cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քրեական իրավունք
Համակարգը
Երկրների մեծամասնության քրեական իրավունքում առանձնացվում են ընդհանուր և հատուկ մասերը։ Ընդհանուր մասը ներառում է այն նորմերը, որոնք վերաբերում են քրեական իրավունքի կարգավորման ամբողջ առարկային, օրինակ՝ հանցագործությանն ու պատժին վերաբերող ընդհանուր դրույթները, դրանք ընդհանուր են բոլոր հանցագործությունների համար։ Ընդհանուր մասում են ամրագրվում նաև քրեական պատասխանատվության ու պատժի ձևերը և այլն։ Հատուկ մասի նորմերն արդեն վերաբերում են կոնկրետ հանցակազմերին։ Որոշ երկրներում, ինչպիսիք են Ֆրանսիան ու Թուրքիան, որտեղ չկան վարչական օրենսգրքեր, քրեական օրենսգրքում կա հատուկ մաս, որի նորմերը կարգավորում են վարչական իրավախախտումների կոնկրետ տեսակներին։ Կան երկրներ էլ, օրինակ՝ ԱՄՆ֊ն ու Կանադան, որտեղ այդպիսի օրենսգիրք կա, իսկ հատուկ մասի նորմերը կարգավորում են այն իրավախախտումների հետ կապված հարաբերությունները, որոնք ունեն քրեաիրավական բնույթի հանցագործություններից ցածր և վարչական իրավախախտումներից բարձր հանրային վտանգավորություն։ Ընդհանուր և հատուկ մասի նորմերը, որպես կանոն, միաժամանակ են կիրառվում։ Հատուկ մասի  կոնկրետ հանցագործություններն ունեն նաև ընդհանուր մասում բոլոր հանցակազմերի համար նկարագրված ընդհանուր հատկանիշները։
Կապն իրավունքի այլ ճյուղերի հետ
Քրեական իրավունքը նյութական իրավունքի ճյուղ է ու բովանդակում է այնպիսի նորմեր, որոնք կարգավորում են հասարակական հարաբերություններ։ Քրեական իրավունքը ցուցումներ չի պարունակում պատասխանատվության միջոցների կիրառման վերաբերյալ։ Դատավարական, ընթացակարգային այդ հարաբերությունները կարգավորվում են քրեական դատավարության իրավունքով։ Ջ․ Ֆլետչերը և Ա․ Նաումովը քրեաիրավական և քրեադատավարական իրավունքի հարաբերության մասին գրում է․ «Քրեական իրավունքը ամրագրում է վերացական մարդու վերացական հանցագործության վերաբերյալ նորմեր։ Կոնկրետ գործով կոնկրետ անձի մեղքն ապացուցվում է քրեադատավարական նորմերով »։ Հարկ է նշել, որ երբեմն նյութական ու դատավարական իրավունքի նորմերի միջև երբեմն հստակ սահմանագիծ չկա։ Այսպես, անգլիական իրավունքում քրեկան իրավունքը նյութական ու դատավարական նորմերի համակցություն է ։
Քրեական իրավունքի պաշտպանիչ գործառույթը պահանջում է հասարակական բնականոն հարաբերություններ քաղաքացիական իրավունքով, աշխատանքային իրավունքով, էկոլոգիական իրավունքով և այլ ճյուղերով կարգավորվող հասարակական հարաբերությունների համակարգում։ Բացի դրանից, քրեական իրավունքը երբեմն նախատեսում է հանցակազմեր, որոնք պատասխանատվություն են սահմանում իրավունքի այլ ճյուղերի նորմերի խախտման համար։ Այն երկրներում, որտեղ վարչական իրավախախտումները հանցագործություններից տարբերվում են, քրեաիրավական նորմերը կիրառելիս պարտադիր է հետևել նաև վարչաիրավական նորմերին։ Երբեմն քրեական իրավունքն ու վարչական իրավախախտումը նույն իրավախախտման վերաբերյալ դրույթներ են պարունակում, որոնք իրարից տարբերվում են միայն հասարակական վտանգավորությամբ։ Վարչական իրավունքը ոչ բոլոր երկրներում է առանձնացվում; Շատ երկրներում քրեական իրավունքով են կարգավորվում քաղաքացիական իրավախախտումներից բացի բոլոր իրավախախտումները, օրինակ՝ Ֆրանսիայում ։
Քրեական իրավունքի նորմերի և քաղաքացիական, վարչական իրավունքի նորմերի միջև հակասությունների լուծման երկու հնարավոր տարբերակ կա։ Նախապատվությունը կարող է տրվել կա՛մ քրեական իրավունքին, կա՛մ իրավունքի այլ ճյուղին։ Երկրորդ տարբերակը քրեաիրավական ճնշումը կրճատելու միջոց է, որը առաջարկում է քրեական պատասխանատվություն կիրառել միայն այն դեպքերում, երբ առանց դրա հնարավոր չէ ։
Պետք է հիշատակել նաև «քրեական դաշտի» տեսությունը, որը կիրառվում է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից և ընդգրկում է քրեաիրավական, քրեադատավարական ու որոշ չափով նաև վարչաիրավական հարաբերությունները, կարելի է ասել՝ նրանում ընդգրկվում են մարդու իրավունքների ու ազատությունների բոլոր սահմանափակումները ։ Այս դաշտի առանձնացման կարևորությունը պայմանավորված է նրանով, որ որոշ երկրներ մարդու իրավունքների պաշտպանության իրենց պարտականությունը չեն կատարում՝ ասելով, որ պատասխանատվությունը կրում է ոչ թե քրեաիրավական, այլ վարչական բնույթ ։
Քրեական իրավունքի որոշ նորմեր սերտ կապված են միջազգային իրավունքի հետ։ Ազգային քրեական օրենսդրության տարածքային հարցերի լուծման, դիվանագիտական պաշտոններ զբաղեցնող անձանց պատասխանատվության, հանցանք կատարած անձանց հանձնելու՝ էքստրադիցիայի հետ կապված հարցերը, մարդկության, խաղաղության դեմ ուղղված հանցագործությունների հետ կապված հարցերը կարգավորելիս պարտադիր է հետևել միջազգային իրավունքի նորմերին։
Վերջապես, քրեական իրավունքը կապված է նաև մի շարք ոչ ճյուղային իրավաբանական գիտությունների հետ․
Սկզբունքներ
Քրեական իրավունքի սկզբունքները այն հիմնարար, ելակետային գաղափարներն ու դրույթներն են, որոնք ընկած են քրեաիրավական նորմերի հիմքում և բնորոշ են ինչպես քրեական իրավունքի ամբողջ համակարգին, այնպես էլ դրա առանձին ինստիտուտներին։ Քրեական իրավունքի հիմնական սկզբունքները, որպես կանոն, ամրագրվում են քրեական օրենսդրությամբ։ Սկզբունքների շրջանակը կարող է տարբերվել՝ կախված երկրից, բայց դրանցից մի քանիսը գործում են աշխարհի գրեթե բոլոր երկրներում։
Օրինականության սկզբունք
Օրինականությունը որպես համընդհանուր սկզբունք ընկալվում է որպես պարտականություն՝ հետևելու օրենքի և այլ իրավական ակտերի պահանջներին; Քրեական իրավունքում այս սկզբունքը նշանակում է, որ ինչպես ամբողջության մեջ, այնպես էլ առանձին դեպքերում կոնկրետ անձի նկատմամբ քրեաիրավական ներգործության միջոցներ կիրառելիս հանցավորության դեմ պայքարը պետք է պարփակվի խիստ իրավական նորմերով, որոնց խախտումն անթույլատրելի է ։ Այս սկզբունքը քրեական իրավունքում առաջին անգամ ձևակերպվել է Փոլ Յոհան Անզելմ Ֆեյերբախի կողմից 1813 թվականի Բարբարոսական օրենսգրքում, որը պարզապես ենթադրում էր, որ անձին պատասխանատվության կարող են ենթարկել միայն այնպիսի արարքների համար,որոնք քրեական օրենքով հանցագործություն են համարվում (Nullum crimen, nulla poena sine praevia lege poenali, հաճախ մեջբերվում է որպես nullum crimen sine lege и nulla poena sine lege)։ Ընդունվել է ռոմանագերմանական իրավական համակարգի երկների մեծամասնությունում, այդ թվում նաև Հայաստանի Հանրապետությունում։
