cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հավանականությունների տեսության պատմություն
Տեսական հարցեր ու մաթեմատիկական մեթոդներ
Հավանականությունների տեսության մեթոդները օգտակար եղան նաև տեսական և կիրառական մաթեմատիկաների այլ ոլորտներում, անգամ այնպիսի դասական բնագավառներում, ինչպիսիք են թվերի տեսությունն ու տրամաբանությունը ։ Ժամանակակից հավանականությունների տեսությունն էլ իր հերթին օգտագործում է ֆունկցիոնալ անալիզում, տոպոլոգիայում և մաթեմատիկայի 20-րդ դարում առաջացած այլ բնագավառներում մշակված մեթոդներն ու մոտեցումները ։
Մաթեմատիկական վիճակագրության ստեղծումը
Մաթեմատիկական մեթոդը` որպես պատահական մեծությունների վերաբերյալ խնդիրները հուսալիորեն լուծելու հիմնական եղանակ, ի հայտ է եկել XIX-XX դարերի ընթացքում՝ Կարլ Պիրսոնի հիմնարար աշխատանքների շնորհիվ։ Պիրսոնը մշակել է կոռելյացիայի տեսությունը, համաձայնության չափանիշերը, ռեգրեսիոն անալիզը, հիպոթեզերի ստուգման ալգորիթմը, որոշումների կայացումն ու պարամետրերի գնահատումը ։ Պիրսոնի առաջարկած ալգորիթմները լայնորեն կիրառվում են ֆիզիկայում, բժշկությունում, կենսաբանությունում, սոցիոլոգիայում, գյուղատնտեսությունում և այլն ։
20-րդ դարի առաջին կեսում Պիրսոնի կիրառական մաթեմատիկայի վիճակագրությանը վերաբերող աշխատանքների արժանի շարունակողը դարձավ Ռոնալդ Էյլմեր Ֆիշերը։ Նա հրապարակեց էքսպերիմենտի կազմակերպման մասին աշխատություն, մշակեց առավելագույն ճշմարտանմանության մեթոդը, վիճակագրական արժեքավորության թեստը, դիսպերսիոն անալիզը և այլ շատ կարևոր վիճակագրական խնդիրների լուծման սեփական տարբերակներ։ Ջերզի Նեյմանի հետ համատեղ մշակել է վստահության միջակայքի կոնցեպցիան (1937)։ Հենց Ֆիշերն է համընդհանուր ընդունում ստացած «պատահական մեծության դիսպերսիա» հասկացության հեղինակը (variance) ։
Սկսած մոտավորապես 1920-ական թվականներից սկսեց արագորեն զարգանալ արդյունաբերական արտադրանքի որակի վիճակագրական վերահսկման տեսությունը։ Այս թեմայի առաջին խնդիրներն ուսումնասիրել էր դեռևս Թոմաս Սիմպսոնը 1846 թվականին։ Զանգվածային արտադրանք ստեղծելիս պետք ա նախապես որոշել, թե ինչ սկզբունքով է պետք ստուգել ապրանքի որակը․ նույն թողարկումից ապրանքներ վերցնել, թե արտադրման տարբեր թողարկումներից։
Մեր օրերում վիճակագրական ուսումանսիրությունների բազմազանությունը, որը շատ հաճախ հանգեցնում է տրամագծորեն տարբեր արդյունքների (օրինակ, բջջային հեռախոսների կամ գենետիկորեն մոդիֆիկացված օրգանիզմների հարուցած վնասի առկայության կամ բացակայության մասին), առաջացրել է ճշգրիտ վիճակագրական հետազոտությունների ապահովման լուրջ խնդիր։ Ամենահաճախ հանդիպող սխալը՝ հայտարարելը, իբր ուսումնասիրվող գործոնների վիճակագրական կախվածությունը (կորելյացիա) վկայում է դրանց միջև պատճառային կապի մասին, մինչդեռ իրականում այդ գործոնների միջև կապը հաճախ երրորդական գործոնների կախվածությունն է ։ «Վիճակագրական կախվածությունը, ինչքան էլ ուժեղ լինի, չի կարող պատճառային կապ առաջացնել․ պատճառի մասին մեր գաղափարները ետք է դուրս լինեն վիճակագրությունից, կարող են անգամ լրիվ այլ տեսությունից լինել» ։
Պատահական պրոցեսներ
Պատահական (կամ ստոհաստիկ) պրոցեսի հասկացությունը, որն առաջացել է 20-րդ դարի սկզբներում, դարձել է հավանականությունների տեսության կիրառությունների ամենակենտրոնական, արագ զարգացող ու տարատեսակ հարցերում օգտակար ձևերից մեկը։ Պատահական պրոցեսը ժամանակի ընթացքում փոփոխվող պատահական մեծություն է։ Պատահական պրոցեսների առաջին ուսումնասիրությունները հիմնականում վերաբերում էին էլեկտրոնիային ու հեռահաղորդակցության ոլորտին, բայց մեր օրերում դա կիրառվում է նաև տնտեսության, բժշկության, մեխանիզմենրի ու մեքենաների տեսության, պոպուլյացիաների կենսաբանության բնագավառներում։ Լայնորեն կիրառվում է նաև զանգվածային սպասարկման տեսությունը։ Պատահական մեծությունների վերլուծության տիպիկ առաջադրանքներից են ․
Կատարվել է պատահական պրոցեսների տեսակների դասակարգում, մշակվել են դրանց հետազոտման վերլուծական մեթոդներ (կորելյացիոն և կովարիացիոն ֆունկցիաներ, սպեկտրալ տարալուծում) ։ Պրոցեսների վերլուծության համար մշակվել են այնպիսի նոր միջոցներ, ինչպիսիք են ստոհաստիկ դիֆերենցիալ հավասարումները, ստոհաստիկ ինտեգրալը, սպեկտրալ վերլուծության ու ֆիլտրացիայի միջոցներ ։
Նոր ծրագրեր
Հավանականությունների տեսության կիրառության նոր մեթոդները առաջացել են 20-րդ դարում միաժամանակ բոլոր գիտություններում։ Կարճ ներկայացնենք որոշ կարևոր էտապներ այդ ընթացքից առանձին գիտություններում։
Ֆիզիկա
1920-ականներին ստեղծված քվանտային մեխանիկայի կենտրոնական հասկացությունը կոմպլեքս ալիքային ֆունկցիան է, որի մոդուլի քառակուսին՝ համաձայն տարածված կոպենհագենյան ինտերպրետացիայի, սահմանում է տարածության տվյալ կետում միկրոմասնիկի հայտնաբերման հավանականության չափը։ Եթե ընդունենք այդ ինտերպրետացիան, ապա միկրոաշխարհի մաթեմատիկական մոդելում պատահականությունն անբացառելի է, իսկ լապլասյան դետերմինիզմն ամբողջությամբ հերքված ։ Միկրոաշխարհի համար մշակվեցին Բոզե-Այնշտայնի և Ֆերմի-Դիրակի հատուկ քվանտային վիճակագրությունները։
Կենսաբանություն
Մենդելի ու Մորգանի հայտնագործություններից հետո պարզ դարձավ, որ ժառանգական նշանները սերունդներին փոխանցվում են հոր երկու ալելային գեներից մեկի և մոր երկու անալոգային գեներից մեկի պատահական կոմբինացիայի արդյունքում։ Հայրական ալելային գեների պատահական ընտրությունը որոշում է նաև սեռը։ Այս պրոցեսին ավելանում է նաև մուտացիայի գործոնը, ինչի պատճառով հավանականության տեսության մեթոդները դառնում են գենետիկական հաշվարկների հիմքը։ Դրանք օգտագործվում են նաև կենսաբանական պոպուլյացիաների զարգացման վերահսկման ու ուսումնասիրման գործում ։ Հավանականությունների տեսության մոտեցումները (օրինակ, Բեյեսի մեթոդները, որոնք հիմնված են առավելագույն ճշմարտանմանության սկզբունի վրա) լայնորեն կիրառվում են նաև հաշվարկային ֆիլոգենետիկայում, որն ուսումնասիրում է հատուկ հաշվողական ալգորիթմների ու համակարգչային ծրագրերի կիրառությունը ֆիլոգենետիկ ծառերի ստացման համար ։
Կիբերնետիկա և ինֆորմացիայի տեսություն
Ինֆորմացիայի տեսությունը հիմնված է 1948 թվականին Կլոդ Շենոնի ներմուծած ինֆորմացիոն էնթրոպիայի հասկացության վրա ։ Եթե x պատահական մեծությունը կարող է ընդունել արժեքները, որոնց հավանականությունները համապատասխանաբար հավասար են, ապա էնթրոպիան որոշվում է հետևյալ բանաձևով․ то энтропия определяется формулой:
