cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մակ-Մին շրջան (Թենեսի)
Մակ-Մին շրջան (McMinn County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.114 կմ² է, բնակչությունը՝ 49.015 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Աթենս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1819 թ.։
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ Կատեգորիա:1819 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մյաելցե
Մյաելցե (Mäeltse), գյուղ Էստոնիայի Հիյումաա նահանգի Կեինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հիյումա նահանգի Կեինա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Վոսկրեսենսկոե (գյուղ, Դանկովսկի շրջան)
Վոսկրեսենսկոե (Воскресенское), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դանկովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դանկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Էթիլեթեր
Էթիլեթեր, դիէթիլեթեր, եթեր (C_2H_5)_2O, օրգանական միացություն, կարևորագույն եթերը։ Էթիլեթերը շարժուն, հեշտ ցնդող, անգույն, յուրահատուկ հոտով հեղուկ է, եռման ջերմաստիճանը՝ 34,6 °C, խտությունը՝ 713,5 կգ/մ³: Էթիլեթերը դյուրավառ է, գոլորշիներն օդի հետ առաջացնում են պայթուցիկ խառնուրդներ։ Լավ լուծիչ է օրգ. բազմաթիվ միացությունների համար։ Հիմքերի և ալկալիական մետաղների նկատմամբ կայուն է։ Թթվածնի ազատ էլեկտրոնային զույգի հաշվին միացնում է կոորդինացիոն-չհագեցած մետաղների աղեր (Լյուիսի թթուներ)՝ առաջացնելով էթիլեթերատներ, օրինակ՝ : Ստացվում է էթիլալկոհոլից H_2SO_4-ով ջուր պոկելով (այստեղից էլ սկզբնական անվանումը՝ ծծմբային եթեր)։ Էթիլեթերը մեծ կիրառություն ունի բժշկության մեջ։ Օժտված է ուժեղ նարկոտիկ հատկությամբ։ Ինհալյացիոն ընդհանուր անզգայացման (նարկոզ) նպատակով օգտագործվում է գերօքսիդներից հատուկ եղանակով զտված էթիլեթեր (Aether aethylicus pro narcosi), որի գոլորշիների խտությունը պետք է կազմի 15–25 ծավալային տոկոս, իսկ անզգայացումը շարունակելու դեպքում՝ 5–8 ծավալային տոկոս։ Էթիլեթերը կարելի է զուգորդել միոռելաքսանտների հետ, որոնք ուժեղացնում են կմախքային մկանների թուլացումը և կրճատում էթիլեթերի պահանջվելիք քանակությունը։ Ռեֆլեկտոր մեխանիզմով թիլեթերը խթանում է սրտի ածխատանքը, բարձրացնում արյան ցածր ճնշումը, գրգռում շնչառական ուղիների լորձաթաղանթը (վերջինս ընդհանուր անզգայացման ժամանակ, բրոնխոպնևմոնիայից խուսափելու նպատակով, կանխվում է ատրոպինով)։ Էթիլեթերը հակացուցված է թոքերի տուբերկուլոզի, շնչառական ուղիների սուր բորբոքումների, ներգանգային ճնշման բարձրացման, երիկամային ծանր հիվանդությունների, սրտային ապակոմպենսացման, շաքարային հիվանդության և ացիդոզի ժամանակ։
Կատեգորիա:Եթերներ
Սլոբոդկա (գյուղ, Միխայլովսկի շրջան)
Սլոբոդկա (Слободка), գյուղ Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ռյազանի մարզի Միխայլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Վահե Գոդել
Վահե Գոդել (Vahé Godel, ), շվեյցարացի ֆրանսագիր բանաստեղծ, թարգմանիչ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Ժնևի համալսարանի պատմագիտական ֆակուլտետը (1955)։ 1954 թվականին հրատարակել է «Խայթոցներ» անդրանիկ գիրքը։ Հեղինակ է շուրջ երկու տասնյակ բանաստեղծական ժողովածուների. «Մարդը մարդկանց մեջ» (1958, արժանացել է Պրահայի միջազգային ուսանողական միության մրցանակին), «Մասնավոր նշաններ» (1969), «Վառվող մոխիրներ» (1970), «Կտրած ստվերներ» (1974), «Փոշիներ» (1977), «Հայկական թղթեր» (1979), «Իրողություն և շարժում» (1983), «Ոսկե ժամ» (1985), «Բնական սահմաններ» (1986), «Ձայն Հայաստանին» (1987) և այլն։ 1967 թվականին գրված «Հայաստան» պոեմը նվիրված է Մեծ եղեռնի 50-ամյակին։ Թարգմանել և ֆրանսերեն առանձին ժողովածուներով լույս է ընծայել Գրիգոր Նարեկացու, Նահապետ Քուչակի, Դանիել Վարուժանի երկերը։ «Ձայն Հայաստանի» ժողովածուով ներկայացրել է հայ բանաստեղծության ծաղկաքաղ։ Գրել է հոդվածներ, ուղեգրություններ, գրախոսականներ` նվիրված Հայաստանին, հայ գրականությանը։ Հայ քերթության լավագույն էջերը՝ գողթան երգերից մինչև նոր գրականություն, Գոդելի թարգմանությամբ լույս են տեսել ֆրանսերեն, հաղորդվել են շվեյցարական ռադիոյով։
Եղբայրը՝ Արմեն Գոդելը, դերասան և ռեժիսոր է։
Դևիդ Կինլի
Դևիդ Կինլի (David Kinley, ), ամերիկացի տնտեսագետ, Ուրբանա Շամպեյնի Իլինոյսի համալսարանի վաստակավոր պրոֆեսոր, 1913 թվականին Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահ, 1920-1930 թվականներին Իլինոյսի համալսարանի նախագահ։
Կենսագրություն
Դևիդը ծնվել է 1861 թվականի օգոստոսի 2-ին Շոտլանդիայի Դանդի քաղաքում։ Ընտանիքը ԱՄՆ է տեղափոխվել 1872 թվականին։ Սովորել է Մասաչուսեթսի Անդովեր քաղաքի Ֆիլիպսի ակադեմիայի մասնավոր դպրոցում։
Վահե Գոդել
Ստեղծագործական առանձնահատկություն
Գոդելի ստեղծագործության մեջ նկատվող հայկականությունը գալիս է ոչ միայն «մայրական ճյուղից»։ Փոքրուց տան մեջ հայերենը ֆրանսերենի և մի շարք այլ եվրոպական լեզուներին հավասար խոսվել է։ Իր պոեզիայի, գրականության շեշտված հայկականության մասին Գոդելը խոսել է բազմիցս, իր տարբեր հարցազրույցներում, հոդվածներում անդրադառնում է իր «երկրորդ էությանը», ինչպես անվանում է ինքը։ Իր պոեզիան նա համարում է երկու էությունների՝ շվեյցարական և հայկական, մշտական փնտրտուք, մշտական միացում-կորուստ ։
Դևիդ Կինլի
Կենսագրություն
1884 թվականին բակալավրի աստիճան է ստացել Եյլի համալսարանում, որից հետո 1884-1890 թվականներին աշխատել է Հյուսիսային Անդովերի դպրոցի տնօրեն։ 1890-1892 թվականներին սովորել է Ջոնս Հոփքինսի համալսարանում, և 1892 թվականին արժանացել է մագիստրոսի կոչման։ 1893 թվականին Վիսկոնսին Մեդիսոնի համալսարանում ստացել է իր դոկտորի կոչումը։ Նրա գիտական ղեկավարը Ռիչարդ Էլին էր ։
Վահե Գոդել
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ ֆրանսագիր գրողներ Կատեգորիա:Ֆրանսահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆրանսահայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի լեզվաբաններ
Դևիդ Կինլի
Կենսագրություն
