cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լասսայի տենդ
Վարակը սովորաբար փոխանցվում է մուլտիմամմատ առնետի (Mastomys natalensis) մեզի կամ արտաթորանքի միջոցով, ինչպես նաև մարդկանց անմիջական շփման միջոցով ։ Հիմնվելով բացառապես հիվանդության սիմպտոմների վրա դժվար է հիվանդության հստակ պատկեր ստանալ ։ Ճշգրիտ ախտորոշման մեթոդ է համարվում լաբորատոր հետազոտությունը, որի արդյունքում հայտնաբերվում են վիրուսի ՌՆԹ-ի  հանդեպ  հակամարմինները և հենց վիրուսը բջջային կուլտուրայում ։ Լասսայի տենդին ընթացքով նման հիվանդություններից են Էբոլան , մալարիան և դեղին տենդը ։ Լասսա վիրուսը պատկանում է Arenaviridae ընտանիքին ։
Այս հիվանդության դեմ պատվաստանյութ չկա ։ Դրա կանխարգելման համար անհրաժեշտ է հիվանդներին մեկուսացնել և պակասեցնել նրանց շփումը առնետների հետ ։ Նաև նպատակահարմար է վնասատուների դեմ պայքարի նպատակով տանը պահել կատուներ և սնունդը պահել փակ տարաներում ։ Բուժման հիմնական նպատակն է կանխել օրգանիզմի ջրազրկումը և վերացնել մնացած այլ ախտանիշները ։ Վաղ նշանակման դեպքում արդյունավետ է Ռիբավիրին հակավիրուսային դեղամիջոցը ։
Հիվանդությունը սկսել է նկարագրվել դեռևս 1950-ական թվականներից ։ Այն  առաջին անգամ հայտնաբերվել է 1969 թվականին Լասսա անունով փոքրիկ քաղաքում, որը գտնվում է Նիգերիայի Բորնո նահանգում ։ Լասսայի տենդը համեմատաբար ավելի շատ տարածված է Արևմտյան Աֆրիկայի երկրներում` Նիգերիա, Լիբերիա, Սիերա-Լեոնե, Գվինեա և Գանա ։ Տարեկան 300000-500000 արձանագրված  դեպքերից 5000 ավարտվում են մահացությամբ ։
Ախտանիշներ
80% դեպքերում հիվանդությունն անցնում է անախտանիշ, սակայն մնացած 20% դեպքերում հիվանդության ընթացքը ծանր է։ Տարեկան արձանագրված 5000 մահ պայմանավորված է այս վիրուսով։
Հիվանդության գաղտնի (ինկուբացիոն) շրջանը տևում է 6-21 օր, որից հետո այն սկսում է բուռն զարգանալ՝ ներառելով տարբեր օրգան համակարգեր։ Հիվանդության ոչ սպեցիֆիկ նշններից են տենդը, դեմքի այտուցվածությունը, մկանային կարկամությունը, ինչպես նաև շաղկապենաբորբը և լորձաթաղանթներից արյունահոսությունը ։ Այլ սիմպտոմներից են՝
Նյարդային համակարգ
Կլինիկորոն դժվար է Լասսայի տենդ տարբերակել այլ վիրուսային հեմոռագիկ տենդերից, ինչպիսիք են Էբոլան, Մարբուրգի տենդը, մալարիան։
Ռիսկի խմբում ընդգրկված են հղի կանայք և նորածինները, ընդ որում նորածինների դեպքում մահածությունը կազմում 87%։ Նրանց մոտ կարող է ի հայտ գալ այսպես կոչված «այտուցված մանկիկի համախտանիշ»-ը, որի դրսևորումներից են այտուցները, որովայնի փքվածությունը և արյունահոսությոնը ։
Փոխանցում
Այս առնետը մեծ քանակով սերունդ է տալիս, մարդաշատ բնակավայրեր գաղթելու հակում ունի, հանդիպում է աֆրիկյան մայրցամաքի կենտրոնական, արևմտյան և արևելյան հատվածներում ։ Վարակակիր առնետը վիրուսը արտազատում է ամբողջ կյանքի ընթացքում կղանքի  կամ մեզի միջոցով ։ Մարդիկ հավանաբար վիրուսով վարակվում են առնետների արտաթորանքով աղտոտված սննդի հետ առնչվելով ։
Ռիսկի խմբում եմ այն մարդիկ, որոնք ապրում են այն գյուղական վայրերում, որտեղ  Mastromys առնետները առավել շատ են տարածված, իսկ սանիտարահիգիենիկ միջոցառումները չեն պահպանվում ։ Փոխանցումը կատարվում է ուղղակի կամ անուղակի ճանապարհով ` շնչառական կամ աղեստամոքսային համակարգի միջոցով։ Ինֆեկցիոն փոքրագույն մասնիկների աէրոզոլային տարածումը համարվում է հիվանդության տարածման առավել հուսալի տարբերակ։ Վարակը կարող է տարածվել վնասված մաշկի կամ լորձաթաղանթի միջոցով, որոնք այնուհետև ենթարկվում են վիրուսի հետագա ազդեցությանը։ Ռիսկի խմբում են գտնվում նաև բուժաշխատողները։ Վիրուսը մեզի մեջ կարող է  պահպանվել 3-ից մինչև 9 շաբաթ ` սկսած վարակման պահից, և կարող  տարածվել սերմահեղուկի միջոցով առաջիկա 3 ամսվա ընթացքում  ։
Դեռևս հստակ ապացուցված չէ կրծքի կաթի միջոցով վարակի տարածման հնարավորությունը, սակայն հաշվի առնելով վիրեմիայի բարձր մակարդակը, սա ևս կարող է հիվանդության փոխանցման ուղի հանդիսանալ ։
Ախտորոշում
Հիվանդությունը ախտորոշելու և դրա ընթացքը գնահատելու համար կատարվում են մի շարք լաբորատոր փորձաքննություններ։ Դրանց կատարման անհնարինության դեպքում հստակ ախտորոշոիմը կասկածի տակ է դրվում։ Ախտորոշումը դժվարանում է նաև, եթե ի հայտ են գալիս հիվանդության ոչ սպեցիֆիկ նշաններ, (օրինակ` որովայնային ցավը) որոնք առկա են այնպիսի ինֆեկցիոն հիվանդությունների ժամանակ, ինչպիսիք են մալարիան, որովայնային տիֆը ։ Լասսայի տենդը հաճախ սխալմամբ ախտորոշվում է որպես ապենդիցիտ(որդանման ելունի բորբոքում) կամ աղիների ինվագինացիա, ինչի պատճառով  ռիբավիրինով բուժումը հետաձգվում է ։ Անհրաժեշտ սարքավորման բացակայության և փորձաքննություններ կատարելու անհնարինության պատճառով Արևմտյան Աֆրիկայում, որտեղ Լասսան առավել տարածված է, բժիշկի համար դժվար է հստակ ախտորոշում ներկայացենլ ։
ԱՄՆ-ում գործող FDA-ն (Food and drugs administration) դեռևս չի հաստատել Լասսա վիրուսի յուրահատուկ` LASV թեստ, սակայն իհարկե գոյություն ունեն շատ փորձաքննություններ, որոնք կարող են վերջնականապես ապացուցել վիրուսի առկայությունը ։ Այդպիսի հետազոտություններից են բջջային կուլտուրաների ցանքսը, ՊՇՌ, ԻՖԱ (ELISA,իմունոֆերմենտային անալիզ), իմունոֆլորեսցենտային հետազոտությունը և այլն։ Իմունֆլորեսցենտաին հետազոտությունը այնումանայնիվ այդքան էլ հուսալի չէ ։ ԻՖԱ թեստը իրականացվում է հակամարմինների և իմմունոգլոբուլին M -ի մասնակցությամբ, և տալիս է 88% զգայունություն և 90% յուրահատկություն ։ Լաբորատոր այլ  հետազոտությունների արդյունքներից են լիմֆոցիտոպենիան, թրոմբոցիտոպենիան, ԱՍՏ-ի(ասպարտատամինոտրանսֆերազա) բարձրացում։ Լասսայի վիրուսը կարող է հայտնաբերվել նաև ցերեբրոսպինալ (ուղեղ-ողնուղեղային ) հեղուկում ։
Կանխարգելում
