cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հիգեայի ընտանիք
Ընտանիքի առանձնահատկությունները
Համարվում է, որ այս ընտանիքը առաջացել է Հիգեայի և մեկ այլ խոշոր աստերոիդի բախումից, որի արդյունքում Հիգեայից արտամղվել են բազմաթիվ փոքր բեկորներ, որոնք էլ հետագայում կազմել են այս ընտանիքը ։ Սակայն երկու վերը նշված յոթանասուն կիլոմետրանոց աստերոիդները, իրենց համեմատաբար մեծ չափերով, որոշ չափով հերքում են այսպիսի ենթադրությունը։ Այսպես, օրինակ Վեստայի ընտանիքում, որը առաջացել է նման սցենարով, չկա ոչ մի աստերոիդ, բացի Վեստայից, որը գերազանցեր 10 կմ տրամագիծը։ Հավանական բացատրություններից մեկը կարող է լինել այն, որ չնայած նման սպեկտրալ առանձնահատկություններին, այս երկու աստերոիդները իրականում չեն կազմում այս ընտանիքի մաս, այլ հանդիսանում են բացառություններ, քանի որ, C դասի աստերոիդները աստերոիդների հիմնական գոտում բավականին հաճախ են հանդիպում։
Հետաքրքիր ե նաև այն փաստը, որ ընտանիքը պարունակում է մեծ քանակով բավականին հազվադեպ հանդիպող B սպեկտրալ դասի աստերոիդներ, որոնցից ամենախոշորն է, արդեն նշված՝ (538) Ֆրեդերիկե աստերոիդը ։ Բացի այդ, կան որոշ նշաններ, որոնք վկայում են այն մասին, որ Հիգեայի ընտանիքը ձևավորվել է բավականին շուտ ։
Տեղաբաշխումը և չափերը
Վիճակագրական վերլուծության արդյունքում ի հայտ են բերվել մի քանի «հիմնական» խմբեր, որոնց ուղեծրային էլեմենտները ընկած են հետևյալ միջակայքում՝
Այս աստղագիտական էպոխայի համար, ընտանիքի հիմնական աստերոիդների օսկուլացնող ուղեծրերի ուղեծրային էլեմենտների միջակայքը բերված է հետևյալ աղյուսակում՝
Վ. Զապալայի կողմից կատարված վերլուծության արդյունքում (1995) ի հայտ են բերվել ընտանիքի 103 հիմնական անդամները, ավելի ուշ կատարված հետազոտությունների արդյունքներով (2005), որը ներառում էր 96944 աստերոիդ, տվյալ ընտանիքի անդամների քանակը կազմում է առնվազն 1043 աստերոիդ, որոնք ընկնում են վերը բերված աղյուսակով սահմանված տարածությունում։
Բացառությունները
Այս ընտանիքի կազմի մեջ հայտնաբերվել են բավականին մեծ քանակով աստերոիդներ, որոնք չեն մտնում նրա մեջ, սակայն շարժվում են նման ուղեծրերով։ Նրանց հնարավոր եղավ հայտնաբերել մեամասամբ սպեկտրալ հետազոտությունների արդյունքում ։ Նրանց մեջ են մտնում այնպիսի աստերոիդներ, ինչպիսին են (100) Հեկատեն, (108) Հեկուբան, (1109) Տատան, (1209) Պուման և (1599) Գիյոմուսը։
Բացառություն կարող են լինել նաև, ինչպես խոսվում էր վերը, որոշ ածխածնային աստերոիդներ, ինչպես Բանդենիան և Ֆրեդերիկեն, ինչպես իրենց չափերի, այնպես էլ նրանց սպեկտրալ դասի տարածվածության պատճառով։
Խոշոր (52) Եվրոպա աստերոիդը ավելին քան 300 կմ չափերով, ունի 6,37° ուղեծրի թեքում, պտտվում է մոտավորապես նույն տարածքում, ինչպես և Հիգեայի ընտանիքը, ավելի վաղ դիտարկվում էր որպես այս ընտանիքի հնարավոր անդամ, սակայն հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ դա այդպես չէ, ընտանիքի սահմանների ճշգրտումը ցույց տվեց որ Եվրոպան դուրս է գտնվում այս սահմաններից։
Գրականություն
Կատեգորիա:Աստերոիդների ընտանիքներ
Կրասնի Պախար (գյուղ, Բելոկատայսկի շրջան)
Կրասնի Պախար (Красный Пахарь, Красный Пахарь), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 142 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռոբերտ Շահոյան
Ռոբերտ Հարությունի Շահոյան (1918, օգոստոսի 1, Էջմիածնում), խորհրդային պետական աշխատող, ՀԽՍՀ վաստակավոր իռիգատոր (1957)։ ԽՄԿԿ անդամ (1946)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի շինարարական ֆակուլտետը (1940)։ Աշխատանքային գործունեությունն սկսել է 1940 թվականից՝ Իջևանի ՀԷԿ-ում (աշխղեկ, տնօրեն), ՀԽՍՀ ջրային տնտեսության մինիստրությունում 1943 թվականից։ Եղել է Թալինի ջրանցքի շինարարության տեղամասի պետ, 1950 թվականից շինգրասենյակի պետ․, 1951 թվականից՝ Թալինի ջրանցքի շինարարության պետ, 1954 թվականից՝ Հայջրշին տրեստի գլխավոր ինժեներ և կառավարիչի տեղակալ, 1963-ից՝ կառավարիչ։ 1965 թվականին Շահոյանը նշանակվել է ՀԽՍՀ ջրային տնտեսության ն մելիորացիայի մինիստրի տեղակալ, 1977 թվականից՝ մինիստր։
Եղել է նաև ՀԽՍՀ 9-10-րդ գումարումների Գերագույն խորհրդի դեպուտատ։
Պարգևատրվել է «Պատվո նշան» շքանշանով։
Կատեգորիա:Խորհրդային պետական գործիչներ Կատեգորիա:1918 ծնունդներ Կատեգորիա:Էջմիածին քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՊՃՀ շրջանավարտներ
Երկար դիրք
Երկար դիրք, արժեթղթերի կամ արտարժույթի ձեռքբերում այն ակնկալիքով, որ դրանց գները կբարձրանան ։ Ֆինանսներում որևէ գործիքի երկար դիրք ասելով հասկանում ենք, որ դիրքի տերը տիրապետում է այդ գործիքի որոշակի դրական ծավալի։ Սրան կոչում են նաև ցուլի դիրք։
Համապատասխանում է « գնիր և պահիր » ներդրումային ռազմավարությանը։
Ֆյուչերս
Ֆյուչերսում երկար դիրք զբաղեցնել նշանակում է, որ դիրքի տերը պարտատվորվում է գնել ֆյուչերսի հիմքում ընկած ակտիվը ժամկետի վերջում նախապես որոշված գնով ։ Դիրքի տերը շահում է այն պարագայում, երբ հիմքում ընկած ակտիվի գինը աճում է, քանի որ այն գինը, որն ինքը պարատվոր է վճարել ավելի ցածր է քան շուկայականը։
Օպցիոն
Օպցիոնում ներդրողը զբաղեցնում է երկար դիրք դրա հիմքում ընկած ներդրումային ակտիվի գծով՝ գնելով վերջինիս հիման վրա քոլ օպցիոն կամ վաճառելով փութ օպցիոն։ Սա տարբերվում է օպցիոնի հիմքում ընկած ակտիվը գնելով կամ ֆյուչերսային գործարք կնքելով երկար դիրք զբաղեցնելուց, քանի որ օպցիոնում երկար դիրքը չ ենթադրում հիմքում ընկած ակտիվի գնի բարձրացման արդյունքում պարտադիր կերպով եկամտի ապահովում․ օպցիոնով երկար դիրք զբաղեցնելը տալիս է հնարավորություն (բայց ոչ պարտավորություն) այն տիրապետողին օգտվել դրանից ։ Եթե գինը բարձրանում է սահմանված գնից, քոլ օպցիոնի տիրապետողը հավանաբար կօգտագործի այն և կգնի դրա հիմքում ընկած ակտիվը և կապահովի եկամուտ, եթե այդ պահին առկա շուկայական գնի ու սահմանված գնի միջև տարբերությունը ավելին է քան օպցիոնի համար վճարված պարգևավճարը։ Փութ օպցիոնի դեպքում, մյուս կողմից, օպցիոն վաճառողը եկամուտ կստանա այն դեպքում, երբ հիմքում ընկած ակտիվի գինը բարձրանա (այս դեպքում փութ օպցիոն տիրապետողը չի օգտվի օպցիոնով տրվող իրավունքից), կամ էլ երբ ընկնում է ավելի քիչ չափով քան նա ստացել է օպցիոնի դիմաց որպես պարգևավճար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արժեթղթեր Կատեգորիա:Ֆինանսներ Կատեգորիա:Արժեթղթերի շուկա Կատեգորիա:Ֆինանսներ
