cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ագռավը (բանաստեղծություն)
«Ագռավը» ("The Raven"), ամերիկացի գրող Էդգար Ալլան Պոյի բանաստեղծություններից։ Առաջին անգամ հրատարակվել է 1845 թվականի հունվարին։ Բանաստեղծությունը հայտնի է իր երաժշտականությամբ, ոճային լեզվով և գերբնական միջավայրով։ Այն պատմում է խելագարված սիրեցյալին այցելած խորհրդավոր խոսող ագռավի մասին, որն ականատես էր լինում մարդու խելագարմանը։ Սիրեցյալը, ում հաճախ համարում են ուսանող, սգում է իր սիրած կնոջ՝ Լինորի մահը։ Աթենաս-Պալլասի կիսանդրու վրա նստած՝ ագռավը կարծես ավելի է հրահրում նրա կսկիծը՝ անընդհատ կրկնելով «այլևս երբեք» ("Nevermore")։ Բանաստեղծության մեջ օգտագործվել են մի շարք ժողովրդական, առասպելական, կրոնական և դասական մեջբերումներ։
1846 թվականին գրված իր «Հորինման փիլիսոփայությունը» էսսեում Պոն պնդում էր, որ բանաստեղծությունը գրվել է շատ տրամաբանորեն և մեթոդաբանորեն՝ նպատակ ունենալով ստեղծել բանաստեղծություն, որը կգրավեր և՛ քննադատներին, և՛ հանրությանը։ Բանաստեղծությունը մասամբ ոգեշնչվել է Չարլզ Դիքենսի «Բարնաբի Րաջ» (Barnaby Rudge) ստեղծագործության խոսող ագռավից ։
«Ագռավը» առաջին անգամ հրատարակվել է Պոյի անունով Նյու Յորք Իվնինգ Միրոր (New York Evening Mirror) հանդեսում 1845 թվականի հունվարի 29-ին։ Դա Պոյին հանրաճանաչ դարձրեց իր կենդանության օրոք, սակայն չապահովեց մեծ ֆինանսական հաջողություն։ Բանաստեղծությունը կարճ ժամանակում վերահրատարակվեց, ծաղրերգվեց և նկարազարդվեց։ Քննադատություններ էին հնչել բանաստեղծության գրական կարգավիճակի վերաբերյալ, սակայն, այնուամենայնիվ, այն հանդիսանում է բոլոր ժամանակների ամենահայտնի բանաստեղծությունը ։
Համառոտագիր
Մի դեկտեմբերյան մռայլ գիշեր ագռավը հետևում է անանուն հեղինակին, ով մարող կրակի մոտ կարդում է մոռացված պատմություններ, որպեսզի մոռանա իր սիրեցյալ Լինորի մահը։ Նա դռան թակոց է լսում , սակայն ոչ ոք չի երևում, իսկ նրա հոգին ավելի շատ է սարսափով լցվում։ Թակոցը կրկնվում է, այս անգամ ավելի բարձր, և նա հասկանում է, որ դա իր պատուհանից է։ Երբ նա գնում է պարզելու, մի ագռավ է ներս մտնում իր սենյակ։ Մարդուն ուշադրություն չդարձնելով՝ ագռավը նստում է դռան մոտ գտնվող Աթենաս-Պալլասի կիսանդրու վրա։
Ցնցված լինելով ագռավի տեսքից՝ մարդը հարցնում է նրա անունը։ Ագռավի միակ պատասխանն է՝ «այլևս երբեք»։ Հեղինակը զարմացած է, որ ագռավը կարողանում է խոսել, չնայած նա ուրիշ ոչինչ չի ասում։ Հեղինակն ինքն իրեն խորհում է, որ իր «բարեկամ» ագռավը շուտով կհեռանա իր կյանքից, ինչպես իր հույսերը։ Կարծես թե նրան պատասխանելով՝ ագռավը կրկին ասում է «այլևս երբեք»։ Հեղինակը ենթադրում է, որ թռչունը սովորել է այդ արտահայտությունն իր դժբախտ տիրոջից, և դա իր իմացած միակ արտահայտությունն է։
Այնուամենայնիվ, հեղինակն իր բազկաթոռը դնում է անմիջապես ագռավի առջև՝ ցանկանալով ավելի շատ բան իմանալ նրա մասին։ Նա մի պահ լուռ խորհում է և նորից հիշում է Լինորի կորուստը։ Նրան թվում է, թե օդն ավելի է ճնշում, նա զգում է հրեշտակների ներկայությունը և մտածում է, թե դա Աստծո կողմից իրեն ուղարկված նշան է, որ նա մոռանա Լինորին։ Թռչունը կրկին բացասական պատասխան է տալիս՝ հասկացնելով, որ նա երբեք չի ազատվի իր հուշերից։ Հեղինակը զայրանում է՝ ագռավին անվանելով դև և մարգարե ։ Վերջում նա հարցնում է ագռավին, թե արդյոք նա դրախտում կհանդիպի Լինորին։ Երբ ագռավը կրկին պատասխանում է «այլևս երբեք», նա զայրանում է և նրան անվանում խաբեբա, հրամայում է վերադառնալ այնտեղ, որտեղից եկել է, բայց նա տեղից չի շարժվում։ Ենթադրվում է, որ հեղինակի խոսելու պահին ագռավը դեռ նստած է Աթենասի կիսանդրու վրա։ Հեղինակը վերջում ընդունում է, որ իր հոգին ագռավի ստվերի տակ է և այլևս երբեք չի բարձրանա ։
Վերլուծություն
Պոն գրել է այս բանաստեղծությունը որպես պատմվածք՝ միտումնավոր չստեղծելով այլաբանություն կամ դիդակտիզմ ։ Բանաստեղծության հիմնական թեման անմար նվիրվածությունն է ։ Հեղինակը կանգնած է անզիջում խնդրի առջև՝ ցանկություն ունենալով և՛ մոռանալ, և՛ հիշել։ Թվում է, թե նա հաճույք է ստանում կորստի մասին մտածելուց ։ Հեղինակը հասկանում է, որ «այլևս երբեք» արտահայտությունը միակն է, որ ագռավը գիտի, այնուամենայնիվ շարունակում է հարցեր տալ նրան։ Նրա հարցերը ինքնաքննադատական են և ավելի են մորմոքում կորստի ցավը ։ Հեղինակը սկզբում հոգնած է և թույլ, հետո զղջում է և վշտանում, այնուհետև կատաղում և վերջում՝ խելագարվում ։ Որոշ գրականագետներ կարծում են, որ այս բանաստեղծությունը էլեգիա է՝ հին հունա-հռոմեական քնարական ժանրի ստեղծագործություն, որը պատմում է մերժված սիրեցյալի հառաչանքների մասին ։
Ակնարկներ
Պոն ասում է, որ հեղինակը երիտասարդ ուսանող է ։ Չնայած այս փաստը հստակորեն նշված չէ բանաստեղծության մեջ, այն նշված է Պոյի «Հորինման փիլիսոփայություն»-ում։ Դա նաև հասկացվում է հեղինակի գիրք կարդալուց և Աթենաս-Պալլասի՝ հունական իմաստության աստվածուհու կիսանդրուց ։
Պոն ագռավ է ընտրել որպես պատմության գլխավոր խորհրդանիշ, որովհետև նա ցանկանում էր ունենալ խոսել կարողացող ոչ բանական էակ։ Նա ընտրեց ագռավ, քանի որ նրան համարում էր թութակի պես խոսելու ընդունակ և նա համապատասխանում էր բանաստեղծության ոճին ։ Նրան ոգեշնչել էր նաև Չ. Դիքենսի «Բարնաբի Րաջ» պատմվածքի ագռավը՝ Գրիպը ։ Դիքենսի ագռավը շատ բառեր է կարողանում ասել և հաճախ կատակներ է անում, սակայն Պոն ընդգծել է թռչնի դրամատիկ հատկությունները։ Գրեհեմ հանդեսում տպագրված իր ակնարկում Պոն նշել է, որ «Բարնաբի Րաջ»-ի ագռավը պետք է ավելի խորհրդանշական և մարգարեական դեր ունենար ։ Ֆիլադելֆիայի ազատ գրադարանում (The Free Library of Philadelphia) ցուցադրված է ագռավի խրտվիլակ, որը ենթադրաբար Դիքենսի ագռավն էր, որով ոգեշնչվել էր Պոն ։
Պոն հավանաբար ուսումնասիրել էր ագռավի կերպարը տարբեր դիցաբանություններում և բանահյուսության մեջ։ Ըստ նորվեգական դիցաբանության՝ Օդին աստվածն ուներ 2 ագռավ՝ Հուգինը և Մունինը, որոնք խորհրդանշում էին խելք և հիշողություն ։ Ըստ եբրայական առասպելի՝ Նոյն իր տապանից ուղարկում է սպիտակ ագռավ՝ ճշտելու, թե արդյոք ցամաքը չի ազատվել ջրից ։ Այն ցամաք է գտնում, սակայն անմիջապես չի վերադառնում, որի համար պատժվում է և դառնում սև ու ստիպված է լինում հավերժ սնվել լեշերով ։ Օվիդիոսի «Կերպարանափոխությունների» մեջ ևս ագռավն սկզբում սպիտակ է, այնուհետև Ապոլլոնը պատժում է նրան սիրեցյալի անհավատարմության մասին լուր բերելու համար և դարձնում է սև։ Պոյի բանաստեղծության մեջ ագռավի՝ սուրհանդակի դերը հավանաբար այս պատմություններից է գալիս ։
