cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Բրիգ-Ցերմատ երկաթգիծ
Սողանք Ռանդայում
Մայիսի 9-ին կրկին խոշոր քարեր են ընկել հովիտ՝ փակելով երկաթուղային գծերը 250 մետր տարածության վրա, ինչպես նաև ճանապարհը։ Բացի այդ, բեկորները փակել են Vispa-ն, ինչի հետևանքով հովիտը հեղեղվել է։ 1991 թվականի հունիսի 18-ին հորդառատ անձրևներից հետո կայարանը նույնպես ջրի տակ է անցել։ Անմիջապես սկսվել է երկաթուղու և ճանապարհի նոր երթուղու նախագծումը, որը պետք է անցներ աղետի գոտով։ 2860 մ երկարությամբ նոր երկաթուղային գիծը պատրաստ էր բացման 1991 թվականի օգոստոսի 1-ին։ Սակայն, օգոստոսի 8-ին ուժեղ ամպրոպի հետևանքով խցանվել է նոր մաքրված Vispa-ի հունը, ինչն էլ հանգեցրել է կայարանի երկրորդ հեղեղմանը։ Ջրի ցամաքելուց հետո երկաթուղային երթևեկությունը վերականգնվել է օգոստոսի 10-ին։
Երկաթուղու ընդհանուր վնասը գնահատվել է 16,5 միլիոն ֆրանկ, որից 13,59 միլիոն դոլարը փոխհատուցվել է «Երկաթուղային տրանսպորտի մասին» Շվեյցարիայի դաշնային օրենքի համաձայն ։ 105 օրով փակված երկաթուղու ընդմիջման պատճառով հոբելյանական միջոցառումները, որոնք ի սկզբանե նախատեսված են եղել 1991 թվականի հուլիսին, հետաձգվել են մինչև հոկտեմբեր։ Հոբելյանական տարում Բրիգ-Ֆիսպ-Ցերմատ երկաթուղին վերանվանվել է BVZ Ցերմատ երկաթուղու՝ երկաթգծի ամենակարևոր քաղաքը առանձնացնելու նպատակով։
Երկաթուղու վերափոխումը Մատերհորն-Գոտհարդ
2003 թվականի հունվարի 1-ին BVZ-ը միաձուլվել է հարևան Ֆուրկա-Օբերալպ երկաթուղու հետ ։ Երկու երկաթուղիների միաձուլումը զարգացման բազմաթիվ հնարավորություններ է ստեղծել։ 2006 թվականի վերջին Տեշի տերմինալ տանող մերձքաղաքային գնացքներն արմատապես փոխվել են, իսկ ծածկված կայանատեղիների թիվը հասել է 1700-ի։ Լոչբերգի բազային թունելի բացման կապակցությամբ Ֆիսպ կայարանը ամբողջությամբ վերակառուցվել է։ Սկսած 2005 թվականից MGB-ի ուղեգծերը կայարանամերձ հրապարակից տեղափոխվել են եվրոպական երթուղիների հարևանությամբ գտնվող կառամատույցներ՝ ուղևորների հետիոտն երթուղու հեռավորությունները նվազագույնի հասցնելու համար։
Բրիգ-Ֆիսպ
1930 թվականից Բրիգը դարձել է Ցերմատ տանող գծի սկիզբը։ Մինչ երկու երկաթուղիների միացումը, այդ կայանը պատկանել է FO-ին և BVZ-ն վարձ է վճարել դրա օգտագործման համար։ 1915 թվականին կառուցվել է Բրիգ-Ֆուրկա-Դիզենտիս երկաթգիծը, մետրաչափ Բրիգ կայարանը բաղկացած է երեք ուղուց և գտնվում է Բրիգի կայարանամերձ հրապարակում, ստանդարտ ուղեգծով կայարանի դիմաց, որտեղից կարելի է տեղափոխվել դեպի BLS և SBB Լեչբերգի ուղղությամբ, Ժնևի լիճ և Սիմպլոնի թունել։ Լեչբերգի բազային թունելի բացումից հետո Ցերմատ ճանապարհորդների մեծ մասն այժմ տեղափոխվում է Ֆիսպում։ Բրիգի մետրաչափ կայարանն այժմ միջանցիկ կայարան է։ Նրա նախկին տեսքը՝ որպես փակուղային կայարան, ավարտվել է նոր մայրուղու բացմամբ, որը տանում է դեպի արևելք Հոմսի ուղղությամբ։ Նոր ուղին, որն առաջին անգամ շահագործվել է 2007 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, փոխարինել է Նատերսի ուղուն, որն ուներ բազմաթիվ անցումներ։ Այս պահին Բրիգ քաղաքը ձգտում է ամբողջությամբ հանել նեղգիծ երկաթուղիները կայարանամերձ հրապարակից և դրանք ընդգրկել հիմնական կայարանում։
Ֆիսպ տանող գծի երկայնքով նախկինում եղել է FO-ի դեպոն և BVZ-ի գնացքների անգար, որոնք փակվել են 2001 թվականին։ Հաջորդը, գիծը հատում է Սալտինան 1930 թվականի երկաթե կամրջի միջոցով։ Այնուհետև, գիծը հիմնականում անցնում է SBB գծին զուգահեռ՝ Ռոնի Հարավային ափի երկայնքով։ Բրիգից դեպի արևմուտք՝ Գլիսի արվարձանում է գտնվում Glisergrund դեպոն, որը կառուցվել է 1984-1998 թվականներին և համանուն արհեստանոցները, որոնք միասին տեղավորում են MGB-ի շարժակազմի մեծ մասը։ Բրիգից մոտ չորս կիլոմետր դեպի արևմուտք գտնվում է Gamsensand կիսակայարանը, որն ունի նաև բեռնատար վագոններ բարձելու մերձատար ուղիներ։ Նախկին Gamsen կայարանը գտնվել է կիսակայարանից մոտ 300 մետր դեպի արևելք։ Այդ կայարանը լքվել է 1990-ականների սկզբին՝ այնտեղից սկսվող Mund ճոպանուղու փակումից հետո։ Հաջորդ կանգառը՝ Eyholz-ը, գտնվում է Ֆիսպի վարչական շրջանում։ Այդ կանգառը հիմնադրվել է 1999 թվականին և սպասարկում է հիմնականում մոտակա առևտրի կենտրոնը։ Eyholz-ից կարճ ժամանակ անց գիծը մտնում է Ֆիսպ՝ հատելով Lonza Group ֆիրմայի արտադրական տարածքները և մոտ ինը կիլոմետր հետո հասնում է Ֆիսպ կայարան։
Ֆիսպ-Շտալդեն
Ֆիսպի մետրաչափ երկաթուղագծի կայարանը, ինչպես Բրիգում ի սկզբանե գտնվել է SBB կայարանի կայարանամերձ հրապարակում։ Երկու ուղեգծերից հարավայինը նախկինում կապված է եղել ընդարձակ դեպոյի և արհեստանոցների հետ։ Երթևեկության սկզբում ուղևորափոխադրումների համար 1890 թվականին VZ-ի վրա կառուցվել է փայտե ծածկ, իսկ մյուս անհրաժեշտ հարմարությունները, ինչպիսիք են զուգարանները կամ սպասասրահը տրամադրվել են Յուրա-Սիմպլոն կայարանի շենքում։ Կայանային համալիրի հիմնական վերակառուցումը սկսվել է 2006 թվականին։ Ինչպես նախատեսված է եղել, Լեչբերգի բազային թունելի ավարտից հետո ուղևորների մեծ մասը փոխել են գնացքները Ֆիսպում՝ նստելով դեպի Ցերմատ գնացող գնացքներ, իսկ նեղգիծ և ստանդարտ երթուղագծերը մոտեցվեցին միմյանց։ Այդ ժամանակից ի վեր MGB գնացքների համար հասանելի է եղել երեք հարթակ։ Երրորդ նեղգիծ երթուղին գտնվում էր անմիջապես նոր չորրորդ ստանդարտ երթուղու կողքին։ Հրապարակի կայարանի շենքն ու դեպոն քանդվել են։ Նոր կայանի հանդիսավոր բացումը տեղի է ունեցել 2008 թվականի մայիսի 16-ին և 17-ին։
Ճանապարհը դուրս է գալիս Ֆիսպ կայարանից դեպի ձախ գնացող ոլորանով և կտրուկ իջնում 9-րդ մայրուղու տակով անցնելու համար։ Ստորգետնյա անցումը, որը կառուցվել է 1972-1975 թվականներին, համարվում է ամբողջ ուղեգծի ամենացածր կետը։ Այնուհետև մայրուղին հեռանում է Ռոնի հովտից և մտնում է Մաթերթալ, որը տանում է դեպի Ցերմատի կայարան։ Այստեղ ճանապարհը փոքր-ինչ բարձրանում է անցնելով հովտի արևելյան կողմի մայրուղուն զուգահեռ մինչև Աքերսանդ ավան։ Տեղական կանգառը այլևս չի ծառայում հանրությանը, բայց դեռևս օգտագործվում է երկաթուղային երթևեկության համար որպես կիսակայարան։ Հարևան ՀԷԿ-ը երկար ժամանակ սպասարկվել է տեղական կանգառից ճյուղավորվող գծով։ Դրանից անմիջապես հետո երկաթուղին հատում է Vispa-ն 1974 թվականին կառուցված բետոնե կամրջով։ Դրանից կարճ ժամանակ անց սկսվում է առաջին ատամնանիվավոր տեղամասը, որն անցնում է հովտի արևմտյան եզրով 12,5 տոկոս առավելագույն թեքությամբ, և գիծը արագ հասնում է Շտալդեն-զաս կայարան։