Հյուսիսային Մակեդոնիայի կրթություն
Մակեդոնիայի Հանրապետության Սահմանադրությամբ տարրական և միջնակարգ կրթությունն անվճար և պարտադիր է, իսկ տարրական կրթության մասին օրենքը սահմանում է, որ բոլոր 7-15 տարեկան բոլոր երեխաները պետք է հաճախեն դպրոց 8 տարի։ Ավագ դպրոցի կրթության մասին օրենքով հաստատվում է, որ 15-19 տարեկան աշակերտները պետք է ավագ դպրոցում սովորեն 4 տարի (կամ 3 տարի՝ կախված ուսումնական հաստատության տեսակից) ։
1996 թվականին հիմնական կրթության տոկոսը կազմում էր 95.3 տոկոս ։ Այլ տվյալներով աղջիկների հիմնական և միջին դպրոցների տոկոսը բարձր է, հատկապես գնչուական և ալբանական ազգության երեխաների շրջանում ։
Դպրոցական առարկաներ
Տարրական դպրոցում գիտություններն ուսուցանվում են ընդհանուր, հավաքական առարկաների շրջանակներում՝ «Շրջակա միջավայր», «Բնական գիտություններ և տեխնոլոգիա», «Հասարակություն» և այլն։ Ինչպես նաև երեխաների համար պարտադիր են համակարգչային դասերը. նորագույն տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառումը պահանջ է բոլոր դպրոցների համար։
Կամընտրական առարկաներ են համարվում վալախների, գնչուների կամ բոշաների պատմությունը և լեզուն, համաշխարհային կրոնների հիմունքները և բարոյագիտությունը։ Նաև երեխաները կարող են խորությամբ սովորել ալբաներեն, տնտեսվարություն, էկոլոգիա, երկրի գավառագիտություն, ժողովրդական պարեր, զբաղվել աշխատանքիուսուցմամբ, ստեղծել երաժշտական, տեխնիկական, տեղեկատվական և գեղարվեստական նախագծեր, սովորել կյանքի առողջ ապրելակերպ, եվրոպական քաղաքակրթության դասական արվեստ և զբաղվել պրոֆեսիոնալ սպորտով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի կրթություն
Կամչատկայի մարզ
Կամչակայի մարզ (Камчатская область), մարզ Ռուսաստանի Դաշնությունում։ Կազմվել է 1932 թվականի հոկտեմբերի 20-ին, Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության Խաբարովսկի մարզի կազմում, 1956 թվականին ինքնուրույն մարզ էր ՌՍՖՍՀ կազմում։
Ընդգրկում է Կորյակական ինքնավար օկրուգը։ Տարածությունը 472, 3 հզ. կմ² է, բնակչությունը՝ 378 հզ. (1979)։ Զբաղեցնում է Կամչատկա թերակղզին և դրան հարող մայրցամաքային տարածության մի մասը, ինչպես նաև Կոմանդորյան և Կարագինյան կղզիները։ Բաժանված է 11 շրջանի, ունի 2 քաղաք և 14 քտա։
Կենտրոնը՝ Կամչատկայի Պետրոպավլովսկ։
Բնակչության 80%-ից ավելին ռուսներ են, մոտ 7%-ը՝ ուկրաինացիներ, մնացածը՝ բնիկներ (կորյակներ, ինտելմեններ, էվենկներ, ալեուտներ, չուկչաներ)։
Միջին խտությունը 1 կմ քառ. վրա 0,7 մարդ է, ուրբանիզացման մակարդակը՝ 83% (1975)։
Խորհրդային իշխանության տարիներին մարզը դարձել է ԽՍՀՄ ձկնորսության կենտրոններից մեկը։ Ձկան պահածոյի խոշոր կոմբինատներ կան Կամչատկայի Պետրոպավլովսկում, Օզերնովսկիում, Օկտյաբրսկիում, Կիրովսկիում, Ուստ-Կամչատսկում։
Զարգացած են մորթեղենի արդյունահանությունը և վանդակային գազանաբուծությունը, ինչպես նաև փայտամշակման արդյունաբերությունը։ Գյուղատնտեսության առաջատար ճյուղերն են եղջերվապահությունը, բանջարաբուծությունը։ Կամչատկայի մարզի արտաքին և ներքին տնտեսական բոլոր կապերն իրականացվում են ծովային տրանսպորտով։ Խոշոր նավահանգիստներն են Կամչատկայի Պետրոպավլովսկը և Ուստ-Կամչատսկը։ Ուղևորների փոխադրումը հիմնականում կատարվում է օդային տրանսպորտով։
Նավարկելի է Կամչատկա գետը։
Կատեգորիա:Կամչատկայի երկրամաս
Մեշկինա
Մեշկինա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Լորի Հենրի
Լորի Էնն Հենրի (Lori Ann Henry, ), ամերիկացի նախկին անցած ֆուտբոլիստ, Միացյալ Նահանգների կանանց ազգային հավաքականի նախկին անդամ և թիմի ավագ։ Նա միակ խաղացողն է, որ ազգային հավաքականի կազմում հանդես է եկել առաջին խաղից մինչև 1991 թվականին Չինաստանում կանանց աշխարհի առաջնության խաղը
Կենսագրություն
Հենրին մեծացել է Սիեթլում, Վաշինգտոն։ Սովորել է Շորվուդի ավագ դպրոցում, որտեղ եղել է T-Birds-ի ֆուտբոլիստ ։
Հյուսիսային Կարոլինայի համալսարան
1986-1989 թվականներին սովորել է Հյուսիսային Կալորինայի համալսարանում, աջակցել կանանց ազգային ֆուտբոլի առաջնությանը։ երկու անգամ ընտրվել է համաամերիկյան առաջատար թիմում։ 1990 թվականին ընտրվել է Soccer America's All-Decade թիմում ։
Միջազգային
1985 թվականին Հենրին եղել է ԱՄՆ կանանց առաջին հավաքականի ֆուտբոլային թիմի անդամ։ 1985-1991 թվականներին հանդես է եկել Միացյալ Նահանգների կանանց ազգային հավաքականում, այդ թվում՝ երեք տարի որպես թիմի ավագ։ 1991 թվականին Չինաստանում հանդես է եկել կանանց աշխարհի առաջնության առաջին հաղթող թիմի կազմում ։
Մարզչական կարիերա
Մարզչական կարիերան սկսել է որեպես UNC-Greensboro-ում օգնական, հետագայում չորս տարի եղել է Օհայոյի պետական համալսարանի կանանց ֆուտբոլի մարզիչ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին ֆուտբոլիստներ
Կոլինյի (կանտոն)
Կոլինյի (Coligny), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Ռոն-Ալպ շրջանում։ Էն դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Բուրկ ան Բրես օկրուգի մեջ։ Համաձայն 1999 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 5994 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 111 է։ Կանտոնում կա 9 կոմունա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կանտոններ Կատեգորիա:Էն դեպարտամենտի կանտոններ
Լանի (գյուղ, Տիվրովի շրջան)
Լանի (Лани), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տիվրովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1641 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Լանի գյուղում բնակվում էր 76 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,65 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 116,92 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Տիվրովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1641 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Խուան Կարլոս Վասմոսի
Խուան Կարլոս Մարիա Վասմոսի Մոնտի (Juan Carlos María Wasmosy Monti), (դեկտեմբերի 15, 1938, Ասունսյոն), պարագվայական ձեռնարկատեր, ինժեներ և քաղաքական գործիչ, երկրի նախագահ 1993 թ. օգոստոսի 15-ից 1998 թ. օգոստոսի 15-ը։ Եղել է Կոլորադո կուսակցության անդամ։ Նա առաջին քաղաքացիական նախագահն է Ալֆրեդո Ստրեսսներից հետո և 1811 թ.-ից հետո առաջին ժողովրդավարական ձևով ընտրված նախագահը։