Այս սկզբունքը միջազգային իրավական մակարդակում իր ամրագրումն է գտել Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրում․ «ոչ ոք չի կարող դատապարտվել որևէ գործողության կամ անգործության համար, եթե միջազգային կամ ներպետական իրավունքով արարքի կատարման պահին վերջինս հանցանք չի համարվել։ Չի կարող կիրառվել ավելի խիստ պատիժ, քան հանցագործության կատարման պահին նախատեսվածը»։ Որպես կանոն, ժամանակակից պետություններում օրինականության սկզբունքը ներառում է հետևյալ տարրերը ․
Օրենքի առջև հավասարության սկզբունք
Բոլոր մարդիկ հավասար են օրենքի առաջ և առանց խտրականության ունեն օրենքով հավասար պաշտպանության իրավունք։ Այս սկզբունքը ևս ամրագրված է Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրում և ընդհանուր է համարվում ողջ աշխարհի համար։ Որոշ անձինք կարող են ձեռք բերել դիվանագիտական անձեռնմխելիություն պետության կողմից։ Այդպիսի անձանց վրա տարածվում է այդ պետության ներգործությունը, ում քաղաքացին են իրենք՝ անկախ գտնվելու վայրից։
Մարդասիրության սկզբունք
Այն մասին, որ քրեական իրավունքը պետք է հիմնվի մարդասիրական սկզբունքների վրա, առաջին անգամ խոսել են նոր ժամանակների մտածողներ Չեզարե Բեկկարիան ու Շառլ Լուի Մոնտեսքյոն և ուրիշներ ։ Այս սկզբունքն իր արտահայտությունն է գտել միջազգային իրավական ակտերում։ Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 5֊րդ հոդվածն ամրագրում է, որ ոչ ոք չի կարող ենթարկվել դաժան, անմարդկային կամ իր արժանապատվությունը նվաստացնող պատժի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իրավաբանություն Կատեգորիա:Իրավունքի ճյուղեր
(3937) Բրետանյոն
(3937) Բրետանյոն (Bretagnon), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1932 թվականի մարտի 14-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,065398 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9889 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1419 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1960,33 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,183643 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 8,85° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1932 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ծաղիկ (հանդես)
«Ծաղիկ», գրական, հասարակական-քաղաքական տասնօրյա, ապա՝ կիսամսյա հանդես։ Լույս է տեսել 1861-1867 թվականներին, Զմյուռնիայում և Կոստանդնուպոլսում։ Խմբագիրներ՝ Գ. Չիլինկիրյան, Ա. Հայկունի, Մ. Մամուբյան։
Սատարել է աշխարհաբարի և հայ նոր գրականության զարգացմանը։ Ընթերցողներին ծանոթացրել է Միքայել Նալբանդյանի աշխարհայացքին, նյութեր հրապարակել նրա կյանքի ու գործունեության մասին։ Պարզաբանել է Ազգային սահմանադրության էությունը, պայքարել նրա գործադրության համար։ Տպագրել է Ն. Հայկունու, Գ. Չիլինկիրյանի գրական-հրապարակախոսական գործերը, Մ. Մամուրյանի «Անգլիական նամականի», «Զմյուռնիական նամականի» երկերը, Վիկտոր Հյուգոյի, Ալֆրեդ դը Մյուսեի, էմ. դը ժերարդենի, Վիկտոր Լանգլուայի, Ժան Ռասինի ստեղծագործությունները, նյութեր՝ նվիրված կրթության ու դաստիարակության, թատրոնի զարգացման, մամուլի դերի, տնտեսագիտության, կանանց ազատագրության, ազգապահպանման ու համախմբման հարցերին։ Լուսաբանել է Զմյուռնիայի հասարակական և մշակութային կյանքը։
Կատեգորիա:Թուրքիայի հայկական հանդեսներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ
Եկեղեցի Մարխաթուն (Մեծ Թաղեր)
Եկեղեցի Մարխաթուն , Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցի, գտնվում է Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանի Մեծ Թաղեր գյուղից մոտ 1,5-ից 2 կմ հեռավորության վրա, դեպի հյուսիս-արևելք, կառուցվել է 17-րդ դարում։ 2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո Մեծ Թաղեր գյուղը օկուպացվել է ադրբեջանի կողմից։
Պատմություն
Եկեղեցու կառուցման մասին ստույգ վկայություններ չկան, եկեղեցու անունը՝ Մարխաթուն որը պարզաբանվում է որպես «Մայր խաթուն», այսինքն Մայր Տիրուհի որը եկել է Աստվածամոր տեղական անվանումից։
Ճարտարապետություն
Եկեղեցին միանավ ուղղանկյուն հորինվածքով կառույց է, չափերն են (8,8 մետր երկարություն, 5 մետր լայնություն և 5,5 մետր բարձրություն)։ Եկեղեցին կառուցված է անմշակ քարերով և կրաշաղախով, ներսի հատվածը թաղակապ է, ունի երկլանջ տանիք։ Ունի մեկ մուտք արևմուտքի կողմից, հենասյուների քանդված են որոնք եղել են սրբատաշ քարերից։ Եկեղեցին ունի երկու լուսամուտ՝ մեկը արևելյան իսկ մյուսը՝ արևմտյան կողմերից։ Խորանը եղել է սրբատաշ սալիկներով, բայց պահպանվել է մի փոքր հատված։
Ըստ արձանագրության եկեղեցին կառուցվել է 1603 թվականին։ Եկեղեցու խաչքարերից պահպանվել են երկուսը, նրանցից մեկի չափերն են (0,64x0,34 մետր) որը գտնվում է եկեղեցու մեջ, իսկ մյուսը տեղափոխվել է և տեղադրվել է Մեծ Թաղերի գյուղի Ամենափրկիչ եկեղեցում։ Եկեղեցու տարածքում կա հին գերեզմանոց և բազմաթիվ տապանաքարեր։ Եկեղեցին գտնվում է կիսավեր վիճակում, 2020 թվականին ադրբեջանի կողմից ​սանձազերծված պատերազմից հետո եկեղեցում մասին չկա ոչ մի տեղեկություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եկեղեցիներ Կատեգորիա:Վանքեր Կատեգորիա:Մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետություն Կատեգորիա:Արցախ Կատեգորիա:17-րդ դար
Մալի Բուրլուկ (գյուղ, Վելիկոբուրլուկիի շրջան)
Մալի Բուրլուկ (Малий Бурлук), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1918 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Մալի Բուրլուկ գյուղում բնակվում էր 440 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1507 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 291,97 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վելիկոբուրլուկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1918 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մուսկա
Մուսկա (Муська), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կնյաժպոգոստսկի շրջանով, Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Վիմ գետի 48 ափին՝ 48 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 13 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վիչեգդա գետն է, սկսած Սիկտիվկար քաղաքից մինչև ակունք, գետի ենթաավազանը՝ Վիչեգդա, գետի գետային ավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Վինսենթ Փրայս
