cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դեյվիդ Կոպերֆիլդ (իլյուզիոնիստ)
Անձնական կյանք
Կոպերֆիլդը չէր ցուցադրում իր կյանքը, հայտնի է միայն 2 վեպ։ Առաջինը՝ Կլաուդիա Շիֆերի հետ։ 1993 թվականին նրանք ամուսնացան, իսկ 1999 թվականին բաժանվեցին, երկրորդը՝ Ամբրե Ֆրիսկի հետ։ Նրա 2 աղջիկները եղել են ֆոտոմոդելներ, զույգը նորից բաժանվում է։
2011 թվականի օգոստոսին տեղեկություն տարածվեցն այն մասին, որ 2010 թվականին Դեյվիդ Կոպերֆիլդը և 26 տարեկան ընկերուհին՝ մոդել Կլոե Գոսելենը աղջիկ են ունեցել։ Աղջկա անունը Սկայ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1956 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 16 ծնունդներ Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ
Գեղամ Ալեքսանյան
Գեղամ Ալեքսանյան, հայ նկարիչ, ով 2004 թվականից ապրում և ստեղծագործում է ԱՄՆ-ում ։
Կենսագրություն
Գեղամը ծնվել է 1962 թվականին Հայաստանում։ Նկարչություն սովորել է Արմեն Աթայանի մոտ։ 1984 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ Հանդիսանում է Ռուսաստանի Դաշնության նկարիչների արհմիության անդամ ։ 2004 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ։ 2005 թվականին Լոս Անջելեսի Seyhoun պատկերասրահում բացվել է Ալեքսանյանի առաջին անհատական ցուցահանդեսը։ Նրա գործունեությանն են անդրադարձել ամերիկյան տարբեր հրատարակչություններ, այդ թվում՝ Art Business News-ը, Times Square :
2011 թվականին Artexpo Նյու Յորքում Գեղամ Ալեքսանյանի «Վերջին լույս» (2000) կտավը ճանաչվել է որպես Մարտի 16-ի հաղթող աշխատանք ։ Նախքան ԱՄՆ տեղափոխվելը Գեղամ Ալեքսանյանի գործունեությանն են անդրադարձել նաև հայաստանյան մի շարք հրատարակչություններ ։
Ալեքսանյանի կտավները գտնվում են Le Vernissage պատկերասրահներում և մասնավոր հավաքածուներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Նախագահական ընտրություններ Ադրբեջանում (2018)
Նախագահական ընտրություններ Ադրբեջանում (Azərbaycan Respublikası Prezident seçkiləri), համապետական նախագահական ընտրություններ, որը տեղի է ունեցել 2018 թվականի ապրիլի 11-ին Ադրբեջանում ։
Ընտրությունների մասին
«Ընտրությունների մասին» օրենքի 178-րդ հոդվածի առաջին կետում նշված է, որ ընտրությունները տեղի են ունենում հոկտեմբերի երրորդ չորեքշաբթին։ Այսինքն, Ադրբեջանում նախագահական հերթական ընտրությունները պետք է տեղի ունենային 2018 թվականի հոկտեմբերի 17-ին։ Սակայն 2018 թվականի փետրվարի 5-ին նախագահին հրամանագրով փոխվել է ընտրությունների օրը և նշանակվել ապրիլի 11-ը ։
Ադրբեջանի նախագահը կընտրվեր երկրորդ փուլով, եթե թեկնածուներից ոչ մեկ առաջին փուլի ժամանակ չկարողանար ստանալ ձայների մեծ մասը ։
Թեկնածուներ
Դեմոկրատական ուժերի ազգային խորհուրդը որոշել էր բոյկոտել ընտրությունները և ողջ երկրում սկսել բողոքի ցույցեր ։ Հանրապետական այլընտրանքային շարժումը նույնպես հայտարարել էր, որ չի ճանաչում ընտրությունների արդյունքները՝ որակելով այն որպես «շտապ իրականացված և չարդարացված քայլ» ։ Փետրվարի 10-ին Մուսավաթական կուսակցությունը հայտարարել է, որ իրենք նույնպես կբոյկոտեն ընտրությունները, իսկ առաջնորդ Իսա Ղամբարը չի առաջադրվի նախագահի թեկնածուի համար։ Նույն օրը մեկ այլ՝ «Հույսի կուսակցության» ներկայացուցիչները հայտարարեցին, որ չեն մասնակցի ընտրություններին։
Միջազգային դիտորդների գնահատականներ
ԵԱՀԿ-ն հայտարարել է Ադրբեջանում նախագահական ընտրությունների ժամանակ տեղի ունեցած բազմաթիվ լուրջ խախտումների մասին։ Դիտորդները նշել են, որ հաճախ ընտրողները միասին են ընտրել, թափանցիկության բացակայություն է եղել, բացի այդ գրանցվել են լցոնումների բազմաթիվ դեպքեր։ Ինչպես նշվում է Ընտրությունների մոնիթորինգի և ժողովրդավարության ուսուցանման կենտրոնի հայտարարության մեջ, խոսքն «ընտրատեղամասերում 47 % առանց գրանցվելու, ընտրատեղամասերի 53 % լցոնումների և ընտրատեղամասերի 53 % կարուսելի ընտրությունների մասին» է ։
ԵԱՀԿ ժողովրդավարական ինստիտուտների և մարդու իրավունքների բյուրոյի առաքելության ղեկավարի կարծիքով, ընտրություններին նախորդել են «սահմանափակ խոսքի և հավաքների իրավունքը, մրցակցության հնարավորության բացակայությունը, ընտրողներին ահաբեկումը» ։
Իշխանամետ լրագրողները տապալել են ԵԱՀԿ դիտորների կոնֆերանսը ։ Դիտորդները թույլ չեն տվել պատասխանել հարցերի՝ բարձրաձայն աղմկելով։ Լրագրողներից ոմանք հավելել են, որ զեկույցը կազմվել է Հայաստանում։ Իրավիճակը փորձել են հանգստացնել անվտանգության աշխատակիցները ։
ՌԴ ԿԸՀ դիտորդ Անտոն Լոպատինը նշել է, որ Ադրբեջանում ընտրությունների ժամանակ որևէ խախտում չի արձանագրվել, ինչն արժանացել է միջազգային մամուլի քննադատությանը ։
Ծանոթագրություններ
2018 Կատեգորիա:2018 Ադրբեջանում
Ստավչանի (գյուղ, Կիցմանի շրջան)
Ստավչանի (Ставчани), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստավչանի գյուղում բնակվում էր 2 168 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պլոտինա (այլ կիրառումներ)
Պլոտինա, կարող է վերաբերել՝
Բարակաձոր (ձոր)
Բարակաձոր, ձոր պատմական Մոկք նահանգում, Խիզան գավառում։ Այստեղ գտնվում էր համանուն վանքը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ձորեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքիայի աշխարհագրություն
Նովի Կրուպեց (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Ռոքսանա Դյուրան
Ռոքսանա Դյուրան (Roxane Duran, ), ավստրո-ֆրանսիական դերասանուհի, ով լայն ճանաչման է արժանացել հատկապես 2009 թվականին նկարահանված և «Ոսկե արմավենի» մրցանակ շահած «Ճերմակ ժապավենը» ֆիլմում իր տպավորիչ դերակատարման շնորհիվ ։ Նրա հիշարժան կինոաշխատանքներից է նաև Մեթյու Լյուիսի «Վանականը» վեպի հիման վրա 2011 թվականին ֆրանսիացի կինոռեժիսոր Դոմինիկ Մոլի նկարահանած նույնանուն, ֆրանսալեզու ֆիլմը ։
Կենսագրություն
Ռոքսանան ընդամենը տասնինը տարեկան էր, երբ առաջին անգամ թատրոնի բեմ բարձրացավ որպես պրոֆեսիոնալ դերասանուհի (նրա առաջնելույթը կայացել է Աննա Ֆրանկի օրագրի հիման վրա բելգիացի թատերագիր Էրիկ-Էմանուել Շմիտի գրած թատերախաղի բեմադրությունում) ։ Դերասանուհու հայրը ծագումով իսպանացի է, մայրը՝ ավստրուհի ։
Պլոտկի (այլ կիրառումներ)
Պլոտկի, կարող է վերաբերել՝
Հրեշների կորպորացիա