Կատեգորիա:1938 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 15 ծնունդներ
Նուբիական անապատ
Նուբիական անապատ, գտնվում է Աֆրիկայում, Նեղոսի և Կարմիր ծովի միջև (մեծ մասը՝ Սուդանում)։ Սարավանդ է՝ արևելքից արևմուտք թեքված մակերևույթով (բարձրությունը՝ 1000-ից մինչև 350 մ) և կղզիանման լեռներով (բարձրությունը՝ մինչև 1240 մ)։ Կազմված է հնագույն ապարներից, որոնք արևելքում մերկանում են, իսկ արևմուտքում ծածկված են ավազներով։ Նուբիական անապատը կտրտված է չոր գետահուներով (վադիներով)։ Կլիման չոր արևադարձային է, տարեկան տեղումները՝ 25 մմ, բուսածածկույթը նոսր է, տիրապետում են չորասեր հացազգիները, փշատերև թփուտներն ու կիսաթփուտները։ Զբաղվում են անասնապահությամբ։ Նուբիական անապատով անցնում է երկաթուղի և ավտոմայրուղի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սուդանի անապատներ
Ազաս (Կարաջանի վտակ)
Ազաս  (Азас), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կեմերովսկի շրջանում։ Գետի երկարությունը 12 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Տոմ գետն է, գետի ենթաավազանը Տոմ գետն է։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ռեգիոնալ երկրաբանություն
Ռեգիոնալ երկրաբանություն, (լատ․՝ regionalis — տեղական, մարզային, շրջանային), երկրաբանության բաժինն ուսումնասիրում է երկրակեղևի առանձին շրջանների երկրաբանական կառուցվածքը, զարգացման պատմությունը, նյութական կազմության, ֆիզիկական դաշտերի և օգտակար հանածոների բաշխման օրինաչափությունները։ Ռեգիոնալ երկրաբանությունն հենվում է երկրագիտության ընդհանուր նվաճումների ու աքսիոմատիկայի վրա և անհրաժեշտ ընդհանրացումներն ու կիրառական առաջարկությունները ներկայացնում է գործնական մասշտաբի քարտեզների ու ռեգիոնալ նկարագրությունների ձևով։ Վերջիններս արտացոլում են հետազոտվող շրջանի երկրաբանական օբյեկտները ըստ նրանց նյութական կազմի, հասակի, տեկտոնական կառուցվածքի, հանքաթերության ու դինամիկական ակտիվության։
Ֆեդորովկա (գյուղ, Բոգոդարովկայի գյուղական խորհուրդ)
Ֆեդորովկա (Федорівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1923 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Ֆեդորովկա գյուղում բնակվում էր 85 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,425 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բարվենկովոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1923 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Բիկեևո (գյուղ, Չիշմինսկի շրջան)
Բիկեևո (Бикеево, Бикәй), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 523 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Չիշմինսկի շրջանի բնակավայրեր
Ջոնաս Սոլք
Ջոնաս Սոլք (Jonas Edward Salk, ), ամերիկացի վիրուսաբան։ Հայտնի է որպես պոլիոմիելիտի դեմ առաջին պատվաստանյութեր մշակողներից մեկը (աշխատել է ամերիկացի գիտնականներ Հիլարի Կոպրովսկու և Ալբերտ Սաբինի հետ, ինչպես նաև սերտ համագործակցել է խորհրդային գիտնականներ Մ. Պ. Չումակովի և Սմորոդինցևի հետ)։
Ընտանիք
Ծնվել է Լեհաստանից հրեա ներգաղթյալներ Դանիել և Դորա Սալքերի ընտանիքում։ Ջոնասն ունեցել է երկու եղբայր՝ Հերմանն ու Լին։ Ընտանիքն ապրել է Արևելյան Հարլեմում, այնուհետև Բրոնքսում, ապա Քուինսում։ Դանիել Սոլքը եղել է կանացի դերձակ և կարողացել է իր երեխաներին լավ դպրոց տալ։ Ջոնասը հաճախել է Նյու Յորքի քաղաքային քոլեջ։ Ավելի ուշ բժշկության դոկտորի կոչում է ստացել Նյու Յորքի համալսարանից։
1939 թվականի հունիսի 9-ին ամուսնացել է Դոննա Լինդսի Քալփինի հետ, ում հետ ծանոթացել է դեռ քոլեջում։ Նրանք ամուսնալուծվել են 1968 թվականին։ Ջոնասն ու Դոննան ունեցել են երեք երեխա՝ Փիթեր, Դարել և Ջոնաթան։
1970 թվականին ամուսնացել է ֆրանսիացի նկարիչ Ֆրանսուազա Ժիլոյի (ծնված 1921 թվականին) հետ, որը ժամանակին եղել է Պաբլո Պիկասոյի կինը և նրա երկու երեխաների մայրը։
Աշխատանք և հետազոտություն
1943 թվականին Սոլքը ստեղծել է գրիպի դեմ արդյունավետ պատվաստանյութ, որը լայնորեն օգտագործվել է ԱՄՆ-ի և Դաշնակիցների բանակներում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի վերջին տարիներին։
Այլամազյան
Այլամազյան, հայկական ազգանուն ։
Ջոնաս Սոլք
Աշխատանք և հետազոտություն
1947 թվականից Սոլքը դասավանդել է Փիթսբուրգի համալսարանի բժշկական դպրոցում։
Այլամազյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Ջոնաս Սոլք
Աշխատանք և հետազոտություն
1948 թվականին մասնակցել է մի նախագծի, որը ֆինանսավորվել է մանկական կաթվածի ազգային հիմնադրամի կողմից՝ նպատակ ունենալով որոշել պոլիոմիելիտի վիրուսի տարբեր տեսակների քանակը։ Հետազոտության վրա աշխատելով՝ Սոլքը տեսել է պոլիոմիելիտի դեմ պատվաստանյութի մշակման համար այս ծրագիրն ընդլայնելու հնարավորություն։ Իր հավաքած փորձառու հետազոտական թիմի հետ միասին Սոլքը հաջորդ յոթ տարիները նվիրել է այդ աշխատանքին։
Նրանց հաջողվել է մշակել երկրորդ (Հիլարի Կոպրովսկիից հետո) ոչ ակտիվացված պատվաստանյութ։ 1952 թվականին ստացած հետազոտությունը, անհրաժեշտ ուսումնասիրություններից հետո, 1955 թվականի ապրիլի 12-ին ներկայացվել է աշխարհին ։
Սոլքը որոշել է չպատենտավորել պատվաստանյութը և դրանից որևէ շահույթ չստանալ՝ դրա գլոբալ բաշխումն առավելագույնի հասցնելու համար ։ Մշակված պատվաստանյութի (1956-1961) զանգվածային կիրառման արդյունքում, հատկապես վարակի ենթակա տարիքային խմբերի երեխաների շրջանում, դեպքերը նվազել են 96%-ով։
Իր կյանքի վերջին տարիներին Սոլքը մասնակցել է ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի դեմ պատվաստանյութի մշակմանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բժիշկներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ Կատեգորիա:Փիթսբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ
Պատրիկ Շվարցենեգեր
Պատրիկ Շվարցենեգեր (Patrick Arnold Shriver Schwarzenegger, ), ամերիկացի դերասան, ֆոտոմոդել և ձեռնարկատեր։
Առնոլդ Շվարցենեգերի և Մարիա Շրայվերի որդին։
Կենսագրություն
Պատրիկ Շվարցենեգերը ծնվել է 1993 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Լոս Անջելեսում, աշխարհահռչակ դերասան և բոդիբիլդեր, հետագայում Կալիֆոռնիայի նահանգապետ Առնոլդ Շվարցենեգերի և լրագրող, հրապարակախոս Մարիա Շրայվերի ընտանիքում։ Պատրիկն ունի երկու ավագ քույր՝ Քեթրինը (1989) և Քրիստինա Մարիա Ավրելիան (1991), կրտսեր եղբայր` Քրիստոֆեր Սարժենտ (1997) և արյունակից եղբայր Ժոզեֆ Բաեն (1997)։
