cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռոքնռոլ
Վաղ նշումներ
1949 թվականին աֆրոամերիկյան կատարող Վայնոնի Խարիսը ձայնագրեց «All She Wants to Do Is Rock» անվանմամբ երգ, որտեղ օգտագործվում էր «ռոքնռոլ» բառը։ Չնայած, որ դժվար է հստակ նշել ոճի ժամանակային սկիզբը, հետազոտողները հաճախ առաջնահերթությունը տալիս են առաջին ռոքնռոլ երգին՝ «Rocket 88», որը ձայնագրվել է 1951 թվականի մարտին ռիթմ-ն-բլյուզային խումբ Այկա Տերներայի կողմից։ Առաջին ռոքնռոլ են նաև անվանում Ֆետս Դոմինոյի «The Fat Man»-ը՝ իր հստակ բուգի-վուգի ռիթմով և երկտողների միջև ֆալցետային սկետով; Բիլ Հեյլի «Rock the Joint» (1952) և «Rock Around the Clock» (1954) երգերը; Էլվիս Պրեսլիի «That’s All Right, Mama» (1954) երգը։ Բիլ Հեյլի «Rock Around the Clock» երգը, որը ձայնագրվել է 1954 թվականի ապրիլի 12-ին, և «Shake, Rattle and Roll» -ը խաղացին որոշիչ դեր ռոքնռոլի մասսայական հայտնիության մեջ։ Քանի որ «ռոքնռոլ» տերմինը այն ժամանակ դեռ չէր հասել համընդհանուր ճանաչման «Rock Around the Clock»-ը նշվեց որպես ֆոքստրոտ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երաժշտական ոճեր
Ակարլու
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 195 կովկասյան թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր իրավաբանների ցանկ
Ստորև ներկայացված է Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր իրավաբանների ցանկը։ Ներկայացված են միայն այն անձինք, ում պատվավոր կոչումը շնորհվել է ՀՀ Նախագահ Ս. Սարգսյանի կողմից (2008 թ. ապրիլի 9-ից առ այսօր)։ Մինչ այդ կոչումը ստացածների ցանկը կտեղադրվի տվյալների ձեռքբերումից հետո։
2011 թվական
Կոչումը չի շնորհվել։
2014 թվական
Կոչումը որևէ մեկին չի շնորհվել։
2015 թվական
Կոչումը որևէ մեկին չի շնորհվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ պատվավոր կոչումներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր իրավաբաններ
Պորտալ հիպերտենզիա
Պորտալային հիպերտոնիան, դռներակի համակարգում ճնշման բարձրացման համախտանիշ է, որն առաջանում է պորտալ անոթներում, լյարդային երակներում և ստորին սիներակում արյան հոսքի խախտմամբ։ Պորտալ հիպերտենզիան ուղեկցվում է սպլենոմեգալիայով, կերակրափողի և ստամոքսի երակների վարիկոզ լայնացումով, ասցիտով և լյարդային էնցեֆալոպաթիայով։
Պատճառագիտություն
Պորտալ հիպերտենզիայի պատճառային գործոնների թվում կարող են լինել.
Ընդհանուր
Նորմալ ճնշումը դռներակի համակարգում 5-10 մմ սս․ է։ 12 մմ սս․-ից բարձր ճնշումը բերում է պորտալ հիպերտենզիայի զարգացմանը։ Երակների վարիկոզ լայնացում դիտվում է, երբ ճնշումը պորտալ համակարգում 12 մմ սս․-ից բարձր է։
Եթե պորտալ հիպերտենզիայի դեպքում փոքր լյարդային երակում ճնշումը մեծ է կամ հավասար է 12 մմ սնդիկ սյան, ապա պորտալ համակարգի և համակարգային երակային ցանցի միջև առաջանում է համակողմնային շրջանառություն։ Բերանակցումները (անաստոմոզները) շեղում են պորտալ արյան հոսքի մի մասը լյարդից, որն օգնում է նվազեցնել պորտալ հիպերտենզիան, բայց երբեք այն ամբողջությամբ չի վերացնում։ Բերանակցումներ առաջանում են այն վայրերում, որտեղ մոտ են գտնվում պորտալ և համակարգային երակային ցանցի ճյուղերը՝ կերակրափողի, ստամոքսի, ուղիղ աղիքի լորձաթաղանթում; որովայնի առաջային պատի վրա (պորտային և էպիգաստրալ երակների միջև)։
Պորտալ հիպերտենզիայի ախտորոշումը հաստատվում է կլինիկական գնահատման, պատկերային և էնդոսկոպիկ հետազոտությունների հիման վրա։
Բուժումը բաղկացած է բժշկական և էնդոսկոպիկ միջոցառումներից, որոնք ուղղված են կերակրափողի, ստամոքսի և աղիքների լայնացած երակներից արյունահոսության կանխմանը։ Բուժման վիրաբուժական մեթոդները ներառում են պորտոսիստեմիկ շունտավորում։
Դասակարգում
Դասակարգումը հիմնված է պորտալի բլոկի տեղայնացման վրա
1. Վերլյարդային․
2. Ներլյարդային․
2.1 Նախածոցային․
2.2 Ծոցային․
3. Ենթալյարդային․
4. Խառը.
Պորտալի հիպերտենզիայի դասակարգումը՝ ըստ դռներակի համակարգում ճնշման բարձրացման մակարդակի.
Ըստ կերակրափողի վարիկոզ լայնացման մակարդակի (N.Soehendra, K.Binmoeller 1997)․
Կերակրափողի երակների վարիկոզ լայնացման դասակարգման մեկ այլ տարբերակ՝ ըստ դրանց չափի.
Պորտալ հիպերտենզիայի ուսումնասիրման ճապոնական գիտական ընկերությունը 1991 թվականին մշակել է կերակրափողի և ստամոքսի երակների վարիկոզ լայնացման (ԵՎԼ) էնդոսկոպիկ նշանների գրանցման կանոններ՝ բաղկացած 6 հիմնական դիրքից.
«Կարմիր մարկերների» տեսակները.
Հղումներ
Կատեգորիա:Հեպատոլոգիա Կատեգորիա:Համախտանիշներ այբբենական կարգով
Բադրուպանյան
Բադրուպանյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Վլադիմիր Ստոլյարով
Վլադիմիր Ստոլյարով (Влади́мир Ива́нович Столяро́в, ), ռուս դիվանագետ։
Կենսագրություն
1963 թվականին ավարտել է ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանը և 1980 թվականին ԽՍՀՄ արտաքին գործերի նախարարության բարձրագույն դիվանագիտական դպրոցը։
1963 թվականից զբաղվում է դիվանագիտական գործունեությամբ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային դիվանագետներ Կատեգորիա:Ռուս դիվանագետներ Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Կոլլագենային թելեր
Կոլլագենային թելեր (fibrae collagenosae), ապահովում են շարակցական հյուսվածքի ամրությունը։ Փուխր չձևակերպված թելակազմ շարակցական հյուսվածքում կոլլագենային թելերը դասավորված են տարբեր ուղղություններով
որոնց հաստությունը 1-3 մկմ և ավելի է, իսկ երկարությունը՝ փոփոխական։ Կոլլագենային թելերի ներքին կառուցվածքը ներկայացված է ֆիբրիլյար սպիտակուց կոլլագենով, որը սինթեզվում է ֆիբրոբլաստների հատիկավոր էնդոպլազմատիկ ցանցի ռիբոսոմներում։
Տարբերում են կոլլագենի 12 տիպ, որոնք բնորոշվում են իրենց մոլեկուլյար կազմավորումով, օրգանային և հյուսվածքային պատկանելիությամբ։ Առաջին տիպը հանդիպում է մաշկի, ոսկրերի, աչքի եղջրաթաղանթի, սկլերայի զարկերակների պատերի շարակցական հյուսվածքներում։ Երկրորդ տիպը՝ հիալինային ֆիբրոզաճառներում, ապակենման մարմնում, երրորդ տիպը՝ սաղմի բուն մաշկի, խոշոր արյունատար անոթների պատերում, ռետիկուլյար թելերում, չորրորդ տիպը՝ հիմնային թաղանթներում, ոսպնյակի պատիճում, հինգերորդ տիպը՝ որպես արտաքին բջջային կմախք, շրջապատում է ֆիբրոբլաստներին, էնդոթերիալ և հարթ մկանային բջիջները։ Կոլլագենի 6-12 տիպերը լավ չեն ուսումնասիրված։ Թելերից անջատված կոլլագենի մոլեկուլներն ունեն 280 նմ երկարություն և 1,4 նմ լայնություն։ Տեղադրությունից կախված՝ կոլլագենային թելի կազմության մեջ կարող են մտնել տասնյակ ֆիբրիններ, որոնք կազմում են մինչև 150 մկմ հաստությամբ խրձեր։ Կոլլագենային թելերը թույլ առաձգական են, ամուր են, ջրում ջլերը 50%-ով ուռչում են, իսկ նոսր հիմքերում ու թթուներում՝ մինչև 10 անգամ, միաժամանակ՝ 30%-ով կարճանում։ Կոլլագենային թելերը եփելուց առաջանում է սոսնձանման նյութ (հուն. kolla՝ սոսինձ), որտեղից էլ ծագել է թելերի անվանումը։
