cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Օրգանական ճարտարապետություն
Կիրառություններ
ԱՄՆ–ում օրգանական ճարտարապետության սկզբունքները կիրառել է ճարտարապետության այսպես կոչված, «Կալիֆոռնիայի դպրոցը»՝ Ռ․ Նյոտրայի գլխավորությամբ։ 1940-ական թվականների 2-րդ կեսին օրգանական ճարտարապետության տեսությանը հարեց իտալացի ճարտարապետ Պ․ Ձևին․ 1945 թվականին Հռոմում ստեղծվեց АРАО խումբը (Associazione per l՝Architettura Organica՝ Օրգանական ճարտարապետության ասոցիացիա), որն իր ծրագրում ընդգծում էր իրենց նկրտումների հումանիստական ուղղվածությունը։ Սակայն օրգանական ճարտարապետության ուղղությունը ընդհանուր առմամբ զերծ էր գաղափարական հստակությունից։ Վերացական հումանիստական գաղափարները օրգանական ճարտարապետությունից հեռացնում էին ճարտարապետության առջև ծառացած հրատապ սոցիալական խնդիրների լուծումից։ Նրա ծրագրային ձգտումը դեպի անհատականացում հնարավորություն չէր ընձեռում շինարարության մեջ կիրառելու ստանդարտացման և ինդուստրացման մեթոդները։
Ուտոպիական (դեղուրբանիզմի) տարրերը հակասում էին 1939–1945 թվականների համաշխարհային պատերազմից հետո առաջացած իրական ճարտարապետաշինական խնդիրներին՝ ինդուստրիալ զանգվածային շինարարության իրականացմանը։ Այս ամենը նվազեցնում էր օրգանական ճարտարապետության ընդգրկման ոլորտը, այն սահմանափակելով մենատների, վիլլաների և քաղաքամերձ հյուրանոցների շինարարությամբ։
Ռայթի մահից (1959) հետո օրգանական ճարտարապետությունը վերջնականապես լուծվեց 1960-ական թվականներին ճարտարապետական տարբեր միտումներում։ Օրգանական ճարտարապետության մշակած աոանձին եղանակներ, ձևաստեղծման որոշ ընդհանուր սկզբունքներ լայնորեն կիրառվում են ժամանակակից ճարտարապետության և գեղարվեստական ձևաստեղծման մեջ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Մոդեռնիզմ Կատեգորիա:Ճարտարապետական ​​ոճեր
Եվբեա (նոմոս)
Եվբեա (Εύβοια), նոմոս Հունաստանի Հանրապետության արևելքում։ Վարչականորեն մտնում է Կենտրոնական Հունաստան պերիֆերիայի կազմի մեջ։
Նոմոսի վարչական կենտրոնը համարվում է Խալկիդա քաղաքը։
Ըստ 2001 թվականին Հունաստանում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ նոմոսի բնակչությունը կազմում է 215 136 մարդ ։ Հիմնական բնակիչները հույներն են, որոնք խոսում են հունարենով։
Նոմոսը զբաղեցնում է 4 167 կմ² տարածք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենտրոնական Հունաստան պերիֆերիայի նոմոսներ
Հավսաթաղք
Հավսաթաղք, Դարա, գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Սևանի լեռներից և Դարանակ գյուղից 1,5 կմ հարավ-արևմուտք թափվում Սևանա լիճ։ Երկարությունը 9 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Սևանա լճի ավազանի գետեր
1ԳՆ93
1ԳՆ93 «Փոքրիկ», ռուսական արտադրության գիշերային նշանոց։ Նախատեսված է կռվի դաշտը և կրակահերթերի վայրերը եղանակային վատ պայմաններում դիտարկելու համար։ Այս մոդելը ստեղծվել է 1990-ական թվականներին «Թոչպրիբորում» ԿԴԲ-ում։ Արտադրվել է «Նովոսիբիրսկի սարքաշինական գործարան» ԲԲԸ-ի կողմից (ք․ Նովոսիբիրսկ)։ Դիզայներական առանձնահատկությունները թույլ են տալիս նշանոցն ամրացնել համեմատաբար ավելի փոքր զենքերի վրա։
Պամպլոնա տաճար
Պամպլոնայի տաճար (Catedral de Santa María la Real de Pamplona), Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցի, Իսպանիայի Պամպլոնա քաղաքում։ Ներկայիս 15-րդ դարի գոթական ճարտարապետությամբ կառուցված եկեղեցին փոխարինել է ռոմանական ճարտարապետության ոճով կառուցված եկեղեցուն։ Հնագիտական պեղումները բացահայտել են նախկին երկու եկեղեցիների գոյությունը։ Տաճարի ճակատը նախագծվել է 1783 թվականին Վենտուրա ռոդրիգուեսի (Ventura Rodríguez) կողմից՝ նեոդասական ճարտարապետության ոճով։ Տաճարն ունի 13-րդ և 14-րդ դարերին կառուցված գոթական վանք։ Նավառայի միջնադարյան թագավորները թագադրվել են այնտեղ, ինչպես նաև նրանցից ոմանք հուղակավորված են այնտեղ։ Նավառայի խորհրդարանն այնտեղ անցկացվում էր նույնիսկ վաղ ժամանակներում։
Եկեղեցի
Պամպլոնայի տարածքը կազմում է հռոմեական Պոմպաելոյի ամենահին մասը։ Հնագիտական պեղումները 1994 թվականին հայտնաբերեցին մ․թ․ա 1-ին դարի փողոցներ և շենքեր։ Ամենահին տաճարը քանդվեց 924 թվականին՝ Աբդ Ար Ռախման III-ի գլխավորությամբ, Կորդովայի խալիֆայության ներխուժման ժամանակ։ Պամպլոնայի թագավոր Սանչո III-ի (1004-1035 թվականներ) թագավորության ժամանակաշրջանում եկեղեցին վերակառուցվեց։ Այդ եկեղեցին քանդվել է 1083-1097 թվականներին, և ռոմանական տաճարը կառուցվել է 1100-1127 թվականներին։ Այն փլուզվել է 1391 թվականին, մնացել է միայն ճակատը։ Ներկայիս գոթական եկեղեցու կառուցումը սկսվել է 1394 թվականին, և ավարտվել է 1501 թվականին։ Եկեղեցու հատակագիծը խաչաձև է, կենտրոնում նավն է և չորս կարճ ենթակողմերը։ Ոճը մեծ ազդեցություն ունի ֆրանսիական մոդելների վրա։
Եկեղեցու ներսում գտնվող քանդակը Կառլ III-ի դամբարանն է՝ Խեհան Լոմե դե Տոուրնայի (1419 թվական) կողմից, և մյուսը Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի քանդակն է։ Երգչախմբի վերածննդյան տաղավարը (1541 թվական) նավից առանձնանում է գոթական վանդակով (1517 թվական)։ Ժամատան ներսում գտնվում է Վերածննդի խորանի զարդը, այժմ այն գտնվում է Սուրբ Միքայել Պամպլոնա եկեղեցում։ Կողային մատուռներում կան երկու Գոթական խորանի զարդեր՝ իտալական Վերածննդի (16-րդ դար) և ուշ Վերածննդի խորանի զարդ (1610 թվական), և հինգ Բարոկկո խորանի զարդեր (1642, 1683, 1685 թվականներ)։
Վանք
Ամենայն հավանականությամբ, տաճարի ամենահին տարրը 13-րդ դարի վանքն է։ Որպես տաճար, վանքի ոճը նման է Ֆրանսիայի գոթական ճարտարապետության ոճին, իսկ քանդակագործությունը շատ հարուստ է։ Վանքում կան մի քանի գերեզմանատներ։
Թեմական թանգարան
Նախկին սենյակներից կառուցվում է թեմական թանգարանը։ Հարևան խոհանոցում գտնվում է բետոնե քարից կառուցված բուխարի։ Թանգարանում ցուցադրվում են կրոնական արվեստի կտորներ տաճարից, և բազմաթիվ այլ արվեստներ Նավառայի եկեղեցիներից, որոնցից շատերն այսօր լքված են։ Ցուցադրվում են գոթական, վերածննդի և բարոկկո ոճով արված քանդակներ, գոթական և բարոկկո նկարներ, և 13-րդ և 18-րդ դարերի ոսկերչության և արծաթագործության օրինակներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի եկեղեցիներ Կատեգորիա:Իսպանիայի կաթոլիկ եկեղեցիներ Կատեգորիա:Իսպանիայի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Գոթական ճարտարապետություն