Mastomys ցեղատեսակի առնետների պոպուլյացիայի վերացումը անարդյունավետ է և անիմաստ, այդ պատճառով ավելի նպատակահարմար է կանխել այս կրծողների մուտքը բնակելի տարածություններ, նպաստել բնակչության անձնական հիգիենայի պահպանմանը, ընդեղենը պահել փակ տարաներում, աղբահանման աշխատանքները կարարել բնակավայրերից որքան հնարավոր է հեռու։ Վարակված մարդու հետ շփվելիս հարկավոր է կրել պաշտպանիչ դիմակներ, ակնոցներ և ձեռնոցներ, որպեսզի կանխվի վիրուսի ներթափանցումը արյուն կամ այլ կենսաբանական հեղուկներ։ Աշխարհի տարբեր երկրներում այս խնդիրները հսկվում են հանրային առողջության գերատեսչությունների կողմից, սակայն քիչ զարգացած երկրներում, ինպիսիք են աֆրիկյան պետությունները, այդ կազմակերպությունները չունեն բավարար հնարավորություններ վերահսկելու տվյակ հիվանդության բռնկումները։
Ամերիկայի միացյալ նահանգների ռազմական հետազոտությունների ինստիտուտի ինֆեկցիոն հիվանդությունների բաժնի աշխատակիցները արդեն իսկ ունեն պատվաստանյութի « թեկնածու» ։ Նրանք մշակել են ռեպլիկացիոն-բաղադրիչով պատվաստանյութ Լասսայի վիրուսի դեմ, որը հիմնված է վասկուլյար ստոմատիտի վիրուսի կրողի Լասսայի վիրուսի գլիկոպրոտեինի էքսպրեսիայի վրա։ Փորձարկումներ անց են կացվել կապիկների վրա։ Յուրաքանյուր միջմկանային ներարկումից հետո կենդանիները «մահացու կռիվ » են տվել, սակայն նրանց մոտ ոչ մի կլինիկական ախտանիշ չի դրսևորվել ։
Բուժում
Լասսայի տենդով վարակված բոլոր անձինք անխտիր պետք է մեկուսացվեն, ընդ որում` օրգանիզմի կենսաբանակն հեղուկները և արտաթորանքը պետք է պատշաճ կերպով հեռացվեն։
Ռիբավիրինով վաղ և ինտենսիվ բուժման տարբերակը առաջարկվել էր Ջո Մակկորմակի կողմից 1979թ.-ին։ Լայնածավալ հետազոտություններից հետո հաստատվեց, որ դեղամիջոցի վաղ ընդումումը որոշիչ դեր ունի հիվանդների ապաքինման գործում։ Ընդ որում Ռիբավիրինը կրկնակի անգամ արդյունավետ է ներերեկային ներարկման, քան բերանացի ընդունման արդյունքում ։ Ռիբավիրինը նախադեղ է, որը հավանաբար խոչնդոտում է վիրուսի ՌՆԹ-կախյալ ռեպլիկացիային , սակայն ազդեցության մեխանիզմը դեռևս լիարժեք բացահայտված չէ ։ Դեղամիջոցի համեմատաբր թանկ  չէ, սակայն Արևմտյան Աֆրկայի պետությունների  համար մինչ այժմ այն թանկարժեք է համարվում։ Սովորաբար անհրաժեշտ է կարարել ինֆուզիոն թերապիա, արյան փոխներարկում և հսկողություն սահմանել հիպոտենզիան կանխելու նպատակով։ Ներերակային ինտերֆերոնի ընդունումը ևս կիրառելի է։
Եթե հղի կանայք վարակվում են Լասսայի վիրուսով հղիության երրորդ եռամսյակի վերջում, ապա անհապաղ ծննդալուծումը պարտադիր է ։ Պատճառն այն է, որ վիրուսը օժտված է ընկերքային պատնեշի հանդեպ մեծ թափանցելիությամբ։ 10 նորածիններից միայն մեկն է ողջ մնում, հետևաբար` բժիշկների համար առաջնային խնդիր է մոր կյանքը փրկելը ։ Բուժման հետագա տակտիկան նույնն է, ինչ մնացած Լասսայի տենդով վարակվածների դեպքում,այսինքն` Ռիբավիրինով բուժումը։
Պատվաստանյութի մշակման աշխատանքները դեռևս շարունակվում են, բայց և այնպես կենդանիների վրա փորձարկումներում կան դրական արդյուքներ :
Կանխատեսում
Լասսայի տենդով հիվանդների 15-20% մահանում է։ Ընդհանուր առմամբ մահացութունը կազմում է 1%, սակայն համաճարակների դեպքում կարող է հասնել 50%-ի։ Հղի կանաց դեպքում, հատկապես երրորդ եռամսյակի ժամանակ, մահացության ցուցանիշը կազմում է 80%։ Պտղի մահվան ցուցանիշները նույնպես կազմում են զգալի տոկոս։ Հղիության ընդհատումը զգալիորեն մեծացնում է կնոջ ողջ մնալու շանսերը ։ Հիվանդները, որոնց հաջողվում է փրկել, երկար ժամանակ տառապում են հիվանդության ծանր հետևանքներից, օրինակ` մասնակի կամ լրիվ խլությունից ։
Ռիբավիրինի բուժման շնորհիվ մահացության ռիսկը իջնում է ։
Համաճարակաբանություն
Հիվանդության գաղնտնի շրջանը տևում է 3 շաբաթ, ինչը դժվարեցնում է համաճարակաբանական ուսումնասիրությունների ընթացքը ։ Երբեմն ինկուբացիոն շրջանի և հիվանդության տևողությունը կարող են համընկնել` սահամանափակելով տարածքային կլաստերիզացիայի (դասակարգման) իրականացումը, և հետևաբար դժվարեցնելով հիվանդության տեղաբաշխվախության և տարածվածության մասին ճշգրիտ տվյալների հավաքագրումը։ Այս հիվանդության տարածքային կլաստերիզացիան վերջնականապես մշակված չէ, քանի որ բացակայում են ախտորոշման հեշտ իրականացման տարբերակները, հանրային առողջության գերատեսչոիթյունների կողմից իրականացվող վերահսկողությունը սահմանափակված է ։
Աշխարհագրություն
Լասսայի տենդի ռիսկի գոտիները գտնվում են Արևմտյան Աֆրիկայի արևմտյան և արևելյան հատվածներում։ 2018թ.-ի դրությամբ Լասսային գոտին ներառում է Գվինեան, Լիբերիան, Նիգերիան և Սիերա Լեոնեն ։ 2003թ.-ի տվյալների համաձայն` Սիերա-Լեոնեի և Լիբերիայի բնակչության հիվանդանոց դիմած 10-16%-ի մոտ հայտնաբերվել է Լասսա վիրուս ։ Դրանցից 15-20% մահացել է հոսպիատալային պայմաններում։ Հետազոտությունները ցույց են տվել որ վարակվելու ռիսկը կրկնակի անգամ աճում է, եթե մարդիկ բնակվում են վերջին տարվա ընթացքում Լասսայի տենդով վարակված անձանց հարևանությամբ։
Ռիսկի գոտիները չեն նկարագրվում ինչ-որ յուրահատուկ կենսբանաաշխարհագրական կամ էկոլոգիական հատկանիշներով, բացառությամբ մուլտիմամմատ ցեղատեսակի առնետների առկայությամբ։ Այդ տարածաշրջաններից են Գվինեան( Կինդիա, Նզերեկորե և Ֆարանահ կոչվող շրջաններ), Լիբերիան ( Լոֆա, Բոնգ և Նիմբա ), Նիգերիան (ամենուրեք), Սիերա-Լեոնեն(Կենեմա, Կայլահուն)։ Առնետները ավելի քիչ են տարածված Կենտրոնաֆրիկյան Հանրապետությունում, Մալիում, Սենեգալում, հարակից այլ պետություններում, և ավելի քիչ Գանայում և Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում։ Բենինում առաջին արձանագրված դեպքը տեղի է ունեցել 2014թ.-ին, իսկ Տոգոյում `2016թ.-ին ։