Կատեգորիա:Մանրէաբանություն
Աստերոիդների ցանկ (19001-19100)
Աստերոիդների ցանկ (18901-19000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (19101-19200)
Հայ կամավորներ
Հայ կամավորները, կամ Հայկական կամավորական կորպուսը Հայկական գումարտակներ էին Ռուսական և Բրիտանական բանակներում Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում։ Այս միավորումների մեծ մասը ռազմական ակտիվություն էին իրականացնում Առաջին համաշխարհային պատերազմի միջին Արևելյան ռազմադաշտում։ Որոշ միավորումներ կազմավորվել էին Օսմանյան կայսրությունից փախած հայերից։ Օսմանյան պառլամենտի անդամ Գարեգին Պաստրմաճյանը մի գնդի հրամանատար էր։ Գեներալ Անդրանիկ Օզանյանը Ռուսաստանի կամավորների գնդի հրամանատարն էր 1914 և 1916 թթ.. ընթացքում։ Այս միավորումները տարբեր նախասկիզբ ունեին։ 1917 թ սկսած Կովկասի Հայերի Ազգային Կազմակերպությունը՝ Հայ Ազգային Խորհուրդ, հայ զինվորներին և սպաներին աստիճանաբար միավորեց հիմնելու Հայաստանի Դեմոկրատիկական Հանրապետության զինված ուժեր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատագրական շարժում Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ
Սամոյլովկա (քաղաքատիպ ավան, Սամոյլովսկի շրջան)
Սամոյլովկա (Самойловка), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Սամոյլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7581 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Սամոյլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Լաբրադոր (միներալ)
Լաբրադոր (Կանադայի Լաբրադոր թերակղզու անվանումից), միներալ պլագիոկլազների խմբից։ Լաբրադոր ալբիտի և անորթիտի (50-70%) իզոմորֆ խառնուրդն է։ Բյուրեղագիտական համակարգը տրիկլինային է։ Կարծրությունը՝ 6, խտությունը՝ 2680-2720 կգ/մ3։ Գույնը՝ անգույն, սպիտակ, մոխրավուն, երբեմն գեղեցիկ կապտականաչ երանգներով։ Լաբրադոր հիմքային շատ ապարների՝ գաբբրոների, բազալտների, դիաբազների գլխավոր ապար կազմող միներալներից է։ Ամբողջապես լաբրադորից կազմված ապարը կոչվում է լաբրադորիտ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միներալներ Կատեգորիա:Կալցիումի միներալներ Կատեգորիա:Նատրիումի միներալներ Կատեգորիա:Ապար կազմող միներալներ
(5649) Դոննաշիրլի
(5649) Դոննաշիրլի (Donnashirley), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի նոյեմբերի 18-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,280443 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,5123 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0486 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1257,85 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,286204 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,73° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Նաբաթ
Նաբաթ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Արճակի գավառակում ։ Գտնվում էր Վան քաղաքից 15 կմ հյուսիս-արևելք, Արճակ լճի հարավ-արևմտյան կողմում, սարավանդի վրա։
Պատմություն
Բնակիչները գործուն մասնակցություն են ունեցել 1915 թվականի Վանի ինքնապաշտպանական մարտերին։ Կենդանի մնացածները գաղթել են Արևելյան Հայաստան։
Բնակչություն
XX դարասկիզբին ուներ 40 տուն հայ բնակիչ։
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։
Պատմամշակութային կառույցներ
Նաբաթն ուներ Ս. Հարություն անունով եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Կաբանսկ
Կաբանսկ (Кабанск, Кабанск), գյուղ Ռուսաստանի, Բուրյաթիա հանրապետության Կաբանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6373 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բուրյաթիա հանրապետության Կաբանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1678 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
10cc (ալբոմ)
Ալբոմում
Սկավառակը ձայնագչվել է Strawberry Studios ստուդիայիում։ Սկավառակում եղած չորս երգերից երեքը հասել են բրիտանական չարթեր, իսկ «Rubber Bullets» երգը եղել է առաջին տողում։
Առաջին հորիզոնական
Խոսքերի և երգերի հեղինակներ՝ Կևին Գոդլի, Լոլ Կրիմ, Գրեմ Գոլդման, Էրիմ Ստյուարտ։
Երկրորդ հորիզոնական
Բոլոր երգերի խոսքերի և երաժշտության հեղինակներն են՝ Կևին Գոդլի, Լոլ Կրիմ, Գրեմ Գոլդման, Էրիմ Ստյուարտ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1973 ալբոմներ Կատեգորիա:Ռոք ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Խորիոն
Խորիոն, տրոֆոբլաստի թավիկները, որոնք ավելի ուշ անվանում են խորիոն, կազմված են երկու մասից՝ Այս մասում լորձաթաղանթը, որն իմպլանտացիայից հետո մտնում է ընկերքի կազմի մեջ՝ որը սաղմը բաժանում է արգանդի խոռոչից։ Հետագայում այս տարբերություններն ավելի ցայտուն են արտահայտվում, թավիկները առպատային և պարկային թաղանթների շրջանում անհետանում են, իսկ հիմնական անջատվող թաղանթի շրջանում փոխարինվում խիստ ճյուղավորված երկրորդային թավիկներով, որոնց հիմքը կազմում է շարակցական հյուսվածքը՝ արյունատար անոթների հետ միասին։ Խորիոնը կազմված է երկու բաժնից՝ Ճյուղավոր խորիոնի տեղադրման շրջանում ձևավորվում է ընկերքը։ Հիմնական անջատվող թաղանթի հաշվին առաջանում է ընկերքի մայրական մասը, իսկ ճյուղավոր խորիոնի հաշվին՝ ընկերքի պտղային մասը։ Ընկերքավորումը մարդու մոտ տեղի է ունենում ներարգանդային զարգացման 3-6-րդ շաբաթվա ընթացքում և համընկնում է օրգանների սաղմնադրման շրջանին։ Այս շրջանը հանդիսանում է մարդու էմբրիոգենեզի երկրորդ կրիտիկական շրջանը։
Կատեգորիա:Սաղմնաբանություն
Բազալ բջջային կարցինոմա
Բազալ բջջային քաղցկեղ (ԲԲՔ) նաև բազալ բջջային կարցինոմա, մաշկի քաղցկեղի ամենատարածված տիպն է ։ Այն հաճախ ի հայտ է գալիս որպես մաշկից բարձր, անցավ մակերես՝ վրան մանր արյունատար անոթներ կամ այն կարող է բարձրացած, խոցոտումով շրջանի տեսքով լինել ։ Բազալ բջջային քաղցկեղը դանդաղ է աճում, կարող է վնասել իր շուջը գտնվող հյուսվածքը, բայց այնուամենայնիվ քիչ հավանական է, որ այն դեպի մաշկի հեռակա մակերեսներ կտարածվի կամ մահվան կհանգեցնի ։
