cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էմինյոնյու
Էմինյոնյու անվանումն արտացոլում է իր դերն ու պատմությունը։ Թուրքերենից թարգմանաբար այն նշանակում է «արդարադատություն առաջ» (in front of justice): Emin նշանակում է արդարադատություն (justice), önü` առաջ, առջև (in front of): Անվանումն ըստ էության առաջացել է Օսմանյան տիրապետության ժամանակներից, քանի որ Էմինը հանդիսացել է նավահանգստի դատավարության վայրն ու մաքսատունը։
Պատմություն
Էմինյոնյու թերակղզին խիստ բարենպաստ դիրքում է գտնվում. այն մեծ ռազմավարական նշանակություն ունի Ոսկեղջյուրի համար։ Ամենակարևոր նավահանգիստներից է համարվում։ Էմինյոնյուն յուրացրել են դեռևս անհիշելի ժամանակներից։ Հենց այստեղ է հիմնադրվել պատմական Կոստանդնուպոլիս մայրաքաղաքը։ Էմինյոնյուն կարևոր դեր խաղաց այն ժամանակ, երբ Կոստանդնուպոլսին տիրում էին վենետիկցիները։ Վերջիններս սեփական կարիքների համար ամրացրին ափը և կառուցեցին նավահանգիստը։ Օսմանյան տիրապետության ժամանակահատվածում Էմինյոնյուն կարևոր արդյունաբերական և առևտրական կենտրոնն էր հանդիսանում Թոփքափըի ամրոցով։ Արդյունաբերական դարաշրջանի սկզբնավորումով տեղանքը մեծ փոփոխություններ կրեց։ Օսմանյան կայսրության ժամանակաշրջանի վերջում այստեղ կառուցվեց Գալաթայի կամուրջը։ Էլեկտրականության և երկաթուղու հայտնվելուն պես Սիրքեջի կայարանը սկսեց կարևոր դեր խաղալ. այստեղ էր փաստացիորեն տեղաբաշխված Արևելյան ճեպընթացի Ստամբուլի տերմինալը։ Կայարանի ընդարձակմանը զուգընթաց կառուցվեցին այլ շինություններ։ 20-րդ դարի սկզբին այստեղ կառուցվեց Ստամբուլի փոստային գլխավոր բաժանմունքը, ինչպես նաև մեծ գրասենյակներ, օրինակ Istanbul 4th Vakıf Han, որն այսօր հյուրանոցի է վերածվել։ Թուրքիայի Հանրապետության վաղ տարիներին այստեղ ակտիվ փոփոխությունների նոր փուլ է սկսվում։ Նոր մզկիթի դիմացի տարածքը մաքրեցին և բացեցին մեծ հրապարակ։ Վերականգնվեց Եգիպտական շուկան։ Ծոցի տարածքը մաքրվեց ձկան շուկայից և կառուցվեց ճանապարհ մինչև Աթաթուրքի կամուրջը։ 1928 թվականին Էմինյոնյուի համար նոր տարածքներ տրամադրվեցին և հանեցին Ֆաթիհի տարածքից։ 1950-ական թվականներին քաղաքի իշխանությունները ընդհուպ մինչև Մարմարայի ափերը կառուցեցին Քենեդու փողոցը, որը Էմինյոնյուն միացնում է Աթաթուրքի անվան միջազգային օդանավակայանի հետ։
Տեսարժան վայրեր
Էմինյոնյուում տեղաբաշխված են Ստամբուլի մի շարք պատմական տեսարժան վայրերը։ Փաստացի այստեղ գտնվող Սուլթանահմեդ հրապարակն իր շինություններով և հուշարձաններով 1985 թվականին մտավ UNESCO-ի համաշխարհային ժառանգության կազմի մեջ ։
Թանգարաններ
Մզկիթներ
Պատմական շուկաներ
Էմինյոնյուն մշակույթում
Ներքոհիշյալ ֆիլմերում կան դրվագներ, որոնք նկարահանվել են այստեղ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ստամբուլի թաղամասեր Կատեգորիա:Ֆաթիհ Կատեգորիա:Ոսկեղջյուր Կատեգորիա:Ստամբուլի տրանզիտ կենտրոններ Կատեգորիա:Ստամբուլի նահանգի շրջաններ
Բելեմի մշակութային կենտրոն
Բելեմի մշակութային կենտրոն (Centro Cultural de Belém (CCB)), ժամանակակից արվեստի մշակութային կենտրոն, տեղադրված Լիսաբոնի Բելեմ շրջանում։ Հսկայական շինություն է, 140,000 մ² տարածքով։ Սկզբում նախատեսված էր Պորտուգալիայի Եվրոպական նախագահության տեղավորման համար։ Հետագայում հարմարեցվեց ժողովների, գիտաժողովների, ցուցահանդեսների, համերգների անցկացման համար։
Պատմություն
Կառուցումը սկսվեց 1989 թվականին և ավարտվեց շատ կարճ ժամանակահատվածում (3 տարի)։ Կառույցի պատճառով շատ ենթակառուցվածքներ քանդվեցին, իսկ որոշներն էլ՝ վերակառուցվեցին։ Շենքը գտնվում է ծովաբերանի մետ։ 1992 թվականի հունվարին 1, 2 (Փոքր դահլիճ) և 3 մոդուլները ավարտվեցին և պատրաստ էին ծառայելու նպատակին՝ ընդունելու Եվրոպական միության Պորտուգալիայի նախագահության անդամներին, ինստիտուտներին, ադմինիստրացիային, հաղորդակցման և անվտանգության պատասխանատու կենտրոններին։ Կեկ տարի անց Գիտաժողովների կենտրոնը և Փոքր լսարանը, իսկ ավելի ուշ՝ Ցուցահանդեսների կենտրոնը բացվեցին հասարակության համար։ Նույն տարվա սեպտեմբերին կատարվեց Մեծ դահլիճի բացման արարողությունը։
ճարտարապետությունը
Կառույցը տեղադրված է Բելեմում (Santa Maria de Belém), Լիսաբոնի պատմական հատվածի արևմտյան գետաբերանում, Ժերոնիմուշ վանական համալիրի հարևանությամբ։ (Jerónimos Monastery)։ Շրջապատված է բազմաթիվ պատմական կառույցներով՝ Բելեմի պալատով (Palácio Nacional de Belém) և աշտարակով (Torre de Belém), Հնագիտության թանգարանով, Հայտնագործությունների հուշարձանով (Padrão dos Descobrimentos, Monumento aos Descobrimentos) ։ Կառույցի պատվիրատուն Պորտուգալիայի կառավարությունն էր, ի դեմս Մշակույթի պետական գործակալության (Secretaria de Estado da Cultura)։ Կառուցապատման հիմնական խնդիրներից մեկն այն էր, որ կառույցը չպետք է իր դիրքով և տեսքով խաթարի Լիսաբոնի պատմական թաղամասի, ու հատկապես Ժերոնիմուշ վանական համալիրի տեսքը։
Կառույցը բաղկացած է տարբեր կառուցվածքային բլոկներից՝ ներքին բակ-հրապարակներով, որոնք միավորում են երեք հիմնական կառույցները ։ Յուրաքանչյուր կենտրոն առանձնանում է թեք «փողոցներով», որոնք ընթանում են պատերի մակերեսներով և կապում են շենքերի ներսի հատվածները ։ Գլխավոր շենքի կենտրոնական մասը հսկայական բաց տարածություն է, որը մեծացնում է հասարակական վայրը և կապում է կառույցի առանձին շենքերը։ Այստեղից հնարավորություն կա մտնելու հիմնական մասնաշենքեր, ինչպես նաև առաջին հարկում տեղավորված տարբեր խանութներ։ Այս ճարտարապետական ոճը լավագույնս նկարագրվում է Լիսաբոնի տեխնիկական համալսարանի Ճարտարապետության կենտրոնի աշխատակիցներ Սաթիա Սանտանայի և Մագդալենա Մաթոսի (2010) կողմից, որպես «քառակուսի բակեր», ի հակադրություն նեղ փողոցների ։ Կառույցն իր արտաքին տեսքով, զանգվածային պատերով, ուղիղ հարթություններով միջնադարյան պաշտպանական ամրոցի տպավորություն է թողնում։
Բելեմի մշակութային կենտրոնը հաղթել է Քարի միջազգային ճարտարապետության մրցույթում (Վերոնա, 1993)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիսաբոնի թանգարաններ Կատեգորիա:Մշակույթի կենտրոններ
Հովհաննես Գապտեպովյան
Հովհաննես Գապտեպովյան, հայ եկեղեցական և հասարակական գործիչ։
Կենսագրություն
