cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սինաբունգ (հրաբուխ)
Հրաբխի ժայթքումը 2014-2015 թվականներին
2014 թվականի փետրվարի 1-ին տեղի ունեցավ ևս մեկ ժայթքում, որը օդ հանեց 2 կմ բարձրության տաք հրաբխային մոխիր ու ծածկեց հարևան երկու գյուղերին։ Մահացան 14 մարդ, քանի որ ժայթքումը տեղի ունեցավ այն բանից հետո, երբ 5 կմ հեռավորությամբ ապրող բնակիչներին թույլ էին տվել վերադառնալ իրենց տները, նոր ժայթքման բացակայության պատճառով ։ Մահացողներից մեկը տեղական հեռուստաընկերության լրագրողներից մեկն էր և չորս աշակերտներ, ովքեր իրենց ուսուցչի հետ բարձրացել էին սարը հրաբծի ժայթքումը մոտիկից տեսնելու համար ։ Զոհվողներից 7 հոգի էլ ինդոնեզիական երիդասարդական GMKI քրիստոնեական շարժման անդամներ էին, որոնք զոհվեցին փորձելով փրկել տեղի բնակիչներին, երբ լավայի պիրոկլաստիկ հոսքը հոսեց Սինաբունգի լանջն ի վար ։
Կալիֆոռնիա նահանգի տնտեսություն
Հարկեր
Գործազրկության ապահովագրության դրույքաչափը, որը վճարվում է գործատուի կողմից, հիմնված է փորձառության վրա և միջինում կազմում է աշխատողի առաջին $7000 եկամտի մոտ 1.0%-6.0%-ը. բարձր շրջանառություն ունեցող գործատուներն ավելի շատ են վճարում։ Գործազրկության ապահովագրության դաշնային դրույքաչափը (այժմ Կաղապար:Երբ) կազմում է աշխատողի եկամտի առաջին $7,000-ի 6.2%-ը։ Մեծ անկումը հանգեցրեց գործազրկության բարձր մակարդակի, ինչի հետևանքով Կալիֆոռնիան մոտ 10 միլիարդ դոլար վարկ վերցրեց դաշնային կառավարությունից։
Սինաբունգ (հրաբուխ)
Հրաբխի ժայթքումը 2014-2015 թվականներին
2015 թվականի հունիսին ժայթքող Սինաբունգի լավայի արտավիժումը մեծացավ 3 մլն. մ³, ինչը հրաբխի գմբեթը փլուզման վտանգի առաջ կանգնեցրեց։ Ինդոնեզիայի կառավարությունը որոշում ընդունեց, հրաբխից 3 կմ շառավղով տեղակայված բնակավայրերից, տարհանել մոտ 6 հազար բնակիչների ։
Կալիֆոռնիա նահանգի տնտեսություն
Հարկեր
Զբաղվածության ուսուցման հարկի (ETT) դրույքաչափը 2014թ.-ի համար կազմում է 0,1 տոկոս յուրաքանչյուր աշխատողի համար օրացուցային տարվա առաջին 7000 դոլարի դիմաց։
Սինաբունգ (հրաբուխ)
Հրաբխի ժայթքումը 2016 թ.
2016 թվականի փետրվարի 27-ին Սինաբունգ հրաբուխը արտամղեց մինչև 3 կմ բարձրության տաք գազերի ու հրաբխային մոխրի սյուն, քանդվեց գմբեթը, հոսեց լավա ։ Նույն տարվա մայիսի 21-ի ժայթքման արդյունքում մահացավ 7 մարդ, իսկ երկուսն էլ ծայրահեղ վատ վիճակում հայտնվեցին, երբ հրաբուխը մոտ 3 կմ բարձրությամբ օդ նետեց տաք գազեր ու մոխիր.
Կալիֆոռնիա նահանգի տնտեսություն
Հարկեր
Պետական ​​հաշմանդամության ապահովագրության (SDI) պահումների դրույքաչափը 2014-ին կազմում է 1,0 տոկոս՝ մինչև $101,636 եկամտի չափով աշխատավարձի սահմանաչափը. յուրաքանչյուր աշխատողի համար հաշմանդամության առավելագույն հարկը կազմում է $1,016,36 :
Սինաբունգ (հրաբուխ)
Հրաբխի ժայթքումը 2018 թ.
Հրաբխի ժայթքումը տեղի ունեցավ 2018 թվականի փետրվարի 19-ին։ Մոխրի սյունը հասավ մինչև 5 կմ բարձրությունը և տարածվեց 4,9 կմ շառավղով դեպի հարավ։ Տեղի բնակիչներից ոչ ոք չտուժվեց։ Ավստրալիան Սինաբունգի ժայթքման կապակցությամբ հայտարարեց վտանգի «կարմիր մակարդակ» ավիաընկերությունների համար ։
Կալիֆոռնիա նահանգի տնտեսություն
Բնակարանային
Բնակարանների գների միջազգային բումը առավել ցայտուն է նկատվել Կալիֆոռնիայում, երբ նահանգում անշարժ գույքի միջին գինը 2005 թվականի ապրիլին աճել է մինչև մոտ կես միլիոն դոլար։, յուրաքանչյուրը մոտենում է $650,000-ին։ Ամենաէժան շրջանը Կենտրոնական հովիտն է, որի միջին գինը $290,000 է ։
Սինաբունգ (հրաբուխ)
Հրաբխի ժայթքումը 2019 թ.
Ժայթքումը տեղի ունեցավ 2019 թվականի մայիսի 7-ին, որի արդյունքում մոխրի սյան բարձրությունը հասավ 2000 մետրի։ Հարակից բնակավայրերը ծածկվեցին մոխրե ամպերով։ Բնակիչներին զգուշացրեցին զգոն լինել հնարավոր լավայի արտավիժման ժամանակ։ Պաշտոնական մարմինները հայտարարեցին նաև օդային թռիչքների համար զգուշավորություն, չնայած այդ շրջանի օդայի ավազանը շրջանցելու հրաման չէր եղել։ Ուժեղ արտավիժում եղավ մայիսի 9-ին, որը օդ հանեց 7000 մետրանոց մոխրի սյուն, որին հաջորդեց 3,5 կմ լավային հոսք դեպի հարավ ու հարավարևելք։
Կալիֆոռնիա նահանգի տնտեսություն
Բնակարանային
Կալիֆոռնիայի անշարժ գույքի տարբեր շուկաներում 2000-ականների սկզբին տեղի ունեցավ արժեքի կտրուկ աճ, որին հաջորդեցին անկումները 2007 և 2008 թվականներին, քանի որ բնակարանային փուչիկը պայթեց։ 2007 թվականից սկսած բանկային համակարգում վարկային ճգնաժամից հետո հազարավոր տներ բռնագրավվել են ամբողջ նահանգում, ինչի հետևանքով տների գները կտրուկ նվազել են։
Սինաբունգ (հրաբուխ)
Հրաբխի ժայթքումը 2020 թ.
ժայթքումը սկսվեց 2020 թվականի օգոստոսի 9-ին։ Օգոստոսի 10-ին, արտամղված մոխրի սյան բարձրությունը հասավ մինչև 5 հազար մետրի ։ Տեղի բնակիչների մեջ տուժողներ չկան ։
Կալիֆոռնիա նահանգի տնտեսություն
Բնակարանային
2014 թվականի տվյալներով Կալիֆոռնիան համարվում էր ամենաթանկ նահանգը, որտեղ կարելի է տուն վարձակալել ։
Սինաբունգ (հրաբուխ)
Հրաբխի ժայթքումը 2021 թ.
