cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հոգեբանական ճկունություն
Բնական աղետներ
Բնական աղետները սպառնում են ոչնչացնել համայնքները, տեղահանել ընտանիքներին, քայքայել մշակութային ամբողջականությունը և թուլացնել անհատի գործունեության մակարդակը։ Աղետից հետո ճկունությունն գործի է դրվում։ Աղետներից հետո կոլոկտիվիստական և անհատապաշտ համայնքների արձագանքների համեմատությունը ցույց է տալիս առաջինի առավելությունները՝ ճկունություն դրսևորելու մեջ։ Ոմանք ենթադրում են, որ աղետները նվազեցնում են անհատապաշտությունը և ինքնուրույնության զգացումը, քանի որ աղետներից հետո ուժեղացնում է այլ մարդկանց և սոցիալական կառույցներին ապավինելու անհրաժեշտությունը։ Այդ պատճառով երկրները/տարածաշրջանները, որտեղ աղետի հավանականությունը մեծ է պետք է խթանեն կոլեկտիվիզմը։ 3486/5000 Այնուամենայնիվ, Վիթեյը (1962) և Վոչթելը (1968) աղետից տուժածների հետ հարցազրույցներ անցկացրին, որոնք ցույց տվեցին, որ աղետից առաջացած անհանգստությունն ու սթրեսը նվազեցնում են մարդու ուշադրությունը կոլեկտիվիզմի հիմնական բաղադրիչ, սոցիալական-ենթատեքստային տեղեկատվության վրա։ Ստացվում է, որ աղետները տանում են անհատապաշտության բարձրացման։ Մաաչը և Պֆայսթերը (2004) կասկածի տակ են դրել սոցիալ-էկոլոգիական ցուցանիշների և անհատապաշտության մշակութային մակարդակի փոփոխության միջև կապը։ Նրանց հետազոտություններում յուրաքանչյուր սոցիալ-էկոլոգիական ցուցիչի համար աղետների հաճախականությունը կապված էր ավելի մեծ (և ոչ պակաս) անհատապաշտության հետ։ Լրացուցիչ վերլուծությունները ցույց են տվել, որ աղետների հաճախականությունը ավելի խիստ կապված էր անհատաpa\tությանն առնչվող տեղաշարժերի հետ, քան աղետների մեծությaն կամ աղետների հաճախականությaն, որոնք գնահատած էին մահացության թվով։ Աղետների արձագանքման տեսությունը նշում է, որ այն անձինք, ովքեր օգտագործում են առկա հաղորդակցման ցանցերը, աղետների ընթացքում և դրանցից հետո իրենց ավելի լավ են դրսևորում։ Ավելին, նրանք կարող են կարևոր դեր խաղալ աղետների վերականգնման գործում, այլոց օգնելով ճանաչել և օգտագործել գոյություն ունեցող հաղորդակցման ցանցերը և համակարգել վերականգնողական աշխատանքներ տանող հաստատությունների կողմից տարվող աշխատանքները նորմալ իրավիճակներում, որպեսզի սթրեսային պայմաններում զգալ վստահության զգացողություններ։ Կոլեկտիվիստական ճկունություն. (1) վերադառնալ առօրյային, (2) վերակառուցել ընտանեկան հարաբերությունները, (3) ռեսուրսների հանրային օգտագործում, (4) վշտի և կորստի էմոցիոնալ ներկայացում աջակիցների մոտ, և (5) աղետալի փորձից օգուտներ քաղել։ Անհատական ճկունություն. (1) ռեսուրսների վերաբաշխում, (2) առօրյային վերադառնալ, (3) էմոցիոնալ ինքնարտահայտում պաշտոնական օժանդակ համակարգերի միջոցով, (4) խնդրի առճակատում, (5) աղետալի փորձից հետո աշխարհայացքի վերաձևավորում։ Մինչ անհատապաշտ հասարակությունները խրախուսում են ինքնաբավության անհատական պատասխանատվությունը, կոլեկտիվ մշակույթը սահմանում է ինքնաբավությունը անկախ հանրային միջավայրում (Kayseret 2008)։ Նույնիսկ, երբ անհատապաշտությունն ակնառու է, խումբը բարգավաճում է, երբ նրա անդամները սոցիալական նպատակները վեր են դասում ընտրում են անձնականներից և ձգտում են պահպանել ներդաշնակությունը, և որտեղ նրանք գնահատում են կոլեկտիվիստական վարքագիծն ավելի են արժևորում, քան անհատապաշտականը (McAuliffe et al. 2003):
Ճկուն կրթություն և զարգացող երեխաներ
Երկար տարիներ և հետազոտությունների աղբյուրները փաստում են, որ չնայած մշակույթի և սթրեսների տարբերություններին (աղքատություն, պատերազմ, ծնողների ամուսնալուծություն, բնական աղետներ և այլն), կան փոքր երեխաների մի քանի հաստատուն պաշտպանողական գործոններ։
Էն Մաստենը այդ պաշտպանիչ գործոնները ձևակերպում է որպես «սովորական մոգություն», սովորական հարմարվողական համակարգեր, որոնք ձևավորվում են կենսաբանական և մշակութային էվոլյուցիայի միջոցով։ Նա, իր Սովորական մոգություն։ Զարգացման ճկունությունը, նա քննարկում է «ներգաղթային պարադոքսը», երևույթը, որ առաջին սերնդի ներգաղթյալ երիտասարդները ավելի դիմացկուն են, քան նրանց երեխաները։ Researchers hypothesize that "there may be culturally based resiliency that is lost with succeeding generations as they become distanced from their culture of origin." Another hypothesis is that those who choose to immigrate are more likely to be more resilient.
