cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էվա Պարտում
Հիմնական աշխատանքներ
1971 թվականից նա բանաստեղծական առարկաների տեսքով ստեղծել է «Էվայի բանաստեղծություններ» կոնցեպտուալ պոեզիան, որում հաճախ տպել է շուրթերը։ Վաղ կոնցեպտուալ բանաստեղծական ստեղծագործություններից է եղել «Ակտիվ պոեզիան», որտեղ Պարտումն օգտագործել է փորագրված տառերը տարբեր լանդշաֆտներում քամու միջոցով ցրելու համար՝ օգտագործելով դրանց պատահական բաշխումը պոեզիա ստեղծելու համար ։ Նրա հետագա պոեզիան ունեցել է ուժեղ ֆեմինիստական ​​և սոցիալական երանգ, թեև դա երբեք չի արտահայտվել հստակ կամ ակնհայտորեն դիտողին։ 1982 թվականին ռազմական դրության ժամանակ իր ելույթներից մեկում նա եղել է մերկ և կարմիր շրթներկով։ Այն արտահայտել է նրա ստեղծագործության թեմաներից մեկը, որը ներառել է բարքերի պարոդիա, որտեղ կանայք փորձել են արդարացնել իրենցից տղամարդկանց իդեալականացված սպասումները։ Բեռլինի պատի թեմայով ցուցահանդեսում նա լուսանկարել է իրեն մերկ, բարձրակրունկներով և աջ ձեռքում մեծ «Օ» և ձախում՝ «Շ», որը նշանակում է Արևելքի-Արևմուտքի Շատեն կամ Արևելքի-Արևմուտքի ստվերներ։
Պարտումը նաև 1971-1977 թվականներին ծառայել է որպես բարձր ազդեցիկ փոստային արվեստի պատկերասրահի կազմակերպիչ և համադրող։ Galeria Adres պատկերասրահում ցուցադրվել են նկարիչներ Ֆլյուքսուսի և այլոց աշխատանքները։ Որպես պատկերասրահի մաս, Էվա Պարտումը լրացուցիչ հրատարակել է կատալոգներ և գրքեր ։
1960-ական թվականների և 1970-ական թվականների ընթացքում Պարտումի աշխատանքը հաճախ ենթարկվել է լեհ գրաքննիչների ազդեցությանը, որոնք մերժել են դրանք տարածել հրատարակություններում ։
Ցուցահանդեսներ
Պարտումի աշխատանքների մի քանի հետահայաց տեսություններ են եղել, այդ թվում Wyspa արվեստի ինստիտուտի կողմից՝ Ewa Partum: The Legality of Space (2006) :
Նրա աշխատանքների ցուցահանդեսները ներառում են.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեհ ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Լեհ կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Կոնցեպտուալ արվեստ
Ալբինիանա
Ալբինիանա (Albinyana), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տարրագոնա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։ Տարածքը կազմում է 19,37 կմ²։ Բնակչությունը՝ 2314 մարդ (ըստ 2010 թվականի տվյալների)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ջորջ Էվերեստ
Ջորջ Էվերեստ, բրիտանացի տեղագիր և աշխարհագրագետ, 1830-1843 թվականներին եղել է Հնդկաստանի քարտեզագրման և պահպանման դեպարտամենտի ղեկավար։ Նրա պատվին է անվանվել աշխարհի ամենաբարձր գագաթը՝ Էվերեստը։
Ռազմական կրթություն ստանալուց հետո, Էվերեստը միացավ Բրիտանական արևելահնդկական ընկերությանը և տասնվեց տարեկան հասակում ժամանեց Հնդկաստան։
Ի վերջո նա միացավ Մեծ եռանկյունաչափական հետազոտությանը՝ որպես Ուիլյամ Լամբթոնի օգնական և 1823 թվականին փոխարինեց Լամբթոնին, որպես հետազոտության ղեկավար։ Էվերեստը մեծ պատասխանատվությամբ էր վերաբերվում Հնդկաստանի հարավային կետից մինչև Նեպալի հյուսիս (2,400կմ) աշխարհագրական երկայնության ուսումնասիրություններին, որոնք սկսել էին դեռևս 1806 թվականին և ավարտվեցին 1841-ին։ 1843 թվականին, նա դարձավ Հնդկաստանի քարտեզագրման և պահպանման դեպարտամենտի ղեկավար, իսկ  1843 թվականին թոշակի անցնելով վերադարձավ Անգլիա։
1865 թվականին, Royal Geographical Society -ն գագաթն անվանեց Պիկ XV, որը հետագայում  անվանվեց Էվերեստի պատվին ։ Էվերեստ անունն ընտրվեց   գագաթի անվանակոչման հետ կապված մի շարք տեղանունների առաջարկութունների փոխզիջման արդյունքում։ Էվերեստը առարկեց առաջարկությանը, քանի որ չէր մասնակցել ուսումնասիրություններին և համոզված էր, որ այն դժվարությամբ կհնչի հինդուերեն  ։
Էվերեստի արտասանություն
Սըր Ջորջի ազգանունն արտասանվում էր /ˈiːvrɪst/ ("EEV-rest") ։ Գագաթը նրա պատվին անվանակոչվեց Էվերեստ /ˈɛvərᵻst/ ("EVER-ist") կամ /ˈɛvrᵻst/ ("EV-rist") ։
Կենսագրություն
Էվերեստը ծնվել է 1790 թվականի հուլիսի 4-ին, ծննդյան վայրն անհայտ է ։ Մկրտվել է Գրինվիչի Սուրբ Ալֆեգե եկեղեցում, 1791 թվականի հունվարի 27-ին ։ Կարծիք կա, որ նա ծնվել է կամ Գրինվիչում, կամ Գվերնվալ Մանորում, նրա ընտանեկան կալվածքը գտնվում է Ուելսի  պատմական քաղաքներից մեկի մոտակայքում  ։ Էվերեստը
Լուցետա Մերիի և Ուիլյամ Տրիստրամ Էվերեստի ավագ որդին էր և վեց երեխաներից երրորդը։ Նրա հայրը հավատարմատար էր և փաստաբան։ Ուելսի հարավում նա մի հսկայական կալվածք ուներ։ Նրա պապը՝ Ջոն Էվերեստը, ով մսագործի որդի էր, առաջինն էր ընտանիքում, ով ստացավ օրինական մասնագիտություն ։
1806 թվականին, մինչ Բրիտանական արևելահնդկական ընկերությանը միանալը, Էվերեստը կրթություն է ստացել Ռազմական Թագավորական քոլեջում և Ռազմական Թագավորական ակադեմիայում։ Նա նշանակվեց որպես Բենգալյան բանակի Կրտսեր լեյտենանտ և նույն տարում ուղևորվեց դեպի Հնդկաստան ։
Էվերեստը եղբայրական միաբանության Նեպտունի ժողովի անդամ էր։ Ավելի ուշ՝ 1829 թվականի փետրվարի 20-ին Լոնդոն վերադառնալուց հետո, նա միացավ Ուելսի արքայազնի ժողովին ։
Վաղ կարիերան Հնդկաստանում
Էվերեստի՝ Հնդկաստանում անցկացրած երիտասարդ տարիներից քիչ բան է հայտնի, բայց ակնհայտորեն նա հետաքրքրվում էր մաթեմատիկայով և աստղագիտությամբ։ 1814 թվականին, ուսումնասիրություններ իրականացնելու նպատակով, մեկնել է Ճավա կղզի։ 1816 թվականին վերադարձել է Բենգալիա։ Հետագայում ուսումնասիրել է Կալկաթայից Վարանասի ուղին, որը կազմում էր մոտավորապես 640 կմ։ Էվերեստի գործունեությամբ հետաքրքրվում էր Մեծ եռանկյունաչափական հետազոտության գնդապետ՝ Ուիլյամ Լեմբթոնը, ով և նրան նշանակեց իր գլխավոր օգնական։ Էվերեստը միացավ Լեմբթոնին 1818 թվականին, երբ ուսումնասիրվում էր Քանյաքումարիից դեպի հյուսիս աշխարհագրական երկայնությունները։ Նա երկար ժամանակ էր անցկացնում դաշտերում և 1820 թվականին վարակվեց Մալարիայով։ Անհրաժեշտություն առաջացավ բուժման նպատակով տեղափոխվել Բարեհուսո հրվանդան ։
Զապորոժսկոե (գյուղ, Թելմանովսկի շրջան)
Զապորոժսկոե (Запорізьке), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զապորոժսկոե գյուղում բնակվում էր 85 մարդ։
Ջորջ Էվերեստ
Վաղ կարիերան Հնդկաստանում
1827 թվականի մարտին Էվերեստն ընտրվել է Թագավորական ընկերության անդամ։ Ազատ ժամանակն անց էր կացնում Բրիտանական արևելահնդկական ընկերության լոբբիստական գործունեությամբ և Մեծ Բրիտանիայի Ազգային քարտեզագրման գործակալության մեթոդաբանական ուսումնասիրություններով։ Նա հաճախակի համագործակցում էր Թոմաս Ֆրեդերիկ Կոլբիի հետ ։
