cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ալբերտո Դել Ռիո
Խոսե Ալբերտո Ռոդրիգես (իսպ.` Jose Alberto Rodríguez, ), մեքսիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկ (ռեստլեր) ն նախկին խառնամարտիկ (MMA)։ Հայտնի է «WWE» կազմակերպությունում ելույթ ունեցած տարիներից՝ Ալբերտո Դել Ռիո ռինգային անվամբ։ Ներկա պահին հանդես է գալիս «Global Force Wrestling» (GFW) կազմակերպությունում և մի շարք անկախ առաջնությունններում՝ Ալբերտո Էլ Պատրոն ռինգային անվամբ։
Հանդես է եկել նաև «Ring of Honor» (ROH), «Consejo Mundial de Lucha Libre» (CMLL), «Asistencia Asesoría y Administración» (AAA) և «Lucha Underground» կազմակերպություններում, ինչպես նաև ելույթներ ունեցել ամերիկյան, ճապոնական և պուերտոռիկյան անկախ առաջնություններում։
«WWE»-ում անցկացրած տարիներին 2-ական անգամ նվաճել է WWE չեմպիոնական տիտղոսը, Աշխարհի ծանրքաշային տիտղոսը և 1 անգամ՝ WWE Միացյալ Նահանգների տիտղոսը։ Տիտղոսային նվաճումներից զատ, հաղթել է 2011 թվականի «Թագավորական կռիվը» (անգլ.` Royal Rumble) և «Փողը բանկում» մրցույթը։
Մինչև «WWE»-ում հանդես գալը՝ Ռոդրիգեսը Ճապոնիայում և Մեքսիկայում ելույթներ ունենալիս օգտագործել է Dos Caras Jr. (dos caras - երկդեմ) ռինգանունը՝ թե՛ որպես լուչադոր և թե՛ որպես իրական՝ ընդհանուր մենամարտիկ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 25 ծնունդներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի ընդհանուր մենամարտիկներ Կատեգորիա:Դիմակավոր ռեստլերներ
Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածք
Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածք (ՀՄԴ10 կոդը՝ S52.5), ճաճանչոսկրի՝ դաստակին մոտ գտնվող հատվածի կոտրվածք ։ Կարող են դիտվել հետևյալ ախտանիշները՝ ցավ, կապտուկներ, արագ զարգացող այտուց ։ Հնարավոր է դաստակի դեֆորմացիա՝ տձևություն (տիպիկ՝ սվինաձև դեֆորմացիա) ։ Այս կոտրվածքի հետ մեկտեղ, երբեմն կոտրված է լինում նաև ծղիկոսկրը ։
Երիտասարդների մոտ այս կոտրվածքները, որպես օրենք, տեղի են ունենում ֆիզիկական ծանրաբեռնման դեպքում (հատկապես՝ սպորտով զբաղվելիս) կամ ճանապարհատրանսպորտային պատահարների հետևանքով ։ Ավելի տարեց անձանց մոտ ամենից հաճախ հանդիպող պատճառը տարածած ձեռքի վրա ընկնելն է ։ Սպեցիֆիկ տեսակներից են՝ Կոլլիսի, Սմիթի, Բարտոնի, Հաթչինսոնի կոտրվածքները ։ Ախտորոշումը հիմնականում կատարվում է ախտանիշների հիման վրա և հաստատվում է ռենտգեն հետազոտությամբ ։
Բուժումն իրականացվում է վերջույթը վեց շաբաթով անշարժացնելու կամ վիրահատական միջամտության միջոցով ։ Վիրահատություն հիմնականում ցուցված է լինում այն դեպքերում, երբ հոդի մակերեսը լինում է կոտրված և/կամ դեֆորմացված, երբ ճաճանչոսկրը լինում է չափազանց կարճ, կամ երբ դիտվում է ճաճանչոսկրի հոդային մակերեսի ծռվածություն դեպի հետ ավելի քան 10%-ով ։ Գիպսակապով անշարժացմամբ բուժման դեպքում խորհուրդ է տրվում 3 շաբաթվա ընթացքում պարբերաբար կատարել ռենտգեն հետազոտում՝ ճիշտ դիրքի պահպանումը հաստատելու համար ։
Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքները հաճախ են հանդիպում ։ Դրանք կազմում են բոլոր ոսկրերի կոտրվածքների 25-50%-ը ։ Առավել հաճախ դրանք տեղի են ունենում երիտասարդ տղամարդկանց և տարեց կանանց շրջանում ։ Բուժման համար կարող է պահանջվել մեկ կամ երկու տարի ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Այս կոտրվածքի դեպքում պացիենտը սովորաբար նշում է, որ ընկել է՝ հենվելով ձեռքի վրա, ինչպես նաև գանգատվում է դաստակի շրջանում ցավից և այտուցից, երբեմն՝ նաև դեֆորմացիայից ։ Եթե պացիենտի մոտ դիտվում է ցանկացած տեսակի թմրածության զգացում, ապա պետք է պարզել, թե արդյոք չկա միջնակ և/կամ ծղիկային նյարդի վնասում։ Վնասված վերջույթում ցանկացած տեսակի ցավի առկայության դեպքում պետք է մանրակրկիտ հետազոտել, որպեսզի բացառվի նույն վերջույթում այլ վնասվածքների առկայությունը ։
Այտուցը, դեֆորմացիան, գերզգայունությունը և դաստակը շարժելու անկարողությունը հաճախ են դիտվում ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքների հետազոտման ընթացքում։ Դաստակի՝ «ճաշի պատառաքաղի» դեֆորմացիան առաջանում է դաստակի ոսկրերի թիկնային (դորսալ) տեղաշարժի հետևանքով (Կոլլեսի կոտրվածք)։ Հակառակ պատկերը դիտվում է ափային անգույացիայի դեպքում (Սմիթի կոտրվածք)։ Դաստակը կարող է մեդիալ դևիցաիայի դիրքում լինել՝ ճաճանչոսկրի կարճացման հետևանքով ։ Զննման ընթացքում պետք է ուշադրություն դարձնել մաշկային վերքերի առկայությանը, որոնք կարող են բաց կոտրվածքի նշան լինել ։ Անգամ եթե չկա ակնհայտ դեֆորմացիա, սակայն կա գերզգայունություն տվյալ շրջանում, սա ևս կարող է կոտրվածքի առկայության նշան լինել։ Նվազած զգայունությունը թենար բարձրության շրջանում կարող է լինել միջնակ նյարդի վնասման հետևանքով։ Այտուցը և տեղաշարժը կարող են առաջացնել միջնակ նյարդի ճնշում, ինչը կարող է հանգեցնել դաստակային թունելի համախտանիշի և պահանջում է անհապաղ բուժում։ Շատ հազվադեպ, ձեռքի կամ բազկի շրջանի մկանային կոմպոնենտների վրա ճնշումը բավարար է լինում կոմպարտմենտ համախտանիշի առաջացման համար ։
Վնասվածքի մեխանիզմ
Այս տեսակի կոտրվածքներն ամենից հաճախ առաջանում են կանգնած դիրքից տարածած ձեռքի վրա ընկնելու հետևանքով, սակայն որոշ դեպքերում այս կոտրվածքներն առաջանում են բարձր էներգետիկ վնասվածքի հետևանքով։ Տարածած ձեռքի վրա ընկնելու հետևանքով վնասվածք ստացած պացիենտները սովորաբար ավելի առույգ են և նրանց ռեֆլեքսներն ավելի լավ վիճակում են, քան արմունկի կամ բազկոսկրի կոտրվածք ունեցողների դեպքում։ Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքների վիճակի վրա ազդում են տարբեր գործոններ, այդ թվում՝ վնասվածքը ստանալու պահին ձեռքի դիրքը, ոսկրի ամրությունը, կոնտակտի կետում մակերեսի տեսակը, վնասվածքի առաջացման արագությունը և այլն։ Որպես օրենք՝ ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքներն առաջանում են, երբ դաստակը թեքված է լինում դեպի հետ 60-90 աստիճան ։ Եթե դաստակը թեքված է լինում դեպի ծղիկային կողմը, կարող է առաջանալ ճաճանչոսկրի մախաթաձև ելունի կոտրվածք, և հակառակը։ Եթե դաստակը քիչ է թեքված դեպի հետ, ապա կառաջանա նախաբազկի պրոքսիմալ հատվածի կոտրվածք, իսկ եթե դեպի հետ թեքումն ավելի շատ է, ապա առավել հավանական է, որ առաջանա դիստալ հատվածի կոտրվածք։ Ինչքան ավելի շատ է դեպի հետ թեքումը, այնքան ավելի մեծ ուժ է պահանջվում կոտրվածք առաջանալու համար։ Ինչպես նաև հարկ է նշել, որ ավելի մեծ ուժ է պահանջվում տղամարդկանց դեպքում, քան կանանց։ Այս վնասվածքի ռիսկն ավելի մեծ է օստեոպորոզով տառապողների մոտ ։
