cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Boys Be
Կոմերցիոն հաջողություն
Ալբոմը վաճառել է 169 833 + պատճե Հարավային Կորեայում ։ Այս ցուցանիշը հասել է 2-րդ հորիզոնականի կորեական Gaon աղյուսակում և 1-ին տեղ 'Billboard համաշխարհային չարթում ու և խմբին թույլ է տվել մրցանակներ ստանալ Golden Disk Awards-ում, Seoul Music Awards-ում և Gaon Chart K-Pop Awards-ում :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարավկորեական ալբոմներ
Ցետինե
Ցետինե, Ցետինյե (, Cettigne), քաղաք Չեռնոգորիայում, համանուն մունիցիպալիտետի վարչական միավոր։ Չեռնոգորիայի պատմական և մշակութային մայրաքաղաք, երկրի նախագահի և Սերբ Ուղղափառ եկեղեցու Չեռնոգորիայի թեմի միտրոպոլիտի նստավայր։ Ըստ Չեռնոգորիայի Սահմանադրության երկրի մայրաքաղաքն է։
Արեվասար
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արցախի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Հադրութի շրջան
Ակների պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Ակներ գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 23 հուշարձան (13 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձանների ցանկեր
Կայունացնող ընտրություն
Կայունացնող ընտրություն, Բնական ընտրության հիմնական հետևանքներից մեկն է։ Կայունացնող ընտրությունը նախապատվությունը տալիս է միջանկյալ ֆենոտիպերային։ Այն որպես կանոն տեղի է ունենում համեմատաբար կայուն միջավայրերում, որտեղ պայմանները ձգտում են կրճատել ֆիզիկական բազմազանությունը։ Էվոլյուցիայի այս պահպանողականությունն աշխատում է ընտրություն կատարել ավելի ծայրահեղ ֆենոտիպերի դեմ։ Այն ոչնչացնում է պոպուլյացիայի ծայրահեղ ձևերը։ Հիմնական միտումը տեսակների բազմազանության կրճատումը և ստատուս քվոյի պահպանումն է։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Էվոլյուցիա Կատեգորիա:Էվոլյուցիոն կենսաբանություն
(7185) 1991 VN1
(7185) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի նոյեմբերի 4-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Օլդհեմ Աթլետիկ
Օլդհեմ Աթլետիկ (Oldham Athletic A.F.C.), անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Օլդհեմ քաղաքից։ Հիմնադրվել է 1895 թվականին։
Օլդհամ Աթլետիկ Կատեգորիա:Անգլիայի Պրեմիեր լիգայի ակումբներ
Յուրի Կովտուն
Յուրի Միխայլովիչ Կովտուն, խորհրդային և ռուս ֆուտբոլիստ, մարզիչ, հայտնի է դարձել Մոսկվայի «Դինամո» և «Սպարտակ» ակումբներում, ինչպես նաև Ռուսաստանի հավաքականում իր ելույթներով։
Ակումբային կարիերա
Առաջին քայլերը ֆուտբոլում սկսել է Պ. Կոտելնիկովի գլխավորությամբ Ազով քաղաքի 3-րդ ՕՌՄՄՊՄԴ-ում։ Ռոստովի սպորտինտերնատի սան է։ Կովտունն իր կարիերան սկսել է Ազովի «Լուչ» ակումբում 1988 թվականին։ Մեկ տարի անց Յուրին տեղափոխվել է Ռոստովի ՍԿԱ ակումբ, իսկ ևս 2 տարի անց՝ «Ռոստսելմաշ»։ 1992 թվականին Կովտունը օգնել է «Ռոստելսելմաշին» գրավել 8-րդ տեղը Ռուսաստանի առաջին առաջնությունում։ Ինքը Կովտունն անցկացրել է հաջող մրցաշրջան՝ արժանանալով մայրաքաղաքային երկու ակումբների «Դինամոյի» և «Սպարտակի» ուշադրությանը։
1993 թվականին Կովտունն ընտրել է «Դինամո» ակումբը, որտեղ նա մի քանի տարվա ընթացքում եղել է թիմի կարևորագույն խաղացող։
1999 թվականին տեղափոխվել է «Սպարտակ» ակումբ և նույնպես արագ իր տեղը գրավել թիմում։
2006 թվականին Կովտունը Մոսկվայի «Սպարտակ» ակումբի ղեկավարության հետ երկկողմանի համաձայնությամբ տեղափոխվել է Վլադիկավկազի «Սպարտակ» ակումբ, որտեղ դարձել է թիմի ավագ։ Այնտեղ էլ սկսել է 2007 թվականի մրցաշրջանն առաջին դիվիզիոնում։ Մայիսին ակումբի ղեկավարության հետ երկկողմանի համաձայնությամբ խզել է պայմանագիրը և հեռացել թիմից։
2007 թվականի դրությամբ Կովտունը եղել է Ռուսաստանի առաջնության ռեկորդակիր կարմիր և դեղին քարտերի թվով՝ 10 և 97 համապատասխանաբար։ Ընդհանուր առմանբ ամբողջ կարիերիայի ընթացքում Կովտունը տարբեր մրցաշարերում դաշտից հեռացվել է 14 անգամ և ստացել 141 նախազգուշացում։ Նրա ռեկորդը գերազանցել է Դեյվիդաս Շեմբերասը ։
2012 թվականին անցկացրել է յոթ խաղ սիրողական լիգայում («Չերնոզեմիե» տարածաշրջան) Տուլայի «Արսենալ» ակումբում ։
Ելույթները Ռուսաստանի հավաքականում
Ռուսաստանի հավաքականում անցկացրել է 50 խաղ, խփել է 2 գոլ և մեկ ինքնագոլ (1998 թվականի հոկտեմբերի 14-ին՝ Իսլանդիայի հավաքականի դեմ խաղի 89-րդ րոպեին)։ Մասնակցել է Ռուսաստան հավաքականի և ՖԻՖԱ հավաքականի խաղին, որ նվիրված էր ռուսական ֆուտբոլի 100 ամյակին։ Մասնակցել է 1996 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը (2 հանդիպում) և 2002 թվականի աշխարհի առաջնություն (3 հանդիպում)։
Պաշտոնական խաղերի արդյունքները՝ 50 խաղ/ 2 գոլ, 22 հաղթանակ, 12 ոչ-ոքի, 16 պարտություն
Մարզչական կարիերա
2007 թվականի ամռանը նշանակվել է «Ռուսաստանի ՆԳՆ» գլխավոր մարզիչ, որի հետ նույն թվականի օգոստոսին գրավել է չորրորդ տեղը ոստիկանների աշխարհի առաջնությունում, որ անցկացվել է Պրահայում, 2008 թվականի անցել է առաջին դիվիզիոն։
2015 թվականի օգոստոսի 12-ին երկամյա պայմանագիր է ստորագրել ՖԱԼ-ի «Տոսնո» ակումբի հեռ՝ դառնալով ավագ մարզիչ ։ 2016 թվականի հունիսի 3-ին խզել է պայմանագիրը երկկողմանի համաձայնությամբ։
2016 թվականի հունիսին դարձել է Յուրի Կալիտվինցևի օգնական «Դինամո» ակումբում ։ 2017 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Յուրի Կալիտվինցևի հետ միասին հեռացել է ակումբից ։
Ձեռքբերումներ
Որպես մարզիչ
Դինամո
Որպես խաղացող
Սպարտակ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ
Վերխնեգալեևո
Վերխնեգալեևո (Верхнегалеево, Үрге Ғәле), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիլաիրսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 119 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիլաիրսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալեքսանդր Դոնդուկով-Կորսակով
Ալեքսանդր Դոնդուկտով-Կորսակով, ռուս պետական և ռազմական գործիչ, իշխան, գեներալ-ադյուտանտ (1869), հեծելազորի գեներալ (1878)։
