cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քողավոր կենվորը
Սյուժե
Հոլմսը կոչ է անում տիկին Ռոնդերին ինքնասպանություն չգործել։ Եվ որոշ ժամանակ անց Բեյքեր սթրիթ փաթեթ է գալիս։ Ապակե շշով թույն՝ ցիանական թթու, որը տիկին Ռոնդերը, հետևելով Հոլմսի խորհրդին, այդպես էլ չի օգտագործել։
Հղումներ
Կատեգորիա:1927 պատմվածքներ Կատեգորիա:Արթուր Կոնան Դոյլի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Արթուր Կոնան Դոյլ Կատեգորիա:Շերլոկ Հոլմս Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն
Կելտական ծով
Կելտական ծով (Celtic Sea, An Mhuir Cheilteach, Y Môr Celtaidd, An Mor Keltek, Ar Mor Keltiek, La Mer Celtique), Ատլանտյան օվկիանոսի ավազանի ծով, որի գոյության փաստը Միջազգային ջրագրական (հիդրոգրաֆիկ) կազմակերպությունը ճանաչել և ընդունել է 1971 թվականին ։ Պաշտոնապես հրատարակված խորհրդային և ռուսական քարտեզներոմ այդ ծովը ցույց չի տրված։
Մասնակիորեն ողողում է Իռլանդիայի, Մեծ Բրիտանիայի և Ֆրանսիայի ափերը։ Ծովային սահմաններն են Սուրբ Գևորգի նեղուցը, որը նրան կապում է Իռլանդական ծովի հետ, Բրիստոլի ծոցը, Լա Մանշը։ Հարավային ու արևմտյան սահմանները գծվում են մայրցամաքային ծանծաղուտով ( continental shelf):
Անվանումն առնչվում է այդ ծովի ափամերձ տարածքները ժամանակին բնակեցրած կելտական ցեղերի հետ։ 1921 թվականին հենց այդ անվանումն է առաջարկել անգլիացի հետազոտող, ծովային ուսումնասիրությունների անվանի մասնագետ Էռնեստ Ուիլյամ Լայոնս Հոլտը ։
Կելտական ծովում է գտնվում Սիլլի կղզեխումբը։
Որոշ մասնագետներ Կելտական ծովի մի մասն են համարում Իրուազյան ծովը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ծովեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ատլանտյան օվկիանոսի ծովեր
Ալբանական կոմիքսներ
Ալբանական կոմիքսներ, հիմնականում կոսովցի ալբանացիների ստեղծագործություններ են։ Ալբանական մշակույթում նման ստեղծագործությունները կոչվում են «ֆումետի» (fumeti, թարգմանաբար՝ ծխի ամպեր) և մինչև վերջերս չէին տարածվում Ալբանիայում կոմունիստական խիստ գրաքննության պատճառով ։ Կոսովոյում այժմ  հրատարակվում է ալբաներեն «Լեոն» կոմիքսների ամսագիրը՝ Ագիմ Քենաի  և նրա որդու՝ Ռրոնի ստեղծած Ալբանիայում ամենահայտնի՝ «Tafë Kusuri»  կոմիքս-շարքով, ինչպես նաև «Garfield»-ը և «Calvin and Hobbes»-ը, որ հրատարակվում են «Koha Ditore» թերթում ։
Համառոտ պատմություն
Կոսովոյում կոմիքսների մշակույթի վրա առավելապես ազդել է Հարավսլավիայի նման ենթամշակույթը, թեև այլ երկրներ ազդեցություն են ունեցել։ Կոսովոյում հրատարակված առաջին կոմիքս-սթրիփը Ագիմ Քենայի ստեղծած Թաֆե Կուսուրին է ( Ռիլինջա թերթ)։ 90-ական թվականների զուգահեռ կառավարման տարիներին Կոսովոյում, Պրիշտինայում լույս է տեսել նաև ալբանական կոմիքսների ամսագիր, որը կոչվել է «Strip Arti»:. Այնտեղ ներկայացվել են տեղական և միջազգային հեղինակների ստեղծած կոմիքսներ։ Ամսագիրը դադարել է հրատարակվել ֆինանսական միջոցների բացակայության պատճառով։ Առանց «Strip Arti»-ի կոմիքսների մշակույթը շարունակվել է հիմնականում մանկական և դեռահասների ամսագրերի միջոցով։ Այլընտրանքային արվեստներին նվիրված «Hapi Alternativ» ամսագիրը, որը խմբագրել է կոմիքսների երկրպագու Պետրիտ Սելիմին, հրատարակել է նաև տեղական և արտասահմանյան կոմիքսներ՝ ներկայացնելով ալբաներեն լեզվով «Hellboy»-ի մասին կոմիքսները։ В 1990 և 2000-ական թվականներին Իբրահիմ Քադրիուն հրատարակվել է «Hareja» ամսագիր և նրա շաբաթական «Koha Ditore» թերթի «Vizatori» մանկական հավելվածը։ «Rrota» հրատարակչական տունը 2003 թվականին թարգմանել և հրատարակել է Սարդ Մարդու, Ալան Ֆորդի և Իքս մարդկանց մասին կոմիքսները ։ Հետագայում նրանք հրատարակել են ամենամսյա մանկական ամսագիր, որը կոչվել է «Pishpiriku», որտեղ կանոնավոր կերպով տպվել են Թրեմբելատի գրած և նկարազարդած հինգ էջանոց կոմիքսները ։ «Daily Zeri» թերթը 1999 թվականին նույնպես հրատարակել է բնօրինակ գործեր, իսկ «Java» շաբաթաթերթը 2003 թվականին հրատարակել է Էդոն Մուհաջերիի հեղինակած «Rrotelat» կոմիքսը ։
Խոսակցական ալբաներենում կոմիքսները կոչվում են «ստրիպա», որից երևում է հարավսլավական կոմիքս-մշակույթի ազդեցությունը։ Կոսովոյում կոմիքսներ գնելը դժվար է։ Դրանցից մի քանիսը գտնվում են «Rilindja» թերթերի բաշխման կետերում։ Երկրպագուները կարող են նաև սահմանափակ օրինակներ գտնել Պրիշտինայի կենտրոնում գտնվող կոմիքսներով ոգեշնչված «Stripdepot» սրճարանում, ինչպես նաև «Dit'e Nat» գրախանութ-սրճարանում ։
1997-1998 թվականներին գործել է կոմիքսների մեկամյա դպրոց, որը կազմակերպել և հիմնել է Սորոսի հիմնադրամը։ Այն դադարեցվել է Կոսովոյի պատերազմի պատճառով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալբանիայի արվեստ Կատեգորիա:Գրականություն Կատեգորիա:Ալբանիայի մշակույթ Կատեգորիա:Պատկերապատումներ
Ապոլոն Մայկով
Ապոլոն Մայկով (Аполлон Николаевич Майков, ), ռուս բանաստեղծ, Սանկտ Պետերբուրգի Գիտությունների ակադեմիայի անդամ (1853), գաղտնի խորհրդական (1888 թվականից)։
Կենսագրություն
Ազնվական նկարիչ Նիկոլայ Ապոլոնովիչ Մայկովի և Եվգենյա Պետրովնայի որդին։ Ընտանիքում ծնվել են նաև նրանց որդիներ՝ Վալերին, Վլադիմիրը, Նիկոլայը և Լեոնիդը։ Ամռանը ապրել է Մոսկվայի մերձակայքում գտնվող Չեպչիխա գյուղում, տատիկի կալվածքում։ 1834 թվականին ընտանիքը տեղափոխվում է Պետերբուրգ, որտեղ ավագ եղբայրներին՝ Ապոլոնին և Վալերիին լատիներեն էր սովորեցնում Իվան Գոնչարովը։ 1837-1841 թվականներին Ապոլոն Մայկովը սովորում էր Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ Սկզբում նա հատկապես տարված էր գեղանկարչությամբ, բայց իր կյանքը նվիրել է պոեզիային։ Ստանալով առաջին գիրքի համար նպաստ Նիկոլայ I կողմից ճանապարհորդություն դեպի Իտալիա, 1842 թվականին մեկնում է արտասահման։ Տեսնելով Իտալիան, Ֆրանսիան, Սաքսոնիան և Ավստրիական կայսրությունը, Մայկովը 1844 թվականին վերադառնում է Պետերբուրգ։ Գրել է թեկնածուական ատենախոսություն հին սլավոնական իրավունքի մասին։ Ծառայության է անցել ֆինանսների նախարարություն, այնուհետև դարձել է Ռումյանցևի թանգարանի գրադարանավարի օգնական։ 1867 թվականին լինելով Սանկտ Պետերբուրգի օտարերկրյա գրաքննության կոմիտեյի աշխատող, տեղափոխվում է աշխատելու որպես պետական խորհրդական։ 1876 թվականին դառնում է կոմիտեյի գլխավոր գրաքննիչ։ Հետագայում եղել է նախագահի պաշտոնակատար Կենտրոնական օտարերկրյա գրաքննության կոմիտեյում, հաստատվել է այդ պաշտոնում 1897 թվականին ։ 1874 թվականից և մինչև կյանքի վերջ եղել է գիտական կոմիտեի նախարարության ժողովրդական լուսավորության քննության գրքերի բաժնի անդամ, որոնք լույս էին տեսնում ժողովրդական ընթերցանության համար։ 1888 թվականին արժանացել է գաղտնի խորհրդական աստիճանի։ Եղել է Սանկտ Պետերբուրգի «Նոր խոսք» ամսագրի և ամենշաբաթյա «Թատերական թերթի» աշխատակից ։ Եղել է ռուս գրական հասարակության խորհրդի անդամ ։ 1897 թվականի փետրվարի 27-ին Մայկովը տանից դուրս է գալիս թեթև հագնված և հիվանդանում է։ Մահանում է 1897 թվականի մարտի 20-ին։ Թաղված է Վոսկրեսենսկի Նովոդևիչի վանքում։
