cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կենսաէլեկտրական պոտենցիալներ
Պատմություն
Կենդանի օրգանիզմում կենսաէլեկտրական պոտենցիալների գոյության մասին առաջին տվյալներն ստացել են 18-րդ դարում, էլեկտրական օրգաններ ունեցող որոշ ձկների հետազոտությունից։ Իտալացի ֆիզիոլոգ, բժիշկ Լուիջի Գալվանիի ուսումնասիրությունները կենսաէլեկտրական պոտենցիալների վերաբերյալ գիտության առաջացման հիմք դարձան։ Կատարվեց 2 խոշոր հայտնագործություն, փաստեր կուտակվեցին կենդանի հյուսվածքներում կենսահոսանքների առկայության մասին, և բացահայտվեց տարբեր մետաղների օգնությամբ էլեկտրական հոսանք ստանալու նոր սկզբունքը։
Հայտնաբերում
Գերմանացի ֆիզիոլոգ էմիլ Դյուբուա-Ռայմոնը ապացուցեց կենսաէլեկտրական պոտենցիալների առկայությունը մկաններում ու նյարդերում՝ հանգստի և գրգռման վիճակում։ Նյարդային և մկանային բջիջների կենսաէլեկտրական պոտենցիալները բաժանվում են.
Հանգստի պոտենցիալ
Հանգստի պոտենցիալ (ՀՊ, հանգստի թաղանթային պոտենցիալ), հանգստի շրջանում կենդանի բջջի պրոտոպլազմայի արտաքին մակերևույթի և ներքին պարունակության միջև առկա է պոտենցիալների տարբերություն, որը 60-90 մվ է։ Թաղանթի արտաքին մակերևույթի նկատմամբ ներքինը լիցքավորված է էլեկտրաբացասական։ Յուլիուս Բեռնշտայնի (1902, 1912), Ալան Հոջկինի և Բորիս Կացի (1947) ուսումնասիրությունները պարզել են, որ ՀՊ պայմանավորված է հանգստի վիճակում գտնվոդ թաղանթով К+-իոնների ընտրողական թափանցելիությամբ։ К+-ի կոնցենտրացիան պրոտոպլազմայում մոտ 50 անգամ մեծ է, քան բջջից դուրս եղած հեղուկում։ Այդ պատճառով К+-ը դիֆուզվելով բջջի ներսից դեպի արտաքին միջավայր՝ իր հետ տանում է դրական լիցքեր։ Թաղանթի ներսի կողմը, որն անթափանցելի է խոշոր օրգանական անիոնների համար, լիցքավորվում է բացասական։ Քանի որ հանգստի վիճակում Na+-֊իոնների թափանցելիությունը թաղանթով մոտ 100 անգամ փոքր է К+-ի թափանցելիությունից, ապա Na+-ի դիֆուզիան թաղանթով դեպի պրոտոպլազմա աննշան նվազեցնում է ՀՊ։ Կմախքային մկանաթելերում ՀՊ-ի առաջացման պրոցեսում մեծ է Cl-իոնների դիֆուզիան դեպի պրոտոպլազմա։
Գործողության պոտենցիալ
Գործողության պոտենցիալ (ԳՊ), բոլոր գրգռիչները բջջի վրա ազդելով առաջացնում են ՀՊ-ի նվազում, և երբ այն հասնում է կրիտիկական արժեքի (շեմքի), առաջանում է ակտիվ պատասխան՝ ԳՊ։ ԳՊ-ի վերընթաց փուլում կարճատև փոփոխվում է թաղանթի ներքին մակերևույթը, վերալիցքավորվում է և դառնում դրական պոտենցիալ։ ԳՊ առավելագույն արժեքին հասնելով սկսում է նվազել, և թաղանթի մակերևույթի պոտենցիալը վերադառնում է ելակետային վիճակին՝ ՀՊ-ի արժեքին։ ՀՊ-ի լրիվ վերականգնումը տեղի է ունենում միայն պոտենցիալի հետքային ապաբևեռացման կամ հիպերբևեռացման ավարտից հետո, որոնց տևողությունը նշանակալիորեն գերազանցում է ԳՊ-ի պիկի տևողությանը։
Թաղանթային տեսության համաձայն գրգռիչի ազդեցությամբ թաղանթի ապաբևեռացումն առաջ է բերում Na+-իոնների հոսքի ուժեղացում դեպի պրոտոպլազմա, որը փոքրացնում է թաղանթի ներքին կողմի բացասական պոտենցիալը և մեծացնում ապաբևեռացումը։ Դա իր հերթին հասցնում է Na+-ի թափանցելիության հետագա բարձրացման և ապաբևեռացման նոր մեծացման։ Նշված պրոցեսի շնորհիվ տեղի է ունենում թաղանթային պոտենցիալի փոփոխություն, որը բնորոշ է ԳՊ-ին։ N+-իոնների թափանցելիության բարձրացումը (մեծացումը) կարճատև է, որին հաջորդում է անկումը, հետևաբար իոնների հատի նվազումը դեպի պրոտոպլազման։ Ի տարբերություն Na+-ի K+-ի թափանցելիությունը շարունակում է աճել, որը հանգեցնում է բջջից K+-իոնների արտահոսքին։ Այս փոփոխությունների շնորհիվ ԳՊ սկսում է նվազել, որը տանում է ՀՊ-ի վերականգնման։
Հետսինապսային պոտենցիալներ
Հետսինապսային պոտենցիալներ (ՀՍՊ), առաջանում են նյարդային և մկանային բջիջների թաղանթների այն մասերում, որոնք անմիջապես սահմանակից են սինապսային վերջույթներին։ Ունեն մի քանի մվ ամպլիտուդ, 10-15 մվրկ տևողություն։ ԵՍՊ ենթաբաժանվում է 2 տիպի՝
Դրդող ՀՍՊ (ԴՀՍՊ)
Առաջինն իրենից ներկայացնում է ենթասինապսային թաղանթի տեղային ապաբևեռացում, որը պայմանավորված է համապատասխան մեդիատորի ազդեցությամբ (օրինակ, ացետիլխոլինը նյարդերի և մկանների միացման տեղում)։ ԴՀՍՊ-ն, որոշ շեմքային արժեքի հասնելով, բջջում առաջացնում է ԳՊ։
Արգելակող՝ ՀՍՍՊ
ԱՀՍՊ արտահայտվում է թաղանթի գերբևեռացմամբ, որը պայմանավորված է արգելակող մեդիատորի ազդեցությամբ։
Գեներատորային պոտենցիալներ
Գեներատորային պոտենցիալներն առաջանում են զգացող նյարդային վերջույթների՝ ռեցեպտորների թաղանթում։ Արտաքինից նման են ԳԵՍՊ-ին, նրանց ամպլիտուդը մի քանի մվ է և կախված է ռեցեպտորի վրա կիրառված գրգռիչի ուժից։ Գեներատորային պոտենցիալների իոնային մեխանիզմն անբավարար է ուսումնասիրված։ Կլինիկայում կենսաէլեկտրական պոտենցիալները գրանցվում են մաշկի վրա դրվող էլեկտրոդների միջոցով։
Գավրիշի
2001 թվականի տվյալներով Գավրիշի ավանում բնակվում էր 305 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,79 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 386,08 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ Կատեգորիա:1794 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Թաղլար
Թաղլար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Դերսիմի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Բլեչեպսին
Բնակչություն
Բնակչությունը թվականի տվյալներով կազմում է  մարդ։
Նավասա կղզի
Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ Կատեգորիա:Կղզիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կղզիներ Կատեգորիա:Կարիբյան ծովի կղզիներ
Վիլֆանյան (կանտոն)
Վիլֆանյան (Villefagnan), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պուատու Շարանտա շրջանում։ Շարանտ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Կոնֆոլան օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 5670 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1629 է։ Կանտոնում կա 20 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Sucker for Pain
