cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սաշիբեկ Կարապետյան
Կենսագրություն
1949 թվականին Սաշիբեկ Կարապետյանի ղեկավարած օղակը հասել է ավելի բարձր արդյունքի՝ 3 հեկտար տարածքում յուրաքանչյուր հեկտարից ստացվել է 25,7 ցենտ բերք։ 1950 թվականին Սաշիբեկ Կարապետյանն ընտրվել է Հայկական ԽՍՀ Նոր Բայազետի շրջանի Մոլոտովի անվան կոլտնտեսության վարչության նախագահ։ Կարապետյանի ղեկավարության տարիներին կոլխոզը մեծ հաջողությունների է հասել բերքատվության բարձրացման և անասնապահության զարգացման գործում, իսկ արդեն 1959 թվականին զգալիորեն ավելացել է անասնաբուծական մթերքների արտադրությունը։ Կարապետյանի ղեկավարության օրոք կատարվել է արտադրական և մշակութային օբյեկտների շինարարություն, բարելավվել է բնակչության մշակութա-կենցաղային մակարդակը։ Նորատուս գյուղը հագեցած էր էլեկտրական լուսավորությամբ և խմելու մաքուր ջրով, հիմնվեցին գրադարան, հիվանդանոց, մանկապարտեզ։ Հետագայում հիմնադրվեց Նորատուսի սովխոզը և Կարապետյանը մնաց նրա տնօրենը։ Յոթամյա պլանի արդյունքում Կարապետյանը պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով, ութերորդ հնգամյակի արդյունքներով՝ Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով, իսկ իններորդ հնգամյակի արդյունքներով՝ Լենինի երկրորդ շքանշանով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
S/2006 S 1
Կատեգորիա:Սատուրնի արբանյակներ
Կարաչայներ
Կարաչայներ (ինքնանվանումը՝ կարաչայլներ), ժողովուրդ։ Հիմնականում բնակվում են Ռուսաստանի Դաշնության Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետությունում։ Թիվը՝ 245 հազար։ Խոսում են կարաչայա-բալկարերեն։ Ազգության ձևավորմանը մասնակցել են տեղացի լեռնական ցեղերը, ալանները, բուլղարները, ղփչաղները։ Կարաչայների մեջ մինչև 19-րդ դարի կեսը պահպանվել էին ավատատիրական-նահապետական հարաբերությունները։ Անցյալում զբաղվել են քոչվոր անասնապահությամբ։
Խորհրդային Միության տարիներին զարգացել է գյուղատնտեսությունը, արդյունաբերությունը, ստեղծվել է գիր։ 1943 թվականի վերջին, 1944 թվականի սկզբին խորհրդային իշխանությունը կարաչայներին բռնի տարաբնակեցրեց Ղազախստանի և Միջին Ասիայի տարբեր շրջաններում։
Կատեգորիա:Թյուրքական ազգեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի ազգեր Կատեգորիա:Կովկասի ազգեր Կատեգորիա:Թուրքիայի ազգեր
Ստերեոսկոպիկ կինոնկարահանման ապարատ
Ստերեոկոպիկ կինոնկարման ապարատ, երկու օբյեկտիվով կինոնկարահանման ապարատ, որը նախատեսված է ստերեոսկոպիկ կինոնկարահանման համար։ Սովորաբար այդպիսի կինոապարատի հիմք է ծառայում մասնագիտական որեէ կինոնկարահանման ապարատ, որի կառուցվածքում որոշակի փոփոխություններ են կատարվում։ Ստերեոզույգի երկրորդ պատկերը ժապավենի վրա պրոյեկտվում է մի փոքր ցած՝ նույնանման պրիզմային համակարգով հանդերձված երկրորդ օբյեկտիվով։ Այդ կինոապարատի օպտիկական համակարգը ներառնում է պրիզմային գլխադիրներով երկու օբյեկտիվ։ Նկարահանման ժամանակ կինոժապավենի վրա ստանում են ստերեոզույգի աջ և ձախ պատկերները, որոնք դասավորված են մեկը մյուսից վերև։ ժապավենի շարժումը կատարվում է միանգամից կադրի կրկնակի բարձրության չափով։ Պրիզմային տարբեր գլխադիրների օգնությամբ կարելի է փոխել կինոնկարահանման ստերեոբազիսը։ Պատկերի մասշտաբի փոփոխման համար օգտագործում են փոխովի օբյեկտիվներ։ Օբյեկտիվների յուրաքանչյուր զույգը հանդերձված է այնպիսի հարմարանքներով, որոնք հնարավորություն են տալիս միաժամանակ փոխել օբյեկտիվների հարաբերական բացվածքը և իրականացնել նրանց կիզակետումը։ Նախատեսված է օբյեկտիվների օպտիկական առանցքների դիրքը փոփոխելու հնարավորություն, որը թույլ է տալիս համընկեցնելու դիտման ճառագայթները։ Ստերեոկոպիկ կինոնկարման ապարատ․ հանդերձված է ստերեոդիտոցով, որի միջով նկարահանման ժամանակ օպերատորը տեսնում է նկարահանվող օբյեկտների ծավալային պատկերը։ 70 մմ-անոց ժապավենի վրա ստերեոնկարահանում կատարելիս ստերեոզույգի աջ և ձախ պատկերները տեղադրվում են ժապավենի լայնքով՝ կողք կողքի։
Կատեգորիա:Սարքեր Կատեգորիա:Կինոարտադրություն
.cl
.cl, Չիլիի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։
Արտաքին հղումներ
cl Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ
Toppdomän
S/2004 S 17
S/2004 S 17, Սատուրնի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում։
Կատեգորիա:Սատուրնի արբանյակներ
Կատերինովկա (գյուղ, Մարյինի շրջան)
Կատերինովկա (Катеринівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կատերինովկա գյուղում բնակվում էր 778 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սև լեռ
Սև լեռ, կիկլոպյան ամրոց ՀՀ Տավուշի մարզի Նորաշեն գյուղից 20 կմ հարավ։
Գտնվում է ամառային արոտավայրեր տանող ճանապարհից ձախ, բարձր սարի գագաթին։
Պատմություն
Կառուցվել է մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տավուշի մարզի հայկական բերդեր և ամրոցներ Կատեգորիա:Կիկլոպյան ամրոցներ Կատեգորիա:Տավուշ գավառ Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 2-րդ հազարամյակը Հայաստանում Կատեգորիա:Նորաշեն (Տավուշի մարզ)
(548) Կրեսսիդա
(548) Կրեսսիդա (Kressida), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1904 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Պաուլ Գյոցի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,281719 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8594 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,704 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1258,9 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,285964 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,87° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:1904 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պաուլ Գյոցի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Յոհան Մագնուս
Յոհան Մագնուս (Johannes Magnus, Johan Månsson, ), շվեդ կաթոլիկ արքեպիսկոպոս, պատմաբան, աստվածաբան։