Ստեղծագործական կյանք
Առաջինը հրապարակումները սովորաբար համարվում են «Երազ» և «Երեկոյի նկարը» բանաստեղծությունները, որոնք հայտնվել են «1840 թվականի Օդեսայի ալմանախում» (1839)։ Սակայն 13-ամյա Մայկովի դեբյուտն էր համարվում «Արծիվ» բանաստեղծությունը, հրապարակված 1835 թվականին։ Առաջին գիրքը «Ապոլոն Մայկովի բանաստեղծությունները» լույս է տեսել 1842 թվականին Պետերբուրգում։ Գրել է «Երկու ճակատագիր» (1845), «Իշխանուհի ***» (1878) պոեմները, դրամատիկ պոեմներ կամ քնարական դրամաներ՝ «Երեք մահ» (1851), «Օտարականը» (1867), «Երկու աշխարհ» (1872), բալլադներ՝ «Եմշան» (1875)։ Տպագրվել է «Հայրենական գրառումներ», «Գրադարան ընթերցանության համար» ամսագրերում։ Չորս տարի թարգմանել է «Ասք Իգորի ճակատամարտի մասին», որը վերջացրել է 1870 թվականին։ Նաև զբաղվում էր Բելառուսի, Հունաստանի, Սերբիայի, Իսպանիայի և այլ երկրների բանաստեղծությունների թարգմանությամբ։
Ընտանիք
Կինը՝ Աննա Իվանովնա (1830—1911)
Երեխաները՝ Նիկոլայը, Վերան (1855—1866), Վլադիմիրը (1861 ), Ապոլոնը
Հասցեներ մայրաքաղաքներում
Սանկտ Պետերբուրգ
1847 թվական, Մեծ այգու փողոց, շենք 48
Մոսկվա
Մեծ Սպասկայա փողոց, շենք 19 ա, շինություն 1
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:19-րդ դարի թարգմանիչներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուս գրաքննադատներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Ազատ Մանուկյան (այլ կիրառումներ)
Ազատ Մանուկյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Յուրիկ Բարսեղյան
Յուրիկ Զալիբեկի Բարսեղյան (ծնվել է 09.07.1936, Վարդենիս (Հայաստանի Հանրապետություն, Գեղարքունիքի մարզ), գյուղատնտես։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1996) ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Հայաստանի գյուղատնտեսական ինստիտուտը (1963)։ 1968–2001 թվակնին աշխատել է Հայաստանի Հանրապետության Գյուղատնտեսության նախարարության Խաղողագործության, գինեգործության և պտղաբուծության գիտահետազոտական ինստիտուտում (այժմ՝ գիտկենտրոն), 1974–1976 և 1982–1995 թվակններինին՝ նույն ինստիտուտի Մերձավանի փորձարարական հենակետի տնօրեն, 2001 թվականից՝ Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարան ի այգեպտղաբուծության և բույսերի պաշտպանության ամբիոնում։ Կատարելագործել է այգեթաղի և այգեբացի մեքենայացման եղանակները, առաջարկել բերքատու մատերի էտի երկարության և բեռնվածության լավագույն սահմանները։ Մշակել է խաղողի տեղական և նորաստեղծ մի քանի սորտերի տարբերակված գյուղտեխնիկա։
Վլադիմիր Տրախտենբերգ
Վլադիմիր Տրախտենբերգ (Владимир Осипович Трахтенберг, ), ռուս դրամատուրգ, թատերական գործիչ և լրագրող։
Կենսագրություն
Վլադիմիր Տրախտենբերգը ծնվել է 1860 թվականին (ըստ այլ աղբյուրների՝ 1861 թվական) Կրոնշտադում` լյութերական ընտանիքում։ Սանկտ Պետերբուրգի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետն ավարտելուց հետո նա 12 տարի աշխատել է մարզերում։ Ծառայել է Պսկովում, ապա՝ Ռյազանի նահանգային գրասենյակներում։ Ծառայությանը զուգահեռ նա զբաղվել է գրական աշխատանքով, գրել է պիեսներ, օգտագործելով ՎՕՏ կեղծանունը, մասնակցել է գրական ու երաժշտական երեկոներին և ներկայացումներին։
1900 թվականին Տրախտենբերգի «Հոգու խավարը (Պիտոևի հիվանդության պատմությունը») պիեսը գրականության և արվեստի միավորման թատրոնի մրցույթի առաջին մրցանակներից մեկն է դարձել։ Թատրոնի բեմում գլխավոր դերում հայտնի ողբերգակ Կ. Բրավիչի մասնակցությամբ հաջողություն է ունեցել, անհայտ հեղինակը «հայտնի է դարձել մեկ երեկոյով»։ Տրախտենբերգը թողել է Ռյազան նահանգի գրասենյակի կառավարչի պաշտոնը և տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ։
Նա ակտիվորեն մասնակցել է մայրաքաղաքի գրական և թատերական կյանքին։ Ամեն տարի թողարկել է հաջողություն վայելող պիեսներ, հանդես է եկել նաև որպես արձակագիր, եղել է դրամատիկական և երաժշտական գրողների միության, միությանը կից «Թատերական ակումբի» հիմնադիրներից մեկը (մի քանի տարի եղել է ակումբի տնօրեն), «Փոխադարձ օգնության դրամարկղեր» և այլ կազմակերպություններ։
Կնոջ մահից հետո (1899) միայնակ մեծացրել է թոքերի քրոնիկ հիվանդություն ունեցող որդուն, ինչի պատճառով հաճախ ստիպված է եղել հեռանալ Պետերբուրգից, փոխել բնակարանները: Նա տղային բժշկական խորհրդատվության էր տանում Ֆինլանդիա, Պովոլժիեում կումիսով բուժման, արտասահմանյան առողջարաններ, Ղրիմ և այլն։ Ուղևորությունների ժամանակ շարունակում էր աշխատել, ինչի հետևանքով հիվանդանում է թոքերի հիվանդությամբ։ 1913 թվականին Իտալիա է մեկնել երկարաժամկետ բուժման՝ առողջարանային Մերենո։ Գերմանիա է վերադարձել և մահացել է Մյունխենում 1914 թվականի օգոստոսի 25-ին։
Որդին Օրեստ Վլադիմիրովիչ Տրախտենբերգն է։
Ստեղծագործական կյանք
Վ. Տրախտենբերգը «Հոգու խավարը (Պիտոևի հիվանդության պատմությունը)», «Գիսաստղը», «Հաղթանակը», «Ֆիմկա», «Երեկ, այսօր, վաղը» (եռերգություն), «Տապը թռչուն է», «Գերեվարած գործը», «Ինչպես են նրանք թողել ծխելը», «Վհուկը» և այլ պիեսների հեղինակն է։ Նրա դրամաները արտացոլել են հասարակական տրամադրություններն ու 20-րդ դարի սկզբի որոնումները` «Նիցշեականության գաղափարները, անձի երկատում, բարու և չարի պայքարի խնդիրները մարդու հոգում»։ Պիեսների գործողությունը ծավալվում էր հիմնականում պրովինցիաներում։
«Գռանատ» հանրագիտարանային բառարանի համաձայն` Տրախտենբերգի «պիեսներով առաջին անգամ ստեղծվել է «նևրաստենիկա» ամպլուան, որոնցից շատերը հաջողությամբ քայլում էին բեմում»։ Տրախտենբերգի կատակերգություններին հավանություն տալով՝ նրա դրամաներում քննադատների մի մասը գտել են Հ. Իբսենին և Ֆ. Դոստոևսկուն։