Հրեշների կորպորացիա (Monsters, Inc), «Disney Enterprises Inc» և «Pixar Animation Studios» ամերիկյան ընկերությունների լիամետրաժ մուլտֆիլմը։ 2002 թվականին կայացած «Օսկար» մրցանակաբաշխության «լավագույն երգ» անվանակարգի հաղթողն է՝ If I Didn’t Have You (Եթե չունենամ քեզ) երգով։ Մուլտֆիլմի բյուժեն կազմել է մոտ 115 միլիոն դոլար։ Պրեմիերան ԱՄՆ-ում կայացել է 2001 թվականի հոկտեմբերի 28-ին, իսկ Ռուսաստանում՝ 2002 թվականի մարտի 21-ին։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ԱՄՆ-ում, իսկ 2013 թվականի հունվարի 17-ին Ռուսաստանում մուլտֆիլմը ներկայացվել է 3D տարբերակով։
Սյուժե
Զուգահեռ իրականության մեջ է գտնվում Մոնստրոպոլիս քաղաքը, որը բնակեցված է հրեշներով։ Իրենց էլեկտրաէներգիայով ապահովելու համար հրեշներն օգտագործում են երեխաների ճիչերը։ Այդ իսկ պատճառով Մոնստրոպոլիսում գործում է մի ձեռնարկություն՝ «Հրեշների ֆաբրիկան», որտեղ հատուկ դռների միջով հրեշները մտնում են երեխաների սենյակները, վախեցնում են նրանց և ստանում էլեկտրաէներգիա։ Երբ երեխան ճչում է, նրա ձայնը մտնում է հատուկ բալոնների մեջ, որտեղից էլ հետագայում ստացվում է էներգիան։ Կորպորացիայում ամենաշատ վախ հավաքած և առաջին հորիզոնականում գտնվող հրեշը համարվում է Ջեյմս պի Սալիվանը՝ Սալլին, որն աշխատում է իր օգնական Մայք Վազովսկիի հետ ։ Առաջին հորիզոնականն զբաղեցնելու համար Սալիի հետ պայքարի մեջ է մտած նաև հրեշ-քամելեոն Ռենդալ Բոգսը, որն ամեն կերպ ցանկանում է առաջ անցնել Ջեյմսից և զբաղեցնել առաջին տեղը։ Հենց այդ ժամանակ ֆաբրիկայի տնօրեն Հենրի Ջեյ Վոդոնգ 3-րդն ասում է, որ շուտով քաղաքը կհայտնվի էներգիական ճգնաժամի մեջ, իսկ դրանից դուրս գալու համար անհրաժեշտ են ավելի շատ երեխաներ, որոնք կվախենան հրեշներից։
Հրեշների ֆաբրիկայում գործում է մի օրենք, ըստ որի երեխաներն իրավունք չունեն հայտնվել իրենց աշխարհում։ Առաջին հերթին նրանք վտանգավոր տոքսիններ են արտադրում, որոնք վտանգավոր են հրեշների համար, իսկ նրանց ճիչերն ունակ են փչացնել ֆաբրիկայի էլեկտրականությունը։
Մի անգամ աշխատանքային օրվա ավարտին Մայքը մոռանում է շատ կարևոր փաստաթղթեր և խնդրում է Սալիին բերել դրանք։ Վերադառնալով ֆաբրիկա Սալին տեսնում է, որ այնտեղ մի դուռ է մնացել (երբ հրեշը դուրս է գալիս երեխայի սենյակից, նրա օգնականն արագ դուռն ուղարկում է պահեստ)։ Մտածելով, որ հրեշներից մեկը մնացել է սենյակում, Սալլին դուռը կիսով չափ բացում է, բայց այնտեղ ոչ մեկին չի գտնում։ Փակելով դուռը, հանկարծ տեսնում է, որ ֆաբրիկայում փոքր աղջիկ է հայտնվել։ Նա անմիջապես փորձում է աղջկան ետ ուղարկել, սակայն բոլոր փորձերն ապարդյուն են անցնում և նա փոքրիկին գցում է պայուսակի մեջ, որպեսզի նրան ոչ մեկ չտեսնի, բայց հենց այդ ժամանակ հայտնվում է Ռենդալը և երեխայի դուռն ուղարկում պահեստ։ Դրանից հետո Ջեյմսը վերցնում է երեխային և գնում ռեստորան՝ Մայքի մոտ, որտեղ նա նշում էր ընկերուհի Սելիի ծննդյան օրը, սակայն չի կարողանում Մայքին ասել երեխայի մասին։ Հանկարծ աղջիկը դուրս է գալիս պայուսակի մեջից և սկսում վազվել։ Հրեշները նրան տեսնելով խուճապի են մատնվում և փախչում ռեստորանից, իսկ Մայքն ու Ջեյմսը երեխային տանում են իրենց տուն։ Սկզբում նրանք շատ են վախենում աղջկանից, որին Մայքն անվանում է «Բու», իսկ հետո երեխայի լացից անջատվում է տան հոսանքը։ Փորձելով աղջկան հանգստացնել, Մայքը նրան մի պահ ծիծաղեցնում է, որից էլ ամբողջ համայնքի էներգիան լիովին լիցքավորվում է։ Դրանից հետո Մայքը փորձում է պլան մշակել, թե ինչպես կարող են Բուին ետ վերադարձնել և այդ ընթացքում Սալլին հասկանում է, որ երեխան այդքան էլ վախենալու չէ։ Նա երեխային քնեցնում է իր մահճակալում, իսկ հետո Մայքին առաջարկում իր պլանը՝ վերադառնալ ֆաբրիկա և գտնել Բուի դուռը։
Բազմաթիվ փորձություններից հետո Մայքին և Սալիին հաջողվում է երեխային ետ վերադարձնել իր տուն։ Այդ ընթացքում նրանք պարզում են նաև, որ գործարանի տնօրենն ու Ռենդալը համագործակցում են միմյանց հետ և ցանկանում են իրենց վերցնել գործարանը։ Տեսնելով դա հատուկ ջոկատի գլխավորը՝ Ռոզը ձերբակալում է ֆաբրիկայի տնօրեն Վոդոնգին, իսկ Ռենդալն այդ ժամանակ չկարողանալով դռների միջով վերադառնալ ֆաբրիկա՝ մնում է մարդկային աշխարհում։ Հետագայում ֆաբրիկան աշխատում է ոչ թե երեխաների լացով, այլ ծիծաղով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դիսնեյի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Pixar-ի լիամետրաժ մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:3D մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան բադի մուվի կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:2001 ֆիլմեր Կատեգորիա:Pixar-ի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր հրեշների մասին Կատեգորիա:Դիսնեյյան ֆիլմեր Կատեգորիա:2001 մուլտֆիլմեր
Աստերոիդների ցանկ (239901-240000)
Աստերոիդների ցանկ (239801-239900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (240001-240100)
Բաշգյադիկլար (երկաթուղային կայարան)
Բաշգյադիկլար, երկաթուղային կայարան Կարսի մարզի Կարսի օկրուգում, Շորագյալի շրջանում, տարածաշրջան՝ Գյադիկլար Վերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երկաթուղային կայարաններ Կատեգորիա:Կարսի մարզ
Արիկա
Քույր քաղաքներ
Կատեգորիա:Չիլիի քաղաքներ Կատեգորիա:1541 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պյատնիցկոե (այլ կիրառումներ)
Պյատնիցկոե, կարող է վերաբերել՝
Աստերոիդների ցանկ (58801-58900)
Աստերոիդների ցանկ (58701-58800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (58901-59000)
Անանուն էրոզիոն ռելիեֆ
«Անանուն», էրոզիոն ռելիեֆ, երկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում։ Գտնվում է Սյունիքի մարզի Խնածախ գյուղից 2,5 կմ հյուսիս-արևելք, Բերձոր տանող ճանապարհի ձախ կողմում։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Սյունիքի մարզում
Ռադիոհաղորդում
Ռադիահղորդումներ, խոսքի, երաժշտության և ձայնային այլ էֆեկտների հաղորդում ռադիոյով՝ անսահմանափակ թվով ունկնդիրների համար, մասսայական ինֆորմացիայի, ագիտացիայի ու պրոպագանդայի հիմնական միջոցներից։ Ռադիահղորդումները տրվում են հաղորդող կենտրոններով, ընդունվում ռադիոընդունիչներով։ ՍՍՀՄ-ում և մի շարք այլ երկրներում լայն կիրառում ունի լարային հաղորդումը։