Զապորոժսկոե (գյուղ, Թելմանովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ջորջ Էվերեստ
Ուշ կյանք
1847 թվականին, տպագրվեց Էվերեստի՝ An Account of the Measurement of Two Sections of the Meridional Arc of India աշխատությունը, որի համար նա պարգևատրվեց Թագավորական Աստղադիտական ընկերության կողմից մեդալով։ Ավելի ուշ նա անդամագրվեց Թագավորական Ասիական և  Թագավորական Աշխարհագրական ընկերություններին։ Նա մահացել է 1866 թվականի դեկտեմբերին, Հայդ Պարկի այգիների իր տանը և հուղարկավորվել՝ Բրայթոնի Սուրբ Էնդրյուի եկեղեցում ։
Ընտանիք
Էվերեստի ընտանիքը բազմանդամ էր։ Ջորջի կրտսեր եղբայրներից էր Ռոբերտ Էվերեստը՝արևելյան Հնդկաստանի քահանաներից  մեկը և A Journey Through the United States and Part of Canada աշխատության հեղինակը ։ Նրա մյուս եղբայրը աշխարհիկ հոմեոպատ՝ Թոմաս Ռուպել Էվերեստն էր՝ Մարի Էվերեստի հայրը։ Երրորդ երեխան՝ Էթել Էվերեստը, Էմմա Կոնսի գործընկերն էր և Լիլիան Բայլիսի ընկերը ։ Նա Լոնդոնի հարավային Մորլի քոլեջի ֆինանսական աջակիցն էր ։
Սըր Ջորջի որդիներից Լանսելոտ Ֆիլդինգ Էվերեստը սովորել է Հարո դպրոցում և Քեմբրիջի Տրինիտի քոլեջում։ Նա որպես իրավաբան  պրակտիկան անց է կացրել Լոնդոնի պալատներում և The Law of Estoppel-ի (Էստոպելի օրենքը) հեղինակն է ։ Լանսելոտի ավագ որդին՝ Կիրիլ Ֆիլդինգ Էվերեստը, 1914 թվականի նոյեմբերի 17-ին զինվորագրվեց Կանադական հետևակային ուժեր և սպանվեց 1916 թվականի հոկտեմբերի 9-ին, Սոմի ճակատամարտում  ։
Սըր Ջորջի զարմուհի Մարի Էվերեստ Բուլը 1855 թվականի սեպտեմբերի 11-ին ամուսնացավ  մաթեմատիկոս Ջորջ Բուլի հետ  ։ Մարին ուներ փայլուն մաթեմատիկական մտածողություն, չնայած նրան, որ չէր ստացել մասնագիտական կրթություն։ Ալիսայի որդին՝ Լեոնարդ Բուլը, բժշկություն է սովորել և դարձել տուբերկուլյոզի հսկողության առաջնամարտիկներից մեկը։ Հետագայում արժանացել է Բրիտանական Թագավորական շքանշանի ։ Մարի Բուլի դուստրը՝ Մարգարեթը, Սըր Ջեֆրի Ինգրամ Թեյլորի մայրն էր, ով սովորել է Քեմբրիջի Տրինիտի քոլեջում  և  դարձել հայտնի մաթեմատիկոս և ֆիզիկոս։ Հեղուկի դինամիկայի  և ալիքի տեսության բնագավառում ունեցել է մեծ ներդրումներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի աշխարհագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի ճանապարհորդներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ
Նորբերտ Վիներ
Նորբերտ Վիներ ամերիկացի մաթեմատիկոս էր։ Նա Մասաչուսեթի տեխնոլոգիական ինստիտուտի մաթեմատիկայի պրոֆեսոր էր։ Հռչակավոր հրաշամանուկ, Վիները հետագայում դառնում է դեռահաս հետազոտող պատահական և noise պրոցեսներ բնագավառներում, իր ներդրումն է ունեցել էլեկտրոնային ճարտարագիտություն, էլեկտրոնային կապի միջոցներ, համակարգերի կառավարում ճյուղերում։ Վիները համարվում է Կիբեռնետիկայի հիմնադիր, հետադարձ կապ գաղափարի ձևակերպող, բազմաթիվ կիրառություններով հետևյալ ուղղությունների վրա՝ ճարտարագիտություն, կառավարման համակարգեր, կոմպյուտերային գիտություն, կենսաբանություն, փիլիսոփայություն, և հասարակության կազմակերպման վրա։ 1948 թվականին Փարիզում լույս է տեսնում իր «Կիբեռնետիկա» աշխատությանը։ Որի մեջ ձևակերպել է կիբեռնետիկա գիտության հիմնադրույթները։ Վիներն աշխատանքներ ունի նաև մաթեմատիկական անալիզի, հավանականությունների տեսության, էլեկտրական ցանցերի, հաշվողական տեխնիկայի վերաբերյալ։ Հայտնի է Վիներ-Հոպֆի հավասարումը աստղերի ճառագայթային հավասարակշռության վերաբերյալ։
Պատանեկություն
Նորբերտ Վիները Լեո Վիների՝ հրեա Լեհաստանից և Բերտա Կահնի՝ գերմանացի առաջնեկն էր։ Նորբերտը ամենահայտնի հրաշամանուկը դարձավ։ Լեոն մինչ 1903 թ. ուսուցանում էր Նորբերտին իր ստեղծած ուսման մեթոդներով, բացառությամբ կարճ ընդմիջման, երբ Նորբերտը 7 տարեկան էր։ Լեոն իր ապրուստը հոգալով գերմաներեն և սլավոնական լեզուներ դասավանդելով, շատ էր կարդում և դիզել էր անձնական մեծ գրադարան, որից պատանի Նորբերտ մեծ օգուտ քաղեց։ Լեոն մաթեմատիկայում նույնպես գիտակ էր և իր որդուն սովորեցնում էր մինչ նրա տնից հեռանալը։
1906 թ. ավարտելով բարձրագույն դպրոցը 11 տարեկանում, Վիները ընդունվում է Tufts քոլեջ։ 1909 թ. 14 տարեկանում նա ստանում է բակալավրի աստիճան մաթեմատիկայում, որից հետո նա սկսում ուսանել կենդանաբանություն Հարվարդի համալսարանում։ 1910 թ. նա տեղափոխվում է Կորնելի համալսարան ուսումնասիրելու համար փիլիսոփայություն։
Հարվարդ և առաջին համաշխարհային պատերազմ
Հաջորդ տարի նա վերադառնում է Հարվարդ, չնայած դեռևս շարունակելում էր իր փիլիսոփայական ուսումնասիրությունները։ 1912 թ. 17 տարեկանում, Հարվարդի համալսարանը Վիներին գիտությունների թեկնածուի աստիճան է շնորհում։ Նրա դիսերտացիան վերաբերում էր մաթեմատիկական տրամաբանությանը, որտեղ նա էական արդյունքներ էր ստացել։
1914 թ. Վիները ճամփորդում է Եվրոպայով, ուսանելու համար Բերտրան Ռասսելի և Գ. Հ. Հարդիի մոտ Քեմբրիջի համալսարանում, իսկ Դավիթ Հիլբերտի և Էդմունդ Լանդաուի մոտ Գյոթինգենի համալսարանում։
1915–16 թթ. Նա դասավանդում է փիլիսոփայություն Հարվարդում, այնուհետ աշխատում է որպես ինժեներ, Ջեներալ Էլեկտրիկում և գրում է Ամերիկյան հանրագիտարանի համար։
Վիները կարճ ժամանակ աշխատեց որպես լրագրող Boston Herald-ում, որտեղ նա գրեց Lawrence, Massachusetts-ի բանվորների աշխատանքային վատ պայմանների վերաբերյալ, սակայն շուտով նրան հեռացրին աշխատանքից, քանի որ նա չցանկացավ բարենպաստ հոդվածներ գրել քաղաքական գործիչների մասին։
Պատերազմից հետո
Վիները չկարողացավ Հարվարդում մշտական դիրք գրավել, որի համար նա մեղադրում էր համալսարանում տիրող անտի-սեմիտիզմ իրավիճակը և մասնավորապես Հարվարդի մաթեմատիկոս Ջորջ Բիրղհոֆի անտիպատիան ։ Որոշակի դեգերումներից հետո Վիները հաստատվեց Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, որտեղ նա անց կացրեց իր կարիերայի մնացած մասը ի վերջո առաջադրվելով պրոֆեսորի աստիճանի։
1926 թ. Վիները վերադառնում է Եվրոպա որպես Գուգենհեյմի գիտնական։ Այդ ընթացքում նա աշխատում է Բրոունյան շարժման, Ֆուրյեի ինտեգրալի, Դիրիխլեի պրոբլեմի, հարմոնիկ անալիզի և Տաուբերյան թեորեմների վրա։
1926 թ. Վիների ծնողները նրան ամուսնացնում են գերմանացի էմիգրանտ Մարգարետ Էնգեմանի հետ։ Նրանք ունեցան երկու դուստր։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում և հետո
