cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վահրամյանների իշխանություն
Ձևավորվել է 12-րդ դարի 90-ական թվականներից 13-րդ դարի սկզբին։ Ընդգրկել է (մասամբ կամ ամբողջովին) Ձորոփոր, Տավուշ, Փառիսոս և Գարդման գավառները (սահմանները ձգվել են Գագից մինչև Շամքոր, Կուրից՝ Սևանա լեռներ)։ Վահրամյանների իշխանության տարածքում են գտնվել Գագ, Քավազին, Կածարեթ, Երգեվանք, Տավուշ, Տերունական, Սագիմ, Քարհերձ, Գարդման բերդերը, Շամքոր քաղաքը։ Իշխանանիստն էր Գագը, հոգևոր կենտրոնը՝ Նոր Վարագ վանքը։ Վահրամյանների իշխանության տարածքով է անցել Պարտավ-Գանձակ-Շամքոր-Տփխիս առևտրական մայրուղու մի հատվածը։ Իշխանության տերերը՝ Վահրամյանները, պատկանել են Զաքարյանների կրտսեր ճյուղին։ Տոհմի նախահայրը՝ Սարգիս Զաքարյան ամիրսպասալարի եղբայր Վահրամը (վախճանվել է նախքան 1176 թվականը), փոքր կալվածներ է ունեցել Քուրդ Վաճառի (Դեբեդ) ձորում։ Նրա որդի Բլուզ (կրտսեր) Զաքարեն (1176-1205) հորեղբորորդիներ Զաքարե Բ Մեծի և Իվանե Ա-ի հետ կարևոր դեր է խաղացել վրացների պետության քաղաքական կյանքում, հենարան եղել Թամար թագուհուն՝ ֆեոդալական կենտրոնախույս ուժերի և արտաքին թշնամիների դեմ պայքարում։ Գանձակի Ելտկուզյան աթաբեկության տիրապետությունից ազատագրելով հայկական վերոհիշյալ գավառները, հիմնադրել է ընդարձակ իշխանություն։ Բլուզ Զաքարեին հաջորդել է որդին՝ Վահրամ Գազեցին (1205-1250/52), որի օրոք Վահրամյանների իշխանությունը հասել է իր հզորության գագաթնակետին։ 1212/13-ին Վահրամ Գազեցին նշանակվել է վրացիների թագավորության մասխուրթուխուցես (մոտավորապես համապատասխանում է սենեկապետի պաշտոնին)։ Օժտված լինելով զորավար, և վարչական ունակություններով, նա մեծ դեր է խաղացել երկրի քաղաքական կյանքում և օտար նվաճողների դեմ մարտերում։ Հատկապես աչքի է ընկել 1220-1221 թվականներին մոնղոլների և 1225-1231 թվականներին՝ Զալալ էդ դինի հրոսակախմբերի դեմ կազմակերպված դիմադրության ժամանակ։ 1236 թվականին, իր տիրույթներն ավերածություններից զերծ պահելու համար, ընդունել է մոնղոլների գերիշխանությունը և ճանաչվել թումանի վերածված իր իշխանության (մոտ 400 հազար բնակիչ) պետ։ 1240-ական թվականներին իր զորքով Աղբուղա որդու հետ մասնակցել է դեպի Հարավային Հայաստան մոնղոլների ձեռնարկած արշավանքներին։ 1245-1247 թվականներին Վահրամ Գազեցին վճռորոշ դեր է խաղացել Գեորգի Լաշայի որդի Գավիթին արևելավրացական գահ բարձրացնելու գործում, իսկ 1249 թվականին մասնակցել է մոնղոլների դեմ հայ-վրացական ապստամբությանը։ Վահրամ Գագեցուն հաջորդել է որդին՝ Աղբուղան, որի օրոք սկսել է թուլանալ Վահրամյանների իշխանությունը։ Աղբուղային հաջորդել են որդիները՝ Վահրամը, Զաքարեն, Իվանեն (13-րդ դարի 2-րդ կես)։ Վահանյանների իշխանության մասին եղած վերջին տեղեկությունը թվագրվում է 1284 թվականով։ Վահանյանների իշխանությունից վասալական կախման մեջ են գտնվել Մածնաբերդի և Նոր Բերդի Կյուրիկյան իշխանությունները։ Վահրամյանների իշխանության տարածքում է գործել խորանաշատի վարդապետարանը՝ Վանական Վարդապետի գլխավորությամբ։
Կատեգորիա:Զաքարյան իշխանապետություն
Նովոսելցի (գյուղ, Սմոլենսկի շրջան)
Նովոսելցի (Новосельцы), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 203 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Դամպիեռ (Կալվադոսի գավառ)
Դամպիեռ (Dampierre), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 116 մարդ, բնակչության խտությունը` 22.05 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.26 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 240 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 40 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 79 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 61-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 18։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 77,2 %։ 61 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 58 անձ (33 տղամարդ և 25 կին)։ Գործազուրկ են եղել 3 անձ (0 տղամարդ և 3 կին)։ 18 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 10-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Անտոնիո Ձանկի
Անտոնիո Ձանկի (Antonio Zanchi, ), իտալացի նկարիչ բարոկկոյի ժամանակահատվածում։ Վենետիկյան գեղարվեստական դպրոցի նկարիչ է։
Կենսագրություն
Անտոնիո Ձանկին ծնվել է իտալական Պադովայի արվարձան Էստեում։ Գալով Վենետիկ վերջինս ընդունվում է Մատեո Պանցոնեի մաներիզմի դպրոցը։
Նկարիչ վրա անմիջական ազդեցություն են թողել կարավաջիստ, վենետիկյան նկարիչներ Ֆրանչեսկո Ռուսկին (1610-1661) և Ջանբատիստ Լանգետին (1635-1676):
Նկարչին հաջողություն են բերել բազմաթիվ մոնումենտալ-գեղարվեստական գործերը՝ արված եկեղեցիների և պալատների պատերին ու առաստաղներին։ Ինչպես բոլոր բարոկկո նկարիչներին է բնորոշ, Անտոնիոն նույնպես իր ռեպերտուարում ներառել է կրոնական և դիցաբանական տեսարաններ։ Նկարիչը աշխատել է ոչ միայն Վենետիկում, այլև Պադովայում, Վերոնայում, Միլանում և նույնիսկ գերմանական Մյունխենում ։ Նրա աշակերտների մեջ հայտնի էին Ֆրանչեսկո Տրեվիզանին, Անտոնիո Մոլինարին։ Նկարչի որդին՝ Ջուզեպպե Ձանկիյն, նույնպես շարունակեց հոր ճանապարհը՝ դառնալով նկարիչ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:17-րդ դարի իտալացի նկարիչներ Կատեգորիա:Բարոկկո ոճի նկարիչներ
Նաբերեժնոե (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
Նաբերեժնոե (Набережне), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նաբերեժնոե գյուղում բնակվում էր 140 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,974 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 143,74 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դիդի Գարեջվարի
Դիդի Գարեջվարի (დიდი გარეჯვარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 660 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 12 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 711 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Սլովակներ
