cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հեռավորարևելյան ընձառյուծ
Հեռավորարևելյան ընձառյուծ կամ Ամուրյան ընձառյուծ, Հյուսիսարևելյան Սիբիրյան ընձառյուծ (լատ.՝ Panthera pardus orientalis կամ Panthera pardus amurensis), կատվազգիների ընտանիքի գիշատիչ կաթնասուն, Հյուսիսային Ամուրյան ընձառյուծը ընձառյուծի ամենամեծ ու ամենախոշոր և ամենահյուսիսաբնակ (ամենահյուսիսային) տեսակը։ Չափահաս արու սիբիրյան ընձառյուծների Մարմնի երկարությունը առանց պոչի՝ 126—171 սմ, իսկ պոչով 2—2,8 մետր է, էգ ընձառյուծներինը 100—136 սմ, էգերի քաշը՝ հասնում է 30—71 կգ, արու սիբիրյան ընձառյուծների միջին զանգվածը հասնում է 70—76 կգ, չափահաս ամուրյան արու ընձառյուծների մեծամասնության զանգվածը կազմում է 50—110 կգ, բայց գերխոշոր գերծանրաքաշ արու ամուրյան ընձառյուծները առանձին դեպքերում կարող հասնել մինչև անգամ 121 կգ-ին, Արու ընձառյուծների մեծ մասի ընդհանուր բարձրությունը 67—86 սմ միջինը՝ 76 սմ, բայց գերխոշոր արուներին հասնում 88 սմ, էգերինը 56—73 սմ միջինը 64 սմ, վազելու ընթացքում ընձառյուծների արագությունը հասնում է 20—80կմ/ժ իսկ ամենաշատը երբեմն՝մինչև 90 կմ/ժ։ Ապրում է Հեռավոր Արևելքի Սիբիրի անտառներում՝ լեռնային կամ լեռնատափաստանային Ռուսաստանի, Չինաստանի և Կորեայի սահմանի շրջանում։
Տերտերի ձոր (բնակատեղի)
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Նախնադարյան Հայաստան
Հեռավորարևելյան ընձառյուծ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ընձառյուծներ Կատեգորիա:Կենդանիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անավարտ հոդվածներ կենդանիների մասին
Փերսի Օլիվեր
ՓԵրիսավալ Քոուլ (Փերսի)  (Percival Cole (Percy) Oliver,, ավստրալիացի լողորդ։ 1936 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի մասնակից։
Կենսագրություն
Փերսի Օլիվերը ծնվել է 1919 թվականի ապրիլի 1-ին Ավստրալիայի Պերտ քաղաքում։
Լողի մրցումներում հանդես է եկել Պերտ ակումբի կազմում։ 13 անգամ դարձել Է Ավստրալիայի չեմպիոն ազատ ոճում և մեջքի վրա ։
1936 թվականին Բեռլինի ամառային Ամառային օլիմպիական խաղեր 1936-ում ընդգրկվել է Ավստրալիայի հավաքականի կազմում։ Մեջքի վրա 100 մետր մրցատարածությունում քառորդ եզրափակչում 1 րոպե 10,2 վայրկյան արդյունքով զբաղեցրել է 2-րդ տեղը, կիսաեզրափակչում՝ 3-րդ տեղը (1.09,4), եզրափակչում՝ վերջինը՝ 8-րդը (1.10,7)՝ 4,8 վայրկյան զիջելով ոսկի նվաճած Ադոլֆ Կիֆեր ին, որը ԱՄՆ-ից էր ։
1938 թվականին Սիդնեյում կայացած Բրիտանական կասրության խաղերում նվաճել է 2 մեդալ։ Ոսկի՝ մեջքի վրա 110 յարդ մրցատարածությունում և բրոնզե մեդալ՝ Ավստրալիյի հավաքականի կազմում՝ Էռնեստ Հոբսի և Բիլ Ֆլեմինգի հետ միասին 3x110 յարդ համալիր լողի փոխանցումավազքում ։
Ելույթներն ավարտելուց հետո Մաունթ Լոուլիի ավագ դպրոցում աշխատել է որպես ուսուցիչ և դպրոցի ադմինիստրատոր ։ Զբաղվել է առագաստային սպորտով ։
Նանտեր
Նանտեր (Nanterre ), քաղաք Ֆրանսիայում՝ Իլ դը Ֆրանս մարզում, երկրի մայրաքաղաք Փարիզի կենտրոնից մոտավորապես տասը կիլոմետր հեռավորության վրա ։ Օ դը Սեն դեպարտամենտի վարչական կենտրոնն է, Փարիզի խոշորագույն արվարձաններից մեկը։ 2011 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 89.476, 2016 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով՝ 94 258 : Զբաղեցնում է 12,19 քառակուսի կիլոմետր տարածք։
Նանտերում են տեղավորված տարածաշրջանային, մայրաքաղաքային, համապետական և միջազգային նշանակության մի շարք հիմնարկ-ձեռնակություններ ու կազմակերպություններ. Օ դը Սեն դեպարտամենտի պրեֆեկտուրան, Փարիզի առևտրա-արդյունաբերական պալատը, Փարիզի ազգային օպերայի պարի դպրոցը, «Փարիզ X - Նանտեր» համալսարանը (ունի շուրջ 33 000 ուսանող), ճարտարապետական դպրոցը, Մարոկկոյի, Թունիսի, Ալժիրի հյուպատոսարանները, մի շարք խոշորագույն ընկերությունների ու ֆիրմաների գլխավոր գրասենյակները։ Վերջիններիս թվում են Société Générale-ը, Faurecia-ն, Groupe du Louvre-ն ու նրա դուստր ձեռնարկություն Louvre Hôtels-ը  ։
Քաղաքում զարգացած են արդյունաբերության այնպիսի ճյուղեր, ինչպիսիք են էլեկտրոնիկան, էլեկտրատեխնիկան, մետաղամշակումը, ավտոմատիկան։
Պատմություն
Հնագիտական պեղումների արդյունքում հայտնաբերված առարկաները վկայում են, որ քաղաքի ներկայիս տարածքում մարդիկ բնակություն են հաստատել դեռևս նախահռոմեական ժամանակներում ։
Փարիզի հովանավորը հանդիսացող Սուրբ Ժենևիևը ծնունդով Նանտերից է (ծնվել է 419–422 թվականների միջակայքում) ։
Քույր քաղաքներ
Նանտերը բարեկամական ու գործընկերային սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կարագանդայի մարզ
Կարագանդայի մարզ (Қарағанды облысы), մարզ Ղազախստանում։ Կազմվել է 1932 թվականի մարտի 10-ին։ Տարածությունը 85, 6 հազար կմ քառակուսի է, բնակչությունը՝ 1253 հազար։ Բաժանվում է 9 վարչական շրջանի, ունի 6 քաղաք, 16 քտա։ Կենտրոնը՝ Կարագանդա։ 1958 թվականին պարգևատրվել է Լենինի շքանշանով։
Գտնվում է Ղազախական մանրաբլուրի սահմաններում, որտեղ առանձին զանգվածներով աչքի են ընկնում Կարկարալի (Կոմսոմոլի լեռնագագաթով, 1403 մ), Կենտ (1469 մ), Կու (1366 մ), Կոշչուբայ (1559 մ), Կարակուիս (1327 մ) և այլ մնացորդային լեռները։ Մարզի տարածքը հյուսիսում և հյուսիս-արևմուտքում աստիճանաբար ցածրանում Է։ Արևմտյան մասը մանրաբլրային ռելիեֆ ունեցող հարթավայր Է։
Օգտակար հանածոներից կան ածուխ, երկաթ, կապար, ցինկ, հրակայուն կավ, կրաքար և այլն։ Կլիման խիստ ցամաքային Է։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը -15 °C-ից -17 °C Է, հուլիսինը՝ 19 °C-ից - 21 °C։ Տեղումները հարթավայրերում 250-300 մմ են, բարձրադիր մասերում՝ 350-400 մմ։ Վեգետացիոն շրջանը 105-115 օր Է։
Խոշոր գետը Նուրան Է։
Կարագանդայի մարզի հյուսիսում գերակշռում են կարբոնատային սևահողերը, կենտրոնական գոտում՝ մուգ շագանակագույն հողերը։ Բնորոշ Է խոտաթփուտային, լեռներում՝ անտառային բուսականությունը։
Կենդանիներից կան վայրի ոչխար, կզաքիս, այծյամ, գայլ, աղվես, մշկամուկ, գորշուկ, թռչուններից՝ կռունկ, արոս, տափաստանային արծիվ և այլն։
Հիմնական բնակիչները ղազախներն են, բնակվում են նաև՝ ռուսներ, ուկրաինացիներ, թաթարներ, բելառուսներ և այլք։ Միջին խտությունը 1 քառակուսի մետրի վրա 14, 7 մարդ Է, քաղաքային բնակչությունը՝ 86%։ Խոշոր քաղաքներն են՝ Կարագանդան, Տեմիրտաուն, Մարանը, Շախտինսկը, Աբայը, Կարկարալինսկը։
