cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վասիլի Գորդով
Կենսագրություն
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողությունների սկզբում գեներալ-մայոր Գորդովը 21-րդ բանակի հրամանատարն էր, մասնակցել է Գոմելյան պաշտպանական օպերացիային, իսկ 1941 թվականի դեկտեմբերից մինչև 1942 թվականի հունվարը, մասնակցել է Կուրսկ-Օբոյանսկի հարձակողական օպերացիային : 1942 թվականի հուլիս-օգոստոսին Ստալինգրադի ռազմաճակատի զորքերի հրամանատարն էր և ապահովում էր Ստալինգրադի հեռավոր մատույցների պաշտպանությունը։ Մարշալ Տիմոշենկոյի փոխարեն գեներալ-լեյտենանտ Վ. Ն. Գորդովի նշանակմանը դեմ էր Ա. Ս. Չույանովը, սակայն Գ. Մ. Մալենկովը հրաժարվում է փոխել նոր նշանակված ռազմաճակատի հրամանատարին ։ Այս պաշտոնում Վ. Ն. Գորդովը պաշտպանության կազմակերպման գործում թույլ է տալիս մի շարք սխալներ և հեռացվում պաշտոնից։ 1942 թվականի հոկտեմբերի 18-ից եղել է 33-րդ բանակի հրամանատար։ 1943 թվականի մարտին բանակը մասնակցել է Ռժև-Վյազմայի հարձակողական օպերացիային, այնուհետև Սմոլենսկի, Օրշանսկի և Վիտեբսկի հարձակողական օպերացիաներին։ 1944 թվականի ապրիլին գեներալ-գնդապետ Գորդովը նշանակվում է 1-ին Ուկրաինական ռազմաճակատի 3-րդ գվարդիական բանակի հրամանատար։ Վերխնեսիլեզսկի հարձակողական օպերացիայի ընթացքում Գորդովի բանակը գտնվելով հարձակման գլխավոր հարվածի սուր ծայրում խափանեց գերմանական զորքերի պաշտպանությունը և ջախջախեց թշնամուն Կելց քաղաքի շրջանում։ 1945 թվականի ապրիլ-մայիսին 3-րդ գվարդիական բանակը Վ. Ն. Գորդովի գլխավորությամբ մասնակցեց Բեռլինի և Պրագայի հարձակողական օպերացիաներին։ ԽՍՀՄ Գերագույն Խորհրդի Նախագահության հրամանագրով 1945 թվականի ապրիլի 6-ին զորքերի հմուտ կառավարման և այդ գործում ցուցաբերած արիության ու հերոսության համար Վասիլի Նիկոլաևիչ Գորդովին շնորհվեց Խորհրդային Միության հերոսի կոչում։
Պատերազմի ժամանակ Գորդովը տասնհինգ անգամ հիշատակվել է ստալինյան շնորհակալագրերում և հրամաններում ։ Պատերազմից հետո Վ. Ն. Գորդովը Պրիվոլժեի ռազմական օկրուգի հրամանատարն էր։ 1946 թվականի նոյեմբերից պահեստազորում էր։
Ձուլաթերթավորներ
Ձուլաթերթավորներ, ծածկասերմ երկշաքիլ բույսերի ենթադաս, ընդգրկում է մասնակի կամ ամբողջությամբ ձուլված պսակաթերթերով բույսերի շուրջ 40 ընտանիք (օրինակ՝ պատատուկազգիներ, մորմազգիներ, գաղտրիկագգիներ և այլն)։ Ձուլաթերթավորներին պատկանող բույսերի ծաղիկների պսակի և բաժակի թերթիկների հիմքերը խողովակաձև համաճած են, ունեն վառ գունավորում և հարմարված են միջատների միջոցով խաչաձև Փոշոտմանը։ Ձուլաթերթավոր պսակ ունեն ձմերուկը, դդումը, կարտոֆիլը» ճրագախոտը և այլն։ Ծածկասերմ երկշաքիլ բույսերից ձուլաթերթավորների (Sympetalae) առանձնացումը և հակադրումը բաժանաթերթավորների (Chorypetalae) առաջարկել է գերմանացի բուսաբան Բրաունը (1864), սակայն ժամանակակից ֆիլոգենետիկական համակարգում ձուլաթերթավորներ, որպես առանձին ենթադաս, չեն ընդունվում։
Վասիլի Գորդով
Կենսագրություն
1947 թվականի հունվարի 12-ին Վասիլի Նիկոլաևիչ Գորդովը ձերբակալվում է։ Աբակումովի հարցումով ձերբակալությունը սանկցավորված է եղել անձամբ Ստալինի կողմից ։ Հետագայում դատապարտվում է խորհրդային կառավարության անդամների նկատմամբ տեռորիստական պլանների կազմակերպման մեղադրանքով և 1950 թվականի օգոստոսի 24-ին ԽՍՀՄ Գերագույն դատարանի ռազմական կոլեգիայի որոշմամբ դատապարտվում պատժի առավելագույն չափին:Դատավճիռը նույն օրը ի կատար է ածվում Մոսկվայի Լեֆորտովյան բանտում։ Թաղված է Դոնի գերեզմանատան տարածքում:Քաղաքական ռեպրեսիաների զոհերի հիշատակին 3-րդ տեղամասում տեղադրված է հուշարձան, որի վրա փորագրված է Վ. Ն. Բորդովի անունը։ Արդարացվել է 1956 թվականի ապրիլի 11-ին։
Ձուլաթերթավորներ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով
Ալեքսեյ Պաժիտնով
Ալեքսեյ Լեոնիդովիչ Պաժիտնով (Алексей Леонидович Пажитнов, ), սովետական և ամերիկյան ծրագրավորող, «Տետրիս» խաղի ստեղծողը։
Կենսագրություն
Ավարտել է մոսկովյան մաթեմատիկական № 91 դպրոցը և Մոսկվայի օդաչուական ինստիտուտը։
Աշխատել է ԽՍՀՄ–ի գիտությունների ակադեմիայի Հաշվողական կենտրոնում, զբաղվել է արհեստական ինտելեկտի և խոսքի ճանաչման խնդիրներով։ Այնտեղ 1984 թվականին ստեղծել է հանրահայտ «Տետրիս» խաղը։
1988 թվականին Bullet-Proof Software ֆիրմայի սատարմամբ հիմնադրել է AnimaTek կազմակերպությունը, իսկ 1991 թ. դրա հետ տեղափոխվել է ԱՄՆ։
1996 թվականին հոկտեմբերին տեղափոխվել է «Մայքրոսոֆթ» ընկերություն, որտեղ մշակման է ենթարկել Pandora's Box գլուխկոտրուկները։ «Մայքրոսոֆթ» ընկերությունը լքել է 2005 թվականին։
2005 թվականի օգոստոսի 18–ին WildSnake Software–ը բաց է թողում անոնս, որում ասվում էր, որ Ալեքսեյ Պաժիտնովը միանում է այդ կազմակերպությանը և մշակելու է նոր սերիայի խաղեր։
2007 թվականի մարտի 7–ին Ալեքսեյ Պաժիտնովը արժանանում է Game Developers Choice Awards First Pigeon Award մրցանակին ։
2009 թվականի հունիսի 24–ին նա արժանացել է LARA — Der Deutsche Games Award պատվավոր մրցանակին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ծրագրավորողներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ինֆորմատիկայի ոլորտի գիտնականներ Կատեգորիա:Խորհրդային գյուտարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Ռուս ծրագրավորողներ Կատեգորիա:Ռուս գործարարներ Կատեգորիա:Ռուս մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Ռուս ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարան
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարան, Հայաստանի Հանրապետության դատական համակարգի մաս կազմող ընդհանուր իրավասության դատարան, որին ընդդատյա են քրեական և քաղաքացիական բոլոր գործերը, ինչպես նաև ընտրացուցակների ճշգրտման վերաբերյալ գործերը։ Դատարանի իրավասության ներքո են Երևան քաղաքաի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանը ։
Իրավասություն
Դատարանին ընդդատյա են քրեական և քաղաքացիական բոլոր գործերը, ինչպես նաև ընտրացուցակների ճշգրտման վերաբերյալ գործերը։ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանը վերահսկողություն է իրականացնում մինչդատական վարույթի նկատմամբ (այդ թվում՝ լուծում է կալանքը՝ որպես խափանման միջոց ընտրելու, բնակարանում խուզարկությունը թույլատրելու հետ կապված հարցերը), ինչպես նաև ըստ էության քննում է քրեական դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսված այլ գործեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարան
Անիբար (շրջան, Նաուրու)
Անիբար, շրջան Միկրոնեզիայում գտնվող Նաուրուի Հանրապետության հյուսիսում։ Տարածքը կազմում է 3,1 քառ. կմ, իսկ բնակչությունը 2004 թվականի տվյալներով կազմում է 259։ Նաուրուի մենամեծ շրջանն է։
Կատեգորիա:Նաուրուի շրջաններ
Մորիս Սենդակ
Մորիս Սենդակ (Maurice Sendak, ), ամերիկացի մանկագիր և նկարազարդող, որին համաշխարհային հռչակ է բերել «Այնտեղ, որտեղ ապրում են հրեշները» նկարազարդ գիրքը՝ հեղինակի նկարազարդումներով (1963)։
ՍԵնդակի գրքերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով, սակայն մեր ընթերցողին գրեթե անհայտ է մնացել, բացառությամբ մի քանի ամսագրային հրապարակումների, ռուսերեն թարգմանությունը հրապարակվել է 2014 թվականի վերջում։ ԽՍՀՄ-ում հրապարակվել է գրքի միայն մեկ թարգմանություն՝ էստոներենով ։
Կենսագրություն
Ծնվել է հրեաների ընտանիքում։ Նրա ծնողները՝ Ֆիլիպ (Փինխոս) Սենդակ և Սառա Շինդլեր, ներգաղթել են Լեհաստանից (Լոմժա) և Ռուսաստանից 1913 թվականին և բնակվել են Բրուքլինում ։ Նկարազարդող որոշել է դառնալ տասներկու տարեկանում՝ ոգեշնչվելով «Երևակայություն» մուլտֆիլմից։ Հեքիաթների առաջին ժողովածուն հրապարակել է 1951 թվականին, իսկ 1963 թվականին թողարկել է իր ամենահայտնի գիրքը՝ «Այնտեղ, որտեղ ապրում են հրեշները»՝ տպագրված մի շարք երկրներում։
1999 թվականին գրող, ռեժիսոր Արթուր Յորինկսի հետ մասնակցել է Pilobolus ընկերության պարային ներկայացման ստեղծմանը՝ նվիրված Հոլոքոսթին։ 2003 թվականին «Հրեշտակներն Ամերիկայում» սերիալում խաղացել է տարեց ռաբբի դերը, որի սցենարը գրել է Սենդակի ընկերը՝ Տոնի Կուշները։ Նույն թվականին սեփական նկարազարդումներով թողարկել է հոր՝ Ֆիլիպ Սենդակի «Պապիկի տանը» գիրքը (իդիշից անգլերեն թարգմանած)։
2009 թվականին Սենդակի «Այնտեղ, որտեղ ապրում են հրեշները» գրքի հիման վրա նկարահանվել է համանուն ֆիլմը։
Անձնական կյանք
Սենդակը եղել է համասեռամոլ, չնայած երբեք դրա մասին չի բարձրաձայնել։ Նրա խոստովանությունը հրապարակվել է միայն 2008 թվականի The New York Times ամսագրի հոդվածում։ Դա տեղի է ունեցել Սենդակի գործընկերոջ՝ հոգեվերլուծաբան Յուջինա Գլինի մահից հետո, որը մահացել է 2007 թվականի մայիսին՝ թոքերի քաղցկեղից։ Նրանց հարաբերությունները շարունակվել են 50 տարի։ Գրողի ծնողները չեն իմացել նրա կողմնորոշման մասին։ Սենդակը չի ցանկացել դա հրապարակայնացնել իր կարիերայի ընթացքում՝ գիտակցելով, որ այս խոստովանությունը կարող հեղինակազրկել իրեն՝ որպես մանկական գրողի ։
Գրքեր
Սեփական գրքերը, որոնց և՛ տեքստի հեղինակն է, և՛ նկարազարդողը.
Հիշողություն
Սենդակի հիշատակին Հյուսիսային Հոլիվուդում (Կալիֆոռնիա) անվանակոչել են դպրոց ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ Կատեգորիա:Հրեա արվեստագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի աթեիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դիզայներներ Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Շամ սյուր Բարս
Շամ սյուր Բարս (Champ-sur-Barse), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 32 մարդ, բնակչության խտությունը` 4.49 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.12 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 170 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 80 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 26 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 21 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 17-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 4։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 81,0 %։ 17 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 17 անձ (7 տղամարդ և 10 կին)։ Գործազուրկ են եղել 0 անձ (0 տղամարդ և 0 կին)։ 4 անաշխատունակներից 3-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 1-ը` թոշակառուներ, իսկ 0-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ֆաուստ (ողբերգություն)
«Ֆաուստ» (Faust. Eine Tragödie, ավելի հայտնի է «Ֆաուստ» վերնագրով), ողբերգություն, փիլիսոփայական դրամա, որը համարվում է Յոհան Վոլֆգանգ ֆոն Գյոթեի գլխավոր աշխատությունը։ Դրամայի սյուժեի հիմքում ընկած է բժիշկ Ֆաուստի հայտնի լեգենդը։
«Ֆաուստ» ողբերգության մտահղացման վրա Գյոթեն աշխատել է ավելի քան վաթսուն տարի։ Ողբերգության առաջին մասը (Faust: der Tragödie erster Teil) գրվել է դեռևս 1790֊ական թվականներին, որը հեղինակը ավարտին է հասցրել 1806 թվականին և հրատարակել է երկու տարի անց։ Սակայն ամեն վերահրատարակմանը Գյոթեն վերանայել է գրվածքը (հեղինակի կենդանության օրոք վերջին անգամ առաջին մասը հրատարակել է 1828 թվականին)։ Ողբերգության երկրորդ (Faust: der Tragödie zweiter Teil) հատվածի վրա հեղինակն աշխատել է իր կյանքի վերջին տարիներին, որը լույս է տեսել Գյոթեի մահվանից հետո՝ 1832 թվականին։ 1886 թվականին հայտնաբերվել են Գյոթեի երիտասարդության տարիների մշակումները՝ արված 1772֊1775 թվականներին։  Շնորհիվ բանաստեղծական յուրօրինակ ռիթմի և երաշժտականության՝ «Ֆաուստ»֊ը գերմանական գրականության գագաթներից մեկն է համարվում։
Նախաբան
Ողբերգությունը սկսվում է ընդհանուր սյուժեի հետ կապ չունեցող թատրոնի տնօրենի և պոետի բանավեճով, որտեղ հերոսները քննարկուն են, թե ինչպես պետք է գրել պիես։ Բանավեճի ժամանակ տնօրենը պոետին պատճառաբանում է, որ հանդիսատեսը կոպիտ է, անտաշ և չունի սեփական կարծիքը։ Նա նախընտրում է քննադատել ստեղծագործությունը ուրիշի խոսքից ելնելով։ Եվ, առհասարակ, նրան ոչ միշտ է հետաքրքրում արվեստը. ոմանք գալիս են ներկայացումներին միայն նրա համար, որ ցուցադրեն իրենց հանդերձները։
Այդ իսկ պատճառով փորձել ստեղծել հանճարեղ երկեր, անիմաստ է, քանի որ հանդիսատեսի մեծ մասը ի վիճակի չի այն գնահատել։ Դրա փոխարեն հանդիսատեսի գլխին պետք է լցնել այն ամենը, ինչ ձեռքի տակ է ընկնում, և քանի որ նա դրա իմաստն էլ չի հասկանա, պետք է զարմացնել նրան մտքի շարադրանքի բացակայութամբ։
Մաս առաջին
Ողբերգության գործողությունը սկսվում է երկնքում, որտեղ չար ոգի Մեֆիստոֆելեսը Աստծո հետ պայման է կնքում, որ Ֆաուստը չի կարողանա փրկել իր հոգին։
