cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վլադիմիր Վիսոցկի
«Բոլշայա Կարետնայա»
Մենք ապրում էինք Բոլշայա Կարետնայա նրբանցքի մի բնակարանում՝ Լյովա Քոչարյանի մոտ, ապրում էինք ուղղակի համայնքի նման։ <...> Հիշում եմ, ես միշտ նրանց համար տանում էի իմ նոր երգերը և նրանց էի առաջինը ցույց տալիս, ես նրանց համար էի գրել և ոչ մեկից չէի ամաչում։ Սեղանի շուրջ, խմիչքներով կամ առանց դրանց, կարևոր չէ։ Մենք խոսում էինք ապագայի մասին, էլի ինչ-որ բանի մասին, շատ ծրագրեր կային < ... > Դա իմ կյանքի ամենահիշվող ժամանակն էր։
Ուսանողական տարիներ։ Առաջին ամուսնություն
Դպրոցն ավարտելուց հետո Վլադիմիր Վիսոցկին ցանկացել է իր հետագա ճակատագիրը կապել դերասանական մասնագիտության հետ, սակայն նրա ծրագրերն ընտանիքում աջակցություն չեն ստացել․ Սեմյոն Վլադիմիրովիչը և մյուս հարազատները պնդել են, որ տղան բուհ ընդունվի։ Կոխանովսկու հետ Վիսոցկին փաստաթղթերը ներկայացրել է Մոսկվայի ինժեներաշինարարական ինստիտուտ, որի ընդունելության մրցույթում 1955 թվականին մեկ տեղի համար պայքարել է 17-18 մարդ։ 1955 թվականի օգոստոսի 23-ին Վլադիմիր Վիսոցկու ազգանունը հայտնվել է Մոսկվայի  ինժեներաշինարարական ինստիտուտի ռեկտորի № 403-ի հրամանում. «Գրանցել մեխանիկական ֆակուլտետի 1-ին կուրսի ուսանողների թվում ընկ. Վիսոցկի Վ. Ս.-ին առանց հանրակացարանի տրամադրման»։ Ինժեներական մասնագիտությամբ սովորելուն նա շատ սառն է վերաբերվել և առաջին կիսամյակի վերջում՝ դեկտեմբերի 23-ին, հասկանալով, որ չի կարողանա սովորել տեխնիկական բուհում, սեփական ցանկությամբ հեռացման դիմում է գրել։ 1956 թվականի հունվարի 25-ին՝ իր ծննդյան օրը, Վիսոցկին Կոխանովսկու հետ միասին երկար երգ է գրել, որն ավարտվում էր հետևյալ քառյակով. «А коль во МХАТ не попадёт, / раздавим поллитровочку, / Васёк в солдатики пойдет / носить ружье-винтовочку»։ 1956 թվականի հունվարին Վլադիմիր Վիսոցկին վերադարձել է Բոգոմոլովի թատերական խմբակ, որտեղ այդ ժամանակ բեմադրում էին «Աշխատանքային հաց» («Трудовой хлеб») ներկայացումը Օստրովսկու պիեսի հիման վրա և «Դյուրաբորբոք մարդու նոթերից» («Из записок вспыльчивого человека») ներկայացումը Չեխովի ստեղծագործության հիման վրա, և սկսել է ակտիվորեն պատրաստվել «թատերական» ընդունվելուն։
Ընդունելության համար, ի թիվս այլ փաստաթղթերի, պահանջվել է բժշկական տեղեկանք դիմորդի մոտ ձայնալարերի հիվանդության բացակայության վերաբերյալ։ Բժիշկ-քիթկոկորդականջաբանը զննումից հետո եզրակացրել է, որ ձայնը կարող է մշակվել։ Բայց Վիսոցկու բնութագրում նշել է․ «Լսողությունը լավն է, ռիթմը լավն է, երաժշտական ձայն՝ չունի»։ Չնայած դրան՝ հունիսին, հանձնելով քննությունները և անցնելով մրցույթով, Վիսոցկին ընդունվել է ՄԳԱԹ-ի դպրոց-ստուդիա։ Մասնագիտական քննության ժամանակ նա ընթերցել է Օլեգ Բայանի մենախոսությունը Վլադիմիր Մայակովսկու «Փայտոջիլ» («Клоп») պիեսից։ Ըստ Բորիս Պոյուրովսկու հիշողությունների, որն աշխատել է այդ ուսումնական հաստատությունում՝ դերասանական վարպետության ամբիոնում և զբաղվել է ուսանողների հավաքագրման կազմակերպմամբ, Վլադիմիր Վիսոցկին ընդունվել է «ազնվորեն, առանց որևէ հովանավորության» և քննությունները լավ է հանձնել։ Վիսոցկին սովորել է Ռոման Վիլդանի, Գեորգի Եպիֆանցևի, Վալենտին Նիկուլինի և այլոց հետ։ Սկզբում խումբը ղեկավարել է Բորիս Վերշիլովը, սակայն նրա անսպասելի մահվանից հետո ուսանողներն անցել են Ալեքսանդր Կոմիսարովի և Պավել Մասալսկու վերահսկողության ներքո։ Իգոր Կոխանովսկու կարծիքով՝ Մասալսկին ալկոհոլի հանդեպ իր վերաբերմունքով վատ է ազդել երիտասարդ Վիսոցկու վրա․ հարևան կուրսերում «խմելու հարցը» շատ խիստ էր, իսկ Պավել Վլադիմիրովիչը դրան շատ ներողամիտ է վերաբերվել։
Յալովիչի նախաձեռնած ուսանողական առաջին իսկ կաղամբատոնը բացահայտել է Վիսոցկու բանաստեղծական ընդունակությունները. այդ ժամանակ հայտնի «Օդեսայի նավահանգիստ» («Одесский порт») երգի մոտիվներով նա գրել է «Մոլորակների մեջ, գիսաստղերի մեջ...» («Среди планет, среди комет…») բանաստեղծությունը, որը հետագայում դարձել է ՄԳԱԹ-ի ուսանողների ոչ պաշտոնական հիմնը։ Ներկայացումը շատ հաջող է անցել, և Վիսոցկին դարձել է պարոդիաների, էպիգրամների, ուսանողական երեկոների համար ներբողների մշտական հեղինակը։ Նրա բանաստեղծական ունակությունների մասին բարձր կարծիք է հայտնել նաև ռուս գրականության դասախոս Ալեքսանդր Աբրամովիչ Բելկինը, որը մի անգամ երրորդ կուրսում սովորող Վիսոցկի մասին Պոյուրովսկուն ասել է. «Ահա նա, իսկական բանաստեղծը։ Դուք պարզապես չգիտեք դա»։ Վիսոցկու սիրած առարկան եղել է գրականությունը։ Նրան հետաքրքել է անտիկ գրականությունը, հին հունական դիցաբանությունը։ Ռուսական գրականություն դպրոց-ստուդիայում դասավանդել է Անդրեյ Դոնատովիչ Սինյավսկին։ Նա ուսանողներին ծանոթացրել է Պուշկինի, Գոգոլիի, Մայակովսկու, Պաստեռնակի ստեղծագործությունների հետ, նրանց սովորեցրել նայել բանաստեղծական տեսանկյունից։ Դասական գրականության և ժամանակակից գրականության միջև սահմաններ չդնելով՝ նա Վլադիմիր Վիսոցկուն ծանոթացրել է Օկուջավայի ստեղծագործությանը․ ստուդիայում նույնիսկ կազմակերպել են Բուլատ Շալվովիչի համերգը։ Այս համերգը խթանել է Վիսոցկուն՝ սկսել կիթառի նոր պարապմունքները. այս անգամ նվագել սովորելու համար նա դիմել է Ռոման Վիլդանին։ 1966 թվականին, երբ Սինյավսկին դատապարտվել է յոթ տարով հակախորհրդային պրոպագանդայի և ագիտացիայի մեղադրանքով, Վիսոցկին չի կարողացել բանաստեղծաբար չարձագանքել այդ իրադարձությանը։ Նա գրել է մի բանաստեղծություն, հեգնանքով նկարագրելով անցկացված դատը․ «Вот и кончился процесс, / Не слыхать овацию — / Без оваций всё и без / Права на кассацию…»։
1956 թվականին Վիսոցկին ստացել է իր նորամուտային դերը (մարտիկ, առանց խոսքերի) առաջին կուրսում Ալեքսանդր Շտեյնի «Աստորիա» հյուրանոց» պիեսի ուսանողական ներկայացման մեջ (փորձերը շարունակվել են երկու տարի, պրեմիերան կայացել է 1958 թվականին)։ 1959 թվականին Մոսկվայի մարզի Ստուպինսկի շրջանի բնակիչների առջև կուրսի ուսանողների ելույթի ժամանակ Վիսոցկին կարդացել է Շուկարի պապի մենախոսությունը «Հերկած խոպան» վեպից։ Ազա Լիխիտչենկոն ասել է. «Վոլոդյան սկսում էր կարդալ իր հատվածը, և աստիճանաբար դահլիճն այնպես էր գրավում, որ հանդիսատեսն արդեն վախենում էր գոնե մեկ բառ բաց թողնել»։ Բացի այդ, ուսանողական տարիներին Վիսոցկին խաղացել է Բորկինի դերը Անտոն Չեխովի «Իվանով» պիեսի բեմադրությունում (1959), Պորֆիրի Պետրովիչի դերը (1959) Ֆեոդոր Դոստոևսկու «Ոճիր և պատիժ» վեպի հիման վրա բեմադրված ուսումնական էտյուդում (1959), նկարահանվել է կինոյում՝ կատարելով ուսանող Պետյայի էպիզոդիկ դերը ռեժիսոր Վասիլի Օրդինսկու «Հասակակիցներ» («Сверстницы») ֆիլմում (1959), ստեղծել է փոստակառապանի կերպարը Չեխովի «Վյուկը» պատմվածքի հիման վրա բեմադրված ուսումնական ներկայացման մեջ (1960), իսկ նույն հեղինակի «Հարսանիք» պիեսի բեմադրության մեջ մարմնավորել է պաշտոնաթող կոլեգիալ ռեգիստրատոր Եվդոկիմ Ժիգալովին (1960)։ «Հատակում» դիպլոմային ներկայացման մեջ Վիսոցկին կատարել է Բուբնովի դերը ։
