cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆրիդրիխ Նիցշե
Կամք առ իշխանություն
Իշխանությունը, իբրև ինչ-որ «քոր», համակում է շատերին։ Եվ հենց «կամքի իշխման» առիթով է բարձրացել մեղադրանքների և թյուրիմացությունների ողջ աղմուկը Նիցշեի անվան շուրջը։ Զարմանալի կուրությամբ չի նկատվում հարցի բուն էությունը և մեջտեղ է հանվում իշխանությանն ուղղված կամքի, ինչպես ինքը կասեր, «նեղճակատ», մակերսային և գռեհիկ մի մեկնաբանություն, որը այն հասկանում է իբրև «ուժի պաշտամունք», բռնության սանձազերծում՝ Նիցշեին դնելով կամ «շիկահեր գազանի» միֆոլոգեմի նշանի տակ, կամ զանգվածային ընկալման «սուպերմենության», որը ուղղված է «թույլերի և հեզերի» դեմ՝ իբրև «ուժեղի մոտ միշտ էլ թույլն է մեղավոր» պարզունակ դիրքորոշում։ Նման մեկնաբանության հեղինակները մոռանում են, որ կոպիտ, արտաքին ուժը միշտ մսխվում և սպառվում է. ինչպես ասում է Նիցշեն ինքը՝ «մեռնում է նրա մեջ, ինչին այն ուղղված է, եթե չի վերադառնում ինքն իրեն, եթե չի պահպանում «աճի սկզբունքը»։ Արտաքին ուժը սոսկ իշխանության հետևանք է և ոչ թե նախորդում է նրան։ Ուրեմն առ իշխանություն կամքը չի կարող հասկացվել և հանգեցվել սոսկ արտաքո տիրմանը։ Դրա համար էլ Նիցշեն մեջտեղ է հանում իր մեծ հրամայականը. «Ուրիշների վրա տիրելուց առաջ սովորիր իշխել ինքդ քեզ վրա»։ Սա չի նշանակում, որ անհնարին է կամ բացակայում է կամք առ իշխանության սոցիալ-քաղաքական չափումը կամ ընթերցումը, սակայն սա նշանակում է, որ Նիցշեի մոտ «քաղաքական կամքի» և իբրև տիրապետություն իշխանության գաղտնիքը թաքնված է ինքդ քեզ վրա իշխելու իշխանության մեջ։ Այդ պատճառով էլ, ի դեպ, «կամք առ իշխանության մետաֆիզիկան» ընկած է ինչպես սոցիալական գոյաբանության, այդպես էլ ամենայն քաղաքագիտությունից առաջ։ Չէ՞ որ Նիցշեն չի ասում՝ «Wille zur Herrschaft», այլ հենց «Wille zur Macht». գերմաներենում իշխանությունը իբրև տիրել, կառավարել, թագավորել՝ արտահայտվում է «Herrschaft» բառով. «Macht»-ը նույնպես իշխանության նշանակություն ունի, այդ թվում նաև քաղաքական իմատով, սակայն նրա ելման նշանակությունը նախ և առաջ ուժը, հզորությունը, զորությունն է։ «Macht»- ծագում է «machen»-անել բայից։. «Macht»-ը անել-արարելու ուժն է, դա անող-արարողի հզորությունն է, դա գործի և արարքի զորությունն է։ Այն իբրև պոտենցիա նախորդում է գործողությանը։ «Wille zur Macht» ասելով՝ Նիցշեն մեզ հասկանալ է տալիս, որ կամքի երեք մոդուսների՝ ես ուզում եմ-ես կարող եմ-ես պարտավոր եմ-ի միասնության մեջ հիմնականը հենց «ես կարող եմ»-ն է։ Իշխանության զորությունը, կամքի ուժը ընկած է ոչ թե կամայականության քաոսի մեջ, այլ աճում է «կարող եմ»-ի թաքուն հնարավորությունից։ Դրա համար էլ կամքը չի կարող հանգեցվել պարզապես «կույր ցանկությանը» կամ բութ «պարտավորությանը»։ Քանի որ մենք կարող ենք չկամենալ, զսպել ցանկությունը (ճգնակեցության, նիրվանայի սկզբունքը), ինչպես մաև մենք կարող ենք չենթարկվել հրամանին և կարգադրությանը, հրաժարվել ամենայն «պարտավոր եմ»-ից, ակամա չկա¬տարել պարտքը (անարխիայի սկզբունքը, «անհնազանդության տոնը»)։ Բայց մենք չենք կարող չկարողանալ ցանկանալ։ Մենք չենք կարող - և չպետք է - անզորություն, անուժություն, թուլություն ցանկանալ։ Այլապես մենք կյանքի պարտքը չենք կատարի, մենք կդավաճանենք սեփական «առ կյանք կամքին» և մեր պարտքը չենք տա։ Այս իմաստով իշխանությունը իբրև կյանքի հոսքի պարզագույն հաստատող պահ՝ Նիցշեի մոտ հանդես է գալիս իբրև կյանքի հոմանիշ. այդ պատճառով նա շատ հաճախ «կամք առ իշխանության» փոխարեն գրում է «կամք առ կյանք»։
«Իշխանություն» բառի իմաստը շատ լայն է. «կյանքն ինքը ես գնահատում եմ իբրև աճի, կայունության, ուժերի, իշխանության կուտակման բնազդ. որտեղ պակասում է կամքն առ իշխանություն, այնտեղ անկում է։ Ես պնդում եմ, որ մարդկության բոլոր գերագույն արժեքներին պակասում է այդ կամքը, որ ամենասուրբ անունների ներքո տիրապետում են անկման արժեքները, ոչնչապաշտական արժեքները»։ Միայն կամքի ավտարկիայի և ինքնավարության սկզբունքների գոյաբանական ընթերցումն է թույլ տալիս հասկանալ, թե ինչու է Նիցշեի համար առ իշխանություն կամքը հանդես գալիս նաև իբրև արժեդրման սկզբունք։ Ինքը ճշմարտությունը (ինչպես նաև սուտը և մյուս բոլոր «բարձրագույն արժեքները») Նիցշեի մոտ երևան է գալիս իբրև այդպիսի արժեք, ասել է թե՝ իբրև կամք առ իշխանության՝ ներքուստ տրված աճի կամ թուլացման պայման։ «Չաստվածների մթնշաղ»-ում Նիցշեն ռացիոնալիզմի մարմնի մեջ արձակում է հետևյալ նետ-ասույթը (Ասույթներ և նետեր, 18). «Ով իրերի մեջ իր կամքը չի կարողանում դնել՝ նա առնվազն ինչ-որ ի մ ա ս տ է դնում նրանց մեջ. այսինքն՝ նա հավատում է, որ նրան մեջ արդեն կամք կա («հավատի» սկզբունք»)։
«Հավատի» նման «սկզբունքը» ոչ միայն կրոնական գիտակցության, այլ նաև ողջ նորեվրոպական բնագիտական ճանաչողության նախադրյալն է, որը հիմնված է կարտեզիական ռացիոնալիզմի վրա։ Եվ Նիցշեն «Չարից և բարուց անդին»-ում նշում է. «Թերևս հինգ-վեց գլխում է այժմ առկայծում այն միտքը, որ ֆիզիկան նույնպես սոսկ աշխարհի մեկնություն և կարգավորում է (մեր չափանիշներով, եթե թույլ կտաք) և ոչ թե բացատրություն»։ Ուշադրություն դարձնենք. ոչ թե «Բնության գիրք», ոչ թե Տեքստ, այլ մեկնություն։ Ճանաչողության արդյունքը միշտ կախված է լինելու նրանից, ինչից ելնում է մեկնաբանությունը, ասել է թե՝ նախադրյալից։ «Դրականորեն» տրամադրված գիտության տեսակետից դա Դեկարտի «Ego cogito»-ն է։ Առարկելով Դեկարտին՝ Նիցշեն գրում է. «…միտքը գալիս է, երբ «նա» ուզում է, և ոչ թե երբ «ես» եմ ուզում։ Այնպես որ բանի էության աղավաղում է, երբ ասվում է, թե «ես» ենթական «մտածում եմ» ստորոգյալի նախադրյալն է։ Մտածվում է (Es denkt). բայց որ այս «վ»-ն հենց հին նշանավոր «ես»-ն է՝ սա, մեղմ ասած, միայն ենթադրություն է»։