Ռոզեմարի Գոնսալեսի և Ամադո Մ. Պադիլայի մեքսիկա-ամերիկյան ավագ դպրոցի աշակերտների հետազոտությունները գիտական դիմակայության վերաբերյալ ցույց են տալիս, որ մինչդեռ դպրոցին պատկանելու զգացումը ակադեմիական դիմակայության միակ կարևոր նախապայմանն է, ընտանիքին, հասակակիցների խմբին կամ մշակույթին պատկանելը նույնպես կարող է ցույց տալ գիտական ճկունության գրավական լինել։ «Չնայած ընդհանուր առմամբ մշակույթին պատկանելը ճկունության նախապայման չէր, սակայն մշակութային որոշակի ազդեցությունները բարձրացնում են ընտանիքի, մշակութային հպարտության և իրազեկվածության աստիճանը»։ Գոնսալեսի և Պադիլայի ուսումնասիրության արդյունքները «ցույց են տալիս բացասական կապը մշակութային հպարտության և դպրոցի էթնիկ համասեռության միջև»։ Նրանք ենթադրում են, որ «էթնիկ պատկանելությունը դառնում է ակնառու և կարևոր բնութագիր ավելի բազմազան էթնիկություն ունեցող վայրերում» ։
Հաշվի առնելով Մասթենի, Գոնզալեզի և Փադիլայի կողմից կատարված հետազոտության հետևանքները, մշակութային կապի հաստատումը մարդու մշակութային ինքնության հետ ուժեղ կապը սթրեսի դեմ կարևոր պաշտպանական գործոն է և կայունության բարձրացման ցուցիչ է։ Թեև բազմաթիվ լրացուցիչ ռեսուրսներ են ստեղծվել զարգացող ուսանողների ճկունությունը խթանելու համար, այնուամենայնիվ երեխաների մոտ ճկունությունն ապահովելու ամենաարդյունավետ միջոցը նրանց բնական հարմարվողական համակարգերը կոտրելուց կամ իսպառ վերացնելուց պաշտպանելն է։ Ընտանիքում կայունությունը հնարավոր է խրախուսել դրական ընտանեկան միջավայրով և մշակութային փորձառության և արժեքների շեշտադրմամբ։ Դպրոցում դրան հնարավոր է հասնել յուրաքանչյուր աշակերտի մոտ զարգացնելով դպրոցին պատկանելու զգացողությունը, դասարանցիների և հոգատար ուսուցչի հետ դրական փոխհարաբերությունների միջոցով։ հետազոտությունները հետևողականորեն ցույց են տալիս, որ պատկանելիության զգացումը, լինի դա մշակույթի, ընտանիքի կամ մեկ այլ խմբի, կայունության պահպանման կարևոր նախապայման է։
Ճկունության լեզուն
Թեև ոչ բոլոր լեզուներն ունեն անգլերեն "resilience" բառի ճշգրիտ թարգմանությունը, սակայն մեծ մասն ունի "ետ ցատկելուն" համարժեք հասկացությունն արտահայտող բառ. Ստացվում է, որ հասկացությունը գոյություն ունի աշխարհի յուրաքանչյուր մշակույթում և համայնքում։ Բացի այդ, քանի որ աշխարհը գլոբալիզացվում է, լեզուներ սովորելը և հաղորդակցությունն օգտակար գործոններ են դառնում մարդկանց համար, ովքեր ճանապարհորդում են, սովորում են արտերկրում, աշխատում են միջազգային կառույցներում կամ նրանց, ովքեր գաղթում են գտնում այլ երկրներ, որտեղ իրենց մայրենի լեզուն չի խոսում։
Ճկունության գաղափարը լեզուներում
Եթե լեզվում resilience բառին համարժեքը գոյություն չունի, ապա տվյալ լեզվի կրողները կոնտեքստից կախված նման բառ են վերցնում։ Շատ լեզուներ "առաձգականություն" կամ "հետ ցատկ" բառերն են օգտագործում ճկունության իմաստն արտահահայտելու համար։ Հայերենում "resilience" բառին կախված կոնտեքստից համապատասխանում են ճկունություն, կայունություն, հաստատակամություն բառերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոգեբանական տեսություններ Կատեգորիա:Մոտիվացիա Կատեգորիա:Ինքնակայունություն
Կոժուխովկա (գյուղ, Կորոստենի շրջան)
Կոժուխովկա (Кожухівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստենի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1865 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոժուխովկա գյուղում բնակվում էր 368 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1181 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 311,6 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստենի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1865 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռոբին Հուդն ու Քեթրին թագուհին
Ռոբին Հուդն ու Քեթրին թագուհին (Robin Hood and Queen Katherine, Child 145, Roud 72 ), անգլիական ծագում ունեցող ժողովրդական բալլադ, որ ներառված է Ռոբին Հուդին նվիրված պատմությունների շարքում։ Այն հանդիպում է Պերսիի գտած ձեռագրում, սակայն հատված-հատված է պոկված էջերի պատճառով։ Դրանից որոշակիորեն տարբերվող Renowned Robin Hood խորագրով տարբերակը հանդիպում է վեց բրոդսայդներում, որոնցից ամենավաղ տեքստն ստեղծվել է հավանաբար 1655 թվականից ոչ ուշ, ինչպես նաև 1663 և 1670 թվականների երկու ժողովածուներում։ 1993 թվականին հայտնաբերված «Անտառահատների ձեռագրի» տարբերակն ավելի ծավալուն ու լիակատար, քան մյուս բոլորը, և թույլ է տվել պարզել սյուժեի որոշ անհարթություններ ։
Սյուժե
Քեթրին թագուհին գրազ է գալիս թագավորի հետ, թե ում նշանաձիգներն են ավելի հմուտ։ Նա պատվիրակ է ուղարկում Նոթինգհեմ, որպեսզի նա մրցության մասին հայտնի Ռոբին Հուդին։ Վերջինս համաձայնում է պաշտպանել թագուհու պատիվը և ուղևորվում է Լոնդոն Փոքրիկ Ջոնի, ջրաղացպանի որդի Մաչի ու Ուիլլ Սքաթլոքի հետ։ Մրցությունն անցկացվում է Ֆինբերիում, որ գտնվում է Լոնդոնից հյուսիս։ Թագավորի նետաձիգը խփում է ուղիղ նշանակետին, սակայն Ռոբին Հուդը նրա նետը կիսում է իր նետով։ Նույնպես նշանակետին են խփում Մաչն ու Սքաթլոքը, իսկ Փոքրիկ Ջոնը (որը հանդես էր գալիս Քլիֆտոն անունով), ճեղքում է ուռենու ճյուղը 300 յարդ հեռավորությունից։ Թագուհին հաղթում է գրազն ու բացահայտում անտառում ապրող ավազակների ինքնությունն այն բանից հետո, երբ թագավորը խոստանում է չվնասել նրանց։ Բալլադի տարբերակներից մեկում ավելացված է վերջաբան, որտեղ թագավորը ներում է Ռոբին Հուդին և նրան դարձնում «փառավոր Հանթինգդոնի կոմս» (Earle of fair Huntington) ։
Այս բալլադի ստեղծողին հավանաբար ծանոթ են եղել մի շարք այլ պատմություններ՝ «Փոքր պատմություն Ռոբին Հուդի մասին», «Ռոբին Հուդի իրական պատմությունը» (Մարտին Փարքեր), «Ռոբին Հուդն ու եպիսկոպոսըW, ինչպես նաև հավանաբար «Ադամ Բել» և «Հանթինգդոնի կոմս Ռոբերտի անկումն ու մահը» (The Downfall and The Death of Robert Earl of Huntington, 1598 թվական, Էնթոնի Մանդեյ) ։
Այս պատմության յուրատիպ շարունակությունն է հաջորդ՝ Չայլդի համարակալմամբ #146 բալլադը՝ «Ռոբին Հուդի հետապնդումը» (Robin Hood's Chase) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռոբին Հուդ Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն Կատեգորիա:Բանահյուսություն
Կրասնի Օկտյաբր (Վեսյոլիի շրջան)
Կրասնի Օկտյաբր (Красный Октябрь), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վեսյոլիի շրջանում։ Կրասնոօկտյաբրսկի գյուղական համայնքի վարչական կենտրոնն է։
Սիգուլա (գյուղ, Կիիլի շրջան)
Սիգուլա (Sõgula), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կիիլի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կիիլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Կրասնի Մանիչ (Վեսյոլիի շրջան)
