cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բրետոն-Վուդսյան համակարգ
Միջպատերազմյան ժամանակաշրջան
Առաջին համաշխարհային պատերազմի տված փորձառությունը դեռևս թարմ էր պետական պաշտոնյաների մտքերում։ Բրետոն Վուդսի պլանավորողները հույս ունեին խուսափելու առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո կնքված Վերսալյան պայմանագրի կրկնությունից, որն ի հայտ բերեց մի շարք տնտեսական խնդիրներ և քաղաքական լարվածության նոր մակարդակ, որն էլ հանգեցրեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո Բրիտանիան զգալի չափերի հասնող փոխատվություններ էր ստացել ԱՄՆ-ից, որոնք չէր կարող վերադարձնել, քանի որ այդ միջոցները օգտագործել էր դաշնակիցներին աջակցություն ցուցաբերելու համար, ինչպիսին էր օրինակ Ֆրանիսան, միաժամանակ դաշնակիցները ի վիճակի չէին վերադարձնելու այդ գումարները Բրիտանիային, հետևաբար Բրիտանիան՝ ԱՄՆ-ին։Խնդրի լուծումը ֆրանսիացիների, բրիտանացիների և ամերիկացիների համար Վերսալում ենթադրում էր Գերմանիայից հարկադրաբար պարտքերի գանձում։ Եթե պահանջները Գերմանիայի հանդեպ անիրատեսական էին, ապա Ֆրանսիայի տեսանկյունից անիրատեսական էր գումարների վերադարձը Բրիտանիային և վերջինիս տեսանկյունից՝ վերադարձը ԱՄՆ-ին ։ Այսպիսով, շատ «ակտիվներ», որոնք առկա էին միջազգային բանկերի հաշվեկշիռներում, դասակարգվեցին, որպես անվերադարձ վարկեր, որն էլ 1931 թվականին հանգեցրեց բանկային համակարգի ճգնաժամի։ Վարկատու պետությունների կողմից դաշնակից երկրների պատերազմական պարտքերի և հատուցումների մարման հարցում անզիջում համառությունը, որն ուղեկցվում էր մեկուսացման ձգտումներով, ի վերջո հանգեցրեց միջազգային ֆինանսական համակարգի աշխատանքի խափանման և համաշխարհային տնտեսական ճգնաժամի ։ Այսպես կոչված «մուրացիկ հարևան» քաղաքականությունը, որն ի հայտ եկավ ճգնաժամի շարունակականության պայմաններում, մի շարք առևտրային պետությունների հարկադրեց իրականացնելու արժույթների արժեզրկում՝ փորձելով բարձրացնել մրցունակությունը /բարձրացնել արտահանման մակարդակը և նվազեցնել ներմուծումը/, չնայած վերջին ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ դե ֆակտո գնաճին միտված այս քաղաքականության որդեգրման դեպքում մեծ է եղել հավանականությունը, որ շատ ավելի հզոր պետություններ ստացել են փոխհատուցումներ համաշխարհային գների մակարդակում։
1920-ական թվականներին սպեկուլյատիվ ֆինանսական կապիտալի միջազգային հոսքերը աճեցին, հանգեցնելով Եվրոպական տարբեր երկրներում և ԱՄՆ-ում վճարային հաշվեկշիռների ծայրահեղությունների ։ 1930-ական թվականներին համաշխարհային շուկաները այդպես էլ չկարողացան հաղթահարել միջազգային առևտրի և ներդրումների ծավալների սահմանափակումներն ու արգելքները․ արգելքներ, որոնք պատահաբար էին կառուցված, միաժամանակ պարտադրված էին և շահադրդվում էին ազգային դրդապատճառների հողի վրա։ Գլոբալ կենտրոնական բանկիրները փորձեցին կառավարել իրավիճակը միմյանց հետ հանդիպումների միջոցով, սակայն իրավիճակի վերաբերյալ տարբեր կարծիքները և միջազգային հաղորդակցման դժվարությունները խանգարեցին նրանց մասնագիտական հմտությունների գործարկմանը ։ Եզրահանգումը այն էր, որ միայն պատասխանատու և աշխատասեր բանկիրներ ունենալը բավարար չէ տնտեսական և ֆինանսական ճգնաժամերի կառավարման տեսանկյունից։
Մինչև 1940 թվականը Ֆաշիստական Գերմանիան ևս աշխատում էր վերահսկվող պետությունների բլոկի հետ։ Գերմանիան հարկադրեց առևտրային այն գործընկերներին, որոնք ունեին դրական հաշվեկշիռ, ծախսելու այդ հավելուրդային միջոցները Գերմանիայից ապրանքներ ներմուծելու համար ։ Այսպիսով, Բրիտանիան գոյատևեց իր բանկային համակարգում պահելով «Ստերլինգ պետություններ»-ի հավելուրդային միջոցները, իսկ Գերմանիան՝ առևտրային գործընկերներին ստիպելով գնել գերմանական արտադրության ապրանքները։ ԱՄՆ-ն իր հերթին մտահոգված էր, քանզի պատերազմական ծախսերի կտրուկ անկումը երկիր կարող էր վերադարձնել 1930-ականների գործազրկության մակարդակը, և այդպիսով ցանկանում էր, որ «Ստերլինգ պետություններ»-ը և Եվրոպայի բոլոր երկրները կարողանային ներմուծել ԱՄՆ-ից, հետևաբար ԱՄՆ-ն աջակցում էր ազատ առևտրին և արժույթների՝ ոսկու կամ դոլլարի միջազգային փոխարկելիությանը մակարդակի բարձրացմանը ։
Հետպատերազմյան բանակցություններ
Արդի պայմաններում 1930-ական թվականներին տեղի ունեցած իրադարձությունները տարբեր մեկնաբանություններ են ստանում դարաշրջանի գիտնականների կողմից, մասնավորապես արժութային արժեզրկումները այսօր դիտարկվում են որպես առավել շատ ենթակետեր պարունակող տնտեսական երևույթներ։ Այս թեմայի շուրջ տնտեսագետ Բեն Բեռնանկեն ունի հետևյալ կարծիքը՝
1944 թվականին Բրետոն Վուդսում, որպես հետևանք հավաքական քննարկման դաշնակից բոլոր առաջատար պետությունների ներկայացուցիչները միասնաբար դրական արձագանքեցին հաստատուն փոխարժեքների կարգավորվող համակարգին, որն անուղղակիորեն կառավարվում էր ԱՄՆ դոլար-ոսկի փոխկկապվածության շրջանակներում ․ համակարգ, որը հենվում էր կարգավորվող շուկայական տնտեսական հարաբերությունների վրա՝ արժույթների արժեքների խիստ վերահսկողության պայմաններում։ Սպեկուլյատիվ միջազգային ֆինանսների հոսքը, ըստ էության, կրճատվել էր այս պարբերաշրջանում, որպես արդյունք կենտրոնական բանկերի կողմից առաջադրված սահմանափակումների։ Սա նշանակում էր, որ ներդրումների միջազգային հոսքերը ուղղորդվում էին, ինչպես օտարերկրյա ուղղակի ներդրումները /ՕՈՒՆ/, այսինքն նոր ընկերությունների կառուցումը առավել մեծ նշանակություն էր ստանում, քան միջազգային արժութային մանիպուլյացիան կամ պարտատոմսերի շուկան։ Չնայած այն հանգամանքին, որ ազգային շատ փորձագետներ համակարծիք չէին համակարգի գործողության որոշ դրույթների հետ, այնուամենայնիվ բոլորն ընդունում էին փոխարժեքների վերահսկողության սահմանման անհրաժեշտության փաստը։
Տնտեսական անվտանգություն
Հիմնվելով միջպատերազմյան տարիների փորձառության վրա ԱՄՆ հետագա գործողությունները պլանավորողները մշակեցին տնտեսական անվտանգության հայեցակարգ, հիմքում ունենալով այն գաղափարը, որ ազատական միջազգային տնտեսական համակարգը կբարձրացնի հետպատերազմյան խաղաղության հնարավորությունները։ Քորդել Հուլլը, 1933-1944 թվականներին Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պետքարտուղարը, նրանցից մեկն էր, ով հայեցակարգը դիտարկեց իրատեսական տնտեսական անվտանգության հաստատման տեսանկյունից։ Հուլլը կարծում էր, որ երկու պատերազմների պատճառները ընկած էին տնտեսական խտրականության և առևտրային մրցակցության գաղափարների ներսում։ Հուլլը վիճում էր՝