«Sucker for Pain», ամերիկացի ռեփերներ Լիլ Ուեյնի, Վիզ Խալիֆայի, Լոջիքի, ամերիկացի R&B երգիչ Ty Dolla $ign-ի, ամերիկյան ինդի ռոք խմբեր Imagine Dragons-ի և X Ambassadors-ի սինգլը։ Թողարկվել է 2016 թվականի հունիսի 24-ին, Atlantic Records և Warner Bros. Records լեյբլերի կողմից՝ ամերիկյան «Ինքնասպանների ջոկատը» ֆիլմի սաունդթրեքային ալբոմի համար ։
Քննադատություններ
Rolling Stone ամսագրի քննադատ Էլիաս Լեյթը երգը անվանել է «խենթ», մինչ USA Today-ի քննադատ Կարլի Մալենբաումը ասել է, որ երգը իր կարծիքով «սեքսուալ է» ։
Տեսահոլովակ
2016 թվականի հունիսի 24-ին թողարկվել է երգի տեսահոլովակը։ Տեսահոլովակում կան ֆիլմից տեսարաններ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2016 սինգլներ Կատեգորիա:Imagine Dragons երգեր Կատեգորիա:Վիզ Խալիֆայի երգեր Կատեգորիա:Լիլ Ուեյնի երգեր Կատեգորիա:Ty Dolla Sign երգեր
Սպիտակ (գույն)
Սպիտակ գույն, ախրոմատիկ գույն, ինչպես սևը և մոխրագույնի երանգները։ Սպիտակ է համարվում սպեկտրով և էլեկտրամագնիսական ճառագայթմամբ գույնը՝ տեսանելի մասում ալիքների ողջ երկարությամբ հավասար հզորություն ունեցող։ Պետք է հասկանալ, որ սպիտակ գույնի զգացողություն կարող է առաջանալ տարբեր գործոնների ազդեցությամբ տարբեր սպեկտրների ճառագայթումից։
Սպիտակ լույս
Մարդկային աչքն ունի լուսավորության տարբեր պայմաններին հարմարվելու բնական ունակություն։ Սրա նկարագրման համար օգտագործվում է գույնի գունային ջերմաստիճանի հասկացությունը։ Գունային տարբեր ստանդարտներում որպես սպիտակ ընդունվում են տարբեր չափանիշներ։ Առավել տարածված են D65 (գունային ջերմաստիճանը՝ 6500Կ) և D55 (5500Կ) ստանդարտային իլյումինատները, որոնք մոտ են արևային սպեկտրի ճառագայթմանը։
Սպիտակ գույնի ստացում տարբեր աղբյուրների օգնությամբ
Գույնի ադիտիվ սինթեզը, կապված մարդկային տեսողության առանձնահատկության հետ, թույլ է տալիս սպիտակ գույն ստանալ կարմիրի, կանաչի և երկնագույնի միախառնումով, որն օգտագործվում է, օրինակ, կինեսկոպներում։ Գույնի սուբտրակտիվ սինթեզի դեպքում սպիտակը սկզբնական, ֆոնային գույն է, օրինակ՝ թղթի գույնը տպագրության ժամանակ։ Չի պահանջվում լրացուցիչ կապույտ, կարմիր և դեղին գույների ավելացումը։ Մարդը մակերևույթն ընկալում է սպիտակ, եթե այն ամբողջովին արտացոլում է իր վրա ընկնող լույսի հոսքը՝ կազմված տեսանելի սպեկտրի՝ տարբեր երկարության ալիքների հավասարաչափ արտացոլմամբ։ Եթե մարմինը մասամբ կլանում է տարբեր երկարության ալիքների տեսանելի լույսը, ապա այդ մարմնի մակերևույթը կարող է թողնել մոխրագույնի տպավորություն։ Սպիտակ գույնն ունի ամենամեծ պայծառություն, նրբերանգ - 0։ Սպիտակ գույնը, որ արևագույնի սպեկտրի նախատիպն է, չի կարելի ստանալ՝ խառնելով մնացած հիմնական գույներն ու երանգները։
Խորհրդանշանների համակարգում
Սպիտակ գույնը Մոզամբիկի պետական դրոշի վրա խորհրդանշում է խաղաղություն։
Ուղղափառության մեջ
Սպիտակը սրբության և աշխարհիկից հրաժարվելու, հոգու պարզության ձգտելու գույնն է։ Սա մաքրության, աստվածայինին ձգտելու խորհրդանիշն է։ Շատ սրբապատկերներում Քրիստոսի շորերը պատկերվում են սպիտակ գույնով։ «Ահեղ դատաստանում» սրբերը սպիտակ են հագած։ Սպիտակ են հագած և երեխաները սրբապատկերներում։ Ուղղափառ մշակույթում սպիտակը մարգարեների, սրբերի, հրեշտակների գույնն է։ Դարեր շարունակ թաղումները իրականացրել են սպիտակ հագած հոգևորականները։ Այդ դեպքում սպիտակը հիշեցնում է, որ մարդկությունը հարություն է առնելու հետագայում։ Ուղղափառ շատ տոներ հոգևորականները նշում են սպիտակ հանդերձով։
Ռազմական հեղաշրջում
Ռազմական հեղաշրջում (հաճախ նաև՝ Պուտչ), պետության ղեկավարի, կառավարության բռնի փոփոխություն, որին որոշիչ մասնակցություն են ունեցել զինված ուժերը։ Որպես կանոն, ռազմական հեղաշրջումից հետո իշխանության է գալիս զինվորական կառավարությունը։ Այդպիսի կառավարություններն առավել հաճախ բնորոշվում են «խունտա» բառով, որը իսպաներեն «junta» բառից թարգմանաբար նշանակում է միավորում։ Իսպանախոս երկրներում ռազմական հեղաշրջումն անվանվում է «պռոնունսիամենտո» ։
Մասնագիտական գրականության մեջ ռազմական հեղաշրջումը իր բնույթով և ձևակերպումներով էապես տարբերվում է պետական, պալատական հեղաշրջումներից, հեղափոխությունից և հակահեղափոխությունից, ինչպես նաև զինված ապստամբությունից և խռովությունից ։
Կրասնովո (գյուղ, Վաչսկի շրջան)
Կրասնովո (Красново), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի կազմում։
Ռազմական հեղաշրջում
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քաղաքական գործընթացներ Կատեգորիա:Քաղաքական տերմինաբանություն
Կրասնովո (գյուղ, Վաչսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վաչսկի շրջանի բնակավայրեր
Բել Կաուֆման
Բել Կաուֆման ( Bel Kaufman, ի ծնե Բելլա Միխայլովնա Կոյֆման, )՝ ամերիկացի գրող և մանկավարժ։
Հրեական գրականության դասական ներկայացուցիչ Շոլոմ-Ալեյխեմի թոռնուհին (մայրական գծով) ։
Կենսագրություն
Բել Կաուֆմանի ծնողները՝ ամերիկացի գրականագետներ և լրագրողներ Միխայիլ Կոյֆման և Լայլա  (Սառա Սոլոմոնովա) Ռաբինովիչն (1887-1964 թվականներ) են ։ Ծնվել է Բեռլինում, որտեղ նրա հայրը սովորում էր Բեռլինյան համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում։ Մանկությունը (Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկիզբից) անց է կացրել Օդեսայում, 1923 թվականի դեկտեմբերից՝ ԱՄՆ-ում ։ Սկզբում ընտանիքը ապրում էր Բրոնքսում, իսկ մի տարի անց, երբ նրա հայրը բժշկությամբ զբաղվելու լիցենզիա ստացավ տեղափոխվեցին Նյու Յորք ։
1934 թվականին գերազանց ավարտեց Նյու Յորքի Հանթեր քոլեջը, այնուհետև Կոլումբիայի համալսարանի գրականության մագիստրատուրան (1936 թվական) ։ Տասը տարի աշխատել է անգլերեն լեզվի ուսուցչուհի Նյու Յորքի միջնակարգ դպրոցներում, այնուհետև Նյու Յորքի քաղաքային համալսարանում ։
1930- ական թվականների վերջին սկսել է հրապարակել կարճ արձակ ստեղծագործություններ։ 1940-ական թվականներից Esquire ամսագրում հրապարակել է հեքիաթներ և սկետչեր, վերցնելով Բել Կաուֆման (Bel Kaufman) գրական կեղծանունը ։
