cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կոլումբիա (գետ)
Ավազան
Կոլումբիայի ավազանը սահմանակցում է Հյուսիսային Ամերիկայի բազմաթիվ այլ ջրհավաքների հետ։ Արևելքում՝ ամերիկյան մայրցամաքային ջրբաժանով անցնում է Միսսուրի-Միսսիսիպի ավազանի հետ սահմանը, որի ջուրը թափվում է Ատլանտյան օվկիանոսի Մեքսիկական ծոցը։ Հյուսիս-արևելքում Կոլումբիայի ավազանը սահմանակցում է Սասկաչևան գետի-Վինիպեգ լճի-Նելսոն գետի ջրհավաքների հետ, որի ջրերը թափվում են Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի Հուդզոնի ծոցը։ Հյուսիսային սառուցյալ, Խաղաղ և Ատլանտյան օվկիանոսների ջրհավաքները հատվում են նույն կետում՝ Տրիպլ Դիվայդ Պիկ լեռան գագաթի վրա, որը գտնվում է Մոնտանա նահանգում ։ Հյուսիսում Կոլումբիայի ավազանը սահմանակցում է Աթաբասկա-Նևոլնիչյա-Մակենզի գետերի ավազանների հետ, որոնց ջրերը թափվում են Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոս, իսկ հյուսիս-արևմուտքում՝ Ֆրեյզեր գետի ջրհավաքի հետ, որը թափվում է Խաղաղ օվկիանոս։ Հարավ-արևելքում Կոլումբիան սահմանակցում է Ուինդ-Ռիվեր-Կոլորադո ջրհավաքի հետ, որը թափվում է Խաղաղ օվկիանոսի Կալիֆոռնիայի ծոցը։ Կոլումբիայի, Կոլորադոյի և Միսսուրիի ավազանները հանդիպում են Ուինդ Ռիվեր լեռնաշղթայի շրջանում, Վայոմինգ նահանգում ։ Հարավում Կոլումբիա ջրհավաքը սահմանակցում է Մեծ Ավազան կոչվող շրջանի հետ, իսկ հարավ-արևմուտքում՝ մի քանի ոչ խոշոր ջրհավաքների հետ, որոնցից ամենամեծը Կլամատ գետն է ։
Վտակներ և ջրի ծախս
Կոլումբիան ընդունում է ավելի քան 60 վտակ, որոնցից ամենախոշորներն են՝ Սնեյքը, Ուիլամեթը, Կուտենեյը և Պենդ Օրեյլը։ Այս չորս գետերից յուրաքանչյուրի ջրի միջին ծախսը ավելի քան 570 մ ³/վ և գետի ավազանի մակերեսը ավելի քան 52 000 կմ ² է։ Ամենախոշոր վտակը Սնեյք գետն է։ Գետերի միախառնման կետում Սնեյքի երկարությունը գերազանցում է Կոլումբիայի երկարությանը, բացի այդ, Սնեյքի ավազանի մակերեսը այդ հատվածում նույնպես Կոլումբիայի ավազանի տարածքից մեծ է։
Կոլումբիա գետի ջրի միջին ծախսը մոտ 7500 մ ³/վ է, ինչը դարձնում է այն ԱՄՆ չորրորդ գետը այդ ցուցանիշով և խոշորագույն հյուսիսամերիկյան գետը ջրի հոսքի ծավալով, որը թափվում է Խաղաղ օվկիանոս ։ Կանադայի և ԱՄՆ-ի սահմանների միջև գետի հատման կետում ջրի միջին հոսքը կազմում է 2800 մ³/վ , այն դեպքում, երբ ավազանի մակերեսը ավելի մեծ է տվյալ վայրից մոտ 103 000 կմ² (Կոլումբիայի ամբողջ ջրհավաքի 15 %-ը)։ Ջրի ամենամեծ ծախսը գրանցվել է 1894 թվականի հունիսին Տե Դալս քաղաքում, երբ գետը դեռ արգելափակված չէր ամբարտակով, և կազմել է մոտ 35 000 մ³/վ ։ Ամենացածր ջրի ծախսը գրանցվել է նույն քաղաքում 1968 թվականի ապրիլի 16-ին։ Այն կազմել է ընդամենը 340 մ³/վ ։ Տե Դալսը գտնվում է Կոլումբիայի գետաբերանից 310 կմ հեռավորության վրա, ջրհավաքի մակերեսը տվյալ վայրից վերև մոտ 610 000 կմ² է (գետի ամբողջ ավազանի 91%) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գետեր Կատեգորիա:Կանադայի գետեր
Փոլադլուի եկեղեցի
Փոլադլուի եկեղեցի, ավերված հայկական առաքելական եկեղեցի Ադրբեջանի Հանրապետության Գետաբեկի շրջանի Փոլադլու գյուղի արևելյան մասում, պատմական Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Գարդման գավառում։ Ըստ ճարտարապետական առանձնահատկությունների՝ թվագրվում է 16-17-րդ դարերով ։
Վիլլապուտցու
Վիլլապուտցու (Villaputzu), կոմունա Իտալիայում՝ Սարդինիա մարզի Կալիարի գավառում ։
Փոլադլուի եկեղեցի
Եկեղեցու անվանումը անհայտ է, այդ իսկ պատճառով կոչվում է բնակավայրի ներկայիս անվանումով։
Վիլլապուտցու
Բնակչությունը՝ 4.831 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 26,65 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 181,28 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 9040։ Հեռախոսային կոդ՝ 070։
Բնակչության հովանավորն է սուրբ Գևորգը։ Տոնը նշվում է մայիսի 15-ին։
Փոլադլուի եկեղեցի
Ճարտարապետություն
Ունի միանավ բազիլիկ հորինվածք։ Կիսակլոր խորանի հյուսիսային և հարավային կողմերից կից են ուղղանկյուն հատակագծով թաղակապ ավանդատներ։ Վերջիններս իրենց ծավալներով դուրս են աղոթասրահի բուն մակերեսից, սակայն կառուցվել են եկեղեցու հետ։ Արտաքին չափերն են՝ 13,20 x 5,65 մ, արևելյան պատն ավանդատների հետ՝ 9,65 մ։ Եկեղեցու մուտքերը երկուսն են՝ հարավից և արևմուտքից։ Հարավային ավանդատունը եկեղեցու հետ հաղորդակցվում է խորանի մեջ բացված նեղ ու երկար մուտքով։ Հյուսիսային ավանդատան մուտքը բացվում է անմիջապես աղոթասրահի մեջ։ Նեղ ու դեպի ներս (լայնացող) պահպանված լուսամուտները երեքն են՝ բոլորն էլ բացված արևելյան ճակատից։ Կառուցված է անմշակ ու կոպտատաշ քարով, կրաշաղախով։ Անկյունաքարերի մի մասը սրբատաշ է։ Պատերը պահպանվել են 1,5-2 մ բարձրությամբ։ Ամբողջովին քանդված են եկեղեցու տանիքը և թաղը, ավանդատների երեսպատման քարերը, մուտքերի անկյունաքարերը։ Շարվածքում կան խաչապատկերներ կրող քարաբեկորներ ։
Եկեղեցու շուրջ տարածվում է հին գերեզմանոց, ուր հանդիպում են գետնաթաղ ու կոպտատաշ սալատապաններ, որոնցից շատերը զարդարված են հնաոճ ու պարզ խաչաքանդակներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գետաբեկի շրջանի վանքեր և եկեղեցիներ
Բրեժու
Բրեժու (Brejo), համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ, Մարանիան նահանգի արևելյան մարզում։ Մտնում է Շապադինիայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 30 073 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 074,500 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 28,0 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը կազմավորվել է 1870 թվականի հուլիսի 11-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Զախարովսկի (խուտոր, Ալեկսեևսկի շրջան)
Զախարովսկի (Захаровский), խուտոր Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ալեկսեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը ըստ վերջին գրանցված տվյալների կազմում էր 80 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ալեկսեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Երրորդի բացառման օրենք
