cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աֆրոամերիկյան անգլերեն
Բարբառ
Աֆրոամերիկյան ժողովրդական լեզուն (AAVE) համարվում է բանվորդ դասակարգի և միջին դասի աֆրոամերիկացիների մեծամասնության բնիկ լեզուն, հատկապես քաղաքային բնակավայրերում ՝ իր յուրահատուկ առոգանությամբ, քերականությամբ և բառապաշարով։ Քերականության բնորոշ առանձնահատկությունները  են «զրոյական» կապերի կիրառությունը  (օրինակ՝ «she my sister» փոխարենը «she's my sister»), սեռական հոլովիչի բացթողումը (օրինակ «my momma friend»  փոխարենը «my mom's friend») , բայ-ժամանակաձևերի բարդեցված համակարգի կիրառությունը (օրինակ՝ «'m a-run, I be running, I been runnin, I done ran») :  Հնչյունաբանության ընդհանուր առանձնահատկությունները  հանդիսանում  են ոչ ստանդարտ ձևերի կիրառությունը  (r հնչյունի  վերջին վանկում բաց թողնելը) ,   «ask»-ի փոխարեն «aks»-ի  օգտագործումը , ,   դիֆթոնգների պարզեցումը (օրինակ՝  «eye» ովորաբար հնչում է «ah»-ի նման) ,  առջևի ձայնավորների շղթայական տեղաշարժը ,  ինտոնացիայի կամ «մեղեդու»  ավելի լայն  դիապազոնը, քան ամերիկյան անգլերենի ընդհանուր շեշտադրումները ։ «AAVE»-ն հաճախ օգտագործվում է միջին դասի աֆրոամերիկացիների կողմից ոչ պաշտոնական միջավայրերում՝ որպես սոցիոմշակութային լեզվական շարունակականության  և «AAVE»-ն ցույց է տալիս որոշ աննշան տատանումներ՝ ըստ տարածաշրջանի կամ քաղաքի։
Աֆրոամերիկյան ստանդարտ անգլերեն
Աֆրոամերիկյան ստանդարտ անգլերեն եզրույթ  լայնորեն տարածել է լեզվաբան Արթուր Սփիրսը։Այն հավարվում է միջին դասի աֆրոամերիկյան անգլերենի հեղինակավոր, գրական լեզուն, որն օգտագործվում է ավելի պաշտոնական  հանրային միջավայրերի համար, քան AAVE-ն։  Ստանդարտ անգլերենը ցուցաբերում է բառապաշարի և քերականության առանձնահատկություն, սակայն հաճախ պահպանում է «AAVE»-ի եզակի առոգանության որոշ տարրեր՝ ինտոնացիոն կամ ռիթմիկ հատկանիշներով։ Այս ստանդարտ բարբառում պահպանվող հնչյունական առանձնահատկությունները հակված են ավելի քիչ լինել:Նման բնութագրիչներից մեկն է վերջին բաղաձայնի բացթողումն է, ուստի այնպիսի բառեր, ինչպիսիք են «past» կամ «hand» կարող են կորցնել իրենց վերջին բաղաձայնը։
Աֆրիկյան նոր շոտլանդական անգլերեն
Աֆրիկյան նոր շոտլանդական անգլերենով խոսում են սևամորթ շոտլանդացիների ժառանգները՝ ԱՄՆ-ի սևամորթ ներգաղթյալները, ովքեր ապրում են Կանադայի Նոր Շոտլանդիա նահանգում։ Կանադայում Աֆրոամերիկացի ազատություն փնտրողների մեծ մասը հայտնվել է Օնտարիոյում՝ ստորգետնյա երկաթուղու միջոցով։ Աֆրիկյան նոր շոտլանդացիների բարբառն  պահպանում է արևմտյան աֆրիկյան պիդջինի ազդեցությունը ։ 19-րդ դարում աֆրիկյան նոր շոտլանդական անգլերենը չէր տարբերվում Ճամայկայում կամ Սուրինամում խոսվող անգլերենից ։ Այնուամենայնիվ այս ժամանակվանից ի վեր, այն ավելի ու ավելի է ձևափոխվել սպիտակամորթ  շոտլանդացիների հետ  փոխազդեցության պատճառով։ 1964 թվականին նահանգի դպրոցական խորհուրդների միավորումը ավելի արագացրեց ձևափոխման գործընթացը։ Այս լեզուն համարվում է աֆրոամերիկյան ժողովրդական անգլերենի ազգականից լեզու՝ զգալի տարբերություններով ։ 2000 թվականին Հովերը և Վոլկերը  օգտագործեցին աֆրիկյան նոր շոտլանդական անգլերենի, սամանական անգլերենի տվյալները  և նախկին ստրուկների ձայնագրությունները ցույց տալու համար, որ խոսքի օրինաչափությունները ժառանգվել են ոչ ստանդարտ գաղութային անգլերենից։ Բարբառը լայնորեն ուսումնասիրվել է 1992 թվականին Օտավայի համալսարանի  պրոֆեսորներ Շանա Պոպլաքի և Սալի Թալիամոնտի կողմից ։
Աֆրիկյան նոր շոտլանդական անգլերենի և աֆրո-ամերիկյան ժողովրդական անգլերենի միջև ընդհանրությունը (r )-ի ոչ արտասանությունը։ Ըստ հարցումների' Սեւամորթ նոր շոտլանդացիների 57%  վերջնավանկում չի արտասանում (r-ն)  իսկ Ֆիլադելֆիայի աֆրոամերիկացիների դեպքում տոկոսայնությունը կազմում է 60% ։ Մինչդեռ Նոր Շոտլանդիայի շրջակա հիմնականում սպիտակամորթ համայնքներում (r)-ի ոչ արտասանություն տեղի չի  ունենում։
Աֆրոամերիկյան ստանդարտ անգլերեն
Աֆրոամերիկյան ստանդարտ անգլերեն եզրույթը «SAE»-ը տարածվել է լեզվաբան Արթուր Սփիրսի կողմից, միջին դասի աֆրոամերիկյան անգլերենի հեղինակավոր և բնիկ տարբերակն է, որն օգտագործվում է ավելի պաշտոնական, կամ հանրային միջավայրերի համար, քան «AAVE»-ն։ Աֆրոամերիկյան ստանդարտ անգլերենը ցուցադրում է ստանդարտ անգլերենի բառապաշարի և քերականություն, բայց հաճախ պահպանում է «AAVE»-ն եզակի առոգանության որոշ տարրեր, ինտոնացիոն կամ ռիթմիկ հատկանիշները պահպանվել են ավելի շատ, քան հնչյունականները ։ Այս ստանդարտ բարբառում պահպանվող հնչյունաբանական հատկանիշները հակված են ավելի քիչ լինելուն։ Օրինակ, նման բնութագրիչներից է վերջնավանկում բաղաձայնի  ոչ արտասանությունը, այնպես որ բառեր, ինչպիսիք են «past» կամ «hand» -ը կարող է կորցնել իրենց վերջնական բաղաձայն հնչյունը։
Հեռուստատեսություն և ֆիլմագրություն
Սևամորթ կերպարների ներգրավվածությունը ֆիլմում և հեռուստատեսությունում նույնպես արվում էր հավաստիության տարբեր աստիճաններով։ «Imitation of Life» 1934 թվականի ֆիլմում Դալիլայի (աֆրոամերիկացի կերպար) խոսքն ու վարքագիծը հիշեցնում են գեղարվեստական ներկայացումների, որոնք նպատակ ունեն ուռճացնել կարծրատիպերը, այլ ոչ թե իրականում պատկերել սևամորթների խոսքը ։ Ավելի վավերագրական ներկայացումներ, ֆիլմերը  ներկայացնում «AAVE»-ի բառապաշարի և շարահյուսական առանձնահատկությունները՝ հաճախ հատուկ շեշտադրելով երիտասարդ, քաղաքաբնակ աֆրոամերիկացիներին։
Կան մի շարք ստեղծագործություններ, որոնք գրված են աֆրոամերիկան անգլերենով և դրանցից ուշագրավ են հետևյալները․
Կրթություն
Անգլերենի ոչ ստանդարտ՝ աֆրոամերիկյան տարատեսակները, կարծրատիպային կերպով կապված են կրթության ավելի ցածր մակարդակի և ցածր սոցիալական կարգավիճակի հետ։ Այնուամենայնիվ, 1960-ականներից լեզվաբանները ցույց են տվել, որ այս տեսակներից յուրաքանչյուրը, մասնավորապես՝ աֆրոամերիկյան ժողովրդական անգլերենը օրինական կանոններով կառավարվող և լիովին զարգացած բարբառ է ։ Ստանդարտ գրավոր անգլերեն սովորող աֆրոամերիկացի ուսանողների հմտությունները բարելավելու համար օգտագործվող մեթոդները երբեմն նման են երկրորդ լեզվի ուսուցման մեթոդներին : Հակադրական վերլուծությունը օգտագործվում է աֆրոամերիկյան ժողովրդական անգլերենով թեմաների ուսուցման համար։ Ուսանողի խոսքի և՛ հնչյունական, և՛ շարահյուսական առանձնահատկությունները կարող են վերլուծվել և արձանագրվել՝ ստանդարտ ամերիկյան անգլերենի հետ հակադրվող կետերը բացահայտելու համար ։ Աֆրոամերիկյան անգլերենի(AAE) ուսուցանելու մեկ այլ եղանակ է' հիմնված ռազմավարության, հաղորդակցական ճկունության վրա, որը կենտրոնանում է տանը  և առօրյայում օգտագործվող լեզվի վրա :Օգտագործելով այս մեթոդը՝ երեխաներին սովորեցնում են հասկանալ, թե երբ է օգտագործվում (SAE-ն )և որ դեպքերում, որպեսզի իրենց խոսքը համապատասխանեցնեն շրջապատող միջավայրի խոսքին, որպեսզի ճիշտ հնչեն ։
