cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վրացա-Իմերեթական նահանգ
Վարչական կենտրոնը Թիֆլիս քաղաքն էր։ Այլ խոշոր քաղաքներ էին Երևանը և Քութայիսը։ Նախքան 1840 թվականը Վրացա-Իմերեթական նահանգի տարածքում գավառի կարգավիճակով պահպանվել էին Հյուսիսային Իրանի խանություններից Գանձակը, ինչպես նաև՝ Հայկական մարզը, Վրացական և Իմերեթական նահանգները։
Պատմություն
Ռուսաստանի ընդարձակումը դեպի հարավ տեղի է ունեցել Շահական Պարսկաստանի և Սուլթանական Թուրքիայի դեմ պայքարելով։ 1813 թվականին ավարտվեց ռուս-պարսկական առաջին պատերազմը։ Հոկտեմբերի 10-ին Ղարաբաղի Գյուլիստան գյուղում կնքվեց հաշտության պայմանագիր, որով Իրանի շահը ճանաչեց Արևելյան Անդրկովկասի միացումը Ռուսական կայսրությանը։ Այն հաստատվեց, երբ 1828 թվականին ավարտվեց ռուս-պարսկական երկրորդ պատերազմը և փետրվարի 21-ին Թուրքմենչայում կնքվեց նոր պայմանագիր։ 1829 թվականի ռուս-թուրքական պատերազմով ձևավորվեց Անդրկովկասի հիմնական տարածքը, որը շարունակում էր կառավարվել նախկին վարչաքաղաքական միավորների նման։
Անդրկովկասի վարչական բաժանման մասին օրենքը ընդունվել է 1840 թվականին։ Նիկոլայ I Ռոմանով կայսեր հրամանով ամբողջ Անդրկովկասը բաժանվեց վարչատարածքային երկու միավորի. Վրացա-Իմերեթական նահանգ և Կասպիական մարզ։ Դրանով երկրամասը կիսվեց արևմտյան ու արևելյան հատվածների։ Բաքվի նահանգը մտավ դրանցից երկրորդի կազմի մեջ։
1846 թվականին, հաշվի առնելով այն, որ երկրամասի կիսումը երկու մասի հաշվի չի առնում տարածաշրջանի ժողովուրդների մշակութային, պատմական, տնտեսական ու քաղաքական առանձնահատկությունները, Նիկոլայ Ռոմանովը նոր հրաման արձակեց, որով Անդրկովկասը ենթարկվեց վարչական բաժանման։ Ձևավորվեցին Թիֆլիսի, Քութայիսի, Դերբենդի ու Շամախու, ավելի ուշ՝ Երևանի նահանգները։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Վրացա-Իմերեթական նահանգ Կատեգորիա:1840 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:19-րդ դարը Վրաստանում
Մոլոդովայա
Մոլոդովայա (Молодова), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1635 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մոլոդովայա գյուղում բնակվում էր 659 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,63 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 250,57 մարդ/կմ²։
Ուինթրոփ Նելսոն Ֆրենսիս
Ուինթրոփ Նելսոն Ֆրենսիս, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ամերիկացի գիտնական, լեզվաբան, պրոֆեսոր։ Նա եղել է Ֆրանկլինի և Մարշալի քոլեջի ու Բրաունի համալսարանի դասախոսական կազմի անդամ՝ մասնագիտացումը անգլերեն և կորպուսային լեզվաբանություն։ Հայտնի է տեքստային կորպուսին առնչվող «Brown University Standard Corpus of Present-Day American English» աշխատությամբ, ինչը նա ավարտին է հասցրել Հենրի Կուչերայի հետ միասին։
Վաղ տարիներ
Ուինթրոփ Նելսոն Ֆրենսիսը ծնվել է 1910 թվականի հոկտեմբերի 23-ին Փենսիլվանիայի Ֆիլադելֆիա քաղաքում։ Ծնողները ծագումով Նոր Անգլիայից էին։ Մայրը մանկությունն անց է կացրել Մենի Քալեյ քաղաքում, հաճախել է Ուելսլի քոլեջը, այնուհետև դասավանդել Բոստոնի պետական դպրոցում նախքան Ֆրենսիսի հոր հետ ամուսնանալն ու Ֆիլադելֆիա տեղափոխվելը։ Ուինթրոփի հայրը՝ Ջոզեֆ Սիդնի Ֆրենսիսը, մաթեմատիկոս և ինժեներ էր։ Ֆրենսիսի մանկությունն անցել է Ֆիլադելֆիայի Ջերմընթաուն բնակավայրում, որտեղ նա հաճախել է Չարլզ Հենրի ու Փեն Չարթերի դպրոցները ։
1931 թվականին Ֆրենսիսը Հարվարդի համալսարանում բակալավրի աստիճան է ստացել, որտեղ մասնագիտացել է գրականության մեջ՝ ուսումնասիրելով անգլերեն, հունարեն, լատիներեն ու ֆրանսերեն ։ Ավելի ուշ ընդունվել է Փենսիլվանիայի համալսարան, որտեղ 1937 թվականին նրան շնորհվել է բանասիրական գիտությունների թեկնածուի կոչում՝ անգլերեն մասնագիտությամբ։ Նրա թեկնածուական աշխատանքը վերաբերում էր 14-րդ դարի միջնադարյան անգլերեն տեքստերի ուսումնասիրությանը, որը խմբագրված էր իր կողմից և որում ներկայացված էր տեքստային խմբագրման վերաբերյալ ծավալուն ներածություն։ 1939 թվականին պրոֆեսոր և միջնադարյան անգլերենի հետազոտող Քարլըթոն Բրաունը կարդում է Ֆրենսիսի ատենախոսությունն ու իր հետ Անգլիա տանելով՝ այն ներկայացնում «the Early English Text Society»-ի կողմից կազմակերպված Մեյբլ Դեյի շրջանակներում։ 1942 թվականին Օքսֆորդի համալսարանական լրագրում հրատարակվում է նրա աշխատությունը ։
Համալսարանական կարիերա
Փենսիլվանիայի համալսարանն ավարտելուց հետո Ֆրենսիսը դասախոսել է Ֆրանկլինի ու Մարշալի համալսարանում, որտեղ անգլերեն է դասավանդել։ 1957 թվականին գլխավորել է ֆակուլտետի կոմիտեն՝ վերանայելով քոլեջի ուսումնական պլանը։ Հաջորդ տարում նա ստանձնել է Անգլերենի ամբիոնի վարիչի պաշտոնը։ Առաջին գիրքը՝ «The Structure of American English»-ը հրատարակվել է 1958 թվականին ։ Իր հետազոտական աշխատանքն անգլերենի բազմազանության վերաբերյալ ներառում էր «the Early English Text Society»-ի 14-րդ դարի «Book of Vices and Virtues» գրքի վերակազմումը, գրումն ու խմբագրումը։ Ֆրենսիսին շնորհվել է Ֆուլբրայթ հետազոտական կրթաթոշակ։ Նորֆոքում (Անգլիա) 1956-1957 թվականներին անգլերենի բարբառների առնչությամբ նախագծի շրջանակներում զբաղվել է հետազոտությամբ, որն իրականացվում էր Լիդսի համալսարանում ։
1962 թվականին աշխատանքի է անցնում Բրաունի համալսարանում, որպես լեզվաբանության ու անգլերենի պրոֆեսոր ։ 1964 թվականին Բրաունի համալսարանում և Թուգալուի քոլեջում լեզվական համատեղ նախագծի վրա է սկսում աշխատել, որը շարունակվում է մինչև 1968 թվական։ Նախագիծը լեզվաբանական սկզբունքներ է կիրառում Թուգալուի քոլեջի աֆրոամերիկացի առաջին կուրսեցիների ստանդարտ ամերիկյան անգլերենի դասընթացի ոսումնական պլանի համար ։ Նախագծի ավարտից հետո Ֆրենսիսը ղեկավարում է լեզվաբանության ամբիոնը՝ պաշտոնավարելով մինչև 1976 թվականը ։ Թեպետ նա պաշտոնապես թոշակի է անցել թոշակառու պրոֆեսորի կոչումով, Ֆրենսիսը շարունակում էր դասավանդել պատմահամեմատական լեզվաբանություն և կրթել ուսանողներին։ 1987 թվականին նշանակվում է Բրաունի համալսարանի Ճանաչողական ու լեզվաբանական գիտությունների նորաստեղծ ամբիոնի վարիչ։ Վերջին անգամ դասախոսել է Բրաունում 1990 թվականին։
Աշխատություններ