Գերակշռում Է հանքային հումքի արդյունահանման ու վերամշակման արդյունաբերությունը, հացահատիկի մշակությունն ու անասնապահությունը։ Էներգետիկան խարսխված Է տեղական ածխի վրա։ Առավել խոշոր ջերմակայանները գտնվում են Աբայում, Կարագանդայում, Տեմիրտաուում։ Առաջատար են՝ ածխարդյունաբերությունը և սև մետալուրգիան։ Զարգացած են նաև մեքենաշինությունը, շինանյութերի արտադրությունը, քիմիական, թեթև ու սննդի արդյունաբերությունը։ Մշակում են հացահատիկ, կարտոֆիլ, տեխնիկական և բանջարաբոստանային կուլտուրաներ։
Երկաթուղիների երկարությունը 581 կմ Է, ավտոճանապարհներինը՝ 4, 2 հազար կմ։ Կարագանդան օդային տրանսպորտով կապված Է Ալմա-Աթայի, Մոսկվայի և այլ քաղաքների հետ։ Ունի համալսարան, պոլիտեխնիկական, բժշկական, կոոպերատիվ, ֆիզիկական դաստիարակության ինստիտուտներ, 2 թանգարան, 2 դրամատիկական և երաժշտական կոմեդիայի թատրոններ, ֆիլհարմոնիա, մարզային 2 թերթ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ղազախստանի մարզեր Կատեգորիա:1932 հիմնադրումներ
Թաթլու (Զանգեզուրի գավառ)
Թաթլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Բնակչություն
1907-1908 թվականներին գյուղն ունեցել է 58 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Եվգենի Վուչետիչի հուշարձան
Եվգենի Վուչետիչի հուշարձանը տեղադրվել է Տիմիրյազևի փողոցում գտնվող նրա տուն-արվեստանոցի մոտ։ Բացումը տեղի է ունեցել 1981 թվականի հոկտեմբերի 30-ին։ Այս հուշարձանը Մոսկվայում խորհրդային քանդակագործի առաջին հուշարձանն է։ Նախագծի հեղինակներն են բելառուս քանդակագործ, ԲԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ, ԽՍՀՄ գեղարվեստի ակադեմիայի իսկական անդամ Զաիր Ազգուրը և ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ, Լենինյան և ԽՍՀՄ Պետական մրցանակների դափնեկիր ճարտարապետ Եվգենի Ստամոն։
Հուշարձանի հասցեն՝ ք. Մոսկվա, Տիմիրյազևի փողոց, 29։
Նկարագրություն
Հուշարձանը նկարչի բրոնզե կիսանդրին է և նրան պատկերում է պարանոցին լայն ժապավենով բլուզով և ուսին գցած բաճկոնով։ Քանդակը տեղադրված է կարմիր գրանիտից պատրաստված պատվանդանի վրա։ Նրա վրա փակցված է բրոնզե հուշատախտակ հետևյալ մակագրությամբ. «Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս, ԽՍՀՄ ժողովրդական նկարիչ քանդակագործ Եվգենի Վիկտորովիչ Վուչետիչ» ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բրոնզե արձաններ Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1981 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Քանդակներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ
Նովիե Սուլի
Նովիե Սուլի (Новые Сулли, Яңы Сүлле), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 310 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Երմեկեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Նովիկի (այլ կիրառումներ)
Նովիկի, կարող է վերաբերել՝
Բորգոմալե
Բորգոմալե (Borgomale), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 401 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը՝ 50 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 8 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0173։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում՝ սուրբ Մադոննա դել Կարմինեն։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կունեոյի նահանգ
Եզնակող սակավաճաճանչ
Եզնակող սակավաճաճանչ, հովանոցավորների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում ։
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է Իջևանի (Շամլուղ գյուղի շրջակայք) և Զանգեզուրի (Կապանի շրջակայք, «Շիկահող» պետական արգելոց ֆլորիստիկական) շրջաններում։ Աճում է նաև Արևելյան Անդրկովկասում և Հարավային Անատոլիայում ։
Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 700-1200 մ բարձրությունների վրա, թփուտային մացառուտներում։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Հովանոցավորներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
(7448) Պոլլաթ
(7448) Պոլլաթ (Pollath), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1948 թվականի հունվարի 14-ին Վալտեր Բաադեի կողմից Մաունթ Ուիլսոնում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,301652 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9208 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6825 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1275,43 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,282257 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 24,62° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1948 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Վալտեր Բաադեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ձորաղբյուրի բրածո ֆլորա
Ձորաղբյուրի, բրածո ֆլորա, բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Կոտայքի մարզի Ձորաղբյուր գյուղում։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Կոտայքի մարզում
Մեջա Մվանգի
Կենսագրություն
Կիկույու ժողովրդից է։ Ավարտել է ծննդավայրի դպրոցը, այնուհետև Լիդսի համալսարանը։ Նա փոխել է շատ աշխատանքներ՝ նախքան ամբողջությամբ գրականություն մեջ մտնելը։ Նա կինոյով զբաղվել է որպես սցենարիստ, ռեժիսորի օգնական և այլն (մասնավորապես՝ Սիդնի Փոլաքի հետ աշխատել է «Աֆրիկայից», Մայքլ Ռեդֆորդի հետ՝ «Սպիտակ չարիք», Մայքլ Էպտեդի հետ՝ «Գորիլա մշուշում» ֆիլմերի վրա)։ Գրողի գրքերը թարգմանվել են գերմաներեն, ֆրանսերեն, հոլանդերեն, շվեդերեն, դանիերեն, լեհերեն, չեխերեն, կորեերեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քենիացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Լիդսի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Քենիացի գրողներ
Խոսքի մասեր
Ըստ արդի լեզվաբանության ընդունված հայեցակարգի՝ հայերենի խոսքի մասերը տասն են՝ գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ, կապ (նախադրություն և ետադրություն), շաղկապ, վերաբերական, ձայնարկություն, որոնք որոշվում են համապատասխան բառախմբերի ընդհանուր նշանակությամբ։
Խոսքի մասերը կազմում են բարդ համակարգ, որի բաղադրիչները միմյանց նկատմամբ նույնանման կապի ու հարաբերության մեջ չեն։ Կան անմիջականորեն հարաբերակից խոսքի մասեր (օրինակ, կապը և շաղկապը, մի կողմից՝ գոյականը, ածականը, թվականը, մակբայը, մյուս կողմից՝ դերանունը) և ոչ-անմիջականորեն հարաբերակից խոսքի մասեր (օրինակ՝ ձայնարկությունը և բայը, թվականը և շաղկապը)։
Քերականական բնույթ
