cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պոնտերանիկա
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ռուբիտե
Ռուբիտե, մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Ալմերիա պրովինցիայում (Անդալուսիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կոստա-Տրոպկալ շրջանում։ Տարածքը կազմում է 28,52 կմ²։ Բնակչությունը՝ 450 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Մատունքյոյ
Մատունքյոյ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 20 կմ հարավ-արևելք, Փալանթոքյան լեռնաշղթայի ծայր արևելյան հատվածի փեշերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ագուլիսի Քալանթարյանների մետաքսի գործարան
Ագուլիսի Քալանթարյանների մետաքսի գործարան, գործարան Ագուլիսում։ Գործել է 1850-1910 թվականներին։ Գործարանին տրամադրվել են 25-30 մեքենաներ։ Արտադրանքի զգալի մասը մի շարք արտասահմանյան երկրներ է արտահանվել։ 1898 թվականին ցուցահանդեսում պարգևատրվել է արծաթյա մեդալով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1850 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:1910 կազմալուծումներ Հայաստանում Կատեգորիա:Ագուլիս Կատեգորիա:Գործարաններ
Պերեմոգա (գյուղ, Լիպովա Դոլինայի շրջան)
Պերեմոգա (Перемога), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանում։
1984 թվականի տվյալներով Պերեմոգա գյուղում բնակվում էր 110 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լիպովա Դոլինայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սպիտակները և կապույտները (վեպ)
«Սպիտակները և կապույտները» (Les Blancs et les Bleus), Ալեքսանդր Դյումայի պատմավեպ, հրապարակված 1867 թ.՝ «Լե Մուսկետեր» (Le Mousquetaire) և «Լե Պետիտ Պրեսս» (La Petite Presse) թերթերում։ Հանդիսանում է տրիլոգիայի մի մասը, որի եջ ներառված են նաև «Եհուի զինակիցները» (հրապարակված 1857 թվականին, տասը տարի շուտ) և «Շեվալյե դե Սենտ Էրմին» (1869 թվական) վեպերը։
Վեպը նվիրված է Ֆրանսիական մեծ հեղափոխությանը և այդ տարիներին հաջորդող Ֆրանսիայի պատմությանը։ Վեպի գործողությունները սկսվում են 1793 թվականի աշնանը՝ Ահաբեկչության ժամանակաշրջանում, և ավարտվում 1799 թվականին, Նապոլեոնի Եգիպտոս հասնելու ժամանակ։ Վեպում մեծ տեղ է հատկացված նախկին հեղափոխական-յակոբինյան գեներալի, մեծ հրամանատարի և ռազմարվեստի բարեփոխիչի, 1799—1804 թթ. դիկտատոր, իսկ 1804—1814 և 1815 թթ. կայսր դարձած Նապոլեոն Բոնապարտի (1769—1821) վերելքին։
Վեպը բաղկացած է 4 մասից.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1967 վեպեր
Գալիակբերովո
Գալիակբերովո (Галиакберово, Ғәлиәкбәр), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրզյանսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրզյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Սիգուաշ շրջան (Կոլորադո)
Սիգուաշ շրջան (Saguache County), ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 8206 կմ² է, բնակչությունը՝ 6108 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սավոչ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1866 թ.։
Կատեգորիա:Կոլորադոյի շրջաններ
Make It Happen
«Make It Happen», ամերիկացի երգչուհի Մրայա Քերիի երգը։ Որպես հեղինակ և պրոդյուսեր հանդես է եկել Մրայա Քերրին՝ C+C Music Factory խմբի երկու մասնակիցների՝ Դեյվիդ Քոուլի և Ռոբերտ Քլիվիլի մասնակցությամբ։ Երգը թողարկվել է որպես երգչուհի «Emotions» երկրորդ ստուդիական ալբոմի երրորդ սինգլ 1992 թվականի ապրիլի 4-ին։
Երգի տեսահոլովակը նկարահանվել է եկեղեցում։ Գործողությունը տեղի է ունենում «Փրկենք մեր եկեղեցին» բարեգործական միջոցառման ժամանակ, որտեղ Քերին հանդես է գալիս որպես երգչախմբի մենակատար, եկեղեցու այցելուները պարում և ուրախանում են երգի ներքո։
Միզինովո (գյուղ, Շչոլկովսկի շրջան)
Միզինովո (Мизиново), գյուղ Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Շչոլկովսկի շրջանի կազմում։
Make It Happen
Մրայան այս երգը կատարել է իր համերգային շրջագայություններից յուրաքանչյուրում, երգը ներառվել է նաև լավագույն հիթերի ժողովածուներում՝ Greatest Hits (2001), Playlist: The Very Best of Mariah Carey (2010) և The Essential Mariah Carey (2012)։
Միզինովո (գյուղ, Շչոլկովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1194 մարդ։
Make It Happen
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մրայա Քերիի երգեր
Միզինովո (գյուղ, Շչոլկովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Մոսկվայի մարզի Շչոլկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Գայլաձոր (այլ կիրառումներ)
Գայլաձոր, կարող է վերաբերել՝
(3421) Յանգչեննինգ
(3421) Յանգչեննինգ (Yangchenning), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1975 թվականի նոյեմբերի 26-ին Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից Նանկինում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1975 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հարություն Թեքեյան
Հարություն Թեքեյան, հայ բառարանագիր, խմբագիր։ Ծայրագույն վարդապետ։ Աստվածաբանության դոկտոր ։
Կենսագրություն
Հարություն Թեքեյանը ծնվել է 1910 թվականին Արևմտյան Հայաստանի Խարբերդի նահանգի Բեհեսնի գյուղաքաղաքում։ Սովորել է Հայ կաթողիկե եկեղեցու Զմմառի պատրիարքական կղերական միաբանության աթոռանիստ Զմմառի վանքի ժառանգավորաց վարժարանում (1925), ավարտել է Բեյրութի Սեն Ժոզեֆ համալսարանը ։
Խմբագրել է «Ավետիք», «Մասիս» (1947-1957 ) շաբաթաթերթերը։ 1948 թվականից հաստատվել է Ուրուգվայի մայրաքաղաք Մոնտեվիդեոյում, որտեղ ղեկավարել է հայ կաթոլիկ առաքելությունը և դասավանդել եկեղեցու պատմություն։ 1968-1982 թվականներին եղել է Լատինական Ամերիկայի կաթոլիկ հայերի առաքելության այցելու ։
Աշխատություններ
Հարություն Թեքեյանի հեղինակությամբ լույս են տեսել «Առձեռն բառարան սպաներէնէ-հայերէն» (1955, Բեյրութ ) և «Բառարան հայերէնէ-սպաներէն» (1984, Բուենոս Այրես ) բառարանները ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ բառարանագիրներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Փղիկը (մուլտֆիլմ, 1936)
Փղիկը (Слонёнок), խորհրդային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1936 թվականին։ «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի առաջին աշխատանքներից է ։ Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ Ռեդյարդ Քիփլինգի «Պատմվածքներ հենց այնպես» («Just So Stories») ժողովածուում ընդգրկված համանուն հեքիաթի մոտիվների։