Ախտորոշում
Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի դեֆորմացիայի դեպքում ախտորոշումը կարող է ակնհայտ լինել, սակայն այնուամենայնիվ այն պետք է հաստատել ռենտգեն հետազոտությամբ։
Էթամբուտոլ/իզոնիազիդ
Կողմնակի ազդեցությունները ներառում են առանձին դեղերի կողմնակի ազդեցությունները ։ Ավելի հաճախ դիտվող կողմնակի ազդեցություններից են կենտրոնացման դժվարությունը, համրությունը և լյարդի հետ կապված խնդիրները ։ Լյարդի խնդիրները կարող են լինել շատ ծանր և հաճախ դիտվում են տարեկանից մեծ մարդկանց մոտ ։ Երեխաների դեպքում կիրառել խորհուրդ չի տրվում ։ Հղիության դեպքում երեխայի համար անվտանգ լինելը հստակ չէ ։
Այն ԱՀԿ դեղերի ցուցակի մեջ է որպես առողջապահության համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոցներից մեկը ։ Զարգացող երկրներում արժեքը 1.47-ից մինչև 1.99$ է մեկ ամսվա օգտագործման դեղաչափի համար ։ Այն հասանելի չէ Կանադայում և ԱՄՆ-ում ։
Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածք
Ճառագայթաբանական հետազոտություններ
Եթե կա կոտրվածքի կասկած, ապա անհրաժեշտ է կատարել վնասվածքի շրջանի ռենտգեն հետազոտություն։ Կոտրվածքը բնութագրելու համար միաժամանակ կիրառվում են ռենտգեն պատկերներ առաջահետին և կողմնային, իսկ երբեմն՝ նաև թեք պրոյեկցիաներով ։ Ցանկալի է ստանալ նաև չվնասված ձեռքի դաստակի շրջանի ռենտգեն պատկեր, որպեսզի մինչև վիրահատությունը հնարավոր լինի պարզել, թե արդյոք տեղի ունեն որոշակի անատոմիական վարիացիաներ ։
Էթամբուտոլ/իզոնիազիդ
Գրականություն
Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր Կատեգորիա:Հակատուբերկուլոզային դեղամիջոցներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզ
Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածք
Ճառագայթաբանական հետազոտություններ
Կոտրվածքի դեպքում հոդի անատոմիական վիճակն ավելի խորապես հետազոտելու նպատակով հաճախ կիրառվում է համակարգչային տոմոգրաֆիա, հատկապես այն դեպքերում, երբ առկա է կոտրվածք և տեղաշարժ դիստալ ճաճանչածղիկային հոդի սահմաններում ։
Դաստակի շրջանի ռենտգեն հետազոտության շնորհիվ հնարավոր է ստանալ կոտրվածքի վիճակի վերաբերյալ տարբեր բնույթի տեղեկություններ ։
Առաջահետին պրոյեկցիա
Թեք պրոյեկցիա
Դասակարգում
Կա ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքների դասակարգման մի քանի համակարգ։ AO/OTA դասակարգումն ընդունված է Օրթոպեդիայի և տրավմաների ամերիկյան ասոցիացիայի կողմից և ամենահաճախ կիրառվող դասակարգման համակարգն է։ Կա 3 գլխավոր խումբ․ A-արտահոդային, B-մասնակի ներհոդային, C-ամբողջական ներհոդային, և այս խմբերը ենթաբաժանվում են 9 հիմնական խմբերի և 27 ենթախմբերի՝ կախված բեկորների քանակից (այսինքն՝ մանրատվածության՝ փշրվածության աստիճանից) և տեղաշարժի ուղղությունից։ Սակայն դասակարգման համակարգերից ոչ մեկը լիովին հուսալի չէ։ Ասոցացված ծղիկային կոտրվածքի դեպքում կիրառվում է որակական մոդիֆիկատորը (Q) ։
Բուժում
Եթե դաստակի շրջանի ճառագայթային հետազոտությունների դեպքում հայտնաբերվում են շեղումներ, պետք է իրականացվի կոռեկցիա ։
Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքների բուժման տարբերակներից են՝ ոչ վիրահատական վարումը, արտաքին ֆիքսացիան և ներքին ֆիքսումը։ Յուրաքանչյուրի ցուցումները կախված են բազմաթիվ տարբեր գործոններից, որպիսիք են՝ պացիենտի տարիքը, կոտրվածքի նախնական տեղաշարժը, ինչպես նաև մետաֆիզային և հոդային առանցքի ճշտությունը։ Վերջնական նպատակն է՝ առավելագույնին հասցնել վնասված վերին վերջույթի ուժն ու ֆունկցիոնալ ունակությունները ։ Վիրաբույժները հաշվի են առնում այս գործոնները և ճառագայթաբանական պատկերները, որպեսզի կանխատեսեն կոտրվածքի անկայունությունը և հնարավոր ֆունկցիոնալ ելքերը, ինչպես նաև որպեսզի որոշեն, թե բուժման որ մոտեցումն է ամենից համապատասխան։ Հաճախ բուժումն ուղղորդվում է նորմալ անատմիայի վերականգնմանը՝ ոսկրաբեկորների ոչ ճիշտ սերտաճումից խուսափելու համար․ վերջինս կարող է հանգեցնել ձեռքի և դաստակի ուժի նվազման ։ Բուժման մեթոդի ընտրությունը տարբեր է՝ կախված տվյալ տարածաշրջանից, այնտեղ բժիշկների որակավորումից (ձեռքի վիրաբույժներ կամ օրթոպեդիկ վիրաբույժներ), և նոր տեխնոլոգիաների զարգացվածության աստիճանից (օրինակ՝ ափային արգելափակվող հարթակային համակարգ) ։
Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքները հաճախ առնչություն ունեն դիստալ ճաճանչ-ծղիկային հոդի (DRUJ) վնասվածքների հետ, և Օրթոպեդիկ վիրաբույժների ամերիկյան ակադեմիան խորհուրդ է տալիս ճաճանչոսկրի դիստալ կոտրվածք ունեցող բոլոր պացիենտների մոտ համադրումից հետո կատարել դաստակի շրջանի ռենտգեն հետազոտություններ, որպեսզի բացառվեն հնարավոր DRUJ վնասվածքները կամ հոդախախտերը ։
Ոչ վիրահատական բուժում
Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքների մեծ մասը բուժվում է կոնսերվատիվ, ոչ վիրահատական եղանակով, որը ներառում է վերջույթի անշարժացում գիպսակապով կամ բեկակալով՝ փակ համադրմամբ կամ առանց դրա ։ Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքների բուժման մեթոդների մեջ ոչ վիրահատական բուժման մոտեցումների տարածվածությունը կազմում է մոտ 70 % ։ Ոչ վիրահատական վարումը ցուցված է առանց տեղաշարժի կոտրվածքների դեպքում, կամ տեղաշարժով այնպիսի կոտրվածքների դեպքում, որոնք կայունանում են համադրումից հետո։ Անշարժացման մեթոդները տարբերվում են ըստ անշարժացնող հարմարանքի տեսակի, անշարժացման դիրքի և անշարժացման համար պահանջվող ժամանակի ։
Առանց տեղաշարժի կոտրվածքներ
Այն դեպքերում, երբ վերջույթի ֆունկցիայի լիակատար վերականգնումը սկզբունքային նշանակության նպատակ չէ (եթե պացիենտը, օրինակ, պրոֆեսիոնալ մարզիկ չէ կամ ֆիզիկապես շատ ակտիվ չէ), գիպսակապը/բեկակալը կարող են դրվել 2 շաբաթ ժամկետով։ Երիտասարդ և ակտիվ կյանք վարող անձանց դեպքում, եթե կոտրվածքն առանց տեղաշարժի է, պացիենտին կարող է նշանակվել 1 շաբաթ տևողությամբ ամբուլատոր հսկողություն։ Եթե դրանից հետո կոտրվածքը մնում է առանց տեղաշարժի, կարելի է տեղադրել գիպսակապ և բեկակալ 3 շաբաթ տևողությամբ։ Եթե առկա է տեղաշարժ, ապա պահանջվում է փակ համադրում կամ վիրահատական կայունացում։ Հնարավորինս կարճ ժամկետով անշարժացումն ավելի բարենպաստ է լավ վերականգնման համար, քան երկարաձգված անշարժացումը։ Մինիմալ տեղաշարժով կոտրվածքների 10 %-ն առաջին 2 շաբաթների ընթացքում դառնում են անկայուն և պատճառ են հանդիսանում ոսկրաբեկորների ոչ ճիշտ սերտաճման։ Հետևաբար՝ կոտրվածքից հետո առաջին շաբաթվա ընթացքում ամբուլատոր հսկողությունը կարևոր է։ Մինիմալ տեղաշարժով կոտրվածքների 22 % դեպքերում 2 շաբաթ անց առաջանում է ոսկրաբեկորների ոչ ճիշտ սերտաճում։ Հետևաբար՝ կարևոր է անցկացնել ամբուլատոր հսկողություն 2 կամ 3 շաբաթ ժամկետով ։
