cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հանգուցյալները
Սյուժե
Կուինանի փաստաթղթերը ուսումնասիրելով Սալիվանը գտնում է Քոսթիգանի տված թուղթը, որի վրա գրված էր, որ Կոստելլոն Դաշնային հետաքննությունների բյուրոյի համար է աշխատում, Սալիվանը սկսում է վախենալ, որ նրա իրական դեմքը շուտով կբացահայտվի։ Սալիվանը Կուինանի հեռախոսով զանգահարում է Քոսթիգանին ներկայանալով որպես ոստիկան, ով զբաղեցրել է Կուինանի տեղը։ Սալիվանը առաջարկում է Քոսթիգանին դուրս գալ գործից և վերադառնալ իր մրցանակի հետևից։ Մի քանի օր հետո Կոստելոն իր մարդկանց հետ գնում է լքված պահեստ, որպեսզի վերցնի կոկաինի մի մասը։ Սալիվանը գլխավորելով ոստիկաններին շրջափակում է պահեստը։ Սկսում է ընդհարում, ինչի ընթացքում Կոստելոի բոլոր մարդիկ մահանում են, իսկ Սալիվանը ինքը սպանում է Կոստելոին, գիտակցելով, որ նա աշխատում էր ոստիկանների համար։ Այդ ամենից հետո Սալիվանը խոսում է Քոսթիգանի հետ ոստիկանությունում, երբ Քոսթիգանը հարցնում է Կոստելոի լրտեսի մասին, Սալիվանը պատասխանում է՝ «մենք կգտնենք այդ այլանդակին»։ Սալիվանը թողնում է Քոսթիգանին իր գրասենյակում միայնակ, որպեսզի ստուգի նրա տվյալները համակարգչով։
Այդ ժամանակ Քոսթիգանը պատահաբար տեսնում է սեղանի վրա դրված ծրարը, այն ծրարը, որի մեջ Կոստելոի մարդկանց ինֆորմացիան էր, որի մեջ նա հրաժարվել էր դնել իր համարները։ Քոսթիգանը հասկանում է, որ Սալիվանը Կոստելոի լրտեսն է, և թաքուն կերպով հեռանում է ոստիկանությունից։ Քոսթիգանը գաղտնի կերպով հանձնում է Մեդոլինին մի ծրար, և ասում, որ այն պետք է բացել միայն այն դեպքում երբ նրա հետ մի բան տեղի կունենա։ Ավելի ուշ Քոսթիգանը Սալիվանի տուն է ուղարկում Սալիվանի և Կոստելոի բոլոր խոսակցությունների ձայնագրությունները, որը հենց Կոստելոն էլ ձայնագրել էր։ Մեդոլինը առաջին է հասցնում լսել ձայնասկավառակը, լսելով այն և իմանալով իր ապագա ամուսնու իրական դեմքը Մեդոլինը փակվում է սենյակում։ Քոսթիգանը և Սալիվանը պայմանավորվում են հանդիպել այն նույն շենքի տանիքին որտեղ մահացել էր Կուինանը։ Հանդիպման ժամանակ Քոսթիգանը ձերբակալում է Սալիվանին, շենքի տանիք է բարձրանում նաև Բրաունը, ստացվում է խառը իրավիճակ, Բրաունը հավատալով Քոսթիգանին թույլ է տալիս մտնել վերելակ, իսկ ինքը Բրաունը իջնում է մյուս վերելակով։ Վերելակի մեջ Սալիվանը խոստովանում է, որ բացահայտվել է, և խնդրում է միանգամից սպանել իրեն, և ոչ թե հանձնել դատարանին։ Վերելակի դռները բացվում են և Բերիգանը կրակոցով սպանում է Քոսթիգանին, իսկ հետո Բրաունին։ Բերիգանը ևս մեկ ոստիկան էր, ով աշխատում էր Կոստելոի համար։ Բերիգանը հանում է Սալիվանից ձեռնաշղթաները, և ասում, որ պետք է գործել միասին։ Ապշած Սալիվանը խնդրում է ատրճանակը Բերիգանից և մաքրում այն մատնահետքերից ապա սպանում Բերիգանին։ Սալիվանը Քոսթիգանի թաղումն է այցելում, որտեղ Մեդոլինը արցունքները աչքերին հրաժարվում է խոսել իր հետ։ Սալիվանը միայնակ վերադառնում է տուն, որտեղ նրան սպասում է Դիգնամը։ Սալիվանը ասում է «Հա լավ» (անգլ. Okay), ինչից հետո Դիգնամը սպանում է նրան և հեռանում։ Պատշգամբով վազում է առնետ, պատուհանից բացվում է տեսարան Մասաչուսեթսի Կապիտոլիի վրա, որը Սալիվանի ամբիցիաների խորհրդանիշն էր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2006 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Մարտին Սկորսեզեի ֆիլմեր Կատեգորիա:Օսկարակիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր ոստիկանների մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռիմեյք ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր մահվան մասին Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր
Ումյոտ (քաղաքատիպ ավան, Ումետսկի շրջան)
Ումյոտ (Умёт), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Տամբովի մարզի Ումետսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4740 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տամբովի մարզի Ումետսկի շրջանի բնակավայրեր
Բյուրեղային քիմիա
Բյուրեղային քիմիա, գիտություն բյուրեղային կառույցների և նյութի բնույթի մեջ եղած կապի մասին։ Բյուրեղային քիմիան ուսումնասիրում է բյուրեղներում ատոմների քիմիական կապերը և ատոմների տարածական դասավորությունը, ինչպես նաև քիմիական նյութի ֆիզիկական և քիմիական հատկությունների կախումը բյուրեղի կառուցվածքից։ Բյուրեղային քիմիան քիմիայի բաժին է և սերտորեն կապված է բյուրեղագիտության հետ։
Բյուրեղաքիմիան գիտություն է բյուրեղներում ատոմների տարածական դասավորության, քիմիական կապի, բյուրեղային նյութերի ֆիզիկական ու քիմիական հատկությունների և կառուցվածքի միջև եղած կախվածության մասին։ Բ–ի խնդիրն է պարզել, թե բյուրեղային նյութերի ֆիզիկական հատկությունները (էլեկտրահաղորդականություն, մագնիսականություն, առաձգականություն, կռելիություն, ամրություն, գույն, փայլ, հալման ջերմաստիճան ևն) ինչ փոխհարաբերության մեջ են քիմ․ կապի, բյուրեղային ցանցում միջատոմային հեռավորությունների, առանձին քիմ․ տարրերի հետ։ Բ․ հնարավորություն է ընձեռում որոշակի որակ տվող տարրերի ավելացումով ստանալ անհրաժեշտ ֆիզիկական հատկություններով օժտված համաձուլվածքներ, կարգավորել տեխնիկական և թանկարժեք քարերի գույնը, ամրությունը ևն, կանխատեսել նոր բյուրեղային նյութեր։ Բյուրեղաքիմ․ ուսումնասիրությունների հիմքում ընկած են ստերեոքիմ․ և բյուրեղակառուցվածքային վերլուծությունները։ Առաջին դեպքում ուսումնասիրվում են միջատոմային հեռավորությունները, արժեքականության անկյունների չափերը և պարզվում են, թե տվյալ ատոմը քանի ուրիշ ատոմների հետ կարող է մերձավորագույն կապի մեջ լինել։ Դրանք բնութագրելու համար մտցված են կոորդինացիոն թիվ և կոորդինացիոն բազմանիստ հասկացությունները։ Բացահայտված է, որ ամեն մի տարրի ատոմի համար բնորոշ են որոշակի կայուն կոորդինացիոն թիվ և բազմանիստ։ Այդ օրինաչափությունը բացատրելու համար Բ․ օգտվում է քվանտային մեխանիկայի մեթոդներից։ Բյուրեղակառուցվածքային ուսումնասիրությունները տարվում են բյուրեղային նյութի մեջ մասնիկների հարաբերական տարածական դասավորությունը և տվյալ կառուցվածքի կայունությունը պարզելու նպատակով։ Այս ասպարեզում Բ․ սերտորեն առնչվում է բյուրեղաֆիզիկայի և պինդ մարմնի ֆիզիկայի հետ։