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում նրա աշխատանքները կապված զենիթային զենքից ավտոմատ նշանառության և հարվածելուն, որն էլ պատճառ է դառնում Կլոդ Շենոնից անկախ ուսումնասիրելու ինֆորմացիոն տեսությունը և հայտնագործելու Վիների ֆիլտրը։ Նրա զենիթային աշխատանքները արդյունքում ի վերջո նրան բերումեն կիբեռնետիկայի ձևակերպմանը։ Ի տարբերություն իր ժամանակակիցներից շատերի, Վիները հրավիրված չէր մասնակցելու Մանհեթեն նախագծում. Պատերազմից հետո նրա համբավը օգնեց հավաքագրել ճանաչողական գիտության հետազոտական խումբ կազմված հետազոտողներից՝ նեյրոհոգեբանություն, մաթեմատիկա և նյարդահամակարգի բիոֆիզիկա բնագավառներից, այդ թվում Վորեն Սթարգիս Մկկուլոչին և Վալտեր Պիթսին։ Այս գիտնականները հետագայում առաջին ներդրումները կատարեցին կոմպյուտերային գիտության և արհեստական ինտելեկտի բնագավառում։ Շուտով խմբի ձևավորվելուց հետո Վիները հանկարծ ի զարմանս իր գործընկերների դադարեց նրանց հետ շփվել։ Ենթադրվում է, որ Վիների կինն էր կազմակերպել խզումը, քանի որ նա տանել չէր կարողանում Մկկուլոչի բոհեմական կյանքի ոճը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Փիլիսոփայության դոկտորներ Կատեգորիա:20-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կոռնելի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հրաշամանուկներ
Էրիկ Ջեյք Կնուդսեն
Էրիկ Ջեյք Կնուդսեն (Erik Jake Knudsen, ), կանադացի դերասան։
Կյանք և գործունեություն
Կնուդսենը ծնվել է Տորոնտոյում (Օնտարիո)։ Սկզբում նա հայտնվել է կանադական մի շարք ֆիլմերում, որպես դերասան։ 2000 թվականին ստացել է ոչ մեծ դեր «Դժբախտութուն» ֆիլմում։ 2001 թվականին նա խաղացել է «Պաշտպան» սերիալի 3 էպիզոդներում, որի համար նա առաջադրվել է «Լավագույն դերասան» անվանակարգում։ 2003 թվականին նա խաղացել է «Մտային բլոկ» կատակերգական երիտասարդական ֆիլմում Դարավան Մաքեյի դերում։ Վերջին սերիան թողարկվել է 2004 թվականի նոյեմբերի 1-ին։
Կնուդսենը «Սղոց 2» ֆիլմում հայտնվել է Դենիել Մեթյուսի դերում։ Նա խաղացել է Դեյլ Թյորների դերը «Յերիոխոն» սերիալում։
Նա խաղացել է Լերոյի դերը «Երիտասարդնեի բողոք» ադապտացիայում, որը թողարկվել է 2010 թվականին։ Այդպիսով նա ավարտել է նկարահանվել «Սարսափելի գեղեցիկ » ֆիլմում, որը թողարկվել է 2010 թվականի հուլիսի 30-ին։ Նրա գործնկերնեն են եղել Ալեքս Պետիֆերը, Վանեսսա Հադջենսը և Մերի-Քեյթ Օլսենը։ Կնուդսենը նաև խաղացել է «Սքոթ Փիլգրիմն ընդդեմ բոլորի» ֆիլմում, որտեղ կատարել է «Crash and the boys» խմբի մենակատար Քրեշի դերը։
2011 թվականին Կնուդսենը խաղացել է Ռոբբի Մերսերայի դերը «Ճիչ 4» ֆիլմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադացի դերասաններ Կատեգորիա:Կանադացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Կանադացի հեռուստատեսային դերասաններ
Սև բարբուս
Սև բարբուս կամ սև պունտիուս (Pethia nigrofasciatus), բարբուս ցեղի ձուկ ։
Բնութագիր
Սա շատ գեղեցիկ ձուկ է, երկարությունը մոտ 6 սմ։ Սև բարբուսի մեջքը կանաչավուն է, կողերը մոխրագույն՝ 3-4 մութ լայնակի շերտերով։ Թեփուկների ծայրերը արծաթագույն, ոսկեգույն կամ կանաչավուն։ Դեմքը կարմրավուն է։ Իրենց ամբողջ գեղեցկությամբ արուները երևում են միայն ստվերում, որոնց մարմնի վրա ցրված են ածխասև, կարմինակարմիր և ոսկեգույն կետիկներ։ Արուները ավելի վառ գունավորում են ստանում ձվադրման շրջանում։ Սիրում են արևային լույսը։
Պահման պայմաններ
Պահել 50 լ տարողությամբ ակվարիումի մեջ, 5-10 ձկան չափով։ Այն վայրերում, որտեղ հանդիպում է սև բարբուսը ջրի ջերմաստիճանը չպիտի իջնի 21°-ից, իսկ ամենաբարձրը չպիտի գերազանցի 28°-ը։ Օպտիմալ ջերմաստիճանը ակվարիումում պետք է տատանվի 24° - 27° աստիճանների սահմաններում։ Ակվարիումը պետք է լինի մասնակիորեն մութ (քանի որ այս կենդանիները ապրում են ստվերոտ վայրերում) և հատակը ցանկալի է պատել սև քարերով։
Սնունդը
Այս ձկները ամենակեր են, այսինքն՝ նրանց կերակրելու համար կարելի է օգտագործել կենդանական, բուսական և կոմբինացված կերեր։ Չնայած այն հանգամանքին, որ սև բարբուսները ակվարիումում գտնվող բույսերին համարյա չեն վնասում, նրանց սննդացանկում պարբերաբար պետք է ավելացնել բուսական հավելումներ։
Բազմացում
Հասունանում են 5-8 ամիսների ընթացքում։ Պտղաբերությունը - 200-500 ձկնկիթ։ Ձվադրումը տևում է 2 ժամ։ Ձվից ելնում են մեկ ու կես օրվա ընթացքում։ Հետո 3 օրվա ընթացքում զարգանում են սկսում են լողալ, սնվում ինֆուզորիաներով և «կենդանի փոշով»։ Ավելի ուշ սկսում են սնվել արտեմիաներով և մանր ցիկլոպներով։ Ճիշտ ջերմաստիճանային պայմանների ապահովվման դեպքում աճեցումը հեշտանում է։ Սկզբից մարմինը ունենում է ձգված ձև և պոչային լողակի վրա սպիտակ կետ, որը հետագայում կորչում է և մարմինը ընդունում է բնորոշ կլորացած ձև։ Սերնդում որպես կանոն արուները 6-10 անգամ ավելի շատ են էգերից, այդ պատճառով վտառները պետք է լինեն 10 և ավելի քանակով։
Համատեղելիություն
Սև բարբուսները պակաս ագրեսիվ են քան սումատրայինները։ Նրանց կարելի է պահել նույն չափեր ունեցող ձկների հետ, բայց կարող են նաև սեղմելով վհաս հասցնել ավելի դանդաղ վուալային տեսակների լողակները։
Լրացուցիչ տեղեկություններ
Գոյություն ունի սելեկցիոն ձև, որի միայն գլունխն է կարմիր, իսկ լողակները և մարմինը սև են։ Կա նաև վուալային ձև։ Ներկայումս սև բարբուսի պոպուլյացիայի քանակը բնության մեջ կտրուկ իջել է և այս տեսակը մտցված է Կարմիր գրքում։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ձկներ Կատեգորիա:Ծածանազգիներ
Մարինկա
Մարինկա (Маринка), գյուղ Բուլղարիայի Բուրգասի մարզում։ Վարչականորեն մտնում է Բուրգասի համայնքի կազմի մեջ։ Համայնքի կենտրոն Բուրգաս քաղաքից գտնվում է 11 կմ դեպի հարավ։ 2011 թվականի Բուլղարիայի մարդահամարի տվյալների համաձայն՝ գյուղում բնակվել է 1177 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի գյուղեր Կատեգորիա:Բուրգասի մարզի գյուղեր
Կիլո
Կիլո-ն ( – «հազար» ) (հայերեն նշանակումը՝ կ, միջազգային նշանակումը՝ k) տասնորդական նախածանց է, որը մեծացնում է ֆիզիկական մեծությունը 103 (1000) անգամ։
Օրինակ՝
1 կիլոգրամ (1 կգ) — 1000 գրամ
1 կիլոմետր (1 կմ) — 1000 մետր
1 կիլովատտ (1 կՎտ) — 1000 վատտ
1 կիլոֆլոպս — 1000 ֆլոպս
Կիլոն որպես երկուական նախածանց
Թվային տեխնոլոգիաների հետ կապված բնագավառներում հաճախ մեծությունները պատիկ են լինում եկուսի որևէ աստիճանի, և այդ պատճառով հաճախ այդ բնագավառներում կիլոբայթ ասելով նկատի են ունենում ոչ թե 1000 բայթ, այլ՝ 1024 (1024=210)։ Շփոթություններից խուսափելու նպատակով 1999 թ․ Միջազգային էլեկտրոտեխնիկական կոմիտեն նոր ստանդարտ մտցրեց, որը սահմանում է նոր նախածանց՝ կիբի, որն արդեն մեծացնում է մեծությունը 1024-ով և ոչ թէ հազարով։ Չնայած ստանդարտին՝ լայնորեն տարածված է, որ կիլոբայթը=1024բայթ։