Պրոֆեսոր Ֆաուստը, ով իր հետազոտություններով մեծ բարիքներ է ստեղծել մոտակա գյուղերի բնակիչների համար, բավարարված չէ այն գիտելիքներով, որը նա կուտակել էր տարիների ընթացում՝ բազմաթիվ գրքեր կարդալով։ Գիտակցելով, որ տիեզերքի արարման գաղտնիքների հասու չէ մարդկային մտքին, հուսահատությունից ինքնասպանության փորձ է կատարում՝ թույնով լի սրվակը շուրթերին մոտեցնելով։ Եվ միայն Ավետարանական եկեղեցու զանգերի ղողանջն է նրան ստիպում հետ կանգնել այդ որոշումից։
Իր աշակերտ Ռիխարդ Վագների հետ քաղաքում զբոսնելու ժամանակ Ֆաուստը հանդիպում է մի շան, որին իր հետ տուն է տանում։ Շունը Ֆաուստի բնակարանում կերպարանափոխվում է՝ դառնալավ Մեֆիստոֆելեսը։ Չար ոգին մի շարք գայթակղություննեից զատ խոստանում է հին գիտնականին կրկին վերապրել կյանքի իրեն լքած բերկրանքը։ Բայց Ֆաուստը պետք է փոխհատուցեր՝ խոստանալավ նրան իր հոգին։ Դաշինքը ամրապնդելով արյամբ՝ Ֆաուստը սկսում է իր ճամփորդությունը՝ թափառականի շորեր հագած։ Միապաղաղ կյանքից հետո նա հասկանում է, թե ինչ է իրենից ներկայացնում լիարժեք կյանքը։
Իրենց արկածների փնտրտուքով Ֆաուստն ու Մեֆիստոֆելեսը հասնում են Լայպցիգ։ Աուերբախի մառաններում չար ոգին զարմացնում է ուսանողներին՝ սեղանի անցքի միջից գինի բխեցնելով։ Նա հակառակում է Ֆաուստի՝ Մարգարիտա անունով անմեղ աղջկա հետ մերձեցման ցանկությանը, որովհետև այդ ցանկությունը միայն մարմնական բավարարում կտար նրան։
Ֆաուստի և Մարգարիտայի հանդիպումը կազմակերպելու համար Մեֆիստոֆելեսը մտերմանում և շահում է աղջկա հարևանուհի Մարթայի վստահությունը։ Ֆաուստը իր ցանկությունները բավարարելու համար համոզում է Մարգարիտային՝ մորը քնեցնել իր մոտ եղած քնաբերի միջոցով։ Վերջինս քնաբերի մեծ չափաբաժնի պատճառով մահանում է։ Այդ դեպքերից հետո Մարգարիտան իմանում է իր հղիության մասին։ Պատվազրկված աղջկա եղբայրը՝ Վալենտինը, կանչում է Ֆաուստին մենամարտի։
Մենամարտի ժամանակ Վալենտինին սպանելով՝ ճամփորդները լքում են քաղաքը, և Ֆաուստը մոռացության է մատնում Մարգարիտին այնքան ժամանակ, մինչև հանդիպում է Մարգարիտի ուրվականին ուրվականների գիշերային հանդիպման տոնի ժամանակ։ Ուրվականը հայտնվում է նրան Վալպուրգյան գիշերը որպես մարգարեական տեսիլք։ Նրա վզին կար կարմիր, բարակ գիծ, և նուրբ ոտնամաններ հագին։ Մեֆիստոֆելեսին հարցուփորձ անելուց հետո Ֆաուստը տեղեկանում է, որ իր սիրեցյալ Մարգարիտը զնդանում սպասում է դատավճռի կատարմանը. նա խեղդամահ էր արել իր և Ֆաուստի դստերը։ Ֆաուստը շտապում է զնդան՝ Մարգարիտին օգնելու, ում գիտակցությունը պարբերաբար մթագնում էր, և առաջարկում է նրան փախուստ։ Սակայն աղջիկը հրաժարվում է ընդունել անմաքուր և սև ուժի օգնությունը և մնում է զնդանում՝ սպասելով պատժի կատարմանը։ Մեֆիստոֆելեսին հակառակ Աստված կայացնում է աղջկա հոգին փրկելու և դժոխքի տառապանքներից ազատելու որոշում։
Մաս երկրորդ
Ողբերգության երկրորդ հատվածը իրենից ներկայացնում է  բանաստեղծափիլիսոփայական մեծ գաղափարախոսություն՝ հագեցած ծածկագրված սիմվոլներով, միստիկական զգացողություններով և անհասկանալի հանելուկներով։ Համաշխարհային գրականության մեջ դժվար է գտնել այսպիսի բարդություն ունեցող մեկ այլ ստեղծագորխություն։ «Ֆաուստ»֊ի այս մասը շատ ավելի դրվագային է, քան նախորդը։ Այն կազմված է հինգ արարներից, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի անկախ ֆաբուլաներ։ Գործողությունները տեղափոխվում են անտիկ դարաշրջան, որտեղ Ֆաուստը ամուսնանում է չքնաղ Հեղինեի հետ։
Ֆաուստը և Մեֆիստոֆելեսը ծանոթանում են կայսեր հետ և ձեռնարկում են մի շարք միջոցառումներ՝ նրանց հպատակների վիճակը բարելավելու համար։
Կյանքի վերջին տարիներին կուրացած Ֆաուստը ձեռնարկում է մեկտեղել իր գիտելիքները՝ ի օգուտ մարդկության։ Բահերի ձայնը լսելով՝ նա ապրում է իր կյանքի մեծագույն հուզմունքը՝ կարծելով, որ իր աշխատանքները մարդկությանը մեծ օգուտ կբերեն։ Նա անտեղյակ էր, որ Մեֆիստոֆելեսի հրամանաով գիշերային չար ոգիները փորում էին նրա գերեզմանը։ Հիշելով իր կնքած դաշինքը Մեֆիստոֆելեսի հետ՝ խնդրում է հենց այդ պահին կանգնեցնել իր կյանքի ակնթարթը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Յոհան Վոլֆգանգ Գյոթե Կատեգորիա:Գերմաներեն գրքեր Կատեգորիա:Գերմաներեն գրականություն
Վիկտոր Ռոզով
Վիկտոր Սերգեևիչ Ռոզով (Виктор Сергеевич Розов, ), խորհրդային շրջանի ռուս դրամատուրգ։
Ավարտել է Հեղափոխության թատրոնին կից ուսումնարանը, ապա՝ Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտը (1952)։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։ 1949 թվականին մանկական թատրոնը բեմադրել է Ռոզովի «Նրա ընկերները», 1953 թվականին «Կյանքի էջերը» («Քո ուղին») պիեսները, որոնցում արդեն նկատվում էին հեղինակին բնորոշ գծերը՝ կենցաղագրության թեթևություն ու ճշգրտություն, հուզականություն, հումոր։ Այնուհետև տարբեր թատրոններում ներկայացվել են Ռոզովի «Բարի երթ» (1954), «Ուրախության որոնումներ» (1957), «Հավերժ ապրողները» (1957), «Անհավասար մարտ» (1960), «Ընթրիքից առաջ» (1962), «Հարսանիքի օրը» (1964), «Ավանդական հավաք» (1967), «Իրադրություն» (1973) և այլ պիեսներ, որոնք արծարծում են ժամանակակից մարդու քաղաքացիականության, իր կոչմանը հավատարիմ մնալու և այլ հարցեր։ Ռոզովի դրամատուրգիային հատուկ քաղաքացիականությունը զերծ է հռետորականությունից դա համապատասխանում է նրա դրամաների ու կատակերգությունների կամերայնությանը։ Ռոզովի պիեսները լայնորեն բեմադրվում էին ԽՍՀՄ-ում և դրա սահմաններից դուրս, մի քանիսը էկրանացվել են «Բարի երթ» (1956), «Ուրախության որոնումներ» (կինոնկար՝ Վ․ Ս․ Ռոզովի Ռոժդեստվենսկի «Աղմկոտ օր», 1961), «Հավերժ ապրողները» (կինոնկար՝ «Թռչում են կռունկները», 1957)։ Ռոզովին է պատկանում Իվան Գոնչարովի «Սովորական պատմություն» վեպի բեմականացումը (1966, ՍԱՀՄ պետական մրցանակ՝ 1967)։ Ռոզովը պարգևատրվել է 3 շքանշանով։
Մեծ Կուրատներ
Մեծ Կուրատներ (Большие Кураты), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կաբարդինո-Բալկարիայի հանրապետությունում և Կարաչայ-Չերքեզիայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մալկա գետի աջ ափին 140 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 15 կմ է, ավազանի տարածքը 70,7 կմ2 է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կասպից ծովի արևմտյան հատվածի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Մալկա գետի ակունքն է, գետի ենթաավազանը բացակայում է։ Գետի գետային ավազանը Կասպից ծովից մինչև Տերեկա և Վոլգա գետեր։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Նադեժդա Վոլպինա
