cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մարիա Սոֆյա Դելագարդի
Կենսագրություն
Մարիա Դելագարդին ծնվել է 1627 թվականին Թալինում՝ Յակոբ Դելագարդիի և նրա կնոջ՝ Էբբա Բրագեի ընտանիքում։ Եղել է Մագնուս Դելագարդիի քույրը և Մարիա Եֆրոսինյա Ցվեյբրյուկենցիի հարսը :
1643 թվականի փետրվարի 12-ին Ստոկհոլմում նա ամուսնացել է Գուստավ Օքսենշերնայի հետ, որը եղել է Ակսել Օքսենշերնայի ազգակիցը։ 1648 թվականին Գուստավի մահից հետո Մարիա Դելագարդին դարձել է միակ մարդը, որը պատասխանատու էր իր երկու դստրերի ճակատագրի համար։ 1652 թվականից Մարիան նաև պատասխանատվություն է կրել այն ունեցվածքի համար, որը նա ժառանգել էր իր հայրիկից՝ դառնալով Շվեդիայի խոշորագույն կալվածատերերից մեկը։ Դելագարադին ամուսնու մահից հետո Քրիստինա թագուհուց ստացել է որոշ արտոնություններ, որը դրական է անդրադարձել իր ֆինանսական վիճակին։ 1951 թվականին նա նշանակվել է ավագ պալատական օրիորդ՝ սկզբնապես գոյֆմեստերուհի տիտղոսով, իսկ հետո օբեր-գոյֆմեստերուհի։ Մարիա Դելգարդին հաճախ ընդունում էր թագուհուն իր Tyresö Palace աթոռանիստում, որտեղ միապետը սիրում էր որս անել։
Մարիա Սոֆյա Դելագարդին եղել է գեղեցկուհի և տաղանդավոր անձնավորություն, ազատ խոսել է գերմաներեն և ֆրանսերեն։ 1649 թվականին նորություններ են հայտնվել նրա և Շվեդիայի ապագա թագավոր Կառլ Գուստավի հետ հնարավոր ամուսնության մասին։ Այդ պլանները չէին կարող իրագործվել, բայց հնարավոր ամուսնության մասին խոսում էին մինչև 1652 թվականը։ 1654 թվականին Քրիստինա թագուհու հրաժարականից հետո Մարիա Սոֆյան նույնպես լքել է թագավորական բակը, որպեսզի կյանքը նվիրեր իր նոր հետաքրքրություններին, որոնց շնորհիվ նա հայտնի է դարձել շվեդական պատմությունում։
Շարունակելով ապրել Tyresö Palace պալատում, նա կառավարում էր իր շատ սեփականությունները։ Իր եղբայրների առաջարկով՝ Դելագարդին իրականացրել է ճանաչողական ճանապարհորդություն Նիդերլանդներ, որպեսզի ուսումնասիրեր արդյունաբերական կյանքը։ Մարիան հետաքրքրվում էր նաև անասնապահությամբ և այգեգործությամբ։ Նրա ամենահաջող ձեռնարկությունը դարձել է տեքստիլ արդյունաբերությունը. Մարիան արտադրում էր բանակի համար նախատեսված հագուստ և գործվածքներ։ 1650-ական թվականներին Մարիա Սոֆյա Դելագարդին զվաղվել է բանկային գործունեությամբ և մրցել է Stockholm Banco-ի հետ։ Սկոնե նահանգում Դելագարդին ձեռք է բերել մի քանի կալվածքներ, գնել է Krapperups slott ամրոցը, արդյունահանել է ածուխ, կառուցել է նավեր, արտահանել է բնափայտ և հացահատիկ, հիմնադրել է թղթային ֆաբրիկաներ և արտադրել է կտավատի յուղ։
Բայց Մեծ ռեդուկցիայի ժամանակ, որը անցկացրել էր թագավոր Կառլոս XI-ը, 1980-ական թվականներների նրա ունեցվածքի մեծ մասը, ինչպես նաև նրա եղբայրների ունեցվածքները բռնագրավվել են, որը խորը ցնցել է Դելագարդիին և նա հեռացել է գործերից։
Մարիա Սոֆյա Դելագարդին մահացել է 1694 թվականի օգոստոսի 22-ին Ստոկհոլմում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Շվեդ գործարարներ
Պեսչանի (գյուղ, Կոլսկի շրջան)
Պեսչանի (Песчаный), գյուղ Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Կոլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 139 մարդ։
Պատրիկ Բրուել
Պատրիկ Բրուել (Patrick Bruel, ), ֆրանսիացի դերասան, կոմպոզիտոր։ Հանդիսատեսին հայտնի է «Յագուար» ֆիլմից։
Ացի (Մեստիայի շրջան)
Ացի (აცი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 0 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Գենդուլ
Գենդուլ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Թամարա Հակոբյան
Թամարա Հակոբյան, հայ հաղորդավար, մեկնաբան և լրագրող։
Կենսագրություն
Թամարա Հակոբյանը ծնվել է 1982 թվականի ապրիլի 15-ին Երևանում։ 1998 թ. ավարտել է Երևանի Պ. Սևակի անվան թիվ 123 միջնակարգ դպրոցը։ 2002 թվականին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը, և 2008 թվականին՝ Հայաստանի Կառավարման պետական ակադեմիայի հանրային կառավարման ֆակուլտետը։ 2000-2003 թվականներին աշխատել է «Նոյյան Տապան» լրատվական-վերլուծական կենտրոնում՝ որպես լրագրող և լուրերի հաղորդավար։ 2004 թ-ից «Երկիր Մեդիա» հեռուստաընկերության «Երկիրն այսօր» լրատվական ծրագրի մեկնաբանն է։ 2006-2009 թթ. հեղինակել և վարել է «Կիզակետ» հաղորդաշարը ու ղեկավարել է «Երկիրն այսօր» լրատվական ծրագիրը։ 2009-2011 թթ. ուսումը շարունակել է Թբիլիսիի հանրային կապերի ինստիտուտի ժուռնալիստիկա և մեդիա մենեջմենթ բաժնում, որին զուգահեռ եղել է «Երկիրն այսօր» լրատվական ծրագրի սեփական թղթակիցը Վրաստանում։ 2012 թվականից «Լրատվական ռադիո» ռադիոկայանի խմբագիրն է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ հեռուստամեկնաբաններ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
Ժողովածու (1035)
Ժողովածու (1035), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1035 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1793 թվականին Երեմիա Ոսկանյան Կարնեցի գրիչի կողմից Լիբանանում։ Ստացողը եղել է Աբրահամ Ախալցխացին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16x11.3 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 90 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգրով և նոտրգրով։ Ունի կիսախորան և լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի 36բ, 73բ, հետագայի՝ 40բ (1860 թ․) :
Չափիչ մեքենա
Չափիչ մեքենա, դետալների ներքին և արտաքին գծային չափսերի չափման օպտիկամեխանիկական սարք։ Վերահսկվող դետալը տեղավորվում է առարկայի սեղանի (դետալի զանգվածը 10 կգ է, հատուկ տեսակի սեղանների վրա՝ մինչև 60 կգ) կամ լյունետների վրա՝ պինոլի կոճղակի և հաշվանքի սարքի ծայրերի միջև։ Որպես հաշվանքի սարք օգտագործվում է օպտիմետրի կամ ինտերֆերոմետրի խողովակը։ Չափումը կատարվում է հարաբերական (համեմատական) կամ բացարձակ մեթոդով։ Հարաբերական մեթոդի դեպքում վերահսկվող դետալի չափսը համեմատվում է նմուշ դետալի նախապես հայտնի չափսի հետ։ Որպես նմուշ առավել հաճախ օգտագործվում են երկարության հարթ զուգահեռ ծայրաչափերը։ Վերահսկվող դետալի շեղումը նմուշից ցույց է տալիս հաշվանքի սարքը։ Բացարձակ մեթոդի դեպքում վերահսկվող դետալի չափսը որոշում են երկու սանդղակներով․ առաջինը՝ չափման վերին սահմանին հավասար երկարության և 100 մմ բաժանման, երկրորդը՝ 100 մմ երկարության և 0,05 մմ բաժանման արժեքներով։ Սովորաբար երկու սանդղակների ցուցմունքները օպտիկական համակարգի օգնությամբ միաբերվում են չափիչ կոճղակում տեղավորված միկրոսկոպում։ Չափիչ մեքենան կիրառվում է գլխավորապես ներսաչափերի ստուգման և հարմարեցման համար։ Կան Չափիչ մեքենաններ, որոնցով հնարավոր է չափել ընթացքային պտուտակների քայլերը։ Երբեմն, սխալ ձևով «Չափիչ մեքենա» տերմինը կիրառվում է բարդ ստացիոնար չափիչ միջոցների համար։