Բրաունի համալսարանի ֆակուլտետին միանալուց հետո Ֆրենսիսը հաշվողական լեզվաբանության ոլորտից ուսումնառություն է ստացել Հենրի Կուչերայի կողմից, ով դասավանդում էր որպես Սլավոնական ամբիոնի աշխատակազմի անդամ։ 1960-ականների սկզբին Ֆրենսիսն ու Կուչերան համագործակցում են, որպեսզի ստեղծեն ամերիկյան անգլերենի մեկ միլիոն բառապաշար ունեցող հարթակ, որն անվանվեց «Brown Standard Corpus of Present-Day American English», հայտնի որպես՝ Բրաունյան Կորպուս։ Աշխատանքն ավարտին է հասցվել 1963-1964 թվականներին՝ օգտվելով գրքերից, թերթերից, ամսագրերից և այլ գիտական ու գեղարվեստական աշխատանքների խմբագրված աղբյուրներից, որոնք հրատարավվել են 1961 թվականին։ Վերջնական խմբագրումներն ավարտելուն պես Բրաունյան կորպուսը հրատարակվում է 1964 թվականին։ Կորպուսի յուրաքանչյուր բառ պիտակավորված է ըստ խոսքիմասային պատկանելության և ըստ աղբյուրի թեմատիկ կարգի։ Աշխարհով մեկ տարածում գտնելով՝ Բրաունյան կորպուսը օրինակ է ծառայել այլ լեզուներով նմանատիպ նախագծերի համար և հիմք է հանդիսացել բազմաթիվ գիտական ուսումնասիրությունների, այդ թվում՝ Ֆրենսիսի և Կուչերայի «Անգլերենի կիրառման հաճախականության վերլուծության համար», որը լույս է տեսել 1967 թվականին։
Ֆրենսիսը գրել է հոդվածներ, որոնք տպագրվել են «American Speech»-ում, «College Composition and Communication»-ում, «College English»-ում, «Computers and the Humanities»-ում, «Contemporary Psychology»-ում, «East Anglian Magazine»-ում, «English Journal»-ում, «The Explicator»-ում, «Language»-ում, «Language in Society»-ում, «Lingua»-ում, «Modern Language Notes»-ում, «PMLA»-ում, «The Quarterly Journal of Speech»-ում, «Speculum»-ում, «Style»-ում, և «Word»-ում։
Կարիերա
1977 թվականին Օսլոյի համալսարանում Ֆրենսիսը հիմնել է «ժամանակակից և միջնադարյան անգլերենի միջազգային համակարգչային արխիվ»-ը։ Կազմակերպությունը դարձավ Բրաունյան կորպուսի բաշխիչը։ «ժամանակակից և միջնադարյան անգլերենի միջազգային համակարգչային արխիվի նորություններ ու ամսագիր» խորագրով համատեղ հրատարակությունները երկու անգամ նվիրված են եղել Ֆրենսիսին։ 1986 թվականին տեղեկագիրը ճանաչեց նրա աշխատանքը, որպես անհատական աշխատանք, իսկ տասը տարի անց ամսագիրը հրատարակեց «Հարգանքի տուրք Ու. Նելսոն Ֆրենսիսին և Հենրի Կուչերային»։
Դասախոսություն
Ֆրենսիսը Լոնդոնում, Էդինբուրգում, Կահիրեում, Տոկիոյում և Թրոնհեյմում աշխատել է որպես հիմնական զեկուցող, դասախոս և հրավիրված պրոֆեսոր։ Ստոկհոլմում նա նաև մասնակցել է հաշվողական-կորպուսային լեզվաբանության վերաբերյալ Նոբելյան գիտաժողովին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1910 ծնունդներ Կատեգորիա:2002 մահեր Կատեգորիա:Ամերիկացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Փենսիլվանիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆիլադելֆիա քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Լեզվաբաններ ըստ ազգության Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ
Պաշտպանություն
Պաշտպանություն, մարտական գործողության տեսակ։ Կիրառվում է հակառակորդի հարձակումը խափանելու կամ կասեցնելու, նրան կորուստներ պատճառելու, գրաված դիրքերը պահելու և հարձակման համար պայմաններ ստեղծելու նպատակով։ Մովորաբար պաշտպանությանյան են անցնում ոչ բարեհաջող պայմաններում, եղ՝ պահանջվում է կենտրոնացնել ուժերը ժամանակ շահել հարձակման համար։ Պաշտպանությունը կազմակերպվում է նախապես կամ հակառակորդի հակահարձակման ընթացքում։
Պաշտպանության տեսակներ
Պաշտպանությունը կարող է լինել դիրքային (հիմնական և առավել հաճախ կիրառվող) ու զորաշարժային։
Զորաշարժային պաշտպանություն
Զորաշարժային պաշտպանությունը կիրառվում է այն դեպքում, երբ անհրաժեշտ է հակառակորդին կորուստներ պատճառել, ժամանակ շահել սեփական ուժերը վերադասավորել, հակառակորդին ստիպել, որ հարձակվի այն ուղղությամբ, ոշտեղ նախապատրաստված է կայուն դիրքային պաշտպանությունը, կամ հակառակորդին ներքաշել այնպիսի շրջան, որտեղ նրա ջախջախման համար կան իշական հնարավորություններ։
Կանխամտածված և հարկադրված պաշտպանություն
Պաշտպանության (կապված խնդիրների, ուժերի և միջոցների հետ) կարող է ունենալ ռազմավարական, օպերատիվ և մարտական նշանակություն։ ժամանակակից պայմաններում պաշտպանությունը (հակամիջուկային, հակահրետանային, հակատանկային և հակաօդային առումով) պետք է լինի մշտական կայուն։ Հաջող պաշտպանության կարևորագույն պայմաններն են զորքերի բարոյական և մարտական բարձր հատկությունները, նրանց տոկունությունը։
Պաշտպանությունը Արցախյան պատերազմում
Ղարաբաղյան պատերազմում կարևորագույն նշանակություն և դեր է ունեցել պաշտպանության կազմակերպումը և իրականացումը։ Ուսանելի է Մարտունիի շրջանի պաշտպանությանը, որը կազմակերպել և իրականացրել է Մ. Մելքոնյանը՝ ռազմական բոլոր ստորաբաժանումներում ապահովելով բարձր կարգապահություն և բաորյահոգեբանական կայուն վիճակ։
1992 թվականին, երբ ադրբեջանական ստորաբաժանումները հաջողությունների էին հասել գրեթե բոլոր ռազմաճակատներում, Մարտունիի շրջանում հակառակորդը կրել է անհաջողություններ, շրջանի ազատագրումից հետո հայկական ուժերն անցել են հակահարձակման և վերացրել Աղդամում ու նրա շրջակայքում տեղադրված թշնամու ռազմական հենակետերը։
Կատեգորիա:Հակամարտություններ
Բալսաս (գետ)
Բալսաս (Río Balsas), գետ Հյուսիսային Ամերիկայում, որը ձևավորվել է Հարավային Մեքսիկայի կենտրոնական հատվածում։ Համարվում է Մեքսիկայի խոշորագույն գետերից մեկը (724 կմ)։ Սկսվում է Մեքսիկական բարձրավանդակի հարավային մասից և Պուեբլա նահանգի տարածքում խառնվում է Սան Մարտին և Զաուպան գետերին։ Հոսում է հարավ-արևմուտք, ապա Գեռերո նահանգից հոսում է դեպի արևմուտք՝ կազմելով Միչոական նահանգի հետ սահմանը։ Թափվում է Խաղաղ օվկիանոս՝ Լասարո Կարդենաս քաղաքից ոչ շատ հեռու։
Բալսաս գետը ամբողջ ընթացքում հոսում է լեռներով, և իր տարբեր հատվածներում ունի տարբեր անուններ. Մորելոս նահանգում՝ Ամակուզակ (Amacuzac), Օախակա նահանգում՝ Միքստիտեկո, Պուեբլա նահանգում՝ Ատոյակ և Գեռերո նահանգում՝ Մեզկալա (Mezcala):
Աշխարհագրություն և կլիմա
Բալսաս գետը տեղակայված է Հարավային Սիերա-Մադրե գոտու և Տրանսմեքսիկական հրաբխային գոտու տեկտոնական իջվածքի միջև։
Բալսաս գետի ավազանում կան ոսկու, կապարի, պղնձի, ցինկի, երկաթի, ածուխի, բարիտի, մանգանի, մկնդեղի, ծարիրի, տալկի հանքեր։
Կլիման ավազանում տատանվում է բարեխառն և մերձարևադարձային գոտիների միջև, իսկ տարեկան միջին ջերմաստիճանը տանատնվում է 12.5-ից մինչև 28 °C-ի սահմաններում ։ Ավազանի տեղումները խիստ սեզոնային են և տարվա անձրևների 90%-ը թափվում են մայիս-սեպտեմբեր ամիսներին։ 546 մմ-ով տեղումներ են գրանցվում հիմնականում չորային տարածքներում և ձորում, իսկ 1000-1600 մմ լեռնաշխարհի լճերի տարածքում ։