Սլովակներ, սլավոնական ազգ։ Ընդհանուր թիվն աշխարհում՝ ։ Բնակվում են նաև Հունգարիայում, Հարավսլավիայում, Ռումինիայում, Կանադայում, ԱՄՆ-ում և այլ երկրնկրում։ Խոսում են սլովակերեն։ Հավատացյալների 75%-ը կաթոլիկներ են, կան բողոքականներ։
Սլովակների պատմությունը
Ըստ հնագիտական տվյալների՝ սլովակյան ցեղերը այժմյան Սլովակիայի տարածքում հայտնվել են 4-5-րդ դարերում։ 9-10-րդ դարերում չեխերի հետ մտել են Մեծ Մորավական տերության մեջ։ Հունգարների ներխուժումից (11-րդ դար) հետո սլովակյան հողերը մտել են Հունգարական պետության կազմի մեջ։ Հունգարիայի կազմում սլովակները երկար ժամանակ ենթարկվել են մաջարացման, սակայն մեծ մասը պահպանել է ինքնատիպ մշակույթը։ 18-19 դարերում կապիտալիզմի զարգացման ժամանակաշրջանում աճել է սլովակների ազգային ինքնագիտակցությունը։ 1918 թվականին ստեղծված Չեխոսլովակյան բուրժուական հանրապետության կազմում սլովակները ոչ լիիրավ ազգի վիճակում էին։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից (1939-1945) և Չեխոսլովակիայում (ժողովրդա-դեմոկրատական կարգեր հաստատվելուց հետո սլովակները և չեխերը ստացան սոցիալիստական հասարակական հարաբերություններ զարգացնելու հնարավորություն։ Սլովակները հասան մշակութային և տնտեսական մեծ հաջողությունների։ 1968 թվականին Չեխոսլովակիայում ստեղծվեցին (ֆեդերատիվ հիմունքներով) Չեխական և Սլովակյան իրավահավսար Խորհրդային Հանրապետությունները։
Կատեգորիա:Սլովակներ Կատեգորիա:Սլավոնական ազգեր Կատեգորիա:Սլովակիայի ազգեր Կատեգորիա:Սերբիայի ազգեր
Կենսաբանական գիտությունները Հայաստանում
Կատեգորիա:Գիտությունը Հայաստանում Կատեգորիա:Կենսաբանություն
Օպարա (գետ)
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Աստերոիդների ցանկ (247401-247500)
Աստերոիդների ցանկ (247301-247400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (247501-247600)
(7875) 1991 ES1
(7875) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի մարտի 7-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,643855 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1177 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1570,2 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,22927 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 14,15° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Քառակուսի
Քառակուսի, կանոնավոր քառանկյուն, այսինքն քառանկյուն, որի բոլոր կողմերն ու անկյունները հավասար են։ Քառակուսին և՛ շեղակյան, և՛ ուղղանկյան մասնավոր դեպքն է։
Քառակուսիների բազմազանություն
Շախմատի դաշտը քառակուսի է, որը բաժանած է 64 քառակուսու։
Բռնցքամարտի դաշտը քառակուսի է։
Լիմի դրոշը, որը նավերի վրա բարձրացվում է հատուկ դեպքերում, քառակուսի է։
Գոլյատին
Գոլյատին (Голятин), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանում։
Քառակուսի
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Քառանկյուններ
Գոլյատին
2001 թվականի տվյալներով Գոլյատին գյուղում բնակվում էր 1 300 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
1967-68 NBA մրցաշրջան
1967-68 NBA մրցաշրջան, դարձել է Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 22-րդ մրցաշրջանը։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Բոստոն Սելտիքս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ վեց խաղերի արդյունքում, «Սելտիքս»-ը հաղթել է «Լոս Անջելես Լեյքերս»-ին։
1967 թվականի NBA դրաֆթի «Դետրոյթ Փիստոնս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է հարձակվող պաշտպան Ջիմի Ուոքերը։ Դրաֆի ժամանակ 2-րդ համարի ներքո ընտրվել է Ուես Անսելդը, 5-րդ համարի ներքո՝ Ուոլթ Ֆրեյզերը, 7-րդ համարի ներքո՝ Փեթ Ռայլին, 9-րդ համարի ներքո՝ Մել Դենիելսը, իսկ 17-րդ համարի ներքո՝ Ֆիլ Ջեքսոնը։
Այս մրցաշրջանի ընթացքում միանգամից դեբյուտել են երկու ակումբ՝ Սան Ֆրանցիսկո Ուորիորս և Սիեթլ Սուպերսոնիքս։ Այս մրցաշրջանից սկսած ակումբները 81-ի փոխարեն սկսեցին անցկացնել 82 խաղ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Գալուստ Տրապիզոնյան
Գալուստ Փառնակի Տրապիզոնյան, Աբխազիայի ռազմական և քաղաքական գործիչ, Աբխազիայի հերոս, Աբխազիայի խորհրդարանի պատգամավոր, սուխումյան «Կռունկ» կազմակերպության ղեկավար։
Կենսագրություն
Գալուստ Տրապիզոնյանը վրաց-աբխազական հակամարտության մասնակից էր, ղեկավարում էր Բաղրամյանի անվան հայկական գումարտակը, մասնակցել է Սուխումի ճակատամարտին, որտեղ կորցրել է ոտքը։ Ժամանակ առ ժամանակ Գալուստ Տրապիզոնյանը օգնություն է ցուցաբերում Աբխազիայի հայկական դպրոցներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաց-աբխազական պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Աբխազիայի հերոսներ Կատեգորիա:Հայերն Աբխազիայում
Գրաավիլոհի
Գրաավիլոհի (graavilohi), գրավլաքս (gravlax կամ, gravad laks, gravlaks, graavilõhe, graflax, բառացի «գերեզմանային սաղմոն»), ձկնուտեստ, որը դասվում է սառը խորտիկների դասին։ Ուտեստը բնորոշ է Հյուսիսային Եվրոպայի երկրներին, հատկապես Ֆինլանդիային, Շվեդիային, Նորվեգիային, Դանիային և Իսլանդիային։ Գրաավիլոհին իրենից ներկայացնում է բարձր որակի հում ձուկ, որը մարինացվում է։ Սովորաբար մատուցվում է սառը վիճակում՝ սամիթի և մանանեխի սոուսով, կարելյան բլիթներով։ Մատուցվում է հացի վրա քսված կամ եփած կարտոֆիլով։
Անվան ծագումնաբանություն
Գրաավի- արմատը, գրավ- (graavi, grav) ծագում է հյուսիսգերմանական gräva «փորել» արմատից, որը իր հերթին առաջացել է *grabą, *grabō «փոս», «գերեզման» բառույթներից, որն էլ իր հերթին ծագում է հնդեվրոպական *ghrebh- «փորել» արմատից ։ Այդ անվանումը հղվում է պատրաստման միջնադարյան ավանդույթին, որի համար նախատեսված ձուկը բռնվում էր պարտադիր նեղուցներից։ Այնուհետ ձուկը աղ էր դրվում։ Այս մեթոդը սկզբնական շրջանում կիրառվում էր նաև իսլանդական հաուկարլ և շվեդական սյուրստրեմինգ պատրաստելու համար ։
Պատրաստման գործընթացը