Բել Կաուֆմանի հիմնական ճանաչում բերեց ինքնակենսագրական և բազմիցս վերահրատարակված «Ներքև տանող աստիճանով դեպի վեր» վեպը՝ ( Up the Down Staircase, 1965 թվական) հիմնված տարիների դասավանդման փորձի վրա։ Ամսագրային տարբերակով այն ի սկզբանե հրապարակվել է «Saturday Review»-ում 1962 թվականին, նոյեմբերի 17-ից։ Վեպը էկրանարկվել է ռեժիսոր Ռոբերտ Մալլիգանի կողմից՝ 1967 թվականին («Up the Down Staircase») գլխավոր դերում ՝ Սենդի Դեննիս։ 1969 թվականին վեպի հիման վրա Բել Կաուֆմանը հրապարակեց համանուն պիեսը։ Վեպը թարգմանվել է 16 լեզուներով և հրատարակվել վեց միլիոն տպաքանակով, իսկ նրա անվանումը՝ Up the Down Staircase վերածվեց իդիոմատիկ արտահայտության ։
Կաուֆմանին է պատկանում «Սեր և նման բաներ...» (Love, etc.), «La Tigresse» հեքրաթների ժողովածուն, «This and That» ինքնակենսագրական ակնարկների գիրքը։ 2004 թվականին լույս տեսավ Օդեսայում մանկության տարիների հիշողությունների մասին պատկերազարդ գիրքը՝ «Odessa Memories» : Այլ ստեղծագործությունների շարքերում՝ «Կիրակի զբոսայգում» (Sunday in the Park, 1985 թվական), «Ամերիկայում արտասահմանում» (Abroad in America, 1976 թվական)։ Բել Կաուֆմանի պատմությունները՝ «Նամակ հանգուցյալ ուսուցչին» և «Ներքև տանող աստիճանով դեպի վեր» ընդգրկվել են «Արևմուտքը մոտ է» ժողովածույի մեջ ։
Բել Կաուֆմանը հանդիսանում էր Կոլումբիայի համալսարանում իդիշի ուսումնասիրության բաժնի նախագահը ։
Ընտանիք
Բժիշկ Սիդնի Գոլդստայնի հետ առաջին ամուսնությունից երեխաները՝ Ջոնաթան Գոլդսթայն (Jonathan Goldstine, ծնվել է 1942 թվականին)՝ Փենսիլվանիա նահանգի համալսարանի համակարգչային և ճարտարագիտական գիտությունների պրոֆեսոր և Թեա Գոլդսթայն (Thea L. Goldstine, ծնվել է 1944 թվականին), հոգեբան ։
Ամուսինը՝ Սիդնի Գլակ (Sidney J. Gluck, ծնվել է՝ 1917 թվականին), Նոր դպրոցի սոցիալական հետազոտությունների քաղաքատնտեսության պրոֆեսոր, Շոլոմ-Ալեյխեմի հիմնադրամի նախագահ (The Sholem Aleichem Memorial Foundation) : Ըստ Կաուֆմանի «Նա ունի հինգ մասնագիտություններ ։ Եղել է պրոֆեսոր-մարքսիստ։ Հեռուստատեսությունում ուներ ծրագիր Չինաստանի մասին։ Նա նկարիչ է, լուսանկարիչ է։ Նա գլխավորում է Շոլոմ-Ալեյխեմի հիմնադրամը» ։
Եղբայրը՝ Շերվին Կաուֆման (Sherwin Allen Kaufman, ծնվել է 1920 թվականին), մանկաբարձ-գինեկոլոգ, կոմպոզիտոր և երգահան, գինեկոլոգիայի, անպտղության բուժման, ծննդօգնության կազմակերպչական հարցերի մասին մի շարք գիտական և սիրված գրքերի հեղինակ ։
Երկու հորաքույրները՝ Բասյա (Բերտա) Կոյֆմանը և Ուդլ (Ադել) Կոյֆմանը՝ ամուսնացած էին հրեա գրողների հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Պերշոտրավնևոե (գյուղ, Բելոպոլիեի շրջան)
Պերշոտրավնևոե (Першотравневе), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պերշոտրավնևոե գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Բելոպոլիեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գարբուզի (գյուղ, Բոգոդուխովի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Գարբուզի գյուղում բնակվում էր 12 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,26 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 46,15 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բոգոդուխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1918 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ջոշուա Նքոմո
Ջոշուա Նքոմո (Joshua Mqabuko Nyongolo Nkomo, ), զիմբաբեցի հեղափոխական։
1950-ական թվականների սկզբից գլխավորել է Զիմբաբվեի ազգային-ազատագրական շարժումը։ 1957 թվականից Զիմբաբվեի աֆրիկյան ժողովրդի միության (ԶԱԺՄ, մինչև 1960 թվականը՝ Աֆրիկյան ազգային կոնգրես․ 1960-1961 թվականներին եղել է Ազգային դեմոկրատական կուսակցություն) նախագահը։ 1963-1974 թվականներին եղել է կալանքի տակ։ 1976 թվականին Ռոբերտ Մուգաբեի հետ դարձել է Զիմբաբվեի Հայրենասիրական ճակատի առաջնորդը։ 1980 թվականի Փետրվարին, ընդհանուր ընտրություններում Հայրենասիրական ճակատի հաղթանակից հետո, նշանակվել է Զիմբաբվեի ներքին գործերի նախարար։
Կենսագրություն
Ջոշուա Նքոմոն ծնվել է 1917 թվականի հունիսի 19-ին Մատոպի մարզի Հարավային Ռոդեզիայում (այժմ Զիմբաբվե), գյուղական ուսուցիչների և Լոնդոնի միսիոներական հասարակության քարոզիչների ընտանիքում ։ Նրա ընտանիքը տվել է մոտավորապես հազար գլուխ խոշոր եղջերավոր անասուն և եղել է բավականին հետևողական, որպեսզի Ջոշուային, որը եղել է ընտանիքի ութ երեխաներից մեկը, ստանա բարձրագույն կրթության ։ Մահացել է 1999 թվականի հուլիսի 1-ին Զիմբաբվեում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հեղափոխականներ Կատեգորիա:Հարավաֆրիկյան համալսարանի շրջանավարտներ
Ելենա Միքայելյան
Ելենա Հակոբի Միքայելյան, հայ երգչուհի (սոպրանո), ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1969)։
Երգչուհի Հասմիկ Հացագործյանի մայրը։
Կենսագրություն
Ելենա Միքայելյանը ծնվել է 1925 թվականի ապրիլի 12-ին Լենինականում։ Սովորել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում, որն ավարտել է 1953 թվականին։ Նույն թվականին դարձել է Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի մեներգչուհի. դերերգերից են՝ Անուշ (Ա. Տիգրանյանի «Անուշ»), Աիդա, Լեոնորա (Ջ. Վերդիի «Աիդա», «Տրուբադուր»), Մարո (Ա. Բաբաևի «Արծվաբերդ»), Տատյանա (Պ. Ի. Չայկովսկու «Եվգենի Օնեգին») և այլն։ Հանդես է եկել համերգներով, եղել է մի շարք հայ կոմպոզիտորների (Հ. Ստեփանյան, Գ. Արմենյան և ուրիշներ) երկերի առաջին կատարողը։
Ելենա Միքայելյանը մահացել է 2017 թվականի մարտի 9-ին Երևանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ օպերային երգչուհիներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սոպրանոներ
Պյութագորասականություն
Պյութագորասականություն, կրոնական փիլիսոփայական ուսմունք է, որն առաջացել է Հին Հունաստանում՝ Ք. ա. VI—IV դարերում։ Անվանումն ստացել է իր նախահայր՝ Պյութագորասի պատվին։