Երբ կոտրվածքն առանց տեղաշարժի է և կայուն, իրականացվում է ոչ վիրահատական բուժում, որը ներառում է անշարժացում։ Սկզբում տեղադրվում են backslab կամ sugar tong splint տեսակի բեկակալներ, որոնք թույլ են տալիս այտուցի ընդարձակումը, իսկ հետո տեղադրվում է գիպսակապ ։ Կախված կոտրվածքի բնույթից՝ գիպսակապը կարող է դրվել արմունկից վեր՝ նախաբազկի պտույտը վերահսկելու համար ։ Կոմպրեսիոն իլիկաձև (տորուսային) կոտրվածքների դեպքում բեկակալով անշարժացումը կարող է բավարար լինել, և գիպսակապի կարիք չզգացվի ։ Գիպսակապ դնելիս դաստակը սովորաբար դիրքավորվում է թեթևակիորեն ծալված և դեպի ծղիկային կողմ թեքված վիճակում։ Սակայն չեզոք և դորսիֆլեքս դիրքերը չեն ազդի կոտրվածքի կայունության վրա ։
Տեղաշարժով կոտրվածքներ
Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի տեաշարժով կոտրվածքների դեպքում, եթե վերջույթի ֆունկցիայի լիակատար վերականգնումը սկզբունքային չէ, ձեռքը կարելի է պահել գիպսակապում այնքան ժամանակ, մինչև որ պացիենտի գանգատները վերանան։ Եթե կոտրվածն ազդում է միջնակ նյարդի վրա, միայն այդ դեպքում է ցուցված համադրում։ Եթե անկայունության ռիսկը 70%-ից ցածր է, ապա կարելի է կատարել փակ համադրում տեղային կամ ընդհանուր անզգայացման տակ։ Եթե համադրումից հետո կատարված ռենտգեն պատկերները նորմալ են, ապա պացիենտը, որպես ամբուլատոր հսկողություն, կարող է կրկին այցելել 1, 2 կամ 3 շաբաթ անց, որպեսզի պարզվի, թե այդ ընթացքում արդյոք տեղի է ունցել կոտրվածքի որևիցե տեղաշարժ, թե ոչ։ Եթե համադրումը պահպանվել է, ապա պետք է շարունակել անշարժացումը 4-6 շաբաթ տևողությամբ։ Եթե տեղի է ունեցել տեղաշարժ, ապա համապատասխան բուժումը ենթադրում է վիրահատական բուժում։ Եթե դաստակի անկայունության ռիսկը 70%-ից ավելին է, ապա վիրահատական բուժումն անհրաժեշտ է։ Տեղաշարժով կոտրվածքների 43%-ն 2 շաբաթում դառնում են անկայուն, իսկ մնացածների 47%-ն անկայուն են դառնում հետագա 2 շաբաթների ընթացքում։ Հետևաբար, տեղաշարժով կոտրվածքների ոչ ճիշտ սերտաճումը կանխարգելելու համար կարևոր է պարբերաբար կատարել կրկնակի հետազոտություններ ։
Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքի փակ համադրման դեպքում նախ կատարվում է վնասվածքի շրջանի անզգայացում հեմատոմայի բլոկադայով, ներերակային ռեգիոնալ անզգայացում (Բիրի բլոկադա), սեդացիա կամ ընդհանուր անզգայացում ։ Միջամտությունը սովորաբար ներառում է նախ ձեռքի տրակցիա և ոսկրաբեկորների ազատում։ Ապա ոսկրաբեկորները համադրվում են համապատասխան փակ միջամտությամբ (կախված դեֆորմացիայի տեսակից), ապա կատարվում է անշարժացում բեկակալով կամ գիպսակապով, ինչին հետևում է ռենտգենյան հետազոտությունը, որպեսզի հաստատվի, որ համադրումը հաջողված է եղել։ Անշարժացումը սովորաբար պահվում է 6 շաբաթ ժամկետով ։
Ոչ վիրահատական բուժման ելք
Չհաջողված ոչ վիրահատական բուժումը, որը հանգեցնում է ֆունկցիոնալ վիճակի վատթարացման և անատոմիական դեֆորմացիայի, կոնսերվատիվ վարման ամենամեծ ռիսկն է։ Նախկինում արված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ կոտրվածքը հաճախ նորից տեղաշարժվում է իր սկզբնական վիճակին անգամ գիպսակապով անշարժացված վիճակում ։ Կոտրվածքների միայն 27-32%-ի առանցքն է փակ համադրումից 5 շաբաթ անց մնում նորմալ վիճակում ։ 60 տարեկանից ցածր տարիքի անձանց մոտ լինում է 13 աստիճան թիկնային անգուլյացիա, իսկ 60-ից բարձր տարիք ունեցողների մոտ թիկնային անգուլյացիան կարող է հասնել մինչև 18 աստիճանի։ 60-ից բարձր տարիքի անձանց մոտ, ֆունկցիայի խանգարումները կարող են տևել ավելի քան 10 տարի ։
Չնայած ոչ վիրահատական բուժման ռիսկերին, վերջերս կատարված համակարգված ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ ցուցված լինելու դեպքում, տարեց պոպուլյացիայի մոտ ոչ վիրահատական բուժումը կարող է բերել համանման ելքի, ինչ որ վիրահատական բուժման դեպքում։ Այս ուսումնասիրություններում չեն հայտնաբերվել նշանակալի տարբերություններ ցավի աստիճանների, ճանկելու և բռունցք անելու ուժի և շարժումների դիապազոնի մեջ, երբ համեմատվում էին վիրահատական և ոչ վիրահատական բուժման մեթոդները։ Չնայած որ ոչ վիրահատական բուժում ստացած խմբում դիտվում էր ճիշտ անատոմիական առանցքի ավելի մեծ ծռում և ուլնար վարիանս, սակայն այս փոփոխություններն, ըստ հետազոտության արդյունքների, չէին ունենում զգալի ազդեցություն կյանքի որակի վրա ։
Վիրահատական բուժում
Վիրահատական բուժման մեթոդներից են բաց համադրմամբ ներքին ֆիքսումը (ORIF), արտաքին ֆիքսումը, պերկուտան ամրացումը, և նշվածների որոշ կոմբինացիաներ։ Վիրահատական բուժման ընտրությունը հաճախ կատարվում է ըստ կոտրվածքի տեսակի․ վերջիններս դասակարգվում են 3 մեծ խմբերի․ մասնակի ներհոդային կոտրվածքներ, տեղաշարժով ներհոդային կոտրվածքներ, և մետաֆիզային անկայուն արտահոդային կամ հոդի նվազագույն ընդգրկմամբ կոտրվածքներ ։
ORIF մեթոդը բվականին կատարելագործվել է։ 2 համեմատաբար նոր մեթոդներ են ոսկրաբեկոր-սպեցիֆիկ ֆիքսումը և ֆիքսված անկյունով ափային հարթակների կիրառումը։ Այս մեթոդներով փորձ է կատարվում կատարել ֆիքսացիա, որն օժտված լինի այնքան ռիգիդությամբ, որ գրեթե անմիջապես թույլ տա վերականգնել վերջույթում շարժումները, ինչն արվում է այն նպատակով, որ հետագայում վերջույթի ֆունկցիան հնարավորինս շատ վերականգնվի; ցույց չի տրվել, որ վերջույթի շարժումների վաղ վերականգնումը (վիրահատական ֆիքսումից ոչ թե 6 շաբաթ անց, այլ ավելի վաղ) բերում է վերջնական արդյունքի որևէ բարելավման։ Չնայած, որ համարվում է, որ ճաճանչ-դաստակ առանցքի ճիշտ ուղղվածության վերականգնման կարևորությունն ակնհայտ է, սակայն անգույլացիայի, կարճացման, ներային դեֆեկտի հստակ աստիճանը, որը կազդեր ֆունկցիայի վրա, դեռևս հստակ հայտնի չէ։ DRUJ առանցքի ուղղումը նույնպես կարևոր է, անի որ առավելագույն լավադումից հետ սա կարող է դառնալ ցավերի և պտտելու ունակության կորստի պատճառ։
