cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Անքնություն
Պատճառ
Անհատական առանձնահատկություններին համապատասխան խոր քնի ժամանակ դրա խանգարումներն առաջանում են տարբեր ազդեցություններից։ Մի շարք հիվանդությունների, օրինակ՝ նևրոզների, ալկոհոլամոլության ժամանակ քնի խանգարումը պարտադիր ախտանշան է։ Անքնության պատճառ կարող են դառնալ քնի նույնատիպության հարկադրական խանգարումը (գիշերային աշխատանքը, ուշ ժամերին պարապմունքները), անսովոր տեղում գիշերելը, ցերեկը կրած ապրումները (վատ քնող մարդու համար բավական է ամենաչնչին առիթը), սկսվող հիվանդությունը։ Հաճախ տարեց, ծեր մարդկանց քնի և արթնացման կարգը փոխվում է, քունը դառնում է ավելի մակերեսային, կարճատև, որը պայմանավորված է նրանց օրգանիզմի տարիքային ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններով։
Բնորոշում և կլինիկական պատկեր
Անքնությունը (ինսոմնիան)` քնի խանգարման տեսակ է, որի ժամանակ, չնայած քնի համար հարմար հնարավորությանը և իրավիճակին, հայտնվում է քնի անցնելու, քունը պահպանելու շարունակ դժվարություն, նորմայից ավելի վաղ ժամերի արթնանալու կամ վերականգնող հատկությունը կորցնելու տեսքով, երեխաների մոտ քնի խնդիրը հայտնում է ծնողը, որը կարող է նշել քնի անցնելիս դիմադրություն կամ առանց ծնողի ներկայության քնելու անկարողություն։ Վերը նշվածը պետք է ուղեկցվի ցերեկային ժամերին ինքնազգացողության վատացմամբ։ Անքնության ստորև բերված ցերեկային նշաններից առնվազն մեկի առկայությունը պարտադիր է. հոգնածություն, տրամադրության անկում և դյուրագրգիռություն, ուշադրության, հիշողության ու կենտրոնացման վատացում, հասարակական կամ հանգստյան ակտիվության պակաս, կամ դպրոցում ցածր առաջադիմություն, ցերեկային քնկոտություն, մոտիվացիայի ու նախաձեռնողականության պակաս, աշխատավայրում կամ մեքենա վարելիս սխալներ գործելու կամ վթարներ ունենալու հակվածություն, լարվածություն, գլխացավ ու ստամոքսաղիքային ախտանշաններ` քնի պակասի հետևանքով, քնի հետ կապված մտահոգություն և անհանգստություն։ Ծանր անքնությունը կարող է հանգեցնել արտահայտված հոգեկան (դեպրեսիվ և տագնապային խանգարումներ) և սրտանոթային հիվանդացության։ Հայտնի է, որ այն բազմաթիվ ճանապարհատրանսպորտային և այլ պատահարների պատճառ է հանդիսանում։
Դասակարգում
Այն դասակարգվում է կլինիկորեն, ինչպես նաև տարբեր մասնագիտական դասակարգումների մեջ է ներառված։ Վերջիններից կիրառելիությամբ առանձնացվում են հիվանդությունների միջազգային դասակարգումը (ICD-10), հոգեկան հիվանդությունների դասակարգումը (DSM-5), և առավել նեղ մասնագիտացված Քնի խանգարումների միջազգային դասակարգումը (ICSD-3)։ Կլինիկորեն տարբերում են առաջնային անքնություն՝առանց որևէ էական առկա պատճառի ընթացող և երկրորդային անքնություն, երբ պատճառ կարող են հանդիսանալ սթրեսային իրավիճակները, սոմատիկ կամ հոգեկան հիվանդությունները։ Նաև ըստ տևողության տարբերում են խրոնիկական անքնություն (3 ամիս և ավելի տևող անքնություն) և սուր կամ կարճատև (երեք ամսից կարճ տևող անքություն)։
Տարածվածություն
Խրոնիկական անքնությունը տարբեր հետազոտությունների միջին արդյունքով հանդիպում է ընդհանուր բնակչության մոտ 10%-ի շրջանում։ Սակայն ավելի կարճատև անցողիկ կամ սուր անքնության տարածվածությունը ավելի բարձր է՝ հասնելով մինչև 30-35%։ Այն ավելի հաճախ հանդիպում է կանանց և մեծահասակների շրջանում։
Ախտորոշում
Իրականացվում է մասնագիտացված կլինիկական հարցազրույցի միջոցով, որից հետո կիրառվում են քնի օրագիր, հարցարաններ։ Օբյեկտիվ ախտորոշման մեթոդներից կիրառվում է ակտիգրաֆիան՝ քնի և արթուն վիճակի շարունակական մոնիտորինգը (սովորաբար 1-2 շաբաթ) ձեռքին կրվող հատուկ սարքի՝ ակտիգրաֆի միջոցով։ Բարդ դեպքերում կիրառվում է նաև պոլիսոմնոգրաֆիան։ Վերջինս համարվում է քնի խանգարումների օբյեկտիվ ախտորոշման «ոսկե» ստանդարտ և ներառում է իր մեջ մի քանի կարևոր ֆիզիոլոգիական ցուցանիշների միաժամանակյա մոնիտորինգ, որոնց մեջ են մտնում էլեկտրաուղեղագրությունը (էլեկտրաէնցեֆալոգրաֆիա, ԷԷԳ), էլեկտրաօկուլոգրաֆիան (ակնագնդերի շարժումների գրանցում, ԷՕԳ), էլէկտրամիոգրաֆիան (էլեկտրամկանագրությունը, ԷՄԳ) կզակի և ոտքերի մկաններից, օդի հոսքի, խռմփոցի, ինչպես նաև կրծքավանդակի ու որովայնի շնչառական շարժումների գրանցումը հատուկ ընկալիչների միջոցով, էլեկտրասրտագրությունը (ԷՍԳ), պուլսօքսիմետրիան (թթվածնով արյան հագեցվածության աստիճանի գրանցում), մարմնի դիրքի որոշումը և զուգահեռ տեսաձայնագրումը։
Տարբերակիչ ախտորոշում
Հարկավոր է հաշվի առնել, որ անքնության գանգատ կարող է առաջանալ նաև այլ քնի խանգարումների ժամանակ։ Հատկապես հաճախ են անքնությունից կամ չվերականգնող քնից գանգատվում քնի շնչառական խանգարումներով (քնի օբստրուկտիվ ապնոէ), քնի շարժողական խանգարումներով (անհանգիստ ոտքերի համախտանիշ, ոտքերի պարբերական շարժումներ քնած ժամանակ) և որոշ այլ առաջնային քնի խանգարումներով տառապող մարդիկ։ Նման որևէ խնդիր կասկածելու դեպքում պոլիսոմնոգրաֆիկ հետազոտություն անցնելը պարտադիր է՝ քնի խնդիրը մանրազնին ուսումնասիրելու և առավել ճիշտ ախտորոշելու համար։
Բուժում
Անքնության բուժումը հիմնականում իրականացվում է դեղորայքային և ոչ-դեղորայքային եղանակներով։ Ոչ դեղորայքային բուժումը ենթադրում է քնի հիգիենայի շտկում, հատուկ տեսակի կոգնիտիվ-վարքային հոգեթերապիայի կիրառում։ Վերջինս շատ արդյունավետ է, հատկապես խրոնիկական անքնությամբ տառապողների շրջանում։ Դեղորայքային բուժման նպատակով կիրառվում են բազմաթիվ դեղամիջոցներ, սկսած լայնորեն կիրառվող բուսական ծագում ունեցող պատրաստուկներից մինչև քնաբերների տարբեր դեղորայքային խմբեր. տրանկվիլիզատորներ, քնաբերներ (հիպնոտիկներ), քնաբեր հակադեպրեսանտներ, հակահիստամինային դեղեր և այլն։ Դեղորայքային բուժման տևողությունը սահմանափակ է ու արդյունավետությունը միշտ չէ բավարարում հիվանդի պահանջները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քնաբանություն Կատեգորիա:Նյարդաբանություն Կատեգորիա:Քնի խանգարումներ Կատեգորիա:Հոգեբուժական ախտորոշում
Շարա Տալյան
Շարա Տալյան, հայ երգիչ, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ։ ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիր։
Կյանքի վաղ տարիներ