Չնայած AAE-ի անընդհատ քննադատմանը, որպես ոչ գրական անգլերենի, AAE-ն մնում է և շարունակում է մնալ որպես սոցիալական ինքնության նշիչ շատ աֆրոամերիկացիների համար ։ SAE-ի ուսուցման նպատակը ոչ թե դադարեցնել դրա օգտագործումը, այլ օգնել ուսանողներին տարբերակել այն պարամետրերը, որտեղ դրա օգտագործումը համարվում է ընդունելի և որտեղ ' ոչ ընդունել ։ Վերջերս Ջոն Մաքվորթերի նման լեզվաբանները փորձել են համոզել հանրությանը, որ «սև անգլերենը» ենթաբարբառ կամ «Ստանդարտ անգլերենի» ոչ կատարյալ ձև չէ։ Նա պնդում է, որ, ինչպես բոլոր մարդկային լեզուները, սև անգլերենը առանձին բարբառ է, որը տարբերվում է ստանդարտ անգլերենից այնպես, ինչպես շվեյցարական գերմաներենը տարբերվում է բնիկ գերմաներենից, իսկ սիցիլերենը՝ իտալերենից։ Նա նաև ընդունում է, որ մենք երկար ճանապարհ ունենք անցնելու որպես հասարակություն՝ ճանաչելու սևամորթ անգլերենը որպես ամեն ինչ, բացի «ժարգոնով և վատ քերականությամբ լի» լեզվից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեզուներ
Սկեպտիցիզմ
Սկեպտիցիզմ, սկեպտիկականություն (σκεπτικός, - հետազոտող), փիլիսոփայական դիրքորոշում, որն ընդգծում է գիտելիքի հարաբերական բնույթը և մերժում ճշմարտության որևէ հավաստի չափանիշի գոյությունը։
Սկեպտիցիզմի զարգացման փուլերը
Ձևավորվել է հին հունական փիլիսոփայության մեջ և անցել զարգացման երեք փուլ, վաղ սկեպտիցիզմ (հիմնադիրն է Պիհռոնը), Պլատոնյան ակադեմիայում զարգացվող սկեպտիցիզմ (երբ այն ղեկավարում էին Արկեսիլայոսն ու Կառնեադեսը) և ուշ սկեպտիցիզմ (էնեսիդեմոս, Սեքստոս Էմպիրիկ)։
Սկեպտիցիզմի տեսությունը
Ըստ սկեպտիցիզմի՝ ցանկացած դրույթի կարելի է հակադրել մեկ այլ դրույթ, որը ճշմարտության նկատմամբ իր հարաբերությամբ հավասարազոր է առաջինին, և դրանցից մեկին նախապատվություն տալու ոչ մի հիմք չկա։ Ուստի անհրաժեշտ է «ապրել ըստ փորձի» և չզբաղվել կենսական պահանջներից զատ տեսական ու փիլիսոփայական խնդիրներով։ Սկեպտիկների համոզմամբ այս ճանապարհով կարելի է հասնել հոգու անխռով վիճակի (ատարաքսիա), որը համարվում էր ամեն մի սկեպտիկական հետազոտության նպատակը։ Ըստ սկեպտիցիզմի՝ իմացության ձևերը, մասնավորապես տրամաբանական և զգայական միջոցները, իրականության ճանաչման հուսալի եղանակներ չեն և չեն կարող արտացոլել իրերի բուն էությունը։ Հակադրվելով թե՛ ռացիոնալիստական, թե՛ էմպիրիկական կողմնորոշումներին, սկեպտիկները այնուամենայնիվ գերադասում են առաջնորդվել զգայականության սկզբունքով, հարելով էմպիրիզմին։ Հանդես գալով իշխող մետաֆիզիկական դոգմատիկական ուսմունքների դեմ, սկեպտիկները բացահայտել են ճանաչողության դիալեկտիկայի որոշ տարրեր, որի պատճառով Վլադիմիր Իլյիչ Լենինը սկեպտիկական փաստարկներում տեսնում էր դիալեկտիկայի սաղմեր։ Փիլիսոփայական մտքի պատմության ընթացքում առանձնանում է Վերածննդի դարաշրջանի սկեպտիցիզմ, ինչպես նաև 16-17-րդ դարերի սկեպտիցիզմ, որը միջնադարյան սխոլաստիկայի դեմ պայքարի և մատերիալիստական ու աթեիստական աշխարհայեցողության սկզբունքները հիմնավորելու հզոր զենք էր։
Սկեպտիցիզմը հայ իրականության մեջ
Հայ փիլիսոփայության մեջ սկեպտիցիզմի խոր քննադատությամբ հանդես է եկել Դավիթ Անհաղթը, որը հանգամանորեն վերլուծել է իմացաբանության և տրամաբանության դեմ սկեպտիկների առաջադրած փաստարկները, բացահայտել դրանց արատները, մշակել հակափաստարկներ, որոնք հետագայում հայ փիլիսոփաները օգտագործել են ագնոստիկական տարբեր հոսանքների դեմ և դրանով արտահայտել հայ փիլիսոփայական մտածողության հակասկեպտիկական ուղղվածությունը։
Կատեգորիա:Թերահավատություն Կատեգորիա:Փիլիսոփայական ուղղություններ և դպրոցներ Կատեգորիա:Իմացաբանական տեսություններ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տեսություններ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական շարժումներ
Աքպեր Երևանլի
Աքպեր Յունուս օղլի Երևանլի (Սուլեյմանով), ադրբեջանցի խորհրդային գրող, արձակագիր, գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1975 թվական)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1945 թվականից։
Կենսագրություն
Աքպեր Երևանլին ծնվել է 1921 թվականի հունիսի 17-ին, Երևանում։ 1948 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի արևելյան բաժինը։ 1938-1950 թվականներին որպես գրական աշխատող, պատասխանատու քարտուղարի տեղակալ, թարգմանիչ աշխատել է «Սովետ Էրմանիստանի» (ադրբեջաներեն) թերթի խմբագրությունում։ 1949-1952 թվականներին սովորել է ՀԽՍՀ ԳԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 1954 թվականին «Հայ և ադրբեջանական ժողովուրդների բարեկամության արտացոլումը գրականության մեջ» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1950-1965 թվականներին ադրբեջանական գրականություն է ավանդել Երևանի պետական համալսարանում։ Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական մանկավարժական ինստիտուտի դասախոս (1954 թվականից)։ 1964 թվականից Երևանլին Հայաստանի գրողների միության ադրբեջանական մասնաճյուղի նախագահն էր։
Երևանլիի պատմվածքների առաջին գիրքը՝ «Արևաշող իմ երկիր»-ը, լույս է տեսել 1947 թվականին։ Հայ և ադրբեջանցի ժողովուրդների բարեկամության ու գրական կապերին են նվիրված «Հայ և ադրբեջանական ժողովուրդների բարեկամության արտացոլումը գրականության մեջ» (1955 թվական, հայերեն), « Ջ․ Մամեդկուլիզադեն և հայ ժողովուրդը» (1966 թվական, հայերեն), «Հայ-ադրբեջանական ժողովրդական բանահյուսության կապերը» (1958 թվական), « Հովհաննես Թումանյանը և ադրբեջանական գրականությունը» (1974 թվական) և այլ ուսումնասիրություններ։
1949 թվականին Երևանի Ջ. Ջաբարլուի անվան ադրբեջանական թատրոնը բեմադրել է նրա «Հանուն երջանկության» պիեսը։ 1975 թվականին «Հայ ադրբեջանական գրական փոխադարձ կապերը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ Հայ հեղինակների բազմաթիվ գործեր թարգմանել է ադրբեջաներեն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի գրողներ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի գրականագետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ադրբեջանցի արձակագիրներ
Էդուարդաս Մեժելայտիս