Երրորդի բացառման օրենք, տրամաբանական օրենք (սկզբունք), ըստ որի, ցանկացած A ասույթի դեպքում անպայման ճշմարիտ է կամ A-ն, կամ նրա ժխտումը, այսինքն՝ AV\bar A (A կամ ոչ–A)։ A-ի ն ոչ– A–ի անհամատեղելիությունը հաստատվում է հակասության օրենքով։ Հաճախ այս երկու օրենքը ընդհանրացվում է մեկ օրենքում, միմյանց ժխտող երկու ասույթների միջև երրորդը գոյություն չունի։ Երրորդի բացառման օրենքը ձևակերպել է Արիստոտելը։ Մաթ․ տրամաբանության մեջ Երրորդի բացառման օրենքը, որը հաճախ կոչվում է երրորդի բացառման սկզբունք, սերտ առնչվում է կրկնակի ժխտման վերացման օրենքի հետ։ Երրորդի բացառման օրենքի կիրառման բնագավառի հարցը ներկայումս տարակարծությունների տեղիք է տալիս։ Եթե տրամաբանական մյուս օրենքները հիմնավորվում են տրամաբանական գործողությունների հարմար մեկնաբանման միջոցով, ապա Երրորդի բացառման օրենքի համար անհրաժեշտ է ընդունել նաև երկարժեքությաև պոստուլատ, ըստ որի ցանկացած ասույթը կամ ճշմարիտ է, կամ կեղծ։ Այս պնդումը թեև ակնհայտ է, սակայն, ճշգրտության այսօրվա տեսանկյունից պետք է ապացուցվի։ Մինչդեռ մաթ․ բնույթի ասույթի նկատմամբ դրա ապացուցումն անհնար է։ Ուստի, Լ․ Բրաուերը նկատում է, որ նախքան AV\bar A-ի ընդունումը պետք է ապացուցել կամ հերքել A-ն կամ գոնե ցույց տալ դրան հասնելու ուղին, այլապես տրամաբանական շրջանն անխուսափելի է։ Այսպիսով, սկիզբ դրվեց մաթեմատիկայի փիլ․ նոր ուղղության՝ ինտուիցիոնիզմին, որը փորձում է կառուցել ողջ մաթեմատիկան առանց Երրորդի բացառման օրենքի օգտագործման։ Այդ հիման վրա ՍՍՀՄ–ում ծնունդ է առել կոնստրուկտիվիստական ուղղությունը մաթեմատիկայում։ Թեև Երրորդի բացառման օրենքի ճշմարտությունն այսօր մնում է վիճելի, իսկ որոշ դեպքերում այն համարվում է կեղծ, այսուհանդերձ, այդ օրենքն անվերապահորեն ճշմարիտ է համարվում վերջավոր տիրույթներում, ինչպես նաև, այսպես կոչված՝ դասական մաթեմատիկայում ու մաթ․ տրամաբանության որոշ բաժիններում, որտեղ անտեսվում է նրա ինտուիցիոնիստական քննադատությունը։
Կատեգորիա:Տրամաբանության օրենքներ
Հովվաշեն
Արցախի 2000 թվականի հոկտեմբերի 3-ի օրենքով Չոբանկերեխմեզրը վերանվանվել է Հովվաշեն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմի բռնազավթված տարածքներ Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի համայնքներ
Սկոտ շրջան (Կենտուկի)
Սկոտ շրջան (Scott County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 738 կմ² է, բնակչությունը՝ 47.173 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ջորջթաուն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1792 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
(4365) Իվանովա
(4365) Իվանովա (Ivanova), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի նոյեմբերի 7-ին Էլեանոր Հելինի և Շելտ Բասի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,854019 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7059 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0021 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1761,1 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,204418 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,04° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նովայա Գուտա (գյուղ, Լետիչևի շրջան)
Նովայա Գուտա (Нова Гута), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Գուտա գյուղում բնակվում էր 27 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,16 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 168,75 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ռոբեքո դ’Օլիո
Ռոբեքո դ’Օլիո (Robecco d'Oglio), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 2285 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը 126 մարդ/կմ² է։ Զբաղեցնում է 18 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 26010, հեռախոսային կոդ՝ 0372:
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սերգեյ Ժիգալկո
Սերգեյ Ժիգալկո (բելառուսերեն՝ Сяргей Жыгалка, ), բելառուս շախմատիստ, գրոսմայստեր (2007)։
2003-ին Եվրոպայի մինչև 14 տարեկանների առաջնությունում գրավել է 1-ին տեղը. Մագնուս Կառլսենը այս առաջնությունում 3-րդն էր։ 2006-ին Եվրոպայի մինչև 18 տարեկանների առաջնությունում գրավել է առաջին տեղը։ 2007-ի և 2008-ի Բելառուսի առաջնություններում զբաղեցրել է 2-րդ հորիզոնականը։ 2009-ին դարձել է Բելառուսի չեմպիոն։ Նույն թվականին դարձել է նաև աշխարհի երիտասարդների փոխչեմպիոն՝ առաջին տեղը զիջելով Ֆրանսիայի ներկայացուցիչ Մաքսիմ Վաշիե-Լագրավին ։ 2012 և 2013 թվականներին դարձյալ նվաճել է Բելառուսի չեմպիոնի տիտղոսը ։ 2017 թվականին դարձել է Լեհաստանի Կատովիցե քաղաքում անցկացված բլից շախմատի Եվրոպայի առաջնության հաղթողը ։ Սերգեյ Ժիգալկոն երեք անգամ՝ 2009, 2011 և 2012 թվականներին, հռչակվել է Բելառուսի լավագույն շախմատիստ։
Ավագ եղբայրը շախմատիստ Անդրեյ Ժիգալկոն է։ Հենց նա էլ Սերգեյի մարզիչն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1989 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 28 ծնունդներ Կատեգորիա:Մինսկ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Բելառուս շախմատիստներ
Թախտալուղ
Թախտալուղ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Չարշամբայի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Պանֆիլովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Պանֆիլովո (Панфилово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 32 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Սպանված աղավնի (այլ կիրառումներ)
Սպանված աղավնի, կարող է վերաբերել՝
Ժողովածու (1995)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Տուրովկա (գյուղ, Վլադիմիր-Վոլինի շրջան)
Տուրովկա (Турівка), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տուրովկա գյուղում բնակվում էր 149 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,719 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 207,23 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պինիել դե Աբախո
Պինիել դե Աբախո  (Piñel de Abajo), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալյդոլիդ պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 21,20 կմ2։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կամպո-դե-Պենյաֆյել շրջանում։ Բնակչությունը՝ 186 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 56 կմ հեռավորության վրա։