Շարա Տալյանը ծնվել է 1893 թվականին Թիֆլիսում, Տալյանների նշանավոր ընտանիքում։ Շարայի հոր պապը եղել է նշանավոր աշուղ Քամալին, հայրը նույնպես աշուղ էր, հայտնի էր աշուղ Ջամալ անունով։ Նրա հոր մոտ ազգականներից էր նաև աշուղ Շերամը՝ Գրիգոր Տալյանը։ Մանկուց մշտապես լինելով աշուղական երգարվեստի մեջ, կրթվելով որպես երաժիշտ և հաճախակի ներկա լինելով աշուղական մրցումներին, նրա մոտ վաղ տարիքից ի հայտ են գալիս երաժշտության հանդեպ սերը և ունակություններ։ Ութ տարեկանում ընդունվում է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոց, որտեղ սովորում է մինչև 1913 թվականը, միաժամանակ աշակերտելով Գրիգոր Սյունիին և Կոմիտասի աշակերտ Սպիրիդոն Մելիքյանին։ Այդ ընթացքում նա հանդես է գալիս նաև դպրոցի երգչախմբում։ 13 տարեկանից որպես մեներգիչ հանդես է եկել դպրոցի երգչախմբում։ 1908 թվականին, երբ կոմպոզիտոր Արմեն Տիգրանյանը նոր-նոր էր սկսել աշխատել «Անուշ» օպերայի վրա, դրա արդեն քիչ թե շատ ավարտուն մասերը ներկայացվում են Թիֆլիսում՝ Ներսիսյան դպրոցի սաների ուժերով, որոնցից մեկն էլ Շարա Տալյանն էր։ Դրանից մի քանի տարի անց՝ 1911 թվականին՝ Շուլավերում, 1912 թվականին Թիֆլիսում տեղի են ունենում Շարա Տալյանի առաջին մենահամերգները. նա աչքի է ընկնում կատարողական ոճի անհատականությամբ և արժանանում երաժշտագետների ու երաժշտասերների ուշադրությանը։
Մասնակցությունը «Անուշ» օպերային
Շարա Տալյանը դեռ չէր ավարտել դպրոցը, երբ 1912 թվականին Թիֆլիսում մասնակցեց Տիգրան Չուխաճյանի «Լեբլեբիջի Հոր-հոր աղա» կոմիկական օպերայի բեմադրությանը՝ ճանաչվելով Հոր-հոր աղայի դերերգով։ Նույն տարում կոմպոզիտոր Արմեն Տիգրանյանը պատրաստվում էր հանրությանը ներկայացնել Հովհաննես Թումանյանի «Անուշ» պոեմի հիման վրա գրած իր համանուն օպերան՝ արդեն ամբողջությամբ։ Պրեմիերան կայացավ 1912 թվականի օգոստոսի 4-ին կոմպոզիտորի ծննդավայր Ալեքսանդրապոլում։ Սարոյի դերակատարն էր Շարա Տալյանը, իսկ Անուշին մարմնավորում էր Աստղիկ Մարիկյանը։ Քաղաքի համերգային դահլիճը լեփլեցուն էր։ Նրանք, ում չէր հաջողվել դահլիճ մտնել, օպերան լսում էին բաց պատուհանների մոտ կանգնած։ Այդ տարիներին գրեթե միջոցներ չկային պատշաճ բեմադրություն ստեղծելու համար։ Վատն էր ակուստիկան, 12 երաժշտից բաղկացած փոքրիկ նվագախումբ էր, հագուստն ու դեկորացիան խիստ համեստ էին։ Նվագախումբի երաժիշտները շատ երիտասարդ էին, որոնք թեկուզ լավ էին կատարում, բայց չունեին համապատասխան մասնագիտական հմտություններ։ Եվ չնայած այս բոլոր բացթողումներին, հանդիսատեսը կարողացավ զգալ օպերայի ուժն ու շքեղությունը։ Iր խաղով Շարա Տալյանը հայ ժողովրդի հիշողության մեջ մնաց որպես Սարոյի դերի չգերազանցված կատարողը։ Ներկայացումից հետո մարդկանց բազմությունը ջահերով դուրս եկավ փողոց։ Նրանք օպերայից հատվածներ էին երգում և այնքան սրտանց էին կատարում, որ արտացոլվում էր Թումանյանի հերոսների բնավորությունն ու Լոռվա բնությունը։ Հենց այդ ժամանակ պարզ դարձավ, որ «Անուշ» օպերան մեծ ապագա կունենա։
Մանկավարժական և երաժշտական գործունեություն
Օպերայի պրեմիերայի հաջորդ տարվանից՝ 1913-1916 թվականներին, որպես երգեցողության ուսուցիչ և խմբավար, Շարա Տալյանն աշխատում է Սուրբ Խաչ քաղաքում, որը գտնվում է Հյուսիսային Կովկասում (այժմյան Բուդյոնովսկ քաղաքը ՌԴ Ստավրոպոլի երկրամասում)։ Նա մեծ ոգևորությամբ հայ մանուկներին ու պատանիներին ուսուցանում է երգ ու երաժշտություն, կազմակերպում քառաձայն երգչախումբ, դասավանդում ու տարածում Քրիստափոր Կարա-Մուրզայի, Մակար Եկմալյանի ու Կոմիտասի երգերը։ Երիտասարդ երաժիշտ Շարան համոզված էր, որ արվեստի բարձունքներին հասնելու համար հարկավոր է կատարելագործել սեփական արվեստը, ուսումնասիրել համաշխարհային երգարվեստի նվաճումները, ծանոթանալ տարբեր ժողովուրդների երաժշտական ժառանգությանը և դասական երաժշտության ավանդույթներին։ Այդ նպատակով 1916-17 թվականներին նա սովորում է Սանկտ Պետերբուրգի կոնսերվատորիայում, որտեղ աշակերտել Գաբելին և Կլինովսկուն։ Դրան զուգահեռ հայկական եկեղեցում հանդես է գալիս որպես երգչախմբի մենակատար։ Այդ տարիներին Շարա Տալյանը իր ստեղծած թատերական խմբերով Անդրկովկասի շատ քաղաքներում հանդես է եկել որպես երգիչ կատարող։ 1923 թվականին կազմակերպում և ղեկավարում է Գյումրիի հայկական օպերա-օպերետային խումբը, որի կազմում էին Հայկանուշ Դանիելյանը, Լևոն Իսեցկի-Հովհաննիսյանը, Հայկ Դանզասը, Ալեքսանդր Մելիք-Փաշաևը և ուրիշներ, որոնց հետ բեմադրում է Շառլ Գունոյի «Ֆաուստ» (հայերենով), Անտոն Ռուբինշտեյնի «Դևը», Պյոտր Չայկովսկու «Եվգենի Օնեգին» օպերաները, Իմրե Կալմանի «Սիլվա» և այլ օպերետներ։ Շարա Տալյանը միայն երգիչ կատարող չէր։ Օժտված լինելով գիտնական արվեստագետի հատկանիշներով, պրպտում ու հայտնաբերում է բազմաթիվ հին երգեր և կենդանություն տալիս դրանց։
1927 թվականին բնակություն է հաստատում Երևանում և այստեղ էլ կազմակերպում է «Հայ աշուղներ» ազգագրական խումբը և ամենուրեք տարածում մեր տաղերգուների ու գուսանների երգերն ու տաղերը։ 1936 թվականի հոկտեմբերին Շարա Տալյանը կազմակերպում է գուսանական երգերի անսամբլը, որտեղ որպես մեներգիչ հանդես է գալիս նաև Վաղարշակ Սահակյանը, որը հետագայում դառնում է «Սայաթ-Նովա» գուսանական անսամբլի գեղարվեստական ղեկավարը։ Շարա Տալյանն ազգային մեծ ոգևորությամբ ունկնդիրներին է հասցնում Բաղդասար Դպիրի, Նաղաշ Հովնաթանի, Գյուրջի-Նավեի, Միսկին-Բուրջիի, Սայաթ-Նովայի, Ջամալու, Շիրինի, Ջիվանու, Շերամի և շատ ուրիշների դեռևս անծանոթ երգերը։ Դրանք մատուցում է այնպիսի ինքնատիպ կառուցվածքով, որի շնորհիվ արտահայտում է ոչ միայն զգացմունք և ապրումներ, այլև վերակենդանացնում է ժամանակի շունչն ու ոգին։
1933 թվականը հայ ժողովրդի երաժշտական կյանքում նշանավորվեց նրանով, որ այդ տարի հիմնադրվեց ազգային օպերային թատրոնը, որի կազմակերպիչներից ու անդամներից մեկն էլ դառնում է Շարա Տալյանը։ Մոտ քսան տարի ստեղծագործելով ազգային թատրոնում, նա ստեղծում է երեսունից ավելի դերերգեր՝ ընդգրկելով տարբեր ժողովուրդների կոմպոզիտորներին։  Շարա Տալյանի օպերային արվեստը իր վառ ու ամբողջական արտահայտությունն ստացավ ազգային կերպարների մարմնավորման բնագավառում։ Դրա փայլուն արտահայտությունն էր, ինչպես տեսանք, Սարոյի մարմնավորումը Արմեն Տիգրանյանի «Անուշ» օպերայում։ Հետագայում Շարա Տալյանը մեծ հաջողությամբ կերտեց նաև Արշակ թագավորի կերպարը՝ Տիգրան Չուխաջյանի «Արշակ Բ» օպերայում, Դավիթ Բեկի կերպարը՝  Արմեն Տիգրանյանի համանուն օպերայում և այլն։  Որքան էլ արժեքավոր ու բազմաբեղուն է Շարա Տալյանի երաժշտական- հասարակական գործունեությունը, այնուամենայնիվ նրա ստեղծագործության գագաթնակետը և տարերքը հայ աշուղական երգն է։ Նրա՝ դեռևս 1911-15 թվականների համերգային ծրագրերում հանդիպում են Կոմիտասի «Կռունկ», «Հով արեք, սարեր ջան» երգերը, Ալեքսանդր Սպենդիարյանի «Այ Վարդ», Ռոմանոս Մելիքյանի «Վարդ» ռոմանսները, ժողովրդական «Ծաղկոց մտա», «Համեստ աղջիկ», «Մայր Արաքսի ափերով» և ուրիշ շատ երգեր։  Համերգային այդ ծրագրերից իմանում ենք, որ այդ երգերի կողքին նա կատարել է նաև ռուսական ու արևմտաեվրոպական երգեր։ Շարա Տալյանը տարիներ շարունակ մեծածավալ աշխատանք էր կատարում՝ մի կողմից մշակելով իր կատարողական արվեստը, մյուս կողմից խորանալով ազգային երաժշտության բնույթի ու առանձնահատկությունների ուսումնասիրության, դրանց ընկալման մեջ։
