cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նահդա
Նահդան Սիրիայում
Չնայած դրան այն շարունակվում էր լայնորեն կիրառվել Սիրիայում։ Այս ժամանակաշրջանը համարվում է արաբական գրականության անկման ժամանակաշրջան։ Սակայն այդ անկումը սկսվել էր թուրքերի հարձակումներից շատ ավելի առաջ։ Այդ անկումը վերաբերում էր ոչ միայն գրականությանը, այլև գիտությանը։ Մի շարք գիտական նվաճումներ, ինչպիսիք էին օրինակ Գյուտենբերգի տպագրական մեքենան, երկրի ձվաձևության մասին տվյալները,Կոպեռնիկոսի հայտնագործությունը և այլն, ուղղակի անհայտ էին մնում արաբներին մինչև 18-19-րդ դարերը։
Խորը ճգնաժամի մեջ գտնվող արաբական երկրները 18-րդ դարի վերջին հայտնվում են Եվրոպայի ուշադրության կենտրոնում։ Դա նպաստում է արաբական նահանգներում մշակութային բազմազանության առաջացմանը։ Արաբների մոտ այս էտապը ստացել է Նահդա՝ զարթոնք, վերածնունդ անվանումը։ Նահդայի գաղափարախոսները դեպի վերածնունդ տանող գլխավոր ճանապարհը տեսնում էին առաջին հերթին ժողովրդի մշակութային հետամնացության վերացման մեջ, լուսավորության լայն տարածման, կրոնական տարաձայնությունների վերացման, ինչպես նաև արաբական երկրներում տնտեսության ևր առևտրի զարգացման ճանապարհով։ Եվ քանի որ այդ պրոցեսները տեղի էին ունենում եվրոպական անմիջական ազդեցության տակ, ստեղծվեց մի մշակութային սինթեզ, որն էլ հիմք դարձավ արաբական լուսավորական մտքի զարգացման համար։ Սիրիայում Նահդայի ժամանակաշրջանի ամենահայտնի լուսավորականներն էին Բուտրուս ալ-Բուսթանին, Նասիֆ ալ-Յազիջին և Ահմադ Ֆարիս ալ-Շիդյակը։
Բուտրուս ալ-Բուսթանի
Բուտրուս ալ-Բուսթանին գրել է շատ աշխատություններ մաթեմատիկայի, սոցիոլոգիայի, բանասիրության բնագավառներում։ Նա կազմում էր բառարաններ և դասագրքեր, որոնք ունեին ավելի շատ մշակութա-լուսավորական նշանակություն։ Աշխատում էր գիտական ընկերություններում, դասախոսում էր, ելույթ էր ունենում իր ճառերով։ Հասարակական խնդիրներից նրան ամենաշատը անհանգստացնում էր կնոջ կրթության հարցը։ Նա երազում էր բացել կանանց համար հատուկ դպրոց, սակայն նրա երազանքներին վիճակված չէր իրականանալ։ Բուտրուս ալ-Բուսթանին կարծում էր, որ պետք է կանանց հնարավորություն տալ կրթություն և դաստիարակություն ստանալ, ինչը նրանց հնարավորություն կտա մասնակցել հասարակության կյանքին։ Նա կարծում էր, որ կնոջ կրթվածությունը տղամարդու կրթվածության պայմաններից մեկն է և որ դրանից օգուտը հսկայական կլինի։ Կրթված կինը կարող է ուղղել իր ամուսնու թերությունները, օրինակ ծառայել իր երեխաներ համար։ Բուտրուս ալ-Բուսթանիի գործերը թույլ են տալիս նրան զբաղեցնել առաջին տեղը արաբական լուսավորականների շարքում։ Ջիրջի Զեյդանի խոսքերով նա գլխավորում էր այդ դարաշրջանում Սիրիայի մշակութային վերելքի շարժումը բոլոր բնագավառներում։
Նասիֆ ալ-Յազիջի
Նասիֆ ալ-Յազիջին (1819 – 1883) ծնվել է Լեռնալիբանանում՝ հույն կաթոլիկ ընտանիքում։ 16 տարեկանում նա որպես քարտուղար աշխատում է հույն կաթոլիկ պատրիարքի մոտ իսկ 1828 թվականից քարտուղարի պաշտոն է զբաղեցնում Բաշիր 2-րդի մոտ։ Ահմադ Ֆարիս ալ-Շիդիակի հետ նա գրում է արաբական քերականության մասին, որն ունի «Խոսքին նախաբան» (فصل الخطاب` Ֆասլ ալ-Խիտաբ) անվանումը։ Նասիֆ ալ-Յազիջիի փիլիսոփայական աշխատանքերի մեջ հատկապես աչքի է ընկնում «Վայրի ավանակի որովայնը» բանաստեղծությունը։ Ստեղծագործությունը այսպես անվանելով նա փորձել է ցույց տալ մուսուլման ընթերցողին թե որքան է, ինքը քրիստոնյա լինելով, մտերմացել արաբական դասական հին միջավայրին։
Սակայն Նասիֆ ալ-Յազիջիի սահմանած գրական լեզուն իր ողջ մաքրությամբ դժվար էր ընկալվում նոր արագ զարգացող առօրյա կյանքի պայմաններում։ 1850-ական թվականներին նրա գրական գործունեության և փառքի գագաթնակետի շրջանն էր։ Շարունակում էին լույս տեսնել նրա ուղեցույցները դասական լեզվի, դասական ճարտասանության, դասական ոճի համար։ Լույս տեսան նրա մակամաները՝ հրաշալի ժողովածու «Երկու ծովերի փայլատակումը» (مجمعة البحرين` «մաջմաաթ ալ-բահրեյն»)։
Հարիրիի ոճին բնորոշ հանգավոր արձակով բանաստեղծությունների մի փոքրիկ ժողովածու կա, որտեղ տեղ են գտել նրա լավագույն գործերը։ Նասիֆ ալ-Յազիջիի «Քարոզիչ»-ը մակաման շատ նման է Հարիրիի 11-րդ մակամային, որ ծավալով փոքր էր իսկ Նասիֆ ալ-Յազիջիին ստեղծել է այդ փոքր թեմայով խալիֆայության կենցաղի հետաքրքիր պահերի մի ամբողջ շարք որոնց մասին Հարիրիի մոտ անգամ չի ակնարկվում։
Ահմադ Ֆարիս ալ-Շիդիակ
Ահմադ Ֆարիս ալ-Շիդիակը (1819 – 1883) արաբական նահդայի շրջանի գրող է։ «Եգիպտական իրականություն» (الوقائع المصرية` ալ-ուակաի ալ-միսրիա) թերթի առաջին թղթակիցներից մեկն էր, ինչը նրա մոտ ավելի է ամրապնդում արևմտամետ տրամադրությունները։ 1834 թվականին նա Մալթա կղզում, որպես բողոքական, օգնում էր միսիոներներին արաբերեն թարգմանել Աստվածաշունչը։ Նա նախաիսլամական արաբական ոճով մի կասիդա է ուղարկում Թունիսի Ահմադ բեյին։ Շիդիակն իսլամ է ընդունում է վերցնում է նոր անուն՝ «Ահմադ»։ Մալթայից հեռանալուց հետո Ահմադ Ֆարիս ալ-Շիդիակը գնում է Եվրոպա, 1850-ական թվականներին լինում է Փարիզում և Լոնդոնում։ Փարիզում ծանոթանում է արաբագետ Գուստավ Դյուգայի հետ և նրա հետ մեկտեղ կազմում է ֆրանսերեն քերականություն արաբների համար։ Փարիզում եղած ժամանակ Ահմադ Ֆարիս ալ-Շիդիակը գրում է «Քայլ առ քայլ Ֆարիակի հետքերով» վեպը (الساق على الساق فيما هو الفارياق` սակ ալա սակ ֆիմա հուա ալ-Ֆարյակ)։ Շիդիակը ներկայացնում է իր սեփական արկածները և ապրումները Եվրոպայում։ Հեղինակը եվրոպական կյանքը համեմատում է արաբականի հետ և հիմնականում քննադատում է եվրոպական ապրելաձևը։ Փարիզից հետո Ահմադ Ֆարիս ալ-Շիդիակը տեղափոխվում է Ստամբուլ, ուր սուլթանի մոտ է ծառայության անցնում և խմբագրում «Պատասխաններ» (الجوائب` ալ-ջաուաիբ) կիսապաշտոնական թերթը, որը ոչ միայն քաղաքական հոդվածներ էր տպագրում, այլ նաև գրական. այստեղ տպագրվում էին նաև արաբական դասական գրականության հեղինակները։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Արաբական գրականություն Կատեգորիա:Արաբական մշակույթ Կատեգորիա:Եգիպտոսի մշակույթ Կատեգորիա:Եգիպտոսի պատմություն Կատեգորիա:Սիրիայի մշակույթ Կատեգորիա:Սիրիայի պատմություն Կատեգորիա:Լիբանանի մշակույթ Կատեգորիա:Լիբանանի պատմություն
Ալավիներ