Ռիսկի գործոններն ընդգրկում են ուլտրամանուշակագույն լույսը, մաշկի բաց գունավորումը, ճառագայթային թերապիան, արսենիումի երկարատև ազդեցությունը և թույլ իմունային համակարգը ։ Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ազդեցությունը հատկապես մանկական տարիքում է վտանգավոր ։ Արհեստական արևայրուքը ուտրամանուշակագույն ճառագայթման մյուս տարածված աղբյուրն է ։ Հաճախ ախտորոշումը մաշկի զննումից է կախված, որը հյուսվածքի բիոպսիայով է հաստատվում ։
Դեռ պարզ չէ, թե արևային քսուկներն արդյո՞ք ազդում են բազալ բջջային քաղցկեղի ռիսկի վրա ։ Սովորաբար բուժումը ԲԲՔ–ի՝ վիրահատական եղանակով հեռացումն է ։ Եթե քաղցկեղը փոքր է, այն կարող է հասարակ վիրահատական միջամտություն լինել, այլապես Մոհսի վիրահատությունն է խորհուրդ տրվում ։ Այլ տարբերակները կարող են ընդգրկել կրիովիրաբուժությունը, տեղային քիմիոթերապիան, լազերային վիրահատությունը կամ իմիքվիմոդի կիրառումը ։ Հազվագյուտ դեպքերում, երբ պրոցեսի տարածում է լինում,քիմիոթերապիա կամ թարգեթային թերապիա կարող են կիրառվել ։
Համաշխարհային մակարդակով բազալ բջջային քաղցկեղը բոլոր քաղցկեղների առնվազն 32%–ն է կազմում ։ Բացի մելանոմայից՝ մաշկային մյուս քաղցկեղների շուրջ 80%–ը բազալ բջջային քաղցկեղն է գրավում ։ Միացյալ Նահանգներում սպիտակամորթ տղամարդկանց մոտավորապես 35%–ը և կանանց 25%–ը իրենց կյանքի ինչ–որ շրջանում հիվանդանում են ԲԲՔ–ով ։
Պատճառ
Բազալ բջջային կարցինոմաների մոտավորապես երկու երրորդը հանդիպում է մարմնի բաց, արևի ճառագայթների ազդեցությանը ենթարկվող մասերում։ Բազալ բջջային քաղցկեղի մեկ երրորդը մարմնի այն մասերում է, որոնք արևի լույսի ազդեցությունը չեն կրում, որն ընդգծում է ժառանգական նախատրամադրվածության կարևորությունը։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Ներկայումս համարվում է, որ բազալ բջջային կարցինոման ֆոլիկուլոճարպաապոկրին ծիլից (հայտնի է նաև որպես տրիխոբլաստ) է ծագում։ Տրիխոբլաստային կարցինոմայից՝ տրիխոբլաստոմայի հազվագյուտ չարորակ ձև, տարբերակիչ ախտորոշում կատարելը կարող է դժվար լինել ։ Այլ կերպ, մի փաստարկ է, որ բազալ բջջային կարցինոման տրիխոբլաստային կարցինոմա է ։ Արևի գերազդեցությունը բերում է ԴՆԹ-ի վնասման` թիմինի դիմերների առաջացման։ Չնայած ԴՆԹ–ի վերականգնող համակարգերը հեռացնում են ուլտրամանուշակագույն ճառագաթներով հարուցված վնասման մեծ մասը, այնուամենայնիվ որոշ կապեր շարունակում են մնալ «չկտրված»։ Դրա համար էլ ԴՆԹ–ի ամբողջական վնասումը մուտացիաների է հանգեցնում։ Արևի լույսի ազդեցությանը ենթարկվելը մուտագենեզից զատ՝ ընկճում է տեղային իմուն համակարգը, որն իր հերթին նվազեցնում է քաղցկեղային բջիջների նկատմամբ իմունային հսկողությունը։
Բազալ բջջային կարցինոմաները հաճախ կարող են մաշկի այլ վնասվածքների հետ ևս առնչվել, ինչպես օրինակ՝ ակտինային կերատոզի, սեբորեային կերատոզի, էպիթելաբջջային կարցիոմայի ։ Դեպքերի փոքր մասում, բազալ բջջային կարցինոմա զարգանում է նաև բազալ բջջային նևուսի համախտանիշի կամ Գորլինի համախտանիշի արդյունքում, որը նույնպես բնորոշվում է ծնոտների կերատոցիստային օդոնտեգեն ուռուցքներով, ափային կամ ներբանային (ոտնաթաթի տակը) փոսիկներով, ուղեղի մանգաղի կրակալմամբ (ուղեղի կենտրոնական գծի վրա) և կողերի անոմալիաներով։ Այս համախտանիշի պատճառը PTCH1–ում ուռուցքի սուպրեսոր գենի մուտացիան է՝ տեղակայված է 9q22.3 քրոմոսոմում, որն արգելակում է Հեդջհոգի կամ ոզնու ազդանշանային ուղին։ SMO գենի մուտացիան ևս (առկա է նաև Հեդջհոգի ազդանշանային ուղում) կարող է դառնալ բազալ բջջային կարցինոմայի առաջացման պատճառ ։
Ախտորոշում
Բազալ բջջային քաղցկեղ ախտորոշելիս հյուսվածաախտաբանական քննության համար մաշկի բիոպսիա է վերցվում։ Ամենատարածված մեթոդը տեղային անզգայացման տակ իրականացվող shave բիոպսիան է։ Բազալ բջջային քաղցկեղներից շատերը կարող են կլինիկորեն ախտորոշվել, բայցևայնպես, մյուս տարբերակների՝ բարորակ վնասվածքներից (ներմաշկային խալեր, սեբացեոմաներ, ֆիբրոզ պապուլաներ, ակնեի սպիները՝ վաղ շրջանում, հիպերտրոֆիկ սպիացումներ) տարբերակելը կարող է շատ դժվար լինել ։
Դասակարգում
2․ Ինֆիլտրատիվ կամ ներսփռանքային բազալ բջջային քաղցկեղ– նաև սկերոզացվող կամ մանրահանգուցային քաղցկեղ է համարվում, շատ դժվար է բուժել պահապանողակաան մեթոդներով, քանի որ այն մաշկի ավելի խորը շերտերը թափածակելու հակում ունի։
3. Հանգուցային բազալ բջջային քաղցկեղ– ներառում է բազալ բջջային քաղցկեղի մյուս դասերը։ Ոչ հազվադեպ միևնույն ուռուցքում հանդիպում են հետերոգեն ձևաբանական տարրեր։
Հյուսվածաախտաբանական դասակարգում
Հյուսվածաախտաբանական դասակարգումն ընդգրկում է ՝
Կանխարգելում
Բազալ բջջային քաղցկեղը մաշկի քաղցկեղ է և հանդիպում է ընտանեկան պատմությում քաղցկեղի այդ տեսակն ունեցող բաց գույնի մաշկ ունեցող անձանց մոտ։ Արևի ճառագայթները երկու երրորդ դեպքերում գործարկող գործոն են, հետևաբար՝ բժիշկները խորհուրդ են տալիս արևապաշտպան միջոցներից գոնե SPF 30–ի կիրառումը։ Կոխրանի գրախոսության համաձայն, հետազոտվել է արևային պաշտպանության դերը (միայն արևապաշտպան միջոցների) բազալ բջջային կարցինոմայի կամ մաշկային էպիթելիալ քաղցկեղի զարգացման կանխարգելման գործում։ Այն արևապաշտպան միջոցների՝ կերատինոցիտներից ծագած այս քաղցկեղից մաշկն արդյունավետորեն պաշտպանելու վերաբերյալ անբավարար ապացույցներ է հայտնաբերել ։ Գրախոսությունը վերջնականապես հաստատեց, որ այս արդյունքների հավաստիությունը ցածր է, սակայն ապագա վկայությունները կարող են փոփոխել այս եզրակացությունը։ Մեկ երրորդը հանդիպում է մարմնի՝ արևի ազդեցությունը չկրող մասերում։ Այսպիսով՝ ախտածագումը շատ ավելի համալիր է, քան միայն ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների ազդեցությունը, ինչպես այս դեպքում է քննարկվել։
Այնպիսի քիմիոթերապևտիկ ագենտի կիրառումն, ինչպիսին 5-ֆլյուրոուրացիլը կամ իմիքվիմոդն է կարող են կանխարգելել մաշկի քաղցկեղի զարգացումը։ Այն սովորաբար խորհուրդ է տրվում այն անձանց, ովքեր ենթարկվել են լայնածավալ արևային վնասման, բազմաքանակ մաշկի քաղցկեղների պատմություն կամ քաղցկեղի չզարգացած ձևեր ունեն (այսինքն՝ արևային կերատոզ)։ Յուրաքանչյուր 2–3 տարին սրա կիրառումը կրկնել նպաստում է մաշկի քաղցկեղի առաջացման ռիսկի նվազեցմանը։
Բուժում
Հետևյալ մեթոդները կիրառվում են բազալ բջջային քաղցկեղի (ԲԲՔ) բուժման մեջ։
Ստանդարտ վիրաբուժական հեռացում
