cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աշխարհկառուցում
Պատմություն
Գրական երևակայական աշխարհների կառուցումն առաջին անգամ արել են ֆենթեզի գրողները՝ Ջորջ ՄաքԴոնալդը, Ջոն Ռոնալդ Ռուել Թոլքինը, Քլայվ Սթեպլս Լուիզը և Դորոթի Լի Սեյրերսը ։ Թոլքինը աշխարհկառուցման խնդրին անդրադարձել է իր «Կախարդական պատմությունների մասին» էսսեում, որտեղ նշել է, որ «երկրորդական աշխարհի» ստեղծումը կամ «ենթաարարումը» չափազանց տարբեր գրելու ձև է ։ Կառուցված աշխարհները տարբերվում են պատմություն պատմելուց և կերպարների ստեղծումից, քանի որ այս դեպքում պետք է բացահայտել ամբողջ աշխարհը՝ «ծառ առ ծառ»։ 2000-ականների կառուցված աշխարհներով ֆիլմերը ավելի հանրահայտ են դարձել։ Եթե մի ժամանակ հեղինակները ստեղծում էին այնպիսի կերպարներ, որոնք կարող են դիմանալ և գործել տարբեր պատմություններում, ապա այժմ հեղինակներն ստեղծում են այնպիսի աշխարհներ, որը կարող է իր մեջ կրել բազմաթիվ կերպարներ և պատմություններ ։
Մեթոդներ
Աշխարհները կարող են կառուցվել վերևից ներքև կամ ներքևից վերև կամ այս երկու եղանակների համադրությամբ։ «Զնդաններ և վիշապներ»-ի (անգլերեն՝ Dungeons and Dragons) աշխարհկառուցման պաշտոնական ձեռնարկում այս մեթոդներն անվանվում են «դրսից ներս» և «ներսից դուրս» ։ Վերևից ներքև մեթոդի ժամանակ հեղինակը նախ տալիս է աշխարհի ընդհանուր պատկերը, ընդհանուր պատկերացում օրինակ՝ բնակիչների, բնաշխարհի, տեխնոլոգիական զարգացվածության վերաբերյալ։
Ներքևից վերև մոտեցման ժամանակ հեղինակը կառուցումն սկսում է ինչ-որ տեղանքի մանրամասն նկարագրումից, տեղանքի բնակիչներից, մշակույթից, պատմությունից և հետզհետե անցնում ամբողջ աշխարհի կառուցմանը։
Տարրեր
Խաղերի ստեղծման տեսանկյունից՝ աշխարհկառուցման նպատակն է ստեղծել համատեքստ պատմության համար։ Հաջորդականությունը շատ կարևոր է, քանի որ աշխարհը պատմության գործողությունների հիմքն է ։ Այնուամենայնիվ, Թոլքինը համարում է, որ աշխարհկառուցման նպատակը «խորացումն է» կամ «կախարդումը» և աշխարհի նկարագիրը կարող է ընդհանրապես կապված չլինել պատմության հետ ։
Որոշ նպատակների համար ստեղծվում են անմարդաբնակ երևակայական աշխարհներ, բայց հիմնականում, կառուցված աշխարհն ունենում են բնակիչներ, սովորաբար մի քանի տեսակներ՝ իրենց երևակայական մշակույթով և լեզվով։ Բարդ գիտաֆանտաստիկ գրականության մեջ կարող է կառուցվել նաև աշխարհի ֆլորան և ֆաունան՝ աշխարհի շրջակա միջավայրի մանրամասն նկարագրությամբ։
Օրինակներ
Կառուցված աշխարհի օրինակներ են՝ Թերրի Փրաթչեթի «Դիսքոուրլդը», Կոնանի մասին շարքի կեղծ Երկրի Հայբորյան դարաշրջանը, «Ավազաբլուրների» շարքի «Առակիս» աշխարհը, Հայաո Միյաձակիի ստեղծած ենթամայրցամաքը՝ «Նաուսիկաան Քամիների դաշտից» մանգայից, «Ֆանտաստիկա» աշխարհը Միխայել Էնդեի «Անվերջանալի պատմությունից», Թոլքինի «Միջերկրի» «Մատանիների տիրակալը» եռագրությունից և այլն։
Ֆորմոսա
Ֆորմոսա (իսպ. Formosa), քաղաք Արգենտինայում։
Աշխարհագրությունը և կլիման
Ֆորմոսա քաղաքը գտնվում է Արգենտինայի հյուսիսի ծայրամասում, Պարագվայ գետի ձախ ափին։ Այս քաղաքը հանդիսանում է Ֆորմոսա պրովինցիայի վարչական կենտրոնը և նրա ամենախոշոր քաղաքը։
Քաղաքի կլիման խոնավ է, մերձարևադարձային, ամռանը երբեմն լինում են չոր ժամանակահատվածներ։ Ամռանը հիմնականում ջերմաստիճանը տատանվում է +30°С-ից մինչև +45°С, ձմռանը՝ +12°С-ից մինչև +23°С։
Պատմություն
Մինչև եվրոպացիների Ֆորմոսա գալը, այն բնակեցված է եղել տոբա և վիչի հնդկացիական ժողովուրդներով։ Քաղաքը հիմնադրվել է 1879 թվականի ապրիլի 8-ին։ Քաղաքի անվանումը ծագել է հին իսպանական fermosa բառից, որը նշանակում է «հիասքանչ»։ Այդպես են անվանել Պարագվայ գետի թեքումը, որտեղ հիմա քաղաք է կառուցված, իսպանացի նավաստիները այստեղ փնտրում էին լեգենդար Արծաթե լեռները (Sierra de Plata)։
Տնտեսությունը և տեսարժան վայրերը
Ֆորմոսան ժամանակակից ճարտարապետության քաղաք է, բայց XIX դարի վերջի և ХХ դարի սկզբի մի քանի շինություններ գրավում են զբոսաշրջիկների ուշադրությունը, ինչպիսիք են Մայր տաճարը, մարզպետարանի շենքը և այլն։
Տեղական տոները
Կատեգորիա:Արգենտինայի քաղաքներ Կատեգորիա:1879 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բաումանի փողոց (Կազան)
Բաումանի փողոց (Бауман урамы, Bauman uramı), հետիոտնային փողոց Կազանի պատմական կենտրոնում` Վախիտովսկի շրջանում, Կազանի քաղաքային արվարձանի լենտրոնը։ Փողոցը սկսվում է Կազանի կրեմլի մոտ գտնվող Հազարամյակի հրապարակից և շարունակվում հարավ-արևելք` դեպի Տուկայի հրապարակ, որտեղ հատվում է Պուշկինի փողոցի հետ։
Պատմություն
Բաումանի փողոցը Կազանի ամենահին փողոցներից մեկն է։ Կազանի խանության դարաշրջանում այն ​​կոչվել է Նոգայսկի ճանապարհ։ 1552 թվականին Իվան Ահեղի մոսկովյանի զորքերի Կազանի Կրեմլի գրոհի ժամանակ, փողոցի հարավային և հյուսիսային պատերն ավերվել են պայթյուններից, իսկ փողոցը կոչվել է նախ Պրոլոմնայա, ապա` Բոլշոյ Պրոլոմնոյ։ 16-րդ դարում արդեն գոյություն ունեցող փողոցի հյուսիսային մասում ձևավորել է ազատաբնակների նոր ավանը, որը հետագայում շրջակայքում գտնվող եկեղեցու անունով կոչվել է Բոգոյավլենսկայա։ 1930 թվականին փողոցը վերանվանվել է կազանցի հեղափոխական Բամանի պատվին։ Այս անունը պահպանվել է մինչև այսօր, չնայած հետխորհրդային ժամանակաշրջանում առաջարկվել է այն վերանվանել Շալյապինի փողոց։
1990-ական թվականների սկզբին փողոցը կերպարանափոխվել և զարդարվել է, իսկ քաղաքի առաջին հետիոտնային գոտի դարձել է 1986 թվականին։ Մինչ այդ փողոցում գործել է 1948 թվականին կառուցված առաջին տրոլեյբուսի գիծը իր № 1, 4 երթուղիներով (նախկինում` նաև 7) և մի քանի ավտոբուսային երթուղիներ, մինչև 1935 թվականը` տրամվայ, մինչև 1899 թվական` ձիաքարշը։ Փողոցի տրանսպորտային հասանելիությունն ապահովում են դրա սկզբում և վերջում գտնվող մետրոպոլիտենի երկու կայարանները, ինչպես նաև Տուկայի հրապարակից`  տրոլեյբուս և ավտոբուս, հարակից Օստրովսկու և Կրեմլյովսկայա փողոցներից` ավտոբուս, Պրավո-Բուլաչնայա փողոցից` տրոլեյբուս։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կազանի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Կազանի փողոցներ