Ավտոմատ ղեկավարման տեսությունը ևս սկզբնական շրջանում օգտագործում էի հավանականությունների տեսության մեթոդներ։ Համակարգիչների հայտնագործումից հետո այդ մեթոդների կիրառության շրջանակը արագորեն ընդարձակվեց։ Պսևդոպատահական թվերի գեներատորի կիրառությամբ կարելի ա համակարգչի վրա մոդելավորել կամայական բաշխման պատահական մեծություններ ու պրոցեսներ, ինչն էլ, իր հերթին, հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ամենատարբեր իրական պրոցեսներ դրանց համակարգչային մոդելավորումները ստանալու շնորհիվТ (Մոնտե-Կարլոյի մեթոդ) ։
Լեզվաբանություն
20-րդ դարի երկրորդ կեսին լեզվաբանական հաշվարկներ կատարելու համար սկսեցին կիրառել հավանականությունների տեսության ու մաթեմատիկական վիճակագրության մեթոդներ։ Նմանատիպ մեթոդների վրա հիմնված մեծաթիվ հետազոտություններից են․ լեզվի նորմայի հավանական-ինֆորմացիոն գնահատականը ստացումը, բառաձևի սահմաններում շարահյուսական ինֆորմացիայի բաշխման վերլուծությունը, տեքստում կոնտեքստի ճիշտ պայմանավորվածության ապահովումը ։
Հիմնավորումներն ու աքսիոմացումը
Հավանականությունների տեսության ստեղծման պահին պաթեմատիկայի հիմքում երկու տեսակի օբյեկտներ էին՝ թվեր ու երկրաչափական պատկերներ։ Հավանականությունների տեսության համար անհրաժեշտություն առաջացավ նոր տեսակի օբյեկտ ներմուծել՝ պատահական իրադարձություն, ինչպես նաև դրա հետ կապված այլ հասկացություններ (հավանականություն, պատահական մեծություն և այլն)։ Նոր գիտության ինքնատիպությունը կայանում էր նրանում, որ նրա պնդումները ոչ թե բացարձակ ճշմարիտ էին, ինչպես նախկին մաթեմատիկայում, այլ ունեին կանխատեսելի-հավանական բնույթ։
Դեռևես Բեռնուլին տվել էր հավանականությունների երկու սահմանում․ «բարենպաստ իրադարձության» բաժիններ և վիճակագրական հաճախություններ։ Որպեսզի երկրորդ սահմանումը կապվեր առաջինի հետ կիրառվեց մեծ թվերի օրենքը։ Ավստրիացի մաթեմատիկոս և մեխանիկ Ռիխարդ ֆոն Միզեսը հակառակ մոտեցումն առաջարկեց (1914 թվական)․ համարել, որ հավանականության սահմանումը հենց հաճախության սահմանն է։ Միզեսը հավանականությունների տեսությունը մաթեմատիկայի մաս չէր համարում, նա գտնում էր որ դա փորձնական գիտություն է ։ Միզեսի սահմանումն ու նրա առաջարկած աքսիոմատիկան խիստ քննադատության են ենթարկվել հիմնականում անբովանդակալից լինելու համար, քանի որ չկա անհրաժեշտ նյութ, որը կկարողանա բացատրել ունի արդյոք տրված իրադարձության հաճախությունը որևէ սահման ։ Միզեսի կոնցեպցիայի քննարկումները շարունակվում են մինչև մեր օրեր։ Հիմնավորման այլ փորձեր ևս եղան․ Ջոն Մեյնարդ Քեյնսը (1921) և Հարոլդ Ջեֆրիսը (1939) առաջարկում էին պնդման հավանականությունը ընկալել, որպես այդ պնդման «ճշմարտանմանության աստիճան»։ Այս առաջարկը ևս բազմիցս քննարկվել է հավանականությունների տեսությանը վերաբերող հարցերի քննարկումների ժամանակ ։
20-րդ դարի սկզբում Դ․ Հիլբերտի դպրոցը աքսիոմատիկ հիմքեր դրեց մաթեմատիկայի այնպիսի դասական բաժիների, ինչպիսիք են երկրաչափությունն ու անալիզը։ Աքսիոմատիկա դրվեց նաև մաթեմատիկայի այլ բաժիններում․ բազմությունների տեսություն, մաթեմատիկական տրամաբանություն և ուրիշներ։ Հասունացավ հավանականությունների տեսությունը ևս աքսիոմատիկ մեթոդով ամրապնդելու անհրաժեշտությունը, քանի որ Բեռնուլիի ու Լապլասի հին, կիսաինտուիտիվ և ոչ պաշտոնական հիմավորումներըվաղուց արդեն բավարար չէին։ Անհրաժեշտ աքսիոմատիկայի առաջին տարբերակն առաջարկեց սովետական գիտնական Ս. Ն. Բերնշտեյնը իր «Հավանականությունների տեսություն» աշխատության կուրսում (1927 թվական)։ Գիտության մեջ ավելի ամբողջական ընդունում ստացավ Ա․ Ն․ Կոլմոգորովի առաջարկած տարբերակը, որը հրապարակվել էր 1929—1933 թվականներին ր հիմնված էր չափերի տեսության վրա։ 20-րդ դարի երկրորդ կեսին Ալֆրեդ Ռեյնին ու Ա․ Ն․ Կոլմոգորովը ուսումնասիրեցին հավանականույունների տեսության՝ ինֆորմացիայի տեսությամբ հիմնավորման հնարավորությունը։ Մեր օրերում «ձևավորվել է հստակ ընկալում, որ հավանականությունների տեսությունը մաթեմատիկական գիտություն է, որը բավականին ամուր կապեր ունի բնական գիտությունների մի մեծ շղթայի ու տեխնիկական, սոցիալական, հասարակական բնագավառների հետ»։
Հավանականությունների տեսությունը Հայաստանում
Ինչպես մաթեմատիկայի այլ ուղղություններ հավանականությունների տեսությունը ևս լայնորեն ուսումնասիրվել է Հայաստանում։ Դա հիմնականում տեղի է ունեցել հետպատերազմյան տարիներին։ Ստացվել են մի շարք արդյունքներ պատահական շարժընթացների տեսության (Գոհար Համբարձումյան), իսկ ավելի ուշ՝ x2 հայտանիշի վերաբերյալ (Ս. Թումանյան)։ Ռուբեն Համբարձումյանի աշխատանքներով ստեղծվել է նոր ուղղություն՝ կոմբինատորային ինտեգրալ երկրաչափությունը, որը կարևոր կիրառություններ է ստացել ստոխաստիկ երկրաչափության խնդիրների հետազոտություններում, մասնավորապես լուծվել են երկրաչափական պատահական շարժընթացների տարածաբանությանը (ստերեոլոգիա, շերտագրություն) վերաբերող խնդիրներ։ Ստացված արդյունքները շարադրված են Ռ. Համբարձումյանի Լուծվել են նաև զանգվածային սպասարկման տեսության խնդիրներ (էդուարդ Դանիելյան), որոշ արդյունքներ են Լուծվել են նաև զանգվածային սպասարկման տեսության խնդիրներ (էդուարդ Դանիելյան), որոշ արդյունքներ են ստացվել ստոխաստիկ դիֆերենցիալ հավասարումների, վիճակագրական ֆիզիկայի, ինֆորմացիաների տեսության, պատահական շարժընթացների տեսության ասպարեզներում։
Սեյմարե
Սեյմարե ( [simareh]), Իրանի արևմտյան գետերից մեկը։ Քարխեի վտակներից մեկը, երկարությունը՝ 417 կմ, ակունքի բարձրությունը՝ 1218 մ, գետաբերանը՝ 520 մ ։
Սեյմարեն սկիզբ է առնում Իրանի հյուսիս-արևմուտքի ձյունոտ բարձունքներից և, հոսելով Դարեհ շահր և Շիրվան քաղաքային օկրուգներով, Գավմիշան կամրջից քիչ հեռու թափվում է Կաշկան գետը՝ առաջացնելով Քարխե գետը։
Սեյմարե գետը Լոռեսթան նահանգի ամենակարևոր, խոշոր և ջրառատ գետն է։
Արաբներն այս շրջանն անվանել են Սեյմարե, գետի անունը գալիս է այստեղից։ Սկզբնապես այս տեղանքը անվանել են Մեհրգանկադե, իսկ գետը հայտնի է եղել որպես Ավկանի կամ Խավասպ։ Հետագայում արաբները փոխել են անվանումը, որը և պահպանվել է մինչ օրս։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իրանի գետեր
Սարուխան (Գեղարքունիքի մարզ)
