cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռուսկայա Պրավդա
1113 թվականին Կիևում բռնկած ապստամբությունից հետո մտցված Վլադիմիր Մոնոմախի տոկոսների մասին կանոնադրությամբ սահմանափակվել է վաշխառությունը։ Ռուսկայա պրավդան ամրագրել է ֆեոդ, հարաբերությունների համակարգը, գույքային և սոցիալական անհավասարությունը, արտացոլել ճորտ գյուղացիների (սմերդներ, զակուպներ, խոոպներ) ֆեոդ, կախվածության ուժեղացումը, իշխանական դատարանների աճող դերը, պատժի շերտավորումը, իշխանի, իշխանական ադմինիստրացիայի օգտին տուգանքի բարձրացումը, համապատասխանաբար տուժողի փոխհատուցման նվազումը։ Արյան վրեժը վերացնելու նպատակով Ռուսկայա պրավդան նեղացրել է նրա կիրառման շրջանակները, սահմանափակել դրա իրավունքից օգտվող հարազատների շրջանակը։ Վրիժառուների բացակայության դեպքում մարդասպանը պետք է տուգանք (արյան գին) վճարի իշխանին, և մասնակիորեն, վարձահատուցի սպանվողի հարազատներին։ Կնոջ սպանության համար վճարվել է տուգանք կիսով չափ։ Ռուսկայա պրավդան պաշտպանել է հասարակության ազատ ներկայացուցիչների առողջությունն ու պատիվը, գործողությամբ խեղում և վիրավորանք հասցնելու համար նախատեսել է դրամական փոխհատուցում։ Ռուսկայա պրավդան մեծ տեղ է հատկացրել պարտավորական հարաբերություններին։ Դատավարությունը նախատեսում էր վկաների քննությունը, կտտանքաքննությունը («աստծո դատաստան»)։ Հանցագործների հետախուզումը կատարվում էր վկաների ցուցմունքներով կամ հանցագործի հետքերով։ Նախատեսվել է կեղծ վկայությունների ստուգում։ Ուրվանշվել են դատական քննության նախնական տարրեր։ Ռուսկայա պրավդաի նորմերը գործել են մինչև 1497 թվականի դատաստանագրքի գործադրումը և դրվել են Նովգորոդյան, Պսկովյան դատաստանագրքերի, ինչպես նաև ուկրաինայի, բելառուսի և լիտվվայի իրավունքի հիմքում։
Խայաթ (երգիչ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Ուկրաինացի երգիչներ
Ռուսկայա Պրավդա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիևյան Ռուսիա Կատեգորիա:Ռուսաստանի իրավունք Կատեգորիա:Ռուսաստանի պատմություն Կատեգորիա:Իրավունքի պատմություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրականություն Կատեգորիա:Օրենսգրքեր Կատեգորիա:Բելառուսի պատմություն Կատեգորիա:Իրավունքի աղբյուրներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի իրավունքի պատմություն Կատեգորիա:13-րդ դարի աշխատություններ Կատեգորիա:Ձեռագրեր
Հայոց ապաբախտ գըրողը նըստած...
«Հայոց ապաբախտ գըրողը նըստած...», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, որի գրելու տարեթիվը ստույգ հայտնի չէ։
Պատմություն
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի 43-րդ համարում պահվում են երկու ինքնագիր։ Դրանցից մեկը նախնական գրառումն է, իսկ մյուսն արտագրված է դրանից, բայց 48-64-րդ տողերը չունի։
Առաջին անգամ տպագրվել է Երկերի լիակատար ժողովածուի I հատորի 489-490-րդ էջում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Աստերոիդների ցանկ (261501-261600)
Աստերոիդների ցանկ (261401-261500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (261601-261700)
Տոպոլիցա
Տոպոլիցա (Тополица), գյուղ Բուլղարիայի Բուրգասի մարզում։ Վարչականորեն մտնում է Այտոսի համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի կենտրոն Այտոս քաղաքից գտնվում է 12 կմ դեպի արևմուտք։ 2011 թվականի Բուլղարիայի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ գյուղում բնակվել է 979 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գյուղեր Կատեգորիա:Բուրգասի մարզի գյուղեր
Կարբօքսիլազներ
Կարբօքսիլազներ, լիազների դասի ֆերմենտների խումբ, կատալիզում են կետո- և ամինաթթուների դեկարբօքսիլացումը (CO_2-ի անջատումը)։ Կետոթթուները դեկարբօքսիլացնող կարբօքսիլազների կոֆերմենտը կոկարբօքսիլազն է, ամինաթթուներինը՝ պիրիդոքսալֆոսֆատը։
Կատեգորիա:ՖՀ 6.4.1
(8476) 1986 QT2
(8476) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի օգոստոսի 28-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,168046 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8363 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4998 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1166,01 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,308746 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,22° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Չոնգուրիս
«Չոնգուրիս», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, որի գրելու տարեթիվը ստույգ հայտնի չէ։
Պատմություն
Ձեռագրից պարզ է դառնում, որ գրված է 1890-ական թվականներին։
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի 11-րդ համարում պահվում է մեկ ինքնագիր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Եղեգիս (համայնք)
Եղեգիս, համայնք Վայոց ձորի մարզում։ Ներառում է Շատին, Աղնջաձոր, Արատես, Արտաբույնք, Գետիկվանք, Գողթանիկ, Եղեգիս, Թառաթումբ, Կալասար, Հերմոն, Հորբատեղ, Հորս, Սալլի, Սևաժայռ, Վարդահովիտ  և Քարագլուխ  գյուղերը։ Համայնքը ստեղծվել է 2017 թվականի հունիսի 9 -ին ՀՀ Ազգային Ժողովում համայնքների խոշորացման օրինագծով  ։ Կենտրոնը Շատին գյուղն է։ Համայնքի տեղական ինքնակառավարման մարմինների առաջին ընտրությունները կայացել են 2017 թվականի նոյեմբերի 5-ին։
Բնակչություն
Եղեգիս համայնքը ստեղծվել է Շատին, Աղնջաձոր, Արատես, Արտաբույնք, Գետիկվանք, Գողթանիկ, Եղեգիս, Թառաթումբ, Կալասար, Հերմոն, Հորբատեղ, Հորս, Սալլի, Սևաժայռ, Վարդահովիտ և Քարագլուխ համայնքների միավորումից։ Համայնքի բնակչությունը կազմում է 6,947 մարդ։
Տեսարժան վայրեր
Համայնքը հարուստ է պատմաճարտարապետական հուշարձաններով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վայոց Ձորի մարզի համայնքներ Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի բնակավայրեր
Լա Պոբլա դե Մոնտորնես
Լա֊Պոբլա֊դե֊Մոնտոռնես (Pobla de Montornés, La Pobla de Montornes), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, Տառագոնա շրջանում Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Մունիցիպալիետը գտնվում է Տառագոնես շրջանում։ Զբաղեցնում է 12.3կմ² մակերես։ Բնակչությունը՝ 2888 մարդ (2010)։
արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Օմար Ալի Սայֆուդդին III
