cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Իեն Մակկելլեն
Անձնական կյանք
Իենը 2014-ի հունվարին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինին ուղղված բաց նամակ գրելու նախաձեռնողներից մեկն էր  որը կոչ էր անում վերացնել գեյ-քարոզչությունն արգելող օրենքը։
Ծանոթագրություններ
__INDEX__ __ՍՏԻՊԵԼ_ԲՈՎ__
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի աթեիստներ Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Բրիտանացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Էրբենդորֆ
Էրբենդորֆ (Erbendorf), քաղաք Գերմանիայի, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանին։ Մտնում է Տիրշենրոյտ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 5257 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 67.55 կմ2։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 3 77 116։ Քաղաքը կազմված է 23 քաղաքային շրջաններից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Լեզգարա
Լեզգարա (ლეზგარა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1380 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մեստիայից հեռու է 19 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 41 մարդ ։
Մոնտսերադո երկրամաս
Շրջանները
Երկրամասը ներառում է 4 շրջաններ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Մոնտսերադո երկրամաս Կատեգորիա:Լիբերիայի երկրամասեր
Աստղադիտակ
Աստղադիտակ, երկնային մարմինները դիտելու գործիք։ Մասնավորապես, աստղադիտակ ասելով հասկանում են օպտիկական աստղադիտակները, որոնք օգտագործվում են ոչ միշտ աստղագիտական նպատակներով։
Տեսակները
Գոյություն ունեն աստղադիտակներ էլեկտրամագնիսական սպեկտրի բոլոր տիրույթների համար.
Բացի այդ, նեյտրինոների տվիչները հաճախ անվանում են նեյտրինոների աստղադիտակներ։ Նույնպես աստղադիտակներ կարող են անվանել գրավիտացիոն ալիքների տվիչները։
Պատմություն
Առաջին աստղադիտակի գծագրերը հայտնաբերվել են Լեոնարդո Դա Վինչիի գրառումներում։ Առաջին աստղադիտակը կառուցել է Յոհան Լիպերսգեյը 1608 թվականին։ Աստղադիտակի ստեղծումը նույնպես վերագրում են նրա ժամանակակից Զաքարիաս Յանսենին։
Առաջինը, ով ուղղել է դիտակը դեպի երկինք, դարձնելով այն աստղադիտակ, և ստացել է առաջին գիտական տվյալները եղել է Գալիլեո Գալիլեյը։ 1609 թվականին նա ստեղծել է իր առաջին դիտակը, երեք անգամյա խոշորացումով։ Նույն տարվա ընթացքում նա կառուցեց ութանգամյա խոշորացմամբ մոտ կես մետր երկարությամբ աստղադիտակ։ Ավելի ուշ, նա կարողացավ կառուցել մոտ մեկ մետրանոց աստղադիտակ, որի օբյեկտիվի տրամագիծը կազմում էր 4,5 սմ, և այս դիտակը ապահովում էր 32-անգամյա խոշորացում։ Դա չափազանց անկատար գործիք էր, այն ուներ բոլոր հնարավոր աբերացիաները, այնուամենայնիվ, նրա օգնությամբ Գալիլեյը կատարեց մի շարք հայտնագործություններ։
Սովետական Միությունում խոշոր աստղադիտակների նախագծումը և կառուցման աշխատանքները ղեկավարում էր Լենինյան մրցանակի դափնեկիր Բ. Իոանիսյանը։
Օպտիկական աստղադիտակ
Օպտիկական աստղադիտակները օգտագործվում են աստղագիտության մեջ (երկնային մարմինների դիտարկումների համար), օպտիկայում տարբեր օժանդակ նպատակներով. օրինակ՝ լազերային ճառագայթման շեղման չափման համար, ինչպես նաև կարող են օգտագործվել որպես հեռադիտակներ ։
Օպտիկական տեսակետից աստղադիտակները բաժանվում են երկու հիմնական տիպերի՝ ռեֆրակտորների (բեկողներ) և ռեֆլեկտորների (անդրադարձնողներ)։ Դասական ռեֆլեկտորներում օգտագործվում է պարաբոլական հայելի, որն իր սիմետրիայի առանցքի վրա լավ պատկերներ է տալիս։ Օգտագործելով փոքր չափերի և տարբեր ձևերի լրացուցիչ հայելիներ կարելի է դիտակի կիզակետը խողովակից դուրս հանել։ Օրինակ, Կասեգրենի աստղադիտակում գլխավոր հայելուց անդրադարձած լույսի ճառագայթները, ընկնելով փոքր չափերի հիպերբոլական հայելու վրա, ետ են վերադառնում և դուրս գալով գլխավոր հայելու կենտրոնում բացված անցքից, հավաքվում են խողովակից դուրս՝ գլխավոր հայելու ետևում։ Այն շատ հարմար է դիտակի կիզակետում լրացուցիչ սարքեր (սպեկտրոգրաֆ, էլեկտրալուսաչափ) տեղակայելու տեսակետից։
Դուրսեցիները (վեպ)
Դուրսեցիները, Լևոն Շանթի վեպը, որ նա գրել է 1894 թ.։
Աստղադիտակ
Օպտիկական աստղադիտակ
Աստղադիտակի հզորությունը կախված է ոսպնյակի կամ հայելու չափերից (մեծ չափերի դեպքում կարելի է լուսանկարել ավելի թույլ երևացող երկնային օբյեկտներ)։ Այն սահմանային աստղային մեծությունը, որը պարզ, անլուսին գիշերին տվյալ աստղադիտակով դիտվում է զենիթում, կոչվում է աստղադիտակի թափանցող ուժ։ Աչքով կատարվող դիտումների դեպքում աստղադիտակի թափանցող ուժն արտահայտվում է M=7,5 + 51gD բանաձևով, որտեղ M–ը սահմանային աստղային մեծությունն է, իսկ D-ն՝ աստղադիտակի օբյեկտիվի տրամագիծը։ Լուսակայման մեծացումով հնարավոր է լուսանկարել շատ ավելի թույլ օբյեկտներ, քան տրվում է վերոհիշյալ բանաձևով։ Աստղադիտակի մեկ այլ կարևոր հատկանիշն է նրա լուծող ուժը, որը բնութագրում է երկու աստղերի այն ամենափոքր անկյունային հեռավորությունը, որի դեպքում նրանք դեռ կարող են երևալ առանձին-առանձին։ Լույսի դիֆրակցիայի տեսությունը այդ անկյան համար տալիս է հետևյալ բանաձևը՝
Շրջանառու կապիտալ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կապիտալ Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ Կատեգորիա:Տնտեսական ռեսուրսներ
Դուրսեցիները (վեպ)
Վեպի պատմական հիմքը, ամենայն հավանականությամբ, Կարինի «Երկրագործական ընկերություն» գաղտնի կազմակերպության պատմությունն է, թեև վեպը պատկերում է կերպարների բուն գործունեության նախաշրջանը միայն, երբ նրանք առօրյա հոգսերի մեջ երբեմն հիշում են, որ պիտի գնան երկիր ։
Աստղադիտակ
Օպտիկական աստղադիտակ
a'' = 1/40 * λ/D
Դուրսեցիները (վեպ)
Սյուժեն
Դուրսեցիները Արևմտյան Հայաստանի տարբեր գավառների բնակիչներ են, որ տարբեր պատճառներով եկել են Կ.Պոլիս։ Նրանց բոլորին համախմբել է հայրենի երկրին օգնելու ձգտումը։ Բագրատը կարնեցի է, բարձրագույն կրթություն է ստացել Մոսկվայում, Կ.Պոլսում զբաղվում է ուսուցչությամբ։ Գևորգը նույնպես կարնեցի է, մասնակցել է Կարնո խռովություններին, իսկ բանտարկությունից ազատվելուց հետո մեկնել է Կ.Պոլիս։ Սարգիսը, խուսափելով հայրենի քաղաքում տիրող հալածանքներից, հեռացել է Կ.Պոլիս, այնտեղ զբաղվում է ուսուցչությամբ։ Նրանց չորրորդ ընկերը՝ Վասակը, չի աշխատում՝ դա համարելով ազատությունից զրկվելու պատճառ։
