cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դերեկ Ջեկոբի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 22 ծնունդներ Կատեգորիա:1938 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասաններ
Թաթարստան
Ջրային ռեսուրսներ
Թաթարստանի ամենամեծ ջրային մարմինները 4 ջրամբարներ են, որոնք հանրապետությանն ապահովում են ջրային ռեսուրսներով տարբեր նպատակների համար։
• Կույբիշևի - ստեղծված 1955 թվականին, ամենամեծը ոչ միայն Թաթարստանում, այլև Եվրոպայում, ապահովում է Միջին Վոլգայի հոսքի սեզոնային կարգավորումը։
Մ.թ.ա. 36
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 36
Թաթարստան
Ջրային ռեսուրսներ
• Նիժնեկամսկի - ստեղծվել է 1978 թվականին և ապահովում էջրաէլեկտրակայանի ամենօրյա և շաբաթական վերաբաշխում։
• Զայնսկի - հիմնադրվել է 1963 թվականին, ծառայում է պետական ​​շրջանի էլեկտրակայանի տեխնիկական աջակցությանը։
• Կարաբաշի - ստեղծվել է 1957 թվականին, ծառայում է նավթահանքերի և արդյունաբերական ձեռնարկությունների ջրամատակարարմանը։ Հանրապետության տարածքում կան 731 տեխնիկական օբյեկտ, 550 լճակ, 115 մաքրման կայան, 11 պաշտպանիչ ամբարտակ։
2005 թվականի դրությամբ Թաթարստանում հետազոտվել են ստորգետնյա քաղցրահամ ջրի 29 հանքավայրեր՝ օրական մոտ 1 մլն խմ պաշարներով, պաշարների մոտ մեկ երրորդը պատրաստ է արդյունաբերության զարգացման համար։
Բավականին մեծ են նաև հանքային ստորգետնյա ջրերի պաշարները։ 2004 թվականի դրությամբ հանքային ստորգետնյա ջրերի ընդհանուր պաշարները կազմում են օրական 3293 հազար խմ։
Պահպանվող բնական տարածքներ
Թաթարստանի տարածքում կա ավելի քան 150 հատուկ պահպանվող բնական տարածքներ՝ մոտավորապես 150 հազար հեկտար ընդհանուր մակերեսով (Թաթարստանի ընդհանուր տարածքի 2%-ը)։ Պահպանվող բնական տարածքներ ներառում են.
• Վոլգա-Կամա արգելոցը, որը հիմնադրվել է 1960 թվականին, գտնվում է Զելենոդոլսկի և Լաիշևսկի շրջանների տարածքում։ Այն առանձնանում է մեծ կենսաբազմազանությամբ, կան ավելի քան 70 տեսակ անոթավոր բույսեր և 68 տեսակ ողնաշարավորներ։ • Ստորին Կամայի ազգային պարկը ստեղծվել է 1991 թվականին Ելաբուգա և Տուկաևսկի շրջանների տարածքում, այն ներառում է տարբեր անտառներ։
Բնակչություն
Հանրապետության բնակչությունը, ըստ Ռոսստատի տվյալների, կազմում է 4 001 941 մարդ մարդ(2023)։ Բնակչության խտությունը՝ 58,98 մարդ/կմ2 (2023 թ.)։ Քաղաքային բնակչություն՝ 76,74 % (2022 թ.)։
2022 թվականի սեպտեմբեր-նոյեմբերին 15 տարեկան և բարձր աշխատուժի թիվը Թաթարստանի Հանրապետությունում կազմել է 2030,1 հազար մարդ կամ տարածաշրջանի բնակչության 52,0%-ը։ Թաթարստանի Հանրապետությունում ապրում են 115 ազգությունների ներկայացուցիչներ, հիմնականում՝ թաթարներ և ռուսներ։ Թաթարների թիվը հանրապետության բնակչության կեսից մի փոքր ավելին է (2010թ.՝ 53,2%)։ Հանրապետության բնակչության թվով երկրորդ տեղում ռուսներն են (2010թ.՝ 39,7%)։
Սակագին
Չհարկվող ապրանքներ
Շատ երկրներ ճանապարհորդին թույլ են տալիս տվյալ երկիր չհարկվող ապրանքներ (դյութի ֆրի) բերել։ Այդպիսի ապրանքները կարելի է ձեռք բերել նավահանգիստներում և օդանավակայաններում կամ երբեմն մի երկրի ներսում՝ առանց սահմանված հարկերի գանձմամբ, և այնուհետև չհարկված վիճակում այլ երկիր մտցնել։ Որոշ երկրներ սահմանում են որոշակի թույլատրելի չափեր, որոնք սահմանափակում են մի անձի կողմից տվյալ երկիր մուտք անելու չհարկվող ապրանքի քանակը կամ արժեքը։ Նման սահմանափակումները հաճախ վերաբերում են տոբակոյին, գինուն, ալկոհոլային խմիչքներին, կոսմետիկ ապրանքներին, նվերներին ու հուշանվերներին։ Հաճախ օտարերկրյա դիվանագետները և ՄԱԿ-ի ներկայացուցիչները չհարկվող ապրանքներ ձեռք բերելու իրավունքով են օժտված լինում։ Չհարկվող ապրանքները ներմուծվում և պահեստավորվում են այսպես կոչված մաքսային պահեստներում։
Տնտեսական վերլուծություն
Նեոդասական տնտեսագիտության տեսաբանների մոտ կա այն միտումը, որ տարիֆները խեղաթյուրում են ազատ շուկան։ Ըստ վերլուծությունների՝ տարիֆները միտում ունեն սպառողների հաշվին օգուտ բերել հայրենական արտադրողներին և պետությանը։ Եվ, տարիֆի զուտ բարեկեցության էֆեկտը ներմուծող երկրի վրա բացասական է, որովհետև արտաքին մրցակցության պակասի պատճառով հայրենական ընկերությունները ջանքեր չեն գործադրում ավելի արդյունավետ արտադրություն կազմակերպելու համար ։ Ուստի, ներքին սպառողները տուժում են, քանի որ կա՛մ ոչ արդյունավետ արտադրության պատճառով մեծ ծախսերը հանգեցնում են ավելի բարձր գների, կա՛մ ընկերությունների՝ արտաքին աշխարհից ավելի էժան հումք ձեռք բերելու անկարողությունը, նվազեցնում է սպառողների կողմից ապրանքների գնման մատչելիությունը ։
Բոլոր տեսակի տարիֆների դեմ դիմադրությունը նպատակ է հետապնդում կրճատել տարիֆներն ու թույլ չտալ տարիֆներ կիրառելիս խտրական վերաբերմունք դրսևորել այլ երկրների նկատմամբ։ Աջ կողմում տեղ գտած դիագրամը ցուց է տալիս ներքին տնտեսությունում ապրանքի վրա տարիֆ սահմանելու ծախսերն ու օգուտները ։
Ներմուծման տարիֆների սահմանումը կարող է թողնել հետևյալ հետևանքները, որոնք վերոնշյալ դիագրամում ցույց են տրված հեռուստացույցների ենթադրյալ ներքին շուկայում․
Բարեկեցության ամբողջական փոփոխությունը = Սպառողի ավելցուկի փոփոխություն+Արտադրողի ավելցուկի փոփոխություն+Պետության եկամտի փոփոխություն = (-A-B-C-D) + A + C = -B-D։ Ներքին սպառողների կորուստները ավելի մեծ են, քան ներքին արտադրողների և պետության օգուտները միասին վերցրած ։ Տարիֆներն ավելի անարդյունավետ են, քան սպառողական հարկերը ։
Օպտիմալ սակագին
Տնտեսական արդյունավետության տեսանկյունից ազատ առևտուրը հաճախ լավագույն քաղաքականությունն է, այնուամենայնիվ՝ տարիֆի սահմանումը երբեմն երկրորդ լավագույնն է։
Սակագինը համարվում է օպտիմալ, եթե այն սահմանված է այնպես, որ մաքսիմիլացնում է սակագին սահմանող երկրի բարեկեցությունը։ Այն սակագին է, որն առաջանում է տվյալ երկրի առևտրի անտարբերության կորի և այլ երկրի առաջարկի կորի հատումից։ Այս դեպքում մյուս երկրի բարեկեցությունը միաժամանակ վատթարանում է, ուստի այդ քաղաքականությունը մի տեսակ մուրացկանություն է հարևանի քաղաքականության նկատմամբ։ Եթե մյուս երկրի առաջարկի կորը ծագման կետի միջով անցնող գիծ է, ապա սկզբնական երկիրը գտնվում է փոքր երկրի կարգավիճակում, ուստի ցանկացած սակագին վատթարացնում է սկզբնական երկրի բարեկեցությունը։