Բնիկներ
Բալսաս գետի հովտում ապրում են տեղի բնիկները՝ ամերինդիաները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի գետեր
Յուրովկա (Կրասնոդարի երկրամաս)
Յուրովկա (Юровка), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Անապայի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3537 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Անապայի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Էդուարդ Բելտով
Էդուարդ Բելտով (Էդի Բաալ, ), իսրայելցի լրագրող, ծնվել է Սամարա քաղաքում՝ Պեսյա Վայնշտեյնի ընտանիքում։ Մահացել է 2010 թվականին։
Կենսագրություն
ԽՍՀՄ-ում բռնաճնշումներից տուժած տասնյակ հազարավոր հրեաների անունները հաստատելուն ուղղված երկար տարիների գիտահետազոտական ​​աշխատանքի համար պարգևատրվել է Վալլենբերգ ի դիպլոմով և մեդալ ով ։ Ավելի քան քառորդ դար Էդի Բաալը զբաղվել է այդ թեմայով։ Նրա հետազոտություններից հատվածներ են տպագրվել ԽՍՀՄ ամսագրերում և թերթերում։
1990 թվականին հայրենադարձելով Իսրայել՝ Էդի Բաալն իր հետ տարել է արխիվ, որը համալրվել է հազարավոր անուններով «Երկրորդ աղետ» ռադիո հաղորդման շնորհիվ։ Այն հեռարձակվում էր ամիսը երկու անգամ «РЭКА» ռադիոալիքով։
Իսրայելի արտաքին գործերի նախարարության և Ռուսաստան ի դեսպանատան համագործակցության արդյունքում Բելտովը Դանիայում արժանացել է դիպլոմի՝ ստորագրված Միության նախագահ Ռաուլ Վալենբերգի, գրող, փիլիսոփայության դոկտոր Լեոն Նիկուլինի, Դանիայի կառավարության նախարար, գրող, Անդրեյ Սախարովի անվան միջազգային կոմիտեի նախագահ Հանս Քրիստիան Նեերսկովի և գրող Ջեֆրի Քեյնի կողմից։ Էդի Բաալի հետ պարգևի են արժանացել նաև Սիոնի կալանավոր ներ, իսրայելացիներ Էդուարդ Կուզնեցովը և Իդա Նուդելը։ Տարբեր երկրներից 25 պարգևատրվածների թվում են նաև ռուսներ՝ իրավապաշտպաններ Գալինա Ստարովոյտովան(հետմահու) և Սերգեյ Կովալևը։ Նրանց պարգևատրումը համընկել է Միավորված ազգերի կազմակերպության կողմից ընդունված Մարդու իրավունքների հռչակագրի 50-ամյակի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գրողներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Իսրայելցի լրագրողներ
Ժերար Գարիտ
Ժերար Գարիտ (Garritte), բելգիացի արևելագետ, հայագետ։
Կենսագրություն
1936 թվականին ավարտել է Լյուվենի կաթոլիկ համալսարանը, որտեղ էլ դասավանդել է։
1952 թվականից Լուվենում խմբագրել է «Մուսեոն» (ֆրանսերեն) բանասիրական հանդեսը։ Գարիտի և նրա գործընկերների ջանքերով Բելգիայում ստեղծվել է հայագիտական կենտրոն։ «Բնագրեր Ագաթանգեղոսի գրքի ուսում­նասիրման համար» (1946 թվական, Վենետիկ) աշխատության մեջ Գարիտը հրատարակել է Ագաթանգեղոսի պատմության հունարեն նոր խմբագրությունը («Վարք»)։ Լույս է ընծայել նաև Ագաթանգեղոսի արաբերեն, վրացերեն համառոտ խմբագրությունները և պատառիկներ։
Ուսում­նասիրելով հայ քաղկեդոնականների գրեթե կորած մատենագրությունը՝ հրատարակել է 7-րդ դարի վերջին կամ 8-րդ դարի սկզբին հայ-քաղկեդոնական մատենագրի հայերեն գրած՝ Հայ եկեղեցու 4-7-րդ դարերի պատմության հունարեն թարգմանությունը։
Գարիտի ուսում­նասիրությունների զգալի մասը նվիրված է հունարենից հայերենի (Ֆրենքուի գիտական մրցույթ՝ 1959 թվական, Բելգիա) թարգմանություններին։
Կատեգորիա:Հայագետներ Կատեգորիա:Բելգիացի արևելագետներ
Հարիսոն շրջան (Արևմտյան Վիրջինիա)
Հարիսոն շրջան (Harrison County), ԱՄՆ Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի 55 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1, 077 կմ² է, բնակչությունը՝ 69, 099 մարդ (2010 թ. տվյալներով) ։ Շրջկենտրոնն է Քլարկսբուրգ բնակավայրը ։ Կազմավորվել է 1784 թ.։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի շրջաններ
Դորոշովկա (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)
Դորոշովկա (Дорошівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դորոշովկա գյուղում բնակվում էր 8 մարդ։
Աստղաբերդ (Քղիի գավառ)
Աստղաբերդ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Քղիի գավառակում, Քղի գետի վերին հոսանքի հովտում, Աստղաբերդ լեռան մոտ, գեղատեսիլ տափարակի վրա։
Անվան ստուգաբանություն
Բնակավայրի անվանումը կապված է Աստղիկ աստվածուհու հետ։
Պատմություն
Աստղաբերդը ավերվել է Մեծ եղեռնի տարիներին։ Գյուղի հայ բնակիչներից թուրքական յաթաղանին զոհ է գնացել 1081 մարդ։ Փրկվել են 140 մարդ, որից 125-ը՝ արտագաղթել են։
Բնակչություն
1909 թվականին ուներ 130 տուն՝ 910 հայ և 100 այլազգի բնակիչներով։ XX դարի սկզբին ուներ 250 տուն՝ 1500 հայ բնակչով և 10 տուն քուրդ բնակիչ։ 1914-ին հայ բնակիչների թիվը հասնում էր մոտ 1250-ի
Տնտեսություն
Զբաղվում էին երկրագործությամբ, անասնապահությամբ և այգեգործությամբ։ Աստղաբերդը հայտնի էր իր ընկույզով։
Պատմամշակութային կառույցներ
Աստղաբերդն ուներ Ս. Գևորգ (կառուցված 1001 թ.) և Ս. Սարգիս (կառուցված 1121 թ.) անուններով եկեղեցիներ։ Ս. Գևորգ եկեղեցու տեղում հնագույն ժամանակներում եղել է Աստղիկ աստվածուհուն նվիրված մեհյան, որը եկեղեցու էր վերածված առանց դրա ընդհանուր կառուցվածքը էական փոխելու։ Եկեղեցու տակով հոսել է ջրառատ գետակ, որը միանգամից կարող էր գործի դնել 3 ջրաղաց։
Աստղաբերդի մոտ, Օրոր անունով գետակի ափին, պահպանվել էին Աստղաբերդ ամրոցի ավերակները։ Գյուղից ոչ հեռու գտնվում էին Ս. Կիրակոս վանքի ավերակները։
Նորման Թոմաս
Նորման Թոմաս (Norman G. Thomas, ), ամերիկացի աստղագետ։
Աստղաբերդ (Քղիի գավառ)
Կրթություն
Գյուղում կար ուսումնարան ։
Նորման Թոմաս
Հանդիսանում է 55 աստերոիդների հայտնաբերող, ներառյալ որոշ աստերոիդներ ապոլոններից (4544) Քսանտուս և (4581) Ասկլեպիուս, ինչպես նաև ամուրներից (3352) ՄակԱուլիֆը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Աստղաբերդ (Քղիի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի փոքր քաղաքներ Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
Կոկկեդալ
Կոկկեդալ (Kokkedal), քաղաք Դանիայում՝ Հյորսհոլմ կոմունայում՝ Մայրաքաղաքային տարածաշրջանի կազմում։ Քաղաքը գտնվում է Հյուսիսային Զելանդիայի և Դանիայի ափին՝ երկու քաղաքների՝ Նիվայի և Հյորսհոլմի միջև՝ Կոպենհագենից 30 կիլոմետր դեպի հյուսիս։ Ըստ 2011 թվականի վիճակագրության՝ քաղաքում ապրում է 9585 մարդ ։ Քաղաքի բնակչության 56 %-ը թուրքական և արաբական ծագում ունեցող ներգաղթյալներ են՝ իրենց երկրորդ ու երրորդ սերնդի երեխաներով։ Բնակչության 44 %-ը կազմում են բնիկները ։
