cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սոլին
Պատմություն
Քաղաքի ներկայիս տարածքում ու նրա շրջակայքում մարդիկ բնակություն են հաստատել՝ սկսած հնագույն ժամանակներից։ Ադրիատիկի ափին դեռևս իլլիրիացիներն են կառուցել ամրացված բնակավայր ու նավահանգիստ, որը մեր թվականությունից առաջ IV դարում գրավել են հին հույները, ապա այն անցել է հին հռոմեացիներին։ Վերջիններս բնակավայրին տվել են Salonae անվանւմը՝ նկատի առնելով մերձակայքում եղած աղի հանքը (լատիներեն sal՝ աղ բառից) ։
Մ. թ. ա. I դարում Հուլիոս Կեսարը բնակավայրին հռոմեական գաղութի կարգավիճակ է տվել. այն դարձել է հռոմեական Իլլիրիա (հետագայում՝ Դալմաթիա) պրովինցիայի վարչական ու տնտեսական կենտրոնը։ Այստեղ կառուցվել են ամֆիթատրոն, թատրոններ, տաճարներ, բաղնիքներ, ֆորում։ Այդ ժամանակ Salonae-ն եղել է Ադրիատիկի ծովափի կենտրոնական հատվածի ամենահարուստ ու ամենամարդաշատ քաղաքը։ Ենթադրվում է, որ մոտավորապես 240 թվականին այստեղ է ծնվել ապագա կայսր Դիոկղետիանոսը, որը Հռոմեական կայսրության կիսվելուց հետո այստեղ իր համար կառուցված պալատում է անցկացրել նաև կյանքի վերջին տարիները։
Մեր թվականության IV և VI դարերի միջակայքում Սալոնան դարձել է վաղ քրիստոնեության կարևոր կենտրոն, ինչի մասին վկայում են հնագիտական պեղումների արդյունքները։ Ավանդազրույցի համաձայն՝ քարոզչության նպատակով Դալմաթիայում եղած ժամանակ Պետրոս առաքյալի աշակերտ Տիտոսն այս քաղաքն էլ է այցելել ։
Մոտավորապես 614 թվականին սլավոններն ու ավարները ավերել ու ավարել են Սալոնան ։
Ներկայիս Սոլին քաղաքի մերձակայքում պահպանվել են Դիակղետիանոս կայսեր պալատի, հինհռոմեական ամֆիթատրոնի և հնագույն այլ կառույցների ավերակները։ 20-րդ դարասկզբին այստեղ հնագիտական պեղումներ է նախաձեռնել խորվաթ անվանի հնագետ Ֆ. Բուլիչը։
Կլիմա
Կլիման միջերկրածովյան է. միջին տարեկան ջերմաստիճանը՝ 16,09 °C, միջին առավելագույն բարձրը՝ 28,80 °C, միջին առավելագույն ցածրը՝ 3,31 °C, տեղումների միջին տարեկան քանակությունը՝ 798 մմ ։
Մոնտեկալվո Իրպինո
Մոնտեկալվո (Montecalvo Irpino), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կամպանիա մարզի Ավելինո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 4269 մարդ (2004), բնակչության խտությունը կազմում է 81 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 53 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 83037, հեռախոսային կոդ՝ 0825։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Խաղաղօվկիանոսյան դիվիզիոն (այլ կիրառումներ)
Խաղաղօվկիանոսյան դիվիզիոն, կարող է վերաբերել՝
Արարատ-Էսքիջյան թանգարան
Արարատ-Էսքիջյան թանգարան (Ararat-Eskijian Museum), հիմնադրվել է 1993 թվականին, Լոս Անջելեսում, ճարտարապետ-նախագծող, բարեգործ Լյութեր էսքիջյանի կողմից՝ հայոց մշակութային և պատմական ժառանգությունը պահպանելու և ապագա սերունդներին փոխանցելու նպատակով։
Պատմություն
Արարատ-Էսքիջյան թանգարանը ստեղծվել է հայ մշակույթը և պատմական արժեքավոր ստեղծագործությունները պահպանելու և ապագա սերունդներին փոխանցելու համար։ Թանգարանի հիմնադիրների ցանկությունն է, որ Ամերիկայի հայերը և ընդհանրապես Սփյուռքի մեր հայրենակիցներն այցելելով թանգարան՝ ծանոթանան իրենց նախնիների ձեռքբերումներին, ինչպես նաև այն զոհաբերություններին, որ նրանք կատարել են։
Ցուցադրություն
Թանգարանում առկա են նաև այլ ժողովուրդների մշակույթի առարկաներ՝ հին եգիպտական, չինական, հռոմեական առարկաներ, Դիանա աստվածուհու փոքրիկ կավե արձանիկը Եփեսոսից, բյուզանդական սրբանկար, ամերիկյան հնդկացիների զենքեր, պարսկական գորգեր, Ջորջ Վաշինգտոնի փորագրանկարների բնօրինակներ։ Հարուստ է նապոլեոնյան հավաքածուն՝ փորագրանկարներ, կայսեր՝ Էլբա կղզի աքսորվելուց առաջ իր գեներալներին հղած հրաժեշտի խոսքը, Նապոլեոնին, Ժոզեֆինային և գեներալներին պատկերող ճենապակի Դրեզդենից։ Թանգարանում է պահվում Մարտին Լյութերի աստվածաշնչի գերմաներեն բնագիրը, Երկրորդ աշխարհամարտին վերաբերող առարկաներ, մամուլ և լուսանկարներ։
Գործում է նաև գրադարանը, որտեղ կան բազմաթիվ արժեքավոր գրքեր մասնավորապես հայոց ցեղասպանության վերաբերյալ։
Միջոցառումներ
Թանգարանում կազմակերպվում են մշակութային ձեռնարկներ, դասախոսություններ, երաժշտական և այլ միջոցառումներ  ,,։ Թանգարանի մուտքի առջև տեղադրված է «Մոխիրներից հառնող Մայր Հայաստան» բրոնզաձույլ արձանը (մտահղացումը և նախագիծը ճարտարապետ Լութեր էսքիջյանի, քանդակագործ` Հարութ Հալեբյան)։ Թանգարանին կից գործում է Հիշատակի մատուռը։
Տես նաև
Մոխիրներից հառնող Մայր Հայաստան (հուշարձան, Լոս Անջելես)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լոս Անջելեսի թանգարաններ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հայկական թանգարաններ
Իմ հայրը և իմ որդին
Իմ հայրը և իմ որդին (Babam ve Oğlum), թուրք ռեժիսոր Չաղան Ըրմաքի ֆիլմը, որը նկարահանվել է 2005 թվականին։ Համարվում է թուրքական կինեմատոգրաֆիայի ամենավարձույթային ֆիլմերից մեկը։ 2017 թվականի հունվարի 1-ի տվյալներով ֆիլմը զբաղեցրել է 86-րդ հորիզոնականը IMDB վարկածով լավագույն ֆիլմերի ցանկում։ Ֆիլմում նկարահանվել են Ֆիքրեթ Քուշքան, Չեթին Թեքինդորը, Էգե Թանմանը, Հյումեյրա Աքբայը, Տուբա Բույուկյուսթունը, Հալիտ Էրգենչը և ուրիշներ։
Սյուժե
Երիտասարդ տղամարդը Սադըք անունով (Ֆիքրեթ Քուշքան) լքում է հայրենի Էգեյան ծովի ափերը, որպեսզի սովորի Ստամբուլի համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը։ Նրա հայրը՝ Հուսեյնը (Չեթին Թեքինդոր) դժգոհ է որդու ընտրությունից և ցանկանում է, որ նա դառնա ագրոտեխնիկ, որի արդյունքում կարող է կառավարել ընտանեկան ֆերման։ Համալսարանում Սադըքը համալրում է ձախ էքստրեմիստների շարքերը։ Իմանալով այդ մասին՝ Հուսեյնը կապերը խզում է որդու հետ։
1980 թվականի սեպտեմբերի 12-ին սկսում են Սադըքի հղի կնոջ երկունքի ցավերը։ Փնտրելով մարդկանց, ովքեր նրանց կարող են օգնել հասնելու հիվանդանոց՝ նրանք դուրս են գալիս փողոց, սակայն ոչ մեկին չեն հանդիպում։ Պատճառը հեղափոխության փորձից հետո հայտարարված պարետային ժամն էր։ Քաղաքային զբոսայգում Սադըքի կինը տղա է ծննդաբերում և շուտով մահանում։ Երեխային կոչում են Դենիզ, հավանաբար թուրքական երիտասարդության կուռք Դենիզ Գեզմիշի անունով։