Հնարավոր է սակագին սահմանել՝ որպես քաղաքական քաղաքականության ընտրություն, և դիտարկման տակ առնել տեսականորեն օպտիմալ դրույքաչափը։ Սակայն, օպտիմալ սակագնի սահմանումը շատ հաճախ կարող է օտար երկրին դրդել բարձրացնել իրենց սակագները ևս, որն էլ իր հերթին կբերի բարեկեցության կորստի երկու երկրում էլ։ Երբ երկրները մեկը մյուսի վրա սակագներ են սահմանում, նրանք պայմանավորված կորի վրա շեղված դիրքի են հայտնվում, որը նշանակում է, որ երկու երկրների բարեկեցությունը կաճի սակագների նվազեցման պարագայում։
Թաթարստան
Բնակչություն
Ազգային կազմ Թվարկված են 5 հազարից ավելի բնակչություն ունեցող ժողովուրդները։
Սակագին
Քաղաքական վերլուծություն
Սակագների քաղաքական ազդեցությունը քննադատվում է՝ կախված քաղաքական հեռանկարներից, օր․՝ 2002թ․ ԱՄՆ պողպատի սակագինը երեք տարի ժամկետով 30% դրույքաչափ սահմանեց մի շարք ներմուծված պողպատյա արտադրանքների վրա և ամերիկացի ներքին արտադրողները իրենց աջակցությունն էին հայտնում այդ քաղաքականությանը ։
Թաթարստան
Տնտեսություն
2021 թվականի տվյալներով համախառն տարածաշրջանային արտադրանքը կազմել է 3,3 տրիլիոն ռուբլի, որով 7–րդ տեղն է Ռուսաստանում։ Արդյունաբերական արտադրանքի և շինարարության ծավալով Թաթարստանը Ռուսաստանում նույնպես 5-րդ տեղում է։ Արդյունաբերական արտադրանքի բաժինը Թաթարստանի տնտեսության մեջ կազմում է մոտ 50%-ը, այդ թվում՝ հանքարդյունաբերությունը՝ 29%-ը ։ 2021 թվականին Թաթարստանում հավաքագրված հարկերի ընդհանուր գումարը կազմել է 1,12 տրիլիոն ռուբլի, որից 70%-ը կամ 776 մլրդ ռուբլին ուղղվել է դաշնային բյուջե ։
Գյուղատնտեսության ոլորտը կարևոր դեր է խաղում Թաթարստանի Հանրապետության տնտեսության մեջ։ Գյուղատնտեսական արտադրանքի ծավալով հանրապետությունը Ռուսաստանի մյուս շրջանների մեջ մեկն է երեք առաջատարներից։
Սակագին
Նորաստեղծ ոլորտի պաշտպանություն
18-րդ դարի վերջին Ալեքսանդր Համիլթոնի կողմից ԱՄՆ-ում առաջ է քաշվել Ջոն Ստյուարտ Միլլի կողմից արտահայտված և Ֆրիդրիխ Լիստի կողմից 1841թ․ գրված իր «Քաղաքական տնտեսության ազգային համակարգը» գրքում սակագների օգտին բերված փաստարկը, որը հետևյալն էր. եթե որևէ երկիր ուզում է իր սեփական հողի վրա նոր տնտեսական գործունեություն ծավալել, ապա նա պետք է այն ժամանակավոր պաշտպանության տակ դնի։ Նրանց կարծիքով, մաքսային խոչընդոտների կիրառման միջոցով որոշակի գործունեությունների պաշտպանությունը համարվում է իրավաչափ, որովհետև այն նրանց ժամանակ է տալիս աճել, հասնել բավարար չափերի և արտադրության ու արտադրողականության աճի միջոցով մասշտաբի էֆեկտի հաշվին օգուտ քաղել։ Այն նրանց թույլ կտա դառնալ մրցակցային և դիմադրել միջազգային մրցակցությանը։ Իրոք, ձեռնարկությունը պետք է հասնի արտադրության ծավալի որոշակի մակարդակի շահութաբեր լինելու համար, որպեսզի կարողանա ծածկել իր հաստատուն ծախսերը։ Առանց հովանավորչության, օտարերկրյա արտադրանքները, որոնք արդեն իսկ շահութաբեր են իրենց իսկ երկրում, այլ երկիր մուտք կգործեն ավելի մեծ քանակությամբ և ցածր գնով, քան տեղական արտադրանքն է։ Ընդունող երկրի նոր ծնվող ոլորտը արագ հօդս կցնդի։ Նոր ձեռնարկությունները հետևաբար հմտանալու համար պահանջվող ժամանակի հետ կապված մրցունակության պակասի պատճառով կորուստներ կկրեն։ Այս արտաքին մրցակցությունից պաշտպանված լինելով՝ ձեռնարկությունները կարող են ներքին շուկայում իրենց դիրքերը հաստատել։ Արդյունքում՝ նրանք օգուտ կքաղեն իրենց տրված մանևրելու մեծ ազատությունից և նրանց շահութաբերության ու ապագա զարգացման հետ կապված հստակությունից։ Հետևաբար, հովանավորչական փուլը՝ որպես այդպիսին սովորելու ժամանակահատված է, որն ավելի քիչ զարգացած երկրներին թույլ կտա արդյունաբերական արտադրության ոլորտներում ձեռք բերել ընդհանուր և տեխնիկական նոու-հաուներ՝ միջազգային շուկայում մրցունակ դառնալու համար ։
Ըստ հովանավորչության կիրառմանը կողմ տնտեսագետների՝ ազատ առևտուրը կդատապարտեր զարգացող երկրներին ոչ այլ ինչ, քան հումքի արտահանող և արդյունաբերացված ապրանքների ներմուծող հանդիսանալու համար։ Համեմատական առավելությունների տեսության կիրառումը նրանց կդրդի մասնագիտանալ հումքի և արդյունահանվող արտադրանքի արտադրության մեջ և կանխել նրանց արդյունաբերական բազա ձեռք բերելը։ Ուստի, նորաստեղծ ոլորտների պաշտպանությունն էական կլիներ զարգացող երկրների արդյունաբերականացման համար և թույլ կտար խուսափել հումքի արտադրման կախվածությունից ։
Թաթարստան
Տրանսպորտ
Թաթարստանի աշխարհագրական դիրքը որոշում է նրա առանցքային դերը Ռուսաստանի արևելյան և եվրոպական մասերի տրանսպորտային կապերում, ինչպես նաև այլ երկրների հաղորդակցության հետ։ Թաթարստանում առկան են տրանսպորտի բոլոր տեսակները։ Սակայն հանրապետության ճանապարհային ցանցի թույլ կողմը կապի բացակայությունն է՝ պայմանավորված աշխարհագրական դիրքի առանձնահատկություններով՝ մեծ գետերը լուրջ խոչընդոտ են ցամաքային տրանսպորտի կազմակերպման համար։
Ավտոմոբիլային ճանապարհները ներկայացված են հիմնական ճանապարհներով՝ M7 (Վոլգա) «Մոսկվա - Կազան - Ուֆա», M7 «Էլաբուգա - Պերմ», M5 (Ուրալ) «Մոսկվա - Սամարա - Չելյաբինսկ», P239 «Կազան - Օրենբուրգ», P241 «Կազան - Ուլյանովսկ»։ », A295 «Կազան - Յոշկար Օլա», A151 «Չեբոկսարի - Ուլյանովսկ», 16A-0003 «Նաբերեժնիե Չելնի - Ալմետևսկ»։ Ընթացքի մեջ է M12 (Վոստոկ) «Մոսկվա-Նիժնի Նովգորոդ-Կազան» մայրուղու շինարարությունը։
Երկաթուղիները  հասանելի են 22 շրջաններում, ինչպես նաև Կազան և Նաբերեժնիե Չելնի քաղաքային օկրուգներում։ Հանրապետության գլխավոր երկաթուղին լայնական գծերն են Մոսկվա-Կազան-Եկատերինբուրգ և Մոսկվա-Ուլյանովսկ-Ուֆա։ Նրանց միջև կապող դեր են խաղում միջօրեական գծերը Ագրիզ-Բուգուլմա և Զելենոդոլսկ-Ուլյանովսկ։