Հիմնական բաղադրամասերն են՝ գետի կամ ծովի ձուկ (Ատլանտյան սաղմոն, կարմրախայտ, կարելի է օգտագործել նաև խոշոր սիգ), աղ, շաքարավազ, սամիթ։ Ձկնային ֆիլեն ցանվում է աղով, շաքարով, սամիթով և պղպեղով։ Այնուհետև փաթաթում են ֆոլգայով։ Հաճախ ավելացնում են նաև 20- 30 գրամ ջին, կոնյակ, բրենդի կամ կալվադոս և պահվում է 3-4 օր սառը վայրում՝ հաճախ ճնշման տակ։ Արդյունքում ձուկը ենթարկվում է մասնակի ֆերմենտացիայի և ստանում է յուրահատուկ համ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆիննական խոհանոց Կատեգորիա:Ձկնային ուտեստներ Կատեգորիա:Շվեդական խոհանոց Կատեգորիա:Դանիական խոհանոց Կատեգորիա:Նորվեգական խոհանոց
Նիկոլ Փաշինյանի երրորդ կառավարություն
Նիկոլ Փաշինյանի երրորդ կառավարություն, ՀՀ գործող վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած երրորդ կառավարությունը։ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը հաղթանակ է տանում արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում, և նորընտիր ԱԺ-ի առաջին նիստի օրը` նախագահ Արմեն Սարգսյանի հրամանագրով որպես մեծամասնության թեկնածու Նիկոլ Փաշինյանը նշանակվում է Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ ։ Նոր կառավարությունը սկսել է ձևավորվել օգոստոսի 2-ին և վերջնականապես ձևավորվել օգոստոսի 19-ին, երբ նշանակվեց արտաքին գործերի նախարար։
Հետագա փոփոխություններ
2021 թվականի նոյեմբերի 15-ին պաշտոնից ազատվում է պաշտպանության նախարար Արշակ Կարապետյանը։ Սուրեն Պապիկյանը նշանակվում է պաշտպանության նախարար, ազատվելով փոխվարչապետի պաշտոնից։ Նոյեմբերի 25-ին Արմավիրի մարզպետ Համբարձում Մաթևոսյանը նշանակվում է փոխվարչապետ։ Դեկտեմբերի 9-ին Ռոմանոս Պետրոսյանը ազատվում է շրջակա միջավայրի նախարարի պաշտոնից, պետական վերահսկողության ծառայության ղեկավար նշանակվելու կապակցությամբ։ Հակոբ Սիմիդյանն նշանակվում է շրջակա միջավայրի նախարար, ազատվելով վարչապետի գլխավոր խորհրդականի պաշտոնից։
2022 թվականի մարտի 11-ին Վահագն Խաչատուրյանը ազատվում է բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարի պաշտոնից, Հայաստանի Հանրապետության նախագահ ընտրվելու կապակցությամբ։ Ապրիլի 27-ին բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարար է նշանակվում նախարարի տեղակալ Ռոբերտ Խաչատրյանը։
2022 թվականի ապրիլի 1-ին պաշտոնից ազատվում է արտակարգ իրավիճակների նախարար Անդրանիկ Փիլոյանը։ Ապրիլի 13-ին արտակարգ իրավիճակների նախարարի առաջին տեղակալ Արմեն Փամբուխչյանը նշանակվում է արտակարգ իրավիճակների նախարար։
2022 թվականի հոկտեմբերի 5-ին իր հրաժարականի դիմումի հիման վրա պաշտոնից ազատվում է արդարադատության նախարար Կարեն Անդրեասյանը։ Հոկտեմբերի 6-ին նա ազգային ժողովի կողմից ընտրվում է Բարձրագույն դատական խորհրդի անդամ, իսկ հոկտեմբերի 7-ին ԲԴԽ-ում կայացած փակ գաղտնի քվեարկությամբ Բարձրագույն դատական խորհրդի նախագահ։
2022 թվականի դեկտեմբերի 12-ին իրենց պաշտոններից հրաժարական են տալիս ԿԳՄՍ նախարար Վահրամ Դումանյանը և փոխվարչապետ Համբարձում Մաթևոսյանը։ Դեկտեմբերի 13-ին ԿԳՄՍ նախարար է նշանակվում նախարարի տեղակալ Ժաննա Անդրեասյանը։
2022 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ֆինանսների նախարար Տիգրան Խաչատրյանը ազատվում է պաշտոնից և նշանակվում ՀՀ փոխվարչապետ։ Դեկտեմբերի 20-ին ֆինանսների նախարարի տեղակալ Վահե Հովհաննիսյանը նշանակվում է ֆինանսների նախարար։
2022 թվականի դեկտեմբերի 26-ին արդարադատության նախարարի տեղակալ Գրիգոր Մինասյանը նշանակվում է արդարադատության նախարար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի կառավարություն Կատեգորիա:Նիկոլ Փաշինյան Կատեգորիա:ՀՀ գործող նախարարներ
Էդվարդ Փոյնթեր
Էդվարդ Ջոն Փոյնթեր (Edward John Poynter, ), անգլիացի նկարիչ, Արունդելյան միության անդամ։
Կենսագրություն
Էդվարդ Փոյնթերը ծնվել է 1836 թվականի մարտի 20-ին, Փարիզում՝ ճարտարապետ և նկարիչ Ամբրոսիա Փոյնթերի ընտանիքում։
1853 թվականին 17-ամյա Փոյնթերը Հռոմում հանդիպում է Ֆրեդերիկ Լեյթոնին, ով մեծ տպավորություն է թողնում Փոյնթերի վրա։
1856-1859 թվականներին Փոյնթերը նկարչական կրթություն է ստացել Վեսթմինսթերյան դպրոցում և Իփսվիչում։ Գեղանկարչության դասեր է ստացել Լոնդոնում, Հռոմում և Փարիզում՝ Շառլ Գլեյրի մոտ (Ուիսթլերի հետ միասին)։ Մեծ ճանաչում է ձեռք բերել պատմա-դիցաբանական կտավների շնորհիվ, ինչպիսիք են՝ «Իսրայելը Եգիպտոսում» (1867), «Շեբայի թագուհու այցը» (1871-1875), «Սողոմոն արքա» (1890)։
1876 թվականին ընտրվել է որպես Գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայի անդամ, իսկ 1896 թվականից դարձել է ակադեմիայի նախագահ։ Միաժամանակ՝ 1894-1904 թվականներին Փոյնթերը զբաղեցրել է Լոնդոնի ազգային պատկերասրահի տնօրենի պաշտոնը։
1902 թվականին նրան շնորհվել է բարոնետի տիտղոս։
Փոյնթերը մահացել է Լոնդոնում՝ 1919 թվականին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Անգլիացի նկարիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի անգլիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բրիտանացի նկարիչներ Կատեգորիա:Բրիտանացի արվեստագետներ
Ջամշեդպուր
Ջամշեդպուր կամ Տատանգար (जमशेदपुर, জামশেদপুর, ), քաղաք Հնդկաստանի հյուսիսարևելքում, Բիհար նահանգում։ Բնակչությունը կազմում է ։
Երկաթուղային հանգույց է, ծանր արդյունաբերության կենտրոն։ Զարգացած է սև մետալուրգիան, ծանր մեքենաշինությունը (խողովակների, շոգեքարշերի, գյուղատնտեսության մեքենաների արտադրություն) և քիմիական արդյունաբերությունը։ Ջամշեդպուրում է մետալուրգիական ազգային լաբորատորիան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ
Դիդի Գորիջվարի
Դիդի Գորիջվարի (დიდი გორიჯვარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 610 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 3 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 65 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Նովոսեմեյկինո
Նովոսեմեյկինո (Новосемейкино), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Կրասնոյարսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 9600 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Կրասնոյարսկի շրջանի բնակավայրեր
Դեմետրիուս Ջոնսոն
Դեմետրիուս Խրիսնա Ջոնսոն (Demetrious Khrisna Johnson, ), ամերիկացի խառը ոճի մենամարտիկ, հանդես է գալիս ONE-ի հովանու ներքո՝ թեթևագույն քաշային կարգում։ UFC-ի թեթևագույն քաշային կարգի նախկին չեմպիոն և ամենաերկարատև տիտղոսի պաշտպանության շարքի սեփականատեր (տասնմեկ)։