Կրասնի Մանիչ (Красный Маныч), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վեսյոլիի շրջանում։ Մտնում է Կրասնոօկտյաբրսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Վեսյոլիի շրջանի բնակավայրեր
Թուռունկ
Թուռունկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կարելսկայա Դերևնյա
Կարելսկայա Դերևնյա (Карельская Деревня), գյուղ Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կարելիայի հանրապետության Պրիօնեժսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:2003 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Օրգան (կենսաբանություն)
Օրգան, բազմաբջիջ օրգանիզմների Ֆունկցիոնալ և անատոմիական կառուցվածքային միավոր, որը կազմված է առնվազն երկու տեսակի (հաճախ բազմաթիվ) հյուսվածքներից, որը ունակ է կատարել մեկ կամ մի քանի գործողություններ օրգանիզմում։ Որպես օրինակ կարող է հանդիսանալ արմատը, ցողունը, տերևը և այլն՝ բույսերի մոտ և երիկամը, լյարդը, մաշկը և այլն՝ կենդանիների մոտ։
Կախված զարգացումից և կառուցվածքից առանձնացնում են օրգանի խոշոր մասեր (Բլթեր, Սեգմենտներ) և մանր մասեր (բլթակներ)։ Օրգանի ամենափոքր կառուցվածքային միավորը հանդիսանում է օրգանի կառուցվածքա-ֆունկցիոնալ միավորը։ Վերջինս օրգանի ամենափոքր մասնիկն է, որն ունակ է կատարել տվյալ օրգանին հատուկ բոլոր ֆունկցիաները։ Օրինակ Նյարդային Համակարգի կառուցվածքա-ֆունկցիոնալ միավորը հանդիսանում է նեյրոնը։ Հաճախ դժվար է լինում գտնել սահմանը օրգանների և օրգան համակարգերի միջև, այդուհանդերձ՝ տարբեր օրգանների նույնատիպ ֆունկցիոնալ միավորումը մեկ ընդհանուրի մեջ հաճախ անվանում են օրգան համակարգ։
Մարդու Օրգան համակարգեր 1Հենաշարժիչ 2Մարսողություն 3Շնչառություն 4Սիրտ-Անոթային 5Միզասեռական
Մակուղեղ,վահանագեղձ, Մակերիկամներ,կոնաձև գեղձը և ուրցագեղձը։
2Արտազատական գեղ Լյարդ,թքագեղձ, Քրտնագեղձ, Արցունքագեղձ, Ճարպագեղձ,և Կաթնագեղձ։
3Խատը գեղձ Ենթաստամոքսային գեղձ և սեռական գեղձ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մարդաբանություն
Վարդուհի Ալեքսանյան
Վարդուհի Ալեքսանյան, հայ պարուհի, հեռուստահաղորդավարուհի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ պարուհիներ Կատեգորիա:Հայ հաղորդավարներ Կատեգորիա:Հուլիսի 24 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
(9577) Գրոպիուս
(9577) Գրոպիուս (Gropius), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի փետրվարի 2-ին Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից Տաուտենբուրգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,41616 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1077 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7246 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1371,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,262431 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,83° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ֆրեյմուտ Բորնգենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
(1704) Վախման
(1704) Վախման (Wachmann), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1924 թվականի մարտի 7-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,223787 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0306 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,417 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1211,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,297211 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,97° անկյուն։
Անվանվել է գերմանացի աստղագետ Առնո Վախմանի պատվին ։
Լևոն Մանասերյան
Լևոն Հայրապետի Մանասերյան, հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ (1983)։
Կենսագրություն
Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին։ 1953 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1953 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների ։ 1963 թվականից դասավանդել է ԵՊՃՇԻ-ում, 1975-1991 թթ.` ամբիոնի վարիչ ։ Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։ Մահացել է 2019 թվականի սեպտեմբերի 12-ին ։
Ստեղծագործական գործունեություն
Ստեղծագործությունները հիմնականում գրաֆիկական աշխատանքներ են։ Ուշագրավ գործերից են` Ստեղծել է նաև գեղանկարչական, թեմատիկ-կոմպոզիցիոն գործեր, բնանկարներ, նատյուրմորտներ, դիմանկարներ, նկարազարդել է 200-ից ավելի գրքեր։
Մատենագրություն
Н. Арамян, Левон Манасерян (буклет), Ереван, 1971 г.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1925 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հունիսի 13 ծնունդներ Կատեգորիա:Էջմիածին քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Էթնիկ հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Ուրբինո
Ուրբինո (Urbino), քաղաք Իտալիայի արևելքում, Մարկե մարզի մշակութային, կրթական և պատմական կենտրոնը։ Բնակչությունը կազմում է մոտ 15600 մարդ (2009 թվականի տվյալներով)։ Մոտավորապես այդքան մարդ (13000) սովորում է տեղի համալսարանում։
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իտալիայում Կատեգորիա:Իտալիայի համալսարանական քաղաքներ
Գորոբցի (գյուղ, Նովի Սանժարիի շրջան)
Գորոբցի (Горобці), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովի Սանժարիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գորոբցի գյուղում բնակվում էր 133 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,08 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 123,15 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Նովի Սանժարիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ռյուկին
Ռյուկին, ակվարիումային ոսկե ձկնիկի արհեստականորեն մշակվող դեկորատիվ ցեղատեսակներից մեկը։ Հայտնի է նաև ռիուկին, նիմֆա անուններով ։
Ծագման պատմություն
Ոսկե ձկնիկ ռյուկին համարվում է շղարապոչ ձկան նախատիպը։
Նկարագրություն
Ռյուկին ձուկը նրբագեղ կարճ, ձվաձև, ուռած մարմնով և հսկա լողակներով ձուկ է։ Ձկան երկարությունը մոտ 20 սանտիմետր է։ Բարձրության և մարմնի երկարության հարաբերակցությունը 3/4-ից 1 է։ Գլուխը մեծ է, իսկ աչքերը մի փոքր ընդլայնված։ Այն հատկանշական արտաքինով և թիկունքով ձուկ է ։ Լողակների երկարությունը մեծապես որոշում է նմուշի արժեքը։ Մեջքի լողակը խիստ ուղահայաց է, ավելի մարմնի բարձրությունից։ Պոչը պատառաքված և լայնորեն ընդլայնված է, իսկ մարմի երկարությունը կազմում է մինչև մեկուկես չափերի։ Պոչի լողակի վերին և ստորին հատվածում կազմած անկյունը 90º կամ ավելի է։ Մնացած լողակները զույգ են, հավասար երկարությամբ, մի փոքր կլորացված ծայրերով։