Սարուխան, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Գեղարքունիքի մարզի Գավառ համայնքում ։
Ֆիզիկա-աշխարհագրական բնութագիր
Սարուխան գյուղը գտնվում է Գեղամա լեռների ստորոտում, հս. լ.40օ17՛ 21՛՛, ավ. ե.  45օ08՛03՛՛,  Գավառագետի Գռիձոր և Չռիձոր վտակների միջև։ Հյուսիսից սահմանակից է Գանձակ, հարավից և հարավ-արևելքից` Լանջաղբյուր, հյուսիս-արևելքից`Կարմիրգյուղ, իսկ արևմուտքից` Գեղամա լեռներին։
Վարչական տարածքը 6652,03 հա է, որի մեծ մասը ալպյան արոտներ են։ Ռելիեֆը կտրտված է, ունի թեքություն արևելքից արևմուտք։ Կլիման չափավոր ցամաքային է, օդի հարաբերական խոնավությունը միշտ ցածր 35-50%։ Ամառը զով է, ձմեռը չափավոր ցուրտ։ Ջերմաստիճանի բացարձակ նվազագույնը դիտվել է հունվարին -32օC, իսկ բացարձակ առավելագույնը` 33օC, հուլիս-օգոստոս ամիսներին։ Ձնածածկույթի տևողությունը տատանվում է 90-200 օր։ Տարեկան տեղումների քանակը 400-500մմ։ Քամիները հաճախակի են, գերակշռող ուղղությունը` հարավ-արևմտյան։ Գյուղի կենտրոնական մասի ամենացածր կետում են գտնվում աղբյուրները`վայրկյանում 800-1000լ ելքով։ Այստեղից խմելու ջուրը պոմպերով մղվում է գյուղի թաղամասեր և հարևան Կարմիրգյուղ։  Սարուխանի տարածքում կան շինանյութի` բազալտ քարի, ավազի, կավի և այլ հանքավայրեր։ Գռիձորում կան հանքային բուժիչ ջրեր, որոնք չեն օգտագործվում։
Պատմություն
Հիմնադրվել է Ք.ա. 2-1 հազարամյակներում կառուցված կիկլոպյան ամիոցի հարավարևմտյան կողմում Ք.ա. 1-ին հազարամյակում։ Ամրոցը` որի ավերակները նշմարվում էին Ծաղկավանքի բլուրի վրա, ունեցել է ստորերկրյա թունել դեպի մոտակա գետը։ Ամրոցը համարվել է Ռուսա 1-ին արքայի կողմից հիշատակված Վելակունի (Գեղարքունիք) երկրի 23 թագավորներից մեկի նստավայրը։ Գյուղի տարածքից հայտնաբերվել է արտաշիսյան սահմանաքար։ Ինչը վկայում է, որ Արտաշես 1-ին Բարեպաշտ արքայի օրոք (Ք.ա. 189-160թթ) այստեղ արդեն գյուղական համայնք է ձևավորված եղել։
Միջնադարում եղել է Գեղարքունիքի ամենախոշոր գյուղը, իսկ 17-րդ դարում եղել է գավառապետի նստավայրը։ Գավառապետ մելիքներից հայտնի են Մելիք Փարսադանը, Մելիք Մալխասը և Մելիք Մանուչարը։ Վերջինս անվանատուն է գյուղից արևելք ընկած լեռներին և հարակից Մանուչարի հովտին։ Իր աստվածահաճո գործերով հայտնի է եղել Մխիթար եպիսկոպոսը, ով Մելիք Փարսադանից հալածվելով հաստատվել է Սևանա կղզում և նշանակվել վանահայր։
Գյուղը մինչև 1928թ. կոչվել է Դալիղարդաշ, անուն որը եղել գյուղի հայ մելիքներից մեկի (Էհիի պապի) մականունը։ 18-րդ դարի կեսերին գյուղը հիմնովին ավերվել է լեզգիների կողմից։ 19-րդ դարի սկզբների Երևանի խանի ջանքերով այստեղ հաստատվել են քոչվոր թաթարներ, որոնք կլիմային չդիմանալով շուտով հեռացել են։
Սարուխանի ներկայիս բնակիչների նախնիները 116 տնտեսություն 700 շնչով եկել են Հին Բայազետի Զանկիզոր (Զանկյազուր) և Սրբահան (Սուրբ Օհան) գյուղերից 1830թ. հունիսին։ 1850թ. գյուղացիների ջանքերով բացվել է գյուղի առաջին դպրոցը, իսկ 1897թ. պետական երկդասյա դպրոց։
Սարուխանցիները աչքի են ընկել թե առաջին և թե երկրորդ աշխարհամարտերի տարիներին։ Հայրենական Մեծ պատերազմին մասնակցել են 1273 սարուխանցիներ որոնցից 440-ը չեն վերադարձել։ Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին Սարուխանը տվել է 3 գեներալ, 12 գնդապետ, 13 փոխգնդապետ և բազմաթիվ սպաներ։
Համայնքը ընդգրկված է Հայաստանի համայնքների հանրապետական ասոցիացիայում, ինչպես նաև միջհամայնքային միավորման անդամ է։ Բյուջետային ոլորտում ամեն տարի արձանագրվում են հաջողություններ։ Բյուջեի կատարողական մասը հասնում և գերազանցում է 100 տոկոսը։ Բնակչության հիմնական մասը զբաղվում է արտագնա աշխատանքով։ Մեծ տոկոս է կազմում գործազուրկների թիվը, աշխատատեղեր չլինելու պատճառով բարձրագույն կրթությամբ շատ մասնագետներ դուրս են մնացել աշխատանքային ոլորտից։
Կենտրոնական ճանապարհը ամբողջությամբ ասֆալտապատ է, հեռահաղորդակցության և տրանսպորտային կապը գտնվում է բավարար վիճակում։ Փողոցները լուսավորված են։ Կանոնավոր կերպով կատարվում է աղբահեռացումը։ Հիմնական խնդիրներից մեկը Մեծ Սպիտակասարից մինչև Սարուխան խմելու ինքնահոս ջրագծի կառուցումն է։
Գյուղն ունի երեք միջնակարգ դպրոց, արվեստի դպրոց, երկու մանկապարտեզ։ Վերանորոգվել են Մշակույթի տունը և Բժշկական ամբուլատորիան, որը սպասարկում է ոչ միայն Սարուխան, այլ նաև Լանջաղբյուր և Գեղարքունիք գյուղերի բնակչությանը։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Սարուխանի մշտական բնակչությունը կազմել է 8309, առկա բնակչությունը` 5572 մարդ ։ Գյուղի բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիները 1830 թ. եկել են Բայազետի Զանգիզոր և Սուրբ Օհան գյուղերից ։ Սարուխանի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Կրթություն
Ներկայումս ունի երեք միջնակարգ դպրոց, գրադարան, 2 մանկապարտեզ, արվեստի դպրոց և մշակույթի տուն։
58 (ալբոմ)
58    , ռուս փոփ-ռեփեր Եգոր Կրիդի երրորդ ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2020 թվականի ապրիլի 10-ին Warner Music Russia լեյբլի կողմից։
Պատմություն
Ալբոմի ձայնագրմանը մասնակցել են HammAli & Navai-ն, Մորգենշտերնը, Նյուշան և ԴԱՎԱ-ն։ Ալբոմը և դրա առաջին երգը հենց այնպես չեն անվանել «58», դա Պենզայի մարզի համարն է, որտեղ ծնվել և մեծացել է արտիստը ։
Դա Եգոր Կրիդի առաջին ալբոմն է, որը լույս է տեսել ոչ թե Black Star, այլ Warner Music Russia լեյբլի կողմից և դրանով իսկ հանդիսանում է նրա առաջին ինքնուրույն ալբոմը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2020 ալբոմներ Կատեգորիա:Ռուսական ալբոմներ
Իա (գետ)
Իա  (Ыа), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի շրջանում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կուլա գետի աջ ափին՝ 2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը՝ 18 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Մորելի գյուտը
Մորելի գյուտը (La invención de Morel), Ադոլֆո Բիոյ Կասարեսի վիպակը, որը հրատարակվել է 1940 թվականին։ Գրքի առաջաբանը գրել է Խորխե Լուիս Բորխեսը։ Գիրքը երկու անգամ էկրանավորվել է. 1967 թվականին՝ ֆրանսիացիների կողմից, իսկ 1974 թվականին՝ իտալացիների կողմից (գլխավոր դերում՝ Աննա Կարինա)։
Հայերեն հրատարակություն
Վեպն հայերեն լույս է տեսել 2016 թվականին «Անտարես» հրատարակչության «Օտար գիր» մատենաշարով։ Իսպաներենից թարգմանել է Կառա Չոբանյանը։ 196 էջ։ Շապիկը՝ Սարգիս Անտոնյանի, կազմի ձևավորումը՝ Վիկտորիա Հարությունյանի։