2013թ.-ի տվյալների համաձայն` Արևմտյան Աֆրկայից դուրս Լասսայի տենդով հիվանդներ չեն արձանագրվել։ Եվրոպայում նկարագրվել է մոտավորապես 20-30 դեպք, պատճառը `Աֆրկայից վարակակված անձանց ներգաղթն էր ։ Այս դեպքերը առավել վտանգավոր էին ,քանի որ ժամանակին չէին ախտորոշվել, ինչի պատճառով բուժումը հետաձգվել էր ։ Աֆրիկայի սահմաններից դուրս լայնածավալ համաճարակներ չեն արձանագրվել `հիվանդանոցային պայմաններում վիրուսի մարդուց մարդ փոխանցման անհնարինության շնորհիվ։ Բացառություն է հանդիսանում 2003թ.-ին արձանագրված մի դեպք, երբ բուժաշխատաղը վարակվեց մինչև հիվանդի ախտանիշների ի հայտ գալը ։
Հետազոտություններ
Լասսայի վիրուսը ԱՀԿ-ի կողմից հաստատվել է, որպես ապագայաում համաճարակների պատճառ հանդիսացող վիրուս։ Այդ պատճառով կատարվում են հրատապ հետազոտություններ նոր պատվաստանյութերի, դեղամիջոցների և ախտորոշիչ թեստավորումների հայտնաբերման և զարգացման նպատակով ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վիրուսային վարակներ Կատեգորիա:Արևադարձային հիվանդություններ Կատեգորիա:Զոոնոզ
Բելգիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Բելգիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցում է մրցույթի հիմնադրման օրվանից՝ 2003 թվականից։ Բելգիայի լավագույն ելույթը եղել է 2009 թվականին, երբ նրանց ներկայացուցիչ Լաուրա Օմլոփը գրավեց 4-րդ հորիզոնականը։
Քվեարկության պատմություն
Բելգիան տվել է ավելի շատ միավորներ
Մանկական Եվրատեսիլը Բելգիայում
Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Յոս Վայտենբերգ
Յոզեֆ Յոհաննես (Յոս) Վայտենբերգ (Joseph Johannes Sicco (Jos) Weitenberg, ծնվել է 1943 թվականի Օգոստոս 5–ին, Գրոնինգեն (Groningen) քաղաքում, մահացել է 2012 թվականի Ապրիլ 14–ին, Լեյդենում, թաղված է Զայլպորտ (Zijlpoort) կաթոլիկ գերեզմանոցում), հոլանդացի լեզվաբան, խեթագետ, հայերենագետ, հայագետ, Լեյդենի համալսարանի պրոֆեսոր։
Գիտակրթական և հասարակական գործունեությունը
Դժվար է գերագնահատել Յոս Վայտենբերգի ավանդը հայերենագիտության մեջ։ Նա գրել է մի շարք մենագրություններ ու բազմաթիվ հոդվածներ, կազմակերպել գիտաժողովներ, բազմաթիվ մարդկանց հսկայածավալ գործունեությունը կենտրոնացնելով ստեղծել է աշխարհում առաջին էլեկտրոնային հայագիտական Լեյդենի Հայերեն Ձեռագիր Տեքստերի Շտեմարանը ։ Նրա մի շարք ուսումնասիրություններ և նախաձեռնություններ արդյունք են բեղմնավոր համագործակցության՝ բազմաթիվ հայագետների հետ, ինչպիսիք են Փաուլ Յունգմանը, Մայքլ Սթոունը, Ուվե Բլեզինգը, Թեո վան Լինթը, Էռնա Շիրինյանը, Գայանե Գևորգյանը և ուրիշներ։ Սերտ կապեր հաստատելով Հայաստանի, Եվրոպայի և այլ երկրների հայագետների հետ, 1981 թվականին Երուսաղեմի հրեական համալսարանի պրոֆեսոր Մայքլ Սթոունի հետ հիմնադրել է Հայկական Ուսումնասիրությունների Միջազգային Ընկերակցությունը ։ 2001 թվականին փոխարինել է Մայքլ Սթոունին Ընկերակցության Նախագահի պաշտոնում և ղեկավարել մինչ 2006 թվականը։
Որպես վերին աստիճանի բարեխիղճ գիտնական, Յոս Վայտենբերգը պատշաճ բծախնդրությամբ քննում էր հայերենի լեզվական իրողությունները՝ գրաբար–միջին հայերեն–բարբառներ տարածաժամանակային հենքի վրա։ 2009 թվականին անցնելով թոշակի, նա ամբողջությամբ տրվեց իր կարևորագույն առաքելությանը՝ «Հայոց Լեզուի Քերականութիւն» աշխատությանը, որը մնաց անավարտ։
Յոս Վայտենբերգը եղել է հրաշալի մարդ, հոգատար ամուսին ու հայր, բարեխիղճ մանկավարժ։ Նրա ղեկավարությամբ թեկնածուական ատենախոսություններ են գրվել և հաջողությամբ պաշտպանվել ինչպես խեթագիտության՝ Աննա Պրինս և Ալուին Կլուկհորստ, այնպէս էլ հայագիտության՝ Թեո վան Լինթ (այժմ Օքսֆորդի համալսարանի Հայկական ուսումնասիրությունների ամբիոնի պրոֆեսոր է) և Հրաչ Մարտիրոսյան (վերջինս եղել է նրա վերջին թեկնածուական ուսանողը, և այժմ հրավիրված դասախոս է Լեյդենի համալսարանում )։
Նա ակտիվ մասնակցել է հոլանդահայ համայնքի մշակութային կյանքին ու եղել է հայոց ճակատագրի անկաշառ թարգմանը Հոլանդիայում։ Իր գործունեության դեռ վաղ տարիներին նա կապվել է հոլանդահայության հետ, դասընթացներ կազմակերպել Ամստերդամում «Արարատ» հաստատության հովանու ներքո, եղել (ի թիվս այլոց) Աբովյան Մշակութային Միության և հոլանդահայ կազմակերպությունների դաշնության «Ապրիլ 24» հանձնախմբի հանձնարարող խորհրդի անդամ։ Որպես վերահսկիչ հանձնաժողովի անդամ մասնակցել է հոլանդահայ գաղութի հետազոտության ծրագրին և հոլանդահայ կազմակերպությունների դաշնության կողմից 2008 թվականին հրատարակված «Հայերը Նիդերլանդներում» գրքույկի կազմելու աշխատանքներին։ Մեծ հաճոյքով այս բոլոր տարիներուն յիշողութիւնները կը պահեմ՝ ինչպէս Հոլլանդահայ համայնքի խօսեցայ, դասախօսեցայ, ուսումնասիրեցայ։ Ամստերդամ, Հագա, Ամըրսֆօրթ, Ալմելօ այցելած եմ, Ձեզի հետ ծանօթացայ եւ Դուք ինձի միշտ ջերմօրէն ընկալած էք։ Հպարտ եմ որ այս Լեիդենական աթոռը Ձեզի համար ալ մի կարեւոր կենտրոն էր։ Հայ հոլանդական համայնքի համար որոշ չափով ընկալագրութիւն մըն էր, թէպետեւ ինձմէ թերեւս աւելի կամ տարբեր տիպի օժանդակ սպասած էիք քան թէ տուած եմ։ Յուսանք որ ինչ որ կերպով այս համալսարական աթոռը կրնանք շարունակել։ Ձեր համայնքի նպաստ անոր համար կարեւոր է։ Տարիներուն ընթացքում Հայ համայնքը փոխուեց, ուժեղացաւ։ Կասկած չունիմ որ գտնէք միջոցներ՝ Հայոց Հոլանդական ներկայութիւնը երևելցնելու ու շեշտելու։
Յոս Վայտենբերգ, Յունուար 22, 2009 թիւ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլանդացի գիտնականներ Կատեգորիա:Հոլանդացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Հոլանդացի հայագետներ Կատեգորիա:Հայերենագետներ Կատեգորիա:Խեթագետներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Շվեյցարիայի վարչական բաժանում
Շվեյցարիան դաշնային հանրապետություն է, որը կազմված է 26 կանտոններից (20 կանտոն և 6 կիսականտոն)։ Վարչատարածքային բաժանման ամենացածր մակարդակը համայնքներն են, որոնք ավելի քան 2 հազար են։ Ներքևում ներկայացված է կանտոնների ցանկը (պետք է նշել, որ Շվեյցարիայում կան բազմաթիվ քաղաքներ, որոնք երկրի տարբեր լեզուներով կրում են տարբեր անվանումներ)։
