cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հայաստանի ազգային ռադիոյի էստրադային–սիմֆոնիկ նվագախումբ
Կատեգորիա:Հայկական սիմֆոնիկ նվագախմբեր
(8399) Վակամացու
(8399) Վակամացու (Wakamatsu), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի հունվարի 2-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,432339 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1351 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7296 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1385,59 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,259817 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,18° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակաո Կոբայաշիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ճանապարհորդների փորլուծություն
Ճանապարհորդի փորլուծությունը (ՃՓ), ստամոքսի և աղիների վարակ։ ՃՓ-ն դրսևորվում է չձևավորված կղանքային զանգվածներով (մեկից ավելի կամ երեքից ավելի կղազատման պրոցեսներով), որն արտահայտվում է ճանապարհորդության ժամանակ ։ Այն կարող է ուղեկցվել որովայնային կծկումներով, սրտխառնոցով, ջերմությամբ և փորափքանքով ։ Երբեմն կարող է դիտվել նաև արյունային լուծ ։ Ճանապարհորդների մեծամասնությունը առանց բժշկական միջամտության կարող են բուժվել մինչև 4 օրվա ընթացքում ։ Մոտավորապես 10%-ի մոտ ախտանշանները պահպանվում են գրեթե մեկ շաբաթ ։
Դեպքերի գրեթե կեսի համար պատճառ են հանդիսանում մանրէները ։ Էնտերոտոքսիգեն մանրէներից E. Coli-ն (ETEC) ամենահաճախադեպն է, բացառությամբ Հարավային Ասիայի, որտեղ գերակշռում են Կամպիլոբակտերիաները ։ Մոտավորապես 10%-ից 20%-ը կապված են նորովրուսների հետ ։ Նախակենդանիներից օրինակ՝ Giardia-ն կարող է երկարատև հիվանդության պատճառ դառնալ ։ Հիվանդանալու ռիսկը ավելի բարձր է առաջին երկու շաբաթների ընթացքում, հատկապես երիտասարդների շրջանում ։ Ամենաշատը տուժում են զարգացած երկրների քաղաքացիները ։
Կանխարգելման նպատակով անհրաժեշտ է օգտագործել ճիշտ լվացված և մշակված սնունդ, խմել շշալցված ջուր և հաճախակի լվանալ ձեռքերը ։ Խոլերայի դեմ պերօրալ պատվաստանյութերի արդյունավետությունը ճանապարհորդի փորլուծության դեմ կիրառելու համար կասկածներ է հարուցում ։ Պրոֆիլակտիկ հակաբիոտիկները, որպես կանոն խորհուրդ չեն տրվում ։ Բուժումը հիմնականում իրականացվում է կորցրած հեղուկների և աղերի վերկանգման միջոցով(օրալ ռեհիդրատացիոն թերապիա) ։ Հակաբիոտիկները կարող են կիրառվել արտահայտված և մշտական ախտանշանների առկայության դեպքում։ Հիմնականում կիրառում են լոպերամիդ ։ Հոսպիտալացումը կատարվում է մինչև 3% դեպքերում ։
Տուժող անձինք կազմում են զարգացած երկրների ճանապարհորդների 20-50%-ը ։ ՃՓ-ը հիմնականում տարածված է Ասիայում ճանապարհորդողների շրջանում, բացառությամբ Ճապոնիայի և Սինգապուրի, Միջին Ասիայի, ինչպես նաև Աֆրիկայի, Մեքսիկայի, Կենտրոնական և հարավային Ամերիկաների ։ Ռիսկը չափավոր է Հարավային Եվրոպայում, Ռուսաստանում, Չինաստանում ։ ՃՓ-ը կապված է ուշ զարգացող գրգռված աղու համախտանիշի և Գիլլան Բարեյի համախտանիշի հետ ։ Խոսակցական լեզվում այն հայտնի է մի շարք այլ անվանումներով, օրինակ՝ «Մոնթեսումայի անեծք» և «Դելիի որովայն» ։
Պատճառներ և ախտանշաններ
ՃՓ-ը հիմնականում առաջանում է ճանապարհորդության առաջին շաբաթվա ընթացքում, բայց որոշ դեպքերում էլ կարող է զարգանալ ճանապարհորդությունից հետո, տուն վերադառնալու ժամանակ՝ կախված հարուցչի ինկուբացիոն շրջանից։ Բակտերիալ ՃՓ-ը սովորաբար սկսվում է հանկարծակի, բայց Կրիպտոսպորիդիումի ինկուբացիոն շրջանը տևում է 7 օր, Giardia-ինը 14 և ավելի օր, մինչև ախտանշանների ի հայտ գալը։ Սովորաբար հիվանդն օրվա ընթացքում ունենում է չորսից հինգ ազատ կամ ալիքաձև աղիքային շարժումներ։ Մնացած հաճախակի հանդիպող ախտանշաններն են որովայնային կծկումները, փորափքանքը, ջերմությունը, բորբոքումը։ Ախորժակը զգալիորեն վատանում է ։ Չնայած տհաճությանը, ՃՓ դեպքերի մեծամասնութունը մի քանի օրվա ընթացքում ինքնուրույն բուժվում են, առանց բժշկական միջամտության ։
Արյունային կամ լորձային փորլուծության դեպքում, որն ուղեկցվում է որովայնային ցավերով կամ բարձր ջերմությամբ, հիմնականում կասկածում են խոլերա, որի դեպքում թուլությունը զարգանում է հանկարծակի, իսկ հեղուկ զանգվածները ունեն լորձի հետքեր (նկարագրվում է որպես բրնձի շիլա հիշեցնող զանգված)։ Այդ դեպքերում պետք է դիմել բժշկական միջամտության․ ջրազրկումը համարվում է խոլերայի լուրջ բարդություններից մեկը, ներառելով նաև՝ վատագույն դեպքում՝ մահը, որը կարող է վրա հասնել հիվանդության սկզբից 24 ժամվա ընթացքում, եթե չեն կիրառվում անհետաձգելի միջոցառումներ ։
Պատճառագիտություն
Ինֆեկցիոն գործոնները համարվում են ճանապարհորդների փորլուծության առանցքային պատճառները։ Դեպքերի 80%-ի պատճառը բակտերիալ էնտերոպաթոգեններն են։ Իսկ մնացած դեպքերի գերակշիռ մասը առաջանում են վիրուսների և նախակենդանիների պատճառով ։
Հետազոտվող երկրներում ամենահաճախակի հայտնաբերված գործոնը համարվում է աղիքային ցուպիկը (ETEC) ։ Էնտերոագրեգատիվ աղիքային ցուպիկը հիմնականում հնարավոր է լինում հայտնաբերել ։ Շիգելլաները և Սալմոնելլաները այլ տարածված պաթոգեններից են։ Կամպիլոբակտերիաները, Յերսինիաները, Աերոմոնազները և Պլեսիոմոնազները ավելի հազվադեպ են հանդիպում։ Ազդեցության մեխանիզմները տարբեր են․ որոշ մանրէներ արտադրում են թույներ, որոնք գրգռելով աղիքի պատը, հանգեցնում են փորլուծության, իսկ մնացածը հենց իրենց ներկայությամբ են վնասում աղիքի պատը։
Ճանապարհորդների փորլուծության ենթատիպերից մեկը, որն ավելի հայտնի է որպես վայրի փորլուծություն, կարող է ունենալ ախտածին գործոնների հայտնաբերման տարբեր հաճախականություն ։
Ռիսկի գործոններ
Վարակման հիմնական աղբյուրը հանդիսանում են կեղտաջրերով աղտոտված ջուրը և սնունդը։ Տղամարդկանց և կանանց մոտ հանդիպման հաճախականությունը նույնն է ։