Ըստ քերականական ընդհանուր բնույթի՝ խոսքի մասերը բաժանվում են երեք խմբի՝ Նյութական խոսքի մասերը, շնորհիվ իրենց անվանողական արժեքի, խոսքի մեջ կատարում են նախադասության անդամների պաշտոն։ Քերականական իմաստ արտահայտող խոսքի մասերը անվանողական արժեք չունեն և կոչված են արտահայտելու բառերի և նախադասությունների հարաբերությունները, նախադասության անդամ չեն դառնում։ Վերաբերմունքային կամ եղանակավորող բառերը արտահայտում են խոսողի դատողական կամ զգացական վերաբերմունքը, մեծ մասամբ վերաբերում են ողջ նախադասությանը կամ դրա մի անդամին՝ զանազան երանգներ հաղորդելով դրանց։ Նյութական իմաստ չունեն, չեն թեքվում, նախադասության անդամ չեն դառնում։
Ձևաբանական դասակարգում
Ձևաբանական տեսակետից խոսքի մասերն ընդունված է բաժանել երկու խմբի՝ թեքվող և չթեքվող (ըստ Աճառյանի՝ փոփոխելի և անփոփոխելի)։ Հայերենի համար այս բաժանումը պայմանական է այնչափով, որ բուն թեքվող խոսքի մասերն են գոյականը, բայը, ինչպես և դերանունների մի մասը, իսկ ածականը և թվականը, որոնք համարվում են թեքվող, հոլովվում են միայն փոխանվանական կիրառության դեպքում (լավը, լավից, երեքից, երեքով), իսկ չթեքվող համարվող խոսքի մասերը, թեև իրենց բուն կիրառության դեպքում չեն թեքվում, բայց մետալեզվում (որպես գործառական-իմաստային փոխանուններ) կարող են հոլովվել (ինքնանվանողական հոլովում, եթե-ից, բայց-ով, ըստ-ի)։ Նման տարբերակումը ևս տարբեր է լեզվից լեզու, օրինակ՝ չինարենը չունի թեքում, իսկ ճապոներենում գոյականը, դերանունը և մակբայը անփոփոխելի են, իսկ բայն ու ածականը՝ փոփոխելի։
Գոյական անուն
Գոյական անունը ցույց է տալիս առարկա կամ առարկայացված հասկացություն, օրինակ՝ ծառ, մեծություն, ծագում, ընթացք։
Հասարակ և հատուկ անուններ
Հասարակ գոյականներ են անվանում միատեսակ առարկաներին կամ հասկացություններին տրվող ընդհանուր անունը։
Հատուկ անունները (հատուկ գոյականները) միատեսակ առարկաներից յուրաքանչյուրին տրվող առանձին անունն է։ Դրանք տրվում են միատեսակ առարկաները միմյանցից տարբերելու համար։ Հատուկ անուններ են՝
Անձեր և իրեր
Մարդ նշանակող բոլոր գոյականները անձեր են, այդ թվում՝
Շնչավոր և անշունչ առարկաներ
Շնչավոր առարկաները կամ անձ ցույց տվող գոյականները խոսքի մեջ գործածվելիս պատասխանում են ո՞վ, ո՞ւմ, ումի՞ց, ումո՞վ հարցերին։ Անշունչ առարկաները կամ իր ցույց տվող գոյականները խոսքի մեջ գործածվելիս պատասխանում են ի՞նչ, ինչի՞ց, ինչո՞վ, ինչո՞ւմ հարցերին։
Անորոշ և որոշյալ գոյականներ
1. Անորոշ գոյականներն արտահայտում են ընդհանրապես առարկա։
Անորոշությունը դրսևորվում է.
2. Որոշյալ գոյականներն արտահայտում են խոսողին կամ խոսակցին ծանոթ՝ որոշակի առարկաներ։
Որոշյալությունը դրսևորվում է.
ա. ը կամ ն որոշիչ հոդով։ Ը-ն ավելանում է բաղաձայնով վերջացող բառերին, ն-ն՝ ձայնավորով վերջացողներին (գիրքը, սեղանը, դասարանը), բայց՝ կատուն, տարին։
բ. ս և դ հոդերով։
Ածական անուն
Առարկայի որակային հատկանիշ ցույց տվող խոսքի մասը կոչվում է ածական անուն և պատասխանում է ինչպիսի՞, որպիսի՞, որ հարցերին(չթեքվող խոսքի մաս է, չի հոլովվում)։
Ածականները լինում են՝
Ածականների համեմատության աստիճանները
Ածականները լինում են որակական և հարաբերական։ Որակական ածականների միակ ձևական փոփոխությունը նրանց փոփոխությունն է ըստ համեմատության։
Լինում է 2 տեսակ՝
Թվական
Առարկաների թվային հատկանիշ կամ թվային կարգ ցույց տվող բառերը կոչվում են թվական անուններ կամ թվականներ։Լինում են 3 տեսակ .քանանակական դասական և կոտորակային...
Օրինակ՝
Դերանուն
Այն բառերը որոնք դրվում են անունների փոխարեն, որպեսզի անունը չկրկնվի. կոչվում են դերանուն։
Խոսողն իր անվան տեղ դնում է ես, որ կոչվում է առաջին դեմքի դերանուն, որի հոգնակին է մենք։ Խոսակիցը երկրորդ դեմքն է, որի անվան տեղ գրվում է դու, հոգնակին՝ դուք։ Իսկ այն անձը, որը ո´չ խոսողն է և ոչ իր խոսակիցը կոչվում է երրորդ դեմք, որի անվան տեղ դրվում է նա, հոգնակին՝ նրանք։
Հետևյալ բառերը դերանուններ են՝ եզակի՝ սա, դա, նա, ինքը, այս, այդ, այն, հոգնակի՝ սրանք, դրանք, նրանք, իրենք։ Դերանունները բաժանվում են հետևյալ տեսակների՝ Հարցական դերանուններն ունենում են հարցական նշան (՞)։
Հարաբերական դերանունները հոլովվում են հարցական դերանունների պես նախադասության մեջ կատարում են նույն պաշտոնները, ինչ-որ հարցականները, այն է՝ ենթակա, ստորոգյալ կազմող բառ, լրացում։
Բայ
Բայը ցույց է տալիս գործողություն, շարժում։
Հայերենի խոսքի մասերի համակարգում բայն իր քերականական ձևերի առատությամբ, արտահայտած իմաստներով ամենահարուստ խոսքի մասն է։ Բայը խոսքի մեջ հանդես է գալիս երկու ձևերով՝ դիմավոր և անդեմ, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի բազմաթիվ իմաստներ ու բազմազան ձևեր։ Բայն ունի ամենաշատ քերականական կարգեր՝ սեռ, դեմք, թիվ, ժամանակ, եղանակ։
Բայը միակ խոսքի մասն է, որ կազմությամբ պարզ լինել չի կարող. անորոշ ձևում -ել, -ալ բայածանցների առկայությունը պարտադիր է։
Եթե հոլովումը կարող է բնորոշ լինել նաև այլ խոսքի մասերի, այդ թվում բային, ապա խոնարհումը հատուկ է միայն բային. ոչ մի այլ խոսքի մաս չի կարող խոնարհվել։
Ջուջան (Դիադինի գավառ)
Ջուջան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դիադինի գավառակում ։ Գտնվում էր Դիադին քաղաքից 8-10 կմ արևմուտք, '''Ս. Հովհաննես''' վանքից հարավ։
Խոսքի մասեր
Մակբայ
Մակբայը ցույց է տալիս գործողության հատկանիշ կամ հանգամանք, որով պայմանվորված է գործողությունը։ Մակբայը վերաբերում է բային այն բոլոր դեպքերում, երբ ցույց է տալիս, թե ինչպես, որտեղ, երբ է կատարվում գործողությունը և վերաբերում է ածականին կամ մեկ այլ մակբայի, երբ ցույց է տալիս դրանց հատկանիշները։ Նախադասություններում մակբայները հանդես են գալիս առավելապես պարագայական գործառությամբ։ Մակբայները լինում են՝ 1. Պարզ լավ	շատ շատ	հաճախ 2. Ածանցավոր մակբայները կազմվում են ածանցի ավելացմամբ՝ ա) ածականին՝ սովորական	սովորաբար հեշտ	հեշտորեն հնարավոր	հնարավորությամբ բ) մակբային՝ առավել	առավելաբար նշելի	նշելիորեն գ) որոշ գոյականների՝ շաբաթ	շաբաթական մաս	մասամբ դ) որոշ թվականների՝ առաջին	նախ և առաջ 3. Բարդ՝ երբեմն ինչ-որ տեղ ինչ-որ տեղ (hարցական և ժխտական նախադասություններում) ոչ մի տեղ 4. Բաղադրյալ՝ ընդմիշտ ոչ մի դեպքում 5. Համընկնող՝ ա) ածականների հետ՝ արագ, արագորեն երկար, շատ երկար լայն, լայնորեն ամուր, ծանր բարձր վաղ, շուտ ուշ, հետո բ) կապերի հետ՝ հետո նախքան, մինչ այնժամ, երբ գ) շաղկապների հետ՝ երբ ուր, որտեղ բայց, սակայն Մակբայի գործածությունը Մակբայը նախադասության մեջ պարագայական բառ է, որն արտահայտում է գործողության ժամանակը, տեղն ու բնույթը, երբեմն նաև նրա պատճառը, նպատակը և արդյունքը։ Մակբայը բնութագրում է նաև որակի կամ գործողության աստիճանը, որի դեպքում այն բնորոշում է ածականը կամ մեկ այլ մակբայ՝ Նա կգա շուտով։ Թեյը շատ տաք է։ Նա խոսում է անգլերեն բավականին լավ։ Եթե մակբայը գործածվում է հարցական նախադասության մեջ, ապա այն հարցական մակբայ է Այս ինչպե՞ս կարող է արվել։ Որտե՞ղ է այս գետի ակունքը։ Ինչո՞ւ է նա զայրանում քեզ վրա։ Եթե մակբայը ներառում է որոշիչ նախադասություն, ապա այն հարաբերական մակբայ է Այդ այն տարին էր, երբ ծագեց պատերազմը։ Մենք չկարողացանք գտնել այն տունը, որտեղ նա ապրել էր։ Եթե մակբայը ներառում է ենթակա, ստորոգելիական կամ խնդրառական երկրորդական նախադասություններ, ապա այն միացնող մակբայ է (Conjunctive Adverb)՝ Խնդիրն այն է, թե որտեղ կարող ենք գտնել այդ։ Ես չեմ հասկանում, թե ինչպես եք դուք պատրաստվում անել այդ աշխատանքը։
Ջուջան (Դիադինի գավառ)
Պատմություն
Ըստ Ղևոնդ Ալիշանի հնարավոր է, որ Ջուջանի տեղում է գտնվել Զարեհավան քաղաքը։
Խոսքի մասեր
Կապ
Կապերը սպասարկու խոսքի մասեր են և ցույց են տալիս հարաբերություն։ Կապերը կապվող բառի հետ միասին դառնում են բայական անդամի լրացում։ Կապերը լինում են 3 տեսակ՝ Իսկական կապերը գործածվում են միմիայն որպես կապ։ Իսկական են՝ ի, առ, ըստ, ընդդեմ, հանդեպ, բացի, փոխարեն, շնորհիվ, դեպի, համար, մասին, առթիվ, նկատմամբ և այլն։ Լրացում հանդիսացող բառերի նկատմամբ իսկական կապերը կարող են լինել նախադաս կամ ետադաս։ Այն կապերը, որոնք գործածվում են կապվող բառերից առաջ, կոչվում են նախադաս, իսկ ետադաս են այն կապերը, որոնք միշտ դրվում են լրացում հանդիսացող բառից հետո։ Անիսկական կապերն են՝ մոտ, վրա, հետ, պես, չափ բառերը։ Այս կապերը ետադրություններ են և պահանջում են սեռական հոլովով լրացումներ, բացառությամբ անձնական դերանունների 1-ին և 2-րդ դեմքի դերանուններիի, որոնք գործածվում են տրական հոլովով։ Օր.՝ ինձ համար, ձեզ պես, քեզ համար… կապական բառերը զանազան խոսքի մասեր են, գոյական, ածական, մակբայ, որոնք թեև գործածվում են որպես կապ, բայց չեն զրկվում նյութական նշանակությունից և պահպանել են իրենց խոսքիմասային որոշ առանձնահատկություններ։ Կապական բառերն են՝ պատճառով, ժամանակ, կապակցությամբ, տեղ, դեմ, ձեռքից, երեսից, առաջ, դիմաց, ետև, մեջ, տակ, շուրջ, նման, համեմատ, համաձայն, սկսած, չնայած և այլն… Կապ կոչվում են այն բառերը, որոնք որևէ բառ կապում են ստորոգյալին և այդ կապվող բառի հետ միասին դառնում են ստորոգելի կամ բայական անդամի լրացում։
Ջուջան (Դիադինի գավառ)
Պատմություն
Եղել է հայաբնակ մեծ գյուղ։
Խոսքի մասեր
Կապ
Կապերն արտահայտում են հոլովական իմաստներ կատարելով հոլովական վերջավորությունների դեր։ Այդ պատճառով կապերն իրենք չեն հոլովվում ու առանձին վերցրած նախադասության անդամ կազմել չեն կարող։ Կապերը դրվում են կապվող գոյականից, դերանունից և գոյականաբար գործածվող այլ բառերից առաջ կամ հետո։ Դրա համար կոչվում են նախադրություններ և հետադրություններ 1. Նախադրություններ դրվում են կապող բառից առաջ օր.՝ առանց, դեպի, որպես, մինչև, հանուն, ի հաշիվ և այլն 2. Հետադրություններ դրվում են կապող բառից հետո, օր.՝ առթիվ, առընթեր, զատ, ի վար, ի վեր, հանդերձ, հանդիման, մասին, միջև, ներքո, մոտ, վրա և այլն։ Շատ հետադրություններ գործածվում են նաև գոյականի նշանակությամբ։ 3. Կան մի քանի կապեր, որոնք դրվում են կապող բառից և առաջ և հետո։ Այսպիսի կապերը կոչվում են երկբայություններ օր.՝ բացի, շնորհիվ, փոխանակ, ընդդեմ և այլն։ Կան գոյականներ, ածականներ, մակբայներ ու այլ բառեր որոնց այս կամ այն ձևը հաճախ օգտագործվում է որպես կապ։ Այդպիսի բառերը կոչվում են կապական բառեր։ Կապական բառեր են՝ առաջ, առջև, չանցած, անունով, անունից, ընթացքում, ժամանակ, կից, կողմից, հակառակ, համեմատ, հետևանքով, մեկ, միջոցով, ներս, ներքև, նպատակով և այլն։ Կապական բառերը սովորաբար հետադրություններ են։ Նրանցից մի քանիսն են միայն նախադրություններ, դրանք են՝ չնայած, բացառությամբ, սկսած և այլն։
Ջուջան (Դիադինի գավառ)
Պատմություն
1828-1835 և 1877-1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ բնակչության մեծ մասը գաղթել են Արևելյան Հայաստան ։ Նրանց մի մասը բնակություն է հաստատել ժամանակակից Կոտայքի մարզի Գեղաշեն համայնքում ։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ բնակչության մեծ մասը կոտորվեց քրդերի կողմից։
Խոսքի մասեր
Կապ
Կապերի հոլովառությունը։ Յուրաքանչյուր կապ պահանջում է որոշակի հոլովով բառ։
Ջուջան (Դիադինի գավառ)
Բնակչություն
XIX դարի սկզբին ուներ 500 տուն, իսկ 1914 թվականին` 80 տուն հայ բնակիչ։
Խոսքի մասեր
Կապ
Կապերի՝ որոշակի հոլովների հետ գործածվելու հատկությունը կոչվում է կապի հոլովառություն։ Կանոններ 1. Հետադրություններից շատերը գործածվում են սեռական հոլովի հետ և կապվող բառերի հետ դառնում են ստորոգյալի լրացում։ 2. Տրական հոլովի հետ գործածվում են մի քանի նախադրություններ՝ առանց, ըստ, հանուն, նայած, չնայած, հակառակ, համաձայն։ 3. Հայցական հոլովի հետ գործածվում են՝ առ, դեպի, ի, ի վար, մինչև, որպես և այլն։ 4. Բացառական հոլովի հետ՝ առաջ, բացի, դուրս, ի վեր, ի վար, վերևում, հետո, հեռու, ներքև, ներս, անկախ և այլն։ 5. Գործիական հոլովի հետ՝ հանդերձ, մեկտեղ, մեկ հետագրությունները։ 6.Մի քանի կապեր և կապական բառեր հավասարապես օգտագործվում են տարբեր հոլովների հետ՝ առաջ, ի վեր, որպես, հետո, ինչպես։ Կապերը ըստ կազմության լինում են պարզ և բարդ։ Բարդ կապերը սովորաբար նախադրավոր կազմություն ունեն։ Նրանք կազմված են որևէ նախդիրից և մեկ այլ բառից։ Դրանք գրվում են կամ միասին կամ անջատ։ 1. Միացած բաղադրիչներով գրվում են բարդ կապերի մեծ մասը։ 2. Անջատ կամ հարադրությամբ գրվում են <<ի>> նախդիրով կազմված մի քանի կապեր։ Բացի, առանց, զատ, փոխանակ, հանդերձ, չնայած, հակառակ, որպես կապերով կազմված կապական բառակապակցությունները նախադասության մեջ ունեն ազատ շարադասություն։
Ջուջան (Դիադինի գավառ)
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։
Խոսքի մասեր
Ձայնարկություն
Ձայնարկությունները զգացմունք արտահայտող հատուկ բառեր են՝ ահ, ըհը, ավաղ, ափսոս
Ջուջան (Դիադինի գավառ)
Տնտեսություն
Գյուղի խմելու ջուրը բերվել է կավե խողովակներով։
Խոսքի մասեր
Ձայնարկություն
