cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆրեդերիկ Վեսելի
Ֆրեդելիկ Վեսելի (Frédéric Veseli, ), ալբանացի ֆուտբոլիստ, շվեյցարական «Լուգանո» ակումբի և Ալբանիայի հավաքականի պաշտպան։ Ծնվել է Ռենան քաղաքում, հանդես է եկել շվեյցարական «Ռենան» և «Լոզաննա-Սպորտ» ակումբներում։ 2008 թվականին տեղափոխվել է «Մանչեսթեր Սիթի», ավելի ուշ՝ «Մանչեսթեր Յունայթեդ» և «Իպսվիչ Թաուն», սակայն չի ընդգրկվել այդ ակումբների հիմնական կազմերում։ 2013/14 միցաշրջանի երկրորդ կեսում վարձավճարով սկսել է խաղալ «Բերի» ակումբում, իսկ 2014/15 մրցաշրջանի սկզբում վարձավճարով տեղափոխվել է «Պորտ Վեյլ»։ 2015 թվականի հուլիսից շվեյցարական Սուպերլիգայի «Լուգանո» ակումբի հիմնական խաղացող է։
Ֆրեդերիկ Վեսելին Շվեյցարայի ազգային հավաքականում հանդես է եկել գրեթե բոլոր մակարդակներում։ 2009 թվականին որպես թիմի ավագ մասնակցել է մինչև 17 տարեկանների առաջնությանը, որն ավարտվել է շվեյցարացիների հաղթանակով։ Վեսելին հրաժարվել է խաղալ Կոսովոյի հավաքականում, իսկ 2015 թվականի նոյեմբերին ընդունել է Ալբանիայի հավաքականում խաղալու առաջարկը։ 2016 թվականի մայիսի 31-ին Վեսելին ընդգրկվել է հավաքականի կազմում, որ պիտի մասնակցեր 2016 թվականի Եվրոպայի առաջնությանը ։
Վաղ տարիներ
Իր ֆուտբոլային կարիերան Վեսելին սկսել է «Ռենան» ակումբում։ 2005 թվականին տեղափոխվել է «Լոզաննա Սպորտ» ակումբ, որտեղ խաղացել է մինչև 2008 թվականը, երբ տեղափոխվել է Անգլիա և ընդունվել «Մանչեսթեր Սիթիի» ակադեմիա։ 4 մրցաշրջանների ընթացքում նա խաղացել է ակումբի պահեստային կազմում։ 2010 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Ռոբերտո Մանչինին Վեսելիին ընդգրկել է Ֆուտբոլային լիգայի գավաթի 3-րդ փուլի շրջանակներում «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն» ակումբի դեմ խաղին մասնակցության հայտում ։ 2011/2012 մրցաշրջանում Վեսելին ակումբի կազմում հայտագրվել է մասնակցելու World Football Challenge-ին, սակայն մասնակցել է միայն մեքսիկական «Ամերիկա» ակումբի դեմ խաղին  ։
2012 թվականի հունվարի 31-ին՝ տրանսֆերային պատուհանի վերջին օրը, Վեսելին՝ որպես ազատ գործակալ, տեղափոխվել է «Մանչեսթեր Յունայթեդ» ՝ բացատրելով դա նրանով, որ այնտեղ ավելի մեծ շանս ունի ընդգրկվելու հիմնական կազմում, սակայն 2013 թվականի հուլիսին պայմանագրի ժամկետը լրացել է, և ակումբը հրաժարվել է խաղացողից ։
«Պորտ Վեյլ»
2015 թվականի հունվարի 7-ին ալբանացին վերջնականապես տեղափոխվեց «Պորտ Վեյլ» ։ Փետրվարի 21-ին Վեսելին խփեց իր ակումբային կարիերայի առաջին գոլը՝ տնային խաղում գրավելով «Դոնկաստեր Ռովերսի» դարպասը մոտավորապես 27 մետրից (խաղն ավարտվեց «Պորտ Վեյլի» հաղթանակով 3:0 հաշվով), և այդ գոլի շնորհիվ ընդգրկվեց շաբաթվա խորհրդանշական հավաքականում ։
«Լուգանո»
2015 թվականի հուլիսին Վեսելին որոշեց չերկարացնել պայմանագիրը անգլիական ակումբի հետ և մեկ տարվա պայմանագիր կնքեց շվեյցարական Սուպերլիգայի «Լուգանու» ակումբի հետ ։ Նա մասնակցեց առաջնության 36 խաղերից 33-ին, և թիմը մեկ միավորով առաջ անցավ Սուպերլիգայից դուրս մնացած «Ցյուրիխ» ակումբից։
Կարիերան հավաքականում
Վեսելին Շվեյցարիայի մինչև 17 տարեկանների հավաքականի կազմում մասնակցել է Եվրոպայի 2009 թվականի առաջնությանը և հասել մինչև եզրափակիչ (առաջնությունն անցկացվել է Գերմանիայում)։ 2009 թվականի հոկտեմբերին նա ակումբի հետ մասնակցել է աշխարհի՝ մինչև 17 տարեկանների առաջնությանը, որ անցկացվել է Նիգերիայում. Վեսելին մասնակցել է 6 խաղի և եղել է թիմի ավագը։ Եզրափակիչ խաղում ակումբը 1:0 հաշվով հաղթել է առաջնության տերերին ։
Վեսելին, ունենալով շվեյցարական քաղաքացիություն, հրաժարվել է խաղալ Շվեյցարիայի հավաքականում՝ հայտարարաելով, որ կցանկանար խաղալ Ալբանիայի՝ իր պատմական հայրենիքի հավաքականում ։ Մի քանի անգամ նրան առաջարկել են խաղալ Կոսովոյի հավաքականում (այդ մասին նրան խնդրել է անձամբ հավաքականի մարզիչ Ալբերտ Բունյակին), սակայն Վեսելին հայտարարել է, որ ոչ մի կապ չունի Կոսովոյի հետ։ 2015 թվականի նոյեմբերի 7-ին Վեսելին Ալբանիայի հավաքական մարզիչ Ջանի Դե Բիազի կողմից կանչվել է մասնակցելու Կոսովոյի և Վրաստանի հավաքականների դեմ ընկերական խաղերին ։ Ալբանիայի հավաքականի կազմում Վեսելին առաջին անգամ խաղացել է Կոսովոյի հավաքականի դեմ խաղում (դուրս է եկել փոխարինման) ։ 2016 թվականի մայիսի 31-ին Ջանի Դե Բյազին Վեսելիին ընդգրկել է Եվրոպայի առաջնության մասնակիցների հայտագրում ։
Խաղաոճ
2014 թվականի հուլիսին Միքի Ադամսը հարցազրույցի ժամանակ ասել է, թե Վեսելին արագ խաղացող է, որ ունի բավական փորձ ։
Հավաքականում
Ընդհանուր՝ 3 խաղ / 0 գոլ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ալբանացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Շվեյցարացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մանչեսթեր Յունայթեդի ֆուտբոլիստներ
Արմջանի մզրե
Արմջանի մզրե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բալուի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Իլենի
Իլենի, շիմշիր, խուրենի, իլենազգիների ընտանիքի տերևաթափ և մշտադալար թփերի կամ ցածրաճ ծառերի ցեղ։
Տարածվածություն
Տարածված է Արագածոտնի, Շիրակի, Լոռու, Տավուշի, Գեղարքունիքի, Սյունիքի և այլ մարզերի ստորին և միջին լեռների գոտիներում։ Աճում է կաղևու-բոխու անտառներում, անտառեզրերին, կիրճերում, ձորերում և այլն։ Թավշային իլենին հանդիպում է միայն Սյունիքի մարզում (Շիկահողի արգելոց), չորադիմացկուն է, լուսասեր, գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Կառուցվածքը
Բարձրությունը՝ 1-9 մ է։ Տերևները պարզ են, հակադիր, սղոցաեզր։ Ծաղկաբույլը պարզ կամ բարդ կիսահովանոց է, ծաղիկները՝ երկսեռ, կանաչասպիտակավուն, դեղին։ Ծաղկում է մայիս-հունիսին։ Պտուղը 4-5-բնանի տուփիկ է։ Պարունակում է գլիկոզիդներ, ալկալոիդն իլենի լայնատերև (E. latifolia)։
Բազմացումը
Բազմանում է սերմերով և կտրոններով։ Բույսն ամբողջովին թունավոր է։ Իլենիից ստանում են գուտապերչ։
Տեսակները
Հայտնի է մոտ 200, Հայաստանում՝ 4 տեսակ՝ իլենի թավշային (E.velutina), իլենի սովորական կամ եվրոպական (E. europaea), իլենի ելունդավոր (E. verrucosa) և իլենի լայնատերև (E. latifolia)։