Աստերոիդների ցանկ (65801-65900)
Աստերոիդների ցանկ (65701-65800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (65901-66000)
Դեմետրիուս Ջոնսոն
UFC-ի թեթևագույն քաշային կարգի չեմպիոն (2012 - 2018)
Գոտու ճանապարհին Ջոնսոնը բախվել է Ժոզեֆ Բենավիդեսի հետ 2012 թվականի սեպտեմբերի 22-ին թեթևագույն քաշային կարգում, UFC 152 մրցաշարի եզրափակչում՝ հաղթելով մրցակցին մրցավարների առանձին որոշմամբ (48-47, 47-48, 49-46) ։
Թեթևագույն քաշային կարգում UFC-ի ցուցակում առաջինը դառնալու համար Ջոնսոնը պայքարել է Ջոն Դոդսոնի դեմ 2013 թվականի հունվարի 26-ին UFC on Fox 3 մրցաշարում ։ Դոդսոնին հաջողվել է համապատասխանել Ջոնսոնի արագությանը, ինչպես նաև երկու նետում անցկացնել, սակայն Ջոնսոնին հաջողվել է հաղթել իր պայքարի շնորհիվ։ Ջոնսոնը հաղթել է մրցավարների միաձայն որոշմամբ (48-47, 49-46, 48-47)։ Երկու մարտիկներն էլ արժանացել են «Երեկոյի լավագույն մենամարտ» մրցանակին ։
Հետագայում Ջոնսոնը 2013 թվականի ապրիլի 13-ին Ultimate Fighter 17 Finale մրցաշարում բախվել է Ջոն Մորագայի հետ։ Սակայն, Ջոնսոնը ստիպված է եղել դուրս գալ մարտից վնասվածքի պատճառով և Մորագան հանվել է միջոցառումից, պայքարը տեղափոխվել է և, ի վերջո, տեղի է ունեցել 2013 թվականի հուլիսի 27-ին UFC on Fox 8 մրցաշարում։ Ջոնսոնը պայքարում գերիշխում էր գրեթե բոլոր հինգ ռաունդներում, և հինգերորդ ռաունդի վերջում հաղթել է արմունկի լծակով։ Ջոնսոնն արժանացել է «Երեկոյի ցավեցնող հնարք» մրցանակին։
Ժոզեֆ Բենավիդեսի հետ ռևանշ-հանդիպումը սպասվում էր 2013 թվականի նոյեմբերի 30-ին Ultimate Fighter 18 Finale-ի շրջանակներում։ Սակայն մենամարտը տեղափոխվել էր 2013 թվականի դեկտեմբերի 14-ին UFC Fox 9՝ այդ միջոցառման գլխավոր մենամարտի հետաձգման պատճառով։ Ջոնսոնը առաջին ռաունդում նոկաուտով հաղթել է պատասխան մենամարտում, լինելով Բենավիդեսին կանգնեցրած առաջին մարդը։ Այս մենամարտի համար Ջոնսը արժանացել է «Երեկոյի լավագույն նոկաուտ» մրցանակին ։
Այնուհետև Ջոնսոնը 2014 թվականի հունիսի 14-ին UFC 174 մրցաշարում բախվել է ռուս մարտիկ Ալի Բագաուտինովի հետ։ Նա չորրորդ անգամ հաջողությամբ պաշտպանել է իր տիտղոսը՝ հաղթելով մրցավարների միաձայն որոշմամբ ։ Բրիտանական Կոլումբիայի Ատլետիկ հանձնաժողովը (BCAC) մենամարտից հետո հայտարարել է, որ Բագաուտինովի էրիթրոպոետինի թեստը դրական է ցույց տվել մինչ տիտղոսի համար մենամարտը։ Ի պատասխան՝ BCAC-ը Բագաուտինովին մեկ տարով հեռացրել է ելույթներից ։
Ջոնսոնը հինգերորդ անգամ պաշտպանել է իր տիտղոսը Քրիս Կարիասոյի դեմ 2014 թվականի սեպտեմբերի 27-ին, UFC 178-ի գլխավոր իրադարձության ժամանակ, երկրորդ ռաունդում հաղթելով կիմուրի ցավային հնարքով։ Սա առաջին անգամն էր UFC-ում, երբ տիտղոսի համար պայքարը հաղթել են կիմուրի հնարքով ։
2015 թվականի ապրիլի 25 ին UFC 186 մրցաշարում Ջոնսոնը պաշտպանել է իր տիտղոսը վեցերորդ անգամ անընդմեջ՝ հաղթելով Քիջի Հորիգուտիի անհավասար գոտեմարտում՝ արմունկի լծակ հնարքով 5-րդ ռաունդի 4-րդ րոպեի 59-րդ վայրկյանին։ Սա UFC-ի պատմության մենամարտի ամենաուշ կանգնեցումն էր։ Մենամարտից հետո Ջոնսոնը մրցանակի է արժանացել «Երեկոյի ելույթի» համար  ։
Ջոն Դոդսոնի հետ ռևանշը կայացել Է 2015 թվականի սեպտեմբերի 5-ին UFC 191 մրցաշարի շրջանակներում։ Բավական միակողմանի պայքարում Ջոնսոնը հաղթել է մրցավարների միաձայն որոշմամբ ։
Ջոնսոնի հաջորդ մրցակիցը դարձել է ազատ ոճի ըմբշամարտի օլիմպիական չեմպիոն Հենրի Սեհուդոն, նրանց մենամարտը տեղի է ունեցել 2016 թվականի ապրիլի 23-ին UFC 197 մրցաշարում։ Ջոնսոնը տեխնիկական նոկաուտով հաղթել է առաջին ռաունդում՝ հասցնելով կորպուսին ծնկերիի հարվածներ ։ Ջոնսոնը ստացել է իր երկրորդ մրցանակաը «Երեկոյի ելույթի» համար ։
Ջոնսոնը Տիմ Էլիոթի հետ բախվել է 2016 թվականի դեկտեմբերի 3-ին The Ultimate Fighter 24 Finale մրցաշարում։ Ջոնսոնը կարողացել է հաղթել մրցավարների միաձայն որոշմամբ ։
Ջոնսոնը պետք է Վիլսոնի հետ հանդիպեր 2016 թվականի հուլիսի 30-ին UFC 201 մրցաշարում, սակայն հուլիսի 8-ին Ջոնսոնը հրաժարվել է մենամարտից մարզման ժամանակ ստացած վնասվածքի պատճառով ։ Ջոնսոնը Ուիլսոնի հետ մարտի է դուրս եկել 2017 թվականի ապրիլի 15-ին UFC on Fox 24 մրցաշարի շրջանակներում։ Ջոնսոնը հաղթել է պայքարը երրորդ ռաունդում արմունկի լծակի շնորհիվ և ստացել է «Երեկոյի ելույթ» մրցանակը։ Այս հաղթանակով, Ջոնսոնը կարողացել է կրկնել  Անդերսոն Սիլվայի պատմական ռեկորդը. տասն անգամ տիտղոսի հաջող պաշտպանություն ։  UFC 216-ում Դեմետրիուս Ջոնսոնը հանդիպել է Ռեյ Բորգի հետ և 5-րդ ռաունդում հաղթել է ցավեցնող հնարքով և դրանով իսկ 11-րդ անգամ պաշտպանել իր տիտղոսը։ Ջոնսոնը գերազանցել է Անդերսոն Սիլվայի ռեկորդը, որը 10 անգամ պաշտպանել է UFC-ի չեմպիոնի տիտղոսը ։
2018 թվականի օգոստոսի 5-ին Դեմետրիուսը 12-րդ անգամ դուրս է եկել գոտու պաշտպանությանը Հենրի Սեհուդոյի դեմ։ Մենամարտը UFC 227 մրցաշարի՝ կարևորությամբ երկրորդն էր։ Մենամարտը շատ հավասար է անցել, առավելությունը մեկ մարտիկից մյուսին է անցել և տևել է 5 ռաունդ։ Մարտի ավարտից հետո մրցավարներից մեկը մրցամարտը գնահատել է Դեմետրիուսի օգտին (48-47), իսկ մյուս երկու մրցավարները գնահատել են Սեհուդոյի օգտին (48-47, 48-47)։ Այսպիսով, Ջոնսոնը կորցրել է տիտղոսը 11 հաջող պաշտպանությունից հետո, իսկ օլիմպիական չեմպիոն Հենրի Սեհուդոն դարձել է UFC-ի երկրորդ չեմպիոնը թեթևագույն դիվիզիոնի պատմության մեջ՝ ստեղծելով ամենաաղմկոտ ափսետներից մեկը։ Մենամարտը ստացել է «Երեկոյի լավագույն մենամարտ» մրցանակը։ 2018 թվականի հոկտեմբերին UFC-ն և The One-ը փոխանակել են իրենց աստղային մարտիկներին։ UFC-ն Ջոնսոնին փոխանակել է Բեն Ասքրենի հետ։
The One
Ճապոնական փրոմոուշենում Դիմետրիուսը ցույց է տվել իր չեմպիոնական հավակնությունները։ Նրա դեբյուտը The One-ի պատերի ներսում տեղի է ունեցել 2019 թվականի մարտին, իր առաջին խաղում նա բավականին վստահ լուծել է ճապոնացի Յուա Վակամատսուի հարցերը ։ The One Գրան Պրիի կիսաեզրափակիչում, որը տեղի է ունեցել Մանիլայում 2019 թվականի օգոստոսին, Ջոնսոնը պարտության է մատնել ևս մեկ ճապոնացու՝ Տացումիտսու Վադեին և դուրս եկել եզրափակիչ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի ընդհանուր մենամարտիկներ
