cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էլիզաբեթ Նեյ
ԱՄՆ
1891 թվականին Նեյին Chicago World's Fair Association-ի կին կառավարիչների խորհրդից պատվեր ստացավ 32000 ԱՄՆ դոլարով ստեղծելու Սեմ Հյուսթոնի և Սթիվեն Ֆ. Օստինի քանդակները 1893 թվականի Կոլումբիայի համաշխարհային ցուցահանդեսների համար ։ Հյուսթոնի և Օսթինի մարմարե քանդակներն այժմ կարելի է տեսնել Տեխաս նահանգի Կապիտոլիումում, Կապիտոլիումի Ազգային քանդակագործության հավաքածու-սրահում։ Նեյը պատվեր է ստացել նաև ստեղծելու Ալբերտ Սիդնի Ջոնսթոնի մահարձանը Տեխաս նահանգի գերեզմանատանը ։ Նեյի գործերից Լեդի Մակբեթի արձանը գտնվում է Էլիզաբեթ Նեյի անվան թանգարանում, մարմարե տարբերակը՝ Սմիթսոնյան ամերիկյան արվեստի թանգարանի հավաքածուում։ 1903 թվականին ստեղծված դոկտոր Դեյվիդ Թոմաս Իգլհարթի դիմաքանդակը կարելի է գտնել Օսթինում գտնվող սիմֆոնիկ հրապարակում ։ Նեյի հավանաբար վերջին հայտնի ստեղծագործությունը գերեզմանի վրա գտնվող քերովբե է Տեխասի Ֆրեդերիկսբերգ քաղաքի Der Stadt Friedhof գերեզմանատանը ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Գերմանացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Ամերիկացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Գերմանացի կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Մյունխենի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Տումելկա
Տումելկա (Tummelka), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 11 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Հաանյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Խոնկովցի
2001 թվականի տվյալներով Խոնկովցի գյուղում բնակվում էր 968 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3,2 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 302,5 մարդ/կմ²։
Պոպենրիխտ
Պոպենրիխտ (Poppenricht), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Վերին Պֆալց վարչական շրջանին։ Մտնում է Ամբերգ Զալցբախի շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 3413 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի) ։ Տարածքը 11,58 կմ² է։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 3 71 144։
Քաղաքը ստորաբաժանվում է 9 քաղաքային շրջանի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Տշող
Տշող, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Գավաշի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նաշե էխո (օրաթերթ)
«Նաշե Էխո» (Наше эхо, թարգ.՝ «Մեր արձագանքը»), բոլշևիկյան պրոպագանդիստական լեգալ օրաթերթ։ Լույս է տեսել 1907 թվականին մարտի 25—ին (ապրիլի 10), 14 համար (վերջին համարը՝ անլեգալ), Պետերբուրգում։ Թերթի հրատարակությունը ղեկավարել է Վլադիմիր Լենինը աշխատակցել են Վացլավ Վորովսկին, Միխայիլ Օլմինսկին և ուրիշներ։
Ակյար (գյուղ, Խայբուլինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7045 մարդ։
Նաշե էխո (օրաթերթ)
«Նաշե էխո»–յում տպագրվել է Լենինի 10 հոդված։
Քաղաքական նկատառումներով Ռուսաստանի ցարական կառավարությունը թերթի հրատարակումն արգելել է։
Կատեգորիա:Ռուսաստանի օրաթերթեր Կատեգորիա:Ռուսական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Ռուսական քաղաքական պարբերականներ
Ակյար (գյուղ, Խայբուլինսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Խայբուլինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կուրիեռ
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 255 մարդ, բնակչության խտությունը` 7.07 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 36.06 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 124 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 104-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 20։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 83,9 %։ 104 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 100 անձ (59 տղամարդ և 41 կին)։ Գործազուրկ են եղել 4 անձ (1 տղամարդ և 3 կին)։ 20 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 10-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բոն Ժարդին դի Գոյաս
Բոն Ժարդին դի Գոյաս (Bom Jardim de Goiás), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Գոյանիայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8 129 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 850,738 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 4,4 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր
Բումերանգ (հեռուստաալիք)
Պաշտոնական կայք
Կատեգորիա:Ամերիկյան հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Մանկական հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Անգլալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Իսպանալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Իտալալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Լեհալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Ռուսալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Ֆրանսալեզու հեռուստաալիքներ
Պարիա
Պարիա ( թամիլերեն ՝ պարայյար), անձեռնմխելի, ամենաստորին կաստաներից Հարավային Հնդկաստանում, սերվել են տարբեր կաստաների միջև սեռական կապը արգելող ավանդույթին հակառակ։ Որպես մեղսական սեռական կապի ծնունդ համարվել են ապականված և զրկվել բոլոր իրավունքներից, անգամ արգելվել է նրանց դիպչելը (այստեղից էլ՝ «անձեռնմխելիներ» անվանումը)։ Պարիաները զբաղվել են մյուս կաստաների համար «անվայել» համարվող աշխատանքներով։ Նրանց համանման սոցիալական խավեր եղել են Հին աշխարհում, Արևելքում, միջնադարում, ինչպես նաև ժամանակակից պետություններում (Սեգրեգացիա), որոնք, սակայն, ստրկության, ռասայականության, ազգային կամ կրոնական թշնամանքի արդյունք էին և ոչ միշտ էին հասարակությունից լրիվ մեկուսացվում։ Ավելին, որոշ երկրներում (օրինակ՝ Ճապոնիայում) արվեստի վերելքը տեղական պարիաների գործունեության արգասիք է։
«Պարիա» հասկացությունը փոխաբերական իմաստով նշանակում է թշվառ, վտարյալ, մերժված։
Կատեգորիա:Նյութեր Հայկական սովետական հանրագիտարանից Կատեգորիա:Շրի Լանկայի բնակչություն Կատեգորիա:Հինդուիզմ Կատեգորիա:Խտրականություն Կատեգորիա:Հասարակական դասեր Կատեգորիա:Հնդկաստանի հասարակություն
Նանկայի համալսարան
Նանկայի համալսարան (南开大学), 1919 թվականին հիմնադրված ազգային հետազոտական համալսարան Չինաստանի Տյանցզին քաղաքում։ Համալսարանի հիմնադիրներն են համարվում չին լուսավորչիներ Չժան Բոլինը (1876—1951) և Յան Ֆանսունը (1860—1920): Համալսարանը  ՉԺՀ պետական խորհրդի վարչապետ Չոու Էնլայայի ալմա մատերն է։ Համարվում է Չինաստանի առաջին և լավագույն դասական համալսարանը    ։
