cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աննա Ասլան
Աննա Ասլան (Մկրտչի), բժիշկ, ծերաբան-ծերաբույժ։ Ռումինիայում ծերաբանների և ծերաբույժների դպրոցի հիմնադիրը։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1961), պրոֆեսոր (1945), ՌԱՀ ԲԳԱ (1969), Ռումինիայի ԳԱ (1974) ակադեմիկոս, ՌԱՀ վաստակավոր բժիշկ (1973), Ռումինիայի գիտության վաստակավոր գործիչ (1977), Ռումինիայի սոցիալական աշխատանքի հերոս (1971)։
Կենսագրություն
1922 թվականին ավարտել է Բուխարեստի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետը։ 1948-1952 թթ.վականներին Կ. Պարհոնի անվան ծերաբանության և ծերաբուժության ինստիտուտի տնօրեն։
Աշխատանքները վերաբերում են փորձարարական, կլինիկական և սոցիալական ծերաբանության հարցերին։
Վաղաժամ ծերացումը կանխելու նպատակով Աննա Ասլանն առաջարկել է նովոկաինի լուծույթներ՝ ներարկումների համար, հետագայում ստեղծել «Գերովիտալ Нг» և «Ասլավիտալ», իսկ երեխաների թուլամտության բուժման համար՝ «Ասլավիտալ երեխաների համար» պատրաստուկները։
1959 թվականից Ռումինիայի ծերաբանների և ծերաբույժների ընկերության նախագահ, 1982 թվականից՝ ԽՍՀՄ ծերաբանների և ծերաբույժների ընկերության պատվավոր և արտասահմանյան մի շարք երկրների ակադեմիաների ու գիտական ընկերությունների անդամ։
Սահմանված են Աննա Ասլանի անվան (ԳԴՀ, 1983), «Հաղթանակի արձան» համաշխարհային մշակութային Իտալիա, 1984) և այլ մրցանակներ։
Աննա Ասլանի անունը քանդակվել է Հիպոկրատի մարմարե հուշարձանին (Հունաստան) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժշկուհիներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Ռումինացի պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Կին կենսաբաններ Կատեգորիա:Կին գյուտարարներ Կատեգորիա:Ռումինահայեր
Ձյունե թագուհին (մուլտֆիլմ, 1957)
«Ձյունե թագուհին» («Снежная королева»), խորհրդային լիամետրաժ մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, Հանս Քրիստիան Անդերսենի համանուն հեքիաթի էկրանավորումը (1844)։ ԽՍՀՄ-ում ստեղծված անիմացիոն ամենահայտնի ժապավեններից մեկն է։
Սյուժե
Պատմությունը պատմվում է հրաշագործ-թզուկ Օլե Լուկոյեի կողմից։ Մի քաղաքում՝ իրար հարևանությամբ, ապրում են երկու երեխաներ՝ Կայը և Գերդան, որոնք իրար սիրում են որպես քույր ու եղբայր։ Նրանց ընտանիքներն իրենց տները միացնող ջրհորդանի մեջ աճեցնում էին ծաղիկներ։ Ամռանը Կայն ու Գերդան սիրում էին նստել այնտեղ ու ծաղիկներ խնամել։ Որպես իրենց ընկերության և սիրո նշան երեխաները մի ծաղկամանի մեջ աճեցրել էին երկու գեղեցիկ վարդ՝ սպիտակ ու կարմիր։
Ձմռանը երեխաները հավաքվում էին Գերդայենց տանն ու լսում Գերդայի տատիկի պատմած հեքիաթները։ Մի անգամ նա երեխաներին պատմում է Ձյունե թագուհու մասին, որը ձյունախառն մրրիկ է ուղարկում քաղաք։ Կայը կատակում է, որ, հանդիպելով թագուհուն, ինքը նրան կնստեցներ տաք վառարանի վրա, և այդ ժամանակ նա կհալվեր։ Նայելով կախարդական հայելուն՝ Ձյունե թագուհին իմանում է այդ մասին և բարկանում տղայի վրա։ Նա ջարդում է հայելին ու քաղաք ուղարկելով ուժեղ քամի՝ ասում, որ ում աչքի մեջ իր կախարդած սառցե բեկորներից ընկնի, նա կտեսնի միայն չարը, իսկ ում սիրտն ընկնի, նա կդառնա չար։
Հայելու բեկորները, ընկնելով մարդկանց աչքերի կամ սրտերի մեջ, նրանց դարձնում էին անտարբեր ու չար։ Այդ բեկորներից մեկն սկզբում ընկնում է Կայի աչքը, ապա սիրտը։ Տղայի բնավորությունը միանգամից փոխվում է, և նա դառնում է անտարբեր, չար ու սառը։
Մի օր Կայը գնում է հրապարակ՝ սահնակով սահելու։ Գերդան խնդրում է գնալ նրա հետ, տղան համաձայնվում է, բայց մտածված այնպես է անում, որ Գերդան սահնակից ընկնի։ Դրանից հետո հրապարակում մեծ սահնակով հանկարծակի հայտնվում է Ձյունե թագուհին։ Կայը Գերդայի աչքերի առաջ իր սահնակը կապում է Ձյունե թագուհու սահնակին ու գնում։ Շուտով նրանք հեռանում են քաղաքից, և Ձյունե թագուհին Կային նստեցնում է իր սահնակում՝ վերջնականապես սառեցնելով նրան, ու տանում իր պալատ։
Երբ գարուն է գալիս, Կայը չի վերադառնում։ Գերդան որոշում է գնալ նրան փնտրելու։ Ճանապարհին սկզբում նա հայտնվում է ծաղկանոցում, որտեղ միշտ ամառն էր թագավորում, ծեր կախարդուհու կախարդանքները Գերդային ստիպում են մոռանալ ամեն ինչի մասին։ Բայց մի անգամ գլխավոր հերոսուհին տեսնում է երկու վարդ՝ կարմիր և սպիտակ, որոնք նրան հիշեցնում են Կայի մասին։ Ամեն ինչ հիշելով՝ Գերդան փախչում է ծաղկանոցից։ Հետագայում նա հանդիպում է մի մեծ սև ագռավի, որի հարսնացուն ապրում էր թագավորական պալատում։
Ագռավը պատմում է, որ վերջերս այդ պալատում մի արքայազն է հայտնվել, որը շատ նման է Կային։ Ագռավի ու նրա հարսնացուի օգնությամբ Գերդան թափանցում է պալատ, բայց պարզվում է, որ արքայազնը Կայը չէ։ Լսելով աղջկա պատմությունը՝ բարի արքայադուստրը նրան կառապանով ու ծառաներով ոսկե կառք, նոր կոշիկներ ու գեղեցիկ հագուստ է նվիրում։ Գերդան նորից ճանապարհ է ընկնում, բայց անտառում նրա վրա ավազակներ են հարձակվում ու գերի վերցնում։ Փոքրիկ ավազակը՝ ատամանի դուստրը, աղջկան վերցնում է իր մոտ։ Նա Գերդային ցույց է տալիս իր գազաններին, որոնց մեջ կային հյուսիսային եղջերու Լապլանդիայից, անտառային աղավնիներ և այլ կենդանիներ։
Հյուսիսային եղջերուն Գերդային տանում է ծեր լապլանդուհու մոտ, որն աղջկա միջոցով նամակ է ուղարկում Ձյունե թագուհու թագավորության մոտ ապրող ծեր ֆիննուհուն։ Եղջերուն ֆիննուհուն խնդրում է Գերդային տալ «տասներկու դյուցազունների ուժ», բայց ֆիննուհին պատասխանում է, որ ավելի մեծ ուժ չկա, քան Գերդայի հավատարիմ սիրտը։ Ձյունե թագուհու պալատ Գերդան գնում է մենակ, քանի որ ուժասպառ հյուսիսային եղջերուն չէր կարող նրան ուղեկցել։
Ձյունե թագուհու պալատում ցրտից կապտած Կայը սառույցից տարբեր ֆիգուրաներ էր պատրաստում։ Նա կոպտորեն Գերդային ասում է, որ հեռանա, ինչն աղջկա մոտ արցունքներ է առաջացնում։ Վերջին փորձից Գերդան գրկում է Կային, և նրա արցունքները հալեցնում են Կայի սրտի բեկորը։ Կայը սրտում ցավ է զգում և լաց է լինում, որի պատճառով աչքից ընկնում է երկրորդ բեկորը։ Նա ուշքի է գալիս, որից հետո պալատ է վերադառնում Ձյունե թագուհին։ Սակայն Գերդան նրան հակահարված է տալիս, և Ձյունե թագուհին պարզապես անհետանում է իր պալատի հետ։ Երեխաները երջանիկ վերադառնում են տուն՝ ճանապարհին հանդիպելով բոլոր նրանց, ովքեր օգնել էին նրանց վերամիավորմանը։
Փառատոներ ու մրցանակներ
Հետադարձ հայացք
Ստեղծման առանձնահատկություններ