Բանաստեղծական կառուցվածքը
Բանաստեղծությունը բաղկացած է 18 տնից՝ յուրաքանչյուրը 6 տող։ Ընդհանուր առմամբ յուրաքանչյուր տող պարունակում է ութաչափ քայլ, յուրաքանչյուր քայլ՝ մեկ շեշտված վանկ, որին հաջորդում է մեկ չշեշտված վանկ ։ Առաջին տողը հետևյալ կառուցվածքն ունի (/-ը ցույց է տալիս շեշտված վանկերը, x-ը՝ չշեշտված)՝
Պոն, ինչևէ, պնդում էր, որ բանաստեղծությունը բաղկացած է ութաչափ, յոթաչափ և քառաչափ քայլերից ։ Հանգավորումը ABCBBB է կամ AA,B,CC,CB,B,B՝ ներքին հանգավորման դեպքում։ Յուրաքանչյուր տան մեջ, B տողը հանգավորվում է nevermore բառի հետ՝ հավելյալ շեշտադրում կատարելով վերջին վանկի վրա։ Բանաստեղծության մեջ շատ է օգտագործվում նաև բաղաձայնույթ (ալիտերացիա՝ նույն կամ նմանահունչ բաղաձայնների կուտակում բանաստեղծական խոսքի մեջ՝ արտահայտչականությունը ուժեղացնելու համար)` "Doubting, dreaming dreams ..." ։ 20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծ Դենիել Հոֆմանը պնդում էր, որ Պոյի բանաստեղծության կառուցվածքն անբնական է, սակայն նրա հիպնոսացնող հատկությունն ավելի ակնառու է ։
Հրատարակման պատմություն
«Ագռավի» հաջողությունը նպաստեց Պոյի «Պատմվածքների» տպագրմանը 1845 թվականի հունիսին, որը 5 տարվա ընթացքում նրա առաջին գիրքն էր ։ Նոյեմբերի 19-ին լույս տեսավ նաև Պոյի բանաստեղծությունների հավաքածուն՝ «Ագռավը և այլ բանաստեղծություններ» ։ Այդ փոքր հատորը՝ 14 տարվա մեջ իր առաջին բանաստեղծական գիրքը, ընդամենը 100 էջից էր բաղկացած և վաճառվում էր 100 սենտով ։ Բացի «Ագռավից»՝ այն ներառում էր ևս 17 բանաստեղծություն ։
Նկարազարդումներ
«Ագռավի» հետագա հրատարակումներն ընդգրկում էին հայտնի նկարազարդողների աշխատանքները։ Հատկանշական է, որ 1858 թվականին «Ագռավի» նկարազարդումները կատարեց «Ալիսան Հրաշքների աշխարհում» գրքի նկարազարդող Ջոն Տենիելը։ 1884 թվականին «Ագռավը» տպագրվեց նաև առանձին՝ Գուստավ Դորեի շքեղ նկարազարդումներով։ Դորեն մահացավ մինչև հրատարակումը ։ 1875 թվականին բանաստեղծության ֆրանսիական տարբերակի համար նկարազարդումներ կատարեց նաև Էդուարդ Մանեն։
Մոհենջո Դարո
Մոհենջո Դարո (սինդհի լեզվով՝ موئن جو دڙو‎ - մեռելների բլուր), Հարապպայի քաղաքակրթության գլխավոր կենտրոններից մեկի ավերակները, որը 1922 թվականին հայտնաբերել է հնդիկ հնագետ Ռ․ Բաներջին։ Մոհենջո Դարոյի ուսումնասիրությունները հնարավորություն են տվել որոշելու Խարապպայի քաղաքակրթության հիմնական փուլերն ու բնորոշ գծերը։
Ագռավը (բանաստեղծություն)
Նկարազարդումներ
20-րդ դարի շատ նկարիչներ և ժամանակակից նկարազարդողներ նույնպես կատարել են նկարազարդումներ «Ագռավի» համար։
Ստեղծագործություն
Պոն նպաստեց «Ագռավի» հաջողությանը՝ դրանից հետո հրատարակելով «Հորինման փիլիսոփայությունը» էսսեն 1846 թվականին, որտեղ նա մանրամասնում էր բանաստեղծության ստեղծման պատմությունն ու շարժառիթները։ Հավանաբար իր ստեղծագործության նկարագրությունը չափազանցված է, սակայն այն ուշագրավ տեղեկություններ է տալիս Պոյի գրական տեսության վերաբերյալ ։ Նա բացատրում է, որ բանաստեղծության յուրաքանչյուր բաղադրիչ հիմնված է տրամաբանության վրա՝ ագռավը մտնում է սենյակ՝ փոթորկից փախչելով, այնուհետև նստում է սպիտակ կիսանդրու վրա, որը սև թռչնի հետ ստեղծում է տեսողական հակադրություն։ Ըստ Պոյի՝ բանաստեղծության ոչ մի դրվագ պատահական չէ, այլ հեղինակն է ամեն ինչ կառավարում ։ Նույնիսկ Nevermore բառն է օգտագործվում, որովհետև այն ունի երկար ձայնավոր հնչյուններ ։ Պոն պնդում էր, որ այդ թեման էր ընտրել, որովհետև «գեղեցիկ կնոջ մահը անկասկած ամենապոետիկ թեման է աշխարհում», հատկապես, եթե այն հնչում է սգացող սիրեցյալի շուրթերից ։ Բացի այդ՝ Լինորի կորուստը կապված է նաև Պոյի անձնական կյանքի իրադարձությունների՝ կամ մոր՝ Էլայզա Պոյի վաղաժամ մահվան, կամ նրա կնոջ՝ Վիրջինիայի երկարատև հիվանդության հետ ։ Հայտնի չէ, թե որքան ժամանակ է Պոն աշխատել «Ագռավի» վրա, սակայն կան տեսակետներ, իբր նա այն գրել է 1 օրից մինչև 10 տարում։ Կա նաև տեսակետ, որ բանաստեղծության նախնական տարբերակներում ագռավի փոխարեն բու է եղել ։
Քննադատություն
Մասամբ շնորհիվ «Ագռավի» կրկնակի տպագրման՝ Էդգար Ալլան Պոյի անունը շուտով հայտնվեց շատերի տներում և նա դարձավ հանրաճանաչ ։ Ընթերցողները սկսեցին բանաստեղծությունը նույնացնել բանաստեղծի հետ և Պոյին տվեցին «Ագռավ» մականունը ։ Բանաստեղծությունը շուտով համատարած վերահրատարակվեց, կրկնօրինակվեց և ծաղրերգվեց ։ Չնայած այն Պոյին հանրաճանաչություն բերեց կենդանության օրոք, ֆինանսապես այնքան էլ բարեհաջող չէր նրա համար ։
Որոշ գրողներ գովաբանել են «Ագռավը», իսկ որոշները՝ քննադատել այն։ Ուիլյամ Բաթլեր Եյթսն այն անվանում էր «շինծու և գռեհիկ» ։ Պոյին հաճախ մեղադրում էին գրագողության մեջ։ Նրա մահից հետո իր ընկեր Թոմաս Հոլլի Չիվերսը հայտարարեց, որ «Ագռավը» բանաստեղծության գաղափարը Պոն գողացել է իրենից ։ Մասնավորապես նա պնդում էր, որ Պոն իրենից է ոգեշնչվել բանաստեղծության չափն ընտրելու, ինչպես նաև "nevermore" արտահայտության հարցում ։
«Ագռավը» մեծ ազդեցություն է ունեցել ժամանակակից շատ ստեղծագործությունների վրա, օրինակ՝ Վլադիմիր Նաբոկովի «Լոլիտան» (1955), Բերնանդ Մալամուդի «Հրեա թռչունը» (1963) և այլն ։ «Ագռավը» ստեղծելու գործընթացը մեծ ազդեցություն է ունեցել մի շարք ֆրանսիացի հեղինակների և երգահանների վրա, ինչպիսիք են Շառլ Բոդլերը և Մորիս Ռավելը, և ենթադրվում է, որ Ռավելի «Բոլերոն» մեծապես ոգեշնչվել է «Ստեղծագործության փիլիսոփայություն» աշխատությունից ։ «Ագռավի» գաղափարը կարելի է հանդիպել նաև ֆիլմերում, հեռուստատեսային հաղորդումներում, երաժշտության և վիդեո խաղերի մեջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էդգար Ալան Պոյի ստեղծագործություններ
Ռուբեժենսկի (Վերխնեդոնսկի շրջան)
Ռուբեժենսկի (Рубеженский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վերխնեդոնսկի շրջանում։ Մտնում է Կազանսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Վերխնեդոնսկի շրջանի բնակավայրեր
(1693) Հերցշպրունգ
