cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆենոմենոլոգիական հոգեբանություն
Ես-կոնցեպցիա
Ես-կոնցեպցիան ներառում է ոչ միայն մեր ընկալումն այն մասին, թե ինչպիսին ենք մենք, այլ նաև այն, թե ինչպիսին ենք մենք ենթադրում, որ պետք է լինենք կամ կցանկանայինք լինել։ «Ես»-ի այս վերջին բաղադրիչը կոչվում է Ես-իդեալական։ Ըստ Ռոջերսի՝ Ես-իդեալականն արտացոլում է այն ատրիբուտները, որը մարդը կցանկանար ունենալ, բայց դեռ չունի։ Դա «Եսն է», որը մարդն առավել գնահատում է և որին ձգտում է։
Ես-կոնցեպցիան բխում է ընկալման ընդհանուր կանոններից և սկզբունքներից։ Դա նշանակում է, որ «Ես»-ի կառուցվածքը գործում է ընկալման այնպիսի գործընթացներով, ինչպիսիք են ֆիգուրա-ֆոն, ավարտում կամ նմանություն։ Ես-կոնցեպցիան իր բնույթով տարածական է և իրենից ներկայացնում է «Ես»-ի ընկալման կազմակերպված, տրամաբանորեն հետևողական և ինտեգրալ համակարգ։ Այսպես, օրինակ, թեև «Ես-ը» անընդհատ փոխվում է նոր փորձի արդյունքում, այն միշտ պահպանում է ամբողջական համակարգի, գեշտալտի որակը։ Կարևոր չէ, թե ինչքանով են մարդիկ փոխվում ժամանակի ընթացքում, նրանց մոտ միշտ պահպանվում է ներքին զգացում, որ նրանք ժամանակի ցանկացած պահի մնում են նույնը։
Ըստ Ռոջերսի՝ Ես-կոնցեպցիայի համար, որում ներառված են նաև անգիտակցական գործընթացներ, չի կարելի տալ աշխատանքային սահմանում, և հետևաբար, այն չի ենթարկվում գիտական հետազոտության։
Ես-կոնցեպցիայի զարգացում
Ի տարբերություն Զիգմունդ Ֆրոյդի, Ալֆրեդ Ադլերի և Էրիկ Էրիկսոնի՝ Ռոջերսը զարգացման կրիտիկական փուլերի հատուկ սխեմա, որոնցով անցնում են մարդիկ Ես-կոնցեպցիայի ձևավորման գործընթացով։ Նա կենտրոնացած էր այն փաստի վրա, որ այլ մարդկանց կողմից անհատին տրված գնահատականը՝ հատկապես վաղ մանկության տարիքում, նպաստում է ինքն իր մասին դրական կամ բացասական կերպարի ձևավորմանը։
Ըստ Ռոջերսի՝ այն ժամանակ, երբ «Ես»-ը միայն ձևավորվում է, կարգավորվում է բացառապես օրգանիզմային գնահատողական գործընթացով։ Այլ կերպ ասած, երեխան գնահատում է յուրաքանչյուր նոր ապրում այն տեսանկյունից, թե արդյո՞ք այն նպաստում կամ խոչընդոտում է իրացման նրա բնածին միտմանը։ Որոշակիորեն, օրգանիզմային գնահատողական գործընթացը վերահսկող համակարգ է, որը նպաստում է երեխայի պահանջմունքների ճիշտ բավարարմանը։ Երեխան գնահատում է իր ապրումներն այն բանի համապատասխան, արդյո՞ք նրան դուր են գալիս դրանք, թե ոչ, հաճույք են պատճառում, թե հակառակը։ Այսպիսի գնահատումը բխում է նրա՝ անմիջական ապրումների նկատմամբ սպոնտան ռեակցիայից։
Ես-կառուցվածքը ձևավորվում է շրջապատի հետ փոխազդեցության արդյունքում, մասնավորապես նշանակալից ուրիշների։ Այլ կերպ ասած, այն չափով, որքանով երեխան դառնում է սոցիալապես ընկալունակ, և ձևավորվում են նրա կոգնիտիվ և պերցեպտիվ գործընթացները. նրա Ես-կոնցեպցիան ավելի է տարբերակվում և բարդանում։ Հետևաբար, մեծ չափով Ես-կոնցեպցիայի բովանդակությունը սոցիալիզացիայի գործընթացի արդյունք է։ Այստեղից էլ բխում են Ես-կոնցեպցիայի զարգացման համար կարևոր պայմաններ։
Դրական ուշադրության պահանջմունք
Ռոջերսի կարծիքով, յուրաքանչյուր մարդու համար կարևոր է, որ իրեն սիրեն և ընդունեն ուրիշները։ Դրական ուշադրության այդ պահանջմունքը համընդհանուր է, զարգանում է որպես «Ես»-ի ծագման գիտակցում, այն կայուն է։ Առաջին անգամ, այն դրսևորվում է որպես նորածնի՝ սիրո և հոգատարության պահանջմունք։ Այն մարդու բավարարվածությունն է, երբ իրեն խրախուսում են ուրիշները, և ֆրուստրացիայի են ենթարկվում, երբ գոհ չեն իրենից։ Դրական ուշադրության հետաքրքիր ասպեկտ է նրա երկկողմանի բնույթը. եթե մարդը կարծում է, որ բավարարում է այլ մարդկանց մոտ դրական ուշադրության պահանջմունքը, ապա նա անխուսափելիորեն զգում է սեփական պահանջմունքի բավարարում։
Ռոջերսի կարծիքով, երեխան գրեթե ամեն ինչ անում է, նույնիսկ զոհում է օրգանիզմային գնահատողական գործընթացը, դրական ուշադրության պահանջմունքի բավարարման համար։ Այս կերպ, երեխայի վարքը կառավարվում է ոչ թե այն բանի հավանականությամբ, որ նրա ապրումները կպահպանեն և կուժեղացնեն նրա Ես-կոնցեպցիան, այլ հավանակնությամբ՝ ստանալու դրական ուշադրություն իր համար նշանակալից ուրիշներից։ Ռոջերսը «Ես»-ի և փորձի անհամապատասխանության այդ վիճակը համարում է առավել լուրջ խոչընդոտ հոգեբանական հասունության զարգացման համար։
Ռոջերսը նաև ենթադրում է, որ մարդիկ պետք է դրականորեն դիտարկեն իրենց։ Դրական ուշադրության պահանջմունքը ձեռքբերովի է, որը դրսևորվում է նրա բավարարման կամ անբավարարման հետ սեփական ապրումների համեմատման արդյունքում։ Իրեն ուղղված դրական ուշադրության զարգացումը երաշխավորում է, որ մարդը կձգտի գործել այնպես, որ և՛ ուրիշները, և՛ ինքը դրական արտահայտվեն իր արարքների մասին։ Հետևաբար, մարդը դժվար թե պահի իրեն Ես-կոնցեպցիային անհամապատասխան, քանի որ չի բավարարի իր նկատմամբ դրական ուշադրության պահանջմունքը։
Սիրուց չես փախչի
Սիրուց չես փախչի (Aşktan Kaçılmaz), թուրքական հեռուստասերիալ, որը ցուցադրվել է թուրքական Star TV հեռուստաընկերության եթերում։ Հեռուստասերիալի առաջին սերիան ցուցադրվել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 14-ին, իսկ վերջին սերիան նույն տարվա նոյեմբերի 19-ին։ Գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Բերք Օքթայը, Փելին Աքիլը, Ջերեն Հինդիստանը, Ադնան Քոչը, Ումութը Քարադաղը և ուրիշներ ։ Հեռուստասերիալի ռեժիսորը Մեթին Բալեքօղլուն է, իսկ պրոդյուսերը՝ Թյուրքեր Ինանօղլուն։
Ֆենոմենոլոգիական հոգեբանություն
Արժեքի պայման
Հաշվի առնելով այն փաստը, որ երեխաներն ունեն դրական ուշադրության անհաղթահարելի պահանջմունք, զարմանալի չէ, որ նրանք շատ տպավորվող են և հակված նշանակալից ուրիշների ազդեցությանը։ Կարճ ասած, սոցիալիզացիայի գործընթացի համար բնութագրական է, որ երեխաները սովորում են նրան, որ որոշ արարքներ չի կարելի կատարել, որոշները՝ կարելի է։ Հաճախ ծնողները դրական են վերաբերվում երեխայի ցանկալի վարքին։ Այսինքն՝ եթե երեխաներն իրենց պահում են ցանկալի ձևով, նրանց մոտ առաջանում է դրական ուշադրության փորձ, հակառակ դեպքում՝ այն բացակայում է։ Այս կերպ, ստեղծվում է այն, ինչ Ռոջերսն անվանում է պայմանավորված դրական ուշադրություն կամ արժեքի պայման, որը ճշգրտում է այն հանգամանքները, որոնցում երեխաները կապրեն դրական ուշադրություն։ Պայմանները կարող են շատ բազմազան լինել տարբեր իրավիճակներում, բայց հիմնական սկզբունքը պահպանվում է. «Ես կսիրեմ, կհարգեմ և կընդունեմ քեզ միայն այն դեպքում, եթե դու լինես այնպիսին, ինչպիսին ես եմ քեզ ցանկանում տեսնել»։ Պայմանավորված դրական ուշադրությունը նշանակում է, որ երեխաները ստանում են գովասանք, ուշադրություն, խրախուսանք այն վարքի համար, որը նրանցից սպասում են նշանակալից ուրիշները՝ հատկապես ծնողները։ Փաստացի, տարիների հետ փորձ է ձեռք բերվում, երեխաները մտապահում են, որ եթե իրենց գործողությունները խրախուսվում են ծնողների կողմից, ապա իրենց կգովեն և կսիրեն։ Եվ ընդհակառակը, եթե նրանք գործեն ոչ ճիշտ կամ ծնողների տեսանկյունից անընդունելի, ապա նրանց չեն սիրի ու չեն գնահատի։