Վերջին ֆիլմը, որում նա նկարահանվել է, եղել է հենց «Մկրատաձեռն Էդվարդը» 1990 թվականին։ Մահացել է 1993 թվականի հոկտեմբերի 25-ին 82 տարեկան հասակում թոքերի քաղցկեղի պատճառով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:1911 ծնունդներ Կատեգորիա:1993 մահեր Կատեգորիա:Մայիսի 27 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 25 մահեր Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի արվեստագետներ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Եյլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Թոքի քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ
Ռադիո
Ռադիոն հնարավորություն է տալիս լսել մեզանից հարյուրավոր կիլոմետրեր հեռու գտնվող ձայնափողով (միկրոֆոն) խոսող մարդու ձայնը։ Քանի որ ձայնային ալիքները չեն կարող հաղթահարել այդպիսի հեռավորություններ, ուստի դրանք վերածվում են ռադիոալիքների, որոնք տարածվում են օդում։ Իսկ լսելու համար անհրաժեշտ է այդ ռադիոալիքներն ալեհավաքով հավաքել ռադիոընդունիչի մեջ և կրկին վերածել սովորական ձայների։ Ամեն օր մարդիկ ռադիոյով տեղեկանում են վերջին նորություններին, երաժշտություն լսում։ Ռադիոյի շնորհիվ իրարից հազարավոր կիլոմետրեր հեռու գտնվող մարդիկ միմյանց այնքան լավ են լսում, ասես կողք կողքի լինեն։
Ձայնի հաղորդումը ռադիոյով
Ձայնափողը սարք է, որը մարդու խոսելու ժամանակ առաջացած ձայնական տատանումները վերածում է փոփոխական թույլ հոսանքի՝ էլեկտրական ազդանշանների։ Իսկ ռադիոհաղորդիչն այդ էլեկտրական ազդանշանները վերածում է հզոր ռադիոալիքների, որոնք անընդհատ հոսքով, որոշակի հաճախությամբ (կոչվում է կրող հաճախություն) ալեցիրով սփռում է տարածության մեջ՝ բոլոր ուղղություներով։ Այդ ալիքները լույսի արագությամբ հավասարապես տարածվում են և՛ մթնոլորտում, և՛ անօդ տարածության մեջ։ Ռադիոընդունիչն ալեհավաքի օգնությամբ որսում է այդ ռադիոալիքները, ուժեղացնում դրանք ու, կատարելով հակառակ գործողությունները, ալիքը փոխակերպում է խոսքի, երաժշտության և այլ հնչյուններ։
Ռադիոն հաղորդալարերի կարիք չունի (չնայած կան նաև այդպիսի ռադիոցանցեր, օրինակ՝ քաղաքային լարային ռադիոն։)
Ռադիոհաղորդումների ունկնդիրների թիվն անսահմանափակ է, որովհետև մեծ հեռավորությունները ռադիոալիքների համար խոչընդոտ չեն։
Ռադիոյի կիրառությունը
Ռադիոկապը կիրառվում է կյանքի բոլոր ոլորտներում։ Շտապ օգնության, ոստիկանության և հրշեջ մեքենաների անձնակազմերը, տաքսու վարորդներն օգտվում են երկկողմ ռադիոկապից։ Բջջային հեռախոսները նույնպես ռադիոյով կապված են գլխավոր հեռախոսակայանի հետ։ Եվ վերջապես, հեռուստատեսությունն օգտագործում է ռադիոալիքները՝ պատկերի և ձայնի հաղորդման համար։
Ինչպես լույսն ու ձայնը, ռադիոալիքները նույնպես արգելքի հանդիպելիս մասնակիորեն անդրադառնում են դրանից։ Անդրադարձված ալիքներով կարելի է հայտնաբերել արգելքը և որոշել դրա չափերը։ Այս երևույթի վրա է հիմնված ռադիոտեղորոշումը՝ առարկաների հայտնաբերումը ռադարներով։ Նավերում և ինքնաթիռներում ռադիոն անհրաժեշտ է կապի և տեղորոշման համար։
Ռադիոյով հաղորդվող ազդանշան-հրամանների օգնությամբ ճարտարագետները կառավարում են միլիոնավոր կիլոմետրեր հեռու գտնվող սարքերի աշխատանքը։ Այդպես էին կառավարվում և՛ լուսնագնացը, և՛ Վեներայի ու Մարսի վրա վայրէջք կատարած միջմոլորակային ինքնաշխատ կայանները։ Ռադիոյով կառավարվող մեխանիզմները կարող են աշխատել մարդու համար վտանգավոր տեղերում՝ թունավոր մթնոլորտում, ճառագայթաակտիվ վայրերում, օվկիանոսի հատակին և այլուր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռադիոկապ Կատեգորիա:1602 կառույցներ Կատեգորիա:Բրիտանական հայտնագործություններ Կատեգորիա:Կապ
Բոյրո
Բոյրո (Boiro), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, ենթարկվում է Լա-Կորունիայի պրովինցիային։ Գտնվում է Գալիսիայի ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Բարբանսա համայնքի կազմում։ Զբաղեցնում է 87 կմ2։ Բնակչությունը կազմում է 19076 մարդ (ըստ 2010 թվականի մարդահամարի)։
Յուժնի (Դինսկայայի շրջան)
Յուժնի (Южный), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Դինսկայայի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4447 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1929 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի Դինսկայայի շրջանի բնակավայրեր
Անոտացիա (ծանոթագրություն)
Անոտացիա (ծանոթագրություն), լրացուցիչ տեղեկություն փաստաթղթի կոնկրետ դրույթի կամ այլ տվյալների վերաբերյալ։ Դա կարող է լինել նշում, որը ներառում է մեկնաբանություն կամ բացատրություն ։ Ծանոթագրությունը երբեմն ներկայացվում է էջի լուսանցքում։ Տարբեր թվային լրատվամիջոցների անոտացիաների համար տե՛ս վեբ անոտացիա և տեքստի անոտացիա։
Տեքստաբանություն
Տեքստաբանությունը հաճախ օգտագործում է անոտացիայի տեխնիկան՝ տեքստերի և փաստաթղթերի վերաբերյալ լրացուցիչ պատմական համատեքստ տրամադրելու համար ։
Ուսանողական կիրառում
Ուսանողները հաճախ ընդգծում են գրքերի հատվածները, որպեսզի հեշտությամբ վերհանեն հանգուցային արտահայտությունները կամ այդ նպատակով օգտագործում են լուսանցքները։
Ի լրումն սովորական մատենագիտական տեղեկատվության, որոնք պարզապես նույնացնում են աղբյուրը, անոտացված մատենագիտական տվյալները մեկնաբանություն են ավելացնում յուրաքանչյուր աղբյուրի կարևորության կամ որակի վերաբերյալ։
Մաթեմատիկական արտահայտության ծանոթագրություն
Մաթեմատիկական արտահայտությունները (խորհրդանիշներ և բանաձևեր) կարող են նշվել իրենց բնական լեզվի իմաստով։ Սա կարևոր է պարզորոշման համար, քանի որ խորհրդանիշները կարող են ունենալ տարբեր իմաստներ (օրինակ՝ «E»-ն կարող է լինել «էներգիա» կամ «սպասման արժեք» և այլն) ։ Անոտացիայի գործընթացը կարող է հեշտացվել և արագացվել առաջարկների միջոցով, օրինակ, օգտագործելով «AnnoMathTeX» համակարգը, որը ստեղծվել  է Վիքիմեդիայի կողմից  ։
Ուսուցում
Ճանաչողական տեսանկյունից անոտացիան կարևոր դեր ունի ուսումնառության և ուսուցման մեջ։ Որպես առաջնորդվող ծանուցման մի մաս, դա ներառում է տեսողական նկարագրությունների ասպեկտների լուսաբանում, անվանում կամ պիտակավորում, և մեկնաբանում, որոնք կօգնեն ուսանողների ուշադրությունը կենտրոնացնել հատուկ տեսողական ասպեկտների վրա։ Այլ կերպ ասած, դա նշանակում է տիպաբանական ներկայացումների (մշակութային իմաստալից կատեգորիաների) վերագրում տոպոլոգիական ներկայացումներին (օրինակ՝ պատկերներ) ։ Սա հատկապես կարևոր է, երբ փորձագետները, ինչպիսիք են բժիշկները, մանրամասնորեն մեկնաբանում են պատկերացումները և բացատրում են դրանց մեկնաբանությունները ուրիշներին, օրինակ՝ թվային տեխնոլոգիայի միջոցով ։ Այստեղ, ծանոթագրությունը կարող է լինել տարբեր մակարդակ ունեցող գիտելիքների փոխազդեցողների միջև լեզու ստեղծելու միջոց ։ Անոտացիայի արժեքը էմպիրիկորեն հաստատվել է, օրինակ, մի ուսումնասիրության մեջ, որը ցույց է տալիս, որ համակարգչային հիմքով հեռախորհրդատվություններում պատկերի անոտացիայի և խոսքի ինտեգրումը հանգեցնում է զգալիորեն բարելավված գիտելիքների փոխանակման՝ առանց անոտացիայի պատկերների և խոսքի օգտագործման համեմատ ։