(1693) Հերցշպրունգ (Hertzsprung), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1935 թվականի մայիսի 5-ին Հենրիկ վան Գենտի կողմից Յոհանեսբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,798073 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0371 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,559 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1709,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,210579 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,94° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1935 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրիկ վան Գենտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աստերոիդների ցանկ (280601-280700)
Աստերոիդների ցանկ (280501-280600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (280701-280800)
Եվպրաքսիա Վսեվոլոդովնա Կիևից
Առաջին ամուսնությունը
Եվպրաքսիան առաջին անգամ ամուսնացավ Հենրի I Լոնգի հետ, ով գտնվում էր Ստադի կոմսությունում, որը Լոթեյր Ուդո II- ի որդին էր ։ Էպրաքսիան և Հենրին մինչ նրա մահը՝ 1087 թվականը, երեխաներ չունեին։
Երկրորդ ամուսնություն
Իր առաջին ամուսնու մահից հետո Եպրաքսիան գնաց բնակվելու Քյոդլինբուրգի միաբանությունում, որտեղ հանդիպեց Հենրի IV- ին, որն այդ ժամանակ սաքսոնական թագավոր էր։ Նա մեծապես տպավորված էր նրա գեղեցկությամբ։ 1087 թվականի դեկտեմբերին նրա առաջին կինը՝ բերտա Սավոյը մահացավ, 1088-ին Հենրին նշանվեց Եպրաքսիայի հետ։ Հաջորդ տարի, 1089 թվականին, զույգն ամուսնացավ Քյոլնում։ Հարսանիքից անմիջապես հետո Եպրաքսիան թագադրվեց և ստացավ Ադելաիդա (կամ Ադելհեյդ) անունը։
Իտալիայում Հենրին իր արշավանքների ժամանակ, իր հետ տարավ Եպրաքսիա-Ադելաիդային և բանտարկեց Սան Զենոյի վանքում՝ պարսպապատ Վերոնա քաղաքից անմիջապես դուրս, որտեղ ավանդաբար մնում էին կայսրն ու նրա զորքերը ։ 1093 թվականին նա փախավ Կանոսա, որտեղ օգնություն խնդրեց Հենրիի թշնամիներից մեկից՝ Տոսկանացի Մաթիլդայից։ Եպրապաքսիան մեղադրեց Հենրիին իր նկատմամբ վատ վերաբերմունքի մեջ այն նամակում, որն ընթերցվել է 1094 թվականի ապրիլին Կոնստանսում անցկացված դիվանագիտական սինոդի ժամանակ։ Հաջորդ տարի, Պապ Ուրբան 2-րդի օրոք, Եվպրաքսիա-Ադելաիդան հրապարակայնորեն խոստովանեց Պիաչենցայի եկեղեցական խորհրդի առջև, որը տեղի ունեցավ մարտի առաջին շաբաթվա ընթացքում ։ Նա մեղադրեց Հենրիին՝ իր կամքին հակառակ պահելու, նրան ստիպելու մասնակցելու գինարբուքներին, և, ըստ որոշ հետագա տվյալների, իր մերկ մարմնի վրա սև նյութ լցնելու համար ։ Ըստ այս հետագա մատենագիրների՝ Հենրին ներգրավվեց Նիկոլայական աղանդի մեջ և իր պալատներում հյուրընկալեց աղանդի գինարբուքներն ու անպարկեշտ ծեսերը։ Եվպրաքսիա-Ադելաիդան ստիպված էր մասնակցել այս խնջույքներին, և մի առիթով Հենրին նրան առաջարկեց նրան իր որդուն՝ Կոնրադի հետ ամուսնանալ։ Կոնրադը վրդովված հրաժարվեց, իսկ հետո ընդվզեց հոր դեմ։ Նա սկսեց իտալական պատերազմներում սատարել պապական կողմին, որոնք հակասությունների առիթ հանդիսացան։ Այս լեգենդը սկիզբ է առել Հենրիի և Ուրբան II- ի թշնամանքից հակասությունների պատճառով։
Համաձայն տասներկուերորդ դարի կեսերին գրված մի հաշվի, քանի որ Հենրին ստիպեց Եվպրաքսիա-Ադելաիդային մասնակցել գինարբուքների խնջույքներին, հղիանալուց հետո նա չկարողացավ ասել, թե ով է իր երեխայի հայրը։ Եվպրաքսիա-Ադելաիդան այդպիսով որոշեց հեռանալ Հենրիից ։ Քրիստիան Ռաֆենսպերգերը ենթադրել է, որ այս պատմությունը կարող է որոշակիորեն ճշմարտություն լինել, որը հիմնված էր Դոնիցոյի Vita Mathildis- ում։ Հենրիի որդիներից մեկի մահվան մասին հիշատակման վրա (գրված է մոտ. 1115) : Քանի որ Հենրիի երեխաները համարվում են նրա առաջին կնոջ՝ Բերտայի երեխաները, ըստ Ռաֆենսպերգերի, նա կարող էր լինել Եվպրաքսիա-Ադելաիդայի երեխան (այլ կերպ դա կարող է լինել նրա սիրուհու երեխան հղում կամ պարզապես սխալմունք էր) ։
Եվպրաքսիա-Ադելաիդան Իտալիայից մեկնում է Հունգարիա, որտեղ ապրում է մինչև 1099 թվականը, երբ վերադառնում է Կիև ։ 1106 թվականին Հենրիի մահից հետո դառնում է միանձնուհի։ Մահացել է 1109 թվականին ։
Ոսկե խնձոր
Ոսկե խնձոր, տարբեր ժողովուրդների ազգային զանազան լեգենդներում և հեքիաթներում հանդիպող հասկացություն։ Դրանցում հիմնականում ներկայացված են հերոսներ, որոնք անտագոնիստ հրեշներից հետ են վերադարձնում գողացված ոսկե խնձորը (օրինակ՝ Հերկուլեսը, Ֆութ-Ֆրումոսը)։ Այլընտրանքորեն, կելտական խորհրդանիշ համարվող արծաթե խնձորը խորհրդավոր սիմվոլ է իռլանդական դիցաբանության մեջ։
Հունական դիցաբանություն
Հունական դիցաբանության մեջ ոսկե խնձորի մասին ներկայացվում է երեք անգամ։
Ատալանտա
Առաջին հատվածն Ատալանտա անունով որսորդուհու մասին է, ով պայքարում էր իր երկրպագու Մելանիոնի դեմ։ Մելանիոնն օգտագործում էր ոսկե խնձորներ՝ աղջկա ուշադրությունը շեղելու և մրցավազքում նրան հաղթելու համար։
Ատալանտայի հայրը պահանջում էր, որ աղջիկն ամուսնանա, բայց վերջինս դժկամորեն էր մոտենում այդ հարցին, քանի որ կարծում էր, որ ամուսնությունը կկործանի իրեն։ Իր յուրահատուկ գեղեցկության շնորհիվ նա ձեռք էր բերել շատ երկրպագուներ և վերջապես համաձայնել ամուսնանալ՝ պայմանով, որ թեկնածուները պիտի մրցեին և հաղթեին իրեն մրցավազքի ժամանակ։ Մասնակիցները, որոնք պարտվում էին, ենթարկվում էին մահապատժի։ Եվ քանի որ Ատալանտան շատ արագ էր վազում, նրա բոլոր երկրպագուները մահացան։
Հասկանալով, որ Ատլանտան արդար մրցապայքարում անպարտելի է, Մելանիոնը սկսում է աղոթել Ափրոդիտե աստվածուհուն՝ օգնություն ստանալու ակնկալիքով։ Աստվածուհին նրան տալիս է երեք ոսկե խնձորներ և ասում, որ հարվածի Ատալանտային՝ պայքարի ընթացքում նրան շեղելու համար։ Անշուշտ, աղջիկը բավականին երկար վազում է յուրաքանչյուր ոսկե խնձորից պաշտպանվելու համար, բայց Մելանիոնը վերջապես հաջողության է հասնում։ Նա հաղթում է մրցապայքարում և խնդրում Ատալանտայի ձեռքը։
Նրանք ունեին որդի՝ Պարթենոպայոսը, ով Թեբեի յոթ ապստամբներից էր։ Նրանց ամուսնությունն ավարտվում է դժբախտությամբ, քանի որ նրանք կերպարանափոխվել էին առյուծների՝ աստվածներին հաճո լինելու համար (հույները հավատում են, որ մարդիկ կարող են զուգակից լինել միայն ընձառյուծների հետ)։
Ոսկե խնձորը Տրոյական պատերազմի առասպելում