Կյուժ լե Պեն
Կյուժ լե Պեն (Cuges-les-Pins), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 4743 մարդ, բնակչության խտությունը` 122.21 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 38.81 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 680 կմ հարավ-արևելք, Մարսել քաղաքից` 27 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Կանոնիկոս
Կանոնիկոս (լատ. canonicus), հոգևորականների՝ ովքեր ապրել են ըստ եկեղեցական օրենքների՝ արքեպիսկոպոսական տաճարներին կից, միջնադարյան անվանումը։ Կանոնիկոսը կաթոլիկ եպիսկոպոսին կից խորհրդակցական մարմնի անդամ է։ Ներկայումս այդ կոչումով պարգևատրվում են այն քահանաները, ովքեր նշանավոր ներդրում ունեն եկեղեցու կյանքում։
Անցյալում կանոնիկոսներից չեն պահանջվել քահանայական ձեռնադրություններ, պահանջվել է միայն տոնզուրա (Կուլակ՝ կաթոլիկ հոգևորականների գլխի գագաթի բոլորակաձև ածիլված տեղը)։
Կատեգորիա:Հոգևոր կոչումներ
Բուչաչ
Բուչաչ (Бучач), քաղաք Ուկրաինայի Տերնոպոլի մարզի Բուչաչի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բուչաչ քաղաքում բնակվում էր 12 511 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9,98 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1253,61 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1260 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Your Heart Belongs to Me
Your Heart Belongs to Me, (Քո սիրտը պատկանում է ինձ), երգ է, որով Հինդ Լարոուսսին 2008 թվականի մայիսի 20-ին ներկայացրել է Նիդեռլանդները Եվրատեսիլ 2008 երգի մրցույթում։
Երգի հեղինակներն են Հինդ Լարոուսսին և Տյիրդ վան Զեինը ։ Երգը առաջին կիսաեզրափակիչում գրավել է 13-րդ տեղը, հավաքելով 27 միավոր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 2008 երգի մրցույթի երգեր
Պադեռնո դ’Ադա
Պադեռնո դ’Ադա (Paderno d'Adda), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Լեքո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 4357 մարդ, խտությունը կազմում է 1089 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 4 կմ²։ Փոստային ինդեքս 23875։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 039:
Օգոստոսի 15-ին կոմունայում նշվում է Սուրբ Աստվածածնի Վերափոխման տոնը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Թաղասեռ
Թաղասեռ, գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։ Այն տեղաբախշված է հանրապետության հարավարևելյան հատվածում։ Հադրութ շրջկենտրոնից գտնվում է 1 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 74 կմ հեռավորության վրա։
Աշխարհագրություն
Համայնքը լեռնային է ունի 1144, 33 հա տարածք, որից 616, 46 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 4741, 57 անտառային հողեր։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 4 աղբյուրներ` «Շենին», «Կոճին», «Սիսեռն» և «Տեղուն» ։
Պատմություն
Գյուղը գտնվում է ԱՀ հարավարևելյան հատվածում՝ Հադրութի շրջանում՝ նախկին Դիզակ գավառում։ Բնակավայրը տեղաբաշխված է Ընկուզագետ և Պարզագետ գետերի արանքում։ 10-րդ դարից ի վեր` ներկայիս բնակավայրի և հարակից տարածքներում հայկական գյուղեր են եղել ։
1045 թվականին՝ Բագրատունյանց թագավորության ամկումից հետո քոչվոր ցեղերը ավերի կռիվներ են տարել Արցախի դաշտավայրում և լեռնաստանում։ Այդ գյուղերի բնակիչների մի մասը լքել են իրենց բնակավայրերը։ Առավել ծանր վիճակում հայտնվեց Ուտիքի և Արցախի հարթավայրային գավառների հայությունը։
Այստեղ ձևավորվում է Հին Թաղասեռ բնակավայրը։ Հնարավոր է,որ նախկինում այդտեղ գտնվող բնակավայրը նույնպես ունեցել է Թաղասեռ անունը։ 17-րդ դարում այստեղ կառուցվել է Սբ. Ամենափրկիչ եկեղեցին։
Թաղասեռը հանդիսանում է Արցախի գրչության կենտրոններից մեկը։ 1631 թվականին Բաղդասար Գրիչը Թաղասեռում գրել է մի Ծիսարան։ Ծիսարանի ստորին լուսանցքում նա գրել է "Ձեռս գնաց, գիրս մնաց, Ձեռս փտի, դառնա ի հող, գիրս մնայ յիշատակող ։"
Ծիսարանը հետո հայտնվել է գերության մեջ։ 1791 թվականին թիֆլիսեցի Նալբանդ Սիսոյի որդի Եզչիսիսոն ազատել է գերված ձեռագիրը և որպես հիշատակ նվիրել Սբ. Աստվածածին եկեղեցուն։ Ծիսարանի վերջին ստացողն է եղել ագուլեցի Հարությունը, ով 1804 թվականին այն գնել է Թիֆլիսում։ 100 տարի անց ծիսարանը բերվել է Սբ. Էջմիածին։
1638 թվականին Հովհաննես եպիսկոպոսի պատվերով Կիրակոս երեցը Ծիսարան է օրինակել` "Գրեցաւ սուրբ աւետարանս ի երկրիս Աղուանից՛ ի գաւառիս Դիզակայ, ի գեաւղս, որ կոչի Թեղասեռ` ի դուռն սուրբ Սարգսիս, ի Շահ Սեփու երրորդ ամին ձեռամբ փծուն և անարհեստ գրչի՛ սուտանուն Մելիքսեդ երիցու և միաշունչ եղբաւրս իմոյ սրբամիտ և հեզահոգի տէր Կիրակոս քահանայի, որ ի միասին սկսաք և աւարտեցաք։" Հիշատակարանն այժմ պահվում է Մատենադարանում։
1795-1797 թվականներին պարսից Աղա Մուհամմադ շահի արշավանքներից հետո Արցախում սով է սկսվել, տարածվել են տարբեր տեսակի հիվանդություններ։ Ստեղծված իրավիճակում բնակչության մի մասը ստիպված է եղել լքել հայրենի երկրամասը։
1798 թվականին Հադրութից, Թաղլարից, Դահրազից, Խաչմաչից, Ճարտարից, Հադրութի շրջանի գործող բնակավայրերը սեռից որոշ ընտանիքներ տեղափոխվել և հաստատվել են Շամախու հարավային կողմերում և հիմնել Արփավուտ գյուղը։
19-րդ դարի սկզբներին Հին Թաղասեռի բնակիչները տեղափոխվել և հաստատվել են իրենց բնակավայրից ոչ շատ մեծ հեռավորության վրա գտնվող վայրում, որտեղել հիմնվել է ներկայիս Թաղասեռը։ Այստեղ նրանք փայտաշեն եկեղեցի են կառուցել։
Թաղասեռում ապրել են Փոթունց, Սոփանց, Պետունց, Մուլքումանց,Բուդաղանց, Խաչունց, Լուտանց ազգատոհմերի ներկայացուցիչները ։