Գրքի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել 2016 թվականի նոյեմբերի 29-ին, որին ներկա է եղել նաև Հայաստանում Արգենտինայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Գոնսալո Ուռիոլաբեիտիան ։
2016 թվականի դեկտեմբերի 9-ին գիրքը եղել է «Արմենպրես» լրատվական գործակալության «Երևանյան բեսթսելեր» նախագծի ամենալավ վաճառված գրքերի ցանկում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վեպեր Կատեգորիա:2016 գրքեր Կատեգորիա:1940 գրքեր Կատեգորիա:1940 վեպեր
Glory (ալբոմ, Բրիթնի Սփիրս)
Glory-ն դրական գնահատականներ է ստացել երաժշտական քննադատներից, ովքեր բարձր են գնահատել ալբոմում Սփիրսի վոկալ կատարումը։ Ալբոմը ներառված էր նաև մի շարք հրապարակումների լավագույն ալբոմների տարեվերջյան ցուցակներում։ Ալբոմը մեկնարկեց ԱՄՆ Billboard 200-ի երորդ տողից՝ առաջին շաբաթվա ընթացքում վաճառելով 111,000 ալբոմ համարժեք միավոր, ընդ որում 88,000-ը եկան ալբոմների մաքուր վաճառքից։ Ալբոմը գլխավորեց աղյուսակը Չեխիայում, Իռլանդիայում, Իտալիայում, ինչպես նաև հասավ գագաթնակետների լավագույն տասնյակում ևս 20 երկրների շարքում։
«Make Me...»-ն թողարկվեց որպես գլխավոր սինգլ 2016 թվականի հուլիսի 15-ին։ Սինգլը մեկնարկեց և հասավ 17-րդ տողին՝ ԱՄՆ Billboard Hot 100-ում։ «Slumber Party»-ն թողարկվեց որպես երկրորդ և եզրափակիչ սինգլ և հասավ 86-րդ տողին ԱՄՆ Billboard Hot 100-ում։ Glory-ն հետագայում ևս առաջխաղացվեց երեք գովազդային սինգլներով՝ «Private Show», «Clumsy» և «Do You Wanna Come Over?»  : Սփիրսը ալբոմը խթանեց հեռուստատեսային ելույթներով, ներառյալ 2016 MTV Video Music Awards-ն։
Անվանում և շապիկ
2016-ի օգոստոսի 3-ին Սփիրսը բացահայտեց ալբոմի թողարկման ամսաթիվը, վերնագիրը և ալբոմի շապիկը, որը լուսանկար էր Randee St. Nicholas- ի` «Make Me...» երաժշտական տեսահոլովակի հատված էր։ «Private Show» երգը անմիջապես հասանելի դարձավ թվային ներբեռնման համար նրանց, ովքեր iTunes Store- ի միջոցով նախապես պատվիրել էին ալբոմը։ Ռոմեոյի հետ On Most Requested Live-ում Սփիրսը բացահայտեց, որ իր որդին է ընտրել ալբոմի վերնագիրը։ 2020-ի մայիսին, ալբոմի համար երկրպագուների արշավից հետո, Սփիրսը ներկայացրեց այլընտրանքային շապիկ, որը ամբողջովին համապատասխանում էր «Make Me...» սինգլի շապիկի կոնցեպտին։ Նկարը արված էին Դևիդ Լաշապելի կողմից, ով նկարահանել էր «Make Me...» սինգլի առաջին տեսահոլովակը, որը ավելի ուշ հայտնվել էր համացանցում։ Նոր շապիկի վրա Սփիրսը պատկերված է անապատի մեջտեղում ոսկե լողազգեստով։ Նույն զգեստը կարելի է նկատել Լաշապելի տեսահոլովակում։
Հղումներ
Կատեգորիա:RCA Records ալբոմներ Կատեգորիա:Բրիթնի Սփիրսի ալբոմներ Կատեգորիա:2016 ալբոմներ Կատեգորիա:Էջեր, որոնց ծանոթագրությունները օգտագործում ունեն accessdate, բայց չունեն URL
Կառնոյի ցիկլ
Կառնոյի ցիկլ, դարձելի շրջանային պրոցես (ցիկլ), որի ընթացքում ջերմությունը փոխակերպվում է աշխատանքի (կամ հակառակը), կազմված է երկու իզոթերմ պրոցեսից և երկու ադիաբատ պրոցեսից։ Առաջինը դիտարկել է Ն. Լ. Ս. Կառնոն 1824 թվականին՝ իբրև ջերմային շարժիչի իդեալական աշխատանքային ցիկլ։ Ջերմության փոխակերպումը աշխատանքի ուղեկցվում է ջերմության որոշակի քանակի փոխանցումով (շարժիչի բանող մարմնի միջոցով) առավել տաք մարմնից (ջեռուցիչ) պակաս տաք մարմնին (սառնարան)։ Կառնոյի ցիկլը p-V (ճնշում-ծավալ) փոփոխականների դեպքում պատկերված է նկարում։ Ցիկլի ընթացքը հետևյալն է. պրոցեսում բանող մարմինը (գազ, գոլորշի և այլն) ջերմային հպման միջոցով T_1 ջերմաստիճանի ջեռուցիչից ստանում է ջերմության Q_1 քանակ, ընդարձակվում V_A-ից մինչև V_B և աշխատանք կատարում։ պրոցեսում ջեռուցիչի հետ հպումը վերանում է, բանող մարմինը դանդաղ ընդարձակվում է V_B-ից V_C և սառչում T_1-ից մինչև T_2։ Այնուհետև V_C ծավալ և T_2 ջերմաստիճան ունեցող բանող մարմինը ջերմային հպման մեջ է դրվում T_2 (<T_1) ջերմաստիճանի սառնարանի հետ և դանդաղ սեղմվում V_C-ից մինչև V_D ( պրոցես), որի հետևանքով սառնարանին է տրվում ջերմության Q_2 քանակ։ D-ին համապատասխանող վիճակում ջերմային հպումը սառնարանի հետ վերանում է, և բանող մարմինը սեղմվում է V_D-ից մինչև V_A, որի հետևանքով նրա ջերմաստիճանը T_2-ից դառնում է T_1 ( պրոցես)։ Համաձայն թերմոդինամիկայի առաջին սկզբունքի, ABCDA պրոցեսում կատարված աշխատանքը՝ A= Q_1—Q_2 (նկարի վրա՝ ABCD պատկերի մակերեսը)։ Կառնոյի ցիկլի օգտակար գործողության գործակիցը՝ ։ Այս բանաձևից հետևում է, այսպես կոչված՝ Կառնոյի թեորեմը. Կառնոյի ցիկլի օգտակար գործողության գործակիցը կախված չէ բանող մարմնի հատկություններից և որոշվում է միայն ջեռուցիչի և սառնարանի ջերմաստիճաններով։ Միևնույն ջեռուցիչի և սառնարանի միջոցով իրականացվող բոլոր հնարավոր դարձելի ցիկլերից Կառնոյի ցիկլն ունի ամենամեծ օգտակար գործողության գործակիցը։ Պատմականորեն Կառնոյի ցիկլը կարևոր դեր է կատարել թերմոդինամիկայի և ջերմատեխնիկայի զարգացման գործում։ Այն էապես նպաստել է թերմոդինամիկայի երկրորդ սկզբունքի հիմնավորմանը։ Կառնոյի ցիկլը օգտագործվել է ջերմաստիճանների բացարձակ թերմոդինամիկական ցուցնակի որոշման համար։
Կատեգորիա:Թերմոդինամիկա
Welcome to the Black Parade
«Welcome to the Black Parade», Նյու Ջերսիի My Chemical Romance կվինտետի The Black Parade ձայնասկավառակի առաջին սինգլը։ Մեծ Բրիտանիայում թողարկվել է 2006 թվականի հոկտեմբերի 9-ին և դարձել է նրանց առաջին #1 բրիտանական սինգլը։ Երգը նաև գլխավորել է Billboard ամսագրի Modern Rock կատեգորիայի հիթ շքերթը։
Տեսահոլովակ
Տեսահոլովակի ռեժիսորը Սեմյուել Բայերնն է, որը հայտնի է Nirvana-ի և Green Day-ի հետ ունեցասծ աշխատանքներով։ Տեսահոլովակը թողարկվել է 2006 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Մեծ Բրիտանիայում և 2006 թվականի սեպտեմբերի 27-ին ԱՄՆ-ում։
Բոլոր զգեստները մշակվել են զգեստների նկարիչ Քոլին Էթվուդի կողմից, որը «Օսկար»-ի մրցանակակիր է և հայտնի է Թիմ Բարթոնի հետ ունեցած համագործակցությամբ։
Ջերարդ Ուեյը հայտարարել, որ այն «ձայնագրության վերջնական հոլովակն է», որը «ձևավորում է ձայնասկավառակը»։ Տեսահոլովակում ներկայացվել է MCR-ի նոր կերպարը, որը բազում հետևորդներ է ունեցել։
Երգացանկ
Version 1 (promotional CD)
Version 2 (CD and 7" vinyl)