Ծանոթություն
Կատեգորիա:Չափման միավորներ
תחיליות במערכת היחידות הבינלאומית
Կլորաքիթ լողակտցար
Կլորաքիթ լողակտցար, լողակտցարների ընտանիքի թռչուն։ Չվող է, հազվագյուտ։
Կենսակերպ
Լողալիս ջրի մակերեսից կերը հավաքում է արագ, հաճախ՝ ափին մոտ։ Անհանգիստ թռչուն է, հաճախ տեղափոխվում է տեղից տեղ, թռչում կարճ տարածություններ։ Բնակվում է փոքր ջրափոսերում, լճակներում, լճերում։
Սննդառություն
Սնվում է անողնաշարավորներով։ Կարիք ունի թվաքանակի, տարածման շրջանների ուսումնասիրության։ Վարքագծով և փետրագունավորմամբ որոշակի գեղագիտ. արժեք է ներկայացնում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով
UK Albums Chart
UK Albums Chart (Միացյալ Թագավորության ալբոմների չարթ), երաժշտական ալբոմների վաճառքների չարթ Մեծ Բրիտանիայում։ Կազմվում է The Official Charts Company (ОСС) ընկերության կողմից և հրապարակվում է Music Week ամսագրում (լավագույն 75), ինչպես նաև ОСС-ի պաշտոնական կայքում (լավագույն 100)։ 200 ալբոմներից բաղկացած ամբողջական ցանկը հրապարակվում է միայն ChartsPlus բյուլետենի տեսքով ։
Չարթի հաշվարկին մասնակցելու համար ալբոմը պետք է բավարարի երկու պայմանի, պարունակել ոչ պակաս քան երեք երգ, կամ ունենալ 20 րոպեից ավելի տևողություն, ալբոմը չպետք է դասակարգվել որպես «բյուջետային» (այսինքն պետք է արժենա ավելին քան 4,24 ֆունտը)։ 1989 թվականից գոյություն ունի առանձին չարթ հավաքական ալբոմների համար։
Ալբոմների չարթը զիջում է հանրաճանաչությամբ UK Singles Chart սինգլերի չարթին, քանի որ այստեղ հաշվի են առնվում միայն վաճառքների տվյալները, և անտեսվում են ռադիոհեռարձակման և հեռուստաէկրանին հայտնվելու տվյալները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հիթ-շքերթներ Կատեգորիա:Բրիտանական երաժշտություն
Վիեդմա (հրաբուխ)
Վիեդմա (Volcán Viedma), հրաբուխ։ Գտնվում է Սանտա Կրուս պրովինցիայում (Չիլի, ոչ հեռու Արգենտինայի սահմանից։ Տեղակայված է Լաուտարո հրաբուխի հարավարևելյան մասում։
Վիեդման բաղկացած է 4 խառնարաններին տրամագիծը կազմում է 1,5-ից մինչև 4 կմ, ուղղված է հյուսիսից դեպի հարավ։ Հրաբուխի յուրահատկությունը նրանումն է, որ այն ակտիվ է սառցե շերտի տակ և ժայթքումը տեղի է ունենում սառցե շերտի տակ․ այդ պատճառով համարվում է շատ հազվագյուտ հրաբխի տեսակ։
Կատեգորիա:Հրաբուխներ Կատեգորիա:Ակտիվ հրաբուխներ
Արտաքսում. Դեպի անհայտություն
'''Արտաքսում. Դեպի անհայտություն''' (Nowhere, a Story of Exile), ամերիկահայ գրող, իրավապաշտպան, ակտիվիստ և հասարակական գործիչ Աննա Աստվածատուրյան Թերքոթի ինքնակենսագրական գիրքը, որը պատմում է Բաքվի հայերի կյանքի, Բաքվի ջարդերի ու նրա ընտանիքի հետագա կյանքի բարդությունների մասին։ Այս գրքում նա Բաքվի ջարդերի, բնաջնջման և ազգային հողի վրա բռնության մասին պատմում է առաջին դեմքից ։
Գիրքն առաջին անգամ լույս է տեսել 2012 թվականին անգլերեն։ Հետագայում այն թարգմանվել է նաև ռուսերեն։ Գրքի հայերեն հրատարակության շնորհանդեսը կայացել է 2022 թվականի նոյեմբերի 1-ին։ Հրատարակվել է Newmag հրատարակչության կողմից ։ Այն ռուսերենից հայերեն է թարգմանել Անուշ Մարտիրոսյանը ։
Բովանդակություն
Սա պատմություն է հայ ժողովրդի ողբերգական էջերից մեկի մասին՝ մի ընտանիքի օրինակով։ Խեղված ճակատագրերի, հայրենիքում օտար լինելու և օտարության մեջ տուն փնտրելու մասին պատմող այս գիրքը տարիներ առաջ դեռահասի օրագիր էր։ Այն նախ գրվեց՝ ընտանիքում եղած լուռ ցավը հաղթահարելու համար, հետո դարձավ գիրք։ Գիրքը պատմում է ադրբեջանական վայրագությունների մասին՝ փախստական աղջնակի աչքերով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ինքնակենսագրություններ Կատեգորիա:Վավերագրական գրքեր Կատեգորիա:Newmag հրատարակչության գրքեր
Զերնովոե (գյուղ, Թելմանովսկի շրջան)
Զերնովոե (Зернове), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զերնովոե գյուղում բնակվում էր 211 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Թելմանովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1869 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նջամենա
Նջամենա (N’Djaména, إنجامينا), մինչ 1973 թվականը՝ Ֆորտ Լամի (Fort-Lamy), Չադի մայրաքաղաք, Շարի Բագիրմի պրեֆեկտուրայի վարչական կենտրոնը։ Նջամենա քաղաքը նաև համարվում է Չադի 22 մարզերից մեկը և վարչականորեն, որպես մարզ, բաժանվում է 10 քաղաքային մարզերի։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1900 թվականին ֆրանսիացի գաղութարարների կողմից և նրանց կողմից օգտագործվել է որպես ռազմական հենակետ Ֆորտ Լամի անվան տակ (դրանից առաջ մարտում զոհված ֆրանսիացի հրամանատար Ֆրանսուա Լամի պատվին)։ 1904 թվականից այն մտնում էր ֆրանսիական Ուբանգի Շարի գաղութի կազմի մեջ։ 1910 թվականին քաղաքը պատկանում էր Ֆրանսիական Հասարակածային Աֆրիկային։ 1958-1960 թվականները Ֆորմ Լամին եղել է ինքնավար Չադի Հանրապետության մայրաքաղաք, իսկ 1960 թվականից հետո դարձել է անկախ Չադի Հանրապետության մայրաքաղաքը ։ Քաղաքի ժամանակակից անվանումը օգտագործվում է 1973 թվականից։
Բնակչություն
Բնակչությունը՝ : Հիմնական էթնախմբերն են՝ դազա (16,97 %), արաբներ (11,08 %), հաջարայ (9,15 %), նգամբայե (6,41 %), բիլալա (5,83 %), կանեմբու (5,80 %), մաբա (4,84 %), կանուրի (4,39 %), գոր (3,32 %) և այլն։ Պաշտոնական լեզուներն են համարվում ֆրանսերենը և արաբերենը։
Աշխարհագրություն և կլիմա
Քաղաքը գտնվում է երկրի հարավարևմտյան հատվածում, Շարի գետի աջ ափին, նրա մեջ Լոգոնե գետի թափվելու վայրում, ծովի մակարդակից 299 մ բարձրության վրա ։ Քաղաքի տարածքն ընկած է բավականին ճահճոտ տեղանքում։
Կլիմա
Նջամենան գտնվում է Սահելի գրեթե կենտրոնում։ Կլիման շատ շոգ է, մերձհասարակածային, կրում է վառ արտահայտված մուսոնային բնույթ։ Ամենաշոգ ամիսը ապրիլն է, խոնավ սեզոնից առաջ, ամենացուրտ ամիսը՝ դեկտեմբերը։ Ամբողջ տարվա ընթացքում շոգ է, ապրիլին ջերմաստիճանը կարող է հասնել +46 °C-ի։ Բացարձակ նվազագույնը կազմել է +8 °C (դեկտեմբեր և հունվար)։ Խոնավ սեզոնը տևում է մայիսից մինչև հոկտեմբեր, այլ ամիսներին անձրևը երբեմն է տեղում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աֆրիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:Չադի քաղաքներ Կատեգորիա:1900 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հետտարրական կրթություն