Շարա Տալյանը «Հայ երգի երեկո» խորագրով բազմաթիվ համերգներ է ունեցել Հայաստանում ու արտասահմանում՝ հնչեցնելով հայկական անմոռաց մեղեդիները։ Մուշեղ Աղայանի հետ գրի է առել, կազմել ու խմբագրել Սայաթ-Նովայի (1946թ., 1963թ.) և հավաքել ու կազմել Ջիվանու (1955թ.) երգերի առաջին նոտային ժողովածուները։ Ջիվանու բոլոր երգերը պատկանում են ժողովրդին, բայց կային ունկնդրին անհայտ ու մոռացված երգեր։ Ու Շարա Տալյանն էր, որ մոռացության քողի տակից դուրս բերեց դրանք՝ «Սպիտակ մազեր», «Պանդուխտի երգը», «Առ նազելին», «Խեղճ մարդը», «Ինչ կամենաս ընկերիդ», «Հոգսերով լի» երգերը։
Կատարողական արվեստ
Շարա Տալյանը հայ երգի կոմիտասյան երգեցողության ոճի լավագույն հետևորդներից է։ Նրանք, ովքեր լսել են Կոմիտասի անմահ երգը, պահպանված ձայնագրությունները, պիտի կարողանան նկատել, որ թեև Շարա Տալյանի երգեցողության ոճն ունի իր ուրույն, միայն իրեն հատուկ ու եզակից երանգը, սակայն նա հիմնվում է կոմիտասյան երգեցողության սկզբունքային դրույթների ու առանձնահատկությունների վրա։ Նա ինքն էլ զբաղվել է հայ երգի կատարման տեսական հարցերով։ Նա կարևորում էր երկար տևողությամբ հնչյունների վրա ձայնի սահումներն ու տատանումները, ավելորդ էր համարում գեղգեղանքներն ու կլկլոցները, հիշեցնում, որ երգեցողության չափից դուրս ձգձգվածությունը խորթ է և օտար հայ երգի համար։ Նա պնդում էր, որ հայ երգը կատարելիս պետք է փոխել մտածելակերպն ու հոգեբանությունը, ելակետ ունենալ ոչ թե ռոմանսը կամ բայաթին, այլ հայ երգի երանգներն ու ոլորտները։ Ի դեպ, բարեկամներ, Շարա Տալյանն օժտված էր լիրիկադրամատիկական բարիտոնի յուրահատուկ ազգային երանգ ունեցող ձայնով։ Առհասարակ, ձայնական տվյալների մասին խոսելիս անհնար է գտնել այնպիսի բնորոշումներ, որ երգչին չլսած ունկնդիրները կարողանան մտովին լսել այդ ձայնի զորեղությունն ու երանգը, ելևէջների արտահայտչական նրբությունները։ Այնուամենայնիվ, եթե մի քանի բնորոշում կարելի լիներ տալ Շարա Տալյանի ձայնին, ապա դրանք են զարմանալի հստակությունը, մի փոքր խստությունն ու հնչեղությունը, զորեղությունն ու լայնահորդությունը։ Այս բոլորը, միանալով լավագույն մարզվածության հետ, այնպիսի տվյալներ են ստեղծում երգչի համար, որոնց շնորհիվ էլ նրա երգը դառնում է հարատև։
Ցույց տալու համար Շարա Տալյանի կատարողական արվեստը, պետք է տեսնել, թե ինչպես է նա կյանքի կոչում հայկական երգը, ինչպես է արտահայտում ամեն մի երգի ներքին իմաստը, ինչպես է կարողանում իմաստավորել այդ երգի մեջ ներդրված մանրամասները և դրանով իսկ երգին հաղորդում թարմ, ինքնատիպ ու խոր արտահայտչականություն։ Շարա Տալյանի խոշոր արժանիքներից մեկն էլ նրա հստակ ու անթերի արտասանությունն ու առոգանությունն է։ Այն պետք է անջատել նրա կատարողական տվյալներից և միացնել կատարման գեղարվեստական սկզբունքներին, որովհետև իսկապես նրա խոսքն իր իմաստով, հանգով ու շեշտով այնպիսի ինքնուրույնություն է ձեռք բերում, որ այն ունկնդրելիս միաձույլ ու ներդաշնակ ես ընկալում բառը մեղեդու հետ, զգում ես երգվողբառի բացառիկ նշանակությունը։
Կյանքի վերջին տարիներ
Շարա Տալյանը պարգևատրվել է պետական շատ պարգևներով։ Մեծ արվեստագետը երկար տարիներ եղել է Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ 1955 թ-ին Ամենայն հայոց կաթողիկոս Վազգեն Ա Պալճյանի ընտրության ծիսակատարությունների ժամանակ Տալյանը երգչախմբի հետ կատարել է պատարագի մեներգերը։ 1956 թվականին Շարա Տալյանը կատարել է Մակար Եկմալյանի և Նիկոլ Գալանդերյանի մինչ այդ չհնչած երգերից։ Վերջին անգամ ելույթ է ունեցել նույն թվականին, Մոսկվայի Մեծ թատրոնում՝ հայկական արվեստի և գրականության երկրորդ տասնօրյակի եզրափակիչ համերգում։ Մեծանուն երգիչն ու սիրված արվեստագետը մահկանացուն կնքեց Երանում 1965 թվականի հուլիսի 11-ին։ Այսօր Շարա Տալյանի անունով է կոչվում Վանաձորի երաժշտական դպրոցներից մեկը, նաև կան փողոցներ Գյումրիում և Երևանում։
Երգացանկ
Շարա Տալյանը հավաքել, կազմել ու տպագրել է Սայաթ-Նովայի և Ջիվանու երգերի առաջին նոտագրված ժողովածուները։ Նա կատարել է աշուղական, գյուղական ու քաղաքային ժողովրդական, հայ կոմպոզիտորների երգեր, միջնադարյան տաղեր, որոնք նշանակալի տեղ են ունեցել նրա երգացանկում։ Հիմնովին տիրապետել է եվրոպական վոկալ արվեստին ու բեմական վարպետությանը։ 1933-54 թվականներին եղել է Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի մեներգիչ, ունեցել է նաև մենահամերգներ։ Կատարել է Սարոյի («Անուշ»), Դավիթ Բեկի (Տիգրանյանի «Դավիթ Բեկ»), Արշակի (Տիգրան Չուխաճյանի «Արշակ Բ»), Գրիգորի (Ստեփանյան, «Լուսաբաց»), Ֆաուստի (Շառլ Գունո, «Ֆաուստ», Դոն Խոսեի (Ժորժ Բիզե, «Կարմեն»), Ալմավիվայի (Ռոսսինի, «Սևիլյան սափրիչ»), Ժերմոնի, Ռիգոլետտոյի, Ամոնասրոյի (Ջուզեպպե Վերդի, «Տրավիատա», «Ռիգոլետտո», «Աիդա»), Օնեգինի, Ելեցկու (Պյոտր Չայկովսկի, «Եվգենի Օնեգին», «Պիկովայա դամա») և բազմաթիվ այլ դերերգեր։ 1955 թվականին Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Վազգեն Վեհափառի ընտրության ծիսակատարությունների ժամանակ պատարագի մեներգերը երգչախմբի հետ միասին կատարել է Շարա Տալյանը։ 1956 թվականին կատարել է Եկմալյանի և Գալանդերյանի՝ մինչ այդ չհնչած երգերից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 7 մահեր Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ
Նորթոն Սայմոնի թանգարան
Նորթոն Սայմոնի թանգարան (Norton Simon Museum), Լոս Անջելեսի արվարձաններից մեկում գտնվող Փասադենայի արվեստի թանգարան։ Թանգարանը, որը հիմնադրվել է 1969 թվականին, ի սկզբանե կոչվել է Փասադենայի գեղարվեստական ինստիտուտ և Փասադենայի գեղարվեստական թանգարան։