Զինվորականները ձերբակալում են Սադըքին՝ քաղաքական հայացքների համար։ Հարցաքննության ժամանակ նրան տանջում են և շուտով դատապարտում երեք տարվա ազատազրկման։ Բանտից դուրս գալուց հետո իմանում է, որ շուտով մահանալու է։ Բանտում անցկացրած տարիներին, նրա առողջությունը վատթարացել է։ Որդու հետ միասին վերադառնում է հայրական տուն, սակայն հայրը հրաժարվում է նրա հետ խոսել, անգամ վերադարձից հետո։ Դենիզի համար, ով հետաքրքրված էր կոմիքսների աշխարհով, փոխվում են կյանքի գույները՝ ֆերմա տեղափոխվելուց հետո։ Նա ծանոթանում է իր տատիկի (Հյումեյրա Աքբայ), տրակտորիստի, ռադիոսեր էլեկտրիկի, Հանիֆե մորաքրոջ, ում ձեռքերը, մինչև ուսեր պատված են ապարանջաններով, ինչպես նաև հորեղբայր Սալիմի հետ (Եթքին Դիքինջիլեր)։
Սադըքը և Հյուսեյնը հաշտվում են։ Սադըքը հանդիպում է իր հին ընկերներին և առաջին սիրուն, ով ամուսնացած էր ուրիշի հետ և ուներ երեխաներ։ Ֆիլմի վերջում Սադըքը հիվանդությունից մահանում է, իսկ Հյուսեյնը և նրա կինը Դենիզին վերցնում են իրենց խնամակալության տակ։
Կատեգորիա:Թուրքական ֆիլմեր Կատեգորիա:2000-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2005 ֆիլմեր Կատեգորիա:Թուրքերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Թուրքիայում Կատեգորիա:Թուրքական դրամա ֆիլմեր
Քոչինյան փողոց (Երևան)
Քոչինյան փողոց, փողոց Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում։ Անվանվել է ի պատիվ հայ կուսակցական և պետական գործիչ Անտոն Քոչինյանի։
Տվյալներ
Հատում է Փավստոս Բուզանդի փողոցը։
Նշանակալի օբյեկտներ
Անտոն Քոչինյանի ծննդյան 100-ամյակի հոբելյանական միջոցառումների շրջանակում Երևանի քաղաքապետի նախաձեռնությամբ 2013 թվականի հոկտեմբերի 25-ին տեղադրվել է նրա կիսանդրին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի փողոցներ
Խաղեր (այլ կիրառումներ)
Խաղեր, կարող է վերաբերել՝
Ջանգ Կի Յոնգ
Ջանգ Կի Յոնգ (հանգըլ՝ 장기용, ), հարավկորեացի մոդել և դերասան։ Առավել հայտնի է դարձել «Արժանապատիվ զույգ» (2017) և «Ե՛կ և գրկի՛ր ինձ» (2018) դորամաներում (հեռուստասերիալ) խաղացած դերերով ։
Կյանք և գործունեություն
Ծնվել է 1992 թվականի օգոստոսի 7-ին Հարավային Կորեայի Ուլսան քաղաքում։ Դեբյուտել է 2012 թվականին՝ որպես Korean Model Association-ի մոդել։ Նկարահանվել է IU-ի Red Shoes տեսահոլովակում։
Խամլար (այլ կիրառումներ)
Խամլար, կարող է վերաբերել՝
Աներոիդ
Աներոիդ ( - ժխտական մասնիկ և γηρόc - ջուր, այսինքն՝ առանց հեղուկի օգնության աշխատող), մետաղական բարոմետր, մթնոլորտային ճնշման մեծությունը չափող գործիք։
Սարքի կառուցվածք
Աներոիդի հիմնական մասը օդազուրկ, ծալքավորված, բարակ պատերով տուփ է, որը մթնոլորտային ճնշման փոփոխությանը զուգընթաց ձևափոխվում է։ Այս ձևափոխումը լծակների և զսպանակի միջոցով հաղորդվում է աստիճանավորված ցուցնակի վրայով շարժվող սլաքին։
Աներոիդի ցուցմունքները կախված են ջերմաստիճանից, ժամանակի ընթացքում տուփի նյութի առաձգական հատկությունների փոփոխությունից և այլն։ Գործիքն աստիճանավորվում և ժամանակ առ ժամանակ ստուգվում է ըստ սնդիկային բարոմետրի։
Գրականություն
Կատեգորիա:Օդերևութաբանական սարքեր Կատեգորիա:Չափիչ սարքեր Կատեգորիա:Վակուում
Բեյմբեթ Մայլին
Բեյմբեթ Մայլին (Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин, ), ղազախ խորհրդային գրող, դրամատուրգ։ Ղազախ խորհրդային գրականության հիմնադիրներից։
Կենսագրություն
Բեյմբեթ Մայլինը ծնվել է Կոստանայի մարզի Տարանովսկի շրջանում։ 1911-1912 թվականներին գրագիտություն է սովորել աուլի մոլլայի մոտ, 1913 թվականին՝ սովորել է Տրոիցկի «Ուազիֆա» դպրոցում, 1913-1915 թվականներին՝ Ուֆայի թաթարական «Գալիա» մեդրեսեում, բայց առողջության քայքայման և նյութական վատ պայմանների պատճառով ստիպված թողել է ուսումը։ 1916-1922 թվականներին աուլում եղել է ուսուցիչ, 1923-1925 թվականներին համագործակցել և խմբագրել է Կոստանայի մարզային «Еңбекші қазақ» (Աշխատասեր ղազախ) թերթը։ 1926 թվականին անդամագրվել է կոմկուսի շարքերում։ 1928-1932 թվականներին եղել է «Қазақ тілі» թերթի խմբագիր, 1932-1934 թվականներին՝ «Социалистік Қазақстан» թերթի բաժնի վարիչ, խմբագիր, 1934-1937 թվականներին՝ «Қазақ әдебиеті» թերթի խմբագիր։ 1937 թվականին բռնադատվել է, 1957 թվականին՝ հետմահու արդարացվել ։
Մայլինի գրական և լրագրական գործունեությունն սկսվել է 1912 թվականից։ 1915 թվականին գրած «Շուգայի հիշատակին» պատմվածքը գրողին ընդհանուր ճանաչում է բերել։ Մայլինի գրական գործունեությունը լայն ծավալ է ստացել հատկապես Խորհրդային իշխանության տարիներին։ Հեղափոխության առաջին իսկ օրերից ակտիվորեն մասնակցել է Ղազախստանում թերթերի ու գրքերի հրատարակության կազմակերպման գործին։ Իր ստեղծագործություններում Մայլինը ցույց է տալիս դասակարգային պայքարն աուլում, ղազախ աշխատավորների պայքարը նոր կյանքի կառուցման համար։ Նրա ստեղծագործություններում զգալի տեղ են գրավում երգիծական պատմվածքները, պոեմները և բանաստեղծությունները։
Ստեղծագործություններ
Վեպեր Պատմվածքներ Պոեմներ Պիեսներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ղազախ արձակագիրներ Կատեգորիա:Ղազախ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ղազախ դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ղազախ գրողներ
Ռոտոնդի
Բնակչությունը կազմում է 3346 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 478 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 7 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 83080, հեռախոսային կոդ՝ 0824։
Բնակավայրի հովանավորն է Միքայել հրեշտակապետը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի սեպտեմբերի 29-ին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
50 (ալբոմ)
50, բրիտանական սոուլ և փոփ երգիչ Ռիք Էսթլիի յոթերորդ ստուդիական ալբոմն է, որը թողարկվել է 2016 թվականի հունիսի 10-ին BMG լեյբլով։ Թողարկվել է 10 տարի դադարից հետո, նախորդ ալբոմը թողարկվել է 2005 թվականին։ Բրիտանական շքերթներում ալբոմը հասավ առաջին հորիզոնականներին և կրկնեց իր Whenever You Need Somebody ալբոմի հաջողությանը։
Քննադատների մեկնաբանություններ
Քննադատներն ընդհանուր առմամբ դրական արձագանքեցին ալբոմին, սակայն նշել են, որ նրան չի հաջողվել «գլխից վերև ցատկել»  , իսկ նրա ամբողջ հաջողությունները Բրիտանիայում, ամենայն հավանականությամբ, պայմանավորված էր կարոտախտով և մեմով` երգչի մասնակցությամբ ։ Քննադատները դրական են գնահատել նաև այն, թե ինչպես է Էսթլին օգտագործում իր ձայնը  և դրան համապատասխան երջեր է գրում ։
Ալբոմի թողարկման պատմություն
2013 թվականին պլանավորվել է «My Red Book» ալբոմի թողարկումը։ Ալբոմի համար ձայնագրվել են բոլոր ստեղծագործությունները, սակայն մինչև թողարկումը, այն հետաձգվել է։ «Let It Rain» և «I Like The Sun» ստեղծագործությունները մտել են նոր ալբոմի մեջ ։
