cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աֆրիկայի հրեաների պատմություն
Եթովպիա
Եթովպիայի Բեյթ Ավրահրամը ունի մոտ 50,000 անդամ։ Այս համայնքը նույնպես պնդում է, իր հրեական ծագման մասին։ Մի քանի գիտնականներ կարծում են, որ նրանք հեռացան բեթա-իսրայելական համայնքից մի քանի դար առաջ, թաքցրեցին իրենց հրեական սովորությունները և արտաքուստ ընդունեցին Եթովպիայի օրթոդոքս քրիստոնեությունը։Բեյթ Ավահրամի համայնքը սովորաբար եղել է Եթովպիայի հասարակական կյանքի ստորին հատվածներում։ Նրանք հիմնականում զբաղվել են արհեստներով։ Վերջերս Բիթ Ավրահամ համայնքը փորձել է հասնել աշխարհի հրեական համայնքին։ Նրանք ձևավորեցին Եթովպիական Հյուսիսային Շեվա սիոնիստական կազմակերպությունը `փորձելով փրկել իրենց հրեական ինքնությունը ։
Սոմալի
Յիբիրը ցեղ է, որը բնակվում է Սոմալիում, Արևելյան Եթովպիայում, Ջիբութիում և Քենիայի հյուսիսում։ Թեև նրանք դարեր շարունակ եղել են մուսուլման, նրանցից ոմանք պնդում են, որ իրենք հրեացիների սերունդ են, որոնք ժամանել էին ավելի վաղ քան Սոմալիի քոչվորները։ Այս անձինք պնդում են, որ Յիբիրը իրենց լեզվով նշանակում է (եբրաերեն) ։ Յիբիրի համայնքից զատ այլ հրեական համայնք հայտնի չէ Սոմալիում ։
Բիլիադ ալ Սուդան
Հրեական համայնքների պատմական ներկայությունը Աֆրիկայում անհերքելի է։ Այսօր այս հրեաների սերունդներն ապրում են այնպիսի երկրներում, ինչպիսիք են Սիերա Լեոնեն, Լիբերիան, Սենեգալը, Գանան, Նիգերիան և շատ այլ երկրնր։ Ըստ Թարիխ ալ Սուդանի և Թարիխ ալ Ֆատաշի, որոնք արաբերեն լեզվոց գրվաշ տարեգրություններ են պաստում են մի քանի հրեական համայնքներ գոյություն մասին Գանայում, Մալիում և հետագայում Սոնգհայ կայսրություններում։ Նման մի  համայնք ստեղծվել էր մի խումբ եգիպտական հրեաների կողմից, որոնք, ենթադրաբար, հատել են Սահելը և հասել Մալի։ Թարիխ ալ Ֆատաշ մատյանի III հատորը նկակարագրում էր մի համայնք, որը կոչվում էր Բանի Իսրայել (անգլ՝Bani Israel), որը 1402 թվականին բնակվում էր Թինդիրմայում, ուներ 333 ջրհոր, յոթ իշխան, ինչպես նաև բանակ:Նմանատիպ այլ համայնք էր Կուկիյան, որի առաջնորդն էր Զուվան տիրակալը։ Նրա անունը հայտնի էր որպես  Զուվա Ալյաման (Zuwa Alyaman), որը նշանակում էր «Նա գալիս է Եմենից»։ Ըստ լեգենդի, Զուվա Ալյամանը հրեական համայնքի անդամն էր, ով մ.թ.ա. 6-րդ դարում Աբիսսինյանների շնորհիվ տեղափոխվել էր Յեմենից։Ասում են, որ Զուվա Ալյամանը եղբոր հետ մեկնել էր Արևմտյան Աֆրիկա և հիմնել համայնք Նիգեր գետի ափին Կուիկայում։
Այլ աղբյուրներ նշում են, որ տարածաշրջանի մյուս հրեական համայնքները զարգացել են Մարոկկոյից և Եգիպտոսից գաղթած մարդկանցից, մյուսները հետագայում եկել են Պորտուգալիայից։ Ասում են, որ որոշ համայնքներ բնակեցված էին Բերբերայի հրեաներով, ինչպես Տուարեգերի մի խումբ, հայտնի որպես Իդդաո Իսաակ (Իսահակի երեխաներ)։ Նրանք խոսում են սոնգհայի հետ կապ ունեցող լեզվով, ապրում են Մալիայի հյուսիս-արևելքում գտնվող Մենակայի շրջանում և նախկինում եղել   են անասնապահներ ազնվական տուարեգների համար ։
Հյուսիսային Աֆրիկա և Մաղրիբ
Հրեաների ամենամեծ ներհոսքը Աֆրիկա եկավ իսպանական ինկվիզիցիայից հետո ՝ Գրանադայի անկումից և իսլամական Իսպանիայի ավարտից հետո։ Իբերի հրեաների զանգվածային արտագաղթը և արտաքսումը սկսվեց 1492 թ.-ին, շուտով տուժեցին Սիցիլիայի հրեաները։ Այս սեֆարդի հրեաներից շատերը բնակություն հաստատեցին հիմնականում Մաղրեբում մուսուլմանական և օսմանյան հովանու ներքո։ Մարոկկոն, Թունիսը և Ալժիրը, ինչպես նաև Եգիպտոսը դարձան հրեական նշանակալի համայնքների տուն։ Այս համայնքները հետագայում ներառվել են օսմանյան կորեական համակարգի մեջ ՝ որպես աֆրիկացված օսմանյան հրեաներ, որոնք կապված են Թալմուդի և Թորայի օրենքներով, բայց Պոլսո խալիֆի հետ հավատարմությամբ։
Հրեաների ամենամեծ ներհոսքը Աֆրիկա սկսվեց իսպանական ինկվիզիցիայից հետո ՝ Գրանադայի և իսլամական Իսպանիայի անկումից հետո։ Իբերի հրեաների զանգվածային արտաքսումն ու վտարումը սկսվեց 1492 թվականից, սիցիլիական հրեաները նույնպես տուժեցին։ Այս սեֆարդի հրեաներից շատերը բնակություն հաստատեցին Մաղրեբում մուսուլմանների տիրապետության տակ  և Օսմանյան կայսրության հովանու ներքո։ Մարոկկոն, ԹունԱյս համայնքները հետագայում ներառվել են օսմանյան կորեական համակարգի մեջ ՝ որպես աֆրիկացված օսմանյան հրեաներ, որոնք կապված են Թալմուդի և Թորայի օրենքներով, բայց Պոլսո խալիֆի հետ հավատարմությամբ։իսը և Ալժիրը, ինչպես նաև Եգիպտոսը դարձան հրեական համայնքների գլխավոր կենտրոնները։
Տանզանիա
Նիամբոն ցեղ է, որն ապրում է Տանզանիայում, հյուսիսային Տանզանիայում և Հարավային Ուգանդայում ՝ որպես Անկոլե։ Թեև նրանք դարեր շարունակ քրիստոնյաներ են եղել, սակայն պնդում են, որ հրեացիների սերունդ են, ովքեր ժամանել էին Աֆրիկայի թերակղզի Սոմալի քոչվորցեղերից շատ առաջ։ Ասում են, որ Նիամբո իրենց լեզվով նշանակում է (եբրայերեն) ։
Սոնգհայ
14-րդ դարում Իսպանիայում շատ մավրեր և հրեաներ, փախչելով հետապնդումներից, գաղթեցին հարավ դեպի Տիմբուկտու շրջան, այդ ժամանակ Սոնգհայ կայսրության մաս։ Նրանց թվում էր Քեհաթի (Կաթի) ընտանիքը, որը Մարոկկոյի Շիդա քաղաքից էր։ Այս նշանավոր ընտանիքի որդիները հիմնել են երեք գյուղ, որոնք դեռ գոյություն ունեն Տիմբուկտուի մերձակայքում `Կիրշամբա, Հայբոմո և Կոնգուգարա։ 1492 թվականին Ասսիա Մուհամմադը եկավ իշխանությա և հրամայեց, որ հրեաները պետք է դավանափոխվեն իսլամի կամ հեռանան։ Հուդայականությունը դարձավ ապօրինի Սոնգհայում, ինչպես Կաթոլիկ Իսպանիայում։ Լեո Աֆրիկանուսը գրել է. «Արքան թշնամի հայտարարեց հրեաներին:Ոչ ոք չի ապրի քաղաքում:Եթե որևէ բերբեր առևտրական նրանց հետ առևտրով զբաղվի, ապա ամբողջ ունեցվածքը կառգրավվի»։
Քեհաթի ընտանիքը ձուլվեց ոչ մուսուլման բնակչության հետ։ Քոհենները, որոնք մարոկացի իսլամացված հրեական առևտրական Էլ-Հաճջ Աբդ-ալ-Սալամ ալ Կուհինից էին սերում, 18 դարում ժամանել են  Տիմբուկտուի շրջան, իսկ Աբանայի ընտանիքը 19 դարի առաջին կեսին։ Ըստ պրոֆեսոր Միշել Աբիտբոլի,  19 դարի վերջին ռաբբի Մորդոչե Աբի Սերուրը մի քանի անգամ ճանապարհորդել է  Տիմբուկտու՝ որպես ոչ այնքան հաջողակ վաճառական ով զբաղվւմ էր, ջայլամների փետուրների և փղոսկրերի առևտրով։ Իսմայել Դիադի Հայդարան, որը պատմիչ է  Տիմբուկտուից, գտել է հին եբրայերեն գրվածքներ քաղաքի պատմական գրառումների մեջ։ Նա նաև ուսումնասիրել է իր ծահումը և հայտնաբերել, որ ինքը ծագում է Աբանա ընտանիքի մարոկացի հրեա վաճառականներից։ Երբ նա գյուղերում  հարցազրույց էր վերցնում  իր հարազատներից հայտնաբերեց իր ընտանիքի հրեական ինքնությանը պահպանվել է, գաղտնի, հետապնդման վախից ։