Տեսարժան վայրեր
Քաղաքում է գտնվում Կոկկեդալի ամրոցը, որը կառուցվել է 1540 թվականին ռիկսորդի անդամ, Դանիայի թագավորի զարմիկ Էրիկ Բանների կողմից։ Այսօր ամրոցում կա հյուրանոց, կոնֆերանսի դահլիճ և գինու մառան ։
Սկանդալ՝ կապված ամանորյա տոնածառի հետ
2012 թվականի նոյեմբերին քաղաքի տեղական վարչակազմի որոշմամբ, որը մեծամասամբ բաղկացած էր մահմեդականներից, որոշվել է Սուրբ ծննդի օրը քաղաքի կենտրոնում տոնածառ չդնել (հին ավանդույթ, որը պահպանվում է Դանիայի բոլոր քաղաքներում) այն պատրվակով, որ դրա ձեռքբերման ծախսերը կկազմեն յոթ հազար կրոն։ Միաժամանակ, նույն թվականին վարչակազմը 60 հազար կրոն է ծախսել մուսուլմանական Կուրբան Բայրամ տոնի կազմակերպման համար ։ Դա բողոքի ալիք է առաջացրել քաղաքի բնիկների մոտ, որոնք կազմում են քաղաքի բնակչության մոտ 40 %-ը։ Դանիացի գործարար Յոնաս Քրիստենսենն առաջարկել է անձամբ վճարել տոնածառի և սուրբծննդյան տոնի կազմակերպման համար, սակայն վարչակազմը մերժել է այդ առաջարկը։ Նրա ներկայացուցիչներից մեկը՝ Էգեդալսվենգեի բնակարանային խորհրդի անդամ Իսմայիլ Մեստազին, նշել է, որ դա «սկզբունքի հարց է, ոչ թե փողի», և, լինելով մահմեդական, մտադիր չէ քրիստոնեական տոներ կազմակերպել մի քաղաքում, որտեղ քրիստոնյաները փոքրամասնություն են կազմում ։ Այն բանից հետո, երբ այդ լուրը լայնորեն տարածվել է ԶԼՄ-ներում, քաղաք են ժամանել հեռուստալրագրողներ, որոնք որոշել են հեռուստառեպորտաժ նկարահանել, սակայն նրանց վրա հարձակվել են դիմակավորված մի խումբ անհայտ անձինք՝ նրանց մեղադրելով նեոնացիզմի մեջ։ Բռնկված սկանդալից հետո շրջանի վարչակազմը լուծարվել է, իսկ տոնածառը դրվել է հրապարակում։ Վարչակազմի նախկին անդամ Կարին Լեգարդ Հանսենը, որը մեծ դեր էր խաղացել սուրբծննդյան տոնածառի տեղադրման իրավունքի համար մղված պայքարում, ստիպված է եղել հեռանալ քաղաքից անհայտ անձանց կողմից ստացած բազմաթիվ սպառնալիքների պատճառով ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Դանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով
DreamWorks Animation SKG
DreamWorks Animation SKG, Inc. (nasdaq: DWA), ամերիկյան կինոընկերություն, որը զբաղվում է լիամետրաժ և կարճամետրաժ անիմացիոն ֆիլմերի նկարահանմամբ։ Ընդհանուր քանակով ընկերությունը թողարկել է 23 մուլտֆիլմեր, որոնցից առավել հայտնի են «Շրեկ», «Մադագասկար», «Կունգ Ֆու Պանդա» և «Ինչպես վարժեցնել վիշապին»։
Կինոընկերության ամենաառաջին մուլտֆիլմերը՝ «Եգիպտոսի արքայազնը» (1998), «Ճանապարհ դեպի Էլդարադո» (2000), «Սպիրիտ. Պրերիայի ոգին» (2002) և «Սինդբադ. Յոթ ծովերի լեգենդը» (2003) նկարահանվել են ձեռքի նկարների միջոցով և իրենք պարունակում էին որոշակի միտք, փիլիսոփայական իմաստ։ Այս մուլտֆիլմերն համարվում են «ավանդական»։ 2004 թվականից հետո ընկերությունը փոխեց իր սկզբնական ուղղությունը. մուլտֆիլմերը սկսեցին նկարահանավել համակարգչային գրաֆիկայի միջոցով, իսկ փիլիսոփայական մասը փոխարինվեց հումորով, սատիրայով և պարոդիայով։
Լիամետրաժ մուլտֆիլմեր
Թողարկված մուլտֆիլմեր
Սպասվող մուլտֆիլմեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոընկերություններ Կատեգորիա:ՆԱՍԴԱՔ-ում ցուցակված ընկերություններ
Գիրք հարցմանց (920, Գրիգոր Տաթևացի)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Վաշինգտոն (այլ կիրառումներ)
Վաշինգտոն անունը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները՝
Անձնանուններ
Աշխարհագրական անվանումներ
Բոնդարևսկի գյուղական խորհուրդ (Կրեմենչուգսկի շրջան)
Բոնդարևսկի գյուղական խորհուրդ  (Бондарівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Բոնդարևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1004 մարդ։ Խորհրդում կա 5 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Չիրիմիդո
Չիրիմիդո (Cirimido), կոմունա Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Կոմո գավառում ։ Բնակչությունը հասնում է 1914 մարդու։ Հեռախոսային կոդն Է 031, իսկ փոստային ինդեքսը 22070։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գարուն (ալմանախ)
Պատմություն
Լույս է տեսել 1910-1912 թվականներին Մոսկվայում (3 գիրք)։ Հրատարակել է «Մոսկվայի գրական խմբակը» (Վահան Տերյան, Ալեքսանդր Ծատուրյան, Ցոլակ Խանզադյան, Պողոս Մակինցյան, Կարեն Միքայելյան, Կարապետ Կուսիկյան, Ալեքսանդր Մյասնիկյան)։
Տպագրել է Ավետիք Իսահակյանի, Շիրվանզադեի, Լևոն Շանթի, Դերենիկ Դեմիրճյանի, Ռուբեն Սևակի, Ալեքսանդր Ծատուրյանի, Հակոբ Հակոբյանի, Միքայել Մանվելյանի, Շուշանիկ Կուրղինյանի և ժամանակի հայ այլ հեղինակների ստեղծագործություններ, գրաքննադատական հոդվածներ։
«Գարուն» տիտղոսաթերթը ձևավորել է Մարտիրոս Սարյանը։
Մոսկալյովկա (գյուղ, Վոլչանսկի շրջան)
Մոսկալյովկա (Москалівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1709 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մոսկալյովկա գյուղում բնակվում էր 169 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1525 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 110,82 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1709 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Զելվեյան
Զելվեյան, հայկական ազգանուն ։
Դոնցո
Դոնցո (Донцо), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վոլոսովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1676 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Վոլոսովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ջեքսոն շրջան (Արևմտյան Վիրջինիա)
Ջեքսոն շրջան (Jackson County), ԱՄՆ Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի 55 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1, 207 կմ² է, բնակչությունը՝ 29, 211 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ռփլեյ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1831 թ.։
Կատեգորիա:Արևմտյան Վիրջինիա նահանգի շրջաններ
Ալանիս
Ալանիս (Alanís), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Սևիլյա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 280 կմ2։ Բնակչությունը` 1863 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 106 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սևիլյա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Բերդյուժիխա (Չումիշի վտակ)