Աստղադիտակ
Օպտիկական աստղադիտակ
որտեղ՝ λ-ն դիտվող լույսի ալիքի երկարությունն է միլիմիկրոններով։ Տվյալ աստղադիտակի համար a-ից փոքր անկյունային հեռավորության վրա գտնվող աստղերի պատկերները ձուլվում են և երևում որպես մի ամբողջություն։
Դուրսեցիները (վեպ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լևոն Շանթի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Վեպեր
Աստղադիտակ
Օպտիկական աստղադիտակ
Պարաբոլական հայելիով աստղադիտակը ունի շատ փոքր օգտագործելի տեսադաշտ, որը չափվում է աղեղնային րոպեներով։ Այս դաշտից դուրս աստղերի պատկերներն աղավաղվում են և պիտանի չեն մշակման համար։ Այդ տեսակետից մեծ առավելություն ունի Շմիդի աստղադիտակը, որի օգտագործելի տեսադաշտը երբեմն հասնում է մի քանի տասնյակ աստիճանի։ Այս տիպի աստղադիտակները բաղկացած են երկու օպտիկական մասից՝ սֆերիկական հայելուց և նրա կորության կենտրոնում գտնվող բարակ ուղղիչ ոսպնյակից։ Ոսպնյակն ունի բարդ մակերևույթ, որի շնորհիվ ամբողջ դաշտով մեկ ստացվում են աստղերի չաղավաղված պատկերներ։ Քանի որ Շմիդի աստղադիտակի կիզակետային մակերևույթը գտնվում է հայելու և ոսպնյակի մեջտեղում, ապա նրա խողովակը երկու անգամ ավելի երկար է, քան միևնույն կիզակետային հեռավորության պարաբոլական հայելի ունեցող դիտակը։
Այդ թերությունից զերծ Է Մաքսուտովի աստղադիտակը, որի ուղղիչ ոսպնյակի դերը կատարում է այսպես կոչված մենիսկը։ Մենիսկային աստղադիտակը սովորաբար ունենում է մեծ լուսաուժ և հնարավորություն է տալիս կարճ ժամանակում ստանալ մեծ քանակությամբ դիտողական նյութ։
Լայնանկյուն աստղադիտակով (ուղղիչ ոսպնյակից առաջ օպտիկական սեպ կամ պրիզմա է տեղադրված) կարելի է ստանալ տեսադաշտում գտնվող բոլոր աստղերի սպեկտրները։ Նման սեպեր ունի օրինակ Բյուրականի աստղադիտարանի Շմիդի մեկ մետրանոց աստղադիտակը։
Ռադիոաստղադիտակ
Տիեզերական մարմինների հետազոտությունները ռադիո ալիքների տիրույթում կատարվում են ռադիոաստղադիտակներով։ Ռադիոաստղադիտակի հիմնական մասերն են. ընդունող անտենան և ռադիոմետրը, զգայուն ռադիո-ընդունիչ, որը կարգաբերվում է ըստ հաճախության և ընդունող սարքավորումը։ Քանի-որ ռադիո ալիքների տիրույթը զգալիորեն լայն է համեմատած օպտիկականի հետ, ռադիո ճառագայթման գրանցման համար օգտագործում են տարբեր կառուցվածքի ռադիոաստղադիտակներ, կախված տիրույթից։ Երկարալիքային տիրույթում (մետրային տիրույթ, տասնյակ և հարյուրավոր մեգահերց) օգտագործում են բազմաթիվ (տասնյակ, հարյուրավոր կամ նույնիսկ հազարավոր) պարզագույն ընդունիչներից կազմված ռադիոաստղադիտակներ։ Ավելի կարճ ալիքների համար (դեցիմետրային և սանիտիմետրային տիրույթներ, տասնյակ գիգահերց) օգտագործվում են կիսա կամ ամբողջական պտույտով պարաբոլիկ անտենաներ։ Բացի այդ, լուծման կարողության բարձրացման նպատակով նրանց միացնում են ինտերֆերոմետրերի մեջ։ Երկրագնդի տարբեր ծայրերում գտնվող ռադիոսատղադիտակները միավորելիս մեկ ցանցի շրջանակներում, խոսում են գեր-երկար հիմքով ռադիոինտերֆերոմետրիայի (ԳԵՀԻ) մասին։ Այսպիսի ցանցի օրինակ կարող է համարվել ամերիկյան Շատ երկար հիմքով ցանցը (Very Long Baseline Array):
1997-ից 2003 թվականը գործում էր ճապոնական ուղեծրային HALCA (Highly Advanced Laboratory for Communications and Astronomy) ռադիոաստղադիտակը, որը միացված էր VLBA աստղադիտակների ցանցի մեջ, ինչը թույլ տվեց զգալիորեն բարելավել համակարգի ճշգրտությունը։ Ռուսական Ռադիոաստրոն (Радиоастрон) աստղադիտակը նույնպես նախատեսվում է օգտագործել որպես այս հսկայական ինտերֆերոմետրի մաս։
Տիեզերական աստղադիտակ
Երկրի մթնոլորտը լավ թափանցում է օպտիկական (0,3 - 0,6 մկմ), մոտ ինֆրակարմիր (0,6 - 2 մկմ) և ռադիո (1 մմ - 30 մ) ալիքի երկարությամբ ճառագայթումը։ Սակայն ալիքի երկարության նվազման հետ համընթաց մթնոլորտի թափանցիկությունը կտրուկ իջնում է, որի հետևանքով դիտարկումներ կատարել ուլտրամանուշակագույն, ռենտգենյան և գամմա միջակայքերում հնարավոր է միայն մթնոլորտի սահմաններից դուրս, տիեզերքում։ Բացառություն են կազմում գերբարձր էներգիաների գամմա ճառագայթման գրանցման հնարավորությունը, հատուկ աստղաֆիզիկական եղանակներով։
Աստղադիտակների տիեզերք դուրս բերումը թույլ է տալիս նաև բարձրացնել նրանցով կատարվող դիտարկումների որակը։ Չնայած այն հանգամանքին, որ օպտիկական միջակայքում մթնոլորտը թափանցիկ է, բայցևայնպես Ռելեի ցրման պատճառով այն տարբեր ձևերով է անցկացնում տարբեր ալիքի երկարությամբ լույսը, ինչը հանգեցնում է երկնային մարմինների լուսային սպեկտրների աղճատմանը (սպեկտրը տեղաշարժվում է դեպի կարմիր գույնը)։ Բացի այդ մթնոլորտը ոչ միշտ է միասեռ, այնտեղ անընդհատ առկա են հոսանքներ (քամիներ), ինչը բերում է պատկերի աճատմանը։ Այս ամենի պատճառով Երկրի վրա տեղակայված աստղադիտակների լուծման կարողությունը սահմանափակված է մոտ 1 անկյունային վայրկյան ճշտությամբ, անկախ աստղադիտակի ապերտուրայից։ Այս խնդիրը հնարավոր է մասնակիորեն լուծել ադապտիվ օպտիկայի միջոցով, որը մասնակիորեն չեզոքացնում է վերը նշված ազդեցությունները, ինչպես նաև տեղակայելով աստղադիտակները բարձր լեռներում, որտեղ մթնոլորտը ավելի նոսր է, սակայն առավել լավ արդյունքներ կարելի է ստանալ տիեզերքից դիտարկումներ կատարելիս։ Մթնոլորտից դուրս նրա կողմից առաջացող աղճատումները ամբողջովին բացակայում են, այդ իսկ պատճառով աստղադիտակի առավելագույն տեսական լուծման կարողությունը որոշվում է միայն նրա դիֆրակցիայի սահմանով՝ φ=λ/D: Օրինակ, 2,4 մ տրամագծով հայլի ունեցող տիեզերական Հաբլ աստղադիտակի տեսականորեն հաշվարկված լուծման կարողությունը 555 նմ ալիքի երկարության վրա կազմում է 0,05 անկյունային վայրկյան (Հաբլի իրական լուծման կարողությունը կազմում է 0,1 վայրկյան, բայց այն միևնույն է մի կարգով ավելի լավն է քան երկրային աստղադիտակներինը)։