Նադեժդա Դավիդովնա Վոլպինա (Надежда Давыдовна Вольпин, ), ռուս թարգմանչուհի, բանաստեղծուհի-իմաժիստ և մեմուարիստ։ Փաստացի Սերգեյ Եսենինի կինը։
Կենսագրություն
Հայրը՝ Դավիդ Սամուիլովիչ Վոլպինը(1864, Մոգիլյով — 1937, Մոսկվա), ավարտել է Մոսկվայի համալսարանը, աշխատել է որպես իրավաբան, թարգմանել է ռուսերեն Ջեյմս Ջորջ Ֆրեզերի «Ֆոլկլորը Հին Կտակարանում» մենագրությունը, մայրը՝ Աննա Բորիսովնա Ժիսլինան, ավարտել է Վարշավայի կոնսերվատորիան և դասավանդում էր երաժշտություն։ Եղբայրը՝ դրամատուրգ Միխայիլ Վոլպինն է ։ Նադեժդա Վոլպինան 1917 թվականին ավարտել է Խվոստովսկայի գիմնազիան և ընդունվել է Մոսկվայի համալսարանի բնական գիտությունների բաժինը, ուսումը մեկ տարի անց թողել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ Կատեգորիա:Նոր Դոնսկի գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծուհիներ
Անդրեյ Սիդելնիկով
Անդրեյ Գենադևիչ Սիդելնիկով, ղազախ ֆուտբոլիստ, «Ակտոբե» ակումբի ֆուտբոլիստ։
Ակումբային
Սիդելնիկովը Մոսկվայի «Սպարտակ» ակումբի սան է։ 15 տարեկանում նա տեղափոխվեց Նիդերլանդներ՝ հանդես գալու այնտեղի «Հերնվեն» ակումբում ։ Բայց հետո նա վերդարձավ «Սպարտակ», իսկ 1997 թվականին նա հայտնվեց ակումբի կազմում, սակայն ոչ մի չանցկացրեց և հաջորդ տարին անցկացրեց ակումբի երիտասարդական կազմում՝ խաղալով 3 խաղ առաջնության երկրոդր դիվիզիոնում։
2001-2002 թվականներին խաղաց «Դինամո Մինսկ» ակումբում։ Հետո հանդես եկավ «Խիմկիում», Տամբովի «Սպարտակում», Մախաչկալայի «Դինամոյում», Վլադիկավկզի «Սպարտակում»։ 2007 թվականին տեղափոխվեց «Սպարտակ Նալչիկ», որտեղ անցկացրեց 22 խաղ։
2008 թվականին տեղափոխվեց ղազախական «Ակտոբե»։ Առաջնության եզրափակիչ՝ «Տոբոլի» դեմ խաղում նա հետ մղեց մրցակցի հարձակվողի 11-մետրանոցը և թիմին չեմպիոնություն պարգևեց։ Ակումբում նա նվաճեց 3 չեմպիոնություն, ևս 4 անգամ դարձավ մեդալակիր։ Սակայն 2014 թվականի դեկտեմբերին ակումբի մարզիչ Վլադիմիր Գազաևը հրաժարվեց երկարաձգել 34-ամյա ֆուտբոլիստի պայմանագիրը ։
2016 թվականի փետրվարին Ալեքսանդր Բորոդյուկի ջանքերով Սիդելնիկովը տեղափոխվեց «Կայրաթ» ։ Սակայն մարզչի հեռացումից հետո Սիդելնիկովի ֆործերն անհաջող ընթացան։ Նա անցկացրեց ընդամենը մեկ խաղ, բաց թողեց 2։
2017 թվականի հունվարին նա 1 տարվա պայմանագիր կնքեց «Ակտոբեի» հետ ։
Հավաքական
2010 թվականին նա ընդունել է Ղազախստանի քաղաքացիություն, նույն տարվա օգոստոտոսի 11-ին դեբյուտել Ղազախստանի հավաքականում՝ մասնակցելով Օմանի դեմ 3-1 հաշվով տարած հաղթանակին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սպարտակ Մոսկվայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Ղազախ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Սպարտակ Նալչիկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Խիմկիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ալանիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրեմիեր Լիգայի խաղացողներ
Հենրիկ Քոչինյան
Հենրիկ Ջումշուդի Քոչինյան, ինժեներ-մեխանիկ, քաղաքական և պետական գործիչ, տեխնիկական գիտությունների թեկնածու (1978), պրոֆեսոր (2002)։ Հեղինակել է 53 գիտական հոդված, ուսումնական ձեռնարկներ, դասագրքեր։ Արժանացել է մի շարք պետական պարգևների ։
Պարգևներ
Քոչինյանն արժանացել է նաև Պատվավոր երկաթուղային (1996), ԱՊՀ երկրների պատվավոր ճանապարհաշինարար (2012), Վանաձորի, Շնողի, Դսեղի, Գարգառի պատվավոր քաղաքացու կոչումների ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ Կատեգորիա:Հայ մեխանիկոսներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Անանիա Շիրակացու մեդալակիրներ Կատեգորիա:Մխիթար Գոշի մեդալակիրներ
Վրույր Ղազարյան
Վրույր Սարգսի Ղազարյան, հայ անասնաբույժ։ Անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր (1948), պրոֆեսոր (1948), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961)։ թվականից ԱՄՆ-ի կոմունիստական կուսակցության (1924) և ԽՄԿԿ անդամ (1929)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Կորնիշի (Նյու Յորքի նահանգ) համալսարանի անասնաբուժության բաժինը։ 1926 թվականին ներգաղթել է Խորհրդային Հայաստան։ 1930 թվականին կազմակերպել և ղեկավարել է Հայկական անասնաբուժական ինստիտուտի խոշոր եղջերավոր կենդանիների վարակիչ հիվանդությունների ուսումնասիրության բաժինը։ 1949-1972 թվականներին Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտի զոոհիգիենայի և անասնաբուժության հիմունքների ամբիոնի վարիչ։
Թշնամին` դարպասի մոտ
Թշնամին` դարպասի մոտ (Enemy at the Gates), 2001 թվականին նկարահանված պատերազմական ֆիլմ, որի գործողությունները տեղի են ունենում Ստալինգրադի ճակատամարտի ժամանակ, Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։
Սյուժե
1942 թվականի, Ստալինգրադի ճակատամարտի ամենաթեժ շրջանը։ Խորհրդային զորքերը ուժերի վերջին լարումով պաշտպանում են Վոլգայի մոտ գտնվող քաղաքը։ Խորհրդային դիպուկահար Վասիլի Զայցևը, որ հովիվ է Ուրալից, մեծ կորուսներ է պատճառում գերմանական զորքերին։ Նիկիտա Խրուշչովը, Ստալինգրադի պաշտպանության ղեկավարներից մեկը, առաջարկում է քաղղեկ Դանիլովին գտնել մի հերոսի, ում անունը կամրացներ քաղաքի պաշտպանների մարտական ոգին, և այդ հերոսը դառնում է Զայցևը։ Գերմանական հրամանատարությունը առաջին գիծ է ուղարկում իր լավագույն դիպուկահար մայոր Քյոնիգին, Զայցևին ոչնչացնելու հանձնարարությամբ։
Վրույր Ղազարյան
Երկեր
Կատեգորիա:Հայ անասնաբույժներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Անասնաբուժական գիտությունների դոկտորներ
Թշնամին` դարպասի մոտ
Սյուժե
Երկու դիպուկահար սկսում են հետևել միմյանց։ Քյոնիգն սպանում է Զայցևի օգնական Կուլիկովին։ Դրանից հետո գերմանացին Զայցևին թակարդի մեջ է գցում։ Միայն տեղական միլիցիոներ Տանյա Չերնովայի շնորհիվ Վասիլին փրկվում է։ Տանյայի և Վասիլիի միջև զգացմունքներ են ծնվում։ Այդ ժամանակ Խրուշչովը պահանջում է Դանիլովից արագացնել գերմանացի դիպուկահարի հետ մենամարտի ելքը, քանի որ դրան հետևում են քաղաքի բոլոր պաշտպանները։ Դանիլովը ինքն է տարված Տանյայով և իմանալով Զայցևի հետ նրա սիրային կապի մասին, սպառնում է դիպուկահարին, որ նրան կմատնի քննչական մարմիններին։