Շելբի շրջան (Կենտուկի)
Շելբի շրջան (Shelby County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 995 կմ² է, բնակչությունը՝ 42.074 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Շելբիվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1792 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
Հայաստանի սահմանադրական բարեփոխումների հանրաքվե (2015)
Հայաստանի սահմանադրական բարեփոխումների հանրաքվեն տեղի է ունեցել 2015 թվականի դեկտեմբերի 6-ին ։ Նոր սահմանադրության ընդունման արդյունքում Հայաստանը  կիսանախագահականից անցել է կառավարման խորհրդարանական համակարգին ։
Նախադեպ
Վենետիկի հանձնաժողովի նախագահ Ջիանի Բուքիքիոն սահմանադրական բարեփոխումների նախագծի վերաբերյալ հարցազրույցներից մեկում նշում է, որ նոր Սահմանադրությամբ Հայաստանի համար մեկ քայլ առաջ է արվում, և որ վերջնական ասելիքն այլևս հայ ժողովրդինն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սահմանադրական իրավունք Կատեգորիա:Հայաստանի սահմանադրական բարեփոխումներ Կատեգորիա:2015 Հայաստանում Կատեգորիա:2015 հայ իրավունքում
Զախոդի (գյուղ, Օստրովսկի շրջան)
Զախոդի (Заходы), գյուղ Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Օստրովսկի շրջանի կազմում։
Սարգիս Հակոբքյոխվյան
Սարգիս Հարությունի Հակոբքյոխվյան, հայ վիրաբույժ, քիթկոկորդականջաբան, ուրոլոգ։
Զախոդի (գյուղ, Օստրովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2000 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 37 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պսկովի մարզի Օստրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սարգիս Հակոբքյոխվյան
Կենսագրություն
1988 թվականին մասնակցել է Գետաշենի ենթաշրջանը ԼՂՀ-ին միանալու ստորագրահավաքի, հանրաքվեների աշխատանքներին, ինքնապաշտպանության կազմակերպմանը։ Բուժել և վիրահատել է հարյուրավոր ազատամարտիկների խաղաղ բնակիչների։ 1991 թվականի մայիսի 7-ին, ԽՍՀՄ Ներքին Գործերի զինվորների աջակցությամբ, Ադրբեջանի ՄՀՆՋ-ականները պատանդել են Գ. Գրիգորյանին և Վ. Խաչատրյանին, տեղափոխել Կիրովաբադի բանտ, ենթարկել կտտանքների։ Գերմանիայի Կարմիր խաչի միջնորդությամբ ազատվել և տեղափոխվել է Տավուշ, ապա՝ Երևան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ ուրոլոգներ Կատեգորիա:Հայ քիթկոկորդականջաբաններ
Ալիս Սափրիչ
Ալիս Ֆրանգյուլի Սափրիչ (Ալիս Սափրիչյան, Alice Sapritch, ), հայկական ծագումով ֆրանսիացի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Ալիս Սափրիչը ծնվել է Կոստանդնուպոլսի Օրթագյուղ թաղամասում, մանկությունն անցել է Կոստանդնուպոլսում։ 13 տարեկան հասակում ընտանիքի հետ մեկնել է Բրյուսել, որտեղ ավարտել է դպրոցը։ Այնուհետև միայնակ մեկնել է Փարիզ, որտեղ թատրոնում և կինոյում խաղացել է փոքր դերեր։ Ընդունվել է Cours Simon թատրոն, այնուհետև՝ Փարիզի դրամատիկ արվեստի ազգային բարձրագույն կոնսերվատորիա։ Առաջին դերը եղել է Շեքսպիրի «Համլետ» ներկայացման մեջ Գերտրուդի դերը։ 1950 թվականին ամուսնացել է ֆրանսիացի փաստաբան, դերասան, ռեժիսոր Գիյոմ Անոտոյի հետ (ամուսնալուծվել են 1970 թվականին) ։ Ֆիլմերում դեբյուտը եղել է 1950 թվականին, երբ նկարահանվել է Գիյոմ Անոտոյի «Le Tampon du capiston» ֆիլմում։ Աշխատել է Ռոբեր Օսեյնի, Ֆրանսուա Տրյուֆոյի, Ժերար Ուրիի և այլ ռեժիսորների հետ։ «Ինքնահավանը» ֆիլմում խաղացել է հայտնի դերասաններ Իվ Մոնտանի և Լուի դը Ֆյունեսի հետ։ Խաղացել է Միշել Ժերարի և Միշել Գալաբրյուի խմբերում։ 1950-1989 թվականներին խաղացել է շուրջ 70 դերեր։ Կյանքի վերջին տարիներին մարմնավորել է դրամատիկական դերեր։ Վերջին անգամ բեմ է բարձրացել 1989 թվականին Կատարինա Մեդիչիի դերով։ Որպես երգչուհի ձայնագրել է ձայնասկավառակներ, գրել է ինքնակենսագրական գրքեր և 1 վեպ, հանդես է եկել ռադիոյով ։
Սերտ կապված է եղել Ֆրանսիայի հայկական համայնքի հետ, ակտիվ մասնակցել է նրա գործունեությանը ։
Մահը
Մահացել է 1990 թվականին Փարիզում։ Թաղված է Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսահայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսահայ երգչուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Գալլիկոս
Գալլիկոս (Γαλλικός), գետ Հունաստանում` Կենտրոնական Մակեդոնիայի պերիֆերիայում։ Հին աշխարհում գետը կոչվել է Էխեդորոս (Εχέδωρος), իսկ միջնադարում` Գոմարոպնիխտիս (Γομαροπνίχτης)։
Գետը թափվում է դեպի Հունաստանի ափերը ողողող Էգեյան ծով և անցնում Թերմայիկ ծոցով և թափվում Սինդոսում։ գետի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 65 կմ՝ հաշված գետաբերանի երկարությունը։
Ըստ Հին հունական դիցաբանության Գալլիկոս գետի մոտակայքում Հերակլեսը մենամարտել է վայրի կարապների հետ։ Նա անցնելիս է եղել այս գետի մոտով և ցանկացել է կարապ որսալ, որը նրան չի հաջողվել։
Ֆրանսիայում ջրի բացակայության և սակավության պատճառով այս գետից որոշ քանակությամբ ջուր է տեղափոխվել դեպի Ֆրանսիա, որի համար Հունաստանը ունեցել է դրամական ձեռքբերումներ ։
Լոս Վիլյարես (քաղաք)
Լոս Վիլյարես (իսպ.՝ Los Villares), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Խաեն նահանգում։ Մտնում է Անդալուսիա ինքնավար համայնքի մեջ։ Տարածքը՝ 88 կմ2, բնակչությունը՝ 5819 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Նահանգի վարչական կենտրոնից հեռու է ընդամենը 9 կմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խաեն պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Արիանիտիներ
Արիանիտիները- ը ալբանական ազնվական ընտանիք էր, որը ղեկավարում էր Ալբանիայի և հարևան տարածքների խոշոր տարածքները 11-ից 16-րդ դարում ։ Նրանց տիրությունը ձգվում էր Շկումբինի հովտից հին Վիա Էգնատիա ճանապարհով և հասնում մինչև արևելք այսօրվա Բիֆիլիա։
Պատմություն