Թանգարանում ներկայացված է ամերիկացի արդյունաբերող և բարերար Նորթոն Սայմոնի գեղանկարչության և քանդակագործության հավաքածուն (1907-1993)։
Պատմություն
Փասադենայի գեղարվեստական թանգարանը հիմնադրվել է 1969 թվականին, քաղաքային իշխանությունների կողմից։ Սակայն ցուցահանդեսների պատվախնդիր ծրագիրը և նոր շենքի կառուցումը զգալի ֆինանսական խնդիրներ են առաջացրել, որոնք սպառնալիքի տակ են դրել հաստատության հետագա գոյությունը։
Այդ ժամանակ միլիոնատեր Նորթոն Սայմոնն ուներ ոչ շատ մեծ թվային, բայց արվեստի ստեղծագործություններից աշխարհի ամենաթանկ մասնավոր հավաքածուներից մեկը (մոտ 4000 ցուցանմուշներ)։ 1970-ականների սկզբին Սայմոնը սկսեց փնտրել ցուցադրության վայր։ 1974 թվականին Փասադինայի թանգարանն ու Սայմոնը համաձայնության են եկել, ըստ որի՝ Սայմոնը վճարել է թանգարանի պարտքերը և պատասխանատու է եղել թանգարանային հավաքածուի և շինարարական նախագծերի համար։ Փոխարենը թանգարանն ընդունել է նրա անունը։
1995 թվականին թանգարանը սկսեց կապիտալ վերակառուցումը։ Պատկերասրահները փոխվել են, բարելավվել է լուսավորությունը, ավելացել է ժամանակավոր ցուցահանդեսների տարածքը։ Առանձին հարկը նվիրված էր Ասիայի արվեստին։ Թանգարանի այգիները վերափոխվել են, որպեսզի հավաքեն 20-րդ դարի քանդակի հավաքածուն։ Բացի այդ, կառուցվել է նոր «Նորթոն Սայմոնի թատրոն»-ը ֆիլմերի, դասախոսությունների, պարային ներկայացումների և համերգների համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի արվեստ Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայի շենքեր և կառույցներ
Հավակատար հասկավոր
Հավակատար հասկավոր, հավակատարազգիների  ընտանիքի երկշաքիլավոր, սակավամյա մոլախոտ ։ Նրանց գույնը նորածիլ հասկում ավելի կարմիր է։ Վարելաշերտի ամբողջ խորությամբ թափանցող առանցքային արմատներն ունեն կարմրավուն երանգավորում։
Նկարագրություն
Ցողունը ուղիղ է, բազմակող ու թավոտ՝ մինչև 80 սմ բարձրությամբ։ Տերևները կլորավուն-ռոմբաձև են, մեծ մասամբ հարթեզր։ Վերին տերևներն անհամեմատ ավելի խոշոր են, քան ստորինները։ Ծաղկափթթությունն, որը մեծ մասամբ առաջանում է ցողունի գագաթին ու տերևածոցերից, հասկանման է, ծաղիկները միասեռ են, բույսը՝ միատուն։ Ծաղկափթթությունն ունի բույսին հատուկ կանաչ-սպիտակաավուն երանգավորում, երբեմն կարմրավուն երանգավորում։ Պտուղը թաղանթանման պարկ է, օվալաձև, սերմը կլորավուն է, հարթ։ Մեկ բույսը կարող է տալ մինչև մեկ միլիոն սերմ, որոնք ծլում են 20°-ից ոչ պակաս ջերմության պայմաններում։ Սերմերի ծլունակաությունը բարձրանում է սերմնաթաղանթի վնասելուց հետո, որը մեծ մասամբ տեղի է ունենում շարահերկ բույսերի միջշարային տարածությունների փխրեցման ժամանակ։ Սերմերի մեծ մասը մնում է տեղում, մյուսը տարածվում է կենդանիների, մարդկանց, քամու և հոսող ջրերի միջոցով։ Բույսը ծաղկում է սկսած հուլիսից և առատորեն պտղաբերում աշնանը։
Տարածվածություն
Տարածված է ամբողջ Եվրոպայում, բացի ծայր հյուսիսից, Աֆրիկայում, ՍՍՀՄ եվրոպական մասում, Սիբիրի հարավային մասում, Կովկասում, ինչպես նաև մեր հանրապետության գրեթե բոլոր գոտիներում։ Աղբոտում է ուշ գարնանացան, հատկապես շարահերկ բույսերի ցանքերն ու տնկարկները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թելուկազգիներ Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Լյուդվիգ Բյոռնե
Կառլ Լյուդվիգ Բյոռնե (Karl Ludwig Börne, ծնված որպես`Լուբ Բարոխ (Loeb Baruch), ), գերմանահրեա երգիծաբան, քաղաքական գրող, ով Երիտասարդ Գերմանիա շարժման մեջ մեծ կարևորություն է ունեցել։
Կենսագրություն
Բյոռնեն ծնվել է 1786 թ. մայիսի 6-ին, Ֆրանկֆուրտ քաղաքում` հրեական ընտանիքում։ Նրա հայրը բանկիր Յակոբ Բարոխն էր (Jakob Baruch): Իսկ Բյոռնեի պապը նախարարական բյուրոկրատ էր։
Կրթություն
Բյոռնեն և նրա եղբայրները մասնավոր կրթություն են ստացել Յակով Սաքսի մոտ, իսկ ավելի ուշ` ռեկտոր Մոշի մոտ։ 14 տարեկանում Լյուդվիգը սովորել է բժշկություն պրոֆեսոր Հետզելի մոտ` Ջիեսսենում։ Մեկ տարի անց նա սկսել է սովորել Բեռլինում`ֆիզիկոս Մարկուս Հերցի մոտ և ապրել է նրա տանը։ Հետագայում նա սովորել է Հելի և Հայդլբերգ համալսարաններում։
Ստեղծագործական կարիերան
Ֆրանկֆուրտ վերադառնալուց հետո` Բյոռնեն աշխատում է իշխան Կառլ վոն Դալբերգի իշխանության ներքո, որպես` ոստիկանական ակտուար (1811 թ.): 1814 թ. նա ստիպված էր դուրս գալ իր պաշտոնից` ազգային պատկանելության պատճառով։ Զայրացած հրեաների նկատմամբ հալածանքներից` Բյոռնեն դառնում է լրագրող և սկսում է աշխատել գերմանական ազատական Staatsristretto և Die Zeitschwingen թերթերում։
Կյանքի հետագա տարիները
1818 թ. նա դարձավ Լյութերականության հետևորդ և հենց այս տարիներին իր անունը փոխեց և դարձրեց Լյուդվիգ Բյոռնե։ 1818-1821 թթ. աշխատել է Die Wage ամսագրում։ Այնտեղ նա հանդես է եկել հեգնական և կատակերգական հոդվածներով։ 1830 թ. հուլիսյան հեղափոխությունից հետո նա շտապում է Փարիզ` հուսալով, որ այնտեղ նրան ազատ և անհոգ կյանք է սպասում։ Չնայած նրան, որ նա մի-փոքր հիասթափված էր, Բյոռնեն այլևս դրականորեն չէր վերաբերվում Գերմանիայի քաղաքական վիճակին։ Այս թեմայով նա բազում երգիծական նամակներ է գրել և հետագայում նաև հրատարակել։ Briefe aus Paris-ը Բյոռնեի կարևորագույն հրապարակումն է, և դրա ստեղծումը Լյուդվիգ Բյոռնեին դարձրեց որպես Գերմանիայի առաջատար մտածող։ Լյուդվիգ Բյոռնեն մահացել է 1837 թվականին, Փարիզում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հրեա գրողներ Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Հրեա բանաստեղծներ Կատեգորիա:Փաստաբաններ Կատեգորիա:Հրեա լրագրողներ Կատեգորիա:Գերմանիայի հրեաներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի լրագրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Գերմանալեզու բանաստեղծներ
Կուկլինկա
Կուկլինկա (Куклинка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Գագարինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մարսալես
Մարսալես (Marzales), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 12,69 կմ2։ Բնակչությունը՝ 55 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 46 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Բենզալդեհիդ
Բենզալդեհիդ C_6H_5COH արոմատիկ շարքի պարզագույն ալդեհիդը։