Թատերական քննադատ Ա. Կուգելը գրել է Տրախտենբերգի մասին."Լավ կրթված, աշխույժ, կենդանի երկխոսություն ունեցող, մի ժամանակ գրեթե ամենահետաքրքիր դրամատուրգն էր։"1903 թվականին «Երեկ» պիեսում ելույթ են ունեցել Վ. Կոմիսարժևսկայան, 1907 թվականին «Լուկոմորյե» թատրոնում տեղի է ունեցել Էդգարի Պոյի «Վերջինը Ուեշերներից» պատմվածքի տրախտենբերգյան բեմականացումը՝ Մեյերխոլդի ղեկավարությամբ ։
Տրախտենբերգը հանդես է եկել նաև որպես արձակագիր։ Նրա շարք տեքստեր տպագրվել են ''Ն. Զուբին և Ստեպովա'' կեղծանուններով։ «Ինչպես էի ես քաղաքական կարիերա անում» (1906) ակնարկների շարքը նվիրված է եղել 1905 թվականի հեղափոխության իրադարձություններից հետո տարբեր սոցիալական շերտերի կյանքին։ Քննադատնների գնահատմամբ` դրանք «Ներծծված են կենդանի, չեխովյան հումորով»։
Ա. Կուգելը Վ. Օ. Տրախտենբերգին անվանել է «Պետերբուրգի թատերական երկնակամարում գիսաստղ, որը անսպասելիորեն բռնկվեց, թեպետ արտացոլված, բայց վառ լույսով, և նույնքան անսպասելիորեն մարեց»։
Գրականություն
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս դրամատուրգներ Կատեգորիա:Ռուս թատերական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ
Ազատ Մանուկյան (լուսանկարիչ)
Ազատ Արտաշեսի Մանուկյան, հայ լուսանկարիչ, ֆոտոլրագրող։ Վրաստանի հայ գրողների «Վերնատուն» միավորման անդամ, Վրաստանի ժուռնալիստների միության անդամ։
Կենսագրություն
Ազատ Մանուկյանը ծնվել է 1937 թվականին Ախուրյանի շրջանի Ջրառատ գյուղում։ Մեկ տարի հետո նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Թբիլիսի։ 1946 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի թիվ 40 միջնակարգ դպրոցը։ Լուսանկարչությամբ զբաղվել է դպրոցական տարիքից, պրոֆեսիոնալ լուսանկարչությամբ զբաղվել է 1957 թվականից։ Նույն թվականից աշխատել է Հավլաբարի թաղամասի Քեթևան Ծամբեուլի պողոտայի թիվ 3 հասցեում գտնվող լուսանկարչական արհեստանոցում։ Լուսանկարել, ինչպես նաև գրել է հուշեր ճանաչված արվեստագետների մասին ։
Մանուկյանի լուսանկարները տպագրվել են «Խորհրդային Վրաստան» (1990-ական թվականներից՝ «Վրաստան») թերթում, այնուհետև նույն թերթում տպագրել է հոդվածներ, ակնարկներ։ Առաջին գիրքը՝ պատմվածքների ժողովածուն, 1997 թվականին տպագրել է Երևանում։ 1999 թվականին ընկերների հետ միասին վերականգնել են 1898 թվականին Թումանյանի և ընկերների կողմից ստեղծված Վերնատունը։ 1998 թվականին Թբիլիսիի Պետրոս Ադամյանի անվան պետական հայկական դրամատիկական թատրոնում բացվել է Մանուկյանի անհատական ցուցահանդեսը ։ 2004 թվականին լույս է տեսել Մանուկյանի «Փառավոր տարիներ» մենագրությունը՝ նվիրված Թբիլիսիի հայկական դրամատիկական թատրոնի 150 ամյակին։ 2007 թվականին Թբիլիսիում լույս է տեսել Մանուկյանի երրորդ գիրքը՝ «Պապիկիս չերգված երգը» ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ
Տանֆուգի
Տանֆուգի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Արեշի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 453 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (78201-78300)
Աստերոիդների ցանկ (78101-78200) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (78301-78400)
Արթուր Վանեցյան
Արթուր Գագիկի Վանեցյան, հայ ռազմական և պետական գործիչ, Հայաստանի Ազգային անվտանգության ծառայության նախկին տնօրեն ։
Զինվորական կոչումը՝ գեներալ-մայոր։
2018 թվականի սեպտեմբերի 22-ից մինչև 2019 թվականի նոյեմբերի 21-ը Հայաստանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի նախագահն էր ։
Քաղաքական գործունեություն
2020 թվականի ապրիլի 29-ին ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Հրաչյա Հակոբյանը ակնարկել է այն մասին, որ միգուցե վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կողմից Արթուր Վանեցյանի ԱԱԾ տնօրենի պաշտոնի հեռացնելու պատճառը նրա օտարերկրա հատուկ ծառայությունների կողմից հավաքագրված լինելն էր, որի մասին «փաստերի ճնշման ներքո» Վանեցյանը ստիպված է եղել խոստովանել վարչապետին ։
Զինվորական կոչումներ
Ստորև ներկայացված են Արթուր Վանցյանի կոչումներն ըստ թվականները՝
Պարգևներ
Արթուր Վանեցյանը ՀՀ ԱԱԾ-ի տնօրենի կողմից բազմիցս պարգևատրվել է։ ՀՀ պաշտպանության նախարարի կողմից արժանացել է Վազգեն Սարգսյան մեդալի։ ՀՀ նախագահի հրամանով պարգևատրվել է Մարտական ծառայության մեդալով։
Ընտանիք
Արթուր Վանեցյանն ամուսնացած է, ունի երկու զավակ։
Նովոմարիևկա (գյուղ, Դոբրոպոլսկի շրջան)
Նովոմարիևկա (Новомарївка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Դոբրոպոլսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովոմարիևկա գյուղում բնակվում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Դոբրոպոլսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Փարիզյան կանաչ
Փարիզյան կանաչ, պղնձի քացախաթթվային և արսենային թթվի կրկնակի աղը, Cu(CH3CՕՕ)2• 3Cu(As02)2, միջատասպան։ Նուրբ, բաց կանաչ գույնի, չքարացող, անհոտ փոշի է։ Աղիքային ներգործության առաջին միջատասպաններից է, որը լայնորեն կիրառվում է շատ կրծող միջատների դեմ պայքարելու համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պղնձի միացություններ Կատեգորիա:Ինսեկտիցիդներ Կատեգորիա:Ֆունգիցիդներ Կատեգորիա:Ներկանյութեր Կատեգորիա:Արսենիտներ
Լա Տոռե դե Ֆոնտաուբելյա
Լա Տոռե դե Ֆոնտաուբելյա (իսպ.` Torre de Fontaubella, բասկ.` La Torre de Fontaubella, կատ.` La Torre de Fontaubella), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է` Պրիորատ շրջանում։ Տարածքը կազմում է՝ 7,10 կմ2։ Բնակչությունը՝ 147 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Միլենա Հյուբշմանովա
Միլենա Հյուբշմանովա (1933-2005), Պրահայի Չարլզի համալսարանի ռումինական ուսումնասիրությունների չեխ պրոֆեսոր։ Ռումինական հասարակության և մշակույթի, ինչպես նաև ռումիներենի առաջատար փորձագետներից մեկը։ Չարլզի համալսարանում հիմնել է գնչուների ակադեմիական ուսուցման ծրագիրը և ակտիվորեն դեմ է եղել նրանց մեծ մշակույթին ձուլմանը։ Գրել է ռոմաներեն-չեխերեն և չեխերեն-ռոմաներեն բառարան և հավաքել գնչուների պատմություններից շատերը՝ թարգմանելով դրանք սերունդների համար։ Նրա հիմնադրած ծրագիրը աշխարհում առաջին ծրագիրն էր, որն առաջարկում էր  մագիստրատուրայի և բակալավրիատի կրթական ծրագիր։