Էդուարդաս Մեժելայտիս ՝ լիտվացի ականավոր բանաստեղծ։ Նա լիտվերեն թարգմանել է Նարեկացու, Քուչակի, Հ. Թումանյանի, Ավ. Իսահակյանի, Ե. Չարենցի, Պ. Սևակի ստեղծագործություններից, հայ մշակույթի և գրականության մասին գրել է մի շարք հոդվածներ։ «Մարդը» բանաստեղծությունների ժողովածուն, որի համար Մեժելայտիսը 1966 թվականին արժանացել է Լենինյան մրցանակի, հայերեն է թարգմանել Պ. Սևակը (Երևան, 1965) ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Լիտվայի Պակրուոյան շրջանի Կարեիվիշկիայ գյուղում։ 1923 թվականին Էդուարդասը ծնողների հետ մեկնել է Կաունաս։ 1939 թվականից սովորել է Կաունասի Վիտաուտաս Մեծի անվան համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ Հաջորդ տարվա ձմռանը համալսարանը տեղափոխվեց Վիլնյուս, և ինքն էլ գալով մայրաքաղաք, ստեղծել է ընդհատակյա կոմերիտական կազմակերպություն։ Նույն թվականից աշխատել է "Կոմյաունիմո տիեսա" (լիտ. «Komjaunimo tiesa», «Комсомольская правда») թերթի խմբագրությունում։ Հայրենական Մեծ պատերազմի ընթացքում մեկնել է ԽՍՀՄ-ի ներքին շրջաններ։ 1943 թվականից եղել է լիտվական 16-րդ դիվիզիայում որպես զինվորական թղթակից։ Վերադառնալով Լիտվա, զբաղեցրել է Լիտվայի Կոմերիտմիության կենտկոմի (Կենտրոնական կոմիտե) քարտուղարի պաշտոնը (1944-1946)։ 1946 թվականից խմբագրել է կոմերիտական «Յաունիմո Գրյատոս», լիտ. «Jaunimo gretos», «Երիտասարդաց շարքեր») ամսագիրը։ 1954-1959 թվականներին եղել է Լիտվայի Գրողների Միության քարտուղարը։ 1962-1970 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր։ 1975 թվականից եղել է Լիտվայի խորհրդային հանրապետության Գերագույն Խորհրդի նախագահի տեղակալը։ Էդուարդաս Մեժելայտիսը մահացել է 1997 թվականին, Լիտվայի մայրաքաղաք Վիլնյուսում։
Գրական գործունեությունը
Առաջին բանաստեղծությունները տպագրվել են 1935 թվականին՝ ընդհատակյա կոմերիտական ալմանախում և գիմնազիայի թերթում։ Բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուներն են «Lyrika» («Լիրիկա», 1943) և «Tėviškės vėjas» («Քամին հայրենիքից» 1946)։ 1946 թվականին Լիտվայի խորհրդային գրողների համաժողովի ժամանակ ենթարկվել է խիստ քննադատության՝ "անսկզբունքային ստեղծագործության" համար։ Դրանից հետո զբաղվել է թարգմանությամբ՝ թարգմանելով Ա. Պուշկինի, Մ. Լերմոնտովի, Տ. Շևչենկոյի, Շ. Պետեֆիի ստեղծագործությունները, և հրատարակել է մի քանի մանկական բանաստեղծությունների գրքույկներ։ Հեղինակել է «Եղբայրական պոեմ», «Մարդը», «Ինքնանկար», «Արևը սաթի մեջ», «Սաթե թռչուն», «Հաց և բառ», «Գիշերային թիթեռնիկներ», «Այստեղ Լիտվան է» և այլ ստեղծագործություններ։ Սրանցից նրան լայն ճանաչում բերեց «Մարդը» բանաստեղծությունների ժողովածուն։ Հայաստանի մասին հրատարակել է «Քարե գինի» բանաստեղծությունների (թարգմանությունը՝ Վահագն Դավթյանի), «Ճակատագրի թաս» (Բանաստեղծությունների և Հոդվածների), «Իմ կրկնակի Արարատը» հայերեն և «Армянский феномен» (перевод Феликса Фихмана) գրքերը։
Մեժելայտիսը և Հայաստանը
Մեժելայտիսը երեք անգամ (1969, 1979, 1982 թվականներին) տարբեր առիթներով այցելել է Հայաստան։ Նա այնքան է սիրել այս երկիրն ու ժողովրդին, որ իր զգացմունքները բնութագրել է այսպես.
Մեժելայտիսը Հայաստանը համարել է իր երկրորդ հոգևոր հայրենիքը։ Ուսումնասիրելով Գրիգոր Նարեկացու ստեղծագործությունները, խոստովանել է, որ եթե Հայաստանում ստեղծված լիներ միայն «Մատեան ողբերգութեան» երկը, այդ էլ բավական էր՝ ընդունելու հայ ժողովրդի վիթխարի ավանդը՝ համամարդկային մշակույթի մեջ։ Լիտվացի բանաստեղծը հայ ժողովուրդին համարում էր հոգեհարազատ՝ իր ավանդույթներով ու ազգային մտածելակերպով։ Նա ընդհանուր շատ բաներ էր տեսնում հայ և լիտվացի ժողովուրդների բնավորության, պատմական ճակատագրի, լավատեսության մեջ։ Այդ է պատճառը, որ իր ստեղծագործության մեջ զգալի տեղ հատկացրեց Հայաստանին ու հայոց մեծերին։ Նա լիտվերեն է թարգմանել Գրիգոր Նարեկացու «Մատեան ողբերգութեան» պոեմը (հատվածներ), ինչպես նաև Հովհաննես Թումանյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Եղիշե Չարենցի, Պարույր Սևակի, Սիլվա Կապուտիկյանի, Համո Սահյանի, Վահագն Դավթյանի և այլ գրողների ստեղծագործություններ։ Սիրելով Հայաստանը, այս երկրին է նվիրել բանաստեղծությունների ու հոդվածների երեք գիրք՝ «Քարե գինի» (թարգմ.՝ Վ. Դավթյանի, 1982 թ.), «Իմ կրկնակի Արարատը» (թարգմ.՝ Պ. Սևակի, Վ. Դավթյանի, Գ. Խաչատուրի, 1984 թ.) և «Ճակատագրի թաս» (1998 թ.)։ Գրականագետ Ֆելիքս Բախչինյանը հրատարակել է Էդուարդաս Մեժելայտիսին նվիրված չորս մենագրություն («Ոգեղեն համանվագ» հայերեն, 2006 թ., «Звездная исповедь» ռուսերեն, 1989 թ., «Уроки поэта» ռուսերեն, 2002 թ. և «Sauleta lyra» լիտվերեն, 1983 թ.): Էդուարդաս Մեժելայտիսը 1975 թ. արժանացել է ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործչի կոչման, իսկ 1982-ին՝ Եղիշե Չարենցի անվան մրցանակի։ 1979 թ. ապրիլի 24-ին Մեժելայտիսը կնոջ՝ Ստասյա Մեժելայտենեի հետ հայ գրողների ուղեկցությամբ այցելել է Ծիծեռնակաբերդ։ 1979 թ. ապրիլի 18-ից մայիսի 5-ի ուղևորությունից հետո ծնվեց նրա «Քարե գինի» բանաստեղծությունների ժողովածուն, որի մի շարքը՝ «Խորաններ, խազեր, խաչքարեր», նվիրված էր Հայոց Մեծ Եղեռնին։ Իսկ 1985-ին նա գրեց եղեռնին նվիրված «Հիշիր և ապրիր, հիշիր և արարիր» հոդվածը, որը տպագրվեց «Սովետական Հայաստան» հանդեսում։ Իսկ Հայոց Ցեղասպանությունը դատապարտող նրա «Լյա մինոր» բանաստեղծությունը (թարգմ.՝ Վ. Դավթյանի) երգի է վերածել հնագույն երաժշտության «Շարական» անսամբլի գեղարվեստական ղեկավար և դիրիժոր Դանիել Երաժիշտը (Գրիգոր Դանիելյան)։ Այն երգվել է մոտ երեսուն երկրում՝ Գևորգ Իգնատիոս Հաջյանի կատարմամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիտվացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 6-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ
Շեբինո
Շեբինո (Шебино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վելիժսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (68701-68800)
Աստերոիդների ցանկ (68601-68700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (68801-68900)
Սողդեր
Կատեգորիա:Սողդիանա Կատեգորիա:Իրանական ազգեր Կատեգորիա:Տաջիկստանի պատմություն Կատեգորիա:Ուզբեկստանի պատմություն
Տիսաաշվան
Տիսաաշվան (Тисаашвань), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Աշվան, Միներալնոե։
2001 թվականի տվյալներով Տիսաաշվան գյուղում բնակվում էր 852 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,21 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Փիթեր Կորտ վան դեր Լինդեն