Դեղագիտությունը Հայաստանում
Դեղագիտությունը Հայաստանում։ Դեղագիտության առաջին դասընթացը կազմակերպվել է 1974 թվականին ԵԲԻ դեղագործ, քիմիայի ամբիոնում (վարիչ՝ Լ. Ռևազովա)։ 1987 թվականին դեղագիտության դասընթաց է կազմակերպվել նաև կլինիկական դեղաբանության, դեղագիտության և բուսաբանության ամբիոնում (վարիչ՝ Ռ. Բորոյան), իսկ 2006 թվականին հիմնադրվել է դեղագիտության ինքնուրույն ամբիոն (վարիչ՝ Ն. Չիչոյան)։ Ստեղծվել են դեղագիտության հայերեն առաջին ուսումնական ձեռնարկները (Լ. Ռևազովա, Ն. Չիչոյան, Լ. Ամիրյան)։ Կատարվում են դեղաբույսերի պաշարագիտության հայերեն մեթոդ, մշակումներ (Լ. Ռևազովա)։ Հետազոտվում են հանրապետության բուսաշխարհին բնորոշ դեղատու բուսատեսակները։ Դեղագիտական վերլուծություններ են կատարվել ՀՀ ֆլորայի աստղածաղկազգիների և վարդազգիների ընտանիքների դեղատու տեսակներն ուսումնասիրելու համար (Լ. Ռևազովա, Ի. Սոթվականինխիկյան), հետազոտվել են ՀՀ ֆլորայում աճող տարկավան բուսատեսակի բուսաքիմիական հատկությունները (Լ. Ռևազովա)։ Ոաումնասիրվել են հանրապետությունում աճող մասրենիների հումքային աղբյուրները (հ. Սոխիթվականինկյան)։ Պարզվել է, որ առավել տարածված տեսակ է սրոհունդ խոցվածը, որը հանդիպում է հանրապետության տարածքի գրեթե 1/З-ում (Ե. Մելիքյան)։ ՀՀ ֆլորայի վարդազգիների ընտանիքի պտղատու մի շարք ծառատեսակների (ծիրանենի, դեղձենի, սալորենի, նշենի) բուսախեժերի հումքաբանական և ֆիտոքիմիական ուսումնասիրությամբ բացահայտվում են արդյունաբերության որոշ բնագավառներում տեղական ծագման բուսատեսակների կապակցանյութերի կիրառման հնարավորությունները (Ն. Չիչոյան)։ Ոաումնասիրվում են ՀՀ տարբեր շրջաններում աճեցված գալակտոմաննանթվականինների հումքային աղբյուրի՝ ցիամոպսիսի (Cyamopsis tetragonoloba Լ.) սերմերի ու կանաչ զանգվածի քիմիական բաղադրությունը և օգտագործման հնարավորությունները (որպես սննդajin հավելում) ոչ ինսուլինակախյալ շաքարախտով տառապող հիվանդների համար (Կ. Դումանյան)։ ՀՀ ԳԱԱ Հիդրոպոնիկայի հիմնախնդիրների ինստիտուտի հետ համատեղ համեմատ, դեղագիտական վերլուծություններ են կատարվում և նախնական չափանմուշավորվում անհող պայմաններում ու ՀՀ մի շարք շրջաններում վայրի աճող և մշակվող դեղաբույսերից մթերված հումքերը (Ն. Չիչոյան, Մ. Գալստյան)։
Կատեգորիա:Դեղագիտություն Կատեգորիա:Հայաստանի առողջապահություն
Նովի Վիսելոկ (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
Նովի Վիսելոկ (Новий Виселок), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովի Վիսելոկ գյուղում բնակվում էր 36 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,421 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 85,51 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լևոն Գրիգորյան (ռեժիսոր)
Կենսագրություն
Լևոն Գրիգորյանը ծնվել է 1942 թվականին Երևանում։ 1965 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետը։ Ավարտելուց հետո աշխատել է Հայֆիլմ կինոստուդիայում որպես ռեժիսորի ասիստենտ, այնուհետև՝ որպես ռեժիսոր։ 1970 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Բարձրագույն ռեժիսորական դասընթացները։ Բազմաթիվ հոդվածների և մի շարք գրքերի հեղինակ է, այդ թվում՝ նվիրված Արմեն Ջիգարխանյանին և Սերգեյ Փարաջանովին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Գունավոր նշիչներ
Գունավոր նշիչներ կամ ֆլոմաստեր (բառը ծագել է «Flo-Master» ապրանքանիշի անունից), ծակոտկեն նյութից (նեյլոն կամ թաղիք), վերևից ծայր հոսող ներկերի օգնությամբ գրելու և նկարելու գործիք։
Եվրոպա է բերվել Ճապոնիայից՝ «Edding» գերմանական ընկերության կողմից 1960 թվականին ։ Գունավոր նշիչներ են անվանում մի քանի տեսակի գրելու պարագաներին՝ չմաքրվող մարկեր, մաքրվող մարկեր, գրատախտակի մարկեր, անոթային գրիչներ, ֆլոմաստերներ։ Նրանք տարբերվում են ներկանյութի բաղադրությամբ, ձևով և նշանակությամբ։ Գունավոր նշիչների համար ընդհանուր անվանում չկա, տարբեր երկրներում դրա համար հաճախ օգտագործում են արտադրող բրենդի անվանումը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրենական պիտույքներ Կատեգորիա:Ամերիկյան հայտնագործություններ
NRK Super
NRK Super, մանկական հեռուստատեսային ալիք՝ ստեղծված Նորվեգական հեռարձակման կորպորացիայի կողմից։ Սկսել է հեռարձակումը 2007 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, հեռարձակում է առավոտյան 7-ից մինչև երեկոյան 19:00-ն: Հեռուստադիտողները 2-ից 12 տարեկան երեխաներն են։
Պատմություն
NRK-ի հեռարձակման լսարանը 100-տոկոսանոց էր, և մանկական հաղորդումների մի մասը հեռարձակվում էր միաժամանակ նոր NRK Super և գլխավոր NRK1 հեռուստաալիքներով։ Սկսած 2010 թվականից՝ հեռուստաալիքը ամբողջովին անկախ դարձավ Նորվեգական հեռարձակման կորպորացիայի այլ նախագծերից և մտավ բոլոր հեռուստափաթեթների մեջ։ Այդ օրվանից մանկական հաղորդումները հեռարձակվում են միայն NRK Super-ով ։
2010 թվականի հունվարի 4-ից սկսած՝ հեռուստաալիքով ցուցադրվում են երեխաների համար նորություններ՝ «Supernytt» 18:50-ին ։
NRK Super ռաիդոկայան
2007 թվականի հոկտեմբերի 16-ից սկսած՝ սկսել է գործել ռադիոկայան, որը զուգահեռ հեռարձակվում է ուըղիղ եթերով ։ Հեռարձակումն իրականացվում է 6-ից մինչև 21 ժամ։ Ռադիոհաղորդումների մի մասը կատարվում է NRK P1 ռադիոկայանով՝ աշխատանքային օրերին 18:30-ից մինչև 19:00, շաբաթ օրերին՝ 19:00-ից մինչև 20:00:Պ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Մանկական հեռուստաընկերություններ
Գորբ (գյուղ, Մեժգորեի շրջան)
Գորբ (Горб), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գորբ գյուղում բնակվում էր 1 418 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կիպրոսի հնագիտական թանգարան
Կիպրոսի հնագիտական թանգարան, (Κυπριακό Μουσείο) ամենահին և ամենամեծ հնագիտական թանգարանը Կիպրոսի Հանրապետության տարածքում։ Այն ունի լայն հավաքածու, որը նվիրված է կղզու հնություններին ։ Թանգարանի հավաքածուն հայտնաբերվել է երկար տարիների արդյունքում՝ պեղումների հետևանքով։