Անդրուշյովկա
Անդրուշյովկա (Андрушівка), քաղաք Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանում, շրջկենտրոն։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Անդրուսովկա, Պո Անդրուշովկա։ Հիմնադրվել է 1683 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Անդրուշյովկա քաղաքում բնակվում էր 12 900 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 68,08 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1683 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գազի-Մաղարա
Գազի-Մաղարա, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոնուսի գավառակում ։ Գտնվում էր Սեբաստիա քաղաքից 36-37 կմ հարավ։
Պատմություն
1895 թվականին գյուղը ենթարկվել է թուրքերի կողմից հարձակման։ Նրանք կողոպտել են բնակիչներին, եկեղեցին և սպանել քահանային։ Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գազի-Մաղարան ուներ հայկական եկեղեցի։
Կրթություն
Գյուղում գործել է նախակրթարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(8923) Յամակավա
(8923) Յամակավա (Yamakawa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի նոյեմբերի 30-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,417809 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0701 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7655 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1373,19 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,262163 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,55° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակաո Կոբայաշիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(1043) Բիտե
(1043) Բիտե (Beate), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1925 թվականի ապրիլի 22-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,093372 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9602 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2265 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1987,22 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181157 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,93° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Անտոպոլ (գյուղ, Անդրուշևկայի շրջան)
Անտոպոլ (Антопіль), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1899 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Անտոպոլ գյուղում բնակվում էր 490 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 19298 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 25,39 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1899 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պալուպիհյա
Պալուպիհյա (Palupõhja), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Պուհյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Պուհյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Խորխորի
Խորխորի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պետության և իրավունքի տեսություն
Պետության և իրավունքի տեսություն
Պետության և իրավունքի տեսությունը՝ որպես գիտություն
Հին մտածողները շրջապատող աշխարհի ճանաչողությունն իրականացնում էին փիլիսոփայության՝ միասնական համապարփակ գիտության շրջանակներում, որը տրամաբանության, էթիկայի, մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի և բժշկության հետ միասին հետազոտում էր հասարակության կյանքի պետական և իրավական խնդիրները։ Իրավական պետականության գաղափարը առաջին անգամ ձևավորվել է հին հույների մոտ իրական պոլիսի մտային կերպարի տեսքով։ Դեմոկրիտը կարծում էր, որ պետության, քաղաքացիների բարօրությունը կախված է պետության կառավարման որակից, և պնդում էր, որ պատշաճությունը պահանջում է ենթակայություն օրենքին, իշխանությանը և մտավոր գերազանցությանը։ Ժամանակի ընթացքում փիլիսոփայական գիտելիքների շարքում առանձնանում է իրավունքի փիլիսոփայությունը, որը ուսումնասիրում է հասարակության կյանքի պետա-իրավական կողմերը։ XVII դարից ոչ շուտ իրավունքի մասին ձևավորվում է հատուկ փիլիսոփայական գիտություն։ Իրավաբանները զբաղվում էին իրավունքի նորմի համակարգմամբ և մեկնաբանմամբ, իսկ իրավունքի փիլիսոփայությունը մշակվում էր իրավաբանության հետ առնչություն չունեցող գիտնականների կողմից։ Իրավաբանները իրավունքը ուսումնասիրում էին նրա փաստացի վիճակի մեջ, իսկ փիլիսոփաները ստեղծում էին իդեալական իրավունք։ Արդի իրավագիտությունն այս կամ այն չափով կապված է տարբեր բնագավառների՝ փիլիսոփայության, մաթեմատիկայի, տեղեկատվության, կիբեռնետիկայի, բնական և մյուս գիտությունների իմացության հետ։ Իրավագիտությունը և' գիտական և' գործնական իմաստով հենվում է փիլիսոփայական գիտելիքների վրա։
Իրավունքի քաղաքագիտությունը
«Քաղաքականություն» տերմինի ծագումը կապվում է Հին Հունաստանի պոլիս-պետությունների հետ։ Հունարենում «քաղաքականություն» եզրույթին համարժեք է politike բառը։ «Քաղաքականություն» հասկացությունն ամենապարզ մեկնաբանմամբ նշանակում է պետության կառավարման արվեստ, այսինքն՝ պետության ներքին և արտաքին նպատակների իրականացման եղանակ։ Քաղաքականությունը և բազմատեսակ և համապարփակ երևույթ է, որում կենտրոնանում են հասարակական կյանքի բոլոր հիմնական կողմերը՝ տնտեսական, սոցիալական, հոգեկան, ազգային, կրոնական։ Քաղաքականությունը գործունեություն է՝ ուղղված հասարակական կյանքի կառավարմանը և կարգավորմանը։
Իրավունքի հանրագիտարան