Սան Տոմե և Պրինսիպի
Պորտուգալիայի արքա՝ Մանուել I թագավորը,մոտ 200 հրեա երեխայի աքսորել է Սան Տոմե և Պրինսիպե մոտ 1500 թվականին։ Մեծ մասը մահացավ, բայց 17 դարի սկզբին. «տեղի եպիսկոպոսը գարշանքով նշեց, որ կղզում դեռևս կան հրեացիներ և վերադարձավ Պորտուգալիա նրանց նկատմամբ տածած հիասթափության պատճառով » ։ Չնայած հրեական ազդեցությունը հետագա դարերի ընթացքում մարեց, Սան Տոմե և Պրինսիպե քաղաքում կան մարդիկ, ովքեր մասնակիորեն տեղյակ են այս բնակչության ծագման մասին։Մի շարք պորտուգալացի էթնիկ հրեաներ աքսորվել են Սան Տոմե ՝ հռոմեական կաթոլիկության հարկադիր կրոնափոխությունից հետո։
Մադագասկար
Մալգաշների մի փոքր համայնք սկսեց դավանել հուդայակնություն 2010 թվականինին, և ստեղծվեցին երեք առանձին համայնքներ, որոնցից յուրաքանչյուրը ընդգրկում էր հրեական հոգևոր պրակտիկայի տարբեր ալիք ։ 2016 թվականի մայիսին մալագաշների հրեական համայնքի 121 անդամներ դավանփոխվեցին համաձայն հրեական ավանդական ծեսերի։Կրոնափոխությունը կազմակերպվել էր հրեական Կուլանու կազմակերպության հովանավորությամբ, որը գլխավորել են երեք օրթոդոքս ռաբբիներ ։
Կոտ դ'Իվուար
Վերջին տարիներին համայնքներ են ձևավորվում Կոտ դ'Իվուարում դանդաղորեն զարգանում է ամբողջ տարածաշրջանում։ Մայրաքաղաք Աբիջանը ունի երկու ժողովարան, որոնցից յուրաքանչյուրը կազմում է մոտ 40-70 ծխականերով ։
Կամերուն
Ռաբբի Իսրայել Օրիելը (նախկին անունը՝ Բոդոլ Նգիմբուս-Նիգիմբուս) սերում է Բա-Սաա ցեղից։ Ըստ նրա տարածքում պատմականորեն հրեաներ են եղել, և Բա-Սա բառը եբրայերենից է, և նշանակում է (օրհնություն)։ Ռաբբի Օրիելը պնդում է, որ սերունդն է Մովսեսի և ըստ երևույթին, ռաբբի կարգադրվել է Սեֆարդիայի գլխավոր ռաբբի կողմից։
Ռաբի Օրիելը պնդում է, որ 1920 թվականիին Կամերունում կային 400000 «իսրայելացիներ», բայց մինչև 1962 թվականը այդ թիվը կրճատվել է մինչև 167,000 դավանափոխությունների պատճառով։ Թեև այս ցեղերը չեն ընդունվել հալախայի կողմից, նա հավատում է, որ կարող է ապացուցել իրենց հրեացի լինելու փաստը միջնադարյան ռաբբինների աղբյուրներից ։
Ամերիկացի դերասան Յափեթ Կոտոյի հայրը եղել է Կամերունի հրեա։ Կոտտոն նույնպես համարվում է հրեա։
Գանա
Գանայի արևմտյան և հարավային տարածաշրջանում Սեֆվի Վիավսոյի, Սեֆվի Սուիի և Հա իսրայելական համայնքը պնդում է, որ իրենց նախնիները հրեաների սերունդ հարավ գաղթել են Եգիպտոսով։ Այնուամենայնիվ, Հուդաիզմի պրակտիկան այս համայնքում սկսվում է միայն 1970-ականների սկզբներին։
Քենիա
Էմիգրանտների փոքր համայնք է ձևավորվել Լաիկիպիայի շրջանում, ովքեր քրիստոնեությունը փոխարինել են հուդայականությամբ և նրանց թիվը հասնում է 5000 ներկայիս տվյալներով։ Սկզբնական շրջանում մեսիանիկները կարծում էին, որ իրենց հավատքը անհամատեղելի է քրիստոնեության հետ և այժմ սպասում են, որպեսզի իրենց ավանդական կերպով ուսուցանվի հուդայականությունը։ Նրանցից շատերը երեխաներին ուղարկում են  Աբայուդայի դպրոցներ Ուգանդայում, որպեսզի համապատասխան ձևով սովորեն հուդայականություն ։  Նրանցից շատերը երեխաներին ուղարկում են  Աբայուդայի դպրոցներ Ուգանդայում, որպեսզի համապատասխան ձևով սովորեն հուդայականություն ։
Նիգերիա
Նիգերիայի իգբո հրեաները իգբոյի էթնիկ խմբից են։ Որոշ նիգերիական համայնքներ, որոնք հուդայականության հետևորդ են ստացել են օգնություն անհատ իսրայելցիներից և ամերիկացի հրեաներից, ովքեր աշխատում են այնպիսի կազմակերպություններում, ինչպիսին է Կուլանուն ։
Իիրենց հրեա համարղ իգբոների թիվը հասնում է շուրջ 4000 և 70 սինագոգների առկայությամբ։ Նրանցից որոշները դավանափոխվել են քրիստոնեությունից։ Որոշ աղբյուրներ փաստում են մինչև 30000 իգբոների, ովքեր ընդունել են հուդայականություն դեռևս 2008 թվականին ։
Անգլիացի հրեաներ
Զիմբաբվեի հրեական համայնքը հիմնականում ուեցել է բրիտանական քաղաքացիություն, որի ժամանումը համընկնում էր 1890-ականների առաջին սպիտակ գաղութարարների հետ ։
1970-ականների սկզբին նրանց թիվը նվազում է մինչև 7500 մարդ (80 %-ը ծագումով աշկենազներ են), ովքեր հիմնականում բնակվում էին Սոլսբերի և Բուլավայոի երկու համայնքներում։ Որոշ ժամանակ գոյություն ունեին փոքր գյուղական համայնքներ Քու Քուուում, Մուտարեյում և Գատոոմայում։ Զիմբաբվեի շատ հրեա բնակիչներ հեռացան ճնշումների և սոցիալական ճնշումների պատճառով ։
Մավրիկոս
Համաձայն 2011 թվականի տվյալների՝ Մավրիկոսում ապրում է 43 հրեա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հրեաների պատմություն
Ղազարահող
Ղազարահող, գյուղական բնակավայր Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանում։
Աշխարհագրություն
Ղազարահողը գտնվում է Մռավի և Արցախի լեռնաշղթաների միջլեռնային գոգավորությունում, Ջրաբերդի և Կաթողիկեսարի լառնաճյուղերի միացման գոգավորության հարթավայրային մասում, Թարթառ գետի աջ ափին, Սարսանգի ջրամբարի աջ կողմում, Մարտակերտ քաղաքից 43 կմ դեպի հարավ-արևմուտք, Ստեփանակերտ քաղաքից 66 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք ։ Գտնվում է ծովի մակերևույթից 800 մ բարձրության վրա։
Բնակավայրը մտնում է Պողոսագոմեր համայնքի մեջ ։
Բնակչություն
Բնակչության մեծամասնությունը էթնիկ հայեր են, այդպիսին է եղել գյուղի էթնիկ կազմը նաև 1989 թվականին ։
2005 թվականի մարդահամարի տվյալներով Ղազարահողում ապրում է 75 մարդ ։
2015 թվականի դրությամբ գյուղում բնակվում էր 74 մարդ, կար 25 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Ղազարահող գյուղում կա եկեղեցի (միջնադար), գերեզմանոց (միջնադար), գյուղատեղի (միջնադար), մատուռ (միջնադար) ։ Գյուղից 500 մ դեպի հյուսիս Ք.ա. 2-1-ին հազարամյակների դաշտ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արցախ Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության բնակավայրեր Կատեգորիա:Մարտակերտի շրջանի գյուղեր
Ոտանաւորք (4541)
Ոտանաիորք (4541), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4541 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 19.5X10.5 չափս։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Կազմը` ստվարաթուղթ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Հայտերսհայմ