«Աստորիա» հյուրանոց» ներկայացման փորձերի ժամանակ Վիսոցկին ծանոթացել է երրորդ կուրսի ուսանողուհի Իզա Ժուկովայի հետ (նա Վիսոցկուց մեկ տարով մեծ էր) ։ 1957 թվականի աշնանը Վլադիմիրը և Իզան սկսել են համատեղ ապրել Առաջին Մեշչանսկի փողոցում։ Ամուսնությունն այդ ժամանակ նրանք չէին կարող գրանցել, քանի որ առաջին ամուսնուց ամուսնալուծություն Իզան միանգամից չի ստացել։ 1958 թվականի հունիսին Ժուկովան ավարտել է դպրոց-ստուդիան և, ստանալով գերազանցության դիպլոմ, մեկնել է աշխատելու Կիևում, որտեղ սեպտեմբերին սկսել է աշխատել Լեսյա Ուկրաինկայի անվան թատրոնում։ Գրեթե ամեն շաբաթ Վիսոցկին մեկնել է Իզայի մոտ, իսկ երկուշաբթի վերադարձել է Մոսկվա։ Պաշտոնապես Իզան և Վլադիմիր Վիսոցկին ամուսնությունը գրանցել են և հարսանիք են արել 1960 թվականի ապրիլի 25-ին։ Հարսանիքը տեղի է ունեցել Բոլշայա Կարետնայայում՝ համակուրսեցիների մասնակցությամբ։
1960 թվականի հունիսի 20-ին Վիսոցկին ավարտել է ՄԳԱԹ-ի դպրոց-ստուդիան և ստացել «դրամայի և կինոյի դերասանի» որակավորմամբ դիպլոմ։ Շրջանավարտին ուղարկել են աշխատելու Մոսկվայի Ա. Պուշկինի անվան դրամատիկական թատրոնում։ Ուսման ընթացքում Վլադիմիրը հանձնել է երեսունմեկ քննություն («գերազանց»՝ 24, «լավ»՝ 6, «բավարար»՝ 1) և երեսունհինգ ստուգարք։ Պետական քննությունների համար (դերասանի վարպետություն, դիալեկտիկական և պատմական մատերիալիզմ) նա ստացել է ամենաբարձր միավորներ։ Դպրոց-ստուդիան ավարտելը նշվել է «Артистическое» սրճարանում համակուրսեցիների՝ Վալենտին Բուրովի, Գենադի Պորտերի, Ելենա Սիտկոյի հետ։ Արդյունքում Վիսոցկու աշխատանքի առաջին վայր՝ թատրոն, ստացվել է արձանագրություն միլիցիայից՝ սրճարանում նրա կազմակերպած «փոքր կռվի» վերաբերյալ։
Վաղ երաժշտական գործունեություն
1964 թվականի հոկտեմբերին Վիսոցկին ձայնագրել է այն բոլոր երգերը, որոնք հասցրել էր գրել մինչ այդ, նրա «շարադրությունների ժողովածուում» հայտնվել է քառասունութ անուն։ Այս ստեղծագործությունները գրվել են փողոցի լեզվով, որը տարբերվում է «թույլատրված գրականության «թորած» լեզվից». դրանցում առկա են եղել «распивать на троих», «расколоть» և նմանատիպ այլն բառեր։ Որպես կանոն, այդ երգերում կար հարուստ իրադարձությունների շարքը, սյուժեն առանձնանում էր դինամիկությամբ, իսկ կերպարներն անհատական հատկություններ ունեին։ Արդեն Վիսոցկու վաղ ստեղծագործության մեջ հայտնվել են դերային հերոսներ, և դա պատճառ է դարձել հեղինակի անձին վերաբերող լուրերի առաջացման համար. մարդիկ, որոնք ծանոթ չէին նրա կենսագրությանը, կարծում էին, որ քրեական երգերը հորինված են մի մարդու կողմից, որը երկար տարիներ անցկացրել է ճամբարներում։ «Գողական շարքի» վերջին ստեղծագործությունները թվագրվում են 1965 թվականով։ Քրեական և ճամբարային թեմատիկայի երգերը պահպանվել են Վիսոցկու երգացանկում, սակայն «գողական շարքի» համար նոր ստեղծագործություններ այլևս չեն ստեղծվել. գրականագետ Վլադիմիր Նովիկովի խոսքով՝ դրանց հետ կապված «գրական, բանաստեղծական խնդիրն ամբողջությամբ լուծվել է»։
Թատերական գործունեությունը 1960-ական թվականներին
ՄԳԱԹ-ի դպրոց-ստուդիան ավարտելուց հետո Վիսոցկու կյանքում եղել է քառամյա ժամանակահատված՝ կապված «իր թատրոնի» որոնման հետ։ Երիտասարդ դերասանը հասցրել է աշխատել (ընդմիջումներով) Պուշկինի անվան թատրոնում և այլ կոլեկտիվներում։ 1964 թվականի գարնանը գնացել է լսումների Տագանկայի թատրոնում։ Ինչպես ավելի ուշ հիշել է Յուրի Լյուբիմովը, իր առջև կանգնած էր մի երիտասարդ՝ գլխարկով և մոխրագույն բաճկոնով, «ծխախոտը, իհարկե, մարեց»։ Նրա կարդացած Մայակովսկու բանաստեղծությունները մեծ տպավորություն չեն թողել ռեժիսորի վրա («ինչ-որ բան՝ քիչ հասկանալի, հոխորտալից»), բայց կիթառի նվագակցությամբ երգելն ստիպել է հետաձգել բոլոր գործերը և ունկնդրել արտիստին քառասունհինգ րոպեի ընթացքում։ Որոշում կայացնելուց առաջ Լյուբիմովը լսել է տարբեր նախազգուշացումներ. «Ինձ ասում են․ «Գիտեք, ավելի լավ է չվերցնել նրան։ Նա խմող մարդ է»։ Դե պատկերացնում ես, ասում եմ, Ռուսաստանում ևս մեկը խմող է, ինչ մի զարմանք բան է»։
1964 թվականի սեպտեմբերին Վիսոցկին դարձել է Տագանկայի թատրոնի դերասան և արդեն տասն օրից բեմ դուրս եկել «Բարի մարդը Սեզուանից» ներկայացման մեջ, երբ փոխարինել է հիվանդացած գործընկերոջը՝ շտապ կարգով նախապատրաստվելով երկրորդ Աստծո դերի համար։ Դերասանին առաջին մեծ դերն առաջարկել են «Գալիլեյի կյանքը» ներկայացման մեջ, որի պրեմիերան կայացել է 1966 թվականի գարնանը։ Վիսոցկին խաղացել է առանց դիմահարդարման և կեղծամի․ բոլոր փոփոխությունները, որոնք կապված էին այդ թվում նաև Գալիլեյի տարիքի հետ, Վլադիմիր Սեմյոնովիչը փոխանցել է ներքին ապրումների միջոցով։ Նրա հաջորդ հերոսը եղել է Սերգեյ Եսենինի «Պուգաչով» դրամատիկ պոեմում Խլոպուշայի՝ փախած տաժանակիրը։ Քննադատ Նատալյա Կրիմովան, համեմատելով Խլոպուշայի մենախոսության հեղինակային ձայնագրությունը նույն խոսքի հետ, որն արտասանվում է ձեռնաշղթաներով Վիսոցկու կողմից, նշել է, որ երկու բանաստեղծների մոտ հատման շատ կետեր են եղել. նրանցից յուրաքանչյուրն ուներ իր «սև մարդը» և իր «հեռացող Ռուսիան», և՛ խոսքի քնքշությունը, և՛ լարվածությունը, և՛ բանաստեղծության ներքին երգայնությունը, և ժամանակ առ ժամանակ՝ անբուժելի, ոչնչով չծածկվող կարոտը»։
Լյուբիմովի հարաբերությունները Վլադիմիր Սեմյոնովիչի հետ միշտ չէ, որ անամպ են եղել. ռեժիսորը պարբերաբար տեղեկացրել է թատերախմբին «Վիսոցկուն վերջնականապես հեռացնելու» որոշման մասին։ Նրա առաջին հեռացումը թատրոնից տեղի է ունեցել 1968 թվականի մարտին, երբ «Գալիլեյի կյանքը» ներկայացման հարկադիր չեղարկումից հետո Լյուբիմովը և «Տագանկայի» տնօրեն Նիկոլայ Դուպակը հրաման են արձակել դերասանին աշխատանքից ազատելու մասին Աշխատանքային օրենսգրքի 47 «Գ» հոդվածով՝ «աշխատանքային կարգապահության աղաղակող խախտման համար»։ Նման իրավիճակներ առաջացել են նաև հետագայում, սակայն Վիսոցկու լիակատար խզումը թատրոնի հետ տեղի չի ունեցել։
Աշխատանքը կինոյում 1960-ական թվականներին