Ավարտել է Պետերբուրգի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը և անցել զինվորական ծառայության։ Մասնակցել է Շամիլի դեմ կռիվներին (1845-1851)։ Ղրիմի պատերազմում աչքի է ընկել Քյուրուկ-Դարայի ճակատամարտում (1854) և Կարսի գրավման (1855) ժամանակ։ 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմին մասնակցել է որպես կորպուսի հրամանատար։ 1878-1879 թվականներին եղել է ռուս, գերագույն կոմիսար և օկուպացիոն զորքերի Հրամանատար Բուլղարիայում։ Նրա մասնակցությամբ մշակված կանոնադրությունը հիմք է ծառայել բուլղարական առաջին, այսպես կոչված, Տիռնովյան սահմանադրության համար։ 1882-1890 թվականներին Դոնդուկտովը Կովկասի քաղաքացիական մասի կառավարչապետը և զորահրամանատարն էր։ Նա եղել է ցարիզմի հակաժողովրդական քաղաքականության ջատագովը։ Պայքար է ծավայել երկրամասի ժողովուրդների ազգային-ազատագրական շարժումների դեմ, խստացրել վարչական հսկողությունը մշակութային կազմակերպությունների նկատմամբ։ 1885 թվականին փակվեցին հայկական դպրոցները, որոնք, 1886 թվականին վերաբացվելուց հետո, ենթարկվեցին խիստ սահմանափակումների։ Դոնդուկտովը միաժամանակ ջանում էր Էջմիածնի կաթողիկոսությունը վերածել ցարիզմի քաղաքականության հնազանդ գործիքի։ 1890 թվականից Պետական խորհրդի անդամ էր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս պետական գործիչներ
Արկևթոս
Արկևթոս, գետ Միջերկրական ծովի ավազանում, Անտիոքի շրջանում։ Ոմանք հնարավոր են համարում նույնացնել հետագա Սվեդիա գետի հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի ավազանի գետեր
The Adventures of Moon Man & Slim Shady
«The Adventures of Moon Man & Slim Shady», ամերիկացի ռեփերներ Քիդ Քադիի և Էմինեմի սինգլը։ Այն թողարկվել է 2020 թվականի հուլիսի 10-ին։ Երգն ստեղծվել է Քիդ Քադիի հաճախակի համագործակից Դոթ դա Ջենիուսի, Ջեյ Գրամի և Էմինեմի համատեղ աշխատանքի շնորհիվ ։ Երգի վերնագիրը վերաբերում է Քադիի մոնիկերին` Moon Man և Էմինեմի ալտեր էգոյին` Slim Shady-ին ։
Նախապատմություն
2020 թվականի մայիսի 7-ին Քիդ Քադին «Rap God. Օգնեցե՛ք» գրառմամբ առաջ է բերել ենթադրություններ, թե ինչ կարող է դա նշանակել ։ Ռեփեր Լիլ Ուեյնը մայիսի 8-ին Էմինեմին Apple Music շոուի «Young Money Radio»-ում տեղեկացրել է Քադիի թվիթի մասին, որի մասին Էմինեմը հայտնել է, որ ինքը տեղյակ չի ։ Այնուհետև, հուլիսի 3-ին Քիդ Քադին կրկին գրառում է կատարել Թվիթերում՝ այս անգամ գրելով «7/10/2020», որը, ըստ որոշ հրապարակումների, ենթադրաբար վերաբերել է նոր երգին : Երգի մասին հայտարարվել է հուլիսի 8-ին, երբ Քիդ Քադին տեղադրել է տեսանյութ, որտեղ դուստրը ծաղրում է երգը ։ Հաջորդ օրը Էմինեմը հաստատել է իր ներգրավվածությունը։ Քիդ Քադին հրապարակել է շապիկի նկարը ։
Ստեղծում և բառեր
«The Moon of Man Man & Slim Shady» հիփ հոփ երգի ստեղծումը կատարվել է շրջապատող հնչյունների սինթեզով, ցածր բասով և նվագախմբային ոճի լարայիններով ։
Vulture-ից Քրիս Մուրֆին ասել է. «Չնայած վերնագիրը ենթադրում է հավասարություն երկու ռեփերի միջև, այնուամենայնիվ տեխնիկապես այն Քիդ Քադի երգն է, որում նկարահանվել է Էմինեմը (թվում է, թե երգում է)։ Քադին վերցրել է երգի առաջին կեսը, մինչ Էմինեմը կվերցներ երկրորդ մասը ։ Քիդ Քադիի հատվածում նա ռեփ է կարդացել իր անհոգության և «գործունեության մեջ սահմանափակման» մասին ։ Էմինեմի հատվածում Քիդ Քադին հիշատակեկ է COVID-19 համաճարակը, Ջորջ Ֆլոյդի և Ահմեդ Արբերիի մահվան դեպքերը, քննադատել է հակադիմակավորներին, ոստիկանության դաժանություններն և Դրյու Բրիսին   ։ Էմինեմը նաև ռեփ է կարդացել իր լրջախոհության մասին՝ հիշատակելով հայտնի կանեփ ծխողներ Լիլ Ուեյնին և Սնուփ Դոգին ։ Թրեքի վերջում Քիդ Քադին տող է փոխանցել Man On the Moon շարքի հետագա շարունակության վերաբերյալ՝ ավարտելու ալբոմի եռագրությունը, որի մասին նա հայտարարել էր տարիների ընթացքում ։ Հիշատակված ալբոմը՝ «Man on the Moon III: The Chosen», թողարկել է Քադին 2020 թվականի դեկտեմբերի 11-ին ։ Նա նաև ասել է իր և Էմինեմի միջև ևս երկու համագործակցության մասին ։
Քննադատական արձագանք
Consequence of Sound-ից Մաթ Մելիսն այն անվանել է շաբաթվա երգ, «ապրում», որը շատ թեժ է թվում` զովանալու համար շատ ժամանակ տրամադրված լինելու դեպքում։ Մելիսը գովել է արվեստագետներին իրենց անհատական ​​տաղանդը երգին տալու համար` նշելով Քադիի հաստատված «վավերականությունը» և պրոդյուսեր Դոթ դա Ջենիուսի արտադրությունը, որը «թույլ է տալիս Քադիին դադար տալ մտորումների մեջ, բայց երբեք կանգ չառնել` ստեղծելով մի թափ, որտեղ զգացվում են սկզբունքն ու նպատակը` ավելի կարևոր, քան կատարելությունը» ։ Billboard-ից Միթչել Պետերն երգն անվանել է «կրակոտ» ։ Dancing Astronaut-ից Ջոշ Ստյուարտը բարձր է գնահատել երգը՝ նշելով, որ նա «անում է այն, ինչը շատ համագործակցություններ չեն կարող անել՝ ձգելով երկու ոճերի իսկական գեղարվեստական ​​միավորում» ։ Clash ամսագրից Ռոբին Մուրայն ասել է, որ «ծանրքաշային ռեփերները» ներկայացրել են «մարզադաշտի մակարդակի հիփ-հոփի մի հսկայական կտոր» ։ Ընդհակառակը, Variance-ից Ջոնաթան Ռոբլսը երգն անվանել է «ինչ-որ ձախողակ բան», չնայած հաղորդել է, որ Էմինեմը «բնականաբար» գրավում է բազմաթիվ տողերի ուշադրությունը ։
Տեսահոլովակ
Երգի հետ միասին թողարկվել է անիմացիոն քնարական տեսահոլովակ, որում Քիդ Քադին և Էմինեմը հանդես են գալիս` որպես հանցագործության դեմ պայքարող կոմիկական սուպերհերոսներ՝ Moon Man և Slim Shady :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2020 սինգլներ Կատեգորիա:2020 երգեր
Յուլիանա Շառլոտա Գրիմ
Յուլիանա Շառլոտա Ֆրեդերիկա Գրիմ (ամուսնական ազգանունը՝ Շլեմեր, (Juliane Charlotte Friederike Grimm (Schlemmer), ), Գրիմ եղբայրների հոր՝ Ֆիլիպ Վիլհելմ Գրիմի ավագ և անզավակ քույրը։ Զգալի ազդեցություն է ունեցել Յակոբի (1785-1863) և Վիլհելմի (1786-1859) վրա։
Կենսագրություն
Յուլիանա Շառլոտա Գրիմը ծնվել է 1735 թվականի օգոստոսի 3-ին Հանաուի քաղաքի քահանա Ֆրիդրիխ Գրիմ Կրտսերի (1707-1777) և Քրիստինա Ելիզավետա Հայլմանի (1715-1754) ընտանիքում։