Տեղաբնակ երիտասարդ հետախույզ Սաշա Ֆիլիպովը ձեռք է բերում Քյոնիգի վստահությունը և նրան ապատեղեկատվություն է տալիս Զայցևի գործունեության մասին։ Քյոնիգն արդյունքում իմանալով, որ Սաշան նրան խաբել է, սպանում է տղային և կախում է նրա դիակն ավելի վերևում` հրավիրելով Զայցևին մենամարտի վերջնական փուլն անցկացնել երկաթգծային կայարանում։ Զայցևը գնում է Քյոնիգի դեմ վերջին մարտին` երդվելով սպանել նրան ամեն գնով։ Տանյան, որը փորձում է տեղափոխվել Վոլգայի մյուս ափ, ծանր վիրավորվում է։ Դիպուկահարների վերջին մենամարտի ընթացքում Դանիլովն օգնում է Զայցևին և զոհում է իր կյանքը, որպեսզի ապաքողարկի գերմանացուն։ Քյոնիգը կրակում է, և մտածելով, թե սպանել է Զայցևին, առանց թաքնվելու մոտենում է նրա մարմնին, սակայն պարզվում է, որ դա ծուղակ է։ Վասիլին կրակում է ֆաշիստի վրա։
Ֆիլմի փաստական հիմք
Երիտասարդ լեյտենանտ Վասիլի Գրիգորևիչ Զայցևը պատմական կերպար է, 62-րդ բանակի հայտնի դիպուկահար, ով պարգևատրվել է Սովետական Միության հերոսի աստղով` Ստալինգրադի մարտերի համար ։ Երբ 1942 թվականի աշնանը խորհրդային դիպուկահարների դեմ Ստալինգրադում պայքարի համար ուղարկվում է սպա, ում ինքը Զայցևը իր հիշողություններում հիշատակում է որպես մայոր Քյոննիգ, Զայցևին հանձնարարվում է սպանել ֆաշիստական «գերդիպուկահարին» ։ Զայցևը փորձում է գլուխ բերել այս հանձնարարությունը իր օգնական Նիկոլայ Կուլիկովի օգնությամբ, ինչը մանրամասնորեն նկարագրել է իր հիշողություններում ։ Արդյունքում այս դրվագը մարմնավորվում է Ստալինգրադյան ճակատամարտի մասին պատմող արևմտյան մի շարք աշխատանքներում, այդ թվում և Ուիլյամ Քրեյգի «Թշնամին դարպասի մոտ. Ճակատամարտ Ստալինգրադի համար» գրքում, որն էլ դարձել է ֆիլմի հիմքը։
Քննադատություն
Ստալինգրադի ճակատամարտի որոշ վետերաններ համարում են, որ ֆիլմում իրադարձությունները խեղաթյուրված են, իսկ քաղաքի պաշտպանների դերը նվազեցված է։ Վոլգոգրադյան վետերանները տեղի պատգամավորների հետ նամակ են ուղարկում Պետական Դումա` պահանջելով արգելել ֆիլմը, սակայն այդ պահանջը չի բավարարվում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2001 ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆրանսիական ֆիլմեր
Ոչխարի կաթ
Ոչխարի կաթ, ընտանի ոչխարների կթից ստացվող կաթ, ոչխարաբուծությունից իրացվող հիմնական մթերքներից։
Որպես կանոն, ոչխարների լակտացիան տևում է 4-5 ամիս, կաթնատվությունը՝ 150-200 կգ՝ 6-7 % միջին յուղայնությամբ։ Ոչխարի կաթում չոր նյութերի քանակը մոտավորապես տատանվում է 13-16 %։ Հարուստ է ֆոսֆորի և կալցիումի աղերով, միկրոէլեմենտներով։
Ունի մեծ բուֆերայնություն, հարուստ է անփոխարինելի ամինաթթուներով, սպիտակուցներով։ Հիմնականում օգտագործվում է աղաջրային և փափուկ պանիրների արտադրությունում։ Ոչխարի կաթի միջոցով պատրաստվում են այնպիսի ազգային պանրատեսակներ, ինչպիսիք են ֆետան (Հունաստան), ռոկֆորը (Ֆրանսիա), մանչեգոն (Իսպանիա), պեկորինոն, ռիկոտան (Իտալիա) և այլն։
Ոչխարի կաթից պատրաստված կարագն ունի ցածր որակ և առանձնացող համ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կաթնամթերք Կատեգորիա:Կաթ
Հակունա Մատատա
Հակունա Մատատա (Hakuna Matata), սուահիլի լեզվից թարգմանաբար նշանակում է «առանց հոգսի» (կամ «զրո խնդիր»)։ Արտահայտությունը հայտնի դարձավ «Առյուծ արքան» մուլտֆիլմից հետո (1994), որը նոմինացված է եղել Օսկար մրցանակաբաշխությանը, որպես լավագույն երգ։ Երգի երաժշտությունը Էլթոն Ջոնի կողմից է, բառերը Թիմա Ռայսի։ «American Film Institut»-ի կողմից կազմված ցուցակում (կինոպատմության 100 լավագույն երգերը) 99-րդ տեղում է։
Արամայիս Պարոն-Վարդյան
Արամայիս Պարոն-Վարդյան (1880, Կիրասոն, Կիրասոնի գավառ, Տրապիզոնի նահանգ- 1915, Կիրասոնից դուրս), հայ դեղագործ։
Հակունա Մատատա
Երգ
CD սինգլ CD maxi
Արամայիս Պարոն-Վարդյան
Կենսագրություն
Ծնվել է 1880 թվականին Տրա­պի­զո­նի նա­հան­գի Կի­րա­սո­նի գա­վա­ռի Կի­րա­սոն քա­ղա­քում։ Դե­ղա­գործ Եղիա Պարոն-Վարդյան ի եղ­բայրն է։ Ավար­տել է Բեյ­րութի Սեն Ժոզեֆ ֆրանսիական համալսարանի բժշկա­կան ֆա­կուլ­տե­տի դե­ղա­գոր­ծա­կան բա­ժի­նը։ Կի­րա­սո­նում եղ­բայրներով սե­փա­կան դե­ղա­տուն են ու­նե­ցել և դե­ղա­գործ աշ­խա­տել։ 1915 թվականին թուր­քե­րը կո­ղոպ­տել են դե­ղա­տու­նը, իսկ եղ­բայր­նե­րին սրա­խող­խող արել Կիրասոնից դուրս։
Հակունա Մատատա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դարձվածքներ
Արամայիս Պարոն-Վարդյան
Աղբյուր
Կատեգորիա:Հայ դեղագործներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության զոհեր
Էրնսգադեն
Էրնսգադեն  (Ernsgaden), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում՝ Իլմեի Պվաֆենհոֆեն շրջանում։ Ենթարկվում է Իլմեի Պվաֆենհոֆեն շրջանին։ Բնակչությունը կազմում է 1525 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010) ։ Զբաղեցնում է 7,41 կմ² մակերես։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 78 202։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Բորիս Բեզիրգանով
Բորիս Հայկի Բեզիրգանով, հայազգի երկրաբան, երկրահանքաբանական գիտությունների դոկտոր (1983), պրոֆեսոր (1985)։
Կենսագրություն
1960 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1960-1963 թվականներին աշխատել է ՌԴ Ալդամ քաղաքի Յակուտական երկրաբանական վարչությունում, 1963-1966 թվականներին՝ Մոսկվայի երկրաքիմիական տրեստում, 1969-1994 թվականներին՝ ԵՊՀ հանքավայրերի որոնման և հետախուզման ամբիոնում, եղել է դասախոս, դոցենտ, պրոֆեսոր, 1978-1994 թվականներին՝ ամբիոնի վարիչ, 1994 թվականից՝ Լեռնամետալուրգիայի ինստիտուտի գլխավոր գիտաշխատող ։
Աշխատանքները վերաբերում են օգտակար հանածոների հանքավայրերի որոնման և հետախուզման հարցերին։ Հեղինակ է 2 գրքի, 50-ից ավել գիտական հոդվածների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երկրաբաններ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Երկրաբանա-հանքաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Կարեն Սարգսյան (քաղաքական գործիչ)
Կարեն Գրիգորի Սարգսյան (ծնվել է դեկտեմբերի 18-ին, 1980 թվականին, Ստեփանակերտ, Արցախ), Արցախի Հանրապետության Ներքին գործերի նախարար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ
Բաիտի (շրջան, Նաուրու)
Բաիտի, շրջան՝ Միկրոնեզիայում գտնվող Նաուրուի Հանրապետության հյուսիսում։ Տարածքը կազմում է 1.2 քառ. կմ, իսկ բնակչությունը 2004 թվականի տվյալներով կազմում է 834 մարդ։ Փոքր շրջաններից մեկն է, տարածքով 7-րդ տեղում է։ Առավելագույն բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 45 մ։
