cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հուլիոս Կեսար
Կեսարի կերպարը պատմագրության մեջ
Չնայած Դրումանի՝ դիկտատորին տրված բարձր գնահատականին, «Կեսարի մասին առասպելի» ստեղծումը պատմագրության մեջ սովորաբար վերագրվում է Թեոդոր Մոմզենին ։ Նա շատ բարձր է գնահատել Կեսարի գործունեությունն իր «Հռոմեական պատմության» մեջ։ Իր գլխավոր աշխատության երրորդ հատորում նա դիկտատորին ներկայացրել է որպես «դեմոկրատական միապետության» հիմնադիր, իսկ չորրորդում (որն այդպես էլ լույս չի տեսել) նա ծրագրել էր զարգացնել Կեսարի գործունեության իր մեկնաբանությունը ։ Մոմզենի աշխատանքի մեծ ժողովրդականությունն ու նշանակալի միտումնավորությունը նպաստել են այլընտրանքային եզրակացություններով մի շարք ուսումնասիրությունների ի հայտ գալուն. նրա հետ բանավիճել են Կարլ Լյուդվիգ Պետերը, Վիլհելմ Ինեն , Կարլ Վիլհելմ Նիչը և Գուլիելմո Ֆերերոն։ Ըստ իտալացի ուսումնասիրողի՝ Կեսարը չի եղել հեռատես և խելացի պետական գործիչ, այլ միայն բախտախնդիր ու փառամոլ ։ Ֆերերոն դիկտատորի ծրագրերը կոչել է ֆանտաստիկ ու հակասական, իսկ նրան ներկայացրել է որպես անհաջողակ ։
20-րդ դարի առաջին կեսի գերմանական պատմագրության մեջ Կեսարի գործունեության տարբեր կողմերի ուսումնասիրությամբ զբաղվել են առաջին հերթին Էդուարդ Մեյերը, Մաթիաս Գելցերը, Գերման Շտրասբուրգերը։ 1903 թվականին Էդուարդ Մեյերը գրել է «Իմպերատոր Օգոստոսը» հոդվածը, որը 1919 թվականին (այլ տվյալներով՝ 1918 թվականին ) զգալիորեն լրացվել է ու հրատարակվել որպես առանձին մենագրություն «Կեսարի միապետությունն ու Պոմպեոսի պրինցիպատը» խորագրով։ Մելերը հակադրվել է Մոմզենի եզրակացություններին և առաջին հերթին Օգոստոսին՝ որպես Կեսարի ժառանգորդ ներկայացնելուն ։ Ըստ Մեյերի՝ Պոմպեոսը ձգտել է պահպանել պահպանել կառավարման հանրապետական տիպը և հանդես է եկել որպես նրա երաշխավոր, այնինչ Հուլիոս Կեսարը հիմնադրել է արևելյան տիպի միապետություն ։ Իսկ Օկտավիանոսին գերմանացի գիտնականը ներկայացրել է որպես Պոմպեոսի գործի շարունակող, այլ ոչ թե իրեն որդեգրած Կեսարի ։ Ուսումնասիրողների մեծ մասը, սակայն, հետևել է ջատագովական ավանդույթին, որ սկսվել է դեռ Մոմզենից։ Կեսարին նվիրված ջատագովական շատ աշխատություններ են հրատարակվել հատկապես Երրորդ ռայխի ժամանակ, ինչը պայմանավորված էր պատմությունը կերտող հերոսների պաշտամունքի քարոզմամբ ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի հետևանքով տեղի ունեցած ցնցումների հետ կապված՝ անտիկ պատմության ուսումնասիրողներն սկսել են ակտիվորեն օգտագործել «ռևոլյուցիա» (հեղափոխություն) տերմինը՝ բացատրելու և նկարագրելու համար մ․թ․ա․ I դարի վերջում Հռոմում տեղի ունեցած իրադարձությունները։ Օրինակ՝ Միխայիլ Ռոստովցևը Կեսարին համարել է հեղափոխական, բայց հերքել է «Հռոմեական հեղափոխություն» աշխատանքի հեղինակ Ռոնալդ Սայմի նման բնութագրումը, որը Կեսարին անվանել է «օպորտունիստ» և իսկական հեղափոխական համարել նրա որդեգրյալին ։ Բրիտանացի պատմաբանը նշել է, որ Կեսարը չի կառուցել հելլենիստական տիպի միապետության ստեղծման ծրագրեր ։ Կեսարին բարձր է գնահատել ֆրանսիացի պատմաբան Ժերոն Կարկոպինոն, որն ընդհանուր առմամբ հետևել է Մոմզենի գաղափարներին ։ Նրա կարծիքով՝ դիկտատորը ոչնչացրել է դասակարգային մրցակցությունը, դրել արդար քաղաքացիական կառուցվածքի հիմքերը և միաժամանակ հրաժարվել բռնությունից՝ որպես քաղաքական գործիք ։ Կարկոպինոն ենթադրել է, որ Կեսարը պաշտպանել է պլեբսի ու հռոմեական պրովինցիայի շահերը, իսկ հաղթանակից հետո կարողացել է գերիշխել բոլոր խավերին ու դասակարգերին։ Ֆրանսիացի պատմաբանն ուշադրություն է դարձրել նաև այն հանգամանքի վրա, որ հելլենիստական հավատալիքների տարածումը նպաստել է Կեսարի իշխանության աստվածային բնույթի վերաբերյալ հայացքների տարածմանը։ Նա նույնպես կողմ է եղել այն տեսակետին, որ Կեսարը միապետություն կառուցելու ծրագրեր ունեցել է դեռ երիտասարդության տարիներից ։ 20-րդ դարի առաջին կեսի իտալական պատմագրության համար բնութագրական է եղել Կեսարի գործունեությունը շատ բարձր գնահատելը ։ Ժամանակակից իրականության հետ առաջին զուգահեռները ներկայացրել է Էմանուելե Չաչերին, որը Կեսարին համարել է Բենիտո Մուսոլինիի նախորդը ։
Ռուսական պատմագրության մեջ Կեսարի գործունեության մանրամասն ուսումնասիրությամբ առաջիններից մեկն զբաղվել է Ռոբերտ Վիպերը ։ Նրա կարծիքով՝ քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ դեպի Եգիպտոս և Սիրիա կատարած ուղևորությունների ժամանակ Կեսարն ունեցել է դեմոկրատական հայացքներ, սակայն հետագայում նրան գրավել են կյանքի արևելյան ձևն ու արևելյան միապետական համակարգը ։ Երկար ժամանակ խորհրդային պատմագրությունն անտիկ դարաշրջանի ուսումնասիրության ոլորտում շեշտը դրել է Հին հռոմեական պետության դասային պայքարի ու սոցիալ-տնտեսական պատմության ուսումնասիրման վրա, այդ պատճառով էլ Կեսարի անձին քիչ ուշադրություն է դարձվել։ Բացառություն են կազմում Վլադիմիր Սերգեևի ու Նիկոլայ Մաշկինի ուսումնասիրությունները ։ Վերջինս իր «Օգոստոսի պրինցիպատը» մենագրությունում որոշակի ուշադրություն է դարձրել դիկտատորի գործունեության ուսումնասիրմանը ։ Նրա կարծիքով՝ հիմքեր չկան կարծելու, որ Կեսարը ձգտել է միահեծան իշխանության երիտասարդ տարիքից. ինչպես և իր շրջապատի մարդիկ, նա եղել է փառասեր, սակայն պետությունը վերափոխելու որոշակի պլաններ սկսել է կառուցել միայն այն ժամանակ, երբ իր ձեռքի տակ կենտրոնացրել է զորքերը և ունեցել իշխանությունը գրավելու հնարավորություն ։ Նիկոլայ Մաշկինը հատուկ ուշադրություն է դարձրել բանակի ու հռոմեական ժողովրդի հետ իր կապը, ինչպես նաև իր իշխանության հոգևոր բնույթը հիմնվորելու նպատակով տարբեր տիտղոսների օգտագործման վրա ։ Նա նշել է նաև Կեսարի իշխանության սոցիալական լայն հիմքի առկայությունը ։ Կեսարի գործունեությունը մանրամասն վերլուծել է նաև Սերգեյ Ուտչենկոն, որը նրան նվիրել է «Հուլիոս Կեսար» մենագրությունը (1976) ։ Ուտչենկոն հերքել է Կեսարի՝ միապետություն ստեղծելու ձգտումներ ունենալը, իսկ նրա գործողությունները բացատրել է քաղաքական ընթացիկ խնդիրների լուծմամբ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հռոմեական պատմիչներ Կատեգորիա:Հին Հռոմի զորավարներ Կատեգորիա:Հռետորներ Կատեգորիա:Անձինք մետաղադրամների վրա Կատեգորիա:«Աստվածային կատակերգության» կերպարներ Կատեգորիա:Սպանվածներ Կատեգորիա:Հռոմեական հանրապետության կոնսուլներ Կատեգորիա:Հին Հռոմի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հին Հռոմի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Հին հռոմեացի գրողներ Կատեգորիա:Պետության սպանված ղեկավարներ Կատեգորիա:Սպանված քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հին հռոմեացի հռետորներ