Ձյունե թագուհու արտաքինը խիստ տարբերվում է մուլտֆիլմի մյուս կերպարների արտաքինից։ Դա բացատրվում է նրանով, որ Ձյունե թագուհուն նկարել են ռոտոպատճենահանման եղանակով՝ նրան հնչյունավորող դերասանուհի Մարիա Բաբանովայի հետ (հայրենական մուլտիպլիկացիայում այս մեթոդը կոչվում է «էկլեր», լայն տարածում է ունեցել 1940-1960-ական թվականներին)։ Այդ եղանակի դեպքում ամբողջովին գրիմավորված դերասանուհուն նկարել են ժապավենով, ապա ստացված տեսանյութը կադր առ կադր անցկացրել են ցելյուլոիդի վրա։ Յանինա Ժեյմոն, որը հնչյունավորել է Գերդային, նույնպես մասնակցել է իր հերոսուհու «ռոտոպատճենահանմանը», բայց միայն մի քանի տեսարանների համար։ Օլե Լուկոյեի կերպարը նկարվել է առանց որևէ օժանդակ նկարահանումների, նրա անիմացիայի համար անձամբ պատասխանատու էր Ֆյոդոր Խիտրուկը ։ Հերոսների կերպարներն ստեղծել է Լեոնիդ Շվարցմանը ։
Թողարկում տեսասկավառակներով
1980-ական թվականներին ԽՍՀՄ-ում մուլտֆիլմն սկսել է թողարկվել «Видеопрограмма Госкино СССР», և ի սկզբանե SECAM խորհրդային արտադրողների լիցենզիոն տեսասկավառակներով։
1990-ական թվականներին ԽՍՀՄ-ում և Ռուսաստանում VHS տարբերակով թողարկվել է «Крупный план» կինոմիավորման կողմից։ 1990-ական թվականներին «Studio PRO Video» ստուդիան VHS տարբերակով թողարկել է խորհրդային լավագույն մուլտֆիլմերի հավաքածուում։ 1995 թվականին «Союз Видео» ստուդիան այս մուլտֆիլմը VHS տարբերակով առանձին թողարկել է № 6 հավաքածուում։ VHS-հրատարակությունը Ռուսաստանում տարածվել է PAL համակարգում։
1998 թվականին Օլե Լուկոյեն «Կարաոկե երեխաների համար 2» տեսասկավառակների առաջատար ծրագիրն էր (տարածող՝ «Союз Видео»): 2000-ական թվականների սկզբին մուլտֆիլմը ռեստավրացիայի է ենթարկվել ու DVD-ով թողարկվել «Крупный план» և «Союз Видео» ընկերությունների կողմից։ «Крупный план» ընկերությունն այն թողարկել է նաև MPEG-4 սկավառակներով։
Ազդեցություն
Ճապոնացի ռեժիսոր-անիմատոր Հայաո Միյաձակին խոստովանել է, որ Ատամանովի «Ձյունե թագուհին» մուլտֆիլմը վճռական ազդեցություն է ունեցել, երբ ինքն ընտրություն է կատարել, թե կյանքում ինչով պետք է զբաղվի ։
Ըստ «Киноэксперт» կայքի՝ «Ձյունե թագուհին» արտասահմանում հայտնի խորհրդային մուլտֆիլմերի շարքում առաջին տեղն է զբաղեցնում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լև Ատամանովի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:1957 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:1957 ֆիլմեր
Ջեյմս Լինդ
Ջեյմս Լինդ, շոտլանդացի բժիշկ է։ Նա Թագավորական նավատորմի ծովային հիգիենայի ռահվիրա էր։ Իրականացնելով առաջին անգամ կլինիկական փորձարկումներից մեկը ` նա մշակեց այն տեսությունը, որ ցիտրուսային մրգերը բուժում են լնդախտը։
Լինդը պնդում էր, որ եթե նավերը ավելի լավ օդափոխվեին, այն ավելի օգտակար կլիներ առողջության համար, ինչպես նաև ծծմբի և մկնդեղի հետ խառնուրդը օգտագործվում է տախտակամածի մաքրման համար։ Նա նաև առաջարկեց, որ քաղցրահամ ջուր կարելի է ձեռք բերել՝ թորելով ծովի ջուրը։ Նրա աշխատանքը առաջ է բերել կանխարգելիչ բժշկության և բարելավված սննդի պրակտիկա։
Վաղ կյանք
Լինդը ծնվել է 1716 թվականին Շոտլանդիայի Էդինբուրգ քաղաքում՝ վաճառականների ընտանիքում։ Նա ուներ ավագ քույր ։ Կրթությունը է ստացել Էդինբուրգի ավագ դպրոցում։
1731 թվականին նա սկսեց իր բժշկական ուսումնասիրությունները՝ որպես Ջորջ Լանգլանդսի աշակերտ, վիրաբույժների ներգրավման անդամ, որը նախորդում էր Էդինբուրգի վիրաբույժների թագավորական քոլեջին։ 1739 թվականին նա մտավ նավատորմ՝ որպես վիրաբույժի օգնական, ծառայելով Միջերկրական ծովում՝ Արևմտյան Աֆրիկայի և Արևմտյան Հնդկաստանի ափերում ։ Մինչև 1747 թվականը նա դարձել էր ալիքային նավատորմի HMS Salisbury-ի վիրաբույժ և սկանդալային իր փորձարկումն էր անցկացնում, մինչ այդ նավը պարեկում էր Բիսկայի ծոցում։ Այդ պարեկությունից անմիջապես հետո նա լքեց այդ նավը, գրեց իր դոկտորական թեզը վեներական հիվանդությունների վերաբերյալ և ստացավ իր աստիճանը Էդինբուրգի բժշկական համալսարանից և ստացավ Էդինբուրգում պրակտիկայի լիցենզիա ։
Լնդախտի կանխարգելում և բուժում
Լնդախտը հիվանդություն է, որն առաջանում է վիտամին C-ի անբավարարությունից։ Վիտամին C-ն անհրաժեշտ է հյուսվածքների առողջ կապի պահպանման համար։ 1740 թվականին Անսոնի շրջապատման աղետալի արդյունքը մեծ ուշադրություն գրավեց Եվրոպայում. 1900 տղամարդկանցից 1400-ը մահացել էին, նրանց մեծ մասի մահվան պատճառը լնդախտ հիվանդությունն է եղել։ Ըստ Լինդի, լնդախտը բրիտանական նավատներում ավելի շատ մահեր է առաջացրել, քան ֆրանսիական և իսպանական զենքերը ։
Աշխարհի տարբեր վայրերում 17-րդ դարից ի վեր, հայտնի է դարձել, որ ցիտրուսային մրգերն ունեն հակալնդախտային ազդեցություն, երբ բրիտանական արևելյանհնդկական ընկերության անգլիացի ռազմական վիրաբույժ Ջոն Վուդալը (1570–1643) խորհուրդ տվեց, բայց մրգերի օգտագործումը չտարածվեց աշխարհով։ Թեև Լինդը առաջին անգամ չէր, որ առաջարկեց ցիտրուսային մրգերը որպես բշտիկության բուժում, նա առաջինն էր, որ ուսումնասիրեց դրանց ազդեցությունը համակարգված փորձով 1747 թվականին ։ Այն դասվեց բժշկության պատմության մեջ առաջին զեկուցված, վերահսկվող, կլինիկական փորձերի շարքին ։
Լինդը կարծում էր, որ լնդախտը կարող է պատճառ դառնալ մարմնի քայքայման, որը կարող է լրացվել թթվային սննդի ընդունումուվ։ Այն սկսվեց երկու ամիս անց այն ժամանակ, երբ ողջ նավը լնդախտով էր տառապում։ Նա տասներկու կարիճ, յուրաքանչյուրին երկուական, բաժանեց նավաստիների վեց խմբի միջև։ Նրանք բոլորը ստացել են նույն սննդակարգը, բայց, բացի այդ, առաջին խմբին ամեն օր տրվել է քացախով խնձորօղի, երկրորդ խմբին քսանհինգ կաթիլ էլիտիր վիտրիոլի (ծծմբաթթու), երրորդին՝ վեց գդալ քացախ, չորրորդին՝ ծովախոտի կես կիտրոն, հինգերորդ խմբին տրվեց երկու նարինջ և մեկ կիտրոն, իսկ վերջին խմբին՝ կծու մածուկ՝ գումարած գարեջուր։ Հինգ խմբի բուժումը դադարեց վեցերորդ օրը, երբ ոչ մի արդյունք չստացվեց, բայց այդ ժամանակ միայն մի նավաստի էր պիտանի հերթապահության համար, իսկ մյուսը գրեթե վերահսկում էր։ Դրանից բացի, միայն մեկ խումբն էր ցույց տվել բուժման որոշակի արդյունավետություն։