Ռադիո միջակայքերում տիեզերքից կատարվող դիտարկումները նույնպես ավելի ճշգրիտ են, սակայն մեկ այլ պատճառով։ Ռադիոաստղադիտակների լուծման կարողությունը ի սկզբանե շատ փոքր է, սակայն եթե միացնում են երկու ռադիոաստղադիտակ, ստեղծելով ռադիոինտերֆերոմետր, կարելի է զգալիորեն բարձրացնել դիտարկումների ճշգրտությունը։ Եթե այս երկու ռադիոաստղադիտակների միջև եղած հեռավորությունը (այսպես կոչված ռադիոինտերֆերոմետրի հիմքը) հավասար է L-ի, ապա անկյունային լուծման կարողությունը որոշվում է արդեն ոչ թե φ=λ/D բանաձևով, այլ φ=λ/L: Սակայն երկրային աստղադիտակների համար այս արժեքը ակնհայտորեն չի կարող գերազանցել Երկրի տրամագծի արժեքը։ Փոխարենը արձակելով աստղադիտակներից մեկը հեռավոր տիեզերք, կարելի է զգալիորեն մեծացնել դիտարկումների ճշգրտությունը։ Օրինակ, Ռադիոաստրոն տիեզերակն ռադիոաստղադիտակի լուծման կարողությունը, երբ այն աշխատում է Երկրի վրա տեղակայված աստղադիտակի հետ միասին ռադիոինտերֆերոմետրի ռեժիմում (հիմքը կազմում է 390 հազ. կմ), կկազմի 8-ից մինչև 500 աղեղի միկրովայրկյան կախված ալիքի երկարությունից (1,2 - 92 սմ)։
Բարձր էներգիայի ճառագաթման դիտարկման աստղադիտակներ
Ռենտգենյան աստղադիտակները օգտագործում են ռենտգենյան օպտիկան, այնպիսիք, ինչպիսին է Վոլտերի աստղադիտակը, որը կազմված է օղակաձև հայելուց, պատրաստված ծանր մետաղներից, որոնք կարող են արտացոլել ճառագայթները ընդամենը մի քանի աստիճանով։ Հայելիները սովորաբար իրենցից ներկայացնում են շրջված պարաբոլի, հիպերբոլի, կամ էլիպսի հատույթ։ 1952 թվականին Հանս Վոլտերը սահմանեց երեք տարբերակ, համաձայն որոնց աստղադիտակը կարող է ստեղծվել միայն այսպիսի տեսակի հայելիների օգնությամբ ։ Այս կարգի աստղադիտակներ օգտագործող աստղադիտարաններից են Այնշտայնի աստղադիտարանը, ROSAT-ը, և Չանդրա ռենտգենյան աստղադիտարանը։
Առավել բարձր էներգիայի աստղադիտակները, այնպիսիք ինչպիսին են ռենտգենային կամ գամմա ալիքային աստղադիտակները, օգտագործում են լուսաթաղանթի կոդավորված դիմակներ։ Այս դիմակների շողքերից էլ կազմվում է դիտարկվող օբյեկտի պատկերը։ Ռենտգենային և գամմա ալիքային աստղադիտակները սովորաբար Երկրի ուղեծրում պտտվող արբանյակներ են կամ ստրատոսֆերային օդապարիկներ, քանի-որ Երկրի մթնոլորտը չի թափանցում էլեկտրամագնիսական սպեկտրի այս մասը։ Այսպիսի աստղադիտակի օրինակ է Ֆերմի գամմա ալիքային տիեզերական աստղադիտակը։
Բարձր էներգիայի աստղագիտությունը պահանջում է հատուկ աստղադիտակների օգտագործում, քանի-որ այսպիսի էներգիա ունեցող մասնիկների մեծամասնությունը ազատորեն թափանցում են մետաղների և ապակիների միջով։
Այս կարգի աստղադիտակների մեջ բացակայում են պատկեր ստեղծող օպտիկական համակարգերը։ Տիեզերական ճառագայթման դիտարկման աստղադիտակները սովորաբար կազմված են բազմաթիվ տարբեր տեսակի տվիչներից սփռված բավականին մեծ տարածքի վրա։ Օրինակ՝ նեյտրինոների աստղադիտակները կազմված են ջրի կամ սառույցի մեծ զանգվածից, որոնք շրջապատված են բազմաթիվ լուսային տվիչներով, որոնք անվանում են ֆոտոբազմապատկիչ խողովակներ։
Աստղադիտակների հենքը
Աստղադիտակների մեխանիկական մասը՝ հենքը, նախատեսված է նրա զանգվածը կրելու համար, ինչպես նաև ուղղելու այն երկնոլորտի անհրաժեշտ տիրույթ և ապահովելու ճշգրիտ ուղղվածությունը։ Տարիների ընթացքում նախագծվել և կիրառվել են մեխանիկական կառուցվածքների բազմաթիվ տեսակներ։ Առավել մեծ ուշադրություն է դարձվում այն տեսակի հենքերին, որոնք ապահովում են աստղադիտակի պտույտը երկնային մարմինների երկնոլորտով պտույտին համընթաց։ Այսպիսի հենքերի երկու հիմնական տեսակներն են՝ Ալտ-ազիմուտային հենքը և Հասարակածային հենքը։
Մթնոլորտի էլեկտրամագնիսական թափանցելիությունը
Երկրի մթնոլորտը չի թափանցում էլեկտրամագնիսական սպեկտրի հիմնական մասը, նրա միայն մի քանի միջակայքեր է հնարավոր դիտարկել Երիրի մակերևույթից։ Դրանք են՝ տեսանելի լույսը, մոտ ինֆրակարմիր և ռադիո սպեկտրի մի մասը։ Այդ պատճառով սպեկտրի մնացած մասերի դիտարկումներ իրականացնելու համար աստղադիտակներ են ստեղծվում և դուրս բերվու տիեզերք։ Նույնիսկ տեսանելի, կամ թափանցելի մասերի դիտարկումների համար ստեղծված և Երկրի մակերևույթին գտնվող աստղադիտակները ավելի շահեկան կլիներ արձակել տիեզերք, քանի-որ միևնույն է նրանց վրա ազդեցություն է թողնում մթնոլորտի թափանցելիությունը, ինչպես նաև մթնոլորտային երևույթները։
Աստղադիտակները ըստ սպեկտրի
Էլեկտրամագնիսական սպեկտրում գործող աստղադիտակները՝ * Հղումներ դեպի կատեգորիաներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստղագիտություն Կատեգորիա:Աստղադիտակներ Կատեգորիա:17-րդ դարի հայտնություններ
Հաղթանակի զբոսայգի (Մոզդոկ)
Հաղթանակի զբոսայգի (Парк Победы), զբոսայգի Ռուսաստանի Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն-Ալանիայի Մոզդոկ քաղաքում։ Հեռավորությունը քաղաքի կենտրոնից 1,74 կիլոմետր է ։
Նկարագրություն
Հաղթանակի զբոսայգին համարվում է Մոզդոկի այցեքարտը։ Քաղաքի այս կանաչ անկյունը մշակութային և մարզական զանգվածային միջոցառումների անցկացման կենտրոն է։ Այգում տնկվել են հազարավոր ծառեր ու թփեր, այնտեղ կառուցվել են մարզադաշտ, վոլեյբոլի և բասկետբոլի խաղահրապարակներ, համերգային հարթակ։ Զբոսայգին քաղաքի բնակիչների և հյուրերի սիրված հանգստավայրն է ։
Ի պատիվ Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի 30-ամյակի` Հաղթանակի զբոսայգում կանգնեցվել է «Ինքնաթիռ» հուշարձանը։ Մոզդոկ քաղաքի 246-ամյակի նախօրեին Հաղթանակի զբոսայգում հարևան հանրապետություններից և Ստավրոպոլի երկրամասից ժամանած հյուրերը վետերանների հետ համատեղ հիմնադրել են 65 ծառից կազմված Բարեկամության ծառուղին` ի պատիվ Մեծ հաղթանակի 65-ամյակի։ Նույն օրն այստեղ բացվել է զվարճանքի զբոսայգի երեխաների համար ։
2007 թվականին քաղաքի Ներկայացուցիչների ժողովի որոշմամբ Հաղթանակի զբոսայգում հիմնվել է Հերոսների ծառուղի, որտեղ տեղադրվել են գեներալիսիմուս Ի. Վ. Ստալինի, մարշալ Գ. Կ. Ժուկովի, բանակի գեներալ Ի. Ա. Պլիևի, ինչպես նաև Խորհրդային Միության ծնունդով մոզդոկցի հերոսներ գեներալ Ե. Գ. Կոբերիձեի, գնդապետներ Գ. Ա. Կալոևի, Ն. Դ. Դրոնովի և Ն. Ն. Օրիշչենկոյի կիսանդրիները ։
Ճոպան (այլ կիրառումներ)
Ճոպան անվանումը ունի հետևյալ իմաստները՝