Զևսը խնջույք էր կազմակերպել Պելեուսի և Թետիսի ամուսնության առթիվ։ Էրիսը՝ երկպառակության աստվածուհին, իր վատ բնավորության պատճառով չէր հրավիրվել ճաշկերույթին։ Արարողության ընթացքում նա ոսկե խնձոր է նետում ներս՝ հետևյալ գրությամբ․ «ΤΗΙ ΚΑΛΛΙΣΤΗΙ» (τῇ καλλίστῃ, հունարեն։ τη καλλίστη ti kallisti, ամենագեղեցիկ Կալիստոյի համար)։ Երեք աստվածուհիները՝ Հերան, Աթենասը և Ափրոդիտեն, պահանջում են խնձորը։ Նրանք այդ մասին հայտնում են նաև Զևսին։ Չցանկանալով ներաքաշվել այդ ամենի մեջ՝ Զևսը հանձնարարում է Տրոյայի արքայազն Պարիսին զբաղվել այդ հարցերով։ Պարիսը մեծ պատիվ վայելող, ազնիվ և օրինական երիտասարդ էր, ինչի համար էլ Արեսից ստացել էր խորհրդանիշ նվեր՝ ցուլի տեսքով։ Զևսը խնձորը տալիս է Հերմեսին և ասում, որ հանձնի Պարիսին և ասի, որ աստվածուհիները կընդունեն նրա որոշումն առանց խնդրի։ Քանի որ բոլոր աստվածուհիները ցանկանում էին ստանալ խնձորը, նրանք հանում են իրենց հագուստները և Պարիսին ներկայանում ամբողջովին մերկ։ Նրանք նույնիսկ որպես կաշառք Պարիսին նվերներ են առաջարկում․ Հերան առաջարկում է նրան դարձնել Կենտրոնական Ասիայի և Եվրոպայի տիրակալ, Աթենասն առաջարկում է հմտություն և ուժ, իսկ Ափրոդիտեն առաջարկում է աշխարհի ամենագեղեցիկ կնոջ՝ Սպարտացի Հեղինեի սերը, որն արդեն ամուսնացած էր Մենելաուս թագավորի հետ։ Պարիսն ընտրում է Ափրոդիտեին, և այդ որոշումը ճակատագրական է լինում Տրոյական պատերազմի ժամանակ՝ հիմք դառնալով Պարիսի սպանության և Տրոյայի կործանման։
Հերակլես
։ Տե՛ս՝ Հերակլեսի սխրագործություններ
Խնձորի կիրառումներ
«Բրանի ճանապարհորդությունը» պատմվածքում ներկայացվում է, որ անդրշիրմյան կյանք մտնելու համար պետք է ունենալ օրհնված արծաթե ճյուղ ։ Այս շարունակական լեգենդներն իրենց տեղը ունեն հունական և նորվեգական առասպելներում ։
Երաժշտություն
Ռիխարդ Վագների «Նիբելունգի մատանին» օպերաների շարքում ոսկե խնձորն ունի իրեն հատուկ բնորոշում։ Օպերան առաջին անգամ կատարվել է Ֆաֆնիրի կողմից, եղբորը՝ Ֆասոլտին, Ֆրիային աստվածների ցանկից հեռացնելու մասին ներկայացնելիս։
Հեքիաթներ
Շատ եվրոպական հեքիաթներ սկսվում են թռչունի կողմից թագավորից ոսկե խնձորի գողացման պատկերի ներկայացմամբ․
Ժամանակակից գրականություն
Ուիլյամ Բաթլեր Եյթսի «Թափառող Աենգուսի երգը» բանաստեղծության տողերը․
Սիպե (գյուղ, Կամբյա շրջան)
Սիպե (Sipe), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 65 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Կամբյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Քինգս-Քրոս (երկաթուղային կայարան)
Քինգս-Քրոս, (King's Cross), երկաթուղային կայարան Լոնդոնի հյուսիս-արևելյան մասում`Քեմդենում, Սենտ-Պանկրաս կայարանի մոտակայքում։
Քինգս-Քրոս երկաթուղային կայարանը կառուցվել է Ջոն Թերնբուլի և Լյուիս Քաբիթի նախագծով`առաջին համաշխարհային ցուցահանդեսի բացման համար։ Երկաթուղային կայարանի շենքը բացվել է 1852 թվականի հոկտեմբերի 14-ին։
Ունի ձգված ուղղանկյան տեսք, գլխավոր ճակատը՝ հարավայինը, տեղակայված է կարճ երեսին։ Իրենից ներկայացնում է 2 զուգահեռ գնացող կամարակապեր (որոնցից յուրաքանչյուրի տակ տեղակայված է երկաթուղի), որոնք կցվում են գլխավոր ճակատին։
Նոր տեսակի շինության ճարտարապետության յուրահատուկ գիծը դեկորի բացակայությունն էր, միայն կրող կոնստրուկցիաներ։ Շինարարության մեջ օգտագործվել են հետևյալ նյութերը. կամարակապերը պատրաստված են ապակուց և մետաղից, իսկ շինարարության մեջ օգտագործվել է երկաթբետոն։
Զարա (Ամասիայի գավառ)
Զարա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ամասիայի շրջանի համայնքներ (Թուրքիա)
Սարիղամիշի ճակատամարտ (այլ կիրառումներ)
Սարիղամիշի ճակատամարտ, կարող է վերաբերել՝
Հաշվարկման վաթսունական համակարգ
Պատմական ակնարկ
Վաթսունական համակարգի ծագումը հայտնի չէ։ Ըստ վարկածներից մեկի (Վեսոլովսկու), այն կապված է մատների վրա հաշվարկի հետ։ Գոյություն ունի մեկ այլ վարկած (Նեյգեբաուեր, 1927), ըստ որի երբ աքքադացիները գրավել են շումերական պետությունը, այնտեղ երկար ժամանակ միաժամանակ գոյություն են ունեցել երկու դրամական և կշռային միավորներ՝ շեկել և մինա, ընդ որում սահմանված էր դրանց փոխարժեքը 1 մինա = 60 շեկել։ Ավելի ուշ այս բաժանումը դարձավ սովորական և առաջացրեց ցանկացած թվի համապատասխան գրելաձև։ Վեսելովսկին դեմ արտահայտվեց այս վարկածին, նշելով որ վաթսունական հաշվարկման համակարգը շումերների մոտ գոյություն է ունեցել աքքադացիների գրավումից շատ ավելի առաջ, դեռևս մ․թ․ա․ 4-րդ հազարամյակում ։ Վեսելովսկու այս պնդումը վիճարկվել է այլ գիտնականների կողմից և հնագիտական գտածոների հիման վրա ապացուցվել է, որ շումերների վաղնջական (մ․թ․ա․ 4-րդ հազարամյակում) հաշվարկման համակարգը եղել է տասականը ։ Ֆրանսիացի պատմաբան Ժորժ Իֆրան իր «Թվերի ընդհանուր պատմություն» (1985) դասական մենագրության մեջ հիմնավորում է Վեսելովսկու տեսությանը մոտ կարծիք՝ վաթսունական համակարգը երկու ավելի հին՝ տասներկուական և հինգական, համակարգերի միաձուլումն է։ Հնագիտական պեղումները ցույց են տվել, որ այս երկու համկարգերն իսկապես օգտագործվել են, իսկ շումերական 6,7 և 9 թվերի անվանումներում հայտնաբերվել են հինգական հաշվարկման համակարգի հետքեր, հավանաբար ավելի հին ։
Բաբելոնական թագավորությունը նաև ժառանգել է վաթսունական համակարգը և այն ամպերի ուսումնասիրման աղյուսակների հետ միասին փոխանցել է հույն աստղագետներին։ Ավելի ուշ վաթսունական հաշվարման համկարգը օգտագործվել է արաբների կողմից, ինչպես նաև հին և միջին դարերի աստղագետների կողմից, առաջին հերթին կոտորակների ներկայացման համար։ Այս պատճառով էլ միջնադարյան գիտնականները վաթսունական հաշվարկման համակարգը հաճախ անվանում էին «աստղագիտական»։ Այս կոտորակներն օգտագործվում էին աստղագիտական կոորդինատների՝ անկյունների, գրառման համար և այս սովորույթը պահպանվել է մինչ օրս։ Մեկ աստիճանում 60 րոպե է և մեկ րոպեում 60 վայրկյան։
13-րդ դարում Փարիզյան համլսարանի ազդեցիկ ռեկտոր՝ Պյոտեր Ֆիլոմենը (նույն ինքը՝ Petrus de Dacia ) ելույթ է ունեցել ի օգուտ Եվրոպայում վաթսունական համակարգի լայնածավալ օգտագործման։ 15-րդ դարում համանման հայտարարությամբ հանդես է եկել նաև Վիեննայի համալսարանի մաթեմատիկայի պրոֆեսոր Յոհաննես Գմունդենը։ Սակայն այս երկու նախաձեռնություններն էլ մնացել են առանց հետևանք։
Եվրոպայում 16-րդ դարից սկսած տասական համակարգը ամբողջությամբ փոխարինում է վաթսունական համկարգին։ Այժմ վաթսունական համակարգը օգտագործում են անկյունների և ժամանակի չափման ժամանակ։ Ընդ որում Եվրոպայի սահմաններից դուրս, ՉԺՀ-ում վաթսունական համակարգը երբեմն օգտագործվում է ոչ միայն վայրկյանների և րոպենորի, այլ նաև տարիների համար։ Այսպիսով ՉԺՀ-ում հայտնի Սյանդայ Խոնյուի Ցիդյան բառարանի 5-րդ հատորում (2005 թվական) կառավարիչների կառավարման տարիների աղյուսակը գրված է ինչպես տասական այնպես էլ վաթսունական համակարգի թվերին համապատասխան հիերոգլիֆներով ։
