cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Միքայել Հայրապետյան (կուսակցական գործիչ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պահպանողական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կլյուչևկա (այլ կիրառումներ)
Կլյուչևկա, կարող է վերաբերել՝
Նիկոլա Էսկյուդե
Նիկոլա Ժան Քրիստոֆ Էսկյուդե (Nicolas Jean-Christophe Escudé, ), ֆրանսիացի նախկին պրոֆեսիոնալ թենիսիտ։ Պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է 1995 թվականին, ավարտել 2006 թվականի մայիսի 18-ին։ կարիերայի ընթացքում հաղթանակ է տարել մենախաղի չորս և զուգախաղի երկու մրցաշարերում։ Մեծ Սաղավարտի մրցաշարերում առավելագույն հաջողությունը եղել է 1998 թվականի Ավստրալիայի բաց առաջնությունում կիսաեզրափակիչ դուրս գալը։ Եղել է 2001 թվականի Դևիսի գավաթի հաղթող։
Նիկոլաի կրտսեր եղբայրը՝ Ժյուլեն, եղել է պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, 2006-2010 թվականներին 13 խաղ է անցկացրել Ֆրանսիայի ազգային հավաքականի կազմում։
Մարզական կարիերա
Նիկոլան կարիերայում իր առավելագույն վարկանիշին հասել է 2000 թվականի հունիսի 26-ին, երբ նա դարձել է համաշխարհային դասակարգման թիվ 17 ռակետ։ Նա բնածին ձախլիկ է, ով երեքա ժամանակ սովորել է խաղալ աջ ձեռքով, իսկ մնացած ամեն ինչ անում է ձախով։ Էսկյուդեն եղել է ժամանակաից թենիսի այն եզակիներից մեկը, ով նախընտրել է «մատուցում-ելք դեպի ցանց» ոճը։ Առաջին իսկ հնարավորության դեպքում Էսկյուդեն շարժվել է դեպի ցանց, որտեղ փորձել է ընթացքից ավարտել խաղարկությունը իր օգտին։
2006 թվականին Նիկոլան հայտարարել է սպորտից հեռանալու մասին՝ ուսի մշտական վնասվածքի պատճառով, որի պատճառով վերջին տարիներին հազվադեպ էր կարողանում մասնակցել մրցաշարերին։ 2008—2012 թվականներին եղել է Ֆեդերացիայի գավաթում Ֆրանսիայի հավաքականի ավագը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի թենիսի բաց առաջնություն Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թենիսի բաց առաջնություն Կատեգորիա:Ուիմբլդոնի մրցաշար Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի թենիսի բաց առաջնություն Կատեգորիա:Մեծ սաղավարտի (թենիս) մրցաշարեր Կատեգորիա:Ֆրանսիացի թենիսիստներ
Կլյուչևոյ (այլ կիրառումներ)
Կլյուչևոյ, կարող է վերաբերել՝
Միխայիլ Պրոտոդյակոնով
Միխայիլ Միխայլովիչ Պրոտոդյակոնով (Михаил Михайлович Протодьяконов, ), լեռնային գործի բնագավառի խորհրդային գիտնական։
Կենսագրություն
Ավարտել է Պետերբուրգի լեռնային ինստիտուտը (1899)։ 1904 թվականից դասավանդել է Եկատերինոսլավի բարձրագույն լեռնային ուսումնարանում (1908 թվականից՝ պրոֆեսոր), 1925 թվականից՝ Մոսկվայի լեռնային ակադեմիայում։ Եղել է Թուրքեստանի ժողովրդական համալսարանի (1918) կազմակերպիչներից։ Հիմնական աշխատությունները վերաբերում են լեռնային ճնշման, հանքարանային ամրակապման օդափոխման և այլ հարցերի։
Ստեղծել է լեռնային ճնշման յուրօրինակ տեսություն (1907), արտածել նրա հաշվարկի բանաձևը, մշակել ապարների ամրության գործակցի սանդղակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային երկրաբաններ Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Նովայա Լյադա
Նովայա Լյադա (Новая Ляда), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Տամբովի մարզի Տամբովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5268 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տամբովի մարզի Տամբովսկի շրջանի բնակավայրեր
Պոլյանա (ավան, Սնիգիրյովկայի շրջան)
Պոլյանա (Поляна), ավան Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1927 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ Կատեգորիա:1927 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կլյուչի (այլ կիրառումներ)
Կլյուչի, կարող է վերաբերել՝
Մաքսուդ Ջոչ
Բնակչություն
Բնակչությունը հայեր և թուրքեր էին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Միքայել Միքայելյան (քանդակագործ)
Միքայել Հովհաննեսի Միքայելյան, հայ քանդակագործ։
Կենսագրություն
1897 թվականին սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի Շտիգլիցի նկարչական դպրոցում, 1898-1900 թվականներին` Գեղարվեստի ակադեմիայում, 1901-1902 թվականներին` կատարելագործվել Հռոմում։
1903 թվականից ստեղծագործել է Թիֆլիսում ։ Քսաներորդ դարի առաջին քառորդում, Արևելյան Հայաստանում գեղանկարիչների համեմատությամբ, քանդակագործների քանակն աննշան էր։ Եվ հայկական կերպարվեստն իր զարգացման համար նպաստավոր հող էր գտել Հայաստանի սահմաններից դուրս, ամենից առաջ Թիֆլիսում, որը տասնիններորդ դարի սկզբից, նպաստել է հայկական կերպարվեստի՝ գունանկարի, գրաֆիկայի և քանդակի թեկուզ և մասնակի զարգացմանը։ Միքայել Միքայելյանը մշտապես ապրել և ստեղծագործել է Թիֆլիսում և ուսում ստանալով Հայաստանի սահմաններից հեռու, իր բախտը կապել է հայ իրականության հետ։ Դրան նպաստել է Թիֆլիսի հայկական միջավայրը, որտեղ նա շփվել է այնտեղ ապրող հայ արվեստագետների ու մտավորականության հետ։
Ստեղծագործություններ
Հեղինակ է հաստոցային դիմաքանդակների և ժանրային հորինվածքների՝
Մասնակցել է Թիֆլիսի Հայ արվեստագետների միության հիմնադրմանը (1916) և ցուցահանդեսներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Հուսիկ Նաջարյան
Հուսիկ Խոսրովի Նաջարյան, հայ պատմաբան։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (1972), պրոֆեսոր (1976):
Կենսագրություն
Հուսիկ Նաջարյանը ծնվել է 1905 թվականին Արևմտյան Հայաստանի Բիթլիս քաղաքում։ 1931 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1934-1987 թվականներին, որոշ ընդմիջումներով, դասախոսել է Երևանի պետական համալսարանում, Երևանի Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայում ։
Աշխատությունները վերաբերում են 16-17-րդ դդ. թուրք-իրանական հարաբերություններին և Հայաստանի պատմությանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Լա Նոու
Լա Նոու (իսպ.` La Nou de Berguedá, բասկ․` La Nou de Bergueda, կատ․` La Nou de Berguedà), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում ։ Գտնվում է Բարսելոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բերգեդա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 25 կմ² ։ Բնակչությունը` 155 մարդ (2010 թվականի տվյալներով) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կլյուչիկի (այլ կիրառումներ)
Կլյուչիկի, կարող է վերաբերել՝
Նենգա (Մեզենի վտակ)
Նենգա (Неньга), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեզեն գետի ձախ ափին՝ 324 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 19 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Կլյուչյովկա (այլ կիրառումներ)
Կլյուչյովկա, կարող է վերաբերել՝
1914 թվականի համընդհանուր մոբիլիզացման աշխատանքները գերազանց կատարելու մեդալ
1914 թվականի համընդհանուր մոբիլիզացման աշխատանքները գերազանց կատարելու մեդալ (Медаль «За труды по отличному выполнению всеобщей мобилизации 1914»), Ռուսական կայսրության պետական մրցանակ։ Հաստատությունը կապված է Առաջին համաշխարհային պատերազմ հետ։
Ընդհանուր տեղեկություններ
1914 թվականի համընդհանուր մոբիլիզացման աշխատանքները գերազանց կատարելու մեդալ, Ռուսական կայսրության պետական մրցանակ, որով պարգևատրում էին այն զորավարները, ովքեր հաջող մասնակցություն են ցուցաբերել պատերազմի ժամանակ։ Ստեղծվել է Նիկոլայ II կայսեր օրոք՝ 1915 թվականի փետրվարի 12-ին։ Հրամանագիրը հայտարարել է ԱՄՆ-ի Սենատի արդարադատության նախարար Ի․ Գ․ Շեգլովիտովին ։ Այս մեդալը համարվում է Ռուսական կայսրության վերջին մեդալը  ։