Ալեքսանդրա Քեոսայան
Ալեքսանդրա Տիգրանի Քեոսայան, ռուսական կինոյի դերասանուհի, ռեժիսոր, սցենարիստ։
Կենսագրություն
Ալեքսանդրա Քեոսայանը ծնվել է 1994 թվականի սեպտեմբերի 21-ին։ Մայրը՝ Ալյոնա Խմելնիցկայան, հայտնի դերասանուհի է։ Հայրը՝ Տիգրան Քեոսայանը, հայտնի ռեժիսոր է ։
Ավարտել է № 1513 գիմնազիան։ Սովորել է Նյու Յորքի համալսարանին կից գործող «Թիշչ արվեստի դպրոց»-ը, որտեղ ուսումնասիրել է կինոռեժիսուրա։ Նկարահանել է մի քանի կարճամետրաժ ֆիլմեր։ Բացի այդ, աշխատել է նաև որպես երկրորդ ռեժիսոր, այդ թվում՝ հոր հետ ։
Որպես ռեժիսոր աշխատում է Մոսֆիլմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուս կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ
Երվանդ Օտյան
Երվանդ Խաչիկի Օտյան, արևմտահայ գրող-երգիծաբան, լրագրող, հրապարակագիր։
Օտյանն ստեղծել է սոցիալական ու քաղաքական երգիծանքի փայլուն երկեր, մեծապես առաջ մղել քննադատական ռեալիզմի հայ վիպագրությունը և լիակատար իրավունք նվաճել Հ. Պարոնյանից հետո կոչվելու «ծիծաղի համար ծնված մեծագույն հայ երգիծաբանը» ։
Կենսագրություն
Երվանդ Օտյանը ծնվել է 1869 թ. սեպտեմբերի 19-ին Պոլսում։ 1882 թ. ընդունվել է Կ․ Պոլսի Պերպերյան վարժարանը։ Մեկուկես տարի հետո ուսումը շարունակել է տանը՝ հրավիրված մանկավարժների ղեկավարությամբ։ Պատանի հասակից սովորել է լեզուներ, կարդացել է ընտանեկան հարուստ գրադարանի հայերեն և ֆրանսերեն գրքերը, համակվել ընտանիքում տիրող գիտության, արվեստի, գրականության պաշտամունքով։ Երվանդ Օտյանը ստեղծագործությունները մամուլում տպագրվել են 1887 թվականից, Ա․ Արփիարյանի հրավերով ստանձնել է «Հայրենիք» օրաթերթի օգնական-խմբագրի (1892—1895), ապա՝ խմբագրի (1896) պաշտոնը։ Նույն թերթում առաջին անգամ հանդես է եկել քրոնիկ-ֆելիետոններով, պատմվածքներով, նովելներով՝ «Սիրո նահատակ» (1892), «Վաշխառուն» (1893, 2-րդ հրտ․ 1956), «Կաղանդի վիպակ» (1895) և երգիծավեպով՝ «Գործ եփող մը» (1895, հետագայում՝ «Միջնորդ տեր պապան»)։ 1879 թ. հորեղբոր՝ Գրիգոր Օտյանի նախաձեռնությամբ, իննամսյա ուղևորություն է կատարում Եվրոպայում։ Լինում է Փարիզում, Վիշիում, Հռոմում, Նեապոլում և այլ քաղաքներում։ Օտյանի անունը եղել է թուրքական իշխանությունների համար «անբարեհույս անձանց» ցուցակում։ 1896 թ. օգոստոսին, երբ Կ․ Պոլսում սկսվել են հայկական ջարդերը, նա գաղտնի հեռացել է այնտեղից։ Օտյանը եղել է Աթենքում, Կահիրեում, Փարիզում, Վիեննայում, Լոնդոնում, Բոմբեյում։
1908 թ. երիտթուրքական հեղափոխությունից հետո Օտյանը վերադարձել է Կ․ Պոլիս։ 1915 թ. Մեծ եղեռնի ժամանակ աքսորվել է Դեյր Էզ-Զոր։ Հրաշքով փրկվելով՝ 1918 թ. կրկին եկել է Կ․ Պոլիս, 1922 թ. տեղափոխվել Բուխարեստ, 1924 թ.՝ Տրիպոլի, 1925 թ.՝ Կահիրե, որտեղ վախճանվել է քաղցկեղից։ Թաղված է Մար Մինա գերեզմանատանը։
Օտյանը հանդես է եկել նաև Ս. Ժիրայր, Երօտ, Վահրամ, Դեր-Կոմս ծածկանուններով։
Ստեղծագործություն
Երվանդ Օտյանը հրատարակել է մի շարք երգիծական պարբերականներ (Ալեքսանդրիայում՝ «Ազատ խոսք», հիմնվել է Փարիզում, 1901—1908 թվականներ, «Ազատ բեմ», 1903—1906 թվականներ, «Կրակ», 1905 թվական, Կ․ Պոլսում՝ «Կառափնատ», 1910 թվական, «Սև կատու», 1912 թվական, «Մանանա», 1913—1914 թվականներ, «Իգնատ աղա», 1919—1920 թվականներ, «Երգիծական տարեցույց», 1921—1922 թվականներ)։
Մամուլում տպագրել է հազարավոր հրապարակախոսական հոդվածներ, ֆելիետոններ, ծանակագրեր, պարսավագրեր, այլաբանական զրույցներ, երգիծական դիմանկարներ են։
Հայ դասական արձակի գանձարանում նոր ու ծանրակշիռ ներդրում են Օտյանի ֆելիետոնները, պամֆլետները, «Հեղափոխության մակաբույծները» (1898—1899) շարքի պատմվածքները, «Ճուղուպրիստ և ընկ․» (1910), «Պատերազմ և ․․․խաղաղություն» (1911) վիպակները, «Պրոպագանդիստը» (1901) և եռամաս «Ընկեր Բ․ Փանջունի» («Առաքելություն մը ի Ծապլվար», 1911, «Ընկեր Բ․ Փանջունի ի Վասպուրական» և «Իմ աշխարհայացքները», 1914, «Ընկեր Բ․ Փանջունի տարագրության մեջ», 1923) երգիծավեպերը։ Օտյանը երգիծանքի հզոր զենքով ծաղրել ու ձաղկել է ազգային այն գործիչներին, որոնք խոսքով ձևանում են «հեղափոխական», «հայրենասեր», «ազգային հերոս», մինչդեռ գործնականում ոտնահարում, արատավորում են ամեն մի սուրբ գաղափար։
Օտյանը մեծապես նպաստել է հայ սոցիալական երգիծանքի զարգացմանը «Վաշխառուն» (1893), «Կաղանդի վիպակ» (1895), «Բարի դահիճը» (1899), «Համբարձում ադա» (1904), «Ոսկեմոլը» (1905) և տասնյակ ուրիշ պատմվածքներ, «Ագգային բարերարը» (1905), «Միքեի սիրարկածը» (1906), «Վաճառականի մը նամակները կամ Կատարյալ մարդ ըլլալու արվեստը» (1914) վիպակները, «Միչնորդ տեր պապան» (1895—1920), «Գործի մարդիկ» (1900—1901), «Ընտանիք, պատիվ, բարոյական» (1910), «Ես դրսեցի չեմ առներ» (1913), «Թաղականին կնիկը» (1915) վեպերը։ Ռեալիստական արձակի այս երկերում, ստեղծելով երգիծական տիպերի և բնավորությունների մի ամբողջ պատկերասրահ, գրողը ոչնչացնող ծաղրի է ենթարկում աշխարհիկ և կրոն, հարստահարիչներին, հղփացած դրամատերերին, կեղծ բարերարներին ու «ազնվաշուքներին»։
Հայ վիպագրության մեջ ուրույն տեղ ունեն Օտյանի «Ապտյուլ Համիտ և Շերլոք Հոլմս» (1911) և «Սալիհա հանըմ կամ բանակը բռնավորին դեմ» [1912) պատմաարկածային-դետեկտիվ վեպերը, որոնք պատկերում են համիդյան արյունոտ բռնատիրության դեմ մղվող պայքարը (1904—1908) և հագեցված են ազատության, ազգերի հավասարության ու համերաշխության, հայրենասիրության ու հումանիզմի գաղափարներով։
Ճանաչողական և գեղարվեստ, արժանիքներ ունեն նրա «թերթոնային» վեպերը և վեպ-ժամանակագրությունները՝ «Նոր հարուստներ» (1919—1920), «Թիվ 17 խաֆիեն» (հ․ 1-4, 1919—1921), «Կավե հերոսներ կամ մեր ագգայինճիները» (1921), «Տաբիթա կամ նոր աղջիկներ» (1922), «Կանաչ հովանոցով կինը» (1923), «Հայ Տիասբորան» (1924—1925)։
Ականատես և դեպքերի մասնակից գրողն անդրադարձել է առաջին աշխարհամարտի և հայոց ցեղասպանության տարիների իրադարձություններին, հայ ժողովրդի ողբերգական ճակատագրին, իսկ նորաստեղծ հայ սփյուռքին նվիրված «Հայ Տիասբորան» առաջին լայնահուն վեպում գեղարվեստորեն համոզում է, որ հայապահպանության երաշխիքը հայրենադարձությունն է, վերածնված մայր հայրենիքը։