Փիթեր Կորտ վան դեր Լինդեն, (Pieter Wilhelm Adrianus Cort van der Linden; ), նիդերլանդացի քաղաքական գործիչ, Նիդերլանդների վարչապետ 1913-1918 թվականներին։
Գործունեություն
Ծնվել է Հաագայում՝ քաղաքական գործիչ Հեյսբերտուս Մարտինուս վան դեր Լինդենի և նրա կնոջ՝ Յակոբ Հենրիետա Վտեվալի ընտանիքում։ Իրավաբանություն է սովորել Լեյդենի համալսարանում, որտեղ 1869 թվականին ստացել է դոկտորի կոչում ։ Աշխատել է փաստաբան։
1897-1901 թվականներին արդարադատության նախարար էր Նիկոլաս Փիրսոնի կառավարությունում։ Փիթեր Կորտ վան դեր Լինդենի՝ 1913 թվականի կաբինետը ստեղծվել է Լիբերալ կուսակցության կողմից ։ Դա Նիդերլանդների վերջին լիբերալ կառավարությունն էր մինչև 2010 թվականը, երբ իշխանության եկավ Մարկ Ռյուտեի կաբինետը։ Կուսակցության կողմնակիցները բացարձակ մեծամասնություն չունեին խորհրդարանում և կախված էին սոցիալ-դեմոկրատների աջակցությունից։ Կորտ վան դեր Լիդենի իշխանությունն առաջ եկավ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Չնայած Նիդեռլանդները չեզոք մնաց և խուսափեց գերմանական օկուպացիայից, երկիրը հայտնվեց լուրջ տնտեսական ճգնաժամի մեջ, որն առաջացել էր բրիտանական ծովային շրջափակման և փախստականնների հոսքի պատճառով։
Փիթեր Կորտ վան դեր Լինդենի օրոք Նիդեռլանդներում ներդրվեց համընդհանուր ընտրական իրավունքը։ 1918 թվականի առաջին ընդհանուր ընտրություններում լիբերալները ջախջախիչ պարտություն կրեցին, իսկ սոցիալ-դեմոկրատներն ու կաթոլիկ կուսակցությունները հաղթեցին։
Անձնական կյանք
1880 թվականի հուլիսին Փիթերն ամուսնացել է 19-ամյա Յոհաննա դե Կոնինգի հետ ։ 1893 թվականի օգոստոսին ծնվել է նրանց որդին՝ Փիթեր Վիլեմ Յակոբ Անրի Կորտ վան դեր Լինդեն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների վարչապետներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների քաղաքական գործիչներ
Վայելչագրություն
Վայելչագրություն, գեղագրություն (καλλιγραφία - կալիգրաֆիա), գեղեցիկ գրության արվեստ։
Վայելչագրության պատմությունը կապված է տառի և գրության միջոցների, պատմության և արվեստի ոճական զարգացման հետ։ Վայելչագրության ոճը գծագրությունների պարզության, տարածության վրա ընթերցելու հնարավորության, արագագրության, դեկորատիվ զարդանկարների հակում ունի։ Անտիկ դարաշրջանում Եվրոպայում ստեղծվել են հունարեն, և լատիներեն գրության դասական նմուշներ։
Տարբեր ժամանակներում վայելչագրության պահանջները տարբեր են եղել, որպես ընդհանուր պահանջներ առանձնացվում են՝ տառապատկերների ճիշտ գրությունը, տառերի տեղադրության, համաչափության, թեքության և գրատեսակի պահպանումը։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Կերպարվեստ Կատեգորիա:Տպատառեր Կատեգորիա:Գեղանկարչություն Կատեգորիա:Արձանագրություններ Կատեգորիա:Գրաֆիտի Կատեգորիա:Հնագրություն Կատեգորիա:Վիմագրություն Կատեգորիա:Վայելչագրություն
Չատրտաու
Չատրտաու կամ Չատր-Տաու (Чатыр-тау, Чатыртау; Чатыр-тау, նաև՝ Շատյոր Գորա (Шатёр-гора, բառացի թարգմանած՝ նշանակում է Վրանասար), ոչ մեծ բարձունք Ռուսաստանի Դաշնության Թաթարստանի Հանրապետությունում՝ Ազնակաևո քաղաքի մերձակայքում՝ նրանից մոտավորապես յոթ կիլոմետր հեռավորության վրա։ Երբեմն բնորոշվում է իբրև Թաթարստանի միակ լեռնաշղթա։ Ամենաբարձր կետի բարձրությունը ծովի մակերևույթից 321,7 մետր է։ Համարվում է Թաթարստանի ամենաբարձր աշխարհագրական օբյեկտներից մեկը ։ 1972 թվականից ունի բնության հուշարձանի, 1999 թվականից՝ բնության պահպանվող տարածքի կարգավիճակ՝ 41,5 կմ² ընդհանուր մակերեսով ։ Այստեղ աճում են տափաստանային բույսերի բազմաթիվ տեսակներ, որոնցից հիսունը գտնվում են պետության պահպանության ներքո։ Կենդանիներից տարածված են հատկապես տափաստանային մորմոտները (степные сурки, շուրջ յոթ հազար գլուխ) ։ Սարն առաջացել է ոչ թե տեկտոնիկ բարձրացման, այլ շրջակա հովիտների քայքայման (էրոզիայի) արդյունքում  ։
Պատմություն
XVIII դարում սարի լանջերից պղինձ են արդյունահանել (պահպանվել են տասնյակ հորատանցքեր)։ Մի ավանդազրույցի համաձայն՝ այս սարի վրա իր զորքով կանգ է առել Եմելյան Պուգաչովը։ Իբր գագաթին մոտ գտնվող քարանձավներում պահպանվել են հին զենքերի պահուստարաններ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Թաթարստան
Լավրինցի (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Լավրինցի (Лавринці), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լավրինցի գյուղում բնակվում էր 12 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,105 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 114,29 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Երկաբնակներ
Երկաբնակներ, քրիստոնեական աստվածաբանական ուսմունքի հետևորդներ և եկեղեցիներ, որոնք ընդունում են Քրիստոսի երկակի՝ մարդկային ու աստվածային միմյանցից անկախ բնույթը՝ «երկու բնություն, երկու կամք, երկու ներգործություն» բանաձևով։ Երկաբնակների վարդապետությունը ելնում էր Քաղկեդոնի տիեզերական ժողովի (451 թվական) որոշումներից ու «Լևոնի տոմարից» (449 թվական) և հակադրվում էր միաբնակների ուսմունքին։ Երկաբնակության քարոզիչներն էին Կ․ Պոլսի և Հռոմի եկեղեցիները։ Հռոմեական կայսրությունում պաշտոնապես ճանաչվեցին Հուստինիանոս կայսեր օրոք։
Կատեգորիա:Քրիստոնեություն
(7997) 1985 CN1
(7997) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի փետրվարի 13-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արարատ Մարուխյան
Արարատ Հովսեփի Մարուխյան, հայ տնտեսագետ, տնտեսագիտական դոկտոր (1953), պրոֆեսոր (1954)։
Կենսագրություն
Արարատ Մարուխյանը ծնվել է 1907 թվականի նոյեմբերի 14-ին, Բայազետում։
1930 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը, 1946-1955 թվականներին եղել է Հայաստանի գյուղատնտեսական ակադեմիայի ավագ գիտաշ խատող, ապա՝ սեկտորի վարիչ, 1955-1960 թվականներին՝ Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն գիտությունների ակադեմիա տնտեսագիտության ինստիտուտի տնօրեն, 1960-1983 թվականներին՝ Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի գյուղէկոնոմիկայի ամբիոնի վարիչ։
Արարատ Մարուխյանի աշխատանքները վերաբերվում են գյուղացիության պատմության, գյուղտնտեսական արտադրության զարգացման հարցերին։
Արարատ Մարուխյանը մահացել է Երևանում, 1983 թվականի նոյեմբերի 7-ին, հուղարկավորված է Թոխմախի գերեզմանատանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տնտեսագետներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ
EA Montreal
EA Montreal, տեսախաղերի մշակմամբ զբաղվող ստուդիա, որը պատկանում է և ղեկավարում է Electronic Arts ընկերությունը։ Ստուդիան հիմնադրվել է Մոնրեալում։
Պատմություն
Ստուդիան բացել Electronic Arts-ի կողմից 2004 թվականի մարտի 17-ին ։ Ընկերության հիմնադիրը Ալեյն Թասկենը՝ Ubisoft և BAM! Entertainment-ի նախկին աշխատակից։ EA Montreal-ը համարվում է EA-ի կողմից «մաքուր էջից» ստեղծված ընկերություն, երբ այլ ընկերություն գնելու փոխարեն ստեղծվել է նորը։ 2006 թվականին ձեռք բերված JAMDAT ընկերությունը, միացվեց EA Montreal-ին, սակայն EA Montreal և EA Mobile Montreal (նախկին՝ JAMDAT) աշխատում էին իրարից անկախ։ 2007 թվականին, երբ ստուդիան բաժանվեց 4 մասի, EA Montrea-ը դարձավ EA Games Label-ի մասը։
Visceral Montreal ստուդիան փակվեց 2013 թվականի փետրվարին ։ 2012 թվականի ապրիլին հայտարարվեց բջջային մշակումներով զբաղվող աշխատակիցների կրճատում ։ Նույն բաժնում կրճատումներ տեղի ունեցան նաև 2015 թվականի փետրվարին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընկերություններ Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խաղեր
Լուչանո Բերիո
Լուչանո Բերիո (Luciano Berio), իտալացի կոմպոզիտոր։
Կենսագրություն
Ծնվել է երաժիշտների ընտանիքում։ Դաշնամուրի առաջին դասերը ստացել է հորից ու պապից, որոնք եղել են երգեհոնահարներ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ մեկնել է ռազմաճակատ, որտեղ առաջին իսկ օրը վիրավորվել է։ Պատերազմից հետո սովորել է Միլանի կոնսերվատորիայում Ջուլիո Չեզարե Պարիբենիի, Ջորջո Ֆեդերիկո Գեդինիի և Կառլո Մարիա Ջուլինիի մոտ (դիրիժորություն)։ Ձեռքի վնասվածքը նրան անհանգստացրել է դաշնամուր նվագելու ժամանակ, և նա ավելի շատ ժամանակ է նվիրում կոմպոզիցիային։ 1947 թվականին հրատարակվել է նրա առաջին ստեղծագործությունը՝ դաշնամուրի սյուիտը։ Այդ ժամանակ Բերիոն վաստակում էր կոնսերվատորիայի վոկալ դասարաններում նվագակցելով, որտեղ էլ ծանոթացել էր իր առաջին կնոջ՝ ամերիկացի սոպրանո Քեթի Բերբերյանի հետ։
1951 թվականին մեկնել է ԱՄՆ, որտեղ սովորել է Լուիջի Դալլապիկոլայի Թենգլվուդյան երաժշտական կենտրոնում, որը նրա հետաքրքրությունն է առաջացրել դոդեկաֆոնիսում։ 1954-1959 թվականներին նոր երաժշտության դասընթացներ է հաճախել Դարմշտադտում, որտեղ ծանոթացել է Պիեր Բուլեզի, Կառլհայնց Շտոքհաուզենի, Դյորդ Լիգետիի և ավանգարդի այլ առաջատար կոմպոզիտորների հետ։ Հետաքրքրվելով էլեկտրոնային երաժշտությամբ՝ 1955 թվականին հիմնադրել է «երաժշտական հնչյունաբանության ստուդիան» (իտալ․՝ Studio di Fonologia Musicale)։ Ստուդիա էին հրավիրվել հայտնի կոմպոզիտորներ, մասնավորապես Ջոն Քեյջը։ Նաև սկսել է թողարկել էլեկտրոնային երաժշտության ամսագիր՝ Incontri Musicali-ը։ 1966 թվականին արժանացել է Laborintus II իտալական մրցանակի ստեղծագործության համար։ 1968 թվականին մեծ հաղթանակով տեղի է ունեցել «Սիմֆոնիայի» առաջին կատարումը, որը հետագայում դարձել է կոմպոզիտորի ամենահայտնի ստեղծագործությունը ։ Այն գրվել է ութ ձայնի և Նյու Յորքի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի 125-ամյակի առթիվ և այն նվիրված է Լեոնարդ Բերնսթայնին։ Պրեմիերան իրականացվել է Նյու Յորքի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի և The Swingle Singers-ի կողմից՝ հենց հեղինակի ղեկավարությամբ։ 1965-1972 թվականներին եղել է Նյու Յորքի Ջուլիարդի երաժշտության դպրոցում նոր երաժշտության անսամբլի հիմնադիր և կոմպոզիցիայի պրոֆեսոր։
1972 թվականին կրկին վերադարձել է Իտալիա։ 1974-1980 թվականներին եղել է Փարիզում IRCAM էլեկտրակուստիկ երաժշտության բաժնի տնօրեն։ 1987 թվականին Ֆլորենցիայում հիմնադրել է` Tempo Reale կենտրոնը, որը նման է IRCAM-ին։ 1994-2000 թվականներին եղել է Հարվարդի համալսարանի պատվավոր կոմպոզիտորը (անգլ.՝ «distinguished composer in residence»)։
Լուչանո Բերիոն մահացել է 2003 թվականին Հռոմի հիվանդանոցում։ Նա եղել է աթեիստ ։
Ստեղծագործություն
Բերիոյի ստեղծագործությանը բնորոշ են նոր ակուստիկ միջավայրի և երաժշտական տեքստուրայի ավանգարդիստական որոնումները սերիական տեխնիկայի, էլեկտրոնային երաժշտության օգտագործումը։ «Մագնիֆիկատ»-ը երկու սոպրանոյի, խառը երգչախմբի, երկու դաշնամուրի, ութ փայտի և հարվածային գործիքների համար առաջին հերթին հասարակության ուշադրությունը գրավել է 25-ամյա կոմպոզիտորի վրա։ Արդեն «Մագնիֆիկատ»-ի գործիքակազմում բացահայտվել է Բերիոյի հակումը ձայնային փորձերի նկատմամբ։
Բերիոյի գործիքային հնչյունները զուգորդել է էլեկտրոնային ձայների և մարդկային խոսքի հնչյունների հետ, օրինակ Thema - Omaggio a Joyce (1958) պիեսում ձայնի և մագնիտոֆոնի համար։ Այս ստեղծագործության մեջ, ինչպես և իր մյուս աշխատանքներում, Բերիոն երկխոսության մեջ է մտել ժամանակակից գրականության հետ։
Արվեստի և բնության տարբեր ոլորտները նոր հնչող ձևով միավորվելու ցանկությունը հանգեցրել է այն բանին, որ Բերիոն կրկին ու կրկին անդրադարձել է ամենատարբեր երաժշտական նյութի մեջբերումներին։ Այսպիսով, իր «Սիմֆոնիայում» (1968) ութ ձայնի և նվագախմբի հետ նա երրորդ մասում մեջբերել է Գուստավ Մալերի դո֊մինոր սիմֆոնիայից մի սկերցո։ Սակայն Բերիոն 60-ական թվականների այլ ժամանակակից կոմպոզիտորների հետ միավորել է ոչ միայն կոլաժի այս տեխնիկան, այլև բեմական երաժշտության և փորձարարական թատրոնի հանդեպ հակվածությունը։ Արդեն նրա «Շրջաններ» ստեղծագործությունը, որն ավարտվել է 1960 թվականին, այն արտահայտել է բեմական գաղափար, որը կառուցվել է երգչուհու բեմում ժեստերի ու շարժման հիման վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դասական կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իտալացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Իտալացի դիրիժորներ Կատեգորիա:«Իտալիայի Հանրապետությանը մատուցած ծառայությունների համար» շքանշանի մեծ խաչի ասպետներ Կատեգորիա:Իտալացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Իտալացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Իտալացի դաշնակահարներ
Շեբոլտաևո
Շեբոլտաևո (Шеболтаево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կոմեձադուրա
Կոմեձադուրա (Commezzadura), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 990 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 45 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 22 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0463։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Պո (գետ)