Իրավունքի հանրագիտարանն իրենից ներկայացնում է իրավաբանական հիմնական հասկացությունների համառոտ ակնարկ։ Պետության և իրավունքի նկատմամբ հանրագիտական հայացնքները այդ շրջանում դրսևորվում էին Շելինգի, Ֆիխտեի, Հեգելի փիլիսոփայական հայացքների ազդեցության ներքո։ Ռուսաստանում իրավունքի հանրագիտարան ստեղծելու և այն համալսարանում կրթության մեջ կիրառելու գործով զբաղվում էին հայտնի իրավաբաններ՝ Ռոժդեստվենսկին (Енциклопедия законоведения, 1863), Կարասևիչը (Енциклопедия права, 1872), Դելարովը (Очерки енциклопедия права, 1878 ), Զվերևը (Енциклопедия права в ряду юридических наук, 1880 ), Սուվորովը (Лекции по енциклопедия права, 1907 )։ Իրավունքի հանրագիտարանը այժմ ձևափոխվել է «իրավաբանական մասնագիտության ներածություն» անվամբ ուսումնական առարկայի։
Իրավունքի ընդհանուր տեսություն
Իրավունքի ընդհանուր տեսությունը որպես գիտություն ձևավորվել է Ռուսաստանում Համբարովի, Հեսենի, Կիստյակովսկու, Կսրկունովի, Նովգորոդցևի, Պետրաժիցկու և այլոց աշխատություններում։
Գրականություն
«Պետության և իրավունքի տեսություն», 1997 Երևան, թարգմանությունը Խաչիկ Հարությունյանի
Կատեգորիա:Պետության և իրավունքի տեսություն
Դենդիլ
Դենդիլ, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոնուսի գավառակում ։
Պատմություն
Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 300 տուն՝ 2500 հայ բնակչով։
Պատմամշակութային կառույցներ
Դենդիլն ուներ հայկական եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վելիչկովկա (գյուղ, Լուբնիի շրջան)
Վելիչկովկա (Величківка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վելիչկովկա գյուղում բնակվում էր 165 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Հրամայական եղանակ
Հրամայական եղանակի բայաձևերը ցույց են տալիս գործողության կատարման հրաման, թելադրանք, կոչ, պատվեր, հորդոր, խնդրանք։ Պաղդասար Դպիրն այս եղանակն անվանել է աղաչական եղանակ ։
Հրամայական եղանակն ունի միայն եզակի ու հոգնակի թվերի երկրորդ դեմքի բայաձևեր։
Ժամանակակից հայերենում հրամայական եղանակի բայաձևերը կազմվում են ԻՐ, Ա և ՈՒ վերջավորություններով։ Հրամայական եղանակի հոգնակի բայաձևերը կազմվում են Եք վերջավորության միջոցով ։ Ա և Ե խոնարհման և կրավորական բայերի եզակի հրամայականը կազմվում է առաջին հիմքով, մյուս բայերինը՝ երկրորդ (կատարյալի) հիմքով։ Ա խոնարհման բայերի եզակի հրամայականը կազմվում է ա, պատճառական բայերինը՝ ու, իսկ Ե խոնարհման բայերինը՝ պարզ և սոսկածանցավոր, ինչպես նաև Ա խոնարհման սոսկածանցավոր բայերինը՝ իր վերջավորությամբ։
Օրինակ՝
Արգելական հրամայական
Ժխտական (արգելական) հրամայականը կազմվում է մի մասնիկով, օրինակ՝
Տես նաև
Կատեգորիա:Բայի եղանակներ
Խուլքուվի
Խուլքուվի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սաբինո Արանա
Սաբինո Արանա Գոյրի (Arana ta Goiri’taŕ Sabin, ), բասկ քաղաքական գործիչ, բասկյան ազգայնականության հիմնադիր, հեղափոխական, Բասկերի երկրի անկախության գաղափարախոս, քաղաքական բանտարկյալ։ Արանային հաճախ «բասկերի հայր» են անվանում, նրան նաև համարում են ԷՏԱ ահաբեկչական կազմակերպության գլխավոր գաղափարախոս։ Մոլի հակառակորդները նրան անվանում են «Բասկերի Հիտլեր», իսկ ջատագովները՝ «Ուսուցիչ» կամ «Բասկյան Հիսուս» ։
Կենսագրություն
1876 թվականին 11 տարեկան Սաբինոն ընդունվում է Օրդունյայում գտնվող ճիզվիտական գիշերօթիկ քոլեջ, որտեղ սովորում է 5 տարի։ Պատանին լավ առողջություն չի ունեցել, և 1881 թվականին նա հրաշհով է փրկվում տարած թոքախտից։
1883 թվականին հոր մահից հետո Արանա ընտանիքը Բարսելոնա է տեղափոխվում, որ մեղմ միջերկրածովյան կլիմայի պայմաններում Սաբինոն կարողանա համալսարանական կրթություն ստանալ։ Մոր թախանձանքով Սաբինոն ընդունվում է իրավունքի, փիլիսոփայության և գրականության ֆակուլտետ։ Սակայն նա առանձնապես սեր չուներ ընտրած մասնագիտության նկատմամբ, և այդ պատճառով համարյա չէր այցելում դասերին և միայն քննություններին էր հազվադեպ ներկայանում։
Գաղափարախոսություն
1888 թվականին, 23 տարեկան հասակում, Սաբինո Արանան հրապարակում է «Բիսկայան էուսկերայի տարրական քերականության» առաջին մասը, որը, ի միջի այլոց, այդպես էլ չավարտեց։
1888 թվականին, երբ մահացավ Սաբինոյի մայրը, նա վերջանականապես թողնում է ուսմունքը և վերադառնում Բիսկայա։ Նույն թվականին Սաբինոն, բասկերենի ոլորտում իրեն արդեն բավարար չափահաս և ձևավորված մասնագետ, նա հայտ է ներկայացնում Բիլբաոյի ինստիտուտին կից բասկերենի նորաստեղծ ամբիոնում էուսկերայի դասախոսի պաշտոնի համար։ Սակայն, ցավոք, մրցույթը նա չի կարողանում հաղթել։
Միակ փրկությունը նա տեսնում էր անկախ բասկյան պետության ստեղծման մեջ, ինչի համար պահանջվում էր ոչ մի ընդհանուր լեզուն, այլ նաև բասկերի անկախ գոյություն ունենալու իրավունքը հաստատող որևէ պատմաիրավաբանական փաստարկներ։ Բիսկայայի հին իրավունքի և պատմության ուսումնասիրման արդյունքում 1892 թվականին լույս է տեսնում Արանայի «Բիսկայան անկախության համար պայքարում» բրոշյուրը։
Շուտով Արանան սկսում է հրապարակել «Bizkaitarra» ազգայնական ամսագիրը, որը դառնում է ազգայնական գաղափարների արտահայտման ամբիոն, իսկ 1894 թվականին ստեղծում է Euskeldun Batzokija մշակութային կազմակերպւոյթւոնը, որը հետագայում վերաձևափոխվում է Բասկյան Կենտրոնի։ Դրա բացման արարողությանը Սաբինո և Լուիս Արանա եղբայրները առաջին անգամ հասարակությանը ներկայացրին բասկյան դրոշը՝ իկուրրինյան, որը, ըստ նրանց, պետք էր դառնար ապագա բասկյան միասնականության և պետության խորհրդանիշը։
Քանի որ մինչև 19-րդ դարի վերջը բասկյան նահանգներում բացակայում էր միասնական գրավոր ավանդույթը, Արանան որոշում է մշակել բասկյան ուղղագրության նոր սկզբունքները, որոնք նա շարադրում է «Բիսկայան էուսկերայի ուղղագրության լեքցիաներում» (1896)։ Բացի «Տարրական քերականության» «Ուղղագրության լեքցիաների» Արանայի գրչի տակից դուրս են եկելե նաև «Բասկյան ազգանունների բացատրական տրակտատը», մանուկների համար մի գիրք և հայրենասիրական օրացույց, ինչը մի յուրատեսակ բասկյան հայսմավուրք էր։
Էուսկերայում Սաբինո Արանան տեսնում էր, ամենից առաջ, բասկյան նույնականության տարրերից մեկը, և դրա համար նրա լեզվաբանական գաղափարներ շատ քաղաքականացված էին և ուղղված էին ոչ թե լեզվի զարգացմանը, այլ բասկերի հետագա տարբերացմանը։ Դա բասկերի առանձնահատկությունը հաստատման, բասկյան ռասայի առանձնացման և դրա մաքրության պահպանման քաղաքական գործիքներից մեկն էր։