Պոդստեպնոե (գյուղ, Էնգելսկի շրջան)
Պոդստեպնոե (Подстепное), գյուղ Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Էնգելսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 871 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1765 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սարատովի մարզի Էնգելսկի շրջանի բնակավայրեր
Ռոբերտ (տիկնիկ)
Ռոբերտ, քրջե տիկնիկ ԱՄՆ-ից, այժմ ներկայացված է մասնավոր թանգարանի ցուցադրությունում, որի հետ կապված են բազմաթիվ քաղաքային սարսափելի լեգենդներ։ Ըստ մի քանի տեղեկությունների՝ այս պատմության հիման վրա 1988 թվականին նկարահանվել է «Մանկական խաղ» և Չակի տիկնիկ-մարդասպանի մասին ֆիլմերը ։
Տիկնիկ Ռոբերտը ունի մարդ-նավաստու կերպարանք։ Նրա հասակը կազմում է 1,02 մ, տիկնիկի մեջ լցված է խարտուք։ Դեմքի շրջանակում ներկի հետքերի առկայությունը թույլ է տալիս ենթադրել, որ նա նախկինում ներկված է եղել ։ Տիկնիկը հագնված է 20-րդ դարում տարածում ունեցած սպիտակ նավաստու համազգեստ։ Չնայած տարածված բամբասանքների՝ տիկնիկի մազերը ստեղծված են ոչ թե մարդու մազերից, այլ ինչ-որ տեսակի սինթետիկ բրդե թելից ։
Տիկնիկի հայտնվելը
Համաձայն լեգենդի՝ որոշ ժամանակ անց տանը սկսեցին տեղի ունենալ տարօրինակ իրադարձություններ, ներառյալ կահույքի տեղաշարժումը, իսկ հարևանները իբր տեսել են, թե ինչպես է Ռոբերտը մի պատուհանից մյուս պատուհանը տեղաշարժվում և անգամ լսել են, որ տիկնիկը խոցող ծիծաղի ձայներ է արձակում։ Բացի այդ, ծնողները գիշերները հաճախ արթնանում էին Յուջինի ճիչերից։ Երբ նրանք գալիս էին նրա սենյակ, այնտեղ միշտ ինչ-որ իր կամ տեղափոխված կամ ջարդված էր լինում, իսկ ինքը Յուջինը միշտ պնդում էր, որ «դա Ռոբերտն է արել!» :
Հետագա իրադարձությունները
Յուջիինի ամուսնությունից հետո նրա կինը՝ Էննին նույնպես դարձավ տիկնիկ Ռոբերտի զոհերից մեկը։ Ըստ լեգենդի՝ մի անգամ տիկնիկը կնոջը փակել էր նկուղում, իսկ մյուս անգամ էլ քերծվածքներ էր պատճաել։ Տան հյուրերն ու աշխատողները նույնպես վկա էին լինում Ռոբերտի գործողություններին։ Սակայն Էննի դեպքում, ասվում է, որ Յուջինը իր ընտանիքի հանդեպ հակված էր բռնություն գործադրել և մեղքը գցել տիկնիկի վրա։ Հավանական է, որ նա հենց այդպես էլ վարվում էր մանկության տարիներին ։
1974 թվականին Յուջինի մահից հետո տիկնիկ Ռոբերտը տեղափոխվում է նկուղ, որտեղ նույն տարում էլ հայտնաբերում է այդ տուն նոր տեղափոխված ընտանիքի տասնամյա աղջիկը՝ Միրթլ Ռեյթերը։ Համաձայն լեգենդի՝ այն բանից հետո, երբ աղջիկը Ռոբերտին տարավ իր ննջասենյակ, նա շարունակեց իրականացնել հարձակումներ և ակտիվություն ցուցաբերել։ Ծնողների խոսքերով Միրթլը արթնանում էր կահույքի տեղաշարժման ձայներից։ Ինչպես հայտնում են տիկնիկը նստած էր աղջկա մահճակալի հենակին և սպառնում էր երեխային ։ 1994 թվականին Միրթլը տիկնիկին հանձնեց Քի Ուեսթի գեղարվեստական պատկերասրահի տնօրինությանը։ Աղջիկը պանդում էր, որ իբր տիկնիկը անիծված է և կարող է ինքնուրույն տեղաշարժվել ։
Այժմ Ռոբերտ տիկնիկը ներկայացված է Ֆլորիդայի Քի Ուեսթյան գեղարվեստական և պատմական Մարթելո պատկերասրահում։ Նա գտնվում է առանձնացված ապակյա պահարանում, որտեղ նստած է փայտյա աթոռին և ծնկների վրա պահում է դարչնագույն քրջե առյուծի ։
Մինչ այսօր Ռոբերտ տիկինի հետ կապված են բազմաթիվ տարածված և հայտնի (Ֆլորիդայի տարածքում) լեգենդներ և ասեկոսեներ։ Մի քանիսը պատմում են դավդիր և վրիժառու հուգու կամ սատանայի մասին, որը իբր ապրում է տիկնիկի մեջ. նա, ով դառնում է տիկնիկի տերը, կամ ներկա է լինում պարանորմալ երևույթների կամ դժբախտ պատահարի հետևանքով մահանում է։ Ռոբերտ տիկնիկը իբր կարողանում է ինքնուրույն տեղաշարժվել կամ թարթել, և, ըստ թանգարանի աշխատակիցների, պարբերաբար նա նմանատիպ գործողություններ է անում ։ Տիկնիկի անեծքի շուրջ ձևավորված սնահավատությունը հասնում է նրան, որ թանգարանի հաճախորդները պարտավոր են հատուկ թույլտվություն ստանալ նրա ֆոնի ներքո նկարվելու համար ։ «Դա Ռոբերտն է արել» արտահայտությունը Քի Ուեսթի շրջանում մտել է տեղի բառապաշար և առօրյա կյանքում դարձել է կայուն արտահայտություն, ինչը նշանակում է անմեղության բողոքարկում ։
Սկեպտիկ և հրապարակախոս Կարեն Սթոլզնոուն վերանայում է քրջե տիկնիկների լեգենդի առաջացման մասին հնարավոր պատճառները, դրանց «դատարկ» կամ անընդհատ ժպտացող դեմքերը, ինչը, ըստ հետազոտողի, մեծացնում է նեգատիվ ընկալման հավանականությունը։ Նա համեմատում է Ռոբերտի պատմություը Անաբելի հետ, մեկ այլ անիծված տիկնիկի, որը նույնպես ներկայացված է մասնավոր թանգարանում. այս երկու տիկնիկների հետ կապված լեգենդները հանդիսացել են գեղարվեստական ֆիլմերի հիմքեր ։
Ազդեցությունը մշակույթի վրա
Ռոբերտ տիկնիկի հետ կապված լեգենդներն ու բամբասանքները, ըստ մի քանի աղբյուների, ընկած են 1988 թվականին մտացված ֆիլմի սերիաների հերոս տիկնիկ-մարդասպան Չակի հիմքում։ Դրա հետ մեկտեղ բացի անվան փոփոխությունից, ֆիլմի սցենարում փոխված են նաև տիկնիկի հայտնման պայմաններրը ։
2015 թվականին բրիտանացի ռեժիսոր Էնդրյու Ջենսը նկարահանեց «Ռոբերտ» ֆիլմը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անեծքներ Կատեգորիա:Տիկնիկներ Կատեգորիա:Լեգենդներ
Իլինովկա (գյուղ, Դեդովսկի գյուղխորհուրդ)
Իլինովկա (Ильиновка, Ильиновка), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆեոդորովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆյոդորովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժողովածու (718)
Ժողովածու 718, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 718 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 13-րդ, 16-րդ, 17-րդ դարերում։ Գրված է թերթի վրա։ Ձեռագիրը կազմված է 217 թերթից։ Գրված է միասյուն, բոլորգիր, նոտրգիրով։ Պահպանակը ունի 2 էջ, գրված է՝ բոլորագիծ երկաթագիր, Ավետարանի վրա։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Մարթա Արգերիխ
Մարթա Արգերիխ (Martha Argerich, ), արգենտինացի դաշնակահարուհի ։
Կենսագրություն
Արգերիխը ծնվել է Արգենտինայում։ Նրա հայրը արգենտինացի էր, իսկ մայրը հրեա։ Արգերիխ ազգանունը կատալոնական է և այն շատ տարածված է Արգենտինայում և կատալոնյան Իսպանիայում։