Օդային տրանսպորտը  հանրապետությունում այն ​​ներկայացված է երեք գործող օդանավակայանների շնորհիվ՝ դրանք դաշնային նշանակության «Կազան» և «Բեգիշևո» (Նիժնեկամսկ/Նաբերեժնիե Չելնի) միջազգային օդանավակայաններն են, ինչպես նաև Բուգուլմա տարածաշրջանային օդանավակայանը։
Մետրոպոլիտեն  Կազանում ունի 15,8 կմ երկարությամբ մեկ գիծ և 11 կայան։
Տրամվայ  օգտագործում է որպես ուղևորափոխադրում Կազանում, Նաբերեժնիե Չելնի, Նիժնեկամսկ (ներառյալ Կրասնի Կլյուչ)։
Թաթարստանը Արևելյան Եվրոպայի ամենամեծ խողովակաշարային տրանսպորտային կենտրոնն է։ Խողովակաշարի հիմնական ուղիները սկսվում են Ալմետևսկո-Բուգուլմա արդյունաբերական հանգույցից և Նիժնեկամսկից դեպի հարևան շրջաններ։ Դրուժբա նավթատարը Թաթարստանի նավթը տեղափոխում է Եվրոպա։
Կրոն
Հանրապետության տարածքում գրանցված է 1428 մզկիթ և 319 տաճար ։ Թաթարստանի Հանրապետությունում առավել տարածված են երկու կրոններ՝ իսլամը և ուղղափառ քրիստոնեությունը։
Սունի իսլամը որպես պաշտոնական կրոն ընդունվել է Վոլգյան Բուլղարիաում 922 թվականին։ Իսկ 1313 թվականին Ուզբեկ խանը իսլամը դարձրեց Ոսկե հորդայի պետական ​​կրոն։ Ներկայումս այն դավանում են թաթարների զգալի մասը։ Մահմեդականներին գլխավորում է Թաթարստանի Հանրապետության մահմեդականների հոգևոր խորհուրդը։ Քրիստոնեությունը (ուղղափառությունը) հայտնվել է 16-րդ դարի կեսերին՝ Կազանի խանությունը ռուսական կայսրությանը միանալուց հետո։ Այս կրոնի հետևորդներն են հիմնականում ռուսները, չուվաշները, մարիները, մորդովացիները, ուդմուրտները և կրյաշենները։ Հանրապետության տարածքում է գտնվում Թաթարստանի թեմը։ Բացի այդ, կան քրիստոնեության այլ ոլորտների ներկայացուցիչներ՝ հին հավատացյալներ, կաթոլիկներ, լյութերականներ, յոթերորդ օրվա ադվենտիստներ, ավետարանական քրիստոնյաներ՝ բապտիստներ, հիսունականներ և այլն։ Քիչ տարածված են հուդայականությունը, բուդդայականություն և կրիշնան ։
Մշակույթ
Թաթարստանի գտնվելու վայրը պայմանավորված պատմական և աշխարհագրական գործոնները ձևավորել են երկու խոշոր քաղաքակրթությունների՝ արևելյան և արևմտյան խաչմերուկում գտնվելը, ինչը մեծապես բացատրվում է նրա մշակութային հարստության բազմազանությամբ ։ Թաթարստանում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության 3 օբյեկտ կա՝ Կազանի Կրեմլը, Բուլղարիայի պետական ​​արգելոց-թանգարանը և Սվիյաժսկ կղզու Վերափոխման վանքը ։
Ժառանգության պահպանման և տեսանելի պետական ​​մշակութային քաղաքականության վառ օրինակներից է Կազանի Կրեմլը։ Այսպիսով, Կազանի 1000-ամյակի տոնակատարության ժամանակ հանրապետության հազարավոր մարդիկ և հյուրեր հեռու արտասահմանյան երկրներից ականատես եղան վերականգնված Ավետման տաճարի և վերջերս վերակառուցված Քուլշարիֆ մզկիթի վեհությանը, որը խորհրդանշում է հանրապետության երկու հիմնական կրոնների խաղաղ գոյակցությունը՝ քրիստոնեություն և մահմեդականություն։
Կազանի Կրեմլի եզակիությունը՝ որպես երկար ժամանակ պատմական շարունակականության և մշակութային բազմազանության բացառիկ վկայություն, հաստատվել է 2000 թվականի նոյեմբերի 30-ին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի միջկառավարական կոմիտեի նիստում՝ ներառելով այն Համաշխարհային մշակութային և բնական ժառանգության ցանկում։ 2005 թվականի սեպտեմբերին Հանրապետության Նախարարների կաբինետը հրաման արձակեց Կազանի Կրեմլի պետական ​​պատմաճարտարապետական ​​և արվեստի թանգարան-արգելոցի տարածքում Հնագիտության թանգարան ստեղծելու մասին։ 2014 թվականին Հին Բուլղարը` Հին Բուլղարական խանության (Վոլգայան Բուլղարիա) մայրաքաղաքը, նույնպես ներառվել է Համաշխարհային մշակութային և բնական ժառանգության ցանկում։ 2017 թվականին Սվիյաժսկի Վերափոխման վանքը՝ 16-18-րդ դարերի Կազանի թեմի և Միջին Վոլգայի շրջանի գլխավոր ուղղափառ հոգևոր, կրթական և միսիոներական կենտրոնը, ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում։
Թաթարստանում հրատարակվում է 825 թերթ և ամսագիր, այդ թվում՝ տարածաշրջանային թերթեր ռուսերեն, թաթարերեն, ուդմուրտերեն և չուվաշերեն։
Զբոսաշրջություն
Թաթարստանի Հանրապետությունը զբոսաշրջության և հանգստի համար բարձր ներուժ ունեցող տարածաշրջան է։ Ռուսաստանի և միջազգային զբոսաշրջության շուկաներում նրա բարձր մրցունակությունը որոշող հիմնական գործոնների թվում են զգալի թվով բնական տեսարժան վայրեր, պատմամշակութային վայրեր, ինչպես նաև սպորտային զբոսաշրջության զարգացումը։ Թաթարստանի Հանրապետությունը զբոսաշրջության ոլորտում Ռուսաստանի Դաշնության շրջանների շարքում առաջատարներից մեկն է՝ արդյունաբերության զարգացման հիմնական ցուցանիշներում կայուն դրական միտում ցուցաբերելով։ Դեպի հանրապետություն զբոսաշրջային հոսքի տարեկան աճի տեմպը միջինը կազմում է 13,5%, զբոսաշրջության ոլորտում ծառայությունների վաճառքի ծավալի աճը կազմում է 17,0%։ Հիմնական ցուցանիշների աճի դինամիկայի դրական միտում է նկատվում 2016 թվականի միջանկյալ տվյալների համաձայն ։ 2016 թվականին Թաթարստանի Հանրապետություն ժամանած օտարերկրյա քաղաքացիների թիվը կազմել է 250 հազար մարդ։ Թաթարստանի Հանրապետությունը համարվում է Ռուսաստանի Դաշնության տարածաշրջանների առաջատարներից մեկը զբոսաշրջության ոլորտում ձեռնարկատիրական սուբյեկտների թվով և զբոսաշրջային ենթակառուցվածքային օբյեկտներով։ 2016 թվականի վերջին Թաթարստանի Հանրապետության տարածքում գրանցվել է 104 տուրօպերատոր, որից 32-ը՝ ներքին զբոսաշրջության, 65-ը՝ ներքին և ներգնա զբոսաշրջության, 6-ը՝ ներքին, ներգնա և. արտագնա զբոսաշրջություն, իսկ 1-ը՝ ներքին և արտագնա զբոսաշրջության ոլորտում։ 2017 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ Թաթարստանի Հանրապետության տարածքում գործում են 404 կոլեկտիվ խառը բնակեցման օբյեկտներ, որոնցից 379 ենթակա են դասակարգման (183-ը Կազանում, 196-ը Թաթարստանի Հանրապետության այլ քաղաքյին բնակավայրերում։) Կատեգորիայի նշանակման վկայականը ստացել է 334 կոլեկտիվ բնակեցման օբյեկտ, որը գործողների ընդհանուր թվի 88,1%-ն է։ 2016 թվականին առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվել Թաթարստանի Հանրապետության զբոսաշրջային կենտրոնների