Փափուկ հյուսվածքների վնասվածքի աստիճանը գնահատելու համար ֆիքսման ընթացքում կարող է օգտագործվել արթրոսկոպ։ Ռիսկի տակ դրվող կառուցվածքներից են ներդաճառային եռանկյուն սկավառակը և մակույկակիսալուսնաձև կապանը։ Պետք է նկատի ունենալ, որ ճաճանչոսկրի մախաթաձև ելունի այնպիսի կոտրվածքների դեպքում, որբ կոտրվածքի գիծն ընդարձակվում է դիստալ դեպի մակույկակիսալուսնաձև ինտերվալը, կարող են առաջանալ մակույկակիսալուսնաձև կապանի վնասվածքները։ Ֆիքսման ժամանակ հնարավոր է լուծել ակնհայտ DRUJ անկայունության հանգեցնող ներդաճառային եռանկյուն սկավառակի վնասվածքների խնդիրը։
Կանխատեսումը տարբեր է և կախված է բազմաթիվ փոփոխականներից։ Եթե անատոմիան (ոսկրերի ճիշտ առանցքը) պատշաճ կերպով չի վերականգնվում, ֆունկցիան կարող է թույլ մնա անգամ լավացումից հետո։ Սակայն, ոսկրերի ճիշտ առանցքների վերականգնումը դեռևս հաջողության երաշխիք չէ, քանի որ փափուկ հյուսվածքների վիճակը զգալիորեն ազդում է լավացման գործընթացի վրա։
Հոդի քիչ ընդգրկմամբ կոտրվածքներ
Այսպիսի կոտրվածքները վերը նկարագրված 3 խմբերից ամենահաճախ հանդիպողներն են և պահանջում են վիրահատական բուժում ։ Մինիմալ ներհոդային կոտրվածքի դեպքում հոդը ներգրավված է, սակայն չի պահանջվում համադրում։ Նախկինում համարվել է, որ փակ համադրումը և անշարժացումը բավարար են մետաֆիզային անկայուն կոտրվածքների բուժման համար։ Սակայն, տարբեր հետազոտություններ ցույց են տվել, որ այս մոտեցումը բավականին անարդյունավետ է այն պացիենտների բուժման համար, ովքեր ֆիզիկապես ակտիվ են և, հետևաբար, կարիք ունեն վերջույթի ֆունկցիայի հնարավորինս լիակատար վերականգնման։ Այս դեպքերում պետք է կիրառվել առավել կայուն ֆիքսացիայի մեթոդներ  ։
Ցույց է տրվել, որ վիրահատական բուժման մեթոդները հաջողությամբ են պսակվում այն պացիենտների դեպքում, ում մոտ առկա է անկայուն արտահոդային կամ հոդի նվազագույն ընդգրկմամբ կոտրվածք։ Այս տարբերակներից են պերկուտան ամրացումը, արտաքին ֆիքսումը և հարթակների կիրառմամբ ORIF-ը։ Այն դեպքերում, երբ դաստակի ֆունկցիայի լիակատար վերականգնումը սկզբունքային նշանակության նպատակ չ, կարելի է բուժումն անց կացնել ոչ վիրահատական մեթոդներվ; սակայն ավելի ակտիվ կյանք վարող և փակ կերպով համադրելի կոտրվածք ունեցող անձանց դեպքում ավելի գերադասելի է կատարել չկամրջող արտաքին ֆիքսացիա, քանի որ այն վիրահատական այլ միջամտությունների համեմատ ավելի քիչ հավանականություն ունի լուրջ բարդություններ առաջացնելու ։ Այս մեթոդի հետ առնչվող ամենից հաճախ հանդիպղ բարդությունը ամրացման ուղու վարակումն է, ինչը կարելի է վարել հակաբիոտիկներ օգտագործելով և վիրակապը հաճախակի փոխելով, հազվադեպ հարկ է լինում կատարել կրկնակի վիրահատություն ։ Արտաքին ֆիքսատորը տեղադրվում է 5-6 շաբաթ ժամկետով և այն կարելի է հեռացնել ամբուլատոր պայմաններում ։
Եթե տվյալ կոտրվածքները փակ եղանակով համադրելը քիչ հավանական է լինում, ապա նախընտրում են կատարել ներքին հարթակային ֆիքսմամբ բաց համադրում ։ Չնայած որ այս մեթոդի դեպքում ավելի մեծ է լուրջ բարդությունների ռիսկը (օր․՝ ջլի վնասում, կոտրվածքի կոլապս կամ ոսկրաբեկորների ոչ ճիշտ սերտաճում), ինչի պատճառով կարող է կրկնակի վիրահատության կարիք զգացվել (36.5%։ համեմատության համար՝ արտաքին ֆիքսացիայի դեպքում այս ցուցանիշը կազմում է 6%), այնուամենայնիվ գերադասեիլ է կատարե ORIF, քանի որ այն ապահովում է ավելի լավ կայունություն և ափային թեքման վերականգնում ։ Վիրահատությունից հետո 2 շաբաթ ժամկետով տեղադրվում է հեռացվող բեկակալ, և այս ընթացքում պացիենտները պետք է դաստակի շրջանում հնարավորինս կատարեն շարժումներ ։
Տեղաշարժով ներհոդային կոտրվածքներ
Այս կոտրվածքները, չնայած որ ավելի հազվադեպ են հանդիպում, առողջ և ակտիվ անձանց դեպքում հաճախ պահանջում են վիրահատական միջամտություն, որպեսզի հնարավոր լինի ուղղել թե՛ հոդի, թե՛ մոտաֆիզի տեղաշարժը։ Բուժման 2 հիմնական մեթոդներն են կամրջող արտաքին ֆիքսացիան և ORIF-ը։ Եթե հնարավոր է ոսկրաբեկորների համադրումը կատարել փակ/պերկուտան եղանակով, ապա սովորաբար կարելի է խուսափել բաց համադրման եղանակի օգտագործումից։ Այս դեպքում պերկուտան ամրացումն ավելի գերադասելի է, քան հարթակների կիրառումը, քանի որ երկու դեպքում էլ կլինիկական և ռենտգենաբանական ելքը նման է, մինչդեռ հարթակների կիրառման համեմատ պերկուտան ամրացումն ավելի քիչ ծախսատար է, չնայած որ մակերեսային ինֆեկցիաների ռիսկն այս դեպքում ավելի բարձր է ։ Այս դեպքերում, ի տարբերություն վիրահատական մեթոդների, գտնում են, որ ֆունկցիոնալ առումով բուժման ելքի ավելի լավ ցուցանիշ է հոդի վերականգնման աստիճանը ։
Կլինիկական ելք
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) բաժանում է կլինիկական ելքերը 3 կարգերի․ խանգարումներ, կենսագործունեության սահմանափակում և սոցիալական անբավարարություն։ Խանգարումներ ասելով հասկանում ենք ֆիզիկական ֆունկցիայի այնպիսի խանգարումներ, ինչպես, օրինակ, արմնկային հոդում պտույտի ունակության կորուստը։ Այսպիսի խանգարումները չափվում են կլինիկապես։ Կենսագործունեության սահմանափակումն առօրյա կենցաղային ֆիզիկական գործողությունները կատարելու անկարողությունն է։ Այն չափվում է ըստ պացիենտների կողմից նշվող ելքի չափանիշների (PROMs)։ Այսպիսի գնահատման համակարգերի օրինակներ են՝ Մայոյի դաստակային ցուցանիշ (պերիլունակ կորտվածքի տեղաշարժի դեպքում), Գրինի և Օ՛Բրայենի ցուցանիշը (դաստակային հոդախախտ և ցավ), և Գարտլանդի ու Ուերլիի ցուցանիշը (դրանով գնահատում են ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքները)։ Գնահատման այս մեթոդները հաշվի են առնում շարժումների դիապազոնը, ճանկելու և բռունցք անելու ուժը, կենցաղային գործողությունների կատարման ունակությունը, ճառագայթաբանական հետազոտությունների արդյունքները։ Սակայն, այս գնահատման համակարգերից ոչ մեկը լիովին հուսալի չէ ։
Կա նաև երկու գնահատման համակարգ PROMs-ի համար․ ձեռքի, բազկի և ուսի ֆունկցիոնալ սահմանափակումների (DASH) ցուցանիշը և ըստ պացիենտի դաստակի գնահատման (PRWE) ցուցանիշը։ Գնահատման այս համակարգերի օգնությամբ չափվում են անհատի ընդունակությունները կատարել որոշակի գործողություններ, ցավի աստիճանը, ծակծկոցի և թմրածության աստիճանը, ազդեցությունը պացիենտի՝ կենցաղային գործողություններ կատարելու ունակության և ինքնագնահատականի վրա։ Երկու գնահատման համակարգերն էլ դրսևորում են լավ հուսալիություն և վավերություն ։
Բարդություններ