Առաջին անգամ Վիսոցկին էկրանին հայտնվել է դեռ ուսանողական տարիներին, երբ ընդունել է Վասիլի Օրդինսկու «Հասակակիցները» («Сверстницы») մելոդրամայում նկարահանվելու հրավերը։ Հիշելով իր կինոդեբյուտի մասին՝ դերասանը հետագայում ոչ առանց հեգնանքի պատմել է, որ հուզմունքի պատճառով հնչյունավորման ժամանակ Պետյայի կերպարի խոսքն ասել է «կովկասյան ակցենտով, բարձր ձայնով և կակազելով»։ Հաջորդ մի քանի տարիների ընթացքում Վիսոցկու ֆիլմագրությունը զգալիորեն համալրվել է, սակայն մինչև որոշակի պահը նա միայն փոքր դերեր է խաղացել կամ նկարահանվել է այնպիսի դրվագներում, որոնք կրճատվել են մոնտաժի ժամանակ։ Հետագայում Վիսոցկին խոստովանել է, որ իր կինոկենսագրությունը ներառել է մի քանի դերեր, որոնց մասին նախընտրում է չհիշել։ Դրանց թվում էր տրակտորիստ Անդրեյ Պչյոլկայի դերը «Խոհարարուհին» («Стряпуха») քնարական կատակերգությունում, որը ֆիլմում կատարում էր երգ ուրիշի ձայնով։ Վիսոցկուն հիասթափեցրել է նաև աշխատանքը «Տայգայի տերը» ֆիլմում. դերասանը դժգոհ էր ֆիլմի սցենարից, երկար պարապուրդներից և կինոխմբում տիրող ընդհանուր մթնոլորտից։ «Սաշա-Սաշենկա» կատակերգության մասին Վլադիմիր Սեմյոնովիչն արտահայտվել է որպես «շատ վատ ֆիլմի»։
Ընդհանուր առմամբ Վիսոցկին տարբեր ֆիլմերի համար առաջարկել է հարյուրից ավելի երգ, սակայն կինոստուդիաներին տրված յուրաքանչյուր հինգ ստեղծագործությունից էկրան են հասել միայն երկուսը։ Վլադիմիր Սեմյոնովիչը կարծում էր, որ ֆիլմի կառուցվածքում երգերն ընդգրկելու ամենահաջող փորձերից մեկը իրականացվել է «Ուղղահայաց» («Вертикаль») ֆիլմում, որտեղ երաժշտական ստեղծագործությունները ներդաշնակորեն համադրվել են տեսաշարի հետ։ Այս ֆիլմը Վիսոցկուն իսկական ժողովրդականություն է բերել, ըստ գրող Նիկոլայ Անդրեևի, ֆիլմի թողարկումից հետո «Վիսոցկու համբավը ձգվել է ուղղահայաց դեպի վեր»։ Նրա երգերը հնչել են նաև «Ես ծնունդով մանկությունից եմ» («Я родом из детства», այդ ֆիլմի շնորհիվ դերասանն ազատվել է իր «էպիզոդիկ ամպլուայից»), «Կարճ հանդիպումներ» («Короткие встречи») և այլ ֆիլմերում։
Շատ դրամատիկ է ծավալվել ռեժիսոր Գենադի Պոլոկայի «Ինտերվենցիա» ֆիլմի պատմությունը, որում նկարահանվել է Վիսոցկին։ Դերասանին հոգեհարազատ էին և՛ ֆիլմի ֆարսային, խեղկատակային ոճավորումը, և՛ գլխավոր հերոսը՝ դիմակ ու հագուստ փոխող ընդհատակային Բրոդսկին։ Սակայն Պետկինոյի հանձնաժողովը որոշել է, որ հեղափոխական իրադարձությունները «Ինտերվենցիայում» վերարտադրվել են «անթույլատրելի էքսցենտրիկ ձևով»։ Ֆիլմը ցուցադրությանը արգելվել է։ Ջանալով պաշտպանել ֆիլմը՝ Վիսոցկին (այլ տվյալներով՝ Զոլոտուխինը) նամակ է պատրաստել Լեոնիդ Բրեժնևի անունով, որն ստորագրել են նկարահանող խմբի գրեթե բոլոր մասնակիցները։ Այնուամենայնիվ, Վիսոցկու կենդանության օրոք «Ինտերվենցիան» այդպես էլ վարձույթի չի հանվել․ հանդիսատեսն առաջին անգամ այն տեսել է միայն 1987 թվականին։
Երկրորդ ամուսնություն։ Լյուդմիլա Աբրամովա
1961 թվականին, «713-ը վայրէջք է խնդրում» («713-й просит посадку») գեղարվեստական ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ գտնվելով Լենինգրադում, Վիսոցկին ծանոթացել է ՎԳԻԿ-ի ուսանողուհի Լյուդմիլա Աբրամովայի հետ։ Ընտանեկան ավանդույթի համաձայն (Նիկիտա Վիսոցկու հստակեցմամբ), երեկոն անցկացնելով «Վիբորգ» հյուրանոցի ռեստորանում, Վլադիմիր Վիսոցկին փողի պակասի պատճառով չի կարողացել վճարել ընթրիքի համար։ Դուրս գալով պատշգամբ՝ նա դիմել է հյուրանոց ուղևորվող Լյուդմիլային՝ խնդրելով տրամադրել անհրաժեշտ գումարը։ Նա, ի պատասխան, մատից հանել է մատանին՝ տոհմային թանկարժեք զարդը, որը ժառանգել էր տատից, և տվել անծանոթին ռեստորանում որպես գրավ թողնելու առաջարկով։ Հաջորդ օրը, գտնելով գումար, Վիսոցկին հետ է վերցրել մատանին և վերադարձրել այն Աբրամովային։ Այդ ժամանակ էլ պարզվել է, որ նրանք նկարահանվում են նույն ֆիլմում․ Վիսոցկին մարմնավորում է ամերիկյան ծովային հետևակայինի, Լյուդմիլան՝ Էվա Փրիսթլիին։
Վերադառնալով Մոսկվա՝ Վիսոցկին և Լյուդմիլան բնակություն են հաստատել Աբրամովների տանը, որը գտնվում էր Բեգովայա փողոցում. ավելի ուշ նրանք տեղափոխվել են Նինա Մաքսիմովնայի ստացած երկսենյականոց բնակարան (Հեռուստատեսության փողոց, 11, 4 մասնաշենք հասցեում)։ 1962 թվականին Աբրամովների ամառանոցում տեղի է ունեցել ընտանեկան հանդիսություն՝ նվիրված նրանց համատեղ կյանքի մեկնարկին։ Մի քանի տարվա ընթացքում ամուսիններն ապրել են չգրանցված ամուսնությամբ, քանի որ Վլադիմիր Սեմյոնովիչը երկար ժամանակ չի կարողացել ամուսնալուծվել առաջին կնոջ՝ Իզայի հետ։ Վիսոցկու և Աբրամովայի ամուսնության պաշտոնական գրանցումը տեղի է ունեցել 1965 թվականի հուլիսի 25-ին։ 1962 թվականի նոյեմբերին ծնվել է Արկադին, 1964 թվականի օգոստոսին՝ Նիկիտան։
Վիսոցկու հետ ամուսնանալուց հետո Լյուդմիլան հրաժարվել է դերասանական կարիերայից։ Ինչպես պարզաբանել է Նիկիտա Վիսոցկին, դա գիտակցված ընտրություն էր. «Չի ստացվել երկու երեխաների և բավական խնդրահարույց ամուսնու հետ զբաղվել նաև իր կարիերայով։ < ... > Նա ինձ եղբորս հետ սիրում և զգում էր պատասխանատվություն ամուսնու՝ իմ հոր ճակատագրի, առողջության, ինքնազգացողության համար»։ Պաշտոնապես Վիսոցկու և Աբրամովայի ամուսնությունը տևել է մինչև 1970 թվականը (փետրվարին կայացել է ամուսնալուծությունը), փաստացի ամուսնական հարաբերությունները դադարել են ավելի վաղ։
Վիսոցկու մահվանից հետո Լյուդմիլա Աբրամովան բավական երկար ժամանակ մնացել է մամուլի ուշադրությունից դուրս։ Նյու Յորքի «Новое русское слово» թերթում հրապարակախոս Ե. Գրիշինան գրել է, որ բանաստեղծի երկրորդ կնոջ մասին գրեթե ոչինչ հայտնի չէ. «Դե, այո, կարծես թե ինչ-որ բան լսել ենք, կարծես թե նրանք երեխաներ ունեն... Թվում է, նա նույնպես դերասանուհի է, բայց ոչ էկրաններին, ոչ էլ ամսագրերում չի երևացել»։ Բանաստեղծուհի Վերոնիկա Դոլինան Աբրամովային նվիրել է «Եղել է ևս մեկ այրի։ Նրա մասին մոռացել են» («Была ещё одна вдова. О ней забыли») երգը։
Լյուսիկ, հրաշալի է, որ դու զանգեցիր, որ լսեցի քո ձայնը։ Ամեն ինչ կարծես կանգնեց իր տեղը։ Երեկ հեռուստատեսությամբ ցուցադրում էին «Կնոջ օրագիրը»։ Ես ցնցուղ ընդունեցի, նիհարեցի, սափրվեցի, մազերս ցիգեյկայի նման արեցի և, ասում են, հմայիչ էի։ Ափսոս, դու չես տեսել, ես շատ էի... Իսկ երեկ քունս չէր տանում մինչև առավոտյան ժամը 6-ը, և ...ես երգ գրեցի. Գարունը դեռ սկզբում է/ Դեռ քեֆ չենք արել, / բայց հոգին արդեն պոկվում է կրծքից…
Լրագրային արշավ Վիսոցկու դեմ