Version 3 (7" vinyl)
Version 4 (CD)
Version 5 (digital download)
Version 6 (digital download)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Վահրամ Տեր-Բալյան
Վահրամ Նաիրիի Տեր-Բալյան, ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ քաղաքացիական ծառայության խորհրդի անդամ (2002-2016)։
Աշխատանքային գործունեություն
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:1968 ծնունդներ Կատեգորիա:Մարտի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՀ ՔԾԽ անդամներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ ՊԿԱ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Գագիկ Գևորգյան (պետական գործիչ)
Գագիկ Արամայիսի Գևորգյան, ՀՀ պետական գործիչ, ՀՀ քաղաքացիական ծառայության խորհրդի անդամ (2002-2016)։
Աշխատանքային գործունեություն
Ամուսնացած է, ունի չորս երեխա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:ՀՀ ՔԾԽ անդամներ Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Հասարակական-տնտեսական ֆորմացիա
Հասարակական ֆորմացիա (Gesellschaftsformation), մարքսիստական տեսության հայեցակարգ, որը փորձում է նկարագրել կապիտալիստական արտադրության եղանակի, արտադրության նախակապիտալիստական եղանակների պահպանման և տնտեսության ինստիտուցիոնալ ենթատեքստերի միջև կոնկրետ, պատմական հոդակապությանը։
Մարքսիզմի պնդմամբ այն հնարավորություն է տալիս հասարակությունն իր զարգացման յուրաքանչյուր փուլում դիտել իբրև միասնական սոցիալական օրգանիզմ, որը ներառնում է հասարակական բոլոր երևույթներն իրենց օրգանական միասնության ու փոխներգործության մեջ։
Այն երբեմն վերագրվում է Կ. Մարքսին և Ֆ. Էնգելսին, կառուցված էր իրենց նախորդների` Սեն-Սիմոնի, Հեգելի, Լ. Հ. Մորգանի հայեցակարգերի հենքի վրա։ Միաժամանակ Մարքսն ու Էնգելսը իրենց տեսությունը փորձել էին հիմնավորել` բազմաթիվ հղումներ անելով պատմական սկզբնաղբյուրների, ժամանակագրական աղյուսակների, փաստական նյութի վրա։ Այնուամենայնիվ, այդ տեսությունը ըստ էության կառուցված է մի կողմից` նախորդների և ժամանակակիցների պատկերացումների դրվագային ընկալման, մյուս կողմից` իրենց հասարակական քաղաքական դիրքորոշմամբ պայմանավորված մտապատկերային ենթադրությունների կիրառությամբ։ Իհարկե, հասարակական-տնտեսական ֆորմացիաների հայեցակարգի առնչությամբ պատմության «օբյեկտիվ» տրամաբանության մասին Մարքսի և Էնգելսի պատկերացումները ևս որոշակի փոփոխություններ են ունեցել։ Այսպես, սկզբում նրանք առաջնորդվում էին Սեն-Սիմոնի տրամաբանությամբ` նույնացնելով ստրկատիրությունը և Հին աշխարհը, միջնադարը և ճորտատիրությունը, ազատ (վարձու) աշխատանքը և Նոր ժամանակը։ Այնուհետև, որոշ փոփոխություններ կատարելով, փոխ առան Հեգելի՝ համաշխարհային պատմության փուլայնացման տարբերակը. Հին Արևելք` ոչ ոք ազատ չէ, Անտիկ աշխարհ` որոշ ազատություններ, գերմանական աշխարհ` բոլորը ազատ են։ Հին Արևելքը նրանց մոտ վերանվանվեց արտադրության ասիական եղանակ, Անտիկ աշխարհը` ստրկատիրական հասարակություն, իսկ գերմանական աշխարհը բաժանվեց ճորտատիրության և կապիտալիզմի։
Տես նաև
Կատեգորիա:Տնտեսական համակարգեր Կատեգորիա:Մարքսիզմ
Ավագ աղախին (անիմե)
Ավագ աղախին(会長はメイド様, նաև կոչվում է Ուսանողական խորհրդի նախագահը աղախին է), Հիրո Ֆուձիվարայի սյոդձյո-մանգա, որը թողարկվել է 2005 թվականից։ 2010 թվականի ապրիլից մինչև սեպտեմբեր ամիսը J.C.Staff ստուդիայի անունով ցուցադրվել է հեռուստատեսությամբ այս մանգայի սյուժեին համապատասխան անիմե-հեռուստասերիալ։ Ռուսաստանում մանգան արտոնագրված է «Ռոսմեն» հրատարակչությունում՝ Ավագ աղախին անունով։
Սյուժե
Սեյկա դպրոցը որոշ ժամանակ եղել է բացառապես միայն տղաների դպրոց։ Վերջերս այս դպրոցը դարձավ միասնական դպրոց, բայց ինչպես առաջ տղաներն այստեղ կազմում են մեծամասնությունը։ Միսակի Այուզավան (հիմնականում ասում են «Միսա») այդ դպրոցի աշակերտուհիներից մեկն է։ Նա հասավ նրան, որ դարձավ աշակերտական խորհրդի նախագահը և հիմա գործադրում է ամբողջ ուժերը, պաշտպանելով մի քանի աղջիկների պատանի չարաճճի տղաներից, և փորձում է բարձրացնել դպրոցի որակը, որպեսզի այն դարձնի ավելի հրապուրիչ նոր դպրոց ընդունվողների համար։
Այդ տղաների մեջ սովորում էր Ուսուի Տակումին։ Նա շատ հայտնի էր աղջիկների մեջ, և նրանք անընդհատ Ուսուիին սեր էին խոստովանում։ Բայց նա մնում էր սառը այդ խոստովանությունների հանդեպ, որը ջղայնացնում էր Միսային, քանի որ նա կարծում էր, որ Ուսուին այդպես նրանց վիրավորում է։
Բայց Միսան ունի գաղտնիք։ Ֆինանսական խնդիրների պատճառով նա հարկադրաբար մատուցողուհի է աշխատում սրճարանում։ Նա չէր ուզում, որ դրա մասին դպրոցում իմանային։ Բայց մի օր այդ սրճարան է մտնում Ուսուին։ Նա ոչ մեկի չասեց, թե ինչ է տեսել, բայց դրանից հետո նա սկսեց անընդհատ հաճախել այդ սրճարան։
Սրճարան «Maid Latte»
Սրճարան (メイド喫茶), որտեղ աշխատում է Միսան։ Սրճարանը շատ հեռու է գտնվում դպրոցից, քաղաքի մյուս ծայրում և դա նրա համար է արել Միսան, որ դպրոցում ոչ մեկը չիմանա դրա մասին։ Սրճարանում աշխատանքի 1 ժամվա համար վճարվում է 850 իեն։ Մատուցողուհիները հագնված են աղախինների հագուստով և հաճախորդներին դիմում են «տիրակալ» (ご主人様)։
Միյաբիգաոկ դպրոց
Դպրոց, որտեղ սովորում են հարուստ մարդիկ, հիմնականում հայտնիներ։ Առնաձնանում են ամբարտավան վերաբերմունքով մյուս դպրոցների աշակերտների հանդեպ (այդ թվում և Սեյկա դպրոցի)։
Կերպարներ
Միսակի Այուզավա (鮎沢 美咲), 16 տարեկան (մանգայում լրանում է 17 տարին) 2-1 դասարանի աշակերտուհի (մանգայում 3-1 դասարան)։ Տիրապետում է այկիդոի և կարատեին։ Գլխավոր հերոսուհին է։ Աշակերտական խորհրդի նախագահն է (այս դպրոցում առաջին իգական սեռի նախագահը)։ Ապրում է մայրիկի և փոքր քույրիկի հետ։ Հայրը լքել էր նրանց, թողնելով միայն մեծ քանակությամբ պարտքեր, այդ իսկ պատճառով աղջկա մոտ հակակրանք կար տղամարդկանց հանդեպ։ Այս հակակրանքը տարածվում էր նաև դպրոցի տղաների վրա։ Չնայած դրան նա կարողանում էր արդարացիորեն կատարել իր աշխատանքը և միևնույն ժամանակ պաշտպանել աղջիկների շահերը։ Որպեսզի կարողանա օգնել ընտանիքին նա մատուցողուհի է աշխատում «Maid Latte» սրճարանում։ Աշխատանքի մասին նա չէր պատմել անգամ հարազատներին, նա վախենում էր, որ հանկարծ դպրոցում կիմանան, կծիծաղեն իր վրա և դա կազդի նրա հեղինակության վրա, սակայն դպրոցը վերջացնեկու ժամանակ նա ինքն էլ բացում է իր գաղտնիքը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվում է ազգային համալսարան, այնուհետև աշխատում թերթերից մեկում որպես լեզվաբան։ Աշխատանքի բնույթից կախված ճամփորդում է ամբողջ աշխարհով։ Ամուսնանում է Տակումիի հետ, հարսանեկան արարողությունը տեղի է ունենում Ուոլկեր ընտանիքին պատկանող եկեղեցում։ 17 տարեկան (մանգայում լրանում է 18 տարին), 2-2 դասարանի աշակերտ, տիրապետում է այկիդո կարատեին, կունգ-ֆու և այլ մարտարվեստների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անիմեներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մանգաներ