Այն, թե ինչպես է մարդը գնահատում իր արժեքը (ինքնահարգանք), կախված է ուրիշների կողմից իրեն առաջադրված պահանջների կատարումից։ Այսպիսի պայմանավորված դրական ուշադրությունը ուրիշների կողմից հանգեցնում է նրան, որ մարդը որոշ հարաբերություններում զգում է իր արժեքը, ուրիշներում՝ ոչ։
Սիրուց չես փախչի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքական հեռուստասերիալներ
Ֆենոմենոլոգիական հոգեբանություն
Արժեքի պայման
Ռոջերսը պնդում է, որ արժեքի պայմանը երեխայի նկատմամբ վնաս է հասցնում նրա կայացմանը՝ որպես ամբողջությամբ գործառնող մարդու, այն պատճառով, որ երեխան փորձում է համապատասխանել ուրիշների ստանդարտներին, այլ ոչ թե որոշել իր համար, թե ինչ է ուզում և հասնել դրան։ Այսպիսի պայմաններում երեխան սկսում է գնահատել իրեն որպես անձի՝ միայն այն գործողությունների, մտքերի, զգացմունքների, արժեքների տեսանկյունից, որոնք խրախուսում և քաջալերում են ստանում։ Երեխան զգում է, որ ինչ-որ առումով իրեն գնահատում են, ինչ-որ առումով՝ ոչ։ Այս գործընթացը հանգեցնում է Ես-կոնցեպցիայի և օրգանիզմային փորձի անհամապատասխանությանը, ինչն ամուր հիմք չէ առողջ անձի զարգացման համար։
Անպայման դրական ուշադրություն
Թեև ակնհայտ է, որ ոչ ոք չի կարող ամբողջությամբ ազատ լինել արժեքի պայմաններից, այնուամենայնիվ, կարելի է տալ կամ ստանալ դրական ուշադրություն՝ անկախ մարդու կոնկրետ վարքի արժեքից։ Դա նշանակում է, որ մարդուն ընդունում և հարգում են նրա համար, որ նա կա՝ առանց որևէ «եթե»-ի, «բայց»-ի։ Այսպիսի անպայման դրական ուշադրությունը կարող է դիտարկվել այն ժամանակ, երբ մարդն իր ուշադրությունն ու սերը տալիս է իր երեխային ոչ թե նրա համար, որ նա կատարել է որևէ հատուկ պայման կամ սպասում, այլ ուղղակի նրա համար, որ իր երեխան է։
Տոպչիխա (այլ կիրառումներ)
Տոպչիխա, կարող է վերաբերել՝
Ֆենոմենոլոգիական հոգեբանություն
Անպայման դրական ուշադրություն
Սակայն, կարևոր է հասկանալ, որ անպայման դրական ուշադրությունը չի նշանակում, որ նշանակալից ուրիշները պետք է խրախուսեն ամեն ինչ, ինչ երեխան ասում կամ անում է։ Բնականաբար, երեխային չպետք է թույլ տալ անել ամեն ինչ, ինչ ուզում է։ Եթե դա այդպես լիներ, շատ քիչ երեխաներ մանկություն կապրեին, քանի որ պաշտպանված չէին լինի իրական վտանգներից։ Իրականում, դա նշանակում է ընտանեկան այնպիսի միջավայրի ստեղծում, որում երեխային գովում և ընդունում են նրա համար, որ նա կա, որը երբեմն կարող է անտանելի լինել, բայց, միևնույն է, սիրելի է։ Այլ կերպ ասած, Ռոջերսը ենթադրում է, որ առավել լավ ծնողական ստրատեգիան երեխայի նկատմամբ այն է, որ եթե երեխան իրեն լավ չի պահում, ծնողն ասի. «Մենք քեզ շատ ենք սիրում, բայց այն, ինչ դու անում են մեզ վրդովվեցնում է, լավ կլինի, որ էլ չանես»։ Երեխային միշտ պետք է սիրել և հարգել, բայց չպետք է տանել նրա վատ վարքը։
Անպայման ուշադրությունն օգնում է երեխաներին՝ զարգացնելու իրենց սեփական արժեքները և բավարարվածություն զգալու իրենց իրական ապրումներին համապատասխան՝ անկախ ուրիշների «խրախուսումից»։ Այն հիմք է ապահովում նրանց կայացման համար՝ նպաստելով ինքնաակտուալացման միտման իրականացմանը։
Սպառնալիքի ապրում և պաշտպանության գործընթաց
Ըստ Ռոջերսի՝ մարդու վարքը մեծապես համաձայնեցվում է նրա Ես-կոնցեպցիայի հետ։ Մարդը ձգտում է պահպանել համաձայնեցվածության, ինքնաընկալման և ապրման վիճակը։ Այստեղից էլ՝ կարելի է եզրակացնել, որ մարդու Ես-կոնցեպցիայի և արժեքի պայմանների հետ համապատասխանող ապրումները կարող են գիտակցվել և հստակ ընկալվել։ Եվ, ընդհակառակը, «Ես»-ի և նրա՝ արժեքի պայմանների հետ կոնֆլիկտի մեջ գտնվող ապրումները վտանգ են ներկայացնում Ես-կոնցեպցիային։ Սպառնալիք առկա է այն դեպքում, երբ մարդիկ գիտակցում են անհամապատասխանություն Ես-կոնցեպցիայի և ակտուալացման որևէ ասպեկտի միջև։ Ես-կոնցեպցիային անհամապատասխան ապրումներն ընկալվում են որպես սպառնալից, գիտակցման չեն թողնվում, քանի որ հակառակ դեպքում անձն ամբողջական չի լինի։ Այսինքն՝ օրինակ, եթե մարդն իրեն ազնիվ է համարում, բայց կատարում է անազնիվ արարք, ապա սպառնալիք է զգում։ Ես-կոնցեպցիայի ամհամապատասխանության վիճակին մարդու ռեակցիան սովորաբար լարվածությունն է, շփոթմունքը, մեղքի զգացումը։
«Ես»-ի և ապրման միջև անհամապատասխանությունը ոչ միշտ է ընկալվում գիտակցական մակարդակում. միանգամայն հավանական է այն իրավիճակը, երբ մարդը վտանգ է զգում, բայց չի գիտակցում այն։ Երբ առկա է անհամապատասխանություն Ես-կոնցեպցիայի և ապրումների միջև, և մարդը դա չի գիտակցում, ապա նա պոտենցիալ կերպով բաց է տագնապի և անձնային խանգարումների համար։ Տագնապը սպառնալիքի նկատմամբ հուզական ռեակցիան է, որն ազդանշանում է, որ կազմակերպված Ես-կոնցեպցիան ապակազմակերպման վտանգ է զգում, եթե նրա և սպառնալից ապրման միջև անհամապատասխանությունը հասնի գիտակցման։ Տագնապային մարդն անորոշ գիտակցում է, որ որոշակի ապրումների ճանաչումը կամ սիմվոլիզացիան կհանգեցնի իր ներկայիս «Ես» կերպարի արմատական փոփոխության։
Ըստ Ռոջերսի, եթե մարդուն երկար ժամանակ ոչ մի վտանգ չի սպառնում, ապա նա բաց է ապրումների համար և նրան պետք չէ պաշտպանվել։ Սակայն, երբ նա գիտակցում կամ զգում է ենթագիտակցական մակարդակում, որ ապրումը չի համաձայնվում Ես-կոնցեպցիայի հետ, սպառնալիք է առաջանում, որին էլ հետևում է պաշտպանական ռեակցիան։ Ռոջերսը պաշտպանությունը սահմանել է որպես օրգանիզմի վարքային ռեակցիա վտանգին, որի գլխավոր նպատակը Ես-կառուցվածքի ամբողջականության պահպանումն է։ Պաշտպանությունն ուժեղացնում է մարդու ինքնահարգանքը՝ ազատելով նրան սպառնալից ապրումներից։
Պաշտպանական մեխանիզմներ
Ռոջերսն առաջադրել է պաշտպանության միայն երկու մեխանիզմներ, որոնք օգտագործվում են «Ես»- ներսում «Ես»-ի և ապրման միջև անհամապատասխանության գիտակցումը նվազագույնին հասցնելու համար։ Պաշտպանական վարքը պահպանում է «Ես»-ի՝ գոյություն ունեցող կառուցվածքը և թույլ չի տալիս մարդուն կորցնել ինքնահարգանքը։