Այս փորձից անմիջապես հետո Լինդը թոշակի անցավ ռազմածովային ուժերից և սկզբում մասնավոր պարապմունքներ վարեց որպես բժիշկ։ 1753 թվականին նա հրատարակել է «Լնդախտ»-ի տրակտատը, որը գրեթե անտեսվել էր։ 1758 թվականին նշանակվել է Գոսպորտի Թագավորական ծովային հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ Հասլար։ Երբ Ջեյմս Քուքը կատարեց իր առաջին ճանապարհորդությունը, իր հետ վերցրեց տարրեց կոտորակ (0,1 մգ վիտամին C 100 գ), մրգահյութ (10–15 մգ 100 գ) և նարնջի և կիտրոնի օշարակ կամ «թալան» (հյութը պարունակում է 40– 60 մգ վիտամին C 100 գ) որպես հակալնդախտային միջոց։ 1762 թվականին հայտնվեց Լինդի ակնարկը՝ ծովագնացների առողջության պահպանման ամենաարդյունավետ միջոցների մասին : Այն, ըստ էության, գործի դրվեց, և 1775 թվականի ձմռանը Հյուսիսային Ամերիկայում բրիտանական բանակին մատակարարվեց մանանեխի և կրի սերմեր։ Այնուամենայնիվ, Լինդը, ինչպես շատ այլ բժիշկներ, հավատում էր, որ լնդախտը, ըստ էության, մարմնի ներսում վատթար և սննդամթերքի վատթարացման արդյունք է, վատ ջուրը, ավելորդ աշխատանքը և խոնավ մթնոլորտում ապրելը հանգեցնում է դրան, ինչը կանխել է քրտինքի բնականոն հոսքը։ Այսպիսով, մինչ նա գիտակցում էր ցիտրուսային մրգերի օգուտները (չնայած նա թուլացրեց ազդեցությունը՝ անցնելով խաշած խտացրած կամ «թալան», որի արտադրությունը, ցավոք, ոչնչացրեց վիտամին C), նա երբեք չի պնդել, որ դա հիվանդության միակ լուծումն է։ Նա հավատում էր, որ լնդախտը բազմաթիվ պատճառներ ունի, որոնք, հետևաբար, պահանջում էին բազմաթիվ բուժումներ ։
Բժշկական հաստատությունը շարունակում է մնալ այն գաղափարի հետ, որ լնդախտը նեխման պրոցես պարունակող հիվանդություն է, որը բուժելի է վիտրիոլի էլիքսիրի, վորտուսի ներարկումների և այլ միջոցներով, և պնդեց, որ հիվանդությունը կարող է բուժվել միայն «կոճապղպեղ»-ի միջոցով, որը բարձրացնում է իմունային համակարգը։ Նրանք հաշվի չառան ցիտրուսային մրգերի օգուտները և ապացույցները վերագրեցին որպես չհաստատված անեկդոտ։ Ծովային նավատորմում, սակայն, փորձը համոզել էր շատ սպաների և վիրաբույժների, որ ցիտրուսային հյութերը տալիս էին կարմրության պատասխանը, նույնիսկ եթե պատճառը անհայտ էր։ Ավագ ծովակալների պնդմամբ՝ Ռեյ ծովակալ Ալան Գարդների գլխավորությամբ, 1794 թվականին Սաֆֆոլիին կիտրոնի հյութը տրվեց Հնդկաստանի քսաներեք շաբաթվա անդադար ճամփորդության համար։ Մթերքի մեջ խառնված ունցիայի երկու երրորդը օրական պարունակում է գրեթե 10 մգ վիտամին C-ի նվազագույն օրական ընդունման անհրաժեշտ քանակ։ Կարիճների լուրջ բռնկում տեղի չի ունեցել։ Այս զարմանահրաշ իրադարձությունը հանգեցրեց ծովային նավարկության մեջ կիտրոնի հյութի լայն պահանջարկի, որը Sick and Hurt-ի խորհուրդով է տեղի ունեցել, ովքեր քաջատեղյակ էին Լինտի ցիտրուսներով փորձին։ Հաջորդ տարի Ծովակալությունը ընդունեց իր առաջարկությունը, որ կիտրոնի հյութ պետք է պարբերաբար հատկացվի ամբողջ նավատորմի համար ։ Մեկ այլ շոտլանդացի՝ Արչիբալդ Մենզիսը, վերցրեց ցիտրուսային բույսեր և դրանք հանեց Հավայիում գտնվող Կալալեկուա ծոցում՝ Վանկուվեր արշավախմբի մոտ՝ օգնելու Խաղաղ օվկիանոսում ծովային նավատորմի վերամատակարարմանը ։ Սա ծովախորշի անմիջական ավարտը չէր, քանի որ կիտրոնի հյութն ի սկզբանե այնպիսի կարճ մատակարարման մեջ էր, որ այն կարող էր օգտագործվել միայն տնային ջրերում, որպես բուժում՝ վիրաբույժների ղեկավարությամբ, այլ ոչ թե օգտագործվել է որպես կանխարգելիչ միջոց։ Միայն 1800 թվականից հետո մատակարարումը բավականաչափ մեծացավ, այնպես որ, ծովակալ Լորդ Սբ Վինսենտի պնդմամբ, այն սկսեց միշտ բաժանվել ։
Տիֆի կանխարգելում
Լինդը նկատեց, որ տիֆը վերացավ իր հիվանդանոցի վերին հարկից, որտեղ հիվանդները լողանում էին և նրանց տալիս էին մաքուր հագուստ և անկողնային պարագաներ։ Այնուամենայնիվ, վարակվածների շատ բարձր էին ստորին հարկերում, որտեղ այդպիսի հիգիենայի միջոցներ չկային։ Լինդը խորհուրդ տվեց, որ նավաստիները հանվեն, սափրվեն, լողանան և պարբերաբար մաքուր հագուստ և անկողնային պարագաներ կրեն։ Արդյունքում, բրիտանական ծովագնացները չէին տառապում տիֆից՝ մրցակցություն ստեղծելով ֆրանսիացիների հետ ։
Թարմ ջուր ծովից
18-րդ դարում նավաստիները վերցրին ջուր, սրտային դեղ և կաթ։ Համաձայն Կանոնակարգի և հրահանգների, որոնք վերաբերում են ծովում Նրանց ծառայությանը, որը 1733 թվականին առաջին անգամ հրատարակվել էր Ծովակալության կողմից, նավաստիներն իրավունք ունեին ամեն օր օգտագործել թույլ գալոն գարեջուր (սովորական բրիտանական գալոնի 5/6, համարժեք ամերիկյան գալոն կամ մի փոքր ավելին, քան երեքուկես լիտր)։ Քանի որ գարեջուրը պատրաստման ընթացքում եփվում է, բնական ճանապարհով մաքրվում էր մանրէներից և ամիսներ շարունակ պահպանվում էր, ի տարբերություն բակում մեջ պահվող ջրի։ Միջերկրական ծովում նաև գինու արտադրանք էր սկսվել, որը հաճախ առավել էր կոնյակի արտադրությունից։
240 տղամարդուց բաղկացած ֆրեգատը, որը հագեցած էր խանութներով, պահվում էր հարյուր տոննա խմելու հեղուկ։ Ջրի որակը կախված էր ջրի սկզբնաղբյուրից և պահպանման ժամկետից։ Նորմալ ժամանակահատվածում նավաստիներին թույլ չեն տվել ջուր վերցնել։ Երբ ջուրը սակավացավ, ռացիոնալացվեց, և անձրևաջրերը հավաքվեցին առագաստներում։
Արևադարձային հիվանդություն
Լինդի վերջին աշխատանքը տպագրվեց 1768 թվականին թեժ կլիմայում եվրոպացիներին պատահած հիվանդությունների մասին՝ նրանց ճակատագրական հետևանքները կանխելու մեթոդներով։ Դա նկարագրական աշխատանք էր արևադարձային հիվանդության ախտանիշների և բուժման վերաբերյալ, և այն առանձնապես առնչություն չուներ ծովային բժշկության հետ և ավելի շատ ծառայում էր որպես ընդհանուր տեքստ բժիշկների և բրիտանացի արտագաղթողների համար։ Էսսենը պարբերաբար օգտագործվում էր որպես բժշկական տեքստ Բրիտանիայում՝ տպագրվելուց հիսուն տարի հետո։ Տպագրվել է յոթ գիրք, այդ թվում` երկուսը տպագրվել են Լինդի մահից հետո ։
Ընտանիք
Լինդը ամուսնացած էր Իզաբելլա Դիկիի հետ և նրանք ունեցան երկու որդի՝ Ջոն և Ջեյմս։ 1773 թվականին նա ապրում էր Փրինսի փողոցում այն ժամանակվա նոր առանձնատանը, որը Էդինբուրգի ամրոցի հարևանությամբ է գտնվում ։
Փոքր որդին՝ Ջեյմսը, ծառայեց ծովում մի քանի տարի՝ պարգևատրվելով հետմահու շքանշանով և աչքի ընկավ 1804 թվականի Վիզագապատման ճակատամարտում որի համար նա ստացավ ասպետի կոչում ։
Մահ
Նա մահացավ Գասպորտում՝ Հեմփշիր քաղաքում, 1794 թվականին ։ Նա թաղված է Փորթեստերի Սուրբ Մարիամի ծխական եկեղեցում։
Ճանաչում
Ջեյմս Լինդը քսաներեք անուններից մեկն է, որը ցուցադրվելու է Լոնդոնի Քեպպելի փողոցում գտնվող Լոնդոնի հիգիենայի և արևադարձային բժշկության դպրոցի շենքում։ Անունները ընտրվել են անհայտ սահմանադրության հանձնաժողովի կողմից, որն ընտրել է նրանց, ովքեր համարվում են հանրային առողջության և արևադարձային բժշկության ռահվիրա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1716 ծնունդներ Կատեգորիա:1794 մահեր Կատեգորիա:Էդինբուրգ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Էդինբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Էնդրյու Մելոն