Ամենատարածված ռիսկի գործոնը համարվում է ճանապարհորդի գտնվելու վայրը։ Բարձր ռիսկային են համարվում Լատինական Ամերիկայի զարգացող երկրները, Աֆրիկան, Մերձավոր Արևելքը և Ասիան ։ Տուրիստների շրջանում, ռիսկի գործոնները ներառում են չվերամշակված մակերեսային ջրերի օգտագործումը, անձնական հիգիենայի կանոններին չհետևելը և վատ լվացված սպասքը ։ Ճամբարները նույնպես ունեն պարզունակ (եթե իհարկե կան) սանիտարահիգիենիկ պայմաններ, որը դարձնում է նրանց գրեթե նույն աստիճանի վտանգավոր, որքան զարգացող պետությունները։
Չնայած նրան, որ ճանապարհորդների փորլուծությունը սովորաբար բուժվում է երեքից հինգ օրվա ընթացքում (միջին տևողությունը 3,6 օր)՝ 20 % դեպքերը բավարար վտանգավոր են, որպեսզի պահանջվի անկողնային ռեժիմ, իսկ 10 %-ի տևողությունը հասնում է մինչև մեկ շաբաթի ։ Այն մարդկանց մոտ, ովքեր վտանգավոր վարակային հիվանդություններով հիվանդանալու հակում ունեն, ինչպես, օրինակ՝ բակտերիալ դիզենտերիա, ամեոբային դիզենտերիա և խոլերա, ՃՓ-ը կարող է մահվան պատճառ դառնալ ։ Միջինից բարձր այլ ռիսկի գործոններ են հանդիսանում երիտասարդ տարիքը, թույլ իմունիտետը, աղիների բորբոքային հիվանդությունները կամ դիաբետը, ինչպես նաև թթվամարիչների կամ H2-պաշարիչների կիրառումը ։
Իմունիտետ
Ճանապարհորդների մոտ փորլուծություն կարող են առաջացնել այնպիսի հեղուկներ ու կերակուրներ, որոնք տեղաբնակների վրա բացասական ազդեցություն չեն թողնում։ Այս իմունիտետը առաջանում է շնորհիվ ախտածին գործոնների մշտական և կայուն ազդեցության։ Իմունիտետի ձևավորման համար անհրաժեշտ ազդեցության աստիճանի և տևողության մասին հստակ տվյալներ չկան․ դա կախված է տվյալ օրգանիզմի առանձնահատկություններից։ Նեպալում անցկացված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ չափահասների մոտ իմունիտետը ձևավորվում է յոթ տարվա ընթացքում այն մարդկանց մոտ, ովքեր գիտակցաբար չեն խուսափում ախտածին միկրոօրգանիզմների ազդեցությունից ։ Եվ ընդհակառակը, Մեքսիկայում բնակվող ամերիկացի ուսանողների մոտ ձևավորված իմունիտետը յոթ օրվա ընթացքում անհետացավ, երբ դադարացրեցին նրանց վրա եղած ախտածին գործոնների ազդեցությունը ։
Սանիտարական վիճակ
Խորհուրդ է տրվում խուսափել կասկածելի հեղուկներից և սննդամթերքից, որովհետև ՃՓ առաջացման հիմնական պատճառը սանիտարահամաճարակային ոչ բավարար վիճակն է, որն էլ բերում է խմելու ջրի և սննդի ախտահարման ։ Սակայն այս կարծիքը բավականին կասկածելի է, քանի որ ճանապարհորդները չեն կարող ամբողջությամբ վերահսկել ռեստորանների և հյուրանոցների սանիտարական վիճակը, և բացի դրանից էլ չկան հստակ ապացույցներ, որ սննդի և հեղուկների խիստ ընտրությունը նվազեցնում է փորլուծության առաջացման ռիսկը, բայց այնուամենայնիվ անհրաժեշտ է պահպանել հեղուկների և սննդի ընտրության անվտանգության կանոնները ։
Շատ լավ վերամշակված կամ փաթեթավորված սնունդը որպես կանոն անվտանգ է ։ Պետք է խուսափել թարմ կամ վատ մշակված մսից և ծովամթերքից։ Չպաստերիզացված կաթը, կաթնամթերքը և մայոնեզը, ինչպես նաև փողոցային առևտրականների կողմից վաճառվող հեղուկներն ու սննդամթերքը ՃՓ առաջացման բարձր ռիսկի գոծոններ են, որը պայմանավորված է սանիտարահիգիենիկ կաննոների խախտումներով ։
Ջուր
Չնայած նրան, որ շշալցված ջրերը հասանելի են աշխարհի գրեթե բոլոր անկյուններում, ճանապարհորդները կարող են անվտանգության կանոններից ելնելով կատարել ջրի վերամշակում ։ Վերամշակման եղանակներից են եռացումը, ֆիլտրացիան, քիմիական մշակումը և ուլտրամանուշակագույն ճառայգայթումը, բայց այս բոլոր եղանակներից ամենաարդյունավետը համարվում է եռացումը ։ Եռացումը ոչնչացնում է բոլոր բակտերիաներին, վիրուսներին և նախակենդանիներին։ Երկարատև եռացումը պարտադիր չէ, քանի որ միկրոօրգանիզմների մեծ մասը ոչնչանում են մի քանի վայրկյանների ընթացքում 55–70 °C (130–160 °F) ։ Երկրորդ ավելի արդյունավետ մեթոդը համարվում է ֆիլտրացիայի և քիմիական ախտահանման զուգակցումը ։ Ֆիլտրերը հեռացնում են բակտերիաներին և նախակենդանիներին, բայց ոչ վիրուսներին։ Հալոգեններով քիմիական մշակումը, օրինակ՝ քլորիդներ, յոդային լուծույթներ կամ յուրահատուկ հաբեր, ունեն ավելի ցածր արդյունավետություն նախակենդանիների դեմ, ինչպիսին է Giardia-ն, բայց համեմատաար արդյունավետ են վիրուսների և բակտերիաների դեմ։ ՈւՄ ճառագայթները արդյունավետ են ինչպես վիրուսների, այնպե էլ բջջային օրգանիզմների դեմ, բայց անարդյունավետ են, եթե չեն պահպանվում առավելագույն խորություն/ՈւՄ ճառագայթման աղբյուր կամ դեղաչափ/ազդեցության ժամանակ գործոնների ճիշտ հարաբերակցությունը։ ՈւՄ ճառագայթման արդյունավետությունը նվազում է պղտոր ջրի դեպքում, քանի որ նույնիսկ չնչին մասնիկների ստվերները պաշտպանիչ ազդեցություն են թողնում միկրոօրգանզիմների վրա ։
Դեղորայք
Բիսմութի սուբսալիցիլատի օրական չորս անգամյա կիրառումը նվազեցնում է ճանափարհորդների փորլուծության վտանգը ։ Օրական չորսանգամյա կիրառումը ճանապարհորդների մեծ մասը անհարմար են համարում, բայց ապացուցված է ցածր դոզաներով կիրառման անարդյունավետությունը  ։ Պոտենցիալ կողմնակի էֆեկտները ներառում են սև լեզուն, սև կղանքը, փսխումները, փորկապությունը և ականջներում աղմուկը։ Բիսմութի սուբսալիցիլատը չպետք է կիրառել ասպիրինային ալերգիայի, երիկամային ախտահարման կամ պոդագրայի դեպքում, ինչպես նաև չի կարելի զուգակցել այլ հակաբիոտիկների հետ՝ մասնավորապես քվինոլոնների հետ։ Հակացուցված է դեղը կիրառել ավելի քան երեք շաբաթ։ Որոշ պետություններ չեն կիրառում այս դեղորայքը, քանի որ այն առաջացնում է հազվադեպ հանդիպող, բայց բավականին ծանր կողմնակի երևույթներ ։
Չնայած իր արդյունավետությանը, խորհուրդ չի տրվում ՃՓ ժամանակ կիրառել հակաբիոտիկներ, քանի որ կարող են առաջանալ ալերգիկ ռեակցիաներ հակաբիոտիկների հանդեպ, ինչպես նաև կարող են նվազեցնել մնացյալ դեղերի ընդհանուր արդյունավետությունը և բերել ծանր ինֆեկցիաների առաջացման։ Հակաբիոտիկները կարող են հանգեցնել նաև հեշտոցի սնկային վարակների առաջացման կամ Կլոստրիդիում Դիֆիցիլե շտամի քանակության ավելացման, ինչն էլ իր հերթին կարող է բերել պսևդոմեմբրանոզ կոլիտի առաջացման, և չթուլացող փորլուծության ։
