակին հայտնաբերելու համար, վիրահատությունից հետո հիվանդի մոտ պարբերաբար պետք է որոշվի hCG-ի մակարդակը արյան մեջ։ Կանխելու համար ցուցված է մետոտրեքսատ։
Անհայտ տեղակայման հղիություն
«Անհայտ տեղակայման հղիություն» տերմինը գործածվում է, երբ ներհեշտոցային ԳՁՀ-ով պտղաձուն չի հայտնաբերվել, բայց հղիության թեստը դրական է ։ Իրական պատկերը կարող է լինել զարգացող ներարգանդային հղիություն, ընդհատված հղիություն, արտարգանդային և ավելի հազվադեպ պերսիստենտ արտարգանդային հղիություն ։
ԱՏՀ-ի ժամանակ hCG-ի մակարդակի սպոնտան իջեցում չի դիտվում, ԳՁՀ-ով հղիության տեղակայման վայրը չի հայտնաբերվում ։ Պահպանվող ԱՀՏ-ն ամենայն հավանականությամբ լինում է կա՛մ չարտապատկերված փոքր արտարգանդային հղիություն, կա՛մ տրոֆոբլաստների կանգ արգանդափողում ։ Բուժումը սկսում են միայն այն ժամանակ, երբ ներարգանդային պոտենցիալ կենսունակ հղիությունը բացառվում է ։
Տարբերակիչ ախտորոշում
Այլ հիվանդություններ, որոնց ախտանիշները նման են՝
Բուժում
Բուժումը իրականացվում է դեղորայքային կամ վիրահատության միջոցով։
Վարում
Արտարգանդային հղիության կասկածով բոլոր կանանց մոտ պետք է որոշվի hCG-ի մակարդակը արյան մեջ և կատարվի ՈՒՁՀ ։ Ցածր ռիսկային խմբում գտնվող կանայք պետք է հսկվեն ևս 2 շաբաթ ։ Բարձր ռիսկային խումբը պետք է անցնի hCG-ի 48 ժամյա թեստ ախտորոշման հաստատման համար ։
Դեղորայքային
Երբ ժամկետը փոքր է և բարդություններ դեռ չեն զարգացել, մետոտրեքսատը նախընտրելի է արտարգանդային հղիության բուժման համարt : Դրա օգտագործումը բերում է էմբրիոնի աճի դանդաղեցման, զարգացման հապաղման և ի վերջո հետներծծման ։ Օգտագործման հակացուցումներն են՝ լյարդի, երիկամների կամ արյան հիվանդություններ, էմբրիոնի մեծ չափեր > 3.5 սմ։
Մետոտրեքսատը կարող է բերել չնկատված նորմալ հղիության ընդհատման կամ պտղի մոտ ծանր արատների հետզարգացման ։ Պետք է նշանակվի միայն hCG-ի 48 ժամյա որոշումից հետո, երբ մակարդակը չի բարձրացել ավելի քան 35% ։
Վիրահատական
Արյունահոսության առկայության ժամանակ, ցուցված է անհապաղ վիրահատություն։ Կատարվում է լապարոտոմիայի կամ լապարոսկոպիայի միջոցով։ Վիրահատության մեթոդի ընտրությունը կախված է հիվանդի վիճակից։ Եթե վիճակը կայուն է, չկան արյունահոսության նշաններ կատարվում է լապարոսկոպիա ։ Ծանր արյունահոսության ժամանակ գերադասելի է լապարոտոմիան, որպեսզի ապահովվի վիրահատական դաշտի առավելագույն տեսանելիություն։ Կատարում են կա՛մ փողի հատում, պտղապարկի հեռացում,կա՛մ ախտահարված արգանդափողի և պտղապարկի միաժամանակյա հեռացում։ Վերջինս գերադասելի է, քանի որ փոքրանում է ռեցիդիվների (կրկնությունների) և բարդությունների հավանականությունը ։
Ծանր արյունահոսության ժամանակ կարելի է կատարել աուտոտրանսֆուզիա ։
Կանխատեսում
Արտարգանդային հղիության ժամանակ ճիշտ բուժում ստանալուց հետո մայրական մահերի թիվը շատ քիչ է, սակայն գրեթե բոլոր պտուղները վիրահատվում և հեռացվում են կամ ընդատվում։ Բրիտանիայում 2003-2005 թվականներն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել է 32,100 արտարգանդային հղիության դեպք և 10 մայրական մահ ։
Զարգացող երկրներում, մասնավորապես Աֆրիկայում, մայրական մահերի քանակը չափազանց շատ է, իսկ արտարգանդային հղիությունը համարվում է մահվան գլխավոր պատճառներից մեկը։
Երկրորդ անգամ արտարգանդային հղիություն զարգանալու հավանականությունը միևնույն կնոջ մոտ կազմում է 10% ։