զարգացմանը՝ Կազան, Մեծ Բոլգար, Սվիյաժսկ կղզի-քաղաք, Ելաբուգա, Չիստոպոլ, Տետյուշ։ Հանրապետության հիմնական զբոսաշրջային կենտրոններում զբոսաշրջային հոսքի աճը 2015 թվականի համեմատ միջինը կազմել է 45,9%։ Ներկայումս Թաթարստանում արագ տեմպերով զարգանում է սանատորիական-կուրորտային հանգիստը։ Թաթարստանի Հանրապետության տարածքում գործում է 46 սանատորիական-կուրորտային հիմնարկություն։ Թաթարստանի սանատորիական-կուրորտային համալիրի օբյեկտների հզորությունը 8847 մահճակալ է, բնակիչներին սպասարկելու համար աշխատում է ավելի քան 4300 մասնագետ։ 2016 թվականին Թաթարստանի Հանրապետության առողջարաններում հանգստացել է ավելի քան 160 հազար մարդ ։ Թաթարստանի Հանրապետության 22 սանատորիական-կուրորտային հաստատություններ անդամակցում են «Թաթարստանի առողջարաններ» սանատորիական-կուրորտայինի ասոցիացիային, այդ թվում՝ «ԹԱԹՆԱՎԹ» ՓԲԸ-ի 11 առողջարանները։ 2016 թվականին Թաթարստանի Հանրապետության Զբոսաշրջության պետական ​​կոմիտեի աջակցությամբ հանրապետությունում զբոսաշրջային արդյունաբերությունը զարգացնելու նպատակով ստեղծվեց «Վիզիթ Թաթարստան» տուրիստական ​​պաշտոնական բրենդը, որի շրջանակներում գործարկվել է զբոսաշրջային հատուկ ռեսուրս, որտեղ տեղեկություններ կան Թաթարստանի հիմնական տեսարժան վայրերի և հանգստի մասին։
Կրթություն և գիտություն
Թաթարստանը կրթական և գիտական ​​նշանակալի ներուժ ունեցող տարածաշրջան է։ Կրթության ոլորտում աշխատում է 170 000 մարդ։ Միջնակարգ 9-ամյա կրթությունը պարտադիր է և անվճար։ Ընդհանուր առմամբ հանրապետությունում գործում է 2434 հանրակրթական դպրոց, որոնցում սովորում է շուրջ 600000 աշակերտ։ Օրենքով սահմանված կրթական նվազագույնը ստացած երեխաների 90%-ից ավելին ուսումը շարունակում է 2 տարի դպրոցում կամ միջնակարգ մասնագիտացված ուսումնական հաստատություններում։ Թաթարստանը հայտնի է ակադեմիական, համալսարանական և արդյունաբերական գիտության զարգացման բարձր մակարդակով։ Ավելի քան 200 տարի Կազանը եղել է Արևելյան Եվրոպայի առաջատար գիտական ​​կենտրոններից մեկը։ Այստեղ են հայտնվել մաթեմատիկոսների, քիմիկոսների, աստղագետների, ֆիզիկոսների, արևելագետների, լեզվաբանների և ֆիզիոլոգների աշխարհահռչակ դպրոցներ։ Ն.Ի.Լոբաչևսկու, Ն.Ն.Զինինի, Ա.Մ.Բուտլերովի, Ա.Է.Արբուզովի, Է.Կ.Զավոյսկու, Վ.Վ.Ռադլովի, Կ.Ֆուկսի, Շ.մտել են համաշխարհային գիտության պատմության մեջ։ Հայրենական Մեծ պատերազմի տարիներին Կազանի գիտական ​​դպրոցները հսկայական ներդրում ունեցան երկրի պաշտպանության ամրապնդման գործում՝ սերտորեն համագործակցելով Կազան տարհանված ԽՍՀՄ ԳԱ-ի հետ։ Թաթարստանի Հանրապետության Նախագահի 1991 թվականի սեպտեմբերի 30-ի հրամանագրով ստեղծվել է Թաթարստանի Հանրապետության գիտությունների ակադեմիան (ԹՀԳԱ)։ ԹՀԳԱ–ի հիմնադրումից ի վեր անընդհատ շարունակվում է նրա շարքերի համալրման գործընթացը, բարելավվել է կազմակերպչական կառուցվածքը։ Ներկայումս ԹՀԳԱ-ն ունի 32 իսկական անդամ, 52 թղթակից և 10 պատվավոր անդամ։ Ակադեմիան ունի յոթ բաժին, որոնք միավորում են կենսաբաններին, բժիշկներին, իրավաբաններին, մաթեմատիկոսներին, ֆիզիկոսներին, էներգետիկ ճարտարագետներին և քիմիկոսներին։ Նրանց հետազոտությունների շրջանակը շատ լայն է և ուղղված է զարգացման ներկա փուլում հանրապետության առջև ծառացած հրատապ գիտական, տեխնիկական, սոցիալ-տնտեսական, հումանիտար և մշակութային խնդիրների լուծմանը։ Ակադեմիայի գիտնականների բազմաթիվ մշակումներ իրականացվում են համաշխարհային գիտության և տեխնիկայի նորագույն նվաճումների մակարդակով և ճանաչված գիտական ​​լայն հանրության կողմից։ Հետազոտությունների մեծ մասը գործնական բնույթ է կրում։ Ակադեմիան սերտորեն համագործակցում է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի (հիմնականում Կազանի գիտական ​​կենտրոնի միջոցով), Ղազախստանի, Ուկրաինայի, Բելառուսի, Ուզբեկստանի, Ադրբեջանի, Բաշկորտոստանի, Չուվաշիայի, Սախայի Հանրապետության (Յակուտիա), Տաջիկստանի գիտությունների ակադեմիաների, գիտահետազոտական ​​կենտրոնների հետ։ Թուրքիայում, Ֆրանսիայում և այլ երկրներում, որոնց հետ կնքվել են գիտական ​​համագործակցության 21 պայմանագիր և 5 համաձայնագիր։ Թաթարստանի գիտությունների ակադեմիան սահմանել և ամեն տարի շնորհում է Թաթարստանի Հանրապետության գիտության և տեխնիկայի պետական ​​մրցանակը, հինգ անվանական մրցանակներ (Շ․ Մարջանի, Խ. Մուշտարի, Գ. Կամայ, Վ. Էնգելհարդտի, Ա. Տերեգուլովի անվ.) և երկու միջազգային մրցանակ՝ ֆիզիկայում Շ. Ե. Կ. Զավոյսկու անունով (ՌԱԻ ԿԳԿ Կազանի Զավոյսկու անվան ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտ) և Ա. Ե. և Բ. Ա. Արբուզովի անվան քիմիայում (ՌԱԻ ԿԳԿ Օրգանական և ֆիզիկական քիմիայի ինստիտուտի հետ համատեղ)։
Բարձրագույն կրթություն
Կազանը Ռուսաստանի հնագույն ուսումնական կենտրոններից է։ Թաթարստանում կա ավելի քան 30 բարձրագույն ուսումնական հաստատություն (ներառյալ 16 պետական), որոնց մեծ մասը կենտրոնացված է Կազանում։ Կազանի երեք համալսարանները (Կազանի (Վոլգայի շրջան) դաշնային համալսարան, Կազանի պետական ​​տեխնոլոգիական համալսարան, Կազանի Տուպոլևի անվան պետական ​​տեխնիկական համալսարան) Ռուսաստանի 50 լավագույն բուհերի շարքում են  ։
Միջնակարգ կրթություն
Հանրապետությունում 2021 թվականի տվյալներով կա՝ ռուսաց լեզվով 872, թաթարերենով՝ 629, չուվաշերեն՝ 89 դպրոց. 22 դպրոց, որտեղ սովորում են ուդմուրտերեն, 16 դպրոց՝ մարիերեն, մորդովական լեզվի ուսուցմամբ 3 դպրոց և եբրայերենի ուսուցմամբ 1 դպրոց ։ Դպրոցականների ընդհանուր թիվը 469000 է։ Հանրապետությունում գործում է նաև միջին մասնագիտական ​​կրթության 98 հաստատություն (87 պետական ​​և 11 ոչ պետական), որտեղ սովորում են 73000 ուսանող։
Լեզվի խնդիր
