cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Զբոսաշրջությունը Դանիայում
Զելանդիա, Լոլլան, Մոն և Ֆալստեր կղզիներ
Գերմանիային մոտ գտնվելու շնորհիվ Զելանդիա կղզու հարավը, ինչպես նաև հարակից կղզիները, Դանիայում դարձել է ամենաշատ այցելվող վայրերը։ Մոն կղզին զբոսաշրջիկներին գրավում է իր կավճե ժայռերով, Liselund լանդշաֆտային պարկով և ավազոտ լողափով։ Դանիայի հարավ-արևելքում գտնվող Ֆալստերին ևս ունի բազմաթիվ լողափեր, որոնց թվում է նաև Marielyst լողափը։ Լոլլան կղզում տեղակայված է Քնութենբորգ Սաֆարի պարկը։ Նեստվեդ քաղաքում է գտնվում անսովոր «կոնֆետային» ԲոնԲոն Լենդ զվարճանքների այգին։
Բորնհոլմ
Բորնհոլմ կղզին, գտնվելով Բալթիկ ծովում և տեղակայված լինելով Շվեդիայի հարավում, այցելուներին առաջարկում է գեղատեսիլ ծովային ժայռեր, ձկնորսական գյուղեր և ավազոտ լողափեր։ Այցելուների համար առավել գրավիչ են Ռյոննե, Գուլհեյմը, Սանդվիգը և Սվանիկեն քաղաքները։ Եվրոպայի խոշորագույն ամրոցի՝ Համմերսհուսի ավերակները կղզու ամենահայտնի հուշարձանն է։ Կղզի կարելի է հասնել Կյոգե քաղաքից լաստանավով, Կոպենհանգենից կամ շվեդական Իստադայից ոչ շատ հեռու գտնվող նավահագնստից։ Ռյոննեում նաև օդանավակայան է գործում։
Ֆյուն
Ֆյուն կղզին, որը միացված է Զելանդիային Մեծ Բելթ կամրջով, հաճախ զուգորդվում է Հանս Քրիստիան Անդերսենի հետ, որը ծնվել է կղզու գլխավոր քաղաքում՝ Օդենսեում։ Կղզու փոքր ափամերձ քաղաքները, ինչպիսիք են Ֆոբորը և Սվենբորգը, զբոսաշրջիկների կողմից համբավ է վայելում։ Այստեղ կան այնպիսի տեսարժան վայրեր, ինչպիսք են Էգեսկով և Հվեդհոլմ ամրոցները և իրենց նեղլիկ և ծղոտե հյուղակներով Թուրյո, Թասինգ և Էրյո կղզիները։
Խոշոր քաղաքներ
Օլբորգ քաղաքը հյուսիսից և Օրհուս քաղաքը կղզու արևելքից համարվում է ուխտագնացության վայր ինչպես զբոսաշրջիկների, այնպես էլ տեղի բնակիչների կողմից։ 14-րդ դարի Սուրբ Բուդոլֆի, 17-րդ դարի Օլբորգհուսի ամրոցը և Աննա Դևայի փողոցը համարվում է օլբուրգսյան ամենահայտնի տեսարժան վայրերը։ Օրհուսում Հին քաղաքը փաստացի համարվում է թանգարան, որում հավաքված են Դանիայի բոլոր ծայրերի հին տները։
Մնացած տեսարժան վայրեր
Յուտլանդիայի մնացած տեսարժան վայրերի մեջ կարելի է առանձնացնել Լեգոլենդը Բիլլունում։ Այն բացվել է 1968 թվականին։ Էլբելթոֆթ քաղաքը հայտնի է իր հսկայական փողոցներով և փայտե կոնստրուկցիաներով տներով։ Սկագենը, կղզու հյուսիսում, հայտնի է իր ծովային տեսարաններով և նկարիչների միությամբ։ Հյուսիս արևմուտքում գտնվում են Լյոկկեն և Լյոնստրուպ ծովափնյա նավահանգիստները։ Եվ վերջապես Մորս կղզին հայտնի է իր բնության գեղեցկությամբ, ինչպես նաև զբոսաշրջիկներին գրավում է Ջեսպերհուս ծաղկե պարկով և Հանքլիթ քարափով, որոնք ունեն հիանալի տեսարաններ դեպի ծով։
Էլինգ գյուղը, որը տեղակայված է Յուտլանդիայի հարավ-արևելքում՝ Վայլեից ոչ հեռու, ընդգրկվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում 900-ական թվականների վերջով թվագրվող երկու լցնովի մեծ դամբանաթմբերի և Հարալդ I-ի կառուցած ռունային քարերի շնորհիվ ։ Էսբերգից ոչ շատ հեռու տեղադրվել է դանիացի նկարիչ Սվենա Վիիգ Հանսենի քանդակը, որը ներկայացնում է չորս մեծ, սպիտակ, կավճից պատրաստված մարդկանց, որոնք նայում են ծովի հեռուն։ Դրանք ունեն 79 մետր բարձրություն, և քանդակները հայտնի են «Տղամարդիկ ծովի մոտ» (Mennesket ved havet) անվանմամբ։ Վերջինները տեսանելի են մի քանի կիլոմետր հեռավորությունից։
Խոհանոց
Բացի նոր դանիական խոհանոցից, Դանիան ունի մեծ թվով բարձրորակ ռեստորաններ համադամասերների համար, որտեղ մատուցվում են միջազգային խոհանոցների ամենատարբեր ուտեստներ, ինչը չի վրիպել միջազգային հանրության ուշադրությունից։ Կոպենհագենի շատ ռեստորաններ արդեն պարգևատրվել են Միշենի աստղերով և 2015 թվականին Օրհուսի մի քանի ռեստորաններ առաջին շրջանային ռեստորաններն էին, որոնք ստացել էին այդ բարձր վարկանիշը ։
Դանիական խոհանոցի ավելի տիպային ուտեստներից են սենդվիչները, որոնց հիմնական մասը բարակ կտրատված աշորայի հացն է։ Սկզբում սենդվիչները պատրաստվում են ծովամթերքից, ինչպիսիք են, օրինակ, ծովատառեխը, ապխտած օձաձուկը, ծովախեցգետինը կամ չորացրած տափակաձուկը ռեմուլադ սոուսի հետ միասին։ Այնուհետև անցնում են մսին. ավելացնում են խորոված խոզի կամ տավարի միս, մսագնդիկ, խոզապուխտ և լյարդային մսատրորվածք։ Սենդվիչները առատորեն լցոնված են սոխի օղակներով, բողկով, վարունգով, լոլիկներով, մաղադանոսով, ռեմուլադ սոուսով և մայոնեզով ։ Սննդամթերքները, որը հաճախ ուղեկցվում է գարեջով, երբեմն կարող է ուղեկցվել նաև սկանդինավյան ազգային աքվավիթ խմիչքով։ Երեկոյան սովորաբար տաք ուտեստներ են մատուցվում։ Դանիական ավանդական տաք ուտեստները ներառում են տապակած ձուկ, տապակած խոզի միս լցոնված կարմիր կաղամբով (ազգային ուտեստ), խոզի աղացած մսից պատրաստված կոտլետներ։ Որսի միսը սովորաբար մատուցում են աշնանը։ Սթեյքներն այժմ դառնում են ավելի ու ավելի տարածված։
Օդային
Կոպենհագենի օդանավակայանը Սկանդինավիայում ամենամեծն է։ Օդանավակայանը գտնվում է Դանիայի մայրաքաղաք Կոպենհագենի կենտրոնից 8 կմ հեռավորության վրա՝ Կեստրուփ արվարձանում։ Այն երկաթուղուով կապված է Կոպենհագենի կենտրոնական կայարանի հետ։ Բացի դրանից, այն կապված է Շվեդիայի երկրորդ ամենամեծ քաղաք Մալմյոյի և այլ շվեդական քաղաքների հետ։
Դանիայի արևմտյան մասի հիմնական օդանակավակայան հանդիսանում է Բիլլունի օդանավակայանը (թեկուզև Օրհուսում, Կարուպում և Օլբորգում կան ավելի փոքր օդանավակայններ, որոնք պահպանում են կանոնավոր հաղորդակցություն Կոպենհագենի հետ:)
Երկաթուղի
Դանիան ունի լավ զարգացած ազգային երկաթուղային ցանց։ Այստեղ մշտապես գործում է նաև երկաթուղային կապ Մալմյոյի ու Շվեդիայի այլ քաղաքների հետ։ Դանիան Գերմանիայի հետ երկաթուղով կապված է Պուտտգարդենից Ռյոգբի լաստային հաղորդակցության միջոցով և Յուտլանդիայի հարավում՝ Ֆլենսբուրգ-Պատբորգի շրջանում ձգվող ցամաքային սահմանով։
Ավտոմայրուղային
Դանիան ունի ավտոմայրուղիների լայն ցանց։ Ճանապարհային վճարներ իրականացվում են միայն խոշոր կամուրջների վրա (ինչպիսին է Մեծ Բելթ կամուրջը)։
Հեծանվային
Դանիայում նույնիսկ քաղաքներից դուրս որրոշ միջքաղաքային ավտոմայրուղիներին գոյություն ունեն նրանց զուգահեռ հեծանվային ճանապարհներ։ Ամառվա ամիսներին Կոպենհագենի կենտրոնում գործում է այսպես կոչված «Հեծանվային քաղաք»-ը։ Մտահաղացման գաղափարն այն է, որ քաղաքի տարբեր մասերում տեղադրում են հեծանիվի կայանատեղիներ։ Այստեղ ամեն ոք կարող է անվճար հեծանիվ վերցնել և ազատ երթևեկել ամբողջ քաղաքով։ Երբ հեծանիվներն այլևս պետք չեն գալիս, դրանք անպայման պետք է վերադարձվեն կայանատեղիներից որևէ մեկին։