Կյանք
Միլենա Հյուբշմանովան ծնվել է 1933 թվականի հուլիսի 10-ին Պրահայում, Չեխոսլովակիա։ Մանկության տարիներին նրա ծնողները բանտարկվել են Գեստապո յի կողմից՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։  Հաճախել է «H. Fasta» անգլերենի գիմնազիան, որն ավարտել է 1951 թվականին և շարունակել լեզվի ուսումնասիրությունը Չարլզի համալսարանում։ Մանկուց նա հետաքրքրված էր Հնդկաստանի մշակույթով և ավագ դպրոցի տարիներին սովորում էր հինդի դասերի Չեխոսլովակիայի Գիտությունների ակադեմիայի Արևելյան ինստիտուտում։ Երբ նա ընդունվեց համալսարանի բանասիրական բաժինը, Հյուբշմանովան կենտրոնացավ հնդկական լեզուների վրա՝ սովորելով բենգալերեն, հինդի և ուրդու։ 1953 թվականին, երբ կոմունիստական կառավարությունը նրան ուղարկեց մասնակցելու աշխատանքային բրիգադին Օստրավայում՝ Հանրապետության Մորավիա-Սիլեզիայի շրջանի, Հյուբշմանովան առաջին անգամ հանդիպեց գնչուների համայնքներին։  Նա զարմացավ, որ հասկանում էր նրանց լեզուն և հասկացավ, որ այն պետք է հնդկական արմատներ ունենա ։ Չկարողանալով մեկնել Հնդկաստան՝ կոմունիստական ռեժիմի կողմից դրված սահմանափակումների պատճառով Հյուբշմանովան փոխեց իր ուշադրությունը դեպի ռոմաներեն ի ուսումնասիրություն։ Այդ ժամանակ ուժեղ մղում կար՝ ստիպելու մեծամասնությամբ չեխական շրջաններում ապրող գնչուներին՝ ձուլվել մեծամասնության մշակույթին՝ ստիպելով բազմաթիվ համայնքների փախչել տարածաշրջանից՝ գնալով Սլովակիա։ Նրանց ազգային պատկանելության, լեզվի, մշակույթի կամ ավանդույթների մասին շատ քիչ հասկացողություն կար։ Հյուբշմանովան մոտ մեկ տարի աշխատել է գնչուների շրջանում՝ սովորելով որքան կարող էր, նախքան Պրահա վերադառնալը և ավարտել Չարլզի համալսարանը 1956 թվականին։
Գործունեություն
Հյուբշմանովան հիմնադրել է Romano Džaniben (Romani Studies) ամսագիրը 1994 թվականին, որը դարձավ գնչուների կրթաթոշակների միջազգային կարևոր հրատարակություն։ Հյուբշմանովան աշխատել է Մարդու իրավունքների հանձնակատարի պաշտոնակատար Պետր Ուլի հետ՝ մշակելու գործընթաց գնչուների համայնքների առանձին անդամների համար արդարություն փնտրելու համար։ Նա նաև աշխատել է Բռնոյի և Վիեննայի թանգարանների հետ՝ ստեղծելու գնչուական նյութերի արխիվներ։ 1995 թվականին Հյուբշմանովան ավարտեց իր դոկտորական աշխատանքը և արժանացավ «candidarus scientarum» աստիճանի՝ «Romistické studie I»,«Ռումիներենի ուսումնասիրություն 1» թեզով։ 1996 թվականից սկսած՝ նա աշխատել է լեզվաբանների կոնսորցիումի հետ Փարիզի Դեկարտի համալսարանի և Բրատիսլավայի Պետական մանկավարժական ինստիտուտի «Centre des Études Tsiganes»՝ ուսումնական ծրագրերի մշակման և ուսուցիչների պատրաստման համար, որպեսզի կարողանան դասավանդել ռոմաներեն լեզու և մշակութային ուսումնասիրություններ։ Հյուբշմանովան 1998 թվականին ստացել է երկու մշակութային մրցանակ Roma Civic Initiative-ից` գնչուների համայնքների համար կրթության և մշակութային պահպանման ծրագրերը խթանելուն ուղղված իր ջանքերի համար։ Շարունակելով իր հրատարակչական ջանքերը՝ Հյուբշմանովան հեղինակեց, համահեղինակեց կամ խմբագրեց ավելի քան 90 հրապարակումներ, ի լրումն խմբագրելով մոտ 400 հոդվածներ, որոնք տպագրվել էին Ռոմանո Ջանիբենում, որի համար նա աշխատել է որպես գլխավոր խմբագիր։ 1999 թվականին Հյուբշմանովան հրատարակեց մի կարևոր աշխատություն, որը կոչվում էր «Կեղծ լուսաբաց, իմ կյանքը որպես գնչուհի Սլովակիայում»։ Գիրքը Իլոնա Լացկովա յի ինքնակենսագրությունն է, որն ընդգրկում է 1920 թվականից 1970 թվականները, որը պատմվել է Հյուբշմաննովային ութ տարվա ընթացքում ռումիներենով։ Այնուհետև նա թարգմանեց պատմությունը չեխերեն, իսկ ավելի ուշ՝ ֆրանսերեն և անգլերեն։ Գիրքը պատմում է այն մասին, թե ինչպես են գնչուների իրական ինքնությունը թաքնված կարծրատիպային պատկերների հետևում։ Միևնույն ժամանակ, քանի որ այն պատմվում է որպես առաջին դեմք, պատմվածքը վերականգնում է պատմողի մարդասիրությունը։ Անդրադառնալով գնչուներին «վերադաստիարակելու» և նրանց ձուլմանը ստիպելու կառավարության փորձերին՝ գիրքն ուսումնասիրում է գնչուների գետտոիզացումը սոցիալիստական ռեժիմի ներքո։  Աշխատությունը դարձավ կարևոր տեքստ, քանի որ այն ընդգրկում էր այն հիմքերը, որոնք գիտնականները չէին կարող՝ տալով ներքին կարծիքը գնչուների համայնքի առջև ծառացած խնդիրների վերաբերյալ։ Այն հետագայում հրատարակվել է բուլղարերեն, հունգարերեն և իսպաներեն՝ 2001 թվականին Իսպանիայից շահելով Միջազգային մարդասիրական Հիդալգո մրցանակը։ Հյուբշմանովան ստացել է իր հաբիլիտացիոն աստիճանը Romistické studie II (Romani Studies 2) թեզով 2000 թվականին և այդ նույն տարին Պրահայում տեղի ունեցած Միջազգային գնչուների միության հինգերորդ միջազգային կոնգրեսում պարգևատրվել է պատվոգրով։ 2002 թվականին Չեխիայի նախագահ Վացլավ Հավել ը նրան պարգևատրել է Երրորդ աստիճանի Պատվո շքանշանով, իսկ հաջորդ տարի Կրթության, երիտասարդության և ֆիզիկական կուլտուրա յի նախարարության կողմից նրան պարգևատրել է «Արժանիքների համար» առաջին աստիճանի մեդալով։
Մահ ու ժառանգություն
Հյուբշմանովան մահացել է 2005 թվականի սեպտեմբերի 8 թվականին ավտովթարի հետևանքով Հարավային Աֆրիկայի Գաուտենգ նահանգի Կամելդրիֆտ քաղաքի մոտակայքում։ Նրա մահից մեկ տարի անց գնչուական լեզվաբանության 7-րդ միջազգային գիտաժողովը նվիրված էր նրա հիշատակին։ Նրա անսպասելի մահը լայնորեն զգաց գնչու համայնքի կողմից, որը կորցրել էր փաստաբանին, ինչպես նաև մեկին, ով իր կարիերան նվիրել էր իրենց մշակութային ժառանգության պահպանմանը։ 2007 թվականին լույս է տեսել մի գիրք, որը կոչվում է Milena Hübschmannová ve vzpomínkách), որը ներկայացնում է Հյուբշմանովայի կյանքի և կարիերայի կենսագրական մանրամասները։ Ամբողջ աշխարհից եկած գնչուները նպաստել են դրա ստեղծմանը, ինչպես նաև նրա քույր-եղբայրները, ընկերներն ու գործընկերները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեզվաբաններ Կատեգորիա:Թարգմանիչներ
Սուրեն Ասրյան
Սուրեն Սիմոնի Ասրյան (ծնվել է 10.03.1928, գ. Հոբարձի (Հայաստանի Հանրապետություն, Լոռու մարզ)–10.11.2001, Երևան), անասնաբույժ։ Անասնաբուժական գիտությունների դոկտոր (1990), պրոֆեսոր (1993) ։
Կենսագրություն