Մուլտֆիլմում գրեթե ոչ մի բառ չի հնչում (բացառությամբ վերջին դրվագի)։ Հիմնականում հնչում է երաժշտություն։
Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է հետաքրքրասեր փղիկի մասին, որը մտադրվել էր պարզել, թե կոկորդիլոսն ինչ է սիրում ուտել ճաշին։
Նույնանուն հեքիաթի առաջին էկրանավորումն է։ Երկրորդը նկարահանվել է 1967 թվականին։
Տարբերություններ հեքիաթից
Մուլտֆիլմում Փղիկն ուներ ընկերներ` կորյունը և ընձուղտը, իսկ հեքիաթում նա ոչ մի ընկեր չուներ (իսկ ընձուղտը նրա քեռին էր)։ Մուլտֆիլմում կա նաև մացառախոզի կերպարը, ով ասեղներով ծակծկում է փղիկին՝ հետաքրքրասիրության համար։ Մուլտֆիլմում բացակայում են փղիկի մյուս քեռին` շնակապիկը, և վիշապօձը (որի շնորհիվ գլխավոր հերոսն իմանում է, ինչ օգուտ է բերում կնճիթը), իսկ Կոլոկոլո թռչնակը, որը փղիկին խորհուրդ է տալիս այցելել կոկորդիլոսին, մուլտֆիլմում փոխարինվել է մարաբուով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր փղերի մասին Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կենդանիների մասին Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ռեդյարդ Քիփլինգի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Գրանադա B
«Գրանադա B» (իսպ.`Granada Club de Fútbol B, S.A.D.), իսպանական ֆուտբոլային ակումբ Գրանադա քաղաքում։ Հանդես է գալիս «Սեգունդա Բ»-ում։ Ակումբը հիմնադրվել է 1947 թվականին։ 2013 թվականի հունիսի 30-ին թիմը իր առաջին առաջխաղացումը կատարեց դեպի Բ դիվիզիոն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանական ֆուտբոլային ակումբներ
Կարմիր փոթորիկ
Կարմիր փոթորիկ կամ Կարմիր փոթորիկը սկսվում է (Red Storm Rising) վերնագրով վեպ։ Հրատարակվել է 1986 թվականին։ Դասվում է տեխնո-թրիլլեր (technothriller) ժանրի ստեղծագործությունների շարքին։ Հեղինակն է Թոմ Քլանսին (Tom Clancy): Վեպում պատմվում է III համաշխարհային պատերազմի (III Աշխարհամարտի, World War III, Third World War) մասին, որը մղվում է Եվրոպայում Հյուսիսատլանտյան դաշինքի (ՆԱՏՕ) և Վարշավյան Պակտի (ՎՊ) զորքերի միջև։ Դեպքերը տեղի են ունենում մոտավորապես 1980-ականների կեսերին։ Մինչ այս վեպը, այլ նմանատիպ ստեղծագործություններում ևս դիտարկվել է երևակայելի III Աշխարհամարտը, սակայն սույն վեպը տարբերվում է մյուսներից նրանով, որ Աշխարհամարտի վերջնական ելքի որոշման հարցում նորովի են դիտարկվում բոլոր ռազմական գործողությունները՝ Ատլանտյան նավային ուղեկցող պարեկային ծառայություններից մինչև հետախուզական արբանյակների վայր գցելն ու Գերմանիայում մղվող տանկային ճակատամարտերը, դրանք բոլորը համարելով պատերազմի կարևորագույն տարրեր։ Անսովոր էր նաև այս վեպում III Աշխարհամարտի նկարագրումը որպես բացառապես սովորական զենքերով կամ Կոնվենցիոնալ սպառազինությամբ մղվող պատերազմ՝ Կոնվենցիոնալ պատերազմ, չհասցնելով այն միջուկային սպառազինության և այլ զանգվածային բնաջնջման զենքերի կիրառմանը։
Այս վեպը Թոմ Քլանսիի երեք վեպերից մեկն է (մյուս երկուսն են «SSN»-ը՝ ամերիկյան միջուկային սուզանավի և ամերիկա-չինական սահմանափակ պատերազմի մասին և «Բոլոր թշնամիների դեմ» (Against All Enemies)), որոնք չեն պատկանում Քլանսիի «Ջեք Րայան Յունիվըրս» (Jack Ryan universe) վիպաշարին։ Թոմ Քլանսիի «Կարմիր փոթորիկ» տեխնո-թրիլլերը իր հրատարակման ժամանակից ի վեր տարիներ շարունակ համարվել է «Նյու Յորք Թայմս»-ի թիվ 1 բեսթսելլերը, իսկ նրա հեղինակը՝ ամերիկյան գրականության առաջատար դեմքերից մեկը։ Թոմ Քլանսիի «Կարմիր փոթորիկ» վեպը հետագայում իր անունը «տվել է» համակարգչային խաղեր մշակող «Red Storm Entertainment» ընկերությանը, որի համահիմնադիրը 1997 թվականից հենց ինքը՝ Թոմ Քլանսին է։
Քլանսիի սույն գիրքը ԽՍՀՄ-ի դեմ ԱՄՆ-ի և Արևմուտքի վարած տեղեկատվական-գաղափարախոսական պայքարի փայլուն և հաջողված օրինակներից մեկն է։ Ամենայն հավանականությամբ, այն զգալիորեն նպաստել է ամերիկյան կողմի փայլուն հաղթանակին ընդդեմ Խորհրդային Միության փտած սոցիալիստական վարչաձևի և Վարշավյան Պակտի, որոնց փլուզումը առաջընթաց զարգացման նոր հնարավորություններ տվեց «սոցիալիզմի ճամբարի» նախկին անդամ երկրներից շատերին, այդ թվում՝ Հայաստանի Հանրապետությանը, թեպետ վերջինիս անկախ զարգացմանը խանգարեցին ռուս-թուրքական դավադիր խաղերը և Կրեմլի գործակալական ցանցը Հայաստանում։ Քլանսին համարվել է և համարվում է տեխնո-թրիլլեր ժանրի արքան. տե՛ս Պատրիկ Անդերսոն. "Տեխնո-թրիլլերի Արքան, Սեպտեմբեր, 2009թ." (Patrick Anderson: KING OF THE 'TECHNO-THRILLER'. Abgerufen am 18. September 2009. ): Քլանսին նաև տեխնո-թրիլլերի ստեղծման առաջամարտիկն է։ Ռուսաստանյան աղբյուրները նրա մասին գրում են հետևյալը. «Նա դարձավ ուժեղ ռազմական ենթատեքստով տեխնոգեն թրիլլերի առաջամարտիկը։ Նման նովելլներ ստեղծելու համար պահանջվում է աշխարհաքաղաքականության, զենքի և լրտեսության տեխնիկայի լավ իմացություն»:
Ամփոփ բովանդակություն
Այս ռազմական ֆանտաստիկ վեպի գործողությունները ծավալվում են 1980-ական թվականների կեսերին ։ Արմատական իսլամ ահաբեկիչները, որոնք Ադրբեջանական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության բնակիչներ են, ոչնչացնում են Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միության (ԽՍՀՄ) Նիժնեվարտովսկի նավթամշակման ձեռնարկությունը, որը գտնվում է Ռուսաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Դաշնային Հանրապետության Սիբիրի տարածաշրջանում, հանդիսանում է ԽՍՀՄ խոշորագույն նման ձեռնարկությունը։ Արդյունքում կաթվածահար է լինում ԽՍՀՄ նավթարդյունաբերությունը, ինչը, իր հերթին սպառնում է հանգեցնել ԽՍՀՄ տնտեսության կործանմանը ։ ԽՍՀՄ Կառավարության հաշվարկները ցույց են տալիս, որ ԽՍՀՄ-ի նավթարդյունաբերական ապրանքները՝ պետության նորմալ կենսագործունեության համար կբավարարեն ընդամենը 3-5 ամիս, կամ լարված ռազմական գործողություններ վարելու համար՝ ընդամենը 2 ամիս ։
Ստեղծված Ճգնաժամը հաղթահարելու համար՝ դիտարկելով Արևմուտքին կատարելիք հնարավոր զիջումները, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միության Կոմունիստական Կուսակցության (ԽՄԿԿ) Քաղբյուրոն դրա փոխարեն որոշում է ռազմական ուժով զավթել Պարսից ծոցի նավթահանքերը ։ Պլանավորվում է խոշորամասշտաբ ռազմագործողություն Մերձավոր Արևելքում, մինչ այդ հանկարծակի հարվածով Գերմանիայի գրավմամբ և ՆԱՏՕ-ին ջախջախելով՝ պատերազմից դուրս բերելով։