Պատմություն
Համալսարանը հիմնադրվել է մասնավոր միջոցներով, ուստի ի սկզբանե փոքր է եղել։ Իր գոյության առաջին փուլում այն ուներ ընդամենը հումանտիար գիտությունների, տեխնիկայի և բիզնեսի ֆակուլտետներ։ Ուներ ընդհանուր 96 ուսանող։ Համալսարանի առանձնահատկությունն այն էր, որ դասընթացները տեղի էին ունենում ամբողջությամբ անգլերենով։ 1937 թվականին Նանկայի համալսարանը ընդլայնվել է և ունեցել երեք քոլեջ, 13 գրասենյակ և երկու հետազոտական ինստիտուտ։ Այդ ժամանակ համալսարանում սովորում էր 429 ուսանող, իսկ պրոֆեսորադասախոսական կազմն բաղկացած էր 110 դասախոսից։ Համալսարանը ստացել է «Բարձրագույն կրթության Հյուսիսային Աստղ» ոչ պաշտոնական անունը։
Արդիականություն
2009 թվականի վերջին համալսարանում կար 22 քոլեջ, որոնք կրթական ծրագրեր էին առաջարկում բակալավրի 73 մասնագիտությունների համար, 208 ծրագիր մագիստրոսի վերապատրաստման համար, ինչպես նաև 122 ծրագիր դոկտորների գիտությունների համար։ Ուսանողների ընդհանուր թիվը 12 հազար էր, մագիստորսներինը՝ նույնպես։ Ուսանողների մոտ 10%-ը հիմնականում Հարավային Կորեայից էին, Ճապոնիայից, Եվրոպայից և Աֆրիկայից։ Հայտնվելով Չինաստանի լավագույն բուհերի տասնյակում՝ Նանկայի համալսարանը երկրում զբաղեցնում էր առաջատար տեղը։ Նանկայում է գտնվում մաթեմատիկայի, քիմիայի, պատմության, բիզնեսի և տնտեսության լավագույն դպրոցները։ 2008 թվականի ՉԺՀ-ի կրթության նախարարությունը Նանկայի քիմիայի դպրոցը լավագույնն է համարել ամբողջ ՉԺՀ-ում։ Մաթեմատիկայի և պատմության հետազոտությունների տնտեսագիտական բնագավառում Նանկայի համալսարանը ՉԺՀ-ի ավելի քան 2000 համալսարանների շարքում զբաղեցրել է երկրորդ տեղը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1919 հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:Չինաստանի համալսարաններ
Կոբյակովո (գյուղ, Օրջոնիկիձեևսկի շրջան)
Կոբյակովո (Кобяково), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Օրջոնիկիձեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 482 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Օրջոնիկիձեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Դետսկի միր (հեռուստաալիք)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Մանկական հեռուստաընկերություններ [[Կատեգորիա:Ռուսալեզու հեռուստաալիքներ
(9888) 1995 CD
(9888) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի փետրվարի 1-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,662683 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5126 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8127 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1587 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,226843 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,91° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1995 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակաո Կոբայաշիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Թմբկաբերդ
Թմբկաբերդ, Թմուկ կամ Թմբուկ, Թմոգվի, (თმოგვის ციხე), միջնադարյան բերդ Մեծ Հայքի Գուգարք աշխարհի Վերին Ջավախք գավառում՝ Կուր գետի ձախ ափին։ Ներկայումս գտնվում է Վրաստանի Սամցխե-Ջավախք մարզի Ասպինձայի (Ասպնջակ) շրջանում։
Նկարագիրը
Բերդը գտնվում է երեք բարձրադիր բլուրների վրա և ուներ մոտ 150 մ երկարություն և 30 մ լայնություն` շրջապատված պարիսպներով ու երեք բլրի վրա առանձին կառուցված աշտարակներով։ Պարիսպներն ու աշտարակները կառուցված էին սրբատաշ քարով ու կրով և ունեին մոտ 1,5 մ հաստություն։
Թմբկաբերդն ուներ երեք դուռ՝ հարավային, հյուսիսային և արևելյան։ Առանձին ցածրադիր բլրի վրա պահպանվել են մատուռի հարավային և արևելյան պատերը, որոնց վրա ժամանակին պատկերված են եղել Սուրբ Աստվածածինը, երկու կույսերը և երկու առաքյալները։ Հարավային պատի կամարի ներքևի մասում երևում է մի սրբի պատկեր։ Հարավային դռան մոտից ստորգետնյա ճանապարհը ժայռի միջով իջնում է դեպի Կուր գետը։ Բլուրներից մեկի առջևում կա 4,5 մ բարձրությամբ կոթող, որի շուրջը առկա են տների ավերակներ։
Այստեղ է գտնվում Թմբուկ (Թմոգվի) գյուղը, որի գերեզմանատանը կան հայերեն արձանագրություններով բազմաթիվ տապանաքարեր ու խաչարձաններ։ Խաչքարերից մեկի վրա նշված է ՊԿԶ (1417 թ.)։ Բացի այդ, բերդի մոտակայքում հայտնաբերվել է գերեզմանաթումբ, որը վերագրվում է մթա III-II հազարամյակներին ։ Ավերակ տների պատեր կան նաև բերդի դիմաց, Կուր գետի աջ ափին։
Պատմական ակնարկ
Առաջին անգամ Թմբկաբերդը հիշատակվում է 10-րդ դարի աղբյուրներում։ Այն վերահսկում էր առևտրական ուղիներին, որոնք Ջավախք աշխարհը կապում էին Առաջավոր Ասիայի հետ։ 10-րդ դարում արաբ զավթիչները փորձել են գրավել բերդը` սակայն անարդյունք։ Ժամանակի ընթացքում այն մերթընդմերթ փոխանցվել է Թորելի, Մխարգրձելի-Զաքարյան, Շալիկաշվիլի, Քուաբուլիսձե և Ջաղելի իշխանական տոհմերին։ 12-րդ դարի վերջերից, ի թիվս Հյուսիսային Հայաստանի այլ գավառների, Ջավախքն իր Թմբկաբերդով ու Ախալքալաք (Նոր քաղաք) քաղաքով տրվել է հայ Զաքարյանների նախարարական տոհմին՝ որպես ժառանգական կալվածք և Զաքարյան տոհմի ճյուղի՝ Մխարգրձելի-Թմոգվելի իշխանական տան կենտրոնն էր։ Իր անգնահատելի ծառայությունների դիմաց Թամար թագուհին Թմբկաբերդը նվիրել է հայազգի ռազմական և քաղաքական գործիչ Սարգիս Թմոգվեցուն (Սարգիս Ա Վահրամյան), իսկ նրա եղբայր Զաքարիային` Գագը։ 1578 թվականին բերդը զավթվել է Օսմանյան կայսրության կողմից։ 1828-1829 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից հետո անցել է Ռուսաստանին։ Այժմ պահպանվել են Թմբկաբերդի ավերակները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացական բերդեր Կատեգորիա:Սամցխե-Ջավախքի մարզի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Բերդեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Վրաստան) Կատեգորիա:Ջավախք Կատեգորիա:10-րդ դարի հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:10-րդ դարի հիմնադրումներ Վրաստանում
Apricot Stone
«Apricot Stone» (Ծիրանի կորիզ), Եվա Ռիվասի երգն էր Եվրատեսիլ 2010 երգի մրցույթի համար։ Երգի հեղինակներն են Արմեն Մարտիրոսյանը և Կարեն Կավալերյանը (վերջինս յուրատեսակ ռեկորդ է սահմանել՝ տեքստեր հեղինակելով եվրատեսիլյան մրցույթներում ներկայացված հինգ երկրի յոթ երգի համար )։ Երգը Եվա Ռիվասը երգը ներկայացրել է երկրորդ կիսաեզրափակչի ժամանակ և եզրափակիչ անցել 6-րդը, իսկ եզրափակչում 141 միավորով զբաղեցրել է 7-րդ հորիզոնականը։ Օգտագործվել է անվանի դուդուկահար Ջիվան Գասպարյանի նվագը ծիրանափողով՝ դուդուկով. այդպիսով՝ նա դարձել է եվրատեսիլյան մրցույթների ամենատարեց մասնակիցներից մեկը։