Օ՛, ինչքան ինձ ուրախացրիք։ Դե, ի՞նչ ես կարծում այդ մասին։
Ջուջան (Դիադինի գավառ)
Պատմամշակութային կառույցներ
Ջուջանն ուներ 4 հայկական եկեղեցի, որոնցից ամենահինը '''Ս. Աստվածածինն''' էր։ Եկեղեցին Ս. Հովհաննես վանքի նման ուներ 4 սյուների վրա հանգչող գմբեթ։ Բնակավայրից քիչ հետու կար ևս մեկ քարաշեն, ավերակ եկեղեցի ։
Խոսքի մասեր
Ծանոթագրություններ
*
Ոսկե սագը (ֆիլմ)
«Ոսկե սագը» (Die goldene Gans), արևելագերմանական գեղարվեստական երաժշտական ֆիլմ-հեքիաթ, որ ստեղծվել է «DEFA» ստուդիայում Գրիմ եղբայրների համանուն հեքիաթի մոտիվներով։ Պրեմիերան կայացել է 1964 թվականի սեպտեմբերի 25-ին։
Սյուժե
Երեք եղբայրներ՝ Կունցը, Ֆրանց անհաջողակն ու Կլաուսսն ապրում են կոշկակարի ոչ մեծ արհեստանոցում, որը նրանք ժառանգություն են ստացել իրենց հորից։ Ավագ եղբայրները՝ Կունցն ու Ֆրանցը, երազում են ոչինչ չանել, իսկ կրտսեր եղբայր Կլաուսն զբաղվում է թագավորության աղքատ բնակիչների կոշիկները նորոգելով։ Դրա պատճառով եղբայրները նրան կոչում են «Հիմար»։
Մի անգամ Կունցը գնում է անտառ՝ փայտ կտրելու և իր հետ վերցնում է կարկանդակ ու գինի։ Այնտեղ նա հանդիպում է ցախ հավաքող պառավի, որը նրան խնդրում է իրեն տալ մի կում գինի ու մի կտոր կարկանդակ, որովհետև ինքն արդեն երկար ժամանակ տանջվում է քաղցից ու ծարավից։ Սակայն ավագ եղբայրը մերժում է, ինչի պատճառով կացնով հարված է ստանում ձեռքին։ Շուտով անտառ է գնում միջնեկ եղբայրը, որն իր հետ վերցնում է գինի ու օմլետ։ Նա նույնպես հանդիպում է պառավին, մերժում ուտելիք տալ նրան և կացնով հարված ստանում ոտքին։ Արդյունքում փայտ կտրելու են ուղարկում Հիմարը և նրան տալիս հաց ու ջուր։ Կլաուսը նույնպես հանդիպում է պառավին և պատրաստակամությամբ նրա հետ կիսում իր ուտելիքը։ Սակայն ջրի փոխարեն նա շշում գտնում է գինի, իսկ հացի փոխարեն՝ օմլետ։ Ոտելուց հետո Կլաուսը նորոգում է պառավի զամբյուղը։ Որպես շնորհակալություն՝ տատիկը նրան խորհուրդ է տալիս կտրել դարավոր կաղնին, որի արմատների տակ նա կգտնի այն, ինչ իրեն պետք է։ Դրանից հետո նա անհետանում է։
Կլաուսը կտրում է կաղնին և նրա արմատներում գտնում ոսկե սագի։ Տղան նրան առնում է թևի տակ և հանկարծ հանդիպում է երկու քույրերի՝ Լիզին ու Գրետին։ Ցանկանալով իր ու քրոջ համար վերցնել սագի ոսկե փետուր՝ Լիզը դիպչում է սագին, բայց կպչում է նրան։ Նույնը տեղի է ունենում նաև Գրետի հետ։ Կլաուսը որոշում է գնալ պանդոկ, որի տերը քույրերի հայրը։ Այնտեղ կանգ է առնւմ դաժան արքայազն Շտյուրֆիլդը, որը գիշերը նախապատրաստում է հարձակում պալատի վրա և արքայադստեր առևանգումը։ Հիմարն իր խորամանկության շնորհիվ արքայազնին ու նրա ենթականերին հարբեցնում է նկուղում և պանդոկապանին հրամայում փակել նրանց, իսկ ինքը պառկում է քնելու։ Գիշերը պանդոկապանն ուզում է սագից մի փետուր պոկել, բայց կպչում է նրան։
Կլաուսն արթնանում է ու հիում թագավորական հրամանն այն մասին, որ տխուր արքայադստերը ծիծաղեցրած մարդը կնության կառնի նրան, ինչպես նաև կստանա թագավորության կեսը։ Տղան գնում է նրան ծիծաղեցնելու։ Ճանապարհին սագին են կպչում թափառական երաժիշտները, փեսան, հարսնացուն, ինչ-որ մարդ ու գյուղացին ավանակի հետ, ինչպես նաև թագավորական կապիտանը։ Գնալով պալատ՝ Կլաուսը ծիծաղեցնում է արքայադստերը, իսկ նա թագավորին հիշեցնում է իր խոստումը, բայց վերջինս չի ցանկանում իր դստերն ամուսնացնել հասարակ գյուղացու հետ։ Արքայազն Շտյուրֆրիդը գրավում է պալատը։ Հիմարը փրկում է թագավորական գանձարանն ու արքայադստերը պաշտպանում նվաճողից, ինչի համար ստանում է նրա ձեռքն ու սիրտը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր Կատեգորիա:1964 ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմաներեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրիմ եղբայների ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Կռունկը (մուլտֆիլմ)
Կռունկը (Журавлик), ռեժիսոր Իրինա Գուրվիչի խորհրդային կարճամետրաժ մուլտֆիլմը, որը նկարահանվել է 1970 թվականին։
Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է փոքրիկ կռունկի ծանր կյանքի մասին` սկսած վաղ մանկությունից մինչև հասուն կյանք, որն, ի վերջո, երջանիկ ավարտ է ունենում։
Թողարկում
2006 թվականին մուլտֆիլմը թողարկվել է մուլտֆիլմերի «Թաթպանիկ» հավաքածուում. ներկայացուցիչ` Master Type ընկերություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Կիևնաուչֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր թռչունների մասին
Եղնիկը
Եղնիկը (The Yearling), 1946 թվականին նկարահանված ամերիկյան մանկական ֆիլմ։ Մարջորի Ռոուլինգսի համանուն վեպի էկրանավորումը, երկու «Օսկարի» և մեկ «Ոսկե գլոբուսի» մրցանակակիր։
Սյուժե
1878 թվական։ 13 տարի առաջ ավարտվել է Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմը և Ֆլորիդայի բերրի հողերի յուրացման համար շարժվում են առաջամարտիկները։ Նրանցից մեկն այդ պատերազմի վետերան Փենի Բաքսթերն է, որը իր հետ տանում է կնոջը՝ Օրիին և 11-ամյա որդուն՝ Ջոդիին։ Նրանք հիմնավորվում են Ջորջ լճի (Lake George) ափին։
Ջոդին ընտանիքի չորս երեխաներից միակ փրկվածն էր․ մնացածները զոհ էին գնացել պատերազմին, այդ պատճառով մայրը չափազանց ակնածանքով է վերաբերվում նրան, և տղային հաճախ թվում է՝ իրեն չի սիրում։ Հետաքրքրասեր Ջոդին օրերով կորչում է անտառում և միշտ խնդրում է ծնողներին ինչ-որ մեկին տուն տանել՝ թեկուզ ջրարջ, արջուկ կամ հովազ։ Բնականաբար նա մերժում է ստանում։
Մի անգամ Փենիին խայթում է բոժոժավոր օձը։ Որպեսզի թուլացնի թույնի ազդեցությունը, նա սպանում է եղնիկին, որի լյարդը պետք է դներ վերքին։ Փոքրիկ եղնիկը որբ է մնում, և ծնողները թույլ են տալիս նրան վերցնել տուն, բայց միայն մինչև կենդանու մեծանալը։ Տղան եղնիկին անվանում է Ֆլագ (Flag), և շուտով նրանք դառնում են մտերիմ ընկերներ։
Անցնում են տարիներ, Ֆլագը մեծանում է և հոգս դառնում ֆերմայի համար․ ուտում և տրորում է բերքը, կոտրում ցանկապատները։ Փենին պահանջում է, որ Ջոդին եղնիկին տանի անտառ և սպանի, բայց տղան ազատ է արձակում Ֆլագին։ Շուտով եղնիկը վերադառնում է տուն, Օրին կրակում և վիրավորում է նրան։ Որպեսզի կենդանին չտանջվի, Ջոդին հոր հրամանով ընդհատում է ընկերոջ կյանքը։ Ուժեղ հուզական ցնցումից տղան փախչում է տնից, նրան գտնում են միայն երեք օր անց։ Երբ մայրը տեսնում է վերադարձած որդուն, ցույց է տալիս իր՝ մինչ այժմ խնամքով թաքցրած սիրո և քնքշանքի զգացմունքները։