Պյութագորասականության միության պատմություն
Միության հիմնադիրը Պյութագորասն էր՝ Մենսարխի որդին, ծնված Սամոս կղզում ։ Նրա զարգացումը համընկնում է Պոլիկրատ (մոտ. Ք. ա. 530 թվական) բռնապետի կառավարման ժամանակաշրջանի հետ։ Պյութագորասը Իտալիայի Կրոտոնե քաղաքում հիմնեց միություն։ Նա մահացավ Մետապոնտիումում, ուր նա տեղափոխվեց իր միության հանդեպ կրոտոնցիների թշնամական վերաբերմունքի պատճառուվ։
Պյութագորասի մահից հետո պյութագորասականության միության դեմ թշնամանքն ավելի սրվեց և Ք. ա. V դարում վերաճեց աղետի։ Կրոտոնեում բազմաթիվ պյութագորիստներ, այնտեղ՝ որտեղ հավաքվում էին սպանվեցին և հրկիզվեցին։ Ջարդը շարունակվեց նաև այլ վայրերում։ Ողջ մնացածները ստիպված էին փախչել՝ իրենց հետ տարածվելով ուսմունքն ու իրենց միության առեղծվածները։ Այդ առեղծվածները միությանը հնարավորություն տվեցին գոյատևել նաև այն ժամանակ, երբ նա կորցրեց իր նախկին քաղաքական և կրթական նշանակությունը։   Ք. ա. V դարի վերջում Մեծ Հունաստանում պյութագորիստների քաղաքական նշանակությունը վերածնվեց։ Կարևոր գործիչը Արքիտասն էր, ռազմական հրամանատար և պետական գործիչ։ Ք. ա. IV դարից սկսած պյութագորասականությունն իր տեղերը զիջեց պլատոնականությանը։
Ինքը՝ Պյութագորասը չի թողել իր ուսմունքի գրավոր շարադրանք (այն կրում էր խիստ ծածուկ բնույթ ) և առաջին գրողը համարվում է Ֆիլոլաուսը, ով տվեց պյութագորասականության վարդապետության ձևակերպումները։ Նախկին պյութագորասականների ուսմունքը հայտնի է Պլատոնի և Արիստոտելի վկայությունների, ինչպես նաև Ֆիլոլաուսի որոշ ֆրագմենտներից, որոնք համարվում են բնագրեր։
Պյութագորասականության միությանը՝ որպես կրոնական համայնք
Պյութագորասի ուսմնուքի հիմքը դարձավ օրփեոսականությունը։
Հիմք կա մտածելու, որ Պյութագորասը հիմնել է միստիկ միություն, որտեղ սովորեցրել է իր հետևորդներին նոր մաքրման արարողություն։ Այդ արարողությունները կապված էին հոգիների տեղափոխման ուսմունքի սովորեցմնան հետ, ինչը կարելի է վերագրել Պյութագորասին, հիմք ընդունելով Հերոդոտոսի և Քսենոփանեսի վկայությունները։ Դրանք հանդիպում են նաև Պարմենիդեսի, Էմպեդոկլեսի և Պինդարոսի մոտ՝ ովքեր գտնվել են պյութագորասականության ազդեցության տակ։
Մի շարք կանոնակարգեր և արգելքներ գալիս են շատ հնուց։ Այդ արգելքներից առավել հայտնի դարձավ սննդի մեջ լոբու օգտագործման արգելքը, որի պատճառով, ըստ ավանդույթներից մեկի, մահացել է Պյութագորասը։ Այս արգելքի պատճառը իրականում հայտնի չէ, աղբյուրները բարձրացնում են տարբեր ենթադրություններ՝ այսպիսի տաբուի պատճառների վերաբերյալ։ Օրինակ՝ փիլիսոփա Ելենա Շուլգան բացատրում է դա նրանով, որ լոբին, հիշեցնելով մարդկային սաղմ, ասոցացվում է նախածնության հետ ։
Պյութագորասականները կիրառում էին բուսակերությունը՝ կրոնական, բարոյագիտական և ասկետիկական պատճառներով, մասնավորապես՝ կապված հոգիների տեղափոխման ուսմունքի հետ։ Օրփեոսականության հետքերով, պյութագորասականները կարծում էին, որ յուրաքանչյուր մարդում հոգի երկդաշտ համակարգ է և բաղկացած է տղամարդկանց և կանանց մասերից, որոնք կոչվում են՝ Էրոս և Պսիքե ։
Պյութագորասականների փիլիսոփայությունը
Պյութագորասն առաջին մտածողն էր, ով ըստ ավանդության, անվանեց իրեն փիլիսոփա, այսինքն՝ «իմաստության սիրահար»։ Նրա ուսմունքի առարկան աշխարհն էր՝ իր ամբողջականությամբ, ենթարկված՝ ներդաշնակությանն ու թվերին։ Ելենա Շուլգան նշում էր, որ այս դպրոցի փիլիսոփայության ձևավորման գործում հայեցակարգային է արդարության սկզբունքը, որը պետք է դիտարկել որպես կարևոր ։ Փիլիսոփայության զարգացման գագաթնակետը համարվում է ինքնամփոփ միտքը, մեջտեղում՝ քաղաքացիական միտքը, երրորդում՝ միտքը՝ կապված խորհրդավորության հետ ։
Պյութագորասականների կողմից կազմվել է աղյուսակ՝ կազմված 10 հակադրություններից։ Արիստոտելը դրանք մեջբերում է իր «Մետաֆիզիկայում». Համաշխարհային ներդաշնակության մեջ եզրահանգվում է, որ կա եզակի հոգնակիի մեջ և հոգնակի՝ եզակիի (ἕν καί πολλά): Ինչպե՞ս հասկանալ այս իրողությունը։ Այս հարցի անմիջական պատասխան է համարվում թիվը. նրա մեջ միավորվում են բազմակին, նա ցանկացած չափի սկիզզբն է։ Մոնոխորդի վրա փորձերը ցույց են տալիս, որ թիվը ձայնային հարմոնիայի սկիզբն է, որը որոշվում է մաթեմատիկական օրենքներով։ Աստղագիտական դիտարկումները մեզ ցույց են տալիս, որ երկնային երևույթները, որի հետ կապված են բոլոր երկրային կյանքի գլխավոր փոփոխությունները, տեղի են ունենում մաթեմատիկական ճշգրտությամբ՝ կիկնվելով ճշգրիտ սահմանված փուլերով։ Պյութագորասականները, վերցնելով մաթեմատիկական գիտությունները, առաջին անգամ այն առաջ մղեցին։ Նրանք ընդունեցին մաթեմատիկական հիմքը՝ որպես ամբողջ գոյության սկիզբ։ Այդպիսի սկզբում, բնականաբար, առաջինը հանդես են գալիս թվերը։ Հետագայում նրանք թվերի մեջ գտնում էին երաժշտական ներդաշնակության հատկություններ և հարաբերություններ և քանի որ նրանց համար բոլոր այլ իրերն, ըստ իրենց էության, հանդիսանում էին թվերի նմանություններ, նրանք ընդունում էին, որ թվերի տարրերը ամբողջ գոյության տարրերի էությունն են։ Այսպիսով. պյութագորասյան թվերն ունեն ոչ պարզ քանակական նշանակություն. եթե մեր համար թիվը միավորների որոշակի գոմար է, ապա պյութագորասականների համար, ավելի շուտ, այն ուժն է, որը միավորում է այդ միավորումները որոշակի ամբողջության մեջ և տալիս է դրանց որոշակի հատկություններ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Ասկետիզմ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական տեսություններ Կատեգորիա:Նախասոկրատեսյան փիլիսոփաներ
Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիա
Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիա (Royal Academy of Dramatic Art (RADA)), աշխարհում ամենահայտնի թատերական դպրոցներից մեկը, ինչպես նաև Միացյալ Թագավորությունում ամենահին թատերական դպրոցներից մեկը։ Ակադեմիան կառուցվել է 1904 թվականին՝ անգլիացի թատրոնի դերասան Հերբերտ Բիրբոմ Թրիի կողմից, գտնվում է լոնդոնյան թաղամաս Բլուսբերիում։ Ակադեմիան գտնվում է Թագավորական քոլեջի կառավարման տակ, որը իր հերթին համարվում է Լոնդոնյան համալսարանի մաս։