Հայաստանը հնուց հայտնի է որպես ծիրանի հայրենիք : Եվրատեսիլ - 2010-ը լուսաբանած ժուռնալիստներից ոմանք Apricot Stone երգի տեքստը մեկնաբանել են որպես ակնարկ հայոց Մեծ եղեռնի մասին ։ Ավելի ուշ Ֆրանսիայում Հայաստանի ներկայացուցիչներից մեկը հաստատել է այդ տեսակետը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի երգերը Եվրատեսիլ երգի մրցույթում Կատեգորիա:2010 երգեր
Եվգենի Լևխանյան
Եվգենի Արշակի Լևխանյան, հայ գեղանկարիչ, թատերական նկարիչ։
Կենսագրություն
1922-1927 թվականներին սովորել է Աստրախանի գեղարվեստական ուսումնարանում։ 1929-1936 թվականներին աշխատել է Երևանում, ձևավորել է մի շարք բեմադրություններ, 1936-1941 թվականներին՝ Օրջոնիկիձեում (Վլադիկավկազ)։ 1945 թվականից բնակվել է Լվովում, ապա՝ Կիևում։ Ցուցահանդեսների մասնակցել է 1935 թվականից։ 1961 թվականին անհատական ցուցահանդես է ունեցել Երևանում ։
Գեղանկարներ
Ստեղծել է բնանկարների լվովյան շարք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ Կատեգորիա:Հայ բեմանկարիչներ Կատեգորիա:1907 ծնունդներ Կատեգորիա:Ղզլար քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1964 մահեր Կատեգորիա:Կիև քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
Ելակոդ
Համակարգչային գիտության բնագավառում ելակոդը որևէ ծրագրավորման լեզվով գրված դրույթների կամ սահմանումների հավաքածու է։ Այն ծրագրավորողների կողմից օգտագործվող մեխանիզմ է, որը հիմնականում օգտագործվում է համակարգչի գործողությունները մատնանշելու համար։ Ծրագրի սկզբնական կոդը, որը սովորաբար բաղկացած է մեկ կամ մի քանի տեքստային նիշքերից, երբեմն պահվում է տվյալների շտեմարանում որպես պահպանված ընթացակարգ, ինչպես նաև կարող է պահվել կրիչի վրա որպես կոդի փոքր կտորներ։ Սկզբնական կոդի նիշքերի մեծ հավաքածուն կարող է դասակարգվել գրացուցակների ծառի մեջ, որն այդ դեպքում անվանում են ծրագրային ծառ։ Համակարգչային ծրագրի սկզբնական կոդն անհրաժեշտ է մարդու համար ընթեռնելի ձևից փոխարկել համակարգչի համար իրագործելի ձևի։ Սկզբնական կոդը կոմպիլյատորի միջոցով կարող է փոխարկվել կատարվող կոդի։ Համակարգչային նախագծի կոդի հիմքը դա նախագիծը կազմող համակարգչային ծրագրերի բոլոր սկզբնական կոդերի մեծ հավաքածուն է։
Ակյար (գյուղ, Միյակինսկի շրջան)
Ակյար (Акъяр, Аҡъяр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի կազմում։
Ելակոդ
Նպատակները
Սկզբնական կոդն օգտագործվում է որպես կատարվող ծրագիր ստեղծող պրոցեսի մուտք։ Այն նաև օգտագործվում է որպես մարդկանց միջև հաղորդակցման ալգորիթմների միջոց։ Ծրագրավորման տեխնիկա սովորելու համար ծրագրավորողները հաճախ համարում են օգտակար ընթացիկ սկզբնական կոդը վերանայելը։ Սկզբնական կոդի մատչելի դարձնելը բոլոր ծրագրավորողներին հաճախ նշվում է որպես վերջիններիս ծրագրավորման հմտությունների լավացման կարևոր գործոն։ Որոշ մարդիկ սկզբնական կոդը դիտարկում են որպես արտահայտիչ դերասանական միջոց։ Ծրագրակազմը այլ համակարգչային հարթակի վրա տեղափոխելը սովորաբար անչափ դժվար է առանց սկզբնական կոդի։ Ծրագրի որոշակի կտորների տեղափոխելիությունը առանց ծրագրային կոդի հաշվողական տեսակետից հիմնականում թանկ է։ Տեղափոխելիության հնարավոր ընտրանքները ներառում են կոդի երկուական թարգմանությունը և սկզբնական հարթակի էմուլյացիան։ Կատարվող կոդի դեկոմպիլյացիան կարող է օգտագործվել ասեմբլերով կամ բարձր մակարդակի ծրագրավորման լեզվով սկզբնական կոդ ստանալու համար։ Ծրագրավորողները ծրագրակազմի մի հատվածից վերցված սկզբնական կոդը հաճախ հարմարացնում են մեկ այլ նախագծում օգտագործելու համար։ Այս գաղափարը հայտնի է որպես ծրագրակազմի վերագործածելիություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ելակետային կոդ
Ակյար (գյուղ, Միյակինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 50 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Միյակինսկի շրջանի բնակավայրեր
(2009) Վոլոշինա
(2009) Վոլոշինա (Voloshina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1968 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Տամարա Սմիռնովայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,11516 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6655 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5648 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Վոլոշինա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,6831 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2008,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,17926 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,86° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1968 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տամարա Սմիռնովայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Յարուն (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)
Յարուն (Ярунь), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1540 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Յարուն գյուղում բնակվում էր 2 995 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6543 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 457,74 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1540 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տունդու (գյուղ, Մինիստե շրջան)
Տունդու (Tundu), գյուղ Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մինիստե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 22 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիրումաա նահանգի Մինիստե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Արեգակի զանգված
Արեգակի զանգված (solar mass) (), աստղագիտության մեջ ընդունված զանգվածի միավոր, որը մոտավորապես հավասար է 2 կգ։ Հաճախ օգտագործվում է այլ աստղերի, ինչպես նաև աստղակույտերի, միգամածությունների, գալակտիկաների ու սև խոռոչների զանգվածներն արտահայտելու համար։ Մոտավորապես հավասար է արեգակի զանգվածին, որը կազմում է երկու նոնիլիոն (կարճ սանդղակով) կամ երկու կվինտիլիոն (երկար սանդղակով) կիլոգրամ։
= 1.988 կգ
Արեգակի զանգվածը կազմում է Երկրի զանգվածի մոտավորապես 333,000 անգամ բազմապատիկը կամ 1,047 անգամ Յուպիտերի զանգվածի բազմապատիկը։