Հայտերսհայմ (Heitersheim), կոմունա Գերմանիայի Բադեն-Վյուրթեմբերգ երկրամասում։ Ենթարկվում է Ֆրաիբուրգ շրջանին։ Մտնում է Բրայսգաու Վերին Շվարցվալդի շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 6018 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը կազմում է 11,71 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 08 3 15 050։ Քաղաքը բաժանված է 2 քաղաքային համայնքների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Պրոտվա (գետ)
Պրոտվա (Протва), գետ Ռուսաստանում (Մոսկվայի մարզ, Կալուգայի մարզ) ։
Աշխարհագրություն
Պրոտվա գետը սկիզբ է առնում Մոսկովյան բարձրավայրից և թափվում է Օկա (գետ)։ Գետը պատկանում է Կասպից ծովի ավազանին։ Գետի ափին են գտնվում Վերեյա, Բորովսկ, Օբնինսկ, Ժուկով, Կրեմյոնկի, Պրոտվինո քաղաքները։
Հիդրոգրաֆիա
Պրոտվա գետի երկարությունը կազմում է 282 կմ, ավազանի մակերեսը՝ 4620 կմ է։ Գետի ջրի ծախսը միջինում կազմում է 25 մ3 ։
Վտակներ
Պրոտվա գետի վտակներն են ձախից՝ Բորովնա, Ալոժա, Ուգոդկա, Դիրոչնայա, Իստերմա, Բորինկա, Իսմա, Մժուտ, Կարժենկա, աջից՝ Իչա, Լուժա, Մեժիխա, Ռուտ, Բերեգա, Պեսոչնայա, Պրոտովկա գետերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կալինով Յար (գյուղ, Նեդրիգայլովի շրջան)
Կալինով Յար (Калинів Яр), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Նեդրիգայլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սուլց լե Բեն
Սուլց լե Բեն (Soultz-les-Bains), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 380 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 20 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 638 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 500-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 138։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,4 %։ 500 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 472 անձ (252 տղամարդ և 220 կին)։ Գործազուրկ են եղել 28 անձ (11 տղամարդ և 17 կին)։ 138 անաշխատունակներից 56-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 50-ը` թոշակառուներ, իսկ 32-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ավրորա Աքսնես
Ավրորա Աքսնես (Aurora Aksnes, ), նորվեգացի երգչուհի, երգահան։ Նրա դեբյուտային ալբոմը եղել է All My Demons Greeting Me as a Friend ալբոմը, որը թողարկվել է 2016 թվականի մարտի 11-ին ։ Ընդհանուր առմամբ, ալբոմը դրական գնահատականներ է ստացել։ Ալբոմը հասել է նորվեգական VG-lista հիթ շքերթի առաջին հորիզոնականին ։ 2015 թվականին Ավրորա Աքսնեսը ելույթ է ունեցել Նոբելյան համերգի ժամանակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Նորվեգացի փոփ երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ
(3861) Լորենց
(3861) Լորենց (Lorenz), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1910 թվականի մարտի 30-ին Ջոզեֆ Հելֆրիչի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,553405 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0669 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0399 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1490,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,24156 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,67° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1910 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ջոզեֆ Հելֆրիչի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Աբդալ (Մալաթիայի գավառ)
Աբդալ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Մալաթիայի գավառում։ Գտնվում է Մալաթիա քաղաքից հյուսիս-արևմուտք՝ Թոքմասու գետի աջ կողմում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Շոկ
Շոկ՝ օրգանիզմի ընդհանուր ծանր վիճակ, որը պայմանավորված է օրգանների ոչ նորմալ արյան մատակարարմաբ (համակարգային հիպոպերֆուզիա) ։ Շոկի վաղ նշաններն են թուլությունը, սրտի կծկումների հաճախականության մեծացումը (տախիկարդիա), արագացած շնչառությունը (հիպերվենտիլյացիա), առատ քրտնարտադրությունը, անհանգաստությունը և ծարավի զգացումը։ Վիճակի վատթարացման դեպքում հնարավոր է դիտվել գիտակցության կորուստ և նույնիսկ սրտի կանգ ։
Պայմանավորված առաջացման պատճառով՝ տարբերում են շոկերի չորս հիմնական տեսակներ։ Դրանք են՝
Հիպովոլեմիկ շոկը պայմանավորված է մեծ քանակությամբ արյան կորստով, ծանր լուծով կամ փսխումներով ։ Կարդիոգեն շոկի առաջացման պատճառ կարող են լինել սրտամկանի ինֆարկտը կամ սրտի սալջարդը ։ Օբստրուկտիվ շոկի կարող է բերել սրտի տանպոնադան կամ լարված պնևմոթորաքսը ։ Սեպսիսը, անաֆիլաքսիան, ողնուղեղի վերին սեգմենտների վնասումները, տարատեսակ գերդոզավորումները կարող են հանգեցնել օբստրուկտիվ շոկի զարգացման ։
Ախտորոշումը դրվում է հիմնվելով ընդհանուր սիմպտոմների, ֆիզիկալ զննման և լաբորատոր թեստերի տվյալների վրա ։ Պացիենտի մոտ նվազած զարկային (պուլսային ճնշում- սիստոլիկ և դիաստոլիկ ճնշումների տարբերություն) ճնշումը և սրտի կծկումների հաճախացումը կարող են վկայել շոկի զարգացման մասին ։ Ավելի մեծ դիագնոստիկ նշանակություն ունի շոկային ինդեքսը, որն որոշվում է սրտի կծկումների հաճախականությունը բաժանելով սիստոլիկ ճնշմանը։ Շոկի ինդեքսի 0․8-ից բարձր արժեքները հաստատում են շոկի առկայությունը ։
Շոկի բուժումը պայմանավորված է առաջացման գործոնով ։ Պացիենտի մոտ պետք է ապահովել շնչուղիների անցանելությունը և պատշաճ շնչառությունը ։ Հայտնաբերվում և վերացվում են արյունահոսությունները (վիրահատական միջամտությամբ կամ էմբոլիզացիայով) ։ Գրեթե միշտ կատարվում է ներերակային հեղուների՝ Ռինգերի լուծույթի, պահեստավորված արյան կարմիր բջիջների փոխներարկում ։ Կարևոր է նաև մարմնի նորմալ ջերմաստիճանի պահպանումը ։ Որոշ դեպքերում կա վազոպրեսորների կիրառման անհրաժեշտություն ։ Շոկը բավականին հաճախ է հանդիպում և ունի մահացության մեծ ռիսկ։ ԱՄՆ-ում անհետաձգելի բուժօգնության բաժանմունք են ընդունվում 1․2 մլն շոկով պացիենտներ, որոնց մահացության ռիսկը կազմում է 20-50% ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Շոկի կլինիկական պատկերը տարբեր է։ Որոշ պացիենտնենի մոտ դիտվում է միայն թուլություն և գիտակցության կորուստ ։ Շոկի նշաններն են ցածր զարկերակային ճնշումը, օլիգուրիան, գիտակցության խանգարումները ։ Այն պացիենտները, որոնք ընդունում են β-պաշարիչներ, աթլետիկ են կամ շոկի առաջացման պատճառը ներորովայնային արյունահուսությունն է, 30% դեպքերում հնարավոր է նորմալ սրտի կծկումների հաճախականություն ։ Շոկի տարբեր տեսակների դեպքում կարող են դիտվել այլ յուրահատուկ սիմպտոմներ։