Ռադիոն հայտնագործելու և այն որպես կապի միջոց օգտագործելու առաջնությունը պատկանում է Ռուսաստանին (Ա․ Մ․ Պոպով)։ 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին՝ լուրեր հաղորդելու նպատակով, կառուցվել են ռուսական, առաջին ռադիոկայանները։ Ռադիահղորդումների հիմնական ժանրերն են՝ լրատու հասարակական-քաղաքական (լուրեր, ռեպորտաժ, զրույց, հարցազրույց, մեկնաբանություն), գեղարվեստական-հրապարակախոսական (ակնարկ, ֆիլմ, կոմպոզիցիա), գեղարվեստական (ռադիոբեմադրություն, պիես են)։ Հաղորդվում են նաև գրականո ւ երաժշտական բոլոր ժանրերի ստեղծագործություններ տարբեր դահլիճներից, ինչպես նաև ռադիոյին հարմարեցված թատերական ու օպերային ներկայացումներ։
Կատեգորիա:Ռադիոհաղորդումներ
1976-77 NBA մրցաշրջան
1976-77 NBA մրցաշրջան, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 31-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Պորտլենդ Թրեյլ Բլեյզերս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ վեց խաղերի արդյունքնում, «Պորտլենդ»-ը հաղթել է «Ֆիլադելֆիա-76»-ին։
1976 թվականի NBA դրաֆթի «Հյուստոն Ռոքեթս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է խաղարկող Ջոն Լուկասը։ Դրաֆի ժամանակ 6-րդ համարի ներքո ընտրվել է Էդրիան Դենթլին, 8-րդ համարի ներքո՝ Ռոբերտ Փերիշը, 23-րդ համարի ներքո՝ Ալեքս Ինգլիշը, իսկ 29-րդ համարի ներքո՝ Դենիս Ջոնսոնը։
Այս մրցաշրջանում տեղի է ունեցել ABA և NBA միաձուլումը, որի արդյունքում NBA է տեղափոխվել է չորս ակումբ՝ Նյու Յորք Նեթս, Դենվեր Նագեթս, Ինդիանա Փեյսերս և Սան Անտոնիո Սփըրս։ Ակումբների քանակըշի բարձրացման պատճառով փլեյ օֆ սկսեցին դուրս գալ ոչ թե 10, այլ 12 ակումբ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Ճայը (ֆիլմ, 2005)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2005 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր
Պրիբուժանի (գյուղ, Վոզնեսենսկի շրջան)
Պրիբուժանի (Прибужани), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1753 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պրիբուժանի գյուղում բնակվում էր 2 013 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1575 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1753 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նատալյա Վասկո
Նատալյա Վասկո (ուկր․՝ Ната́ля Любоми́рівна Васько́, ), կինոյի, թատրոնի և հեռուստատեսության ուկրաինացի դերասանուհի, հեռուստահաղորդավարուհի։ «Золота дзиґа» ազգային կինոմրցանակի դափնեկիր «Կանացի երկրորդ պլանի դերի լավագույն կատարում» անվանակարգում («Տատրակի բույնը» ֆիլմի համար, 2017) ։ Ուկրաինական կինոակադեմիայի անդամ ։
Կենսագրություն
Դպրոցից հետո ընդունվել է Կիևի թատերական արվեստի պետական ինստիտուտ, որն ավարտել է 1994 թվականին։ Դեռ 4-րդ կուրսի ուսանող՝ խաղացել է Կիևի դրամայի և կատակերգության ակադեմիական թատրոնում։
1999-2019 թվականներին եղել է Կիևի երիտասարդական թատրոնի առաջատար դերասանուհին ։
Առաջին ամուսնությունից ունի մեկ դուստր ։ 2022 թվականին, ութ տարի տևած մտերմիկ հարաբերություններից հետո, ամուսնացել է Անդրեյ Շեստովի հետ ։
(7496) Միրոսլավգոլուբ
(7496) Միրոսլավգոլուբ (Miroslavholub), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի նոյեմբերի 27-ին Միլոշ Տիխիի կողմից Կլետում ։
Պնևո (այլ կիրառումներ)
Պնևո, կարող է վերաբերել՝
(7496) Միրոսլավգոլուբ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,096104 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0333 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 4,1589 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1989,86 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,180918 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,17° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Միլոշ Տիխիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բաշուրաջուր
Բաշուրաջուր, գետ Տիգրիսի ավազանում։ Անցնում է Թբիլիսի քաղաքի միջով և միանում Գեզերու ջրին :
Նովի Միր (գյուղ, Միյակինսկի շրջան)
Նովի Միր (Новый Мир, Новый Мир), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 350 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի բնակավայրեր
Պոբոիշչե (այլ կիրառումներ)
Պոբոիշչե, կարող է վերաբերել՝
Ամասիայի աղբյուր N3
Ամասիայի աղբյուր N3, ջրաերկրաբանական հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Շիրակի մարզի Ամասիա գյուղից 1.8 կմ հարավ-արևմուտք՝ Ախուրյան գետի կիրճի ձախ ափին՝ ծովի մակարդակից 1745 մ բարձրության վրա։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Շիրակի մարզում
Բաշտիմալ (գետ)
Բաշտիմալ, գետ Սև ծովի ավազանում։ Հոսում է Տրապիզոնի շրջանով և անցնելով անտառապատ լեռների միջով՝ նույնանուն գետի մոտ թափվում է ծովը ։
Պապա Քալանթարյան
Պապա Բեջանի Քալանթարյան, հայ ագրոքիմիկոս, մանրէաբան։ Գյուղատնտեսության դոկտոր, պրոֆեսոր (1934 թ.), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1935 թ.)։
Կենսագրություն
1905 թվականին ավարտել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը, 1911 թվականին՝ Լայպցիգի համալսարանի բնագիտության ֆակուլտետ, պաշտպանել ատենախոսություն և ստացել դոկտորի աստիճան։
Աշխատել է Պոլտավայում որպես մանրէաբան, ապա Մոսկվայի գյուղատնտեսական մանրէաբանության կայանում՝ որպես գիտաշխատող։ 1914-1918 թվականներին եղել է Թիֆլիսի երկրագործության դեպարտամենտի կենտրոնական գյուղատնտեսական լաբորատորիայի մանրէաբան։ 1919 թվականին տեղափոխվել է Հայաստան և 1920 թվականին նշանակվել հողագործության ժողկոմի տեղակալ։ Մասնակցել է Երևանի համալսարանի կազմակերպմանը, եղել գյուղատնտեսական ֆակուլտետի առաջին դեկանը, հայկական գյուղատնտության ինստիտուտի տնօրենի տեղակալ ուսումնական և գիտական գծով։
1923 թվականին նշանակվել է հողագործության ժողովրդական կոմիսարիատի և ժողովրդական տնտեսության խորհրդի կենտրոնական միացյալ լանորատորիայի ղեկավար և ագրոհողագիտության գիտահետազոտական կայանի տնօրեն։
Գիտական աշխատանքները վերաբերում են հարցերի ուսումնասիրմանը։