Ազդեցությունը պտղաբերության վրա
Պտղաբերության վրա ազդեցությունը կախած է մի քանի գործոններից, գլխավորապես անպտղության առաջնային պատճառից ։ Բուժման մեթոդը էական նշանակություն չունի պտղաբերության վրա։ 2013 թվականին, ռանդոմիզացված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ արտարգանդային հղիություն ունեցած և բուժում ստացած կանանց մոտ, մինչև 2 տարի հետո ներարգանդային հղիությունների քանակը կազմել է ըստ բուժման տեսակի՝ արմատական վիրահատության ժամանակ 64%, դեղորայքային բուժման ժամանակ՝ 67%, իսկ կոմբինացված բուժման ժամանակ 70% ։ Բուժումից 2 տարի անց այս ցուցանիշները հասնում են մինչև 90% ։
Ձվարանային հղիությունից հետո անպտղության կամ արտարգանդային հղիության կրկնության հավանականությունը ցածր է ։
Համաճարակաբանություն
Զարգացած երկրներում արտարգանդային հղիությունը կազմում է կենդանի ծնունդների 1-2%-ը։ Վերարտադրողականության վերականգնման մեթոդների զարգացման հետ զուգահեր, այս ցուցանիշը հասնում է 4%-ի ։ Դեպքերի 93-97%-ը տեղակայվում է արգանդափողում ։ 13%-ը տեղակայվում է իսթմիկ հատվածում, 75%-ը ամպուլայում, 12%-ը ֆիմբրիաներում ։ Կազմում է մայրական մահերի 6%-ը ։
Հասարակություն և մշակույթ
Կաթոլիկ եկեղեցում բուժման վերաբերյալ կան որոշակի հակասություններ։ Բարոյագետների զգալի մասը համարում են, որ մետոտրեքատը և արգանդափողերի հեռացումը «բարոյապես թույլատրելի» չեն, քանի որ դրանք ոչնչացնում են սաղմը։ Սակայն լինում են դեպքեր, կապված մոր առողջության հետ, երբ էմբրիոնի հեռացումը համարում են թույլատելի ։
Պտղի ծնունդ
1999թ.-ի հուլիսին Յուտա նահանգի Օգդեն քաղաքում Լորի Դալտոնը, կեսարյան հատման օգնությամբ աղջիկ է ունեցել ։ Վիրահատությունն ընթացել է բարդություններով, ուղեկցվելով ծանր արյունահոսությամբ ։
1999թ.-ի սեպտեմբերին ազգությամբ անգլիացի Ջեյն Ինգմանը (32 տարեկան) կյանք է տվել եռյակի՝ Օլիվիային, Մարիին և Ռոնանին։ Երեքն էլ կենդանի են մնացել ։
2008-ի մայիսին, ավստրալիացի Մեերա Թանգարաջը (34 տարեկան) կյանք է տվել Դուրգային, կրկին կեսարյան հատման օգնությամբ։ 38 շաբաթական հղիությունը, որը զարգացել էր փողերում, ընթացել էր առանց բարդությունների։ Երեխան ծնվել էր 2.8 կգ քաշով ։
Այլ կենդանիների շրջանում
Արտարգանդային հղիությունը հանդիպում է շատ կաթնասունների մոտ։ Բերված են ոչխարի կեսարյան հատման նկարները՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հղիություն Կատեգորիա:Անհետաձգելի բուժօգնություն Կատեգորիա:Սուր ցավեր
Արթվա Սուլի Սերայի
Արթվա Սուլի Սերայի, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, Թոկատի շրջանում։ Հիշատակված է «Հայրենիքի ձայնում» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վետկի (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)
Վետկի (Ветки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի բնակավայրեր
Կրեսկոգրաֆը
Կրեսկոգրաֆը բույսերի աճը չափելու սարք է։ Այն հայտնագործվել է 20-րդ դարի սկզբին պրն. Ջագադիշ Չանդրա Բոուզեի կողմից։
Bose crescograph-ը օգտագործում է մի քանի ժամացույցի շարժանիվներ և ապակի՝ բույսի ծայրի (կամ նրա արմատների) շարժումը գրանցելու համար։ Այն կարողացել է ձայնագրել մինչև 10000 անգամ խոշորացումներ երկու տարբեր լծակների միջոցով։ Մի լծակը արձանագրում  է 100 անգամ մեծացում, մինչդեռ մյուս լծակը տվյալ պատկերը գրանցում է մյուս 100 մեծացումները։