Պարգևատրման կարգ
Պարգևատրվել են այն մարդիկ, ովքեր, ըստ իրենց պաշտոնեական պարտականությունների մասնակցել էին պլանավորման կամ իրականացնող զորահավաքին։ Նաև պարգևատրվում էին սուհանդակները, զորքը և բժշկական ծառայությություններ մատուցողները  ։ 1915 թվականի դեկտեմբերի 8-ից մեդալ կարող էին ստանալ նախնական զորակոչի մասնակցած մարդիկ։ Մեդալները տրվել են անվճար ։ Պարգևատրված մարդիկ ստանում էին հավաստագրեր մեդալը կրելու համար։
Մեդալի նկարագրություն
Բացի մեդալների պատրաստման արհեստանոցից՝ մեծ քանակությամբ պարգևների հետ մեկտեղ, մեդալներ պատրաստում էին և մասնավոր արհեստանոցները։ Դրանք գլխավորապես տարբերվում էին պատկերազարդման եղանակով։ Հաճախ օգտագործվում էր ոսկեզօծման տեխնիկան։ Նմուշների մեծ մասը պատրաստվել է Սանկտ Պետերբուրգի սրամանատանը։ Հայտնի է նաև ֆրակային մեդալները՝ 15 մմ տրամագծով ։
Կրելու կարգ
Մեդալը կանթ ուներ շերտաձողիկին կամ ժապավենին ամրացնելու համար։ Մեդալի ժապավենը պատրաստված էր մութ կապտավուն կտորից։ Այս կտորով մեդալը Ռուսական կայսրությունում միակն է։ Մեդալը պետք է կրել կրծքին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Աննա Արզումանյան
Աննա Արզումանյան, արգենտինահայ իրավաբան, գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ։
Կենսագրություն
Աննա Արզումանյանը ծնվել է 1962 թվականին, Բուենոս Այրեսում, հայ գաղթականների ընտանիքում։ Նրա պապերը վերապրել են Հայոց ցեղասպանությունը ։
Արզումանյանն իրավագետի մասնագիտություն է ստացել՝ ավարտելով Դել Սալվադոր համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետը։ Այնուհետև ուսումը շարունակել է Բուենոս Այրեսի Լաքանյան կողմնորոշման դպրոցում՝ ստանալով հոգեբանի մասնագիտություն ։
Ակադեմիական կարիերա
1998-2001 թվականներին Արզումանյանը եղել է դել Սալվադորի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի փիլիսոփայական իրավունքի դասախոս։ 2015-2016 թվականներին աշխատել է Լատինական Ամերիկայի հասարակական գիտությունների ինստիտուտի (FLACSO) միջազգային հետբուհական դասընթացների դասախոս և Բուենոս Այրեսի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի սոցիալական բաժնի Դեկոլոնիայի թիմում եղել է այցելու մանկավարժ ։ 1992 թվականին Արզումանյանն եղել է Արգենտինայում առաջին արբիտրաժային գործընթացի ակտիվ անդամ ։ Անդամակցում է նաև Ցեղասպանագետների միջազգային ասոցիացիային ։
Գրական կարիերա
Արզումանյանը հրատարակել է մի շարք բանաստեղծական ժողովածուներ՝ նվիրված հայկական ժառանգությանը, ցեղասպանությանը, պատմական գործիչներին և կանանց հանդեպ տղամարդկանց ունեցած իշխանությանը։ Խուաննա Կաստիլաուին նվիրված նրա «Juana I» գրքի հիման վրա 2007 թվականին բեմադրվել է «La que necesita una boca» («Նա, ով բերանի կարիք ունի») պիեսը ։
Իսպաներեն է թարգմանել Բոնավանտյուր Դեպերիեի, Սուսան Գուբարի, Լևոն Խեչոյանի ստեղծագործությունները ։ Անտարես հրատարակչությունը հրատարակել է Աննա Արզումանյանի «Իմ անունը հիմա է» պոեմը (թարգմանիչ՝ Ալիս Տեր-Ղևոնդյան) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Արգենտինահայ գրողներ Կատեգորիա:Արգենտինացի կին գրողներ Կատեգորիա:Արգենտինահայ իրավաբաններ Կատեգորիա:Արգենտինահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ փաստաբաններ
Կլոկովո (այլ կիրառումներ)
Կլոկովո, կարող է վերաբերել՝
Կոզեռն (գերեզմանատուն)
Կոզեռն (Կոզեռն), հայկական նախկին գերեզմանատուն Երևանում։ Խորհրդային տարիներին գերեզմանատունը վերացվել է և մասամբ վերակառուցվել։
Պատմություն
Գերեզմանատունն իր անվանումն ստացել է 11-րդ դարի հայ տոմարագետ Հովհաննես Կոզեռնի անունից, որը թաղված է այստեղ ։ «Կոզեռն» անվանումը ստացել է նաև գերեզմանատանը կից գտնվող պատմական թաղամասը։ 1632 թվականին Հովհաննես Կոզեռնի կողքը թաղված է ամենայն հայոց կաթողիկոս Մովսես Գ Տաթևացին ։ Գերեզմանատանը թաղված է նաև վարդապետ Մելիքսեթ Վժանեցին։ Նրանց գերեզմանաքարերի վրա կառուցվել է մատուռ, որը քանդվել է 1679 թվականին Հայաստանում տեղի ունեցած երկրաշարժի ժամանակ։ 19-րդ դարում այստեղ կառուցվել է նոր մատուռ-ժամատուն ։
1930-ական թվականներին, համաձայն Երևան քաղաքի ճարտարապետական պլանի, գերեզմանատունը ոչնչացվել է։ Գերեզմանաքարերի վրա առկա գրությունները լուսանկարվել են, իսկ մնացորդները և գերեզմանաքարերը մասամբ տեղափոխվել այլ գերեզմանատներ ։
Մատուռ-ժամատունը արդյունքում վերածվել է բնակելի տան։ Տան պատերը ծածկվել են սվաղով, իսկ գերեզմանաքարերը դարձել փայտե հատակի հիմք ։ Նախկին մատուռի տեղում գտնվում է ննջասենյակը ։
Բնակելի տան վերածված մատուռ-ժամատունը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի գերեզմանատներ
Հովհաննես Հովսեփյան (այլ կիրառումներ)
Հովհաննես Հովսեփյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Մենտևան
Մենտևան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում ։
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 3 տուն հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(136) Ավստրիա
(136) Ավստրիա (Austria), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1874 թվականի մարտի 18-ին Յոհան Պալիսայի կողմից Պուլայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,286726 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0915 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,482 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Ավստրիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,0923 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1263,05 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,285025 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,57° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է M դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս M Կատեգորիա:1874 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոհան Պալիսայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(7371) 1978 VA6
(7371) , աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1978 թվականի նոյեմբերի 7-ին Էլեանոր Հելինի և Շելտ Բասի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,226234 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8013 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6512 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2116,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,170083 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,05° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Կնյազևկա (այլ կիրառումներ)
Կնյազևկա, կարող է վերաբերել՝
Նովայա Կազանկովկա
Նովայա Կազանկովկա (Новая Казанковка, Яңы Казанковка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 225 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Մելեուզովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստեփան Ներսեսյան
Ստեփան Կարապետի Ներսեսյան (Stepan Nercessian, ), բրազիլահայ դերասան և քաղաքական գործիչ։
Կենսագրություն
Ստեփան Ներսեսյանը ծնվել է Գոյաս նահանգի Կրիստալինա քաղաքում։ Նրա կարիերան սկսվել է 1960-ական թվականների վերջին՝ «Մարսելո Զոնա Սուլ» ֆիլմում։ Նա նաև խաղացել է բեմում և հեռուստատեսությամբ՝ աշխատելով «Ռեդե Գլոբոյում» 1971-2018 թվականներին ։
Կապը Հայաստանի հետ
Ստեփան Ներսեսյանը դարձել է հայկական լոբբիի ձևավորման նախաձեռնողը։ 2009 թվականի սեպտեմբերի 10-ին նա առաջին անգամ այցելել է պատմական հայրենիք.