Հետևելով այդ ավանդույթին այն գործիքային դերով, որը նա առանձնացնում էր լեզվին, Արանան տարված էր լեզվաբանականա պուրիզմով։ Նա անհրաժեշտ էր համարում բացառել բոլոր բացառությունները ռոմանական լեզուներից և փոխարինել այդ բառերը բասկյան նեոլոգիզմներով, որոնց ստեղծմանը նա շատ ժամանակ էր հատկացնում։ Մոլեգնության հետ սահմանակցող Արանայի լեզվաբանական պուրիցմը բերեց այն փաստին, որ բասկյան լեզվաբանությունը դարձավ ազգայնականության տեսակներից մեկը՝ լեզվաբանական։
Արանան հանդիսանում էր որպես Եվրոպայի ամենահին և մաքուր՝ բասկյան ռասայի գերազանցության համար։ Սակայն նրան առանձնահատուկ անձնական յուրահատկությունների, նրա ռադիկալիզմի և Իսպանիայի նկատմամբ թշնամության պատճառով, այդ ռասիզմը սկսում է սահմանակցել քսենոֆոբիայի հետ։ Իր աշխատություններում Արանան դասախոսում էր միգրանտների և բասկյան հողերում ծնված դրանց ժառանգների չընդունումը, կոչելով իրենց մարդանման էկաներ (maketos) և վերագրելով տարբեր արատներ, որոնք, իհարկե, չունեին զտարյուն բասկերը ավելի բարձր ռասային պատկանելիության պատճառով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բասկերի երկիր Կատեգորիա:Բասկյան ազգայնականություն Կատեգորիա:Բասկեր Կատեգորիա:Բասկյան ազգայնականական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Անկախության ակտիվիստներ Կատեգորիա:Դրոշ ստեղծողներ Կատեգորիա:Բասկ քաղաքական գործիչներ
Արևմտյան ռազմաճակատ (Առաջին համաշխարհային պատերազմ)
Արևմտյան ռազմաճակատ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի գլխավոր թատերաբեմը։ Պատերազմի հենց սկզբից 1914 թվականի օգոստոսին Գերմանական բանակը բացեց Արևմտյան ռազմաճակատը` ներխուժելով Լյուքսեմբուրգ և Բելգիա, որից հետո իր վերահսկողության տակ առավ Ֆրանսիայի կարևոր արդյունաբերական տարածաշրջաններ։ Նրանց առաջխաղացումը կանգնեցվեց Մառնի ճակատամարտի արդյունքում։ Դրան հաջորդեց Վազք դեպի ծովը և երկու կողմերը սկսեցին ամրացնել իրենց պաշտպանության գծերը խրամատներով, որոնք ձգվում էին Հյուսիսային ծովից Ֆրանսիայի և Շվեյցարիայի սահման, որը միայն փոքր փոփոխություններ կրեց մինչև 1917 և 1918 թվականները։
Ումրևա
Ումրևա (Умрева), գյուղ Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Մոշկովսկի շրջանի կազմում։
Արևմտյան ռազմաճակատ (Առաջին համաշխարհային պատերազմ)
Որպեսզի շրջանցեն խրամատային մահաբեր պատերազմը, երկու կողմերը փորձեցին նոր ռազմական տեխնոլոգիա, այդ թվում գազ, օդանավեր և տանկեր։ Նոր մարտավարությունների ներմուծումը և բանակների թուլացումը արևմուտքում բերեց շարժունակության բարձրացման 1918 թվականին։ Գերմանական Գարնանային գրոհը 1918 թվականին հնարավոր դարձավ Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագրի կնքումից հետո, որով Կենտրոնական ուժերը ավարտեցին ռազմագործողությունները Ռուսաստանի և Ռումիայի հետ Արևելյան ճակատում։ Շնորհիվ նոր մարտավարության գերմանական բանակները շարժվեցին առաջ մոտ 60 կմ, սակայն արդյունքը անհաջող էր։ Դաշնակիցների հակագրոհները 1918 թվականի երկրորդ կեսին ճնշեցին գերմանացիներին և նրանց հրամանատարությունը հասկացավ, որ պարտությունը անխուսափելի է։ Գերմանիայի կառավարությունը հանձնվեց 1918 թվականի նոյեմբերի 11-ի Կոմպիենի զինադադարով և հաշտության պայմանագրի մասով համաձայնություն ձեռք բերվեց 1919 թվականի Վերսալի պայմանագրով։
Ումրևա
Բնակչությունը 1996 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 268 մարդ։
Արևմտյան ռազմաճակատ (Առաջին համաշխարհային պատերազմ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան ռազմաճակատ (Առաջին համաշխարհային պատերազմ) Կատեգորիա:1916 հակամարտություններ
Ումրևա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1703 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովոսիբիրսկի մարզի Մոշկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ստեպան Տիմոշենկո
Ստեպան Պրոկոֆևիչ Տիմոշենկո (Степа́н Проко́фьевич Тимоше́нко, ), տեսական և կիրառական մեխանիկայի բնագավառի ուկրաինացի գիտնական։
Կենսագրություն
Ավարտել է Պետերբուրգի հաղորդակցության ճանապարհների ինժեներների ինստիտուտը (1901), 1903-1906 թվականներին՝ դասավանդել ինստիտուտում։ 1906-1913 թվականներին՝ Կիևի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի, 1912-1917 թվականներին՝ Պետրոգրադի պոլիտեխնիկական, էլեկտրատեխնիկական, հաղորդակցության ճանապարհների ինժեներների ինստիտուտների պրոֆեսոր։ 1917 թվականի դեկտեմբերին մեկնել է Կիև և մասնակցել ՈւԽՍՀ ԳԱ կազմակերպմանը, ընտրվել ՈւԽՍՀ ԳԱ ակադեմիկոս (1919)։ 1920 թվականին արտագաղթել է Հարավսլավիա, մինչև 1922 թվականը եղել է Զագրեբի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ամբիոնի վարիչ։ 1922 թվականին տեղափոխվել է ԱՄՆ. 1927 թվականից՝ Միչիգանի, 1936 թվականից՝ Ստանֆորդի համալսարանների պրոֆեսոր։ 1960-ին տեղափոխվել է ԳՖՀ։
Հիմնական աշխատությունները վերաբերում են պինդ դեֆորմացված մարմինների մեխանիկային և կառույցների հաշվարկին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի գիտնականներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Մեխանիկներ այբբենական կարգով
Կալաջիկ (Ուրֆայի նահանգ)
Կալաջիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Խմելնիցկու մարզ
Խմելնիցկու մարզ (Хмельни́цька о́бласть), մարզ Ուկրաինայի կենտրոնական մասում։ Տեղաբաշխված է Արևմտյան Ուկրաինայում։ Ստեղծվել է 1937 թվականի սեպտեմբերի 22-ին։ Մինչև 1954 թվականի հունվարի 4-ը կոչվում էր Կամենեց-Պոդոլսկի մարզ։ Մինչև 1941 թվականը վարչական կենտրոնն է եղել Կամենեց-Պոդոլսկի քաղաքը։ Տարածությունը 20 600 Կմ2 է, բնակչությունը՝ 1 314 818 (2012)։ Բաժանվում է 20 վարչական շրջանի, ունի 11 քաղաք, 24 քտա։ Կենտրոնը՝ Խմելնիցկի։