Միջնակարգ կրթություն կամ հետտարրական կրթություն, ըստ Կրթության միջազգային ստանդարտ դասակարգման սանդղակի, բաղկացած է երկու փուլից։ Երկրորդ մակարդակի կամ թերի միջնակարգ կրթությունը (նաև քիչ հայտնի որպես միջին աստիճանի կրթություն) համարվում է հիմնական կրթության երկրորդ և վերջին փուլը, իսկ երրորդ մակարդակի (ավագ) միջնակարգ կրթությունը ևս մեկ փուլ է մինչև բարձրագույն կրթություն ստանալը։ Յուրաքանչյուր երկիր նպատակ ունի ապահովել հիմնական կրթություն, բայց համակարգերը և տերմինաբանությունը նրանց համար առանձնահատուկ են։ Միջնակարգ կրթություն սովորաբար ստանում են տարրական կրթությունից վեց տարի հետո, որին հաջորդում են բարձրագույն, մասնագիտական կրթությունները կամ աշխատանքը։ Բազմաթիվ երկրներում միջնակարգ կրթությունը պարտադիր է առնվազն մինչև 16 տարեկանը։ Երեխաները սովորաբար թերի միջնակարգ կրթության փուլն անցնում են մոտավորապես 11 տարեկան հասակում։ Պարտադիր կրթությունը երբեմն շարունակվում է մինչև 19 տարեկանը։
1989 թվականից կրթությունը երեխայի համար դիտվում էր որպես մարդու հիմնական իրավունք։ Երեխաների իրավունքների մասին Կոնվենցիայի 28-րդ կետի համաձայն, տարրական կրթությունը պետք է լինի անվճար և պարտադիր, մինչդեռ միջնակարգ կրթության տարբեր ձևերը, ներառյալ հիմնական և մասնագիտական կրթությունները պետք է մատչելի և հասանելի լինեն յուրաքանչյուր երեխայի համար։ Տերմինաբանությունը բարդացել է, և չկար համընդհանուր սահմանում, մինչև Կրթության միջազգային ստանդարտ դասակարգումը տարրական կրթության և համալսարանի միջև եղած ժամանակահատվածը բաժանեց միջին և ավագ միջնակարգ կրթությունների միջև։
Դասական շրջանում և միջնադարում միջնակարգ կրթությունը տրամադրվում էր եկեղեցիներում ազնվականների որդիների և այն տղաների համար, ովքեր պատրաստվում էին ընդունվել համալսարաններ կամ դառնալ քահանա։ Քանի որ առևտուրը պահանջում էր նավիգացիոն և գիտական հմտություններ, եկեղեցին դժկամությամբ ընդլայնեց ուսումնական պլանը և ընդունելությունը։ Հեղափոխության ընթացքում պետությունը պայքարեց ի դեմս ուսման՝ եկեղեցու հսկողության տակ գտնվելու, իսկ Կոմենսկիից և Ջոն Լոքից հետո կրթույթունը լատիներեն տեքստի կրկնությունից փոխվեց երեխայի մեջ գիտելիքների ձևավորման։ Կրթություն քչերն էին ստանում։ Մինչև 19-րդ դարի կեսերը բացվել են միջնակարգ դպրոցներ հասարակական տարբեր խավերի կարիքները բարելավելու համար։ Բանվոր դասակարգը ստացել է 4 տարվա կրթություն, վաճառականը՝ 5, էլիտան՝ 7։ Միջնակարգ կրթություն ստանալու իրավունքը տրվել է 1945 թվականից հետո։ Իսկ որոշ երկրներ անցնում են պարտադիր և անվճար միջնակարգ կրթության, որը նախատեսված է մինչև 19 տարեկան բոլոր երիտասարդների համար։
Սահմանում
"Միջնակարգ կրթությունը բազմաթիվ երկրներում կրթական շարունակական փուլ է, որը պատասխանատու է պատանեկության շրջանում երիտասարդների զարգացման համար՝ նրանց ֆիզիկական, մտավոր և հուզական աճի ամենաարագ փուլում։ Կրթության հենց այս մակարդակի առաջին փուլում են ավելի ամուր արմատավորվում տարրական դպրոցում ձևավորված արժեքներն ու վերաբերմունքը գիտելիքների և հմտությունների ձեռքբերման հետ մեկտեղ։ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ից, Միջնակարգ կրթության բարեփոխումներ գիտելիքների ձեռքբերման և հմտությունների զարգացման ուղղությամբ, 2005"
Կրթության միջազգային ստանդարտ դասակարգումը 1997 թվականին նկարագրում է յոթ մակարդակ, որոնք կարող են օգտագործվել կրթությունը միջազգային մակարդակով համեմատելու համար։ Երկրի ներսում դրանք կարող են իրականացվել տարբեր եղանակներով՝ տարիքային տարբեր մակարդակներով և տեղական դավանանքներով։ Յոթ մակարդակները հետևյալն են՝
Այս համակարգի շրջանակներում 1-ին և 2-րդ մակարդակները, այսինքն տարրական և թերի միջնակարգ կրթությունները միասին հիմնական կրթության ձև են։ Բացի դրանից, տեղական կառավարությունները կարող են միջնակարգ կրթություն համարել 2-ից 4-րդ մակարդակները միասին, 2-րդ և 3-րդ մակարդակները միասին կամ միայն 2-րդ մակարդակը։ Այս մակարդակի սահմանումները միավորվել են վիճակագրական նպատակներով, ինչպես նաև համեմատական տվյալների հավաքագրումը ազգային և միջազգային մակարդակներում թույլ տալու համար։ Դրանք հաստատվել են 1997 թվականի նոյեմբերին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Գլխավոր կոնֆերանսի կողմից 29-րդ նստաշրջանում։ Թեև դրանք կարող են թվագրված լինել, ապահովում են սահմանումների համընդհանուր շարք և մնում են անփոփոխ 2011 թվականի թարմացումներով։
Թերի միջնակարգ կրթությունը բնութագրվում է որպես առաջին դասարանի ուսուցչի կողմից գիտելիքների փոխանցում, ով աշակերտների խմբին փոխանցում է ողջ բովանդակությունը, ինչը մատուցվում է մի շարք առարկաների մասնագետների կողմից։ Կրթական նպատակն է ավարտին հասցնել հիմնական կրթության ապահովումը (այդպիսով ավարտելով հիմնական հմտությունների մատուցումը) և հիմք դնել ամբողջ կյանքի կրթության համար։
Թերի միջնակարգ կրթությունը, հավանաբար, ցույց կտա հետևյալ չափանիշները․
Թերի միջնակարգ կրթության ավարտը հաճախ կամընկնում է պարտադիր կրթության ավարտի հետ այն երկրներում, որտեղ այն գոյություն ունի։
(Ավագ) միջնակարգ կրթությունը սկսվում է հիմնական կրթության ավարտից հետո, որը նույպես բնութագրվում է որպես թերի միջնակարգ կրթության ավարտ։ Կրթական ուղղվածությունը բազմազան է՝ կախված ուսանողի հետաքրքրություններից և ապագա ընտրությունից։ Այս մակարդակի կրթությունը սովորաբար կամընտրական բնույթ ունի։
(Ավագ) միջնակարգ կրթությունը, հավանաբար, ցույց կտա հետևյալ չափանիշները․
Շատ առարկաներ կարող են դուրս գալ, և տեղի է ունենում մասնագիտության բարձրացում։ (Ավագ) միջնակարգ կրթության ավարտը ապահովում է 5-րդ մակարդակի բարձրագույն կրթության ընդունելության, տեխնիկական կամ մասնագիտական կրթության (4-րդ մակարդակի, ոչ բարձրագույն կրթության դասընթացներ) պահանջները կամ ապահովում է դեպի աշխատավայր ուղղակի մուտքը։
2012 թվականին Կրթության միջազգային ստանդարտ դասակարգումը հրապարակեց կրթության մակարդակների վերաբերյալ հետագա աշխատանք, որտեղ նա համակարգեց հատուկ ուղիներ և վերասահմանեց երրորդական մակարդակները։ Թերի և (ավագ) միջնակարգ կրթությունները կարող են տևել 2-ից 5 տարի, և երկուսի միջև անցումը հաճախ տեղի կունենար այն ժամանակ, երբ ուսանողներին թույլ տրվեր որոշակի առարկա ընտրել։