YouTube-ում
Անոտացիաները YouTube-ից հեռացվել են 2019 թվականի հունվարի 15-ին՝ մոտ մեկ տասնամյակ օգտագործելվուց հետո ։ Նրանք թույլ էին տվել օգտատերերին ստանալ այն տեղեկությունները, որոնք հայտնվել են տեսանյութերի ընթացքում, բայց YouTube-ը նշել է, որ դրանք լավ չեն աշխատում փոքր էկրաններ ունեցող բջջային հեռախոսների վրա և չարաշահման վտանգի տակ էին գտնվում։
Տեքստային փաստաթղթեր
Ծրագրավորման լեզուները, ինչպիսիք են XML-ը և HTML-ը, նշում են տեքստը այնպես, որ շարահյուսորեն տարբերվի այդ տեքստից։ Դրանք կարող են օգտագործվել ցանկալի տեսողական ներկայացման կամ մեքենայական ընթեռնելի բովանդակության վերաբերյալ տեղեկություն ավելացնելու համար, ինչպես իմաստային ցանցում ։
Աղբյուրի վերահսկում
Git-ի, Team Foundation Server-ի և Subversion-ի նման աղբյուրների կառավարման համակարգերում օգտագործվող «annotate» գործառույթը (որը հայտնի է նաև որպես «մեղադրել» կամ «գովաբանել»), որոշում է, թե ով է պահուստային կոդի փոփոխություններ կատարել պահեստում։ Սա տալիս է սկզբնաղբյուրի կրկնօրինակը, որտեղ յուրաքանչյուր տող նշվում է վերջին տողի անունով, որը խմբագրել է այդ տողը (և, հնարավոր է, վերանայման համարը)։ Սա կարող է օգնել մեղավորությունը պարզել, եթե փոփոխությունը առաջացրել է անսարքություն, կամ բացահայտել փայլուն ծածկագրի հեղինակին։
Java անոտացիաներ
Հատուկ դեպք է Java ծրագրավորման լեզուն, որտեղ ծանոթագրությունները կարող են օգտագործվել որպես աղբյուրի կոդում շարահյուսական մետատվյալների հատուկ ձև ։ Դասերը, մեթոդները, փոփոխականները, պարամետրերը և փաթեթները կարող են նշվել։ Անոտացիաները կարող են ներառվել կազմողի կողմից գեներացված դասի ֆայլերի մեջ և կարող են պահպանվել Java վիրտուալ մեքենայի կողմից և այդպիսով ազդել ծրագրի կիրառման ժամանակի վարքի վրա։ Java-ում գոյություն ունեցողներից հնարավոր է ստեղծել մետա-ծանոթագրություններ։
Պատկերի անոտացիա
Պատկերի ավտոմատ անոտացիան օգտագործվում է պատկերի վերականգնման համակարգերի նկարները դասակարգելու համար ։
Հաշվողական կենսաբանություն
1980-ականներից սկսած՝ մոլեկուլային կենսաբանությունը և բիոինֆորմատիկան ստեղծում են ԴՆԹ անոտացիայի անհրաժեշտություն։ ԴՆԹ անոտացիան կամ գենոմի անոտացիան գենոմի գեների տեղակայման և բոլոր կոդավորող շրջանների նույնականացման և այդ գեների արածը որոշելու գործընթաց է։ Անոտացիան (անկախ համատեքստից) գրառում է, որը ավելացվել է բացատրության կամ մեկնաբանության եղանակով։ Գենոմը հաջորդականացնելիս անհրաժեշտ է այն մեկնաբանել, որպեսզի այն իմաստ ունենա։
Թվային պատկերացում
Թվային պատկերների ոլորտում անոտացիա տերմինը սովորաբար օգտագործվում է պատկերի վրա տեղադրված տեսանելի մետատվյալների համար՝ առանց հիմքում ընկած պատկերը փոխելու, ինչպիսիք են կպչուն գրառումները, վիրտուալ լազերային ցուցիչները, շրջանակները, սլաքները և սևազարդումները (տես` վերափոխում)։ Բժշկական պատկերների դեպքում անոտացիան հաճախ անվանում են հետաքրքրության տարածաշրջան և կոդավորվում է DICOM ձևաչափով։
Օրենք
Միացյալ Նահանգներում օրինական հրատարակիչները, ինչպիսիք են «Thomson West»-ը և «Lexis Nexis»-ը, հրատարակում են կանոնադրության անոտացված տարբերակներ՝ տեղեկություններ տրամադրելով կանոնադրությունները մեկնաբանած դատական գործերի վերաբերյալ։ Թե՛ Միացյալ Նահանգների դաշնային օրենսգիրքը, և թե՛ պետական կանոնադրությունները ենթակա են մեկնաբանման դատարանների կողմից, և ծանոթագրված կանոնադրությունները արժեքավոր գործիքներ են իրավական հետազոտությունների համար։
Լեզվաբանություն
Անոտացիայի նպատակներից մեկը տվյալների փոխակերպումն է համակարգչային վերլուծության համար հարմար ձևի։ Անոտացիայից առաջ սահմանվում է անոտացիայի սխեմա, որը սովորաբար բաղկացած է պիտակներից։ Պիտակավորման ընթացքում վերագրագրողները ձեռքով պիտակներ են ավելացնում գրառումների մեջ, որտեղ անհրաժեշտ լեզվական հատկությունները նույնացվում են ծանոթագրության խմբագրում ։ Անոտացիայի սխեման ապահովում է, որ պիտակները հետևողականորեն ավելացվեն տվյալների շտեմարանում և թույլ է տալիս ստուգել նախկինում պիտակավորված տվյալները։ Պիտակներից բացի, լեզվական ծանոթագրության ավելի բարդ ձևերը ներառում են արտահայտությունների և հարաբերությունների նշում, օրինակ, կախումների ծառի պարագայում։ Մշակվել են լեզվաբանական անոտացիայի շատ տարբեր ձևեր, ինչպես նաև լեզվաբանական անոտացիաներ ստեղծելու և ղեկավարելու տարբեր ձևաչափեր և գործիքներ, ինչպես նկարագրված է, օրինակ, «Linguistic Annotation Wiki»-ում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեզվաբանություն Կատեգորիա:Լեզվաբանության բաժիններ Կատեգորիա:Բառագիտություն
Աշխարհամաս
Աշխարհամաս, ցամաքի տարածքներ, որոնք ընդգրկում են մայցամաքներն իրենց շրջապատող կղզիների հետ միասին      ։ [[Պատկեր:Maailmajaod pd.png|մինի|250px|Աշխարհամասերը՝
Ավստրալիա և Օվկիանիա - մանուշակագույն Ասիա - նարնջագույն Ամերիկա - կանաչ Անտարկտիդա - երկնագույն Աֆրիկա - դեղին Եվրոպա - կարմիր]] Սովորաբար առանձնացվում են վեց աշխարհամասեր՝
Երբեմն առանձնահատուկ մաս առանձնացվում Օվկիանիան   ։ Ավելի հազվադեպ, Ավստրալիա և Օվկիանիան  Ավստրալիա մայրցամաքի հետ միասին դիտվում է որպես աշխարհի կրկնակիացած մաս (Օվկիանիա )։
Գոյություն ունի տարբերություն «մայրցամաք» և «աշխարհամաս» եզրույթների միջև։ Մայրցամաքների առանձնացումը կատարվում է այլ մայրցամաքներից ջրային տարածությունների անջատումով, իսկ աշխարհամասն ավելի պատմամշակութային հասկացություն է։ Աշխարհամասերը մայրցամաքներից բացի ընդգրկում են նաև իրենց շրջապատող կղզիները։ Աշխարհամասերի բաժանումը է պայմանական է։ Օրինակ՝ Եվրասիա մայրցամաքը բաժանվում է Ասիա և Եվրոպա աշխարհամասերի։ Ամերիկա աշխարհամասը ընդգրկում է երկու մարյցամաքներ՝ Հյուսիսային Ամերիկան և Հարավային Ամերիկան, իրենց հարակից կղզիների հետ միասին։ Ավստրալիա մայրցամաքի ափերը ողողող Խաղաղ օվկիանոսի կղզիների հետ միասին կոչվում է Ավստրալիա և Օվկիանիա աշխարհամաս։ Անդտարկտիդա մայրցամաքը հարակից կղզիների հետ միասին կազմում է Անտարկտիկա աշխարհամասը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աշխարհամասեր * աշխարհամասեր