Ամենևին էլ մտածողությունը չէ, դեռ մի բան էլ հասկացված իբրև ratio, որ սահմանում է, այսինքն՝ դնում է կյանքի սահմանները։ Ընդհակառակը, ըստ Նիցշեի, cogito-ն ինքը՝ իբրև պատկերացում դրված է առ իշխանություն կամքի կողմից։ Առ իշխանություն կամքը ավելի հիմնավոր է, քան առ ճշմարտություն կամքը։ Բանականությունն ինքը, ըստ Նիցշեի, ընդամենը «մոդուս» է, կամք առ իշխանության դրսևորման մի ձև։ Բայց երբ բանականության ճշմարտությունները իբրև «բարձրագույն արժեքներ, իդեալներ, նորմեր» ծառայում են ոչ թե առ իշխանություն կամքի աճին, այլ կյանքի «թունավորմանն» ու անկմանը, այդժամ նրանք պետք է ջնջվեն, և ոչ թե նրա համար, որ դրանք կեղծ են, այլ նրա համար, որ թուլացած, անզոր, ոխակալ կամքի կողմից են դրված։ Այստեղից պարզ է դառնում, թե ինչու Նիցշեն, ինչպես ուրիշ ոչ ոք, այդքան մոլեգնաբար հարձակումներ է գործում կարտեզիանական ռացիոնալիզմի վրա։ Ի հակադրություն Դեկարտի «Ego cogito, ergo sum» հիմնարար համակարգի՝ նա կարող է ասել՝ ««Ego volo, ergo sum» - «Ես կամենում եմ, ուրեմն կամ», բայց այս թեզիսը նրանից առաջ արդեն առաջ է քաշել Մեն դե Բիրանը։ Քանի որ Նիցշեի համար կամքը բանականությունից նախասկզբնական է, ապա նրա միտքը շարժվում է այսպես. «Ego volo, ergo cogito, ergo sum», միայն թե նրա համար Ego-ն արդեն ոչ թե Դեկարտի տրանսցենդենտալ սուբյեկտիվությունն է, այլ կամեցող սուբյեկտը, ասել է թե՝ տրանսցենդենտալ մարմնականություն։ Բավական չէ ասելը, թե Նիցշեն ռեաբիլիտացիայի է ենթարկում մարմինը։ Նա պարզապես ավելի խորն է նայում, ասես թե «բանականության» միջով. Նա անմարմնական տրանսցենդենտալ Ես-ի հետևում տեսնում է «տառապող մարմինը»։ Զգուշավոր և շրջահայաց բանականության հետևում նա տեսնում է վախվոր, անզոր կամքը։ Բանականության վճռականության հետևում նա տեսնում է կյանքի հաստատման «պարը»։ Քանի որ առ կյանք կամքի էությունը իշխանությունն է, Նիցշեի հիմնական թեզիսը կարող է հնչել այսպես. «Ego impero, ergo sum»:
Այլ բառերով՝ «բանականության դիկտատուրային» Նիցշեն հակադրում է «կամքի իմպերիան»։ Ավելի ստույգ՝ Դեկարտի և Հեգելի ներկայացրած բանականության տոտալությունը նա ներառում է «կամքի իմպերիայի» սահմանների մեջ։ Նիցշեի ողջ արմատականությունը հանգում է նրան, որ մարդկային մի որոշակիության՝ «ես մտածում եմ»-ի փոխարեն նա իբրև գոյավորի գոյության հիմք, այսինքն՝ իբրև subjectum,- մի այլ որոշակիություն է ենթադրում՝ «ես կամենում եմ»։