Արցախցիներից կազմված մահապարտների գնդում Սարդարապատի ճակատամարտին մասնակցել են նաև Թաղասեռի երիտասարդները։ Նրանցից Սարգիս և Տիգրան Բաղդասարյանները նահատակվել են այդ հերոսական ձակատամարտում։
1917-1918 թվականներին Արցախի կառավարությունը զենքի և զինամթերքի պաշարների մի մասը պահում էր Թաղասեռում` որպես ապահով վայր։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին գյուղից ռազմաճակատ է մեկնել 181 մարդ, զոհվել է 97-ը։ Նրանց հիշատակին գյուղում հուշարձան է կանգնեցվել։
Արցախյան շարժման առաջին տարիներին, երբ Ադրբեջանի հետ հակամարտությունը խորացավ, ստեղծվեց ինքնապաշտպանական ջոկատ, որի մարտիկները մասնակցել են բազմաթիվ ճակատամարտերի։ Նրանցից 22 հոգի զոհվել են։ Սլավա Ավագյանը և Բորիս Հայրյանը հետմահու արժանացել են ԱՀ «Մարտական խաչ» 2- րդ աստիճանի շքանշանի ։
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ ։
Բնակչություն
Թաղասեռ համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 434 մարդ, կա 121 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ՝ անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Պատմամշակութային հուշարձանները
Համայնքի պատմամշակութային հուշարձաններն են` Սբ. Ամենափրկիչ եկեղեցի (17 դ.), գյուղատեղի «Հին շեն» (17 դ.), գերեզմանոց (17-19 դդ.), աղբյուր (20 դ.), կամուրջ (1763 թ.), շինարարական արձանագրությամբ հին կամուրջ (1763 թվական), միջնադարյան գյուղատեղիների և գերեզմանոցների մնացորդներ, կիսավեր Անապատ եկեղեցին (1635 թվական), Սև Խաչ սրբավայրը, Արցախյան ազատամարտում նահատակված թաղասեռցիների հիշատակը հավերժացնող խաչքարը (2005 թվական), հաշվառված է 19 հուշարձան ։ Թաղասեռում գրված Մաշտոցներից մեկում հիշատակված է Սբ. Սարգիս եկեղեցու մասին, որը սակայն հիմնովին ավերվել է ։
Թաղասեռի աղբյուրներն են` Շենին, Կոձին, Սիսեռն, Տեղուն, Մեծ Կիլիսուտ, Ադուն։ Գյուղի կամարակապ աղբյուրը կառուցվել է 1915 թվականին Թաղասեռի մեծահարուստներից մեկի` Սարգիս Հովսեփյանի կողմից։
Գյուղի հանդամասերն են Ռուսեն յուրդը, Տնջրուն արտը, Քեղերթը, Հոռուն արտը, Սիլեկեն արտը ։
Հասարարակական կառույցներ
Համայնքում գործում են գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, հիմնական դպրոց, որտեղ սովորում են 60 աշակերտներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմի բռնազավթված տարածքներ
Կամենկա (գյուղ, Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջան)
Կամենկա (Камянка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կամենկա գյուղում բնակվում էր 2 092 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3567 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 586,49 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Կամենեց-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1872 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ստեղծագործական ճգնաժամն ինքնուրույն հաղթահարելու անհաջող փորձ
Ստեղծագործական ճգնաժամն ինքնուրույն հաղթահարելու անհաջող փորձ (The unsuccessful self-treatment of a case of “writer’s block” ), հոգեբան Դենիս Ափերի հումորային գիտական աշխատանքը ստեղծագործական ճգնաժամի մասին։ Բացի ամսագրի ձևավորումից պարունակում է միայն անվանումը և հումորային ծանոթագրություններ։ Տպագրվել է 1974 թվականին գրախոսվող «Journal of Applied Behavior Analysis» գիտական ամսագրում և համարվում է ամենակարճ գիտական հոդվածը և գիտական հումորի դասական նմուշ  ։ Մտել է հոգեբան-բիհեյվորիստների գիտական ֆոլկլոր և քաղվածվել է 10 անգամից ավել, այդ թվում՝ միանգամայն լուրջ աշխատանքներում՝ նվիրված տեքստեր գրելու վախը թեթևացնելու համար կոգնիտիվ-վարքային թերապիայի կիրառմանը կամ օրինակ ViennaRNA Package 2.0 կենսաինֆորմատիկայի ծրագրերի փաթեթի նկարագրության մեջ Ափերի հոդվածին հղում է կատարված միայն այն խոստովանությունից հետո, որ փաթեթը երկար ժամանակ պատշաճ կերպով չի նկարագրվել ։
Ըստ Ափերի՝ այդ հոդվածը գրելու միտքը նրա մոտ ծագեց միայն որպես կատակ «Journal of Applied Behavior Analysis» խմբագրության համար, որը համարվում է ամենախիստ գիտական և լուրջ ամսագրերից մեկը հոգեբանության ոլորտում, որտեղ դժվար է հրատարակվելը․ անցյալում այն 2 անգամ մերժել էր Ափերի աշխատանքները։ Ուղարկված փաթեթը ներառում էր նամակ և հոդված, որը բաղկացած էր վերնագրից, հեղինակի անունից և 8 մաքուր թերթից։ Ստանալով տպագրման ենթակա հոդվածի ստանդարտ նամակը՝ Դենիսը զարմացավ, որ խմբագրությունը հումորի զգացում ունի։ Հեղինակին հոդվածի հետ ուղարկվեց նաև գրախոսողի արձագանքը։
Հոդվածի հումորի յուրօրինակ առանձնահատկությունը նաև այն է, որ այն իրենից ներկայացնում է «բացասական արդյունքի» հրատարակման հազվագյուտ դեպք․ ինչպես գիտակցվել է միայն 20-րդ դարի կեսերից՝ միայն այնպիսի աշխատանքների հրատարակման տենդենցը, որոնք դրական արձագանքներ ունեն, գիտական գրականության մեջ հանգեցնում է աղճատման ։ Ինչպես գրում է Ափերն իր հուշերում՝ հոդվածը տպագրվելուց հետո 30 տարիների ընթացքում նա իր գործընկերներից հոդվածը վերատպելու հարյուրավոր խնդրանքներ է ստացել։ Հոդվածը հումորային «գիտական բանավեճերի» առիթ է հանդիսացել ․ երևան են եկել մի քանի նմանօրինակ տպագրված հումորային գիտական աշխատանքներ, որոնք կրկնում էին (անհաջողության տարբեր աստիճաններով) և ընդարձակում հեղինակի ուսումնասիրությունները մինչև մուլտիկենտրոնական միջմշակութային, ինչպես նաև խնդրի այլ կողմերն ուսումնասիրող, ինչպիսիք են՝
Ավելի լուրջ ընդհանուր և գիտական գրական վարպետություն ուսուցանող գրքերում այս հոդվածը դիտվում է որպես ստեղծագործական ճգնաժամի խորհրդանիշ, որը ներկայացվում է դատարկ էջի տեսքով, ինչպես նաև դիտվում է որպես տեքստի հակիրճության պարադոքսային նմուշ, որին անհրաժեշտ է ձգտել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գիտական հումոր Կատեգորիա:Հոգեբանական գրականություն
Գալաշի
Գալաշի (გალაში), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Վիկտորյա Տոլստոգանովա
Վիկտորյա Տոլստոգանովա (Викто́рия Ви́кторовна Толстога́нова, ), թատրոնի և կինոյի ռուս դերասանուհի։ 2005 թվականին մշակույթի ոլորտում արժանացել է Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության մրցանակին ։
Կենսագրություն