Աղճատված ընկալումը դրսևորվում է այն ժամանակ, երբ անհամապատասխան ապրումն անցնում է գիտակցություն՝ միայն այն ձևով, որը համատեղելի է այն դարձնում Ես-կերպարի որևէ ասպեկտի հետ։ Ռոջերսն այսպիսի ընտրողական ընկալումը կամ աղճատումն անվանել է ռացիոնալիզացիա։ Հաճախ հանդիպող պաշտպանական ռեակցիայի՝ ժխտման դեպքում մարդը պահպանում է իր Ես-կառուցվածքի ամբողջականությունը՝ միանգամայն հեռանալով սպառնալից ապրումների գիտակցումից։ Փաստացի, ժխտումը դրսևորվում է ամեն անգամ, երբ մարդը հրաժարվում է ընդունել, որ ապրում է ունեցել։
Հոգեկան խանգարումներ և հոգեպաթոլոգիա
Ըստ Ռոջերսի՝ եթե ընթացիկ ապրումների և «Ես»-ի միջև առկա է նշանակալից անհամապատասխանություն, ապա «Ես»-ի պաշտպանությունը կարող է անարդյունավետ լինել։ Այսպիսի «անպաշտպան» վիճակում անհամապատասխան ապրումները սիմվոլացվում են գիտակցության մեջ և Ես-կոնցեպցիան «խաթարվում է»։ Այս կերպ, անձնային խանգարումներն ու հոգեպաթոլոգիան դրսևորվում են այն ժամանակ, երբ Ես-ը չի կարողանում իրեն պաշտպանել սպառնալից ապրումներից։ Այսպիսի խանգարումներով մարդկանց անվանում են «պսիխոտիկներ»։ Նրանց վարքը օբյեկտիվ դիտողին թվում է տարօրինակ, անբնական։
Անձնային ապրումները կարող են դրսևորվել անսպասելի կամ աստիճանաբար՝ ժամանակի երկարատև ընթացքում։ Ցանկացած դեպքում, երբ առաջանում է լուրջ անհամապատասխանություն «Ես»-ի և ապրման միջև, մարդու պաշտպանությունը դադարում է ադեկվատ լինել և «վաղ, ամբողջական Ես-կառուցվածքը քանդվում է»։ Գիտակցված «Ես»-ի և ապրման միջև անհամապատասխանության նշանակությունը որոշում է հոգեբանական դեզադապտացիայի ծանրությունը։
«Ամբողջությամբ գործառնող մարդ»
Ռոջերսը լավ կյանքը դիտարկում է այն տեսանկյունից, թե ինչ չի այն համարվում։ Լավ կյանքը կեցության ֆիքսված վիճակ չէ և այնպիսի վիճակ չէ, որում մարդն իրեն զգում է կատարյալ, իրացված, ադապտացված, այսինքն՝ դա հավասարակշռության վիճակ չէ։ Լավ կյանքը վերջնակետ չէ, այլ ուղղություն, որով մարդը շարժվում է՝ հետևելով իր իրական բնությանը։
«Ամբողջությամբ գործառնում են» այն մարդիկ, ովքեր օգտագործում են իրնեց ընդունակությունները, իրացնում իրենց պոտենցիալը և շարժվում իրենց ամբողջական ճանաչման ուղղությամբ։ Ռոջերսն առանձնացրել է ամբողջությամբ գործառնող մարդկանց հինգ հիմնական բնութագրեր.
Ռոջերսյան թերապիայի էվոլյուցիան
Ռոջերսի հոգեթերապևտիկ մոտեցումը, ունենալով շատ քիչ նմանություն հոգեվերլուծական և բիհեյվիորիստական մոտեցումների հետ, մշակվել է մի քանի տարիների ընթացքում։ Սկզբնապես, Ռոջերսի մոտեցումն անվանվում էր ոչ դիրեկտիվ թերապիա՝ արտացոլելով նրա հետաքրքրությունն այն մեթոդիկաներին, որոնց օգնությամբ կարելի է փոխել վարքը։ Ենթադրելով, որ այցելուն օժտված է ինքնուղղված փոփոխության ընդունակությամբ՝ Ռոջերսն առաջինն է կիրառել մեթոդիկաներ, որոնք թույլ էին տալիս հոգեթերապևտին լինելու պակաս դիրեկտիվ այցելուի հետ փոխհարաբերություններում, քան դա ընդունված է թերապիայի այլ ձևերում. օրինակ՝ ոչ դիրեկտիվ հոգեթերապևտները երբեք խորհուրդներ չէին տալիս, չէին փորձում հարցեր տալ։ Դրա փոխարեն՝ նրանք փորձում էին արտացոլել այն, ինչ ասում էր այցելուն, և պարզաբանել նրանց զգացմունքները արտացոլման և մեկնաբանման գործընթացում։ Փաստացի, հոգեթերապևտը, կարծես թե, «անդրադարձնող հայելու» դեր է կատարում՝ խնդիր դնելով՝ առավել հստակ արտացոլելու այցելուին այն, ինչ նա իրականում ասում է և զգում։
Ավելի ուշ, Ռոջերսը շեշտադրել է այն մեթոդիկաները, որոնք թույլ են տալիս թերապևտին ավելի լավ հասկանալու այն, թե ինչ է տեղի ունենում այցելուի հետ անցկացվող բուժման յուրաքանչյուր պահին։ Նա վերանվանել է իր մոտեցումը՝ որպես «այցելուակենտրոն»՝ դրանով իսկ ընդգծելով, որ հոգեթերապևտի խնդիրն է՝ հասկանալու այցելուի ինքնաընկալումը։ Սակայն, մեթոդիկաների մշակման եզրափակիչ փուլում Ռոջերսի մոտեցումը կրկին փոխվել է։ Դա «թերապիա է՝ կենտրոնացած մարդու վրա», որն առավել լավ է արտացոլում Ռոջերսի մտածողության էվոլյուցիան՝ տեխնիկայից փոխհարաբերություններին։
Թերապևտիկ պայմաններ
Ռոջերսը ենթադրում էր, որ կառուցողական անձնային փոփոխությունների իրագործման համար անհրաժեշտ և բավարար է վեց թերապևտիկ պայմանների առկայություն։
Ռոջերսը պնդում էր, որ հենց այցելուն է պատասխանատու թերապիայի ընթացքում անձնային աճի համար։ Հոգեթերապիան ստեղծում է անհրաժեշտ պայմաններ, բայց միայն այցելուն է իրական գործուն դերը կատարում իր անձի փոփոխություններում։
Ֆրոյդից բացի՝ ոչ ոք հոգեթերապիայի պրակտիկայի վրա այդքան մեծ ազդեցություն չի թողել, ինչպես Ռոջերսը։ Նրա մոտեցումը լայնորեն կիրառվում է այնպիսի ոլորտներում, ինչպիսիք են կրթությունը, ռասայական հարաբերությունները, ընտանեկան հարաբերությունները, քաղաքականությունը և այլն։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հոգեբանական դպրոցներ
Լանդուզի լա Վիլ
Լանդուզի Լա Վիլ (Landouzy-la-Ville), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիայի մարզում՝ Էնա գավառում։ Մտնում է Իրսոն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Վերվեն։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 02405:
Բնակչություն
2010 թվականի տվյալներով՝ համայնքի բնակչությունը կազմում է 526 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին համայնքի 335 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչներից 229-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 106-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը կազմել է 68,4%, 1999 թվականին եղել է 64,0%)։ 229 տնտեսապես ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 198-ը (114 տղամարդ և 84 կին), գործազուրկ էին 31 մարդ (19 տղամարդ և 12 կին)։ 106 տնտեսապես ոչ ակտիվ բնակիչներից 31-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 37-ը՝ թոշակառուներ, 38-ը տնտեսապես ոչ ակտիվ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Հաշվապահը (ֆիլմ, 2016)
«Հաշվապահը» (The Accountant), ամերիկյան թրիլեր մարտաֆիլմ, որի ռեժիսորն է Գևին Օ՛Քոնորը, իսկ սցենարիստն է Բիլ Դուբուքը։ Գլխավոր դերակատարներն են Բեն Աֆլեքը, Աննա Քենդրիկը և Ջեյ Քեյ Սիմոնսը։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 14-ին ։
Սյուժե