Կառավարության միջամտության աճ
Զարգացած երկրները ևս ընդունում էին, որ ազատական միջազգային տնտեսական համակարգի գործունեությունը ենթադրում է կառավարության միջամտության որոշակի մակարդակ։ Տնտեսական Մեծ ճգնաժամից հետո տնտեսության հանրային կառավարումը դարձավ որպես զարգացած պետությունների կառավարությունների գործունեության կազմակերպման հիմնաքար։ Այդ ժամանակաշրջանում զբաղվածությունը, կայունությունը և աճը դարձան հանրային քաղաքականության կարևոր առանցքներ։
Իր հերթին, կառավարության դերը ազգային տնտեսության համատեքստում զուգորդվում էր պատասխանատվությամբ՝ ապահովելու քաղաքացիների տնտեսական բարեկեցության որոշակի առաջանցիկ մակարդակ։ Տնտեսական պաշտպանության համակարգը, որը ի հայտ եկավ տնտեսական Մեծ ճգնաժամից հետո, հայտնի է նաև սոցիալական պետություն անվամբ, միաժամանակ ենթադրում է բարձր պահանջարկ կառավարության միջամտության դեպի տնտեսության տարբեր հատվածներ, դրանով իսկ ապացուցելով Քեյնսյան դպրոցի տնտեսագետների կարծիքը, ովքեր շուկայական անկատարության պայմաններում կառավարության միջամտությունը դիտարկում էին, որպես պարտադիր պայման։
Տնտեսական կայունությունն ու քաղաքական խաղաղությունը ապահովելու համար, Բրետոն-Վուդսյան համակարգի շրջանակներում երկրները եկան համաձայնության՝ սերտորեն համագործակցելու արժույթների արտադրության գործում, որպեսզի հնարավոր լինի պահպանել հաստատուն փոխարժեք երկրների միջև, նպատակ ունենալով առավել հեշտ կազմակերպելու միջազգային առևտրի գործընթացը։ Հենց այս դրույթն էր հանդիսանում հետպատերազմյան ժամանակաշրջանում ԱՄՆ տեսլականի հիմքը, կապված ազատ առևտուր հասկացության հետ, որը ներառում էր նաև տարիֆների դրույքաչափերի նվազեցում, ինչպես նաև կապիտալիստական համակարգի համար բարենպաստ հաստատուն փոխարժեքների միջոցով առևտրային հաշվեկշռվածության պահպանում։
Այսպիսով, ավելի զարգացած շուկայական տնտեսություն ունեցող երկրները համաձայն էին ԱՄՆ տեսլականի հետ կապված հետպատերազմյան ժամանակահատվածում միջազգային տնտեսական կառավարման հետ, որը նպատակ ուներ ստեղծելու արդյունավետ համաշխարհային դրամավարկային համակարգ, նպաստելու կապիտալի հոսքերը խոչընդոտող արգելքների վերացմանը։ Ինչ-որ տեսանկյունից նոր միջազգային դրամավարկային համակարգը ենթադրում էր վերադարձ մինչպատերազմյան նմանատիպ համակարգի՝ ոսկու ստանդարտի, օգտագործելով միայն ԱՄՆ դոլարը, որպես պահուստային արժույթ ամբողջ աշխարհում մինչև միջազգային առևտուրը վերաբաշխի տարբեր երկրներում առկա ոսկու պահանջարկը։
Ֆինանսական համակարգի ձևավորում
Ազատ առևտուրը հենվում էր արժույթների ազատ փոխարկելիության վրա։ Բրետոն Վուդսի համաժողովի շրջանակներում բանակցողները, հիմնվելով 1930-ականներին լողացող տոկոսադրույքի աղետալի փորձառության վրա, եկան այն եզրակացության, որ խոշոր միջակայքային դրամական տատանումները կարող են խոչընդոտել ազատ առևտրի հոսքը։
Պաշտոնական ռեժիմներ
Բրետոն-Վուդսյան համաժողովը հանգեցրեց ԱՄՀ-ի և ՎԶՄԲ-ի /ներկայումս Համաշխարհային բանկ/ ստեղծմանը, որոնք այսօր էլ չեն կորցրել իրենց հզորությունն ու արդիականությունը։
Արժույթի միջազգային հիմնադրամ
Հիմնական հոդված՝ Արժույթի միջազգային հիմնադրամ
Պաշտոնապես հիմնադրվել է 1945 թվականի դեկտեմբերի 27-ին, երբ Բրետոն Վուդսի համաժողովի մասնակից 29 երկրները ստորագրեցին համաձայնագրի բոլոր հոդվածները, հիմնադրամը կոչված էր լինելու կանոնների պահապանը և դառնալու հանրային միջազգային կառավարման հիմնական գործիք։ Հիմնադրամը իր ֆինանսական գործառնությունները սկսել է 1947 թվականի մարտի 1-ից ի վեր։ ԱՄՀ հաստատումն է պահանջում 10 տոկոսից ավելի ցանկացած փոփոխություն՝ փոխարժեքների համակարգում տեղի ունեցող։ ԱՄՀ-ն երկրներին խորհուրդ էր տալիս վարելու այնպիսի քաղաքականություն, որը ունենա ազդեցություն դրամավարկային համակարգի վրա և միաժամանակ արժույթներ էր տրամադրում այն երկրներին, որոնք արձանագրել էին վճարային հաշվեկշիռների պարտքեր։
Իվանովկա (գյուղ, Իվանովի գյուղական խորհուրդ)
Իվանովկա (Іванівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1923 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Իվանովկա գյուղում բնակվում էր 752 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,43 կմ²։
Բրետոն-Վուդսյան համակարգ
Ձևավորում
Այս ժամանակահատվածում Քեյնսի և Ուայթի ծրագրերի միջև հեռավորությունները հսկայական էին թվում։ Ուայթը, ըստ էության, ցանկանում էր, որ հիմնադրամը ավտոմատ կերպով փոփոխի ֆինանսական կապիտալը ապակայունացնող հոսքերը։ Ուայթը առաջարկում էր նոր դրամավարկային համակարգի ներդրում Կայունացման հիմնադրամ անվամբ, որը ֆինանսավորվելու էր ազգային արժույթների և ոսկու պահուստային պաշարների հաշվին, ինչը որպես արդյունք հանգեցնելու էր պահուստային վարկային միջոցների տրամադրումների սահմանափակման։ Իսկ Քեյնսը, ցանկանում էր, որ ԱՄՆ-ն ունենա բավարար խթաններ Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմից հետո Բրիտանիային և մնացած եվրոպական երկրներին աջակցելու համար ։Ընդծելով այն համակարգի դժվարությունները, որը յուրաքանչյուր երկիր կարող էր ընդունել 1944 թվականի հուլիսի 22-ին Բրետոն-Վուդսյան համաժողովի փակման լիագումար նիստում, Քեյնսը նշեց, որ վճարումների անհավասարակշռության պայմաններում և՛ պարտատերերը և՛ պարտապանները պետք է փոխեն իրենց քաղաքականությունները։ Այս համատեքստում, ինչպես շեշտադրել էր Քեյնսը, երկրները, որոնք ունեն վճարային դրական հաշվեկշիռ, եպտք է մեծացնեն այն երկներից ներմուծումների ծավալը, որոնք դեֆիցիտային առևտուր ունեցողների շարքին են դասակարգվում, ինչպես նաև պարտապան երկրներում կառուցեն նոր արտադրամասեր և ընկերություններ, հետևաբար հաստատեն արտաքին առևտրի հավասարակշռություն ։
Իվանովկա (գյուղ, Իվանովի գյուղական խորհուրդ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1923 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բերյոզովկա (գյուղ, Ալթայսկի շրջան)
Բերյոզովկա (Берёзовка), գյուղ Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ալթայսկի շրջանի կազմում։
Բրետոն-Վուդսյան համակարգ
Ձևավորում
Սակայն, Միացյալ Նահանգները, որպես հավանական պարտատեր երկիր ցանկանում էին հանդես գալ, որպես համաշխարհային տնտեսության հենման կետ, օգտագործելով Ուայթի նախագիծը, հիմքում դնելով նաև Քեյնսի կողմից թիրախավորված որոշ հոդվածներ։ Միաժամանակ, Ուայթը անհավասարակշռության հաստատման ժամանակ համաշխարհային միջամտության կարիք տեսնում էր միայն այն դեպքում, եթե վերջինս ի հայտ է եկել, արժութային շահարկումների՝ սպեկուլյացիայի արդյունքում։