Ջերմային հորատում
Ջերմային հորոտում, հորատման եղանակ, որն իրականացվում է ապարները գերձայնային արագության և բարձր ջերմաստիճան ունեցող գազային շիթի ջերմային և մեխանիկական ներգործությամբ քայքայելու միջոցով։ Թեփուկների ձևով քայքայվող ապարը հեռացվում է գազային շիթով։
Տեսակներ
Տարբերում են՝
Կրակային հորատում
Կրակային հորատման դեպքում գազային շիթն ստացվում է կերոսինը թթվածնով կամ բենզինը օդով այրելու միջոցով և ունի 2000 °C ջերմաստիճան ու 1600-2000 մետր վայրկյան արագություն։
Պլազմային հորատում
Պլազմային հորատումը կատարվում է երկու էլեկտրոդների միջև առաջացած կայուն էլեկտրական աղեղը՝ ցազման սեղմած օդով վչելոլ միջոցով։ Գազային շիթն ունենում է 500-8000 °C ջերմաստիճան և 2000 մետր վայրկյան արագություն։
Կատեգորիա:Ջերմային հորոտում
Կյանքից ավելի մեծ (ֆիլմ, 1996)
Կյանքից ավելի մեծ (Larger Than Life), ամերիկյան կինոկատակերգություն։
Սյուժեն
Հմայիչ ինտելեկտուալ Ջեքը ժառանգություն է ստանում ... ահռելի չափերի մի փիղ, անունը՝ Վերա։ Ինչպե՞ս ազատվել հանկարծակի վրա հասած «երջանկությունից»։ Ջեքը որոշում է ուղարկել նրան Շրի Լանկա, սակայն 4 տ քաշով փղի տեղափոխումը, պարզվում է, բավական ծանր խնդիր է։
Փղին իրեն ենթարկելու համար Ջեքը ստիպված սովորում է հրաշալի սուլել։ Ժամանակի ընթացքում կապվածություն ձեռք բերելով՝ ֆիլմի հերոսները դառնում են իսկական ընկերներ։
Կարծիքներ
Ֆիլմը ստացել է հիմնականում բացասական արձագանքներ կինոքննադատների կողմից ։ Ռոջեր Էբերտին գնահատել է նկար 1,5 աստղով 4-ից.
Հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:1996 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր փղերի մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:United Artists ֆիլմեր
It’s for You
„It’s for You” («Դա քեզ համար է»), իռլանդիացի երգչուհի Նիամ Քավանայի երգը, որով նա ներկայացրել է Իռլանդիան Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթում։ Երգն ընտրվել է 5 թեկնածուներից, որոնք ստացել էին վեց ժյուրիից առավելագույնը 12 միավոր, և առավելագույնը 72 միավոր՝ հեռաուստաքվեարկությամբ․ ընդհանուր՝ 144 բալ ։
Նիամ Քավանան կատարել է մայիսի 27-ի կիսաեզրափակչում, և անցել է եզրափակիչ։ Իռլանդիան 25-րդ միավորը գրավել է 23-րդ հորիզոնականը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթ Կատեգորիա:2010 սինգլներ Կատեգորիա:2010 երգեր
Կապույտ գլխարկը
Կապույտ գլխարկը, Ուկրաինայի մշակույթի և արվեստի նախարարության պատվերով 1998 թվականին նկարահանված ուկրաինական անիմացիոն ֆիլմ՝ ըստ շոտլանդական հեքիաթների մոտիվների, ռեժիսորը Նատալյա Չերնիշևան է։
Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է «ԿՐՈԿ» անիմացիոն ֆիլմերի միջազգային փառատոնի շրջանակներում ։
Սյուժե
Ձկնորսության համար անհաջող մի օր ձկնորսը գնում է անտառ՝ նոր նավակի համար ծառ կտրելու։ Սակայն, այստեղ էլ նրա բախտը չի բերում. նա հազիվ կարողանում է փախչել սոված գայլերից. ծառը, որի վրա նա բարձրանում էր, ծանրությունից ընկնում է և ջախջախում գիշատիչներին։
Մութ անտառից և գիշերային ամպրոպից նա ապաստան է գտնում մի տան մեջ՝ երեք տարօրինակ տարեց կանանց հետ։ Հենց նրանց թվում է, թե տղամարդը քնել է, նրանք դնում են իրենց կապույտ գլխարկները, կախակարդական բառեր են ասում և անհետանում։ Տղամարդը որոշում է կրկնել ծեր կանանց գործողությունները և հայտնվում է գինու նկուղում։ Այստեղ նա որոշում է զվարճանալ։ Զվարճանքը տևում է այնքան ժամանակ, մինչև տանտերը` եպիսկոպոսը, հասնում է նկուղ. նա զայրացած էր գյուղացու չտեսնված լկտիությունից և հրամայում է գողերին մահապատժի ենթարկել` խարույկի վրա վառելով։
Սյունին կապված լինելով` տղամարդը խնդրում է իր վերջին ցանկությունը` իր սիրած կապույտ գլխարկով գնալ այն աշխարհ։ Խնդրանքը կատարվում է, և տղամարդն իսկույն արտաբերում է կախարդական բառերն ու հայտնվում իր հարազատ վայրում։
Եվ սյունից, ամենայն հավանականությամբ, կստացվի նոր նավակը...
Մուլտֆիլմի մասին
Իր նախորդ աշխատանքների նմանությամբ` Նատալյա Չերնիշևան այս ֆիլմում հանդես է եկել որպես ռեժիսոր, բեմադրիչ և բեմադրող նկարիչ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաիներեն ֆիլմեր
Հռոմի պապ
Պապ (papa, πάππας pappas երեխաների լեզվով հայր), ամբողջ աշխարհի Կաթոլիկ եկեղեցու առաջնորդ ։ Կաթոլիկ եկեղեցում Հռոմի պապը համարվում է Պետրոս առաքյալի հետնորդը։ Ներկայիս Հռոմի պապն է Ֆրանցիսկոսը, որը ընտրվել է 2013 մարտի 13-ին՝ փոխարինելով Բենեդիկտոս XVI-ին ։
Կաթոլիկ եկեղեցու հոգևոր և վարչական գերագույն առաջնորդը Հռոմի պապն է։ Կաթոլիկ եկեղեցու հոգևորականները կոչվում են կարդինալներ։ Նրանք են ընտրում Հռոմի պապին։ Հռոմի պապի նստավայրը` Վատիկանը, ինքնուրույն քաղաք-պետություն է, որի ղեկավարը նույնպես Հռոմի պապն է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կաթոլիկ եկեղեցի Կատեգորիա:Ազգային և էթնիկ առաջնորդման կոչումներ
Կոլանյա
Ագացանո ( Collagna ), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Ռեջիո Էմիլիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 991 մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝15 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 67 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 42037։ Հեռախոսային կոդը՝ 0522։
Կոմունայի հովանավորն է սուրբ Բարդուղիմեոս առաքյալը։ Տոնը նշվում է օգոստոսի 24-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
Սթիվեն Մոլենկոպֆ
Սթիվեն Մոլենկոլֆ (Steven M. Mollenkopf, ), Քուալքոմ կորպորացիայի գլխավոր տնօրեն և տնօրենների խորհրդի անդամ։
Կենսագրություն
Ստացել է բակալավրի աստիճան, էլեկտրատեխնիկայի բնագավառում Վիրջինիայի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի և մագիստրոսի աստիճան Միչիգանի համալսարանում։