Գոյություն ունի մի քանի ազգային հեծանվային մայրուղիներ։ Դրանք ունեն պաշտոնական համարակալում, նշում, հանգստյան տեղեր և այլ անհրաժեշտ բաներ։
Ծովային
Լաստային հաղորդակցությունը Կոպենհագենը միացնում է նորվեգիական Օսլո, անգլիական Հարվիչ և դանիական Էլսբերգ քաղաքները՝ շաբաթը երեք անգամ ։ Հարվիչ-Էլսբերգ կապը 2014 թվականին՝ իր գործունեության 140 տարում՝ փակվել է ։
Բացի այդ, գոյություն ունի լաստային անցումներ, որոնք կապում են դանիական կղզիները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զբոսաշրջությունը Դանիայում Կատեգորիա:Դանիայի տնտեսություն
Էսվատինիի դրոշ
Էսվատինիի դրոշը Էսվատինիի պետական խորհրդանիշերից է։ Այն սահմանված է Էսվատինիի Սահմանադրությամբ և դրոշի մասին օրենքով։ Կազմված է սև, դեղին, կապույտ, սպիտակ և կարմիր գույներից ՝ լայնքի և երկայնքի 2։3 հարաբերակցությամբ։ Ընդունվել է 1968 թվականին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Էսվատինիի պետական խորհրդանիշներ Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ Կատեգորիա:1968 դրոշներ
Աստերոիդների ցանկ (14201-14300)
Աստերոիդների ցանկ (14101-14200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (14301-14400)
Պոգուլյանկա (այլ կիրառումներ)
Պոգուլյանկա, կարող է վերաբերել՝
Բլագոդատնոե (գյուղ, Դոլինսկայայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բլագոդատնոե գյուղում բնակվում էր 131 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,792 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 165,4 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոլինսկայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1829 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռոդկովկա (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 128 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստղագիտական ընկերություններ
Աստղագիտական ընկերություններ, ազգային և միջազգային հասարակական կազմակերպություններ, որոնք աստղագետներին միավորում են գիտական հետազոտությունները կոորդինացնելու, գիտական նյութեր և գրականություն փոխանակելու, համագործակցություն կազմակերպելու և աստղագիտական գիտելիքներ տարածելու նպատակով։ Աստղագիտական ընկուրությունների մի մասն ընդգրկում է միայն մասնագետներին, իսկ մյուս մասը՝ նաև սիրող աստղագետներին։ Առաջին աստղագիտական ընկերությունների ստեղծումը (19-րդ դար) կապված է եղել առանձին գիտական խնդիրների լուծման հետ։ Այժմ ավելի քան 30 երկրներում գոյություն ունեն 100-ից ավելի աստղագիտական ընկերություններ՝ ամերիկյան, ֆրանսիական, անգլիական թագավորական, գերմանական, կանադական թագավորական և այլն։
Կատեգորիա:Ընկերության տեսակներ Կատեգորիա:Ընկերություններ այբբենական կարգով
Կեպա (գյուղ, Վասցելիինա շրջան)
Կեպա (Käpa), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սարակոկշա
Սարակոկշա՝ գետ Ռուսաստանում, հոսում է դեպի Չոյսկու շրջան (Ալթայի Հանրապետություն)։ Գետաբերանը գտնվում է Բիա գետի ձախ ափին 273 կմ հեռավորության վրա Բիայի գետաբերանից։ Գետի երկարությունը կազմում է 90 կմ։
Հիդրոլոգիա և աշխարհագրություն
Սարակոկշայի գյուղեր՝ Ինիրգա, Կրասնոսելսկ, Կարակոշա։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Տեֆե ազգային անտառ
Տեֆե ազգային անտառ (Floresta Nacional de Tefé), ազգային անտառ Ամազոնաս նահանգում, Բրազիլիա։ Այն պաշտպանում է Ամազոն խոնավ անտառի համեմատաբար լավ պահպանված տարածքը, որը գտնվում է Տեֆե քաղաքից դեպի հարավ՝ Սոլիմոյնս գետի վրա։ Բնակիչները, որոնք ապրում էին գետերի երկայնքով տեղակայված առանձին փոքր համայնքներում, զբաղվում են կայուն գյուղատնտեսությամբ, ձկնորսությամբ և անտառային արտադրանքի արդյունահանմամբ։
Տեղագրություն
Տեֆե ազգային անտառը բաժանված է Տեֆե (46.27%), Ժուրուա (11.89%), Կարաուարի (4.96%) և Ալվարայնս (36.88%) մունիցիպալիտետների միջև՝ Ամազոնաս նահանգում ։ Ընդգրկում է 865126.62 հա տարածք ։
Բնակչություն
2003 թվականի դրությամբ անտառահատման ցածր մակարդակ է գրանցվել, հիմնականում ՝ քաղաքային կենտրոններից անտառի մեկուսացման պատճառով։ Ըստ 2006 թվականի տվյալների՝ անտառում կար 359 ընտանիք, որոնք ընդհանուր առմամբ ապրում էին երեք գլխավոր գետերի երկայնքով տեղակայված 30 համայնքներում, և նրանց ընդհանուր թիվը կազմում էր 2154 մարդ։ Տեֆեի երկայնքով տեղակայված 11 համայնքներում կար 124 ընտանիք, Բաուանայի երկայնքով ձգվող 8 համայնքներում 74 ընտանիք, իսկ Կուրումիտա դե Բայշուի 11 համայնքներում ապրում էր 171 ընտանիք ։ Բնակիչները մեծ մասամբ զբաղվում են հողագործությամբ, հատկապես՝ մանիհոտի փոքր դաշտերի մշակությամբ, որից էլ ալյուր են պատրաստում։ Ավելցուկը վաճառվում է Տեֆե քաղաքում՝ անմիջապես կամ միջնորդների միջոցով ։ Այլ զբաղմունքներից են՝ արհեստավարժ ձկնորսությունը և ընկույզի, ասայի, կոպախեժի ու փայտի արդյունահանումը ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1989 հիմնադրումներ Բրազիլիայում Կատեգորիա:Բրազիլիայի ազգային պարկեր
Չեխիայի տեխնիկական համալսարան
Չեխիայի տեխնիկական համալսարան, համալսարան Պրահայում, Կենտրանական Եվրոպայի ամենահին տեխնիկական համալսարանը ։ Հիմնադրվել է 1707 թվականին ավստրիացի կայսր Իոսիֆ 1-ինի կողմից։
Չեխիայի տեխնիկական համալսարանը համարվում է Չեխիայի ամենամեծ համալսարաներից մեկը։ 2008 թվականի փետրվարի 13-ի տվյալներով այդտեղ են սովորում 22 934 աշակերտներ։ Ուսուցումն իրականացվում է չեխերեն և անգլերեն։ Բուհի ավարտականները հանդիսանում են եվրոպացի հայտնի գիտնականներ՝ այդ թվում և Կրիստիան Դոպլերը, Վլադիմիր Պրելոգին և այլք։
Բոլոր ֆակուլտետները ներկայացնում են ուսանողներին և աշխատակիցներին WiFi-ի հասանելիություն, համալսարանի տարածքում գործում է Eduroam նախագիծը։
Չեխիայի տեխնիկական համալսարանի հովանավորնեից են Toyota, Skanska, Bosch, Siemens, Honeywell, GE, Rockwell, ABB Group, McKinsey, DaimlerChrysler, Škoda Auto, Ericsson, Vodafone և այլ ընկերություններ։
Պատմություն
Պրահան ավանդաբար եղել է ինժեներական գործերի կենտրոնը, Բոհեմիայում տեխնիկական կրթությունը երկար տարիների ավանդույթ ունի։ Պրահայի տեխնիկական համալսարանի պատմությունը սկսվում է 1707 թվականից։ Այդպիսով, այն համարվում է ամենահին քաղաքացիական տեխնիկական համալսարանն աշխարհում։