Բերդյուժիխա (Бердюжиха), գետ Ռուսաստանում, որը հոսում է Ալթայի երկրամասի Զարինսկի շրջանում։ Չումիշ գետի ձախ վտակը։ Հոսում է Տյագունսկի անտառտնտեսության տարածքով՝ ձևավորելով կեչուտ ։ Գետաբերանը գտնվում է Սեդնեկրասիլիվո գյուղի տարածքում, Չումիշ գետի ձախ ափից 215 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է, ջրհավաք ավազանի մակերեսը՝ 65 կմ² ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Շվեդիայի արտաքին քաղաքականություն
Շվեդիայի արտաքին քաղաքականություն (Sveriges utrikespolitik), Շվեդիան վարում է խիստ չեզոքության և որևէ ռազմական բլոկների հետ չհամագործակցելու վրա հիմնված քաղաքականություն։
Աստղաբերդ (ամսագիր)
«Աստղաբերդ», հայագիտական և մշակութային ամսագիր։ Լույս է տեսել 1951-1954 թթ.-ին, Ստամբուլում։ Խմբագիրն էր Թ. Ազատյանը։ Տպագրել է գրական-գեղարվեստական գործեր, ժողովրդական ստեղծագործության պատառիկներ, ազգագրական նյութեր, հոդվածներ հայ գրողների մասին (Գրիգոր Նարեկացի, Ֆրիկ, Պետրոս Դուրյան, Դանիել Վարուժան և ուրիշներ)։
Շվեդիայի արտաքին քաղաքականություն
Հիմնական սկզբունքներ
Շվեդիան պաշտոնապես պահպանում է չեզոքության սկզբունքը պատերազմների ժամանակ և ռազմական բլոկների հետ չհամագործակցելը` խաղաղ պայմաններում։             1814 թվականին Նորվեգիայի հետ կարճատև պատերազմից հետո Շվեդիան այլևս ուղղակիորեն ներգրավված չի եղել որևէ ռազմական հակամարտության մեջ։ 20-րդ դարի սկզբից ի վեր չեզոքության սկզբունքը ազգային անվտանգության հզոր համակարգի միջոցով սեփական անվտանգությունն ապահովելու հետ միասին դարձել է Շվեդիայի արտաքին քաղաքականության պաշտոնական հիմնական սկզբունքը։
Աստղաբերդ (ամսագիր)
Հրապարակել է հայ մտավորականների անտիպ գործեր, նամակներ (Գրիգոր Օտյան, Ռուբեն Սևակ, Սերվիչեն, Մինաս Չերազ, Եղիա Տեմիրճիպաշյան, Թլկատինցի, Գ. Սրվանձտյան, Ռ. Սելիքյան և ուրիշներ), Ակնի մշակույթի ու պատմության վերաբերյալ նյութեր։
Շվեդիայի արտաքին քաղաքականություն
Հիմնական սկզբունքներ
Շվեդիան վարում է բավականին ակտիվ արտաքին քաղաքականություն՝ մասնակցելով միջազգային կազմակերպությունների և ծրագրերի։ 1920 թվականին Շվեդիան դարձավ Ազգերի լիգայի անդամ, իսկ 1946 թվականին միացավ ՄԱԿ-ին։ ՄԱԿ-ի շրջանակներում նա բազմիցս մասնակցել է ռազմական գործողությունների։ Առաջին անգամ շվեդական զորքերը մասնակցեցին ՄԱԿ-ի գործողությանը 1959 թվականին` Սուեզի ջրանցքի հակամարտության ժամանակ։ Անհնար է չնկատել, որ 20-րդ դարի ընթացքում Շվեդիայի հասցեին բազմիցս հնչել են քննադատություններ՝ կապված չեզոքության և գործողությունների սկզբունքների անհամապատասխանության հետ։ Այսպես, 1939-1940 թվականների Խորհրդա-ֆիննական պատերազմի ժամանակ շվեդ կամավորականների կորպուսը և Շվեդիայի ռազմա-օդային ուժերի գունդը մասնակցեցին ռազմական գործողություններին Ֆինլանդիայի կողմից, ինչպես նաև զենք մատակարարեցին և ֆինանսական ու նյութական օգնություն է ցուցաբերեցին։
Աստղաբերդ (ամսագիր)
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական հայագիտական պարբերականներ
Շվեդիայի արտաքին քաղաքականություն
Հիմնական սկզբունքներ
1995 թվականից հանդիսանում է Եվրամիության անդամ (1994 թվականի համաժողովրդական հանրաքվեում հաստատվելուց հետո)։ Շվեդիայի կառավարությունը պատրաստակամություն է հայտնել հրաժարվել չեզոքության քաղաքականությունից կապված եվրոպական ինտեգրման ծրագրերի հետ։
Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպության և Եվրոպայի խորհրդի անդամ է։ Ի սկզբանե Շվեդիան անդամակցում է Ազատ առևտրի եվրոպական ասոցիացիային։
ՄԱԿ
Շվեդիայի արտաքին քաղաքականության հիմնական տարրերից մեկը մնում է ՄԱԿ-ին աջակցությունը։ Շվեդական զորքերը մասնակցեցին ՄԱԿ-ի հովանու ներքո գործողություններին Աֆրիկայում, Միջին Արևելքում և Արևելյան Ասիայում իրականացվող գործողություններին։ Շվեդիան ավանդաբար վարում է ազատ առևտրի քաղաքականություն և հանդիսանում է բաց բազմակողմ առևտրային համակարգի կողմնակից՝ GATT-ի սկզբունքների հիման վրա, որն իրականացվում է ԱՀԿ-ի շրջանակներում։
ՆԱՏՕ
Շվեդիան ՆԱՏՕ-ի անդամ չէ, սակայն ակտիվորեն մասնակցում է ՆԱՏՕ-ի «Գործընկերություն հանուն խաղաղության» ծրագրին և նախկին Հարավսլավիայում տեղակայված խաղաղապահ ուժերին։ Շվեդիան մասնակցում է նաև Դաշինքի կողմից Աֆղանստանում և Լիբիայում իրականացվող գործողություններին ։ 2014 թվականից Արևմուտքի և Ռուսաստանի միջև հարաբերությունների աճող լարվածության պայմաններում Շվեդիայում աճել է ՆԱՏՕ-ի ռազմական դաշինքին երկրի անդամակցության կողմնակիցների թիվը ։
ԵՄ
Շվեդիան ԵՄ-ին անդամակցեց 1995 թվականի հունվարի 1-ին, այն բանից հետո, երբ 1994 թվականի նոյեմբերի 13-ին անցկացված հանրաքվեով քաղաքացիների մեծամասնությունը հաստատեց ԵՄ–ին միանալու գործընթացը։ Այժմ Շվեդիան ակտիվորեն պաշտպանում է ԵՄ ընդլայնումը ավելի մեծ թվով անդամ երկրների միանալու հաշվին։
Արտաքին կապեր
Երկար ժամանակ Շվեդիան հատուկ ուշադրություն էր դարձնում Աֆրիկայի և Ասիայի նոր զարգացող պետությունների հետ հարաբերություններին, դրանց զարգացման համար  տարեկան հատկացնելով ազգային եկամտի 1%-ի չափով գումար։ 1991 թվականից ի վեր այդ օգնության չափը զգալիորեն կրճատվել է։
Ռուսաստան
1924 թվականից ի վեր Շվեդիան դիվանագիտական հարաբերություններ է պահպանում Ռուսաստանի հետ։
Ֆինլանդիա
2014 թվականի մայիսի 6-ին Շվեդիայի և Ֆինլանդիայի պաշտպանության նախարարները` Կարին Էնստրյոմը և Կարլ Հագլունդը, հայտարարեցին երկու երկրների միջև պաշտպանական համագործակցության համաձայնագրի ստորագրման մասին, ըստ որի կանցկացվեն ավիացիայի, բանակի և նավատորմի համատեղ զորավարժություններ, ինչպես նաև համատեղ կօգտագործվեն երկու երկրների զինված ուժերի նյութական ռեսուրսները։ Ըստ Հագլունդի` ստորագրված համաձայնագիրը «ճանապարհ է հարթում» Շվեդիայի և Ֆինլանդիայի միջև պաշտպանական դաշինք ստեղծելու համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդիայի արտաքին հարաբերություններ
Անդալուզյան ձի