Դավիթ Արիանիտեսը, ընդհանուր առմամբ, համարվում է Արիանիտի տան առաջին անդամը, որը հաստատված է պատմական փաստաթղթերում:Ինչպես վկայում է Գիորգի Կեդրենոսի աշխատություններում, 1001-1018 թվականներին նա ծառայել է բյուզանդական կայսր Վասիլի II-ին որպես Սալոնիկի ռազմավար, իսկ հետագայում նաև ՝ Սկոպյեում ռազմվար:Դավիթ Արիանինին կռվեց բուլղարացիների դեմ Ստրումիցայում, Սկոպյեում և Սկրապարի տարածքում:Կոստանդին Արիանիտին ՝ որդի կամ ազգականը, հիշատակվում է նաև 1049-1050 թվականներին որպես Պեչենեգների դեմ Բյուզանդական կայսրության ռազմական ծառայության մեջ:Ընտանիքի առաջին անվիճելի անդամը, Ալեքսանդր Արիանիտին է, ով հիշատակվել է 1274-ին, Նեապոլի Շառլ I- ի և որոշ ալբանացի ազնվականների միջև կնքված համաձայնագրում, որոնք երդում են տվել Ալբանիայի Թագավորությանը։ Արիանիտի ազգանունը հիշատակվել է նաև 14-րդ դարի այլ փաստաթղթերում. 1304-ին երկու փաստաթուղթ ՝ մեկը ՝ Ֆիլիպ I- ից, Տարանտոյի արքայազնից, իսկ մյուսը ՝ Նապոլի Չարլզ II- ից, ալբանական ազնվական ընտանիքների մի քանի անունների միջև, որոնց համար նախապես ճանաչված են արտոնություններ, որտեղ կար նաև Արիանիտի ընտանիքի անունը:1319-ին գրված նամակում Հռոմի Պապ Հովհաննես XXII- ը որոշ ալբանացի ազնվականներ ուղարկեց, որի մեջ ներառված էր նաև պրոտոլեգատոր Գյուլլեմ Արիանիտի անունը:Հաստատված չէ որ 11-14-րդ դարի տարբեր աղբյուրներում հիշատակված բոլոր արիանիտիերը պատկանում են միևնույն ընտանիքի ծառին, բայց դրանցից կարելի է ենթադրել, որ Արիանիտի ընտանիքը Միջնադարյան Կենտրոնական Ալբանիայի կարևոր ազնվական ընտանիքներից էր:Նրանք այս բարձունքին հասել են քանի որ վերահսկում էին թագավորական ճանապարհի կարևոր հատվածներ, նաև հսկում էին հացահատիկների,աղի և այլ արժեքավոր ապրանքների վաճառքը:Արիանիտիի ընտանիքը, հավանաբար, համագործակցել է Պավել Կուրտիկի հետ, որի ունեցվածքը գտնվում էր Շկումբինի նահանգներում, նաև Օհրիդ քաղաքի կառավարիչ Անդրեա Գրոպայի հետ։
Արիանիտի քաղաքական գործունեությունն ավելի լավ է արտացոլվում 15-րդ դարի փաստաթղթերում, երբ օսմանյան նվաճումներից հետո նրանք կորցրին իրենց տիրապետության հարուստ արևելյան շրջանները և սկսեցին ավելի ակտիվ և ագրեսիվ արտաքին քաղաքականություն վարել, մանավանդ 1430 թվականից ի վեր, երբ Գյերժ Արիանիթին օսմանցիների նկատմամբ մի շարք հաղթանակներ ունեցավ։
Արիանիտի ընտանիքի անդամները մի քանի անգամ նշվում են իրենց ազգանվան հետ մեկտեղ այլ ազգանուններով, որոնց շարքում են Կոմնենի, Գոլեմիի, Թոփիան, Շպատան և Շերմենիկան ազգանունները։ Ժառանգած տիտղոսները և մյուս անունները վկայում են, որ արիանացիները ընտանեկան կապեր են հաստատել այլ ազնվական ընտանիքների, այդ թվում ՝ Բյուզանդական կայսրության հետ։
Ըստ Մարին Բարելտիի և Գյոն Մուզակայի Գերջ Արիանիտի հայրը Կոմնեն Արիանիտին էր։ Կոմնեն Արիանիտին ամուսնացել էր Բուդվա իշխանի ՝ Նիկոլլ Զահարիա Սակատիի դստեր հետ։ Կոմնեն Արիանիտին ուներ երեք որդի (Գյերժ, Մուզակա և Վլադան) և մեկ դուստր, որը ամուսնացել է Պալ Դուկագջինիի հետ:Մուզակիա Արիանիտին ուներ մեկ որդի ՝ Մոիսի Արիանիտին:Մոիսին ամուսնացել է Զանֆինա Մուզակեի ՝ Մուզակի Թոփիայի առաջին կնոջ հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալբանիայի պատմություն
Էլլի Լամբետի
Էլլի Լամբետի (Έλλη Λαμπέτη, իսկական անունը՝ Էլլի Լուկու (Έλλη Λούκου), ), հույն դերասանուհի։
Կենսագրություն
Լամբետին ծնվել է 1926 թվականին Հունաստանի Ատտիկե պատմական շրջանի Վիլիա գյուղում Կոստաս Լուկոսի և Անաստասիա Ստամատիի ընտանիքում։ Ունեցել է 6 քույր-եղբայրներ։ Նրա մորական պապը՝ կապիտան Ստամատիսը, ով Թեոդորոս Կոլոկոտրոնիսի հետ միասին 1821 թվականին, երբ ձևավորվում էր ժամանակակցի հունական դեմոկրատիան, կռվել է թուրքերի դեմ։ 1928 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Աթենք։ 1941 թվականին ընդունվել է Մարիկա Կատոպուլիի անվան դերասանի մասնավոր դպրոց, որտեղ դառնալով առաջատար դերասան՝ վերցրել է Լամբետի ազգանունը, որով հանդես է եկել Գերհարդ Հաուպտմանի «Hanneles Himmelfahrt» ներկայացման մեջ։ 1945 թվականին առաջին ֆիլմերից մեկի՝ «Adoulotoi sklavoi» («Ապստամբելով ստրկության դեմ», 1946) նկարահանման ժամանակ հանդիպել է ապագա ամուսնուն՝ Մարիոս Պլորիտիսին։
1946 թվականին Լամբետին արդեն խաղում էր հայտնի ժամանակակից թատերական ռեժիսոր Կարոլոս Կունի մոտ։ Գլխավոր դերեր է մարմնավորել Թենեսի Ուիլյամսի «Ապակե գազանանոցը» (1946), Ժան Անույի «Անտիգոնե» (1947), Ֆեդերիկո Գարսիա Լորկայի «Արյան ամուսնություն» (1948) ֆիլմերում։
1950 թվականին Էլլի Լամբետին ամուսնացել է Մարիոս Պլորիտիսի հետ, սակայն երկու տարի անց ամուսնությունը խարխլվել է Դիմիտրիս Հորնի հետ կապի պատճառով։
1959 թվականին դերասանուհին երկրորդ անգամ ամուսնացել է ամերիկացի Ֆրեդերիկ Ուեյքմանի հետ։
Վարագավանք
Կառուցվածքը, համալիրը բաղկացած է վեց եկեղեցուց, գավթից, նախասրահից, օժանդակ շինություններից։ Վանական համալիրի հարավային կողմում գտնվող Սուրբ Սոփիա եկեղեցին (10-րդ դար) պահպանված ամենահին շենքն է։ Այն կոչվել է նաև Բերդավոր, ինչը ուշ միջնադարում դարձել է ամրոց։ Եկեղեցին կառուցված է սրբատաշ ավազաքարից և ունի գմբեթավոր դահլիճի հորինվածք՝ մեկ զույգ որմնամույթերով և կիսաշրջաձև խորանով։ Բեմը լուսավորվում է արևելյան կողմում տեղադրված պատուհաններով։ Այժմ պահպանված է շինության միայն արևելյան հատվածը։ Հյուսիսային հատվածում տեղակայված է Սուրբ Հովհաննես կամ Քառասուն աբեղաների եկեղեցին (10-րդ դար), որը եռախորան է։ Պատերը կառուցված են սրբատաշ քարից, իսկ գմբեթը՝ աղյուսից։ 11-րդ դարում կառուցված Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին նույնպես կանգուն է, որը հիմնականում կրկնում է Ավանի տաճարի հորինվածքը՝ քառախորան, 3/4 շրջանի հատակագծով խորշերով, անկյուններում ավանդատներով՝ ներառված արտաքին պատերի ուղղանկյուն պարագծի մեջ։ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին հյուսիսից կից է Սուրբ Նշան եկեղեցուն (11-րդ դար), որը ունի գմբեթավոր դահլիճի հորինվածք, իսկ արևմուտքից՝ գավիթին, որը ըստ արձանագրության կառուցվել է 1648 թվականին Տիրատուրա ճարտարապետի կողմից։ Կառուցված է սրբատաշ քարից, ունի քառակուսի հատակագծով, չորս սյուներով կենտրոնակազմ հորինվածք։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական կորուսյալ վանքեր և եկեղեցիներ (Թուրքիա) Կատեգորիա:11-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Թուրքիայի ավերված շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Մուսուլմանների կողմից ավերված եկեղեցիներ Կատեգորիա:Վանի նահանգի պատմություն Կատեգորիա:Ավերված եկեղեցիներ
Ժողովածու (133)