Առնոլդ Շվարցենեգերը խիստ էր դաստիարակում երեխաներին, բայց Կալիֆոռնիայի նահանգապետի քաղաքական կարիերան սկսելուց հետո սկսում է ավելի քիչ ժամանակ տրամադրել նրանց։ Տնային աշխատակցուհու հետ սիրային կապի մասին հոր խոստովանությունից և դրան հետևող ծնողների բաժանումից հետո հնարավոր է, որ Պատրիկը փոխել է ազգանունը՝ վերցնելով մոր ազգանունը, բայց դա պաշտոնապես հաստատված չէ ։ Բայց իր Թվիթթերյան էջում նա Պատրիկ Շվարցենեգեր անունը փոխել է Պատրիկ Շրավեր անվանբ։
2012 թվականին ավարտել է Բրենտվուդի դպրոցը։ Նույն թվականի աշնանը ուսումը շարունակել է Հարավային Կալիֆոռնիայի համալսարանում ։
Անձնական կյանքը
2012 թվականին, Ամերիկայի անկախության օրը միասին անցկացնելուց հետո, Պատրիկին էին վերագրում Թեյլոր Սվիֆթի հետ սիրավեպը, բայց շուտով պարզվում է, որ դա եղել է ոչ թե նա, այլ նրա եղբայրը ։
2014 թվականին սկսում է հանդիպել երգչուհի Մայլի Սայրուսի հետ։ 2015 թվականի ապրիլին Պատրիկը և Մայլին բաժանվել են։
Կարիերա
15 տարեկանում Պատրիկը ծնողների աջակցությամբ ստեղծել է իր Project360 ընկերությունը, որը զբաղվում է տղամարդու հագուստի արտադրությամբ։ Շվարցենեգերը պայմանագիր ունի նաև  L.A. Models մոդելային գործակալության հետ։
2011 թվականի ամռանը Պատրիկը որպես մոդել է հանդես եկել՝ դառնալով Hudson Jeans ապրանքանիշի դեմքը։ Պատրիկի պատկերով ջինսեր գովազդող գովազդային տախտակները հայտնվում են Սանսեթ ծառուղում և Լոս Անջելեսի այլ վայրերում և արժանանում տեղի բնակչության հավանությանը ։
Պատրիկ Շվարցենեգերի առաջին կարևոր դերը ֆիլմում դարձել է «Համադասարանցիները 2» ֆիլմում ունեցած դերը։
2013 թվականին նկարահանվել է Արիանա Գրանդեյի և Big Sean Right there տեսահոլովակում։
2018 թվականին Շվարցենեգերը Բելա Թորնի հետ միասին խաղացել է «Կեսգիշերային արև» ռոմանտիկ դրամայի գլխավոր դերում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 18 ծնունդներ Կատեգորիա:1993 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Լոս Անջելես քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Դերասաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի ձեռնարկատերեր Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Մեշկոկ
Մեշկոկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Դիարբեքիրի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Շատոնյոֆ Վալ Սեն Դոնա
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04053։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 336 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 241-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 95-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 71,7 %, 1999 թվականին եղել է՝ 71,5 %)։ 241 աշխատունակ բնակիչներից 219-ը աշխատում էին (112 տղամարդ և 107 կին), անաշխատանք էին 22-ը (12 տղամարդ և 10 կին)։ 95 անգործ մարդկանցից 25-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 33-ը թոշակառու, 37-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
10,000 Days
10,000 Days (Десять тысяч дней), ամերիկյան Tool ռոք խմբի չորրորդ ստուդիական ալբոմ։ Թողարկվել է 2006 թվականի մայիսի 2-ին։ 2007 թվականի վերջին ալբոմը ստացավ պլատինե կարգավիճակ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2006 ալբոմներ Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Սկիհ
Սկիհ, փոքր նստուկով, բարձր պատվանդանով և կափարիչով (մաղզմա) արծաթյա եկեղեցական անոթ, որի մեջ լցնում են գինի՝ Պատարագի ժամանակ նվիրագործելու համար։ Սկիհները պատվել են բուսական զարդանախշերով, դրվագվել կամ փորագրվել են 12 առաքյալների պատկերները։ Ունենում են մակագրություն («ի վայելումն Պողոս վարդապետի» կամ «ի վայելումն Գրիգոր վարդապետի» և այլն), պատրաստման թվականի նշումով։
Խորհրդավոր նշանակություն ուներ «սուրբ սկիհը», որի առկայությունը բազմիցս մատնանշվում է համաշխարհային պատմությունում։ Այն իր խորհրդավոր դերն է ունեցել Լեոնարդո Դա Վինչիի ՝ Քրիստոսի ու նրա աշակերտների վերջին ընթրիքը պատկերող «Խորհրդավոր ընթրիք» որմնանկարում։
Ըստ որոշ ինֆորմացիաների «սուրբ սկիհը» երկար ժամանակ գտնվել է տաճարականների մոտ։
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի Կատեգորիա:Պատարագ Կատեգորիա:Եկեղեցական իրեր Կատեգորիա:Եկեղեցական սպասք
Կրասնի Պախար (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)
Կրասնի Պախար (Красный Пахарь), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սովետսկի շրջան (այլ կիրառումներ)
Սովետսկի շրջան կարող է վերաբերել՝ (ցանկն ամբողջական չէ)
(2784) Դոմեյկո
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,241505 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8511 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6319 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1225,77 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,293694 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,7° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1975 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլոս Տոռեսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Բեռնի պատկերասրահ
Պատմություն և նկարագրություն
Բեռնի արվեստի թանգարանի ստեղծման պատմությունը կապված է Բեռնում առաջին արվեստի դպրոցի հիմնադրման հետ (1779)։ 1805 թվականին նախկին Ֆրանցիսկյան վանքի շենքում բացվել է Բեռնի ակադեմիան։ Ֆրանսիայի կառավարության կողմից նվիրաբերված անտիկ արձանների գիպսային պատճենների պատրաստման համար այստեղ կազմակերպվել է «անտիկ սրահ»։ Այդ արձանների կրկնօրինակները հիմք են հանդիսացել «Պետական արվեստի հավաքածուի» ստեղծման համար։ 1820 թվականին թանգարանը գնել է լրագրող-արվեստագետ և արվեստի դիլեր Զիգմունդ Վագների հավաքածուի մի մասը։ Յոհաննես Դյունցի, Նիկլաուս Մանուելի և Յոզեֆ Վերներ Կրտսերի աշխատանքները հիմք են հանդիսացել «Հայրենական գեղանկարչության թանգարանի» ստեղծման համար։
1813 թվականին հիմնադրված Բեռնի գեղարվեստի ընկերության (Bernische Kunstgesellschaft) նպատակը ոչ միայն գաղափարների փոխանակումն էր, այլև տեղական արվեստին աջակցելը։ Ընկերության անդամների գործունեությունը ներառում էր արվեստի գործերի հավաքագրումը և ցուցահանդեսների կանոնավոր կազմակերպումը։ 1840-1854 թվականներին ընկերությունը երկու տարին մեկ կազմակերպում էր շվեյցարական արվեստի ցուցահանդեսներ։