Թատրոնի հետապնդումների հետ գրեթե միաժամանակ սկսվել է լրագրային արշավը, որտեղ Վիսոցկու երգարվեստը խիստ քննադատության է ենթարկվել։ Մեկնարկը տվել է «Պրավդան», որը 1968 թվականի ապրիլի 14-ին հրապարակել է «Գեղեցիկը՝ դեպի ամեն տուն» («Прекрасное — в каждый дом») հոդվածը։ Նրա հեղինակը պատմել է մտավորական ընտանիքում լսած ինչ-որ դերասանի երգերի ձայնագրությունների մասին, որ խռպոտ ձայնով «վայրի գողական» երգեր էր եգում և հաճույքով օգտագործում գողական ժարգոնը։ Այնուհետև «Սովետսկայա Ռոսիա» թերթը (մայիսի 31-ի համարը) տպագրել է «Если друг оказался вдруг…» հոդվածը՝ սպորտի պալատում եղած անշլագի մասին հիշատակմամբ. «Իրարանցում առաջացրել է գլխավորապես «երգացանկը»։ Բայց սրանք ոչ թե այն իսկապես լավ երգերն են «Ուղղահայաց» և այլ ֆիլմերից, որոնք Վիսոցկին կատարել է Կույբիշևում, այլ նրանք իր իսկ «երգացանկից», որոնք երեկոյան պտտում են դարբասատակերում»։ Հունիսի 9-ին նույն հայտնվել է «Սովետսկայա Ռոսիա» թերթում հայտնվել է «Ինչի մասին է երգում Վիսոցկին» («О чём поёт Высоцкий») ծավալուն նյութը։ Հրապարակման հեղինակները նշում էին, որ իր ստեղծագործություններում «արվեստի անվան տակ մատուցվում է քաղքենիություն, գռեհկություն, անբարոյականություն։ Վիսոցկին երգում է հարբեցողների, տուգանակիրների, հանցագործների, արատավոր ու թերի մարդկանց անունից և նրանց համար»։ «Ուրիշի ձայնից» («С чужого голоса», «Տյումենսկայա պրավդա», 7 հուլիսի) հոդվածում Վիսոցկուն անվանել են «կեղտոտ և գռեհիկ երգերի», «երկու-երեք մաշված ակորդների ներքո կեղծ-թվերգերի» («подделок-речитативов под два-три затасканных аккорда») հեղինակ։
Վիսոցկու հասցեին այդ ժամանակ կտրուկ քննադատություն է հնչել նաև պրոֆեսիոնալ կոմպոզիտորների կողմից։ Վասիլի Սոլովյով-Սեդոյը 1968 թվականի նոյեմբերին գրել է «Սովետսկայա Ռոսիայի» էջերում, որ Վլադիմիր Սեմյոնովիչի ստեղծագործությունները երաժշտական տեսանկյունից «մռայլ ու ձանձրալի» են։ Հեղինակային երգի բոլոր ներկայացուցիչների վերաբերյալ դժգոհություն է հայտնել կոմպոզիտորական համագումարի ամբիոնից նաև Դմիտրի Կաբալևսկին, որը կոչ է արել լրջորեն զբաղվել այսպես կոչված «բարդերի» և «մենեստրենների» մառախուղով պարուրված խորհրդավորության խնդրով» («Советская музыка», 1969, № 3)։ «Ուղղահայաց» ֆիլմից «Ընկերոջ մասին երգը» («Песня о друге») Կաբալևսկին անվանել է «ցածրորակ արտադրանքի» օրինակ։ 1968 թվականի հունիսի 23-ի Վալերի Զոլոտուխինի օրագրային գրառման մեջ արձանագրվել են նաև «առաջարկություններ», որոնք կուսակցության պրոլետարական շրջկոմի առաջին քարտուղարը տվել է «Տայգայի տերը» ֆիլմի ռեժիսոր Վլադիմիր Նազարովին կինոստուդիայի խորհրդի նիստից առաջ։ Բեմադրիչին, մասնավորապես, ասվել է, որ Իվան Ռյաբոյի դերի թեկնածու Վլադիմիր Վիսոցկին «բարոյալքված մարդ է, որը բարոյալքված է մինչև ամենահատակը» (ռուս․՝ «это морально опустившийся человек, разложившийся до самого дна»)։
1968 թվականի հունիսի 26-ին Վիսոցկին նամակ է ուղարկել ԽՄԿԿ Կենտկոմի պրոպագանդայի և ագիտացիայի բաժին, որտեղ նշել է, որ վերջին շրջանում իր ստեղծագործությունը դարձել է մամուլի մեծ ուշադրության առարկա։ Վլադիմիր Սեմյոնովիչի խոսքով՝ ինքը չի պատրաստվում վիճել «Իինչի մասին է երգում Վիսոցկին» հոդվածի հեղինակների հետ իր երգերի գնահատման վերաբերյալ. «Դա նրանց ճաշակի հարցն է, ինչպես նաև խմբագրության խնդիրը»։ Միևնույն ժամանակ բանաստեղծը մատնանշել է հրապարակման մեջ պարունակվող փաստացի սխալները, օրինակ, իրեն վերագրվել է «Я старый сказочник» ծրագրային երգը», ինչպես նաև «Зато мы делаем ракеты, / Перекрываем Енисей, / А также в области балета / Мы впереди планеты всей» տողերը։
Հեղինակը նշում է, որ ես խոսքեր չեմ գտել պատերազմի հերոսների մասին գրելու համար, և ես, կարծես, տուգանակիրների մասին գրել եմ որպես հայրենիքի միակ պաշտպանների մասին։ Դա սուտ է։ Եվ նախքան հոդված գրելը և տպագրելը, հեղինակներն ու խմբագրությունը կարող էին պարզել, որ ես շատ երգեր եմ գրել պատերազմի, զոհված մարտիկների, սուզորդների և օդաչուների մասին։
Երգարվեստը 1964-1970 թվականներին։ Նոր «ռուսական կյանքի հանրագիտարան»
1960-ականների երկրորդ կեսից Վլադիմիր Սեմյոնովիչի երգային թատրոնն սկսել է արագորեն համալրվել նոր բանաստեղծական դերերով։ Այս շրջանում Վիսոցկու ստեղծած դիմակների և սյուժեների բազմազանության շնորհիվ սկսել է ձևավորվել նոր, խորհրդային ձևով ճանաչելի «ռուսական կյանքի հանրագիտարան»։ Դեպի նոր թեմաները շարժումն անսպասելի չէր, շատ արդիական սյուժեներ ու կերպարներ «սկիզբ էին առնում» բանաստեղծի վաղ երգերից։ Այսպես, «անցումային» 1964 թվականի ռազմական ստեղծագործությունները (օրինակ՝ «Штрафные батальоны» (հայ․՝ «Տուգանային գումարտակներ») և «Все ушли на фронт» (հայ․՝ «Բոլորը գնացին ռազմաճակատ») Վիսոցկու քրեական երգերի յուրատեսակ շարունակություններն էին։ Նույնը վերաբերում է նաև 1968 թվականին գրված «Банька по-белому» երգին, որտեղ արդեն ծանոթ ճամբարային մոտիվները բարձրացել են մինչև ողբերգական ընդհանրացումների մակարդակի։
Հարաբերությունները Տատյանա Իվանենկոյի հետ
Վիսոցկու ստեղծագործությունների թվում կա մի երգ, որը պարունակում է հետևյալ տողերը. «Ինչպես է, ինչպես է այս ամենը եղել, / Ե՛վ կուլիսներում, և՛ կայարանում, / Դու, ասես լոգանքի օճառ / Հեռանում էիր ու խույս տալիս» (ռուս․՝ «Как всё <это>, как всё это было / И в кулисах, и у вокзала! / Ты, как будто бы банное мыло, / Устранялась и ускользала», 1970-1971): Այն ուղղված է Տագանկայի թատրոնի դերասանուհի Տատյանա Իվանենկոյին, որի հետ Վլադիմիր Սեմյոնովիչի սիրավեպն սկսվել է, հավանաբար, 1966 թվականին և շարունակվել մի քանի տարի։ Վիսոցկու ընկերը՝ թարգմանիչ Դավիթ Կարապետյանը, «Վլադիմիր Վիսոցկի։ Խոսքի և փառքի միջև» («Владимир Высоцкий. Между словом и славой») գրքում գրել է, որ բանաստեղծի հետ ինքը ծանոթացել է Տատյանայի շնորհիվ։ Կարապետյանի վկայությամբ՝ «Նա արտասովոր գեղեցիկ էր» («была она хороша собой необычайно»), ընդ որում, Տատյանան առանձնացրել է ինքավստահությամբ և սառը նպատակասլացությամբ։ Հնարավոր է՝ նրա «անկեղծ ճշմարտասիրությունը» կապված էր նրա հետ, որ Իվանենկոն մեծացել էր զինծառայողի ընտանիքում։ Թատրոնում և կինեմատոգրաֆիական աշխարհում հայտնի է եղել Տատյանայի ու Վիսոցկու հարաբերությունների մասին, կյանքի որոշակի հատվածում նրանք գրեթե չեն բաժանվել։ Իվանենկոն հաճախ է Վլադիմիր Սեմյոնովիչի հետ մեկնել կինոնկարահանումների, հիմնականում Օդեսայում և Լենինգրադում։ Վիսոցկին ծանոթ է եղել նրա ծնողների հետ։