Բերյոզովկա (գյուղ, Ալթայսկի շրջան)
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 257 մարդ։
Բրետոն-Վուդսյան համակարգ
Ձևավորում
Չնայած, որոշ դրույթների մասով ի վերջո եղան փոխզիջումներ, այնուամենայնից ԱՄՆ-ն ունեալով տնտեսական և ռազմական անհաղթահարելի հզորություն, Բրետոն-Վուդսյան համաժողովում կարողացավ հասնել նրան, որ մասնակիցներից շատերը համաձայվեցին Ուայթի նախագծի հոդվածների ու կետերի հետ։ Ուայթի նախագիծը մշակվել էր, ոչ միայն այն նպատակով, որպեսզի հաստատի ԱՄՆ տնտեսական դոմինանտությունը, այլև, որպեսզի հեռացող գերտերություն Բրիտանիան ավելի հեռու գտնվեր հետագայում կենտրոնական մակարդակից ։
Առևտրային դեֆիցիտ
Այն դեպքում, երբ առաջանում է ընթացիկ հաշվի պակասուրդ, հիմնադրամի անդամները, պահուստների բացակայության պայմաններում, կարող են պարտքով ստանալ արտարժույթ, իրենց քվոտայի շրջանակներում որոշված գումարի չափով։Այլ կերպ ասված, որքան բարձր էր հիմնադրամում տվյալ երկրի իրականացրած ներդրումը, այնքան մեծ էր այն սահմանաչափը, որի շրջանակներում վերջինս կարող էր փոխատվություն ստանալ ԱՄՀ-ից։ I
Բերյոզովկա (գյուղ, Ալթայսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Խակասիա հանրապետության Ալթայսկի շրջանի բնակավայրեր
Բրետոն-Վուդսյան համակարգ
Առևտրային դեֆիցիտ
Անդամ երկրները պարտավորովւմ էին վերադարձնել պարտքը 18-ամսյա ժամանակահատվածում կամ հինգ տարվա ընթացքում։ Իր հերթին, ԱՄՀ-ն ձեռնամուխ եղավ նոր կաոնանակարգերի ու ընթացակարգերի ընդունմանը, որպեսզի երկրները տարեցտարի ավելի չխրվեն պարտքային պարտավորությունների մեջ։ Միաժամանակ, հիմնադրամը վերահսկողություն պետք է սահմաներ այդ տնտեսությունների վրա, այդպիսով ԱՄՆ գանձապետարանի համար ապահովելով պարտավորությունների ժամանակին կատարման համար անհրաժեշտ նախապայմանները։
ԱՄՀ վարկերը այս տեսանկյունից ևս համեմատելի չէին վարկային կառույցների կողմից տրամադրվող միջոցների հետ։ Փոխարենը, վերջինս լավ հնարավորություն էր գնելու արտարժույթ, ոսկու, կամ տվյալ երկրի արժույթով։
ԱՄՀ-ն, ի սկզբանե ձևավորվել էր, որպեսզի երկրների վճարային հաշվեկշիռներում առկա բացասական ճեղքվածքը փակի, ի հաշիվ տրամադրվող վարկային միջոցների։ Կարճաժամկետ բացասական հաշվեկշիռները կհաղթահարվեն ԱՄՀ վարկային միջոցների հաշվին, ինչն էլ իր հերթին կնպաստի ազգային արժույթ-արտարժույթ հարաբերակցության կայունության հաստատման։ Այս ճկունության դրսևորման շնորհիվ անդամ երկրների դեֆիցիտ առաջանալու դեպքում ստիպված չէին լինի նվազեցնելու ազգային եկամտի մակարդակը, որպեսզի կարողանան կարգավորել արտահանում-ներմուծում փոխհարաբերությունները։ Հետևաբար, երկրները պետք է խուսափեին խնդրի լուծման դասական տարբերակների ընտրությունից, որն էլ իր հերթին առաջ էր բերում գործազրկության նոր մակարդակ։ Ի դեպ, երկրորդ համաշխարհային պատերազմից առաջ, եվրոպական շատ երկրներ, հատկապես Բրիտանիան շատ էր դիմում այս մեթոդի օգնությանը։
Հաշվարկային արժեք
ԱՄՀ-ն փորձում էր մշտապես ապահովել փոխարժեքային տատանումների վերաբերյալ ճշգրտումների հասանելիությունը, համաձայն միջազգային համաձայնության, այն դեպքում, երբ փոխվում էր երկրներից մեկի արժութային հաշվարկային արժեքը։ Անդամ երկներին թույլատրված էր իրենց արժութային դրույքների ճշգրտումներ իրականացնել 1 տոկոսի միջակայքում։ Վերջինս ընդունված էր այն դեպքում, երբ առկա էր անհավասարակշռության բավարար հիմնավորում։ Տվյալ երկրի արժույթի արժեքի նվազումը, ընդունված է անվանել արժեզրկում, իսկ արժեքի աճը՝ վերագնահատում։
Ըստ, Էության, նախատեսվում էր, որ փոխարժեքների վերաբերյալ վերոնշյալ հնարավոր փոփոխությունները հազվադեպ տեղի կունենան։ Այնուամենայնիվ, հիմնավորված անհավասարակշռության համատեքստում, փոխարժեքների փոփոխությունների վերաբերյալ երբևէ առանձին դետալներ չսահմանվեցին և գործընթացը բավականաչափ կանոնակրգվածության մակարդակ չդրսևորեց։
Վերակառուցման և զարգացման միջազգային բանկ
Հիմնական հոդված՝ Վերակառուցման և զարգացման միջազգային բանկ
Համաշխարհային առևտրի աճը և Եվրոպայի հետպատերազմյան վերակառուցման ֆինանսավորմանը խթանելու նպատակով, Բրետոն-Վուդսյան համակարգի ստեղծողները ստեղծեցին մեկ այլ կարևոր կաույց՝ Վերակառուցման և զարգացման միջազգային բանկը, որը հանդիսանում է Համաշխարհային բանկի խմբի 5 կարևոր գործակալություններից մեկը և ըստ էության, արդի պայմաններում հանդիսանում է խմբի ամենակարևոր գործակալությունը, ըստ իր գործառույթների։ ՎԶՄԲ-ն ի սզկբանե ուներ 10 միլիարդ ԱՄՆ դոլարի կապիտալացում և ակնկալվում էր, որ սեփական միջոցների հաշվին տրամադրվող մասնավոր վարկերի ու արժեթղթերի թողարկման արդյուքնում հնարավոր կլինի առավել արագ տեմպերով իրականացնել հետպատերազմյան վերակառուցումների ծրագրերը։ ՎԶՄԲ-ն պետք է լիներ ՄԱԿ-ի մասնագիտացված գործակալությունը, որի գործունեությունը պետք է դրսևորվեր տնտեսական զարգացման նպատակով տրամադրվող վարկերի համատեքստում։
Վերադարձ փոխարկելիությանը
1960-70-ական թվականներին տեղի ունեցած կառուցվածքային փոփոխությունները ի վերջո հանգեցրին միջազգային դրամավարկային համակարգի կառավարման խափանման։ Առաջին այդպիսի փոփոխությունը վերաբերում էր դրամավարկային համակարգի անկախության մակարդակի կտրուկ բարձրացմանը։ Մյուս փոփոխությունը վերաբերում էր արժույթների փոխարկելիության անկախության աստիճանի տատանմանը։ Փոխարկելիությունն էլ իր հերթին, ըստ երևույթին, նպաստեց միջազգային ֆինանսական գործառնությունների ծավալների ընդարձակմանը ամբողջ աշխարհում, որից էլ հենց կախված էր դրամավարկային համակարգի անկախությունը։
Նիքսոնյան ցնցումներ
Վճարային բացասական հաշվեկշիռը, Վիետնամի պատերազմի պատճառով աճող պետական պարտքը և դաշնային պահուստների դրամավարկային ինֆլյացիան պատճառ դարձան, որ դոլարը աստիճանաբար վերագնահատվի ։ Մյուս կողմից, 1968 թվականի մարտին ԱՄՆ ոսկու պաշարների արտահոսքը իր գագաթնակետին հասավ Լոնդոնի «ոսկե ավազանի» փլուզման արդյունքում ։ Մինչև 1970 թվականը ԱՄՆ՝ ոսկու պաշարներով հագեցվածությունը նվազել էր 55 տոկոսից հասնելով 22 տոկոսի։ Վերջինս, նեոկլասիկ տնտեսագետների կարծիքով, ներկայացնում էր այն իրավիճակը, երբ դոլար ունեցողները կորցրել էին իրենց հավատը ԱՄՆ կառավարության բյուջեի և առևտրային դեֆիցիտի կրճատման կարողության նկատմամբ։