Կենսագրություն
Յոհան Մագնուսը ծնվել է Լինկյոպինգում, Մանս Պեդերսոնի և նրա կնոջ՝ Քրիստինա Կրուզեի որդին է։ Ավելի ուշ նրա պնդումները, որ սերում է Սթոր անունով ազնվական ընտանիքից, ստուգված չեն ։ Յոհան Մագնուսը ընտրվեց Գուստավ Վասա I -ի կողմից որպես արքեպիսկոպոս, 1523 թվականին։ Երբ նա պատրաստվում էր գնալ Հռոմ ձեռնադրվելու, նա ստացավ պապական ցուլ Հռոմի պապից; Նախկին արքեպիսկոպոս Գուստավ Տրոլեն, ով այդ ժամանակ գտնվում էր արտասահմանյան աքսորի մեջ, պետք է ազատվեր։ «Պապական ցուլը» հռչակում էր Տրոլի ազատագրումը անօրինական ։ Այնուամենայնիվ, Գուստավ Վասան հրաժարվեց ազատագրել Տրոլին։ Փոխարենը նա հրաժարվեց Iպապական ցուլից և որոշեց ընդունել Մագնուսին առանց պապական ցուլի։ Շատ չանցած,այնուամենայնիվ, Յոհան Մագնուսը ապստամբեց՝ հայտարարելով իր դժգոհությունը Լյութերական ուսմունքներից, որոնք տարածում էին Օլաուս և Լաուրենտիուս Պետրի եղբայրները՝ Գուստավ Վասայի հսկողության ներքո։ Ավելի ուշ թագավորը 1526 թվականին նրան ուղարկեց Ռուսաստան՝ որպես դիվանագետ:Այդ ժամանակ Յոհաննես Մագնուսը չէր ցանկանում տուն վերադառնալ՝ գիտակցելով, որ նա անցանկալի է։  1531 թվականին Գուստավ Վասան նշանակեց նոր արքեպիսկոպոս՝ Լաուրենտիուս Պետրիին, և Հոհան Մագնուսը  հասկանում էր, որ որպես արքեպիսկոպոս, իր ժամանակն ավարտվել է ։ Նրա եղբայրը՝ Օլաուս Մագնուսը, այդ ժամանակ մեկնել էր Հռոմ՝ Գուստավ Տրոլեի հարցը Պապին բացատրելու։ 1533 թվականին Պապը ավարտեց Տրոլեի հարցի հետաքննությունը և որոշեց, որ Մագնուսը ամենահարմար հետևորդն է, և Մագնուսը մեկնեց Հռոմ՝ ձեռնադրվելու։ Այնուամենայնիվ, քանի որ Շվեդիան այլևս ուղղություն չէր վերցնում Վատիկանից, երկու եղբայրներն էլ մնացին Իտալիայում մինչև իրենց կյանքը։However, as Sweden now no longer took direction from the Vatican, both brothers remained in Italy for the remainder of their lives. Մագնուսն իր ժամանակն անցկացրեց Վենետիկում և Հռոմում, որտեղ գրեց երկու պատմական աշխատություն Շվեդիայի մասին  (Gothorum Sueonumque regibus Historia և Metropolitanæ ecclesiæ Upsaliensis), որոնք պարունակում են կարևոր պատմական տեղեկություն և լցված են հուսալի հիմքեր չունեցող հեքիաթներով։ Յոհան Մագնուսը  մահացել է 1544 թվականին Հռոմում ։
Պատմական աշխատանքներ
«Բոլոր գոթերի և շվեդների արքայական պատմությունը» (Historia de omnibus Gothorum Sueonumque regibus) շվեդական պատմական աշխատություն է, որը հետմահու տպագրվել է Հռոմում 1554 թվականին Յոհանի եղբայր Օլաուս Մագնուսի կողմից։ Օլաուսն այն ուղարկեց Շվեդիա՝ նվիրելով  Գուստավի որդիներին՝ դուքս Էրիկին, Ջոնին, Մագնուսին և Չարլզին։ Հետագայում այն մի քանի անգամ վերահրատարակվել է։ Առաջին անգամ աշխատությունը թարգմանվել է շվեդերեն Շրոդերուսի կողմից 1620 թվականին։ Այն անվստահելի աղբյուր է Շվեդիայի վաղ պատմության համար:Յոհան Մագնուսը  նշում է, որ Մագոգը՝ Յաֆեթի որդին, եղել է Շվեդիայի առաջին թագավորը։ Առաջին 16 հատորները վերցված են մ.թ. 1000 -ի ժամանակաշրջանից՝ ավելի վաղ գրողների և նրանց սեփական գեղարվեստական գրականության հեքիաթների տարօրինակ խառնուրդից, որը, բխում է Երիտասարդ Ֆուտարքի Ուփսալայում գտնվող գրառումներից, որոնք, ըստ նրա, ծառայել են գոթերին որպես այբուբեն Քրիստոսից մոտ երկու հազարամյակ առաջ։ Յոհան Մագնուսը ստեղծել է շվեդացի թագավորների ցանկ ։  Նա նաև Չարլզ Սվերկերսոնից առաջ հորինել է Չարլզ վեց թագավորների անունները։ Սա է պատճառը, որ Գուստավ I Վասայի որդիները կարողացան իրենց անվանել Էրիկ  XIV և Չարլզ IX: Աշխատանքը չափազանց հայրենասիրական է և ենթադրում է, որ Դանիան բնակեցված է եղել Շվեդիայից աքսորված դատապարտյալներով, ինչը կտրուկ հերքվում է դանիական դատարանի կողմից։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Շվեդ պատմաբաններ Կատեգորիա:Տղամարդիկ Կատեգորիա:Անձինք Կատեգորիա:Արքեպիսկոպոսներ Կատեգորիա:Շվեդներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ՈՒՎ 2023-ի հոդվածներ
Կամերան Ներքին
Կամերան Ներքին, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Գենջի գավառակում։ Գտնվում էր Գենջ գյուղաքաղաքից 3-3.5 կմ հարավ-արևելք, Արածանիի ձախ ափին՝ անտառապատ վայրում։
Եռյակ (այլ կիրառումներ)
Եռյակ անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
S/2004 S 13
S/2004 S 13, Սատուրնի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում։
Կատեգորիա:Սատուրնի արբանյակներ
Կենսաթոշակային պահուստ
Կենսաթոշակային պահուստ, կենսաթոշակային ֆոնդին պատկանող միջոցներ, որոնք անհրաժեշտ են ապագա կենսաթոշակները վճարելու համար՝ համաձայն կենսաթոշակային պայմանագրերի։
Պահուստները ձևավորվում են կուտակային կենսաթոշակային սխեմաներ օգտագործելիս, քանի որ դրանք ներառում են կենսաթոշակային վճարների սկզբնական կուտակում, դրանց ներդրում և հետագայում օգտագործում կենսաթոշակառուներին վճարումներ կատարելու համար։ Պահուստները ֆոնդի ֆինանսական կայունության ամենակարևոր գործոնն են։
Տնտեսական իմաստ
Կենսաթոշակային պահուստները ձևավորվում են կուտակային կենսաթոշակային սխեմաներում։ Կուտակային սխեման բաշխվողից տարբերվում է նրանով, որ կենսաթոշակային վճարները չեն ծախսվում անմիջապես այսօրվա կենսաթոշակառուներին վճարելու համար, այլ կուտակվում են կենսաթոշակային հաշվին՝ ապագայում վճարումն ապահովելու համար։ Հետևաբար միջոցները պետք է բավարար լինեն ցանկացած ամսաթվի համար՝ նույնիսկ հաշվի առնելով տարբեր անկանխատեսելի հանգամանքներ։ Բաշխման սխեմաները, որպես կանոն, օգտագործվում են պետության կողմից, իսկ կուտակային սխեմաներն օգտագործվում են ոչ պետական ​​կենսաթոշակային ֆոնդերի կողմից։ Այդ պատճառով վերջիններս պարտավոր են պահուստներ կազմել՝ ֆինանսական կայունությունն ապահովելու համար։ Պահուստների պահանջը կարող է սահմանվել նաև ֆոնդերի գործունեությունը կարգավորող օրենքում։
Գործնականում
Ոչ պետական ​​կենսաթոշակային ֆոնդերի պրակտիկայում օգտագործվում են պահուստների հետևյալ տեսակները.