Մինչև 1864 թվականը Բեռնի արվեստի հավաքածուները ցրված էին տարբեր ժամանակավոր վայրերում՝ ուշ գոթական Անտոնիեհաուսում, տաճարի կողքին գտնվող բարոկկո վանքում և Էրլախերհոֆի սենյակում։ 1849 թվականին Պետական արվեստի հավաքածուն վերջնականապես միացվում է Արվեստի ընկերության հավաքածուին և ներկայացվում ֆրանսիական եկեղեցու երգչախմբում, այդ պատճառով էլ 1849 թվականը համարվում է Բեռնի արվեստի թանգարանի ստեղծման տարի։ 1864 թվականից հավաքածուն տասնհինգ տարի ցուցադրվել է նորակառույց Դաշնային պալատի (1852-1857) արևմտյան թևում։
Բեռնի գեղարվեստի ընկերությունը 1888-1894, 1901-1906 թվականներին ղեկավարել է Հորացիո Էդուարդ Դավինեն, ով ծառայել է որպես Բեռնի արվեստի թանգարանի տեսուչ և թանգարանին է նվիրել ժամանակակից նկարիչների գործերի իր անձնական հավաքածուն։
2015 թվականին հիմնադրվում է «Բեռնի արվեստի թանգարան – Պաուլ Կլեեի կենտրոն» (Kunstmuseum Bern - Zentrum Paul Klee) հիմնադրամը, որը մասնագիտորեն ղեկավարում է Բեռնի այդ երկու հաստատությունները։
Հավաքածու
Բեռնի պատկերասրահի տանիքի տակ հավաքված են տարբեր երկրների արվեստագետների և քանդակագործների աշխատանքները, որոնք ստեղծվել են տարբեր դարաշրջաններում։ Այդտեղ կարելի է տեսնել 14-15-րդ դարերի իտալացի վարպետների արվեստի գործեր, այդ թվում՝ Դուչչոյի, Ֆրա Անջելիկոյի և շատ ուրիշների կտավներ։ Հավաքածուն հիմնված է 1820 թվականին Բեռն կանտոնի կողմից ձեռք բերված տասնյակ նկարների վրա։ Այդտեղ ներկայացված է իտալական Տրեչենտոն (օրինակ՝ Դուչչո դի Բուոնինսենյա), 15-րդ դարի բեռնյան արվեստ (Նիկլաուս Մանուել, Ալբերտ Անկեր, Ֆերդինանդ Հոդլեր), ֆրանսիական արվեստ (Էժեն Դելակրուա, Գյուստավ Կուրբե, Սալվադոր Դալի և Անդրե Մասոն), գերմանական էքսպրեսիոնիզմ (Էռնստ Լյուդվիգ Կիրխներ և այլն) և արվեստի նոր ուղղություններ Ջեքսոն Պոլլոքից մինչև մեր օրերը։
Բավականին բազմազան է շվեյցարացի նկարիչների աշխատանքներին նվիրված ցուցադրությունը, որոնց թվում առանձնահատուկ տեղ է հատկացված բեռնցի ավանգարդիստ նկարիչ Պաուլ Կլեեին, ում աշխատանքների թիվը թանգարանի հավաքածուում գերազանցում է 2 հազարը։ Այստեղ ներկայացված են նաև այլ ազգերի ներկայացուցիչ նկարիչների՝ Ալբերտ Անկերի, Կունո Ամիեի, Նիկլաուս Մանուելի, Ֆերդինանդ Հոդլերի, Ֆրանց Գերչի, Առնոլդ Բյոկլինի և այլոց աշխատանքները։ Թանգարանում ցուցադրվում են նաև հայտնի ռուս նկարիչ, աբստրակցիոնիզմի ակունքներում կանգնած Վասիլի Կանդինսկու կտավները։ 1944 թվականին Կունստհալլեի նախկին տնօրեն Մաքս Հագլերը դարձել է Բեռնի պատկերասրահի տնօրեն և թանգարանի քաղաքականությունը փոխվել է դեպի միջազգային արվեստի հավաքածու ստեղծելու ուղղությամբ։ Հագերը Պաուլ Կլեեի աշխատանքները համարոել է թանգարանի հավաքածուի ամենակարևոր մասը։ Պաուլ Կլեեի այրու՝ Լիլի Կլեեի մահից հետո, Բեռնի մի խումբ կոլեկցիոներներ հիմնել են Կլեեի ընկերությունը (1946), որի հիման վրա էլ մեկ տարի անց ստեղծվել է Պաուլ Կլեեի հիմնադրամը։ 1952 թվականից Պաուլ Կլեեի աշխատանքները պահվում են Բեռնի պատկերասրահում։ 2005 թվականին Պաուլ Կլեեի աշխատանքների մեծ մասը նվիրաբերվել է Պաուլ Կլեեի կենտրոնին։
Ռենցո Պիանոյի նախագծով կառուցված գեղեցիկ շենքում պահվում է նկարչի մոտ 4000 աշխատանքներ, այն Պաուլ Կլեեի նկարների, ջրաներկի և գծանկարների աշխարհի ամենակարևոր հավաքածուն է, ինչպես նաև արխիվային և կենսագրական նյութեր Կլեեի տարբեր ժամանակաշրջանների ստեղծագործությունների վերաբերյալ։ Այնուամենայնիվ, Բեռնի պատկերասրահի հավաքածուում դեռևս պահպանվում են նկարչի գործեր, օրինակ նրա 1932 թվականի պունտիլիստական գլուխգործոցը՝ Ad Parnassum-ը (Պառնասում) ։
Բացի Բեռնի պատկերասրահի կողմից կատարված գնումներից, մեծաքանակ հավաքածուն հիմնականում բաղկացած է նվիրատվություններից, կտակված կամ թանգարանում թողնված աշխատանքներից։ Վինտերտուրի կոլեկցիոներներ Արթուր Հանլոզերի և Հեդի Հանլոզեր-Բյուլերի որդին Հանս Հանլոզերը, ով արվեստի պատմություն է դասավանդել Բեռնում, 1946 թվականին թանգարանին է նվիրել Ֆելիքս Վալոտոնի «Եվրոպական շարժում» և Վինսենթ վան Գոգի «Խունացած արևածաղիկներ» կտավները։ Հագլերը նաև ընկերական հարաբերությունների մեջ էր արվեստի ստեղծագործությունների վաճառքով զբաղվող և կոլեկցիոներ Ժորժ Ֆ. Կելլերի հետ։ Նրանից հետո Բեռնի արվեստի թանգարանին հանձնվեց Կելերի հավաքածուն (Պոլ Սեզանի, Էդգար Դեգայի, Պիեռ-Օգյուստ Ռենուարի, Անրի Մատիսի, Խայիմ Սուտինի, Պաբլո Պիկասոյի և Սալվադոր Դալիի ստեղծագործությունները)։
1954 թվականին բեռնցի ձեռներեց Հերման Ռուպֆի հավաքածուն (Պիկասոյի, Ժորժ Բրաքի և Ֆովիստների, ինչպես նաև Ֆերնան Լեժեի, Խուան Գրիսի և Անդրե Մասոնի գործերը) տեղափոխվել են Բեռնի պատկերասրահ։ 1961 թվականին Էռնստ Կրեյդոլֆի ասոցիացիան նրա աշխատանքներն ի պահ է հանձնել Բեռնի պատկերասրահին։ Բացի այդ, 1960-ականներին Նել Ուոլդենի և Մարգարիտ Արփ-Հագենբախի նվիրատվությունները հարստացրել են թանգարանի հավաքածուն։ 1979 թվականին Օտմար Հյուբեր հիմնադրամը թանգարանին է նվիրել Պիկասոյի, Կլեեի, Ֆրանց Մարկի, Ալեքսեյ ֆոն Յավլենսկու և Վասիլի Կանդինսկու լավագույն աշխատանքները։ Բեռնցի կոլեկցիոներներ Անն-Մարիի և Վիկտոր Լյոբի հիմնադրամը հարստացրել է թանգարանի ժամանակակից արվեստի բաժինը Իոհաննես Իտտենի, Վիկտոր Վազարելիի, Կամիլ Լուի Գրեյզերի, Մաքս Բիլլի և Ռիչարդ Պոլ Լոհսենի, Ֆուչիո Ֆոնտանանի և Պիեռո Մանձոնիի, Ժան Թեգլիի և Խեսուս Ռաֆայել Սոտոյի կոնստրուկտիվիզմի և հետպատերազմյան ավանգարդի բնագավառի բացառիկ գործերով։
1980-ականներին Բեռնի արվեստի թանգարանն ընդունել է Մերետ Օպենհայմի ժառանգությունը, ինչպես նաև բազմաթիվ նվիրատվություններ, օրինակ, Էբերհարդից Վ. Կորնֆելդից և Մարլի Խ. Կորնֆելդից։
1992 թվականին Յոհաննես Իտտեն հիմնադրամը միացել է Բեռնի պատկերասրահին։ Հիմնադրամի ակտիվները պահվում են արվեստի թանգարանում և ընդգրկում են Յոհաննես Իտտենի ավելի քան 100 գործեր, ինչպես նաև օրագրեր և ուսանողական աշխատանքներ։
Վերջին մի քանի տասնամյակների ընթացքում Բեռնի արվեստի թանգարանի հավաքածուն համալրվել է ժամանակակից արվեստի ստեղծագործություններով, մասամբ Բեռնի պատկերասրահի նկարիչ և կոլեկցիոներ Թոնի Հերբերի և Art Today Foundation հիմնադրամի, ինչպես նաև նոր հիմնադրամների հետ համագործակցության շնորհիվ։ Գործընկերային Gegenw ART, Kunsthalle Bern և Բեռնի լուսանկարչության, կինոյի և տեսանկարահանումների հիմնադրամի ակտիվների շնորհիվ Բեռնի արվեստի թանգարանում է գտնվում Շվեյցարիայի ժամանակակից արվեստի կարևորագույն հավաքածուներից մեկը։