Ներսեսյանի գործունեության շնորհիվ դեկտեմբերի 16-ին Կամպինաս քաղաքի քաղաքապետարանը Բրազիլիայում Հայաստանի Հանրապետության դեսպանությանը պաշտոնապես ծանուցեց քաղաքային խորհրդարանի կողմից Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձևի ընդունման մասին։ Ապրիլի 24-ը ներառվել է հիշարժան տարեթվերի քաղաքային օրացույցում և ամեն տարի նշվում է որպես «1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակի օր» ։
Վերջին տարիներին Ստեփան Ներսեսյանը զգալիորեն ամրապնդել է կապերը Արգենտինայի, Ուրուգվայի, ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի հայկական կազմակերպությունների հետ։ Ներսեսյանի աջակցության շնորհիվ Բրազիլիայի հայ երիտասարդները հնարավորություն ունեն այցելելու Հայաստան և Արցախ ։
Քաղաքական կարիերա
2004 թվականին Ներսեսյանը Ժողովրդական սոցիալիստական կուսակցության կողմից ընտրվել է Ռիո դե Ժանեյրո քաղաքի խորհրդի անդամ, վերընտրվել է 2008 թվականին։ 2010 թվականին Բրազիլիայի համընդհանուր ընտրություններում 84006 ձայնով նա ընտրվել է Ռիո դե Ժանեյրո նահանգը ներկայացնող դաշնային պատգամավոր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլացի դերասաններ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Բրազիլահայ դերասաններ Կատեգորիա:Բրազիլահայ քաղաքական գործիչներ
Էնսել Էլգորթ
Էնսել Էլգորթ (Ansel Elgort, 1994 թվական մարտի 14 , Նյու Յորք, ԱՄՆ), ամերիկացի դերասան, պրոդյուսեր և դիջեյ` "Ansølo" բեմական կեղծանվամբ։ Որպես դերասան հայտնի է «Քերրի»-ում (անգլ.` "Carrie") Թոմի Ռոզի, «Դիվերգենտ» ֆիլմում Քալեբ Փրայերի և «Մեղավոր են աստղերը» ֆիլմում Օգաստուս Ուոտերսի դերակատարմամբ։
Դերասանություն
Էնսել Էլգորթի դերասանական կարիերան սկսվել է պրոֆեսիոնալ բեմերում խաղալով։ Նրա դեբյուտը եղել է «Քերրի» ֆիլմում երկրորդական դեր (2013 թվական)։ Նրա՝ հանրության կողմից սիրված դերը եղել է Քալեբը՝ «Դիվերգենտ» ֆիլմում։ Ֆիլմի հիմքում ընկած է մի հայտնի երիտասարդի կյանք։ Ֆիլմը նկարահանվել է Վերոնիկա Ռոթի վեպի հիման վրա, 2014 թվականի մարտի 21-ին։ 2013 թվականի մայիսին «Դիվերգենտ» ֆիլմից անմիջապես հետո հայտարարվեց, որ Էնսելը կխաղա Օգաստուս Ուոտերսի դերը Ջոն Գրինի վեպի հիման վրա նկարահանված «Մեղավոր են աստղերը» ֆիլմում։ Հեյզելը քաղցկեղով հիվանդ աղջիկ է, ում ծնողները ստիպում են նրան հաճախել մի խմբակ, որտեղ նա հանդիպում ու սիրահարվում է Ուոտերսին, ով նախկին բասկետբոլիստ էր։ Ֆիլմը, որի ռեժիսորը Ջոշ Բունան է, նկարահանվել է 2014 թվականի հունիսի 6-ին ։ Այնուհետև Էնսել Էլգորթը Ջեյսոն Ռեյթմենի «Տղամարդիկ, կանայք և երեխաներ» ֆիլմում գլխավոր դերն է խաղացել, որը նկարահանվել է 2014 թվականի հոկտեմբերին ։ 2014 թվականի հունիսի 23-ին "Deadline"-ը հայտարարեց, որ Էլգորթն ընդգրկված է «Վեն Կլայբերն» ֆիլմում՝ որպես տիտղոսակիր։ Ֆիլմում կպատկերվի Վեն Կլայբերնի վերելքը դեպի հռչակը 1958 թվականին, երբ Սառը Պատերազմի ժամանակ Կլայբերնը հաղթում է Չայկովսկու միջազգային մրցույթում։ Դա մի արտասովոր իրադարձություն էր, որովհետև Կլայբերնը ԱՄՆ-ից է։ Ֆիլմի բեմադրող ռեժիսորներն են Ուիք Գոդֆրեյը և Մարթի Բոուեն, ովքեր նկարահանել են «Մեղավոր են աստղերը» ֆիլմը ։ 2015 թվականի հունվարին Էլգորթը պայմանագիր է ստորագրել, որ խաղալու է Էդիսոն Շաքթի դերը «Նոյեմբերյան հանցագործները» ֆիլմում Քլոյե Գրեյս Մորեցի հետ ։ Այնուհետեև նա միացավ Մորեցին Best Visual Effects-ին մրցանակը ներկայացնելու համար ։
Երաժշտություն
SoundCLoud-ում Էնսել Էլգորթն ունի "Ansølo" անվամբ էջ, որտեղ կներկայացվի պարային երաժշտություն։ Նա ռեմիքս տարբերակով ներկայացրել է Լանա Դել Ռեյի "Born to Die" երգը։ 2014 թվականի փետրվարին նա ասել է, որ պայմանագիր է կնքել Steve Angello Size Records-ի հետ ձայնագրության համար։ Նրա առաջին ձայնագրությունը՝ "Unite"-ը լույս է տեսել ապրիլի 21-ին Beatport-ում և 2014 թվականի մայիսի 5-ին iTunes-ում։ Նրա երկրորդ ձայնագրությունը՝ "Totem"-ը, լույս է տեսել հուլիսի 21-ին Beatport-ում և iTunes-ում։ Նա խաղացել է "Electric Zoo Festival"-ում 2014 թվականին, "Ultra Music Festival"-ում 2015 թվականին, մասնակցել է 2014 թվականին Ամստերդամում տեղի ունեցած պարային երաժշտություն իրադարձությանը, բացել է "The Chainsmokers" և "Nervo" շոուները իր ընկերներ՝ Նիքի Ռոմերո և Մարտին Գարիքսի հետ։
Անձնական կյանք
Էնսել Էլգորթը 2012 թվականից հանդիպում էր Վիոլետա Կոմեյշանի հետ։ Զույգը բաժանվեց 2014 թվականի օգոստոսին դերասանի կարիերայի և խիստ գրաֆիկի պատճառով, բայց հինգ ամսվա բաժանումից հետո հաշտվեց ։
Teen Choice Awards
Teen Choice Awards-ն ամենամյա մրցանակաբաշխություն է։ Մրցանակը տրվում է երաժշտության, կինոյի, սպորտի, հեռուստատեսության, նորաձևության և այլնի բնագավառում տարվա մեջ ամենամեծ նվաճումների համար։
Young Hollywood Awards
Young Hollywood Awards-ն ամենամյա մրցանակաբաշխություն է, որը մրցանակ է շնորհում փոփ երաժշտության, կինոյի, սպորտի, հեռուստատեսության, նորաձևության բնագավառում ամենամեծ նվաճումների համար՝ 13-19 տարեկան պատանիներին և երիտասարդներին։
NewNowNext Awards
NewNowNext Awards-ն ամերիկյան ամենամյա մրցանակաբաշխություն է՝ ներկայացված «Լոգո» թեմատիկ հեռուստաալիքի կողմից։ Մեկնարկվել է 2008 թվականին։ Մրցանակները տրվում են ԼԳԲՏ-ի թե՛ հատուկ, թե՛ ընդհանուր նվաճումների համար՝ ժամանցային և փոփ մշակույթում։
People`s Choice Awards
People՝s Choice Awards-ն ամերիկյան մրցանակ է, որը տրվում է հանրության կողմից ընտրվածին։
Cristics` Choice Movie Awards