2016 թվականի ապրիլի 6-ին Ռիք Էսթլին հրապարակեց իր պաշտոնական YouTube-ի էջում «Keep Singing» երաժշտական տեսահոլովակը։ Հոլովակում կային Ռիք Էսթլիի ելույթների կադրերը, որի վրա դրած էր երգի ստուդիական ձայնագրությունը ։ Նա անվան ընտրությունը մեկնաբանել է, ասելով, որ այդ տարին լրանում է նրա 50-ամյակը  ։ Առաջին սինգլը լավ է ընդունվել ժողովրդի կողմից ։
Մայիսի 13-ին թողարկվել է երկրորդ սինգլը՝ «Angels on My Side» ։ Սակայն, ի տարբերություն առաջին սինգլի, որի տեսահոլովակում բեմական ելույթ կար, այս տեսահոլովակում լիամետրաժ տեսահոլովակ է նկարահանվել, որը թողարկվել է հունիսի 9-ին YouTube-ում, հաջորդ օրը վաճառքի դրվեց ալբոմը ։
2016 թվականի հուլիսի 19-ին թողարկվել է «Dance» սինգլը, սեպտեմբերի 7-ին YouTube-ում հայտնվեց երգի տեսահոլովակը/ ։
Ստեղծագործությունների ցանկ
Ալբոմ 50 պարունակում է 12 ստեղծագործություն ։ Երաժշտության և տեքստի հեղինակը Էսթլին է, նաև նա է նվագել բոլոր երաժշտական գործիքները ձայնագրման ժամանակ ։
Սուրբ Առաքելոց եկեղեցի (Աթենք)
Աթենքի Սուրբ Առաքելոց եկեղեցի (Άγιοι Απόστολοι Σολάκη), 10-րդ դարի բյուզանդական եկեղեցի, որը գտնվում է Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքում։
50 (ալբոմ)
Վաճառք և շքերթներ
Ալբոմը սկսել է առաջին հորիզոնականից UK Albums Chart-ում, առաջին շաբաթը վաճառվել է 23 691 օրինակ։ 50 դարձավ Ռիք Էսթլիի երկրորդ ալբոմը, որը գրավել է առաջին տեղը բրիտանական շքերթներում ։ 2016 թվականի հուլիսի 8-ին, վաճառվել է 60 000 օրինակ, ալբոմը ստացավ արծաթե սերտիֆիկատ։
Սուրբ Առաքելոց եկեղեցի (Աթենք)
Պատմություն
Սուրբ Առաքելոց եկեղեցին կառուցվել է 2-րդ դարի հռոմեական տաճարի ավերակների վայրում ։ Տաճարի շինարարության համար քանդվել են նաև հարակից բնակելի շինությունները։
Հայտնի է, որ Սուրբ Առաքելոց եկեղեցու շինարարական աշխատանքներն ընթացել են 10-րդ դարում։ Նույն դարում էլ տեղի է ունեցել տաճարի օծման արարողությունը։ Ամենայն հավանականությամբ եկեղեցու կառուցման ծախսերը հոգացել է հունաստանաբնակ Սոլակիս ընտանիքը։
1954 թվականին սկսվել է եկեղեցու շինարարական աշխատանքները, որոնք ավարտվել են երեք տարի անց՝ 1957 թվականին։
Զոհասեղանն ու եկեղեցու հատակը պատրաստված է մարմարից։ Արտաքին պատերը զարդարված են որմնանկարներով, որոնք թվագրվում են 17-րդ դարով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի եկեղեցիներ Կատեգորիա:Եկեղեցիներ այբբենական կարգով
Լիլա Քեբոթ Փերրի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ժյուլիանի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:19-րդ դարի ամերիկացի նկարիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի բանաստեղծներ
Օգտագործողի ինտերֆեյս
Օգտագործողի ինտերֆեյս, ինտերֆեյս (UI — user interface) — օգտվողի,  ծրագրային ապահովման ու համակարգչային համակարգի աշխատանքներն ապահովող միջոց (ISO/IEC/IEEE 24765-2010) :
Բաղադրիչներ
Օգտագործողի ինտերֆեյսի գործիքների և մեթոդների սահմանում նշանակում է.
Կախված ներկայացվող միջոցներից, Ինտերֆեյսները կարող են լինել ժեստային, ձայնային, նեյրոհամակարգչային և այլն, հնարավոր են նաև խառը տարբերակներ։ Այս միջոցները պետք է լինեն անհրաժեշտ և բավարար, լինեն հարմար և գործնական, ողջամտորեն և հստակ կազմակերպված, համապատասխանեն մարդու ֆիզիոլոգիային,. չպետք է հանգեցնեն օգտագործողի մարմնի բացասական հետևանքների (այս ամենը ներառված է Էրգոնոմիկայի հայեցակարգում)։
2. Մեթոդներ
Օգտագործողի ինտերֆեյսի մեթոդները սարքի մշակողի կողմից սահմանված կանոնների շարքն է, ըստ որի, օգտվողների գործողությունների շարքը պետք է հանգեցնի սարքի անհրաժեշտ ռեակցիայի և իրականացնի պահանջվող խնդիրը։ Այս կանոնները պետք է լինեն հստակ՝ հասկանալու և հիշելու համար (այս ամենը ներառված է օգտագործելիության հայեցակարգում)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օգտագործողի ինտերֆեյս
Այադու
Այադու, Աիդունի, երկրամաս։ Հիշատակվում է Ասորեստանի թագավոր Սարգոն II (մ.թ.ա. 722—705) արձանագրություններում, մ.թ.ա. 714 թ.-ին Ուրարտու կատարած նրա արշավանքի կապակցությամբ։
Ըստ այդ արձանագրության, Այադուն տեղադրվում է Վանա լճին հարավից հարող տարածքում։ Այստեղ է գտնվել ուրարտական սրբավայրերից մեկը՝ Ուիշինի «քաղաքը»՝ այժմյան Խորգոմ գյուղի մերձակայքում։
Կատեգորիա:Վանի թագավորության երկրամասեր
Ռոկաբաշերանա
Ռոքաբաշերանա (Roccabascerana), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կամպանիա մարզի Ավելինո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2335 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 195 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 12 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 83016, հեռախոսային կոդ՝ 0825։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բրիգա Նովարեզե
Բրիգա Նովարեզե  (իտալ․՝Briga Novarese)՝ կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Նովարա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 2758 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 674 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 5 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 28024։ Հեռախոսային կոդ՝ 0322։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Այմարա
Այմարա (Aymaranakaja), հնդկացի ժողովուրդ՝ Հարավային Ամերիկայում։ Բնակվում են Բոլիվիայում և Պերուում։ Այմարերեն է խոսում մոտ 1,3 միլիոն մարդ (1964)։
Այմարների նախնիները Տիաուանակո մշակույթը ստեղծողներն են։ Իսպանական նվաճումից հետո (XVI դար) Այմարան պահպանել է իր լեզուն և մշակույթը։ Դավանանքով կաթոլիկներ են, պահպանել են նաև նախաքրիստոնեական հավատալիքների մնացուկներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էթնիկ խմբեր Կատեգորիա:Բոլիվիայի ազգեր Կատեգորիա:Պերուի ազգեր Կատեգորիա:Չիլիի ազգեր Կատեգորիա:Հարավային Ամերիկայի հնդկացիներ
Այգլսբախ
Այգլսբախ  (Aiglsbach), կոմունա Գերմանիայում, Բավարիա երկրամասում։
Գտնվում է Ստորին Բավարիա վարչական շրջանի ենթակայության ներքո։ Մտնում է Կելհայմ շրջանի կազմի մեջ։ Բնակչությունը 1670 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31–ի տվյալներով )։ Զբաղեցնում է 39,97 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 2 73 113։
Կոնստանտին Լիպսկերով
Կոնստանտին Աբրամովիչ Լիպսկերով (Константин Абрамович Липскеров, ), խորհրդային սովետական գրող, թարգմանիչ։