Ամեն կանտոն ունի իր սահմանադրությունը, պառլամենտը, կառավարությունը և բոլորովին անկախ է իր ներքին խնդիրների որոշման մեջ։ Կենտրոնական կառավարության վարման մեջ գտնվում են միջազգային հարցերը, դաշնային բյուջեն և փոխերի արտադրումը։ Չնայած թվարկածին, Շվեյցարիան միասնական պետություն է։
Կազմավորման առումով ամենավերջինը Յուրա կանտոնն է, որը առանձնացվել է Բեռնից 1979 թվականին հանրաքվեի արդյունքում։
Շվեյցարիայի կանտոններ
Շվեյցարիայում յուրաքանչյուր կանտոն ունի իր սահմանադրությունը և օրենքները, օրենսդիր մարմինը կանտոնային խորհուրդն է (Kantonsrat) կամ մեծ խորհուրդը, գործադիր մարմինը կառավարող խորհուրդն է ( Regierungsrat ) կամ նահանգային խորհուրդը, որը բաղկացած է նահանգապետից (Landammann) կամ նախագահից։ նահանգային խորհրդի և կառավարության խորհրդականները (Regierungsrat) կամ նահանգային խորհրդականները։ Կանտոնը լիովին անկախ է ներքին խնդիրների լուծման հարցում։ Կենտրոնական կառավարությունը տնօրինում է միջազգային հարցերը, դաշնային բյուջեն և դրամաշրջանառությունը։ Այնուամենայնիվ, Շվեյցարիան մեկ պետություն է։ Երկրի կարգախոսը՝ «Մեկը բոլորի համար և բոլորը՝ մեկի համար»։
Կազմավորման առումով ամենավերջինը Յուրա կանտոնն է (անջատվել է Բեռն կանտոնից 1979 թվականին հանրաքվեից հետո)։
Շվեյցարիայի շրջաններ
Ի տարբերություն այլ ունիտար պետությունների, դաշնային Շվեյցարիայի յուրաքանչյուր կանտոն ունի իր ներքին կազմակերպությունը։ Հետևաբար կանտոնի և համայնքի կամ կոմունայի միջև կան բազմաթիվ միջանկյալ մակարդակների կառույցներ։ Հաճախ օգտագործվում է շրջան (Bezirk) տերմինը։
Շվեյցարիայի համայնքներ
Շվեյցարիայի յուրաքանչյուր քաղաքացի առաջին հերթին իր համայնքի քաղաքացին է, հետո՝ իր կանտոնի, հետո միայն Շվեյցարիայի Համադաշնության քաղաքացի։ Շվեյցարական հարկային համակարգը կառուցված է համապատասխանաբար. յուրաքանչյուր քաղաքացի վճարում է 3 տարբեր եկամտահարկ՝ մեկը Համադաշնության բյուջեին, երկրորդը՝ կանտոնի բյուջեին և երրորդը՝ իր համայնքին․ համապատասխանաբար, հարևան տներում ապրող և նույն եկամուտ ունեցող երկու քաղաքացիների հարկերը կարող են էապես տարբերվել տարբեր համայնքներում ապրելու պատճառով։
Ներքևում կանտոնները ներկայացված են համապատասխան դաշնային սահմանդրության :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Առաջին աստիճանի վարչական միավորներ
Ռեկուլ Պրևենքիեռ
Ռեկուլ Պրևենքիեռ (Recoules-Prévinquières), համայնք Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 465 մարդ, բնակչության խտությունը` 18.45 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 25.2 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից բնակավայրը Սևերակ լը Շատո, Բուզեն, Լապանուզ, Լավերն համայնքների հետ միասին հանդիսանում է Սևերակ դ'Ավերոն համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 510 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 150 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 32 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 275 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 196-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 79։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 71,3 %։ 196 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 183 անձ (98 տղամարդ և 85 կին)։ Գործազուրկ են եղել 13 անձ (7 տղամարդ և 6 կին)։ 79 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 34-ը` թոշակառուներ, իսկ 36-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կարմու դու Ռիու Վերդի
Կարմու դու Ռիու Վերդի (Carmo do Rio Verde), համայնք Բրազիլիայում՝ Գոյաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Գոյաս նահանգի կենտրոնական մարզում։ Մտնում է Սերիսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8 897 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 455,924 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 16,6 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գոյաս նահանգի բնակավայրեր
Սան Զաքարիա եկեղեցի
Սան Զաքարիա եկեղեցի, 15-րդ դարի նախկին վանական եկեղեցի Իտալիայի կենտրոնում՝ Վենետիկում։ Այն մեծ շինություն է տեղակայված Կամպո Սան Զաքարիայում, անմիջապես Սուրբ Մարկոսի հրապարակի և Սուրբ Մարկոսի տաճարի հարավ-արևելքում գտնվող ջրի ափին։ Այն նվիրված է Հովհանես Մկրտչի հայր Սուրբ Զաքարիային։
Պատմություն
Առաջին եկեղեցին հիմնել է դուքս Հուստինիանոս Պարտիսիպազիոն, 9-րդ դարի սկզբին` սրբի մարմինը պահելու համար, որը, նվիրված է բյուզանդիայի Լևոն Ե Հայ կայսրին, որը տեղակայված է աջ կողմում գտնվող երկրորդ զոհասեղանի տակ։ Տարբեր դուքսերի մնացորդները թաղված են եկեղեցու խորանում։ Նախնական եկեղեցին վերակառուցվել է 1170-ական թվականներին (երբ ներկայիս Զանգակատունը կառուցվեց) և 15-րդ դարում փոխարինվեց գոթական եկեղեցով։ Այս շենքի մնացորդները դեռ կանգուն են, քանի որ ներկայիս եկեղեցին կառուցվել է դրա կողքին և ոչ թե դրա վրա։
Ներկայիս եկեղեցին կառուցվել է 1458-1515 թվականներին։ Անտոնիո Գամբելոն գլխավոր ճարտարապետն է, որը սկսեց կառուցել գոթական ոճով, բայց ճակատի վերին մասը իր կամարակապ պատուհաններով և սյուներով, իսկ ներսի մասերը Մաուրո Կոդուսին ավարտեց վաղ Վերածննդի ոճով շատ տարիներ անց։ Ճակատային հատվածը վաղ գոթական և ներդաշնակ վենետիկյան խառնուրդ է։
Վանք
Ի սկզբանե եկեղեցին կցված է եղել Բենեդիկտյան միանձնուհիների վանքին, որը նույնպես հիմնադրել է Պարտիսիպազիոն և ընտանիքի տարբեր այս դուքսեր։ Այս վանքի միանձնուհիները հիմնականում գալիս են քաղաքի ականավոր ազնվական ընտանիքներից և վանական պարիսպը պահպանելիս ունեին անփութության համբավ։ Վանամայրը սովորաբար կապված էր դուքսի հետ։