12 of His Biggest Hits
12 of His Biggest Hits (Նրա 12 ամենամեծ հիթերը, հայտնի նաև Էդդի Կոկրանի հիշողության ալբոմ), ամերիկացի երգիչ Էդդի Կոկրանի երկրորդ ալբոմը, որը բաղկացած է այն երգերից, որոնք թողարկվել են Singin to my Baby ալբոմում։ Կոկրանի մահից հետո (1960 թվականին ապրիլի 17) ալբոմը վերաձևակերպվել է հենց այդ տարվա մայիսին, Էդդի Կոկրանի հիշողություն անվանումով։
Ակնարկ
Չնայած անվանմանը, Կոկրանի միակ հիթը գտնվում է ««Summertime Blues»» հավաքածում, 1958 թվականին դուրս է եկել սինգլը և գրավել 8-րդ տեղը ամերիկական հիթ- շքերթում։ Մնացած երգերը կամ ընդհանրապես չէին ընկնում հիթ-շքերթում, կամ էլ գրավում էին շատ ցծր տեղեր, իսկ մի քանիսը վերցված էին առաջին ալբոմից և ինչ որ որոշումով չէին կարող լինել հիթ։ Այնուամենայնիվ, ալբոմում ներկայացվում էին Կորկանի այնպիսի հայտնի երգեր, ինչպիսին էին «C’mon Everybody», «Somethin’ Else» և «Three Steps to Heaven», նախկինում բացառապես հրապարակվել էին սինգլներում։Ալբոմը լույս տեսավ մոնոֆոնական ձայների ներքո և, ինչպես նաև Կոկրանի երկարատև ձայնագրությունները, չնկան ամերիկական հիթ-շքերթ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էդդի Քոքրանի ալբոմներ
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Ժամանակակից պատերազմի պատմության մեջ վեցերորդ «սերնդի» պատերազմներ հասկացությունը մտցրել են ռուս և հայ ռազմական վերլուծաբանները և տեսաբանները։ Հայ իրականության մեջ այն առաջին անգամ շրջանառության մեջ է մտցրել և զարգացրել ռազմական պատմաբան, ռազմաքաղաքական վերլուծաբան, «Մեծ Հայք» հաղորդաշարի հիմնադիր գնդապետ Մնացական Ռ․ Խաչատրեանը ։ Գեներալ Արկադի Տեր-Թադևոսյանը՝ «Կոմանդոսը», զարգացնելով այդ տեսությունը, առաջ է քաշել նաև «յոթերորդ սերնդի պատերազմներ» հասկացությունը ։ Ռուսաստանում վեցերորդ սերնդի պատերազմներ հասկացությունը առաջ են քաշել մի շարք ռազմական տեսաբաններ, այդ թվում՝ գեներալ Սլիպչենկոն, Վլադիմիր Վանտրոբան, ծովակալ Կապիտանեցը ։ Իսկ մինչ այդ պատերազմների չորս «սերունդ» հասկացությունը ստեղծվել է Միացյալ Նահանգների վերլուծաբանների թիմի կողմից, ներառյալ Ուիլյամ Ս. Լինդը ։ Ամերիկյան վերլուծաբանները դրանով իսկ հիմնավորել են «պատերազմի փոփոխվող դեմքը» և ցույց տվել, որ ներկայումս վարվում են նորագույն՝ չորրորդ սերնդի պատերազմներ։ Ռուս և հայ վերլուծաբանների մոտեցումը տարբերվում է ամերիկյաններից պատերազմների դասակարգման սկզբունքներով։ Ըստ ռազմական պատմաբան, ռազմաքաղաքական վերլուծաբան գնդապետ Մնացական Ռ․ Խաչաատրեանի՝ վեցերորդ սերնդի պատերազմները կոչված են լինելու 21-րդ դարի պատերազմների հիմնական տեսակը։ Մինչև վեցերորդ սերնդի պատերազմներ հասկացությունը ներկայացնելը անհրաժեշտ է ներկայացնել նախորդ սերունդների պատերազմները և դրանց պատմական էվոլյուցիան։
Պատերազմների երկու խումբ
Հասկանալու համար, թե ի՞նչ է 6-րդ սերնդի պատերազմը, պետք է կատարել ռազմա–պատմական էքսկուրս։ Ըստ այդմ՝ Երկիր մոլորակի վրա երբեւէ տեղի ունեցած բոլոր պատերազմները կարելի է բաժանել երկու խմբի.
- միջուկային ժամանակաշրջանի պատերազմներ ,
- մինչմիջուկային ժամանակաշրջանի պատերազմներ ։
Մինչմիջուկային ժամանակաշրջանի պատերազմներ
Մինմիջուկային պատերազմները կարելի է պայմանականորեն բաժանել չորս սերունդների՝ առաջինից մինչեւ չորրորդ․
– Առաջին սերնդի պատերազմներ,
– երկրորդ սերնդի պատերազմներ,
– երրորդ սերնդի պատերազմներ,
– չորրորդ սերնդի պատերազմներ։
Պատերազմների և խաղաղության միմյանց հաջորդումը Երկրագնդի վրա եղել է բնական և, նոյնիսկ, շատ սովորական երևույթ ։ Պատերազմը պատմական երևույթ է ։ Կարող ենք ասել, որ պատերազմը պատմաստեղծ երևույթ է ։ Այսինքն՝ հենց պատերազմի միջոցով և պատերազմների օգնությամբ են ստեղծվել, զարգացել և վերացել զանազան ժողովուրդների պետականությունները ։ Հենց նշանավոր, բեկումնային, շրջադարձային բնույթի պատերազմներն են սկիզբ դրել մարդկության պատմության հաջորդական փուլերին, դարաշրջաններին, պատմաշրջաններին և իրարահաջորդ աշխարհակարգերին՝ դառնալով նաև նրանց եզրագիծ-սահմանները ։ Օրինակ՝ 1618-1648 թթ. 30-ամյա պատերազմով հիմք դրվեց այսպես կոչված Վեստֆալյան աշխարհակարգին, 1798-1815 թթ. ֆրանսիական հեղափոխական և նապոլեոնյան պատերազմներին հաջորդեց Վիեննայի կոնգրեսով սահմանված նոր աշխարհակարգը։ 1914-1918 թթ. 1-ին Համաշխարհային պատերազմը սկիզբ դրեց մարդկության պատմության մեջ այսպես կոչված Նորագույն դարաշրջանին, որին համընկնում է սկզբում Վերսալյան աշխարհակարգը՝ 1920-1939 թթ.։
Ըստ որոշ տեսակետների, պատերազմը բխում է մարդ արարածի մեջ առկա և անշրջանցելի բնազդից։ Ըստ որոշ այլ տեսակետների՝ պատերազմը մարդու ուղեղի կենսաբանական կառուցվածքի հետևանքը չէ։ օԱյսինքն՝ մարդու ուղեղի կենսաբանական կառուցվածքը պատերազմի առաջացման պատճառը չէ։ Պատերազմի ծագման պատճառը քաղաքականությունն է։ Ընդ որում կարևոր չէ, թե ի՞նչ շրջանակներում և ի՞նչ ծավալներում է վարվում քաղաքականությունը՝ ցեղային միությա՞ն, թե՞ արդյունաբերական պետություններից բաղկացած միջազգային հանրության ։
Քաղաքական գործիչները, պետությունների կառավարողները պատերազմին դիմել են թե՛ անցյալում, թե՛ արդի ժամանակաշրջանում։ Երբեմն նրանք նույնիսկ չեն էլ փորձում հիմնախնդիրների լուծման ոչ ռազմական ձևերն ու եղանակները, այլ միանգամից գործի են դնում զինված բռնությունը ։
Պատերազմների և ռազմական կոնֆլիկտների պատմության վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ մինչմիջուկային ժամանակաշրջանում պատերազմի և խաղաղության հերթագայությունը Երկիր մոլորակում բնական և, ինչ-որ չափով էլ սովորական վիճակ էր ։
Պատերազմները երբեք չէին դադարում, ունեին իրենց զարգացումը. Վաղնջական ժամանակներից մինչև 20-րդ դարը միմյանց հաջորդել են պատերազմների առնվազն 4 «սերունդ» ։