Էնդրյու Ուիլյամ Մելոն (Andrew William Mellon, ), ամերիկացի բանկիր, գործարար, արդյունաբերող, բարերար, արվեստի կոլեկցիոներ և քաղաքական գործիչ։
Նախքան քաղաքականություն մտնելը ՝ լինելով հարուստ ընտանիքի զավակ, Էնդրյուն հիմնում է հսկայական մի բիզնես կայսրություն։ 1921 թվականի մարտի 9֊ից մինչև 1932 թվականի փետրվարի 12֊ը եղել է Միացյալ Նահանգների Գանձապետարանի  պետքարտուղարը և աշխատել նախագահներ Ուորեն Հարդինգի ՝ ԱՄՆ-ի 29-րդ նախագահը (1921-1923 թթ.), Ջոն Քելվին Քուլիջի ՝ ԱՄՆ ֊ի 30֊րդ նախագահը (1923-1929 թթ.) և Հերբերտ Քլարկ Հուվերի ՝ ԱՄՆ 31-րդ նախագահը (1929-1933 թթ.) հետ։  Կարճ ժամանակով եղել է  Միացյալ Նահանգների դեսպանը Միացյալ Թագավորությունում։ Էնդրյու Մելոն մահացել է 1937 թվականի օգոստոսի 26֊ին Լոնգ Այլենդի Նյու Յորք նահանգի Սաուսեմփթոն գյուղում, սակայն թաղվել է Վերջինիա նահանգի Ափերվիլ քաղաքում։
Վաղ շրջանի կյանք
Ծնվել է 1855 թվականի մարտի 24֊ին ԱՄՆ ֊ի Փենսիլվանիա նահանգի Փիթսբուրգ քաղաքում։ Հայրը ՝  Թոմաս Մելոն, ով  իռլանդացի էմիգրանտ էր,  եղել է բանկիր և դատավոր։ Ունեցել է երեք ավագ  և մեկ կրտսեր եղբայր։ Էնդրյուն սովորել է Փենսիլվանիայի Արևմտյան  համալսարանում և թողել այն նախքան ավարտելը։
Քաղաքական կարիերա
Մելլոն 1921 թվականից մինչև 1932 թվականը լինելով ԱՄՆ֊ի Գանձապետարանի պետքարտուղարը և աշխատելով նախագահներ Ուորեն Հարդինգի, Ջոն Քելվին Քուլիջի և Հերբերտ Քլարկ Հուվերի հետ շատ աշխատանքներ է կատարել։ Նա ստույգ նպատակներ ուներ․ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո կուտակված հսկայական դաշնային պարտքը նվազեցնել, քանի որ հարկային դրույքաչափերը շատ բարձր էին և մարդիկ չէին կարողանում վճարել դրանք, խուսափում էին հարկերից։ Ուստի նա որոշեց․ 1929 թվականից մինչև 1931 թվականը նա շատ ժամանակ անցկացրել է արտերկրում, Եվրոպական պարտքերը մարելու բանակցությունների համար, որն Առաջին համաշխարհային պատերազմից էր գոյացել։
Անձնական կյանք
45 տարեկան հասակում, 1900 թվականին Մելոն ամուսնանում է Նորա Մերի Մաքմյուլենի հետ ։ Ունեցան երկու երեխա ՝ Ալիսան (ծնված 1901 թ․) և Փոլը (1907թ․)։ Նրանց ամուսնությունն ավարտվում է 1912 թվականին ամուսնալուծությամբ։ Մելենն ի տարբերություն իր նախկին կնոջ կրկին չի ամուսնանում ։
Բարեգործություն
Ընդհանուր առմամբ Փիթսբուրգի համալսարանին Մելոն նվիրաբերել է ավելի քան 43 միլիոն դոլար ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին նա մասնակցել է բազմաթիվ տարաբնույթ դրամահավաք միջոցառումների, ինչպիսիք են Ամերիկյան Կարմիր խաչի, Ազգային Պատերազմի խորհրդի,  Փենսիլվանիայի պետական խորհրդի ազգային պաշտպանության գործադիր կոմիտեի և  Վաշինգտոնում Ազգային հետազոտությունների խորհրդի։
Մելոն ակտիվ բարերար էր։ 1937 թվականին, նա նվիրաբերել է իր նշանակալի արվեստի հավաքածուն ՝ 25 միլիոն դոլար արժողությամբ և արժեր ավելի քան 40 միլիոն դոլար, 10 միլիոն դոլար Վաշինգտոնի Ազգային պատկերասարահի շինարարության համար, որը լիազորվեց Կոնգրեսի կողմից 1937 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Փիթսբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հանրապետական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բարերարներ
Օղբին
Օղբին, գետակ Արաքսի ավազանում, Նախիջևան գետի աջակողմյան Ջահուկ վտակի վերին հոսանքի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնտմ Օղբին ավերակ գյուշի մոտակայքից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Բաբեկի շրջան Կատեգորիա:Ջահուկ գետի վտակներ
Զելդա Ռուբինշտեյն
Զելդա Ռուբինշտեյն (Zelda Rubinstein, ), ամերիկացի դերասանուհի և իրավունքների պաշտման, ավելի հայտնի է մեդիում Տանջինա Բերոնսի դերով «Պոլտերգեյստ» սարսափ ֆիլմում ։ Երկար տարիներ շարունակ Ռուբինշտեյնը հանդես է եկել որպես գաճաճ մարդկանց իրավունքների պաշտպան, ինչպես նաև գործունեություն է ծավալել է ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարող կազմակերպությունների շարքերում ։
Կենսագրություն
Զելդա Ռուբինշտեյնը ծնվել է Փենսիլվանիայում՝ Պիտսբուրգում, 1933 թվականին լեհ-հրեա գաղթյալների ընտանիքում ։ Նա երեք երեխաներից ամենափոքրն է եղել և միակ գաճաճը իր ցեղում։ Երիտասարդության շրջանում նա մեծ բարդույթներ է ունեցել իր փոքր հասակի պատճառով և միայն մեծանալով է ազատվել դրանցից ։ Նրա կարճահասակության (130 սմ) պատճառը հիպոֆիզի քչությունն է եղել, որը պատասխանատու է աճի հորմոնի համար։
Կրթություն և գիտական գործունեություն
Զելդա Ռուբինշտեյնը կրթաթոշակ է շահել Պիտսբուրգի համալսարանում սովորելու համար, որտեղ էլ ստացել է բակալավրի աստիճան բակտերոլոգիայի ոլորտում ։ 25 տարեկան հասակում տեղափոխվել է կալիֆոռնական Բերկլի քաղաք, որտեղ որոշ ժամանակ սովորել է տեղի համալսարանում և աշխատել որպես բուժքույր արյան լաբորատորիայում ։
Կարիերան կինոյում և հեռուստատեսությունում
1970-ական թվականների վերջին Ռուբինշտեյնը հետաքրքրվել է դերասանական կարիերայով, հաճախել է դերասանական կուրսերի Կալիֆոռնիայի համալսարանում։ Նրա առաջին խոշոր դերը կինոյում դարձել է մեդիում Տանջինա Բերոնսը «Պոլտերգեյստ» ֆիլմում, ինչի համար նա ստացել է «Սատուրն» մրցանակ։ Հետագայում Ռուբինշտեյնը հայտնվել է ֆիլմի շարունակության երկու հատվաներում, սակայն առանձնապես հաջողություն չի ունեցել։ Նրա այլ հայտնի դերերը եղել են հաճախորդը «Ֆերնսիս» ֆիլմում, երգեհոն նվագողը «Տասնվեց մոմեր» ֆիլմում, Էլիս Մրեսմանը «Տանջող Ցավը» ֆիլմում, տիկին Սերենան «Փոքր կախարդը» ֆիլմում, միսիս Կոլինվուդը «Դիմակի տակ» ցնցանկարում, որը եղել է նրա վերջին դերը։
Վերջին տարիները
Կյանքի վերջին տարում Զելդա Ռուբինշտեյնը առողջական խնդիրներ է ունեցել երիկամների հիվանդության և թոքային անբավարարության պատճառով ։ 2009 թվականի դեկտեմբերին նա բուժում է անցել Լոս Անջելեսի հիվանդանոցներից մեկում։ Հաջորդ տարվա հունվարի 2-ին նա դուրս է գրվել, սակայն երկու շաբաթ անց մահացել է 76 տարեկան հասակում ։
Ընտանիք
Դերասանուհին ունեցել է մեկ աղջիկ՝ Նան Լուցը, հինգ թոռ և երեք ծոռ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Փիթսբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Շատհայի շրջան