Թանգարանը գտնվում է Կիպրոսի Հանրապետության մայրաքաղաք Նիկոսիայի կենտրոնական մասում։ Նրա անունով է կոչվել փողոցը, որում նա գտնվում է։ Կղզու հավաքածուները հիմնականում նվիրված են Նախապատմական Կիպրոսին, Հունական դիցաբանությանը և Կիպրոսի այլ ճարտարապետական և մշակութային նմուշներին։
Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1882 թվականին Միացյալ Թագավորության կողմից կղզու օպուկացման շրջանում՝ բազմաթիվ տեղաբնիկների խնդրանքով։ Բրիտանական կառավարությունը տվել է համաձայնություն և հայտարարել պեղումներ կզու ողջ տարածքում։ Պեղումներին մասնակցում էին մուսուլմաններ և քրիստոնյաներ ։
Պեղումները կատարվում էր նաև որոշ չափ ապօրինի եղանակով։ Պեղումների արդյունքում հայտնաբերվեց և վերականգնվեց բազմաթիվ մշակութային արժեքներ։ Ամենաակտիվը պեղումների արդյունքում եղել է Կիպրոսում Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների դեսպան Լուիջի Պալմա դի Չեսնոլան։ Տարիների ընթացքում կղզու տարածքից գտնվում է մոտ 35,000 հնագիտական իրեր։
Դրանցից շատերը եղել են կոտրված կամ ծայրահեղ ծանր վիճակում։ Մեծ Բրիտանիայի թույլատրությամբ Կիպրոսը անցկացրել է ակցիա, որի մասնակիցները փրկում և վերականգնում էին հնագիտական իրերը։ Պեղումների արդյունքում հայտնաբերված որոշ իրեր տեղափոխվել են Նյու Յորքի հնագիտական թանգարան ։
Իր գոյության առաջին փուլում, թանգարանը չի ունեցել հստակ տարածք և թանգարանային նմուշները եղել են մշտական շարժման մեջ։ 1889 թվականին թանգարանը տեղափոխվեց մասնավոր տարածք Վիկտորիա փողոցում, որտեղ կան բազմաթիվ միջնադարյան ճարտարապետական նմուշներ։ 1908 թվականին սկսվել է շենքի շինարարությունը։ Այն նվիրված էր Անգլիայի թագուհի Վիկտորիային։
Թանգարանը նախագծվել է Աթենքի հնագիտական թանգարանի ճարտարապետ Գ. Բալանոսայի կողմից։ Թանգարանի դիզայնին վերաբերվող հարցերում օգնել են նաև Աթենքի թանգարանի արվեստագետ Ջորջ Ջեֆրի Էվերեթը ։ 1961 թվականից սկսված ստեղծվել են թանգարանին կից տարածքներ, որտեղ ներկայացվել են լրացուցիչ պատկերասրահներ։
Ցուցադրություն
Անմիջապես բացումից հետո թանգարանը սկսեց ստանալ բազմաթիվ օբյեկտներ, որոնք հայտնաբերվել էին Կիպրոսում անցկացված պեղումների արդյունքում։ Արշավախմբերի ղեկավարները հիմնականում բրիտանացիներն են։ Առաջին ամբողջական կատալոգը թանգարանի հաստատվել է 1899 թվականին ։ Թանգարանային նմուշները հատկապես հարստացել են 1927 թվականին շվեդ գիտնականների պեղումներից հետո ։
Թանգարանը բաղկացած է 14 սենյակներից, որոնք կազմակերպվում են ժամանակագրական և թեմատիկ կարգով՝ սկսած Նախապատմական Կիպրոսից մինչև Կիպրոսի թագավորությունը Բյուզանդական կայսրության կազմում։ Թանգարանում կա նաև առանձին գրադարան, պահեստ և տարբեր լաբորատորիաներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կիպրոսի թանգարաններ Կատեգորիա:1882 հիմնադրված թանգարաններ
Ծերիկ
Ծերիկ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն ծեր բառից։ Ծեր անվան փաղաքշական ձևն է։ Հիշատակվել է մեկ անգամ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Սուրեն Գասպարյան (այլ կիրառումներ)
Սուրեն Գասպարյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել՝
(7876) 1991 VW3
(7876) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1991 թվականի նոյեմբերի 11-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Սեյձի Ուեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Հիրոսի Կանեդայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկ (Վ)
Այստեղ ներկայացված են Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկի Վ տառով սկսվող ազգանունները։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմում զոհված ազատամարտիկների ցանկեր
Վակուումային պոմպ
Վակումային պոմպ, վակուում ստնալու նպատակով փակ ծավալից գազեր և գոլորշիներ արտածծող հարմարանք։ Վակումային պոմպերը լինում են մեխանիկական, շիթային, սորբցիոն, իոնային, կրիոգենային և համակցված՝ իոնային-սորբցիոն։ Վակումային պոմպի հիմնական պարամետրերն են․ սահմանային (նվազագույն) ճնշումը, որը կարող է ստեղծել պոմպը, արտածծման արագությունը՝ տվյալ ճնշման դեպքում միավոր ժամանակում արտածծվող գազի ծավալը, պոմպի թողարկիչ հատվածքում թույլատրելի թողարկիչ ճնշումը, որի հետագայի բարձրացումը խախտում է վակումային պոմպի նորմալ աշխատանքը։ Մեխանիկական պոմպերը լինում են մխոցավոր, երկռոտոր, մոլեկուլային և օգտագործվում են 1-ից մինչե 10~՜8 պա վակուում ստանալու համար։ Շիթային պոմպերում աշխատանքային նյութի ուղղորդված շիթը իր հետ տանում է գազի այն մոլեկուլները, որոնք դուրս են մղվում նոսրացվող ծավալից։ Այս տիպի պոմպերը ծառայում են 10 պա վակուում ստանալու համար։ Ըստ գործողության սկզբունքի շիթային պոմպերը լինում են արտարկիչային և դիֆուզիոն։ Աորբոցիոն պոմպերում օգտագործում են որոշ նյութերի (օրինակ, Ti, Mo, Zr են) գազը կլանելու հատկությունը։ Իոնային պոմպերի գործողությունը հիմնված է ուժեղ էլեկտրական պարպումով գազի իոնացման և էլեկտրական դաշտի միջոցով իոնացված մոլեկուլների հեռացման վրա։ Կրիոգենային պոմպերում գազը կլանվում է մինչե ցածր ջերմաստիճան սառեցված մակերևույթ։
Կատեգորիա:Պոմպեր Կատեգորիա:Վակուում
Տիգրան (իշխան)
Տիգրան, Արշակունիների տոհմի իշխան, ով ապրել է չորրորդ դարի երկրորդ կեսին և հինգերորդ դարի առաջին կեսին։
Ըստ ժամանակակից ծագումնաբանությունների՝ Տիգրանը Խոսրով Դ թագավորի և Զրվանդուխտի որդին էր, Արշակի եղբայրը ։ Տիգրանի հայրը՝ Խոսրով Դ թագավորը, եղել է Արշակունիների արքայատոհմի թագավոր, ով առաջին հայ միապետն էր, որ ծառայել է որպես Արևելյան Հայաստանի պատվիրատու թագավոր Սասանյանների օրոք, կառավարել է 387 թվականից մինչև 389 թվականը ։ Նրա մայրը՝ Զրվանդուխտը, Սասանյանների արքայատոհմի արքայադուստր էր, Շապուհ III-ի քույրը, ով կառավարել է 383 թվականից մինչև 388 թվականը ։