Խմելնիցկու մարզը գտնվում է Վոլինո-Պոդոլյան բարձրության կենտրոնական մասում։ Սահմանակից է հյուսիսում՝ Ռովնոյի մարզի, հյուսիս-արևելքում՝ Ժիտոմիրի մարզի, հարավում-արևելքում՝ Վիննիցայի մարզի, հարավում՝ Չերնովցիի մարզի, և արևմուտքում՝ Տերնոպոլի մարզի հետ։ Մակերևույթը ալիքավոր հարթություն է՝ մասնատված գետահովիտներով, հեղեղատներով ու խանդակներով։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Խմելնիցկիի մարզի վարչական կենտրոնն է Խմելնիցկի քաղաքը։
Մարզի վարչական միավորների քանակները՝
Մարզում տեղական ինքնակառավարումը իրականացվում է Խմելնիցկիի մարզային խորհրդի կողմից, գործադիր իշխանությունն է՝ մարզային պետական վարչությունը։ Մարզի ղեկավարն է հանդիսանում մարզային վարչության նախագահը, որը նշանակվում է Ուկրաինայի նախագահի կողմից։
Քաղաքներ
Շրջանային նշանակության քաղաքներ՝
Բնակչություն
Խմելնիցկիի մարզում 2010 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ բնակվում էր 1, 334 միլիոն մարդ, այդ թվում 726, 2 (54, 5%) հազար մարդ քաղաքային և 607, 8 (45, 5%) հազար մարդ գյուղական բնակչություն։
Բնակչության ազգային կազմ
Խմելնիցկիի մարզի բնակչությունը ըստ ազգային պատկանելության `
Օգտակար հանածոներ
Օգտակար հանածոներից կան շինանյութեր, ֆոսֆորիտներ, տորֆ, ինչպես նաև հանքային աղբյուրներ։
Կլիմա
Կլիման չափավոր ցամաքային է։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը - 5, 3 °C-ից - 5, 4 °C է, հուլիսինը՝ 18, 1 °C-ից 19, 2 °C։ Տարեկան տեղումները 550 - 600 մմ են։
Գետերը պատկանում են Դնեպրի, Հարավային Բուգի և Դնեստրի ավազաններին։ Տարածված են ճմապոդզոլային, թույլ հումուսային ու պոդզոլացված սևահողերը, մոխրագույն և պոդզոլացված ավազակավային հողերը, գետահովիտներում՝ ճմային և մարգագետնային հողերը։ Խմելնիցկու մարզը գտնվում է անտառատափաստանային գոտում։ Անտառները և թփուտները գրավում են մարզի տերիտորիայի 12%-ը։
Գյուղատնտեսություն
Խմելնիցկու մարզի գյուղատնտեսության ճյուղերն են հացահատիկի, շաքարի ճակնդեղի մշակությունը և կաթնամսատու անասնապահությունը։ Զարգացած է այգեգործությունը։
Տրանսպորտ
Երկաթուղիների երկարությունը 732 Կմ է, ավտոճանապարհներինը՝ 8 400 Կմ (1975)։ Զարգացած է օդային տրանսպորտը։
Մշակույթ
1976 թվականին Խմելնիցկու մարզում գործում էին 1420 գրադարան, 3 թանգարան, 2 թատրոն։ Լույս են տեսնում «Ռադյանսկե Պոդիլյա» (Սովետական Պոդոլյա), «Կորչագինեց» մարզային լրագրերը (1980 թ-ի դրությամբ)։
Ծանոթագրություններ
Խմելնիցկիի մարզ
(8924) Իրումա
(8924) Իրումա (Iruma), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Նաոտո Սատոյի կողմից Չիչիբույում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,323475 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1455 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5014 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1293,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27829 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,49° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նաոտո Սատոյի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Միքայել Նալբանդյան
Միքայել Նալբանդյան, հայ գրող և բանաստեղծ։
Նալբանդյանը «Մեր հայրենիք» ազգային հիմնի հեղինակն է։
Կենսագրություն
Միքայել Նալբանդյանը (Միքո) ծնվել է Նոր Նախիջևանում (այժմ՝ Դոնի Ռոստով քաղաքի Պրոլետարական շրջան), 31-րդ գծի թիվ 39 փայտաշեն մեկհարկանի տանը` արհեստավորի ընտանիքում։ Սովորել է հայրենի քաղաքում՝ Գաբրիել Պատկանյանի դպրոցում։ Մի որոշ ժամանակ Միքայելը սովորել է իր ուսուցչի որդու՝ ապագա հայ ականավոր բանաստեղծ Ռափայել Պատկանյանի հետ միասին։ 1848 թվականի հուլիսին Նալբանդյանը որպես քարտուղար աշխատանքի է անցնում Նոր Նախիջևանի և Բեսարաբիայի թեմի առաջնորդարանում։ Նա մոտիկից է ծանոթանում ժողովրդի կյանքին, ատելությամբ համակվում տիրողների նկատմամբ։ 1853 թվականի ամռանը, թողնելով թեմի քարտուղարի պաշտոնը, Նալբանդյանը մեկնում է Մոսկվա։ Նալբանդյանը հայոց լեզու է դասավանդել Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանում՝ միաժամանակ սովորելով Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում՝ որպես ազատ ունկնդիր։ Նալբանդյանը աչքի էր ընկնում իր առաջադիմական հայացքներով, որի պատճառով իշխանությունները հետապնդում էին նրան։ Կարճ ժամանակ չանցած նրան ազատում են ուսուցչի պաշտոնից, որից հետո նա հաճախում է Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ՝ որպես ազատ ունկնդիր։ Նալբանդյանի հետ միաժամանակ բժշկական ֆակուլտետում սովորել են ռուս մեծ ֆիզիոլոգ Ի. Սեչենովը,և ռուս նշանավոր գիտնական, կլինիկական բժշկագիտության մեջ ֆիզիոլոգիական ուղղության հիմնադիր Ս. Բոտկինը։ Հետագայում Նալբանդյանը երկու անգամ ուղևորություն է կատարում արտասահման։ Լոնդոնում եղած ժամանակ կապեր է հաստատում Գերցենի, Ն. Օգարյովի, Սեռնո Սոլովևիչի հետ։ 1854-1858 թթ. սովորում է Մոսկվայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում։ 1860 թ. ուղևորվում է Հնդկաստան, այցելելով եվրոպական մի քանի երկրներ 1862 թ. վերադառնում է արտասահմանից Նոր Նախիջևան և այնուհետև հուլիսի 14-ին ձերբակալվում է ցարական ոստիկանության գործակալների կողմից։ Նալբանդյանը վախճանվել է թոքախտից աքսորավայրում՝ Սարատով նահանգի Կամիշին քաղաքում, 1866 թ. մարտի 31-ին։
Գործեր և ժառանգություն
Միքայել Նալբանդյանը հեղափոխականի մի տիպար է իր ազգային գործունեության և բանաստեղծության մեջ։ Իր անդրանիկ ուղղությունը և գրական պատրաստությունը ձեռք է բերել Ռ.Պատկանյանի շնորհիվ։ Երբեք կանոնավոր դպրոց չի հաճախել. սեփական կրթությունը իր անձնական ջանքերի և աշխատության պտուղն է։ Նախիջևանում Խալիպյան աղայի դեմ պաշտպանեց ժողովուրդի իրավունքը։ Խնդիրը չլուծեց. փախավ Մոսկվա և նշանակվեց հայոց լեզվի ուսուցիչ։