Այն կարող է գրանցել բույսերի աճը՝ մեծացնելով փոքր շարժումը մինչև 10,000,000 անգամ։ Այս մեքենան շատ զգայուն է; Բոուզը Կրեսկոգրաֆի սեղանի ոտքերը,  ծածկել է հնդկական ռետինե սպունգներով։ Սա կանխում էր ցանկացած թրթռում, որը կարող էր ազդել արդյունքների վրա։
Դրոյի փողոց (Երևան)
Դրոյի փողոց, փողոց Երևանի Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանում։ Անվանակոչվել է Առաջին հանրապետության ռազմական նախարար, Առաջին հանրապետության հիմնադիրներից մեկի՝ Դրաստամատ Կանայանի (Դրոյի) պատվին։
Տվյալներ
Դրոյի փողոցն սկսվում է Դավիթ Անհաղթի փողոցից, հատում Ավետիս Ահարոնյան, Պարույր Սևակի, Մինաս Ավետիսյան փողոցները և հասնում Հրազդան տանող երկաթուղի ։ Երկարությունը 1500 մետր է։
Խորհրդային տարիներին սկզբնապես կոչվել է Զեյթունի 5-րդ փողոց, այնուհետև վերանվանվել է Փարիզյան կոմունայի փողոց ։ Հայաստանի անկախացումից հետո ստացել է ներկայիս անվանումը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Անդրեյ Պլետնյով
Անդրեյ Վլադիմիրովիչ Պլետնյով (Андрей Владимирович Плетнёв, ), խորհրդային և ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։
Ակումբային
Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել հարազատ քաղաքում՝ « Զվեզդայում », հանդես է եկել « Դինամոյում » (1989), « Կիրովեցում »(1990-1991), « Լոկոմոտիվում » (1992): 1993-1994 թվականներին հանդես է եկել Տոլյատիի «Լադայում», անցկացրել է 9 խաղ բարձրագույն խմբում, աշնանը մեկնել Ուկրաինա, որտեղ Լուգանսկի «Զարյա»-ՄԱԼՍ-ի կազմում անցկացրել է 7 հանդիպում, խփել է 1 գոլ ։ 1995 թվականին վերադարձել է Սանկտ Պետերբուրգ և « Զենիթի » կազմում անցկացրել է 28 հանդիպում։ Տարվա վերջին վարձավճարով ուղարկվել է Իժևսկի «Գազովիկ Գազպրոմ», որի համար խաղացել է նաև 1997 թվականին։ Հաջորդ երկու տարին անցկացրել է Եկատերինբուրգի « Ուրալմաշում » (1998) և « Լադա-Սիմբիրսկում » (Դիմիտրովգրադ), որից հետո կրկին վերադարձել է Սանկտ Պետերբուրգ, որի թիմերում հանդես է եկել մինչև 2005 թվականը ԼՖԼ-ի երկրորդ դիվիզիոնում և մրցումներում՝ 2002 թվականին մասնակցելով Բելառուսի բարձրագույն լիգային Մինսկի « Տորպեդոյի » կազմում։
Մարզչային
Ունի մարզչական B-UEFA արտոնագիր։
2010-2015 թվականներին աշխատել է «Զենիթի» ակադեմիայում։
2016 թվականից «Զվեզդա» ՄՊՖԱ-ի գլխավոր մարզիչն է ։
Օրլինո
Օրլինո (Орлино), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 312 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Գատչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Զևինի Մեծ
Զևինի Մեծ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Անդրեյ Պլետնյով
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է։ Ունի չորս երեխա ։ Որդին՝ Դմիտրին, նույնպես ֆուտբոլիստ է։
Բարձրագույն կրթություն ունի, ավարտել է ՎՖԿՊԻ-ը «ֆուտբոլի մարզիչ» մասնագիտությամբ ։
Զևինի Մեծ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Անդրեյ Պլետնյով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զենիթի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ուրալմաշ ֆուտբոլիստներ
Դին Խուեդոն
Դին Խուեդոն (丁学东,, Չինաստան), China Investment Corporation-ի նախագահ և գործադիր տնօրեն։ Նախկինում Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում զբաղեցրել է մի քանի կառավարական պաշտոններ։