Գերստները դարձել է նոր համալսարանի առաջին ղեկավարը, որտեղից դուրս են եկել հայտնի ինժեներներ՝ Ֆրանտիշեկ Անտոնինը, Յան Պերները։ Մեխանիկա էր դասավանդում Յան Բոժեկը։
1863 թվականին համալսարանը ստացավ բուհի կարգավիճակ, իսկ 2 տարուց բաժանվեց չեխական և գերմանական հատվածների։ 1870-ական թվականներին հիմնվեց նոր կառույց Կառլովոյի հրապարակում ճարտարապետ Իգնաց Ուլմանի կողմից։ 1879 թվականի օգոստոսին կատարվեցին փոփոխությունները՝ այդ թվում և փոխվեց անվանումը՝ դառնալով «Չեխական բարձր տեխնիկական դպրոց Պրահայում»։ 1901 թվականին ուսումնական հաստատությունը ստացավ իրավունք տալու տեխնիկական գիտությունների դոկտորի կոչում։
Ներկայիս անվանումը հայտնվել է 1920 թվականին, երբ համալսարանը միավորում են ուսումնական 7 հաստատություններ. 1945 թվականից հետո դրանցից մի քանիսը դարձա ինքնուրույն։
Համալսարանում աշխատել են շատ հայտնի մարդիկ, ինչպիսիք են Կրիստիան Դոպլերը՝ մաթեմատիկայի և գործնական երկրաչափության պրոֆեսոր 1837-1847 թվականներին։ 1842 թվականի մայիսի 25-ին նա Պրահայում հրապարակեց մի հոդված՝ «Երկուական աստղերի գունային լույսի և մի քանի այլ աստղերի մասին երկնքում» անունով։ Նա այն ավելի հայյտնի դարձրեց՝ նկարագրելով տատանումների հաճախականության կախվածությունը։ Այդ երևույթն անվանվել է նրա անունով («Դոպլերի էֆֆեկտ»)։
Պրոֆեսոր Ֆրանտիշկ Գերցտների նախաձեռնության համաձայն՝ 1806 թվականին ուսումնական հաստատությունը վերափոխվեց Փարիզի պոլիտեխնիկական դպրոցի, որին օրինակ ծառայեց Փարիզի պոլիտեխնիկական դպրոցը։
Համալսարանի այլ միավորներ
Համալսարանի այլ ենթաբաժանումներ.
Կրթություն և որակավորում արտասահմանում
Համալսարանն ունի հայտնի բուհերի հետ մի շարք պայմանագրեր և մասնակցում է Erasmus և Leonardo միջազգային ծրագրերին։ Կրթական ծրագրերի մեծ մասը հասանելի է անգլերենով։
Հանրակացարան
Համալսարանի գլխավոր շենքը գտնվում է Դեյվիցե շրջանում։ Հիմնական հանրակացարանները գտնվում են Ստրագով շրջանում, որին հասնելու համար անհրաժեշտ է համալսարանից երթևեկել 11 րոպե։ Կան հանրակացարեններ նաև այլ շրջաններում։ Հանրակացարաններում ապրող ուսանողների թիվը 8000-ից ավել է։
Բոլոր հանրակացարաններում հասանելի է ինտերներ կապ՝ 100 մեգաբիթ/վայրկյան արագությամբ ՝ ըստ ուսանողական ակումբների, որոնցից ամենամեծը հանդիսանում է Silicon Hill-ը, որի անդամներ են հանդիսանում ավելի քան 4 հազար ուսանողներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չեխիայի համալսարաններ
Լուձյա-Նորյա
Լուձյա-Նորյա (Лудзя-Норья), գյուղ Ռուսաստանի, Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2003 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 61 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Զավյալովսկի շրջանի բնակավայրեր
Հայկազունիներ
Հայկազունիներ՝ թագավորական հարստություն Հայաստանում մ.թ.ա. 2492 - մ.թ.ա. 331 թվականներին։ Կոչվում է հիմնադրի՝ Հայկ Նահապետի անունով։ Որպես թագավորներ Հայաստանում իշխել են մ.թ.ա. 2492 - մ.թ.ա. 331 թվականներին։
Պատմություն
Ըստ Մովսես Խորենացու և այլ հայ պատմագիրների՝ Հայկից է սերում Հայկազունիների արքայատոհմը։ Այդ ազնվական հարստության վերջին ներկայացուցիչը՝ Վահե արքան զոհվեց Գավգամելայում, Հայքն Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավանքից պաշտպանելիս։
Ժառանգներ
«Հաբեթի սերունդների ցանկը սահմանել և առաջադրել է Մովսես Խորենացին, որպես Հին Կտակարանի ազգաբանության ցանկերին այլընտրանք, քանզի, Պատմահայրը բողոքում է. «Սուրբ գիրքը յուրայիններին (հրեաներին. հեղ) զատելով իբրև իր սեփական ազգ՝ մյուսներին լքեց, իբրև արհամարհելի և իր կողմից նշանակվելու անարժան…(հավելելով) մեր Հաբեթի սերունդները բոլորովին չկան»։ Խորենացին առաջադրել է սեփական՝ Նոյի Հաբեթ որդու ազգաբանության ցանկ, հավելելով, որ այն ավելի հավաստի է, քան Ծննդոց բաժնի ցանկերը, քանի որ այնտեղ Հաբեթի սերունդները բացակայում են (Մ. Խորենացի, ՀՊ, էջ՝ 77-78)։ Ի տարբերություն իրենից առաջ և հետո պատմություններ գրող պատմիչների, Պատմահայրը ազնվորեն թվարկում է, թե Հաբեթի ազգաբանությունը ճշտելիս, ինքը ինչ աղբյուրներից է օգտվել՝ Աբյուդենոս, Կեփաղիոն, հունարեն գրականություն, իսկ Հին Կտակարանի Ծննդոց բաժնի ազգանության ցանկերը որևէ հավաստի աղբյուրներ չունեն։ Սկսած Խորենացուց, մեր բոլոր պատմիչները անփոփոխ են թողել «Հաբեթից սկսվող ազգաբանության», այդ թվում «Առաջին հայկյանների»՝ Հայկից մինչև Արա Գեղեցիկ» Հայկազունի առաջնորդների ցանկը։
Ըստ Խորենացու մի շարք հայոց ազնվական տոհմեր իրենց ակունքների սկիզբ են համարում Հայկ Նահապետին։ Դրանցից են Բզնունիները, Խորխոռունիները, Մանդակունիները, Վահևունիները, Վարաժնունիները, Առանշահիկները և այլն։ Ժամանակակից գիտնականների մի մասը այլևս հրաժարվում է դիտարկել Հայկին որպես զուտ առասպելական անձ և հակված է ներկայացնել նրան որպես հայոց հերթական թագավոր, ով մեծ ավանդ է ունեցել հայկական արժեհամակարգի պահպանման և տարածման գործում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայոց նահապետեր Կատեգորիա:Հայկազունիներ Կատեգորիա:Նախնադարյան Հայաստան Կատեգորիա:Հայկական աստվածներ Կատեգորիա:Հայ իշխանական տներ
Լասոն (Կալվադոսի գավառ)
Լասոն (Lasson), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 210 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 9 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ավտոարշավ
Ավտոմոտոսպորտ, մրցություն բոլոր տիպերի և չափերի ավտոմեքենաներով ու մոտոցիկլներով։ Ավտոսպորտում հիմնականում օգտագործվում են մրցարշավների համար հատուկ նախապատրաստած, ձևափոխած ավտոմեքենաներ, որոնք պետք է բավարարեն շարժիչներին և այլ մեքենամասերին ներկայացվող տեխնիկական պահանջները։ Ավտոմոտոսպորտի հիմնական նպատակն է բարձր արագություններ զարգացնելը, վարորդների վարպետության դրսևորումը և թիմային համաձայնեցված գործողությունների ապահովումը։
Ֆորմուլա 1