Կոչուբեյ (Ստավրոպոլի երկրամաս)
Կոչուբեյ (Кочубей), խուտոր Ռուսաստանի Դաշնության Ստավրոպոլի երկրամասի Լևոկումսկոեի շրջանի կազմում։
Ընդգրկված է «Վելիչաևսկոեի գյուղխորհուրդ» (Величаевский сельсовет) գյուղական համայնքի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 452 մարդ ։
Բազմաբյուրեղ
Բազմաբյուրեղ, որևէ նյութի բյուրեղների զանգված (ագրեգատ) (ի տարբերություն միաբյուրեղի`առանձին բյուրեղի)։ Բազմաբյուրեղներ կազմող բյուրեղներն անկանոն ձևի պատճառով կոչվում են բյուրեղային հատիկներ կամ բյուրեղներ։ Բազմաբյուրեղներ են համարվում շատ բնական և արհեստական ​​նյութեր (հանքանյութեր, մետաղներ, համաձուլվածքներ, կերամիկա և այլն), որոնց ֆիզիկական հատկանիշների վրա մեծ ազդեցություն ունի նյութի բազմաբյուրեղության չափը ։
Հատկություններ և ստացում
Բազմաբյուրեղների հատկությունները պայմանավորված են դրանց բաղադրիչ բյուրեղային հատիկների հատկություններով, դրանց միջին չափսով (որը տատանվում է 1-2 միկրոմետրից մինչև մի քանի մմ, իսկ որոշ դեպքերում՝ մինչև մի քանի մետր), հատիկների բյուրեղագիտական ​​կողմնորոշումով և միջհատիկային սահմանների կառուցվածքով։ Եթե հատիկները կողմնորոշված ​​են քաոսային, և դրանց չափերը փոքր են բազմաբյուրեղի չափի համեմատությամբ, ապա բազմաբյուրեղում չկա ֆիզիկական հատկությունների անիզոտրոպիա, որով օժտված են միաբյուրեղները։ Եթե ​​բազմաբյուրեղը ունի հատիկների գերակշռող բյուրեղագիտական կողմնորոշում, ապա բազմաբյուրեղը հյուսված է և ունի անիզոտրոպ հատկություններ։
Հատիկների սահմանների առկայությունը զգալիորեն ազդում է բազմաբյուրեղների ֆիզիկական, հատկապես մեխանիկական հատկությունների վրա, քանի որ սահմաններում կատարվում է հաղորդականության էլեկտրոնների, ֆոնոնների ցրում,տեղաշարժերի արգելակում և այլն։
Բազմաբյուրեղները ձևավորվում են բյուրեղացման, բազմատեսակ վերափոխումների ընթացքում և բյուրեղային փոշիների եռակալման արդյունքում։ Բազմաբյուրեղը պակաս կայուն է, քան միաբյուրեղը, հետևաբար, բազմաբյուրեղի երկարատև թրծման դեպքում տեղի է ունենում վերաբյուրեղացում (ուրիշների հաշվին առանձին ​​հատիկների գերակշռող աճ), ինչը հանգեցնում է խոշոր բյուրեղային բլոկների ձևավորմանը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բյուրեղագիտություն Կատեգորիա:Մետալուրգիա Կատեգորիա:Պինդ մարմնի ֆիզիկա Կատեգորիա:Խտացված նյութի ֆիզիկա Կատեգորիա:Նյութագիտություն
Լիթոլոգիան Հայաստանում
Լիթոլոգիա։ Կատարվել է նստվածքային և հրաբխանստվածքային առաջացումների ֆորմացիոն տիպայնացում, պարզվել են դրանց նյութ, կազմը և առաջացման պայմանները (Ա. Բաբաև, Վ. Հասրաթյան, Մ. Սաթյան, Հ. Պետրոսով, Ռ. Մանդալյան, Ա. Սադոյան, ժ. Ստեփանյան, Լ. Չոլախյան, Գ. Նիսանյան, Մ. Մովսեսյան և ուրիշներ ), մշակվել են տարբեր երկրադինամիկական պայմանների կավառաջացման մոդելներ (Ի. Պետրոսով)։ Նավթագազաբերության հեռանկարների գնահատման տեսանկյունից որոշվել են առավել բարենպաստ նեոգենի, պալեոգենի և ուշ կավճի նստվածքային ու հրաբխանստվածքային առաջացումների կտրվածքները։ Գ. Նիսանյանը «Հայկական ԽՍՀ տարածքի միջին վերին պալեոզոյի և տրիասի նստվածքների լիթոլոգիա» (ռուսումնական, 1986) ու «Հայկական ԽՍՀ տարածքի ֆաներոզոյի կայծքարային ապարները» աշխատությունների մեջ ներկայացրել է մի շարք առաջարկներ նավթի և այլ օգտակար հանածոների հեռանկարների գնահատման ու որոնման վերաբերյալ։ Կազմվել են 1։600000 մասշտաբի «Հայաստանի լիթոլոզիական քարտեզը» և առանձին ժամանակային կտրվածքների համար փոքր մասշտաբի լիթոլոգահնէաաշխարհագրական քարտեզներ (Մ. Սաթյան, Ռ. Առաքելյան, Հ. Մկրտչւան, Վ Հասրաթյան, Ա. Սադոյան, Հ. Պետրոսով, Գ. Նիսանյան և ուրիշներ)։
Կատեգորիա:Գիտությունը Հայաստանում Կատեգորիա:Պետրոլոգիա
Մարտի 18
Մարտի 18, տարվա 77-րդ (նահանջ տարիներին՝ 78-րդ) օրն է։
Լավեսնե
Լավեսնե (Laveissenet), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 93 մարդ, բնակչության խտությունը` 8.62 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 10.79 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 430 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 80 կմ հարավ, Օրիյակ քաղաքից` 40 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 52 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 43-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 9։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 82,7 %։ 43 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 43 անձ (23 տղամարդ և 20 կին)։ Գործազուրկ են եղել 0 անձ (0 տղամարդ և 0 կին)։ 9 անաշխատունակներից 1-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 7-ը` թոշակառուներ, իսկ 1-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Փետուրներով եռյակը
Փետուրներով եռյակը (Überflieger – Kleine Vögel, großes Geklapper, A Stork's Journey), 2017 թվականի լինամետրաժ համակարգչային մուլտֆիլմ։ Մուլտֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնի հիմնական ծրագրի շրջանակներում, 2017 թվականի փետրվարի 12-ին   ։
Սյուժե
Ճնճղուկների ընտանիքը սպասում է իրենց որդու ծնվելուն, որին արդեն տվել են Ռիչարդ անունը։ Շուտով նրանց վրա հարձակվում է կզաքիսը, և նրանք զոհաբերում են իրենց կյանքը՝ դեռևս չծնված ճուտիկին փրկելու համար։ Քիչ անց Ավրորա արագիլը գտնում է որբին և հասկանալով, թե ինչ կարող է տեղի ունեցած լինել նրա ծնողների հետ, նրան տանում է իր բույնը, որտեղ ապրում է նրա համառ և խստապահանջ ամուսինը` Կլավդիոսը, որը չի սիրում ճնճղուկներն, և որդին ՝ Մաքսը։ Ժամանկ է անցնում։ Աշունը գալիս է, Ռիչարդը, որն իրեն արագիլ է համարում, պատրաստվում է ընտանիքի հետ Աֆրիկա գնալ։ Ընտանիքը չի կարող խոստովանել, որ նա ճնճղուկ է, որոնք գաղթական թռչուններ չեն։ Չնայած այն բանին, որ Ավրորան ցանկանում էր Ռիչարդին ցույց տալ, թե որտեղ է գտել նրան, ճնճղուկը շարունակում է վստահ լիներ, որ ինքն արագիլ է։ Այդպես էլ չկարողանալով ճշմարտությունն ասել Ռիչարդին, ընտանիքը, իրենց ցեղակիցների հետ միասին, ուղևորվում է դեպի հարավ՝ Աֆրիկա։