Մոր մահից հետո ինքն է վարել տնտեսությունն ու հոգ տարել փոքր եղբայրների մասին։ 50 տարեկան (1785) հասակում այրիացել է՝ լինելով անզավակ։ Նույն թվականին ծնվել է նրա մեծ զարմիկը՝ Յակոբը, իսկ մեկ տարի անց՝ նրա եղբայր Վիլհելմը, և Յուլիանա Շառլոտան իրեն նվիրել է նրանց դաստիարակությանը։ Մանկության տարիներին Գրիմ եղբայրները շրջապատվածեն եղել նրա հոգատարությամբ ու ուշադրությամբ և քնքշությամբ նրան անվանել են «Սիրելի հորաքույր Շլեմեր» ։ Հետագայում Յակոբը նշել է, որ այդ տարիներին նա հորաքրոջ հետ ավելի շատ էր կապված, քան հոր և մոր հետ ։ Յուլիանա Շարլոտան ինքն անձամբ է կազմել Յակոբի ու Վիլհեմի տարրական կրթության հետևողական պլանը, և ինքն էլ զբաղվել է նրանց գրել ու կարդալ սովորեցնելով։ Հետագայում նա պարապմունքներ է նվիրել աստվածաշնչյան թեմաներին, իսկ Յակոբի հետ սկսել է ուսումնասիրել կատեխիզիսը։ Հենց «հորաքույր Շլեմերն» է Գրիմ եղբայրներին առաջին անգամ ծանոթացրել գերմանական հեքիաթների աշխարհին՝ իր պատմությունները նրանց նվիրելով ինչպես համակարգված, այնպես էլ իր կազմած ուսումնական պլանի այլ կետերով ։ Նա տղաների մեջ սերմանել է սեր ուսման նկատմամբ։ Այդ ամենի շնորհիվ, երբ տղաներն սկսել են հաճախել քաղաքային դպրոց, նրանք «քիչ բան կարող էին այնտեղ սովորել, բացի ջերմեռանդությունից և խիստ ուշադրությունից»,– ինչպես հետագայում նշել է Վիլհելմ Գրիմը ։
Երբ 1791 թվականին Գրիմ եղբայրների հայրը ատմանի պաշտոն է ստացել Շտայնաուում, և նրա ընտանիքը պատրաստվում էր տեղափոխվելուն, Յուլիանա Շառլոտան նույնպես վաճառել է Հանաուի իր տունն ու եղբոր հրավերով մեկնել նրա ընտանիքի հետ։ Նոր վայրում եղբայրները հաճախել են տեղական դպրոց, որտեղ նրանք սովորել են Յոհան Ցինկհանի ղեկավարութայմբ։ Սակայն դասերի մի մասով, ինչպես նաև զարմիկների կրթության ընդհանուր ղեկավարությամբ զբաղվում էր Յուլիանա Շառլոտան։ Այդ ժամանակահատվածում նա միատեղում էր կատեխիզիսի ու Աստվածաշնչի ուսուցումը, ինչը նրա՝ որպես քահանայի դստեր, թոռնուհու և ծոռնուհու համար ամենևին դժվար չէր։ Յակոբը հետագայում խոստովանել է, որ «նրա կողմից Աստվածաշունչն ընթերցելու և բացատրելու միջոցով ինքն Աստվածաշունչն ավելի լավ է սովորել ու հասկացել, քան աստվածաբանության դասախոսությունների միջոցով» ։ Երբ 1796 թվականին մահացել է Ֆիլիպ Վիլհելմ Գրիմը, և նրա ընտանիքն ստիպված էր լքել ատմանի ընդարձակ տունը, «հորաքույր Շլեմերը» նյութապես օգնել է իր եղբոր այրուն, փաստացի իր վրա է վերցրել Գրիմ ընտանիքի ավագի դերը։
Յուլիանա Շառլոտա Գրիմը մահացել է 1796 թվականի դեկտեմբերի 18-ին։
Նիկոլայ Բևզ
Կենսագրություն
Նիկոլայ Բևզը ծնվել է 1954 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Նագորյանկա գյուղում (այժմ՝ Ուկրաինայի Տերնոպոլի մարզի Բուչաչ քաղաքի տարածքում) Բուչաչի սովխոզ-տեխնիկումի մանկավարժների ընտանիքում։ Եղբայրը՝ Վլադիմիրը, նույնպես ճարտարապետ է ։
Յուլիանա Շառլոտա Գրիմ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրիմ եղբայրներ
Նիկոլայ Բևզ
Կենսագրություն
Ուկրաինայի Նախագահի 2016 թվականի դեկտեմբերի 6-ի թիվ 542/2016 հրամանագրով նրան շնորհվել է «Ուկրաինայի վաստակավոր ճարտարապետ» պատվավոր կոչում ։
Ստեղծագործություններ
Հեղինակ է ավելի քան 30 ճարտարապետական և քաղաքաշինական նախագծերի, մասնավորապես՝
Ավելի քան 150 գիտական աշխատությունների հեղինակ է, այդ թվում՝ հետազոտական տեղեկություններ Պոդգայցի քաղաքի կենտրոնի ճարտարապետական համալիրի, 1782 թվականի քարտեզի վրա քաղաքի պաշտպանական կառույցների մասին ։ «Վլադիմիր Վույցիկ։ Ընտիր երկեր» հրատարակության խմբագիր (Inst. «Ուկրզապադպրոեկտռեստավրացիա» ինստիտուտ - Լվով, 2004. - 328 էջ)։ Լվովի պոլիտեխնիկական ազգային համալսարանի ճարտարապետության ինստիտուտին կից 1997 թվականին Բևզը բացել է Ուկրաինայի պատմական քաղաքների պահպանվող ճարտարապետական համալիրների վերականգնման գիտահետազոտական լաբորատորիա (ԳՀԼ-104), որը ղեկավարում է անձամբ և որտեղ անցած տարիների ընթացքում իրականացվել են հետազոտական և նախագծային մշակումներ Ուկրաինայի արևմտյան շրջանների պատմական քաղաքների տարածքում՝ Լվովում, Ժոլկվայում, Բելցում, Բուչաչում, Գալիչում, Պոդգայցևում, Իվանո-Ֆրանկովսկում։ 1993 թվականին մասնագետների և ուսանողների հետ հետազոտություններ է կատարել Լվովի Սուրբ Օնուֆրիի վանքում։
Հետաքրքրություններ
Գծանկարչություն, հնագիտական արշավախմբեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ճարտարապետներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Լվովի պոլիտեխնիկական ազգային համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի գիտնականներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ
Գոնչարովսկոե
Գոնչարովսկոե (Гончарівське), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Չեռնիգովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գոնչարովսկոե քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 3 354 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,7 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7136,17 մարդ/կմ²։
Զելյոնի Գայ (գյուղ, Սումիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Զելյոնի Գայ գյուղում բնակվում էր 56 մարդ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լիդար
Լիդար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ֆայզուլինսկոե
Ֆայզուլինսկոե (Файзуллинское, Фәйзулла), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 18 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բլագովեշչենսկի շրջանի բնակավայրեր
Ամստերդամ-Հռենոս ջրանցք
Ամստերդամ-Հռենոս ջրանցք  (Amsterdam-Rijnkanaal),  ջրանցք Նիդեռլանդներ ում, որը Ամստերդամ ը կապում է Հռենոս ի հիմնական նավարկելի ճանապարհին։ Ջրանցքը հանդիսանում է կարևոր նավարկելի զարկերակ Ամստերդամ նավահանգստի և Գերմանիա յի Ռուր շրջանի միջև, ինչպես նաև օգտագործվում է երկրի արևմտյան հատվածը ջրային ռեսուրսներով ապահովելու համար։
Ուղի
Ամստերդամյան Էյ նավահանգստից Բրյուկելեն քաղաք ջրանցքը գնում է դեպի հարավ, այնուհետև թեքվում է դեպի հարավ-արևմուտք և անցնում Ուտրեխտ քաղաքով։ Դրանից հետո ջրանցքը միանում է Մերվեդե ջրանցքին, Վեյկ-բեյ-Դյուրստեդե քաղաքի մոտ խաչվում է Լեկ գետի, այնուհետև Լինգե գետ ի հետ և Թիլ քաղաք ից ոչ հեռու մոտենում է Վաալ գետ ին։ Ջրանցքի լայնությունը 100-ից 120 մետր է, խորությունը՝ մինչև 6 մետր։
Պատմություն
Երբ 1892 թվականին կառուցված Մերվեդե ջրանցքը (Ամստերդամից՝ Գորինխեմ) այլևս չէր բավարարում ավելացվող բեռնափոխադրումների ծավալների պահանջներին, որոշվում է կառուցել նոր ջրանցք։ Դիտարկվում է երեք նախագիծ, որոնցից 1930 թվականին ընտրվում է Ա․ Մյուսսերտ ի նախագիծը։ Համապատասխան օրենքը ընդունվում է 1931 թվականին, սակայն իրագործումը հետաձգվում է Երկրորդ Համաշխարհային Պատերազմ ի պատճառով։ Ամստերդամի և Ուտրեխտի միջև գոյություն ունեցող ջրային ուղին լայնացվում է, իսկ ջրանցքի հարավային հատվածը նորից է փորվում։