Հետաքրքիր մանրամասներ
Գրքի ամենասկզբում խորհրդային զորավարները, խորհելով Գերմանիայի Դաշնությունում մղվելիք ապագա ռազմագործողության բնույթի մասին, նկատում են. եթե չհաջողվի արագ ջախջախել ՆԱՏՕ-ի ուժերը, ապա այս նոր պատերազմը կնմանվի I Աշխարհամարտին, միայն այն տարբերությամբ, որ կիրառվելու են նորագույն բարձր ճշգրտության տեխնոլոգիաները։
Հետագայում ռազմական գործողությունների ընթացքը Քլանսին հենց այդպես էլ նկարագրում է։
Կարելի է առանձնացնել մի քանի զուգահեռներ I և III համաշխարհային պատերազմների միջև։
Կան նաև այլ նմանություններ։ Մասնավորապես՝ երկու կողմերի զորավարները հրետանային մենամարտեր են վարում՝ I Աշխարհամարտի շաբլոնների համաձայն, որոնց ժամանակ հաղթում է այն կողմը, որն առավել շատ զինամթերք ունի։
Ավելին, ԽՍՀՄ-ի հետ զինանադադարի կնքման եզրափակիչ արարը մասնակիորեն պարզորոշ ծաղրանմանություն ունի 1918 թ. Գերմանիայի հետ ԱՆՏԱՆՏ-ի զինադադարի ստորագրման գործողության հետ։
Գրքի կառուցվածքը
Թոմ Քլանսիի սույն ստեղծագործությունն ունի հետևյալ կառուցվածքը (ըստ Tom Clancy, Red Storm Rising, Berkley Edition, August, 1988, ISBN 0-425-10107-X անգլերեն բնագրի հրատարակության, տպագրված Նյու-Յորք, ԱՄՆ ):
Խաղեր
Թոմ Քլանսի և Լարիի Բոնդ, Harpoon (series) արդի ռազմածովային նավատորմի ռազմախաղ ։
1989, TSR, Inc. board game, Douglas Niles, համակարգչային խաղ։ Շնորհվել են մրցանակներ՝ Origins Award՝ Best Modern-Day Boardgame of 1989 և Best Graphic Presentation of a Boardgame of 1989 ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վեպեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գրականություն Կատեգորիա:Ռազմական վեպեր
Բժշկական գիտական ընկերություններ
Բժշկական գիտական ընկերություններ (ԲԳԸ), Հայաստանում առաջինը՝ Երևանի բժշկական ընկերությունը, հիմնվել է 1910 թվականին և գործել մինչև 1920 թվականը։
Ընկերություն
Երևանի բժշկական ընկերության կազմում 1930 թվականին ստեղծվել էին բաժանմունքներ, 1936 թվականին կազմավորվել է Հայաստանի բժիշկների միացյալ ընկերությունը, 1946 թվականին բաժանմունքների հիման վրա կազմակերպվել են մասնագիտացված գիտատեխնիկական ընկերություններ։
ԲԳԸ խորհուրդ
ԲԳԸ խորհուրդը (ՀԽՍՀ առողջապահության մինիստրության գիտխորհրդին կից) ստեղծվել է 1957 թվականին։ Բարձրագույն ղեկավար մարմինը համագումարն է (առաջինը՝ 1957 թվականին), գործադիրը՝ վարչությունը։ Միավորում էր (1987) 37 մասնագիտացված գիտականն ընկերություն (ախտաբան անատոմների, ախտաբան ֆիզիոլոգների, ակնաբանների, անեսթեզիոլոգների և ռեանիմատոլոգների, արյունաբանների, բժշկական հսկողության և բուժական ֆիզկուլտուրայի, բժշկապատմաբանների, դատական բժիշկների, դեղաբանների, դեղագործների, թերապևտների, թունաբանների, իմունաբանների, լաբորանտների, ծերաբանների և ծերաբույժների, կլինիկական գենետիկների, կուրորտաբանների և ֆիզիոթերապևտների, համաճարակագետների, հիգիենիստների, մանկաբարձների և գինեկոլոգների, մանկաբույժների, մաշկավեներոլոգների, ներզատաբանների, նեֆրոլոգների, նյարդաախտաբանների և հոգեբույժների, նյարդավիրաբույժների, ռենտգենաբանների և ուռուցքաբանների, ստամոքսաղիքաբանների, ստոմատոլոգների, սրտաբանների, վարակագետների, վիրաբույժների, տրավմատոլոգների և օրթոպեդների, ուրոլոգների, քիթկոկորդականջաբանների, քրոնոկենսաբանների, ֆթիզիատրների․ ընդամենը՝ 5489 անդամ)։ Բժշկական գիտատեխնիկական ընկերությունները ընդգրկված էին Համամիութենական բժշկական ընկերության կազմում։
Հայկական բժշկական ընկերություններ էին գործել Կ․ Պոլսում (1912-1919, 1919-1920 թվականներին՝ նաև ատամնաբուժական ընկերություն), Թիֆլիսում (1918-1920), Փարիզում (1920-1939)։
Կատեգորիա:Գիտական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Բժշկություն
Սուքիաս Աղամալյանց
Սուքիաս Աղամալյանց, հայ մաթեմատիկոս, մանկավարժ։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանության անդամ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1738 թ. դեկտեմբերի 11-ին, Սյունիքի Երնջակ գավառի Շոռոթ գյուղաքաղաքում։ Հիմնական աշխատությունն է «Թուաբանութիւն»-ը (1781)՝ շարադրված գրաբարով։ Ի տարբերություն «Արհեստ համարողութեան» (1675) գրքի, «Թուաբանութիւն»–ն ունի հարուստ բովանդակություն և պարունակում է մաթեմատիկական սահմանումներ ու ապացույցներ։
Նյութի դասավորությունը, սահմանումների, ապացույցների և այլ հարցերի շարադրանքը հստակ է, ինքնատիպ և Արևմտյան Եվրոպայի XVIII դ դարի մաթեմատիկայի ուսումնական գրականության պահանջներին համապատասխան։ Մահացել է 1789 թ. մարտի 18-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Մխիթարյան միաբանության անդամներ
Ագուլիսի շուկա
Ագուլիսի շուկա, գտնվել է Ագուլիսի կենտրոնում` գետի աջ ափին։ Զբաղեցրել է մեծ տարածք և պահպանվել է 16-17-րդ դարերում։ Կառույցն ունեցել է բաց շուկաների կառուցվածք։ Մեջտեղի տարածքում խմբավորված են եղել տարբեր խանութներ, կրպակներ, որոնք մշտապես առատ էին եվրոպական ապրանքներով։ Ագուլիսի շուկայի տարածքում կային բազմաթիվ սոսիներ, որոնցից մի քանիսը պահպանվել են մինչ օրս։ Ագուլիսի մեծահարուստ Թումանենց Առաքելը 1680 թվականին կառուցել է մեծ քարավանատուն։ Այն իր կառուցվածքով եզակի էր և ընդգրկում էր բազմասենյակ կառույցներ։ 1919 թվականին Ագուլիսի կոտորածից հետո շուկան և մնացած այլ կառույցներ վերածվեցին ավերակների։ Այժմ շուկայի շինություններից պահպանվել են 1-2 կառույցներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1919 կազմալուծումներ Հայաստանում Կատեգորիա:Ագուլիս Կատեգորիա:Շուկաներ
Սուսա Յանգ Գեյթս
Սուսա Յանգ Գեյթս (Susa Young Gates, ), գրող, պարբերականի խմբագիր, Յուտայում կանանց իրավունքների պաշտպան։
Կենսագրություն
Սուսա Յանգ Գեյթսը ծնվել է Յուտայի տարածքի Սոլթ Լեյք Սիթի քաղաքում՝ Լյուսի Բայգլոուի ընտանիքում, ով Հիսուս Քրիստոսի վերջին օրերի սրբերի եկեղեցու նախագահ Յանգ Բրիգամի քսաներկուերորդ կինն էր ։ Տասներեք տարեկանում ընդունվել է Յուտայի համալսարան, տասնչորս տարեկանում դարձել է College Lantern ուսանողական թերթի խմբագիր ։ 1872 թվականին ամուսնացել է Ալմա Բ. Դանֆորդի հետ, ունեցել երկու երեխա՝ Բեյլին և Լիան ։ 1877 թվականին զույգն ամուսնալուծվել է ։ Որդու խնամակալությունն անցել է Սուսային, Լեայի խնամակալությունը՝ Դանֆորդին, ով հետագայում ամուսնացել է Ջոն Ա. Ուիդսոուի հետ ։