Ռիչարդը, հասկանալով, որ բոլորը հեռացել են առանց իրեն, փորձում է հասնել նրանց, բայց վատ եղանակի պատճառով կորցնում է գիտակցությունը։ Գիշերը արթնանալով` նա հանդիպում է գաճաճ բու Օլգային, որը երևակայական ընկեր ունի` Օլեգը։ Օլգան ճնճղուկին փրկում է չղջիկներից։ Ռիչարդը հասկանում է, որ առանց նրա չի կարող գիշերը գոյատևել և նրան իր հետ վերցնում է որպես ուղեկցող։ Այդ ճանապարհին նա աղավնիներից իմանում է, որ Աֆրիկա հասնելու համար նրանք պետք է հասնեն Ջիբրալթար։
Թռչելով կարաոկե բարի մոտով` Ռիչարդը և Օլգան ազատում են ինքնասիրահարված թութակ Կիկիին, որը խոստանում է օգնել նրանց գնացքով հասնել Ջիբրալթար (չնայած իրականում նա շտապում է Սան Ռեմո` երաժշտական փառատոնի)։ Արդեն վագոնում բուն պատմում է այն մասին, թե ինչպես է նա վտարված եղել իր ցեղակիցների կողմից, և այդ պատճառով նա ձեռք է բերել Օլեգին։ Առավոտյան, երբ ճեպընթացը հասնում է Սան Ռեմո, Կիկին գաղտնի հեռանում է իր ընկերներից, իսկ նրանք իրենց հերթին ագռավից իմանում են, որ թութակն իրենց դավաճանել է:Ռիչարդը վիճում է Օլգայի հետ, իսկ վերջինս «կորցնում է» Օլեգին։
Վերջում արագիլները և հիմնական եռյակը թռչում են դեպի իրենց ցանկալի նպատակը` Մեծ լիճը։
Արտաքին Հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանական մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Նորվեգական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բելգիական մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բելգիական ֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր թռչունների մասին Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:2017 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր
Տուրուն Անձի
Տուրուն Անձի (Турун-Андзи), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոսյու գետի աջ ափին՝0,1 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 35 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության</ref.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիա
Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիա (Det Norske Videnskaps-Akademi), գլխավոր գիտական հաստատություն Նորվեգիայում։ Հիմնադրվել է 1857 թվականին Օսլոյում որպես Videnskabsselskabet i Christiania: Ակադեմիայի գլխավոր նպատակն է նպաստել Նորվեգիայում գիտության զարգացմանը և այն ներկայացնել արտերկրում։
Ունի 476 տեղ նորվեգացի անդամների համար, 409 տեղ օտարերկրյա անդամների համար ։ 2010 թվականի նոյեմբերի 1-ին ակադեմիան ունեցել է 882 անդամ։ Ունի երկու բաժին՝ բնագիտական և պատմա-փիլիսոփայական։
Ակադեմիայի գերագույն մարմին է համարվում ընդհանուր ժողովը։ Ակադեմիայի խորհուրդը կազմված է նախագահից, գլխավոր քարտուղարից, փոխնախագահից և մաթեմատիկայի ու բնագիտության և հումանիտար գիտությունների բաժինների նախագահներից, փոխնախագահներից ու գլխավոր քարտուղարներից ։ Հարալդ V-ը ակադեմիայի պատվավոր նախագահն է ։
Ակադեմիան մաթեմատիկայի բնագավառում շնորհում է Աբելի մրցանակ և Կավլի մրցանակ աստղաֆիզիկայի, նանոտեխնոլոգիայի և նյարդագիտության բնագավառներում։ Ակադեմիան Նորվեգիան ներկայացնում է Գիտության միջազգային խորհրդում (ICSU), Միջազգային ակադեմիական միությունում (UAI), Եվրոպական գիտական հիմնադրամում (ESF) և Համաեվրոպական ակադեմիաների կազմում (ALLEA) :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի համալսարաններ Կատեգորիա:Գիտությունների ակադեմիաներ
(357) Նինինա
(357) Նինինա (Ninina), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1893 թվականի փետրվարի 11-ին Օգյուստ Շարլուայի կողմից Նիցայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,151643 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9193 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,384 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Նինինա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,9623 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2043,64 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,176156 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 15,08° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է C դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս C Կատեգորիա:1893 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Օգյուստ Շառլուայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հայկական ժողովրդական խաղեր
Ճղլախտի,Ջջլախտի(լախտի)
Այն մարտախաղ է հիշեցնում, երբ ռազմիկներն իրենց գործողություններով փորձում են գրավել հակառակորդի ամրոցը։ Լախտ կամ լախտի է կոչվում թելերից հյուսված կամ կաշվե գոտին, որ ունենում են խաղացողները։ Խաղացողների թիվը հստակ չէ։
Խաղում են պատանի, երիտասարդ կամ միջին տարիքի տղամարդիկ` 2-20 հոգով։ Խաղացողները բաժանվում են երկու խմբի՝ հավասար ուժերով։ Նախօրոք գծում են մի կլոր շրջան, որի մեջ մտնում է մի խումբը՝ յուրաքանչյուրն իր լախտով։ Նրանք շարվում են կենտրոնից դեպի շրջագիծը։ Կենտրոնում գտնվողների խնդիրն է՝ թույլ չտալ շրջանից դուրս գտնվողներին փախցնել իրենց լախտերը։ Շրջագծից դուրս գտնվողները շրջապատում են շրջանը և ձգտում տիրանալ լախտերին։ Նրանք շրջանից ներս անցնելու, իսկ ներսում գտնվողները՝ շրջանից դուրս գալու իրավունք չունեն։ Ըստ պայմանի՝ բոլոր հարվածները հասցվում են միայն գոտկատեղից ներքև։ Ներսինները գետնին դրված իրենց լախտերը պաշտպանում են՝ մի ոտքը վրան դնելով, իսկ մյուսով ձգտում են հարվածել հակառակորդին։ Ներսում յուրաքանչյուր լախտի գրավում ստիպում է լախտի տիրոջը դուրս գալ խաղից։ Դրսինների հաղթանակը բոլոր լախտերը փախցնելն ու նրանց տերերին գերի վերցնելն է, իսկ ներսինները հարձակվող խմբի անդամներին խաղից դուրս են հանում նրանց ոտքի թաթը տրորելու միջոցով։ Միաժամանակ ներսինները փորձում են շրջանի ներսը քաշել հարձակվող խմբի անդամներից մեկին, և հաջողության դեպքում խմբերի դերերը փոխվում են։ Իսկ եթե դրսիններին հաջողվում է փախցնել լախտը, ապա լախտով սկսում են հարվածել ներսիններին։ Հարձակվող խմբի բոլոր անդամներին չեզոքացնելուց հետո պաշտպանվող խումբը վերածվում է հարձակվողի, իսկ վերջինս՝ պաշտպանվողի։
Ժամ