Գույն
Ռյուկինի գույները բազմազան են։ Դրանք լինում են կարմիր, վարդագույն կամ սպիտակ, ինչպես նաև բազմագույն բծերով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ակվարիումային ձկներ Կատեգորիա:Ձկներ Կատեգորիա:Ձկնաբուծություն Կատեգորիա:Ձկան պոչով կերպարներ
Կարիևո
Կարիևո (Кариево, Ҡарый), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կրասնոկամսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կրասնոկամսկի շրջանի բնակավայրեր
Վիկտոր Շատալին
Վիկտոր Վասիլևիչ Շատալին, սովետական, ուկրաինական նկարիչ, մանկավարժ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1926 թվականի նոյեմբերի 15-ին Սարատովի մարզի Զեմլյանիե Խուտորա գյուղում (նախկինում՝ Ատկարի շրջան)։ 1939 թվականից սովորել է Լենինգրադի ԽՍՀՄ արվեստի ակադեմիային կից  գեղարվեստի դպրոցում։   16 տարեկան հասակում մեկնել է ռազմաճակատ, մասնակցել Հայրենական Մեծ պատերազմին, դառնալով ՈՒկրաինական առաջին ճակատի «գնդի որդին»։ Պատերազմի ավարտից հետո կրթություն է ստացել Գեղարվեստի և ճարտարապետության ազգային ակադեմիայում, 1947—1953 թվականներին աշակերտել է   Կ.Դ. Տրոխիմենկոյին, Գ. Տիտովին, Կ. Ելևին, Մ. Ա. Շարոնովին ։ Դիպլոմային աշխատանքի պաշտպանության ժամանակ Վ. Շատալինն արդեն կայացած վարպետ-նկարիչ էր, կարող էր ինքնուրույն լուծել ստեղծագործական խնդիրները։ Որպես դիպլոմային աշխատանքներ ներկայացված էին «Նովգորոդյան աշխարհազոր» (1953), «Կոլեվշինա» (1952) պատմական թեմաներով աշխատանքները, «Եղբայրական հանդիպում» (1953), «Թաթարական ներխուժում» (1954), «Լուկյան Կոբիլիցա» (1954), «Պայքար Պերեյասլավ-Խմելնիցկիի մոտ» (1954) և այլն, որոնք ստեղծվել են ինստիտուտի վերջին դասընթացների ժամանակ և ինքնուրույն ստեղծագործության առաջին տարիներին։ Այդ աշխատանքներն առանձնանում են կոմպոզիցիոն ներդաշնակությամբ, նկարչի բարձր պրոֆեսիոնալիզմով ։ Վ.Շատալինին խորը մտահոգություն էր պատճառում Հայրենական Մեծ պատերազմի թեման։ Այն ամենը, ինչ զգացել էր այդ տարիներին, արտահայտել է իր աշխատանքներում։ Կարելի է համարել, որ «Մարտնչող ընկերներ» (1976) կտավը ինքնակենսագրական մոտիվացում ունի։ 1970- ական թվականների ավարին և  1980-ականներին նկարիչն նընտրել է ժամանակակից թեմաներ։ Դրանցից են՝ «Հյուսիսային հեքիաթը» (1977), «Անձրև է։ Երկրաբաններ» (1981), կոմպոզիտոր Գ. Մայբորոդի դիմանկարը(1977 - 1978), գրող Մ. Նագնիբիդի դիմանկարը (1979), հայտնի օդաչու, ԽՍՀՄ կրկնակի հերոս, Ավիացիայի գեներալ-գնդապետ Վ.Լավրինենկովի Դիմանկարը, որոնք արված են բարձր հմտությամբ և հոգեբանությամբ ։ 1957 թվականից ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամ է, բազմիցս ընտրվել է ԽՍՀՄ ՆՄ Խորհրդի քարտուղար և ԽՍՀՄ Խորհրդի մշտական անդամ։  ԽՍՀՄ Արվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ է (1978 թվականից)։ ՈՒԱԱԻ ակադեմիկոս (1997 թվականից)։ 1966-2003 թթ. աշխատել էԿիևի գեղարվեստի ինստիտուտում։ Պրոֆեսորի կոչում ստացել է 1976 թվականից։ Նա ապրել և աշխատել է հիմնականում Կիևում։ Մահացել է 2003 թվականի հուլիսի 2-ին։ Մահացել  է Կիևում, թաղված է Բայկովոմ գերեզմանատանը  (բաժին № 49ա)։
Պարգևներ
(1964) Պատմական-հեղափոխական, ռազմահայրենասիրական թեմաներով նկարների շարքի, ինչպես նաև ժամանակակից թեմաներով ստեղծագործությունների համար
Ստեղծագործություններ
Բազմաթիվ Բնանկարների և թեմատիկ նկարների հեղինակ է։ Դրանցից են՝
Արտաքին հղումներ
Ուկրաինայի արվեստի վաստակավոր գործիչ Կատեգորիա:Ուկրաինայի ժողովրդական նկարիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի նկարիչների ազգային միության անդամներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ
Սոհլու
Սոհլու (Sohlu), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վենդռա շրջանում։
Այբ դպրոց
«Այբ» դպրոցը (պաշտոնական անունը՝ «Այբ կրթական հանգույց» հիմնադրամ) Երևանում գործող 12-ամյա հայկական դպրոց է։ Ստեղծվել է 2011 թվականին «Այբ» կրթական հիմնադրամի կողմից՝ կրթության գաղափարի շուրջ միավորված տասնյակ բարերարների ֆինանսական աջակցությամբ, ովքեր սեփական ձեռքբերումներն ու հաջողությունները համարում են որակյալ կրթության արդյունք և կամենում միասնական ու համակարգված ներդրումներով ստեղծել բարձրորակ կրթական միջավայրեր։
Սոհլու
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 44 մարդ։
Այբ դպրոց
«Այբ» դպրոցի առաքելությունն է ուսյալ, սեփական ակունքներին հաղորդ  և ապագայի պատասխանատվություն ստանձնող սերունդների ձևավորումը։  Նպատակն է լինել 21-րդ դարի հայկական դպրոցի օրինակելի միջավայր և նպաստել հայկական կրթության մրցունակության մեծացմանն ամբողջ աշխարհում
Սոհլու
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Վենդռա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Այբ դպրոց
Դպրոցի կարգախոսն է «Իմա՛ և արա»։
Գրաբարից թարգմանաբար նշանակում է՝ «Իմացիր և արարիր»։ Ճանաչողության և գործերի ներդաշնակեցումը, տեսականի և գործնականի ճիշտ համադրությունը կամ հավասարակշռությունը մեր կրթական փիլիսոփայության «ոսկե կանոնն» է։
«Այբ» ավագ դպրոցը ոչ պետական կրթության ոլորտում առաջին սոցիալական ծրագիրն է․ աշակերտների ավելի քան 76%-ն ամեն տարի ստանում է ուսման վարձի փոխհատուցում (կրթաթոշակ) «Այբ»-ի կրթաթոշակային համակարգը թույլ է տալիս երեխաներին սովորել ավագ  դպրոցում՝ անկախ ընտանիքի ֆինանսական հնարավորությունից։
Հոգաբարձուների խորհուրդն «Այբ» դպրոցի կառավարման բարձրագույն մարմինն է։ «Այբ» դպրոցը հիմնադրամ է` ոչ առևտրային, ոչ պետական կազմակերպություն, որը չունի սեփականատերեր, փայատերեր կամ բաժնետերեր։
ՀԽ ներկայիս կազմը սկսել է իր աշխատանքները 2021 թ․ դեկտեմբերի 1-ից և կպաշտոնավարի մինչև 2023 թ. նոյեմբերի 30-ը։ Հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ՝ գործարար ու բարերար Ռուբեն Հարությունյան։ Դպրոցի տնօրեն՝ Դավիթ Սահակյան։
Պատմություն
«Այբ» կրթական հիմնադրամը ստեղծումից ի վեր (2006 թ.) իրականացրել է խորացված առարկայական դասընթացներ բարձր դասարանցիների համար, հիմնել է ժամանակակից ուսումնական լաբորատորիաներ Հայաստանի տարբեր մարզերի դպրոցներում, կազմակերպել միջազգային սիրված դպրոցական մրցույթներ Հայաստանում և Արցախում, անցկացրել ուսուցիչների վերապատրաստումներ, մշակել դասավանդման մեթոդաբանություններ, հայերեն թարգմանել աշխարհի լավագույն դասագրքերից որոշները, մշակել և փորձարկել կրթության մեկենասության և կրթական կառույցի կառավարման համակարգեր և այլն։ Այս բոլոր կրթական ծրագրերի ու նախաձեռնությունների փորձի վրա հիմնվելով՝ որոշում կայացվեց հիմնադրել նոր՝ արդի բոլոր կրթական պահանջներին բավարարող և հայկական դպրության լավագույն ձեռքբերումների վրա հիմնված հայկական դպրոց։