Տիգրանը կոչվել է իր նախահայր Տիգրան VII-ի անունով, ով հայտնի է նաև որպես բռնակալ և կոչվել է Տիրան, Տիգրանին նաև անվանակոչել են ի պատիվ Արտաշեսյանների տոհմի Տիգրան անունով միապետների ։ Տիգրանի անունը Արտաշեսյանների արքայատոհմի ամենատարածված արքունական անունն էր, եղել է Հայաստանի հնագույն թագավորների շարքում։ Նրա ծննդյան թիվը անհայտ է, ծնվել է իր հոր թագավորության օրոք և մեծացել Արևելյան Հայաստանում։ Հայտնի չէ՝ նա ընդունել է քրիստոնեությունը թե զրադաշտականությունը։
389 թվականին Սասանյանների տոհմի թագավոր Բահրամ IV-ը գահընկեց է արել Խոսրով Դ-ին, ապա բանտարկել Տիզբոնում ։ Բահրամ IV-ը դժգոհ էր Խոսրով Դ-ից։ Բահրամ IV-ին դուր չէր գալիս Խոսրով Դ-ի պահվածքը, նրան համարում էր չափազանց ինքնավստահ, որովհետև Խոսրով Դ թագավորը Սասանյանների թագավորությունում առանց իրենց տեղյակ պահելու և խորհրդակցելու կատարում էր տարբեր գործողություններ։ Բահրամ IV-ը 389 թվականին փոխարինել է Խոսրով Դ-ին՝ իր եղբոր՝ Վռամշապուհին որպես Սասանյան պատվիրատու թագավոր Արշակունյաց տոհմից ։ Դրանից հետո, Զրվանդուխտի, Տիգրանի և Արշակի ճակատագիրն անհայտ է ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Արական անձնանուններ Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ Կատեգորիա:Անձնանուններ
Դիդի Մեջվրիսխևի
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 800 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 20 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 2329 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Ալեքսանդր Հակոբյան (գյուղատնտես)
Ալեքսանդր Խաչատուրի Հակոբյան, հայ գյուղատնտես, գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (2012)։
Կենսագրություն
Ալեքսանդր Հակոբյանը ծնվել է 1951 թվականի նոյեմբերի 5-ին Գուգարք գյուղում (այժմ՝ Լոռու մարզում)։ 1968 թվականին ավարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը, 1984 թվականին՝ Վանաձորի պետական մանկավարժական ինստիտուտը։
1985-2002 թվականներին եղել է Վանաձորի պետական գյուղատնտեսական քոլեջում տնօրեն, փոխտնօրեն, 2002-2005 թվականներին՝ նույն քոլեջին կից «Գյուղացիական տնտեսությունների ղեկավարների, գյուղատնտեսության մասնագետների վերապատրաստման և որակավորման բարձրացման կենտրոն» պետական կրթական հիմնարկության տնօրեն։ 2005 թվականին դարձել է ՀԱԱՀ-ի Վանաձորի մասնաճյուղի տնօրեն։
Աշխատությունները վերաբերում են ընդհանուր երկրագործության, հողագիտության և ագրոքիմիայի հարցերին։
Համահեղինակ է «Պայքար հացահատիկի ցանքի մոլախոտերի դեմ» (2001) գրքի։
Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտորներ
Նովոսեմենկինո (գյուղ, Բելեբեևսկի շրջան)
Նովոսեմենկինո (Новосеменкино, Яңы Семенкин), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելեբեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 276 մարդ։
Արվեստի գործը (ֆիլմ)
«Արվեստի գործը» («Произведение искусства»), խորհրդային կարճամետրաժ ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Մարկ Կովալյովն Անտոն Չեխովի համանուն պատմվածքի հիման վրա։
Սյուժե
Բրոնզե իրերի խանութի տիրուհու որդին իրեն բուժած և իր կյանքը փրկած բժիշկին նվիրում է մերկ կնոջ տեսքով բրոնզե ճյուղավոր մոմակալ։ Այդ կնոջ մերկությունից շփոթված բժիշկը մոմակալը տալիս է իր փաստաբանին, ոին պարտք է խորհրդատվության համար։ Շոկի մեջ գտնվող փաստաբանը որոշում է մոմակալը նվիրել հայտնի դերասանին նրա բենեֆիսի ժամանակ։ Տարակուսած դերասանը չգիտի, թե ինչ անել այդ նվերը, և վարսավիրը նրան խորհուրդ է տալի այն հանձնել հին բրոնզե իրերի խանութ։
Խանութի տիրուհու որդին, կարծելով, որ դա իր նվիրած մոմակալի զույգն է, ուրախությամբ այն կրկին նվիրում է բժշկին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:«Մոսֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:1959 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Այ Յորի (աղբյուր)
Այ Յորի (Ай-Йори), աղբյուր Ղրիմի Ալուշտա քաղաքի մոտակայքում։ «Այ Յորի» թարգմանաբար նշանակում է «Սուրբ Գևորգ»։ Աղբյուրը գտնվում է նույնանուն լեռան լանջերին, որը Բաբուգան յայլա լեռնաշղթայի մաս է։ Աղբյուրը չի չորանում նույնիսկ ամենաշոգ ամռանը։ Վերաբերում է Ուլու Ուզեն գետի ավազանին ։
Աղբյուրի ջուրը քաղցրահամ է, թույլ հանքայնացված և համարվում է բուժիչ։ Նրա բաղադրության մեջ մտնում են այնպիսի միկրոտարրեր, ինչպիսիք են բերիլիումը, վանադիումը, բարիումը, ֆտորը, ցինկը, ստրոնցիումը, լանթանը, մանգանը և այլն ։
Հեղեղումների ժամանակ այս աղբյուրի ջուրը հիդրոկարբոնատային կալցիումային է, ջրի միջին մակարդակի ժամանակ՝ քլորիդային մագնեզիումանատրիումային։ Սա, հավանաբար, պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ հեղեղումների ժամանակ աղբյուրը դուրս է բերում անձրևի և հալված ջրերը և մասամբ Բաբուգան լեռնային զանգվածի ջրերը ։
Հետաքրքրական փաստեր
Ակ Չոկրակ աղբյուրը Այ Յորի աղբյուրին միացնող կածանին կան բազմաթիվ գլաքարեր, ինչը վկայում է հեռավոր ժամանակներում ջրի «աշխատանքի» մասին։ Նույն կածանի վրա կարելի է տեսնել հատման հարթ մակերույթով «քար-սեղանը»։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Աղբյուրներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ալուշտայի գետեր
Ջամնա
Ջամնա, գետ Հնդկաստանում, Գանգեսի ամենաերկար և ջրառատ վտակը։ Երկարությունը 1384 կմ է, ավազանը՝ 351 հազար կմ²։ Սկիզբ է առնում Զասկար լեռնաշղթայի (Կենտրոնական Հիմալայներ) հարավային լանջերից։ Վերին հոսանքում անցնում է առավելապես խոր կիրճերով, միջին և ստորին հոսանքներում՝ հարթավայրով, որտեղ բաժանվում է բազուկների և վտակների։ Բնորոշ են ամառային վարարումները։ Նավարկելի Է Գելիից ներքև։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման համար։ Ջամնայի ափին են Դելի, Ագրա, Իլահաբադ քաղաքները։
Կատեգորիա:Հնդկաստանի գետեր
Ծերուկ (անձնանուն)
Ծերուկ, հայկական արական անուն։ Առաջացել է հայերեն ծեր բառից։ Ծեր անվան փաղաքշական ձևն է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Դիլ
Դիլ (Діл), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դիլ գյուղում բնակվում էր 183 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,88 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մեժգորեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1500 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նովոբուդովա (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