Եղել է Տրանսիլվանիայի Եղիսաբեթուպոլիս (այժմ՝ Դումբրվեն) քաղաքի հայերի ժողովրդապետը (հոգևոր հովիվ)։
Նրա ջանքերով վերակառուցվել է Եղիսաբեթուպոլսի հայկական տաճարը, հիմնվել աղքատախնամ հիմնարկություն և այլն։ Գապտեպովյանի 14 ձեռագիր քարոզգրքերը պահվում են Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան մատենադարանում և Վիեննայի Մխիթարյան մատենադարաններում), թեև կրոնական բնույթի են, արժեքավոր են Տրանսիլվանիայի հայերի անհետացած բարբառը (Առտիալի), կենցաղն ու բարքերը և սոցիալ-տնտեսական վիճակն ուսումնասիրելու առումով։
Գապտեպովյանը դրամը համարել է հասարակության չարիք, դատապարտել է հարուստ վերնախավին՝ աշխատավոր ժողովրդին կեղեքելու համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հոգևորական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ եկեղեցական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Ուլրիխ Ցվինգլի
Ուլրիխ Ցվինգլի (Հուլդրայխ), շվեյցարացի եկեղեցական բարենորոգիչ և քաղաքական գործիչ, Ռեֆորմացիայի արմատական բյուրգերաբուրժական ուղղություններից մեկի՝ ցվինգլիականության ստեղծողը։
Գործել է Ցյուրիխում, որտեղ 1519 թվականին դարձել է կանոնիկոս։ Նրա բարենորոգչական գործունեությունը սերտորեն կապված է եղել Ցյուրիխում սրված սոցիալ–քաղաքական պայքարի հետ և արտահայտել է սաղմնավորվող կապիտալ արտադրահարաբերությունների հետ կապված բյուրգերության առաջավոր խավերի, համքարությունների և շրջակա գյուղացիության շահերը։ 1522 թվականին Ցվինգլին հարաբերությունները խզել է Հռոմի պապի հետ, հրապարակել իր «67 թեզիսները», որոնցում շարադրված են եղել եկեղեցու և քաղաքական կարգի բարենորոգման սկզբունքները։ 1523 թվականից Ցյուրիխում նրա ղեկավարությամբ փակվել են վանքերը, արգելվել է ինդուլգենցիաների վաճառքը, եկեղեցիներից հեռացվել են սրբապատկերները, մասունքները, բռնագրավվել է եկեղեցական գույքը և ծառայեցվել բարեգործական, կրթական և այլն նպատակների։ Ցվինգլիականությունը հաղթանակել է նաև Բեռնում, Բազելում, Շաֆֆհաուզենում, Գլարուսու և Սանկտ Գալլենում, որոնք Ցյուրիխի հետ միավորվել են ավետարանական կանտոնների միության մեջ։ Սակայն Ցվինգլին չի հենվել 1524 թվականին Ցյուրիխի կանտոնում սկսված գյուղացիական շարժման վրա, մանր զիջումներով և ճնշամիջոցներով հասել է դրա վերացմանը։ Ցվինգլի դեմ են դուրս եկել կաթոլիկության կողմնակիցները Շվեյցարիայի անտառային կանտոններից, որոնց հետ մարտերում ջախջախվել է Ցյուրիխի զորքը և Ցվինգլը զոհվել է։
Պատմական համատեքստ
Շվեյցարիայի Համադաշնությունը Ուլրիխ Ցվինգլիի ժամանակ բաղկացած է եղել 13 պետություն-կանտոններից, ինչպես նաև կախյալ մարզերից և ընդհանուր տիրապետություններից։ Ի տարբերություն ժամանակակից Շվեյցարիայի, 13 կանտոններից յուրաքանչյուրը գործնականում անկախ է եղել՝ վարելով ինքնուրույն ներքին և արտաքին քաղաքականություն։ Յուրաքանչյուր կանտոն ինքնուրույն դաշինքներ է կնքել Համադաշնության ներսում և դրանից դուրս։ Ռեֆորմացիայի ժամանակ այդ անկախությունը որպես կոնֆլիկտի նախապայման է ծառայել ռեֆորմացիային սատարող և մերժող կանտոնների միջև։
Այդ ներքին և արտաքին պատճառները առիթ հանդիսացան շվեյցարական ինքնագիտակցության աճի համար, որում Vaterland տերմինը (patria) դադարեց վերաբերել որոշակի կանտոնին և փոխանցվեց ամբողջ Համադաշնությանը։ Միևնույն ժամանակ Համադաշնությունում արմատավորվեց Վերածննդի դարաշրջանի  հումանիզմն իր արժեքներով և գիտության վրա շեշտադրմամբ։ Այդ  պայմաններում, շվեյցարական հայրենասիրության և եվրոպական հումանիզմի միախառնման վայրում 1484 թվականին ծնվեց  Ուլրիխ Ցվինգլին։
Կենսագրություն
Ուլրիխ Ցվինգլին ծնվել է 1484 թվականի հունվարի 1-ին, Լյութերից մի քանի շաբաթ անց, հարուստ գյուղացիական ընտանիքում Տոգգենբուրգի կոմսության Վիլդհաուզ գյուղում, որը պատկանել է Բենեդիկտյան Սուրբ Գալա վանքին։ Շվեյցարական միության հետ կոմսության հարաբերությունները բավականին բարդ են եղել, և Ցվինգլին իրավական իմաստով «շվեյցարացի» է դարձել միայն 1521 թվականին, երբ ստացել է Ցյուրիխի քաղաքացիություն։
Ցվինգլիի հայրը եղել է ունևոր գյուղացի և Վիլդհաուզ համայնքի ավագանի (Ammann)։ Հորեղբայրը՝ Վարֆոլոմեյը, համայնքի կողմից ընտրված առաջին քահանան էր։ Մայրը սերել է մի ընտանիքից, որտեղ կային մի քանի հոգևորականներ՝ Ցվինգլի ընտանիքի մասին որոշ տեղեկություններ է տալիս Հենրիխ Բուլինգերը, ում դուստրն ամուսնացել է Ցվինգլիի որդու հետ։ Հայրը, հետևելով ընտանեկան ավանդույթին, որոշել է որդուն շնորհել հոգևոր աստիճան։ Վիլդհաուզը չուներ իր դպրոցը, բայց Վեզենում կար մի փոքրիկ դպրոց, որի դեկանն էր նրա հորեղբայր Վարֆոլոմեյը։ 10 տարեկանում Ցվինգլին հանձնել են մեկ այլ հեռավոր ազգականի՝ Գրիգորի Բյունցլիի խնամքին, ով ապրել է Բազելի արվարձանում։ Այդտեղ երիտասարդ Ուլրիխը ավելի համակարգված կրթություն է ստացել և հավանաբար, կարողացել է օգտվել կարտեզյանական վանքի գրադարանից։ Այնուհետև մոտավորապես 1496 թվականին տղային ուղարկել են Բեռն, որտեղ գտնվել է երիտասարդ մանկավարժ Հենրիխ Լուպուլուսի դպրոցը և համարվել Ստրասբուրգի հարավի լավագույն դպրոցը։ Ցվինգլիի կյանքի այդ շրջանի մասին գրեթե ոչինչ հայտնի չէ։
1498 թվականի աշնանը արձանագրվել է, որ Udalricus Zwinglij Գլարուսից ընդունվել է Վիեննայի համալսարան։ Վիեննայում Ցվինգլիի մտերիմ ընկերները դարձել են նրա հայրենակիցներ՝ Արբոգաստ Ստրուբը և Յոահիմ Վադիանը։ Հետագա տարիներին Ուլրիխը ճամփորդել է Եվրոպայում, իսկ 1500 թվականին կրկին պաշտոնապես գրանցվել է Վիեննայում։ 1500-1501 թվականներին հավանաբար այցելել է Փարիզ, Քյոլն և Թյուբինգեն, որից հետո կանգ է առել Բազելում։ Այստեղ նա ընդունվել է համալսարան՝ վճարելով սովորական ուսման վարձը՝ 6 շիլլինգի չափով։ Համալսարանում դասավանդումը, ինչպես ընդունված է եղել այդ ժամանակ, հիմնված է եղել Արիստոտելի տեքստերի ուսումնասիրության վրա։ Ցվինգլին խորապես հետաքրքրվել է դասական գրականությամբ և ջանասիրաբար կարդացել է Սուրբ Գիրքը, որն ավելի լավ հասկանալու համար նա նաև ուսումնասիրել է եբրայերեն։ Նշանակալից է Բազելի աստվածաբան Թոմաս Վիտենբախի ազդեցությունը, ում հետ Ցվինգլին քննարկել է պապական իշխանության բնույթը։ Ակտիվ հարաբերություններ պահպանելով հումանիստների, այդ թվում՝ Էրազմ Ռոտերդամացու հետ, Ցվինգլին բռնել է Սուրբ Գրքի ազատ ուսումնասիրության ուղին։ Հայտնի չէ թե որտեղից է այդ տարիների ընթացքում ստացել ուսումը շարունակելու համար անհրաժեշտ գումարը։ 1504 թվականին Ցվինգլին ստացել է բակալավրի, 1506 թվականին՝ փիլիսոփայության մագիստրոսի աստիճան։ Գլարուսի ծխական քահանայի մահից հետո, նա կարողացել է ժառանգել վերջինիս պաշտոնը, որն էլ նրա համար ապրուստի միջոցների աղբյուր է դարձել։