Չափման պատմություն
Գրավիտացիոն հաստատունի արժեքն առաջին անգամ դուրս է բերվել 1798 թվականին Հենրի Կավենդիշի կատարած հաշվարկներից՝ պտտման հավասարակշռությամբ ։ Նրա ստացած արժեքն այժմյան արժեքից տարբերվում է միայն 1% -ով, բայց այդքան էլ ճշգրիտ չէր ։ Արեգակի ցերեկային պարալաքսը ճշգրիտ հաշվարկվել էր 1761 և 1769 թվականներին Վեներայի տարանցումների ժամանակ ՝ կազմելով 9 arcsecond (9, համեմատած մերօրյա 8.794 arcsecond արժեքի հետ)։ Ցերեկային պարալաքսի արժեքից ելնելով կարելի է որոշել արեգակի հեռավորությունը Երկրից ։
Արեգակի զանգվածի առաջին հայտնի հաշվարկը կատարել է Իսահակ Նյուտոնը ։ Իր «Բնական փիլիսոփայության մաթեմատիկական սկզբունքները» (1687) աշխատության մեջ նա ներկայացրել էր, որ Երկրի զանգվածի հարաբերությունն արեգակին հավասար է մոտավորապես 1⁄28700։ Հետագայում նա պարզել է, որ իր ստացած արժեքը հիմնված է արեգակի պարալաքսի սխալ արժեքի վրա, որն ինքն օգտագործել էր արեգակի հեռավորությունը չափելու համար։ «Սկզբունքներ»-ի երրորդ հրատարակության մեջ նա ուղղել է իր հաշվարկած հարաբերությունը՝ դարձնելով այն 1⁄169282։ Արեգակնային պարալաքսի ներկայիս արժեքն ավելի փոքր է, և հանգեցնում է գնահատված զանգվածի 1⁄332946 հարաբերակցության ։
Որպես չափման միավոր արեգակի զանգվածը կիրառվել է նախքան աստղագիտական միավորի ու գրավիտացիոն հաստատունի ճշգրիտ հաշվարկումը։ Դա տեղի է ունեցել այն պատճառով, որ արեգակնային համակարգի մեկ այլ մոլորակի հարաբերական զանգվածը կամ երկու կրկնակի աստղերի համակցված զանգվածը կարելի է հաշվել արեգակի զանգվածի միավորներով՝ ելնելով հենց ուղեծրային շառավղից և մոլորակի կամ աստղերի սիդերիկ պարբերությունից, օգտագործելով Կեպլերի երրորդ օրենքը։
Հաշվարկ
Արեգակի զանգվածն ուղղակիորեն հնարավոր չէ չափել, դրա փոխարեն այն հաշվարկվում է այլ չափելի գործոններից՝ օգտագործելով կենտրոնական զանգվածի շուրջ պտտվող փոքր մարմնի սիդերիկ պարբերության հավասարումը ։ Տարվա երկարությունից կախված՝ Երկրից մինչև արեգակ հեռավորությունը (աստղագիտական միավոր կամ ԱՄ), գրավիտացիոն հաստատունը (
G
), արեգակի զանգվածը հաշվարկվում է՝ լուծելով Կեպլերի երրորդ օրենքը
Փոփոխություն
Իր միջուկում տեղի ունեցող ջերմամիջուկային ռեակցիաների (որոնք հանգեցնում են ճառագայթման էներգիայի արձակման), ինչպես նաև արեգակնային քամու հետ նյութի արտանետման պատճառով արեգակը կորցնում է իր զանգվածը։ Տարեկան այն զրկվում է մոտավորապես (2–3)×10−14 արեգակնային զանգվածից ։ Զանգվածի կորստի չափն աճելու է, երբ արեգակը մուտք գործի կարմիր հսկա փուլ, հասնելով (7–9)×10−14 M ☉ y−1, երբ կբարձրանա կարմիր հսկա ճյուղի գագաթ։ Սա բերելու է հսկաների ասիմպտոտիկ ճյուղի 10−6 M ☉ y−1 կորստին, նախքան այն կհասնի 10−5 to 10−4 y−1 ծայրակետին ու կառաջացնի մոլորակային միգամածություն։ Մինչև սպիտակ թզուկ դառնալն արեգակը կորցրած կլինի իր նախնական զանգվածի 46% -ը ։
Արեգակը զանգված է կորցրել իր ձևավորման ժամանակից ի վեր։ Դա տեղի է ունենում գրեթե հավասար քանակությամբ երկու գործընթացների միջոցով։ Նախ, արեգակի միջուկում ջերմամիջուկային ռեակցիայի միջոցով ջրածինը վերածվում է հելիումի, մասնավորապես՝ պրոտոն-պրոտոնային ցիկլով, և այս ռեակցիան էներգիայի է վերածում որոշակի զանգված՝ գամմա ճառագայթային ֆոտոնների տեսքով։ Այս էներգիայի մեծ մասը փայլելու միջոցով հեռանում է արեգակից։ Երկրորդ, արեգակի մթնոլորտի գերէներգետիկ պրոտոններն ու էլեկտրոնները ուղղակիորեն դուրս են մղվում արտաքին տիեզերք արեգակնային քամու ու արևապսակի արտանետումների տեսքով։
Գլխավոր հաջորդականություն մտնելու պահին արեգակի սկզբնական զանգվածը հայտնի չէ ։ Ներկայի հետ համեմատած՝ արեգակը նախկինում զանգվածի ավելի մեծ կորուստներ է ունեցել և գլխավոր հաջորդականության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածում հնարավոր է կորցրած լինի իր սկզբնական զանգվածի 1–7%-ը ։ Աստղակերպերի ու գիսաստղերի ազդեցության արդյունքում այն զանգվածի չնչին ավելացումներ է ունենում։ Այնուամենայնիվ արեգակին է պատկանում արեգակնային համակարգության ընդհանուր զանգվածի 99.86% -ը, և այս ազդեցությունները չեն կարող փոխհատուցել ճառագայթման և արտանետման արդյունքում կորցրած զանգվածը ։
Հարակից միավորներ
27,068,510 ML
(լուսնի զանգված)
G / c2 ≈ 1.48 km
(արեգակի՝ Շվարցշիլդի շառավղի կեսը)
G / c3 ≈ 4.93 μs
Արեգակնային զանգվածի պարամետրը (G·), ինչպես նշված է միջազգային աստղագիտական միության I աշխատանքային խմբում, ունի հետևյալ հաշվարկները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արեգակ Կատեգորիա:Զանգվածի միավորներ Կատեգորիա:Չափման միավորներ Կատեգորիա:Մոլորակագիտություն Կատեգորիա:Աստղաչափություն Կատեգորիա:Աստղային աստղագիտություն
Գուրգեն Ասկարյան
Գուրգեն Աշոտի Ասկարյան, հայ նշանավոր ֆիզիկոս է, ով հայտնի է լույսի ինքնակիզակետման երևույթի իր հայտնագործությամբ, ճառագայթման և նյութի փոխազդեցության վերաբերյալ իր ուսումնասիրություններով, ինչպես նաև բարձրաէներգիական մասնիկների և հոծ նյութի փոխազդեցության (Ասկարյանի էֆեկտ) հայտնագործությամբ և հետազոտությամբ։
Կենսագրություն
Գուրգեն Ասկարյանը ծնվել է 1928 թ.-ին Մոսկվայում բժիշկներ Աշոտ Ասկարյանի և Աստղիկ Ասկարյանի ընտանիքում ։ 18 տարեկանում Գուրգեն Ասկարյանն ընդունվում է Մոսկվայի պետական համալսարանի Ֆիզիկայի ֆակուլտետ, որտեղ նա սկսում է իր առաջին հետազոտական աշխատանքը՝ մասնագիտանալով միջուկային ֆիզիկայի բնագավառում։ 1952 թ.-ին ավարտելով համալսարանը՝ ընդունվում է Մոսկվայի քիմիական ֆիզիկայի ինստիտուտի բարձրագույն դպրոց։ 1953 թ.-ին այնտեղից տեղափոխվում է Լեբեդևի անվան Ֆիզիկայի ինստիտուտ, որտեղ 1957 թ.-ին ստանում է գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ Լինելով ավելի քան 200 գիտական աշխատությունների հեղինակ՝ Գուրգեն Ասկարյանը նշանակալի ներդրում ունի բարձր էներգիաների ֆիզիկայի, ակուստիկայի և օպտիկայի բնագավառներում։ Իր հանրահայտ՝ լույսի ինքնակիզակետման երևույթի բացահայտման համար նա արժանացել է այդ տարիներին Խորհրդային միության բարձրագույն գիտական պարգևի։ 1992 թ.-ին՝ գիտությունների դոկտորի աստիճան ստանալուց կարճ ժամանակ անց, նրա մոտ ծագեցին առողջական խնդիրներ, որոնք ուղեկցվում էին իր քրոջ՝ Գոհար Ասկարյանի առողջության վատթարացմամբ։ Նրանք երկուսն էլ մահացան նույն օրը՝ 1997 թ.-ի մարտի 2-ին, իրենց մոսկովյան բնակարանում, սրտային հիվանդության պատճառով։
Բաց թողնված Նոբելյան մրցանակը