Կատեգորիա:Նաուրուի շրջաններ
Արտագալակտիկական աստղագիտություն
Արտագալակտիկական աստղագիտություն, աստղագիտության բաժին, զբաղվում է Գալակտիկայից դուրս գտնվող տիեզերական մարմինների և համակարգերի տեսանելի և տարածական բաշխման հետազոտմամբ, նրանց դասակարգումով, ֆիզիկական հատկանիշների (պայծառություն, զանգված, չափեր, աստղային բաղադրություն, ռադիոճառագայթում և այլն) որոշմամբ, առանձին գալակտիկաների և դրանց խմբերի ու կույտերի դինամիկայի հարցերով, գալակտիկաներում տեղի ունեցող ֆիզիկական երևույթների ուսումնասիրմամբ, նրանց առաջացմանն ու զարգացմանը վերաբերող խնդիրներով։ Արտագալակտիկ աստղագիտության մեջ կիրառվում են հետազոտման աստղաֆիզիկական եղանակները։
Զարգացում
Արտագալակտիկ աստղագիտությունը սկսեց զարգանալ 20-րդ դարի 1920-ական թվականներին, երբ վերջնականապես հաստատվեց, որ գալակտիկաները աստղերից ու միջաստղային նյութից կազմված առանձին համակարգեր են։ Գալակտիկաների առաջին դասակարգումը, ըստ նրանց արտաքին տեսքի, կատարել է Էդվին Հաբլը։ Գրեթե միաժամանակ պարզվեց, որ էլիպսաձև, պարուրաձև և անկանոն գալակտիկաները իրարից տարբերվում են աստղային կազմով (բնակչությամբ)։ Արտագալակտիկ աստղագիտության համար կարևոր նշանակություն ունեցավ կարմիր շեղման երևույթի հայտնաբերումը գալակտիկաների սպեկտրներում։ Մեկնաբանելով այն Դոպլերի էֆեկտով, բացահայտվեց Մետագալակտիկայի կարևոր առանձնահատկություններից մեկը՝ նրա ընդարձակումը։ Կարմիր շեղման և հեռավորության միջև հաստատված առնչությունը (Հաբլի օրենք) թույլ տվեց գալակտիկաների սպեկտրներում կարմիր շեղումը չափելու միջոցով որոշել նրանց հեռավորությունները։ Արտագալակտիկական օբյեկտների մեծ հեռավորությունների պատճառով այդ եղանակը արտագալակտիկ աստղագիտության մեջ հեռավորությունների որոշման հիմնական միջոցն է։ Տարածության մեջ գալակտիկաների բաշխվածության ուսումնասիրությունը բացահայտեց Մետագալակտիկայի մեկ այլ կարևոր առանձնահատկություն։ Պարզվեց, որ գալակտիկաների մեծամասնությունը մտնում է տարբեր թվով անդամներ պարունակող խմբերի և կույտերի մեջ։ Մեր Գալակտիկան մտնում է մի խմբի մեջ, որը կոչվում է տեղական համակարգ։ Վիկտոր Համբարձումյանը ցույց տվեց, որ Մետագալակտիկայի արդի վիճակում կույտերն ու խմբերը չեն կարող համալրվել ի հաշիվ իրենցից անկախ առաջացած գալակտիկաների։
Ռադիոգալակտիկաներ
Արտագալակտիկ աստղագիտության մեջ մեծ հեղաշրջում մտցրեց ռադիոգալակտիկաների հայտնաբերումը։ Վիկտոր Համբարձումյանը ցույց տվեց, որ գալակտիկաների հզոր ռադիոճառագայթումը պայմանավորված է նրանց կորիզներում ընթացող բուռն պրոցեսներով։ Այս տեսակետի հետագա զարգացումը արտագալակտիկ աստղագիտության մեջ ստեղծեց նոր ուղղություն, որը զբաղվում է գալակտիկաներում տեղի ունեցող անկայուն երևույթներով։ Հաստատվեց գալակտիկաների կորիզների տարբեր ձևի ակտիվության գոյությունը։ Նրանցից ամենակարևորը վիթխարի պայթյուններն են կորիզներում, որոնց ժամանակ դուրս են շպրտվում ռելյատիվիստական էլեկտրոնների հսկայական ամպեր, և գալակտիկան վերածվում է ռադիոգալակտիկայի։ Կորիզների ակտիվությունից հետևում է, որ նրանցում տեղի են ունենում նյութի և էներգիայի փոխարկման խոր պրոցեսներ։ 20-րդ դարի 60-ական թվականների սկզբին հայտնաբերվեցին օպտիկական և ռադիո դիապազոնում հզոր ճառագայթում ունեցող աստղանման օբյեկտներ՝ քվազարները։ Ամենամեծ կարմիր շեղում ունեցող կամ ամենահեռավոր օբյեկտները հանդիպում են քվազարների մեջ։ Չնայած նրանց ֆիզիկական բնույթը դեռ պարզ չէ, բայց եղած տվյալները ցույց են տալիս, որ դրանք աստղերից, մոլորակներից և միջաստղային գազից նամ փոշուց արմատապես տարբերվող օբյեկտներ են։ Իրենց մի շարք հատկություններով քվազարները նման են գալակտիկաների առավել ակտիվ վիճակում գտնվող կորիզներին, այն տարբերությամբ, որ նրանցում երևույթների մասշտաբներն ավելի մեծ են։ Արտագալակտիկ աստղագիտության բնագավառում կատարվող հետազոտությունները, նոր տիպի օբյեկտների և երևույթների հայտնաբերումը նոր և լուրջ խնդիրներ են դնում աստղագիտության առջև։ Այդ ասպարեզում ուսումնասիրություններ են տարվում աշխարհի գրեթե բոլոր խոշոր աստղադիտարաններում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Աստղագիտություն Կատեգորիա:Ֆիզիկական տիեզերագիտություն Կատեգորիա:Արտագալակտիկական աստղագիտություն
Ատոմական համար
Ատոմական համար, ատոմական կարգաթիվ, կարգահամար, քիմիական տարրի հերթական համարը տարրերի պարբերական համակարգում։ Ատոմական համարը հավասար է ատոմի միջուկում գտնվող պրոտոնների թվին և, հետևաբար, չեզոք ատոմում գտնվող էլեկտրոնների թվին։ Սովորաբար նշանակվում է Z-ով։ Ատոմական համար հասկացությունը մտցրել է շվեդացի Յոհանես Ռիդբերգը 1897 թվականին։ Ելնելով տարրերի ռենտգենյան սպեկտրների ուսումնասիրություններից՝ Հենրի Մոզլին ենթադրեց (1912), որ ատոմական համարը ցույց է տալիս ատոմի միջուկի լիցքը (1920 թվականին Ջեյմս Չեդվիկը փորձով ապացուցեց այդ)։ Ատոմական համարի այս նոր բացատրությունը վերացրեց տարրերի պարբերական համակարգում եղած թվացող հակասությունը (մի քանի տարրեր դասավորված են ոչ ըստ ատոմական զանգվածի աճի, օրինակ՝ արգոն և կալիում, կոբալտ և նիկել, տելուր և յոդ) և հնարավոր դարձրեց որոշել մինչև ուրանը տեղավորված տարրերի ճիշտ թիվը, թեև նրանցից մի քանիսը (հաֆնիում, ռենիում, տեխնիցիում, պրոմեթիում, աստատին, ֆրանսիում) դեռևս հայտնի չէին։
Կատեգորիա:Միջուկային ֆիզիկա Կատեգորիա:Ատոմներ Կատեգորիա:Քիմիական հատկություններ
Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան
Իրավասություն
Դատարանին ընդդատյա են քրեական և քաղաքացիական բոլոր գործերը, ինչպես նաև ընտրացուցակների ճշգրտման վերաբերյալ գործերը։ Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը վերահսկողություն է իրականացնում մինչդատական վարույթի նկատմամբ (այդ թվում՝ լուծում է կալանքը՝ որպես խափանման միջոց ընտրելու, բնակարանում խուզարկությունը թույլատրելու հետ կապված հարցերը), ինչպես նաև ըստ էության քննում է քրեական դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսված այլ գործեր ։
Արիբալլոս
Արիբալլոս    (αρύβαλλος), հին հունական անոթ՝ ոչ մեծ չափսով, շրջանաձև, բարակ, վեր ձգված վզիկով՝ հարթ պսակիկի մոտից լայնացող։
Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան
Դատավորներ
Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը կազմված է դատարանի նախագահից և ինը դատավորից.