1994 թվականից սկսել է իր կարիերան Qualcomm ընկերությունում, որպես ինժեներ և այդ ընկերությունում աշխատում է արդեն ավելի քան 20 տարի։ 2008 թվականին դարձել է Qualcomm ընկերության ստորաբաժանումների մշակիչների ղեկավարը։
Ընկերությունում իր կարիերայի ընթացքում նա վերահսկել է բիզնես ընկերություններ, որոնք զբաղվել են ինտեգրալ սխեմաների և նմանատիպ տեխնոլոգիաների արտադրությամբ ինչպիսիք են CDMA, W-CDMA, LTE, 4G: Նա օգնել է Qualcomm ընկերությանը դառնալ աշխարհում առաջատարը բջջային ինտեգրալ սխեմաների մատակարարը։
2011 թվականի սկզբին, լինելով գործադիր փոխնախագահ, ղեկավարել է ընկերության ամենամեծ ձեռքբերումը, երբ Qualcomm 3.1 միլիարդ դոլարով Atheros Communications ընկերությանը դարձրել է իր դուստր ընկերությունը։ Գործարքը օգնել է Qualcomm բիզնես ընկերությանը ընդլայնել իր սահմանները սմարթֆոններից դուրս և շուկայում ձեռք է բերել նոր սեգմենտներ ։
2011 թվականին զբաղեցրել է գլխավոր օպերացիոն տնօրենի պաշտոնը և այդ պաշտոնում համակարգել է ընկերության ներդրումները այլ ոլորտներում, որոնք Qualcomm ընկերությանը դարձրել են ժամանակակից շուկայում առաջատարը ինտեգրալ սխեմաների արտադրության ոլորտում գրաֆիկական, հաշվարկող և մուլտիմեդիա տեխնոլոգիաներում։ Նաև ընկերությունը ընդլայնել է իր առաջատար դիրքը 3G և 4G-մոդեմների շրջանակում։
2014 թվականի մարտին դարձել է Qualcomm ընկերության գլխավոր տնօրենը ։
Գիտական աշխատանքները
Մոլենկոլֆը համարվում է IEEE  հրատարակումների հեղինակը և այդ ոլորտում ունի յոթ արտոնագրեր, ինչպիսիք են հզորության գնահատումը և անլար կապի մուլտի-ստանդարտի սենսորների չափումը։ Նա հանդիսանում է  Global Semiconductor Alliance կազմակերպության նախագահ և Semiconductor Industry Association տնօրենների խորհրդի անդամ։
Արտաքին հղումներ
Ինտերվյու
Ռեջոլո
Ռեջոլո  (Reggiolo), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Էմիլիա Ռոմանիա մարզում՝ Ռեջիո Էմիլիա գավառում։
Բնակչությունը ըստ 2005 թվականի տվյալների կազմում է 9007մարդ։ Բնակչության միջին խտությունը՝ 199 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 43 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 42046։ Հեռախոսային կոդը՝ 0522։
Քաղաքի հովանավոր պաշտանը համարվում է Սուրբ Վեներան, որի տոնը նշվում է ամեն ըարի հուլիսի 7-ն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էմիլիա Ռոմանիայի քաղաքներ
I Won
«I Won», ամերիկացի ռեփեր Future-ի երգը, որում իր մասնակցությունն ունի ամերիկացի ռեփեր Քանյե Ուեսթը։ Այն թողարկվել է 2014 թվականի ապրիլի 8-ին՝ որպես Future-ի «Honest» անվանումը կրող երկրորդ ալբոմի հինգերորդ սինգլ ։ Երգի հեղինակներն են Future-ը, Քանյե Ուեսթը, Մետրո Բումինն, Թերոն Թոմասը, Թիարա Թոմասը և Նիք Սիլին։
Տեսահոլովակ
Երգի տեսահոլովակը, որի ռեժիսորն է Հայփ Վիլյամսը, նկարահանվել է 2014 թվականի մարտին և ներկայացվել է նույն տարվա ապրիլի 17-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2014 սինգլներ Կատեգորիա:Future երգեր Կատեգորիա:Քանյե Ուեսթի երգեր Կատեգորիա:2013 երգեր
Աքքայի պաշարում (1291)
Աքքայի պաշարում — Աքքայի գրավումը եգիպտացի մամլուքների կողմից։ Ճակատամարտը տեղի է ունեցել 1291 թվականին և դարձել է Խաչակրաց արշավանքների կարևոր իրադարձություններից մեկը, քանզի խաչակիրները կորցրին իրենց վերջին հենակետերից մեկը։
Ռազմական գործողությունների սկիզբը
1289 թվականի ապրիլի 27-ին Մամլուքների սուլթանության զորքերը սուլթան Կալաուի հրամանատարությամբ մեկ ամիս տևած պաշարումից հետո գրավեցին Տրիպոլին։ Հռոմի Պապ Նիկողայոս IV-ը Տրիպոլին կորցնելու մասին տեղեկանալուց հետո Աքքա ուղարկեց 1,600 վարձկան։ Հռոմի Պապը չէր վարձատրել վարձկաններին, իսկ վերջիններս տեղ հասան և մնացին առանց ապրուստի միջոցի, սկսեցին թալանել շրջակա մուսուլմանական բնակավայրերը։
1290 թվականի օգոստոսին նրանք մուսուլմանների թաղամասերում կազմակերպեցին ջարդեր։ Անխնա սպանում էին բոլոր նրանց ովքեր մորուք էին կրում։ Այսպես է ներկայացնում այս իրադարձությունները Ժերար Մոնրեալցին՝ "«Երբ այդ մարդիկ Աքքայում էին, արքայի և սուլթանի միջև կնքված զինադադարը պահպանվում էր երկու կողմերի միջև։ Աղքատ և հասարակ սարակինոսները, ինչպես նախկինում մտան քաղաք իրենց բարիքները վաճառելու։ Սատանայի կամոք պատահեց այնպես, որ նոր ժամանած խաչակիրները` ովքեր ժամանել էին իրենց և քաղաքի համար բարի գործեր անելու, սկսեցին սպանել բոլոր վաճառականներին, նույն կերպ սպանեցին բոլոր մորուք կրող սիրիացիներին, այս արարքները դարձան սարակինոսների կողմից Աքքայի գրավման հիմնական պատճառը…»"
Տեղացի ասպետները ձեռփակալեցին կողոպտիչներին, սակայն իրադարձությունների մասին տեղեկացրին Կալաուին։ Վերջինս համարեց, որ զինադադարը խախտվել է, և Աքքա ուղարկեց նամակ մեղավորներին պատժելու պահանջով։ Ավագանին նախկին տյուրոսցի արքեպիսկոպոս Բերնարի ճմշան ներքո հրաժարվեց պատժել մեղավորներին, մատնանշելով այն փաստը, որ մեղադրվող խաչակիրները գտնվում են Հռոմի Պապի անմիջական ենթակայության տակ։ Տաճարականների առաջնորդ Գիյոմ դը Բոժեն առաջարկեց խաբել սուլթանին և մեղավորների փոխարեն մահապատժի ենթարկել քաղաքի կալանավայրերում գտնվող ավազակներին, սակայն այս առաջարկը չընդունվեց ավագանու կողմից։ Կալաուն ի պատասխան իր պահանջները չբավարարելուն հրավիրեց իմամների ժողով և չեղյալ համարեց զինադադարը։ Գիյոմ դը Բոժեն Կալաուի մոտ ուղարկեց դեսպանների հաշտության խնդրանքով, իսկ Կալաուն պահանջեց մեկ ցեխին (դրամ) յուրաքանչյուր զոհի դիմաց։ Ավագանին դարձյալ մերժեց սարակինոսների առաջարկը։
Տրիպոլին գրավելուց հետո Կալաունն հաշտության պայմանագիր է կնքում Կիպրոսի թագավորության արքա Հենրիխ II-ի հետ երկու տարի երկու ամիս երկու օր և երկու ժամ ժամկետով, բացի դրանից Կալաուն առևտրական պայմանագրեր է կնքում Ջենովայի և Արագոնի թագավորության։ Այսպիսով մամլուքները վերջիններիս հետ անմիջական կապեր հաստատելուց հետո այլևս Երուսաղեմի թագավորության հետ դաշնակցելու կարիք չունեին (նախկինում Երուսաղեմի թագավորությունը կապող օղակի դեր էր խաղում Եվրոպական երկրների հետ առևտուր անելու համար)։