Միջնակարգ դպրոցների տերմինաբանությունը տարբերվում է ըստ երկրի, և սրանցից որևէ մեկի ճշգրիտ նշանակությունը նույնպես տարբերվում է։ Միջնակարգ դպրոցները, ի թիվս այլ անունների, կարելի է անվանել նաև ակադեմիա, քոլեջ, գիմնազիա, ավագ դպրոց, լիցեյ, միջին դպրոց, քոլեջ-նախապատրաստական դպրոց, վեցամյա դպրոց կամ մասնագիտական դպրոց։ Անվանակարգի մասին լրացուցիչ տեղեկությունների համար տե՛ս ստորև բերված բաժինն ըստ երկրների։
Պատմություն
Դեռահասների կրթության ձևն անհրաժեշտ դարձավ բոլոր այն հասարակություններում, որոնք ունեին այբուբեն և զբաղվում էին առևտրով։ Արևմտյան Եվրոպայում ֆորմալ միջնակարգ կրթությունը կարելի է թվագրել մինչև մ․թ․ա․ 320 թվականի աթենական կրթական բարեփոխումները։ Չնայած նրանց քաղաքակրթությունը վերացման եզրին էր, և նրանք ստրկացվել էին, հելլենիստ աթենացի ուսուցիչներին մեծ տեղ էին տալիս Հռոմեական համակարգում։ Հռոմեական և հելլենիստական հռետորական դպրոցները ուսուցանում էին յոթ ազատ արվեստներ և գիտություններ՝ քերականություն, հռետորաբանություն, տրամաբանություն, թվաբանություն, երկրաչափություն, երաժշտություն և աստղագիտություն, որոնք համարվում էին նախապատրաստություն աստվածաբանության, իրավաբանության և բժշկության երրորդ մակարդակի ուսումնասիրության համար։ Տղաները պատրաստվում էին ընդունվել այդ դպրոցներ մասնավոր կրկնուսույցների միջոցով՝ տան պայմաններում, իսկ աղջիկները ստանում էին միայն տնային ուսուցում։
Անգլիան հենց ինքը ներկայանում է որպես լավ օրինակ։ Երբ 597 թվականին Օգոստինոս Քենթբերցին տարածեց քրիստոնեությունը, այնտեղ դպրոցներ չկային։ Նրան անհրաժեշտ էին քահանաներ՝ եկեղեցական ծառայություններ մատուցելու համար, ինչպես նաև անհրաժեշտ էին տղաներ երգչախմբում երգելու համար։ Նա ստիպված էր հիմնել և՛ գիմնազիաներ, որոնք կուսուցանեին լատիներեն, որպեսզի անգլիացիներին հնարավորություն ընձեռնվեր սովորել քահանայություն, և՛ երգի դպրոցներ (երգչախմբի դպրոցներ), որոնք կսովորեցնեին «ազնվականների որդիներին» երգել եկեղեցական երգչախմբերում։ Ինչ վերաբերում է Քենթերբերիի (597) և Ռոչեսթերի ([[604) դպրոցներին]] երկուսն էլ դեռ գոյություն ունեն։ Բեդան իր «Եկեղեցական պատմություն» (732) աշխատության մեջ պատմում է, որ Քենթերբերիի դպրոցը սովորեցնում էր ավելին, քան «լատիներենի նպատակային ընթերցումն ու ըմբռնումը», այն սովորեցնում էր «մետրիկայի, աստղագիտության և հաշվարկի կանոնները, ինչպես նաև սրբերի գործերը»։ Նույնիսկ այս փուլում լարվածություն կար, քանի որ եկեղեցին անհանգստություն էր ցուցաբերում այն խնդրի շուրջ, որ լատիներենի իմացությունը ուսանողներին հնարավորություն կտար օգտվել ոչ քրիստոնեական տեքստերից, որոնք եկեղեցին չէր ցանկանա, որ նրանք կարդային։
Դեպի Վերածնունդ և Բարեփոխում տանող դարերի ընթացքում եկեղեցին միջնակարգ կրթության հիմնական աղբյուրն էր։ Վերահսկող եկեղեցու ներսում տեղի ունեցող բազմաթիվ արշավանքները և պառակտումները մարտահրավեր նետեցին դպրոցների ուշադրության կենտրոնում, իսկ ուսումնական ծրագիրն ու ուսուցման լեզուն թուլացան։ 1100 թվականից քաղաքների զարգացման հետ մեկտեղ հիմնվել էին եկեղեցուց «անկախ» գիմնազիաներ, իսկ եկեղեցական որոշ գիմնազիաներ տրվել էին աշխարհականներին։ Հիմնադրվել էին համալսարաններ, որոնք ուսուցանում էին ուսանողներին նաև քահանայություն։
Վերածնունդ և Ռեֆորմացիա
Մինչ մայրցամաքային Եվրոպայում Վերածնունդը նախորդում էր ռեֆորմացիային, Անգլիայի տեղական պայմանները պատճառ դարձան, որ ռեֆորմացիան հայտնվի առաջին տեղում։ Ռեֆորմացիան, ի թիվս այլ բաների, նպատակ ուներ թույլ տալ աշխարհականներին մեկնաբանել Աստվածաշունչը յուրովի՝ առանց քահանաների միջամտության, և գերադասելի էր ժողովրդական լեզվով։ Սա խթանեց ազատ գիմնազիաների հիմնադրմանը, որոնք փնտրում էին ավելի ազատ ուսումնական ծրագիր։ Գաղութացումը պահանջում էր նավարկության, չափման, լեզուների իմացություն և վարչական հմտություններ։ Աշխարհականները ցանկանում էին, որ իրենց որդիներին սովորեցնեին այս ամենը։ Այն բանից հետո, ինչ Գուտենբերգը (1455) հայտնագործեց ժամանակակից գրքի տպագրության տեխնիկան, իսկ Թինդեյլը թարգմանեց Աստվածաշունչը անգլերեն (1525), լատիներենը դարձավ հմտություն, որը վերապահված էր կաթոլիկ եկեղեցու և պահպանողական ազնվականների որդիների համար։ Եվրոպայում և գաղութներում վաճառականների որդիների համար սկսեցին հիմնվել դպրոցներ, օրինակ՝ Բոստոնի լատինական գիմնազիան (1635)։
Կոմենսկին (1592-1670) ՝ մորավ բողոքականն առաջարկեց կրթության նոր մոդել, որտեղ գաղափարները մշակվում էին սովորականից դեպի տեսական, այլ ոչ թե կրկնության միջոցով, որտեղ լեզուներն ուսուցանվում էին ժողովրդական լեզվով և աջակցում համընդհանուր կրթությանը։ Իր «Մեծ դիդակտիկա» աշխատության մեջ նա քննարկում է դպրոցների մի համակարգ, որը հանդիսանում է արևմտյան դպրոցական շատ համակարգերի ճշգրիտ նմանակը՝ մանկապարտեզ, տարրական դպրոց, միջնակարգ դպրոց, վեցամյա դպրոց, համալսարան ։ Լոքի՝ «Կրթության վերաբերյալ որոշ գաղափարներ» աշխատությունը« (1693) շեշտը դնում է ավելի լայն ինտելեկտուալ ուսուցման, մտավոր և ֆիզիկական զարգացման կարևորության վրա։
Արդյունաբերականացում
18-րդ դարում ընդլայնվեց նրանց սոցիալական բազան, ինչպես նաև զարգացավ ուսումնական ծրագիրը, հատկապես մաթեմատիկայի և բնական գիտությունների ոլորտում։ Բայց սա համընդհանուր կրթություն չէր։ Եվ արդյունաբերական հեղափոխությունը փոխեց դա։ Արդյունաբերությունը պահանջում էր կրթված աշխատուժ, որտեղ բոլոր աշխատողները պետք է ունենային տարրական կրթություն։ Ֆրանսիայում Լուի XIV պայքարեց ճիզվիտների կողմից կրթության վերահսկման համար, Կոնդորսեն ամբողջ երկրում ստեղծեց քոլեջներ համընդհանուր ցածր միջնակարգ կրթության համար, այնուհետև Նապոլեոնը ստեղծեց լիցեյի կանոնակարգված համակարգ ։ Անգլիայում Ռոբերտ Պիլը իր՝ «1802 թվականի գործարանային օրենք» աշխատության մեջ գործատուից պահանջում էր կարդալու, գրելու և թվաբանության ուսուցում յոթ տարվա աշակերտության առնվազն առաջին չորս տարիների ընթացքում։ Պետությունը ստանձնել էր աղքատների հիմնական կրթություն ստանալու պատասխանատվությունը։ Դպրոցներ կառուցելու համար տեղերի տրամադրման հարցը մնաց չլուծված, ուստի Խորհրդարանում 1839 թվականի ապրիլի 10-ի հրամանով ստեղծվեց Կրթության հարցերով գաղտնի խորհրդի հանձնաժողով։
Համընդհանուր կրթություն
Գոյություն ուներ հակառակ կարծիք այն գաղափարի շուրջ, որ բոլոր դասարանների երեխաները պետք է ստանան հիմնական կրթություն, բոլոր նախաձեռնությունները ինչպիսիք են արդյունաբերական դպրոցները և կիրակնօրյա դպրոցները, ի սկզբանե մասնավոր կամ եկեղեցական նախաձեռնություններ էին։ 1851 թվականի Համաշխարհային ցուցահանդեսից հետո պարզ դարձավ, թե որքան էր հետ մնացել անգլիական կրթությունը։