1878 թվականին Սուսա Յանգը ընդունվել է Պրովո քաղաքի Բրիգամ Յանգի ակադեմիա, որտեղ հիմնադրել է երաժշտական բաժին ։ 1880 թվականին նա ամուսնացել է Յակոբ Ֆ. Գեյթսի հետ, ում հետ միասին ունեցել են 13 երեխա, որոնցից յոթը մինչև չափահաս տարիք ողջ չեն մնացել ։
Գեյթսը և նրա ամուսինը 1880-ական թվականների վերջին ծառայում էին որպես Հավայի թագավորության Սանդվիչ կղզիների եկեղեցական միսիոներներ ։ Հետագայում իր փորձի մասին նա պատմել է «The Little Missionary» (Փոքրիկ միսիոներուհին) վեպում ։ 1889 թվականին ավարտելով այս առաքելությունը՝ վերադարձել են և 1902 թվականին անցել հաջորդ առաքելությանը, որը վաղ են ավարտել Գեյթսի «նյարդային և ֆիզիկական խանգարման» պատճառով։ Երեք տարի բուժվելուց հետո նա կազդուրվել է ։
Այլ ներդրումներ
Սուսա Յանգ Գեյթսը ակտիվ է եղել նաև ծագումնաբանության և վերջին օրերի սրբերի եկեղեցու աշխատանքներում։ Նա աշխատել է Deseret News և Inter Mountain Republican թերթերի ծագումնաբանական բաժանմունքներում և 1906 թվականին խմբագրել ու գրել է սյունակներ երկու թերթերի համար։ 1923 թվականին դարձել է Յուտայի ծագումնաբանական միության հետազոտական բաժնի և գրադարանի վարիչը ։
Գեյթսը մահացել է Սոլթ Լեյք Սիթիում՝ 77 տարեկան հասակում ։
Հոդվածներ
• 2
Օգնության միության կոնֆերանս
• 2
Գեղարվեստական
• 2
Արխիվային ռեսուրսներ
Հետևյալ արխիվները պահվում են Լ. Թոմ Պերրի հատուկ հավաքածուներում, Հարոլդ Բ. Լիի գրադարանում, Բրիգամ Յանգ համալսարանում։
Այլ հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սուֆրաժիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ Կատեգորիա:Յուտայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ
Մարո Սարգսյան
Մարո Զենոնի Սարգսյան, հայ նկարչուհի։
Կենսագրություն
1988-1992 թվականներին սովորել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանում, 1993-1999 թվականներին` Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի գեղանկարի բաժնում։ 2012-2013 թվականներին CSDCA, 2001 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության, 2002 թվականից Հայաստանի դիզայներների միության անդամ է։ 2014 թվականից Փարիզի նկարիչների «16 հրեշտակներ» (les seize anges) ասոցիացիայի անդամ։ Հայրը՝ Զենոն Սարգսյան, մայրը՝ հայ նկարչուհի, խեցեգործ Անահիտ Սավայան, քեռին՝ նկարիչ Արմեն Սավայան, պապը՝ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Եփրեմ Սավայան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարչուհիներ Կատեգորիա:1973 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 29 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Նկարիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ
Բանյիցայի համակենտրոնացման ճամբար
Բանյիցայի համակենտրոնացման ճամբար (սերբերեն՝ Logor Banjica, KZ Banjica), Հարավսլավիայի մայրաքաղաք Բելգրադի Բանյիցա արվարձանում 1941 թվականի հունիսին Երրորդ ռայխի բացած համակենտրոնացման ճամբար, որը գործել է մինչև 1944 թվականի սեպտեմբեր ամիսը ։ Ստեղծվել է ռազմագերիներին պահելու սկզբնական նպատակադրումով, սակայն հետագայում այստեղ կալանքի տակ գտնվել են նաև հրեաներ, սերբ կոմունիստներ, գնչուներ, պարտիզաններ։ Գրանցված կալանավորների թվաքանակը կազմել է 23 637 ։ Ճամբարի պարետը գեստապոյի սպա Վիլլի Ֆրիդրիխն էր, նրա օգնականները՝ սերբ պոլիցայներ Սվետոզար Վույկովիչը (Svetozar Vujković) և Ջորջե Կոսմայացը (Đorđe Kosmajac), որոնք վատահամբավվել են կալանավորների նկատմամբ դրսևորած սադիստական վերաբերմունքով ։
Առաջին զանգվածային կոտորածը կազմակերպվել է 1941 թվականի դեկտեմբերի 17ին. այդ օրը գնդակահարվել են 170 կալանավոր ։
Զանգվածային կոտորածների իրականացման վայր էր ընտրվել մոտակա Յաինցի գյուղի մերձակայքը։ 1944 թվականի կեսերին գնդակահարել են ողջ մնացած բոլոր կալանավորներին և ճամբարը լուծարել։
Համակենտրոնացման ճամբարի տեղում 1969 թվականին թանգարան է բացվել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ Կատեգորիա:Համակենտրոնացման ճամբարներ Կատեգորիա:Ռազմական հանցագործություններ Կատեգորիա:Մարդկության դեմ ուղղված հանցագործություններ Կատեգորիա:Նացիստական Գերմանիայի համակենտրոնացման ճամբարներ
Յոհան Կրոյֆ
Յոհան Կրոյֆ (Hendrik Johannes Cruijff, ), հոլանդացի ֆուտբոլիստ, կենտրոնական հարձակվող։
Կենսագրություն
12 տարեկանում նրա մայրը «Այաքսին» խնդրում է ընդունել իր որդուն ակումբ, իսկ 4 տարի անց՝ 1963 թվականին, նա արդեն պայմանագիր է կնքում «Այաքսի» հետ։
Յոհանն ուներ հիանալի արագություն՝ վայրկյանում գրեթե 8 մետր։ Հավաքականում առաջին անգամ խաղացել է 18 տարեկան հասակում։ 1973 թվականին նա տեղափոխվեց «Բարսելոնա»։ 1973-1974 թվականներին Կրոյֆի խաղն առաջ քաշեց «Բարսելոնային»։ Կրոյֆի հետևից «Բարսա» եկավ նաև մեկ այլ հերոս՝ Յոհան Նեեսկենսը։ 1974 թվականին երկու Յոհանները փայլեցին աշխարհի առաջնությունում։
Հատկապես հիշարժան էր Կրոյֆի գոլը Բրազիլիայի հավաքականի դարպասը։ Կրոյֆը «Բարսելոնան» լքեց 1978 թվականին։ Նա խաղաց ԱՄՆ-ում և Իսպանիայում։
10 տարի անց նա վերադարձավ «Բարսելոնա» որպես մարզիչ և հասավ փառահեղ նվաճումների։ 6 տարում նա նվաճեց 12 գավաթ։ 1992 թվականին «Ուեմբլիում» նրա թիմը նվաճեց Եվրոպայի չեմպիոնների գավաթը՝ «Սամպդորիայի» հետ մրցավեճում։ Նա «Բարսելոնայից» հեռացավ 1996 թվականին, սակայն մշտական բնակություն հաստատեց Բարսելոնում և մինչև 2013 թվականը մարզեց Կատալոնիայի ազգային հավաքականը։
Մահացել է 2016 թվականի մարտի 24-ին Բարսելոնում, թոքերի քաղցկեղից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Այաքսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Հոլանդացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ
Չարորակ նեյրոլեպտիկ համախտանիշ
Չարորակ նեյրոլեպտիկ համախտանիշ (ՉՆՀ), նեյրոլեպտիկ կամ հակափսիխոտիկ դեղորայքի կիրառումից առաջացող, կյանքին սպառնացող վիճակ ։ Ախտանիշներն են բարձր ջերմությունը, շշմածությունը, մկանների ռիգիդությունը, արյան ճնշման տատանումները, առատ քրտնարտադրությունը և հաճախասրտությունը ։ Բարդություններն են՝ ռաբդոմիոլիզ (մկանային հյուսվածքի քայքայում), արյան մեջ կալիումի բարձր քանակություն, երիկամային անբավարարություն, կամ ցնցումներ ։
