cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դուկատ
Այն բանից հետո, երբ դուկատը ստացավ մեծ տարածում, մի շարք երկրներում սկսեցին թողարկել արծաթյա մեծ դրամներ, որոնց արժեքը համապատասխանում էր դուկատին։ Դրանց թվին են դասվում 17-18 դարերի հոլանդական դուկատոնները և իտալական դուկատոնեները։ Նաև որոշակի աղբյուրներում դրանց թվին է դասվում սիցիլիական դուկալեն։
Հայտնվելու նախադրյալները
Վաղ միջնադարում Եվրոպայի հյուսիսային և արևմտյան մասերում դադարեցին հատել ոսկյա մետաղադրամներ։ Դա պայմանավորված էր ինչպես ոսկու արդյունահանման անբավարարությամբ, այնպես էլ Մերձավոր Արևելքի և Հյուսիսային Աֆրիկայի երկրներից ոսկու ներկրումների նվազմամբ։
Եվրոպայում աննշան քանակությամբ շրջանառվող ոսկյա դրամները հիմնականում բյուզանդական սոլիդներն էին, որոնք ստացել էին «բեզանտ» կամ «բեզանտին» անվանումը։ «Բեզանտները» չունեին որոշակի պարամետրեր և դա վերաբերում էր նաև դրանց մեջ պարունակող ոսկու քանակությանը։ Ոսկյա լիարժեք դրամական միավորի բացակայությունը ստեղծում էր մի շարք դժվարություններ եվրոպական երկրների միջև առևտուր կատարելիս։
Իրավիճակը փոխվեց Խաչակրաց արշավանքների մեկնարկից հետո։ Եվրոպական երկրներ սկսվեց ներմուծվել ավելի մեծ քանակությամբ ոսկի։ Դրա աղբյուրները հանդիսանում էին ինչպես նվաճած ազգերի հարստության թալանը, այնպես էլ առևտրային հարաբերությունների վերսկսումը Մաղրիբի հետ։ Այդ տարածաշրջանում գտնվում էր միջնադարի ոսկու արդյունահանման խոշորագույն կենտրոնը՝ Բամբուկը։ Միջազգային առևտրի արագացումը պահանջում էր դրամական միավորներ՝ ավելի բարձր անվանական արժեքով։ Այն ժամանակներում տարածված արծաթյա դրամները և պֆենիգները չէին բավարարում առևտրականների պահանջմունքները։ Առավել զարգացած առևտրային քաղաք-պետությունները սկսեցին հատել իրենց սեփական ոսկյա դրամները։ 1252 թվականին Ֆլորենցիայում թողարկվեց «Fiorino d’oro» (իտալ․ «fiore» — ծաղիկ), որը դարձավ «ֆլորին» և «գուլդեն» դրամական միավորների նախատիպը։ Ջենովայի ոսկյա դրամը այդքան լայն տարածում չստացավ ։
Ծաղկող Վենետիկյան Հանրապետությունը հետ չմնաց համաեվրոպական միտումներից և 1284 թվականին սկսեց հատել սեփական ոսկյա դրամները, որոնք և դարձան առաջին դուկատները։
Վենետիկյան ոսկե մետաղադրամ
1284 թվականին Վենետիկում թողարկել է ոսկե մետաղադրամ, որը զանգվածով համապատասխանում էր ֆլորենցիական ֆլորինին, սակայն ուներ յուրօրինակ արտաքին տեսք։ Դարձերեսին պատկերված էր Քրիստոսը մանդորլայով (mandorla — նշագեղձ, քրիստոնեական մշակույթում՝ օվալաձև լուսապսակ, որը շրջապատում էր Հիսուսի մարմինը), դիմերեսին՝ ծնկի իջած դոժ, որն ընդունում էր դրոշը՝ սուրբ Մարկոսի ձեռքերից։ Շրջանաձև մասում գրված էր․ «Sit tibi Christe datus, quem tu regis iste ducatus» («Այս դքսությունը, որտեղ դու կառավարում ես, նվիրված է քեզ, Քրիստոս»)։ Այստեղից էլ առաջացավ «դուկատ» անվանումը։ Ավելի ուշ, եվրոպական մի շարք երկրներում սկսեցին հատվել այս մետաղադրամների նմանակները և վենետիկյան ոսկեդրամները ստացան ցեխին (zecchino, zecca — դրամատուն) անվանումը. Դրանք հատվում էին հինգ դարերի ընթացքում, առանց զանգվածի և ոսկու մասնաբաժնի փոփոխության, ընդհուպ մինչև 1797 թվականը՝ Վենետիկյան Հանրապետության վերանալու տարեթիվը։ 1798 թվականին, գտնվելով Ավստրիական կայսրության ենթակայության տակ, Վենետիկի Ժիրոբանկի կողմից թողարկվել էին բանկնոտներ 10, 50, 100 և 500 դուկատ անվանական արժեքով ։
Արծաթյա դուկատ
Լատիներեն «ducatus» բառը նշանակում է դքսություն։ 1139 և 1140 թվականներին՝ Ռոջեր 2-րդի թագավորության ժամանակ, Պալերմոյում հատել են արծաթյա մետաղադրամ, որի թողարկումը նվիրված էր Հռոմի պապ Իննոկենտիոս 2-րդի կողմից Ապուլիայի դքսին թագադրելու իրադարձությանը ։ Այս իրադարձությունը նշանավորվեց մի շարք պատերազմների դադարեցմամբ և Հարավային Իտալիայում նորմանդական հողերի միավորմամբ։ Սիցիլիական թագավորությունը դիմակայեց Սրբազան Հռոմեական կայսրության հետ պատերազմին և ճանաչվեց պապականություն։ Ռոջեր 2-րդը դուրս եկավ պատերազմներից։ Մի շարք ապստամբություններ և այդ իրադարձությունը արտացոլված են մետաղադրամի վրա. դիմերեսին պատկերված էին Ռոջեր թագավորը և նրա որդին՝ Ռոջեր Ապուլիացին։ R RX SCLS հապավումը, որը գրված էր թագավորի պատկերի կողքին, նշանակում էր «Rogerius Rex Siciliae»,իսկ R D X AP, որը պատկերված էր նրա որդու պատկերի կողքին՝ «Rogerius Dux Apuliae» ։ Մետաղադրամը ստացավ «դուկալե» անվանումը։ Հանդիպում են նաև «դուկատո», «դուկալիս», «դուկատուս», «դուկատում» անվանումները։ Բացի դրանից նաև թողարկվել էին մետաղադրամներ 1/3 դուկալե անվանական արժեքով, որի դիմերեսին գրված էր․ «TERCIA DVCALIS»։
Հաշվի առնելով հնչեղության նմանությունը, սիցիլիական մետաղադրամները մի շարք աղբյուրներում նշվում են որպես առաջին դուկատներ։ Հեղինակների մեծ մասը դուկատներին վերագրում են նաև վենետիկյան ոսկեդրամները, որոնք թողարկվել են 1284 թվականին։ Դուկալեն համարում են առանձին դրամական միավոր, որը ոչ մի կապ չուներ դուկատի հետ։
1202 թվականին՝ դուկատի ի հայտ գալուց բավականին առաջ, Վենետիկյան Հանրապետությունում իրականացվել էր Էնրիկո Դանդոլոյի դրամական բարեփոխումը։ Այն բերեց միջնադարյան առաջին դրամական համակարգի ստեղծմանը, որը ներառում էր մի քանի դրամական միավորներ՝ ֆիքսված փոխարժեքով։ Այն ժամանակ մեծ քանակությամբ թողարկում էին արծաթե բարձրարժեք մատապան մետաղադրամը, որը ստացավ մեծ տարածում և հանդես էր գալիս որպես առևտրային դրամ։ Վենետիկը դարձավ մետղադրամների հատման կենտրոնը, իսկ նրա թողարկած արծաթե գրոսսոները՝ ստանդարտ 13-րդ դարում եվրոպական և միջերկրական պետությունների համար ։ Դրանց նմանակները հատվել են իտալական մի շարք պետություններում, ինչպես նաև Բյուզանդիայում ու Սերբիայում։ 1284 թվականին հայտնված ոսկե դուկատները նման էին արծաթե մատապանին և շուտով դուկատը դարձավ միջնադարյան հիմնական դրամական միավորը։ Արդյունքում մատապանը սկսեցին անվանել նաև «արծաթե դուկատ»
Այն բանից հետո, երբ դուկատը ստացավ մեծ տարածում, մի շարք երկրներում սկսեցին հատել արծաթե խոշոր դրամներ, որոնք համարժեք էին դուկատին։ Դրանց թվին են դասվում 16-17-րդ դարերի հոլանդական դուկատոնները և իտալական «դուկատոնե»-ները։
Դուկատի տարածումը
Վենետիկում դուկատը թողարկվում էր մինչև հանրապետության անկումը՝ 1797 թվականը։ Շնորհիվ մետաղադրամի ստաբիլ զանգվածի և որակի, այն ստացավ մեծ տարածում։ Դուկատ թողարկում էին գրեթե բոլոր եվրոպական պետությունները։