Ասկարյանը քննարկել է այս առաջարկը իր մի քանի ուսուցիչների և համակուրսեցիների հետ, և նրանցից ոչ ոք չի առարկել նման եղանակի հնարավորությանը՝ թեև նրանցից և ոչ ոք չի օժանդակել իրեն՝ իրագործելու այս միտքը։ Այդ տարիներին Ասկարյանը փորձառու չէր գիտական հետազոտության ձևերի և մեթոդների մեջ։ Նա անգամ չհրապարակեց իր այս գաղափարը։ Եվ ահա, մի քանի տարի անց՝ 1952 թվականին, այս գաղափարը կիրարկվեց ամերիկացի ֆիզիկոս Դոնալդ Գլասերի կողմից, ով ստեղծեց այս մեթոդով աշխատող «պղպջակային խցիկ» անունով հանրահայտ սարքը։ Այս սարքն այնքան արդյունավետ էր բարձր էներգիաների ֆիզիկայում, որ Գլազերը այդ գյուտի համար 1960 թ.-ին արժանացավ Նոբելյան մրցանակի։ Այս իրադարձությունը մեծ ազդեցություն գործեց Ասկարյանի վրա. նա մի կողմից, իհարկե, ցնցված էր, որ Նոբելյան մրցանակն իրենից այդքան փոքր հեռավորության վրա անցավ, բայց մյուս կողմից՝ դա իրեն մեծ ինքնավստահություն հաղորդեց։
Տիեզերական ճառագայթները և ձայնային ալիքները
Գուրգեն Ասկարյանը հայտնաբերել և մանրամասնորեն հետազոտել է բազմաթիվ երևույթներ, այդ թվում՝ բարձաէներգետիկ մասնիկների անցումը հոծ նյութերի միջով (հեղուկ կամ պինդ մարմին)։ Նա ցույց է տվել, որ հադրոն-էլեկտրոն-ֆոտոն փնջերը և նույնիսկ առանձին արագ մասնիկները կարող են ծնել ձայնային իմպուլսներ։ Իոնիզացման վրա ծախսված էներգիան վերածվում է ջերմային էներգիայի, և հետագծի հարակից տիրույթը ենթարկվում է արագ ջերմային ընդարձակման՝ ասյպիսով ծնելով ձայնային ալիքներ։ Այս արդյունքները նոր մոտեցում առաջ բերեցին տիեզերական ճառագայթների հետազոտության ոլորտում։ Նախկինում տիեզերական ճառագայթների հետազոտություններն հիմնված էին տիեզերական ճառագայթների և գրանցող սարքերի անմիջական փոխազդեցության վրա։ Ասկարյանի ստացած արդյունքներն այս անգամ հնարավորություն տվեցին գրանցելու տիեզերական ճառագայթների փնջերը և առանձին մասնիկները՝ օգտագործելով ձայնային ընկալիչներ՝ տեղակայված փոխազդեցության պրոցեսից որոշ հեռավորության վրա։
Տարիներ առաջ պլանավորվեց, որպես գլոբալ մոնիթորինգի բաղկացուցիչ մաս, ծովի ջրի և տիեզերական ճառագայթների փոխազդեցության հետևանքով առաջացած ձայնային ալիքների միջոցով գրանցել բարձրաէներգիական մասնիկները և դրանց փնջերը։
Տիեզերական ճառագայթները և էլեկտրամագնիսական ալիքները
Ասկարյանը նաև ցույց է տվել, որ տիեզերական ճառագայթների փնջերն արձակում են էլեկտրամագնիսական ալիքներ, այսպիսով ընձեռելով դրանց գրանցման նոր հնարավորություն ։ Նախքան Ասկարյանի այս հայտնագործությունը կարծում էին, թե էլեկտրոն-ֆոտոնային փնջերը չեն ճառագայթում էլեկտրամագնիսական ալիքներ, քանի որ էլեկտրոններն ու պոզիտրոնները ծնվում են զույգերով։ Ասկարյանի վերլուծությունները ցույց տվեցին, որ փոխազդեցության պրոցեսում առկա է բացասական լիցքի ավելցուկ (էլեկտրոնային ավելցուկ)։ Այս հավելյալ էլեկտրոնները կա՛մ պոկվում են ատոմներից ֆոտոէֆեկտի միջոցով, կա՛մ ծնվում են իոնիզացիայի հետևանքով։ Միևնույն ժամանակ՝ անիհիլյացիայի հետևանքով պոզիտրոնների քանակը փնջում նվազում է։ Այսպիսով, առաջանում է տվյալ փնջի ավելցուկային էլեկտրոններով պայմանավորված էլեկտրական հոսանք։ Այս փոփոխական հոսանքն էլ հենց էլեկտրամագնիսական ալիքների առաքման աղբյուրն է։ Այս հետազոտությունները նոր հեռանկարներ բացեցին տիեզերական ճառագայթների հեռակա գրանցման համար։ Ներկայում բազմաթիվ ռադիոաստղագիտական կայաններ կատարում են տիեզերական ճառագայթների ուսումնասիրություններ՝ հիմնված վերջիններիս գրանցման հենց այս եղանակի վրա։
Հզոր լազերային ճառագայթները և ճառագայթային ակուստիկան
Ավելի ուշ Գուրգեն Ասկարյանը ցույց տվեց, որ հզոր լազերային ճառագայթները, անցնելով նյութի միջով, նույնպես ծնում են ձայնային ալիքներ։ Այս երևույթը կարող է կիրառվել, օրինակ, նյութի մշակման կամ դրա քայքայման համար։ Այս ուսումնասիրությունների արդյունքում ծնվեց ֆիզիկայի նոր բնագավառ՝ ճառագայթային ակուստիկան, որի հիմնադիրն, անխոս, Գուրգեն Ասկարյանն էր։
Լազերային իմպուլսների և նյութի փոխազդեցությունը
Լազերների հայտնագործումից հետո Ասկարյանը սկսեց հետազոտել լազերային ճառագայթների և տարատեսակ նյութերի փոխազդեցությունները։ Այդ տարիներին լազերների հետ աշխատող ֆիզիկոսները սովորություն ունեին բարակ մետաղական շերտերը (սովորաբար՝ ածելու սայրերը) ծակել լազերային ճառագայթի միջոցով, դա, կարելի է ասել, յուրահատուկ խաղ էր դարձել նրանց համար։ Ասկարյանը նկատում էր, որ լազերային ճառագայթի միջոցով արված անցքերը երկու տեսակի էին։ Երբ նա այդպիսի անցք բացելու համար օգտագործում էր միջին հզորության լազեր, անցքի եզրը ստացվում էր շատ ողորկ, կարծես՝ մետաղն այդ հատվածում հալվում էր (և դա իրոք այդպես էր)։ Բայց երբ այդպիսի անցքի համար օգտագործվում էր հզոր լազերային ճառագայթ, անցքի եզրերն անհարթ էին ստացվում, կարծես՝ անցքը կոտրվածքի հետևանք էր, ոչ՝ հալման։ Սկզբում Ասկարյանը ենթադրեց, որ դա հետևանք է լույսի ճնշման, որը կոտրում է անցքի հատվածը, բայց պարզ հաշվարկը ցույց տվեց, որ դա սխալ ենթադրություն էր։
Խնդիրն ավելի ուշ իր լուծումը ստացավ Գ. Ասկարյանի և Ո. Ի. Մորոզի կողմից։ Բացատրությունն հետևյալն էր։ Հզոր լազերից առաքված ճառագայթն այնքան մեծ հզորությամբ էր բախվում մետաղական մակերևույթին, որ մակերևութային շերտը գոլորշանում էր՝ նախքան ճառագայթը կհասներ հաջորդ շերտին։ Գոլորշին անջատվում էր մակերևույթից, որից առաջացած հարվածային ուժն ազդում էր ճառագայթի անկման վայրից դուրս գտնվող տիրույթի վրա։ Այդ ուժը թվապես հավասար էր միավոր ժամանակում առաքված գոլորշու իմպուլսին։ Հզոր լազերի դեպքում այս ուժն այնքան մեծ էր, որ ճառագայթի անկման կետի շրջակայքում մետաղը պատռվում էր։ Գոլորշացած մետաղի ճնշումը շատ կարգերով մեծ էր լազերային ճառագայթի էլեկտրամագնիսական ճնշումից։ Այս տեխնոլոգիան այժմ կիրառվում է լազերների միջոցով կառավարելի ջերմամիջուկային ռեակցիաների ընթացքում միջուկային վառելիքի սեղմման համար։
Ճառագայթների ինքնակիզակետումը
Ասկարյանի թերևս ամենից փայլուն հայտնագործություններից մեկը լույսի ինքնակիզակետումն էր  ։ Միջինում երրորդ կարգի ոչ գծային բևեռացման դեպքում բեկման ցուցիչը կարող է ներկայացվել հետևյալ տեսքով՝ n = n0 + n2I, որտեղ n0-ն գծային բեկման ցուցիչն է, n2-ը օպտիկական հաստատուն է, որ բնութագրում է օպտիկական ոգծայնության աստիճանը, իսկ I-ն՝ճառագայթի գաուսյան ինտենսիվությունը։ Ինքնակիզակետման երևույթը կարող է հանդիպել, երբ ուղղայահաց բաղադրիչի ոչ համասեռ բաշխմամբ ճառագայթը (օրինակ՝ գաուսյան տիպի) անցնում է մի նյութի միջով, որում n2-ը դրական է ։ Երբ լույսի հզոր ճառագայթն անցնում է այսպիսի ոչգծայնությամբ (Կեռի ոչգծայնություն) միջավայրով, միջավայրի բեկման ցուցիչը ճառագայթի ներսում դառնում է ավելի մեծ, քան նրանից դուրս։ Եթե էլեկտրական դաշտը բավականաչափ հզոր է, ապա ճառագայթը կծնի դիէլեկտրիկ ալիքատար, ինչը կսահմանափակի կամ ամբողջովին կբացառի ճառագայթի տարամիտությունը։ Ասկարյանն այս երևույթն անվանեց ինքնակիզակետում։ Ինքնակիզակետման երևույթի հայտնագործությունը նոր ոլորտ ստեղծեց ոչ գծային էլեկտրադինամիկայում և օպտիկայում։