Ջրանցքի բացումը տեղի է ունեցել 1952 թվականի մայիսի 21-ին, 1965-1981 թվականներն ջրանցքը կատարելագործվել է։
Կամուրջներ
Ամստերդամում ջրանցքի տակով է անցնում Պիտ Հեյն (Piet Heintunne) թունելը, բացի այդ ջրանցքի վրա կառուցվել են շատ կամուրջներ, դրանց թվում՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամստերդամի ջրանցքներ Կատեգորիա:Ջրանցքներ այբբենական կարգով
Մեն և Լուար
Մեն և Լուար (ֆրանսերեն՝ Maine-et-Loire), դեպարտամենտ Ֆրանսիայի արևմուտքում։
Աշխարհագրական տվյալներ
Սահմանակից է Իլ և Վիլեն, Մայեն, Սարթ, Էնդր և Լուար, Վյեն, Դյո-Սևր, Վանդեա և Ատլանտյան Լուար դեպարտամենտներին։
Տարածքը 7166 քառ.կմ է, ունի 363 համայնք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գավառներ Կատեգորիա:1790 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Ֆլամենկին
Ֆլամենկին (flamenquín - փոքրիկ ֆլամանդացիներ), իսպանական ուտեստ ։ Ուտեստը պատրաստում են խոզի փափկամսից (կարելի է նաև եփած խոզապուխտով), որոնք լցոնում են խամոնով (jamón) և վրան լցնում պաքսիմատ։ Այնուհետև տապակում են։ Անունը ծագել է ուտեստի գույնից։ Տապակելուց հետո դրանք ստանում են դեղին գույն, որը իսպանացիներին հիշեցնում էր ֆլամանդացիների բաց գույնի մազերը, որոնք ժամանել էին Իսպանիա Կառլոս V արքայի հետ։ Ֆլամենկինը նաև լցոնում են պանիրով և երշիկով։ Ուտեստը մատուցում են տապակած կարտոֆիլի ֆրիով և մայոնեզով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անդալուսյան խոհանոց Կատեգորիա:Խոզի մսով ուտեստներ
Նոր կյանք (այլ կիրառումներ)
Նոր կյանք եզրը կարող է վերաբերել․
Կովկասի գերուհին կամ Շուրիկի նոր արկածները
«Կովկասի գերուհին կամ Շուրիկի նոր արկածները» (Кавказская пленница, или Новые приключения Шурика), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Լեոնիդ Գայդայը։ Ֆիլմի սցենարը գրել են Յակով Կոստյուկովսկին և Մորիս Սլոբոդսկին ռեժիսորի մասնակցությամբ։ Նկարահանումներն անցկացվել են 1966 թվականին «Մոսֆիլմի» տաղավարներում, ինչպես նաև Ղրիմում՝ Յալթայի կինոստուդիայի բազայում, Կովկասում՝ Կրասնայա Պոլյանայի շրջանում և Աբխազիայում՝ Ռիցա լճի հովտում։ Դերերը կատարել են Ալեքսանդր Դեմյանենկոն, Նատալյա Վառլեյը, Վլադիմիր Էտուշը, Ֆրունզիկ Մկրտչյանը, Ռուսլան Ախմետովը, Յուրի Նիկուլինը, Գեորգի Վիցինը, Եվգենի Մորգունովը։ Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Կովկասում։ Սյուժեի հիմքում բանահյուսության նմուշներ հավաքող Շուրիկի արկածներն են, որը, գտնվելով հարավային քաղաքում, ներքաշվում է Նինայի առևանգման պատմության մեջ։ Աղջկան փախցնելու նախաձեռնողը շրջանային մասշտաբի նոմենկլատուրային աշխատող ընկեր Սաախովն է, իսկ նրա կունակների դերում հանդես են գալիս կատակերգական եռյակի կերպարները՝ Փորձառուն, Դմբոն ու Վախկոտը։
Ֆիլմը, որի ժանրը սահմանվում է որպես էքսցենտրիկ կատակերգություն, լի է հնարքներով, գեգերով, զավեշտախաղի տարրերով։ Ուսումնասիրողների կարծիքով՝ ռեժիսորը ֆիլմում օգտագործել է համր կինեմատոգրաֆիայի ներկայացուցիչների՝ մասնավորապես Չառլի Չապլինի և Հարոլդ Լլոյդի փորձը։ Ֆիլմի երաժշտությունը գրել է կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Զացեպինը, երգերի տեքստերի հեղինակը Լեոնիդ Դերբենյովն է։ Հանձնելուց հետո ֆիլմին տրվել է առաջին վարձույթային կատեգորիան։ ԽՍՀՄ կինոթատրոնների էկրաններին «Կովկասի գերուհին» թողարկվել է 1967 թվականի ապրիլի 3-ին։
Սցենար
«Կովկասի գերուհին» ֆիլմի մտահղացումը ծագել է այն ժամանակ, երբ Շուրիկի արկածների մասին պատմող առաջին ֆիլմը՝ «Ի» գործողությունը և Շուրիկի այլ արկածները», նոր էր դրվել արտադրության։ Երկու ֆիլմերի ռեժիսոր Լեոնիդ Գայդայի վկայությամբ՝ ինքը սցենարիստներ Յակով Կոստյուկովսկու և Մորիս Սլոբոդսկու հետ միասին ծրագրում էր գրել և նկարահանել ևս մի քանի ֆիլմ տարօրինակ ուսանողի արկածների մասին։ Սակայն «Ի» գործողության» թողարկումից հետո Գայդայը հասկացել է, որ այդ ֆիլմը «ամայացրել» է իրեն. «Ինչպես այն ժամանակ ինձ թվում էր, ես պատմել էի Շուրիկի մասին բոլոր տեսակյուններից, ես թափ էի տվել երրորդությունից (և նա ինձանից) այն ամենը, ինչ նա կարող էր տալ, հետապնդումների մասին ես չէի կարող մտածել առանց սարսուռ ունենալու»։ Այնուամենայնիվ, ռեժիսորին չի հաջողվել խուսափել ուսանողի մասին ֆիլմի վրա աշխատանքը շարունակելուց. կինեմատոգրաֆիական մեքենան արդեն «սկսել էր պտտվել»։
Ինչպես հիշել է սցենարիստներից մեկը՝ Յակով Կոստյուկովսկին, Շուրիկի արկածների մասին նոր ֆիլմի հիմքում ընկած էին թերթային հրապարակումներ, որոնցում պատմվում էր հարսնացուին գնելու և վաճառելու՝ Կովկասում պահպանված ավանդույթի մասին։ Սյուժեի մնացած մասը հորինել են համահեղինակները։ 1965 թվականի հունիսին Կոստյուկովսկին և Սլոբոդսկոյը «Մոսֆիլմ» են ուղարկել հայտ՝ խնդրելով հավանություն տալ դեռևս չավարտված «Շուրիկը լեռներում» սցենարի պլանին, որը բաղկացած էր երկու զավեշտալի դրվագներից՝ «Կովկասի գերուհին» և «Ձնեմարդն ու մյուսները» («Снежный человек и другие»)։ Երկրորդ պատմության գաղափարը մերժել է ինքը՝ Գայդայը, որը, հավանաբար, դրանում տեսել է այն թեմայի կրկնությունը, որն ավելի վաղ վերարտադրվել էր Էլդար Ռյազանովի «Մարդը ոչ մի տեղից» ֆիլմում։ Արդյունքում առաջին նովելը վերաճել է գրական սցենարի, որին Գայդայը, որն այն կարդացել էր նախնական փուլերում, ռեժիսորական պահանջներ էր ներկայացնում. «Իսկ ի՞նչ է կադրում։ Ի՞նչ կտեսնի հանդիսատեսը»։ Լեոնիդ Գայդայը համահեղինակներին մշտապես երկխոսության լակոնիկության կոչ է արել. դրանք գրեթե «հեռագրային ոճով» վերաշարադրելու նրա խնդրանքները, հնարավոր է, սցենարիստների կողմից արտացոլվել են «Կարճ կապիր, Սկլիֆոսովսկի» արտահայտությունում։
Պատրաստի սցենարի քննարկումը տեղի է ունեցել 1965 թվականի հոկտեմբերին «Մոսֆիլմի» խմբագրական խորհրդի նիստում։ Մասնավորապես, ռեժիսոր և սցենարիստ Լեո Արնշտամի հնչեցրած պահանջներից մեկը կապված է եղել սյուժեում Փորձառուին, Դմբոյին և Վախկոտին՝ Գայդայի նախկին ժապավեններից հանդիսատեսին ծանոթ հերոսներին ընդգրկելու հետ։ Առնշտամի խոսքով՝ եռյակն ակնհայտորեն ծանրացրել է ֆաբուլան, և բացի այդ նա գործել է «արդեն աշխատած նյութի վրա»։ Նրանից հետո ելույթ ունեցած Գայդայը նշել է, որ եռյակը ֆիլմում չի լինելու. «Նիկուլինը հրաժարվել է նկարահանվել»։ Այդ ժամանակ Դմբոյի դերակատարը, ում սցենարն անհաջող էր թվացել, իրոք մերժել էր «ակնհայտ ձախողված» կինոնկարին մասնակցելու առաջարկը, սակայն ավելի ուշ դերասանի մտադրությունը փոխվել է։