Պատմությունը վկայում է, որ պատերազմների առաջին 4 սերունդները, որոնք կոչվում են նաև մինչմիջուկային ժամանակաշրջանի պատերազմներ, հանդես են եկել որպես հիմնականում քաղաքականության գործիքներ, եղել են քաղաքականության ընդունելի կամ թույլատրելի շարունակությունը։ Այնինչ միջուլային ժամանակաշրջանի պատերազմը, այսինքն՝ 5-րդ սերնդի պատերազմը, իսկ դա արդեն միջուկային զենքով վարվող պատերազմն է, կարող էր լինել միակն ու վերջինը այդ էվոլյուցիոն շղթայում, եթե այն բռնկվեր ։ Միջուկային պատերազմ վարվել է միայն մեկ անգամ՝ այն էլ միակողմանի, ԱՄՆ–ի կողմից Ճապոնիայի դեմ՝ Բ Աշխարհամարտի վերջին փուլի շրջանակներում։
Միջուկային եւ ետմիջուկային ժամանակաշրջանների պատերազմներ
Միջուկային ժամանակաշրջանի եւ ետմիջուկային ժամանակաշրջանի պատերազմները կարելի է բաժանել երկու, իսկ ոմանք բաժանում են երեք սերունդների՝
– հինգերորդ սերնդի պատերազմ, որը հենց միջուկային պատերազմն է եւ մարդկույան կյանքում վարվել է մեկ անգամ, ԱՄՆ–ի կողմից ընդդեմ Ճապոնիայի, եւ որի վարումը կարող է հանգեցնել համաշխարհային աղետի եւ մարդկության կործանման,
– վեցերորդ սերնդի պատերազմներ, որոնք գալիս են քսաներորդ դարի ութսունականների վերջից,
– յոթերորդ սերնդի պատերազմ, որի տեսական մշակումներն արդեն ի հայտ են գալիս, սակայն գործնական կիրառում կարող է ի հայտ գալ մոտակա ժամանակներում։
1939-1945 թթ. 2-րդ Համաշխարհայինից հետո սկսվեց այսպես կոչված Սառը պատերազմի ժամանակաշրջանը, որին համընկնում է Յալթա-Պոտսդամյան աշխարհակարգը։ 1991թ. ԽՍՀՄ-ի փլուզմամբ, որն ուղեկցվում էր նրա ներսում և հարակից տարածաշրջաններում բոցկլտացող պատերազմներով՝ սկիզբ առավ նոր՝ միաբևեռ աշխարհակարգը, որին էլ 2008 թ. պաշտոնապես մարտահրավեր նետվեց՝ նոր երկբևեռ կամ բազմաբևեռ աշխարհի կողմնակիցների կողմից, բռնկելով պատերազմների մի ամբողջ շարք, որտեղ առանցքային դեր էր խաղում 08.08.2008 թ. ռուս-վրացական պատերազմը... Դրան էլ հաջորդեցին «արաբական գարնան» պատերազմների շարքը, որոնցից ամենաարյունալին դարձավ դեռ շարունակվող Սիրիական պատերազմը՝ 2011-2020 թթ. և 2014-2020 թթ. նույնպես շարունակական, դաժան ու արյունահեղ Նովոռոսիայի կամ Արևելաուկրաինական պատերազմը, Ռուս ուկրաինական պատերազմ, 2022։
Պատերազմների դասակարգումն ըստ «սերունդների»
Ըստ ռազմական պատմաբան, գնդապետ Մնացական Ռ․ Խաչատրեանի՝ Պատերազմների նոր սերունդը չի գալիս վայրկենապես։ Դրա համար անհրաժեշտ է որոշակի ժամանակաշրջան, որը կախված է հասարակության տնտեսական զարգացման մակարդակից ։
Բոլոր ժամանակներում պատերազմը իր մեջ համադրել է քաղաքականության և ռազմական բռնության հակասական միասնությունը և հիմնվել այն բանի վրա, որ յուրաքանչյուր պատերազմող կողմի համար զինված պայքարի բանաձևը կարելի է ներկայացնել որպես երկու փոխկապված, բայց ուղղությամբ հակադիր գործողությունների վեկտորների գումար.
ա. հակառակորդի նկատմամբ գործողությունը մեր խոցման միջոցներով (հարձակողական հարվածային վեկտոր),
բ. մեր զորքերի և օբյեկտների պաշտպանությունը հակառակորդի գործողության (խոցման) միջոցներից (պաշտպանական վեկտոր)։
Զինված պայքարի բանաձևը սովորական պատերազմում կարելի է պատկերացնել հետևյալ 5 փոխկապված բաղադրիչների ձևով.
- հակառակորդի զորքերի և ռազմական օբյեկտների խոցում,
- մեր զորքերի և օբյեկտների պաշտպանություն խոցումից,
- մեր զորքերի գործողությունների համակողմանի ապահովում,
- զինված պայքարի ուժերի և միջոցների կառավարում,
Ամերիկյան ռազմական վերլուծաբանների տեսակետից
Ըստ ամերիկյան ռազմական տեսաբանների՝ Առաջին սերնդի պատերազմը վերաբերում է հին և հետդասական՝ պոստ–կլասիկ ժամանակների ճակատամարտերին, որոնք մղվել են զանգվածային կենդանի ուժով, որն իրենից ներկայացրել էլ պետության կողմից ղեկավարվող համազգեստավոր զինվորականների զորամասեր, որոնք կիրառվել են փաղանգի՝ ֆալանգայի, գծի և շարասյան մարտավարությամբ։
1648-ին՝ երեսնամյա պատերազմի ավարտին, Վեստֆալյան պայմանագիրը գործնական ինքնիշխանություն տվեց գերմանական պետություններին, որոնք մինչ այդ հանդիսանում էին Գերմանական Ազգի Սրբազան Հռոմեական կայսրության կիսանկախ բաղադրիչներ։ Սա ավելի հաստատուն կերպով հաստատեց ազգային պետության ինքնիշխանությունը, ինչը նշանակում էր, ի միջի այլոց, որ փաստորեն անկախացած պետությունների կառավարությունները բացառիկ իրավունքներ կունենային կազմակերպելու և պահպելու իրենց սեփական զինված ուժերը։ Մինչեւ այդ ժամանակները շատ բանակներ և ազգեր վերահսկվում էին կրոնական հրամաններով և շատ պատերազմներ էին մղվում արքունական դավադրություններով կամ դիվերսիոն կերպով կաշառակերության և սպանությունների միջոցով։ Ժամանակակից պատերազմի առաջին սերունդը նպատակ ուներ ստեղծելու պատերազմ վարելու ուղիղ և կարգին միջոց։
Այլընտրանքորեն, պնդվում է, որ Վեստֆալյան հաշտությունը չի ամրապնդել ազգային պետության իշխանությունը, բայց որ երեսնամյա պատերազմն ինքնին սկիզբ է դրել լայնամասշտաբ ճակատամարտերի դարաշրջանի, որն իրականացնելը այլևս վարձկանների փոքր զորախմբերի ուժերից դուրս է։ Նրանք չեն կարող նման պատերազմներ վարել ինքնուրույն։ Ըստ այս տեսության, փոքր խմբերը հարկարդրված էին հեռանալ զանգվածային և մեծ ծախսերի հետ կապված պատերազմական գործողություններից և ռազմական տիրույթն անցնում է ֆինանսապես շատ ավելի կարողունակ ազգ-պետությանը։
Ահա այդ պայմանները սկիզբ դրեցին Առաջին սերնդի պատերազմներին։
Իսկ Առաջին սերնդի պատերազմների ժամանակաշրջանի վերջ եկավ հետեւյալ պատճառներով։ Թե՛ մուշկետների, թե՛ հետեւից լիցքավորվող հրազենների առավել մեծ ճշգրտությունը և կրակի արագությունը վերջ տվեցին առաջին սերնդի պատերազմին։ Այժմ արդեն թշնամու դեմ պատի պես շարված եւ իրար վրա ընթացող թշնամական բանակների զինվորների հսկայական շարքերի գաղափարը անիրագործելի դարձավ՝ հնարավոր մեծ կորուստների պատճառով։ Քանի որ առաջավոր ռազմական տեխնոլոգիաները աստիճանաբար ընդունվեցին ամբողջ Ամերիկայում և Եվրոպայում, ժամանակակից պատերազմների առաջին սերնդի ճշգրիտ ավարտը գուցե տարբեր է ըստ տարածաշրջանների, բայց բոլոր համաշխարհային տերությունները արդեն հրաժեշտ էին տվել առաջին սերնդի պատերազմներին 19-րդ դարի երկրորդ կեսին։
Պատերազմի համար ավելի վերահսկելի միջավայր ստեղծելու համար մշակվել է ռազմական մշակույթ, որը, շատ առումներով, ներկայումս տեսանելի է նաև արդի զինված ուժերում։ Հատուկ մշակված համազգեստը զինվորներին առանձնացնում էր ընդհանուր ժողովրդից։
Առաջին սերնդի պատերազմների օրինակներ են.