Խաղում են Լոռվա մարզում, Դեբեդի կիրճում միայն տղաները։ Խաղացողները բաժանվում են երկու թիմի, յուրաքանչյուրում 5-6 հոգի։
Վիճակահանությամբ որոշում են, թե որ թիմն է կառուցելու ժամը։ Երբ արդեն որոշված է, թիմի խաղացողներից մեկը մնում է ազատ, իսկ մյուսները, իրար ուսերից բռնած, թեքվելով առաջ, գլուխները հպում են միմյանց։ Եկեղեցին պատրաստ է։ (Դսեղում եկեղեցուն անվանում են «ժամ») ։
Ազատ խաղացողը, ջեռքը չկտրելով ժամից, պտտվում է նրա շուրջը և փորձում «կտրել» հակառակորդ թիմի խաղացողներին։
Ժամի պահապանը իրավունք ունի մոտեցող խաղացողին ոտքով հարվածել այն պահին, երբ նա դեռ չի կտրվել գետնից։
Խաղի նպատակը ժամի վրա բարձրանալն է։ Բարձրացողը կարող է ժամի վրա նստել, պառկել, կանգնել և այլն։ Ժամը փլվելու դեպքում խաղը վերսկսվում է նույն ձևով։ Թիմերն իրենց դերերը չեն փոխում ։
Ժմը պահողին նստել չի թույլատրվում։ Երբ պահապանին հաջողվում է հարվածել հակառակորդ թիմի որևէ անդամի, խաղը դադարեցվում է, թիմերը փոխում են իրենց դերերը և խաղն սկսվում է սկզբից։
Աղա ջան, մի գող
Խաղում են միայն տղաները։ Խաղացողը «կոճին» է՝ վեգը։
Խաղացողները ըստ վիճակահանության հեթով նետում են կոճին։ Ում նետածը կանգնում է «ալչու», նա աղան է, ումը՝ «թոխան», նա «գզիրն» է, ումը գող՝ նա գողն է։
Կոճին հերթով նետում են այնքան ժամանակ, մինչև որոշվում են բոլոր երեք գորշող անձինք՝ աղան, գզիրն ու գողը։
Այնուհետև գզիրը գողիրն ներկայավցնում է աղային՝ «Աղա ջան, մի գող ասելով»։ Աղան հարցնում է՝ «ի՞նչ գող է»։ Գզիրը կրկին նետում է կոճին և պատասխանում՝ «աղի գող է», «իշի գող է», «ռանչպարի գող է» (այսինքն՝ ինչ-որ բան գողացել է աղայից, գյուղացուց կամ պարզապես էշ է գողացել) կամ «գողերի գող է», նայած՝ ինչ արդյունք է ցույց տվել նետած կոճին։ Ամենավատը համարվում է «գողերի գողը» ։
Գողի տեսակը որոշելուց հետո աղան տալիս է համապատասխան պատիժ կամ հանձնարարություն ինչ-որ բան տեղափոխել, որևէ խաղացողի կամ էլ հենց իրեն շալակել ու տանել ինչ-որ տեղ։
Գողն առանց տրտունջի պետք է կատարեր աղայի կարգադրությունը (ինչքան էլ այն դժվար լիներ), որից հետո խաղը շարունակվում էր սկզբից։
Չիլիկ-Չիլկափետ
Խաղը ծավալվում է երկու հակընդդեմ խմբերի միջև։ Խմբերի բաժանվելուց հետո ընդարձակ դաշտի մի կողմում փորում են փոքրիկ փոս, որը կոչվում է բորա։ Բորայից մի քանի մետր հեռու սահմանագիծ՝ ճիժ է գծվում։ Խաղի պարագաներն են չիլիկը և չիլկափետը։ Չիլիկը թզաչափ և 3 սմ տրամագծով ձողիկ է, որի ծայրերը թեքությամբ սրում են, որ գետնից բարձր կանգնի։
Չիլկափետը 80 սմ երկարությամբ ձող է, որի մի ծայրը թեքված է։
Խաղը բաղկացած է երեք փուլից։ Առաջին փուլում խաղն սկսողը չիլկափետը դնում է բորայի վրա, ոտքը դնում վրան և չիլիկը դնելով ոտնաթաթին՝ նետում որքան հնարավոր է հեռու։ Դրանից հետո չիլկափետը կրկին հորիզոնական դիրքով դնում է բորի վրա։ Եթե չիլիկը ճիժը չի անցնում, ապա գցողը «կտրված է» համարվում և իր տեղը զիջում է ընկերոջը։ Եթե չիլիկը ճիժն անցել է, բայց հակառակորդը կարողացել է այն օդում բռնել, ապա խմբերը փոխում են իրենց տեղերը։ Եթե չիլիկը բռնել չի հաջողվում, ապա վար գտնվողներից մեկը նրա ընկած տեղից այն նետում է դեպի բորան այնպես, որ խփի չիլկափետին։ Հաջողվելու դեպքում նետողը «կտրված է» համարվում։ Եթե նետողը չի կտրվում, ապա բորից մինչև չիլիկի ընկած տեղը չիլկափետով չափում է՝ որոշելով, թե քանի փետաչափ է և անցնում է երկրորդ փուլին։
Մինչ նետողը չիլկափետը բորի մեջ ուղղահայաց դրած սպասում է, ներքևում գտնվողները 10-20 քայլ նրանից հեռու կանգնած աշխատում են թռչող չիլիկը բռնել։ Եթե հաջողվում է, ապա խմբերը փոխում են դերերը, իսկ եթե չիլիկն ընկնում է գետնին, ապա ներքևում գտնվողներից մեկը նույն տեղից չիլիկը պետք է նետի դեպի բորանը։ Եթե չիլիկը դիպչում է չիլկափետին, կամ մի փետաչափից պակաս հեռավորության վրա է գտնվում, ապա խփողը համարվում է «կտրված» և խաղը շարունակում է նրա ընկերներից մեկը։ Երբ բոլորը «կտրվում են», խաղացող խմբերը փոխում են տեղերը։
Քանի փետ հաշվել էր, այդքան անգամ կռո խփելուց հետո խփողն անցնում է երրորդ՝ շորվայի փուլին։ Այս անգամ չիլիկը փոխարինվում է կտիով, իսկ չիլկափետը՝ կտափետով։ Կտին չիլիկի երկարության է, բայց ծայրերը հատված չեն, իսկ կտափետը չիլկափետի երկարության, բայց ուղիղ փայտ է։ Շորվա խփողը մի ձեռքով կտին նետում է օդ, մյուսով բռնած՝ կտափետով խփում է ու կտին լկում։ Այս կերպ կտին կարող է թռչել ավելի շատ, քան նախորդ փուլերում։ Եթե հակառակորդը կտին իր փայտով հետ է տալիս և գիծը կամ բորեն անցնում է, ապա նետողը համարվում է «կտրված»։ Նրա ընկերը խաղը շարունակում է այդ փուլից։
Խաղը կարող է շարունակվել անվերջ և դադարեցվել միայն փոխադարձ համաձայնույթամբ։
Սաննա Նիլսեն
Սաննա Վիկտորիա Նիլսեն (շվեդ.՝ Sanna Victoria Nielsen, ), շվեդ փոփ երգչուհի ։
Հայկական ժողովրդական խաղեր
Բրհոփի
Մի քանի հոգի նստում են շրջանաձև՝ յուրաքանչյուրի ձեռքում մի ծայրը սրած փայտիկ (բիր)։ Մեկը բիրը տալիս է կողքինին, նա էլ նետում է, որքան կարող է հեռու։ Բիրի տերը վազում է նրա հետևից։ Այդ ընթացքում մյուսները իրենց ձեռքի բրերով՝ մինչև նրա վերադարձը, պետք է հասցնեն մոտ կես մետրանոց (մինչև ծնկները) փոս փորել։ Եթե բիրի տերը վերադառնում է և տեսնում, որ այդ ընթացքում փոսը փորել վերջացրել են, ապա պարտավոր է կանգնել նրա մեջ, որից հետո նրան թաղում են մինչև ծնկները։ Թաղվածը պետք է փոսից ինքնուրույն դուրս գա։ Հակառակ դեպքում մի փայտ են անցկացնում նրա ոտքերի արանքով ու բարձրացնելով՝ հանում փոսից։
Սաննա Նիլսեն
Կենսագրություն
Սաննան ծնվել է 1984 թվականի նոյեմբերի 27-ին Շվեդիայի հարավում գտնվող Բրումյոլա քաղաքում։ Նա երգել սկսել է շատ վաղ տարիքում և թողարկել է 6 սոլո ալբոմ և մեկ համատեղ ալբոմ Շերլիի և Սոնիայի հետ։ Նրա ամենահաջող ալբոմը համարվում է 2008 թողարկված «Stronger» սկավառակը, իսկ ամենահաջող երգը՝ «Empty Room»: Սաննան բազմիցս մասնակցել է Մելոդիֆեստիվալեն (Melodifestivalen) մրցույթին՝ ներկայացնելու Շվեդիան Եվրատեսիլ երգի մրցույթում, սակայն նրան չէր հաջողվել։ 2014 թվականի մարտի 8-ին Սաննային հաջողվում է հաղթել Մելոդիֆեստիվալեն մրցույթը իր «Undo» երգով, և ստանում է հնարավորություն ներկայացնելու Շվեդիան Եվրատեսիլ 2014 երգի մրցույթին Կոպենհագենում, Դանիա։ Սաննա Եվրատեսիլի կիսաեզրափակիչ փուլից անցելով եզրափակիչ փուլ, քվեարկության արդյունքում զբաղեցնում է 3-րդ հորիզոնականը 218 միավորով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 27 ծնունդներ Կատեգորիա:Շվեդ երգիչներ