Ավտոմրցարշավներից ամենահեղինակավորը «Ֆորմուլա-1»-ի Մեծ մրցանակի մրցումներն են, որտեղ ավտոմեքենաները զարգացնում են մինչև 300 կմ/ժ արագություն։ Այդպիսի մեծ արագությամբ սլացող և փոքր զանգվածով ավտոմեքենաներն ունեն շատ ցածր, աերոդինամիկ (շրջահոսելի) թափք և խոշոր ու լայն անիվներ, որոնք թույլ չեն տալիս, որ ավտոմեքենան կտրվի ասֆալտից՝ օդ բարձրանա կամ շրջվի։ Մեծ մրցանակի յուրաքանչյուր մրցաշրջանում անցկացվում են 17 մրցարշավներ, որոնց մասնակցում են 10 թիմի բաժանված աշխարհի ամենաուժեղ 30 և ավելի մրցարշավորդներ կամ, ինչպես ընդունված է նրանց անվանել, «օդաչուներ»։ Նրանք միավորներ են ստանում առաջին վեցյակում վերջնագիծը հատելուն համապատասխան։ Մրցաշրջանում ամենաշատ միավոր հավաքած մարզիկը դառնում է աշխարհի չեմպիոն։ «Ֆորմուլա-1»-ի Մեծ մրցանակի յուրաքանչյուր ավտոմրցուղու երկարությունը 3-7 կմ է, իսկ մրցարշավի ընդհանուր տարածությունը՝ 300 կմ։ Մեծ մրցանակի բոլոր ավտոմրցուղիներն ունեն տարբեր կորությունների շրջադարձերով բարդ եզրաձևեր, որտեղ բացահայտվում են ավտոմեքենայի շարժունակությունը և «օդաչուի» ունակությունները։ Շրջադարձերը կապված են իրար ուղիղ հատվածներով, որոնք արագ հաղթահարելու համար կարևոր է նաև ավտոմեքենայի շարժիչի հզորությունը։
Ավտոսպորտի այլ տեսակներ
Ավտոռալլին մարդատար ավտոմեքենաներով բնական, դժվարին պայմանների հաղթահարման բազմօրյա մրցումներն են։ Դրանք անցկացվում են սովորական ավտոճանապարհներով, երկար տարածություններով։ Յուրաքանչյուր փուլում մրցարշավորդները մեկնարկում են հերթականությամբ՝ որոշակի ժամանակահատվածներով, և տուգանային միավորներ են ստանում հսկիչ կետեր ուշ հասնելու կամ ավտոմեքենամասեր փոխելու համար։ Հաղթում է ամենաքիչ տուգանային միավորներով վերջնագիծ հասած մրցարշավորդը։
Ավտոմրցարշավներից ամենահայտնին Փարիզ-Դակար ավտոռալլին է. ավտոճանապարհի մեծ մասն անցնում է Սահարայի անապատով։ Մրցարշավին մասնակցում են մարդատար ավտոմեքենաներ, բեռնատարներ և մոտոցիկլներ։ ԱՄՆ-ում ամենահայտնի ավտոմըրցումները ինդիքարների ամենամյա մրցարշավներն են։ Ավտոմեքենաները հատուկ նախապատրաստում են թեք տեղանքով անցնող ձվաձև ավտոճանապարհը հաղթահարելու և բարդ եզրաձևերով ավտոմրցուղին բարեհաջող անցնելու համար։ Ինդիքարների մրցարշավների օրացույցում հիմնական իրադարձությունը 300 հազարից ավելի հանդիսատես հավաքող «Ինդիանապոլիս-500» մրցությունն է։
Լե Մանի 24-ժամյա մրցարշավի պատմությունն սկսվում է 1923 թվականից անցկացվում է Փարիզի մոտակայքում գտնվող 13,6 կմ երկարությամբ հատուկ կառուցված ավտոմրցուղում. մասնակցում են փակ թափքով երկտեղ մարզական ավտոմեքենաները։ Ղեկի մոտ փոխարինելով միմյանց՝ 2 կամ 3 մրցարշավորդներ 24 ժամում պետք է անցնեն հնարավորինս մեծ տարածություն։
Ավտոսպորտը Հայաստանում
Հայաստանում առաջին ավտոարշավը կայացել է 1929-ին՝ Երևան-Սևան-Դիլիջան-Վանաձոր-Ստեփանավան-Գյումրի-Արթիկ-Ապարան-Աշտարակ-Երևան ուղիով։
Հայաստանում ավտոակումբները ստեղծվել են 1935-ին։
Ավտոմոբիլային սպորտի ԽՍՀՄ չեմպիոններ են դարձել հայազգիներ Հ. Զարգարյանը, Գ. Դերմանյանը, Հ. Հարությունյանը (1964-1970), Է. Սրապիոնյանը, Վ. Քիրաջյանը, Շ. Հովսեփյանը (1970), Ս. Բայբուրթյանը (1971) և այլք ։
Մոտոսպորտ
Մոտոցիկլներով մրցարշավների աշխարհի առաջնություններն անցկացվում են ամեն տարի՝ հատուկ մոտոմրցուղիներում։ Չեմպիոնը որոշվում է Մեծ մրցանակի 12 և ավելի մրցարշավների արդյունքով։ Սպիդվեյը՝ առանց արգելակի և ամրաշրջանակի (շասսի) մոտոցիկլներով մրցարշավները, անցկացվում են 400 մ երկարությամբ ձվաձև, ցեխոտ մրցուղիներում։ Չեմպիոնատները լինում են թիմային և անհատական։ Մոտոկրոսն անցկացվում է կտրտված տեղանքով շատ բարդ մրցուղիներում, որտեղ մարզիկներին հարկ է լինում հաղթահարել բնական ցատկահարթակներն ու ցեխը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավտոսպորտ Կատեգորիա:Տեխնիկական մարզաձևեր
Ճարտարապետ Վեգեների տուն
Ճարտարապետ Վեգեների տուն (Дом архитектора Вегенера), եռահարկ առանձնատուն Ղրիմի Յալթա քաղաքի Սվերդլովի փողոց, 38 հասցեով։ Կառուցվել է 1903 թվականին ։
Պատմություն
Վեգեների տունը Յալթայի Մոդվինովյան զբոսայգում գտնվող գեղեցիկ և գրեթե լքված հինավուրց առանձնատուն է։ Գտնվում է Սվերդլովի փողոցի գրեթե վերջնամասում, պաշտպանության նախարարության առողջարանի տարածքում, թիվ 11 մասնաշենք ։
Այս ինքնատիպ շենքը 1903 թվականին իր համար կառուցել է պետերբուրգցի հայտնի ճարտարապետ Օսկար Էմիլևիչ Վեգեները։ Նա եղել է Մասանդրայում Ալեքսանդր III-ի պալատի, Յալթայի կոմս Մորդվինովի պալատի շինարարության ղեկավարը, «Մետրոպոլ» հյուրանոցի նախագծի և Յալթայի այլ կառույցների հեղինակը ։
Փոքր շենքի վրա պահպանվել են երկու սպիտակ մարմարե քանդակները։ Սա Յալթայի ճարտարապետության ձևավորման մեջ հազվադեպ հանդիպող տարր է։ Տան ճակատին ճարտարապետը տեղադրել է իր երկու անվանագիր-միացագրերը՝ գերմաներեն «O» և «W» տառերով։ Պատշգամբը զարդարված է եռանկյան, կողմնացույցի, քանոնի և անկյունաչափի պատկերով մետաղական զինանշանով։ Արտասովոր են բանալու անցքի տեսքով լուսամուտատեղերը։ Նայելով տան ճակատին՝ կարելի է համոզվել, որ ճարտարապետն ունեցել է հումորի լավ զգացողություն. ճարտարապետական ​​մանրամասների մեջ երևում է մարդու գլուխ ։
Ներկայում առանձնատունը բարձիթողի վիճակում է, թեև այն իրական պատմաճարտարապետական արժեք ունի։ 1917 թվականի հեղափոխությունից հետո տունը որպես բնակելի հանձնվել է մի քանի ընտանիքների, որոնք մի շարք վերափոխումներ են կատարել։ Այնուամենայնիվ, չնայած դրան, Վեգեների տունը ընդհանուր առմամբ պահպանել է իր նախկին տեսքը ինչպես արտաքնապես, այնպես էլ ներսում. պահպանվել են պատուհանների հինավուրց շրջանակները, նույնիսկ սողնակները, դռները, մանրահատակը, փայտյա տախտակները, փայտի ազնիվ տեսակների գերաններով կառուցված առաստաղները, բուխարիները, հախճասալերը, փայտա- և քարափորագրումները և այլն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Յալթայի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:1903 հիմնադրումներ
Գուննար Էկելյոֆ