Հակաբիոտիկների կիրառումը թույլատրվում է այն հատուկ դեպքերում, երբ արդյունավետությունը գերազանցում է հնարավոր ռիսկերը, օրինակ՝ իմունային անբավարարությունը, քրոնիկական աղիքային հիվանդությունները, հիվանդության պատմության մեջ կրկնվող ՃՓ դեպքերը, ինչպես նաև այն դեպքերը, երբ հետևանքները հատուկ տհաճություն կարող են պատճառել հիվանդին։ Պրոֆիլակտիկ բուժման հիմնական դեղամիջոցները ներառում են քվինոլոնային հակաբիոտիկները (օրինակ՝ ցիպրոֆլոքսացին), ազիտրոմիցինը և տրիմեթոպրիմ/սուլֆամետոքսազոլը, սակայն վերջինս մի քանի տարի է, ինչ ավելի անարդյունավետ է ազդում ։ Ռիֆաքսիմինը նույնպես կարող են արդյունավետ լինել ։ Քվինոլոնային հակաբիոտիկները կարող են կապվել մետաղական կատիոնների հետ, ինչպես օրինակ՝ բիսմութ, այդ իսկ պատճառով չի կարելի այն կիրառել բիսմութի սուբսալիցիլատի հետ։ Տրիմեթոպրիմ/սուլֆամեթոքսազոլը չպետք է կիրառել սուլֆատների հանդեպ ալերգիա ունեցող անձանց։
Վակցինացիա
Խոլերայի օրալ պատվաստանյութերը այդքան էլ արդյունավետ չեն ՃՓ-ի ժամանակ ։ 2008 թվականին կատարված զեկույցում հաստատվել է շահութաբերությունը ։ 2015-ին կատարված հետազոտությունը հաստատեց, որ այն առավել խելամիտ է կիրառել ՃՓ-ի բարձր ռիսկ ունեցող մարդկանց մոտ ։ ETEC-ի կամ Շիգելլայի համար պատվաստանյութի թեկնածու հանդիսացող մի շարք նյութեր դեռ սինթեզման փուլում են ։
Պրոբիոտիկներ
2007 թվականին կատարված հետազոտության հիման վրա հաստատվեց, որ պրոբիոտիկները կարող են լինել արդյունավետ և անվնաս ։ 2009 թվականին որոշվեց, որ դեռևս անհրաժեշտ են լրացուցիչ հետազոտություններ պրեբիոտիկների օգտագործումը հաստատելու համար ։
Բուժում
ՃՓ հիմնական դեպքերը շատ թույլ ընթացք են ունենում և բուժվում են առանց բժշկական միջամտության, բացառությամբ առանձին դեպքերի, երբ մեծ քանակությամբ հեղուկի կորուստը բերում է ջրազրկման և էլեկտրոլիտային հաշվեկշռի խախտման։ Փորլուծությամբ պայմանավորված ջրազրկումը կարող է նվազեցնել մի շարք բուժական և հակաբեղմնավորիչ դեղերի արդյունավետությունը։ Այդ իսկ պատճառով ջրի ադեկվատ օգտագործումը (օրալ ռեհիդրատացիոն թերապիա) համարվում է բուժման առաջին քայլը։ Ռեհիդրատացիոն հեղուկները լայնորեն տարածված են ․ խորհուրդ է տրվում օգտագործել մաքուր ջուր կամ այլ թափանցիկ հեղուկներ, աղի կրեկերներ կամ օրալ ռեհիդրատացիոն աղեր (առկա են գրեթե բոլոր դեղատներում), որոնք վերականգնում են էլեկտրոլիտները ։ Գազավորված ջուրը կամ ըմպելիքները նույնպես օտակար են, եթե չկան այլ հասանելի տարբերակներ ։ Ծանր կամ երկարաձգված դեպքերում անհրաժեշտ է դիմել բժշկական մասնագիտացված հետազոտության։
Հակաբիոտիկներ
Եթե փորլուծությունը դառնում է ծանր (բնութագրվում է յոթ ժամվա ընթացքում երեք և ավելի կղազատման պրոցեսներով), մասնավորապես այն դեպքերում, երբ ասոցացվում է սրտխառնոցի, փսխումների, որովայնային կծկումների, ջերմության բարձրացման և արյունային լուծի հետ՝ անհրաժեշտ է դիմել բժշկական զննման ։ 2000 թվականի գրականության տվյալներով հակաբիոտիկների կիրառումը նվազեցնում է փորլուծության տևողությունը և ծանրությունը, իսկ գրանցված կողմնակի երևույթները կա՛մ թույլ են արտահայտվել, կա՛մ ընդհանրապես դադարել են ։
Խորհուրդ տրվող հակաբիոտիկի տեսակը պայմանավորված է ճանապարհորդության գնացած վայրով ։ Տրիմեթոպրիմ-սուլֆամեթոքսազոլը և դոքսիցիկլինը այլևս չեն կիրառվում, քանի որ մանրէները նրանց նկատմամբ օժտված են անընկալունակությամբ ։ Հակաբիոտիկները սովորաբար նշանակվում են երեքից հինգ օր, բայց օգտագործվում են նաև ազիթրոմիցինի և լեվոֆլոքսացինի առանձին դեղաչափեր ։ ԱՄՆ-ում՝ աղիքային ցուպիկով պայմանավորած ՃՓ համար նշանակում են ռիֆաքսիմին և ռիֆամիցին ։ Եթե փորլուծությունը բուժումից հետո պահպանվում է, ապա պետք է կասկածել, որ հիվանդի մոտ առկա միկրոօրգանիզմները կայուն են տվյալ հակաբիոտիկների նկատմամբ, հավանական է վիրուսային կամ մակաբուծային հիվանդության, բակտերիալ կամ ամեոբային դիզենտերիայի, Giardia-ով, հելմինթներով պայմանավորված հիվանդության կամ խոլերայի առկայությունը ։
Հակակծկումային դեղամիջոցներ
Հակակծկողական դեղամիջոցներից են լոպերամիդը և դիֆենօքսիլատը, որոնք փորլուծության ախտանշանները վերացնում են շնորհիվ աղիքի կծկողականության ֆունկցիայի ընկճման։ Այս դեղերը կիրառվում են կղազատման հաճախականությունը նվազեցնելու համար, սակայն պրոցեսը ամբողջապես չպետք է դադարեցնել, քանի որ կխախտվի ախտածին մանրէների դուրս բերումը օրգանիզմից ։ Հակացուցումներ են հանդիսաանում ջերմության բարձրացումը, արյունային լուծը և հավանական բորբոքային փորլուծությունը ։ Կողմնակի երևույթներից են սրտխառնոցը, փսխումը, որովայնային ցավերը, ցնցումները և ախորժակի կորուստը ։ Հակակծկումային դեղերը չեն թույլատրվում մինչև երկու տարեկան երեխաներին։
Համաճարակաբանություն
Ամեն տարի մոտավորապես 10 միլիոն մարդկանց մոտ, որոնք կազմում են ճանապարհորդների 20-50%-ը՝ զարգանում է ճանապարհորդների փորլուծություն ։ Այն ավելի շատ բնորոշ է զարգացող երկրներին,որտեղ հիվանդացությունը հասնում է մինչև 60%-ի, բայց աշխարհի բոլոր անկյուններում էլ կարող է հանդիպել ։
Հասարակություն և մշակույթ
Մոնթեսումայի անեծք տերմինը խոսակցական լեզվում առավել տարածված տարբերակն է, որը կապված է Մեքսիկայի հետ։ Անվանոումը կապված է Մոնթեսումա II-ի հետ՝ (1466–1520), Ացտեկական քաղաքակրթության Տաոտանին (առաջնորդ), ով 16-րդ դարում գահընկեց արվեց իսպանացի կոնկիստադոր Հերնան Կորտեսի կողմից, իսկ ներկայիս Մեքսիկայի և Կենտրոնական Ամերիկայի տարածքների մեծ մասն անցավ իսպանական գահի կառավարմանը։
Վայրի բնության մեջ հանդիպող փորլուծություն
Վայրի բնության մեջ հանդիպող փորլուծությունը հանդիպում է բոլոր այն ճանապարհորդների մոտ, ովքեր իրենց հանգիստը անցկացնում են բնության գրկում, ինչպես նաև իրեց պետության կամ նրա սահմաններից դուրս գտնվող առանձին հատվածներում ։ Այն կարող է արուցվել ինչպես բակտերիաներով, այնպես էլ վիրուսներով։ Քանի որ ճամբարային միջավայրում սանիտարահիգիենիկ վիճակը բավականին ցածր է, այն գրեթե մոտենում է զարգացող երկրներում տիրող վիճակին ։ Ջրի վերամշակումը, լավ հիգիենան և սպասքի նորմալ լվացումը այն հիմնական միջոցառումներն են, որնք նվազեցնում են փորլուծության առաջացման ռիսկը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ինֆեկցիոն հիվանդություններներ Կատեգորիա:Բակտերիալ հիվանդություններ Կատեգորիա:Պրոտեոբակտերիալ-G Կատեգորիա:Մարսողական համակարգի հիվանդություններ Կատեգորիա:Մարսողական համակարգ և որովայն Կատեգորիա:Վարակիչ հիվանդություններ