Քրիստիան Վուլֆը (Բեն Աֆլեք) հետապնդում է հայտնի հանցագործների։ Նա ունի աուտիզմ։ Արտակարգ լավ տիրապետելով մաթեմատիկա յի, նա հաշվապահ է, ով անցկացնում է հաշվապահության «սև» աուդիտ՝ հանցագործ ընկերությունների կողմից անհետացած գումարները գտնելու համար։ Քանի որ նրա աշխատանքը շատ վտանգավոր է, Վուլֆն ունի հմտություններ, որով կարող է ինքն իրեն պաշտպանել․ նա հրաշալի հրաձիգ է և տիրապետում է մարտական տեխնիկայի։
Մի անգամ նրան կարգադրել էին գտնել բարձր տեխնոլոգիա արտադրող մի կազմակերպության անհետացած գումարները։ Կազմակերպությունը օրինական էր աշխատում, սակայն խնդիրներ առաջանում են նաև այնտեղ։
Նկարահանումներ
Նկարահանումները սկսել են 2015 թվականի հունվարի 19-ին Ատլանտայում ։ Ամբողջ ֆիլմը նկարահանվել է 35 միլիմետրանոց կինոժապավենի վրա, չնայած թվային տեխնոլոգիաներին անցնելու ընդհանուր միտմանը։ Օպերատոր Շեյմս ՄաքԳրավին ընտրել է այս տեխնիկան, քանի որ նա ճկունորեն կարողանում է հաղթահարել ցանկացած դժվարություն ։
Շարունակություն
2017 թվականի հունիսի 6-ին հայտարարվեց, որ լինելու է «Հաշվապահը» ֆիլմի սիքվելը։ Ֆիլմ վերադառնալու են Բեն Աֆլեքը, ռեժիսոր Քևին Օ՛Քոնորը և սցենարիստ Բիլ Քուդրուփը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ատլանտայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Վաշինգտոն ԿՇ-ում Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական թրիլեր ֆիլմեր
Ալվառինջի կռիվ
Ալվառինջի կռիվ (1905), տեղի է ունեցել Ալվառինջ գյուղի մոտ (Մուշից հարավ-արևելք) 1905 թ. հոկտեմբերին, Գևորգ Չավուշի ֆիդայիների խմբի (11 հոգի) և թուրք զինվորների միջև։ Քուրդ Մահմուդ աղայի մատնությամբ տեղեկանալով ֆիդայիների՝ Ալվառինջում գտնվելու մասին՝ 3000-անոց թուրք-քրդական զորքը պաշարել է գյուղը։ Անհավասար կռվում զոհվել է ֆիդայիների մեծ մասը, Գևորգ Չավուշը կարողացել է փրկվել։ Գյուղ մտած զինվորները կոտորել են գյուղացիներին (130-150 հոգի)։ Այդ անհաջող մարտից հետո Գևորգ Չավուշի խումբը պառակտվել է։
Ալվառինջի կռիվն անկում ապրող հայդուկային շարժման վերջին ճիգերից էր. այնուհետև հայդուկային կռիվներ Տարոնում գրեթե չեն եղել։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ճակատամարտեր Արևմտյան Հայաստանում Կատեգորիա:1905 իրադարձություններ
Տոպոլովայա (այլ կիրառումներ)
Տոպոլովայա, կարող է վերաբերել՝
Լաքրոս
Լաքրոս (ֆր. la crosse-ակումբ), խմբային խաղ, որի ընթացքում երկու հավաքականները փորձում են հարվածել հակառակորդի դարպասին ռետինե գնդակով՝ օգտագործելով ոտքերն ու մարզագործիքները, որոնք իրենցից ներկայացնում են ցանցեր։
Ծագման պատմություն
Խաղը հորինել են ամերիկյան հնդկացիները՝ որպես նախապատրաստում պատերազմներին և ցեղային մարտերին։ Համաձայն հնագիտական հետազոտությունների, լաքրոսի նախատիպը հայտնի էր ժամանակակից Կանադայի տարածքում արդեն տասնհինգերերդ դարի սկզբներին։ Հավաքականներն այդ ժամանակ կազմվում էին հարյուրավոր մարդկանցից, իսկ խաղադաշտի երկարությունը կազմում էր մի քանի հարյուրից մինչև մի քանի կիլոմետր։ Եվրոպացի ներգաղթյալները ծանոթացել են խաղին XVII դարում, իսկ XIX դարում այն սկսեց մեծ հռչակ վայելել Կանադայի ֆրանսիացիների շրջանում։ Լաքրոսի առաջին պաշտոնական խաղն անցկացվել է Կանադայում՝ 1867 թվականին։ Լաքրոսը երկու անգամ ներգրավվել է Ամառային օլիմպիական խաղերի մեջ՝ 1904 և 1908 թվականներին։
Խաղային տարբերակներ
Ներկայումս գոյություն ունի լաքրոսի մի քանի տարատեսակ, որոնք տարբերվում են խաղադաշտի մեծությամբ, խաղացողների քանակով և կանոններով։ Հիմնական տեսակները չորսն են՝ դաշտային լաքրոս, «լաքրոս արկղի մեջ», ինտերքրոս և պոլոքրոս։ 1967 թվականից սկսած անցկացվում են տղամարդկանց միջազգային դաշտային մրցաշարեր, որոնց մասնակցում են հավաքականներ՝ մի շարք երկրներից, նաև հնդկացիական իրոքեզ ցեղից։
Լաքրոսը Ռուսաստանում
Լաքրոսի ժամանակակից պատմությունը Ռուսաստանում սկսվել է 2007 թվականին, երբ Դևիդ Դիամոնոնը եկավ Մոսկվա՝ աշխատելու։ Դևիդի խոսքերով՝ ամեն ինչ սկսվեց նրանից, երբ նրանք իրենց ԱՄՆ-ի ընկերների հետ բակում գնդակ էին նետում ազատ ժամանակ։ Մարդիկ գալիս էին, հետաքրքրվում և Դևիդը որոշեց հավաքական կազմել։ Օրաթերթերում, համացանցում հայտարարությունը տեսնելուց հետո մարդիկ սկսեցին ավելի շատ հետաքրքրվել սպորտաձևով։ Հավաքականն անվանվեց Moscow Rebels։ Դևիդը դարձավ մրցավար։ Ներկայիս ժամանակաշրջանում լաքրոսը Ռուսաստանում սիրողական սպորտաձև է։ Գարնանը՝ Սանկտ-Պետերբուրգում, աշնանը՝ Մոսկվայում «Բունտարները» և «Ռիցարները» մրցում են և պարզում, թե որ հավաքականն է ավելի ուժեղ։ Առաջին պաշտոնական հանդիպումը Ռուսաստանում կայացել է 2009 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ Սանկտ-Պետերբուրգում։ Ուղիղ մեկ տարուց ևս մի հանդիպում հանդիպում կայացավ Մոսկվայում։ 2014 թվականի հունիսի 18-ին սկսվեց Լաքրոսի Աշխարհի մրցաշարը ԱՄՆ-ի Դենվեր քաղաքում։ Ռուսաստանի հավաքականը նույնպես հրավիրված էր և մասնակցում էր։
Լաքրոսը Կանադայում
Կանադայում խաղը համարվում է ամառային սպորտաձև։ Լաքրոսի Կանադական միությունը հիմնադրվել է 1867 թվականին և հանդիսանում է ամենահինն աշխարհում։ Ամեն տարի անցկացվում են լաքրոսի մեծահասակների և երիտասարդների մրցաշարեր։
Լաքրոսն այլ երկրներում
Լաքրոսի մի քանի համայնքներ կան Անգլիայում և Ավստրալիայում։ 1990-ականներից ի վեր սկսեցին հայտնվել նաև լաքրոսի այլ ազգային հավաքականներ, որոնց հիմա գործում են մոտ երկու տասնյակ եվրոպական երկրներում, Նոր Զելանդիայում, Ճապոնիայում, Հարավային Կորեայում և այլուր։ Բոլորը ներգրավված են Լաքրոսի միջազգային ֆեդերացիայի մեջ, բացի Հնդկաստանի և Չինաստանի հավաքականներից։ Հանրահայտ անգլիացի լրագրող Շարլոտա Ջեքսոնը եղել է պրոֆեսիոնալ լաքրոս խաղացող և ներկայացրել է Հեմփշիր վարչաշրջանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լաքրոս
Տոպկայա (այլ կիրառումներ)
Տոպկայա, կարող է վերաբերել՝
Տոպկա (այլ կիրառումներ)
Տոպկա, կարող է վերաբերել՝
Անանուր
Անանուրի, XVI–XVII դարերի ճարտարապետական համակառույց Վրաստանում, Ռազմավիրտկան ճանապարհի վրա, համաևուն գյուղում, Թբիլիսիից 64 կմ հյուսիս-արևելք։ VII-X դարերին եղել է Արագվիի վրաց էրիսթավի իշխանների նստավայրը։ Վերին բերդը ամրացված է Անանուրիի համակառույցի ընդհանուր տեսքը։ XVI–XVII դարերին։ Բազմահարկ աշտարակներով։ Պահպանվել են գմբեթավոր փոքր (1660-ական թվականներ) և մեծ (1689) եկեղեցիները (վերջինիս կառուցմաևը մասնակցել են հայ վարպետներ՝ հայտնի է Գրիգորի անունը), զանգակատունը և խևսուրակաև աշտարակը։ Միջին դարերում Անանուրիում բնակվել են հայեր, որոնք 1770 թվականի վիճակագրությամբ կազմել են 100 ծուխ։ Բերդին կից է հայկական եկեղեցին (XIX դար)՝ հովանոցաձև գմբեթածածկով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացական բերդեր Կատեգորիա:Մցխեթ-Մթիանեթի մարզի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Վրաստանի եկեղեցիներ Կատեգորիա:Բերդեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության նախնական ցանկ