Վիկտորյա Տոլստոգանովան ծնվել է 1972 թվականի մարտի 24-ին, Մոսկվայում՝ անգլերենի ուսուցչուհու և ինժեների ընտանիքում։ Վիկտորյան ունի երեք կրտսեր քույր ։
Դպրոցական տարիներին Վիկտորյան ընդունվել է Պատանի մոսկվացիների թատրոն, որտեղ մասնագիտորեն զբաղվում էր թատերական արվեստով ։
Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո երեք տարի անընդմեջ նա փորձում էր ընդունվել թատերական բուհ։ 1992 թվականին Վիկտորյան միաժամանակ ընտրվում է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտ և Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարան սովորելու։ Նրա ընտրությունը կանգ է առել Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտում, սովորել է ԽՍՀՄ Ժողովրդական արտիստ, պրոֆեսոր Խեյֆից Իոսիֆ Եֆիմովիչի կուրսում, որտեղ տեղի է ունեցել  ռուսական դպրոցի ավանդական թատրոնի հոգեբանություն։ 1996 թվականին ավարտել է ինստիտուտը։ Դեռ ուսանող ժամանակ նրան հրավիրել են Կոնստանտին Ստանիսլավսկու անվան Մոսկվայի դրամատիկական թատրոնի խումբ, որտեղ մնացել է մինչև 2000-ական թվականների կեսերը ։
1997 թվականին խաղացել է ռեժիսոր Ռոման Խրուշչայի «Ցերեկային պարտականություն» կարիճամետրաժ գեղարվեստական ֆիլմի գլխավոր դերում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Ոսկե արծիվ» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:ՎԳԻԿ-ի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Կինոտավրի» դափնեկիրներ
Տիմիշոարա
Տիմիշոարա (ռում.՝ Timişoara), քաղաք Ռումինիայում։ Տիմիշ գավառի վարչական կենտրոնն է։ Ունի 303,7 հազար բնակչություն (2011)։ Տրանսպորտային հանգույց է։ Կա մեքենաշինության, քիմիական, տեքստիլ, թեթև և սննդի, պոլիգրաֆ արդյունաբերություն։ Ունի համալսարան, թատրոն։ Պահպանվել են 15–20-րդ դարերի ճարտարապետական հուշարձաններ։ Հիշատակվում է 14-րդ դարից, որպես ամրոց։
Պեսչանկա (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)
Պեսչանկա (Песчанка), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Տիմիշոարա
«Փոքր Վիեննա», «Ծաղկաքաղաք» պատվանունների արժանացած Տիմիշոարան համարվում է Բանատ երկրամասի ոչ պաշտոնական մայրաքաղաքը։ Նրա մետրոպոլիսային տարածքում ապրում է շուրջ կես միլիոն մարդ, որոնցից ավելի քան 30 հազարը ուսանողներ են ՝ եկած հիսունից ավելի երկրներից ։
Պեսչանկա (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Տիմիշոարա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նախկին մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:Ռումինիայի բնակավայրեր
Պեսչանկա (գյուղ, Օկուլովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Տերև
Տերև, բույսի արտաքին օրգան, որի հիմնական ֆունկցիան ֆոտոսինթեզն է։
Բույսերի մեծ մասի տերևները կազմված են տերևաթիթեղից և կարճ կամ երկար կոթունից, որով ամրանում են ցողունին ։ Այդպիսի տերևները կոչվում են կոթունավոր։ Սակայն որոշ բույսերի տերևներ արտահայտված տերևակոթուն չունեն, դրանք նստադիր տերևներ են։ Տերևահիմքի մոտ հաճախ առաջանում են տերևակիցներ։ Տերևաթիթեղները լինում են կլոր, ձվաձև, նշտարաձև, եռանկյունաձև, սրտաձև, գծային և այլն։ Տերևաթիթեղի եզրերը լինում են ամբողջաեզր և կտրատված՝ ատամնաեզր, սղոցաեզր, պատնեշաեզր, ակոսավոր և այլն։ Տերևաթիթեղի վրա հեշտությամբ նկատվում են ջղեր։ Դրանք փոխադրող խրձեր են և մեխանիկական հյուսվածքների թելիկներ, որոնք թելիկներին մատակարարում են ջուր, հանքային աղեր և դուրս բերում այնտեղ առաջացած օրգանական նյութերը և կենսագործունեության մնացորդները։ Ջղերը տերևներին տալիս են ամրություն և որոշակի ձև։ Որոշ բույսերի տերևներում ջղերը դասավորված են զուգահեռ։ Որոշ բույսերի տերևակոթունները կարող են թեքվել այնպես, որ տերևաթիթեղը ուղղվի դեպի լույսը։
Տերևների անատոմիա
Տերևների անատոմիական կառուցվածքը տարբեր է նույնիսկ մեկ տեսակի սահմաններում, սակայն ընդհանուր գծերով նույնն է բոլոր բույսերի համար։ Սովորաբար տերևաթիթեղը 2 կողմից ծածկված է էպիդերմիսի (մաշկահյուսվածք) շերտերով, որոնց միջև գտնվում է տերևի հիմնական հյուսվածքը՝ մեզոֆիլը։ Վերջինս սովորաբար տարբերակված է 2 շերտի՝ սյունաձև և սպունգանման պարենքիմի։ Սյունաձև հյուսվածքի, որի հիմնական գործառույթը լուսասինթեզն է, երկարավուն գլանաձև բջիջներում է գտնվում քլորոֆիլի մեծ մասը, իսկ սպունգանմանը, որին հատուկ են մեծ միջբջջային տարածությունները, գլխավորապես ապահովում է գազափոխանակությունը։ Ջուրն ու հանքային նյութերն արմատներից անցնում են մեզոֆիլով, իսկ տերևից՝ օրգանական նյութեր փոխադրող ջղերով։ Տերևներին ամրություն հաղորդող մեխանիկական հյուսվածքները սովորաբար տեղադրված են մեծ ջղերի շուրջը։
Տերևների ջղավորում
Տերևների ջղավորումը տերևաթիթեղի ջղերի դասավորությունն է։ Այդ ջղերը անցկացնող խրձեր են, որոնք ապահովում են ջրային լուծույթների փոխադրումը դեպի տերևը և ասիմիլյացիայի նյութերի արտահոսքը տերևից։ Տերևաթիթեղի ջղերի ելակետային մասը տերևի կոթունում է, որտեղից բույսերի մեծ մասի մոտ դուրս է գալիս հիմնական կամ գլխավոր ջիղը։ Վերջինս իր հերթին ճյուղավորվում է երկրորդային, երրորդային հետզհետե բարակող, կողքային ջղերի, որոնք թիթեղի եզրամասում դառնում են շատ նուրբ և աննկատելի։ Տարբերում են տերևների ջղավորության մի քանի տիպեր․ մեկ կամ մի քանի երկայնաջիղ տերևների ջղավորությամբ օժտված տերևաթիթեղներ, որտեղ ջղերը չեն ճյուղավորվում և միմյանց չեն համակցվում։ Նման ջղավորում ունեն ասեղնատերևները (կենի,սոճի, մայրի և այլն)։ Տերևների ջղավորումը կարևոր կարգաբանական և տաքսոնոմիական հատկանիշ է և նպաստում է ժամանակակից ու բրածո բույսերի դասակարգմանը։ Միջատների ջղավորումը թևերի ջղերի դասավորության ձեն է։ Ջղերի քանակը և դասավորությունը կարևոր կարգաբանական հատկանիշ է, որով բնորոշվում են միջատների կարգը, ընտանիքը, տեսակը են։ Ջղավորության նշանակությունը հատկապես մեծ է բրածո ձևերի դասակարգման համար։
Տերևի ֆիզիոլոգիա