Տեննա (Իտալիա)
Տեննա  (Tenna), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 946 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 20 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 39 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38050։ Հեռախոսային կոդ՝ 0461։ Բնակավայրի հովանավորն է Անդունիսիզիոն դի Մարիոն։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սալոմե Քոչարյան
Կենսագրություն
1913-1917 թվականներին սովորել է Մոսկվայի Ստրոգոնովի գեղարվեստի ուսումնարանում։ Կատարել է զգեստների ձևավորումներ Թբիլիսիի, Բաքվի, Քութայիսի թատրոններում և երգի-պարի անսամբլների համար։ Ապրել է Մոսկվայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ Կատեգորիա:1895 ծնունդներ Կատեգորիա:Կարս քաղաքում ծնվածներ
Գեորգի Գարանյան
ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստնրի միության անդամ (1975), ՌԴ կինեմատոգրաֆիստնրի միության անդամ (1996), ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիր (2000)։
Կենսագրություն
Գեորգի Գարանյանը ծնվել է Մոսկվայում։ Երաժշտական գործունեությունն սկսել է Յուրի Սաուլսկիի և Օլեգ Լունդստրեմի նվագախմբում։ 1957 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական տեխնոլոգիական համալսարանը ։ 1958 թվականից, որպես մենակատար և նվագակցող, հանդես է եկել ջազային և էստրադային նվագախմբերում, նվազել ալտ և սաքսոֆոն, 1966-1973 թվականներին աշխատել է Վադիմ Լյուդվիգովսկու երաժշտական էստրադային նվագախմբում, 1973-1982 թվականներին ղեկավարել է «Մելոդիա» նվագախումբը։ Նվագախմբի առաջին ձայնասկավառակը վաճառվել է 4 միլիոն օրինակով։ Նրա ղեկավարած տարիներին ձայնագրվել է 16 անհատական և 9 նվագախմբի ձայնասկավառակներ ։
1973-1976 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիայի սիմֆոնիկ նվագախմբի ղեկավար։ Վարել է «Գեորգի Գարանյանի ջազ-ակումբը» հաղորդումը։ Ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ ջազային փառատոններում` Պրահա, Բոմբեյ, Հավանա, Վարշավա, Իսրայել, Ֆինլանդիա։ Գրել է նաև թատերական ներկայացումների երաժշտություններ։ 1991 թվականին Մոսկվայում, 1998 թվականին Կրասնոդարում հիմնել է ջազային նվագախմբեր, 2003-2006 թվականներին ղեկավարել է Մոսկվայի Օլեգ Լունդստրեմի անվան պետական կամերային ջազ նվագախումբը։ Եղել է Մոսկվայի կրկեսի գլխավոր դիրիժորը։
Սաքսոֆոնով գործեր է նվագել հանրահայտ խորհրդային ֆիլմերում՝ «Ադամանդե ձեռքը», «Մենք ջազից ենք», «Աշնանային բլյուզ» և «Դե սպասիր» մուլտֆիլմ։ Գրել է կինոերաժշտություն՝ «Իրիկնային լաբիրինթոս» 1981, «Նրա երիտասարդության դեղատոմսը», 1984 (երկուսն էլ՝ Մոսֆիլմ)։
Համերգներով բազմիցս հանդես է եկել Երևանում ։
Մահ
Մահացել է Կրասնոդարում, սրտի կաթվածից։ Թաղված է Մոսկվայի Վագանկովոյի գերեզմանատանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ գրականության և արվեստի բնագավառում Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կոմպոզիտորների միության անդամներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Վագանկովյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:ՌԴ պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Հայ սաքսոֆոնահարներ
Հնաբերդ (Արագածոտնի մարզ)
Հնաբերդ, գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, Արագած լեռնազանգվածի հյուսիսային նախալեռներում։ Հեռավորությունը մարզկենտրոնից՝ 57 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 2150 մ։
Բնակչություն
Հնաբերդի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Գյուղատնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։
Գևորգ Զոհրաբյան
Կենսագրություն
Հայրը մահացել է 1920 թվականին, մայրը աշխատել է Երևանի պահածոների գործարանում։ Գևորգը 1928 թվականին աշխատել է «Ժողտան» (ներկայիս օպերայի և բալետի պետական ակադեմիական թատրոն) շենքի շինարարությունում։ 1931 թվականին գործուղվել է Երևանի բժշկական ինստիտուտ։ Ուսմանը զուգահեռ աշխատել է, բարձր կուրսերում սովորելիս բուժակ է եղել յայլաղներում ու պիոներական ճամբարներում։ 1936 թվականին ավարտել է ինստիտուտը, նշանակվել Հրազդանի բուժարանի վարիչ։ մեկ տարի հետո առողջապահության ժողկոմատի հրավերով տեղափոխվել է Երևան և նշանակվել 2-րդ հիվանդանոցում օրդինատոր։ 1938-1941 թվականներին եղել է շրջանային զինկոմիսարիատի բժշկական հանձնաժողովի անդամ, 1941-1943 թվականներին՝ Երևան քաղաքի, 1943-1947 թվականներին՝ Անդրկովկասյան զինվորական օկրուգին կից բժշկական էքսպերտ հանձնաժողովի անդամ քիթ-կոկորդ-ականջ մասնագիտության գծով։ 1943-1946 թվականներին Երևանի վերականգնողական վիրաբուժության հոսպիտալում եղել է քիթ-կոկորդ-ականջի բժիշկ։
1946 թվականին Մինվոդիում մասնագիտական վերապատրաստման դասընթացներն ավարտելուց հետո 1948 թվականին Հայաստանում կազմակերպել է երկու ինհալատորիա. մեկը՝ Երևանի 1-ին պոլիկլինիկայում, մյուսը՝ Արզնիի առողջարամում։ 1958 թվականից աշխատել է երևանի 2-րդ կլինիկական հիվանդանոցում որպես բաժանմունքի վարիչ։ Չորս տասնամյակ (1938-1977) դասախոսել է Երևանի բժշկական ուսումնարանում իր մասնագիտական առարկան։
Հնաբերդ (Արագածոտնի մարզ)
Պատմամշակութային կառույցներ
Բնակատեղի «Հնաբերդ» մթա. 2-1 հզ, 1,5-2 կմ հվ-աե Ղալաչա թեփե բլրի գագաթին և լանջերին, գյուղից 2 կմ հարավ-արևելք, բերդասարի վրա, գտնվում է մ.թ.ա. 2-րդ-1-ին հզմ. Հնաբերդ բնակատեղին, որտեղ կա V-VI-րդ դարերի կիսավեր եկեղեցի։Հնաբերդում է գտնվում V-VII-րդ դարերի «Թուխ Մանուկ» մատուռը։ Միջնաբերդ մթա. 2-1 հզ բլրի գագաթին։
Գևորգ Զոհրաբյան
Կենսագրություն
15 գիտական աշխատությունների հեղինակ է։
Հնաբերդ (Արագածոտնի մարզ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գյուղեր
Վիտտորիանո