Վաթսունական համակարգի թվերի կառուցվածք
Ստորակետից հետո առաջին վաթսունական նիշն անվանում են մինուտա (′), երկրորդը՝ սեկունդա (″)։ Ավելի վաղ երրորդ նիշի համար օգտագործվում էր տերցիա (‴) անվանումը, չորորդի համար՝ կվատրա, հինգերորդի համար կվիտա և այսպես շարունակ։ «Մինուտա» անվանումն ու «մինիմում»-ը առաջացել են նույն բառից, որ նշանակում է «փոքրագույն մասնիկ», իսկ «սեկունդան», «տերցիան» և մյուսները համարվում են հաջորդաբար «երկրորդ», «երրորդ» մասերի բաժանում և այլն։ Մասերն ավանդաբար լինում են 60-ը։
Բաբելոնյան հաշվարկման համակարգ
Բաբելոնյան հաշվարկման համակարգը կիրառվել է մ․թ․ա երկու հազար տարի առաջ։ Թվերը գրելու համար օգտագործվել է ընդամենը երկու նշան՝ կանգնած սեպ, միավորների նշանակման համար և պարկած սեպ , վաթսունական դիրքային համակարգում տասնյակների նշանակման համար։ Այսպիսով բաբելոնյան թվերը բաղադրյալ էին և գրվում էին ինչպես տասական դիրքայի համակարգի թերը։ Համանման սկզբունք օգտագործում էին նաև Մայաի հնդիկները իրենց տասներկուակական դիրքային հաշվարկման համակարգի համար։ Թվերի գրությունը հասկանալու համար բաբելոնյան թվերի մեջ անհրաժեշտ է «բացատներ» դնել։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հաշվարկման համակարգեր
Քրյոնինգ
Քրյոնինգ (Kröning), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա համայնքում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Կոմունան գտնվում է Լանդսհուտ շրջանում։ Պատկանում է Գերցենի կառավարմանը։ Բնակչությունը կազմում է շուրջ 1912 (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 2 74 145։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Տորբաչիխա
Տորբաչիխա (Торбачиха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կասմալա գետի աջ ափով՝ 83 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 26 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ․
Գոլենբերգ (Հաֆելլանդ)
Գոլենբերգ (Gollenberg, քաղաք Գերմանիայի Բրանդենբուրգ երկրամասում։
Գտնվում է Հաֆելլանդ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը 429 մարդ է (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալների) ։ Զբաղեցնում է 30,50 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 12 0 63 094։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Գայլ (համաստեղություն)
Գայլում է գտնվում NGC 5822 բաց աստղաբույլը ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Կատաստերիզմներ
Կարգալա (գյուղ, Զիանչուրինսկի շրջան)
Կարգալա (Каргала, Ҡарғалы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 234 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Զիանչուրինսկի շրջանի բնակավայրեր
Գինու թանգարան (այլ կիրառումներ)
Գինու թանգարանների մասին կան հետևյալ հոդվածները.
Տեսիտուրա
Տեսիտուրա, երաժշտական ստեղծագործության հնչյունների ընդհանուր բարձրական դիրքը՝ այդ ստեղծագործությանը կատարող երգչական ձայնի կամ նվագարանի ձայնածավալի հարաբերությամբ։ Տարբերում են տվյալ ձայնի կամ նվագարանի ցածր, միջին և բարձր տեսիտուրաներ։ Որպես կանոն, գեղարվեստականորեն առավել գնահատելին միջին տեսիտուրան է, որ համապատասխանում է երգչի կամ նվագարանի առավել դյուրին, հարմար ձայնարտադրությանը, բնական հնարավորություններին։
Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ Կատեգորիա:Իտալերեն օպերային տերմիններ
Ռինիոֆիտներ
Ռինիոֆիտներ, պսիլոֆիտներ , բարձրակարգ բույսերի հնագույն և ամենապարզ բրածո խումբը (կամ բաժինը)։
Տարածում
Տարածված են եղել խոնավ, ճահճոտ վայրերում, մերձափնյա ծանծաղուտներում։ Արմատներ և տերևներ չեն ունեցել, ցողունները ճյուղավորված են եղել դիխոաոմիկ կամ դիխոպոդիալ, գագաթնային սպորանգիումներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պտերներ Կատեգորիա:Անհետացած բույսեր
LMFAO
LMFAO, ամերիկյան էլեկտրո-փոփ դուետ, ստեղծվել է 2006 թ.-ին՝ Լոս Անջելեսում։ Անդամները՝ դիջեյ Ռեդֆուն (Dj Redfoo) և Սքայ Բլուն (Sky Blu), ովքեր ազգականներ են։ Դիջեյ Ռեդֆուն (իսկական անունը՝ Ստեֆան Քենդալ Գորդի) ծնվել է 1975 թ. սեպտեմբերի 3-ին, իսկ Սքայ Բլուն (Սքայլեր Հասթեն Գորդի)՝ 1986 թ.-ի օգոստոսի 23-ին։ Ռեդֆուն ճանաչված պրոդյուսեր Բերի Գորդիի որդին, իսկ Սքայ Բլուն՝ թոռն է։ Ռեդֆուն Սքայ Բլուի հորեղբայրն է։ Սկզբում դուետը կոչվում էր Sexy Dudes, այնուհետև Սքայի տատիկի խորհրդով վերանվանվեց LMFAO-ի (անգլերեն Laughing My Fucking Ass Off գրային եզրի հապավմամբ)։ 2008-ի հուլիսին iTunes Store-ում թողարկելով «Party Rock» մինի ալբոմը՝ նոյեմբերին դուետը պայմանագիր կնքեց Interscope ձայնագրման ընկերության հետ։ «Party Rock»-ը Billboard 200-ում 33-րդ տեղում է հաստատվում, և 2-րդ տեղում՝ U.S.Dance Chart-ում։Los Anjeles Times թերթում «Party Rock»-ը նկարագրվեց որպես մի ալբոմ։ Դուետի առաջին սինգլը՝ «I՛m in Miami Bitch»-ը, թողարկվեց 2008-ի դեկտեմբերին և Billboard Hot 100-ում 51-րդը դարձավ։ 2010-ի ապրիլին LMFAO-ն մասնակցեց Դեյվիդ Գետտայի «Gettin Over You» տրեկի ձայնագրմանը, որը միջազգային հիթ դարձավ և ցնցող հաջողություն ունեցավ։ Այնուհետև դուետը ձայնագրեց իր երկրորդ ալբոմը՝ «Sorry for Party Rocking»-ը, որը թողարկվեց 2011-ի հունիսի 17-ին։ Առաջին սինգլը՝«Party Rock Athem»-ը, դուետի ամենահաջողված սինգլը դարձավ՝ ԱՄՆ-ի, Կանադայի, Մեծ Բրիտանիայի ու մի շարք այլ երկրների հիթ շքերթներում հաստատվելով առաջին հորիզոնականներում։ 2011-ին LMFAO-ն իր առաջին համերգային շրջագայությունը կատարեց. ելույթներ ունեցավ Սինգապուրում, Մանիլայում,Ֆիլիպիններում,Չինաստանում,Թայվանում, Մալազիայում։ 2011-ի օգոստոսին «Sexy and I Know it» երգի հիման վրա տեսահոլովակ նկարահանվեց։ 2011-ի օգոստոսին դուետը հայտարարեց, որ ցանկանում է ձայնագրել երրորդ ալբոմը, որը ծրագրում է թողարկել 2012-ին։ Այլևայլ գործունեությունից բացի դուետը «Party Rock» կոչվող հագուստի դիզայներական գիծ է զարգացնում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտական դուետներ Կատեգորիա:Interscope Records-ի արտիստներ
Սվիդովսկի (Վերխնեդոնսկի շրջան)
Սվիդովսկի (Свидовский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վերխնեդոնսկի շրջանում։ Մտնում է Շումիլինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Սիպելգա