1971 թվականին ավելի ու ավելի շատ դոլլար էր տպագրվում Վաշինգտոնում, որն հետագայում դուրս էր մղվում արտասահման, որպեսզի ծածկվի ռազմական և սոցիալական ծրագրերի վրա իրականացված կառավարության ծախսումները։ Միայն 1971 թվականի առաջին կիսամյակում ավելի քան 22 միլիարդ դոլլար ակտիվներ դուրս հանվեցին ԱՄՆ-ի տարածքից։ Ի պատասխան, 1971 թվականի օգոստոսի 15-ին Նիքսոնը համաձայն 1970 թվականի տնտեսական կայունության համաձայնագրի միակողմանիորեն հաստատեց 90-օրյա աշխատավարձերի և գնային քաղաքականության վերահսկողություն, 10 տոկոս ներմուծման հավելավճար և ամենակարևորը փակեց «ոսկու պատուհանը» ուղղակիորեն դարձնելով դոլարը ոչ փոխարկելի ոսկու նկատմամբ, բացառությամբ բաց շուկաների։ Նկատենք, որ այս որոշումը կայացվեց առանց միջազգային դրամավարկային համակարգի անդամների և նույնիսկ առանց Պետդեպարտամենտի հետ խորհրդակցելու, իսկ երևույթը տնտեսագիտական գրականության մեջ մնաց, որպես Նիքսոնյան ցնցումներ։
Սմիթսոնյան համաձայնագիր
Համաձայնագիրը, ըստ էության, ձախողեց խրախուսելու Դաշնային պահուստների կամ ԱՄՆ կառավարության կարգապահությունը։ Դաշնային պահուստային համակարգը, մտահոգված էր ԱՄՆ դոլարի արժեզրկման փաստով, քանզի վերջինս սպառնում էր նպաստել ներքին գործազրկության նոր մակարդակի հաստատմանը։ Փորձելով խարխլել Սմիթսոնյան համաձայնագրի հիմքերը, Դաշնային պահուստները իջեցրին տոկոսադրույքները՝ հետամուտ լինելով նախկինում հաստատված լիարժեք ազգային զբաղվածության քաղաքականության վերադարձին։ Սմիթսոնյան համաձայնագրի շրջանակներում, անդամ երկրները կանխատեսում էին ԱՄՆ դոլարի վերադարձ հոսք դեպի ԱՄՆ, սակայն ԱՄՆ-ի ներսում տոկոսադրույքի իջեցումը խրախուսեց, որ դոլարները շարունակեն արտահոսել ԱՄՆ-ից դեպի արտասահմանյան կենտրոնական բանկեր։ Դոլարի ներհոսքը դեպի արտասահմանյան բանկեր շարունակեց արտասահմանյան դոլարի դրամայնացումը՝ տապալելով Սմիթսոնյան համաձայնագրի նպատակները։ Որպես հետևանք, դոլարի գինը ոսկու ազատ շուկայում շարունակեց ճնշում գործադրել նրա պաշտոնական փոխարժեքի վրա՝ շուտով, 1973 թվականի փետրվարին 10 տոկոս արժեզրկման մասին հայտարարելուց հետո Ճապոնիան և մի քանի այլ երկրներ, որոշեցին թողնել արժույթները, այլևս չվերահսկելով վերջինիս հոսքերը, դարձնել այն լողացող։ Սա ապացուցեց, որ եկել է Բրետոն-Վուդսյան համակարգի փլուզման սկիզբը։ Բրետոն-վուդսյան համակարգի ավարտը պաշտոնապես վավերացվեց 1976 թվականին Յամայկայի համաձայնագրերով։ Արդեն 1980-ականների սկզբին, գրեթե բոլոր արդյունաբերական երկրները սկսեցին օգտագործել լողացող արժույթներ ։
2008 թվականի ճգնաժամ
2008 թվականի համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամի ֆոնին որոշ քաղաքականություն մշակողներ, ինչպիսին էր օրինակ Չեյսը և այլք կոչ արեցին նոր միջազգային դրամավարկային համակարգի ստեղծմանը, որը պետք է անվանվեր Բրետոն Վուդս Երկրորդ։ Մյուս կողմից, պետք է փաստել, որ չնայած հակասական դիրքորոշումներին ճգնաժամը վերածնեց նոր բանավեճ վերջիններիս շրջանում՝ կապված Բրետն-Վուդսյան Երկրորդ համակարգի հետ։
2008 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Ֆրանսիայի նախագահ Նիկոլա Սարկոզին ասաց՝ «մենք պետք է վերանայենք ֆինանսական համակարգը արմատներից, ինչպես եղել է Բրետոն Վուդսի դեպքում» ։
2010 թվականի մարտի 10-ին Հունաստանի վարչապետ Պապանդրեուն գրեց ամբողջական հոդված միջազգային ամսագրերից մեկի համար, որում նա նշում էր, որ ժողովրդավարական կառավարություններ ունեցող երկրները պետք է ստեղծեն նոր համաշխարհային ֆինանսական համակարգ, այն ճանապարհով, ինչպես Բրետոն-Վուդսյան համակարգի դեպքում, նույնքան համարձակ, ինչպես Եվրոպական համայնքի և Եվրոպական արժութային միության ստեղծումը։
2020 թվականի ճգնաժամ
2020 թվանականի տնտեսական ճգնաժամի համատեքստում ԱՄՀ գործադիր տնօրենը հայտարարեց «Նոր Բրետոն-Վուդսյան պահի» մասին, որը նախանշում է համակարգված հարկաբյուջետային պատասխանի անհրաժեշտությունը, որպես արձագանք կենտրոնական բանկերի կողմից՝ շարունակական տնտեսական ճգնաժամը կարգավորելու տեսանկյունից ։
Կցված դրույքաչափեր
Ամսաթվերը ներկայացված են, երբ դրույքները ուսումնասիրվել են․ «*»-ը նշում է ԱՄՀ-ի կողմից տրամադրվող լողացող տոկոսադրույքը ՝
Ճապոնական իեն
Նշում՝ 2012 թվականին ՀՆԱ-ն կազմել է 4․525 տրիլլիոն ԱՄՆ դոլլար
Գերմանական մարկ
Նշում՝ 2012 թվականին ՀՆԱ-ն կազմել է 3․123 տրիլլիոն ԱՄՆ դոլլար
Ֆունտ-ստերլինգ
Նշում՝ 2012 թվականին ՀՆԱ-ն կազմել է 2․323 տրիլլիոն ԱՄՆ դոլլար
Ֆրանսիական ֆրանկ
Նշում՝ 2012 թվականին ՀՆԱ-ն կազմել է 2,253 տրիլլիոն ԱՄՆ դոլլար
Իտալական լիրա
Նշում՝ 2012 թվականին ՀՆԱ-ն կազմել է 1․834 տրիլլիոն ԱՄՆ դոլլար
Իսպանական պեսո
Նշում՝ 2012 թվականին ՀՆԱ-ն կազմել է 1․409 տրիլլիոն ԱՄՆ դոլլար
Նշումներ
"Հակասական առևտուրը կապվեց խաղաղության հետ․ բարձր սակագներ, առևտրային խոչընդոտներ, անբարեխիղճ տնտեսական մրցակցություն՝ ուղեկցվող պատերազմներով․․ եթե մենք կարողանայինք ապահովել առևտրի ավելի ազատ հոսք, ազատ՝ ավելի քիչ խտրականությունների և առկա խոչընդոտների տեսանկյունից, հետևաբար երկրները մեկը մյուսի հանդեպ մահացու նախանձով չէին լցվի և բոլոր երկրների կենսամակարդակը կբարձրանար, դրանով իսկ կանխելով այն տնտեսական դժգոհությունը, որը ծագում է պատերազմների արդյունքում, մենք կարող էինք ունենալ երկարաժամկետ խաղաղության ողջամիտ հեռանկար։"
Կատեգորիա:Տնտեսական պատմություն Կատեգորիա:Միջազգային տնտեսագիտություն Կատեգորիա:20-րդ դարի տնտեսական պատմություն Կատեգորիա:Միջազգային առևտրի պատմություն Կատեգորիա:Արտարժույթի շուկա Կատեգորիա:1944 Կատեգորիա:1944 միջազգային հարաբերություններում Կատեգորիա:Միջազգային առևտուր Կատեգորիա:Մակրոտնտեսագիտություն Կատեգորիա:Դրամական միավորներ Կատեգորիա:Միջազգային ֆինանսներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի միջազգային կոնֆերանսներ Կատեգորիա:1945 հիմնադրումներ
Կոմբրիյոլ
Կոմբրիյոլ  (Комбриёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Տոբիս գետի ձախ ափից 20 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 24 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Սալխինո (Մարտվիլի շրջան)
Սալխինո (სალხინო), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մարտվիլի շրջան‎‎‎ում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1335 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մարտվիլի շրջան‎‎‎
Անտի Ռինե