Cristics՝ Choice Movie Awards-ը մրցանակ է, որը տրվում է կինոմատոգրաֆիայի ասպարեզում նվաճումների համար։
MTV Movie Awards
MTV Movie Awards-ը մրցանակ է, որը տրվում է ամեն տարի MTV-ով ցուցադրված ֆիլմի համար։ Նրանց ներկայացնում են ռեժիսորներն ու MTV գործադիրները։ Հաղթողներին որոշում է հեռուստադիտողը։ Ընտրությունը կատարվում է MTV-ի վեբ-կայքի՝ mtv.com-ի միջոցով։
Ուիլյամ Ֆելներ
Ուիլյամ Ջոն Ֆելներ (William John Fellner, ), ամերիկացի տնտեսագետ, Յեյլի համալսարանի տնտեսագիտության վաստակավոր պրոֆեսոր, 1969 թվականին Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահ։
Կենսագրություն
Ուիլյամը ծնվել է 1905 թվականի մայիսի 31-ին Բուդապեշտում։ Նա ուներ ևս երեք եղբայր՝ Պավելը, Ալֆրեդը և Ջորջը։ Միջնակարգ կրթություն ստացել է Բուդապեշտի դպրոցում ։
Ավարտել է Բուդապեշտի համալսարանը, այնուհետև սովորել է Շվեյցարիայի Ցյուրիխի տեխնիկական բարձրագույն դպրոցում, հետո Բեռլինի համալսարանում, որտեղ տնտեսագիտության դոկտորական աստիճան է ստացել 1929 թվականին ։
Հունգարիա վերադառնալուց հետո նա որպես գործընկեր 1929-1938 թվականներին աշխատել է ընտանեկան բիզնեսում։ Դրանից հետո մեկնել է ԱՄՆ և դասախոսական գործունեություն է սկսել որպես պրոֆեսորի ասիստենտ, այնուհետև 1939-1947 թվականներին՝ ասոցացված պրոֆեսոր Բերքլիի Կալիֆոռնիայի համալսարանում, իսկ 1947-1952 թվականներին՝ տնտեսագիտության լիարժեք պրոֆեսոր։ 1952-1959 թվականներին եղել է Յեյլի համալսարանի տնտեսագիտության պրոֆեսոր, իսկ 1959-1973 թվականներին՝ Ստերլինգի անվան տնտեսագիտության ամբիոնի պրոֆեսոր։ Հրաժարական է տվել 1973 թվականին՝ դառնալով Յելի համալսարանի վաստակավոր պրոֆեսոր։ 1973-1975 թվականներին եղել է տնտեսական խորհրդատուների խորհրդի անդամ ։
Ֆելները 1965 թվականից եղել է Ամերիկյան արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի անդամ, Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ, 1969 թվականին Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի անդամ և նախագահ ։
Ընտանիք
Ֆելերն ամուսնացել է Վալերիա Կորեկի հետ և ունեցել են դուստ՝ Աննա Թոմասը։
Պարգևներ
Իր ձեռքբերումների համար պարգևատրվել է ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Հունգարացի տնտեսագետներ
Սեն Մարտեն դը Բեզաս
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1176 մարդ, բնակչության խտությունը` 53.38 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22.03 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 240 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 40 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 648 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 467-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 181։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,1 %։ 467 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 418 անձ (231 տղամարդ և 187 կին)։ Գործազուրկ են եղել 49 անձ (20 տղամարդ և 29 կին)։ 181 անաշխատունակներից 34-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 88-ը` թոշակառուներ, իսկ 59-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Հելմկեն ջրվեժ
Հելմկենի ջրվեժը (Կանադա, Բրիտանական Կոլումբիա) գտնվում է Ուելս Գրեյ նահանգային զբոսայգու տարածքում, Մարթլ գետի վրա։ Ունի 141 մ (463 ոտնաչափ) բարձրություն։ Հելմկեն ջրվեժի պաշտպանությունը Ուելս Գրեյ նահանգային պարկի ստեղծման (1939 թվական) պատճառներից մեկն էր։
Հելմկենի ջրվեժը բարձրությամբ Կանադայի չորրորդ ջրվեժն է։ Այն չափվում է առանց կտրտումների, այսինքն՝ ընդհանուր ուղիղ անկմամբ։ Կանադայի ավելի բարձր ջրվեժներն են Հանլենը՝ Թվիդսմուիր նահանգային պարկում, Տակակկավ ջրվեժը՝ Յոհո ազգային պարկում և Դելլա ջրվեժը՝ Ստրատկոնայի նահանգային պարկում։ Այս բոլորը Բրիտանական Կոլումբիայում են։
Մարթլ գետի վրա կան վեց այլ ջրվեժներ, որոնք գտնվում են Հելմկեն ջրվեժի վերին հոսանքում։ Մյուսներն են՝ Մաշբաուլը, Դաուսոնը, Մաջերասը, Հորսշուն, Միդոուն և ՄաքԴոգալը։ Միայն Հելմկենի, Մուշբաուլի և Դոուսոնի ջրվեժներն ունեն մեքենայի ճանապարհ։ Մաջերաս, Հորսշու և ՄաքԴոգալ կարելի է հասնել միայն հետիոտնի համար նախատեսված ճանապարհներով։ Միդոու ջրվեժը հնարավոր է տեսնել միայն օդից, մնացած դեպքերում բավականին դժվար է ։
Հայտնաբերում ու անվանակոչում
1870-ականներին Խաղաղ օվկիանոսի կանադական շրջանում գտնվող երկաթուղու գծագրիչները անցան հյուսիս և այլևս չնշեցին ջրվեժները տեսնելու մասին։ Հելմկենի ջրվեժը հայտնաբերել է հողային հետազոտող Ռոբերտ Հենրի Լին (1859– 1935), որն աշխատում էր Բրիտանական Կոլումբիայի կառավարության համար։ 1911 թվականին Լիին շնորհվեց քառամյա պայմանագիր՝ Հյուսիսային Թոմփսոնի և Քլիրուոթեր հովիտներում հողերը հետազոտելու համար։ Մինչև 1913 թվականը նա աշխատում էր Մարթլ գետից հարավում՝ այստեղ յուրաքանչյուր տուն ունեցողի հողատարածքներ բաժանելով։ 1913-ի հուլիսի 24-ին նա իր հեռավոր ճամբարից քայլեց դեպի արևմուտք Մարթլ գետի երկայնքով և հասավ ջրվեժի գագաթին։ Նա այնքան տպավորված էր, որ նամակ գրեց Բրիտանական Կոլումբիայի վարչապետ Սըր Ռիչարդ ՄաքԲրայդին՝ խնդրելով ջրվեժներն անվանել «Մաքբրայդի ջրվեժներ»։ Երեք շաբաթ անց Լին վարչապետից պատասխան ստացավ, որում ասվում էր, որ ջրվեժը կոչվելու է Հելմկենի ջրվեժ։ Այս անունը ընտրվել է ի պատիվ Ջոն Սեբաստիան Հելմկենի՝ 1850 թվականին Վիկտորիա ժամանած Հուդզոնի ծոցի Ընկերության բժշկի։ Բժիշկը 1871 թվականին նպաստեց Բրիտանական Կոլումբիայի՝ Կանադական Համադաշնություն մեջ մտնելուն։ Բժիշկ Հելմկենը մահացել է 1920 թվականին, 95 տարեկան հասակում, բայց երբեք իրական կյանքում չի տեսել իր պատվին կոչված ջրվեժը  ։