Հայկական ժողովրդական խաղեր
Բիզ
Խաղում են Դեբեդի կիրճում, Լոռվա սարերում, հանդերում փափուկ հողի կամ կանաչ խոտածածկի վրա ։ Խաղում են տղա երեխաները՝ երկու, երեք և ավելի հոգով։ Խաղի գործիքներն են գրպանի դանակը և մոտ հինգ սանտիմետր երկարությամբ մի ծայրը սրած փայտե ձողը՝ բիզը։ Խաղի նպատակը դանակը տարբեր ձևերով գետնի մեջ խրելն է։ Խաղը բաղկացած է 7-11 վարժությունից։ Վարժությունը համարվում է կատարված, եթե դանակը խրվում է գետնի մեջ։
Ձեռի մեջ. դանակը՝ սուր ծայրը դեպի առաջ, դնում են ափի մեջ, ապա վեր նետում այնպես, որ դեպի խաղացողը օդի մեջ պտտվելով խրվի գետնի մեջ։
Ձեռի էրես. նույն գործողությունը կատարում են դանակն ափի հակառակ երեսին դրած՝ ձեռքի երեսից։
Խըռթիչ. դանակի պոչից երկու մատով բռնելով՝ սուր ծայրով 30-40 սանտիմետր բարձրությունից ցած են նետում գետնին։
Օղլակ. բթամատով և ցուցամատով օղակ են կազմում՝ դանակը սուր ծայրով առաջ, դնում վրան և դեպի ներս շրջադարձ նետումով խրում գետնի մեջ։
Դըռսապտիտ. երկու մատով բռնում են դանակի սուր ծայրից և նետում վեր այնպես, որ դեպի դուրս պտտվելով՝ խրվի գետնի մեջ։
Միչապըտիտ. նման է նախորդ գործողությանը, միայն այն տարբերությամբ, որ դանակը պտտվում է խաղացողի ուղղությամբ։
Բռունցք. դանակն ուղղահայաց դիրքով, սուր ծայրով դնում են բռունցքի երեսին և պահում՝ այն պոչի մասից ցուցամատով սեղմելով։ Այս դիրքից դանակը նետում են այնպես, որ դեպի դուրս պտտվելով՝ խրվի հողի մեջ։
Ատամ. դանակի սուր ծայրը ատամներով բռնում և նետում այնպես, որ խրվի հողի մեջ։
Գլուխ. դանակը նետում են՝ շեղբը մատներով գլխին հպած դիրքից։
Բոլոր մասնակիցները խաղում են նույն դանակով։
Եթե խաղացողը չի կարողանում կատարել վարժությունը, համարվում է կտրված։ Նա դանակը հանձնում է հաջորդին և սպասում իր հերթին։
Խաղի մեջ մտնելու հատուկ Հերթականություն չի սահմանվում, քանի որ բոլոր մասնակիցները պարտադիր պետք է խաղան, իսկ կտրվելու դեպքում շարունակում են իրենց խաղը այն վարժությունից, որից կտրվել են։
Հաղթող է ճանաչվում այն խաղացողը, ով առաջինն է անսխալ կատարում բոլոր գործողությունները։ Պարտվողը «բիզ» է ուտում։ Այն է՝ հաղթողը բիզը, դանակի պոչով երեք անգամ խփելով, խրում է գետնի մեջ, իսկ պարտվողը, պոչից բռնելով, պետք է բիզը հանի ատամներով։ Յուրաքանչյուր պարտվող ուտում է այնքան «բիզ», ինչքան վարժություն չի կարողացել կատարել։
Խաղացողների համաձայնությամբ «բիզ ուտելը» կարող է փոխարինվել «կտտոցով» ։
Գանձասար-Կապան ՖԱ
«Սյունիք» Ֆուտբոլային Ակումբը արհեստավարժ ֆուտբոլային ակումբ է, որը հանդես է գալիս Կապանում։
Հայկական ժողովրդական խաղեր
Կոճի
Առաջին տարբերակ։Եթե խփելու արդյունքում շարած ճաներց մեկը կամ մի քանիսը դուրս են թռչում շրջանից, ապա խաղացողը այն վերցնում է և իր աչի
Դեբեդի կիրճի խաղերից մեկն է։ Խաղում են դեռահաս տղաներն ու աղջիկները 5 փոքր ու կլոր քարերով։ Մասնակցում են 2-5 հոգի։ Խաղը բաղկացած է յոթ գործողությունից։ Խաղի համար վերցնում են 1-2 սանտիմետր տրամագծով 5 կլոր քարեր, ապա վիճակահանությամբ որոշում են խաղի մեջ մտնելու հերթականությունը։ Նախքան խաղն սկսելը խաղացողը բացի վեցերորդ քարից մնացած բոլոր քարերը փռում է գետնին։ Այնուհետև՝
Գանձասար-Կապան ՖԱ
Պատմություն
«Սյունիք» Ֆուտբոլային Ակումբը հիմնադրվել է 2002 թվականին, Կապան քաղաքում եւ կոչվել է «Գանձասար», 2015 թվականից «Գանձասար-Կապան», իսկ 2022 թվականի մայիսին վերանվանվել է «Սյունիք»։ 2009 թվ.-ի հունվարին մասնակցել է Թուրքմենբաշի գավաթին։ ։
Եվրոգավաթների վիճակագրություն
Խ = Խաղ; Հ = Հաղթանակ; Ո = Ոչ-ոքի; Պ = Պարտություն; ԽԳ = Խփած Գնդակ; ԲԳ = Բաց Թողած Գնդակ; ԳՏ = Գնդակների Տարբերություն
Տանը անցկացրած խաղերի հաշիվները թավատառ են։
Հեռացել են
* Վարձավճարով
** Վերադարձել է վարձավճարից
*** Հեռացել է «ազատ գործակալի» կարգավիճակով
Ներկա կազմ
Օգոստոսի 28, 2014
Ակումբում հանդես եկած լեգեոներ ֆուտբոլիստները
Մայիս 16, 2012
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային ակումբներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայկական ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:2002 հիմնադրումներ Հայաստանում
Հայկական ժողովրդական խաղեր
Կոճի
1.Վերցնելով քարերից մեկը՝ նետում է վեր։ Վերցնում է մեկական քար և որսում ընկնողը։
2.Նույն գործողությունը կատարում է, բայց քարերը վերցնում է զույգ-զույգ։ Այս դեպքում քարերը պետք է այնպես փռել, որ վեր նետվող քարն ընտրելուց հետո մյուսները հնարավորին չափ զույգ-զույգ դասավորված լինեն իրար մոտ։
3.Նույն գործողությունը կատարում է երրորդը։ Քարերը վերցնում է երեքը միասին, մեկը՝ առանձին։
4.Վեր նետելով մեկը՝ մյուս չորսը դնում է գետնին։
5.Վեր նետելով մեկը՝ վերցնում է գետնին դրված չորսը։
Աննե-Կարինե Սթրյոմ
Աննե-Կարինե Սթրյոմ (Anne-Karine Strøm, ), նորվեգացի երգչուհի, դերասանուհի և լրագրող։ Երեք անգամ ներկայացրել է իր հայրենիք Նորվեգիան Եվրատեսիլ երաժշտական մրցույթի ժամանակ՝ 1973, 1974 և 1976 թվականներին։
Հայկական ժողովրդական խաղեր
Կոճի
6.Բոլոր հինգ քարերը վեր նետելով՝ որսում է ձեռքի երեսով, ապա ձեռքի երեսով նետելով՝ որսում ձեռքի ափով։
Աննե-Կարինե Սթրյոմ
Կենսագրություն և կարիերա
Աննե-Կարինե Սթրյոմը ծնվել է 1951 թվականի հոկտեմբերի 15-ին Նորվեգիայի մայրաքաղաք Օսլոյում։ Երգել սկսել է մանուկ հասակից։ Առաջին անգամ Աննե-Կարինե Սթրյոմը բեմ է բարձրացել 12 տարեկան հասակում։ 1970 թվականին լույս ընծայվեց նրա դեբյուտային սինգլը՝ «Regndråper faller i mitt hår», որը մեծ տարածում գտավ ամբողջ Նորվեգիայում։ Աննե-Կարինե Սթրյոմը մասնակցել է «Finn Eriksens orkester» և «Bendik Singers» փոփ խմբերի ելույթներին։
Հայկական ժողովրդական խաղեր
Կոճի
7.Այս փուլը կոչվում է «շուն» և կազմված է չորս մասից։ Խաղացողը քարերը փռում է գետնին, ապա մի ձեռքի ցուցամատով ու բթամատով կամուրջ է կազմում գետնին.