Տերևն ակտիվ օրգան է, որն ուղղորդում և կարգավորում է բույսի կենսագործունեության ընդհանուր շարժընթացները և, փոփոխելով լուսասինթեզի արգասիքների քանակն ու որակը, պայմանավորում է բույսի աճն ու կյանքի տևողությունը տարբեր պայմաններում։ Օրգանական նյութեր մատակարարելով բույսին՝ տերևը մյուս օրգաններից ստանում է ջուր, հանքային սննդառության տարրեր, աճման հորմոններ։ Լուսասինթեզի համար անհրաժեշտ պայմանների դեպքում 1մ2 տերևային մակերեսը մեկ ժամվա ընթացքում կարող է օդից կլանել 3–4 լ CO2 և նույնքան էլ Օ2 անջատել։ Տերևները լուսասինթեզի և շնչառության գործընթացների շնորհիվ պահպանում են թթվածնի և ածխաթթու գազի հաշվեկշիռն օդում, իսկ գոլորշիացման միջոցով մասնակցում են Երկրի վրա ջրի շրջապտույտին։ Բազմաթիվ բույսերի տերևներն օգտագործվում են որպես սնունդ, կենդանիների կեր, դեղանյութերի, եթերայուղերի, աղաղանյութերի ստացման հումք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բույսերի մորֆոլոգիա
Վահան Արսենյան
Վահան Սամվելի Արսենյան  ծնվել է օգոստոսի 26, 1963, Քաղաք Էջմիածնում (այժմ՝ ՀՀ Արմավիրի մարզում ՀՀ բանակի գնդապետ (2001)։
1982-1984 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ ԶՈՒ-ում։ Ավարտել է Մոսկվայի ավտոճանապարհային ինստիտուտը (1989)։ 1985-1992 թվականներին աշխատել է ՀՀ ՆԳ մարմիններում, 1992-1993 թվականներին՝ Էջմիածնի կամավորական ջոկատի ազատամարտիկ. 1993-1994 թվականներին՝ «Հատուկ գնդի» դասակի, վաշգումարտակի հրամանատար, 1994-1998 թվականներին՝ զորամասի հրամանատարի տեղակալ, 1998-1992 թվականներին՝ շտաբի պետ, 1999 թվականից՝ հրամանատար։
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 26 ծնունդներ Կատեգորիա:1963 ծնունդներ
Օլթ
Օլթ, (Olt, ) գետ Ռումինիայում, Դանուբի ձախ վտակը։ Օլթը միայն Ռումինիայի տարածքով հոսող գետերից ամենաերկարն է։ Սկիզբ է առնում Արևելյան Կարպատների արևմտյան լանջերից, հոսում Հարավային Կարպատներով և Ստորինդանուբյան հարթավայրով։ Երկարությունը 709 կմ։ Օլթի ափին են Ֆեգերաշ, Սլատինա քաղաքները։ Սալտանայից ներքև նավարկելի է, իսկ վերև՝ փայտանյութի լողարկում է։
Կատեգորիա:Ռումինիայի գետեր Կատեգորիա:Դանուբ գետի վտակներ
(4480) Նիկիտիբոտանիա
(4480) Նիկիտիբոտանիա (Nikitibotania), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի օգոստոսի 24-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,43236 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0225 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8423 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1385,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,259814 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,4° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կեկինո (գյուղ, Սումիի շրջան)
Կեկինո (Кекине), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կեկինո գյուղում բնակվում էր 317 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սումիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Զարուչևե (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Զարուչևե (Заручевье), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 0 մարդ։
Բողոքի ցույցեր Ղազախստանում (2022)
Ցույցեր Ղազախստանում  (Qazaqstandağy narazylyq şaralary) սկսվել է 2022 թվականի հունվարի 2-ից հեղուկ գազի կտրուկ թանկացման պատճառով, որը ըստ Ղազախստանի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևի, պայմանավորված էր 2022 թվականի հունվարի 1-ից էլեկտրոնային առևտրային հարթակների և բորսաների միջոցով հեղուկ գազի գների լիովին շուկայական ձևավորմանը անցնելու հանգամանքով, միևնույն ժամանակ՝ այս ամենի մեղքը դրվել է Ղազախստանի էներգետիկայի նախարարության, ինչպես նաև գազի երկու խոշոր ընկերություն-մատակարարողների՝ «Կազմունայգազի» ու «Կազախգազի» վրա ։ Բողոքի ցույցերը բնութագրվում են երկրում հեղափոխական իրավիճակով։
Զարուչևե (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Գտնվում է շրջանի հյուսիսարևմտյան մասում՝ Դեմիդովից 48 կմ հյուսիս-արևելք, P133 Սմոլենսկ-Նևել մայրուղուց 36 կմ հյուսիս-արևելք։ Գյուղից 99 կմ հարավ գտնվում է Մոսկվա-Մինսկ գծի Սմոլենսկի երկաթուղային կայարանը։
Պատմություն
Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ` 1941 թվականի հուլիսին, գյուղը գրավել են նացիստական զորքերը, ազատագրվել է 1943 թվականի սեպտեմբերին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բողոքի ցույցեր Ղազախստանում (2022)
Նախապատմություն
Ժանաօզենը նավթարդյունաբերական քաղաք է Մանգիստաուի մարզում, որը բախվել է գործադուլների ու աշխատավորների ցույցերի շարքի։ 2011 թվականին՝ Ղազախստանի անկախության 20-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումները վերածվեցին անկարգությունների, որի արդյունքում, ըստ պաշտոնական տվյալների՝ զոհվեց 16, իսկ վիրավորեց՝ 100 մարդ։ Այդ ժամանակ Ղազախստանի անվտանգության ուժերը կրակ էին բացել ցուցարարների վրա, ովքեր պահանջում էին աշխատանքային պայմանների բարելավում։
2011 թվականին հեղուկ գազի գինը կազմում էր 30-35 տենգե և այդ ժամանակից ի վեր այն բազմիցս աճել է։ 2020 թվականի հունվարին՝ Ժանաօզենում անցկացվեց բողոքի ցույց, որում քաղաքի բնակիչները պահանջում էին գազի գնի իջեցում, որն այդ ժամանակ 55 տենգեից դարձել էր 65 ։, իսկ 2022 թվականի հունվարից՝ մինչև 120 տենգե ։
Հունվարի 3
Գիշերը՝ հարյուրավոր քաղաքացիներ հավաքվեցին Ժանաօզենի կենտրոնում ։ Մոտ 1000 մարդ մասնակցեց ցույցին, նրանց պահանջները ներառում էին ոչ միայն սոցիալ-տնտեսական, այլև քաղաքական բնույթի պահանջներ։ Մարզի աքիմի ու գազավերամշակման գործարանի տնօրենը չհամոզեցին ցուցարարներին։ Ղեկավարությունը լքեց հրապարակը ցուցարարների կարգախոսների ներքո ։
Հունվարի 4
Ցերեկը Ղազախստանի իշխանությունները հայտարարեցին Մանգիստաուի մարզում գազի գնի իջեցման մասին՝ դարձնելով լիտրի համար մինչև 50 տենգե ։ Չնայած դրան ցույցերը շարունակվեցին։
Հունվարի 4-ին Ղազախստանի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևը տեսաուղերձ հղեց, որում նա ցուցարարներին կոչ արեց «խոհեմություն դրսևորել» և անօրինական գործողություններ չանել ։
Ալմաթի
Առավոտյան ոստիկանությունը փակեց Աստանայի հրապարակն ու դրա մուտքերը ։ Ցերեկը՝ հարյուրավոր մարդիկ դուրս եկան ցույցի «Ալմաթի Արենայի» շրջանում ։ դեմոկրատական կուսակցության առաջնորդ Ժանբոլատ Մամաևի հետ։ Մադրիկ սկսեցին հավաքվել նաև նախագահական այգու մոտ, իսկ հետո երթ արեցին դեպի Մուստաֆինի փողոց։
Մի քանի հարյուր ցուցարարներ մասնակցեցին երթին, առաջին խումբը շարժվեց դեպի Աբայի պողոտա, իսկ երկրորդը՝ Տոլե բի-ի պողոտա, քաղաքի կենտրոնի կողմ։ Բախումներ տեղի ունեցան ցուցարարների ու ոստիկանների միջև։