Ինչպես պնդել է Կարապետյանը, Մարինա Վլադիի հետ Վիսոցկու ծանոթությունն սկզբում չի անհանգստացրել Տատյանային, և նա երկար ժամանակ ֆրանսիացի դերասանուհուն չի համարել «լուրջ մրցակցուհի»։ Բանաստեղծից բաժանվելուց մի քանի տարի անց՝ 1977 թվականին, Իվանենկոն, Փարիզում հանդիպելով Վիսոցկու երրորդ կնոջը, խոստովանել է․ «Գիտեք, ես շատ եմ սիրում Ձեր ամուսնուն»։ Վլադին պատասխանել է, որ ինքը նույնպես շատ է սիրում իր ամուսնուն։ 1972 թվականի սեպտեմբերի 26-ին ծնվել է Տատյանայի դուստրը՝ Անաստասիան, որի ծննդյան վկայականում նշվել է Իվանենկո ազգանունը։ Թատրոնում Վիսոցկու ու Տատյանայի գործընկերները համոզված են եղել, որ Նաստյան Վլադիմիր Վիսոցկու դուստրն է․ ըստ Բորիս Խմելնիցկու՝ աղջիկը «իսկապես շատ նման է Վոլոդյային»։ Վիսոցկու ընկերը՝ դերասան Գեորգի Եպիֆանցևը, բանաստեղծի մահվանից մի քանի տարի անց ասել է․ «Տանյա Իվանենկոն սրբորեն պահպանում է Վոլոդյայի հիշատակը․․․ Ինքնամփոփ է, ոչ ոքի ոչինչ չի պատմում։ Նրա դիրքորոշումն է՝ ինձ ոչինչ պետք չէ»։։ Սցենարիստ Արթուր Մակարովը, որը Վիսոցկու մահվանից հետո դարձել է Վլադիի վստահված անձը և զբաղվել նրա ժառանգության գործերով, պնդել է, որ 1990-ական թվականների առաջին կեսին Մարինան հանդիպել է Տատյանայի ու Նաստյայի հետ․ «Դրանով իսկ նա [Վլադին] ասես ճանաչել է Վիսոցկու հայրությունը»։ Ըստ Իգոր Կոխանովսկու տվյալների՝ Տատյանա Իվանենկոյին է նվիրված Վլադիմիր Վիսոցկու՝ 1970 կամ 1971 թվականին գրված «Песня о двух красивых автомобилях» (հայ․՝ «Երգ երկու գեղեցիկ ավտոմեքենաների մասին») երգը։
Մարինա Վլադի
1960-ական թվականների վերջին խորհրդային մտավորականության արտասահմանյան կուռքերի թվում էին Էռնեստ Հեմինգուեյը և Իվ Մոնտանը։ «Կախարդը» (La Sorcière) ֆիլմի խորհրդային վարձույթում հայտնվելուց հետո նրանց շարքում է դասվել նաև Մարինա Վլադին՝ դերասանուհի, որն իր ծագման մասին արտահայտվել է հետևյալ կերպ․ «Ես ռուս եմ ֆրանսիական անձնագրով և ունեմ սլավոնական առողջ արմատներ, որոնք ինձ բաժին են հասել մորիցս՝ ռուս ազնվականից և հորիցս՝ ծագումով ուկրաինացի գնչուներից»։ Վիսոցկու հետ հանդիպումից առաջ Վլադին երկու անգամ եղել է Մոսկվայում 1959 և 1965 թվականներին։ Նրա հերթական այցը խորհրդային մայրաքաղաք տեղի է ունեցել 1967 թվականի հուլիսին՝ Մոսկվայի 5-րդ միջազգային կինոփառատոնի շրջանակներում։ Ընդունող կողմի երաշխավորությամբ Մարինան այցելել է Տագանկայի թատրոն, որտեղ առաջին անգամ տեսել է Վիսոցկի դերասանին, բեմում կատարվել է «Պուգաչով» ներկայացման փորձը, որի ժամանակ Խլոպուշայի դերակատարը կատաղի մարտնչում էր շղթաներով։ Ծանոթությունը շարունակվել է երեկոյան ՀԹԿ ռեստորանում, իսկ հետո՝ մոսկովյան «Յումանիտե» թերթի թղթակից Մաքս Լեոնի մոտ։ Հետագայում Վլադին պատմել է, որ Վիսոցկին՝ որը ցածրահասակ էր, աչքի չընկնող արտաքինով, սկզբում մեծ տպավորություն չի թողել իր վրա․ նրան դուր էին գալիս «լատինական տիպի» տղամարդիկ։ Սակայն երբ Վլադիմիր Սեմյոնովիչը վերցրել է կիթառն ու երգել, «մոռացա ամեն ինչի մասին։ Տեսնում և լսում էի միայն նրան՝ հրաշքով միանգամից հասարակ տղայից վերափոխված ոչ սովորական արարչի»։
Նույն 1967 թվականին Վիսոցկին գրել է «Дом хрустальный» («Если я богат, как царь морской…», հայ․՝ «Բյուրեղապակյա տունը», «Եթե ես հարուստ եմ որպես ծովային թագավոր...»)՝ սիրո մասին իր առաջին երգը, որն ակնհայտ հեգնական ենթատեքստ չունի և ուղղված է Մարինային։ Հետագայում բանաստեղծը նրան նվիրել է նաև այլ ստեղծագործություններ։ Օրինակ, բանաստեղծական տեքստը, որը պարունակում է հետևյալ տողերը՝ «Я больше не избавлюсь от покоя: / Ведь всё, что было на душе на год вперёд, / Не ведая, она взяла с собою — / Сначала в порт, а после — в самолёт», Վլադին առաջին անգամ լսել է հեռախոսով իր տանը Մեզոն-Լաֆիտում։ Վիսոցկին այդ երգը գրել է հեռախոսախցիկում՝ Փարիզի հետ միացմանն սպասելիս։ Խնդիրներից մեկը, որին բախվել է Մարինան կյանքի այդ փուլում, եղել է թույլտվության փաստաթղթերի ստացումն ու երկարաձգումը։ Դերասանուհու խոսքով՝ նա այնքան հաճախ է ստիպված եղել դիմել ՕՎԻՐ՝ վիզայի ձևակերպման հարցերով, որ տարիների ընթացքում այդ կազմակերպության ղեկավարության հետ հարաբերությունները դարձել են «գրեթե մտերիմ»։ Գործողությունը, որը թույլ է տվել հետագայում լուծել մի շարք բարդ հարցեր, այդ թվում՝ Վիսոցկու արտասահմանյան անձնագիր ստանալու հետ կապված, դարձել է 1968 թվականին Վլադիի՝ ֆրանսիական կոմկուսին անդամակցելը․ «Կուսակցությանն այս կարճաժամկետ և խորհրդանշական անդամակցությունն իմ խնդրանքներին կշիռ կտա»։
Մարինայի կարծիքով՝ իրենց ամուսնության պաշտոնական գրանցումը հեշտացրել է Վլադիմիր Սեմյոնովիչի կյանքը, հատկապես իշխանության հետ հարաբերություններում. «Չլիներ մեր ամուսնությունը, Վիսոցկուն պարզապես կոչնչացնեին։ < ... > Իսկ ինձ մոտ նրան չէին համարձակվում դիպչել»։ Բացի այդ, նրան թվում էր, թե ամուսնությունը կփրկի բանաստեղծին ինքնակործանումից։ Սակայն ալկոհոլ Վիսոցկին շարունակել է օգտագործել նաև հարսանիքից հետո։ Վլադիի հիշողությունների համաձայն՝ ամեն անգամ, երբ ամուսինը հանկարծ անհետանում էր, նա ստիպված էր փնտրել նրան ամբողջ Մոսկվայում։ Իսկ եթե Վլադին, գտնվելով Փարիզում, չի կարողացել վերահսկել Վլադիմիր Սեմյոնովիչի տեղաշարժերը, որոնումները ձգձգվել են․ այդ օրերին նա կարող էր ինքնաթիռով թռչել կամ ճամփորդել նավով։ Նախքան հարսանիքը՝ 1969 թվականին տեղի ունեցած հարբեցողություններից մեկը գրեթե ավարտվել է ողբերգությամբ․ Վիսոցկու մոտ սկսվել է զարկերակային ուժեղ արյունահոսություն, բանաստեղծին տեղափոխել են Սկլիֆոսովսկու ինստիտուտ, որտեղ նրան փրկել է բժիշկ-վերակենդանացնողների բրիգադը։ Ավելի ուշ այդ իրադարձության մասին դերասանուհի Ալլա Դեմիդովային պատմելիս Վիսոցկին խոստովանել է, որ «կյանքի վերադառնալուց» անմիջապես հետո նա տեսել է Մարինայի՝ իր վրա խոնարհված դեմքը։ Այս պատմությունը ստացել է բանաստեղծական մարմնավորում 1970 թվականին Անդրեյ Վոզնեսենսկու գրած «Ռեքվիեմ լավատեսական» («Реквием оптимистический») բանաստեղծությունում։
Գրականագետ Վլադիմիր Նովիկովի կարծիքով՝ Վիսոցկու երազանքը՝ Համլետի դերը կատարելը չէր իրականանա առանց Վլադիի. նա Վիսոցկու կողքին կատարել է նույն դերը, ինչ Բուլգակովի Մարգարիտան՝ Վարպետի կողքին, որը կարողացել է գրել իր սիրավեպը՝ շնորհիվ սիրեցյալի՝ իր ուժի ու հնարավորությունների հանդեպ ունեցած հավատի։ Դավիթ Կարապետյանը հիշել է, թե ինչպես մի օր, լսելով Վլադիմիր Սեմյոնովիչի «Белое безмолвие» (ռուս․՝ «Սպիտակ լռություն») երգի ձայնագրությունը, նա գնահատել է աշխատանքի բարձր որակը, բանաստեղծը պատասխանել է, որ իրենք դա արել են Մարինայի հետ․ կյանքի ինչ-որ փուլում Վիսոցկին սկսել է ընկալել Վլադիին՝ որպես համահեղինակի, չնայած վերջինս ստեղծագործության հետ ուղղակի կապ չի ունեցել։ Մարինայի և Վլադիմիրի ստեղծագործական կենսագրության մեջ եղել է նաև մեկ համատեղ կինոնախագիծ. խոսքը «Նրանք երկուսով են» կամ «Նրանք երկուսը» ֆիլմի մասին է (Ök ketten), որը նկարահանել է ռեժիսոր Մարթա Մեսարոշը հունգարական «Մաֆիլմ» կինոստուդիայում 1977 թվականին։ Ֆիլմում կա մի փոքրիկ տեսարան, երբ Վլադիի հերոսուհին՝ Մարիան, որը ամուսնացած կին է, ձնառատ երեկոյին կինո է գնում ծառայակցի հետ, իսկ նա անսպասելիորեն համբուրում է ուղեկցուհուն։ Գործընկերոջ դերը կատարել է Վիսոցկին։ Ինքը դրվագը ռոմանտիկ է ստացվել, բայց իր հիշողությունների գրքում Մարինան պատմել է այն մասին, թե ինչն է իրեն անհանգստացրել թե՛ Բուդապեշտում նկարահանվելու ժամանակ, թե՛ դուբլների միջև դադարների ընթացքում․ «Սառը խուճապը, որը ես տեսա քո աչքերում, առաջանում է թմրամոլների մոտ, երբ նրանք ժամանակին չեն ստանում իրենց չափաբաժինը»։ Վիսոցկու կյանքի վերջին տարիներին նրա և Վլադիի միջև հարաբերությունները բարդ են եղել։ Նրա նամակներից մեկը, որը, ենթադրաբար, գրվել է նախքան 1980 թվականի հունիսի 11-ը, Մարինան գտել է բանաստեղծի մահվանից հետո․