Օմար Ալի Սայֆուդդին III, Բրունեյի սուլթանը 1950 թվականից մինչև 1967 թվականը։ Սերում էր Բոլկիի դինաստիայից։ 1947 թվականից պետական խորհրդի անդամ էր։ 1984-1986 թվականներին եղել է Բրունեյի պաշտպանության նախարարը։ Նա հայտնի էր որպես «Ժամանակակից Բրունեյի ճարտարապետ» , «Թագավորական բանաստեղծ» և «Անկախության հայր» ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Մուհամեդ Ջամալուլ Ալամ II-ի ընտանիքում։ Հոր մահից հետո գահ Է բարձրացել ավագ եղբայրը՝ Ահմադ Թաջուդինը, որը ժառանգներ չի ունեցել։ Եղբոր մահից հետո Օմար Ալի Սայֆուդինը գահ Է բարձրացել։ Նրա կառավարման ընթացքում բրիտանական վարչակազմի հետ մի քանի հակամարտություն է տեղի ունեցել։ Հանգամանքները ստիպել են նրան հրաժարվել գահից՝ հօգուտ որդու՝ Հասանալ Բոլկիահի։
Մահացել է 1986 թվականի սեպտեմբերի 7-ին։
Ընտանիք
Նրա առաջին կինը Դայանգ Սիթի Ամին Բինթի Փեհին Օրանգ Քայ Պեկերմա Սեթիա Լայլա Դիրաջա Ավանգ Հաջի Հաշիմն էր, բայց ամուսինները երեխաներ չունեին։ 1941 թվականի սեպտեմբերի 6-ին նա ամուսնացել է իր զարմիկի՝ Պենգիրան Անակ Դամիտ բինտի Պենգիրան Բենդահար Սերի մահարաջա Պերմաիսուար Պենգիրան Անակ Աբդուլ Ռահմանի հետ։ Նա Հաշիմ Ջալիլուլ Ալամ Աքամադինի ծոռնուհին էր։ Նա ունեցել է 10 երեխա, այդ թվում՝ Հասանալ Բոլկիահը՝ Բրունեյի ներկայիս սուլթանը։
1979 թվականի սեպտեմբերի 13-ին մահացել է նրա կինը՝ Պադուկա Սուրի Սերի Բեգավան Ռաջա Իսթերի Պենգիրան Անակ Դամիթը։ Դրանից հետո նա վերջին անգամ ամուսնացել է Պենգիրան Բինի Պենգիրանի հետ Անակ Հաջ Սալահ բինտի Պենգիրան Բենդահար Սերի մահարաջա Պերմաիսուար Պենգիրան Անակ Աբդուլ Ռահմանիի հետ, որը նույնպես նրա հարսն էր։ Սակայն ամուսինները երեխաներ չեն ունեցել։
Նա մահացել է 2011 թվականի փետրվարի 18-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անձինք Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Բրունեյ Կատեգորիա:1916 ծնունդներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Catholic-Hierarchy.org
Catholic-Hierarchy.org-ը Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու և արևելյան կաթոլիկ եկեղեցիների եպիսկոպոսների և թեմերի առցանց տվյալների բազա։ Կայքը պաշտոնապես հաստատված չէ կաթոլիկ եկեղեցու կողմից։ Այն գործում է, որպես մասնավոր նախագիծ, Դեյվիդ Մ. Չեյնիի կողմից Կանզաս Սիթիում ։
Ծագումը և բովանդակությունը
1990-ական թվականներին Դեյվիդ Մ. Չեյնին ստեղծեց մի պարզ առցանց կայք, որը փաստագրեց իր հայրենի Տեխաս նահանգի հռոմեական կաթոլիկ եպիսկոպոսներին, որոնցից շատերը չունեին ինտերնետային էջեր ։ 2002 թվականին, Միջին Արևմուտք տեղափոխվելուց հետո, նա պաշտոնապես ստեղծեց ներկայիս catholic-hierarchy.org կայքը և ընդլայնեց այն՝ ընդգրկելով ամբողջ Միացյալ Նահանգները և, ի վերջո, ողջ աշխարհը ։
Տվյալների բազան պարունակում է աշխարհագրական, կազմակերպչական և հասցեական տեղեկատվություն աշխարհի յուրաքանչյուր կաթոլիկ թեմի վերաբերյալ, ներառյալ արևելյան կաթոլիկ եկեղեցիները Սուրբ Աթոռի հետ լիարժեք հաղորդակցության հաստատող թեմերը, ինչպիսիք են Մարոնիական կաթոլիկ եկեղեցի և Սիրո-Մալաբար եկեղեցին։
Կայքը տալիս է նաև կենսագրական տեղեկություններ յուրաքանչյուր թեմի ներկայիս և նախորդ եպիսկոպոսների մասին, ինչպիսիք են՝ ծննդյան տարեթվերը, ձեռնադրումները և (եթե կիրառելի է) մահը։
Կարգավիճակ
«Զենիթ» լրատվական գործակալությունը նշում է, որ էջը «լուռ, յուրահատուկ ծառայություն է մատուցում եկեղեցուն»։ 2018 թվականի դրությամբ կայքում գրանցված է 40․000-ից ավել կաթոլիկ հոգևորականների տվյալներ ։
Աղբյուրներ
Օգտագործված տպագիր աղբյուրներից են Սուրբ Աթոռի հրատարակչությունները՝ «Annuario Pontificio», «Acta Apostolicae Sedis» և «Acta Sanctae Sedis»։ Օգտագործվում են նաև այն հեղինակների պատմական ուսումնասիրությունները, որոնց ազգանունները տատանվում են Անդրադեից մինչ Զունիգա ։
Կարգավորման կառույցներ
Կարգավորման կառույցներ, ուղղորդիչ կառույցներ, գետերի հուները կարգավորող հիդրոտեխնիկական կառույցներ։ Ըստ նշանակոէթյան տարբերում են՝ ջրաթմբեր, արգելաթմբեր, պատնեշներ, կիսապատնեշներ, հոսքն ուղղող և շեղող կառույցներ, ճյուղային փակոցներ։ Կախված հունի նկատմամբ ունեցած դիրքից, կարգավորման կառույցները լինում են երկայնական, լայնական և համակցված։
Կատեգորիա:Ճարտարապետություն
Գիտելիքի տնտեսություն
Գիտելիքի տնտեսությունը տերմին է, որը վերաբերում է կամ գիտելիքի տնտեսությանը (economy of knowledge), որը կենտրոնանում է տնտեսության շրջանակներում գիտելիքների արտադրության և կառավարման վրա, կամ էլ գիտելիքի վրա հիմնված տնտեսությանը (knowledge-based economy)։
Իր երկրորդ, ավելի հաճախ գործածվող իմաստով, այն վերաբերում է տնտեսական օգուտ ստեղծելու նպատակով գիտելիքի տեխնոլոգիաների (ինչպիսին են համակարգչային ծրագրերի տեխնաբանությունը (knowledge engineering) և գիտելիքի կառավարումը (knowledge management) կիրառմանը։ Այս արտահայտությունը եթե չի հորինել, ապա լայն շրջանառության մեջ է մտցրել Փիթեր Դրաքերը՝ այդպես վերնագրելով իր «Անընդհատության ընդհատման դարաշրջանը» (The Age of Discontinuity) աշխատության 12-րդ գլուխը։
Գլխավոր տարբերությունն այն է, որ գիտելիքի տնտեսության մեջ գիտելիքը արդյունք է, իսկ գիտելիքի վրա հիմնված տնտեսության մեջ՝ գործիք։ Այս հանգամանքը դեռևս լավ տարբերակված չէ գրականության մեջ։ Նրանք երկուսն էլ խիստ միջբնագավառային են և ներգրավում են տնտեսագետների, համակարգչային մասնագետների, ճարտարագետների, մաթեմատիկոսների, ֆիզիկոսների, ինչպես նաև հոգեբանների և սոցիոլոգների։
Տարբեր դիտորդներ բնութագրում են այսօրվա համաշխարհային տնտեսությունը որպես տնտեսություն, որը գտնվում է անցման շրջանում դեպի «գիտելիքի տնտեսություն»՝ որպես «տեղեկատվական հասարակության» ընդլայնում։ Այդ անցումը պահանջում է, որ արդյունաբերական տնտեսության հաջողությունն ապահոված կանոններն ու ընդունված գործելակերպը վերաշարադրվեն փոխկապակցված, գլոբալացված տնտեսության համար, որտեղ գիտելիքի ռեսուրսները, ինչպիսին են know-how-ն և փորձագիտությունը (expertise), նույնքան վճռորոշ նշանակություն ունեն, որքան մյուս տնտեսական ռեսուրսները։ «Գիտելիքի տնտեսության» վերլուծաբանների կարծիքով՝ այս կանոնները պետք է վերաշարադրվեն ընկերությունների և արտադրության մակարդակներում՝ գիտելիքի կառավարման առումով, և հանրային քաղաքականության մակարդակում՝ որպես գիտելիքի քաղաքականություն կամ գիտելիքին առնչվող քաղաքականություն։