Ֆիլմի արտադրության փուլի սկիզբը նախատեսված է եղել 1966 թվականի սկզբին։ Հունվարին Գայդայը մորը հասցեագրված նամակում հայտնել է, որ մինչև 20-րդ օրը ինքը պետք է հանձնի ռեժիսորական սցենարը. «Ժամանակ քիչ է մնացել, իսկ աշխատանք՝ օ՜խ»։ Մի իրավիճակում, երբ և՛ հանդիսատեսը, և ինքը՝ բեմադրիչը, փոքր-ինչ հոգնել էին Փորձառուից, Դմբոյից և Վախկոտից, ռեժիսորը որոշել է տեղափոխել շեշտադրումները և առաջին պլան բերել շրջանային մասշտաբի ղեկավարներից մեկին։ Գայդայի խոսքով՝ ընկեր Սաախովը «դարձել է ֆիլմի բանալին»։ «Ես հիմա միայն երկու ելք ունեմ. կամ ես նրան տանում եմ զագս, կամ նա ինձ կտանի դատախազի մոտ» արտահայտությունը որոշել է սյուժետային լարվածությունը և արդարացրել իրավիճակների բացառիկությունն ու կերպարների էքսցենտրիկությունը»։
Վլադիմիր Էտուշի մարմնավորած հերոսի ազգանունը հեղինակային խմբագրությունում եղել է Օխոխով (մեկ այլ տարբերակով՝ Ախոխով)։ Սակայն նկարահանումներից առաջ պարզվել է, որ Մշակույթի նախարարությունում աշխատում է նույն ազգանունով աշխատակից։ Երբ այն դարձվել է «Սաախով», պարզել է, որ «Մոսֆիլմի» պաշտոնյաների մեջ կա ոմն Սահակով։ «Պոլիտկոռեկտ» ազգանվան որոնումներն ավարտվել են ԽՍՀՄ մշակույթի նախարար Եկատերինա Ֆուրցևայի աշխատասենյակում, որը, ըստ Յակով Կոստյուկովսկու, պահանջել է դադարեցնել տարբերակների ընտրությունը. «Իսկ եթե նրա ազգանունը լիներ Իվանո՞վ։ Մենք մշակույթի նախարարությունում ունենք 180 Իվանով։ Եվ ի՞նչ հիմա։ Հիմարին չի՞ կարելի անվանել Իվանով։ Թողնել՝ ինչպես կա»։
Սցենարի հանձնման ժամանակ խմբագիրների մոտ որոշ հարցեր է առաջացրել Նինայի քեռու՝ Ջաբրայիլի արտահայտությունը՝ «Ի դեպ, հարևան շրջանում փեսացուն գողացել է կուսակցության անդամին»։ Արտահայտությունը հաջողվել է պահպանել, սակայն ֆիլմում այն արտասանում է մեկ այլ կերպար՝ Դմբոն։ Միևնույն ժամանակ, մի շարք պարբերականներում տեղ գտած տեղեկատվության համաձայն, կինոնկարի ստեղծողները չեն կարողացել պահպանել ֆիլմի սկզբի այն տեսարանը, որտեղ Վախկոտը ցանկապատի վրա գրում է «X» տառը, Փորձառուն՝ «У» տառը, իսկ Դմբոն՝ միլիցիայի սուլիչի հնչյունների ներքո գրում է «...дожественный фильм» (հայ․ թարգմ․՝ Գեղարվեստական ֆիլմ): Կինոստուդիայի ղեկավարությունը կարծում էր, որ համահեղինակների հորինած մտահղացումը սադրիչ ուղերձ է պարունակում   ։ Իմ նկարահանած ֆիլմերի ծննդաբանությունն սկիզբ է առնում է Մաք Սեննեթի և Բաստեր Քիթոնի, Մաքս Լինդերի և Չապլինի կարճամետրաժ ֆիլմերից։ Երբեմն նույնիսկ կշտամբում են Չապլինի վաղ ֆիլմերին նմանակելու համար։ Սակայն ես մխիթարություն ունեմ։ Նման դեպքերում ես ամեն անգամ հիշում եմ Իլֆի և Պետրովի ֆելիետոնի վունդերկինդին, որն ահավոր անհանգստանում էր, որ ապագա ֆիլմը Չապլինի նման չստացվի։ Նրան պատասխանում են․ «Մի՛ վախեցիր, տղա։ Չապլինի նման չի ստացվի։
Սյուժե
Ընկեր Սաախովի աջակցությունն ու հաճոյախոսությունները մոլորության մեջ են գցում Շուրիկին։ Հերոսը չի կասկածում, որ շրջանային մասշտաբի ֆունկցիոները, գնահատելով մանկավարժական ինստիտուտի ուսանողուհու՝ արձակուրդ եկած Նինայի (Նատալյա Վառլեյ) գեղեցկությունն ու պլաստիկան, առևտրի մեջ է մտել նրա քեռու՝ Ջաբրայիլի (Ֆրունզիկ Մկրտչյան) հետ և փաստացի գնել է «հարսնացուին» ոչխարների հոտի և ֆիննական սառնարանի դիմաց։ Սաախովը մտադիր է «կոմերիտուհի, մարզուհի և գեղեցկուհի» Նինային տեղափոխել լեռնային գետի ափին գտնվող իր ամրացված տուն։ Դրա համար պաշտոնյան որոշում է ներկայացում խաղարկել և քաղաք մտնելիս Նինայի հետ ծանոթացած Շուրիկին ներգրավել այդ բեմադրված ծիսակատարության մեջ, որը կապված է հարսնացուին փախցնելու հետ։ Սաախովի կունակներն են դառնում նույն շրջանում հայտնված եռյակի ներկայացուցիչները՝ Վախկոտը (Գեորգի Վիցին), Դմբոն (Յուրի Նիկուլին) և Փորձառուն (Եվգենի Մորգունովը)։
Հաջորդ դրվագը տեղի է ունենում ժողովրդական դատարանի դահլիճում։ Ամբաստանյալների նստարանից բարձրանում են եռյակի ներկայացուցիչները և Ջաբրայիլը, այնտեղ է նաև Սաախովը։ Վախկոտի ելույթից հետո («Կեցցե մեր դատարանը, աշխարհի ամենամարդասիրական դատարանը») դատավորը բոլոր ներկաներին առաջարկում է նստել։ Հերոսները, բացառությամբ Սաախովի, նստում են նստարանին։ Նա, ինչպես բացատրում է Դմբոն, «չի կարող նստել»։ Եզրափակիչ տեսարանում Նինան, Շուրիկը և բարձված էշը քայլում են դեպի քաղաք տանող ճանապարհով։ Շրջադարձից հայտնվում է «Ստարտ» միկրոավտոբուսը, որը կադրից դուրս հնչող «Արջերի մասին երգի» հնչյունների ներքո տանում է «Կովկասի գերուհուն»։ Նրա «առևանգող և փրկիչ» Շուրիկը ավանակին հեծած գնում է նրա հետևից։
Նախապատրաստական փուլ։ Դերասանների ընտրություն
1966 թվականի հունվարի երկրորդ կեսին սկսվել է կինոարտադրության նախապատրաստական շրջանը։ Գայդայը նկարահանող խումբ է հրավիրել իրեն ծանոթ մարդկանց՝ օպերատոր Կոնստանտին Բրովինին, կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Զացեպինին, նկարիչ Վլադիմիր Կապլունովսկուն։ Բնական նկարահանումների համար վայրի որոնումներ սկզբում կատարվել են Կովկասում, ապա կինոխումբը տեղափոխվել է Ղրիմ, որտեղ էլ գտնվել են համապատասխան օբյեկտներ։ Մարտի 10-ին «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում սկսվել են կինոփորձերը։ Շուրիկի դերակատար Ալեքսանդր Դեմյանենկոն ընտրվել է մրցույթից դուրս․ նա պարզապես «Կովկասի գերուհի» է «տեղափոխվել» «Ի» օպերացիայից»։ Ուսանողի արկածների մասին պատմող առաջին ֆիլմում դերասանը հայտնվել էր այն բանից հետո, երբ մրցութային փուլով արդեն անցել էին մոտ քառասուն հավակնորդներ՝ Վիտալի Սոլոմինը, Ալեքսանդր Լենկովը, Անդրեյ Միրոնովը, Վսեվոլոդ Աբդուլովը, Օլեգ Վիդովը, Իվան Բորտնիկը, Եվգենի Ժարիկովը, Ալեքսանդր Զբրուևը, Եվգենի Պետրոսյանը և այլք։ Գեղխորհուրդը, քննարկելով ներկայացված բոլոր թեկնածությունները, հակված էր գլխավոր դերում հաստատել Վալերի Նոսիկին, սակայն Գայդայը կասկածում էր այդ ընտրության ճշտությանը։ «Իր Շուրիկին» գտնելու համար ռեժիսորը մեկնել է Լենինգրադ. Դեմյանենկոյի հետ բանակցություններից հետո նա հասկացել է, որ հերոսը գտնվել է ։