Շատհայի շրջան (ناحية شطحة), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի արևմուտքում՝ Համայի մարզում։ Հանդիսանում է Ալ-Սուկայլաբիայի գավառի հինգ շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնը Շատհա քաղաքն է։ 2004 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 25,273 մարդ ։ Քաղաքն ու շրջակա ավանները կազմում են 186.58 քառ.կմ տարածք։
Ունի 12 գյուղ և ավան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Ալ-Սուկայլաբիայի գավառ
Օղլանգյոզ
Օղլանգյոզ, լեռնագագաթ Ադրբեջանում, Նախիջևանի ԻՀ Օրդուբադ քաղաքից 20 կմ արևմուտք, Իրանի սահմանի մոտակայքում, Գիլանչայ գետի աջակոգմյան Բստաձոր վտակի ափին, Բաշդիզա գյուղից 2,2 կմ հարավ-արևմուտք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախիջևանի լեռներ Կատեգորիա:Օրդուբադի շրջան
Շատել դը Նևր
Շատել դը Նևր (Châtel-de-Neuvre) համայնք Ֆրանսիայում՝ Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Լը Մոնտե կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Մուլենն է։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03065։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 532 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 328 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 249-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 79-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 75,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 74,3 %)։ 249 աշխատունակ բնակիչներից 219-ը աշխատում էին (121 տղամարդ և 98 կին), անաշխատանք էին 30-ը (19 տղամարդ և 11 կին)։ 79 անգործունակ մարդկանցից 13-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 38-ը թոշակառու, 28-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Պեսոչնայա (Սուխոդրևի վտակ)
Պեսոչնայա (Песочня), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալուգայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սուխոդրև գետի ձախ ափին 38 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 20 կմ է, ավազանի տարածքը 87,3 կմ2 է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ուգրա, ենթաավազանը՝ Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Վիզենբրոն
Վիզենբրոն (Wiesenbronn) կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։ Մտնում է Կիտցինգեն շրջանի կազմի մեջ ։ Գտնվում է Ստորին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Զբաղեցնում է 10,57 կմ² տարածք։ Բնակչությունը 2011 թվականի տվյալներով 967 մարդ է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 6 75 177։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Պեսոչնայա (Ռեսսետայի վտակ)
Պեսոչնայա (Песочня), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալուգայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ռեսսետա գետի ձախ ափին 101 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։ Գետի ակունքը գտնվում է Բասյուկովսկի գյուղի մոտ։ Հոսում է հարավով։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Հայաստանի Գերագույն խորհուրդ
Հայկակական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության Գերագույն խորհուրդ, 1990 թվականի օգոստոսի 23-ից՝ Հայաստանի Հանրապետության Գերագույն խորհուրդ, Հայկական ԽՍՀ-ի ու անկախ Հայաստանի Հանրապետության (սկսած 1990 թվականի օգոստոսի 23-ից) պետական իշխանության գերագույն մարմին, որը գործել է 1938 թվականի հուլիսից մինչև 1995 թվականի հուլիսը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Կատեգորիա:Խորհրդարաններ ըստ երկրի Կատեգորիա:1938 հիմնադրումներ Հայաստանում
Մրգաշեն
Մրգաշեն, գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, մարզկենտրոնից 40 կմ հարավ-արևմուտք, Հրազդան գետի բարձրադիր աջափնյակում, Արզնի-Շամիրամ ջրանցքի հարավային ափին։ Հիմնադրվել է 1960 թվականին։
Մրգաշեն է վերանվանվել 1964 թ.-ի օգոստոսի 15-ին։
Բնակչություն
Մրգաշենի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, խաղողագործությամբ և պտղաբուծությամբ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի գյուղեր
Մեղրաձոր
Մեղրաձոր, գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, մարզկենտրոնից 16 կմ հյուսիս-արևմուտք, Մարմարիկ գետի միջին հոսանքի ձախափնյակում։
Թել Սահլաբի շրջան
Ունի 17 գյուղ և ավան
Մեղրաձոր
Բնակչություն
Գյուղի նախնիների մի մասը 1829-1830 թթ.-ին գաղթել է Բայազետի գավառի Արծափ գյուղից։
Մեղրաձորի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Թել Սահլաբի շրջան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Ալ-Սուկայլաբիայի գավառ
Մեղրաձոր
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է հացահատիկի, կարտոֆիլի, կաղամբի և ծխախոտի մշակությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Մեղրաձորից հարավ՝ գետակի աջ ափին, գտնվում է Թեժառույքի վանքը (XIII դար)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:1830 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Չարլզ Թեյլոր
Չարլզ Թեյլոր (Charles Margrave Taylor, ), կանադացի փիլիսոփա, քաղաքական և սոցիալական փիլիսոփայության, փիլիսոփայության պատմության հեղինակ։ Կանադայի ՄաքԳիլի համալսարանի պրոֆեսոր։ Կոմունիզմի տեսանկյունից նա քննադատում է ազատականության և անհատի անհատական տեսությունը` ընդգծելով անհատի սոցիալական կարգավորումը։ Կաթոլիկ է։ Սոցիալ-դեմոկրատական Նոր դեմոկրատական կուսակցության անդամ է, եղել է կուսակցության առաջնորդ Ժակ Լեյտոնի ուսուցիչը։
Չարլզ Թեյլորի կոմունիզմի և բազմամշակութայնության գաղափարները ձևավորեցին Երկրի խարտիայի հիմքը ։ Յուրգեն Հաբերմասի հետ միասին նա մեծ ներդրում է կատարել հետխորհրդային հասարակության հայեցակարգի մշակման մեջ, որտեղ արդարադատության և ավանդական կրոնների հանդեպ գաղափարները մեծ դեր կխաղան՝ չնայած ձախերի և նոր ձախերի մեկնաբանություններին ։
Ավարտել է ՄակԳիլի համալսարանը (1952 թվական, պատմության բակալավր)։ Այնուհետև նա ավարտել է Օքսֆորդի մագիստրատուրան, որտեղ էլ 1961 թվականին ստացել է փիլիսոփայության DPhil դոկտորի աստիճանը (գիտ. ղեկավարներն են Իսայյա Բերլին և Էլիզաբեթ Էնկսը)։ 1976-1981 թվականներին եղել է Օքսֆորդի Բոլոր հոգիների քոլեջի սոցիալ-քաղաքական տեսության Chichele-պրոֆեսորը, իսկ արդեն 1981 թվականին քոլեջի անդամ էր։
Ամերիկյան արվեստի և գիտության ակադեմիայի արտասահմանյան պատվավոր անդամ։ Օքսֆորդի Բալլիոլի քոլեջի պատվավոր ֆելլո, որն էլ և ավարտել է։
Աշխատություններ
Իր աշխատությունները թարգմանվել են 20 լեզուներով (2012 թվականին).