Մոսկվայում սերտ բարեկամությամբ կապվեց Ստեփանոս Նազարյանցի հետ, որի՝ 1858 թվականին հրատարակած «Հյուսիսափայլ»-ի ամենամեծ աջակիցը եղավ։ 1859 թվականին առողջական պատճառներով մեկնեց Եվրոպայի կարևոր կենտրոնները։ 1860 թվականին գնաց Կալկաթա, իր ծննդավայրի և ուրիշ կարուտյալ քաղաքների համար մեծահարուստ հնդկահայերից կտակված գումարները փոխադրելու։ Երբ 1862 թվականին վերադարձավ, ևս մեկ անգամ մեկնեց եվրոպական գլխավոր կենտրոնները, բայց ենթարկվեց ոստիկանական քննության. նրա մոտ գտան ռուս հեղափոխականների նամակներ։ Նալբանդյանը իբրև կասկածելի գործիչ բանտարկվեց երեք տարով։ Բանտից ազատվելուց արդեն շատ վատ էր նրա առողջական վիճակը. անբուժելի թոքախտ էր։ Մահացավ 1866 թվականի մարտի 31-ին։
Նալբանդյանի գործը ամփոփվում է մի քանի բանաստեղծություններով` հրատարակված «Հյուսիսափայլ»-ի սյունակներում, «կոմս Էմմանուել» և այլ ծածկանուններով, Աղցմիք անունով գրաբար քերթվածներում, ընկերային հարցերի շուրջ հոդվածներում, ինչպես 1862 թվականին լույս տեսած «Երկրագործությունը որպես ուղիղ ճանապարհ», «Շերամաբուծություն» և վիպական փորձերի՝ ինչպես «Մինին խոսք՝ միւսին հարս», «Մեռելահարցուկ» վիպակներում։ Թարգմանել է Էոժէն Սիվի «Թափառական հրեան»։ Ունի աշխարհաբար մի թարգմանություն՝ Ղազար Փարպեցու «նամակ առ Վահան Մամիկոնյան», որը կատարել է բանտում։
Նալբանդյանի անունը գլխավորապես կապված է շուրջ տասնյակ հեղափոխական երգերի հետ, որոնց մեջ ցույց է տալիս ազատության սերն ու գաղափարը՝ բուռն ու կրքոտ շեշտով։ Այսպես, «Ազատություն», « Մանկության օրեր », «Մեր Հայրենիք» և այլն։ Իր բանաստեղծություններում ձգտում է հեղափոխությամբ արթնացնել ժողովրդին։
Վիլի (գյուղ, Լուբնիի շրջան)
Վիլի (Вили), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վիլի գյուղում բնակվում էր 276 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Թեմեջիկ
Թեմեջիկ, գյուղ պատմական Փոքր Հայքում, իսկ ապա Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոնուսի գավառակում ։
Պատմություն
Բնակչությունը ամբողջովին կոտորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
1915 թվականին նախօրեին ուներ 80 տուն՝ 700 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Թեմեջիկն ուներ 1251 թվականին կառուցված եկեղեցի ։
(1044) Տևտոնիա
(1044) Տևտոնիա (Teutonia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1924 թվականի մայիսի 10-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1924 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բորոկ (գյուղ, Անդրուշևկայի շրջան)
Բորոկ (Борок), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բորոկ գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7,09 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,71 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (93601-93700)
Աստերոիդների ցանկ (93501-93600) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (93701-93800)
Պալուտայա
Պալուտայա (Palutaja), գյուղ Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Կիլլեստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 29 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պիլվամաա նահանգի Կիլլեստե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ույա (գյուղ, Պրիօնեժսկի շրջան)
Ույա (Уя, Uju), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի բնակավայրեր
Բրովկի Պերվիե
Բրովկի Պերվիե (Бровки Перші), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բրովկի Պերվիե գյուղում բնակվում էր 961 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 32,17 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 29,87 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Արևիկ (ֆիլմ)
«Արևիկ», 1978 թվականին «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում նկարահանված հայկական ֆիլմ։
Սյուժե
Տաքսին, որի ուղևորն էր Արևիկը, վրաերթի է ենթարկում մի հետիոտնի։ Արևիկը հրաժարվում է սուտ վկայություն տալ, և վարորդը, ով կնոջ մահից հետո միայնակ էր դաստիարակում իր երեխաներին, հայտնվում է բանտում։ Արևիկն ինքն է սկսում հոգ տանել նրա երեխաների մասին ։
Դրվագներում
Ռամազ Չխիկվաձե, Նինա Գյուզալյան, Կարեն Ջանգիրյան, Ազատ Շերենց, Արուս Ազնավուրյան, Հ. Մինասյան, Սերգեյ Չոլախյան, Լուսյա Հովհաննիսյան, Նոնա Պետրոսյան, Կարեն Ջանիբեկյան, Երվանդ Մանարյան, Արտյուշա Գյոդակյան, Լեոնարդ Սարկիսով, Մելինե Համամջյան, Ռազմիկ Արոյան, Հ. Հայրապետյան, Մ. Մուրադյան, Լ. Սալախյան, Մ. Աբուսեֆյան, Վրեժ Հակոբյան, Ս. Լալայան, Ա. Ժամկոչյան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:Արկադի Հայրապետյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Առնոլդ Աղաբաբովի ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր
Համո Սահյան
Համո Սահյան (ի ծնե՝ Հմայակ Սահակի Գրիգորյան, ), հայ սովետական բանաստեղծ։ Հայկական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1975, «Սեզամ, բացվիր» բանաստեղծությունների ժողովածուի համար)։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1939 թվականից, ԽՄԿԿ անդամ 1946 թվականից։
Գրական անուն
Սահյանն իր գրական անունը ստեղծել է հոր՝ Սահակի անվան առաջին մասի «ՍԱՀ» և ազգանվան վերջավորության «յան» համատեղումով։
Կենսագրություն։
Համո Սահյանը ծնվել է 1914 թվականի ապրիլի 14-ին Սիսիանի շրջանի (այժմ՝ Սյունիքի մարզ) Լոր գյուղում։ Սահյանը սկզբնական կրթությունը ստացել է տեղի դպրոցում, որտեղ իբրև ուսուցիչ աշխատել էին բանաստեղծներ Գառնիկ Քալաշյանը և Ակսել Բակունցը։ Նա անձամբ չէր տեսել Ակսել Բակունցին։ 1927 թվականին Հ. Սահյանը տեղափոխվել է Բաքու, որտեղ ստացել է միջնակարգ կրթություն։ 1935 թվականին ընդունվել և 1939 թվականին ավարտել է Բաքվի մանկավարժական ինստիտուտի հայկական բաժանմունքը։ Աշխատել է Սիսիանի շրջանային թերթում (1937-1938), Բաքվի «Խորհրդային գրող» ամսագրում (1938-1941) որպես գրական աշխատող։ Որպես Կասպիական նավատորմի նավաստի, մասնակցել է նաև Հայրենական մեծ պատերազմին (1941–1945 թթ.)։ 1944 թվականին Ստեփան Զորյանի հրավերով գալիս է Երևան և բնակություն հաստատում նրա տանը։ Հենց Զորյանի օգնությամբ է Սահյանը ստեղծել իր առաջին գիրքը՝ «Որոտանի եզերքին» վերնագրով։ Զորյանի ուշադրությանը Սահյանը պատասխանել է ձոն-նվիրումով, որում եղել են այսպիսի տողեր.