Պո (Po), գետ Իտալիայի հյուսիսային մասում։ Այդ երկրի խոշորագույն գետն է թե՛ երկարությամբ (652 կմ), թե՛ ջրահավաք ավազանի մակերեսով (74 144.8 կմ²) ։ Սկզիբ է առնում Ալպերից, հոսում հիմնականում արևելյան ուղղությամբ, մեծամասմբ՝ Պադանի հարթավայրով և թափվում է Ադրիատիկ ծով՝ գետաբերանում առաջացնելով ճահճացած դելտա։ Անցնում է Ռովիգո, Պիեմոնտ, Լոմբարդիա և Վենետո մարզերով։ Գետաբերանից մինչև Պյաչենցա և Պավիա քաղաքները նավարկելի է ։ Ջրի միջին ծախսը գետաբերանում կազմում է 1460 մ³/վրկ. :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի գետեր Կատեգորիա:Ադրիատիկ ծովի ավազանի գետեր
Երզնկայի բարբառ
Երզնկայի բարբառ, հայերենի բարբառ։ Ըստ ձևաբանական դասակարգման պատկանում է «կը» ճյուղին։ Խոսվել է Երզնկա քաղաքում և նրա շրջակայքում։ Խոսակցական միջավայրը կորցրած բարբառ Է։ Ձայնավոր հնչույթներն են ա, ի, ու, օ, է, ը, է՝։ Չկան երկբարբառներ։ Գրաբարի երկբարբառների դիմաց առկա են՝ այ, ա (բառասկզբում նաև ը), ոյ, իու-ու․ եա-է։ Ունի երկաստիճան ձայնեղազուրկ բաղաձայնական համակարգ բառասկզբի դիրքում գրաբարի ձայնեղ պայթական ու կիսաշփական բաղաձայնների դիմաց խուլեր են (բերան-պէրան, դուռ-տուռ)։ Խուլերը մնում են անփոփոխ (պատ-պատ)։ Ֆ-ն հանդես է գալիս որպես հնչույթ։ Գոյականն ունի չորս հոլովաձն Հոգնակիում հոլովման բոլոր տիպերը ստանում են ու։ Բայը խոնարհվում է երեք լծորդությունով է, ի, ա և երեք եղանակով՝
Չկա ապառնի դերբայաձև ապառնի ժամանակը կազմվում է պի նախամասնիկով։ Ներկա ժամանակում կը նախադաս է։ Անցյալ կատարյալն ունի համադրական կազմություն։ Առկա են ներգործաձև և կրավորաձև խոնարհման հիմքեր։
Կատեգորիա:Կը ճյուղի բարբառներ
Չեխական հողեր
Չեխական հողեր (České země), Բոհեմիայի, Մորավիայի և Չեխական Սիլեզիայի տարածքների համակցության նշման համար կիրառվող օժանդակ եզր։ Այսօր այդ երեք պատմական տարածքները կազմում են Չեխիայի Հանրապետությունը։ Ի սկզբանե Չեխական հողերը բնակեցեն եղել բոյերի կելտական ցեղի կողմից, հետագայում այստեղ տարբեր գերմանական ցեղեր են հաստատվել՝ մարկոմանները, կվադերը, լանգոբարդերը (լոմբարդները) և այլք մինչև VII դարիս սկիզբը, երբ այստեղ վերջապես հաստատվեցին սլավոնները։ Գերմանացիները կրկին հաստատվում են Չեխական հողերում և ապրում էին սլավոնների հետ սկսած XIII դարում տեղի ունեցած Բոհեմիայի թագավորների հրավիրումից հետո (բայց Պրահայում նրանք ապրում էին նույնիսկ XII դարի սկզբից)։
Տարբեր ժողովուրդներ «Չեխական հողեր» եզրի տակ տարբեր բան էին հասկանում։ Որոշ աղբյուրներ այդ եզրի տակ ի նկատի ունեին Բոհեմիայի թագավորության վերահսկման տակ գտնվող հողերը, այսինք Բոհեմյան Թագի հողերը, որոնց մեջ էին մտնում Լուժիցան (1292 - 1635 թթ. գտնվում էր Պրահայի տիրապետության ներքո, այժմ Գերմանիայում է) և Սիլեզիայի մի մասը (1327 - 1742 թթ. գտնվում էր Պրահայի տիրապետության տակ)։
Այլ աղբյուրներ տվյալ եզրի տակ ենթադրում են միայն հիմնական չեխական տարածքները՝ Բոհեմիան, Մորավիան և նախկին Ավստրիական Սիլեզիան։
Սկսած XVIII դարից աղբյուրների մեծամասնությունը «Չեխական հողեր» եզրի տակ հասկանում է համեմատաբար նույն բանը՝ ժամանակակից Չեխիայի Հանրապետության տարածքը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Չեխիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Չեխիայի պատմություն
Օրի-Քելլի
Օրի-Քելլի  (Orry George Kelly, ), ավստրալիացի հագուստի դիզայներ, երեք Օսկարի մրցանակակիր։
Վաղ տարիներ
Նոր Հարավային Ուելս (նահանգ) Քելլին ծնվել է Նոր Հարավային Ուելս նահանգի Կիամե քաղաքում, դերձակի ընտանիքում։ Երբ Քելլին 17 տարեկան էր, ծնողները նրան ուղարկեցին բանկային գործ սովորելու, բայց նա ավելի շատ հետաքրքրված էր թատրոնով ։
Գործունեություն
1932 թվականին Քելլին տեղափոխվել է Հոլիվուդ, որտեղ Warner Bros. կինոընկերությունում աշխատել է որպես հագուստի գլխավոր դիզայներ։ Նա այդ պաշտոնը զբաղեցրել է մինչև 1944 թվականը։ Քելլին ղեկավարների պնդմամբ փոխել է իր անվան գրելաձևը, որոնք կարծում էին, որ այդպես իր անունն ավելի էկզոտիկ կհնչելու ։ Warner Bros.-ից հեռանալուց հետո Քելլին աշխատել է Universal Studios, RKO Pictures, 20th Century Studios և Մետրո-Գոլդուին-Մայեր կինոստուդիաներում։ Քելլին արժանացել է Օսկարի երեք մրցանակի՝ Լավագույն հանդերձանքի դիզայն անվանակարգում (Ամերիկացին Փարիզում», «Աղջիկներ» և «Ջազում միայն աղջիկներ են»)։
Անձնական կյանք
Քելլին եղել է գեյ ։ Իր հուշերում նա նշել է, որ ռոմանտիկ հարաբերություններ է ունեցել ամերիկացի դերասան Քերի Գրանտի հետ ։
Մահ
Ողջ կյանքի ընթացքում ունեցել է ալկոհոլաի հետ կապված խնդիրներ։ Մահացել է 1964 թվականի փետրվարի 27-ին, երիկամաբջջային քաղցկեղից։ Նրան թաղել են Հոլիվուդյան Հիլզ գերեզմանատանը։
Քելիի դագաղը տեղափոխել են Քերի Գրանտը, Թոնի Քերթիսը, Բիլլի Ուայլդերը և Ժորժ Կուկորը, իսկ մահախոսականն կատարել է Ջեք Լ․ Ուոռները։ Քելլին ազգականներ չուներ, նրա ունեցվածքը փոխանցվել է Էնն Ուորներին՝ Ջեք Ուորների կնոջը ։
ժառանգություն
2015 թվականին ռեժիսոր Ջիլլիան Մեյ Արմսթրոնգը թողարկել է Քելիի կյանքի մասին պատմող վավերագրական ֆիլմ «Կանայք, որոնց նա մերկացրեց» վերնագրով ։ Մեկ տարի անց լույս է տեսել Քելիի նախկինում կորցրած հուշերը։
Տիսաույֆալու
Տիսաույֆալու (Тисауйфалу), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տիսաույֆալու գյուղում բնակվում էր 277 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,04 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Ուժգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սայմոն Ֆրենսիս
Սայմոն Ֆրենսիս, անգլիացի ֆուտբոլիստ, Բորնմութ ակումբի պաշտպան։
Կարիերա
Սայմոնը ծնվել է Նոթինգհեմում։ Նա սկսել է ֆուտբոլ խաղալ «Նոթինգհեմ ֆորում» և «Նոթս Կաունտ»-ի երիտասարդական կաումբների կազմում ։ 2002 թվականին տեղափոխվել է «Բրեդֆորդ Սիթի» ակումբ, որի կազմում նա իր դեբյուտը կատարեց 2002 թվականի նոյեմբերի 16-ին «Նոտինգեմ անտառ» ակումբի դեմ խաղի ժամանակ։
2004 թվականին տեղափոխվել է «Շեֆֆիլդ Յունայթեդ» ակումբի կազմ, որի կազմում խաղացել է ընդհանուր 12 խաղ։ 2005/06 մրցաշրջանում նա վարձավճարով տեղափոխվել է «Գրիմսբ թաուն» ակումբի կազմ և Տրանմիր Ռովերս ։
2006 թվականի հունիսի 13-ին տեխափոխվել է «Սուտենդ Յունայթեդ» ակումբի կազմ, կնքելով 3 տարվա պայմանագիր ։
2010 թվականի հուլիսի 30-ին տեղափոխվեց «Չարլտոն Ատլետիկ» ակումբի կազմը։