2011 թվականին բացվեց «Այբ» դպրոցի առաջին բաղադրիչը՝ «Այբ» ավագ դպրոցը։ Դպրոցի բացումն ու հետագա բաղադրիչների կառուցումն ու գործարկումը ֆինանսավորել են անհատ բարերարներ աշխարհի տարբեր ծայրերից։ «Այբ» ավագ դպրոցը հայկական ոչ պետական կրթության ոլորտում առաջին սոցիալական ծրագիրն է, որտեղ աշակերտներին շնորհվում է կրթաթոշակ (ուսման արժեքի փոխհատուցում) բարերարների նվիրատվություններից գոյացած կրթաթոշակային ֆոնդից։ Շնորհիվ սոցիալական բաղադրիչի՝ ուսումը «Այբ» դպրոցում հասանելի է բոլոր ընդունված երեխաներին։
2013 թվականին Դիլիջանում «Այբ» կրթական հիմնադրամի և Հայաստանի Կենտրոնական բանկի համագործակցության շնորհիվ բացվեց «Այբ» դպրոցների ընտանիքին պատկանող երկրորդ դպրոցը՝ Դիլիջանի կենտրոնական դպրոցը։
2015 թվականին, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի հետ համագործակցությամբ, Երևանի «Այբ» և Դիլիջանի կենտրոնական դպրոցներին կից բացվեցին Հայաստանում առաջին երկու արհեստանոց-լաբորատորիաները՝ ֆաբլաբերը, որոնք թույլ են տալիս կրթությունը դարձնել կիրառական։
Ճարտարապետություն և միջավայր
«Այբ» կրթական հանգույցը («Այբ» դպրոցը) կառուցելիս ճարտարապետական նախագծում հաշվի են առնվել դպրոցաշինության արդի զարգացումները և համաշխարհային փորձառությունը։ Ապագայում «Այբ» հանգույցը դառնալու է յուրատեսակ փոքրիկ կրթական ավան՝ իր բոլոր ենթակառուցվածքներով` դպրոց, ֆաբլաբ, գիտության ու տեխնոլոգիայի կենտրոն, եկեղեցի ու համայնքային կենտրոն, մանկապարտեզ, սպորտային համալիր, հանրակացարաններ, կանաչապատ տարածքներ և այլն։
«Այբ» համայնք
«Այբ»-ի ամենամեծ հարստություններից մեկը նրա արժեքների և սկզբունքների շուրջ համախմբված մարդիկ են։ Միավորելով կրթությամբ կայացած և կրթության մեջ ներդրում կատարելու ցանկություն ունեցող մարդկանց՝ «Այբ»-ն այսօր աշխարհով մեկ սփռված վառ անհատների համայնք է, ովքեր պատասխանատվություն են ստանձնել՝ նոր սերնդին կրթությամբ իրագործվելու հնարավորություն տալու։
Կրթական միջավայր եւ բարեկեցություն
Երկար տարիներ աշխատելով Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի և Հարվարդի համալսարանի առաջատար ճարտարապետների ու գիտնականների հետ՝ մենք որոնել ենք այն գաղափարական միջավայրը, որը համահունչ է մեր կրթական փիլիսոփայությանը։ Մենք ձգտել ենք ստեղծել այնպիսի կրթական տարածություն, որը համակում է ապագայի հասանելիության զգացումով, բացում մարդու ներուժը՝ տրամադրելով սովորելու ու արարելու։ «Ստորակետ» ճարտարապետական ստուդիայի բացառիկ նախագծային լուծումները մարմնավորում են «Այբ»-ի կրթական գաղափարը։
«Այբ» դպրոցը՝ միջազգային ճարտարապետական հեղինակավոր մրցույթներում
Ուսումնական ծրագիր
«Այբ» դպրոցում ուսումնառությունն իրականացվում է միջազգային ճանաչում ունեցող հայալեզու «Արարատյան բակալավրիատ» կրթական ծրագրով, որը մշակել է «Այբ» կրթական հիմնադրամը՝ hամագործակցելով Քեմբրիջի համալսարանի Քեմբրիջի գնահատման և միջազգային կրթության կենտրոնի և Լոնդոնի համալսարանական քոլեջի Կրթության ինստիտուտի հետ։
Արարատյան բակալավրիատի աշխարհագրությունն ընդլայնվում է տարեցտարի։
19 երկրի 149 համալսարան ճանաչել է ԱԲ դիպլոմը և/կամ ուսումնառության առաջարկ արել ԱԲ-ի շրջանավարտներին։
2021-2022 ուստարում «Այբ»-ի աշակերտների 17%-ն ընդունվել է արտասահմանյան բուհեր, և 80%-ը՝ տեղական։
Նախագծային ուսումնառություն
Նախագծային ուսումնառությունը (Project-based learning) «Այբ» դպրոցում 2015 թ. ներդրված նորարարական կրթական մոդել է, որը հիմնված է «սովորել անելով» սկզբունքի վրա։ Այն կառուցում է ուսումնառությունը նախագծերի շուրջ։ Այս ծրագրի շրջանակում աշակերտները կազմում են թիմեր և իրականացնում մեծածավալ, երկարաժամկետ նախագծեր, որոնք ուղղված են իրական համայնքային խնդիրների լուծմանը։ Նախագծերի իրականացման արդյունքում աշակերտների մոտ զարգանում են մի շարք կարևորագույն հմտություններ, ինչպիսիք են թիմային աշխատանքը, բիզնես մտածելակերպը, պատասխանատվությունը, աշխատանքի պլանավորումն ու բաշխումը, ժամանակի կառավարումը, առաջնահերթությունների կարգավորումը և այլն։ Նախագծային ուսուցման շնորհիվ աշակերտները, փորձելով սեփական ուժերը այս կամ այն ոլորտում, կողմնորոշվում են նաև ապագա մասնագիտության ընտրության հարցում։
Ֆինանսական աջակցություն
«Այբ» դպրոցի հիմնական բաղադրիչը ոչ պետական կրթության ոլորտում առաջին սոցիալական ծրագիրն է։ «Այբ» ավագ դպրոցում կիրառվում է կրթաթոշակային համակարգ ՝ նպատակ ունենալով ապահովելու տաղանդավոր երեխաների անկախությունը ծնողների ֆինանսական հնարավորություններից և հավասար հնարավորություններ տալու բոլոր ընդունված աշակերտներին։ «Այբ» հիմնադրամը հայթայթում է ֆոնդեր՝ անհատ բարերարների ու կազմակերպությունների նվիրատվություններից, որպեսզի որևէ աշակերտ, որ ընդունվել է «Այբ» ավագ դպրոց, չզրկվի այստեղ սովորելու հնարավորությունից ֆինանսական պատճառներով։ «Այբ» ավագ դպրոցի աշակերտների ավելի քան 76%-ն ամեն տարի «Այբ» հիմնադրամից ստանում է կրթաթոշակ (ուսման արժեքի փոխհատուցում)։
Շրջանավարտների ակումբ
Մեր շրջանավարտները դպրոցի կենսունակության անբաժան և ամենակարևոր մասնիկներից մեկն են։ Նրանք «Այբ»-ի ապագայի տեսլականի վառ ապացույցն են, որոնք դեռ նոր են ծիլեր նետել մեր հասարակության մեջ և նոր են սկսում ծաղկել՝ վարակելով շրջապատին իրենց արժեհամակարգով և ապագայի նկատմամբ հստակ պատկերա.ցումներով ու ձգտումներով։
Դպրոցի 11-ամյա պատմության ընթացքում «Այբ»-ը տվել է 473 շրջանավարտ (2022 թ. հուլիսի դրությամբ)։ Այսօր նրանք սովորում են Հայաստանի և արտերկրի հեղինակավոր բուհերում՝ բարձր պահելով դպրոցի անունը և «Այբ»-ի շրջանավարտի պատվավոր կոչումը։ Իսկ առաջին շրջանավարտներից շատերն արդեն իրենց հստակ տեղն են զբաղեցնում աշխատաշուկայում, ինչպես նաև՝ հիմնում են սեփական ընկերությունները։ «Այբ»-ի շրջանավարտները դպրոցն ավարտելուց հետո շարունակում են ակտիվ մասնակցել «Այբ» համայնքի կյանքին՝ մասնակցելով դպրոցի և հիմնադրամի կողմից իրականացվող մի շարք նախաձեռնությունների, ինչպես նաև համալրելով «Այբ»-ի կառույցների անձնակազմի շարքերը։
2021 թվականին կազմավորվեց «Այբ»-ի շրջանավարտների ակումբը, գրանցվեց որպես հասարակական կազմակերպություն, ձևավորվեց խորհուրդը և ընտրվեց ակումբի նախագահը։
Ակումբի առաքելությունն է՝
Մենտորության ծրագիր
Մենտորության ծրագիրն «Այբ»-ի գաղափարական հիմնաքարերից մեկն է։ Այն մեկնարկել  է 2013 թ.-ին, երբ դպրոցն ավարտեցին «Այբ»ի առաջին  սերնդի 17 շրջանավարտները։
Հիմնադիր բարերարները, որոնք իրենց հռչակեցին դեռ գոյություն չունեցող դպրոցի շրջանավարտներ, կամավոր ստանձնեցին ավագ ընկերոջ դերը և մենտորություն են իրականացնում արդեն 10-րդ սերնդի շրջանավարտների համար։ 2019 թ.-ին նրանց շարքերը որպես մենտոր համալրեցին «Այբ» դպրոցը 5  և ավելի տարի առաջ ավարտած շրջանավարտները՝  հիմք դնելով սերունդների միջև շարունակական  փոխկապակցվածությանը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Երևանի դպրոցներ