ԵՊՀ-ում նա կարդացել է «Մանրէաբանություն», «Հողագիտություն», «Ագրոքիմիա» և «Երկրագործություն» առարկաների դասընթացները։ Նա նաև ԽՍՀՄ ԳԱ հայկական մասնաճյուղի հիմնադիրներից ու նախագահության առաջին անդամներից է։ Նրա մի շարք ուսումնասիրություններ վերաբերում են անասնապահության, ոռոգման, բույսերի պահպանության, մեքենայացման, գյուղատնտեսության էկոնոմիկայի, Հայաստանի հողերի ֆիզիկա-քիմիական հատկությունների, ագրոքիմիական և մանրէաբանական առանձնահատկությունների, բամբակենու փտախտ հիվանդության հարուցիչների հայտնաբերման, պալարաբակտերիաների տարածվածության հարցերին։
Պապա Քալանթարյանի գիտական և հասարակական գործունեությունը ընդհատվել է 1937 թվականին։ Ենթարկվել է հալածանքների և բռնադատվել։ Վախճանվել է աքսորավայրում։ Արդարացվել է հետմահու ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ագրոքիմիկոսներ Կատեգորիա:Հայ մանրէաբաններ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Ստալինյան բռնաճնշումների հայ զոհեր Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ Կատեգորիա:Լազարյան ճեմարանի սաներ Կատեգորիա:Ստալինյան բռնաճնշումների զոհեր Հայաստանում
Բաթգյոլ
Բաթգյոլ, լեռ Թուրքիայում, Էրզրումի նահանգի Քաղիի գավառում։ Սրա լանջին է գտնվում հայկական Ապողնակ գյուղում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Էրզրումի նահանգ
Պետրոս Քալանթարյան
Պետրոս Հովհաննեսի Քալանթարյան (- անհայտ), Ռուսաստանում բժշկական կրթություն ստացած առաջին հայ բժիշկը։
Կենսագրություն
1764 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի հոսպիտալային դպրոցը և 9 տարի աշխատել որպես զինվորական բժիշկ, 1773 թվականին զորացրվել է, տեղափոխվել Մոսկվա, աշխատել է Լազարյան ճեմարանում։ 1789 թվականին գրել է «Բժշկարան համառոտ» աշխատությունը (հրատարակվել է 1793 թվականին, Նոր Նախիջևան)։ Գիրքը բաղկացած է բժշկարանից և լատիներեն-հայերեն բժշկական տերմինների բառարանից։ Առաջնակարգ տեղ է տրված հայկական բնաշխարհի դեղաբույսերին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Իրանահայ բժիշկներ Կատեգորիա:1735 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոր Ջուղա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 20 ծնունդներ Կատեգորիա:Իրանահայ գիտնականներ
Պոգորելկա (այլ կիրառումներ)
Պոգորելկա, կարող է վերաբերել՝
Պոգորելովո (այլ կիրառումներ)
Պոգորելովո, կարող է վերաբերել՝
Ստրելեցկի Կուտ
Ստրելեցկի Կուտ (Стрілецький Кут), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ստրելեցկի Կուտ գյուղում բնակվում էր 2 069 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Կիցմանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բաղիի քար
Բաղիի քար, ժայռ Հայկական լեռնաշխարհում՝ Զանգեզուրի շրջանում՝ Եզան ուխտատեղի կոչված վայրի մոտ։ Անունը հայազգի Բաղիից, որը պարսիկ նվաճողների դեմ մղել է հերոսական կռիվ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհ
Անանուն ապարների բնորոշ մերկացում
Անանուն, երկրաբանական բնության հուշարձան Հայաստանի Հանրապետությունում, որը ապարների բնորոշ մերկացում է։ Բնության հուշարձանը գտնվում է Կոտայքի մարզում, Նուռնուս գյուղի և Արգելի ՀԷԿ-ի միջև։ Այն գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Բնապահպանության նախարարության բնության պետական հուշարձանների ցանկում։ Բնության պետական հուշարձանների ցանկում ներառվել է 2008 թվականի օգոստոսի 14-ին ընդունված «Հայաստանի Հանրապետության բնության հուշարձանների ցանկը հաստատելու մասին» ՀՀ Կառավարության որոշման համաձայն ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Բնության հուշարձաններ Կոտայքի մարզում
Ալեքսանդր Մեսրոպյան
Ալեքսանդր Հենրիկի Մեսրոպյան (Алекса́ндр Ге́нрикович Месропя́н, ), հայազգի ռուսաստանցի բանաստեղծ։ Ռուսաստանցի գրողների միության անդամ (2008) ։
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Մեսրոպյանը ծնվել է 1962 թվականի հուլիսի 30-ին, Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Վեսյոլի գյուղում ։ 1979 թվականին ավարտել է ծննդավայրի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցը։ Ապրում է նույն գյուղում։ Աշխատում է համակարգային ադմինիստրատոր։
1986 թվականից տպագրվում է տարբեր պարբերականներում, այդ թվում` «Նովոյե լիտերատուրնոյե օբոզրենիե», «Կրեշչատիկ», «Նովի բերեգ», «Վոլգա», «Վոզդուխ» և այլ ամսագրերում։
Բանաստեղծություններն ընդգրկվել են «Բաց նամակ» (Դոնի Ռոստով, 1988 թվական), «Կապույտ ձայն» (Դոնի Ռոստով, 1990 թվական), «Ոչ մայրաքաղաքային գրականություն» (Մոսկվա, 2001 թվական), «Սևով սպիտակի վրա» (Մոսկվա, 2002 թվական), «Նոր պահասենյակի հանդես» (Մոսկվա, 2007 թվական) հավաքական ժողովածուներում և անթոլոգիաներում ։
2001 թվականին Մոսկվայում մասնակցել է բանաստեղծների բիենալեին։
Ռուսաստանցի գրողների միության անդամ է որպես բանաստեղծ (2008 թվականից) ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Հոմեր Վանյան
Հոմեր Ռուբենի Վանյան, բանասեր, թարգմանիչ, լրագրող, ԽՍՀՄ (1991), ԼՂԻՄ (1991) և Արցախի ժուռնալիստների միությունների անդամ  ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Ադրբեջանի Վ. Ի. Լենինի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտի պատմաբանասիրական ֆակուլտետը և ստացել պատմության, հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչի որակավորում (1963)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոճողոտ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի պետական մանկավարժական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Արցախի ժուռնալիստների միության անդամներ
Վլադիմիր Անդրեյչենկո
Վլադիմիր Պավլովիչ Անդրեյչենկո (Уладзімір Паўлавіч Андрэйчанка, ), Բելառուսի քաղաքական և պետական գործիչ։ 2008 թվականի հոկտեմբերի 27-ից Բելառուսի Ազգային ժողովի ներկայացուցիչների պալատի նախագահ։ Բելառուսի Հանրապետության գյուղատնտեսության վաստակավոր աշխատող (2001)։
Կրթություն
Ավարտել է Լուժեսնյանի գյուղատնտեսական տեխնիկումը (1968), Վելիկոլուկի գյուղատնտեսական ինստիտուտը (1977), Մինսկի բարձրագույն կուսակցական դպրոցը (1988), Բելառուսի Հանրապետության Նախագահին առընթեր Կառավարման ակադեմիան։
Կենսագրություն
Աշխատանքային գործունեությունը սկսել է 1968 թվականին Լուժեսնյանի գյուղտեխնիկումի՝ ագրոնոմ կոլխոզի ավարտից հետո՝ Վիտեբսկի շրջանի Վերխնեդվինի շրջանի «սոցիալիզմի հաղթանակ»։ 1968-1970 թվականներին ծառայել է Խորհրդային բանակում։