Արիբալլոս
Արիբալլոսն ունի ժապավենի տեսքով լայն բռնակ։ Արիբալլոսը կիրառվել է հոտավետ հեղուկների պահպանման համար, հատկապես՝ հոտավետ յուղերի։ «Արիբալլոս» բառը ծագում է «վերցնել, շերեփահանել» և ՝ ծագումով կապված  «դրամապանակ»  բառերի հետ։ Աթենեոսում անոթն այդ անվանումն ստացավ փողի քսակին ունեցած նմանության համար։ ֆունկցիոնալ առումով արիբալլոսը նման է ալաբաստրոնին։
Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան
Արիբալլոս
Եթե ալաբաստրոնից օգտվում էին կանայք, ապա արիբալլոսները նախատեսված էին տղամարդկանց համար և առավելապես օգտագործվում էին աթլետների կողմից՝ մարմնի խնամքի համար։ Արիբալլոսները տանում էին դաստակին ամրացված փոքրիկ գոտիով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հին Հունաստանի արվեստ
Հարություն Քյուրդյան
Հարություն Գառնիկի Քյուրդյան, հայ պատմաբան, բանասեր, արվեստաբան։
Կենսագրություն
Հարություն Քյուրդյանը ծնվել է Բուլղարիայի Սիլիստրա քաղաքում։ Սովորել է Կոստանդնուպոլսի Սուրբ Խաչ և Պերպերյան վարժարաններում, այնուհետև զբաղվել ինքնակրթությամբ։ Ֆիլիպեում (Բուլղարիա) հրատարակել է «Ապագա» և «Շանթ» պարբերականները։ 1923 թվականից բնակվել է ԱՄՆ-ում։ Գիտական ուսումնասիրությունները վերաբերում են հայ ազատագրական շարժման («Իսրայել Օրի։ Պատմաքննական ուսումնասիրություն», 1960 թվական), վաճառականության («Նյութեր հայ վաճառականության պատմության համար։ Հայաստանում մետաքսի վաճառականությունը և հայերը», ա․ թ․) պատմությունը և առանձին առևտրական տների տոհմաբանությանը, հայկական արվեստին («Փայտափորագրչական մանրանկարչությունը և մանրանկարիչներ հայ տպագրության մեջ», 1938 թվական) ։ Արժեքավոր է Քյուրդյանի «Գորգը հայոց մոտ» (1947) աշխատությունը, որը հայկական գորգին նվիրված առաջին մենագրությունն է։ Պատմական, ազգագրական և բանահյուսական հարուստ նյութ է պարունակում նրա «Երիզա և Եկեղյաց գավառ» (հ․ 1, 1953) երկը։ Քյուրդյանը ուսումնասիրել է նաև Հովհաննես Երզնկացու, Նահապետ Քուչակի, Թորոս Տարոնացու («Թորոս Տարոնեցի։ Կյանքն ու իր տաղերը», 1943 թվական) և այլ բանաստեղծ-տաղասացների ստեղծագործությունները։ Թղթակցել է «Բազմավեպին», «Հանդես ամսօրյային», «Շողակաթին», «էջմիածնին», հայկական այլ, ինչպես նաև եվրոպական և ամերիկյան մի շարք գիտական պարբերականների։ Վենետիկի Մխիթարյաններին է կտակել իր գրական ֆոնդը, հայկական միջնադարյան ձեռագրերի (300) և ազգագրական իրերի հավաքածուն, Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանին նվիրել հարուստ նամականին։ Բազմիցս այցելել է Խորհրդային Հայաստան։ Մասնակցել է Արևելագետների 25-րդ միջազգային գիտաժողովին (Մոսկվա, 1960 թվական)։ 1975 թվականին ընտրվել է Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության Սուրբ Ղազարի կաճառի պատվավոր անդամ ։
Մահ
Մահացել է ԱՄՆ-ի Կանզաս նահանգի Ուիչիտա քաղաքում։ Թաղվել է Սուրբ Ղազար կղզու գերեզմանատանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Հայ արվեստաբաններ
Ձուլածնոտայիններ
Ձուլածնոտայիններ, ոսկրային ձկների կարգ։ Վերին ծնոտի ոսկրերը սերտ միացած են կամ ձուլված (այստեղից՝ «Ձուլածնոտայիններ» անվանումը)։ Մարմնի ձևը խիստ բազմազան է, երկարությունը 4 սմ-ից մինչև 2,5 մ է (հազվադեպ՝ 5,5 մ)։ Թեփուկները ձևափոխվել են փշերի, ոսկրային թիթեղիկևերի կամ ասեղների։ Որոշ ձուլածնոտայիններ ունեն աղիքի հատուկ մակաճ, որը օդով կամ ջրով լցվելիս մարմինը ուռչում է և պաշտպանվում գիշատիչների հարձակումից։ Հայտնի է մոտ 100 տեսակ՝ տարածված հիմնականում Համաշխարհային օվկիանոսի արևադարձային և մերձարևադարձային ջրերում։ Սնվում են հատակային անողնաշարավորներով, խեցգետնակերպերով, մանր ձկներով, հազվադեպ՝ ջրիմուռներով։ Շատ երկրներում ձուլածնոտայինների միսն օգտագործում են սննդի մեջ։ Որոշ տեսակների մաշկում, որովայնամիզում, լյարդում և այլն պարունակվում է տետրադոքսին թունավոր նյութը։
Կատեգորիա:Ձկներ
Դավիթ Հովհաննես
Դավիթ Հովհաննես (Դավիթ Հրաչյայի Հովհաննիսյան, ), հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ։ Հայաստանի պետական մրցանակի դափնեկիր («Նոր քրոնիկոն», 2007 թվական), ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (2010), ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ։
Բանաստեղծ Հրաչյա Հովհաննիսյանի որդին է, դերասանուհի Թամար Հովհաննիսյանի եղբայրը։
Կենսագրություն
1962 թվականին ավարտել է Կրուպսկայայի անվան միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև՝ Երևանի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետը։ Աշխատել է Հայաստանի պարբերական մամուլում, «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում, անտիկ և արտասահմանյան գրականության պատմություն է դասախոսել Հայաստանի մի շարք բուհերում։ 1975 թվականից Հայաստանի Գրողների միության անդամ։ 1980-1990 թվականներին հայկական հեռուստատեսության առաջին ալիքով (ընդ որում՝ հիմնականում ուղիղ եթերով) վարել է «Նորք» ամենամսյա գրական հանդեսը։ 2006-2008 թվականներին Հայաստանի հանրային հեռուստաընկերությունում վարել է «Կես ժամ Դավիթ Հովհաննեսի հետ» շաբաթական հաղորդաշարը։
Եղել է «Արևիկ» հրատարակչության տնօրենների խորհրդի նախագահը, 1999-2003 թվականներին՝ ՀՀ Ազգային Ժողովի 2-րդ գումարման պատգամավոր։
Գրել սկսել է վաղ պատանեկան տարիքից, 1965 թվականից տպագրվել է։ Հեղինակել է շուրջ 25 բանաստեղծական, մանկական և թարգմանական ժողովածուներ, հրապարակախոսական և քննադատական հոդվածներ, էսսեներ, ռադիոպիես (ռուսերեն), թարգմանական գրքեր (ռուսերենից և անգլերենից)։ Հայտնի են «Մեզանից հետո ուժեղ ու հաղթանդամ», «Քաղաքային ձմեռ», «Հավերժական հայը» և այլ բանաստեղծություններ։
Թարգմանել է աֆրո-ասիական, մերձբալթյան, ռուս, ուկրաինացի, ամերիկյան դասական բանաստեղծներից։ Ռուսերենով և անգլերենով թարգմանաբար լույս են տեսել նրա բանաստեղծական երեք ժողովածուները, ծավալուն շարքերով մշտապես ներկայացվել է հայ պոեզիայի օտարալեզու անթոլոգիաներում ։
Քաղաքական հայացքները
2016 թ․ տրված հարցազրույցում ասել է, որ խաղաղության մասին կարել է բանակցել ադեկվատ երկրի իշխանության հետ, իսկ «Ադրբեջանի իշխանությունն ադեկվատ չէ։ Խաղաղությունը պետք է պարտադրել, իսկ մենք կարող ենք դա պարտադրել հաղթական պատերազմով» ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:1945 ծնունդներ Կատեգորիա:Փետրվարի 17 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ԵՊՀ բանասիրական ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:2016 մահեր Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Անգլերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչներ
Հեռուստատեսային կենտրոն