Տղան 3 օրվա ընթացքում հասկանում է՝ որքան սարսափելի է քաղցը և վերադառնալով իմանում է՝ որքան են սիրում իրեն հայրն ու մայրը։ Նա կտրուկ մեծանում է և ընտանիքում հաստատվում է խաղաղություն։
Բելայա (գյուղ, Կիցմանի շրջան)
Բելայա (Біла), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բելայա գյուղում բնակվում էր 612 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ակրինգտոն Սթենլի
Ակրինգտոն Սթենլի (Accrington Stanley F.C.), անգլիական պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբ Ակրինգտոն քաղաքից։ Հիմնադրվել է 1968 թվականին։
Ակրինգտոն Սթենլի
Չոուդրի Շուջաթ Հուսեյն
Չոուդրի Շուջաթ Հուսեյն (چوہدری شجاعت حسین, ), պակիստանցի քաղաքական գործիչ, Պակիստանի նախկին վարչապետ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1946 թվականի հունվարի 27֊ին, Պակիստանի Գուջրաթե քաղաքում  ։
1967 թվականին ավարտել է Փենջաբի համալսարանը։ Ավարտելուց հետո Հուսեյնը միացել է ընտանեկան բիզնեսին, որը ներառում էր մեծ թվով արդյունաբերություններ, տեքստիլ, գյուղատնտեսական տնտեսություններ, շաքարավազի և ալրաղացների գործարաններ ։ Նրա հայրը՝ Չոուդրի Զահուր Էլահին, եղել է պատգամավոր, կարևոր դեր է խաղացել Պակիստանում ժողովրդավարության և մարդու իրավունքների վերականգնման գործում։ Չոուդրի Շուջաթ Հուսեյնը քաղաքականությամբ զբաղվել է 1981 թվականից հետո, երբ նույն թվականի սեպտեմբերին սպանեցին իր հորը։
1981 թվականին Շուջաթ Հուսեյնը դարձել է դաշնային խորհրդարանի անդամ և այնտեղ ծառայել մինչև 1985 թվականը։ 1985 թվականին Պակիստանի այն ժամանակվա վարչապետ Մուհամմադ Խան Ջունջոյի կողմից նշանակվել է արդյունաբերության նախարար։ Շուջաթ Հուսեյնը նաև զբաղեցրել է Ազգային ժողովում Պակիստանի մահմեդական լիգայի խորհրդարանական կուսակցության ղեկավարի պաշտոնը։
Սահմանղուլի
Սահմանղուլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Դիադինի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նովի (այլ կիրառումներ)
Նովի, կարող է վերաբերել՝
Ավազան հրաբխային գմբեթ
Ավազան հրաբխային գմբեթ, բնության երկրաբանական հուշարձան Հայաստանում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Կոտայքի մարզում՝ Կարենիս գյուղից 1,2 կմ հյուսիս-արևելք։ Գրանցված է Հայաստանի Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» Կառավարության որոշման համաձայն ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Կոտայքի մարզում
Միքայել Արուտչյան
Կենսագրություն
1916 թվականին ավարտել է Բաքվի արական գիմնազիան, 1919 թվականին՝ Սարատովի բարձրագույն գեղարվեստատեխնիկական արվեստանոցները։ Առաջին բեմական ձևավորումը կատարել է 1919 թվականին Սարատովի թատրոնում («Փաստաբան Պատլեն»)։ 1919–1920 թթ.-ին ծառայել է Հայկ Բժշկյանի (Գայ) հեծյալ կորպուսում։ Արուտչյանը 1921–1923 թթ.-ին սովորել է Բեռլինի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, 1924– 1925 թթ.-ին՝ Փարիզի Կոլառոսսի ակադեմիայում։ 1925 թվականին տեղափոխվել է Երևան։ 1927-1929 թթ.-ին տնօրինել է Արմենկինոյի նկարչական բաժինը ։ Արուտչյանը 1928-1939 թթ. եղել է Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան, 1939-1949 թթ.՝ Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի թատրոնների գլխավոր նկարիչը։ Արուտչյանը ներկայացումներ է ձևավորել նաև Երևանի, Բաքվի, Թբիլիսիի, Լենինականի (այժմ՝ Գյումրի) թատրոններում։ Միքայել Արուտչյանը շարունակել է Գեորգի Յակուլովի նորարարական ավանդույթները, արմատապես վերափոխել հայ թատրոնի բեմական մշակույթը ։
Միքայել Արուտչյանի աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։
Ստեղծագործություններ
Արուտչյանը ձևավորել է շուրջ 100 ներկայացում, գրքեր, կինոնկարներ, կինոազդագրեր ու կրկեսային ատրակցիոն։
Կինոձևավորումներ
Արուտչյանը Հայֆիլմում նկարահանված մի շարք ֆիլմերի բեմադրող-նկարիչն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ թատերական նկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Խորհրդահայեր Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:Հայկական ԽՍՀ Գերագույն Խորհրդի պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ գրաֆիկներ Կատեգորիա:Մոսկվայի հայկական գերեզմանատանը թաղվածներ
Արդվին
Արդվին (Artvin, լազերեն՝ ართვინი), քաղաք Թուրքիայի հյուսիսարևելյան մասում, Արդվինի մարզի կենտրոն։
Պատմություն
Արևմտահայ տառադարձությամբ՝ Արտվին։ Կոչվել է նաև Լիվանա (Լիվանե)։ Բնույթով գավառական տիպի քաղաք էր, բայց պաշտոնապես համարվել է նաև գյուղ։ Գտնվում է Ճորոխ գետի ստորին հոսանքի ձախ ափին, Բաթումից հարավ, այնտեղից եկող ճանապարհի վրա։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից մոտ 400 մետր է (1284 ոտնաչափ)։ Փռված է գեղատեսիլ լեռնալանջի վրա, շրջապատված անտառապատ տարածքներով։ Ամբողջապես թաղված է կանաչի մեջ։ Շրջակայքում կան ընդարձակ բարեբեր հողեր։ Հնում մտնում էր Մեծ Հայքի Տայոց աշխարհի Ճակք գավառի մեջ և համարվում Էր վերջինիս կենտրոնը։ Այն հաճախ հիշատակվում է նաև իբրև Եգր աշխարհի Հիգազ գավառի քաղաք։ XVI -XIX դարերում Ախալցխայի փաշայության Արդվինի գավառի (սանջակի), իսկ Ռուսաստանին միացնելուց հետո՝ Բաթումի մարզի Արդվինի օկրուգի կենտրոնն էր։ Ներկայումս Թուրքիայի Արդվինի մարզկենտրոնն է։ 1970 թվականի մարդահամարի համաձայն, Արդվինի մարզն ուներ ընդամենը 225,9 հագար բնակիչ։
IX-XI դարերում Արդվինը մտնում էր Բագրատունիների իշխանության, XI-XIII դարերում՝ Վրաց Բագրատունիների թագավորության մեջ, XIII դարի 30-ական թվականներին գրավել են մոնղոլ-թաթարները, իսկ 1555 թվականին՝ օսմանյան թուրքերը։ Արդվինը Բաթումի մարզի հետ միասին Ռուսաստանին էր միացվել ռուս-թուրքական 1877-1878 թվականների պատերազմի ժամանակ՝ մտնելով նախ իբրև օկրուգի կենտրոն Բաթումի մարզի, ապա՝ գավառական քաղաք՝ Քութայիսի նահանգի մեջ։ Քաղաքը նորից Թուրքիային է անցել 1921 թվականից։ Արդվինի նոր ժամանակների բնակչության թվի (և մասամբ ազգային կազմի) վերաբերյալ եղած տվյալները խիստ հակասական են։ Համեմատաբար արժանահավատ կարելի է համարել ոչ պաշտոնական աղբյուրների հաղորդած այն տվյալները, ըստ որոնց քաղաքը 1870 թվականին ուներ 750 տուն հայ բնակիչ և գրեթե նույնքան էլ թուրքեր ու այլազգիներ։ 1889 թվականին հայերի թիվը հասնում էր 6500 մարդու, իսկ թուրքերինը՝ ընդամենը 1300, XX դարի սկզբին նրա ամբողջ բնակչությունը 8000 շունչ էր, որից մոտ 7000-ը՝ հայեր։ 1921 թվականին, երբ Արդվինը նորից անցավ Թուրքիային, նրա հայ բնակիչները գաղթեցին և վերաբնակեցվեցին Վրաստանում, Աբխազիայում և Սովետական Հայաստանում։ 1965 թվականի տվյալներով Արդվինի բնակչության թիվը 9800 մարդուց չէր անցնում։