Նեյրոլեպտիկների ընտանիքին պատկանող ցանկացած դեղորայք կարող է առաջացնել այս վիճակը, չնայած, տիպիկ նեյրոլեպտիկները ունեն այս համախտանիշը առաջացնելու ավելի մեծ հավանականություն քան ատիպիկ նեյրոլեպտիկները ։ Համախտանիշը սովորաբար առաջանում է դեղամիջոցների կիրառումը սկսելուց մի քանի շաբաթ անց, սակայն տեսականորեն կարող է առաջանալ ցանկացած պահի ։ Ռիսկի գործոններն են ջրազրկումը, ագիտացիան և կատատոնիան ։ Լեվոդոպայի կիրառման կտրուկ դադարեցումը նույնպես կարող է նպաստել ՉՆՀ-ի առաջացմանը ։ Դրա հիմքում ընկած մեխանիզմը դոպամինային ընկալիչների պաշարումն է ։ Ախտորոշումը հիմնված է ախտանիշների վրա ։
Կարլ Զյուսհայմ
Կարլ Զյուսհայմ (Karl Süssheim,, ), գերմանացի պատմաբան և արևելագետ, իսլամական ժողովուրդների, ինչպես նաև թուրքական, պարսկական (պարսկերեն) և արաբերեն լեզուների պատմության պրոֆեսոր Մյունխենի համալսարանում։
Կենսագրություն
Կարլ Զյուսհայմը ծնվել է Քրոնախ Զիգմունդ Զյուսհայմայի և նրա կնոջ ՝ Կլարայի ընտանիքում։ Ընտանիքը Նյուրնբերգ է տեղափոխվել 1870 թվականին։ Կարլն այցելել է Նյուրնբերգյան «Alten Gymnasium» և «Neuen Gymnasium» վարժարաններ, որից հետո 1896 թվականին ուսումնասիրել է պատմություն, փիլիսոփայություն և բնական գիտություններ Յենայի, Մյունխենի, Էրլանգենի և Բեռլինի համալսարաններում։ Նրա դասախոսների թվում էր արաբագետ Մարտին Հարթմանը (1851-1918)։ 1902 թվականին Բեռլինի համալսարանում Զյուսհայմը պաշտպանելով գիտական թեզը՝ դարձավ պատմական գիտությունների թեկնածու։
Չարորակ նեյրոլեպտիկ համախտանիշ
2011 թվականի տվյալներով հոգեբուժարաններում նեյրոլեպտիկային դեղամիջոցներով բուժում ստացող 100,000 հիվանդից տարեկան 5-ի մոտ զարգանում էր չարորակ նեյրոլեպտիկ համախտանիշ ։ 20-րդ դարի երկրորդ կեսին այս ցուցանիշը ավելի բարձր էր՝ 2% (100,000-ից 2000-ի մոտ) ։ Տղամարդիկ ավելի հաճախ են ախտահարվում քան կանայք ։ Այս վիճակը առաջին անգամ նկարագրվել է 1956 թվականին ։
Կարլ Զյուսհայմ
Կենսագրություն
Մինչև 1906 թվականը Կարլ Զյուսհայմը շարունակում էր իր ուսումնասիրությունները Ստամբուլում. երիտթուրքերի հեղափոխության ժամանակ տեղափոխվեց Կահիրե։ 1911 թվականին նա պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն "Prolegomena zu einer Ausgabe der im Britischen Museum zu London verwahrten Chronik des seldschukischen Reiches" թեմայով և դարձել է Մյունխենի համալսարանի պրիվատ-դոցենտ, որտեղ Ֆրից Հոմմելի և Գոթհելգ Բերգշտրասերի ղեկավարությամբ դասավանդել է արաբերեն, պարսկերեն և թուրքերեն լեզուներ։ 1919 թվականից Զյուսհայմը եղել է պրոֆեսոր, հեռացվել է ազգային սոցիալիստների իշխանության գալուց հետո, 1933 թվականի հունիսի 27-ին։  Այդ ընթացքում նրա աշակերտների թվում էին Էռնստ Կանտորովիչը, Գերշ Շոլը և Բաբինգեր Ֆրանցը ։
Չարորակ նեյրոլեպտիկ համախտանիշ
Նշաններ և ախտանիշներ
Չարորակ նեյրոլեպտիկ համախտանիշի առաջին ախտանիշները սովորաբար լինում են ջղակծկումներն ու մկանայiն դողը (տրեմոր), տենդը, ինքնավար նյարդային համակարգի խանգարումները, օրինակ՝ անկայուն արյան ճնշումը, և հոգեկան վիճակի կտրուկ փոփոխությունները (ագիտացիա, դելիրիում կամ կոմա)։ Ախտանիշների ի հայտ գալուն պես, նրանք արագորեն հարաճում են՝ հասնելով ինտենսիվության գագաթնակետին ընդամենը 3 օրվա ընթացքում։ Այս ախտանիշները կարող են պահպանվել 8 օրից մինչև 40 օր ։
Կարլ Զյուսհայմ
Կենսագրություն
1934 թվականից մինչև երրորդ ռեյխի արտագաղթը, Կարլ Զյուսհայմը ընտանիքի հետ ապրում էր Մյունխենում "Preysingstraße 12"հասցեում։ Բյուրեղապակյա գիշերից հետո նա կարճ ժամանակով հայտնվել է Դահաու համակենտրոնացման ճամբարում։ 1941 թվականին, իր թուրք ընկերների օգնությամբ, Զյուսհայմը կարողացել է տեղափոխվել Ստամբուլ, որտեղ ժամանակավոր դիրք է զբաղեցրել Ստամբուլի համալսարանում։ Մահացել է երիկամների հիվանդությունից 1947 թվականին և թաղվել է Օրթաքեյ շրջանի աշքենազների գերեզմանատանը (Ortaköy):
Չարորակ նեյրոլեպտիկ համախտանիշ
Նշաններ և ախտանիշներ
Շատ հաճախ բժշկի կողմից ախտանիշները սխալ կերպով մեկնաբանվում են որպես հոգեկան հիվանդություն, ինչը կարող է բերել ուշացած բուժման ։ ՉՆՀ-ի զարգացում ավելի քիչ հավանական է այն անձանց մոտ, ովքեր երկար ժամանակ ստանում են բուժում հակափսիխոտիկներով և այդ ընթացքում նրանց վիճակը եղել է կայուն, հատկապես այն դեպքերում, երբ դեղաչափը չի փոխվել և չկան որևէ խնդիրներ կապված անհամատեղելիության հետ, կամ փսիխոակտիվ դեղամիջոցների օգտագործումը չեն վատացրել փսիխոզի ընթացքը։
Կարլ Զյուսհայմ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գերմանացի արևելագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Մյունխենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ենայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ
Չարորակ նեյրոլեպտիկ համախտանիշ
Նշաններ և ախտանիշներ
Չարորակ նեյրոլեպտիկ համախտանիշի հիմնական ախտանիշներն են՝
Պատճառներ
ՉՆՀ-ը հիմնականում առաջանում է հակափսիխոտիկ դեղամիջոցների օգտագործումից։ Բազմաթիվ դեղամիջոցներ կարող են առաջացնել ՉՆՀ ։ Այն անհատները, ովքեր օգտագործում են բութիրոֆենոններ (օրինակ՝ հալոպերիդոլ կամ դրոպերիդոլ) կամ ֆենոթիազիններ (օրինակ՝ պրոմեթազին կամ քլորպրոմազին), գտնվում են ամենամեծ ռիսկի խմբում։ Այնուամենայնիվ, մի շարք ատիպիկ հակափսիխոտիկներ, ինչպիսին է՝ կլոզապինը, օլանզապինը, ռիսպերիդոնը, կուատեպինը և զիպրասիդոնը, նույնպես հանդիսանում են ՉՆՀ-ի առաջացման պատճառ ։
ՉՆՀ-ն կարող է առաջանալ նաև այն մարդկանց մոտ, ովքեր Պարկինսոնի հիվանդության կապակցությամբ ընդունում են դոպամինէրգիկ դեղամիջոցներ (օրինակ՝ լեվոդոպա), հատկապես այն դեպքում, երբ դեղամիջոցի դեղաչափը կտրուկ նվազեցվում է ։ Չնայած սրան, այլ դեղամիջոցները, որոնք ցուցաբերում են հակադոպամինէրգիկ ակտիվություն, նույնպես կարող են առաջացնել ՉՆՀ ։ Անգամ եղել են դեպքեր, երբ դեղամիջոցները, որոնք չեն ունեցել հակադոպամինէրգիկ ակտիվություն (օրինակ՝ ամոքսապիններ), առաջացրել են ՉՆՀ։ Դեսիմպրամինը, դոթիեֆինը, ֆենելզինը, տետրաբենզինը և ռեսպերինը համարվում են ՉՆՀ-ի թրիգերներ ։ Արդյոք լիթիումը կարող է առաջացնել ՉՆՀ, թե ոչ, դեռևս վերջնականապես պարզ չէ ։
Մոլեկուլյար մակարդակով ՉՆՀ-ն առաջանում է դոպամինային ակտիվության հանկարծակի, նշանակալի նվազման հետևանքով՝ կամ դոպամինէրգիկ միջնորդների սպառման կամ էլ դոպամինային ընկալիչների պաշարման հետևանքով։
Ռիսկի գործոններ
ՉՆՀ-ի առաջացման ռիսկի գործոններից ամենաակնհայտը այս վիճակը առաջացնող դեղամիջոցների օգտագործումն է։ Բարձր պոտենցիալ ունեցող նեյրոլեպտիկների օգտագործումը, նեյրոլեպտիկների դեղաչափի կտրուկ բարձրացումը և երկար ազդեցության նեյրոլեպտիկները մեծացնում են ՉՆՀ-ի առաջացման ռիսկը ։