Մուտք և ճանապարհներ
Ուելս Գրեյ պարկի գլխավոր կարճ ասֆալտապատ ճանապարհը տանում է դեպի Հելմկենի ջրվեժ։ Ձորի եզրից կարելի է տեսնել ջրվեժի և կիրճի համայնապատկերը։
Brink Trail. 4 կմ երկարությամբ արահետ, սկսվում է Դաուսոնի ջրվեժի մոտակայքից և հասնում է Մարթլ գետի հարավային ափ, մինչև Հելմկեն ջրվեժի եզրը։ Այս զբոսանքը տևում է մոտ 1¼ ժամ։ Այս արահետի վերջում ցանկապատեր չկան, ուստի զգուշությունը կարևոր է, հատկապես երեխաների և կենդանիների հետ։
Helmcken Canyon. Դեպի արևմուտք 30 րոպե քայլելու ճանապարհ է, հասնում է Հելմկենի կիրճի եզրին, մինչև Մարթլ և Քլիրուոթեր գետերի խաչումը՝ կիրճից մոտ 250 մ ներքև։
Gattling Gorge trail. Գեթլինգ կիրճը Քլիրոթոր գետի ամենանեղ կետն է, լայնությունը մոտ 20 մ (66 ոտնաչափ) է։ Այն գտնվում է Հելմկեն կիրճի գլխին, Մարթլ գետի հետ միախառնման հոսանքից վեր։ Հելմկեն ջրվեժից դեպի այս կիրճ տանող ճանապարհ է, բայց ցուցանակները այնքան էլ պարզ ու հասկանալի չեն։ Այս քայլարշավը տևում է շուրջ 1½ ժամ։
Տեսքը ձմռանը
Զբոսաշրջիկների մեծ մասը Հելմկենի ջրվեժ այցելում է ամռանը։ Ձմեռային այցն առավել գրավիչ է այն պատճառով, որ հիմքում գտնվող սառցե կոնը հաճախ աճում է և հասնում 50 մ բարձրության, իսկ որոշ դեպքերում էլ ավելի բարձր։ Երբեմն կարելի է տեսնել, թե ինչպես է այն աճելով հասնում ջրվեժի կեսին։ Սառցե կոնը դիտելու լավագույն ժամանակը հունվարի վերջից-փետրվարի վերջն է։ Կոնը հալվում է մարտ ամսվա ընթացքում, սակայն որոշ մնացորդներ տեսանելի են լինում անգամ հունիս ամսին ։ Ձմռանը ճանապարհը հերկվում և ավազապատվում, կամավորները պահպանում են արահետները։ Ձմեռային անվադողերը խիստ անհրաժեշտ են մեքենայով այստեղ գալու համար, և անվադողերի շղթաները խորհուրդ են տրվում որպես անվտանգության նախազգուշացում։ Դոուսոն ջրվեժի մոտակայքում սկսվում է դահուկային-սպորտային արահետների ցանց, սակայն 2011– 2012 թվականների ձմռանից մինչ այժմ այնտեղ հատուկ խնամք չի իրականացվել։
Ձևավորում
Հելմկենի ջրվեժը գահավիժում է Մարթլ սարահարթի արևմտյան մասից։ Լավայի այս հսկայական հանքավայրը Ուելս-Գրեյ Քլիրուաթեր հրաբխային դաշտում ժայթքել է մոտակա ճեղքերից, որոնք առաջացել են դեռևս 200,000 տարի առաջ և լցրել Քլիրուաթեր գետի լայն հովիտը։ Թարմ լավայի շերտի վրա ստեղծվել է սարահարթը, այնուհետև՝ վերջին սառցե դարաշրջանի ավարտին՝ մոտ 10․000 տարի առաջ, հսկայական ջրվեժը քայքայել է լավան։ Այս ջրվեժի արդյունքում, հենց վերջինիս տակ առաջացել է Հելմկենի կիրճը :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ջրաբանություն
Տիգրան և Աժդահակ
Տիգրան և Աժդահակը» (հանդիպում է նաև «Տիգրան Մեծ և Աժդահակ» անվանումը) մ.թ.ա 6-րդ դարի վիպասանք (վիպասք) է, որը պատկանում է հայ հին առասպելավիպական շարքին։ Այն որպես վիպերգ գրի է առնվել մ.թ. 5-րդ դարում Խորենացու կողմից։
Ստեղծում
«Տիգրան և Աժդահակ»-ը, որպես վեպ, վիպասանք ստեղծվել և անվանվել է «Մեծն Տիգրանի վեպ» Մ.թ.ա VI դարում, երբ Հայաստանը պայքարում էր Մարաստանի դեմ։
«Տիգրան և Աժդահակ»-ը, որպես վիպերգ (վիպական երգ) ստեղծվել է մ.թ. V դարում, Մովսես Խորենացու կողմից։
<span id=".D4.BD.D5.B8.D6.80.D5.A5.D5.B6.D5.A1.D6.81.D5.AB.D5.B6_.D5.8F.D5.AB.D5.A3.D6.80.D5.A1.D5.B6.D5.AB_.D5.B4.D5.A1.D5.BD.D5.AB.D5.B6"> Խորենացին Տիգրանի մասին
Տիգրանին բնութագրելով՝ Խորենացին ասում է.
<span id=".D4.B1.D5.BC.D5.A1.D5.B6.D5.B1.D5.B6.D5.A1.D5.B0.D5.A1.D5.BF.D5.AF.D5.B8.D6.82.D5.A9.D5.B5.D5.B8.D6.82.D5.B6.D5.B6.D5.A5.D6.80"> Առանձնահատկություններ
«Տիգրան և Աժդահակ»-ը առաջին վիպերգն է, որտեղ թույլ է տրված ժամանակագրական սխալ (Տիգրան Բ Մեծ Արտաշեսյանը Տիգրան Ա Երվանդունու փոխարեն) և որտեղ առաջին անգամ շոշափված են հայ կնոջ կերպարն ու բնավորության գծերը (համեստություն, հավատարմություն)։
==<span id=".D5.8E.D5.AB.D5.BA.D5.A5.D6.80.D5.A3.D5.B8.D6.82.D5.B4_.D5.A3.D5.B8.D6.80.D5.AE.D5.B8.D5.B2_.D6.87_.D5.BA.D5.A1.D5.BF.D5.B4.D5.A1.D5.AF.D5.A1.D5.B6_.D5.A1.D5.B6.D5.B1.D5.AB.D5.B6.D6.84"> Վիպերգում գործող և պատմական անձինք == Տիգրան – խոսքը հայոց Տիգրան Առաջին կամ Տիգրան Երվանդյան (մ.թ.ա. 560–524) արքայի մասին է, ում Խորենացին նույնացրել է Տիգրան Երկրորդի կամ Տիգրան Մեծի (մ.թ.ա. 95–55) հետ։
Աժդահակ (Աստիագես, մ.թ.ա 585–550) – Մարաստանի թագավոր, ում դեմ ապստամբել է Տիգրան Երվանդյանը, ինչն էլ դարձել է Մովսես Խորենացու ավանդազրույցի նյութ։
Մարեր, մեդացիներ – հնագույն ժողովուրդ։ Երկիրը՝ Մարաստան, Մեդիա, գտնվել է Իրանական բարձրավանդակի հյուսիս-արևմուտքում, մայրաքաղաքը՝ Եկբատան։ Իր հզորությանն է հասել Ք.ծ.ա. VII դարում։
Կյուրոս – Կյուրոս II Մեծ (ծննդյան թիվն անհայտ է, մահացել է Ք.ծ.ա. 529–530 թվականների միջակայքում) Պարսից արքա։ Աքեմենյան արքայատոհմի հիմնադիրը։ Աժդահակի թոռը՝ դստեր որդին։ Ապստամբել է Աժդահակի դեմ և հաղթել։ Ստեղծել է մեծ տերություն՝ Հնդկաստանից մինչև Բաբելոն։ Իրեն է ենթարկել Հայաստանը։ Նրա մտերիմերից էր Տիգրան Երվանդյան հայոց թագաժառանգը։
Տիգրանուհի - Տիգրանի քույրը, ով կնության հանձնվեց Աժդահակին։