Սիպելգա (Sipelga), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Պեիպսիեեռե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 45 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Պեիպսիեեռե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բելոզերկա (գյուղ, Լիտինկայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բելոզերկա գյուղում բնակվում էր 98 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,031 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3161,29 մարդ/կմ²։
Աննման (անձնանուն)
Աննման, հայկական իգական անուն։ Առաջացել է հայերեն աննման ածականից։ Սկսվել է գործածվել 14-րդ դարից ։
(9562) Միմլինգ
(9562) Միմլինգ (Memling), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Աննման (անձնանուն)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական իգական անձնանուններ
Բելոզերկա (գյուղ, Լիտինկայի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիտինկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1923 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(9562) Միմլինգ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,095033 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5407 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6494 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1988,82 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181012 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,53° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Իվանովկա (գյուղ, Կորոստենի շրջան)
Իվանովկա (Іванівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստենի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1834 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստենի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1834 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մոլլա Օսման (Ելիզավետպոլի գավառ)
Մոլլա Օսման, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։
Բնակչություն
1907 թվականին ուներ 76 բնակիչ։ Բնակչության մեծ մասը հայեր էին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Շիպիոնե Վաննուտելլի
Շիպիոնե Վաննուտելլի (Scipione Vannutelli, ), իտալացի գեղանկարիչ և փորագրիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է հարուստ և ազնվական ընտանիքում։ Հայրը դեմ էր որդու` արվեստ ուսումնասիրելուն։ Սկզբում նա սովորել է Թոմմազո Մինարդիի, ապա` Կառլ Վուրսինգերի մոտ։ Հետագայում նա սովորել է Վիեննայում, Փարիզում, Նիդերլանդներում, Իսպանիայում։
1861 թվականին նա իր նկարները առաջին անգամ ցուցադրել է Ֆլորենցիայի կերպարվեստի ազգային ցուցահանդեսում, 1864 թվականին հաջողությամբ ցուցադրվել է Փարիզի Սալոնում։ Հետագայում նա ապրել է արտերկրում և Հռոմում։ Հռոմում աշխատել է որպես փորագրիչ և Ազգային դրամահատարանի պահակ։
Ունեցել է սեփական արվեստի ստուդիան Պալացցո Պամֆիլիում։ Նկարիչ է դարձել նաև նրա դուստրը` Ջուզեպինա Վաննուտելլին։
Եղել է գեղարվեստի մի շարք ակադեմիաների անդամ, երկար տարիներ եղել է Հռոմի նկարիչների կենտրոնի նախագահը։
Նկարիչը մահացել է 1894 թվականին Հռոմում։
Ստեղծագործություն
Ակադեմիական ոճի նկարիչ է։ Պատմական սյուժեների, բնապատկերների, դիմանկարների և հիմնականում սրբապատկերների հեղինակ է, որոնք այսօր զարդարում են եկեղեցիների ներսի պատերը։
Նա զբաղվում էր նկարչությամբ` իր գործերի համար սյուժեներ ընտրելով հիմնականում Վենետիկի հնագույն կենցաղից։ Նրա նկարները միշտ գեղեցիկ են համադրված, դրանց կերպարները բնութագրային են և կենսական, կատարելապես խմբավորված, նկարների գունավորումը ուժեղ և հաճելի է։
Նկարչի աշխատանքներում որոշակիորեն արտացոլված են Մ. Ֆորտունի և նրա իսպանացի հետևորդների ազդեցությունը։
Վանուտելլիի ամենահայտնի նկարներից են.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի փորագրիչներ Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Գինու թանգարան (Մալագա)
Գինու թանգարան Մալագայում (Museo del Vino Málaga), էնոլոգիական թանգարան Իսպանիայի Անդալուզիա նահանգի մայրաքաղաքում։ Գտնվում է քաղաքի կենտրոնում՝ հինավուրց Բիեդմա պալատում, որը վերանորոգվել է 2008 թվականին։
Նկարագրություն
Թանգարանի բոլոր տարածքների ընդհանուր մակերեսը գերազանցում է 800 մ²-ը։ Թանգարանի ցուցադրությունը գտնվում է երկու հարկերում՝ մի քանի թեմատիկ ցուցասրահներում։ Հավաքածուն ներառում է ավելի քան 400 առարկա, այդ թվում՝ գովազդային պաստառներ, գինու շշերի և տակառների պիտակներ, անցած տարիների և նույնիսկ դարերի ամենահայտնի գինիների շշեր ։
Թանգարանի այցելուները ծանոթանում են Մալագայի գինիների պատմությանը և աշխարհագրությանը, դրա արտադրության առանձնահատկություններին։ Շեշտը դրվում է աշխարհում ամենատարածված և հայտնի Մալագա և Պեդրո Խիմենես տեսակների վրա։ Թանգարանը կազմակերպում է էքսկուրսիաներ գինու համտեսմամբ, ինչպես նաև վաճառում է գինի։ Համտեսման սենյակն ունի մոտ 120 տեսակի մալագյան գինիներ ։
Թանգարանը գինու մշակույթի կենտրոն է և Մալագա քաղաքում արտադրված գինու ուսումնասիրության կենտրոն, որը ստեղծվել է Մալագայի և Անդալուզիայի գինիների պահպանման, կատարելագործման, զարգացման և խթանման հետ կապված գիտելիքների և փորձի ձևավորմանն ու տարածմանը նպաստելու համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գինու թանգարաններ Կատեգորիա:Անդալուզիայի թանգարաններ
Տաթև (գյուղ)
Տաթև, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզում, Գորիսից 15 կմ հարավ-արևմուտք, Որոտան գետի աջ կողմում` բարձրադիր սարահարթի վրա, բարձրությունը ծովի մակարդակից` 1560-1660 մ։ Հեռավորությունը Կապան մարզկենտրոնից կազմում է մոտ 50 կմ։
Գյուղը Տաթավ անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Գորիսի շրջանի։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ, 2015 թվականից մասն է խոշորացված Տաթև համայնքի։