1290 թվականի հոկտեմբերին Սիրիան և Եգիպտոսը միավորվեցին, սկսվեց զորահավաք և պաշարողական մեքենաների կառուցում։ Սուլթան Կալաուն երդվեց Ղուրանի վրա, որ զենքը ձեռքից բաց չի թողնի մինչև չի վռնդվի վերջին ֆրանկը։ 70-ամյա ծերունու շուրթերից այս երդումը առանձնահատուկ արժեքավոր էր հնչում։ Սակայն նոյեմբերի 4-ին Կահիրեյից դուրս գալուց սուլթանը հիվանդացավ, իսկ 6 օր անց վախճանվեց։ Նրա մահը միայն մի քանի ամսով հետաձգեց ռազմական գործողությունները։ Նրա որդին՝ Հալիլ ալ-Աշրաֆը հորը խոսք տվեց, որ կգրավի Աքքան։ 1291 թվականին Հալիլը ներխուժեց Պաղեստին, իսկ սիրիական ջոկատները նրան միացան մայիսին։
Սուլթանի ժամանակագիրը պատմում է, որ ոմն Աբու-լ-Ֆիդան, ով այդ ժամանակ ընդամենը 18 տարեկան էր, և պատերազմին մասնակցում էր իր հոր հետ ղեկավարում էր «Զորավար» անվամբ կատապուլտը, որը քաղաքի մատույցներ բերեցին մասնատված վիճակում։
«…Սայլերը այնքան ծանր էին, որ տեղափոխությունը մեզնից խլեց ավելի քան 2 ամիս, այն պարագայում, երբ սովորաբար տեղափոխությունը տևում է առավելագույնը ութ օր։ Տեղ հասնելուն պես գրեթե բոլոր ցլերը սատկեցին հյուծվածությունից և ցրտից։ Մարտը սկսվեց տեղ հասնելուն պես,- շարունակում է ժամանակագիրը. - Մենք Համացիներս տեղակայված էինք աջ թևում` ծովի ափին։ Ծովից մեր վրա կրակ էին բացում ֆրանկերի փայտերով ու կովի կաշվով լավ պաշտպանված նավերը հատուկ տեգակիրների և նետաձիգների համար նախատեսված հարմարություններով։ Այսպիսով մենք ստիպված էին մարտնչել երկու ֆրոնտով առաջինը մեր առջև գտնվողների դեմ, իսկ երկրորդը քրիստոնյաների նավատորմի դեմ։ Մենք լուրջ վնասներ կրեցինք, երբ խաչակիրների նավերից մեկի վրա տեղակայված կատապուլտը մեր վրա սկսեց շպրտել մեծ քարեր, սակայն մի անգամ գիշերը փոթորկի ժամանակ այդ կատապուլտը ոչնչացավ, մեկ այլ գիշեր ֆրանկերի մի ջոկատ անսպասելիորեն դուրս եկավ քաղաքից և հասավ մեր ճամբար։ Սակայն մթության մեջ նրանցից ոմանք խճճվեցին վրանների պարանների մեջ, մեկը նույնիսկ ընկավ, իսկ հայտնաբերվելուն պես սպանվեց։ Մեր ռազմիկները հասցրին ուշքի գալ, հարձակվել ֆրանկների վրա և նրանց դուրս բերել ճամբարից։ Հաջորդ առավոտ իմ զարմիկ՝ ալ-Մալիք-ալ-Մեւզաֆֆարը՝ Համայի կառավարիչը կարգադրեց սպանվածների գլուխները կապել նրանց ձիերից և ձիերը նվիրեց սուլթանին»։ Դա «Զորավարի» ոչնչացման դեմ ուղղված տաճարականների գրոհն էր Գիլյոմ դը Բոժեի հրամանատարությամբ։
Ուժերի դասավորությունը
Քաղաքի ավագանին ամեն դեպքում չմտածեց ավելի լավ գաղափար քան սուլթանի մոտ դեսպաններ ուղարկելը ։ Բնականաբար, վերջինս ինչպես խոսք էր տվել հրաժարվեց առաջարկվող ընծաներից, իսկ դեսպաններին զնդան նետեց... Քաղաքի պատերից պաշարվածները տեսնում էին անվերջ հարթավայր, վրաններով ծածկված։
"«Իսկ սուլթանի վրանը՝ «դեհլիզը» կանգնած էր բարձր բլրի վրա, այնտեղ, որտեղ կար գեղեցիկ աշտարակ ու պարտեզ և Տաճարի միաբանության խաղողի վազերը, «դեհլիզը» ամբողջովին կարմիր էր՝ Աքքա քաղաքին նայող բաց դռնով...»"
Սուլթանի բանակը տարբեր գնահատականներով ներառում էր 85-ից մինչև 600 հազար մարտիկ։ Քրիստոֆեր Մարշալլը իր «Մերձավոր Արևելքի ռազմական գործը 1191-1291 թթ.» աշխատությունում հղում կատարելով տարբեր ժամանակագիրների ներկայացնում է այս թվերը՝
Սակայն ամենայն հավանականությամբ մեկ դար անց իրենց աշխատությունները հեղինակած՝ պատմիչները ներկայացնում են ժամանակաշրջանին չհամապատասխանող թվեր։ Անկասկած մամլուքները գերակշռում էին քաղաքի պաշտպաններին, սակայն ավելի վտանգավոր և մեծաքանակ չէին, քան մոնղոլները ։
Բանակի կազմը որոշելը ել ավելի բարդ է, քան քանակը որոշելը։ Անտարակույս մամլուքները՝ սուլթանի հատընտիր գվարդիան, իրենից ներկայացնում էր ժամանակի ամենամարտունակ բանակներից մեկը։ Մարտիկների մեծ մասը մանուկ հասակում գնվել էր ստրուկների շուկայում և հատուկ վարժեցվել էր ռազմական գործին։ Կատարյալ սպանության մեքենաներ, որոնց մեջ առկա ֆանատիզմը համապատասխանում էր արևելքի խառնվածքին։ Այս կանոնավոր բանակում ծառայում էին 9-12 հազար մարտիկներ (ըստ որոշ աղբյուրների մինչև 24 հազ.), միջուկը կազմում էր հեծելազորը 24 բեյերի հրամանատարությամբ։ Դժվար է ասել, քանի տոկոսն է մամլուքների ընդհանուր քանակից կազմում հեծյալների քանակը, իսկ քանիսը հետևակայիններինը, բայց համարվում է, որ մեծամասնություն էին կազմում հեծյալները, իսկ հետևակայինները իրենցից լուրջ ռազմական ուժ չէին ներկայացնում և հիմնականում զբաղվում էին ինժեներական գործերով։ «Աքքայի կործանման ողբը» աշխատությունում ներկայացվում է՝ սատանայական 666 թիվը։ Հենց այդքան պաշարողական մեքենա էր հաշվել հոգևորական Ռիկալդո դը Մոնտե Կռոչեն։ Ամենայն հավանականությամբ այս թիվը նույնպես չափազանցված է։ Ամենայն հավանականությամբ այդ թիվը հասնում էր 92-ի, ներառյալ 4 հսկայական պաշարողական մեքենա։ Մեկ պաշարողական մեքենան միջինում սպասարկում էին չորս զինվորներ, իսկ հսկայականներին մինչև քսան։
Տնտեսական տեսանկյունից նույնիսկ սուլթանի բանակի 100 հազ. հոգուց բաղկացած լինելու փաստը խիստ չափազանցված է։ Շրջակա հողերը աղքատ էին և չէին կարող կերակրել նման բանակին, իսկ սննդամթերքի առաքումը Սիրիայից կամ Եգիպտոսից կթանկացներ արշավանքը մի քանի անգամ։ Բանակը բաղկացած էր երեք մասերից՝ Համայի զորքերը, Դամասկոսի զորքերը և Եգիպտական բանակը. ։ Բանակը Աքքա գնաց երու ճանապարհով՝ Կահիրեյից և Դամասկոսից։ Ըստ վկաներից մեկի Սիրիայից Աքքա գնացող շարասյան երկարությունը հասնում էր 20 կմ-ի։
Անշուշտ 1291 թ. գարնանը Աքքան իրենից ներկայացնում էր տարածաշրջանի ամենաժամանակակից և հզոր ամրոցը։ Արտաքին պարիսպները պաշտպանում էին քաղաքը բոլոր կողմերից ընդվորում ցամաքային պարիսպները երկշարք էին, իսկ ծովայինները միաշարք։ Քաղաքի բոլոր թաղամասները ևս լավ պաշտպանված էին։ Քաղաքը ներսից մեծ պարիսպով բաժանվում էր երկու մասի բուն Աքքան և Մոնմազառ արվարձանը։ Աքքան իրենից ներկայացնում էր միառժամանակ, և ռազմական բազա, և նավահանգիստ, իսկ քաղաքում արդեն հավաքվել էին նվաճված քաղաքներից գաղթած փախստականները։ Քաղաքում առկա էին տասնյոթ ռազմական միություններ, որոնք փաստացի իրենցից ներկայացնում էին ամրոցներ քաղաքի պատերի մեջ ։
Ըստ տարբեր աղբյուրների քաղաքը պաշտպանում էին՝
Տաճարականների և Հիվանդախնամների ասպետների ընդհանուր թիվը XIII դարի երկրորդ կեսում ըստ պատմիչների չէր գերազանցում 500-ը, իսկ միաբանությունների զինապարտ անդամների թիվը չէր գերազանցում 5000-ը։
Տևտոնների ընդհանուր թիվը Մերձբալթիկայում ջախջախվելուց հետո չէր գերազանցում 2000-ը, ընդորում մի մասը գտնվում էր Եվրոպայում։
Սուրբ Թովմաս Աքքացու միաբանության անդամներ - 9 ասպռտ և Մագիստրոսը