==<span id=".D4.BF.D5.A5.D6.80.D5.BA.D5.A1.D6.80.D5.B6.D5.A5.D6.80.D5.AB_.D5.A2.D5.B6.D5.B8.D6.82.D5.A9.D5.A1.D5.A3.D5.AB.D6.80.D5.A8_.D6.87_.D5.B0.D5.A1.D5.AF.D5.A1.D5.B4.D5.A1.D6.80.D5.BF.D5.B8.D6.82.D5.A9.D5.B5.D5.B8.D6.82.D5.B6.D5.A8"> Կերպարների բնութագիրը և հակամարտությունը == «Տիգրան և Աժդահակ»-ի հիմքում ընկած է ամպրոպային աստծու և վիշապի կռվի առասպելը, որ հայ հին վիպական ավանդության մեջ պատմականացել է, կապվել հայոց Երվանդյան Տիգրան (մ.թ.ա. 560–524 թթ.) և Արտաշեսյան Տիգրան Մեծ (մ.թ.ա. 95–55 թթ.) թագավորների անուններին ու արարքներին, Մարաստանի (Միդիա, Մեդիա) տիրակալների հետ ունեցած նրանց հարաբերություններին։ Ամպրոպային բարի աստվածը կամ հերոսն անձնավորվել է հայոց գեղեցիկ, քաջ, խարտյաշ և մազերի ծայրը գանգուր, գունեղ երեսով, քաղցր նայվածքով, ուժեղ սրունքներով, գեղեցիկ ոտներով, վայելչակազմ և թիկնավետ, կերակուրների և ըմպելիքների մեջ պարկեշտ, ուրախությունների մեջ օրինավոր և արդարադատ Տիգրանի, իսկ ամպրոպային վիշապ-հրեշը՝ մարաց թագավոր չար ու նենգ Աժդահակի կերպարում։
«Տիգրան և Աժդահակ» վիպերգը կառուցվել է այս զույգ կերպարների հակադրության ու պայքարի հիման վրա։
<span id=".D4.B2.D5.B8.D5.BE.D5.A1.D5.B6.D5.A4.D5.A1.D5.AF.D5.B8.D6.82.D5.A9.D5.B5.D5.B8.D6.82.D5.B6.D5.A8"> Բովանդակություն
Աժդահակը, երկյուղելով հայոց Տիգրանից, երազում տեսնում է իր կործանումը և այն կանխելու նպատակով խնամիանում է Տիգրանի հետ՝ կնության առնելով նրա գեղանի քրոջը՝ Տիգրանուհուն։ Այդուհանդերձ Աժդահակը դավեր է նյութում ընդդեմ Տիգրանի։ Տիգրանուհու միջոցով դավադրությունը բացվում է։ Տիգրանն ու Աժդահակը մեծ զորքերով կռվի են ելնում իրար դեմ։ Տիգրանը սպանում է Աժդահակին, ազատում քրոջը, գերում է Աժդահակի առաջին կնոջը (Անույշին՝ իր զարմերով) և բերում բնակեցնում Մասիս լեռան արևելյան փեշերին։
<span id=".C2.AB.D4.B1.D5.AA.D5.A4.D5.A1.D5.B0.D5.A1.D5.AF.C2.BB_.D5.A1.D5.B6.D5.BE.D5.A1.D5.B6_.D5.AE.D5.A1.D5.A3.D5.B8.D6.82.D5.B4.D5.A8"> «Աժդահակ» անվան ծագում
Աժդահակը հին իրանյան Աժի դահակա՝ օձ դահակա կամ հրեղեն օձ կոչված վիշապ հրեշն է։ Աժդահակի կնոջը՝ Անու(յ)շին, վեպն անվանում է «մայր վիշապաց», իսկ նրա զարմերին՝ վիշապազուններ։
<span id=".D5.8E.D5.AB.D5.BA.D5.A1.D5.BD.D5.A1.D5.B6.D6.84.D5.AB_.D5.BE.D5.A5.D6.80.D5.A1.D5.B4.D5.B7.D5.A1.D5.AF.D5.B8.D6.82.D5.B4.D5.A8"> Վիպասանքի վերամշակում
«Տիգրան և Աժդահակ» վիպասքը (վիպասանք, բանավոր վեպ) V դարում ենթարկվել է (հավանաբար Դավիթ Անհաղթի կողմից) ճարտասանական կանոններով բանաստեղծական վերամշակման։
<span id=".D5.8F.D5.A5.D5.BD_.D5.B6.D5.A1.D6.87"> Տես նաև
Կատեգորիա:Հայ գրականություն Կատեգորիա:Հայկական դիցաբանություն Կատեգորիա:Հայկական ժողովրդական բանահյուսություն
Սոֆյա Կալլիստրատովա
Սոֆյա Վասիլևնա Կալլիստրատովա (Софья Васильевна Каллистратова, ), խորհրդային փաստաբան, Մոսկվայի Հելսինկյան խմբի անդամ, հայտնի է իր իրավապաշտպանական փաստաթղթերով և խորհրդային այլախոհների քաղաքական դատավարություններում ունեցած ելույթներով։
Կենսագրություն
Սոֆյա Կալլիստրատովան ծնվել է 1907 թվականի սեպտեմբերին Ռիլսկ քաղաքում (այն տանը, որտեղ նա ապրել է ներկայումս տեղադրված է հուշատախտակ)։ 1925 թվականից բնակվել է Մոսկվայում, 1930 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը և աշխատել է որպես պրոֆեսիոնալ իրավաբան։
1943-1976 թվականներին եղել է Մոսկվայի փաստաբանների միության փաստաբան ։
1960-ականներին անձնագրավարուհու սխալի հետևանքով, նրա ազգանունը գրվել է «Կալիստրատովա», «Կալլիստրատովա»-ի փոխարեն։ Արդյունքում որոշ պատմական փաստաթղթերում հայտնի իրավաբանի ազգանունը գրվում է «Կալիստրատովա», իսկ մյուսներում՝ «Կալլիստրատովա»։
Իրավապաշտպանական գործունեություն
Կալլիստրատովան մասնակցել է տասնյակ և հավանաբար, հարյուրավոր դատավարությունների, ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքական գործերով պաշտպանել է սամաիզդատներին, մերժողներին, Ղրիմի թաթարներին։ Նրա պաշտպանյալների թվում են Վիկտոր Հաուստովը, Վադիմ Դելոնեն, Ի. Յախիմովիչը, Պյոտր Գրիգորենկոն, Նատալյա Գորբանևսկայան ։ Կալլիստրատովայի ելույթները տարածվել են սամիզդատում, դրանք ընդգրկվել են «Արդարություն կամ պատիժ» և «Կեսօր» ժողովածուներում ։
Միայն հազվագյուտ դեպքերում է, որ մեղադրյալներին պաշտպանող փաստաբանները ՌՍՖՍՀ Քրեական օրենսգրքի 190-1-րդ հոդվածով (սովետական պետության և սոցիալական համակարգը գիտակցաբար արատավորող կեղծ տեղեկատվության տարածում) կամ ՌՍՖՍՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով (հակախորհրդային ագիտացիա և քարոզչություն) դատապարտված քաղաքացիներին համարձակվում էին ապացուցել ամբաստանյալների անմեղությունը, ինչպես դա կատարեցին Սոֆյա Կալլիստրատովան և Դինա Կամինսկայան։ Այսպիսի գործերով փաստաբանի աշխատանքը ինչ որ տեղ անիմաստ էր թվում, քանի որ դատավճիռը նախապատրաստվում էր դատաքննության սկսվելուց առաջ։ Այնպիսի փաստաբանների համար ինչպիսին Կալիստրատովան է, Յուլիա Կիմը նվիրել է «Փաստաբանական վալսը»  ։
Կալլիստրատովան համագործակցել է Վալերի Չալիձեի և Անդրեյ Սախարովի հետ ԽՍՀՄ մարդու իրավունքների մոսկովյան կոմիտեում ։ Այլ մասնակիցների հետ համատեղ նա վարել է «Ընթացիկ իրադարձությունների տարեգրությունը»։ Բացի այդ, նա նամակներ է գրել ի աջակցություն այն համաքաղաքացիների, որոնց ինքը անմեղ էր համարում։ Մասնավորապես, Կալլիստրատովան բաց նամակ է գրել՝ ի պաշտպանություն Վլադիմիր Բուկովսկու, բնութագրելով նրան՝ որպես «բացարձակապես անշահախնդիր, հայրենիքին նվիրված, գերզգայուն հոգու և խղճի տեր մարդ»։
Կալլիստրատովան մասնակցել է մոսկովյան Հելսինկյան խմբի աշխատանքներին, եղել է քաղաքական նպատակներով հոգեբուժության օգտագործման հետաքննության աշխատանքային հանձնաժողովի խորհրդատու ։ «Ընթացիկ իրադարձությունների տարեգրության» (1977) մեջ այդ մասին հիշատակվում է հետևյալը.