Սելդի
Սելդի (Сельды), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Դաղստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ուսուխչայ գետի աջ ափին՝ 0,1 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 6,2 կմ է,ավազանի տարածքը 26,7 կմ2 է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սամուր գետնի ակունքն է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Տոպիլին (այլ կիրառումներ)
Տոպիլին, կարող է վերաբերել՝
Վալերի Ֆիլիպով
Վալերի Ֆիլիպով (Вале́рий Никола́евич Фили́ппов, ), խորհրդային և ռուս նկարիչ։ Ռուսաստանի ժողովրդական նկարիչ (2007 թվական)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1939 թվականի հունվարի 27-ին, Մոսկվայում ։
1965 թվականին ավարտել է Մոսկվայի Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտի գեղարվեստական ֆակուլտետը, սովորել է Ի. Շպինելի արվեստանոցում։
1967 թվականից աշխատել է «Մոսֆիլմ» կինոստուդիայում` որպես բեմադրող նկարիչ, մասնակցել է բազմաթիվ գեղարվեստական ֆիլմերի բեմադրությանը, մասնավորապես, «Անապատ» (1967 թվական` առաջին բեմադրությունը, Վ. Շեստակովի հետ), «Բարձր կոչում» (1973 թվական), «Յուլյա Վրևսկայա» (1977 թվական), «Ունայնություն ունայնությանց» (1979 թվական), «Գետերին գետանցին չեն փոխվում» (1980 թվական), «Սաննիկովի հողը» (1973 թվական), «Վերին Մասլովկայում» (2004 թվական), ինչպես նաև` «Էկրան» ստեծագործական միության հետուստատեսային ֆիլմերի բեմադրությանը` «Կրակը պահպանողները», «Դասընկերները», «Կրկեսի արքայադուստրը» և «Նորին գերազանցություն համհարզը»։
Նա որպես նկարիչ մասնակցել է Կինոյի, թատրոնի, հեռուստատեսության նկարիչների ասոցացիայի (1992 թվական, 1996 թվական, ԿԿՏ), Կինոյի և թատրոնի նկարիչների գիլդիայի (1997 թվական, ԿԿՏ) ցուցահանդեսներին, «Ռուսաստան» համառուսական գեղարվեստական ցուցահանդեսին (1999 թվական) և այլ ցուցահանդեսդների։
Ահմեդ Ռեֆիք Ալթընայ
Ահմեդ Ռեֆիք Ալթընայ (Ahmet Refik Altınay, ), թուրք պատմաբան և գրող։ 1890-ական թթ. վերջից եղել Է զինվորական ծառայության մեջ։ Առաջին աշխարհամարտի (1914-1918) սկզբին ծառայել է հետախուզությունում և հակահետախուզությունում, անմիջականորեն մասնակցել հայերին անվանարկող, շինծու փաստաթղթերի ստեղծմանը։ 1915 թվականին որոշ ժամանակ ղեկավարել է Էսքիշեհիրի հայերի տեղահանության հանձնաժողովը։ Պատերազմի վերջին գլխավորել է Արևմտյան Հայաստանում և Օսմանյան կայսրության հայաբնակ վայրերում կատարված բռնությունների (որոնք, թուրքական կառավարության պնդմամբ, իբր կատարել են հայերը) փաստերը տեղում ուսումնասիրելու նպատակով կազմված օտարերկրյա լրագրողների պատվիրակությունը։ Իր տպավորությունները շարադրել է «Երկու կոմիտե, երկու հանցագործություն» (1919) գրքում։ Չնայած որոշ հարցերի նկատմամբ աչառու վերաբերմունքին (մասնավորապես հայ ժողովրդի ողբերգության մեջ անհիմն մեղադրել է ՀՀԴ-ին), այդ գիրքը թուրքական իրականության մեջ առաջին գործն է, որտեղ հայերի տեղահանությունը և ցեղասպանությունը լուսաբանված են առարկայական և մանրամասն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրք պատմաբաններ Կատեգորիա:Թուրք գրողներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմում Օսմանյան կայսրության ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Օսմանյան ռազմական ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Թուրք լրագրողներ Կատեգորիա:Պանթյուրքիստներ Կատեգորիա:Թուրք բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ Կատեգորիա:Թուրք ուսուցիչներ
Վալերի Ֆիլիպով
Կենսագրություն
1989 թվականին ստացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակ («53-ի սառը ամառը» ֆիլմի համար)։
Մահացել է 2019 թվականի ապրիլի 26-ին, 81 տարեկան հասակում ։ Թաղված է Տրոեկուրովյան գերեզմանատանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Տոննե Շարանտ (այլ կիրառումներ)
Տոննե Շարանտ, կարող է վերաբերել՝
Թորոս Նազլըյան
Թորոս Նազլըյան, հայ բժիշկ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1881 թվականին, Անկարայի նահանգի Կեսարիայի գավառի Կեսարիա քաղաքում / Կեսարիայի գավառի Էվերեկի գավառակի կենտրոն Էվերեկ ավանում / Էվերեկի գավառակի Ֆենեսե գյուղում՝ աղքատ ընտանիքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է ծննդավայրում։ 1906 թվականին ավարտել է Կոստանդնուպոլսի Օսմանյան կայսերական բժշկական վարժարանը։ Բժիշկ է աշխատել և շուտով բոլորից հարգված մասնագետ դարձել։ Ամուսնացել է և զավակներ ունեցել։ Եղել է Գևորգ Փամբուքջյանի մոր՝ Նազելի-Հաջիգյուլ հանըմի առաջին ամուսինը։ Եղել է ՀՅԴ անդամ և աչքի ընկել իր ազգային ազատական գաղափարներով։ Եղել է թիկնեղ և կրակոտ երիտասարդ, կորովի կամքի տեր, անվախ, առաջնակարգ ատենաբան և հավատացել խոսքի ազատությանն ու սահմանադրությանը։ Բալկանյան պատերազմների ժամանակ զինվորական բժիշկ է ծառայել օսմանյան բանակում։ 1914 թվականին Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ զորակոչվել է օսմանյան բանակ և Դարդանելի ռազմաճակատում զինվորական բժիշկ ծառայել։ 1915 թվականին ընկերների մատնությամբ ձերբակալվել է։ Ի թիվս 36 ձերբակալվածների, Կոստանդնուպոլսից տարվել է Էվերեկի բանտը, որտեղ ենթարկվել է հարցաքննության։ Այնուհետ և խիստ հսկողության տակ Կեսարիայի բանտն են տեղափոխվել։ Ըստ դոկտոր Լեփսիուսի՝ 1915 թվականին այն օրը, երբ Կոստանդնուպոլսում 20 հնչակյաններ կախաղան բարձրացվեցին, Կեսարիայում 12 կուսակցական հայեր, որպես հեղափոխական մահվան՝ դատապարտվեցին։ Վերջիններիս մեջ էր նաև բժիշկ Թորոս Նազլըյանը։ 1915 թվականին հուլիսի 30/31-ին, Պատերազմական ատյանի դատավճռով Կեսարիայում կախաղան է բարձրացվել 34 տարեկանում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Տոնացույց (այլ կիրառումներ)
Տոնացույց, կարող է վերաբերել՝
Տոմաշևկա (այլ կիրառումներ)
Տոմաշևկա, կարող է վերաբերել՝
Ստրավնոկոնու
Ստրավնոկոնու (Σταυροκόννου), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Պաֆոսի շրջանում։ Տեղակայված է Կուկլիա գյուղից 12 կմ դեպի հյուսիս։
Բնակչություն