1ԳՆ93
Կառուցվածք
Ներկայիս ձևափոխված կառուցվածքում մի շարք դետալներ տեղափոխվել են նշանոցի կողային հատված, ավելացվել են հեռաչափ ցանց, մեխանիզմն ու պայծառությունը կարգավորելու հարմարություն, և լուսավորությունը ավտոմատ կերպով կարգավորելու հնարավորություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զենք այբբենական կարգով Կատեգորիա:1995 հիմնադրումներ
Պատեռնալիզմ
Պատեռնալիզմ (լատիներեն` paternus — հայրական), հայրիշխանական ընտանիքի տիպարով ձևավորված հարաբերությունների տեսակ։ Պատմականորեն ծագել կամ հատուկ մշակվել է հասարակական կյանքի տարբեր ոլորտներում (ընտանիք, քաղաքականություն, արտադրություն, միջազգային հարաբերություններ)։ Պատեռնալիզմը եղել է նաև հասարակական կառուցվածքի ձև (օրինակ՝ ֆեոդալական Եվրոպայի երկրներում, Չինաստանում), որտեղ հասարակությունը դիտվել է որպես ընտանիք (թագավորը՝ հայր, վասալները՝ զավակներ) և ենթադրվել է, որ ընտանիքի բոլոր անդամների միակ նպատակը այն պահպանելն է, ընդ որում զավակը պարտավոր է սիրել և հնազանդվել հորը, իսկ հայրը՝ հոգ տանել և հովանավորել զավակին։ Այս կարգի հարաբերությունները լինելով զուտ բարոյական, քողարկում են այդ շրջանակներում գործող մյուս հարաբերությունների էությունը, դրանց տալով բարոյական երանգավորում։ Պատեռնալիզմի նկատմամբ հետաքրքրությունը ծնվել է կապիտալիստական երկրներում դասակարգային հարաբերությունների սրման հետևանքով, մասնավորապես, առաջին համաշխարհային ճգնաժամից հետո։ Պատեռնալիզմի գաղափարները կիրառել է Հենրի Ֆորդը։ Պատեռնալիզմը պետք է «մեղմացներ» դասակարգային հակասությունները՝ արտադրությունը ներկայացնելով որպես կապիտալիստներին և բանվորներին մեկ ընդհանուր նպատակով միավորող ընտանիք։ Այստեղ տնտեսական և սոցիալ-քաղաքական հարաբերությունների դասակարգային էությունը նենգափոխված է բարոյականությամբ՝ ստեղծելով «ընտանիքի» միասնության նկատմամբ պատասխանատվության պատրանք։ Պատեռնալիզմը այժմ էլ օգտագործվում է Ճապոնիայում, իսկ կապիտալիստական մյուս երկրներում իր տեղը զիջել է տարբեր նորագույն տեսությունների (տես «Մարդկային հարաբերությունների տեսություն)։ Ա․ Ադիբեկյան
Կատեգորիա:Էթիկական տեսություններ Կատեգորիա:Քաղաքական տեսություններ Կատեգորիա:Իրավունքի տեսություններ Կատեգորիա:Ընտանիք
Ազատ Եղիազարյան
Ազատ Կոմունարի Եղիազարյան, հայ գրականագետ, թարգմանիչ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր։
Կենսագրություն
1965-1966 թվականներին աշխատել է ՀԽՍՀ Հրազդանի շրջանի Մեղրաձոր գյուղի միջնակարգ դպրոցում որպես հայոց լեզվի և գրականության ուսուցիչ։ 1969-1972 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Մ․ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 1972 թվականից աշխատել է ՀԽՍՀ ԳԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտում՝ սկզբում գրականության տեսության բաժնում, 1985 թվականից հայ հին և միջնադարյան գրականության բաժնում որպես ավագ գիտաշխատող։ 2004 թվականից խմբագրում է ինստիտուտի և ՀԳՄ «Գրականագիտական հանդեսը»։ 1999-2008 թթ եղել է ինստիտուտի տնօրենը։ Դասավանդել է Գավառի պետական համալսարանում։ Դասախոսում է Երևանի պետական, Վալերի Բրյուսովի անվան լեզվաբանական համալսարաններում, դասավանդել է «Հրաչյա Աճառյան» համալսարանում։ Հայ-ռուսական համալսարանի հայոց լեզվի և գրականության ամբիոնի վարիչն է։
1974 թվականին պաշտպանել է դիսերտացիա «Բանաստեղծի ստեղծագործական անհատականությունը և թարգմանությունը» թեմայով և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1974 թվականին Մոսկվայի «Դրուժբա նարոդով» ամսագրի 10-րդ համարում տպագրված «Չափանիշը անհատականությունն է» հոդվածի համար արժանացել է ամսագրի տարվա մրցանակին։ Ռուսերեն լույս է տեսել նրա «Բանաստեղծը և թարգմանությունը» գիրքը (Երևան, 1979)։ ԽՄԿԿ անդամ 1962 թվականից։
Դասախոսություններ է կարդացել Բերկլիի, Լոս-Անջելեսի (UCLA), Չիկագոյի, Միչիգանի, Պենսիլվանիայի (ԱՄՆ), Օքսֆորդի (Անգլիա) համալսարաններում։ Զեկուցումներով հանդես է եկել ԱՄՆ-ում, Անգլիայում, Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Ռուսաստանունմ, Չեխիայում, Իրանում, Չինաստանում և այլուր կայացած գիտաժողովներում։
90-ից ավելի գրականագիտական հոդվածների և ուսմնասիրությունների հեղինակ է։ Կազմել է 7-12-րդ դասարանների՝ գրականության և հայ գրականության մի շարք դասագրքեր։ Կազմել և խմբագրել է Նաիրի Զարյանի, Ավետիք Իսահակյանի, Գեղամ Սարյանի, Մկրտիչ Արմենի, հայ պոեզիայի ժողովածուներ ու գքրեր։
Գ․ Կուրբանյանի տուն
'''Գ. Կուրբանյանի բնակելի տուն''', կառույց Երևանում։ Կառուցվել է 19-րդ դարի կեսերին։ Տեղակայված է Փավստոս Բուզանդի 28 հասցեում ։
Նկարագրություն
Միհարկանի կառույց է նկուղով։ Փոքր ծավալի շինություն է՝ փողոց ուղղված կարճ ճակատով։ Մուտքը բակից է։ Պատերը շարված են աղյուսից։ Փողոց նայող հարավարևմտյան ճակատի գեղարվեստական կերպարը բնորոշվում է երեք լուսամուտներով։ Դրանք կիսակոր կամարներով ավարտվող, շրջանակներով և ատամնաշար զարդաքիվերով ուղղանկյուն բացվածքներ են։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փավստոս Բուզանդի փողոցի տներ Կատեգորիա:Երևանի ճարտարապետական հուշարձաններ Կատեգորիա:Երևանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:19-րդ դարի հիմնադրումներ Երևանում Կատեգորիա:Հին Երևան
Բուբոնային ժանտախտ
Բուբոնային ժանտախտ, ժանտախտի երեք տեսակներից մեկն է, որը հարուցվում է Yersinia pestis բակտերիայով ։ Բակտերիայի օրգանիզմ թափանցելուց մեկից յոթ օր հետո զարգանում են գրիպանման ախտանիշներ, որոնք ներառում են ջերմություն, գլխացավեր և փսխում ։  Այտուցված և ցավոտ ավշային հանգույցները առաջանում են մանրէների մուտքին մոտ գտնվող մարմնի հատվածներում ։ Երբեմն այտուցված ավշային հանգույցները կարող են բացվել ։
Վարակի փոխանցումն հնարավոր է բուբոնային ժանտախտի, սեպտիկ ժանտախտի և թոքային ժանտախտի դեպքում ։ Բուբոնային ժանտախտը հիմնականում փոխանցվում է մանր կենդանիներից վարակված լվերի միջոցով ։ Մարդը կարող է վարակվել նաև ժանտախտից մահացած կենդանու մարմնի հեղուկների հետ անմիջական շփման արդյունքում ։ Բուբոնային Ժանտախտի ժամանակ բակտերիաները մուտք են գործում օրգանիզմ մաշկով՝ լվի խայթոցից, ավշային անոթներով հասնում են ավշային հանգույցներ՝ առաջացնելով այտուցներ ։ Ախտորոշումը կատարվում է ավշային հանգույցում կամ արյան մեջ բակտերիաների հայտնաբերմամբ ։