1980-ականների վերջին Կալլիստրատովան մասնակցեց «Հուշամատյան» ընկերության հիմնադրմանը ։
Կալլիստրատովայի քրեական հետապնդում
Մի քանի քաղաքական գործընթացներից հետո, Կալլիստրատովան ինքը հայտնվեց ԽՍՀՄ ՊԱԿ-ի հետաքննության ներքո։ Բազմիցս խուզարկվել է նրա բնակարանը, ինչպես նաև իր ընկերների և հարազատների բնակարանները, առգրավվել են նամակներ, փաստաթղթեր, աուդիո ժապավեններ և ձայներիզներ, ինչպես նաև գրամեքենաներ։ 1981 թվականին Կալլիստրատովայի դեմ քրեական գործ հարուցվեց 190-1 հոդվածով («Խորհրդային պետական և հասարակական համակարգը վարկաբեկող ակնհայտ կեղծ հերյուրանքներ տարածելը») ։ Համակիրները պնդում էին, նրա արարքներում հանցակազմի տարերի բացակայության մասին և մատնանշում տեղեկատվության ազատության իրավունքի իրացումը՝ համաձայն Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 19-րդ հոդվածի և Եվրոպայի անվտանգության ու համագործակցության կազմակերպության փաստաթղթերի ։
Կալլիստրատովան առանձնանում էր իր համեստությամբ և նպատակահարմար չէր համարում այդպիսի համակարգի հնարավորություններն օգտագործելը։ Բացի այդ, նա իրոք շատ բան գիտեր մարդու իրավունքների պաշտպաններից շատերի մասին, ներառյալ նրանց, ովքեր գտնվում էին ԽՍՀՄ-ում, բայց ոչ կալանքի տակ։ Հետևաբար, Կալլիստրատովան հրաժարվեց որևէ «արձանագրության տակ» ցուցմունքներ տալուց և սահմանափակվեց քննիչի հետ ոչ պաշտոնական զրույցներով, քննարկելով եղանակը և հնագույն պատմական գործիչների գործունեությունը, օրինակ՝ Ալեքսանդր Մակեդոնացու։
Նույնիսկ հետաքննության ընթացքում Կալլիստրատովան գրեց և կենտրոնական թերթերին ուղարկեց խորհրդային օրենքներում տեղ գտած անհամապատասխանությունների, դատավարական խախտումների, հավատացյալների հետապնդումների, սահմանադրության նախագծի, այլ երկրներին այսպես կոչված «եղբայրական օգնության», հոգեբուժության ոլորտում չարաշահումների, Անդրեյ Սախարովի աքսորի և շատ այլ բաների վերաբերյալ հոդվածներ։ Նրանք հրաժարվում էին նրա հոդվածները տպագրել պաշտոնական ամսագրերում և թերթերում, և դրանք տարածվում էին սամիզդատի միջոցով։
Արդեն վերակառուցման և հրապարակայնության օրոք, Կալլիստրատովան բաց նամակ գրեց՝ մեկնաբանելով գրող Չինգիզ Այթմատովի «Իզվեստիա» –ում հրապարակումը խորհրդային լճացման ժամանակաշրջանի մասին, երբ «բոլորը լռում էին», բայց այդ ժամանակ Կալլիստրատովայի հոդվածը չհրապարակվեց, և նույնիսկ հաստատող որևէ հիմք չկա, որ Այթմատովը և «Իզվեստիայի» խմբագիրը կարդացել են նրա նամակը։
1984 թվականին Սոֆիա Կալլիստրատովայի դեմ հարուցված քրեական գործը կարճվեց՝ նրա տարիքի և առողջական վիճակի պատճառով, բայց Կալլիստրատովան պնդում էր իր անմեղությունը («Պատրաստ եմ կանգնել ցանկացած հասարակական դատարանի առջև») և հասավ որոշման վերանայմանը։ 1988 թվականին, Մոսկվայի դատախազությունը չեղյալ համարեց 1984 թվականի որոշումը և որոշեց դադարեցնել Սոֆյա Կալլիստրատովայի դեմ հարուցված քրեական գործը «նրա գործողություններում հանցակազմի բացակայության պատճառով» ։
Հիշատակ
Սոֆյա Կալլիստրատովան մահացել է 1989 թվականի դեկտեմբերի 5-ին։ Նրան թաղել են Մոսկվայի Վոստրյակովսկոե գերեզմանատանը։ 1997 թվականին նրան հետմահու շնորհվել է Ռուսաստանի փաստաբանների գիլդիայի ոսկե մեդալ։ Նույն թվականին «Զվենյա» հրատարակչությունը հրատարակեց «Պաշտպանը» գիրքը ՝ Կալլիստրատովայի կյանքի և գործունեության մասին։
2007 թվականի հոկտեմբերի 9-ին «Մարդու իրավունքները Ռուսաստանում» ժողովածուն հրապարակեց նոթագրություններ Կալլիստրատովայի ծննդյան հարյուրամյակի կապակցությամբ, Մոսկվայի Հելսինկյան խմբի, Վիքիպեդիայի նյութերի և այլ հրատարակությունների հղումների հիման վրա ։
2007 թվականի հոկտեմբերի 4-ին «Հուշամատյան» ընկերությունում կայացել է միջոցառում՝ նվիրված Կալլիստրատովայի և Պետեր Գրիգորենկոյի ծննդյան հարյուրամյակին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Ռուս իրավապաշտպաններ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային այլախոհներ
Խոտին
Խոտին (Хотин), Խոտիմ, Հոթին, քաղաք Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Խոտինի շրջանում, շրջկենտրոն։ Գտնվում է Դնեստրի աջ ափին։
Չճշտված տվյալներով Խոտին քաղաքում բնակվում էր 11 216 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20, 39 կմ²։
Համանուն շրջանի կենտրոնը։ Հիմնադրման ժամանակն անհայտ է։ Ըստ ավանդության, Խոտին է կոչվել դակ ցեղապետ Կոտիզոնի (III դար) անունով։ X - XI դդ. եղել է Կիևյան Ռուսիայի, ապա՝ Գալիցա-Վոլինյան իշխանության կազմում։ XIV - XIX դդ. հաճախ ձեռքից ձեռք է անցել՝ գտնվելով Մոլդովայի, Լեհաստանի, Թուրքիայի կամ Ռուսաստանի տիրապետության տակ։ Բուխարեստի հաշտության պայմանագրով (1812) և Բեռլինի կոնգրեսի (1878) որոշմամբ միացվել է Ռուսաստանին, սակայն 1918 թ.-ին անցել է Ռումինիային։ 1940 թ.-ից Ուկրաինայի կազմում է։
Խոտինը մինչև 1856 թ.-ը բերդաքաղաք էր և ռազմա-ստրատեգիական ու առևտրա-արհեստագործական կարևոր կենտրոն։ Խոտինում եղել է նաև հայկական գաղութ։ Հայերը Խոտինի հնագույն բնակիչներից էին։ Նրանց թիվն ավելի մեծացավ, երբ Մոլդովայի իշխան Ալեքսանդրու Բարեպաշտի հրավերով 1418 թ.-ին Լեհաստանից գաղթած 3000 հայ ընտանիքների մի մասը հաստատվեց Խոտինում և շրջակայքում (Վալեա, Արմյանկա և այլն)։