Ենթադրվում է, որ գոյություն ունի ՉՆՀ-ի առաջացման գենետիկական ռիսկի ֆակտոր, քանզի եղել է դեպք, երբ միաձվանի երկվորյակները երկուսն էլ ներկայացել են ՉՆՀ-ով, եղել է նաև դեպք, երբ մայրը և նրա երկու դստրերը նույնպես ներկայացել են ՉՆՀ-ով ։
Ժողովրդագրական առումով տղամարդիկ, հատկապես մինչև 40 տարեկանը, գտնվում են ՉՆՀ-ի առաջացման ավելի բարձր ռիսկի խմբում, սակայն դեռ պարզ չէ, թե դա կապված է 40 տարեկանից երիտասարդ տղամարդկանց շրջանում նեյրոլեպտիկների ավելի շատ կիրառմամբ, թե ոչ ։ Կան նաև տվյալներ, որ ծննդաբերած կանայք նույնպես գտնվում են ՉՆՀ-ի առաջացման մեծ ռիսկի խմբում ։
Այս հիվանդության զարգացման մեկ այլ կարևոր ռիսկի գործոն է հանդիսանում Լեվիի մարմնի դեմենցիան։ Այս պացիենտները ծայրահեղ զգայուն են նեյրոլեպտիկների հանդեպ։ Այսպիսով, նեյրոլեպտիկները պետք է շատ զգուշորեն օգտագործվեն բոլոր դեմենցիայով տառապողների մոտ ։
Ախտաֆիզիոլոգիա
ՉՆՀ-ի առաջացման մեխանիզմների հիմքում ընկած է դոպամինի ակտիվության նվազումը հետևյալ պատճառներով՝
Առաջարկված է մի տեսություն, ըստ որի D-2-ի նման ընկալիչների (D2, D3 և D4) պաշարումը բերում է գլուտամատի մեծաքանակ ձերբազատման, ինչը առաջացնում է կատատոնիա, նեյրոտոքսիկություն և միոտոքսիկություն ։ Նաև ատիպիկ հակափսիխոտիկների կողմից տարբեր տեսակի սերոտոնինային ընկալիչների պաշարումը և 5HT1 ռեցեպտորների ակտիվացումը որոշ հակափսիխոտիկներով իջեցնում են ԳԱԿԹ-ի (գամամաինոկարագաթթու) քանակը և դրա միջոցով անուղղակիորեն բարձրացնում են գլուտամատի ձերբազատումը, ինչը էլ ավելի է վատացնում ՉՆՀ-ով տառապողի վիճակը ։
Մկանային ախտանիշները ամենայն հավանականությամբ կապված են դոպամինային D2 ընկալիչների պաշարումով, ինչը բերում է հիմային հանգույցների ֆունկցիայի խանգարման, ինչը նաև հանդիսանում է Պարկինսոնի հիվանդության առաջացման մեխանիզմը ։
Այնուամենայնիվ, դոպամինային D2 ընկալիչներ անտագոնիզմի անբավարարությունը, կամ դոպամինային ռեցեպտորների դիսֆունկիցան լիովին չեն կարող բացատրել ՉՆՀ-ի նշաններն ու ախտանիշները, ինչպես նաև չեն կարող բացատրել ՉՆՀ-ի առաջացումը այնպիսի ատիպիկ հակափսիխոտիկներից, որոնք ցուցաբերում են ցածր D2 դոպամինային ակտիվություն ։ Սա բերեց նրան, որ ՉՆՀ-ի առաջացման համար առաջարկվեց սիմպաթոադրենալ հիպերակտիվության հիպոթեզը (պատճառը հանդիսանում է սիմպաթիկ նյարդային համակարգի վրա տոնիկ ինհիբիտոր ազդեցության թուլացումը) ։ Հակափսիխոտիկների կիրառումից մեծանում է սարկոպլազմատիկ ցանցից կալցիումի դուրս բերումը։ Սա կարող է բերել մեծացած մկանային կծկողականությանը, ինչը կարող է դեր խաղալ մկանների վնասման, մկանների ռիգիդության և հիպերթերմիայի առաջացման մեջ։ Ինչպես ասվեց, որոշ հակափսիխոտիկ դեղորայքներ, ինչպիսին են ատիպիկ նեյրոլեպտիկները, պաշարում են դոպամինային ընկալիչները, սակայն, որոշ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ եթե ՉՆՀ-ով հիվանդի մոտ դադարեցվեն դոպամինային դեղորայքները, ապա հիվանդության ախտանիշները չեն վերանա ։
Կան նաև կարծիքներ, որ չարորակ կատատոնիայի և ՉՆՀ-ի ախտաֆիզիոլոգիաների միջև կան համընկումներ՝ առաջինը նույն համախտանիշի իդիոպաթիկ, իսկ երկրորդը դեղորայք ինդուկցված տեսակն է ։
ՉՆՀ-ով հիվանդների մոտ արյան սպիտակ բջիջների քանակի շատացումը և կրեատին ֆոսֆոկինազի պլազմայի բարձր կոնցենտրացիան պայմանավորված են բարձրացած մկանային ակտիվությամբ և ռաբդոմիոլիզով (մկանային հյուսվածքի քայքայում) ։ Պացիենտի մոտ կարող է առաջանալ հիպերտենզիվ կրիզ և մետաբոլիկ ացիդոզ։ Դեպքերի 50%-ում դիտվում է ԷԷԳ-ի (էլեկտրոէնցեֆալոգրաֆիա) չգեներալիզացված դանդաղում։
ՉՆՀ-ի ժամանակ դիտվող հիպերթերմիան ամենայն հավանականությամբ պայմանավորված է հիպոթալամուսում դոպամինային ընկալիչների պաշարմամբ։ Ծայրամասային խնդիրները (արյան սպիտակ բջիջների քանակի շատացումը և կրեատին ֆոսֆոկինազի պլազմայի բարձր կոնցենտրացիան) առաջանում են հակափսիխոտիկ դեղամիջոցներից։ Նրանք բերում են մկանային բջիջների սարկոպլազմատիկ ցանցից կալցիումի դուրս բերման շատացման, ինչը կարող է բերել մկանային ռիգիդության և ի վերջո բջջի քայքայման։ Ոչ մի մեծ հետազոտություն չի բացատրել ԷԷԳ-ի պատկերի ախտաբանական փոփոխությունները, բայց կան կարծիքներ, որ դա կապված է դոպամինային ընկալիչների պաշարման հետ, ինչը բերում է նեյրոնային ուղիներում որոշ փոփոխությունների առաջացման ։
Տարբերակիչ ախտորոշում
ՉՆՀ-ի տարբերակումը այլ նյարդաբանական հիվանդություններից կարող է լինել շատ դժվար։ Այն պահանջում է փորձառու մասնագետի դատողություն՝ տարբերելու համար ՉՆՀ-ի ախտանիշները այլ հիվանդություններից։ ՉՆՀ-ի հետ ամենաշատը շփոթվող հիվանդություններից են՝ էնցեֆալիտը, տոքսիկ էնցեֆալոպաթիան, էպիլեպտիկ ստատուսը, ջերմային հարվածը և չարորակ հիպերթերմիան։ ՉՆՀ-ի հարաբերականորեն հազվադեպ հանդիպելու հետևանքով, այն շատ հաճախ անտեսված է մնում և նրա անհապաղ բուժումը ուշանում է։ Որոշ թմրանյութեր, ինչպիսին է՝ կոկաինը և մեթամֆետամինը կարող են առաջացնել ՉՆՀ-ի նման ախտանիշներ ։
Տարբերակիչ ախտորոշումը նման է հիպերթերմիային և ներառում է սերոտոնինային համախտանիշը ։ ՉՆՀ-ն սերոտոնինայի համախտանիշից տարբերելու նշաններն են՝ բրադիկինեզիան (շարժումների դանդաղում), մկանային ռիգիդությունը և արյան մեջ լեյկոցիտների քանակի շատացումը ։
Բուժում
ՉՆՀ-ն համարվում է բժշկական շտապ վիճակ և կարող է բերել մահվան՝ բուժման բացակայության պայմաններում։ Առաջին քայլը հակափսիխոտիկ դեղամիջոցների կիրառման դադարեցումն է և հիպերթերմիայի ագրեսիվ բուժումն է՝ սառը սպիտակեղենի կամ սառույցով պարկերի տեղադրում անութափոսերում և աճուկային շրջանում։ Արյան շրջանառության և շնչառության վերահսկումը ինտենսիվ թերապիայի բաժանմունքում պարտադիր պայման է ՉՆՀ-ի դեպքում։ Դեռ պարզ չէ, թե որ ֆարմակոլոգիական միջոցն է հանդիսանում ՉՆՀ-ի բուժման լավագույն տարբերակը։ Դանտրոլենը օգտագործվում է մկանային ռիգիդության բուժման համար, և ոչ վաղ անցյալում դոպամինային ուղիների հետ կապված դեղամիջոցների կիրառումը, օրինակ՝ բրոմկրիպտին, ցույց են տվել դրական արդյունք ։ Բուժման համար օգտագործվող մեկ այլ դեղամիջոց է հանդիսանում ամանտադինը, որը ունի դոպամինէրգիկ և հակախոլինէրգիկ ակտիվություն։ Կարելի է օգտագործել նաև ապոմորֆին, սակայն նրա արդյունավետությունը չունի բավարար ապացույցներ ։ Ագիտացիան կարգավորելու համար կարելի է օգտագործել բենզոդիազեպիններ։ Արյան մեջ միոգլոբինի բարձրացած կոնտցենտրացիան կարող է բերել երիկամների վնասման, ինչ համար հնարավոր է պետք լինի իրականացնել ագրեսիվ ներերակային հիդրատացիա՝ դիուրեզով։ Եթե ՉՆՀ-ն ախտորոշվել է և բուժումը սկսվել է ճիշտ ժամանակին, ապա ելքը կարող է լինել բավարար, սակայն դեպքերի 10%-ը ավարտվում է հիվանդի մահով ։