Ակադեմիան ամեն տարի ընդունում է 28 նոր ուսանող՝ երեքտարյա դասընթացի համար։ Ակադեմիան պատրաստում է ոչ միայն դերասաններ, այլ նաև թատրոնի տեխնիկական անձնկազմ։ Ակադեմիայի շրջանավարտները դարձել են մեծ ճանաչում ունեցող դերասան և դերասանուհիներ, նրանց շարքում են՝ Ութա Հագենը, Ջոան Գրինվուդը, Մարգարեթ Լոքվուդը, Մեգգի Ալբանեզին, Ջոն Գիլգուդը, Ջոան Քոլինզը, Մայքլ Քեյնը, Յոան Գրիֆիթը, Թիմոթի Դալթոնը, Էնթոնի Հոփքինսը, Յան Մաքշեյնը, Էրիկ Ռոբերտսը, Թոմ Հիդելսթոնը, Մեթյու ՄաքՖեյդենը, Շոն Բինը, Բեն Ուիշոուն, Ալան Ռիքմանը և այլք։
2007 թվականից ակադեմիայի նախագահն է Ռիչարդ Աթենբորոն (մինչև իր մահը՝ 2014 թվականի օգոստոսը), ներկայացուցիչը՝ սեր Սթիվեն Ուեյլի-Քոենը, իսկ նրա փորաինողներն են Ալան Ռիքմանը (մինչև իր մահը՝ 2016 թվականի հունվարի 14-ը ) և Մայքլ Աթենբորոն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիայի համալսարաններ
Թաղլար Մեծ
Թաղլար Մեծ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Դերսիմի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Միջին Բեբեխա
Միջին Բեբեխա (Средняя Бебеха), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետի երկարությունը 7 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Կամսկոմու ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Վյատա գետն է, գետի ենթաավազանը Վետկա գետն է։ Գետի գետային ավազանը Կոտելնիչ գետն է՝ մինչև Կամ.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Էստոնիայի անկախության հաղթանակի սյուն
Էստոնիայի անկախության հաղթանակի սյուն (Vabadussõja võidusammas), գտնվում է Էստոնիայի մայրաքաղաք Տալլինի Ազատության հրապարակում։ Հուշարձանի բացումը տեղի է ունեցել 2009 թ․–ի հունիսի 23–ին՝ Էստոնիայի անկախության համար մղված մարտերում զոհվածների հիշատակի օրը։ Սյունը ունի 23,5 մ բարձրություն և կազմված է 143 ապակե թիթեղներից։ Սյան գլխավերևում տեղադրված է 1919 թ․–ին ստեղծված Էստոնիայի ամենաբարձր պարգևը մարմնավորող խաչ։
Պատմություն
Հուշարձանի կառուցման գաղափարը ի հայտ է եկել 1919 թ․–ին պատերազմի ավարտից հետո։ 1918-1920 թթ․–ին անկախության համար տեղի ունեցած մարտերում 4000 մարդ սպանվել է, 14000–ը՝ վիրավորվել ։ 1936 թ․–ին օրենք ընդունվեց, որի համաձայն պետք է կառուցվեր պատերազմի զոհերի հիշատակին նվիրված համազգային հուշարձան։ Սակայն շինարարությունը դադարեցվեց Էստոնիային խորհրդայնացման հետևանքով։ 1991 թ․–ին ԽՍՀՄ–ից անկախանալուց հետո հուշարձանի կառուցման հարցը կրկին մտավ օրակարգ։ 2005 թ․–ի գարնանը Ռիյգիկոգուն որոշում է, որ անկախության սյունը պետք է վեր խոյանա Տալլինի Ազատության հրապարակում։ 2006 թ․–ին հուշարձանի կառուցման մրցույթում 40 նախագիծ է ստացվել, որոնցից հաղթող է ճանաչվել է Ռայներ Ստենֆելդի, Անդրի Լաիդրեի, Կադրի Կիհոյի, Անտո Սավիի «Լիբերտաս» (Libertas) նախագիծը։ Իսկ կապալառուի ընտրության մրցույթում հաղթող է ճանաչվել Celander Ehitus OÜ շինարարական կազմակերպությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնիայի պատմություն Կատեգորիա:Էստոնիայի տեսարժան վայրեր
Նորդի Մուկիելե
Նորդի Մուկիելե (Nordi Mukiele, ), ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս ՌԲ Լայպցիգի կազմում։ Խաղում է աջ պաշտպանի դիրքում ։
Մոնպելիե
2017 թվականի հունվարի 6-ին Մուկիելեն 1․5 միլիոն եվրոյի դիմաց տեղափոխվեց Մոնպելիե  ։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց հունվարի 21-ին՝ փոխարինման մտնելով Մեցի դեմ խաղում ։ Առաջին հանդիպումը Մոնպելիեի մեկնարկային կազմում անցկացրեց հունվարի 27-ին՝ Օլիմպիկ Մարսելի դեմ խաղում ։ Հոկտեմբերի 15-ին ֆրանսիացին գոլային փոխանցում տվեց Նիսի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 2-0 հաշվով ։ Մոնպելիեի կազմում Մուկիելեն անցկացրեց 56 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլային փոխանցման հեղինակ։
ՌԲ Լայպցիգ
2018 թվականի մայիսի 30-ին Մուկիելեն 5 տարվա պայմանագիր կնքեց ՌԲ Լայպցիգի հետ   ։ Իր դեբյուտը նշեց հուլիսի 26-ին՝ փոխարինելով Մարսելո Սարաչիին Եվրոպայի Լիգայի որակավորման երկրորդ փուլի Հեկենի դեմ խաղում ։ Առաջին հանդիպումը Բունդեսլիգայում անցկացրեց սեպտեմբերի 2-ին՝ Ֆորտունա Դյուսելդորֆի դեմ խաղում ։
Միջազգային կարիերա
Մուկիելեն իրավասու է ներկայացնել Ֆրանսիան ու Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունը միջազգային ասպարեզում, և հանդես է եկել Ֆրանսիայի տարբեր տարիքային երիտասարդական հավաքականներում ։
Ակումբային վիճակագրություն
2018 թվականի դեկտեմբերի 24-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լավալի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մոնպելիեի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՌԲ Լայպցիգի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բունդեսլիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Անկախների սալոն
Անկախների սալոն (Société des Artistes Indépendants), ստեղծվել է Փարիզում, 1884 թվականի հուլիսի 29-ին։ Նախաձեռնությունը սկսվել է Փարիզում մի շարք ցուցադրությունների կազմակերպմամբ, որոնք ընտրել էին առանց ժյուրի, առանց պարգև (sans jury ni récompense) կարգախոսը։ Ալբերտ Դուբո-Պիլեն, Օդիլոն Ռեդոնը, Ժորժ Սյորան և Պոլ Սինյակը հիմնադիրների թվում էին։ Հաջորդ երեք տասնամյակների ընթացքում սալոնում կազմակերպված ամենամյա ցուցահանդեսների ժամանակ, ինչպես Աշնանային սալոնում, որոշվում էին 20-րդ դարի վաղ շրջանի արվեստի միտումները։ Սալոնը դարձել էր այն վայրը, որտեղ առաջին անգամ ներկայացվում էին արվեստի գործերն ու քննարկվում։ Առաջին համաշխարհային պատերազմը պատճառ է դառնում սալոնի փակման, սակայն մասնակից նկարիչները շարունակում էին իրենց ակտիվ գործունեությունը։ 1920 թվականից սկսած, գլխամասը տեղակայված է Մեծ պալատում։
Պատմություն