Անդալուզյան ձի, հայտնի նաև որպես Մաքուր իսպանական ձի կամ PRE (pura raza española ) կամ Մաքուր իսպանական ցեղատեսակ, ձիերի ցեղատեսակ է Պիրենեյան թերակղզուց, որտեղ նրա նախնիները ապրել են հազարավոր տարիներ։ Անդալուզյանը ճանաչվել է որպես առանձին ցեղատեսակ 15-րդ դարից, և նրա կառուցվածքը շատ քիչ է փոխվել դարերի ընթացքում։ Իր պատմության ընթացքում այն հայտնի է եղել որպես մարտական ձի՝ իր հմտությամբ, և գնահատվել է ազնվականության կողմից։ Այս ցեղատեսակը օգտագործվել է որպես դիվանագիտության գործիք իսպանական կառավարության կողմից, և ամբողջ Եվրոպայում թագավորները հեծնել են և ունեցել իսպանական ձիեր։ 19-րդ դարի ընթացքում պատերազմները, հիվանդությունները և խաչասերումը կտրուկ նվազեցրին նախիրների թիվը, և չնայած 19-րդ դարի վերջում որոշակի վերականգնման, միտումը շարունակվեց մինչև 20-րդ դարի սկիզբը։ Անդալուսցիների արտահանումը Իսպանիայից սահմանափակված էր մինչև 1960-ական թվականները, սակայն այդ ցեղատեսակը տարածվել է աշխարհով մեկ՝ չնայած նրանց սակավաթվությանը։ 2010 թվականին ամբողջ աշխարհում գրանցված են եղել ավելի քան 185000 անդալուսցիներ։ Ամուր կազմվածքով, կոմպակտ, բայց էլեգանտ, անդալուզացիներն ունեն երկար, թփուտ մազեր և պոչեր։ Նրանց ամենատարածված վերարկուի գույնը մոխրագույնն է։ Նրանք հայտնի են իրենց խելքով, զգայունությամբ և հնազանդությամբ։ Կարթուսական անունով հայտնի ցեղի ենթաշերտը բուծողների կողմից համարվում է անդալուզյան ամենամաքուր ցեղը, թեև այս պնդումների համար գենետիկական ապացույցներ չկան։ Այս ցեղը դեռևս համարվում է հիմնական ցեղատեսակից առանձին և նախընտրելի է բուծողների կողմից, քանի որ գնորդներն ավելի շատ են վճարում կարթուզյան արյունակցական ձիերի համար։ Կան մի քանի մրցակցող գրանցամատյաններ, որոնք պահում են անդալուզյան նշանակված ձիերի գրառումները, սակայն դրանք տարբերվում են անդալուզյան ցեղի տարբեր տեսակների մաքրության և գամասեղային գրքերի սեփականության օրինականության վերաբերյալ։
Անդալուզիան սերտորեն կապված է Պորտուգալիայի Լուզիտանոյի հետ և օգտագործվել է բազմաթիվ այլ ցեղատեսակների զարգացման համար, հատկապես Եվրոպայում և Ամերիկայում:Անդալուզյան ծագում ունեցող ցեղատեսակները ներառում են Եվրոպայում տաքարյուններից շատերը, ինչպես նաև արևմտյան կիսագնդի այնպիսի ցեղատեսակներ, ինչպիսիք են ացտեկան։ Իր զարգացման դարերի ընթացքում անդալուզյան ցեղատեսակն ընտրվել է աթլետիզմի և տոկունության համար։ Ձիերն ի սկզբանե օգտագործվել են դասական վարսահարդարման, վարելու, ցլամարտի և որպես պահեստային ձիերի համար։ Ժամանակակից անդալուզացիներն օգտագործվում են բազմաթիվ ձիասպորտի համար, այդ թվում՝ վարսահարդարման, շոու ցատկելու և վարելու համար։ Այս ցեղատեսակը լայնորեն օգտագործվում է նաև ֆիլմերում, հատկապես պատմական նկարներում և ֆանտաստիկ էպոսներում։
Բնութագիր
Անդալուզիայի նժույգները և ձագերը միջինում կշռում են 512 կիլոգրամ ։ Իսպանիայի կառավարությունը սահմանել է Իսպանիայում գրանցման նվազագույն բարձրությունը՝ 15,0 ձեռք արուների համար և 14,3 ձեռք՝ ծովահենների համար։ Այս ստանդարտին հետևում են Իսպանիայի մաքուր ցեղային ձիաբույծների ասոցիացիան և Ավստրալազիայի անդալուզյան ձիերի ասոցիացիան։ Իսպանիայի օրենսդրությունը նաև պահանջում է, որպեսզի կենդանիները հաստատվեն որպես «որակավորված» կամ «էլիտար» բուծման կենդանիներ։ Անդալուզյան ձիերը էլեգանտ են և ամուր։ Ցեղատեսակի անդամներն ունեն միջին երկարության գլուխներ՝ ուղիղ կամ թեթևակի ուռուցիկ պրոֆիլով։ Ուլտրա ուռուցիկ և գոգավոր պրոֆիլները չեն խրախուսվում ցեղատեսակի մեջ և պատժվում են ցեղատեսակների ցուցադրություններում։ Վզիկները երկար են և լայն, ձգվում են դեպի հստակ ընդգծված թևերը և զանգվածային կրծքավանդակը։ Նրանք ունեն կարճ մեջք և լայն, ամուր հետնամաս՝ լավ կլորացված կռունկով։ Ցեղատեսակը հակված է ունենալ մաքուր ոտքեր, առանց բծերի կամ վնասվածքների հակվածության, ինչպես նաև եռանդուն քայլվածքի։ Մանը և պոչը հաստ են և երկար, բայց ոտքերը չունեն ավելորդ փետուրներ։ Անդալուզցիները հակված են հնազանդ լինելու՝ միաժամանակ մնալով խելացի և զգայուն։ Երբ հարգանքով են վերաբերվում, նրանք արագ են սովորում, արձագանքում են և համագործակցում ։
Գոյություն ունեն երկու լրացուցիչ բնութագրեր, որոնք եզակի են Կարթուսական շտամին, որոնք, ինչպես ենթադրվում է, կապված են շտամի հիմքի հովատակ Էսկլավոյի հետ ։ Առաջինը պոչի տակ գտնվող գորտնուկներն են, մի հատկանիշ, որը Էսկլավոն փոխանցել է իր սերունդներին, և մի հատկանիշ, որը որոշ բուծողներ կարծում էին, որ անհրաժեշտ է ապացուցելու համար, որ ձին էսկլավոների արյան գծի անդամ է ։ Երկրորդ հատկանիշը « եղջյուրների » երբեմնի առկայությունն է, որոնք ճակատային շեֆեր են, հնարավոր է, որ ժառանգել են ասիական նախնիներից:Բոսերի ֆիզիկական նկարագրությունները տարբեր են՝ սկսած տաճարում կալցիումի նման կուտակվածությունից մինչև ականջի մոտ կամ ետևում գտնվող փոքրիկ եղջյուրանման ելուստները։ Այնուամենայնիվ, այս «եղջյուրները» չեն համարվում էսկլավո ծագման ապացույց, ի տարբերություն պոչի գորտնուկների ։
Նախկինում հայտնաբերվել են վերարկուների գույների մեծ մասը, ներառյալ բծավոր նախշերը։ Այսօր ինդոնեզացիների մեծամասնությունը մոխրագույն կամ բեյ է. ԱՄՆ-ում անդալուսցիների մոտ 80 տոկոսը մոխրագույն է:Մնացած ձիերից մոտավորապես 15 տոկոսը դափնու է, իսկ 5 տոկոսը` սև, պալոմինո կամ շագանակագույն։ Այլ գույներ, ինչպիսիք են շերեփը, մարգարիտը և կրեմելոն, հազվադեպ են, բայց ցեղի գրանցամատյանների կողմից ճանաչվում են որպես թույլատրելի գույներ։
Ցեղատեսակի վաղ պատմության մեջ որոշ սպիտակ նշաններ և պտույտներ համարվում էին բնավորության և լավ կամ վատ բախտի ցուցիչներ ։ Ոտքերին սպիտակ գուլպաներով ձիերը համարվում էին բարի կամ վատ բախտ՝ կախված նշված ոտքից։ Առհասարակ սպիտակ նշաններ չունեցող ձին համարվում էր վատ բնավորություն և հեծյալ, մինչդեռ դեմքի որոշ նշաններ համարվում էին ազնվության, հավատարմության և տոկունության ներկայացուցիչ ։ Նմանապես, տարբեր վայրերում մազերի պտույտները համարվում էին լավ կամ վատ բախտ ցույց տալու համար, ընդ որում ամենաանհաջողը եղել է այն վայրերում, որտեղ ձին չէր կարող տեսնել դրանք, օրինակ՝ այտերը, ուսերը կամ սիրտը։ Պոչի արմատի մոտ գտնվող երկու պտույտները համարվում էին քաջության և հաջողության նշան ։
Անդալուզյան ձիերի շարժումը ընդլայնված է, բարձրացված, արագընթաց և ներդաշնակ, կլորության և առաջ շարժման հավասարակշռությամբ։ Վատ բարձրացումը, անկանոն տեմպը և չափից ավելի թևերը (ոտքերի կողային շարժումը ծնկից ներքև) չեն խրախուսվում ցեղերի գրանցման ստանդարտներով։ Անդալուզիացիները հայտնի են իրենց ճարպկությամբ և դժվար քայլերն արագ սովորելու ունակությամբ, ինչպիսիք են առաջադեմ հավաքածուն և պտույտները:2001թ.-ի ուսումնասիրությունը համեմատել է անդալուզյան, արաբական և անգլո-արաբական ձիերի կինեմատիկական բնութագրերը, երբ նրանք շարժվում են տրոտում։ Պարզվել է, որ անդալուզիացիները ավելի քիչ են վազում, բայց նաև ցույց է տալիս առջևի և հետևի հոդերի ավելի մեծ ճկունություն, ինչը համապատասխանում է այս ցեղատեսակի ավելի բարձր շարժմանը։ Հետազոտության հեղինակները ենթադրեցին, որ ցեղատեսակի տրոտի այս հատկանիշները կարող են նպաստել նրանց հաջողությանը որպես ձիավարություն և վարսահարդարում ։