Առանձնահատկություններ
Կարելի է պնդել, որ գիտելիքի տնտեսությունը տարբերվում է ավանդական տնտեսությունից մի քանի սկզբունքային առումներով. Այս առանձնահատկությունները նոր գաղափարներ ու մոտեցումներ են պահանջում քաղաքականություն մշակողներից, կառավարիչներից և գիտաշխատողներից։ Գիտելիքի տնտեսությունը դրսևորման բազմազան ձևեր ունի, սակայն կան կանխատեսումներ, որ նոր տնտեսությունը կարող է այնքան արմատապես բարեփոխվել, որ նույնիսկ գաղափարները ճանաչվեն ապրանք և նույնացվեն դրա հետ։ Անշուշտ, հիմա սույն թեմայով հապճեպ դատողություններ անելու ամենահարմար ժամանակը չէ, սակայն հաշվի առնելով բուն «գիտելիքի» բնույթը և գումարելով դրան այն փաստը, որ այն տնտեսության այս նոր ձևի հիմնական գաղափարն է, հաստատապես գոյություն ունի դեպի այս գաղափարը տանող հստակ ճանապարհ, թեև մասնավորությունները (այսինքն՝ այս հեղափոխական մոտեցման մեծ ներուժը, նրա կիրառելիությունն ու առևտրային արժեքը) առայժմ մնում են շահարկումների ոլորտում։
Կատեգորիա:Տնտեսություններ Կատեգորիա:Գործարարական տերմիններ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ
Ստարորայսկոե
Ստարորայսկոե (Старорайське), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Դրուժկովկայի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Ստարորայսկոե ավանում բնակվում էր 231 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Դրուժկովկայի քաղաքային խորհուրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Պանինի (բուտերբրոդ)
Պանինին կամ պանինոն (իտալերեն panini, որ նշանակում է «փոքր հաց») եփված բրդուճ է, որ պատրաստվում է հացի ամբողջական կտորով։ Իտալերենից բառացի թարգմանած պանինի նշանակում է ոչ մեծ հաց   ։ Պանինի պատրաստելու համար օգտագործվում են բագետա, չիաբատա և միկետա տեսակի հացեր։ Հացը կտրվում է հորիզոնական ուղղությամբ և լցոնվում համադամ սննդամթերներով, ինչպիսիք են պանիրը, ազդրապուխտը, մորտադելան, սալյամին  և այլ տեսակի մթերք։ Պանինին մատուցվում է տաք վիճակում՝ բրդուճի ջեռոցում խորովվելուց հետո։
Ծագում
Պանինի բառն ունի իտալական ծագում. եզակի թվով՝ պանինո, հոգնակի թվով՝ պանինի։ Պանինի բառացի նշանակում է փոքր հաց։ Պանինի իմբոտիտո (Panino imbottito, լցոնված պանինո) նշանակում է լցոնված բրդուճ, թեև սովորաբար պանինո բառը օգտագործվում է առանձին։ Պանինիի նման բրդուճ է նաև տրամեզինոն, որը եռանկյունաձև կամ քառակուսի, երկու կտոր սպիտակ, փափուկ, առանց կեղևի հացից պատրաստվող բրդուճ է։ Իտալիայում և անգլախոս մի շարք երկրներում հավասարապես օգտագործվում է թե՛ պանինի և թե՛ պանինո բառը   ։
Պատմություն
Չնայած պանինիի առաջին բաղադրատոմսը հայտնաբերվել է 16-րդ դարին թվագրվող իտալական մի բաղադրատոմսերի գրքում, բրդուճները պանինոտեկե անունով Միլանի խորտկարաններում տարածում գտան 1970-ական և 1980-ական թվականներին։ Բրդուճը աստիճանաբար տարածվեց նաև Իտալիայի սահմաններից դուրս՝ տարբեր երկրներում և քաղաքներում տարբեր բաղադրամասերով ։ 1980-ական թվականներին Իտալիայում առաջացավ պանինարո տերմինը, որն արտահայտում էր երիտասարդական մշակույթի այն անդամների ընդհանուր անվանումը, որոնք սնվում էին այնպիսի խորտկարաններում, ինչպիսիք էին Միլանի «Ալ Պանինոն» կամ Իտալիայի, ամերիկյան ոճի առաջին արագ սննդի ռեստորաններում։ «Պանինարո» էին անվանում վաղ 80-ականների նորաձև, հաճելի արտաքինով այն երիտասարդներին, ովքեր սպառում էին այսպես կոչված «կարգավիճակ խորհրդանշող» ապրանք  ։
Բրդուճի ջեռոցներ
Բրդուճի ջեռոցը փոքր չափսի ջեռոց է, հիմնականում էլեկտրական, որով տաքացնում են բրդուճ, մսով խորտիկներ, բանջարեղեն և մասնագիտացված այլ սննդամթերք։ Ջեռոցը բաղկացած է ներքևի և վերևի տաքացվող սկավառակներից, որոնք փակվելով տաքացնում կամ խորովում են մթերքը։ Ջեռոցը ապահովում է կարգավորվող ջերմաստիճան և հարմար է հալած պանրով փխրուն խորտիկներ տաքացնելու համար ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Իտալական խոհանոց Կատեգորիա:Նախուտեստներ
Օրեադներ
Օրեադներ (Ὀρειάδες), նիմֆեր, լեռնային հավերժահարսեր, որոնք դաստիարակել են Դիոնիսոս աստծուն:Կոչվել են նաև լեռների անունով (Կիթերոնուհիներ, Պելիուհիներ և այլն) ։
Ծանոթագրություններ
[[Պատկեր:William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - Les Oreades (1902).jpg|alt=The Oreads, William-Adolphe Bouguereau,1902|մինի|Օրեադներ Վիլիամ Ադոլֆ Բուգրո
]]
Կատեգորիա:Նիմփաներ
Ներեուհիներ
Ներեուհիներ (Νηρηΐδες), ծովային ոգիներ են՝ նիմփաներ, ծովային աստված Ներևսի և Դորիսի դուստրերը։ Ըստ Հոմերոսի նրանք թվով երեսունչորսն են (ըստ ուրիշ առասպելների՝ հարյուրից ավել, առավել հաճախ՝ 50)։ Ներեուհիներն ապրում են ծովի խորքում, իրենց հոր ապարանքի արծաթե քարանձավում, մանում են ոսկե իլիկներով, շուրջպար են բռնում ալիքների տակտով, իսկ լուսնկա գիշերներին դուրս են գալիս ափ, որտեղ երգում ու պարում և մրցում են տրիտոնների հետ։ Ներեուհիները բարյացակամ են մարդկանց հանդեպ, նավազներին օգնում են վտանգի պահին (նրանք օգնել են արգոնավորդներին՝ հաղթահարելու Պլանկտաները, Հեփեստոսի կռած զենքը հասցրել են Աքիլլեսին և այլն)։
Առավել հայտնի ներեուհիներ են՝
Ներեուհիներին մեծարում էին կղզիների և Հունաստանի առափնյա շրջանների բնակիչները։ Ներեուհիները պատկերվում էին թեթևազգեստ գեղանի աղջիկների տեսքով, շրջապատված ծովային հրեշներով, առավել հաճախ դելփինների կամ տրիտոնների ուսերին։ Հայտնի են Գալատեյայի և Պոլիփեմոսի պատկերով որմնանկարներ (Պոմպեյ) և այլն։ Պոեզիայում ներեուհիները ծովային ալիքների անձնավորումն են։
Կատեգորիա:Ներեուհիներ
Ադրիանուպոլսի ավետարան
«Ադրիանուպոլսի ավետարան», հայկական մանրանկարչության մագաղաթե ձեռագիր մատյան։ Հայերեն հնագույն թվակիր ավետարան։ Գրվել ու պատկերազարդվել է 1007-ին Բյուզանդիայի Ադրիանուպոլիս քաղաքում․ գրիչ՝ Կիրակոս երեց։ Պատվիրատուն է հայ ազնվական, Բյուզանդիայի կայսր Վասիլ Բ-ի առաջին սուսերակիր Հովհաննես Պրոքսիմոսը։ Մանրանկարչի անունը չի պահպանվել։
Անհայտ մանրանկարիչը պատկերել է խորաններ, երկու խաչ, 4 ավետարանիչներին, Տիրամորը՝ գահի վրա, մանուկ Հիսուսի հետ և պատվիրատուին։ «Տիրամայրը մանկան հետ» հորինվածքը պատկերագրական տիպով և պատկերման եղանակով սերտորեն առնչվում է նույն շրջանի բյուզանդական օրինակների հետ, մինչդեռ խորանները և կանգնած ավետարանիչների ծանր, մոնումենտալ ֆիգուրները բնորոշ են 10-11-րդ դարերի հայկական ձեռագրերի նկարազարդումներին ու տարբերվում են 11-րդ դարի բյուզանդական ոճից։