Եթե հիվանդը հետագայում պետք է ստանա հակափսիխոտիկներ, ապա խորհուրդ է տրվում օգտագործել ցածր դեղաչափերով թույլ ազդեցությամբ ատիպիկ հակափսիխոտիկներ ։
Կանխատեսում
Կանխատեսումը լավագույնն է այն դեպքում, երբ ախտորոշումը կատարվել է ժամանակին և սկսել է իրականացվել ագրեսիվ բուժում։ Այս դեպքերում ՉՆՀ-ն սովորաբար մահացու չէ։ Հին հետազոտությունների համաձայն ՉՆՀ-ի մահացելիությունը կազմել է 20-38%, բայց 2009 թվականի տվյալներով մահացելության ցուցանիշները նվազել են՝ հասնելով 10%-ի, ինչը վերջին երկու տասնամյակում այս համախտանիշի վաղ ախտորոշման և բարելավված բուժման հետևանք է ։ ՉՆՀ առաջացնող դեղորայքների վերակիրառումը, այս համախտանիշով տառապած անձանց մոտ կարող է բերել հիվանդության կրկնման, բայց մեծ մասամբ այդպես չի լինում։
Հիշողության խանգարումը հանդիսանում է ՉՆՀ-ից բուժված հիվանդների մոտ հաճախ հանդիպող վիճակ և հիմնականում ժամանակավոր է, սակայն որոշ դեպքերում լինում է նաև մշտական ։
Համաճարակաբանություն
Ըստ համախմբած տվյալների ՉՆՀ-ի տարածվածությունը կազմում է 0,2-3,23% ։ Սակայն, բժիշկների գնալով ավելի շատ տեղեկացվածությունը ատիպիկ հակափսիխոտիկների կողմնակի ազդեցությունների վերաբերյալ բերել են ՉՆՀ-ի առաջացման քչացման ։ Ինչպես նաև հայտնի է, որ երիտասարդ տղամարդիկ ավելի զգայուն են այդ դեղորայքի նկատմամբ, այդ իսկ պատճառով ՉՆՀ-ի հանդիպման տղամարդ։կին հարաբերակցությունը կազմում է 2։1 ։
Պատմություն
ՉՆՀ-ի մասին հայտնի էր դեռ 1956 թվականից՝ առաջին ֆենոթիազինների ներդրումից անմիջապես հետո ։ ՉՆՀ-ն առաջին անգամ նկարագրվել է 1960 թվականին Ֆրանսիացի կլինիցիստների կողմից, որոնք աշխատում էին հալոպերիդոլը ներառող հետազոտության վրա։ Նրանք հալոպերիդոլի առաջացրած կողմնակի ազդեցությունների հետ կապված վիճակը նկարագրեցին որպես «syndrome malin des neuroleptiques», ինչը թարգմանաբար նշանակում է «չարորակ նեյրոլեպտիկ համախտանիշ» ։
Հետազոտություններ
Մինչդեռ ՉՆՀ-ի ախատաֆիզիոլոգիան դեռ վերջնականապես պարզ չէ, արդի են մնում երկու հիմնական տեսություններ՝
Անցյալում, հետզոտություններն ու կլինիկական փորձերը հաստատում էին D2 ընկալիչներ պաշարման տեսությունը, ըստ որի հակափսիխոտիկ դեղամիջոցները զգալիորեն իջեցնում են դոպամինային ակտիվությունը՝ պաշարելով D2 ընկալիչները, որոնք կապված են այս նեյրոտրանսմիտերի հետ։ Սակայն վերջին հետազոտությունները ցույց են տալիս այս վիճակի հետ կապված գենետիկական կոմպոնենտը ։ Ի պաշտպանություն սիմպաթոադրենալինային գերակտիվության մոդելի՝ առաջադրվել է հիպոթեզ, ըստ որի սիմպաթիկ նեյրոններում կալցիումը կարգավորող սպիտակուցների դեֆկետները կարող են բերել ՉՆՀ-ի առաջացման ։ ՉՆՀ-ի առաջացման այս մոդելը նաև որոշակիորեն բացատրում է չարորակ հիպերթերմիան, ինչի արդյունքում ՉՆՀ-ն կարող է համարվել այս վիճակի նեյրոգեն տեսակ, որը կապված է կալցիում տեղափոխող սպիտակուցների դեֆեկտի հետ։
D2 դոպամինային ընկալիչներ նկամտամբ ավելի ցածր խնամակցությամբ օժտված հակափսիխոտիկ դեղորայքի ներդրումից հետո ՉՆՀ-ի հանդիպման հաճախականությունը կարծես քչացավ։ Սակայն հետազոտությունները ցույց են տվել, որ մահացելիության նվազումը ավելի շատ կապված է բժիշկների ավելի լավ տեղեկացվածությամբ և ժամանակին իրականացվող բուժմամբ, քան դեղորայքի ազդեցությամբ ։
Ատիպիկ դեղամիջոցների հետևանքով առաջացած ՉՆՀ-ն շատ նման է «դասական» ՉՆՀ-ին (որը առաջանում է «տիպիկ» հակափսիխոտիկների կիրառումից), ինչը ավելի շատ է կասկածի տակ դնում այս դեղամիջոցների առավելությունները ։
Սինթիա Ռոթրոկ
Սինթիա Ռոթրոկ (Cynthia Rothrock, լրիվ անունը` Սինթիա Էնն Քրիստին Ռոթրոկ, Cynthia Ann Christine Rothrock, ), ամերիկյան կինոդերասանուհի, պրոդյուսեր և մարզուհի։ 2012 թվականին արժանացել է Awakening Outstanding Contribution Award-ի պարգևին, իսկ 2014 թվականին ընդգրկվել է Hall of Fame Inductees-ի փառքի սրահ։
Կենսագրություն
Սինթիա Ռոթրոկը ծնվել է Դելավեր նահանգի Ուիլմինգտոն քաղաքում, սակայն մանկությունն անցել է Փենսիլվանիայի Սկրանտոն քաղաքում։ 13 տարեկանից սկսել է զբաղվել մարտարվեստով։ Չնայած ցածր հասակին` 160 սմ, այդ ուղղությամբ հասել է նշանակալից հաջողությունների։ 1981-1985 թվականներին մասնակցել է կարատեի ամերիկյան մի շարք մրցաշարերի և զենքով կատա վարժության ասպարեզում դարձել չեմպիոն։
1980-ական թվականներին, հոնկոնգյան Golden Harvest կինոընկերության հետ պայմանագրի շրջանակներում, բնակություն է հաստատել Հոնկոնգում, որտեղ նկարահանվել է շուրջ յոթ ֆիլմում և մարզվել մենամարտերի տարբեր արևելյան դպրոցներում։ Ձեռնամարտի տարբեր տեսակներից (կարատե, թեկվոնդո, ուշու, քունգ ֆու, թենգ սու դո) Սինթիա Ռոթրոկն ունի յոթ սև գոտի։ Նա հիմնականում գերադասում է շուանգոու չինական սառը զենքով մարտերը։
Սինթիա Ռոթրոկը այն սակավաթիվ արևմտյան դերասաններից է, ովքեր մինչ իրենց հայրենիքում ճանաչում ձեռք բերելը, հաջողություններ են գրանցում արտասահմանում։ Նա Հոնկոնգում հասել էր «կինոաստղի» կարգավիճակի։ Սինթիա Ռոթրոկը Mortal Kombat համակարգչային խաղում գործող Սոնյա անունով կերպարի նախատիպն է։
Անձնական կյանքը
2004 թվականից Սինթիա Ռոթրոկը կինոարդյունաբերության համար Լոս Անջելեսում մարտարվեստ է դասավանդում և ունի մի քանի մարզասրահ։ Մարտարվեստի մրցաշարերի ժամանակ հանդես է գալիս որպես մեկնաբան։
Ֆիլմագրության ընտրանին
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Իգոր Դյակոնով
Իգոր Միխայլովիչ Դյակոնով (Игорь Михайлович Дьяконов, ), ռուս սովետական արևելագետ, հայագետ։ Պատմական գիտությունների դոկտորր (1960)։ Հեղինակ է շուրջ 200 գիտական աշխատությունների։ Տիրապետել է մի քանի լեզուների։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1915 թվականի հունվարի 12-ին (30․12․1914), Պետրոգրադում։ Նրա մանկությունը և պատանեկությունը անցել են Նորվեգիայում, որտեղ հայրը Ռուսաստանի, իսկ ապա Խորհրդային Միության առևտրական ներկայացուցիչն էր։ 1932-1936 թվականներին ուսանել է Լենինգրադի պատմա-լեզվա-փիլիսոփայական ինստիտուտի նախ պատմական, իսկ ապա լեզվաբանական բաժնում։ 1938 ավարտել է Լենինգրադի պետական համալսարանը, 1937 թվականից մինչև 1959 թվականն աշխատել է Էրմիտաժում՝ ՀԻն Արևելքի բաժնում, իսկ 1954 թվականից եղել է ՍՍՏՄ ԳԱ արևելագիտության ինստիտուտի Լենինգրադի բաժանմունքի ավագ գիտաշխատող։ Զբաղվել է հին Առաջավոր Ասիայի երկրների և ժողովուրդների, այդ թվում՝ շումերների, բաբելացիների, ուրարտացիների, խուրրիների, խեթերի, մարրերի, պարթևների, հայերի սոցիալ-տնտեսական պատմության, մշակույթի և լեզվի հարցերով։