Դառը նշի հոտով անգույն հեղուկ է, եռման ջերմաստիճանը՝ 179°С, հալմանը՝ –26°С, խտությունը՝ 1049, 7 կգ/մ³։ Լավ է լուծվում օրգանական լուծիչներում, վատ՝ ջրում։ Երկար ժամանակ հայտնի է եղել «դառը նշի յուղ» անունով։ Գտնվում է դառը նշի, ծիրանի և բալի կորիզներում՝ ամիգդալինի գլյուկոզիդի ձևով։ Ցուցաբերում է ալիֆատիկ շարքի ալդեհիդների հատկությունները։ Օդում օքսիդանում է՝ առաջացնելով բենզոյական թթու, մտնում է Կանիցարոյի ռեակցիայի և Պերկինի ռեակցիայի մեջ, ենթարկվում է համատեղ պոլիմերացման և կոնդենսացման ևն։ Բենզալդեհիդը ստացվում է տոլուոլի օքսիդացմամբ և այլ ճանապարհներով։ Օգտագործվում է բուրավետ նյութերի և ներկանյութերի արտադրություններում։
Կատեգորիա:Ալդեհիդներ Կատեգորիա:Արոմատիկ ածխաջրածիններ
Բասմանովո (գյուղ, Տյոմկինսկի շրջան)
Բասմանովո (Басманово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 42 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Տյոմկինսկի շրջանի բնակավայրեր
Չաբան (գյուղ, Օվրուչի շրջան)
Չաբան (Чабан), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վարաժնունիք (Վասպուրական)
Վարաժնունիք (Ծաղկոցաձոր), գավառ Մեծ Հայքի Վասպուրական նահանգի կազմում ։
Պատմություն
Վաղ Միջնադարում Վարաժնունիք գավառն անջատվել է Նիգ գավառից, որի մասն է կազմել Մազազ գավառի հետ միասին։
Նիգ, Մազազ, Վարաժնունիք գավառների սկզբնական տերերն են եղել Գնթունիները` Մեծ Հայքի թագավորության իշխանական նշանավոր տներից մեկը։ Հետագայում Նիգի մի մասն անցել է Վարաժնունիներին կամ Վարաժնունի իշխանական տանը, որոնց անունով էլ կազմավորվել է նոր գավառ` Վարաժնունիք։ Վերջիններիս հարևան էր Մազազ գավառը, որտեղ իր իշխանութիւնն էր պահպանում Գնթունիների իշխանական տան մի ճյուղը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վասպուրականի գավառներ Կատեգորիա:Վարաժնունիք գավառ
Լոշմիդտի թիվ
Լոշմիդտի թիվ, ավստրիացի ֆիզիկոս Յոհան Լոշմիդտի (J. Loschmidt, 1821-1895) անունով, մոլեկուլների թիվը իդեալական գազի միավոր ծավալում նորմալ պայմանների (ջերմաստիճանը՝ T=273,15 Կ, ճնշումը՝ P= 101325 Պա) դեպքում։ Որոշվում է հետևյալ բանաձևով՝
որտեղ NL-ը Լոշմիդտի թիվն է (չափայնությունը՝ մ−3), NA-ն՝ Ավոգադրոյի թիվը (մոլ−1), Vμ-ն՝ իդեալական գազի մոլային ծավալը նորմալ պայմաններում (մ³/մոլ)։
Կատեգորիա:Ֆիզիկական հաստատուններ Կատեգորիա:Նյութի քանակ
Կով Բուրյոլ
Կով Բուրյոլ (Ков-Буръёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Կովյու գետի ձախ ափից 7 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 12 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Բերեստիե (գյուղ, Դուբրովիցայի շրջան)
Բերեստիե (Берестя), գյուղ Ուկրաինայի Ռովնոյի մարզի Դուբրովիցայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1501 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Բերեստիե գյուղում բնակվում էր 2 719 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,03 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1339,41 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1501 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Պարային Եվրատեսիլ 2008
Պարային Եվրատեսիլ 2008 (Eurovision Dance Contest 2008), երկրորդ պարային Եվրատեսիլը, որը կազմակերպել է Եվրոպական հեռարձակողների միությունը (ԵՀՄ)։
Մրցույթը տեղի է ունեցել Գլազգո քաղաքում 2008 թվականի սեպտեմբերի 6-ին, Շվեդիայի կոնֆերանս կենտրոնում, իսկ կանոնները նույնն էր ինչպես Պարային Եվրատեսիլ 2007 մրցույթը։
Մրցույթի հիմնական փոփոխությունը այն էր, որ զույգերից մեկը պետք է լիներ պրոֆեսիոնալ, իսկ մյուստ ոչ պրոֆեսիոնալ։ Պարային Եվրատեսիլ 2008-ի հիմանական մասնակիցները տեղի «Պար աստղերի հետ» հաղորդման մասնակիցներն էին։ Մրցույթը ներկայացել է նաև մեկ ուրիշ փոփոխությամբ, որի համաձայն զույգերը պետք է ներկայացնեին միայն մեկ պարային կատարում, սակայն պարային համարների տևողությունը ավելացել էր 2 րոպեով։ Պարային համարները կարող էին լինել տարբեր ոճերի, ըստ մասնակիցների ցանկությամբ, սակայն հագուստները պետք է լիներ իրենց ազգային գույներով և տարազներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մրցույթներ
Վիռուվեռե
Վիռուվեռե (Viruvere), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Յիգևա շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Յիգևա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Զորկո-Էրմի
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Մուզ-ՏՎ
Մուզ-ՏՎ (Муз-ТВ), ռուսական երաժշտական հեռուստաընկերություն։
Արտաքին հղումներ
Պաշտոնական կայք
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Ռուսալեզու հեռուստաալիքներ Կատեգորիա:Երաժշտական հեռուստաընկերություններ
Մաքոքահյուսություն
Ծագում
Մաքոք բառը մագոգ կամ մագուգ բառի ձևափոխված տարբերակն է ։ Վերջիններս ստացել են գործիքի իմաստը՝ մակույկին նման լինելու պատճառով։ Հատկանշական է, որ այս գործիքով են գործվել նաև ձկնորսական ցանցերը։
Պատմություն
Մաքոքահյուսությունն ունի արևելյան՝ թերևս հայկական ծագում։ Հնում այս տեխնիկան օգտագործվել է խիստ կիրառական նպատակներով։ Հայտնի չէ, թե երբ է ձեռքով հյուսվող ցանցը փոխարինվել մաքոքահյուս ցանցով (թառով)։ Եվրոպայում մաքոքահյուսությունը հայտնի է ֆրիվոլիտէ (ֆր. «թեթևամտություն») անվամբ։
Մաքոքահյուսությունը եվրոպական արվեստում
18-րդ դարի եվրոպական գեղանկարչության մեջ կարելի է հանդիպել «օրիորդը մաքոքով» սյուժեին։ Նմանօրինակ բազմաթիվ գործերից են՝
Ծանոթագրություն
Կատեգորիա:Գործվածքներ Կատեգորիա:Արդյունաբերություն
Էդ և Լորեյն Ուորեններ
Էդվարդ Ուորեն Մայնի (Edward Warren Miney, ) և Լորեյն Ռիտա Մորեն (Lorraine Rita Moran, ), ամերիկացի անոմալ երևույթների հետազոտողներ  ։
Կենսագրություն
1952 թվականին Ուորրենները հիմնադրել են Նոր Անգլիայի հասարակական հետազոտական ընկերությունը, Նոր Անգլիայի ուրվականների հետազոտման ամենահին խումբը և բացել են «Ուորրենների օկուլտականության թանգարանը»։ Նրանք բազմաթիվ գրքերի հեղինակներ են, որոնք հիմնված են անոմալ երևույթների և գործունեության տարբեր դեպքերի՝ իրենց անձնական հետաքննությունների վրա։ Նրանք հայտարարել են, որ իրենց կարիերայում ավելի քան 10 հազար դեպք են հետաքննել։ Ուորեններն առաջինն էին, որ ուսումնասիրել են Ամիտիվիլլի ուրվականի ֆենոմեն երևույթը։