Ուժայինները ցուցարարների դեմ կիրառեցին լուսաձայնային նռնակներ ։ Հունվարի 4-ի գիշերը՝ Ալմաթիիում, ցուցարարները սկսեցին այրել ոստիկանական ավտոմեքենաները, քաղաքում ցուցարարների քանակը լրագրողները գնահատեցին հազարից մինչև մի քանի հազար ։ Գիշերը հաղորդագրություններ ստացվեցին քաղաք ռազմական տեխնիկա մտնելու մասին ։
Ատիրաու
Առավոտյան Ատիրաուում բնակիչները հավաքվեցին տեղի շուկայի մոտ ու խմբերով շարժվեցին դեպի Իսաթայի և Մահամբեթի կենտրոնական հրապարակ, որտեղ հավաքվել էին հարյուրավոր մարդիկ ։ Ցուցարարները շրջափակեցին Ատիրաուի մարզի աքիմ Մահամբեթ Սոսմուխամբետովին ու չթողեցին նրան ավտոմեքենայով հեռանալ հրապարակից։
Նուր-Սուլթան
Շատ քաղաքներում սկսվեցին ձերբակալություններ․ ընդդիմադիր ԶՄԼ-ների հաղորդմամբ, Նուր-Սուլթանում ձերբակալվել է «մի քանի հարյուր մարդ» ։
Գիշերվան մոտ՝ Ղազախստանում, դադարեցին աշխատել Տելեգրամ, WhatsApp ու Սիգնալ մեսենջերները։ Ալմաթիում դադարեց աշխատել հեռախոսային ինտերնետը ։
Հունվարի 5
«Կազախտելեկոմը» անջատեց համացանցը ամբողջ երկրում ։ Արդյունքում՝ Ղազախստանի բնակչությունը սկսեց զանգվածաբար կանխիկացնել փողերը, քանի որ համացանցի անջատման պատճառով՝ դադարել էր աշխատել բանկային քարտերի ու հեռախոսային հավելվածների միջոցով վճարումները ։
Ղազախստանի ՆԳՆ-ի հայտարարության համաձայն, անկարգությունների ժամանակ զոհվել են ամենաքիչը ութ ոստիկանության աշխատակից ու ազգային գվարդիայի զինծառայող, տուժել՝ 317-ը ։
Բելո Պոլյե
Բելո Պոլյե (Бело Поље), գյուղ Սերբիայի Հանրապետության հարավային հատվածում՝ Ռասինայի մարզի Բրուսի շրջանում։
Ըստ 2002 թվականին Սերբիայում անցկացված մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմում է 50 մարդ ։ Գյուղի ժամային գոտին՝ UTC+1, իսկ ամառը՝ UTC+2:
Բողոքի ցույցեր Ղազախստանում (2022)
Արտակարգ դրություն
Ղազախստանի նախագահի հրամանագրերով՝ «քաղաքացիների անվտանգությանը սպառնացող լուրջ և անմիջական սպառնալիքի հետ կապված,հանրային անվտանգությունն ապահովելու, օրինականության և իրավակարգի վերականգնման, քաղաքացիների իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանության նպատակով» հունվարի 5-ի ժամը՝ 1։30-ից մինչև 2022 թվականի հունվարի 19-ի 00։00 րոպեն արտակարգ դրություն է մտցվում Մանգիստաուի մարզում ։ ու Ալմաթի քաղաքում ։ Ավելի ուշ հրամանագիր հրապարակվեց, որը 12։30 րոպեից մինչև հունվարի 19-ը արտակարգ դրություն է մտցնում Ալմաթիի մարզում ։, ինչպես նաև 16։00-ից մինչև 2022 թվականի հունվարի 19-ը՝ արտակարգ դրություն մտցվեց Ղազախստանի մայրաքաղաք Նուր-Սուլթանում ։ Այդ օրվա երեկոյան՝ 20։30-ից մինչև 2022 թվականի հունվարի 19-ը արտակարգ դրություն մտցվեց Շիմկենդ քաղաքում, ինչպես նաև՝ Ատիրաուի, Ժամբիլի ու Կզըլ-Օրդայի մարզերում ։ Օրվա ավարտին արտակարգ դրություն մտցվեց ամբողջ երկրի տարածքում (հունվարի 5-ի 22։00 րոպեից մինչև հունվարի 19-ը արտակարգ դրություն մտցվեց՝ Աքմոլայի, Ակտոբեի, Արևելաղազախական, Արևմտաղազախական, Կարագանդայի, Հարավ-Ղազախստանյան, Կոստանայի, Պավլոդարի ու Հյուսիս-Ղազախստանյան մարզերում) ։
Բելո Պոլյե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերբիայի գյուղեր Կատեգորիա:Ալեքսանդրովացի շրջանի բնակավայրեր
Բողոքի ցույցեր Ղազախստանում (2022)
Արտակարգ դրություն
Արտակարգ դրության ռեժիմը սահմանում է հետևյալ միջոցները՝
Ղազախստանի գլխավոր դատախազի հայտարարությամբ ։՝
Ալմաթի
Ալմաթիի հանրային առողջության վարչության տվյալներով ՝ քաղաքի շտապ օգնության բուժհաստատություններ է տեղափոխվել հունվարի 4-ի դեպքերից 150 տուժած, բացի այդ 40 մարդ ինքնուրույն է եկել առողջապահության հաստատություններ։ Բոլոր 190 տուժածներից հոսպիտալացվել է 40 մարդ, այդ թվում 7-ը տեղափոխվել են վերակենդանացման բաժանմունք, որոնցից 4-ը ոստիկանության աշխատակիցներ են։ 190 տուժածների թվում են՝ 137 ոստիկաններ ու 53 քաղաքացիական անձինք ։
Քաղաքի պարետը հայտնել է, որ հունվարի 4-ի լույս 5-ի գիշերը «ակտիվացել են ծայրահեղական խմբավորումները»։ Քաղաքում երեկոյան և գիշերը այրվել են 120-ից ավելի տրանսպորտային միջոցներ, այդ թվում՝ 33 ոստիկանական մեքենաներ, շտապօգնության մեքենաներ, հրշեջ մեքենաներ։ Կոտրվել են 120 խանութների և մանրածախ առևտրի այլ օբյեկտների ցուցափեղկեր, տուժել են 180 հասարակական սննդի ձեռնարկություններ, շուրջ 100 փոքր և միջին բիզնեսի գրասենյակներ։ Ծեծի են ենթարկվել 500-ից ավելի քաղաքացիական անձինք, որոնց թվում 130 կին և ծերեր։ Հունվարի 5-ի առավոտվանից՝ քաղաքը, պարետի խոսքով, «ենթարկվել է ծայրահեղականների և ռադիկալների նոր գրոհների» ։
Մոտ 300 մարդուց բաղկացած ցուցարարները, որոնցից մի քանիսը զինված են եղել փայտերով, քաղաքի արևմուտքից շարժվել են Ռայիմբեկի պողոտայով մինչև Տոլե Բի փողոց, որից հետո շրջվել են քաղաքի կենտրոնի ուղղությամբ։ Նշված շրջանում փակ են խանութներն ու կրպակները։ Ցուցարարների ճանապարհին մնացել են ցրված աղյուսներն ու որսորդական փամփուշտների պարկուճները։ Տեղում ոստիկաններ չեն եղել։ Ցուցարարները հարձակվել են կայանած ոստիկանության մեքենայի վրա, ինչպես նաև վնասել ռազմական բեռնատարը ։
Ալմաթիի կենտրոնում հավաքվել են մոտ երեք հազար ցուցարարներ։ Ոստիկանները նահանջել են դեպի նախագահի հին նստավայր՝ քաղաքի աքիմաթից (քաղաքապետարանից) 50 մետր հեռավորության վրա։ Հարձակվողները ծեծել են մի քանի ոստիկանների, խլել նրանց վահաններն ու սաղավարտները ։ Անկարգությունների մասնակիցները ներխուժել են քաղաքային աքիմատի շենք, ներսում գտնվող ոստիկանները լուսաձայնային նռնակներ են օգտագործել։ Ցուցարարները նույնպես ունեին լուսաձայնային նռնակներ, ձողեր և վահաններ։ Ամբոխի մի մասը միաժամանակ փորձ է արել ներխուժել նախագահի հին նստավայր ։ Քաղաքի աքիմատի շենքի վրա սկսել է սև ծուխ բարձրանալ, անկանոն կրակոցներ են լսվել ։ Քաղաքային աքիմատը գրավվել է ցուցարարների կողմից, շենքում հրդեհ է բռնկվել։ Իրավապահները հեռացել են այրվող շենքից ։, աքիմատի շենքը հսկող մոտ 10 իրավապահներ դաժան ծեծի են ենթարկվել ցուցարարների կողմից ։
Շենքը, որտեղ գտնվում է «Նուր Օտան» կուսակցության Աուեզովի շրջանային բաժինը, ցուցարարները քարեր են նետել, այնուհետև շենքի պատուհաններից ծուխ է բարձրացել ։