Բարձր, միջին և բանվոր դասակարգի երեխաների ստացած կրթությունը ուսումնասիրելու համար ներկայացվել էր երեք զեկույց։ Քլարենդոն հանձնաժողովը ձգտում էր բարելավել ինը Մեծ հանրային դպրոցները։ Թաունթոնի հանձնաժողովը ուսումնասիրեց 782 ապահովված գիմնազիաներ (մասնավոր և հանրային)։ Նրանք հայտնաբերեցին տարբերվող որակ և ոչ միատարր աշխարհագրական տարածում, որտեղ բոլոր քաղաքների երկու երրորդը չուներ միջնակարգ դպրոց։ Միջնակարգ կրթության մասին հստակ պատկերացում չկար։ Գույություն ուներ ընդամենը տասներեք օրիորդաց դպրոց, իսկ նրանց ուսուցումը մակերեսային էր, անկազմակերպ և ոչ գիտական։ Նրանք առաջարկեցին առաջին աստիճանի դպրոցների համար նախատեսված համակարգ, որպես նախապատրաստություն համալսարան ընդունվող բարձր և միջին խավի 18-ից բարձր տղաների համար, երկրորդ աստիճանի համակարգ՝ նախատեսված ծառայության կամ ավելի նոր մասնագիտություններ ստանալուն պատրսատվող 16-ից բարձր տղաների համար, երրորդ աստիճան՝ նախատեսված մանր վարձակալ ֆերմերների, մանր առևտրականների և բարձրակարգ արհեստավորների 14-ից բարձր տղաների համար։ Սա հանգեցրեց «1869 թվականին ապահովված դպրոցների մասին օրենքի»-ն, որը կողմնակից էր, որ աղջիկները պետք է ստանային նույն կրթությունը, ինչ տղաները։
Նյուքասլի հանձնաժողովը տեղեկացել էր «Անգլիայում հանրային կրթության վիճակով և դիտարկել ու զեկուցել էր, թե ինչ միջոցներ են պահանջվում, եթե այդպիսիք կան, առողջ և էժան տարրական ուսուցումը մարդկանց բոլոր խավերին ընդլայնելու համար»։ Այն առաջ բերեց 1861 թվականի Նյուքասլի զեկույցը, և դա հանգեցրեց 1870 թվականի տարրական կրթության օրենքին (Forster Act):
Դպրոցական խորհուրդները, որոնք ստեղծվեցին 1870 թվականի տարրական կրթության մասին օրենքով (Forster Act) և դադարեցվել էին միջնակարգ կրթության ապահովման 1899 թվականի Կոկերտոնի դատավճռով։ Դպրոցն ավարտելու տարիքը այդ ժամանակ 10 տարեկանն էր։ Դատարանը վճռեց 1902 թվականի Կրթության մասին օրենքը (Բալֆուրի օրենք)։ Պարտադիր կրթությունը երկարացվել էր մինչև 12 տարեկանը։ Նոր կրթական տեղական մարմինները, որոնք ձևավորվել էին դպրոցների խորհուրդներից, սկսեցին բացել բարձր աստիճանի տարրական դպրոցներ կամ շրջանի դպրոցներ ապահովված գիմազիաները համալրելու համար։ Այս կրթական տեղական մարմիններին թույլատրվել էին կառուցել երկրորդ աստիճանի միջնակարգ դպրոցներ, որոնք հիմնականում հետագայում դարձան ժամանակակից դպրոցներ։
«1904 թվականի միջնակարգ դպրոցների կանոնակարգում» Կրթական խորհուրդը որոշեց, որ միջնակարգ դպրոցները պետք է առաջարկեն․
1918 թվականի կրթության մասին օրենքը (Fisher Act) երկարաձգեց պարտադիր ամբողջական կրթությունը մինչև 14 տարեկանը և առաջարկեց պարտադիր թերի կրթություն 14-ից մինչև 18 տարեկանը։ «Դեռահասների կրթության մասին» Հադլոուի զեկույցը (1926) առաջարկեց, որ պետք է լինի ընդմիջում տասնմեկ տարեկանում, ստեղծելով տարրական և միջնակարգ դպրոցներ։
Միավորված ազգերի կազմակերպությունը, որը հիմնադրվել է 1947 թվականին, հավատարիմ էր բոլորին հասանելի կրթության գաղափարին, բայց դրա սահմանումը ձևակերպելը դժվար էր։ Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը (1948) հայտարարեց, որ տարրական և հիմնական կրթությունները, որոնք չունեն սահմանում, իրավունք են, որից պետք է օգտվեն բոլորը։ 1944 թվականի Կրթության մասին օրենքը (Butler Act) պետական կրթության ֆինանսավորման մեջ լայնածավալ փոփոխություններ կատարեց օգտագործելով եռակողմ համակարգը, բայց նրան թույլ չտրվեցին լուծել մասնավոր դպրոցների հարցը։ Այդ համակարգը ներկայացնում էր Հանրակրթական ատեստավորման «0» մակարդակը 16 տարեկանում, իսկ «Ա» մակարդակը 18 տարեկանում, սակայն այն միայն երկարացրեց դպրոցն ավարտելու տարիքը մինչև 15 տարեկանը՝ դարձնելով քննությունը մեծամասնության համար անհասանելի։ Սակայն Կրթության միջազգային ստանդարտ դասակարգման 3-րդ մակարդակի (ավագ) միջնակարգ կրթությունը պարտադիր էր և անվճար։
Ուշադրություն
Ուշադրություն, արթունության ակտիվ վիճակ, ընկալման ընտրողական ուղղվածություն, որը բնութագրվում է օրգանիզմի պատրաստակամությամբ՝ պատասխանելու ազդակին և արտահայտվում որոշակի օբյեկտի նկատմամբ հոգեկան գործունեության ուղղվածությամբ, որն անհատի համար ունի հաստատուն կամ իրավիճակային նշանակություն, հոգեկանի կենտրոնացում, որը ենթադրում է զգայական, ինտելեկտուալ և շարժողական ակտիվության բարձր մակարդակ։ Ուշադրության առաջացման հիմքում ընկած է նյարդային գործընթացների ակտիվացումը, որոնք նպաստում են արթուն մի վիճակից անցնելու ավելի բարձր վիճակի։
Ուշադրության՝ որպես հոգեբանական ֆենոմենի վերաբերյալ հոգեբանության մեջ չկա միասնական կարծիք։ Մի կողմից, ուշադրությունը դիտարկվում է որպես ինքնուրույն հոգեկան երևույթ։ Կա կարծիք, որ ուշադրությունը ինքնուրույն երևույթ չէ, քանի որ այս կամ այն չափով դրսևորվում է ցանկացած հոգեկան գործընթացում։ Մյուս կողմից, խնդիր է առաջանում, թե հոգեկան երևույթների որ դասին է պատկանում ուշադրությունը։ Որոշները գտնում են, որ այն ճանաչողական հոգեկան գործընթաց է։ Մյուսները՝ ուշադրությունը կապում են կամքի և գործունեության հետ, քանի որ ցանկացած գործունեություն, այդ թվում՝ ճանաչողական, հնարավոր չէ առանց ուշադրության, իսկ հենց ուշադրությունը պահանջում է կամային ներդրում։
Հետտարրական կրթություն
Միջնակարգ կրթության իրավունք
Միավորված ազգերի կազմակերպությունը հավատարիմ էր մնում բոլորին հասանելի կրթության գաղափարին, բայց տվյալ իրավունքը սահմանելու ժամանակ հանդիպեց լեզվական դժվարության։
Ուշադրություն
Ուշադրության ֆենոմենի բացատրությունը դժվար է, որովհետև ֆունկցոնալ առումով այն միշտ «ինչ-որ բանի ուշադրություն է»։ Ուստի ուշադրությունը հոգեֆիզիոլոգիական գործընթաց է, վիճակ, ճանաչողական գործընթացների դրսևորման դինամիկա։ Ուշադրությունը հենց պայմանավորում է զգայության օրգանների միջոցով ստացված ինֆորմացիայի ընտրողականությունը, գիտակցումը։ Ուշադրությունն ապահովում է գիտակցության հստակությունը, հոգեկան գործունեության գիտակցումը այս կամ այն ժամանակահատվածում։
Հետտարրական կրթություն
Միջնակարգ կրթության իրավունք