Ֆարիդա Շահիդ
Ֆարիդա Շահիդ, պակիստանցի սոցիոլոգ, ֆեմինիստ, իրավապաշտպան։ 2012 թվականին նշանակվել է մշակութային իրավունքների ոլորտում ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցող ։ Պակիստանում ղեկավարում է Շիրկաթ Գահ Կանանց ռեսուրսների կենտրոնը, հայտնի է գենդերային վերլուծությունների ծավալուն աշխատանքով և՛ Պակիստանում, և՛ տարբեր երկրներում ։
Վլադիմիր Անդրեյչենկո
Կենսագրություն
1970-1972 թվականներին աշխատել է «Գյուղատնտեսական տեխնիկա» Զուբկովի հատուկ բաժնի ավագ ագրոնոմ։ 1972-1974 թվականներին եղել է կոմերիտմիության Լիոզնենի շրջկոմի կազմակերպչական բաժնի վարիչ, հրահանգիչ։ 1974-1975 թվականներին՝ Բելառուսի Կոմունիստական կուսակցության Լիոզնենի շրջկոմի հրահանգիչ։ 1975-1978 թվականներին  եղել է «Ադամենկի» սովխորհուրդների կուսկոմիտեի քարտուղար։ 1978-1981 թվականներին եղել է Դանուկալովա Լիոզնենսկի շրջանի կոլտնտեսության նախագահ։
Ֆարիդա Շահիդ
Գործունեություն
Շահիդը շուրջ 25 տարի զբաղվում է հետազոտական և ակտիվիստական գործունեությամբ ։ Մասնավորապես, Շահիդի ուշադրության կենտրոնում է քաղաքականության և ծրագրերի միջոցով խթանել և պաշտպանել մշակութային իրավունքը մարգինալացված համայնքներում, այդ թվում, կանանց, աղքատ, կրոնական և էթնիկ փոքրամասնություններին։ Շահիդը նաև միջազգային, տարածաշրջանային և ազգային բանակցությունների փորձագետ է, այդ թվում Միավորված ազգերի կազմակերպությունում և Պակիստանում ։
Վլադիմիր Անդրեյչենկո
Կենսագրություն
1981-1991 թվականներին աշխատել է որպես գյուղատնտեսության վարչության պետ, Լիոզնենի շրջգործկոմի նախագահ, ԽՄԿԿ-ի Վերխնեդվինի շրջկոմի առաջին քարտուղար։ 1985-1987 թվականներին եղել է Վիտեբսկի շրջանի Լիոզնենի շրջանային գործադիր կոմիտեի նախագահ։ 1987-1991 թվականներին եղել է Վիտեբսկի մարզի Բելառուսի կոմունիստական կուսակցության Վերխնեդվինի շրջկոմի առաջին քարտուղարը ։
Ֆարիդա Շահիդ
Գործունեություն
Շահիդը Պակիստանի Կանանց իրավունքների ցանցի, Կանանց գործունեության ֆորումի հիմնադիր անդամ է, Իսլամական օրենքներով ապրող կանանց տրանսազգային ֆեմինիստական ցանցի (WLUML) անդամ ։
Վլադիմիր Անդրեյչենկո
Կենսագրություն
1990-1994 թվականներին եղել է Բելառուսի 12-րդ գումարման Գերագույն Խորհրդի պատգամավոր ։ 1991-1994 թվականներին եղել է Վիտեբսկի մարզային գործադիր կոմիտեի նախագահի առաջին տեղակալ, գյուղատնտեսության և պարենի մարզային կոմիտեի նախագահ։
Ֆարիդա Շահիդ
Մրցանակներ
2014 թվականի նոյեմբերի 12-ին գենդերային, մշակութային, կրոնական, պետական գործունեության համար Շահիդն արժանացել է «International Award UCLG – Mexico City Culture 21» մրցանակի ։ «Two Steps Forward, One Step Back» գրքի համար (համահեղինակ) արժանացել է Պակիստանի վարչապետի մրցանակին ։
Վլադիմիր Անդրեյչենկո
Կենսագրություն
1994 թվականի նոյեմբերից մինչև 2008 թվականի հոկտեմբեր զբաղեցրել է Վիտեբսկի մարզային գործադիր կոմիտեի նախագահի պաշտոնը։ 1997 թվականի հունվարից մինչև 2008 թվականի հոկտեմբեր՝ Ազգային ժողովի (տնտեսության, բյուջեի և ֆինանսների հանձնաժողովի) խորհրդի անդամ։
Ֆարիդա Շահիդ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պակիստանցի ակտիվիստներ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի հատուկ զեկուցողներ Կատեգորիա:Պակիստանցի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Կանանց իրավունքների իրավապաշտպաններ
Վլադիմիր Անդրեյչենկո
Կենսագրություն
2008 թվականի սեպտեմբերի 28-ին ընտրվել է IV գումարման Ազգային ժողովի ներկայացուցիչների պալատի պատգամավոր Վիտեբսկի մարզի թիվ 22 ընտրատեղամասում։ Ըստ քվեարկության արդյունքների՝ ընտրողների 92,5% -ի մասնակցության դեպքում հավաքել է 51 731 ձայն (ընդհանուր թվի 85,9% -ը) ։ 2008 թվականի հոկտեմբերի 27-ին ընտրվել է Բելառուսի չորրորդ գումարման Ազգային ժողովի ներկայացուցիչների պալատի նախագահ, Բելառուսի խորհրդարանի ստորին պալատի խոսնակի պաշտոնում Անդրեյչենկոյի թեկնածությանը կողմ է քվեարկել 107 պատգամավոր, դեմ՝ 1 պատգամավոր, որը անվավեր է ճանաչվել։
Գրեթե նույն արդյունքով (ընտրողների 88,5%-ի մասնակցության դեպքում ձայների 86,8%-ը) 2016 թվականի սեպտեմբերի 11-ին կայացած խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է պալատի պատգամավոր ։ 2016 թվականի հոկտեմբերի 11-ին կրկին վերընտրվել է վեցերորդ գումարման Ազգային ժողովի ներկայացուցիչների պալատի նախագահ, այս անգամ Վլադիմիր Անդրեյչենկոյին ներկայացուցիչների պալատի նախագահ վերընտրելու օգտին քվեարկել է 110 պատգամավորից 109-ը ։
Ներկայացուցիչների պալատի ընտրություններում, որոնք տեղի են ունեցել 2019 թվականի նոյեմբերի 17-ին, Վլադիմիր Անդրեյչենկոն չորրորդ անգամ ընտրվել է Ազգային ժողովի ստորին պալատի պատգամավոր՝ հավաքելով 45 278 քվե (86,94 տոկոս), օկրուգում 92,39 տոկոս մասնակցության դեպքում։ Նույն թվականի դեկտեմբերի 6-ին միաձայն վերընտրվեց իր չորրորդ նախագահի պաշտոնում՝ 110 ձայնով։ Անդրեյչենկոյին խոսնակի պաշտոնում առաջադրել է պատգամավոր Իգոր Մարզալյուկը ։
Գտնվել է Եվրոպական միության պատժամիջոցների ներքո։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։ Որդին «ՄՏՍ»-ի բջջային կապի խոշորագույն օպերատոր գլխավոր տնօրեն Վլադիսլավ Անդրեյչենկո ։
Վլադիմիր Անդրեյչենկոն պատկանում է Մինսկի էլիտար Դրոզդայի թաղամասում գտնվող քոթեջին, որտեղ հիմնականում բնակվում են իշխանության ներկայացուցիչները և նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյի հետ կապված մարդիկ ։
Ստեփան Քալանթարյան
Ստեփան Իսայու Քալանթարյան (Քալանթարյանց), հայ վիրաբույժ։ Բժշկագիտության դոկտոր (1884, Պետերբուրգի բժշկա-վիրաբուժական ակադեմիայի պրոֆեսոր (1885)։ 1875 թվականին ավարտել է Պետերբուրգի բժշկա-վիրաբուժական ակադեմիան, աշխատել ակադեմիային կից գործնական անատոմիայի ինստիտուտի տեղագրական և օպերատիվ վիրաբուժության ամբիոնում։ Ռուս-թուրքական պատերազմի ժամանակ (1877 - 1878) ծառայել է Կովկասյան բանակում, եղել Ալեքսանդրապոլի զինվորական հոսպիտալի վիրաբուժական բաժնի վարիչ, 1891-1924 թվականներին՝ Ս. Պետերբուրգի կայսերական ռազմաբժշկական ակադեմիայի հերձող-ախտաբան-անատոմ (պրոզեկտոր)։
Պարգևներ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Այգեհովիտ գյուղում ծնվածներ