Վիտտորիանո (Il Vittoriano), հուշարձան է ի պատիվ միացյալ Իտալիայի առաջին ` Վիկտոր Էմանուիլ II թագավորի։ Գտնվում է Հռոմի Վենետիկի հրապարակում, Կապիտոլիումի լանջին։
Գևորգ Զոհրաբյան
Կենսագրություն
Պարգևատրվել է կառավարական ութ մեդալներով, ստացել բազմաթիվ շնորհակալագրեր ու պատվոգրեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Վիտտորիանո
Պատմությունը, արտաքին տեսքը, թանգարանները
Հուշարձանը նախագծել է Ջուզեպե Սակոնին հին հռոմեական ամպիր ոճով։ Շինարարությունը տևել է վեց տարի` 1885-1891 թվականներին։ հուշարձանի մի մասն է կազմում Վիկտոր Էմանուիլ II-ի հեծյալ հուշարձանը, նրա տակ է գտնվում անհայտ զինվորի գերեզմանը, այսպես կոճված՝ «Հայրենիքի զոհասեղանը»
Հուշարձանի տարածքում երկու թանգարան կա՝ Ռիսորջիմենտոն և ռազմական նավատորմի դրոշների թանգարանը։ Հուշարձանում առկա էկլեկտիկան, այն ծանրաբեռնված է տարատեսակ ճարտարապետական դետալներով (սյուներ, հարթաքանդակներ, արձաններ և այլն). Շատերի կարծիքով Վիտտորիանոն առանձնանում է Հռոմի բազմաթիվ հուշարձանների շարքում։ Նմանեցնելով զանազան առարկաների, կատակով այն անվանում են «Գրամեքենա» («Macchina da Scrive re»), «Հարսանեկան տորթ», «Արհեստական ծնոտ» և այլն։
Կինեմատոգրաֆում
«Երկրի կորիզը» կինոնկարում Վիտտորիանոն կործանվում է կայծակից։
Աստերոիդների ցանկ (260201-260300)
Աստերոիդների ցանկ (260101-260200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (260301-260400)
Մալկո Տիրնովոյի համայնք
Մալկո Տիրնովոյի համայնք (Община Малко Търново), համայնք Բուլղարիայում։ Վարչականորեն գտնվում է Բուրգասի մարզում։ Վարչական կենտրոնն է Մալկո Տիրնովո քաղաքը։
Համայնքի տարածքի մակերեսը կազմում է 783,67 կմ²։
Մալկո Տիրնովո համայնքի քմեթը (քաղաքապետ) ընտրությունների արդյունքում Իվան Ժելյազկով Իվանովն է։
Բնակչություն
Ըստ 2011 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 3,793 մարդ։
Համայնքի կազմ
Համայնքի մեջ են մտնում հետևյալ բնակավայրերը՝
Կրեսպիա
Կրեսպիա  (Crespiá), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Լյեյդա պրովինցիայում, Կատալոնիա ինքնավար համայքնի կազմում։ Տարածքը կազմում է 11,4 կմ²։ Բնակչությունը՝ 253 մարդ (ըստ 2010 թվականի տվյալների)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կուռլանդական դքսություն
Կուռլանդական դքսություն (Ducatus Curlandiæ et Semigalliæ; Herzogtum Kurland und Semgallen; Kurzemes un Zemgales hercogiste; Kuršo ir Žiemgalos kunigaikštystė; Księstwo Kurlandii i Semigalii), Կուռլանդական և Զեմգալական դքսություն, պատմական պետություն Լատվիայի տարածքում։ Ստեղծվել է Լիվոնյան օրդենի քայքայման հետևանքով։ Կուռլանդական դքսության գլուխ կանգնած էր Լիվոնյան օրդենի մեծ մագիստրոս Կետլերի տոհմը (մինչև 1737 թ.-ը), ապա՝ Բիրոնները։ Կենտրոնն էր Միտավան (Ելգավան)։ Գերմանական ազնվականությանը հաջողվեց զգալիորեն սահմանափակել դքսերի իշխանությունը, և 1617 թվականից Կուռլանդական դքսությունը դարձավ «ազնվականական հանրապետություն»։ Գործադիր և դատական գերագույն իշխանությունը պատկանում էր դքսական խորհրդին։ Այսպես կոչված «Կուռլանդական ստատուտով» լատիշ գյուղացիները համարվում էին գերմանական կալվածատերերի ճորտեր։ Դքսական ճորտային մանուֆակտուրաներն արտադրում էին կերպաս, զենք, կառուցում նավեր։ Քաղաքային բնակչությունը զուրկ էր քաղաքական իրավունքներից։ Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության ազդեցությամբ 1790 թվականին ստեղծվեց ռեֆորմների համար պայքարող «Բյուրգերական ունիան»։
Լեհաստանի երրորդ բաժանմամբ (1795) Կուռլանդական դքսություն, որ 1710 թվականից ռուսական ազդեցության ոլորտում էր, անցավ Ռուսաստանին և կազմեց Կուռլանդական նահանգը։
Կատեգորիա:Լատվիայի պատմություն Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմական երկրներ
Ֆլանդրիա (կոմսություն)
Ֆլանդրիա (Graafschap Vlaanderen, Comté de Flandre, Groafschap Vloandern, Фландрия), միջնադարյան կոմսություն, որի սահմանները մշտապես վիճարկվել են 866 թվականից (ստեղծման տարեթիվ) մինչև 1384 թվականը (վերջին ֆլամանդական կոմս Լյուդովիկոս II Մալացու մահվան տարեթիվ) տեղի ունեցած ռազմական բախումների ժամանակ։ 15-րդ դարում մտել է Բուրգունդական դքսության կազմի մեջ, այնուհետև եղել է Հաբսբուրգյան Նիդեռլանդների մաս։ Ֆլանդրիայի արևմտյան տարածքները նվաճվել են ֆրանսիացիների կողմից Ֆրանցիսկ I-ի և Լյուդովիկոս XIV-ի օրոք։
Որպես քաղաքական կազմավորում՝ Ֆլանդրիան դադարել է գոյություն ունենալ 1795 թվականին՝ ֆրանսիացիների կողմից Ավստրիական Նիդեռլանդների նվաճումով։
Մինչ կոմսության առաջացումը
Գերմանների արշավանքները Ֆլանդրիայի դեմ վաղ են սկսվել։ 4-րդ դարի սկզբին սաքսոնական և ֆրանկական ցեղերը այդ երկիրն աստիճանաբար սկսել են բնակեցնել հյուսիսից (ծովով) և արևելքից։ 6-րդ դարում երկրում վերջնականապես ներդրվել է գերմանական սովորութային իրավունքը։ Ռոմանական տարրը ազգագրական առումով պահպանվել է միայն Ֆլանդրիայի հարավարևելյան մասում (հյուսիսն ու հարավ-արևմուտքը դարձել են գերմանական)։
Երբ Քլոդվիգը հռոմեական կայսրության ավերակների վրա հիմնել է իր թագավորությունը, Ֆլանդրիայով հոսող Շելդա գետի Լիս (Lys) վտակը Ավստրազիայի և Նեյստրիայի միջև դարձել է սահման։ Երկրում հետզհետե սկսել է տարածվել քրիստոնեությունը, բայց նրա հաջողություններն սկզբնապես աննշան էին։
Ֆլանդրիա (Fleanderland) և ֆլանդացիներ (flamings) անվանումները երևան են եկել Մերովինգյան ժամանակաշրջանում. սկզբնապես այդպես է կոչվել միայն ծովափը՝ Բրյուգգեի և Սլեյսի ժամանակակից մարզը։ Ֆլեմինգները (բառացիորեն՝ արտաքսյալները) Հյուսիսային Ֆլանդրիայի սաքսոնական բնակչությունն էր։ Այնտեղ արդեն նկատվել են հասարակության սկզբնավորումներ և ծաղկում էր համակեցության բուն գերմանական ձևը՝ գիլդիաները, որի դեմ ապարդյուն պայքարել են կարոլինգյան թագավորները՝ կապիտուլարներ հռչակելու օգնությամբ։