Շտալդեն-Սանկտ-Նիկլաուս
Ծովի մակարդակից մոտ 799 մետր բարձրության վրա գտնվող Շտալդեն կայարանը s-աձև ձգվում է գյուղի հարավ-արևմտյան ծայրամասով։ Երկար ժամանակ կայարանը Սաալշտալում մեծ նշանակություն է ունեցել որպես փոստային և ավտոբուսային առաքումների մեկնարկային կետ։ Այստեղ կառուցվել է տպավորիչ կայարանի շենք, որը մեծությամբ երկրորդն է եղել ուղեգծում Ցերմատից հետո։ 20-րդ դարի սկզբին նախագծեր են եղել Զաս-Ֆեում կառուցել ևս մեկ երկաթուղային գիծ, որը պետք է ճյուղավորվեր այստեղ գոյություն ունեցող գծից, սակայն Առաջին համաշխարհային պատերազմը խափանել է այդ ծրագրերը։ Կայարանի նշանակությունը (որը 1931 թվականից պաշտոնապես ստացել է Շտալդեն-զաս անվանումը) սկսել է նվազել է 1950-ական թվականներից, երբ ավտոբուսի մեկնման կետը տեղափոխվել է Բրիգ։ Այնուամենայնիվ, ավտոբուսները դեռ կանգ են առել Շտալդեն կայարանում և ուղևորներին հասցրել են դեպի Ցերմատ մեկնող գնացքներին։ Երկաթուղային գծերի անմիջական հարևանությամբ է գտնվում նաև դեպի Ստալդենրիդ գնացող ճոպանուղու ստորին կայարանը։ 1986 թվականից Շտալդեն տանող երկու գծերը հագեցված են եղել շարունակական ատամնանիվավոր ռելսերով, և դրանք օգտագործվել են անմիջապես կայարանից առաջ և հետո։ Բացի երկու մարդատար ուղեգծերից, գործել է նաև բեռնատար ուղեգիծ։
Աքերսանդից սկսվող ատամնանիվավոր հատվածը ձգվում է Շտալդենից մի քանի հարյուր մետր այն կողմ։ Այնուհետև գործում է փոքր վերելքով մի ուղեգիծ, որն անցնում է նեղացող հովտի աջ կողմով, մինչդեռ Vispa-ն հոսում է մոտ 150 մետր ներքևից նեղ կիրճի միջով։ Այնուհետև ճանապարհն անցնում է մի քանի համեմատաբար կարճ թունելներով, ինչպես նաև ուղեգծի ամենամեծ կամրջով։ 67 մետրանոց Մյուլեբախ ուղեկամուրջը հատում է համանուն գետը՝ 43 մետր բարձրության վրա։ Նրա յուրահատուկ պողպատե ֆերմային կոնստրուկցիան 1959 թվականին փոխարինվել է երկաթբետոնե կամարակապ կամրջով։
19.8-րդ կիլոմետրին գնացքը հասնում է Կալպետրան (Kalpetran) կայարան։ Այստեղ ընդամենը մի քանի շենք կա, կայարանի հիմնական նպատակը Embd լեռնային գյուղ գնացող ճոպանուղու հետ կապվելն է։ Կայարանից հետո երկաթուղային գիծը հատում է Mattervispa-ն և անցնում հովտի ձախ կողմով։ Այստեղ գտնվող Kipfen կամուրջը մի քանի անգամ վերակառուցվել է, յուրահատուկ 30 մետրանոց պողպատե ֆերմային կոնստրուկցիան ավերվել է 1945 թվականին ձնահյուսի հետևանքով։ Հետագա ժամանակավոր լուծումը 1947 թվականին փոխարինվել է պողպատե հեծանային կամուրջով, որն իր հերթին ավերվել է 1999 թվականին ձնահյուսի հետևանքով։ Փոխարինված նոր պողպատե հեծանային կամուրջն 2007 թվականի աշնանը փոխարինվել է 146 մ երկարությամբ բետոնե կամուրջով, որը ծառայել է նաև որպես Kalpetran գնացող ավտոմայրուղու կամուրջ։ Այստեղ նոր 1,2 կմ երկարությամբ ուղեգծի բացմամբ վերացվել են ուղեգծի վրա մնացած վերջին 80 մետր շառավղով ոլորանները։
Kipfen կամրջից մի քանի մետր հետո սկսվում է երկրորդ ատամնանիվավոր հատվածը։ Երթուղու հաջորդ տեղամասը, որն անցնում է Kipfenschlucht-ով, համարվում է ուղեգծի ամենագեղատեսիլ հատվածը։ Երկաթուղին ու Ֆիսպան (Vispa) այստեղով անցնում են առավել սահմանափակ տարածության միջով՝ իրար կողքով։ Այս ամբողջ տեղամասը բազմիցս տուժել է ջրհեղեղներից և ձնահոսքերից, երբեմն շատ խիստ։ Հետագա վնասներից խուսափելու համար 19-րդ դարի վերջից Vispa-ն ավելի ու ավելի է կարգավորվում և ուղեգիծը պաշտպանված է ամուր որմնաշարվածքով։ Կիրճի մեջտեղում 1999 թվականին ստեղծվել է ամբողջությամբ ավտոմատ Kipferwald կիսակայարանը։ Kipfenschlucht-ի վերին հատվածում կառուցվել է Սելի (Selli) կամուրջը, որի հետ Ֆիսպան հատվում է երեք անգամ։ Դրանից հետո Սանկտ Նիկլաուսի լայնացող հովտի աջ կողմում, ծովի մակարդակից 1126 մետր բարձրության վրա, սկսվում է ատամնանիվավոր հատվածը։ Շտալդենից վերելքը ընդհանուր առմամբ կազմում է 327 մ։
Սանկտ-Նիկլաուս — Ռանդա
Սանկտ Նիկլաուսում կայարանը տարածվում է քաղաքի արևմտյան ծայրում, ունի երկու ճանապարհ դեպի ուղևորների հարթակ և ճյուղավորում դեպի բեռնման հարթակ։ Կայարանի շենքը ստանդարտ տիպի է, ինչպես Տաշում։ Սանկտ Նիկլաուսը փոստային ավտոբուսի վերջնակետն է դեպի Գրախեն հանգստավայր, որն անցնում է հովտի ձախ եզրով սարահարթի երկայնքով և ոլորապտույտ ճանապարհով միանում է հովտին։
Սանկտ Նիկլաուսից քիչ հետո սկսվում է հաջորդ ատամնանիվավոր հատվածը, որը տանում է դեպի Բլաթբախի (Blattbach) թունել՝ անցնելով 1931 թվականին կառուցված 130 մետրանոց ձնահոսքի պաշտպանական կառույցով։ Գծի սկզբնական բաց տեղամասից ստիպված են եղել հրաժարվել, քանի որ Բլաթբախ գետի վրայով երկաթուղային կամուրջը բազմիցս ավերվել է ձնահոսքերի և ջրհեղեղների պատճառով։ Խնդրահարույց տեղամասը շրջանցելու համար ստեղծվել է պաշտպանական թունել՝ բաց ճանապարհի տեսքով, այնուհետև ծածկվել է հողով։ Բացի այդ, ուղեգիծը պաշտպանված է եղել վատ եղանակից։
Այնուհետև ուղեգիծը նորից անցնում է հովտով և Հերբրիգեն հիդրոէլեկտրակայանի մոտով։ Անմիջական հարևանությամբ գտնվում է Մաթերստանդի կիսակայարանը, որը կառուցվել է 1956 թվականին էլեկտրակայանի կառուցման ընթացքում և որպես կիսակայարան օգտագործվում է 1964 թվականից։ Մոտակա Հերբրիգե կայարանն ունի էլեկտրակայանին ենթակայանին միացնող ուղի։ Կայարանի առաջին շենքն այլևս գոյություն չունի. այն վերակառուցվել է 1966 թվականին՝ նոր նախագծով։
Ուղեգծի հաջորդ տեղամասը մինչև Ռանդա ձևավորվել է առաջին հերթին, 1991 թվականին սողանքի հետևանքով, որը ծածկել է նախկին գծի 250 մետրը և անհրաժեշտություն է առաջացել նոր գիծ կառուցել։ Հերբրիգենից այն կողմ, գիծը սկզբում անցնում է հովտի մեջտեղում գտնվող Ֆիսպա գետի հունով։ Սողանքից քիչ առաջ գիծը կտրուկ թեքվում է դեպի ձախ և անցնում հովտի եզրով ճանապարհի հետ միասին՝ հետագա հնարավոր սողանքների վտանգից խուսափելու համար։ Սողանքից հարավ ճանապարհն իջնում է 120 % թեքությամբ և վերադառնում իր սկզբնական երթուղին Ֆիսպայի երկայնքով։ Ամբողջ շրջանցիկ երթուղին սարքավորված է ատամնանիավավոր ռելսով։
Ռանդա-Ցերմատ