Ասկարյանի էֆեկտ
Ասկարյանի էֆեկտը, որ տեսականորեն կանխատեսվել էր Ասկարյանի կողից 1962 թ.-ին, համանման է Վավլիով-Չերենկովի երևույթին` մինչդեռ այս դեպքում հոծ և ռադիոալիքների համար թափանցիկ միջավայրում (օրինակ` աղ, սառույց կամ լուսնային ռեգոլիտ) լույսի արագությունից ավելի արագ շարժվող մասինկը ծնում է լիցքավորված երկրորդային մասնիկների փունջ, որը պարունակում է լիցքային անհամասեռություն և, այսպիսով, սպեկտրի կարճալիք կամ ռադիոալիքային տիրույթում ճառագայթում է կոհերենտ ալիքների կոն։ Այս երևույթն ունի առանցքային նշանակություն հոծ միջավայրերի միջոցով գերբարձր էներգիաներով նեյտրոնների հայտնաբերման ասպարեզում։
Այլ ձեռքբերումներ
Ասկարյանը, Լևինի հետ համատեղ, հայտնաբերել էր օժանդակ բարձրհաճախականային դաշտերի այնպիսի համադրություն, որը կկարողանար ապահովել էլեկտրոնային փնջի կայունությունը արագացման ընթացքում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Խորհրդահայեր Կատեգորիա:Ռուս ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Ջավահառլալ Ներու
Ջավահառլալ Ներու (जवाहरलाल नेहरू Javāharlāl Nehrū, հայտնի է նաև որպես Պանդիտ (Գիտնական) Ներու, ), հնդիկ քաղաքական գործիչ, աշխարհի ամենանշանավոր քաղաքական գործիչներից մեկը։ Եղել է հնդկական ազգային ազատագրական շարժման ձախ թևի առաջնորդը, Մահաթմա Գանդիի առաջադրմամբ գլխավորել է Հնդկական ազգային կոնգրեսը, 1947 թվականի օգոստոսի 15-ին բրիտանական գաղութային լծից Հնդկաստանի ազատագրումից հետո դարձել է այդ երկրի առաջին վարչապետը և պետական բարձր այդ պաշտոնը վարել մինչև 1964 թվականի մայիսի 27-ը, երբ վախճանվել է սրտի կաթվածից։
Հնդկաստանի երրորդ վարչապետ Ինդիրա Գանդիի հայրն է և յոթերորդ վարչապետ Ռաջիվ Գանդիի պապը։
Պատմություն
Ջավահառլալ Ներուն Հնդկաստանի վարչապետի պաշտոնը վարելու ընթացքում արտաքին քաղաքականության բնագավառում չեզոք դիրք է գրավել՝ իր առաջնահերթ խնդիրը համարելով ապահովել Հնդկաստանի անկախությունը թե՛ արևմտյան և թե՛ արևելյան բլոկներից։ Այդ նկատառումով նա Եգիպտոսի և Հարավսլավիայի ղեկավարների՝ Գամալ Աբդել Նասերի և Իոսիպ Բրոզ Տիտոյի  հետ անց է կացրել եռակողմ խորհրդակցություններ՝ նախապատրաստելով Չմիավորման շարժման ստեղծումը, շարժում, որին միացան այն երկրները, որոնց տնտեսությունները մեծապես տարբերվում էին և՛ ազատական կապիտալիզմից, և՛ խորհրդային էտատիզմից (պետականացումից)։ Սակայն հետագայում Ներուն խոստովանել է, որ ագրեսիվ քաղաքականություն վարող միջազգային կոմունիզմի նկատմամբ չեզոք դիրք գրավելը սակավ արդյունավետ էր։ Իսկ երբ կոմունիստական բլոկի մաս կազմող Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունը ռազմական հարձակում գործեց Հնդկաստանի վրա, Ներուն հարկադրված էր վերջ տալ չեզոքությանը և մերձենալ ՆԱՏՕ-ի երկրների հետ (ի դեպ, մերձավորները նշում են, որ Չինաստանի ռազմական հարձակման լուրը խորապես ցնցել է նրան, հանգեցրել առողջական վիճակի կտրուկ վատացման, սրտի կաթվածի ու մահվան ։ ):
Ներքին քաղաքականության բնագավառում նա դիրիժիզմի կողմնակից էր, բայց և միաժամանակ մեծ տեղ էր տալիս մասնավոր նախաձեռնությանը՝ այն համարելով տնտեսական ու հասարակական ներդաշնակ զարգացման գործուն շարժիչ ուժ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Հնդկաստանի վարչապետներ Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հնդիկ սոցիալիստներ Կատեգորիա:Հնդիկ հումանիստներ Կատեգորիա:Հնդիկ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Ռամբուլիե
Ռամբուլիե (Rambouillet), նրբագեղմ բրդամսատու ոչխարների ցեղերի խումբ։
Ռամբուլիեի առաջին ցեղը ստացվել է 19-րդ դարում Ֆրանսիայում՝ Ռամբուլիեում, Իսպանիայից ներմուծված մերինոսների տարբեր տիպերի տրամախաչումից։ Ռամբուլիե ոչխարները արտահանվել են Գերմանիա, Ավստրիա, ԱՄՆ, Հարավային Ամերիկա։
Ռամբուլիեները տարբերվում են ելակետային ցեղերից խոշորությամբ, լավ մարմնակազմով, վաղահասությամբ, բարձր մսատվությամբ, խիտ և երկար բրդով։ Խոյերի կենդանի զանգվածը՝ 80—90, իսկ մաքիներինը 50—60 կգ է։ Բրդի երկարությունը 6—7 սմ է, բարակությունը՝ 64—70 որակի։ Խոյերի բրդատվությունը՝ 8—10, մաքիներինը 5—7 կգ է։
Կատեգորիա:Նյութեր Հայկական սովետական հանրագիտարանից Կատեգորիա:Ոչխարի ցեղեր Կատեգորիա:Ընտանի կենդանիներ
Ձմուիսի
Ձմուիսի (ძმუისი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Տղիբուլի շրջան‎‎‎ում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 143 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Տղիբուլի շրջան‎‎‎
Անետ Օլզոն
Անետ Օլզոն (շվեդ. Anette Olzon, ծննդյան ժամանակ Անետ Ինգեգերդ Բլյուկերտ շվեդ. Anette Ingegerd Blyckert ծնվել է 1971 թվականի հունիսի 21), շվեդ երգչուհի, Նայթվիշ սիմֆո-մետալ խմբի ներկայիս վոկալիստ։ Ընտրվել է 2000 թեկնածուների թվից։ Փոխարինել է Նայթվիշի նախկին վոկալիստ՝ Տարյա Տուրունենին։ Նախկինում եղել է Alyson Avenue խմբի վոկալիստ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1971 թվականի հունիսի 21-ին, Շվեդիայում, Հելսինգբորգ քաղաքում։ Անետը մեծացել է երաժշտական ընտանիքում և զբաղվել է երգով դեռ մանկուց։ 13 տարեկանից մասնակցել է տաղանդների մրցույթներում, 17 տարեկանում մտել է իր առաջին ղմբի կազմի մեջ։ 21 տարեկանում խաղացել է իր մենակատարողական դերը "Gransland" ռոք-օպերայում, ինջից հետո ընդունվեց Գյոթեբորգի բալետի ակադեմիա։ Երգել է տարբեր երգչախմբերում, խմբերում, մասնակցել է տարբեր նախագծերում սեսիոն վոկալիստի կարգավիճակով, մեկ անգամ երգել է հարսանիքի ժամանակ։ Իր երաժշտական կարիերայի ընթացքում կատարել է տարբեր վոճերի երգեր։
2010 թվականին նա պատրաստվում էր թողարկեր իր մենակատարողական ալբոմը, ինչի մասին Անետը հայտնել էր իր բլոգում, սակայն ալբոմի թողարկումը հետաջգվեց անհայտ ժամկետով, ինչը պայմանավորված էր Անետի երկրորդ որդու՝ Նեմոյի ծնունդով։
Վահան Տերյանի տուն-թանգարան