2017 թվականի հուլիսի 21-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը ազգամիջյան հարաբերությունների խորհրդի նիստում հայտարարեց, որ անընդունելի է ստիպել մարդուն սովորել ոչ մայրենի լեզու՝ անկախ լեզվի կարգավիճակից, ինչը բազմաթիվ քննարկումների տեղիք տվեց  կրթության մեջ և բազմաթիվ շրջանների բնակչության, այդ թվում՝ Թաթարստանի բնակիչների շրջանում։ Այնուհետև, նախագահը հանձնարարել է Ռուսաստանի գլխավոր դատախազ Յուրի Չայկային մինչև նոյեմբերի 30-ը ստուգել դպրոցներում ազգային լեզուների ուսուցման կամավոր բնույթը ։ Ստուգումների արդյունքում բազմաթիվ նախազգուշացումներ են տրվել Թաթարստանի դպրոցների տնօրեններին՝ պահանջելով հեռացնել թաթարերենը պարտադիր ուսումնական ծրագրից՝ դաշնային չափորոշիչում դրա բացակայության պատճառով ։ Խնդրի վերաբերյալ իր կարծիքն է հայտնել Թաթարստանի նախագահ Ռուստամ Միննիխանովը՝ չհամաձայնելով, որ հանրապետության պետական ​​լեզուն կարող է լինել կամավոր ։ 2017 թվականի նոյեմբերի 29-ին Թաթարստանի խորհրդարանը, որը նախկինում հանդես էր եկել հանրապետությունում ռուսաց և թաթարերեն լեզուների հավասար կարգավիճակի պահպանմանը, այդ թվում՝ կրթական ոլորտում  , միաձայն կողմ քվեարկեց կամավորությանը՝ թաթարերենի ուսումնասիրություն դպրոցներում։ Իսկ Թաթարստանի դատախազ Իլդուս Նաֆիկովը, հանդես գալով զեկույցով, նշեց, որ թաթարերենը կարող է ուսուցանվել միայն կամավոր հիմունքներով՝ ծնողների գրավոր համաձայնությամբ շաբաթական առավելագույնը երկու ժամով։ Արդյունքում թաթարերենը որպես պարտադիր առարկա հանվեց կրթական պետական չափորոշչից   ։ Բազմաթիվ փորձագետներ մտահոգություն հայտնեցին, որ հանրապետությունների պետական ​​լեզուները դպրոցական ուսումնական պարտադիր ծրագրից դուրս մնալը այն կդնի ոչնչացման եզրին։ Կարծիքներ հնչեցին, որ լեզվի հարցում դաշնային կենտրոնի գործողություններում քաղաքական դրդապատճառներ կան   ։
Վարչատարածքային բաժանում
Թաթարստանի Սահմանադրության III բաժնի համաձայն՝ նրա տարածքը ներառում է վարչատարածքային միավորներ՝ 43 շրջան, 14  հանրապետական ​​նշանակության քաղաք։
Հանրապետության մունիցիպալ կառուցվածքի շրջանակներում Թաթարստանի վարչատարածքային միավորների սահմաններում ձևավորվել է 956 մունիցիպալ կազմավորումներ ։
Բնակավայրեր
Թաթարստանի ամենամեծ բնակավայրը մայրաքաղաք Կազանն է։ Բացի դրանից, հանրապետությունում կա նաև 21 քաղաք, 20 քաղաքատիպ ավան և 897 գյուղական խորհուրդ։ Թաթարստանը Ռուսաստանի Դաշնության միակ շրջանն է, որն ունի ավելի քան միլիոնանոց քաղաքային ագլոմերացիան՝ Կազանը և բազմակենտրոն Նաբերեժնիե Չելնի ագլոմերացիան (Նիժնե-Կամսկայա)։ Հանրապետությունում է գտնվում նաև գրեթե կես միլիոնանոց Ալմետևսկի (Հարավային Թաթարստան) բազմակենտրոն ագլոմերացիան։ Կազանի ագլոմերացիայում սկսվել է 155 հազարանոց Իննոպոլիս գիտական ​​քաղաքի և 100 հազարանոց Սալավատ Կուպերեի արբանյակ– քաղաքների կառուցումը, ինչպես նաև նախատեսվում է ստեղծել 40 հազարանոց Սմարթ–Սիթի և 157 հազարանոց Գրին Դոլ արբանյակ–քաղաքները։
Ղեկավար
Թաթարստանի Հանրապետության ամենաբարձր պաշտոնյան Թաթարստանի ղեկավարն է (Ռաիս), որը մինչև 2023 թվականի փետրվարի 6-ը կոչվում էր Թաթարստանի նախագահ։ 1991 թվականի հունիսի 12-ին Մինտիմեր Շարիպովիչ Շայմիևը դարձավ Թաթարստանի Հանրապետության առաջին նախագահը։ 2005 թվականի մարտի 25-ին Ռուսաստանի Դաշնության Նախագահի առաջարկությամբ նրան նոր ժամկետով Թաթարստանի Հանրապետության Պետական ​​խորհրդի կողմից վերապահվել են Թաթարստանի Հանրապետության Նախագահի լիազորությունները։ 2010 թվականի հունվարի 22-ին Շայմիևը խնդրել է 2010 թվականի մարտի 25-ից հետո Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևին չքննարկել իր թեկնածությունը նոր նախագահական ժամկետի համար ։ 2010 թվականի մարտի 25-ին Ռուստամ Միննիխանովը ստանձնեց Թաթարստանի Հանրապետության նախագահի պաշտոնը, իսկ Շայմիևը նշանակվեց Թաթարստանի Հանրապետության պետական ​​խորհրդականի պաշտոնում։
2021 թվականի դեկտեմբերին ընդունված «Ռուսաստանի Դաշնության սուբյեկտներում հանրային իշխանության կազմակերպման ընդհանուր սկզբունքների մասին» թիվ 414-FZ դաշնային օրենքի 3-րդ կետի համաձայն՝ երկրի սուբյեկտների ղեկավարները պետք է կոչվեն ղեկավարներ կամ նահանգապետեր ։ Այն ժամանակ Թաթարստանը Ռուսաստանի միակ սուբյեկտն էր, որտեղ ղեկավարի պաշտոնը կոչվում էր «նախագահ»։ Տարածաշրջանի իրավական ակտերը պետք է համապատասխանեցվեին դաշնային օրենքին մինչև 2023 թվականի հունվարի 1-ը ։ 2022 թվականի հուլիսի 2-ին Ռուսաստանի նախագահի «ՌԴ Պետական ​​խորհրդի կազմը փոփոխելու մասին» հրամանագրով Հանրապետության Նախագահի պաշտոնը դաշնային մակարդակով վերանվանվել է ղեկավարի պաշտոնի ։ Տարածաշրջանային օրենսդրության փոփոխման գործընթացի շրջանակներում Թաթարստանի խորհրդարանն ընդունել է համապատասխան օրենք, այն պարունակում է անցումային դրույթներ, որոնց համաձայն կկիրառվի «Թաթարստանի Հանրապետության ղեկավար (Ռաիս)» առարկայի ղեկավարի նոր անունը։ 2025 թվականին ընտրված Թաթարստանի բարձրագույն պաշտոնյային։ Սակայն հունվարի 26-ին խորհրդարանականներն ընդունեցին հանրապետության հիմնական օրենքում փոփոխությունների նոր տարբերակը՝ դրանց ընդունումից անմիջապես հետո փոխելով ամենաբարձր պաշտոնյայի անունը՝ հաշվի չառնելով գործող նախագահի լիազորությունների ժամկետի ավարտը ։ Օրենքն ուժի մեջ է մտել 2023 թվականի փետրվարի 6-ից։
Օրենսդիր մարմին
Միապալատ Պետական ​​խորհուրդը (Խորհրդարանը), որը բաղկացած է 100 պատգամավորից, պետական ​​իշխանության բարձրագույն ներկայացուցչական, օրենսդիր և վերահսկող մարմինն է։ 2004 թվականի մարտի 26-ին Ֆարիդ Մուխամետշինն ընտրվեց Թաթարստանի Հանրապետության Պետական ​​խորհրդի նախագահ։
Գործադիր իշխանություն
Հանրապետության Նախարարների կաբինետը պետական ​​իշխանության գործադիր և վարչական մարմինն է և գլխավորում է վարչապետը։ 2017 թվականից Թաթարստանի վարչապետն է Ալեքսեյ Պեսոշինը։ Թաթարստանի Հանրապետության Նախարարների կաբինետը վերահսկողություն է իրականացնում հանրապետական ​​գործադիր իշխանությունների կողմից ընդունված կարգավորող իրավական ակտերի (գերատեսչական կարգավորող իրավական ակտեր), դաշնային օրենսդրության, Թաթարստանի Հանրապետության Սահմանադրության, Թաթարստանի Հանրապետության օրենքների, իրավական ակտերի համապատասխանության նկատմամբ։ Թաթարստանի Հանրապետության ղեկավարի, Թաթարստանի Հանրապետության Նախարարների կաբինետի ակտերը.