Ռանդայում երկաթուղային գիծն անցնում է քաղաքի արևմտյան ծայրամասով։ Կայարանը հարթակում ունի երկու ուղեգիծ և բեռնատար ուղի։ Կայարանի շենքի բացումը տեղի է ունեցել 1891 թվականին։ Ռանդայից հարավ գիծն անցնում է Վիլդի (Wildi) գյուղով, որտեղ 1960-1966 թվականներին գործել է բեռնատար ուղեգիծ Grande Dixence էլեկտրակայանի կառուցման համար։ Ուղեգիծը կրկին հանդիպում է Մաթերֆիսպային (Mattervispa) և ավելի հեռու է գնում դեպի Տիշի ուղղությամբ գետին զուգահեռ՝ հովտի խորքով։ Տիշի կայարանը առանձնահատուկ նշանակություն ունի 1970-ականներից՝ որպես տրանսպորտային միջոցների համար մատչելի հատվածի վերջնակետ։ Ի սկզբանե հասարակ երկգիծ Տիշ կայարանը ընդլայնվել է 1975 թվականին՝ ավելացվել է առանձին հարթակ դեպի Ցերմատ գնացող մաքոքային գնացքների համար։ Միևնույն ժամանակ, կայարանի շենքը 1891 թվականին ընդարձակվել է, կառուցվել են տոմսարկղեր, իսկ կայարանի շրջակայքի դաշտերում կառուցվել է ավտոկայանատեղի։
Սկսած 2005 թվականից ամբողջ Տիշ կայարանային համալիրը հիմնովին վերակառուցվել է։ Կառուցվել է Մաթերհորն տերմինալ Տաշ կոչվող եռահարկ ավտոկայանատեղի՝ 2000 ավտոմեքենայի համար և տոմսարկղեր, միաժամանակ քանդվել են կայարանի նախկին շենքը և հարթակները։ Նոր կայարանը բաղկացած է տարանցիկ երթևեկության երկու գծերից և մերձքաղաքային գնացքների կառամատույցի երկու գծերից։ Կայարանից դեպի արևելք տեղակայված է ծածկած ավտոկայանատեղի ավտոբուսների համար։
Տիշից հետո երկաթուղային գիծը շարունակում է անցնել Մաթերֆիսպայի ափով։ 1964 թվականին բետոնից կառուցված Täschsand-ի կամրջի դիմաց, որտեղ ճանապարհը վերջին անգամ անցնում է հովտի աջ կողմը, գտնվում է Täschsand-ի կիսակայարանը, որը շահագործման է հանձնվել 2007 թվականի ամռանը՝ երկաթուղու թողունակությունը մեծացնելու նպատակով : Այդտեղից սկսվում է վերջին ատամնանիվավոր տեղամասը՝ բարձրանալով դեպի Ցերմատ։ Գետն ավելի ու ավելի է խորանում կիրճի մեջ, երկաթուղային գիծն անցնում է հովտի աջ լանջով։ Տիշի և Ցերմատի միջև գծի մեծ մասը պաշտպանված է ձնահյուսի կառույցներով՝ 5612 մետր ուղեգծից 2221 մետրը ծածկված է կառույցներով կամ թունելներով։ Տաշի և Ցերմատի միջև մոտավորապես ճանապարհի միջնամասում է գտնվում Kalter Boden կիսակայարանը, որը բացվել է 1972 թվականին մաքոքների ներդրման հետ միաժամանակ։ Այդտեղ ավարտվում է ատամնանիվավոր տեղամասը։
Գծի այդ հատվածի ինտենսիվ շահագործման պատճառով գրեթե բոլոր գնացքները այդտեղ հանդիպում են հանդիպակաց ուղղությամբ երթևեկող գնացքների։ Մոտ երկու կիլոմետր հետո ճանապարհը վերջապես հասնում է Ցերմատի հյուսիսային սահմանին։ Այստեղ գործում է բեռնատար ուղեգիծ, բետոնի և այլ շինանյութերի տեղափոխման համար, որը գտնվում է Spissfluh թունելի մոտ, այնուհետև անցնում է Air Zermatt ուղղաթիռային հարթակի ներքևով և որոշ ժամանակ անց հասնում Ցերմատ երկաթուղային կայարան։
Ցերեմատի կայարան
Ցերմատ երկաթուղային կայարանը կառուցվել է 1980-ականներին։ 1989 թվականին կառուցվել է բետոնե հսկայական ծածկ՝ ուղևորներին և շարժակազմը ձնահոսքերից պաշտպանելու համար։ Առաջին ուղեգիծը, որը գտնվում է կայարանի արևմտյան կողմում, ունի դիտահոր և բաց չէ հանրության համար։ Այս ուղեգծի հիմնական խնդիրն է սպասարկել մերձքաղաքային գնացքները դեպի Տիշ։ Երկրորդ ուղեգիծը կառուցվել է դեպի Տիշ մաքոքային փոխադրումների կազմակերպման համար և երկու կողմերից կառուցված են կառամատույցներ, որոնք թույլ են տալիս արագ նստել և իջնել (այսպես կոչված, իսպանական լուծում)։ 3, 4, 5 ուղեգծերը ծառայում են Բրիգում կանոնավոր փոխադրումների կազմակերպման համար և յուրաքանչյուրն ունի իր կառամատույցը։ 6-րդ ուղեգիծը հիմնականում օգտագործվում է բեռնափոխադրումների համար և ավարտվում է կայարանի շենքի ուղեբեռների սրահում։ Այն ավելի կարճ է, քան մյուս ուղեգծերը, բայց ընդհանուր կառամատույց ունի 5-րդ ուղեգծի հետ։
Կայարանի ներկայիս շենքը կառուցվել է 1990-ականների սկզբին՝ տեղական ոճով։ Իր համամասնություններով այն հիշեցնում է 1891 թվականի նախկին կայարանի շենքը և բաժանված է երեք գոտիների։ Հարավային մասում գտնվում է կայարանային ռեստորանը, կենտրոնական մասում՝ տոմսարկղերը և ուղեբեռների բաժինը։ Հյուսիսային կողմում ուղեբեռի սրահն է, որը գտնվում է բետոնե կառույցում։ Գորներգրատ կայարանը գտնվում է ճանապարհի հակառակ կողմում։ Այն միացված է MGB-ին երկաթուղային ճյուղի միջոցով, որով իրականացվում են բեռնափոխադրումներ և շարժակազմի տեղափոխություններ։
Հյուսիսում տեղակայված են ուղեգծեր, որոնք հիմնականում օգտագործվում են բեռնափոխադրումների և շարժակազմերի պահպանության համար։ 1966 թվականի ձնահյուսից անմիջապես հետո կայարանի մուտքը փակվեց հսկայական ձնահյուսով։ Այդ, այսպես կոչված, Schafgraben (ոչխարների գերեզման) վերնասրահը ծածկում է երկու ուղեգծերը, հնարավորություն է տալիս պահպանել շարժակազմը։ Այդ վերնասրահից դեպի արևելք մուտքի բաց ուղեգծեր են, որոնք ձմռանը օգտագործվում են սահմանափակ չափով՝ ձնահոսքի վտանգի պատճառով։
Չվացուցակ
Տաշի և Ցերմատի միջև մերձքաղաքային գնացքները աշխատում են 5:50-ից մինչև 2:20-ը, 20 րոպե ընդմիջումով։
Բեռնափոխադրումներ
Ուղեգծում դեռևս առկա է շատ ինտենսիվ երթևեկություն։ Այնուամենայնիվ, դրանք բացառապես առաքումներ են դեպի Ցերմատ, որոնք, ինչպես նախկինում, կարող են իրականացվել միայն բեռնատար վագոններով սահմանափակ չափով։
Մաթերթալի մնացած համայնքները կարող են սպասարկվել ավտոմոբիլային ճանապարհով, իսկ երկաթուղային բեռնափոխադրումները սովորաբար էական դեր չեն խաղում դրանց համար։ Միակ բացառությունը, այսպես կոչված, Embder Steinplatten փոխադրումներն են, որոնք տարածաշրջանում օգտագործվում են որպես տանիքի ավանդական ծածկի նյութ։ Այդ քարե սալերը տեղափոխվում են բեռնատար ճոպանուղիներով Embd-ի քարհանքերից մինչև Kipfenschlucht երկու բեռնման ուղիներով, որտեղից էլ դրանք հետագայում գնացքով տեղափոխվում են մինչև Ֆիսպ։
Ապրանքների մեծ մասը Ցերմատ է փոխադրվում ստանդարտ բեռնարկղերով։ Բեռնարկղերով չփոխադրված ապրանքները Ֆիսպում բեռնվում են բացվող պատերով վագոնների մեջ։ Այն ապրանքները, որոնք զգայուն չեն խոնավության նկատմամբ, կարող են փոխադրվել բաց վագոններով։ Նավթը տեղափոխվում է ցիստեռներով։ Երթևեկության լարված սեզոնի ընթացքում օրական մինչև երեք զուտ բեռնատար գնացքներ են երթևեկում յուրաքանչյուր ուղղությամբ, երբեմն էլ որոշ վագոններ միացվում են մարդատար գնացքներին ։
Որոշ վագոններ էլ հարմար են Գորներգրատում օգտագործելու համար։ Նրանց օգնությամբ ապրանքները կարելի է տեղափոխել նաև Գորներգրատ՝ առանց Ցերմատում վերաբեռնման։
Լոկոմոտիվներ և վագոններ