Կառլոս Մեծը, փորձելով պետական ընդհանուր կարգին ենթարկել նաև այդ ծայրամասային գավառը, 792 թվականին ստեղծել է «Ֆլանդրիայի անտառապահ» պաշտոնը, որը պարտավոր էր ոչ միայն կառավարել նրա հարուստ անտառները, այլև հնազանդության մեջ պահել բնակիչներին։ Այդ վերջին խնդիրը մեծ դժվարությունների հետ էր կապված, և իզուր չէ, որ ժամանակագրությունը վկայում է ազատասեր բնակչության հետ անտառապահի բախումների մասին։
Լյուդովիկոս I Բարեպաշտի իշխանության օրոք ֆլամանդական ափերին հայտնվել են նորմանները։ Միայն աննշան դիմադրության հանդիպելով՝ նրանք գետերով բարձրացել են երկրի խորքերը և սրի ու կրակի մատնել այն։ Այդ հանգամանքը ստիպել է ավելի գործուն պաշտպանության կազմակերպման մասին մտածել։ Գերմանների արշավանքներից ավերված հին քաղաքները նորից են վերաշինվել։ Ամրացվել են վանքերը (օրինակ՝ հանրահայտ Էյնհարդի հիմնած վանքը Գենտում), սակայն քանի դեռ երկրում կենտրոնական իշխանություն չկար, բոլոր այդ ձեռնարկումները չեն վերացրել նորմանական վտանգը։
Ֆլանդրիա կոմսության կազմավորում
862 թվականին Բալդուին Երկաթե Ձեռքի կողմից ֆլանդրական կոմսության հիմնումը ուղիղ պատասխան է հանդիսացել ժամանակի պահանջներին։ Բալդուինի տիրույթները Ֆլանդրիայի ամբողջ տարածքը չեն զբաղեցրել։ 843 թվականին Վերդենի պայմանագրով ֆլամանդական կոմսերի տոհմի հիմնումից քսան տարի առաջ երկրի հարավարևելյան մասը անցել է Գերմանիային։ Նոր կոմսությունը կազմավորվել է Ֆրանսիայի տարածքում։
Բալդուին I-ի և նրա մերձակա ժառանգորդների` Բալդուին II-ի (879-918 թվականներ), Արնուլֆ I Մեծի (918-966 թվականներ), նրա որդի Բալդուին III (ի օգուտ որի Արնուլֆը գրեթե հրաժարվել է գահից, մահացել է նրա գահակալության օրոք), Արնուլֆ II-ի (966-989 թվականներ) գահակալումը լի են եղել վաղ ֆեոդալական շրջանին բնորոշ դեպքերով՝ երկպառակտչական կռիվներով, նորմանների, Ֆրանսիայի թագավորի, հարևան բարոնների և, գլխավորապես, Նորմանդիայի դուքսերի դեմ պայքարով։
Նոր ժամանակաշրջան է սկսվել Բալդուին IV Մորուքի (989-1036 թվականներ) գահակալմամբ։ Նրա և նրա հաջորդների (Բալդուին V` 1036-1067 թվականներ, Բալդուին VI` 1067-1070 թվականներ) օրոք աստիճանաբար սկսել է մարել ռազմական խառնակությունը։ Առևտուրը և արտադրությունը, որի զարգացմանը նպաստել են Ֆլանդրիայի աշխարհագրական դիրքը, ինչպես նաև նրա բնակիչների գործարար ջիղը, հետզհետե զարգացել են։ Բարդացել էր քաղաքային կյանքը. քաղաքաբնակների միջև առաջանում էին բազմապիսի կապեր։
1049 թվականին Բալդուին V-ը Գերմանիայից հաջողել է խլել Բրաբանտի մի մասը, որը հետագայում անվանել են «Կայսերական Ֆլանդրիա»։ Դրա փոխարեն Ֆլանդրիայից առանձնացել են Կամբրեզ, Բուլոն, Սեն Պոլ, Գին կոմսությունները։ Բալդուին V-ի օրոք Ֆլանդրիայի կոմսերի հեղինակությունը շատ բարձր էր Ֆրանսիայում։ Հենրիխ I թագավորը մահանալիս իր որդու՝ Ֆիլիպի խնամակալ է նշանակել Բալդուինին։ Բալդուինն իր գահը կտակել է իր երկրորդ որդուն ՝ Բալդուին VI-ին։ Ավագ որդի Ռոբերտը (մականունը՝ Ֆրիզ) չափազանց վիրավորվել է դրանից և իր եղբոր մահից հետո սկսել է գահը սրով նվաճել՝ ակտիվ աջակցություն գտնելով քաղաքացիների կողմից։ Վերջիններս դեմ էին Բալդուին VI-ի այրուն և փոքրահասակ որդուն։ Նա կոմս դարձավ ավելի քան երեք տարվա պայքարից հետո։
Ֆլադրիայի քրիստոնեացում և հետագա պատմություն
Ռոբերտի որդին՝ Ռոբերտ II-ը (1092-1109 թվականներ), իր ժամանակի լավագույն ասպետներից մեկն է եղել։ Նա մասնակցել է խաչակրաց I արշավանքին, իսկ վերադառնալուց հետո կապեր է հաստատել Հենրիխ I Անգլիացու հետ՝ դաշնակիցներ փնտրելով ֆրանսիական թագավորի և Էնոյի կոմսի դեմ։ Անգլիայի հետ բարեկամության շնորհիվ Ռոբերտ II-ի օրոք սկսվել է ֆլամանդացիների զանգվածային արտագաղթը դեպի Անգլիա, դեպի ուր նրանք փախչում էին կործանարար պարբերական ջրհեղեղներից։
Բոդուեն VII-ից (1109-1119 թվականներ) հետո Ֆլանդրիայի կոմս է դարձել դանիական արքայազն Կառլ Բարեսիրտը (1119-1127 թվականներ)։ Նա հաղթել է մյուս թեկնածուներին և խաղաղություն հաստատել երկրում։ Նրա օրոք Ֆլանդրիան հսկայական առաջընթաց քայլ է կատարել մշակութային զարգացման ասպարեզում։ Կառլի հեղինակությունն այնպիսին էր, որ նրան առաջարկել են Երուսաղեմի թագավորության և Հռոմեական Սրբազան կայսրության թագը։ Նա բարեհաջող հաշվեհարդար է տեսել արտաքին թշնամիների հետ, սակայն կոմսության ներսում նրա դրությունն անկայուն է եղել։ Նա խիստ է կառավարել, հետ չի կանգնել իր նախընտրանքներից։ Այդ ժամանակ արդեն նշանակալի հարստություն կուտակած և ազատության ձգտող քաղաքներին նա անվստահությամբ է վերաբերվել և այդ պատճառով հեղինակազրկվել։ Բրյուգգեի քաղաքացիների դավադրությունը, որին միացել են նաև որոշ բարոններ, վերջ է դրել նրա կառավարմանը։
Նրա սպանությունից հետո Ֆլանդրիայի գործերին խառնվել է Ֆրանսիայի թագավորը, որի ազդեցության շնորհիվ իշխանությունն անցել է Վիլհելմ Նվաճողի թոռանը, Ռոբերտ III Նորմանդացու որդուն՝ նորմանական արքայազն Վիլհելմ Կլիտոնին։
Թյերիի որդին՝ Ֆիլիպը (1168-1191 թվականներ), ավելի սերտ է մերձեցել Անգլիայի հետ հատկապես Ֆիլիպ II Օգոստոսի գործողությունների՝ ավելի ու ավելի ագրեսիվ դառնալուց հետո։ 1182 թվականին Ֆիլիպն իր ֆլամանդացիների հետ նույնիսկ ներխուժել է Ֆրանսիայի տարածք. պատերազմը տևել է մինչև 1186 թվականը։
Ֆիլիպի մահից հետո Ֆլանդրիայի կոմսությունն անցել է Ֆլանդրական կոմսերի տոհմի հնագույն ճյուղի ժառանգ Բոդուեն VIII Գեննեգաուսցուն (1191-1194 թվականներ)։ Վերջինիս որդին՝ Բալդուին IX-ը (1194-1202 թվականներ), մասնակցել է խաչակրաց չորրորդ արշավանքին, 1204 թվականին ընտրվել Լատինական կայսր և հաջորդ տարին, գերի ընկնելով Ադրիանապոլսում, տանջամահ է արվել բուլղարների կողմից։