Շատ վաղ տարիքից Արգերիխը ցուցաբերում է փայլուն երաժշտական տվյալներ։ Նա երկուս ու կես տարեկանում սկսում է դաշնամուր նվագել։ Արդեն երեք տարեկանում նա հեշտությամբ կարողանում էր դաշնամուրի վրա վերարտադրել ցանկացած իր լսած մեղեդի։ Բայց այնուամենայնիվ նրա երազանքը բժիշկ դառնալն էր։
Հինգ տարեկանում նրա մայրը նրան ներկայացնում է դաշնամուրի ուսուցիչ Վինչենցո Կարամուցցային, ով երեխայի մոտ նկատում է շատ մեծ երաժշտական տաղանդ։
Արգերիխն իր առաջին համերգը նվագում է ութ տարեկանում։ Նա կատարում է Լյուդվիգ վան Բեթհովենի առաջին դաշնամուրային կոնցերտը, Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտի ռե մինոր կոնցերտը, ինչպես նաև Յոհան Սեբաստիան Բախի հինգերորդ ֆրանսիական սյուիտը։
Այնուհետև Արգերիխ ընտանիքը տեղափոխվում է Եվրոպա։ Մարթան սովորում է տարբեր եվրոպական քաղաքներում, տարբեր վաստակավոր ուսուցիչների մոտ։ Նա սովորում է Անգլիայում, Ավստրիայում, Շվեյցարիայում։ Ընդամենը երկու շաբաթվա ընթացքում նա վաստակում է երկու առաջին մրցանակ՝ Ժնևում (Շվեյցարիա) և Բոլզանոյում (Իտալիա)։ 1965 թվականին նա փայլուն ելույթ է ունենում Ֆրեդերիկ Շոպենի անվան դաշնակահարների մրցույթում Վարշավայում։ Իր չափազանց նուրբ և երաժշտական նվագի շնորհիվ նա միանգամից վաստակում է երեք մրցանակ։ Այնուհետև Արգերիխը սկսում է իր սոլո կարիերան։ Նա ելույթ է ունեցել աշխարհի շատ քաղաքներում կատարելով տարբեր ժամանակաշրջանների երաժշտություններ։ Բացի սոլո կարիերային նա նաև հանդես է գալիս տարբեր երաժիշտների հետ կամերային երաժշտության ասպարեզում։ Նրան որպես ժյուրի հրավիրում են տարբեր մրցույթների։ Արգերիխը զբաղվում է նաև բարեգործությամբ և դեպի մեծ բեմ ճանապարհ է բացում տարբեր երիտասարդ դաշնակահարների համար։ Նա ստացել բազում մրցանակներ, այդ թվում նաև 3 Գրեմմի, որպես տարվա լավագույն կատարող։ 2001 թվականին նա ճանաչվել է որպես տարվա արտիստ։
Այլ տեղեկություններ
Արգերիխն ամուսնացել է երեք անգամ։ Նրա առաջին ամուսինը եղել է կոմպոզիտոր և դիրիժոր Ռոբերտ Չենը (ազգությամ չինացի)։ Այս ամուսնությունից ծնվել է ալտահարուհի Լիդա Չենը։ Երկրորդ անգամ նա ամուսնացել է դիրիժոր Շառլ Դյուտուայի հետ, որի հետ բազմիցս ելույթ է ունեցել։ Դյուտուայի հետ նա ունի մեկ դուստր՝ Աննի Դյուտուան։ Նրա 3-րդ ամուսինը ամերիկացի դաշնակահար Ստեֆեն Կովաչեվիչն է, որի հետ նա ունի մեկ դուստր՝ Ստեֆանի Արգերիխը։ 1990 թվականից սկսած Արգերիխը տառապել է քաղցկեղով։ Նա բուժվել է, բայց քանի որ քաղցկեղը տարածվել էր իր օրգանիզմում, այն կրկնվել է։ Երկարատև բուժումից հետո Արգերիխը ապաքինվել է։ 2010 թվականից այս հիվանդությունը այլևս չի անհանգստացնում դաշնակահարուհուն։ Իր ապաքինվելու առիթով Արգերիխը հատուկ համերգ է նվագել Նյու Յորքյան Քարնեգի Հոլում։ Այժմ նա իր կրտսեր դստեր հետ ապրում է Բրյուսելում և շարունակում է իր բարեգործությունը։ Նա մասնակցում է բազմաթիվ փառատոների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արգենտինացի դաշնակահարներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Պոլիմերային սոսինձների ինստիտուտ (Վանաձոր)
Վանաձորի պոլիմերային սոսինձների ինստիտուտ գիտահետազոտական և նախագծային Է. Լ. Տեր-Ղազարյանի անվան, ԽՍՀՄ քիմիական արդյունաբերության մինիստրության «Սոյուզքիմպլաստ» համամիութենական միավորման գիտական հիմնարկություն էր։
Հիմնադրում
Հիմնադրվել էր 1958 թվականին։ Սկզբում զբաղվում էր քիմիական արդյունաբերության ձեռնարկությունների հետազոտման և նախագծման աշխատանքներով և կոչվում էր Հայքիմգիտնախագիծ։ 1967 թվականին վերակառուցվել և մասնագիտացվել էր արդյունաբերության տարբեր բնագավառներում օգտագործվող պոլիմերային սոսնձող նյութերի, սինթետիկ խեժանյութերի ստեղծման, սոսինձների արտադրության ու ներդրման, ինչպես նաև քիմիական արդյունաբերության ձեռնարկությունների նախագծման, հոսող ջրերն արտադրական թափոններից մաքրելու աշխատանքների ուղղությամբ։
Նախագծեր
Ունի գիտահետազոտական, նախագծային և փորձնական արտադրության բաժիններ։ Տարեկան արտադրանքը (սոսինձներ) 500 տ էր։ Կիրառվում է ավտոմոբիլաշինության, նավաշինության, ռադիոտեխնիկայի, նավթամշակման, պոլիգրաֆիական, փայտամշակման և արդյունաբերության այլ ճյուղերում։ Սոսնձի հիմնական սպառողը Վոլգայի (քաղաք Տոլյատի) ավտոգործարանն էր։ Ինստիտուտում նախագծվել էր Երևանի «Պոլիվինիլացետատ» գործարանը։
Կատեգորիա:Վանաձոր Կատեգորիա:Հայաստանի գիտահետազոտական ինստիտուտներ
Լուիս Աբել
Լուիս Գրենվիլ Աբել (անգլ.՝ Louis Grenville Abell. ), ամերիկացի թիավարող մարզիկ, ով մասնակցել է 1900 թվականի և 1904 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին։
1900 թվականին նա եղել է ամերիկյան Vesper Boat Club-ի ութնյակների թիմի ղեկորդը, որի վարած մակույկի անձնակազմը նախ հաղթանակ է տարել ԱՄՆ-ի առաջնությունում, ապա ոսկե մեդալ է նվաճել տղամարդկանց ութնյակների մրցումներում, որոնք անց են կացվել Փարիզում՝ Սեն գետում։ Երկրորդ տեղը գրավել է բելգիական Royal Club Nautique de Gand ակումբի թիմը, երրորդը՝ հոլանդական «Միներվա Ամստերդամ» թիմը։ Չորս տարի անց Լուիս Աբելը, դարձյալ նույն մրցաձևում և նույն դերում, նվաճել է իր օլիմպիական երկրորդ ոսկե մեդալը։ Ընդ որում՝ օլիմպիական մրցումներն այս անգամ ամց են կացվել Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում՝ Սենթ Լուիս քաղաքւմ։
Ակտիվ սպորտին հրաժեշտ տալուց հետո Լուիս Աբելը շուրջ 40 տարի պաշտոնավարել է Նյու Ջերսի նահանգի իր հայրենի Էլիզաբեթ քաղաքի առողջապահական խորհրդում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարզիկներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1962 մահեր Կատեգորիա:1884 ծնունդներ Կատեգորիա:Ամերիկացի օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Ակադեմիական թիավարություն
Զեուդի Արայա
Զեուդի Արայա (Zeudi Araya, ), եթովպացի դերասանուհի, պրոդյուսեր և երգչուհի, որը ներկայացնում է Էրիթրեան և Իտալիան ։
Կենսագրություն