Աննե-Կարինե Սթրյոմ
Կենսագրություն և կարիերա
Երգչուհի Աննե-Կարինե Սթրյոմը երեք անգամ մասնակցել է Եվրատեսիլ երաժշտական մրցույթին։
Հայկական ժողովրդական խաղեր
Կոճի
ա.վեր նետելով մի քար՝ մյուսները մատի հպումով անց է կացնում կամրջի տակով։
Աննե-Կարինե Սթրյոմ
Melodi Grand Prix
Ներքևում ներկայացված ՝ Աննե-Կարինե Սթրյոմի մասնակցությունն ու գրաված հորիզոնականը «Melodi Grand Prix» նորվեգական ազգային երաժշտական մրցույթի ընտրական փուլում։ Առաջին հորիզոնական զբաղեցնելը Աննե-Կարինե Սթրյոմին հնարավորություն ընձեռեց ներկայացնել իր երկիրը Եվրատեսիլ երգի ամենամյա մրցույթին։
Եվրատեսիլ երգի ամենամյա մրցույթ
Աննե-Կարինե Սթրյոմը ընտրական փուլերում մասնակցել է 1971-ից 1976 թվականներին անընդմեջ։ Առաջին անգամ նա հաղթող ճանաչվեց 1973 թվականին՝ «Bendik Singers» խմբի կազմում։ Առաջին անգամ մասնակցելու ժամանակ «It’s Just A Game» (Սա ընդամենը խաղ է՝ «Å for et spill») երգը հավաքեց 89 բալ և զբաղեցրեց 7-րդ տեղը՝ 17-ի մեջ։
Հայկական ժողովրդական խաղեր
Կոճի
բ.քարերն անց է կացնում զույգ-զույգ։
Աննե-Կարինե Սթրյոմ
Եվրատեսիլ երգի ամենամյա մրցույթ
Հաջորդ տարին երգչուհին կրկին է մասնակցում ազգային երգի ընտրական փուլին (նորից «Bendik Singers» խմբի հետ, սակայն արդեն այդ խմբի անդամը չէր)։ Այս անգամ էլ նա կրկին առաջին հորիզոնականն է զբաղեցնում։ Ու երկրորդ անգամ մեկնում է Եվրատեսիլ երգի ամենամյա մրցույթին մասնակցելու։ Ցավոք, մրցույթում Աննե-Կարինե Սթրյոմը տապալվում է։ Այդ տարի մասնակցում էին շատ հայտնի կատարողներ՝ Օլիվիա Նյուտոն-Ջոնը, Ջիլիոլա Չինկվետին, Mouth & MacNeal և նույնիսկ ABBA խումբը։ Արդյունքներն ամփոփելուց պարզ դարձավ, որ Աննե-Կարինե Սթրյոմը վաստակել է ընդամենը 3 բալ և վերջին տեղն է զբաղեցրել։
Երկու տարուց հետո Աննե-Կարինե Սթրյոմը կրկին հաղթում է տեղական «Melodi Grand Prix» երգի ընտրության մրցույթին։ Նրա երգը անգլերեն «Mata Hari» սինգլն էր, որին համարում էին հաղթանակի մեծ շանսեր ունեցող երգ։ Երգը ձայնագրված էր «դիսկո-փոփ» ժանրում։ Սակայն այս անգամ էլ երգը հաջողություն չարձանագրեց։ Աննե-Կարինե Սթրյոմը 7 միավորով զբաղեցրեց վերջին հորիզոնականը։
Երգչուհի Աննե-Կարինե Սթրյոմին կարելի համարել Եվրատեսիլի ամենաանհաջողակ կատարողներից մեկը, ով մի քանի անգամ մասնակցել է մրցույթին.
Հայկական ժողովրդական խաղեր
Կոճի
դ.քարերն անց է կացնում չորսը միասին։
Աննե-Կարինե Սթրյոմ
Եվրատեսիլից հետո
1970-ական թվականներից հետո Աննե-Կարինե Սթրյոմը սկսեց հանդես գալ Էսթեյն Սունդեի և իր ամուսնու՝ Օլե Պաուսի հետ երաժշտական կաբարեում։ Թողարկելով ևս երեք ալբոմներ՝ Աննե-Կարինե Սթրյոմը հրաժեշտ տվեց երաժշտական կարիերային։ Վերջին քսան տարում նա աշխատել է որպես լրագրող հայտնի պարբերականներում։ Այսօր Օսլոյի համալսարանում դասավանդում է լեզվաբանություն։
Հայկական ժողովրդական խաղեր
Կոճի
Խաղացողը համարվում է «կտրված» և իր տեղը զիջում է հաջորդ մասնակցին, եթե մինչև նետած քարի իջնելը չի հասցնում կատարել գործողությունը (գետնից վերցնելիս դիպչում է ցրված քարերից մեկին կամ չի կարողանում բռնել նետածը) ։
Աննե-Կարինե Սթրյոմ
Եվրատեսիլից հետո
Կոմպոզիտոր Մարկուս Պաուսի մայրն է։
Հայկական ժողովրդական խաղեր
Կոճի
Կտրվողը հաջորդ հերթում խաղը սկսում է առաջին գործողությունից, անկախ նրանից, թե երբ է կտրվել։
Աննե-Կարինե Սթրյոմ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1973 երգի մրցույթ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1974 երգի մրցույթ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ 1976 երգի մրցույթ Կատեգորիա:Նորվեգացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Նորվեգացի լրագրողներ Կատեգորիա:Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կանայք
Հայկական ժողովրդական խաղեր
Կոճի
Հաղթում է նա, ով առաջինն է կատարում բոլոր գործողությունները։
Լախտի (քյամար)
Այս խաղը խաղում են Դեբեդի կիրճում, Լոռվա մարզում։ Տղաների խաղ է։ Խաղացողները բաժանվում են երկու թիմի, յուրաքանչյուր թիմում՜՝ 5-6 հոգի։
Հարթ տեղանքում գծում են 3-4 մետր տրամագծով շրջանագիծ։ Վիճակահանությամբ որոշում են հարձակվող և պաշտպանվող թիմին։ Պաշտպանվող թիմը խաղում է շրջանի ներսում։ Հոտիները փռում են հավասար հեռավորության վրա՝ շրջանագծից դեպի կենտրոն։ Թիմի յուրաքանչյուր անդամ պահում է մեկ գոտի։
Դրսի խաղացողները փորձում են շրջանից դուրս քաշել գոտիները և դրանցով «դաղել» ներսիններին։ Պաշտպանվողները, մի ոտքը շրջանում պահելով, փորձում են մյուս ոտքով խփել հակառակորդին։ Սովորաբար պայմանավորվում են խփել ոտքերին։ Երբ հաջողվում է բոլոր գոտիները դուրս քաշել շրջանից, հարձակվողները շրջապատույմ են պաշտպանվողներին և սկսում են դաղել։ Սրանք խմբվում են շրջանի կենտրոնում և, արհամարհելով հարվածները, փորձում են ոտքով խփել հարձակվողներից որևէ մեկին ։
Զվարճալին այն պահն է, երբ հարձակվողներին հաջողվում է որևէ մեկին դուրս քաշել, հեռացնել շրջանագծից, որտեղ նրանք անարգել հարվածելու կիրավունք ունեն։ Արգելվում է խփել գոտու մետաղական մասով։
Նույն կերպ պաշտպանվողները փորձում են հակառակորդին քաշել շրջանին մոտ։ Խաղն ընդհատվում է այն պահին, երբ պաշտպանվող թիմի որևէ խաղացողի հաջողվում է ոտքով խփել հակառակորդին։ Թիմերը անմիջապես փոխում են իրենց դերերը, և խաղը շարունակվում է սկզբից։ Նախկինում կաշվե գոտիների փոխարեն օգտագործում էին այծի մազից հյուսած կարճ պարաններ։
Յոթ քարանի
Խաղում են հիմնականում փոքրերը՝ տղաներն ու աղջիկները։ Խաղի համար անհրաժեշտ է գնդակ, յոթ տափակ քար և ազատ տարածություն։
Խաղում են երկու թիմով՝ իրար դեմ։ նախ՝ գծում են շրջան, որի մեջ յոթ քարերը շարում են իրար վրա։ Ապա՝ վիճակահանությամբ ընտրված առաջին թիմի խաղացողները որոշ հեռավորությունից հերթով գնդակով խփում են քարե բուրգին։ Երբ բուրգը քանդվում է, խաղացողը փռում է քարերը և վազում գնդակի հետևից։ Գնդակը հայտնվում է երկրորդ թիմի ձեռքում։ Առաջին թիմի խնդիրն է քարերը դասավորել նախնական դիրքով։ Երկրորդ թիմի խաղացողները պետք է խանգարեն նրանց՝ կրակելով, այսինքն՝ գնդակով խփելով առաջին թիմի խաղացողներին։ Եթե խաղացողը բռնում է գնդակն օդում, կարող է այն հեռու նետել և դուրս չգալ խաղից։ Կարող է լինել նաև ինքնազոհություն՝ խաղացողը, ում կպչում է գնդակը, կարող է այնպես անել, որ գնդակն անդրադառնալով իրենից հեռու թռչի, իսկ ինքը՝ դուրս գա խաղից։