Սկզբում օգտագործվել են 1890 թվականին արտադրված HG 2/3 տիպի չորս շոգեքարշեր։ 1893-1908 թվականներին ավելացել են ևս չորս լոկոմոտիվներ։ Երբ գիծը 1929 թվականին էլեկտրաֆիկացվել է, հինգ ամենահին շոգեքարշերը հանվել են շահագործումից, իսկ մնացած երեքը սկզբում պահվել են որպես ռեզերվ։ 1941 թվականից հետո հաշվեկշռում մնացել է միայն № 7 շոգեքարշը՝ որպես ռեզերվ, որը կարող էր ինքնուրույն շահագործվել առանց էլեկտրական հոսանքի։ Այսօր այն ծառայում է որպես շոգեքարշի թանգարանային նմուշ։
1929 և 1930 թվականներին գնվել են ընդհանուր առմամբ հինգ ութանիվ HGe 4/4 տիպի էլեկտրական լոկոմոտիվներ։ 1939 թվականին էլ վեցերորդը՝ թափքի նոր դիզայնով։ Այդ վեց լոկոմոտիվները համալրվել են 1960 և 1965 թվականներին հինգ երկու վագոնանոց ABDeh 6/6 և ABDeh 8/8 լոկոմոտիվներով։ 1975 և 1976 թվականներին կառուցվել են չորս Deh 4/4 տիպի ծանր ուղեբեռնային գնացքներ։
1990 թվականին HGe 4/4 II տիպի հինգ ժամանակակից էլեկտրական լոկոմոտիվների գործարկումը հնարավորություն է տվել աստիճանաբար շահագործումից հանել HGe 4/4 տիպի լոկոմոտիվները։ Որպես թանգարանային մեքենաներ և ռեզերվ մնացել են միայն № 15 և 16 լոկոմոտիվները։ Հետագա արդիականացումը տեղի է ունեցել 2003 թվականից Stadler-ի կողմից արտադրված ցածրհատակ միակցված վագոնների գնմամբ։ 2003-2008 թվականների մատակարարումից հետո, դրանք շահագործվել են որպես մերձքաղաքային գնացքներ Տիշի և Ցերմատի միջև։
Մարդատար վագոններ
Սկզբում ձեռք է բերվել երրորդ դասի ընդամենը ութ մարդատար վագոններ։ Արդիականացումը սկսվել է դեռ առաջին համաշխարհային պատերազմից առաջ՝ նոր վագոնների կառուցմամբ։ 1931 թվականին ձեռք են բերվել առաջին երկու վագոնները՝ Սառցադաշտային ճեպընթացում օգտագործելու համար։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո սկսվել է ամբողջական արդիականացման գործընթաց։ Ընդհանուր առմամբ 1955-1963 թվականներին շահագործման է հանձնվել Կենտրոնական մուտքով թեթև համաձուլվածքի կոնստրուկցիայով 26 վագոն։ Դրանք իրենցից ներկայացնում էին Brünigbahn-ում օգտագործված վագոնների կրճատված տարբերակը։ 1990 թվականին դրանք համալրվել են Brünigbahn-ից գնված բնօրինակ երկարությամբ վագոններով։
1968-1975 թվականներին վագոնների քանակն ավելացել է այսպես կոչված Einheitswagen-ից ձեռքբերմամբ։ Հերթական անգամ ընտրվել է վագոնների այն տեսակը, որը նախկինում օգտագործվել է Brünigbahn-ում։ Համատեղելով այդ վագոնները 1975-1976 թվականներին գնված չորս ուղեբեռային վագոնների հետ՝ BVZ-ն առաջին անգամ գործարկել է մերձքաղաքային գնացքներ։
Վերջին նորամուծությունը 1993 թվականին Ֆուրկա-Օբերալպ երկագծի հետ համատեղ գնված համայնապատկերային վագոններն են եղել, որոնք հիմնականում օգտագործվել են Սառցադաշտային ճեպընթացում։ 2006 թվականին Ռեթյան երկաթուղու հետ համագործակցությամբ գնվել են նոր կառուցվածքի 24 լրացուցիչ համայնապատկերային վագոններ։
Գունավորում
Շոգեքարշներն ի սկզբանե ներկված են եղել սև գույնով։ 1980-ականների վերջից թանգարանի շոգեքարշը ներկվել է կանաչ և սև գունային հաջորդափնջով։ Ուղևորատար վագոնները, էլեկտրաքարշերը և վագոնները սկզբում ներկվել են մեկ գույնով, կարմիրի մուգ երանգով, որը ժամանակի ընթացքում աստիճանաբար բաց է դարձել։ 1982 թվականից ի վեր ավելացվել է նեղ արծաթե շերտագիծ, որն ամբողջ երկարությամբ անցնում է պատուհանի գծի տակով։
1991 թվականի հոբելյանական տարում ընկերությունը մոտ հինգ տարվա ընթացքում փոխել է տարբերանշանը, որն աստիճանաբար կիրառվել է վագոնների վրա։ MGB-ի վերակառուցումից հետո մարդատար վագոնների կողային պատերը ներկվել են սպիտակ գույնով։ Լոկոմոտիվներն ու ուղեբեռային վագոնները ներկվում են համաչափ կարմիր գույնով։
Բեռնատար վագոնների համար միասնական գունային հաջորդափունջ գոյություն չունի։ Փայտե մասերը սովորաբար ներկվում են մուգ շագանակագույնով, մինչդեռ չժանգոտվող պողպատից պատրաստված մասերը սովորաբար չեն ներկվում։ Վագոն-ցիստեռնները ներկվում են մուգ կանաչ գույնով։ Ժամանակակից ծածկած վագոնների հարթ կողային պատերը հաճախ օգտագործվում են գովազդային կարգախոսների համար։
Ղազար Փարպեցի
Կենսագրություն
Ղազար Փարպեցին 5-րդ դարի հայ մատենագիրներից միակն է, որի անձի շուրջ վեճեր կամ առարկություններ չեն եղել հայ բանասիրության ու պատմագրության մեջ։ Նրա կարգախոսը եղել է «պատմության եղելության մեջ ոչինչ չավելացնել և ոչ մի դրվագ չպակասեցնել» ։
Ղազար Փարպեցին ծնվել է 440-443 թվականների միջակայքերում Այրարատ նահանգի Արագածոտն գավառի Փարպի գյուղում / այստեղից էլ Փարպեցի մականունը/։ Ղազար Փարպեցին մեծացել ու դաստիարակվել է Հայոց ապագա սպարապետ և մարզպան Վահան Մամիկոնյանի հետ՝ վերջինիս մոր՝ Ձվիկ իշխանուհու խնամակալության ներքո։ Նախնական կրթությունն ստացել է Գուգարաց Աշուշա բդեշխի պալատում՝ իշխանուհու եղբոր՝ V դարի ականավոր կրթական գործիչ Աղան Արծրունու վերահսկողությամբ ։ Մերձավոր կապ է ունեցել Մամիկոնյան նախարարական տան հետ։ Ավարայրի ճակատամարտից հետո նրանց հետ տեղափոխվել է Ցուրտավ (Վրաստան)։ Մոտ 465-470 թվականներին ուսանել է Բյուզանդիայում։ Վերադառնալով՝ հաստատվել է Կամսարականների նախարարական տիրույթում՝ Շիրակում, զբաղվել ուսումնա–կրթական գործերով։ 484-486 թվականներին եղել է Սյունիքում և այստեղ զբաղվել է եկեղեցական ու կրթական գործերով։ 486 թվականին մարզպան դարձած Վահան Մամիկոնյանը Ղազար Փարպեցուն կանչել է Սյունիքից և նշանակել Վաղարշապատի վերակառուցված վանքի առաջնորդ։ Վահան Մամիկոնյանը հին անշուք եկեղեցու փոխարեն նրա տեղում կառուցել է տվել քարակերտ մի հոյակապ շինություն, իսկ Ղազար Փարպեցին բարեկարգել է վանքի շինությունները, ստեղծել մատենադարան, ձեռնամուխ եղել լուսավորական աշխատանքի, որը նրա դեմ առաջ է բերել հետադեմ հոգևորականության թշնամությունը։ Հովհան Մանդակունի կաթողիկոսի մահից հետո՝ 490 թվականին, կաթողիկոս է ընտրվում Բաբգեն Ա Ութմսեցին /490-516/։ Նա չի կարողանում հարթել Փարպեցու ու նրա հակառակորդների վեճերը։ Փարպեցին ստիպված հեռացել է Ամիդ (մոտ 490-492 թվականներին), որտեղ գրել է «Թուղթ առ Վահան Մամիկոնյան» ուղերձը, որը կոչվում է նաև «Մեղադրություն ստախոս աբեղայից» ։ Նամակը Վահան Մամիկոնյանին է հասցրել Համազասպ Մամիկոնյանը։ Թվով 80 փաստաթղթից բաղկացած նամակի մեջ Փարպեցին իր տրամաբանությամբ մերկացնում է իր անձը նվաստացնողներին, ցույց է տալիս նրանց տգիտությունը ու նենգամտությունը, ապացուցում իր անմեղությունը։ Նամակը կարդալուց հետո հայոց մարզպանը ետ է կանչել Ղազար Փարպեցուն պաշտպանել չարախոսներից և հանձնարարել է գրել «Պատմություն Հայոց»-ը։