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանադացի սոցիոլոգներ Կատեգորիա:Կանադացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կանադացի քաղաքագետներ Կատեգորիա:Կանադացի գրողներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՄաքԳիլի համալսարանի շրջանավարտներ
Նոր Արտամետ
Նոր Արտամետ, գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, մարզկենտրոնից 38 կմ հարավ-արևմուտք։
Հիմնադրվել է 1982 թ.-ին։ 1995 թ.-ի դեկտեմբերի 4-ին դարձել է գյուղ և մտել Կոտայքի մարզի մեջ։ Այստեղ էր գտնվում ԳԱ կիրառական կենդանաբանության կենտրոնը, որը զբաղվում էր վայրի կենդանիների բուծմամբ։
Բնակչություն
Նոր Արտամետի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Շասնար
Շասնար (Chassenard), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Լը Դոնժոն կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Վիշի շրջանը։
Նոր Արտամետ
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, թռչնաբուծությամբ, դաշտավարությամբ և պտղաբուծությամբ։
Շասնար
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03063։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 611 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 466-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 145-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 76,3 %, 1999 թվականին եղել է՝ 70,1 %)։ 466 աշխատունակ բնակիչներից 434-ը աշխատում էին (231 տղամարդ և 203 կին), անաշխատանք էին 32-ը (12 տղամարդ և 20 կին)։ 145 անգործունակ մարդկանցից 32-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 77-ը թոշակառու, 36-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ֆուա-գրա
Ֆուա-գրա (foie gras «ճարպոտ լյարդ»), բտած սագի կամ բադի հատուկ ձևով պատրաստված լյարդ։
2007 թվականի դրությամբ, Ֆրանսիայում, ֆուա-գրայի արտադրության առաջատար շրջաններ են դարձել՝ Աքվիտանիան (9000 տոննա), Միջին Պիրենեյան մարզը (3840 տոննա), Լուարայի երկիրը (3500 տոննա), որոնց շատ քիչ տարբերությամբ հաջորդում են Պուատու Շարանտա և Բրետան շրջանները (4 %)։
Պատմություն
Սագերի բռնի բտման փորձը գալիս է Հին Եգիպտոսից, որի մասին վկայում են ժայռափոր պատկերները, որոնք հայտնաբերվել էին Սաքքարայի հնագույն գերեզմանատններում (մոտավորապես 4500 տարեկան) ։ Եգիպտացիներն արհեստականորեն կերակրում էին մի քանի տեսակի ջրային թռչունների, այդ թվում նաև բադերի, աղացած ցորենով, որը նախապես բովվում և թրջոց էր դրվում ։
Նման կերակրման փորձը շարունակվում էր Հին Հունաստանում, ինչպես նաև Հռոմեական կայսրության դարաշրջանում ։ Հին հույն գրող Աթենեոսը և մի քանի հույն դրամատուրգներ իրենց ստեղծագործությունների մեջ հիշատակում էին ջրային թռչունների բտման հին հունական եղանակը՝ ջրի մեջ մանրացված ցորենով։ Հռոմեացի գրող Պլինիոս Ավագը հիշատակում է սագերի արհեստական կերակրման մասին, ինչի համար հռոմեացիներն օգտագործում էին չորացրած և մանրացված թուզ, որը փափկեցնելու համար ջրի մեջ թրջոց էին դնում 20 օր։ 4-րդ դարում հռոմեական անտիկ խոհարարական գրքերում (De re coquinaria d’Apicius) ի հայտ եկան առաջին բաղադրատոմսերը։ Բտման ընթացքում ստացված լյարդը լատիներեն կոչվում էր Jecur ficatum, ինչը բառացիորեն թարգմանվում էր որպես «թուզե լյարդ» ։ Սերունդները մթերքի անվանման մեջ պահեցին ficatum բառը կամ թուզ, որը 8-րդ դարում փոխակերպվեց figido բառի, իսկ 12-րդ դարում fedie, feie և վերջապես վերածվեց «foie» (ֆուա) ռոմանական լեզուներում։
5-16-րդ դարերի ժամանակաշրջանում գոյություն ունեն շատ քիչ գրավոր կամ պատկերագրական վկայություններ ֆուա-գրայի և դրա ստացման եղանակների մասին։
Ճարպոտ լյարդի օգտագործման ավանդույթը շարունակվում էր կենտրոնական Եվրոպայում նույնիսկ Հռոմեական կայսրության անկումից հետո։ Սագի ճարպը շատ հաճախ օգտագործվում էր մթերքի ջերմային մշակման ժամանակ, քանի որ ձիթապտղի և քնջութի յուղերը շատ հազվագյուտ երևույթներ էին կենտրոնական և արևմտյան Եվրոպաներում ։
Այդպիսով, ֆուա-գրան շատ հին ծագում ունի։ Ֆրանսիայում ֆուա-գրայի արտադրությունը կանոնակարգվում է օրենքով, քանի որ ճարպետ լյարդը ճանաչված է երկրի մշակութային և սննդագիտական ժառանգության մաս ։
Ֆուա-գրայի զանդվածային արդյունաբերական արտադրությունը Ֆրանսիայում սկսվեց 1980-ական թավակններին առաքման ցանցի զարգացման և բազմաթիվ հանրախանութների բացման, որոնք ապահովում էին մեծ ծավալով վաճառք։ Արդյունաբերական ձեռնարկությունները զանգվածային դարձրին ֆուա-գրայի արտադրությունը, ինչով և նպաստեցին զանգվածային սպառմանը, սակայն միևնույն ժամանակ զգալիորեն նվազեցրին այդ նրբախորտիկի որակը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական խոհանոց
Տիտրաչափություն
Տիտրաչափություն, քանակական վերլուծության եղանակների համախումբ, հիմնված է նմուշում հետազոտվող բաղադրիչի հետ փոխազդելու համար անհրաժեշտ ռեագենտի ճշգրիտ քանակությունը չափելու վրա։ Կիրառվում է նմուշում այդ բաղադրիչի պարունակությունը որոշելու համար։ Այդ նպատակով նմուշի լուծույթը (կամ գազային խառնուրդը) տիտրում են՝ աստիճանաբար ավելացնելով տիտրանտի ճշգրիտ հայտնի կոնցենտրացիա ունեցող լուծույթի (գազային խառնուրդի) հայտնի փոքր քանակություններ, մինչև տիտրման վերշնակետը։ Տիտրման վերջնակետը (համարժեք կետ)՝ հետազոտվող բաղադրիչի հետ փոխազդելու համար անհրաժեշտ տիտրանտի լուծույթի քանակությունը որոշում են լուծույթի կամ ավելի հաճախ ինդիկատորի գույնի փոփոխությամբ, նաև կառուցելով տիտրման կորը (լուծույթի կամ գազային խառնուրդի որեէ ֆիզիկական հատկության կախումը տիտրանտի ծախսված քանակից ցույց տվող կոր)։ Ըստ կիրառվող ռեակցիայի բնույթի տարբերում են օքսիդավերականգնող տիտրայում թթվահիմնային տիտրում, նստեցնող տիտրում, կոմպլեքսագոյացնող տիտրում են, ըստ տիտրման վերջնակետի որոշման եղանակի՝ գոյություն ունեն ցիաչաչափության, ամպերաչափության, կոնդուկտաչավւության, կուլոնաչափության (տե՛ս վերչուծության էլեկտրոքիմիական եղանակներ), ռադիոչափական տիտրում են, ըստ օգտագործվող ռեագենտի բնույթի՝ արծաթաչափություն, յոդաչափություն, պերմանգանատաչավւություն և այլն։ Տիտրումն իրականացնում են ծավալային կամ կշռային բյուրետների, տիտրման կորը գրանցող կամ տիտրումն ինքնաընդհատող (վերջնակետում) տիտրաչափերի օգնությամբ։ Տիտրաչափական եղանակի ընտրողականությունը կախված է տիտրանտի, տիտրման վերջնակետի որոշման և նմուշի նախնական վերամշակման եղանակների բնույթից։ Տիտրաչափական եղանակները աչքի են ընկնում փոքր աշխատատարությամբ, օգտագործվող սարքերի պարզությամբ և մեծ ճշտությամբ (հարաբերական սխալը սովորաբար մի քանի տասնորդական տոկոս է)։