Իր քարոզներում ու գրական աշխատություններում («Լաբիրինթոսը», «Ցուլի և որոշ կենդանիների մասին առակը») Ցվինգլին արձագանքել է իրականության բոլոր բուռն հարցերին՝ բացահայտելով անկեղծ կրոնական զգացումներին և հայրենասիրությանը։ Միջնադարում Շվեյցարիայի հասարակական կյանքի առանձնահատկություններից է եղել կանտոնների կողմից իրենց խիզախությամբ հայտնի շվեյցարական ռազմական ջոկատների օտարերկրյա պետությունների ծառայության ուղարկելը։ Այդ առևտուրը ծառայել է որպես շահույթի միջոց օտարերկրյա պետություններից թոշակներ ստացող անհատների և խմբերի համար։ Միևնույն ժամանակ, հարստացման այդ միջոցը ծառայել է որպես խորը սոցիալական բարոյալքման աղբյուր։ Ինքը՝ Ցվինգլին, իմացել է այդ պրակտիկայի մասին, երբ 1512 և 1515 թվականներին ուղեկցել է Գլարուսի ջոկատին իտալական արշավներում՝ որպես գնդի քահանա։ Նա մեծ բողոքով արձագանքել է ծխականների կոռումպացված բարքերին, ինչը Ցվինգլիին հանգեցրել է այն կարծիքին, որ հասարակության մեջ բարեփոխումներն անհրաժեշտ են։
1516 թվականին Ցվինգլին ստանձնել է կապելլանի պաշտոնը Այնզիդելնում՝ շարունակելով քարոզել տարբեր սնահավատությունների և եկեղեցական չարաշահումների դեմ։ 1518 թվականին նա ստանձնել է քահանայի պաշտոնը Ցյուրիխի տաճարում և իր քարոզները հիմնել Ավետարանի վրա՝ ձգտելով եկեղեցու և պետության բարեփոխմանը՝ հաջողությամբ պայքարելով ինդուլգենցիաների առևտրի դեմ այնքան հաջողությամբ, որ արգելվել է դոմինիկյան Սամսոնի մուտքը Ցյուրիխ, ով Շվեյցարիայում զբաղվել է ինդուլգենցիաներով։
Մի շարք քարոզների, ստեղծագործությունների և կրոնական բանավեճերի ընթացքում Ցվինգլին մշակել է իր ուսմունքի հիմնական դրույթները։ 1522 թվականին նա քարոզ է կարդացել ընդդեմ հռոմեական եկեղեցու կողմից հաստատված պահքերի («Սննդի ընտրության ազատության մասին») և Կոնստանցի եպիսկոպոսին ուղղված նամակում արտահայտվել է քահանաների ամուրիության դեմ։ 1523 թվականի հունվարի 29-ին Ցյուրիխում տեղի է ունեցել հանրային բանավեճ, որի հիմքում ընկած են եղել Ցվինգլիի 67 թեզերը Սուրբ Գրքի՝ որպես կրոնական հարցերում բարձրագույն հեղինակության, Քրիստոսի՝ Աստծո և մարդկանց միջև միակ ճշմարիտ միջնորդի, հավատքի մասին որպես միակ փրկության միջոց, եկեղեցու մասին՝ որպես բոլոր հավատացյալների միություն և այլն։ Ցյուրիխի քաղաքային խորհրդի կողմից կազմակերպված այդ բանավեճը ավարտվել է Ցվինգլիի հաղթանակով իր հակառակորդ՝ Կոնստանցի եպիսկոպոսի փոխանորդ Ֆաբերի նկատմամբ, Ցյուրիխի քաղաքային խորհուրդն ընդունել է Ցվինգլիի ուսմունքը և սկսել ինքնուրույն կառավարել կանտոնի եկեղեցական գործերը Կոնստանցի եպիսկոպոսի փոխարեն։ Կաթոլիկ պատարագը և սրբապատկերները վերացել են, պաշտամունքը պարզեցվել է, լատիներենը փոխարինվել է գերմաներենով, հաղորդությունը կատարվել է երկու ձևով, վանքերը վերածվել են դպրոցների, մանկատների և հիվանդանոցների, վանական ունեցվածքը աշխարհիկացվել է, կուսակրոնությունը վերացել է և 1522 թվականին ինքը՝ Ցվինգլին, գաղտնի ամուսնացել է Աննա Ռեյնհարդտի հետ․ ամուսնությունը գաղտնի է մնացել մինչև 1524 թվականը։
1525 թվականին հրապարակել է իր հավատքի խոստովանությունը՝ «De vera et falsa fetare» («Ճշմարիտ և կեղծ կրոնականության մասին») վերնագրով, որի կետերի մեծ մասը նման է եղել Լյութերի ուսմունքներին, բացառությամբ հաղորդության հարցի։ Միստիցիզմին անծանոթ Ցվինգլին Հաղորդությանը նայել է ոչ թե որպես խորհուրդ, այլ որպես Քրիստոսի մեղքերը քավող զոհաբերության հիշողություն։ Բացի այդ, Լյութերը պահպանել է այն դոգմաներն ու ծեսերը, որոնք հակասել են Սուրբ Գրքին, մինչդեռ Ցվինգլին վերացրել է այն ամենը, ինչը նրա մեջ ուղղակիորեն չի հաստատվել։ Վերջապես, եկեղեցու կազմակերպման հարցում Ցվինգլին, լինելով շվեյցարացի և հանրապետական սկզբունքի կրող, հիմք է դրել երիցաբանական կառավարման սկիզբունքին, իսկ Լյութերը, որպես իշխանական կառավարման ջատագով, սահմանել է եկեղեցական կառավարման կոնսիստորիալ համակարգ։
Ցվինգլիի և Շվեյցարիայի ռեֆորմացիայի ուսմունքները զարգացել են Լյութերի ուսմունքների հետ միաժամանակ, բայց նրանից լիովին անկախ։ 1528 թվականին Ցվինգլին գրել է. «Ես Աստծո խոսքը սովորեցի ոչ թե Լյութերից, այլ Քրիստոսի ուսմունքից»։ Հաղորդության հարցում Ցվինգլիի և Լյութերի միջև հակասություն է եղել, որտեղ առաջինը ավելի զսպվածություն և չափավորություն է ցուցաբերել, քան վերջինը։ Ցանկանալով հաշտեցնել երկու ավետարանչական ուսմունքները՝ լանդգրաֆ Ֆիլիպ Մելանխթոնը կազմակերպել է հանդիպում Լյութերի և Ցվինգլիի միջև 1529 թվականին Մարբուրգում։ Մելանխթոնի ուղեկցությամբ առաջինն եկել է Ցվինգլին իր ընկերոջ և հետևորդ Յոհաննես Էկոլամպադիուսի հետ, սակայն Մարբուրգի բանավեճի արդյունքում համաձայնության չեն եկել հաղորդության հարցում։
Ցվինգլիի ուսմունքը Ցյուրիխից տարածվել է Բեռն, Բազել, Շաֆհաուզեն, Սանկտ Գալեն, Գլարուս և Գերմանիայի բազմաթիվ ազատ կայսերական քաղաքներ։ Անտառային կանտոնները՝ Շվիցը, Ուրին, Ունտերվալդենը, Լյուցեռնը, հավատարիմ են մնացել կաթոլիկությանը։ Կաթոլիկների և Ցվինգլիի հետևորդների միջև թշնամական հարաբերությունները գնալով սրվել է։ Երկու կողմերն էլ պատրաստվել են պայքարի` արտաքին դաշինքներ կնքելով։ 1529 թվականին պայքարը հետաձգվել է Կապելում պայմանագրի կնքմամբ, ըստ որի յուրաքանչյուր կանտոն իրավունք է ստացել կազմակերպել եկեղեցական գործերն իր հայեցողությամբ։ Սակայն շուտով եղբայրասպան պատերազմ է սկսվել։ Ցյուրիխականների և կաթոլիկ կանտոնների ջոկատների միջև Կապպելյան հարթավայրում տեղի է ունեցել ճակատամարտ (1531 թվականի հոկտեմբերի 11-ին) և ցյուրիխցիները պարտություն են կրել, իսկ ինքը՝ Ցվինգլին, սպանվել է։ Նրա աշխատանքը շարունակել է և ամրապնդել իր ընկեր Բուլինգերը, ով 1536 թվականին խմբագրել է Հելվետյան առաջին խոստովանությունը։
Ցվինգլիի աստվածաբանական հայացքներ