Ուորենները ներգրավվել են մի շարք դիվաբանական և անոմալ երևույթների հետազոտողների, այդ թվում՝ Քեյթ և Կառլ Ջոնսոնների, Լու Ջենտայլի և նրա եղբորորդու՝ Ջոն Զաֆֆիսի, շարքում։ 2006 թվականին Էդի մահից հետո Լորրեյնը շարունակել է օժանդակել հետախուզության դեպքերի հետաքննություններին՝ բացատրելով հետևյալը։ «Փաստորեն, Էդն անձամբ ինձ տեղեկացրեց, որ շարունակելու եմ դա անել, ուստի ուզում եմ ասել, որ ես դա անում եմ նրա համար։ Ես դա անում եմ՝ հարգելով ամուսնուս։ Աշխատանքը նրա համար շատ բան էր նշանակում, այդ իսկ պատճառով ես ուզում եմ շարունակել այն, ինչ նա թողեց իրենից հետո» ։
Հետաքննություն կատարելուց բացի, Լորրեյնը իր փեսայի՝ Թոնի Սփերի օգնությամբ շարունակել է ղեկավարել նաև Կոննեկտիկուտ նահանգի Մոնրո քաղաքի իր տան հետևի մասում գտնվող մասնավոր « օկուլտականության թանգարանը» ։
2019 թվականի ապրիլին ԶԼՄ-երը հայտարարել են Լորրեյնի մահվան մասին ։
Քննադատություն
Սկեպտիկները Ուորենների հետազոտության արդյունքները համարում են անարժանահավատ։ Նրանց ապացույցներն ուսումնասիրելուց հետո, փոդքասթ Պերի դե Անջելիսը և պրոֆեսոր Սթիվեն Նովելլան դրանք «անհեթեթ» են համարել ։ Անոմալ երևույթների հայտնի ամերիկյան էքսպրեսոր Ջո Նիքելը և քաղաքային լեգենդների ու չբացատրված առեղծվածների քննիչ, գրող Բենջամին Ռեդֆորդը եկել են այն եզրակացության, որ Ամիտվիլլի և Սնեդեկերի տների դեպքերը իրականում երբեք չեն պատահել, և դրանք գեղարվեստական ​​են սկզբից մինչև վերջ. ։
Մոլախաղերի կոլեկցիոներ, գրող Ռեյ Գարթոնը, ով Ուորենների կողմից հրավիրվել է որպես համահեղինակ՝ գրելու «Անիծյալ վայրը» գիրքը, Ուորենների ընտանիքի հետ անձնական զրույցի ընթացքում ասել է, որ Ուորենները հոգեկան խնդիրներ ունեն, որին Էդ Ուորենը, ըստ Գարթոնի, պատասխանել է. «Բոլոր մարդիկ, ովքեր գալիս են մեզ մոտ, խելագար են։ Պարզապես օգտագործեք այն, ինչ կարող եք և մտածեք մնացածի մասին։ Ընդունեք դա և փորձեք սարսափելի դարձնել նրանց պատմությունը։ Ահա թե ինչու մենք ձեզ վարձեցինք» ։
Ամիտիվիլ
Ուորենները առավել հայտնի են «Ամիրտվիլի սարսափը» հայտնի միջոցառմանը մասնակցելու համար։ Նյու Յորքի զույգերից մեկը՝ Ջորջ և Քեթի Լատսը, ասում են, որ իրենց տանը դևերի ​​առկայություն են զգացել և այնքան ուժեղ, որ դա նրանց ստիպել է լքել իրենց տունը։ Ամիտվիլլի սարսափի պատմության հեղինակներ Սթիվենն ու Ռոքսան Կապլանը գործը որակել են որպես «խաբեություն»։ Լորեյն Ուորենը «Էքսպրես Թայմս»-ին ասել է, որ գործը խաբեություն չէր։ 1976 թվականի մարտի 6-ի գիշերը Էդ և Լորեյն Ուորենները, «Նյու Յորքի 5-րդ հեռուստատեսային խմբի» և «WNEW-FM»-ի թղթակից Մայքլ Լինդերի հետ միասին, ուսումնասիրել են տունը ։
Այդ դեպքը հիմք է հանդիսացել «Ամիտիվիլլի սարսափը» ֆիլմի մի քանի սերիայի համար, և հիշատակվել է նաև «Անեծքը 2» ֆիլմում։
Մարդասպան Դևը
1981 թվականին Արն Ջոնսոնին մեղադրանք է առաջադրվել իր տանտիրոջ՝ Ալան Բոնոյի սպանության համար։ Էդ և Լորեյն Ուորեններին կանչել էին նախքան սպանությունը, որպեսզի պարոն Ջոնսոնի հարսնացուի կրտսեր եղբոր՝ դևերով երթադրաբար տարված լինելը պարզաբանեն։ Ուորրենները հայտարարել են, որ պարոն Ջոնսոնը նույնպես դև է եղել։ Դատավարության ժամանակ Ջոնսոնը խնդրել է դև լինելու պատճառով իրեն անմեղ ճանաչել, բայց դա անօգուտ է եղել։ Դեպքը նկարագրվել է 1983 թվականին Ջերալդ Բրիտլի «Կոնեկտիկուտի սատանան» գրքում ։
Դարձվոր
Ուորենները պնդում էին, որ «դև-դարձվորը» 1983 թվականի հունիսի 17-ին վտարվել է։ Հետաքննվող Բիլ Ռամսին մի քանի մարդու է կերել՝ հավատացած լինելով, որ նա գայլ է։ Դեպքի հետ կապված իրադարձությունները հետագայում նկարագրվել են Ուորենների 1991 թվականին «Մարդագայլ։ Դևդարձվորի իրական պատմությունը» գրքում։ Լուսանկարներ կամ տեսանյութեր, որոնք հաստատում էին կատարվածի ճշմարտացիությունը, կամ արդարացնում էին Բիլ Ռամսիի մոլուցքը այսպիսի դևի կամ չար ոգու հետ, չեն ներկայացվել։
Սմերլ ընտանիքը
Փենսիլվանիայի բնակիչները Ջեք և Ժանեթ Սմերլները պատմել են իրենց տանը տեղի ունեցող մի շարք անոմալ երևույթների մասին, ներառյալ ձայները, հոտերը և տեսիլքները։ 1986 թվականին տարածքը ուսումնասիրելուց հետո Ուորենները պնդել են, որ տանը երեք հոգի կա, ինչպես նաև մի դև, որը, իբր, մի քանի անգամ բռնաբարել է Սմերլ զույգին ։
Փերոնների ընտանիքը
1971 թվականին Ուորենները պնդել են, որ Փերոնների տան վրա (Ռոդ Այլենդ) հարձակվել է Բաթշեբա Շերման անունով վհուկ, որն այդտեղ ապրել է XIX-րդ դարում։ Անեծքը, որը կար այս հողի վրա, այն էր, որ դրա վրա բնակություն հաստատած մարդիկ մահացել են տարբեր դեպքերի արդյունքում։
Այս դեպքը հիմք է հանդիսացել 2013 թվականին Ջեյմս Վանի «Անեծքը» ֆիլմի համար։ Լորեյն Ուորենը հանդես էր գալիս որպես նկարահանումների խորհրդատու և ֆիլմում հանդես է եկել որպես կամեո դերասան ։
Բորլի եկեղեցի
Էդը և Լորրեյնը հետաքննել են միանձնուհի ուրվականի, այսինքն՝ դև Վալակի տեսքը Բորլի եկեղեցում ։
Տուվումբա
Տուվումբա (Toowoomba), քաղաք Ավստրալիայի հարավարևելյան մասում՝ Քվինսլենդում։ Տեղական ինքնակառավարման համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն է։ Քաղաքի բնակչությունը, ըստ 2006 թվականի գահատման, կազմում է մոտավորապես 114,5 հազար մարդ, իսկ ամբողջ շրջանի բնակչությունը՝ 155 հազար մարդ (2008 թվական) ։ Մոտակա խոշոր քաղաքը Բրիսբենն է (տեղակայված է 100 կմ դեպի արևելք)։
Նկարագրություն
Տուվումբան բնակչության թվով Ավստրալիայի երկրորդ ամենամեծ քաղաքն է Կանբերրայից հետո, որը տեղակայված չէ ծովափին։
Էդ և Լորեյն Ուորեններ
Բորլի եկեղեցի
Միանձնուհի ուրվականը հերոսացել է «Անեծքը 2» ֆիլմում։
Նաև այս դեպքը հիմք է հանդիսացել «Անիծյալ միանձնուհի» ֆիլմի համար։
Տուվումբա
Նկարագրություն
Տուվումբան հիմնադրվել է 1840-ական թվականներին։ Հայտնի է այնտեղ գտնվող Հարավային Քվինսլենդի համալսարանով, որը բացվել է 1967 թվականին։ Քաղաքի շուրջը տարածվում է կանաչ գոտի, որն իր մեջ ներառում է նաև բնապահպանական արգելոցներ։
Քաղաքի գլխավոր խնդիրը քաղցրահամ ջրի ապահովումն է։
Էդ և Լորեյն Ուորեններ
Միության գերեզմատուն
Այս գերեզմանատանը Էդ Ուորրենը հանդիպել է մի գունատ տիկնոջ՝ սպիտակ վերնաշապիկով և գլխարկով ։
Տուվումբա
Հեղեղում
2011 թվականի հունվարի 11-ին Տուվումբայում և մոտակա շրջաններում տեղի է ունեցել հեղեղում, որի արդյունքում զոհվել է ութ մարդ, այդ թվում՝ մի քանի երեխաներ ։
Էդ և Լորեյն Ուորեններ
Անաբելի անեծքը