«Ադրիանուպոլսի ավետարան»-ի մանրանկարները կարևոր են հայ և բյուզանդական արվեստի առնչությունները պարզաբանելու համար։
1883 թվականին ավետարանը Կոստանդնուպոլսից տեղափոխվել է Սուրբ Ղազար կղզի, որտեղ ցայժմ պահվում է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության մատենադարանում ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Կատեգորիա:Հայկական մանրանկարչություն Կատեգորիա:11-րդ դարի ձեռագրեր Կատեգորիա:Բյուզանդիայի պատմություն
Մանվել Խաչատրյան
Մանվել Միքայելի Խաչատրյան (հայտնի է՝ Ճուտ մականվամբ, ), հայ ռազմական գործիչ, Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Կենսագրություն
Մանվել Խաչատրյանը ծնվել է Միքայել Խաչատրյանի և Ռուզաննա Սողոմոնյանի ընտանիքում, ավագ զավակն էր, ուներ երկու քույր՝ Գայանե Խաչատրյանը և Նարգիզ Խաչատրյանը։ Մանվելը եղել է անչափ ակտիվ և հայրենասեր երիտասարդ։ 1988 թվականին անչափահաս տարիքից, ակտիվորեն մասնակցել է Արցախյան շարժմանը։ Լինելով դպրոցական, կազմակերպել է դասադուլեր, մասնակցել ցույցերին և երթերին։
Ընտանիք
1999 թվականի դեկտեմբերի 11-ին ամուսնացել է Զարուհի Հարությունյանի հետ։ Ունեն երկու երեխա դուստրը՝ Ռուզաննան և որդին՝ Միքայելը։
Կրթություն
1989 թվականին ութամյա կրթությամբ ավարտելով ՕՇԱԿԱՆԻ Մ. ՄԱՇՏՈՑԻ ԱՆՎԱՆ ՄԻՋՆԱԿԱՐԳ ԴՊՐՈՑԸ, 14 տարեկան հասակում, որպես կամավոր, զինվորագրվել է Հայոց Ազգային Բանակ (ՀԱԲ) ջոկատում և մասնակցել Հայաստանի և Արցախի սահմանների ինքանապաշտպանական և ազատագրական մարտական գործողություններին։
Ռազմական գործունեություն
Նույն թվականի մայիսի 27-ին՝ Նուբարաշենի խճուղում խորհրդային բանակի հետ ընդհարմանը։
Օգոստոսից՝ մասնակցել է Նոյեմբերյանի շրջանի Ոսկեպար, Բաղանիս, Կոթի գյուղերի մարտական գործողություններին։
Հոկտեմբերից՝ Շամշադինի շրջանի Թոուզ, Նավուր, Քյոլագիր, Այգեպար, Չինարի գյուղերի ինքնապաշտպանական գործողություններին։
1991 Մարտից՝ Եղեգնաձոր շրջանի Գնիշիկ, Խաչիկ գյուղերի մարտական գործողություններին։
Մայիսից՝ Գորիսի շրջանի Խոզնավար, Կոռնիձոր, Խնձորեսկ գյուղերի մարտական գործողություններին։։
Օգոստոսից՝ Իջևանի շրջանի Աճարկուտ, Կիրանց, Բերքաբեր, Լալի, Այգեհովիտ գյուղերի պաշտպանությանը, միևնույն ժամանակ Սոֆլու, Բարխուդարլու, Խերմլու գյուղերի ազատագրական մարտական գործողություններին։
1992-ի հունվարից մասնակցել է Նոյեմբերյանի շրջանի Կոթի և Իջևանի շրջանի Կիրանց գյուղերի մարտական գործողություններին։
Մարտից՝ ԼՂՀ Շահումյանի շրջանի Կարաչինար, Մանասաշեն գյուղերի մարտական գործողություններին։
Մայիսից կամավոր զինվորագրվել է ԼՂՀ ինքնապաշտպանության ուժերի ԴՀԽ (Դիվերսիոն Հետախուզական Խումբ) հատուկ նշանակության ջոկատում և մասնակցել Շուշի-Լաչին օպերացիայի նախապատրաստական հետախուզական գործողություններին։
Մասնակցել է նաև Ջան Հասան, Քյոսալար գյուղերի ազատագրմանը, Լաչինի մարդասիրական միջանցքի բացմանը և հակառակորդի թափառող դիվերսիոն խմբերի ջախջախմանը։
Հունիսից՝ Մարտակերտի շրջանի Մատաղիս, Կարմիրավան, Սեյսուլան, Հակոբ Կամարի, Փափրավենդ, Կուսապատ, Թալիշ, Պուշկին Յալ, Վերին Հոռաթաղ և Ներքին Հոռաթաղ, Մեհմաննա Դրնբոն, Չլդրան, գյուղերի պաշտպանությանը։
Մասնակցել է Առաջաձորի, Մեծ Շենի, Վաղուհասի ինքնապաշտպանական և ազատագրական մարտերին, այնուհետև Ասկերանի շրջան Դահրազ,Աղբուլաղ, Գյուլափլու գյուղերի ազատագրական մարտական գործողություններին։
Հոկտեմբերից՝ Լաչինի շրջանի Սուս, Ղոջազ ռազմական մեծ նշանակություն ունեցող գյուղերի և հարակից բարձունքների ազատագրմանը։
1993-ի հունվարից մասնակցել է Գորիսի շրջանի Շուռնուխ, այնուհետև ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանի Կարմիրավանի և Լենինավանի ազատագրման մարտերին, որից հետո Քելբաջարի շրջանի Յանշաղ, Չոփռլու գյուղերի ազատագրական մարտական գործողություններին, այնուհետև տարբեր հատվածներում մինչև պատերազմի հաղթական զինադադարը։
1996-ի հոկտեմբերից, որպես պատրաստի հետախույզ, ծառայության է անցել Հայաստանի ԶՈՒ N զ/մ-ի հետախուզական վաշտում՝ ջոկի, այնուհետև, որպես դասակի հրամանատար և մասնակցել Շամշադինի շրջանի՝ Ներքին Կարմիրաղբյուր, Արծվաբերդր, Մովսես, Այգեձոր, Պառավաքար գյուղերի պաշտպանությանը։
2005-2012 թվականին ղեկավարել է «ՀԱԲ» Հ/Կ Էրեբունի տարածքային բաժանմունքը և գլխավորել վարչության ռազմահայրենասիրական բաժինը։
Կազմակերպել և իրականացրել է տարբեր հայրենասիրական և ռազմահայրենասիրական միջոցառումներ, նպաստել երիտասարդ և մատաղ սերնդի ճիշտ, հայեցի դաստիրակությանը։
2012 թվականին հիմնադրել է «ՀԱՅՐԵՆՅԱՑ ՊԱՇՏՊԱՆ ԱԶԱՏԱՄԱՐՏԻԿՆԵՐ»-ի Միավորում, հայրենասիրական հասարակական կազմակերպությունը։
2016 թվականի ապրիլին թշնամու կողմից լայնամաշտաբ հարձակման լուրը ցնցեց ողջ աշխարհն ու աշխարհասփյուռ հայությանը։
2018 թվականից «ՀԱՅՐԵՆՅԱՑ ՊԱՇՏՊԱՆ ԱԶԱՏԱՄԱՐՏԻԿՆԵՐ»-ի Միավորում
Հ/Կ-ի հետ համատեղ ղեկավարել է՝ «ԵՐԴՎՅԱԼ ԱԶԱՏԱՄԱՐՏԻԿՆԵՐ»-ի միություն Հ/Կ-ի Էրեբունու տարածքային բաժանմունքը։
2020 թվականի Սեպտեմբերի 27-ին պատերազմը սկսելուն պես, հավաքագրելով իր ջոկատը և միանալով «Աշխարհազորային կամավորական ջոկատներ» Հ/Կ-ին մեկնում են Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջան Կարախանբեյլի գյուղ։ Թեժ մարտերի է մասնակցել, շրջափակման մեջ է ընկել կամավորների հետ,և իր գիտելիքների շնորհիվ ողջ ու առողջ դուրս են եկել։ Ապա հետ են քաշվել Մարտունու շրջան Ճարտար գյուղ։
2021 թվականի օգոստոսի 25- ից մինչև նոյեմբերի 25-ը իր ջոկատի հետ ակտիվորեն մասնակցել է եռամսյա հավաքներին Կապանում, իրականացրել է մարտական հերթապահություն՝ Ներքին Հանդ գյուղի դիրքերում։
2022 թվականի ապրիլի 1-ից մինչև հուլիսի 1-ը մասնակցել են եռամսյա հավաքներին Ջերմուկում, իրականացրել է մարտական հերթապահություն Գորհայք գյուղի դիրքերում։
2022 թվականի սեպտեմբերի 13-ին իր ջոկատի կազմով մեկնել է Ջերմուկ ի համար մղվող ինքնապաշտպանության մարտերին մասնակցելու։ Նույն օրը երեկոյան ժամերին Դավագյոզ լեռան հատվածում զոհվել է ջոկատի 7 անդամների հետ միասին։
Այժմ նա և իր ջոկատի 5 անդամները գտնվում են Եռաբլուր պանթեոնում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Եռաբլուր պանթեոնում թաղվածներ Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ
Miracle (երգ, Քելվին Հարիս և Էլլի Գոլդինգ)
«Miracle» (հայ.՝ Հրաշք), շոտլանդացի երաժիշտ և պրոդյուսեր Քելվին Հարիսի և բրիտանացի երգչուհի Էլլի Գոլդինգի երգը։ Երգը թողարկվել է 2023 թվականի մարտի 10-ին Sony Music լեյբլի կողմից։ Երգն զբաղեցրել է առաջին հորիզոնականը բրիտանական UK Singles Chart հիթ-շքերթում (դառնալով Հարիսի 11-րդ և Գոլդինգի 4-րդ չարթփոփերը)։ Երգը դարձել է Հարիսի և Գոլդինգի երրորդ համատեղ ստեղծագործությունը՝ «I Need Your Love» (2013) և «Outside» (2014) երգերից հետո։
Պատմություն
Երգը դարձել է նրանց առաջին համատեղ աշխատանքը գրեթե տասը տարվա ընթացքում ։ Ըստ Հարիսի՝ երգի ստեղծումը նրան վերադարձրել է իր պրոդյուսերական կարիերայի վաղ օրերը 1990-ականների վերջին՝ վերցնելով «դրանից կտորներ» և դրանք դնելով «նոր համատեքստում»։ Նա որպես վոկալիստ ընտրել է Գոլդինգին՝ նրա «հրեշտակային ձայնի» համար և անվանելով նրան միակը, ով կարող է կատարել վոկալն այդ երգում ։
Կոմպոզիցիա
Նկարագրվելով որպես տրանս ժանրի երգ ՝ դրանում դուետը վերադառնում է «տրանս ռեյվի ծաղկման դարաշրջան»՝ ցուցադրելով «թարթող, եվրոդենսային թմբուկային բիթին» ՝ «անմարմին դաշնամուրի և շողշողացող սինթեզատորների» հետ համատեղ ։ Billboard-ից Քեթի Բեյնը կարծում է, որ երգը հիշեցնում է Ռոբերտ Մայլսի «Children» (1995) երգը ։ 1990-ականների էլեկտրոնային երաժշտությամբ ոգեշնչված երգի կոմպոզիցիան զգալիորեն տարբերվում է նրանց նախորդ համատեղ աշխատանքներից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էլլի Գոլդինգի երգեր Կատեգորիա:Քելվին Հարիսի երգեր Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:Irish Singles Chart գլխավորած սինգլներ Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով
Ալմասելյաս
Ալմասելյաս (Almacelles, Almacelles), իսպանական մունցիպալիտետ, գտնվում է Կատալոնիայի ինքնավար համայնքի Լեյդա (ռուսերեն՝ Льейда) մարզում։ Մունիցիպալիտետը մտնում է Սեգրիա համայնքի կազմի մեջ։ Զբաղեցրած տարածքը կազմում է 49.03 կմ2։ Բնակչությունը կազմում է 6577 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Քարոզարշավ (ֆիլմ)
Քարոզարշավ (The Campaign), կատակերգություն, որը ստեղծվել է ռեժիսոր Ջեյ Ռոուչի կողմից, իսկ սցենարը գրվել է Շոունա Հարվելլայի և Քրիսա Հենչի կողմից ։ Գլխավոր դերերում են Ուիլ Ֆերրելը և Զակ Գալիֆիանակիսը։
Սյուժե
«Քարոզարշավի» ֆիլմի հերոսներից մեկը, Քեմ Բրեդին, որը հանդիսանում է բավականին ճանաչված քաղաքական գործիչ և որը հինգ տարի անընդմեջ պլանավորում է ընտրվել ԱՄՆ-ի Կոնգրեսում, մասնավորապես՝ Ներկայացուցիչների պալատում, ցանկանում է մասնակցել առաջիկա ընտրություններին։ Նա իր թեկնածությունն է առաջադրում՝ հարյուր տոկոսով վստահ լինելով իր ապագա հաղթանակին։ Իսկ ինչո՞ւ ոչ․․․ Ի վերջո նա միակ թեկնածուն է, և ընտրությունն էլ պարզապես ձևականություն է։ Սակայն այս անգամ ամեն բան այդպես չէ։
Մարտի Հագգինս անունով մի տարօրինակ մարդ, որը տուրիստական գործակալ է, ընտրության պաշտոնական մեկնարկից մի քանի օր առաջ ընտրության հայտ է ներկայացնում առաջիկա օրերին տեղի ունեցող ընտրությանը մասնակցելու համար։ Այսուհետ Քեմ Բրեդին՝ քաղաքական փորձառու գործիչը, ունենում է մի նոր մրցակից, որը, ինչպես և Քեմը, պատրաստ է ամեն բան անել առաջիկա ընտրություններում հաղթանակ տանելու և կոնգրեսական պաշտոնը ստանալու համար։
Դավաճանական քայլեր կատարելով, մեկմեկու խաբելով, հուսահատորեն միմյանց հակառակվելով՝ երկու թեկնածուներն էլ որոշում են ամենախենթ քայլերը կատարել, որոնք չեն դառնում սովորական ժպիտի պատճառ, այլ, արցունքների միջոցով՝ իրական ծիծաղի պատճառ։
Սաունդթրեք
Ֆիլմի վերջնական մասում հնչում է Green Day խմբի ¡Tré! ալբոմից 99 Revolutions երգը։
Նկարահանումներ
Ֆիլմի նկարահանումները անց են կացվել Նոր Օռլեանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆիլմեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ջեյ Ռոուչի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Նոր Օռլեանում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր
Սայդինգ Սփրինգ (այլ կիրառումներ)
Սայդինգ Սփրինգ Siding Spring․ մի շարք աստղագիտական օբյեկտների անվանում
Ռոբերտ Դոնատ
Ռոբերտ Դոնատ (Friedrich Robert Donat, ), թատրոնի և կինոյի անգլիացի դերասան, պրոդյուսեր, ռեժիսոր, սցենարիստ ։
Դերասանն ամենից շատ հայտնի է Ալֆրեդ Հիչքոքի «Երեսունինը աստիճաններ» և «Ցտեսություն, Միստր Չիպս» ֆիլմերում իր դերերով, որի համար Նա «Օսկար» Է ստացել լավագույն դերի համար։
Կենսագրություն
Ռոբերտ Դոնատը ծնվել է Անգլիայում՝ Մանչեսթերի Ուիթինգթոնի արվարձանում ։ Մանուկ հասակում նա տառապել է կակազությամբ, բայց համառ պարապմունքները նրան թույլ են տվել ոչ միայն ազատվել այդ թերությունից, այլև հետաքրքրություն են առաջացրել դասական պիեսների հատվածների ասմունքի նկատմամբ։ Ռոբերտը հաճախել է Մանչեսթերի տղաների դպրոց, իսկ 16 տարեկանից սկսել է խաղալ թատրոնում։
1930 թվականին Դոնատը նորամուտը նշել է Լոնդոնի բեմում, իսկ երկու տարի անց գրավել է կինոպրոդյուսերների ուշադրությունը, որոնք նրան հրավիրել են «Վաղվա մարդիկ» ֆիլմում երկրորդ պլանի դերի համար։ Նրա առաջին խոշոր հաջողությունը Թոմաս Կալպեպերի դերն էր Ալեքսանդր Կորդայի «Հենրի VIII-ի անձնական կյանքը» պատմական դրամայում (1933)։
Դոնատի ազնվական տեսքը և բարձր հասակը (183 սմ) նրան թույլ են տվել ստեղծել անգլիացի ջենտլմենի հաջող կերպար։ Այդ տարիներին նման ամպլուան անսովոր էր անգլիական կինեմատոգրաֆի համար, և քննադատները նրան համեմատել են հոլիվուդյան դերասաններ Քլարկ Գեյբլի և Գերի Կուպերի հետ։
«Հենրի VIII-ի անձնական կյանքը» ֆիլմի հաջողությունը Ռոբերտ Դոնատին բերել է հոլիվուդյան «Կոմս Մոնտե-Քրիստո» (1934) ֆիլմում նկարահանվելու հրավեր։
Նկարահանումներից հետո Դոնատը վերադարձել է Անգլիա, չնայած «Կապիտան Բլադի ոդիսականում» կապիտան Բլադի դերում նկարահանվելու ցանկությանը, նրա դերը հետագայում խաղացել է դեռ անհայտ Էրոլ Ֆլինը։
Դոնատի դերասանական կարիերայում ամենանշանավոր ֆիլմերն են դարձել Ռենե Կլերի «Ուրվականը գնում է արևմուտք» կատակերգությունը (1935), որում նա կատարել է միանգամից երկու դեր՝ ուրվականի և ամրոցի տերը, ապա Հիչկոկի «Երեսունինը աստիճաններ» լրտեսական թրիլերը (1935)՝ դետեկտիվ դերի մեջ, Քինգ Վիդորի սոցիալական դրաման՝ ըստ Ա. Քրոնինի «Ցիտադել» վեպի, որի համար նա առաջին անգամ առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի՝ տղամարդու լավագույն դերի համար և «Ցտեսություն Միստեր Չիպս» ֆիլմը։ Վերջինս 1940 թվականին նրան բերեց երկար սպասված «Օսկարը»։