Ժայթքումը սկսվեց մարտի 2-ին 2021թ.: Արտանետած ծխի և մոխրի սյան բարձրությունը կազմել է 5 կմ։ Սա հրաբխի առաջին խոշոր ժայթքումն է 2020 թվականի օգոստոսից ի վեր։ Բարեբախտաբար, ոչ ոք չի տուժել, բայց լեռան շրջակայքը ծածկվել է մոխրով։ Սինաբունգը վերջին շրջանում ակտիվ գործունեություն է ծավալում՝ պարբերաբար նետելով մոխիր ու քարեր։ Դրա պատճառով արդեն մեկ ամիս է, ինչ շրջակա բնակավայրերի բնակիչները ապրում են բարձր պատրաստվածության պայմաններում ։
Աստերոիդների ցանկ (173001-173100)
Աստերոիդների ցանկ (172901-173000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (173101-173200)
|}
Վազգեն Ոսկանյան
Ոսկանյան Վազգեն Կարապետի (, Գյումրի), հայ խորհրդային պատմաբան։ Պատմական գիտությունների թեկնածու (1948)։
Ավարտել է Մոսկվայի պատմա-փիլիսոփայական ինստիտուտը (1938)։ 1958-1980 թվականներին՝ ԽՍՀՄ ԳԱ պատմության ինստիտուտի հայ գաղթավայրերի պատմության բաժնի վարիչ։ Երկար տարիներ դասախոսել է Երևանի բուհերում։ Գիտական հետազոտությունները վերաբերում են հայկական գաղթավայրերին, հայ-ոուսական տնտեսական, քաղաքական և մշակութային առնչություններին, հայ ազատագրական շարժման պատմությանը։ Մասնակցել է հայ ժողովրդի պատմության բազմահատորյակի և այլ կոլեկտիվ աշխատությունների ստեղծմանը։
Վայմոգա
Վայմոգա  (Ваймога), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Լամոխա գետի ձախ ափին՝ 9 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 39 կմ է։
Զարեչնի (գյուղ, Կոլոմենսկի շրջան)
Զարեչնի (Заречный), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի կազմում։
Վայմոգա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Զարեչնի (գյուղ, Կոլոմենսկի շրջան)
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 762 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Կոլոմենսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1954 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռազմավար
Ռազմավար, հակառակորդից զավթած, նրա կողմից մարտադաշտում լքված կամ հանձնվելու դեպքում հանձնած, զենք, ռազմական հանդերձանք, տրանսպորտի միջոցներ (ձիեր, մեքենաներ և այլն), ռազմական տեխնիկա և այլ նյութական արժեքներ։ Ողջ ռազմավարը համարվում է հաղթող կողմի սեփականությունը և օգտագործվում է ինչպես ռազմական, այնպեսէլ այլ նպատակներով (որպես պարգև նվիրել մարտում աչքի ընկած հրամանատարներին . մարտիկներին) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պատերազմի վարվելակարգ
Ժողովածու (912)
Ժողովածու (912), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 912 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1779֊1785 թվականին/թվականներին Ստեփանոս Կ․ Պոլսեցի գրիչի կողմից, ենթադրաբար՝ Կ․ Պոլսում։ Ստացողը եղել է Իսահակ Գեղամացին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 27,5x19,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 233 թերթից։ Գրված է միասյուն, երկսյուն, նոտրդիրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ նախագաղափար 33բ (1240թ), 82ա, 292բ (1302թ), գրչի՝ 33բ, 34բ, ստացողի՝ 2ա, 34բ, 172ա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Քարշըաղըզ
Քարշըաղըզ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Լինտվարովկա
Լինտվարովկա (Линтварівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լինտվարովկա գյուղում բնակվում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նոր ձայն
«Նոր ձայն», գրական, հասարակական շաբաթաթերթ։
Ճերի (Մեստիայի շրջան)
Ճերի (ჭერი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Նոր ձայն
Պատմություն
Քննարկել է սոցիալ-քաղաքական, գրական-կրթական և այլ հարցեր, անդրադարձել է աշխատավորության կարիքներին ու հոգսերին, նրանց տնտեսական վիճակի բարեփոխման պայման է համարել միապետության տապալումն ու ժողովրդավարական կարգերի հիմնադրումը։ Քարոզել է կրթական համակարգի առաջադեմ սկզբունքներ, հանդես եկել գյուղական վայրերում դպրոցների լայն ցանց ստեղծելու կոչով։
Ճերի (Մեստիայի շրջան)
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 5 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Նոր ձայն
Պատմություն
Պարբերականին աշխատակցել են Մ. Բագրատունին, Հ. Հակոբյանը և ուրիշներ։
Կատեգորիա:Հայկական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ
Պյոտր Օսկանյան
Պյոտր Ստեփանի Օսկանյան, Փառքի երեք աստիճանի շքանշանների ասպետ (10․8․1944, 12․11․1944, 31․5․1945), գվարդիայի եֆրեյտոր։ 1942 թվականի հուլիսին զորակոչվել էր կարմիր բանակ։ Հայրենական պատերազմի ժամանակ, որպես սակրավոր, մարտնչել էր Դոնի, Ստալինգրադի, Հարավային–արևմտյան, Ուկրաինայի․ 3-րդ և Բելառուսիայի 1-ին ռազմաճակատներում։ Փառքի շքանշանների արժանացել էր Արևմտյան Բուգի գետանցման ժամանակ և Լեհաստանի ազատագրման մարտերում ցուցաբերած խիզախության համար։ Պարգևատրվել էր նաև Կարմիր աստղի շքանշանով։
Մինչև ոսկորները
«Մինչև ոսկորները» (To the Bone), 2017 թվականի ամերիկական դրամատիկական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Մարտի Նոկսոնը իր սցենարի հիման վրա ։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 2017 թվականի հունվարի 22-ին Սենդենս կինոփառատոնում, որտեղ այս ֆիլմը մրցույթի գլխավոր մասնակիցն էր։
Սյուժե
Ֆիլմի գլխավոր հերոսուհին նկարչուհի Էլենն է, ով չէր կարողանում համակերպվել իր քաշի հետ և այդ էմոցիոնալ խնդիրների պատճառով որոշում է նիհարել։ Աղջիկը այնքան է նիհարում, որ հայտնվում է ծայրահեղ վիճակում և տառապում է նյարդային անորեքսիա հիվանդությամբ։ Նրան օգնության է հասնում բժիշկ Բեքհեմը, որը բուժման համար օգտագործում է ոչ ավանդական մեթոդներ։
Ֆիլմի ամբողջ ընթացքում Էլենը սկսում է իրեն ծանրաբեռնել ֆիզիկական աշխատանքով և զբաղվել սպորտով, ամեն երեկո քայլում է կալորիաներ կորցնելու համար։
Ֆիլմի վերջում աղջիկը կռվելով բոլորի հետ հասկանում է, որ ամեն ինչ կորած է, երեկոյան դուրս է գալիս տանից հերթական զբոսանքի համար, ճանապարհին ուշագնաց է լինում և զգայապատրանքների մեջ է ընկնում՝ տեսնում է սեփական անձը հին ու լավ ժամանակներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2017 դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Netflix-ի արտադրության ֆիլմեր