Անկախների սալոնն արվեստի ամենամյա անկախ ցուցադրություն է, որն ուղղված է մեծ լսարանի և տեղի է ունենում Փարիզում։ Այն հիմնադրվել է ի պատասխան պաշտոնապես հովանավորվող խիստ ավանդական Սալոնի։ 1884 թվականից` առաջին ցուցադրությունից հետո, Անկախների սալոնի կազմակերպիչները խոստացել են մեկ վայրում հավաքել իրենց արվեստում անկախության ձգտող արվեստագետներին։ Իրադարձությունը նշանակալի է պարգևների և ժյուրիի բացակայությամբ։ Ի հակադրություն Աշնանային Սալոնի, որը տեղի է ունենում Փարիզում աշնանային ամիսներին, Անկախների սալոնը տեղի է ունենում գարնանային ամիսներին` այդպիսով խթանելով նկարիչների ձմեռային ժանանակաշրջանում աշխատելն ու սալոնին պատրաստվելը։ Սալոնի պատմության մեջ կան մի քանի նշանակալի տարեթվեր։ Ֆրանսիական Երկրորդ կայսրության ժամանակ այն արվեստագետները, ովքեր չունեին Նկարչության ու քանդակագործության ակադեմիայի աջակցությունը, առաջընթացի շատ փոքր հնարավորություն ունեին։ Ամեն տարի աճում էր պաշտոնական Փարիզյան սալոնին դիմած նկարիչների ու սալոնի կողմից մերժված աշխատանքների թիվը, սակայն ո՛չ Երկրորդ կայսրությունը, ո՛չ Ֆրանսիայի երրորդ հանրապետությունը չեն կարողացել այդ խնդրի լուծումը գտնել։ Տարիներով արվեստագետները հույս են դրել պաշտոնական օժանդակության վրա։ 1884 թվականին վերջապես արվեստագետներն սկսել են ինքնակազմակերպվել և «Մի խումբ անկախ արվեստագետներ» Գեղարվեստի նախարարության կողմից արտոնվել են ցուցահանդես կազմակերպել, իսկ Քաղաքային խորհուրդը համաձայնել է ցուցադրության համար տարածք տրամադրել։ Այսպիսով, մայիսի 15-հուլիսի 15-ը ժամանակակից արվեստի առաջին «ազատ» ցուցադրությունը ներկայացրել է 400 արվեստագետի ավելի քան 5000 աշխատանք։ Չնայած սալոնը հովանավորվում էր ժամանակի մի շարք պաշտոնյաների կողմից, այն համարվում էր հեղափոխության բույն, և սկզբից սալոնի հիմնադիրների համար դժվար էր։
Հիմնում
1884 թվականի հունիսի 11-ին Անկախների սալոնի հիմնումը հաստատվել է։ Կազմակերպության հռչակագրի առաջին հոդվածն ասում է. «...«Անկախների սալոն»-ի նպատակն է թույլատրել արվեստագետներին միանգամայն ազատորեն ներկայացնելու իրենց աշխատանքը հանրային քննադատությանը»։
Ֆովիզմ, 1905
Աշնանային սալոնի 1905 թվականի ցուցադրությունից առաջ, որը պատմականորեն նշվում է որպես ֆովիզմի ծնունդ, մարտի 24-ից ապրիլի 30-ը ֆովիզմի կտրուկ տարածումը նկատելի է դառնում Անկախների սալոնում։ Քննադատ Լուի Վոքսելը ցուցադրությունը նկարագրում է Դոնաթելայի` «Դոնաթելան գազանների մեջ» հայտնի խոսքով, հակադրելով կտավները նույն սենյակում գտնվող վերածննդյանոճի քանդակի հետ ։ 1905 թվականի Անրի Մատիսը ցուցադրություն է կազմակերպել Անկախների սալոնում Ալբեր Մարքեի, Ժան Պուի, Անրի Մանգենի, Օտոն Ֆրիեզի, Ռաուլ Դյուֆիի, Կես վան Դոնգենի, Անդրե Դերենի, Մորիս դը Վլամինկի, Շառլ Կամուանի և Ժան Մետցինժերի հետ ։ Այս ցուցադրությունը Վոքսելի կողմից մեկնաբանվել է 1905 թվականի մարտի 4-ին, 18-ին և 23-ին ֆրանսիական Ժիլ Բլասում ։ Մատիսը ցուցադրել է նախաֆովիստական Luxe, Calme et Volupté կտավը։ Կտավը պատկերվել է 1904 թվականին, դիվիզիոնիզմի մեթոդով և վառ գույներով ։ Նկարը Մատիսի ամենակարևոր աշխատանքն է, որտեղ նա օգտագործել է Սիյնակի նախընտրած դիվիզիոնիզմի մեթոդը ։ Սիյնակը գնել է աշխատանքը 1905 թվականի Անկախների սալոնի ցուցահանդեսից հետո։
Ֆովիզմի ընդհանուր ցուցադրություն, 1906
1906 թվականի Անկախների սալոնի ընտրական հանձնաժողովում ընտրվել էին Մատիսը, Սիյնակը և Մետցինժերը։
1905 թվականի Աշնանային սալոնից հետո, որը նշանավորում էր ֆովիզմ ուղղության սկիզբը, Անկախների սալոնը 1906 թվականին կազմակերպում է ցուցադրություն, որտեղ հանդես էին գալիս բոլոր ֆովիստները միասին։ Ցուցադրության կենտրոնական ցուցանմուշը Մատիսի մոնումենտալ Le Bonheur de Vivre-ն էր («Կյանքի ուրախություն») ։ Եռանկյուն համադրությունը մեծապես կապված է Սեզանի «Լողացողներ»-ին, մի շարք, որը շուտով ներշնչքանի աղբյուր էր դառնալու Պաբլո Պիկասոյի Ավինյոնի աղջիկները կտավի համար։ Քննադատները սարսափած էին «Կյանքի ուրախությունը» կտավի հարթությունից, վառ գույներից, էկլեկտիկ ոճից և մեթոդների միախառնումից։ Ըստ Մետցինժերի հիշողությունների, 1906 թվականի Անկախների սալոնի ժամանակ նա հանդիպում է Ալբերտ Գլեիզեսին և այցելում է նրա ստուդիան մի քանի օր անց։ 1907 թվականին Մաքս Յակոբսի տանը Մետցինժերը հանդիպում է Գիյոմ Կրոտովսկուն, ով արդեն իր աշխատանքներն ստորագրում էր որպես Գիյոմ Ապոլիներ ։ 1906 թվականին Մետցինժերը բավականաչափ հեղինակություն ուներ` Անկախների սալոնի խորհրդի կազմում ընտրվելու համար։ Այս ժամանակ նա մտերիմ ընկերություն է անում Ռոբեր Դելոնեի հետ, ում հետ հետագայում, 1907 թվականին, համատեղ ցուցադրություն պիտի բացեր։ Երկու նկարիչների աշխատանքում հատկանշական էր դիվիզիոնիզմի օգտագործումը ։
1907 թվական, մեծաքանակ վաճառք
1906 թվականի գարնանն Նակախների սալոնում իր աշխատանքներն առաջին անգամ ներկայացրել է Ժորժ Բրաքը։ 1907 թվականի մարտի 20-ապրիլի 30-ը անցկացված ցուցահանդեսին ներկայացվել են Բրաքի 6 աշխատանքներ, որոնցից հինգ վաճառվել են հենց տեղում, արվեստի գործակալ Վիլհելմ Ուդեի կողմից, ընդհանուր 505 ֆրանկ արժողությամբ։ Վեցերերդ աշխատանքը հավանաբար գնվել է արվեստի գործակալ Քյոնվեյլերի կողմից ։ Այստեղ է Բրաքն առաջին անգամ հանդիպել Քյոնվեյլերին և Գիյոմ Ապոլիների կողմից ներկայացվել է Պիկասոյին։ Բրաքի գործերն իրականում ֆովիզմի ոճով էին։ 1907 թվականից հետո նա սկսել է փոխարինել իր վառ գույներն ավելի մռայլ գույներով, ինչը, հնարավոր է Աշնանային սալոնում 1907 թվականին Սեզանի հիշատակին կազմակերպված ցուցահանդեսի արդյունք էր ։ Անդրե Դերենը ցուցադրել է իր Լե Ռաթ Մորթի պարողը կտավը, որը նկարել էր 1906 թվականի ձմռանը, և իր մեծ «Լողացողները» կտավը (Ժամանակակից արվեստի թանգարան (Նյու Յորք))։ Այս աշխատանքն արդեն ամբողջովին ֆովիզմի ոճով չէ և ավելի մոտ է Սեզանի պատկերման ոճին իր ձևով ու գույների ընտրությամբ։ Մատիսի «Կապույտ մերկությունը» ցուցադրվել է նաև 1907 թվականի Անկախների սալոնում։ Քննադատ Վոքսելն այս կտավի առթիվ գրել է.