Հիպովոլեմիկ
Շոկի ամնեահաճախ հանդիպող տեսակը հիպովոլեմիկն է։ Հիպովոլեմիկ շոկի զարգացման հիմքում ընկած է շրջանառող արյան ծավալի փոքրացումը ։ Հիմնական պատճառն արյունահոսությունն է, սակայն երեխաների դեպքում հաճախ պատճառը ծանր փորլուծություններն ու փսխումներն են ։ Ավելի հազվադեպ պատճառներն են այրվածքները, պոլիուրիան՝ պայմանավորված շաքարային դիաբետով կամ ոչ շաքարային դիաբետով ։
Հիպովոլեմիկ շոկի նշանները և ախտանիշներն են՝
Կախված ֆիզիկական նշաններից՝ հեմոռագիկ շոկի ծանրության աստիճանը գնահատում են 1-4։ Շատ կարևոր դիագնոստիկ նշանակություն ունի շոկի ինդեքսը ։ Հղիությամբ պայմանավորված արյունահոսության և շոկի զարգացման միչև կապը հաստատված չէ ։
Օբստրուկտիվ
Շոկի օբստրուկտիվ տեսակի պատճառը արյան մեծ և փոքր շրջանառություների անոթների ֆիզիկական օբստրուկցիաներն են։ Օբստրուկտիվ շոկի զարգացմանը կարող են նպաստել՝
Օբստրուկտիվ շոկի շատ սիմպտոմները նման են կարդիոգեն շոկին, սակայն բուժումները տարբերվում են։ Օբստրուկտիվ շոկի սիմպտոմներն են՝
Վերաբաշխական
Վերաբաշխական շոկի առաջացման հիմքում ընկած է արյան անոթների լայնացումը ։ Լայնացումը կարող է պայմանավորված լինել համակարգային բորբոքումով (օր․՝ սեպտիկ շոկ), անաֆիլաքսիայով կամ ոնուղեղի վնասումով (նեյրոգեն շոկ)։
Էնդոկրին
Էնդոկրին «շոկը» չի համարվում շոկի ենթատեսակ, սակայն էնդոկրին ծանր խանգարումները կարող են շոկի զարգացման պատճառ դառնալ։
Պատճառներ
Շոկը մի շարք հիվանդությունների վերջնակետն է ։ Այս վիճակը խիստ մահաբեր է համարվում, քանի որ խանգարվում է արյան շրջանառությունը ։ Կախված առաջացման գործոններից՝ դասակարգվում է չորս հիմնական տեսակների՝ հիպովոլեմիկ, վերաբաշխական, կարդիոգեն և օբստրուկտիվ, սակայն կան նաև հավելյալ տեսակներ, օրինակ՝ էնդոկրինը ։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Բջջային մակարդակում շոկը բնորոշվում է թթվածնի պահանջի և մատակարարման անհամապատասխանությամբ ։ Շոկն ունի զարգացման չորս փուլեր ։
Շոկի վտանգավորությունը կայանում է նրանում, որ այն զարգանում է դրական հետադարձ կապի մեխանիզմով։ Վատ արյունամատակարարումը հանգեցնում է բջիջների վնասման, որն էլ իր հերթին բերում է բորբոքային պատասխանի զարգացման։ Արդյունքում բորբոքման տեղամասում տեղի է ունենում արյան կենտրոնացում և այդ տեղամասում ապահովվում է սննդանյութերի նորմալ քանակությունը։ Սակայն եթե օրգանիզմում միանգամից տարբեր տեղամասերում տեղի է ունենում արյան կենտրոնացում այլ օրգանները և հյուսվածքները չեն ստանում բավարար սննդանյութեր։ Արդեն պարզ է, որ այս պրոցեսը շղթայական ընթացք ունի և բուժումը պետք է սկսվի անհապաղ ։
Սկզբնական
Այս փուլի ընթացքում հիպոպերֆուզիան հանգեցնում է հիպօքսիայի, որի հետևանքով ակտիվանում է գլիկոլիզը։ Բջիջներում կատարվում է լակտատի խմորում։ Քանի որ էլեկտրոնների տեղափոխման շղթայի էլեկտրոնների վերջնական ակցեպտորը թթվածինն է, դրա բացակայության դեպքում պիրուվատի անցումը Կրեբսի ցիկլ կանգնում է և պիրուվատը լակտատ դեհիդրոգենազայով վերափոխվում է լակտատի։ Լակտատի մեծ քանակությամբ կուտակումը բերում է ացիդոզի զարգացման։
Կոմպենսատոր
Այս փուլում օրգանիզմը սկսում է ակտիվացնել տարբեր նյարդային, հումորալ, կենսաքիմիական մեխանիզմներ՝ ստեղծված վիճակը շտկելու համար։ Ի պատասխան մետաբոլիկ ացիդոզի պացիենտի մոտ սկսում է հիպերվենտիլյացիա, որպեսզի օրգանիզմից դուրս բերվի CO2-ը։ Քանի որ CO2-ը պայմանավորում է արյան թթվայնությունը, հիպերվենտիլյացիայի միջոցով օրգանիզմից դուրս է բերվում թթվային ագենտը՝ նորմալ pH-ը շտկելու նպատակով։ Զարկերակներում առկա բարոռեցեպտորները ընկալում են հիպոտենզիան և նպաստում են մեծ քանակությամբ էպինեֆրինի և նորէպինեֆրինի ձերբազատմանը, ինչպես նաև արյան վերաբաշխմանը դեպի կենսական կարևոր օրգաններ։ Արդյունքում մյուս օրգաններում զարգանում է հիպոպերֆուզիա։ Նորէպինեֆրինի ազդեցությամբ զարգանում է հիմնականում վազոկոնստրիկցիա և թույլ տախիկարդիա, իսկ էպինեֆրինը բերում է գլխավորապես տախիկարդիայի զարգացման։ Այս երկուսի միասնական ազդեցության հետևանքով զարկերակային ճնշումը բարձրանում է։ Երիկամների հիպոպերֆուզիան հանգեցնում է ռենին-անգիոտենզին-ալդոստերոնային համակարգի ակտիվացման, որն էլ իր հերթին նպաստում է հիպերտենզիայի զարգացմանը։ Օրգանիզմում ստեղծված նման վիճակի հետևանքով երիկամները, ստամոքսաղիքային համակարգը և այլ օրգաններ չեն ստանում բավարար արյունամատակարարում։
Պրոգրեսիվ
Համապատասխան բուժման բացակայության դեպքում շոկը հասնում է պրոգրեսիվման փուլին։ Այս փուլում կոմպենսատոր մեխանիզմները սկսում են հյուծվել։ Քանի որ բջիջիները արդեն երկար ժամանակ է ինչ հիպոպերֆուզիայի վիճակում են, նատրիումի իոնները սկսում են անցնել ներբջջային տարածություն և միաժամանակ կալիումի իոններն անցնում են արտաբջջային միջավայր։ Երկարատև հիպօքսիայով պայմանավորված՝ անաերոբ մետաբոլիզմը սկսում է գերակշռել։ Գլիկոլիզի հետևանքով բջիջներում սկսում է կուտակվել մեծ քանակությամբ լակտատ, որի հետևանքով խորանում է մետաբոլիկ ացիդոզը։ Անոթների մկանային շերտը և նախամազանոթային սեղմանները սկսում են թուլանալ ։ Անոթներում բարձրանում է հիդրոստատիկ ճնշումը և դրան հիստամինի ձերբազատման գումարումը հանգեցնում է անոթների թափանցելիության մեծացման։ Արդյունքում արյունը դառնում է մածուցիկ, որի հետևանքով են միկրոշրջանառությունում տեղի է ունենում սլաջավորում։ Հիպոպերֆուզիայի հետևանքով օրգանները սկսում են վնասվել, մասնավորապես աղիներում զարգանում են իշեմիա, բակտերիաները սկսում են անցնել արյան հուն և մակածել էնդոտոքսիկ շոկ ։
Ռեֆրակտեր
Այս փուլում կենսական կարևոր օրգանների անբավարարություն է զարգանում և շոկը այլևս շտկելի չէ։ Սկսում են վնասվել և մահանալ գլխուղեղի բջիջները, որի հետևանքով էլ պացիենտը մահանում է։ Այս փուլում շոկի անշրջելիության գլխավոր պատճառներից է բջիջներում ԱԵՖ-ի դեգրադացիան ադենոզինի։ Ադենոզինը հեշտությամբ անցնում է արտաբջջային տարածություն և հետագայում առաջացնում է վազոդիլատացիա։ Ադենոզինի հետագա նյութափոխանակության արդյունքում արտադրվում է միզաթթու։ Այս փուլում թթվածնի նորմալ քանակների ապահովումը չի կարող շտկել իրավիճակը, քանի որ բջիջներում այլևս ադենոզինի քանակը շատ քիչ է ԱԵՖ սինթեզելու համար, իսկ բջիջները ունակ են սինթեզել ադենոզինի անհրաժեշտ քանակության ընդամենը 2%-ը մեկ ժամում ։