Գուննար Էկելյոֆ (Gunnar Ekelöf, ), շվեդ բանաստեղծ, էսսեիստ, թարգմանիչ, սկանդինավյան մոդեռնիզմի խոշորագույն ներկայացուցիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է բարեկեցիկ ընտանիքում, բորսային մակլերի որդի է։ 1916 թվականին հայրը մահացել է ընդհանուր կաթվածից, որն առաջացել է սիֆիլիսի պատճառով։ 1921 թվականին մայրը նորից է ամուսնացել, սակայն Գուննարը չի ընդունել խորթ հորը և եղբորը, խորապես կշտամբել է մորը։ 1921 թվականին մոր հետ ճանապարհորդել է Ֆրանսիայում, Գերմանիայում, Իտալիայում, հետագայում երկար ժամանակ ապրել է Փարիզում, ճանապարհորդել է Հունաստան, Թուրքիա, Թունիս։ 1926 թվականին ավարտելով գիմնազիան` արևելյան լեզուներ է ուսումնասիրել Լոնդոնում։ Այնուհետև շարունակել է պարսկերենի ուսուցումը Ուփսալայի համալսարանում, բայց դասընթացը չի ավարտել։ 1928 թվականին ստացել է հոր ժառանգությունը և դրա հետ մեկտեղ` ֆինանսական անկախություն։ Փարիզում մաս է կազմել կուբիստների և սյուրռեալիստների շրջանակների։ 1930-ական թվականների սկզբին մտերմացել է Կարին Բոյեի հետ։ 1932 թվականից հետո կորցրել է ժառանգության մեծ մասը։ The Criterion ամսագրի օրինակով թողարկել է «Սպեկտր» ամսագիրը, որտեղ տպագրվել են Կարին Բոյեն, Հարրի Մարտինսոնը, Արթուր Նիլս Լունդքվիստը, Էյվինդ Յոնսոնը, Իբն Արաբիի, Ռեմբոյի և Դեսնոսի ստեղծագործությունների` Էկելյոֆի թարգմանությունները։ 1930-ական թվականների կեսերին մտերմացել է «ձախ» մամուլի հետ, որն այնուամենայնիվ, նրան կասկածով էր վերաբերվում և համարում էր բուրժուական պճնամոլ։
Ստեղծագործություն
Էկելյոֆի բանաստեղծությունները գրվել են Ռեմբոյի, Թոմաս Էլիոթի, Էդիթ Սյոդերգրանի ազդեցությամբ։ Իր վրա կրել է ֆրանսիական սյուռեալիզմի ազդեցությունը։ Նրան կողմից թարգմանված հեղինակների թվում են Գյուստավ Ֆլոբերը, Արթյուր Ռեմբոն, Մարսել Պրուստը, Գիյոմ Ապոլիները, Անդրե Ժիդը, Անդրե Մալրոն, Անտուան դը Սենտ-Էքզյուպերին և շատ ուրիշներ։ Գրողի մի շարք ստեղծագործություններ հրատարակվել են նրա մահից հետո, 1991-ից 1993 թվականներին տպագրվել է նրա ստեղծագործությունները` ութ հատորով։
Ճանաչում
Էկելյոֆի ստեղծագործությունները թարգմանվել են շատ լեզուներով։ Անգլերեն թարգմանել են Ուիսթեն Հյու Օդենը, Ռոբերտ Բլայը և ուրիշները։ Էկելյոֆը մեծ ազդեցություն է ունեցել Շվեդիայի, Դանիայի և Նորվեգիայի պոեզիայի վրա։ Եղել է Շվեդական ակադեմիայի անդամ (1958 թվականից), Ուփսալայի համալսաանի փիլիսոփայության պատվավոր դոկտոր (1958 թվականին)։ Ստացել է Բելմանի մրցանակ (1953, 1961 և 1967 թվականներին), Հյուսիսային խորհրդի գրական մրցանակ (1966 թվականին) և այլն։
1989 թվականին ստեղծվել է Գուննար Էկելյոֆի միություն, հանձնվում է նրա անվան գրական մրցանակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեդ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Շվեդ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Շվեդ գրողներ
Միջաստղային միջավայր
Կատեգորիա:Աստղաֆիզիկա
Պոգրեբի (այլ կիրառումներ)
Պոգրեբի, կարող է վերաբերել՝
Ջեքի Իդո
Ջեքի Իդո (Jacky Ido, ), ֆրանսիացի դերասան։ Նորամուտը նշել է 2004 թվականին։ Իդոն հայտնի է դարձել Մարսելի դերից հետո, ճանաչում ստացել է Ֆրանսիայում տեղի ունեցած «Կին և տղամարդ» ֆիլմում նկարվելուց հետո ։
Կենսագրություն
Իդոն ծնվել է Ուագադուգուում, Բուրկինա Ֆասո, ունի Սեդրիկ անունով մի եղբայր, ով դերասան, ռեժիսոր և սցենարիստ է։ Ջեքի ծնունդից 2 տարի անց ընտանիքը տեղափոխվել է Ֆրանսիա։ Ֆրանսիայում Ջեքը ավարտել է Փարիզի 8-րդ համալսարանը, միաժամանակ զբաղվելով նաև դերասանությամբ ։
2008 թվականին Իդոն նկարվել է «Բունկեր» անունով կարճամետրաժ ֆիլմում։ Այդ դերով դերասանը արժանացել է լավագույն աշխատանքի Միջազգային կարճամետրաժ ֆիլմերի կինոընկերությունում ։ Հաջորդ տարի դուրս է եկել մի անգլերեն ֆիլմ Իդոյի մասնակցությամբ՝ «Անփառունակ սրիկաները» ։
2010 թվականի դերասանը ճանաչում է ստացել Ֆրանսիայում նկարված «Կին և տղամարդ» ֆիլմի շնորհիվ, որտեղ նա խաղացել է ամերիկացի զինվորի դեր երկրորդ համաշխարհային պատերազմում ։ 2012 թվականին դուրս է եկել ուսուցողական ֆանտաստիկ ֆիլմ «Նապրոլոմ» անունով, որտեղ Ջեքը երկրորդական դեր էր խաղում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ
Մուրճ (կազմակերպություն)
«Մուրճ», գրական կազմակերպություն։ Հիմնվել է 1922 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբերին, Երևանում՝ Ա․ Վշտունու նախաձեռնությամբ։ «Մուրճ»-ի շուրջը համախմբվել էին խորհրդահայ սկսնակ գրողներ ու քննադատներ Ն․ Զարյանը, Վ․ Սլագանը, Գ․ Մահարին, Հ․ Սիրասը, Գ․ Վանանդեցին, Դ․ Սիմոնյանը, Ն․ Դաբաղյանը և ուրիշներ։ Գաղափարական-գեղագիտական ծրագրային հարցերում մուրճականները հետևում էին 1920 թվականից Մոսկվայում գործող «Կուզնիցա» գրական խմբին՝ գտնելով, որ նոր գրականությունը պետք է ստեղծվի բացառապես պրոլետարիատի և չքավոր աշխատավորության ծոցից ելած գրողների ջանքերով։ Գրականության, մասնավորապես՝ բանաստեղծության, նյութը պետք է լիներ բանվոր դասակարգը, գործարանը, մեքենան, պողպատը։ Անձնական կյանքը, քնարերգությունը վտարված էին գրականությունից։ Նրանք ժխտում էին անցյալի գրողներին, գրական ժառանգությունը՝ այն հայտարարելով «մանր բուրժուական», «քաղքենիական»։ «Մուրճ»-ի գրական ուղղության քննադատությամբ հանդես եկավ Ա․ Մյասնիկյանը իր «Պրոլետարական գրականությանը նվիրված «Մուրճ» ամսագրի N* 1-ի առթիվ» հոդվածով։ «Մուրճ»-ը դադարեց գործելուց 1923 թվականի սկզբին։ Նրա անդամներն ընդգրկվեցին Հայաստանի պրոլետարական գրողների ասոցիացիայի մեջ։ «Մուրճ»-ի գործունեության շրջանում համանման գրական կազմակերպություններ էին Թիֆլիսի «Դարբնոցը» (Հ․ Հակոբյանի) և Մոսկվայի «Քուրան» (Գ․ Հայկունու)։
Կատեգորիա:Հայկական գրական կազմակերպություններ
Պոդգայցի (այլ կիրառումներ)
Պոդգայցի, կարող է վերաբերել՝
Ավտոմեդոն
Ավտոմեդոն (Αὐτομέδων), հին հունական դիցաբանությունում Դիորի որդին, Աքիլեսի ուղեկիցը և կառապանը։ Աքիլեսի մահվանից հետո նույն պարտականություններն է կատարել նրա որդու՝ Նեոպտոլեմի մոտ։
Հռոմեական դարաշրջանում Ավտոմեդոն անունը ածական է դառնում արհեստավարժ կառապաններին նշելու համար ։
Մանրամասնություններ
Տրոյայի գրավման մասնակից ։ Ըստ վարկածի, Տրոյայի մոտ է բերել 10 նավ ։
Ավտոմեդոնը հիշատակվում է Հոմերոսի «Իլիական»-ում, որպես Աքիլեսի մարտակառքի կառապան, որը կառավարում էր նրա Բալիեմ և Քսանֆոմ ձիերին, որը մարտի դաշտ է տանում Պատրոկլեսը՝ զգեստավորված Աքիլեսի զրահներով։ Պատրոկլեսի մահից հետո մարտակառքը դուրս է հանում ռազմադաշտից, որպեսզի հանգստացնի ձիերին։ Միայն Զևսի միջամտությունն է թույլ տալիս Ավտոմեդոսին նորից զսպել ձիերին, սակայն մինչ այն պահ, երբ Ալքիմեդը համաձայնվում է վարել նրա մարտակառքը։ Ավտոմեդոնը չի կարողանում օգնել աքեմեյցիներին։ Նա դիմագրավում է Հեկտորի, Էնեայի, Քրոմիոյի և Արետի հարձակումներին, սպանելով վերջինիս և տիրանալով նրա սպառազինությանը։ «Իլիական»-ում սպանում է մեկ տրոյացու։
Աքիլեսի մահվանից հետո ծառայության է անցնում նրա որդի Նեոպտոլեմոսի մոտ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հին հունական առասպելներ Կատեգորիա:Տրոյական պատերազմ Կատեգորիա:Աքիլես