Դրանք միասին կազմում են ոչ պետական ​​կենսաթոշակային ֆոնդի կենսաթոշակային պահուստը։ ԿՊԾՊ-ն վճարներ է տրամադրում։ Սակայն, հաշվի առնելով այն փաստը, որ միջոցները գործում են ֆինանսական անորոշության պայմաններում, հավանականություն կա, որ անբարենպաստ զարգացումների դեպքում ԿՊԾՊ-ն կարող է անբավարար լինել։ Ռիսկերը նվազագույնի հասցնելու համար ստեղծվում է ապահովագրական պահուստ։
Պահուստների քանակ
Պահուստների ձևավորման աղբյուրներն են․
Ֆոնդի գործունեությունն ընդհանուր առմամբ հաշվի առնելու դեպքում պահուստը պետք է վճարումներ կատարի ֆոնդի բոլոր մասնակիցներին։ Վճարումներ ապահովելու ունակությունը ֆինանսական առողջության նշան է։ Հնարավորությունը ստուգվում է ֆոնդի գործունեության ակտուարային գնահատման ընթացքում, որի արդյունքների հիման վրա կազմվում է ակտուարային եզրակացություն։ Ակտուարային պակասուրդի առկայությունը վկայում է ապագա վճարումների հետ կապված հնարավոր խնդիրների մասին։
Յուրաքանչյուր կենսաթոշակային հաշվի պահուստների և հետագա վճարների հավասարության պահպանումը ոչ միշտ է հնարավոր։ Ամեն ինչ կախված է ֆոնդի կողմից օգտագործվող կենսաթոշակային սխեմաներից։ Օրինակ, ցմահ կենսաթոշակ նշանակելիս հաշվի վիճակը կախված կլինի կենսաթոշակառուի կյանքի տևողությունից։ Վճարների տևողությունը կարող է գնահատվել միայն որոշակի աստիճանի հավանականությամբ՝ հիմնվելով ժողովրդագրական վիճակագրության վրա։ Եթե ​​հայտնի է, թե կենսաթոշակառուների որ մասն է ապրում որոշակի տարիքում, ապա կարող է տրամադրվել վճարների համերաշխ ծածկույթ, այսինքն՝ կուտակային ծածկույթ մի խումբ հաշիվների համար։ «Հետևաբար, ցմահ սխեմայի համար պահանջվող պայմանը ձևակերպվում է հետևյալ կերպ. ապրող մասնակիցների ապագա վճարումների ընթացիկ արժեքը չպետք է գերազանցի ցմահ կենսաթոշակ սահմանված անձանց կենսաթոշակային հաշիվների վիճակը»։
Եթե ​​կենսաթոշակը վճարվում է միայն որոշակի ժամանակահատվածի համար, ապա հնարավոր է դառնում ապահովել առանձին հաշվի վրա պարտավորությունների ծածկույթը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Անձնական ֆինանսներ
Ռեզին
Ռեզին (չինական ցատկապարան, նաև ֆրանսիական ցատկապարան, ), տարբեր բարձրությունների վրա ձգված երկու նեղ պարանների կամ ռեզինների (նրանից հետո, երբ այն հորինվել է) վրայով ցատկելով մանկական խաղ։ Չինաստանում, որտեղից խաղը սկիզբ է առնում, և բազմաթիվ այլ երկրներում խաղն ուղեկցվում է հատուկ երգերի կատարումով, որոնք սահմանում են ցատկերի ռիթմն ու դրանց կատարման կարգը։
Ծագում
Խաղն սկիզբ է առել Չինաստանում 7-րդ դարում՝ Թան կայսրության ժամանակաշրջանում և աստիճանաբար տարածվել ամբողջ Հարավարևելյան Ասիայում։ Ֆրանսիա է հասել Ֆրանսիական Հնդկաչինից, որտեղից էլ այն տարածվել է եվրոպական մյուս երկրներում։ Խորհրդային Միություն, ըստ երևույթին, հասել է նույն շրջանից մոտավորապես 1960-1970-ական թվականներին, երբ ԽՍՀՄ-ը սկսել է ակտիվ կապեր հաստատել Վիետնամի հետ։ Միևնույն ժամանակ, ըստ Սամսոն Գլյազերի, այդ խաղը խորհրդային դպրոցականներին սովորեցրել են չեխ պիոներները, որոնք հանգստանալու էին գնացել Ղրիմ՝ «Արտեկ» ճամբար. դրա շնորհիվ խաղին տրվել է «չեխական ցատկապարան» անվանումը։ ԽՍՀՄ-ում խաղն իր ժողովրդականության գագաթնակետին է հասել 20-րդ դարի 80-ական թվականներին։ Այնտեղ ռեզին խաղում էին բացառապես աղջիկները։ Խաղը կազմակերպվում էր բոլոր հնարավոր առիթներով՝ դպրոցներում, ընդմիջումների ժամանակ, բակերում և այլուր։
Հնարավոր է, որ խաղը Մեծ Բրիտանիա է անցել Բելգիայից՝ Առաջին համաշխարհային պատերազմի փախստականների միջոցով։
Ինվենտար
Խաղի համար անհրաժեշտ է սպիտակեղենի ռեզինի նեղ կտոր՝ մի քանի մետր երկարությամբ և ծայրերը կապված։ Կարելի է գնել նաև ավելի անվտանգ բազմերանգ ռեզին, որը հատուկ նախատեսված է այս խաղի համար։
Կանոններ
Մասնակիցների լավագույն քանակը՝ 3-4 մարդ, նվազագույնը՝ 2 (այդ դեպքում ռեզինի մի ծայրն ամրացնելու համար օգտագործվում է ինչ-որ հենարան՝ սյուն, նստարան և այլն)։ Երկու խաղացողները, կանգնելով իրարից որոշակի հեռավորության վրա, ձգում են ռեզինը՝ այն ոտքերով պահելով կոճերի մակարդակում և ուղղանկյուն դարձնելով՝ երկակի ոստյունապարան։ Երրորդ խաղացողը, իր տեղն զբաղեցնելով ուղղանկյան մեջտեղում, պետք է որոշակի հերթականությամբ ցատկի և ոտքերով իրեն քաշի ռեզինի մեկ կամ երկու հատվածները՝ ստեղծելով տարբեր պատկերներ։ Սխալվելու դեպքում, երբ նա ոտքերով դիպչում է ռեզինին կամ պատահաբար տրորում այն, խաղն սկսում է հաջորդ մասնակիցը, իսկ սխալը կատարող մասնակիցն զբաղեցնում է նրա տեղը՝ պահելով ռեզինը։ Երբ նորից նրա հերթն է գալիս, խաղն սկսում է այնտեղից, որտեղ սխալվել էր ։
Այն բանից հետո, երբ մասնակիցն անցնում է բոլոր կոմբինացիաները, ռեզինն ավելի են բարձրացնում՝ ծնկների մակարդակ, այնուհետև մինչև ազդրերի մեջտեղ, մինչև գոտկատեղ և այլն։ Հարավարևելյան Ասիայում երեխաները ռեզինը պահում են նաև թևատակերի, պարանոցի և ականջների մակարդակում։ Գոյություն ունի նաև վերին դիրք, երբ ռեզինը պահում են գլխից վերև բարձրացված ձեռքերի մատներով։
Ցատկերը կատարվում են մեկ կամ երկու ոտքերով, կողքով կամ դեմքով դեպի ռեզինը, ցատկելով մեկ կամ երկու գծերի վրայով կամ էլ թռիչքները բարդացնելով 180°, 360° և ավելի պտույտներով, ոտքերով տրամախաչելով ռեզինը և այնուհետև՝ ցատկի ժամանակ, այն բաց թողնելով, ցատկեր կատարելով մեջքով դեպի ռեզինը կանգնած՝ առանց տեսողական վերահսկողության։ Ավանդական «ռեզին» խաղում ռեզինը պետք է ձգված լինի գետնին զուգահեռ, սակայն այն կարելի է ձգել նաև ոչ ուղիղ անկյունով՝ համատեղելով տարբեր մակարդակների բարձրություններով։
.ai
thumb|աջից|250px|Վերին մակարդակի դոմենների քարտեզ .ai, Անգիլիայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։
off.ai, com.ai, net.ai և org.ai ենթադոմեններում գրանցումը ամբողջ աշխարհի բնակչության համար բաց է, պարզ և շահավետ։ 2009 թվականի սեպտեմբերի 15–ից երկրորդ մակարդակի .ai դոմենում գրանցվելը հասանելի է բոլոր ցանկացողներին Համացանցի միջոցով։ Օրինակ, whois.ai-ում գրանցման արժեքը կազմում է $100 ԱՄՆ (գումարած $100 ԱՄՆ ոչ տեղաբնակների համար), գրանցման ժամկետը երկու տարի է։ Գրանցման գործընթացն իրականացվում է ձեռքով և տևում է մինչև երեք ամիս (մեկ ամիս երկարացվում է յուրաքանչյուր (E-mail?) նամակի, հեռախոսահամարի SMS ստուգման պատճառով)։ Երբ որ արդեն ստուգված է, որ պատվիրատուի կրեդիտ քարտի հետ կապված խնդիրներ չկան, գրանցումը կարելի է համարել հաջողված։ Դոմենային անվանումների և անգլերեն լեզվով ընդլայնումների համընկնումների (AI = Artificial Intelligence) պատճառով շատ հաճախ դոմենային տիրույթը կայքերի գրանցման համար ընտրում է թեմատիկային համապատասխան արհեստական ինտելեկտ և աշխատաոճ։