Նովոբուդովա (Новобудова), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոբուդովա գյուղում բնակվում էր 64 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,367 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 174,39 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հայերն Աբխազիայում
Հայերը Աբխազիայում կամ աբխազահայեր, աբխազներից հետո Աբխազիայում երկրորդ ազգային խումբը ։
Դիդի Ղրոմի
Դիդի Ղրոմի (დიდი ღრომი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Հայերն Աբխազիայում
Սև ծովի կովկասյան ափերին, մասնավորապես Աբխազիայում հայերը հաստատվել են վաղ միջնադարից։ Հետագա դարերում էլ պատմական հանգամանքների բերումով հայերի հոսքը Աբխազիա շարունակվել է։ Աբխազիայի հայերի հիմնական զանգվածը համշենցիներ են, որոնք 1879-ից ընտանիքներով, հաճախ կահ-կարասիով և նույնիսկ անասուններով գաղթել են Սև ծովի հարավ֊արևելյան ափերից՝ Տրապիզոնի, Օրդուի և Սամսոնի շրջաններից։ Հայերի գաղթը Արևմտյան Հայաստանից Աբխազիա հատկապես ուժեղացավ 1895–1896-ին և 1915-ի հայկական կոտորածների ժամանակ։ Դեռևս XIX դ. վերջերին Աբխազիայում հիմնադրվել են հայկական կենտրոններ և գյուղեր՝ Լաբրա, Արագիչ, Աթարա (հայկական), Դրանդի, Գուլրիպշ, Բոգապոստա, Մերխեուլի, Ծեբելդա, Գումիստա, Յաշարա, Պսիրցխա, Լեչկոպ, Անուխվա, Մծարա, Կոլդախվար, Ալախաձե, Պիլենկովո, Խաշուպսե և այլն։ Հայեր են բնակվում նաև Աբժակվա, Ագուձերա, Ախալշենի և այլ գյուղերում։ 1969 թ. բնակվում էր շուրջ 100000 հայ, որոնք ծովափնյա դաշտային մասերում զբաղվում են գյուղատնտեսությամբ, մշակում մերձարևադարձային պտուղներ և ծխախոտ, որ բերել և տարածել են Սև ծովի կովկասյան ափերին։ Հայերի մի մասն ապրում է քաղաքներում՝ Սուխումում, Օչամչիրայում, Գուդաութայում, Գազրայում, զբաղվում գլխավորապես արհեստներով։
Դիդի Ղրոմի
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 860 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 30 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Հայերն Աբխազիայում
Աբխազիա գաղթած համշենցի հայերը կառուցեցին եկեղեցիներ, բացեցին դպրոցներ։ Դպրոցները պահվում էին հայ համայնքների ու գյուղերի նյութական միջոցներով։ Երբ XIX դ. վերջին Աբխազիայում հայերը շատացան, Հայաստանից, ինչպես նաև հայաբնակ այլ վայրերից կամովին Աբխազիա եկան հայ ուսուցիչներ (Աննա և Գրիգոր Հովսեփյաններ և ուրիշներ), որոնք մեծ գործ կատարեցին տեղի հայ դպրոցը բարելավելու համար։ Ուսուցիչ Մուրադ Մուրադյանը մանկավարժական աշխատանքին զուգընթաց ուսումնասիրեց համշենցիների կյանքն ու կենցաղը և գրեց մի շարք հոդվածներ։ Աբխազիայի հայ դպրոցական խորհուրդը (1911) ուսուցիչ Խաչատուր Ավդալբեգյանի ղեկավարությամբ կենտրոնացրեց և գլխավորեց դպրոցական գործը, Սուխումում բացեց գրախանութ, ստեղծեց հայկական տպարան, հրատարակեց հայերեն թերթեր։ 1912–13-ին հրատարակվում էր «Լույս» գրական շաբաթաթերթը։
Աբխազիայի հայերի վիճակն արմատապես փոխվեց սովետական կարգերի շնորհիվ։ Մեծացավ նրանց դերը Աբխազիայի տնտեսության մեջ։ 1934-ին Գագրայի շրջանի Ալախաձե գյուղի ծխախոտագործ Գ. Հ. Բոստանջյանը մշակեց ծխախոտ հավաքելու նոր եղանակ, որի շնորհիվ 4–7 անգամ բարձրանում էր աշխատանքի արտադրողականությունը։ Նոր եղանակը, որը ստացավ «Բոստանջյանի մեթոդ» անունը, արագորեն տարածվեց Խորհրդային Միության ծխախոտագործների շրջանում։ 1935-ի դեկտեմբերին Կրասնոդարում տեղի ունեցավ ստախանովական-բոստանջյանականների համամիութենական առաջին հավաքը։ Սուխումում ստեղծվեց հայկական թատրոն, որը հետագայում դերասաններ Շահեն և Էլզա Շահինյանների ջանքերով վերածվեց հայկական պետական թատրոնի (1928–30)։ Սուխումի հայկական ծխական դպրոցը դարձավ յոթնամյա, ապա՝ միջնակարգ։ Սուխումում գործում էր հայկական մանկավարժական ուսումնարան։ 1969-ին Աբխազիայում կար 105 հայկական դպրոց, որից 20-ը՝ միջնակարգ, 38-ը՝ ութամյա (13.500 աշակերտ)։ Ուսուցիչների մեծամասնությունը տեղացիներ են։ Ճնշող մասը բարձրագույն կրթություն է ստացել Հայաստանի բուհերում։ 1954-ին հիմնադրվեց Աբխազիայի հայ գրողների միավորումը, ստեղծվեց հայկական տպարան, կազմակերպվեցին Աբխազիայի հայկական ժողովրդական թատրոնը և հայկական երգի֊պարի անսամբլը։
Համաձայն 2003 թվականի տվյալների Աբխազիայում բնակվում է ավելի քան 45 հազար մարդ, ինչը կազմում է երկրի բնակչության 20% (215 հազար մարդից)։ Հայերը բացարձակ մեծամասնություն են կազում Սուխումի շրջանում և Գագրայի ու Գուլրիփշի շրջանում թվով խոշորագույն էթնիկ խումբն են ։ Սակայն այդ մարդահամարի տվյալները վիճարկվում են և համաձայն հայկական ոչ կառավարական կազմակերպությունների տվլյաներին, Աբխազիայի իշխանությունները վիճակագրություններում նվազեցնում են հայերի թիվը և իրականում այն կազմում է 67 հազար մարդ ։
Ժողովրդագրություն
=== Ըստ շրջանների ===
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայերն Աբխազիայում
Մարիա Իվակովա
Մարիա Իգորևնա Իվակովա (Мария Игоревна Ивакова, ), ռուս հաղորդավարուհի, ֆոտոմոդել, դերասանուհի և վիդեոբլոգեր։ Առավել հայտնի է «Орёл и решка. Шопинг» և «Утро Пятницы» հաղորդումներից։
Կենսագրություն
Մարիա Իվակովան ծնվել է 1986 թվականի հունիսի 16-ին Կարագանդայի մարզի Տեմիրտաու բնակավայրում, զինվորականի ընտանիքում։ Մանկության տարիներին ապրել է Ռուսաստանի տարբեր կայազորներում և Գերմանիայում։ Միայն աղջկա տասը տարին լրանալուց հետո է նրա ընտանիքը հաստատվել Սանկտ Պետերբուրգում։ Մաշան ունի քույր՝ Ալյոնան։
Կրթություն
Դպրոցն ավարտելուց հետո Մարիա Իվակովան ընդունվել է Համառուսաստանյան հարկային ակադեմիայի «Ֆինանսներ և կրեդիտ» ֆակուլտետ և ծրագրել է հետագայում զբաղվել բիզնեսով։ Ուսման ընթացքում ընդունվել է աշխատանքի ներդրումային ընկերությունում, որտեղ երկու տարի աշխատելու ընթացքում ստացել է զարգացման գծով տնօրենի պաշտոն։
2013 թվականին Մարիա Իվակովան Գերման Սիդակովի դրամայի դպրոցում ավարտել է բազային դասընթացը «Դրամատիկական թատրոնի և կինոյի դերասան» մասնագիտությամբ ։