Նա շատ է խաղացել թատրոնում, օրինակ այնպիսի հրաշալի բեմադրություններում, ինչպիսիք են «Սատանայի աշակերտը» (1938) և «Այն տունը, որտեղ սրտերը կոտրվում են» (1942) Բեռնարդ Շոուի պիեսներում, «Շատ աղմուկ ոչնչից» (1946), և հատկապես Թոմաս Էլիոթի «Մարդասպանը Մայր տաճարում» (1952) պիեսում Թոմաս Բեքեթի դերում Լոնդոնի «Օլդ Վիկ» թատրոնում։
Ամերիկացի երգչուհի և դերասանուհի Ջուդի Գառլենդը խոստովանել է, որ իր «You Made Me Love You» երգը, որը նվիրված է Կլարկ Գեյբլին, նա անհաջող է համարում, քանի որ ի սկզբանե նա ցանկացել է այն գրել իր կուռքի՝ Դոնատի համար, որին նա նույնիսկ նամակ է գրել 1934 թվականին «Կոմս Մոնտե-Քրիստոյի» դիտումից հետո։
40-ական թվականներին Դոնատի ստեղծագործական ուղին բարդացել է խրոնիկական ասթմայով, սակայն այդ ընթացքում նա շարունակել է նկարահանվել գլխավոր դերերում՝ նկատելիորեն բարձրացնելով այնպիսի ֆիլմերի մակարդակը, ինչպիսիք են «Երիտասարդ Միստր Փիթը» (1942), «Տերտյուի արկածները» (Sabotage Agent, 1943), «Կյանքը փոխվեց» (1954)։ Որպես քննադատների անհաջողություն գնահատվել է «Դեղամիջոց սիրո համար» (1949) ֆիլմը՝ Դոնատի միակ ռեժիսորական աշխատանքը, որտեղ նա խաղացել է պատերազմի վետերան, որը փորձում է ամուսնանալ։
Բացի կինոյի և թատրոնի աշխատանքներից, Դոնատը հայտնի էր որպես դասական անգլիական պոեզիայի ընթերցող։ Կինոյում Դոնատի վերջին աշխատանքը դարձել է չինական մանդարինի դերը Մ. Ռոբսոնի «Երջանկության վեցերորդ աստիճանի կանգուն բակը» կինոնկարում (1958) Չինաստանում անգլիացի միսիոներների ճակատագրի մասին, որի նկարահանումների ժամանակ նա այլևս չէր կարող ապրել առանց թթվածնի բարձի։
Ռոբերտ Դոնատը մահացել է 1958 թվականին։ Նրա կենսագիր Քենեթ Բարոուն նշել է մահվան պատճառը որպես գլխուղեղի անոթների թրոմբոզ՝ ընդունելով, որ ասթմայի հիվանդությունը զգալիորեն թուլացրել է դերասանի առողջությունը։
Անձնական կյանք
Դոնատն ամուսնացել է երկու անգամ։ Ալլա Էնեսլի Վոյսիի հետ առաջին ամուսնությունից (1929-1946) դերասանն ունեցել է երեք երեխա։ Դոնատի երկրորդ կինը դարձել է անգլիացի դերասանուհի Ռենե Էշերսոնը (1953-1958)։
Կանադա-ամերիկացի դերասան Պիտեր Դոնատը Ռոբերտ Դոնատի եղբորորդին է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Անգլիացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
(8477) Անդրեյկիսելյով
(8477) Անդրեյկիսելյով (Andrejkiselev), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի սեպտեմբերի 6-ին Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,203289 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8497 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5569 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1194,55 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,301368 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,17° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Ժուրավլյովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հրաշագործ Բահրամի ժառանգությունը
Հրաշագործ Բահրամի ժառանգությունը (Наследство волшебника Бахрама), մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ ռեժիսոր Ռոման Կանչանովի կողմից։
Սյուժե
Խորհրդային սովորական դպրոցական Մաշային, որը մոռացել էր հագնել դպրոցական համազգեստը և տղայի նման էր հագնված, սխալմամբ գողանում է ստորգետնյա գանձերի հսկիչ և կախարդ Բահրամի սպասավոր Զիլզիլյան։ Երբ սխալը բացահայտվում է, Զիլզիլյան համոզում է կախարդին պահել իրեն դուր եկած աղջկան։
Չցանկանալով հավերժ մնալ ստորգետնյա թագավորությունում և չխաբվելով ո՛չ հրաշքներով, ո՛չ գանձերով` Մաշան փորձում է հնարավոր ամեն ինչ` տուն վերադառնալու համար, սակայն արդյունքում պարզվում է, ստորերկյա հրաշագործն այնքան էլ վատ մարդ չէ ։
Հետաքրքիր փաստեր
Մուլտֆիլմում սպասովոր Բահրամի անունը (Էդուարդ Ուսպենսկու գրքի մեջ նրա անունը Անֆիլոխի էր) և նրա կախարդական խոսքերը վերցված են թուրքական լեզուներից. «զիլզիլա» նշանակում է «երկրաշարժ», «բիր-իկե» համընդհանուր կախարդական խոսքը նշանակում է «մեկ-երկու», մարդուն հինգ րոպեով քար դարձնող «բեշ դեկիկա» խոսքը թարգմանաբար նշանակում է «հինգ րոպե»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռոման Կաչանովի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Ավիլովկա (գյուղ, Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդ)
Ավիլովկա (Авіловка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդում։
2001 թվականի տվյալներով Ավիլովկա գյուղում բնակվում էր 49 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Ենակիևոյի քաղաքային խորհուրդի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Թվի քերականական կարգ
Թիվ, քերականական կարգ, դրսևորվում է գոյականական, դերանվանական ու բայական համակարգերում, հին հայերենում` նաև ածականների ու թվականների մեջ։ Ժամանակակից հայերենում ունի երկու դրսևորում` եզակի թիվ և հոգնակի թիվ։ Գրաբարում, միջին գրական հայերենում, ինչպես նաև որոշ բարբառներում պահպանվում են նաև երկակի թվի հետքեր ։
Եզակի թիվ
Եզակի թիվը ցույց է տալիս մեկ առարկա։ Սովորաբար այն բառի ուղիղ ձևն է։ Եզակին բազմանշանակ է, այն ցույց է տալիս ոչ միայն մեկ առարկա, այլև տվյալ տեսակի առարկաներից յուրաքանչյուրի քանակային հարաբերությունը, նրանց այս կամ այն խումբը և այլն, օրինակ՝ Ծառից խնձոր ընկավ։ Խնձորն օգտակար միրգ է։ Աղջիկը խնձոր էր քաղում։ Առաջին նախադասության մեջ խոսքը վերաբերում է մեկ առարկայի, երկրորդում՝ տվյալ տեսակի բոլոր առարկաներին, իսկ երրորդում եզակի թվով դրված բառը վերաբերում է նույն տեսակի առարկաների մի խմբին։
Հոգնակի թիվ
Հոգնակի թիվը ցույց է տալիս մեկից ավելի միատեսակ առարկաներ։
Հոգնակին կարող է կազմվել տարբեր եղանակներով՝
Հայերենում հոգնակին կազմվում է -եր (միավանկ բառերի դեպքում) և -ներ հոգնակերտերով, իսկ որոշ բառերի հոգնակին կազմվում է իկ (մարդիկ), այք (կանայք, տիկնայք, պարոնայք), ինք (անձինք), ք (հատուկ է բարբառներին, օրինակ՝ գյուղացիք) վերջավորություններով։
Հոգնակի թիվը կարող է արտահայտել տարբեր նշանակությւոններ՝