Ժողովածու (133), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 133 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1647-1664 թվականներին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19,1x13,4 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 209 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Կազմը` չգրված մագաղաթ։ Հիշատակարաններ՝ 204բ, հետագայի՝ 204բ (1737 թվական) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Թաշլիյաթաղ
Թաշլիյաթաղ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Չարշամբայի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (171201-171300)
Աստերոիդների ցանկ (171101-171200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (171301-171400)
|}
Վերտեմատե կոն Մինոպրիո
Վերտեմատե կոն Մինոպրիո (Vertemate con Minoprio), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 3864 մարդ, խտությունը՝ 670 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² տարածք 5,77։ Հեռախոսային կոդն 22070 Է, իսկ փոստային ինդեքսը 031։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ձմեռ պապ և Ձյունանուշիկ
Ձմեռ պապ և Ձյունանուշիկ, ամանորյա կերպարներ Հայաստանում։ Ձմեռ պապը համարվում է ռուսական Ձեդ Մորոզի, արևմտյան Սանտա Կլաուսի, ֆրանսիական Պեր Նոելի, հայկական Կաղանդ պապի նմանօրինակը։
Ինչպես բոլոր երկրների Ձմեռ պապերը, հայկական Ձմեռ պապը ևս գալիս է հեռավոր Լապլանդիայից և իր հետ բերում է իր օգնականին, որը Հայաստանում կոչվում է Ձյունանուշ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամանոր
Սիմպսոն շրջան (Կենտուկի)
Սիմպսոն շրջան (Simpson County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 611 կմ² է, բնակչությունը՝ 17.327 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆրանկլին բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1819 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ Կատեգորիա:1819 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նովոկոնստանտինով
Նովոկոնստանտինով (Новокостянтинів), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոկոնստանտինով գյուղում բնակվում էր 675 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2698 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 250,19 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նախազգուշություն (վեպ)
Ստեղծման պատմություն
Վեպը ստեղծելու գաղափարը Կուպերը պատահաբար է հղացել։ Մինչև 1820 թվականը, երբ նա դարձել է 31 տարեկան, գրեթե ոչինչ չի գրել։ Որպես պաշտոնաթող ծովային սպա՝ նա ապրել է Նյու Յորքի Սքարսդեյլ փոքրիկ քաղաքում և տեղական մակարդակով զբաղվել ձեռնարկատիրությամբ և քաղաքականությամբ։ Մի երեկո, երբ նրա կինը կարդացել է վերջերս լույս տեսած անգլիական սենտիմենտալ վեպերից մեկը, որը բավականին անհաջող էր ստացվել, Կուպերը բարձրաձայն նկատել է, որ կարող է գրել դրանից ավելի լավերը։ 1820 թվականի հունիսին նա ավարտել է վեպի աշխատանքը։
Սյուժե
«Նախազգուշություն» վեպը գրվել է անգլիական սենտիմենտալ վեպերի ոգով։ Վեպի թեման ամուսնությունն է։ Հեղինակը հստակ առաջ է քաշում այն միտքը, որ դստեր համար փեսայի ընտրությունը նրա ծնողների բարոյական պարտականությունն է ։
Հրատարակություն
Վեպը հրատարակելու որոշումը ծագել է միայն այն ժամանակ, երբ հեղինակն արդեն բավականաչափ աշխատել էր դրա վրա։ Սկզբում վեպը բարձրաձայն կարդում էին ընտանիքի մի քանի ընկերների մոտ՝ չբացահայտելով հեղինակին։ Ունկնդիրները կարծում էին, որ հեղինակը անգլիացի գրող Ամելիա Օփին էր, որն այդ տարիներին շատ հանրաճանաչ էր։ Կուպերին այդ արդյունքը բավարարել է, և նա դիմել է հրատարակչին։ 1820 թվականի նոյեմբերին «Նախազգուշություն» վեպը երկու հատորով հրատարակվել Է Նյու Յորքում՝ առանց հեղինակի իմացության։ Ավելի ուշ վեպըթողարկվել է նաև Անգլիայում։ Օվկիանոսի երկու կողմում էլ գիրքը գործնականորեն գրեթե աննկատ է մնացել։
Նշանակություն
Գրականության պատմության համար ինքնուրույն մեծ նշանակություն չունենալով՝ «Նախազգուշություն» վեպը Ֆենիմոր Կուպերի համար դարձել է գրչի կարևոր փորձարկում, որը թույլ է տվել նրան բացահայտել իր՝ գրողի տաղանդը, մտնել ամերիկյան գրական համայնք և սկսել գրքեր ստեղծել ամերիկյան բնօրինակ նյութի հիման վրա։ Առաջին նման գիրքը 1821 թվականին լույս տեսած «Լրտեսը կամ Պատմվածք չեզոք տարածքի մասին» գիրքն է։
Պանֆիլովո (գյուղ, Մուրոմսկի շրջան)
Պանֆիլովո (Панфилово), գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Մուրոմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1654 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Մուրոմսկի շրջանի բնակավայրեր
Սուրբ Օտմար
Օտմար Սանկտ Գալենացի (Otmar von St. Gallen, ), քրիստոնյա ճգնավոր, Սանկտ Գալլեն վանքի առաջին վանահայրը (719-759)։ Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու կողմից հարգված սուրբ (հիշատակի օր՝ նոյեմբերի 16) և Բեռլինի և Գերմանիայի թեմի (Ռուս ուղղափառ եկեղեցու Մոսկվայի պատրիարքարանի) ուղղափառ տեղական հարգված սուրբ (հիշատակի օր՝ նոյեմբերի 29, 2006 թվականից)։
Կենսագրություն
Սուրբ Օտմարի ծննդյան վայրի և ստույգ տարեթվի մասին հավաստի տեղեկություններ չեն պահպանվել։ Ենթադրվում է, որ նա ծնվել է մոտ 690 թվականին։ Նրա ծնողները սերել են անվանի ալեմանական ընտանիքից։
Վաղաժամ որբացած տղային ընդունել են Քուրի մայր տաճարում սովորելու, որն ավարտելուց հետո ձեռնադրվել է քահանա և նշանակվել Սուրբ Ֆլորինի եկեղեցու վանահայր։ Նա իրեն դրսևորել է որպես եռանդուն սպասավոր, և նրա բարեպաշտ կյանքի մասին խոսակցությունները լայնորեն տարածվել են ողջ տարածաշրջանում։
Հողերի խոշոր սեփականատեր Վալտրամի խնդրանքով սուրբ Օտմարին ուղարկել են վերականգնելու մենաստանը, որը ժամանակին հիմնադրել է Սուրբ Գալլը։ Կիսավեր ու խարխուլ խցերի փոխարեն որոշ ժամանակ անց Օտմարի քրտնաջան աշխատանքի շնորհիվ վերականգնվել է Սուրբ Գալլին նվիրված վանքը (Սուրբ Գալլենի վանք)։ 719 թվականին Սուրբ Օտմարը դարձել է նոր վանքի առաջին վանահայրը։ Սուրբ Գալլեն վանքը վերագտել է իր փառքը որպես հնագույն հոգևոր քրիստոնեական կենտրոն, և ալեմանական ազնվականությունը առատաձեռն նվիրատվություններ է արել վանքի գույքին, ներառյալ նոր հողատարածքներ։ Այսպիսով, վերանորոգված վանքը դարձել է հողերի խոշոր սեփականատեր։ Բայց գլխավորը դեռևս հոգևոր վանական կյանքն է եղել։ Անձամբ Օտմարը, որպես վանահայր, 53 վանական ձեռնադրություն է արել։ Չնայած թե՛ հասարակ մարդկանց, թե՛ ազնվականների կողմից սրբին ցուցաբերած պատվին ու հարգանքին, նա ինքը վարել է բացառիկ համեստ կենսակերպ, առատաձեռնորեն ողորմություն է արել, կառուցել անկելանոց և հատուկ առանձին շինություն, որտեղ ապրել են բորոտները, իսկ ինքը՝ գիշերը խնամել է նրանց։