Տերյանի տուն-թանգարան, ստեղծվել է 1957 թվականներին, հայրական տանը (գյուղ Գանձա, Վրաստանի Սամցխե-Ջավախեթի մարզում), որտեղ Վահան Տերյանն անցկացրել է մանկությունը և ամառային արձակուրդները՝ Թիֆլիսում, Մոսկվայում և Պետերբուրգում ուսանելիս (1897-1917)։ Այստեղ հյուրընկալվել են Հովհաննես Թումանյանը (1901), Ավետիք Իսահակյանը (1905)։ Ներքին կահավորանքով հանդերձ վերականգնված տանը կից 1973 թվականին կառուցվել է ցուցասրահ, որտեղ ներկայացված փաստաթղթերը, ձեռագրերն ու լուսանկարները պատկերում են Վահան Տերյանի կյանքն ու ստեղծագործական ուղին։ Այստեղ կարելի է տեսնել նաև բանաստեղծի երկերի հայերեն, ռուսերեն, և այլ լեզուներով հրատարակություններ, տերյանագիտական ուսումնասիրություններ, նրա տեքստերով գրված երաժշտության նոտաներ են։ Վահան Տերյանի տուն թանգարանի բակում կանգնեցված է Տերյանի կիսանդրին։ Թանգարանի համալիրի մեջ է մտնում Սուրբ Կարապետ եկեղեցին, որ 1852 թվականին կառուցել է Տերյանի պապը՝ տեր Գրիգորը։ Ամեն տարի Գանձայում անցկացվում են պոեզիայի տերյանական օրեր։
Կատեգորիա:Տուն-թանգարաններ Կատեգորիա:Վրաստանի թանգարաններ Կատեգորիա:Վահան Տերյան Կատեգորիա:1957 հիմնադրված թանգարաններ
Էլվիրա Նոտարի
Էլվիրա Նոտարի (Elvira Notari, ծննդյան անունը՝ Էլվիրա Կոդա, ), Իտալիայի վաղ շրջանի կին կինոռեժիսոր, ավելի քան 60 խաղարկային և շուրջ 100 վավերագրական ֆիլմերի հեղինակ։
Ամուսնացել է Նիկոլա Նոտարիի հետ և միասին հիմնադրել են «Դորա ֆիլմ» ընկերությունը, որտեղ Էլվիրան եղել է ռեժիսոր, Նիկոլան՝ օպերատոր։ Նրանց որդին՝ «Ջեննարելյոն», որպես դերասան հանդես է եկել բազմաթիվ ֆիլմերում։
Կենսագրություն
Էլվիրան ծնվել է Դիեգո Կոդայի և Անյեզե Վինյեսի ընտանիքում ։ Էլվիրային թույլատրել են դպրոց հաճախել և կրթություն ստանալ։ Դպրոցում ձեռք է բերել լեզվական հմտություններ, որոնք հետագայում կիրառել է գրվածքներում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընտանիքով տեղափոխվել են Նեապոլ, որտեղ աշխատել է որպես «կանացի գլխարկներ պատրաստող», ինչը շարունակում է նույնիսկ կինոռեժիսոր դառնալուց հետո։ Նեապոլում հանդիպել է Նիկոլա Նոտարիին և ամուսնացել նրա հետ։ Ունեցել են երեք երեխա՝ Էդոարդո, Դորա և Մարիա։
Ամուսնու հետ միասին հիմնադրել են իրենց կինոընկերությունը՝ «Դորա ֆիլմը», որն անվանել են իրենց դստեր պատվին։ Ամուսինը եղել է կինոօպերատոր, Էլվիրան գրել է ֆիլմերի սցենարներ և եղել ֆիլմերի ռեժիսոր։ «Դորա ֆիլմ» ընկերության աշխատանքների մեծ մասը կորել են, պահպանվել են մի քանի ձայնագրություններ։ «Դորա Ֆիլմը» եղել է իսկական կինոարտադրություն՝ զինված ֆիլմարտադրության համար անհրաժեշտ պարագաներով, ունեցել է նաև դերասանական դպրոց, լաբորատորիաներ, որտեղ ստեղծվել են վավերագրական և կարճամետրաժ ֆիլմեր։ Ըստ նրանց որդու վկայության՝ Էլվիրան դերասաններից պահանջել է իրական և ճշմարիտ կատարողկանություն։ Երբեմն Էլվիրան դերասաններին հիշեցնում էր իր կյանքի տխուր պահերը, ինչը հիշեցնում էր նեոռեալիզմ ։ Էլվիրան եղել է ռեժիսոր, սցենարիստ, զբաղվել է նաև ֆիլմերի մոնտաժային հարցերով։ Մելոդրամաները նա ներկայացնում էր կնոջ տեսանկյունից։ Էլվիրան ներկայացրել է վհատ, գայթակղիչ, նորմերից շեղվող կանանց կերպարներ՝ կենտրոնանալով կնոջ մարմնի, երևակայության վրա։ «Nfama» և «A Piedigrotta» ստեղծագործություններում առաջնորդ կինը ներկայացված է «անկարգապահ կնոջ կերպարով»։ Էլվիրայի ֆիլմերը ներկայացնում են այս կանանց պայքարը։ Ֆիլմերում անդրադարձել է նաև կանանց ցանկությանը, կանանց ցանկացող տղամարդկանց, կնոջ հույզերին ու զգացմունքներին։ Ֆիլմերը հաճախ լույս էին սփռում իտալական կյանքի այն ասպեկտների վրա, որոնք չպետք է ներկայացվեին, ֆիլմերում հաճախ հնչում էր կոպիտ լեզու և սեռական երանգներ, և ցենզուրայից ելնելով՝  տեսարանները հաճախ մոնտաժվում էին կամ հեռացվում։
1930-ական թվականներին «Դորա ֆիլմը» փակվել է։ Էլվիրան տեղափոխվել է Սալեռնո, որտեղ էլ թոշակի է անցել։ Նոտարիները բացել են լուսանկարչական սարքավորումների խանութ ։ Ավելի ուշ Էլվիրայի ամուսինը դարձել է կինոդիստրիբյուտոր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Իտալացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Իտալացի կինոդերասանուհիներ
Վիկսենդա
Վիկսենդա (Виксенда), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Պուդոժսկի շրջանում և Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չյորնայա գետի ձախ ափին՝ 16 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։ Հոսում է Կրասնոբորսկի գյուղի մոտ։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օնեժի լճի ավազան, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր (այդ թվում գետի ավազանում Օնեժի լիճ)։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Շատնե (այլ կիրառումներ)
Շատնե, կարող է վերաբերել՝
(9889) 1995 FG1
(9889) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1995 թվականի մարտի 28-ին Սեյձի Ուեդայի և Հիրոսի Կանեդայի կողմից Կուշիրոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,881842 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8285 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9351 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1786,91 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,201465 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,94° անկյուն։
Շատովկա (այլ կիրառումներ)
Շատովկա, կարող է վերաբերել՝
Կոբյայ
Կոբյայ (Кобяй, Кэбээйи), գյուղ Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Կոբյայսկի ուլուսի կազմում։
Կարպովկա (գյուղ, Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջան)
Կարպովկա (Карпівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1550 թվականին։
Կոբյայ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սախա-Յակուտիայի հանրապետության Կոբյայսկի ուլուսի բնակավայրեր
Սանտա Մարիա դե Կայոն (քաղաք)
Սանտա Մարիա դե Կայոն (Santa María de Cayón), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Կանտաբրիա պրովինցիայի, Կանտաբրիա ինքնավար համայնքի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լոս Վալիես Պասիեգոս շրջանում։ Զբաղեցնում է 47.8 կմ² տարածք։ Բնակչությունը՝ 8814 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Կարպովկա (գյուղ, Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Կարպովկա գյուղում բնակվում էր 878 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,8 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 313,57 մարդ/կմ²։
Սանտա Մարիա դե Կայոն (քաղաք)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Կարպովկա (գյուղ, Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1550 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տերնովոյ (Միլյուտինսկի շրջան)