Ալավիները շիականության մի ուղղություն են։ Ալավի անվանումը ստացել են Ալի խալիֆայի անունից, որին համարում են աստծու մարմնավորում։ Իրենց երկրորդ անվանումը՝ նուսայրիներ, ստացել են Մուհամմադ իբն Նուսայրի (887 թվական) անունից, որը համարվում է այս ուղղության հիմնադիրը։ Լինելով 11-րդ շիական իմամ Ալ-Հասան ալ-Ասքարիի հետնորդը՝ սկսեց քարոզել այս իմամի աստվածայնության մասին, որի մարգարեն նա համարում էր իրեն։ Ալավիները նրան համարում են Ալ-Հասան ալ-Ասքարիի (բաբ), այսինքն՝ դարպաս։
Ալավիները հիմնականում բնակվում են Սիրիայում (Լաթակիա, Տարտուս), Հարավային Թուրքիայում (Անտիոք, Տարսոն, Ադանա) և Հյուսիսային Լիբանանում՝ ընդամենը՝ 2 միլիոն մարդ։ Ալավիների դավանանքը մոտ է իսմայիլականությանը (առաջացել է 8-րդ դարում և իր անունով պարտական է շիական 6-րդ իմամ Ջաֆար ալ-Սադիկի որդուն՝ Իսմայիլին), սակայն իր մեջ կրում է նաև շիականության, քրիստոնեության և նախաքրիստոնեական աստղային հավատալիքների տարրեր։
Պատմություն
Նուսայրիների պատմությունը սկիզբ է առնում է 10-րդ դարում Հյուսիսային Սիրիայի «ծայրահեղ» շիաների շրջանում։ Ավելի ուշ համայնքի անվանվումը դառնում է «ալ-Ալավիյուն» («Ալիի կողմնակիցներ»)՝ ալավիներ։ Նրա վրա իրենց ազդեցությունն են թողել այլ «քաֆիրական» (անհավատ) խմբերը՝ բատընիյականությունը, իսմայիլիականությունը, բուդդայականությունը և այլ խմբեր, որոնք դուրս են եկել զրադաշտականությունից (հին պարսկական կրոն)։ Նուսայրիների համայնքի անվանումը կապում են Մուհամմադ Նուսայրա ան-Նումայրիի հետ ( մահ 883 թ Բասրայում), որը հայտարարեց, որ ինքը մարգարե է, իսկ Աբու ալ-Հասան ալ-Ասքարին՝ 11-րդ շիական իմամը Աստվածն է, որն իրեն ուղարկել է մարգարեական առաջադրանքով։ Նուսայրիների համայնքի փաստացի կազմակերպիչը եղել է շիա աստվածաբան Մուհամմադ ալ-Ջաննան ալ-Ջունբուլանին (մահ 957 կամ 968 թ Հալեպում)։ Նուսայրիների հավատը հիմնված է իսմայիլիզմի վրա՝ քրիստոնեական գնոստիկ տարրերով։ Նուսայրիները գտնում էին, որ մարգարեի տան անդամները «Ահլ ալ Բեյթ» տիրապետում են բացարձակ գիտելիքների։ Նրանցից Ալի իբն Աբու Տալիբը չի մահացել և համարվում է Աստծո մարմնացում։ Նրանք նաև համարում են, որ կրոնը ունի «բատին» (թաքնված) և «զահիր» (հայտնի) կողմեր։ Նուսայրիզմը յուրացրել է անտիկ փիլիսոփա նեոպլատոնականների գաղափարները՝ հատկապես էմանացիայի (ճառագայթում) մասին ուսմունքը։
Աստվածության ճառագայթումը համարվում է անխափան եռյակ՝ Իմաստ (մա'նա), անուն (իսմ), դարպաս (բաբ)։ Սա ասոցացվում է լուսնի, արևի և երկնքի հետ և ժամանակ առ ժամանակ արտացոլվում է առաքյալներում, որոնցից վերջիններն էին Մուհամմադ Ալին և Սալման ալ-Ֆարիսին։ Նուսայրիները հավատում են տղամարդկանց հոգիների մարմնափոխությանը (թանասուխ)։ Հայտնության մակարդակով այն բաժանվում է «ամմա» և «խասա» («հասարակ» և «հատուկ»)։ Նուսայրիները մերժում են իսլամի մի շարք կանոնակարգերը. ծեսերում օգտագործվում է գինին, սակայն կան կերակրային արգելքներ՝ ընդհանուր (խոզ, նապաստակ, օձաձուկ) և մասնավոր։ Նրանք ընդունում են Իսային (Հիսուս) և մի շարք այլ քրիստոնեական «սրբերի», նշում են մի շարք քրիստոնեական տոներ (Սուրբ Ծնունդ, Զատիկ)։ Նուսայրիները բաժանվում են «կնքվածների» և «ոչ կնքվածների»։ «Կնքվածները» հնարավորություն ունեն բացահայտելու իրենց «սուրբ» գրքերի «բատին» իմաստը, որը նրանք մեկնաբանում են այլաբանորեն և չեն բացահայտում «ոչ կնքվածներին»՝ համայնքի հասարակ անդամներին։ Կանանց չէր թույլատրվում մտնելու «կնքվածների» շարք։ Նուսայրիական իմամները կատարում են կրոնական ծեսեր գիշերներով ծիսական կառույցներում՝ «Քուբբա» (գմբեթ)` կառուցված կրոնական հեղինակությունների պատվին բարձր տեղանքներում։
Սովորույթներ
Ծիսական արարողությունների կատարման մեջ նուսայրիները բաժանվում են 2 խմբերի՝ «շամալիյա» կամ «շամսիյա» (հյուսիսային կամ արևային)՝ կենտրոնով Կիլիկիայում, և «կիբլիյա» կամ «կամարիյա» (հարավային կամ լուսնային)՝ կենտրոնով Կարդախում (Սիրիա)։ Նուսայրիները պահպանում են նաև ցեղային բաժանումները (տոհմական կալբիյա, խայատին, խադդադին, մատավիրա և այլն) և էնդոգամիան (ամուսնական կապերը առանձին խմբերի ներսում)։ Մշտական հետապմդումները պայմանավորել են նրանց համայնքի սոցիալական պարփակվածությունը։ Նուսայրիների հիմնական զանգվածը հողագործներ են։ Նրանք ունեին մեծ թշնամանք և ատելություն իսլամի ու մուսուլմանների նկատմամբ, որի հետևանքով Օմար ալ Ֆարուկին անվանում էին «իբլիսների իբլիս», այնուհետև Աբու Բաքրին և Օսմանին։ Նրանք համարում էին Ալլահի հետևորդների գերեզմանների այցելությունները անթույլատրելի, որովհետև նրանց կողքին են թաղված Աբու Բաքրը և Օմարը։
Նուսայրիները ունեն իրենց կրոնական գրականությունը՝ նրանց գլխավոր սուրբ գիրքը համարվում է «Քիթաբ ալ-Մաջմու'», որը պարունակում է 16 սուրահ և համարվում է Ղուրանի նմանակը։
Այս աղանդը արգելափակվում է Շամի շրջաններից մեկում, որտեղ նրանց արգելում էին զբաղեցնել պաշտոններ և կրթությունը՝ հիմնված շեյխ ալ-իսլամ իբն Թայմիյի Ֆատուայի վրա, և նրանք գտնվում էին այս վիճակում մինչև որ ֆրանսիացիները գրավեցին Շամը և այնուհետև թույլատրեցին հեռանալ այդ շրջանից, տվեցին նրանց «ալավիներ» անվանումը և լույլատրեցին զբաղեցնել պետական կարևոր պաշտոններ։
Ծիսական արարողություններ։ «Կուդդաս»-ի արորությունը կամ գինու ծիսակարգը նուսայրիների ծիսակարգերի անբաժանելի մասն է կազմում և կարևոր տեղ է զբաղեցնում նրանց կրոնական համակարգում։
Քանի որ նուսայրիները չունեն հատուկ երկրպագման վայրեր, ինչպես մնացած մուսուլմաները, ուստի նրանք իրենց արարողությունները կատարում են quddas –ների մասնավոր տներում կամ մեկուսացված վայրերում։ Ըստ Սուլեյման ալ Ադանիի՝ յուրաքանչյուր հարուստ տղամարդ պարտավոր էր յուրաքանչյուր 1-3 տոնակատարություն նշել իր ընտանիքի, բարեկամների և ընկերների հետ, նաև կրել ամբողջ ծախսը։ Գումարը, որը նա ծախսում է ուտելիքի, խմիչքի և արարողության վրա, նրա բարեպաշտության կարևոր չափանիշ է համարվում։
Գինու արարողությունը կատարվում է խիստ գաղտնի։ Ժողովի վայրում պահակներ են կանգնեցվում, որպեսզի ոչ մի օտար մարդ ներս չմտնի։
Ալ Ադաննին հաղորդում է, որ այդ ժողովները անց են կացվում երեկոյան և միայն քաղաքներում, որովհետև ծայրահեղ գաղտնիության պահպանման անհրաժեշտությունը հնարավոր չէր գյուղերում։ Համայնքի միայն տղամարդիկ կարող են մասնակցել այդ հավաքույթներին։ Կանանց և երեխաների մասնակցությունը արգելվում է։ Գինու արարողությունը շատ կարևոր է։ Այս գրողի համոզմամբ՝ ոչ մի այլ բան ամբողջ նուսայրիական կրոնական համակարգում այդքան չի արտահայտում նրանց դավանանքի էությունը, ինչքան նրանց հավատը առ այն, որ նրանց Աստված Ալին արտահայտվում է գինու արարողությամբ։ Ալի Աստծո մանիֆիստացիան գինու մեջ կոչվում է «Աբդ ան-Նուր»( Լույսի ծառա)։ Ըստ էության, լուսի կոնցեպցիան ասոցացվում է պարսկական Նավրուզի հետ(Նոր Տարի)։ Կուդդասների բովանդակությունը ընդգրկում է մի քանի հարցեր։