Հայ և ռուս ռազմական տեսաբանների տեսակետից
Առաջին սերնդի պատերազմը՝
ա․ օգտագործում է զորատեսակներ՝ հետևակ և հեծելազոր,
բ․ կիրառում է հակառակորդի ոչնչացման բանաձևը,
գ․ նպատակ ունի խլել հակառակորդի տարածքները։
Ըստ Ամերիկյան տեսաբանների՝
19-րդ դարում գոգավորությամբ ատրճանակով մուշկետի գյուտը նշանակում էր ավելի մեծ հեռահարություն, ավելի մեծ ճշգրտություն և կրակի ավելի արագ տեմպ։ Տղամարդկանց մարտական շարքերը ուղիղ դեպի այդպիսի զենքի կրակի տեղատարափը զոհերի ահռելի ցուցանիշներ կհանգեցներ, ուստի մշակվեց նոր ռազմավարություն։
Երկրորդ սերնդի պատերազմը դեռ պահպանում էր մարտական գծերը, բայց ավելի շատ կենտրոնանում էր տեխնոլոգիայի օգտագործման վրա, որպեսզի տղամարդկանց ավելի փոքր ստորաբաժանումները մանևրեին առանձին։ Այս փոքր ստորաբաժանումները թույլ տվեցին ավելի արագ առաջխաղացում, ավելի քիչ կենտրոնացված զոհեր և առավելություն ստանալու համար ծածկոցն ու թաքցնելը։ Ինչ-որ չափով այդ հասկացությունները մնացել են օգտագործման մեջ, նույնիսկ հաջորդ սերունդների ծագման հետևանքով, այնպես որ երկրորդ սերնդի վերջն այնքան հստակ չի սահմանվել, որքան առաջինը։ Բլիցկրիգի զարգացումն ընդգծեց ստատիկ կրակակետերի և դանդաղ շարժվող հետևակի որոշ թերություններ, այնպես որ սա երկրորդ սերնդի համար կարող է համարվել վերջի սկիզբը, գոնե որպես ռազմական ռազմավարության գերիշխող ուժ։
Երկրորդ սերնդի ներդրումները պատասխաններ էին տեխնոլոգիական զարգացմանը։ Երկրորդ սերունդը տեսավ խրամատային պատերազմի, հրետանային օժանդակության, հետախուզության ավելի առաջադեմ տեխնիկայի, կամուֆլյաժային համազգեստի, ռադիոկապի և հրակայուն մանեւրների լայն կիրառում։
Օրինակներ.
Ըստ հայ և ռուս ռազմական տեսաբանների
Երկրորդ սերնդի պատերազմը վարվել է կիառելով՝
(5686) Չիյոնոուրա
(5686) Չիյոնոուրա (Chiyonoura), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի դեկտեմբերի 20-ին Մասանորի Մացույամայի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կուշիրոյում ։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Ըստ հայ և ռուս ռազմական տեսաբանների
ա․ վառոդ, ողորկափող զենքեր, պաշտպանական դիրքեր,
(5686) Չիյոնոուրա
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,384009 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8841 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8839 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1344,5 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,267758 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,45° անկյուն։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Ըստ հայ և ռուս ռազմական տեսաբանների
բ․ այն իրենից ներկացրել է կոնտակտային՝ շփումային պատերազմ,
գ․ Նպատակը դարձյալ եղել է Հակառակորդի ոչնչացում բռնագրաված տարածքներից և դրանց խլում։
Ամերիկյան ռազմական տեսաբանների մոտեցման համաձայն
Գերմանիայում Ֆրանսիա ներխուժելու ժամանակ կայծակնային կրիչի օգտագործումը նախ ցույց տվեց արագության և մանևրելու հզորությունը ստատիկ հրետանու դիրքերից և խրամատային պաշտպանությունից։ Տանկերի, մեքենայացված հետևակի և սերտ օդային աջակցության միջոցով գերմանացիները կարողացան արագորեն ճեղքել գծային պաշտպանությունը և գրավել թիկունքը։
Թշնամու ներգրավվածությունը շրջանցելու համար մանևրելու և արագության վրա շեշտը շարունակում է մնալ ընդհանուր ռազմավարություն ամբողջ աշխարհում, և թշնամու պաշտպանական ուժերի փլուզումը `ավելի խորը թիրախներին հարվածելով, մի փոքր այլ կերպ՝ չորրորդ սերնդի պատերազմի հիմնական ռազմավարությունն է։
Երրորդ սերնդի ներդրումները հիմնված էին խելացի ռազմավարության միջոցով տեխնոլոգիական անբավարարությունը հաղթահարելու հայեցակարգի վրա։ Գծային մարտերի ավարտին զուգընթաց սկսեցին ի հայտ գալ ավելի արագ շարժվելու նոր եղանակներ։
Շարժման վրա շեշտը ծանր սպառազինությունից տեղափոխվեց ավելի մեծ արագություն, ուղղաթիռի զարգացումը թույլ տվեց ներխուժել թշնամական տարածք, իսկ առաջատար հրթիռային տեխնոլոգիան թույլ տվեց ուժերին շրջանցել հակառակորդի պաշտպանությունը և հարվածել թիրախներին մեծ հեռավորություններից։ Այս մեթոդներին բնորոշ արագությունը պահանջում էր, որ առաջնագծում գտնվող ստորաբաժանումներին թույլատրվի անկախության ավելի մեծ աստիճան։
Անհրաժեշտ էր ավելի մեծ վստահություն ցուցաբերել ավելի բարձր դասի սպաների հրամանատար կրտսեր սպայական կազմին՝ համոզմունք, որ նրանք կարող են համարժեքորեն հասնել իրենց նպատակներին` առանց հրամանատարական շտաբների բարձրակարգ հրամանատարների միկրոտնտեսության։
Փոքր ստորաբաժանումներին թույլատրվում էր որոշումների ավելի մեծ ճկունություն գործ ունենալ՝ լուծելու իրավիճակը տեղում, այլ ոչ թե նրանց համար որոշումներ կայացներ հրամանատարների կողմից, որոնք հեռավոր էին ռազմաճակատից։ Սա սկսեց կոտրել գնդի կարգի մշակույթը, որն այդքան կարևոր էր ռազմական հրամանատարության և վերահսկողության նախորդ տեսական դարաշրջաններում։
Օրինակներ.