2008թ.-ի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ անդալուզցիները զգում են բարակ աղիքի իշեմիկ (արյան հոսքի նվազում) հիվանդություններ՝ զգալիորեն ավելի բարձր, քան մյուս ցեղատեսակները, իսկ հոտակները ունեին աճուկային ճողվածքների քանակություն, որոնց առաջացման վտանգը 30 անգամ ավելի մեծ էր, քան մյուս ցեղատեսակները։ Միևնույն ժամանակ, նրանք ցույց են տվել նաև հաստ աղիքի խանգարման ավելի ցածր հաճախականություն։ Հետազոտության ընթացքում անդալուզցիները ցույց են տվել նաև լամինիտի ամենաբարձր ռիսկը՝ որպես աղիքային խնդիրների հետ կապված բժշկական բարդություն ։
Վաղ զարգացում
Անդալուզյան ձին առաջացել է Իսպանիայի և Պորտուգալիայի իբերիական ձիերից և իր անվանումը ստացել է իր ծագման վայրից՝ իսպանական Անդալուզիա շրջանից ։ Քարանձավային նկարները ցույց են տալիս, որ ձիերը եղել են Պիրենեյան թերակղզում դեռևս մ.թ.ա. 20,000–30,000 թվականներին։ Թեև պորտուգալացի պատմաբան Ռույ դ'Անդրադեն ենթադրում էր, որ հնագույն Sorraia ցեղատեսակը հարավային պիրենյան ցեղատեսակների, ներառյալ անդալուզյան ցեղատեսակների նախահայրն էր, միտոքոնդրիալ ԴՆԹ-ի օգտագործմամբ գենետիկական ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ Sorraia-ն գենետիկ կլաստերի մի մասն է, որը հիմնականում առանձնացված է իբերիական ցեղատեսակների մեծ մասից   ։
Պատմության ընթացքում իբերական ցեղատեսակները կրել են Իսպանիան գրաված բազմաթիվ տարբեր ժողովուրդների և մշակույթների ազդեցությունը, ներառյալ կելտերը, կարթագենացիները, հռոմեացիները, գերմանական տարբեր ցեղերը և արաբները։ Իբերիական ձին ճանաչվել է որպես տաղանդավոր պատերազմական ձի մ.թ.ա. 450 թվականին ։ Պիրենեյան թերակղզու ժամանակակից անդալուզյան ձիու և Հյուսիսային Աֆրիկայի Բարբ ձիու միտոքոնդրիալ ԴՆԹ-ի ուսումնասիրությունները համոզիչ ապացույցներ են տալիս, որ երկու ցեղատեսակներն էլ հատել են Ջիբրալթարի նեղուցը և օգտագործվել միմյանց հետ բազմանալու համար՝ ազդելով միմյանց արյան գծերի վրա ։ Այսպիսով, անդալուզացին կարող էր լինել առաջին եվրոպական «ջերմ արյունը»՝ ծանր եվրոպական և ավելի թեթև արևելյան ձիերի խառնուրդը։ Եվրոպական գրանցված պատմության մեջ ամենավաղ գրված տոհմերը պահվել են Կարթուզ վանականների կողմից՝ սկսած 13-րդ դարից։ Քանի որ նրանք գիտեին կարդալ և գրել, և այդպիսով կարողացել էին զգույշ գրառումներ կատարել, վանականներին հանձնվեց ձիաբուծության պատասխանատվությունը ազնվականության որոշ անդամների կողմից, հատկապես Իսպանիայում ։ Անդալուզիական բուծման համար ցամաքային ֆերմաներ ձևավորվել են 15-րդ դարի վերջին Կարթուսական վանքերում՝ Խերեսում, Սևիլիայում և Կազալայում։
Կարթուսացիները Անդալուսիայում բուծեցին հզոր, ծանրություն կրող ձիեր՝ Կաստիլիայի թագի համար՝ օգտագործելով լավագույն իսպանական Ջենեթները որպես հիմքի արյուն ։ Այս ձիերը Ջենեթի և տաքարյուն բուծման խառնուրդ էին, ավելի բարձրահասակ և ավելի հզոր, քան բնօրինակ Ջենեթը ։ 15-րդ դարում անդալուզյան ցեղատեսակը դարձել էր առանձին ցեղատեսակ և օգտագործվում էր այլ ցեղատեսակների զարգացման վրա ազդելու համար։ Նրանք նաև աչքի էին ընկնում որպես հեծելազորի ձիեր օգտագործելու համար։ Թեև 16-րդ և 17-րդ դարերում իսպանական ձիերը չէին հասել ժամանակակից անդալուզյան վերջնական ձևին, 1667 թվականին Նյուքասլի դուքս Ուիլյամ Քավենդիշը Անդալուսիայի իսպանական ձիուն անվանեց ձիերի աշխարհի «արքայազններ» և հայտնեց, որ նրանք «անհուզիչ խելացի» էին ։ Պիրենեական ձին հայտնի դարձավ որպես «Եվրոպայի թագավորական ձի» և տեսավ բազմաթիվ թագավորական դատարաններում և ձիավարության ակադեմիաներում, ներառյալ Ավստրիայում, Իտալիայում, Ֆրանսիայում և Գերմանիայում։ 16-րդ դարում, Չարլզ V-ի (1500–1558) և Ֆիլիպ II-ի (1556–1581) օրոք, իսպանական ձիերը համարվում էին լավագույնն աշխարհում ։ Նույնիսկ Իսպանիայում որակյալ ձիերին տեր էին հիմնականում հարուստները։ 16-րդ դարում գնաճը և զրահի և հեծելազորի ձիերի նկատմամբ աճող պահանջարկը դրդեցին ձիերի գինը չափազանց բարձր։ Միշտ թանկարժեք անդալուզին ավելի շատ էր դառնում, և հաճախ անհնար էր գտնել այդ ցեղատեսակի անդամ ցանկացած գնով գնելու համար ։
Տարածում
Իսպանական ձիերը նույնպես լայնորեն տարածվեցին որպես դիվանագիտության գործիք Իսպանիայի կառավարության կողմից, որը և՛ ձիերի, և՛ արտահանման իրավունքներ էր շնորհում բարենպաստ քաղաքացիներին և այլ հոնորարներին։ Դեռևս 15-րդ դարում իսպանական ձին լայնորեն տարածված էր ողջ Միջերկրական ծովում և հայտնի էր հյուսիսային Եվրոպայի երկրներում, չնայած այնտեղ ավելի քիչ էր տարածված և թանկ էր:Ժամանակի ընթացքում ամբողջ Եվրոպայի թագավորները, ներառյալ բոլոր ֆրանսիացի միապետները՝ Ֆրանցիսկոս I-ից մինչև Լյուդովիկոս XVI, ստեղծեցին ձիասպորտի դիմանկարներ, որոնցում պատկերված էին իսպանական տիպի ձիեր հեծած։ Ֆրանսիայի թագավորները, ներառյալ Լյուդովիկոս XIII-ը և Լյուդովիկոս XIV-ը, հատկապես նախընտրում էին իսպանական ձին, Անրի IV-ի գլխավոր փեսան՝ Սալոմոն դե լա Բրուն, 1600 թվականին ասել է. «Համեմատելով լավագույն ձիերին՝ ես առաջին տեղը տալիս եմ իսպանական ձիուն իր կատարելության համար, քանի որ այն ամենագեղեցիկն է, ազնվականը, նազելին ու համարձակը» ։Իսպանիայից և Պորտուգալիայից մարտական ձիերը սկսեցին ներմուծվել Անգլիա 12-րդ դարում, իսկ ներմուծումը շարունակվեց մինչև 15-րդ դարը։ 16-րդ դարում Հենրի VIII-ը իսպանական ձիերի նվերներ ստացավ Չարլզ V-ից, Ֆերդինանդ II Արագոնից և Սավոյի դուքսից և ուրիշներից, երբ նա ամուսնացավ Քեթրին Արագոնացու հետ։ Նա նաև լրացուցիչ պատերազմ և ձիավարություն ձեռք բերեց Իսպանիայում գործակալների միջոցով ։ 1576 թվականին իսպանական ձիերը կազմում էին բրիտանական թագավորական գամասեղների մեկ երրորդը Մալմսբերիում և Թաթբերիում ։ Իսպանական ձին իր ժողովրդականության գագաթնակետին է հասել Մեծ Բրիտանիայում 17-րդ դարում, երբ ձիերն ազատորեն ներմուծվում էին Իսպանիայից և որպես նվեր փոխանակվում թագավորական ընտանիքների միջև։ Մաքուր ցեղատեսակի ներմուծմամբ իսպանական ձիու նկատմամբ հետաքրքրությունը մարեց 18-րդ դարի կեսերից հետո, թեև դրանք հայտնի մնացին մինչև 19-րդ դարի սկիզբը ։ 16-րդ դարի կոնկիստադորները հեծնում էին իսպանական ձիերը, մասնավորապես Անդալուսիայի կենդանիները, իսկ ժամանակակից անդալուզացիները սերում էին նմանատիպ արյունից։ 1500 թվականին իսպանական ձիերը ստեղծվեցին Սանտո Դոմինգոյի վրա գամասեղներով, և իսպանական ձիերը ճանապարհ ընկան դեպի Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայում հիմնադրված բազմաթիվ ցեղատեսակների նախնիները։ Շատ իսպանացի հետախույզներ 16-րդ դարից սկսած իրենց հետ բերեցին իսպանական ձիեր՝ օգտագործելու որպես պատերազմի ձիեր, իսկ ավելի ուշ՝ որպես բուծող։ 1642 թվականին իսպանական ձին տարածվել է Մոլդովա՝ Տրանսիլվանիայի արքայազն Գեորգի Ռակոչիի ախոռները ։