Ալավիների ուսմունքը հիմնված է ինքնատիպ երրորդության վրա՝ Ալի (իմաստ), Մուհամմադ (անուն), Սալման ալ-ֆա-Ռիսի (սա Մուհամմադ մարգարեի առաջին ոչ արաբ հետևորդն էր, որն ընդունեց իսլամ) (դարպաս)։ Ալավի ները երկրպագում են Մուհամեդի դուստր Ֆաթիմային` որպես անսեռ մի էակի։ Ալավիների գլխավոր սուրբ գիրքը համարվում է, որը բաղկացած է 16 սուրաներից։ Ալավի ները ընդունում է հոգու վերաբնակեցման գաղափարը։ Նրանց ուսմունքի համաձայն հավատացյալ մարդու հոգին անցում է կատարում դեպի աստղային ոլորտ, իսկ անհավատի հոգին կենդանիների միջոցով դեպի հրեշի ոլորտ։ Իրենց ավանդույթային պրակտիկայում Ալավի ները մերժում են շարիաթը (մուսուլմանական իրավունք)։ Հիսուս Քրիստոսը աստվածացվում է, ընդունվում են քրիստոնեական որոշ սրբեր և մարգարեներ։ Ալավի ները տոնում են քրիստոնեական մի քանի տոներ (Ամանոր, Զատիկ), որոնց ժամանակ Աստվածաշունչ է կարդացվում։ Գինով մաքրազերծվելու ավանդույթը նույնպես ընդունված է։ Դրանց հետ մեկտեղ առկա են նաև հեթանոսական հավատալիքների էլեմենտներ (արև, աստղեր, լուսին)։ Կանանց արգելվում է ծառայել հավատքին։ Ալավի ներն իրենց կրոնական արարողությունները կատարում են գմբեթաձև կտուր ունեցող կառույցներում, որոնց հետազոտողներից շատերը նմանեցնում են քրիստոնեական եկեղեցիների։ Այս աղոթատեղիները տեղակայված են բարձրադիր բլուրներին։
Ալավիները բաժանվում են երկու խմբի` նվիրյալներ (խաաս, որն արաբերենից թարգմանաբար նշանակում է հատուկ) և ոչ նվիրյալներ կամ հետևորդներ (արաբերեն ամմ՝ ընդհանուր)։ Առաջինները տիրապետում են սուրբ գրքերին ու յուրահատուկ գիտելիքների, որը թույլ է տալիս նրանց իշխել հետևորդների մասսաներին։ Վերջիններիս հանդիսանում են կատարածուներ իրենց համայնքներում։
Ալավիները Սիրիայում
Սիրիայի նախագահական Ասադների ընտանիքը ներհամայնքային ծագումնաբանությամբ հանդիսանում է ԱՄՄԱ։ Այժմ Սիրիայի բնակչության 10-12 %, իսկ որոշ տվյալներով այս թիվը հասնում է մինչև 16 %, Ալավի ներ են, որոնք հիմնականում կենտրոնացած են Լաթակիայի և Տարտուսի մարզերում։ 20-րդ դարի երկրորդ կեսին Սիրիայում քաղաքական նոր իրադրության պայմաններում, երբ Հաֆեզ ալ-Ասադը դարձավ Սիրիայի նախագահ, նկատվում է Դամասկոս տեղափոխվող Ալավի ների թվաքանակի աճ։
Սիրիայի նորագույն պատմությունն անմիջապես կապված է Ալավի ականների հետ։ Բանն այն է, որ Սիրիայի նախկին նախագահ Հաֆեզ Ասադը Լաթակիայից էր և Ալավի ական էր։ Երբ 1970-ական թվականների սկզբին նա եկավ իշխանության գլուխ, իր շուրջ հավաքեց իրեն հավատարիմ Ալավի ականների, որոնք կառավարեցին երկիրը մոտ 30 տարի։ Այժմ նրա որդի Բաշար ալ-Ասադը նույնպես երկրի կարևորագույն պորտֆեյլները տվել է ալավիականներին։
Կատեգորիա:Շիա իսլամի ճյուղեր Կատեգորիա:Իսլամը Սիրիայում Կատեգորիա:Իսլամը Թուրքիայում
Աթենքի կենդանաբանական այգի
Աթենքի կենդանաբանական այգի, (Αττικό Ζωολογικό Πάρκο) 20 հեկտար տարածքի վրա գտնվող մասնավոր կենդանաբանական այգի, որը գտնվում է Հունաստանի Աթենք քաղաքի արվարձանում։ Կենդանաբանական այգում պահվում են 400 տեսակի 2000 կենդանիներ։ Կենդանաբանական այգին բաց է տարվա մեջ 365 օր , ընդ որում նաև աշխատանքային օրերին։ Աթենքի կենդանաբանական այգին համարվում է Կենդանաբանական Այգիների և Ակվարիումների Եվրոպական Ասոցիացիայի անդամ, որպես Հունաստանի գլխավոր կենդանաբանական այգի։
Պատմություն
Աթենքի կենդանաբանական այգին բաժնվել է 2000 թվականի մայիս ամսին։ Ի սկզբանե, այն եղել է Թռչունների այգի, որտեղ ներկայացված են եղել 300 տարբեր տեսակների մոտ 1100 թռչուններ։ Այն եղել է 3-րդ խոշորագույն թռչունների հավաքածուն Աշխարհում և 2-րդը Եվրոպայում և Եվրոպական Միությունում։
2001 թվականի ապրիլին կենդանաբանական այգում ավելացվեց նաև աշխարհի տարբեր վայրերից բերված սողուններ, իսկ 2002 թվականին ավելացվեց առանձին բաժին, որտեղ ներկայացված էր Հունաստանի կենդանական աշխարհի կենդանիները։ 2002 թվականի վերջում կենդանաբանական այգի բերվեցին կենդանիներ Աֆրիկայի սավաննաներից (Զեբր Գրևի, ընձուղտ) իսկ 2009 թվականից արդեն կենդանաբանական այգին հարստացավ կատվազգիներով (առյուծներ, վագրեր, հեպարդներ) և Աֆրիկյան կենդանատեսակների նոր տեսականի (Սովորական գետաձի, վարազ, գոմեշներ)։ 2004 թվականին ավելացվեց կապիկների ցուցահանդեսը և այգի բերվեցին կապիկներ, գիբոններ, շիմպանզեներ, բաբուիններ և այլ կապիկներ ։
2008 թվականին Սոմալիից Հունաստանի ուղևորվեց կենդանիների նոր տեսականի, որոնցից առանձնահատուկ էին ուղտերը և էշերը։ 2010 թվականին կատարելագործվեցին Հունաստանի կենդանաբանական այգու պայմանները՝ բերվելով ԵՄ-ի անդամ երկրի կենդանաբանական այգու վիճակի։ Նույն թվականին ավելացվեց Դելֆինարիում և Աֆրիկայից բերվեց Սպիտակ ռնգեղջյուր։
2010 թվականից Կենդանաբանական այգում գործեց նաև դելֆինարիումի բաժինը, որտեղ ներկայացված էին չորս դելֆիններ և մի քանի ծովառյուծներ ։ Ի սկզբանե դելֆինարիումում կար չորս դելֆիններ, որոնք բերվել էին Լիտվայից։ Նույն տարում նույն աղբյուրից Հունաստան բերվեցին նաև 7 դելֆիններ ։ Հունաստանի բնապահպանական միությունը բողոքարկեց Հունական դատարան, պատճառաբանելով որ կենդանիները ի վիճակի չեն դիմանալու ոչ ազատ պայմաններին ։ 2011 թվականի ապրիլի 15-ին Աթենքի քաղաքացիական դատարանը վճռեց որոշ ժամանակահատվածով արգելել դելֆինարիումի գործողությունը, իսկ դելֆինները ազատ արձակվեցին Էգեյան ծով։ 2011 թվականի օգոստոսին Աթենքի դատարանը չեկարկեց նախկին որոշումը և թույլատրեց կենդանաբանական այգում դելֆինարիումի առկայությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի զբոսայգիներ Կատեգորիա:Կենդանաբանական այգիներ Կատեգորիա:Հունաստանի կենդանաբանական այգիներ
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Լոնդոն)
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, խաչքար Անգլիայի Լոնդոն քաղաքի Սուրբ Սարգիս եկեղեցու բակում։
Ֆրանլե
Ֆրանլե (Franleu), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում :
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Լոնդոն)
Պատմություն
Խաչքարը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին ։ Հուշարձանի վրա մակագրված է.