Ըստ Ցվինգլիի՝ ճշմարիտ աստվածաբանության անկյունաքարը Աստվածաշունչն է։ Իր աշխատություններում Ցվինգլին անընդհատ դիմում է Սուրբ Գրքին։ Նա Աստվածաշնչի հեղինակությունն ավելի բարձր է դասում, քան տիեզերական ժողովների և եկեղեցու հայրերի հեղինակությունը, բայց իր դիրքորոշումը հիմնավորելու համար նա օգտագործել է նաև արտաաստվածաշնչյան փաստարկներ։ Զվինգլիի կողմից օգտագործված մեկնաբանության սկզբունքները հիմնված են հումանիզմի ուսմունքի ռացիոնալիզմի վրա։ Նա մերժել է հատվածների բառացի մեկնաբանությունը, որն ընդունվել է անաբապտիստների կողմից և օգտագործել սինեկդոխա, անալոգիաներ, մեթոդներ, որոնք նկարագրել է «Ընկերական մեկնաբանություններում» (1527)։ Երկու անալոգիաներ, նա ավելի հաճախ է օգտագործել, դրանք են մկրտության ու թլփատման և հաղորդության ու Զատիկի միջև անալոգիաները։ Մեկնաբանության ժամանակ նա ուշադրություն է դարձրել նաև անմիջական համատեքստին և փորձում է հասկանալ դրա նպատակը՝ համեմատելով Աստվածաշնչի հատվածները միմյանց հետ։
Ցվինգլին մերժել է խորհրդավորության (լատ.՝ sacramentum) հասկացությունը։ Սովորական մարդու համար այդ բառը նշանակում է ինչ-որ սրբազնագործություն, որում ինքնին մեղքից մաքրվելու գերբնական ուժ կար։ Ըստ Ցվինգլիի՝ խորհրդավորությունը երդման արարողություն կամ երաշխիք է, իսկ բառն ինքնին լատիներեն նշանակում է երդում։ Մկրտության թեմայով իր վաղ աշխատություններում նա նշել է, որ մկրտությունը համարվում է ուխտի օրինակ։ Նա մարտահրավեր է նետել կաթոլիկներին՝ մեղադրելով նրանց սնահավատության մեջ, քանի որ նրանք մեղքերը մաքրելու զորությունը վերագրել են մկրտության ջրին։ Հետագայում Անաբապտիստների հետ իր կոնֆլիկտում, նա պաշտպանել է երեխաների մկրտության պրակտիկան՝ նշելով, որ Աստվածաշնչում նման պրակտիկայի դեմ օրենք չկա։ Նա պնդել է, որ մկրտությունը Աստծո հետ ուխտի խորհրդանիշն է, որը փոխարինում է թլփատմանը, որը նախատեսված էր Հին Կտակարանում։
Ցվինգլին հաղորդությունը մեկնաբանել է նույն կերպ, ինչ մկրտությունը։ 1523 թվականին Ցյուրիխում առաջին բանավեճի ժամանակ նա հերքել է, որ Քրիստոսի իրական զոհաբերությունը տեղի է ունեցել պատարագի ժամանակ՝ պնդելով, որ Քրիստոսը զոհաբերվել է միայն մեկ անգամ և ընդմիշտ։ Պարզ ասած՝ հաղորդությունը համարվում է «հիշողություն զոհաբերության մասին»։ Հետևելով այդ փաստարկին, նա շարունակել է զարգացնել իր տեսակետը՝ գալով այդ բացահայտման բառերի «իմաստալից» մեկնաբանության։ Նա օգտագործել է Սուրբ Գրքի տարբեր հատվածներ՝ հերքելու հաղորդության մասին Լյութերի ուսմունքը։ Նրա կարծիքով առանցքային հատվածը համարվում է Հովհաննես 6։63, «Հոգին է կյանք տվողը, մարմինը ոչ մի օգուտ չի տալիս»։ Ցվինգլիի մեկնաբանության ձևը, որը ստիպել է նրան նման տեսակետ արտահայտել հաղորդության վերաբերյալ, պատճառ է դարձել, որ նա չկարողանա համաձայնության գալ Լյութերի հետ[։
Լյութերի ազդեցությունը Ցվինգլիի աստվածաբանական զարգացման վրա երկար ժամանակ եղել է լյութերական գիտնականների ուսումնասիրության աղբյուրը, ովքեր ձգտել են Լյութերին հաստատել որպես առաջին բարեփոխիչ։ Ինքը՝ Ցվինգլին, վճռականորեն պնդել է իր անկախությունը Լյութերից և վերջին հետազոտությունները հաստատել են այդ պնդումը։ Ցվինգլին կարդացել է Լյութերի գրքերը՝ փնտրելով սեփական տեսակետների հաստատումը։ Նա համաձայն է եղել այն դիրքորոշման հետ, որը Լյութերը որդեգրել է ընդդեմ Հռոմի Պապի։ Ինչպես Լյութերը, Ցվինգլին նույնպես Օգոստինոս Երանելու աշակերտն ու երկրպագուն է եղել։
Պոչապինցի (գյուղ, Չեմերովեցի շրջան)
Պոչապինցի (Почапинці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պոչապինցի գյուղում բնակվում էր 1 212 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3034 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 399,47 մարդ/կմ²։
Ուլրիխ Ցվինգլի
Վերաբերմունքը եկեղեցում երաժշտության օգտագործման նկատմամբ
Ցվինգլին սիրոել է երաժշտություն և նվագել է մի քանի երաժշտական գործիքներ՝ ջութակը, ֆլեյտան, ցիմբալը, փողը։ Նա երբեմն զվարճացրել է իր համայնքի երեխաներին իր վինի միջոցով և այնքան հայտնի է եղել իր նվագով, որ թշնամիները նրան ծաղրել են որպես «ավետարանիչ և վին նվագող»։ Ցվինգլիի կողմից ստեղծված երեք օրհներգեր են պահպանվել՝ «Պեստիլիդ»՝ հարմարեցված 65-րդ սաղմոսի երաժշտության ներքո և «Գտնվելով Կապպելում»-ը, որը նա գրել է Կապպելում առաջին պատերազմի ժամանակ (1529) ։ Այդ երգերը նախատեսված չէին ժամերգության ժամանակ երգելու համար և չէին համարվում Ռեֆորմացիայի հիմներ, թեև դրանք տպագրվել էին 16-րդ դարի որոշ ժողովածուներում։
Պոչապինցի (գյուղ, Չեմերովեցի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1493 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ուլրիխ Ցվինգլի
Վերաբերմունքը եկեղեցում երաժշտության օգտագործման նկատմամբ
Ցվինգլին քննադատել է քահանայական երգեցողության և վանական երգչախմբերի պրակտիկան։ Քննադատությունը թվագրվում է 1523 թվականով, երբ նա դեմ է արտահայտվել պաշտամունքի որոշ սովորություններին։ Նրա փաստարկները մանրամասն ներկայացված են «1525 թվականի եզրակացություններում», որտեղ 44, 45 և 46 եզրակացությունները վերաբերում են երաժշտական պրակտիկաներին «աղոթք» վերնագրի ներքո։ Նա երաժշտությունը կապել է սրբապատկերների և եկեղեցական զգեստների հետ, որոնք, նրա կարծիքով, շեղել են մարդկանց ուշադրությունը ճշմարիտ հոգևոր երկրպագությունից։ Հայտնի չէ, թե ինչ է նա մտածում վաղ լյութերական եկեղեցիների երաժշտական պրակտիկայի մասին։ Ցվինգլին եկեղեցական պաշտամունքից բացառել է գործիքային երաժշտությունը՝ նշելով, որ Աստված դա չի պատվիրել երկրպագության մեջ։ Ցյուրիխի Ժողովրդական եկեղեցու երգեհոնահարը լաց է լինում՝ տեսնելով, թե ինչպես են ջարդում մեծ երգեհոնը։ Համատեղ երգեցողության վերաբերյալ Ցվինգլին ոչ մի կարծիք չի հայտնել, բայց ոչինչ չի արել դրա ներդրման համար։ Այնուամենայնիվ, ժամանակակից հետազոտությունները ցույց են տվել, որ Ցվինգլին գիտակցել է երաժշտության դերը եկեղեցում։ Այդ մասին Գոթֆրիդ Լոխերը գրում է․
1971 թվականին հիմնադրվել է Musikabteilung-ը (երաժշտական ստորաբաժանում), որը գտնվել է Ցյուրիխի Պրեդիգերն եկեղեցում և իրենից ներկայացնում է եվրոպական նշանակության գիտական երաժշտական հաստատություն։ Այն իրեն վստահված նյութերը տպագրում է ձայնասկավառակների տեսքով։ Երգացանկը տատանվում է Ուլրիխ Ցվինգլիի 16-րդ դարի սկզբի սրբազան երաժշտությունից սկսած մինչև 20-րդ դարավերջի երաժշտություն՝ «Musik aus der Zentralbibliothek Zürich» խորագրով ։