Հայերն զբաղվում էին երկրագործությամբ, արհեստագործությամբ ու առևտրով։ 1480 թ.-ին Խոտինում կառուցել են եկեղեցի։ Մշակութային և առևտրական սերտ կապեր են պահպանել Լվովի, Կամենեց-Պադոլսկի ու Մոլդովայի մյուս հայկական գաղութների հետ։ XVII դարում անհաջող փորձ է կատարվել Խ-ի հայերին կաթոլիկացնելու։ Հաճախ կրկնվող-պատերազմների և քաղաքական ու տնտեսական այլ աննպաստ պայմանների հետևանքով Խոտինի հայերը Մոլդովայի հայկական գաղութների բնակչության մեծ մասի հետ 1672 թ.-ին գաղթեցին Տրանսիլվանիա։ Այնուհետև Խոտինի հայկական գաղութն սկսեց քայքայվել։ 1808 թ.-ին Խոտինում կար ընդամենը 20 տուն հայ, և դեռևս կանգուն էր հայոց Ս. Աստվածածին եկեղեցին։ 1858 թ.-ին հայերի թիվը Խոտինում և շրջակայքում 255 էր, 1937 թ.-ին արդեն Խոտինում հայ չէր մնացել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Խոտինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1002 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Քուրդիստանի նահանգ
Քուրդիստանի նահանգ (پارێزگای کوردستان,, օսթանե քորդեսթան) կամ Քորդեսթան Իրանի 31 նահանգներից մեկն է:Քուրդիստան նահանգի տարածքը 28,817 կմ² է։ Այն գտնվում է Իրանի արևմտյան մասում, սահմանակցում է Իրաքին արևմուտքից, Արևմտյան Ադրբեջանին հյուսիսից, Զանջանի նահանգին հյուսիս-արևելքից, Համադանի նահանգին՝ արևելքից, և Քերմանշահի նահանգին՝ հարավից ։ Քուրդիստանի նահանգի կենտրոնը Սանանդաջ քաղաքն է (Sinne):
Բնակչություն և մշակույթ
1996 թվականին նահանգիի բնակչությունը 1346383, որից 52.42%-ը կազմում էր քաղաքային բնակչությունը և 47.58%-ը գյուղական բնակչությունը։ Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի Քուրդիստանի նահանգի բնակչությունը 1493645 է, որից քաղաքաբնակ են 66%-ը։ Քրդերը կազմում է մեծամասնություն այստեղ և նրանք խոսում են քրդերենի սորանի բառբառով, որը հյուսիսարևմտյան իրանական լեզու է։ Բիջար և Քորվեհ գավառներում կան բավական թվով ազարիներ։ Նահանգի պատմական անունը Արդալան է։
Տնտեսույթուն
Բնակիչների հիմնական զբաղմունքը գյուղատնտեսություն է և ժամանակկակից անասնաբուծությունն է։ Բրինձը, գարին, ցորեն ու մրգերը այստեղի հիմնական գյուղմթերքներն են։ Քիմիական, մետաղական, տեքստիլ, կաշվի և սննդի արդյունաբերությունները այստեղի հիմնական արդյունաբերական ոլորտներն են, Այս նահանգում գործազրկությունը շատ բարձր է և նա համարվում է Իրանի նահանգների մեջ բարձր գոծազրկություն ունեցող նահանգներից մեկը։  Ըստ իրանական վիճակագրությաբ ավելի քան 200000 մարդ գոյատևում է զբաղվելով կոլբարությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քրդաբնակ տարածաշրջաններ
Օձունի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Լոռու մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Լոռու մարզի Օձուն գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 69 հուշարձան (11 միավոր)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի հուշարձանների ցանկեր
Կնյազևո (այլ կիրառումներ)
Կնյազևո, կարող է վերաբերել՝
Կարեն Ջանգիրով
Կարեն Ջանգիրով, հայ դերասան, ՀՀ վաստակավոր արտիստ (2008)։
Կենսագրություն
1971 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական բաժինը։ 1982 թվականից աշխատել է Երևանի Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում։ Աշխատել է նաև Երևանի պետական դրամատիկական և Փոսի թատրոններում ։
Դերեր թատրոնում
Խաղացել է բազմաթիվ թատերական դերեր՝
Ֆիլմեր
1972 թվականից նկարահանվել է ֆիլմերում։
Պոկրովսկոե (գյուղ, Սնիգիրյովկայի շրջան)
Պոկրովսկոե (Покровське), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1923 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Պոկրովսկոե գյուղում բնակվում էր 95 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,044 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1923 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գանգաշյան
Գանգաշյան, հայկական ազգանուն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Ֆեդերիկո Ֆելինի
Ֆեդերիկո Ֆելինի (Federico Fellini; ), իտալացի ռեժիսոր և սցենարիստ։ Համաշխարհային կինոյի ամենանշանավոր կինոգործիչներից մեկը։ Գրեթե 50 տարի տևած կարիերայի ընթացքում Ֆելինին արժանացել է Ոսկյա արմավենու ճյուղ մրցանակին «Քաղցր կյանք» ֆիլմի համար, ներկայացվել է ակադեմիական 12 պարգևների։ Հինգ անգամ արժանացել է «Օսկար» մրցանակի։ Նրա պատվին է կոչվել Ռիմինիի օդանավակայանը։ 1993 թվականին Լոս Անջելեսում նա Օսկար մրցանակի է արժանացել իր ամբողջ աշխատանքային գործունեության համար ։ Ռեժիսորը հայտնի է իր տարբերվող ոճով, որտեղ իրականությունն ու երևակայությունը միախառնվում են իրար։ Նրա ֆիլմերն ընդգրկվում են բոլոր ժամանակների լավագույն ֆիլմերի ցանկերում։ «Sight & Sound» բրիտանական կինոամսագիրը Ֆելինիի «Ութ ու կեսը» դասում է բոլոր ժամանակների լավագույն ֆիլմերի 10-նյակում։
Ֆելինիի առավել հայտնի գործերից են նաև «Ճանապարհ», «Կաբիրիայի գիշերները», «Ջուլիետը և ոգիները», «Սատիրիկոնը», «Ամարկորդ» և «Ֆելինիի Կազանովան» ֆիլմերը։
Ռիմինի (1920–1938)
Ֆելինին ծնվել է 1920 թվականի հունվարի 20-ին, միջին դասի ընտանիքում, Ռիմինիում, որն այն ժամանակ փոքրիկ քաղաք էր Ադրիատիկ ծովի վրա։ Նրա հայրը, Ուրբանո Ֆելինին (1894-1956), ծնվել է ռոմանացի գյուղացիների ընտանիքում, ովքեր ապրում էին Գամբետոլայում, և Հռոմ են տեղափոխվել 1915 թվականին։ Նրա մայրը, Իդա Բարբիանին (1896-1984) հռոմեացի բուրժուական կաթոլիկ առևտրականների ընտանիքից էր։ Չնայած իր ընտանիքի խիստ դիմադրությանը` նա 1917 թվականին փախել է Ուրբանոյի հետ` Գամբետոլայում նրա ծնողների տանն ապրելու ։ Քաղաքացիական ամուսնությանը 1918 թվականին հաջորդել է եկեղեցական ծեսը, որը տեղի է ունեցել Հռոմի Սանտա Մարիա Մաջորե եկեղեցում։
Զույգը հաստատվել է Ռիմինիում, որտեղ Ուրբանոն դարձել է ճամփորդող առևտրական։ Ֆելինին ունեցել է եղբայր` Ռիկարդո Ֆելինին (1921-1991) և Մարիա Մադալենա Ֆելինին (1929-2002)։