Սա կարող է սառեցրած հյուսվածաբանական կտրվածք կամ պարաֆինում ներագուցված ֆիքսված ախտաբանական հյուսվածք լինել։ Դա նախընտրելի մեթոդ է բազալ բջջային քաղցկեղի շատ տարատեսակներ հեռացնելու համար։ Դերմատոսկոպը կարող է փորձված վիրաբույժին օգնել ճշգրիտ կերպով հաստատել նշմարվող ուռուցքը, որն անզեն աչքով կարելի է չնկատել ։
Նիկոլաս Ցե
Նիկոլաս Ցե (Tse Ting-Fang, 謝霆鋒, ), չինացի դերասան, ռեժիսոր, պրոդյուսեր, մարտարվեստի վարպետ, երաժիշտ և կոմպոզիտոր, Emperor Entertainment Group-ի անդամ։ Ի սկզբանե տեսաֆիլմերով և հեռուստատեսությամբ մարտարվեստ ցուցադրելով՝ նա սկսեց զբաղվել այդ ամենով պրոֆեսիոնալ կերպով ։
Բազալ բջջային կարցինոմա
Ստանդարտ վիրաբուժական հեռացում
Բուժման ցուցանիշը անկախ նրանից, թե հիվանդին ընդհանուր վիրաբույժը, օտոլարինգոլոգը, գլխի ու պարանոցի վիրաբույժը, դիմածնոտային վիրաբույժը, թե մաշկաբանը կվարի, ամբողջապես կախված են վիրաբուժական եզրից։ Ինչքան նեղ է վիրաբուժական եզրը (հեռացվող մաշկը, որն ազատ է տեսանելի ուռուցքից) այնքան բարձր է քաղցկեղի կրկնման հաճախականությունը    ։ Եթե փոքր ուռուցքից 4 մմ (մինչև 6 մմ)  կամ 6 մմից ավելի մեծ ազատ վիրաբուժական եզր է ստացվում, ապա ուռուցքի բուժման հավանականությունը շատ բարձր է՝ 95% կամ ավելի   ։ Այնուամենայնիվ, շատ բժիշկներ կոսմետիկ պատճառներով վերցնում են շատ փոքր վիրաբուժական սահման՝ 1–2 մմ, հատկապես, երբ հիվանդի դեմքն են վիրահատում։ Նմանօրինակ դեպքում, ախտաբանության զեկույցը ցույց է տվել, որ սահմնանների՝ մնացորդային ուռուցքից ազատ լինելը հաճախ ճշգրիտ չի լինում և ախտադարձերի հաճախականությունը բավականաչափ բարձր է (մինչև 38%) ։
Նիկոլաս Ցե
Կենսագրություն
Ցեն ծնվել է Հոնկոնգում 1980 թվականի օգոստոսի 29-ին հոնկոնգցի հայտնի դերասան Պատրիկ Ցեի (谢 贤) և դերասանուհի Դեբորա Լիի (狄波拉) ընտանիքում ։ Նրա կրտսեր քույրը դերասանուհի և մոդել Ջենիֆեր Ցեն է։
Բազալ բջջային կարցինոմա
Ստանդարտ վիրաբուժական հեռացում
Ստանդարտ վիրահատական հեռացման թերությունը դեմքին և մասնավորապես կոպերի շուրջը, քթին և դեմքի գոյացություններում տեղակայված բազալ բջջային քաղցկեղի՝ ախտադարձի բարձր հաճախականությունն է ։ Աչքի շուրջը տեղակայված բազալ բջջային քաղցկեղը բուժելու համար հստակ մոտեցում գոյություն չունի ։ Ուռուցքաբանության միջազգային ցանցի հրապարակման 38–րդ էջի դիագրամը ցույց է տալիս, որ այտից ու ճակատի վերին մասից հեռացված ուռուցքները կրկնվելու բարձր ռիսկ ունեն ։ Դեմքի վրա կամ վերջին շրջանում իրականացրած վիրահատությունից հետո կրկնված բազալ բջջային քաղցկեղը պահանջում է ահտուկ վերահսկողություն՝ սառած կտրվածքի հյուսվածաբանական քննության (մեթոդներից մեկը Մոհսի վիրահատությունն է) օգտագործումը անհրաժեշտ է հատուկ  հսկվող վերամշակում մշակումով (ԵԱՇԾԽԳ– Եզրի՝ ամբողջական շրջագծային, ծայրամասային և խորը գնահատական ) սառած կտրվածքի հյուսվածաբանական քննության (մեթոդներից մեկը Մոհսի վիրահատությունն է) օգտագործումը ։
Նիկոլաս Ցե
Կենսագրություն
Կրթություն ստանալով Սուրբ Գեորգիի դպրոցում` նա մեկ տարի սովորել է Հոնկոնգի միջազգային դպրոցում, սակայն թողել է ուսումը 10-րդ դասարանում ցածր գնահատականների պատճառով ։ Հետո նա մոտ մեկ տարի ապրել է Ֆինիքս քաղաքում (Արիզոնա), բայց դարձյալ հեռացվել է ցածր գնահատականների համար ու կրկին վերադարձել է Վանկուվեր։ Այնուհետև երաժշտություն է ուսումնասիրել Ճապոնիայում` վերջնականապես Հոնգկոնգ վերադառնալուց առաջ ։
Բազալ բջջային կարցինոմա
Ստանդարտ վիրաբուժական հեռացում
Վիրաբուժական եզրը հսկվում է սառեցրած կտրվածքի հյուսվածաբանական քննությամբ, վիրաբույժը կարող է բուժման բարձր և ախտադարձի ցածր հաճախականության հասնել հենց քաղցկեղի հեռացման միևնույն օրը ։ Այնուամենայնիվ, ստանդարտ եղանակով իրականացվող շատ հեռացումներ կատարվում են պլաստիկ վիրաբույժի օգնությամբ կամ մաշկաբանի աշխատասենյակում, հետո ուղարկվում են լաբորատորիա մշակման ստանդարտ «հաց կտրելու» մեթոդով մշակում ։ Այս մեթոդի օգնությամբ հավանական է, որ վիրաբուժական եզրի մինչև 5%–ը կքննվի, այսպես՝ հյուսվածքի ամեն շերտը 6 միկրոմետր հաստություն ունի, մոտավորապես 3– 4 հաջորդական շերտեր են ստացվում մեկ կտրվածքի ընթացքում և միայն 3–4 կտրվածք է արվում մեկ նմուշի ժամանակ (տես՝ հղման 2–րդ պատկերը )։
Նիկոլաս Ցե
Երաժշտություն
Ցեն երգում էր ընտանիքի ընկերոջ երեկույթին, երբ նրան հայտնաբերեց Ալբերտ Յունգը` Emperor Entertainment Group-ի ղեկավարը։ 1997 թվականին Ցեն պայմանագիր կնքեց EEG-ի հետ և թողարկեց իր առաջին My Attitude ալբոմը, որը զբաղեցրեց 3-րդ հորիզոնականը IFPI ամենավաճառվող ձայնասկավառակների հիթ-շքերթում ։ Նույն տարում, երբ տեղի ունեցավ նրա դեբյուտը, նա հաղթող ճանաչվեց նորահայտ արտիստ ամենահռչակավոր անվանակարգում ։
Բազալ բջջային կարցինոմա
Ստանդարտ վիրաբուժական հեռացում
Երբ կասկած կա, հիվանդը կարող է պահանջել, որ կամ Մոհսի վիրահատությունը կամ սառեցրած հյուսվածաբանական կտրվածքը կամ եզրի հսկման կամ բազմակի բարակ հաց կտրելը կիրառվի դեմքի ուռուցքի դեմ պայքարելիս ։ Մշակող պաթոլոգը սառեցրած կտրվածքի նմուշը պետք է կտրի մի քանի մասերի, որպեսզի նվազեցնի սխալ բացասական պատասխանի հավանականությունը։ Դժբախտաբար, երբ խոսքը վերաբերում է սառեցրած կտրվածքներին, այս մեթոդները դժվար իրագործելի են՝ դրանց վերամշակումը շատ հոգնեցուցիչ է։ Երբ սառեցրած կտրվածք չի կիրառվում, մինչև հիվանդին ուռուցքի հետադիմելու կամ նեղ վիրահատական եզրի մասին տեղեկացնելը վիրաբույժը պետք է մեկ շաբաթ կամ ավել սպասի ։ Երկրորդ վիրահատությունն իրականացվում է մնացորդային կամ հետագա մնացորդային ուռուցքը հեռացնելու համար՝ հենց որ վիրաբույժը վիրաբուժական ախտաբանության զեկույցում հիվանդին դրական կամ նեղ վիրաբուժական սահմանի մասին տեղեկացնում է։
Նիկոլաս Ցե
Երաժշտություն
Ցեն համընդհանուր հաջողության է հասել 1998 թվականինին այնպիսի երգերով, ինչպիսիք են «早知» (Knew It would be Like That) և «早知» (Knew It would be Like That) и «如果 只得 一星期» (If There Only One Week):
Բազալ բջջային կարցինոմա
Ստանդարտ վիրաբուժական հեռացում
Ռանդոմիզացված կլինիկական հետազոտությունների մետաանալիզը վիրահատական եղանակը որպես մաշկի բազալ բջջային քաղցկեղի բուժման ամենաարդյունավետ եղանակ է համարում ։ Աչքի բազալ բջջային քաղցկեղի համար դեռ որևէ հստակ հետազոտություն չկա, որը համեմատի Մոհսի միկրոգրաֆիկ վիրահատությունն ու վիրահատական բացազատումը ։
Նիկոլաս Ցե
Անձնական կյանք