Ցվինգլիի գաղափարների ազդեցություն
Ցվինգլին հումանիստ է և գիտնական, ով բազմաթիվ հավատարիմ ընկերներ ու հետևորդներ է ունեցել։ Նա նույն հասարակ մոտեցումն է դրսևորել ինչպես իր համայնքի հասարակ մարդկանց, այնպես էլ այնպիսի կառավարիչների նկատմամբ, ինչպիսին էր Ֆիլիպ Հեսսենացին։ Նրա խիստ, սառնասիրտ բարեփոխիչի կերպարը հավասարակշռված էր հիանալի հումորի զգացումով։ Նա իր ստեղծագործություններում օգտագործել է երգիծանքներ, առակներ և բառախաղեր։ Ավելի լավ է գիտակցել քրիստոնեության սոցիալական պարտքը, քան Լյութերը և անկեղծորեն հավատացել է, որ զանգվածները կընդունեն Աստծո Խոսքով առաջնորդվող կառավարիչներին։ Ցվինգլին անխոնջ ձևով առաջ է քաշել աղքատներին օգնելու գաղափարը, որոնց մասին, նրա կարծիքով, պետք է հոգ տանի իսկական  քրիստոնեական համայնքը։
1531 թվականի դեկտեմբերին Ցյուրիխի քաղաքային խորհուրդը Ցվինգլիի իրավահաջորդ է ընտրել Հենրիխ Բուլինգերին։ Բուլինգերը անմիջապես վերացրել է Ցվինգլիի ուղղափառության վերաբերյալ ցանկացած կասկած ու նրան հռչակել մարգարե և նահատակ։ Բուլինգերի օրոք Շվեյցարիայի Համադաշնության պառակտումը դավանանքային բաժանման պատճառով ի չիք է դարձել։ Բուլինգերը համախմբել է բարեփոխված քաղաքներն ու կանտոնները և օգնել նրանց վերականգնվել Կապպելում կրած պարտությունից հետո։ Ցվինգլին իրականացրել է հիմնարար բարեփոխումներ, Բուլինգերը ամրապնդել և ճշգրտել է դրանք։
Պատմության վրա Ցվինգլիի ազդեցությունը գնահատելը դժվար է մի քանի պատճառներով։ «Ցվինգլիականության» սահմանման շուրջ միասնական կարծիք չկա, Ցվինգլիականությունը զարգացել է նրա իրավահաջորդի՝ Հենրիխ Բուլինգերի օրոք։ Բուլինգերի և Ժան Կալվինի վրա Ցվինգլիի ազդեցության թեման դեռևս ուսումնասիրված չէ։ Բուլինգերն ընդունել է Ցվինգլիի ուսմունքների մեծ մասը։ Ցվինգլիի նման նա մի քանի անգամ ամփոփել է իր աստվածաբանությունը, որի ամենահայտնի օրինակը համարվում է 1566 թվականի Երկրորդ հելվետական խոստովանությունը։ Կալվինը Ռեֆորմացիա է իրականացրել Ժնևում։ Ժան Կալվինը չի համաձայնել Ցվինգլիի հետ հաղորդության թեմայով և քննադատել է նրան այն զուտ խորհրդանշական ծես համարելու համար։ Այնուամենայնիվ, 1549 թվականին Բուլինգերին և Կալվինին հաջողվել է հաղթահարել իրենց ուսմունքային տարաձայնությունները և հասնել փոխհամաձայնության։ Նրանք հայտարարել են, որ հաղորդությունը չի համարվում պարզապես ընթրիքի խորհրդանիշ, այլև մերժել են հաղորդության մասին լյութերական ուսմունքը։ Այդ մերձեցմամբ Կալվինը հաստատել է իր դերը Շվեյցարիայի բարեփոխված եկեղեցիներում և ի վերջո, աշխարհում։
Շվեյցարիայից դուրս ոչ մի եկեղեցի Ցվինգլիին իր հիմնադիր չի համարում։ Գիտնականները միասնական կարծիքի չեն եկել, թե ինչու ցվինգլիականությունն ավելի լայն տարածում չի գտել, չնայած Ցվինգլիի աստվածաբանությունը համարվում է բարեփոխված աստվածաբանության առաջին արտահայտությունը։ Ցվինգլիի գաղափարների ազդեցությունը բարեփոխված հիմնական դավանանքների ուսմունքների վրա այսօր էլ ավելի նկատելի է դարձել։ Նրան հաճախ անվանում են «Ռեֆորմացիայի երրորդ մարդը» Մարտին Լյութերից և Ժան Կալվինից հետո։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Եկեղեցական բարենորոգիչներ Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի աստվածաբաններ Կատեգորիա:Շվեյցարացի գրողներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի բողոքականներ Կատեգորիա:Մարտում զոհվածներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Բողոքական կրոնական գործիչներ Կատեգորիա:Քրիստոնեական հոգևոր առաջնորդներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի գիտնականներ Կատեգորիա:Բողոքական կրոնական առաջնորդներ
Վեռնեգ
Վեռնեգ (Vernègues), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում ։
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 1524 մարդ, բնակչության խտությունը` 95.91 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 15.89 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 620 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 50 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 982 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 772-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 210։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 78,6 %։ 772 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 703 անձ (391 տղամարդ և 312 կին)։ Գործազուրկ են եղել 69 անձ (26 տղամարդ և 43 կին)։ 210 անաշխատունակներից 75-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 58-ը` թոշակառուներ, իսկ 77-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Մեհդի Աբասով
Մեհդի Յուսիֆի Աբասով (Mehdi Yusif oğlu Abbasov, ), ոստիկանության ադրբեջանցի սպա, ավագ լեյտենանտ, Ադրբեջանի ազգային հերոս։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1960 թվականի հունվարի 1-ին Հայկական ԽՍՀ Ամասիայի շրջանի Աղվորիկ գյուղում։ 1991 թ. հունիսի 28-ից սկսում է աշխատել ՆԳՆ իրավապահ մարմիններում, որտեղ ստացել է ավագ լեյտենանտի կոչումը։ Ոչնչացվել է հայկական ուժերի կողմից 1992 թվականի հունվարի 13-ին Մելիքջան պահակակետի մարտերից մեկի ժամանակ։
Ադրբեջանական Հանրապետության նախագահի № 831 1992 թ. հունիսի 6 հրամանագրով Մեհդի Աբասովին շնորհվել է Ադրբեջանի ազգային հերոսի կոչում (հետմահու)։
Թաղված է Բաքվի Շեհիդների պուրակում։
Կատեգորիա:Մարտում զոհվածներ Կատեգորիա:Ադրբեջանի ազգային հերոսներ Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ ադրբեջանական կողմից Կատեգորիա:Բաքվի Շեհիդների պուրակում թաղվածներ Կատեգորիա:Աղվորիկ գյուղում ծնվածներ‎
(4770) Լեյն
(4770) Լեյն (Lane), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի օգոստոսի 9-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,864923 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9911 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,7388 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1771,2 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,203252 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 25,09° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(15820) 1994 TB