Պատերազմից հետո աշխատել է «Կոմունիստ» թերթում (1945-1951), այնուհետև՝ Երևանի «Ավանգարդ» թերթում (1951-1954) և «Ոզնի» հանդեսում (1954-1965)։ 1965-1967 թվականներին եղել է «Գրական թերթ»-ի գլխավոր խմբագիրը։
Մահացել է 1993 թվականի հուլիսի 17-ին Երևանում։ Թաղվել է Կոմիտասի անվան պանթեոնում։
Առաջին շրջան
Համո Սահյանի բանաստեղծությունները տպագրվել են դեռևս 30-ական թվականներից, սակայն նա համընդհանուր ճանաչման է արժանացել ռազմաճակատում գրած «Նաիրյան դալար բարդի» բանաստեղծությամբ, որը հատկանշվում է Հայաստան երկրի հանդեպ կարոտի հուզական բռնկումով և անմիջականությամբ։
Երկրորդ շրջան
Ավարտվում է բանաստեղծի ստեղծագործության առաջին շրջանը և սկսվում նորը՝ «Մայրամուտից առաջ» (1964), «Քարափների երգը» (1968), «Տարիներս» (1970) ժողովածուներով, որոնք նոր սկիզբ տվեցին Սահյանի ստեղծագործության մեջ. նրա քնարերգությունը հարստանում է թարմ արտահայտչաձևերով, բանաստեղծության ավանդական կառույցները նորոգվում են պատկերային նոր մտածողությամբ, ամրանում է բանաստեղծի կապն իր հոգևոր արմատների հետ։ Այդ գրքերում նա հանդես է գալիս նաև որպես գեղագետ-փիլիսոփա։ «Քարափների երգը» ժողովածուում քարափները ներկայացված են որպես մարդկության աղբյուրներ։ Ժողովածուի մի բանաստեղծության մեջ բանաստեղծը դիմում է իր ծննդավայրին և ասում է. «Քո սարերին եմ թիկնելու նորից»։ Այդ նույն բանաստեղծության մեջ Սահյանը բերում է երդման խոսքը.
Համո Սահյանի ստեղծագործությունների թեմատիկայի մաս է կազմում նաև Հայաստանը։
Բանաստեղծություններ
Համո Սահյանի ստեղծագործության մեջ մեծ թիվ են կազմում անցյալին, մանկությանը նվիրված բանաստեղծությունները, որոնք ունեն արդիական իմաստավորում, հասարակական հնչեղություն։ Նա իրեն հատուկ բառամթերքով անդրադարձնելով իր զգայական աշխարհը` հասնում է լեզվաոճական ինքնատիպության ու կայունության։ Նա թարգմանել է Ա. Պուշկինի, Ս. Եսենինի, Գ. Լորկայի և այլ բանաստեղծների ստեղծագործություններից։ Սահյանի բանաստեղծություններում անձինք են համարվում անձրևը, ծառը, կայծակը, գետը, լիճը և այլն։
Բանաստեղծի բանահյուսական ուժեղ սկիզբը դրսևորվել է նրա վաղ բանաստեղծություններում։ Օրինակ՝
Հիշատակ
2014 թվականի ապրիլի 14-ին՝ բանաստեղծի 100-ամյակին, նրա հայրենի գյուղում՝ Լորում, բացվել է տուն-թանգարան։ Թանգարանը երկհարկանի է, առաջին հարկում ցուցադրված են գյուղացիների կենցաղային իրերը, երկրորդ հարկում՝ Համո Սահյանի անձնական իրերը, բանաստեղծությունների ժողովածուները։ Ներկայումս թանգարանը շարունակում է համալրվել նոր ցուցանմուշներով։
Համո Սահյանի անունն է կրում Երևանի Արաբկիր վարչական շրջանի փողոցներից մեկը, Երևանի №70 հիմնական դպրոցը։
Սիսիանում կա նաև Համո Սահյանին նվիրված հուշարձան։
2007 թվականին Երևանի Կասյան փողոցում տեղադրվել է Համո Սահյանի հուշատախտակը, որի քանդակագործն է Գետիկ Բաղդասարյանը։
1975 թվականին գեղանկարիչ Հրանտ Ստեփանյանը վրձնել է Համո Սահյանի դիմանկարը, որը գտնվում է Չարենցի անվան արվեստի և գրականության թանգարանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ
Վիսաչկի
Վիսաչկի (Висачки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վիսաչկի գյուղում բնակվում էր 297 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբնիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բրովկի Վտորիե
Բրովկի Վտորիե (Бровки Другі), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Անդրուշևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պալվեռե
Պալվեռե (Palvere), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կոսե շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կոսե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կալասարա
Կալասարա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ույադի
Ույադի (Уяды, Уяҙы), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դյուտյուլինսկի շրջանի բնակավայրեր
10 սենտավո (Չիլի)
Չիլիի 10 սենտավոն (իսպաներեն՝ diez centavos) չիլիական պեսոյի սենտավո մանրուն դրամի նոմինալներից մեկն է եղել 1896 թվականից մինչև 1983-ը, երբ, բարձր ինֆլյացիայի պատճառով, շրջանառությունից հանվել է Չիլիի Կենտրոնական բանկի կողմից։ Թողարկվել է միայն մետաղադրամի տեսքով։
10 սենտավո դրամանիշները հատվել են երեք տեսակներով, սկզբում՝ 83,5 հարգի արծաթից, իսկ ժամանակի ընթացքում արծաթի բաղադրությունը հետզհետե նվազեց և վերջին տեսակը արդեն արտադրվում էր ալյումինից և հասարակ մետաղների տարբեր ձուլույթներից։ 1852 - 1894 թթ. թողարկվել է նաև 1 դեսիմո դրամանիշը, որը նույնպես պեսոյի մեկ տասներորդն էր և համարժեք էր 10 սենտավոյին, ու «սենտավոն» պարզապես փոխարինեց «դեսիմոյին» որպես այս մետաղադրամի մեկ այլ անվանում։
Ստորև՝ չիլիական պեսոյի 10 սենտավո դրամանիշի երեք տեսակները.
Պատմություն
Այս տեսակի 10 սենտավո մետաղադրամն առաջինն էր, որը փոխարինեց մինչ այդ շրջանառության մեջ եղած դեսիմոյին, որն արտադրվում էր մինչև 1894 թվականը։ Դեսիմոն և 10 սենտավոն համարժեք դրամներ էին (պեսոյի մեկ տասներորդը)։ Այս 10 սենտավոն հատվում էր Սանտյագոյի դրամահատարանում, արծաթից։ Արտադրման թվականներն են՝ 1896 - 1920։ Ունի մի քանի ենթատեսակներ, որոնք միմյանցից տարբերվում են միայն արծաթի պարունակության չափով։ Ստորև՝ այդ ենթատեսակները՝ ստանդարտ կատալոգային համարներով և արծաթի պարունակությամբ.