Անաբելլ անունով մի աղջկա պատմություն է, որը մահացել է մեքենայի հարվածից և դրանից հետո նրա հոգին մտել էր Անաբելլ տիկնիկի մեջ։
Այս դեպքը հանդիսացել է «Անաբելլի անեծքը։ Չարի ծնունդ» (2017), «Անաբելը վերադառնում է տուն» (2019), և «Անեծքը» ֆիլմի ներածական մասի համար (2013)։
Տուվումբա
Կլիմա
Ըստ Կյոպպենի կլիմաների դասակարգման՝ Տուվումբան տեղակայված է մերձարևադարձային կլիմայական գոտում ։ Տարվա ընթացքում այստեղ կարելի է առանձնացնել երկու տարբեր սեզոններ՝ անձրևների սեզոնը, որը տեևում է նոյեմբերից մինչև մարտ և չոր սեզոնը՝ ապրիլից մինչև հոկտեմբեր, տարեկան միջին տեղումների քանակը կազմում է 950 մմ: Ամռանը ցերեկվա ջերմաստիճանը կարող է գերազանցել 27 °C-ը, իսկ գիշերը նվազել մինչև 16 °C: Ձմռանը միջին ջերմաստիճանը կազմում է մոտ 17 °C, միջին գիշերային ջերմաստիճանը՝ մոտ 6 °C:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի բնակավայրեր
Էդ և Լորեյն Ուորեններ
Էկրանավորում
Ուորենները «Անիծված վայր» գրքի համահեղինակներն են, որը հիմք է հանդիսացել «Ուրվականները Կոննեկտիկուտում» գեղարվեստական ֆիլմի (2009) և դրա սիքվելի՝ «Ուրվականները Կոննեկտիկուտում2։ Անցյալի ստվերները» համար(2013)։
Առևտրային բանկ
Առևտրային բանկ, բանկի տեսակ, որը տրամադրում է ծառայություններ, ինչպիսիք են դեպոզիտների ընդունումը, բիզնես վարկերի կազմումը և հիմնական ներդրումային ապրանքներ առաջարկելը, որոնք գործում են որպես բիզնեսի համար շահույթի ստացում։
Դա կարող է վերաբերել նաև բանկին, կամ մեծ բանկի մասնաճյուղին, որը գործ ունի կորպորացիաների կամ խոշոր/միջին բիզնեսի հետ՝ այն տարբերակելու համար Մանրածախ բանկից կամ Ներդրումային բանկից։
Բանկ բառը ծագել է Իտալերեն banco (նստարան) բառից, որը օգտագործվել է Իտալական Վերածննդի ժամանակաշրջանում Ֆլորենցիայի բանկիրների կողմից, ովքեր սովոր էին իրենց գործարքները կատարել կանաչ սփռոցով ծածկված նստարանների վրա ։ Այնուամենայնիվ, բանկային գործունեության հետքեր կարելի է գտնել նույնիսկ հին ժամանակներում։
ԱՄՆ-ում առևտրային բանկ տերմինը հաճախ կիրառվել է, որպեսզի տարբերակեն դա Ներդրումային բանկից՝ բանկի կանոնակարգում առկա տարբերությունների պատճառով։ Մեծ դեպրեսիայից հետո, Գլասս-Սթիգալ օրենքի միջոցով, ԱՄՆ-ի Կոնգրեսը պահանջել է, որ առևտրային բանկերը զբաղվեն միայն բանկային գործունեությամբ, մինչդեռ ներդրումային բանկերը սահմանափակվում էին կապիտալի շուկայի գործունեությամբ։ Այս տարանջատումը հիմնականում չեղյալ հայտարարվեց 1999-ին Գրեմ-Լիչ-Բլայլի օրենքով։
Պատմություն
Աշխարհում առաջին հայտնի առևտրային բանկը Ջենովայի Սուրբ Գեորգի բանկն էր, որը բացվել է 1407 թվականին ։ Աշխարհի ամենահին բանկը, որը մինչ այժմ գործում է, իտալական Monte dei Paschi di Siena բանկն է, որը գոյություն ունի 1472 թվականից ։
Առևտրային բանկեր Ռուսաստանում
Ռուսաստանի առևտրային բանկը հիմնադրվել է 1922-ի վերջին։ Բանկի բաժնետիրական կապիտալը կազմել է 5.4 մլն ԱՄՆ դոլար։ 1924 թ.-ի ապրիլի 1-ի դրությամբ արտահանման-ներմուծման կազմակերպություններին տրամադրված վարկերը կազմում էին բանկի կողմից տրված վարկերի ընդհանուր գումարի 17% -ը։
Առևտրային բանկեր Ֆրանսիայում
Ֆրանսիայի առևտրային բանկ Société Générale (ֆրանսիական Société Générale pour favoriser le développement du commerce et de l’industrie en France) հիմնադրվել է 1864 թվականի մայիսի 4-ին։ Սկզբնապես այն պատկանում էր խառը տիպի բանկերին՝ կատարելով ինչպես կարճաժամկետ ավանդային և վարկային գործառնություններ, այնպես էլ միջնաժամկետ և երկարաժամկետ ներդրումային գործառնություններ։ 1945 թվականի դեկտեմբերի 2-ին բանկը պետականացվեց։ 1973 թվականին այս բանկը ներկայացուցչություն բացեց Մոսկվայում։  1983 թվականից հետո նրա անունը կրճատվեց `անվանելով Société Générale: 1984 թվականի վերջին բանկի հաշվեկշիռը կազմել է 835,7 մլրդ ֆրանկ։  1986 թվականին  այս բանկը երրորդ տեղում էր Ֆրանսիայի բանկերի շարքում, երկրում ուներ 2600 մասնաճյուղ, իսկ մասնաճյուղերն ու ներկայացուցչությունները գտնվում էին աշխարհի 50 երկրներում։ 1988 թվականի դրությամբ այս բանկը անդամակցում է EBIK բազմազգ բանկային խմբին։
Առևտրային բանկեր Բելգիայում
Բելգիայում, 1822 թ.-ին, ստեղծվեց Բելգիական Ժեներալ Բանկի դահլիճը։ D'Anver բանկը հիմնադրվել է 1827 թվականին։ Societe Belge de Bank- ը հիմնադրվել է 1935 թվականին։ Այս երեք բանկերի միաձուլման արդյունքում Société Générale de Bank- ը ստեղծվեց 1965 թվականին։ 1988 թ.-ի դրությամբ բանկը տրամադրում էր կարճաժամկետ վարկեր, երկարաժամկետ վարկեր, իրականացնում էր գործառնություններ պետական ​​արժեթղթերի և անշարժ գույքի հետ։ Բելգիայում բանկն ունի 1180 մասնաճյուղ, 6 մասնաճյուղ և 8 ներկայացուցչություն այլ երկրներում, այդ թվում՝ Մոսկվայում։
Առևտրային բանկեր Սկանդինավիայում
Ստոկհոլմի Enschilda բանկը հիմնադրվել է 1856-ին, իսկ Սկանդինավյան Banken- ը՝ 1864 թվականին ։ 1972 թվականին տեղի ունեցավ երկու բանկերի միաձուլում և ստեղծվեց Սկանդինավիսկա էսկիլդա բանկը։ 1980-ականների վերջին այն սկանդինավյան խոշորագույն առևտրային բանկերից մեկն էր․ այն ուներ 348 մասնաճյուղեր ամբողջ հանրապետությունում։
Առևտրային բանկի գործառույթները մինչև 20-րդ դարի սկիզբը կատարում էր Շվեդիայի պետական ​​բանկը, որը հիմնադրվել է 1668 թվականին։
Առևտրային բանկեր Շվեյցարիայում
1980-ականների վերջին Շվեյցարիայի խոշորագույն առևտրային բանկերն էին՝ Schweizerische Bankgesellschaft, Schweizerische Creditanstalt և Schweizerischer Bankverein։
Schweizerische Bankgesellschaft- ը հիմնադրվել է 1912 թվականին։ 1980-ական թվականների վերջին այն ակտիվորեն գործարքներ էր իրականացնում արժեթղթերի, արժույթների, ոսկու հետ և իրականացնում էր հավատարմագրային գործարքներ։ 1986 թվականի վերջին բանկը Շվեյցարիայում ուներ 285 մասնաճյուղերի և գործակալությունների ցանց։ 9 մասնաճյուղեր աշխատել են Լոնդոնում, Կայմանյան կղզիներում, Նյու Յորքում, Լոս Անջելեսում, Չիկագոյում, Տոկիոյում։ Բանկն ունի 13 դուստր ձեռնարկություն և 21 ներկայացուցչություն։ 1986-ի վերջին բանկի հաշվեկշիռը կազմում է 152 միլիարդ շվեյցարական ֆրանկ։
Կուկլինո (գյուղ, Սոլեցկի շրջան)
Կուկլինո (Куклино), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Սոլեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Սոլեցկի շրջանի բնակավայրեր
Առևտրային բանկ
Առևտրային բանկեր Շվեյցարիայում