Ընկեր Սաախովի դերն ի սկզբանե նախատեսված է եղել Վլադիմիր Էտուշի համար։ Ավելի վաղ Գայդայը դիտել էր Կոնստանտին Վոինովի «Ամառային արձակուրդների ժամանակը» (««Время летних отпусков»») ֆիլմը, որտեղ Էտուշը մարմնավորել է «հարավային մարդու»՝ նավթարդյունաբերող Մամեդովին։ Նրա խաղը համոզիչ է թվացել ռեժիսորին, և սցենարի մեջ Սաախովի կերպարը ստեղծվել է՝ հաշվի առնելով Էտուշի դերասանական օրգանիկան։ Դերասանն ինքն ավելի ուշ պատմել է, որ Կոնստանտին Վոինովի ֆիլմի թողարկումից հետո ինքն սկսել է ռեժիսորներից պարբերաբար հրավեր ստանալ «արևելյան դերերի» համար, որոնք իրեն թվում էին ոչ արտահայտիչ և միօրինակ։ Հաջող կերպով գտնված տիպաժն Էտուշը չի ցանկացել տիրաժավորել, այդ պատճառով էլ «ժխտման պոռթկման» ազդեցությամբ ցանկացել է հրաժարվել նաև «Կովկասի գերուհուն» մասնակցելուց։ Այնուամենայնիվ, նա գնացել է կինոփորձերի և գրեթե անմիջապես հաստատվել է դերի համար։ Գլխավոր խնդիրը, որը նկատվել է դերասանի՝ սցենարի հետ ծանոթանալուց հետո, կապված էր արդեն ձևավորված կոլեկտիվին օրգանապես միանալու անհրաժեշտության հետ։ Միևնույն ժամանակ Էտուշը մտավախություն է ունեցել, որ նկարահանումների ընթացքում իր հերոսը կարող էր «ճնշվել» կատակերգական եռյակի կողմից։
Եռյակը ձևավորվել է «Կովկասի գերուհու» թողարկումից մի քանի տարի առաջ։ 1960 թվականին Գայդայը կարդացել է Ստեպան Օլեյնիկի չափածո ֆելիետոնը որսագողերի և շան մասին։ Ֆելիետոնը հիմք է դարձել «Բարբոս շունը և անսովոր մրցավազքը» կարճամետրաժ կատակերգության համար, որտեղ գործում են անանուն կերպարներ։ Ռեժիսորը որոշել է նրանց մականուններ տալ՝ Վախկոտ, Դմբո և Փորձառու։ Վախկոտի դերը Գայդայն առաջարկել է Գեորգի Վիցինին, որի հետ ծանոթ է եղել նախկին կինոաշխատանքից։ Դմբոյի դերի համար ռեժիսորը դիտարկել է Սերգեյ Ֆիլիպովի և Բորիս Նովիկովի թեկնածությունները։ Այնուհետև նա հիշել է Յուրի Չուլյուկինի «Չենթարկվածները» ֆիլմից Վասիլի Կլյաչկին անունով հերոսին։ Վիցինը, որին ռեժիսորը դիմել է խորհրդի համար, հայտնել է, որ Կլյաչկինին մարմնավորել է Յուրի Նիկուլինը՝ «հիանալի ծաղրածու։ Ինքը մի քանի անգամ գնացել է կրկես՝ նրան նայելու»։ Այդպես գտնվել է ևս մեկ կերպար։ Փորձառուի դերը Գայդայը հերթով առաջարկել է Իվան Լյուբեզնովին, Իգոր Իլյինսկուն և Սերգեյ Ֆիլիպովին։ Նրանք հրաժարվել են «հարգելի պատճառներով», որոնցից մեկն այն մտավախությունն էր, որ այդքան երկար մրցավազքի դիմանալ իրենք տարիքի պատճառով չեն կարող։ Այդ ժամանակ Իվան Պիրևը հուշել է․ «Վերցրեք Մորգունովին, նա երիտասարդ է, առողջ»։
Առավել բարդ փուլը կապված է եղել Նինայի դերակատարի ընտրության հետ (ռեժիսորը հերոսուհուն անվանել է իր կնոջ՝ Նինա Գրեբեշկովայի պատվին)։ Կինոփորձերն անցած թեկնածուների թվում են եղել Լարիսա Գոլուբկինան, Մարիաննա Վերտինսկայան, Անաստասյա Վերտինսկայան, Ժաննա Բոլոտովան, Նատալյա Ֆատեևան, Վալենտինա Մալյավինան, Նատալյա Կուստինսկայան և այլ դերասանուհիներ։ Մրցութային ընտրությանը մասնակցել է նաև Նատալյա Սելեզնյովան, որը կատարել է Լիդայի դերն «Ի» օպերացիայում»։ Սակայն Սելեզնյովայի թեկնածությունն ի սկզբանե համարվում էր «անանցանելի»։ Նկարահանող խմբում կարծում էին, որ հանդիսատեսը չպետք է Նինային ասոցացնի Գայդայի նախորդ ֆիլմի կերպարի հետ։ Սցենարում Նինայի առաջին հայտնվելը նկարագրվում էր այսպես․ «Ճանապարհով նրանց է մոտենում գեղեցիկ աղջիկ։ < ... > Մեր Նինայի մեջ տարօրինակ կերպով համադրված են Բելայի (տես Մ. Յու. Լերմոնտով), Կարմենի (տես Պ. Մերիմե), Պավլինայի (տես Ա. Վ. Սոֆրոնովի «Խոհարարուհի») գծերը»։ Նման տիպաժ գտնելու փորձերն ավարտվել են այն բանից հետո, երբ ռեժիսորի օգնական Տատյանա Սեմյոնովան իմացել է, որ Օդեսայի կինոստուդիայում «Ծիածանի բանաձևը» կինոնկարում նկարահանվում է Նատալյա Վառլեյը՝ «կրկեսային լավ աղջիկ», որն այն ժամանակ ելույթ էր ունենում Լեոնիդ Ենգիբարովի հետ։ Սեմյոնովան սկսնակ դերասանուհուն հեռագիր է ուղարկել՝ խնդրելով «գալ «Մոսֆիլմ»՝ լուսանկարչական և կինոփորձի համար»։ Կինոփորձի ժամանակ նկարահանվել է էշով տեսարանը, Շուրիկի խոսքը կադրից դուրս արտասանել է Գայդայը։ Ձայնագրությունից հետո ռեժիսորը հետաքրքրվել է, թե արդյոք Վառլեյը կարող է նկարահանվել նաև լողազգեստով։ Ֆիլմի տեսախցիկի առաջ մերկանալու դերասանուհու հանդարտ պատրաստակամությունը որոշակի զարմանք է առաջացրել նկարահանող խմբի անդամների մոտ․ ինչպես ավելի ուշ հիշում էր Նինայի դերակատարուհին, «նրանք հաշվի չէին առել, որ ես աշխատում եմ կրկեսում և լողազգեստը, ըստ էության, իմ կրկեսային «համազգեստն» է»։ Ռեժիսորը, էկրանին հերոսուհիներին «մերկացնելու» անհրաժեշտությունը բացատրել է հետևյալ կերպ․ «Բրիժիտ Բարդոն լողազգեստով ավելի տաղանդավոր տեսք ունի, քան Ֆաինա Ռանևսկայան»։
Նինայի ազգականի՝ քեռի Ջաբրայիլի դերը Գայդայն ի սկզբանե ցանկացել է տալ Միխայիլ Գլուզսկուն։ Ռեժիսորը փոխել է իր որոշումը այն բանից հետո, երբ նկարահանման հրապարակում հայտնվել է «իսկական կովկասցի» Ֆրունզիկ Մկրտչյանը։ Գլուզսկուն առաջարկվել է մարմնավորել մեկ այլ կերպար՝ հյուրանոցի ադմինիստրատորին, որը շատ կենացներ գիտի։
Նկարահանումներ
Մայիսի 26-ին կինոախումբը մեկնել է Ղրիմ։ Նատուրալ նկարահանումների մեծ մասը անցկացվել են Ալուշտայում, Լուչիստոյե գյուղում և «Ուրվականների հովտում»։ Հիմնական նկարահանումների վայրի ընտրությանը ոչ փոքր չափով նպաստել է Յալթայի կինոստուդիայի տեխնիկական լավ հագեցվածությունը։ Լեռնային ջրամբարում «լողանալու» տեսարանը նկարահանվել է Կովկասում (Կրասնայա Պոլյանայի շրջանում)՝ Մզիմտա գետում, իսկ հարսնացուի առևանգման դրվագը՝ Աբխազիայում՝ դեպի Ռիցա լիճ տանող ճանապարհին։ Ֆիլմի նախնական տեսարանի համար ներգրավվել է երեք ավանակ։ Որպեսզի կենդանին մեկ կանգ առնի, ապա (Նինայի ներկայությամբ) կրկին սկսի քայլել մայրուղով, ֆիլմի ստեղծողները պարբերաբար փոխել են նրա վրա դրված բեռի քաշը։ Բեռի ծանրացման ժամանակ էշը դադարել է շարժվել։ Մեքենան, որով գնում է եռյակը, պատկանել է Յուրի Նիկուլինին։ Այդ կաբրիոլետը (Adler Trumpf Junior), որը թողարկվել է Գերմանիայում 1930-ական թվականներին, ներկայացված է Նիկուլինի հուշարձանի վրա՝ Ցվետնայա բուլվարի կրկեսի մոտ ։ Բեռնատար ավտոմեքենան (որը վարում է վարորդ Էդիկը) ստեղծվել է նախապատերազմյան շասսիի բազայի վրա՝ արհեստականորեն պատրաստված թափքով, որը հիշեցնում է ԳԱԶ-55 սանիտարական ավտոմեքենան։