Beauty & the Beat
Beauty & the Beat (beauty&thebeat), հարավկորեական գըրլ բենդ LOONA-ի մինի ալբոմը։ Այն թողարկվել է 2018 թվականի մայիսի 30-ին` Blockberry Creative ձայնագրման լեյբլով։ Ալբոմը բաղկացած է հինգ երգից և պարունակում է երգ, որը ձայնագրված է Գրայմսի հետ համատեղ ։
Ռելիզ և պրոմոուշեն
Խումբը սկսել է հիշատակել գալիք ալբոմի մասին 2018 թվականիմայիսի 10-ին և շարունակել է հրապարակել խմբի անդամների և առանձին անդամների լուսանկարները հաջորդ շաբաթների ընթացքում ։ Մայիսի 20-ին պաշտոնապես հայտարարվել է, որ կանադացի երգչուհի Գրիմսը կմասնակցի «Love4eva» երգի ձայնագրմանը ։ Ալբոմը թողարկվել է մայիսի 30-ին` «Love4eva» երգի պաշտոնական տեսահոլովակի հետ միասին ։
Թրեք-լիստ
Credits adapted from Naver.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնալեզու ալբոմներ Կատեգորիա:2018 ալբոմներ
Անրի Վեռնոյի փողոց (Երևան)
Անրի Վեռնոյի փողոց, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Անվանվել է ի պատիվ ֆրանսահայ նշանավոր կինոբեմադրիչ Անրի Վեռնոյի։
Տվյալներ
Սկսվում է Ամիրյան փողոցից (Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի մոտից) և ավարտվում Կարեն Դեմիրճյան փողոցում։
Փողոցի անվանակոչումը տեղի է ունեցել 2015 թվականի ապրիլի 4-ին։ Այդ օրը տեղի է ունեցել բացման հանդիսավոր արարողությունը, որին ներկա են եղել սփյուռքի նախարար Հրանուշ Հակոբյանը, մշակույթի նախարար Հասմիկ Պողոսյանը, և Երևանի քաղաքապետ Տարոն Մարգարյանը, ռեժիսորի զավակները՝ Պատրիկ և Սոֆի Մալաքյանները, նրա երկու թոռները, այլ հյուրեր։ Ելույթ են ունեցել Երևանի գլխավոր ճարտարապետ Տիգրան Բարսեղյանը, Պատրիկ Մալաքյանը։ Փողոցում բացվել է նաև Վեռնոյի հուշաքարը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Ժողովածու (2756)
Ժողովածու (2756), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 2756 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 13-րդ դարում ենթադրաբար Սիմէոն գրիչի կողմից Ս. Վասիլում։ Ստացողը եղել է Վարդեմայր Կողբացին։ Գրված է թղթի վրա, որն ունի 23.8X16.3 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 108 թերթից։ Գրված է միասյուն բոլորգրով։ Կազմը` ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ գրչի՝ 31ա, 59բ, 74ա և այլուր, հետագայի՝ 74ա և այլուր (15-16-րդ դդ․) :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Պոդգորիե (այլ կիրառումներ)
Պոդգորիե, կարող է վերաբերել՝
Խեսուս Վալյեխո
Խեսուս Վալյեխո (իսպ.՝ Jesús Vallejo Lázaro, հունվարի 5, 1997, Սարագոսա), իսպանացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Ներկայումս հանդես է գալիս «Ռեալ Մադրիդ» ֆուտբոլային ակումբում ։
Ակումբային կարիերա
«Սարագոսայի» ակադեմիային Վալյեխոն միացել է 2007 թվականին՝ 10 տարեկանում։ Պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշել է «Ռեկրեատիվո Հուելվայի» դեմ խաղում 2014 թվականի օգոստոսի 23-ին։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 26-ին երկարաձգել է իր ակումբի հետ պայմանագիրը մինչև 2019 թվականը։ Ընդհանուր առմամբ թիմի կազմում մասնակցել է 31 հանդիպման և դարձել մեկ գոլի հեղինակ։
«Ռեալ Մադրիդ»
2015 թվականի հուլիսի 31-ին Վալյեխոն 6 տարվա պայմանագիր է կնքել «Ռեալ Մադրիդի» հետ։ Ակումբը նրա համար վճարել է 6 միլիոն եվրո ։
«Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտ» (վարձավճար)
2016 թվականի հուլիսի 12-ին Վալյեխոն 1 տարվա վարձավճարով տեղափոխվեց գերմանական «Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտ» ։
Վերադարձ «Ռեալ Մադրիդ»
2017 թվականի հուլիսի 7-ին Վալյեխոն վերադարձավ «Ռեալ Մադրիդ»։ Նա վերցրեց 3 համարի մարզաշապիկը, որը նախկինում կրում էր Պեպեն ։
Միջազգային կարիերա
Խեսուսը հանդես է եկել Իսպանիայի երիտասարդական և մանկապատանեկան թիմերում։ 2015 թվականին մասնակցել է Եվրոպայի մինչև 19 տարեկանների առաջնությանը և դարձել չեմպիոն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեալ Սոսիեդադի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Այնտրախտ Ֆրանկֆուրտի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեալ Սարագոսայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ
Լում (գյուղ, Յարանսկի շրջան)
Լում (Лум), գյուղ Ռուսաստանի, Կիրովի մարզի Յարանսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1787 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կիրովի մարզի Յարանսկի շրջանի բնակավայրեր
Անտարկտիդական դոլար
Անտարկտիդական դոլար, Անտարկտիդակա մայրցամաքի ոչ պաշտոնական, հորինված արժույթը։
Ստեղծվել է ԱՄՆ-ում 1996 թ. հիմնված Անտարկտիդական Անդրծովյան բանկի խմբի կողմից, չնայած որ ըստ Անտարկտիդայի մասին միջազգային պայմանագրի, այն չի հանդիսանում որևէ երկրի տարածք, և չի կարող սեփական արժույթ ունենալ։
Մինչև 2001 թվականը թողարկվել են 1, 2, 5, 10, 20, 50 և 100 դոլարանոցներ, պատրաստված պլաստիկ ժապավենից։ Թղթադրամները ունեցել են մի քանի պաշտպանիչ շերտ։ Ներկայումս դրանք այլևս արժույթ չեն, այլ միայն օգտագործվում են հավաքածուներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դոլար Կատեգորիա:Հորինված դրամական միջոցներ
Մորանո սուլ Պո
Բնակչությունը կազմում է՝ 1539 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 90 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 18 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15025։ Հեռախոսային կոդ՝ 0142։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
(5424) Կովինգտոն
(5424) Կովինգտոն (Covington), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,236452 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1394 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3335 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1221,62 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294689 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,24° անկյուն։
Քեթլին Բեթլ
Քեթլին Բեթլ (Kathleen Battle,), ամերիկացի օպերային և կամերային երգչուհի (քնարա-կոլորատուրային սոպրանո), սպիրիչուելսների կատարող, «Գրեմմի» մրցանակի հնգակի դափնեկիր, երկար տարիներ հանդես է «Մետրոպոլիտեն օպերայի» բեմի վրա։ Օպերային դեբյուտը կայացել է 1975 թ.։ Համբավվել է վոկալ կատարումների մեծ դիապազոնով, ձայնի յուրահատուկ տոնայնությամբ ։