(15820) 1994 TB, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1994 թվականի հոկտեմբերի 2-ին, աստղագետներ Դևիդ Ջուիտի և Ջուն Չենի կողմից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ
Ղրան-Մադեն
Ղրան-Մադեն, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Սիլես (Խաեն)
Սիլես (Խաեն) (իսպ.՝ Siles), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Խաեն պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Սիեռա դե Սեգուրա շրջանում։ Զբաղեցնում է 175 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը` 2454 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 160 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Խաեն պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Գյուլահմեդ
Գյուլահմեդ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Իժմա (գյուղ, Իժեմսկի շրջան)
Իժմա (Ижма), գյուղ Ռուսաստանի, Կոմիի հանրապետության Իժեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3753 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Իժեմսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1567 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալամիիսա
Ալամիիսա (Alamõisa), գյուղ Էստոնիայի Վալգամաա նահանգի Հումմուլի շրջանում։
Հելվելա սև
Հելվելա սև, Amanitaceae ընտանիքին պատկանող սունկ, որը գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
3-5 սմ բարձրությամբ պտղամարմիններով պսամոտրոֆ սունկ է։ 1-3 սմ տրամագծով, ազատ կամ թույլ սերտաճած եզրերով գլխարկը վերին մասում սև է, ստորին մասում՝ մոխրագույն, թամքաձև, երկբլթականի։ Գլանաձև պայուսակները 310-340 x 15-17,5 մկմ են։ Բաց շագանակագույն, թելանման պարաֆիզներն 315-350 x 2,5 մկմ են և ծայրերին լայնանում են մինչև 5-7 մմ։ Էլիպսաձև, տափակ ծայրերով, հարթ, մեկ շարքով դասավորված սպորները 19-22 x 14-17 մկմ են ։
Տարածվածություն
Ընդհանուր արեալն ընդգրկում է Եվրոպան, Ասիան, Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկան, Հարավային Կովկասը (Վրաստան, Հայաստան)։ Հայաստանում հանդիպում է հազվադեպ, հայտնաբերված է Իջևանի («Դիլիջան» ազգային պարկ) և Սևանի («Սևան» ազգային պարկ, Պարզ լճի շրջակայք) ֆլորիստիկական շրջաններում ։
Էկոլոգիա
Աճում է լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 1700-2200 մ բարձրությունների վրա, ավազոտ հողերի վրա և կիսաանապատներում, մայիս-հունիս ամիսներին ։
Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է, Հայաստանում պահպանվում է «Դիլիջան» և «Սևան» ազգային պարկերի համապատասխան էկոհամակարգերի կազմում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:Սնկեր Կատեգորիա:Թունավոր սնկեր Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված սնկեր
Սև որոր
«Սև որոր» («Чёрная чайка»), 1962 թվականի խորհրդային արկածային ֆիլմ, որը դարձել է ռեժիսոր Գրիգորի Կոլտունովի դեբյուտային աշխատանքը։
Սյուժե
Հետհեղափոխական Կուբայի տարածքում ձկնորսական գյուղերից մեկի խաղաղ բնակիչները փորձում են վերադառնալ նորմալ կյանքի։ Սակայն հեղափոխության թշնամիները այդ շրջան են ուղարկում դիվերսիոն ջոկատ, որը սպանում է խաղաղ բնակիչներին։
Սյուժեի կենտրոնում մի պատմություն է Մանոլո տղայի կյանքի մասին, որը այնքան լավ երևակայություն ունի, որ երբեմն ինքն է շփոթում, թե ինչն է իրական, և ինչն է սուտ։
Կուբայի տարածքում հյուրախաղերով հանդես է գալիս շրջիկ կրկեսը, որը ելույթներ է ունենում հիմնականում գյուղերում։ Այն ունի դիպուկահար-հրաձիգ, որն բոլորին զարմացնում է իր ճշգրտությամբ։ Հետագայում պարզվում է, որ հենց նա է թշնամու դիվերսանտը։
Հետաքրքիր փաստեր
Կոլտունովի հիշողությունների համաձայն՝ ֆիլմի սկզբնական սցենարը, որը կոչվում էր «Սև ջրագռավ» («Чёрный баклан»), նկարագրում էր Աբխազիայի իրադարձությունները պատերազմի տարիներին, իսկ թշնամիները, բնականաբար, գերմանացիներն էին։ Աբխազիայում էլ տեղի են ունեցել «Սև որոր» ֆիլմի նկարահանումները։
Դ. Կորոնելիի հուշերի համաձայն, որը մոտ է եղել ֆիլմի ստեղծողների հետ, Մանոլոյի և նրա մոր կերպարների համար հիմք են ծառայել իր նրա պապը՝ Մանուել Ռոդեյրո Պերեյրան և նրա մայրը՝ Մարիան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1962 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային արկածային ֆիլմեր
Բիլբաոյի Գուգենհայմ թանգարան
Բիլբաոյի Գուգենհայմ թանգարան, ժամանակակից և մերօրյա արվեստի թանգարան, որի նախագծի հեղինակը կանադաամերիկացի ճարտարապետ Ֆրանկ Գեհրին է։ Այն գտնվում է Իսպանիայի Բասկերի երկրի (ինքնավար համայնք) Բիլբաո քաղաք-վարչական շրջանում։ Թանգարանի պաշտոնական բացումը 1997 թվականի հոկտեմբերի 18-ին կատարել է Իսպանիայի թագավոր Խուան Կառլոս I Բուրբոնը։
Կառուցված լինելով Ներվիոն գետի երկայնքով, որը հոսում է Բիլաբաո քաղաքի միջով դեպի Կանտաբրյան ծով՝ թանգարանը Սողոմոն Ռ. Գուգենհայմ հիմնադրամի թանգարաններից մեկն է, որն առանձնանում է իր ՝ իսպանացի և այլ երկրների արվեստագործների մշտական և ժամանակավոր ցուցադրության նմուշներով։
Այն Իսպանիայի և աշխարհի ամենամեծ թանգարաններից մեկն է համարվում։ Լինելով ժամանակակից ճարտարապետության ամենահիասքանչ աշխատանքներից մեկը՝ թանգարանի շենքը համարվել է, որպես «նշանակալից պահ ճարտարապետական մշակույթում», քանի որ այն ներկայացնում է «այն հազվագյուտ պահերից մեկը, երբ քննադատները, ակադեմիկոսներն ու ընդհանուր հասարակությունը ամբողջապես միավորվում է մի բանի շուրջ» ։ 2010 թվականի ճարտարապետության մասնագետների շրջանում անցկացված Աշխարհի Ճարտարապետության հարցման ժամանակ այս թանգարանը ամենաշատն է հիշատակվել, որպես ամենակարևոր աշխատանքներից մեկը, որոնք իրենց ավարտին են հասցվել սկսած 1980 թվականից։
Պատմություն
Բասկերի երկրի կառավարությունը համաձայնեց վճարել 100 միլիոն դոլար կառուցման համար, ստեղծել 50 միլիոն դոլարի ձեռքբերման ֆոնդ, վճարել 20 միլիոն դոլար մեկանգամյա վճար Գուգենհայմին և հովանավորել թանգարանի 12 միլիոնանոց տարեկան բյուջեն։ Փոխարենը հիմնադրամը համաձայնեց իր ղեկավարության տակ վերցնել թանգարանը, ցուցադրել իր մշտական հավաքածուն Բիլբաոյի թանգարանում և կազմակերպել ժամանակավոր ցուցադրություններ ։