Ռեզին
Կանոններ
Ցանկության դեպքում կարելի է ցատկել նաև զույգով, ինչը պահանջում է շարժումների համաժամանակություն և լիովին համաձայնացվածություն։ Շատ մասնակիցների առկայության դեպքում ռեզինը պահող խաղացողներից երկուսը կամ ավելի շատ զույգեր կարող են կազմել շրջան այնպես, որ ձգված ռեզինով կազմեն խաչ՝ հատելով մեջտեղում կամ այլ պատկերներ։
Խաղում խաղթում է նա, ով առաջինն է անցնում պայմանավորված բոլոր մակարդակները։
Երգ
Չինաստանում, Ճապոնիայում և ասիական այլ երկրներում խաղն ուղեկցվում է հատուկ երգերի կատարումով, որոնք ցատկերին ռիթմ են հաղորդում։ Դրանց տարածման հետ մյուս երկրներում ևս հնարել են երգերի իրենց տարբերակները։ Օրինակ՝ Անգլիայում երեխաները երգում են «2, 4, 6, 8», ''«England, Ireland, Scotland, Wales. Inside, outside, turn around tails»'' և նրա տարբերակները. «Ice cream, soda, Pa-va-lo-va» և այլն։
Նշանակություն
Խաղը նպաստում է երեխայի ֆիզիկական զարգացմանը, մշակում է ճարպկություն և կոորդինացիա շնորհիվ այն բանի, որ բաղկացած է բոլոր հնարավոր ցատկերից ու փոքր ոստյուններից, օգնում է ոսկորների ամրացմանը։ Խաղն օգտագործվում է ավանդական երգերի միջոցով երեխաներին ուղիղ և հետհաշվարկ, այբուբեն, ինչպես նաև օտար լեզուներ, առաջին հերթին ֆրանսերեն սովորեցնելու համար։
Տարբերակներ
Վիետնամում տարածված է նաև նմանատիպ խաղ, որի ժամանակ ռեզինի փոխարեն օգտագործվում է հնդկեղեգի երկու ձող. երկու մասնակիցները, յուրաքանչյուր ձեռքով բռնելով հնդկեղեգի մի ձողի ծայրից, դրանք միաժամանակ հեռացնում և մոտեցնում են հատակին զուգահեռ՝ աստիճանաբար արագացնելով և բարդացնելով ռիթմը, այդ ժամանակ երրորդը պետք է հասցնի ճիշտ կարգով ցատկել երկու ձողերից մեկի վրայով՝ պահպանելով համապատասխան ռիթմը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:7-րդ դարի հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ասիական մշակույթ Կատեգորիա:Մանկական խաղեր
Տրիպլետ (կենսաբանություն)
Տրիպլետ, եռյակ (triplus` եռակի), տերմին գենետիկայում, որը նշանակում է նուկլեինաթթուների մոլեկուլներում երեք հաջորդաբար դասավորված նուկլեոտիդների զուգակցում։
Կիրառություն
Ինֆորմացիոն ռիբոնուկլեինաթթուների (իՌՆԹ) մոլեկուլներում տրիպլետները կազմում են կոդոններ, որոնք էլ որոշում են ամինաթթուների դիրքը սինթեզվող սպիտակուցի մոլեկուլում ։
Փոխադրող ՌՆԹ-ի (փՌՆԹ) մոլեկուլներում տրիպլետները կազմում են անտիկոդոններ։
.ai
Արտաքին հղումներ
ai Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ
Տրիպլետ (կենսաբանություն)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գենետիկական կոդ
Անտոնիու Կոշտա
Կենսագրություն
Անտոնիու Կոշտան ծնվել է գրող Օռլանդու դա Կոշտայի (1929-2006) ընտանիքում, որի ծնողները ծնունդով եղել են Գոայից ։
Սովորել է Լիսաբոնի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ Երիտասարդ տարիքից մասնակցել է Սոցիալիստական կուսակցության գործունեությանը։ Աշխատել է Պորտուգալիայի ապագա նախագահ Խորխե Սամպայոյի աշխատակազմում։ 1980-ականներին նա ղեկավարել է ուսանողական կազմակերպությունը։ Իրականացրել է փաստաբանական պրակտիկա։
Եղել է Լիսաբոնի քաղխորհրդի անդամ, իսկ 1991 թվականից՝ հանրապետության վեհաժողովի անդամ։ Աշխատել է որպես խորհրդարանական պետքարտուղար, 1995-1997 թվականներին եղել է խորհրդարանական գործերի նախարար։ Այնուհետև երկու տարի նաև եղել է արդարադատության նախարար իսկ 1999 թվականից մինչև 2002 թվականը՝ պետնախարար։ Ղեկավարել է Սոցիալիստական կուսակցության խորհրդարանական խմբակցությունը։
2004 թվականին ստացել է Եվրախորհրդարանի անդամի մանդատ։ Եղել է սոցիալիստական խմբի անդամ և Եվրախորհրդարանի փոխնախագահ։ 2005 թվականին դարձել է ՆԳ նախարար՝ Խոսե Սոկրատեսի կառավարությունում։
2007 թվականին լքել է կառավարությունը Լիսաբոնի քաղաքապետ ընտրվելուց հետո (վերընտրվել է 2009 թվականին)։ 2014 թվականին դարձել է պորտուգալացի սոցիալիստների առաջնորդը։
Սոցիալիստական կուսակցության և ձախ կուսակցությունների՝ Պորտուգալիայի կոմունիստական կուսակցության, «Կանաչների» և Ձախ միավորում դաշինքի միջև համաձայնության արդյունքում խորհրդարանը պաշտպանել է սոցիալիստական կառավարությունը՝ Անտոնիո Կոշտայի գլխավորությամբ, որը վարչապետ է նշանակվել 2015 թվականի նոյեմբերի 24-ին և վարչապետ դարձել նոյեմբերի 26-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պորտուգալացի պետական գործիչներ
Ստեփան Ղամբարյան
Ստեփան Ղամբարյան, հայ դերասան, պարող։
Կենսագրություն
Ստեփան Ղամբարյանը ծնվել է 1983 թվականի հունվարի 7-ին, Երևանում։ 1999 թվականին ավարտել է Երևանի Եղիշե Չարենցի անվան թիվ 67 միջնակարգ դպրոցը։ 1989-1999 թվականներին զուգահեռ սովորել է ՀՀ ՊՆ Սպայի տան պարարվեստի դպրոցում և ստացել ժողովրդական պարողի որակավորում։ Այդ տարիների ընթացքում հանդես է եկել ՀՀ ՊՆ Սպայի տան «Սարդարապատ» ռազմահայրենասիրական համույթում` որպես առաջատար պարող, մենակատար։ 1999 թվականին «Սարդարապատ» համույթի կազմով մեկնել է հյուրախաղերի Լոս Անջելես և մենահամերգներով հանդես եկել Գլենդելի «Ալեքս» թատրոնում։ 2003 թվականին ավարտել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի դերասանական բաժինը` Սոս Սարգսյանի արվեստանոցը։ Սովորելու տարիներին զուգահեռ աշխատել է Երևանի Համազգային պետական թատրոնում` որպես դերասան, մասնակցել թատրոնի բեմադրական աշխատանքներին որպես պարուսույց։ Մասնակցել է նաև մի շարք մրցույթ-փառատոների և ստացել առաջին կարգի մրցանակներ և պատվոգրեր։ Թատրոնի կազմում հանդես է եկել նաև արտասահմանյան հյուրախաղերով մի շարք երկրներում, մասնակցել թատերական փառատոների։ 2002 թվականին Հայաստանի պարարվեստի պետական քոլեջին կից «Կռունկ» պարային համույթի հետ հյուրախաղերով մեկնել է Իտալիա։ 2005-2009 թվականներին աշխատել է Հայաստանի պարարվեստի պետական «Բարեկամություն» համույթում` որպես առաջատար պարող, մենակատար։ Համույթի կազմում մասնակցել է մի շարք միջոցառումների, մենահամերգների, արտասահմանյան հյուրախաղերի ։ Նույն թվականներին աշխատել է Երևանի Պատանի հանդիսատեսի պետական թատրոնում` որպես դերասան և պարող։ Մի շարք բեմադրություններում կատարել պարային բեմադրական աշխատանքներ և խաղացել գլխավոր դերեր։ 2001 թվականից աշխատում է Երևանի Ս.Սարգսյանի անվան պետական Համազգային թատրոնում` որպես բելատմայստեր և դերասան։ Հյուրախաղերով հանդես է եկել մի շարք երկրներում` Էստոնիա, ԱՄՆ և այլն։ 2010 թվականից աշխատում է Երևանի Խ.Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի կուլտուրայի ֆակուլտետի պարարվեստի մանկավարժության ամբիոնում` որպես «Դոփապար» և «Դասական պար» առարկաների դասախոս և կուրսի ղեկավար։ 2010 թվականից Հայաստանի ազգային պարարվեստի և պարագետների միության անդամ է, 2015 թվականից` Դոփապարի հայկական ֆեդերացիայի նախագահը   ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է հաղորդավար, երգչուհի Անի Ամիրյանի հետ ։ Ունեն աղջիկ՝ Մարթան   ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ պարուսույցներ Կատեգորիա:Պարողներ Կատեգորիա:Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Կոտրոնեյ