Օգտագործումներ
Անդալուզյան ցեղատեսակը դարերի ընթացքում հետևողականորեն ընտրվել է աթլետիզմի համար։ 17-րդ դարում, անդրադառնալով բազմակի կիլոմետրանոց մրցարշավներին, Քավենդիշն ասաց. «Նրանք այնքան ավելի արագ էին, քան այն ժամանակ հայտնի բոլոր ձիերը, որ ոչ ոք երբեք չէր երևում, որ մոտենա նրանց, նույնիսկ այն շատ ուշագրավ մրցավազքում, որոնք վազում էին ։ «Ակնկալվում էր, որ 1831թ.-ին հինգ տարեկան ձիերը կկարողանան խարխափել, առանց տեմպերի փոփոխության, չորս կամ հինգ լիգա, մոտ 12-15 մղոն (19-24 կմ)»։ Մինչև 1925 թվականը պորտուգալացի զինվորականները ակնկալում էին, որ ձիերը «կանցնեն 40 կմ անհարթ տեղանքով նվազագույնը 10 կմ/ժ արագությամբ, և 8 կմ հարթ ճանապարհով կանցնեն րոպեում 800 մետր արագությամբ՝ նվազագույնը քաշով 70 կգ», իսկ իսպանացի զինվորականները նման չափանիշներ ունեին։
Իրենց պատմության սկզբից անդալուզցիները օգտագործվել են ինչպես ձիավարության, այնպես էլ վարելու համար։ Դասական վարսահարդարման համար օգտագործվող առաջին ձիերի թվում նրանք այսօր էլ մրցում են դրեսաժի միջազգային մրցույթում։ 2002 թվականի Համաշխարհային ձիասպորտի խաղերում երկու անդալուզցիներ հանդես եկան բրոնզե մեդալակիր իսպանական վարսահարդարման թիմում, թիմ, որը 2004 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղերում դարձավ արծաթե մեդալակիր։ Այսօր ցեղատեսակն ավելի ու ավելի է ընտրովի բուծվում՝ դասական վարսահարդարման նկատմամբ ընդունակության բարձրացման համար։ Պատմականորեն, սակայն, դրանք օգտագործվել են նաև որպես ձիեր, որոնք հատկապես հարմար են իբերիական ցուլերի հետ աշխատելու համար, որոնք հայտնի են իրենց ագրեսիվ խառնվածքով։ Նրանք հայտնի էին և դեռևս հայտնի են հեծյալ ցլերի մարտերում իրենց կիրառմամբ։ Մարես ավանդաբար օգտագործվում էր կալսելի համար, իսպանական հացահատիկի կալսման գործընթացը կիրառվում էր մինչև 1960-ական թվականները։ Մարսերը, որոնք հղի էին կամ իրենց կողքին քուռակներ էին, ամբողջ օրերն անցկացնում էին հացահատիկի վրայով տրորելով։ Բացի ավանդական գյուղատնտեսական պրակտիկա լինելուց, այն նաև ծառայեց որպես տոկունության, տոկունության և պատրաստակամության փորձություն մայրական անդալուզյան գծերի համար ։
Պարունակ
Պարունակը (արևմտա)հայկական անուն է, ծագում է պարունակություն բառից, նշանակում է “բովանդակություն”, “բովանդակող” ։ Այն կարող է վերաբերել.
Հղումներ
Կատեգորիա:Հայկական անձնանուններ
Յուրովո (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Գորիսլավսկի գյուղական խորհուրդ (Կրեմենչուգսկի շրջան)
Գորիսլավսկի գյուղական խորհուրդ  (Гориславська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Կրեմենչուգսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Գորիսլավսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 982 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Պերեշպա
Պերեշպա (Перешпа), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Շացկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պերեշպա գյուղում բնակվում էր 89 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,12 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 28,53 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Շացկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արամ Զ. Սարգսյան
Արամ Զավենի Սարգսյան, հայ քաղաքական գործիչ, Հայաստանի վարչապետ (1999-2000) , 2001 թվականին հիմնել է «Հանրապետություն» կուսակցությունը։ Հայաստանի 6-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր , Հայաստանի Հանրապետության նախկին վարչապետ, Վազգեն Սարգսյանի եղբայր։
Լադիսլավ Բրոժեկ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սլովակ աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ
Արամ Զ. Սարգսյան
Կրթություն
1979-1981 թվականներին սովորել է Երևանի թիվ 8 գեղարվեստի ուսումնարանում, 1984-1989 թվականներին՝ Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտում։ Նա եղել է
Աշխատանքային գործունեություն
1981-1983 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1989-1993 թվականներին «Արարատարդշին» տրեստում զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ, 1993-1998 թվականներին՝ «Արարատցեմենտ» արտադրական միավորման գլխավոր տնօրենի օգնական, գլխավոր տնօրենի տեղակալ, կապիտալ շինարարության գծով և նոր տեխնոլոգիական գծով տնօրեն, 1998-1999 թվականներին՝ «Արարատցեմենտ» ՊՓԲԸ տնօրեն, 1999-2000 թվականներին՝ ՀՀ վարչապետ, 2000 թվականին՝ կրկին «Արարատցեմենտ» ՊՓԲԸ տնօրեն։ 2003 թվականին մայիսի 25-ին ընտրվել է ՀՀ ԱԺ 3-րդ գումարման պատգամավոր «Արդարություն» դաշինքի համամասնական ընտրացուցակով ։ 2012 թվականի մայիսի 6-ին ընտրվել է ՀՀ ԱԺ պատգամավոր ՀԱԿ-ի համամասնական ընտրացուցակով, սակայն հրաժարվել է մանդատից ։ 2017 թ․ պատգամավոր է ընտրվել «Ելք» դաշինքի համապետական ցուցակով։ 2018 թվականին առաջադրվում է պատգամավորության թեկնածու «Մենք» դաշինք ցուցակով, սակայն դաշինքը չի հաղթահարում խորհրդարան անցնելու շեմը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Արարատ (Արարատի մարզ) գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:«Հանրապետություն» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 6-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:«Ելք» դաշինքի անդամներ
Վիմենո
Վիմենո (Wimmenau), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2014 թվականի դրությամբ կազմում է 1125 մարդ, բնակչության խտությունը` 54.19 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 20.76 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 45 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