Թաթարստանի Հանրապետության Նախարարների կաբինետը որոշումներ է ընդունում և պատվերներ, Նորմատիվ բնույթի ակտերը տրվում են Թաթարստանի Հանրապետության Նախարարների կաբինետի որոշումների տեսքով։ Գործառնական և ընթացիկ այլ հարցերի վերաբերյալ ակտերը, որոնք կարգավորող բնույթ չունեն, թողարկվում են Թաթարստանի Հանրապետության Նախարարների կաբինետի հրամանների տեսքով։ Թաթարստանի Հանրապետության Նախարարների կաբինետի որոշումներն ու կարգադրությունները պարտադիր են Թաթարստանի Հանրապետությունում:Թաթարստանի Հանրապետության Նախարարների կաբինետի որոշումները, բացառությամբ պետական ​​գաղտնիք կազմող կամ գաղտնի բնույթի տեղեկատվություն պարունակող որոշումների, ենթակա են պաշտոնական հրապարակման։ Թաթարստանի Հանրապետության Նախարարների կաբինետն իրավունք ունի ընդունելու բողոքներ, հայտարարություններ և իրավական բնույթ չունեցող այլ ակտեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի վարչական միավորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հանրապետություններ Կատեգորիա:1920 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Շտեպովսկի գյուղական խորհուրդ (Լեբեդինսկի շրջան)
Շտեպովսկի գյուղական խորհուրդ  (Штепівська сільська рада), Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Շտեպովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1455 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Դավիթ Հարությունյան (քաղաքական գործիչ)
Կենսագրություն
Դավիթ Հարությունհժյանը ծնվել է 1963 թվականի մարտի 5-ին, Երևանում, գիտնականների ընտանիքում։ 1975 թվականին՝ 12 տարեկան հասակում ավարտել է միջնակարգ դպրոցը և նույն տարին ընդունվել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի հաշվողական տեխնիկայի ֆակուլտետ։
Կրթություն
Դավիթ Հարությունյանն իր միջնակարգ կրթությունը 12 տարեկան հասակում ավարտելու փաստը արտառոց չի համարում։ Դա նրա հոր «մշակած յուրահատուկ մանկավարժական համակարգի արդյունք»։ Այդ մեթոդով հետագայում՝ 1989 թվին Դավիթն իր հոր հետ միասին հիմնադրելու էր հեղինակային դպրոց և կյանքի էր կոչելու այդ համակարգը։
Դավիթ Հարությունյանն ունի 3 բարձրագույն կրթություն՝ տեխնիկական, մանկավարժական և իրավաբանական։ Տեխնիկական գիտությունների թեկնածու է։
Ընտանիք
Դավիթ Հարությունյանն ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 4-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 5-րդ գումարման ընթացքում լիազորությունները դադարեցրած պատգամավորներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» լրիվ մեդալակիրներ Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Մխիթար Գոշի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:ՀՀ արդարադատության նախարարներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Դպրոցի տնօրեններ
Ժողովածու (4454)
Ժողովածու (4454), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4454 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1488 թվականին Ստեփաննոս աբեղա գրիչի կողմից [ենթադրաբար] Երեշխևոր ուխտ (Արծկե)֊ում։ Ստացողը եղել է Ստեփաննոս աբեղան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25,5 x 18 սմ չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 395 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորագրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` լաթապատ ստվերաթուղթ։ Հիշատակարաններ՝ 20բ, 113բ, 134բ, 201բ, 221բ, 303ա, 359բ և այլուր, հետագայի՝ 360ա (1851 թվական) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Մ.թ.ա. 37
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 37
Քաջ Նազարը (հեքիաթ)
Քաջ Նազար, Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթը, գրված 1912 թվականին։
Հեքիաթում մշակված է հավերժական թեման վախկոտ մարդու մասին, որն բախտի բերմամբ իշխանության է հասնում։ Հեքիաթը գրելիս Թումանյանը ձեռքի տակ ունեցել է այս պատմության բազմաթիվ տարբերակներ՝ գերմանական, ռուսական, վրացական, թուրքական և հայկական ։
Սյուժե
Նազարը վախկոտ ու ալարկոտ մարդ է, բայց միաժամանակ անչափ պարծենկոտ։ Մի գիշեր կինը դուռը փակում է՝ Նազարին թողնելով դրսում։ Վերջինս վախեցած նստում է պատի տակ ու մնում մինչև լույսը բացվելը։ Առավոտյան, երբ ճանճերը հավաքվում են նրա շուրջը, ձեռքով խփում է ու սպանում մի քանի ճանճ։ Չկարողանալով հաշվել սատկած ճանճերին՝ որոշում է, որ հազարից պակաս չեն լինի, գնում է գյուղի տերտերի մոտ, պատմում իր քաջագործությունը և խնդրում գրել այդ մասին, որ բոլորն իմանան։ Տերտերը կատակով մի փալասի վրա գրում է.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հեքիաթներ
Հռիփսիմե Պիկիչյան
Հռիփսիմե Վահրամի Պիկիչյան, հայ էթնոերաժշտագետ, թանգարանագետ, պատմական գիտությունների թեկնածու (2006) , դոցենտ (2009)։
Կենսագրություն
Հռիփսիմե Պիկիչյանը ծնվել է 1952 թվականի փետրվարի 28-ին Երևանում։ 1972 թվականին ավարտել է Երևանի երաժշտամանկավարժական ուսումնարանի քանոնի բաժինը, 1976 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետը։
1970-1973 թվականներին դասավանդել է Արարատի, 1973-1978 թվականներին՝ Մասիսի երաժշտական դպրոցներում։ 1978 թվականից՝ Հայաստանի ազգագրության պետական թանգարանի գիտաշխատող, հասարակական կենցաղի և հոգևոր մշակույթի բաժնի (1984-1986) վարիչ, 1985-1993 թվականներին՝ ՀՀ մշակույթի նախարարության «Կուլտուր-լուսավորական աշխատանք» (1988 թվականից՝ «Մշակույթ») հանդեսի գիտական խմբագիր, 1988 թվականից՝ ՀՀ ԳԱԱ արվեստի ինստիտուտի ժողովրդական երաժշտության բաժնի ավագ գիտաշխատող, ՀՊՄՀ մշակույթի ֆակուլտետի թանգարանագիտության ամբիոնի դասախոս (2000-2009), Երևանի պետական համալսարանի պատմության ֆակուլտետի մշակութաբանության ամբիոնի դոցենտ (2007 թվականից), «Հայ ավանդական երաժշտության մատենաշարի» գլխավոր խմբագրի տեղակալ (2008 թվականից), «Թանգարան» հանդեսի գլխավոր խմբագիր (2009-2012)։
Աշխատություններ
Ուսումնասիրությունները վերաբերում են ավանդական ծիսատոնական կյանքի արդի փոխակերպումներին, ավանդական երաժշտական գործիքներին, քաղաքային երաժշտական մշակույթին և թանգարանագիտությանը։ Կատարել է բանահյուսական տեքստերի վերծանություններ։ 2003 թվականին դարձել է Թանգարանների աշխատողների և բարեկամների ընկերակցության նախագահ ։
Վերծանել է բանահյուսական տեքստեր («Հայ երկրագործի աշխատանքային երգեր», 2009, «Ջավախքի երգեր և պարեղանակներ», 2012)։ Համահեղինակ է «Թանգարանային մենեջմենթ և մարքեթինգ» (2007) ուսումնական ձեռնարկի, «Վայոց Ձորի ավանդական երգեր և նվագներ. մաս 2, Ծիսական շարք» գրքի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ էթնոերաժշտագետներ Կատեգորիա:Հայ թանգարանագետներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ
Չուգուև
Չուգուև (Чугуїв), քաղաք Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգուևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1584 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Չուգուև քաղաքում բնակվում էր 36 438 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12,8 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 2846,72 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Չուգուևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1584 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:1533 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դոսենա