Կշիռը՝ 2 գրամ (1896 - 1907) և 1,5 գրամ (1908 - 1920), տրամագիծը՝ 17 մմ։
Նկարագրություն
Դիմերես
Դիմերեսի վրա պատկերված է ժայռի վրա թառած բացած թևերով պասկուճ, որի շուրջը (կիսաշրջանով)՝ REPÚBLICA DE CHILE (Չիլիի Հանրապետություն) մակագրությունը։
Դարձերես
Դրամի ետևի կողմում՝ դափնեպսակով ամփոփված DIEZ CENTAVOS («տասը սենտավո») գրությունը, որի տակ՝ թողարկման տարեթիվը։ Տարեթվի տակ, դափնեպսակի հիմքում՝ մուրճ և մանգաղի էմբլեմը։
Նումիզմատական արժեք
Այս 10 սենտավոն որոշ նումիզմատական արժեք է ներկայացնում «չօգտագործված» վիճակի մետաղադրամների պարագայում։ Արժեքները տատանվում են 10-ից 20 ԱՄՆ դոլարի սահմաններում։ 1915 և 1916 թվականներին թողարկված դրամների արժեքն է $6,50։ Միայն մեկ ենթատեսակի 10 սենտավո դրամն է, որ ունի զգալիորեն ավելի բարձր արժեք՝ 1901 թ. դրամը՝ դրամահատարանի վրիպակով (1901-ի փոխարեն գրված է 1801)։ Այս մետաղադրամը գնահատվում է 100 դոլարի չափով։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մետաղադրամ Կատեգորիա:Պեսո Կատեգորիա:Ցենտ Կատեգորիա:Չիլիական պեսո Կատեգորիա:Չիլիի մետաղադրամներ Կատեգորիա:Արծաթե դրամներ Կատեգորիա:Ալյումինե դրամներ Կատեգորիա:Պասկուճի պատկերով դրամներ Կատեգորիա:Մուրճ և մանգաղի պատկերով դրամներ
(8925) Բոատինի
(8925) Բոատինի (Boattini), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Մաուրա Տոմբելիի և Ուլիսե Մունարիի կողմից Սիմա Էկարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,249698 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9455 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5539 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1232,49 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292091 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,96° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաուրա Տոմբելիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ուլիսե Մունարիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Թեքմեն
Թեքմեն, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Թոնուսի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Արճակի գավառակ
Արճակ, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Թիմարի գավառում։ Գտնվում էր Վան քաղաքից հյուսիս-արևելք, Արճակ լճակի հարավ-արևելյան կողմում։
Պատմություն
Գավառի հայերը գործուն մասնակցություն են ունեցել 1915 թվականի Վանի հերոսական ինքնապաշտպանությանը։ Բնակչության մեծամասնությունը զոհվեց թուրքական յաթաղանից, իսկ փրվածները հաստատվեցին Արևելյան Հայաստանում։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահություն, երկրագործություն և մասամբ մեղվաբուծությունն էր։ Գավառը նամանավանդ հայտնի էր հացահատիկի բերքով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Կաղթին
Կաղթին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Կիլիկիայի Ուրֆայի նահանգում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(1045) Միշելա
(1045) Միշելա (Michela), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1924 թվականի նոյեմբերի 19-ին Ջորջ վան Բիսբրուկի կողմից Ուիլիամս Բեյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,358168 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9832 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7331 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1322,7 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,272171 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,26° անկյուն։
Միշելա աստերոիդը պատկանում է Մեսալիայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են Հիմնական գոտու բոլոր հայտնի աստերոիդների մոտ 0,8%։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 2,37 - 2,45 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեսալիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1924 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ջորջ վան Բիսբրուկի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մարտին Սկորսեզե
Մարտին Սկորսեզե (Martin Marcantonio Luciano Scorsese, ), ամերիկացի ռեժիսոր, պրոդյուսեր և սցենարիստ։
Կենսագրություն
Մարտին Սկորսեզեն ծնվել և մեծացել է ԱՄՆ-ի Նյու Յորքում։ Նրա ծնողները երկրորդ մասնագիտությամբ դերասաններ էին։ Հայրը՝ Շառլ Սկորսեզեն նաև հագուստի վաճառող էր, իսկ մայրը՝ Քեթրին Սկորսեզեն դերձակ։ Նրա հոր նախնիները գաղթել էին Իտալիայից, Սիցիլիայի Պալերմո քաղաքից։ Նրա ծնողները կաթոլիկ էին, նա մեծացել է խիստ կաթոլիկական ընտանիքում և փոքր ժամանակ շատ շփում չի ունեցել իր տարիքի երեխաների հետ։ Նրա մեծ եղբայրը հաճախ է նրան տարել կինոթատրոն, որտեղից էլ ծնվել է նրա մեծ սերը կինոյի հանդեպ։
Ծառայել է ԱՄՆ-ի բանակում ծովային հետևակների շարքերում, աշխատելով որպես խոհարար։ Ծառայությունն ավարտելուց հետո սովորել է Նյու Յորքի համալսարանում։ Հենց համալսարանում սովորելու տարիներին էլ սկսել է նկարահանել կարճամետրաժ ֆիլմեր։
Սկորսեզեն 5 անգամ ամուսնացած է եղել։ Առաջին կինը Լարինա Մարի Բրեննան էր, ումից ունեցել է մեկ դուստր՝ Կատարինե։ Երկրորդ կինը՝ Ջուլիա Քեմերոնը, ումից նույնպես ունեցել է մեկ աղջիկ։ Երրորդը դերասանուհի Իզաբելլա Ռոսսելինին էր, ում հետ ամուսանցել էր 1979 թվականին և բաժանվել 1983 թ.-ին։ Չորրորդ անգամ ամուսնացած եղել է ռեժիսոր Բարբարա Դե Ֆինայի հետ՝ 1985-1991 թ.։ 1999 թվականից մինչ օրս ամուսնացած է Հելեն Մորրիսի հետ, նրանք ունեն մի աղջիկ։
Կարիերա
Առաջին ռեժիսորական աշխատանքը 1959 թվականին «Վեզուվ» կարճամետրաժ ֆիլմն էր, որին հաջորդեցին 4-5 կարճամետրաժ ֆիլմեր։ Առաջին լիամետրաժ ֆիլմը նկարահանել է 1967 թվականին «Ես կզանգեմ առաջինը» անվամբ, սակայն ֆիլմի նկարահաւոմների ավարտից հետո որոշել է այն վերանվանել «Ո՞վ է թակում իմ դուռը» անվամբ։ Ֆիլմում հանդես է գալիս ապագայում հայտնի դերասան Հարվի Քեյթլը, ով խաղում է նաև նրա մյուս մի քանի ֆիլմերում։
Առաջին հաջողված աշխատանքը կարելի է համար «Չար փողոցներ» ֆիլմը, որտեղ Հարվի Քեյթլին միանում է ևս մի շատ հայտնի դերասան, այդ ֆիլմում նորեկ Ռոբերտ Դե Նիրոն, ով մինչև այդ աշխատել էր Բրայան դե Պալմայի հետ։ Հաջորդ ֆիլմերից մեկի՝ «Ալիսան այստեղ այլևս չի ապրում» գլխավոր դերակատարուհի Էլլեն Բերստինը Օսկար է ստանում Օսկար լավագույն դերասանուհու համար անվանակարգում։
1977 թվականին Մարտին Սկորսեզեն նկարահանում է իր ամենահայտնի ֆիլմերից մեկը՝ «Տաքսիստը», որում գլխավոր դերը փայլուն ձևով կատարում է Ռոբերտ Դե Նիրոն, դառնալով այդ դերասանի լավագույն դերակատարումներից մեկը։