Ռեգբիի աշխարհի առաջնություն 2011
Այս առաջնությունը կլինի ամենածավալունը, որը անց է կացվել Նոր Զելանդիաում ստվեր նետելով հետևյալ իրադարձությունների վրա - 1987 թվականի Ռեգբիի Աշխարհի Առաջնություն, 1990 թվականի Commonwealth խաղեր, 1992 թվականի Կրիկետի Աշխարհի Առաջնություն, 2003 թվականի Ամերիկայի գավաթ և 2005 թվականի Բրիտանական և Իռլանդական Առյուծների (British and Irish Lions) տուր դեպի Նոր Զելանդիա։ Կազմակերպիչները ակնկալում են 95,000 արտերկրյա այցելու, որոնք կայցելեն Նոր Զելանդիա։
Հանդիպումները կսկսվեն 2011 թվականի սեպտեմբերի 9–ից և կտևեն ավելի քան յոթ շաբաթ։ Եզրափակիչ հանդիպումը տեղի կունենա հոկտեմբերի 23-ին Աուքլենդի Էդեն Պարկում։
Ենթադրությունները, որ մասնակցող հավաքականները լինելու են 16-ը, հերքվեց և IRB-ն 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին հայտարարեց 20 թիմերի մասնակցության մասին, որոնցից տասներկուսը որակավորվել են 2007 թվականի առաջնությանը գրավելով իրենց խմբերում առաջինից երրորդ տեղերը, իսկ մնացած ութը որոշվել են իրենց տարածքային առաջնություններով։
Առաջնության կանոնները
20 թիմերը բաշխվել են 4 խբմերի մեջ, ամեն խմբում կա հինգ հավաքական։ Խմբային փուլը անց է կացվելու մեկ շրջանով, և ամեն թիմ կմրցի խմբակիցների հետ մեկական անգամ։ Բոլոր դեպքերում ամեն խմբում կխաղարկվի 10-ական խաղ և 40 ընդհանուր խմբային հանդիպում։
Խմբային մրցաշարի որակավորում
Ամեն խմբի հաղթողը և երկրորդ տեղ զբաղեցրած թիմը կմասնակցի քառորդ-եզրափակչին։ Թիմերը, որոնք կզբաղեցնեն երրորդ, չորրորդ և հինգերորդ տեղերը դուրս կմնան առաջնությունից։
Որակավորում
2011 թվականի Ռեգբիի Աշխարհի Առաջնությանը կմասնակցեն քսան թիմեր։ Հետևյալ տասներկու թիմերը որակավորվել են 2007-ի Աշխարհի Առաջնությունը՝ խմբային մրցաշարում գրավելով առաջին երեք տեղերը։
Մնացած ութ թիմերը որակավորվել են իրենց տարածքային առաջնությունների շնորհիվ։
Ռուսաստանը կլինի միակ երկիրը, որը 2011 թվականին առաջին անգամ է մասնակցելու Աշխարհի Առաջնությանը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ռեգբի
Իրացվելիության ծուղակ
Իրացվելիության ծուղակ, Քեյնսյան տնտեսագիտությունում նկարագրվող իրավիճակ, որի ժամանակ «երբ տոկոսադրույքը նվազում է որոշակի մակարդակի, կանխիկի գերապատվությունը կարող է դառնալ բացարձակ այն իմաստով, որ գրեթե բոլորը նախընտրում են կանխիկ գումար պահել, քան պարտք ունենալ, որի տոկոսադրույքը ցածր է» ։
Իրացվելիության ծուղակը առաջանում է այն պատճառով, որ մարդիկ կուտակում են կանխիկը, քանի որ սպասում են անբարենպաստ իրադարձություններ, ինչպես օրինակ՝ դեֆլյացիա, անբավարար համախառն պահանջարկ, կամ պատերազմներ։ Հիմնարար տեսության համաձայն՝ իրացվելիության ծուղակի բնորոշ գծերն են զրոյին մոտ տոկոսադրույքները և փողի առաջարկի այնպիսի փոփոխությունները, որոնք չեն հանգեցնում գների մակարդակի փոփոխությունների ։
Ծագում և տերմինի սահմանում
Ջոն Մեյնարդ Քեյնսը իր «Ընդհանուր տեսության» մեջ (1936 թվական) գրում է՝
Դրամավարկային քաղաքականության պոտենցիալ անկարողության հայեցակարգը առաջին անգամ առաջարկվել է անգլիացի տնտեսագետ Ջոն Հիքսի կողմից, ով IS-LM մոդելի հեղինակն է ։ Իրականում Նոբելյան մրցանակակիր Փոլ Քրուգմանը, դրամավարկային քաղաքականության վերաբերյալ իր աշխատությունում հետևում է Հիքսի բնօրինակ ձևակերպումներին ՝
Իրացվելիության ծուղակում մարդիկ անտարբեր են պարտատոմսերի և կանխիկի միջև, քանի որ երկու ֆինանսական գործիքների տոկոսադրույքները պրակտիկորեն տիրապետողին ապահովում են գրերե հավասար եկամուտ։ Կանխիկի տոկոսադրույքը զրո է, իսկ պարտատոմսերինը մոտ է զրոյին։ Ուստի, կենտրոնական բանկը այլևս չի կարող ազդել տոկոսադրույքի վրա (չնայած դրամական բազայի մեծացմանը) և կորցրել է վերահսկողությունը դրա նկատմամբ ։
Մշակում
Իրացվելիության ծուղակի Քեյնսի նկարագրությունում, մարդիկ պարզապես չեն ցանկանում պահել պարտատոմսեր և փոխարենը նախընտրում են փողի ցածր իրացվելի ձևերը։ Այս նախապատվության պատճառով, պարտատոմսերը փողի վերածելուց հետո, այն առաջացնում է պարտատոմսերի գների պատահական, սակայն նշանակալի նվազում և հետագայում դրանց եկամտաբերության աճ։ Այնուամենայնիվ, մարդիկ նախընտրում են կանխիկը անկախ նրանից, թե ինչքան բարձր է այդ եկամտաբերությունը կամ ինչքան բարձր է կենտրոնական բանկը սահմանում պարտատոմսերի տոկոսադրույքները (եկամտաբերությունները) ։
Հետքեյնսյան տնտեսագետ Հայմն Մինսկին նշում էր, որ «պարտքի դեֆլյացիայից հետո, որը հանգեցնում է խորը ճգնաժամի, փողի առաջարկի աճը՝ այլ [ֆինանսական ակտիվների] ֆիքսված քանակի պարագայում կարող է չհանգեցնել այլ ակտիվների գների աճի»։ Սա, բնականաբար, հանգեցնում է այն ակտիվների տոկոսադրույքների աճին, որոնք բացարձակ իրացվելի չեն համարվում։ Այս դեպքի առնչությամբ Մինսկին մեկ այլ տեղ նշել է ՝ «Այն տեսակետը, որ կանխիկի նախապատվությունը ցույց է տալիս փողի նկատմամբ պահանջարկը, թույլ է տալիս ներմուծել այն գաղափարը, որ համապատասխան պայմաններում փողի պահանջարկը կարող է լինել անսահման առաձգական ` ըստ տոկոսադրույքի փոփոխությունների։ ... Իրացվելիության ծուղակը, ենթադրաբար, գերակշռում է մեծ դեպրեսիայից կամ ֆինանսական ճգնաժամից անմիջապես հետո»։
Բանավեճ
Վերջին ժամանակներս, երբ Ճապոնիան ընկավ երկարատև ստագնացիայի մեջ, չնայած զրոյին մոտ տոկոսադրույքներին, իրացվելիության ծուղակի գաղափարը կրկին հայտնվեց տեսադաշտում ։ Քեյնսի կողմից իրացվելիության ծուղակի ձևակերպումը վերաբերում էր փողի պահանջարկի հորիզոնական կորին՝ որոշակի դրական տոկոսադրույքների դեպքում։ Դեռևս 1990-ական թվականների իրացվելիության ծուղակը պարզապես վերաբերվում էր զրոյական կամ գրեթե զրոյական տոկոսադրույքների քաղաքականությունների (ZIRP) առկայությանը, որոնց համաձայն՝ տոկոսադրույքները չեն կարող իջնել զրոյից ցածր ։ Որոշ տնտեսագետներ, ինչպես օրինակ՝ Նիկոլաս Քրաֆթսը, երկարատև, շատ ցածր անվանական տոկոսադրույքների պարագայում իրացվելիության ծուղակից խուսափելու կամ հաղթահարելու համար առաջարկել են գնաճի նպատակադրման քաղաքականություն (կենտրոնական բանկի կողմից, որը կառավարությունից անկախ է) ։