Ժամանակի ընթացքում դուկատը դուրս մղեց ֆլորինին և դարձավ Եվրոպայի հիմնական ոսկեդրամը։
Իտալական պետություններ
Սկզբնապես դուկատը համարվում էր ֆլորենցիական ֆլորինի նմանակումը։ Սակայն ի տարբերություն դրանց, դուկատին հաջողվեց խուսափել կոռոզիայից և բազմաթիվ դարերի ընթացքում, մետաղադրամը պարունակում էր նույն քանակությամբ ոսկի, որքան որ առաջին վենետիկյան դրամները՝ թողարկված 1284 թվականին։ Շուտով նմանակումներ հայտնվեցին նաև իտալական այլ պետություններում։ Դրանով հանդերձ այս մետաղադրամների դասակարգումը ֆլորիններին, դուկատներին կամ ցեխիններին համարվում է վիճելի։ Այսպես, ամբողջ աշխարհում հայտնի Կրաուզեի մետաղադրամների կատալոգում 986 հարգի 3,5 գրամանոց ոսկեդրամները, որոնք թողարկվել էին 1655 թվականին, անվանվում են ֆլորիններ։ Միևնույն ժամանակ, նույն զանգվածային առանձնահատկություններ ունեցող Մոդենա քաղաքի ոսկեդրամները համարվում են դուկատներ։ Կատալոգների համաձայն, միլանյան մետաղադրամները Հաբսբուրգների կառավարման ժամանակ համարվում էին ցեխիններ Հարկավոր է նշել, որ բազմաթիվ ուսումնասիրությունների ժամանակ հայտնաբերվել են մետաղադրամների զանգվածի և նրանց մեջ ոսկու պարունակության նվազեցման դեպքեր։
Գերմանական պետություններ
Գերմանական պետություններում հատված առաջին ոսկեդրամները նմանակում էին ֆլորենցիական ֆլորինին։ 1356 թվականին Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր Կառլ 4-րդը հաստատեց ոսկյա բուլլան։ Համաձայն այդ օրենսդրական ակտի, իշխանները ստացան իրավունք իրենց պատկանող տարածքներում թողարկել անսահմանափակ քանակությամբ դրամներ։
1386 թվականի հունիսի 8-ին չորս կուրֆյուրստները՝ պֆալցգրաֆ Ռուպրեխտ 1-ինը, Մայնցի արքեպիսկոպոս Ադոլֆ 1-ին ֆոն Նասսաուն, Քյոլնի արքեպիսկոպոս Ֆրիդրիխը և Տրիրի արքեպիսկոպոս Կունոն, ստեղծեցին Ռեյնյան դրամական միությունը ՝ միջազգային առևտրի զարգացման համար նպատակ ունենալով ստեղծել միասնական դրամական միավոր։ Պետությունները, որոնք հանդիսանում էին տվյալ միության անդամներ, ընտրեցին ոսկեդրամների զանգվածը և դիզայնը։ Դրանք պատմության մեջ հայտնի են «ռեյնյան գուլդեններ» անվամբ։ Սկզբնապես մաքուր ոսկու քանակությունը դրանց մեջ կազմում էր 3,39 գրամ, սակայն հետագայում ազնիվ մետաղի անբավարարությունը հանգեցրեց որակի վատթարացմանը։ 16-րդ դարի սկզբին ռեյնյան գուլդեններում ոսկու քանակությունը նվազեցվեց մինչև 2,5 գրամ ։
Այսպիսով, 16 դարի սկզբին գերմանական պետություններում շրջանառության մեջ գտնվում էին, ինչպես տեղական գուլդենները, այնպես էլ դուկատները, որոնք ստացան մեծ տարածում որպես առևտրային միավոր։ Ի տարբերություն գուլդենների, որոնց կազմում անընդհատ նվազեցվում էր ոսկու քանակությունը, դուկատներում այն մնում էր գրեթե անփոփոխ։ 1527 թվականին Հունգարիայի և Բոհեմիայի թագավոր Ֆերդինանդը հայտարարեց, որ իր տարածքներում միակ թողարկվող ոսկեդրամը հանդիսանում է դուկատը։ Այն բանից հետո, երբ դարձավ Սրբազան հռոմեական կայսրության կայսր, նա 1559 թվականին ընդունեց Աուգսբուրգյան դրամային կանոնադրությունը։ Դուկատը դարձավ կայսրության գլխավոր մետաղադրամը. Մեկ մարկ 23 2⁄3 կարատի ոսկուց (986-րդ հարգի) պետք է հատվեր 67 դուկատ։ Այսպիսով, դրա զանգվածը պետք է կազմեր 3,49 գրամ՝ 3,44 գրամ ոսկու պարունակությամբ։
Գերմանական երկրների միասնական Գերմանական կայսրության մեջ միավորվելուց հետո՝ օգտագործվում էր ոսկե մարկը։ 1873 թվականի դեկտեմբերի 6-ի օրենքի համաձայն, դուկատները, սկսած 1874 թվականի ապրիլի 1-ից, դադարեցին համարվել վճարամիջոց ։
Դուկատները չունեին խիստ սահմանված համապատասխանություն՝ տալերների, գուլդենների, և կրեյցերների նկատմամբ։ 1796 թվականին Ցյուրիխում դուկատը արժեր 4 ֆլորին և 15 կրեյցեր (միևնույն ժամանակ 1 ֆլորին = 1 գուլդեն = 2/3 տալեր = 60 կրեյցեր)։ Գերմանական երկրների մեծ մասում 1848 թվականին դուկատը արժեր 4 ֆլորին 34 կրեյցեր (միևնույն ժամանակ՝ 1 ֆլորին = 1 գուլդեն = 2/3 տալեր = 60 կրեյցեր)։ Ավստրիայում 1873 թվականին մեկ դուկատը արժեր 4 ֆլորին 80 կրեյցեր (միևնույն ժամանակ՝ 1 ֆլորին = 1 գուլդեն = 2/3 տալեր = 100 կրեյցեր)։ Ռուբլով հաշվարկված (1897 թվականից հետո) այն արժեր 4 ռուբլի 41 կոպեկ։
Սկանդինավյան պետություններ
Ի տարբերություն այլ երկրների, որտեղ դուկատի կազմի մեջ ոսկու քանակության փոփոխություն չէր կատարվում, Դանիայում Հյուսիսային պատերազմի ժամանակ դրանք ենթարկվում էին կոռոզիայի։ Վերաթողարկված դրամները, որոնց մեջ ոսկու քանակությունը նվազեցված էր, ստացան  «կուրանդուկատ» անվանումը։
Վերջին դուկատները թողարկվել են 1802 թվականին Դանիայում և Շվեդիայում՝ 1868 թվականին։
Նիդեռլանդներ
Նիդեռլանդների առանձնահատկությունը կայանում էր նրանում, որ գոյություն ունեին մի քանի էմիսիոն կենտրոններ և յուրաքանչյուր շրջան թողարկում էր սեփական մետաղադրամը։ Առաջին դուկատները թողարկել են 15-րդ դարում, երբ հոլանդական հողերը գտնվում էին Հաբսբուրգների ենթակայության տակ ։ 1581 թվականին, երբ առաջացավ Միացյալ շրջանների անկախ հանրապետությունը, դուկատը դարձավ հանրապետության հիմնական ոսկեդրամը։ Մի քանի դարերի ընթացքում նրա արտաքին տեսքը մնում էր նույնը։ Դիմերեսին պատկերված է ռազմիկ, որի աջ ձեռքում գտնվում էր սուրը, իսկ ձախում՝ նետերի խուրձը։ Դրամաշուրթին գրված էր՝ «CONCORDIA RES PARVAE CRESCUNT», որն իրենից ներկայացնում էր հին հռոմեական պատմաբան Գայոս Սալլուստիոս Կրիսպոսի հայտնի աֆորիզմը ՝ «Concordia parvae res crescunt, discordia maximae dilabuntur» (Միասնությամբ փոքր պետությունները ամրանում են, տարաձայնություններից հսկայական պետությունները փլուզվում են):
Դարձերեսին քառակուսաձև շրջանակում գրված էր՝ «MO. AUR. | REG. BELGII | AD LEGEM | IMPERII», որը նշանակում էր «Նիդեռլանդների թագավորության ոսկեդրամ. hամաձայն կայսրության օրենքի»։ Քառակուսին շրջապատված էր բարոկկո զարդարանքով ։
Դուկատները և դրանց արծաթե անալոգներ դուկատոնները հանդիսանում էին հիմնական դրամները, որոնք մինչև 1796 թվականը շրջանառվում էին Նիդեռլանդներում, երբ ֆրանսիացիները գրավեցին այն։ Հետագայում, մեծ տարածում ունենալու պատճառով, նիդեռլանդական դուկատները շարունակում էին թողարկվել որպես առևտրային, իսկ ավելի ուշ՝ որպես ներդրումային մետաղադրամ։
Շվեյցարիա