Մարինոչկա, սիրելիս, ես խորտակվում են անհայտության մեջ։ Ինձ մոտ տպավորություն է, որ ես կարող եմ ելք գտնել, չնայած այն հանգամանքին, որ ես հիմա գտնվում եմ ինչ-որ թույլ և անկայուն ժամանակահատվածում։ <...> Գլխավորն այն է, որ ես ուզում եմ, որ դու ինձ հույս թողնես, որ դու սա չընդունես որպես խզում, դու միակն ես, ում շնորհիվ ես կարող եմ նորից ոտքի կանգնել։ Եվս մեկ անգամ՝ ես սիրում եմ քեզ և չեմ ուզում, որ քեզ վատ զգաս։ Հետո ամեն ինչ իր տեղը կընկնի, մենք կխոսենք ու երջանիկ կապրենք։
Թատերական դերերը 1970-ական թվականներին
Նոյեմբերի 29-ին Տագանկայի թողտրոնի բեմում կայացած «Համլետի» պրեմիերան դարձել է1971 թվականի ամենանշանակալի թատերական իրադարձություններից մեկը։ Դահլիճ մտնող հանդիսատեսները տեսնում էին բեմի խորքում նստած սև ջինսով և սվիտերով դերասանին, որը, երրորդ զանգին սպասելով, կիթառ էր նվագում։ Միևնույն ժամանակ, անհնար էր դիմել նրան ողջույնի ռեպլիկով, քանի որ հանդիսատեսը գիտակցում էր, որ դա ոչ թե երգիչ Վիսոցկին է, այլ Համլետը, որը հագել է 1970-ական թվականների առօրյա հագուստներ, ինչպես գրախոսականներից մեկում նշել էր քննադատ Տատյանա Բաչելիսը, նա «կարծես այլ հարթության մեջ լիներ։ Եվ միայն նրան էր պատկանում սրբազան իրավունքը՝ միավորելու այլ, Շեքսպիրյան իրականությունը՝ մերի, սովորականի հետ»։ Վիսոցկու Համլետը հիշեցնում էր «փողոցի տղայի», բայց նրա «փշոտության» հետևում կանգնած էին մտքի անընդհատ աշխատանքը և աշխարհում կատարվող ամեն ինչի հանդեպ զգացած «երկուտակող» ցավը։
1975 թվականին Վիսոցկու բեմական կենսագրության մեջ հայտնվել է ևս մեկ հերոս՝ վաճառական Երմոլայ Ալեքսեևիչ Լոպախինը Չեխովի «Բալի այգին» պիեսից։ Ներկայացման բեմադրիչ Անատոլի Էֆրոսի մեկնաբանությամբ՝ «Բալի այգին» բեմադրության միջանցիկ թեման Լոպախինի բազմամյա ամենակուլ սերն էր Ռանևսկայայի հանդեպ։ Վաճառականը, որը կարողացել է ձեռք բերել ունեցվածք, Վիսոցկու մարմնավորմամբ կյանքին հաղթողի տեսք չուներ. նրա դրաման այն էր, որ Լյուբով Անդրեևնան, որը կորցրել է այգին, կլքի Ռուսաստանը, և ինքը կկորցնի նրան ընդմիշտ։ Ալլա Դեմիդովայի խոսքով՝ Վիսոցկու կյանքն այդ ժամանակ լցված էր սիրով, և այդ զգացողությունն ազդել է նրա դերերի վրա. հերոսին են փոխանցվել դերակատարի և՛ քնքշությունը, և կրքոտությունը։
Վիսոցկու վերջին թատերական դերը եղել է Սվիդրիգայլովի դերը «Ոճիր և պատիժ» ներկայացման մեջ, որի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1979 թվականի փետրվարի 12-ին։ Հետագայում նա շարունակել է նկարահանվել կինոյում, հանդես գալ համերգներով, աշխատել երգերի ու սցենարների վրա, սակայն բեմական կերպարներ այլևս չի ստեղծել։ Գրականագետ Յուրի Կարյակինի հետ զրույցում, որը Տագանկայի համար պատրաստել էր Դոստոևսկու վեպի բեմադրությունը, Վլադիմիր Սեմյոնովիչը խոստովանել է, որ այդ դերի վրա աշխատելիս իր համար կարևոր էր գտնել հերոսի պատմության մեջ ամենացավոտ տեղը. «Ճշմարտությունը միայն այնտեղ է, որտեղ պայթում է ցավը» (ռուս․՝ «Правда только там, где прорывается боль»)։
1970-ականների առաջին կեսի փիլիսոփայական քնարերգություն
Վիսոցկու ստեղծագործական կենսագրության գլխավոր իրադարձություններից մեկը եղել է Տագանկայի թատրոնում Համլետի դերի վրա աշխատանքը։ Համլետի թեման ազդել է ոչ միայն Վիսոցկի դերասանի, այլև Վիսոցկի բանաստեղծի վրա։ 1972 թվականին՝ ներկայացման պրեմիերայից մեկ տարի անց, Վիսոցկին գրել է «Իմ Համլետը» բանաստեղծությունը, որը միաժամանակ պատմում է և՛ հեղինակի, և՛ նրա բեմական հերոսի մասին։ Համլետյան երանգները նկատվում են Վիսոցկու այլ ստեղծագործություններում, որոնք գրված են այդ ժամանակահատվածում։ Օրինակ, «Песня конченого человека» ստեղծագործության հերոսն արտասանում է մենախոսություն կյանքի իմաստի (կամ անիմաստության) վերաբերյալ։ Հոգեկան ձախողման վիճակում գտնվող կերպարի շփոթմունքի պատճառը, հավանաբար, դանիացի արքայազնի դերի «աուրան» է. «Փիլիսոփայական քարը այլևս չեմ փնտրում, / Ոչ էլ կյանքի արմատը, քանի որ արդեն գտել են ժենշենը…»։ Համլետյան հարցի պատասխանն է փնտրում նաև «Իմ թաղումը» («Мои похорона») երգի հերոսը, որը պատմում է իր սարսափելի երազի մասին. «Իմ թաղումին / Հավաքվել են վամպիրները» (ռուս․՝ «На мои похорона / Съехались вампиры»)։
Չնայած նրան, որ 1970-ականների սկզբին Վիսոցկու երգերում և բանաստեղծություններում խոստովանական երանգներն աստիճանաբար աճում էին, նրա ստեղծագործության մեջ պահպանվում և զարգանում էր դերային քնարերգությունը, որի ստեղծագործական յուրացումը սկսվել էր դեռևս 1960-ականներին։ Այնպիսի ստեղծագործությունների օրինակներ են, որտեղ հեղինակը «վերափոխվում» է նույնիսկ անշունչ առարկաների, «Բալլադ լքված նավի մասին» («Կապիտանին այդ օրը դու էին ասում...», ռուս․՝ «Баллада о брошенном корабле» («Капитана в тот день называли на ты…») և «Խոսափողի երգը» (ռուս․՝ «Песня микрофона»): Առաջին դեպքում պատմությունը ներկայացվում է անձնակազմի կողմից լքված նավի անունից, երկրորդում հերոս-հեքիաթասաց է դառնում «ափերի հարվածներից» խլացած միկրոֆոնը, որը գործունեության բերումով «ուժեղացնում, ուժեղացնում, ուժեղացնում էր»։ Բացի այդ, Վիսոցկին շարունակել է ռազմական թեմա զարգացնել. այդ ընթացքում նա գրել է այնպիսի երգեր, ինչպիսիք են «Սև բուշլատները» («Чёрные бушлаты»), «Մենք պտտում ենք Երկիրը» (««Мы вращаем Землю»»), «Նա, որը չի կրակել» («Тот, который не стрелял»): Նրանցում պատերազմի մասին պատմությունն արդեն անցնում էր «հեղինակի համլետյան փորձի» պրիզմայով։
Սինթեզի պոեզիա։ 1970-ականների երկրորդ կես