(7497) Գուանգչայշի
(7497) Գուանգչայշի (Guangcaishiye), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Պեկինի Շմիդտ-ԼԿՍ աստերոիդների ծրագրի կողմից Քսիլոնգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,454695 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9908 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9186 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1404,74 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,256276 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,96° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պեկինի Շմիդտ-ԼԿՍ աստերոիդների ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նովի Միր (գյուղ, Ստերլիբաշևսկի շրջան)
Նովի Միր (Новый Мир, Новый Мир), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիբաշևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 30 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիբաշևսկի շրջանի բնակավայրեր
Արկբուտան
Արկբուտան (arc-boutant), արտաքին քարե կիսակամար, որ գոթական տաճարի գլխավոր նավի թաղերի հրող ուժերը հաղորդում է շինության հիմնական ծավալից դուրս գտնվող հենման մույթերին՝ կոնտրֆորսերին։ Արկբուտանների, որմնահեցերի, ջլաղեղների համակարգը գոթական ոճի պաշտամունքային ճարտարապետության կառուցվածքային հիմքն էր։ Լինում են միաթռիչք, երկթռիչք, մեկ, երկու, երեք հարկաշարքերով։ Արկբուտանի կիրառումը հնարավոր դարձրեց զգալիորեն կրճատել ներքին հենարանների չափերը, ընդարձակել տաճարի տարածությունը, մեծացնել լուսամուտների բացվածքները, թաղերի թռիչքը։
Կատեգորիա:Գոթական Ճարտարապետ Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ Կատեգորիա:Ճարտարապետական ​​տարրեր Կատեգորիա:Կամարներ
Բեզմինդաղ
Բեզմինդաղ, լեռնագագաթ Արցախում, Ղարաբաղի լեռնաշղթայում, Շուշիից մոտ 31 կմ հարավ֊արևմուտք։ Բարձրությունը մոտ 1216 մ։ Լանջերն անտառապատ են ։
Պոգուլյաևկա (այլ կիրառումներ)
Պոգուլյաևկա, կարող է վերաբերել՝
Բեզմինդաղ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի լեռներ Կատեգորիա:Շուշիի շրջան
Ավտոբուսի պայթյուն Բալիգոլիում
Ավտոբուսի պայթյուն Բալիգոլիում (Ballygawley bus bombing), Իռլանդիայի հանրապետական բանակի «ժամանակավոր» թևի զինյալների կողմից 1988 թվականի օգոստոսի 20-ի գիշերը Կարր արվարձանից ոչ հեռու՝ Տիրոն հյուսիսիրլանդի շրջանի Բալիգոլի գյուղի մոտ իրականացված ահաբեկչությունը։ Բրիտանացի զինվորներով ավտոբուսը օդ է բարձրացել, 8 մարդ զոհվել է, 28-ը վիրավորվել ։ Այդ ահաբեկչությունից հետո Բրիտանական բանակը սկսել է իր զինվորներին հասցնել Տիրոն կոմսություն և այնտեղից տարհանել միայն ուղղաթիռներով։
Նախապատմություն
Բրիտանական բանակի պարեկության վրա ԻՀԲ-ի «ժամանակավոր» թևի հարձակումները, այդ թվում՝ քողարկված ականների և ինքնաշեն ռումբերի պայթյունները, սկսվել են 1970-ական թվականներից։ Նման դիվերսիաների մեծ մասը տեղի է ունեցել գյուղական վայրերում, հատկապես Տիրոն կոմսությունում, որտեղ գործել է ԻՀԲ-ի Արևելա-Տիրոնական բրիգադը, և Արմա կոմսության հարավային մասում (Հարավ-Արմանի բրիգադ, ԻՀԲ)։ 1979 թվականի օգոստոսին Ուորենպոյնտի մոտ երկու պայթյունների հետևանքով 18 զինվոր է զոհվել, ինչը դարձել է Հյուսիսային Իռլանդիայում բրիտանական զորքերի վրա ԻՀԲ-ի ամենախոշոր գրոհը հակամարտության ողջ պատմության ընթացքում։ 1981 թվականի մայիսին պայթեցվել է «Սարացին» զրահամեքենան՝ Արմա կոմսությունում, զոհվել է հինգ զինվոր ։ 1983 թվականի հուլիսին Բալիգոլիի (Տիրոն կոմսություն) մոտ հակատանկային ականի վրա պայթել Է բրիտանական բանակի զրահամեքենան, ինչի հետևանքով զոհվել է ևս 4 զինվոր ։ 1985 թվականի դեկտեմբերին թագավորական ոստիկանության զորանոցի վրա Բալիգոլիում կատարված հարձակման հետևանքով սպանվել է երկու սպա, իսկ զորանոցները պայթեցվել են ։ Վերջապես, 1988 թվականի հունիսին Լիսբերնում միկրոավտոբուսի պայթեցման հետևանքով զոհվել է վեց զինվոր, որոնք մասնակցել են բարեգործական մարաթոնին ։
Հարձակում
Տեղական ժամանակով ժամը 0:30-ի սահմաններում, երբ ավտոբուսը Բալիգոլի քաղաքից դեպի Օմա տանող գլխավոր ճանապարհով էր գնում, ԻՀԲ-ի զինյալները կառավարման վահանակի օգնությամբ հեռահար պայթեցրել են ռումբը, որի հզորությունը կազմում էր 91 կգ, սեմտեքսի համարժեքով ։ Ոստիկանության ցուցմունքների համաձայն՝ ռումբը տեղադրել են ավտոբուսում և մոտ 300 մետր հեռավորությունից պայթեցրել ։ Պայթյունի հետևանքով ավտոբուսը շրջվել է և 30 մետր գլորվել ճանապարհին ։ Մարդիկ, ովքեր այնտեղ էին, ցնցված ալիքից դուրս են շպրտվել՝ բառացիորեն ցրված դաշտով մեկ ։ Պայթյունի վայրում գոյացել է 1,8 մետր խորությամբ խառնարան, իսկ դիակների և բեկորների մնացորդները ցրվել են ամբողջ շրջանում ։ Վկաները պայթյունի հետևանքով զինվորների և ողջ մնացածների դիակներ են գտել ոչ միայն դաշտում, այլ նաև ավտոբուսի բեկորներում։ Որոշ զինվորականներ պարզապես կոնտուզիայի են ենթարկվել և շրջում էին շրջակայքում՝ չգիտակցելով տեղի ունեցածը ։ Առաջինը ահաբեկչության վայր են ժամանել Տղաների բողոքական նվագախմբի օլսթեր լոյալիստները, որոնք ավտոբուսով վերադառնում էին Պորտադաունի շքերթից ։
Զոհ է դարձել 8 մարդ ՝
Դա եղել է ԻԲՀ-ի կողմից բրիտանական զոհերի ամենամեծ հարձակումը 1979 թվականի Ուորենփոյնթիում դարանակալելուց հետո ։ Վերապրածներից մեկի հուշերը Քեն Ուորթոնին հրապարակել է «Երկար նախալեռնային պատերազմ. Բրիտանական բանակի ձայները Հյուսիսային Իռլանդիայում», 1969-1998» գրքում (A Long Long War: Voices from the British Army in Northern Ireland, 1969–98) :
Հետևանքներ
Պատասխանատվությունը պաշտոնապես ստանձնել է Իռլանդական հանրապետական բանակը, այն է՝ նրա «ժամանակավոր թևը» ։ Կատարողներ են ճանաչվել Արեևելյան-Տիրոնական բրիգադը, իսկ ապստամբները հայտարարել են, որ զենքը վայր չեն դնի այնքան ժամանակ, քանի դեռ բրիտանական զորքերը դուրս չեն բերվել Հյուսիսային Իռլանդիայից ։ Անվտանգության ծառայությունները կասկածել են, որ ինչ-որ իրազեկիչ կարող էր ապստամբներին տրամադրել ավտոբուսի երթուղին և հսկիչ կետեր անցնելու ժամանակը ։ Դրանից հետո բրիտանական զորքերը որոշում են ընդունել ամրապնդել Արևելյան Տիրոն և այնտեղից զորքերը դուրս բերել միայն ուղղաթիռներով, որպեսզի խուսափեն տեղի ունեցած ողբերգության կրկնությունից ։