Արևմտյան Աֆրիկա
Արևմտյան Աֆրիկա, աֆրիկյան մայրցամաքի մասն է, որը գտնվում է դեպի հարավ Կենտրոնական Սահարայից և դրա ափերը ողողում է արևմուտքից և հարավից Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերը։ Արևելքում բնական սահմանը Կամերունյան սարերն են։
Աշխարհագրություն
Արևմտյան Աֆրիկան ներգրավում է Սահելը,Սուդանը և Հասարակածային Գվինեայի արևադարձային անտառները։ Կլիման պասատների պատճառով խոնավ է։ Սահելում համարյա բուսականություն չկա, Սուդանում գերակշռում են սավաննաները, ափին կան արևադարձային անտառների շերտեր։
Պետություններ
Արևմտյան Աֆրիկային վերբերում են հետևյալ պետությունները՝
Որոշ գինականները վերաբերում են Արևմտյան Աֆրիկային նաև Չադը և Արևմտյան Սահարան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աֆրիկա
Girl like Me
«Girl like Me» (թարգմ․ «Ինձ նման աղջիկը»), ամերիկյան Black Eyed Peas խմբի և կոմուլբիացի երգչուհի Շակիրայի երգը։ Թողարկվել է Black Eyed Peas-ի Translation (2020) ութերորդ ստուդիական ալբոմում։ 2020 թվականի դեկտեմբերի 11-ին այն թողարկվել է որպես ալբոմի հինգերորդ սինգլ ռեժիսոր Ռիչ Լիի նկարահանած երաժշտական տեսահոլովակի հետ։ Երգը գրվել է The Black Eyed Peas-ի, Շակիրայի, Բրենդան Բաքլիի, Ջոնի Գոլդշտեյնի, Ալբերտ Մենենդեսի և Թիմ Միտչելի կողմից։ Սինգլն ընդգրկվել է տասներկու երկրների լավագույն տասնյակում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շակիրայի երգեր Կատեգորիա:Black Eyed Peas-ի երգեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Լենինսկի (Վեսյոլիի շրջան)
Լենինսկի (Ленинский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վեսյոլիի շրջանում։ Մտնում է Վերխնեսոլյոնովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Վեսյոլիի շրջանի բնակավայրեր
Իբեք
Իբեք, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Ամասիայի գավառում ։
Տեսչություն
Տեսչություն, վարչակաան մարմին, որը հսկում և վերահսկում է որևէ կոնկրետ բնագավառի (առևտրի, տրանսպորտի երթևեկության անվտանգության և այլն) վերաբերյալ սահմանված կանոնների կատարումը տնտեսության տարբեր ճյուղերում։
Իբեք
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տեսչություն
Կատեգորիա:Կառավարություն
Կոլբաշչինա
Կոլբաշչինա (Ковбащина), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստենի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1849 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոլբաշչինա գյուղում բնակվում էր 410 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,48 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 277,03 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Կորոստենի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1849 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տարածական արվեստներ
Տարածական արվեստներ, պլաստիկ արվեստներ, հասկացություն, որ միավորում է արվեստի այն տեսակները, որոնց ստեղծագործությունները գոյություն ունեն տարածության մեջ, չեն փոփոխվում և զարգանում ժամանակի ընթացքում և ընկալվում են տեսողությամբ։
Արվեստներ հասկացություն
Տարածական արվեստի ստեղծագործություններն առարկայական են, ստեղծվում են իրեղեն նյութի մշակումով, որի ձևավորումը էապես նախորոշում է դրանց կերպարային կառուցվածքի բնույթը։ Տարածական արվեստները իրենց հերթին բաժանվում են պատկերային և ոչ պատկերային տարատեսակների։ Պատկերային տարատեսակը՝ կերպարվեստը, միավորում է գեղանկարչությունը, քանդակագործությունը, գրաֆիկան և լուսանկարչությունը (լուսանկարչական արվեստը), որոնք զգայական վավերականության տարբեր չափերով վերարտադրում են տեսողությամբ ընկալվող իրականությունը՝ կամ եռաչափ իրական ծավալների օգնությամբ (քանդակագործություն), կամ երկչափ մակերեսի վրա պատկերելու միջոցով (գեղանկարչություն, գրաֆիկա, լուսանկարչական արվեստ)։ Ոչ պատկերային Տարածական արվեստի տարատեսակին են պատկանում ճարտարապետությունը, դեկորատիվկիրառական արվեստը և ձևաստեղծում գեղարվեստականը, ուր տեսողականտարածական ձեերը, որպես կանոն, ռեալ իրականության մեջ համանմանություններ չունեն։ Պատկերային և ոչ պատկերային արվեստների միջև սահմանները բացարձակ որոշակի չեն։ Դեկորատիվկիրառական արվեստում կիրառվում են նաև ավարտուն պատկերներ, որոնք պատկանում են պատկերային ստեղծագործության տեսակներից մեկին (օրինակ, մարմնաձև անոթները նաև փոքրաչափ քանդակագործության տարատեսակներից են)։ ճարտյան մեջ երբեմն վերակերտվում են օրգանական ձեեր (Հնդկաստան, Հին Եգիպտոս), ճարտյան հարդարանքում օգտագործվում են բուսական (օրինակ, անտիկ կորնթական խոյակը), կենդանակերպ (գազանների դիմակները 12-13 դարեր Վլադիմիր Սուզդալյան ճարտյան մեջ), մարդակերպ (կա րիատիդներ, ատլանտներ, դիմաքանդակներ) մոտիվներ (այդ երեք մոտիվներն էլ ողջ բազմազանությամբ առկա են Աղթամարի Ս․ Խաչ տաճարի հարդարանքում, 10 դար․)։ Կերպարվեստը երբեմն օգտվում է վերացական մոտիվներից (օրինակ, գրքի գրաֆիկան, պլակատը, մոնումենտալ դեկորատիվ գեղանկարչությունը, քանդակագործությունը)։ Այնպիսի մի բնագավառ, որպիսին զարդապատկերն է, օգտըվում է ինչպես պատկերային, այնպես էլ ոչ պատկերային մոտիվներից։ Տարածական արվեստները․ որպես առավել կամ պակաս չափով լիիրավ տարր՝ սինթետիկ արվեստների բաղկացուցիչ մաս են կազմում։
Տարածական արվեստներ մարդկության պատմական զարգացման բոլոր փուլերում
Գեղանկարիչը, ճարտարապետը, երբեմն էլ քանդակագործը մասնակցում են թատերական ներկայացման, կինոնկարի ստեղծմանը, մասսայական տոնախմբությունների ձևավորմանը։ Կատարվել են նաև գեղանկարչության արտահայտչամիջոցները երաժշտության հետ զուգորդելու փորձեր (օրինակ, կոմպոզիտոր Ա․ Ն․ Սկրյաբինի «գունաերաժշտությունը»)։ Միջնադարյան Չինաստանում և ճապոնիայում գեղանկարչությունը մեկ ստեղծագործության մեջ օրգանապես զուգորդվել է բանաստեղծությանը բնանկարի վրա գեղագրված բանաստեղծությունը նրա հետ միավորվել է ոչ միայն իմաստով, այլև գրերով։ Գեղագրությունը Հեռավոր Արևելքում Տարածական արվեստների յուրահատուկ սեռ է։ Խոսքը բավական լայնորեն է ընդգրկվում Տարածական արվեստների կերպարի կառուցվածքում։ Տեքստը պլակատի, ծաղրանկարի անքակտելի տարրն է։ Խոսքը հաճախ կոնկրետացնում ու զարգացնում է կերպարը հուն, սափորանկարչության, միջնադարյան սրբանկարչության, մանրանկարչության մեջ (փառագիր զարդագրերի և տեքստի համադրման հիասքանչ օրինակներով հարուստ են հայկական ձեռագիր մատյանները), լուբոկային փորագրանկարներում։ Ճարտյան մեջ նույն դերը կատարում են արձանագրությունները (օրինակ, Հռոմի հաղթակամարների վրա) և նույնիսկ ամբողջական տեքստերը (հին եգիպտական տաճարներում, միջնադարյան հայկական եկեղեցիների որմերին, մզկիթներում)։ Սակայն Տարածական արվեստների ստեղծագործությունների կերպարային կառուցվածքը կազմավորվում է տեսողական-պլաստիկական․ միջոցներով՝ կոմպոզիցիայով, ձևի բոլոր տարրերով (տարածություն, ծավալ, պլաստիկ, շարժում, ռիթմ, գիծ, լուսաստվեր, գույն են), նյութի մշակման բնույթով։ Ինչպես գեղարվեստական գործունեության մյուս սեռերը, Տարածական արվեստներ աշխարհն ընկալում և արտացոլում են կերպարային ձևով։ Կերպարների միջոցով է դրսևորվում Տարածական արվեստների ստեղծագործության գաղափարագեղարվեստական իմաստը։ Տարածական արվեստներ օրգանապես կապված են իրենց ժամանակի հասարակական և գաղափարական շարժումների հետ գրանցում բեկվում են սոցիալիստական կոնֆլիկտները, դասակարգերի պայքարը։ Ոչ պատկերային Տարածական արվեստներ, առաջին հերթին ճարտարապետությունը, նույնպես հոգևոր, գաղափարական բովանդակություն արտահայտելու հնարավորություն ունեն, որպես կանոն դրանք ընդունակ են մարմնավորելու ժամանակաշրջանի առավել ընդհանուր սոցիալիստական և փիլիսոփայական գաղափարաները (օրինակ, բուրգերը, Պարթենոնը, Ռեյմսի, Կոլոմենսկոյեի, Զվարթնոցի, Աղթամարի տաճարները են)։ Տարածական արվեստներ մարդկության պատմական զարգացման բոլոր փուլերում կարևոր տեղ են գրավել, ակտիվորեն մասնակցել իրականության հոգևոր յուրացմանը, ժամանակի գաղափարական կյանքին, սոցիալական պայքարին։ Հնագույն ժամանակներից Տարածական արվեստներ մասնակցում են մարդու առարկայական միջավայրի մշակմանն ու ձևավորմանը, «երկրորդ բնության» ստեղծմանը կյանքին, սոցիալական պայքարին։ Հնագույն ժամանակներից Տարածական արվեստներ մասնակցում են մարդու առարկայական միջավայրի մշակմանն ու ձևավորմանը, «երկրորդ բնության» ստեղծմանը։
Կարմելի աստվածամոր տաճար
Կարմելի աստվածամոր տաճար (Catedral de Nuestra Señora del Carmen), կաթոլիկ եկեղեցու տաճար Ֆիլիպինների Հոլո կղզու համանուն քաղաքում (Սուլու գավառ, Բանգսամորո ինքնավար մարզ Մուսուլմանական Մինդանայոյում)։ Հոլոյի առաքելական վիկարիոսի մայր տաճարն է։ Տաճարի վանահայրն է առաքելական վիկարիոս, Վալպուեստայի եպիսկոպոսության տիտղոսակիր եպիսկոպոս Անխելիտո Ռ. Լամպոնը ։ Օծվել է կարմելիտների հովանավոր Մարիամ Աստվածածնի անունով։
Տարածական արվեստներ
Տարածական արվեստներ մարդկության պատմական զարգացման բոլոր փուլերում
Կատեգորիա:Արվեստ Կատեգորիա:Գեղագիտություն
Կարմելի աստվածամոր տաճար
Հարձակումներ տաճարի վրա
2010 թվականի հունվարի 10-ին տաճարի առաջ պայթել է նռնակ, որ նետվել է երկու նախկին եպիոսկոպոսների՝ Ֆրենսիս Ջ. Մաքսորլիի ու Բենջամին դե Խեսուսի գերեզմանների ուղղությամբ ։ Պայթյունը տեղի է ունեցել նախատեսված մեսսայից մեկ ժամ առաջ, զոհեր և վիրավորներ չեն եղել ։
Նույն թվականի մայիսի 20-ի երեկոյան նռնակի նետման պատմությունը կրկնվել է, ինչի արդյունքում տաճարն ստացել է աննշան վնասվածքներ, սակայն վիրավորների մասին տեղեկություններ չեն եղել ։
2019 թվականի հունվարի 27-ին տաճարի ներսում տեղի է ունեցել ահաբեկչություն։ Զոհվել է առնվազն 18 և վիրավորվել 82 մարդ ։ Հարձակման պատասխանատվությունն իր վրա է վերցրել «Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետությունը» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆիլիպինների կաթոլիկ տաճարներ
Պինկել
Պինկել (Pinkel), ավանդական է Հյուսիս-Արևմտյան Գերմանիայում (Օլդենբուրգ, Բրեմեն, Ֆրիսլանդիա) ապխտած, մեծ հատիկավոր նրբերշիկ՝ գրյուցվուրստ, սեղանին մատուցվում է որպես առանձին ուտեստ՝ կալե կաղամբի (գրյունկոլ) խավարտի հետ միասին։ Հարավ-գերմանական շրջաններում պինկելը գրեթե անհայտ է։
Ավանդույթ
Այսպես կոչված «կաղամբ-պինկել-տուրեր»-ը (Kohl-und-Pinkel-Touren)՝ ձմեռային ուղևորությունների ճաշի ժամանակ գյուղական հյուրատներում ավանդական են Գերմանիայի հյուսիսային տարածաշրջանների համար․ դրանց մասնակցել են ամբողջ ընտանիքներով, ընկերախմբերով և հետաքրքրություններիհիման վրա կազմված ակումբներով։ Հատկապես այս սովորույթը տարածված է Օլդենդուրգի մոտակայքում։ Քայլելուց հետո բոլորը նստում են կանաչ կաղամբով (գրյունկոլ) պինկելով սեղանի մոտ։ Այս ուտեստը շատ բարձր կալորիականությամբ և հագեցնող է, որը վերականգնում է ուժը, ցրտին երկարատև ճամփորդությունից հետո։ Պրինկելին, երբեմն, որպես հավելում մատուցում են նաև խաշած երշիկներ, կասսելեր, կտրատած ճարպ և (երբեմն) ապխտած կրծքամիս։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանական խոհանոց Կատեգորիա:Եվրոպական խոհանոց Կատեգորիա:Ազգային խոհանոցներ
Սոինաստե
Սոինաստե (Soinaste), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Յուլենուռմե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 870 մարդ։
Սետովկա (Կամենկայի վտակ)
Սետովկա (Сетовка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կամենկա գետի աջ ափով՝ 47 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 45 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օբ գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Թրծում
Թրծում, բարձր ջերմաստիճաններում զանազան նյութերի տաքացումը և պահումը՝ նրանց անհրաժեշտ հատկություններ (ամրություն, կարծրություն) տալու կամ խառնուկներից ազատվելու նպատակով։ Օքսիդացնող թրծմամբ երկաթահանքից հեռացվում են ծծումբը, ցնդող նյութերը և այլ խառնուկներ, իսկ վերականգնող թրծմամբ երկաթահանքի թույլ մագնիսական ապարները վերափոխվում են մագնիսականի՝ հետագայում մագնիսատման ճանապարհով հարստացվելու համար։ Գունավոր մետալուրգիայում թրծումը կիրառում են արժեքավոր բաղադրիչների թորահանման համար։ Երբեմն թրծումն համատեղում են եռակալման հետ՝ հետագա մշակումը հեշտացնելու նպատակով։ Սիլիկատների արդյունաբերության մեջ թրծման միջոցով ստանում են կավե աղյուս, կապակցանյութեր, կավե, խեցե, ճենապակե ու հախճապակե ամանեղեն, սանիտարատեխնիկական շինվածքներ, մեքենաների ու ապարատների դետալներ։ Թրծումն իրականացվում է թրծավառարաններում։
Կատեգորիա:Ջերմամշակում
Մեյվա
Մեյվա (明和町), Ճապոնիայի Միե պրեֆեկտուրայի Տակի գավառում գտնվող ավան։ Ավանի մակերեսը կազմում է 40,92 կմ², բնակչությունը՝ 22 557 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1-ի տվյալների համաձայն) , բնակչության խտությունը՝ 551,25 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
Մեյվա ավանը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Միե պրեֆեկտուրայում։ Այս ավանի հետ սահմանակցում են Իսե, Մացուսակա քաղաքները և Տակի, Տամակի ավանները։
Բնակչություն
Մեյվա ավանի բնակչությունը կազմում է 22 557 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 551,25 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.