Կանխարգելումն իրականացվում է հանրային առողջության միջոցառումներով, ինչպիսիք են չդիպչելը մահացած կենդանիներին այն վայրերում, որտեղ ժանտախտը տարածված է ։ Պատվաստանյութերն այնքան էլ օգտակար չեն ժանտախտի կանխարգելման առումով ։ Բուժման համար արդյունավետ են մի շարք հակաբիոտիկներ, ներառյալ՝ ստրեպտոմիցինը, գենտամիցինը և դոքսիցիկլինը ։ Առանց բուժման ժանտախտից մահանում են  վարակվածների 30-90%-ը  ։ Մահը, սովորաբար վրա է հասնում  տաս օրվա ընթացքում ։ Բուժում ստանալու դեպքում մահվան վտանգը կազմում է մոտ 10% ։ Ամբողջ աշխարհում 2010-ից 2015 թվականների ընթացքում գրանցվել է 3248 վավերագրված դեպք, որի հետևանքով մահացել է 584 մարդ ։ Ամենաշատ դեպքեր ունեցող երկրներն են Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունը, Մադագասկարը և Պերուն ։
Ժանտախտը 14-րդ դարում Ասիայում, Եվրոպայում և Աֆրիկայում տարածված Սև մահվան պատճառ դարձավ և սպանեց մոտ 50 միլիոն մարդու ։ Քանի որ ժանտախտը սպանեց աշխատող բնակչության զգալի մասին, աշխատավարձերը բարձրացան աշխատանքի պահանջարկի պատճառով ։ Որոշ պատմաբաններ այն համարում են, որպես Եվրոպայի տնտեսական զարգացման շրջադարձային կետ ։ Հիվանդությունը պատասխանատու է նաև մ.թ.ա. 6-րդ դարում Արևելյան Հռոմեական կայսրությունում բռնկված Հուստինիանոսի ժանտախտի, ինչպես նաև 1855-ին Յուննան նահանգում բռնկված Չինաստանի, Մոնղոլիայի և Հնդկաստանի երրորդ համաճարակի համար ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Բուբոնային ժանտախտի ամենատարածված ախտանիշը մեկ կամ մի քանի վարակված, մեծացած և ցավոտ ավիշային հանգույցներ են, որոնք հայտնի են որպես բուբոն։ Վարակված լվի խայթոցից  օրգանիզմ անցնելուց հետո, Y. pestis- ի մանրեները տեղակայվում են բորբոքված ավշային հանգույցում, որտեղ սկսում են բազմանալ։ Բուբոնային  ժանտախտի ժամանակ հանդիպող բուբոնները սովորաբար տեղակայվում են արմունկների, ազդրի վերին, աճուկային և պարանոցային շրջաններում։ Բուբոնային ժանտախտի ախտանշաններն ի հայտ են գալիս հանկարծակի, վարակվելուց մի քանի օր անց։ Ախտանիշները ներառում են՝
Այլ ախտանիշներից են` ծանր շնչառությունը, արյունային փսխումը (հեմատեմեզիս), վերջույթների ցավը, հազը և մաշկի քայքայման հետևանքով առաջացող սաստիկ ցավը։ Լրացուցիչ ախտանշաններից են՝  ծայրահեղ հոգնածությունը, ստամոքս-աղիքային խնդիրները, լենտիկուլաները (ամբողջ մարմնում ցրված սև կետեր), դելիրիումը, կոման և մահը։ Հիվանդության այլ ձևերից են՝ սեպտիկ ժանտախտը և թոքային ժանտախտը, երբ մանրէները  բազմանում են համապատասխանաբար արյան մեջ և թոքերում։
Պատճառ
Բուբոնային ժանտախտը ավշային համակարգի ինֆեկցիա է, որը սովորաբար առաջանում է վարակված լվի՝ Xenopsylla cheopis խայթոցից։ Շատ հազվադեպ դեպքերում, ինչպես օրինակ՝ սեպտիկ ժանտախտի դեպքում, հիվանդությունը կարող է փոխանցվել վարակված հյուսվածքի հետ անմիջական շփման միջոցով կամ վարակված մարդու հազալուց հարուցիչների արտանետման հետևանքով։ Լվերը մակաբուծում են տնային և դաշտային առնետների վրա, իսկ կրծող տերերի մահանալուց հետո փնտրում այլ տերեր։ Բակտերիաներն անվնաս են լվերի համար, ինչը հնարավորություն է տալիս լվերին վարակը  փոխանցել այլ տերերի։ Բակտերիաները վարակված լվի ստամոքսում կուտակվելով առաջացնում են խցաններ, ինչի արդյունքում, երբ լուն փորձում է նորից արյուն ծծել, արտափոխում է դեպի խայթոցի հատված՝ փոխանցելով հարուցիչներին։  Մանրէները արագորեն տարածվում են ավշային հանգույցներ և բազմանում։
Ախտորոշում
Հետազոտման համար նմուշներ են հանդիսանում ՝
Բուժում
Ժանտախտով վարակվածները անհապաղ բուժման կարիք ունեն և առաջին ախտանիշների ի հատ գալուց 24 ժամվա ընթացքում պետք է ստանան հակաբիոտիկներ։ Որպես լրացուցիչ բուժում կատարվում է օքսիգենոթերապիա, ներերակային հեղուկների ներարկում և այլն։ Թոքային ժանտախտով հիվանդի հետ շփված անձանց պրոֆիլակտիկ նշանակում են հակաբիոտիկներ ։
Համաճարակաբանություն
2001 թվականից ի վեր ավելի քան մեկ տասնամյակ շարունակ Զամբիան, Հնդկաստանը, Մալավիը, Ալժիրը, Չինաստանը, Պերուն և Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունը ունեցել են առավելագույն ժանտախտի դեպքեր, որոցից միայն 1100 դեպք գրանցվել է Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում։ 1000-ից 2000 դեպք տարեկան հաղորդվում է ԱՀԿ-ին ։ 2012 թվականից մինչև 2017 թվականը, քաղաքական անկարգությունների և հիգիենիկ վատ պայմանների արդյունքում, Մադագասկարում սկսվեց կանոնավոր համաճարակներ գրանցվել ։
1900-ից 2015 թվականների ընթացքում ԱՄՆ-ում գրանցվել է 1.036 ժանտախտի դեպք, տարեկան միջինը 9 դեպք ։ ԱՄՆ-ում ժանտախտի դեպքերը սովորաբար գրանցվում են Նոր Մեքսիկոյի հյուսիսային շրջաններում, Արիզոնայի հյուսիսում, Կոլորադոյի հարավում, Կալիֆորնիայում, Օրեգոնի հարավում և Հեռավոր Արևմտյան Նևադայում ։
2017-ի նոյեմբերին Մադագասկարի Առողջապահության նախարարությունը ԱՀԿ-ին տեղեկացրեց բռնկման մասին, դեպքերի և մահվան գերազանցումով, երկրում տեղի ունեցած ցանկացած վերջին բռնկման համեմատ։ Դեպքերի մեծ մասը թոքային ժանտախտ էր ։
Ժանտախտից մի զույգ էլ մահացավ 2019-ի մայիսին, Մոնղոլիայում, արջամկների որսի ժամանակ ։
Պատմություն
Yersinia pestis հարուցիչը հայտնաբերվել է ուշ բրոնզե դարի գտածոներում (3800մթա.) :
Առաջին պանդեմիան
Առաջին արձանագրված էպիդեմիան արձանագրվել է Արևելյան Հռոմեական կայսրությունում (Բյուզանդական կայսրության), և անվանվել Հուստինիանոսի ժանտախտ, Հուստինիանոս I կայսեր պատվին, ով վարակվել, բայց բուժվել է  ։ Համաճարակի հետևանքով մահացել է մոտ 25 միլիոնից (6-րդ դարի բռնկում) մինչև 50 միլիոն մարդ  ։ Պատմաբան Պրոկոպիոսը «Պատերազմի պատմության» երկրորդ հատորում գրել է ժանտախտի հետ իր անձնական փորձի և  կայսրության վրա ունեցած դրա հետևանքների մասին։ 542-ի գարնանը ժանտախտը ժամանեց Կոստանդնուպոլիս՝ իր ճանապարհին վարակելով  նավահանգստից նավահանգիստ և տարածվեց Միջերկրական ծովի շուրջ, այնուհետև ներս թափանցեց դեպիա աևելք՝ Փոքր Ասիա, արևմուտք՝ Հունաստան և Իտալիա։  Պրոկոպիոսը իր «Գաղտնի պատմություն» աշխատության մեջ գրել է, որ Հուստինիանոս կայսրը կամ դև էր, ով ինքն էր ստեղծել ժանտախտը, կամ պատժվում էր իր իսկ մեղքերի համար ։
Երկրորդ պանդեմիան