Ֆրանկների կողմից ալեմանների նվաճումից հետո վանքը համաձայնել է ընդունել Պիպին Կարճահասակի հովանավորությունը և այդպիսով փրկվել է կործանումից ։ Սակայն վանքի հարստությունը շփոթության մեջ է գցել շրջակա հողատերերին, որոնք ցանկացել են իրենց ձեռքը վերցնել վանականների ունեցվածքը։ Իմանալով այդ մասին՝ 759 թվականին սուրբ Օտմարը գնացել է պաշտպանություն փնտրելու ֆրանկների թագավորից, բայց ճանապարհին նրան բռնել և զրպարտել են կանանց նկատմամբ անբարոյական վերաբերմունքի համար։ Նրան դատապարտել են սովամահության, սակայն Գոցբերտ Էշենցի միջնորդության շնորհիվ մահապատիժը փոխարինվել է ցմահ բանտարկությամբ Հռենոսյան Վերդ կղզում։ Այդտեղ նա մահացել է նույն թվականի նոյեմբերի 16-ին։
Տասը տարի անց նրա անմեղությունը բացահայտվել է։ Դա խոստովանել է մի զրպարտիչ՝ կաթվածահար ոմն վանական Լամբերտը։ Դրանից հետո որոշվել է նրա սուրբ մասունքները պատվով վերադարձնել վանք։
Պաշտամունք
Սրբի պաշտամունքը տարածվել է նրա մասունքները Սուրբ Գալլեն տեղափոխելուց հետո։ Արդեն 830 թվականին Գոտցբերտ սարկավագը կազմել է սրբի առաջին վարքագրությունը, իսկ 867 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Կոնստանցի եպիսկոպոս Սողոմոն Ա-ն կատարել է արդարացված Օտմարի պաշտոնական սրբացումը։ Սրբի մասունքներն այդ ժամանակից հանգրվանել են նրա անունով հատուկ կառուցված ուխտագնացության եկեղեցում։ Իսկ Վերդ կղզում առաջին թաղման վայրում մատուռ է կառուցվել։ Մինչ այժմ ուխտագնացությունը դեպի Սուրբ Օտմար բավականին տարածված է հարավային Գերմանիայում և Շվեյցարիայում։
Պատկերագրություն
Սուրբ Օտմարը սովորաբար պատկերվում է քահանայական զգեստներով՝ ձեռքին եպիսկոպոսական գավազան։ Բացի այդ, նրա ձեռքում պատկերվում է Ավետարանը և որպես հատուկ առարկա մի կանթաշիշ կամ գինու տակառիկ։ Վերջին առարկան կապված է մի լեգենդի հետ, ըստ որի՝ Վերդ կղզուց Սուրբ Օտմարի մասունքները Սուրբ Գալլենի վանք տեղափոխելու գնացած վանականները ճանապարհին իրենց հետ գինով կանթաշիշ են տարել։ Եվ ամբողջ ճանապարհին այն լիքն է մնացել, որքան էլ որ նրանից խմել են։
Հովանավորություն
Սուրբ Օտմարը Գերմանիայի, Ավստրիայի և Շվեյցարիայի սահմանամերձ շրջանների հովանավորն է։ Բայց ամենից շատ՝ Շվեյցարիայի, քանի որ անկախ պետության ձևավորումը կապված է սրբի անվան հետ։ Նախ, իբրև թե Հաբսբուրգների արքունիքի աստղագուշակը կանխատեսել է, որ Սուրբ Օտմարի տոնակատարության նախօրեին տեղի ունեցած ճակատամարտը հաղթանակ կբերի ավստրիական բանակին և (երկրորդ) ոմն ասպետ Հենրիխ Հյունենբերգը նետ է ուղարկել շվեյցարացիներին, որին կապվել է գրություն դուքս Լեոպոլդի ռազմական պլանի նշումով և ավելացվել են հետևյալ խոսքերը․ «Թող սուրբ Օտմարը ձեզ պաշտպանի Մորգարտենում»։ Իսկապես, 1315 թվականին Մորգարտեն լեռան ճակատամարտում հաղթանակել է շվեյցարական բանակը։
Հատուկ ավանդույթ կա, ըստ որի սուրբ Օտմարը հովանավորում է հիվանդ երեխաներին, այդ պատճառով էլ հնամենի սովորության համաձայն սրբի մասունքների վրա օրհնում են մանկական հագուստները, իսկ հետո հիվանդը դրանք կրում է ինը օր։
Ասահի (Նագանո)
Ասահի (朝日村), գյուղ Ճապոնիայում։ Գտնվում է Նագանոյի պրեֆեկտուրայում։ Գյուղի ամբողջ մակերեսը կազմում է 70,63 կմ², բնակչությունը՝ 4532 մարդ, իսկ խտությունը 64,17 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
Գյուղը գտնվում է Հոնսյու կղզում, Նագանոյի պրեֆեկտուրայում Տյուբու տարածաշրջանում։ Այն սահմանակից է Սիոձիրի, Մացումոտո քաղաքների և Յամահատա, Կիսո գյուղերի հետ ։
Սիմվոլիզմ
Գյուղի ծառը համարվում է  Pinus densiflóra-ն, ծաղիկը՝ Erythronium japonicum-ը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1889 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ար սյուր Ֆորման
Աշխարհագրական դիրք
Գտնվում է 35 կմ հյուսիս Լիոնից, ծովի մակարդակից բարձր է 226-281 մետր։
Պատմություն
Ապրեմոն պատմական փաստաթղթերում առաջին անգամ հիշատակվել է 969 թվականին։ 9-րդ դարում պատկանել է Ար ազնվական ընտանիքին, ապա տարածքը փոխանցվել է Լիոնին։ 1409 թվականին կոմունան ամբողջությամբ այրվել է կրոնական պատերազմի պատճառով։
1592 թվականին տարածքը անցել է Գառնիեղ դե Գառնե ազնվականներին, ում պատկանում է նաև տեղի ամրոցը։
1826 թվականից սկսած կոմունայի Սանկտ Ժան-Մարի Վիանեն ուղտագնացության վայր է դարձել, որտեղ տարեկան այցելում են մոտ 100,000 մարդիկ։
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով քաղաքում ապրում է 1367 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Թերեջե
Թերեջե, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Չարշամբայի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Կասարաբոնելա
Կասարաբոնելա (Casarabonela), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Մալագա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 113 կմ2։ Բնակչությունը՝ 2723 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 45 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մալագա պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Սիրիական ջայլամ
Սիրիական ջայլամ, արաբական ջայլամ կամ ջայլամ հալեպպո, աֆրիկյան ջայլամի անհետացած տարատեսակ, որը ժամանակին տարածված է եղել Աֆրիկայի հյուսիսարևելյան հատվածում։
Սիրիական ջայլամի առավել մոտ ազգական թռչունը համարվել է սովորական ջայլամը, որն ընտրվել է սիրիական ջայլամի վերացումից հետո Սաուդյան Արաբիայի տարածքում վերաբնակեցնելու համար ։
Նախկինում սիրիական ջայլամները հանդիպել են Սաուդյան Արաբիայի անապատներում ։ Այս կենդանատեսակը 20-րդ դարից (մոտավորապես 1966 թվականից) համարվում է անհետացած ։
(4366) Վենիկագան