Ըստ 2001 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 102 մարդ ։ Բնակչության մեծամասնությունը կազմում են հույները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Գրեգ Քիներ
Գրեգորի Բաք Քիներ (Gregory Buck Kinnear,), ամերիկացի դերասան, հեռուստահաղորդավար։ «Օսկար», «Ոսկե գլոբուս», «Էմմի» մրցանակների դափնեկիր է։
Վաղ կյանք
Քիները ծնվել է Ինդիանա նահանգի Լոգասպորտ բնակավայրում՝ իռլանոամերիկյան ընտանիքում՝ տնային տնտեսուհի Սյուզան Բաքի և դիվանագետ Էդվարդ Քինիրի ընտանիքում։ Վերջինս աշխատում էր ԱՄՆ Պետական դեպարտամենտում ։ Նա ունի երկու եղբայր՝ Ջեյմսը (ծնվել է 1957 թվականին) և Սթիվենը (ծնվել է 1957 թվականին)։ Մանուկ հասակում Քիները ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Աթենք։
Գործունեություն
Դերասանը հայտնի է դարձել Ջեյմս Բրուքսի «Ավելի լավ չի լինում» ֆիլմում գեյ նկարչի դերից հետո, ինչի համար արժանացել է «Օսկարի երկրորդ պլանի լավագույն դերասանի համար»։
2011 թվականին Քիները խաղացել է ԱՄՆ 35-րդ նախագահ Ջոն Քենեդու դերը «Քենեդիների տոհմ» մինի սերիալում։
Անձնական կյանք
1999 թվականից Քիներն ամուսնացած է Հելեն Լաբդոնի հետ ։ Ունեն երեք դուստր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դեմքեր Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:Արիզոնայի համալսարանի շրջանավարտներ
Կառլ IV (Ֆրանսիայի թագավոր)
Կառլ IV, մականունը Ֆրանսիայում Ազնիվ (le Bel) և Նավառայում Ճաղատ (el Calvo), եղել է Կապետինգների հարստության տասնհինգերորդ և վերջին Ֆրանսիայի թագավորը, ինչպես նաև Նավառայի թագավորը (որպես Կառլ I) 1322 թվականից մինչև իր մահը։
Կառլը Ֆիլիպ IV Գեղեցիկի երրորդ որդին էր, և իր հոր նման հիշվում էր որպես «ազնիվ» կամ «գեղեցիկ» ։
1323 թվականին Կառլը ներքաշվեց գյուղացիական ապստամբությանը Ֆլանդիայում և 1324 թվականին անհաջող թեկնածություն ներկայացրեց Սրբազան Հռոմի կայսրի ընտրություններում։ Որպես Գույանի դուքս, Անգլիայի թագավոր Էդուարդ II-ը եղել է Կառլի վասալը, սակայն չուզենալով էր վճարում տուրք այլ թագավորի։ Տարաձայնությունների արդյունքում Կառլը նվաճեց Գույանի դքսությունը Սան-Սարդոսի պատերազմ (1324) կոչվող հակամարտության արդյուքում։ Հաշտության պայմանագրով Էդուարդը համաձայնվեց հավատարմության երդում տալ Կառլին և վճարել ռազմատուգանք։ Փոխարենը Գույանի մի մասը վերադարձվեց Էդուարդին։
Էրբ Կառլը մահացավ առանց տղամարդ ժառանգորդի, Կապետինգների հիմնական գիծը կտրվեց։ Նավառայում նրան փոխարինեց նրա զարմուհի Իոհաննա II-ը, իսկ Ֆրանսիայում հայրական կողմից առաջին զարմիկ Ֆիլիպ VI-ը։ Այնուամենայնիվ Կառլի մահից հետո սկսվեց ժառանգության համար պայքար Վալուաների և Կառլի քույր Իզաբելլայի միջև, ինչը դարձավ Հարյուրամյա պատերազմի հիմնական պատճառներից մեկը։
Կյանք և ամուսնություն
Իր մայր Իոհաննա I-ից ծննդյան իրավունքով Կառլը ստացավ Նավառայի թագավորի տիտղոսը, որպես Կառլ I: 1314 թվականից որպես գահի հիմնական ժառանգորդ նա ստացավ Լա Մարշի կոմսի տիտղոսը և թագադրվեց որպես Ֆրանսիայի թագավոր 1322 թվականին Ռեյմսի տաճարում։ Ի տարբերություն Ֆիլիպ IV Գեղեցիկի և Ֆիլիպ V, Կառլը ուներ պահպանողական հեղինակություն, գործում էր ընդհանուր շահից ելնելով, գերադասելով սեփական շահից , այդ պատճառով հաճախ տրվում էր մանիպուլացիաների և վնասում ինքն իրեն ։
Կառլի առաջին կինն էր Բլանկա Բուրգունդացին, ով Բուգունդիայի կոմս Օտտո IV- դուստրն էր։ Նրանք ամուսնացան 1308 թվականին, սակայն Բլանկան ներքաշվեց Նելյան աշտարակի պատմություններում 1314 թվականին և բանտարկվեց ։ Երբ Կառլը բազմեց գահին, նա հրաժարվեց ազատել Բլանկային և նրանց ամուսնությունը չեղարկվեց, իսկ Բլանկան ուղարկվեց կանանց մենաստան ։ Նրա երկրորդ կինը Մարիա Լյուքսեմբուրգցին էր, ով Սրբազան Հռոմի կայսր Հենրիխ VII-ի դուստրն էր, ով մահացավ երեխայի վաղ ծննդի պատճառով ։
Կառլը նորից ամուսնացավ 1325 թվականին Ժաննա դ'Էվրեյի հետ, ով Կառլի առաջին զարմուհին էր, և նրանց ամուսնությունը օրհնել էր Հռոմի պապ Հովհաննես XXII-ը։ Ժաննան թագադրվեց որպես թագուհի 1326 թվականին ։
Իր կառավարման առաջին կեսին Կառլը շատ էր վստահում իր հորեղբայր Կառլ Վալուային և նրա խորհդով էր շարժվում հիմնական ռազմական խնդիրները լուծելիս ։ Կառլ Վալուան չափազանց ազդեցիկ մարդ էր, ով եղել էր Լյուդովիկոս X-ի գլխավոր խորհրդականը և ռեգենտի գլխավոր հավակնորդն էր 1316 թվականին ։ Կառլ Վալուան վստահ էր, որ Կառլ IV-ը կմահանա առանց տղա ժառանգորդի և նրա տղա ժառանգորդները լավ հնարավորություն կունենան տիրանալու Ֆրանսիայի գահին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թագավորներ Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ Կատեգորիա:Կեղծանուններ
Տոմա (այլ կիրառումներ)
Տոմա, կարող է վերաբերել՝
Գրեգորի Մերտենս
Գրեգորի Մերտենս, բելգիացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։
Ակումբային կարիերա
Բելգիական «Գենտ» ակումբի սանն է, սակայն հիմնական թիմի կազմում ոչ մի հանդիպում չի անցկացրել։
2011-2014 թթ․ խաղացել է «Սերկլ Բրյուգգե» ակումբի կազմում ։
Կոմա
2015 թ․ ապրիլի 27֊ին Բելգիայի առաջնության «Գենկ» ակումբի դեմ անցկացված խաղի ժամանակ Մերտենսը կորցնում է գիտակցությունը։ Ֆուտբոլիստի մոտ արձանագրվում է սրտի կանգ։ Մերտենսին տեղափոխում են հիվանդանոց, որտեղ նա գտնվում է արհեստական կոմայի մեջ ։
«Լոքերեն» ակումբի սպորտային տնօրեն Վիլլի Ռեյնդերսը հայտարարեց, որ Մերտենսը երբեք սրտի հետ խնդիրներ չի ունեցել ։
2015 թ․ ապրիլի 30-ին Գենկ քաղաքի հիվանդանոցում Մերտենսը գիտակցության չգալով մահանում է ։
Հղումներ
Կատեգորիա:1991 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 2 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 30 մահեր Կատեգորիա:2015 մահեր Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆուտբոլիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բելգիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սերկլ Բրյուգեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Սրտամկանի ինֆարկտից մահացածներ
Տոհմածառ (այլ կիրառումներ)
Տոհմածառ, կարող է վերաբերել՝
Հասան Մամեդով
Հասան Մամեդով (Həsən Məmmədov, ), թատրոնի և կինոյի ադրբեջանցի դերասան, Ադրբեջանի ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1982), ԽՍՀՄ պետական մրցանակի դափնեկիր (1981), Ադրբեջանի ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր (1986) ;
Կենսագրություն