Ղազար Փարպեցու Ամիդ մեկնելու ստույգ թվականը մեզ հայտնի չէ, սակայն պետք է, որ եղած լինի 490-492 թվականների միջակայքում։ «Պատմություն Հայոց»-ը գրելու առաջարկը պետք է ստացած լինի 493 թվականին, իսկ գրելու համար, առնվազն, պետք էր 3-5 տարի ժամանակ։ «Պատմություն Հայոց»-ից հետո երկար չի ապրում և մահանում է 5-րդ դարի վերջին կամ էլ 6-րդ դարի սկզբին։ Թաղված է Ղազարավան գյուղի հարավում գտնվող Լազարու կամ Ղազարու վանք եկեղեցու ներսում, որը պահպանվել է մինչև XIX դարի երկրորդ կեսը ։ Մեկ այլ տվյալների համաձայն թաղվել է Մշո Սբ․ Առաքելոց վանքի բակում։
«Թուղթ առ Վահան Մամիկոնյանը» կարևոր տեղեկություններ է հաղորդում V դարի 2-րդ կեսին հայ եկեղեցական շրջանակներում առկա հունասեր և պարսկասեր խմբավորումների, նրանց փոխադարձ բանակռիվների ու բախումների մասին։ Այն հրապարակախոսական-քննադատական երկ է, որտեղ հեղինակի անձնականը ետին պլան է մղված, առաջնային նշանակություն ունեն հասարակական-քաղաքական, եկեղեցական կյանքին վերաբերող հարցերը։ Այստեղ Փարպեցին խոսում է նաև այն մասին, որ միայն իր նկատմամբ չի եղել հալածանքները ու զրպարտությունները, այլև հայ առաջավոր մտավորականների ու եկեղեցականների դեմ։ Այն առաջին անգամ հրատարակել է Մկրտիչ Էմինը 1853 թվականին, իսկ 1868 թվականին Միքայել Նալբանդյանը փոխադրել է աշխարհաբարի։
Երկեր
Պատմական և գիտական առումով ավելի արժեքավոր է «Պատմություն Հայոց»–ը, որը կոչվում է նաև Երրորդ պատմություն՝ Ագաթանգեղոսի և Փավստոս Բուզանդի երկերից հետո։ Վահան Մամիկոնյանը աշխատությունը պատվիրելուց բացի Փարպեցուն տվել է գրքի ծրագիրն ու նպատակը։ Այն բաղկացած է առաջաբանից և 3 դրվագից։ Առաջաբանում Ղազար Փարպեցին հիշատակում է իր նախորդների՝ Ագաթանգեղոսի և Փավստոս Բյուզանդի աշխատությունների համառոտ բովանդակությունը, արժեքավորում դրանք, նշում, որ գրավոր սկզբնաղբյուրներից բացի օգտագործել է նաև ականատեսների պատմածները՝ նախապես ստուգելով և ճշտելով։ Բուն պատմությունը Փարպեցին սկսել է 387 թվականի իրադարձություններից՝ Պարսկաստանի և Բյուզանդիայի միջև Հայաստանի առաջին բաժանումից։ Առաջին՝ Ա դրվագում մանրամասն շարադրված են Արշակ Գ-ի և Վռամշապուհի գահակալության տարիների քաղաքական պատմությունը և Սասանյան Պարսկաստանի պառակտիչ ու դավադիր քաղաքականությունը մինչև Արշակունյաց թագավորական հարստության անկումը(428) և ավարտել է Սահակ Պարթևի (439 թվական) ու Մեսրոպ Մաշտոցի (440 թվական) մահվանն առնչվող դեպքերի նկարագրությամբ։ Մանրամասնորեն նկարագրել է նաև Սասանյաններին ու նրանց վարած դավադիր քաղաքականությունը։ Նրանց վարած քաղաքականության շնորհիվ պարսկական արքունիքին հաջողվում է հայոց մեծամեծերից ոմանց ոտքի հանել Արշակունիների գահակալներ Արշակի, Խոսրովի և մյուսների դեմ։ Նրանք նույն քաղաքականությունն էին վարում նաև հայոց եկեղեցու նկատմամբ։ Սահակ Պարթևից հետո իրար փոխարինում են դավադիր և բանսարկու Սուրմակ Արծկեցին, ասորի կրոնավոր Բրքիշոնու Շամուելը։
Երկրորդ՝ Բ դրվագի նյութը Վարդանանց պատերազմն է, համընկնում է Եղիշեի «Վարդանի և Հայոց պատերազմի մասին» երկի ժամանակաշրջանին։
Երրորդ՝ Գ դրվագը ամենաարժեքավորն է, որովհետև Ղազար Փարպեցին իր նկարագրած դեպքերի ականատեսն է։ Այն ընդգրկում է 460-480–ական թվականների հայ–պարսկական փոխհարաբերությունների և հայերի 482-484 թվականների հակապարսկական ապստամբության պատմությունը։ Ներկայացված է Գյուտ կաթողիկոսի /461-478/ ունեցած ներդրումը այդ ծավալվող գործընթացներում, 482 թվականի Ներսեհապատի ճակատամարտի դրվագները։ Երրորդ դրվագը ավարտում է Վահան Մամիկոնյանի՝ Պարսից արքունիքի կողմից Հայոց մարզպան ճանաչվելու բախտորոշ իրադարձությամբ։
Փարպեցու «Պատմություն Հայոց»-ը տպագրվել է 1793 թվականին, Վենետիկում, աշխարհաբարը՝ 1895 թվականին, Ալեքսանդրապոլում։ Հրատարակվել է նաև ֆրանսերեն (1869 թվական)։ «Պատմությունը» և «Թուղթը» միասին («Պատմություն Հայոց և Թուղթ առ Վահան Մամիկոնյան») հրատարակվել է 1904 թվականին, Թիֆլիսում։
Ղազար Փարպեցու «Թուղթ»–ն ամբաստանագիր է ընդդեմ ժամանակի հոգևորականության, անհատի իրավունքների պաշտպանության փորձ, միջնադարյան ազատամտության կարևոր փաստաթուղթ։ Ղազար Փարպեցին հրաժարվում է աղանդավորների հետ կապերի խզելուց և նրանց քննադատելուց, քանի որ Քրիստոսը ուսուցանել է ուրիշին դատավոր չլինել։ Նա գրում է բարոյական արժեքների, հոգևորականների առաքինության ու աշխարհիկների քաջության պատմությունը, որն ընթանում է պայքարի, հակադրությունների ու ելևէջների ձևով։ Նա աշխարհիկ ֆեոդալների իշխանությունը սահմանափակում է տնտեսական, քաղաքական, եկեղեցունը՝ կրոնական գործունեությամբ։ Ղեկավարը, ըստ Ղազար Փարպեցու չպետք է բացարձակացնի, գերագնահատի իր իշխանությունն ու հեղինակությունը, նրա և ղեկավարվողի միջև պետք է լինի որոշակի համապատասխանություն և հաղորդակցականություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պատմիչներ Կատեգորիա:Հայ մատենագիրներ Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԵՊՀ ԻՄ հոդվածներ 2023 բարելավում
Բոնդարնի (Բելոկալիտվինսկի շրջան)
Բոնդարնի (Бондарный), ավան Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանում։ Մտնում է Բոգուրաևսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Բելայա Կալիտվա քաղաքից գտնվում է 25 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Բելոկալիտվինսկի շրջանի բնակավայրեր
Լեբրշնիկ (լեռ)
Լեբրշնիկ (Лебршник), Դինարյան բարձրավանդակի լեռներից մեկը Բոսնիա և Հերցեգովինայի Սերբական Հանրապետություն և Չեռնոգորիա վարչատարածքային կազմավորումներում։ Լեռան մեծ մասը տեղակայված է Գացկո համայնքի տարածքում։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 1 985 մետր։ Լեռան ստորոտին գտնվում է Կլինյե քաղաքը ։ Լեռից դեպի հյուսիս-արևմուտք, Գրեդել նեղ կիրճում, հոսում է Ներետվայի վտակը ։
Շիկահերը եթերում
«Շիկահերը եթերում» (Walk of Shame), 2014 թվականին նկարահանված կատակերգություն, որի ռեժիսորը և սցենարիստը եղել է Սթիվեն Բրիլը, իսկ Էլիզաբեթ Բենքսը կատարել է գլխավոր դերը։ Համաշխարհային շնորհանդեսը կայացել է 2014 թվականի մայիսի 1-ին։ Ֆիլմը ստացել է բացասական արձագանքներ կինոքննադատների կողմից և ձախողվել է վարձույթում։
Սյուժե