Ավստրիական դպրոցի որոշ տնտեսագետներ, ինչպես օրինակ Լյուդվիգ վոն Միսես ինստիտուտի տնտեսագետները, մերժում են Քեյնսյան կանխիկի գերապատվության տեսությունը։ Նրանք պնդում են, որ ցածր տոկոսադրույքների ժամանակ տեղական ներդրումների բացակայությունը նախկին անբավարար ներդրումների և ժամանակային նախընտրությունների հետևանք են, այլ ոչ թե կանխիկի գերապատվության ։ Չիկագոյի տնտեսագիտական դպրոցի տնտեսագետները շարունակում են քննադատել իրացվելիության ծուղակների գաղափարը ։
Քեյնսականները, ինչպես օրինակ Բրադ ԴեԼոնգը և Սայմոն Վրեն-Լուիսը, հաստատում են, որ տնտեսությունը շարունակում է գործել IS-LM մոդելի շրջանակներում, «որը չնայած նորացվել է», սակայն «կանոնները քիչ են փոխվել» ։
2008 թվականի Գլոբալ ֆինանսական ճգնաժամ
Հետքեյնսյան տնտեսագետները (Post-Keynesians) հակադարձեցին, որ իրացվելիության ծուղակի առաջացման և զրոյին մոտ/զրոյական տոկոսադրույքների վերաբերյալ խառնաշփոթը առաջացել է միտումնավոր և կանխակալ կերպով՝ կարծես թե փորձելով աջակցել դրամավարկային քաղաքականությանը՝ ի հակադրություն հարկաբյուջետային քաղաքականությանը։ Նրանք պնդում էին, որ ԱՄՆ-ում և այլուր փողի առաջարկի աճին ուղղված ծրագրերը հանգեցրին ֆինանսական ակտիվների գների բարձրացմանը և տոկոսադրույքների նվազմանը․ դեռ ավելին, Քեյնսյան սահմանման համաձայն՝ իրացվելիության ծուղակը չի կարող գոյություն ունենալ, քանի դեռ ոչ այնքան ապահովված ֆինանսական ակտիվների գները ընկնում են, իսկ նրանց տոկոսադրույքները՝ աճում ։ Դրամական բազայի աճը չի ազդում տոկոսադրույքների կամ ապրանքների գների վրա ։
Հաշվի առնելով 2008 թվականի Գլոբալ ֆինանսական ճգնաժամի նախադեպը ՝ իրացվելիության ծուղակի հիմնական սահմանման քննադատները նշում են, որ Միացյալ Նահանգների կենտրոնական բանկը երբեք չի կորցրել տոկոսադրույքի վերահսկողությունը։ Մինչդեռ ԱՄՆ-ը իրացվելիության ծուղակ է ունեցել 2009-2010 ժամանակահատվածում, այսինքն `ճգնաժամից անմիջապես հետո, իրացվելիության հիմնական սահմանման քննադատները պնդում են, որ այդ ժամանակաշրջանից հետո այլևս չկա որևէ տեսակի իրացվելիության ծուղակ, քանի որ պետական և կորպորատիվ պարտատոմսերը «շատ պահանջարկ ունեն» ։ Սա հակասում է Քեյնսի այն դրույթին, որ «գրեթե բոլորը նախընտրում են պահել կանխիկ, քան ունենալ պարտք» ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Քեյնսյան տնտեսագիտություն
Ջոն Ստայնբեք
Ջոն Ստայնբեք (John Steinbeck, ), ամերիկացի գրող, գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր (1962)։
Վաղ կյանքը
Ջոն Էռնստ Ստայնբեքը ծնվել է 1902 թվականի փետրվարի 27-ին Կալիֆոռնիայի Սալինաս քաղաքում։ Եղել է Ջոն Ստայնբեքի և Օլիվիա Համիլթոնի  միակ արու զավակը և մեծացել է երեք քույրերի հետ՝ ունենալով երջանիկ մանկություն։ Նա ամաչկոտ էր, խելացի, բայց միևնույն ժամանակ հետաքրքրասեր։ Ջոն Ստայնբեքի հայրը եղել է հաշվապահ, մի քանի տարի աշխատել է Մոնթրի համայնքում որպես գանձապահ։ Ստայնբեքը գրականության հանդեպ սերը ժառանգել է մորից, ով արվեստի մեծ սիրահար էր։ Ստայնբեքի ամենասիրելի գիրքը, որը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա աշխատանքների վրա, Սըր Թոմաս Մալորի (1408-1471) «Արթուրի մահը»  ստեղծագործությունն է, որը Արթուր արքայի մասին լեգենդների հավաքածու է։ Ստայնբեքը դեռ մանուկ հասակից սիրում էր զբաղվել սպորտով, ամառվա ընթացքում աշխատում էր տարբեր ագարակներում և ավագ դպրոցի տարիներից արդեն ուզում էր դառնալ գրող։
Սթենֆորդի համալսարանում ուսանելու տարիներին կարիքները հոգալու համար Ստայնբեքը աշխատել է որպես լաբորանտ և ագարակում եղել է բանվոր։ Համալսարանում նա հաճախում էր միայն այն դասերին, որոնք նրան հետաքրքրում էին, և չէր մտածում աստիճան ստանալու մասին։
1925 թվականին ուղևորվում է Նյու Յորք, որտեղ աշխատում է որպես լրագրող և այդ ընթացքում դառնում է Մեդիսոն հրապարակի կառուցման անձնակազմի մի մասնիկ։ Հենց այդ ժամանակ էլ տպավորություններ է կուտակում իր առաջին նովելը գրելու համար։ «Ոսկու բաժակ»-ը անհաջող գրական փորձ էր, այն պատմում էր ծովահեն Հենրի Մորգանի ռոմանսի մասին։
1929 թվականին Ստայնբեքը հանդիպում  և ամուսնանում է իր առաջին կնոջ՝ Քերըլ Հենինգի հետ։ Նույն տասնամյակի ընթացքում Քերըլի աջակցությամբ շարունակում է իր փառահեղ մուտքը գրականություն։
Մուտքը գրականություն
Ստայնբեքը գրական պաշարով վերադառնում է Կալիֆոռնիա՝ գեղարվեստական գրականություն մուտք գործելու նպատակով։  «Դրախտի արոտավայրեր» կարճ պատմվածքների ժողովածուն ընդգրկում էր գյուղական կյանքի մասին վառ նկարագրություններ։ Երկրորդ նովելը՝ «Աստծուն անծանոթ»-ը, մարդու և հողի միջև անխախտ կապի պնդումն է։ Չնայած որ “Tortilla Flat” վեպով Ստայնբեքը դարձավ քննադատությունների թիրախ, բայց ունեցավ մեծ հաջողություն։ Շատ քննադատներ այն համարում են գեղարվեստորեն մեծ արժեք ունեցող վեպ։  Ստայնբեքը ունի հոդվածների շարք  «Սան Ֆրանցիսկո» քրոնիկոնում, որտեղ ներկայացված են տեղահան եղած հողագործ ժողովրդի խնդիրները, հենց այդ հոդվածներն էլ նյութ ծառայեցին «Ցասման ողկույզները» (1939) գրքի համար։ Գիրքը Ստայնբեքի ամենածավալուն վեպն է, որը լավագույնս ներկայացնում է աշխատավոր դասի խնդիրները 1930-ական թվականներին։ Գրքում ներկայացված են օքլահոմացի մի ընտանիքի տառապանքները։ Հողի սեփականատերերն այդ ընտանիքից պահանջում են հողերը վերադարձնել բանկերին։ Ընտանիքը անցնում է հսկայական հարթավայրերով, որպեսզի հասնի Կալիֆոռնիայում խոստացված հողերին, և ճանապարհի ամեն հատվածում հանդիպում է արհամարհանքի։ Սա գրականության մեջ արտացոլված մարդկային բողոքի և ցասման լավագույն օրինակներից է, ինչպես նաև համոզիչ պայքար՝ ուղղված մարդու գոյատևմանը։
Հետագա գործունեություն
1940-ական թվականներին, երբ տեղի էր ունենում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը, արդեն ունենալով բավականին ճանաչում՝ Ստայնբեքը «Նյու Յորք Հերալդ» ամսագրում աշխատում է որպես պատերազմական գործողությունները մեկնաբանող լրագրող։ Այդ ընթացքում իր բնագետ ընկեր Էդուարդ Ռիքեթի հետ ուղևորվում է Մեքսիկա, և նրանք միասին հավաքում են ծովային կյանքին վերաբերող  նյութեր։ Այս ուղևորության արդյունքը «Կորտեսի ծով» (1941) գիրքն է, որը նկարագրում է ծովային կյանքը Կալիֆոռնիայի ծոցում։ Ստայնբեքը իր հետագա կյանքի ընթացքում շարունակում է գրել այնպիսի գրքեր, ինչպիսիք են՝ «Ճանապարհորդություն Չառլիի հետ», «Ամերիկան որոնելիս», «Եդեմից դեպի արևելք» և այլն։