Գործունեություն
Զարգացրել ու հարստացրել է Հին Արևելքում ստրկատիրական հասարակարգի մասին սովետական գիտության առաջադրած տեսությունը։ Համակիր է Հին Արևելքի և Անտիկ աշխարհի պատմական ուղիների միասնության գաղափարին։ Առաջ է քաշելնոր տեսություն աֆրոասիական լեզուների հարազատության համակարգի մասին և համակողմաևիորեն ուսումնասիրել խուրրի-ուրարտակաև լեզվախումբը։ Հետազոտել ու հրապարակել է կավե սալիկների վրա եղած ուրարտական դժվարընթեռնելի սեպագիր վավերագրերը՝ էապես լրացնելով ուրարտերենի և նրա դպրության մասին գիտական պատկերացումները։ 1961 թվականին թարգմանել ու մեկնաբանել է «Գիլգամեշ» դյուցազներգությունը։ Հին Արևելքի պատմության ու մշակույթի ուսումնասիրման համար Դյակոնովի «Ասսուրաբաբելական աղբյուրները Ուրարտուի մասին» (1951) և «Բաբելոնի, Ասորեստանի ու Խեթական թագավորության օրենքները» (1952) թարգմանական ժողովածուները կարևոր ձեռնարկներ են համարվում։
1976 թվականին գրել է «Языки древней  Передней  Азии» գիրքը, որում շարադրված են Հին Առաջավոր Ասիայի բոլոր ոչ հնդեվրոպական լեզուների քերականությունները։ Իգոր Դյակոնովի աշխատանքի արդյունքն Է լեզվաբանության մեջ նոր ուղղության՝ համեմատական խուռի-ուրարտագիտության ստեղծումը։ Նշանակալի Է նրա ավանդը սեմա-քամյան (աֆրա-ասիական) լեզուների դասակարգման գործում, որն իր արտահայտությունն Է գտել «Afrasian Languages» (1988) գրքում։
Իգոր Դյակոնովի ղեկավարությամբ և գործուն մասնակցությամբ ստեղծվել են բազմաթիվ կոլեկտիվ աշխատություններ. «Закоы Вавилонии,  Ассирии  и Хеттского  царства» (1952), « История  древнего  мира» (I-III, 1982), «История  древнего  Востока» (մաս I, 1983), «История  древнего  Востока» մատենաշարը, Երևանում հրատարակվող «Древний  Восток» պարբերական ժողովածուն և շատ ուրիշներ։
Հայանվեր աշխատանքներ
Զբաղվել է նաև հայ ժողովրդի ծագման և կազմավորման խնդիրներով։ Ըստ Դյակոնովի, հայ ժողովուրդը կազմավորվել է Հայկական լեռնաշխարհի սահմաններում՝ բաղադրատարրեր ունենալով թե՛ մեծաքանակ տեղական ցեղերին ու ժողովուրդներին (խուրրի-ուրարտացիներ, խեթալուվիացի֊ներ)՝ իրենց մշակույթներով, լեզվական տարրերով ու մարդաբանական կերպարով և թե՛ եկվոր հնդեվրոպական, թրակա-փռյուգացիներին հարազատ արմենական ցեղերին, որոնք ներդրել են իրենց լեզուն որպես ապագա հայոց լեզվի կորիզ։ Դյակոնովը նպաստել է նաև Արտաշես Ա-ի արամեական արձանագրությունների ընթերցմանը։
1968 թվականին գրել է «Предыстория армянского  народа» գիրքը, որտեղ ցույց է տվել, որ հայ ժողովրդի բնօրրանը Հայկական լեռնաշխարհն է, որը խուռի-ուրարտական, խեթա-լուվական, հայկական և այլ հնդեվրոպական ցեղերի յուրատեսակ մի խառնարան էր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս արևելագետներ Կատեգորիա:Ռուս հայագետներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Ռուս լեզվաբաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի լեզվաբանության ֆակուլտետի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ Կատեգորիա:Հնդեվրոպագետներ Կատեգորիա:Խորհրդային հուշագիրներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:Շումերագետներ
Երիկամային խիթ
Երիկամային խիթ, որովայնային ցավի տեսակ, որն առաջանում է երիկամների քարերի պատճառով։
Նշաններ և ախտանիշներ
Երիկամային խիթ սովորաբար սկսվում է ծայրերում և հաճախ տարածվում է ստորև՝ դեպի կողոսկրեր կամ աճուկ։ Այն սովորաբար գալիս է ալիքներով՝ միզածորանի գալարակծկանքի պատճառով, բայց կարող է լինել մշտական։ Այն հաճախ նկարագրվում է որպես ամենաուժեղ ցավերից մեկը ։ Չնայած նրան, որ այս վիճակը կարող է լինել շատ ցավալի, երիկամների քարերը սովորաբար չեն առաջացնում մշտական ֆիզիկական վնաս։ Շատ դեպքերում, երիկամների խիթ ունեցող մարդկանց խորհուրդ են տալիս խմել մեծ քանակությամբ ջուր։ Այլ դեպքերում, հնարավոր է պահանջվի բժշկական միջամտութուն։ Խիթի կրկնվելու հավանականությունը նվազագույնի հասնցելու համար անհրաժեշտ է կանխարգելիչ բուժում ։
Ախտորոշում
Երիկամային խիթի ախտորոշումը նույնն է, ինչ երիկամների և միզուղիների քարերի ախտորոշումը։
Տարբերակող ախտորոշում
Երիկամային խիթը պետք է տարբերակվի հետևյալ պայմաններով
Բուժում
Փոքր քարերի մեծամասնությունը անցնում է ինքնաբերաբար և պահանջվում է միայն ցավազրկում։ 5 մմ-ից մեծ քարի ինքնաբուխ անցման հավանականությունը նվազում է ։ Օգտագործում են ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներ, որոնցից են դիկլոֆենակը կամ իբուպրոֆեն ը, և սպազմոլիտիկ դեղանյութեր, ինչպիսին է բուտիլոսկոպոլամինը։ Չնայած նրանք, որ մորֆինը լավ է ազդում ցավի վրա, այնուամենայնիվ այն խորհուրդ չի տրվում օգտագործել, քանի որ, առաջացնում է կախվածություն և բարձրացնում է ներմիզուկային ճնշումը, վատթարացնում է վիճակը։ Մասնավորապես պեթիդին դեղամիջոցն օգտագործողների մոտ առաջանում է կողմնակի ազդեցություն՝ փսխում ։ Հաճախ օգտագործվում են ներքին ընդունման թմրամիջոցներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նեֆրոլոգիա Կատեգորիա:Երիկամ Կատեգորիա:Հիվանդություններ ըստ օրգան համակարգերի Կատեգորիա:Ուրոլոգիական հիվանդություններ
Սան Խուան շրջան (Կոլորադո)
Սան Խուան շրջան (San Juan County), ԱՄՆ Կոլորադո նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1007 կմ² է, բնակչությունը՝ 699 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Սիլվերթոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1876 թ.։
Կատեգորիա:Կոլորադոյի շրջաններ
Լոմե
Լոմե (Lomé), Տոգոյի մայրաքաղաքը։ Նավահանգիստ է Գվինեական ծոցի առափնյա հատվածում՝ Տոգոյի հարավարևմտյան մասում։ Քաղաքը հիմնել են 18-րդ դարում էվե էթնոխումբը։ 1882 թ. քաղաքում Չիկու և Օկտավիանու Օլիմպիու եղբայրները հիմնել են առևտրային ընկերություն, որի շնորհիվ էլ քաղաքը դառնում է կարևոր առևտրային կենտրոն։ Լոմեն համարվում է երկրի քաղաքական կենտրոնը։ Բնակչությունը՝ ։
Անվանում
Հիմնադրվել է 19-րդ դարի վերջին՝ Էվե ժողովրդի բնակավայրից մեկի տեղում։ Անվանումն առաջացել է Լումե բառից, որը նշանակում է «առևտրական փոքրիկ քաղաք» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Տոգոյի քաղաքներ