Լոսանջելեսցի լրագրող Մեգան Մայլզը երազում է դառնալ լուրերի հաղորդավար։ Եվ ահա, նրա երազանքը կարող է իրականանալ, երբ հեռուստաընկերությունը հայտարարում է լսումներ այդ պաշտոնի համար։ Քասթինգին նախորդող գիշերը, Մեգանն իր ընկերուհիների հետ գնում է գիշերային ակումբ, իսկ առավոտյան արթնանում է անծանոթ տղամարդու հետ անկողնում։ Հայտնվելով քաղաքի ծանծաղուտում առանց իր պայուսակի, որը մնացել է տարհանող մեքենայում, որտեղ գտնվում են նրա իրերը, հեռախոսը և գումարը, իսկ նա պետք է ութ ժամում ցանկացած գնով հասնի իր կյանքի ամենակարևոր զրույցին։
Կինոթատրոնի տոմսարկղեր
Թողարկումից հետո, առաջին հանգստյան օրերին ֆիլլմի շահույթը կազմել է 38.000 դոլլար 51 կինոթատրոնում, միջինում մեկ թատրոնից՝ 780 դոլար ։ Ֆիլմի ընդհանուր շահույթը կազմել է 59.209 դոլար թողարկման առաջին շաբաթում և ցուցադրվել է 51 կինոթատրոնում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր
Պալաջանո
Պալաջանո  (Palagiano ), կոմունա Իտալիայում, Ապուլիա մարզում՝ Տարանտո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 15 862մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը կազմում է 229 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 69 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 74019։ Հեռախոսային կոդը՝ 099։
Կոմունայի հովանավորներն են Սուրբ Կույս Մարիամը, տոնը նշվում է հոկտեմբերի երկրորդ կիրակի օրը և Սան Ռոկոն։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մյասնիկյան
Մյասնիկյան, գյուղ Հայաստանի Արմավիրի մարզում։ Գտնվում է մարզկենտրոնից 11 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրությունը ծովի մակերևույթից՝ 910 մ։
Պատմություն
Մյասնիկյան գյուղին միացել է Արաքս ավանը և դարձել մեկ բնակավայր։ 1984 թվականի մայիսի 30-ին գերագույն խորհրդի հրամանագրով Մյասնիկյանի անվան սովխոզին կից ավանը վերանվանվել է Մյասնիկյան։
Բնակչություն
Գյուղի բնակչության մի մասը տեղափոխվել են Ախուրյանի, Արթիկի տարածաշրջաններից, մի մասն էլ հայրենադարձվել են Իրանից, Լիբանանից և Սիրիայից։
ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է խաղողագործությամբ, պտղաբուծությամբ և անասնապահությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արմավիրի մարզի գյուղեր
Ռակա (գյուղ, Ամբլա շրջան)
Ռակա (Raka), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Ամբլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 49 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Ամբլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
(9226) Արիմահիրոշի
(9226) Արիմահիրոշի (Arimahiroshi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հունվարի 12-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,862648 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,754 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9713 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1769,09 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,203494 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,27° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակաո Կոբայաշիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Չերնևո (գյուղ, Դանիլովսկի շրջան)
Չերնևո (Чернево), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Դանիլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Դանիլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Լաթնիկ (ֆիզիկա)
Physics Ragdoll (Ռեգդոլ) կամ հայերեն՜ (լաթի տիկնիկ ֆիզիկա կրճատ լաթնիկ ֆիզիկա) ընթացակարգային անիմացիայի մի տեսակ է, որը փոխարինելու է ստատիկ, նախապես պատրաստված անիմացիան։ Անվանումն առաջացել է անգլերեն rag doll արտահայտությունից (rag - լաթ, doll - տիկնիկ)։
Զարգացում
Վաղ եռաչափ համակարգչային խաղերը օգտագործում էին նախապես ստեղծված անիմացիա՝ ցույց տալու համար մահացող կերպարները։ Մահացող կերպարը պատկերելու համար օգտագործվել է նախապես պատրաստված անիմացիաների մի շարք, այս մեթոդը բնութագրվում է պրոցեսորի ցածր ծախսերով։ Համակարգիչների հզորության մեծացմանը զուգընթաց հնարավոր դարձավ իրական ժամանակում ստեղծել ֆիզիկայի սիմուլյացիաներ՝ որոշ սահմանափակումներով։ Այս փուլում լաթնիկը պինդ մարմինների մի ամբողջություն էր, որոնցից յուրաքանչյուրը համապատասխանում էր գրաֆիկական շարժիչի կմախքի անիմացիոն համակարգում գտնվող ոսկորին, որոնք կապված էին սահմանափակման համակարգի միջոցով։ Այն որոշում է, թե յուրաքանչյուր մարմին ինչ անկյուններով կարող է շեղվել իր հարևանից, որպեսզի պատկերը մնա իրատեսական։
«Լաթաթափ տիկնիկ» տերմինն առաջացել է հոդակապային համակարգի ոչ ճիշտ աշխատանքի պատճառով։ Իրականացման սահմանափակումների պատճառով մոդելի որոշ միացումներ ունեին քիչ կամ ընդհանրապես կոշտություն, ինչի հետևանքով նա ընկավ իսկական տիկնիկի պես՝ հաճախ զավեշտական թեթևացում առաջացնելով ստացված դիրքի անհարմարության պատճառով։
Առաջին խաղը, որն օգտագործեց լաթնիկ ֆիզիկան, նախագիծ էր, որը հիմնված էր Jurassic Park տիեզերքի վրա՝ Jurassic Park: Trespasser խաղը, որը տրամագծորեն հակառակ կարծիքներ առաջացրեց, որոնցից շատերը բացասական էին։ Բայց չնայած Trespasser-ն ուներ բազմաթիվ սխալներ, խաղը հիշվում է որպես համակարգչային խաղերի ֆիզիկայի առաջամարտիկ։ Այժմ «լաթի տիկնիկը» օգտագործվում է ոչ միայն մահը ցուցադրելու համար. կան մարտական խաղեր, որոնցում խաղացողը վերահսկում է մեկ վերջույթը, իսկ մարմնի մնացած մասը շարժվում է դրանից հետո (Rag Doll Kung Fu); կամ նույնիսկ մրցարշավային խաղեր, որտեղ լուրջ բախման դեպքում վարորդի մոդելը դուրս է թռչում դիմապակու միջով և այնուհետև իրեն պահում է ֆիզիկայի օրենքներին համապատասխան (FlatOut շարք)։ Ժամանակակից ընթացակարգային անիմացիոն տեխնոլոգիաները (օրինակ՝ նրանք, որոնց վրա հիմնված է NaturalMotion Euphoria-ի ենթածրագրը) թույլ են տալիս զարգացնել խաղեր, որոնք ստիպում են ձեզ հավատալ, թե ինչ է տեղի ունենում էկրանի վրա՝ մոդելավորելով և՛ մկանները, և՛ նյարդային համակարգը։ Եթե սա համեմատենք արխայիկ տեխնածին անիմացիայի հետ, ապա կարող ենք ասել, որ տեսախաղերի զարգացման գործում նշանակալի քայլ է արվել։
Լաթնիկ անիմացիայի վրա հիմնված վերջին տեխնոլոգիայի օգտագործումը կարելի է տեսնել այնպիսի խաղերում, ինչպիսիք են Grand Theft Auto IV-ը Rockstar Games-ի, Indiana Jones and the Staff of Kings և Star Wars: The Force Unleashed by LucasArts-ի կողմից։
Նմանատիպ տեխնոլոգիաներ