Թանգարանի բազմաթիվ ցուցանմուշներ գտնվում են արխիվային շինությունում։ Ընդհանուր առմամբ թանգարանում առկա է ավելի քան 4 հազար նկար և քանդակ, ինչպես նաև 48 հազար գծանկարների ու փորագրությունների հավաքածու։ Թանգարանի աշխատակիցները պարբերաբար ձեռք են բերում արվեստի նոր աշխատանքներ՝ համալրելով ցուցանմուշների հավաքածուն։ Բացի մշտական ցուցադրություններից, Բեռնի պատկերասրահում անցկացվում են տարբեր ժամանակավոր ցուցադրություններ։
Արվեստի թանգարանի շենքը Հոդլերշտրասսեում (Hodlerstrasse 8-12) կառուցվել է 1876-1878 թվականներին Օյգեն Շտետլերի ղեկավարությամբ։ 1879 թվականին թանգարանը տեղափոխվել է նոր շենք։ Քաղաքի ծայրամասում Վիլհելմի ոճով և Շտետլերի նոր Վերածննդի դիզայնով կառուցված շքեղ շինությունը նման է դաշնային քաղաքային պալատին։ Շենքի ճակատային մասում՝ քանդակագործ Ռաֆայել Կրիստենի կողմից քանդակված երկու կլոր մեդալիոնների վրա պատկերված են Զևսի և Միներվայի պատկերները։ 1932-1936 թվականներին ճարտարապետներ Կարլ Ինդերմյուլենը և Օտտո Սալվիսբերգը կառուցել են նոր ժամանակակից կողային մասնաշենք, որը կից է Շտետլերի շենքին։
Գուրլիտի հավաքածու
2014 թվականի մայիսին թանգարանը ճանաչվել է գերմանացի կոլեկցիոների Կոռնելիուս Գուրլիտի միակ ժառանգորդ՝ կապված 2012 թվականին Մյունխենի արվեստի գործերի հայտնագործության հետ  ։ Մյունխենում և Զալցբուրգում Գուրլիտի տներում իշխանությունները հայտնաբերել են ավելի քան 1400 արվեստի գործեր, որոնցից շատերը նացիստների կողմից կասկածվել են եվրոպացի հրեաներից գողանալու մեջ։ Թանգարանին վեց ամիս ժամանակ է տրվել՝ որոշելու, թե արդյոք կընդունի կտակարանը և դրա պայմանները ։ Ամենակարևոր դրույթը պահանջել է, որ թանգարանն ուսումնասիրություն կատարի նկարների ծագման վերաբերյալ և անհրաժեշտության դեպքում փոխհատուցի նախնական սեփականատերերի ժառանգներին։ Թանգարանի տնօրեն Մաթիաս Ֆրեյները խոստացել է, որ դա կանի, եթե ընդունի կտակարանը ։ Գերմանական կառավարությունը հորդորել է թանգարանին ընդունել հավաքածուն՝ չեզոք վայր ապահովելու համար, որտեղ կարող են շարունակվել իր պատմության հետազոտությունները (մտահոգություն է եղել, որ եթե հավաքածուն ցրվի Գուրլիտի հեռավոր ազգականների մեջ, երաշխիք չի լինի, որ նրանք ճիշտ կանցկացնեն հետազոտությունը)։ Ընդունել-չընդունելու հարցի որոշելը պահանջել է թանգարանի խորհրդից, նրա իրավաբանական թիմից ու շվեյցարացի դոնորներից զգալի դրամահավաքը, որպեսզի թանգարանը չհիմնվի գերմանական ֆինանսավորման վրա, որը կարող էր խաթարել ծագման հետազոտության չեզոքությունը ։
2018 թվականի օգոստոսին Fake or Fortune հաղորդաշարի մի դրվագում թանգարանի տնօրեն դոկտոր Նինա Ցիմմերը խնդրում է թիմին հետաքննել, թե որն է Գուրլիտ հավաքածուի միակ բրիտանական արվեստի գործը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարիայի պատկերասրահներ Կատեգորիա:1849 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Շվեյցարիայի թանգարաններ
Ռիկարդո Արխոնա
Ռիկարդո Արխոնա (Ricardo Arjona, Էդգար Ռիկարդո Արխոնա Մորալես, ), հայտնի գվատեմալացի երգիչ, նախկին բասկետբոլիստ և ուսուցիչ։ Լատինոամերիկացի ամենաճանաչված երգիչներից մեկը, ով վաճառել է ավելի քան 20 միլիոն ձայնասկավառակ ։ Արխոնայի ոճն ընդգրկում է բալլադայից մինչև լատինական փոփ երաժշտություն, ռոք, փոփ-ռոք, կուբայական երաժշտություն և այլն։ Արխոնան տարբերվում է իր քնարական ոճով։
Արխոնան թողարկել է 13 ստուդիական ալբոմ, 1 համերգային ալբոմ, 9 հավաքածու և 43 սինգլ։ Նրա 4 ալբոմները զբաղեցրել են Billboard Top Latin Albums-ի առաջին հորիզոնականները, իսկ 10 ալբոմներ՝ առաջին հորիզոնականներ են զբաղեցրել Արգենտինայում։ 4 սինգլներ զբաղեցրել են Hot Latin Songs-ի առաջին հորիզոնականները, իսկ 7 սինգլներ՝ Latin Pop Airplay-ի։ Նա ստացել է բազմաթիվ մրցանակներ, այդ թվում՝ Գրեմմի, Լատինական գրեմմի, «Լատինական ժառանգություն», ինչպես նաև մրցանակներ է ստացել «Երգահանների, հեղինակների և հրատարակիչների ամերիկյան համայնք»-ի կողմից, ստացել է արծաթե և ոսկե ջահեր, 2010 թվականին՝ արծաթե 2 ճայեր՝ Viña del Mar International Song Festival երգի միջազգային փառատոնում, Latin Billboard Music Awards-ի 2 մրցանակ և Orgullosamente Latino Awards մրցանակ։
Վաղ տարիներ և անձնական կյանք
Ծնվել է Խոկոտենագո քաղաքում, որը գտնվում է Սակատեպեկեզի շրջանում։ Ռիկարդո Արխոնա Մոսկոսոյի և Նոեմի Մորալես դե Արխոնայի որդին է։ Նրա ընտանիքը գնացել է Գվատեմալա, երբ Ռիկարդոն 2 տարեկան էր։ Այնտեղ նա անցկացրել է իր մանկությունը և սկսել է սովորել ու երաժշտությամբ զբաղվել։ 12 տարեկանում մասնակցել և հաղթել է «Festival Infantil Juventud 74» մրցույթը, «Gracias al Mundo» երգով, որը գրել էր նրա հայրը։ Սկզբից ընդունվել է Գվատեմալայի Սբ. Կարլոսի անվան ինստիտուտի ճարտարագիտական ֆակուլտետը, բայց ավարտել է Հասարակական կապ մասնագիտությամբ։ Արխոնան եղել է տաղանդավոր բասկետբոլիստ և խաղացել է Leones de Marte և TRIAS թիմերում։ Նա գնացել է Կենտրոնական Ամերիկա, որպես Գվատեմալայի բասկետբոլի հավաքականի խաղացող։ Ոչ վաղ անցյալում նրան էր պատկանում մեկ խաղում հավաքած բալերի ռեկորդը (78) Գվատեմալայի հավաքականում։
Արխոնան նաև դասավանդել է տարրական դպրոցում (Santa Elena III), և ինչպես նա էր հաստատում, դասավանդել է 6 ժամ օրում, իսկ մնացած ժամանակին խաղում էր ֆուտբոլ։ Այդ ժամանակ Գվատեմալայի Կրթության Նախարարությունը ուղարկում է ներկայացուցիչ, որպեսզի գնահատեր ուսանողների գիտելիքները։ Ներկայացուցիչը հայտնաբերեց, որ Արխոնեի ուսանողների գիտելիքի մակարդակը բարձր է միջինից։ Բուենոս-Այրեսում Ռիկարդոն հանդիպում է պուերտոռիկացի Լեսլի Տոռռեսին, վերջինս Ռիկարդոյին դարձնում է 2 երեխաների հայր. Ռիկարդո և Ադրիա։ 2005 թվականին նրանք բաժանվում են։ 2010 թվականից սկսած Արխոնան հանդիպում է վենեսուելացի մոդել Դեյզի Արվելոյի հետ։ Զույգն ունի մեկ երեխա։
2006–2007 թվականներ։ Adentro համաշխարհային տուրը և Quién Dijo Ayer ձայնասկավառակը