Գյուղատնտեսական զբաղմունքներն Արդվինում քաղաքի ամբողջ տնտեսության մեջ ունեին կարևոր նշանակություն։ Զբաղվում էին այգեգործությամբ և մասամբ երկրագործությամբ։ Ամենատարածված զբաղմունքներից էր ձիթապտղի մշակությունը, որի բերքի մեծագույն մասն արտահանվում էր։ Հայերը գերազանցապես զբաղվում էին արհեստներով ու առևտրով։ Ամենատարածված արհեստներից էին մանածագործությունն ու ջուլհակությունը, փայտամշակումը՝ հյուսնությունն ու ատաղձագործությունը։ Արտադրում էին մետաքսե և բամբակե գույնզգույն կտավներ։ Արդվինից արտահանվող ապրանքների մեջ ձիթապտղից բացի կարևոր էին նաև փայտանյութը և ձեռագործ գործվածքեղենը։ Քաղաքի ներքին առևտուրը գրեթե բացառապես մանրածախ էր և կենտրոնացած էր միակ շուկա հրապարակում, որտեղ կային մի քանի տասնյակ կրպակներ ու արհեստանոցներ։ Արդվինի շուրջը եղած պարիսպների և բազմաթիվ շինությունների ավերակները ցույց են տալիս, որ նա միջնադարում եղել է վաճառաշահ քաղաք և անշքացել է հետագայում մոնղոլական, թուրքմենական և թուրքական տիրապետության շրջանում։ Քաղաքն ընդհանրապես փռված է մեծ տարածության վրա. Ճորոխի ափով այն ձգվում է ավելի քան 5 կմ երկարությամբ։ Տները դրսից և ներսից սպիտակ են, կղմինդրածածկ։ Պահպանված են Թամար թագուհու ժամանակներին վերագրվող միջնադարյանն բերդի ավերակները։ Այդ բերդը գտնվում է ուղղակի Ճորոխի ափին ուղղահայաց վեր խոյացած ժայռի վրա։ XX դարի սկզբներին ուներ 5 եկեղեցի և նույնքան էլ մզկիթ։ Եկեղեցիները կրում էին Ս. Աստվածածին, Պողոս–Պետրոս, Գր. Լուսավորիչ, Ս. Խաչ և առաքելական Ս. Աստվածածին անունները։ Յուրաքանչյուր եկեղեցուն կից XIX դ վերջերին և XX-ի սկզբներին կար դպրոց, որոնցից բացի քաղաքում գործում էր նաև մի վարժարան, որը 1870-ական թվականներին ուներ շուրջ 100 աշակերտ։ Արդվինում են ծնվել ականավոր մի շարք գործիչներ և արվեստագետներ՝ կուսակցական պետական գործիչ, Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության Կենտկոմի առաջին քարտուղար Յա. Զարոբյանը (1908-1980 թվականներ), բանասեր, պատմաբան, ձեռագրագետ Ներսես (Գաբրիել) Հակոբի Ակինյանը (1883-1963), ժողովրդական նկարիչ Մ. Գ. Գյուրջյանը և ուրիշներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Այրարատի բնակավայրեր Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Ասիայի կաթոլիկ նստավայրեր Կատեգորիա:Արդվինի մարզ Կատեգորիա:Արդվինի մարզի բնակավայրեր
Թաթդարասի
Թաթդարասի, գյուղակ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Բնակչություն
1907-1908 թվականներին գյուղն ունեցել է 31 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Նովի Բիտ (այլ կիրառումներ)
Նովի Բիտ, կարող է վերաբերել՝
(7449) Դոլեն
(7449) Դոլեն (Dollen), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1949 թվականի օգոստոսի 21-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,222229 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7856 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6589 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1209,99 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,297523 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,27° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1949 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նովիե Տատիշլի
Նովիե Տատիշլի (Новые Татышлы, Яңы Тәтешле), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տատիշլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 534 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Տատիշլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Նովի Ուրալ (այլ կիրառումներ)
Նովի Ուրալ, կարող է վերաբերել՝
Կոմերսանտ (օրաթերթ)
Կոմերսանտ (Коммерсантъ), ուժեղացված գործնական բաժնով ռուսաստանյան հասարակակա-քաղաքական օրաթերթ։ Տպում է «Կոմերսանտ» հրատարակչությունը 1990 թվականից շաբաթը վեց անգամ (երկուշաբթիից մինչև շաբաթ)։ Հրատարակչությունն այս թերթը համարում է Ռուսաստանում 1909-1917 թթ. լույս տեսած համանուն թերթի ժառանգորդը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի օրաթերթեր Կատեգորիա:Ռուսական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Ռուսական քաղաքական պարբերականներ
Սուխայա Բալկա (գյուղ, Վեսելինովոյի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Սուխայա Բալկա գյուղում բնակվում էր 17 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,545 կմ²։
Վերակառուցում (ԽՍՀՄ)
Վերակառուցում կամ Պերեստրոյկա (ռուսերեն՝ перестройка ) 1986 թվականին Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության (ԽՄԿԿ) կողմից իրականացվող քաղաքական շարժում, որի հիմնադիրն էր կենտկոմի այդ ժամանակվա գլխավոր քարտուղար Միխայիլ Գորբաչովը։ Վերակառուցումը իրենից պետք է ներկայացներ տնտեսական բարեփոխումների մի համակարգ։ Ըստ մի շարք պատմաբանների, վերակառուցումը հանդիսացավ ԽՍՀՄ փլուզման գլխավոր շարժառիթներից մեկը։
ԽՍՀՄ-ում ցանկացած տնտեսություն գտնվում էր պետության ձեռքում, և չկային սեփական հողատարածքներ կամ բիզնեսներ։ Սակայն «պերեստռոյկայով» նույնիսկ արտոնություններ էին տրվում որոշ մարդկանց ստեղծելու և սեփականաշնորհելու որևէ հիմնարկ։ Այդ ամենն արվում էր երկրի տնտեսական վիճակը բարելավելու համար, սակայն գործը հաջողությամբ չպսակվեց և մի քանի տարի անց Խորհրդային Միությունը փլուզվեց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վերակառուցում Կատեգորիա:1980-ականների տնտեսական պատմություն Կատեգորիա:Խորհրդային դարձվածքներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ներքին քաղաքականություն Կատեգորիա:ԽՍՀՄ փլուզում Կատեգորիա:1980-ականները քաղաքականությունում Կատեգորիա:Ռուսերեն բառեր և արտահայտություններ
PlayStation Store
PlayStation Store (PS Store), Sony ընկերության թվային դիստրբուտի համար նախատեսված ծառայություն ՝ PlayStation 3, PlayStation 4, PlayStation 5, PlayStation Portable և PlayStation Vita խաղային համակարգերի համար ։ Խանութում առկա է տարատեսակ վճարովի և անվճար ծառայություններ՝ խաղերի ամբողջական տարբերակներ, խաղերի դեմո տարբերակներ, թեմաներ, ֆիլմեր և այլն։ Խանութ հնարավոր է մտնել XMB-ի միջոցով, PlayStation Network-ի ցանկից PlayStation 3 և PlayStation Portable համակարգերի համար, այն դեպքում երբ համակարգերը միացված են համցանցին։ PSP-ին կարելի հասանելիություն ստանալ նաև PS3-ի հեռակա (Remote Play)-ի միջոցով, կամ համակարգչից Media Go հավելվածով։ 2009 թվականի սեպտեմբերի 24-ին տվյալներով PlayStation Store-ից կատարվել էր ավելի քան 600 միլլիոն ներբեռնում ։