Ragdoll տեխնոլոգիան աշխատում է Featherstone ալգորիթմի և զսպանակ-դամպերի կոնտակտների սկզբունքների հիման վրա ։ Կա նաև այլընտրանքային լուծում՝ օգտագործելով սահմանափակումների համակարգը և իդեալականացված կոնտակտները ։ Թեև Bounded Solids-ը բավականին մոտ է «ragdoll»-ին, կան նաև «կեղծ-ragdoll» տեխնոլոգիաներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիա Կատեգորիա:Համակարգչային խաղեր
Մագնիսակառուցվածքային վերլուծություն
Մագնիսակառուցվածքային վերլուծություն, մետաղից կամ մետաղական համաձուլվածքից պատրաստված կիսաֆաբրիկատների և շինվածքների կառուցվածքի հետազոտման ու հսկման եղանակների համախումբ։ Հիմնված է ֆեռոմագնիսական նյութի մագնիսական բնութագրերի և կառուցվածքի միջև եղած կապի օգտագործման վրա։ Գլխավորապես կիրառվում է ջերմամշակումից հետո պողպատի և թուջի մեխանիկական հատկություններն ու կառուցվածքը որոշելու համար։ Լայն գործածություն ունեն ինդուկցիոն դիֆերենցիալ սխեմայով աշխատող սարքերը, որոնց օգնությամբ փորձարկվող պողպատե դետալի մագնիսական հատկությունները համեմատվում են իբրև էտալոն ընդունված նորմալ կառուցվածքով դետալի մագնիսական հատկությունների հետ։ Այդ սարքերի անսխալ աշխատանքի անհրաժեշտ պայմանը փորձարկվող նմուշների ձևի ու չափերի անփոփոխ լինելն է, մի բան, որ պարտադիր չէ կոերցիտիվ ուժի համեմատական չափման սկզբունքով աշխատող սարքերի համար։ Մետաղի տեքստուրայի հետազոտությունը հիմնված է մագնիսական հատկությունների անիզոտրոպության ն տեքստուրայի կապի վրա։ Մագնիսական անիզոտրոպությունը կարող է չափվել սովորական բալիստիկ մեթոդով կամ, այսպես կոչված, մագնիսական ուժաչափի մեթոդով, որը հիմնականում կիրառվում է գլոցվածքի տեքստուրայի հետազոտման համար։ Կարծր համաձուլվածքներում տեղի ունեցող ֆազային փոխակերպումների հետ կապված պրոցեսներն ուսումնասիրելիս օգտվում են նմուշի հագեցման մագնիսացվածության չափման մեթոդից։ Եթե նախապես հայտնի է յուրաքանչյուր ֆազի հագեցման մագնիսացվածությունը, կարելի է որոշել նաև ֆազերի քանակական հարաբերակցությունը։ Մագնիսակառուցվածքային վերլուծությունը կիրառվում է նաև գունավոր մետաղների համաձուլվածքներում ֆեռոմագնիսական մասնիկների առկայության ստուգման, ապարներում ֆեռոմագնիսական բաղադրիչների հայտնաբերման, պարամագնիսական և դիամագնիսական միացությունների քիմիական բաղադրության հետազոտման համար։
Կատեգորիա:Մագնիսականություն
Օտոմո Տաբիտո
Օտոմո Տաբիտո (, մոտ 662/665 - 731, օգոստոսի 31), 8-րդ դարի ճապոնացի հինգ խոշոր բանաստեղծներից, պալատական պաշտոնյա, պոետ Օտոմո Յասումարոյի որդին և հայտնի պոետ Օտոմո Յակամուտիի հայրը։
Զբաղեցրել է բարձր պաշտոններ, սակայն ենթարկվել է շնորհազրկման և տարիներ շարունակ եղել Կյուսյու կղզում աքսորված։ Միայն կյանքի վերջին տարիներին է նրան թույլատրվել վերադառնալ մայրաքաղաք։
Շլյախովայա
Շլյախովայա (Шляхова), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1640 թվականին։
Օտոմո Տաբիտո
Նրա բանաստեղծություններից առավել հայտնի են գինուն ձոնված երգերի շարքը, որոնցում ծաղրում է բուդդիստական կոնֆուցիոսական սխոլաստիկներին։ Շատ են նրա երգերում հարազատ վայրերի կարոտը և մահացած կնոջ համար թախիծը։
Շլյախովայա
2001 թվականի տվյալներով Շլյախովայա գյուղում բնակվում էր 1 995 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 36,89 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 54,08 մարդ/կմ²։
Օտոմո Տաբիտո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնացի գրողներ Կատեգորիա:Ճապոնացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:8-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Շլյախովայա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Բերշադի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1640 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Անստաս
Անստաս, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Տերնովսկի (Եգորլիկսկի շրջան)
Տերնովսկի (Терновский), գյուղակ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Եգորլիկսկի շրջանում։ Մտնում է Օբյեդենյոնի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Եգորլիկսկի շրջանի բնակավայրեր
Թուրանի դաշտավայր
Թուրանի դաշտավայր, դաշտավայր Միջին Ասիայում և Ղազախստանի հարավային մասում․ մեծ մասամբ զբաղեցված է անապատներով (Կարակում, Կզըլկում և այլն)։ Տարածությունը շուրջ 1.5 միլիոն կմ² է։ Առանձին իջվածքների հատակը ծովի մակարդակից ցածր է (Կարագիե 132 մ)։
Անվանում
Հայտնի է նաև Թուրանի հարթավայր անունով։ Ենթադրում են, որ «Թուրան» անվանումն առաջացել է հին պարսկերեն թույրիա «արագավազ, սրընթաց» բառից (հավանաբար ելնելով այն տպավորությունից, որ հարևան նստակյաց ժողովուրդների վրա թողել են այստեղով դեպի Եվրոպա և Արևմտյան Ասիա անցնող անասնապահ քոչվորները, որոնք շարժվում էին արագավազ նժույգներ հեծնած) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դաշտավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ղազախստանի դաշտավայրեր Կատեգորիա:Միջին Ասիայի դաշտավայրեր
Մարյանովկա (գյուղ, Բրուսիլովի շրջան)
Մարյանովկա (Марянівка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բրուսիլովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1906 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մարյանովկա գյուղում բնակվում էր 76 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8,81 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 8,63 մարդ/կմ²։
Գոստինին
Գոստինին (Gostynin), քաղաք Լեհաստանի Մազովեցյան վոևոդությունում. նույնանուն գավառի (պովյատի) վարչական կենտրոնն է; Ունի քաղաքային գմինայի (շրջանի) կարգավիճակ։ 2002 թվականի դրությամբ զբաղեցնում էր 32,31 քառակուսի կիլոմետր տարածք ։ 2011 թվականին այդ ցուցանիշը փոքր-ինչ մեծացել է՝ հասնելով 32,40 քառակուսի կիլոմետրի ։ 2004 թվականի տվյալներով բնակչության թվաքանակը եղել է 19.414:
Պատմություն
Լեհական թագավորության տարիներին ունեցել է արքայական քաղաքի կարգավիճակ և 1792 թվականին ընդգրկված է եղել Ռավայի վոևոդության կազմում ։ Ցարական Ռուսաստանի տիրապետության շրջանում եղել է Վարշավայի նահանգի կազմում ընդգրկված Գոստինինի գավառակի վարչական կենտրոնը ։ Գոստինինի ամրոցում է իր կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել և մահկանացուն կնքել գահընկեց արված ռուս ցար Վասիլի Շույսկին ։
Ժողովրդագրություն
Ըստ Լեհաստանի վիճակագրության գլխավոր վարչության 2013 թվականի հունիսի 30-ի տվյալների.