Պեչյորսկայա Բուդա
Պեչյորսկայա Բուդա (Печёрская Буда), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 281 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խիսլավիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Հայկ Բադիկյան
Հայկ Ավետիսի Բադիկյան,, հայազգի ամերիկյան քանդակագործ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Վանում։ 1891 թվականին մեկնել է ԱՄՆ և հաստատվել Ֆրեզնոյում։ 1899 թվականին սովորել է Հոպկինսի արվեստի ինստիտուտում։ 1906-1907 թվականներին կատարելագործվել է Փարիզում Ալբեր Մարկեի մոտ։ 1907 թվականին ֆրանսիական արվեստագետների սրահում ցուցադրվել է Բադիկյանի «Հին պատմություն» բրոնզե այլաբանական քանդակը։ 1908 թվականից ապրել է Սան Ֆրանցիսկոյում։ Ստեղծագործել է դասական ոճով, հարել ռեալիստական ուղղությանը, վճռաբար հանդես է եկել մոդեռնիզմի դեմ։ Բադիկյանը կերտել է ամերիկյան հայտնի անձանց բրոնզե և մարմարե հուշարձաններ, կիսանդրիներ, ինչպես և հասարակական վայրերի համար այլաբանական սյուժեներով դեկորատիվ քանդակներ։ Բադիկյանն ընտրվել է Կալիֆորնիայի մշակութային և պատմական մի շարք ընկերությունների անդամ, արժանացել շքանշանների և պատվո դիպլոմների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ քանդակագործներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ում օսմանյան ներգաղթյալներ
Վարազդատ Լալայան
Վարազդատ Լալայան, հայ ծանրամարտիկ, Հայաստանի սպորտի վարպետ։ 2021 թվականի աշխարհի և Եվրոպայի առաջնությունների մրցանակակիր   , Եվրոպայի 2023 թվականի առաջնության արծաթե մեդալակիր։
Կարիերա
2018 թվականին 105 կգ-ից բարձր քաշային կարգում երիտասարդների ծանրամարտի (Տաշքենդ) աշխարհի և Եվրոպայի (Լեհաստան) առաջնություններում նվաճել է արծաթե մեդալներ։
Մեկ տարի անց պատանիների աշխարհի (Սուվե, Ֆիջի) և Եվրոպայի (Բուխարեստ) առաջնությունների ժամանակ նվաճել է ոսկե մեդալներ ։
2021 թվականին Ֆինլանդիայում կայացած մինչև 23 տարեկանների Եվրոպայի ծանրամարտի առաջնության ժամանակ նվաճել է ոսկե մեդալ ։
2021 թվականի ապրիլին Մոսկվայում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնության ժամանակ 109 կգ-ից բարձր քաշային կարգում երկամարտի 445 կգ արդյունքով նվաճել է բրոնզե մեդալ։ Պոկում վարժության ժամանակ բարձրացրել է 205 կգ, Հրում վարժության ժամանակ՝ 240 կգ։
2021 թվականի Տաշքենդում կայացած ծանրամարտի աշխարհի առաջնության ժամանակ նվաճել է արծաթե մեդալ։ Երկամարտի արդյունքը եղել է 457 կգ։ Երկու վարժություններում նվաճել է փոքր արծաթե մեդալներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ծանրամարտիկներ
Հայաստանի բնակավայրերի ցանկ
Հայաստանի բնակավայրերի հրապարակված ամբողջական ցանկերը մի քանիսն են՝ ներառյալ պաշտոնական աղբյուրները, ինչպիսիք են Տարածքային կառավարման նախարարությունը, Մարդահամարի տվյալները , ու ոչ պաշտոնական ցուցակները՝ Ամերիկյան համալսարանի Հակոբյան կենտրոնի ԱՏՀ տվյալերը , այլ քարտեզագրական տվյալների բազաները։ Առկա է անորոշություն դրանց քանակի վերաբերյալ, քանի որ որոշները ժամանակի ընթացքում միավորվում են, անջատվում իրարից, լքվում են, ինչպես նաև ստեղծվում են նորերը։ Անորոշություն է ստեղծվում նաև նույնանման անվանումների վերաբերյալ տարբեր մարզերում, ինչպես նաև նույն բնակավայրի տարբեր անվանումների օգտագործման արդյունքում։
Տվյալ ցուցակը մի փորձ է միավորելու Հայաստանի համայնքները առ 2018 թվականի սկիզբը։ Այն ներառում է 998 բնակավայր։ Համայնքների խոշորացման գործընթացի շարունակականության դեպքում բնակավայրերի մաս կազմելը որևէ համայնքի կարող է փոփոխվել։
Կարդացե՛ք նաև
Կատեգորիա:Հայաստանի քաղաքականություն Կատեգորիա:Հայաստանի վարչատարածքային բաժանում
Դեղին (գույն)
Դեղին, գույն տեսանելի լույսի սպեկտրում նարնջագույնի և կանաչի միջև։ Գտնվում է էլեկտրամագնիսական ճառագայթման 550-590 նանոմետր երկարությամբ ալիքների տիրույթում։ RGB-ում (կարմիր, կանաչ, կապույտ, լույսի երեք հիմնական գույները) համարվում է կապույտի լրացուցիչ գույն, իսկ RYB համակարգում և գեղարվեստական փորձում՝ մանուշակագույնի հավելյալ գույն։ Սակայն վաղ ժամանակներում առկա գունանյութերի անկատարության պատճառով դիտարկվել է որպես ծիրանագույնի լրացում։ Դեղինի ստանդարտացված երանգներից մեկը համարվում է CMYK համակարգի բաղադրիչ։ RGB համակարգում նրա տասնվեցական նշանակությունն է #ffff00։
Ստուգաբանություն
Yellow բառը եկել է հին անգլերեն geolu, geolwe ձևերից, որը նշանակում է «դեղին, դեղնավուն», ինչն էլ ձևավորվել է պրոտոգերմանական gelwaz՝ «դեղին» բառից։ Դա gold և yell արմատների հետ ունի նույն հնդեվրոպական *gʰel- հիմքը, որը միաժամանակ նշանակում է և՛ փայլուն, շողշողուն, և՛ ողբալ ։
Անգլերեն տերմինը կապված է դեղինի գերմանական այլ բառերի հետ, ինչպես օրինակ՝ շոտլանդերեն yella, արևելյան ֆրիզերեն jeel, հոլանդերեն geel, գերմաներեն gelb, շվեդերեն ու նորվեգերեն gul ։ Ըստ Օքսֆորդի անգլերեն բառարանի՝ այս բառի ամենահին կիրառությունը եղել է 700 թվականին Էպինալյան գլոսսարիումում (հին տեքստերի բացատրական բառարան) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գույներ
2002-03 NBA մրցաշրջան
2002-03 NBA մրցաշրջանը NBA-ի 57-րդ մրցաշրջանն էր։ Սկսվել է 2002 թվականի հոկտեմբերի 29-ին և ավարտվել է 2003 թվականի հունիսի 15-ին։ Մրցաշրջանը վերջանում է եզրափակչում Սան Անտոնիո Սփըրսի հաղթանակով ընդդեմ Բրուքլին Նեթս 4-2 հաշվով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիա
Ժողովածու (750)
Ժողովածու (750), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 750 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 14-րդ դարում Սարգիս գրիչի կողմից ենթադրաբար Կիլիկիայում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 12․3x8.2 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 233 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի 233բ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Զբրուչ (գյուղ, Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջան)
Զբրուչ (Збруч), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զբրուչ գյուղում բնակվում էր 376 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1666 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 225,69 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պակ Ջիհյո
Պակ Ջիհյո (հանգըլ՝ 지효, ), ավելի հայտնի է որպես Ջիհյո, հարավկորեացի պարուհի և երգչուհի, հարավկորեական TWICE աղջիկների խմբի լիդեր ։
Կյանք և գործունեություն
Ջիհյոն ծնվել է 1997 թվականի փետրվարի 1-ին Գյոնգի նահանգի Գուրի քաղաքում։ Ծննդյան անունը եղել է Պակ Ջիսու (հանգըլ՝ 박지수): Երրորդ դասարանում հաղթել է գեղեցկության մրցույթում, և JYP Entertainment գործակալությունը որոշում է կապվել նրա հետ։ 2005 թվականի հուլիսին նա միացել է ընկերությանը, և 10 տարի աշխատանքային փորձ է ձեռք բերել այնտեղ։ Սկզբում նրա դեբյուտը պետք է տեղի ունենար «6mix» խմբում՝ Նայոնի, Չոնյոնի և Սանոյի հետ (ներկայիս Twice-ի անդամներ) ։ Հետագայում նա իր անունը Ջիսուի փոխարեն դարձրել է Ջիհյո ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հարավկորեացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի պարուհիներ
Նոր հորիզոն
«Նոր հորիզոն», Շվեդիայի հայկական միությունները համադրող կենտրոնի պաշտոնաթերթ։
Պատմություն
Լույս է տեսնում 1994 թվականից Ուփսալայում՝ հայերեն և շվեդերեն։ Հիմնադիր-խմբագիր՝ Կարո Հակոբյան, խմբագիր՝ Կարեն Օհանջանյան։
Լուսաբանում է Հայաստանում և Արցախում տեղի ունեցող կարևոր իրադարձությունները, տպագրում Շվեդիայի և սփյուռքահայ այլ համայնքների առօրյային, հայոց պատմության կարևոր անցքերին, Հայ առաքելական եկեղեցու պատմությանը վերաբերող նյութեր։
Գեոիդ
Գեոիդ, ձև, որը կառաջացնեին ջրի որոշակի միջին մակարդակ ունեցող Համաշխարհային օվկիանոսը և նրա հետ կապված ծովերը՝ մակընթացությունների, ներքին հոսանքների, մթնոլորտային տարբեր ճնշումների ազդեցության բացակայության դեպքում։ Այն բավական ճշտորեն կարելի է ներկայացնել որպես պտտման Էլիպսոիդ։ Գեոիդից են հաշվում նիվելիրային բարձրությունները։ Ժամանակակից տվյալներով, ամենից հարմար ընտրված երկրային սֆերոիդից գեոիդի շեղման միջին մեծությունը կազմում է մոտ ±50 մ, առավելագույնը՝ ±1000 մ։
Տեգերնզե (քաղաք)
Տեգերնզե , կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա երկրամասին։ Գտնվում է Միսբախ շրջանում։ Բնակչությունը 3889 մարդ տարածքը 22,77 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 091 82 132
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
(4465) Ռոդիտա
(4465) Ռոդիտա (Rodita), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1969 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Բելլա Բուրնաշևայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,437796 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1185 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7571 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1390,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,258945 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,29° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1969 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Բելլա Բուրնաշովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Քեսաջիք
Քեսաջիք, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Օրդուի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Օսովեյ Սյո
Օսովեյ Սյո (Осовей-Сё), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով, Նենեցյան ինքնավար օկրուգով։ Գետաբերանը գտնվում է Խար Յագա գետի ձախ ափին՝ 53 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 10 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Օզերյանի (գյուղ, Տուրիի շրջան)
Օզերյանի (Озеряни), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1577 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Օզերյանի գյուղում բնակվում էր 417 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1889 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 220,75 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Տուրիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1577 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պեչուրի
Պեչուրի (Печуры), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 69 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սիչովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալեքսանդր Պուշկինի տուն-թանգարան (Սանկտ Պետերբուրգ)
Ալեքսանդր Պուշկինի տուն-թանգարան (Музей-квартира А. С. Пушкина), բանաստեղծի կյանքի վերջին ամիսների նվիրված թանգարան։ Ընդգրկված է Պուշկինի համառուսաստանյան թանգարանային համալիրի կազմում։
Պատմություն
Դքսուհի Ա. Վոլկոնսակայայի՝ Մոյկա գետի ափին գտնվող տանը Պուշկինի ընտանիքը բնակարան էր վարձում 1936 թվականի սեպտեմբերի սկզբից։ Բանաստեղծի մահից հետո տունը բազմիցս վերանորոգվել է։ Բավականին փոփոխվել է նաև բնակարանի տեսքը։ 1924 թվականի աշնանը բնակարանն անցնում է «Հին Պետերբուրգ» (ռուս.` «Старый Петербург») պուշկինյան հասարակական խմբակի հսկողության տակ, և սկսվեցին վերականգնողական աշխատանքներ, որ շարունակվեցին հաջորդ տարիներին։ 1925 թվականի փետրվարի 10-ին բանաստեղծի վերանորոգված աշխատասենյակում անցկացվել է ժողով՝ նվիրված Ա. Պուշկինի մահվան տարելիցին։ Մի քանի սենյակներում առաջին թանգարանը բացվել է 1927 թվականի փետրվարի 13-ին, որ հետագայում զգալիորեն վերակազմավորվեց գրողի մահվան 100-ամյա տարելիցի կապակցությամբ (10 փետրվարի, 1937 թվականին՝ նոր տոմարով)։
Ներկայումս թանգարանում պահվում են բազմաթիվ իրեր, որ տասնամյակներ անց կրկին զբաղեցնում են իրենց նախկին տեղը։ Բանաստեղծի գրասեղանն ու նրա սիրելի բազկաթոռը, ճանապարհորդական արկղիկը, ծխամորճը, թանաքամանն ու այլ իրեր, որ գտնվում են աշխատասենյակում, այսօր հիշեցնում են Ալեքսանդր Պուշկինի կյանքի մասին։ Բանաստեղծի կնոջ՝ Նատալյա Գոնչարովայի սենյակում կարելի է տեսնել վերջինիս դիմանկարը, որ ստեղծվել է 1832 թվականին նկարիչ Ալեքսանդր Բրյուլովի կողմից, ինչպես նաև նրա օծանելիքի սրվածը, մարջանե ապարանջանը, ասեղնագործված դրամապանակները և այլ իրեր։
Թանգարանում պահվում են նաև բանաստեղծի ու նրա ընտանիքի անդամների դիմանկարները։ Թանգարանում են գտնվում նաև մենամարտի ու Պուշկինի մահվան հետ կապված որոշ իրեր՝ ժիլետը, որ նա հագել էր մենամարտի ժամանակ, մազափունջը, որ հանգուցյալի մազերից կտրել էին Իվան Տուրգենևի խնդրանքով, Պուշկինի ետմահու դիմակը, որ պատրաստել է քանդակագործ Սամուիլ Գալբերգը, ինչպես նաև այն բազմոցը, որի վրա մահացել է բանաստեղծը 1837 թվականի հունվարի 29-ին։
Ներքևի հարկում, որտեղ ախկինում տեղավորված էին տնտեսական կառույցներ, ներկայումս գտնվում է ներածական ցուցադրությունը՝ նվիրված Ա. Պուշկինի կյանքի վերջին ամիսներին։ Երկու ոչ մեծ սրահներում ներկայացվում են պուշկինյան ժամանակներում ստեղծված նկարներ, վիմագրություններ, բանաստեղծի ընկերների դիմանկարները, Պուշկինի կնոջ հարսանեկան կոշիկները և երբևէ բանաստեղծի բնակարանի սենյակներից մեկում կախված վարագուրի մի հատված, որ թանգարանին է նվիրել կոլեկցիոներ Ս. Լիֆարը 1968 թվականին։
Այստեղ են ներկայացվում նաև բանաստեղծի վերջին մենամարտին վերաբերող իրերը՝ 1836 թվականի նոյեմբերի 4-ին Պուշկինի ստացած ծաղրական անանուն նամակի պատճենը, մենամարտի պայմանները՝ գրված Ալեքսանդր Պուշկինի ու բարոն Ժորժ Դանտեսի մարտավկաների՝ Կոնստանտին Դանզասի ու Օլիվյե դ'Արշիակի (Պուշկինին նվիրված գրականության մեջ ֆրանսերեն «О» սկզբնատառի սխալ վերծանման պատճառով սխալմամբ կոչվում է Օգյուստ դ’Արշիակ ) կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի թանգարաններ Կատեգորիա:Ալեքսանդր Պուշկին
Ճկիդանարի
Ճկիդանարի (ჭკიდანარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 20 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Զարեչնի (գյուղ, Գրախովսկի շրջան)
Զարեչնի (Заречный), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 522 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Գրախովսկի շրջանի բնակավայրեր
Արամ Գրիգորյան (քաղաքական գործիչ)
Արամ Արամայիսի Գրիգորյան (սեպտեմբերի 27, 1977, Ստեփանակերտ, Արցախ), հայ քաղաքական և պետական գործիչ։
Ժողովածու (421)
Ժողովածու (421), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 421 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25,5×18,5 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 150 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` կաշեպատ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ հետագայի՝ 4ա ։
Արամ Գրիգորյան (քաղաքական գործիչ)
Կենսագրություն և գործունեություն
Ծնվել է 1977 թ. սեպտեմբերի 27-ին, Ստեփանակերտ քաղաքում։ 1993 թ. ավարտել է Ստեփանակերտի թիվ 10 միջնակարգ դպրոցը։ 1993 թ. ընդունվել է Արցախի պետական համալսարանի բժշկակենսաբանական ֆակուլտետը։
1993-1995 թթ. ծառայել է ԼՂՀ Զինված ուժերում։ 1995 թ. ուսումը շարունակել և 1999 թ. ավարտել է Երևանի Մ. Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի բուժական ֆակուլտետը։ 2002 թթ. նույն համալսարանի բազայի վրա ավարտել է կլինիկական օրդինատուրան՝ «Ընդհանուր վիրաբուժություն» մասնագիտությամբ։ 2004 թ. ավարտել է ԱրՊՀ տնտեսագիտական ֆակուլտետի հեռակա բաժինը։
2003 թ. ՀՀ Հանրապետական հիվանդանոցի ախտորոշման կենտրոնում անցել է կլինիկական օրդինատուրա՝ Էնդոսկոպիա մասնագիտությամբ։ 2008-2009 թթ. զբաղեցրել է ԼՂՀ առողջապահության փոխնախարարի պաշտոնը։ 2009 թ.-ի նոյեմբերի 1-ից ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից՝ իր դիմումի համաձայն, վերադառնալով մասնագիտական աշխատանքի ԼՂՀ Հանրապետական հիվանդանոց ՓԲԸ-ում։
2010 թ. մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ հինգերորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ մեծամասնական ընտրակարգով, թիվ 4 ընտրատարածքից։ 2010 թ. հունիսի 10-ին ընտրվել է ԱԺ սոցիալական ոլորտի հարցերի (2012 թվականից՝ սոցիալական և առողջապահության հարցերի) մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ։ 2013 թ-ի հունվարի 9-ին ընտրվել է սոցիալական և առողջապահության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնում։ «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության անդամ է։ «Հայրենիք» խմբակցության անդամ է։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։
Օլիմպիական կրակ
Օլիմպիական կրակ, Օլիմպիական խաղերի խորհրդանիշներից մեկը։ Այդ կրակը վառում են խաղերն անցկացնելու քաղաքում դրանց բացման ժամանակ, և այն վառվում է մինչև խաղերի ավարտը։
1936 թվականի Օլիմպիական խաղերի ժամանակ Բեռլինում անցկացվել է Օլիմպիական կրակի երթը` փոխանցումավազքը (Կարլ Դիմի քարոզչական գաղափարի համաձայն )։ Ավելի քան 3000 վազորդ մասնակցել է Օլիմպիայից Բեռլին ջահի հասցման արարողությանը։ Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի ժամանակ կրակը վառվել է 1936 և 1948 թվականներին, սակայն կրակի երթն առաջին անգամ անցկացվել է 1952 թվականին Օսլոյում ձմեռային Օլիմպիական խաղերից առաջ, ընդ որում սկիզբ էր առնում ոչ թե Օլիմպիայից, այլ Մորգեդալից։
Սովորաբար կրակը վառում է որևէ հայտնի մարդ, առավել հաճախ մարզիկներից որևէ մեկը, սակայն լինում են նաև բացառություններ։ Այդ արարողությանը մասնակցելու համար ընտրվելը մեծ պատիվ է համարվում։
Կրակի երթ
Ներկա դրությամբ օլիմպիական կրակը վառում են Օլիմպիայում (Հունաստան), խաղերի բացումից մի քանի ամիս առաջ։ Արարողությանը մասնակցում է 11 կին, հիմնականում դերասանուհիներ, որոնք քրմուհիների դեր են կատարում։ Արարողության ժամանակ կանանցից մեկը արևի ճառագայթները կենտրոնացնող պարաբոլային հայելու օգնությամբ վառում է կրակը։ Այնուհետև այդ կրակը հասցնում են քաղաք, որտեղ անցկացվելու են Օլիմպիական խաղերը։ Սովորաբար օգտագործում են ջահը, որը տանում են վազորդները` փոխանցելով այն մեկը մյուսին, սակայն տարբեր ժամանակներում օգտագործվում էին նաև կրակը տեղափոխելու այլ տարբերակներ։ Բացի հիմնական ջահից, օլիմպիական կրակից վառում են նաև հատուկ լամպեր, որոնք նախատեսված են նրա համար, եթե հանկարծակի հիմնական ջահը (կամ նույնիսկ կրակը խաղերի ժամանակ) մարի այս կամ այն պատճառով։ Հայտնի են մի քանի դեպքեր, երբ կրակը մարում էր` խաղերի ժամանակ (Մոնրեալ, 1976 թվական, հորդառատ անձրևի ժամանակ), Լոնդոնում 2012 թվականին խաղերի սկսվելուց 20 օր առաջ, ինչպես նաև Մոսկվայում և Բլագովեշչենսկում 2013 թվականին ։
1928 թվականին Ամստերդամում կառուցվել է հատուկ աշտարակ օլիմպիական կրակի համար։
Բեռլինի խաղերի համար կրակը վառվել է արևից 1936 թվականի հուլիսի 20-ին, արարողությանը մասնակցել է 15 օրիորդ, և գերագույն քրմուհին փոխանցել է ջահը հույն վազորդ Կիրիլ Կոնդիլիսին, որը սկսել է կրակի երթը։
Լոնդոնում Օլիմպիական խաղերի (1948)` Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո առաջին Օլիմպիական խաղերի անցկացման ժամանակ առաջին ջահակիրն է դարձել հունական բանակի կապրալը, ով կրակի երթից առաջ հանել է իր զինվորական համազգեստը և վայր դրել զենքը` ի նշան սրբազան զինադադարի։
Անակնկալները սկսվեցին արդեն 1952 թվականին։ Ձմեռային խաղերի կազմակերպիչները որոշեցին հրաժարվել օլիմպիական կրակը վառելու ավանդական արարողությունից։ Կրակի աղբյուր է դարձել Մորգեդալում գտնվող նորվեգացի լեռնադահուկային սպորտի պիոներ Սոնդրե Նորհեյմի տուն-թանգարանի բուխարին։ Ամբողջ փոխանցումավազքի ճանապարհը վազորդներն անցել են դահուկներով։
Նույն թվականին Հելսինկիում անցկացվող Ամառային Օլիմպիական խաղերի կրակը իր ճանապարհի մի մասն (Հունաստանից Շվեյցարիա) անցել է ինքնաթիռով։ Բացի այդ, Ֆինլանդիայում այն խառնվել է բևեռային մայր չմտնող արևից վառված կրակի հետ։
1956 թվականին Կորտինա դ'Ամպեցոյում անցկացվող ձմեռային խաղերի համար կրակը վառել են Հռոմի Յուպիտերի տաճարում, իսկ 1960 թվականի ձմեռային խաղերի համար` կրկին Մորգեդալում։ 1994 թվականի Լիլեհամերում անցկացվող ձմեռային խաղերի համար Մորգեդալում վառվեց երկրորդ կրակը, որն ի համեմատ Օլիմպիայի կրակի, ոչ պաշտոնական է համարվում, ինչը խիստ տխրեցրեց հույներին ։
1964 թվականին օլիմպիական կրակի փոխանցումավազքը շատ կարճ էր։ Կրակը ինքնաթիռով Աթենքից տեղափոխվել է Վիեննա, իսկ այնտեղից` Ինսբրուք։
Մեխիկոյի Օլիմպիական խաղերի կրակի փոխանցումավազքը մեծ մասամբ կրկնել է Քրիստափոր Կոլումբոսի ճանապարհորդության ուղին։
Օլիմպիական կրակը վառելու արարողություն
Փոխանցումավազքն ավարտվում է խաղերի մայրաքաղաքի կենտրոնական մարզադաշտում, դրանց բացման արարողության վերջում։ Փոխանցումավազքի վերջին մասնակիցը վառում է կրակը մարզադաշտում տեղադրված թասի մեջ, որը վառվում է մինչև խաղերի ավարտը։
Խաղերի կազմակերպիչները փորձում են կրակը վառելու հետաքրքիր տարբերակներ մտածել և այդ իրադարձությունը հիշվող դարձնել։ Արարողության մանրամասները գաղտնի են պահվում մինչև վերջին պահը։ Նաև նախօրոք հայտնի չի լինում թե ով է վառելու կրակը։ Որպես կանոն դա անում է տվյալ երկրի հայտնի մարզիկներից մեկը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օլիմպիական խաղեր Կատեգորիա:Կրակ Կատեգորիա:Օլիմպիական կրակ
Զինկովցի
Զինկովցի (Зіньківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զինկովցի գյուղում բնակվում էր 851 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1395 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 610,04 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1493 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Այյուվայոլ
Այյուվայոլ (Айюваёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Այյուվա գետի աջ ափին՝ 12 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դոնի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը՝ ավազանի վտակ Պեչորա։ Գետի ավազանը՝ Պեչորա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Սերեստ
Սերեստ (Ceyreste), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 4130 մարդ, բնակչության խտությունը` 182.66 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22.61 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 680 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 23 կմ հարավ-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 2637 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 1845-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 792։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,0 %։ 1845 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 1650 անձ (855 տղամարդ և 795 կին)։ Գործազուրկ են եղել 195 անձ (109 տղամարդ և 86 կին)։ 792 անաշխատունակներից 235-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 317-ը` թոշակառուներ, իսկ 240-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Շապիտո
Շապիտո (chapiteau, բառացի՝ խոյակ, գդակ), շրջիկ կրկեսային ներկայացումների համար նախատեսված շինություն (հավաքովի)։ Սովորաբար շապիտոն բարձր կայմերից ամրակներով դեպի կողային հենակները ձգված բրեզենտե գմբեթաձև վրան է։ Ներսում հանդիսատեսների տեղերն են, տեխնիկական անհրաժեշտ հարմարանքները, անդրկուլիսյան մասը։ Շապիտոները երևան են եկել XIX դ․ 30-ական թթ․ (Ամառային կրկեսը Ելիսեյան դաշտերում, Փարիզ)։ Մեծ տարածում են գտել ԱՄՆ-ում, ապա՝ այլ երկրներում։
Կատեգորիա:Կրկես
Նոր հոսանք
«Նոր հոսանք», հասարակական-քաղաքական, գրական-գիտական ամսագիր։
Պատմություն
Լույս է տեսել 1913-1915 թվականներին Թիֆլիսում։ Խմբագիր-հրատարակիչներն են եղել Արշակ Ղազարյանը, Նիկոլ Աղբալյանը ։
Պարբերականն ունեցել է ռամկավարական ուղղվածություն։ Լուսաբանել է Այսրկովկասի, Թուրքիայի, Պարսկաստանի, Ռուսաստանի հայկական համայնքների առօրյան, անդրադարձել միջազգային քաղաքական իրադարձություններին, ազգային հարցի լուծման ու հայ ժողովրդի ազատագրության ուղիներին։
Գրական բաժնում տպագրվել են Հովհաննես Թումանյանի, Լևոն Շանթի, Դերենիկ Դեմիրճյանի, Միքայել Մանվելյանի և ուրիշների գործերից, Հարություն Սուրխաթյանի, Ա. Տերտերյանի գրական-բանասիրական ուսումնասիրությունները։
«Նոր հոսանքը» ներկայացրել է համաշխարհային գրականության դասականների (Ջ. Բայրոն, Հ. Իբսեն, Ջ. Լոնդոն և ուրիշներ) գործերից, ինչպես նաև ժողովրդական կրթության, բժշկության ու բնագիտության, արվեստի տեսության վերաբերյալ նյութեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ
Արսեն Միքայելյան
Արսեն Սեյրանի Միքայելյան, հայ տնտեսագետ։