855 թվականին Հռոմի պապ Բենեդիկտոս III-ը ապաստան գտավ վանքում `փախչելով Անաստասի Անտիպապի բռնությունից, որի ընտրությունը վիճարկել էին նրա կողմնակիցները։ Երախտագիտության համար Հռոմի պապ Բենեդիկտը միանձնուհիներին նվիրեց մասունքների մեծ հավաքածու, որը հիմք հանդիսացավ մի մեծ հավաքածուի համար, և որի համար վանքը հայտնի էր, դրանց թվում էին Աթանաս Ալեքսանդրացիացիները և մի կտոր կենարար խաչից։
1105 թվականին ավերիչ հրդեհը ոչնչացրել է ամբողջ վանական համալիրը։ Ըստ ժամանակի մատենագրության, վանքի նկուղներում ապաստանած շուրջ հարյուր միանձնուհի խեղդվել են ծխից։
Էնրիկո Դանդոլոյի ղեկավարությամբ միաբանությունը վերափոխվել է Կլյունիակ տան ։
Ներսի մաս
Եկեղեցու ներսի մասը ունի խորան շրջապատված ճեմավայրով, որը լուսավորված է բարձր գոթական պատուհաններով, ինչը հյուսիսային եվրոպական եկեղեցական ճարտարապետության բնորոշ առանձնահատկությունն է, որը եզակի է Վենետիկում։ Գրեթե յուրաքանչյուր պատ ծածկված է 17-րդ և 18-րդ դարի նկարիչների նկարներով։ Եկեղեցում է պահվում Ջովաննի Բելլինի ամենահայտնի աշխատանքներից մեկը` Սան Զաքարիայի զոհասեղանը։ Միջանցքի պատերին և մատուռներին կան այլ նկարիչների նկարներ, այդ թվում Անդրեա դել Կաստանյոի, Յակոպո Պալմա Ավագի, Տինտորետտոի, Գիուսեփե Պորտաի, Յակոպո Պալմա Կրտսերի, Անտոնիո Վասիլաչչիի, Անտոնիս վան Դեյքի, Անդրեա Սելեստիի, Անտոնիո Ձանկիի, Անտոնիո Բալեստրամի, Անջելո Թրևիզանիի և Գիովանի Դոմենիկո Դիեպոլոյի։
Նկարիչ Ալեսանդրո Վիտտորիան թաղված է եկեղեցում, որի գերեզմանին տեղադրված է ինքնադիմանկար կիսանդրի։
Եկեղեցու երգեհոնը կառուցվել է Գաետանո Կալիդոյի կողմից՝ 1790 թվականին։
2009 թվականի հունվարի 30-ին XIV դարում անհետացած եկեղեցու դամբարանում հայտնաբերվել են սրբեր Գրիգորիոսի, Թեոդորոսի և Լեոնի մասունքները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Վենետիկի եկեղեցիներ
Belle
«Belle» («Գեղեցկուհի»), երգ « Փարիզի Աստվածամոր տաճարը » մյուզիքլից, կատարում են Գարուն, Դանիել Լավուան և Պատրիկ Ֆիորին։ Երգը որպես սինգլ թողարկվել է 1998 թվականին, և ունեցել մեծ հաջողություն, երկար ժամանակ եղել է հիթ Ֆրանսիայում և Բելգիայում, ճանաչվել է նաև հիսունամյակի լավագույն երգ։
Երգի պատմություն
Ինչպես մյուզիքլի մնացած երգերը, «Բելը» ևս գրվել է կանադացի լիբրետիստ, «Սթարմանիա» ռոք օպերայի հեղինակ Լյուկ Պլոմոնդոնը։ Երաժշտությունը գրել է կոմպոզիտոր Ռիկարդո Կոսիանտեն։ «Բելը» ռոմանտիկ ստեղծագործություն է, որտեղ Քվազիմոդոն (Գարու), Ֆրոլոն (Դանիել Լավուան) և Ֆեբը (Պատրիկ Ֆիորին) սեր են խոստովանում Էսմերալդային (Էլեն Սեգարա)։ Առաջին երեք քառյակը նրանք հերթականությամբ են կատարում, իսկ վերջինը՝ միասին ։
Երգի ընթացքում հաճախ փոփոխվում է տոնայնությունը։ Առաջին քառյակը սկսվում է ռե մինորով, մեջտեղում մեկ ու կես տոն իջնում՝ մինչև սի մինոր։ Երկրորդ քառյակը մեկ ու կես տոն բարձր է առաջինից, սկսվում է ֆա մինորով և ավարտվում ռե մինորով։ Երրորդ քառյակը ևս մեկ ու կես տոն բարձրանում է, այսինքն՝ լա-բեմոլ մինորում և ֆա մինորում։ Վերջին քառյակը կրկնում է նախորդի երկրորդ մասը՝ մնալով ֆա մինորում։
Մյուզիքլը ստեղծվել է Վիկտոր Հյուգոյի « Փարիզի Աստվածամոր տաճարը » վեպի հիման վրա։ 8-րդ գրքի 6-րդ մասում՝ «Երեք տղամարդկային սիրտ՝ առանձին ստեղծված», այդ երեք հերոսները տեսնում են Էսմերալդային, որը դատապարտվել էր մահապատժի։ Ֆեբը իր ընտրյալի՝ Ֆլյոր դե Լիսի (Ժյուլի Զենատտի) հետ մնում է մի կողմում։ Ֆրոլոն Էսմերալդային ազատություն է առաջարկում՝ պայմանով, որ վերջինս դառնա իր կինը։ Եվ վերջապես Քվազիմոդոն փրկում է Էսմերալդային։
Գոյություն ունի նաև երգի անգլերեն տարբերակը, որը կատարում են Գարուն, Դանիել Լավուան և Սթիվ Բալզամոն ։ Դեբյուտ լինելուց ի վեր պրոֆեսիոնալ ներկայացվել է Բելգիայում, Կանադայում, Չինաստանում, Ֆրանսիայում, Իտալիայում, Ճապոնիայում, Լյուքսեմբուրգում, Ռուսաստանում, Սինգապուրում, Հարավային Կորեայում, Շվեյցարիայում, Իսպանիայում, Թայվանում, Թուրքիայում, Միացյալ Թագավորությունում և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում։ Թարգմանվել է ավելի քան 8 լեզվով (անգլերեն, իսպաներեն, իտալերեն, ռուսերեն, կորեերեն, ֆլամանդերեն և լեհերեն)։ Հայերեն քավեր տարբերակը թարգմանել է Տիգրան Նաղդալյանը, կատարում են Հայկոն, Ֆորշը, և Միքայել Պողոսյանը։
Ֆրանիսիայում
«Բել» երգը 60 շաբաթ գրավել է առաջին տեղը SNEP-ի թոփ 100 ամենավաճառվող երգերի ցանկում, որին հաջորդել է «AaRON» խմբի «U-Turn (Lili)» երգը՝ մնալով 61 շաբաթ։
1999 թվականին «Բելը» ճանաչվել է Տարվա լավագույն երգ։
«Բելը» համարվում է 1990-ականների ամենավաճառված երգը և Ֆրանսիայի բոլոր ժամանակների երրորդ բեսթսելլերը, որը վաճառվել է 2 221 000 օրինակով ։
Բելգիայում
Բելգիայում «Բելը» 6 շաբաթ Ultratop-ում զբաղեցրել է առաջատար հորիզոնական և ևս 30 շաբաթ գտնվել լավագույն տասնյակում։ Այն մրցաշարային աղյուսակից դուրս է մնացել միայն 44 շաբաթ անց։ Համարվում է տարվա ամենավաճառվող սինգլը։
Ռուսաստանում
«Բելի» ռուսական տարբերակը կատարում են Վյաչեսլավ Պետկունը, Ալեքսանդր Մարակուլինը և Անտոն Մակարսկին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1998 սինգլներ Կատեգորիա:Ֆրանսերեն երգեր Կատեգորիա:1998 երգեր Կատեգորիա:2021 սինգլներ
Անդրուշևկա (գյուղ, Պոգրեբիշչեի շրջան)
Անդրուշևկա (Андрушівка), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Անդրուշևկա գյուղում բնակվում էր 1 104 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,311 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3549,84 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Պոգրեբիշչեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գագիկ Ավետիսյան (այլ կիրառումներ)
Գագիկ Գրիգորի Ավետիսյան (գեղանկարիչ) նվամբ հայտնի են մի քանի անձնավորություններ.