Լիպսկերովի արևելյան բանաստեղծություններում («Ավազ և վարդեր», 1916 թվականին, ժողովածու) ուժեղ են էպիկուրիզմի տարրերը։ 1922-1925 թվականների ստեղծագործությունները՝ «Ոսկե ափ» և «Վեցերորդ օր», «Բիբլիական ու անտիկ» բանաստեղծությունների ժողովածուները, «Ուրիշը» չափածո վիպակը, «Ծովային սիսեռահատ» պոեմը համակված են կյանքի վաղանցիկության մոտիվներով։ Գրել է նաև դրամաներ։ Ռուսերեն է թարգմանել «Սասունցի Դավիթ» էպոսը, Նիզամի Գյանջևիի «Խոսրով և Շիրին», «Իսկանդեր-Նամե» պոեմները, Ա. Իսահակյանի, Ի. Աբաշիձեի և ուրիշների ստեղծագործությունները։
Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Կույրեր Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ Կատեգորիա:Նոր Դոնսկի գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ռիշար Բերի
Ռիշար Բերի (Ռիշար Էլի Բենգուիգու), ֆրանսիացի դերասան, ռեժիսոր և սցենարիստ։ 1972 թվականից սկսած հայտնվել է ավելի քան 100 ֆիլմերում։ Նա նկարահանվել է «Ջութակահարը» ֆիլմում, որը մասնակցել է Կաննի կինոփառատոնին ։
Անձնական կյանքը
Նրա ծնողները ալժիրյան ծագում ունեցող ֆրանսիացիներ էին և զբաղվում էին կոմերցիոն գործունեությամբ։ Մանկությունն անցել է փարիզյան արվարձաններից մեկում՝ 10–րդ օկրուգում։ Բոլոն–Բիանկուրեում նրա ծնողներն ունեցել են հագուստի բուտիկ։ 16 տարեկանում Ռիշարը տարվում է թատրոնով, միանում է սիրողական դերասաններից կազմված մի թատերախմբի և սկսում է հետաքրքրվել դասական արվեստի ներակայցուցիչներով՝ Ժան Ռասին, Պիեռ Կոռնեյլ, Մոլիեր, Պիեռ Բոմարշե։ 1969 թ. նա հաղթահարում է մրցույթը և ընդունվում է Դրամատիկ արվեստի բարձրագույն ազգային կոնսերվատորիա, որտեղ նրա ուսուցիչներն էին Ժան Լարան Կոշեն և Անտուան Վիտեզը։ Նա ստացել է իր առաջին մրցանակը 1973 թ., մինչ Կոմեդի Ֆրանսեզ տեղափոխվելը, իսկ 1973–1980 թթ․ նա եղել է Կոմեդի ֆրանսեզ թատրոնի սան։ Նա հարաբերություններ է ունեցել Քեթրին Հիգլի հետ և ունի մի աղջիկ Փիեր Հիգլը։ Ամուսնացել է լուսանկարչուհի և դերասանուհի Ջեսիկա Ֆորդի հետ, որից ունեցել է դուստր՝ դերասանուհի Ժոսեֆինա Բերին, այնուհետև ամուսնալուծվելով Ջեսիկա Ֆորդից 1984 թ. ամուսնանում է դերասանուհի և երգչուհի Ջեյն Մենսոնի հետ, սակայն 1986 թ. ամուսնալուծվում են։ 2009 թվականից հարաբերություններ է ունեցել դերասանուհի Պասկալ Լավինի հետ, և 2014 թ.ն ունեցել է մի աղջիկ ։ 2005 թվականին նա իր երիկամներից մեկը նվիրաբերեց իր քրոջը՝ Մարի Բերիին, ով ի ծնե ուներ երիկամների գենետիկ հիվանդություն՝ Ալպորտ սինդրոմ։ Ռիշար Բերին շախմատի սիրահար է ու կոլեկցիոներ, ունի ժամացույցների հավաքածու ։ Նրա եղբայրը՝ Ֆիլիպ Բերին քանդակագործ է, իսկ նրա նախկին կինը դերասանուհի Ժոզիան Բալասկոն էր։
Կարիերա
1974 թվականին Ռիշարը իր դեբյուտն է կատարել Կլոդ Պինոտի «Ապտակ» ֆիլմում, նկարահանվելով Լինո Վենտուրայի և Աննի Ժիրարդոյի հետ։ Չորս տարի անց՝ 1978 թվականին Էլի Շուրակին նրան առաջարկում է իր առաջին գլխավոր դերը, որը պետք է կատարեր «Իմ առաջին սերը» ֆիլմում, նկարահանվելով Անուկ Էմեի և Նատալի Բեյի հետ։ Նա նկարահանվել է ռեժիսոր Ալեքսանդր Արկադիի «Հատուցման օրը», «Հատուցման օրը 2», «Մեծ դիմակահանդես», «Սուրբ դաշինք», «Սաշայի համար» և «Վերջին լուսաբացը» ֆիլմերում։ 1992 թվականին նա «Պարադի փողոց 588» ֆիլմում կատարում է գլխավոր դեր՝ Ազատ Զաքարյան/Պիեր Զաքար։ Ռիշարը նկարահանվել է նաև ֆրանսիացի ռեժիսոր Քրիստինե Պասկալի երեք ֆիլմերում՝ «Անբարոյականը», Ամուսնական դավաճանության տեխնիկա և «Փոքրիկ իշխանն ասաց» ֆիլմերում։ Ռիշարի աշխատանքը, որպես լավագույն դերասան առաջադրվել և արժանացել է «Սեզար» կինոմրցանակին, նաև մասնակցել է Մոնրեալի կինոփառատոնին և ստացել մրցանակ լավագույն կատարման համար։ 2001 թ. Ռիշարը, որպես ռեժիսոր Պատրիկ Տիմսիտի հետ նկարահանում է իր առաջին ֆիլմը՝ «Գայթակղելու արվեստը» և Սեսիլ դը Ֆրանսին տալիս է իր առաջին մեծ դերը կինոյում։ Երկու տարի անց՝ 2003 թվականին նա հրավիրում է Սեսիլ դը Ֆրանսին նկարահանվելու իր «Ես կեսարն եմ» ֆիլմում, այդ ֆիլմում նկարահանվում էր նաև նրա դուստր Ժոզեֆինա Բերին։ Այս երկու կատակերգական ֆիլմերից հետո նա նկարահանում է հոգեբանական թրիլեր՝ «Սև արկղ» ֆիլմը, որում գլխավոր դերերը կատարում էին Մարիոն Քոտիարը և Խոսե Գարսիան։ Նույն թվականին նա նկարահանվում է Ֆրանսիս Վեբերի «Անհաջողակը» կատակերգությունում Ժերար Դեպարդիեի և Ժան Ռենոյի հետ միասին։ Ռիշարը նկարահանվել է Ֆրանսիս Վեբերի ֆիլմերից չորսում։ 2010 թ. վարձույթով սկսեց ցուցադրվել Ռիշարի չորրորդ ռեժիսորական աշխատանքը՝ «22 փամփուշտ․ Անմահը», գլխավոր դերերում հանդես են գալիս Ժան Ռենոը, Կադ Մերադը և Ժան–Պիեր Դարուսինը։ Ֆիլմի հիմքում ընկած են իրական դեպքեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգիչներ Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Կինոպրոդյուսերներ ըստ ազգության
Վիլհելմ Հումբոլդտ
Վիլհելմ ֆոն Հումբոլդտ (Wilhelm von Humboldt, ), գերմանացի բանասեր, փիլիսոփա, լեզվաբան, պետական գործիչ։ Ստացել է իրավաբանական կրթություն։
Ալեքսանդր Հումբոլդտի եղբայրը։
1801-1810 թվականներին եղել է Պրուսիայի ռեզիդենտը պապի պալատում, դավանության և լուսավորության դեպարտամենտի տնօրեն։ Անց է կացրել մի շարք բարեփոխումներ՝ տարրական դպրոցը հանել է եկեղեցու իրավասությունից, այնտեղ կիրառել Պեսաաչոցցիի մեթոդները, վերակառուցել Պրուսական Գիտությունների Ակադեմիան, հիմնադրել Բեռլինի համալսարանը (այժմ՝ Հումբոլդտի անվան համալսարան), 1810-1819 թվականներին եղել է դիվանագիտական ծառայության մեջ։ 1819 թվականին, երբ ներքին գործերի երկու մինիստրներից մեկն էր, փորձել է բարեփոխել Պրուսիայի սահմանադրությունը։ Գյոթեի և Շիլլերի ժամանակաշրջանի գերմանական դասական հումանիզմի ականավոր ներկայացուցիչներից է։
Հերդերի նման նա պատմության նպատակը տեսնում է «մարդասիրության» գաղափարի իրականացման մեջ։ Անհատի և ազգի ազատ ներքին ինքնազարգացմամբ է պայմանավորում պետության գործունեության սահմանները, որի խնդիրն է միայն արտաքին սահմանների պաշտպանությունը և ներքին կարգ ու կանոնի ապահովումը։ Նրա գեղագիտական հիմնական գործերն են Գյոթեի «Հերման և Դորոթեա»-ի մասին» (1799 թվական) և «Ֆրանսիական ժամանակակից ողբերգական թատրոնի մասին» (1800 թվական) աշխատությունները։ Հումբոլդտը, ըստ էության, լեզվի փիլիսոփայության՝ իբրև ինքնուրույն առարկայի, հիմնադիրն է։ Նա լեզուն հասկանում է ոչ թե որպես ինչ-որ քարացած բան, այլ որպես հոգեկան ստեղծագործության անընդմեջ գործողություն, որպես «մտքի ձևավորման օրգան», որն արտահայտում է ժողովրդի անհատական աշխարհայեցողությունը և դրանով իսկ որոշում մարդու բոլոր հոգեկան կապերը աշխարհի հետ։ Հումբոլդտի այս գաղափարները, որ ամփոփված են «Ճավա կղզու Կավի լեզվի մասին» (1836-1839 թվականներ) եռահատոր աշխատության առաջաբանում, մեծ ազդեցություն են գործել լեզվաբանության հետագա զարգացման վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Գերմանացի բանասերներ Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Պրուսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Գյոթինգենի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Քաղաքական փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Գերմանացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի մարդաբաններ Կատեգորիա:Գերմանացի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր անդամներ