Դոսենա (Dossena), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։ Բնակչության թիվը կազմում է 1007 մարդ 2004 թվականի մարդահամարի տվյալներով։ Զբաղեցնում է՝ 51,4 կմ² տարածք։ Գտնվում է վարչական կենտրոնից 35 կմ հեռավորության վրա։ Կոմունայի մասին առաջին հիշատակումները հանդիպում են 920 թվականի փաստաթղթերում։
Դոսենան սահմանակից է Լեննա, Ռոնկոբելլո, Սան Ջովաննի Բիանկո, Սան Պելեգրինո Տերմե, Սերինա համայնքներին։
Ծխական եկեղեցին (15-րդ դար) ունի Պաոլո Վերոնեզեի նկարները։
Կոմունայում հունիսի 24-ին նշվում է Հովհաննես Մկրտչի ծննդյան տոնը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մ.թ.ա. 39
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 39
Վլադիմիր Պլոտնիկով
Վլադիմիր Պլոտնիկով (Влади́мир Ю́рьевич Пло́тников, ), խորհրդային և ռուսական դիվանագետ, Ինդոնեզիայում և մի շարք սահմանակից պետություններում Ռուսաստանի Դաշնության արտակարգ և լիազոր դեսպան (2000-2004) և Լաոսի Ժողովրդական Դեմոկրատական Հանրապետությունում (2007-2010)։ Դիվանագիտական գործունեությամբ զբաղվել է 1967 թվականից 2010 թվականը։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1943 թվականի հուլիսի 5-ին Մոսկվայում։ 1967 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետը, 1982 թվականին՝ ԽՍՀՄ ԱԳՆ դիվանագիտական ակադեմիան։ Տիրապետում է ինդոնեզերեն, անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուներին։
ԽՍՀՄ արտաքին գործերի ննախարարությունում աշխատանքի է ընդունվել 1967 թվականին։ Տարբեր պաշտոններ է զբաղեցրել նախարարության կենտրոնական ապարատում և արտերկրում։
2010 թվականից անցել է թոշակի։
Ընտանիք
Ամուսնացած է Կունտիշ Լյուդմիլա Միխայլովնայի հետ, ով 2013 թվականի մայիսից զբաղեցնում է Լաոսում ներկայացուցչի պաշտոնը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ
Աբրանտիշ
Աբրանտիշ (Abrantes; [] ), քաղաք և նույնանուն համայնքի կենտրոն Պորտուգալիայի կենտրոնական մասում՝ Մեդիու-Տեժու ենթատարածաշրջանի Ռիբատեժու մարզի Սանտարեն շրջանում, Տեժու գետի ափին։ Զբաղեցնում է 714,69 քառակուսի կիլոմետր տարածք ։ 2011 թվականի տվյալներով բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը եղել է մոտավորապես 18 հազար, ամբողջ համայնքինը՝ 39.325 (2021 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ համապատասխանաբար 17,5 հազար և 34.351) : Համայնքի կազմում ընդգրկված է 13 բնակավայր, դրանցից 12-ը՝ գյուղական։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1179 թվականին։ Բնակավայրի հովանավոր սուրբը Սան Վիսենտեն է։ Տոնը նշվում է հունիսի 14-ին։
Կլիմա
Աբրանտիշին բնորոշ է միջերկրածովյան կլիման՝ շոգ ու չոր ամառներով և մեղմ ու խոնավ ձմեռներով։
Քույր քաղաքներ
Աբրանտիշը բարեկամական սերտ կապեր է հաստատել հետևյալ քաղաքների հետ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պորտուգալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Պորտուգալիայի բնակավայրեր
Թեքեյան
Թեքեյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Տեղանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Դերաժնյա (գյուղ, Յամպոլի շրջան)
Դերաժնյա (Деражня), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Յամպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դերաժնյա գյուղում բնակվում էր 44 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Յամպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Լաս Կուևաս
Լաս Կուևաս, գյուղ Արգենտինայում, Մենդոսա մարզում։ Ծովի մակարդակից 3151 մետր բարձրության վրա։ Լաս Կուևասով անցնում է պանամերիկյան մայրուղին, այն բաժանված է 2 մասերի և կոչվում է ազգային երթուղի No 7։ Արևելքում մայրուղին կապում է գյուղը Մենդոսա քաղաքի հետ, (210 կմ) իսկ արևմուտքից, Չիլիի մայրաքաղաք Սանտիագո (160 կմ)։ Ամենակից հարևանությամբ շինությունը Ինկերի կամուրջն է (Puente del Inca), տեղակայված է Պանամերիկյան մայրուղիուց 15 կմ արևելք։
Կլիմա և բնակչություն
Կլիման հասարակածային մուսսոնային է։ Ամռանը շոգ է լինում՝ 25°С, ձմռանը՝ -20°С։ Ամենօրյա ջերմաստիճանի տատանումները շատ կարևոր է, որն արտահայտվում է իր ամսական միջին ջերմաստիճանով՝ հունվարին՝ 11 °C, հուլիսին՝ -2 °C։ Լաս Կուևասի բնակչությունը քիչ է, 2001 թվականին այնտեղ ապրում էր ընդամենը 7 հոգի ։ Գյուղացիների ապրուստի միջոցը ռեստորանային բիզնեսն է և հուշանվերների վաճառքը զբոսաշրջիկներին, ովքեր գալիս են ուսումնասիրել մի լքված երկաթուղային թունել ։
Տեսարժան վայրեր
Գյուղի կողքին գտնվում է երկաթուղային Կումբրսկյան թունելի արևելյան պորտալը, որը հանդիսանում է 1984 թվականին փակված Տրանսադինսկյան երկաթուղու մի մասը։ Միուղի թունելը զբոսաշրջիկներին գրավում է այստեղով ճեմելու հնարավորությամբ։ Կից գտնվում է ելքը դեպի երթուղի, որը հայտնի է «Ազատարարների միջազգային թունել» անունով (Paso Internacional Los Libertadores)։ 1904 թվականին Լաս Կուևասից ոչ հեռու կանգնեցվել է Անդյան Քարիստոսը՝ Փրկիչ Քրիստոսի քանդակը (Cristo Redentor de los Andes)։ Հենց գյուղից բացվում է Ակոնկագուայի բարձունքի հետաքրքիր տեսարանը, որը գտնվում է գյուղից 25 կմ հյուսիս։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինայի գյուղեր
Փոքր Լուսավորչի վանք
Փոքր Լուսավորչի վանք, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Արևմտյան Հայաստանի Երզնկա քաղաքից մոտ 25 կմ դէպի հարավ-արևելք հեռավորության վրա Մերճանա լեռների ստորոտին։
Վանքը հայտնի է նաև Չարչարանաց (Տատասկի) Փոքր Լուսավորչի վանք կամ Մերճանա վանք։ Այս վանքը Հայոց ցեղասպանության նախօրեին ամենամեծ և ամենահին վանքերից մեկն էր։
Վանական համալիրի գլխավոր եկեղեցին պարզ կառույց էր, հին ճարտարապետական ոճով կառուցված՝ քարաշեն շինություն։ Վանքը ներառում էր նաև փոքրիկ մատուռ՝ «Սուրբ Լուսավորչի բանտ» անունով։ Եկեղեցում պահվում էր Գրիգոր Լուսավորչի արծաթապատ և ոսկեզոծ աջը, նաև սրբազան անոթներ, մագաղաթե մատեաններ և այլն։ Քանի որ, կար վտանգ որ քրդական ավազակախմբերը կարող են պաշարել վանքը, այդ իսկ պատճառով վանքի հարստությունը պահվում էր հատուկ թաքստոցներում և դուրս էր բերվում միայն հատուկ արարողությունների ժամանակ։
Մեղուցիկը,Ղարաթուշը, Ագրակը և Ճանճիկենը վանքի թեմական գյուղերն էին, բայց 19-րդ դարի վերջերին դարձել էին քրդաբնակ։ Վանական համալիրը նաև ուներ վանականների համար նախատեսված տուն-կացարաններ, խոհանոց, ճաշարան, մառան և գյուղատնտեսական շինություններ։ Վանքը ուներ բավականին մեծ վարելահող և մարգագետիններ։ Վանքի տարածքը պարիսպապատ էր, հյուսիսային կողմում առկա էր 2 դիտակետ, որի շնորհիվ դիտարկում էին քուրդ ավազակային խմբերի մոտեցումը։
Վանքի առողջ օդը, սառնահամ ջուրը և դրախտային տեսքը այն դարձել էր ուխտագնացների սիրելի վայրերից մեկը։ Վանքը՝ որպես ընտանեկան հանգստի տեղ ընտրել էին անգամ որոշ թուրք պաշտենյաներ։
1870-1895 թվականներին Փոքր Լուսավորչի վանքի վանահայրն էր Տեր Ղևոնդ քահանայ Տեր-Պողոսեյանը։ Նա լինելով, գործունյան և բանիմաց անձնավորություն, կարողացավ վանքապատկան տնտեսութունը հասցնել որոշակի բարեկեցիկ վիճակի։
1880-ական թվականներին, Փոքր Լուսավորչի վանքը Երզնկայի գավառի միակ վանքն էր որ ուներ արդյունաբեր և ինքնաբավ տնտեսություն։