Կոտրոնեյ (Cotronei), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կալաբրիա մարզի Կրոտոնե գավառում ։
Բնակչությունը 5525 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը 70 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 78 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 88836։ Հեռախոսային կոդ՝ 0962։
Բնակչության հովանավոր սուրբ համարվում է Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացին։
Ժողովրդագրություն
Բնակաչության աճը
Կարլովկա (գյուղ, Մարյինի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կարլովկա գյուղում բնակվում էր 414 մարդ։
Freedom (երգ, Kygo)
Freedom՝ նորվեգացի դիջեյ Kygo-ի երգ, որը համատեղ ձայնագրվել է մարոկա-անգլիացի երգիչ, երգահան և երաժիշտ Զաք Աբելի հետ։ Այն թողարկվել է 2020 թվականի ապրիլի 7-ին Sony Music-ի կողմից, որպես Kygo-ի երրորդ ստուդիական ալբոմ Golden Hour-ի չորրորդ սինգլ ։ Երգը հեղինակվել է Կիրրե Գորվել-Դալի, Լոուրի Մարտինի, Սանդրո Կավացիայի և Զաք Աբելի կողմից։
Տեսահոլովակ
Երգն ուղեկցող տեսհոլովակն առաջին անգամ թողարկվել է 2020 թվականի ապրիլի 17-ին YouTube-ում ։ Տեսահոլովակի ռեժիսորն Յոհաննես Լովունդն էր։ Տեսահոլովակը պլանավորվում էր նկարահանել Մալդիվներում, բայց COVID-19 համավարակի պատճառով՝ Kygo-ն և Զաք Աբելը նկարահանեցին որոշ հոլովակներ տան պայմաններում՝ կարանտինի ժամանակ։
Անձնակազմ
Տվյալները վերցված են Tidal-ից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2020 սինգլներ Կատեգորիա:2020 երգեր
Ռուշան
Աշխարհագրություն
Շրջանի վարչական կենտրոն Իսմայիլի քաղաքից հեռու է 13 կմ դեպի արևմուտք։ Տեղակայված է գոգավոր սարահարթի վրա ։
Պատմություն
Հայտնի է, որ Ռուշանի հայ ազգաբնակչությունը մեծ կորուստներ է կրել 1918 թվականի ամռանը։ Գյուղի բնակչությունը հայ-թաթարական ընդհարումների հետևանքով կորուստներ կրելով ստիպված է եղել լքել բնակավայրը։ Տարածաշրջանում խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո Ռուշանը լքած բնակչության փոքր մասը վերադառնում է գյուղ։ 1950-1960-ական թվականներին Ռուշանում բնակություն են հաստատում մեծ թվով ադրբեջանցիներ և լեզգիներ, որի հետևանքով հայ ազգաբնակչության թվաքանակը կտրուկ նվազում է։ Մինչև 1988 թվականի բռնագաղթը գյուղի հայ ազգաբնակչությունը կազմում էր շուրջ 25 տուն ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Ռուշան գյուղը, ունենալով բազմադարյա պատմություն, հարուստ է պատմամշակութային հուշարձաններով՝ եկեղեցիներ, գերեզմաններ, բնակելի հին տներ և ալն ։
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի
1984 թվականի դրությամբ Ռուշան գյուղի կենտրոնում էր գտնվում հայկական առաքելական Սուրբ Աստվածածին անունը կրող եկեղեցին։ Ուներ երկու մուտք, որոնք գտնվում էին արևմտյան և հարավային կողմերում։ Հարավային մուտքի ճակատային քարի վրա առկա էր շինարարական արձանագրություն և նշված էր 1872 թվական ։
Մինչև նոր եկեղեցու հիմնադրումը, ըստ արխիվային վավերագրերի, Ռուշանում եղել է մեկ այլ Սուրբ Աստվածածին անունը կրող եկեղեցի ։
Հարավ-արևմտյան գերեզմանոց
Ռուշան գյուղի հարավ-արևմտյան կողմում՝ բլրի վրա գտնվում էր ընդարձակ հայկական գերեզմանոց։ Ըստ ուսումնասիրությունների՝ մինչև 20-րդ դարի սկզբները գերեզմանոցի տապանաքարերի թիվն անցնում էր 150-ը։ Արձանագիր տապանաքարերը թվագրվում էին 19-րդ դարի սկզբներով, իսկ անարձանագիրները՝ ավելի հին ժամանակներով ։
Ճղպորի գյուղատեղի
1984 թվականի դրությամբ Ռուշան բնակավայրից դեպի հյուսիս-արևմուտք պահպանվում էր Ճղպորի անունը կրող գյուղատեղիի վերածված նախկին բնակավայրը։ Այն հայտնի է նաև Ընկուզենյաց անունով։ Գյուղատեղիում է գտնվում հին հայկական գերեզմանոցը։ 1984 թվականին կատարված ուսումնասիրությունների ժամանակ գերեզմանոցում հայտնաբերվել են խաչքարեր և առանձին բեկորներ։ Խաչքարերից մի քանիսը թվագրվում էին 1095, 1499 թվականներով ։
Մուրատ խան գյուղատեղի
1984 թվականի դրությամբ Ռուշան բնակավայրից դեպի հյուսիս-արևմուտք պահպանվում էր Մուրատ խան անունը կրող գյուղատեղիի վերածված նախկին բնակավայրը։ Գյուղատեղիում է գտնվում հին հայկական գերեզմանոցը։ 1984 թվականին կատարված ուսումնասիրությունների ժամանակ գերեզմանոցում հայտնաբերվել են բազմաթիվ տապանաքարեր։ Դրանցից մի քանիսը թվագրվում էին 1051, 1151, 1251, 1352, 1474, 1481 թվականներով ։
Շոր աղբյուր գյուղատեղի
1984 թվականի դրությամբ Ռուշան բնակավայրից դեպի հյուսիս-արևմուտք պահպանվում էր Շոր աղբյուր անունը կրող գյուղատեղիի վերածված նախկին բնակավայրը։ Գյուղատեղիում է գտնվում հին հայկական գերեզմանոցը։ 1984 թվականին կատարված ուսումնասիրությունների ժամանակ գերեզմանոցում հայտնաբերվել են խաչքարեր։ Դրանցից մի քանիսը թվագրվում էին 1369, 1452, 1498, 1499 թվականներով ։
Բեշ քյանդ գյուղատեղի
1984 թվականի դրությամբ Ռուշան բնակավայրից դեպի հյուսիս-արևմուտք պահպանվում էր Բեշ քյանդ անունով հայտնի գյուղատեղիի վերածված նախկին բնակավայրը։ Գյուղատեղիում է գտնվում հին հայկական գերեզմանոցը։ 1984 թվականին կատարված ուսումնասիրությունների ժամանակ գերեզմանոցում հայտնաբերվել են տապանաքարեր և դրանց բեկորներ։ Դրանք թվագրվում էին 1434, 1495 թվականներով ։
Բնակելի տներ
Գյուղում կային բնակելի մի քանի հին տներ, որոնց մի մասն ունեին շինարարական արձանագրություններ։ Դրանցից մեկը կառուցվել է 1896 թվականին և պատկանում էր Գենադի Մակյանին։ Այն գտնվում էր եկեղեցու հյուսիս-արևմտյան կողմում։ Տան հարավային ճակատին՝ պատշգամբի ներսում հայերեն լեզվով փորագրված էր շինության թվականը՝ «ԿԱՌՈՒՑԱՒ ՏՈՒ|ՆՍ Ի ՎԱԵԼՈՒՄՆ | ՅՈՎՀԱՆՆԻՍԻ ՊՈ|ՂՈՍԵԱՆՑ, 1896 ԱՄԻ։» ։ Մեկ այլ երկհարկանի բնակելի տուն, որը նույնպես կառուցվել է 1896 թվականին, առաջին հարկի մուտքերից մեկի բարավորին հայերեն փորագրված էր կառուցման թվականը՝ 1886 ԹԻՎ | ԸՍՏԵՓԱՆ  ։
Բնակչություն