Ուշ միջնադարում Եվրոպայում բռնկվեց պատմության ընթացքում ամենա մահացու ժանտախտի համաճարակը 1347 թվականին, երբ Սև մահը՝ բուբոնային ժանտախտը սպանեց Եվրոպայի բնակչության մեկ երրորդին։ Որոշ պատմաբաններ կարծում են, որ հետագայում հասարակությունն ավելի դաժանացավ, զանգվածային մահացության մակարդակը էժանագին դարձրեց կյանքը, դրանով իսկ ավելացնելով պատերազմը, հանցավորությունը, ժողովրդավարական  ապստամբությունները և հետապնդումները ։ Սև մահը ծագել է Կենտրոնական Ասիայում, ապա տարածվել Իտալիայից Եվրոպական այլ երկրներ։ Արաբ պատմաբաններ Իբն Ալ-Ուարդնին և Ալմաքրիզին հավատում էին, որ Սև մահը ծագել է Մոնղոլիայում։ Չինական գրառումները նույնպես պատմում են Մոնղոլիայում  հսկայական բռնկման մասին 1330-ականների սկզբին ։  Մոնղոլները դադարեցրել էին առևտրային  Մետաքսի ճանապարհը Չինաստանի և Եվրոպայի միջև, որը դադարեցնում էր Սև մահվան տարածումը Արևելյան Ռուսաստանից մինչև Արևմտյան Եվրոպա։ Համաճարակն սկսվեց այն հարձակման արդյունքում, որը մոնղոլները գործել էին իտալացի առևտրականների վերջին առևտրային կայանի վրա՝ Ղրիմում գտնվող Կաֆայում ։ 1346-ի վերջին ժանտախտ բռնկվեց պաշարվածների միջև  և նրանցից ներթափանցեց քաղաք։ Երբ գարունը վրա հասավ, իտալացի առևտրականները փախան իրենց նավերը՝ անգիտակցաբար իրենց հետ տանելով նաև Սև մահը։ Ծովափերի առնետներին վարակելով՝ ժանտախտը սկզբում տարածվեց Սև ծովի մերձակայքում, այնուհետև՝  դեպի Եվրոպայի մնացած հատվածներ, մի տարածքից մյուսը փախչող մարդկանց հետևանքով։
Երրորդ պանդեմիան
Ժանտախտը երրորդ անգամ հայտնվեց 19-րդ դարի կեսերին։ Նախորդ երկու բռնկումների նման, այս մեկը նույնպես ծագել է Արևելյան Ասիայում, ամենայն հավանականությամբ՝ Չինաստանի Յունան նահանգում, որտեղ կան ժանտախտի մի շարք բնական օջախներ ։ Սկզբնական բռնկումները տեղի են ունեցել XVIII դարի երկրորդ կեսին ։ 1894 թվականի հունվարից  մինչև հունիս Գուանչժու քաղաքում  հիվանդությունը խլեց 80000 մարդու կյանք։ Հոնկոնգ քաղաքի մոտ գտնվող քաղաքներում ջրային ուղով ժանտախտը արագորեն տարածվեց, որի արդյունքում երկու ամսվա ընթացքում մահացավ ավելի քան 2400 մարդ ։
Այն հայտնի է նաև, որպես ժամանակակից պանդեմիա։ Երրորդ համաճարակի ժամանակ հիվանդությունը 19-րդ դարի երկրորդ կեսին և 20-րդ դարի սկզբին տարածվել է ամբողջ աշխարհում՝ նավահանգիստ ունեցող քաղաքներից ։ Ժանտախտ բռնկվեց Սան Ֆրանսիսկոյի Չայնաթաուն քաղաքում 1900-ից 1904 թվականներին, Օուքլանդում և Արևելյան Բեյում 1907-ից 1909 թվականների ։ 1900 - 1904 թվականներին Սան Ֆրանսիսկոյի բռնկման ժամանակաշրջանում, իշխանությունները անփոփոխ դարձրին չինացիների աքսորման մասին օրենքը։ Այս օրենքն ի սկզբանե ստորագրվել է 1882 թվականին Նախագահ Չեստեր Ա. Արթուրի կողմից։ Չինացիների աքսորի մասին օրենքը պետք է տևեր տաս տարի, բայց 1892-ին նորացվեց կացության թույլտվության մասին օրենքով, այնուհետև այն դարձավ անփոփոխ՝ 1902-ին Սան Ֆրանսիսկոյի Չայնաթաուն քաղաքում ժանտախտի բռնկման ժամանակ։ Միացյալ Նահանգների վերջին խոշոր բռնկումը տեղի է ունեցել Լոս Անջելեսում 1924-ին , այնուամենայնիվ, դեռ կան հիվանդության բնական օջախներ վայրի կրծողների շրջանում և հիվանդությունը կարող է փոխանցվել նրանց հետ շփման մեջ գտնվող մարդկանց ։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության տվյալներով՝ համաճարակը համարվել է ակտիվ մինչև 1959 թվականը, երբ ամբողջ աշխարհում տարեկան մահացածների թիվը հասել է 200-ի։ 1994 թ.-ին Հնդկաստանի հինգ նահանգներում բռնկված ժանտախտը վարակեց մոտ 700 մարդու (52 մահվան դեպքով) և Հնդկաստանի ներսում ժանտախտից փախչող հնդիկների գաղթի պատճառ հանդիսացավ։
Հասարակություն և մշակույթ
Մահվան և ժանտախտի բռնկումների մասշտաբն աչքի են ընկնում պատմական և գեղարվեստական մի շարք պատմություններում։ Մասնավորապես, Սև մահը նկարագրվում և վկայակոչվում է բազմաթիվ միջնադարյան աղբյուրներում, որոնցից մի քանիսը՝ ներառյալ Չոսերի, Բոկաչչոյի և Պետրարկայի գործերը, համարվում են մշակութային մեծ գործեր։ Բոկաչչոյի Դեկամերոնում ներգրված են այն անհատները, ովքեր Ֆլորենցիայի  մեկուսացված առանձնատներ են մեկնում`Սև Մահից փախչելու նպատակով։ Ժանտախտի տարիներին ապրելու պատմությունները նույնպես տարածված են եղել դարերի ընթացքում և տարբեր մշակույթներում։ Օրինակ՝ Սեմյուել Փիփսի օրագրում հիշատակումներ կան 1665–6թ.-ին  Լոնդոնի Մեծ ժանտախտի հետ իր առաջին փորձի մասին ։
Ավելի ուշ գրված Ալբեր Կամյուի «Ժանտախտը» կամ Ինգմար Բերգմանի «Յոթերորդ կնիքը» վեպը, ներկայացնում են բուբոնային ժանտախտը այնպիսի միջավայրերում, ինչպիսիք են կարանտինացված քաղաքները միջնադարյան կամ ժամանակակից շրջաններում, որպես ֆոն զանազան հասկացություններ ուսումնասիրելու համար։ Ընդհանուր թեմաները ներառում են ժանտախտի ընթացքում հասարակության, հաստատությունների և անհատների բաժանումը, մահվան հետ մշակութային և հոգեբանական էքզիստենցիալ առճակատումը և ժանտախտի այլաբանական օգտագործումը՝ ժամանակակից բարոյական կամ հոգևոր հարցերի վերաբերյալ։
Կենսաբանական պատերազմ
Ժանտախտը, որպես կենսաբանական զենք օգտագործելու մասին վկայություններ կան դեռ 14-րդ դարից, երբ գյուղերի, քաղաքների պատեր մոտ դրվել են հիվանդությունից մահացած դիակներ՝ հիվանդությունը տարածելու նպատակով։
Ավելի ուշ երկրորդ չին-ճապոնական պատերազմի ժամանակ ժանտախտը օգտագործվել է կայսերական ճապոնական բանակի կողմից, որպես  մանրէաբանական զենք։ Այդ զենքը տրամադրվել է Շիրի Իշիի ստորաբաժանումների կողմից, նախապես փորձարկվելով մարդու վրա՝ նախքան լայնամասշտաբ կիրառումը։ Օրինակ, 1940 թ.-ին, կայսերական ճապոնական բանակի օդային ծառայությունը ռմբակոծեց Նինբոն ժանտախտի հարուցիչներ կրող լվերով ։ Կաբարովսկի պատերազմական հանցագործությունների դատավարության ընթացքում, մեղադրյալ գեներալ-մայոր Կիյոշի Կավաշիման, ցուցմունք է տվել, որ 1941 թ.-ին,  731 միավորման 40 անդամներ Չանգդեում օդ են արձակել ժանտախտով վարակված լվեր։ Այս գործողությունները  ժանտախտի բռնկման պատճառ են դարձել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաճարակաբանություն Կատեգորիա:Սև մահ Կատեգորիա:Ժանտախտ Կատեգորիա:Ժանտախտի համաճարակներ Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ
Կլաուս Սլյուտեր
Կլաուս Սլյուտեր (Claus Sluter, ), Ֆիլիպ Խիզախի պալատական վարպետը, ղեկավարել է Շանմոլ մենաստանի (Դիժոնի արվարձանում) աշխատանքները։