Ալուշտայի ՔԿԱԳ-ի ճակատամասը ֆիլմում հանդես է եկել միլիցիայի քաղաքային բաժանմունքի «դերում», որտեղ տոնի տապալումից հետո տեղափոխվել է գլխավոր հերոսը։ Որպես դատախազի տուն, որտեղ հարսանիքին «քեֆ է արել ամբողջ քաղաքը», օգտագործվել է տեղի բնակիչների մասնավոր բազմաընտանիք տունը։ «Չայկա» առողջարանի ամառային կինոթատրոնում նկարահանվել են թվիսթ պարի ուսուցման և դոմինոյի միաժամանակյա խաղ անցկացնելու տեսարաններում ։
1966 թվականի օգոստոսի վերջին նկարահանող խումբը վերադարձել է Մոսկվա։ Սեպտեմբերին շարունակվել է աշխատանքը տաղավարներում, հոկտեմբերին սկսվել է հնչյունավորումը։ Պրոֆեսիոնալ փորձ չունեցող Նատալյա Վառլեյը, ռեժիսորի կարծիքով, չի կարողացել հաղթահարել կադրից դուրս ձայնի ձայնագրման աշխատանքը: Նրա հերոսուհուն հնչյունավորել է Նադեժդա Ռումյանցևան։ Նինայի կատարմամբ «Արջերի մասին երգը» ֆիլմի համար ձայնագրել է Աիդա Վեդիշչևան։
Հնարքներ
Յուրի Վլադիմիրովիչի շնորհիվ ֆիլմում հայտնվել է կրկեսային սուպերներարկիչը, որն օգտագործվել է դաբաղի դեմ պատվաստումների տեսարանում։ «Ներարկում» կատարվել է Եվգենի Մորգունովի ոտքերի միջև թաքցված բարձին։ Հերոսի մարմնի մեջ ճոճվող ներարկիչը թողնելու գաղափարն առաջ է քաշել Վիցինը, իսկ իրականացրել է Նիկուլինը, որը, գտնվելով «պատվաստման զոհերի» ետևում՝ ռիթմիկ ճոճել է բժշկական գործիքը մի կողմից մյուսը։ Ոստիկանության հետ «առևանգողների» հանդիպման դրվագում Վախկոտի գլուխը պտտվում է հարյուր ութսուն աստիճանով։ Այդ տեսարանն ստեղծվել է կադրերի բաժանմամբ։ Սկզբում տեսախցիկը ֆիքսել է Վիցինին՝ փափախով փակ դեմքով և այլ մարդու ձեռքերով։ Այնուհետև արտիստը նկարահանվել է թարս (առաջը հետևն արած) հագած պիջակով։ Երրորդ կադրում ցուցադրվում է դերասանի ծոծրակը։ Կերպարի փափախով գլխի «ոլորումը» կատարվել է մանեքենի վրա։
Բավական շատ հնարքներ է կատարել Նատալյա Վառլեյը։ Նա վարում է երկու մեքենա (ուսուցումը հրահանգչի հետ անցկացվել է նկարահանման գործընթացի ժամանակ), ժայռից իջնում է ճոպանով, նետվում գետը, նետվում պատուհանից (իրականում կատարել է թռիչք բարակ պարանով նկարահանող կռունկի վրայից) ։ Դրվագներից մեկում նրա հերոսուհին՝ Նինան, Շուրիկին տալիս է «բարձր բարդության առաջադրանք» (ռուս․՝ «задание повышенной сложности»). «Տեղավորվել քնապարկում»։ Տեսարանը մանրակրկիտ մտածված է եղել. քնապարկի մեջ գտնվող արտիստին ներքևում բռնել են ռեժիսորի օգնականները։ Այնուհետև (տեսախցիկն անջատելուց հետո) նրանք զգուշորեն Ալեքսանդր Դեմյանենկոյին դրել են գետի մեջ, որից հետո կրկին հնչել է «Մոտոր» հրահանգը։ Սակայն «ապահովագրողների» սխալի պատճառով դուբլերից մեկի ժամանակ դերասանը հայտնվել է լեռնային հոսքում։ Այդ ժամանակ տեսախցիկները միացված են եղել, և հոսանքն ի վար անկառավարելի լողացող Շուրիկին ներկայացնող կադրերը ներառվել են ֆիլմում։
Այն դրվագը, որում Նինան ցատկում է լեռնային գետը և փրկում հերոսին, Գայդայը պլանավորել էր նկարահանել դուբլերով. ռեժիսորի կարծիքով՝ տեսարանը շատ ռիսկային էր։ Սկզբում ներգրավվել է ոմն երիտասարդ, սակայն նկարահանումներին նրա մասնակցությունը մերժել է օպերատոր Կոնստանտին Բրովինը, որը նկատել է, որ խոշոր պլանում երևում է փոխարինումը։ Նմանապես ստիպված են եղել հրաժարվել դիտորդների խմբից աղջկա ծառայություններից, որը ներկայացել է որպես ջրացատկի սպորտի վարպետ։ Այն բանից հետո, երբ Նինայի կոստյումը հագած փոխարինողը «պարկի» պես ընկել է ջուրն ու հազիվ փրկվել խեղդվելուց, Գայդայը վերադարձել է Նատալյա Վառլեյի թեկնածությանը …Չեմ կարող ասել, որ ոչ շատ ջերմ Մզիմտա անունով սառցե գետում լողալը նույնքան հաճույք է պատճառել... Գետը սկիզբ էր առնում Կովկասյան լեռների սառույցներից։ Նրա ջերմաստիճանը, հավանաբար, 5-6 աստիճան էր... Դուբլները շատ են. ցատկեր, հետո բուն «փրկությունը», հետո մեզ էլի ցողում են Մզիմտայի ջրով (երբ մենք Շուրիկի հետ նստած ենք, ատամ ատամի ենք տալիս ցրտից, պետք է ասել, որ մենք իրականում էինք ատամ ատամի տալիս)։
Ֆիլմի հանձնում։ Պրեմիերա
1966 թվականի նոյեմբերի 16-ին «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում տեղի է ունեցել գեղարվեստական խորհրդի նիստը, որի օրակարգում «Կովկասի գերուհին» կատակերգության քննարկումն էր։ Կինեմատոգրաֆիական հանրության ներկայացուցիչների կարծիքները միանշանակ չէին։ Այսպես, Էլդար Ռյազանովը, կանխատեսելով, որ ֆիլմը լավ կընդունվի հանդիսատեսի կողմից, միաժամանակ նշել է, որ Գայդայը՝ «յուրահատուկ շնորհով» ռեժիսորը, մի փոքր «կանգ է առել իր զարգացման մեջ», որպես նրա ստեղծագործական հնարավորություններն արգելակող և Լեոնիդ Իովիչի՝ թարմ նյութի հետ աշխատելուն խանգարող պատճառ Ռյազանովն անվանել է եռյակը՝ Վախկոտին, Դմբոյին և Փորձառուին։ Էլդար Ալեքսանդրովիչի կարծիքին կողմ է եղել կինոքննադատ Մայա Տուրովսկայան, որն առաջարկել է կրճատել եռյակի մասնակցությամբ տեսարանները. «Այս անգամ նրանք բոլորը, ներառյալ նաև Նիկուլինը, չափից շատ են ծամածռվում»։ «Լուչ» ստեղծագործական միավորման խմբագիր Բորիս Կրեմնևի խոսքով՝ եռյակի հերոսներից հատկապես նյարդայնացնում է Վիցինը։
Գեղարվեստական խորհրդի անդամների մոտ որոշակի դժգոհություն է առաջացրել նաև կատակերգության երաժշտական թեման։ Այսպես, դրամատուրգ Էմիլ Բրագինսկին Յուրի Նիկուլինի («Եթե ես Սուլթան լինեի...») երգն անվանել է «գռեհիկ»։ Բորիս Կրեմնևը նշել է, որ կոմպոզիտոր Ալեքսանդր Զացեպինի հորինած ֆոնը հետապնդման տեսարանում և մի քանի այլ դրվագներում ընկալվում է որպես «օտարածին» մի բան։ «Լուչ» ստեղծագործական միավորման ղեկավար Իվան Պիրևը, նշելով, որ երաժշտությունը «գրված է Թարիվերդիևի ոճով և հնացած է թվում», ամփոփել է, որ «սա Գայդայի լավագույն ֆիլմը չէ»։
Գեղարվեստական խորհուրդը, գրավոր եզրակացության մեջ շարադրելով մի շարք դիտողություններ, հրաժարվել է ընդունել «Կովկասի գերուհին»։ Դժգոհությունները կապված են եղել ընկեր Սաախովի էկրանային մարմնավորման, որի կերպարում առկա են «անսպասելի և անհարկի շեշտադրումներ», դատարանի տեսարանի, «որը ոչ մի իմաստային և սյուժետային ծանրաբեռնվածություն չի կրում», օպերատորական աշխատանքի (խոսքն առաջին հերթին վերաբերում էր «անփույթ և անարտահայտիչ» նկարահանված խոշոր պլաններին), «ժանրի նշաններ» չունեցող երաժշտության, ինչպես նաև «Նինայի ձայնի» հետ, որին, գեղխորհրդի անդամների կարծիքով, պակասում էր «կովկասյան թեթև առոգանությունը»։ Ինքը՝ Գայդայը, խոստովանելով, որ ֆիլմը մոնտաժվել է փաստացիորեն ցեյտնոտի պայմաններում և այդ պատճառով էլ որոշակի լրամշակման կարիք ունի («Ռեժիսորին շատ քիչ ժամանակ է տրվում մոնտաժի համար»), միևնույն ժամանակ նշել է, որ «եռյակը չի նյարդայնացնում», դատարանի տեսարանը «ոճաբանորեն լուծվել է ճիշտ», իսկ «երաժշտության վերաբերյալ կմտածենք»։