Չսերտաճում հազվադեպ է դիտվում․ գրեթե բոլոր կոտրվածքները լավանում են։ Սակայն, ոչ ճիշտ սերտաճումը հազվադեպ չէ, և կարող է հանգեցնե մնացորդային ցավի, ճանկելու և բռունցք անելու ուժի թուլացման, շարժումների դիապազոնի նվազման (հատկապես՝ պտտման), և մնայուն դոֆորմացիայի։ Եթե ոչ ճիշտ սերտաճման դեպքում առկա են ախտանիշներ, ապա կարող է պահանջվել վիրահատական միջամտություն։ Եթե հոդի մակերեսը վնասված է և լավանում է մոտ 1-2 մմ անհարթության առաջացմամբ, ապա դաստակային հոդը հակված կլինի հետտրավմատիկ օստեոարթրիտի զարգացման։ Օստեոպորոզ չունեցող պացիենտների կեսի մոտ կանխատեսվում է հետտրավմատիկ արթրոզի, ճաճանչային դևիացիայի և դաստակի ծալման սպեցիֆիկ սահմանափակում։ Այս արթրիտը ժամանակի ընթացքում կարող է խորանալ ։ Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքի հետ ասոցացված ծղիկոսկրի մախաթաձև ելունի հիմի տեղաշարժով կոտրվածքները հանգեցնում են DRUJ անկայունության, ինչը բերում է նախաբազկի պտտման ունակության կորստի։
Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքներից հետո հաճախ դիտվում է նյարդերի, հատկապես՝ միջնակ նյարդի, վնասում, ինչն արտահայտվում է դաստակային թունելի համախտանիշի ձևով։ Թե՛ ոչ վիրահատական, թե՛ վիրահատական բուժում ստացած անձանց մոտ կարող է տեղի ունենալ ջլի վնասվածք․ ամենից հաճախ վնասվում է բթամատի երկար տարածիչ (extensor pollicis longus) մկանի ջիլը։ Սա կարող է լինել այն դեպքում, երբ ջիլը կոնտակտի մեջ է լինում արտացցված ոսկրի հետ, կամ երբ վիրահատական միջամտությունից հետո տեղադրվում է որևէ ֆիքսող ապարատ կամ հարմարանք։
Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքների հետ է ասոցացվում նաև Զուդեկի համախտանիշրը (CRPS), որի դեպքում կարող է դիտվել ցավ, այտուց, գույնի և ջերմաստիճանի փոփոխություն և/կամ վերջույթի կոնտրակտուրա։ Այս ախտաբանական վիճակի պատճառը պարզ չէ ։
Տարիքի գործոն
Երիտասարդ պացիենտների դեպքում այս վնասվածքի առաջացման համար պահանջվում է ավելի մեծ ուժ, և այս վնասվածքի հետևանքով առաջանում է ավելի մեծ տեղաշարժ, խոսքը հատկապես վերաբերում է հոդամակերեսների շրջանին։ Քանի դեռ չի կատարվում հոդամակերեսների ճիշտ դիրքի հստակ ուղղում, շատ հավանական է, որ այս պացիենտների մոտ երկարաժամկետ կդիտվեն ցավ, արթրիտ և շարժումների դժվարություն։
Տարեցների մոտ ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքները լավանում են, և ոչ վիրահատական բուժումը կարող է ապահովել ադեկվատ ֆունկցիա։ Այս կոտրվածքների մի մեծ բաժին տեղի է ունենում տարեց անձանց մոտ, ում դեպքում դաստակի լարված ֆիզիկական ծանրաբեռնման պահանջներ հետագայում չեն ակնկալվում։ Այս պացիենտների մի մասի համար բավականին տանելի են զգալի դեֆորմացիաները և դաստակը շարժելու ունակության թեթևակի կորուստը, անգամ եթե չի կատարվում ոսկրաբեկորներ համադրում։ Տարեց անձանց շրջանում, չնայած որ անատոմիական տեսակետից վիրահատական բուժումն ավելի արդյունավետ է, սակայն ֆունկցիոնալ տեսակետից վիրահատված և ոչ վիրահատական բուժում ստացած պացիենտների մոտ արդյունքները նույնն են ։
Համաճարակաբանություն
Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքները մեծահասակների մոտ դիտվող կոտրվածքների ամենահաճախ հանդիպող տեսակն են, կազմում են մեծահասակների բոլոր կոտրվածքների մոտավորապես 17.5%-ը, տարեկան 23.6 - 25.8, 100 000 -ի հաշվարկով։ Կանանց մոտ հիվանդացությունը 2 կամ 3 գործակցով գերազանցում է տղամարդկանց մոտ հիվանդացությանը։ Կոտրվածքի տեղի ունենալու միջին տարիքը 57-66 տարեկանն է։ Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքներ ունեցող տղամարդիկ սովորաբար ավելի երիտասարդ են, 40 անց տարիքում (կանանց դեպքում՝ 60 անց)։ 66 - 77% դեպքերում ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքի պատճառ է հանդիսանում նվազ էներգետիկ վնասվածքը (սովորաբար՝ կանգնած դիրքից ընկնելու հետևանքով)։ Բարձր էներգետիկ վնասվածքներին բաժին է ընկնում այս կոտրվածքների 10%-ը ։ Այս կոտրվածքների մոտավորապես 57 - 66%-ն արտահոդային կոտրվածքներ են, 9 - 16% -ը՝ մասնակի ներհոդային կոտրվածքներ, իսկ 25 - 35%-ը՝ լրիվ ներհոդային կոտրվածքներ։ Անկայուն մետաֆիզային կոտրվածքները տասն անգամ ավելի հաճախ են հանդիպում, քան ծանր ներհոդային կոտրվածքները։ Ակտիվ կյանք վարող և օստեպորոզ ունեցող տարեց անձինք ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքի առաջացման ավելի մեծ ռիսկի տակ են ։
Պատմություն
18-րդ դարից առաջ համարվել է, որ ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքը տեղի է ունենում դաստակի ոսկրերի հոդախախտի կամ դիստալ ռադիոուլնար (ճաճանչածղիկային) հոդի հոդախախտի հետևանքով։ 18-րդ դարում, Պետին առաջինն առաջարկեց այն վարկածը, որ վնասվածքների այս տեսակն առաջանում է ավելի շուտ կոտրվածքների, քան հոդախախտերի հետևանքով։ Մեկ այլ հեղինակ՝ Պուտոն, նկարագրեց այս կոտրվածքների առաջացման առավել հաճախ մեխանիզմը՝ երբ վնասվածքն առաջանում է երբ մարդն ընկնում է հենվելով ձեռքի ափային կամ թիկնային մակերեսի վրա՝ դաստակի թիկնային թեքմամբ։ Սակայն, նա նաև պնդում էր, որ դաստակի ափային տեղաշարժը ծղիկային կոտրվածքի հետևանք է։ Նրա աշխատանքը բախվեց կոլլեգաների կողմից սկեպտիցիզմի, և չգտավ մեծ ճանաչում, քանի որ հոդվածը տպագրվեց նրա մահից հետո։ 1814 թ․ Աբրահամ Կոլլիսը բնութագրեց ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքը։ 1841 թ․ Դյուպյուիտրենն ընդունեց Պետիի և Պուտոյի աշխատանքների կարևորությունը՝ համաձայնելով, որ սա իրոք կոտրվածք է, այլ ոչ թե հոդախախտ։ 1847 թ․ Մալգենը բնութագրեց ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքներ առաջացնող վնասվածքների մեխանիզմը՝ նշելով, որ դրանք կարող են տեղի ունենալ տարածած ձեռքի վրա կամ ձեռքի հետին մասի վրա ընկնելու հետևանքով։ Նա բնութագրեց նաև ադեկվատ կերպով չբուժվելու դեպքում ձեռքի կոտրվածքների հետևանքները։ Դրանից հետո, Ռոբերտ Ուիլլիամ Սմիթն (պրոֆեսոր, Դուբլին, Իռլանդիա) առաջին անգամ նկարագրեց կոտրվածքների վարումը մերսման և շարժումների վաղ վերականգնման միջոցով։ Ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի վարման մեջ կարևոր դեր ունեցան անզգայացման, ասեպտիկայի և անշարժացման մեթոդների ներդրումն ուզարգացումը։ Փարիզցի վիրաբույժ Օմբրեդանը 1929 թ․ առաջին անգամ զեկուցեց ճաճանչոսկրի դիստալ հատվածի կոտրվածքների բուժման նպատակով չկամրջող արտաքին ֆիքսման կիրառման մասին։ Այս մեթոդն առաջին անգամ ներկայացվել է Ռոջեր Անդերսոնի և Գորդոն Օ՛Նեիլլի կողմից Սիեթլ քաղաքում, 1944 թ․, այս մեթոդները մշակվել էին, որովհետև անշարժացմամբ կոնսերվատիվ մեթոդները բավարար արդյունքներ ցույց չէին տալիս։ Ժնևցի Ռաուլ Հոֆմանը մշակեց հատուկ օրթոպեդիկ սեղմակներ, որոնք թույլ էին տալիս կարգավորել արտաքին ֆիքսատորը՝ կոտրվածքների փակ համադրում կատարելու համար։ 1907 թ․ առաջին անգամ կիրառվեց պերկուտան ամրակցումը։ Սրան հաջորդեց 1965 թ․ հարթակների կիրառումը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոտրվածքներ Կատեգորիա:Ճաճանչոսկրի կոտրվածքներ