Անտի Յուհանի Ռինե (Antti Juhani Rinne, ), Ֆինլանդիայի քաղաքական գործիչ, սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության (ՍԴՀԿ) նախագահ (2014 թվականից), Ֆինլանդիայի խորհրդարանի խոսնակ (2019 թվականի ապրիլից հունիս), Ֆինլանդիայի վարչապետ 2019 թվականի հունիսի 6-ից։ Ավելի վաղ Ֆինլանդիայի ֆինանսների նախարար (2014-2015)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1962 թվականի նոյեմբերի 3-ին Ֆինլանդիայի Հելսինկի քաղաքում։ Ավարտել է Հելսինկիի համալսարանը։ 2014 թվականի մայիսի 9-ին սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության համագումարում ընտրվել է կուսակցության նոր նախագահ՝ առաջ անցնելով Յուտա Ուրպիլայնենից, նրա օգտին քվեարկել է 257 պատգամավոր, Ուրպիլայնենի օգտին՝ 243 պատգամավոր։ Հայտարարել է, որ «իր ղեկավարությամբ կուսակցությունը շեշտը դնելու է տնտեսական աճի և զբաղվածության հարցերի վրա» ։
2014 թվականի հունիսի 6-ին Ֆինանսների նախարարի պաշտոնում փոխարինել է Յուտա Ուրպիլայնենին Կատայնենի աշխատասենյակում, իսկ հունիսի 24-ին կրկին հաստատվել է Ստուբբայի աշխատասենյակում այդ նախարարական պաշտոնում , զբաղեցրել է այդ պաշտոնը մինչև 2015 թվականի մայիսի 29-ը՝ այդ կաբինետի լիազորությունների ավարտի օրը։
2019 թվականի ապրիլի 24-ին, խորհրդարանական ընտրություններում սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության հաղթանակից հետո, Անտտի Ռինեն, որպես ՍԴԿ նախագահ, ընտրվել է Ֆինլանդիայի խորհրդարանի խոսնակ ։
2019 թվականի հունիսի 6-ին Ֆինլանդիայի վարչապետի պաշտոնում Ռինեի թեկնածությանը հավանություն է տվել էդուսկունտան (111 կողմ, 74 դեմ)։ Նույն օրը Ֆինլանդիայի նախագահն ընդունել է Սիպիլի կառավարության հրաժարականը և հաստատել նոր կառավարության՝ Ռինեի կառավարության կազմը ։ Մեկ օր անց Էդուսկունտայի խոսնակի պաշտոնում Ռինեի փոխարեն ընտրվել է Մատի Վանհանենը ։
Արա Արուշ
Արա Արուշ (ծնվ․՝ հունվարի 7, 1974 թ․, Ստեփանակերտ, ԼՂԻՄ), հայ կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր։ 1999 թվականից նկարահանել է տեսահոլովակներ։ Հիմնադրել է «Digidez Studio» և «KenigArts Pictures» ընկերությունները։ Ռուսաստանի և Հայաստանի քաղաքացի է ։
Անտի Ռինե
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի վարչապետներ Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պետության գործող ղեկավարներ Կատեգորիա:Կառավարության ղեկավարներ Կատեգորիա:Ֆինանսների նախարարներ Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի նախագահներ Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի քաղաքականություն Կատեգորիա:Հելսինկիի համալսարանի շրջանավարտներ
Արա Արուշ
Կենսագրություն
Կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր Արա Արուշը ծնվել է 1974 թվականին՝Ստեփանակերտում։ 1999-ից նկարահանել է տեսահոլովակներ։ Հիմնադրել է «Digidez Studio» և «KenigArts Pictures» ընկերությունները։ Ռուսաստանի Դաշնության և Հայաստանի քաղաքացի է։ «Որսորդը» նրա ռեժիսորական դեբյուտն է, որը ցուցադրվել է մի շարք հայտնի կինոփառատոներում, այդ թվում՝ 66-րդ Կաննի միջազգային կինոփառատոնի «Կարճամետրաժ ֆիլմերի անկյուն» ծրագրում (2013 թ.), Մումբայի «Ջագրան» (Հնդկաստան, 2013 թ.), Մերիլենդի «Ֆրեդերիկ» (ԱՄՆ, 2013 թ.), երևանյան «Ոսկե ծիրան» (Հայաստան, 2013 թ.), իսպանական «Բադալոնա» («Լավագույն դերասան» մրցանակ, 2013 թ.), Հնդկաստանի «Լեյքսիթի կարճամետրաժ ֆիլմերի փառատոն» («Լավագույն արտասահմանյան կարճամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգ, 2013 թ.), Մանհեթենի միջազգային (2014 թ.) և Ֆլորիդայի Tally Shorts (ֆավորիտ ֆիլմերի 2-րդ մրցանակ, 2014 թ.) կինոփառատոներում և Փարիզում «European Independent Film Festival»-ում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ կինոսցենարիստներ Կատեգորիա:1974 ծնունդներ Կատեգորիա:Ստեփանակերտ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ պրոդյուսերներ
Կաղանկատույք
Կաղանկատույք, ավան Մեծ Հայքի Ուտիք նահանգի Ուտի Առանձնակ գավառում, Մատաղիս և Գյուտական ավանների մոտերքում, Տրտու (Թարթառ) գետից ձախ (այժմ՝ ավերակ)։ Հայ պատմիչ Մովսես Կաղանկատվացին իր ծննդավայր Կաղանկատույքը հիշատակում է 7-րդ դարի սկզբի պարսկա-բյուզանդական ընդհարումների կապակցությամբ։ 10-րդ դարի արաբ հեղինակ ալ-Իսթահրին Կաղանկատույքը նշում է որպես կարևոր կայան Դվին-Պարտավ կարավանային ճանապարհին։ 18-19-րդ դարերում կոչվել է Վարսնակաթաղ ։ Առաջին անգամ հիշատակվում է Ալբանիայի թագավոր Վաչագանի «Ալուանկ երկիր պատմությունը» գրքում ։
Ճանհապարը բերդից դեպի Դաբիլ 63 կմ է. բերդից մինչև Կալկատուս 9 ֆարցախ է, Կալկատուսից Մետրիս 13 ֆարսախ է, [...] Կիլ Կույից մինչև Սիսաջանա (Ե. «Սիսայան») 16 ֆարսախ և Սիսաջանից մինչև Դաբիլյա 16 ֆարսախ է։
Ճանապարհը բերդից Դաբիլ անցնում է հայկական հողերով, և բոլոր այդ քաղաքները Սանբատ թագավորությունում են, ով Աշոտ 1-ինի տղան էր ։ Գյուղում հայտնաբերվել են մեծ կարասներ, թոնիր, գերեզմանոցներ, պասրիսպների հետքեր, ամրոցներ, ջրանցքներ։ Կաղանկատույքում անտառներում մնացել են շենքերի մնացորդներ։
Ամուսնություն (օպերա)
«Ամուսնություն» (Die Hochzeit), գերմանացի կոմպոզիտոր Ռիխարդ Վագների անավարտ օպերան։ Վագները 19 տարեկանում ավարտելով լիբրետոն՝ սկսել է աշխատել երաժշտության վրա 1832 թվականի երկրորդ կեսին։ Քույրը՝ Ռոզալին, որն ընտանիքի հիմնական աջակիցն ու խորհրդատուն էր, ընտրված թեմային բացասական գնահատական է տվել և գարշանք արտահայտել։ Վագները, չշարունակելով աշխատանքը, այրել է օպերայի լիբրետոն։
«Ամուսնություն» անավարտ օպերայից պահպանվել է միայն 3 հատված ։
Սյուժե
Ինչքանով որ հայտնի է, լիբրետոն կապված է երիտասարդ կնոջ՝ Ադայի, Արինդալի հետ պարտադրված ամուսնության պատմության հետ։ Սա քաղաքական ամուսնություն էր, առանց սիրո որևէ նշույլի։ Հարսանիքի նախորդ գիշերը Ադայի սիրեցյալը՝ Կադոլտը, այցելում է նրան այն հույսով, որ կտեսնի ու վերջին գիշերը կլինի սիրելիի հետ։ Ադան, ցանկանալով պաշտպանել պատիվը, չի ընդունում նրա փաղաքշանքները, և այդ ընթացքում հարվածում է Կադոլտին, որն ընկնում է պատշգամբից և մահանում։ Վիշտն ու սերը այնքան մեծ են լինում Ադայի, որ Կադոլտի թաղման ժամանակ պառկում է սիրելիի մարմնի կողքին և մահանում։
Ուսումնասիրություն