Ֆրանլե
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 512 մարդ, բնակչության խտությունը` 60.74 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.43 կմ² տարածք:
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Լոնդոն)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ Կատեգորիա:Լոնդոն
Ֆրանլե
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 150 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 55 կմ հյուսիս-արևմուտք:
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 331 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 247-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 84: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,6 %: 247 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 226 անձ (131 տղամարդ և 95 կին): Գործազուրկ են եղել 21 անձ (7 տղամարդ և 14 կին): 84 անաշխատունակներից 16-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 39-ը` թոշակառուներ, իսկ 29-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Յոզեֆ Կարստ
Յոզեֆ Կարստ (Josef Karst, ), գերմանացի հայագետ-լեզվաբան։
Աշակերտել է Հայնրիխ Հյուբշմանին։
Կենսագրություն
1899 թվականին պաշտպանել է դոկտորական դիսերտացիա՝ «Կիլիկյան հայերենի արտասանությունն ու ձայնավորները» թեմայով, որտեղ քննել է կիլիկյան հայերենի հնչյունաբանությունը, արել կարևոր եզրահանգումներ։ Առանձնապես արժեքավոր է «Կիլիկյան հայերենի պատմական քերականություն» (1901) ուսումնասիրությունը, որը ներառում է կիլիկյան հայերենի հնչյունաբանությունը, ձևաբանությունը, շարահյուսական առանձնահատկությունները։
Խոսելով հայերենի արդի բարբառների մասին՝ Կարստը նշում է դրանց ուսումնասիրման կարևորությունը լեզվի պատմության հարցերում։ Կարստը երկհատորանոց աշխատություն է նվիրել (1905) Սմբատ Սպարապետի և Մխիթար Գոշի դատաստանագրքերի թարգմանությանը, ուսումնասիրությանը և աղբյուրներին, առանձին աշխատություն՝ իրավունքի տարբեր ճյուղերի տեսությանը (Armenisches Rechtsbuch sempadsch Kodex aus dem 13, Strasburg, 1909, Bd 1—2)։ Արժանի գնահատական տալու հետ մեկտեղ, Կարստը որոշ գիտնականների օրինակով համարում է, թե իբր հայ իրավունքը մեխանիկորեն փոխառնված է օտար իրավունքի աղբյուրներից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի հայագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի բանասերներ Կատեգորիա:Գերմանացի արևելագետներ
Վերժոն
Վերժոն (Verjon), կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Կոլինի կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։
Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 360 կմ հարավ-արևելք, Դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 80 կմ է և 19 կմ հյուսիս-արևելք Բուրկ ան Բրեսից ։
Կոմունայի տարածքով հոսում է Սոլնար գետը։
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 250 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 155 մարդկանցից 119-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 36-ը` պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 76.8% է, 1999 թվականին՝ 72,0%)։ 119 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 112-ը (55 տղամարդ, 57 կին), գործազուրկ եղել են 7-ը (2 տղամարդ, 5 կին)։ 36 պասիվներից 6 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 24-ը՝ թոշակառու, 6 պասիվ են եղել այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Օդել Բեքհեմ
Օդել Բեքհեմ կրտսեր (Odell Beckham Jr., ), ամերիկյան ֆուտբոլիստ: 2014 թվականից խաղացել է Ֆուտբոլի ազգային լիգայի (NFL) «Նյու Յորք Ջայնթս» ակումբում՝ որպես ռեսիվեր։ 2019 թվականին տեղափոխվել է «Քլիվլենդ Բրաունս» ։
Վաղ կյանք
Օդել Բեքհեմ կրտսերն ծնվել է 1992 թվականի նոյեմբերի 5-ին Լուիզիանա նահանգի Բաթոն Ռուժ քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Օդել Բեքհեմը, եղել է ֆուտբոլիստ 1990-ականներին, իսկ մայրը՝ Հեդեր վան Նորմանը, վազորդ է եղել : Նա սովորել է Այզիդոր Նյումանի անվան դպրոցում, որն գտնվում է Լուիզիանա նահանգի Նոր Օռլեան քաղաքում : Ունի կրստեր եղբայր՝ Քորդելը և կրստեր քույր՝ Ժասմինը :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1992 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 5 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ամերիկյան ֆուտբոլիստներ
Վիտտորիո Էմանուելեի կամուրջ II
Վիտտորիո Էմանուելեի կամուրջ II (Ponte Vittorio Emanuele II), կամուրջ Իտալիայի մայրաքաղաք Հռոմում։ Հատում է Տիբեր գետը։ Կապում է Պոնտե շրջանի Պաոլի հրապարակը, Բորգո շրջանն ու Վատիկանը ։
Նկարագրություն
Վիտտորիո Էմանուելեի կամուրջը կառուցվել է 1886 թվականին, ճարտարապետ Էննիո դե Ռոսսիի նախագծով։ Սակայն շինարարությունը հետաձգվում է, և բացումը տեղի է ունենում 1911 թվականին։ Կամուրջը միացնում է պատմական Հռոմի կենտրոնը Բորգո շրջանին և Վատիկանին։ Կամրջի մոտ դեռևս տեսանելի են Ներոնի կամրջի մնացորդները ։ Կամուրջը կրում է Վիկտոր Էմանուիլ II թագավորի անունը։ Կամուրջը կառուցվել է Իտալիայի թագավորության և Հռոմի վերամիավորման հիսնամյակի առթիվ։ Այն իրենից ներկայացնում է եռակամար կամուրջ, որի երկարությունը կազմում է 108 մետր։ Յուրաքանչյուր ծայրում, բարձր պատվանդանների վրա վեր են խոյանում վիթխարի բրոնզե թևավոր Վիկտորիա աստվածուհիներ (հաղթանակի աստվածուհիներ), իսկ կամրջի հիմքերի վրա կանգնեցված են հսկայական տրավերտինե արձանախմբեր ։
Երթուղի
Վիտտորիո Էմանուելեի կամուրջ II կարելի է հասնել Հռոմի մետրոպոլիտենի A գծի Օտտավիանո կայարանից։
Իստր (շրջան)
Իստր (Istres), շրջան (Arrondissement) Ֆրանսիայում, այն շրջաններից է, որոնք գտնվում են Վերին Ալպերի Պրովանս։ Շրջանի դեպարտամենտ՝ Բուշ դյու Ռոն։ Սուպերֆեկտուրա՝ Իստր։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 305.279 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 510 մարդ/կմ²։ Շրջանի տարածքը կազմում է 599 կմ²։ Շրջանի տարածքը գտնվում է Էտան դը Բեր լճի ափին և ելք ունի դեպի Միջերկրական ծով։
Շրջանի կանտոններն են՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Ֆրանկվիլ (Սոմի գավառ)
Ֆրանկվիլ (Franqueville), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում :
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 140 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 26 կմ հյուսիս-արևմուտք:
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 109 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 92-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 17: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 84,4 %: 92 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 85 անձ (51 տղամարդ և 34 կին): Գործազուրկ են եղել 7 անձ (2 տղամարդ և 5 կին): 17 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 7-ը` թոշակառուներ, իսկ 5-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Հակոբ Փիլիպոսյան