1893 թվականին դարձել է պրոֆեսորի օգնական, իսկ 1895 թվականին՝ Իլինոյսի համալսարանի տնտեսության լրիվ պրոֆեսոր։ 1895 թվականին նշանակվել է տնտեսագիտության ամբիոնի վարիչ։ Այդ պաշտոնում նա աշխատել է մինչև 1915 թվականը (քսան տարի)։ Համարվում է համալսարանի Տնտեսագիտական ֆակուլտետի հիմնադիրը։ Զուգահեռաբար նշանակվել է գրականության և արվեստի քոլեջի դեկան՝ այդ պաշտոնում աշխատելով մինչև 1906 թվականը։ 1902 թվականին կազմակերպել և դարձել է Կոմերցիայի դպրոցի տնօրեն։ Կարդացել է ասպիրանտների դասընթացներ և 1906 թվականին նշանակվել է ասպիրանտուրայի դեկան՝ այդ պաշտոնում աշխատելով մինչև 1914 թվականը։ 1914 թվականին դարձել է համալսարանի փոխնախագահ, իսկ 1919-1920 թվականներին՝ համալսարանի նախագահի պաշտոնակատար, իսկ 1920-1930 թվականներին՝ Իլինոյսի համալսարանի նախագահ։ 1913 թվականին դարձել է Ամերիկյան տնտեսական ասոցիացիայի նախագահ ։
1906-1907 թվականներին եղել է Իլինոյսի արդյունաբերական ապահովագրական ընկերության անդամ, իսկ 1910 թվականին և 1930 թվականին՝ Իլինոյս նահանգի հարկային հանձնաժողովի անդամ ։
Ընտանիք
1897 թվականին Դևիդն ամուսնացել է Քաթ Ռութ Նիլի հետ։ Քաթը հանկարծամահ է եղել 1931 թվականին՝ Հոնկոնգում ամուսնու հետ ճանապարհորդելիս ։
Հիշատակ
Դևիդ Կինլիի պատվին անվանվել է Իլինոյսի համալսարանի լսարանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ
Գերայի գրադարան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրադարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գերմանիայի գրադարաններ Կատեգորիա:1920 հիմնադրված կազմակերպություններ
Աստերոիդների ցանկ (31001-31100)
Աստերոիդների ցանկ (30901-31000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (31101-31200)
Sexy and I Know It
Sexy and I Know It երգ, ձայնագրված ամերիկացի դիջեյների դուետ LMFAO-ի երկրորդ ստուդիական Sorry for Party Rocking ալբոմից։ Սինգլը գլխավորել է ԱՄՆ-ի (Billboard Hot 100 հիթ-շքերթը, դառնալով նրանց այդտեղի երկրորդ հիթ-շքերթային փոփերը), Կանադայի, Ավստրալիայի և այլ երկրների հիթ-շքերթները ։
Ստեղծագործություն
Երգը գրվել է Ժե մինոր ժանրում, րոպեում 124 հարված տեմպով ։ Երգը իր մեջ հումոր է պարունակում Right Said Fred-ի I'm Too Sexy երգի մասին։
Պատմություն
Սինգլը երգի հետ վաճառքի է դուրս եկել 2011 թվականի սեպտեմբերի 16-ին :է Երգը գրել են մի շարք հեղինակներ, որոնց կազմում են՝ Stefan Kendal Gordy-ն, GoonRock-ը, Erin Beck-ը, G.M.-ն Robertson-ը և Kenneth Oliver-ը։ Երգի պրոդյուսերը եղել է Party Rock-ը։ Ամերիկյան էլեկտրոհոփ-դուետ LMFAO-ն՝ այն բանից հետո ինչ իրենց «Sexy and I Know It» սինգլը գլխավորեց Billboard Hot 100-ը, դարձավ երկրորդ դուետը, որին հաջողվեց անել դա երկու անընդմեջ հիթերի հետ, առաջին անգամ OutKast դուետից հետո «Hey Ya!» (2003) և «The Way You Move» (2004) սինգլներով ։
«Sexy and I Know It» երգի տեսահոլովակը նկարահանվել է Venice-ում (Կալիֆոռնիա)։ Պրեմիերան կայացել է LMFAO-ի Vevo կայէջով 2011 թվականի սեպտեմբերի 16-ին սինգլի պաշտոնական թողարկման հետ միասին ։
Հավաստագրեր
† 2013 թվականի մայիսի 9-ից սկսած՝ RIAA-ի թվային սինգլների հավաստագրումները ներառում են ոչ միայն ներբեռնումները, այլև աուդիո և/կամ վիդեո երգերի պատվերները։.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ
Թոյիրեկ
Թոյիրեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Ճապաղջրի գավառակում։
XX դարի սկզբին ուներ 51 բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(6187) 1988 RD5
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,132113 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5672 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,6971 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2024,67 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177807 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,94° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1988 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Միխայլովկա (գյուղ, Նիժնեգորսկի շրջան)
Միխայլովկա (Михайлівка, Qaramiñ), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կարամին։
Մակ-Նեյրի շրջան (Թենեսի)
Մակ-Նեյրի շրջան (McNairy County), ԱՄՆ Թենեսի նահանգի 95 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.450 կմ² է, բնակչությունը՝ 24.653 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սելմեր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1823 թ.։
Միխայլովկա (գյուղ, Նիժնեգորսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Միխայլովկա գյուղում բնակվում էր 2 951 մարդ։
Մակ-Նեյրի շրջան (Թենեսի)
Կատեգորիա:Թենեսիի շրջաններ
Միխայլովկա (գյուղ, Նիժնեգորսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Նիժնեգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մյաենսե
Մյաենսե (Mäense), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Հանիլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 12 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Հանիլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Մալյորկա
Մալյորկա կամ Մայորկա (Mallorca, Mallorca), կղզի Միջերկրական ծովում։ Այն Բալեարյան կղզիներ կղզեխմբի ամենամեծ կղզին է, գտնվում է Իսպանիայում։
Կղզու մայրաքաղաքը Պալմա դե Մալյորկան է, որը նաև Բալեարյան կղզիներ ինքնավար համայնքի մայրաքաղաքն է։ Բալեարյան կղզիները ստացել են Իսպանիայի ինքնավար տարածքի կարգավիճակ 1983 թվականից ։ Կաբրերա կղզեխումբը վարչականորեն մտնում է Մալյորկայի խմբի մեջ (Պալմա մունիցիպալետ)։ Մալյորկայի հիմն է Լա Բալանգուերան։
Բալեարյան մյուս կղզիների նման, Մալյորկան զբոսաշրջության կենտրոն է համարվում հիմնականում Գերմանիայից և Միացյալ թագավորությունից ժամանած զբոսաշրջիկների համար։ Պալմա դե Մալյորկայի օդանավակայանը ամենազբաղվածներից է Իսպանիայում, 2014 թվականին այն սպասարկել է 23,1 միլիոն ուղևորի ։
Կղզու անվանումը գալիս է լատիներեն insula maior արտահայտությունից, որը թարգմանաբար նշանակում է "ավելի մեծ կղզի": Հետագայում վերափոխվել է Maiorica -ի, "ավելի մեծ մեկը", ի լրացումն Menorca -ի, որը նշանակում է "ավելի փոքր մեկը":
Փյունիկիացիներ, հռոմեացիներ և ուշ հնադար
Առաջինը կղզին գաղութացրել են փյունիկիացիները՝ բնակեցնելով այստեղ Լևանտից եկած մարդկանց, ովքեր այստեղ ժամանեցին մ. թ. ա. 8-րդ դարում և հիմնեցին մեծ թվով գաղութներ։ Հետագայում կղզուն տիրեց Կարթագենը։ Երկրորդ Պունիկյան պատերազմից հետո Կարթագենը կորցրեց բոլոր անդրծովյան տարածքները և հռոմեացիները տիրեցին կղզուն։