Շվեյցարիայում, ինչպես և Նիդեռլանդներում, գոյություն ունեին էմսիսայի մի քանի կենտրոններ, և նրանցից յուրաքանչյուրը թողարկում էր սեփական մետաղադրամը։ Սակայն ի տարբերություն հոլանդական շրջանների՝ շվեյցարական կանտոնները թողարկում էին ոչ միայն սեփական մետաղադրամները, այլ նաև տարատեսակ դրամական միավորներ։ Պետական միասնական դրամական միավորի ներմուծման առաջին փորձը կատարվել է միայն 1798 թվականին՝ Հելվետյան հանրապետության ստեղծման ժամանակ։ Կանտոնների միությանը անդամակցեցին նաև այլ քաղաքներ։ Առաջին դուկատները Շվեյցարիայի տարածքում սկսեցին հատել 15 դարի վերջին՝ Լոզանի տարածքում, որն այդ պահին չէր մտնում կանտոնների միության մեջ և իրենից ներկայացնում էր եպիսկոպոսություն ։ Հետագայում դուկատներ թողարկվել են Բազելում, Բեռնում, Լյուցեռնում, Սանկտ-Գալլենում, Շվիցում, Ունտերվալդենում, Ուրիում, Ցյուրիխում ։ Վերջին դուկատները հատվել են 1844 թվականին՝ Շվիցում։
Հարավարևելյան Եվրոպայի պետություններ
Դուկատները մեծ տարածում ստացան ոչ միայն Կենտրոնական Եվրոպայի երկրներում, այլ նաև՝ Բալկանյան թերակղզում։ Վալախիայում դրանք թողարկվել են Վլադիսլավ 1-ինի օրոք (1364—1377)։ Այդ մետաղադրամը պատկերվել է ռումինական 50 բանյաների և 100 լեյաների վրա ՝ Վլադիսլավ 1-ինի թագավորության 650-ամյակի առթիվ ։
Դուկատների շատ տեսակներ թողարկում էին Տրանսիլվանիայի իշխանությունում ։ Դրանցից առանձնացնում են մետաղադրամները, որոնք թողարկվել էն Միխայ 1-ին Ապաֆիի կողմից։ Դրանց առանձնահատկությունը բարձր անվանական արժեքն էր։ 1675—1687 թվականներին թողարկել են սահմանափակ քանակությամբ 10, 25 ,50 և 100 դուկատներ։ Դրանք նախատեսված չէին շրջանառության համար։ Դրանց թողարկումը փաստում էր իշխանի հարստության և քաղաքական ազդեցության մասին և հաճախ տրվում էին ազդեցիկ անձանց՝ որպես պարգև ։ Դուկատները նաև օգտագործում էին Մոլդովական իշխանությունում։ Հայտնի են մի քանի թողարկման բանկնոտներ՝ 3 և 10 դուկատներ, որոնք թողարկվել են համապատասխանաբար 1853 և 1857 թվականներին։
1853 թվականին Ռումինիայի անկախության համար հանդես եկող հեղափոխական կազմակերպություններից մեկը թողարկել է բոներ, որոնց անվանական արժեքը կազմում էր 10 դուկատ։ Դրանց վրա առկա էին Բրետիանուի, Ռոզետտիի և Գոլեսկուի ստորագրությունները, որոնք այն ժամանակ Օսմանյան կայսրության դեմ պայքարող ազդեցիկ դեմքերից էին։ Այդ դրամները շրջանառության մեջ չէին մտել և իրենց բնույթով փող չէին համարվում, քանի որ չէին կատարում փողի որևէ գործառույթ։ Ռումինական մետաղադրամների և բանկոնտների կատալոգում դրանք ներկայացված են որպես առաջին ռումինական բանկնոտներ ։
Վենետիկյան դուկատը մեծ դեր էր խաղում միջնադարյան Դուբրովնիկում, որտեղ այն հանդես էր գալիս որպես ունիվերսալ վճարման միջոց։ Նրա արժեքը այնքան մեծ էր, որ մի դուկատի դիմաց տալիս էին 3 պերպեր կամ 36 դուբրովնիկյան դինար ։
Օսմանյան և Բյուզանդական կայսրություն
Վենետիկյան հանրապետությունը սկսեց դուկատ թողարկել Բյուզանդական կայսրության անկման ժամանակ։ Բյուզանդիայի խնդիրների մասին վկայում էր 14-15 դարերի ընթացքում իմպերիր ոսկեդրամի կոռոզիան ։
15 դար առաջին կեսին դուկատները շրջանառվում էին նաև Օսմանյան կայսրությունում։ Երկար ժամանակ դրանք հանդիսանում էին միակ ոսկեդրամները։ Միայն 1477-1478 թվականներին թողարկվել էին առաջին ոսկե սուլթանիները, որոնք նմանակում էին վենետիկյան դուկատներին ։ Դուկատների դերի մասին փաստում է այն հանգամանքը, որ 1479 թվականի խաղաղության պայմանագրի կետերից մեկը այն էր, որ Վենետիկը պարտավորվում էր յուրաքանչյուր տարի 10 հազար դուկատ վճարել թուրքերին՝ Սև ծովի նեղուցներով անխոչընդոտ անցնելու համար։
Դուկատը Լեհաստանում, Լիտվայում և Ռեչ Պոսպոլիտայում
Բացի դրանից ձևավորվեց դրամաշրջանառության հիմնական օրենքներից մեկը, որը հետագայում ստացավ Կոպեռնիկոս-Գրեշեմի օրենք անվանումը։ Իր դասական սահմանման մեջ նշվում էր․ «վատագույն փողերը դուրս են մղում շրջանառությունից լավագույններին»։
Սիգիզմունդ I Ծերի օրոք (1506—1548) նորից թողարկվեց ոսկե դուկատը ։ Այդ պահից սկսած Ռեչ Պոսպոլիտայում դուկատները թողարկվում էին պարբերաբար։ Ռեչ Պոսպոլիտայում այս դրամական միավորի տարածման մասին պնդում է այն փաստը, որ Սիգիզմունդ 1-ին մահից հետո նրա կինը՝ Բոնա Սֆորցան, գնալով Իտալիա, իր հետ վերցրել էր դրամի այնպիսի քանակություն, որ կարողացավ հետագայում Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ 2-րդին փոխառություն տալ 430 հազար դուկատ։
Վերջին լեհական դուկատները թողարկել են 1830-1831 թվականների ապստամբության ժամանակ։ Ապստամբների ձեռքն էր ընկել Վարշավայի դրամատունը։ 1831 թվականին թողարկվեց 164 հազար «լոբանչիկներ» (Ուտրեխտի դուկատների նմանակները), որոնցով գնվել էր զենք և զինամթերք։ 1831 թվականի լեհական մետաղադրամների տարբերությունը պետերբուրգյանից կայանում էր նրանում, որ ասպետի գլխի մոտ կադուցեուսի փոխարեն պատկերված էր միգլխանի արծիվ։
Ուգրիկ դուկատներ
14-րդ դարում Ռուսաստանի տարածքում շրջանառավում էին արևմտաեվրոպական թողարկման ոսկեդրամներ։ Ավելի ծանրակշիռ անգլիական ռոզենոբլները և դրանց նմանակները ստացան ժողովրդական անուն՝ «կորաբելնիկներ»։ Դուկատները կամ ոսկեդրամները, որոնց զանգվածը կազմում էր 3,5 գրամ, անվանում էին «վենետիկյան», «կեսարյան», «ուգրիկ» և այլ անվանումներով։ Բայց քանի որ այդ ժամանակ գերակայում էին հունգարական թողարկման մետաղադրամները, 15-րդ դարում Ռուսաստանում դրանք ստացան «ուգրիկ» անվանումը։
Առաջին ոսկեդրամները, որոնք թողարկվել են Մոսկվայի իշխանության կողմից Իվան 3-րդի օրոք, լիովին կրկնում էին հունգարական անալոգները։ Մի երեսին պատկերված էր Հունգարիայի զինանշանը, իսկ մյուսին՝ սուրբ Լասլոն։ Տարբերությունը կայանում էր գրվածքի մեջ, որտեղ նշված էր իշխանի և նրա որդու տիտղոսը։
Ուգրիկ դուկատների հատումը կրում էր քաղաքական և դեկլարատիվ բնույթ։ Թողարկված մետաղադրամները չէին շրջանառվում, այլ հանդիսանում էին պարգև՝ ռազմական սխրանքների համար ։ 1701 թվականին Պետրոս 1-ինի օրոք թողարկվեց դուկատի անալոգը՝ չերվոնեցը։
«Հայտնի մետաղադրամը»
Այն բանից հետո, երբ Ռուսական կայսրությունում զարգազան միջազգային առևտրական կապերը, անհրաժեշտություն առաջացավ նոր առևտրային մետաղադրամների թողարկման։ Շրջանառության մեջ գտնվող ռուսական մետաղադրամը քիչ էր ծանոթ եվրոպացիներին և նրա փոխանակումը տեղական դրամի վրա ուղեկցվում էր մեծ կորուստներով։ Ռուսաստանում հայտնված հոլանդական դուկատները լավ ծանոթ էին եվրոպական երկրներում և կատարում էին առևտրային դրամի ֆունկցիան։