Կատեգորիա:Տիտրաչափություն
Օթար Կիտեիշվիլի
Օթար Կիտեիշվիլի (ოთარ კიტეიშვილი, ), վրացի ֆուտբոլիստ։ Ավստրիայի բարձրագույն խմբի առաջնությանը մասնակցող Գրացի «Շտուրմ» թիմի և Վրաստանի ազգային հավաքականի կիսապաշտպան։ Հասակը 173 սանտիմետր է։
Կենսագրություն
Օթարը ծնվել է 1996 թվականի մարտի 16-ին Վրաստանի Ռուսթավ քաղաքում։ Թբիլիսիի «Դինամո» ֆուտբոլային ակումբի սան է։ Ֆուտբոլիստի իր կարիերան սկսել է Ռուսթավի «Մետալուրգ» թիմում, որտեղ երկու տարեշրջան անցկացնելուց հետո վերադարձել է Թբիլիսի, հինգ տարեշրջան խաղացել հայրենի «Դինամո»-ի կազմում, խփել 17 գոլ, նվաճել Վրաստանի չեմպիոնի, գավաթակրի և սուպերգավաթակրի տիտղոսները, մասնակցել Եվրոպայի չեմպիոնների լիգալի և ՈՒԵՖԱ-ի լիգայի նախնական փուլերի խաղերին ։ 2018 թվականի հուլիսի 31-ին տեղափոխվել է ավստրիական Գրաց քաղաքի «Շտուրմ»։
2014 թվականին հանդես գալով Վրաստանի մինչև 19 տարեկանների հավաքականի կազմում՝ աչքի է ընկել ռումինացիների դեմ խաղում և դարձել երկու գոլի հեղինակ ։ 2017 և 2019 թվականներին մասնակցել է Եվրոպայի մինչև 21 տարեկանների առաջնության ընտրական խաղերին, ընդ որում՝ եղել է համապատասխան տարիքային խմբի վրացական հավաքականի ավագը ։ 2017 թվականի հունվարի 23-ին նա իր նորամուտն է նշել Վրաստանի ազգային հավաքականի կազմում՝ Դուբայում մասնակցելով Ուզբեկստանի հավաքականի դեմ ընկերական հանդիպմանը, որն ավարտվել է 2:2 հաշվով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ
Շարու (Ալյեի գավառ)
Շարու (Charroux), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Օվերն մարզի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Շանտել կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Մուլեն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03062։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 384 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 241 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 166-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 75-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 68,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 66,0 %)։ 166 աշխատունակ բնակիչներից 155-ը աշխատում էին (82 տղամարդ և 73 կին), անաշխատանք էին 11-ը (6 տղամարդ և 5 կին)։ 75 անգործունակ մարդկանցից 12-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 34-ը թոշակառու, 29-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գաբրիել Վիտկոպ
Գաբրիել Վիտկոպ (օրիորդական ազգանունը՝ Մենարդո (Gabrielle Wittkop),, ֆրանսիացի գրող։ Նրա հայտնի ստեղծագործություններից է «Դիասերը» (1972 թվական), որում առաջին դեմքով պատմվում է հերոսի՝ դիակների հետ սեռական հարաբերությունների մասին։
Կենսագրություն
Գաբրիել Վիտկոպը ծնվել է 1920 թվականի մայիսի 27-ին Ֆրանսիայի Նանտ քաղաքում։ 4 տարեկան հասակում սովորել է կարդալ, իսկ 6 տարեկանում սկսել է կարդալ ֆրանսիացի դասականներին։ Հայրն ունեցել է հարուստ գրադարան։ Գաբրիելը դպրոց չի հաճախել, զբաղվել է ինքնակրթությամբ մինչև երկրորդ համաշխարհային պատերազմը։ Հատուկ հետաքրքրություն էր առաջացնում նրա մոտ 18-րդ դարի գրականությունը։
Շրջափակման տարիներին Գաբրիելը Ֆրանսիայում ծանոթանում է Յուստաս Ֆրանց Վիտկոպի ՝ գերմանացի դասալիքի հետ և օգնում նրան խուսափել բանտից։ Չնայած նրա սեռական կողմնորոշման և նրանց միջև 20 տարվա տարբերության, նրանք ամուսնանում են և պատերազմի ավարտից հետո՝ 1946 թվականին տեղափոխվում են Գերմանիա։
1966 թվականին Գաբրիել Վիտկոպը հրատարակում է իր առաջին՝ « E. T. A. Hoffmann in Selbstzeugnissen und Bilddokumente» գիրքը գրված գերմաներենով, որը նվիրված էր Հոֆմանին և այդ ժամանակից ի վեր նա սկսում է ակտիվ համագործակցել թերթերի և ամսագրեր հետ ներառյալ Frankfurter Allgemeine Zeitung-ը։ 1972 թվականին լույս է տեսնում նրա առաջին ստեղծագործությունը՝ «Դիասեր»-ը, որտեղ գրողը անդրադառնում է մահվանը։ Վիտկոպը շատ է ճանապարհորդում աշխարհով մեկ, որի արդյունքը դարձավ «Ս.-ի մահը» (1975) ստեղծագործությունը և «Սպիտակ ռաջաներ» վեպը։ «Ս.-ի մահը» համահունչ է Թովմաս Մաննի «Մահ Վենետիկում»-ի հետ։ «Ս.-ի մահը» պատմություն է բրիտանացի հոմոսեքսուալի մասին, ով մեռնում է Բոմբեյի պոռնկատանը։
1986 թվականին կյանքից հեռանում է Գաբրելի ամուսինը՝ Յուստաս Վիտկոպը, որը երկար ժամանակ տառապում էր Պարկինսոնի համախտանիշով։ Այս միջադեպը Գաբրիել Վիտկոպը նկարագրում է իր «Մոլախինդ կամ թույն» (1988) գրքում։ 2001 թվականի իր ծննդյան օրը Վիտկոպը, ով հիվանդ էր թոքերի քաղցկեղով որոշում է ինքանասպանություն գործել։ Իր նամակում նա այսպես է խոսում իր որոշման մասին.- «Ես պատրաստվում եմ մեռնել այնպես ինչպես ապրել եմ՝ ինչպես ազատ մարդը...ես ազատ մարդ եմ, իսկ մեր ժամանակներում այդպիսինները քիչ են։ Ազատ մարդը չի վազում փառքի ետևից»։ Գաբրել Վիտկոպը հեռացել է կյանքից 2002 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Ֆրանկֆուրտում սեփական կամքով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գրողներ Կատեգորիա:Ինքնասպան գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լրագրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացի վիպասաններ
Համայի շրջան
Համայի շրջան (ناحية حماة), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում։ Գտնվում է երկրի արևմուտքում՝ Համայի մարզում։ Հանդիսանում է Համայի գավառi չորս շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն Համա քաղաքն է։ 2004 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 467,254 մարդ ։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 869.95 քառ.կմ տարածք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Համայի գավառ
Նոր Գեղի
Նոր Գեղի, գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում, մարզկենտրոնից 34 կմ հարավ-արևմուտք, Հրազդան գետի բարձրադիր աջափնյակում։
Նոր Գեղի է վերանվանվել 1962 թվականի հուլիսի 8-ին։
Բնակչություն
Նոր Գեղիի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է երկրագործությամբ և թռչնաբուծությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Նոր Գեղին ունի Սբ. Գևորգ անունով եկեղեցի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի գյուղեր
Հիրբանաֆսայի շրջան