Հայ և ռուս տեսաբանների մոտեցման համաձայն
Երրորդ սերնդի պատերազմները վարվում են՝
ա․ ակոսավոր, բազմակի լիցքավորվող զենքով,
բ․ կիրառվում է խրամատային, շփումնային՝ կոնտակտային պատերազմ,
գ․ դարձյալ պատերազմի նպատակը Հակառակորդի ոչնչացումն է նրա տարածքների բռնագրավումը։
Ըստ Ամերիկյան ռազմական տեսաբանների
Ամենապարզ սահմանումը ներառում է ցանկացած պատերազմ, որի հիմնական մասնակիցներից մեկը ոչ թե պետություն է, այլ ավելի շուտ բռնի ոչ պետական դերակատար; Դասական օրինակները, ինչպիսիք են Սպարտակի օրոք ստրկության ապստամբությունը կամ վարձկան ապստամբությունը, որը տեղի է ունեցել Կարթագենում առաջին փյունիկ պատերազմից հետո, նախորդում են պատերազմի ժամանակակից հայեցակարգին և այս տեսակի բախումների օրինակներ են։ Չորրորդ սերնդի պատերազմը սահմանվում է որպես բախումներ, որոնք ներառում են հետևյալ տարրերը.
Չորրորդ սերնդի պատերազմի տեսությունը քննադատության է ենթարկվել այն հիմնավորմամբ, որ դա ոչ այլ ինչ է, քան ոչ պետական խռովարարի և ազգային պետության զինվորների միջև ավանդական բախման վերափաթեթավորում»։
Ըստ հայ և ռուս ռազմական տեսաբանների մոտեցման
Չորրորդ սերնդի պատերազմներ բնորոշվում են՝
ա․ հրթիռների, հրասայլերի՝ տանկերի, օդուժի՝ ավիացիայի, ռազմածովային հզոր ուժերի կիրառմամբ,
բ․ խրամատային կոնտակտային պատերազմի վարմամբ,
գ․ Պատերազմի նպատակն է դարձյալ Հակառակորդի ոչնչացումը և բռնագրաված տարածքների խլումը։
Քիթ
Քիթ, մարդու և ողնաշարավոր կենդանիների շնչառական ուղիների սկզբնական հատված.
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Հինգերորդ սերնդի պատերազմներ
Հայ և ռուս ռազմական տեսաբանների մոտեցմամբ կան նաև Հինգերորդ, վեցերորդ, իսկ ըստ գեներալ Արկադի Տէր Թադևոսյանի՝ նաև յոթերորդ սերնդի պատերազմներ։
Քիթ
Քթի հիմնական գործառույթը շնչառությունն է, իսկ քթի խոռոչը պատող լորձաթաղանթը և հարքթային սինուսները իրականացնում են ներշնչված օդի անհրաժեշտ օդափոխությունը` այն տաքացնելով և խոնավացնելով։ Քթի խեցիները (ոսկորները) մեծ դեր են խաղում այս գործընթացում։ Քթի մեջ եղած մազմզուկների միջոցով նույնպես օդը ֆիլտրվում է՝ նրանք խոչնդոտում են խոշոր մասնիկների թոքեր մուտք գործելուն։ Փռշտալը՝ քթից անցանկալի մասնիկները արտանետելու ռեֆլեքս է, որոնք գրգռում են լորձաթաղանթը։ Փռշտալը կարող է փոխանցել վարակները, քանի որ ստեղծվում են աերոզոլներ, որոնցում կաթիլները կարող են ունենալ պաթոգեններ։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
5-րդ սերնդի պատերազմ
5-րդ սերնդի պատերազմը, ըստ Հայ և ռուս ռազմական տեսաբանների, իրենից ներկայացնում է՝
Քիթ
Քթի մեկ այլ հիմնական գործառույթն է հոտառությունը, հոտի զգացումը։ Օլֆակտոր էպիթելի տարածքը գտնվում է քթի վերին խոռոչում, պարունակում է մասնագիտացված բջիջներ, որոնք պատասխանատու են այս գործառույթի համար։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
5-րդ սերնդի պատերազմ
ա․ միջուկային զենք կիրառող պատերազմ,
Քիթ
Քիթը ներգրավված է նաև խոսքի գործառույթում։ Քթային ձայնավորներն ու քթային բաղաձայնները արտադրվում են ռնգայինացման գործընթացում։ Պարանազալ սինուսները գործում են որպես ձայնային խոռոչներ, որոնք փոփոխում և ուժեղացնում են խոսքն ու ձայնային հնչյունները։
Քթի վրա կատարվում են բազմաթիվ պլաստիկ վիրաբուժությաններ, որոնք հայտնի են որպես ռինոպլաստիկա։ Դրանք արվում են քթի տարբեր կառուցվածքային թերություններ շտկելու կամ քթի ձևը փոխելու համար։ Թերությունները կարող են լինել բնածին, կամ արդյունք են քթի ֆունկցիաների խանգարումների կամ տրավմաների։ Այս խանգարումների համար արվող վիրահատությունները վերականգնողական վիրաբուժության տեսակ են, իսկ պարզապես քթի ձևը փոխելու համար արվող վիրահատությունները կոսմետիկ վիրաբուժության տեսակ են։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
5-րդ սերնդի պատերազմ
բ․ առանց շփման, այսինքն՝ ոչ կոնտակտային պատերազմ,
Պավել Կիրիենկո
Պավել Նիկոլաևիչ Կիրիենկո , ռուս ֆուտբոլիստ, Կոստանայի «Տոբոլ» ակումբի հարձակվող
Քիթ
Կառուցվածք
Տարբերում են արտաքին քիթ և քթի խոռոչ, որոնք կազմում են մի ամբողջություն և ծառայում որպես շնչառական օրգան։ Արտաքին քիթը հատուկ է միայն մարդուն։ Արտաքին քիթը իրենից ներկայացնում է 5 շերտանի փափուկ հյուսվածքային ծրար, որը ծածկում է քթի ոսկորները։ Այդ շերտերն են մաշկը, ենթամաշկային ճարպաբջջանքը, ՍՄԱՍ-ը, խորանիստ ճապային շերտը և վերնաճառ/վերնոսկրը։ Քթի մաշկը ունի տարբեր հաստություն և որակ նրա տարբեր մասերում՝ քթի մեջքի շրջանում մաշկը բարակ է, իսկ քթի ծայրի շրջանում այն հաստ է և յուղոտ։ Աճառային մասն ապահովում է քթի շարժունությունը։ Արտաքին քիթը բաղկացած է 3 մասից՝ քթի արմատ, մեջք և ծայր։ Քթի ստորին կողմնային մասերը կոչվում են քթի թևեր։ Քթի խոռոչում են գտնվում հոտառական նյարդերի վերջույթները, ուստի քիթը հոտառության օրգան է։ Քթի խոռոչը միջնապատով բաժանվում է 2 կեսի և արտաքին միջավայրի հետ հաղորդակցվում է քթանցքերով, իսկ քիթըմպանի հետ՝ հետին բացվածքների (խոաններ) միջոցով. օդն անցնում է ըմպան, ապա՝ կոկորդ։ Քթի խոռոչի ստորին պատը (կամ հատակը) կազմում են կարծր քիմքի ոսկրերը, իսկ վերինը (կամ տանիքը) մաղանման նուրբ ոսկրաթիթեղ է (մաղոսկր), որի անցքերով անցնում են հոտառական նյարդի ճյուղերը։ Քթի միջնապատը կազմում է խոռոչի աջ ու ձախ մասերի ներքին պատերը։ Կողմնային պատերին կան գրեթե հորիզոնական ուղղությամբ տեղադրված քթային խեցիներ (ստորին, միջին և վերին), որոնք քթի խոռոչի աջ ու ձախ կեսերը բաժանում են քթային անցուղիների (վերին, միջին, ստորին)։ Վերին և միջին անցուղիների փոքր բացվածքներով քթի խոռոչը հաղորդակցվում է քթի հավելյալ 4 զույգ ծոցերի (հայմորյան, ճակատային, սեպոսկրային և ծակոտկեն մաղոսկրային) հետ։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
5-րդ սերնդի պատերազմ
գ․ Պատերազմող երկու կողմը՝ պետությունները որևէ նպատակի չեն հասնում և երկուսն էլ ոչնչանում են։
Պավել Կիրիենկո
Կենսագրություն
Սանկտ Պետերբուրգի «Զենիթի» սան։ Պրոֆեսիոնալ մակարդակում նորամուտը նշել է «Զենիթ-2»-ում։ 2016 թվականին իր ակումբակից Դմիտրի Բոգաևի հետ մեկնել է Լիտվայի երկրորդ դիվիզիոնի «Պալանգա» ակումբ։ Նրա կազմում 4-ական խաղ անցկացնելուց հետո ֆուտբոլիստները վարձավճարով հայտնվել են «Տոսնոյում»։ Այսպիսով, Լենինգրադի մարզի թիմը ազատվել է «Զենիթին» փոխհատուցելուց՝ իր նախկին խաղացողների հետ պայմանագիր ստորագրելու շնորհիվ ։ Ավելի ուշ Սանակտ Պետերբուրգի ակումբը նրան պահանջել է «անտառապահներից» ։ Մրցաշրջանի արդյունքներով Կիրիենկոն օգնեց «Տոսնոյին» դուրս գալ Պրեմիեր լիգա, սակայն էլիտայում նա թիմի հետ չմնաց։ Մի քանի մրցաշրջան հարձակվողն անցկացրել է Ռուսաստանի առաջին դիվիզիոնի «Դինամո» (Սանկտ Պետերբուրգ), «Սիբիր» և «Տոմ» ակումբներում։