Կենսագրություն
1943 թվականին ավարտել է Պլովդիվի արդյունաբերական-գեղարվեստական ուսումնարանը։ 1957 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների։ Հեղինակ է արծաթե դեկորատիվ սկուտեղների, զարդերի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1926 ծնունդներ Կատեգորիա:Պլովդիվ քաղաքում ծնվածներ
Իլի (Անգլիա)
Իլի (Ely), եկեղեցական քաղաք Անգլիայում (բնակչությունը 15․102 մարդ, 2001 թվականի տվյալներով), գտնվում է Արևելյան Քեմբրիջշիրում (Քեմբրիջշիր կոմսությունը գտնվում է Անգլիայի արևելքում), Քեմբրիջից 23 կմ հյուսիս-արևելք։
Իլին համարվում է արքեպիսկոպոսության ոչ պաշտոնական նստավայրը՝ հաստատված 1974 թվականի Թագավորական Պատվոգրով։ Միևնույն ժամանակ ծխական խորհուրդը կազմավորվել է տեղական իշխանության կազմավորման ընթացքում։
Իր բնակչությամբ Իլին հանդիսանում է Անգլիայի երրորդ ամենափոքր քաղաքներից մեկը (Ուելսից, որը Սոմերեսթ կոմսության մեջ է և Լոնդոն Սիթիից հետո) և վեցերորդն է ամբողջ Մեծ Բրիտանիայում (միևնույն ժամանակ նրանից փոքր են Սենթ-Դեյվիս, Բանգոռ Ուելս և Արմա քաղաքները)։
Տեսարժան վայրեր
Քաղաքը հարուստ է պատմական շինություններով, ոլորուն փողոցներով և խանութների բազմությամբ։ Քաղաքային շուկան աշխատում է ամեն չորեքշաբթի և շաբաթ օրերին։ Իլին տեղակայված է Գրեյթ Ուզ գետի վրա։ Մինչև 8-րդ դարը այստեղ գտնվում էր գետային մեծ նավահանգիստ, այնուհետև ճահիճների չորացնելուց հետո քաղաքը դադարեց ունենալ կղզու կարգավիճակ։ Մինչ օրս գետը հանդիսանում է նավակնեով զբոսանքի սիրահայրների հաճելի զբոսավայր։ Քմբրիջի համալսարանի թիավարման սպորտային թիմը Գրեյթ Ուզ գետի վրա ունի հիմք։ Ամեն օր այստեղ անցկացվում են նավակներով մրցավազք, որտեղ հիմնականում մրցում են Քեմբրիջի և Օքսվորդի համալսարանների թիմերը։
Քաղաքի պատմություն
Քաղաքի պատմության արմատները ձգվում են դեպի հեռավոր անցյալ։ Առաջին հիշատակությունը վերաբերում է 673 թվականին, որտեղ նկարագրված էր Իլի կղզում գտնվող Կրեմտանդուն բնակավայրը, որը գտնվում էր Սբ․ Էտելդրեդի ենթակայության, Էտելդերդի թագավորի աղջիկ Աննայի ենթակայության ներքո։ Աբբայությունը կործանվեց 870 թվականին դանիական բարբարոսների կողմից և 100 տարուց ավել ոչ ոքի կողմից չվերականգնվեց։ Բնակչությունը մինչև վերջ դիմադրություն ցույց տվեց Վիլհելմ Առաջինին, որ ձգտում էր գրավել Անգլիան և ընկավ միայն 1071 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիա
Ժորդի Մասիպ Լոպես
Ժորդի Մասիպ Լոպես, ֆուտբոլիստ։ Որպես ֆուտբոլիստ Մասիպը կայացել է Մարկանտիլ ֆուտբոլային ակումբում։ Մասիպն իր կարիերան սկսել է որպես կիսապաշտպան, սակայն 12 տարեկան հասակում որոշել է դառնալ դարպասապահ։ 15 տարեկան հասակում Մասիպը միացել է Բարսելոնայի մանկապատանեկան դպրոցին՝ Լա Մասիային, իսկ արդեն մի քանի տարի անց նա տեղափոխվել է Բարսելոնայի 2-րդ թիմ՝ Բարսա Բ։
Բարսելոնայի առաջին թիմում Ժորդի Մասիպն իր դեբյուտը նշել է 2009 թվականի դեկտեմբերի 19-ին՝ Վալենսիայի հետ խաղում (1-1)։ Ժորդի Մասիպը Բարսելոնա Բ-ում անցկացրել է 5 մրցաշրջան, որոնցից առաջինում մարզվել է առաջին թիմի ներկայիս գլխավոր մարզիչ Լուիս Էնրիկեի գլխավորությամբ։ Բարսա Բ-ում անցկացրած 79 խաղերում Մասիպը բաց է թողել 101 գնդակ։
Բնութագիր
Մասիպն արագաշարժ, ճկուն և հիանալի ռեակցիա ունեցող դարպասապահ է։ Մասիպը հիանալի է խաղում ոտքերով, իսկ նրա կարիերան կիսապաշտպանի դիրքում սկսելու շնորհիվ կարողանում է նաև կարճ ու երկար ճշգրիտ փոխանցումներ կատարել, ինչն անչափ կարևոր է Բարսայի խաղային համակարգում։ Չնայած ոչ բարձր հասակին (180 սմ.), Մասիպը կարողանում է պայքարել և լավ խաղ ցուցադրել նաև 2-րդ հարկում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Դինան (շրջան)
Դինան (Dinan), շրջան (Arrondissement) Ֆրանսիայում, գտնվում է Բրետան երկրամասում։ Կոտ դ’Արմոր շրջանի դեպարտամենտ։ Դինանի սուպրեֆեկտուրա։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 120․557 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 28 մարդ/կմ²։ Շրջանի տարածքը կազմում է 1755 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Ֆրանսար
Ֆրանսար (Fransart), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում :
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 139 մարդ, բնակչության խտությունը` 46.00 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 3 կմ² տարածք:
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 110 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 37 կմ հարավ-արևելք:
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 99 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 69-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 30: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,7 %: 69 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 55 անձ (33 տղամարդ և 22 կին): Գործազուրկ են եղել 14 անձ (5 տղամարդ և 9 կին): 30 անաշխատունակներից 5-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 8-ը` թոշակառուներ, իսկ 17-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Էդուարդո Մենդոսա
Էդուարդո Մենդոսա-ի-Հարիգա (Eduardo Mendoza i Garriga, ), իսպանացի գրող, գրում է կատալոնական և իսպանական լեզուներով։ Խուան Մարսեի և մյուսների հետ միասին պատկանում է «բարսելոնական դպրոցին»։ Հեղինակ է «Նյու-Յորք» (1986), «Անհայտ կղզի» (1989), «Կանանց զարդասենյակի  պատմություն » (2001), «Հորացիո Դոսի վերջին ուղին » (2002), «Կատվային գզվռտոց։ Մադրիդ, 1936» (2010) վեպերի։ 2016 թվականին արժանացել է Սերվանտեսի մրցանակի ։
Կենսագրություն և ստեղծագործություն
1965 թվականին ստացել է իրավաբանական կրթություն և որոշ ժամանակ աշխատել է փաստաբան։ 1973-1982 թվականներին բնակվել է Նյու-Յորքում աշխատելով թարգմանիչ Միավորված ազգերի կազմակերպությունում։ 1975 թվականին Մենդոսան հրատարակեց իր առաջին ամենահաջողված վեպը՝ «Ճշմարտությունը Սավոլտայի գործի մասին» (La verdad sobre el caso Savolta): Վեպը համարվում է հետֆրանկիստական Իսպանիայի սոցիալական փոփոխությունների և ժողովրդավարության անցման նախակարապետը։
Նա նկարագրում է Բարսելոնայի սոցիալ-մշակութային և տնտեսական պայքարի իրողությունները 20-րդ դարի սկզբին։ Մեկ տարի անց նա արժանանում է քննադատների մրցանակին, իսկ 1980 թվականին էկրանավորվում է։ Ռուսաստանում հրատարակվել է 1985 թվականին։ Էդուարդոյի ամենահայտնի ստեղծագործություններից մեկը «Հրաշքների աշխարհ» վեպն է (La ciudad de los prodigios, 1986 թվական), որտեղ պատմվում է Բարսելոնայի սոցիալական և քաղաքային էվոլյուցիայի մասին 1888-1929 թվականների Համաշխարհային ցուցահանդեսների միջև ընկած ժամանակահատվածում։ Ֆրանսիական Lire ամսագիրը «Հրաշքների աշխարհ» վեպն անվանել է 1988 թվականի լավագույն գիրք։ Այն թարգմանվել է ռուսերեն 1989 թվականին։ Վեպի կինոտարբերակը ի հայտ եկավ 1999 թվականին Մարիո Կամուսուի ջանքերի շնորհիվ։