Ժամանակին Ցեն հանդիպում էր երաժիշտ Ֆեյ Վոնգի հետ, որը 11 տարով մեծ էր նրանից, սակայն նրանք բաժանվել են 2002 թվականին ։ 2006 թվականին Նիկոլաս Ցեն ամուսնացել է դերասանուհի Սեսիլիա Չունի (張柏芝) հետ, իսկ 2007 թվականին ծնվել է նրանց առաջնեկը՝ Լուկասը ։ 2010 թվականին Նիկոլասը երկրորդ անգամ է հայր դարձել. ծնվել է նրանց երկրորդ որդին, որին անվանել են Քվինտիուս ։ Սակայն նրանց ռոմանտիկ հարաբերություններն ավարտվել են 2011 թվականի հունիսի 14-ին, երբ Ցեն, ինչպես հաղորդվում է, ամուսնալուծության հայց է ներկայացրել ։ 2014 թվականին հաղորդվել էր, որ Ցեն վերսկսել է իր հարաբերությունները Ֆեյ Վոնգի հետ, որն իր վերջին ամուսնուց բաժանվել էր 2013 թվականին ։ 2017 թվականի մայիսի դրությամբ Ցեն և Ֆեյ Վոնգը, ինչպես հաղորդվում է, դեռ միասին են ։
Բազալ բջջային կարցինոմա
Կրիովիրաբուժություն
Կրիովիրաբուժությունը մաշկի քաղցկեղների բուժման հին եղանակ է։ Երբ ջերմաստիճանային պրոբան և կրիոթերապիայի գործիքները ճիշտ են կիրառվում,ապա կարող է բուժումը շատ լավ ցուցանիշ կարող է ունենալ։ Թերությունները ներառում են սահմանի անբավարար հսկողությունը, հյուսվածքի մեռուկը, անցանկալի կողմնակի էֆեկտների կամ անբավարար բուժման և երկարատև։ Ընդհանուր առմամբ, բավարար տվյալներ կան ըստ որոնց կրիովիրաբությունը բուժման ցանկալի մեթոդ է։ Որևէ հետազոտություն չկա, այլ մեթոդների՝ մասնավորապես Մոհսի վիրահատության, բացազատման կամ էլեկտրոչորացման հետ կիրովիրաբուժությունը համեմատելու և կյուրետաժը և չկա եզրակացություն կարող է արվի կրիովիրահատության ավելի էֆեկտիվ լինելու այլ մեթոդների համեմատությամբ։ Նաև, որևէ վկայություն չկա, թե արդյոք վերքերը կրիովիրահատությունից առաջ կյուրետ անելը ազդում է բուժման էֆեկտի վրա ։ Մի քանի ձեռնարկներ են հրատարակվել և որոշ բժիշկներ դեռ ընդունում են բուժումը որոշ հիվանդների դեպքում ։
Նիկոլաս Ցե
Գովազդ
Ցեն գովազդել է այնպիսի բրենդեր, ինչպիսիք են Կոկա-Կոլան, Պեպսին, Սոնին, Biolyn-ը, New World Mobility-ը և Matsunichi-ն ։ Բացի այդ, նա հաճախ հայտնվում է նորաձևության ամսագրերի էջերում։ 2008 թվականին նրա արձանը տեղադրվել է Շանհայի Մադամ Տյուսոյի թանգարանում ։
Բազալ բջջային կարցինոմա
էլեկտրոչորացում և կյուրետաժ
էլեկտրոչորացում և կյուրետաժ (հայտնի է նաև որպես կյուրետաժ և խարանում, հասարակ կյուրետաժ ) իրականցվում է կիսաշրջնաձև դանակ կամ կյուրետ օգտագործելով քերելով հեռացնելով փափուկ ուռուցքը։ Այնուհետ մաշկը այրում ենք էլեկտրական հոսանքով։ Այս գործողության հետևանքով մաշկը փափկում է, որը թույլ է տալիս որպեսզի դանակն ավելի խորը կտրի մյուս շերտի հետ։ Այս ցիկլը, ապահով սահման կյուրետաժի նորմալ մաշկ տեսանելի ուռուցքի հետ։ Այս ցիկլը կրկնում են 3–5 անգամ և ազատ մաշկի եզրը բուժում են 4–6 մմ։ Բուժման ցուցանիշը մեծապես կախված է այն իրկանացնողից և կախված է նաև ուռուցքի չափից և տիպից։ Ինֆիլտրատիվ կամ սկլերոզացվող բազալ բջային քաղցկեղն վերոնշյալ եղանակով կարող է դժվար հեռացվել։ Սովորաբար այս մեթոդը կիրառվում է մարմնի (իրան)՝ կոսմետիկ տեսանկյունից անկարևոր մասերում։ Որոշ բժիշկներ կարծում են, որ 70 տարեկանից մեծ հիվանդների՝ դեմքի շրջանում էլեկտրոչորացման և կյուրետաժի կիրառումը ընդունելի է։ Այնուամենայնիվ, կյանքի տևողության աճի մասին օբյեկտիվ կրիտերիա չի կարող հաստատվել։ Բուժման ցուցանիշը կարող է տատանվել, կախված՝ մեթոդի ագրեսիվությունից և ազատ սահմանից։ Որոշ ադվոկատ կյուրետաժներ միայնակ առանց էլեկտրեչորացման և նոււյն բուժման ցուցանիշի ։
Նիկոլաս Ցե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոնկոնգցի դերասաններ Կատեգորիա:Հոնկոնգցի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Հոնկոնգցի կինոգործիչներ Կատեգորիա:Չինացի դերասաններ
Բազալ բջջային կարցինոմա
Քիմիոթերապիա
Մակերեսային քաղցկեղներից որոշները պատասխանում են 5–ֆլյուորուրացիլով տեղային թերապիային՝ քիմիոթերապևտիկ ագենտ։ Հաղորդվում է, որ 5%–անոց իմիքվիմոդի քսուքի շաբաթական հինգ անգամյա տեղային կիրառումը վեց շաբաթ տևողությամբ ունի 70–90% արդյունավետություն մեղմելու և նույնիսկ վերացնելու բազալ բջջային քաղցկեղը։ Ե՛վ 5–ֆլյուորուրացիը, և՛ իմիքվիմոդը ստացել են ԱՄՆ-ի Սննդի և դեղերի վերահսկողության վարչության(FDA) հաստատումը ու մակերեսային բազալ բջջային փոքր կարցինոմայի բուժման համար, իսկ իմիքվիմոդի տեղային կիրառումը հաստատվել է նաև Դեղերի եվրոպական գործակալության կողմից ։ Որոշ դեպքերում իմիքվիմոդը կիրառվում է նաև ինվազիվ բազալ բջջային կարցինոմաների դեպքում, սակայդ դա հաստատված կիրառման ցուցում չէ։ Իմիքվիմոդը կարող է օգտագործվել վիրահատությունից առաջ՝ կարցինոմայի չափերը փոքրացնելու համար։ Այս բուժումից կարելի է հսկա բորբոքում ակնկալել ։ Հաճախ մնացորդային մակերեսային բազալ բջջային կարցինոմայի ինվազիայի հատվածը հեռացնելու համար իրականացված Մոհսի վիրահատությանը, որը զուգակցում են հետվիրահատական(ադյուվանտ) քիմիոթերապիայով։ Որոշ մասնագետներ քաղցկեղի մակերեսային մասը հեռացնելու համար խորհուրդ են տալիս Մոհսի վիրահատությունից հետո կիրառել իմիքվիմոդ ։ Մնացորդային մակերեսային ուռուցքը միայն վիրաբուժական եղանակով հեռացնելը կարող է բերել մեծ և ուշ լավացող վիրահատական դեֆեկտների առաջացմանը։ Ոմանք վիրահատությունից հետո մինչև իմիքվիմոդի կամ 5-ֆլուրոուրացիլի կիրառումը հաճախ մի ամիս կամ ավելի սպասում են, որպեսզի համոզվեն, որ վիրահատական վերքը ադեկվատ կերպով ապաքինվել է։ Որոշ մարդիկ խորհուրդ են տալիս առաջին հերթին կյուրետաժ կիրառել՝ քիմիոթերապիայով ուղեկցվող։ Այս փորձարարական պրոցեդուրաները ստանդարտ բուժման մեջ չեն մտնում։ 2008 թվականին հետազոտություները հաղորդեցին, որ իմիքվիմոդի տեղային կիրառումը առաջնային մակերեսային բազալ բջջային կարցինոմաների բուժման համար արդյունավետ է, սակայն հնարավոր է դեր ունենա նաև առաջնային հանգուցային բազալ բջջային կարցինոմայի բուժման դեպքում ։
2012 թվականին հաստատվել է բազալ բջջային քաղցկեղի պրոգրեսիվող ձևի դեպքում կիրառելի է վիսմոդեգիբը ։
Իմունոթերապիա
Իմունոթերապիայի ոլորտում իրականացված հետազոտություններն առաջարկում են բուժման ընթացքում կիրառել Euphorbia peplus–ը՝ սովորական մելախոտ, որը կարող է էֆեկտիվ լինել ։ Ավստրալիական Փեփլին բիոդեղագործական ընկերությունը զարգացրել է սա, որպես բազալ բջջային կարցինոմայի տեղային բուժման մեթոդ։ Իմիքվիմոդը իմունոթերապևտիկ պրեպարատ է, սակայն այստեղ որպես քիմիոթերապևտիկ դեղամիջոց է նշված։
Ճառագայթում