Թանգարանը կառուցվել է Ֆեռովիալ ընկերության կողմից 89 միլիոն դոլարով ։ Բիլբաոյի մոտ 5000 բնակիչներ այցելեցին թանգարանի նախաբացմանը, որը թանգարանի դրսում կազմակերպաված ցուցադրություն էր, պաշտոնական բացման օրվան նախորդող գիշերը, և որի ընթացքում եղան բացօթյա լուսային ցուցադրություն և համերգ։ 1997 թվականի հոկտեմբերի 18-ին թանգարանը բացվեց Իսպանիայի Խուան Կառլոս 1-ինի կողմից ։
Շինություն
Սողոմոն Ռ․ Գուգենհեյմ հիմնադրամն ընտրեց Ֆրանկ Գահրիին, որպես ճարտարապետ, իսկ թանգարանի տնօրեն՝ Թոմաս Քրենսին, խրախուսեց նրան ինչ-որ համարձակ և նորարարական բան նախագծել ։ Արտաքին կորությունները նախատեսված էին, որ անկանոն տեսք ունենաին։ Ճարտարապետն այն կարծիքին էր, որ կորությունների անկանոնությունները նախատեսված են լույսը որսալու համար ։ Ինտերիերը նախագծված է մեծ, լուսավոր նախագավիթի շուրջ, որտեղից բացվում են Բիլբաոյի գետաբերանի տեսարանները և Բասկերի երկրին շրջապատող լեռները ։ Նախագավիթը, որը Գեհրին անվանել է «Ծաղիկը», իր տեսքի համար ծառայում է որպես թանգարանի կազմակերպչական կենտրոն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի թանգարաններ Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Երկկողմանի հատուկ ավտոմատ
ԵՀԱ (Երկկողմանի հատուկ ավտոմատ), ռուսական հրաձգային-նռնակաձգային համալիր, որը ստեղծվել է բուլ-փափ կառուցվածքով և նախատեսված է Ռուսաստանի ռազմածովային նավատորմի հատուկ ստորաբաժանումներում ԱՊՍ և ԱԿ74Մ ինքնաձիգների փոխարինման համար։
Պատմություն
2007 թվականին կառուցվածքի մշակումն ավարտված էր, սակայն հետագա 5 տարվա ընթացքում շարունակվում էին փորձակումները և կառուցվածքային ձևափոխությունները։ Ավտոմատն առաջին անգամ ցուցադրվել է Գործիքաշինության կառուցվածքային բյուրոյի Միջազգային ռազմածովային ցուցադրությունում (2013) ։
Նկարագրություն
Ավտոմատն ունի գազահեռացման «ջուր/օդ» ռեժիմների փոփոխման մեխանիզմ և 40 մմ նռնակաձիգի տեղադրման հնարավորություն, ինչպես նաև ցանկացած տեսակի նշանոցի տեղադրման հարմարություն։
Փողի վրա հնարավոր է տեղադրել նաև խլացուցիչ կամ ոչ մարտական փամփուշտներով կրակելու համար նախատեսված կցափող։ Ինչպես Ա-91-ի դեպքում, այս զինատեսակի պարկուճների հեռացումը կատարվում է հատուկ առաջնետման ուղու միջոցով, որի շնորհիվ ապահովվում է ավտոմատից կրակելու հարմարավետությունը ինչպես աջլիկների, այնպես էլ ձախլիկների համար ։
ԵՀԱ-ն օդում և ջրի տակ կրակոցի խմբավորմամբ գերազանցում է ԱԿ74Մ-ին և ստորջրյա հատուկ ավտոմատին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զենք
Օբերնոյկիրխեն (Վերին Բավարիա)
Օբերնոյկիրխեն (Վերին Բավարիա) (Oberneukirchen), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Բավարիա երկրամասին։ Գտնվում է Իննեի Մյուլդորֆ շրջանում։ Բնակչությունը կազմում է 835 մարդ (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի տվյալներով) ։ Տարածքը 19,59 կմ² է։ Պաշտոնական կոդը՝ 09 1 83 134։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Պոդմոստկի (գյուղ, Պոչինկովսկի շրջան)
Պոդմոստկի (Подмостки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Պոչինկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Պուկլյակի
Պուկլյակի (Пукляки), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պուկլյակի գյուղում բնակվում էր 402 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1585 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 253,63 մարդ/կմ²։
(15836) 1995 DA2
(15836) 1995 DA2, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1995 թվականի փետրվարի 24-ին, աստղագետներ Ջեյն Լուի և Դևիդ Ջուիտի կողմից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1955 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ
Բագրատ Ստաֆֆի
Բագրատ Ստաֆֆի (Բագրատ Հմայակի Մելքոնյան, ), հայ արձակագիր, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1938 թվականից։ ԽՄԿԿ անդամ 1939 թվականից։ Ստաֆֆի գրական անունն ընտրել է Րաֆֆի անվան նմանությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ արձակագիրներ Կատեգորիա:1913 ծնունդներ Կատեգորիա:1951 մահեր Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Աստերոիդների ցանկ (1101-1200)
Աստերոիդների ցանկ (1001-1100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (1201-1300)
Ղուզղուն (Տրապիզոնի գավառ)
Ղուզղուն, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Հրանտ Ադոնց
Կենսագրություն
Ադոնցը մշակել է էլեկտրահամակարգերի բարդ անհամաչափ ռեժիմների տեսությունն ու հաշվարկի մեթոդներ, էներգահամակարգերի բեռնվածքների հանգույցների ինքնագործարկման հաշվարկի մեթոդների, բազմաբևեռաշղթայի հարաչափերի ու ռեժիմների տեսության հիմունքները ։ Ադոնցի ղեկավարությամբ ստեղծվել է նոր ավտոմատացված անալոգային հաշվողական մեքենա, որը ներդրված է Չիտաէներգո, Կիրգիզէներգո, Սոլդովէներգո և այլ էներգահամակարգերում։ Նրա ղեկավարությամբ կատարվել են նաև հետազոտություններ միջհամակարգային էլեկտրահաղորդումների զարգացման, միացյալ էներգահամակարգերի ստատիկ ու դինամիկ կայունության, էլեկտրահաղորդման գծերի ավտոմատ կրկնակի միացման ռեժիմների բնագավառում, և արդյունքներն արմատավորվել են հայկական, անդրկովկասյան և այլ էներգահամակարգերում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ էներգետիկներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ գիտնականներ
Շահումյան (Արարատի մարզ)
Շահումյան (նախկին անվանումը` Յուվա), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզի Արտաշատի տարածաշրջանում, Արտաշատ քաղաքից` մոտ 1 կմ հարավ-արևելք։ Վերանվանվել է Շահումյան 1950 թ. ապրիլի 19-ին ։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Շահումյանի մշտական բնակչությունը կազմել է 3752, առկա բնակչությունը` 3613 մարդ ։ Մինչև 1918-1920 թթ. գյուղում ապրել են հայեր և փոքր տվով ադրբեջանցիներ, այնուհետ եղել է հայաբնակ ։ Ներկայումս բնակվում են հայեր, որոնց նախնիների մի մասը եկել է 1828-1829 թթ. Խոյի շրջանից ։
Շահումյանի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Արդյունաբերություն և գյուղատնտեսություն