1990 թվականին նրա դրաման թարգմանվեց կատալոներեն Restauració լեզվով, նույն թվականին այն թարգմանվեց իսպաներեն և դրա հիման վրա նկարահանվեց հեռուստատեսային ֆիլմ։ 1996 թվականին նա հրատարակեց իր երրորդ խոշոր վեպը «Թեթև կոմեդիան » (Una comedia ligera), 1998 թվականին նրա ֆրանսերեն թարգմանությունն արժանացավ լավագույն արտասահմանյան գրքի համար սահմանված մրցանակին։ 2010 թվականի հոկտեմբերին «Կատվային գզվռտոց։ Մադրիդ, 1936» (Riña de gatos. Madrid, 1936 թվական) վեպի համար Էդուարդո Մենենդեսն արժանացավ բարսելոնյան «Պլանետա» հրատարակչության հեղինակավոր մրցանակին։ 2013 թվականի դեկտեմբերին Մենդոսայի այս վեպը ճանաչվեց եվրոպական լավագույն գիրքը, իսկ նրա հեղինակն արժանացավ Եվրախորհրդարանի 10000 եվրո դրամական մրցանակին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանացի գրողներ Կատեգորիա:Իսպանալեզու գրողներ Կատեգորիա:Կատալոնացի գրողներ Կատեգորիա:Իսպանացի իրավաբաններ Կատեգորիա:Սերվանտես մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Իսպանացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Իսպանացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Իսպանացի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Իսպանացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Իսպանացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Փաստաբաններ Կատեգորիա:Վիպասաններ
Վիլյամ Չեմփլին
Անձնական կյանք
Չեմփլին Chicago խմբի նախկին անդամ Բիլլ Չեմփլինի և Թամարա Չեմփլինի կրտսեր որդին է։ Նա ավարտել է Բոստոնի (Մասաչուսեթս նահանգ) Բերկլե երաժշտական քոլեջը ։ Վիլյամ Չեմփլինն ունի 1 դուստր ։
Վաղ կարիերա
Վիլյամ Չեմփլինը որոշակի հաջողությունների է հասել որպես երգահան նախքան The Voice նախագծին մասնակցելը։ Նա նաև համագործակցել է Մայքլ Կարուզոյի հետ ու ապահովել Ace Young-ի նույն անունը կրող ալբոմի բեք վոկալը։ Նվագել է դաշնամուր Մայքլ Ջեքսոնի՝ հետմահու թողարկված Michael ալբոմի համար։ Մասնակցել է (I Like) The Way You Love Me երգի ձայնագրմանը։ 2010 թվականին արժանացել է Գրեմմի մրցանակի իր գրած երգի համար։ Վիլյամ Չեմփլինն առաջադրվել էր Լավագույն ժամանակակից R&B գոսփել ալբոմ անվանակարգում համահեղինակությամբ գրված «Ordinary Me» ստեղծագործության համար, որ ներառվել է Heather Headley-ի Audience of One ալբոմում։  Audience of One երգն այդ կատեգորիայում արժանացել է մրցանակի 2010 թվականին ։
«Ձայնը» երգի մրցույթ
2013 թվականի հոկտեմբերի 1-ին կույր լսումների չորրորդ հեռարձակման ժամանակ Վիլյամ Չեմփլինը կատարել է Գևին Դեգրոյի "Not Over You" երգը։ Ադամ Լևինը, Սի Լո Գրինը և Բլեյք Շելթոնը շրջվել են, սակայն նա ընտրել է Ադամ Լևինին ։
Ճակատամարտ փուլում Վոլփերթը հաղթել է, և Չեմփլինը տեղափոխվել է Ագիլերայի թիմ։
Նոկաուտի փուլում հաղթել է Շչուլերը, Չեմփլինին վերադարձել է Ադամ Լևինի թիմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:«The Voice» հեռուստաշոուի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ
Մոնբար (շրջան)
Մոնբար (Montbard), շրջան (Montbard) Ֆրանսիայում, գտնվում է Բուրգունդիա երկրամասում։ Շրջանի դեպարտամենտ՝ Կոտ դ’Օր։ Սուպերֆեկտուրա՝ Մոնբար։ Շրջանի բնակչությունը 2006 թվականին կազմել է 62.395։ Բնակչության խտությունը կազմում է 17 մարդ/կմ²։ Շրջանի տարածքը կազմում է 3596 կմ²։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Զինվորական գերեզմանատուն № 2 (Օժեննա)
Զինվորական գերեզմանատուն № 2 (Օժեննա) (Cmentarz wojenny nr 2 - Ożenna), զինվորական գերեզմանատուն, որը գտնվում է Օժեննա գյուղի մերձակայքում՝ Անդրկարպատյան վոևոդությունում։ Գերեզմանը մաս է կազմում  Արևմտագալիցիական զինվորական գերեզմանոցի, որը ստեղծվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Գերեզմանոցում հուղարկավորված են Ռուսական բանակի զինծառայողները, ովքեր զոհվել են Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։
Պատմություն
Գերեզմանատունը հիմնվել է 1914 թվականին սլովակ ճարտարապետ Դուշան Յուրկովիչի նախագծով։  Այն իրենից ներկայացնում է մեկ ընդհանուր եղբայրական գերեզման, որտեղ հուղարկավորել են շուրջ 130 Ռուսական բանակի զինծառայողներ (ըստ գերեզմանաքարի արձանագրության նշված է 150 թիվը ), ովքեր նահատակվել են 1914 թվականի նոյեմբերի 27-ին։
Զինվորական գերեզմանատուն № 2-ը գտնվում է Չերեմխի լեռան լանջերին՝ դժվարամատչելի մի վայրում։ Ներկայից դրությամբ գերեզմանը գտնվում է ոչ բարվոք վիճակում։ 2011 թվականին եղբայրական գերեզմանոցի տարածքը մաքրվեց մացառուտներից և բոլորեքյան ցանկապատ անցկացվեց։
Գերեզմանատան տարածքը կազմում է 25 քառակուսի մետր։
Զինվորական գերեզմանատուն № 1-ում այսօր պահպանվում է նաև քարե բնօրինակ ցուցանակը, որի վրա կա գերմաներեն գրություն.
Գերեզմանատնից հարյուր մետր հեռավորության վրա գտնվուևմ է մեկ այլ Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակների զինվորական գերեզմանատուն,, որտեղ կրկին պատերազմի զոհ դարձաձ Ռուսական բանակի զինվորների աճյուններն են ամփոփված։
Մոտակայքում է նաև Զինվորական գերեզմանատուն № 3 (Օժեննա) գերեզմանատունը, որտեղ ամփոփված են ավստրիացի և ռուս զինվորների աճյունները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ մրցույթի հոդվածներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի հուշարձաններ
Աբեդնագով
Աբեդնագով, ասորեստանյան ծագումով հայկական արական անձնանուն։ Նշանակում է «ծառա Նագովի» (ծառայ Նագովայ)։ Հին Կտակարանի՝ «Դանիելի մարգարեությունը» գրքում հիշատկավում է այս անձնանունը՝ «⁶Նրանց մէջ էին Յուդայի երկրի որդիներից Դանիէլը, Անանիան, Միսայէլը եւ Ազարիան։ ⁷Ներքինապետը Դանիէլին անուանեց Բաղտասար, Անանիային՝ Սեդրակ, Միսայէլին՝ Միսակ եւ Ազարիային՝ Աբեդնագով» ։ Այնուհետև վերջին երեքը՝ Նաբուգոդոնոսորի արձանը չպաշտելու համար՝ նետվում են վառվող հնոցը, բայց հրաշքով փրկվում են ։ Բառի եբրայերեն ձևն է՝ עֲבֵד נְגוֹ (‘Ǎḇêḏ-Nəḡō), հունարեն տառադարձված է՝ Αβδεναγώ, անգլիական պաշտոնական թարգմանությունը` Abed-nego: Հնում հայերի մեջ չի գործածվել, բայց 20-րդ դարում գործածվել է Կովկասում ու Պարսկաստանում՝ Աբեթնագով ձևով, ուր թ ձայնը առաջացել է սխալմամբ, այն շփոթելով Հաբեթ (Յաբեթ) անվան հետ, որը ոչ մի կապ չունի վերջինիս հետ ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Վիլետ սյուր Էն
Վիլետ սյուր Էն (Villette-sur-Ain) կոմունա Ֆրանսիայում, մտնում է Ռոն Ալպեր մարզի կազմի մեջ։ Մտնում է Շալամոն կանտոնի կազմի մեջ։ Կոմունայի օկրուգը Բուրկ ան Բրեսն է։
Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01449։
Աշխարհագրություն
Կոմունան Փարիզ քաղաքից գտնվում է 390 կմ հարավ-արևելք, Դեպի հյուսիս-արևելք՝ Լիոն քաղաք, 45 կմ է և 25 կմ հարավ Բուրկ ան Բրեսից ։
Կոմունայի հարավային մասում հոսում է Էն գետը, կան շատ լճեր։
Կլիմա
Կլիման Ցամաքային է ցուրտ ձմեռներով և տաք ամառներով։ Անձրևներ լինում են հիմնականում ամռանը։
Պատմություն
Գյուղի առաջին հիշատակումը թվագրվում է XII դարում։
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 673 մարդ։
Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) ունեցող 462 մարդկանցից 347-ը տնտեսապես ակտիվ են եղել, 115-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը` 75,1% է, 1999 թվականին՝ 73,1%)։ 347 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 320-ը (178 տղամարդ, 142 կին), գործազուրկ եղել են 27-ը (13 տղամարդ, 14 կին)։ 115 պասիվներից 36 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 49-ը՝ թոշակառու, 30 պասիվ են եղել այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ռոբերտո Սոլդադո
Ռոբերտո Սոլդադո Ռիլյո (Roberto Soldado Rillo; 27 մայիսի 1985, Վալենսիա), իսպանացի ֆուտբոլիստ, անգլիական Տոտտենհեմի և Ւսպանիայի հավաքականի հարձակվող։
Շառլի Էբդո
Շառլի Էբդո (Charlie Hebdo; ընթերցվում է՝ [ʃaʁli ɛbdo] ― Շաղլի Էբդո, «Օրաթերթ Շառլի»), ֆրանսիական շաբաթաթերթ, որը տպագրում է հումորներ և ծաղրանկարներ քաղաքական թեմաներով։
Հարձակում խմբագրության վրա
2015 թվականի հունվարի 7֊ին ծայրահեղ իսլամիստներ՝ զինված «Կալաշնիկով» տեսակի ինքնաձիգներով ու նռնականետներով, մուտք են գործել պարբերականի գրասենյակ՝ սպանելով 12 և վիրավորելով 10 մարդու ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շաբաթաթերթեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ամսագրեր Կատեգորիա:Փարիզի պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:Կրոնների քննադատներ
Օնե Բալյուկոնե
Օնե Բալյուկոնե (Օնա Բալյուկոնիտե, Onė Baliukonė, ), լիտվացի բանաստեղծուհի և էսսեների հեղինակ, մշակույթի և արվեստի ոլորտում նվաճումների համար Ազգային մրցանակի դափնեկիր (2004)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1948 թվականի հունիսի 1-ին Կանչենայ գյուղում, որը չորս կիլոմետր էր հեռու Դաուգայ քաղաքից, որտեղ ավարտել է միջնակարգ դպրոցը։ 1970 թվականին ավարտել է Վիլնյուսի համալսարանը «լիտվերեն լեզու և գրականություն» մասնագիտությամբ։ Եղել է աշակերտների համար «Մոկսլեյվիս» („Moksleivis“) ամսագրի խմբագրության, մանկավարժների համար «Դիալոգաս» („Dialogas“) շաբաթաթերթի, մշակութային «Դիենովիդիս» („Dienovidis“) շաբաթաթերթի աշխատակիցը։
Ստեղծագործություն
Առաջին բանաստեղծությունները տպագրվել են 1968 թվականին ։ Բանաստեղծությունների առաջին „Laukinės vaivorykštės“ («Դաշտային ծիածաններ») ժողովածուն տպագրվել է 1971 թվականին, այնուհետև հրատարակվել են բանաստեղծությունների մի քանի գրքեր, էսսեների երկու ժողովածու, հեքիաթներ։ «Պոեզիայի գարուններ» („Poezijos pavasaris“, 1997), 1998) ալմանախի համահիմնադիրն է։
Օնե Բալյուկոնեին ռուսերեն թարգմանել է Գեորգի Եֆրեմովը ։
Հովհաննես Փիլոյան
Հովհաննես Արսենի Փիլոյան, հայ գեղանկարիչ։ ՀՀ վաստակավոր նկարիչ, ՀՀ Նկարիչների միության անդամ։
Կենսագրություն
1952 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1958 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1958 թվականից Երևանի Հակոբ Կոջոյանի անվան նկարչական դպրոցի հիմնադիր տնօրեն ։ Տնօրինել և դասավանդել է նույն դպրոցում 40 տարի։ Բազմաթիվ ՀՀ և միջազգային ցուցահանդեսների հաղթող, գրան պրի։ Հ․ Փիլոյանի նկարներիչ մի քանիսը երկար տարիներ ցուցադրվել են ՀՀ Ազգային պատկերասրահում։
Պոլիպլոիդիա
Պոլիպլոիդիա, (հուն․՝ πολύπλοος - բազմակի և εζδος - տեսակ), պոլիպլոիդություն, բույսերի կամ կենդանիների բջիջներում քրոմոսոմների թվի բազմապատիկ մեծացումը։ Լայնորեն տարածված է բուսական աշխարհում (մշակովի բույսերի մեծամասնությունը պոլիպլոիդիա է)։ Բաժանասեռ կենդանիների մոտ հազվադեպ է։ Բույսերի և կենդանիների սոմատիկ (մարմնական) բջիջները, որպես կանոն, պարունակում են քրոմոսոմների կրկնակի (դիպլոիդ՝ 2ո) հավաքակազմ։ Հոմոլոգ քրոմոսոմների յուրաքանչյուր զույգից մեկը ստացվում է մայրական, մյուսը՝ հայրական օրգանիզմից։ Սեռական բջիջները, ի տարբերություն սոմատիկ բջիջների, ունեն քրոմոսոմների պակաս ելակետային (հապլոիդ ո) քանակ։ Հապլոիդ բջիջներում յուրաքանչյուր քրոմոսոմ միայնակ է, չունի իրեն հոմոլոգ զույգը։ Քրոմոսոմների հապլոիդ հավաքակազմում գեների համախումբը կոչվում գենոմ։ Սեռական բջիջներում քրոմոսոմների հապլոիդ քանակն առաջանում է մեյոզամ, քրոմոսոմների թվի կրկնակի կրճատման հետևանքով, իսկ դիպլոիդ քանակը վերականգնվում է բեղմնավորման ժամանակ։ Պոլիպլոիդիայի դեպքում սոմատիկ բջիջներում դիտվում է շեղում դիպլոիդ, իսկ սեռական բջիջներում՝ հապլոիդ հավաքակազմից։ Կարող են առաջանալ բջիջներ քրոմոսոմների եռակի (3ո), քառակի (4ո), հնգակի (5ո) ևն հավաքներով։ Բջիջներում քրոմոսոմային հավաքակազմի՝ պլոիդության համապատասխան բազմապատիկ մեծացում ունեցող օրգանիզմները կոչվում են տրիպլոիդներ, տետրապլոիդներ, պենտապլոիդներ կամ ամբողջությամբ։ Պոլիպլոիդիա կարող է առաջանալ ցածր կամ բարձր ջերմաստիճանների, իոնացնող ճառագայթների, քիմիական նյութերի ազդեցության, ինչպես նաև բջջի ֆիզիոլոգիական վիճակի փոփոխության հետևանքով։ Այդ գործոնների ազդեցության մեխանիզմը հանգեցնում է բջջի բաժանման բնականոն ընթացքի խախտմանը միտոզում (միտոտիկ պոլիպլոիդիա), որի դեպքում առաջանում են պոլիպլոիդ սոմատիկ բջիջներ) և մեյոզում (մեյոտիկ պոլիպլոիդիա), երբ առաջանում են քրոմոսոմների փոփոխված, սովորաբար դիպլոիդ հավաքակազմով սեռական բջիջներ)։ Հապլոիդ հավաքակազմի համեմատ 3-, 4-, 5-, և ավելի անգամ քրոմոսոմների քանակ ունեցող բջիջների առաջացումը կոչվում է գենոմային մուտացիա, իսկ ստացված ձևերը՝ էուպլոիդներ։ Հաճախ հանդիպում են նաև գենոմում առանձին քրոմոսոմների փոփոխված քանակով բջիջներ (անեուպլոիդիա)։ Տարբերում են միևնույն տեսակի քրոմոսոմների թվի բազմապատիկ մեծացումը միևնույն և տարբեր տեսակների (միջտեսակային, միջցեղային հիբրիդացում) խաչաձևման դեպքում՝ ավտոպոլիպլոիդիա և ալոպոլիպլոիդիա։ Պոլիպլոիդ բույսերը հաճախ աչքի են ընկնում բջիջների և օրգանների (տերևների, ծաղիկների, պտուղների) մեծ չափերով, որոշ քիմիական նյութերի բարձր պարունակությամբ և ծաղկման ու պտղաբերման ժամանակաշրջանների էվոլյուցիայում։ Պոլիպլոիդների տնտ․ օգտակար հատկությունները վաղուց ի վեր նկատել և օգտագործել են սելեկցիոներները։
Կատեգորիա:Բջջածագումնաբանություն Կատեգորիա:Քրոմոսոմներ Կատեգորիա:Բջջաբանություն
Ֆրանսու