(4366) Վենիկագան (Venikagan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1979 թվականի դեկտեմբերի 24-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,160292 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7132 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6074 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2052,06 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,175434 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,73° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1979 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ենսենի անհավասարություն
Մաթեմատիկայում Ենսենի անհավասարությունը կոչվել է ի պատիվ դանիացի մաթեմատիկոս Յոհան Ենսենի, այն ներկայացնում է ֆունկցիայի միջինի և միջին արժեքի ֆունկցիայի միջև անհավարությունըը ։ Այն ապացուցվել է Ենսենի կողմից 1906 թվականին ։ Ընդհանրապես անհավասարումը ներկայացվում է տարբեր տեսքերով, կախված թե ինչ բնագավառում է այն օգտագործվում, որոնցից մի քանիսը ներկայացված է ստորև։ Իր պարզագույն տեսքով անհավասարումն ասում է, որ միջին արժեքի ուռուցիկ վերափոխումը  փոքր է կամ հավասար ուռուցիկ վերափոխման միջին արժեքի, շատ պարզ է հետևանք է այն, որ գոգավոր ֆունկցիաների համար ճիշտ է հակառակը։
մինչդեռ ֆունկցիայի գրաֆիկը կշռված միջին արժեքների ֆունկցիան է,
Ենսենի անհավասարությունը հետևյալն է
Հավանականությունների տեսության մեջ այն հիմնականում ներկայացվում է հետևյալ կերպ․ Եթե X-ը Պատահական մեծություն է և φ-ն ուռուցիկ ֆունկցիա է, ապա
Պնդումներ
Ենսենի անհավասարության դասական տեսքը ներառում է մի քանի թվեր և կշիռներ։ Անհավասարությունը կարող է սահմանվել շատ ընդհանրական և չափի տեսության և հավանականությունների տեսության լեզուներով։ Հավանակնությունների տեսության մեջ այն կարող է ընդհանրացվել ամբողջ ուժով։
Վերջավոր տեսք
\varphiիրական ուռուցիկ ֆունկցիայի համար, արժեքների տիրույթում գտնվող  թվերով, և a_i կշիռներով, Ենսենի անհավասարումը կարող է սահմանվել որպես․
Եվ հակառակ անհավասարությունը, եթե \varphi-ն գոգավոր է, որը ներկայացվում է հետևյալ տեսքով․
Հավասարությունը գործում է միայն այն դեպքում, երբ  կամ երբ \varphi-ն գծային ֆունկցիա է, այսինք այն և ուռուցիկ է և գոգավոր։
Որպես մասսնավոր դեպք, եթե a_i կշիռները բոլորը հավասար են, ապա (1) և (2) անհավասարությունները դառնում են
Օրինակ [[Logarithm|
log(x)
]] ֆունկցիան գոգավոր է, այսպիսով տեղադրելով   նախորդ անհավասարության մեջ՝ ստացվում է թվաբանական միջին- երկրաչափական միջին անհավասարությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անհավասարություն (մաթեմատիկա)
Նովայա Սպարտա (գյուղ, Սերեդինա-Բուդայի շրջան)
Նովայա Սպարտա (Нова Спарта), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Սպարտա։ Հիմնադրվել է 1926 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Սպարտա գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1926 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Զախոդսկոե
Զախոդսկոե (Заходское), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վիբորգսկի շրջանի բնակավայրեր
Սպենսեր շրջան (Կենտուկի)
Սպենսեր շրջան (Spencer County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 482 կմ² է, բնակչությունը՝ 17.061 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Թեյլորսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1824 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
Միքայել Բաղդասարյան (նկարիչ)
Միքայել Միքայելի Բաղդասարյան, գրաֆիկ, նկարիչ-ձևավորող։ Աշոտ Բաղդասարյանի հայրը։
Կենսագրություն
Վաստակավոր նկարիչ (1971 թվական)։ Ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը (1936 թվական), Երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտը (1950 թվական)։ 1956 թվականին վերապատրաստվել է Մոսկվայի պոլիգրաֆիայի ինստիտուտում (գրքի ձևավորում և նկարազարդում)։
1931–1936 թվականներին եղել է «Ավանգարդ» թերթի, «Հոկտեմբերիկ» մանկական հանդեսի (նաև 1945–1948 թվականներին) նկարիչը և պատկերազարդման բաժնի վարիչը։
1950–1985 թվականներին աշխատել է «Հայաստան» հրատարակչությունում (խմբագիր, նկարիչ)։
1966 թվականից աշխատակցել է «Պոլիգրաֆիստ» հանդեսին։ Նկարազարդել և ձևավորել է շուրջ 300 գիրք՝ Մկրտիչ Արմենի «Հիանալի սերմեր» (1934 թվական), Մարգարիտա Դարբինյանի «Սուլդին ու Բուլդին» (1936 թվական), Նաիրի Զարյանի «Մանկական» (1940 թվական), Խաչատուր Աբովյանի «Մանուկներին» (1948 թվական), Աթաբեկ Խնկոյանի «Առակներ» (1953 թվական), Դերենիկ Դեմիրճյանի «Պույպույ մուկիկը» (1958 թվական), Հենրի Լոնգֆելլոյի «Հայավաթի երգը» (1958 թվական), «Հայ գրողների դիմանկարներ» (1962 թվականին, 35 դիմապատկեր), Ռուբեն Գաբրիելյանի «Բնագիտական զրույցներ» (գիրք Ա, Բ, 1956 թվականին, 1959 թվականին), Բորիս Պոլևոյի «Պատմություն իսկական մարդու մասին» (1960 թվական), «Արկածային գրադարան» (1961–1966 թվականներ) մատենաշարի 22 անուն գիրք, Վախթանգ Անանյանի «Հայաստանի կենդանական աշխարհը» (հատոր 1–4, 1961–1967 թվականներ), Մայն Ռիդի «Անգլուխ ձիավորը», Ս. Սարգսյանի «Պետրոս Դուրյան»։
Հեղինակ է ծաղրանկարների, 120-ից ավելի մատենանիշների, գրաֆիկական գործերի։
Մասնակցել է գրքարվեստին նվիրված բազմաթիվ ցուցահանդեսների, արժանացել պարգևների։
Ժողովածու (1852)
Ժողովածու (1852), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1852 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1691-1695 թվականներին Մովսես քահանա գրիչի կողմից, Նորաշենում, գյուղ Երջնկա։ Ստացողը եղել է Մովսես քահանան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 13․3X16․5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 127 թերթից։ Գրված է երկսյուն, նոտրգիր։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ նախագաղափար՝ 117ա (1216 թ․ Սկնռա), գրչի՝ 117բ, 124բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Յուն Դու Ջուն
Յուն Դու Ջուն (윤두준, ), հարավկորեցի երգիչ, Beast խմբի լիդեր։
Կենսագրություն
Միջնակարգ դպրոցում Դու Ջունը եռանդուն կերպով զբաղվում էր ֆուտբոլով և երազում էր ապագայում դառնալ ֆուտբոլիստ, սակայն MTV «Big Bang Documentary» շոուի ժամանակ իր ելույթից հետո նրա երազանքը լրիվ փոխվեց։ Սկզբում ծնողները և ուսուցիչները համաձայն չէին, սակայն նա համոզեց, որ ընդունվի երաժշտական դպրոց և հետո սկսեց հաճախել լսումների։