Քարերը լրիվ դասավորելուց հետո առաջին թիմից մեկը պետք է ձեռքը դնի քարին և հաշվի մինչև 40-ը։ Եթե հաշվարկը կիսատ է մնում, այսինքն՝ նրան գնդակով խփելով հանում են խաղից, ապա մյուս թիմակիցը շարունակում է հաշվել։ Եթե նրանց հաջողվում է հաշիվն ավարտին հասցնել, ապա առաջին թիմը ճանաչվում է հաղթող, իսկ եթե երկրորդ թիմին հաջողվում է հեռացնել հակառակորդի բոլոր խաղացողներին, ապա խաղի արդյունքում նա է հաղթող ճանաչվում։
Աղջիկ փախցնոցի
Հանպատրաստից խաղ է` առանց սահմանափակումների։ Խաղում են մասսայական միջոցառումների ժամանակ, հանգստի պահերին ։
Տղա-աղջիկ շարվում են զույգերով` ձեռք ձեռքի տված, դեմքով դեպի նույն կողմը։ Բռնած ձեռքերը վեր պարզելով` զույգերըստեղծում են անցուղի-միջանցք։ Տղաներից մեկը պետք է մնա ազատ։ Նա շարքի հետևի կողմից մտնում է միջանցք, բռնում իր ցանկացած աղջկա ձեռքից ու դուրս բերում միջանցքից։ Նոր զույգը կանգնում է շարքի առաջ, իսկ փախցրած աղջկա զուգընկերը դուրս է գալիս հետևից և շարունակում խաղը։ Շարքը աստիճանաբար շարժվում է դեպի առաջ։ Եթե զույգ կազմողները աղջիկներ են, ապա մեկին փախցնելու դեպքում ազատ մնացած աղջիկը շարունակում է խաղը` փախցնելով կա՛մ տղայի, կա՛մ աղջկա։
Խաղը հետաքրքիր և աշխույժ է ընթանում հատկապես այն դեպքում, երբ խաղացողների մեջ լինում են իրար համակրողներ։
Կլաս
Խղում են հիմնականում աղջիկները։ Խաղին մասնակցում է մինչև ութ հոգի։ Գետնի վրա գծում են 1մ լայնությամբ, 2-2,5 մ երկարությամբ ուղղանկյուն։ Այն հիմքին զուգահեռ գծերով բաժանում են հինգ մասի։ Այնուհետև նրանց ուղղահայաց գծով բոլոր վանդակները, բացի վերջին հինգերորդից, կիսում են և համարակալում ։
Որպես խաղաքար օգտագործում են 8-10սմ տրամագծով, կլոր սալ քար կամ տեղական աղյուսակի կտոր։ Խաղաքարը կոչվում է սալմա։
Խաղացողը սալման նետում է առաջին վանդակի մեջ, այնուհետև մեկ ոտքի վրա ցատկելով տընգլի տալով` մոտենում է քարին և նույն ոտքով այն հրում (քըստում) հաջորդ վանդակ։ Առանց ոտքը գետնին դնելու, անցնում է բոլոր ինը վանդակներով։ Հինգերորդ վանդակում թույլատրվում է մի պահ ոտքը դնել գետնին և հանգստանալ, սակայն ոտքը փոխել չի թույլատրվում։ Եթե սալման կանգնում է որևէ գծի վրա, կամ խաղացողը ցատկելու ժամանակ տրորում է գծերից որևէ մեկը, նա համարվում է կտրված  և դուրս է գալիս խաղից։ Խաղի մեջ է մտնում հաջորդ մասնակիցը։
Կտրված խաղացողը հաջորդ հերթում խաղն սկսում է այն վանդակից, որտեղ նա կտրվել էր։
Իններորդ վանդակին կից գծվում է լրացուցիչ 10-րդ վանդակը, որը պայմանականորեն կոչվում է կրակ: Վերջում 9-րդ վանդակից խաղացողը սալման այնպես պետք է քըստի, որ այն դուրս գա կրակի սահմաններից։ Հակառակ դեպքում նա համարվում է կտրված, իսկ ամբողջ արդյունքը այրվում է, այսինքն` ի տարբերություն մյուս կտրվողների` հաջորդ հերթում այս խաղացողը խաղը պետք է սկսի սկզբից։
Հաղթող է ճանաչվում այն խաղացողը, որն առաջինն է անցնում բոլոր վանդակներից։
Հմուտ խաղացողները նախապես պայմանավորվում են խաղալ երկու փուլով։ Առաջին փուլում ցատկում և քըստում են մեկ ոտքով, երկրորդում` երկու ոտքով։ Այս դեպքում խաղի կանոնները մնում են անփոփոխ։
Պահմտոցի (տըպանկու, տապանուկի)
Հանպատրաստիս խաղ է։ Խաղացողների թիվը չի սահմանափակվում ։
Խաղացողներից մեկը ձեռքերով փակում է աչքերը, մյուսները թաքնվում են (տապ են անըմ) շրջակայքում` նկուղում, մարագում, դեզի հետևում, սայլերի կամ մեքենաների մեջ և այլն։
Աչքերը փակողը բարձրաձայն հաշվում է, ասենք` մինչև 20-ը։ Նա նախապես հայտնում է, թե քանի րոպե հետո պետք է բացի աչքեր։ Այդ ընթացքում բոլորը պետք է հասցնեն թաքնվել։ Որից հետո բացում է աչքերը և սկսում փնտրել խաղընկերներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խաղեր Կատեգորիա:Հայկական մշակույթ
Ջեյմս Մեթյու Բարրի
Ջեյմս Մեթյու Բարրի (James Matthew Barrie, ), շոտլանդացի արձակագիր, դրամատուրգ, լրագրող։ «Փիթր Փեն» հայտնի հեքիաթի հեղինակը։
Կենսագրություն
Սովորել է Դամֆրիսի ակադեմիայում, ապա՝ Էդինբուրգի համալսարանում, որն ավարտելուց հետո աշխատել է «Նոթինգեմ Ջորնըլ» թերթի խմբագրությունում։ Գրական գործունեությունը սկսել է 1885 թվականին։ 1889 թվականին հրատարակել է վիպակների շարք՝ նվիրված գյուղական կյանքին («Auld Licht Idylls») և «Երբ մարդը մենակ է» (When a Man's Single (1888) վեպը, որը ներկայացնում է լրագրողի կյանքը։ Այնուհետև գրել է մի անհաջող մելոդրամա՝ «Ավելի լավ է մեռնել» (Better Dead, 1888), սիրա-հոգեբանական վեպեր՝ «Փոքրիկ ծառայողը» (The Little Minister, 1891), «Սենտիմենտալ Թոմին» (Sentimental Tommy, 1896), վերջինի շարունակությունը՝«Թոմի և Գրիզել» (Tommy and Grizel, 1900), մոր մասին «Մարգրեթ Օգիլվի» (Margaret Ogilvy, 1896) վեպը։
Անձնական կյանք
1894 թվականին Բարրին ամուսնանում է երիտասարդ դերասանուհի Մերի Էնսելի հետ, որը խաղացել է նրա պիեսներից մեկում։ Ամուսնալուծվել են 1909 թվականին։ Նրանք երեխաներ չեն ունենում։ Սիլվիա և Արթուր Դեվիսների մահվանից հետո Բարրի դառնում է նրանց հինգ տղաների խնամակալը։ Մահացել է՝ չթողնելով անմիջական ժառանգներ։
Պարգևներ
Բարրին արժանացել է բազմաթիվ պարգևների. 1913 թվականին արժանացել է բարոնեթի տիտղոսի, 1922 թվականին «Վաստակի համար» շքանշանի։ 1919-1922 թվականներին եղել է Սենտ-Էնդրյուսի համալսարանի ռեկտոր, 1930-1937 թվականներին Էդինբուրգի համալսարանի կանցլեր։ 1928 թվականից եղել է «Գրական ընկերության» նախագահը։
Կինո
2004 թվականին Մարկ Ֆորսթերը նկարահանել է Բարրիի կյանքի մասին «Կախարդական երկիր» ֆիլմը, որտեղ Բարրիի կերպարը մարմնավորում է Ջոնի Դեփը։ Ֆիլմը շատ կողմերով հեռու է իրականությունից։ Այստեղ Բարրին Սիլվիային հանդիպում է այն ժամանակ, երբ նա արդեն այրի է և ունի ոչ թե հինգ, այլ չորս զավակ, իսկ զավակների խնամակալությունը կիսում է մոր հետ։
Փիթր Փեն
1904 թվականին բեմադրվում է «Փիթր Փենը»։ 201 թվականին հրատարակվել է «Փիթրը և Վենդին» «Զանգակ» հրատարակչության կողմից : Թարգմանությունը անգլերենից՝ Ալվարդ Ջիվանյանի, նկարազարդումները՝ Ֆրենսիս Դոնկին Բեդֆորդի, 240 էջ։ Սա Ջ. Մ. Բարրիի ամենանշանավոր երկն է։ Ո՞վ է Փիթր Փենը. Բարետես, շնորհալի պատանի՝ հնարամիտ ու խիզախ, մի թեթև…. ո՜չ, աներևակայելի պարծենկոտ։ Մի խոսքով՝ տղաներից լավագույնը։ 2014 թվականին հրատարակվել է նաև «Փիթր Փենը Քենսինգթոնի այգիներում» աշխատությունը «Զանգակ» հրատարակչության կողմից : Թարգմանությունը անգլերենից՝ Ալվարդ Ջիվանյանի, նկարազարդումները՝ Արթուր Ռեքհեմի, 136 էջ։
Մարտի 19
Մարտի 19, տարվա 78-րդ (նահանջ տարիներին՝ 79-րդ) օրն է։