Պահպանված հատվածների (Ներածություն, Երգչախումբ, Սեպտետ) միակ տպագիր տարբերակի հրատարակումը Մայքլ Բելլինգինն է (1866–1925 թվականներ) ։ «Ամուսնություն» օպերան շատ քիչ երաժշտական ուսումնասիրությունների ու հետազոտությունների է ենթարկվել։ «Ադա» և «Արինդալ» անունները Վագները գլխավոր կերպարների համար հետագայում օգտագործել է նաև իր առաջին ավարտուն՝ «Փերիներ» օպերայում (1833)։ Հաշվի առնելով այս երկու օպերաների բովանդակային և տեքստային մի շարք ընդհանրությունները՝ հավանական է, որ անավարտ օպերան կամ հատվածներ տեղ են գտել մյուսում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմաներեն օպերաներ Կատեգորիա:1832 բեմադրվածներ
Լենա Ղազարյան
Լենա Ղազարյան, երգչուհի, որը Իքս Ֆակտոր 2 նախագծում զբաղեցրեց 3-րդ տեղը։ Սովորում է Ռոմանոս Մելիքյանի անվան երաժշտական քոլեջում և Երգի պետական թատրոնում։
Կարիերա
Լենա Ղազարյանը մասնակցել է բազմաթիվ մրցույթների՝ «Իմ անունն է»(2012),«Իքս-Ֆակտոր»(2012),«Պրեմիերա»(2014),«Նոր ալիք» մրցույթի նախընտրական փուլին(2014)։
Իմ անունն է
Լենա Ղազարյանը 2012 թվականի մայիսի 27-ին մասնակցեց Իմ անունն է երաժշտական նախագծին, որտեղ նմանակում էր Սոնա Շահգելդյանին։ Մրցույթում նա եզրափակչից դուրս մնաց, կիսելով իր տարիքային խմբի 2-րդ, 3-րդ տեղերը ։
Իքս Ֆակտոր
2012 թվականի հոկտեմբերի 18-ին մեկնարկեց Հայաստանյան Իքս Ֆակտոր 2 մրցույթը, որին մասնակցեց նաև Լենա Ղազարյանը։ Լենան հաղթահարեց բոլոր փուլերը՝ լսումներ, թատրոնի փուլ, ժյուրիի տուն։ Ժյուրիի տան խմբում պարզ դարձավ, որ նա Անդրեի խմբում է։ Նրա հետ միասին ժյուրիի տուն փուլից գալահամերգների փուլ անցան՝ Կարինա Խաչատրյանը և Մարիաննա Շանոյանը։ Նա հայտնվեց կիսաեզրափակչում, սակայն դուրս մնաց և զբաղեցրեց 3-րդ տեղը։ Եզրափակիչ դուրս եկան Կիմ Գրիգորյանն ու Արմեն Եդիգարյանը։
Լենան Իքս ֆակտրում ներկայացել է հետևյալ երգերով
Պրեմիերա
2014 թվականի մարտ ամսին, երբ մեկնարկեց Պրեմիերա 2 նախագիծը պարզ դարձավ, որ Լենա Ղազարյանը նույնպես մասնակցելու է մրցույթին։ Մարտի 8-ին կատարվեց երգերի ընտրությունը։ Լենան, ըստ մրցույթի կանոնների իր եռյակը դասավորեց այսպես ՝ Երկրորդ կիսաեզրափաչում նրան բաժին հասավ Փակուղի երգը, որը նա չէր էլ ընտրել, սակայն իր ընտրած երեք երգերը արդեն գտել էին իրենց հասցեատերերին, այդ իսկ պատճառով նրան հասավ Փակուղին։: Երգի հեղինակն է Տիգրան Աթայանը, գործիքավորման հեղինակը՝ Գիսանե Պալյանն է։
Ապրիլի 19-ին պարզ դարձավ քվեարկության արդյունքները։ Ռադիո Վանի լսարանի կարծիքով Լենայի երգը 2-րդ հորիզոնականում էր, Հանրային ռադիոյի լսարանի կարծիքով երգը 3-րդն էր, Լայմ հեռուստաընկերության հեռուստադիտողների կարծիքով Լենայի երգը 2-րդն էր։ Մրցությում ամենակարևորը համարվող արդյունքը Շանթի հեռուստադիտողի քվեարկության արդյունքներն են, որի շնորհիվ Լենա Ղազարյանի Փակուղի երգը ճանաչվեց հաղթող, եզրափակիչ անցած 6 երգերից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ
Ատլետիկո Մադրիդ B
«Ատլետիկո Մադրիդ B» (իսպ.՝Club Atlético de Madrid B), իսպանական ֆուտբոլային ակումբ Մադրիդ քաղաքում։ «Ատլետիկո Մադրիդ» ֆուտբոլային ակումի կրտսեր թիմն է։ Ակումբը հիմնադրվել է 1963 թվականին, տնային մարզադաշտը «Սեռո դել Էսպիոն» է։ Ակումբը երբեք հանդես չի եկել իսպանակն Լա Լիգայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանական ֆուտբոլային ակումբներ Կատեգորիա:Մադրիդի ֆուտբոլային ակումբներ
Emotional Roadshow World Tour
Emotional Roadshow World Tour (ոճավորված՝ EMØTIØNAL RØADSHØW WØRLD TØUR), ամերիկյան Twenty One Pilots ռոք խմբի հինգերորդ շրջագայությունը։
Ծանոթագրություններ
<references group="Ն" />
Կատեգորիա:Համերգային շրջագայություններ Կատեգորիա:Twenty One Pilots խմբի համերգային շրջագայություններ
ՍՏՍ (հեռուստաընկերություն)
ՍՏՍ (Сеть Телевизионных Станций, СТС), ռուսական դաշնային հեռուստաընկերություն ։
Պատմություն
Հեռուստաընկերությունը հիմնվել է 1996 թ. դեկտեմբերի 1-ին ։ Առաջին ռուսական հեռուստաընկերությունն է, որը ստեղծվել է մարզային հեռուստակայանների համագործակցության հիմունքով։ Պատկանում է «ՍՏՍ Մեդիա» հոլդինգին, որը համարվում է Modern Times Group մեդիահոլդինգի դուստր ընկերությունը։
Ալիքի եթերում մեծ տեղ են զբաղեցնում ֆիլմեր, հեռուստասերիալներ, մուլտֆիլլմներ և ժամանցային հաղորդումներ։ Հեռուստաալիքը ուղղված է 6-ին մինչ 54 տարեկան անձանց համար։ 1999 թ. ալիքի ցուցանիշները մոտեցան կենտրոնական ալիքներին ։
Ռուսաստանում հասանելի է 95,2 % բնակչության համար ։ 2009 թ. ալիքը փոփոխեց իր ուղղվածությունը, ընտանեկանից անցնելով երիտասարդական։ Միջին բաժինը 2009 թ. հասավ 9%-ի, ինչը համառուսական ալիքների շարքում 4-րդ տեղն է ։
Հեռարձակում
Հեռուստաալիքը Eutelsat, Intelsat, ABS, Բոնում, Յամալ և Էկսպրեսս արբանյակների կողմից հեռարձակվում է ամբողջ աշխարհում։
Պատկերանիշներ
Հեռուստաալիքը փոխել է 6 լոգո, ներկայիս լոգոն թվթվ 7-րդն է։ 1996-1999 թթ. տեղակայված էր ներքևում՝ ձախ կողմում։ 1999 թվականից մինչ այժմ գտնվում է վերևում՝ ձախ կողմում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Ժամանցային հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Ռուսալեզու հեռուստաալիքներ
Ֆուտբոլի Իտալիայի գավաթ
Ֆուտբոլի Իտալիայի գավաթ (Coppa Italia), ամենամյա ֆուտբոլային մրցաշար, որը անցկացվում է իտալական ֆուտբոլային ակումբերի միջև 1922 թվականից։ Եզրափակիչ հանդիպումը անցկացվում է Հռոմում։
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի գավաթի մրցություններ Իտալիայում Կատեգորիա:1922 հիմնադրումներ Իտալիայում
Էյտրե (կանտոն)
Էյտրե (Aytré), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Պուատու Շարանտա շրջանում։ Ծովափնյա Շարանտ դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Լա Ռոշել օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2006 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 18299 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1746 է։ Կանտոնում կա 3 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ
Ջոն Գրեյ (սոցիալիստ)
Ջոն Գրեյ (John Gray, ), 19-րդ դարի բրիտանացի սոցիալիստ, տնտեսագետ, լրագրի սեփականատեր։ Իր հեղինակած ու հրատարակած առաջին գրքում՝ «Դասախոսություն մարդկային երջանկության մասին» («A Lecture on Human Happiness») աշխատության մեջ, պաշտպանել է Ռոբերտ Օուենի գաղափարները, թեև հետագայում քննադատել է նրան բնորոշ կոմունիտարիզմը։ Պետության նվազագույն միջամտությամբ կապիտալիզմի (laissez-faire capitalism) գրեյյան քննադատությունը սովորաբար զուգադրվում է ռիկարդոյական սոցիալիզմի դպրոցի հետ։ Ջոն Գրեյը եղել է առաջին հեղինակներից մեկը, ով պաշտպանել է կենտրոնից պլանավորվող տնտեսության գաղափարը։