Սիմվոլիկա
Մեյվա ավանը խորհրդանշող ծառ է համարվում Podocarpus macrophyllus-ը, ծաղիկ՝ Iris ensata-ն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի ավաններ Կատեգորիա:1958 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռուսակովա (գետ)
Կուլտուշնայա  (Култушная), գետ Կամչատկայի թերակղզու հյուսիս-արևելքում։ Հոսում է Օլյուտորսկի շրջանում, Կամչատկայի երկրամասում։ Գետի երկարությունը 93 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Անադիրո-Կոլիմսկի ավազանային շրջանին։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Հմայակ Տեր-Դավթյան
Հմայակ Թադեոսի Տեր-Դավթյան (1901, գյուղ Վերին Խոտանան (Ղափանի շրջան) - 1937), կարմիր բանակի բրիգադային կոմիսար (1936)։ Կոմունիստական կուսակցության անդամ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի ռազմաքաղաքական դպրոցը (1923), Լենինգրադի Ն․ Գ․ Տոլմաչովի անվան ռազմաքաղաքական ակադեմիան (1928)։
Ընդհատակյա հեղափոխական գործունեության համար նետվել է դաշնակցական բանտ։ Հայաստանում խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո եղել է հայրենի գյուղի հեղկոմի նախագահ։ 1920 թվականին նշանակվել է Ղափանի Արտակարգ հանձնաժողովի նախագահ, պայքարել ներքին հակաբոլշևիկյան ուժերի դեմ։ Որոշ ժամանակ կուսակցության Ղափանի շրջանային կոմիտեում աշխատելուց հետո ուղարկվել է (1922 թվականին) սովորելու, այնուհետև կուսակցական աշխատանք կատարել Հայկական հրաձգային դիվիզիայում (1928 թվականից՝ 2-րդ գնդի կոմիսար, ապա՝ դիվիզիայի քաղբաժնի պետ), նպաստել զորամիավորման մարտական և քաղաքացիակն պատրաստության ամրապնդմանը։ 1933-1937 թվականներին եղել է Անդրկովկասյան ռազմական հետևակային դպրոցի կոմիսարը և դպրոցին կից ռազմաքաղաքացիական դասընթացի պետը։
Խորհրդային իշխանությունների կողմից մեղադրվել է տրոցկիստական հակահեղափոխական գործունեություն կատարելու մեջ և գնդակահարվել է 1937 թվականին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:1901 ծնունդներ Կատեգորիա:Վերին Խոտանան գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:1937 մահեր Կատեգորիա:Հայ կոմունիստներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Ստալինյան բռնաճնշումների հայ զոհեր Կատեգորիա:Ստալինյան բռնաճնշումների զոհեր Հայաստանում
(9578) Կլյազմա
(9578) Կլյազմա (Klyazma), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի ապրիլի 3-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,415628 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0411 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7901 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1371,33 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,262518 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,65° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մալայա Բալաբինկա (Վեսյոլիի շրջան)
Մալայա Բալաբինկա (Малая Балабинка), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Վեսյոլիի շրջանում։ Մտնում է Վերխնեսոլյոնովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Վեսյոլիի շրջանի բնակավայրեր
Գրոմադսկոե (գյուղ, Լիտինկայի շրջան)
Գրոմադսկոե (Громадське), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիտինկայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1950 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գրոմադսկոե գյուղում բնակվում էր 419 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,084 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 4988,1 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Լիտինկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1950 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Յոհան Յուդեյխ
Յոհան Ֆրիդրիխ Յուդեյխ (Johann Friedrich Judeich ), գերմանացի անտառապահ ։
Կենսագրություն
Յոհան Ֆրիդրիխ Ուդեյխը կրթություն է ստացել Տարանդտի անտառտնտեսության ակադեմիայում։ 1849 թվականից որպես անտառապահ ծառայել է Սաքսոնիայում և Չեխիայում, 1866 թվականին նշանակվել է Տարանտտի Սաքսոնի անտառտնտեսության ակադեմիայի տնօրեն ։
Անտառային տնտեսության մասին հատուկ ամսագրերում բազմաթիվ աշխատանքներից բացի, Ուդեյխը հայտնի է անտառի կառավարման իր դասընթացներով (Die Forsteinrichtug, Dresden, 1871; 5-րդ հրատ., 1893), որում նա եղել է գերմանացի անտառային ինժեներ Մաքս Պրեսսլերի «զուտ եկամտի» մասին աշխատության կողմնակիցը։
Ուդեյխին է պատկանում Ռացեբուրգի Die Waldverderber und ihre Feinde դասագրքի 7-րդ հրատարակության վերամշակումը (Բ., 1876); Հենրիխ Նիցշեի հետ միասին նա տպագրել է նույն աշխատության ութերորդ հրատարակությունը՝ «Lehrbuch der mitteleurop Forstinsektenkunde» վերնագրով (Բ., 1885-1895) :
1868-1887 թվականներին Ուդեյխինի խմբագրությամբ հրատարակվել է «Tharandter forstliches Jahrbuch» աշխատությունը (20 т., Դրեզդեն )
1873 թվականից (1882 թվականից՝ Բոեմի հետ միասին) Ուդեյխը տարեկան հրատարակել է անտառտյին տեսության և որսորդական օրացույցի երկու հատոր (Forst- und Jagdkalender):
Գրականություն
Կատեգորիա:19-րդ դարի գերմանացիներ
Lovers on the Sun
«Lovers on the Sun», ֆրանսիացի դիջեյ Դեյվիդ Գետտայի երգն ամերիկացի երգիչ Սեմ Մարտինի մասնակցությամբ ։
2014 թվականի հունիսին երգը թողարկվել է որպես առանձին սինգլ։ Այն ընդգրկվել է նաև Դեյվիդ Գետտայի Listen ալբոմում, որ թողարկվել է նույն թվականի նոյեմբերին։
Հեղինակներ և պրոդյուսերներ
Երգի վոկալը կատարում է ամերիկացի երգիչ, երգերի հեղինակ Սեմ Մարտինը, որը Con Bro Chill խմբի հիմնադիրն (իր եղբոր հետ) և վոկալիստը։ Դրանից բացը Սեմ Մարտինը Maroon 5 խմբի մի շարք երգերի համահեղինակն է (ներառյալ «Daylight» երգը, որ թողարկվել է որպես առանձին սինգլ և ընդգրկվել լավագույն տասնյակում ԱՄՆ-ում) ։
«Lovers on the Sun» երգի պրոդյուսերներից մեկը շվեդ դիջեյ Ավիչին է։ «Lovers on the Sun» երգը նման է Ավիչիի «Wake Me Up» (2013) երգին. դրանք երկուսն էլ քանթրիի, ֆոլքի ու EDM-ի հիբրիդ են ։
Արձագանքներ
Սինգլը հասել է առաջին հորիզոնականի Մեծ Բրիտանիայում (սինգլների UK Singles Chart ազգային հիթ-շքերթում)։ Դեյվիդ Գետտայի կարիերայում դա արդեն հինգերորդ սինգլն էր, որ դարձել է № 1 այդ երկրում (առաջին չորս սինգլներեն են՝ «When Love Takes Over», «Sexy Bitch», «Gettin’ Over You» и «Titanium») ։
Հավաստագրումներ
!scope="col" colspan="3"| Streaming
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2014 սինգլներ Կատեգորիա:2014 երգեր Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Կարիմովո (գյուղ, Բիժբուլյակսկի շրջան)
Կարիմովո (Каримово, Кәрим), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բիժբուլյակսկի շրջանի կազմում։