Օտյանի ժառանգության մեջ առանձնանում են «Զավալլըն» (1905) զավեշտը, «Ֆրանքո-թրքական պատերազմ կամ Չարշըլը Արթին աղա» (բեմ․ 1906, հրտ․ 1909, հեղինակակից՝ Մ․ Կյուրճյան) կատակերգությունր, «Արյունոտ հիշատակներ» (1898), «Տասներկու տարի Պոլսեն դուրս» (1912—1913), «Անիծյալ տարիներ» (1918—1919) հուշագրությունները, «Մեր երեսփոխանները» (1913) երգիծական դիմանկարների շարքը, որն իր արժանիքներով չի զիջում Հ. Պարոնյանի «Ազգային ջոջերին»։
Օտյանի ստեղծագործությունները թարգմանվել են ռուսերեն, ֆրանսերեն, բուլղարերեն, հունարեն, թուրքերեն, ալբաներեն։ Նրա երկերը բեմականացվել են, էկրանացվել է «Կեղծ լրտեսը» («Մսյո Ժակը և ուրիշները») պատմվածքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արևմտահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:Արևմտահայ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Արևմտահայ երգիծաբաններ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Հայ ֆելիետոնիստներ Կատեգորիա:19-րդ դարի հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի Օսմանյան կայսրության գրողներ Կատեգորիա:19-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանությունից փրկվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Հայալեզու գրողներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմվածքագիրներ
Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական բանկ
Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական բանկ (Bosnian, Croatian and Serbian: Centralna banka Bosne i Hercegovine / Централна банка Босне и Херцеговине), Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական բանկ, տեղակայված մայրաքաղաքում, Սարաևո։
Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական բանկը ստեղծվել է 1997 թվականի հունիսի 20-ին Բոսնիա և Հերցեգովինայի խորհրդարանական վեհաժողովում ընդունված օրենքի համաձայն։ Այն մեկնարկել է իր գործունեությունը 1997 թվականի օգոստոսի 11-ին։
Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական բանկն ունի գլխավոր գրասենյակ, երեք հիմնական միավորներ և երկու մասնաճյուղ։ Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական բանկի (ԲՀԿԲ) գլխադասային գրասենյակը գտնվում է Սարաևոյում։ Հիմնական ստորաբաժանումներն են՝ Սարաևոյի հիմնական միավորը, Republika Srpska CBBH Banja Luka գլխավոր բանկը և Mostar-ի հիմնական միավորը։ Մասնաճյուղերն են՝ BRčko-ում Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական բանկի մասնաճյուղը և Պալեում Republika Srpska-ի Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական բանկի մասնաճյուղը։
Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական բանկի գլխավոր մարմինը կառավարական խորհուրդն է, որը պատասխանատու է կենտրոնական բանկի դրամավարկային քաղաքականության ստեղծման և կառավարման, ռազմավարության և կազմակերպման համար, օրենքով խորհրդին տրված լիազորություններին համապատասխան։ Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական բանկի մասին օրենքի համաձայն, կառավարման խորհուրդը բաղկացած է հինգ ադամներից, որոնք նշանակվում են Բոսնիա և Հերցեգովինայի նախագահության կողմից վեց տարվա մանդատով։ Կառավարման խորհուրդը իր անդամներից մեկին նշանակում է նախագահ։
Բոսնիա և Հերցեգովինայի Կենտրոնական բանկի նախագահը Սենադ Սոֆտիչն է։
Բոսնիա և Հերցեգովինայի կենտրոնական բանկի կառավարումը բաղկացած է նախագահից և նախագահի կողմից նշանակված երեք փոխնախագահներից, կառավարման խորհրդի հաստատմամբ։ Կառավարման խնդիրը կենտրոնական բանկի գործունեության ընթացիկ կառավարումն է։ Յուրաքանչյուր փոխնախագահ ուղղակիորեն պատասխանատու է Կենտրոնական բանկի մեկ հատվածի գործունեության համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կենտրոնական բանկեր Կատեգորիա:Բոսնիա և Հերցեգովինայի տնտեսություն Կատեգորիա:1997 հիմնադրումներ Բոսնիա և Հերցեգովինայում Կատեգորիա:1997 հիմնադրված բանկեր
Արամ Թաթուլյան
Արամ Գևորգի Թաթուլյան, դաշնակահար։
Կենսագրություն
1939 թվականին ավարտել է Մոսկվայի կոնսերվատորիան։ Եղել է Մոսկվայի ֆիլհարմոնիայի մենակատար, 1939 թվականից մասնակցել է Մոսկվայում հայ արվեստի և գրականության առաջին տասնօրյակին։ 1944 թվականից դասավանդել Գնեսինների անվան երաժշտամանկավարժական ինստիտուտում, 1955-1957 թվականներին Չինաստանում պատրաստել է միջազգային մրցույթների 6 դափնեկիր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարներ
Կուրգան (գյուղ, Սերեդինա-Բուդայի շրջան)
Կուրգան (Курган), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում։
1988 թվականի տվյալներով Կուրգան գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։
Զալկովո (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)
Զալկովո (Зальково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 25 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Լեսո-Բերյոզովկա
Լեսո-Բերյոզովկա (Лісо-Березівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լեսո-Բերյոզովկա գյուղում բնակվում էր 178 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,827 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 215,24 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սալախոր
Սալախոր, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Աքչեաբադի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Լովատ
Լովատ (Ловоть, Ловаць), գետ Ռուսաստանի Պսկովի և Նովգորոդի մարզերում։ Սկիզբ է առնում Լովատեց լճից և թափվում Իլմեն լիճը։ Երկարությունը 530 կմ է։ Առանձին հատվածներում նավարկելի է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելառուսի գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մարտին շրջան (Կենտուկի)
Մարտին շրջան (Martin County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 598 կմ² է, բնակչությունը՝ 12.929 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ինեզ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1870 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