Մինչև 19-րդ դարը Ռուշանը եղել է հայաբնակ գյուղ։ Հայտնի է, որ 1918 թվականին գյուղի հայ ազգաբնակչությունը թվային մեծ կորուստներ է կրել և հեռացել բնակավայրից։ Հետագայում քիչ թվով հայեր վերադարձել են Ռուշան։ 20-րդ դարի կեսերից Խորհրդային Ադրբեջանի կազմում գտնվող Ռուշանում բնակություն են հաստատել մեծ թվով ադրբեջանցիներ և լեզգիներ ։
Ռուշան գյուղի հայ ազգաբնակչության վերաբերյալ վիճակագրական տեղեկություններ հայտնի են 1861 թվականից։ Այդ թվականի դրությամբ գյուղում կար 105 հայկական տուն ։ 1890 թվականին գյուղում բնակվում էր 420 հայ, ընդհանուր առմամբ 62 տուն ։ 1914 թվականի դրությամբ Ռուշանում բնակվում էր 601 հայ ։ Գյուղի հայ ազգաբնակչությունը բնակավայրը ստիպողաբար լքել է 1988 թվականին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսմայիլլիի շրջանի բնակավայրեր
Աքեմենյան պետություն
Աքեմենյան պետություն (հին պարսկերեն՝ Խշաչա, կայսրություն) (մ.թ.ա. 553 - 330), հին աշխարհի իրանական պետություն, հիմանդրված Կյուրոս Մեծի կողմից։ Տերությունը համարվում է հին աշխարհի առաջին հսկայածավալ կայսրությունը, նրա տարածքը ընդգրկում էր երեք աշխարհամասերի՝ Ասիայի, մասամբ՝ Եվրոպայի և Աֆրիկայի մի շարք երկրներ։ Արևելքում նրա սահմանների մեջ էին մտնում արևմտյան Հնդկաստանը՝ Ինդոս գետի հովիտը և Միջին Ասիան՝ հասնելով Հիմալայան լեռներ, արևմուտքում՝ Փոքր Ասիան և Եգիպտոսը՝ սահմանակցելով Միջերկրական ծովին, հյուսիսում՝ Ղրիմը և Կովկասյան լեռները՝ ներառելով Սև ծովը, հարավում՝ Իրանական բարձրավանդակը և Միջագետքի դաշտավայրը՝ հասնելով Արաբական թերակղզուն և Հնդկական օվկիանոսին։ Տերությունը հիմնադրել էր պարսից զորավար Կյուրոս Մեծը մ.թ.ա. 553 թվականին, ով ապստամբել էր Մարաստանի թագավոր Աժդահակի դեմ և սպանել նրան։
Անվանում
Պարսկական Խշաչա (𐎧𐏁𐏂) բառը օգտագործում էր աքեմենյանների կողմից բազմամշակույթային պետության մասին խոսելիս։
Տերության հիմադրում
Պարսից և Անշանի թագավոր Կյուրոս Մեծը մ.թ.ա. 553-ին՝ դաշնակցելով Հայաստանի Երվանդունի արքայատոհմի հետ, ապստամբել է Մարաստանի թագավոր Աժդահակի դեմ, տապալել նրան, գրավել մայրաքաղաք Էկբատանը, արքունի գանձերը և, դաշնակից հայերի հետ՝ նվաճելով մարական տիրապետության մեջ մտնող երկրները, հիմք դրել Արիական կամ Արյաց համադաշնությանը, որը արդի գիտության մեջ դեռ շարունակում են անվանել Աքեմենյան պետություն։ Իրենք՝ պարսիկներն իրենց տերությանը անվանում էին Արյաց Տերություն՝ Ariyānām Xšaçam, բառացիորեն՝ Արյաց Աշխարհ, Արիների Երկիր։ Հենց Արիյանամ բառից էլ ծագում է Արիանա-Իրան երկրանունը    ։
Ըստ Քսենոփոնի և Մովսես Խորենացու, Կյուրոս II Մեծի ժամանակ Հայաստանում թագավորել է Երվանդ Սակավակյացի որդի Տիգրանը, որը եղել է Կյուրոսի մտերիմը և ապա դաշնակիցը՝ ընդդեմ Մարաստանի։ Հայկական ավանդական առասպելի համաձայն, Աժդահակին սպանել է Տիգրանը։ Ենթադրվում է, որ մ.թ.ա. 550-546-ին Հայաստանը թոթափել է Մարաստանի գերիշխանությունը և անկախ հռչակվել։
Մ.թ.ա. 546-ին՝ Լիդիա կատարած արշավանքից առաջ Կյուրոսը, ըստ օտար գիտնականների, իբր, Հայաստանը ենթարկել է Աքեմենյան պետության գերիշխանությանը՝ նրան պարտադրելով հարկեր վճարել և մասնակցել իր ռազմարշավներին։ Իրականում՝ Հայաստանը և Պարսկաստանը եղել են դաշնակիցներ։ Դաշինքին միացել է նաև արդեն թուլացած Մարաստանը։
Մինչև 539-ը Կյուրոսը նվաճեց Փոքր և Միջին Ասիայի երկրները, 538-ին՝ Բաբելոնը, Միջագետքը, Ասորիքը, Փյունիկիան, Հրեաստանը։ Ըստ Քսենոփոնի, հայկական հետևազորը և հեծելազորը՝ Տիգրան թագավորի և Եմբաս (կամ Խորենացու տված ձևով՝ Ամպակ) զորավարի առաջնորդությամբ, մասնակցել են Բաբելոնի գրավմանը։
Դարեհ I գահակալությունը
Կյուրոսին հաջորդեց որդին՝ Կամբյուսեսը(Կամբիզը), որը 526-ին մեծ բանակով արշավեց Եգիպտոս և նվաճեց այն։ Եգիպտոսում լուր ստանալով, որ պարսիկ մոգ Գաումատան ապստամբել է, գրավել իշխանությունը և իրեն հռչակել թագավոր՝ շտապեց Պարսկաստան, սակայն ճանապարհին մահացավ։ Գաումատայի դեմ դուրս եկավ Աքեմենյան տան ներկայացուցիչ, Պարթևաստանի կուսակալ Վշտասպի որդի Դարեհ I Մեծը, սպանեց Գաումատային և 522-ին գահ բարձրացավ։ Օգտվելով Աքեմենյան պետությունում տեղի ունեցող գահակալական կռիվներից՝ Դարեհի դեմ ապստամբեցին և անկախություն հռչակեցին Պարսքը, Ելամը, Մարաստանը, Պարթևաստանը, Ասորեստանը, Բաբելոնը, Հայաստանը, Եգիպտոսը։ Ըստ Բեհիսթունի արձանագրության, մինչև 520-ը Դարեհը զբաղված էր ապստամբ երկրների դիմադրությունը ճնշելով։ Դարեհի զորքերի դեմ համառորեն կռվել են հատկապես հայերը։ Դարեհի զորավարները հինգ անգամ ճակատամարտել են ապստամբ հայերի դեմ։ Նրա կառավարման առաջին տարիներին Հայաստանը հավանորեն պահպանել է անկախությունը։
Մարաստանում ապստամբությունը գլխավորում էր հին թագավորական տոհմի ներկայացուցիչ Փրավարտիշը, Բաբելոնում՝ Խալդիտայի որդի, հայազն Արախան, որոնք, հավանաբար, գործակցել են Հայաստանի հետ։
521-ի վերջին ապստամբական ելույթները հիմնականում ճնշվեցին, Աքեմենյան պետության նախկին սահմանները վերականգնվեցին։ Դարեհը 519-ին վերանվաճեց Եգիպտոսը։
Դարեհի թագավորության սկզբում Արիական Տերությունը կամ Աքեմենյան պետությունը եղել է զենքի ուժով ստեղծված, զարգացման տարբեր մակարդակ ունեցող ցեղերի ու ժողովուրդների համակուտակ։ Դարեհ I-ը կատարեց վարչա-տնտեսական բարենորոգումներ։ Տիրակալությունը նա բաժանեց սատրապությունների, որոնք թվարկված են Բեհիսթունի արձանագրություններում։ Մ.թ.ա. V դ հույն պատմիչ Հերոդոտոսը հիշատակել է Աքեմենյան պետության 20 սատրապությունների ցանկը, այդտեղ ապրող ժողովուրդների անունները և նրանց վճարած հարկերի չափը։ Սատրապությունը կառավարել է սատրապը, որը եղել է տեղում զինվորական իշխանության և հարկագանձման տնօրենը, դատավորը։ Աքեմենյան պետության մեջ իրենց գոյությունը պահպանել են որոշ վասալ թագավորություններ և կիսանկախ ցեղեր։
Սատրապություններում համապետական, արամեերենին զուգահեռ գործածվել են նաև տեղական լեզուները։ Սատրապություններից գանձվող հարկերի գումարը կազմել է 14560 տաղանդ արծաթ, ըստ որում Բաբելոնի, Պաղեստինի, Ասորիքի, Հայաստանի և Փոքր Ասիայի ժողովուրդները երկու անգամ ավելի են վճարել, քան մյուսները։ Հայաստանը, ըստ Հերոդոտոսի, ընդգրկվել է 13-րդ սատրապության մեջ, որը վճարել է 400 տաղանդ արծաթ։
Դարեհ I-ը ստեղծել է դրամական միասնական միավոր, որի հիմքում ընկած էր ոսկե դարիկը և արծաթե սիկլը։ Դրամ հատելու իրավունք է վերապահվել նաև սատրապներին ու փոխարքաներին։
Դարեհը զբաղվել է Աքեմենյան պետության կարևոր տնտեսական և վարչական կենտրոնները միացնող ճանապարհների շինարարությամբ, կարգավորել հին առևտրական ճանապարհները, իջևանատները։ Կենտրոնի հետ կապերը հեշտացնելու համար ստեղծել է կապի հատուկ ծառայություն, որն իրագործվել է հեծելակայանների էստաֆետային կարգով։ Դարեհի ճանապարհաշինության պսակը եղել է Արքայական ճանապարհը։