Հավաքական գոյականներ
Հավաքական գոյականները ցույց են տալիս միատեսակ առարկաների հավաքական ամբողջություն, բազմություն։ Դրանք ձևով եզակի են, նախադասության մեջ գործածվում են որպես եզակի գոյականներ, բայց արտահայտում են հոգնակի թվի իմաստ, օրինակ՝ ուսանողություն, հայություն, գյուղացիություն։ Ուսանողությունը նշեց բուհի հիմնադրման 20-ամյակը։։ Սրանք սովորաբար կարող են փոխարինվել համապատասխան հոգնակի թվով, օրինակ՝ Ուսանողները նշեցին բուհի հիմնադրման 20-ամյակը։
Հայերենում հավաքական գոյականներ են կազմվում -ություն, -եղեն, -անք, -ենք, -ոնք, -այք, -անի ածանցներով, ինչպես՝ երիտասարդություն, Վարդանանք, ամանեղեն, դեղորայք, առածանի և այլն։
Անեզական գոյականներ
Անեզական գոյականները ( - «միայն հոգնակի»}) գործածվում են միայն հոգնակի ձևով, բայց ունեն եզակիի իմաստ։ Դրանք մեծ մասամբ աշխարհագրական անուններ են, օրինակ՝ Նիդերլանդներ, Ֆիլիպիններ, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ, Ալպեր, Հիմալայներ և այլն։ Որոշ լեզուներում մի շարք բառեր ունեն մաիյն հոգնակիի ձև, իսկ դրանց հայերեն համարժեքներն ունեն եզակիի ձև, օրինակ՝ ռուսերեն брюки, качели, ножницы, очки, часы, шахматы, шашки, անգլերեն scissors, glasses, trousers բառերը։
Անհոգնական գոյականներ
Անհոգնական գոյականները ( - «միայն եզակի») իրենց արտահայտած հատուկ իմաստների պատճառով (հաշվարկելի չեն) ունեն միայն եզակիի ձև։ Նման բառերը երբեմն կարող են գործածվել նաև հոգնակի թվով, սակայն այս դեպքում հոգնակին ունի որոշակիորեն յուրահատուկ և համեմատաբար հազվադեպ կիրառություն։
Սովորաբար միայն եզակի թվով են գործածվում՝
Բայի թվի քերականական կարգ
Բայի թիվը ցույց է տալիս՝ մե՞կ, թե՞ մեկից ավելի անձինք կամ առարկաներ են կատարում գործողությունը։ Ըստ այդմ էլ տարբերում են բայի երկու թիվ՝ եզակի և հոգնակի։
Բայի եզակի թիվը ցույց է տալիս մեկ անձի կամ առարկայի կատարած գործողություն, օրինակ՝ գնում եմ, երգում է, հեռացի՛ր, կանչես և այլն։
Բայի հոգնակի թիվը ցույց է տալիս երկու կամ ավելի անձերի կամ առարկաների կատարած գործողություն, օրինակ՝ գրել ենք, կհասնեք, պիտի մարտնչեք և այլն։
Հայերենում բայի թվի և դեմքի քերականական կարգերն արտահայտվում են դիմաթվային նույն վերջավորություններով, օրինակ՝ տեսնում եմ, խոսես, կարդանք, հասնեն և այլն։
Կիմ Յան Չժու
Կիմ Յան Չժու (հանգիլ` 김영주, լատինատառ տարբերակ` Kim Young-Joo, ), հարավկորեացի ֆուտբոլային մրցավար։ Առաջին հարավկորեացի մրցավարն է, որը վարել է ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության հանդիպում։ Սպասարկել է 2002 թ. աշխարհի առաջնության խմբային փուլի յի ու յի միջև հանդիպումը, իսկ ավելի վաղ՝ նաև 1999 թ. կոնֆեդերացիաների գավաթի երեք հանդիպումներ, այդ թվում նաև՝ յի ու ի միջև կիսաեզրափակիչ հանդիպումը։ Վարում է Հարավային Կորեայի, Ճապոնիայի, Չինաստանի և Իրանի առաջնությունների հանդիպումներ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի ֆուտբոլային մրցավարներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մրցավարներ այբբենական կարգով
Arrows A1
Բոլիդ Arrows A1 (Arrows A1), մրցարշավային ավտոմեքենան է։ Ստեղծված է Ֆորմուլա 1 դասի աշխարհի չեմպիոնատների մրցավազքերին մասնակցելու համար։ Նախագծվել և ստեղծվել է 1978 թվականի մրցարշավին մասնակցելու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆորմուլա 1
Բերդ (համայնք)
Բերդ, համայնք Տավուշի մարզում։ Ներառում է Բերդ քաղաքը, Այգեձոր, Այգեպար, Արծվաբերդ, Իծաքար, Վերին Ծաղկավան, Մովսես, Նավուր, Ներքին Կարմիր Աղբյուր, Նորաշեն, Չինարի, Չինչին, Չորաթան, Պառավաքար, Վարագավան, Վերին Կարմիր Աղբյուր  և Տավուշ  գյուղերը։ Համայնքը ստեղծվել է 2017 թվականի հունիսի 9 -ին ՀՀ Ազգային Ժողովում համայնքների խոշորացման օրինագծով  ։ Կենտրոնը Բերդ քաղաքն է։ Համայնքի տեղական ինքնակառավարման մարմինների առաջին ընտրությունները կայացել են 2017 թվականի նոյեմբերի 5-ին։
Բնակչություն
Բերդ համայնքը ստեղծվել է Բերդ, Այգեձոր, Այգեպար, Արծվաբերդ, Իծաքար, Վերին Ծաղկավան, Մովսեսգյուղ, Նավուր, Ներքին Կարմիր Աղբյուր, Նորաշեն, Չինարի, Չինչին, Չորաթան, Պառավաքար, Վարագավան, Վերին Կարմիր Աղբյուր և Տավուշ համայնքների միավորումից։ Համայնքի բնակչությունը կազմում է 32,334 մարդ։
Խեցգետնի հոգեբանություն
Խեցգետնի հոգեբանություն (անգլերենից բառացի թարգմանությամբ` խաչափառի հոգեբանություն, սակայն հայերենում առավել տարածված է «խեցգետնի հոգեբանություն» տարբերակով), հայտնի է նաև «խեցգետինները դույլում հոգեբանություն» անվամբ, մտածողության տեսակ է, որը լավագույնս նկարագրվում է «եթե ես չեմ կարող դա ունենալ, դու ևս չես կարող» արտահայտությամբ ։
Փոխաբերությունն սկիզբ է առել այն վարքի մոդելից, որը նկատվել է խաչափառների մոտ, երբ նրանք հայտնվել են նույն դույլի մեջ։ Այն դեպքում, երբ մեկ խաչափառը կարող է հեշտությամբ դուրս գալ դույլից, դրա ջանքերը զրոյացվում են մյուսների կողմից` հաստատելով խմբի հավաքական կործանումը  ։
Մարդկային վարքի մեջ նմանությունը նկատվում է այն դեպքում, երբ խմբի անդամները նախանձի, չարության, դավադրության, մրցակցության պատճառով փորձում են նվազեցնել անդամներից որևէ մեկի ինքնավստահությունը, որը մյուսների նկատմամբ հաջողության է հասել` նրա հաջողությունը դադարեցնելու համար ։
Ազդեցություն վարքի վրա
Խեցգետնի հոգեբանությունն ազդում է կազմակերպության վրա, երբ մարդը սոցիալական թիմերում դրսևորում է նմանատիպ վարք ։ Այս վարքն ուսումնասիրվել է 2015 թվականին Նոր Զելանդիայում անց կացված հետազոտության ընթացքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մշակութային մարդաբանություն Կատեգորիա:Սոցիոլոգիայի տերմինաբանություն Կատեգորիա:Ֆիլիպինների մշակույթ Կատեգորիա:Մրցակցություն
Ինսուլին
Ինսուլին, պեպտիդային բնույթի հորմոն, որն առաջանում է ենթաստամոքսային գեղձի β-Լանգերհանսյան բջիջների կողմից։ Այն կարգավորում է ածխաջրերի, սպիտակուցների և ճարպերի փոխանակությունը։
Ինսուլինը ծագմամբ շատ հին սպիտակուց է, որը ծագել է մոտ մեկ միլիարդ տարի առաջ։ Ինսուլինի մոլեկուլյար ծագումը հասնում է մինչև պարզ միաբջիջ էուկարիոտ բջիջների ժամանակաշրջան ։ Կենդանիներից բացի, ինսուլինանման սպիտակուցներ հայտնաբերվել են նաև նախակենդանիների և սնկերի մոտ ։
Հայտնաբերման պատմություն