Ռոկա Սան Ֆելիչե
Ռոկա Սան Ֆելիչե (Rocca San Felice), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կամպանիա մարզի Ավելինո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 903 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 65 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 14 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 83050, հեռախոսային կոդ՝ 0827։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Խան (այլ կիրառումներ)
Խան, կարող է վերաբերել՝
Դեմերչենց
Դեմերչենց կամ Խիշխարիփշ (Хышәҳарыҧшь, დემერჩენცი) գյուղ Աբխազիայի Գագրայի շրջանում, Գագրայից 40 կմ հեռավորության վրա, Փսոու գետի ձախ ափին։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 80 մ բարձրության վրա։
Բնակչությունը
1959 թվականին գյուղում բնակվում էր 399 մարդ` հիմնականում հայեր և վրացիներ, իսկ 1989 թվականին` 326 մարդ , կրկին հայեր և վրացիներ ։
1992 թվականին, Աբխազիայի կառավարության որոշմամբ, գյուղը վերանվանվել է Խիշխարիփշ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Աբխազիայի հայաբնակ գյուղեր Կատեգորիա:Աբխազիայի գյուղեր
Ամրակցման մեքենա
Ամրակցման մեքենա, կարի մասնագիտացված մեքենա-կիսաավտոմատ՝ գործվածքի բացվածքները (գրպաններ, մերակներ) ամրակցելու (թելերի մաքոքային միահյուսմամբ թափկարերով), ծալերը և այլն ամրացնելու համար։
Աշխատանքի սկզբունք
Մեքենան անց է կացնում ամրակցման երկայնական թելերը, ապա դրանք փաթաթում խիտ զիգզագաձև թակալակարով։ Ամրակցման մեքենան թելերի միահյուսումը կատարում է սովորական կարի մեքենայի նման, իսկ թափկարերի պահանջվող դասավորությունն ապահովվում է ասեղի և գործվածքը տանող շարժիչի համատեղ աշխատանքով։
Մեքենան ամբողջ աշխատանքը կատարում է ավտոմատ կերպով, անհրաժեշտ է միայն առարկան դնել մեքենայի սեղմակի մեջ ու հանել։ Արտադրողականությունը՝ 8 ժամում մինչև 5 հազար ամրակցում։
Կատեգորիա:Մեքենաներ Կատեգորիա:Կենցաղային սարքեր Կատեգորիա:Տեքստիլ արդյունաբերություն
Ելենա Իվանովա-Էդերլինգ
Ելենա Ալեքսանդրովնա Իվանովա-Էբերլինգ  (Иванова-Эберлинг Елена Александровна,, թաղված է Սանկտ Պետերբուրգի Շուվալովյան գերեզմանոցում), խորհրդային նկարչուհի, գեղանկարիչ, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ ։
Հայտնի նկարիչ և մանկավարժ Իլյա Ռեպինի աշակերտ Ալֆրեդ Ռուդոլֆովիչ Էբերլինգի  կինը։
Կենսագրություն
Ելենա Իվանովա-Էդերլինգը ծնվել է 1905 թվականի մայիսի 11-ին, Վիլենսկի գավառի Ալիտա գյուղում։ Սովորել է Պետերբուրգի գեղարվեստի ուսումնարանում՝ Ա. Ռ. Էբեռլինգի մոտ (1920-1922), Լենինգրադի գեղարվեստա-մանկավարժական տեխնիկումում՝ (1922-1926) Վլադիմիր Կուզնեցովի մոտ, ՀՌՆԱ-ի ստուդիայում (1927-1928)։
1955 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների՝ իր աշխատանքները ներկայացնելով Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների ստեղծագործությունների հետ միասին։ Հիմնականում նկարել է բնանկարներ և նատյուրմորտներ։ Եղել է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։
«Գարուն» (1926), «Յասաման» (1955), «Կակաչներ» (1957), «Ջրկոտեմներ», «Յասաման» (երկուսն էլ 1958), «Արվեստանոցում։ Նատյուրմորտ» (1959), «Պատշգամբում», «Նատյուրմորտ» (երկուսն էլ՝ 1960), «Սպիտակ գիշերներ», «Պատշգամբ» (երկուսն էլ 1961), «Ջրաշուշաններ» (1962), «Ամառային ճաշարան», «Ծաղիկներով բնանկար» (երկուսն էլ 1963), «Լռության ժամ», «Ուրախություն» (երկուսն էլ՝ 1964), «Մարզադաշտում» (1965), «Ղրիմ» , «Ձոր» (երկուսն էլ՝ 1966), «Սպիտակ գիշեր։  Բացվող կամուրջ», «Անմար կրակ» (երկուսն էլ 1967), «Գարնանային ջրեր» (1968), «Մայիս» (1969), «Բերք» (1970), «Ղրիմյան նատյուրմորտ» (1971) և մի շարք այլ ստեղծագործությունների հեղինակ է։
Մահացել է 1971 թվականի  դեկտեմբերի 19-ին Լենինգրադում, կյանքի վաթսունյոթերորդ տարում։ Թաղված է Սանկտ Պետերբուրգի Շուվալովյան գերեզմանոցում։
Իվանովա-Էբելինգի ստեղծագործությունները գտնվում են Ռուսաստանի և արտասահմանյան թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարչուհիներ
Գրականության պատմություն
Գրականության պատմություն, արձակ և չափածո գրական ստեղծագործությունների պատմական զարգացում, որը կոչված է եղել ապահովելու ընթերցողի, ունկնդրի, հանդիսատեսի ժամանցը և կրթությունը, ինչպես նաև այդ ստեղծագործություններում կիրառվող գրական մեթոդների զարգացումը։ Գրականության պատմությունը սկիզբ է առել բրոնզե դարում, երբ ստեղծվել են Միջագետքի և Եգիպտական գրերը (մոտ մ․թ․ա 4-3-րդ հազարամյակներ)։ Այսպիսով, առաջին գրական ստեղծագործությունները թվագրվել են որպես մ․թ․ա XXVII-XXVI դարերի գրավոր վկայություններ։
Հին աշխարհի գրականություն
Հին աշխարհի գրականության պատմության մեջ հիշատակվել է Հին Եգիպտոսի գրականությունը, Միջագետքի գրականությունը (շումերական, ասորա-բաբելական), խեթական, խուռիական, ուգարիտա-փյունիկյան գրականությունը։ Ասիական դասական գրականությունը հին շրջանի չինական գրականությունն է, հին հնդկական գրականությունը, հին պարսկական գրականությունը, հին հրեական գրականությունը ։
Անտիկ գրականություն
Հին հույների և հռոմեացիների գրականությունը զարգացել է Միջերկրական ծովի ավազանում (Բալկանյան և Ապենինյան թերակղզիները իրենց հարակից կղզիներով և ափամերձ տարածքներով)։ Հունարեն և լատիներեն գրավոր հուշարձանները վերաբերում են մ․թ․ա I հազարամյակի սկզբից մինչև մ․թ․ I հազարամյակի կեսերն ընկած ժամանակաշրջանին։ Անտիկ գրականությունը բաղկացած է երկու՝ հին հունական և հին հռոմեական ազգային գրականությունից։ Պատմականորեն հունական գրականությունը նախորդել է հռոմեականին։