Հայտնի է հատկապես Ռիխարդ Շտրաուսի և Մոցարտի օպերաներում գլխավոր դերերգերի կատարմամբ, ունի բազմաթիվ ձայնագրություններ (թե՛ օպերային դերերգերի և թե՛ Մենդելսոնի, Ռոսսինիի ու այլ կոմպոզիտորների վոկալ-գործիքային ստեղծագործությունների)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի սոպրանոներ Կատեգորիա:Ամերիկացի օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի օպերային երգչուհիներ
Կապեռա
Կապեռա (Kapera), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Վասցելիինա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 41 մարդ։
Պոդգորնոե (այլ կիրառումներ)
Պոդգորնոե, կարող է վերաբերել՝
Պոդդուբնոե (այլ կիրառումներ)
Պոդդուբնոե, կարող է վերաբերել՝
Նապոլեոն (այլ կիրառումներ)
Նապոլեոն անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Իշխանաց իշխան
Իշխանաց-իշխան (իշխողների իշխող), բարձրաստիճան տիտղոս-կոչում միջնադարյան Հայաստանում, շնորհվել է կողմնակալ-հրամանատարներին, տարածքների կուսակալներին։
Առաջացման ակունքներ
Իշխանը տիրող ավագանու ներկայացուցիչն է, նաև՝ առանձին ռազմա-քաղաքական միավորման գլուխը մինչդասակարգայինից դասակարգային հասարակության անցման շրջանում։ Կենտրոնացված պետության առաջացմամբ իշխանները ընդգրկվել են նրա մեջ՝ կազմելով արտոնյալ, ժառանգական ավագանին՝ ազնվականությունը։ Հայաստանյան դասակարգային հասարակությունում մեծ, տեր, զորավոր, իշխող իմաստներով և տարբեր անվանումներով իշխաններ են կոչվել մանր ու խոշոր գավառատերերը՝ կրտսեր իշխան, իշխան, ավագ իշխան, տեր, տանուտեր, նախարար, ավագ նախարար, նահանգների տերերը՝ մեծ իշխան, կուսակալները՝ գահակալ իշխան, բդեշխ, երկրի տիրակալը՝ արքա, թագավոր, Հայոց իշխան։ Սրանց զուգահեռ առկա էր նաև գահերեց իշխան տիտղոս-կոչումը։ Հայ իրականությունում իշխան կոչումը համապատասխանել է տոհմացեղային դարաշրջանի հույների բազիլեոսին, լատինների դուքսին, գերմանների հերցոգին, արաբների մալիքին, միջնադարում՝ արևմտաեվրոպական գրաֆին, կոմսին, մարկիզին և ռուսական կնյազին։ Հայկական միջավայրում 19-րդ դարի ընթացքում և 20-րդ դարի սկզբին իշխանը լոկ տիտղոս է եղել և վերացվել է 1917 թ-ի խորհրդային դեկրետի հետագա կիրառմամբ։
Իշխանաց-իշխան տիտղոս-կոչումը
13-րդ դարի սկզբներին Զաքարե Բ և Իվանե Ա Զաքարյանները ազատագրված Հայաստանում վարչական բաժանումներ կատարեցին և վաղ միջնադարյան բդեշխությունների օրինակով ստեղծեցին կողմնակալություններ Վաչուտյանների, Օրբելյանների, Պռոշյանների, Վահրամյանների, Խաչենի տերերի գլխավորությամբ և դրանց գլուխ նշանակեցին կամ իշխանական հին տոհմերի ներկայացուցիչների, կամ իրենց զորավարների։ Կողմնակալների այս նոր հաստատության ղեկավարներին շնորհեցին իշխանաց-իշխան տիտղոս-կոչում, որով վերջիններս իրենց ենթակա կողմնակալությունում առանձնաշնորհ տարբերակվեցին իրենց տոհմակից և այլ տոհմերի իշխաններից։ Նորանշանակ կողմնակալ-հրամանատարները սկզբում ունեին զինվորական-վարչական պաշտոն, սակայն շատ արագ ստացած պաշտոնն ու կոչումը վերածեցին ժառանգական մենաշնորհի։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայաստանի տիտղոսներ Կատեգորիա:Բագրատունիների թագավորություն Կատեգորիա:Արմինիա կուսակալություն Կատեգորիա:Ավատատիրությունը Հայաստանում
Բայկի (գետ)
Բայկի (Байки), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Բաշկորտոստան Հանրապետությունում Սվերդլովսկի մարզում։ Գետաբերանը գտնվում է Պավլովսկի ջրամբար գետի ձախ ափին՝ 269 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 48 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Կամսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Ուֆա, գետի ենթաավազանը՝ Բելայա, գետի գետային ավազանը Կամա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կանաչ տաբատով կարճահասակը
Կանաչ տաբատով կարճահասակը (Коротышка — зелёные штанишки), խորհրդայի կարճամետրաժ նկարված մուլտիպիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1987 թվականին, Իվան Դավիդովի կողմից, «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում։ Մուլտֆիմը Ժան Գրիվայի հեքիաթի համանուն էկրանավորումն է։
Սյուժե
Կարճահասակը հոգնել էր տանը նստելուց և որոշում է գնալ ճանապարհորդության, բայց նրա պապիկը արգելում է նրան` ասելով, որ նա դեռ շատ փոքր է, պետք է տանը նստի և խնամի ծեր պապիկին։ Սակայն կարճահասակը փախչում է և պապիկի մասին վատ երգեր երգելով ճամփորդում է։ Նա ճանապարհին հանդիպում է գորտին, որը նրան առաջարկում է թեթև պաղպաղակ, և կարճահասակը համաձայնվում է։ Դրանից հետո նա փորձում է հասնել ծիածանին, սակայն ընկնում է, և այդ ժամանակ գորտը նրան նորից է առաջարկում պաղպաղակ ուտել։ Փորձելով պաղպաղակը և կրկին փորձելով հասնել ծիածանին նա, միևնույնն է, ընկնում է։ Գորտը նորից է առաջարկում փորձել պաղպաղակը։ Նախ կարճահասակը չի ուզում ուտել, բայց հետո փոշմանում է և նորից է ուտում։ Երրորդ անգամից հետո գորտը փոխում է ծիածանի շարժումը, և դրա օգնությամբ կարճահասակը կարող էր հասնել մյուս կղզին։ Սակայն կարճահասակը նախընտրում է լողալ գետի միջով։ Ճանապարհին նրանց վրա է հարձակվում գայլաձուկը, բայց կարճահասակը նրան հաղթում է, և ինքն ու գորտը շարունակում են լողալ։ Երբ նրանք հասնում են մյուս կղզին, գորտը, նրան քաջ անվանելով, համբուրում է նրան և ծիածանի վրայով վերադառնում տուն։ Կարճահասակը գնում է առաջ և ճանապարհին հանդիպում է առյուծին, որն օճառե պղպջակներ էր փչում։ Կարճահասակը պատահաբար դրանցից մեկը պայթեցնում է։ Առյուծն սկզբից զայրանում է, բայց հետո տեսնում է նոր օճառե պղպջակ, որը մոտենում է առյուծի աչքերին և պայթում է, ինչն էլ նրան ստիպում է լացել և փախչել։ Ճանապարհին նա հանդիպում է վախկոտ նապաստակին, որից ինքն է վախենում։ Գիշեր է գալիս, և կարճահասակը վախից որոշում է հետ վերադառնալ։ Ճանապարհին նա հանդիպում է իր պապիկին և հասկանում է, որ պապիկը հետևում և օգնում է իրեն։ Հենց նա էր նրան փրկել գայլաձկից, երբ վերջինս մարտահրավեր էր նետել նրան, և հենց նա է փչել պղպջակը, որն ստիպել էր առյուծին լացել։ Հայտնում է Հազարան Բլբուլը և առաջարկում է նրանց նստել իր մեջքին, և ինքն այդպիսով նրանց կօգնի տուն հասնել։
Պապիկը նախ խնդրում է Հազարան Բլբուլին վերցնել իրեն, իսկ թոռնիկին թողնել, քանի որ նա ողջ ճանապարհորդության ժամանակ պապիկի մասին վատ երգեր էր երգում և վախեցել էր սովորական անպաշտպան նապաստակից։ Կարճահասակը ներողություն է խնդրում և ասում, որ էլ այդպիսի բան չի անի։ Պապիկը ներում է թոռնիկին և Հազարան Բլբուլը նրանց տուն է տանում։