Մոտ 1391-1397 թվականներին մենաստանի բուրգունդական դքսերի դամբարան-եկեղեցու գլխավոր մուտքի համար ստեղծել է մի շարք արձաններ (այդ թվում՝ Ֆիլիպ Խիզախի և նրա կնոջ՝ Մարգարիտ Ֆլանդրացու), որոնք առանձնանում են կենդանի բնութագրումներով։ 1395-1406 թվականներին իր ազգական Կլաուս դը Վերվեի հետ կերտել է «Գողգոթա» կոմպոզիցիան (պահպանվել է պատվանդանը, այսպես կոչված՝ «Մարգարեների ջրհոր»-ը կամ «Մուխեսի ջրհոր»)։ Մարգարեների արձանները, հատկապես Մովսեսի հզոր ֆիգուրը, աչքի են ընկնում ձևերի մոնումենտալ ընդհանրացումով, ուժեղ, առնական բնավորությունների համարձակ պատկերումով (նշված բոլոր աշխատանքները քարից են)։ Մասնակցել է նաև Ֆիլիպ Խիզախի տապանաքարի ստեղծմանը (1384-1411 թվականներ, Գեղեցիկ արվեստների թանգարան, Դիժոն, սկսել է ժան դը Մերվիլը, ավարտել Կլաուս դը Վերվեն)։ Սլյուտերի ստեղծագործությունը նշանակալի ազդեցություն է գործել Ֆրանսիայի, Նիդերլանդների և Գերմանիայի Վերածննդի արվեստի զարգացման վրա։
Յան Կաչմարեկ
Յան Անջեյ Պավել Կաչմարեկ (Jan Andrzej Paweł Kaczmarek, ապրիլի 29, 1953, Կոնին, Լեհաստան), լեհ կոմպոզիտոր։ 2011 թվականին արժանացել է Օսկարի, վավերագրական և գեղարվեստական ավելի քան 30 ֆիլմերի  երաժշտության հեղինակ։
Կենսագրություն
Յան Կաչմարեկն ավարտել է Պոզնանի Ադամ Միցկևիչի անվան համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ Քաղաքական պատճառներով հրաժարվել է դիվանագետի կարիերայից։ Սկսել է երաժշտություն գրել՝ որպեսզի ի վերջո ինքնարտահայտման ազատություն ձեռք բերի։
1970-ական թվականների վերջին համագործակցում էր Եժի Գրոտովսկու թատերական լաբորատորիայի հետ։ 1977 թվականին ստեղծում է «Ութերորդ օրվա նվագախումբը», որն սկսում է շրջագայել 1970-ական թվականների վերջերին և 2009 թվականի տվյալներով 18 շրջագայություն էր ունեցել։ Կաչմարեկը իր առաջին ալբոմը՝ «Վերջաբանի երաժշտություն»-ը, ձայնագրել է Fliying fish ստուդիայի համար։ 1989 թվականին տեղափոխվում է Լոս Անջելես։
Կաչմարեկը 2 սիմֆոնիկ ստեղծագործության պատվեր է ստացել՝ նվիրված Լեհաստանի կյանքում տեղի ունեցած կարևոր ազգային իրադարձություններին՝ «Ազատության կանտատա»-ն (2005)՝ նվիրված «Համերաշխություն» արհմիության 25-ամյակին և «Օրատորիա 1956»-ը՝ ի հիշատակ Պոզնանում տոտալիտար վարչակարգի դեմ ապստամբության ճնշման 50-ամյակին։ Երկու ստեղծագործությունների պրեմիերաները հեռարձակվել են լեհական հեռուստատեսության ուղիղ եթերով։
Կինեմատոգրաֆիական արվեստի և գիտության ամերիկյան ակադեմիայի անդամ։
Լեհաստանում աշխատել է Sundance Film Festival կինոինստիտուտի նմանօրինակ հաստատություն ստեղծելու վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ երաժիշտներ Կատեգորիա:Լեհ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ
Կրեյսեյ
Կրեյսեյ (Creysseilles), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 132 մարդ, բնակչության խտությունը` 12.88 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.25 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 73 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 60-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 13։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 82,2 %։ 60 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 55 անձ (27 տղամարդ և 28 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (4 տղամարդ և 1 կին)։ 13 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 7-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Թալին (այլ կիրառումներ)
Թալին տեղանունը կարող է վերաբերել հետևյալ աշխարհագրական օբյեկտներին.
Ազազի գավառ
Ազազի գավառ, (منطقة أعزاز) Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Հալեպի մարզի 10 գավառներից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Ազազ քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 251 769 բնակչություն ։
Ազազի գավառը բաղկացած է 6 շրջաններից՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ազազի գավառ
Թալինի շրջան (այլ կիրառումներ)
Թալինի շրջան տեղանունը կարող է վերաբերել հետևյալ աշխարհագրական օբյեկտներին.
Ձորի Խաչի կամուրջ
Ձորի Խաչի կամուրջ, գտնվում է Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Ծամձոր գյուղի հարավային եզրին։
Պատմություն
Համաձայն կամրջի աջափնյա խելի հոսքընթաց ճակատին ագուցված շինարարական արձանակգրություն՝ կառուցվել է 1913 թվականին հասարակության միջոցներով։ Թռիչքի երկարությունը 4.96 մ է, լայնությունը՝ 4.72 մ։ Կոորդինատներն են՝ Ν 39°29՛37.02՛՛ Ε 46°57՛49.20՛՛
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Արցախ
Աշերի սկավառակագրություն
Ամերիկացի R&B երգիչ Աշերը թողարկել է 8 ստուդիական ալբոմ, 9 հավաքածու երգերի ալբոմ, 2 մինի ալբոմ և 58 սինգլ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սկավառակագրություններ
Պետեր Շտյաստնի
Պետեր Շտյաստնի (Peter Šťastný, 18 սեպտեմբերի, 1956, Բրատիսլավա, Չեխոսլովակիա), սլովակ հոկեյիստ, որ խաղացել է Հոկեյի ազգային լիգայում 1980 թվականին մինչ 1995 թվականը։ «Քվեբեկ Նորդիկս» թիմի կազմում հանդես գալու ժամանակ Պետեր Շտյաստնին ստացել է Կանադայի քաղաքացիություն։ Հոկեյի ազգային լիգայում հանդես է եկել «Քվեբեկ Նորդիկս», «Նյու Ջերսի Դևիլզ» և «Սենտ Լուիս Բլյուզ» թիմերի կազմում։ 2017 թվականին ճանաչվել է ՆՀԼ 100 մեծագույն խաղացողներից մեկը պատմության մեջ ։
«Քվեբեկ Նորդիկս» թիմում խաղացել է իր եղբայրների՝ Անտոն Շտյաստնիի ու Մարիան Շտյաստնիի հետ։ Հոկեյի ազգային լիգայում իր կարիերայի ընթացքում Պետեր Շտյաստնին հավաքել է 1239 միավոր (450 գոլ ու 789 փոխանցում)։
Պետեր Շտյաստնիի որդիները՝ Յան ու Պոլ Շտյաստնիները, նույնպես պրոֆեսիոնալ հոկեյիստներ են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սլովակ հոկեյիստներ Կատեգորիա:Բրատիսլավա քաղաքում ծնվածներ
Ֆրից Լեյբեր
Ֆրից Ռոյտեր Լեյբեր կրտսեր (Fritz Reuter Leiber Jr., ), ամերիկացի ֆանտաստ գրող։
Կենսագրություն
Գրողի նախնիները եղել են գերմանացի տարագիրներ։ Նա ծնվել է դերասանների ընտանիքում։ Հայրը Ֆրից Ռոյտեր Լեյբեր ավագն է, մայրը՝ Վիրջինիա Լեյբերը (ծնված Բրոնսոնում)։
Առաջին գիտաֆանտաստիկ ստեղծագործությունը 1939 թվականին Unknown ամսագրում տպագրված «Երկու արկածախնդիրները» (Two Sought Adventure) պատմվածքն է։ Հեքիաթի հերոսներն էին Ֆաֆհրդը և Մոխրագույն մկնորսը (Fafhrd and the Gray Mouser), ովքեր նաև դարձել են Լեյբերի այլ գրքերի հերոսներ։
Մրցանակներ