Թորա
Թորա (תּוֹרָה‏‎‎‎ - թորա, բառացի.«ուսմունք, օրենք»), աշքենազական արտասանությամբ, Թոյրո (հարավարևելյան բարբառ՝ Լեհաստան, Ուկրաինա ), Թեյրո (հյուսիսարևելյան բարբառ՝ Բելառուսիա, Լիտվա) և Թորրա (սեֆարդական բարբառ), լայն իմաստով հրեական ավանդական կրոնական օրենքների ամբողջություն։
Արտահայտություններ նվիրված Թորային
Ի՞նչ սխեմայով էր կառուցված աշխարհը։ Թորան ասում է։ "Ես եղել եմ Աշեմի համար գլխավոր ծրագիրն այս աշխարհի կառուցման համար։ Ամբողջ վեց օրվա ընթացքում Աշեմն ինձ պահում էր իր առջև։ Նա նայում էր գրությանը (1:1)" «Սկզբում Աստված ստեղծեց երկինքն ու երկիրը» և համապատասխանաբար ստեղծեց երկինքն ու երկիրը։ Նա նայում էր բառերին (1:3) «Եվ աստված ասաց:«թող լույս լինի» և կատարեց այդ բառերը, ստեղծելով լույս և այլն։»...Այսպիսով ամբողջ արարչագործության ընթացքում նա քայլ առ քայլ հետևում էր Թորայի բառերին, տիեզերքին տալով այն ձևը, որը համապատասխանում է ծրագրին, որը պարունակում էր Թորայում։ - «Պատմում է Միդրաշը» գրքից։
Ծագում
Համաձայն հուդդայական ավանդական հայեցակարգի Թորայի տեքստը գրվել է Մովսեսի կողմից՝ Ամենաբարձրյալի բառերով։ Գոյություն ունի սակայն տարակարծություն այն մասին, թե արդյոք Թորան գրվել է 40 օրվա ընթացքում Սիոն լեռան վրա, թե այն գրվել է 40 տարվա ընթացքում, երբ հրեաները գտնվում էին անապատում և այն ավարտին է հասցվել Մովսեսի մահից առաջ։
Համաձայն ռաբբի Յեհուդայի Թալմուդում Երկրորդ օրինացի տողերը, որտեղ նկարագրվում է Մովսեսի մահը, գրվել է Հիսուս Նավինի կողմից(Հեսու)։ Բազմաթիվ հեղինակություններ սակայն համաձայն չեն այդ հայեցակետի հետ, որովետև գտնում են, որ Թորան իր սրբության մակարդակով համապատասխանում է միայն Մովսեսի մարգարեության ձիրքին և ոչ մի մարգարեի, ով ապրում էր նրանից հետո։
Մայմոնիդը (Ռամբամ) իր հավատի 13 դոգմանների ձևակերպման մեջ ընդգծում է ։ « 8. Լիովին հավատում եմ, որ ողջ Թորան, որը գտնվում է մեր ձեռքում, դա այն Թորան է, որը տրված էր մեր ուսուցիչ Մովսեսին (թող խաղաղության մեջ լինի նա)։ 9. Հավատում եմ լիիրավ հավատով, որ այս Թորան չի փոխարինվի և Արարաչի կողմից այլ Թորա չի լինի (օրհնյալ է Նրա անունը)»։
Նրա կարծիքով, որը արտացոլում է հուդդայականության դիրքը, այդ երկու կետերը համարվում են հրեայի աշխարհայացքի մեջ ամենակարևորներից։ Ժամանակակից ասվածաբան գիտնականների մեծամասնությունը կարծում են, որ գրքերը գրվել են բաբելոնյան գերության ժամանակ (մոտավորապես մ.թ.ա.600 թվական) և ավարտվել են պարսկական ժամանակաշրջանում (մ.թ.ա.400 թվական)։
Մեկնաբանություններ
Կապված այն բանի հետ, որ Թորայի տեքստը, ինչպես նաև դա իսկական իմաստը բավականին դժվար է հասկանալ (այդ թվում անգամ նրան ուսումնասիրող մարդկանց համար), դարերի ընթացքում իմաստունները փորձում էին մեկնաբանել դրա առանձին հատվածներ մյուսների համար։ Մի շարք մեկնաբաններ, օրինակ Ռաշին, գրում էր մեկնաբանություններ Գրավոր Թորայի համարյա ամեն մի նախադասության համար։ Բացի դրանից, ավանդության համաձայն Սիոն լեռան վրա Մովսեսը Գրավոր Թորայի հետ ստացել էր նաև բանավորը, որը բացահայտում է խորը, թաքնված իմաստ, լրացնում է Գրավոր Թորան և բացատրում է այն, ինչ մեզ «չէր ասվել»։
Բազում դարեր շարունակ Բանավոր Թորան փոխանցվում էր բանավոր ավանդմամբ, մինչև 2-րդ դարում չգրվեց Միշնայի ձևով, իսկ հետագայում՝ Գեմարի ձևով, որոնք միասին կազմում են Թալմուդը։
Թալմուդի ժամանակակից հրատարակությունները ներառում են Թորայի տարբեր սերունդների բազմաթիվ նշանավոր իմաստունների մեկնաբանությունները։ Գաոնիմից (վաղ միջնադար) մինչև 17-րդ դար։ Մեկնաբանությունների մյուս մասը մտցված է Միդրաշի մեջ։ Կան միդրաշներ Գիրք Ծննդոցի վերաբերյալ (Բրեշիտ Ռաբբա), Ղևտական (Վա-յիկրա Ռաբբա) (վաղ միդրաշներ), գիրք Ելից (Շեմոք Ռաբբա)։ Գոյություն ունի նաև Տոսեֆթան (Միշնայի վերաբերյալ բացատրություններ և ավելացումներ)։
Փշատ և դրաշ
Թորայի հրեա մեկնաբանները դրա տեքստերի մեջ ընդգծում են մի քանի շերտեր։ Առաջին և արտաքինը՝ փշատ(բառ.պարզ)-այսինքն պարզ, ուղիղ իմաստը։ Երկրորդը՝ ռեմեզ(բառ.ակնարկ)-«իմաստը,որը ստանում ենք տեքստի մեջ պարունակող ակնարկների օգնությամբ, մի ֆրագմենտի համադրությունը այլ համանման մասերով» ։ Առավել խորը՝ դրաշ- (բառ.իմաստ)- հենց իմաստը։ Ամենագաղտնին -սոդ (բառ.գաղտնիք)- տեքստի կաբբալիստական իմաստը, որը մատչելի է միայն ընտրյալներին, որոնք հասկացել են բոլոր մնացած իմաստները։ Մենք հրեական տեքստը ճանաչումն ենք ինտուիտիվ կերպով նրանով, որ այնտեղ այսպես թե այնպես ներկա են գտնվում բոլոր թվարկված իմաստները ։
Թորայի ձեռագրեր
Սեֆեր-Թորա (‏סֵפֶר תּוֹרָה‏,Գիրք Օրինաց)-Թորայի տեքստով մագաղաթյա ձեռագիր, որը օգտագործվում է գլխավորապես սինագոգում կարդալու համար (տես՝ շաբաթական գլուխ), համարվում է հրեական կրոնական պաշտամունքի մեջ առավել սուրբ առարկա։ Պահպանման համար օգտագործվում է կտորից կամ փայտից տուփ, իսկ Սեֆեր-Թորան պահպանվում է հատում պահարանում (Արոն կոդեշ), որը գտնվում է սինագոգի կենտրոնական մասում։
Թորայի ընթերցում
«Թորա գրքի» առաջին հրապարակավ ընթերցումը հիշատակվում է կապված Հովսիա (Իոշիախու)(մ.թ.ա 622 թվական)(4 թագ.22-23,2Մն 34:14-33 )։ Այն կոնտեքստով, որով հիշատակվում է «Թորա գիրքը», թույլ է տալիս ենթադրել, որ խոսքը ոչ թե ամբողջապես Հնգամատյանի մասին է, այլ նրա գրքերից մեկի մասին-Երկրորդ օրենքի։ Ճիշտ այնպես, ինչպես բաբելոնյան գերության ժամանակաշրջանի գրականության մեջ ասվում է «Թորայի գրքի» կամ «Մովսեսի գրքի», կոնտեքստը վկայում է այն մասին, ինչ ենթադրում է Երկրորդ օրենքը : Հնգամատյանի մեջ «Թորա գրքի» անվանումը հանդիպում ենք միայն Երկրորդ Օրենքի մեջ և միշտ ենթադրում է հենց Երկրորդ օրենքը։
Թորայի ուսումնասիրումը
Թորայի ուսումնասիրումը համարվում է հուդդայականության հիմքերից մեկը։ Թորայի ուսումնասիրման առաջնայնությունը բազմիցս ընդգծվել է հուդդայականության ոլորտի հեղինակությունների կողմից, օրինակ՝
Ուսումնասիրությունը ներառում է երկու պատվիրան-ուսումնասիրել Թորան ինքնուրույն և կարդալ այն նրա ուսումնասիրողներին և նրա իմացողներին։
Թորայի ուսումնասիրման պատվիրանը վերաբերվում է յուրաքանչյուր հրեայի, անկախ նյութական և հասարակական դիրքից։ Ամենին խորհուրդ է տրվում աղոթքից հետո ժամ հասատատել Թորայի ինքնուրույն ուսումնասիրման համար։ Ինքնուրույն ուսումնասիրման կատարյալ անհնարինության դեպքում հարկավոր է մաքսիմալ կերպով աջակցել նրանց, ովքեր սովորում են (այդ դեպքում պատվիրանը կհամարվի կատարված)։
Հուդդայականության մեջ գոյություն ունի արգելք ոչ հրեաներին ուսումնասիրելու Թորան։ Սակայան դա չի տարածվում Նոյի հետնորդների յոթ պատվիրաններին (թույլատրված է ուսումնասիրել այդ պատվիրանները և հատվածները, որոնք կապված են դրա հետ)։ Ոչ հրեայի կողմից Թորայի ուսումնասիրման արգելքը չի վերաբերվում նրան, ով պատրաստվում է ընդունել գիյուրը։ Գոյություն ունի նաև կարծիք, որ ամբողջ Հնգամատյալը թույլատրված է ուսումնասիրել։
«Մի շարք գալախական հեղինակությունների կարծիքով (ռաբբի Վայնբերգ, ռաբբի Կլյան, ռաբբի Ֆանշտեյն, ռաբբի Յոսեֆ և այլն), Թորայի ուսումնասիրության արգելքը տարածվում է միայն այն ժամանակ, երբ լսարանը ամբողջությամբ ոչ հրեական է։ Սակայն կարելի Թորան սովորեցնել հրեային ոչ հրեայի ներկայությամբ, անգամ եթե վերջինը նույնպես կարող է սովորել»։
Հնարավորության դեպքում Թորան պետք է ուսումնասիրել բնօրինակով՝ եբրայերեն, որովհետև թարգմանությունը այս կամ այն չափով աղավաղում է իմաստը։