2011 թվականի նոյեմբերի 7-ին վարձավճարով տեղափոխվել է «Բորնմութ» ֆուտբոլային ակումբ։ 2012 թվականի հունվարին գնվել է ակումբի կողմից ։ Ֆրենսիսը օգնել է Բորնմութին դուրս գալ Չեմպիոնշիպ։  2014 թվականին Սայմոնը  նոր պայմանագիր է կնքել ակումբի հետ, երեք տարի ժամկետով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Շեֆիլդ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սաութենդ Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Չառլտոն Ատլետիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բորնմութի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Շեենո
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 21 մարդ։
Լևչենկի (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Լևչենկի (Левченки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լևչենկի գյուղում բնակվում էր 178 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1025 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 173,66 մարդ/կմ²։
Վտառը (վեպ)
Վտառը (Der Schwarm), գիտաֆանտաստիկ վեպ, որը գերմանացի գրող Ֆրանկ Շետցինգի վեցերորդ և ամենահաջողված ստեղծագործությունն է։ Առաջին անգամ հրատարակվել է Գերմանիայում և Ավստրիայում, 2004 թվականին և շուտով դարձել է բեսթսելլեր (մինչև 2004 թվականի փետրվարի վերջը վաճառվել է 185000 օրինակ) ։
Գիտաֆանտաստիկ բնապահպանական թրիլլերի թեման մարդկության էկզիստենցիալ գոյությանը (Existence) սպառնացող վտանգն է, որը բխում է ծովային էկոհամակարգում բնակվող անհայտ, բանական էակներից։
Ընդհանուր բովանդակություն
Պերուացի ձկնորսն անհետացել է բաց ծովում։ Նավթի հորատման մասնագետները Նորվեգական ծովում տարօրինակ օրգանիզմներ են հայտնաբերում, որոնք գրավել են ծովի հատակի հարյուրավոր քառակուսի կիլոմետրեր։ Հզոր ծնոտներով միլիոնավոր որդերը խանգարում են նավթի արդյունահանմանը։ Թունավոր մեդուզաների հորդաները պաշարել են Ավստրալիայի ափերը։ Միևնույն ժամանակ, Բրիտանական Կոլումբիայի ափին գտնվող կետերի հետ տեղի են ունենում սարսափելի փոփոխություններ։ Կանադայի խաղաղ կետերը հանկարծ վերածվել են ագրեսորների։ Այս իրադարձություններն առաջին հայացքից իրար հետ կապված չեն թվում։ Սկզբում տեղի են ունենում առանձին միջադեպեր. շնաձկներ կամ մեդուզաներ են հարձակվում լողորդների վրա, առանց ակնհայտ պատճառի նավեր են շրջվում, կետերը խորտակում են նավերը։ Հետագայում իրավիճակը գնալով դուրս է գալիս վերահսկողությունից։ Նորվեգիայում որդերի գաղութներ ը բազում անցուղիներ փորելով փխրեցրել են մայրցամաքային լանջը, ինչը կարող է հանգեցնել ավերիչ ցունամիի։ Աստիճանաբար մարդիկ ամբողջ աշխարհում տարբեր վայրերում ավելի ու ավելի են ենթարկվում տարբեր աղետների։
Գիտնականները և զինվորականները գալիս են այն եզրակացության, որ գործ ունեն ծովի խորքերից մինչ այժմ անհայտ հետախուզության հետ, որն իր նպատակն է դրել մարդկությանը դուրս մղել ծովերից կամ նույնիսկ վերացնել այն։ Կազմակերպվում է աղետը կանխելու արշավախումբ։
Մաս առաջին։ Անոմալիաներ
Կենսաբան Սիգուր Յոհանսոնից օգնություն է խնդրում նրա լավ ընկեր Թինա Լունդը, ով աշխատում է նորվեգական «Statoil» նավթային ընկերությունում, նա ցույց է տալիս ստորջրյա որդ, որը նրա ընկերությունը հայտնաբերել է Հյուսիսային ծովի խորքերում շինարարական աշխատանքների ժամանակ։ Սկզբում միայն դրանք նրան հետաքրքրում են այնքանով, որ նրան թվում է, թե դա նոր տեսակ է կամ մուտացիա։ Նրա հետաքրքրությունն աճում է, երբ խոր ծովում Thorvaldson և Sonne երկրագիտական ​​ տրաուլերներով հետազոտական ​​արշավի ժամանակ պարզվում է, որ բազմախոզան որդերը կարճ ժամանակահատվածում գաղութացրել են Նորվեգիայի մայրցամաքային լանջին գտնվող մեթանի հիդրատի հանքավայրերը և, ըստ երևույթին, մեթանի հիդրատի մեջ ներմուծել են մեթանը քայքայող բակտերիաներ։ Միևնույն ժամանակ, Վիկտոր սուզվող ռոբոտի տեսանյութում նշմարվում է կապույտ շողացող անհայտ արարած։
ԳԵՈՄԱՐ (GEOMAR) հետազոտական ինստիտուտից գերմանացի երկրաբան Գերհարդ Բորմանի հետ միասին նա պարզում է, որ մեթանի հիդրատից մեթանի արտազատումը ապակայունացնում է նորվեգական շելֆի մայրցամաքային լանջը։ Յոհանսոնն ուղղաթիռով թռչում է Շեթլանդյան կղզիներ՝ Կարեն Ուիվերի մոտ, ով գերմանացի օվկիանոսագետի հետ ուսումնասիրում էր Հյուսիսային Ատլանտյան օվկիանոսի հոսանքների անոմալիաները, որոնց հետ, ըստ Յոհանսոնի, հնարավոր է կապված են որդերը։ Մինչ GEOMAR-ը քննարկում էր հնարավոր ստորջրյա սողանքի ժամանակը, լանջը սկսում է սահել և առաջացնել ցունամի, որը ոչնչացնում է հյուսիսային Եվրոպայի ափերի մեծ մասը և խլում բազմաթիվ կյանքեր (ներառյալ Թինա Լունդը, ում հետ Յոհանսոնը սերտ կապ ունի)։ Յոհանսոնն ու Ուիվերը հրաշքով են փրկվում ցունամիից։
Այս ընթացքում, իրադարձությունները ծավալվում են. բազմաթիվ ափերում հայտնվում են թունավոր մեդուզաներ, երկփեղկանիները մեծ քանակությամբ հարձակվում են նավերի վրա, դրանք շրջում՝ պատճառ դառնալով նրանց խորտակման, իսկ Ֆրանսիայում ձկնորսների որսած վարակված օմարները թոքաբորբի մահացու համաճարակ են բերում ափամերձ քաղաքներ։
Զուգահեռաբար, հետազոտող Անավակը, որը նաև աշխատում է Կանադայի արևմտյան ափում՝ Տոֆինոյում (Վանկուվեր) գտնվող կետերի դիտման կայանում, բախվում է մեկ այլ խնդրի, որը նույնպես առաջին հայացքից անվնաս է թվում. Կանադայի արևմտյան ափին գտնվող կետերը հեռու են մնում, իսկ երբ հայտնվում են, անսովոր ագրեսիվ և թշնամաբար են տրամադրված մարդկանց նկատմամբ։ Շրջագայություններից մեկի ժամանակ Անավակի նավը (որի վրա էր նաև Ալիսիա Դելավեր անունով ուսանողուհին) խորտակվում է խոյադելֆինների, մոխրագույն և սապատավոր կետերի կազմակերպված հարձակման հետևանքով։ Արմատական ​​բնապահպան և ինքնահռչակ հնդիկ Ջեկ «Գրեյվուլֆ» Օ'Բենոնը, ով ընդդիմանում է կետերի փոքր խմբին հետևելուն, սկզբում դրան նորմալ է վերաբերվում, քանի որ նա համարում է հարձակումը որպես բնության վրեժ մարդկանց նկատմամբ, մինչև նրա խումբը նույնպես հարձակման է ենթարկվում և երկու նավ խորտակվում են, և շատ մարդիկ են զոհվում։ Գիտնականները սատկած կետերից մեկի ուղեղում ժելեանման նյութի մնացորդներ են հայտնաբերել, սակայն այն արագ քայքայվում է։
Անավակին մոտենում է մի նավատեր, ում բեռնատար նավի ղեկը, ըստ երևույթին, արգելափակվել էր երկփեղկանիների վտառներից, և որոնցից նա կարողացել էր փախչել նավահանգիստ։ Փրկարարական գործողությանը մասնակցած նավերը ենթարկվում են կետերի հարձակմանը։ Նավի ծայրի սուզվելու ժամանակ նա նկատում է կապույտ շողացող արարած, որը, սակայն, կարողանում է փախչել նավահանգստի ավազանում։ Պարզվում է, որ այդ միդիաները զեբրա միդիաների (Zebra mussel) մուտացիա են։