Տերնովոյ (Терновой), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Միլյուտինսկի շրջանում։ Մտնում է Միլյուտինսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 294 մարդ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Միլյուտինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
G (լատինական)
G` լատինական այբուբենի յոթերորդ տառն է։ Ստեղծվել է Վաղ լատինական շրջանում 'C' տառից` -ն -ից տարբերակելու համար։
Անուն
Լատիներեն և գերմաներեն անունն է՝ "գէ", ֆրանսերենը )` "ժէ", իսպաներենը՝ "խէ"
Կիրառությունը
Աստղագիտության մեջ G-ն նախդիր է համարվում ցանկացած տարվա ապրիլի 1-ից 15-ը հայտնաբերված աստերոիդների նախնական (ժամանակավոր) անունների համար
Անգլերենում
Անգլերենում կրում է [ջի։] անունը։
Կարդացվում է մի քանի կերպ՝
[ջ], հիմնականում i-ից և e-ից առաջ, օրինակ՝ giant [ջիընթ], ginger [ջինջեր]
[ժ], ֆրանսիական ծագում ունեցող բառերում, օրինակ՝ rouge [րուժ], beige [բէյժ]
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լատինական այբուբեն
Ուլաման
Ուլաման, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լոզարտան
Լոզարտան, վաճառքային անվանումը՝ Կոզաար, դեղ, որը հիմնականում օգտագործվում է բարձր ԶՃ բուժման համար ։ Կիրառման ցուցումներից են նաև դիաբետիկ երիկամային հիվանդությունը, սրտային անբավարարությունը և ձախ փորոքի մեծացումը ։ Այն կիրառվում է բերանացի ։ Այն կարող է կիրառվել այլ հակագերճնշումային դեղերի հետ ։ Անհրաժեշտ է մոտ 6 շաբաթ վերջնական արդյունքին հասնելու համար ։
Հաճախ հանդիպող կողմնակի երևույթներից են մկանային թրթռումները, քթահոսությունը և արյան մեջ կալիումի քանակի շատացումը ։ Ավելի ծանր կողմնակի երևույթներից են անգիոայտուցը, ցածր ԶՃ և երիկամային խնդիրները ։ Հղիության ընթացքում դեղի կիրառումը կարող է վնասել երեխային ։ Խորհուրդ չի տրվում կիրառել կերակրման ժամանակ ։ Այն պատկանում է անգիոտենզին II ընկալչի ներհակորդների ընտանիքին և ազդում է պաշարելով անգիոտենզին II ազդեցությունները ։
Բժշկական ցուցումներ
Ինչպես բոլոր անգիոտենզին II-ի AT1 ընկալիչների ներհակորդները, լոզարտանը նույնպես օգտագործվում է գերճնշման բուժման համար։ Այն կարող է դանդաղեցնել դիաբետիկ նեֆրոպաթիայի հարաճումը բերելով հիվանդության ելքի լավացման։ Այն հարմար դեղամիջոց է 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետով, գերճնշումով, միկրոալբումինուրիայով (>30 մգ/24 ժամ) կամ պրոտեինուրիայով (>900 մգ/24 ժամ) հիվանդների մոտ երիկամային հիվանդության հարաճման նվազման համար ։
Այն դեպքում, երբ կալցիումիական անցուղիների պաշարիչները և թիազիդային միզամուղները համարվում են առաջին ընտրության միջոց գրեթե բոլորի համար (պայմանավորված գնով և արդյունավետությամբ), անգիոտենզին II ընկալչի ներհակորդները, ինչպես օրինակ՝ լոզարտանը, խորհուրդ է տրվում, որպես առաջին ընտրության միջոց մինչև 55 տարեկան անձանց, ովքեր ունեցել են խնդիրներ ԱՓՖ պաշարիչների ընդունման ժամանակ ։ Հետազոտություններից մեկում լոզարտանը գերազանցել է ատենոլոլին անբարենպաստ սիրտանոթային խնդիրների առաջնային կանխարգելման հարցում, բերելով սիրտանոթային հիվանդացության և մահացության նվազման, զուգահեռ իջեցնելով ԶՃ։ ԶՃ-ի առավելագույն նվազեցումը դիտվում է 3-6 շաբաթվա ընթացքում ։
Կողմնակի երևույթներ
2014թ-ի հունվարին սննդի և դեղերի վերահսկման կազմակերպությունը հայտարարեց լուրջ տեղեկություն լոզարտանի մասին, ըստ որի լոզարտանը կարող է տոքսիկ լինել պտղի համար, և այն պետք է անմիջապես դադարեցվի հղիության հայտնաբերումից հետո։ Հղիության ընթացքում լոզարտանի օգտագործումը կարող է բերել պտղի վնասման կամ մահվան ։
Լոզարտանի ամենահաճախ հանդիպող կողմնակի երևույթներից է վերին շնչուղիների վարակները կամ քթահոսությունը, գլխապտույտը և մեջքի ցավը ։ Դիաբետիկ երիկամային հիվանդությամբ 2-րդ տիպի դիաբետիկները կարող են ունենալ լուծ, թուլություն, ցածր ԶՃ, ցածր գլյուկոզայի մակարդակ արյան մեջ, կալիումի բարձրացում և կրծքավանդակի ցավեր ։
Ավելի ծանր կողմնակի երևույթներից են ցածր ԶՃ և ալերգիկ ռեակցիան ։
Լոզարտանը հակացուցված է այն հիվանդներին, ովքեր ունեն շաքարային դիաբետ և օգտագործում են ալիսկիրեն ։
Ազդեցության մեխանիզմ
Լոզարտանը ուժեղացնում է միզաթթվի արտազատումը։ Որպես միզաթթվային փոխադրիչ 1-ի (SLC22A12, URAT1) սպեցիֆիկ պաշարիչ, լոզարտանը ընկճում է միզաթթվի զավթումը բջիջների կողմից, շատացնելով շրջանառվող քանակը և մեծացնելով երիկամային ֆիլտրացիան և արտազատումը ։ Քանի որ լոզարտանը կարող է առաջացնել հիպերկալեմիա, հիվանդներն, ովքեր ստանում են այս դեղը, չպետք է ընդունեն կալիում պարունակող միջոցներ կամ աղեր, որոնք պարունակում են կալիումի բարձր քանակներ՝ առանց բժշկի հսկողության ։
Ֆարմակոկինետիկա
Լոզարտանը լավ ներծծվում է բերանացի կիրառման ժամանակ և ենթարկվում է առաջին անցման էֆեկտի՝ լյարդում նյութափոխանակվելով մետաբոլիտ 5-կարբօքսիլաթթվի, որը անվանում են EXP3174։ Ընդունած դեղի մոտ 14 %-ը վերածվում է այս մետաբոլիտի, որը երկար ազդող է և ոչ մրցակցային ներհակորդ AT1 ընկալչի համար, կրկնելով լոզարտանի դեղաբանական էֆեկտները։ EXP3174 10-40 անգամ ավելի ուժեղ է պաշարում AT1 ընկալիչը, քան լոզարտանը։ Բացի դրանից, դեղի ֆերմենտին կապվելը pH-կախյալ է, և բացասական լիցքավորված տետրազոլային օղակը, որը իր կառուցվածքով նման է բացասական լիցքավորված կարբօքսիլաթթվի, կարող է կրկնել դեղի ազդեցությունները ։
Լոզարտանի կենսամատչելիությունը մոտ 32 % է ։
Նյութափոխանակությունը կատարվում է գերազանցապես ցիտոքրոմ P450-ի իզոֆերմենտներով՝ CYP2C9 և CYP3A4. Լոզարտանի և EXP3174-ի գագաթային կոնցենտրացիան դիտվում է բերանացի կիրառումից հետո համապատասխանաբար 1 և 3-4 ժամերի ընթացքում։ Եվ՛ լոզարտանը, և՛ EXP3174-ը ավելի քան 98% կապվում են շիճուկի սպիտակուցների հետ։ Լոզարտանը արտազատվում է մեզով և կղանքով և՛ անփոփոխ տեսքով, և՛ մետաբոլիտի ձևով։ Բերանացի կիրառման դեղաչափի 4%-ը արտազատվում է անփոփոխ, իսկ 6 %-ը՝ ակտիվ մետաբոլիտի տեսքվ։ Վերջնական կիսադուրսբերման պարբերությունները լոզարտանի և EXP3174-ի համար կազմում են համապատասխանաբար մոտ 1,5-2,5 ժամ և 3-9 ժամ։
Քիմիա
Լոզարտանը համարվում է բացասական լիցքավորված արոմատիզացված տետրազոլի կալիումական աղ, և կոչվում է լոզարտան կալիում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սպիրտներ Կատեգորիա:Իմիդազոլներ Կատեգորիա:Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղեր
Ակյուլովո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Խայբուլինսկի շրջանի բնակավայրեր