Տեր Ղևոնդ քահանայ Տեր-Պողոսեյանը օգտագործելով իր ունեցած կապերը, կարողանում էր տնօիրնել վանքապատկան կալուածքներին և հաջողությամբ դիմադրել համայնքաի կողմից հոգաբարձության հաստատելու բոլոր փորձերին։
Վանքը ծաղկուն շրջանի վերջը տրվում է Համիդյան ջարդերի ժամանակ։
1895 թվականի հոկտեմբեր ամսին վանքը ենթարկվում է քրդական ցեղախմբերի հարձակմանը, այդ ժամանակ սպանվում է Տեր Ղևոնդ քահանայ Տեր-Պողոսեյանը, քանի որ հերոսական դիմադրություն է ցույց տալիս ավազակներին։ Նրան սպանելուց հետո վանքը կողոպտում են։ Հետագայում վանքը շարունակում է տնօրիննել Տեր Ղևոնդ քահանայ Տեր-Պողոսեյանի ընտանիքը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ Կատեգորիա:Վանքեր Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստան Կատեգորիա:Էրզինջանի մարզ Կատեգորիա:Մշակութային ժառանգություն
Դիոկնիսի
Դիոկնիսի (დიოკნისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Խուլոյի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1180 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խուլոյից 10 կմ հեռավորության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 292 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խուլոյի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Յագոդնոե (գյուղ, Պրիոզյորսկի շրջան)
Յագոդնոե (Ягодное), գյուղ Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Պրիոզյորսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 94 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լենինգրադի մարզի Պրիոզյորսկի շրջանի բնակավայրեր
Սև նախանձ
«Սև նախանձ» (Envy), ռեժիսոր Բարի Լևինսոնի ֆիլմը, թողարկվել է 2004 թվականին։ Ժապավենը բացասական արձագանքներ է ստացել քննադատների կողմից, իսկ գլխավոր դերակատար Բեն Սթիլլերն առաջադրվել է «Ոսկե ազնվամորի» մրցանակին ՝ «Ամենավատ դերասան» անվանակարգում։
Սյուժե
Տիմ և Նիկը լավագույն ընկերներ և հարևաներ են։ Ամեն օր,մինչ նրանք գնում են աշխատանքի,Նիկը պատմում է  խելահեղության  աստիճանի  «հանճարեղ» գաղապարներ։  Մի անգամ նա առաջարկում է ստեղծել սփրեյ, ինչը հրաշքով ոչնչացնում է շների արտաթորանքը և դրանով իսկ կյանքը շատ ավելի դյուրինացնում բոլոր շնաբույծների համար։ Տիմը, ինչպես միշտ, ընկերոջ ասածները լուրջ չի ընդունում, սակայն, ի զարմանս նրա, այս անգամ գաղափարը աշխատում է։ Չնայած ոչ մեկ տեղյակ չէ որտեղ է անհետանում շան արտաթորանքը, հրաշագործ հեղուկացիրը հրաշալի է գործում և շատ արագ հարստացնում է իր գյուտարարին։ Հիմա Տիմը ստիպված է հետևել հարևանի կյանքին, որըհաջողության է հասել։ Նրա ներսում արթնանում է սև նախանձը...
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2004 ֆիլմեր Կատեգորիա:Բարրի Լևինսոնի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Columbia Pictures ֆիլմեր
Ժողովածու (4434)
Ժողովածու (4434), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4434 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 18-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 16․5x11 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 95 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգրով։ Կազմը` լաթապատ տախտակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Մ.թ.ա. 40
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 40
Մ.թ.ա. 41
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 41
Գրիգորևո (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)
Գրիգորևո (Григорьево), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Խոջաբեգ
Խոջաբեգ (ხოჯაბეგი), գյուղ Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզի Նինոծմինդայի մունիցիպալիտետում։
Գրիգորևո (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Խոջաբեգ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նինոծմինդայի շրջանի բնակավայրեր
Հանսա Ջիվրաջ Մեհթա
Հանսա Ջիվրաջ Մեհթա (ਹੰਸਾ ਜੀਵਰਾਜ ਮਹਿਤਾ, Hansa Jivraj Mehta, ), հնդիկ ռեֆորմիստ, սոցիալական ակտիվիստ, մանկավարժ, անկախության համար պայքարող ակտիվիստ, ֆեմինիստ, գրող ։
Վաղ կյանք
Հանսա Մեհթան ծնվել է Բրահմանների ընտանիքում, 1897 թվականի հուլիսի 3-ին։ Նա եղել է Բարոդա նահանգի նահանգապետ Մանուբհաի Մեհթայի դուստրը և գուջարաթի լեզվով գրված առաջին վեպի հեղինակ Նանդշանկար Մեհթայի թոռը ։
1918 թվականին ավարտել է փիլիսոփայության ֆակուլտետը։ Լրագրություն և սոցիոլոգիա է սովորել Անգլիայում։ 1918 թվականին հանդիպել է Սարոջինի Նայդուին, իսկ ավելի ուշ, 1922 թվականին` Մահաթմա Գանդիին ։
Ամուսնացել է ականավոր բժիշկ Ջիվրաջ Նարայան Մեհթայի հետ։
Քաղաքականություն, կրթություն, ակտիվիզմ
Հանսա Մեհթան Մահաթմա Գանդիի խորհրդով բողոքի ցույցեր է կազմակերպել օտարերկրյա հագուստ վաճառով խանութների դեմ։ Նա 1932 թվականին իր ամուսնու հետ ձերբակալվել ու բանտ է ուղարկվել բրիտանացիների կողմից։ Ավելի ուշ ընտրվել է Բոմբեյի օրենսդրական խորհրդում ։
Անկախությունից հետո նա այն 15 կանանցից մեկն էր, որոնք դարձել են Հնդկաստանի Սահմանադրության առաջին տարբերակը հեղինակած ընտրական խորհրդի մաս ։ Եղել է նաև Հիմնարար իրավունքների խորհրդատվական կոմիտեի ու ենթակոմիտեի անդամ ։ Պայքարել է Հնդկաստանում կանանց հավասարության ու նրանց հանդեպ արդարության համար ։
1926 թվականին Հանսան ընտրվել է Բոմբեյի դպրոցների խորհրդի կազմում, 1945-46 թվականներին դարձել է Բոլոր հնդիկ կանանց խորհրդաժողովի նախագահ։ Հայդարաբադում տեղի ունեցած խորհրդաժողովի ժամանակ իր նախագահական ուղերձում նա առաջարկել է Կանանց իրավունքների խարտիան։ 1945-1960 թվականներին նա տարբեր պաշտոններ է ստանձնել Հնդկաստանում` լինելով SNDT կանանց համալսարանի պրոռեկտոր, Հնդկաստանի միջնակարգ կրթության խորհրդի անդամ, Հնդկաստանի միջհամալսարանական խորհդրի նախագահ և այլն ։
Որպես 1947-48 թվականներին ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների կոմիտեում Հնդկաստանի ներկայացուցիչ նա պատասխանատու է եղել Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրում «բոլոր տղամարդիկ հավասար են ստեղծված» (all men are created equal) արտահայտությունը «բոլոր մարդիկ հավասար են ստեղծված» (all human beings) արտահայտությամբ փոխարինելու համար ` ընդգծելով սեռական հավասարությունը ։ Հանսան 1950 թվականին դարձել է ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների կոմիտեի փոխնախագահ։ Նա նաև եղել է UNESCO-յի գործադիր խորհրդի անդամ ։
Գրական կարիերա
Գուջարաթի լեզվով հեղինակել է մի քանի մանկական գրքեր։ Թարգմանել է շատ անգլերեն գրքեր, ինչպես, օրինակ, Գուլիվերի ճանապարհորդությունները։ Նաև վերամշակել է Ուիլյամ Շեքսպիրի որոշ պիեսներ։ Նրա էսսեները հավաքվել և մեկ ամբողջական գրքով տպագրվել են 1978 թվականին ։
Պարգևներ
Հանսա Մեհթան պարգևատրվել է Պադմա Բհուշան մրցանակով 1959 թվականին ։
Խալենց
Խալենց, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Մոկսի գավառակում։
Հանսա Ջիվրաջ Մեհթա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդիկ կին ակտիվիստներ Կատեգորիա:Հնդիկ կին գիտնականներ Կատեգորիա:Հնդիկ ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Հնդիկ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հնդիկ մանկագիրներ