Կղզին հռոմեացիները նվաճեցին մ. թ. ա. 123 թվականին։ Հռոմեացիների օրորք հիմնվեցին Պոլետիա (Ալկուդիա) և Պալմերիա (Պալմա դե Մալյորկա) քաղաքները։ Բացի այդ կղզու հյուսիսում գտնվող Բոչորիս քաղաքը, որը կառուցվել էր նախահռոմեական ժամանակներում համարվեց հռոմեական քաղաք ։ Կղզու տնտեսությունը հիմնված էր ձիթապտղի և աղի արդյունահանման վրա։ Մալյորկացի զինվորականները ծառայում էին հռոմեական լեգեոններում ։
427 թվականին վանդալները տիրեցին կղզուն։ Գունդերիխի որդի Գեյզերիխը կղզու նահանգապետն էր և այն օգտագործեց որպես հիմք Միջերկրական ծովում այլ տարածքներ նվաճելու համար, մինչև 465 թվականը։
Ուշ հնադար և վաղ միջնադար
534 թվականին Մալյորկան վերանվաճեց Արևելյան Հռոմեական կայսրությունը Ապոլինարիուսի գլխավորությամբ։ Հռոմեական իշխանության օրոք տարածվեց քրիստոնեությունը, և կառուցվեցին շատ եկեղեցիներ։
707 թվականից կղզու վրա հաճախակիորեն սկսեցին հարձակվել մուսուլմանական հրոսակախմբերը Հյուսիսային Աֆրիկայից։ Հարձակումներից պաշտպանվելու համար կղզաբնակները դիմացին Կառլոս Մեծին օգնության խնդրանքով :
Միջնադարյան Մալյորկա
1229 թվականին Արագոնի թագավոր Խայմե I-ը, ով նաև հայտնի էր որպես Խայմե նվաճող, սկսեց կղզիների նվաճման գործընթացը, երբ իջևանեց Մալյորկայում 1229 թվականի սեպտեմբերի 9-ին 15.000 զորքով և 1500 ձիերով։ Նրա զորքերը ներխուժեցին Մեդինա Մայուրկա 1229 թվականի դեկտեմբերի 31-ին։ 1230 թվականին նա միացրեց կղզին Արագոնի թագավորությանը Regnum Maioricae անվանմամբ։
Նորագույն շրջան
1479 թվականից Արագոնի թագավորությունը միացավ Կաստիլիային։ Բերբեր ծովահենները Հյուսիսային Աֆրիկայից հաճախ հարձակվում էին Բալեարյան կղզիների վրա և կղզաբնակները կառուցեցին դիտաշտարակ և պատնեշներ ափերին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բալեարյան կղզիներ Կատեգորիա:Միջերկրական ծովի կղզիներ
Գրետա Վարդանյան
Գրետա Վարդանյան, հայ ծանրամարտիկ, բազկամարտիկ և լեռնադահուկորդ։ Նա չորս անգամ Հայաստանը ներկայացրել է պարաօլիմպիկ խաղերում, մեկ անգամ ձմեռային և երեք անգամ՝ ամառային։ Վարդանյանը ամառային բոլոր խաղերի բացմանը եղել է Հայաստանի պատվիրակության դրոշակակիրը։
Լեռնադահուկային սպորտ
Վարդանյանը սպորտով է զբաղվել 1993 թվականից, սկզբնական շրջանում՝ լեռնային դահուկավազքով։ 2002 - 2005 թվականներին նա մրցումների է մասնակցել ԱՄՆ-ում։ 2006 թվականի Թուրինի ձմեռային պարաօլիմպիկ խաղերում նա Հայաստանը ներկայացնող երկու մարզիկներից մեկն էր ։ Վարդանյանը մասնակցել է լեռնադահուկային սպորտի կանանց մեծ մրցավազքին՝ ավարտելով 11-րդ հորիզոնականում ընդհանուր 3:43.29 ժամանակում։
Ծանրամարտ
Նա ծանրամարտում պրոֆեսիոնալ կերպով սկսել է մրցել 2005 թվականին, իսկ երկու տարի անց մասնակցեց իր առաջին միջազգային մրցմանը, երբ Հունաստանում կայացած Եվրոպայի բաց առաջնությունում նա իր քաշային կարգում զբաղեցրեց երկրորդ տեղը և նվաճեց արծաթե մեդալ ։ Նրա առաջին ամառային պարաօլիմպիկ խաղերը տեղի ունեցան 2008 թվականին, Չինաստանի մայրաքաղաք Պեկինում ։ Միջոցառման բացման ժամանակ նա Հայաստանի պատվիրակության դրոշակակիրն էր։ Վարդանյանը 3 փորձից 80 կգ-ը չբարձրացրեց և տեղ չզբաղեցրեց 48 կգ քաշայինների կարգում ։
2012 թվականին նա լողորդ Մագա Հովակիմյանի հետ միասին Լոնդոնի ամառային պարալիմպիկ խաղերին ներկայացնում էր Հայաստանի կանանց թիմը։ Երկրորդ անգամ բացման արարողության ժամանակ ազգերի շքերթում նա ընտրվեց որպես Հայաստանի դրոշակակիր ։ Վարդանյանը մրցելույթն ավարտեց մրցանակային տեղերից դուրս՝ 48 կգ քաշայինների պայքարում բարձրացնելով 82 կգ ։
Վարդանյանը Հայաստանը ներկայացրեց նաև 2016 թվականի Ռիո դե Ժանեյրոյի ամառային պարալիմպիկ խաղերում։ Այս անգամ էլ էր նա Հայաստանի դրոշակակիրը։ Իր քաշային կարգում նա մրցելույթն ավարտեց հինգերորդ հորիզոնականում՝ երեք փորձից բարձրացնելով առավելագույնը 96 կգ ։
Վարդանյանը 2017 թվականին Հունգարիայի Էգեր քաղաքում կայացած պարա փաուերլիֆթինգի աշխարհի առաջնությունում զբաղեցրեց երկրորդ հորիզոնականը։ 55 կգ քաշայինների կարգում նա բարձրացրեց 85 կգ՝ զիջելով միայն չիլիացի Կամիլա Կամպոսին (92 կգ) ։
Գրետա Վարդանյանը 2022 թվականի դեկտեմբերին Դուբայում անցկացվող պարածանրամարտի (պարափաուերլիֆթինգ) աշխարհի գավաթի առաջնությունում 55 կգ քաշային կարգում հաջողությամբ ավարտել է բոլոր երեք փորձերը՝ բարձրացնելով 85, 90 և 93 կգ քաշային ծանրաձողերը և նվաճել չեմպիոնի կոչումը։ Նա ոսկե մեդալ է նվաճել նաև բարձրացրած քաշերի գումարային հաշվարկում ։
Անձնական կյանք
Վարդանյանն ամուսնացած է, ունի մեկ դուստր։ Նա ընտանիքի հետ ապրում է Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում ։ Նա մասնագիտությամբ նաև հոգեբան է, սովորել է Հայաստանի պետական մանկավարժական համալսարանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գյումրեցիներ Կատեգորիա:1986 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Հայ ծանրամարտուհիներ
Գրացի բժշկական համալսարան
Գրացի բժշկական համալսարան կամ ՄեդՅունիԳրաց (Medizinische Universität Graz կամ MedUniGraz), բժշկական համալսարան Ավստրիայում, որը գոյություն ունի 2004 թվականի հունվարի 1-ից։ Այն առանձնացել է 1863 թվականից գոյություն ունեցող Գրացի Կառլ-Ֆրանցի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետից։
Պատմություն
Գրացի Կառլ-Ֆրանցի համալսարանը հիմնադրվել է 1863 թվականին կայսր Ֆրանց Յոզեֆ I-ի կողմից։ Բժշկական ուսուցումն այստեղ անցկացվում էր 1782 թվականից՝ որպես բժշկական և վիրաբուժական ուսումնասիրությունների մաս։ 1912 թվականին շահագործման է հանձնվել Գրացի համալսարանական հիվանդանոցը` այդ ժամանակվա Եվրոպայի ամենամեծ հիվանդանոցներից մեկը։
Բժշկական համալսարանի (կամ բժշկական ֆակուլտետի) պատմության մեջ Գրացում աշխատել են երեք Նոբելյան մրցանակակիրներ։
Գրացի՝ ինչպես Վիեննայի և Ինսբրուքի համալսարանի անատոմիայի բաժիններում նացիստական ​​դաժան հանցագործությունների զոհերի դիակները ենթարկվել անատոմիական փորձերի։ Այդ մասին հայտնի էր ուսուցիչներին և ուսանողներին։ Նրանք միայն պատերազմի ավարտից հետո են բողոքի ցույց արել, երբ մահապատժի ենթարկված պատերազմական հանցագործների դիեր են գտնվել անատոմիայի բաժանմունքում։ Անատոմիայի տնօրեն Անտոն Հաֆերլը 1946 թվականին կարճ ժամանակով ձերբակալվել է, քանի որ նա գաղտնի հուղարկավորել էր դատապարված 44 զոհերի մարմինները ։