Ոստիկանության ուժերը զանգվածաբար լքում են քաղաքի կենտրոնական մասը, որը լցված է ցուցարարների կողմից։ Փողոցներով շարժվում են մահակներով զինված մարդիկ և դաժանաբար ծեծում ուժայիններին։ Քաղաքի մի շարք թաղամասերի փողոցներում ընդհանրապես չկա ոչ մի իրավապահ, փողոցները փակված են ցուցարարների կողմից ։
Ցերեկը ցուցարարները գրավել և հրկիզել են Ղազախստանի ղեկավարի Ալմաթիի նստավայրը ։
Ցուցարարները շրջափակել են «Ղազախստան» պետական հեռուստաալիքի շենքը։ Մեդիաընկերության աշխատակիցները փակվել են շենքի ներսում, բողոքի ակցիայի մասնակիցները փորձել են այն գրոհով վերցնել ։ Ներխուժելով շենք՝ ցուցարարները ավերել են առաջին հարկը, իսկ երկրորդը՝ հրկիզել, ցուցարարները հարձակվել են հեռուստաալիքի աշխատակիցների վրա և ծեծի ենթարկել ։
Ցուցարարները գրավել են « Միր24 » հեռուստաալիքի շենքը և պահանջել ուղիղ հեռարձակում ։ Ցուցարարները ավերել են հեռուստաընկերության գրասենյակը՝ ոչնչացնելով թանկարժեք նկարահանող սարքավորումները ։
Ցուցարարները հարձակվել են գրասենյակային շենքերի վրա, որտեղ գտնվում են հեռուստաալիքների խմբագրությունները և ավերել նրանց շինությունները։ Ղազախստանի KTK հեռուստաալիքը, որի կենտրոնակայանը գտնվում է Ալմաթիում, չեղյալ է հայտարարել բոլոր եթերները ։
Օրվա ընթացքում անջատվել է լարային ինտերնետը և հեռախոսակապը ։
Ալմաթիի ոստիկանության բաժանմունքի շենքը գրավվել է անկարգությունների մասնակիցների կողմից ։ Բողոքի ակցիայի մասնակիցները շարունակել են այրել ոստիկանական մեքենաները Ալմաթիի փողոցներում ։
Երեկոյան՝ քաղաքը, ոստիկանների և ուժայինների հեռանալուց հետո, ընկել է անարխիայի մեջ, բնակիչների շրջանում խուճապ է սկսվել։ Փողոցներում շրջում էին կողոպտիչները, նրանցից շատերը զինված են ինքնաձիգներով։ Անկարգությունների մասնակիցները բարիկադներ են կառուցում։ Ցուցարարները հավաքվում են քաղաքի կենտրոնում, իսկ սովորական քաղաքացիները փորձում են չլքել իրենց տները։ Ինչպես նաև շարունակում էին այրել ուժայինների ավտոմեքենաները, քաղաքում լսվում էր կրակոցների ձայներ ։ Բացի այդ, կողոպտիչները սկսեցին կոտրել և թալանել բանկոմատները ։
Զանգվածային անկարգությունների մասնակիցները գրավել են Ալմաթիի օդանավակայանը, որտեղից սկսվել է աշխատակիցների տարհանումը։ Հաղորդվում էր, որ «Սայրան» ավտոկայանի շրջանում կրակոցներ են հնչել։ Բախումները են տեղի ունեցել նաև քաղաքի Աուեզովի շրջանում, որտեղ զինված ցուցարարների մի խումբ գրոհել են ոստիկանության շրջանային բաժինը ։, ոստիկանները նահանջել են շենքի տանիք, որտեղից կրակ են բացել անկարգությունների մասնակիցների ուղղությամբ և կիրառել լուսաձայնային նռնակներ ։
Ցուցարարները գրավել են Ղազախստանի ազգային անվտանգության կոմիտեի վարչության շենքը ։
Հունվարի 5-ի երեկոյան փոխքաղաքապետ Երժան Բաբակումարովը հայտնել Է օդանավակայանը ցուցարարների ազատագրելու մասին ։
Ակտոբե
Զանգվածային բողոքի մասնակիցները փորձել են գրոհով վերցնել Ակտոբե քաղաքում գտնվող մարզային աքիմատի շենքը, հարձակվողների դեմ օգտագործվել են լուսաձայնային նռնակներ ։
Ատիրաու
Ինչպես հաղորդում է «Ազատություն» ռադիոկայանը, ուժայինների և ցուցարարների միջև փոխհրաձգություն է տեղի ունեցել, որի հետևանքով անկարգությունների մասնակիցներից մեկը մահացու վիրավորում է ստացել ։
Պավլոդար
Մոտ երկու հարյուր ցուցարարներ, որոնց մեծ մասը եկել էր գյուղական շրջաններից, չնայած ոստիկանների՝ նրանց զսպելու փորձերին, ներխուժել են Պավլոդարի մարզի աքիմատի շենք։ Նրանց հետ հանդիպման էր եկել Պավլոդար քաղաքի և Պավլոդարի մարզի աքիմները, որոնք պատմել են այն միջոցների մասին, որոնք կընդունվեն երկրում իրադրության կայունացման համար։ Հավաքվածները պահանջել են գազի գնի իջեցում և բողոքել ցածր աշխատավարձից ։ Նույն օրը երեկոյան՝ քաղաքում բախումներ են սկսվել ցուցարարների և ոստիկանության միջև ։ Ցուցարարներին ցրելու համար Պավլոդարի ոստիկանությունը կիրառել է լուսաձայնային նռնակներ և հատուկ տեխնիկա։ Իրավապահները քաղաքում զանգվածային ձերբակալություններ են իրականացրել և անկարգությունները ճնշել այն բանից հետո, երբ շուրջ հազար ցուցարարներ փորձել են գրոհել մարզի աքիմատը։ Արդյունքում՝ ցուցարարներին քշել են ծայրամասերը և ձերբակալել։ Նշվում է, որ ցուցարարները պատմել են, որ իրենց մեծ մասը Պավլոդարի բնակիչներ չեն, իսկ «նրանց բերել են» Բայանաուլի մարզի գյուղերից ։
Տալդի Կուրգան
Բողոքի ակցիայի մասնակիցները Տալդի Կուրգանում տապալել և երկու մասի են բաժանել Ղազախստանի նախկին նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևի հուշարձանը ։
Պետության արձագանքը
Հունվարի 4-ի ցերեկը՝ Ղազախստանի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևը ցուցարարներին խոստացել է քննարկել նրանց պահանջները և կոչ է արել չհետևել «ապակառուցողական անձանց» կոչերին։
Ղազախստանի նախագահը հանդես է եկել տեսաուղերձով, որում բնակչությանը կոչ է արել չենթարկվել սադրանքներին, իսկ ցուցարարների համար ընդգծել է, որ իշխանությունը չի ընկնի ։
Հունվարի 5-ի առավոտյան՝ Ղազախստանի նախագահը հայտարարեց կառավարության հրաժարականի մասին։ Նախագահը հեղուկ գազի գների կտրուկ աճի պատճառ է համարել 2022 թվականի հունվարի 1-ից էլեկտրոնային առևտրային հարթակների և բորսաների միջոցով հեղուկ գազի գների լիովին շուկայական ձևավորման անցումը, ընդ որում՝ հեղուկ գազի գների բարձրացման մեղքը նախագահը դրել Է Ղազախստանի կառավարության, մասնավորապես՝ էներգետիկայի նախարարության, ինչպես նաև գազի մատակարար խոշորագույն ընկերությունների՝ «Կազմունայգազի» ու «Կազախգազի» վրա։
Հայտարարվել է երկրում իրադրության կայունացման մի շարք միջոցառումների մասին ՝
Օրվա երկրորդ կեսին Ղազախստանի նախագահը հանդես է եկել ևս մեկ հեռուստատեսային ուղերձով։ Նա հայտարարել է, որ կարգուկանոն հաստատելու ուղղությամբ ձեռնարկված միջոցառումները բավարար չեն եղել։ Այդ պատճառով նա իր վրա է վերցնում Ղազախստանի անվտանգության խորհրդի ղեկավարի պարտականությունները և հավաստիացրել, որ այդ պաշտոնում (որը մինչ այդ զբաղեցնում էր Ն. Նազարբաևը) կձեռնարկի «առավելագույնս խիստ միջոցներ» կարգուկանոն հաստատելու, լավ կազմակերպված ու ֆինանսավորված «դավադիրներին» հակազդելու համար։ Միաժամանակ նախագահը հայտարարել է Ղազախստանի «քաղաքական վերափոխման» ապագա պլանի մասին։ Նախագահը վստահեցրել է, որ շարունակում է մնալ Ղազախստանի մայրաքաղաքում ։