Անավակը և նրա գործընկերներն իմանում են, որ միայն գաղթող կետերն են իրենց ագրեսիվ պահում, այսպես կոչված, տրանզիենտները։ Ռեզիդենտ-կետերը, որոնք մշտապես գտնվում են բաց ծովում, կարծես թե վարքագծի փոփոխության չեն ենթարկվում։ Ագրեսիվ կետերից մեկին հաղորդիչ ամրացնելիս Անավակը հազիվ է փրկվում մահից։ Երբ կետը սուզվում է, տեսախցիկը ֆիքսում է կապույտ, իմպուլսային ամպի հետ կապ։ Սակայն, երբ Անավակը ցանկանում է հետագա հետաքննություն անցկացնել, նրան խանգարում են տարբեր կողմերից՝ հավանաբար ինչ-որ բանից հեռու պահելու նպատակով։ Երբ նա միայնակ սուզվում է միդիաներով վխտացող բեռնատար նավի ղեկանիվի տակ, նրան բռնում են ԱՄՆ զինվորականները։
Մաս երկրորդ։ Դղյակի աղետ
Սպառնալիքին դիմակայելու համար ԱՄՆ-ի ղեկավարությամբ ձևավորվում է տարբեր մասնագիտություններից և տարբեր ազգերից կազմված միջազգային գիտնականների թիմ։ Կանադական Շատո Վիստլեր շքեղ հյուրանոցում խիստ գաղտնի համաժողով է կազմակերպվում։ Յոհանսոնին, Անավակին, Ուիվերին և Բորմանին միանում են կենսաբաններ Միք Ռուբինը և Սյու Օլիվեիրան, երկրաբան Սթենլի Ֆրոստը, սոնար-փորձագետ Մյուրեյ Շանկարը և հետագայում Արտերկրային բանականության որոնման (SETI) գիտնական Սամանտա Քրոուն։ Կազմակերպիչներն են ԱՄՆ զինվորականները՝ ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի անձնակազմի Ջուդիթ Լիի և նրա օգնական Սալոմոն Սալ Փիկի հետ, և ԿՀՎ (CIA) աշխատակից՝ մարմնեղ, անդուր Ջեք Վանդերբիլտը։ Նա սկզբում կասկածում է, որ միջադեպերի հետևում կանգնած են Մերձավոր կամ Հեռավոր Արևելքի ահաբեկիչները։
Այնուամենայնիվ, հիմնականում Յոհանսոնի շնորհիվ խումբը հանգում է այն տեսությանը, որ համաշխարհային աղետների և ծովային արարածների ագրեսիվ վարքագծի հետևում կանգնած է անհայտ խելացի ուժ, որը սկսել է պաշտպանվել մարդու կողմից օվկիանոսային միջավայրի ոչնչացման սպառնալիքից։ Այս անհայտ ինտելեկտը նրանք որոշում են անվանել Yrr (անիմաստ պատահական տառեր, որը տպագրել էր Յոհանսոնը)։ Գիտնականները գիտակցում են, որ գլոբալ կլիմայի վրա ազդում է մեթանի ջերմոցային էֆեկտը, և որ առանց հաջող հակառազմավարության մարդկությանը անհետացում է սպառնում։
Այդ ընթացքում, Նյու Յորքում և Միացյալ Նահանգների արևելյան ափին գտնվող այլ վայրերում տիրում են խեցգետինների վտառները, որոնք անվնաս են, բայց պֆիստերիա (Pfiesteria) ջրիմուռների մահացու մուտացիա են։ Քաղաքը հայտարարվում է աղետի գոտի։
Ենթասյուժեում պատմվում է Անավակի հոր մահվան մասին։ Այնուհետև Անավակը թռչում է իր ծննդավայր Քեյփ Դորսեթ։
Մաս երրորդ։ Independence (ուղղաթիռակիր նավ)
Նրանք որոշում են Լիի և Վանդերբիլտի գաղտնի հսկողության տակ կապվել ծովում նախկինում անհայտ հետախուզության հետ և հավաքվել USS Independence ուղղաթիռակիր դեսանտային նավի վրա։ Քրոուն և Շանկարը ծով են ուղարկում պարզ թվաբանական խնդիր, որի պատասխանն անմիջապես ստանում են։ Երկրորդ հաղորդագրությամբ ուղարկում են մարդկության մասին տեղեկատվություն։ Yrr-ը պատասխանում է՝ ուղարկելով Պանգեա գերմայրցամաքի մոտավորապես 180 միլիոն տարվա վաղեմության պատկեր։ Այդպիսով պարզվում է, որ հնարավոր է կապ հաստատել Yrr-ի հետ։ Այնուամենայնիվ, մարդկության դեմ հարձակումները շարունակվում են։
Յոհանսոնը և Օլիվեիրան հերձում են նյու-յորքյան ծովախեցգետիններից մեկին և կենդանիների մեջ գտնում են երկրորդ, անհայտ ԴՆԹ։ Նրանք կասկածում են, որ Yrr-ը հավանաբար նախակենդանի է։ Միևնույն ժամանակ, Independence նավի շուրջ Yrr-ից մի մեծ, կապույտ օղակ է հավաքվում։ Վերջին պահին, Գրեյվուլֆի (Գորշ գայլ) և Դելավերի վարժեցրած դելֆինների էսկադրոնը կարող է նավ հետ վերադառնալ։ Տեսնելով Yrr-ից ավելի մեծ բազմություն հավաքելու հնարավորություն՝ Ռուբինը կրկին բացում է շլյուզի դարպասները, որի արդյունքում խոյադելֆինը (օրկանը) ներխուժում է ջրհորային անցախուցով տախտակամած և հոշոտում է Դելավերին։ Լին կարողանում է վերջին պահին խանգարել Գրեյվուլֆին՝ Ռուբինին խեղդել։ Միևնույն ժամանակ մեծ քանակությամբ Yrr մտնում է նավ և հարձակվում անձնակազմի վրա։ Ջուրը ցամաքեցնելով այս դեպքում կարելի է հաղթել Yrr զանգվածին։ Ռուբինին հաջողվում է մեծ քանակությամբ Yrr ապահովել հետաքննության համար։ Քանի որ Ռուբինն ավելի ուշ-ուշ է հայտնվում, մի փոքր հարբած Յոհանսոնը որոշում է հետևել նրան։ Արդյունքում, Յոհանսոնը հաջորդ առավոտ արթնանում է հիվանդանոցում՝ հիշողությունը կորցրած։
Այնուամենայնիվ, նա, Անավակը և Ուիվերը կարող են շարունակել նախակենդանիների հետազոտությունը, Ռայմոնդ Կուրցվեյլի համակարգչային մոդելով հնարավոր է մեծապես վերլուծել Yrr տրամաբանությունը. Դա կոլեկտիվ բանականություն է, որը ստեղծվում է միաբջիջ օրգանիզմների միասնական ջանքերով։ Կոլեկտիվի հիշողությունները միլիոնավոր տարիների ընթացքում պահպանվում են միաբջիջ օրգանիզմի ԴՆԹ-ի հիպերփոփոխական հատվածներում։ Բացի այդ, հայտնաբերվում է քիմիական սուրհանդակ (Botenstoff), որն առաջացնում է միաբջիջ օրգանիզմների միաձուլումը։
Յոհանսոնն աստիճանաբար վերագտնում է հիշողությունը և նա կասկածում է, որ խաղաղ կարգավորման ծրագիրը միակ ռազմավարությունը չէ, որը վարում են գեներալ Լիի գլխավորած զինվորականները։ Հետազոտության արդյունքները գաղտնի օգտագործվում են Yrr-ի դեմ թույն մշակելու համար։ Յոհանսոնը հայտնաբերում է, որ գոյություն ունի ևս մեկ լաբորատորիա, որը կարծես աշխատում է Yrr-ի ոչնչացման վրա՝ օգտագործելով մշակված սպիտակուց, որը հրահրում է բջիջների ծրագրավորված մահ։ Նա խորհրդակցում է Ուիվերի հետ և ավելի ուշ այդ մասին առերեսվում է Ռուբինին և Լիին, որոնց նա ի սկզբանե չէր վստահում։ Լին համոզում է նրան չբացահայտել զինվորականների ծրագրերը թիմին, բայց, այնուամենայնիվ, ապահովության համար նա վարձում է Վանդերբիլթին և ԿՀՎ գործակալ Անդերսոնին, որպեսզի սպանեն Յոհանսոնին և դա ներկայացնեն որպես դժբախտ պատահար։
Միևնույն ժամանակ, Ֆրոստը և Բորմանը փորձում են կանխել Կումբրե Վիեխա հրաբխի արտահոսքը Պալմա կղզուց. որդերն ապակայունացրել են ծանծաղուտում մեթանի հիդրատը։ Ծովի հատակը որդերից մաքրում են հսկայական ստորջրյա փոշեկուլով։ Բայց մեքենան փչանում է, և Բորմանը և Ֆրոստը ստիպված են սուզվել՝ ներծծող մասը վերանորոգելու համար։ Նրանց վրա հարձակվում են Yrr-ի կողմից կառավարվող մուրճագլուխ շնաձկները։ Ֆրոստը զոհվում է, Բորմանը կարողանում է թաքնվել ճեղքում, մինչև որ փրկարարական խումբը նրան դուրս բերի այնտեղից։
Մաս չորրորդ։ Խորտակում
Վանդերբիլտը փորձում է Յոհանսոնին ծովը նետել, սակայն Անավակը և Գրեյվուլֆը շտապով օգնության են հասնում վերջին վայրկյանին։ Գրեյվուլֆը մահացու հարված է ստանում ատրճանակի կրակոցից։