1971 թվականից աշխատել է «Չինեչիտտա» հեռուստաընկերությունում։ 1971-ից 1974 թվականներին նկարահանվել է Լուիջի Սկատինիի էրոտիկ կինոկատակերգություններում։ 1976 թվականին դերասանուհին իտալացի կատակերգակ դերասան Պաոլո Վիլաջիոյի հետ նկարահանվել է ռեժիսոր Սերջիո Կորբուչիի «Սինյոր Ռոբինզոն» ֆիլմում՝ մարմնավորելով Ուրբաթի դերը։
Էլիզաբեթի դերով խաղացել է «Նեապոլիտանական դետեկտիվ» (1978 թվական) սուրսյուժետային ֆիլմում։
Մի շարք դերերով է հանդես եկել պրոդյուսեր Ֆրանկո Կրիստալդիի ֆիլմերում. վերջինս 1983 թվականից մինչև 1992 թվականը Զեուդիի ամուսինն էր։ 1990-ականների սկզբին կինոյում չի նկարահանվել։ Ամուսնու մահից հետո ակտիվորեն զբաղվել է կինոյով և հեռուստատեսային պրոդյուսերությամբ։
1995 թվականին դերասանուհին «Marciando nel buio» ֆիլմի պրոդյուսերն էր, որի ռեժիսորը Մասիմո Սպանոն է. վերջինից դերասանուհին ունի մեկ որդի՝ Միքելանջելո Սպանոն՝ ծնված 1995 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եթովպացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Եթովպացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Եթովպացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Իտալացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Իտալացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Իտալացի երգչուհիներ
Եգեյան տարածաշրջան
Եգեյան տարածաշրջան (Egeu Bölgesi), աշխարհագրական-ռազմավարական երկրամաս։ Գտնվում է Թուրքիայի արևմտյան հատվածում, ներառում է ութ մարզ (իլ)։ Տարածքը 93,139 կմ² է, բնակչությունը՝ 10,514,200 մարդ (2018)։ Թուրքիայի մյուս տարածաշրջաններից առանձնանում է ամենաերկար ծովափ ունենալու տեսանկյունից։
Աշխարհագրություն
Հողագրության տեսանկյունից երկրամասը հիմնականում լեռնային է՝ միջին բարձրության (մինչև 2 կմ) լեռներով։ Այստեղ Տավրոսի լեռնային համակարգի մի ճյուղն է՝ Մադրայի լեռնաշղթան (մինչև 1.5 կմ բարձրություն)։ Առավել բարձր գագաթներն են՝ Հոնազ (2,571 մ), Շափհանե (2,120 մ), Սիփիլուս (1,513 մ)։ Լեռները հարուստ են հանքային աղբյուրներով, օգտակար հանածոներով ու շինանյութերով։
Ջրագրության տեսանկյունից երկրամասն ունի միջին հարստություն։ Կան մեծ ու փոքր մի քանի լճեր, արհեստական ջրամբարներ։ Հայտնի են Աքշեհիր (350 կմ2), Էբեր (125 կմ2), Աջըգյոլ (100 կմ2), Ըշըքլը (73 կմ2), Բաֆա (60 կմ2), Քյոյջեղիզ (52 կմ2), Մարմարա (45 կմ2): Գետերը թափվում են Եգեյան ծով։ Առավել խոշոր են Մեծ Մենդերես (548 կմ), Գեդիզ (401 կմ) և Փոքր Մենդերես (141 կմ) գետերը։
Ծովափնյա շրջանում միջերկրածովային կլիմա է՝ տաք և չոր ամառներով, մեղմ և սառը ձմեռներով, իսկ ներքին շրջանում ցամաքային կլիմա՝ է տաք և չոր ամառներ են, ցուրտ և ձյունառատ ձմեռներով։ Բնական զոնաներն են՝
Վարչական բաժանում
Տարածաշրջանի մեջ են մտնում հետևյալ մարզերը.
Մասնակիորեն երկրամասին են հարում նաև՝
Բնակչություն
2018 թվականին տարածաշրջանի վերոնշյալ ութ մարզերի բնակչությունը հասել էր 10,514,200 մարդու. առավել բարձր աճ էր գրանցել Իզմիր մարզը։ 100 հազար և ավելի բնակիչ ունեցող քաղաքներն են (2016)՝
Պատմություն
Երկրամասն ունի հարուստ պատմություն, որի ակունքները հասցվում են մինչև բրոնզի դար։ Ըստ դարաշրջանների՝ այստեղ գոյություն են ունեցել հետևյալ պետական կազմավորումները՝ Հին հույներն այստեղ կերտել են հին աշխարհի յոթ հրաշալիքներից երկուսը՝ Արտեմիսի տաճարը (Եփեսոս), Հալիկառնասոսի դամբարանը (Բոդրում)։ Խեթա-լուվիական, ապա և հելլենացած ու հունական բնակչությունն աստիճանաբար ընդունում է քրիստոնեություն։ 395 թվականին Հռոմեական կայսրությունը բաժանվել էր երկու՝ արևմտյան (Հռոմ) և արևելյան (Բյուզանդիա) հատվածների։ Բյուզանդական տիրապետությունն ընդհարումներով տևել է մինչև 14-րդ դարի սկիզբը։ 1071 թվականի Մանազկերտի ճակատամարտում պարտվելով՝ Բյուզանդիան Փոքր Ասիա թերակղզին ժամանակավորապես զիջում է Սելջուկյան սուլթանությանը։ 13-րդ դարի կեսերից այստեղ սկսել են հաստատվել զանազան թյուրքական իշխանություններ՝ Սարուխաններ, Այդընիներ, Համիդիներ, Գերմիյանիներ, Մենթեշե, Սահիբ Աթացիներ։ Տարածքային որոշ փոփոխություններով դրանք գոյատևել են գերազանցապես մինչև 15-րդ դարի սկիզբը։ Դրանց միավորել է Օսմանյան կայսրությունը՝ ներառելով Անատոլիայի կուսակալության (էյալեթ) (1393-1827), ապա՝ Այդընի (1827-1864) և Հյուդավենդիգյարի (1827-1867) կուսակալությունների (էյալեթներ) միջև։ Վերջիններս թանզիմաթի դարաշրջանում վերաձևավորվում են նահանգների (վիլայեթ)՝ Այդընի (1864-1922) և Հյուդավենդիգյարի (1867-1922)։ Դրանց գոյության վերջին տարիներին բռնկվել էր առաջին աշխարհամարտը, ապա՝ հույն-թուրքական պատերազմը։ Ժամանակավորապես հույներին հաջողվում է հետ վերցնել 5 դար առաջ կորցրած տարածքները, սակայն Թուրքիայի անկախության պատերազմն ավարտվում է թշնամու հաղթանակով։ Օսմանյան կայսրության մնացորդների վրա հիմնված նորաստեղծ Թուրքիայի հանրապետությունն անցկացնում է վարչական նոր բաժանում. 1923 թվականից սկսած ձևավորվում են ժամանակակից մարզերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Եգեյան տարածաշրջան
Արսեն Պետրոսյան (մարզիկ)
Արսեն Ալբերտի Պետրոսյան, հայ թեթև ատլետ, Կապանի աթլետիկայի մասնագիտացված մանկապատանեկան մարզադպրոցի տնօրեն , ՀՀ վաստակավոր մարզիչ ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1958 թվականին Սյունիքի մարզի Կապան քաղաքում, բանվորի ընտանիքում։ 1976 թվականին ավարտել է Կապանի Հունան Ավետիսյանի անվան միջնակարգ դպրոցը։ 1977-1979 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում։ 1981 թվականին ընդունվել և 1986 թվականին ավարտել է  Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը։
Պատանեկան տարիներից զբաղվել է սպորտով, հատկապես թեթև աթլետիկայով։ 15 տարեկանից ընդգրկվել է ՀՀ աթլետիկայի պատանիների, ապա երիտասարդների ու մեծահասակների հավաքականների կազմում։ Բազմիցս եղել է  ՀՀ աթլետիկայի պատանիների, երիտասարդների և մեծահասակների հաղթող և մրցանակակիր, մասնակցել  է համամիութենական մրցումների և գրավել մրցանակային տեղեր։  1984 թվականից անցել է մարզչական գործունեության։ 2004 թվականին  նշանակվել է  Կապան քաղաքի  աթլետիկայի մասնագիտացված մանկապատանեկան մարզադպրոցի տնօրեն։
Մարզչական նվաճումներ
Մարզչական գործունեության ընթացքում ունեցել է մեծ հաջողություններ՝