«Կապույտ մերկությունը» հետագայում պետք է սենսացիա առաջացներ Նյու Յորքում կայացած «Սպառազինության ցուցադրություն» ժամանակակից արվեստի ցուցահանդեսում ։ Կտավը, որն արդեն բավականին հեռու էր ֆովիզմից, այնքան տգեղ է համարվել, որ ուսանողներն այրել են այն 1913 թվականի ցոցւադրության ժամանակ Չիկագոյում, որտեղ այն հայտնվել էր` տեղափոխվելով Նյու Յորքից ։ Բացի Մատիսի, Դերենի ու Բրաքի աշխատանքները, 1907 թվականի Անկախների սալոնը ներառում էր նաև վեցական աշխատանք Վլամինկից, Դյուֆիից, Մետցինժերից, Դելոնեից, Հերբինից, Պուից, Վալտատից, ինչպես նաև` երեք աշխատանք Մարկեից։ Մատիսն ու Դերենը փաստացի հրաժարվել են ֆովիզմից 1907 թվականի գարնանը տեղի ունեցած Անկախների սալոնի ժամանակ։ Իսկ 1907 թվականի Աշնանային սալոնից հետո ֆովիզմից հրաժարվել են շատ այլ նկարիչներ ևս։ Պայծառ ու մաքուր գույներն իրենց տեղը կտավի վրա զիջում էին հաշվարկված երկրաչափական պատկերներին։ Պարզեցված ձևերն սկսում են գերակայել ներկայացվող աշխատանքներում։ Այս մեթոդը կտավներում նոր կառուցվածքների սկիզբ է դառնում։
Սեզանի աշխատանքների մեջ մասը ներկայացվում են 1904, 1905 և 1906 թվականների Աշնանային սալոնում։ 1906 թվականին Սեզանի մահից հետո նրա աշխատանքները ներկայացվում են Փարիզում, Աշնանային սալոնի ժամանակ` հետահայաց ցուցադրության տեսքով` մեծ հետաքրքրություն առաջացնելով և ազդելով փարիզյան շատ արվեստագետների հետագա ստեղծագործությունների վրա։ Սեզանի պարզեցված երկրաչափական պատկերները ոգևորել են ոչ միայն Մատիսին, Դերենին, Բրաքին ու Մետզինժերին, այլ նաև ֆովիստների հետ ցուցադրված մի շարք այլ արվեստագետների։
1909, պարզեցված ձևեր
Ըստ կուբիզմի վերաբերյալ Ջոն Գոլդինգի 1959 թվականին հրատարակված բավականին նշանակալի աշխատանքի, 1909 թվականի մարտի 25-մայիսի 2-ն անցկացված Անկախների սալոնում առաջին անգամ հանրությանն է ներկայացվել կուբիզմի ոճով նկարված առաջին աշխատանքը, Փոքրիկ նավահանգիստ Նորմանդիայում, հեղինակ` Ժորժ Բրաք (Չիկագոյի արվեստի ինստիտուտ)։ 16 համարի սենյակում կախված էին Դերենի, Դյուֆիի, Ֆրիցի, Լապրադի, Մատիսի, Պուի և Վլամինկի աշխատանքները ։ Առավել պարզեցված ոճի էվոլյուցիան շարունակվել է ոչ միայն Բրաքի, այլև` Մետցինժերի, Դելոնեի աշխատանքներում (Պիկասոն չէր մասնակցում սալոններին ։
1921, նոր դարաշրջան
1921 թվականի հունվարին անցկացված Անկախների սալոնում նախորդ տարվա հետ համեմատած ավելի քիչ կուբիստական նկարներ կային։ Բրաքն ու Մետցինժերը ներկայացված չէին։ Ցուցադրվում էին Գլեիզեսը, Ֆերատը, Հայդենը, Մակոսիսը, Հելեսենը և Սուրվաժը։ Կուբիստների հետ ցուցադրվում էին նաև Հելենա Փորդրեյթը, Մարթա Լոուրենսը, Իրեն Լագուն, Ալիս Հալիկան և Սոնյա Լևիտսկան։ 1920 թվականից սկսած Անկախների սալոնն իր ցուցադրություններն անց է կացնում Փարիզի Մեծ պալատում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո Անկախների սալոնը համալրվել է նոր մասնակիցներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մշակութային կազմակերպություններ Կատեգորիա:Մշակութային կազմակերպություններ ըստ երկրի Կատեգորիա:Մոդեռնիզմի արվեստ Կատեգորիա:Փարիզ Կատեգորիա:Արևմտյան արվեստ
Կալկա
Կալկա (calque), թափանցիկ թուղթ կամ գործվածք, որ օգտագործվում է գծագրելիս։ Գծագիրը տուշով պատճենահանելու և լուսապատճենն ստանալու համար նախատեսված կալկան լավ կալանդրած թուղթ կամ գործվածք է՝ մշակված թաղանթաստեղծ յուղանյութերով։ Մատիտով գծագրման և այդ գծագրից անմիջապես պատճեններ ստանալու համար նախատեսված կալկան թափանցիկ չկալանդրած թուղթ է։
Կատեգորիա:Թուղթ
(2849) Շկլովսկի
(2849) Շկլովսկի (Shklovskij), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1976 թվականի ապրիլի 1-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,565376 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,538 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5928 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1500,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,239871 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,81° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1976 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բլիզնակի
Բլիզնակի (Близнаки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 29 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Տակաֆումի Հորի
Տակաֆումի Հորի (ճապ․՝ 堀江 貴文, ), ճապոնացի ձեռնարկատեր, որը հիմնադրել է Livedoor վեբ կայքի դիզայներական ծրագիրը, որը դարձել է համացանցային հայտնի հարթակ։ 2006 թվականին ձերբակալված և արժեթղթերի խարդախության համար դատվելուց հետո, նա խզում է բոլոր կապերը կազմակերպության հետ։ Դատավարությունը սկսել է 2006 թվականի սեպտեմբերի 4-ին։ 2007 թվականին մարտի 16-ին Հորին դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի և 6 ամիս ժամկետով։
Նա ավելի հայտնի է Հորիմոն (Horiemon, ճապ․՝ ホリエモン) անունով՝ շնորհիվ Դորամոնի (Doraemon) իր նմանությանը, որը կլորադեմ ռոբոտ կատու էր ճապոնական հայտնի մուլտֆիլմում ։ Horiemon անունը տվել է նաև իր սեփականաշնորհած արշավաձիուն՝ ընտրելով Livedoor կայքում քվեարկության միջոցով։
Վաղ կյանք
Հորին ծնվել է Յամեում, Ֆուկուկու պրեֆեկտուրայում՝ Ճապոնիայում, և մեծացել է հարգված ֆերմերային հողատիրոջ ընտանիքում։
Նա ուսանել է Տոկիոյի համալսարանի գրականության ֆակուլտետում և մասնագիտանում էր կրոնում, բայց դուրս է մնում համալսարանից 1995 թվականին ընկերություն ստեղծելուց հետո՝ այն կոչելով  Livin' on the Edge՝ ընկերների և դասընկերների հետ, որը դարձել է Livedoor-ի նախակարապետը, հիմքը։
Բիզնես կարիերա
2004 թվականին Հորին փորձել է գնել Կինտետսու Բուֆալուս (Kintetsu Buffaloes) բեյսբոլի թիմը։ Թիմը մերժել է առաջարկությունը, բայց այս միջադեպի պատճառով Հորին հայտնվել էր ազգային ուշադրության կենտրոնում ։
Հորին քննադատվել է Ճապոնիայի պահպանողական գործարարների շրջանակներում՝ իր ոչ սովորական վարվելակերպի պատճառով․ ամեն ինչ, նրա ոչ ֆորմալ հագուկապից մինչև թշնամիների ձեռքբերումը ։ Երկրում, որտեղ վզկապները, փողկապները բիզնեսմենների նորմաներ են, նրան հաճախակի տեսնում էին վերնաշապիկներ կամ անկոճակ օձիքավոր շապիկներ հագնելիս։ Չնայած մեդիան նրան սարսափեցրել էր իր ստատուս քվոյի մարտահրավերների համար, այն նաև կապիտալի էր վերածում զվարճանքը, որը Հորին առաջարկել էր իր ոչ կոնֆորմիստական վերաբերմունքով։
Հորին հանդարտորեն բերել է մեծ թվով կիսումներ, դիտումներ Ֆուջի հեռուստաալիքում և ձեռք է բերել թշնամական վերաբերմունք 2005-ին։ Քանի որ Ճապոնիան սպառնացող թիրախներից ունեցել է օրենքների պաշտպանության քիչ ռազմավարություններ, փոխզիջումը հանգեցրել է այն բանին, որ նա դարձել է համաբաժնետեր ղեկավար Ֆուջի հեռուստաընկերությունում։ Այս ամենից հետո M&A օրենքները արագորեն ներկայացվեցին երկրում՝ մոդելավորված Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կարգերի հիման վրա։
2005 թվականի քաղաքական արշավ
Հորին 2005 թվականի օգոստոսի 1-ին հայտարարել է, որ 2005-ի գլխավոր ընտրություններում Հիրոսիմայի վեցերորդ շրջանում պիտի առաջադրվի որպես անկախ մասնակից։ Նա ծրագրել էր մասնակցել որպես պաշտոնական LDP թեկնածու՝ ընդդեմ խռովարար, ապստամբ LDP Շիզուկա Կամեի, բայց փոխարենը նախընտրել է մասնակցել որպես անկախ մասնակից՝ ունենալով LDP  ղեկավարության աջակցությունը։ Նա պարտվել է ընտրություններում և վերադարձել Տոկիո՝ շարունակելու իր բիզնես կարիերան։ Կամեյը հաղթել է ընտրություններում 110,979։84,433 վերջնական հաշվով։
Ձերբակալում և արժեթղթերի խարդախություն