Նախագծեր
Որպես Ավստրիական գիտության հիմնադրամ (FWF) Գրացի բժշկական համալսարանում կան երեք հատուկ հետազոտական ​​ուղղություններ՝
Բացի ԵՄ բազմաթիվ նախագծերից, կա նաև Քրիստիան Դոպլերի լաբորատորիա (Քաղցկեղի վաղ հայտնաբերման հեղուկ բիոպսիաների CD լաբորատորիա) և COMET K նախագիծը «CAMed» (Կլինիկական հավելումների արտադրություն բժշկական հավելվածների համար)։ Վերջին տարիներին բացվել են Լյուդվիգ Բոլցմանի երկու ինստիտուտներ՝ «Կլինիկա-դատական ​​պատկերավորում» և «Թոք-անոթային հետազոտություններ» ուղղություններով։
Փաստաթղթերի պորտալ
Հետազոտական ​​փաստաթղթերի պորտալը (նախկինում՝ «FoDok») առաջարկում է համալսարանի հետազոտական ​​նվաճումների և հետազոտողների թափանցիկություն ։
EURAXESS
Med Uni Graz-ը EURAXESS-ի անդամ է, որը եվրոպական նախաձեռնություն է՝ ցանցային գործիք, որն աջակցում է Եվրոպայից դուրս աշխատող հետազոտողներին, ովքեր ցանկանում են կապվել կամ մնալ Եվրոպայի հետ։ Մասնավորապես Գրացում, ովքեր գալիս են Շտիրիա գիտական ​​աշխատանքի կամ ցանկանում են մեկնել արտերկիր, ստանում են խորհրդատվություն և աջակցություն ։
Ռեկտորատ
Հելմուտ Սամոնիգը Գրացի բժշկական համալսարանի ռեկտորն է 2016 թվականի փետրվարի 15-ից։ Սամոնիգը քաղցկեղի մասնագետ է և հանրությանը հայտնի է որպես «Մի ծխիր» -ծխախոտ ծխելու դեմ փորձագիտական ​​նախաձեռնության և արշավի նախաձեռնող ։ Նրա պաշտոնավարման երկրորդ ժամկետը սկսվել է 2020 թվականի փետրվարի 15-ին. պրոռեկտորներ Քերոլայն Շոբեր-Թրումլերի (հետազոտություն և միջազգային հարաբերություններ), Անդրեաս Լեյթների (կլինիկական օրակարգեր), Սաբինա Ֆոգլը (ուսում և դասավանդում) և Բիրգիթ Հոխենեգեր-Շտոյեր (ֆինանսական կառավարում, իրավունք և այլ թվայնացում) ։
2004-2008 թվականներին Գերհարդ Ֆրանց Ուոլթերը եղել է Գրացի բժշկական համալսարանի ռեկտորը, որին հաջորդել է Յոզեֆ Սմոլլեն (2008-2016)։
2023 թվականի հուլիսի 7-ին Անդրեա Կուրցն ընտրվել է Համալսարանի խորհրդի կողմից՝ 2024 թվականի փետրվարի 15-ից Հելլմուտ Սամոնիգին հաջորդելու համար ։
Համալսարանական խորհուրդ
Դոկտորանտուրայի դեկանն է Քրիստիան Վադսակը, փոխդեկանը՝ Քեթրին Էլլերը։ Էրվին Պետեկը իրավաբանության հետ կապված հարցերի դեկանն է, իսկ Եվա Ռեյնինգհաուսը փոխդեկանն է։
Ուսանողական խորհուրդ
Գրացի բժշկական համալսարանի «Վունդերդոքտոր» (Wunderdoktor) ուսանողական ամսագիրը, ճանաչվել է երրորդ լավագույն բժշկական ուսանողական ամսագիրը գերմանալեզու տարածքում 2008 թվականին ։ Med Uni Graz-ի լրատվական ամսագիրը կոչվում է «Մեդինֆո» (MEDitio):
2012 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Ավստրիայի պատմության մեջ առաջին Սպիտակ խալաթների արարողությունը (WCC-White coat ceremony) տեղի է ունեցել որպես համագործակցության ծրագիր Գրացի բժշկական համալսարանի ուսանողական միության հետ, որը մեծ թռիչք էր կորպորատիվ ինքնությունը խթանելու և ուսանողներին իրենց Մայր բուհի հետ նույնացնելու գործում ։
Դասընթացներ
Գրացի բժշկական համալսարանն առաջարկում է հետևյալ կանոնավոր դասընթացները.
Համալսարանական այլ դասընթացներ
Ակադեմիական դասընթացներից բացի համալսարանում կան համալսարանական այլ դասընթացներ։ Med Uni Graz ասպիրանտուրայի դպրոցը ներառում է Med Uni Graz-ի կրթության անընդհատության առաջարկ ։
Դասընթացներ:
Բժշկական հետազոտությունների ակադեմիայում.
Ընդունելության ընդարձակում և սահմանափակումներ
2005/06 ձմեռային կիսամյակում, Եվրոպական արդարադատության դատարանի որոշման համաձայն, դիմորդները, ովքեր չէին կարող իրենց երկրի համալսարանում տեղ գտնել, կարող էին անցնել Գրացի բժշկական համալսարանում, ինչը առաջացրեց հատկապես գերմանացի դիմորդների բուռն աճ։ Քանի որ Վիեննայի և Ինսբրուքի բժշկական համալսարաններն ընդունում էին միայն սահմանափակ թվով ուսանողների, ովքեր ցանկանում էին սովորել, և Med Uni Graz-ը ավստրիական միակ բժշկական համալսարանն էր, որը թույլ տվեց բոլոր ուսանողներին մուտք գործել, գրեթե 3000 առաջին կուրսեցիներ սկսեցին սովորել «վիրտուալ կիսամյակում» ձմեռային կիսամյակում։ Կիսամյակի ավարտին (2006թ. հունվարի 16 և 17) ընտրության գործընթացին մասնակցել է գրեթե 1200 ուսանող. 109 լավագույնները ստացել են դասընթացի մշտական ​​տեղ ։
2006/07 ձմեռային կիսամյակից ուսանողներն ընտրվել են՝ ելնելով իրենց նախկին դպրոցական գիտելիքներից, բազմակի ընտրությամբ թեստի հիման վրա բժշկական համապատասխան հիմնական առարկաներից, ինչպիսիք են կենսաբանություն, քիմիա, ֆիզիկա, մաթեմատիկա, ինչպես նաև գիտական ​​տեքստերն ըմբռնելու թեստերով։ Բացի այդ, 2010 թվականից ստուգվել է «Իրավիճակային դատողություն» թեստային աշխատանքով։
Ստոմատոլոգիայի ընդունելության թեստը (MedAT-Z) հիմնականում նույնական է մարդու բժշկության MedAT-H թեստին։ Թեստը ըմբռնելու և առաջադրանքների խմբի հետևանքները ճանաչելու փոխարեն, թեստային բաժնի ձեռնարկի հմտությունների համար օգտագործում են մետաղալարերի ճկման և ձևերի հայելային առաջադրանքների տեսքով խնդիրներ ։
2023/24 ուսումնական տարվա համար ընդհանուր 1850 ուսումնական տեղ հասանելի է մարդու բժշկության և ստոմատոլոգիայի համար, որից 760-ը՝ Վիեննայի բժշկական համալսարանում, 410-ը՝ Ինսբրուքի բժշկական համալսարանում, 370-ը՝ Գրացի բժշկական համալսարանում և 310-ը Լինցի JKU-ի բժշկական ֆակուլտետում։ Ուսման տեղերի առնվազն 95 տոկոսը վերապահված է ԵՄ քաղաքացիների և այն մարդկանց համար, ովքեր ունեն նույն կարգավիճակը ուսման հասանելիության առումով, և ուսումնական տեղերի առնվազն 75 տոկոսը նախատեսված է Ավստրիայից ավարտական ​​վկայական ունեցող դիմորդների համար։ Այնուամենայնիվ, քվոտային այս կարգավորումը վերաբերում է միայն մարդու բժշկության ոլորտում ուսումնական տեղերի հատկացմանը։
Ավստրիայում գործող քվոտաների կանոնակարգի համաձայն՝ ուսման տեղերի 75 տոկոսը տրվում է ավստրիական ավարտական ​​վկայական ունեցող դիմորդներին, 20 տոկոսը՝ ԵՄ երկրի կամ համարժեք երկրի (օրինակ՝ Հարավային Տիրոլ, Լյուքսեմբուրգ, Լիխտենշտայն) ավարտական ​​վկայական ունեցող դիմորդներին և հինգ տոկոս՝ այլ երկրներից ժամանած դիմորդներին։ Առաջարկվող ուսումնական տեղերի թիվը տարեց-տարի աճում է. 2006 թվականի 160-ից հասցել է 360-ի (2008թ.): 334 ուսումնական տեղ առաջարկվում է հումանիտար բժշկության, 26-ը՝ ստոմատոլոգիայի համար։ Դիմորդների թիվը 639-ից (2007թ.) աճել է մինչև 2006 (2012թ.) :
Համալսարանի ընդարձակում
Գրացի համալսարանը շարունակում է ընդարձակվել։ 2022 թվականին ավարտվել է Կլինիկական և մակրոսկոպիկ անատոմիայի ամբիոնի նոր տարածքի շինարարությունը, Med Uni Graz Campus-ի բազմաբնույթ լայնածավալ նախագիծը, որը սկսվել էր 2020 թվականի ապրիլին։ Այն ընդգրկում է 4200 քառակուսի մետր տարածք ուսուցման և հետազոտության համար։
1960-ական թվականներից կառուցված Նախաբուժարանը, որը համալրվել էր 2001 թվականին, որպես գրադարան, նախատեսված է քանդել 2023 թվականի սեպտեմբերին։ Այնտեղ կառուցվում են Գրացի համալսարանի ֆիզիկայի կենտրոնը և Գրացի տեխնոլոգիական համալսարանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2004 հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:Ավստրիայի համալսարաններ Կատեգորիա:Բժշկական համալսարաններ Կատեգորիա:Գրացի համալսարան
Կիսահաղորդչային նյութեր
Կիսահաղորդչային նյութեր, էլեկտրոնային սարքերի պատրաստման համար կիրառվող կիսահաղորդիչներ։ Լինում են՝
էլեկտրոնային կիսահաղորդչային նյութեր
Հոսանքակիրներն էլեկտրոններն են, ուստի նրանցում էլեկտրական հոսանքը չի ուղեկցվում նյութի տեղափոխությամբ։
Սիլիցիումից և գերմանիումից պատրաստում են դիոդներ, տրանզիստորներ, ինտեգրալային միկրոսխեմաներ և այլն։ Մոլեկուլային ցանցով պարզ կիսահաղորդչային նյութերից մեծ կիրառություն ունեն 6-րդ խմբի տարրերը՝ ծծումբը (Տ), սելենը (Se) և թելուրը (Te), իսկ 5-րդ խմբից՝ ֆոսֆորը (P) և արսենը (As)։ Սելենը, որը խոռոչային կիսահաղորդիչ է, սպեկտրալ զգայնությամբ մոտ է մարդու աչքին և ֆոտոէլեմենտներում գործածվող հիմնական նյութերից է։
Կատեգորիա:Կիսահաղորդչային նյութեր
Տիրուհի Կոստանյան
Տիրուհի Կոստանյան (Կոստանյանց, ), հայ մշակութային գործիչ, թարգմանիչ։
Կենսագրություն
Տիրուհի Կոստանյանը ծնվել է 1865 թվականին Ալեքսանդրապոլում (այժմ՝ Գյումրի)։ Կրթությունը ստացել է տեղի Արղության հայ օրիորդաց դպրոցում, այնուհետև՝ Թիֆլիսի Գայանյան օրիորդաց դպրոցում ։
Ալեքսանդր Մարության (գեղանկարիչ)
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Մարությանը ծնվել է 1953 թվականի. հուլիսի 29-ին, Հյուսիսային Կովկասում ։ Հայտնի է նաև «Ամառ» մականունով։ Հայաստան Է տեղափոխվել 1969 թվականին։ Մասնագիտական կրթությունը ստացել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, որն ավարտել է 1975 թվականին։
Տիրուհի Կոստանյան
Կենսագրություն
1886 թվականին ամուսնացել է հայագետ Կարապետ Կոստանյանի հետ։ Նրանք մեկնել են Ռուսաստան, որտեղից էլ՝ Եվրոպա։ Այնտեղ Տիրուհի Կոստանյանը կատարելագործել է գերմաներենի իմացությունը։ Կովկաս վերադառնալուց հետո նա ունեցել է մշակութային գործունեություն ։
Ալեքսանդր Մարության (գեղանկարիչ)
Կենսագրություն
1986-1990 թվականներին Ալեքսանդր Մարությանը եղել է Թիֆլիսի վրացական դիզայներական ֆոնդի գեղարվեստական ղեկավարը, մասնակցելով տարբեր դեկորատիվ ճարտարապետական նախագծերի։ 1993 թվականին զբաղեցրել է Հայաստանի Ժողարվեստի թանգարանի տնօրենի պաշտոնը։
Տիրուհի Կոստանյան
Կենսագրություն
1890-ական թվականներին թարգմանություններ է կատարել ռուսերենից և գերմաներենից, որոնք հրապարակվել են արևելահայ մամուլում, մասնավորապես, «Արձագանք», «Լումա», «Հանդես գրականական և պատմական» և այլ պարբերականներում ։
Ալեքսանդր Մարության (գեղանկարիչ)
Կենսագրություն
1994 թվականին տեղափոխվել է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ։ 1999-2006 թվականների ընթացքում Նյու Յորքում և Լոս Անջելեսում աբստրակտ ոճով ստեղծել է մի շարք ֆիլմեր, որպես նոր արտիստիկ արտահայտման միջոց, որին անվանել է «վիդեոնկարչություն» (Videopainting): Այդ ընթացքում մի շարք փորձարկումներ է կատարել՝ լույսի էներգիայի վիդեոհոլովակներ նկարահանել և բացահայտել ֆրակտային կառուցվածքներ։
Տիրուհի Կոստանյան
Աշխատություններ
Տիրուհի Կոստանյանն օգտագործել է Մարգարիտ կեղծանունը։ 1892 թվականին «Արձագանք» թերթում նրա թարգմանությամբ լույս է տեսել Հենրիկ Իբսենի «Նորա» պիեսը։ Երկու տարի անց նա արձակ է թարգմանել Ուիլյամ Շեքսպիրի «Լիր արքա» ողբերգությունը։ Նույն թերթում տպագրել է «Իմ մանկական հիշողություններից» աշխատությունը և «Աղեքսանդրապոլ քաղաքի հրավերները» ազգագրական երկը։ 1903 թվականին «Ոստիկ» ժողովածուում հրապարակվել է Տիրուհի Կոստանյանի «Իմ ճանապարհորդական հիշողություններից» հուշագրությունը։ Նրա թարգմանած մանկական ստեղծագործություններից մի քանիսը հրատարակվել են առանձին գրքույկներով և արժանացել մամուլի ջերմ գնահատականին։ Եվս մեկ գրքույկ տպագրել է Արղության հայ օրիորդաց դպրոցի մասին ։
Ֆուտբոլի Ռուսաստանի սուպերգավաթ 2019
Ֆուտբոլի Ռուսաստանի Սուպերգավաթ 2019 (Суперкубок России по футболу 2019), անցկացվել է 2019 թվականի հուլիսի 6-ին «ВТБ Арена» մարզադաշտում։ Միմյանց դեմ մրցում էին 2018/19 մրցաշրջանի հաղթող Սանկտ Պետերբուրգի «Զենիթ» և 2018/19 մրցաշրջանի գավաթակիր Մոսկվայի «Լոկոմոտիվ» ակումբները։
Ալեքսանդր Մարության (գեղանկարիչ)
Կենսագրություն
Ճարտարապետ Սևակ Պետրոսյանի հետ 2003 թվականից Լոս Անջելեսում աշխատել է որպես նկարիչ, գրաֆիկ-դիզայներ։
Ֆուտբոլի Ռուսաստանի սուպերգավաթ 2019
Լոկոմոտիվի համար սա արդեն սուպերգավաթային 7-րդ հանդիպումն էր, իսկ մինչ սա կարողացել էր հաղթել 2003 և 2005 թթ. անցկացված եզրափակիչ հանդիպումներում։ Զենիթը ևս 7-րդ անգամ էր մասնակցում սուպերգավաթային մրցավեճին, իսկ մինչ այս կարողացել էր նվաճել հաղթողի տիտղոսը 4 անգամ՝ 2008, 2011, 2015 և 2016 թվականներին։
Ալեքսանդր Մարության (գեղանկարիչ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գեղանկարիչներ ըստ ազգության
Ֆուտբոլի Ռուսաստանի սուպերգավաթ 2019
Անցկացման վայրի ընտրություն
2019 թ. ապրիլի 2-ին ՌՖՖ Թվիթթերի պաշտոնական էջում հայտարարվեց, որ հանդիպումն անցկացվելու է «ВТБ Арена» մարզադաշտում։ Նշվում էր նաև այն մասին, որ խոտածածկի որակի ոչ բավարար լինելու դեպքում հանդիպումը հնարավոր է անցկացնել «Ռոստով արենա» կամ «Վոլգոգրադ արենա» մարզադաշտերում։
Տիրուհի Կոստանյան
Աշխատություններ
Տիրուհի Կոստանյանը կյանքից հեռացել է 1951 թվականին, Թբիլիսի քաղաքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Ֆուտբոլի Ռուսաստանի սուպերգավաթ 2019
Ճանապարհ դեպի Սուպերգավաթ
Զենիթ
Զենիթը ստացել էր իրավունք մասնակցելու եզրափակիչ խաղին 2018/19 մրցաշրջանի հաղթող ճանաչվելուց հետո։ Իսկ դա հայտնի դարձավ 27-րդ տուրում, երբ Տուլայի «Արսենալ» ակումբը առավելության հասավ Մոսկվայի «Լոկոմոտիվ» ակումբի նկատմամբ։
Լոկոմոտիվ Լոկոմոտիվը ստացել էր իրավունք մասնակցելու եզրափակիչ խաղին, երբ կարողացել էր դառնալ 2018/19 մրցաշրջանի գավաթակիր։
Հղումներ
Կատեգորիա:2019 ֆուտբոլում
Լոպերամիդ
Լոպերամիդ, ավելի հայտնի է Իմոդիում վաճառքային անունով, դեղամիջոց, որը նախատեսված է փորլուծության հաճախականությունը նվազեցնելու համար ։ Այն հաճախ օգտագործվում է գաստրոէնտերիտների, աղիների բորբոքային հիվանդությունների և կարճ աղու համախտանիշի ժամանակ ։ Չի թույլատրվում կիրառել կղանքի մեջ արյան առկայության դեպքում ։ Դեղամիջոցն օգտագործվում է բերանային ճանապարհով ։
Արշակունիների դամբարան
Արշակունիների դամբարան, դամբարան է Արագածոտնի մարզի Աղցք (Ձորափ) գյուղում, ուր ամփոփված էին հեթանոս և քրիստոնյա հայ Արշակունի թագավորների աճյունները։ Թվագրված է 4-րդ դարի երկրորդ կեսով ։ 5-րդ դարում դամբարանին կից կառուցվել է մի բազիլիկ եկեղեցի, որը վերակառուցվել է 19-րդ դարում ։
Լոպերամիդ
ԸՆդհանուր կողմնակի երևույթները ներառում են՝ որովայնային ցավերը, փորկապությունը, քնկոտությունը, փսխումները և բերանի չորությունը ։ Այն կարող է բարձրացնել տոքսիկ մեգակոլոնի առաջացման ռիսկը ։ Հղիության ժամանակ լոպերամիդի կիրառման անվտանգության մասին տվյալներ չկան, բայց չկան նաև վնասակար լինելու ապացույցներ ։ Հավանաբար անվտանգ է նաև կրծքով կերակրման ժամանակ ։ Այն օպիոիդ դեղամիջոց է, որը գրեթե չի ներծծվում աղիներում և նորմալ դեղաչափերվ կիրառման դեպքում չի թափանցում նաև արյուն-ուղեղային պատնեշով ։ Ազդեցության հիմքում ընկած է աղիների շարժունակության դանդաղացումը ։
Արշակունիների դամբարան
Պատմություն
Փավստոս Բուզանդի վկայությամբ պարսից Շապուհ Բ արքան, 364 թվականին գրավելով Անի-Կամախը, բացել է այնտեղ թաղված հայ թագավորների գերեզմանները և փորձել աճյունները Պարսկաստան փոխադրել, որովհետև հեթանոս պարսիկների պատկերացմամբ այդ թագավորների ոսկորների հետ միասին իրենց աշխարհը կփոխադրեին նրանց «փառքը, բախտն ու քաջությունը»։ Սակայն Վասակ Մամիկոնյան սպարապետը, Այրարատ նահանգում հաղթելով պարսիկներին, խլել է այդ մասունքներն ու թաղել Աղցքում։
Լոպերամիդ
Լոպերամիդը առաջին անգամ սինթեզվել է 1969 թվականին և բժկության մեջ կիրառվել է 1976-ից ։ Այն ներառված է Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպության ավելի արդյունավետ և անվտանգ դեղերի հատուկ ցանկում, որոնք անհրաժեշտ են առողջապահության համակարգին ։ Լոպերամիդը հասանելի է ոչ այնքան թանկարժեք ջեներիկների ձևով ։ Զարգացող երկրներում դեղաչափի միջին գինը տատանվում է 0,004-ից 0,040 ԱՄՆ դոլարի սահմաններում ։ 2016 թվականի օգոստոսի տվյալներով, ԱՄՆ-ում դեղաչափի մանրածախ վաճառքի արժեքը կազմել է 0,31 ԱՄՆ դոլար ։ 2016 թվականին այն ամենաշատ նշանակված դեղերի ցանկում զբաղեցրել է 256-րդ տեղը՝ նշվելով ավելի քան մեկ միլիոն դեղատոմսերում ։
Արշակունիների դամբարան
Դամբարանի կառույցը
1973-1974 թվականներին դամբարանի շրջապատում կատարված պեղումներով բացվել են դամբարանի վերգետնյա մասի աստիճանաձև (5 աստիճաններից բաղկացած), արևելյան կողմից հարավային կողմը շրջանցող հիմնապատվանդանը և եռանավ բազիլիկ եկեղեցու մնացորդներ։
Լոպերամիդ
Բժշկական կիրառումներ
Լոպերամիդը արդյունավետ է փորլուծության մի շարք տիպերի բուժման համար ։ Դրանք են՝ ոչ սպեցիֆիկ փորլուծությունը, ճանապարհորդի թույլ փորլուծությունը, գրգռված աղու համախտանիշը, աղիքի մասնահատումով պայմանավորված քրոնիկ փորլուծությունը և երկրորդային աղիքային բորբոքումներով պայմանավորված փորլուծությունը։ Այն կիրառելի է նաև իլեոստոմի արտանկման ռիսկը նվազեցնելու նպատակով։ Լոպերամիդի ոչ նպատակային կիրառման դեպքերը ներառում են քիմիոթերապիայով պայմանավորված փորլուծությունը՝ մասնավորապես իրինոտեկանի կիրառման դեպքը։
Արշակունիների դամբարան
Դամբարանի կառույցը
Ենթադրվում է, որ դամբարանը եղել է երկհարկանի՝ բաղկացած կիսագետնափոր տապանատնից և վերնահարկից (չի պահպանվել)։
Բարավորով ծածկված ու կամարով պսակված մուտքը արևմտյան կողմից է, որով մտնում են ուղղանկյուն խաչաձև հատակագիծ ունեցող քարաշեն երկհարկանի գետնափոր դամբարանի ստորերկրյա մասը (երկարությունը՝ 3,75 մ, լայնությունը՝ 2,65 մ, բարձրությունը՝ 2,60 մ)։ Արևմտյան մուտքի երկու կողմերի և ուղղանկյուն խորշերի ճակատների քարերը հարդարված են հեթանոսական և քրիստոնեական վաղ շրջանի զարդաքանդակներով (առյուծ, շուն, եղջերու, վարազ, այծյամ, ցուլ և այլն)։ Դամբարանը հյուսիսային և հարավային կողմերում ունի որմնախորշեր, իսկ արևելքում՝ կիսաշրջանաձև խորան (աբսիդ)։ Խորշերի ճակատների ստորին մասերում միակտուր, քանդակազարդ սալեր են կանգնեցված, հետևի կողմում առաջացնելով արկղաձև տարածություններ (սարկոֆագներ), որոնք ծառայել են թագավորական մասունքների ամփոփմանը ։ Ոսկորները մինչև մեր օրերը չեն պահպանվել։
Լոպերամիդ
Բժշկական կիրառումներ
Լոպերամիդը չի թույլատրվում կիրառել որպես բուժման հիմնական դեղամիջոց արյունային փորլուծության, խոցային կոլիտի սրացման կամ բակտերիալ էնտերոկոլիտի դեպքում ։
Արշակունիների դամբարան
Դամբարանի կառույցը
Աջ՝ հարավային կողմում պատկերված է աստվածաշնչյան հերոս Դանիելը առյուծների գբում (փոսում), ինչպես նաև խոյերի քանդակներ, որոնք ներկայացնում են Հայաստանի դժվարին կացությունը Սասանյանների ճնշման տակ։ Ձախ՝ հյուսիսային կողմում պատկերված են զարմանահրաշ առասպելական կերպարներ կամ աստվածներ՝ թռչունների ոճավորված խորհրդապատկերներով. մի հորթուկ՝ խաղողի վազերի մեջ, շրջանակի մեջ վերցված մի խաչ՝ վերնամասում երկու թռչնաքանդակներով և մի որսորդ՝ երկու շների օգնությամբ վայրի վարազի վրա հարձակվելիս ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի տեսարժան վայրեր
Լոպերամիդ
Բժշկական կիրառումներ
Լոպերամիդը շատ հաճախ համեմատում են դիֆենօքսիլատի հետ։ Ոչ վաղ անցյալում կատարված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ լոպերամիդը ավելի էֆեկտիվ է և ունի նաև թույլ արտահայտված նյարդային կողմնակի երևույթներ  ։
Կողմնակի երևույթներ
Լոպերամիդի հետ ասոցացված հիմնական կողմնակի երևույթները (օգտագործողների 1,7-5,3%-ի մոտ) ներառում են՝ գլխապտույտ (մինչև 1,4%),սրտխառնոց (0.7–3.2%), և որովայնային կծկումներ (0.5–3.0%) ։ Հազվադեպ հանդիպող, բայց առավել քան վտանգավոր կողմնակի երևույթները ներառում են՝ տոքսիկ մեգակոլոն, պարալիտիկ աղիքային անանցանելիություն, անոթանյարդային այտուց, անաֆիլակտիկ/ալերգիկ ռեակցիաներ, տոքսիկ վերմաշկային նեկրոլիզ, Ստեֆեն-Ջոնսոնի համախտանիշ, մուլտիֆոկալ էրիթեմա, մեզի հոսքի խանգարումներ և ջերմային հարվածներ ։ Լոպերամիդի գերդոզավորումով պայմանավորված հիմնական կողմնակի երևույթները ներառում են՝ քնկոտությունը, փսխումները, որովայնային ցավերը կամ այրոցները ։
Բարձր դոզաներով կիրառումը կարող է առաջացնել սրտային խանգարումներ, մասնավորապես առիթմիաներ ։
Հակացուցումներ
Պետք է խուսափել տվյալ դեղորայքով բուժումից, եթե փորլուծությունը արյունային է։ Բուժումը հակացուցված է նաև այն մարդկանց, ովքեր փորկապությունից կարող են ունենալ բացասական հետևանքներ։ Եթե կա ենթադրություն, որ փորլուծությունը կապված է այնպիսի հարուցիչների հետ, որոնք կարող են թափանցել աղիքի պատով, ինչպես օրինակ՝ Է․ Կոլի О157։H7 կամ Սալմոնելլա, ապա լոպերամիդը չպետք է կիրառել որպես բուժման հիմնական դեղամիջոց ։ Լոպերամիդը չի կիրառվում Կ․ դիֆիցիլեով պայմանավորված սիմպտոմատիկ վարակների դեպքում, քանի որ կարող է բարձրանալ տոքսիկ մեգակոլոնի առաջացման ռիսկը։
Լոպերամիդը պետք է զգուշությամբ կիրառել այն մարդկանց մոտ, ովքեր ունեն լյարդային անբավարարություն և իջած է առաջնային նյութափոխանակությունը ։ Բացի դրանից, նկարագրվել են նաև այնպիսի դեպքեր, երբ լոպերամիդ օգտագործող և ՄԻԱՎ-ով հիվանդ մարդկանց մոտ առաջացել է և՛ վիրուսային, և՛ բակտերիալ տոքսիկ մեգակոլոն։ Եթե դիտվում է փորափքանք, ապա պարտադիր կերպով դադարեցվում է լոպերամիդի կիրառումը ։
Երեխաներ
2 տարեկանից ցածր երեխաներին խորհուրդ չի տրվում կիրառել լոպերամիդ։ Հազվադեպ են հանդիպում այնպիսի մահացու դեպքեր, երբ պարալիտիկ աղիքային անանցանելիությունը պայմանավորված է փորափքանքով։ Դեպքերի մեծամասնությունում հայտնաբերվել են սուր դիզենտերիա, գերդոզավորում, և շատ ցածր տարիք՝ մինչև 2 տարեկան ։ Մինչև 12 տարեկան երեխաների կողմից լոպերամիդի կիրառման ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ հիմնական անցանկալի երևույթները դիտվում են մինչև 3 տարեկանների մոտ։ Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ լոպերամիդի կիրառումը պետք է բացառել մինչև 3 տարեկանների մոտ, ովքեր ունեն համակարգային հիվանդություններ, չափավոր ջրազրկում կամ արյունային փորլուծություն ։ 1990 թվականին Պակիստանում կիրառությունից հանվել են երեխաների մոտ փորլուծության դեմ օգտագործվող լոպերամիդի բոլոր դեղաձևերը ։
Հղիություն և կրծքով կերակրում
Միացյալ թագավորությունում չի թույլատրվում կիրառել լոպերամիդ հղիության ժամանակ կամ կրծքով կերակրողներին ։ ԱՄՆ-ում լոպերամիդին տրվել է հղիության C կարգ։ Առնետների վրա լաբորատոր փորձարկումները ցույց են տվել, որ այն չունի տերատոգեն ազդեցություն, բայց մարդկանց վրա բավարար փորձարկումներ դեռ չեն կատարվել ։ 89 կանանց հետ կատարված հետազոտության արդյունքում պարզվել է, որ հղիության առաջին եռամսյակում անպտղության ռիսկ չկա։ Սակայն սա փոքրածավալ միակ փորձարկումն է եղել ։ Լոպերամիդ կարող է հայտնաբերվել նաև մայրական կաթում, այդ իսկ պատճառով կերակրող մայրերին խորհուրդ չի տրվում այն օգտագործել ։
Դեղերի փոխազդեցություն
Լոպերամիդը համարվում է P-գլիկոպրոտեինի սուբստրատը, հետևաբար P-գլիկոպրոտեինի ինհիբիտոր օգտագործելու դեպքում լոպերամիդի քանակությունը կավելանա ։ P-գլիկոպրոտեինի ինհիբիտորներն են քվինիդինը, ռիտոնավիրը և կետոկոնազոլը ։ Լոպերամիդը կարող է նվազեցնել մի շարք այլ դեղերի ներծծումը։ Օրինակ՝ սաքվինավիրի խտությունը լոպերամիդի հետ կիրառելու դեպքում կարող էկրկնակի անգամ նվազել ։
Լոպերամիդը հակալուծային դեղամիջոց է, որը նվազեցնում է աղիների շարժունակությունը։ Այդ եղանակով, երբ այն կիրառվում է շարժունակությունը նվազեցնող այլ դեղերի հետ՝ մեծանում է փորկապության առաջացման ռիսկը։ Դրանք են՝ այլ օփիոիդները, հակահիստամինային, հակափսիխոտիկ և հակախոլիներգիկ դեղամիջոցները ։
Ազդեցության մեխանիզմ
Լոպերամիդը օփիոիդային ըկալիչների հակազդիչ է և ազդում է հաստ աղիքի մկանային հյուսակի μ-օփիոիդային ընկալիչների վրա։ Լոպերամիդը ազդում է ինչպես մորֆինը՝ իջեցնելով մկանային հյուսակի ակտիվությունն ու նվազեցնելով հաստ աղիքի պատի երկայնաձիգ և օղակաձև հարթ մկանների տոնուսը  ։ Այն երկարացնում է կղանքային զանգվածների աղիներում մնալու ժամանակը և դրանով նպաստում ավելի մեծ քանակությամբ ջրի ներծծմանը։ Լոպերամիդը նվազեցնում է հաստ աղիքում զանգվածների շարժունակությունը և բերում է ստամոքս-հաստաղիքային ռեֆլեքսի առաջացման ։
Լոպերամիդի շրջանառությունը արյան հունում կարգավորվում է երկու եղանակով։ P-գլիկոպրոտեինի կուտակումը հաստ աղիքի պատում նվազեցնում է լոպերամիդի անցանելիությունը, ինչը հետագայում հավելյալ կերպով լյարդում առաջնային չեզոքացման հաշվին նվազում է ։ Լոպերամիդը փոխակերպվում է MPTP-նման միացության, բայց նեյրոտոքսիկ ազդեցություն չի թողնում ։
Արյուն-ուղեղային պատնեշ
P-գլիկոպրոտեինով պայմանավորված արտահոսքը նույնպես խանգարում է շրջանառվող լոպերամիդի արդյունավետ անցումը արյուն-ուղեղային պատնեշով ։ Այդ ճանապարհով ծայրամասային նյարդային համակարգում միայն հակազդում է մուսկարինային ընկալիչներին և հակախոլիներգիկ կոգնիտիվ բեռնվածության սանդղակում ունի 1 բալ ։ P-գլիկոպրոտեինի հակազդիչների միաժամանակյա կիրառումը, ինչպես օրինակ՝ քվինիդինը, նպաստում է լոպերամիդի անցմանը արյուն-ուղեղային պատնեշով և մորֆինանման էֆեկտների առաջացմանը։ Բացահայտված է, որ Լոպերամիդը քվինիդինի հետ զուգակցելու դեպքում առաջանում է շնչառական անբավարարություն, ինչը հուշում է կենտրոնական օփիոիդային ազդեցության մասին ։
Նախակլինիկական հետազոտություններով ապացուցված է, որ լոպերամիդը առաջացնում է ֆիզիկական կախվածություն մասնավորապես մկների, առնետների և ռեզուս մակակների մոտ։ Հանման համախտանիշ նկատվել է լոպերամիդով երկարատև բուժում ստացող կենդանիների մոտ դեղի կիրառումը միանգամից դադարեցնելու ժամանակ ։
Երբ 1970 թվականին Միացյալ Նահանգներում ընդունվեց բժշկական կիրառումը, լոպերամիդը դիտարկվեց որպես թմրադեղ և ներառվեց վերահսկվող միացությունների II ցանկում։ 1977 թվականի հուլիսի 17-ին այն տեղափոխվեց V ցանկ, իսկ 1982 թվականի նոյեմբերի 3-ին ընդհանրապես հանվեց վերահսկվող միացությունների ցուցակից ։
Պատմություն
Լոպերամիդի հիդրոքլորիդը առաջին անգամ սինթեզվել է Փոլ Ջանսենի կողմից՝ Ջանսեն Ֆարմացեվտիկա, Բերսե (Բելգիա), երբ արդեն հայտնաբերվել էին Դիֆենօքսիլատ հիդրոքլորիդը (1956) և Ֆենտանիլ ցիտրատը (1960) ։
Լոպերամիդի մասին առաջին կլինիկական զեկույցները հրապարակվել են 1973 թվականին Բժշկական Քիմիայի Ամսագրում հեղինակներից մեկը հանդիսացող սինթեզողի հետ։ Դրա փորձնական անվանումը եղել է "R-18553" ։ Լոպերամիդի օքսիդը ուներ այլ հետազոտման կոդ՝ R-58425 ։
Պլացեբոյի դեմ փորձարկումները տևել են 1972 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1974 թվականի փետրվարը, որի արդյունքները հրապարակվել են 1977-ին Gut-ում՝ Գաստրոէնտերոլոգների Բրիտանական Ասոցիացիայի կողմից ։
1973 թվականին Ջանսենը սկսեց լոպերամիդը առաջ տանել Իմոդիում վաճառքային անունով։ 1976 թվականի դեկտեմբերին Իմոդիումը ընդունվեց US FDA approval-ի կողմից ։
1980-ական թվականներին Իմոդիումը դարձավ Միացյալ Նահանգներում ամենաշատ վաճառված հակալուծային դեղերից մեկը ։
1988 թվականի մարտից McNeil Pharmaceutical ընկերությունը սկսեց առանց դեղատոմսի վաճառել լոպերամիդը  Իմոդիում A-D անվան տակ ։
1980-ականներին լոպերամիդը հասանելի դարձավ նաև կաթիլների և օշարակների ձևով։ Սկզբնական շրջանում, այն նախատեսված էր միայն երեխաների մոտ կիրառման համար, բայց 1990 թվականին Johnson & Johnson ընկերությունը կամավոր կերպով այն դուրս բերեց շրջանառությունից, քանի որ Առողջապահության Համաշխարհային Կազմակերպությանը տեղեկացրել էին Պակիստանում դիտված պարալիտիկ աղիքի 18 դեպքերի մասին ։ Հետագա տարիներին (1990-1991) լոպերամիդ պարունակող դեղերը երեխաների մոտ(2-5 տարեկան) մի շարք երկրներում սահմանափակվել են ։
1980-ական թվականների վերջին՝ մինչև ԱՄՆ-ում պատենտի կիրառման ժամկետի լրացումը՝ 1990 թվականի հունվարի 30-ին McNeil ընկերությունը սկսեց Imodium Advanced-ի արտադրությունը, որն իր մեջ միաժամանակ ներառում է լոպերամիդ և սիմետիկոն՝ փորլուծության և գազերի վերացման համար։ 1997 թվականի մարտին ընկերությունը պատենտավորեց դեղերի այդ համակցությունը ։ Դեղը ընդունվեց 1997 թվականի հունիսին FDA-ի կողմից՝ Imodium Multi-Symptom Relief անվամբ՝ ծամովի դեղահաբերի տեսքով ։
2013 թվականին լոպերամիդը ներառվեց WHO Model List of Essential Medicines-ի ցանկում ։
Արժեք
Ջեներիկ տարբերակները վաճառվում են ոչ այնքան թանկ գներով ։ Զարգացող երկրներում գինը տատանվում է 0,004-0,40 ԱՄՆ$-ի սահմաններում ։ 2016-ի օգոստոսին ԱՄՆ-ում մանրածախ գինը մեկ դեղաչափի համար կազմում էր 0,31$: 2016-ին Իմոդիումը Մեծ Բրիտանիայում եղել է ամենաշատ վաճառված դեղերից մեկը՝ վաճառվելով 32,7 միլիոն ֆունտի սահմաններում ։
Բրենդային անուններ
Լոպերամիդը վաճառվում է Իմոդիում անվամբ։ Կան նաև այլ վաճառքային անուններով դեղամիջոցներ ։
Վերաստեղծման կիրառություններ
Համարվում է, որ լոպերամիդը ունի սխալ կիրառման համեմատաբար ցածր ռիսկ ։ 2012 թվականին լոպերամիդի չարաշահման դեպքեր չեն հայտնաբերվել ։
2015 թվականին հրապարակվել են լոպերամիդի չափից շատ մեծ քանակությամբ կիրառման դեպքեր ։ Անվանելով նրան “աղքատ մարդու մեթադոն"՝ բժիշկները զգուշացրեցին, որ օփիոիդների կիրառման սահմանափակումը, նրանց դեղատոմսով բացթողումը, կարող է դադարեցնել օփիոդային համաճարակը այն մարդկանց մոտ, ովքեր օգտագործում են այն հաճույքի համար ։ FDA-ը արձագանքելով այս նախազգուշացումներին՝ դեղարտադրողներին կոչ արեց կամավոր կերպով դադարեցնել լոպերամիդի հասանելիությունը՝ ելնելով հասարակության անվտանգությունից։ Նույն կերպով սահմանափակումներ դրվեցին նաև պսևդոէֆեդրինի վրա, ինչը նշանակում էր, որ դեղը պետք է վաճառվեր միայն սահմանափակ քանակությամբ ։
2015 թվականից սկսեցին հրապարակել մի շարք դեպքեր, որոնցում խոսվում էր լոպերամիդի գերդոզավորման հետևանքով առաջացած մահացու կարդիոտոքսիկության մասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր Կատեգորիա:Սպիրտներ Կատեգորիա:Պիպերիդիններ
Bachman-Turner Overdrive
Bachman–Turner Overdrive, կանադական խումբ, որը ձևավորվել է 1972 թվականին Վիննիպեգ քաղաքում ։ Խմբի ստեղծման նախձեռնողը The Guess Who խմբի նախկին անդամ Ռենդի Բաչմանն է ։
Պատմություն
Լքելով The Guess Who խումբը՝ Բաչմանը ձայնագրեց «Ахе» սկավառակը և սկսեց համագործակցել Կիտ Էմերսոնի հետ, սակայն դրան խանգարեց հիվանդությունը։ Երաժիշտը բեմ վերադարձավ Brave Belt խմբի հետ, որտեղ նվագում էին նրա եղբայր Ռոբը, Ֆրեդ Թյորները և Չեդ Ալանը ։ Brave Belt խումբը 1971-1972 թվականներին ձայնագրեց երկու ալբոմ «Reprise» լեյբլի հետ, որից հետո Ալանին փոխարինելու եկավ Թիմ Բեքմենը։
Խմբի անդամները համաձայնվեցին «Mercury» ընկերության հետ և խմբի անունը փոխեցին՝ Bachman-Turner Overdrive։ 1973 թվականին նրանք թողարկեցին ալբոմ, որը մեծ ճանաչում բերեց ԱՄՆ-ում և Կանադայում։ 1974 թվականին Թիմ Բեկմեին փոխարինեց Բլեր Թորնտոնը։
Bachman-Turner Overdrive-ը շրջագայություն է կատարում Ամերիկայում և թողարկում է «Bachman — Turner Overdrive II» սկավառակը, որը չորրորդ հորիզոնականը գրավեց ամերիկյան չարթերում, իսկ Takin' Care Of Business» սինգլը գրավեց 12-րդ հորիզոնականը։
Երրորդ՝ «Not Fragile» սկավառակը թողարկվում է 1974 թվականի ամռանը և բարձր հորիզոնականներ է զբաղեցնում ամերիկյան չարթերում։ «You Ain’t Seen Nothing Yet» երգը Ռենդի Բեքմենի կատարմամբ Բրիտանիայում զբաղեցնում է երկրորդ հորիզոնականը։
«Four Wheal Drive» սկավառակը խմբի վերջին աշխատանքն է համարվում, չնայած նրան, որ խումբը սինգլներ ու ալբոմներ է ձայնագրել մինչև 70-ականների ավարտը։ Այն թողարկվել է 1975 թվականին։
1977 թվականին Ռենդի Բեքմենը ստեղծում է նոր խումբ՝ Ironhorse: Առաջին ալբոմում իր դեբյուտը կատարեց բասիսիտ Ջիմ Կլենչը։ Ֆրեդ Թյորները ռիթմ կիթառ էր նվագում խմբում։ Խումբը ստացավ Վ․ Տ․ Օ․ անունը, սակայն դա չօգնեց նրանց ճանաչում ձեռք բերել և 1979 թվականին այն դադարեցրեց իր գործունեությունը ։
1983 թվականին խմբի անդամներն էին Ռենդի Բեքմենը, Թիմ Բեքմենը, Ֆրեդ Թյորները և Գերի Փիթերսոնը։ Սակայն նրանց ձայնագրած «Bachman-Turner Overdrive» ալբոմը այդպես էլ հաջողություն չունեցավ։
Խումբը հանդես եկավ նաև 90-ականների սկզբին, սակայն նոր ալբոմներ չթողարկվեցին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կանադական երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:1973 հիմնադրված երաժշտական խմբեր