Խոփեր (Շահումյանի շրջան)
Խոփեր, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում։ 1990-ական թվականների հայ-ադրբեջանական պատերազմից հետո չի վերաբնակեցվել ։
Արցախի 2000 թվականի հոկտեմբերի 3-ի օրենքով Հոփուրլուն վերանվանվել է Խոփեր ։
Պատմամշակութային վայրեր
Խոփեր գյուղի պատմության ու մշակույթի վերաբերյալ պատմագրական և մատենագրական տվյալներ չեն պահպանվել։ Գյուղի տարածքում որևէ պատմամշակութային հուշարձաններ կամ դրանց հետքեր չեն պահպանվել, քանի որ եղած հուշարձանները 1923 թվականին ավերվել են քուրդ թուրքալեզու բնակիչների կողմից ովքեր այդտեղ բնակություն էին հաստատել, իսկ գյուղը լքել են 1991-1993 թվականն ընկած ժամանակահատվածը Արցախյան ազատամարտի ընթացքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմի բռնազավթված տարածքներ Կատեգորիա:Շահումյանի շրջանի համայնքներ
Փոքր Գեղաձոր (գետ)
Փոքր Գեղաձոր, գետակ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում։ Սկիզբ է առնում Ճոպան լեռան լանջերից և Ճամբարակ քաղաքի մոտ ձախից միախառնվում Գետիկին։ Երկարությունը 5 կմ է ։
Արլինգտոն (Մինեսոտա)
Հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքներ Կատեգորիա:1856 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պանկովկա
Պանկովկա (Панковка), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Նովոգորոդսկի շրջանի բնակավայրեր
Վոլդեմար Ակուրատերս
Կենսագրություն
Վոլդեմար Ակուրատերսը ծնվել է 1921 թվականի մայիսի 15–ին բրազիլական Կուրիտիբա քաղաքում, ուսուցիչների ընտանիքում։ Նրա հայրը՝ Պետերիս Ակուրատերսը բանաստեղծ Յանիս Ակուրատերսի հարազատ եղբայրն էր, իր ընտանիքի հետ գաղթել էր Բրազիլիա, քանի որ նրան մահվան դատապարտելու որոշում էր ընդունվել՝ 1905 թվականի հեղափոխական իրադարձություններին ակտիվ մասնակցության համար։ Բրազիլիայում, որտեղ նա ապրում էր Ադամս Վերբիցկաս անունով, հանդիպում է Մարիա Կուխարսկին՝ լեհական ծագմամբ այրուն, ով ուներ երեք երեխա։ Իրենց ամուսնության արդյունքում նրանք երկու որդի են ունենում՝ Յանիսը և Վոլդեմարը, և մեկ դուստր՝ Վանդան ։ Նա Լատվիա է վերադառնում 1928 թվականին։
Վոլդեմարը սովորել է երկրորդ Դաուգավպիլսյան գիմնազիայում (1937—1940), Ազգային թատրոնի դերասանական ստուդիայում (1942—1944)։ 1944ին նրան կանչել են գերմանական բանակ, նա գերի է ընկել (1945—1946), իսկ Մոսկվայից վերադառնալուց հետո ավարտել է Ա. Ուպիտի Դրամատիկական թատրոնի դերասանական ստուդիան (1948)։
Կալանվել է և ուղարկվել է և աքսորվել է Սիբիր 1951 թվականին։ Աքսորից հետո դարձել է Վալմիերյան դրամատիկ թատրոնի (1955—1957) և Ուպիտի Դրամատիկ թատրոնի դերասան(1957—1966)։
Առաջին ամուսնությունը եղել է արվեստագետ Լիվիա Ակուրատերի հետ, ունեցել են երկու երեխա՝ Իեվա և Մարտինշ ։
Մահացել է 1976 թվականի հունվարի 17–ին Ռիգայում։ Թաղված է Ռայնիսի գերեզմանոցում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ Կատեգորիա:Լատիշ դերասաններ
Լեկալմախի
Լեկալմախի (ლეკულმახა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Մեթյու Լյուիս
Մեթյու Լյուիսը (Matthew Lewis, ), անգլիացի դերասան, ով առավել հայտնի է դարձել՝ նկարահանվելով Նևիլ Լոնգբաթմի դերում՝ Հարրի Փոթթերի մասին պատմող ֆիլմերում։ Ծնվել է Մեծ Բրիտանիայի Լիդս քաղաքում, դերասանների ընտանիքում։ Վերջին անգամ խաղացել է Հարրի Փոթերը և մահվան պարգևները և Հարրի Փոթերը և Մահվան պարգևները. մաս 2 ֆիլմերում։ Մեթյուն ռեգբիի մեծ սիրահար է։
Կենսագրություն
Ծնվել է Լիդսում (Վեսթ Յորքշիր), մանկությունն ու պատանեկությունն անցկացրել մերձակա Հորսֆորտ ավանում։ Ադրիան Լյուիսի և Լինդա Նիդհեմի որդին է ։ Ընտանիքուում կրտսեր երեխան էր։ Ունի երկու եղբայր՝Քրիս Լյուիսը և դերասան Էնթոնի Լյուիսը ։ Հաճախել է Մենսթոնի Սուրբ Մարիամի անվան կաթոլիկ կամավոր ակադեմիայի (St Mary's Menston Catholic Voluntary Academy) պարապմունքներին ։ Դերակատարումներով հանդես է եկել՝ սկսած հինգ տարեկանից։
Կարիերա
Առաջին դերը նա ստացել է 5 տարեկանում, խաղալով «Some Kind of Life» հեռուստասերիալում՝ 1995 թվականին ։ Սակայն հայտնիությունը ձեռք է բերել «Հարրի Փոթեր» ֆիլմում, որտեղ նա բոլոր ֆիլմերում խաղացել է Նևիլ Լոնգբոթոմ դերը։
2012 թվականին Ջեյմի դերով նա խաղացել է «Syndicate»-ի հինգ սերիաներում, որը ցուցադրվել է «BBC One»-ով ։
«Wasteland» ֆիլմում խաղացել է Դոդդայի դերը ։
Անձնական կյանքը
Լյուիսը համարվում է ռեգբիի սիրահար և երկրպագու ։
WBEZ-ին տրված հարցազրույցում Լյուիսը պատմել է իր և 11 թվի կապի մասին, և պարզ է դարձել, որ «Հարրի Փոթեր» ֆիլմում իր դերը նա ստացել է հենց 11 տարեկանում։ Դրա ոգեշնչմամբ նա 11 թիվը դաջել է իր աջ ձեռքին, և նա բազմաթիվ հագուստներ ունի, որոնց վրա գրված է 11 թիվը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Բրիտանացի կինոդերասաններ
Փոքրաքար (գետ)
Փոքրաքար, գետ Հայաստանի Վայոց ձորի մարզում։ Սկիզբ է առնում Ճաղատսար լեռան հարավարևելյան լանջերից և Ջերմուկ քաղաքից 3 կմ հյուսիս-արևելք աջից միախառնվում Արփային։ Երկարությունը 15 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի գետեր Կատեգորիա:Արփա գետի վտակներ
Սարգիս Պետրոսյան
Կենսագրություն
Սարգիս Պետրոսյանը ծնվել է 1942 թ. Լենինական (այժմ՝ Գյումրի) քաղաքում, արհեստավորի ընտանիքում։
1959 թ. ավարտել է Ալ. Շիրվանզադեի անվան թիվ 1 միջնակարգ դպրոցը, 1967-ին գերազանցության դիպլոմով՝ ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի արևելյան լեզուների և գրականության բաժինը։ 1968-71 թթ. սովորել է ՀԽՍՀ ԳԱ Արևելագիտության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում։ 1971-73 թթ. դպրոցում դասավանդել է պատմություն։ 1973-ից առ այսօր աշխատում է Գյումրու Մ. Նալբանդյանի անվան պետական մանկավարժական ինստիտուտում. սկզբում՝ լաբորանտ, 1980-ից՝ դասախոս, իսկ 2001-ին նրան շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում։
1996-2006 թթ. պատմաբանասիրական ֆակուլտետի դեկանն էր։ 1980 թ. ՀԽՍՀ ԳԱ Պատմության ինստիտուտում պաշտպանելով «Արշակունիների ու հռոմեացիների փոխհարաբերությունները հյուսիսկովկասյան ցեղերի հետ և Հայաստանը (մ.թ.