=Պատմություն= Հայաստանի հնագույն բնակավայրերից է, նշանավոր է Տաթևի վանական համալիրով։ Այն եղել է հոգևոր-մշակութային կենտրոն, խոշոր վանական կալվածատիրական հաստատություն Մեծ Հայքի Սյունիք նահանգի Ծղուկք գավառում։ Հիմնադրվել է 4-րդ դարում, 5-8-րդ դարերում եղել է դպրության առաջնակարգ կենտրոն, 8-րդ դարի վերջից՝ Սյունյաց Եպիսկոպոսության աթոռանիստը։ 906 թվականին կառուցվել է վանքի Պողոս Պետրոս մայր տաճարը, 1067 թվականին՝ սուրբ Աստվածածին դամբարան-եկեղեցին, 1295 թվականին սուրբ Գրիգոր եկեղեցին։ 1390-1435 թվականներին Տաթևի վանքում գործել է Տաթևի նշանավոր համալսարանը և մանրանկարչության ու գրչության դպրոցը։ Վանքն ունեցել է խոշոր մատենադարան, որտեղ պահվել են 10 հազարից ավելի ձեռագիր մատյաններ։ Միջնադարում վանքին հարկ է վճարել 10 գավառի 264 գյուղ։ Այստեղ է գտնվում հայ մեծանուն փիլիսոփա, աստվածաբան Գրիգոր Տաթևացու դամբարանը։ Տաթևը հանրահայտ է նաև իր ճոճվող խաչքարակիր-գավազանով, որը հայ ճարտարապետական մտածողության հետաքրքիր լուծումներից է։ 17-րդ և 20-րդ դարի 20-ական թվականների սկզբներին վանքը եղել է ազատագրական պայքարի կարևորագույն հենակետ։ Նրա հետ են կապված բազմաթիվ նշանավոր իրադարձություններ և ավանդույթներ։ 20-րդ դարի վերջերին վանքի տարածքում և շրջակայքում իրականացվել են շինարարական և վերականգնողական աշխատանքներ։ Վանքը ներկայումս հիմնականում վերականգնված է և Սյունիքի թեմի հոգևոր կենտրոնն է։Տաթևի շրջակայքում կան գյուղատեղիներ, եկեղեցիներ, հին գերեզմանոցներ։ Այստեղ է գտնվում նաև Հայաստանի բնաության հրաշալիքներից մեկը՝ «Սատանի կամուրջը»։ ՀՀ կառավարության 26.06.2009 թվականի «Տաթև» զբոսաշրջային կենտրոն հայտարարելու մասին» N 848-Ն որոշմամբ «Տաթև» վանական համալիրը և հարակից՝ ՀՀ Սյունիքի մարզի Խոտի, Շինուհայրի, Հալիձորի, Տաթևի, Սվարանցի, Տանձատափի, Աղվանիի և Բարձրավանի գյուղական համայնքները հայտարարվել է զբոսաշրջային կենտրոն։ Նույն որոշմամբ հաստատվել են «Տաթև» զբոսաշրջային կենտրոնի զարգացման ծրագրի հայեցակարգային նպատակները և գերակա խնդիրները։
Հայաստանի Ազգային մրցունակության հիմնադրամի 2010 թվականի փետրվարի որոշմամբ, Տաթև շրջանում զբոսաշրջության և տնտեսական զարգացման համար վերականգնվելու են Տաթևի վանական համալիրը, Մեծ Անապատը, համալիրի տարածքում դպրատունը, իսկ Տաթև զբոսաշրջային կենտրոնում հիմվելու է գիտակրթական համալիր։
Բնակչություն
Ըստ Հայաստանի Հանրապետության 2011 թվականի մարդահամարի արդյունքների` Տաթևի մշտական բնակչությունը կազմել է 864, առկա բնակչությունը` 665 մարդ ։ Գյուղը բնակեցված է եղել և շարունակում է բնակեցված լինել գրեթե բացառապես հայերով, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
=Տնտեսություն= Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, բանջարաբուծությամբ, պտղաբուծությամբ, հացահատիկի, ծխախոտի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։ Գյուղատնտեսությամբ զբաղվում է 216 գյուղացիական տնտեսություն։ Անասնագլխաքանակը 2012 թ. հունվարի 1-ի դրությամբ կազմում է. խոշոր եղջերավոր անասուններ՝ 436 գլուխ, մանր եղջերավոր անասուններ՝ 991 գլուխ, խոզեր՝ 62 գլուխ, մեղվաընտանիքներ՝ 600։
Համայնքում 2011 թ.-ին կատարվել է հացահատիկային մշակաբույսերի 155 հեկտար աշնանացան։
=Ճոպանուղի= Հիմնադրամի միջոցներով կառուցվեց և 2010 թվականի հոկտեմբերի 16-ին հանդիսավորությամբ բացվեց աշխարհի ամենաերկար «Տաթևի թևեր» ճոպանուղին, որի երկարությունը կազմում է 5.7 կմ։ Ամենամեծ խորությունը կենտրոնական հատվածում է՝ մոտ 350 մ։ Այն կառուցվել է շվեյցարական Գարավենտա ձեռնարկության միջոցով, ձգվում է Սյունիքի մարզի Հալիձոր գյուղից մինչ Տաթև վանական համալիրը։
Մշակույթ
Տաթևն իրենից ներկայացնում է իր հմայքն ունեցող լավ պահպանված գյուղի եզակի օրինակ։ Բլուրների վրա տեղակայված տները Հարավային Կովկասի գյուղական ճարտարապետության բնութագրական նմուշներ են։ Ավանդական հայկական հյուրասիրությունը բնորոշ է նաև Տաթևին, որտեղ գյուղացիները կհյուրընկալեն յուրաքանչյուրին իրենց տներում և կհյուրասիրեն։ Գյուղում զբաղվում են մի ամբողջ շարք ավանդական աշխատանքներով՝ բուրդ են գզում ու իլիկով թել մանում, թոնրում լավաշ են թխում կամ հատուկ սարքերով օղի են թորում։ Գարնանից մինչև աշուն, մեղուների համար սնուցման հիմնական աղբյուրը ալպիական ծաղիկներն են, ինչի արդյունքը Տաթևի հայտնի մեղրն է։
Գյուղում և մերձակայքում հավաքում են վայրի խոտաբույսեր, ապա չորացնում և օգտագործում են բժշկական նպատակներով։ Ըմպելիքները բազմազան են՝ սկսած թանից մինչև թարմ ուրցով պատրաստված թեյը, սատանայի կամրջի հանքային ջուրը, տարբեր մրգերից և հատապտուղներից պատրաստված թարմ հյութերն ու տնական խմիչքը։
Պատմամշակութային կառույցներ
Տաթևում և նրա շրջակայքում են գտնվում Տաթևի վանքը, Սբ. Պողոս-Պետրոս (906), սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ (848), սուրբ Աստվածածին (1087) եկեղեցիներով, ճոճվող հուշասյունը (10-րդ դար)։ Գյուղի պատմամշակութային կառույցներից են «Սատանի» և Տաթևի (17-րդ դար) կամուրջները։
=Այլ դիտարժան վայրեր= Տաթևից դեպի հարավ-արևելք մեկ ժամ քայլելով, կարելի է հասնել հարևան գեղատեսիլ Տանձատափ գյուղը, որը հայտնի է իր մրգերով և մասնավորապես, ընկույզով։ Սյունիքի բնապատկերը տեսնելու համար կարելի է ճանապարհ ընկնել դեպի Հարսնաձոր՝ վայր, որն այդպես է անվանվել համաձայն գեղեցիկ աղջկա մասին լեգենդի, որը նախընտրեց իրեն ձորից վայր նետել, քան դառնալ Շահ Աբբասի հարսնացուն։
Հողային և այլ բնական ռեսուրսներ
Հողեր (ընդամենը)՝ 7627 հա, այդ թվում՝
Տես նաև
= Ծանոթագրություններ =
= Արտաքին հղումներ =
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր գ Կատեգորիա:Ծղուկք գավառի բնակավայրեր
Ուլուգբեկ Ռաշիտով
Ուլուգբեկ Իսմատուլլաևիչ Ռաշիտով (Ulugbek Ismatullaevich Rashitov, ), ուզբեկ թեկվոնդիստ, Ուզբեկստանի հավաքականի անդամ։ 2019 թվականին ոսկե մեդալ է նվաճել Համաշխարհային բանակային խաղերում, որոնք անցկացվել են Ուհանում (Չինաստան)։ 2021 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում ոսկե մեդալ է նվաճել մինչև 68 կգ քաշային կարգում։ Սահմանել է օլիմպիական ռեկորդ։ «Ուզբեկիստոն իֆթիհորի» պատվավոր կոչման դափնեկիր է ։
Կարիերա
2018 թվականին Ուլուգբեկ Ռաշիտովը արծաթե մեդալ է նվաճել 2018 թվականի ամառային պատանեկան Օլիմպիական խաղերում մինչև 48 կգ քաշային կարգում, որը տեղի է ունեցել Բուենոս Այրեսում (Արգենտինա)՝ եզրափակչում զիջելով Ռուսաստանի ներկայացուցիչ Դմիտրի Շիշկոյին ։
2019 թվականին Ուլուգբեկը թեկվոնդոյի Ասիայի պատանեկան առաջնությունում նվաճել է ոսկե մեդալ մինչև 55 կգ քաշային կարգում ։ Նույն տարում ոսկե մեդալ է նվաճել 2019 թվականի Համաշխարհային բանակային խաղերում մինչև 58 կգ քաշային կարգում՝ եզրափակչում հաղթելով չինացի Լյան Յուշուային։