Հասան Ագամամմադ օղլի Մամեդովը ծնվել է 1938 թվականի նոյեմբերի 22-ին Սալյանում ։ Նա ընդունվել է Ադրբեջանի պետական համալսարանի ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի ֆակուլտետ (ներկայումս Բաքվի պետական համալսարան)։ Երկրորդ տարում նա հեռացրեց համալսարանը և որոշ ժամանակով հանդես եկավ տարբեր թատրոններում։ 1962 թվականին ավարտել է Ադրբեջանի պետական արվեստի ինստիտուտը։ Ուսանող տարիներին աշխատել է Պետական ռադիոյում (1960-1961)։ 1962 թվականին սկսեց աշխատել Ադրբեջանի պետական ակադեմիական դրամատիկական թատրոնում։ 1972 թվականին նա ընդունվել է «Ադրբեջանֆիլմ» ստուդիայում ։ Հասան Մամեդովը աշխատել է ակադեմիական թատրոնում 1992-ից մինչև իր կյանքի վերջը։
Հ. Մամեդովը մահացել է 2003 թվականի օգոստոսի 26-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրբեջանցի դերասաններ
Տոկարևսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)
Տոկարևսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝
Տոլլա (այլ կիրառումներ)
Տոլլա, կարող է վերաբերել՝
Տոբիս (այլ կիրառումներ)
Տոբիս, կարող է վերաբերել՝
Տյուռի (այլ կիրառումներ)
Տյուռի, կարող է վերաբերել՝
Տշեբյատուվ (այլ կիրառումներ)
Տշեբյատուվ, կարող է վերաբերել՝
Տյունգուր (այլ կիրառումներ)
Տյունգուր, կարող է վերաբերել՝
Սիմբիրիս Խևի
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սուլակ գետնի ակունքն է մինչև Չիրկեյսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Աղթամարի կռիվ (1904)
Աղթամարի կռիվ (1904), զինված բախում, տեղի Է ունեցել օգոստոսին հայ ֆիդայիների (Անդրանիկի գլխավորությամբ) և թուրքական կանոնավոր զորքերի միջև։ Սասունի ապստամբությունից (1904) և Մշո դաշտում մղած մի շարք կռիվներից հետո ֆիդայիները անցել են Վասպուրական, հասել Աղթամար կղզի։ Կայացել է խորհրդակցություն, որին մասնակցել են ՀՀԴ կուսակցության Վասպուրականի պատասխանատու ներկայացուցիչներ Կոմսը և Իշխանը։ Քննարկվել է հայդուկների կրկին Տարոն վերադառնալու նպատակահարմարությունը և որոշվել է մի խումբ Գևորգ Չավուշի ղեկավարությամբ վերադարձնել Տարոն։ Թուրքերը հարձակում են ձեռնարկել և, ռումբեր արձակելով, երեք նավերով շարժվել դեպի կղզի։ Անդրանիկի կարգադրությամբ լավագույն նշանառուները դիրքավորվել են կղզու վերին մասում, հրացանակիրները՝ ներքևի, և երբ թշնամին գրեթե 1000 քայլի վրա էր, նշանառուները ռմբակոծել են նրանց։ Թուրքերը նահանջել են խուճապահար։ Կեսօրից հետո վերադարձել են նոր ուժերով, բայց հայդուկները, համատեղ կրակ բացելով, դարձյալ նրանց ստիպել են նահանջել։ Հաջորդ օրը թուրքական զորքը հարձակվել է տարբեր ուղղություններով, թնդանոթներից արձակած ռումբերը, սակայն, կղզի չեն հասել։ Ծանր կացության մեջ հայտնվելով (սպառվել էր զինապաշարը)՝ ֆիդայիները գաղտնի հեռացել են կղզուց և մեծ դժվարություններով անցել Վան։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ճակատամարտեր Արևմտյան Հայաստանում Կատեգորիա:1904 իրադարձություններ
Տյուլյուկ (այլ կիրառումներ)
Տյուլյուկ, կարող է վերաբերել՝
Տղամարդիկ (այլ կիրառումներ)
Տղամարդիկ, կարող է վերաբերել՝
Տիրոջաղբյուր (այլ կիրառումներ)
Տիրոջաղբյուր, կարող է վերաբերել՝
Ռիչարդ Դոքմեջյան
Ռիչարդ Հրայր Դոքմեջյան, քաղաքագետ (ԱՄՆ)։ Հարավային Կալիֆորնիայի համալսարանի պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Ծնվել է Հալեպում, ուր հաճախել է հայկական դպրոց։ Բարձրագույն կրթությունը և գիտական աստիճանները ստացել է ԱՄՆ-ի համալսարաններում։ Քաղաքական գիտություններ է դասավանդել ԱՄՆ-ի համալսարաններում։ Ուսումնասիրում է Հայաստանի քաղաքական պատմությունը, հայերի ցեղասպանության, հայ քրիստոնեության պատմության հարցերը, որոնց նվիրել է մի շարք աշխատություններ, այդ թվում՝ «Իսլամը և հեղափոխությունը, ֆունդամենտալիզմը արաբական աշխարհում» (անգլ., 1985) երկը։ Մասնակցել է ցեղասպանությանը նվիրված միջազգային կոնֆերանսների, 1982 թ. Թել Ավիվում հանդես է եկել «Ցեղասպանության բնորոշումը, հայերի և հրեաների օրինակների ուսումնասիրությունը» զեկուցումով։ 1985 թվականից Դ. Զորյան ինստիտուտի տնօրենների խորհրդի անդամ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկահայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Բոստոնի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկահայեր Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ
Վադիմ Դեմիդովիչ
Վադիմ Վլադիմիրովիչ Դեմիդովիչ (Вадзім Уладзіміравіч Дземідовіч, ), բելառուս ֆուտբոլիստ, Մինսկի «Դինամո» ակումբի։ «Նեման» (Գրոդնո) ակումբի պաշտպան Ալեքսանդր Դեմիդովիչի եղբայրն է։
Ակումբային կարիերա
Վադիմ Դեմիդովիչն իր կարիերան սկսել է Բրեստի «Դինամո» ակումբում որպես կիսապաշտպան։ 2010-2011 թվականներին խաղացել է Գրոդնոյի «Նեման» ակումբի կազմում՝ հիմնականում հանդես գալով հարձակվողի դիրքում։
2012 մրցաշրջանի սկզբում ընդգրկվել է «Գոմել» ակումբի կազմում, իսկ նույն թվականի օգոստոսին տեղափոխվել է «Տորպեդո-ԲելԱԶ»։ Վնասվածքների պատճառով Վադիմ Դեմիդովիչը «Տորպեդո-ԲելԱԶ» ակումբի կազմում անցկացրել է միայն 5 հանդիպում և 2012 թվականի նոյեմբերին հեռացել է ակումբից ։
2013 թվականի հունվարին Վադիմ Դեմիդովիչը դարձել է Բոբրույսկի «Բելշինա» ակումբի խաղացող ։ Սկզբում նա սովորաբար դուրս էր գալիս փոխարինման, իսկ հուլիսին ընդգրկվել է մեկնարկային կազմում։ Այդ ժամանակ էլ նա երեք անընդմեջ խաղերում խփել է չորս գոլ։ Հետագայում կորցրել է իր տեղը թիմի հիմնական կազմում։
2014 թվականի հունվարին Վադիմ Դեմիդովիչը տեղափոխվել է Նովոպոլոցկի «Նաֆտան» ակումբ ։ Շուտով նա տեղ է գրավել Նովոպոլոցկի ակումբի հիմնական կազմում՝ խաղալով կենտրոնական հարձակվողի դիրքում։ Խփելով 9 գոլ՝ նա ճանաչվել է 2014 մրցաշրջանի ակումբի լավագույն ռմբարկու։ 2015 թվականի փետրվարին նա մեկ տարով երկարաձգել է «Նաֆտանի» հետ պայմանագրի ժամկետը ։ 2015 մրցաշրջանի առաջին կեսի 13 հանդիպումներում Վադիմ Դեմիդովիչը խփել է 4 գոլ, ինչը կրկին լավագույն արդյունքն էր ակումբում։
2015 թվականի հուլիսի 17-ին Վադիմ Դեմիդովիչը նորից դարձել է Ժոդինոյի «Տարպեդո-ԲելԱԶ» ակումբի խաղացող ։
2017 թվականի հունվարի 9-ին նա պայմանագիր է կնքել Մինսկի «Դինամո» ակումբի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելառուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Տետետլտլյար