Սուրեն Ասրյանն վարտել է Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտը (1951)։ 1959–1962 թվականներին աշխատել է Անասնաբուծական անասնաբուժական գիտահետազոտական ինստիտուտում, 1962–95 թվականներին՝ Երևանի անասնաբուծական-անասնաբուժական ինստիտուտում։ Աշխատանքները վերաբերում են գառների սպիտակամկանային հիվանդության, դրա կանխարգելման և բուժման խնդիրներին։ Ապացուցել է հիվանդության բուժման համար օգտագործված նատրիումի սելենատի՝ բենթոսելենի հաբերի արդյունավետությունը։
Մերկապարուհիները (ֆիլմ, 2019)
«Մերկապարուհիները» (անգլ. Hustlers), ամերիկյան կատակերգական դրամա, ռեժիսոր Լորին Սկաֆարիայի կողմից։ Ֆիլմը հիմնված է 2015 թվականի «New York Magazine»-ում հրատարակված Ջեսիկա Փրեսլերի «Մերկապարուհիների փոխհատուցումը» հոդվածի վրա։
Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2019 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ։
Սյուժե
Ֆիլմի սյուժեն պատմում է մի քանի մերկապարուհիների մասին, ովքեր կորցրել են իրենց խնայողությունները 2007-2008 թվականների ֆինանսական ճգնաժամից հետո։ Նրանք վդրովված են այն բանից, որ, իրենց կարծիքով, ճգնաժամի մեղավորները պատիժ չեն կրել, այլ հակառակը, հարստացել են։ Ռամոնա Վեգան, ով փորձառու մերկապարուհի է, և Դեսթինի Դորոտին, ով միայնակ մայր է, շահախարդախություն են մտածել, որի մեջ ներգրավելու են Ուոլ Սթրիթի ունևոր հաճախորդներին ։
Սպանա
Սպանա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Շապին Գարահիսարի գավառում ։
Պատմություն
Բնակիչները 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ բռնությամբ տեղահանվել են. նրանց մեծ մասը զոհվել է գաղթի ճանապարհին, իսկ սակավաթիվ փրկվածներն ապաստանել են տարբեր երկրներում։
Բնակչություն
Մինչև 1915 թվականն ուներ 80 տուն՝ 680 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Գյուղացիներն զբաղվում էին այգեգործությամբ, պարտիզպանությամբ, հացահատիկի մշակությամբ, մեղվաբուծությամբ, անասնապահությամբ և արհեստներով։
Պատմամշակութային կառույցներ
Սպանան ուներ հայկական եկեղեցի։
Կրթություն
Եկեղեցուն կից գործում էր դպրոց ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(8443) Սվեցիկա
(8443) Սվեցիկա (Svecica), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1977 թվականի հոկտեմբերի 16-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,789401 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1244 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4544 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1701,63 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211562 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,45° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կավերնաս դու Պերուակու ազգային պարկ
Կավերնաս դու Պերուակու ազգային պարկ (Parque Nacional Cavernas do Peruaçu), ազգային պարկ և Մինաս Ժերայս նահանգում, Բրազիլիա։ Հայտնի է իր մեծ կրաքարային քարանձավներով։
Տեղագրություն
Կավերնաս դու Պերուաու ազգային պարկն ունի 56448 հա տարածք։ Ստեղծվել է 1999 թվականի սեպտեմբերի 21-ին և կառավարվում է Չիկո Մենդեսի Կենսաբազմազանության պահպանության ինստիտուտի կողմից ։ Պարկն ընդգրկում է Մինաս Ժերայս նահանգի հյուսիսում գտնվող Ժանուարիա, Իտակարամբի և Սան Ժուան դաս Միսոյնս մունիցիպալիտետներից որոշ հատվածներ։ Մոտակայքում է գտնվում Վերեդաս դու Պերուակու պետական պարկը, որը շահագործվում է Անտառագիտության պետական ինստիտուտի և Խակրիաբա հնդկական արգելոցի կողմից ։
Պերուակու գետը հատում է պարկը հյուսիսարևմուտքից հարավ-արևելք ուղղությամբ, որը լցվելով Սան Ֆրանցիսկու գետ, հոսում է պարկի հարավարևելյան սահմանով ։ Կավերնաս դու Պերուակու բնապահպանական պահպանվող տարածքը (EPA)՝ 143866 հա տարածքով, ստեղծվել է 1989 թվականի սեպտեմբերի 26-ին ։ EPA-ն, որն ընդգրկում է Պերուակու գետի ավազանը, մասամբ համընկնում է և՛ ազգային պարկի և՛ պետական պարկի հետ, բայց երկու ազգային պարկերն էլ տարածվում են EPA-ի սահմաններից դուրս ։
Պահպանություն
Պարկը լիովին պաշտպանված միավորում է, ինչպես սահմանված է 9.985/2000 օրենքով, ինչն էլ հաստատել է Պահպանման միավորումների ազգային համակարգը (SNUG) ։ Նպատակն է՝ պահպանել երկրաբանական և հնագիտական ժառանգությունը, սերրադոյի յուրօրինակ նմուշները, սեզոնային անտառը և բնական բուսականությունը, ինչպես նաև կենդանական աշխարհի, լանդշաֆտների, ջրային ռեսուրսների և տարածաշրջանի բնական այլ հատկությունների ներկայացուցչական օրինակները ։ Ենթակառուցվածքների աշխատանքը, որոնք ակնկալվում էր ավարտին հասցնել 2014 թվականի հուլիսին, վեց ուղիներ է ստեղծել այցելուների համար՝ ութ քարանձավներով, որոնք բաց են հասարակության առջև։ Հույս կա, որ պարկը կներգրավի զբոսաշրջիկներին դեպի Մինաս Ժերայսի հյուսիսային շրջան ։
Պահպանվող տեսակներից են՝ բաշավոր գայլը (Chrysocyon brachyurus), պուման (Puma concolor), յագուարը (Panthera onca), օցելոտը (Leopardus pardalis), Leopardus pajeros (Leopardus colocolo), գուանը (Penelope ochrogaster) ու Trichomycterus itacarambiensis ձկնատեսակը ։
Պարկը ստեղծվել է վերջերս, երբ հողի սեփականության հետ կապված բոլոր խնդիրները լուծված չէին։ Կավերնաս դու Պերուակու ազգային պարկի շրջակայքում կան բազմաթիվ փոքր տնտեսություններ, կալվածքներ և բնիկ հողեր, որտեղ հրդեհը պարբերաբար նկատվում է գյուղատնտեսության մեջ։ Որսորդները մտնում են պարկ և թողնում են այրվող կրակները, ուստի պարկի ներսում հրդեհի վտանգ կա ։
Չե Յոն Ռիմ
Չե Յոն Ռիմ (최영림, ), Հյուսիսային Կորեայի քաղաքական և պետական գործիչ, 2010-2013 թվականներին եղել է Հանրապետության նախարարների խորհրդի նախագահը։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1930 թվականին Համգյոն Նամդո նահանգում, Կորեայի տարածքում, որն այդ ժամանակ գրավված էր Ճապոնիայի կողմից։ 1950 թվականի հուլիսից ծառայել է Կորեայի ժողովրդական բանակում։ Սովորել է Մանգյոնդեի հեղափոխական դպրոցում, Կիմ Իր Սենի անվան համալսարանում և Մոսկվայի պետական համալսարանում։ Տարբեր պաշտոններ է զբաղեցրել Տոլյատի կուսակցական հիերարխիայում, այդ թվում` հրահանգիչ, բաժնի պետի տեղակալ, Կորեայի աշխատանքային կուսակցության Կենտրոնական կոմիտեի բաժնի պետ ։ Նա զբաղեցրել է Հյուսիսային Կորեայի վարչական խորհրդի փոխվարչապետի պաշտոնը և եղել է Գերագույն Ժողովրդական դատախազության ղեկավարը ։