1-ին դար)» ատենախոսությունը՝ ստացել է պատմական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։
2001 թ. ՀՀ ԳԱԱ Պատմության ինստիտուտում պաշտպանել է «Դասերը և եռադասության դրսևորումները հին ու վաղմիջնադարյան Հայաստանում» ատենախոսությունը՝ ստանալով պատմական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։ Շիրակի հայագիտական հետազոտությունների կենտրոնի առաջատար մասնագետ է։ Ս. Պետրոսյանը զբաղվում է Հայաստանի և Արևելքի երկրների հնագույն ու հին պատմության, ինչպես նաև հոգևոր մշակույթի հարցերով։ Հեղինակ է 85 հոդվածների և «Դասերը և եռադասության դրսևորումները հին Հայաստանում» մենագրության ։
Հղումներ
[https://www.youtube.com/watch?v=3OkCgThnCcs Ս. Պետրոսյանը ՎԱՐԴԱՆԱՆՔ հեռուստատեսային զրուցահանդէսում]
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ
Արլինգտոն (այլ կիրառումներ)
Արլինգտոն (Arlington)
(4352) Կիոտո
(4352) Կիոտո (Kyoto), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հոկտեմբերի 29-ին Ացուշի Սուգիեի կողմից Դայնիկում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,760181 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,211 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3094 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1674,96 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,21493 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 11,1° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ացուշի Սուգիեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սան Ջովաննի ին Կրոչե
Սան Ջովաննի ին Կրոչե (San Giovanni in Croce), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1539 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), խտությունը՝ 96 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 16 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 26037։ Հեռախոսային կոդ՝ 0375։
Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչը հարգվում է որպես համայնքի հովանավոր։ Տոնը նշվում է ամեն տարի հունիսի 24-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վազգեն Օգանեսով
Վազգեն Միքայելի Օգանեսով (Հովհաննիսյան), հայ խորհրդային զինվորական, Խորհրդային Միության հերոս (մայիսի 15, 1946), փոխգնդապետ։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում կատարել է 324 մարտական թռիչք, մասնակցել ավելի քան 67 օդային մարտի, ոչնչացրել հակառակորդի 23 ինքնաթիռ։ Հերոսի կոչման արժանացել է Բեռլինի գրավման ժամանակ ցուցաբերած խիզախության և արիության համար։ Պատերազմի ավարտից հետո ծառայել է Գերմանիայում գտնվող խորհրդային զորքերում, եղել հրամանատարի տեղակալ։ 1949 թվականին զորացրվել է։ Պարգևատրվել է Լենինի, Կարմիր դրոշի 3 և այլ շքանշաններով։
Կենսագրություն
Վազգեն Հովհաննիսյանը ծնվել է Հայաստանի առաջին հանրապետությունում, Արթիկի շրջանի Հոռոմ գյուղում, 1920 թվականի փետրվարի 20-ին։ Սովորել է Բաքվի ավիաակումբում։ 1940 թվականից ծառայել է Կարմիր բանակում, իսկ 1941 թվականին ավարտել Թբիլիսիի ռազմական ավիացիոն օդաչուների դպրոցը։ Ավարտելուց հետո մինչև 1941 թվականի սեպտեմբերը ծառայել Իրանում գտնվող խորհրդային զորքերում, որից հետո փոխադրվել է Ղրիմի ռազմաճակատ՝ մասնակցելով Հյուսիսային Կովկասի պաշտպանությանը, Կուրսկի ճակատամարտին, Լեհաստանի վերագրավմանը, Գերմանիայում մղված մարտերին։ 1941 թվականի դեկտեմբերից կրտսեր լեյտենանտ Օգանեսովը «Հայրենական Մեծ պատերազմի» ճակատներում ծառայել է 347-րդ օդային գնդում։ Ռազմական թռիչքների մեծ մասը կատարել է Յակ-9-ով, բայց նաև կռվել է Ի-153, Յա կ-1 և Յա կ-3-ով։ Հրամանատարությունը նրան համարում էր 16-րդ Օդային բանակի լավագույն հետախույզ։
Ընդգրկված է եղել «Ստալինյան բազեներ» խորհրդանշական խմբի կազմում։ Պատերազմի ամբողջ ընթացքում կատարել է 324 հաջողված մարտական թռիչք, 75 օդային մարտերում անձամբ խոցել է 23 ինքնաթիռ։ Այդ ընթացքում նրա ինքնաթիռը խոցվել է միայն մեկ անգամ։
Վազգեն Օգանեսովն իր վերջին մարտական թռիչքը կատարել է Բեռլինի մարտերի ժամանակ։ Հաղթանակի նախօրեին պետք էր կանխել պաշարված Բեռլինից հիտլերյան ռեյխի՝ գերմանական ղեկավարության թռիչքը՝ անձամբ Հիտլերի գլխավորությամբ։ 1945 թվականի ապրիլի 27-ի երեկոյան հայտնի դարձավ, որ, կորցնելով բոլոր օդանավակայանները Բեռլինում և նրա շրջակայքում, գերմանական բարձրագույն հրամանատարությունը թռիչքի և վայրէջքի համար պատրաստվում է օգտագործել Տիերգարդեն այգու գլխավոր պողոտան։ Այս լուրը հաստատեց 3-րդ ԻԱԿ-ի գլխավոր հրամանատար գեներալ Սավիցկին։ Դեպքերի նկարագրությունը կարդում ենք օդուժի մարշալ Ռուդենկոյի պատմություններում. «Սավիցկիի զեկույցից անմիջապես հետո ես կանչեցի իմ տեղակալ գեներալ Սենատորովին և բանակի գլխավոր շտաբի պետ՝ գեներալ Բրայկոյին։ Միասին որոշեցինք, որ անհրաժեշտ է ձեռնարկել արտակարգ միջոցառումներ։ Առաջին հերթին ուշադիր հետախուզենք տարածքը, օդանավակայանի ճշգրիտ դիրքը, եղած օդանավերի քանակը, զենիթային միջոցները։ Նման հանձնարարություն կարող էին կատարել միայն փորձառու հետախույզները։ Չեմ հիշում, թե ով, կարծես Բրայկոն էր, որ տվեց ավագ լեյտենանտ Օգանեսովի անունը։ Ես լավ գիտեի այդ անվախ օդաչուին։ Իր հաշվին մինչև պատերազմի ավարտը կար գրեթե երեք հարյուր մարտական թռիչք, նա անցկացրել էր ավելի քան 70 օդային մենամարտ, այդ թվում՝ խոցել էր թշնամու երկու տասնյակ ինքնաթիռ»։
Երկու ժամ չանցած ղեկավարությունը ստացավ ճշգրիտ տեղեկություն օդային հետախուզությունից։ Նրանք բացահայտել էին երկու ծածկված թեթև տրանսպորտային ինքնաթիռ, որոնք գտնվում էին այգու մուտքի մոտ և պահպանվում էին տանկերով։ Որոշվել էր անմիջապես ռմբակոծել և հարձակվել օդանավակայանի վրա, որը պայմանականորեն անվանեցին «կայսերական»։ Իսկ ավագ լեյտենանտ Օգանեսովը կամավոր էր դարձել թիրախը ցույց տալու հարցում։ Նա թռչում էր ցածր բարձրության վրա, գրեթե շենքերի տանիքների վրայով։
Եվ ահա, ցույց տալով ինքնաթիռներն ու տանկերը, հերթը հասավ ռմբակոծիչներին, որոնք րոպեների ընթացքում վերացրին դրանք, սակայն անհանգիստ Օգանեսովը որոշեց շրջադարձ կատարել և համոզվել, որ օդանավակայանը վերածվել էր մետաղի կույտի։ Նա շտապեց հաղորդել ռադիոյով. «Ծրագրի նպատակը ոչնչացված է։ Առաջադրանքը կատարված է...»: Հանկարծ նրա ձայնը կտրվեց. թշնամու արկերից մեկը խոցել էր Օգանեսովի ինքնաթիռը, իսկ ինքը վիրավորվել էր։ Սակայն, փորձը և տոկունությունը օգնեցին օդաչուին ապահով կերպով իջեցնել ինքնաթիռը։ Ավելի ուշ, այդ հերոսության համար նրան շնորհվեց Խորհրդային Միության հերոսի կոչում։
Օգանեսովն իր գործունեության ողջ ընթացքում պարգևատրվել է նաև Լենինի, Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Կարմիր դրոշի (երեք անգամ) շքանշաններով, ինչպես նաև կարմիր աստղով և ուրիշ շատ շքանշաններով։
Պատերազմից հետո շարունակել է ծառայել ԽՍՀՄ օդային ուժերում։ 1956 թվականին, գեներալ-լեյտենանտ, թոշակի է անցել։ Ապրել է Խորհրդային Ադրբեջանի մայրաքաղաքում` Բաքվի կենտրոնում, աշխատել որպես հացաբուլկեղենի գործարանի գլխավոր ինժեներ։