"«Հոդված 1․ Նպատակներ և գործառույթներ 1․ Կազմակերպության նպատակն է նպաստել խաղաղությանը և անվտանգությանը՝ խթանելով ազգերի միջև համագործակցությունը կրթության, գիտության և մշակույթի միջոցով, խթանել արդարության, օրենքի գերակայության, մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների նկատմամբ համընդհանուր հարգանքը, որոնք Միավորված ազգերի կազմակերպության կանոնադրությամբ հռչակված են աշխարհի ժողովուրդներին՝ առանց ռասայի, սեռի, լեզվի կամ կրոնի»։" Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագիրը (1948) հայտարարեց, որ տարրական և հիմնական կրթությունը իրավունք է, որից պետք է օգտվեն բոլորը, բայց դարձյալ չի կարող սահմանում տալ ո՛չ տարրական, ո՛չ հիմնական կրթության համար։
Ուշադրություն
Ֆիզիոլոգիական տեսանկյունից ուշադրության հիմքում ընկած է կողմնորոշային ռեֆլեքսը։ Ուշադրության դրսևորումը համարվում է հետազոտական վարքի, օրգանիզմի հարմարվողական ճանաչողական գործունեության սկիզբը, անհրաժեշտ տեղեկատվության ընտրությունը։
Հետտարրական կրթություն
Միջնակարգ կրթության իրավունք
"Հոդված 26․(1) Յուրաքանչյուր ոք ունի կրթություն ստանալու իրավունք։ Կրթությունը պետք է անվճար լինի առնվազն տարրական և հիմնական փուլերում։ Տարրական կրթությունը պետք է լինի պարտադիր։ Տեխնիկական և մասնագիտական կրթությունը պետք է ընդհանուր առմամբ հասանելի դարձնել, իսկ բարձրագույն կրթությունը պետք է հավասարապես մատչելի լինի բոլորի համար՝ ելնելով արժանիքներից։"
Ուշադրություն
Ուշադրության նյարդաֆիզիոլոգիական մեխանիզմներ
Ուշադրությունը, ինչպես և ցանկացած հոգեկան գործընթաց, կապված է որոշակի ֆիզիոլոգիական երևույթների հետ։ Որոշակի գրգռիչների առանձնացումը և որոշակի ուղղվածությամբ գործընթացներ կենտրոնացումը պայմանավորված է նյարդային համապատասխան կենտրոնների դրդմամբ և արգելակմամբ։ Մարդու վրա ազդող գրգռիչն առաջացնում է գլխուղեղի ակտիվություն։ Վերջինս էլ իրականացվում է ցանցաձև գոյացության (formatio reticularis) միջոցով։ Ցանցաձև գոյացության վերընթաց մասերի գրգռումը առաջացնում է արագ էլեկտրական տատանումներ գլխուղեղի կեղևում, մեծացնում նյարդային գործընթացների շարժունակությունը և ցածրացնում զգայունակության շեմերը։ Ընդ որում, գլխուղեղի ակտիվության մեջ ներառված են տեսաթմբային և ենթատեսաթմբային համակարգերը։
Հետտարրական կրթություն
Միջնակարգ կրթության իրավունք
Ենթադրվում էր, որ տարրական կրթությունը հիմնական կրթություն էր և երեխաների իրավունքը, իսկ հիմնական կրթությունը աշխատավորի իրավունքն էր, բայց իրավաբանի համար տվյալ սահմանումը ո՛չ որակական է (ասելով, թե ինչ է նշանակում կրթություն) և ո՛չ էլ քանակական, ասելով, թե երբ է այն սկսվում և երբ ավարտվում։ «Միջնակարգ» տերմինը սահմանված կամ նշված չէ։ Միասին հնարավորություն է տվել երկրներին դադարեցնել անվճար, պարտադիր, հիմնական կրթությունը 11 տարեկանում կամ շարունակել միայն տասնմեկ տարեկանից բարձր տղաների համար։ Երեխայի իրավունքերի կոնվենցիայի (1989) 28-րդ հոդվածում ասվում էր, որ տարրական կրթությունը պետք է լինի անվճար և պարտադիր, մինչդեռ միջնակարգ կրթության տարբեր ձևերը, ներառյալ ընդհանուր և մասնագիտական կրթությունները, պետք է հասանելի և մատչելի լինեն յուրաքանչյուր երեխայի համար։ Պետք է տրամադրվի անվճար կրթություն և անհրաժեշտության դեպքում նաև ֆինանսական աջակցություն։ 1990 թվականին Ջոմթիենում նորից փորձեցին սահմանել հիմնական կրթական բովանդակությունը և, թե ինչպես պետք է այն մատուցել։ «Հիմնական կրթությունը» սահմանվում է որպես «գործողություն, որը նախատեսված է «հիմնական ուսուցման կարիքները» բարելավելու համար, «տարրական կրթությունը» համարվում է «հիմնական կրթության մատուցման գլխավոր համակարգ»։ Ինչը Գործողությունների սկզբունքներում բացատրվում է որպես
Ուշադրություն
Ուշադրության նյարդաֆիզիոլոգիական մեխանիզմներ
Ցանցաձև գոյացության գործարկման մեխանիզմներում մեծ դեր ունի կողմնորոշիչ ռեֆլեքսը. մարդկանց և կենդանիների բնածին ռեակցիան շրջակա միջավայրի ցանկացած փոփոխության նկատմամբ։ Սակայն, ուշադրությունը չի կարող բացատրվել միայն կողմնորոշիչ ռեֆլեքսի միջոցով։ Նրա նյարդաֆիզիոլոգիական մեխանիզմներն ավելի բարդ են. օրինակ՝ անհրաժեշտ են մեխանիզմներ, որոնք ունակ են առանձնացնելու նոր գրգռիչը տվյալ պահին ազդող մյուս գրգռիչներից։ Այդ պատճառով առանձնացվում են երկու տեսակի մեխանիզմներ՝ ծայրամասային և կենտրոնական։
Հետտարրական կրթություն
Միջնակարգ կրթության իրավունք
"բոլոր միջոցների հիմնական ուսուցման կարիքներ, վաղ մանկական խնամք և զարգացման հնարավորություններ, երեխաների համար համապատասխան, որակյալ տարրական կրթությունը կամ համարժեք արտադպրոցական կրթությունը, և երիտասարդների ու մեծահասակների համար գրականագիտության, հիմնական գիտելիքների և կյանքի հմտությունների ուսուցում»։"
Ուշադրություն
Ուշադրության նյարդաֆիզիոլոգիական մեխանիզմներ
Ծայրամասային մեխանիզմների մեջ է մտնում զգայարանների վերակառուցումը։ Օրինակ՝ թույլ ձայնի նկատմամբ շրջվելով՝ մարդու ականջի թմբկաթաղանթի մկանները լարվում են՝ մեծացնելով վերջինիս զգայունակությունը, իսկ բարձր ձայնի դեպքում՝ մկանները թուլանում են, ինչը վատացնում է ներքին ականջ տատանումների մատակարարումը։ Լարված ուշադրության դեպքում շնչառության դադարը նույնպես նպաստում է ձայնի սրմանը։
Հետտարրական կրթություն
Միջնակարգ կրթության իրավունք
Ենթադրվում էր, որ հիմնական կրթության և կյանքի հմտությունների վերապատրաստումը երիտասարդների համար միջնակարգ կրթության գործառույթն էր։ Սա կոդավորվել էր Կրթության միջազգային ստանդարտ դասակարգման փաստաթղթերով։ Դակարի 2010 թվականի գործողությունների շրջանակի նպատակ 2-րդում ասվում է՝ մինչև 2015 թվականը բոլոր երեխաներին, հատկապես աղջիկներին, դժվարին իրավիճակում գտնվող երեխաներին և էթնիկ փոքրամասնություններին պատկանողներին ապահովել ամբողջական անվճար և պարտադիր (տարրականը հիմնական իմաստով) լավ որակի կրթություն։ Դաքքայի 2010 թվականի գործողությունների շրջանակներում, նպատակ 5-րդում ասվում է՝ մինչև 2005 թվականը վերացնել գենդերային անհավասարությունները տարրական և միջնակարգ կրթություններում, և մինչև 2015 թվականը կրթության ոլորտում հասնել գենդերային հավասարության՝ կենտրոնանալով լիարժեք, հավասար հասանելիության և որակյալ հիմնական կրթության ապահովման վրա։
Ուշադրություն
Ուշադրության նյարդաֆիզիոլոգիական մեխանիզմներ
Ուշադրության կենտրոնական մեխանիզմները կապված են որոշակի նյարդային կենտրոնների դրդմամբ և մյուսների արգելակմամբ։ Հենց այս մակարդակում է տեղի ունենում արտաքին գրգռիչների առանձնացումը՝ կախված գրգռիչի ուժի հետ։ Ընդ որում, նյարդային գրգռման ուժը կախված է արտաքին գրգռիչի ուժից։ Ավելի ուժեղ գրգռումը ճնշում է նրա հետ միաժամանակ ծագող թույլ գրգռումը և որոշում հոգեկան գործունեության ուղղվածությունը։