Արձագանքներ
«ivi»-ն մուլտֆիլմին 10 բալից տվել է 6.7 բալ։ Կայքի նկարագրությունն ասում է, որ այն կարող է ուսուցանող լինել ինչպես շուտ մեծանալ ցանկացող երեխաների, այնպես էլ` մեծահասակների համար ։ «KinoNews»-ը մուլտֆիլմին տվել է 6 բալ 10 բալից Коротышка — зеленые штанишки —KinoNews :«Русские сказки»-ն մուլտֆիլմը 5 աստղից 5 է գնահատել ։ «Отзовик»-ը մուլտֆիլմը 5 աստղից 4 է գնահատել։ «Multiki-Online24»-ը մուլտֆիլմին 5 բալից տվել է 3 միավոր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1987 մուլտֆիլմեր
Պոդդուբցի (այլ կիրառումներ)
Պոդդուբցի, կարող է վերաբերել՝
Բոգդանովկա (գյուղ, Դոլինսկայայի շրջան)
Բոգդանովկա (Богданівка), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոլինսկայայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բոգդանովկա գյուղում բնակվում էր 515 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1062 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 484,93 մարդ/կմ²։
Վահին
Վահին, ավերված մատուռ Արցախի Հանրապետությունում, Վաղուհաս գյուղի մոտ, Գայլ կոչվող լեռան վրա։ Բաղկացած էր 2 անշուք շինություններից։
Բոգդանովկա (գյուղ, Դոլինսկայայի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Դոլինսկայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վահին
Ըստ ավանդության՝ եթե մատուռներից մեկի վրա ջուր լցնեին՝ անձրև կգար, իսկ մյուսի վրա եթե կրակ վառեն՝ արևոտ օր կլիներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ
Ավտոմոդելային սպորտ
Ավտոմոդելային սպորտ, ինքնաշեն ավտոմեքենաների նախագծման և պատրաստման մրցութային մարզաձև, որի ժամանակ մարզիկների կողմից կառավարվող մոդելները հատուկ մրցուղիներում պայքարում են ավելի մեծ արագություն զարգացնելու համար ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Տեխնիկական մարզաձևեր
Լումբովկա (գյուղ, Օստրովնոյ քաղաքային օկրուգ)
Լումբովկա (Лумбовка), գյուղ Ռուսաստանի, Մուրմանսկի մարզի Օստրովնոյ քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մուրմանսկի մարզի Օստրովնոյ քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Պոդի (այլ կիրառումներ)
Պոդի, կարող է վերաբերել՝
Բուշոյարաշ
Բուշոյարաշ (Բուշարի ուղևորությունը, Pohod bušara; Busójárás ), Մոխաչ (Հունգարիա) քաղաքում բնակվող խորվաթ-շոկցիների կողմից Պահքի վերջին օրերին նշվող ամենամյա տոնակատարություն (Farsang): Տոնակատարության առանձնահատկություններից են բուշարները (ավանդական դիմակներ հագած մարդիկ), ժողովրդական երաժշտությունը, դիմակահանդեսը, շքերթներն ու պարերը։ Բուշոյարաշը տևում է վեց օր, սովորաբար անցկացվում է փետրվար ամսին։ Այն սկսվում է Յուղոտ հինգշաբթիից հետո «փոքր» դիմակահանդեսով, այնուհետև նշվում է պահքի կիրակին (Farsang vasárnap): Պահքից առաջ յոթերորդ կիրակին և ավարտվում է Բարեկենդանի հուղարկավորությամբ (Farsangtemetés), Յուղոտ Երեքշաբթի (Մոխրոտ չորեքշաբթիի նախօրյակին)։
Այս ավանդական տոնակատարությունները 2009 թվականին գրանցվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության ներկայացուցչական ցանկում ։
Պատմություն
Տեղաբնակները դիմակահանդեսը բացատրում են տարբեր ավանդազրույցներով։ Հայտնի ավանդազրույցներից մեկի համաձայն՝ թուրքական օկուպացիայի ժամանակ Մոխաչի բնակիչները հեռացան քաղաքից և օսմանյան զորքերից թաքնվեցին մոտակա անտառներում և ճահճուտներում։ Մի գիշեր խարույկին մոտեցավ մի տարեց շոկցի և ասաց «Մի՛ վախեցեք։ Ձեր կյանքը շուտով կբարելավվի և դուք կվերադառնաք ձեր տները։ Այսուհետև պատրաստվեք ճակատամարտի, կռեք ձեր զենքերը, հագեք սարսափելի դիմակներ, սպասեք բուռն գիշերվա, երբ դիմակավորված ասպետը կմոտենա ձեզ»։ Տարեցը հանկարծակի անհետացավ, ինչպես որ երևացել էր։ Փախստականները հետևեցին նրա խորհրդին և մի քանի օր անց բուռն գիշերվա ընթացքում հայտնվեց ասպետը։ Նա հրամայեց վերադառնալ Մոխաչ, հագնել դիմակները և ամբողջ ուժով աղմկել։ Մոխաչի բնակիչները հետևեցին նրա օրինակին և վախեցրին թուրքերին, որոնք էլ սարսափելով դևերից՝ մինչև լուսաբաց գլխապատառ փախան քաղաքից։ Ավելի հնագույն ավանդազրույցներում բուշարները աղմուկով և դիմակներով վախեցնում էին ոչ թե թուրքերին, այլ ձմռանը։ Ժամանակակից տոնակատարություններին մասնակցում են նաև հյուրեր հարևան երկրներից (Խորվաթիայից և Սերբիայից, խորվաթ շոկցիներ), ինչպես նաև Լեհաստանից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարդկության բանավոր և ոչ նյութական ժառանգության գլուխգործոցներ Կատեգորիա:Խորվաթիայի մշակույթ Կատեգորիա:Հունգարիայի փառատոներ Կատեգորիա:Հունգարիայի մշակույթ
Համշենի գավառակ
Համշեն, գավառակ Օսմանյան կայսրության Տրապիզոնի վիլայեթում։ Գտնվում էր Սև ծովը թափվող Ֆորթունա գետի ավազանում, ծովի հարավ-արևելյան առափնյա տարածքում։ Կենտրոնը Համշեն քաղաքն է։
Աշխարհագրություն
Հարավ-արևելքից սահմանակից էր Խոտորջրի գավառակին, արևելյան և հյուսիսային կողմերից շրջապատված էր Պարխարյան լեռներով ու Լազիստանի գավառով, արևմուտքից՝ Պոնտական լեռներով։ Համշենն ունի բարձրաբերձ լեռներ ու խոր ձորեր, անտառապատ է ու ջրառատ։ Գավառը բնականից բաժանված է երկու մասի՝ Բաշ Համշենի և Խոփա Համշենի։
Պատմություն
Հնագույն ժամանակներից այստեղ ապրել են հայեր։ Տարածքը վարչականորեն մտնում էր Մեծ Հայքի Տայք աշխարհի Խաղտիք գավառի մեջ։ VIII-IX դարերում Համշենը մի փոքրիկ հայկական իշխանություն էր, որը 789-790 թվականներին հիմնել էին Համամ և նրա հայր Շապուհ Ամատունի իշխանները։ Հետագայում ինքնավար իշխանությունը դադարեց գոյություն ունենալուց, բայց գավառը մնաց զուտ հայաբնակ և ներքին ինքնավարությամբ օժտված շրջան։
XVII դարի վերջում թուրքերը մտան Համշեն և ավերիցենի այն, իսկ բնակիչներին հարկադրեցին ընդունել մուսուլմանություն։ 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ մեծ կոտորած եղավ գավառակում և համշենցիների ամբողջական զանգվածներ գաղթեցին Կովկաս և հաստատվեցին Սև ծովի արևելյան առափնյա շրջաններում՝ Սուխումում, Սոչիում, Մացեստայում, Ադլերում, Նոր Աֆոնում, Գագրայում և այլուր։ Գաղթած համշեցիների թիվը հասել է ավեի քան 60 000 մարդու։
Բնակչություն
XVII դարում Համշենն ուներ 10 000 տուն բնակիչ։ Համշենցիները խոսում էին իրենց խրթին ու դժվար հասկանալի բարբառով։