Հեռուստատեսային կենտրոն, հեռուստակենտրոն, տեխնիկական սարքավորումներով հագեցած կառույցների համալիր, ապահովում է հեռուստատեսային ծրագրերի պատրաստումը և ազդանշանների հաղորդումը եթեր։ Այն հեռուստատեսային ցանցի կարևոր օղակներից է։ Նրա տեխնիկական բազան ապարատաստուդիական համալիրն է, որի մեջ մտնում են՝ հեռուստատեսային ստուդիան ապարատային տեխնիկական հարմարանքներով ու կինոսարքերով, հեռուստատեսային գրանցման և վերարտադրման սարքերով (տեսամագնիտոֆոն), այլ հեռուստատեսային կենտրոններից ստացվող ծրագրերի միացումն ապահովող սարրքերը, ինչպես նաև տվյալ հեռուստատեսային կենտրոնի ծրագրերը մյուս կենտրոններին հաղորդող սարքավորումը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Հեռուստատեսություն Կատեգորիա:Հեռուստատեսային տերմինաբանություն
Լևոն Բլբուլյան
Լևոն Ռաֆիկի Բլբուլյան, հայ գրող, բանաստեղծ, թարգմանիչ, հրապարակախոս։
Երգահան, դերասանուհի Ժաննա Բլբուլյանի եղբայրն է։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1949 թվականի հունիսի 15-ին, Նոր Բայազետ (այժմ՝ Գավառ) քաղաքում։ 1971 թվականին ավարտել է Հայկական գյուղատնտեսական ինստիտուտի մեքենայացման ֆակուլտետը։ Լրագրությամբ և գրականությամբ սկսել է զբաղվել 1970-ական թվականներից։ Աշխատել է շրջանային «Լենինյան դրոշով» թերթում, Հանրապետական ռադիոյի «Երիտասարդություն» ռադիոկայանում, «Երկիր», «Երկիր Նաիրի» թերթերում, 10 տարի վարել է «Ավանգարդի» գրականության ու արվեստի բաժինը։ 1989-1990 թվականներին գրողների միության գործուղումով սովորել, գերազանցությամբ ավարտել է Մոսկվայի Մաքսիմ Գորկու անվան գրականության ինստիտուտի գրական երկամյա բարձրագույն դասընթացները։ Հայաստանի գրողների և լրագրողների միությունների անդամ է, 2014 թվականից Համահայկական գրական հիմնադրամի գործադիր տնօրենն է ։
Ստեղծագործություններ և ճանաչում
1999 թվականին ճանաչվել է «Հայացք Երևանից» ամսագրի տարվա լավագույն հեղինակ։ 2002 թվականին հրատարակել է «Ժամանակ և դեմքեր» գիրքը, որտեղ ներկայացված են հարցազրույցներ հայ մտավորականների, արվեստի և գրականության ճանաչված գործիչների հետ։ Բանաստեղծական, թարգմանական, երգիծական բազմաթիվ գրքերի հեղինակ է ։ Թարգմանություններ է կատարել Վլադիսլավ Խոդասևիչից, Վլադիմիր Վիսոցկուց, Աննա Ախմատովայից, Բուլատ Օկուջավայից, ժամանակակից մի շարք ռուս բանաստեղծներից։ Պարսիկ մեծ բանաստեղծ Օմար Խայամի քառյակների թարգմանական հատորի համար 2018-ին արժանացել է Հայաստանի գրողների միության Հովհաննես Մասհեյան թարգմանական մրցանակին:Բազմաթիվ երգերի խոսքերի հեղինակ է։ Համագործակցել է Կոնստանտին Օրբելյանի, Ալեքսանդր Աճեմյանի, Տիգրան Մանսուրյանի, Ռոբերտ Ամիրխանյանի, Մարտին Վարդազարյանի, Երվանդ Երզնկյանի, Արամ Սաթյանի և այլ կոմպոզիտորների հետ։ Քրոջ՝ երգահան Ժաննա Բլբուլյանի հետ համատեղ թողարկել են «Հանդիպման տանգո» (1993) «Խաչված սրտեր» (2003) ալբոմները։ Արամ Սաթյանի՝ հայկական առաջին փոփ օպերան («Լիլիթ») ստեղծվել է Բլբուլյանի խոսքերով ( 2003)։ Տարբեր կոմպոզիտորների հետ նրա ստեղծած երգերի ընտրանին թողարկվել է «Արևոտ անձրև» ալբոմով (2006)։
Արտաքին հղումներ
Լևոն Բլբուլյան https://www.1tv.am/hy/video/%D5%89%D5%A1%D5%AF%D5%A5%D6%80%D5%BF%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D4%BC%D6%87%D5%B8%D5%B6-%D4%B2%D5%AC%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AC%D5%B5%D5%A1%D5%B6/63709
Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Դեսմոնդ Տուտու
Դեսմոնդ Մըպիլո Տուտու (Desmond Mpilo Tutu ), Քեյփթաուն քաղաքի անգլիացի արքեպիսկոպոս, եղել է առաջին  սևամորթ եպիսկոպոսը  Հարավային Աֆրիկայում), մարդկության դեմ ուղղված հանցագործության պայքարի ակտիվ մասնակից, Խաղաղության Նոբելյան մրցանակակիր (1984)։
Կենսագրություն
Չնայած այն բանին, որ նա երազում էր բժիշկ դառնալու մասին, սակայն ընտանիքն իրեն չէր կարող թույլ տալ նման թանկարժեք կրթուրյան։ Հոր օրինակով դարձել է ուսուցիչ, աշակերտել քոլեջներում և դպրոցներում։ Այնուամենայնիվ, ապարտեիդական քաղաքականության հզորացման հետ կապված և Հարավային Աֆրիկայի սպիտակ և սևամորթ բնակչության կրթության իրավունքի անհավասարության օրենսդրական ամրապնդման պատճառով նա հեռացվեց աշխատանքից։ Դեսմոնդ Տուտուն զբաղվում էր աստվածաբանության ուսումնասիրությամբ և  1960 թվականին  դարձավ  անգլիկան քահանա։ Նրա առաջին կարևոր հատկանիշը Հարավային Աֆրիկայում սևամորթների համար այդ ժամանակահատվածում միակ  Ֆորտ Հար համալսարանում պաշտոն զբաղեցնելն էր։ Այնուհետև Տուտուն շարունակեց կրթությունը, որոշ ժամանակ ապրեց Մեծ Բրիտանիաում, որտեղ ծխական քահանա էր։
1975 թվականին Դեսմոնդ Տուտուն  դարձավ Յոհանեսբուրգի Կույս Մարիամ Աստվածածին տաճարի առաջին սևամորթ դեկանը.
Դեսմոնդ Տուտուն 1970-ական թվականներին ապարտեիդիզմի ռեժիմի դեմ պաայքարի շնորհիվ ճանաչում ստացավ։ 1984 թվականին նա դարձավ առաջին սևամորթ եպիսկոպոսը, ինչպես նաև ղեկավարում էր  հարավաֆրիկյան եկեղեցիների խորհուրդը և եկեղեցիների համաաֆրիկյան համաժողովը։
Ապարտեիդիզմի ռեժիմի ոչնչացումից հետո՝ 1970-ական և 1980-ական թվականներին նա գլխավորեց  Հարավային Աֆրիկայում կատարված հանցագործությունների բացահայտման հանձնաժողովը։ Տուտուն 1984 թվականին պարգևատրվեց Նոբելյան մրցանակով  ապարտեիդիզմի դեմ պայքարի խմբակցությունում՝ ղեկավար դերի համար ։
2010 թվականին Դեսմոնդ Տուտուն ավարտեց իր հասարակական գործունեությունը 79 տարեկանում.
Նելսոն Մանդելայի մտերիմ ընկերն է եղել և 2013 թվականին կնոջ հետ մասնակցություն է ունեցել Նելսոն Մանդելայի հուղարկավորությանը։ Հուղարկավորման արարողությունը առավել մթագնեց վատ լուրով՝ անհայտ անձինք թալանել էին Տուտուի տունը, երբ հուղարկավորության ժամանակ ելույթ էր ունենում նա ։ Գողերն այդ տարում մտան Տուտուի տուն ևս մեկ անգամ՝ օգոստոսին․ մինչ արքեպիսկոպոսը քնած էր, նրանք գողացան կենցաղային պարագաներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Անգլիկան եպիսկոպոսներ Կատեգորիա:Անգլիկան արքեպիսկոպոսներ Կատեգորիա:Անգլիկան կրոնական գործիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի մահեր Կատեգորիա:20-րդ դարի ծնունդներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի ակտիվիստներ Կատեգորիա:Լոնդոնի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀԱՀ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ իրավունքների ակտիվիստներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի կրոնական առաջնորդներ Կատեգորիա:Աֆրիկայի երկրների քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Անգլիկան հոգևորականներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկացի գիտնականներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա
Իսահակ Կուենկա
Խուան Կուենկա Իսահակ Լոպեզ (Joan Isaac Cuenca López, ), իսպանացի ֆուտբոլիստ, «Հապոել Բեեր Շևա» ակումբի հարձակվող։