Հյուսիսային Իռլանդիայի պետական քարտուղար Բարոն Թոմ Քինգը ենթադրել է, որ պայթուցիկ սարքը հայտնվել Է Լիբիայի ապստամբների մոտ, և քննարկման է ներկայացրել Հյուսիսային Իռլանդիայում զանգվածային խուզարկություններ անցկացնելու հարցը, ինչպես 1971 թվականին ։ Հենց Լիբիայից զենքի և պայթուցիկների առաքումն է բացատրել Բրիտանական բանակի դեմ ԻՀԲ-ի հաջողությունների հիմնական պատճառը, այդ թվում նաև պատճառը, թե ինչու Բալիգոլիում ավտոբուսի պայթյունը չի հաջողվել կանխել ։
Բրիտանական հետախուզությունը շուտով հայտնել է, որ պարզել է պայթյունի մասնակից երեք անձանց ինքնությունը՝ Ջերարդ եղբայրներ (29 տարեկան) և Մարտին Հարթ (21 տարեկան), Բրայան «Բարդ» Մալլին (26 տարեկան)։ 1988 թվականի օգոստոսի 30-ին Հատուկ օդային ծառայությունը Դրամնակիլիում Արևելյան Տիրոնում հատուկ գործողություն է իրականացրել և ոչնչացրել բոլոր երեքին, ինչը առիթ է հանդիսացել իռլանդացի ազգայնականների կողմից երգ ստեղծելու՝ ի հիշատակ երեք զոհերի՝ «Ambush at Drumnakilly» : «Շինն Ֆեյն»-ի կողմից հակաբիտանական քարոզչությունը դադարեցնելու նպատակով ահաբեկչությունից երկու ամիս անց բրիտանական կառավարությունը լիակատար արգելք է սահմանել ԶԼՄ-ներում իռլանդացի ազգայնականների ելույթի վրա ։
Դեյվիդ Մեդյանիկ
Դեյվիդ Մեդյանիկ (David Christopher Miedzianik, ), բրիտանացի բանաստեղծ և գրող, առաջին աուտիզմով մարդը, որը գրել է ինքնակենսագրական։ Նրա աշխատանքները լայնորեն վերլուծվել են աուտիզմի հայտնի հետազոտողների կողմից ։
Կենսագրություն
Մեդյանիկը ծնվել է Ռոտերեմ, ռուս ընտանիքում։ 1972 թվականին, երբ նա 16 տարեկան էր, բժիշկները նրա մոտ ախտորոշել են աուտիզմ։ 1985 թվականին նա գրել է իր առաջին գիրքը՝ «Իմ ինքնակենսագրությունը», որը հրատարակվել է 1986 թվականին Նոթինգհեմի համալսարանի աջակցությամբ ։ 1993 թվականին գիրքը վերահրատարակվել է ԱՄՆ֊ում՝ Հյուսիսային Կարոլինայի աուտիկ հասարակության աջակցությամբ։ Դեյվիդը միաժամանակ գրել է իր առաջին բանաստեղծությունները և պոեմները։ Նրա պոեզիայի թեմաներն են դեպրեսիան, մեկուսացումը և տխրությունը։
1997 թվականին լույս է տեսել Մեդյանիկի պոեզիայի անթոլոգիան՝ «Այժմ ինձ մնում է միայն ես»։ Նույն թվականին նա գրել է «Աուտիզմ. կյանքի պատմության մոտեցում» հոդվածը Սառա Կրոսկինի հետ։
Բրիտանացի երգահան Ռեյ Հերնը 1989 թվականին Մեդյանիկի կյանքի մասին երգ է գրել՝ «Song for David» վերնագրով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Բրիտանացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Բեյուկ Դերե
Բեյուկ Դերե, գետ Ճորոխի ավազանում, հոսում է Բաբերդի գավառով և Ճորոխին է միախառնվում աջ կողմից ։
Ռակովո (գյուղ, Վոզնեսենսկի շրջան)
Ռակովո (Ракове), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանում։
Պոդբերեզե (այլ կիրառումներ)
Պոդբերեզե, կարող է վերաբերել՝
Ռակովո (գյուղ, Վոզնեսենսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ռակովո գյուղում բնակվում էր 708 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1579 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Չերկեսկ
2003 թվականից սկսած կազմավորում է Չերկեսկի քաղաքային օկրուգը (Черкесский городской округ), նրա վարչական կենտրոնն է և միակ բնակավայրը։
Հանդիսանում է Կարաչայ-Չերքեզական Հանրապետության խոշորագույն արդյունաբերական և մշակութային կենտրոնը, գլխավոր տրանսպորտային հանգույցը։
Չերկեսկի (Չերկեսկի քաղաքային օկրուգի) տարածքը կազմում է 69,8 կմ²։
Բնակչություն
2016 թվականի տվյալներով օկրուգում բնակվում է 123 128 մարդ ։ 2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով քաղաքային օկրուգում 129 069 բնակվողներից 127 544-ը նշել են իրենց ազգությունը ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կարաչայ-Չերքեզիա Կատեգորիա:Կարաչայ-Չերքեզիայի քաղաքային բնակավայրեր Կատեգորիա:Կարաչայ-Չերքեզիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1825 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կարաչայ-Չերքեզիայի քաղաքային օկրուգներ
Ճահճային կոկորդիլոս
Ճահճային կոկորդիլոս, կամ մագար (Crocodylus palustris) բարձրակարգ սողուն իսկական կոկորդիլոսների ընտանիքից, որոնք ապրում են Հինդուստանի և հարակից երկրների տարածքում, օրինակ՝ Պակիստանում, որտեղ ճահճի կոկորդիլոսը ազգային սողուն է։ Այն Հնդկաստանի հայտնի երեք կոկորդիլոսներից մեկն՝ |գավիալի և սանրավոր կոկորդիլոսների հետ միասին։
Ճահճային կոկորդիլոսի ամենամոտ ազգականը սիամական կոկորդիլոսն է, սանրվոր կոկորդիլոսի հետ միասին, որոնք միասին կազմում են առանձին ասիական հարստություն ։
Անվան ստուգաբանություն
Մագար ( mugger) «Կողոպտիչ» անվանումը չի ենթադրում, որ այս կոկորդիլոսը կողոպուտով է զբաղված, այն գալիս է հին հնդկական մագար բառից, որը նշանակում է «ջրի հրեշ»։ Մագարն իր հերթին, գալիս է սանսկրիտ (Հնդկաստանի հին գրական լեզու՝ իր բարդ սինթետիկ քերականությամբ) մակարա բառից, որը նշանակում է կոկորդիլոս։
Տարածվածություն
Ճահճային կոկորդիլոսը նախընտրում է ապրել մակերեսային ջրամբարներում` թարմ լճացած ջրերի դանդաղ հոսանքներում, հիմնականում ճահիճներում, լճերում և գետերում, երբեմն ոռոգման ջրանցքներում և արհեստական այլ ջրամբարներում։
Ժամանակ առ ժամանակ հայտնաբերվում է ծովածածկ ջրերում։ Այս տեսակը հանդիպում է Հնդկաստանի մեծ մասում, Իրանի հարավում, Իրաքի հարավում, Պակիստանի հարավում և արևելքում, Բանգլադեշում, մասամբ Նեպալում, Մյանմայում և Շրի Լանկայում։
Արտաքին տեսք
Ճահճային կոկորդիլոսը կոպիտ գլուխ ունի՝ առանց սրածայր սանրերի կամ թեփուկավոր ոսկրային աճառների, ծանր ու լայն ծնոտներ, որոնց երկարությունը հիմքի լայնությունը գերազանցում է 1,3-2,5 անգամ։  Չորս մեծ ողերը պարանոցի հատվածում առաջացնում են քառակուսի, յուրաքանչյուր կողմում՝ երկուական փոքր ող։
Մեջքի ողերը լավ են տարբերվում են պարանոցի ողերից, որոնք, օստեոդերմերը՝ երկրորդային մաշկային ոսկրացումները, որոնք տեղակայված են և աճում են մաշկի մեզոդերմային շերտում, սովորաբար տեղակայված են 4 շարքով, հազվադեպ՝ 6 (Շրի Լանկայի կոկորդիլոսներ)։ Կենտրոնական մեջքային ողերը կարող են ավելի լայն լինել, քան կողայինները։ Վերջույթների թեփուկները ձևափոխված են, մատները հիմքում սերտաճած։