2005 թվականի ապրիլի 11-ից մինչև 2009 թվականի հուլիսը եղել է Գերագույն Ժողովրդական ժողովի նախագահության գլխավոր քարտուղարը, իսկ 2009 թվականին նշանակվել է Տոլյատի կուսակցական հիերարխիայի Փհենյանի քաղաքային կոմիտեի առաջին քարտուղարը, ընդունելով պաշտոնը, որը ինը տարի թափուր էր, 2000 թվականին Կան Հյոն Սուի մահից հետո ։
2010 թվականի հունիսի 7-ին, 12-րդ գումարման Գերագույն Ժողովրդական ժողովի երրորդ նստաշրջանում, նա ընտրվել է Հյուսիսային Կորեայի նախարարների առանձնասենյակի նախագահը` փոխարինելով Կիմ Յոն Իլյայի պաշտոնը ։
2010 թվականի սեպտեմբերին Կորեայի աշխատանքային կուսակցության խորհրդաժողովում ընտրվել է Տոլյատի կուսակցական հիերարխիայի Կենտրոնական կոմիտեի քաղբյուրոյի նախագահության անդամ ։
Մրցանակներ
Պարգևատրվել է առաջին աստիճանի Ազգային դրոշ շքանշանով։
Գերագույն ժողովրդական ժողովի նախագահության 2012 թվականի փետրվարի 9-ի հրամանագրով նա այլ պաշտոնատար անձանց հետ միասին պարգևատրվել է Կիմ Չեն Իրայի շքանշանով ։
Ալվա
Ալվա, դաշտ Թուրքիաում՝ Արածանիի հովտում։ Փռված է Բալու քաղաքից արևելք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դաշտեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Էլազըղի մարզի հարթավայրեր
Սարչապետ (համայնք)
Սարչապետ, համայնք Լոռու մարզում։ Ներառում է Սարչապետ, Ապավեն, Արծնի, Ձորամուտ, Գոգավան, Պետրովկա, Պրիվոլնոյե և Նորաշեն  գյուղերը։ Համայնքը ստեղծվել է 2017 թվականի հունիսի 9 -ին ՀՀ Ազգային Ժողովում համայնքների խոշորացման օրինագծով  ։ Կենտրոնը Սարչապետ գյուղն է։ Համայնքի տեղական ինքնակառավարման մարմինների առաջին ընտրությունները կայացել են 2017 թվականի նոյեմբերի 5-ին։
Բնակչություն
Սարչապետ համայնքը ստեղծվել է Սարչապետ, Ապավեն, Արծնի, Ձորամուտ,Պետրովկա, Պրիվոլնոյե և Նորաշեն համայնքների միավորումից։ Համայնքի բնակչությունը կազմում է 5,266 մարդ։
Նովոուկրաինկա (գյուղ, Դոբրոպոլսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Նովոուկրաինկա գյուղում բնակվում էր 350 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Դոբրոպոլսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1924 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պյոշա
Պյոշա  (Пёша), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բարենցեվո ծովի գետի ափին։ Գետի երկարությունը 257 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
(8444) Պոպովիչ
(8444) Պոպովիչ (Popovich), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1969 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,26723 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,6578 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8766 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1246,93 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,288709 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,94° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1969 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Թեքեյան մշակութային միություն (Բեյրութ)
Թեքեյան մշակութային միություն, Թեքեյան մշակութային միությունը (ԹՄՄ) մշակութային-կրթական կազմակերպություն է։ Հիմնվել է 1947 թվականին, Բեյրութում։ Կոչվել է արևմտահայ հայտնի բանաստեղծ Վահան Թեքեյանի անունով։ Հիմնադիրներն են Հրաչյա Սեդրակյանը, Բարունակ Թովմասյանը, Գերսամ Ահարոնյանը, Համբարձում Պերպերյանը, Հովսեփ Յոզղաթլյանը, Հայկաշեն Ուզունյանը, Հակոբ Դավիթյանը։ Գործում է Ռամկավար ազատական կուսակցության հովանու ներքո։ Նպատակն է՝ «պահպանել հայ ժողովրդի մշակութային ժառանգությունը», ստեղծել դպրոցներ և «ուսուցանել հայ լեզուն, պատմությունը, գրականությունը, կրոնը, արվեստներն ու գիտությունը», ինչպես նաև «պատրաստել ազգային գործիչներ և օժանդակել ուսանողներին, որոնք կնվիրվեն հայագիտությանը»։
Կազմակերպությունը
Կազմակերպությունը, որին անդամագրվել են հայ գրողներ, երգահաններ, մշակութային գործիչներ և բազմաթիվ արվեստասերներ, սկսել է նյութապես և բարոյապես օժանդակել հայկական դպրոցներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և մշակույթի գործիչներին, ստեղծել պատանեկան, երիտասարդական, արիական-սկաուաական խմբեր, հրապարակել գրական֊գեղարվեստական և գիտական գործեր։ ԹՄՄ-ն պահում է երկու հայկական դպրոց (Բեյրութի Վահան Թեքեյան և Լոս Անջելեսի Արշակ Տիգրանյան), իսկ Հայաստանում գործում է Վահան Թեքեյանի անունը կրող չորս դպրոց (Երևան, Գյումրի, Սաեփանավան, Արագածոտնի մարգի Կարբի գյուղ)։ Միության կազմակերպած գրական-գեղարվեստական լայնածիր միջոցառումների շարքում հիշատակելի են Վարդանանց պատերազմի 1500-ամյակի տոնակատարությունները, Երևանի հիմնադրման 2750-ամյակի հանդիսությունները, Գրիգոր Նարեկացու 1000-ամյակին նվիրված փառատոնը, Մեսրոպյան և Կոմիտասյան փառատոները, Մեծ եղեռնի 70-ամյա տարելիցին նվիրված գեղարվեստական մրցույթները։ ԹՄՄ-ն մասնաճյուղեր ունի Բեյրութում (Լիբանան), Հալեպում և Դամասկոսում (Սիրիա, գորոնդծում է «Թեքեյան-Մաարրի» մշակութային միություն անունով), Ամմանում (Հորդանան), Սիդնեյում (Ավստրալիա), Լոնդոնում (Անգլիա), Բուենոս Այրեսում (Արգենտինա), Մոնրեալում և Տորոնտոյում (Կանադա), ԱՄՆ-ի մի շարք քաղաքներում։ Մասնաճյուղերն ունեն իրենց տեղական վարչությունները (12 քաղաքներում՝ սեփական շենքեր ու կենտրոններ)։ ԱՄՆ-ում և Կանադայում գործող մասնաճյուղերն ունեն իրենց ընդհանուր ղեկավար մարմինը, որը կոչվում է Կենտրոնական վարչություն (նստավայրը՝ Բոստոն)։ Բեյրութում, Լիբանանի վարչությունից բացի, գործում է ԹՄՄ վերին ղեկավարությունը (կոչվում է Հիմնադիրների մարմին)։ Կենտրոնական մասնաճյուղերի վարչություններին կից գործում են կրթական, գրական, արվեստի, թատերական, հրատարակչական, մարզական, կանանց հանձնախմբեր, նաև ակումբներ։ ԹՄՄ-ին են միացել (պահպանելով իրենց անունները) նաև Կահիրեի «Հայ գեղարվեստասիրաց», «Կոկանյան սրահ», Ալեքսանդրիայի «Տիգրան Երկաթ», Աթենքի «Արարատ» միությունները, Երուսաղեմի Հայ երիտասարդաց միությունը։ 1956-ից ԹՄՄ-ն հրատարակում է «Շիրակ» (Լիբանան) գրական-գեղարվեստական ամսագիրը, 1975-ից՝ «Սարդարապատ» (Արգենտինա) և «Ապագա» (Կանադա) շաբաթաթերթերը։ Ունի «Թեքեյանի ձայն» ռադիոժամեր և հեռուսաաժամեր (Մոնրեալ, Տորոնտո, Գեարոյա, Մոնտեվիդեո են)։ ԹՄՄ-ն պարբերաբար կազմակերպել է հայրենի արվեստագետների և ստեղծագործական խմբերի բազմաթիվ ցուցահանդեսներ, ելույթներ ու մշակութային փառատոներ սփյուռքահայ համայնքներում։ 1996-ին հիմնվել են միության «Հայկաշեն Ուզունյան» գրական, «Վարդգես և Ռիաա Պալյան» մամուլի մրցանակները։ 1990-ի նոյեմբերի 3-ին Երևանում տեղի է ունեցել Հայաստանի ԹՄՄ հիմնադիր համագումարը։