Անտիկ գրականության մեջ ձևավորվել են եվրոպական գրականության հիմնական ժանրերը և գրականագիտության հիմնական տեսությունները։ Անտիկ շրջանի գեղագիտության մեջ տարբերակվել են երեք հիմնական գրական սեռեր. էպոս, քնարերգություն և դրամա։ Մինչ օրս այս դասակարգումը պահպանել է իր հիմնական նշանակությունը։
Միջնադարյան գրականություն
Միջնադարյան գրականությունը սկիզբ է առել ուշ անտիկ շրջանում (4- 5-րդ դարեր) և ավարտվել 15-րդ դարում։ Ամենահին աշխատությունները, որոնք մեծ ազդեցություն են ունեցել հետագայում միջնադարյան գրականության զարգացման վրա, դարձել են քրիստոնեական Ավետարան ը (1-ին դար), Ամբրոսիոս Մեդիոլանցու կրոնական փառաբանության երգերը (340- 397 թվականներ), որոնք հայտնի են «Ամբրոսյան շարականներ» անունով, Ավրելիոս Օգոստինիոսի աշխատությունները («Խոստովանություն», 400 թվական, «Աստծո քաղաքի մասին», 410- 428 թվականներ), Սոֆրոնիոս Եվսեբիոս Հիերոնիմոսի կողմից Աստվածաշնչի թարգմանությունը լատիներեն, (մինչև 410 թվականը), Լատինական եկեղեցու հայրերի և վաղ դպրության փիլիսոփաների այլ աշխատանքներ։ Միջնադարյան գրականության ծագումն ու զարգացումը որոշվում է երեք հիմնական գործոններով․
Վերածննդի դարաշրջանի գրականություն
Վերածննդի դարաշրջանի գրականությունը գրականության խոշոր ուղղություն է, որը Վերածննդի դարաշրջանի մի մասն է կազմում։ Ընդգրկել է XIV-XVI դարերի ժամանակաշրջանը։ Միջնադարյան գրականությունից այն տարբերվել է նրանով, որ հիմնվել է հումանիզմի նոր, առաջադեմ գաղափարների վրա։ Վերածննդի հոմանիշը «Ռենեսսանս» բառն է, որը ֆրանսիական ծագում ունի։ «Հումանիզմ» հասկացությունն առաջին անգամ գիտնականներն օգտագործել են 19-րդ դարում ։ Այն ծագել է (մարդկային բնույթ, հոգևոր մշակույթ) և  (մարդկային) բառերից, նշանակել է մարդուն ուղղված գաղափարախոսություն։ Հումանիզմի առաջին գաղափարները սկզբում առաջացել են Իտալիայում, այնուհետև՝ տարածվել ամբողջ Եվրոպայով։ Վերածննդի գրականությունը նույնպես տարածվել է ողջ Եվրոպայով, սակայն ամեն երկրում ստացել է տվյալ երկրին հատուկ ազգային առանձնահատկություններ։ Վերածնունդ եզրույթը նշանակում է թարմացնել նկարիչների, գրողների, մտավորականների վերաբերմունքը անտիկ մշակույթի և արվեստի նկատմամբ, դրա բարձր իդեալների նմանակում ։
Մոդեռն գրականություն
Մոդեռն գրականությունը սկզբնավորվել է 19-րդ դարի վերջին և 20-րդ դարի սկզբին Եվրոպայում ու Հյուսիսային Ամերիկայում։ Այս ուղղությունն առանձնանում է իր ոճով՝ հակադրվելով ավանդական գրելաոճին թե՛ չափածո, թե՛ արձակ գրականության մեջ։ Մոդեռնիստները փորձարկումներ են կատարել գրական ստեղծագործություների և դրանց արտահայտչամիջոցների հետ, որը փաստարկվել է Էզրա Փաունդի՝ «Նորացրե՛ք դա» լոզունգով։ Այս շարժումը բխել է ավանդական արտահայտչաձևերի փոփոխման և ժամանակի նոր զգացողությունների արտահայտման ձգտումից։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի սարսափները առիթ են դարձել՝ վերանայելու հասարակական արժեքները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրականության պատմություն Կատեգորիա:Գրականության պատմություն ըստ երկրի Կատեգորիա:Գրականություն Կատեգորիա:Գրականագիտություն Կատեգորիա:Գրականության տեսություն Կատեգորիա:Մշակույթի պատմություն
Հորանաձև վառարան
Հորանաձև վառարան, դեպի վեր ձգված աշխատանքային տարածությամբ՝ կլոր (գլանաձև, կոնաձև) կամ ուղղանկյուն հատվածքով հորան ունեցող արդյունաբերական վառարան։ Մշակվող նյութը բարձվում է վերևից, իսկ պատրաստի արտադրանքը դուրս է գալիս ներքևից։ Վառելիքի այրումից առաջացած գազանման արգասիքները շարժվում են իջնող նյութին ընդառաջ։ Հորանաձև վառարանը հիմնականում օգտագործվում է հանքաքարից մետաղների ստացման, մետաղի հալման, հրակայուն հումքի թրծման համար։ Մետաղե շինվածքների ջերմամշակման համար կիրառվում է դիմադրության էլեկտրական հորանաձև վառարան։
Կատեգորիա:Արդյունաբերական վառարաններ
Լյութեր էսքիջյան
Լյութեր Էսքիջյան (նոյեմբերի 1, 1913, գյուղ Էքիզ-Օլուխ, Սիրիա - 2007, ԱՄՆ), հայ ճարտարապետ, բարերար, Լոս Անջելեսում գտնվող Արարատ-Էսքիջյան թանգարանի հիմնադիր։
Կենսագրություն
Մարտին Լյութեր Էսքիջյանը ծնվել է 1913 թվականի նոյեմբերի 1-ին, Սիրիայի Էքիզ-Օլուխ գյուղում։ Նրա հայրը՝ Հովհաննես Էսքիջյանը եղել է բողոքական գործիչ։ Էսքիջյանները վերակառուցել են 1909 թվականի Ադանայի և շրջակայքի կոտորածների ժամանակ ավերված Էքիզ-Օլուխի ավետարանական եկեղեցին։
Հովհաննես Էսքիջյանի կյանքի և գործունեության մասին է պատմում գերմանացի պատմաբան Հիլմար Քայզերի «Դեր Զորի խաչմերուկի վրա. մահ, վերապրում և ընդհատակյա մարդասիրական դիմադրություն Հալեպում, 1915-1917 թթ.» անգլերեն աշխատությունը, որը հեղինակը գրել է Լյութեր Էսքիջյանի և նրա դստեր՝ Նենսիի համագործակցությամբ ։
Լյութեր Էսքիջյանը զբաղեցրել է պատասխանատու պաշտոններ ամերիկյան ճարտարապետական և շինարարական մեծ ընկերություններում, ունեցել հասարակական եռանդուն գործունեություն ամերիկյան և հայկական շրջանակներում։ Նրա նախագծերով ամերիկյան զանազան քաղաքներում կառուցվել են տասնյակ փոքր եկեղեցիներ՝ հայկական, անգլիկան և աֆրոամերիկյան։ Եղել է նաև Հայկական Աստվածաշնչյան քոլեջի (այժմ՝ Էմանուել Աստվածաշնչյան քոլեջ) հոգաբարձուների խորհրդի նախագահը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1913 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:2007 մահեր Կատեգորիա:Հայ ճարտարապետներ Կատեգորիա:Հայ բարերարներ
Լվովի հայկական տպագրություն
Կատեգորիա:Ուկրաինահայ կրթություն Կատեգորիա:Հայկական տպարաններ Կատեգորիա:Հայկական տպագրություն
Ներքին հիվանդություններ
Ներքին հիվանդություններ, շնչառության, մարսողության օրգանների, սիրտանոթային համակարգի, երիկամների, արյան, շարակցական հյուսվածքի, ներզատիչ գեղձերի և նյութափոխանակության համակարգերի հիվանդություններ, որոնք բուժում է թերապևտը։
Ախտորոշում
Ներքին հիվանդությունների ախտորոշման նպատակով ժամանակակից բժշկագիտությունը, հետազոտության ավանդական մեթոդների (զննում, հարցուփորձ, շոշափում, ընդբախում, լսում) հետ մեկտեղ, կիրառում է ախտորոշման կենսաքիմիական և գործիքային բարդ մեթոդներ (օրինակ՝ ընդերադիտում)։
Պատմություն
«Ներքին հիվանդություններ» հասկացությունն օգտագործում են նաև ներքին օրգանների հիվանդությունների առաջացման պատճառներն ու մեխանիզմներն ուսումնասիրող, ախտորոշման, բուժման ու կանխարգելման մեթոդները մշակող կլինիկա, ճյուղի անվանման համար։
Այս գիտակարգի պատմությունը համընկնում է բժշկագիտության պատմության հետ, քանի որ հազարամյակների ընթացքում միայն վիրաբուժությունն ու մանկաբարձությունն են եղել բժշկագիտության առանձին ճյուղեր, իսկ մանուկների, կանանց, նյաիդահոգեկան և մյուս հիվանդությունները ներքին հիվանդություններից առանձնացված չէին։