2006 թվականին Արխոնան սկսեց իր «Adentro Tour» համաշխարհայաին ճանապարհորդությունը։ 2007 թվականին այն շարունակվեց երկրորդ փուլով, որի ընթացքում նա այցելեց ավելի մեծ քանակով երկրներ։ Մոտ երկու միլիոն մարդ մասնակցեց նրա համերգներին։ Հյուրախաղերի պաշտոնական փակումը տեղի ունեցավ 2007 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Վենեսուելայի Բարկիսիմետո քաղաք-կղզեխմբում, միջազգային տոնավաճառի ժամանակ, որին ներկա էր 100.000 մարդ։ 2007 թվականի օգոստոսի 21-ին լույս տեսավ Արխոնայի հինգերորդ խառը ձայնասկավառակը՝ «Quién Dijo Ayer» («Ով է ասել երեկ»)։ Ալբոմը երկու սկավառակից է բաղկացած. առաջինում զետեղված են նախկին հիթերի նոր տարբերակները, որոնցից մի քանիսը ներառում են հայտնի աստղերի, ինչպիսիք են Մարթա Սանչեսի "Tarde (Sin Daños a Terceros )", Պանթեոն Ռոկոկոյի "Si El Norte Fuera el Sur" (համանուն ալբոմից), Մարկ Էնթոնիի "Historia de Taxi" (Historias ալբոմից), Էրոս Ռամազոտտիի "A Ti" (Adentro և Sandro ալբոմներից) երգերը։ Ռամազոտտիի համար այն եղավ վերջին ձայնագրումը. Էրոս Ռամազոտտին մահացավ 2010 թվականի հունվարի 4-ին։ Արխոնայի պրոդյուսերն արգենտինական թերթերից մեկին՝«Clarín»-ին տեղեկացրել է, որ Արխոնան մտածել էր Ռոբերտո Սանդրոյի` իր ալբոմի ձայնագրմանը մասնակցելու մասին, և վերջինս մեծ պատրաստակամություն է հայտնել ու ցուցադրել նույնպիսի գնահատանք ու հարգանք Արխոնայի նկատմամբ։ Ռոբերտոյին թվում էր, թե Արխոնան և ինքը համախոհներ են, քանզի Արխոնան այնպիսի արվեստագետ էր, որը մեծ ուշադրություն էր դարձնում այնպիսի արժեքներին, որոնց արժևորում էր և Սանդրոն։ Երկրորդ սկավառակն իրենից ներկայացնում էր առաջինում տեղ գտած հիթերի մշակված տարբերակները, բայց պահպանված իրենց օրիգինալ ֆորմատում։ Սա երկրորդ անգամն էր, ինչ Արխոնան համագործակցում էր Տորեսի հետ։
Ալբոմը վայելեց քննադատների հաճոյախոսությունն ու ֆինանսական առումով մեծ հաջողություններ ունեցավ։ Զեյսոն Բիրխմեյերն այդ առիթով ասել է, որ միևնույն ժամանակ միայն մի քանի երգերի նոր տարբերակներն են ոճական առումով տարբերվում սկզբնականներից, սակայն դրանք հարատև են ու ներշնչում են թարմ օդ այդ երգերի մեջ ու երկար ժամանակով երկրպագուներ ձեռք կբերեն։ Նոր տարբերակները ստացել են երեք «Platinum» մրցանակ, որոնցից երկուսն Արգենտինայում և ԱՄՆ-ում, իսկ մեկը Մեքսիկայում։ Ձայնագրումները, բացի դրանից, ստացել են ոսկե մրցանակ Կոլումբիայում, Չիլիում և Վենեսուելայում։ Երկու սինգլներ դուրս են հանվել ալբոմից։ Առաջինը՝ "Quién" («Ով է»), որի կատարողը Տորեսն է, ձախողեց տեղ գտնելու լավագույն քսանյակի մեջ. այն զբաղեցրեց 21-րդ հորիզոնականը, սակայն գտնվում էր Լատինական փոփ երգերի ցուցակի չորրորդ տեղում։ Արխոնան նշել է, որ այն պատմվածք է անհույս մարդու շտապողականությամբ, երգն այն մարդկանց մասին է, ովքեր վերջիվերջո իրենք իրենց են սիրահարվում։ Երկրորդը "Quiero" երգն է, որը զբաղեցրել է համապատասխանաբար 12-րդ և 8-րդ հորիզոնականները Լատինական երգերի և Լատինական փոփ երգերի ցուցակներում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանալեզու երգիչներ Կատեգորիա:Գվատեմալացի երգիչներ Կատեգորիա:Գվատեմալացի երգահաններ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Տինիան
Տինիանը Հյուսիսային Մարիանյան կղզիների 3 բնակչությամբ ամենախոշոր կղզիներից մեկն է։ Տինիանը մոտավորապես 10 կմ2 հեռավորության վրա է գտնվում Սաիպան կղզուց, որից բաժանվում է Սաիպան ջրանցքով։ Ամենամեծ քաղաքը Սան Խոսեն է, որի բնակչությունը մոտ 3000 է։
Կատեգորիա:Խաղաղ օվկիանոսի կղզիներ Կատեգորիա:Հյուսիսային Մարիանյան կղզիների կղզիներ Կատեգորիա:Հյուսիսային Մարիանյան կղզիների մունիցիպալիտետներ
Պինյա (Իտալիա)
Պինյա (Pigna) կոմունա Իտալիայի Լիգուրիա մարզի Իմպերիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 886 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 17 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 54 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 18037։ Հեռախոսային կոդ՝ 0184։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության դինամիկան.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ
Միհրան Շալջյան
Միհրան Միքայելի Շալջյան (Михаил Михайлович Шалжиян, ), խորհրդային զինվորական, տանկիստ, Խորհրդային Միության հերոս (1945), գվարդիայի սերժանտ։
1943 թվականին զորակոչվել է կարմիր բանակ, սովորել 95-րդ հրաձգային գնդի դպրոցում։ 1944 թվականի սեպտեմբերի 1-ին ուկրաինական ռազմաճակատի զորքերի կազմում մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին։ Հերոսի կոչման արժանացել է 1945 թվականի ապրիլին՝ Շպրեի գետանցման և Լուքենվալդ քաղաքի շրջանում մղված մարտերի ժամանակ ցուցաբերած խիզախության համար։ 1950 թվականին զորացրվել է և աշխատանքի անցել հայրենի շրջանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային Միության հերոսներ Կատեգորիա:1925 ծնունդներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Լաուրա Կիատտի
Լաուրա Կիատտի (Laura Chiatti, ), կինոյի և հեռուստատեսության իտալացի դերասանուհի, մոդել և երգչուհի։
Կենսագրություն
Լաուրա Կիատտին ծնվել է 1982 թվականի հուլիսի 15-ին Կաստիլիոնե դել Լագոյում։ Մանկությունից ձգտել է երգչուհի դառնալ։ 1996 թվականին հաղթանակ է տարել «Միսս Դեռահաս» գեղեցկության մրցույթում, որից հետո ձայնագրել է երկու երաժշտական ալբոմ՝ «Ուղիղ դեպի քո սիրտը» (1998) և «Սանդուղք դեպի երկինք» (1999)։
2000 թվականին առաջնաելույթ է կատարել հեռուստատեսությունում՝ նկարահանվելով «Տեղ արևի տակ» (Un posto al sole) սերիալում։ 2004 թվականին Լաուրան եկել է կինոյի «մեծ» աշխարհ։ Նրա առաջին գլխավոր դերը դարձել է Ջուլիանը՝ Ջակոմո Կամպիոտիի «Այլևս երբեք, ինչպես նախկինում» (Mai + come prima) դրամայում։
Նրան համաեվրոպական համբավ է բերել Պաոլո Սորրենտինոյի «Ընտանիքի ընկերը» դրամայի գլխավոր դերը, որը ներկայացվել է 2006 թվականի Կաննի կինոփառատոնի մրցութային ծրագրում։ Առավել հաջող դերեր է խաղացել «Ես ուզում եմ քեզ» (2007)՝ Ռիկարդո Սկամարչոյի հետ, «Ով շուտ է վեր կենում, նրան հաջողություն է սպասվում» (2008), «Յագո» (2009), «Բահարիա» (2009), «Ճակատագրական Լարա» (2009), «Ինչ-որ տեղ» (2010), «Սեր։ Կիրառման հրահանգեր» (2011) և ուրիշ կինոնկարներում ։
Անձնական կյանք
2006 թվականին Լաուրա Կիատտին հանդիպել է դերասան և ռեժիսոր Սիլվիո Մուչչինոյի հետ։ Հետո մի քանի տարի շարունակ հարաբերություն է ունեցել դերասան և մոդել Ֆրանչեսկո Արկայի հետ, որն ավարտվել է 2009 թվականին։ 2010-2013 թվականներին հարաբերություններ է ունեցել «Ֆորտիտուդո» բասկետբոլային թիմի ավագ Դավիդ Լամայի հետ ։