Քիթ
Ֆունկցիաներ
Շնչառական սկզբնական օրգան։ Արտաքին անցուղում է քթարցունքային խողովակի բացվածքը, որով արցունքները հոսում են քթի խոռոչ։ Քթի խոռոչի բոլոր պատերը, խեցիներն ու հարքթային ծոցերը պատված են լորձաթաղանթով, որի էպիթելի թարթիչները շարժվում են խոանների ուղղությամբ՝ կլանելով փոշու հատիկները։ Օդում պարունակվող քիմիական նյութերը լուծվում են քթի ներքին մակերևույթի նյարդային վերջույթները ծածկող հեղուկում։ Քիմիական ներգործությունն ընկալելով՝ ընկալիչները (ռեցեպտորներ) ազդանշաններ են ուղարկում գլխուղեղ և այդպիսով ապահովում հոտառական զգացողությունը։ Մարդաբանության մեջ, անձի նույնականացման բնագավառում, կարևոր նշանակություն ունի արտաքին քթի ձևի ուսումնասիրությունը։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
5-րդ սերնդի պատերազմ
Որպես կարևորագույն ռազմական և քաղաքական եզրակացություն՝ այդ պատերազմը արդյունավետ չէ քաղաքական տեսակետից։ Այն կորցնում է պատերազմի գլխավոր իմաստը։ Չկան հաղթողներ և պարտվողներ։
Պավել Կիրիենկո
Կենսագրություն
2021 թվականի ձմռանը ռուսաստանցին տեղափոխվել է Հայաստանի Պրեմիեր լիգայի «Նոյ» ակումբ։ Կիրիենկոյի նոր թիմում նորամուտը նշել է փետրվարի 19-ին՝ «Վանի» դեմ խաղում (4:0)։ Առաջին խաղում հարձակվողին հաջողվել է 11 մետրանոցից գոլ խփել ։
Քիթ
Կլինիկական նշանակություն
Մեկ այլ տարածված կլինիկական խնդիր է քթային արտադրությունը, որը սովորաբար վարակի ախտանիշ է, մասնավորապես սինուսիտի կամ ռինիտի, ինչպես նաև քթի լորձաթաղանթի այլ բորբոքումների, ներառյալ ալերգիկ և ոչ ալերգիկ ռինիտի։ Քթի քրոնիկ փակվելը, որին հետևում է բերանի միջոցով շնչելը, կարող է մեծապես խանգարել շնչառությանը կամ առաջացնել ռնգային շնչառություն։ Խռացնելու պատճառներից մեկը քթի քրոնիկ խցանումն է և քթի վրա տեղադրվող հակախռացնելու պլաստիրները օգնում են բաց պահել օդուղիները և խուսափել այդ խնդրից։ Ռնգային շնչառությունը, որը սովորաբար նկատվում է երեխաների մոտ, տեղի է ունենում, երբ շնչառությունը դժվարացած է։ Քթի գերբնակվածության պատճառների մեծ մասը հանգեցնում է նաև հոտի զգացողության կորստի (անոսմիա)։  Դա կարող է առաջանալ նաև այլ պայմաններում, օրինակ՝ տրավմայից հետո՝ Կալման սինդրոմում կամ Պարկինսոնի հիվանդությամբ։ Արգելափակված հարքթային խոռոչը, որը բացվում է պարանազալ խոռոչից, կհանգեցնի հեղուկի կուտակմանը սինուսում։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
5-րդ սերնդի պատերազմ
Ուստի, պետություններն աշխատում են խուսափել հինգերորդ սերնդի պատերազմներ վարելուց։
Քիթ
Կլինիկական նշանակություն
Երեխաների մոտ քիթը օտար մարմինների հանդիպման տարածված վայր է, ինչպես նաև Քիթը հեշտությամբ ենթարկվում է ցրտահարության անբարենպաստ արտաքին պայմաններում։
Մարդկանց քթի և գլխի արյան մատակարարման առանձնահատուկ բնույթի պատճառով հնարավոր է քթի շրջանից հետադարձ ուղղությամբ վարակները տարածվեն ուղեղում։ Այդ իսկ պատճառով բերանի անկյուններից մինչև քթի կամուրջը ներառյալ քիթը և վերին ծնոտի տարածքը հայտնի է որպես դեմքի վտանգի եռանկյուն։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Հինգերորդ սերնդի պատերազմի շփոթումը վեցերորդ սերնդի պատերազմի հետ
Երբեմն ռազմական մասնագետները, վերլուծաբանները, քաղաքական գործիչները շփոթում են հինգերորդ և վեցերորդ սերնդի պատերազմները, տեղյակ չլինելով, որ հինգերորդ սերնդի պատերազմ հասկացությունը վերաբերում է միջուկային զենքի կիրառմամբ պատերազմին։
Քիթ
Կլինիկական նշանակություն
Վարակները կամ այլ պատճառները, որոնք կարող են հանգեցնել քթի մի մասի ոչնչացմանը կամ վնասմանը, ներառում են ռինոֆիան, մաշկի քաղցկեղը, մասնավորապես՝ մաշկի բազալ շերտի բջիջների քաղցկեղ, հարքթային խոռոչների և քթի խոռոչի քաղցկեղը, հատիկուլոմատոզը՝ պոլանգիիտով, սիֆիլիսը, բորոտությունը, կոկաինի, քրոմի և այլ տոքսինների օգտագործումը։ Քիթը կարող է խթանվել ակրոմեգալիաի պատճառով աճելու դեպքում, որը պայմանավորված է աճի հորմոնի ավելցուկով։
Պավել Կիրիենկո
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դինամո Սանկտ Պետերբուրգի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Նոայի ֆուտբոլիստներ
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Հինգերորդ սերնդի պատերազմի շփոթումը վեցերորդ սերնդի պատերազմի հետ
Օրինակ՝ ՀՀ ՊՆ խոսնակ, փոխգնդապետ Արծրուն Հովհաննիսյանը կատարել է հետևյալ գրառումը․
Քիթ
Կլինիկական նշանակություն
Տարածված անատոմիական տարբերակ է օդով լցված խոռոչը կոնխայի մեջ, որը հայտնի է որպես կոնխա բուլլոզա։ Հազվագյուտ դեպքերում պոլիպը կարող է ձևավորվել բուլլոզայի ներսում։ Սովորաբար կոնխա բուլլոզան փոքր է և առանց ախտանիշների, բայց երբ մեծը կարող է խանգարել հարքթային խոռոչների դրենավորմանը։
Որոշ դեղեր օգտագործվում են քթային եղանակով, դրանք ներառում են քթի սփրեյերը և տեղային քսուքները։ Քթի թևակերպ աճառները կարող են ոչնչացվել ռեկրեացիոն թմրամիջոցների, ինչպիսիք են կոկաինը, բազմակի ինհալացիայի միջոցով։ Դա, իր հերթին, կարող է հանգեցնել քթի կմախքի ավելի տարածված փլուզման։
Փռշտալը կարող է փոխանցել լորձի կաթիլներում տեղակայված վարակները։ Այս ճանապարհը կոչվում է կամ օդային փոխանցում կամ աերոզոլային փոխանցում։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Վեցերորդ սերնդի պատերազմը պատերազմի մի տեսակ է, որը հաջորդում է հինգերորդ սերնդի պատերազմներին։
Քիթ
Կլինիկական նշանակություն
Վիրաբուժական պրոցեդուրաներ
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Ըստ ռազմական մասնագետների՝ ապագայում պատերազմները կդառնան առանց շփվելու, առանց առաջնագծի, որտեղ տեղակայված է հակառակորդի ողջ ուժը։
Քիթ
Կլինիկական նշանակություն
Լրացուցիչ տեղեկություններ՝ ռինոպլաստիկա
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Ըստ գեներալ Արկադի Տեր Թադևոսյանի՝
Քիթ
Կլինիկական նշանակություն
Պրոթեզավոր քիթ՝ 17-րդ դարի Եվրոպայից։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Վեցերորդ սերնդի պատերազմը մղվում է՝
Քիթ
Կլինիկական նշանակություն
Վատ տեղակայված քթի թևակերպ աճառները չունեն պատշաճ հենարան և կարող են ազդել արտաքին քթային փականի գործառույթի վրա։ Սա կարող է հանգեցնել շնչառության հետ կապված խնդիրներ հատկապես խորը ինհալացիայի ժամանակ։ Քթի կառուցվածքում անկարգությունների պատճառով շնչառության հետ կապված խնդիրները շտկելու վիրաբուժական կարգը կոչվում է ռինոպլաստիկա, և սա նաև ընթացակարգ է, որն օգտագործվում է կոսմետիկ վիրաբուժության համար, երբ այն սովորաբար կոչվում է «քթի գործ»։ Ռինոպլաստիկայի վիրաբուժական պրոցեդուրաների համար քիթը գծագրվում է մի շարք ենթամիավորների և հատվածների։ Սա օգտագործվում է քթի գեղագիտական ​​ինը ստորաբաժանում և վեց գեղագիտական ​​քթի հատվածներ ստանալու համար։ Սեպտոպլաստիկան քթի միջնապատի շեղումը շտկելու հատուկ վիրահատություն է։