«Հյուգո» 6 մրցանակի և «Նեբյուլա» 4 մրցանակների դափնեկիր է։ 1981 թվականին ճանաչվել է ֆանտաստիկ գրականության «Մեծագույն վարպետ»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆանտաստ գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սարսափ ժանրի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դետեկտիվ ժանրի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Բուղուրչայ
Բուղուրչայ , գետակ Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում, Հիշատակվում է ռուսական աղբյուրներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի գետեր
Բեշ Խան
Բեշ Խան, քարավանատուն Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիս-Մուշ ճանապարհի վրա, Բիթլիսից մոտ 10 կմ դեպի հյուսիս ։
Սերժ Օրիե
«Լանս»
Օրիե սկսել է իր երիտասարդական և օրոֆեսիոնալ կարիերան «Լանսում»։ Թիմի կազմում իր դեբյուտը նշել է 2009 թվականի հունվարի 13-ին՝ «Լորյանի» դեմ խաղում։ Թիմի կազմում մասնակցել է 47 հանդիպման։
«Թուլուզ»
2012 թվականի հունվարին Սերժը տեղափոխվել է «Թուլուզ»։ Թիմի կազմում իր դեբյուտը նշել է 2012 թվականի հունվարի 28-ին՝ «Կանի» դեմ խաղում ։
«ՊՍԺ»
2014 թվականին Օրիեն վարձավճարով տեղափոխվել է «ՊՍԺ»։ 2015 թվականի օգոստոսի 29-ին Օրիեն փարիզյան ակումբի հետ կնքել է 4 տարվա պայմանագիր։
Միջազգային կարիերա
Ազգային հավաքականի կազմում իր դեբյուտը նշել է 2013 թվականի մարտի 8-ին՝ Գամբիայի հավաքականի դեմ խաղում ։
Բալդիրջան
Բալդիրջան, լեռ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Ղարաբաղում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Ֆոնտեկիո
Ֆոնտեկիո (Fontecchio), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Աբրուցո մարզի Լ'Աքվիլա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 410 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Խտությունը՝ 24 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 17 կմ²։ Փոստային ինդեքս 67020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0862։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Եվրիտանիա
Եվրիտանիա (Ευρυτανία), նոմոս Հունաստանի Հանրապետության կենտրոնում։ Վարչականորեն մտնում է Կենտրոնական Հունաստան պերիֆերիայի կազմի մեջ։
Նոմոսի վարչական կենտրոնը համարվում է Կարպենիսիոն քաղաքը։
Ըստ 2001 թվականին Հունաստանում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ նոմոսի բնակչությունը կազմում է 32 053 մարդ ։ Հիմնական բնակիչները հույներն են, որոնք խոսում են հունարենով։
Նոմոսը զբաղեցնում է 1 869 կմ² տարածք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենտրոնական Հունաստան պերիֆերիայի նոմոսներ
Բլուր (լեռ, Փոքր Կովկաս)
Բլուր, լեռևագագաթ Հայաստանի Սյունիքի մարզում, Բարգուշատի լեռներում, Արծվաևիկ գետի աջափնյակում, Սևաքար գյուղից 1 կմ հարավ։ Բարձրություն 1281 մ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի լեռներ
Վարդատերեփուկ մուշկային
Վարդատերեփուկ մուշկային, աստղածաղկազգիների ընտանիքին պատկանող միամյա բույս, որը օգտագործվում է ծաղկադեկորատիվ ձևավորումներում և ծաղկային վերադաշնակումներում։ Բույսը շատ գեղեցիկ է հատկապես ծաղկման շրջանում՝ մայիս-հունիս ամիսներին։ Այն վայրի ֆլորայի ներկայացուցիչ է և ավելի շատ հիշեցնում է սելեկցիոն ճանապարհով ստացված կուլտուրական ծաղկաբույս։ Վարդատերեփուկի ծաղկման սեզոնում Երևանի փողոցներն ու շուկաները զարդարվում են բույսի շքեղ ծաղիկներով։ Ներկայումս վարդատերեփուկը պատկանում է Հայաստանի այն բուսատեսակների թվին, որոնց տարածման սահմանները աստիճամաբար կրճատվում են։ Վարդատերեփուկի մշակությունը շատ հեշտ է, քանի որ այն բազմանում է նաև ինքնացանքով։ Տարածված է Արարատյան դաշտի նախալեռնային գոտում (Փարաքար, Սովետաշեն, Վարդաշեն, Շոռաղբյուր, Ջրվեժ, Ողջաբերդ, Զովաշեն, Երանոս, Գառնի, Վեդի, Արմաշ, Երասխ) ։ Աճում է նաև Թուրքիայում, Կովկասում և Իրանում։ Որպես դեկորատիվ բույս մշակվում է նաև Չինաստանի և Հյուսիսային Ամերիկայի որոշ մասերում  ։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում ։
Նկարագրություն
Միամյա բույս է՝ 20–70 սմ բորձրությամբ, ուղիղ կանգնող, թույլ ճյուղավորված ցողուններով։ Տերևները փոփոխական՝ ամբողջականից մինչև ատամնավոր կամ փետրաձև բաժանված կամ փետրաձև հատված։ Զամբյուղները՝ գագաթնային, խոշոր, լայն-ձվաձև կամ կիսագնդաձև, երկար կոթերի վրա՝ ծածկված գանգուր մազիկների թավոտությամբ։ Ծածկոցը՝ գանգուր–բրդոտ։ Եզրային ծաղիկները՝ ձագարաձև, վարդագույն կամ ծիրանագույն, վարդագույն, երկար, կենտրոնական՝ խողավակավոր, սպիտակ, կարճ։ Սերմնիկները՝ խոշոր, 6–7 մմ երկարության, պապուսը՝ 5–7 մմ երկարության ։
Էկոլոգիա
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում, ծ. մ. 600–1500 մ բարձրությունների վրա, չոր կավային, գիպսակիր, խճաքարոտ, քարքարոտ տեղերում, օշինդրային կիսաանապատում, համադայում, ցանքերում։ Ծաղկում է մայիսին, պտղաբերում՝ հունիսին։
Սահմանափակ տարածման և բնակության շրջաններ, աճելավայրերի կորուստ կամ դեգրադացիա կապված հողերի յուրացման հետ ։
Պահպանություն
Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Էրեբունի» պետական արգելոցի տարածքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դեկորատիվ բույսեր Կատեգորիա:Աստղածաղկավորներ Կատեգորիա:Ծաղկաբույսեր Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Լունդոնգա
Լունդոնգա  (Лундонга)։ Գետի երկարությունը 89 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Քեյթ Ափթոն
Քեթրին Էլիզաբեթ «Քեյթ» Ափթոն (Katherine Elizabeth "Kate" Upton, ), ամերիկացի մոդել և դերասանուհի։ Հայտնի է «Sports Illustrated» ամսագրի հետ կատարած աշխատանքների համար, հայտնվել է ամսագրի 2011, 2012 և 2013 թվականների շապիկներին ։ Հայտնվել է նաև «Vanity Fair» ամսագրի 100–րդ հոբելյանական համարի շապիկին։ Հանդես է եկել նաև «Ինչպես ներկել աշտարակը» (2011), «Այլ կին» (2014) և այլ ֆիլմերում։
Հայտնվել է նաև այնպիսի հայտնի ամսագրերում, ինչպիսիք են՝ իտալական և բրիտանական Vogue, CR Fashion Book, Cosmopolitan, ֆրանսիական ELLE, իտալական, ֆրանսիական և գերմանական GQ, Jalouse, Sunday Times Style, Esquire, The Daily, Muse և այլն։
Վաղ տարիներ
Ծնվել է ԱՄՆ Միչիգան նահանգի Սենթ Ջոզեֆ բնակավայրում և մեծացել Մելբուրնում (Ֆլորիդա) ։ Մայրը՝ Շելլին, նախկինում ճանաչվել է Տեխասի նահանգային թենիսի չեմպիոն, իսկ հայրը՝ Ջեֆը՝ ավագ դպրոցի սպորտային բաժնի տնօրեն  ։ Հորեղբայր Ֆրեդ Ափթոնը ԱՄՆ ներկայացուցիչների պալատի անդամ է  ։ Ափթոնի նախապապը «Whirlpool» ընկերության հիմնադիր Ֆրեդերիկ Ափթոնն է ։