2006 թվականի հունվարին Ճապոնիայի դատախազները շրջափակել էին Livedoor-ի օֆիսներն ու Հորիի տունը՝ արժեթղթերի խարդախության կասկածանքով ։ Կառավարությունը ներկայացրել է շուկայում մի քանի ակնհայտ մանիպուլյացիոն դեպքեր, ներառելով Livedoor-ի մասնաճյուղերը, հայտարարելով, որ այն ձեռք կբերի մի ընկերություն, որն արդեն իսկ վերահսկում է այն՝ օգտագործելով մոլորեցնող ներդրումային համագործակցային հաշվառում և արհեստականորեն արժեզրկելով Livedoor-ի բաժնետոմսերի արժեքը։ Բամբասանքներ կային, որ Livedoor-ը ներգրավված էր փողերի լվացման մեջ յակուցայի կամ քաղաքական գործիչների համար, քանզի արդեն հայտնի էր, որ ընկերությունը խոշոր գումար էր փոխանցել Շվեյցարական բանկի հաշիվներին ։ Կասկածների ճշմարտացիությունը մի կողմ դնելով, ակնառու էր դավադրությունը՝ հաշվի առնելով ժամանակահատվածը։ Թվում էր քաղաքական խաղ էր ստատուս քվոյի պաշտպանների կողմից՝ պատժելու Հորիին՝ իրենց մարտահրավեր նետելու համար․ վարկաբեկում էին և՛ նրան, և՛ նրա ներկայացրած բիզնես պրակտիկան, որը Հորիի հակառակորդները որակում էին աղքատ և հակաճապոնական ։
Livedoor-ի տարածվածության գինը նվազում էր օրական 14,4 տոկոսով, վաճառքի հրամաններն այնքան շատ էին, համաձայն որի առևտրի ծավալը հուշում էր Տոկիոյի արժեթղթերի վաճառքի շուկան պատմության մեջ առաջին անգամ փակվելու էր 20 րոպե շուտ ։ Nikkei-ի ցուցանիշը նվազեց 465 միավորով, որը ամենամեծ անկումն էր վերջին երկու տարվա ընթացքում․ այս անկումները զգացվեցին ամբողջ աշխարհի շուկաներում, մասնավորապես Ասիայում ։ Հորիի ցանցային արժեքը 2005 թվականի դեկտեմբերի $1.3 բիլիոնի արժեքից անկում է ապրել մինչև $280 միլիոնի՝ 2006 թվականի հունիսի դրությամբ ։
Նրա արժեթղթերի կեղծումն ու խարդախությունը սկսել է 2006 թվականի սեպտեմբերի 4-ին։ Դատախազները Հորիին դատապարտեցին 4 տարվա ազատազրկման, ով իրեն մեղավոր չէր ճանաչում։ 2007 թվականի մարտին նա մեղավոր է ճանաչվել ընկերության հաշիվները կեղծելու և ներդրողներին մոլորեցնելու համար և դատապարտվել է 2 տարի, 6 ամիս ազատազրկման ։ Նա բողոքարկել է պատիժը, բայց Ճապոնիայի գլխավոր դատարանը 2011 թվականի ապրիլի 26-ին հաստատել է պատիժը ։
Հորին թվային նամակագրություն է պահպանել իր բանտային հեռախոսից և շփվել է արտաքին աշխարհի հետ։ Բանտում գտնվելու ժամանակ նա կորցրել է ավելի քան 60 ֆունդ, որը նա վերագրում էր այնտեղ մատուցվող ուտելիքին։ Պայմանականորեն վաղաժամկետ ազատ է արձակվել 2013 թվականի մարտին՝ 21 ամիս ճաղերի հետևում գտնվելուց հետո ։
Ներկայումս, Հորին իր բիզնես պորտֆոլիոն առաջ է քաշում իր SNS ընկերության միջոցով։ Նա ցուցադրում է այլ մարդկանց մեծ գաղափարները իր խոշոր սոցիալական լրատվամիջոցների ցանցի միջոցով և նրա կայքն է horiemon.com-ը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1972 ծնունդներ Կատեգորիա:Տոկիոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ճապոնացի գործարարներ
Օնցո
Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալների կազմում է 223 մարդ, խտությունը՝ 27 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 8 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 17030։ Հեռախոսային կոդ՝ 0182։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (312501-312600)
Աստերոիդների ցանկ (312401-312500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (312601-312700)
Տրոպոդադար
Տրոպոդադար (τροπος - շրջադարձ, փոփոխություն և դադար), մթնոլորտի շերտ, որում դադարում է ջերմաստիճանի անկումը բարձրության աճի հետ, այն հանդիսանում է անցումային շերտ Տրոպոսֆերայի և Ստրատոսֆերայի միջև։ Երկրի մթնոլորտում տրոպոդադարը տեղաբաշխվոծ է 8 -12 կմ բարձրությունների վրա (ծովի մակերևույթից) բևեռային շրջաններում և մինչև 16 - 18 կմ հասարակածում ։ Տրոպոդադարի բարձրությունը կախված է նաև տարվա եղանակների փոփոխությունից (ամառը տրոպոդադարը տեղաբաշխվում է ավելի բարձր քան ձմռանը) և ցիկլոնային երևույթներից (ցիկլոնների ներսում այն ավելի ցածր է, իսկ հակացիկլոններում՝ բարձր)։
Տրոպոդադարի հաստությունը կազմում է մի քանի հարյուր մետրից մինչև 2 - 3 կիլոմետր։ Արևադարձային շրջաններում դիտարկվում է տրոպոդադարի բացարկներ, որը պայմանավորված է հզոր շիթային հոսանքներով։ Առանձին շրջանների վրա տրոպոդադարը հաճախ անհետանում է և նորից ձևավորվում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աշխարհագրական եզրեր
Հյուսիսային Անգուլյեմ (կանտոն)
Հյուսիսային Անգուլյեմ (Angoulême-Nord), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պուատու Շարանտա շրջանում։ Շարանտ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Կոնյակ օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 13764 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1603 է։ Կանտոնում կա 1 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Կրասնոտուրանսկ
Կրասնոտուրանսկ (Краснотуранск), գյուղ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Կրասնոտուրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5788 մարդ։
Մարջան Մխիթարյան
Կենսագրություն
Մարջան Մխիթարյանը ծնվել է 1918 թվականի ապրիլի 7-ին Երևանում։ Սովորել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում։ 1947 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական կոնսերվատորիա (Կ. Ն. Իգումովի դասարան)։
1947 թվականից դասավանդել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայում (1985 թվականից՝ պրոֆեսոր)։
Հանդես է եկել մենահամերգներով և սիմֆոնիկ նվագախմբերի հետ, եղել պարային ստեղծագործությունների ճանաչված կատարող։ Պարային երաժշտությունը միավորել է ամբողջական, ներդաշնակ շարքում, որտեղ բացառել է դինամիկական տեմպերի կտրուկ փոփոխությունները։ Գործիքային ձայնառիթմերն իրագործել է վարպետորեն, տեմբրը, ռեգիստրները ներդաշնակել է այլ տարրերի հետ։
Կատարել և ձայնագրել է Կոմիտասի դաշնամուրային բոլոր ստեղծագործությունները։
Մարջան Մխիթարյանը մահացել է 1999 թվականի մայիսի 12-ին Երևանում։ Թաղված է Թոխմախի գերեզմանատանը ։
2003 թվականին Երևանում անցկացվել է Ռ. Աթայանի և Մ. Մխիթարյանի անվան պատանի դաշնակահարների 1-ին մրցույթը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թոխմախի գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Հայ դաշնակահարուհիներ Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի շրջանավարտներ
Էլեկտրաշոկարտճանակ
Թեյզեր, Թազեր կամ Էլեկտրաշոկարտճանակ (անգլերեն՝ Taser), ոչ մահաբեր էլեկտրահարված զենքեր. Թեյզեր ապրանքանիշի էլեկտրաշոկի սարքերի և անալոգների միջև հիմնական տարբերությունը արտոնագրված տեխնոլոգիայի մեջ է, որը թույլ է տալիս նվազագույնի հասցնել վնասվածքն ու մահը հանցագործին ձերբակալելու ժամանակ և թիրախը 4,5-ից 10 մետր հեռավորության վրա խոցելու ունակության մեջ ։
Թեյզերները արտադրվում են Taser International (այժմ՝ Axon) կողմից Սքոթսդեյլում, Արիզոնա։
Թեյզերը դիրքավորվում է որպես մարդու առողջության համար ոչ մահաբեր և գրեթե լիովին անվտանգ սարք, որը նախատեսված է ոստիկանության կողմից հանցագործին հետապնդելու, ձերբակալության կամ կալանավորման դեմ դիմադրություն ցույց տալու և պոտենցիալ վտանգավոր մարդկանց օգտագործման համար, որոնց հետ կապված՝ ստանդարտ իրավիճակում կարող է օգտագործվել հրազեն։ Մի շարք երկրներում թեյզերի կիրառումը ներառված է ուժի կիրառման ազգային սկզբունքներում՝ որպես կասկածյալի վրա ազդելու քայլերից մեկը։
Այնուամենայնիվ, չնայած արտադրողի պնդումներին, որ թեյզերը անվտանգ է օգտագործման համար, շատ կազմակերպություններ և անհատներ վիճարկում են այս տեսակետը։ Այսպես, Amnesty International իրավապաշտպան կազմակերպությունը 2001-ից 2008 թվականներին գրանցել է 334 մահ՝ թեյզերի օգտագործման պատճառով։