Կոտրված քիթը կարող է վնասվածքների հետևանք լինել։ Փոքր կոտրվածքները կարող են ինքնուրույն բուժվել։ Վիրահատությունը, որը հայտնի է որպես ոսկրերի ռեդուկցիա, կարող է իրականացվել ավելի խիստ կոտրվածքների համար, որոնք առաջացնում են ոսկրերի տեղաշարժում։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
ա․ ոչ միջուկային, այլ գերճշգրիտ զենքերով, բարձրտեխնոլոգիական զինատեսակներով,
Քիթ
Կլինիկական նշանակություն
Քթի և պարանազալ սինուսների հետ կապված որոշ պրոցեդուրաներ կարող են իրականացվել՝ օգտագործելով նվազագույն ինվազիվ էնդոսկոպիան։ Այս ընթացակարգերը նպատակ ունեն վերականգնել սինուսների օդափոխությունը, լորձաթաղանթի մաքրումը և պահպանել սինուսների լորձաթաղանթի առողջությունը։ Ոչ քթային որոշ վիրահատություններ ևս կարող են իրականացվել էնդոսկոպի օգտագործման միջոցով, որը մտնում է քթի միջոցով։ Այս էնդոսկոպիկ էնդոնազալ վիրահատությունները օգտագործվում են գանգի հիմքի դիմային մասից ուռուցքները հեռացնելու համար։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
բ․ ոչ շփումային պատերազմ է,
Քիթ
Կլինիկական նշանակություն
Այտուցված կոնխաները կարող են առաջացնել խոչընդոտ և քթի գերբնակվածություն, և հնարավոր է առաջանա վիրահատական ​​միջամտության կարիք տուրբինէկտոմիայի կամ խեցիները այրելու միջոցով։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
գ․ նպատակը կարող է լինել թե՛ հակառակորդին իր տարածքներից դուրս մղել՝ ոչնչացման միջոցով, թե՛ նրան հաշտություն պարտադրելը՝ հաղթող կողմի առաադրած պայմաններով։
Տնուսի
Տնուսի (ტნუსი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Քվեմո Քարթլիի մարզի Դմանիսի շրջանում ։
Քիթ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քիթ Կատեգորիա:Շնչառական համակարգ Կատեգորիա:Դեմք Կատեգորիա:Մարդու ֆիզիոլոգիա
Տնուսի
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1360 մետր բարձրության վրա։
Բրովկովո (գյուղ, Նովոմիրգորոդի շրջան)
Բրովկովո (Бровкове), գյուղ Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոմիրգորոդի շրջանում։
Տնուսի
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 400 մարդ ։
Բրովկովո (գյուղ, Նովոմիրգորոդի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Բրովկովո գյուղում բնակվում էր 84 մարդ։
Տնուսի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Դմանիսի շրջան
Բրովկովո (գյուղ, Նովոմիրգորոդի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Նովոմիրգորոդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Արեւմտյան գիտնականների եւ հետազոտողների անդրադարձները «վեցերորդ սերնդի պատերազմներ» հասկացությանը
«Վեցերորդ սերնդի պատերազմ» հասկացությանը անդրադարձել են նաեւ արեւմտյան, մասնավորապես անգլիական եւ ամերիկյան ռազմական տեսաբանները եւ վերլուծաբանները։ Օրինակ, Չարլզ Բարթլզը՝ 2021 թվականին Մեծ Բրիտանիայի Մանեսթըր քաղաքի Համալսարանում լույս տեսած «Ռուսական Գրանդ Ստրատեգիան գլոբալ իշխանության մրցակցության դարաշրջանում» գրքի «Վեցերորդ սերնդի պատերազմը եւ Ռուսաստանի ռազմական գործողությունների գլոբալ ռազմաբեմերը» հատվածում գրում է հետեւյալ միտքը։
Բրոգլիո եղբայրների կոթող
Բրոգլիո եղբայրների կոթող (De Broglie -veljesten obeliski), գորշ կանաչավուն մարմարից պատրաստված կոթող, որը տեղադրվել է 1827 թվականին՝ Վիբորգի Մոնրեպո պուրակում գտնվող ժայռի վրա` ի հիշատակ Նապոլեոնյան պատերազմների մարտերում զոհված երկու եղբայրների ։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Արեւմտյան գիտնականների եւ հետազոտողների անդրադարձները «վեցերորդ սերնդի պատերազմներ» հասկացությանը
Խորհրդային ռազմական պլանավորողները աշխարհը բաժանում էին մայրցամաքային օվկիանոսային ռազմաբեմերի։ Այժմ ռուսական զինվորականները մտածում եւ պլանավորում են գլոբալ կերպով ինտեգրացված օպերացիաների պայմաններով եւ օգտագործում են այնպիսի հասկացություններ, ինչպիսիք են օդատիեզերական ռազմաբեմ եւ տեղեկատվական ռազմաբեմ։ Սա չի հակասում ռազմաբեմերի նախկին տեսությանը, այլ լրացնում է այն։ Սա արդիական ռուսական ռազմական հայեցակարգի զարգացումն է Soviet military planners divided the world into continental and oceanic “theatres of military action” (teatri voennykh deistvii (TVDs)). These TVDs allowed the Soviet General Staff to take a regional approach to the consideration of the military geography, or the political, military, economic, physical-geographical, and cultural variables essential for military planning. Due to technological advances first observed in the 1991 Desert Storm operation and its aftermath, Russian military thinkers began developing theories about what impact these technological advances would have on regional TVDs, and even the possibility of global TVDs. Although the Russian military was in dire straits after the collapse of the Soviet Union, its fortunes have significantly improved under the reign of Vladimir Putin, as the Russian military now has the capabilities to begin implementing these theories. The Russian military is now thinking and planning in terms of globally integrated operations and uses terminology such as “aerospace TVD” and “informational TVD”. These new global TVDs have not displaced the regional TVD concept, but rather these systems appear to complement one another. This chapter outlines the TVD concept in the Soviet era, discusses the implications of Vladimir Slipchenko’s view of the changing character of war on the TVD concept, and argues that technological developments and thinking about global TVDs are driving changes in Russian force design and capability development. Հետեւյալ հատվածում․ Sixth-generation war and Russia’s global theatres of military activity․ Էջ 10։ Հեղինակ՝ Charles Bartles, Պարունակվում է հետեւյալ գրքում՝ «Ռուսական Գրանդ Ստրատեգիան գլոբալ իշխանության մրցակցության դարաշրջանում», անգլերեն բնագրով՝ Russian Grand Strategy in the era of global power competition․ Խմբագիր՝ Էնդրյու Մոնոգան, Editor: Andrew Monaghan, գրքի էլեկտրոնային հաշվառման համաշխարհային համարը՝ eISBN 9781526164643, հրատարակելն է Մանչեսթըր Յունիվերսիթի Փրեսսը, Publisher: Manchester University Press, Անգլիա, Մեծ Բրիտանիա։ Տպագրվել է 2021 թվականին։ 221 էջ։ Համացանցում հրապարակվել է 2022 թվականի ապրիլի 26–ին, Online Publication Date: 26 Apr 2022․ Թարգմանությունը՝ Գնդապետ Մնացական Ռ․ Խաչատրեանի, Պատմաբան, Ռազմաքաղաքական վերլուծաբան։ ։