Ջեյմս Մեթյու Բարրի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շոտլանդացի գրողներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Էդինբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Շոտլանդացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Դրամատուրգներ Կատեգորիա:Լրագրողներ Կատեգորիա:Մանկագիրներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Անգլալեզու դրամատուրգներ Կատեգորիա:Բրիտանացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ Կատեգորիա:Բրիտանացի լրագրողներ
(8785) Բոլտվուդ
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,271749 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8787 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6648 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1250,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,287848 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,39° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1978 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Որս (մուլտֆիլմ)
Որս (Охота), մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը ստեղծել է ռեժիսոր Էդուարդ Նազարովը 1979 թվականին։
Մուլտֆիլմում օգտագործվել է Յոհան Սեբաստիան Բախի երաժշտությունը։
Սյուժե
Մեծ քաղաքի փողոց՝ բարձր տներ, լուսավորված ցուցափեղկեր, շտապող անցորդներ, ավտոմեքենաների հոսք․․․ Տղան մտնում է որսորդական խանութ, դիտում է պատից կախված նկարներն ու հաղթանշանները և պատկերացնում, թե ինքը աֆրիկյան սավաննայում է։ Վսեմ քայլում են փղերը, ընձուղտներն ակացիա են ուտում, կռունկները պարում են։ Հավալուսները ձկներ էր բռնում, իսկ ջրի մեջ նստած են գետաձիերը։ Սավաննայում վազում են զեբրերը, այծքաղները, ջայլամները։ Շրջապատում կյանքը եռում է։ Եվ հանկարծ տղան ծառի տակ առյուծ է տեսնում, իսկ կողքը` լիցքավորված հրացանով իսկական որսորդին։ Տղան հասցնում է կրակել առաջինը և կպչում է ուղիղ որսորդի ճակատին։ Առյուծը փախչում է․․․
«Տղա՜, խանութը փակվում է», արտաբերում է վաճառողը։ Երազանքները ցրվում են, և տղան նորից դուրս է գալիս քաղաքի աղմկոտ փողոց։
Վերաթողարկում DVD ձևաչափով
Մուլտֆիլմը վերաթողարկվել է DVD ձևաչափով «Masters of Russian Animation Volume 3» մուլտֆիլմերի ժողովածուում։
«Որս» (1979), Էդուարդ Նազարով,
«Վերջին որս» (1982), Վալենտին Կարավաև,
«Կար-չկար, մի շուն կար» (1982) Էդուարդ Նազարով,
«Մրջունի ճանապարհորդությունը» (1983) Էդուարդ Նազարով,
«Առյուծն ու ցուլը» (1983) Ֆյոդոր Խիտրուկ,
«Գայլն ու հորթը» (1984) Միխայիլ Կամենեեցկի,
«Հին սանդուղքը» (1985) Ալեքսանդր Գորլենկո,
«Թագավորական սենդվիչ» (1985) Անդրեյ Խրժանովսկի,
«Սիդորով Վովայի մասին» (1985) Էդուարդ Նազարով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1979 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Անորոշ դերանուն
Անորոշ դերանուն, ցույց է տալիս անորոշ անձ, առարկա և կամ անձի ու առարկայի անորոշ հատկություն, քանակ` առանց դրանք անվանելու, անորոշ դերանունները քերականական հատկանիշներ չունեն ։ Հեռվում ինչ-որ բան էր օրորվում։ Ժամանակակից հայերենում անորոշ դերանուններն են` ինչ-որ, ինչ-ինչ, ոմն, մեկը, մեկնումեկը, մի, մի քանի, մի քանիսը, ուրիշ, այլ, այսինչ, այնինչ, որոշ, որևէ, ովևէ, երբևէ, երբևիցե, որևիցե ։ Այն անորոշ դերանունները, որոնք գործածվում են գոյականի փոխարեն, հոդ են ստանում, հոլովվում են` ենթարկվելով ի հոլովման՝ ուրիշի, մի քանիսից, այսինչինև այլն։ Ոմն դերանվան միայն հոգնակին է գործածվում գոյական անվան փոխարեն և ենթարկվում է ց հոլովման, այն է` ոմանց, ոմանցից, ոմանցով։ Անորոշ դերանունների հիմնական մասը փոխարինում է ածականին՝ ինչ-որ, այլ ։ Որոշիչ հոդով դերանունները, նաև այլ դերանվան հոգնակին՝ այլք, հիմնականում փոխարինում են գոյականին՝ մեկը, ուրիշը։ Երբևէ, երբևիցե դերանունները փոխարինում են ժամանակի մակբայներին, քանի որ պատասխանում են երբ հարցին։ Մի քանի, մի քանիսը դերանունները փոխարինում են թվականին և հարաբերակցվելով անորոշ քանակային հատկանիշ են ցույց տալիս՝ որոշ դերանուններ և նախադասության մեջ լինում են որոշիչ՝ երբեմն նաև՝ չափ ու քանակի պարագա, ինչպես՝ Մի քանի կոճղեր դրեց կրակին։ Անորոշ դերանունները նախադասության մեջ լինում են`
Ոմանք նրան մի անունով էին դիմում, ուրիշները՝ մի անունով։ Բարձր գնահատականներ ստացածները մի քանիսն են։ Երբևէ չէի մտածել այդ մասին։ Հետո եկան ուրիշ օրեր։ Անորոշ դերանունների գրությունը
Ինչևէ, ինչևիցե անորոշ դերանունները հաճախ կարող են եղանակավորող բառերի արժեք ունենալ։ Ինչևէ, (ինչևիցե), անցածը վերադարձնել հնարավոր չէ։ Ինչևէ, հիմա տեսնենք, թե ինչ ենք անելու ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խոսքի մասեր
Սրտաբանության ինստիտուտ
Սրտաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտ, Սրտաբանության ինստիտուտ, Լևոն Հովհաննիսյանի անվան գիտահետազոտական հիմնարկություն Երևանում, հիմնադրվել է 1961 թվականին՝ Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի համակարգում, ՀԽՍՀ ԳԱ Լևոն Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի սրտաբանության բաժանմունքի (1953) և ռենտգենաբանության ու ուռուցքաբանության ինստիտուտի սրտային վիրաբուժության բաժանմունքի (1958) հիմքի վրա։ Մինչև 1969 թվականը անվանվել է սրտաբանության և սրտային վիրաբուժության ինստիտուտ։ 1966-1991 թվականներին ՀԽՍՀ առողջապահության նախարարության համակարգում էր։ 1975 թվականին ինստիտուտից առանձնացել էր ԽՍՀՄ առողջապահության նախարարության փորձառական և կլինիկական վիրաբուժության ինստիտուտի հայկական մասնաճյուղը։2005 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2005 թվականի օգոստոսի 11-ի N1323-Ա որոշմամբ վերակազմակերպվել է որպես «Սրտաբանության գիտահետազոտական ինստիտուտ» փակ բաժնետիրական ընկերություն։
Պատմություն
Ստեղծման օրից հաստատության մասնագետները կատարել են սրտաբանության կարևորագույն թերապևտիկական, վիրաբուժական, տեսական հետազոտություններ։ Ներկայումս ինստիտուտը իր կիրառական և գիտական ներուժը կենտրոնացրել է այնպիսի կարևոր խնդիրներ լուծելու բնագավառում, ինչպիսիք են սրտի իշեմիկ հիվանդությունը, սրտամկանի ինֆարկտը, սրտային անբավարարությունը, զարկերակային գերճնշումը և սիրտ-անոթային համակարգի այլ հիվանդությունների ախտորոշումը, բուժումը, կանխարգելումը։ Հայաստանում այս խնդիրների լիակատար լուծմանը շատ է օգնում և այն պարագան, որ ինստիտուտն օժտված է Հանրապետական սրտաբանական դիսպանսերի գործառույթներով և իրավունքներով, Հայաստանում սրտաբանության ծառայություն ստեղծելու գործուն կազմակերպիչ է և ղեկավար օղակ։