«Բժշկության հայր» Հիպոկրատը, Հին Հռոմի խոշորագույն բժիշկ Գալենը, Արևելքի ականավոր մտածող հբն Սինան և անցյալի մյուս խոշորագույն բժիշկները ներքին հիվանդությունների կարևորագույն դպրոցների և ուղղությունների հիմնադիրներ են եղել։ 19-րդ դարի ախտաբան, անատոմիայի (որով հաստատվել են օրգաններում առաջացող որոշակի հիվանդություններին բնորոշ ձևաբան, փոփոխությունները), ախտաբան ֆիզիոլոգիայի (ուսումնասիրել է հիվանդագին գործընթացների ծագման ու ընթացքի օրինաչափությունները), բակտերիաբանության (բացահայտել է շատ հիվանդությունների հարուցիչներ) նվաճումները, հիվանդների հետազոտման մեթոդների (ընդբախում, լսում և այլն) կատարելագործումը նախադրյալներ ստեղծեցին ներքին հիվանդությունների՝ որպես բնագիտություն գիտակարգի, ձևավորման համար։
Այդ գիտակարգի հետագա զարգացումը պայմանավորված է ֆիզիկայի, քիմիայի, կենսաբանության և բժշկագիտության առաջընթացով։ Հիվանդությունների բնույթի, դրանց ախտորոշման և բուժման մեթոդների վերաբերյալ գիտելիքների կուտակումը պայմանավորեց կլինիկական բժշկագիտության տարբերակումը. 19-րդ դարի 2-րդ կեսից մինչև 20-րդ դարի 1-ին կեսը, որպես առանձին ճյուղեր, ներքին հիվանդություններից առանձնացան մանկաբուժություն, նյարդախտաբանությունը, հոգեբուժությունը, մաշկաբանությունը վեներաբանությունը և այլն։ ժամանակակից բժշկագիտության մեջ ներքին հիվանդությունները (կամ «ներքին հիվանդությունների կլինիկան», «ներքին բժշկությունը», «թերապիան») հիմնական, կլինիկական գիտակարգ են և բժշկական ուսումնական հաստատություններում դասավանդվող հիմնական առարկա։
Բաղադրյալ մասեր
Ներքին հիվանդությունների բաղադրյալ մասերն են՝
Ներքին հվանդություններիի զարգացումը Հայաստանում
Ներքին հվանդություններիի բնագավառի զարգացումը Հայաստանում պայմանավորված է Երևանի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետում և բժիշկների կատարելագործման ինստիտուտում (1997 թվականից՝ Ազգային առողջապահության ինստիտուտ), ներքին հիվանդությունների ամբիոնների, Լ. Հովհաննիսյանի անվան սրտաբանության, Կուրորտաբանության և ֆիզիկական բժշկության ԳՀհ-ների ու կլինիկական հիվանդանոցների ներքին հիվանդությունների բաժանմունքների ստեղծմամբ։
Ուսումնասիրություններ և հիվանդությունների բուժման մեթոդներ
Նկարագրվել և առանձնացվել է Հայաստանում տարածված մի հիվանդություն, որն սկզբում անվանվել է 6-օրյա տենդ, իսկ հետագայում՝ պարբերական հիվանդություն։ Ուսումնասիրվել են թոքերի քրոնիկ, ոչ տուբերկուլոզային հիվանդությունների տարածվածության, բարձրլեռնային պայմաններում դրանց բուժման հարցերը (Վ. Ամատունի)։
Մշակվել է խոցային հիվանդության բուժման մեթոդ՝ բրոմի պատրաստուկներով և քնով, ինչպես նաև Վանաձորում և նրա շրջաններում տարածված տեղաճարակային խպիպի բուժման հարցերը (Ռուբեն Գյանջեցյան), առաջարկվել է դեղորայքային քնի արդյունավետությունը բարձրացնող տարբերակված մեթոդ, ներդրվել էլեկտրաքնի ինքնատիպ սարք (Ռ. Ստամբոլցյան)։ Մշակվել են կլինիկ, նեֆրոլոգիայի (Ֆ. Դրամփյան), երիկամների հիվանդությունների կլինիկայի և բուժման, երիկամների ու միզուղիների քարային հիվանդության պահպանող, բուժման (քարերի լուծման եղանակով) հարցերը (Ռ. Մամիկոնյան և աշխատակիցներ)։
Ուսումնասիրվել են սրտի օրգանական աղմուկների ծագման (Լ. Հովհաննիսյան), սիրտանոթային համակարգի գործիքային հետազոտման (Ա. Սիմոնյան, Ա. Ֆարմանյան, Ա. Քաթանյան), հիպերտոնիկ հիվանդության (Վ. Ավագյան), թոք-սրտային անբավարարության ժամանակ էլեկտրասրտագրության շեղումների (Ա. Մելիք-Ադամյան), էլեկտրասրտագրության նոր մեթոդների մշակման (Ռ. Ստամբոլցյան, Զավեն Դոլաբջյան, Լ. Միխայելյանց) հարցերը։ Զբաղվել են սրտային գլիկոզիդների ազդեցության ուսումնասիրությամբ՝ սրտային անբավարարության ժամանակ (Գ. Բադալյան)։
Պարզվել են սրտի ձախփորոքային անբավարարության ժամանակ բրոնխային անցանելիության խանգարումները, որոնք բարդացնում են արյան փոքր շրջանառությունը, մշակվել են արտաքին շնչառության ուսումնասիրման մեթոդներ (արտաքին շնչառության մեկ ցուցանիշ հայտնի է որպես «Բադալյանի ցուցանիշ»)։ Սրտաբանության ինստիտուտում ուսումնասիրվել են սրտամկանի անբավարարության և դրա հետզարգացման գործընթացները սրտի իշեմիկ հիվանդության (Կ. Ադամյան), հիպերտոնիկ հիվանդության (Ս. Գուրգենյան), ռևմատիզմի և սրտի ձեռքբերովի արատների (Ս. Յոլյան) ժամանակ։ Աշխատանքներ են կատարվել Հայաստանի բնակլիմայական և ջրաբուժական պաշարների ուսումնասիրման բնագավառում։
Հետազոտվել են Արզնիի, Ջերմուկի հանքային ջրերի բուժիչ ազդեցությունը սիրտանոթային, լյարդի, լեղուղիների և շաքարային հիվանդությունների ժամանակ, ինչպես նաև Դիլիջանի, Ստեփանավանի, Վանաձորի, Գյուլագարակի և այլ առողջարանների կլիմայի բուժիչ ազդեցությունը։ Ներդրվել են ներզատիչ գեղձերի հիվանդությունների (հատկապես թիրեոտոքսիկոզի, շաքարախտի) հետազոտման և բուժման նոր մեթոդներ (Պ. Վարդապետյան)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ներքին հիվանդություններ
Եվա Գոնսալես
Եվա Գոնսալես (Eva Gonzalès, ), ֆրանսիացի նկարիչ, իմպրեսիոնիստ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծննդաբերելիս մահացածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարչուհիներ
Նախագիծ «Ֆլորիդա»
«Նախագիծ «Ֆլորիդա»» (The Florida Project), ռեժիսոր Շոն Բեյքերի ամերիկյան տրագիկոմեդիա։ Գլխավոր դերերը կատարում են Ուիլեմ Դեֆոն, Բրուկլին Պրինսը, Բրիա Վինայթը, Քրիստոֆեր Ռիվերան և Կալեբ Լենդրի Ջոնսը։ Անվանումն առաջացել է Դիսնեյ Ուորլդի, որի մոտ նկարահանվել է ֆիլմը, նախկին նախագծի անունից ։
Պրեմիերան տեղի է ունեցել 2017 թվականի Կաննի կինոփառատոնի «Ռեժիսորների երկշաբաթ» ծրագրի շրջանակներում ։ Շուտով A24 ընկերությունը ձեռք է բերել ֆիլմն ԱՄՆ-ի տարածքում տարածելու իրավունքը, որտեղ այն թողարկվել է 2017 թվականի հոկտեմբերի 6-ին ։
Սյուժե
Ամառ։ Մունին՝ ինքնամփոփ, պատվախնդիր 6-ամյա աղջիկը, մոր՝ Հեյլիի հետ ապրում է Ֆլորիդայի Կիսիմա քաղաքում՝ երկարատև բնակության մոթելի հյուրերի շրջապատում, որտեղ ապրում են նաև թմրամոլության, անօթևանության, հոգեկան հիվանդությունների և կյանքում ունեցած անհաջողությունների դեմ պայքարող մարդիկ։ Իր տարիքին ոչ համապատասխան կրթված Մունին դաժան ու դժվարին կյանքից հեռանում է արկածներին ընդառաջ, երբեմն զբոսաշրջիկներից ուտելիքի համար փող մուրում ։
Քննադատություն