Քաղաքի բնակչության թվաքանակը, 1921 թվականից սկսած, կրել է հետևյալ փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Մազովեցյան վոյեվոդության քաղաքներ
Թուրքիայի Հանրապետության պատմություն
Թուրքիայի Հանրապետությունը ստեղծվել է 1922 թվականին նոր հանրապետական խորհրդարանի կողմից սուլթան Մեհմեդ VI Վահիդեդինի իշխանության տապալումից հետո։ Այս նոր ռեժիմը տապալեց օսմանյան պետությանը, որը գործնականում ջնջվել էր համաշխարհային ասպարեզից Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո։
Նախապատմություն
Օսմանյան կայսրությունը իր հիմնադրման օրվանից՝ 1299 թվականից, եղել է բացարձակ միապետություն։ 1839-1876 թվականներին կայսրությունն անցել է Բարեփոխումների շրջան ։ Նոր օսմանները, ովքեր դժգոհ էին այս բարեփոխումներից, աշխատեցին սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի հետ միասին իրականացնելու սահմանադրական կարգավորումներ 1876 թվականին։ Կայսրությունը սահմանադրական միապետության վերածելու կարճատև փորձից հետո սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ը 1878 թվականին այն նորից վերածեց բացարձակ միապետության՝ կասեցնելով սահմանադրությունը և խորհրդարանը ։
Մի քանի տասնամյակ անց երիտթուրքերի անվան տակ բարեփոխման նոր շարժումը դավադրություն կազմակերպեց սուլթան Աբդուլ Համիդ II-ի դեմ՝ սկսելով երիտթուրքերի հեղափոխությունը։ Նրանք սուլթանին ստիպեցին 1908 թվականին կրկին սահմանադրական կարգ հաստատել։ Սա հանգեցրեց քաղաքականության մեջ զինվորականների ակտիվ մասնակցության աճին։ 1909 թվականին նրանք գահընկեց արեցին սուլթանին, իսկ 1913 թվականին հեղաշրջումով զավթեցին իշխանությունը։ 1914 թվականին Օսմանյան կայսրությունը մտավ Առաջին համաշխարհային պատերազմի մեջ Կենտրոնական տերությունների կողմից՝ որպես Գերմանական կայսրության դաշնակից, և հետագայում պարտվեց պատերազմում։ Նպատակը արևելքում տարածքներ նվաճելն էր՝ փոխհատուցելու Արևմուտքում նախորդ տարիներին իտալա-թուրքական պատերազմի և Բալկանյան պատերազմների ընթացքում կրած կորուստները։ 1918 թվականին երիտթուրքերի առաջնորդները ստանձնեցին կորցրած պատերազմի ողջ պատասխանատվությունը և երկրից փախան՝ թողնելով երկիրը քաոսի մեջ ։
Ստորագրվեց Մուդրոսի զինադադարը, որը դաշնակիցներին տալիս էր լայն և անորոշ դրույթով «անկարգությունների դեպքում» Անատոլիան հետագայում գրավելու իրավունք։ Օրերի ընթացքում ֆրանսիական և բրիտանական զորքերը սկսեցին օկուպացնել Օսմանյան կայսրության կողմից վերահսկվող մնացած տարածքները ։ Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքը և բանակի այլ սպաներ դիմադրության շարժում են սկսել ։ 1919 թվականին Հունաստանի կողմից Արևմտյան Անատոլիայի գրավումից անմիջապես հետո Մուսթաֆա Քեմալ փաշան ոտք դրեց Սամսուն՝ սկսելու Թուրքիայի անկախության պատերազմը Անատոլիայի մուսուլմանների օկուպացիայի և հալածանքների դեմ։ Նա և նրա կողքին գտնվող բանակի մյուս սպաները գերիշխում էին այն քաղաքականությունում, որը վերջնականապես ստեղծեց Թուրքիայի Հանրապետությունը Օսմանյան կայսրությունից մնացած տարածքներում ։
Աթաթուրքի ժամանակաշրջան (1923–1938)
Ժամանակակից Թուրքիայի պատմությունը սկսվում է 1923 թվականի հոկտեմբերի 29-ին հանրապետության հիմնադրմամբ, որի առաջին նախագահն էր Աթաթուրքը։ Կառավարությունը ձևավորվել է Անկարայում գործող հեղափոխական խմբավորումից՝ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի և նրա գործընկերների գլխավորությամբ։ Երկրորդ սահմանադրությունը վավերացվել է Ազգային մեծ ժողովի կողմից 1924 թվականի ապրիլի 20-ին։
Մոտ 10 տարվա ընթացքում երկիրը տեսավ աշխարհիկ արևմտայնացման կայուն գործընթաց Աթաթուրքի բարեփոխումների միջոցով, որը ներառում էր կրթության միավորումը, կրոնական և այլ տիտղոսների դադարեցում, իսլամական դատարանների փակումը և իսլամական կանոնական իրավունքի փոխարինումը աշխարհիկ քաղաքացիական օրենսգրքով, որը ձևավորվել է Շվեյցարիայի օրինակով, սեռերի միջև հավասարության ճանաչումը և կանանց լիարժեք քաղաքական իրավունքների շնորհումը 1934 թվականի դեկտեմբերի 5-ին, նորաստեղծ Թուրքերեն լեզվի ասոցիացիայի նախաձեռնած լեզվի բարեփոխումը, օսմանյան թուրքերեն այբուբենի փոխարինումը լատինական այբուբենից ստացված նոր թուրքական այբուբենով. հագուստի օրենքը (ֆեսի կրելը օրենքից դուրս է), ազգանվան մասին օրենքը և շատ ուրիշներ։ Քեմալական խոշոր բարեփոխումների ժամանակագրություն
Նորաստեղծ հանրապետությունում ստեղծվող առաջին կուսակցությունը Կանանց կուսակցությունն (Kadınlar Halk Fırkası) էր ։ Այն հիմնադրվել է Նեզիհե Մուհիդինի և մի քանի այլ կանանց կողմից, սակայն դադարեցրել է իր գործունեությունը, քանի որ այդ ընթացքում կանանց դեռ օրինականորեն թույլ չի տրվել զբաղվել քաղաքականությամբ ։ Բազմակուսակցական ժամանակաշրջանի բուն անցումը առաջին անգամ փորձեց Լիբերալ հանրապետական կուսակցությունը՝ Ալի Ֆեթհի Օքյարի գլխավորությամբ։ Լիբերալ հանրապետական կուսակցությունը լուծարվեց 1930 թվականի նոյեմբերի 17-ին և մինչև 1945 թվականը բազմակուսակցական ժողովրդավարության հետագա փորձ չարվեց։ Թուրքիան Ազգերի լիգայում ընդունվեց 1932 թվականի հուլիսին։
Արտաքին քաղաքականություն
Պատմականորեն Թուրքիան շարունակում էր Օսմանյան կայսրության արտաքին հարաբերությունները՝ տարածաշրջանային և գլոբալ ուժերին միմյանց դեմ հավասարակշռելու համար՝ դաշինքներ ձևավորելով, որոնք լավագույնս պաշտպանում էին գործող վարչակարգի շահերը ։ Խորհրդային Միությունը մեծ դեր խաղաց Թուրքիայի անկախության պատերազմի ժամանակ Մուսթաֆա Քեմալ Աթաթուրքի խմբին զենք մատակարարելու և ֆինանսավորելու գործում, սակայն Թուրքիան հետևեց հարաբերական միջազգային մեկուսացման քաղաքականությանը 1920-ական և 1930-ական թվականներին Աթաթուրքի բարեփոխումների ժամանակաշրջանում։ Միջազգային կոնֆերանսները Թուրքիային լիովին վերահսկողություն տվեցին Սև ծովը և Միջերկրական ծովը կապող ռազմավարական նեղուցների վրա՝ 1923 թվականի Լոզանի պայմանագրի և 1936 թվականի Մոնտրոյի կոնվենցիայի միջոցով ։
Հետաթաթուրքյան դարաշրջան (1938–1945)
Աթաթուրքի իրավահաջորդը 1938 թվականի նոյեմբերի 10-ին նրա մահից հետո Իսմեթ Ինյոնյուն էր։ Նա սկսեց իր պաշտոնավարումը՝ որպես Անկախության պատերազմի հարգված գործիչ, բայց ուժային խմբերի միջև ներքին կռիվների և արտաքին իրադարձությունների պատճառով, ինչպիսին է համաշխարհային պատերազմը, որը երկրում ապրանքների պակասի պատճառ դարձավ, նա կորցրեց իր ժողովրդականության և աջակցության մի մասը։
1930-ականների վերջին Նացիստական Գերմանիան մեծ ջանքեր գործադրեց Թուրքիայում հակասովետական քարոզչությունը խթանելու համար և տնտեսական ճնշում գործադրեց։ Մեծ Բրիտանիան և Ֆրանսիան, ցանկանալով գերազանցել Գերմանիային, 1939 թվականին բանակցեցին եռակողմ պայմանագրի շուրջ։ Նրանք Թուրքիային վարկեր են տվել Արևմուտքից պատերազմական նյութեր գնելու համար և ապրանքների գնումը հեշտացնելու համար ։ Վախենալով Գերմանիայի և Ռուսաստանի սպառնալիքներից՝ Թուրքիան չեզոքություն պահպանեց ։ Այն երկու կողմերին էլ քրոմ վաճառեց, որը կարևոր ռազմական նյութ էր։ 1944 թվականին պարզ էր, որ Գերմանիան կպարտվի, և քրոմի վաճառքը Գերմանիային կդադարեցվի  ։