Մահացել է 1993 թվականի մայիսի 23-ին՝ 73 տարեկան հասակում։ Թաղված է Երևանի Թոխմախ գերեզմանոցի պատվավոր գերեզմանատանը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ օդաչուներ Կատեգորիա:Փետրվարի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:1920 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոռոմ (Շիրակի մարզ) գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ
Մեյսոն շրջան (Կենտուկի)
Մեյսոն շրջան (Mason County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 624 կմ² է, բնակչությունը՝ 17.490 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Մեյսվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1788 թ.։
Պանկովո (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Պանկովո (Паньково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Մադին (լիճ)
Լիճ Մադին (Lac de Madine), լիճ Ֆրանսիայում։ Գտնվում է երկրի հյուսիս արևելքում՝ Լոթարինգիայում։ Առավելագույն խորությունը կազմում է 14 մետր։ Լճի հայելու մակերեսը կազմում է մոտ 11 կմ²։ Լճի վրա կղզի կա։ Մադին լիճն արհեստական ծագում ունի։ Սնվում է բազմաթիվ մանր գետերով։ Վայրը հրապուրիչ է տուրիստների համար, հայտնի է սպորտի ջրային տեսակների և ջրի վրա զվարճանքների սիրահարների շրջապատում։ Լճից արտահոսում է Ռյու դե Մա գետը։
Զալնևո
Զալնևո (Зальнево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Մադին (լիճ)
Հղումներ
LE LAC DE MADINE
Զալնևո
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Մադին (լիճ)
Հղումներ
Կատեգորիա:Լճեր Ֆրանսիայում
Զալնևո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Լետիչև
Լետիչև (Летичів), քաղաքատիպ ավան Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում, շրջկենտրոն։ Հիմնադրվել է 1362 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լետիչև քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 16 081 մարդ։
Սուխոդոլի (գյուղ, Վլադիմիր-Վոլինի շրջան)
Սուխոդոլի (Суходоли), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1570 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սուխոդոլի գյուղում բնակվում էր 964 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2691 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 358,23 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1570 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սիսեռա
Սիսեռա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Աքչեաբադի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Յինդրժիխ Մոշնա
Ցինդրժիխ Մոշնա(Jindřich Mošna, ), չեխ դերասան։
Համարվում է ազգային ռեալիստական դերասանական դպրոցի հիմնադիրներից։ 1856-1859 թվականներին արդեն հանդես է եկել որպես պրոֆեսիոնալ դերասան։ 1864 թվականին ժամանակավոր, 1883 թվականից՝ Ազգային թատրոնների (երկուսն էլ՝ Պրահայում) դերասան։
Եղել է ռեալիստական խաղացանկի ակտիվ պրոպագանդիստ (խաղացել է Տետերյովի դերը Մ․ Գորկու «Քաղքենիներ» պիեսում, բեմադրել Ն․ Գոգոլի «Ամուսնությունը»)։ Մի քանի չեխ դրամատուրգ հատուկ դերեր են ստեղծել Մոշնաի համար՝ Դիվիշեկ, Գրուշկա (Իրասեկի «Հայր», «Վոյնարկա»)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չեխ դերասաններ
Ծավալք (Շահումյանի շրջան)
Ծավալք, գյուղական համայնք Արցախի Հանրապետության Շահումյանի շրջանում։ 1990-ական թվականների հայ-ադրբեջանական պատերազմից հետո չի վերաբնակեցվել ։
Արցախի 2000 թվականի հոկտեմբերի 3-ի օրենքով Զիվելը վերանվանվել է Ծավալք։
Գյուղը Ծավալք անունով ընդգրկված է եղել Ելիզավետպոլի նահանգի Ջևանշիրի գավառի մեջ ։
Մեծ պատերազմից հետո
«Մեծ պատերազմից հետո», Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործություններից, գրվել է 1919 թվականի դեկտեմբերի 2-ին։
Պատմաություն
1972 թվականին այն տպագրել է Բանբեր Երևան համալսարանի առաջին համարի 161-րդ էջում։ Բանաստեղծությունը հրատարակել է Արամ Ինճիկյանը հետևյալ ծանոթագրությամբ. «Քառատողը գրված է «Անուշ» պոեմի 1916 թվականի առանձին հրատարակության Շ.Միսաքյանին նվիրված օրինակի անվանաթերթի վրա։ Գիրքը վերջերս նվեր է ստացել Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանը»։
Թումանայնի երկերի լիակատար ժողովածուի առաջին հատորում տպագրվել է ինքնագրից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ
Իվան Աթայան
Իվան Հայրապետի Աթայան, հայ մանկավարժ, ֆիզիկոս։ ԽՍՀՄ ժողովրդական ուսուցիչ (1984 թվական)։ Ղարաբաղյան շարժման գործիչ։ ԼՂԻՄ Ազգային խորհիդի և «Կռունկ» կոմիտեի անդամ։
Կենսագրություն
1987 թվականին Կ. Դանիելյանի, Ա. Առուշանյանի և ուրիշների հետ Ասկերանում կազմակերպել է հանրահավաքներ և ստորագրահավաք։ 1988 թվականին ԼՂԻՄ-ի պատվիրակության կազմում (Ռ. Քոչարյան. Մ. Միրզայան և ուրիշներ) հանդիպել է ԽՄԿԿ ԿԿ քարտուղար Ե. Լիգաչովի հետ։ Մասնակցել է ՀԽՍՀ ԳԽ և ԼՂԻՄ Ազգային խորհրդի համատեղ նիստի (1989 թվական) աշխատանքներն։ Ուսուցիչներ և բարձրագույն կրթության աշխատողներ համագումարում (Մոսկվա, 1989 թվական) տարածել է Արցախի պատմության, ժողովրդագրության մասին տեղեկատվական նյութեր։
Հեղինակ է «Լույսի տաճարում» և Ասկերանի շրջանի Ավետարանոցի ենթաշրջանի զոհված ազատամարտիկներին նվիրված «Ընդմիշտ մեզ հետ» գրքույկների։ Կրթության և մանկավարժության վերաբերյալ բազմաթիվ հոդվածներ է տպագրել ԼՂ, ՀՀ և միութենական մամուլում։ Հետմահու 2001 թվականին պարգևատրվել է ԼՂՀ «Վաչագան Բարեպաշտ» մեդալով։ Ավետարանոցի միջնակարգ դպրոցը կոչվել է Աթայանի անունով, այնտեղ տեղադրված է նաև նրա կիսանդրին։ ԼՂՀ կրթության, մշակույթի և սպորտի նախարարությունը սահմանել է «Իվան Աթայան» հուշամեդալը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի պետական մանկավարժական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ
Հսկա կաղնի (Մոզդոկ)
Հսկա կաղնի (Дуб-исполин), Նահապետ կաղնի (Дуб-патриарх) , ծառ-հուշարձան Ռուսաստանի Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետություն-Ալանիայի Մոզդոկ քաղաքում։ Հեռավորությունը քաղաքի կենտրոնից 1,04 կիլոմետր է ։
Պատմություն
Մոզդոկի առավել անսովոր հուշարձանը հսկա կաղնին է, որը քաղաքի տարեկիցն է։ Ծառը պարսպապատված է շղթաներով։ Ներկայում Թերեք գետի ողողվող անտառները կտրվել են, սակայն ի հիշատակ խուլ տեղերի` Մոզդոկում պահպանում են այս մեծ կաղնին։ Նահապետ ծառի տարիքն ավելի քան 2,5 դար է ։
Սաղարթածավալ ծառը շրջապատված է ձևավոր սյունակներին ամրացված շղթաներով։ Կաղնու հզոր բնի տակ տեղադրված է մարմարե մի սալիկ, որի վրա փորագրված է բանաստեղծություն, որն այս ծառը կոչում է Մոզդոկի տարեգիր.
Նկարագրություն
Գտնվելու վայրը` ք. Մոզդոկ, Ֆորշտադսկայա փողոց, Կոմերիտական պուրակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոզդոկի հուշարձաններ
Պետեր Պեկարիկ
Պետեր Պեկարիկ (Peter Pekarik, ), սլովակ ֆուտբոլիստ, գերմանական «Հերտա» ակումբի և Սլովակիայի ազգային հավաքականի պաշտպան։
Նվաճումներ
• Գերմանիայի առաջնության չեմպիոն - 2008/09
Հղումներ
• Պետեր Պեկարիկը www.footballguru.org կայքում
• Պետեր Պեկարիկը www.sports.ru կայքում