2014 թվականի հուլիսի 5-ին ամուսնացել է դերասան Մարկո Բոչիի հետ։ Զույգն ունի երկու որդի՝ Էնեան (ծնվ.՝ 2015 թվականի հունվարի 22) և Պաբլոն (ծնվ.՝ 2016 թվականի հուլիսի 8)։ Ամուսնու և երեխաների հետ ապրում է Պերուջա քաղաքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հուլիսի 15 ծնունդներ Կատեգորիա:1982 ծնունդներ Կատեգորիա:Իտալացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Իտալացի մոդելներ Կատեգորիա:Իտալացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Իտալացի կինոդերասանուհիներ
Break of Reality
«Break of Reality», ամերիկյան ռոք խումբ, որի անդամների կազմում են 3 թավջութակահար և 1 թմբկահար։ Խումբը ասոցիացվում է «սինեմա ռոք», «թավջութակային ռոք» և «ինդի դասական» հասկացությունների հետ։ «Break of Reality» խմբի ներկայիս անդամներն են Պատրիկ Լեիրդը, Իվան Տրևինոն, Լորա Մետքալֆը և Ադրիան Դաուրովը։ Խմբի երաժշտության տարրեր են ռոքը, դասական երաժշտությունը և ինդի ռոքը։ Այն արտահայտում է զանազան զգացմունքներ։
Պատմություն
Խմբի ձևավորման ժամանակաշրջանում նախնական անդամները դեռ սովորում էին Ռոչեստեր քաղաքի Իսթման երաժշտական դպրոցի առաջին կուրսում։ Այդ ժամանակ խմբի կազմում կային 4 թավջութակահարներ։ Խմբի առաջին համերգը տեղի է ունեցել «Eastman» երաժշտական դպրոցում, որտեղ նրանց նկատողություն էին արել չափազանց բարձր նվագելու համար ։
2008 թվականին Լեիրդը և Տրավինոն սկսեցին միասին ստեղծագործել և ձայնագրել երգեր, որոնցից շատերը ներառված են «Spectrum of the sky» ալբոմի մեջ, որը թողարկվել է 2009 թվականի մայիսին։ Որոշ ժամանակ անց Լեիրդին և Տրևինոյին միացան թավջութակահարներ Ֆիլիպ Բորտերը և Մարտին Թորչ-Իշին, և նրանք սկսեցին միասին ճանապարհորդել։ Բորտերին ավելի ուշ փոխարինեց Լորա Մետքալֆը ։
2013 թվականին ամերիկյան «Գահերի խաղը» հեռուստասերիալի սաունդթրեկի՝ խմբի ստեղծած քավըր տարբերակը հայտնվեց «Huffington post»-ում, որտեղ այն կոչում էին «սաունդթրեկի երբևէ արված լավագույն քավըր տարբերակ» ։
2015 թվականին խումբը մեկնեց Կենտրոնական Ասիա։ Այն ելույթ ունեցավ Թուրքմենստանում և Ղազախստանի 4 քաղաքներում ։ Խումբը նաև ելույթ ունեցավ Ալմաթիում ղազախ-ամերիկյան դիվանագիտական հարաբերությունների ստեղծման 25-ամյակի կապակցությամբ ։
2014 թվականի մարտին խումբը թողարկեց իր «Ten» անվանումով ալբոմը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Break of Reality Կատեգորիա:2003 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
Մկրտիչ Մկրյան (գրականագետ)
Մկրտիչ Մամբրեի Մկրյան, հայ գրականագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1956), պրոֆեսոր (1946), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1961), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1936 թվականից, մանկավարժ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Վան քաղաքում, ուսուցչի ընտանիքում։ 1915 թվականին գաղթել է Արևելյան Հայաստան։ 1925 թվականին ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան միջնակարգ դպրոցը և մեկ տարի ուսուցչություն արել գյուղում։ 1930 թվականին ավարտել է Երևանի համալսարանի պատմագրական ֆակուլտետը։ Նույն թվականին էլ ընդունվել է համալսարանի ասպիրանտուրան։ 1933 թվականից հայ գրականություն է դասախոսել համալսարանում։ 1954-1980 թվականներին եղել է համալսարանի հայ գրականության ամբիոնի վարիչը, 1941-1947 թվականներին և 1957-1976 թվականներին՝ համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի դեկանը, 1947-1953 թվականներին՝ ՀԽՍՀ ԳԱ Մանուկ Աբեղյանի անվան գրականության ինստիտուտի տնօրենը։ 1939 թվականին «Ֆրիկի ստեղծագործությունը» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ 1945 թվականին «Գրիգոր Նարեկացի» թեմայով դիսերտացիա է պաշտպանել և ստացել բանասիարական գիտությունների դոկտորի աստիճան։ 1933 թվականից դպրոցական ծրագրերին համապատասխան գրել է հայկական միջնակարգ դպրոցի 7-րդ, 8-րդ, 9-րդ և 10-րդ դասարանների հայ գրականության դասագրքերը։ Միաժամանակ «Հայ գրականության» դասագիրք է կազմել սփյուռքահայ դպրոցների համար։ ԽՄԿԿ անդամ 1941 թվականից։
Ռուսերեն լույս է տեսել նրա «Մովսես Խորենացի» (Երևան, 1969) գիրքը։ Մահացել է Երևանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ
Խույր
Խույր, գլխի պսակաձև փաթթոց կամ գլխանոց։ Կրել են արքաները, իշխաններն ու բարձրաստիճան հոգևորականները՝ տոնական և ծիսական արարողությունների ժամանակ։ Խորհրդանշում է իշխանություն (սկզբում՝ նաև աշխարհիկ, հետագայում՝ միայն հոգևոր)։
Պատմություն
Քրիստոնեական եկեղեցում օգտագործվել է միայն իբրև բարձրաստիճան հոգևորականների թագ։ Նախնական փաթթոցաձև խույրերը կրել են հրեա քահանայապետերը։ Մինչև 6-րդ դարը խույրերը եղել են միաերանգ, այնուհետև՝ զարդանախշվել հիմնականում ասեղնագործ տերունական պատկերներով, ընդելուզվել թանկագին քարերով և ոսկեթելով (համարվում են ասեղնագործության բարձրագույն նմուշներ)։ 12-րդ դարից խույրերի տեսքը դարձել է որոշակի կոնաձև, գագաթին ամրացվում է փոքրիկ խաչ։ Հայ հոգևորականների այժմյան խույրերի ձևը, որը փոխառնված է կաթոլիկ եկեղեցուց, սկզբում գործածել են Կիլիկիայի հայկական պետության հոգևորականները։ Այժմ կրում են եպիսկոպոսները և կաթողիկոսները։
Պատմության ընթացքում եկեղեցական զգեստները որոշակի փոփոխություն ունեցան։ Հայ եկեղեցում զգեստների որոշ տեսակներ հետագա դարերում հաստատվեցին։ Եթե ժամանակին բոլոր հոգևորականները, ավանդության համաձայն, Սուրբ Պատարագի ժամանակ կրում էին սաղավարտ, ապա 13-րդ դարում Կիլիկյան Հայաստանում ընդունվեց պատարագիչ հոգևորականի համար մի այնպիսի գլխանոց՝ թագ, խույր անվանումով, որ գործածում էին կաթոլիկ հոգևորականները։ Այդ զգեստի ընդունումով Հայ եկեղեցում նվիրապետական աստիճանի զգեստավորման մեջ առաջ եկավ տարբերություն։ Մեր եկեղեցում բարձրաստիճան եկեղեցականները՝ Հայոց հայրապետը, եպիսկոպոսները, Սբ. Պատարագի կամ որևէ խորհրդակատարության ժամանակ, որ պահանջում է ամբողջական ծիսական զգեստավորում, կրում են այդ թագերը, խույրերը։ Իսկ քահանաները և վարդապետները կրում են սաղավարտներ։
Խույր կրում են նաև ծայրագույն վարդապետները, եթե թեմակալ առաջնորդ են, միայն իրենց թեմի մեջ։
Հայ եկեղեցում խույրը (թագը) սկսվել է օգտագործվել 12-րդ դարի վերջից կամ էլ 13-րդ դարի սկզբից սկսած, շատ հավանական է Գրիգոր Զ Ապիրատ կաթողիկոսի (1194-1203թթ.) ժամանակներից։