Գեննեգաուի և Ֆլանդրիայի ժառանգորդուհի Ժաննան ամուսնացել է Ֆերդինանդ Պորտուգալացու հետ (1211 թվական)։ Նրա օրոք Ֆլանդրիայի համար վճռական բախում է տեղի ունեցել Ֆիլիպ Օգոստոսի հետ։ Ֆերդինանդը, Անգլիայի և Գերմանիայի հետ դաշինք կազմած, պատերազմ է սկսել, իր երկիրը ենթարկել թշնամու արշավանքի սարսափներին, իր դաշնակիցների հետ պարտվել է Բուվինի մոտ (1214 թվական) և գերի ընկել։ Համաձայն Ֆիլիպի հետ Ժաննայի կնքած պայմանագրի՝ Ֆլանդրիան պարտավոր է եղել վճարել ահռելի ռազմատուգանք, հրաժարվել Արտուայից, քանդել լավագույն ամրոցները, և որոշները թողնել Ֆրանսիային՝ պարտքի դիմաց։ 1226 թվականին Ֆերնինանդն ազատվել է գերությունից և մահացել 1233 թվականին։ Ժաննան կառավարել է երկիրը մինչև 1244 թվականը և գահը փոխանցել իր քրոջը՝ Մարգարիտային (1244-1280 թվականներ)։ Այդ ժամանակաշրջանը նշանավորվել է նրա երկու ամուսնություններից ծնված երեխաների՝ Ավենների և Դամպյերների միջև երկպառակտչական կռիվներով։ Այս խռովությունների արդյունքը Ֆլանդրիայի և Գեննեգաուի բաժանումն էր։ Առաջինը բաժին է հասել երկրորդ ամուսնությունից ծնված կրտսեր որդուն՝ Գի դը Դամպյերին (1280-1305 թվականներ)։
Բուվինի մոտ պարտությունն ուժեղ հարված է հասցրել Անգլիային։ Հովհան Անհողինի կառավարման վերջին տարիներին և նրա մահվանը հաջորդած խռովությունների ժամանակ Անգլիան չկարողացավ նախկինի նման աջակցել Ֆլանդրիային։ Երկպառակտչական պայքարը ևս նպաստել է ֆրանսիական ազդեցության ուժեղացմանը և կոմսերի ու քաղաքների վերաբերմունքի փոփոխմանը։ Ֆրանսիական թագավորները և հատկապես Լյուդովիկոս IX Սուրբը խառնվել են ֆլամանդական գործերին՝ օժանդակելով կոմսերի իշխանությանը։ Անգլիայի հետ տնտեսական շահերով կապված քաղաքները չէին կարող հանգիստ հետևել կոմսերի քաղաքականության շրջադարձին։
Ֆլամանդական քաղաքների ուժեղացումը տեղի է ունեցել ֆլամանդական ժառանգության համար մղվվող պատերազմի ժամանակաշրջանում (1127-1128 թվականներ)։ Ե՛վ Վիլհելմը, և՛ Թյերին աջակցություն ստանալու նպատակով նրանց շնորհագրեր և արտոնություններ են բաշխել։ Այդ ժամանակից Բրյուգգեն, Գենտը, Իպրը, Լիլը, Սենտ Օմերը, Կամբրեն և այլ քաղաքներ սկսել են խառնվել քաղաքականությանը։ Հատկապես մեծ է եղել առաջին երեք ամենահարուստ ու ամենահզոր քաղաքների ազդեցությունը։ Նրանք փառքի են արժանացրել Թյերիին, և քանի որ նրա գահակալելուց մինչև 13-րդ դարի սկիզբը Ֆլանդրիայի քաղաքականությունն անգլոմետ էր, քաղաքների ու կոմսերի միջև լիակատար համաձայնություն է տիրել։ Կոմսերին արտոնություններ են շնորհվել, քաղաքները առևտուր են արել Անգլիայի հետ և ավելի ու ավելի հարստացել։ Այդ ժամանակ վերջնական հաստատվել է նրանց ներքին կարգը։ Այն տիպիկ վերնախավային կառավարում էր, որի մեջ արհեստավորները բացառապես զրկված են եղել քաղաքական իրավունքներից։
1302 թվականին ֆրանսիացիների ճնշումներն առաջ են բերել արհեստագործների ապստամբություն։ Բրյուգգեում բոլոր ֆրանսիացիները սպանվել են, իսկ Կուրտրի մոտ ֆրանսիական բանակը ջախջախվել է ֆլամանդացիների կողմից։ Գին մահացել է Ֆիլիպի նոր արշավանքի նախապատրաստությունների ժամանակ (1305 թվական)։ Ֆլամանդացիները ջախջախվել և ստիպված են եղել կնքել Ատրիի հաշտության պայմանագիր (1305 թվական), ըստ որի՝ Լիլի, Դուեի և որոշ այլ քաղաքների տարածքները ժամանակավորապես անցել են Ֆրանսիային ։
Սակայն ֆրանսիացիների հաղթանակը չի կարողացել կործանել մանր բուրժուազիայի իշխանությունը, որը շարունակել է ձգտել դեպի Անգլիան և ավելի ու ավելի թշնամաբար վերաբերվել Ֆրանսիային հավատարիմ իրենց կոմսերին։ Գյուի Դամպյերի որդին՝ Ռոբերտ III-ը, թագավորել է ոչ երկար։
Նրա հաջորդը՝ Լյուդովիկ I Նևերացին, գերի է ընկել քաղաքացիներին։ Ազատ արձակվելուց հետո նա հպատակներից բողոքել է հենց այդ ժամանակ գահակալության անցած Ֆիլիպ VI-ին։ Սրա հետևանքը ֆրանսիացիների նոր ներխուժումն է եղել երկիր և ֆլամանդացիների պարտությունը Կասսելի մոտ (1328 թվական)։ Դրա մասին կարելի է մանրամասն կարդալ «1323–1328 թվականների գյուղացիական ապստամբությունը Ֆլանդրիայում» հոդվածում։ Լյուդովիկոսը, որին իրադրությունն ավելի սերտ է կապել Ֆրանսիայի հետ, Հարյուրամյա պատերազմի սկսվելուց հետո կտրուկ խզել է կապերը Անգլիայի հետ և հրամայել ձերբակալել իր տիրույթներում գտնվող անգլիացի վաճառականներին (1336 թվական)։ Էդուարդ III-ը պատասխանել է Անգլիայում գտնվող ֆլամանդացիների ձերբակալմամբ և դեպի Ֆլանդրիա բրդի արտահանման արգելքով։
Քաղաքացիներն ապստամբել են կոմսի դեմ։ Գենտի գարեջրագործ Յակոբ վան Արտևելդեն կանգնել է շարժման գլուխ։ Քաղաքացիները առևտրային պայմանագիր են կնքել Անգլիայի հետ՝ չխզելով Ֆրանսիայի հետ կապերը։ Արտևելդեի այցը Անգլիա պսակվել է կատարյալ հաջողությամբ. բրդի առաքումը վերականգնվել է 1338 թվականին։ Երբ սկսվել են ռազմական գործողությունները, Արտևելդեն Էդուարդի հետ կնքել է ռազմական դաշինք, որը մեծ օգուտ է բերել Անգլիային։ Այն ժամանակ, երբ Լյուդովիկ Նևերացին մարտնչել է ֆրանսիական ասպետների շարքերում (նա զոհվել է Կրեսիի ճակատամարտում), ֆլամանդական նավատորմն ու քաղաքացիների զորքն օգնել են անգլիացիներին։ Սակայն Արտևելդեի և նրա կողմից մտցված ժողովրդական վարչակարգի հեղինակությունը արագ ընկել է։ 1345 թվականի ապստամբությունը վերջ է դրել նրա տիրապետությանը։ Արտևելդեն սպանվել է, քաղաքային կարգուկանոնը նորից վերափոխվել է պատրիկների և արհեստագործների միջև փոխզիջման միջոցով։
Լյուդովիկ Նևերացու հաջորդին՝ Լյուդովիկոս դը Մալին, հաջողվել է իր շուրջը համախմբել բոլոր քաղաքներին, բացի Գենտից։ Վերջինս շրջապատվել է, բայց քաղաքացիները Ֆիլիպի՝ Արտևելդեի որդիներից մեկի առաջնորդությամբ ջարդել են կոմսի զորքին։ Ֆլամանդական քաղաքականության կառավարումը կրկին անցել է Գենտի ձեռքը, և Ֆլանդրիան նորից սկսել է մերձենալ Անգլիայի հետ։
Ֆլանդրիայի հետագա պատմության վերաբերյալ տես՝ Բուրգունդիա, Նիդեռլանդներ, Իսպանիա, Ֆրանսիա, Բելգիա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի պատմական տարածքներ Կատեգորիա:Ֆլանդրիայի պատմություն
Կուերվա
Կուերվա(Cuerva), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, գտնվում է Տոլեդո նահանգում, Կաստիլյա-Լա-Մանչա ինքնավար մարզի կազմում։ համայնքնը գտնվում է Մոնտես դե Տոլեդո շրջանի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 38 կմ²։ Բնակչությունը 1564 մարդ (ըստ 2010 թվականի )։ Պրովիցիայի վարչական կենտրոնից հեռու է 30 կմ։
Վլադիմիրովկա (ավան, Արտյոմովսկի շրջան)
Վլադիմիրովկա (Володимирівка), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկիում։