Պարգևներ
Սպորտի բնագավառում ունեցած վաստակի,ակտիվ գործունության և ներդրած ավանդի համար պարգևատրվել է տարբեր պատվոգրերով և շնորհակալագրերով՝
Ընտանիք
Ամուսնացած է, ունի 2 զավակ՝ ուստր և դուստր։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայ մարզիկներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր մարզիչներ
Պոդվալե (գյուղ, Շիգոնսկի շրջան)
Պոդվալե (Подвалье), գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Շիգոնսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2004 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 389 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1683 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Շիգոնսկի շրջանի բնակավայրեր
Իրինա Ռոդնինա
Իրինա Կոնստանտինի Ռոդնինա (Ирина Константиновна Роднина,), խորհրդային գեղասահորդուհի, եռակի օլիմպիական չեմպիոն, աշխարհի տասնանգամյա չեմպիոն, հասարակական-քաղաքական գործիչ, ՌԴ պետական դումայի V և VI նստաշրջանների պատգամավոր «Միասնական Ռուսաստան» կուսակցությունից, Պետդումայի ԱՊՀ երկրների համագործակցության հանձնաժողովի անդամ, «Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության գործադիր մարմնի անդամ ։
Կենսագրություն
Վաղ հասակում Իրինան տասնմեկ անգամ հիվանդացել է թոքաբորբով, և բժիշկները խորհուրդ տվեցին զբաղվել ֆիզիկական վարժություններով բացօթյա տարածքներում։ 1954 թվականին Իրինայի ծնողները առաջին անգամ նրան տարան Մոսկվայում գտնվող Պրյամիկովի անվան մանկական զբոսայգու սահադաշտ, այնուհետև Ժդանովի անվան զբոսայգի։ Իրինայի առաջին պատանեկան տարիքի մարզիչն է եղել Յակով Շմուշկինը ։ Մարզիչ Զինա Պոդգորնայան ծնողներին խորհուրդ տվեց Իրինային տանել Մարինա Ռոշա շրջանի Ձերժինսկու զբոսայգի և մինչև 15 տարեկան նա հանդես է եկել միայնակ, 1962 թվականին նրան սկսում են մարզել չեխ Սոնյա Բալունովան և Բալուն Միլոսլավը ։
1963 թվականին Ռոդնինան սկսում է հանդես գալ իր առաջին զուգընկերոջ՝ Օլեգ Վլասովի հետ, նրանց մարզում էին Սոնյա և Միլան Վալունը։ 1964 թվականին նրա մարզիչը դարձավ Ստանիսլավ Ժուկը և որպես զուգընկեր հանդես եկավ Ալեքսեյ Ուլանովը։ Նրանք դարձան աշխարհի և Եվրոպայի քառակի չեմպիոն։ Առաջին տիտղոսը ստացան 1969 թվականին, հաջորդ երկու մեդալները ստացան 1970 և 1971 թվականներին և 1972 թվականի Ձմեռային օլիմպիական խաղերում ստացան ոսկե մեդալ։ Այնուհետև նրանք պատրաստվեցին իրենց վերջին մրցույթին. 1972 թվականի գեղասահքի մրցաշարի մարզումների ընթացքում, մրցաշարից մեկ օր առաջ վերելակում դժբախտ դեպք պատահեց զույգի հետ և Իրինան ուղեղի ցնցում և արյունահավաք ստացավ, այնուամենայնիվ, կարճ ծրագրում զույգը ստացավ մի քանի 6.0: Երկար ծրագրի ընթացքում Ռոդնինան գլխապտույտ ունեցավ, սակայն սա բավարար էր նրանց աշխարհի չորրորդ տիտղոսի համար։ Ուլանովը շարունակեց իր կարիերան Սմիրնովայի հետ։
1972 թվականին Ստանիսլավ Ժուկը Իրինային խորհուրդ տվեց հանդես գալ Ալեքսանդր Զայցևի հետ, ով օժտված էր լավ թռիչքային տեխնիկայով։ 1973 թվականի աշխարհի գեղասահքի մրցաշարի կարճ ծրագրի ժամանակ երաժշտությունը դադարեց, և նրանք ծրագիրն ավարտեցին լռության մեջ՝ ստանալով ոսկե մեդալ։
1974 թվականին Ռոդնինա/Զայցև զույգը հեռացավ Ժուկից։ Միասին նրանք շահեցին աշխարհի վեց տիտղոսներ, ինչպես նաև յոթ եվրոպական ոսկե մեդալներ և 1976 թվականի Ձմեռային օլիմպիադայում շահեցին իրենց առաջին մեդալը։ 1978-1979 թվականների մրցաշարերին նրանք չմասնակցեցին, քանի որ Իրինան հղի էր, և նրանց որդին ծնվեց 1979 թվականի փետրվարի 23-ին։ 1980 թվականին մրցաշար վերադառնալով՝ նրանք 1980 թվականի ձմեռային օլիմպիադայում շահեցին իրենց երկրորդ օլիմպիական մեդալը, որը Ռոդնինայի համար 3-րդն էր։
Իր կարիերայի ընթացքում Ռոդնինան մրցել է Խորհրդային Միության միջազգային մրցաշարերում՝ ներկայացնելով զինված ուժերի սպորտային հասարակությունն ազգային մակարդակով։ Իր զուգընկերների հետ հանդես գալով՝ նա նվաճել է 10 համաշխարհային մրցաշարերի մեդալներ, 3 օլիմպիական ոսկե մեդալներ 1971-1980 թվականներին և 11 եվրոպական մրցաշարերի մեդալներ ։
Քաղաքական գործունեություն
2005 թվականին Ռոդնինան դարձավ Ռուսաստանի հանրային պալատի անդամ, 2007 թվականի ընտրություններում ընտրվեց Պետդումայի անդամ «Միացյալ Ռուսաստան» կուսակցությունից։ 2012 թվականի դեկտեմբերի 17-ին Ռոդնինան հանդես եկավ Դիմա Յակովլևի առաջադրած օրենքին կողմ, որն արգելում է ռուս որբ երեխաների որդեգրում ԱՄՆ քաղաքացիների կողմից։
Անձնական կյանք
Ռոդնինան ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի կենտրոնական ինստիտուտը։ Նրա առաջին ամուսինը եղել է Ալեքսանդր Զայցևը, որի հետ նրանք որդի ունեն։ Երկրորդ ամուսնությունից նա ունի աղջիկ՝ Ալյոնա Մինկովսկին։ Այժմ ամուսնալուծված է։ Երկար տարիներ ապրել է ԱՄՆ-ում, այնուհետև վերադարձել է Ռուսաստան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս գեղասահորդուհիներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի պետական դումայի անդամներ Կատեգորիա:«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Գեղասահքի Եվրոպայի չեմպիոններ Կատեգորիա:Ռուս օլիմպիական չեմպիոններ Կատեգորիա:Ռուս հասարակական գործիչներ
(4796) Լյուիս
(4796) Լյուիս (Lewis), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հունիսի 3-ին Էլեանոր Հելինի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,355446 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9306 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7802 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1320,41 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,272643 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,27° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է V դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս V Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էլեանոր Հելինի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պոզթեփե
Պոզթեփե, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Սուուռռահու