Ֆրանսու (Fransu), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում :
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 117 մարդ, բնակչության խտությունը` 20.74 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 5.64 կմ² տարածք:
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 28 կմ հյուսիս-արևմուտք:
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 98 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 69-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 29: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,4 %: 69 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 60 անձ (35 տղամարդ և 25 կին): Գործազուրկ են եղել 9 անձ (2 տղամարդ և 7 կին): 29 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 13-ը` թոշակառուներ, իսկ 9-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Կարապետ Փիրադյան
Կարապետ Փիրադյան, հայ գրաֆիկ։
Կենսագրություն
Կարապետ Փիրադյանի գործերից են՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ գրաֆիկներ Կատեգորիա:Հայ ծաղրանկարիչներ
Կանայք ԱՄՆ Սենատում
Կանայք ԱՄՆ Սենատում, ԱՄՆ Սենատում ընտրված կանայք, որոնց թիվը 1789 թվականից՝ Սենատի հիմնադրումից ի վեր, կազմում է 56 ։ Ամերիկյան պատմության մեջ առաջին կինը, որը տեղ է զբաղեցրել ԱՄՆ Սենատում, Ռեբեկա Ֆելթոնն էր Ջորջիա նահանգից։ Նա նշանակվել է այդ պաշտոնում նահանգապետ Թոմաս Հարդվիքի կողմից՝ մահացած Թոմաս Ուոթսոնի փոխարեն։ Ֆելթոնը ներկայացրել է իր նահանգը 1922 թվականի նոյեմբերի 21-22-ը ։ Իր հերթին՝ ժողովրդավարությամբ ​​ընտրված առաջին կին սենատորը Արկանզաս նահանգից Հեթի Կարաուեյն էր։ 1932 թվականին՝ Սենատի ընտրություններում, նա հաղթանակ է տարել՝ հավաքելով 31 133 ձայն, որը կազմում էր ընդհանուր ձայների 91,62%-ը ։ 1938 թվականին նա կրկնել է իր հաջողությունը՝ 122 883 ձայնով (89,58%) վերընտրվելով երկրորդ ժամկետում ։
Սենատում ծառայող 56 կանանցից 36-ը ԱՄՆ դեմոկրատական կուսակցության ներկայացուցիչ էր, 20-ը՝ հանրապետական ։
Պատմություն
ԱՄՆ Սենատի պատմության մեծ մասի ընթացքում այս օրենսդիր մարմինը եղել է զուտ «արական»։ 1920 թվականին մի քանի կին փորձեց առաջադրվել որպես սենատոր։ Սենատում կանանց փոքր թիվը պայմանավորված է բազմաթիվ պատճառներով, այդ թվում՝ նախքան ԱՄՆ Սահմանադրության տասնիններորդ փոփոխությունը շատ նահանգներում կանանց ընտրական իրավունքի բացակայությամբ։ Պատճառներից էին նաև մինչև 1900-ական թվականների կեսերը բարձրագույն կրթության սահմանափակ հասանելիությունը ամերիկյան կանանց համար, գենդերային դերերի հանրային ընկալումը, սեռով պայմանավորված խտրականությունները (սեքսիզմ) ։
1978 թվականից ի վեր՝ յուրաքանչյուր Սենատում եղել էառնվազն մեկ կին։
1992 թվականը, որը հետագայում անվանվել է «Կանանց տարի», դարձել է պատմական. այդ տարի միանգամից հինգ կնոջ հաջողվել է մուտք գործել Կոնգրեսի վերին պալատ ։
2000 թվականին Հիլարի Քլինթոնը դարձավ առաջին և առայժմ միակ Առաջին տիկինը, որը զբաղեցրեց ընտրովի պաշտոն՝ ԱՄՆ Սենատոր ։ Հետագայում Քլինթոնը հաղթել է ընտրություններում 55.3% արդյունքով` հավաքելով 3 747 310 ձայն։ Նրա մրցակից Ռիկ Լացիոյին հաջողվել է հավաքել քվեների միայն 43%-ը՝ 2 915 730 ձայն ։ 2006 թվականին նրան հաջողվել է վերընտրվել երկրորդ ժամկետով։ Հիլարին հավաքել է 3 008 428 ձայն՝ իր մրցակից Ջոն Սպենսերի 1 392 189 ձայնի դիմաց ։ 2008 թվականին Քլինթոնը հրաժարական է տվել Սենատորի պաշտոնից՝ ԱՄՆ-ի պետքարտուղարի պաշտոնը ստանձնելու կապակցությամբ ։
2012 թվականին ԱՄՆ Սենատում ընտրվել է տասնմեկ կին, որոնցից վեցը վերընտրվել է։ Այս իրադարձությունը գերազանցել է 1992 թվականին սահմանված ռեկորդը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կանայք Կատեգորիա:Կանայք ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:Գենդերային հետազոտություններ
Landstar System
«Landstar System», բեռնափոխադրումների ամերիկյան ընկերություն։
Լոգիստիկ ծառայությունների շղթան մեծապես կենտրոնացված է ԱՄՆ միջնահանգային բեռնափոխադրումների մեջ։ Առավել փոքր ծավալի բեռնափոխադրումներ են կատարվում նաև դեպի Կանադա, Մեքսիկա և այլ երկրներ։
Հիմնադրվել է 1968 թվականին, ԱՄՆ Ֆլորիդա նահանգի Ջեքսոնվիլ քաղաքում։
Ունի շուրջ 10 000 վարորդներ (Business Capacity Owner, BCO), ովքեր ինքնուրույն են ընտրում սեփական բեռները (ի տարբերություն ավանդական դիսպետչերական ընկերությունների) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1968 հիմնադրված ընկերություններ
Honda NSX
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սպորտային ավտոմեքենաներ
Դոբերդո դել Լագո
Դոբերդո դել Լագո  (Doberdò del Lago), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզում՝ Գորիցիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1465 մարդ, բնակչության խտություն՝ 55 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 27 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 34070։ Հեռախոսային կոդ՝ 0481։
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Մարտին Տուրը։ Տոնը նշվում է նոյեմբերի 11-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Աբու Հանիֆա
Աբու Հանիֆա (սեպտեմբերի 5, 699 / 80 հիջրա – հունիսի 14, 767 / 150 հիջրա) ամբողջական անուն՝ أبو حنيفة النعمان بن ثابت الكوفيّ, Աբու Հանիֆա ալ-Նուման իբն Սաբիթ ալ-Քուֆի, արաբ մուսուլման իրավագետ էր և աստվածաբան, սուննի իսլամի 4 իրավագիտական դպրոցներից մեկի՝ հանիֆիականության հիմնադիր։
Կենսագրություն
Աբու Հանիֆան (699-767) աստվածաբան է, ֆակիհ, մուհադդիս և հանաֆիական մազհաբի հիմնադիրն ու անվանատուն։ Ծնվել է Քուֆայում՝ հարուստ մետաքսավաճառի ընտանիքում (իրանական մավալիներից)։ Աբու Հանիֆան ստացել է փայլուն ընդհանուր և աստվածաբանական կրթություն, երիտասարդ տարիքում լսել է վերջին ասհաբներին, 22 տարեկանում դարձել է հայտնի իրաքյան աստվածաբան Համմադ իբն Աբի Սուլեյմանի աշակերտը, որի գրական շրջանակում անցկացրել է 18 տարի մինչև հիմնադրի մահը, իսկ այնուհետև 10 տարի ինքն է գլխավորել այդ շրջանակը՝ համարվելով Քուֆայի և Բասրայի ամենահեղինակավոր ֆաքիհը։
747-748 թթ. Աբու Հանիֆան գնաց Մեքքա՝ փախչելով Իրաքի կուսակալ Իբն Խուբայրայի հետապնդումներից, որը փորձում էր նրան հարկադրել պետական ծառայության։ Իշխանությունում Աբբասյանների ամրապնդումից հետո Աբու Հանիֆան վերադարձավ Իրաք, որտեղ շարունակեց հարուստ առևտրականի և գիտնականի իր կյանքը։ Խալիֆա ալ-Մանսուրը (754-775) նրան առաջարկեց նոր մայրաքաղաք Բաղդադում զբաղեցնել կադիի կամ ցանկացած այլ բարձր պաշտոն, սակայն Աբու Հանիֆան վճռականորեն հրաժարվեց։ Խալիֆան հրամայեց նրան բանտ նետել և նույնիսկ դաժանորեն ծեծել՝ չնայելով նրա տարիքին և դիրքին։ Շուտով դրանից հետո Աբու Հանիֆան մահացավ։