Schweizerische Creditanstalt- ը հիմնադրվել է 1855 թվականին։ Այն զբաղվում էր բոլոր տեսակի գործողություններով, որոնք իրականացվում են առևտրային բանկերի կողմից։ 1980-ականների վերջին Բանկն ուներ 285 մասնաճյուղ, գործակալություն, մասնաճյուղ Շվեյցարիայում։ Բանկի հաշվեկշիռը 1986 թվականի վերջին կազմում է 103,7 միլիարդ շվեյցարական ֆրանկ։
Schweizerischer Bankverein- ը հիմնադրվել է Բազել քաղաքում 1872 թվականին։ Սկզբում այն ​​կոչվում էր Bazler Bankverein: Այն ձեւավորվել է բազմաթիվ միաձուլումների միջոցով։ 1895 թվականին այն ստացել է Schweitzischer Bankverein անվանումը։ Բանկը գործառնություններ է իրականացնում արժեթղթերի, ոսկու և արժույթի հետ։ Բանկն ունի 216 գործակալությունների և մասնաճյուղերի ցանց Շվեյցարիայում։ Բանկն ունի 14 մասնաճյուղ Չիկագոյում, Լոնդոնում, Սան Ֆրանցիսկոյում, Նյու Յորքում, Սինգապուրում և Կայմանյան կղզիներում։ 1986-ի վերջին բանկի հաշվեկշիռը կազմել է 137,8 միլիարդ։
Դեր
Առևտրային բանկերի ընդհանուր դերն է մատուցել ֆինանսական ծառայություններ հանրությանը և բիզնեսին, ապահովել տնտեսական և սոցիալական կայունություն և տնտեսության կայուն աճ։
Այս առումով, վարկերի ստեղծումը առևտրային բանկերի ամենակարևոր գործառույթն է։ Մինչդեռ վարկային հաճախորդներին պատժելիս, նրանք չեն տրամադրում դրամական միջոցներ։ Փոխարենը, նրանք բացում են ավանդի հաշիվ, որից վարկառուն կարող է դուրս գալ։ Այլ կերպ ասած, վարկային հաճախորդին պատժելիս նրանք ինքնաբերաբար ստեղծում են ավանդներ։
Գործունեության առանձնահատկություններ
Թողարկված վարկերի տոկոսադրույքները ավելի բարձր են, քան ավանդների տոկոսադրույքները։ Այս ցուցանիշների տարբերությունը բանկի շահույթն է՝ մարժան։ «Առևտրային» հասկացության սահմանումը բանկի նկատմամբ պայմանական է, դա նշանակում է, որ կազմակերպության հիմնական նպատակը շահույթ ստանալն է։ Միևնույն ժամանակ, կան բանկեր, որոնք առավել խոր մասնագիտանում են որոշակի բանկային ծառայությունների մեջ։
Առևտրային բանկերի բանկային ծառայությունները, մասնավորապես, ներառում են հետևյալը՝
Կանոնակարգեր
Շատ երկրներում առևտրային բանկերը խստապես հսկվում են և դա,որպես կանոն, իրականացնում է երկրի Կենտրոնական բանկը։ Նրանք բանկերին պարտադրում են մի շարք պայմաններ, ինչպիսիք են բանկային պահուստներ պահելը և կապիտալի նվազագույն պահանջները պահպանելը։
Ծառայությունները ըստ արտադրանքի
Առևտրային բանկերը ընդհանուր առմամբ տրամադրում են մի շարք ծառայություններ իրենց հաճախորդներին, դրանք կարող են բաժանվել հիմնական բանկային ծառայությունների, ինչպիսիք են ավանդները, վարկերը և այլ ծառայություններ, որոնք կապված են վճարային համակարգերի և այլ ֆինանսական ծառայությունների հետ։
Այլ գործառույթներ
Հիմնական արտադրանքների և ծառայությունների հետ միասին, առևտրային բանկերը կատարում են մի քանի երկրորդային գործառույթներ։ Առևտրային բանկերի երկրորդային գործառույթները կարելի է բաժանել գործակալական գործառույթների և հասարակական գործառույթների։
Գործակալական գործառույթները ներառում են․
Հասարակական գործառույթները ներառում են։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բանկեր Կատեգորիա:Բանկային տերմիններ
Մատիլյա դե լոս Կանիոս
Մատիլյա դե լոս Կանիոս (Matilla de los Caños) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Տարածքը կազմում է 12,28 կմ2։ Բնակչությունը՝ 97 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 80 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Թևոտանիներ
Թևոտանիներ, պտերոպոդներ (Pteropoda), կարգ ետնախռիկավոր փորոտանիների ենթադասում։ Թևոտանիների ոտքը ձևափոխված է թևանման լողաթիակների (այստեղից էլ անվանումը), որոնց օգնությամբ նրանք լողում են։ Մարմինը մերկ է կամ գտնվում է նուրբ, փոքր, գալարաձև դեպի ձախ պտտված կամ երկկողմ սիմետրիկ խեցու մեջ։ Թևոտանիները ծովային պլանկտոն օրգանիզմներ են, հերմաֆրոդիտներ։ Լայնորեն տարածված են։ Խեցիների մնացորդները կազմում են ժամանակակից օվկիանոսների (հատկապես Ատլանտյան) հատակի պտերոպոդային տիղմի հիմնական մասը։ Թևոտանիների բրածո ձևերը հայտնի են պալեոգենից։
Կատեգորիա:Կենդանիների դասեր Կատեգորիա:Փորոտանիներ
Հինոհարա (գյուղ)
Հինոհարա (檜原村), գյուղ Ճապոնիայում։ Գտնվում է Տոկիոյի պրեֆեկտուրայում։ Գյուղի ամբողջ մակերեսը կազմում է 105,42 կմ², բնակչությունը՝ 2264 մարդ, իսկ խտությունը 21,48 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
Գյուղը գտնվում է Աոգասիմա կղզում՝ Տոկիոյի Կանտո տարածաշրջանում։ Բնակավայրում է գտնվում Աոգասիմա հրաբուխը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ճապոնիայի գյուղեր
Էլխան
Էլխան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սֆերոֆիզա աղուտային
Սֆերոֆիզա աղուտային, լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
Ուղիղ կանգնած ցողուններով, 3-10 սմ բարձրությամբ, բազմամյա խոտաբույս է։ Տերևները կենտ փետրաձև են։ 6-11 զույգ տերևիկները առսեղմ թավոտ են, մոխրագույն, էլիպսաձև և բութ գագաթով։ Ծաղկաբույլն ունի 7-15 ծաղիկ։ 10-12 մմ երկարությամբ պսակը ծիրանագույն է։ 2-2,5 սմ երկարությամբ, փքված, թաղանթային և մերկ ունդը գտնվում է երկար ոտիկի վրա ։
Տարածվածությւոն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Արմավիր, Արարատ)։ Աճում է նաև Ռուսաստանի եվրոպական մասի հարավում, Միջին Ասիայում, Ղազախստանում, Իրանում, Աֆղանստանում, Ալթայում, Տուվայում և Մոնղոլիայում ։
Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտիներում՝ 800-900 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև աղակալած ճահիճներում և առուների ափերին։ Ծաղկում է հունիս-հուլիս ամիսներին, պտղաբերում՝ հուլիս-օգոստոսին ։
Պահպանություն
Խոցելի տեսակ է։ Հայտնի են երկու պոպուլյացիա, որոնց տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է։ Նկատի ունենալով տեսակի լայն ընդհանուր տարածմանը՝ սպառնալիքի կատեգորիան իջեցվել է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ։
ՀՀ կառավարության 2008 թվականի որոշմամբ Արարատի աղակալած ճահիճները ընդգրկվել են բնության հուշարձանների ցանկում՝ որպես «Աղակալած ճահճուտ» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր Կատեգորիա:Խոցելի տեսակներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Լոբազգիներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր