cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նորվեգական բևեռային արշավախումբ (1893-1896)
Գնահատում
Չնայած Ֆրիտյոֆ Նանսենին չհաջողվեց հասնել բուն Հյուսիսային բևեռին, այդ առիթով անգլիական թագավորական աշխարհագրական ընկերության ներկայացուցիչ սըր Կլեմենտ Մարքհեմը գրեց. «Նորվեգական գիտարշավը լուծեց Արկտիկայի աշխարհագրական բոլոր հիմնախնդիրները» : Արշավախումբն ապացուցեց, որ Հյուսիսային բևեռի հարակից շրջաններում ցամաք գոյություն չունի, և այն միայն Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի վրա է գտնվում։ Նանսենն ապացուցեց, որ սառույցների դրեյֆի վրա մեծ ազդեցություն է թողնում Կորիոլիսի շեղող ուժն ու Երկրի պտույտն իր առանցի շուրջը։ 1902 թվականին Նանսենը նկարագրեց մանրամասնությամբ սառույցների դրեյֆների ուժն ու ուղղությունը, որն անվանեցին գիտական գրականության մեջ ուղղակի «Նանսենի օրենք», որը լայն տարածում գտավ ամբողջ աշխարհում ։ Նանսենը նաև առաջին անգամ պատմության մեջ նկարագրեց շերտավոր սառույցների առաջացման պրոցեսն ու այսպես կոչված «մեռյալ ջրերի» հատկությունը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգիան նոր շրջանում Կատեգորիա:Բևեռախուզության պատմություն Կատեգորիա:Արկտիկական գիտարշավներ Կատեգորիա:Նորվեգիայի պատմություն Կատեգորիա:Աշխարհագրական հայտնագործություններ Կատեգորիա:Նավագնացություն Կատեգորիա:Գիտությունը Նորվեգիայում Կատեգորիա:Բևեռներ
Լիտվայի թատերական և երաժշտական ակադեմիա
Լիտվայի թատերական և երաժշտական ակադեմիա (Lietuvos muzikos ir teatro akademija), բարձրագույն երաժշտական և թատերական ուսումնական հաստատություն, կոնսերվատորիա Լիտվայում։
Պատմություն
Լիտվայի առաջին կոնսերվատորիան հիմնադրվել է Կաունասում 1933 թվականին՝ 1919 թվականին կոմպոզիտոր Յուոզաս Նաույալիսի կողմից ստեղծված երաժշտական դպրոցի կազմավորման արդյունքում։ Կաունասի կոնսերվատորիան ավելի քան մեկ տասնամյակ ղեկավարել են Յուոզաս Նաույալիսը և Վիկտորաս Վանայտիսը։ 1943 թվականին ռազմական գործողությունների հետ կապված կոնսերվատորիան փակվել է։ 1944 թվականին կոնսերվատորիան վերագործարկվել է, իսկ 1945 թվականին Վիլնյուսում հիմնադրվել է Վիլնյուսի կոնսերվատորիան։ 1949 թվականին այս երկու հաստատությունները միավորվել են որպես Լիտվայի պետական ​​կոնսերվատորիա, որը գործել է Վիլնյուսում։ 1952 թվականին կոնսերվատորիայում բացվել է դերասանական բաժին։ 1989 թվականին բաժինը բացվել է Կաունասում։ 1992 թվականին կոնսերվատորիան վերանվանվել է Լիտվայի երաժշտական ակադեմիա, 2004 թվականին՝ Լիտվայի թատերական և երաժշտական ակադեմիա։ 2005 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով ակադեմիան ունեցել է 1167 ուսանող և 274 ուսուցիչ ։ Ակադեմիայում կարող են ուսանել հետևյալ մասնագիտությունները՝
Համագործակցություն
Լիտվայի թատերական և երաժշտական ակադեմիան Եվրոպայում երկկողմ համաձայնագրեր ունի 72 գործընկեր հաստատությունների հետ Սոկրատես ծրագրի շրջանակներում։ Երկկողմ կամ բազմակողմ համաձայնագրեր են կնքվել նաև Բելառուսի պետական երաժշտական ակադեմիայի, Մոսկվայի Չայկովսկու անվան կոնսերվատորիայի և նրա սլավոնական ավանդական երաժշտական դպրոցի, Սանկտ Պետերբուրգի Ռիմսկի-Կորսակովի անվան պետական կոնսերվատորիայի և Կանզասի համալսարանի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լիտվայի համալսարաններ
Լա Մասո
Լա Մասո (իսպ.` La Masó), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Էլ Ալտ Կամպ շրջանում։ Զբաղեցնում է 3,64 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը` 300 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Քեն Գրիֆֆի Կրտսեր
Ջորջ Քեննեթ Քեն Գրիֆֆի Կրտսեր (George Kenneth "Ken" Griffey, Jr., ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բեյսբոլիստ, ով որպես աութֆիլդեր բեյսբոլի գլխավոր լիգայում խաղացել է 22 մրցաշրջան։ Պրոֆեսիոնալ կարիերայի մեծ մասը նա անցկացրել է «Սիեթլ Մարիներս» և «Ցինցինատի Ռեդս» ակումբներում, ինչպես նաև որոշ ժամանակ՝ «Չիկագո Ուայթ Սոքսում»։ MLB բոլոր աստղերի հանդիպումների 13-ակի մասնակից, Գրիֆֆինը համարվում է բեյսբոլի պատմության մեջ լավագույն «հոմ-րան»-երից մեկը։ Իր կարիերայի ընթացքում նա 630 հոմ-րան է խփել, ինչը MLB պատմության մեջ հանդիսանում է վեցերորդ ցուցանիշը։ Գրիֆֆին նաև լավ պաշտպան էր և հաղթել է 10 Գոլդեն գլուվ մրցանակ՝ ցենտրֆիլդերի շրջանում։ Նա կիսում է MLB ռեկորդը անընդմեջ անցկացրած խաղերի քանակով, որոնցում խփել է հոմ-րան ։
Գրիֆֆին շահավետ գործարքներ է կնքել այնպիսի աշխարհահռչակ ընկերությունների հետ, ինչպիսիք են Նայքը և Նինթենդոն։ նրա ժողովրդականությունը լավ է ազդել MLB-ի վրա ։
Ներկայումս Գրիֆֆին որպես հատուկ խորհրդատու աշխատում է Սիեթլ Մարիներսի կազմում։ 2013 թվակիանի օգոստոսի 10-ին Գրիֆֆին դարձավ յոթերորդ մարդը, ով ընդգրկվեց Մարիներսի «Փառքի սրահում»։ Կենը հանդիսանում է MLB-ի նախկին խաղացող Կեն Գրիֆֆի ավագի որդին։
Մահա Վաջիրալոնգկորն
Մահա Վաջիրալոնգկորն (มหาวชิราลงกรณ,, ), Չակրի արքայատոհմի ներկայացուցիչ, ճանաչվել է Թայլանդի արքա 2016 թվականի նոյեմբերի 29-ին։ Ադուլյադեդ Պումիպոնի միակ որդին է, որը մահացել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 13-ին։ Թագադրվել է Ռամի X անվան տակ ։
Կենսագրություն
1972 թվականի ամբողջական տիտղոս՝ Սոմդետ Պհրա Բորոմա Օրասատհիրատ Չաո Ֆան Մահա Վաջիրալոնգկորն Սայամ Մակուտրաչակուման (สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร, Մեծն գերազանցություն արքայազն Մահա Վաջիրալոնգկորն, արքայի ժառանգորդ)։
Սկզբնական կրթությունը ստացել է Բանգկոկում, ապա ուսումը շարունակելու համար ուղարկվել է Մեծ Բրիտանիա և Ավստրալիա։ 1976 թվականին Կանբերրայում ավարտել է արքայական ռազմական քոլեջը, որտեղ ստացել է ռազմական օդաչուի կրթություն։
Ընտանիք
1977 թվականին արքայազնը ամուսնացել է Մոմ Լուանգ Սոամսավալի Կիտիակարայի հետ (Սիրիկիտ թագուհու բարեկամուհին, Վաջիրալոնգկորնի զարմուհին)։ Նրանք ունեն մեկ դուստր՝ արքայադուստր Բաջրակիտիաբհան (1978)։
Սակայն շուտով նրանք բաժանվեցին (դե ֆակտո՝ 1980-ին, դե յուրե պաշտոնապես բաժանվել են 1991 թվականին) և արքայազնը որոշ ժամանակ ոչ պաշտոնապես ամուսնացած էր դերասանուհի Յուվադհիդոյ Պոլպրասետի հետ (առաջին որդու ծնունդից հետո ստացել է Մոմ Սուջարինի Մահիդոլ անունը), որից ունի չորս տղա և մեկ դուստր։ Նա ստացել է «կրտսեր» արքայադուստրի տիտղոս, հավասարվելով իր երեխաներին։ 1994 թվականին նրանց ամուսնությունը դարձավ պաշտոնական։ Սակայն 1996 թվականին սկանդալ բարձրացավ, այն կապված էր նրա հետ, որ արքայազնը նրան մեղադրում էր 60-ամյա մարշալ Անանդ Ռոտսամհանի հետ դավաճանության մեջ։ Նա իր երեխաների հետ ուղևորվել Մեծ Բրիտանիա (ապա ԱՄՆ), որից հետո նրանք որպես արտագաղթյալներ կորցրեցին թագավորական տիտղոսը։
2001 թվականին արքայազնը պաշտոնապես ամուսնացավ Սրրիասմի Ակհարապհոնգպրիչայի հետ, որը աղախին էր (մինչև 2005 թվականի սկիզբը ամուսնության մասին լուրը մնացել է գաղտնի), 2005 թվականի ապրիլին ժառանգորդ արքայազն Դիպանգկորն Ռասմիչոտիի ծնվելուց հետո ստացել է Մոմ Սրիրասմի Մահիդոլ արքայադստեր տիտղոսը։
2014 թվականի դեկտեմբերին Սրիրասմի արքայադուստրը ինքնակամ հրաժարվել է արքայական տիտղոսից ։ Արքայազն Վաջիրալոնգկորն և Սրիրասմին պաշտոնապես բաժանվեցին։ Արքայադստեր բարեկամներին զրկեցին արքայական կոչումներից, այն պատճառով, որ որոշները զբաղվել էին կաշառակերությամբ ։
Արքայազնի երեխաներից ներկայումս միայն երեքն ունեն արքայական տիտղոս։
Երկար ժամանակ արքայազնը ապրել է արտասահմանում։
Թայլանդի արքա
Ադուլյադեդ Պումիպոն արքան 1972 թվականի դեկտեմբերի 28-ին նրան նշանակեց գահի ժառանգորդ։ 1935 թվականին նա դարձավ առաջին արքան, որը ծնվել է Թայլանդում, քանի որ Ադուլյադեդ Պումիպոնը ծնվել էր ԱՄՆ-ում, իսկ Անանդա Մահիդոլը (1935—1946)՝ Գերմանիայում։
2016 թվականի հոկտեմբերի 13-ին Ադուլյադեդ Պումիպոնի մահից հետո Մահա Վաջիրալոնգկորնը դարձավ Թայլանդի հաջորդ արքան ։ Արքայազնը խնդրեց հետաձգել թագադրումը, սուգը հարգելու համար։ Պրեմ Տինսուլանոնը Թայլանդի ռեգենտն էր մինչև նոյեմբերի 29-ը, երբ Մահա Վաջիրալոնգկորնը հայտարարվեց թագավոր Ռամի X-ի թագադրումը տեղի է ունեցել 2017 թվականի աշնանը  ։
Բալատր
Բալատր (Balâtre), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 83 մարդ, բնակչության խտությունը` 25.15 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.3 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 105 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 50 կմ հարավ-արևելք։
Տնտեսություն
2010 թվականին կար 53 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 37-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 16։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,8 %։ 37 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 33 անձ (21 տղամարդ և 12 կին)։ Գործազուրկ են եղել 4 անձ (2 տղամարդ և 2 կին)։ 16 անաշխատունակներից 4 եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը` թոշակառուներ, իսկ 8-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Զարասպ (լեռնագագաթ)
Զարասպ, Կուրտակ, Սիահկուհ, լեռնագագաթ Հայկական լեռնաշխարհում, Զագրոշի լեռնաշղթայում, նրա հարավային հատվածում, Ուրմիա լճի հարավարևմտյան կողմում, Արսախ (Երասխ) գետի ակունքի շրջանում, Մեծ Հայքի ծայր հարավային սահմանի մոտ։ Հիշատակում են Մովսես Խորենացին, Սեբեոսը և այլ պատմագիրներ։ Բարձրությունը 3497 մ։ Այժմ կոչվում է Սիահկուհ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանի լեռներ
Նատրիումի պերիոդատ
Նատրիումի պերիոդատ - անօրգանական բարդ, սոդայի մետաղական պարբերական թթու, նատրիումի բանաձև NaIO4, անգույն բյուրեղներով, ջրի մեջ լուծվող, խոնավացած ձևեր։
Ֆիզիկական հատկություններ
Նատրիումի պերիոդատը անգույն, քառանկյուն բյուրեղ է, տիեզերական խումբը՝ I 41/a։ Բջջային պարամետրերը a = 0,5322 նմ, c = 1,193 նմ, Z = 4։ Այն լուծելի են ջրում, ինչպես նաև մասնակի փոփոխության է ենթարկվում։ Ձևավորում է բյուրեղային կառուցվածք՝ NaIO4•3H2O։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նատրիումի միացություններ Կատեգորիա:Պերիոդատներ
Թենիսիստի արմունկ
Թենիսիստի արմունկը կամ կողմնային էպիկոնդիլիտը (վերկոճաբորբ) դասվում է էնթեզիոպաթիաների (ՀՄԴ-10՝ M77) խմբին, որի դեպքում արմնկահոդի դրսային մասը՝ բազկոսկրի կողմնային վերկոճը դառնում է ցավոտ ու զգայուն։ Այդ վերկոճին ամրացող նախաբազկային մկաններն ու ջլերը վնասվում են կրկնվող չարաշահման հետևանքով, ինչը հանգեցնում է արմունկի արտաքին կողմի ցավոտության և գերզգայունության ։
Ցանկացած գործունեություն, այդ թվում՝ թենիս խաղալը, որի ժամանակ լինում է նախաբազկային տարածիչ մկանների կրկնվող չարաշահում, կարող է hանգեցնել բազկոսկրի կողմնային վերկոճի շրջանում այդ մկանների ջլային ամրակցման (էնթեզիսի) սուր կամ քրոնիկ ջլաբորբի (տենդինիտ)։ Այդ է պատճառը, որ թենիսի սիրահարներից բացի, կողմնային էպիկոնդիլիտը հաճախ լինում է նաև նկարիչների, այգեգործների, ներկարարների, հյուսների և մուրճով կամ այլ ծանր գործիքով աշխատող բանվորների մոտ։ Երբեմն այն կարող է զարգանալ առանց որևէ էական պատճառի ։ Իր կլինիկական պատկերով նման է գոլֆիստի արմունկին (միջային էպիկոնդիլիտ), որի դեպքում, սակայն, բորբոքվում է բազկոսկրի միջային վերկոճը, որը գտնվում է արմունկի ներսային կողմում։
Հիվանդության առաջին նկարագրությունը սովորաբար վերագրում են գերմանացի բժիշկ Ֆ. Ռունգեին, որը 1873 թվականին այն անվանել է «գրողի ջղակծկում» (Schreibekrampf) ։ Ավելի ուշ այն կոչել են «լվացարարուհու արմունկ» ։ 1883 թվականին բրիտանացի վիրաբույժ Հենրի Մորիսը հոդված է հրապարակել The Lancet  հանդեսում՝  նկարագրելով «մեծ թենիսի ձեռքը» ։ Հանրահայտ «թենիսիստի արմունկ» անվանումն առաջին անգամ ի հայտ է գալիս նույն թվականին Հ.Պ. Մայորի աշխատանքում, որտեղ այն նկարագրվում է որպես «մեծ թենիսի արմունկ» ։
Ախտանշաններ
Ի տարբերություն թենիսիստի արմունկի, գոլֆիստի արմունկի դեպքում ցավը ծագում է արմունկի միջային, ներսային կողմում ։
Պատճառներ
Թենիսիստի արմունկը կրկնողական պրկումային վնասման տեսակ է, որն առաջանում է ջլերի չարաշահման և խանգարված լավացման արդյունքում։ Առանցքային դեր է խաղում դաստակի կարճ ճաճանչային տարածիչ մկանը ։ Վաղ փորձերը ենթադրում էին, որ թենիսիստի արմունկն առաջին հերթին պայմանավորված է գերլարմամբ։ Սակայն ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ այս հիվանդության դեպքերի կեսից ավելին զարգանում է այնպիսի վնասվածքներից, ինչպիսիք են, օրինակ, ուղիղ հարվածը վերկոճի շրջանում, հանկարծակի ուժեղ քաշումը կամ դաստակի լարված տարածումը ։ Թենիսիստի արմունկը հաճախ հանդիպում է սկսնակ կամ սիրողական թենիսիստների մոտ, երբ թենիսի գնդակին պարբերաբար սխալ հարվածների հետևանքով վնասվում է արմնկահոդը։ Ըստ Cyriax-ի վարկածի՝ թենիսիստի արմունկի ժամանակ տարածիչ ջլերի և կողմնային վերկոճի վերնոսկրի միջև զարգանում են միկրո- և մակրոսկոպիկ պատռվածքներ։ Դեռևս 1959 թվականին Kaplan-ը հաղորդել է, որ կողմնային էպիկոնդիլիտի դեպքում զգալիորեն ներգրավվում է նաև ճաճանչային նյարդը ։ Այնպիսի խանգարումները, ինչպիսիք են սառած ուսահոդը, բազկի երկգլուխ մկանի ջլաբորբը կամ դաստակային թունելի համախտանիշը կարող են մեծացնել թենիսիստի արմունկի զարգացման վտանգը։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Հյուսվածքաբանորեն հայտնաբերվում են գրանուլյացիոն հյուսվածք, միկրոպատռվածքներ, դեգեներատիվ փոփոխություններ, իսկ ավանդական բորբոքման պատկեր չի դիտվում։ Ուստի, ներկայումս «կողմնային էպիկոնդիլիտի» փոխարեն ավելի հակված են կիրառել «արմունկի կողմնային ջլախտ կամ տենդինոզ» անվանումը։
Արմունկի դրսային մակերեսի երկայնակի սոնոգրաֆիան ի հայտ է բերում տարածիչ ջլի կպման տեղի հաստացում և անհամասեռություն, ինչը բնորոշ է տենդինոզին։ Թեև «էպիկոնդիլիտ» տերմինը հաճախ կիրառվում է այս հիվանդությունը նկարագրելու համար, սակայն ախտահյուսվածաբանական հետազոտությունների մեծ մասը ցույց է տալիս, որ սուր կամ քրոնիկ բորբոքային գործընթացի երևույթներ չեն դիտվում, և որ այս վիճակը ջլային դեգեներացիայի արդյունք է, որի ժամանակ նորմալ հյուսվածքը փոխարինվում է խճճված դասավորությամբ կոլագենով։ Այսպիսով, այս հիվանդությունն ավելի ճիշտ կլինի բնութագրել որպես տենդինոզ կամ տենդինոպաթիա (ջլախտ), այլ ոչ թե՝ տենդինիտ (ջլաբորբ): Թերևս նաև սրանով կարելի է բացատրել այն փաստը, որ հակաբորբոքային դեղորայքը (ստերոիդ կամ ոչ ստերոիդ) երբեմն արդյունավետ չեն լինում այս հիվանդության բուժման ժամանակ կամ թողնում են կարճաժամկետ ազդեցություն։
Կանխարգելում
Մարզիկների և թենիսի սիրահարների մոտ կողմնային էպիկոնդիլիտի կանխարգելման գործում կարևոր դեր է վերապահված մարզչին, որը պետք է սովորեցնի ճիշտ հարվածել գնդակին։
Կանխարգելմանը կամ չկրկնվելուն օգնում է նաև դաստակի սովորութային շարժումների, աշխատաոճի փոփոխությունը և աշխատանքի վայրի ու սարքերի/գործիքների հարմարեցումը։
Ախտորոշում
Թենիսիստի արմունկ ախտորոշելու համար մասնագետը իրականացնում է մի շարք թեստեր, որոնց ժամանակ սեղմած պահելով ախտահարված հատվածը՝ հիվանդին խնդրում է շարժել արմունկը, դաստակը և մատները։  Ախտորոշումը դրվում է հիմնականում կլինիկական նշանների ու ախտանիշների հիման վրա, որոնք բավականին հստակ են ու բնորոշ։ Արմնկահոդը լրիվ տարածած դիրքում հիվանդը զգում է ցավոտություն արմունկի ախտահարված կետում, որը կողմնային վերկոճից դաստակի կարճ ճաճանչային տարածիչ մկանի ծագման տեղն է։ Ցավն ի հայտ է գալիս նաև դաստակի պասիվ ծալման դիրքում դիմադրությանը հակառակ դաստակի տարածման ժամանակ (Կոզենի թեստ) ։ Դիմադրությանը հակառակ միջնամատի տարածման ժամանակ ծագող ցավը կարող է վկայել նաև մատների տարածիչ մկանի ներգրավման մասին, ինչն ունի կարևոր բուժական և պրոգնոստիկ նշանակություն։
Ռենտգենոգրաֆիան կարող է հաստատել և տարբերակել ցավի հնարավոր այլ պատճառները, որոնք կապված չեն թենիսիստի արմունկի հետ, ինչպիսիք են կոտրվածքը կամ հոդաբորբը։ Ուլտրաձայնային հետազոտությունը և մագնիսա-ռեզոնանսային տոմոգրաֆիան (ՄՌՏ) ախտորոշման այլ արժեքավոր եղանակներ են, սակայն դրանցից հաճախ խուսափում են թանկության պատճառով։
Կախված ջլային վնասման աստիճանից և ախտահարված ջլերի քանակից՝ թենիսիստի արմունկը կարող է լիովին չբուժվել կոնսերվատիվ եղանակով։ Նիրշլն առանձնացնում է կողմնային էպիկոնդիլիտի 4 շրջան.
Բուժում
Մինչև 2010 թվականը կողմնային էպիկոնդիլիտի բուժման մասին տվյալներն աղքատիկ են ։ Եղել են կլինիկական փորձարկումներ, որոնք վերաբերում են բուժման բազմաթիվ առաջարկվող տարբերակներին, բայց այդ փորձարկումները ցածրորակ են ։
Կինեզիթերապիա
Թենիսիստի արմունկի թեթև դեպքերն ապաքինելուն երբեմն օգնում է պարզապես ախտահարված վերջույթի խնայելն ու հանգիստը։
2009 թվականին կատարված Թայլերի հետազոտությունն ուսումնասիրել է ռետինե ձողով էքսցենտրիկ վարժությունների արդյունավետությունը՝ ի լրումն ստանդարտ թերապիայի։ Կլինիկական փորձարկումը դադարեցվել է 8 շաբաթ անց, քանի որ ռետինե ձողով թերապիայի ֆոնին բարելավումը վիճակագրորեն շատ հավաստի է եղել ։ Այն իրենից ներկայացնում է ձեռքերով ռետինե ձողի բռնում դրա երկու ծայրերից, այդ ձողի ոլորում դեպի մի կողմ, այնուհետև ոլորում հակառակ կողմը (շոր մզելու գործողության պես)։  Նմանատիպ հետազոտությունների արդյունքում բժիշկները եզրակացրել են, որ թենիսիստի արմունկի մոտավորապես 80-95%-ը հնարավոր է բուժել առանց վիրահատական միջամտության։ Սակայն, դեռ անհրաժեշտ է պարզել երկարաժամկետ արդյունքները։
Ֆիզիոթերապիա
Ցածր մակարդակի լազերային թերապիան թողնում է կարճաժամկետ ցավազրկող և ֆունկցիան բարելավող էֆեկտ ինչպես առանձին, այնպես էլ վարժությունների ֆոնին ։
Օրթեզավորում
Թենիսիստի արմունկի նախնական բուժման համար երբեմն կիրառում են տարատեսակ օրթեզներ։ Հակապտտող օղակաձև օրթեզը հիվանդը հագնում է անմիջապես ցավոտ կետի վրա՝ օրթեզի կպչուն գոտին ձգելով այնքան, որ ցավն անհետանա։ Օրթեզի գործադրած ուժը նվազեցնում է ջլամկանային թելիկների երկարացումը։
Դաստակի տարածիչ օրթեզը դաստակը պահում է թեթև տարածման դիրքում՝ այդպիսով նվազեցնելով ծանրաբեռնվածությունը ու լարվածությունը կողմնային վերկոճում։
Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ երկու տեսակի օրթեզներն էլ օգնում են բարելավել ձեռքի ֆունկցիան և նվազեցնել ցավը  թենիսիստի արմունկով մարդկանց մոտ։
Դեղորայքային բուժում
Թեև թենիսիստի արմունկի բուժման համար համատարած նշանակում են հակաբորբոքային միջոցներ, սակայն դրանց արդյունավետության մասին բավականաչափ ապացույցները բացակայում են ։ Համակարգված ակնարկը պարզել է, որ տեղային ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցները (ՈՍՀՄ) կարող են հանգեցնել ցավի կարճաժամկետ (4 շաբաթ) թալացման, բայց եզրակահանգումները միանշանակ չեն եղել մեթոդաբանական խնդիրների պատճառով։ Ներքին ընդունման ՈՍՀՄ-ների մասին տվյալները հակասական են ։
Ցանկացած տեսակի ներարկումից հետո երկարաժամկետ բարելավման մասին տվյալներն աղքատիկ են, լինի դա կորտիկոստերոիդների, բոտուլոտոքսինի ներարկում, թե պրոլոթերապիա ։ Կորտիկոստերոիդի ներարկումը կարող է արդյունավետ լինել կարճաժամկետ առումով , սակայն նվազ արդյունավետ է 1 տարի հետո՝ համեմատած սպասողական տակտիկայի հետ ։ Ավելին, 2013 թվականին կատարված ռանդոմիզացված պլացեբո-վերահսկվող հետազոտության ժամանակ համեմատել են կորտիկոստերոիդի ներարկման, ֆիզիոթերապիայի կամ դրանց համադրության ազդեցությունները և պարզել, որ կորտիկոստերոիդի ներարկում ստացած հիվանդների մոտ պլացեբո ստացածների համեմատ 1 տարի հետո լրիվ ապաքինման կամ բարելավման տոկոսը զարմանալիորեն ավելի ցածր է եղել, իսկ կրկնությունը՝ ավելի բարձր (կորտիկոստերոիդ/պլացեբո = 54%/12%) ։ Բացի այդ, ստերոիդների կրկնակի ներարկումներից հետո կարող են լինել մաշկի այնպիսի բարդություններ, ինչպիսիք են հիպոպիգմենտացիան և ճարպային ատրոֆիան, ինչը հանգեցնում է ներարկման տեղում փոսիկի առաջացման։
Քրոնիկ թենիսիստի արմունկի դեպքում A տիպի բոտուլոտոքսինի ներարկումը կարող է ավելի նպատակահարմար լինել, քանի որ ժամանակավորապես թուլացնում է (կաթվածահար է անում) դաստակի տարածիչ մկանները՝ դրանց ջլերին հնարավորություն ընձեռելով վերականգնվել ։
Վիրահատություն
Մնայուն, «անհնազանդ» դեպքերում բուժման տարբերակ է վիրահատական միջամտությունը ։ Վիրաբուժական մեթոդները ներառում են. Վիրահատությունը կարող է արվել ինչպես բաց, այնպես էլ միջմաշկային կամ արթրոսկոպիկ եղանակներով։ Դրանց միջև արդյունավետության և անվտանգության իմաստով էական տարբերություն չկա ։
Կանխատեսում
Սկզբնական բուժման արդյունավետությունը բավականին բարձր է, սակայն բարձր է նաև կրկնության (25-50%) և/կամ ձգձգվող, չափավոր դիսկոմֆորտի (40%) հավանականությունը։
Տարածվածություն
Թենիսիստի արմունկը բավականին տարածված հիվանդություն է, հանդիպում է բնակչության 1-3%-ի մոտ , հիմնականում ախտահարելով միջին տարիքի մարդկանց մոտ առանց սեռային նախատրամադրվածության ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չվավերացված պնդումներով հոդվածներ Կատեգորիա:Բորբոքումներ
Բիտոնիկ տեսակավորող
Բիտոնիկ տեսակավորող, զուգահեռ ալգորիթմ է տեսակավորման համար։ Այն նաև օգտագործվում է շինարարության մեջ ցանցի տեսակավորման համար։ Ալգորիթմը ստեղծել է Քեն Բատչերը. Արդյունքում տեսակավորման ցանցերը բաղկացած են O(n log2(n)) comparators and have a delay of O(log2(n)), where n is the number of items to be sorted.