Ծնվել է 1982 թ. հունիսի 11-ին, Ստեփանակերտ քաղաքում։ 1999 թ. ավարտել է Ստեփանակերտի թիվ 9 միջնակարգ դպրոցը։ 2003 թ. ավարտել է Արցախի պետական համալսարանի տնտեսագիտական ֆակուլտետը։ 2005 թ. ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի մագիստրատուրան՝ ստանալով տնտեսագիտության մագիստրոսի աստիճան։ 2003 թ. ընդունվել է աշխատանքի «Հայխնայբանկ» ՓԲԸ փոխատվական գործառնությունների գլխավոր վարչության մասնագետի պաշտոնում։ 2004 թ. նշանակվել է «Հայխնայբանկ» ՓԲԸ վարկային գործառնությունների բաժնի առաջատար մասնագետի պաշտոնում։ 2005 թ. աշխատել է «Արդշինինվեստբանկ» ՓԲԸ-ում՝ որպես գլխավոր մասնագետ։ 2005 թ. նշանակվել է «Արդշինինվեստբանկ» ՓԲԸ «Ստեփանակերտ» մասնաճյուղի կառավարիչ։ 2007 թ. համատեղությամբ նշանակվել է «Արդշինինվեստբանկ» ԲԸ Լեռնային Ղարաբաղի տարածաշրջանի տարածքային վարչության պետ։ 2007-2008 թթ. դասախոսել է Արցախի պետական համալսարանի տնտեսագիտության ամբիոնում։ Ունի տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 2007-2009 թթ. համատեղությամբ աշխատել է «Միջազգային բիզնես կենտրոն» ՓԲԸ գլխավոր տնօրենի պաշտոնում։ 2010 թ. մայիսի 23-ի խորհրդարանական ընտրություններում ընտրվել է ԼՂՀ հինգերորդ գումարման Ազգային Ժողովի պատգամավոր՝ մեծամասնական ընտրակարգով, թիվ 6 ընտրատարածքից։ Ազգային Ժողովի ֆինանսաբյուջետային և տնտեսական կառավարման հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ է։ Ազգային Ժողովի «Հայրենիք» խմբակցության անդամ է։ «Ազատ Հայրենիք» կուսակցության անդամ է։ 2012 թ.-ին նշանակվել է ԼՂՀ վարչապետի խորհրդական։
Պարգևներ
ԼՂՀ բանկային համակարգին մատուցած ծառայությունների համար պարգևատրվել է Ոսկե մեդալով։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։
Արտաքին հղումներ
http://www.cec.am/?p_ID=40
Կատեգորիա:Արցախի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ԼՂՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ Կատեգորիա:Արցախի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Ուիլյամ Թոմսոն
Ուիլյամ Թոմսոն, 1-ին Բարոն Կելվին (William Thomson, 1st Baron Kelvin, ), անգլիացի ֆիզիկոս։ Բացառիկ ընդունակությունների համար 10 տարեկանում ընդունվել է Գլազգոյի համալսարան, այնուհետո, 1843 թ․՝ Քեմբրիջի համալսարանը, որն ավարտելուց հետո, 22 տարեկանում, դարձել է Գլազգոյի համալսարանի բնափիլիսոփայության ամբիոնի ղեկավար (1846 - 1899 թթ.), 1904 թ.՝ նաև այդ համալսարանի նախագահը։ 1851 թ. ընտրվել է Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամ, 1890 - 1895 թթ. եղել է այդ ընկերության նախագահը։ Գիտության մեջ ունեցած իր ակնառու վաստակի համար 1892 թ. Թոմսոնն ստացել է լորդի տիտղոս և կոչվել լորդ Կելվին։
Աշխատանքները
Թոմսոնը մշակել է մեթոդ, որը թույլ տվեց լուծել էլեկտրատեխնիկայի, մագնիսաստիկայի, ջերմահաղորդակցության տեսության մի շարք բարդ խնդիրներ։ Թոմսոնին է պատկանում թերմոդինամիկայի երկրորդ սկզբունքի ձևակերպումներից մեկը, որի հիման վրա ապացուցվել է, որ երկրորդ սեռի հավերժական շարժիչ (մեքենա, որը էներգիան ամբողջությամբ վերածում է աշխատանքի) չի կարող գոյություն ունենալ։
Ջեյմս Պրեսկոտ Ջոուլի հետ բացահայտել է, որ ծակոտկեն միջնորմով իրական գազերի դանդաղ հոսույթի ժամանակ դրանց ջերմաստիճանը փոխվում է, որը գիտության մեջ հայտնի է «Ջոուլ-Թոմսոնի էֆեկտ» անունով։ Նա ուսումնասիրել է նաև բյուրեղների մագնիսական հատկությունները, բացահայտել ֆեռոմագնիսների տեսակարար ջերմահաղորդականության կախումը դրանց մագնիսացումից (Թոմսոնի էֆեկտ), ստեղծել մի շարք գերզգայուն էլեկտրաչափեր, համապիտանի կողմնացույց և այլ սարքեր։
Միավորների միջազգային համակարգում 1 Կ ջրի եռակի կետի թերմոդինամիկական ջերմաստիճանի 1/273,16 մասն է։ 1 Կ = 1C
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի կոմանդորներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Անգլիացի աստղագետներ Կատեգորիա:Անգլիացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Անգլիացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Գլազգոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բրիտանացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ Կատեգորիա:Գլազգոյի համալսարանի դասախոսներ
Լիպնյակ (գյուղ, Սումիի շրջան)
Լիպնյակ (Липняк), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լիպնյակ գյուղում բնակվում էր 122 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Համմուրաբի
Համմուրապի, Բաբելոնի արքա մ.թ.ա.1792 - 1749 թթ. Բաբելոնական ասորեական հարստությունից։ Սին-մուբալիտի որդին։ Նրա անունով մեզ է հասել օրենքների ժողովածու։
Համմուրապի արքայի օրոք Բաբելոնյան ռազմաքաղաքական վերելք է ապրում։ Վերջինս նախ և առաջ նվաճում է մի շարք ամորեական ցեղապետություններ և Հարավային Միջագետքի քաղաքները։ Այնուհետև բաբելոնյան զորքերը գրավում են Աշուրը և հաղթական արշավանքներ կատարում դեպի էլամ։ Համմուրաբին իր տիրապետությունը հաստատում է ողջ միջագետքի վրա։ Նա ձգտում էր ռազմական ուժով նվաճված պետությունը ամրապնդել նաև ներսից։ Այդ նպատակով նրա հրամանով հավաքվեցին Միջագետքում նախորդ դարաշրջաններում ստեղծված օրենքների ժողովածուներ, դրանք հիմնավորապես վերամշակվեցին, և կազմվեց միասնական օրենսգիրք։ Դա միջազգային իրավունքի պատմության մեջ առաջին հիմնավոր փորձն էր իրավական պետության ստեղծման ճանապարհին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բաբելոնի արքաներ
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի (Մարմարաշեն)
Սուրբ Գևորգ եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցի Արարատի մարզի Մարմարաշեն գյուղում։
Պատմություն
Սուրբ Գևորգ եկեղեցու ճարտարապետն է Հրաչյա Գասպարյանը։ Եկեղեցին կառուցվել է մոսկվաբնակ բարերար Սերգեյ Ղազարյանի աջակցությամբ, նախաձեռնող՝ Վոլոդյա Սարոյան ։
Եկեղեցին գմբեթավոր է, բեմն՝ առանց հարդարանքի, ներքուստ՝ կլոր, արտաքուստ բազմանիստ թմբուկով և վեղարով է, պատուհանները կորագիծ են։ Եկեղեցին ունի երկու մուտք՝ արևմտյան և հարավային։ Եկեղեցու ամբողջ տարածքը ցանկապատված է։ Եկեղեցու պարիսպը և «Սուրբ առաքելոց խորանը» (Առաքյալների խորան եկեղեցու հյուսիսային մասում) կառուցվել է ռուս Վիկտոր Վարչենկոյի աջակցությմաբ։ Բակում կան խաչքարեր՝ նվիրված 1915 թվականի մեծ եղեռնի և 1988 թվականի երկրաշարժի զոհերի հիշատակին։
Արտաքին հղումներ
գ գ
Ֆլորիս Օսմոնդ
Ֆլորիս Օսմոնդ (Floris Osmond, ), ֆրանսիացի գիտնական, ինժեներ (մետալուրգ և մետաղագետ)։
Կենսագրություն
Ավարտել էր Փարիզի քաղաքացիական ինժեներների ուսումնարանը։ 1885 թվականին, զարգացնելով Դ․ Կ․ Չեռնովի գիտական ուղղությունը, առաջարկել էր ձուլածո պողպատի կառուցվածքի բջջային տեսությունր, 1888 թվականին, կիրառելով ջերմաէլեկտրական հրաչափ, որոշել երկաթի և ածխածնի հետ երկաթի համաձուլվածքների կրիտիկական կետերը (բացահայտել էր Չեոնովը, 1868 թվականին)։ 1909 թվականին մշակել էր պողպատի և թուջի բաղադրամասերի կառուցվածքային անվանակարգը  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի գիտնականներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարագետներ
Զմմառի Սուրբ Տիրամոր վանք
Զմմառի վանք, հայկական վանական համալիր Լիբանանի մայրաքաղաք Բեյրութից 30 կմ հյուսիս-արևելք, Քեսրուանի լեռան լանջին։ Հանդիսանում է Հայ կաթողիկե եկեղեցու Զմմառի պատրիարքական կղերական միաբանության աթոռանիստը։
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1749 թվականին։ 1750–1751 թվականներին կառուցվել են վանքի առաջին խցերը, վեհարանը, մատուռը, 1771 թվականին՝ ջրհորը և Սբ. Աստվածածին եկեղեցին, որի երկայնական պատերին մոտ դրված սյուների վրա բարձրացող գմբեթը զարդարված է Հռոմից 1780-ական թվականներին բերված 12 առաքյալների յուղանկարներով։ Պատերին չորս ավետարանիչների նկարներն են, որոնցից առավել տպավորիչ է Հովհաննես ավետարանիչի պատկերը (1785, նկարիչ՝ Վինչենցո Միլոնե)։ Ավագ խորանին Տիրամոր Վերափոխման մեծադիր կտավն է (1780, նկարիչ՝ Պիետրո Լաբրոցցի)։
18–19-րդ դարերում Ավագ խորանի առջև թաղված են Հայ կաթողիկե եկեղեցու հինգ կաթողիկոս-պատրիարքներ։ Աղոթասրահի հյուսիսային և հարավային պատերին Գրիգոր Ա Լուսավորչին և Հովսեփին նվիրված խորաններն են։ Հյուսիսարևելյան սյան առջև սև էբոնիտից քանդակազարդ պատրիարքական գահն է։ 1783 թվականին կառուցվել է վանքի հյուրանոցը, 1791 թվականին՝ ժառանգավորաց վարժարանի երկհարկանի շենքը, 1799–1810 թվականներին՝ քարոզիչների խցերը։ 1802 թվականին կայծակից կործանվել է Սբ. Աստվածածին եկեղեցու գմբեթը, որը նույն տարում նորոգվել է ավելի փոքր ծավալով և պարփակվել եկեղեցու երկթեք տանիքի տակ։
1834 թվականին կառուցվել է վանքի սեղանատունը։ 1867 թվականին պատրիարքական աթոռը Զմմառի վանքից տեղափոխվել է Կ. Պոլիս (1929 թվականից կրկին հաստատվել Զմմառի վանքում)։ 1901 թվականին կառուցվել է վանքի բարձր, սլացիկ զանգակատունը, 1908 թվականին՝ մեծ դահլիճը։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին վանքում տեղակայվել է թուրքական զորամաս, որը կողոպտել է վանքը։ Այստեղ պահվող ձեռագրերը փրկելու համար թաքցրել են մարոնիտ Մար Շալլիթայի վանքում, սակայն խցերի խոնավությունից շատ մագաղաթներ փչացել են։ Մեծ Եղեռնի ժամանակ նահատակվել է վանքի 15 միաբան։ Զմմառի վանքը ապաստան է տվել Կիլիկիայից տարագիր 400 որբի, սատարել Լիբանանում հաստատված բազմահազար հայ գաղթականների։
Վանքի մատենադարան
Վանքի մատենադարանում պահվում է ձեռագրերի հարուստ հավաքածու (շուրջ 1500 ձեռագիր, որոնցից 1300-ը՝ հայերեն, շատերը՝ մանրանկարներով)։ Զմառի վանքի հավաքածուն առանձնապես հարուստ է Տաղարաններով ու Բժշկարաններով։ Այստեղ են պահվում Մխիթար Գոշի «Դատաստանագրքի» հնագույն ձեռագիրը (1240), «Գիրք թղթոցի» միակ օրինակը (1288) և այլն։
Վանքում է Մերձավոր Արևելքի հայկական ամենախոշոր գրադարանը՝ մոտ 30 հզ. կտորով, հայկական առաջին տպագիր գրքերից մինչև Հայաստանի Հանրապետության նորագույն հրատարակությունները։ Վանքի թանգարանում գտնվում են Հայաստանի հետ աղերս ունեցող բազմաթիվ ցուցանմուշներ՝ նախապատմական ժամանակներից մինչև 20-րդ դարը։ Հատկապես հարուստ է դրամագիտական բաժինը։ Եկեղեցական իրերի բաժնում կան կիրառական արվեստի արժեքավոր գործեր՝ Ավետարանների արծաթե հին պահպանակներ և մասնատուփեր, սադափե, փղոսկրե վարդապետ. գավազաններ, լանջախաչեր, ասեղնագործ շուրջառներ, մարգարտաշար թագեր և արծաթե սաղավարտներ, սկիհներ, մեդալիոններ ու շքանշաններ, իտալ. գեղանկարչության կտավներ, սրբապատկերներ և այլն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Զմմառի պատրիարքական կղերական միաբանություն
Ռիմսկի-Կորսակովի արձան (Սանկտ Պետերբուրգ)
Ռիմսկի-Կորսակովի արձան, հուշարձան՝ նվիրված ռուս հռչակավոր երգահան, մանկավարժ, դիրիժոր, հասարակական գործիչ և երաժշտական քննադատ Նիկոլայ Ռիմսկի-Կորսակովին (1844—1908)։
Պատմություն
Արձանը տեղադրվել է 1952 թվականին՝ Լենինգրադի Թատերական հրապարակում՝ Սանկտ Պետերբուրգի Ռիմսկի-Կորսակովի անվան պետական կոնսերվատորիայի շինության մոտ։ Բրոնզից և գրանիտից պատրաստված արձանի հեղինակներն էին քանդակագործներ Վենիամին Բոգոլյուբովը, Վլադիմիր Ինգալը և ճարտարապետ Մոդեստ Շեպիլևսկին։ Արձանը համարվում է Ռուսաստանի դաշնության մշակութային ժառանգություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի արձաններ Կատեգորիա:Ռիմսկի-Կորսակովի արձաններ Կատեգորիա:Բրոնզե արձաններ
Ավանդույթ
Ավանդույթ (от traditio «Ավանդություն», սովորույթ), անանուն և տարերայնորեն կազմված նորմերի, պատկերացումների, ծեսերի, սովորությունների համակարգ, որոնցով ղեկավարվում է մարդկանց բավականին լայն և կայուն խմբի վարքը ։ Ավանդույթը փոխանցվում է սերնդեսերունդ և հանդես է գալիս իբրև հասարակական հարաբերությունների կարգավորիչներից մեկը։
Անվան ծագումնաբանություն
«Ավանդույթ» հասկացությունը ծագում է traditio, trādō բայից, որը նշանակում է «փոխանցել»։ Սկզբնական շրջանում այս բայն օգտագործվել է բառացիորեն՝ նշանակելով նյութական գործողություն։ Այսպես, հին հռոմեացիներն օգտագործում էին այն, երբ խոսքը գնում էր ինչ-որ մեկին ինչ-որ առարկա հանձնելու անհրաժեշտության մասին և նույնիսկ իրենց աղջկան ամուսնացնելու դեպքում։ Սակայն հանձնվող առարկան կարող է լինել ոչ նյութական։ Այն, օրինակ, կարող է լինել որոշակի կարողություն կամ հմտություն․ այս գործողությունը փոխաբերական իմաստով նույնպես կոչվում է traditio։ Այս ձևով, իմաստաբանության սպեկտրի սահմաններում ավանդույթ հասկացությունը խստորեն ցույց է տալիս հիմնական որակական տարբերությունները այն ամենի, ինչը հնարավոր է ներառել այս հասկացության մեջ․ ավանդույթն ամենից առաջ այն է, ինչը ստեղծված չէ անձի կողմից կամ չի հանդիսանում մեկի սեփական ստեղծագործական երևակայության արդյունք։ Կարճ ասած՝ այն, ինչը չի պատկանում անձին, հետագայում օտար մեկի կողմից փոխանցվող սովորույթ է։