Ճառագայթային թերապիան կարող է իրագործվել կամ որպես արտաքին ճառագայթային թերապիա, կամ որպես բրախիթերապիա (ներքին ռադիոթերապիա)։ Չնայած ռադիոթերապիան ընդհանուր առմամբ օգտագործվում է ծեր հիվանդների դեպքում, ովքեր չեն վիրահատվում, այն նաև կիրառվում է այն դեպքերում, երբ վիրահատական բացազատումը կամ դժվար վերականգնելի է կամ այլանդակող (հատկապես քթի ծայրին և թևերին)։ Ճառագայթային բուժումը հաճախ մինչև 5 այցելությունից մինչև 25 և ավելի է տևում։ Սովորաբար, ինչքան շատ քիմիոթերապևտիկ այցելություններ են ծրագրվում, հյուսվածքները այդքան քիչ բարդություններ են կրում կամ վնասվում։ Ռադիաթերապիան կարող է օգտակար լինել նաև այն դեպքում, եթե վիրահատական բացազատումը ամբողջապես չի կատարվել, կամ եթե վիրահատութայն ընթացքում կատարված ախտաբանական քննությունը կրկնության բարձր ռիսկի է ենթադրել, օրինակ՝ եթե նյարդերն են ներգրավվել։ Բուժման հավանականությունը փոքր ուռուցքի համար կարող է 95% լինել և խոշոր ուռուցքների համար՝ 95%: Սովորաբար, ճառագայթումից հետո կրկնված ուռուցքները վիրահատությամբ ու առանց ճառագայթման են բուժվում։ Հետագա ճառագայթային բուժումը ապագայում վնասում է նորմալ հյուսվածքները, եւ ուռուցքն էլ կարող է դիմակայել ճառագայթմանը։ Ռադիացիոն թերապիան կարող է հակացուցված լինել նեւոիդային բազալ բջջային քաղցկեղի համախտանիշի բուժման դեպքում։ Ռանդոմիզացված հետազոտությունների մետաանալիզը հաղորդեց, որ ճառագայթային թերապիան ԲԲՔ–ի ամենաարդյունավետ բուժման մեթոդներից մեկն է ։ 2008 թվականին հետազոտությունը հրապարակեց, որ ճառագայթային թերապիան առաջնային բազալ բջջային կարցինոմայի և հետադարձ բազալ բջջային կարցինոմայի դեպքում հատուկ է, բայց հատուկ չէ վերջին ճառագայթային բուժումից հետո ախտադարձված բազալ բջջային քաղցկեղի բուժմանը ։
Ֆոտոդինամիկ թերապիա
Ֆոտոդինամիկ թերապիան (ՖՏԴ) բազալ բջջային կարցինոմայի բուժման բոլորովին նոր մոտեցում է, որն իրականացվում է թիրախ մասի վրա ֆոտոսենսիբիլիզատորների կիրառմամբ։ Երբ այս մոլեկուլները լույսի ազդեցությամբ ակտիվանում են, դրանք թունավոր են դառնում, ուստի՝ կազմաքանդում են թիրախային բջիջները։ Մեթիլ ամինոլևուլինատը 2001 թվականից սկսած Եվրոմիության կողմից որպես ֆոտոսենսիբիլզատոր է ընդունվել։ Այս թերապիան կիրառվում է նաև մաշկի քաղցկեղների այլ տիպերի դեպքում ։ 2008 թվականին ըստ ուսումնասիրությունների հրապարակվեց, որ ֆոտոդինամիկ թերապիան առաջնային մակերեսային բազալ բջջային կարցինոմայի բուժման հուսալի ընտրություն է և խելամիտ՝ ցածր ռիսկի առաջնային հանգուցային բազալ բջջային քաղցկեղի համար, սակայն հարաբերականորեն վատ՝ բարձր ռիսկի վնասվածքների դեպքում ։
Կանխատեսում
Կանխատեսումը բարենպաստ է, եթե բուժման համապատասխան մեթոդը կիրառվում է առաջնային բազալ բջջային քաղցկեղնի զարգացման վաղ շրջանում։ Կրկնված քաղցկեղներն ավելի դժվար բուժելի են և մեթոդներից ցանկացածի կիրառման դեպքում ախտադարձի բարձր հավանականություն կա։ Չնայած որ բազալ բջջային կարցինոման հազվադեպ է մետաստազավորվում, այն ինվազիայով տեղայնորեն աճում է և քայքայում շրջակա հյուսվածքները։ Քաղցկեղը կարող է ախտահարել կենսական կարևոր օրգանները, ինչպես օրինակ՝ նյարդերը և որպես արդյունք զգայության կամ շրջակա հյուսվածքների գործառական կորստի հանգեցնել կամ ավելի հազվադեպ՝ մահվան։ Դեպքերի մեծամասնությունում մինչև լուրջ բարդությունների ի հայտ գալը հիվանդները կարող են հաջողությամբ բուժվել։ Բուժման վերոնշյալ տարբերակների կիրառման դեպքում ախտադարձի հավանականությունը 50–ից տատանվում է մինչև 1 տոկոս կամ ավելի քիչ։
Համաճարակաբանություն
Բազալ բջջային կարցինոման բավականաչափ տարածված մաշկային քաղցկեղ է։ Այն ավելի շատ հանդիպում է համապատասխան ընտանեկան պատմություն, մաշկի բաց գունավորում ունեցողների շրջանում և աճում է հասարակածին մոտ կամ ավելի բարձրադիր շրջաններում գտնվելիս։ Միայն Միացյալ Նահանգներում ամեն տարի մոտավորապես 800,000 նոր դեպքեր են արձանագրվում։ Կյանքի ընթացքում եվրոպեոիդների մինչև 30%–ի մոտ բազալ բջջային քաղցկեղ է զարգանում ։ Կանադայում մաշկային ամենատարածված քաղցկեղը բազալ բջջային քացկեղն է (ինչպես նաև ախտորոշված քաղցկեղների մեկ երրորդը), յուրաքանչյուր 7 մարդուց 1–ը կյանքի ընթացքում հիվանդանում է ԲԲՔ–ով ։
Միացյալ Նահանգներում եվրոպեոիդ ռասայի 10 ներկայացուցիչներից մոտավորապես 3–ը կյանքի ընթացքում ունենում են բազալ բջջային քաղցկեղ ։ Ուռուցքը զբաղեցնում է մաշկի ոչ մելանոմային քաղցկեղների մոտավորապես 70%–ը։ Բազալ բջջային կարցինոման ամբողջ դեպքերի 80%–ում ախտահարում է գլխի ու պարանոցի շրջանի մաշկը ։ Բացի այդ, հայտնի է, որ վերջին տարիներին իրանի շրջանում տեղակայված բազալ բջջային քաղցկեղի աճ է նկատվում ։
50 տարեկանից մեծ մարդկանց մոտ շատ սպորադիկ բազալ բջջային կարցինոմաներ ծագում են մաշկի՝ արևի ազդեցությանը ենթարկվող տեղամասերի փոքր մասում, չնայած ավելի երիտասարդ մարդիկ ևս կարող են ախտահարվել։ Բազմակի բազալ բջջային քաղցկեղի զարգացումը վաղ տարիքում կարող է նևոիդ բազալ բջջային կարցինոմայի համախտանիշի մասին վկայել, որը հայտնի է նաև Գորլինի համախտանիշ անունով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուռուցքաբանություն Կատեգորիա:Մաշկային հիվանդություններ Կատեգորիա:Քաղցկեղ
Աբրամ Բախչագուլյան
Աբրամ Արամի Բախչագուլյան, ՀՀ քաղաքական գործիչ, տնտեսագետ։
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի երկու երեխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ տնտեսագետներ Կատեգորիա:1977 ծնունդներ Կատեգորիա:ՀՀԿ անդամներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 22 ծնունդներ Կատեգորիա:Տնտեսագիտության թեկնածուներ Կատեգորիա:ՀՊՏՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Դիկովիչևո
Դիկովիչևո (Диковичеве), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դիկովիչևո գյուղում բնակվում էր 6 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոարխանգելսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 2014 Խումբ G
ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնություն 2014-ի G խմբում խաղերը անցկացվում են 2014 թվականի հունիսի 16-ից հունիսի 26-ը։ Խումբը բաղկացած է 4 հավաքականներից՝ ԱՄՆ, Գերմանիա, Գանա, Պորտուգալիա։ Հաջորդ փուլ դուրս են գալիս առաջին երկու տեղերը զբաղեցրած հավաքականները։ 1-ին տեղը զբաղեցրած հավաքականը հանդիպելու է H խմբում 2-րդ տեղը զբաղեցրած հավաքականի հետ, իսկ G խմբում երկրորդ տեղը զբաղեցրած հավաքականը կհանդիպի H խմբում 1-ին տեղը զբաղեցրած հավաքականի հետ։
Աղյուսակ
{|
Տուր III
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնություն 2014
Կոդիլա
Կոդիլա (Kodila), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Ռապլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 268 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Ռապլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Գրական և իմաստասիրական շարժում