Մինչ Ստայնբեքը ձևավորվում էր որպես գրող, ԱՄՆ-ում տեղի ունեցող իրադարձությունները նրան ապահովում էին մի շարք գրական նյութերով։ 1933 թվականի հոկտեմբերին արժութային շուկան անկում է ապրում՝ հիմք հանդիսանալով Մեծ ճգնաժամի համար։ Բանկերը սնանկանում են, բիզնեսները փակվում են։ 1929 թվականից բնակչության համարյա մեկ քառորդն արդեն գործազուրկ էր։ Հենց այս ծանր իրավիճակն էլ հիմք հանդիսացավ Ստայնբեքի լավագույն վեպերի համար։
«Ցասման ողկույզները» վեպը
Ցասման ողկույզները Ստայնբեքի ամենածավալուն վեպն է, որի համար հիմքէ հանդիսացել ԱՄՆ-ում 1930-ական թվականներին հասարակատնտեսական կտրուկ անկումը։ 1930 թվականի ամռանը շատ նահանգներ երաշտի էին մատնվել, ինչն ամբողջ բերքը վնասել էր, և սրան զուգահեռ տեղի էին ունենում ավազային փոթորիկներ։ Հազարավոր հուսալքված ագարակատերեր և գործատուներ լքում էին իրենց հայրենի տունը։ Այսպես էլ առաջացավ տեղահան եղածների հսկայական ալիքը. նրանք փնտրում էին իրենց երազանքը «ոսկե նահանգ» Կալիֆոռնիայում։ «Ցասման ողկույզների» տպավորիչ և սոցիալական ենթատեքստերը կարճ ժամանակում մեծ ճանաչում բերեցին վեպին, որը համարվում է հակակապիտալիստական բողոքի խորհրդանիշ։ Այս վեպում հիանալի ներկայացված են ԱՄՆ-ի կյանքի հասարակական մթնոլորտը և «կարմիր տասնամյակի» անմոռանալի տեսարանները։ Արտահայտման հստակության և պարզության միաձուլումից էլ այս վեպը ստանում է իր արժեքը։ Գրքում այնքան շատ են իրադարձությունները և ծավալը, որ գրողը տեղ չի հատկացրել իր մտքերին ու զգացմունքներին։ «Ցասման ողկույզները» իր ուրույն տեղն ունի համաշխարհային առաջատար գրականության մեջ՝ համեմված ազատագրական ոգով։ Ստայնբեքը կարողացել է վարպետորեն ցույց տալ ԱՄՆ-ի ժողովրդի տարբեր խավերի դժգոհության, հիասթափության նուրբ երանգները։
Ստայնբեքը հայերեն
Ստայնբեքի «Ցասման ողկույզները» հրատարակվել է 2017 թվականին «Զանգակ» հրատարակչությունում։ Թարգմանությունը կատարվել է Արամ Արսենյանի կողմից։
«Ցասման ողկույզները» վեպի թարգմանիչը նշում է, որ իր գեղարվեստական արժանիքներով, էպիկական բնույթով, որոշակի պատմական ժամանակահատվածում ամերիկյան մշակույթը, Ամերիկայի շարքային քաղաքացու սոցիալ-տնտեսական վիճակը, ապրումներն ու հեռանկարները ճշգրիտ և ըստ ամենայնի ներկայացնելով` «Ցասման ողկույզները» համարվում է Ամերիկայի պատմության ընթացքում ստեղծված ամերիկյան խոշորագույն վեպերից մեկը։
Արամ Արսենյանը   նաև նշում է, որ հերոսների հոգեվիճակը, ապրումներն ու բառապաշարը համահունչ են ոչ միայն  Հայաստանի բնակչության ճնշող մեծամասնությանը, այլև աշխարհի բնակչության գերակշռող մասի նույնանման հույզերին և զգացողություններին։ Եվ վեպը թարգմանելիս միակ դժվարությունը եղել է այս բոլոր հույզերը և զգացողությունները կրկին ու խորությամբ վերապրելը։
«Զանգակ» հրատարակչության թարգմանական ծրագրերի պատասխանատու և գրականագետ Արթուր Մեսրոպյանի կարծիքով «Ցասման ողկույզները» վեպը Ստայնբեքի ամենաառանցքային և այցեքարտային վեպն է։ Հրատարակչությունը, կազմելով հրատարակելիք գրքերի ցանկը, միշտ անդրադառնում է 19-րդ և 20-րդ դարերի այն գրողներին որոնք կարևոր դեր են ունեցել գրականության զարգացման մեջ, և որոնց ստեղծագործությունները թարգմանված չեն հայերեն։ Գրականագետի կարծիքով «Ցասման ողկույզները»  հայերեն թարգմանելու անհրաժեշտությունը վաղուց էր հասունացել, և հավատացած է, որ այն իր տեղը կգտնի հայ ընթերցողների սիրելի գրքերի շարքում։
-Գիրքը պատմում է Ամերիկայի պատմության և զարգացման այն շրջանի մասին, երբ ամերիկյան հասարակությունը ամենաշատն էր տրոհված, և ամերիկյան տնտեսությունը իր պատմության մեջ ամենաքայքայվածն էր։ Սա այն ժամանակաշրջաններից է, որ շատ կարևոր է կարդալու, ծանոթանալու և ուսումնասիրելու համար,- ասում է գրականագետը։
-Գիրքը բավականին ընդգրկուն է. ունենալով մի քանի գլխավոր հերոսներ՝ իրադարձությունները միայն նրանց շուրջ չեն տեղայնացված։  Սա ավելի մեծ մասշտաբի կտավ է, որտեղ ներկայացված են մի մեծ նահանգ, դրա տեղաշարժերը, բախումները, ինչն էլ ամբողջական պատկեր է տալիս այդ ժամանակաշրջանի վերաբերյալ։ Եվ սա շատ կարևոր հանգամանք էր գիրքն ընտրելու գործում,- ասում է գրականագետը։
-Պատմական և գրականագիտական տեսանկյունից գիրքը մեծ արժեք ունի, և չնայած այն սկզբում միանշանակ չի ընդունվել, և նույնիսկ փորձել են այրել, միևնույնն է, այդ կրքերն այսօր հանդարտվել են, և մնացել է միայն գիրքը իր ունեցած արժեքի հետ։ Եվ քանի որ Հայաստանը նույնպես անցումային փուլում է, հայ ընթերցողին ևս կհետաքրքրի, թե ինչ ճանապարհ է անցել այսօրվա ամենահզոր պետություններից մեկը,- եզրափակում է իր խոսքը գրականագետը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Սթենֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Պուլիտցերյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Բրիտանացի ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ջոն Սթեյնբեք
Ֆարս
Ֆարսը տարբեր երկրներում
Հանրահայտ են ֆրանսիական ֆարսերը, օրինակ XV դարի «Փաստաբան Պատլենը»։ Ժողովրդական ֆարսի ավանդույթները մեծապես ազդել են ֆրանսիական դերասանական արվեստի դեմոկրատական ուղղության զարգացման, Մոլիերի ստեղծագործության վրա։ Իտալական ֆարսի ավանդույթները դարձել են կոմեդիա դելլ'արտեի հիմքը, անգլիական ֆարսը կիրառվել է Շեքսպիրի կատակերգություններում, իսպանական ֆարսերը՝ Լոպե դե Ռուեդայի մի գործողությամբ պիեսներում, Միգել դե Սերվանտեսի ինտերմեդիաներում, գերմանական ֆարսին (ֆաստնախտշպիլ) գրական մարմնավորում է տվել Հանս Սաքսը։
Ֆարսը նոր ժամանակներում
Ֆարսը մասամբ վերածնվել է XIX դ․ վերջին և XX դարում Ալֆրեդ Ժարրիի, Բերտոլդ Բրեխտի երգիծական պիեսներում։ Ֆարսային բուֆոնադի հնարքները պահպանվել են կրկեսում՝ ծաղրածուների ելույթներում։
XIX-XX դարերում արդեն ֆարսը դարձել է ժողովրդական ավանդույթների հետ կապ չունեցող բուրժուական շահութաբեր թատրոնի ժանր, անբովանդակ, հաճախ անվայելուչ կատակերգություններ՝ կառուցված արտաքին կոմիկական հնարքների վրա։
Կատեգորիա:Թատերական ժանրեր Կատեգորիա:Կինոյի ժանրեր
Թանահատի վանք
Թանահատի վանք, վաղ միջնադարյան եկեղեցական համալիր Հայաստանի Վայոց ձորի մարզի Վերնաշեն գյուղից մոտ 7 կմ հարավ-արևելք ։ Պատմիչները հիշատակում են 8-րդ դարից։ Կոչվել է նաև Կարմիր վանք՝ կարմիր քարից կառուցված լինելու պատճառով։ Վանքը կառուցվել է հեթանոսական մեհյանի տեղում, որը նվիրված է եղել հայոց աստվածուհի Անահիտին։ 5-րդ դարում այստեղ հիմնադրվել է քրիստոնեական տաճար։ Վանքին կից սփռված է վաղ միջնադարյան գերեզմանատունը։ Թանահատի վանքը գործել է մինչև ուշ միջնադար և այժմ լավ վիճակում է։