1869 թվականին գերմանացի ուսանող Պ. Լանգերհանսը մանրադիտակով ենթաստամոքսային գեղձի ուսւոմնասիրման ժամանակ հայտնաբերեց նախկինում անհայտ մարմնիկներ՝ կղզյակներ, որոնք հետագայում անվանվեցին հայտնաբերողի անունով։ Դրանց ֆունկցիաները դեռ անհայտ էին։
1889 թվականին լեհ-գերմանացի Օ. Մինկովսկին Ջ. Մերինգի հետ համատեղ պարզելու համար ենթաստամոքսային գեղձի դերը մարսողությունում, հեռացրեց շան ենթաստամոքսային գեղձը և մի քանի օր անց նկատեց, որ մեղուները հավաքվել են շնից վերցված մեզի վրա։ Հետազոտելով մեզը հայտնաբերեցին գլյուկոզի բարձր քանակ, որը հանդիսացավ ենթաստամոքսային գեղձի և շաքարային դիաբետի միջև կապի առկայության առաջին փաստը։
1906 թվականին Ջ. Լ. Զուելզերին մասնակիորեն հաջողվեց բուժել շանը ենթաստամոքսային գեղձի մզվածքով, որը կրկնեցին այլ գիտնականներ ևս։ 1916 թվականին ռումինացի պրոֆեսոր Նիկոլա Պաուլեսկին ստացավ դիաբետիկ շան արյան մեջ շաքարի քանակի նվազում ենթաստամոքսային գեղձի մզվածքի ներարկման միջոցով, սակայն ստիպված էր ընդհատել աշխատանքները առաջին համաշխարհային պատերազմի պատճառով։ Հետագայում Ն. Պաուլեսկին իր հետազոտությունների արդյունքները հրատարակեց Փարիզում՝ չորս հոդվածներում, իսկ 1922 թվականին ստացավ արտոնագիր՝ ենթաստամոքսային գեղձի մզվածքի՝ պանկրեինի ստացման համար։ Քանի որ նա մարդկանց վրա կլինիկական հետազոտություններ չկատարեց, իր գործունեության համար չստացավ նոբելյան մրցանակ, և ինսուլինի պաշտոնական հայտնաբերողներ են դառնում Ֆ. Բանտինգն ու Ջ. Մակլեոդը։
1921 թվականին կանադացի Ֆրեդերիկ Բանտինգը Տորոնտոյի համալսարանի պրոֆեսոր Ջ. Մակլեոդի լաբորատորիայում իրեն կցված 2 ուսանողների հետ, որոնցից մեկը Չ. Բեստն էր, շան ենթաստամոքսային գեղձի ծորանի վրա դրված լիգատուրայի միջոցով ստացան այդ գեղձի հետաճում, բացառությամբ կղզյակային հատվածների, որի առանձնացումից էլ ստացան նյութ՝ իզլեթին, որը հետագայում անվանվեց ինսուլին և փորձարկեցին շների վրա։ Մաքուր վիճակում այդ նյութի ստացման համար Մակլեոդը հրավիրեց կենսաքիմիկոս Ջ. Կոլլիպին։
1922 թվականի հունվարի 11-ին ինսուլինի առաջին ներարկումը կատարվեց դիաբետով հիվանդ 14-ամյա Լեոնարդ Թոմպսոնին, սակայն նրա մոտ առաջացավ բարդություն՝ ալերգիա։ Հետագա 12 օրերի ընթացքում Կոլլիպն աշխատեց մզվածքի որակի բարելավման ուղղությամբ և հունվարի 23-ին կատարվեց 2-րդ ներարկումը, որը բարեհաջող էր և ներարկումները շարունակցեվին այլ հիվանդների վրա։
1923 թ.-ին Ֆ. Բանտինգն ու Ջ. Մակլեոադը ստացան Նոբելյան մրցանակ՝ ֆիզիոլոգիայի և բժշկության բնագավառում։ Բանտինգը իր մրցանակով կիսվեց Բեստի, իսկ Մակլեոադը՝ Կոլլիպի հետ։ 1958 թվականին բրիտանացի կենսաբան Ֆ. Սանգերն արժանանում է Նոբելյան մրցանակի քիմիայի բնագավառում՝ ինսուլինի առաջնային կառուցվածքի բացահայտման համար։ Ընդ որում, ինսուլինն առաջին սպիտակուցն էր, որի ամինաթթվային հաջորդականությունը պարզվում է։ 1969 թվականին Նոբելյան մրցանակակիր Դորոթի Հոջկինը բացահայտում է ինսուլինի տարածական՝ երրորդային կառուցվածքը։ 1977 թվականին Ռ. Ս. Յալոուն ստանում է Նոբելյան մրցանակ՝ ինսուլինի ռադիոիմունային անալիզի համար։
Ֆիզիոլոգիական նշանակությունը
Ինսուլինն ազդում է գրեթե բոլոր հյուսվածքների նյութափոխանակային գործընթացների, հատկապես՝ ածխաջրային փոխանակության վրա։ Ինսուլինը սկզբում սինթեզվում է հսկա նախահորմոնի տեսքով և մինչև ներզատման պահը պահվում է β-բջիջների հատիկներում։ Ներզատվելուց առաջ պեպտիդազների ազդեցությամբ նախաինսուլինի մոլեկուլից պոկվում է C պեպտիդը և առաջանում է ինսուլինը, որը կազմված է երկսուլֆիդային կամրջակներով միացված A և B շղթաներից։
Լանգերհանսի կղզյակների β-բջիջները զգայուն են արյան մեջ գլյուկոզի քանակի տատանման նկատմամբ։ Արյան մեջ գլյուկոզի խտաստիճանի բարձրացման դեպքում ինսուլինի հյութազատման մեխանիզմը հետևյալն է.
Ինսուլինը չի ազդում միայն լյարդի և նյարդային բջիջների թափանցելիության վրա։ Լյարդի բջիջների թաղանթներն ազատ թափանցելի են գլյուկոզի նկատմամբ նույնիսկ ինսուլինի բացակայության դեպքում, սակայն այս հորմոնն անհրաժեշտ է լյարդի բջիջներում գլյուկոզից գլիկոգենի սինթեզի համար։ Լյարդը համարվում է գլյուկոզի կարևորագույն պահեստարան, քանի որ օրգանիզմ անցած գլյուկոզի մեծ մասը ժամանակավորապես պահեստավորվում է լյարդում։
Ինսուլինը գործնականում չի ազդում գլյուկոզի նկատմամբ նյարդային բջիջների թափանցելիության վրա։ Դրա ֆիզիոլոգիական իմաստն այն է, որ նույնիսկ գլյուկոզի նվազագույն խտության դեպքում նյարդային բջիջները արյունից կարողանան ստանալ և օգտագործել անհրաժեշտ քանակի գլյուկոզ։
Ինսուլինը լյարդում ակտիվացնում է ամինաթթուների սինթեզը, խթանում է բջիջների կողմից ամինաթթուների կլանումը և սպիտակուցների կենսասինթեզը, մեծացնում է կալիումի, մագնեզիումի և ֆոսֆորի իոնների անցումը բջիջներ, խթանում ճարպաթթուների սինթեզն ու դրանց եթերացումը ճարպային հյուսվածքում, իսկ լյարդում նպաստում է գլյուկոզի վերածմանը ազատ ճարպաթթուների և եռգլիցերիդների, ինչպես նաև ուժեղացնում է կետոնային նյութերի օքսիդացումը։
Լյարդում գլյուկոզի մի մասը վերածվում է գլիկոգենի, իսկ ավելցուկն ինսուլինի ազդեցությամբ վերածվում է ճարպաթթուների, որոնք արյան միջոցով փոխադրվում են ճարպային հյուսվածք և գլիցերոլի հետ միասին օգտագործվում ճարպի սինթեզի համար։ Արյան մեջ ինսուլինի քանակի նվազումն ուղեկցվում է լիպազի ակտիվացմամբ և, որպես հետևանք, ուժեղանում է ճարպերի քայքայումը։
Ինսուլինի անբավարարության դեպքում ճարպային փոխանակության խանգարման հետևանքով ացետաքացախաթթուն վերածվում է β-օքսիկարագաթթվի և ացետոնի, որոնք հայտնի են որպես կետոնային մարմիններ և կուտակվում արյան մեջ։ Սրանով է բացատրվում շաքարային դիաբետի ժամանակ առաջացող արյան թթվագարությունը, որի դեպքում հիվանդների արտաշնչած օդից ացետոնի հոտ կարող է գալ։
Ինսուլինն ունի նաև հակակատաբոլիկ ազդեցություն. այն թուլացնում է սպիտակուցների և ճարպերի տրոհման գործընթացը։ Արյան մեջ անցած ինսուլինի մեծ մասը (60 %) քայքայվում է լյարդում, իսկ մնացածը՝ երիկամներում։ Ինսուլինի անբավարար քանակն առաջացնում է շաքարային դիաբետ, իսկ գերարտադրությունը՝ հիպոգլիկեմիա։ 1-տիպի շաքարային դիբետի առաջացումը պայմանավորված է ինսուլինի անբավարարությամբ, իսկ 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետինը՝ ինսուլինային ընկլաիչների պակասով կամ զգայնության նվազմամբ ինսուլինի նկատմամբ։