Գործունեություն
2008 թվականին մասնակցել է «Elite Model Management» մոդելային գործակալության քասթինգին և նույն տարում էլ ստորագրել պայմանագիր։ Հետագայում մեկնել է Նյու Յորք, որտեղ կնքել է պայմանագիր «IMG Models»–ի հետ ։
Առաջին անգամ աշխատել է «Garage» և «Dooney & Bourke» ապրանքանիշների համար ։ 2010–11 թվականներին եղել է «Guess» ապրանքանիշի դեմքը ։ 2011 թվականին Ափթոնը հայտնվում է «Sports Illustrated» ամսագրում և հռչակվում «տարվա նորեկ» ։ Շուտով նա սկսեց աշխատել Beach Bunny լողազգեստների գովազդային արշավում և հայտնվեց «Complex»  և «Esquire» ամսագրերի շապիկներին, որտեղ կոչվեց «Ամռան կինը» ։ 2014 թվականին հայտնվեց Beach Bunny լողազգեստով «Sports Illustrated»–ի շապիկին ։
2011 թվականի ապրիլին «Լոս Անջելես Կլիպերս» բասկետբոլային ակումբի հանդիպումներից մեկի ժամանակ Ափթոնի՝ դուգի կոչվող հիփ–հոփ պարի հոլովակը մեծ արագությամբ տարածում է գտնում համացանցում  ։ 2012 թվականին Ափթոնը հայտնվեց «The Rej3ctz» խմբի «Cat Daddy» երգի տեսահոլովակում, որտեղ նույնպես դուգի է պարում ։
2011 թվականի հունիսին մասակցեց ամերիկյան «Tosh.0» հեռուստաշոուին և 2011–ին հայտնվեց «Taco Bell» արագ սննդի ցանցի գովազդում ։
2012 թվականի փետրվարին Ափթոնի թվիթերյան հետևորդների թիվը հատում է 170 000–ի սահմանը ։
2012 թվականին models.com–ի կողմից Ափթոնը ճանաչվեց հիգերորդ սեքսուալ մոդելը ։ 2012 թվականին ընդգրկվեց «Maxim» ամսագրի «Թոփ 100» ցուցակում ։ 2013 թվականին AskMen–ի կեղմից կազմած «Թոփ 99 կանայք» ցուցակում Ափթոնը զբաղեցրեց 3–րդ հորիզոնականը ։
2013 թվականին Ափթոնը ևս մեկ անգամ հայտնվեց «Sports Illustrated» ամսագրի «Swimsuit Issue» ֆոտոշարքում ։ Այս անգամ նկարահանումներն անցկացվել էին Անտարկտիդայում, որի չափազանց ցուրտ լինելու պատճառով Ափթոնը հետագայում ունեցավ տեսողական և լսողական խնդիրներ ։
2013 թվականին Նյու Յորքում Style Awards մրցանակաբաշխության ժամանակ Ափթոնը ստացավ «Տարվա մոդել» մրցանակը ։
2014 թվականին հայտնվեց «Sports Illustrated» ամսագրի 50–րդ հոբելյանական համարի երկրորդ շապիկին ։ Լուսանկարները նկարահանվել էին Կանավերալի հրվանդանում՝ զրոյական ծգողականության հարթակում ։
2014 թվականին Քեմերոն Դիազի, Լեսլի Մանի և Նիկոլայ Կոստեր-Վալդաուի հետ միասին նկարահանվեց «Այլ կին» ֆիլմում՝ Ամբերի կերպարում ։
2014 թվականին նկարահանվեց «Lady Antebellum»–ի «Bartender» տեսահոլովակում ։
«People» ամսագիրը 2014 թվականին Ափթոնին կոչեց «Ամենակրքոտ կինը»։ Առաջին անգամ անվանակարգը մրցանակի տեսքով էր ։
Անձնական կյանք
Ափթոնը նշում է, որ Աստված իր կյանքում մեծ դեր է խաղում։ Հիշում է, որ նկարահանումների ժամանակ կրում էր խաչի տեսքով վզնոց, իսկ նրա վրա ծիծաղում և ասում էին, որ նման է հոգևորականի, ապա հանում վզնոցը և սկսում նկարահանումները։ Ափթոնն այդ դեպքից հետո նշում է․ «Դա ինձ վրա շատ ազդեց։ Ես հասկացա, որ իրոք ուզում եմ, որ խաչը միշտ լինի ինձ հետ, միշտ»։ Արդյունքում Ափթոնը մատի վրա քրիստոնեական խաչ դաջեց ։
Ուշ 2011 թվականին Ափթոնը հանդիպում էր «Դետրոիդ Թայգերս» բեյսբոլային ակումբի մարզիկ Ջասթին Վերլանդերի հետ։ Զույգը բաժանվում է 2015 թվականի հունվարին ։
2014 թվականի օգոստոսի 31–ին, հաքերային գործողության հետևանքով, Ափթոնի և մի շարք այլ հայտնիների անձնական բաց լուսանկարները տարածվեցին համացանցում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ
Գրվա (լեռնաբազուկ)
Գրվա, լեռնաբազուկ Փոքր Կովկաս լեռնահամակարգում, Ողջի գետի ստորին հոսանքի ձախ կողմում։ Բարձ գագաթը կոչվում է Գրվա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռնաբազուկներ
Բալբուղան (լեռ)
Բալբուղան, լեռ Զանգեզուրի լեռնաշղթայում, Մեղրի քաղաքից մոտ 21 կմ դեպի հյուսիս-արևելք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհի լեռներ
Մուրսիա ԲԱ
«Մուրսիա բասկետբոլային ակումբ» (իսպ. անվանում՝ Club Baloncesto Murcia, S.A.D.), ներկա պահին հայտնի որպես «UCEM Մուրսիա», իսպանական պրոֆեսոնալ բասկետբոլային ակումբ, որը հանդես է գալիս Իսպանիայի ACB լիգայում։ Տեղակայված է Մուրսիա քաղաքում (Մուրսիա շրջան)։ Տան հանդիպումներն անցկացնում է «Պալասիո դե Դեպորտես դե Մուրսիա» մարզապալատում։ Հիմնադրվել է 1985 թվականին։
Անհատական մրցանակներ
ACB 3-միավորանոց նետումների խաղի հաղթող Իսպանիայի բասկետբոլի լիգայի MVP Իսպանիայի բասկետբոլի լիգայի խորհրդանշական թիմ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանական բասկետբոլային ակումբներ
Գ. Հովսեփյանի տուն
'''Գ. Հովսեփյանի տուն''', բնակելի տուն Երևանի Փավստոս Բուզանդ փողոցում։
Նկարագրություն
1920-ականներին այստեղ բնակվել է բժիշկ, պրոֆեսոր Վահան Արծրունին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փավստոս Բուզանդի փողոցի տներ Կատեգորիա:Երևանի ճարտարապետական հուշարձաններ Կատեգորիա:Երևանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:19-րդ դարի հիմնադրումներ Երևանում
Այն ալ-Արաբի գավառ
Այն ալ-Արաբի գավառ (منطقة عين العرب) կամ Քոբանիի գավառ (منطقة كوباني) Սիրիայի Արաբական Հանրապետության գավառի կարգավիճակ ունեցող վարչական միավոր, որը հանդիսանում է Հալեպի մարզի 10 գավառներից մեկը։
Վարչական կենտրոնն է Այն ալ-Արաբ (Քոբանի) քաղաքը։ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով գավառը ունի 192 513 բնակչություն ։
Այն ալ-Արաբի գավառը բաղկացած է 4 շրջաններից՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Այն ալ-Արաբի գավառ
Կրո դը Ժեորան
Կրո դը Ժեորան (Cros-de-Géorand), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 180 մարդ, բնակչության խտությունը` 4.15 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 43.39 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 480 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 125 կմ հարավ-արևմուտք, Պրիվա քաղաքից` 38 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 101 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 66-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 35։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 65,3 %։ 66 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 64 անձ (44 տղամարդ և 20 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (1 տղամարդ և 1 կին)։ 35 անաշխատունակներից 8-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 14-ը` թոշակառուներ, իսկ 13-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Հովհաննես Գրիգորյանի տուն