Կենսագրություն
Ջոն Գրեյի մասին հավաստի տեղեկությունները սակավ են։ Հայտնի է, որ նա կյանքի մեծ մասն անց է կացրել Էդինբուրգում։ Իր իսկ վկայությամբ՝ աղքատ աշակերտ է եղել, հարկադրված՝ թերի է թողել ուսումնառությունը և մեկնել Լոնդոն՝ ֆաբրիկայում աշխատելու։ Ստիպված է եղել բազմաթիվ դժվարություններ հաղթահարել, և կենսափորձը նրան հանգեցրել է այն համոզման, որ տնտեսական գործող համակարգը արատավոր է։ Այդ կենսափորձը միաժամանակ դրդել է, որ կարդա, ուսումնասիրի Ադամ Սմիթի, Դևիդ Ռիկարդոյի և այլ տնտեսագետների աշխատությունները, հետաքրքրվի հասարակական բարեփոխումների զանազան սխեմաներով ։ Եղել է հասարակական բարեփոխիչ Աբրամ Կոմբի երկրպագուներից մեկը, որոշ ժամանակ անդամակցել է Ռոբերտ Օուենի նախաձեռնած կոոպերատիվ շարժմանը։
1825 թվականին եղբոր՝ Ջեյմսի հետ հիմնադրել է «Edinburgh and Leith Advertiser», 1826 թվականին՝ North British Advertiser լրագիրը։ 1844-1849 թվականներին եղբայրները գործունեություն են ծավալել Գլազգոյում՝ որպես Gray's Local Advertiser գովազդային ընկերության և ամսագրի սեփականատերեր ։ Միաժամանակ Ջոն Գրեյը հոդվածներ է հրատարակել Մեծ Բրիտանիայում, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում լույս տեսնող պարբերականներում, ինչպես, օրինակ, «Արդյունաբերության բարեփոխում» հոդվածը, որը 1848 թվականին լույս է ընծայվել United States Magazine and Democratic Review ամսագրում ։
Կարլ Մարքսը որոշ մեջբերումներ է կատարել է Գրեյի և ռիկարդոյայկան այլ սոցիալիստների աշխատություններից, երբ բանավիճում էր Պիեռ Ժոզեֆ Պրուդոնի հետ, իսկ 1859 թվականին հրատարակած «Ներդրում քաղաքատնտեսության բնագավառում» աշխատության մեջ սուր քննադատության է ենթարկել նրանց ։
1846 թվականին Ջոն Գրեյը հիշատակվել է The Law Times-ում՝ սնանկության առնչությամբ ։
Որպես նրա մահվան տարեթիվ՝ որոշ աղբյուրներ նշում են 1883-ը, մյուսները՝ 1850-ը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բրիտանացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ
Կրասնի Լուչ (գյուղ, Վարնավինսկի շրջան)
Կրասնի Լուչ (Красный Луч), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վարնավինսկի շրջանի կազմում։
Աշբակ (Ստորին Հռենոսի գավառ)
Աշբակ (Aschbach), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Ստորին Հռենոս գավառում ։
Բնակչությունը 2010 թվականի դրությամբ կազմում է 667 մարդ, բնակչության խտությունը` 154.40 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4.32 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 420 կմ արևելք, Ստրասբուրգ քաղաքից` 45 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 442 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 356-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 86։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,5 %։ 356 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 335 անձ (189 տղամարդ և 146 կին)։ Գործազուրկ են եղել 21 անձ (6 տղամարդ և 15 կին)։ 86 անաշխատունակներից 23-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 22-ը` թոշակառուներ, իսկ 41-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Չինաստան
Չինաստան (ամբողջական անունը՝ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն, կրճատ՝ ՉԺՀ, չինարենի մանդարինյան բարբառով՝ 中华人民共和国/中華人民共和國 - Ճոնգհուա Րընմին Կոնգհե Գուո), պետություն Արևելյան Ասիայում։ Տարածքով ամենամեծ երկիրն է Արևելյան Ասիայում և չորրորդն աշխարհում՝ Ռուսաստանից, Կանադայից և ԱՄՆ-ից հետո։ Պետությունը ղեկավարվում է կոմունիստական կուսակցության կողմից։ Մայրաքաղաքը Պեկինն է ։ Չինաստանը բաղկացած է 22 գավառներից, 5 ինքնավար շրջաններից, 4 ուղիղ-ղեկավարվող քաղաքներից (Պեկին, Տյանցզին, Շանհայ և Չունցին), երկու գրեթե ինքնավար քաղաքներից (Հոնկոնգ և Մակաո) և իր սուվերենությունը պնդող Թայվանից։ Չինաստանը համարվում է մեծ տերություն և որակավորվում է որպես գերտերություն ։
Ունենալով մոտավորապես 9.6 միլիոն կմ քառակուսի տարածք՝ Չինաստանը, հաշվարկումների ձևից կախված, ըստ տարածքի աշխարհի երրորդ կամ չորրորդ պետությունն է ։ Չինաստանի լանդշաֆտը ընդարձակ է և բազմազան` սկսած անտառային տափաստաններից և Գոբի և Տակլա Մական անապատներից չորային հյուսիսում մինչև մերձարևադարձային անտառներ խոնավ հարավում։ Հիմալայներ, Կարակորում, Պամիր և Տյան Շան լեռները բաժանում են Չինաստանը Հարավային և Կենտրոնական Ասիայից։ Յանցզի և Հուանհե գետերը, համապատասխանաբար լինելով աշխարհի ամենաերկար երրորդ և վեցերորդ գետերը, սկիզբ են առնում Տիբեթյան լեռնաշխարհի խիտ բնակեցված աևելայն ծովափից։ Չինաստանի ափամերձ տարածքը Խաղաղ օվկիանոսի մոտ կազմում է 14 500 կմ, իսկ Բոհայվան, Դեղին, Արևելաչինական և Հարավչինական ծովերը պատկանում են Չինաստանին։
Չիանաստանը քաղաքակրթության բնօրրաններից մեկն է, որը պատմությանը հայտնի է սկսած հին քաղաքակրթությունից։ Այն ամենահին քաղաքակրթություններից մեկն է, որը ծաղկել է չինական մեծ դաշտավայրի Հուանհե գետի ավազանում։ Հազարամյակներ ի վեր, Չինաստանի քաղաքական համակարգը եղել է դինաստիան, որն իրենից ներկայացնում է ժառանգական բացարձակ միապետություն։ Մ.թ.ա. 221 թվականից սկսած, երբ Ցին դինաստիա առաջինը գրավեց մի քանի գավառներ չինական կայսրության համար, պետությունը մի քանի անգամ ընդարձակվեց, մասնատվեց և վերափոխվեց։ 1912 թվականին Չինաստանի պետությունը փոխարինեց վերջին դինաստիային և մինչև 1949 թվականը հանդիսացավ ցամաքային Չինաստանի ղեկավարը։ 1949 թվականին Չինաստանի քաղաքացիական պատերազմի արդյունքում երկիրն անցավ Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության ձեռքը։ 1949 թվականի հոկտեմբերի 1-ին կոմունիստները հաստատվեցին Պեկինում, իսկ նախկին իշանությունը մնաց նախկին մայքաղաք Թայբեյում։ Ե՛վ Չինական պետության ներկայացուցիչները, և՛ կոմունիստները պնդում են, որ իրենց է պատկանում ողջ Չինաստանը։