2021 թվականին թեքվոնդոյի ասիական օլիմպիական ընտրական մրցաշարում (Ամման, Հորդանան) ստացել է Տոկիոյի (Ճապոնիա) XXXII Ամառային օլիմպիական խաղերի ուղեգիր ։
2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում հանդես է եկել մինչև 68 կգ քաշային կարգում։ Որակավորման փուլում հաղթել Է Մալիի մարզիկ Սեյդու Ֆոֆանին ։ 1/8 եզրափակչում հաղթել է Հարավային Կորեան ներկայացնող կրկնակի օլիմպիական մրցանակակիր Լի Դե Հունին ։ Կիսաեզրափակչում դայան է դուրս եկել Նեդզադ Խուշիչի (Բոսնիա և Հերցեգովինա) դեմ և վստահ հաղթանակ տարել 28:5 հաշվով ։ Եզրափակիչում 34:29 հաշվով հաղթել է բրիտանացի թեքվոնդիստ Բրեդլի Սինդենին ՝ նվաճելով Օլիմպիական խաղերի առաջին ոսկե մեդալը թեքվոնդոյից Ուզբեկստանի հավաքականի պատմության մեջ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:Ուզբեկստանի ազգային համալսարանի շրջանավարտներ
Օվկիանոս
Օվկիանոս (հունարեն՝ Ωκεανός, Օկեա՛նոս), աղի ջրի ահռելի զանգված, ջրոլորտի հիմնական բաղադրիչը։ Երկրագնդի մակերևույթի մոտ 70 %–ը (մոտ 361 միլիոն կմ²) ծածկված է օվկիանոսով՝ ջրային անընդհատ զանգվածով, որը պայմանականորեն տարաբաժանվում է մի քանի հիմնական օվկիանոսների և ավելի փոքր ծովերի։ Այս մակերեսի կեսից ավելին ունի 3.000 մետրից ավել խորություն։ Օվկիանոսային միջին աղիությունը կազմում է մոտ 3,5 %, և գրեթե ամբողջ ծովաջրի աղիությունը ընկած է 3,1 % և 3,8 %–ի միջև։
Արտերկրային օվկիանոսները կարող է բաղկացած լինեն քիմիական տարրերի և միացությունների լայն ցանկից։ Արտերկրային մակերեևույթի միակ հաստատված կայուն լուծույթով խոշոր մարմինները Տիտանի լճերն են, չնայած փաստեր կան արեգակնային համակարգում այլ օվկիանոսների գոյության մասին։ Տեսականորեն ենթադրվում է, որ իրենց երկրաբանական պատմության սկզբում Մարսն ու Վեներան ունեցել են խոշոր օվկիանոսներ։ Մարսի օվկիանոսային վարկածը ենթադրում է, որ Մարսի մակերևույթի մոտ երրորդ մասը մի ժամանակ ծածկված է եղել ջրով, չնայած Մարսի ջուրը այնքան էլ օվկիանոսային չէր և հնարավոր է գոլորշիացած լինի։ Այնպիսի միացություններ, ինչպիսիք աղերն են և ամիակը խառնված ջրին հայտնի են որպես ջրի սառցակալման ջերմաստիճանը իջեցնող, ինչը հնարավորություն է տալիս ջրային ռեսուրսներին մեծ քանակությամբ գոյություն ունենալ արտերկրային տարածքներում ծովի ջրի կամ սառույցի տեսքով։
Բաժանում
Օվկիանոսների բաժանման հիմք են հանդիսանում հիմնականում մայրցամաքները, կղզեխմբերը և այլ չափանիշներ ։
Խաղաղ և Ատլանտյան օվկիանոսները հասարակածով բաժանվում են հյուսիսային և հարավային մասերի։ Ավելի փոքր ջրային տարածքները կոչվում են այլ կերպ, օրինակ ծով, նեղուց, ծոց և այլն։
Ֆիզիկական բնութագրիչներ
Ջրոլորտի ընդհանուր զանգվածը 1.400.000.000.000.000.000 տոննա է կամ 1.4×1021 կգ, որը կազմում է Երկրի ընդհանուր զանգվածի 0,023 տոկոսը։ Քաղցրահամ ջուրը 3 տոկոսից էլ քիչ է կազմում, մնացածը աղի ջուրն է, որը գտնվում է օվկիանոսներում։ Համաշխարհային օվկիանոսը 361 միլիոն կմ2 մակերևույթ ունի, ծավալը կազմում է մոտ 1,3 մլդ կմ3, միջին խորությունը՝ 3790 մ, առավելագույն խորությունը՝ 10923 մ Համաշխարհային ծովային ջրերի գրեթե կեսը 3000 մ խորություն ունեն ։ Օվկիանոսները, որոնց խորությունը 200 մ էլ քիչ է կազմում, ծածկում են Երկրի մակերևույթի մոտ 66% ։ Սրանց մեջ չեն մտնում այն ծովերը, որոնք կապված են Համաշխարհային օվկիանոսի հետ, ինչպիսին է օրինակ Կասպից ծովը։
Ջրի կապտավուն գույնը մի քանի բաղկացուցիչ նյութերի արդյունք է։ Հիմնական բաղկացուցիչներն են լուծված օրգանական նյութերը և քլորոֆիլը ։
Նավաստիները և այլ ծովագնացներ զեկուցել են, որ օվկիանոսը հաճախ տեսանելի լուսարձակում է, որը գիշերը մղոններով տարածվում է։ 2005 թ գիտնականներն առաջին անգամ հայտարարեցին, որ նրանք ունեն այս լուսարձակման վկայությունը՝ մի լուսանկար ։ Այն հավանաբար առաջանում է կենսալուսարձակումից  ։
Գոտիներ և խորություններ
Օվկիանոսագետները բաժանում են օվկիանոսը մի քանի գոտիների կախված ֆիզիկական և կենսաբանական պայմաններից։ Պելագիկ գոտին ներառում է բոլոր բաց օվկիանոսային տարածքները, և կարող է բաժանվել իր հերթին ըստ խորության և լույսի թափանցման։ Ֆոտիկ գոտին ընկած է օվկիանոսի մակերևույթից մինչև 200 մետր խորությամբ տարածքը։ Այս գոտում այն տարածքն է, որտեղ կարող է տեղի ունենալ ֆոտոսինթեզ, և հետևաբար այն ունի ամենամեծ կենսաբազմազանությունը։ Քանի որ բույսերին անհրաժեշտ է ֆոտոսինթեզ, այս մակարդակից ներքև գտնվող կյանքի տեսակները ստիպված են սնվել կամ վերևից սուզվող նյութերով (տես ծավային ձյուն), կամ գտնել այլ էներգիայի աղբյուրներ, հիդրոթերմալ գազանցքները այսպիսի էներգիայի հիմնական աղբյուրներն են ափոթիկ գոտում (խորությունը 200 մետրից ներքև)։ Ֆոտիկ գոտու պելագիկ մասը անվանում են էպիպելագիկ։ Ափոթիկ գոտու պելագիկ մասը կարող է բաժանվել շրջանների, որոնք ուղղահայաց իրար վրա են դասավորված ըստ ջերմաստիճանի։ Մեզոպելագիկը ամենավերին շրջանն է։ Նրա ներքևի սահմանն է հանդիսանում ջերմային թռիչքի շերտը 12 °C ջերմաստիճանով, որը արևադարձային գոտիներում սովորաբար ընկած է 700-1000 մ խորության վրա։ Հաջորդը բաթիպելագիկ շրջանն է՝ 10-4 °C միջակայքում, խորությունը սովորաբար լինում է 700-1000 մ։ Աբիսալ դաշտի վերևում է գտնվում Աբիսալպելագիկ շրջանը, որի ներքևի սահմանը ընկած է 6000 մ խորության վրա։ Վերջին շրջանը պարունակում է խորը իջվածքներ, և անվանվում է հադալպելագիկ շրջան։ Այն տարածվում է 6000-11000 մ միջակայքում և հանդիսանում է օվկիանոսի ամենախոր գոտին։
Պելագիկ ափոթիկ գոտիների հետ միասին կան նաև բենթիկ ափոթիկ գոտիներ։ Դրանք համապատասխանում են խորքային ծովի երեք ամենախորը գոտիներին։ Բենթիալ գոտին ծածկում է մայրցամաքային լանջը մինչև 4000 մ խորությունը։ Աբիսալ գոտին ծածկում է աբիսալ դաշտերը 4000 - 6000 մետր միջակայքում։ Դրանից ներքև ընկած է հադալ գոտին, որը համապատասխանում է հադալպելագիկ շրջանին և գտնվում է օվկիանոսային իջվածքներում։
Պելագիկ գոտին նաև կարող է բաժանվել ենթաշրջանների, ներիտիկ գոտի և օվկիանիկ գոտի։ Ներիտիկ գոտին ներառում է ջրային զանգվածները, որոնք ընկած են մայրցամաքային շելֆերի վրա, իսկ օվկիանիկ գոտին ներառում է ամբողջ մնացած բաց ջրերը։ Ի հակադրություն, ծովափնյա գոտին ընդգրկում է մակընթացության ցածր և բարձր սահմանների միջև ընկած շրջանը և իրենից ներկայացնում ծովային և ցամաքային տարածքների միջև անցումային շրջանը։ Այն հայտնի է նաև որպես միջմակընթացային գոտի։