Հետո սկսեց պարապել JYP Entertainment ընկերությունում և հրավեր ստացավ մասնակցելու Mnet հեռուստաալիքի «Թեժ արյուն»/ «Տաք արյուն» ռեալիթի շոուին, 2AM և 2PM ապագա մասնակիցների հետ, սակայն դա չիրականացավ։ Դրանից հետո նա տեղափոխվեց Cube Entertainment։
Դու Ջունը առաջին անգամ նկարահանվել է AJ-ի «Wipe the Tears» երգի տեսահոլովակում, որտեղ նկարահանվել է Չուն Հյոնի հետ ռեփերի դերում, նաև պարում է։
Դու Ջունը միշտ ցանկանում էր դառնալ դերասան։ Դեբյուտից առաջ նա մասնակցում է «High Kick Through the Roof» ֆիլմի դերերի ընտրությանը, և նրան տալիս են դեր սիթքոմում, սակայն նա մերժում է, որպեսզի շարունակի իր երաժշտական գործունեությունը։ Դեբյուտից մի ամիս անց Դու Ջունը ամեն դեպքում որոշեց, որ բացի երգից ինչով կարող է զբաղվել և նա դարձավ MBC-ի «Դանբի» շոուի մասնակից և նկարահանման խմբի հետ ճանապարհորդեց աշխարհով մեկ։ Իսկ դրանից հետո, երբ SNSD մասնակիցներից մեկը՝ Թե Յոնը, հրաժարվեց «Chin Chin Radio» շոուի հաղորդավարությունից, երգչուհի IU-ի հետ 2 շաբաթով դարձան ժամանակավոր հաղորդավարներ։
Դոն Ունի հետ գրել է «When The Door Closes» բալլադը։
«Hard to Love, How to Love» ալբոմի 2013 թվականին հրապարակումից հետո Դու Ջունը և Չուն Հյոնը թողարկում են իրենց առանձին «I Am A Man» երգը անվճար ։
Մրցանակներ
2010 MBC Entertainment Awards: «Լավագույն սկսնակ կատակերգական դերասան»
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգիչներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասաններ
Հարսանեկան նվեր, կամ ամեն ինչ ինչպես մարդկանց մոտ
«Հարսանեկան նվեր, կամ ամեն ինչ ինչպես մարդկանց մոտ» (The Catered Affair), կինոֆիլմ, ռեժիսոր Ռիչարդ Բրուքսի մելոդրաման։ Պիեսի էկրանավորումը՝ ըստ Պեդի Չաևսկու։
Սյուժետ
Թոմ ու Ագնես Հյորլիները աղքատ ամուսնական զույգ են, որոնք ոչ մի ավելորդ ծախս թույլ չեն տալիս։ Սակայն, երբ գալիս է դստեր՝ Ջեյնիի ամուսնանալու ժամանակը, Ագնեսը որոշում է, որ հարսանիքի ժամանակ չարժե խնայել։ Նորապսակներ դեմ են լինում Ջեյնն ու Ռալֆը դեմ են շքեղ հարսանիքին և հյուրերի մեծ քանակին։ Թոմը, նույնպես դեմ է։ Մինչդեռ Ագնեսն արդեն հասցրել է տեղեկացնլ ընկերներին ու հարազատներին նախապատրաստվող հանդիսության մասին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1956 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Բրեժու դի Արեա
Բրեժու դի Արեա (Brejo de Areia), համայնք Բրազիլիայում՝ Մարանիան նահանգի կազմում։ Մունիցիպալիտետ Մարանիան նահանգի արևմտյան մարզում։ Մտնում է Պինդարեի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8 065 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 482,892 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 16,7 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը կազմավորվել է 1997 թվականի նոյեմբերի 10-ին
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Մարանիան նահանգի բնակավայրեր
Նովոնիկոլաևկա (գյուղ, Լետիչևի շրջան)
Նովոնիկոլաևկա (Новомиколаївка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մանկավարժություն
Մանկավարժությունը (Pedagogy, (pɛdəɡɒdʒi/pɛdəɡoʊdʒi/) հուն. paidagogos, pais (paidos) երեխա, տղա + ago տանում, դաստիարակում եմ) հումանիտար գիտություն է, որը վաղ ժամանակներից համարվել է փիլիսոփայության մի ճյուղը։ Դեռևս անտիկ շրջանում Դեմոկրիտի, Սոկրատեսի, Պլատոնի և Արիստոտելի փիլիսոփայական աշխատություններում կարևոր տեղ է հատկացվել մտավոր, հոգեկան ու ֆիզիկական դաստիարակության հարցերին։
17-րդ դարում մանկավարժությունն անջատվում է փիլիսոփայությունից, սակայն վերջիններիս փոխկապակցվածությունը պահպանվում է։ Մանկավարժության զարգացումն անցել է երկարատև ճանապարհ։ Վերածնունդի ժամանակաշրջանի հումանիստների աշխատություններում արծարծվում են մարդու համակողմանի ու ներդաշնակ զարգացման խնդիրները։
Եվրոպական բուրժուական առաջին հեղափոխությունների ժամանակ գիտական մանկավարժության հիմքերը դրեց չեխ մեծ մանկավարժ Յան Ամոս Կոմենսկին։ Նա առաջինն էր, որ հիմնավորեց մարդու՝ մինչև նրա կյանքի վերջը կրթելու և դաստիարակելու հարցը։
Այսպիսով, մանկավարժությունը գիտություն է անձի ձևավորման ու զարգացման օրինաչափությունների, կրթության, ուսուցման և դաստիարակության ձևերի, մեթոդների ու բովանդակության մասին։ Մանկավարժությունը որպես գիտություն զբաղվում է սերունդների կրթության, դաստիարակության, զարգացման հիմնախնդիրներով ։
Ծագում, ուսումնասիրության առարկա, խնդիրներ
Մանկավարժությունը հումանիստական գիտություն է։ Աշխարհի շատ լեզուներով այն կոչվում է «Պեդագոգիկա» (παιδαγωγική` մանուկ,  տանել)։
Վաղ ժամանակներից այն համարվել է փիլիսոփայության մի ճյուղը, իսկ 17-րդ դարից այն անջատվեց նրանից, սակայն փոխկապվածությունը պահպանվեց և կպահպանվի այնքան ժամանակ, որքան ժամանակ կպահպանվեն այդ գիտությունները։ Ժամանակակից մանկավարժությունը մարդու մասին գիտությունների համակարգի մի մասն է կազմում, որն ուսումնասիրում է մարդու զարգացումը, նրա գործունեության, հարաբերությունների, սոցիալական կապերի համակարգը, ներաշխարհը։ Պատմականորեն մանկավարժությունը ծագել և զարգացել է որպես գիտություն դաստիարակության մասին։ 20-րդ դարում մանկավարժության սահմաններն ընդլայնվել են, փոփոխվել է նաև մանկավարժության ուսումնասիրության առարկան։ Շարունակական կրթության գաղափարով պայմանավորված` այսօր մանկավարժության ուսումնասիրության առարկան կրթությունն է։ Մարդը զարգանում և փոփոխվում է ողջ կյանքի ընթացքում, այսինքն նա շարունակական մանկավարժական օգնության կարիք է զգում ողջ կյանքի ընթացքում։ Մանկավարժությունը և′ տեսական, և′ գործնական գիտություն է։ Մանկավարժությունը չի առաջարկում դեղատոմսեր, միանշանակ պատասխաններ։ Սակայն առաջարկում է դրույթներ և ստեղծագործական որոնողական աշխատանքի սխեմաներ, որոնք թույլ են տալիս իրականացնել երեխայի դաստիարակությունը, ձևավորելով նրա անձնային որակները։ Մանկավարժությունը գիտություն է և արվեստի, գիտելիքի, վարպետության, մարդկանց ճանաչելու ձգտման և կարողության սինթեզ։ Կարելի է սահմանել նաև այսպես. մանկավարժությունը գիտություն է, որը հետազոտում է կրթության, դաստիարակության և զարգացման օրինաչափությունները։
Մանկավարժության հիմնական հասկացություններ
Յուրաքանչյուր գիտության առանձնացման և ֆունկցիոնալության պարտադիր պայման է նրանում կատեգորիաների համակարգի առկայությունը։