Կյանքի վերջին տարիներին Վիսոցկին սկսել է իր երգ-բանաստեղծական ստեղծագործության մեջ ներառել թեմաներ, մոտիվներ, սյուժեներ և պատկերներ, որոնք իր կողմից մշակվել են բոլոր նախորդ տարիներին։ Բանաստեղծի ուշ քնարերգության մեջ կրկին հայտնվել է մարգինալ հերոսը, որը ներկա էր Վլադիմիր Սեմյոնովիչի բակային երգային շարքերում, այժմ այդ հասունացած կերպարը սկսել է աշխարհին նայել համլետյան փորձի պրիզմայով։ Վիսոցկին վերադարձել է գեղարվեստական հնարքներին, որոնք նա օգտագործել է 1960-ական թվականների երկրորդ կեսի երգերում. խոսքը գրոտեսկի, այլաբանության, ոճավորումների մասին է։ Ի վերջո, 1970-ական թվականների երկրորդ կեսի երգերում պահպանվել է խոստովանական ինտոնացիան, որն ի հայտ է եկել Դանիայի արքայազնի կերպարի վրա աշխատանքի ժամանակ։ Արդյունքում ծնվել է այսպես կոչված «սինթեզի պոեզիան», որն իր մեջ ներառում էր ստեղծագործական որոնումներ և ստեղծագործական նախորդ երեք ժամանակաշրջանների մշակումները։
1970-ական թվականների երկրորդ կեսին Վիսոցկին այնքան հաճախ է անդրադարձել մանկության ու պատանեկության մասին հիշողություններին, որ արդյունքում ձևավորվել է յուրօրինակ թեմատիկ շարք, որը ներառում էր «Մանկությունից» («Из детства», («Ах, чёрная икорочка!»), «Մանուկ հասակում մեզ մայրերը վախեցնում էին...» («В младенчестве нас матери пугали…»), «Բալլադ մանկության մասին» («Баллада о детстве») ստեղծագործությունները։ Այս թեմային անդրադառնալը հետազոտողները կապում են ոչ այնքան անցյալի հեղինակային կարոտախտի հետ, որքան բանաստեղծի փորձերի հետ՝ հասկանալու, թե ինչպես են արմատներն ու ակունքներն ազդում մարդու ճակատագրի վրա։ Բացի այդ, Վիսոցկու ուշ քնարերգության մեջ առկա ինքնակենսագրական մոտիվները կապված են երկրի ճակատագրի հետ։
Դերերը կինոյում 1970-ական թվականներին
1970-ական թվականներին Վիսոցկու կինոդերերի ցանկը համալրվել է, սակայն նրա ոչ բոլոր աշխատանքներն են բարյացակամությամբ ընդունվել քննադատության կողմից։ Այսպես, դերասանը մեծ հույսեր է կապել Ալեքսանդր Ստոլպերի «Չորրորդը» ֆիլմին մասնակցելու հետ, որտեղ Վլադիմիր Սեմյոնովիչին առաջարկել էին մարմնավորել լրագրողի, որը լուսագրերում նշվել է որպես Նա (Он): Սակայն վարձույթում «ակնհայտ պրոպագանդիստական կոնտեքստ» պարունակող ֆիլմը ձախողվել է։ Կինեմատոգրաֆիայի բնագավառում նշանակալի իրադարձություն չի դարձել նաև Վիսոցկու մասնակցությամբ խորհրդա-հարավսլավական «Միակ ճանապարհը» ֆիլմը, որտեղ դերասանը մարմնավորել է ռուս ռազմագերի կապիտան Սոլոդովին։ Վլադիմիր Սեմյոնովիչի համար մեծ հիասթափություն է եղել նաև մասնակցությունը «Միստր Մաք-Քինլիի փախուստը» («Бегство мистера Мак-Кинли») երկսերիանոց կինոժապավենում։ Ռեժիսոր Միխայիլ Շվեյցերը Վիսոցկուն առաջարկել է ֆիլմի համար գրել մի քանի բալլադներ, որոնք, ըստ բեմադրիչի մտահղացման, պետ է ուղեկցեին ֆիլմի միջանցիկ թեմային։ Բալլադները կատարել է Վիսոցկու հերոսը՝ փողոցային երգիչ Բիլ Սիգերը։ Սակայն նրանց մեծ մասը հեռացվել է ֆիլմից։ Բիլ Սիգերի դերը հանգուցայինից դարձել է էպիզոդիկ։
Դրա հետ մեկտեղ 1970-ական թվականներին Վիսոցկու ֆիլմագրության մեջ հայտնվել են դերեր, որոնք գրավել են գրախոսների ուշադրությունը «խաղի բարդ պսիխոլոգիզմով»։ Դրանց թվում են կենդանաբան ֆոն Կորենը Իոսիֆ Խեյֆիցի «Վատ լավ մարդը» ֆիլմում, որը նկարահանվել է Չեխովի «Մենամարտ» ստեղծագործության հիման վրա։ 1974 թվականին Թաորմինում կայացած Ազգերի փառատոնում ֆոն Կորենի դերի համար Վիսոցկին արժանացել է «Տղամարդու լավագույն դերակատարման համար» մրցանակի ։ Վիսոցկու խաղացած ամենանշանավոր կերպարներից մեկը դարձել է Գլեբ Ժեգլովը Ստանիսլավ Գովորուխինի «Հանդիպման վայրը փոխել չի կարելի» ֆիլմից։ Այդ ֆիլմում Վլադիմիր Սեմյոնովիչը ռեժիսորի խնդրանքով հանդես է եկել նաև որպես բեմադրիչ։ Նա ինքնուրույն նկարահանել է Ֆոքսի ճանաչման դրվագը և Շարապովի կողմից բժիշկ Գրուզդևի հարցաքննության տեսարանը։ 1987 թվականին «Հանդիպման վայրը փոխել չի կարելի» հեռուստատեսային գեղարվեստական ֆիլմում Ժեգլովի կերպարի ստեղծման և երգերի հեղինակային կատարման համար» Վիսոցկուն հետմահու շնորհվել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակ։ Վիսոցկու կինեմատոգրաֆիական կենսագրության մեջ վերջին դերը դարձել է Դոն Գուանը Միխայիլ Շվեյցերի «Փոքր ողբերգություններ» ֆիլմում։ Ռեժիսորը, դերասանին ընտրելով գայթակղող հերոսի դերում, հաշվի է առել արտիստի և կերպարի ներքին նմանությունը։ «Նա բանաստեղծ է, և նա տղամարդ է։ < ... > Հասկանում եք՝ Պուշկինի հերոսներն ապրում են «անդունդների մռայլ եզրին» և գտնում են «անբացատրելի հաճույք» սպառնացող մահվան մոտ ապրելու մեջ։ Դուն Գուանը նրանցից է։ Եվ Վիսոցկին նրանց նման մարդ է»։
Կոնստանտին Մուստաֆիդիի երաժշտական արխիվ
1972 թվականին Լյուդմիլա Օռլովան (միջազգային հեռախոսային կայանի հերթափոխի պետը, որը հաճախ օգնում էր Վիսոցկուն կապ հաստատել Փարիզի հետ, «Ноль семь» երգի հերոսուհու նախատիպը) նրան ծանոթացրել է արբանյակային կապի ինժեներ Կոնստանտին Մուստաֆիդիի հետ։ Վերջինս եղել է Տագանկայի թատրոնում, Վլադիմիրի հետ խոսել Ռադիոյի գիտահետազոտական ինստիտուտի և արբանյակային կապի մասին։ Պատմությունները գրավել են Վիսոցկուն, զրուցակիցները փոխանակել են հեռախոսահամարները և սկսել են պարբերաբար զանգահարել միմյանց։ Կոնստանտինը լավ է հասկացել ձայնագրությունները և իր տրամադրության տակ ունեցել է բավական բարձր կարգի AIWA կոճային մագնիտոֆոն։ Մուստաֆիդիի տանը կատարված ձայնագրությունն իր որակով դուր է եկել Վիսոցկուն, և նա համաձայնել է երգերի արխիվ ձայնագրելու առաջարկին։ Կոնստանտինը ընկերներին խնդրել է Ճապոնիայից Վլադիմիրի համար բերել Akai կվադրոակուստիկ համակարգ։ Հաջորդ ձայնագրություններն արվել են արդեն այդ ապարատով Վիսոցկու մոտ՝ Մատվեևսկայա փողոցում վարձակալած բնակարանում (տուն 6, բն.27), որպես կանոն, մեկ սեանսի ընթացքում ձայնագրվել է ութ-տասը երգ։ Երգացանկը որոշել է Վիսոցկին՝ հրաժարվելով երգել այն, ինչ նախկինում ֆիլմերի համար ձայնագրվել էր ստուդիաներում։ Այդ կերպ հաջողվել է ձայնագրել մոտ չորս հարյուր երգ։
Համատեղ աշխատանքի սկզբում Մուստաֆիդին պայմանավորվել է, որ ձայնագրությունները կպահվեն իր մոտ։ Վիսոցկին երբեմն դիմել է Կոնստանտինին՝ խնդրելով ստեղծել ձայնագրությունների պատճենները ընկերների կամ հարազատների համար, բայց դա տեղի է ունեցել ոչ հաճախ։ Այդ ժամանակ լավ սարքավորումներ են հայտնվել իրանցի գործարար Բաբեկ Սերուշի, Շեմյակինի, Ալեքսանդր Միտտայի, Միխայիլ Կրիժանովսկու մոտ։ Վիսոցկին սկսել է ձայնագրվել նաև նրանց մոտ։ Բանաստեղծի մահվանից հետո Մարինա Վլադին Մուստաֆիդիին է հանձնել Վիսոցկու անձնական ժապավենները և հանձնարարել է հավաքել ձայնագրությունների արխիվը բոլոր ծանոթներից։ Այսպիսով, ժապավենները պահպանվել են՝ հայտնի դառնալով «Կոնստանտին Մուստաֆիդիի հավաքածու» անվանմամբ։ 1989 թվականին թողարկված «Վլադիմիր Վիսոցկու համերգներին» («На концертах Владимира Высоцкого») երգերի հավաքածուն ստեղծվել է, այդ թվում նաև այդ ձայնագրությունների հիման վրա։