ՀԱՊԿ խաղաղապահ ուժերի ներդնում (հունվարի 5-6)
Հունվարի 5-ի երեկոյան՝ Ղազախստանի նախագահը դիմել է ՀԱՊԿ-ի առաջնորդներին՝ խնդրելով աջակցություն․ «Հենվելով հավաքական անվտանգության պայմանագրի վրա՝ ես այսօր դիմել եմ ՀԱՊԿ պետությունների ղեկավարներին՝ Ղազախստանին օգնություն ցուցաբերել այդ ահաբեկչական սպառնալիքի հաղթահարման գործում: Ես կոչ եմ անում ՀԱՊԿ-ին՝ օգնել Ղազախստանին», - ասել է նա։ «Ի դեպ, սա այլևս սպառնալիք չէ, սա պետության ամբողջականության խաթարում է, և ամենակարևորը՝ հարձակում մեր քաղաքացիների վրա, որոնք ինձ խնդրում են որպես պետության ղեկավար՝ շտապ օգնություն ցուցաբերել նրանց»։ ։. Իր որոշումը Տոկաևը բացատրել է նրանով, որ երկրում գործում են «արտասահմանում պատրաստված ահաբեկչական խմբավորումներ» ։
Հունվարի 6-ի գիշերը՝ ՀԱՊԿ խորհուրդը համաձայնել է Հավաքական խաղաղապահ ուժեր ուղարկել Ղազախստան ։ 2022 թվականի հունվարի 6-ին՝ Ղրղզստանի Ժոգորկու Կենեշը (խորհրդարանը) ՀԱՊԿ-ի առաքելության շրջանակներում ղրղզ զինվորականներին Ղազախստան ուղարկելու հարցով արտակարգ նիստ անցկացնելու համար չի կարողացել քվորում հավաքել, և այդ հարցը հետաձգվել է մինչև հունվարի 7-ը ։ Այնուամենայնիվ, մինչև խորհրդարանի կողմից ՀԱՊԿ-ի խաղաղապահ ուժերում մասնակցության թույլտվություն ստանալը, «Սկորպիոն» 25-րդ հատուկ նշանակության բրիգադի ստորաբաժանումները արդեն տեղակայվել էին Ղազախստանի սահմանի մոտ ։
Հունվարի 6-ին՝ ՀՀ կառավարությունը ՀՀ տարածքից դուրս Հայաստանի զինված ուժերի ստորաբաժանման կողմից խաղաղապահ գործողությունների մասնակցության մասին որոշում է ընդունել։ «Թույլատրել ՀԱՊԿ անդամ-պետությունների խաղաղապահ զորախմբերում ընդգրկված ՀՀ զինված ուժերի ստորաբաժանմանը՝ ՀԱՊԿ հավաքական խաղաղապահ ուժերի կազմում մասնակցելու Ղազախստանում իրականացվող խաղաղապահ գործողություններին»,-նշված է որոշման մեջ ։
ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Ստանիսլավ Զասը գնահատել է խաղաղապահ զորակազմի թվաքանակը, որը նախատեսվում է մինչև հունվարի 7-ը Ղազախստանում տեղակայել շուրջ 2,5 հազար մարդ, սակայն նշել է, որ զորամասերի և միավորումների ամբողջ ցանկը, որոնք մտնում են ՀԱՊԿ խաղաղապահ ուժերի մեջ, հաշվվում է շուրջ 3,6 հազար մարդ։ Եթե ​​նման անհրաժեշտություն առաջանա, Ղազախստանում գտնվող խմբավորումը կարող է ուժեղացվել նրանց հաշվին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2022 հակամարտություններ Կատեգորիա:2022 Ղազախստանում
Գերեսկա
Գերեսկա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Գյումուշխանեի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Հակոբ Պապիկյան
Հակոբ Պապիկյան (հայտնի է նաև որպես Ժակ ), հայ հաղորդավար և պրոդյուսեր։
1995 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 194 միջնակարգ դպրոցը։ 1995-1999 թվականներին սովորել է Հայաստանի ագրարային համալսարանի ճարտարագիտական ֆակուլտետում։
1998-1999 թվականներին աշխատել է Հայաստանի Հանրային ռադիոյում` որպես հաղորդավար։ 1999 թվականին «Այգ» հեռուստաալիքով վարել է «Կինոդար» ծրագիրը։ 2003-2009 թվականներին եղել է «Ոսկե քնար» հեռուստա-ռադիոերաժշտական նախագծի հեղինակը, պրոդյուսերը և վարողը։ 2004 թվականից հանդես է գալիս տարբեր միջոցառումների, նախագծերի, համերգային, կառավարական ծրագրերի կազմապերպիչ և հանդիսավար։ 2009-2010 թվականներին հեղինակել և վարել է Հայաստանի Հանրային հեռուստաընկերության «Բենեֆիս» համերգային նախագիծը։ 2001 թվականից աշխատում է «Ռադիո Վան» ռադիոկայանում՝ որպես խմբագիր և հաղորդավար։ 2004-2005 թվականներին և 2009 թվականից վարում է «Կենտրոն» հեռուստաընկերության առավոտյան ծրագիրը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1979 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 26 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ պրոդյուսերներ
Կառլեն Ադամյան (սրտաբան)
Կառլեն Գրիգորի Ադամյան, հայ սրտաբան, բժշկական գիտությունների դոկտոր (1971), պրոֆեսոր (1985), ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1996) ։ Հայաստանի Հանրապետության գիտության վաստակավոր գործիչ (2009)։ ԱՊՀ երկրների սրտաբանների ընկերակցության նախագահության (1996 թվականից) անդամ։ ՀԽՍՀ պետական մրցանակակիր (1988), Մխիթար Հերացու մեդալակիր (1998)։
Կենսագրություն
1959 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1962-1965 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության Սրտաբանության և սրտի վիրահատության ինստիտուտի ասպիրանտ, 1965 թվականից նույն ինստիտուտի աշխատակից, 1972-1982 թվականներին՝ խրոնիկական սրտի իշեմիկ հիվանդության բաժնի վարիչ, 1979 թվականից՝ Երևանի սրտաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտի տնօրեն, 1995 թվականից, միաժամանակ, Ազգային առողջապահության ինստիտուտի կլինիկական սրտաբանության ամբիոնի վարիչ, Հայաստանի առողջապահության նախարարության գլխավոր սրտաբան (1979-2001), Հայաստանի սրտաբանների ընկերակցության նախագահ (1982 թվականից), Սրտաբանների եվրոպական ընկերակցության գլխավոր անսամբլեայի անդամ (1983 թվականից) ։
Գործունեություն
Ավելի քան 250 գիտական աշխատանքների, այդ թվում՝ 4 մենագրությունների հեղինակ է ։ Գիտական գործունեությունը նվիրված է սրտաբանության բնագավառում կլինիկաֆունկցիոնալ ուղղության ներդրմանը ։ Աշխատանքները վերաբերում են սրտամկանի սուր ինֆարկտի դեպքում սրտի դիաստոլային ֆունկցիայի խանգարման և ձախ փորոքի ձևափոխման մեխանիզմներին, դրանց կանխարգելման հնարավորություններին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ սրտաբաններ Կատեգորիա:ՀՀ գիտության վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մխիթար Հերացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Աղջոց վանք
Աղջոց վանք (Աղջկուց վանք, Աղջսվանք, Աղջոտ վանք, Աղջոց Սուրբ Ստեփանոս, Աղջուց, Աղչոց վանք, Սուրբ Ստեփանոս, Սուրբ Ստեփանոս վանք), միջնադարյան հայկական վանական համալիր Հայաստանի Արարատի մարզում, Խոսրովի պետական արգելոցում։ Կազմված է եկեղեցիներից, գավթից, վանականների շինություններից, գերեզմանոցից։