Ըստ պատմիչ Ստեփանոս արքեպիսկոպես Օրբելյանի, 735 թվականին Թանադե վանքում ամփոփել են Ստեփանոս Սյունեցու դին և գերեզմանի վրա փոքրիկ մատուռ կառուցել։ 1273–1279 թվականներին մատուռի տեղում, Պռոշ իշխանի և նրա ընտանիքի հովանավորությամբ, շրջակայքի բնակիչների ուժերով մուգ կապտավուն բազալտի սրբատաշ քարերով կառուցվել է ներքուստ խաչաձև, չորս անկյուններում ավանդատներով (արևելյան կողմինները՝ երկհարկ), արտաքուստ ուղղանկյուն, գմբեթավոր հորինվածքով սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին։
Գմբեթի հովանոցաձև վեղարով բազմանիստ թմբուկը զարդարված է բարձրաքանդակներով, հարավային լուսամուտից վերև Պռոշյանների զինանշանն է՝ թևատարած արծիվ, մագիլներում՝ խոյ, վեղարի տակ՝ եզան գլուխ, ցուլի վրա հարձակվող առյուծ, թռչուն, հարավային պատին՝ արևի ժամացույցի վրա քանդակված են գավաթից ջուր խմող երկու սիրամարգ, նրանցից ձախ՝ թռչունը ձագի հետ են։ Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցուն հյուսիսից կից է 13-րդ դարի, սրբատաշ բազալտից միանավ Սուրբ Նշան կամ Վարագա Սուրբ Նշան կոչվող եկեղեցին (հավանաբար, որոշ ժամանակ այստեղ է պահվել Վարագավանքի հռչակավոր սուրբ Նշանը)։ Նրա արևմտյան մուտքի ճակատակալ քարին քանդակված է Պռոշյան իշխանական տոհմից երիտասարդ հեծյալ, որը նիզակը խրել է առյուծի երախը, իսկ նրանցից վերև տարբեր թռչուններ են պատկերված։ Թանադե վանքի քանդակները միջնադարյան հայկական աշխարհիկ պատկերաքանդակների արժեքավոր նմուշներ են։
Թանադե վանքը 14-րդ դարում ստացել է բազմաթիվ նվիրատվություններ՝ հողամասեր, այգիներ, դրամ։ 1335 թվականին Հայրուտը վանքում «աղոթանոց» է կառուցել։ Թանադե վանքի շուրջը կան 13-16-րդ դարերի խաչքարեր և տապանաքարեր։ 1971 թվականին Թանադե վանքի տարածքը պեղվել է, և բացվել են վանքի գավթի, հարավային կողմում՝ խոշոր միանավ եկեղեցու և նրա գավթի ու աշխարհիկ շինությունների հիմքեր (ենթադրվում է, որ այս շենքերում է գործել Գլաձորի համալսարանը)։ 1984 թվականին նորոգվել են սուրբ Ստեփանոս և սուրբ Նշան եկեղեցիները, և Թանադե վանքի տարածքը բարեկարգվել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վայոց ձորի թեմի վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:8-րդ դարի հայկական վանքեր և եկեղեցիներ Կատեգորիա:Հայաստանի սրբավայր-ուխտատեղիներ Կատեգորիա:Վայոց ձորի մարզի տեսարժան վայրեր
Վերաքննություն
«Վերաքննություն» («Переэкзаменовка»), նկարիչ Ֆեոդոր Ռեշետնիկովի նկարը՝ ստեղծված 1954 թվականին ։
Նկարը Ռեշետնիկովի նկարչական եռապատումի եզրափակիչ մասն է, առաջին երկու նկարներն են՝ «Եկել է արձակուրդ» (1948) և «Նորից երկուս» (1952) :
Ցուցադրվել է Գորլովի արվեստի թանգարանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1954 նկարներ Կատեգորիա:Ֆեոդոր Ռեշետնիկովի նկարներ
Ժողովածու (1796)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Մատեյկի (գյուղ, Մանևիչի շրջան)
Մատեյկի (Матейки), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Մանևիչի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մատեյկի գյուղում բնակվում էր 580 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 16,65 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 0,03 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Մանևիչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պայթուցիկ նամակ
Պայթուցիկ նամակ (կամ ռումբ-նամակ), արտաքինից փոստային նամակի կամ ծանրոցի տեսք ունեցող պայթուցիկ սարք։ Ուղարկվում է փոստային ծառայության միջոցով զոհին ֆիզիկական վնաս հասցնելու կամ ահաբեկելու նպատակով զոհին։
Պայթուցիկ նամակներ են ստացել Թոմաս Մարշալը (1915 թ.) Մարգարետ Թետչերը (1982 թ.), Ռոմաո Պրոդին (2003 և 2004 թթ.)։ Պայթուցիկ նամակների միջոցով երեք սպանություն է կատարել ամերիկացի մաթեմատիկոս, անարխիստ Թեոդոր Կաչինսկին։
Կատեգորիա:Ահաբեկչություն Կատեգորիա:Նամակներ Կատեգորիա:Ռումբեր
Սանտադի
Սանտադի (Santadi), կոմունա Իտալիայում, Սարդինիայի մարզում՝ Կարբոնիա-Իգլեզիաս գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 3767 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 32,59 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 115,59 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 9010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0781։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դյուբեկ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաղստան հանրապետության Տաբասարանսկի շրջանի բնակավայրեր
Մաուրյաների պետություն
Մաուրյաների պետություն, պետություն Հին Հնդկաստանում։ Հիմնել է Չանդրագուպտա Մաուրյան (մ.թ.ա. 317 - 293)։ Մ.թ.ա. 314–ին (այլ տվյալներով՝ մոտ 322–ին) գրավել է Մագադհա պետության գահը (այդ թվականը համարվում է Մաուրյաների պետության հիմնադրման թիվը), դարձել Հյուսիս–Արևմտյան Հնդկաստանի տիրակալը։ Մ.թ.ա. 305-ին Չանդրագուպտայի և Սելևկոս I Նիկատորի միջև կնքված հաշտությամբ Սելևկոսը ստացել է 500 մարտական փիղ, զիջել է այժմյան Աֆղանստանի և Բելուջիստանի մի շարք մարզեր։ Չանդրագուպտայի որդու՝ Բինդուսարայի ժամանակ (մ.թ.ա. մոտ 293 - 268) Մաուրյաների պետությունը գրավել է Հնդկաստանի մի շարք մարզեր։
Մաուրյաների պետություն հզորության գագաթնակետին է հասել Աշոկայի ժամանակ (մ.թ.ա. 268 - 232) իր մեջ է ներառել ամբողջ Հնդկաստանը (բացի ծայր հարավից)։ Աշոկայի կառավարման վերջին շրջանում զգացվել են կայսրության թուլացման առաջին նշանները։
Աշոկայի հետնորդների ժամանակ Մաուրյաների պետությունը բաժանվել է երկու մասի՝ Արևմտյան և Արևելյան։ Մ.թ.ա. II դարի սկզբին Մաուրյաների պետության հյուսիսարևմտյան մասը գրավել է Հունա–Բակտրիական թագավորությունը։ Վերջին թագավոր Բրիհադրատհի սպանությունից հետո (մ.թ.ա. 187 կամ 185) Մաուրյաների պետությունը դադարել է գոյություն ունենալուց։
Մաուրյաների պետությունը բաժանված էր փոխարքայությունների, նահանգների, շրջանների։ Մայրաքաղաքը Պատալիպուտրան էր։ Մաուրյաների պետությունը ունեցել է մեծաթիվ բանակ։ Պետական–քաղաքական կարգը կրել է արխայիկ շատ գծեր. մեծ դեր են կատարել բարձրաստիճան պալատականների խորհուրդը և աստիճանավորների, քաղաքացիների, համայնքի անդամների ժողովները։ Աշոկայի ժամանակ հովանավորվել է բուդդայականությունը։ Մաուրյաների պետությունը աշխույժ առևտուր է կատարել Ասիայի և միջերկրածովյան հելլենիստական երկրների հետ, դիվանագիտական հարաբերություններ է ունեցել Սելևկյանների, Պտղոմեյանների, Մակեդոնիայի, Կիրենիայի, Էպիրոսի հետ։