Դարեհը վերակառուցեց բանակը, որի կորիզը կազմում էր 10000,, անպարտների,, կամ,, անմահների,, հետևակ զորագունդը։
Տերությունը վաղ ժամանակաշրջանում
490-ին Մարաթոնի ճակատամարտում Դարեհի պարտվելուց հետո, նրա որդի Քսերքսես I-ը նոր արշավանք է ձեռնարկում Հունաստանի դեմ։ 480-ին պարսկական բանակը Քսերքսեսի առաջնորդությամբ Հելեսպոնտոսի վրայով ներխուժեց Թրակիա։
Արտաքսերքսես I Երկայնաբազուկի օրոք անկախացան Եգիպտոսը և Փոքր Ասիայի հունական քաղաքները։
Արտաքսերքսես III փորձեց վերականգնել Աքեմենյան պետության ամբողջականությունը և հզորությունը։ Նա ճնշեց ապստամբական շարժումները Փոքր Ասիայում, Փյունիկիայում և Կիպրոսում, 341-ին վերանվաճեց Եգիպտոսը, սատրապներին արգելեց վարձու զորք պահել։ Սակայն այդ միջոցառումները Աքեմենյան պետությանը չփրկեցին վերահաս անկումից։ Դարեհ III Կոդոմանոսի մահից հետո Ալեքսանդր Մակեդոնացին իրեն հռչակեց Աքեմենյանների օրինական ժառանգորդ և Աքեմենյան պետության թագավոր։ Աքեմենյան պետությունը դադարեց գոյություն ունենալուց։
Հույն-պարսկական պատերազմները
Հույն-պարսկական պատերազմները տեղի են ունեցել սկսած մ.թ.ա. 499-ից մինչև մ.թ.ա. 449-ը Պարսից Աքեմենյան տերության և Հունաստանի քաղաք-պետությունների միջև։ Ընդհարումներն սկսվեցին այն բանից հետո, երբ Կյուրոս Մեծը մ.թ.ա. 547 թ. նվաճեց Հոնիան։
Լեզուներ
Աքեմենյանների տերության տարածքում տարբեր ժամանակներում գործածական են եղել էլամերենը, արամեերենը և հին պարսկերենը։ Կյուրոսի և Դարեհի թագավորության ժամանակ գրագրության լեզուն էր էլամերենը։ Էլամերենի գործածությունը հաստատվում է մինչև մ.թ.ա.458 թ. հանդիպող աղբյուրներում։ Միջագետքը նվաճելուց հետո տերության տարբեր մարզերի տարբեր լեզուներով խոսող ժողովուրդների հաղորդակցության լեզու է դառնում արամեերենը։ Հին պարսկերենն առավելապես հանդիպում է Արևմտյան Իրանի տարածքում գտնված վավերագրություններում և արվեստի նմուշների վրա, ինչը ցույց է տալիս, որ այդ լեզուն եղել է այդ տարածքում գործածվող լեզուն։
Կրոն
Աքեմենյան արքաների հովանավորությամբ մ.թ.ա. 5-րդ դարում զրադաշտականությունը փաստացիորեն դառնում է տերության պետական կրոնը և հասնում է նրա բոլոր անկյունները։ Հերոդոտոսի բնորոշումով, Արտաքսերքսես I-ի և Դարեհ I-ի ժամանակներում «[պարսիկները] Չունեին ոչ աստվածների պատկերներ, ոչ տաճարներ և համարում էին, որ դրանց օգտագործումը հիմարություն է։»
Զրադաշտականությունը հիմնված էր տիեզերական, համընդհանուր՝ ի սկզբանե գոյություն ունեցած և ոչ ոքի կողմից չստեղծված Աստծո՝ Ահուրա-Մազդայի կամ Արամազդի պաշտամունքի վրա։ Այն համարվում է աշխարհի առաջին կրոնը կամ առաջիններից մեկը, որը մեկ Աստծո էր պաշտում, այսինքն՝ միաստվածային կրոն էր։
Զրադաշտականության շատ արժեքներ նման են հրեական և հետագայի քրիստոնեական կրոնին, բացառությամբ ստրկության նկատմամբ վերաբերմունքին։
Այն խստորեն և առանց բացառության արգելում ու դատապարտում էր ստրկությունը կամ ծառայությունը ։
Զրադաշտականությունը Արարչին չէր դիտում որպես մի ստրկատիրոջ, ինչպես դա առկա է հուդայականությունում և քրիստոնեոությունում։ Այն ընդունում էր աստծո դատաստանը, հոգիների անմահությունն ու անդրշիրիմյան կյանքը։ Այն նաև չէր ընդունում ոչ-զրադաշտականներին հավատափոխ անելը կամ դարձի բերելը, որը կատարում են հուդայականությունից ծագած իսլամն ու քրիստոնեությունը։
Զրադաշտականությունը արգելում էր ստրկությունը։ Այդ իսկ պատճառով Աքեմենյան Տերությունում ստրուկներ չկային։ Այդ տերությունում, փաստորեն, հաստատված էր ավատատիրական կամ ֆեոդալական հասարակարգը։ Արևմտյան գիտնականները գտնում են, որ Հունաստանի քաղաք-պետությունների հետ Աքեմենյան Տերության հակասությունների պատճառներից մեկը ստրուկների ազատագրման հարցն էր։ Պետք է նկատի ունենալ, որ Բաբելոնի գրավումից հետո Աքեմենյանները ազատագրեցին բոլոր ստրուկներին, այդ թվում գերեվարված հրեա ժողովրդին, որին վերադարձրեցին Պաղեստին ։
Արվեստ
Աքեմենյանների Պարսկաստանը ճարտարապետական նվաճումների է հասել բնակելի և կառավարական նշանակության այնպիսի տպավորիչ քաղաքներում, ինչպիսիք էին Պերսեպոլիսը, Սուսան, Եսբատանը, կրոնական նշանակության, հիմնականում՝ զրադաշտական տաճարներում և վախճանված արքաների պատվին կանգնեցված դամբարաններում (ինչպես, օրինակ՝ Կյուրոս Մեծի դամբարանը)։ Պարսկական ճարտարապետություն էական առանձնահատկությունն այն է, որ միավորելով իր մեջ պարունակում էր մարական, ասորական և հունական տարրեր, միաժամանակ պահպանելով պարսկական բնորոշ գծերը, ինչը երևում էր վերջնական արդյունքում։
Վարչա-քաղաքական բաժանումը
Աքեմենյան տերության սահմանների մեջ մտնում էին Հունաստանից և Լիբիայից մինչև Հնդկաստան տարածվող երկրները։ Տերությունը բաժանված էր քսան ռազմա-վարչական շրջանների, որոնք կոչվում էին սատրապիա կամ հին հայերեն տերմինով՝ աշխարհ (հին պարսկերեն՝ խշաթրա)։
Սատրապիաների գլուխ կանգնած էին հատուկ աստիճանավորները, որոնք կոչվում էին սատրապներ՝ կամ հին հայերեն տերմինով՝ աշխարհատէր(հին պարսկերեն՝ խշաթրապավան)։ Սատրապները նշանակվում էին արքայի կողմից և սովորաբար լինում էին նրա հարազատներից կամ բարձր խավի ներկայացուցիչներ էին։ Իրեն ենթակա տարածքում սատրապը վարում էր հարկահավաքման գործեր, պահում էր բանակը, համարվում էր գերագույն դատավոր և ուներ դրամ հատելու իրավունք։
Սատրապիաների սահմանները մոտավորապես համընկնում էին նվաճված երկրների հետ, որոնք պահպանում էին իրենց օրենքներն ու լեզուն։ Այդպիսիք էին, օրինակ՝ Հայաստանը, Բաբելոնիան, Եգիպտոսը, Մարաստանը և այլն։
Կարծիք կար, որ Հայաստանն Աքեմենյանների ժամանակ բաժանված էր երկու սատրապիաների՝ 18-րդ, որի մեջ մտնում էր Մեծ Հայքը և 13-րդ, որի մեջ մտնում էին Փոքր Հայքն ու Չորրորդ Հայքը (Ծոփք)։
Պարսկաստանը գրավելուց հետո Ալեքսանդր Մակեդոնացին պահպանեց այդ համակարգը։ Նկատի պետք է ունենալ, սակայն, որ Հայաստանը Ալեքսանդր Մակեդոնացու կողմից չի նվաճվել և Մեծ Հայքն ու Փոքր Հայքը Արյաց Համադաշնային Տերության փլուզումից հետո հռչակել են իրենց անկախությունը՝ դառնալով առանձին թագավորություններ։ Մասնավորապես, Հին Աշխարհի հռչակավոր պատմիչների՝ Արիանոսի և Կուրտիոս Ռուփոսի գրած Ալեքսանդր Մակեդոնացու Պատմություններում Հայաստանը չի հիշատակվում Ալեքսանդրի պետության սատրապիաների ցուցակում։
Սատրապիաների ցուցակը (նշելով նրանց տված տարեկան հարկերը) բերված է հետևյալ աղյուսակում։ Տե՛ս աղբյուրները. ,,,,,.