Կատեգորիա:Լիբանանահայ մշակութային կազմակերպություններ
Պյոտր Վասիլև
Պյոտր Վասիլև (Васильев Пётр Константинович ), խորհրդային գեղանկարիչ, Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ, Հայրենական մեծ պատերազմի վետերան։
Կենսագրություն
Պյոտր Վասիլևը ծնվել է 1909 թվականի հունվարի 26-ին, Լենինգրադում` բանվորի ընտանիքում։ 1930 թվականին ընդունվել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչության ֆակուլտետ։ Սովորել է Միխայիլ Բերնշտեյնի, Ալեքսանդր Լյուբիմովի, Վլադիմիր Սերովի և Արկադի Ռիլովի հետ։ 1938 թվականին ավարտել է Լենիգրադի գեղարվեստի, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի Իսահակ Բրոդսկու արվեստանոցը` գեղանկարչի կոչումով։ Դիպլոմային աշխատանքն է եղել «Կոմերիտականին ճակատ ճանապարհելը, 1919 թվական» նկարը։ Ինստիտուտն ավարտելուց հետո Վասիլևը որպես ուսուցիչ ուղարկվել է Չուվաշիա։ Վերադառնալով Լենիգրադ` 1939-1941 թվականներին գեղանկարչություն է դասավանդել Լենիգրադի գեղարվեստական ուսումնարանում։
1941 թվականի հունիսին զորակոչվել է բանակ։ Կռվել է Լենինգրադի, Կարելիայի և 3-րդ Ուկրաինական ճակատներում։ Մասնակցել է Լեհաստանի, Ռումինիայի, Հունգարիայի, Չեխլովակիայի և Ավստրիայի ազատագրմանը։ 1942 թվականին երկու անգամ ծանր վիրավորվել է։ Պարգևատրվել է «Լենիգրադի պաշտպանության համար» (1943 թվական) մեդալով, «Կարմիր Աստղ» (1945 թվական) շքանշանով, «Բուդապեշտի գրավման համար» (1945 թվական), «Վիեննայի գրավման համար» (1945 թվական), «Գերմանիայի դեմ հաղթանակի համար» (1945 թվական) մեդալներով։
1938 թվականից մասնակցել է ցուցահանդեսների` իր աշխատանքները ցուցադրելով Լենիգրադի կերպարվեստների առաջատար վարպետների հետ միասին։ Վասիլևի ստեղծագործություններից են «Ծովայինների դեսանտը Տուլոկս գետի մոտ» (1944 թվական), «Մենամարտ Վիեննայի համար» (1945 թվական), «Առաջին ծանոթություն» (1961 թվական) և «Լենիգրադի սովխոզում» (1964 թվական) նկարները։ Նկարել է նաև բնապատկերներ, նատյուրմորտներ, դրանցինց են «Կոմարովո» (1955 թվական), «Նատյուրմորտ գրքի հետ», «Աշնանային բնապատկեր», «Ծաղիկներ։ Նատյումորտ» (բոլորը 1956 թվական), «Արոտատեղի» (1958 թվական), «Ուշացած յասամանը» (1966 թվական) և այլն։
Պյոտր Վասիլևի գեղանկարչության ոճը բնորոշ է Իսահակ Բրոդսկու սաների համար և հիմնված է նկարի կոնստրուկտիվ դերի, դասական կոմպոզիցիայի, երանգային նուրբ փոխանցումների և լուսաստվերային հակադրությունների վրա։ Նկարիչը հիմնականում օգտագործել է լայն տառատեսակ և գույնների հարուստ ներկապնակ։ 1946 թվականից եղել է Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ։
Մահացել է 1989 թվականի հունիսի 9-ին, Լենինգրադում, 81 տարեկան հասակում։
Պյոտր Վասիլևի ստեղծագործությունները գտնվում են Ռուսաստանի, Ճապոնիայի, Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի և այլ երկրների թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում։
Հայտնի են Պյոտր Վասիլևի գեղանկարչական և գրաֆիկական դիմանկարները և քանդակները, որոնք տարբեր տարիներին իրականացվել է Լենիգրադի նկարիչների և քանդակագործների, այդ թվում` Բ. Բուչկինի (1961 թվական) և Ն. Կոչուկովի (1979 թվական) կողմից։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:«1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ
Եվրոպական միության ընդլայնում (2004)
Եվրոպական միության (ԵՄ) ամենամեծ ընդլայնումը ինչպես բնակչության թվի, այնպես էլ երկրների քանակի առումով տեղի է ունեցել 2004 թվականի մայիսի 1-ին։
Միաժամանակյա անդամագրությունը վերաբերում էր հետևյալ երկրներին (երբեմն կոչվում են «Ա10» երկրներ )՝ Կիպրոս, Չեխիա, Էստոնիա, Հունգարիա, Լատվիա, Լիտվա, Մալթա, Լեհաստան, Սլովակիա և Սլովենիա։ Սրանցից 7-ը նախկին Արևելյան ճամբարի երկրներ են (որոնցից էլ 3-ը Խորհրդային Միության անդամ երկրներ են եղել, 4-ը Կենտրոնական Եվրոպայի Վիշեգրադի խմբի անդամ երկրներ են եղել և ներկայումս էլ անդամ են)։ Նախքան անկախությունը Սլովենիան եղել է չմիացած երկիր և այն նախկին Հարավսլավիայի հանրապետություններից է (երբեմն միասին կոչվում են «Ա8» երկրներ). մյուս երկուսը Միջերկրական ծովի կղզիներ են, որոնք երկուսն էլ Ազգերի համագործակցության և Չմիացած երկրների շարժման անդամներ են։
ԵՄ-ի ընդլայնման այս նույն ալիքի մաս է համարվում նաև 2007 թվականին Բուլղարիայի և Ռումինիայի անդամագրումը, որոնք չեն կարողացել 2004 թվականին միանալ, սակայն Եվրոպական հանձնաժողովի համաձայն, կազմում են 5-րդ ընդլայնման մաս։
Նախապատմություն
1945 թվականի մայիսին Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտով Եվրոպան բաժանվեց կապիտալիստական Արևմտյան ճամբարի և կումունիստական Արևելյան ճամբարի, ինչպես նաև Երրորդ աշխարհի չեզոք երկրների։ Եվրոպական տնտեսական համայնքը ստեղծվել է 1957 թվականին Արևմտյան ճամբարի 6 երկրների միջև և ավելի ուշ իր մեջ ընդգրկել է Եվրոպայի ևս 12 երկրների։ Եվրոպական կոմունիստական երկրները թույլ տնտեսական խմբավորում են կազմել Խորհրդային Միության հետ, որը հայտնի է որպես Սոցիալիստական երկրների տնտեսական համագործակցություն։ Հարավում էր գտնվում որևէ խմբավորման չմիացած կոմունիստական դաշնային երկիր Հարավսլավիան։
1989-1991 թվականների ընթացքում երկու գերտերությունների միջև Սառը պատերազմը մոտենում է ավարտին, իսկ կոմունիստական Եվրոպայի նկատմամբ Խորհրդային Միության ազդեցությունը փլուզվում է։ Երբ կոմունիստական երկրները սկսում են անցում կատարել ազատ շուկայական հարաբերություններով ժողովրդավարությունների՝ միանալով եվրատլանտյան ինտեգրմանը, մայրցամաքում ընդլայնման հարցը դրվում է Եվրոպական տնտեսական համայնքի օրակարգում։
Բանակցություններ
Շուտով գործարկվել է Phare ռազմավարությունը, որի նպատակն էր Կենտրոնական և Արևելյան Եվրոպայի երկրների կառուցվածքն ավելի հարմարեցնել Եվրոպական տնտեսական համայնքին։ Այս ռազմավարության հիմնական գործիքներից մեկը Որակի ապահովման տարածաշրջանային ծրագիրն էր (PECO), որը սկսել է 1993 թվականին՝ նպատակ ունենալով օգնել PECO երկրներին իրենց տնտեսություններում իրականացնել Նոր մոտեցումը ։