Ֆիլմը կինոքննադատների կողմից ճանաչում է ստացել։ Rotten Tomatoes կայքում այն ունի 96 % վարկանիշ՝ հիմնված 10 հնարավորից 8,7 միջին միավորի և 254 գրախոսականների վրա ։ Metacritic կայքում ֆիլմը քննադատների 44 գրախոսականների հիման վրա 100 հնարավորից ստացել է 92 միավոր, որը համապատասխանում է «համընդհանուր ճանաչում» կարգավիճակին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2017 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր ընտանիքի մասին Կատեգորիա:2017 դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր դեռահասների համար Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կատու (այլ կիրառումներ)
Կատու, կարող է վերաբերել․
Պիետրաստորնինա
Պիետրաստորնինա (Pietrastornina), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կամպանիա մարզի Ավելինո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1648 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 110 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 15 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 83015, հեռախոսային կոդ՝ 0825։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Տարոկո
Տարոկո (太魯閣國家公園), Թայվանի ութ ազգային պարկերից մեկը։ Գտնվում է Հուալիյան, Տայչժուն և Նանտոու շրջանների տարածքում։ Ունի 920 կիլոմետր քառ․ տարածք ։ Պարկը ստեղծվել է Թայվանի նահանգապետի կողմից՝ 1937 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, երբ Թայվանը դեռևս Ճապոնիայի կազմում էր։ Երկրորդ Համաշխարհային պատերազմում Ճապոնիայի պարտությունից հետո, մայրցամաքային Չինաստանից անկախ՝ Չինաստանի հանրապետությունը իր կառավարման տակ վերցրեց Թայվան կղզին։ Չինաստանի Հանրապետության կառավարությունը պարկը լուծարեց 1945 թվականի օգոստոսի 15–ին, և միայն 1986 թվականի նոյեմբերի 28–ին այն վերականգնվել է։
Տարոկո ազգային պարկը ներառում է՝
Պարկի գլխավոր տեսարժան վայրը Տարոկո է կամ «Մարմարե կիրճ»-ը, որն ունի շուրջ 19 կիլոմետր երկարություն և ձգվում է մերձափնյա լեռների գծով՝ Տարոկո պարկի կենտրոնով։ Տյանսյան գյուղը գտնվում է կիրճի եզրին, որը մեծապես հայտնի է իր կախովի կամրջով և գերժամանակակից «հինգ աստղանի» հյուրանոցով։ Տարոկո կիրճի շուրջը կան շատ արահետներ, որոնք նախատեսված են զբոսաշրջիկների համար։ Բացի այդ, կան բազմաթիվ տաք աղբյուրներ, տաճարներ և Ամի ցեղերին պատկանող հնագույն գյուղեր։ Մոտակա Հուալյան քաղաքը հայտնի է որպես մարմարե իրերի արտադրության լավագույն կենտրոն։ Այստեղ արտադրվում է գրեթե ամեն ինչ, ինչ կարելի է ստանալ քարից, սկսած ավանդական մահարձաններից մինչև շախմատ, սպասք և կահույք։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ազգային պարկեր Կատեգորիա:Թայվանի ազգային պարկեր Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Էմո (այլ կիրառումներ)
Էմո, կարող է վերաբերել՝
Էմպոլի (այլ կիրառումներ)
Էմպոլի, կարող է վերաբերել՝
Միքքի Էքքո
Ջոն Սթիվեն Սադաթ (John Stephen Sudduth, ), հայտնի է Միքքի Էքքո (Mikky Ekko) բեմական կեղծանվան տակ, ամերիկացի երաժիշտ և ձայնային պրոդյուսեր Նեշվիլից, որը ստորագրված է Interscope Records լեյբլին ։ Նա առավել հայտնի է իր մասնակցությամբ Ռիհաննայի 2013 թվականի «Stay» սինգլին՝ որպես հեղինակ և հրավիրված երգիչ։ Այս երգն ընդգկրվել է բազմաթիվ երկրների չարթերում, դառնալով Էքքոյի առաջին նյութը, որը կարողացել է նման արդյունքի հասնել։ 2015 թվականի հունվարին Միքքին թողարկել է իր դեբյուտային՝ «Time» ստուդիական ալբոմը RCA Records-ի միջոցով։ Իր երկրորդ՝ «Fame» ալբոմը նա թողարկել է 2018 թվականի նոյեմբերին Interscope Records-ի միջոցով ։
Վաղ կյանք
Ջոն Սթիվեն Սադաթը ծնվել է Լուիզիանայում։ Նա անհանգիստ մանկություն է ունեցել, լինելով քարոզչի որդի և ճանապարհորդելով Ամերիկայի հարավով։ Հաստատվելով Միսսիսիպի նահանգի Թյուփելո քաղաքում և որքան հնարավոր է գոսպել երաժշտություն ուսումնասիրելով, նա տեղափոխվել է Թենեսի նահանգի Նեշվիլ քաղաք և սկսել է հանդես գալ տարբեր երաժշտական խմբերում ։ Էքքոն սկսել է այլ արտիստների համար երգեր գրել, սակայն ավելի ուշ հասկացել է, որ ինքն էլ ցանկանում է երգիչ դառնալ։ 2009 թվականի փետրվարի 15-ին նա թողարկել է իր առաջին՝ «Strange Fruit» մինի ալբոմը, որը կազմված է եղել իր կողմից գրված հինգ երգերից, որոնցից շատերն ա կապելլա էին։ Հետագայում Էքքոն Նեշվիլի մասին ասել է ․ որ իրեն «բախտ է վիճակվել լինել նման սիրող և հյուրընկալ քաղաքում»։ 2009 թվականի սեպտեմբերից նա շրջագայում է Նեշվիլում գործունեությունը ծավալող Ten Out of Tenn երաժշտական խմբի հետ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչ-երգահաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ալտերնատիվ ռոք երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երաժիշտներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Էյուք (այլ կիրառումներ)
Էյուք, կարող է վերաբերել՝
Փիրիլի (Աղստևի շրջան)
Փիրիլի (Pirili), գյուղ ներկայիս Ադրբեջանական Հանրապետության Աղստևի շրջանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղստևի շրջանի բնակավայրեր
Կլդեկարի (գյուղ)
Բնակչությունը
1959 թվականի տվյալներով, գյուղում բնակվում էր 22 մարդ, հիմնականում հայեր ։ 1989 թվականին արդեն, գյուղում բացակայում էր մշտական բնակչությունը ։
1992 թվականին, Աբխազիայի կառավարության որոշմամբ, գյուղը վերանվանվել է Ամգուաշխուցա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Աբխազիայի հայաբնակ գյուղեր Կատեգորիա:Աբխազիայի գյուղեր
Օրփեոս
Ծագում
Ըստ ամենատարածված տարբերակի` Օրփեոսը Թրակիայի գետերի արքա Էարգի և Կալլիոպա մուսայի զավակն էր, Էվրիդիկա նիմփայի ամուսինը։ Ըստ այլ աղբյուրների, Օրփեոսն այլ ծագում է ունեցել։
Ծնվել է Տրոյական պատերազմից 11 սերունդ հետո և ապրել է 9 կամ 11 սերունդ։ Ըստ Հերոդոտոսի, եղել են երկու Օրփեոս, որոնցից երկրորդը ծովագնաց էր։ Մուսեյի կամ Լինայի աշակերտը կամ էլ Մուսեյի ուսուցիչը։ Պահպանված հեղինակներից առաջին անգամ հիշատակվում է Ալքեյի և Իվիկի մոտ։
Օրփեոս և Էվրիդիկե
Կնոջ մահից հետո գնացել է նրա մոտ` ստորգետնյա աշխարհ։ Իր երգով ու քնարի նվագով հմայել է Հադեսին ու Պերսեփոնեին այնպես, որ նրանք համաձայնել են երկիր վերադարձնել Էվրիդիկեյին։ Սակայն նա ստիպված էր միանգամից հետ վերադառնալ, քանի որ Օրփեոսը խախտել էր աստվածների կողմից դրված պայմանը, այն է` նայել էր նրան մինչև նրա` ստորգետնյա աշխարհից դուրս գալը։ Ըստ Օվիդիուսի` Էվրիդիկեի վերջնական մահից հետո Օրփեոսը հիասթափվել է կանացի սիրուց և թրակիացիների մեջ հետաքրքրություն է առաջացրել երիտասարդների հանդեպ ։