Կուերվա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Վլադիմիրովկա (ավան, Արտյոմովսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Վլադիմիրովկա ավանում բնակվում էր 1 121 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Արտյոմովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
(8400) Տոմիզո
(8400) Տոմիզո (Tomizo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի հունվարի 4-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակաո Կոբայաշիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դյան Չանդ
Դյան Չանդ Բայս (Dhyan Chand Bais, ), հնդիկ մականախաղորդ, կենտրոնական հարձակվող։ Եռակի օլիմպիական չեմպիոն 1928, 1932 և 1936 թվականներին։
Կենսագրություն
Դյան Չանդը ծնվել է 1905 թվականի օգոստոսի 28-ին` (որոշ աղբյուրների համաձայն՝ օգոստոսի 29 ) Հնդկաստանի Ալլահաբադ քաղաքում։
Մականախաղի խաղալ սովորել է բրիտանացի սպաներից։ 1922 թվականին առաջին անգամ խաղացել է բանակային մրցաշարում։ Խաղացել է Միացյալ գավառների, Հնդկական բանակ ի, «Ջանսի Հիրոզ» թիմերում ։
Սովորել է Ալիգարհի մուսուլմանական համալսարանում։
Իր նորամուտը նշել է Հնդկաստանի ազգային հավաքականի կազմում 1926 թվականին՝ Ավստրալիա յում և Նոր Զելանդիա յում հյուրախաղերի ժամանակ ։
1928 թվականին Ամստերդամում անցկացվող ամառային Օլիմպիականխաղերում նա մտել է Հնդկաստանի մականախաղի հավաքական և նվաճել ոսկե մեդալ։ Հանդես է եկել որպես հարձակվող, անցկացրել է 5 հանդիպում, խփել 15 գոլ (չորսը՝ Շվեյցարիայի, Դանիայի և Ավստրիայի հավաքականների դարպասին, երկուսը՝ Հոլանդիայ ի, մեկը ՝ Բելգիայ ի)։ Նա մրցաշարի լավագույն դիպուկահարն էր։
1932 թվականին Հնդկաստանի մականախաղի ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է Լոս Անջելեսում ամառային Օլիմպիական խաղերին և նվաճել ոսկե մեդալ։ Խաղացել է որպես հարձակվող, անցկացրել 2 հանդիպում, խփել 12 գոլ (ութը՝ ԱՄՆ -ի հավաքականի դեմ, չորսը ՝ Ճապոնիայ ի)։
Ըստ պտտվող լեգենդի՝ այն բանից հետո, երբ հնդիկները եզրափակչում ջախջախիչ հաղթանակ տարան Գերմանիայի հավաքականի դեմ (8:1), որտեղ Չանդը խփել էր 3 գոլ, Ադոլֆ Հիտլերը նրան հրավիրեց հանդես գալու Գերմանիայի հավաքականում։ Սակայն հոկեյիստը հրաժարվեց՝ ասելով, որ չի ցանկանում լքել հայրենիքը :Այնուամենայնիվ, ոչ մի ժամանակակից պաշտոնական աղբյուր չի հաստատում այս հանդիպման փաստը ։
Չանդը կարող էր խաղալ նաև 1948 թվականի ամառային Օլիմպիական խաղերում, քանի որ մնում էր լավագույն հնդիկ հոկեյիստներից մեկը, սակայն հրաժարվեց մասնակցելուց։ Խաղային կարիերան ավարտել է 1951 թվականին ։
Երեք Օլիմպիական խաղերում նա անցկացրել է 12 հանդիպում և դարձել 40 գոլի հեղինակ (միջինը 3,33 գոլ մեկ խաղում)։ Մեկ խաղում խփած գոլերի քանակով Չանդը դեռևս ռեկորդակիր է։ 1932 թվականի օգոստոսի 11 -ին խփել է 8 գոլ ԱՄՆ հավաքականի դեմ խաղում (24:1)։
Չանդը յոթ հնդիկ հոկեյիստներից մեկն է, ովքեր երեք անգամ նվաճել են օլիմպիական ոսկի (Ռիչարդ Ալենի, Ռանգանաթան Ֆրենսիսի, Բալբիր Սինգհի, Լեսլի Կլավդիուսի, Ռանդիր Սինգհ Ջենթլի, Ուդհամ Սինգհի հետ միասին)։
1926-1948 թվականներին նա խփել է 570 գոլ։ Համարվում է մականախաղի պատմության լավագույն խաղացողներից մեկը ։ Գնդակի գերազանց վերահսկման համար ստացել է Հրաշագործ մականունը ։
1956 թվականին զինվորական ծառայությունից հեռացել է մայորի կոչումով ։ 60 -ականներին դասավանդել է Պատիալեի Սպորտի ազգային ինստիտուտում ։
Կյանքի վերջին օրերն անցել են մոռացության ու աղքատության մեջ։
Մահացել է 1979 թվականի դեկտեմբերի 3-ին Հնդկաստանի Դելի քաղաքում աղիքների քաղցկեղից աղքատների հիվանդանոցում.
Ընտանիքը
Կրտսեր եղբայր Ռուպ Սինգը (1908-1977 թթ․) մականախաղի կրկնակի օլիմպիական չեմպիոն է, Չանդիի հետ խաղացել է Հնդկաստանի ազգային հավաքականում 1932 և 1936 թվականների Օլիմպիական խաղերում։
Որդին՝ Աշոկ Կումարը (ծն. 1950 թ․) նվաճել է բրոնզե մեդալ՝ 1972 թվականի Մյունխենի ամառային Օլիմպիական խաղերում։
Հիշողությունը
Օգոստոսի 29-ին Հնդկաստանը նշում է Սպորտի ազգային օրը, որն ընտրվել է Չանդի ծննդյան օրվա պատվին։
Նյու Դելիի կենտրոնում ՝ Ռաջպատհ պողոտայում գտնվող մականախաղի ազգային մարզադաշտը կրում է Դյան Չանդի անունը։ Կառուցվել է 1933 թվականին, վերանորոգվել է 2010 թվականին։ Տեղավորում է 16200 հանդիսական։ Մարզադաշտի մուտքի մոտ տեղադրված է Չանդի հուշարձանը` հոկեյի համազգեստով և մականով։
Նրա անունով է կոչվում Ալիգարհ մահմեդական համալսարանի հանրակացարանը ։
Չանդի մեկ այլ հուշարձան, որը նույնպես պատկերում է նրան համազգեստով և մականով, տեղադրված է Ջհանսում՝ Սիպրի լեռան վրա։
1980 թվականին Հնդկաստանը թողարկեց փոստային նամականիշ, որում պատկերված էր Չանդի դիմանկարը։
2012 թվականին Լոնդոնում, ամառային Օլիմպիական խաղերի ժամանակ, կայարաններից մեկը անվանափոխվեց Կլավդիուսի պատվին՝ Օլիմպիական լեգենդների հատուկ «քարտեզի» վրա։ Նա մեկն էր վեց հայտնիհոկեյիստներից, ովքեր արժանացան նման պատվի և մեկն էր երեք հնդիկներից՝Լեսլի Կլավդիուսի և Ռուպ Սինգհի հետ միասին ։
Հնդկաստանի սպորտային նվաճումների համար ամենաբարձր պարգևը Դյան Չանդի անվան մրցանակն է, որն ամեն տարի 2002 թվականից շնորհվում է այն մարզիկներին, ովքեր սպորտին նպաստում են ոչ միայն իրենց մարզական կարիերայի ընթացքում, այլև թոշակի անցնելուց հետո։
2018 թվականին Հնդկաստանում թողարկվեց «Ոսկի» գեղարվեստական ​​ֆիլմը՝ հիմնված Լոնդոնի Օլիմպիական խաղերում մականախաղի հնդկական թիմի ելույթի վրա։ Դյան Չանդը դարձավ հոկեյիստ Սամրատի նախատիպը, որին խաղում էր Կունալ Կապուրը ։
Կուրություն
Կուրություն, խիստ գիտական իմաստով՝ երկու աչքի տեսողության կայուն և անվերադարձ կորուստ, լույսը մութից տարբերելու անընդունակություն (այսպես կոչված՝ բացարձակ կուրություն, երբ տեսողությունը հավասար է 0-ի)։ Գործնական և սոցիալական իմաստով կուրությունը լայն հասկացություն է. մարդը համարվում է կույր, եթե կորցնում է շրջապատող պայմաններում կողմնորոշվելու հատկությունը և չի կարողանում առանց կողմնակի անձանց օգնության քայլել, թեկուզ լուսազգայությունը պահպանված է և կարող է տարբերել խոշոր առարկաների ուրվագծերը։ Տարբերում են կուրություն հասկացության հետևյալ ձևերը։