Acquis Communautaire-ը պարունակում էր 3000 դիրեկտիվներ և շուրջ 100 հազար էջ Եվրամիության պաշտոնական ամսագրում, ըստ որոնց պետք է վերաշարադրվեին։ Այն պահանջում էր վարչական ծավալուն աշխատանք և հսկայական տնտեսական փոփոխություններ և առաջացնում էր լուրջ մշակութային խնդիրներ, օրինակ՝ նոր իրավական հասկացություններ և լեզվական անհամապատասխանության խնդիրներ։
Միացում
Մալթան 2003 թվականի մարտի 8-ին անցկացրել է ոչ պարտադիր հանրաքվե. աննշան առավելությամբ «Այո»-ի հաղթանակի արդյունքում 2003 թվականի ապրիլի 12-ի արտահերթ ընտրություններում պայքարն ընթացել է նույն հարցի շուրջ, որից հետո պրո-ԵՄ Ազգայնական կուսակցությունը պահպանել է իր մեծամասնությունը և հայտարարել ԵՄ-ին միանալու որոշման մասին։
Լեհաստանը հանրաքվե է անցկացրել 2003 թվականի հունիսի 7-ին և 8-ին։ Քվերակությանը մասնակցել է բնակչության 59%-ը և 77,5%-ը «Այո» է քվեարկել։
ԵՄ-ին միանալու պայմանագիրը ստորագրվել է 2003 թվականի ապրիլի 16-ին Հունաստանի մայրաքաղաք Աթենքի Ատտալոսի ստոայում այն ժամանակ ԵՄ անդամ երկրների և միացող 10 երկրների միջև։ Պայմանագիրը վավերացվել է ժամանակին և ուժի մեջ է մտել 2004 թվականի մայիսի 1-ին։
Եվրոպական առաջնորդները հանդիպել են Դուբլինում՝ Իռլանդիայի նախագահական նստավայրում, հրավառության և դրոշի բարձրացման արարողության համար։ Միևնույն ժամանակ, Իռլանդիայի քաղաքացիները հնարավորություն են ունեցել վայելել համազգային տոնակատարությունը, որը կոչվում էր Ողջույնի օր։ Նախագահ Ռոմանո Պրոդին մասնակցել է իտալա-սլովենական սահմանին՝ բաժանված Գորիցիա/Նովա Գորիցա քաղաքում իրականացվող տոնակատարություններին։ Գերմանա-լեհական սահմանին բարձրացվել է ԵՄ դրոշը, երգվել է «Ներբող ուրախությանը», իսկ Մալթայում տարբեր այլ տոնակատարությունների շրջանակներում լազերային շոու է իրականացվել ։
Առաջընթաց
1 ԵՄ ասոցիացման համաձայնագրի տեսակը՝ Համաձայնագիր Եվրոպական միության հետ ասոցիացման մասին 5-րդ ընդլայնման պետությունների համար։
Ազատ տեղաշարժի խնդիրներ
2011 թվականի մայիսից այս նոր անդամ երկրների քաղաքացիների ազատ տեղաշարժի համար այլևս որևէ սահմանափակում չկա։
ԵՄ-ին անդամակցությամբ, բնականաբար, 25 պետությունների միջև պետք է կիրառվեր մարդկանց ազատ տեղաշարժը։ Այնուամենայնիվ, նոր անդամներից դեպի հին ԵՄ-15 զանգվածային միգրացիայի հետ կապված մտահոգությունների պատճառով որոշ անցումային սահմանափակումներ են մտցվել։ Շարժունակությունը ԵՄ-15-ի շրջանակներում (գումարած Կիպրոս) և նոր պետությունների ներսում (բացի Կիպրոսից) նորմալ գործել է (չնայած նոր պետություններն իրավունք ունեին սահմանափակումներ մտցնել իրենց երկրների միջև ճանապարհորդության համար)։ Հին և նոր պետությունների միջև անցումային սահմանափակումները կարող էին կիրառվել մինչև 2011 թվականի մայիսի 1-ը, սակայն ԵՄ անդամ երկրների աշխատողները ի տարբերություն ոչ ԵՄ անդամ երկրների աշխատողների դեռևս ունեին արտոնյալ իրավունք աշխատանք փնտրելու նույնիսկ եթե իրենց երկրի վրա սահմանափակումներ կիրառվեին։ Կիպրոսի կամ Մալթայի համար սահմանափակումներ չեն կիրառվել։ Յուրաքանչյուր երկիր հետևյալ սահմանափակումներն է կիրառել.
Չնայած մտավախություններին, ԵՄ-ի ներսում միգրացիան վերաբերում է բնակչության ոչ ավելի, քան 2%-ին ։ Այնուամենայնիվ, միգրացիան հակասություններ է առաջացրել այն երկրներում, դեպի ուր նկատելի ներհոսք է եղել՝ ԵՄ-ում ստեղծելով «լեհ սանտեխնիկի» կերպարը՝ այսպիսով ծաղրանկարելով Ա8 երկրների էժան աշխատուժը, որը հետք է թողել ԵՄ մնացած երկրներում։ Թե որքան հասարակական հակազդեցություն է առաջացրել E8-ի ներգաղթը, բանավեճի առարկա է դարձել։ Ընդլայնումից տասը տարի անց, ուսումնասիրությունը ցույց տվեց, որ վերջին տասը տարիների ընթացքում Արևմտյան Եվրոպայում E8 միգրանտների աճն ուղեկցվել է ներգաղթի տնտեսական օգուտների ավելի լայն ընկալմամբ ։ 2007 թվականի ընդլայնումից հետո երկրների մեծ մասը սահմանափակումներ դրեցին նոր պետությունների վրա ։ Սակայն մինչև 2008 թվականի ապրիլ բոլոր անդամները, բացառությամբ Գերմանիայի և Ավստրիայի, հանեցին այս սահմանափակումները 8 անդամների նկատմամբ ։
Կիպրոս
1974 թվականից ի վեր Կիպրոսը բաժանված է հունական հարավի և հյուսիսի, որը գտնվում է թուրքական օկուպացիայի տակ (ինքնահռչակ Հյուսիսային Կիպրոսի Թուրքական Հանրապետություն)։ ՄԱԿ-ի բոլոր անդամ երկրների կողմից, բացի Թուրքիայից, Կիպրոսի Հանրապետությունը ճանաչված է որպես միակ օրինական իշխանությունը։ Հյուսիսային գրավված տարածքները ճանաչված են միայն Թուրքիայի կողմից։
2022 թվականի տվյալներով կղզին վերամիավորելու ջանքերը շարունակվում են։ Եվրոպական միության անդամակցությունը ստիպել է երկրին դադարեցնել իր անդամակցությունը Չմիացած երկրների շարժմանը, սակայն Կիպրոսի կառավարությունը պնդել է, որ պետք է պահպանել սերտ կապերը ՉԵՇ-ի հետ ։
Լեհաստան
Լեհաստանի անդամակցությունը Եվրամիությանը տեղի է ունեցել 2004 թվականի մայիսին։ Լեհաստանը ԵՄ-ի հետ բանակցություններ էր վարում 1989 թվականից։
1989-1990 թվականներին կոմունիզմի անկմամբ Լեհաստանը արտաքին քաղաքականության մեջ ձեռնամուխ է եղել մի շարք բարեփոխումների և փոփոխությունների՝ մտադրվելով միանալ ԵՄ-ին և ՆԱՏՕ-ին։ 1989 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Լեհաստանը ստորագրել է առևտրի և առևտրային համագործակցության համաձայնագիր այն ժամանակվա Եվրոպական համայնքի (ԵՀ) հետ։ ԵՄ-ին միանալու լեհական մտադրությունը արտահայտել է Լեհաստանի վարչապետ Թադեուշ Մազովեցկին 1990 թվականի փետրվարին Եվրոպական խորհրդարանում ներկայացրած իր ելույթում, իսկ 1991 թվականի հունիսին՝ Լեհաստանի արտաքին գործերի նախարար Քշիշտոֆ Սկուբիշևսկին Սեյմում (Լեհական խորհրդարան)։
1990 թվականի մայիսի 19-ին Լեհաստանը սկսել է ասոցացման համաձայնագրի շուրջ բանակցություններ սկսելու ընթացակարգը, և բանակցությունները պաշտոնապես սկսվել են 1990 թվականի դեկտեմբերին։ Մոտ մեկ տարի անց՝ 1991 թվականի դեկտեմբերի 16-ին, Լեհաստանի կողմից ստորագրվել է Եվրոպական Միության ասոցացման համաձայնագիրը։ Համաձայնագիրն ուժի մեջ է մտել 1994 թվականի փետրվարի 1-ին (փոխադարձ առևտրային հարաբերությունների վերաբերյալ դրա 3-րդ մասը ուժի մեջ է մտել ավելի վաղ՝ 1992 թվականի մարտի 1-ին)։