Թալիա Ֆլորա-Կարավիա
Թալիա Ֆլորա-Կարավիա (Θάλεια Φλωρά-Καραβία, ), 20-րդ դարի հույն բեղմնավոր և անվանի նկարչուհի, կերպարվեստի մյուխենյան դպրոցի ներկայացուցիչ։ Հեղինակել է 2,5 հազարից ավելի յուղաներկ և ջրաներկով, ածուխով, մատիտով, պաստելով արված բազմահազար նկարներ ։ Համբավվել է հատկապես ռազմիկների դիմանկարներով և պատերազմական թեմայով ստեղծած այլ նկարներով։
Կենսագրություն
Ավարտելուց հետո մեկ տարի ուսուցչություն է արել, ապա փարձել է ընդունվել Աթենքի արվեստների դպրոցի կերպարվեստի ֆակուլտետը, բայց սեռը նկատի ունենալով՝ մերժել են։ 1895 թվականին նա մեկնել է Մյունխեն, աշակերտել նկարիչներ Գեորգիոս Յակոբիդիսին (1853–1932) և Նիկոլայոս Գիզիսին(1842–1901): Դարձյալ սեռը նկատի առնելով՝ նրան չեն ընդունել նաև Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիա, և նա հարկադրված է եղել գծանկարչության ու գունանկարչության մեջ խորանալ մասնավոր դպրոցում՝ վարպետության դասեր առնելով Նիկոլայոս Վոկոսից (1859–1902), Պաուլ Նոյենից (1859–1932), Անտոն Աժբեից (1862–1905), Վալտեր Տորից (1870–1929): 1898 թվականին կարճ ժամանակով վերադարձել է Կոստանդնուպոլիս, ապա կրկին մեկնել Մյունխեն, ուր մնացել է մինչև 1900 թվականը։ Ֆլորան ճամփորդել է արվեստի կենտրոնների համբավ վայելող եվրոպական քաղաքներով։
1906 թվականին նա և Սոֆյա Լասկարիդուն Աթենքում համատեղ կազմակերպել են իրենց նկարչական աշխատանքների ցուցահանդեսը։ 1907 թվականին Ֆլորան բնակություն է հաստատել եգիպտական Ալեքսանդրիա քաղաքում, որտեղ ապրել է շուրջ երեսուն տարի։ Այստեղ նա ամուսնացել է հունական «Էֆիմերիս» թերթի հրատարակիչ Նիկոս Կարավիասի հետ, բացել ու ղեկավարել է կերպարվեստի դպրոց, որը բարի համբավ էր վայելում քաղաքի հունական գաղթօջախում։
1912-1913 թվականների բալկանյան պատերազմի ժամանակ, որպես իր ամուսնու ղեկավարած թերթի թղթակից, մեկնել է ռազմի դաշտ և մարտական բազմաթիվ տեսարաններ արտացոլել իմպրեսիոնիստական ոճով, մատիտով ու պաստելով արած իր նկարներում, որոնք հետագայում տեղ են գտել նրա «Տպավորություններ 1912—1913 թվականների պատերազմից. Մակեդոնիա-Էպիրոս» գրքում (Մոիսիադու-Մարդա հրատարակչատուն, Աթենք, 1936): Հունական բանակին հետևել է նաև 1921 թվականի փոքրասիական ռազմարշավի և ավելի ուշ՝ 1940-1941 թվականների հույն-իտալական պատերազմի ժամանակ։
1939 թվականին Թալիա Ֆլորա-Կարավիան ամուսնու հետ վերադարձել է հայրենի Հունաստան, ուր ապրել է մինչև իր կյանքի վերջը։ Նա իր մականացուն կնքել է 1960 թվականին, Աթենքում։
Ստեղծագործություններ
Թալիա Ֆլորան իր գործերը հասարակությանն սկսել է ներկայացնել 1898 թվականից, կազմակերպել է անհատական ցուցահանդեսներ, մասնակցել խմբային ցուցահանդեսների ինչպես Հունաստանում, այնպես էլ այլ երկրներում, ներառյալ միջազգային "Parnassus"-ին (1900 թ., Փարիզում), Կոստանդնուպոլսում՝ 1901, 1902 թթ., Աթենքում՝ 1903 թ.. Կահիրեում՝ 1909 թ., Հռոմում՝ 1911 թ. և Վենետիկի 1934 թ. բիենալեին։
Հավատարիմ Ռուսլանը (ֆիլմ)
«Հավատարիմ Ռուսլանը (Պահակային շան պատմությունը)» («Верный Руслан (История караульной собаки)»), ուկրաինացի ռեժիսոր Վլադիմիր Խմելնիցկու ֆիլմը, որը բեմադրվել է Գեորգի Վլադիմովի համանուն վիպակի հիման վրա (1975 )։ Գոյություն ունի ֆիլմի երկու տարբերակ՝ ամբողջական (170 րոպե) և կրճատված (102 րոպե)։
Թալիա Ֆլորա-Կարավիա
Ստեղծագործություններ
Նրա աշխատանքները թեմատիկայի և ժանրային առումներով խիստ բազմազան են՝ բնանկարներ, նատյուրմորտներ, կենցաղային տեսարաններ, գրքերի նկարազարդումներ, դիմանկարներ... Ընդ որում՝ ստեղծել է շուրջ 500 դիմանկարներ, որոնց թվում՝ անվանի բանաստեղժ Կոնստանտինոս Կավաֆիսի, կին գրող Ալեքսանդրա Պապադոպուլուի, բազմաթիվ մարտիկների, տարբեր բնագավառների ճանաչված գործիչների դիմապատկերներ։ Սկզբնական շրջանում ստեղծագործում էր՝ հետևելով ակադեմիզմի պահպանողական կանոններին, բայց հետո անցում կատարեց իմպրեսիոնիզմին, իսկ վերջում՝ նաև էքսպրեսիոնիզմին։
Նկարչուհու գործերի հարուստ հավաքածուներ ներկայումս տեղ են գտել Հունաստանի ազգային պատկերասրահում, պատմության ազգային թանգարանում, Յանինայի քաղաքային պատկերասրահում, Է. Ավերոֆի պատկերասրահում (Մեցովո) և այլուր։ Ռազմական թեմաներով նրա նկարների զգալի մասը գտնվում է 3-րդ բանակային կորպուսի շտաբում (Թեսալոնիկ) և Աթենքի ռազմական թանգարանում։ Ուշագրավ փաստ է, որ արվեստագետի աշխատանքներից յոթանասունը միանգամից գնվել է հեղինակից ու նվիրվել Յանինայի քաղաքային պատկերասրահին։
Հավատարիմ Ռուսլանը (ֆիլմ)
Սյուժե
Ֆիլմի իրադարձությունները տեղի են ունենում «խրուշչովյան ձնհալի» ժամանակաշրջանում, երբ փակվում էին բազմաթիվ ճամբարներ։ Ծառայողական շները այլևս պետք չեն, և հրահանգվել է ազատվել դրանցից, բայց շուն ունեցող ոչ բոլոր ճամբարային աշխատակիցներն են ի վիճակի սպանել իրենց շանը։ Շների մի մասը, այդ թվում նաև Ռուսլանը, պարզապես թողնվում են բախտի քմահաճույքին։ Նրանք փորձում են հարմարվել նոր կյանքին՝ որս անելով անտառում կամ սնունդ փնտրելով ճամբարից ոչ հեռու գտնվող կայարանին կից գյուղում։
Թալիա Ֆլորա-Կարավիա
Ստեղծագործություններ
Հունաստանի արվետում ներդրած ավանդի համար Թալիա Ֆլորա-Կարավիան պարգևատրվել է Աթենքի գիտությունների ու արվեստների ակադեմիայի արծաթե մեդալով /1945 թ./ և Կոմանդորի խաչով (Առաքինության շքանշանով) /1954 թ./:
Հավատարիմ Ռուսլանը (ֆիլմ)
Սյուժե
Ռուսլանը, հավատարիմ իր «ծառայությանը», գնում է կայարան՝ դիմավորելու կալանավորների նոր խմբաքանակ բերող էշելոնը. «ծառայողական պարտքը» պարտավորեցնում է նրանց ճամբար հասցնել։ Գյուղում նա հանդիպում է իր նախկին տիրոջը, որին շարունակում էր հավատարիմ մնալ, բայց տերը նրա հանդեպ կոպիտ վերաբերմունք է ցուցաբերում, և շունը ստիպված է հեռանալ։ Անտեր շանը որոշում է ապաստան տալ նախկին բանտարկյալներից մեկը՝ Մաշված մականունով, որն ապրում է գյուղում՝ տեղացի մորաքույր Ստյուրայի մոտ։ Ռուսլանը, նրան համարելով իր հսկողության տակ գտնվող կալանավոր, փորձում է ամեն տեղ ուղեկցել Մաշվածին՝ թույլ չտալով նրան «փախչել», և մի օր, զգալով իր պատասխանատվությունը նրա համար, նույնիսկ փրկում է նրա կյանքը։
Թալիա Ֆլորա-Կարավիա
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Հույն նկարիչներ
Հավատարիմ Ռուսլանը (ֆիլմ)
Սյուժե