Գրական և իմաստասիրական շարժում (1885 թվականից՝ «Շարժում գրական և իմաստասիրական»), ամսագիր։ Լույս է տեսել 1883-1888 թվականներին, Կոստանդնուպոլսում։ Խմբագիր՝ Դեմիրճիպաշյան (Գրասեր Ատոմ)։
Հանդեսն անդրադարձել է կրթության հարցերին, լուսաբանել Կոստանդնուպոլսի հայկական վարժարանների կյանքը, առաջարկել է ստեղծել նախնական, երկրորդական և բարձրագույն դպրոցներ, ծանոթացրել ուսուցման առաջավոր մեթոդներին։ Արձագանքել է պոլսահայ մամուլի նյութերին, տպագրել լուրեր արևմտահայ և պոլսահայ կյանքից։ Բարձրացրել է կանանց ազատության հարցը, ջատագովել կին մանկավարժներ ունենալու գաղափարը՝ մատնանշելով նրանց դերը երիտասարդ սերնդի դաստիարակման գործում։ Տպագրել է նյութեր Գրիգոր Զոհրապի, Արփիարյանի, Տյուսաբի մասին։ Լուսաբանել է քաղաքատնտեսության և փիլիսոփայության խնդիրները։ Ամսագրի բոլոր նյութերը գրել է ինքը՝ խմբագիրը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական ամսագրեր Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Անիծված են և մոռացված
«Անիծված են և մոռացված» («Прокляты и забыты»), Սերգեյ Գովորուխինի գեղարվեստական-հրապարակախոսական ֆիլմը Առաջին չեչենական պատերազմի մասին։
Սյուժե
Ֆիլմի սյուժեն կառուցվում է հակադրության վրա։ Մի կողմից ցուցադրվում են փաստավավերագրական մարտական տեսարաններ, վիրավորների և քաղաքացիական անձանց տառապանքներ, տեխնիկա և խեղված դիակներ, իսկ մյուս կողմից՝ գիշերային ակումբներում և դիսկոտեկներում զվարճացող մարդկանց կադրեր ։
Ֆիլմի նկարահանումներն իրականացվել են Չեչնիայի մարտական գործողությունների գոտում, որի արդյունքում 1995 թվականի փետրվարին Սերգեյ Գովորուխինը կորցրել է ոտքը և, իր իսկ պնդմամբ, «հավատը մարդկության հանդեպ» ։
ՌԴ-ում ֆիլմը մի քանի անգամ ցուցադրվել է «ТВ Центр», «Կուլտուրա», ТВ-6 և «ТВ Столица» հեռուստաալիքներով։ Երկրի ավելի խոշոր կենտրոնական ալիքները հրաժարվել են այն ցուցադրել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսական ֆիլմեր Կատեգորիա:1997 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր
Քրիսովուլ
Քրիսովուլ (հուն․ χρνσόβονλλον– ոսկե կնիք), բյուզանդական կայսերական շնորհագրի տեսակ։
Քրիսովուլի ընթացակարգը
Այլ տեսակի շնորհագրերից տարբերվում է ձևակերպման մեծ հանդիսավորությամբ։ Կայսրն անձամբ ծիրանագույն թանաքով մի քանի բառ էր ավելացնում, ստորագրում և թվագրում։ Քրիսովուլը վավերացվում էր կնիքով (երբեմն՝ ոսկե)։ Քրիսովուլի ձևով հրապարակվում էին օրենքներ, պետությունների հետ պայմանագրեր, պարգևական կարևորագույն շնորհագրեր։ Հիմնականում պահպանվել են քրիսովուլի պատճենները։
Կիրառությունը
Կիրառվել է նաև Կիլիկյան Հայաստանում, միջնադարյան Սերբիայում և Բուլղարիայում։
Կատեգորիա:Շնորհագրի տեսակներ
Արյան Բեքայ
Արյան Բեքայ (Arjan Beqaj, ), ալբանացի նախկին ֆուտբոլիստ, դարպասապահ։ «Անորտոսիս» ակումբի դարպասապահների մարզիչ։ Հանդես է եկել Ալբանիայի ազգային հավաքականում։
Հայ օգնության միության Ատրպատականի մասնաճյուղ
Հայ օգնության միության (ՀՕՄ) Ատրպատականի մասնաճյուղ, հիմնվել է 1915-ին, Թավրիզում՝ «Ատրպատականի Կարմիր խաչ» անունով։ Նպատակն էր աջակցել պատերազմի ժամանակ վիրավորված հայ զինվորներին, իսկ պատերազմից հետո օգնել գաղթականներին իրենց բնակավայրերում հաստատվելուն։ 1926-ին միացել է ԱՄՆ-ի «Հայ Կարմիր խաչ» կենտրոնին և դարձել նրա մասնաճյուղը։ 1944-ից՝ ՀՕՄ։ Միությունը լայն գործունեություն է ծավալել 1930-ին Սալմաստի երկրաշարժից տուժած հայերին օգնելու համար։ 1936-ին, հայկական դպրոցների փակումից հետո, հայ մանուկների համար կազմակերպել է մայրենի լեզվի դասընթացներ։ 1947—48-ին հիմնել է մանկապարտեզ և 4-ժամյա դպրոց։ Մինչև Ատրպատականի հայկական դպրոցների վերաբացումը (1956) զբաղվել է կրթական, բարեգործական աշխատանքներով։ 1941—46-ին նյութական օգնություն է ուղարկել Հայաստան։ Միության հիմնադիրներից և ակտիվ գործիչներից էին՝ Հեղինե Հակոբյանը, Աստղիկ Ավթանդիլյանը, Աստղիկ Հակոբյանը, Մարի Մաթևոսյանը, Սրբուհի Սեթխանյանը և ուրիշներ։
Արյան Բեքայ
Ակումբային կարիերա
1997 թվականից մինչև 2003 թվականը Արյան Բեքայը խաղացել է Հունաստանի Իրակլիոն քաղաքի ՕՖԻ ակումբում, որի կազմում անցկացրել է 121 հանդիպում և խփել 1 գոլ։ 2003 թվականի ամռանը տեղափոխվել է հունական մեկ այլ ակումբ՝ Նիկեա քաղաքի «Իոնիկոս» ակումբ, որի կազմում խաղացել է երեք տարի և մասնակցել 83 հանդիպման։
2006 թվականի ամռանը Բեքայը տեղափոխվել է կիպրական «Անորտոսիս» ակումբ։ 2006/07 մրցաշրջանում թիմի հետ հաղթել է Կիպրոսի գավաթի առաջնության եզրափակչում (3:2 հաշվով հաղթելով «Օմոնիա» ակումբին) և Կիպրոսի սուպերգավաթի առաջնությունում։ 2007 թվականի ամռանը «Անորտոսիսը» մասնակցել է եվրագավաթների որակավորման փուլերին. ակումբը հաղթել է մակեդոնական «Վարդար» և ռումինական «Կլուժ» ակումբներին, սակայն վերջին փուլում պարտություն է կրել անգլիական «Տոտենհեմ» ակումբից։
Հայ օգնության միության Ատրպատականի մասնաճյուղ
Կատեգորիա:Իրանահայ բարեգործական կազմակերպություններ
Արյան Բեքայ
Ակումբային կարիերա
2007/08 մրցաշրջանում «Անորտոսիսը» հաղթել է Կիպրոսի առաջնությունում։ 2008 թվականի ամռանը ակումբը մասնակցել է Չեմպիոնների լիգայի որակավորման փուլին։ «Անորտոսիսը» հաղթել է հայկական «Փյունիկ», ավստրիական «Ռապիտ» ու հունական «Օլիմպիակոս» ակումբներին և անսպասելիորեն անցել է խմբային փուլ ։ Բեքայը մասնակցել է 6 խաղի և բաց թողել 4 գոլ ։ Խմբային փուլում «Անորտոսիսը» գրավել է վերջին տեղը՝ զիջելով գերմանական «Վերդեր», իտալական «Ինտեր» և հունական «Պանաթինաիկոս» ակումբներին։ Բեքայը մասնակցել է «Պանաիթալինոսի» դեմ միակ հաղթական խաղին (3:1) ։ Խմբում Բեքայն անցկացրել է 5 խաղ և բաց թողել 6 գնդակ ։ «Անորտոսիսի» կազմում Բեքայը մասնակցել է առաջնության 82 խաղերի։
2010 թվականի ամռանը Բեքայը տեղափոխվել է Նիկոսիայի «Օլիմպիակոս» ակումբ, որի կազմում մասնակցել է Կիպրոսի առաջնության 5 խաղերի։ 2011 թվականի հունվարին որպես ազատ գործական տեղափոխվել է Արադիպու քաղաքի «Էրմիս» ֆուտբոլային ակումբ, որտեղ էլ ավարտել է իր կարիերան։ 2011 թվականի սեպտեմբերի 1-ից աշխատում է որպես «Անորտոսիս» ակումբի դարպասապահների մարզիչ ։
Կարիերան հավաքականում