Երկու շաբաթ անց՝ նոյեմբերի 30-ին, մասամբ շտկված ֆիլմն ընդունվեց «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայի տնօրինության կողմից գրեթե առանց դիտողությունների։ Սակայն հաջորդ փուլում՝ «Կովկասի գերուհին» ԽՍՀՄ Պետկինոյի հանձնաժողովին հանձնելիս, որի նիստը տեղի է ունեցել դեկտեմբերի 23-ին, Գայդայի ժապավենը հազիվ է փրկվել արգելվելուց։ Ալեքսանդր Զացեպինի հուշերի համաձայն՝ ընդունող հանձնաժողովը պահանջել է կատակերգությունից հեռացնել այն կադրը, որում ընկեր Սաախովի ուրվագիծն «հայտնվում է» ստորին ռակուրսից. հանդիսատեսը նախ տեսնում է ոտքերը կոշիկներով, ապա՝ գալիֆե շալվարը, մի փոքր ավելի ուշ՝ ռազմական կիտելը։ Այդ հատվածը, որը ստեղծում է Ստալինի հետ անորսալի ասոցացում, «Պետկինոյում կտրել են ու մաքրել նեգատիվը»։ 1993 թվականին Գայդայը, արձագանքելով «Экран и сцена» ամսագրի մեկնաբանի այն ռեպլիկին, թե «Սաախովը փոքր Բերիա է», նկատել է. «Այդպես էլ մտածված էր»։
Յակով Կոստյուկովսկու հուշերի համաձայն՝ կինոնկարի ընդունման ժամանակ Պետկինոյում «ստեղծվել է ոչ մի լավ բան չխոստացնող մթնոլորտ», իսկ ոմն «մեծ պետ» ֆիլմի ստեղծողներին հայտնել է, որ «այդ հակասովետչինան» էկրան կբարձրանա միայն «նրա դիակի վրայով»։ Երեք օր անց՝ դեկտեմբերի 26-ին, կինեմատոգրաֆիայի պաշտոնյաները պետք է վերջնական վճիռ կայացնեին։ Սակայն, հակառակ սպասումների, Գայդայի կատակերգությունը ոչ միայն ընդունվել է, այլև ստացել է բարձրագույն կատեգորիա։ Ավելի ուշ պարզվել է, որ հանգստյան օրերին Լեոնիդ Բրեժնևը խնդրել է իրեն ցույց տալ «ինչ-որ նոր բան»։ Գլխավոր քարտուղարի օգնականները դիտասրահ են բերել «Կովկասի գերուհին»։ Բրեժնևին դուր է եկել ֆիլմը, և նա նույնիսկ շնորհակալություն է հայտնել Պետկինոյի ղեկավարին ու ամբողջ նկարահանող խմբին որակյալ աշխատանքի համար։ 1967 թվականի հունվարի 6-ին Գեղարվեստական ֆիլմերի գլխավոր վարչության սցենարա-խմբագրական կոլեգիան ֆիլմին շնորհել է առաջին կատեգորիան և վարձույթի թույլտվություն է ստորագրել։ Ապրիլի 1-ին տեղի է ունեցել ֆիլմի պրեմիերան «Художественный» կինոթատրոնում, իսկ ապրիլի 3-ին սկսվել է կատակերգության լայն ցուցադրությունը Խորհրդային Միության էկրաններին (Մոսկվայում՝ հիսուներեք կինոթատրոններում)։ «Կովկասի գերուհին» դարձել է առաջատար իր հասույթով. առաջին տարում այն դիտել է 76,5 մլն հանդիսատես։ 1968 թվականին կատակերգությունը ցուցադրվել է Լոնդոնում՝ Անգլիայում խորհրդային ֆիլմերի փառատոնում։ Մեկ տարի անց նմանատիպ միջոցառումների շրջանակներում կայացել է «Կովկասի գերուհին» ֆիլմի ցուցադրությունը Սենեգալում և Թունիսում։
Ռեժիսորական աշխատանք
Գայդայի ռեժիսորական ձեռագիրը ձևավորվել է այն ժամանակ, երբ կինեմատոգրաֆիական աշխարհում նշվել է էքսցենտրիկ կատակերգության հանդեպ հետաքրքրության վերածնունդը։ 1950-ական թվականների վերջին սկսել են թողարկվել ֆիլմեր, որոնք պատմում են Չարլի Չապլինի, Բաստեր Քիթոնի, Հարոլդ Լլոյդի և 20-րդ դարի առաջին տասնամյակներում աշխատած այլ կոմիկների ստեղծագործությունների մասին։ Ի հայտ են եկել նաև ժանրի նոր ներկայացուցիչներ՝ Ժակ Թատին, Պիեռ Էտեքսը, Ալեք Գինեսը։ Գայդայը, ընդունելով նրանց փորձը, սկսել է նկարահանել կենսուրախ էներգիայով և հնարքներով, գեգերով, զավեշտախաղով լի ֆիլմեր։ Նրա ֆիլմերում առանձնահատուկ դեր են խաղում կերպար-դիմակները, որոնք ժառանգվել են համր կինոյի ավանդույթներից։ Հերոս-դիմակներն ինքնին նորություն չէին խորհրդային կինոյում․ նրանք արդեն ցուցադրվել էին 1920-ական թվականների ֆիլմերում (օրինակ՝ Լև Կուլեշովի մոտ), ինչպես նաև Ալեքսանդր Պտուշկոյի և Ալեքսանդր Ռոուի հեքիաթ-ֆիլմերում։ Ի տարբերություն հեքիաթային կերպարների՝ Գայդայի Վախկոտը, Դմբոն ու Փորձառուն «խորհրդային փողոցի» ներկայացուցիչներ են, նրանցում գրոտեսկային ձևով արտացոլվել են ալկոհոլային բանահյուսության և գողական ենթամշակույթի արձագանքները։
Ինչ-որ պահի հայտնվել է եռյակի հակապատկերը՝ ուսանող Շուրիկը, որը հերոս-վաթսունականների տիպն է, որտեղ վստահելիությունը համադրվել է սկզբունքայնության հետ ։ Շուրիկը շատ տեսանկյուններից մոտ էր ռեժիսորին. ինչպես գրում է հետազոտող Եվգենի Նովիցկին, «մտավորականությունը, պարկեշտությունը, որոշ անճարպկություն՝ ամեն ինչ նրա մեջ Գայդայից է», ընդհուպ մինչև Լեոնիդ Իովիչին բնորոշ դիմախաղը և ժեստերը։ «Իսկական Գայդայն» սկսվեց այն ժամանակ, երբ, նայելով կոնկրետ սոցիալ-պատմական հանգամանքներին, ռեժիսորը տեսավ, որ իրենք պատրաստակամորեն ենթարկվում են «սլեպստիկի» օրենքներին։ Արդյունքում ծնվել են յուրահատուկ գայդայական դիմակներ, հնարավոր է՝ վերջին օրիգինալ դիմակները կինոյի պատմության մեջ։ Պարզ խորհրդային մարդու մեջ Լ. Գ. հայտնաբերել է կատարյալ դասական արխետիպի հատկանիշներ։ < ... > Վախկոտը, Դմբոն, Փորձառուն և Շուրիկը և՛ ժողովրդական հեքիաթի, և՛ խոհանոցային անեկդոտի հերոսներ էրն։ Նրանք ներկայացնում էին «ոջլոտ մտավորականի» (Վախկոտ), խանիգ-լյումպենի (Դմբո), շրջկոմի տնտեսվարի (Փորձառու) և վաղբրեժնևյան ֆորմացիայի բոյսկաուտի (Շուրիկ) սոցիալական կարծրատիպերը):
Կինոքննադատ Սերգեյ Կուդրյավցևի կարծիքով՝ Գայդայը նորարարություն է արել նաև խորհրդային էկրանին «էրոտիկայի ներդրման բնագավառում»։ Եթե Լյուբով Օռլովայի և Մարինա Լադինինայի մասնակցությամբ կատակերգություններում սիրային հարաբերությունները երբեմն հանգում էին «տղան, աղջիկը և տրակտորը» պայմանական բանաձևին, իսկ «աճող օրգազմի տեսողական կերպարը» դրսևորվում էր «Թռիչք ավտոմեքենայով» («Լուսավոր ուղի») կամ «Մրցավազք» («Կուբանի կազակներ») դրվագներում, ապա Գայդայը հանդիսատեսին առաջարկում էր «առավելագույն» էրոտիկ «շիկ, որը հասանելի է ԽՍՀՄ բնակչին»։ «Ի» գործողության» մեջ ռեժիսորը ներառել է Շուրիկի և Լիդայի մերկացման տեսարանը, «Կովկասի գերուհին» ֆիլմում ցուցադրվել է «ուսանողուհի, կոմերիտուհի, մարզուհի» Նինայի երգող և պարող կանացի գրավչությունը, ավելի ուշ՝ «Ադամանդե ձեռքը» ֆիլմում ցուցադրվել է «գայթակղող մերկապար» Սվետլանա Սվետլիչնայայի   հերոսուհու կատարմամբ։