Ախտորոշում
Շոկի ախտորոշումը հիմնվում է ընդհանուր սիմպտոմների ճանաչման, ֆիզիկալ հետազոտությունների և լաբորատոր թեստերի արդյունքների վրա։ Պացիենտի ոչ բոլոր սիմպտոմներն են շոկի սպեցիֆիկ նշաններ, այդ պատճառով ստեղծվել են միջոցներ (շոկային ինդեքս) ախտորոշումը ավելի հստակ և վաղ կատարելու համար ։
Շոկի ընթացքում դիտվող առաջին փոփոխությունները սրտի արտամղման ծավալի փոքրացումն է և խառը երակային սատուրացիայի իջեցումը, որը չափվում է թոքային զարկերակում՝ թոքային զարկերակի կաթետրի միջոցով։ Շոկի հարաճման ժամանակ ակտիվանում է գլիկոլիզը, որի հետևանքով սկսում է կուտակվել լակտատ և զարգանում է ացիդոզ։ Կրծքավանդակի ռենտգեն կամ ուլտրաձայնային հետազոտությունները կարող են որոշակի պատկերացումներ տալ հեմոդինամիկայի մասին ։
Վարում
Մեծահասակների սեպտիկ շոկի բուժման մասին ավելի շատ տվյալներ կան ։ Վարման կարևոր բաղադրիչներից է շնչառության ապահովումը ինտուբացիայի միջոցով՝ ռեսպիրատոր անբավարարություններից խուսափելու համար։ Օքսիգենացումը, հեղուկների ներերակային ներարկումները, ոտքերի պասիվ բարձր դիրքը (ոչ Տրենդելենբուրգյան դիրք) և ծանր արյունահոսության դեպքում արյան փոխներարկումը պետք է սկսվեն անհապաղ ։ Շատ կարևոր է մարմնի նորմալ ջերմաստիճանի պահպանումը և հիպոթերմիայի կանխումը, ցավազրկումը և անհանգստության վերացումը ։ Շոկի բուժման լավագույն արդյունքի հասնելու համար անհրաժեշտ է սիմպտոմների վաղ հայտնաբերում և բուժման անհապաղ սկսում ։
Հեղուկներ
Շոկի դեպքում հիմնականում կատարվում է ագրեսիվ ներերակային հեղուկների ներարկում (օրինակ 1–2 լիտր ֆիզիոլոգիական լուծույթ 10 րոպե կամ 20 մլ/կգ երեխաների դեպքում) ։ Կոլոիդների և կրիստալոիդների կիրառումը տալիս է գրեթե նույն արդյունքը ։ Ծանր վիճակով պացիենտների դեպքում բալանսավորված կրիստալոիդները և իզոտոնիկ լուծույթների կիրոռումը նույնպես բերում են նույն արդյունքների ։ Հեմոգլոբինի նորմալ մակարդակը ապահովելու համար պացիենտներին կատավում է էիրթրոցիտար զանգվածի փոխներարկում ։
Որովայնի և կրծքավանդակի թափանցող վնասվածքների դեպքում հեղուկների ներարկումները սահմանափակ են կատարվում, որպեսզի պահպանվի թույլ հիպոտենզիան (պերմիսիվ հիպոտենզիա) ։ Ուշադրություն է դարձվում միջին զարկերակային ճնշմանը (60 մ․մ․ս․ս․), սիստոլիկ ճնշմանը (70–90 մ․մ․ս․ս․) ։ Կան դեպքեր, երբ կիրառվում են հիպերտոնիկ լուծույթներ ։
Դեղամիջոցներ
Ներերակային հեղուկներով զարկերակային ճնշման կայունացման անարդյունավետության դեպքում կիրառվում են վազոպրեսորներ։ Շոկի դեպքում վազոպրեոսորներից հիմնականում կիրառվում են նորէպինեֆրինը, ֆենիլէֆրինը, դոպամինը և դոբուտամինը։
Չկան հաստատված տվյալներ, թե որ վազոպրեսորն է ավելի արդյունավետ շոկի դեպքում, սակայն դոպամինի օգտագործումը կարող է հանգեցնել առիթմիաների զարգացման՝ ի տարբերություն նորէպինեֆրինի ։ Տրավմաների կամ հեմոռագիկ շոկերի դեպքում վազոպրեսորները ելքի վրա էական ազդեցություն չեն ունենում , սակայն դրական էֆեկտ կա նեյրոգեն շոկի դեպքում ։ Ակտիվացված պրոտեին C-ն սեպտիկ շոկի բուժման հարցում դրական արդյունքների չի հանգեցնում ։ Նատրիումի բիկարբոնատի կիրառումը նույնպես հակասակն է, քանի որ այս դեպքում չկան էական դրական ազդեցություններ ։ Ընդհանրապես, նատրիումի բիկարբոնատը կիրառելի է, եթե pH< 7.0 ։
Անաֆիլակտիկ շոկի բուժումը կատարվում է էպինեֆրինով։ Բայցի այդ կիրառվում են նաև հակահիստամինային պրեպարատներ (բենադրիլ, դիֆենհիդրամին, ռանտիդին), ալբուտերոլ և ստերոիդներ։
Բուժման նպատակներ
Բուժման նպատակներն են ապահովել նորմալ միզագոյացումը (>0.5 մլ/կգ/ժ), կենտրոնական երակային ճնշման 8–12 մ․մ․ս․ս․ և միջին զարկերակային ճնշման 65-95 մ․մ․ս․ս․ ցուցանիշներ։ Տրավմաների դեպքում նպատակը արյունահոսությունների դադարեցնումն է։ Նորմալ միզագոյացումը վկայում է երիկամների նորմալ պերֆուզիայի մասին։
Համաճարակաբանություն
Սեպտիկ շոկը ամենահաճախ հանդիպող շոկի տեսակն է։ Տրավմաների 1-2% դեպքերում զարգանում է արյան կորստով պայմանավորված շոկ ։ Ինտենսիվ թերապիայի բաժամունք ընդունված պացիենտների մոտ մեկ երրորդի մոտ առկա է շոկ, որից մոտ 20%-ը՝ կարդիոգեն, 20%-ը՝ հիպովոլեմիկ և 60%-ը՝ սեպտիկ ։
Կանխատեսումներ
Շոկի ելքի կանխատեսումը կախված է առաջացման պատճառից և առկա այլ խնդիրների ծանրության աստիճանից։ Հիպովոլեմիկ, անաֆիլակտիկ և նեյրոգեն շոկերը սովորաբար բուժելի են և լավ են ենթարկվում դեղորայքային բուժման։ Սեպտիկ շոկի մահացության ռիսկը մոտ 30-80% է, իսկ կարդիոգեն շոկինը՝ 70-90% ։
Պատմություն
Չկան ապացույցներ, ըստ որի շոկ բառը իր ներկայիս իմաստով կիրառվել է մինչև 1743թ․-ը։ Սակայն կան ապացույցներ, որ Հիպոկրատն օգտագործել է exemia տերմինը «արյունը քամված» վիճակը բնութագրելու համար ։ Շոկ կամ «choc» բառը առաջին անգամ կիրառվել է 1740թ․-ին Անրի-Ֆրանսուա Լեդրանի Traité ou Reflexions Tire'es de la Pratique sur les Playes d'armes à feu աշխատության անգլերեն թարգմանության մեջ։ Այստեղ «choc»-ը ներկայացվում է որպես աձագանք հրթիռի հանկարծակի զարկին ։
Նախքան Առաջին համաշխարհային պատերազմը սկսեցին առաջ քաշվել շոկի պաթոֆիզիոլոգիայի հիպոթեզեր։ Ամենահաջող վարկածը Ջորջ Վ․ Քրայլի 1899թ․-ի An Experimental Research into Surgical Shock աշխատությունում ներկայացված միտքն էր, ըստ որի շոկը շրջանառային կոլապսի վիճակ է՝ պայմանավորված նյարդային գերակտիվացումով։ Հետագայում ներկայացված մրցակցային վարկածներից էր 1905-ին Մալքոմի կողմից ներկայացված վարկածը, ըստ որի շոկի պաթոլոգիական նշանները և սիմպտոմները զարգանում են երկարատև վազոկոնստրիկցիայի հետևանքով։ Հետագայում Ուոլտեր Քենոնի և Ուիլյամ Բեյլիսի կողմից կատարված հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ տրավմաների կամ տոքսինների ազդեցության հետևանքով անոթների թափանցելության բարձրացման երևույթը շոկի մի շարք մանիֆեստացիաների զարգացման պատճառն է։ 1972 թ.-ին Հինշոուն և Քոքսը առաջարկեցին շոկի դասակարգման համակարգը, որն օգտագործվում է մինչ այսօր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մահվան պատճառներ Կատեգորիա:Անհետաձգելի բժշկական վիճակներ Կատեգորիա:Անհետաձգելի բուժօգնություն
Ռայմոնդ Քեթթել