Ուսումնասիրման ավանդական մեթոդից բացի (սինագոգում) գոյություն ունի նաև մի քանի այլ մեթոդներ։
Նաում Վեքիլխարջի
Նաում Վեքիլխարջի (իսկական անունը՝ Նաում Պանայոտ Բերդխի, Naum Veqilharxhi, 6 դեկտեմբերի 1797, Կորչա — 1846 (այլ տվյալներով՝ 1854, Ստամբուլ), ալբանացի գրող, թարգմանիչ, փաստաբան, ալբաներենի այբուբենի տարբերակներից մեկի հեղինակը (1844)։ Ալբանիայի ազգային վերածննդի վաղ շրջանի աչքի ընկնող գործիչներից մեկն է ։
Կենսագրություն
Նաում Վեքիլխարջին ծնվել է հարավային Ալբանիայի Կորչա քաղաքի մոտ գտնվող գյուղերից մեկում՝ ուղղափառների ընտանիքում։ 1800 թվականին նրա ընտանիքը թողնում է Ալբանիան ու տեղափոխվում ներկայիս Ռումինիայի տարածքում գտնվող Բրեիլա բնակավայր։
Ուսումնասիրելով իրավունք՝ Վեքիլխարջին ծանոթացել է ալբանացի մտավորականների, ալբանական ազգային վերածննդի շարժման մասնակիցների հետ, սկսել է մասնակցել Ֆիլիկ Էթերիային՝ հույների գաղտնի միությանը։ 1821 թվականին, երբ դեռ ուսանող էր, հավանաբար մասնակցել է Վալաշյան ապստամբությանը, որ տեղի ունեցավ Տուդոր Վլադիմիրսկուի գլխավորությամբ։
1820-ական թվականների վերջին նրա ընտանիքը Բրիելայի ամենահարուստ ընտանիքներից մեկն էր։ 1838 թվականից հետո նրա ազգականներից շատերն իրենց հայտարարեցին հույներ, սակայն Վեքիլխարջին իրեն մշտապես համարել է ալբանացի։
Իրավաբանական կրթություն ստանալուց հետո Վեքիլխարջին զբաղվել է փաստաբանական գործունեությամբ, հարստացել և իր ֆինանսական միջոցներն օգտագործել ալբաներենի ու ալբանական մշակույթի զարգացմանը նպաստելու, ինչպես նաև ալբանական ազգային վերածննդի շարժումը խթանելու նպատակով։ 1825 թվականին սկսել է աշխատել ալբաներենի յուրօրինակ այբուբեն ստեղծելու ուղղությամբ։
1844 թվականին Բուխարեստում հրատարակել է իր «Evëtori Shqip Fort i Shkurtër» աշխատությունը, որի վրա աշխատել է շուրջ 20 տարի. այն ալբաներենի այբուբենն էր, որը բաղկացած էր լատինական 33 տառերից։ Այբուբենն ստեղծելիս Վեքիլխարջին ձգտել է հնարավորինս խուսափել հունարեն, լատիներեն ու արաբերեն տառեր ու սիմվոլներ ներառելուց, ինչը պայամանավորված էր կրոնական առկա հակամարտություններով (նրանից առաջ գրելիս գորշաշվում էին հունական կամ արաբական այբուբենները)։ Այս աշխատությունը, ինչպես նաև Վեքիլխարջեի հաջորդ աշխատանքները, այդ թվում՝ ալբաներենով առաջին դասագիրքը (1846), նույնպես նպատակ ունեին խթանել ալբաներենի զարգացումն ու ազգային ինքնագիտակցության արթնացումը։
1845 թվականին Վեքիլխարջին հունարենով գրված բաց նամակ հղեց իր զարմիկին, ով Վեքիլխարջեի հայրենասիրական գաղափարները համարում էր ցնորական։ Վեքիլխարջին գրում է. «Տառը ալբանական ազգային վերածննդի շարժման առաջին գրավոր հիմքերից մեկն է»։
Նաում Վեքիլխարջին համարվում է ալբանական ազգային վերածննդի շարժման վաղ շրջանի ամենավառ ներկայացուցիչներից մեկը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալբանացի գրողներ Կատեգորիա:Ալբանացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ալբանացի փաստաբաններ Կատեգորիա:Ստամբուլ քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Ալբանացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ալբանացիներ
Պարտիզակ (Արագածոտնի մարզ)
Պարտիզակ, գյուղ Հայաստանի Արագածոտնի մարզում, մարզկենտրոնից՝ 38 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 1175 մ։
Կումանա
Կումանա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում ։ Գտնվում էր Սղերդ քաղաքից հարավ-արևմուտք ։
Պարտիզակ (Արագածոտնի մարզ)
Բնակչություն
Պարտիզակի ազգաբնակչության փոփոխությունը
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ և խաղողագործությամբ։
Կումանա
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(2543) Մաչադո
(2543) Մաչադո (Machado), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1980 թվականի հունիսի 1-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,091305 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1984 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,9843 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1985,23 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,181339 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,04° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1980 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գագիկ Ավետիսյան (ոստիկան)
Գագիկ Հրաչիկի Ավետիսյան, ՀՀ իրավապահ մարմինների գործիչ, ՀՀ ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության պետ։
Պարգևներ և կոչումներ
Ամուսնացած է, ունի մեկ որդի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ ոստիկաններ Կատեգորիա:«Հասարակական կարգի գերազանց պահպանման համար» մեդալակիրներ
Կույաշտիր
Կույաշտիր (Куяштыр, Ҡуяштыр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ասկինսկի շրջանի կազմում։
Վիհմասաառե
Վիհմասաառե (Võhmassaare), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Սուուռե-Յաանի շրջանում։
Կույաշտիր
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 361 մարդ։
Վիհմասաառե
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։
Կույաշտիր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ասկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Վիհմասաառե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Սուուռե-Յաանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սլոբոդա-Նովոսելիցկայա
Սլոբոդա-Նովոսելիցկայա (Слобода-Новоселицька), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1653 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սլոբոդա-Նովոսելիցկայա գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,241 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 195,02 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1653 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Handwritten (ալբոմ, Շոն Մենդես)
Սինգլեր
"Life Of The Party", երգը թողարկվել է, երգչի առաջին ալբոմի՝ Shawn Mendes EP, առաջին սինգլ, 2014 թվականի հունիսի 24-ին։ Երգն ընդգրկվել է նաև Handwritten ալբոմի մեջ։ "Something Big", թողարկվել է, որպես ալբոմի երկրորդ երգ, 2014 թվականի նոյեմբերի 7-ին։ Տեսահոլովակի պաշտոնական թողարկումը տեղի է ունեցել 2014 թվականի նոյեմբերի 11-ին, ԱՄՆ-ում, և այն դարձավ Մենդեսի առաջին պաշտոնական տեսահոլովակը։ "Stitches", թողարկվել է, որպես երրորդ երգ, 2015 թվականի մայիսի 5-ին։ 2015 թվականի հունիսի 13-ին Billboard Hot 100 չարթում երգը զբաղեցնում էր 89-րդ տեղը, և այն դարձավ Մենդեսի կարիերայի առաջին երգը, որը մտավ թոփ-10-յակ։ "I Know What You Did Last Summer", թողարկվել է, որպես ալբոմի վերամշակված ձև, 2015 թվականի նոյեմբերի 18-ին։
Այլ երգեր
Նախքան ալբոմի թողարկումը, Մենդեսը iTunes-ում թողարել է 5 այլ երգեր։ Աձաջին երգը՝ "A Little Too Much", թողարկված փոտրվարի 2-ին, հենց այս օրը նա սկսել է ալբոմիր նախապատրաստական աշխատանքները։ Երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է փետրվարի 11-ին երգչի պաշտոնական Vevo էջում։ Մենդեսը Ինստագրամի միջոցով հայտարարեց իր երկրորդ՝ "Never Be Alone" երգի մասին, և այն թողարկվեց փետրվարի 16-ին։ Երջի պաշտոնական տեսահոլովակը թողարկվեց փետրվարի 25-ին։ Մարտի 16-ին երգիչը թողարկեց "Stitches" երգը, իսկ պաշտոնական տեսահոլովակը թողարկվեց մարտի 18-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2015 ալբոմներ
Բարաբա (գյուղ, Կոտովսկի շրջան)