Արքաների ցանկ
Ստորև տալիս ենք նաև Արյաց Արքայից Արքաների մեկ այլ գահացանկ, նշելով նաև Արյաց Թագուհիներին։
Արքաների գահատոհմ
Արտաշես Բ-ի գահակալության սկզբում՝ մ.թ.ա. 399 թ., Արյաց Տերությունը, կորցրեց Եգիպտոսի նկատմամբ վերահսկողությունը։ 57 տարի անց՝ մ.թ.ա. 342 թ. Արտաշես III-ը վերանվաճեց Եգիպտոսը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Պարսկաստանի պատմություն Կատեգորիա:Աքեմենյան պետություն Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի պատմություն Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմական պետություններ
.al
.al, Ալբանիայի վերին մակարդակի ազգային դոմենն է։ Դոմենը վերահսկվում է Ալբանիայի Էլեկտրոնային և Փոստային Նախարարության  (Electronic and Postal Communications Authority of Albania) կողմից։
Գրանցում երկրորդ մակարդակի դոմենում
Նախկինում երկրորդ մակարդակի դոմենում գրանցումն արգելվում էր, բայց կային արդեն գործող հետևյալ դոմենները՝ uniti.al, tirana.al, soros.al, upt.al и inima.al։
Երրորդ մակարդակի դոմենի գրանցում
Երկրորդ մակարդակի ենթադոմենում երրորդ մակարդակի գրանցումը կատարվում էր ըստ կազմակերպության տեսակի, բայց հիմա կայքերի մեծամասնությունը գտնվում են .al տիրույթում։ Ներկայումս գործում են՝
Արտաքին հղումներ
al
S/2004 S 12
S/2004 S 12, Սատուրնի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում։
Կատեգորիա:Սատուրնի արբանյակներ
Մանուկ Փոլադյան
Մանուկ Արթուրի Փոլադյան, հայ լուսանկարիչ։
Կենսագրություն
Մանուկ Փոլադյանը ծնվել է 1938 թվականին Սան Պաուլոյում, լուսանկարիչ-կինոգործիչներ Արթուր և Աղավնի Փոլադյանների ընտանիքում ։ Լուսանկարչական հմտություններ ձեռք է բերել դեռևս մանուկ հասակից։ 15 տարեկանում լուսանկարել է 18x24 ապակի նեգատիվի վրա` կատարելով նաև ռետուշի նուրբ գործը։ «Ռոյելֆլեքսով» լուսանկարել է հարսանյաց հանդեսներ, եղել է «Բանդերյանտես» ֆոտոակումբի անդամ ։ 1960 թվականին Մոոկա քաղաքում բացել է իր լուսանկարչատունը։ Ծանոթանալով «Բոսա նովա» երաժշտությանը` լուսանկարել է նրա կատարողներին, միաժամանակ ղեկավարել է «Գազետա» հեռուստածրագիրը, աշխատել ժուռնալիստ և երգահան Դենիս Բրայայի հետ։ Էժիդիո Էսսիոյի հետ նկարահանել է «Կյանքն այդպես ցանկացավ» ֆիլմը ։ 1965 թվականին եղել է «Էքսելսիոր» հեռուստածրագրի նկարահանող ռեժիսոր, այնուհետև` «TV Պաուլիստա» և «TV Ռեկորդ» հեռուստաընկերություններում աշխատել է որպես օպերատոր և լուսանկարիչ ։
2006 թվականին կնոջ` Սոնյա Մարկոնդեսի հետ եղել է Հայաստանում, Երևանի Մոսկվա կինոթատրոնի դահլիճում ներկայացրել «Սան Պաուլո 450» խորագիրը կրող ցուցահանդեսը, 2008 թվականին Երևանի «Հայ արտ» մշակութային կենտրոնում բացվել է Փոլադյանի «Հայրենի ակնթարթներ» անհատական ցուցահանդեսը, 2011 թվականին` «Հայերի հետքերը Բրազիլիայում» խորագրով ցուցահանդեսը Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։
Ցուցահանդեսներ
Ունեցել է ավելի քան 23 անհատական ցուցահանդես, մասնակցել է շուրջ 78 միջազգային ցուցահանդեսների ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ Կատեգորիա:Բրազիլահայ լուսանկարիչներ
(549) Ջեսսոնդա
(549) Ջեսսոնդա (Jessonda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1904 թվականի նոյեմբերի 15-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:1904 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
S/2004 S 7
S/2004 S 7, Սատուրնի անկանոն բնական արբանյակներից է, ունի հակադարձ շարժում։
Կատեգորիա:Սատուրնի արբանյակներ
Կամպանիա Սենտրալի գավառ
Կամպանիա Սենտրալի գավառ (Microrregião da Campanha Central), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մտնում է Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի հարավարևմտյան մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 203 335 մարդ, ըստ 2005 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 17 295,821 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 11,8 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի գավառներ
Կարայի ծով
Կարայի ծով (Կարա գետի անունից), Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի ծայրամասային ծով՝ Արևմտա-Սիբիրական հարթավայրի, Նոր երկիր, Ֆրանց Իոսիֆի երկիր և Հյուսիսային երկիր կղզիների միջև։
Անվանում
Անվանումը ստացել է նրա մեջ թափվող Կարա գետից։ Գեռանունն էլ իր հերթին առաջացել է նենեցերեն Կարա (կարե) բառից, որը նշանակում է «սառցեկարկառի սառույց» ։
Աշխարհագրություն
Տարածությունը մոտ 880 հազար քառակուսի կիլոմետր է, միջին խորությունը՝ 127 մետր, առավելագույնը՝ 620 մետր, (մոտ 40%-ն ունի մինչև 50 մետր խորություն և միայն 2%-ը՝ 500 մետրից ավելի)։
Ջրի ծավալը՝ 112 հազար խորանարդ կիլոմետր է, ձգվածությունը՝ մոտ 1500 կիլոմետր, լայնությունը՝ մինչև 800 կիլոմետր։ Կարայի ծով թափվող գետերը (Ենիսեյ, Օբ, Պյասինա, Կարա) ունեն 1300 խորանարդ կիլոմետր տարեկան հոսք։ Կան շատ կղզիներ։ Կլիման արկտիկական է, խիստ։ Տարեկան 3-4 ամիս բևեռային գիշեր է, 2-3 ամիս՝ բևեռային ցերեկ։
Օդի ջերմաստիճանը հյուսիսում՝ 9-10 ամիս, հարավում՝ 7-8 ամիս՝ ցածր 0-ից։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը -20 աստիճանից մինչև -28 աստիճան է (նվազագույնը՝ -46 աստիճան), հուլիսինը՝ 6 աստիճանից մինչև - 1 աստիճան է (առավելագույնը՝ 16 աստիճան)։ Տարվա մեծ մասը սառցակալած է։ Ձմռանը ջրի ջերմաստիճանը սառցաշերտի տակ -1, 5 աստիճանից մինչև - 1, 7 աստիճան է, ամռանը մակերեսային ջրերինը՝ 2-60 աստիճան, աղիությունը՝ 10-33%։
Հոսանքներն ունեն ժամացույցի սլաքի հակառակ ուղղություն։ Մակընթացությունը կեսօրյա է, մակարդակի տատանումները՝ 0, 5-0, 8 մետր, ծոցերում՝ մինչև 2 մետր։ Հարուստ է ձկներով, կաթնասուններով, կղզիները՝ թռչնաշուկաներով, սպիտակ արջերով ու բևեռաղվեսներով։ Կարայի ծովը Հյուսիսային ծովային ուղու մի մասն է։ Գլխավոր նավահանգիստը Դիքսոնն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի ծովեր Կատեգորիա:Կարայի ծով
Օրքնիի կոմսություն
Օրքնիի կոմսությունը եղել է նորվեգական ավատատիրական միավորում Շոտլանդիայում, որն առաջացել է վիկինգների ժամանակաշրջանում։ Օրքնիի կոմսի տիտղոսը եղել է ժառանգական։
Օրքնիի և Շետլանդական կղզիները հյուսիսում փռվում են շոտլանդական Քեյթնեսի ամենահյուսիսային կետից այն կողմ։ Պիկտերը եկել են Օրքնի բրոնզե դարում։ Մեզ հասած հնագիտական տվյալները ցույց են տալիս, որ պիկտերն ապրել են այնտեղ մինչև վիկինգները։ Վերջիններս եկել են Օրքնի, հավանաբար 8-րդ դարի վերջում, չնայած դա վիճելի փաստ է։ Հավանաբար նորվեգական վիկինգները կղզիներ եկել են նախ որպես հող փնտրող ֆերմերներ կամ որպես տարածք և հարստություններ փնտրող ռազմիկներ, ինչպես վիկինգ-նվաճողները այլ վայրերում։ Վիճելի է, թե արդյոք պիկտերն ամբողջությամ ոչնչացվել են եկվոր վիկինգների կողմից, հեռացել, թե խաղաղ կերպով միաձուլվել։ Այնուամենայնիվ, բացառությամբ կենցաղի հետքերի, նրանց մշակույթը մեզ չի հասել։
12-րդ դարում Օրքնին գտնվել է նորվեգական վերահսկողության ներքո, իսկ 13-րդ դարում Իսլանդիայում գրվել է Orkneyingasaga-ն, ինչն իրենից ներկայացնում է այս կղզիներում սկանդինավյան կյանքի պատմության ամենավաղ և ամենակրկնվող տարբերակներից մեկը։ Orkneyingasaga-ն հիմնականում գեղարվեստական ոճի է և, գրված լինելով Իսլանդիայում, այն չի կարող հանդիսանալ առաջնային աղբյուր։ Փոխարենը, այնտեղ ներկայացված պատմական մանրամասները պետք է ընկալվեն զգուշությամբ և այդ տվյալները պետք է համադրվեն և համեմատվեն այլ աղբյուրներից ստացված տվյալների հետ։