Չափ
Ժամանակակից կոկորդիլոսների բնութագրիչներից ելնելով է ճահճային կոկորդիլոսը միջին կամ խոշոր չափի կենդանատեսակ է։ Ինչպես բոլոր կոկորդիլոսների դեպքում, արու ճահճային կոկորդիլոսներն ավելի մեծ են, քան էգերը։ Էգերը սովորաբար հասնում են  2-2,5 մ, իսկ արուներինը՝ 3-3,5 մ երկարության։ Արուների քաշը տատանվում է 100- 200 կգ -ի սահմաններում, իսկ էգերինը` 40-60 կգ  ։
Մանգոպիր լճում չափահաս կոկորդիլոսների միջին չափը գնահատվել է 2,89 մ, միջին քաշը` մոտ 100 կգ ։
Ճահճային կոկորդիլոսն ունի ամուր կառուցվածք և երբեմն այս տեսակի արու կոկորդիլոսները կարող են զարմանալիորեն ծանր լինել իրենց երկարության հաշվին։ Օրինակ, Պակիստանում բռնած մեկ կոկորդիլոսը մոտ 3 մ երկարություն ուներ, բայց կշռում էր 195 կգ։
Արուները երբեմն կարող են հասնել 4-5 մետր երկարության՝ 300-700 կգ զանգվածով, չնայած 4 մետրից երկար առանձնյակները ներկայումս շատ հազվադեպ են հանդիպում։
Այս տեսակի ամենամեծ հայտնի ներկայացուցիչը հայտնի է Շրի Լանկայից և ունեցել է 5,63 մետր երկարություն, որը կշռում է մոտ մեկ տոննա։ Բրիտանական թանգարանի ամենամեծ նմուշն ունի 3,7 մ երկարություն ։
Պակիստանում ճահճային կոկորդիլոսների պոպուլյացիան ուսումնասիրող հետազոտողները մանրամասն չափումներ են կատարել կենդանիների մասին ։
Ապրելակերպ
Ճահճային կոկորդիլոսները համեմատած մյուս կոկորդիլոսների՝ (բացառությամբ կուբայական կոկորդիլոսների) լավ են զգում իրենց ցամաքում, կարող են գաղթել զգալի տարածությունների վրա և կարճ ժամանակով նույնիսկ հետապնդել որսին ցամաքում։ Փորում է անցքեր, որոնցում ապաստանում է չոր սեզոնին։
Կենդանիները կարող է ցամաքով վազել մոտ 12-14 կմ/ժ արագությամբ, սակայն դրանք արագորեն շնչահեղձ են լինում։ Ջրի մեջ արագությունը մեծացնում են տևական ժամանակով` սովորաբար մինչև 20-30 կմ/ժ, կամ նույնիսկ մինչև 40 կմ/ժ՝ կարճ հեռավորությունների վրա։
Սնունդ
Ճահճային կոկորդիլոսները մարդկանց կողմից մշտապես պատմականորեն ընկալվել են որպես վնասատուներ։ Որպես բարձրակարգ գիշատիչներ, ճահճային կոկորդիլոսները կարևոր դեր են խաղում գետերում ապրող ցածրակարգ գիշատիչների թվաքանակի վերահսկման գործում, ինչպիսիք են գիշատիչ ձկները, ձկներ և դրանց թրթուրները, որոնք զգալիորեն ավելի արժեքավոր առևտրային ձկներով են սնվում։ Բացի այդ, կոկորդիլոսները սատկած կենդանիներ են ուտում՝ իրականացնելով ջրամբարների սանիտարական մաքրում ։
Կոկորդիլոսների խոշոր առանձնյակները կարող են որսալ խոշոր սմբակավորների, այդ թվում՝ հնդկական սամբարների, վայրի խոզերի, ասիական եղնիկների, խոշոր եղջերավոր անասունների, գոմեշների և նույնիսկ գաուրաների ։
Ճահճային կոկորդիլոսներն իրենց զոհերին դարանակալում են ջրափոսերի մոտ, որից հետո նրանց քաշում են ջրի մեջ, որտեղ կենդանիները խեղդվում կամ պատառոտվում «մահացու պտույտի» արդյունքում։ Արձանագրվել են հարձակումներ ասիական փղերի վրա։ Այլ կոկորդիլոսների նման, ճահճային կոկորդիլոսները հաճախ կարող են  թաքստոցներում թաքցնել սպանված որսը, չնայած երբեմն թաքնված որսը կարող են հայտնաբերվել այլ գիշատիչների՝ գծավոր վարանների և երբեմն նույնիսկ վագրերի կողմից ։
Փոխազդեցություն
Չափահաս ճահճային կոկորդիլոսները գտնվելով սննդայն շղթայի վերևի օղակում սովորաբար այլ գիշատիչների կողմից հարձակման չեն ենթարկվում։ Միայն այն կոկորդիլոսները, ովքեր լինելով կոկորդիլոսների ավելի մեծ և ագրեսիվ տեսակներ, գերիշխող դիրք են գրավում ճահճային կոկորդիլոսների հետ համակեցության մեջ և կանխում են դրանց առաջխաղացումը առափնյա միջավայրերում ։
Իր արեալի որոշ հատվածներում սննդի այլընտրանքային աղբյուրներ փնտրող վագրերը կարող են զգալի վտանգ ներկայացնել փոքր ճահճային կոկորդիլոսների համար։ Մոտավորապես 3,5 մ ճահճային արու կոկորդիլոսը հարձակման է ենթարկվել և 13 ժամ տևած մենամարտում սպանվել է էգ վագր Մաչլիի կողմից, չնայած վագրի հարձակման պատճառը ոչ թե գիշատիչությունն էր, այլ ձագերի պաշտպանությունը ։
Խոշոր ճահճային կոկորդիլոսներն իրենք երբեմն կարող են վտանգավոր լինել վագրերի համար, հատկապես ջրերի մոտ։ Այդ են վկայում Գոլդսմիթի նկարագրած՝ վագրերի վրա կոկորդիլոսների հարձակման մի շարք օրինակներ, որտեղ կենդանիներն իրենց ծարավն էին հագեցնում երաշտների ժամանակ ։ Առավել հաճախ, այս գիշատիչները փորձում են խուսափել միմյանցից, միայն երբեմն մրցելով որսի մոտ՝ առանց անմիջական ֆիզիկական շփման։
Ճահճային կոկորդիլոսը լուրջ վտանգ է ներկայացնում վագրից փոքր, բայց ավելի սովորական ընձառյուծի համար ։ Դունբար Բրանդերը ճահճային կոկորդիլոսի ստամոքսում ընձառյուծի մնացորդներ է գտել, ինչպես նաև եղջերուի, վայրի շների, բորենիների, խոշոր եղջերավոր անասունների, ասիական անտիլոպների և կոկորդիլոսներին բնորոշ այլ կենդանիների։ Նույն հեղինակը նախկինում հայտնել էր կոկորդիլոսների կողմից ընձառյուծների վրա հաջող հարձակումների դիտարկման մասին։ Շրի Լանկայի Յալա ազգային պարկում բազմիցս արձանագրվել են կոկորդիլոսի կողմից հարձակումներ ընձառյուծների վրա և հակառակը ։
Հարձակումներ
Հաճախ են լինում մարդկանց վրա կենդանիների հարձակումներ` բոլոր տեսակի կոկորդիլոսների կողմից։ Ճահճային կոկորդիլոսները հարձակումների թվով երրորդն են։ Լինելով բավականին ագրեսիվ և ունենալով մեծ չափսեր, ճահճային կոկորդիլոսը մարդկանց համար ևս սպառնալիք է հանդիսանում, բայց ընդհանուր առմամբ այս տեսակը այնքան վտանգավոր չէ, որքան նեղոսյան կոկորդիլոսները և հատկապես սանրվոր կոկորդիլոսները։
Հաճախ ճահճային կոկորդիլոսների հարձակումները կարող են կապված լինել ոչ թե ուղղակի գիշատչության, այլ տարածքային վարքի հետ, և շատ զոհեր մահանում են խեղդվելուց՝ իրենց տարածքը պաշտպանող կենդանիների կողմից հոշոտվելուց հետո ։
Բազմացում
Սեռապես հասուն արուների մարմնի երկարությունը հասնում է 2,6, իսկ էգերինը՝ 1,7-2 մետր։ Վերարտադրությունը տեղի է ունենում ձմռան ամիսներին։ Էգերը ձվադրում են ավազի մեջ փորված բներում։ Ձվերը քանակը սովորաբար լինում է 25-30 հատ։ Ձագերը սովորաբար դուրս են գալիս ձվադրումից 55-75 օր հետո։ Ինկուբացիայի ընթացքում ջերմաստիճանը ձագերի սեռի որոշիչ գործոն է։ Եթե ջերմաստիճանը 32.5 աստիճան է, ապա ձվերից միայն արուներն են դուրս գալիս։ Որքան հեռու է այս ցուցիչից, այնքան շատ են էգերը։ Եթե ջերմաստիճանը 28-31 աստիճան է, միայն էգերն են դուրս գալիս ։