Համերգային գործունեություն
Վլադիմիր Վիսոցկու առաջին մենահամերգը տեղի է ունեցել 1965 թվականի ապրիլին Տագանկայի թատրոնի լենինգրադյան հյուրախաղերի ժամանակ, երբ արտիստին հրավիրել են ելույթ ունենալ «Մոլեկուլա» սրճարանում, որը պատկանում էր Բարձր մոլեկուլային միացությունների ինստիտուտին։ Նա կատարել է «Татуировка», «Тот, кто раньше с нею был», «գողական շարքի» այլ երգեր։ Պատվավոր հյուրերի գրքում Վլադիմիր Սեմյոնովիչը գրել է. «Շատ հաճելի է, որ ուրիշ քաղաքում կարող ես քեզ զգալ ինչպես տանը» (ռուս․՝ «Очень приятно, что в другом городе можно чувствовать себя, как дома»)։ 1966 թվականի հունվարի 4-ին Վիսոցկին ելույթ է ունեցել Վոլխոնկայա փողոցում գտնվող Ռուսաց լեզվի ինստիտուտում։ Հանդիսատեսը շատ բարյացակամ է տրամադրված եղել բանաստեղծի նկատմամբ, նա երգերի կատարումից բացի տվել է հեղինակային մեկնաբանություններ և լեզվաբաններից որպես հրաժեշտի նվեր ստացել է Աննա Ախմատովայի «Ժամանակի վազքը» («Бег времени») հատորյակը։
Սկզբում Վիսոցկու ելույթների մասին ծանուցող ազդագրեր ու տոմսեր չեն եղել․ համերգները տեղի են ունեցել «հանդիպում թատրոնի և կինոյի դերասանի հետ» ոչ պաշտոնական ցուցանակի ներքո։ Պաշտոնական թույլտվություն ստանալու համար անհրաժեշտ էր երգացանկի հաստատումը Մոսհամերգում, սակայն 1966 թվականին այդ կազմակերպության աջակցությունն ստանալու փորձը հաջողությամբ չի պսակվել։ Ավելի ուշ ելույթների մի մասն սկսել են անցկացվել «Գիտելիք» ընկերության ուղեգրերով, որտեղ Վիսոցկու մեկ համերգի համար վճարել են 75 ռուբլի։ 1973 թվականի մարտին «Սովետսկայա կուլտուրա» թերթում լույս է տեսել «Մասնավոր կարգով» (ռուս․՝ «Частным порядком») վերնագրով հոդված։ Դրանում նշվել է, որ նույն տարվա փետրվարին Վիսոցկին Նովոկուզնեցկում տասնվեց համերգ է տվել, որոնք անցկացվել են առանց Ռոսհամերգի իմացության։ Ներկայացումները, որոնց կազմակերպիչը եղել է տեղի թատրոնի տնօրինությունը, հրապարակման հեղինակը անվանել է «խալտուրա» և «անօրինական ձեռնարկատիրական գործունեություն»։ «Նովոկուզնեցկի գործն» ավարտվել է դատարանի որոշմամբ, ըստ որի՝ բանաստեղծը պետք է պետությանը վերադարձներ 900 ռուբլի։ Ամռանը Վլադիմիր Սեմյոնովիչը նամակ է ուղարկել Պյոտր Դեմիչևի անունով։ Տեքստում նշվել է, որ ինը տարվա ընթացքում Վիսոցկին՝ որպես երգերի հեղինակ և կատարող, չի կարողանում «հասնել ունկնդիրների հետ պաշտոնական շփման օրինականացման»։
Վիսոցկու նամակի դիտարկումից հետո Վիսոցկուն՝ «որպես խոսակցական ժանրի արտիստի» շնորհվել է համերգային ֆիլհարմոնիկ դրույք՝ 11 ռուբլի 50 կոպեկ մեկ ելույթի համար։ Սակայն Նովոկուզնեցկի պատմությունը միակը չէր նմանատիպ «գործերի» շարքում։ 1979 թվականին ծագել է այսպես կոչված «Մինսկի գործը»՝ կապված այն բանի հետ, որ կինոսիրողների միության գծով աշխատող ելույթների կազմակերպիչները Վիսոցկու համերգների տոմսերը թանկ գնով են վաճառել։ Ինչպես ավելի ուշ պարզաբանել է Տագանկայի թատրոնի ադմինիստրատոր Վալերի Յանկլովիչը, որը Վիսոցկու հետ միասին մեկնել էր Բելառուսի մայրաքաղաքում ելույթների համար, ընդունող կողմի ներկայացուցիչը «50 կոպեկանոց տոմսերին դրոշմակնիքով երկուս է դրել և ստացվել է 2 ռուբլի 50 կոպեկ»։ Քննիչը, որը զբաղվել է գործի հետաքննությամբ, չի գտել Վիսոցկու և Յանկլովիչի մեղսակցությունը այդ մանիպուլյացիաներին։
1979 թվականի գարնանը Ուդմուրտիայում Վիսոցկու ելույթներից հետո հարուցվել է «իժևյան գործը»։ Փաստաբան Գենրիխ Պադվայի խոսքով, որին Վիսոցկին դիմել է օգնության համար, համերգային ադմինիստրատոր Վասիլի Կոնդակովը մեղադրվել է այն բանում, որ Իժևսկում և Գլազովում անցկացված համերգների ժամանակ (դրանց մասնակցել են Վալենտինա Տոլկունովան, Գենադի Խազանովը, Վլադիմիր Վիսոցկին) ավելի շատ տոմսեր է վաճառել, քան նշել է հաշվետու փաստաթղթերում։ 1980 թվականի հուլիսի 2-ին դատարանը հրապարակել է դատավճիռը։ Ինչպես ընդգծել է Պադվան, «Վիսոցկու համերգների հետ կապված ամեն ինչ դատարանը դուրս թողել՝ ընդունելով, որ այնտեղ ոչ մի քրեական բան չկա»։
Արտասահմանյան ուղևորություններ
1965 թվականին Վիսոցկին երգ է գրել այն խնդիրների մասին, որոնց կարող է բախվել խորհրդային մարդը, որը որոշել է գնալ արտասահման․ երգն սկսվել է հետևյալ բառերով. «Перед выездом в загранку / Заполняешь кучу бланков…»։ Այս ստեղծագործությունը գրելու պահին հեղինակը դեռ չուներ ՕՎԻՐ-ի հետ շփման գործնական փորձ, եթե հաշվի չառնվի Գերմանիան, որտեղ նա ապրել էր իր մանկության տարիներին հոր և խորթ մոր հետ, բանաստեղծը մինչև 30 տարեկան չի մեկնել արտասահման։ Մարինա Վլադիի հիշողությունների համաձայն՝ ամուսնու համար արտասահմանյան անձնագիր ստանալու համար նա ստիպված է եղել դիմել քաղաքական գործիչ և լրագրող Ռոլան Լերուայի օգնությանը, որն իր հերթին աջակցություն է խնդրել ՖԿԿ-ի ղեկավար Ժորժ Մարշեից։ Հարցը լուծվել է երկու երկրների կոմունիստական կուսակցությունների ղեկավարների մակարդակով, և արդյունքում Վիսոցկու՝ ձևակերպված վիզայով անձնագիրը նրա տուն է տարել հատուկ ցրիչը։ 1973 թվականի ապրիլի 18-ին Վլադիմիր Սեմյոնովիչը և Մարինան մեկնել են եվրոպական ուղևորության «Ռենո» ավտոմեքենայով։ Վիսոցկու առաջին արտասահմանյան ուղևորությունից ստացած տպավորությունները հետագայում հիմք են դարձել նրա «ճանապարհային» բանաստեղծությունների շարքի համար։
Հետագայում Վիսոցկին մշտապես այցելել է Ֆրանսիա և այլ երկրներ, սակայն մինչև որոշակի պահը նա ստիպված է եղել ենթարկվել ԽՍՀՄ մինիստրների խորհրդի 22.09.1970 որոշման դրույթներից մեկով նախատեսված սահմանափակումների ռեժիմին։ Այդ փաստաթղթի համաձայն՝ խորհրդային քաղաքացիներին թույլատրվում էր «մուտք գործել զարգացող և կապիտալիստական երկրներ» ոչ հաճախ, քան տարին մեկ անգամ։ 1977 թվականի մարտին Վիսոցկին դիմել է ԽՍՀՄ ներքին գործերի նախարարությանը․ «Խնդրում եմ թույլ տալ ինձ բազմիցս մեկնել կնոջս մոտ, քանի որ երբեմն պահանջվում է շտապ ներկայությունս նրա մոտ և օգնություն, իսկ ես ամեն անգամ պետք է ձևակերպվեմ, և դա նևրոզ է առաջացնում և՛ թատրոնում, և՛ կինոյում, և իմ բոլոր այլ նախաձեռնություններում»: Իշխանությունները համաձայնություն են տվել բազմակի մուտքի վիզա ստանալու համար, ընդ որում՝ Վիսոցկուն «բացառության կարգով» թույլատրել են ՕՎԻՐ-ի համար հարցաթերթիկներ լրացնել և պետտուրքի համար 300 ռուբլի վճարել տարին միայն մեկ անգամ, իսկ մնացած դեպքերում բավական էր գրել «ազատ ձևի» դիմում։