Ռայմոնդ Քեթթել (Raymond Bernard Cattell, ), անգլիացի հոգեբան։
Ծնվել է 1905 թ. Անգլիայում։ Նա ունեցել է երջանիկ մանկություն, որը սակայն դադարում է լինել այդպիսին, երբ Անգլիան ընդգրկվում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի մեջ։ 16 տարեկան հասակում Քեթթելն ընդունվում է Լոնդոնի համալսարանի թագավորական քոլեջ, որտեղ ուսումնասիրում է ֆիզիկա և քիմիա, սակայն նրա հետաքրքրությունների շրջանակը հետզհետե ընդգրկում է մի շարք սոցիալական խնդիրներ, որոնց այդ գիտություններն ի զորու չէին պատասխանել և Քեթթելը որոշում է զբաղվել հոգեբանական հետազոտություններով։ 1929 թ. ստանում է փիլիսոփայական գիտությունների դոկտորի կոչում։ 1932-1937 թթ. աշխատում է Անգլիայի հոգեբանական կլինիկայի տնօրեն, որից հետո մեկնում Նյու Յորք։ 1938 թ. նա աշխատում է Քլարկի համալսարանում, իսկ ավելի ուշ՝ 1941 թ. զբաղեցնում հոգեբանության դասախոսի պաշտոն Հարվարդի համալսարանում։ 1945 թ. տեղափոխվում է Իլինոյսի համալսարան, որտեղ գրեթե 30 տարի զբաղեցնում է անձի և խմբային վերլուծության լաբորատորիայի ղեկավարի պաշտոնը։ 1973 թ.Կոլորադո նահանգում հիմնում է ինքնիրացման և բարոյականության հիմունքների հետազոտման ինստիտուտ։ 1977 թ. Հավայան համալսարանի խորհրդատու ու պրոֆեսոր է, ինչպես նաև Իլինոյսի պատվավոր պրոֆեսոր։
Քեթթելն իր կյանքի ընթացքում հրատարակել է 35 գիրք և 400 հետազոտական հոդված։ Առավել ուշադրության են արժանի նրա հետևյալ գրքերը՝ «Անձի չափումները և նկարագիրը» (1946), «Անձնավորություն. համակարգային տեսական և փաստարկային հետազոտություն» (1950), «Անձի գիտական վերլուծություն» (1965), «Անձի և ընդունակությունների ժառանգում» (1982) և այլն։
Քեթթելը մահացել է 92 տարեկանում, 1998 թ. փետրվարի 2-ին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Անգլիացի պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ
Ռուբեն Ռուբինյան
Ռուբեն Կարապետի Ռուբինյան, հայ կուսակցական, քաղաքական գործիչ, Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության հիմնադիր-անդամ և վարչության փոխնախագահ, Հայաստանի 7-րդ («Իմ քայլը» դաշինքից) և 8-րդ («ՔՊ» կուսակցությունից) գումարումների Ազգային ժողովի պատգամավոր, ՀՀ արտաքին գործերի նախկին փոխնախարար, ՀՀ Ազգային ժողովի փոխնախագահ ։
Կրթություն
Ռուբեն Ռուբինյանը ծնվել է 1990 թվականի մարտի 8-ին Խորհրդային Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանում՝ ՀՀ Ազգային ժողովի նախկին փոխնախագահ Կարապետ Ռուբինյանի և լրագրող Գենոֆիյա Մարտիրոսյանի որդին է ։
2006 թվականին ավարտել է Երևանի Գարեգին Նժդեհի անվան թիվ 161 հիմնական դպրոցը։
2006-2010 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի «Միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետում» ։
2011 թվականին ավարտել է Մեծ Բրիտանիայում գործող Լոնդոնի համալսարանական քոլեջը (UCL)՝ ստանալով «քաղաքականություն և անվտանգություն» մասնագիտացման մագիստրոսի կոչում ։
2012 թվականին ավարտել է Լեհաստանում գործող Յագելոնյան համալսարանը՝ ստանալով «եվրոպագիտություն» մասնագիտացման մագիստրոսի կոչում ։
Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցություն
2015-2016 թվականներին Ռուբեն Ռուբինյանն եղել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության հիմնադիր վարչության անդամ։ 2016-2017 թվականներին զբաղեցրել է կուսակցության մամուլի խոսնակի պաշտոնը ։
2019 թվականի հունիսի 16-ին տեղի ունեցած «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության 5-րդ համագումարի ժամանակ ընտրվել է կուսակցության վարչության անդամ, ապա՝ վարչության փոխնախագահ      ։
Թավշյա հեղափոխություն
Ռուբեն Ռուբինյանը ակտիվորեն մասնակցել է 2018 թվականին Հայաստանում տեղի ունեցած Թավշյա հեղափոխությանը։
Հայաստանի արտաքին գործերի փոխնախարար
2018 թվականի մայիսի 29-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի որոշմամբ նշանակվել է ԱԳ նախարարի տեղակալ ։
7-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին կայացած Ազգային Ժողովի ընտրություններում պատգամավոր է ընտրվել «Իմ քայլը» դաշինքի համապետական ցուցակով։ Եղել է 7-րդ գումարման ՀՀ ԱԺ Արտաքին հարաբերությունների մշտական հանձնաժողովի նախագահը։
2019 թվականից Եվրոպայի խորհրդի խորհրադարանական վեհաժողովում ՀՀ ԱԺ պատվիրակության ղեկավարն է ։
8-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր
2021 թվականի հունիսի 20-ին կայացած Ազգային Ժողովի ընտրություններում պատգամավոր է ընտրվել «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության համապետական ցուցակով։
2021 թվականի օգոստոսի 3-ին ընտրվել է ՀՀ ԱԺ նախագահի տեղակալ։
Հայաստան-Թուրքիա երկխոսության գործընթաց
2021 թվականի դեկտեմբերի 18-ին Հայաստանի արտգործնախարարության խոսնակը հայտնեց, որ Հայաստան-Թուրքիա երկխոսության գործընթացում Հայաստանի հատուկ ներկայացուցիչը կլինի ՀՀ ԱԺ նախագահի տեղակալ Ռուբեն Ռուբինյանը ։ Ռուբինյանի և Թուրքիայի կողմից բանագնաց Սերդար Քըլըչի առաջին հանդիպումը կայացել է 2022 թվականի հունվարի 14-ին Մոսկվայում ։
Քննադատություն
Այդ մեղադրանքների կապակցությամբ, Հայաստանի ԱԺ փոխնախագահ, ընդդիմադիր «Հայաստան» խմբակցության անդամ Իշխան Սաղաթելյանի խոսքերով, «Հավաստող փաստ՝ դոկումենտներ չկան»։ Ընդդիմադիր «Պատիվ Ունեմ» խմբակցության պատգամավոր Տիգրան Աբրահամյանը նույնպես նշել է, որ փաստեր չունեն, բայց ինքը չի ցանկանում խախտել համերաշխությունն ընդդիմադիր պատգամավոր Ագնեսա Խամոյանի հետ ։
Այլ տեղեկություններ
2012-2014 թվականներին ծառայել է Հայաստանի զինված ուժերում ։
Պարգևներ և կոչումներ
Ռուբեն Ռուբինյանը 2016 թվականին արժանացել է Հայաստանի պաշտպանության նախարարության պատվոգրի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 8-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Քաղաքացիական պայմանագիր կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ դիվանագետներ Կատեգորիա:Հայ կուսակցական գործիչներ
Սի Ջեյ Ռայթ
Քրիստոֆեր Ռոբերտսոն, ավելի լավ ճանաչված է իր բեմական կեղծանուն Սի Ջեյ Ռայթով, ամերիկացի պոռնոգրաֆիկ դերասան ու ռեժիսոր է, ում պատկանում է CJ Wright Productions ընկերությունը. Հայտնի է որպես "King of BBW" (BBW-ի արքա), 2009 թվականին նա հաղթել է մրցանակ Urban X Award-ի Best Male Performer in a BBW Movie կատեգորիայում , և XRCO Award մրցանակ New Stud կատեգորիայում.