Բարաբա (Бараба), գյուղ Ռուսաստանի Կուրգանի մարզի Կոտովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կուրգանի մարզի Կոտովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1683 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1991-1992
Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն 1991-1992, Լյուքսեմբուրգի 78-րդ ֆուտբոլի առաջնությունը։ Մրցաշարի չեմպիոն է դարձել «Ունիոն Լյուքսեմբուրգը»։ Մրցաշարին մասնակցլե է 10 թիմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլի առաջնություն
Հաշա
Հաշա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (126701-126800)
Աստերոիդների ցանկ (126601-126700) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (126801-126900)
Կրակո
Կրակո  (Craco), կոմունա Իտալիայում, Բազիլիկատա մարզում՝ Մատերա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 796 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 10 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 76 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 75010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0835։
Կույար
Կույար (Куяр), գյուղ Ռուսաստանի Մարի Էլ հանրապետության Մեդվեդևսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մարի Էլ հանրապետության Մեդվեդևսկի շրջանի բնակավայրեր
Սուդակի քաղաքային խորհուրդ
Սուդակի քաղաքային խորհուրդ (Судацька міська рада, Sudaq şeer şurası), քաղաքային խորհուրդ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունում։ Տեղաբաշխված է Ղրիմի հարավային ափին, տուրիստական և առողջարանային գոտում։ Արևմուտքում սահմանակից է Ալուշտայի քաղաքային խորհրդի, հյուսիս-արևելքում Բելոգորսկի շրջանի, արևելքից Կիրովի շրջանի և Թեոդոսիայի քաղաքային խորհրդի հետ։ Հարավային կողմից շրջապատված է Սև ծովով։
Բնակչություն
2001 թվականի ուկրաինական մարդահամարի տվյալներով շրջանի բնակչությունը կազմում էր 29 448 մարդ։ Բնակչության էթնիկական կազմը հետևյալն էր՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետություն Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Սուսեր (գյուղ)
Բնակչություն
Սուսերի ազգաբնակչության փոփոխությունը
Բնակիչների նախնիները գաղթել են Մուշի գավառի գյուղերից։
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։
Շինություններ
Գյուղի արլ. ծայրամասում կա սրբատեղի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի գյուղեր
Օստրոգ
Օստրոգ (Острог), քաղաք Ուկրաինայի Ռովնոյի մարզի Օստրոգի շրջանում, շրջկենտրոն։
2001 թվականի տվյալներով Օստրոգ քաղաքում բնակվում էր 14 801 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1100 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լատվիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Լատվիան Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթին մասնակցում է 2003 թվականից։ 2005 թվականին նրանք հրաժարվեցին մասնակցությունից և վերադարձան միայն 5 տարի անց 2010 թվականին։ 2011 թվականին մասնակցելուց հետո հրաժարվեցին 2012 թվականի մրցույթից, ու դրանից հետո դեռևս չեն վերադարձել։
Քվեարկության պատմություն
Լատվիան տվել է ավելի շատ միավորներ
Լատվիան ստացել է ամենաշատ միավորները
Կատեգորիա:Երկրներ Մանկական Եվրատեսիլ երգի մրցույթում
Վիհմետու
Վիհմետու (Võhmetu), գյուղ Էստոնիայի Լյաենե-Վիրումաա նահանգի Տամսալու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։
Պեուենչես
Պեուենչեսլ (Departamento Pehuenches) դեպարտամենտ Արգենտինայում, Նեկունեն պրովինցիայի կազմում։ Տարածքը՝ 8720կմ2։ Ըստ վիճակագրության Ազգային ինստիտուտի և Արգենտինայի բնակչության 2010 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ դեպարտամենտի բնակչությունը կազմում է 24 087 մարդ՝ 2001 թվականի 13765-ի փոխարեն, որը կազմում է 75.0% աճ ։ Բնակչության խտությունը՝ 2.8 մարդ/կմ։
Աշխարհագրություն
Պեուենչելաը հյուսիսում սահմանակից է Մնեդոսաին, արևելքում՝ Րիո Նեգրոին, հարավում՝ Անելո դեպարտամենտին, հարավ-արևմուտքում՝ Ներկին դեպարտամենտին և Լոնկոպուե դեպարտամենտին։
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Արգենտինայի դեպարտամենտներ
Ժերեմի Դուձիակ
Ժերեմի Դուձիակ, գերմանացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ է, ով ներկայումս խաղում է գերմանական «Բորուսիա Դորտմունդ» ակումբում՝ պաշտպանի դիրքում։
Ակումբային կարիերա
Դուձիակը խաղացել է Դուիսբուրգ ֆուտբոլային ակումբի պատանեկան ակադեմիայում, իսկ հետո՝ 16 տարեկանում, տողափոխվել է Դորտմունդի «Բորուսիային» ։ «Բորուսիա Դորտմունդ 2»-ի կազմում իր նորամուտը նշել է 2013 թվականի փետրվարի 16-ին, «Կարլսրուեի» դեմ խաղում, 86-րդ րոպեին փոխարինման դուրս գալով Մուստաֆա Ամինիի փոխարեն ։ 2013-14 մրցաշրջանի Մ19 Բունդեսլիգայում նա մասնակցել է 8 խաղի, դարձել 6 գոլի հեղինակ Խաղերի մեջ են մտնում երկու Ռուրյան դերբիները Շալկե 04-ի Մ19 թիմի հետ։
2015 թվականի հունվարի 13-ին նա մասնակցեց «Բորուսիայի»՝ Շվեյցարական «Սիոնի» դեմ խաղին, որտեղ նա 61-րդ րոպեին փոխարինեց Տամո Հարդերին ։ Նա նաև մասնակցել է 4 ընկերական համդիպումների՝ մեկ անգամ «Ուլտրեխի», երկու անգամ «Ֆորտունա Դյուսելդորֆի» և մեկ անգամ «Էսսեն Կասելի» դեմ ։
Հունվարի 27-ին Դուձիակը պրոֆեսիոնալ պայմանագիր կնքեց «Բորուսիայի» հետ, մինչև 2018 թվականի հունիսի 30-ը ։ Մարտի 4-ին նա Գերմանիայի գավաթի խաղարկության «Դինամո Դրեզդենի» դեմ խաղը նա անցկացրել պահեստայինների նստարանին ։ Նա իր նորամուտը նշեց 2015 թվականի մարտի 21-ին, Հաննովեր 96-ի դեմ խաղում, 58-րդ րոպեին փոխարինման դուրս գալով Օլիվեր Կիրխի փոխարեն ։
Միջազգային կարիերա
Նա նաև հնարավորություն ուներ հանդես գալ Գանայի և Թունիսի հավաքականներում, որովհետև նրա հայրը ծնվել է Գանայում և մեծացել Թունիսում, բայց նա նախընտրեց խաղալ Գերմանիայի համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բորուսիա Դորտմունդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ
Սլովեչնո
Սլովեչնո (Словечне), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1566 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սլովեչնո գյուղում բնակվում էր 1 725 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3631 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 475,08 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1566 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նիդվալդեն
Նիդվալդեն (Nidwalden; Nidwald; Nidvaldo; Sutsilvania), կանտոն Շվեյցարիայի կենտրոնական մասում, Շվեյցարական Համադաշնությունը կազմող 26 կանտոններից մեկը։ Կազմված է տասնմեկ մունիցիպալիտետներից, վարչական կենտրոնը Շտանս քաղաքն է, որտեղ գտնվում են կառավարության և խորհրդարանի նստավայրերը։ Ավանդաբար այն համարվում է «կես կանտոն», իսկ մյուս կեսը հանդիսանում է Օբվալդենը։
Նիդվալդենը գտնվում է Կենտրոնական Շվեյցարիայում։ Արևմուտքում սահմանակից է Օբվալդեն կանտոնին, հյուսիսից՝ Լյուցեռն և Շվից, արևելքից՝ Ուրի և հարավում՝ Բեռն կանտոններին։ Կանտոնը հիմնականում գտնվում է Ալպերում՝ Լյուցեռն լճի հարավում։
Օբվալդենի հետ Նիդվալդենը եղել է Ունտերվալդենի անտառային կանտոնի մեջ՝ Հին Շվեյցարական Համադաշնության հիմնադրման երեք մասնակիցներից մեկը, որն անվանվել է 1315 թվականի Բրունենի պակտում Ուրիի և Շվիցի կանտոնների հետ։ Ունտերվալդենի բաժանումը երկու առանձին տարածքների՝ Օբվալդենի և Նիդվալդենի, ընթացել է 14-րդ և 15-րդ դարերի ընթացքում։