Ալբանիայի ազգային հավաքականում Բեքայը խաղացել է 1998 թվականից։ Այն բանից հետո, երբ Ֆոտո Ստրակոշան 2005 թվականին ավարտել է իր կարիերան, Արյան Բեքայը դարձել է հավաքականի հիմնական դարպասապահ։ 2011 թվականին ավարտել է իր կարիերան հավաքականում, որի կազմում անցկացրել էր 43 խաղ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալբանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Ալբանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Օլիմպիակոս Նիկոսիայի ֆուտբոլիստներ
Միսակ Թերզիբաշյան
Միսակ Թերզիբաշյան, հոլանդահայ ճարտարապետ։
Կենսագրություն
Միսակ Թերզիբաշյանի մայրը՝ Վապպու Վիուհան, ծագումով ֆինն է, նրա հայրը՝ տեքստիլի դիզայներ Էդվարդ Թերզիբաշյանը, հայ է։ 1985-1991 թվականներին սովորել է Էյնդհովենի տեխնոլոգիական համալսարանում՝ ստանալով ճարտարապետության, քաղաքային դիզայնի և շինարարական գիտությունների գծով դիպլոմ ։
Ավարտելուց հետո 1991-1994 թվականներին նա աշխատել է որպես ճարտարապետ Քյոլնում։ 1994-2003 թվականներին ճարտարապետական կարիերան շարունակել է Նիդերլանդների տարբեր գրասենյակներում։ 2003 թվականին Թերզիբաշյանն Էյնդհովենում հիմնել է UArchitects ճարտարապետական ստուդիան ։ Նա տարբեր մունիցիպալիտետների բարեկեցության հանձնաժողովի անդամ է և պարբերաբար հրապարակումներ է անում de Architect կայքում ։
Մրցանակներ և առաջադրումներ
2003 թվականից սկսած Միսակ Թերզիբաշյանը ստացել է ազգային և միջազգային մրցանակներ և առաջադրվել է անվանակարգերում, ներառյալ՝ Բոխոլտի համայնքային դպրոցի առաջին մրցանակը, Դիրկ Ռոզենբերգի մրցանակը  't Hofke-ի հետ 2015 թվականին , Վիկտոր դե Ստյուերսի մրցանակը IKC de Geluksvogel-ի հետ 2017 թվականին ։ Մյուս մրցանակների թվում են Edu Build Award-ը 2011 թվականին, գերմանական դիզայնի մրցանակը Split-View-ի հետ 2014 թվականին, Ամերիկյան ճարտարապետության մրցանակը «Կրթություն» անվանակարգում 2016 թվականին և BB Green մրցանակը 2017 թվականին Չինաստանում՝ ժամանակակից կոլեկտիվ կյանքի համար , երկրորդ մրցանակը World Architecture & Design Awards 2019-ում IKC de Geluksvogel-ի հետ ։ Worldwide Brick Award մրցանակի համաշխարհային 2019 թվականի կարճ ցուցակի անվանակարգի ներկայացում IKC de Geluksvogel-ի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Տխուր փողոցի լուսաբացը
Տխուր փողոցի լուսաբացը, 2008 թվականին Ալբերտ Մկրտչյանի կողմից նկարահանված հայկական ֆիլմ։
Սյուժե
90-ականներին՝ Արցախի ազատագրության համար մղվող կռիվների տարիներին, կյանքը ծանր է Գյումրիում, սակայն քաղաքի բնակիչների դժվարին կյանքում կան և´ տոկունություն, և´ հիասթափություն։ Մարդիկ գոյության պայքար են մղում, սպասում իրենց ամուսինների և որդիների վերադարձին, որոնցից շատերին զոհված են ետ բերում։ Ի վերջո հաղթահարվում են փորձությունները, և տղամարդիկ, թեև կորուստներով, բայց հաղթանակած են վերադառնում տուն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2008 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ալբերտ Մկրտչյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայկական ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Հայերեն ֆիլմեր
Կամսար Առաքելյան
Կամսար Արշակի Առաքելյան, հայ պատմաբան։
Կենսագրություն
Ծնվել է Լոռու Ծաթեր գյուղում։ Տնտեսական ծանր պայմանները հարկադրել են վաստակի մեկնել Թիֆլիս և ինը տարի աշխատել որպես բանվոր։ Հայաստանում խորհրդային կարգեր հաստատվելուց հետո վերադարձել է հայրենիք, զբաղվել կոմերիտական աշխատանքով, միաժամանակ լրացրել կրթության պակասը։ 1923 թվականին ընդունվել է ԵՊՀ պատմա-բանասիրական ֆակուլտետը։ 1926 թվականին դարձել է կոմկուսի անդամ։ 1927 թվականին ավարտելով ուսումնառությունը՝ աշխատանքի է անցել ԵՊՀ-ում, ստանձնել ուսանողական գործադիր բյուրոյի քարտուղարի, իսկ այնուհետև՝ կուսակցական կոմիտեի քարտուղարի պարտականությունները։
1930-1931 թվականներին կուսակցական աշխատանք է կատարել ՀԿԿ Ղամարլուի (հետագայում՝ Արտաշատի) շրջկոմում նախ՝ որպես ագիտ-պրոպագանդայի բաժնի վարիչ, ապա՝ նույն շրջկոմի առաջին քարտուղար։ 1931 թվականին ընդունվել և 1936 թվականին ավարտել է Բաքվի մարքսիզմ-լենինիզմի ինստիտուտը։ Վերադառնալով Երևան՝ կուսակցական ղեկավար պաշտոններ է զբաղեցրել ՀԿԿ կենտկոմի դպրոցական բաժնում։ 1937 թվականին նշանակվել է ԵՊՀ ռեկտոր, սակայն 1938 թվականի սկզբներին ենթարկվել է բռնությունների և աքսորվել Սիբիր։ 1954 թվականին վերադառնալով աքսորից՝ արդարացվել է, վերականգնվել են նրա բոլոր իրավունքները, բայց քայքայված առողջության պատճառով չկարողանալով աշխատել՝ անցել է թոշակի։
Սամոնի
Սամոնի (Самоны), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի կազմում։
Կամսար Առաքելյան
Կենսագրություն
Վախճանվել է Երևանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծաթեր գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ
Սամոնի
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 19 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կրասնինսկի շրջանի բնակավայրեր
Չախմախ
Բնակչություն
1850-ական թվականներին ուներ 6 տուն՝ 57 բնակչով, իսկ 1909 թվականին՝ 10 տուն, որից 8-ը՝ հայկական։
Իզմիրի մարզ
Իզմիրի մարզ (İzmir ili, վարչական միավոր Թուրքիայի արևմուտքում՝ Եգեյան տարածաշրջանում։
Չախմախ
Պատմամշակութային կառույցներ
Չախմախն ուներ Ս. Աստվածածին անունով հայկական եկեղեցի ։
Իզմիրի մարզ
Աշխարհագրություն
Իզմիրի մարզը գտնվում է Փոքր Ասիայի արևմուտքում, սահմանակցում է հետևյալ մարզերով. Բալըքեսիր (հյուսիս), Մանիսա (արևելք), Այդըն (հարավ)։ Արևմուտքում Եգեյան ծովն է։ Տարածքում են Փոքր Մենդերես, Քոջաչայ, Բաքըրչայ գետերը։
Չախմախ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Իզմիրի մարզ
Պատմություն
Իզմիրի մարզի տարածքը բնակեցված է եղել հնագույն ժամանակներից։ Այստեղ առաջին բնակավայրերը կառուցվել են մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի ընթացքում՝ լիդիացիների կողմից։ Մինչ այդ այստեղ բնակություն են հաստատել հին հույները, հիմնել Հոնիա քաղաք-պետությունը, Եփեսոսը։ Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավանքներից հետո այստեղ շարունակվել է հունականության, ապա բյուզանդական դարաշրջանը՝ ընդհուպ մինչև 14-րդ դար։ Հելլենիզմի շրջանում հիմնվել են Զմյուռնիա (Իզմիր), Պերգամոն (Բերգամա) և այլ քաղաքները։ Իկոնիայի սուլթանության թուլացումից հետո մարզի տարածքը երբեմն ենթարկվել է Այդընիների թյուրքական (1300-1425) իշխանությանը։ Այնուհետև այստեղ հաստատվել է Օսմանյան պետության գերիշխանությունը. տարածքը մտել է Անատոլիայի կուսակալության (1393-1864) մեջ։ 19-րդ դարի թանզիմաթի դարաշրջանում մտնում է Այդընի վիլայեթի կազմ։