Հաջորդական դասավորությունը ոչ նվազող, կամ հաջորդականություն է։ Բիտոնիկ տեսակավորումը դասավորում է, որը ունի for some, կամ շրջանաձև հերթափոխություն ունեցող տեսակավորում է։
Ինչպես է գործում ալգորիթմը
Սրանք 16 միջոցներն են բիտոնիկ տեսակավորման համար։
16 համարները սկիզբ են առնում մուտքի ձախ վերջնահատվածից, սահելով դասավորվում են յուրաքանչյուր 16 հորիզոնական լարի առջև և դուրս են գալիս աջ կողմի ելքից։ Համացանցը նախագծված է տեսակավորելու միավորները ըստ աճման արժեքի։ Աղեղները համեմատության բացարձակ արժեքներ են։ Երբ երկու թվերը հասնում են աղեղների երկու վերջավորությանը, դրանք համեմատվում են հաստատելու, որ աղեղները ուղղված են դեպի խոշորագույն թիվը։ Եթե դրանք շարքից դուրս են գալիս, ապա փոխարինվում են։ Գունավոր արկղերը պատկերավորության համար են և ոչ մի ազդեցություն չունեն ալգորիթմի վրա։
Յուրաքանչյուր կարմիր արկղ ունի միևնույն կառուցվածքը, վերին կեսի յուրաքանչյուրը մուտքը համեմատվում է համապատասխան կենտրոնական մուտքին՝ բոլոր աղեղները ուղղելով ներքև (մուգ կարմիր) կամ վերև (բաց կարմիր)։ Եթե մուտքերը ձևավորում են բիտոնիկ միասնություն, ապա ելքերը նույնպես կձևավորեն երկու բիտոնիկ միասնություն։ Եթե ելքի վերին կեսը բիտոնիկ է, ինչպես նաև կենտրոնական հատվածը, ապա վերին հատվածի արժեքները դասավորվում են բարձրագույնից դեպի ցածրագույն կամ հավասարազոր կենտրոնական կեսին և հակառակը։ Թեորիան ակնհայտ չէ, բայց ապացուցելի է, եթե ուշադրությամբ քննվեն այն բոլոր դեպքերը, երբ տարբեր մուտքերը կարող են համեմատվել օգտագործելով զերո – մեկ կանոնը։
Կանաչ և կապույտ արկղերը միավորվում են, որպեսզի ձևավորեն ամբողջական տեսակավորման համակարգը։ Ցանկացած մուտքերի կամայական հերթականությունը կտեսակավորվի ճշգրտորեն՝ բարձրագույն արժեքը կենտրոնում։ Այս հատկանիշը ակնհայտ է։ Ցանկացած կանաչ կամ կապուտ արկղի ելքը կտեսակավորվի հերթականությամբ, այսպիսով բոլոր ելքերը կլինեն դասավորված իրարամերձ հատվածներում ստեղծելով բիոտոնիկ կապ, քանի որ վերևում կգտնվի կապույտ արկղը, իսկ կենտրոնականումհատվածում՝ կանաչը։ Կապույտ և կանաչ արկղերի յուրաքանչյուր սյունակ ձևավորում է N տեսակավորված համակցություն և շղթայում այն զույգերով՝ ձևավորելով N/2 բիտոնիկ համակցություն, որը հետագայում տեսակավորվում է ըստ արկղերի սյունակների, որպեսզի ձևավորվի N/2 բիտոնիկ համատեղություն։ Այս պրոցեսը սկսվում է, երբ յուրաքանչյուր մուտք դիտարկվում է որպես մեկ էլէմենտի տեսակավորված մասնիկ, և ընթանում է բոլոր սյունակների միջով մինչև որ վերջինս միավորի այն, որպես մեկ միասնական տեսակավորված ցանկ։ Վերջնական էտապը եզրափակվում է կապույտով, ուստի այս վերջնական ցուցակը կունենա ամենախոշորագույն մասնիկը կենտրոնական հատվածում։
Յուրաքանչյուր կանաչ արկղ կատարում է նույն գործողությունն, ինչ կապույտը, սակայն տեսակավորվում է հակառակ ուղղությամբ։ Այսպիսով ցանկացած կանաչ արկղ կարող է փոխարինվել կապույտով, եթե այն կատարվի խաչաձև միացումով, որտեղ բոլոր լարերը տեղակայվում են հակառակ ուղղությամբ։ Սա թույլ կտա, որ բոլոր աղեղներն ուղղված լինեն մեկ ուղղությամբ, բայց հորիզոնական գծերը ուղիղ չեն լինի։ Այնուամենայնիվ նմանատիպ խաչաձևումը կարող է տեղադրվել կարմիր բլոկի աջ կենտրոնական ելքային հատվածում և տեսակավորումը միևնույնն է ճշգրիտ կկատարվի, քանի որ բիտոնիկ միակցության հակադրությունը նույնպես բիտոնիկ է։ Եվ եթե կարմիր արկղն ունի խաչաձևում իրենից առաջ և հետո, ապա այն կարող է վերադասավորվել ներքուստ այնպես, որ խաչաձևումերը զրոյականանան, այսպիսով լարերը կրկին ուղիղ կդառնան։ Այսպիսով այս դիագրամը հավասարազոր է վերոնշյալին, որտեղ յուրաքանչյուր կանաչ արկղ դա կապույտն է գումարած խաչաձևումը, և ցանկացած նարնջագույն արկղ կարմիր արկղ է իրենից ներկայացնում, որը համատեղում է այսպիսի երկու խաչաձևումեր։
Աղեղների գլուխները չեն պատկերվում, քանզի ցանկացած կոմպարատոր տեսակավորվում է միևնույն ուղղությամբ։ Կապույտ և կարմիր բլոկերը կատարում են միևնույն գործողությունը, ինչ նախկինում։ Նարնջագույն բլոկերը համարժեք են կարմիրին, որտեղ տեսակավորման հերթականությունը հակադարձ է իր կենտրոնական կեսի մուտքերին և ելքերին։ Սա բիտոնիկ տեսակավորման համացանցի ամենատարածված պատկերումն է։
Կոդի օրինակ
Վերոնշյալը բիտոնիկ տեսակավորման ալգորիթմի իրականացումն է Python Մուտքը վերին բուլյան արժեքն է և X ցանկի ուժի լայնությունն երկուսում։ Ելքը տեսակավորված ցանկ է, որը աճում է եթե վերին արժեքը ճշգրիտ է և պակասում է հակառակ պարագայում։
Երեսնակ դեղատու
Երեսնակ դեղատու, դժնիկազգիների ընտանիքին պատկանող դեղաբույս։
Նկարագրություն
Հաստ կոճղարմատով և ուղղաձիգ պարզ ցողունով բազմամյա խոտաբույս է, որի բարձրությունը 30-120 սմ է։ Կոթունավոր, ընդհատ փետրաձև տերևները անհարթ մակերեսով են։ Առանձին տերևիկները ձվաձև են, ատամնեզր, վերին մակերեսը մուգ կանաչ է, ստորինը՝ սպիտակավուն և խիտ մազիկներով ծածկված։ Ցողուների գագաթներին՝ հասկանման ծաղկաբույլերում, հավաքված են հնգանդամ, ոսկեգույն-դեղին պսակաթերթիկներով ծաղիկները։ Կարթաձև փշերով պատված պտուղները սերմիկներ են ։
Տարածվածություն
Աճում է ստորին լեռնային գոտու մարգագետիններում, անտառաեզրերին, թփուտներում, ճանապարհների եզրերին, դաշտերում։ Հանդիպում է Հայաստանի բոլոր մարզերում։ Մեղրատու բույս է ։
Նշանակություն
Բուժական նպատակներով օգտագործում են երեսնակի վերգետնյա մասը, ծաղիկներն ու արմատները։ Օգտագործում են նաև որպես ներկանյութ բրդյա իրերն ու գործվածքները ոսկեգույն-դեղին ներկելու համար ։
Թավաքյալի
Թավաքյալի, բլուր Ադրբեջանի Օրդուբադի շրջանում, Ողոհի գյուղի մոտ, Գիլանչայ գետի վերին հոսանքում, Նորակերտ գյուղից հյուսիս-արևելք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բլուրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ադրբեջանի բլուրներ Կատեգորիա:Օրդուբադի շրջան
Սափերավի
Սափերավի (საფერავი; բառացիորեն «գունավորել, երանգավորել, գույն տալ»), ուշ հասունացող թթու խաղողի տեխնիկական (գինու) տեսակ, որ ծագում է Կախեթից (კახეთი) ու բնորոշ Է Վրաստանին։ Այնտեղ դրանից պատրաստում են տարածաշրջանի ամենահայտնի գինիներից շատերը ։ Սափերավին աճում է նաև Ռուսաստանում և ավելի փոքր քանակությամբ՝ Հայաստանում, Մոլդովայում, Ուկրաինայում, Ուզբեկստանում, Ադրբեջանում, Ավստրալիայում։