Պարգևներն ու նոմինացյաները
XRCO Awards
AVN Awards
References
Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ
Բրյուգգե
Բրյուգգե, այլ թարգմանություններով նաև Բռյուգե (Brugge, Bruges), Բելգիական Արևմտյան Ֆլանդրիա նահանգի գլխավոր քաղաքը։ Եվրոպայի ամենագեղատեսիլ քաղաքներից մեկը։ Բնակչությունը՝ ։ Միջնադարում, երբ քաղաքը գտնվում էր իր ծաղկման գագաթնակետին, քաղաքն ուներ ավելի քան 200.000 բնակիչ։
Բռյուգեն կարևոր տնտեսական քաղաք է։
20-րդ դարի վերջում քաղաքից փոքր-ինչ հեռու կառուցվել է ժամանակակից նավահանգիստ Զեբռյուգեն, և դրա շնորհիվ Բռյուգեն վերադարձրել է նախկինում կորցրած ծովային առևտրի քաղաքի տիտղոսը։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է ծովից 17 կմ հեռավորության վրա՝ պտղաբեր հարթավայրում, Գենտ-Օստենդե պետական ճանապարհային գծի վրա։ Քաղաքում միավորվում են երեք ջրանցք՝ Գենտի, Սլյոյսի և Օստենդեի։ Այս ջրանցքներն այնքան խորն են, որ դրանցով կարող են ընթանալ ծովային մեծ նավեր ։
Երբեմն Բրյուգգեն անվանում են «Հյուսիսային Վենետիկ» ։ Նախկինում այստեղ՝ կամրջի մոտ մարդիկ հավաքվում էին տոնավաճառի․ «Կամուրջ» տեղանքի անվանումը դարձավ հասարակ անուն և շուտով սկսվեց ասոցացվել քաղաքի հետ (Brugge → Brücke՝ կամուրջ)։ Ժամանակակից քաղաքում կա 54 կամուրջ, որից 12-ը՝ փայտից։
Բռյուգեն արվեստում
Բրյուգգեում են տեղի ունենում Շարլ դե Կոստերի «Ուլենշպիգելի մասին լեգենդը» վեպից էպիզոդների մի շարք։
Բրյուգգե քաղաքին են նվիրված բելգիացի գրող Ժ. Ռոդենբախի «Մեռած Բռյուգե» («Bruges-la-morte», 1892) և Ժամկոչ («Le carilloneur», 1897, իսկ մեկ այլ թարգմանությամբ՝ «Կյանքից Վեր»)։
«Ժամադրություն Բռյուգեում» վեպը (1958) եռագրության երկրորդ գիրքն է (առաջին գիրքը՝ «Մայոր Վատրեն» (1956), իսկ երրորդ գիրքը՝ «Երբ նահանջում է ծովը» (1963))։ Եռագրության հեղինակը հայտնի ֆրանսիացի հեղինակ Արման Լանուն է (1913 - 1983)։ «Ժամադրություն Բռյուգեում» վեպի թեման Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ վերապրած, տարբեր ճակատագրեր ունեցող մարդկանց, փնտրտուքների մասին է։
Բրյուգգեում են տեղի ունենում «Բրյուգգեում» (In Bruges (2008), այլ թարգմանությամբ նաև՝ Մի անգամ Բրյուգգեում ֆիլմի իրադարձությունները։
Բռյուգեն այն քաղաքներից մեկն է, որտեղ զարգանում են Ֆեդերիկո Անդախազիի «Ֆլամանդական գաղտնիք» գրքի գործողությունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի նավահանգստային քաղաքներ
Զարեչնենսկի գյուղական խորհուրդ (Տրոստյանեցկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Զարեչնենսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 303 մարդ։ Խորհրդում կա 2 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Լամպասաս շրջան (Տեխաս)
Լամպասաս շրջան (Lampasas County), ԱՄՆ Տեխաս նահանգի 254 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.844 կմ² է, բնակչությունը՝ 17.762 մարդ (2000 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լամպասաս բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1856 թ.։
Ամիս
Ամիս (mēnsis, ), Երկրի շուրջը Լուսնի պտույտով պայմանավորված ժամանակամիջոց։ Ամիս հասկացությունը, ինչպես և նրա անվանումը, գրեթե բոլոր ժողովուրդները կապել են Լուսնի հետ։
Լուսնի տեսանելի շարժում
Լուսինը Երկրի միակ արբանյակն է և ամենամոտ երկնային մարմինը։ Մոլորակների նման Լուսինը հաստատուն դիրք չունի և աստղերի նկատմամբ շարժվում է արևմուտքից դեպի արևելք։ Հին աշխարհի աստղագետները նրան դասել են մոլորակների շարքը։ Աստղերի և մոլորակների նկատմամբ նրա շարժումը նկատվում է անգամ մեկ-երկու ժամվա դիտումների ընթացքում։ Եթե նշենք Լուսնի դիրքը աստղերի նկատմամբ, և սպասենք մինչև մի պտույտ կատարի և նորից վերադառնա այդ նույն դիրքին, ապա դրա համար կպահանջվի միջին հաշվով 27,32 օր կամ 27 օր 7 ժ. 43 ր. 11,5 վ.:Այսինքն ՝ օրական Լուսինը երկնային սֆերայի վրա կտեղաշարժվի 13°,2 :
Աստղային կամ սիդերիկ ամիս
Արեգակի օրական տեղաշարժը կազմում է մոտ 1°:Այսպիսով Արեգակի նկատմամբ Լուսինը շարժվում է օրական 13°,2–1°=12°,2:Լուսնի պտտման այս պարբերությանը ընդունված է անվանել աստղային կամ սիդերիկ (սիդերական) ամիս։ Աստղային ամսվա տևողությունը փոփոխվում է մինչև ±6 ժամ։ Դրա պատճառն այն է, որ Լուսնի շարժումը ենթարկվում է ուժեղ խանգարումների, որի հետևանքով փոխում են նրա ուղեծրի էլեմենտները ։
Լուսնի փուլեր
[[Պատկեր:Lunar-Phase-Diagram.png|մինի|Լուսնի փուլերը
Նորալուսին,
Մահիկ,
Առաջին քառորդ,
Լիալուսին,
Վերջին քառորդ]]
[[Պատկեր:Moon phases hy.jpg| px500|մինի|Լուսնի փուլերը
Նորալուսին
Մահիկ
Առաջին քառորդ Լիալուսին
Լուսնի շարժման հետ կապված անընդհատ փոփոխվում է նրա տեսքը։ Մերթ երևում է լրիվ, մերթ կիսով չափ կամ բոլորովին չի երևում։ Լուսնի տեսքի այդ փոփոխությունները կոչվում են փուլեր։ Լուսնի փուլերն են
Սինոդիկ ամիս
Երկու հաջորդական համանուն փուլերի միջև ընկած ժամանակամիջոցը կոչվում է սինոդիկ ամիս։ Նա միջին հաշվով հավասար է 29,53 օրվա կամ 29 օր 12 ժ 44ր 3վ։ Այդ պարբերությունը փոփոխվում է ±6 ժամով, Լուսնի ուղեծրի էքսցենտրիսիտետի փոփոխման հետևանքով։ Սինոդիկ և սիդերիկ ամիսների տարբերությունը կազմում է 2,21 օր (Սինոդիկ ամիսը երկար է սիդերիկ ամսից) ։ Մի դեպքում Լուսնի շարժումը քննության է առնվում անշարժ աստղերի, իսկ մյուս դեպքում՝ շարժվող Արեգակի նկատմամբ ։
Արևադարձային ամիս
Լուսնի Երկրի շուրջ պտտվելու պարբերություն,որը հաշվարկվում է նույն երկայնությամբ։ Արևադարձային տարվա մեջ եղած իրական արեգակնային օրերի տևողությունների միջին թվաբանականը, որը միջին արեգակնային օրն է և հավասար է 27 օր 7 ժ 43 ր 4,66 վ։
Դրակոնիկական ամիս
Դրակոնիկական ամիսը երկու համանուն հանգույցներով Լուսնի կենտրոնի երկու հաջորդական անցումների միջև ընկած ժամանակամիջոցն է։ Նրա տևողությունը հավասար է 27 օր 5ժ 5ր 36վ կամ 27,21 օր։ Սիդերիկ ամիսը դրակոնիկական ամսից մեծ է 0,11 օրով ։
Անոմալիստական ամիս
Անոմալիստական ամիսը երկրամոտ կետով Լուսնի իրար հաջորդող անցումների միջև ընկած ժամանակամիջոցն է։ Տևողությունը՝ 27 օր 13ժ 18ր 33վ կամ 27,55 օր։ Սիդերիկ ամիսը փոքր է անոմալիստական ամսից 0,23 օրով ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ամիսներ
Մագշտադտ
Մագշտադտ (Aidlingen), կոմունա Գերմանիայում, Բադեն Վյուրտեմբերգ երկրամասում։
Գտնվում է Շտուտգարտի վարչական շրջանի ենթակայության տակ։ Մտնում է Բյոբլինգեն շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 8793 է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով) ։ Զբաղեցնում է 19,13 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդը՝ 08 1 15 029։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ժողովածու (33)