Տետետլտլյար (Телетльтляр), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Դաղստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ավարսկոյե Կոյսու գետի աջ ափին՝ 68 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 12 կմ է,ավազանի տարածքը 33,1 կմ2 է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սուլակ գետնի ակունքն է մինչև Չիրկեյսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Տիրասպոլ (այլ կիրառումներ)
Տիրասպոլ, կարող է վերաբերել՝
Տիր (այլ կիրառումներ)
Տիր, կարող է վերաբերել՝
Տիտով (այլ կիրառումներ)
Տիտով, կարող է վերաբերել՝
Տիտովկա (այլ կիրառումներ)
Տիտովկա, կարող է վերաբերել՝
Կաթոլիկ եկեղեցու քննադատություն
Կաթոլիկ եկեղեցու քննադատություն, Կաթոլիկ եկեղեցու ներկայիս և պատմական գործողությունների, ուսմունքի, բացթողումների, կառուցվածքի, աստվածաբանական տարաձայնությունների վերաբերյալ դիտողությունների ամբողջություն։ Կաթոլիկ եկեղեցու քննադատները հաճախ են քննության ենթարկում Պապական անդրանիկության և գերազանցության, եկեղեցական կառուցվածքի և կառավարման բաղադրիչները։ Քանի որ Կաթոլիկ եկեղեցին, ներկայացնելով թվով քրիստոնյաների կեսից շատին, և Երկիր մոլորակի բնակչության մեկ վեցերորդը, խոշորագույն քրիստոնեական եկեղեցին է , դրա քննադատությունը միշտ չէ որ համընկնում է քրիստոնյա հավատացյալների մեծամասնության կարծիքին։
Կաթոլիկ եկեղեցու քննադատությունը նախկին դարերում ավելի շատ կապված էր աստվածաբանական և եկեղեցագիտական վեճերի հետ։ Ի լրացումն այդ աստվածաբանական վեճերի 16-րդ դարի Եվրոպայում տեղի ունեցած բողոքական Ռեֆորմացիան սկիզբ էր առել նաև ունեցել կաշառված հոգևորականության եկեղեցական պրակտիկայի խախտումների պատճառով ։ Քաղաքական տարաձայնությունները ծանրանում էին նաև բողոքականների և կաթոլիկների միջև դեռ Ռեֆորմացիայի ժամանակ առաջացած և մինչ օրս շարունակվող աստվածաբանական վեճերով, որոնք դրսևորվում են քրիստոնեական դավանությունների բազմազանությամբ։ Կաթոլիկ եկեղեցու ժամանակակից քննադատությունը վերաբերվում է, առաջին հերթին, փիլիսոփայությանը և մշակույթին, ինչպես նաև, օրինակ, քրիստոնեության և մարդասիրության դիմակայությանը։ Սակայն դա վերաբերվում է ոչ միայն Կաթոլիկ եկեղեցուն, այլ նաև բոլոր քրիստոնեական դավանանքներին։
Ծանոթագրություններ
* Կատեգորիա:Կաթոլիկ վեճեր Կատեգորիա:Քրիստոնեության քննադատություն Կատեգորիա:Կրոնի քննադատություն
Տիտանների գրոհը (այլ կիրառումներ)
Տիտանների գրոհը կարող է վերաբերել՝
Տիստամաա (այլ կիրառումներ)
Տիստամաա, կարող է վերաբերել՝
Տիսի (այլ կիրառումներ)
Տիսի, կարող է վերաբերել՝
Ակնունի
Էդվարդ Ակնունի (իսկական անունը՝ Խաչատուր Մալումյան,, Մեծ Եղեռնի զոհ), հասարակական-քաղաքական գործիչ, հրապարակախոս։ ՀՅԴ կուսակցության անդամ։
Կենսագրություն
Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրում։ Ավարտել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցը (1883), հետագայում ուսումը շարունակել Ժնևում։ Աշխատակցել է «Մշակին», եղել խմբագրության քարտուղարը, Գ. Արծրունու գաղափարների ջերմ պաշտպանն ու օգնականը։ 1899 թվականին Ժնևում աշխատել է «Դրոշակի» խմբագրությունում, ուր տպագրվել է նրա «Կովկասյան խաբրիկներ» հոդվածաշարը՝ ''Է. Ակնունի'' ստորագրությամբ։ Եղել Է Քրիստափոր Միքայելյանի աջակիցներից, քարոզչական մեծ աշխատանք է կատարել Եվրոպայում ի նպաստ Հայ դատի։ Եռանդուն մասնակցել է ՀՀԴ կուսակցության 1907 թ. Վիեննայի IV ընդհանուր ժողովին, որից հետո նրա ջանքերով և մասնակցությամբ Փարիզում գումարվել Է Օսմանյան կայսրության բոլոր ընդդիմադիր կազմակերպությունների խորհրդաժողով (որը և նախապատրաստեց Օսմանյան կայսրության սահմանադրության հռչակումը)։ 1908 թվականին ավելի է աշխուժացել Կ. Պոլսում նրա հասարակական, քաղաքական գործունեությունը։ 1910-1911 թթ. քարոզչությամբ հանդես է եկել Հյուսիսային. Ամերիկայում, Եգիպտոսում, Լիբանանում, Զմյուռնիայում, Էրզրումում, որտեղ 1914 թվականի օգոստոսին մասնակցել է ՀՀԴ կուսակցության VIII ընդհանուր ժողովին)։ 1915 թվականի ապրիլի 24-ի երեկոյան ձերբակալվել ու աքսորվել է։ Սպանվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր Կատեգորիա:Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայերն Օսմանյան կայսրությունում
Պապիկ Ենիտունյան
Պապիկ Մովսեսի Ենիտունյան (Նորաշխարհյան), Զեյթունցի, Պապիկ իշխան, Պապիկ փաշա (1846, Զեյթուն - 1886), հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ։ Սերում է Զեյթունի իշխանական տոհմից։ Վաղ հասակից մասնակցել է թուրքական բռնակալության դեմ ազատագրական կռիվներին։ 1870-ական թթ. ղեկավարել է Զեյթունի ապստամբությունը թուրքական լծի դեմ, բազմաթիվ ընդհարումներում պարտության մատնել թշնամուն։ 1877-78 թթ. ռուս-թուրքական պատերազմն ավարտվելուց հետո թուրքական կառավարությունը խոշոր ուժեր է նետել Զեյթունի ապստամբների դեմ։ Շուրջ երկու տարի Ենիտունյանի գլխավորությամբ զեյթունցիները հետ են մղել թուրքական հարձակումները։ Ի վերջո թուրքական կառավարությունը բանակցությունների մեջ է մտել Ենիտունյանի հետ։ Փոխզիջումային պայմանագրով Ենիտունյանը ճանաչվել է Զեյթունի քաղաքագլուխ, Զեյթունը պահպանել է իր կիսանկախ գոյությունը, իսկ թուրքերն իրավունք են ստացել զորանոց կառուցել քաղաքի մոտ։ Դրանից հետո էլ Ենիտունյանը ղեկավարել է թուրքական լծի դեմ պայքարը։ Մահացել է՝ թունավորվելով թուրքերի ձեռքով։
Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ Կատեգորիա:Նորաշխարհյաններ
Տիսա (այլ կիրառումներ)
Տիսա, կարող է վերաբերել՝
Միքայել (բժիշկ)
Միքայել, հայ բժիշկ։
Պարգև Ղազարյան (բժիշկ)
Ղազարյան Պարգև (1891 թվական, Պարտիզակ), հայ բժիշկ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1891 թվականին, Բրուսայի նահանգի Նիկոմիդիայի գավառակի Պար­տի­զակ ավանում։ Ուսանել է բժշկական վարժարանի Դ դասարանում (4-րդ կուրսում)։ Մահացել է Կոնիա-Կարա Այդընի աքսորավայրում, ժանտախտից՝ մոտ 21 տարեկանում։
Միքայել (բժիշկ)
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:1916 մահեր Կատեգորիա:Փետրվարի 15 մահեր Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ժանտախտից մահացածներ
Պարգև Ղազարյան (բժիշկ)
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ
Տեմիրոր
Տեմիրոր (Темирор), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Դաղստանի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ավարսկոյե Կոյսու գետի աջ ափին՝ 98 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 23 կմ է,ավազանի տարածքը 147 կմ2 է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Սուլակ գետնի ակունքն է մինչև Չիրկեյսկի հիդրոհանգույց, գետի ենթաավազանը բացակայում է։