Բնութագիր
Հատապտուղները միջինից մեծ են, էլիպսաձեւ կամ կլոր՝ կախված տեսակից, մուգ կապտավուն են, բարակ, ամուր կեղևով։ Հասունացման ժամկետը մոտ 5 ամիս է, բերքատվությունը՝ չափավոր։ Տերեւները միջին մեծության են, խոշոր եւ կլորացված, 3-5 բլթակներով կամ գրեթե մեկ ամբողջական կտոր՝ բարձրացված եզրերով։ Կոթունի հատվածը բաց է, թաղածածկ կամ քնարաձև։ Խաղողի տերևի ստորին մակերեսի թանձրացումը խիտ է, սարդոստայնային։ Երկսեռ ծաղիկ։ Միջին չափի ողկույզ, լայնակոն, ճյուղավորված, չամրացված, ողկույզի ոտքը մինչև 4,5 սմ։ Ողկույզի միջին քաշը 93-99 գրամ ։
Սափերավիից ստացվում է հյութեղ գինի՝ բնորոշ փնջով, ներդաշնակ համով և հաճելի տտիպությամբ։ Դրա ալկոհոլային ուժը տատանվում է 10,5-ից 12,5 %-ի սահմաններում, մինչդեռ տիտրվող թթվայնությունը տատանվում է 5-ից 7 %-ի սահմաններում։ Սափերավի խաղողից պատրաստում են շատ թունդ կարմիր գինիներ, որոնք համապատասխան են երկարացված ծերության համար։ Այն կարող է պարունակել ալկոհոլի բարձր մակարդակ, և այն հաճախ խառնվում է ավելի թեթեւ տեսակների հետ։ Այսօր այն ամենատարածված վրացական կարմիր խաղողի տեսակն է՝ ընդհանուր արտադրության առումով ։
Սափերավին դիմացկուն տեսակ է, որը հայտնի է ծայրահեղ ցուրտ եղանակին դիմակայելու ունակությամբ, չնայած դրա ձմեռային դիմացկունությունն ավելի ցածր է քան սպիտալ ռքածիթելի (վրաց.՝ რქაწითელი < რქა წითელი, կարմիր եղջյուր) խաղողը, և բարձր լեռնային ու ներքին շրջաններում, ինչպիսին Կախեթին է, աճեցնելու համար։ Երաշտակայունությունը համեմատաբար բարձր է։ Սափերավիի դիմադրությունը կեղծ ալրացող և օիդիումի հանդեպ թույլ է, անձրևոտ եղանակին հատապտուղները վարակվում են ազնիվ փտումով (pourriture noble; Edelfäule; Muffa nobile; Aszúsodás)։
Սափերավիի առանձնահատկությունն այն է, որ անտոցիանների (հուն` ἄνθος՝ ծաղիկ, κυανός՝ լազուր, կապույտ) բարձր պարունակության շնորհիվ ներկված է ոչ միայն հատապտուղների կեղևը, այլև միջուկը։ Այդ պատճառով էլ սափերավին (ի տարբերություն սև տեխնիկական խաղողի տեսակների ճնշող մեծամասնության) տալիս է գունավոր հյութ։  Սա ներկարար (teinturier) խաղողի տեսակներից մեկն է, որից արտադրվում են ինչպես միատեսակ, այնպես էլ խառնուրդ գինիներ (ֆր.՝ coupage) ։ Սափերավին անսովոր է նրանով, որ այն խաղողի շատ քիչ սորտերից մեկն է, որն օգտագործվում է միատեսակ գինեգործության մեջ։ Հյութը թույլ գունավոր է, ինչը վերացնում է սափերավիից սպիտակ գինիների արտադրությունը ։
Տարածվածություն և կիրառություն
Սափերավի խաղողը ծագել է Արևելյան Վրաստանի Կախեթի մարզում և ներկայումս տարածված է նրա ողջ տարածքում (Կախեթի, Սաինգիլո (საინგილო), Քարթլի, Շավշատ-Կղարջք, Իմերեթի, Գուրիա, Ռաչա (რაჭა) և Լեչխում)։ Սափերավի տեսակը տարածաշրջանի ամենահին տեսակներից մեկն է և Վրաստանի առևտրային գինեգործության մեջ մշտապես զբաղեցրել է ամենակարևոր տեղը։ Սափերավի խաղողը հիմնականում օգտագործվում է Վրաստանում և Ռուսաստանում, բայց վերջերս այն տարածվել է Արևելյան Եվրոպայի այլ շրջաններում (օրինակ՝ Մոլդովայում գտնվող Պուրկարի)։ Սափերավի տեսակն աճեցվել է նաև Նոր Աշխարհի գինեգործական շրջաններում, մասնավորապես՝ Ֆինգեր լճերի (Finger Lakes) և Նիագարա թերակղզու խաղողի այգիներում ։ Այն խոստումնալից արդյունքներ է ցույց տվել Ավստրալիայի մի քանի արտադրողների մոտ, որտեղ այն առաջին անգամ բուծվել է Վիկտորիա նահանգի հյուսիս-արևելքում գտնվող Քինգ հովտի շրջանում։
Հիմք է ծառայում սեղանի, աղանդերային և թնդեցված գինիների համար, որոնք պիտանի են երկար (մինչև 30 տարի) պահպանման համար, թեև սափերավիի հայրենիքում 12 տարեկանից բարձր հնեցումը գրեթե չի կիրառվում ։ Միատեսակ գինիներում ալկոհոլի բարձր պարունակության, ինչպես նաև դրանց թթվայնության պատճառով (հատկապես արտահայտված է, երբ խաղողն աճեցվել է ոչ բավարար տաք կլիմայական պայմաններում ) սափերավիի գինենյութերը հաճախ խառնվում են խաղողի այլ տեսակներից ստացված գինենյութերի հետ (տես՝ կուպաժավորում)։
Կարծիք կա, որ սափերավին պատկանում է «քմահաճ» տեսակներին, որոնցից հեշտ չէ լավ գինի ստանալ ։ Հատկապես բերքահավաքի համար կարևոր է ճշգրիտ ընտրել հատապտուղների հասունության պահը, հակառակ դեպքում գինու մեջ կհայտնվեն կամ կանաչ կամ «շատ հասունացած» երանգներ։
Սափերավիից են պատրաստվում Վրաստանի ամենատարածված կարմիր գինիներից շատերը՝ ինչպես չոր (Մուկուզանի, Նափառեուլ), այնպես էլ կիսաքաղցր (Կինձմարաուլ (ქინძმარაული), Ախաշեն (ახაშენი)): Սափերավիից պատրաստվող գինենյութերը մտնում են նաև Ապսնիի (Аҧсны) (Աբխազիա) և Նեգրու դե Պուրկարի (Մոլդովա) խառնուրդ գինիների կազմի մեջ։ Միատեսակ գինիները խիտ բորդո (bordeaux) գույն են, որն արևի ճառագայթներին թույլ չի տալիս անցնել ։
Տարատեսակներ
Սափերավին հաջողությամբ ներգրավվել է գենետիկական բուծման համար նախկին ԽՍՀՄ երկրներում, Ռումինիայում և Գերմանիայում։ Ռայնգաուում (Rheingau) դրա հետ աշխատել է դոկտոր Հելմուտ Բեքերը (Helmut Becker)։ Ղրիմում Սափերավիից բուծվել են նոր տեսակներ՝ Բաստարդո Մագարաչսկի (Бастардо Магарачский), Ռուբին Մագարաչա (Рубиновый Магарача), առատ, Ջալիտա, Նովոչերկասկում՝ Սափերավի Հյուսիսային (Саперави Северный)։ Վերջինս ունի հատկապես ուժեղ ցրտահարության դիմադրություն, հեշտությամբ հանդուրժում է չոր ժամանակահատվածները, բայց արագ չորանում է, երբ ենթարկվում է հաճախակի անձրևների։
Գինիներ
Վրացական հայտնի գինիներ՝ պատրաստված բացառապես կամ առավելապես Սափերավի տեսակի խաղողից․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացական գինիներ Կատեգորիա:Վրացերեն բառեր և արտահայտություններ Կատեգորիա:Վրաստանի գինեգործություն Կատեգորիա:Վրացական խոհանոց Կատեգորիա:Գինեգործություն Կատեգորիա:Խաղողի սորտեր Կատեգորիա:Խաղողագործություն ըստ երկրի
Լանգեդոկ-Ռուսիյոն
Լանգեդոկ-Ռուսիյոն (Languedoc-Rosellón․ ; Lengadòc-Rosselhon․ ˌleŋɡɔˈðɔk ruseˈʎu, Llenguadoc-Rosselló), Ֆրանսիայի նախկին վարչական տարածաշրջան, որը 2016 թվականի հունվարի 1-ից միավորվել է Միջին Պիրենեյան մարզի հետ՝ կազմավորելով Օքսիտանիա երկրամասը ։ Զբաղեցնում է 27 376 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Ընկած է Ֆրանսիայի ծայր հարավում՝ սահմանակցելով Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ, Ռոն-Ալպեր, Օվեռն, Միջին Պիրենեյան երկրամասերին, Իսպանիային, Անդորրային։ Հարավում սահմանագծի մի հատված էլ ձգվում է Միջերկրական ծովի ափով։ Կազմված է հետևյալ հինգ դեպարտամենտներից՝ Օդ, Գար, Էրո, Լոզեր, Արևելյան Պիրենեյներ։ Բնակչության աճի տեմպով Լանգեդոկ-Ռուսիյոնն առաջին տեղն է գրավում Ֆրանսիայի տարածաշրջանների շարքում․ վերջին ժամանակաշրջանում արձանագրված աճի տեմպը պահպանվելու դեպքում 2030 թվականին, մոտավոր հաշվարկներով, կունենա 3 միլիոն 300 հազար բնակիչ ՝ 26 տոկոսով գերազանցելով բնակչության թվաքանակի 2000 թվականի ցուցանիշը։ Արձանագրված աճը հիմնականում ներքին միգրացիայի արդյունք է, իսկ բնակչության բնական աճը գտնվում է բավականին ցածր մակարդակի վրա ։
2012 թվականի տվյալներով Լանգեդոկ-Ռուսիյոնում տարեկան ստեղծվում է €63,9 միլիարդ եվրոյի (US$82.2 միլիարդ ամերիկյան դոլարի) համախառն ներքին արդյունք ։ Տարածաշրջանն առաջին հերթին հռչակվել է գինեգործությամբ։
Պատմություն
Տարածաշրջանը Ֆրանսիայի կազմի մեջ է մտել 1271 թվականից, Ալբիգոյան խաչակրաց արշավանքի արդյունքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Ֆրանսիայի երկրամասեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Սուե Ռոգալ
Սուե Ռոգալ (Soueix-Rogalle), համայնք Ֆրանսիայում, որը գտնվում է Միջին Պիրենեյան մարզի Արյեժ գավառում։ Մտնում է Ուսթ կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Սեն Ժիրոն շրջանը։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 09299։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 375 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 207 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 146-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 61-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 70,5 %, 1999 թվականին եղել է՝ 63,8 %)։ 146 աշխատունակ բնակիչներից 132-ը աշխատում էին (71 տղամարդ և 61 կին), անաշխատանք էին 14-ը (8 տղամարդ և 6 կին)։ 61 անգործունակ մարդկանցից 17-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 21-ը թոշակառու, 23-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
The Black Eyed Peas
The Black Eyed Peas (հաճախ նաև անվանում են պարզապես TBEP՝ խմբի անվան առաջին տառերով), ամերիկյան հիփ հոփ խումբ։ Ստեղծվել է 1995 թվականին Միացյալ Նահագների Կալիֆորնիա նահանգի Լոս Անջելես քաղաքում։ Խումբի անդամներն են will.i.am-ը, Ֆերգին, Taboo-ն և apl.de.ap-ը։
Բառլե
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 264 մարդ, բնակչության խտությունը` 35.39 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.46 կմ² տարածք։
Տնտեսություն
2010 թվականին կար 182 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 135-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 47։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,2 %։ 135 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 122 անձ (61 տղամարդ և 61 կին)։ Գործազուրկ են եղել 13 անձ (7 տղամարդ և 6 կին)։ 47 անաշխատունակներից 18 եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 16-ը` թոշակառուներ, իսկ 13-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կոբալտ
Կոբալտ ՝ քիմիական տարր է, որի նշանն է Co, պարբերական համակարգի 8-րդ խմբի առաջին եռյակի քիմիական տարր։ Կարգահամարը 27 է, ատոմական զանգվածը՝ 58,9332: Կոբալտը վարդագույն երանգով արծաթագույն, ծանր մետաղ է։ Ունի մեկ կայուն իզոտոպ՝ 59Co (տարածվածությամբ՝100 %), արհեստական ռադիոակտիվ իզոտոպներից արժեքավոր է 60Co(T1/2= = 5,27 տարի)։
Միարժեք և քառարժեք կոբալտի համար ստացված են միայն քիչ թվով կոմպլեքս միացություններ։ Սովորական ջերմաստիճանում հոծ կոբալտը կայուն է ջրի և օդի ազդեցության նկատմամբ։ α-Co ունի վեցանկյուն բյուրեղացանցի կառուցվածք, β-Co բյուրեղացանցը խորանարդ է, ջերմաստիճանային անցումը՝ α↔β, 427 °C:
Պատմություն
Հին Եգիպտոսում, Բաբելոնում և Չինաստանում կոբալտի օքսիդը կիրառվում էր ապակին և արծնը կապույտ ներկելու համար։ Նույն նպատակով 16-րդ դարում Արևմտյան Եվրոպայում օգտագործվում էր քրքումաներկը, որն ստանում էին «կոբոլդ» կոչվող հանքանյութերի ջերմային մշակմամբ, որի ընթացքում անջատվում էր մեծ քանակությամբ թունավոր ծուխ, իսկ ջերմային մշակման նյութերից չէր հաջողվում մետաղ ձուլել։
Միջնադարյան հանքափորներն ու մետաղագործներն պյդ երևույթը համարում էին առասպելական էակների՝ կոբոլդների (Kobold - տան ոգի, գնոս) արարքներ։ 1735 թվականին շվեդ, քիմիկոս Գ. Բրանդը քրքումաներկի, քարածխի և ֆլյուսի խառնուրդը հնոցում տաքացնելով ստացավ մետաղ և անվանեց «կոբոլդի ձուլահատիկ»։
Հետագայում այն վերանվանվեց «կոբոլտ», ապա՝ «կոբալտ»։ Կոբալտի պարունակությունը երկրակեղևում 1,8•10−3% է (ըստ զանգվածի)։ Կոբալտի միներալները (թվով 30 հատ) հազվագյուտ են և չեն առաջացնում նշանակալի հանքակուտակումներ։
Բնության մեջ
Երկրակեղևում կոբալտի պարունակությունն ըստ զանգվածի հավասար է 4•10−3 %։ Հայտնի է կոբալտ պարունակող շուրջ 30 հանքանյութ, որոնցից են՝ կոբալտինը CoAsS, լինեիտը Co3S4, սմալտինը CoAs2 և այլն։ Ծովի ջրում պարունակությունը մոտ (1,7)•10−10 % է։ Կոբալտի ամենահարուստ հանքերը գտնվում են Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում ։
Ստացում
Կոբալտի արդյունաբերական ստացման հիմնական աղբյուրը նիկելի հանքանյութերն են, որոնցում այն գտնվում է խառնուրդի ձևով։ Այդ հանքանյութերի մշակումը շատ բարդ է և դրա եղանակը կախված է հանքանյութի բաղադրությունից։ Նիկելից կոբալտից անջատում են ըստ ռեակցիայի։
Համարյա ամբողջ նիկելը մնում է լուծույթում։ Ջուրը հեռացնելու համար Co(OH)3-ը սև նստվածքը շիկացնում են։ Ստացված Co3O4 օքսիդը վերականգնում են ջրածնով կամ ածխածնով։ 2-3 % խառնուրդներ (Ni, Fe, Cu ևն) պարունակող կոբալտը կարելի է մաքրել էլեկտրոլիզով։
Ֆիզիկական հատկությունները
Կոբալտը մետաղ է։ Օքսիդների բարակ շերտից ստանում է դեղնավուն երանգ։ Կոբալտը գոյություն ունի երկու ձևափոխությունների տեսքով։ Սենյակայինից մինչև 427 °C ջերմաստիճանը կայուն է α-ձևափոխությունը, 427 °C-ից մինչև հալման 1494 °C ջերմաստիճանը՝ β-ձևափոխությունը։ Կոբալտն ունի ֆերոմագնիսական հատկություն։
Քիմիական հատկություններ
Մանրացրած կոբալտը, որն ստացվում է 250 °C-ում նրա օքսիդը ջրածնով վերականգնելիս (հրակիր կոբալտ), օդում ինքնաբոցավառվում է՝ փոխարկվելով CoO-ի։ Հոծ կոբալտը սկսում է օքսիդանալ միայն 300 °C-ից բարձր։ Կարմիր շիկացման ջերմաստիճանում կոբալտը քայքայում է ջրային գոլորշին՝
Տաքացնելիս կոբալտը հեշտությամբ է միանում հալոգեններին՝ առաջացնելով հալոգենիդներ՝ CoX2։ Նույն պայմաններում փոխազդում է ծծմբի, սելենի, ֆոսֆորի, զառիկի, ածխածնի, սիլիցիումի, բորի և այլ տարրերի հետ, ընդ որում ստացված նյութերի բաղադրությունը երբեմն չի համապատասխանում վերը հիշատակված արժեքային վիճակներին (օրինակ, Co3P, Co2As, Co3C և այլն)։
Նոսր աղաթթվի և ծծմբական թթվի հետ դանդաղ է փոխազդում, դուրս է մղում ջրածին և առաջացնում, համապատասխանաբար, քլորիդ՝ CoCl2, և սուլֆատ՝ CoSO4, իսկ նոսր ազոտական թթվի հետ՝ ազոտի օքսիդներ և նիտրատ։
Խիտ HNO3-ը պասսիվացնում է կոբալտ։ Cօ2+-ի աղերի լուծույթներից ալկալիները նստեցնում են կապույտ հիդրօքսիդը՝ Co(OH)2, որն աստիճանաբար մգանում է օդի թթվածնով մինչև Co(OH)3 օքսիդանալու պատճառով։ 400-500 °C-ում թթվածնում CoO-ն տաքացնելիս առաջացնում է սև ենթօքսիդ-օքսիդ՝ Co3O4, կամ CoO•Co2O3։
Կենսաբանական դեր
Կոբալտը բոլոր կենդանիների համար ունի էական նշանակություն։ Այն կոբալամինի հիմնական բաղկացուցիչն է, որը հայտնի է նաև որպես B12 վիտամին։ Կոբալտը մասնակցում է արյունաստեղծմանը, նյարդային համակարգի և լյարդի գործունեությանը։ Մարդու օրական կոբալտի պահանջը կազմում է 0.007-0.015 մգ։ Մարդու մարմինը պարունակում է իր քաշի յուրաքանչյուր կիլոգրամի հաշվարկով 0.2 մգ կոբալտ։
Օրգանիզմում
Մշտապես գտնվելով կենդանիների և բույսերի հյուսվածքներում կոբալտը մասնակցում է նյութափոխանակության պրոցեսներին։ Կոբալտի նկատմամբ մարդու օրական պահանջը 7-15 մկգ է, կենդանիներինը կախված է նրանց տեսակից, տարիքից և մթերատվությունից։
Կերաբաժնում կոբալտի անբավարարությունը նվազեցնում է կենդանիների մթերատվությունը, խախտվում է նյութափոխանակությունը և արյունաստեղծումը, առաջանում որոճողների ակոբալտոզ։ Կոբալտը ազդում է սպիտակուցների, ածխաջրերի, ճարպերի նյութափոխանակության, նուկլեինաթթուների սինթեզի, կենդանի օրգանիզմում օքսիդավերականգնման ռեակցիաների վրա։ Կոբալտի արյունաստեղծումը և էրիտրոպոետինների սինթեզն ակտիվացնող հզոր միջոց է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անցումային մետաղներ Կատեգորիա:Կոբալտ
Դմիտրի Եֆրեմով
Դմիտրի Վլադիսլավովիչ Եֆրեմով (ռուսերեն՝ Дми́трий Владисла́вович Ефре́мов, ապրիլի 1, 1995 թ., Ուլյանովսկ, Ռուսաստան)՝ ռուս ֆուտբոլիստ, ԲԿՄԱ ֆուտբոլային ակումբի կիսապաշտպանն է։
Ակումբային
Ֆուտբոլով սկսել է զբաղվել 2004 թ․ Ուլյանովսկ քաղաքի Վոլգա ակումբի դպրոցում։ 2007 թ․ ֆուտբոլային կրթությունը շարունակել է Յուրի Կոնոպլյովի անվան ակադեմիայում ։ 2012 թ․ հայտավորվել է Ռուսաստանի առաջնության երկրորդ դիվիզիոնում, որտեղ խաղում էր Տոլյատի քաղաքի Ակադեմիա ակումբի կազմում։ Այս ակումբի կազմում իր մեկնարկային հանդիպումն անցկացրել է ապրիլի 24-ին,երբ թիմը մրցում էր Գորնյակ ակումբի հետ (1:1) ։ Այդ ժամանակ էլ ֆուտբոլիստին սկսեց հետևել ԲԿՄԱ ֆուտբոլային ակումբը, իսկ ամռանն արդեն հրավիրվեց ակումբ։ Դեկտեմբերին Դմիտրին նոր ակումբի հետ ստորագրեց 4.5 տարվա պայմանագիր։ 2013 թ․ ձմռանը ֆուտբոլիստը մինչև մրցաշրջանի սկսվելը առաջին թիմի հետ մասնակցեց բոլոր մարզական հավաքներին ։
ԲԿՄԱ֊ի հիմնական կազմում իր մեկնարկային հանդիպումն անցկացրել է մարտի 9-ին, երբ Ռուսաստանի առաջնությունում իր թիմը մրցում էր Սամարայի Կռիլյա Սովետովի հետ։ Այս հանդիպումն ավարտվեց (2:0) հաշվով, իսկ Դմիտրին խաղադաշտում հայտնվեց միայն 90-րդ րոպեին փոխարինելով Զորան Տոշիչին ։
2015 թ․ օգոստոսի 31-ին Եֆրեմովը վարձավճարով տեղափոխվեց չեխական Սլովան ։
Ազգային հավաքականի կազմում
2013 թ․ հունվարին Ռուսաստանի երիտասարդական հավաքականի կազմում կարողացել է դառնալ Գրանատկինի հուշամրցաշարի հաղթող և ճանաչվել մրցաշարի լավագույն խաղացող։ Ազգային հավաքականի կազմում իր մեկնարկային հանդիպումն անցկացրել է իր 20֊րդ տարեդարձի նախօրյակին, երբ թիմը ընկերական խաղ էր անցկացնում Ղազախստանի հետ (0:0) ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ԲԿՄԱ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Anaglyptus mysticus
Anaglyptus mysticus - բեղիկավոր բզեզի տեսակ՝ իսկական բեղիկավորների ենթաընտանիքից։ Լայն տարածում ունի Եվրոպայում, Կովկասում, Անդրկովկասում, Թուրքիայում և Հյուսիսային Աֆրիկայում։ Չափահաս թրթուրների մարմնի երկարությունը 8-15 մմ է։ Հիմնականում սնվում են բազմազան լայնատերև ծառերով և թփերով՝ հաճարենի, թխկի, լաստենի, ալոճենի, արոսենի, վարդ, կաղնի և այլն։
Ֆորթ Սմիթ
Ֆորթ Սմիթ, քաղաք Կանադայի հյուսիս-արևմտյան տարածքի հարավ-արևելյան մասում՝ Նևոլնիչյա գետի ափին՝ ոչ հեռու Ալբերտայի հյուսիս-արևմտյան սահմանից։ Մտնում է հարավնևոլիչյան շրջանի մեջ։ Հյուսիս-արևմտյան շրջանի նախկին մայրաքաղաքը, փաստորեն այդ ժամանակից հետո էլ է մայրաքաղաքի դեր կատարել։
Anaglyptus mysticus
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բզեզներ Կատեգորիա:1758 նկարագրված կենդանիներ
Ֆորթ Սմիթ
Պատմություն
1872 թվականին հուդզոնովի ծոցի ընկերությունը կառուցել է "Սմիթս-լենդինգ" (այժմ Ֆիցջերալդ Ալբերտա (Fitzgerald, Alberta), Ալբերտա նահանգ անվամբ զանգակատան հարավային հատվածում։ 1874 թվականին Հյուսիսային շեմին կառուցվել է ևս մեկ ֆորպոստ՝ Ֆորթ Սմիթ։ Երկու ֆորպոստներն էլ իրենց անուններն են ստացել բրիտանացի և կանադացի գործարարի պատվին (քաղաքական գործիչ, դիվանագետ և բարերար Դոնալդ Սմիթի)։ Ֆորտ Սմիթը դարձել է կենսական կապող օղակ հարավային Կանադայի և Արևմտյան Արկտիկայի միջև ջրային հաղորդակցության համար։ Կանադայի պուշնինի առևտրականները օգտագործել են Fort Smith-ից դեպի Սմիթս Լենդինգ երթուղին, որը կառուցվել են այս բնիկ ժողովուրդները դարեր առաջ, որը թույլ է տվել շրջանցել դժվարին շեմերի չորս համակարգերը (Կասետային շեմերը, Պլիկանի շեմերը, Լեռնային շեմերը) ։
1876 թվականին Ֆորտ Սմիթ է տեղափոխվում Հռոմի կաթոլիկ առաքելությունը։ Այդ ժամանակ ֆորպոստն արդեն բարգավաճ բնակավայր էր ։
Սկսած 1898 թվականից՝ ոսկե տենդը Յուկոնում նպաստել է քաղաքի բարեկեցության աճին, քանի որ շատ ոսկի որոնողներ ճանապարհորդում էին Յուկոն Ֆորթ Սմիթի միջոցով։ 1908 թվականին հայտնվել է ևս մեկ շոգենավ, 1911 թվականին Ֆորթ Սմիթը դառնում է հյուսիս-արևմտյան տարածքների վարչական կենտրոնը։ Օտտավայից քաղաք են ուղարկվում հնդիկ գործակալ, բնիկ ժողովուրդների հարցերով զբաղվող կառավարության ներկայացուցիչ և բժիշկ, իսկ հյուսիս-արևմտյան ձիասպորտի ոստիկանությունը քաղաքում ստեղծել է իր ջոկատը։ Դրա շնորհիվ Ֆորթ Սմիթը դարձել է ոչ միայն տրանսպորտային, այլ նաև Կանադայի արևմտաարկտիկական տարածքների վարչական կենտրոնը։ Կաթոլիկ առաքելությունում բացվել է քաղաքի առաջին հիվանդանոցը՝ Սուրբ Աննայի հիվանդանոցը (1914)։ Առաքելությունը նաև ստեղծել է Սուրբ Բրունոյի ագարակը, որն ապահովում է Կանադայի Արկտիկայի բոլոր կաթոլիկ առաքելությունները։ Աշխատել է մինչև 1920-ական թվականները, որից հետո փակվել է ։
1919 թվականին քաղաքում հայտնվում են առաջին տրակտորները, երբ Ալբերտա և արկտիկական տրանսպորտային ընկերությունը, դուստր ձեռնարկությունը թողարկել է երկու տրակտորներ գետի վրա մի կողմից մյուսը առևտրային բեռների տեղափոխման համար։ 1920 թվականին Ֆորթ Սմիթում դաշնային կառավարության ցուցումով կառուցվում է վարչական շենք, ինչպես նաև դատարանի շենքը, որը դառնում է առաջին դատարանը։ 1921 թվականի հունիսին Ֆորթ Սմիթի մասնաճյուղը բացում է Կանադայի Ռոյալ բանկը։ Ֆորթ Սմիթ գրասենյակը դառնում է բանկի առաջին գրասենյակը հյուսիս-արևմտյան տարածքներում :
1920 թվականին Lamson & Hubbard Trading ընկերությունը շահագործման է հանձնել SS Distributor նավը, որը նախատեսված է իր առևտրային դիրքերը Մաքքենզի գետի երկայնքով սպասարկելու և հետագայում Հուդզոնի ծոցի ընկերությանը անցնելու համար։ 1922 թվականին ստեղծվել է [Wood Buffalo (National Park) / Wood Buffalo National Park]], նրա կառավարումը տեղակայվել է Ֆորթ Սմիթում։ 1924 թվականին Ֆորթ Սմիթը դարձել է հյուսիս-արևմտյան տարածքների և Յուկոնի ռադիոհամակարգերի առաջին կետը, որը ստեղծվել է Կանադայի թագավորական ազդանշանային կորպուսի կոմից։ 1928 թվականին քաղաքում կառուցվել է Ֆորթ Սմիթ օդանավակայանը Ըստ 1930-ական թվականների՝ Ֆորթ Սմիթի տնտեսության հիմքը նավերի շինարարությունն էր։ Northern Transportation Company ստեղծվել է որպես իրենց քաղաքի նավաշինարան։ 1938 թվականին ոսկու հայտնագործություն Յելոունայֆեում Ֆորթ Սմիթի համար տնտեսական խթան է հանդիսանում, քանի որ շատ ոսկի որոնողներ ուղևորվում են Յելոունայֆ նրա միջոցով։ Նույն թվականին քաղաքում կառուցվել է Անգլիկան առաքելության շենքը, իսկ 1939 թվականին՝ Անգլիկան եկեղեցին։ 1942-1943 թվականներին Ֆորթ Սմիթում, որտեղ այն ժամանակ բնակվում էր 250 մարդ, տեղավորվում է 2000 զինվորներից բաղկացած զորակազմը (ԱՄՆ-ի բանակ, որոնք ուղևորվում էին Նորման Ուելս՝ Քենոլ և Կանոլ մայրուղի խողովակաշարի կառուցման համար։ Այդ զինվորները կառուցում են Ֆորթ Սմիթի ճանապարհը դեպի  Hey River: Ոսկու տենդի շնորհիվ 1945 թվականից հետո 10 տարվա ընթացքում Ֆորթ Սմիթի բնակչությունն աճել է հինգ անգամ։ Սա էապես ավելացրել է նրա դերը, նաև վարչական կենտրոնի և Մաքենզի գետի շրջանի տրանսպորտային հանգույցի դերը։ 1964 թվականին Ֆորթ Սմիթը ստացել է գյուղի պաշտոնական կարգավիճակ։ Իսկ երկու տարի անց՝ 1966 թվականի հոկտեմբերի 1-ին, նրան շնորհվել է նաև քաղաքի կարգավիճակ։
Այդ ժամանակ քաղաքում ապրում էր 2130 մարդ։ Նույն 1966 թվականին ավարտվել է Հեյ Ռիվեր տանող ճանապարհը, որը վերջնականապես կապել Է Ֆորթ Սմիթը Կանադայի հարավի հետ։ Դրանից հետո, սակայն, Ֆորթ Սմիթի դերը որպես ծովային տրանսպորտային հանգույցի կտրուկ նվազել է (հիմնական մասը բեռների սկսել է տեղափոխվել ճանապարհի վրա, այլ ոչ թե գետերի), և 1968 թվականին, երբ նավագնացությունը ավարտվել է։ 1967 թվականին հյուսիս-արևմտյան տարածքների մայրաքաղաքը տեղափոխվել է Յելոունայֆ, սակայն ազատ առևտրի գոտու հիմնական իշխանությունները դեռ երկար ժամանակ մնում էին Ֆորթ Սմիթում, քանի որ նոր մայրաքաղաքում չկար անհրաժեշտ ենթակառուցվածք։ 1968 թվականի օգոստոսի 9-ին Ֆորթ Սմիթում տեղի է ունեցել սողանք, որը զգալի վնաս է հասցրել քաղաքին և սպանել մեկ մարդու։ Սողանքի հետևանքները վերացվել են, իսկ ափերն ամրացվել են, որպեսզի նման բան թույլ չտան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանադայի քաղաքներ
Դարպաս (գետ)
Դարպաս գետ Միջերկրական ծովի ավազանում, Չաքդսու գետի աջակողմյան վտակն է, հոսում է Լեռնային Կիլիկիայով։ Դարպասի միջին հոսանքը կոչվում է նաև Պոզանդի։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կիլիկիայի գետեր
Angry Birds Friends
Angry Birds Friends, սոցիալական համակարգչային խաղ ֆինլանդական Rovio մշակողից, «Angry Birds » շարքի մաս։ Նախագծված է Ֆեյսբուք սոցիալական ցանցի համար, որում այն ի սկզբանե թողարկվել է որպես Flash հավելված՝ Facebook API-ի հիմքի վրա։ Հետագայում թողարկվել է Android-ի և iOS-ի համար՝ որպես App Store-ի կամ Google Play-ի միջոցով ներբեռնված ծրագիր ։
Նկարագրություն
Ի տարբերություն Angry Birds խաղերի նախորդ տարբերակի՝ այս խաղը համաժամացնում է նվաճումները և առաջընթացը Ֆեյսբուքի միջոցով խաղացողների և նրանց ընկերների միջև, ովքեր նույնպես խաղում են խաղը։ Խաղալու համար հարկավոր է մուտք գործել Ֆեյսբուք OAuth արձանագրության միջոցով։ Լավագույն 3 խաղացողները ամեն շաբաթ ստանում են խաղային արժույթ, որը կոչվում է «թռչունների մետաղադրամներ», որոնք կարող են օգտագործվել բոնուսներ ձեռք բերելու կամ լրացուցիչ սլոթեր գնելու համար։ Բացի այդ, բջջային տարբերակը ներառում է վերապատրաստման 4 մակարդակ, որտեղ կան անսահման բոնուսներ, որոնք հասանելի են օգտագործման համար։
2012 թվականի փետրվարին «Surf and Turf» էպիզոդը ավելացվել է «Angry Birds Friends» տարբերակին և այն նաև ավելացվել է նաև բնօրինակ Angry Birds-ին։ 2012 թվականի հուլիսին «Angry Birds Friends»-ում ավելացվել է «Pigini Beach» դրվագը։
2012 թվականի օգոստոսին Rovio-ն հայտարարել է Green Day պրանկ-խմբի հետ գործընկերության մասին, ինչը հանգեցրել է «Angry Birds Friends»-ի 20 նոր մակարդակի, որին մասնակցում էին բոլոր 3 երաժիշտները։ Նոր մակարդակները ներկայացնում են «Green Day»-ի յուրաքանչյուր մասնակցի որպես կանաչ խոզ։ Վերջին «Green Day» սինգլը դարձել է խաղի սաունդթրեքը։ Մակարդակները ջնջվել են 2012 թվականի դեկտեմբերին ։