Հիրբանաֆսայի շրջան (ناحية حربنفسه ), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում ։ Գտնվում է երկրի արևմուտքում՝ Համայի մարզում։ Հանդիսանում է Համայի գավառի չորս շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն Հիրբանաֆսա քաղաքն է։ 2004 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 310.43 մարդ ։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 310.43 քառ.կմ տարածք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Համայի գավառ
Միսիդա
Միշեգա (Мышега), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալուգայի մարզում և Մեդինսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Նիգի գետի ձախ ափին 6,8 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է, ավազանի տարածքը 43,7 կմ2 է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ալ-Համրայի շրջան
Ալ-Համրայի շրջան (ناحية الحمراء ), շրջանի կարգավիճակ ունեցող վարչատարածքային միավոր Սիրիայի Արաբական Հանրապետությունում ։ Գտնվում է երկրի արևմուտքում՝ Համայի մարզում։ Հանդիսանում է Համայի գավառի չորս շրջաններից մեկը։
Վարչական կենտրոնն Ալ-Համրա քաղաքն է։ 2004 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմել է 32,604 մարդ ։ Քաղաքն ու շրջական ավանները կազմում են 903.95 քառ.կմ տարածք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սիրիայի շրջաններ Կատեգորիա:Համայի գավառ
Դավիթ Ղիփիանի
Դավիթ Ղիփիանի (დავით დავითის ძე ყიფიანი, ), խորհրդային և վրացի ֆուտբոլիստ ու մարզիչ։ «Դինամո» Թբիլիսիի և ԽՍՀՄ հավաքականի ֆուտբոլիստ։ Վրաստանի հավաքականի գլխավոր մարզիչ։ ԽՍՀՄ սպորտի միջազգային կարգի վարպետ (1976), ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1981)։
Կենսագրություն
Մեծացել է բժիշկների ընտանիքում։ Պատանի Դավիթի դաստիարակությամբ հիմնականում զբաղվել է տատիկը, որը նրա մեջ գրականության ու արվեստի նկատմամբ սեր և հարգանք է ներշնչել։ Սակայն մանկությունում հիմնական կապվածությունը դարձավ ֆուտբոլը ։
Թբիլիսիի № 35 ֆուտբոլային դպրոցի սանն է ։ Առաջին մարզիչը՝ Պ. Չելիձե ։ 1968 թվականին Վրաստանի պատանեկան հավաքականի կազմում դարձավ Սոչիիում տեղի ունեցած «Հույսի գավաթի» խաղարկության հաղթողը, ինչից հետո մտավ «Դինամո» Թբիլիսիի երկրորդ կազմի մեջ։
Միևնույն ժամանակ ընդունվեց Թբիլիսիի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի քիմիական ֆակուլտետը։ Շուտով հասկացավ, որ քիմիկոսի մասնագիտության հետ հետաքրքրություններ չունի և տեղափոխվեց Թբիլիսիի պետական համալսարանի իրավագիտական ֆակուլտետ, որն էլ արդյունքում ավարտեց։
1968-1970 թվականներին խաղացել է Թբիլիսիի «Լոկոմոտիվում»։
1971 թվականին դեբյուտեց «Դինամոյում»։ Շուտով հրավիրվեց ԽՍՀՄ հավաքական, բայց Օդեսայում հավաքների ժամանակ ստացած ծնկի վնասվածքի պատճառով դրսևորվել չկարողացավ։
Ավելի ուշ ԽՍՀՄ հավաքական հրավիրվեց ոչ հաճախ։ Հավաքականում խաղաց 19 խաղ և խփեց 7 գոլ, նաև 2 խաղ և 2 գոլ օլիմպիական հավաքականում ։
1981 թվականի սեպտեմբերին կոտրեց ոտքը, որի պատճառով Մունդիալ 1982-ին չհայտնվեց ԽՍՀՄ կազմում։ 1982 մրցաշրջանում անցկացնելով մի քանի խաղ, որոշեց խաղային կարիերայի ավարտի մասին։
Մի որոշ ժամանակ աշխատել է «Դինամո» կազմակերպության վրացական խորհրդում։ 1983 թվականի վերջին Նոդար Ախալքացիի հետ մեկտեղ նշանակվեց Թբիլիսիի «Դինամոյի» գլխավոր մարզիչ։ Աստիճանաբար նա կարողացավ կարգավորել թիմի խաղը, որն իր առաջատար դիրքերը կորցրել էր մի շարք առաջատար խաղացողների հեռանալուց հետո։ 1986 թվականին հեռացվեց պաշտոնից։ Պատճառը առաջին կնոջ հետ ամուսնալուծությունն էր, որի հետ ապրել էր 10 տարի։ Գլխավոր մարզչի այդ քայլը ղեկավարությունը սխալ համարեց, չնայած նրան, որ այդ ժամանակ թիմը առաջնությունում զբաղեցնում էր 3-4 տեղերը։
Շուտով ընկերների աջակցությամբ Վրացական ԽՍՀ-ի դատախազությունում ընդունվեց աշխատանքի, որտեղ ծառայելով հասավ մինչև վերահսկողության գլխավոր բաժնի պետի տեղակալի պաշտոնին։ Շուտով նորից ամուսնացավ։
1988 թվականին հեռացվեց դատախազությունից և նորից նշանակվեց «Դինամոյի» գլխավոր մարզչի պաշտոնում։ Նրա օրոք թիմը դուրս բերվեց խորհրդային առաջնությունից (չնայած նրա առարկություններին) և սկսեց հանդես գալ Վրաստանի առաջնությունում, որտեղ նա չուներ արժանի հակառակորդներ։ Գլխավոր մարզչի պաշտոնից հեռացավ ավտովթարից հետո, որի ժամանակ ստացավ գլխի վնասվածք։ Ութ ամիս եղավ հարազատ թիմի մենեջերը։
1992 թվականի սկզբին «Դինամոն» Կիպրոսում անցկացրեց հավաք, որի ժամանակ նա Նիկոսիայի «Օլիմպիակոսի» ղեկավարության կողմից հրավեր ստացավ դառնալու թիմի մարզիչ։ Նա ընդունեց հրավերը, երբ առաջնության ավարտին մնացել էր 8 տուր, և 1991-1992 մրցաշրջանի արդյունքներում թիմին օգնեց մնալ բարձրագույն լիգայում։ Հաջորդ մրցաշրջանում նա ակումբ հրավիրեց «Դինամոյի» նախկին խաղացողներ Չեդիային և Կաչարավային։ Նրանց հետ թիմը հասավ Կիպրոսի գավաթի կիսաեզրափակիչ փուլ, իսկ առաջնությունում 14 տեղերից զբաղեցրեց 11-րդ տեղը։ Ավելի ուշ կիպրոսական ընկերությունների օգնությամբ Կիպրոսում բացեց ռուսալեզու ռեստորան, որը որոշ ժամանակ անց սնանկացավ ։
1995-1996 մրցաշրջանի սկզբում վերադարձավ Վրաստան՝ նորից դառնալով «Դինամոյի» մարզիչը։ 1997 թվականին հրավիրվեց Վրաստանի հավաքականի գլխավոր մարզչի պաշտոնին, իսկ մեկ տարի անց աշխատեց ռուսական «Շիննիկում»։
1999-2001 թվականներին ղեկավարեց Քութայիսի «Տորպեդոն», 2000-2001 թվականներին՝ Վրաստանի հավաքականը։
Մահ
2001 թվականի սեպտեմբերի 17-ին վերադառնալով Քոբուլեթից Ղիփիանիի ջիպ ապրանքանիշի Մերսեդես-Բենս ML 320-ը Չարդախ գյուղի շրջադարձի մոտ մեծ արագության տակ հարվածեց ընկույզի ծառին՝ մխրճվելով նրա մեջ։ Նա մահացավ հիվանդանոցի ճանապարհին։ Ոստիկանների խոսքերով, ավտովթարի պատճառ կարող էր լինել այն, որ Ղիփիանին հեռախոսով խոսելիս է եղել ։
Անձնական կյանք
Ղիփիանին ունեցել է երկու կին։ Ունի երեք որդի՝ Լևան, Նիկոլայ, Գեորգի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ միջազգային կարգի սպորտի վարպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ֆուտբոլի չեմպիոններ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լոկոմոտիվ Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գրիգորի Ֆեդոտովի ակումբի անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Դինամո Թբիլիսիի մարզիչներ Կատեգորիա:Վրաստանի ֆուտբոլի հավաքականի մարզիչներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ավտոճանապարհային վթարներից զոհվածներ
Հյուր ամռան մոտ
Հյուր ամռան մոտ, ռեժիսոր-մուլտիպլիկատոր Բորիս Դյոժկինի նկարած մուլտիպլիկացիոն ֆիլմը, որում ռեժիսորը համատեղում է երկու ժանրեր՝ սպորտային ֆիլմ և ֆիլմ-համերգ ։ Պատմությունն այն մասին է, թե ինչպես են «Մետեոր» խմբի մարզիկներն ամռանը անտառի առվակի ափով ուղևորվել արկածային ճանապարհորդության։