Ժողովածու (33), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 33 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է Հովհաննես գրիչի կողմից։ որը ունի 13․7×10․4 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 243 թերթից։ Գրված է միասյուն,նոտրգրով։ Ունի մանրանկարներ կիսախորանում, լուսանցքազարդ։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 143ա, 145ա,154տ,201ա,232ր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Սան Ռոման դե Կամերոս
Սան Ռոման դե Կամերոս (San Román de Cameros), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Տիերա դե Կամերոս շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 47,50 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 168 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 38 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Մարիո Կավալյերի
Մարիո Կավալյերի (Mario Cavaglieri, ), իտալացի նկարիչ ։
Կենսագրություն
Լինելով ունևոր ընտանիքից` նա սկզբնապես իրավաբանություն է ուսումնասիրել Պադովայի համալսարանում, բայց շուտով թողել է իր ուսումը` նկարչի կարիերայի համար։ Նա սկսել է ցուցադրվել 20 տարեկանում և ակտիվ գործունեության հիմնական շրջանը եղել է 1913-1920 թվականներին։ Հատկապես ակտիվ է եղել դիմանկարչության ժանում ։ Նա աշխատանքից հեռացել է 1925 թվականին և մեկնել է ֆրանսիական գյուղ և տուն է գնել Պավիե կոմունայում, հետագայում տեղափոխվել է և ապրել է այնտեղ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։
Կավալյերին տեղափոխվել է Իտալիա, բայց նրա ընտանիքը արտաքսվել է, և նրանց ստիպել են վաճառել իրենց տունը մինչև 1946 թվականին նրա` Ֆրանսիա վերադառնալը. տունը 1996 թվականին պատմական հուշարձանի է վերածվել։ Այդ ժամանակվանից Կավալյերին եղել է մեկ Փարիզում, մեկ Պավիեում` պահելով տունը մինչև իր մահը։ Նրա հինգերորդ հետահայաց ցուցադրությունը կազմակերպվել է Թուլուզի Musée des Augustins թանգարանում, 1974 թվականին, իսկ 2007 թվականին նրա ծննդավայր Ռավիգոյում կազմակերպվել է միջազգային գլխավոր հետահայաց ցուցադրությունը Ռովերելլա պալատում ։ Նրա աշխատանքների մի մասն այժմ պահվում է Յակոբինների թանգարանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի նկարիչներ
Կանանց՝ ավտոմեքենա վարելու արգելքը Սաուդյան Արաբիայում
Կանանց՝ ավտոմեքենա վարելու արգելքը Սաուդյան Արաբիայում գործի է դրվել 1957 թվականին ։ Սաուդյան Արաբիան միակ երկիրն էր աշխարհում, որտեղ կանանց չէր թույլատրվում ավտոմեքենա և այլ տրանսպորտային միջոց վարել մինչև Մուհամմադ իբն Սալմանի բարեփոխումը ։ 1990-ական թվականներին շարժում ստեղծվեց, որը պահանջում էր կանանց՝ ավտոմեքենա վարելու իրավունք վերապահել։ Տասնյակ կանայք Էր Ռիադում նստեցին ավտոմեքենայի ղեկին և ձերբակալվեցին ու զրկվեցին անձնագրից ։ 2007 թվականին Վաջիհա ալ-Խուվայդիրը և այլ կանայք դիմեցին այն ժամանակվա արքա Աբդուլին՝ ավտոմեքենա վարելու արգելքը հանելու խնդրանքով ։ 2008 թվականին Կանանց միջազգային օրը ալ-Խուվայդիրը նկարահանեց իր՝ մեքենա վարելը, որը գրավեց միջազգային ԶԼՄ-ների ուշադրությունը   ։ Կանայք՝ այդ թվում ալ-Խուվայդիրը և Մանալ աշ-Շարիֆը՝ ոգևորված 2011 թվականի Արաբական գարնան իրադարձություններով , կազմակերպեցին ավելի ինտենսիվ քարոզարշավ՝ կանանց վարելու իրավունքի համար։ Հունիսի 17-ից մինչև ամսվա վերջ փաստաթղթերով գրանցվեց կանանց ավտոմեքենա վարելու մոտ 70 դեպք   ։ Սեպտեմբերի վերջին Շայմա Ջաստանիան դատապարտվեց մտրակի 10 հարվածի Ջիդդայում ավտոմեքենա վարելու համար, սակայն դատավճիռն արդյունքում չեղյալ համարվեց  ։
Երկու տարի անց կանանց՝ ավտոմեքենա վարելու իրավունքի քարոզարշավը վերսկսվեց և 2013 թվականի հոկտեմբերի 26-ն ընտրվեց այն օրը, երբ կանայք պետք է ղեկին նստեն։ Նշված ամսաթվից 3 օր առաջ Սաուդյան Արաբիայի Ներքին գործերի նախարարության ներկայացուցիչը նախազգուշացրեց, որ բոլոր նրանք, ովքեր կխախտեն արգելքը, ինչպես նաև նրանք, ովքեր կաջակցեն վերջիններիս, նրանց նկատմամբ կկիրառվեն օրենքի համապատասխան հոդվածները ։ Քարոզարշավի ղեկավարներին զգուշացրեցին հոկտեմբերի 26-ին չնստել ղեկին, իսկ Էր Ռիադի ճանապարհներին բլոկփոսթներ դրվեցին՝ կին վարորդներին բացահայտելու նպատակով ։
2017 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Սաուդյան Արաբիայի թագավոր Սալմանը հրաման արձակեց, որով կանանց թույլ տվեց ավտոմեքենա վարել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանանց իրավունքները Սաուդյան Արաբիայում
DmC: Devil May Cry
DmC։ Devil May Cry՝ էքշն-արկածային տեսախաղ է ստեղծված Ninja Theory-ի կողմից և թողարկված Capcom ընկերության կողմից։ Հանդիսանում է Devil May Cry խաղային շարքի ռեբութ։ Կոնսոլային տարբերակները վաճառքի են թողարկվել 2013 թ. հունվարի 15-ին, իսկ համակարգչային տարբերակը հունվարի 25-ին։ DmC պարունակում է նաեւ լրացուցիչ բեռնելի կոնտենտ (DLC) Vergil's Downfall, որի դեպքերը կատարվում են հիմնական խաղից հետո։
Խաղի ընթացքը
DmC-ին էքշն խաղ է պլատֆորմերի տարրերով, դեպքերը տեղի են ունենում Limbo քաղաքում, որը իշխվում է դևերի կողմից, դեպքերի զարգանալուն համընթաց Դանթեն ձեռք է բերում նոր զենքեր և հատկություններ, հին թշնամիներից բացի հայտնվում են նաև նորերը, որոնց պետք է հաղթել համապատասխան զենքերով, որոշ աշխարհներ հաղթահարելուց հետո պետք է կռվել բոսսերի դեմ։
Խաղի սյուժեն
Ըմբոստ Դանթեն իր օրերը անցկացնում է զվարճանքի վրա, ամենինչ փոխվում է երբ որսորդ դևը նրան քաշում է Լիմբո, որպեսզի վերացնի։ Սակայն օգնության է հասնում Քեթը, որից հետո նրանք գնում են The Order Վերջիլի հետ հանդիպելու։
Վերջիլը ամեն ինչ բացատրում է Դանթեին, վերջինս որոշում է միանալ գաղտնի կազմակերպությանը, որի նպատակն է ազատել քաղաքը դևերից։
Կարծիքներ
Սկզբում խաղը ստացավ բացասական կարծիքներ կապված գլխավոր կերպարի նոր դիզայնի հետ։ Սակայն նոր տեղեկություններից և թրեյլերներից հետո խաղը արժանացավ շատ դրական կարծիքների և գովաբանվեց E3 խաղային ցուցահանդեսում։ 2014 թ. հունիսի դրությամբ վաճառվել խաղի 1,6 միլիոն նմուշ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2013 տեսախաղեր Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր Կատեգորիա:Xbox One տեսախաղեր
Դենտյալովո
Դենտյալովո (Дентялово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1711 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Խոլմ-Ժիրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Դմիտրի Ռովինսկի
Դմիտրի Ալեքսանդրովիչ Ռովինսկի (Дми́трий Алекса́ндрович Рови́нский, ), ռուս իրավաբան, իսկական գաղտնի խորհրդական, 1860-ականների դատաիրավական բարեփոխումների գլխավոր մշակողներից մեկը։ Հայտնի է նաև որպես արվեստի պատմաբան և 18-19-րդ դարերի ռուսական դիմանկարների և փորագրանկարների վերաբերյալ տեղեկատու գրքեր կազմող, մարդասեր և բարերար։ Գիտությունների ակադեմիայի և Գեղարվեստի ակադեմիայի պատվավոր անդամ։