Սուուռռահու, էստոնական փոքր անմարդաբնակ կղզի, զբաղեցնում է 0,1248 հա տարածք ։ Ենթարկվում է Լյաենեմաա նահանգի Ռիդալա շրջանի Հաեսկա գյուղին և ընդգրկված է Մատսալու ազգային պարկի կազմում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էստոնիայի կղզիներ Կատեգորիա:Բալթիկ ծովի կղզիներ Կատեգորիա:Անմարդաբնակ կղզիներ
Ալտկյուլա (գյուղ, Տոիլա շրջան)
Ալտկյուլա (Altküla), գյուղ Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Տոիլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 73 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Տոիլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Հրեաները Հայաստանում
Համաձայն կիսաառասպելական ավանդույթի, հրեաները հայտնվեցին Հայաստանի տարածքում Նավուգոդոնոսոր 2-րդ արքայի կողմից մ.թ.ա. 586-ին Երուսաղեմի նվաճումից հետո։ Տիգրան 2-րդ և Արտավազդ թագավորների կողմից մ.թ.ա. Առաջին դարում հրեաների խմբերը Պաղեստինից վերաբնակվեցին Հայաստանում։ Չնայած դրան, մ.թ. 4-րդ դարում պարսկական զորքերի կողմից Հայաստանի ավերումից հետո հրեաների մեծ մասը գերի ընկավ։ Հրեաների առանձին խմբեր ապրում էին Հայաստանում մինչև 13-14-րդ դդ։ Այսպես կոչված «Տիգրանյան» հրեաների սերունդներ են համարվում զոկիները՝ հրեաների սուբէթնիկական մի խումբ, որն ապրում է Կապանի շրջանում։ 19-րդ դարում 1828 թ. Թուրքմենչայի պայմանագրի համաձայն Հայաստանի տարածքը միացվեց Ռուսական Կայսրությանը, որից հետո Հայաստանի տարածքում բնակեցվեցին վրացի և աշկենազ հրեաներ, ինչպես նաև սուբբոտիկներ՝ ռուս գյուղացիներ, ովքեր ընդունել էին հուդայականություն և արտաքսվել կայսրության նոր ծայրամասը։ Մինչև 1970 թ. հրեական բնակչությունը Հայաստանում կազմում էր մոտ 1048 մարդ։ 1980-ականների վերջին նրանց թիվը (ներառյալ նաև սուբբոտիկներին) կազմում էր շուրջ 500 մարդ։ 1990-ական թթ.-ին հրեաների մեծ մասը՝ շուրջ 1800 մարդ, արտագաղթեց։ Ներկա պահին Հայաստանում հաշվվում է շուրջ 500 հրեա։ Չնայած նրան, որ տարեկան մոտ 90-100 մարդ էր արտագաղթում, համայնքը չի փոքրացել։ Հանրապետության հիմնական հրեական կազմակերպությունը Երևանում գործող Հայաստանի Հրեական Համայնքն է՝ գրանցված Արդարադատության նախարարությունում 1991 թ.-ին։ 1996-ից նախագահն է Ռիմա Վարժապետյան-Ֆելլերն, որն հանդիսանում է ԵՀԿ-ի (Եվրոասիական Հրեական Կոնգրես) Գերագույն Խորհրդի անդամ, ՌՀՀԿ-ի (Ռուսալեզու Հրեաների Համաշխարհային Կոնգրես) մայրցամաքային հատվածի անդամ, Համակարգող Խորհրդի անդամ և Հայաստանի նախագահի ղեկավարությամբ գործող Հասարակական Խորհրդի անդամ։ Ռիմա Վարժապետյան-Ֆելլերը հանդիսանում է նաև Մարդու Իրավունքների պաշտպանության հանրապետական գրասենյակի փորձագետների խմբի անդամ։
Կատեգորիա:Հրեաները և հուդաիզմը Հայաստանում Կատեգորիա:Հայաստանի ազգեր
Լյուբոմիրկա (գյուղ, Պոլոննոեի շրջան)
Լյուբոմիրկա (Любомирка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Պոլոննոեի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լյուբոմիրկա գյուղում բնակվում էր 396 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,728 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 543,96 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Պոլոննոեի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1680 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ուլուջանլար բանտ-թանգարան
Ուլուջանլար քաղաքական բանտ-թանգարան (Ulucanlar Cezaevi Müzesi), նախկինում` քաղաքական բանտ Թուրքիայի մայրաքաղաք Անկարայում, որը վերածվել է թանգարանի և բացվել է այցելության համար 2011 թվականին։ Թուրքիայում այն եզակի թանգարան է իր տեսակի մեջ, ինչպես նաև` առաջին և միակ պետական բանտն է քաղաքում ։
Բանտի պատմություն
Որպես բանտ Ուլուջանլարը բացվել է 1925 թվականին, Ալտինգադ շրջանի համանուն մարզում, Թուրքիայի Հանրապետության ձևավորումից կարճ ժամանակ անց և մայրաքաղաքի` Ստամբուլից Անկարա տեղափոխվելուց հետո։ Օբյեկտը կառուցվել է որպես ռազմական պահեստ, որն ուներ 34.000 քմ ընդհանուր մակերես ։
Ըստ 1960 թվականի Բանտերի կենտրոնական վարչության և Անշարժ գույքի ազգային վարչության նամակագրության, որը գտնվել է պատմական ուսումնասիրությունների ընթացքում, Ուլուջանլարը կառուցվել է Թուրքիայի Ներքին գործերի նախարարության կողմից, ըստ գերմանացի նախագծող Կարլ Քրիստոֆ Լյոխերի առաջարկի։ Նա վայրի ընտրությունը բացատրել է նրանով, որ այդ շրջանում շատ էին վարելահողերը և դաշտավայրերը, որտեղ և կարող էին աշխատել ազատազրկվածներն ու այդպիսով օգուտ բերեին հասարակությանը ։
Ֆրանսիացի ճանապարհորդ Պիտոն դե Տուրնեֆերտի` 1717 թվականի փորագրության վրա կարելի է տեսնել, որ բլուրը, որի վրա գտնվում է բանտը, օգտագործվել է որպես գերեզմանոց ։
Բանտը մի քանի անգամ անվանափոխվել է. այն կոչվել է Cebeci Tevkifhanesi (Ջեբեջի քննչական մեկուսարան), Cebeci Umumi Hapishanesi (Ջեբեջի հասարակական բանտ), Cebeci Sivil Cezaevi (Ջեբեջի քաղաքացիական բանտ), Ankara Merkez Kapalı Cezaevi (Անկարայի` փակ տեսակի կենտրոնական բանտ) և Ulucanlar Merkez Kapalı Cezaevi (փակ տեսակի Ուլուջանլար բանտ) ։ 1999 թվականի հուլիսին և սեպտեմբերին բանտում տեղի են ունեցել մի շարք խռովություններ, որոնց ընթացքում սպանվել է 28 մարդ, 38 հսկիչներ գերի են վերցվել, 5 հսկիչ և 2 բանտարկյալ վիրավորվել են ։ Այդ ժամանակ հայտնաբերվել են փախուստի ծրագրեր և թունելի էսքիզներ, բահեր, իսկ ավելի ուշ շրջանում անօրինական թունել է հայտնաբերվել ։
2006 թվականին՝ բանտը փակելու մասին որոշումից հետո, այնտեղ բանտարկվածները տեղափոխվել են ոչ վաղ անցյալում կառուցված բանտն Անկարայի Սինջան շրջանում ։
Հայտնի բանտարկյալներ
Ուլուջանլարը գործող բանտ է եղել մինչև 2006 թվականը, և 81 տարվա գործունեության ընթացքում այստեղ իրենց բանտարկությունն են կրել քաղաքական տարբերվող հայացքներով մտավորականներ, այդ թվում` լրագրողներ, բանաստեղծներ, գրողներ, ինչպես նաև` պրոֆեսիոնալ քաղաքական գործիչներ, տարբեր ակտիվիստներ և պարզապես հանցագործներ։ Հայտնի ձերբակալվածների թվում են եղել թուրք հետևյալ գործիչները.
Մահվան դատապարտվածներ
Բանտի բակում ըստ տարբեր տվյալների իրականացվել է 17-19 մահապատիժ` կախաղանի միջոցով.