Բրոգլիո եղբայրների կոթող
Պատմություն
Ֆրանսիական մեծ հեղափոխության հետևանքով դաշտային մարշալ Վիկտոր դե Բրոգլին իր ընտանիքի հետ հեռացավ Ֆրանսիայից և 1796 թվականից ծառայեց ռուսական բանակում։ Նրա թոռնուհին՝ իշխանուհի Ալեքսանդրիա Սիմպլիցիա դե Բրոլիեն (01/06/1787-03/16/1824), սովորել էր Սմոլնիի ինստիտուտում, իսկ 1811 թվականին նա ամուսնացավ բարոն Պավել Նիկոլայիի հետ և բնակություն հաստատեց նրա Մոնրեպո դաստակերտում։ Նրա երեք եղբայրները ցամաքային շլյախտայական կորպուսում սովորելուց հետո, ծառայում էին ռուսական  գվարդիայում (Պրեոբրաժենսկի  և Սեմյոնովսկի գնդերում), նրանցից երկուսը՝ Օգյուստ-Սեզարը (Auguste-César de Broglie, 1783-1805)  և Շարլ-Ֆրանսուան (Charles-François de Broglie, 1788-1813) մահացան, Օգյուստը ընկավ Աուստեռլիցում, իսկ Շարլը՝ Կուլմում։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Արեւմտյան գիտնականների եւ հետազոտողների անդրադարձները «վեցերորդ սերնդի պատերազմներ» հասկացությանը
Ամերիկյան հետազոտող Ռոջեր Մաք Դերմոթը՝ Ջէյմսթաուն Ֆաւնդէյշըն Ամերիկյան հետազոտական կենտրոնից անդրադարձել է Վեցերորդ սերնդի պատերազմներին՝ իր "Ռուսաստանի մուտքը վեցերորդ սերնդի պատերազմ" ուսումնասիրությունում ։ Փաստորեն, ըստ Ռոջեր Մաք Դերմոթի՝ Ռուսաստանը Սիրիայում մղված պատերազմի ընթացքում կիրառել է վեցերորդ սերնդի պատերազմի տարրերը, ներառյալ բալիստիկ և թևավոր հրթիռները, որոնք հնարավորություն են տալիս ո կոնտակտային, այսինքն՝ ո շփումային պատերազմ վարել, ինչը բնորոշ է վեցերորդ սերնդի պատերազմներին Russia’s adoption of high-technology assets aims to increase a broad spectrum of military capabilities, but it does not seek to emulate its foreign counterparts or to risk becoming involved in a post–Cold War variant of an arms race. Moscow’s experimentation with cruise missiles during operations in Syria fits into long-known Russian military theoretical works concerning the evolution of modern and future warfare, defined in this context as “sixth-generation” warfare, with its highest form being “non-contact.” The particular origins and leading Russian military advocates of such concepts reveal how high-precision strikes fit naturally into modern Russian military thought and doctrine.
Բրոգլիո եղբայրների կոթող
Պատմություն
Կնոջ վաղաժամ մահից հետո բարոն Նիկոլան անգլիացի ճարտարապետ Չարլզ Հիտկոտ Տետամին (1772-1842) պատվիրեց իր եղբայրներին նվիրված հուշարձան կառուցել։ Լեուկատսկի ժայռի վերևում կառուցված կոթողը հաջողությամբ միախառնվեց բնապատկերի հետ և դարձավ Մոնրեպո պուրակի խորհրդանիշերից մեկը։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Արեւմտյան գիտնականների եւ հետազոտողների անդրադարձները «վեցերորդ սերնդի պատերազմներ» հասկացությանը
While considerable interest among Western analysts of Russia’s military modernization has focused on the speeches and published articles of the chief of the General Staff, Army General Valery Gerasimov, his comments on the role of the military in operations in Syria since September 2015 are replete with an emphasis on the “limited” application of hard power, culminating in articulating this as an emerging “strategy of limited actions,” in such conflicts. Gerasimov has also referred to “non-contact” warfare and the employment of high-precision weapons systems.
Բրոգլիո եղբայրների կոթող
Պատմություն
Երկաստիճան սալիկով պատվանդանի վրա գտնվող հուշարձանը պատրաստել է շվեդ քանդակագործ Էրիկ Գյոթեն (1799-1838)։ Պատվանդանի որմնախորշերում տեղադրված են մարմարե սալիկներ` լատիներեն արձանագրություններով. Հյուսիսային և հարավային կողմերում մակագրությունները նվիրված են Ալեքսանդր I-ին, իսկ արևելյան և արևմտյան կողմում` բարոն Նիկոլայի կողմից դե Բրոգլիո եղբայրների կոթողի տեղադրման մասին։ Կորել է Օգյուստ-Սեզարին նվիրված արևելյան սալաքարը, ինչպես նաև կոթողի հիմքում ասպետական սաղավարտների տեսքով տեղադրված հարթաքանդակները։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Արեւմտյան գիտնականների եւ հետազոտողների անդրադարձները «վեցերորդ սերնդի պատերազմներ» հասկացությանը
Although most of Russia’s military operations in Syria, with the Aerospace Forces in the lead role, centered around more traditional methods of support of the Syrian Arab Army (SAA), a smaller but important element was the Russian Armed Forces’ novel use of high-precision strikes in an operational environment. From Moscow’s perspective, this was judged as a success and allowed teething issues to be addressed, while further developing such advanced capabilities.
Բրոգլիո եղբայրների կոթող
Պատմություն
Ծովափնյա Լեուկատսկայա (Լեվկադյան) ժայռը կոչվում է հունական Լեֆկաս կղզու անունով (Լեուկա, Լեվկադա), որի վրա հին ժամանակներում գտնվել է Ապոլլոնի տաճարը, որտեղից ամեն տարի նետում էին հանցագործներին որպես քավության նոխազ։ Ըստ լեգենդի՝ բանաստեղծուհի Սապփոն իրեն ծովն է նետել Լեվկադյան ժայռից՝ անպատասխան սիրո պատճառով։ Հենց այստեղից էլ առաջացել է «նետվել Լեվկադյան ժայռից» արտահայտությունը, այսինքն՝ ինքնասպանություն գործել հուսահատությունից։ 1805-1806 թվականներից ժայռի վրա տեղակայված էր Ամուրի տաճարի տաղավարը, որը մինչև 1827 թվականը խարխլվել էր և փոխարինվել էր կոթողով։ Ժայռի գագաթից բացվում է տպավորիչ տեսարաններ դեպի պուրակ։
Վեցերորդ սերնդի պատերազմներ
Արեւմտյան գիտնականների եւ հետազոտողների անդրադարձները «վեցերորդ սերնդի պատերազմներ» հասկացությանը
An underestimated aspect of the “high-precision” experimentation during these operations also relates to the use of unguided munitions; this was corrected to increase the accuracy of bombing using advanced Russian navigational-attack computer systems onboard aircraft and helicopters through the SVP-24 and its variants. In combat, these systems enabled performance akin to but not equal to precision strikes, and was undoubtedly more cost-effective. This is likely to prove to be a component part of Russian air operations in future conflicts.