Գյուղի տարածքում 1962 թ. հիմնվել է Արտաշատի պահածոների գործարանը (Արտֆուդ), մանրահատակի ֆաբրիկան, բեռնաուղևորատար ավտոձեռնարկությունը, գյուղ-տեխնիկայի բազան, վերամբարձ կռունկների վարչությունը, հայկոոպ բազան, պանրի գործարանը, 5-րդ տրեստի ավտոշարասյունը, կերամիկայի գործարանը, մեխ. գործարանը, Արտաշատի ճան-շինը, որոնք այժմ միացվել են Արտաշատին։ Գյուղում գործել է գյուղ մթերման կետը (եկեղեցու տարածքում) և գինու գործարանը։ Կոլտնտեսությունը լավագույն տարիներին ունեցել է խոշոր խոզաբուծարան ու թռչնանոց, խոշոր ու մանր անասնահոտ և տարածաշրջանում եզակի գոմեշի ֆերմա։
Գյուղը ունի մոտ 1100 տնտեսություն։ Շահումյան համայնքի վարչական տարածքը կազմում է 1900 հա, որից՝ 1500 հա գյուղատնտեսական նշանակության հողեր, 150 հա՝ տնամերձ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Շահումյան (Արարատի մարզ)
Կոլիզեում
Կոլիզեում (լատ.՝ Colosseum կամ Coliseum), հայտնի է նաև որպես Փլավիոսների ամֆիթատրոն (լատ.՝ Amphitheatrum Flavium, իտալերեն.՝ Anfiteatro Flavio կամ Colosseo), Իտալիայում՝ Հռոմ քաղաքի կենտրոնում գտնվող օվալաձև ամֆիթատրոն։ Կառուցված լինելով տրավերտինով, հրաբխային տուֆով և բետոնե աղյուսներով ՝ այն երբևէ կառուցված ամենամեծ ամֆիթատրոնն է։ Կոլիզեումը գտնվում է Հռոմի Ֆորումի արևելքում։ Կառուցումը սկսել է Վեսպասիանոս կայսրը մ.թ. 72 թվականին, ավարտել է իր իրավահաջորդ ու ժառանգ Տիտոսը ՝ 80 թվականին։ Հետագա ձևափոխությունները կատարվել են Դոմիցիանոս կայսեր օրոք (81–96 թթ.) : Այս երեք կայսրերը հայտնի են որպես Փլավիոսների դինաստիա, ամֆիթատրոնը լատիներեն անվանվել է նրանց ազգանունով՝ Փլավիոս (Flavius)։
Համարվում է, որ Կոլիզեումը կարող է տեղավորել մոտավորապես 50,000 - 80,000 հանդիսատես, միջինում ունեցել է մոտ 65,000 հանդիսատես ։ Այն օգտագործվել է գլադիատորական մրցույթների, հանրային ներկայացումների, ինչպես օրինակ՝ նավմախիայի, (միայն շատ կարճ ժամանակահատվածում, քանի որ նկուղային հարկը լցվեց այլ զբաղմունքների համար նախատեսված մեխանիզմներով) կենդանիների որսերի, մահապատիժների, հայտնի մարտերի կրկնությունների և հռոմեական դիցաբանության վրա հիմնված դրամաների համար։ Վաղ միջնադարում կառույցը դադարեցին օգտագործել զվարճանքների համար։ Հետագայում այն օգտագործվեց այլ նպատակների՝ բնակեցման, արհեստանոցների համար, որպես հոգևորականների թաղամաս, ամրոց, քարհանք և քրիստոնեական սրբավայր։
Չնայած երկրաշարժերի պատճառով մասամբ ավերված լինելուն, Կոլիզեումը մինչ օրս Հռոմեական կայսրության պատմական խորհրդանիշներից է և համարվում է Աշխարհի նոր յոթ հրաշալիքներից մեկը։ Այն հռոմեական ամենահայտնի տեսարժան վայրերից է ու կապված է Հռոմեական Կաթոլիկ եկեղեցու հետ, քանի որ ամեն Ավագ Ուրբաթ Հռոմի Պապը «Խաչի ճանապարհը» անվամբ մոմավառության երթ է գլխավորում, որը սկսվում է Կոլիզեումի շրջակա տարածքից ։
Կոլիզեումը պատկերված է հինգ ցենտ արժողությամբ եվրոյի մետաղադրամի իտալական տարբերակի վրա։
Անվանում
Կոլիզեումի սկզբնական լատինական անվանումը «Փլավիոսների ամֆիթատրոն» էր (Amphitheatrum Flavium): Շենքը կառուցվել է Փլավիոսների դինաստիայի կայսրերի կողմից՝ Ներոնի թագավորությունից հետո ։ Հնում հռոմեացիները ոչ պաշտոնական կերպով այն հնարվոր է կոչել են «կայսերական ամֆիթատրոն» (Amphitheatrum Caesareum) (որտեղ Caesareum (կայսերական) ածականը առնչություն ունի կայսր կոչման հետ), բայց այս անունը երևի թե զուտ բանաստեղծական էր, քանի որ այն միայն Կոլիզեումի համար չէր. Կոլիզեումի կառուցողներ Վեսպասիանոսս ու Տիտուսը նույն անվանմամբ ամֆիթատրոն են կառուցել նաև Պոցուոլիում ։
Համարվում է, որ Կոլիզեումի անվանումը առաջացել է Ներոնի՝ մոտերքում գտնվող վիթխարի կոթողից (լատ․՝ Colossus Neronis) : Ավելի ուշ Ներոնի հետևորդները այս արձանը վերաձևափոխվել են, ավելացրել արևային թագը՝ այն դարձնելով Հելիոս (Sol) և Ապոլլոն աստվածներին։ Ներոնի գլուխը մի քանի անգամ փոխարինվել է հաջորդող կայսրերի գլուխներով։ Չնայած իր հեթանոսական բնույթին, կառույցը կանգուն մնաց միջնադարում․ նրան վերագրում էին մոգական ուժեր։ Այն դարձավ Հռոմի հարատևության խորհրդանիշ։
8-րդ դարում Բեդա Պատվելուն վերագրվող արձանագրությունը կարևորում է արձանի խորհրդանշական արժեքը, մարգարեության այդ հատվածը մեջբերվում է «Quamdiu stat Colisæus, stat et Roma; quando cadet colisæus, cadet et Roma; quando cadet Roma, cadet et mundus» («քանի դեռ կանգուն է  կոթողը (կոլոսը) կանգուն կլինի նաև Հռոմը, երբ կոչնչանա կոթողը, կոչնչանա նաև Հռոմը, երբ ոչնչակա Հռոմը, կոչնչանա նաև աշխարհը» ) :  Սա հաճախ սխալ է թարգմանվում, ավելի հաճախ նկատի ունենալով Կոլիզեումը, քան Ներոնի կոթողը (ինչպես օրինակ՝ Բայրոնի «Երեխա Հարոլդի ուխտագնացությունը» պոեմում)։  Այնուամենայնիվ, երբ ենթադրելի Բեդան գրել է այս տողերը, արական սեռի գոյական coliseus-ը ավելի շատ կիրառվում էր կոթողի, քան այն ժամանակ հայտնի Փլավիոսների ամֆիթատրոնն անվանելու համար։
Ներոնի կոթողը, ի վերջո, ոչնչացվեց, հավանաբար բրոնզն օգտագործելու համար։ Արդեն 1000 թվականին «Colosseum» անվանումը վերաբերում էր ամֆիթատրոնին։ Արձանը հիմանակնում մոռացվեց, միայն հիմքն է պապանվում Կոլիզեումի մոտակայքում գտնվող Վեներայի և Ռոմայի տաճարի միջև ։
Միջնադարում անվանումը վերափոխվեց՝ դառնալով «կոլիզեում» (Coliseum): Իտալիայում ամֆիթատրոնը դեռևս հայտնի է որպես il Colosseo, իսկ ռոմանական այլ լեզուներում օգտագործում են այնպիսի ձևեր, ինչպիսիք են՝ Coloseumul  (ռումիներեն), e Colisée  (ֆրանսերեն), el Coliseo (իսպաներեն) և o Coliseu (պորտուգալերեն):
Շինարարություն, հանդիսավոր բացում ու հռոմեական վերակառուցում
Ընտրված վայրը մի հարթ տարածք էր, Ցելիումի, Եսկվիլինի ու Պլատինի բլուրների միջև գտնվող ցածրադիր հովտում, որով հոսում էր ջրանցք դարձած մի գետակ։ Մինչ մ.թ.ա. 2-րդ դարը տարածքը խիտ բնակեցված էր։ Մ.թ. 64 թ.-ին Հռոմի մեծ հրդեհի ժամանակ այն ամայացավ, որից հետո Ներոնը գրավեց տարածքի մեծ մասն ու միացրեց իր սեփական կալվածքին։ Այդտեղ նա կառուցեց հոյակապ «Ոսկե տունը» (Domus Aurea), որի դիմաց մի արհեստական լճակ ստեղծեց և շրջապատվեց տաղավարներով, այգիներով ու սյունաշարերով։ Գոյություն ունեցող Ակվա կլաուդիա (Aqua Claudia) ջրանցքը ձգվում էր՝ տարածքին ջուր մատակարարելով, իսկ Ներոնի վիթխարի արձանը կանգնեցվել էր «Ոսկե տան» մուտքի մոտ ։