Վերակառուցում
Մշակութային և բնական ժառանգության պահպանության խորհուրդը հայտարարել է, որ բանտը պատմական հետաքրքրություն է ներկայացնում և այդ պատճառով չի կարող ավերվել, ընդլայնվել կամ փոխանցվել` առանց հատուկ թույլտվության։ Ալտինդաղի շրջանային մունիցիպալիտետը շրջանային ղեկավար Վեյսել Տիրյակիի նախաձեռնությամբ վերականգնել է բանտի շենքն ըստ իր սկզբնական տեսքի և հանրության համար բացել է այն որպես «Ուլուջանլար բանտի մշակույթի և արվեստի թանգարան» 2011 թվականի հունիսի 15-ին ։
Վերականգնողական աշխատանքներն անց են կացվել 2009-2010 թվականներին և արժեցել են 10 միլիոն թուրքական լիրա (6.7 ամերիկյան դոլար, ըստ 2010 թվականի կուրսի) ։ Արխիվային նյութերի մեծ մասը ոչնչացվել է երկու հրդեհների ժամանակ։ Վերականգնվել են միայն 1997 թվականի լուսանկարներն ու վերականգնման նախագծերը, որն իրականացվել է 2000 թվականին ։ Թանգարանի համար տեղեկատվություն և ցուցանմուշներ տրամադրել են ձերբակալվածների հարազատները։ Թանգարանում կա գրադարան, որտեղ պահվում են բանտարկյալների գրած գրքերը, ինչպես նաև` գրքեր Թուրքիայի քաղաքական կյանքի մասին և դատական արձանագրություններ։ Բանտի պատերին պահպանվել են դատապարտյալների արած գրաֆիտիներն ու նկարները։ Բոլոր ցուցանմուշներն օրիգինալ են։ Թանգարանում կան նաև խորհրդաժողովների և մշակութային միջոցառումների սրահներ, ինչպես նաև` նկարահանման հրապարակ ։
Ցուցանմուշներ
Թանգարանի մուտքի մոտ տեղակայված են №9 и №10 սենյակները, որոնք հաճախ համեմատվել են «Հիլթոնի սենյակների» հետ, քան որ չափերով ավելի փոքր են, և հետևաբար` ավելի հարմարավետ։ Այս սենյակներում պահվել են հիմնականում գրողներ, բանաստեղծներ և լրագրողներ, սակայն եղել են նաև այնպիսի հայտնի քաղաքական գործիչներ, ինչպիսիք են Բյուլենտ Էջեվիտն ու Օսման Բելյուքբաշին։ Այժմ այդ սենյակներում ցուցահանդես կա` նրանց կենսագրություններով ։
Մեկուսարաններում և սենյակներում գտնվում են մոմե 22 արձաններ, որոնք պատկերում են դատապարտյալներին` իրենց բանտային կյանքի տարբեր իրավիճակներում։ № 5 խցի երկհարկանի մահճակալների վրա փակցրած են հայտնի դատապարտյալների կենսագրություններ։ Խցերում ցուցադրված են նաև հայտնի բանտարկյալների անձնական իրերը` ժամացույց, ծխախոտ, ամանեղեն, թեյնիկ, հարազատների և ընկերների նամակները և այլն։
Մեծ բակում տեղակայված է համամ` դատապարտյալների համար։ Դրա կողքին է գտնվում գեղարվեստական պատկերասրահը։ Բակում է գտնվում նաև կախաղան` սեղմօղակով։ Հենց այստեղ են իրականացվել տասնյակ մահապատիժներ։ Կախաղանի հետևում աճում է «Հսկայական կաղամախին» (Ulu Kavak): Հիշատակի ծառի վրա կախված են հայտնի բանտարկյալների լուսանկարները։ 2004 թվականին Թուրքիայում պաշտոնապես հանվել է մահապատիժը ։
Թանգարանի վերակառուցման ժամանակ կառուցվել է հատուկ բաժին` գոյություն ունեցող մեկուսարանների վերևում։ Հավելյալ վճարի պարագայում այցելուներին կարող են փակել այնտեղ 15 րոպեով կամ մեկ ժամով, որպեսզի նրանք կարողանան իրենց վրա զգալ բանտային պայմանները։ «Դատապարտյալին» ձեռնաշղթաներով մտցնում են խցիկ, առանց ժամացույցի և բջջային հեռախոսի։ Այդ այցելուներին չի թույլատրվում լքել խցիկը մինչև ժամանակի լրանալը ։
Բանտ-թանգարանը մշակույթում
Ռեժիսոր Յիլմազ Գյունեյը ոգեշնչվել է Ուլուջանլարում անցկացրած բանտարկության սեփական հիշողություններով «Պատը» (Duvar) ֆիլմը ստեղծելիս, որը մասնակցել է Կաննի 1983 թվականի կինոփառատոնին.
1989 թվականին բանտում անց են կացվել «Թույլ մի տուր նրանց կրակել օձին» (Uçurtmayı Vurmasınlar) ֆիլմի նկարահանումները, որտեղ Նուր Սյուրերը կատարել է բանտում երեխա ունեցած քաղաքական բանտարկյալի դերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2010 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Թուրքիայի թանգարաններ Կատեգորիա:Թուրքիայի բանտեր Կատեգորիա:2011 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:2011 հիմնադրումներ Թուրքիայում
Իշհոտոտ
Իշհոտոտ, հավածոր, իշաքոթ,, գաղտրիկազգիների ընտանիքի բազմամյա խոտաբույսերի կամ կիսաթփերի ցեղ։
Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունի բարձր, մինչև 40 սմ է։ Տերևները հերթադիր են, ամբողջաեզր, լայնգծաձև կամ գծաթիաձև։ Բույսն ամբողջովին պատված է խոզաններով։ Ծաղկաբույլը խողավակաձև է կամ մականաձև, ծաղիկները՝ սպիտակավուն կամ դեղին։ Ծաղկում է մայիս-հուլիսին։ Պտուղն ընկուզանման է։
Տեսակներ
Հայտնի է մոտ 100, այլ տվյալներով մոտ 145, նրանցից մի քանիսը ։ ՀՀ-ում՝ 8 տեսակ՝
Իլինովկա (գյուղ, Ֆյոդորովսկի շրջան)
Իլինովկա (Ильиновка, Ильиновка), գյուղ Ռուսաստանի, Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆեոդորովսկի շրջանի կազմում։
Իշհոտոտ
Տարածում
Տարածված է գրեթե բոլոր մարզերում։ Աճում է չոր, քարքարոտ, կավոտ լանջերին, գիհու և կաղնու նոսրանտառներում, առվակների ափերին, ճամփեզրերին և այլն։
Իլինովկա (գյուղ, Ֆյոդորովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 45 մարդ։
Իշհոտոտ
Տարածում
Իշհոտոտ Գեղարդի (Օ. gehardica), իշհոտոտ Լիպսկու (Օ. lipskyi), իշհոտոտ նրբագեղ (Օ. gracilis) տեսակները հազվագյուտ բնաշխարհիկներ են, հանդիպում են Տավուշի, Կոտայքի, Սյունիքի, Արագածոտնի, Վայոց ձորի մարգերում։
Իլինովկա (գյուղ, Ֆյոդորովսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ֆյոդորովսկի շրջանի բնակավայրեր
Իշհոտոտ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գաղտրիկազգիներ
Պոդվյազե (գյուղ, Բոգորոդսկի շրջան)
Պոդվյազե (Подвязье), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բոգորոդսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Բոգորոդսկի շրջանի բնակավայրեր
Խոցված Պեգաս
«Խոցված Պեգաս» (Пронзённый Пегас, կամ «Ռուսաստանի մտավորականության հուշարձան», Памятник российской интеллигенции), Ռուսաստանի Դաշնության մայրաքաղաք Մոսկվայի տեսարժան վայրերից մեկը, որը 2004 թվականին տեղադրվել է Զեմլյանոյ վալից ոչ հեռու, Անդրեյ Սախարովի անվան թանգարանի մոտի պուրակում։
Պատմություն
Հուշարձանը տեղադրվել է 2004 թվականի հունիսի 29-ին Զեմլյանոյ վալից ոչ հեռու, Անդրեյ Սախարովի անվան թանգարանի մոտի պուրակում։ Քանդակային հորինվածքը ստեղծելու նախաձեռնությանը աջակցել են «Ալֆա-բանկը» և Անդրեյ Սախարովի հիմնադրամը։ Հեղինակներն են քանդակագործներ Դանիել Միտլյանսկին և Գալինա Շիլինան, ճարտարապետը՝ Գրիգորի Սաևիչը ։
Հուշարձանի նշանակությունը
Հուշարձանի իմաստային նշանակության վերաբերյալ կան որոշ տարաձայնություններ։ Ըստ ստեղծագործության հեղինակների՝ «Խոցված Պեգասը» ծառայում է որպես մտավորականության լավագույն դրսևորումների կերպար, իսկ նրան խոցող ցցերը մտավորականներին խոչընդոտող, խանգարող բան են։ Այս տեսության մասին է վկայում նաև հուշարձանի վրա տեղադրված ցուցանակը։ Կարելի է նաև ենթադրել, որ քանդակը մարմնավորում է Պեգասի ծագմանն ու կյանքին նվիրված առասպելը։ Կա ևս մեկ վարկած, որը վերաբերում է հուշարձանի ոճերին։ Պեգասը քանդակված է կլասիցիզմի ոճով, իսկ հորինվածքի ստորին մասը՝ ռուսական կոնստրուկտիվիզմի ոճով։ Այդ հողի վրա կարող են առաջանալ վեճեր հուշարձանի ստեղծման ժամանակ օգտագործված ճարտարապետական երկու ոճերի փոխհարաբերությունների մասին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հուշարձաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:2004 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Արթխան