PlayStation Store-ում վճարում կատարելու համար կարելի է օգտագործել բանկային քարտեր կամ PlayStation Network-ի քարտ ։ PlayStation Store-ի բովանդակությունը թարմացվում է շաբաթը մեկ անգամ՝ թարմացվում են ամբողջական և դեմո խաղերը, խաղերի գովազդները, ֆիլմերը, թեմաները և այլն։
Մինչև 2010 թվականի մայիսը Sony ընկերությունը թարմացնում էր չորեքշաբթի օրերին, սակայն այս օրը փոխարինվեց երեքշաբթիով, ինչը կապված է Microsoft-ի հետ ունեցած դիմակայության հետ ։
2011 թվականի հուլիսին հայտնվեց տեղեկություն, որ ընկերությունը պատարտվում է PlayStation Store-ի դիզային փոփոխության ։
2012 թվականի հոկտմբերի 17-ի եվրոպական տարբերակի արտաքին տեսքը փոխվեց ։ Իսկ ԱՄՆ-ի համար նախատեսված տարբերակի արտաքին տեսքը փոփոխվեց 2012 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։ Նոր տարբերակում որոնումը դարձել է ավելի հեշտ, բարելավել է գլխավոր մեյուի տարանջատումը։ Որոնումը սկսել է աջակտել հապավումների բազան, այսինքն որոնելով «M» տառը, այն ցույց է տալիս բոլոր խաղերը, որոնք սկսում են այդ տառով, սակայն եթե ավելցավում է համակարգը ցույց է տալիս բոլոր խաղերը, որոնք սկսում են «MO»-յով, այդպես այնքան ժամանակ մինչև օգտատերը գտնում է իր ցանկացած խաղը։
2013 թվականի նոյեմբերին PlayStation Store-ում վճարման տարբերաների շարքին ավելացավ նաև PayPal համակարգը ։
PlayStation 5-ի համար նախատեսված տարբերակը թողարկվեց 2020 թվականի նոյեմբերի 12-ին համակարգի հետ միասին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:Առցանց ծառայություններ Կատեգորիա:Ծրագրային ապահովում այբբենական կարգով
Լես Մասիես դե Վոլտրեգա
Լես Մասիես դե Վոլտրեգա (կատ․` Les Masies de Voltregà) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Օսոնա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 22,4 կմ2։ Բնակչության թվաքանակը 2010 թվականի տվյալներով եղել է 3152, խտությունը՝ 134,44 մարդ/կմ² ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Թեզխարաբ (Զանգեզուրի գավառ)
Բնակչություն
1907 թվականին գյուղն ունեցել է 255, իսկ 1908-ին՝ 340 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Պեռլիտե փիղ
Պեռլիտե փիղ, երկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում, որը քարե քանդակ է։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Կոտայքի մարզում, Չարենցավան քաղաքից 2 կմ հվ, քարհանքի մոտ։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Հուշարձաններ Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Կոտայքի մարզում
Նովի Ստան (այլ կիրառումներ)
Նովի Ստան, կարող է վերաբերել՝
Վիլլի Սարգսյան
Վիլլի Վահանի Սարգսյան, հայ դաշնակահար, երաժշտագետ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ  ։
Կենսագրություն
Վիլլի Սարգսյանը ծնվել է 1930 թվականի դեկտեմբերի 31-ին, Երևանում։ Ավարտել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի Կետտի Մալխասյանի դաշնամուրի և Աննա Բարսամյանի երաժշտագիտական բաժինները։ 1957 թվականին դարձել է Խորհրդային Միության երիտասարդության Համամիութենական փառատոնի դափնեկիր, նույն մրցանակին արժանացել է նաև 1960 թվականին՝ Անդրկովկասյան Առաջին մրցույթի ժամանակ։ 1960 թվականից դասավանդել է Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայում (1986 թվականից՝ պրոֆեսոր)։ Նրա շրջանավարտների թվում կան միջազգային ճանաչում ունեցող կատարողներ և մանկավարժներ։ Տասնյակ գիտական և մեթոդական աշխատությունների հեղինակ է։ Մենահամերգներով և կամերային անսամբլների կազմում հանդես է եկել նախկին ԽՍՀՄ-ի տարբեր քաղաքներում, ինչպես նաև Հարավսլավիայում, Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում, Հունգարիայում, Բուլղարիայում, Լիբանանում, Խորվաթիայում։ Որպես մենակատար հանդես է եկել դիրիժորներ Վալերի Գերգիևի, Միքայել Տերյանի, Միքայել Մալունցյանի, Լորիս Ճգնավորյանի, Էմին Խաչատրյանի, Վահագն Պապյանի, Արամ Քաթանյանի և այլ երաժիշտների հետ։
Կամերային ելույթների ընթացքում համագործակցել է Ժան Տեր-Մերկերյանի, Մեդեա Աբրահամյանի, Ֆելիքս Սիմոնյանի, Վիլլի Մոկացյանի և ուրիշների հետ։ Աշխատել է «Լ.Մամիկոնյան-Ջ.Գևորգյան-Վ.Սարգսյան» դաշնամուրային տրիոյի կազմում։ Եղել է միջազգային և այլ մրցույթների ժյուրիի անդամ, վարպետաց դասընթացներ է անցկացրել Եվրոպայում, Ամերիկայում և Միջին Արևելքում։
Սեմյուել Բարբերի Դմիտրի Շոստակովիչի դաշնամուրային սոնատները Հայաստանում առաջին անգամ հնչել են նրա կատարմամբ։ Լայն կիրառում են ստացել հեղինակի հրապարակած Արամ Խաչատրյանի բալետների, Վլադիլեն Բալյանի ռոմանսների, ինչպես նաև Կոմիտասի երգերի ընտրանու կոնցերտային փոխադրությունները դաշնամուրի համար։
1978 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստի կոչման ։
Երաժիշտ, երաժշտական միջոցառումների հաղորդավար Վահան Սարգսյանի (1891, Շուշի) որդին է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ
Մագնիսական լեռ
Մագնիսական լեռ, երկրագնդի վրա որոշակի վայր է, որտեղ շրջակա միջավայրի լանդշաֆտը մարդու մոտ առաջացնում է տեսողական խաբկանք. թվացյալ զառիթափը, պարզվում է, փոքրիկ բլուր է, և հակառակը։ Այսինքն՝ շարքից դուրս եկած ավտոմեքենան հանգիստ կարող է «վեր բարձրանալ» երկրի ձգողության ուժի շնորհիվ ։
Երկրագնդի վրա մագնիսական լեռներ կան Հայաստանում, Ավստրալիայում, Բրազիլիայում, Կանադայում, Չինաստանում, Ֆրանսիայում և այլուր։
Բացատրությունը
Մագնիսական լեռների թեքությունը միմիայն օպտիկական խաբկանք է, թեև այս վայրերում նման երևույթները ասոցիացվում են մագնիսական ու նույնիսկ գերբնական ուժերի հետ։
Երևույթը նկարագրող փաստերից ամենակարևորն այն է, որ հորիզոնը ամբողջովին կամ մասամբ անհարթ է, «խախտված»։ Քանի որ այն կամայական ձև ունի, մակերեսի թեքությունը որոշելը բավականին դժվար է. չկա այնպիսի կայուն ձևով մակերես, որի վրա հիմնվելով հնարավոր լինի հստակ իմանալ թեքությունը, նրա ուղղությունը, ձևը և չափը։ Հետաքրքիրն այն է, որ խաբկանքը չի վերաբերում տվյալ մագնիսական լեռան վրա գտնվող առարկաներին, մարդը դրանց տեսնում է գրեթե իրենց «տեղում»։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Աշխարհագրություն Կատեգորիա:Տեսողական պատրանքներ