Ռուսլանի հիշողությունները նրան վերադարձնում են ճամբարում ծառայության ժամանակներին, այնտեղ գոյություն ունեցող խիստ կարգերին։ Ֆիլմը պատմում է փշալարերից այն կողմ տեղի ունեցած իրադարձությունների մասին. արտասովոր Ինգուսը շան մասին, որը շատ ընդունակ հովվաշուն է, բնության հանգստությունից գերադասում է ծառայությունը և գնդակահարվում է բանտարկյալների էկզեկուցիային խոչընդոտելու փորձի համար, Ինգուսի նկատմամբ հաշվեհարդարը տեսնեուց հետո խելքի եկած Հրահանգչի՝ ժառանգական կինոլոգի մասին, որից հետո նա ինքն իրեն հռչակում է Ինգուս, իսկ շները նրա մեջ տեսնում են առաջնորդի, որը պետք է իրենց տանի «շների դրախտ երկրի վրա», որտեղ չկա մարդկային դաժանություն, այլ միայն խաղաղություն ու անդորր։
Ֆիլմի հանգուցալուծում տեղի է ունենում այն ժամանակ, երբ կայարան է ժամանում կոմերիտականներ բերող գնացքը, որոնք եկել են նոր քիմկոմբինատի կառուցմանը մանսակցելու։ Ռուսլանը նրանց մեջ տեսնում է բանտարկյալների նոր խմբաքանակ և հետևելով «կանոնադրությանը», ուղեկցում է որպես շարասյան շուն։ Այլ ճամբարային շներ նույնպես միանում են շարասյանը, որպեսզի Ռուսլանի օրինակով նրան ուղեկցեն ճամբար։ Շուտով հսկող շներին սկսում է թվալ, որ «կալանավորները» իրենց պատշաճ չեն պահում և հնարավոր «փախուստը» կանխելու համար սկսում են նետվել մարդկանց վրա՝ փորձելով նրանց կրկին շարք կանգնեցնել, բայց հակահարված ստանալով՝ փախչում են։ Կոմերիտականներ մոտ մնում է միայն Ռուսլանը, որը չի մասնակցել «բանտարկյալների զսպմանը»։ Ռուսլանին վտանգավոր համարելով՝ գնացքով ժամանածներից մի քանիսը հարձակվում են շան վրա և կոտրում նրա մեջքը։ Մահացու վիրավորված շանը սպանում է աղմուկի ձայնից վրա հասած Մաշվածը։
Ստեղծում
Ճամբարային տեսարանները նկարահանվել են Սիկտիվկարում, ընդ որում՝ զանգվածային տեսարաններում նկարահանվել են իրական բանտարկյալներ ։
Ամբողջական տարբերակի վերջում հնչում է հատուկ ֆիլմի համար գրված «Неприкаянный» երգը Ալեքսանդր Մալինինի կատարմամբ (տեքստը՝ Ալեքսանդր Վրատարյովի)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր շների մասին Կատեգորիա:1992 ֆիլմեր
Պետրոպավլովկա (գյուղ, Սիմֆերոպոլի շրջան)
Պետրոպավլովկա (Петропавлівка, Petropavlovka), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Սիմֆերոպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(6462) Միոուգի
(6462) Միոուգի (Myougi), աստերոիդ աստերոիդների գոտու արտաքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի հունվարի 9-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում ։
Սուխորեչկա (գյուղ, Իլեկսկի շրջան)
Սուխորեչկա (Сухоречка), գյուղ Ռուսաստանի Օրենբուրգի մարզի Իլեկսկի շրջանի կազմում։
(6462) Միոուգի
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,20434 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9985 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4102 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2095,11 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,171829 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 16,37° անկյուն։
Սուխորեչկա (գյուղ, Իլեկսկի շրջան)
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 891 մարդ։
(6462) Միոուգի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակաո Կոբայաշիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու արտաքին մասի աստերոիդներ
Սուխորեչկա (գյուղ, Իլեկսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Օրենբուրգի մարզի Իլեկսկի շրջանի բնակավայրեր
Նիմավեռե
Նիմավեռե (Nõmavere), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պիլտսամաա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 104 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Պիլտսամաա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կարակաշ
Կարակաշ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Կարսի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Ռաուլ դե Կրեկի
Ռաուլ դե Կրեկի, կամ Վերադարձ խաչակրաց արշավանքներից, հինգ գործողությամբ մեծ, մնջախաղային, նախառոմանտիկ բալետ, այս ժանրի բալետի համար սովորական սյուժեով, քաջարի հերոսներով և անգութ չարագործներով։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Սյուժեն վերցված է դրամատուրգ Ժ. Մոնվելի (Բուտե) պիեսից ։
Ագարակ (Սյունիքի մարզ)
Ագարակ , գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Կապանի տարածաշրջանում` հայ-ադրբեջանական շփման գծից մոտ 2 կմ հեռավորության վրա։
Նույն անվան տակ ընդգրկված է եղել Ցարական Ռուսաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։ Խորհրդային տարիներին մասն է կազմել Հայկական ԽՍՀ Զանգեզուրի գավառի, իսկ 1930 թվականից` Կապանի շրջանի։ 1995 թվականից մտնում է ՀՀ Սյունիքի մարզի մեջ։
Աշխարհագրություն
Բնակավայրը տեղակայված է Ողջի գետի ձախ կողմում։ Սյունիքի մարզի մարզկենտրոն Կապանից հեռու է 12 կմ դեպի արևելք։ Ծովի մակարդակից բարձր է 1025 մ։
Ռաուլ դե Կրեկի
Ընդհանուր տեղեկություններ
Կոմպոզիտոր` Կատերինո Կավոս, իր աշակերտների` Ն. Սուշկովի և Տ. Ժուչկովսկու մասնակցությամբ ։
Ագարակ (Սյունիքի մարզ)
Աշխարհագրություն
Ագարակը հյուսիս-արևմուտքից սահմանակից է Հայաստանի Հանրապետության Սյունիքի մարզի Խդրանց, հյուսիս-արևելքից՝ Եղվարդ, հարավ-արևելքից՝ Արցախի Հանրապետության Քաշաթաղի շրջանի Տանձատափ (ներկայում Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության ներքո) գյուղերին։
Ռաուլ դե Կրեկի
Ընդհանուր տեղեկություններ
Բալետը իսկզբանե բեմադրվել է` հաշվի առնելով, որ Օգյուստ Պուարոն է կատարելու գլխավոր դերը ։
Ագարակ (Սյունիքի մարզ)
Պատմություն
Գյուղը հիշատակվում է 12-ից 13-րդ դարերից։
Դավիթ Բեկի ժամանակաշրջան
Հայտնի է, որ հայ զորավար Դավիթ Բեկի զինակից Թորոս իշխանի նստավայրը եղել է Եղվարդ գյուղը, որտեղից իշխում էր նաև Ագարակ և հարակից այլ գյուղերում ։ Թորոս իշխանի կրտսեր որդու՝ Հեթումի որդիներից երկրորդը՝ Քարամը, ով հայտնի էր նաև արտասովոր ուժ ունենալով, մելիքական իրավունքներով իշխում էր Ագարակի տարածաշրջանում, այդ թվում՝ Ագարակում։ Մելիք-Քարամն ու իր հաջորդներն իրենց նստավայրը Ագարակ գյուղից տեղափոխում են Տանձատափ գյուղը ։
Ռաուլ դե Կրեկի
Ընդհանուր տեղեկություններ
Իտալացի բալետմայստեր և մանկավարժ Կառլո Բլազիսը, որը որոշ ժամանակ աշխատել է Մոսկվայում, իր «Պարերն առհասարակ։ Հայտնիները և ազգային պարերը» գրքի մեջ այս բալետը համարել է Շառլ Դիդլոյի ստեղծագործություններից լավագույնը ։
Ագարակ (Սյունիքի մարզ)
Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջան
Տարածաշրջանը Ռուսական կայսրության կողմից նվաճվելուց հետո հայ մելիքները պահպանում են իրենց տիրույթները ղեկավարել բեկական իրավունքով ։
Ռաուլ դե Կրեկի
Սյուժե
Բալետի սյուժեն փոխառված է Ժ. Մոնվելի` բարոն Ռաուլ դե Կրեկիի մասին պիեսից, որն իր գեղեցկուհի հղի կնոջը թողնելով, 1147 թվականին ուղևորվում է Լուի VII-ի հետ Խաչակրաց արշավանքի։ Պաղեստինում նա գերեվարվում է սարակինոսների կողմից։ Մինչ մահապատիժը նա երազում տեսնում է Սուրբ Աստվածամորը, որը նրան ազատում է կապանքներից, և նա արթնանում է հարազատ Ֆրանսիայում, իր գյուղացիների մոտ։ Այդ ժամանակ իր գեղեցկուհի կինը, իրեն այրի համարելով, պատրաստվում էր ամուսնանալ ուրիշի հետ։ Եվ երբ աղքատ օտարականը խոստովանում է, որ ինքն իրականում կոմս Ռաուլ դե Կրեկին է և որպես ապացույց հանում է մատանու կեսը, որի մյուս կեսը որն իր կնոջ մոտ էր, վերջինս ճանաչում է նրան և կրկին սիրահարվում է։ Բայց նախկին սիրեցյալը չէր պատրաստվում հենց այնպես հեռանալ, և հերոսը պետք է փրկեր իր կնոջը նրա ոտնձգություններից։ Իսկ այդ ընթացքում ծնվել և մեծացել էր Ռաուլ դե Կրեկիի որդին` ծնողների ուրախությունը .:
Ագարակ (Սյունիքի մարզ)
Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջան
Ռուսական կայսրության ժամանակաշրջանում ընդգրկված է եղել Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառի մեջ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղում կան զանազան հնություններ՝ խաչքարեր, գյուղատեղիներ («Կեչուտ» և «Սիրաձոր» վայրերում)։ Գյուղի XIX դարի Օհանա կոչվող եկեղեցին կանգուն է, կա մատուռ ։
Ռաուլ դե Կրեկի
Սյուժե
Սակայն Դիդլոն իր մեծ, հինգ գործողությամբ բեմադրության մեջ որոշ չափով փոփոխել է բալետը։ Բարոնի տիտղոսը փոխարինվել է կոմսով, կերպարներին անուններ են տրվել, ավելացելէ գործող անձանց թվաքանակը, գործողությունները տեղափոխվել են տարբեր գեղարվեստորեն ձևավորված բեմեր` մեկ ժայռոտ ծովային ափ, մեկ գյուղական խրճիթ, մեկ գեղեցիկ կոմսական այգի, մեկ հրեշավոր կազեմատ... Գլխավոր ինտրիգը կապված է սիրային հարաբերությունների դասական եռանկյունով` ազնիվ հերոս, գեղեցիկ սիրեցյալ և նենգ ու դավաճան, գայթակղիչ մրցակից։
Ագարակ (Սյունիքի մարզ)
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Ագարակի մշտական բնակչությունը կազմել է 177, առկա բնակչությունը` 146 մարդ։ Գյուղը մշտապես բնակեցված է եղել հայերով, բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Ռաուլ դե Կրեկի
Սյուժե
Երկրորդ գործողություն: Կոմսական պալատի դիմաց ծաղկող այգին, որտեղ գեղեցկուհի Ադելաիդան իր երկու որդիների հետ անհանգստանում էր իր ամուսնու` Ռաուլի համար։ Նա տխուր երգ էր երգում, որն իր համար գրել էր իր սիրելի ամուսինը։ Բայց հանկարծ հայտնվում է անծանոթ ուխտավորը և շարունակում է երգել այդ երգը։ Գեղեցկուհի կինը ճանաչում է իր սիրելի ամուսնուն։ Սակայն նա չի հանձնում իր ամուսնուն նենգ չարագործին` Բոդուինին և նրա չար սպասավորին` Գումբերտին։ Սակայն նամակը, որտեղ ասվում էր, որ Ռաուլի ընկերները նրան օգնության են գնում, հայտնվում է չարագործի մոտ։ Ռաուլի գաղտնիքը բացահայտվում է, նա նետում է չքավորի հագուստը և իր ասպետական մեծությամբ ներկայանում է։ Վասալները և Բոդուինի պահակախումբը բռնում են ամուսիններին։
Ագարակ (Սյունիքի մարզ)
Տնտեսություն
Ագարակի բնակչությունը զբաղվում է դաշտավարությամբ, ծխախոտագործությամբ, մեղվաբուծությամբ և թռչնաբուծությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Հայ-ադրբեջանական շփման գծի բնակավայրեր հայկական կողմից
Ռաուլ դե Կրեկի
Սյուժե
Երրորդ գործողություն: Ծովափի աշտարակում, որի շուրջը միայն ծովն ու ժայռեր են, փակված էր գեղեցկուհի Ադելաիդան իր որդիների հետ։ Բոդուինը ամենաչտեսնված և դաժան կերպով պահանջում էր, որպեսզի Ադելաիդան ընդունի իր սերը և ամուսնանա իր հետ։ Չքնաղ Ադելաիդայի սիրուն արժանանալու համար նա սպառնում է, որ կսպանի Ադելաիդայի կրտսեր որդուն` Կրաոնին։ Սակայն Ռաուլի հավատարիմ ընկերները և գյուղացիները օգնում են Ադելաիդաին և Կրաոնին փրկվել։
Չորրորդ գործողություն: Մեկուսարանում տանջվում է Ռաուլ դե Կրեկին։ Բոդուինը հրամայում է մահապատժի ենթարկել նրան։ Սակայն Գումբերտին, որը հսկում էր գերուն, նորապսակներ Մարգարիտան և Ալին դեղ են խմեցնում, նրանց օգնում են մյուս գյուղացիները։ Երբ Բոդուինը քնում է, նրանք ներխուժում են մեկուսարան, փրկում են իրենց սիրելի պարոնին և փախչում են։
Հինգերորդ գործողություն: Փրկված Ադելաիդան իր որդիների հետ խրճիթում սպասում են մենամարտի արդյունքին։ Եվ ահա վերջապաես հայտնվում հաղթող է Ռաուլ դե Կրեկին։ Նենգ Բոդուինը առաջ է ընկնում նրանից և իր վասալների հետ ներխուժում է խրճիթ։ Գյուղացիներն անհավասար մարտի են բռնվում թշնամիների հետ, սակայն Ռաուլը և իր ավագ որդին ժամանակին են հասնում և փրկում են գեղեցկուհի Ադելաիդային ու Կրաոնին։ Նենգ Բոդուինը սպանվում է։ Ներկայացումն ավարտվում է հերոսների հաղթական տոնակատարությամբ, ընդհանուր ցնծությամբ և մեծարմամբ։
Բեմադրություններ
1819 թվականիի մայիսի 5` Սանկտ Պետերբուրգի Մեծ թատրոն, նկարիչներ` Իվան Դրանշե, Ա. Կոնդրատև, Ա. Կանոպի (ձևավորում), Կ. Բաբինի (զգեստներ), մեքենաների ձևավորումը` Բրյուսի, բեմական մարտերի բեմադրումը` Կ. Գոմբուրովի, դիրիժոր` Կավոս, բենեֆիսում գլխավոր դերերի կատարողներն են Ռաուլ դե Կրեկի Օգյուստը, մյուս կատարողները` Ե. Կոլոսովա` Ադելաիդա, Ի. Շեմաև` Բոդուին, Ա. Լիխուտինա` Մարգարիտա, Ն. Գոլց` Հենրի կամ Սիմոն, Յա. Լյուստիխ` ազնվազարմ պարոն (ասպետ), Մ. Իկոնինա` ազնվազարմ տիկին։
Բալետը ցուցադևվել է ավելի քան 100 անգամ` հավաքելով լիքը դահլիճներ ։ Հաջորդ կատարումների ընթացքում Ադելաիդայի դերը կատարել է Վ. Զուբովը ։
1825 թվականին Ա. Գլուշովսկին բալետի բեմադրությունը տեղափոխել է Մոսկվա, մոսկովյան պրեմիերան կայացել է Մեծ թատրոնում, տարբեր տեղեկություններով` 1825 թվականի հոկտեմբերի 16-ին կամ 23-ին, նկարիչներ` Ի. Բրաուն, Ի. Իվանով, Վ. Բառանով, դիրիժոր` Ֆ. Շոլց։ Ռաուլ դե Կրեկիի գլխավոր դերը կատարել է Գլուշկովսկին, Ադելաիդայի դերը կատարել է նրա կինը` Տ. Գլուշկովսկայան։ Մոսկովյան բեմադրությանը մասնակցել է Ա. Վորոնինա-Իվանովան, ավելի ուշ Բոդուինիի դերը կատարել է Ֆ. Բեռնադելին։
Բալետն այլևս չի վերաբեմադրվել։
Թուփաք Շաքուր
Թուփաք Ամարու Շաքուր (Tupac Amaru Shakur, ի ծնե՝ Լեսեյն Փերիշ Քրուքս (Lesane Parish Crooks), ), ամերիկացի ռեփեր, երգերի հեղինակ և կինոդերասան, որը ավելի հայտնի է 2Pac, Pac, Makaveli բեմական կեղծանուններով ։ Շատերի կարծիքով համարվում է բոլոր ժամանակների լավագույն ռեփերներից մեկը  ։