Արթխան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթի Բալուի գավառակում, Արածանիի ստորին հոսանքի աջ կողմում, գետի աջ ափին, Բալու քաղաքից հյուսիս-արևելք։
Պատմություն
Գյուղն ավերվել է 1915 թվականին, Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Բնակիչների մի մասը զոհվել է, մյուս մասը տարագրվել տարբեր երկրներ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 50 տուն` 400 հայ բնակչով։
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում էր երկրագործությամբ, այգեգործությամբ, մեղվաբուծությամբ և անասնապահությամբ։
Քամելոտ
«Քամելոտ» (Camelot), 1967 թվականի ամերիկյան երաժշտական ֆիլմ՝ հիմնված Արթուր արքայի մասին պատմող լեգենդների վրա, որը նկարահանվել է համանուն մյուզիքլի մոտիվներով։ Վերջինս 1960-ից մինչև 1963 թվականները ներկայացվել է Բրոդվեյում և ունեցել 873 ներկայացում։ Առաջնային կազմում էին Ռիչարդ Բարթոնը (թագավոր) և Ջուլի Էնդրյուսը (թագուհի), սակայն, նրանք հրաժարվել են նկարահանվել ֆիլմում։ Մյուզիքլի անգլիական տարբերակում (1964) Մորգանա փերիի դերակատարն էր Մոյրա Շիրերը։ Մյուզիքլի հիմքում ընկած է Տերենս Ուայթի «Անցյալի և ապագայի թագավոր» քառահատորը։
Մրցանակներ
Ինչպես նաև 3 «Ոսկե Գլոբուս» , այդ թվում նաև Ռիչարդ Հարրիսին՝ «տղամարդու լավագույն դերի» համար։
Սյուժե
Ֆիլմը պատմում է Արթուրի և Գվինևրայի ամուսնության պատմության, Լանսելոթի հայտնվելու, նրա և թագուհու սիրային կապի, և Մորդրեդի իշխանությանը տիրանալու փորձերի մասին։
Երգեր
Երաժշտություն՝ Frederick Loewe, խոսքեր՝ Alan Jay Lerner:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:1967 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ջոշուա Լոգանի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Warner Bros. ֆիլմեր Կատեգորիա:Լավագույն երաժշտության համար Օսկարի մրցանակակիր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան երաժշտական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Միջնադարի թեմատիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Պիեսների հիման վրա նկարահանված ամերիկյան ֆիլմեր
Օգտակար հանածոների հարստացում
Օգտակար հանածոների հարստացում, պինդ միներալային հումքը, հետագա տեխնիկապես հնարավոր և տնտեսապես շահավետ քիմիական կամ մետալուրգիական վերամշակման կամ օգտագործման համար պիտանի արգասիքների անջատման նպատակով, սկզբնական մշակման ենթարկելու պրոցեսների ամբողջությունը։ Օգտակար հանածոների հարստացումը ընդգրկում է այնպիսի պրոցեսներ, որոնց դեպքում տեղի է ունենում միներալների բաժանում առանց նրանց քիմիական բաղադրության, կառուցվածքի կամ ագրեգատային վիճակի փոփոխության։ Այդ պրոցեսները գնալով ավելի մեծ չափով են զուգակցվում հիդրոմետալուրգիայի և քիմիական վերամշակման հետ։
Հարստացման հետևանքով առաջացած արգասիքները
Օգտակար հանածոների հարստացման հետևանքով ստացվում է երկու հիմնական արգասիք՝ խտանյութ և թափոններ։ Մի շարք դեպքերում (օրինակ, ասբեստը կամ անտրացիտը հարստացնելու ժամանակ) խտանյութերը տարբերվում են թափոններից, գլխավորապես, միներալային մասնիկների խոշորությամբ։ Եթե հանքանյութում առկա են մի շարք օգտակար բաղադրամասեր, ապա նրանից ստանում են մի քանի խտանյութեր։ Մի շարք դեպքերում ստանում են կոմպլեքսային խտանյութեր, օրինակ, պղինձ-ոսկու կամ նիկել-կոբալտի, որոնց բաղադրամասերը բաժանվում են արդեն մետալուրգիական պրոցեսում։ Օգտակար հանածոների հարստացումը բնութագրվում է երկու հիմնական ցուցանիշով՝ խտանյութում օգտակար բաղադրամասի պարունակությամբ և նրա կորզումով (%-ներով)։ Օգտակար հանածոների հարստացման դեպքում հանքանյութերից կորզում են օգտակար բաղադրամասերի մինչև 92-95%-ը։
Հարստացման իրագործման հաջորդական գործողությունները
Օգտակար հանածոների հարստացումը իրագործվում է մի շարք հաջորդական գործողությունների օգնությամբ, որոնք կազմում են հարստացման սխեման։ Սկզբում ելանյութը ջարդում և մանրացնում են այնքան, որ չափերը պիտանի լինեն գոյություն ունեցող հարստացուցիչ պրոցեսների և ապարատների համար։
Բուն հարստացման ընթացքը
Բուն հարստացումը ընթանում է միներալների տարբեր ֆիզիկական և ֆիզիկաքիմիական հատկությունների օգտագործմամբ։ Զուտ արտաքին տարբերությունները, օրինակ, բաժանվող հանքակտորների գույնը և փայլը, կիրառվում են ավտոմատ ապարատների օգնությամբ հանքաբաժանման համար։ Միներալների բնական և տրված ռադիոակտիվության վրա է հիմնված ռադիոչափական հարստացումը։ Բաժանվող միներալների տարբեր խտությունների դեպքում կիրառվում են գրավիտացիոն հարստացման մեթոդները, որոնք օգտագործում են ջրային կամ օդային միջավայրում գրավիտացիոն կամ կենտրոնախույս ուժերի ազդեցությամբ մասնիկների շարժման արագության տարբերությունը։ Այդ մեթոդներից են՝ նստեցումը, հարստացումը ծանր սուսպենզիաներում, խտացումը սեղանների վրա, հարստաց ումը շլյուզներում։ Բաժանվող միներալների մակերևույթի ֆիզիկաքիմիական հատկությունների տարբերությունն ընկած է հարստացման ֆլոտացիոն մեթոդի հիմքում (Տես Ֆլոտացիա)։ Եթե միներալները օժտված են տարբեր մագնիսական ընկալունակությամբ, ապա դրանց բաժանում են մագնիսական սեպարացիայով։ էլեկտրական հատկությունների տարբերության ժամանակ միներալները բաժանվում են էլեկտրական սեպարացիայով։
Եթե հանքանյութերը պարունակում են այնպիսի միներալներ, որոնք փոփոխվում են բարձր ջերմաստիճանի դեպքում, օրինակ, անջատում են բյուրեղային ջուր, CO2, փոխում են մագնիսական ընկալունակությունը, խտությունը, ճաքճքում են, ապա դրանք կարելի է նախապատրաստել հաջորդական հարստացման համար թրծման միջոցով։ Մի շարք դեպքերում թրծումը կիրառվում է նաև վնասակար խառնուրդների հեռացման համար։ Հատիկների չափերի, ձևի, փխրունության և շփման գործակցի տարբերությունը հնարավորություն է ընձեռում հանքաբաժանում կատարել ըստ այդ հատկանիշների։ Առավել լայն տարածում ունեն գրավիտացիոն և ֆլոտացիոն մեթոդները։
ԽՍՀՄ-ի հարստացուցիչ ֆաբրիկաները
ԽՍՀՄ-ում կան տարբեր հանքանյութերի հարյուրավոր հարստացուցիչ ֆաբրիկաներ։ Դրանց շարքում գործում են այնպիսի խոշոր ձեռնարկություններ, որոնք օրական մշակում են ավելի քան 25 հազար տոննա հանքանյութ։ Հարստացուցիչ ֆաբրիկա- ներ կան նաև ՀՍՍՀ-ում (Ղափան, Քաջարան, Ագարակ, Ալավերդի, Արարատ)։
Կատեգորիա:Օգտակար հանածոներ
Հայդարաբադի կենտրոնական համալսարան
Հայդարաբադի կենտրոնական համալասարան կամ Հայդարաբադի համալասարան (హైదరాబాద్ విశ్వవిద్యాలయము), պետական հետազոտական համալսարան, որը տեղակայված է Հնդկաստանի Տելինգանա նահանգի Հայդարաբադ քաղաքում։ Համալսարանի ռեկտորը համարվում է Տելանգանայի նահանգապետ Էկադու Սրինիվասան Լակշմի Նարասիմհանը։