Առաջին անգամ հոլանդական դուկատների անալոգներ հատվել էին Աննա Յոհանովնայի օրոք (1730—1740)՝ 12747 ընդհանուր քանակով։ Ելիզավետա Պետրովնայի օրոք դրանք չէին թողարկվում։ Պետրոս 3-րդի և Եկատերինա 2-րդի օրոք հոլանդական չերվոնեցների քանակը հասավ 145000-ի ։ Պավել 1-ինը իր հերթին 10 հազար հատ լոբանչիկները վերափոխեց ռուսական չերվոնեցների։ Սրա առանձնահատկությունը կայանում էր նրանում, որ լատինական գրվածքը փոխարինվեց հետևյալով․ «НЕ НАМЪ, | НЕ НАМЪ, | А ИМЯНИ | ТВОЕМУ.» Ալեքսանդր Առաջինի օրոք թողարկվեց 7006301 հատ տվյալ տեսակի մետաղադրամներ։ Դա պայմանավորված էր նապոլեոնյան պատերազմների ժամանակ բանակի համար դրամով ապահովվածության անհրաժեշտությամբ։ Ամենամեծ թողարկումը (18336835) տեղի ունեցավ Նիկոլայ 1-ինի օրոք, որը պայմանավորված էր բազմաթիվ պատերազմներով։ Ալեքսանդր 2-րդի օրոք, մինչև 1867 թվականը, դրանք թողարկվել են 2550200 հատ ՝ընդհանուր քանակությամբ ։
Այսպիսով, 1735-ից 1867 թվականների ընթացքում Ռուսական կայսրությունում վերաթողարկվել են ավելի քան 25 մլն լոբանչիկներ։ Թողարկման առանձնահատկությունը դրանց կիսալեգալ բնույթն էր։ Թողարկման ծավալները այնքան մեծ էին, որ դրանք սկսեցին խաղալ բավականին զգալի դեր՝ պետության դրամաշրջանառության ոլորտում ։ Ֆինանսական պաշտոնական փաստաթղթերում դրանք անվանվում էին «նշանավոր» մետաղադրամ։ Հոլանդական իշխանությունները մի քանի անգամ հանդես էին եկել իրենց մետաղադրամի նմանակման դեմ։ 1849 թվականին դուկատների թողարկումը դադարեցվեց Ուտրեխտում, սակայն ռուսական անալոգները շարունակեցին թողարկվել։ 1850-ից 1867 թվականներին թողարկված բոլոր մետաղադրամների վրա առկա էր «1849» գրվածքը։
1868 թվականին ռուսական իշխանությունները բավարարեցին Հոլանդիայի պաշտոնական բողոքը՝ «նշանավոր» մետաղադրամի թողարկման դադարեցման մասին։ Հայտարարությունում նշված էր, որ Ռուսաստանի համար անհրաժեշտության դեպքում այդ դրամները կարող են թողարկվել Ուտրեխտում, որը իրավունք ունի հատել մետաղադրամներ մասնավոր պատվերներով։ Համապատասխան օրենսդրական ակտով նշված էր, որ լոբանչիկների փոխարեն հատվելու էր 3 ռուբլի արժեքով մետաղադրամ, իսկ շրջանառության մեջ գտնվող լոբանչիկները պետք է վերաձուլվեին։ Սակայն դրանք դեռևս կարող էին կատարել վճարման միջոցի ֆունկցիա և մինչև 1886 թվականը դրանք ընդունում էին 2 ռուբլի 85 կոպեկ արժեքով, մինչև 1897 թվականը՝ 2 ռուբլի 95 կոպեկ արժեքով, իսկ 1897 թվականից սկսած՝ 4 ռուբլի 41 կոպեկ արժեքով։ Գանձապետարան մուտք գործած լոբանչիկները պետք է վերաձուլվեին։
Ռուսական առօրյայում դուկատը անվանում էին «լոբանչիկ», «արապչիկ», «պուչկովիյ». Առաջին անվանումը կապված էր այն բանի հետ, որ դիմերեսին պատկերված ռազմիկը ուներ «սափրած ճակատով», երկրորդը՝ նրանով, որ պատկերված ռազմիկը նման էր սևամորթի, երրորդը՝ նրանով, որ ռազմիկի ձեռքում գտնվում էր մի փունջ նետ։
Դուկատները առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Եվրոպայում ստեղծվել էր այնպիսի համակարգ, որտեղ ոսկին համարվում էր հիմանական դրամական միավորը, իսկ բանկնոտները կարող էին ազատ փոխարկվել ազնիվ մետաղի հետ։ Պատերազմի սկիզբը և ռազմական ծախսերի կտրուկ աճը հանգեցրեց բյուջեների դեֆիցիտների ավելացմանը և տարատեսակ բանկնոտների թողարկմանը։ Բանկնոտների ավելացումը շրջանառության մեջ դադարեցրեց նրանց փոխանակումը ոսկու հետ և դրանով վերացվեց ոսկեդրամյան ստանդարտը ։ Այս պահից սկսած դուկատները դադարեցվեցին թողարկվել։ Մի շարք երկրներ շարունակեցին դրանց թողարկումը որպես ներդրումայի դրամներ։
1920-1926 թվականներին Ավստրիան թողարկում էր 1 և 4 դուկատներ, որոնց վրա գրվում էր «1915». Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո։ 1951 և 1964 թվականների օրենքների համապատասխան, Ավստրիան վերսկսեց թողարկել ոսկեդրամներ՝ 1 և 4 դուկատ արժեքներով, որոնց վրա գրված «1915»։
1930-ական թվականներին Հարավսլավիայում թողարկում էին դուկատներ 986-րդ հարգի ոսկուց։ Այս սերիայի մետաղադրամները ունեին 1 և 4 դուկատ անվանական արժեքներ։ Մեկ դուկատ արժեքով մետաղադրամի վրա պատկերված էր Ալեքսանդր 1-ինը և պետական զինանշանը, իսկ 4 դուկատ արժեքով մետաղադրամի վրա՝ Ալեքսանդր 1-ինը և նրա կինը՝ Մարիան, ինչպես նաև պետական զինանշանը։
1923-1939 թվականներին, 1951 թվականին և 1978-1982 թվականներին Չեխոսլովակիան Կրեմնիցայի դրամատանը թողարկում էր 1, 2, 5 և 10 դուկատ արժեքներով մետաղադրամներ ։ Դրանց մի մասը թողարկվել է նաև Սլովակիայի հանրապետությունում՝ 1939 թվականին ։
2015 թվականի դրությամբ, որպես ներդրումային դրամներ, դուկատները շարունակում էին թողարկվել Ավստրիայի և Նիդեռլանդների կողմից ։ Նիդեռլանդներում, բացի ոսկե մետաղադրամներից, որպես ներդրումային դրամներ շարունակում են թողարկել նաև արծաթե մետաղադրամներ, որոնց նույնպես անվանում են «դուկատներ» ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Դուկատ Կատեգորիա:Մետաղադրամներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Միջնադարյան մետաղադրամներ Կատեգորիա:Միջնադարի մշակույթ Կատեգորիա:Ոսկե դրամներ Կատեգորիա:Հունգարիայի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Գերմանիայի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Դանիայի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Լիտվայի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների մետաղադրամներ Կատեգորիա:Լեհաստանի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության ոսկե մետաղադրամներ Կատեգորիա:Շվեյցարիայի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Շվեդիայի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Շոտլանդիայի մետաղադրամներ
Օստապովկա (գյուղ, Վարվայի շրջան)
Օստապովկա (Остапівка), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Վարվայի շրջանում։
2006 թվականի տվյալներով Օստապովկա գյուղում բնակվում էր 697 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 348,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնիգովի մարզի Վարվայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1653 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Յամլից
Յամլից  (Schulzendorf), կոմունա Գերմանիայի Բրանդենբուրգ հողատարածքում։ Գտնվում է Դամե Շպրևալդ շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 7706 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 30-ի) ։ Տարածքը կազմում է 9,08 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 12 0 61 444։
Կոմունան ներառում է 2 գյուղական շրջան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Կարսի գրչության կենտրոն
Կարսի գրչության կենտրոն, հայերեն ձեռագրերի ստեղծման կենտրոն։
Պատմություն
Հայտնի առաջին ձեռագիրը 9-րդ դարի «Կարսի Աւետարանն» է։ Կարսի գրչության կենտրոնում ընդօրինակված 2 ձեռագիր է պահպանվել 13-րդ դարից։ 1280 թվականին Եղբայրիկ գրիչը Կարսին մերձակա Քարահատակ կոչվող վայրում ընդօրինակել է Ավետարան (Մատենադարան, ձեռ. № 2746), որը, ըստ գրիչի հիշատակության, իր ընդօրինակած 16-րդ Ավետարանն է։ 1290 թվականին Հակոբ քահանայի պատվերով հարուստ նկարազարդումերով Ավետարան է ընդօրինակել Հովհաննես գրիչը (Մատենադարան, ձեռ. № 2816)։ 1412 թվականին կարսեցի 2 եղբայրներ գնել ու նորոգման են տվել բերդի ստորոտի այրերից հայտնաբերված մի Ավետարան։ 1553 թվականին Կարսի գրչության կենտրոնում Մաշտոց է ընդօրինակել Հովհաննես գրիչը։ Կենտրոնի գործունեությունն աշխուժացել է հատկապես 17-18-րդ դարերում։ Պահպանվել են գրիչներ Թորոսի, Աթանեսի, Ոսկանի, Մանուելի, Կարապետի, Երեմիայի ընդօրինակած ձեռագրերը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ գրչության կենտրոններ
Ալիոք
Եղել է հայաբնակ գյուղ։
1895 թվականին կողոպտվել և ավերվել է թուրքերի կողմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բաբնի (այլ կիրառումներ)
Բաբնի, կարող է վերաբերել՝
Կալիֆոռնիայի ճագար
Կալիֆոռնիայի ճագար , նապաստակների ընտանիքին պատկանող կաթնասուն, ապրելով Հյուսիսային Ամերիկայի խաղաղօվկիանոսյան ափի երկայնքով ։ Հատուկ լատինական անուն է տրվում ամերիկացի բնագետ Ջոն Բախմանի (1790-1874) պատվին ։
Բնութագիր
Կալիֆոռնիայի ճագարը մինչև 50 սմ երկարություն և 4 կգ է կշռում ։ Մարմնի վերևի մասի գույնը շագանակագույնից մուգ շագանակագույն է, որովայնը և պոչի տակ գտնվող հատվածը սպիտակ գույնի են։ Պոչը, ականջներն ու ոտքերը համեմատաբար կարճ են, ոտքերը ՝ կարճ, մի փոքր ծածկված մազերով ։
Տրածվածություն
Տեսակների բաշխման տարածքը տարածվում է ԱՄՆ-ի խաղաղօվկիանոսյան ափին ՝ Կոլումբիայից հարավ, Օրեգոնի և Կալիֆոռնիայի տարածքով մինչև Կալիֆոռնիայի թերակղզին ։ Լեռնաշղթայի արևելյան սահմանը հասնում է Սիերա Նևադա ։
Սնուցում
Կալիֆոռնիայի ճագարները հիմնականում կերակրվում են խոտերով և բույսերի կանաչ մասերով, ինչպես նաև հատապտուղներով ։ Սննդամթերքի որոնման դեպքում նրանք ունակ են բարձրանալ փոքր թփեր և ծառեր ։
Բուծում
Բուծման սեզոնը կախված է վաղ կամ ուշ եղանակներից ։ Հյուսիսային Օրեգոնում այն սովորաբար սկսվում է փետրվարին և ավարտվում օգոստոսին, Կալիֆոռնիայում ՝ տևում է դեկտեմբերից մայիս կամ հունիս ամիսներին ։ Ձագերի միջին հաշիվը կազմում է 2-8 ձագ և Օրգոնում և Կալիֆոռնիայում միչև չորս ձագ ։ Հղիության ժամանակահատվածը տևում է 27–32 օր ։ Մեկ տարի շարունակ էգը ունենում է մոտ 5-6 հղիություն, յուրաքանչյուրում մինչև 8 ճագար ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կաթնասուններ Կատեգորիա:Հարավային Ամերիկայի կաթնասուններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ճագարներ Կատեգորիա:Ճագարներ Կատեգորիա:Նապաստակներ
Ռիչֆիլդ (Յուտա)
Կլիմա
Ըստ Կյոպպենի կլիմաների դասակարգման՝ Ռիչֆիլդի կլիման տափաստանային է (BSk): Տարեկան միջին ջերմաստիճանը 4,5 °C է, ամենատաք ամիսը հուլիսն է (միջին ջերմաստիճանը 16,8 °C է), ամենացուրտը՝ հունվարը (միջին ջերմաստիճանը −4,9 °C է)։ Տեղումների տարեկան միջին քանակը 373,4 մմ է ։
Պատմություն
1863 թվականի հուլիսին Ջորջ Բինը ուղևորվել է էքսպեդիցիայի դեպի Սևիր գետ՝ բնակության համար նոր վայրեր փնտրելու նպատակով։ Նա գտել է ջրի աղբյուր, որի շուրջն էլ հիմնադրվել է Ռիչֆիլդը։ Քաղաքի անվանումը ընտրվել է ի պատիվ բնակավայրը շրջապատող բերքառատ բնահողերի։ Ռիչֆիլդում առաջին դպրոցը կառուցվել է 1865 թվականին, ապա սկսվել է ամրոցի կառուցումը։ 1865 թվականին հնդիկները ձորում սպանել են երկու աշխատողի, իսկ հետո՝ երեք նորաբնակների, ինչը հանգեցրել է բնակչության տարհանմանը։ 1871 թվականին բնակիչների մեծ մասը վերադարձել է քաղաք ։
Ռիչֆիլդը համարվում է կենտրոնական Յուտայի առևտրական և մշակութային կենտրոնը։ Քաղաքում է գտնվում մունիցիպալ օդանավակայանը, հիվանդանոցը։ Այն շրջապատված է ազգային պարկերով՝ Զայոն, Բրայս և Կապիտոլ-Րիֆ ։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ Ռիչֆիլդի բնակչությունը կազմել է 7551 մարդ, որոնցից 50 %-ը տղամարդ էր, 50 %-ը՝ կին, քաղաքում եղել է 2553 տնտեսություն, 1871 ընտանիք։ Քաղաքի տարածքում տեղակայված է եղել 2553 շինություն՝ 186,3 շինություն մեկ քառակուսի կիլոմետր տարածքի վրա։ Բնակչության կազմ. սպիտակներ՝ 94,4 %, աֆրոամերիկացիներ՝ 0,3 %, ասիացիներ՝ 0,4 %, բնիկ ամերիկացիներ՝ 1,7 % :
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի՝ քաղաքի բնակչության 32,2 %-ը 18 տարեկանից ցածր էր, 4,6 %-ը՝ 18-21 տարեկան, 50 %-ը՝ 21-65 տարեկան, իսկ 13,2 %-ը՝ 65 և ավելի տարեկան։ Ռիչֆիլդում ամեն 100 կնոջը համապատասխանել է 99,9 տղամարդ, ընդ որում, 100 չափահաս կնոջը՝ 98,7 հասակակից տղամարդ ։ Բնկաչության միջին տարիքը կազմել է 30,9։
2553 տնային տնտեսություններից 73,3 %-ը ընտանիքներ են եղել, որոնցից 60,3 %-ը միատեղ բնակվող ամուսնական զույգերն են, 9,0 %-ը կանայք են, որոնք բնակվում են առանց ամուսինների, և 3,9 %-ը տղամարդիկ են, որոնք բնակվում են առանց կանանց։ 26,7 %-ը ընտանիք չի ունեցել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Յուտայի շրջաններ Կատեգորիա:1864 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:1864 հիմնադրումներ
Աջաշդերե
Աջաշդերե, գետակ Արաքսի ավազանում, նրա աջակողմյան վտակ Մակու գետի համակարգում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արաքսի ավազանի գետեր Կատեգորիա:Իրանի գետեր
Կաքավիկ
«Կաքավիկ» («Կաքաւիկ»), մանկական պատկերազարդ ամսաթերթ։
Պատմություն
Լույս է տեսնում 2011 թվականից Լոս Անջելեսում։ Խմբագիր՝ Ջուլիետա Դավթյան։
Տպագրում է մանկական փոքրիկ պատմվածքներ, ոտանավորներ, նոտագրված երգեր, ժամանցային խաղեր, որոնք զարգացնում են մանուկների երևակայությունը։ Հրատարակվում է դասական ուղղագրությամբ՝ արևելահայերեն և արևմտահայերեն տարբերակներով։
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական պարբերականներ
Ֆունիկովա Գորա
Ֆունիկովա Գորա (Фуникова Гора), գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Կիրժաչսկի շրջանի կազմում։
Բաժենովո (այլ կիրառումներ)
Բաժենովո, կարող է վերաբերել՝
Ավթանդիլթալա
Ավթանդիլթալա, պղնձի հանքավայր Հայաստանի Տավուշի մարզում։ Չի շահագործվում ։
Գրիգորի Բերդենիկով
Գրիգորի Բերդենիկով (Григо́рий Вита́льевич Берде́нников, ), խորհրդային և ռուս դիվանագետ։ Արտակարգ և լիազոր դեսպան (1992 թվականի հունիսի 5) ։
Կենսագրություն
1973 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը։
1973 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Ավթանդիլթալա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պղնձի հանքավայրեր
Գրիգորի Բերդենիկով
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի մեկ դուստր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Ռուսաստան)
(46) Հեստիա
(46) Հեստիա (Hestia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1857 թվականի օգոստոսի 16-ին Նորման Պոգսոնի կողմից Օքսֆորդում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,525296 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0902 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9604 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Հեստիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,0856 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1465,77 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,245604 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,34° անկյուն։
Հեստիա աստերոիդը գլխավորում է Հեստիայի աստերոիդների ընտանիքը, որը տեղաբաշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։ Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է P դասին ։
Արտաքին հղումներ
Հեստիա Հեստիա Հեստիա Հեստիա Հեստիա
Ելք Նյուենենի բողոքական եկեղեցուց
«Ելք Նյուենենի բողոքական եկեղեցուց» (Het uitgaan van de Hervormde Kerk te Nuenen), հոլանդացի հայտնի գեղանկարիչ Վինսենթ վան Գոգի նկարը։ Ստեղծվել է 1884 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին և 1885 թվականի աշնանը, Նիդերլանդների Նյուենեն գյուղում։
Պատմություն
Կտավի վրա պատկերված է Նյուենենի բողոքական եկեղեցին։ Այս նկարը նվեր էր մոր համար, բայց սյուժեի ընտրությունը վկայում է այն մասին, որ Վան Գոգը հոր համար նույնպես ցանկանում էի հաճելին անել։ Այսպես նա ցանկանում էր մտերմանալ ծնողների հետ։ Կտավը Վան Գոգն ավարտել է Նյուենենում, իսկ 1885 թվականին որոշ փոփոխություններ է մտցրել։ Եկեղեցուց դուրս եկող մարդկանց փոխարեն ի սկզբանե պատկերված է եղել գյուղացի։
Կտավի առևանգում
«Ելք Նյուենենի բողոքական եկեղեցուց» նկարը գողացվել է հենց Վինսենթ վան Գոգի թանգարանից։ Դա տեղի է ունեցել 2002 թվականի դեկտեմբերի 7-ին։ Կտավի հետ գողացվել է նաև «Ծովի տեսքը Սխևենինգենից» նկարը։ 2009 թվականի տվյալներով դրանց որոնումները արդյունք չեն գրանցել։
Պատկերասրահ
Վան Գոգը ստեղծել է եկեղեցական աշտարակի 11 նկար և գծանկար․ գծանկարներից մեկը պատկերում է հուղարկավորություն ։
Նյուենենի եկեղեցական հին աշտարակը ստեղծվել է որպես հարգանքի տուրք գյուղացիների պարզ, համեստ կյանքի․ նրանք «դարերի ընթացքում․․․ թաղվել են դաշտերում, որտեղ կենդանի եղած ժամանակ արմատացել են»։ Ավերված աշտարակը խորհրդանշում է մարդկանց կյանքում քրիստոնեության դերի նվազեցումը։ Աշտարակը վերակառուցվել է նկարն ավարտելուց հետո ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վինսենթ վան Գոգի նկարներ Կատեգորիա:Վան Գոգի թանգարանի նկարներ Կատեգորիա:Նկարներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ Կատեգորիա:1884 նկարներ
Բաիմովո (այլ կիրառումներ)
Բաիմովո, կարող է վերաբերել՝
Յուսթրիմ
Ustream (արտասան. «Յուսթրիմ»), վեբ-կայք (ըստ էության՝ սոցիալական ցանց), որտեղ օգտատերերը կարող են հեռարձակել իրենց տեսանյութերը իրական ժամանակի ռեժիմով։ Կայքը հիմնվել է 2006 թվականին և կառավարվում է նույնանուն մասնավոր ընկերության կողմից։ Բացի այդ, ընկերությունը իր կողմից մշակված տեխնոլոգիական հարթակում մատուցում է բիզնեսի համար հոսքային հեռարձակման կազմակերպման ծառայություններ  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2007 ստեղծված կայքեր Կատեգորիա:2007 հիմնադրված ընկերություններ Կատեգորիա:Կայքեր Կատեգորիա:IBM
Ֆոֆանովո (գյուղ, Վաչսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի բնակավայրեր
Ալիչափի
Ալիչափի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բայազետի գավառում։ Գտնվում էր Դիադին քաղաքից հյուսիս ։
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գենովկա
Գենովկա (Генівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Պերվոմայսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գենովկա գյուղում բնակվում էր 262 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գերմանիայի քաղաքացիական օրենսգիրք
Գերմանիայի քաղաքացիական օրենսգիրք, ԳՔՕ (Bürgerliches Gesetzbuch, BGB), Գերմանիայի մասնավոր իրավական հարաբերությունները կառավարող հիմնակական իրավական ակտ։ Ընդունված է եղել 1896 թվականի օգոստոսի 18-ին, իսկ 1900-ի հունվարի 1-ից միաժամանակ Գերմանիայի առևտրային օրենսգրքի հետ մտել է ուժի մեջ։ Օրենսգիրքը ընդգրկել է այն ժամանակաի համար բազմաթիվ նորարարական նորմեր, ինչի շնորհիվ նաև այլ երկրների օրենսդրության վրա մեծ ազդեցություն է թողել։ Գերմանիայի քաղաքացիական օրենսգիրքը հանդիսացել է որպես Պորտուգալիայի, Թայվանի, Ճապոնիայի, Թաիլանդի, Հարավային Կորեայի, Չինաստանի, Հունաստանի, Ուկրաինայի և այլ երկրների սեփական քաղաքացիական օրենսգրքերի ձևանմուշ։
ԳՔՕ-ն Գերմանիայի պատմության մեջ ամբողջ երկրի մակարդակով քաղաքացիական իրավունքի առաջին օրինակարգավորումն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քաղաքացիական օրենսգրքեր Կատեգորիա:Գերմանական իրավունք Կատեգորիա:1900 իրավունքում
Նիխորական
Նիխորական (նաև՝ Նիհորական), գավառ և երկրամաս Մեծ Հայքում, Նոր Շիրականի բդեշխությունում ։
Պատմություն
4-րդ դարում Նիխորական գավառը՝ Նոշիրական, Մահկերտ տուն և Դասն գավառների հետ միասին կազմում էր Մեծ Հայքի Նոր Շիրական բդեշխությունը ։ 363 թվականին Նիխորական գավառը անջատվում է Մեծ Հայքից և միացվում է Սասանյան Պարսկաստանի Ադիաբենե նահանգին։ Երկրամասը հիշատակում են Փավստոս Բուզանդը (5-րդ դար), Անանիա Շիրակացին (7-րդ դար) և ուրիշներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նոր Շիրականի գավառներ Կատեգորիա:Մեծ Հայքի գավառներ
Պսամետիհ II
Պսամետիհ II (կամ Պսամտիկոս II, ամբողջական անունը` Նեֆերիբրա Պսամետիհ II), Հին Եգիպտոսի XXVI (Սաիսյան) դինաստիայի փարավոն, Նեխո II-ի որդին, կառավարել է մոտ մ.թ.ա. 595-588 թվականներին։
Կենսագրություն
Գահին բազմելուց անմիջապես հետո, Պսամետիհը սկսեց պատրաստվել մեծ պատերազմի Բաբելոնի հետ։ Մ.թ.ա. 591 թվականին եգիպտական նավատորմը փարավոնի գլխավորությամբ և մի մեծ խումբ քրմերի ուղեկցությամբ, իբր կրոնական նպատակներով, ափ իջան փյունիկյան Գեբալ (արդի Բիբլոս) քաղաքում։ Փյունիկիան գտնվում էր Բաբելոնի տիրապետության տակ և եգիպացիների այդ քայլը պարզ սադրանք էր Բաբելոնի դեմ։ Փարավոնը ափամերձ շրջանների բնակչությանը ի ցույց դրեց իր ռազմածովային ուժը, դրանով իսկ նրանց մեջ ապստամբության գաղափարներ սերմանեց։ Փարավոնին էին միացել Հրեաստանը, Լիդիան, Տյուրոսը, Սիդոնը, Մոավը, Ամմոնը և Էդոմը։ Մ.թ.ա. 590 թվականին Եգիպտոսի դաշնակից Լիդիայի և Բաբելոնի դաշնակից Մարաստանի միջև խոշոր պատերազմ բռնկվեց։
Մ.թ.ա. 589 թվականին Պսամետիհը հարձակվեց Նուբիայի վրա։ Նրա զորքի առաջնային ջոկատները հասել էին Աբու Սիմբել, որտեղ Ռամզես II տաճարի` մոտ նրա հսկայական արձաններից մեկի վրա, հունական վարձկանները հունարեն լեզվով գրություն էին թողել իրենց այցելության մասին։ Այնուամենայնիվ, այդ արշավանքի հաջողությունը հաստատուն չէր, և Ներքին Նուբիան չանցավ Եգիպտոսի տիրապետության տակ։ Սակայն մայրաքաղաք Նապատը ավերվել էր և նոր մայրաքաղաք դարձավ Մերոեն։
Նույն թվականի աշնանը Եգիպտոսի հրահրությամբ հրեաներն ապստամբեցին Բաբելոնի դեմ։ Մ.թ.ա. 588 թվականի հունվարի 15-ին Նաբուգոդոնոսորն իր բանակով ներխուժեց Պաղեստին և պաշարեց Երուսաղեմը։ Իսկ Պսամետիհ II, Նուբիայից վերադանալուց հետո, նույն թվականի փետրվարի 8-ին մահացել էր, և հրեաներին չցուցաբերվեց խոստացված օգնությունը։
Սեկստոս Աֆրիկանոսը` վկայակոչելով Մանեթոնին, նշել է, որ Պսամետիհ II (Պսամուտիս) կառավարել է 6 տարի, իսկ Եվսեբիոս Կեսարացին` վկայակոչելով նույն Մանեթոնին, նշել է, որ Պսամետիհը կառավարել է 17 տարի ։
Վախթիկանս
Վախթիկանս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Թորթումի գավառակում ։ Գտնվում էր Թորթում ավանից 12 կմ հյուսիս-արևմուտք, Վախթիկանս գետի ափին։
Պատմություն
Հայ բնակիչները կոտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 80 տուն հայ և 75 տուն այլազգի բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թորթումի շրջանի համայնքներ
Իկոնոսկոպ
Իկոնոսկոպ (έιχων,պատկեր և όκοπεώ-դիատել), հեռուստատեսային առաջին հաղորդիչ խողովակը, որն օպտիկական պատկերը փոխակերպում է հեռուստատեսային ազդանշանների։ Հիմնական մասը մոզաիկ լուսազգայուն թիրախն է, այն բարակ, հարթ դիէլեկտրիկ է (սովորաբար 20-30 մկմ հաստության փայլար), որի մի կողմն ամբողջովին պատված է, այսպես կոչված՝ ազդանշանային թիթեղ կազմող հաղորդիչ ծածկույթով, իսկ հակառակ կողմը, որն ուղղված է դեպի էլեկտրոնային թնդանոթը, ծածկված է միմյանցից մեկուսացված բազմաթիվ լուսազգայուն հատիկներով՝ ֆոտոկաթոդներով (0,02 միլիմետրից ոչ մեծ տրամագծով)։ Յուրաքանչյուր ֆոտոկաթոդ ազդանշանային թիթեղի հետ կազմում է տարրական կոնդենսատոր, որը լիցքավորվում է ֆոտոկաթոդներից առաքված (պատկերից եկած լույսի ազդեցությամբ) ֆոտոէլեկտրոնների շնորհիվ։ Կուտակված լիցքի քանակը պայմանավորված է պատկերի տվյալ կետի լուսավորվածությամբ։ Ազդանշանը ձևավորվում է էլեկտրոնային փնջի օգնությամբ, որը հաջորդաբար տողանցում է (շեղող համակարգի միջոցով) թիրախի բոլոր տարրերը և լիցքաթափում կոնդենսատորները բեռնավորման դիմադրության միջոցով, վերջինս սովորաբար միացվում է էլեկտրական ազդանշանների լայնաշերտ ուժեղացուցիչին։ Իկոնոսկոպպի միմյանցից անկախ առաջարկել են (1931) խորհրդային գիտնական Մ. Ի. Կատանը և ամերիկյան գիտնական Վ. Կ. Զվորիկինը։ Ներկայումս իկոնոսկոպին փոխարինել են ավելի կատարյալ և մեծ զգայնություն ունեցող հաղորդիչ խողովակներ՝ սուպերիկոնոսկոպը, սուպերօրտիկոնը, վիդիկոնը։
Կատեգորիա:Սարքեր Կատեգորիա:Ռուսական հայտնագործություններ
Նոր (դեպարտամենտ)
Նոր (ֆրանսերեն՝ Nord), դեպարտամենտ Ֆրանսիայի հյուսիսում։
Պատմական տեղեկություններ
Նոր դեպարտամենտն ստեղծվել է 1790 թ. մարտի 4-ին՝ Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ։
Աշխարհագրական տվյալներ
Տարածքը 5 742 քառ.կմ է, ունի 652 համայնք։
Տնտեսություն
Նոր դեպարտամենտը եղել է XIX դարի արդյունաբերական հեղափոխության առաջատարը, սակայն 20-րդ դարի սկզբին խիստ տուժել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Վերջին ժամանակներս սրացել են տնտեսական, սոցիալական և բնապահպանական խնդիրները, որոնք կապված են ածխի արդյունահանման դադարեցման և Լիլ-Ռուբե շրջանում տեքստիլ արդյունաբերության նախկինում նկատված անկումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գավառներ Կատեգորիա:1790 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Ավրակ
Ավրակ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում՝ Խարբերդի նահանգի Չմշկազագի գավառում։ 1915 թվականին ուներ 8 տուն թուրք և 12 տուն քուրդ բնակիչ, ովքեր հիմնականում զբաղվում էին անասնապահությամբ։ Հիմնադրվել է 1730-ական թվականներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (ավերված, Դիլիջան)
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցու ավերված տաճար Հայաստանի Տավուշի մարզի Դիլիջան քաղաքում։ Քանդվել է 1936 թվականին ։
Քաղաքում կա նաև համանուն մեկ այլ եկեղեցի, որը նախկինում Պողոսքիլիսա գյուղի տարածքում էր գտնվում ։
Պատմություն
Մեկ այլ եկեղեցի գործել է Դիլիջանի հեռագրատան մերձավորությամբ, որը խարխլված է եղել 1870-ականների դրությամբ, ինչի մասին վկայում է մի փաստաթուղթ՝ գավառի Հայոց վանքերի կալվածքների կառավարիչ և Հաղարծնի վանահայր Պողոս վարդապետ Տեր-Մարգարյանի 1870 թվականի էջմիածնին հղած խարխլված Նուրբ Աստվածածին եկեղեցու մասին գրությունը և այն քանդելու վերաբերյալ նահանգապետի առաջարկի 1872 թվականի էջմիւսծնի կողմից մերժումը։ Այս գրությունից մենք տեղեկանում ենք, որ դեռևս եկեղեցու պատերը կանգուն են, իսկ նրա չափսերն են՝ արևելքից արևմուտք՝ 7 սաժեն երկուս ու կես արշին կամ, ըստ էփրիկյանի տրված չափսերի՝ 14 մետր, լայնությունը՝ 3 սաժեն մեկ արշին կամ 7 մ տասնմեկ սանտիմետր ։
Նոր եկեղեցին կառուցվել է 1862 թվականին այլ վայրում՝ ներկայիս «Դիլիջան» կինոթատրոնի տեղում ու կրկին օծվում է որպես Սուրբ Աստվածածին։ Այն հասարակ քարով ու կրով կառուցված շինություն էր, որի միայն սեղանն էր սրբատաշ քարից։ Մի քանի տասնամյակ անց կրկին խախլվում է ։
Հինի կողքին նոր եկեղեցի է կառուցվում շուշեցի մեծահարուստ Հաբեթ Տեր-Հակոբյանի այրի Եվայի կողմից։ Նախագծերը պատրաստ են լինում 1896, կառուցումը մեկնարկում է 1899 թվականին ու օծվում է 1900 թվականի օգոստոսի 12-ին՝ որպես Սուրբ Աստվածածին։ Ընդհանուր առմամբ ծախսվում է շուրջ 20 000 ռուբլի ։
Այս եկեղեցին փակվեց խորհրդային իշխանությունների կողմից 1929 թվականին և արգելվեց այնտեղ կատարելու որևիցե հոգևոր միջոցառում, այնուհետև ինչ-որ ժամանակ վերածվեց պահեստի, իսկ 1935-1936 թվականներից եկեղեցին քանդվեց։ Տեղում կառուցվեց Շիրվանզադեի անվան մշակույթի տունը, որը տարիներ անց նույնպես քանդվեց ու նրա փոխարեն կառուցվեց ներկայիս «Դիլիջան» կինոթատրոնը ։
Ծանոթագրություններ
ա ա
(7258) Պետարին
(7258) Պետարին (Pettarin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի մարտի 5-ին Սանտա Լյուչիա Ստրոնկոնե աստղադիտարանի կողմից Ստրոնկոնեյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,603262 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3421 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8644 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1534,18 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,234654 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,14° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սանտա Լյուչիա Ստրոնկոնե աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կեսարիայի գրչության կենտրոն
Կեսարիայի գրչության կենտրոն, հայերեն ձեռագրերի ստեղծման կենտրոն։
Պատմություն
Պահպանված առաջին ձեռագիրն ընդօրինակվել է 1191 թվականին (Նոր Ջուղայի մատենադարան)։ 1244 թվականին Կեսարիայում թաթարներից գնված մի Ավետարան Խաչենի իշխան Հասանի որդին՝ Գրիգորը, այլ ձեռագրերի հետ նվիրել է Արցախի Խադարի վանքին (Մատենադարան, ձեռ. № 7347)։ Նույն ճանապարհով 1272 թվականին Կեսարիայից բերվել է «Բեգյունց Աւետարանը», որը երկար ժամանակ պահվել է Արցախի Թալիշ գյուղում (Մատենադարան, ձեռ. № 10099)։ Հովհաննես գրիչն Անտիոքում սկսել և 1275 թվականին Կեսարիայում ավարտել է մի Ոսկեփորիկի ընդօրինակություն (Վենետիկի Մխիթարյան մատենադարան)։
Կոստանդին եպիսկոպոս Կեսարացու պատվերով 1299 թվականին գրիչ Վարդանն ընդօրինակել է Գևորգ Սկևռացու մի ձեռագիր և նվիրել Գլաձորի համալսարանի րաբունապետ Եսայի Նչեցուն։
14-րդ և 15-րդ դարերից մեզ են հասել մեկական, 16-րդ դարից՝ 9, 17-18-րդ դարերից՝ բազմաթիվ ձեռագրեր՝ ժողովածուներ, մեկնություններ, քարոզներ, նաև աշխարհիկ գործեր, որոնցից առանձնանում է Հովհան Մամիկոնյանի՝ «Պատմութիւն Տարօնոյ» երկի ընդօրինակությունը (19-րդ դար)։
Կեսարիայի գրչության կենտրոնից պահպանված շուրջ 100 ձեռագրից 18-ը պահվում են Մատենադարանում։
Կատեգորիա:Հայ գրչության կենտրոններ
Սքուիդվարդ
Սքուիդվարդ Տենտակլես (Squidward Tentacles), մուլտհերոս « Սպունգ Բոբ Քառակուսի Տաբատ» մուլտֆիլմից։ Կերպարը ստեղծել է Ռոջեր Բոմպաս ը` ութոտնուկ ծովային կենդանու նմանությամբ։ Սքուիդվարդ ծովային ութոտնուկը ապրում է իր պալատում` միայնակ, Սփանչ Բոբի և Պատրիկ Սթարի հարևանությամբ։ Ըստ բնույթի այս կերպարը եսասեր է, կռվարար և արհամարհում է իր հարևանությամբ ապրողներին։ Չնայած որ ոչ մի գաղափար չունի վիրաբուժությունից, այն ու ամենայնիվ երազում է դառնալ վիրաբույժ։ Սքուիդվարը աշխատում է Միսթր Կրաբսի ռեստորանում, որպես գանձապահ։ Սքուիդվարդը խաղաղություն է սիրում, բայց նրա ցանկությունը մնում են չբավարարված ։ Նա կարծում է, որ տաղանդավոր է և արժանի է ավելի բարձր սոցիալական կարգավիճակի։
Միջազգային ճանաչում
Չնայած խիստ բացասական կերպարին, Սքուիդվարդը չի արժանացել քննադատանքների և լավ ընդունվել բոլորի կողմից։ Սքուիդվարդի պատվին ստեղծվել են համակարգչային վիդեոխաղեր, լիամետրաժ ֆիլմեր։ Իսկ Սքուիդվարդի կերպարը օգտագործվել է, որպես հագուստների զարդարաք, իսկ կերպարի հիման վրա ստեղծվել են արձանիկներ և փափուկ խաղալիքներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հորինված խոսող կենդանիներ Կատեգորիա:Մուլտֆիլմերի կերպարներ
Բաիշևո (այլ կիրառումներ)
Բաիշևո, կարող է վերաբերել՝
Արնաքար
Արնաքար, լեռ Թուրքիայում, Բայազետ քաղաքի մոտ։ Լանջերի վրա են գտնվում քաղաքի հին բերդի ավերակները Ծիրանավոր և Սուրբ Գրիգոր կիսավեր եկեղեցիներ, հին մզկիթ ու նրա մինարեն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռներ Կատեգորիա:Աղրըի մարզ
(7259) Գեյտերսբուրգ
(7259) Գեյտերսբուրգ (Gaithersburg), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի մարտի 6-ին Յոշիսադա Սիմիձուի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Նաչի-Կացուուրայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,647851 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3414 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9543 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1573,76 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,228751 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,75° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Յոշիսադա Սիմիձուի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սոֆիայի տեխնիկական համալսարան
Համալսարանում ուսանում են մոտավորապես 18 000 ուսանող, որոնցից գրեթե 10 %-ը կազմում են օտաերկրացիները։ Համալսարանը ընդգրկվում է Բուլղարիայի խոշորագույն ինը տեխնիկական բուհերի միավորման մեջ։
Պատմություն
Համալսարանը հիմնադրվել է 1953 թվականին որպես Մեքենա-էլեկտրատեխնիկական ինստիտուտ, երբ Պետական պոլիտեխնիկումը (1942-1953) բաժանվել է 4 բարձրագույն ինժեներական ինստիտուտի՝
ՄԷԻ 1965 թվականին անվանափոխվել է Բարձրագույն Մեքենա-էլեկտրատեխնիկական ինստիտուտ։ Հետո նրան շնորհվել է Լենինի անունը և այն մինչև 1990-ական թվականների սկիզբը կոչվել է '''Վ. Ի. Լենինի անվան բարձրագույն Մեքենա-էլեկտրատեխնիկական ինստիտուտ։ 1995 թվականի հուլիսի 21-ի Բուլղարիայի ազգային խորհրդի որոշմամբ ստացել է համալսարանի կարգավիճակ և անվանափոխվել է Տեխնիկական համալսարան'''։
Ուսումնական կառուցվածք
Համալսարանի կրթական նախագիծը միավորում է՝
Գիտական կառուցվածք
Գիտական և կիրառական գործունեությունը կազմակերպվում է հետևյալ ստորաբաժանումներում՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի բարձրագույն ուսումնական հաստատություններ Կատեգորիա:1945 հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:Բուլղարիայի համալսարաններ Կատեգորիա:Սոֆիայի համալսարաններ Կատեգորիա:1945 հիմնադրումներ Բուլղարիայում
Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի (Իջևան)
Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցու տաճար Հայաստանի Հանրապետության Տավուշի մարզի Իջևան քաղաքում ։