Նկարագրություն
Հովհաննես Գրիգորյանի տունը գտնվում է Փավստոս Բուզանդի 2 հասցեում։ Երկհարկանի շինություն է, ունի նկուղ, Լ-ձև հատակագծով։ Առաջին հարկում խանութներ են, որոնցից երեքն ուղղված են Փավստոս Բուզանդի, իսկ երկուսը՝ Աբովյան փողոցի կողմը։ Երկրորդ հարկում՝ շենքի պարագծով, տեղաբաշխվել է յոթ սենյակ, որոնցից ամենամեծը՝ դահլիճը (30 քառակուսի մետր), նայում է Աբովյան փողոցին։ Դրանց մուտքերը բակի պատշգամբասրահներից են, ինչպես նաև Փավստոս Բուզանդի փողոցի վրա բացվող շքամուտքից։ Այս կողմում կա դեպի բակ տանող դալան։ Կրող պատերը շարված են տուֆով, միդիս եղանակով։ Միջհարկային ծածկերը փայտից են։ Տանիքը թեք է, թիթեղապատ։ Առաջին հարկը կազմված է ցուցափեղկերի՝ հովհարաձև ռուստով հարդարված աղեղնաձև բացվածքներով, երկրորդ հարկը՝ երեսակալներով շրջանակված ուղղանկյուն լուսամուտների հերթագայվող շարքով։ Երկորդ հարկի ճակատը պսակված է ատամնաշար պարզ քիվով։ Որպես դեկորատիվ մշակման տարր կիրառված է ժապավենային ռուստը։ Բարձակային պատշգամբները ժամանակի ընթացքում վերացել են։ Առաջին հարկի ճակատը ծեփապատվել է, սակայն պահպանվել են ռուստի հորիզոնական շարքերը։ Շենքը վերանորոգված է, նախկին բակի տարածքում տեղադրված է բարձր ապակեպատ ծավալ, որը հորինվածքային անջատվածություն ունի հին մասից ։
Պատմություն
1914 թվականին առաջին հարկում բացվել է գինեգործ՝ Հակոբ Բաբախանյանի խմիչքի պահեստի բաժանմունքը, որտեղ վաճառվել են Արտաշատում գտնվող Բաբախանյանների գործարանում արտադրված կոնյակը, օղին և տարբեր տեսակի գինիներ։ 1921 թվականին հարկը տնօրինել են «Խորհրդային Հայաստան» և «Մաճկալ» թերթերի խմբագրությունները։ 1929-1935 թվականների երկրորդ հարկի սենյակներից մի քանիսը տրամադրվել է «Գիպրոգոր» ինստիտուտի արվեստանոցին, որտեղ աշխատել են ճարտարապետներ Կարո Հալաբյանը (առաջին տնօրեն), Գևորգ Քոչարը, Միքայել Մազմանյանը և ուրիշներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Փավստոս Բուզանդի փողոցի տներ Կատեգորիա:Երևանի ճարտարապետական հուշարձաններ Կատեգորիա:Երևանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հիմնադրումներ Երևանում Կատեգորիա:Հին Երևան
Պալատական թանգարան (Պեկին)
Պալատական թանգարան (故宫博物院, փինյին՝ Gùgōng Bówùyùan), ազգային թանգարան, գտնվում է Չինաստանի մայրաքաղաք Պեկինի կենտրոնում՝ Արգելված քաղաքում։ Պալատի դռները հասարակության առջև բացվել են 1925 թվականին, երբ պալատից վտարվել է Չինաստանի վերջին կայսրը։
1406-1420 թվականներին կառուցված թանգարանը բաղկացած է 980 շինություններից և ընդգրկում է 72 հա ( մոտ 180 ակր) տարածք։ Այստեղ գտնվում է ավելի քան 1,8 միլիոն արվեստի ստեղծագորրծություններ, հիմնականում` Մին(1368-1644) և Ցին (1644-1911) դինաստիաներին պատկանող կայսերական հավաքածուներից։
Ըստ «Beijing Evening Post»-ի տվյալների՝ 2018 թվականին թանգարանը ունեցել է ավելի քան 17 միլիոն այցելու։ 2012 թվականից թանգարան տարեկան այցելում է միջինը 15 միլիոն մարդ ։ Պալատական թանգարանի հնագույն կառուցվածքը պաշտպանելու համար 2015 թվականից թանգարանի ղեկավարությունը այցելուների թիվը սահմանափակել է՝ հասցնելով օրվա մեջ մինչև 80 000 այցելուի ։
Պալատ
Պալատական թանգարանը գտնվում է Չինաստանի մայրաքաղաք Պեկինի կենտրոնում՝ Արգելված քաղաքում՝ Չինական կայսերական պալատում, որտեղ իշխել են Մին և Ցին դինաստիաներիի կայսրերըը։ Գրեթե հինգ դար այն եղել է չինական իշխանությունների ծիսական և քաղաքական կենտրոն։
Պալատը կառուցվել է 1406-1420 թվականներին։ Համալիրը բաղկացած է 980 շինություններից, որոնք էլ իրենց հերթին բաղկացած են 8707 սենյակներից և ընդգրկում են 720,000 մ2 տարածք։ Այս համալիրը ավանդական չինական պալատական ճարտարապետություն վառ օրինակ է, և մեծ ազդեցություն է ունեցել Արևելյան Ասիայում մշակույթի և ճարտարապետության զարգացման և ձևավորման վրա։ Արգելված քաղաքը 1987 թվականին հռչակվել է Համաշխարհային ժառանգության վայր , և համաձայն ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի՝ աշխարհում պահպանված հնագույն փայտե կառույցների ամենամեծ հավաքածուն ունի։
Թանգարան
1912 թվականին չինական վերջին կայսր Պուին հրաժարական տվեց։ Չինաստանի նոր կառավարության հետ համաձայնագիր կնքելով՝ Պուին մնաց Ներքին արքունիքում, իսկ Արտաքին արքունիքը հանձնվեց հանրային օգտագործմանը, որտեղ ստեղծվեց փոքր թանգարան՝ արտաքին արքունիքում տեղակայված պատմական իրերի ցուցադրության համար։ 1924 թվականին տեղի ունեցած հեղաշրջումից հետո Պուին արտաքսվեց Ներքին արքունիքից ։ Արգելված քաղաքում գտնվող պալատը ամբողջովին թանգարանի վերածվեց 1925 թվականի հոկտեմբերի 10-ին ։
Պալատական թանգարանի հավաքածուները հիմնականում բաղկացած են են Ցին դինաստիային պատկանող իրերից։ Համաձայն 1925 թվականի հաշվետվության արդյունքների՝ Արգելված քաղաքում պահվում էր մոտ 1,17 միլիոն արվեստի գործեր ։ Բացի այդ, կայսերական գրադարաններում տեղակայված էին մեծաքանակ հազվագյուտ գրքեր և պատմական փաստաթղթեր, ներառյալ Մին և Ցին դինաստիաների կառավարական փաստաթղթերը ։ 1933 թվականին ճապոնական ներխուժման սպառնալիքը ստիպեց տարհանել թանգարանի հավաքածուի կարևորագույն մասերը ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո այս հավաքածուն վերադարձվեց Նանջին ։ Սակայն Չինաստանի քաղաքացիական պատերազմում կոմունիստների տարած հաղթանակից հետո նացիոնալիստական կառավարության ղեկավար Չան Կայշին հրամայեց այս հավաքածուն տեղափոխել Թայվան։ 13․491 արվեստի գործերից 2,972-ը այժմ տեղակայված է Թայբեյի ազգային թանգարանում։ Այդ համեմատաբար փոքր, բայց բարձրորակ հավաքածուն այսօր կազմում է այդ թանգարանու եղած արվեստի նմուշների հիմքը ։ Ավելի քան 8000 արկղ արվեստի ստեղծագործություններ վերադարձվել է Պեկին, սակայն դրանցից 2,221-ը այսօր գտնվում է Նանջին թանգարանի պահեստում ։
ՉԺՀ-ի կառավարության օրոք թանգարանն անցկացրեց նոր հաշվառում, ինչպես նաև Արգելված քաղաքի մանրակրկիտ ուսումնասիրություն, բացահայտելով մի շարք կարևոր իրեր։ Բացի այդ, չինական կառավարությունը երկրի այլ թանգարաններից արվեստի գործեր տեղափոխեց պալատական թանգարան՝ հավաքածուն համալրելու համար։ Թանգարանը նաև հասարակության կողմից նվիրատվություններ է ստանում ։