Վերջին երկու հազարամյակի ընթացքում Չինաստանի տնտեսությունը ամենամեծն է աշխարհում, սակայն որոշ ժամանակահատվածում այն ունեցել է վերելքենր և անկումներ ։ 1978 թվականի տնտեսական ռեֆորմից հետո Չինաստանը դարձավ աշխարհի ամենարագ զարգացող տնտեսություններից մեկը։ 2014 թվականին ըստ անվանական ՀՆԱ-ի հանդիսանում էր երկրորդ մեծագույն, իսկ ըստ ՀՆԱ-ի մեծագույն տնտեսությունը։ Չինաստանը նաև աշխարհի ամենաշատ ներկրող և երկրորդ ամենաշատ ներկրող պետությունն է ։ Չինաստանն ատոմային զենք ունեցող երկիր է, ունի աշխարհի ամենամեծ մշտական բանակը և երկրորդ պետությունն է աշխարհում պաշտանության նախարարությունը հատկացված բյուջեի չափով  ։ Չինաստանը հանդիսանում է ՄԱԿ-ի անդամ երկիր և 1971 թվականին փոխարինել է Չինապան պետությանը ՄԱԿ-ի անվտանգության խորհրդի կազմում։ Չինաստանը նաև համարվում է մի շարք պաշտոնական կամ ոչ պաշտոնական կազմակերպությունների անդամ, որոնցից են օրինակ Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությունը, Ասիական և խաղաղօվկանոսյան տնտեսական խորհուրդը, ԲՐԻԿՍը, Շանհայի համագործակցության կազմակերպություն, Բանգլադեշ-Չինաստան-Հնդկաստան-Մյանմա տարածաշրջանային համագործակցությունը և Մեծ քսանյակը։
Անվանում
Ժամանակակից պետության պաշտոնական անվանումը Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետություն (中华人民共和国) է։ Կարճ անվանումը Չինաստան (中国) է ։ Այդ անվանումը ձևավորվել է Արևմտյան Չժոու դինաստիայի օրոք` հղվելով դինաստիայի թագավորական գավառի վրա։ Այնուհետև Չժոու դինաստիայի իշխման ժամանակահատվածում անվանումը տարածվել է Լոյանի շրջակայքի վրա, իսկ այնուհետև Ցին դինաստիայի օրոք անավոնումը ասոցացվել է դինաստիայի տիրապետության հետ ։ Անվանումը հաճախակի օգտագործվել է որպես քաղաքական հասկացություն Հուաքսիայի քաղաքակրթությունը բարբարոսներից զանազանելու համար ։ Անգլերեն լեզվում հանդիսացել է Հաղթական բառի նախադրյալ ։
Երկրի անվանման առավել գեղարվեստական տեսքը «չինական քաղաքակրթության երկիրն» (中华) է ։ Այդ անվանումը ի հակադրումն Հուաքսիայի ձևավորվել է Վեյ և and Ցզին դինաստիաների օրոք ։ 1950-1960-ական թվականներին Չինական քաղաքացիական պատերազմից հետո երկիրը անվանում էին «Կոմունիստական Չինաստան» կամ «Կարմիր Չինաստան» ։
Նախապատմություն
Հնէաբանական ուսումնասիրությունները վկայում են, որ վաղ հումանոիդներն ապրել են Չինաստանում 2,24 միլիոնից մինչև 250 000 տարի առաջ ընկած միջակայքում ։ Սինանթրոպոս հումանոիդ, հոմո էռեկտուս, որն առաջին անգամ սկսել է կրակ օգտագործել, են հայտնաբերել Պեկինի մոտակայքում գտնվող Չժոուկոուդյան քարանձավում։ Գտածոյի տարիքը 680 000-ից 780 00-ի միջև է ։ Հոմո սապիենսի քարացած ատամներ (թվարված 125 000–80 000 տարեկան) են հայտնաբերել Հունան գավառի Դաոյի Ֆույան քարանձավում ։ Չինական պրոտոգրություններ գոյություն են ունեցել մոտ մ.թ.ա. 7000 թվականին Ցզյահուի շրջակայքում, մոտ 6000 մ.թ.ա. Դամաիդիի շրջակայքում, 5800-5400 մ.թ.ա. միջակայքում Դադիվանում և Բանպոյում`թվագրված մ.թ.ա. 5-րդ հազարամյակ։ Որոշ գիտնականներ ենթադրում են, որ Ցզյահուի գրությունները (մ.թ.ա. 7-րդ հազարամյակ) հանդիսանում են ամենավաղ չինական գիրը ։
Վաղ դինաստիաներ
Չինական ավանդույթի համաձայն առաջին չինական դինաստիան Սյա դինաստիան էր, որը ծագել է մոտ մ.թ.ա. 2100 թվականին ։ Դինաստիան պատմաբանների կողմից համարվում էր առասպելական, մինչև 1959 թվականին Հենանում հնէաբանները հայտնաբերեցին վաղ բրոնզի դարին պատկանող Էրլիտոու քաղաքակրթության վայր ։ Սակայն դեռ մնում է անհայտ, թե այդ գտածոն պատկանում է Սյա դինաստիային, թե նույն ժամանակաշրջանի մեկ այլ դինաստիայի ։
Հաջորդող Շան դինաստիան հանդիսանում է ամենավաղ դինաստիան, որի գոյության մասին վկայություններ են պահպանվել ժամանակակից փաստաթղթերում ։ Շան դինաստիան ղեկավարում էր արևելյան Չինաստանի Հուանհե գետի հովիտը մ.թ.ա. 17-րդ դարից մինչև 11-րդ դարը ։ Նրանց ցզյանգուվեն գրությունները (մոտ մ.թ.ա. 1500) իրենցից ներկայացնում են երբևէ հայտնաբերված ամենավաղ չինական գրությունները և հանդիսանում են ժամանակակից չինարենի այբուբենի նախածինը ։
Շանը նվաճվեց Չժոու դինաստիայի կողմից։ Չժոուն երկիրը ղեկավարեց մ.թ.ա. 6-5-րդ դարերում, չնայած որ կենտրոնական իշխանությունը դանդաղորեն զարգանում էր ի շնորհիվ ֆեոդալ ռազմաղեկավարների։ Շատ գավառներ անկախություն ձեռք բերեցին և դուրս եկան Չժուի պետությունից և միմյանց հետ մոտ 300 տարի պատերազմ վարեցին` հազվադեպորեն ենթարկվելով Չժոուի թագավորին։
Պատերազմող թագավորությունների ժամանակաշրջանում (մ.թ.ա. 5-3-րդ դար) գոյություն ունեին յոթ հզոր սուվերեն պետություններ, և նրանցից ամեն մեկն ուներ իր թագավորը, կառավարությունն ու բանակը։
Կայսրական Չինաստան
Պատերազմող թագավորությունների ժամանակաշրջանը ավարտվեց մ.թ.ա. 221 թվականին, երբ Ցին թագավորությունը նվաճեց մնացյալ վեց թագավորություններին և ստեղծեց առաջին չինական միացյալ պետությունը։ Ցին Շի Հուանդին իրեն հռչակեց Ցին դինաստիայի առաջին կայսր։ Նա լեգիզմական բարեփոխումներ իրականացրեց ողջ Չինաստանի տարածքով, մասնավորապես ստանդարտի բերեց չինարենի այբուբենը, չափման միավորները, չանապարների երկարությունները և չինական դրամը։ Նրա դինաստիան նաև նվաճեց Գուանսիի Յու տոհմը, Գուանդունը և հյուսիսային Վիետնամը ։ Ցին դինաստիա ղեկավարումը տվեց միայն տասնհինգ տարի։ Այն անկում ապրեց առաջին կայրի մահվանից հետո, քանի որ վերջինիս ավտորիտար քաղաքականությունը հանգեցրել էր լայնատարած ապստամբությունների ։
Լայնատարած ապստամբությունների ժամանակ այրվեց Սյանյանի կայսերական գրադարանը և առաջ եկավ Հան դինաստիան, որը կառավարեց մ.թ.ա. 206 թվականից մինչև մ.թ. 220 թվականները։ Դինաստիան ստեղծեց մշակութային իդենտիկություն իր բնակչության շրջանում, որը մինչև հիմա հիշվում է հան ազգության կողմից ։ Հանտ զգալիորեն ընդարձակեց կայսրության տարածքները` իր զորքով գրավելով Կենտրոնական Ասիան, Մոնղոլիան, Կորեան և Յունանը, և Նամվիետի տարածքից վերականգնեց Գուանդունը և հյուսիսային Վիետնամը։ Հանը օգնեց Կենտրոնական Ասիային և Սոգդիանային ստեղծել Մետաքսի ճանապարհը, որը փոխարինեց ավելի վաղ գոյություն ունեցող Հիմալայներից Հնդկաստան ճանապարհին։ Հանյան Չինաստանը աստիճանաբար դարձավ անտիկ աշխարհի ամենամեծ տնտեսություն ունեցող երկիրը ։ Չնայած Հանի դինաստիան պաշտոնապես հրաժարվեց Ցինի լեգիզմական փիլիսոփայությունից հօգուտ կոնֆուցիականության, Ցինի լեգիզմական կառույցներն ու քաղաքականությունը շարունակվում էր օգտագործվել Հանի և նրա ժառանգների մոտ ։
Հանի դինաստիայի անկումից հետո հաջորդեց պայքարի ժամանակաշրջան, որը հայտնի է Եռաթագավորություն անվանումով ։ Ավելի ուշ Եռաթագավորության կենտրոնական կերպարները հավերժացվել են Չինական գրականության Չորս դասական վեպերից մեկում։ Այնուամենայնիվ, Եռաթագավորության իշխանությունը արագորեն տապալվեց Ցզին դինաստիայի կողմից։