Խնդիրը ինչպես Դեկարտի, այնպես էլ Նիցշեի համար սկսվում է այնտեղ, որտեղ մեջտեղ է գալիս ինչպես բանականության, այդպես էլ կամքի սահմանների հարցը։ Եթե Դեկարտը սկսում է, ապա Նիցշեն ավարտում է։ Նիցշեն դուրս է գալիս «կամքի իմպերիայի» սահմանների վրա, երբ շրջանի խորհրդանիշը ներմուծելով՝ առնչվում է մետաֆիզիկայի գաղտնիքին։ «Այսպես խոսեց Զրադաշտը»-ում գաճաճը, որը մարմնավորում է նախկին մետաֆիզիկական մտքի «ծանրության ոգին», ասում է. «Ամենայն ուղիղ ստում է… Ամենայն ճշմարտություն ծուռ է, ինքը ժամանակը շրջան է»։ Առ իշխանություն կամքի գաղտնիքը թաքնված է «կամքի շրջանի» խնդրի մեջ, և Նիցշեն զգում էր սահմանի, և դրանով իսկ նաև մետաֆիզիկայի հաղթահարման խնդիրը, երբ կամք առ իշխանության մեջ անհրաժեշտաբար մոտենում էր «նույնի հավերժական վերադարձի» գաղափարին։ Ահա թե Նիցշեն ինչպես է «մուրճով» փիլիսոփայում «Չաստվածների մթնշաղ» աշխատության մեջ. «Կյանքի հաստատումը նրա ամենաանհասանելի և ծանր խնդիրների մեջ, առ կյանք կամքը, որը զոհի մեջ ցնծում է սեփական անսպառության իր բարձրագույն տիպերով,- ահա թե ինչն եմ ես դիոնիսոսյան կոչել… Ոչ թե սարսափից և կարեկցանքից ազատվելու համար…, այլ նրա համար, որ, ի հեճուկս սարսափի և կարեկցանքի, ինքդ գոյավորման բարձրագույն հրճվանքը լինես,- այն հրճվանքի, որը ներառում է նաև ոչնչացման հրճվանքը… այստեղ ես կրկին վերադառնում եմ այն հողին, որից աճում է իմ կամեցումը, իմ հզորությունը,- ես՝ Դիոնիսոս փիլիսոփայի վերջին աշակերտը, ես՝ հավերժական վերադարձի ուսուցիչը…»:
Բայց այսօր էլ, Նիցշեից ավելի քան մի դար անց, թեև ռացիոնալացված և տեխնոկրատացված աշխարհի խելացնորությունը վաղուց գերազանցել է «Դիոնիսոսի վերջին աշակերտի» խելագարությունը, երբ կյանքի այլասերումները ոչ միայն մշակույթի, այլ նաև արվեստի և մտքի գրեթե «պերվերսային կանոնն» են դարձել, երբ ապակառուցողականության և սիմուլյակրների հոսքում կյանքն ինքը դառնում է սիմուլյացիա, երբ մեջտեղ են եկել բազմաթիվ «գերմարդուկներ», ովքեր կամք առ իշխանություն կապակցությունը լսելիս շրթունքներն են լիզում (այն իմաստով, որի մասին զգուշացնում էր Դոստոևսկին. «Եթե Աստված չկա,ապա ամեն ինչ թույլատրելի է»), այսօր մենք նորից վերադառնում ենք Նիցշեին, ով ամենաթողությանը, բարձիթողությանը, լկտիությանը, բանականության պլեբեյականությանը հակադրում էր վճռականությունը, արիությունը, մտքի ազմվականությունը։ Եվ այժմ մենք պարտավոր ենք, ուզում ենք և կարող ենք հարցնել. ի՞նչ բան է գոյավորը՝ ըստ առ իշխանություն կամքի միջոցի. ի՞նչ բան է նրա առկայությունը. ինչպիսի՞ն են նրա առկայությամբ գոյավորի գոյության սահմանները։ Նիցշեն մեզ սովորեցրել է. «Դու ուզում ես ուղեկցե՞լ։ Թե՞ հետևել։ Թե՞ գնալ ինքդ քեզ համար։ Պետք է իմանալ, թե ինչ ես ուզում և որ՝ ուզում ես։ Խղճի չորրորդ հարցը»։
Առաջացման պատմությունը
Գիրքը բազմաթիվ սևագրություների և գրությունների համադրություն է (Հունական երաժշտական դրաման, Սոկրատեսը և հունական ողբերգությունը, Դիոնիսոսյան աշխարհայեցողությունը, Ողբերգությունը և ազատամիտները, Ողբերգական մտքի ծնունդը), որոնց վրա Նիցշեն աշխատել է 1869 թ.-ից.: 1886 թ.-ի վերահրատարակության առաջաբանում Նիցշեն քննադատում է իր վաղ շրջանի ոճը, բայց ոչ մտահղացումը։
Բովանդակությունը
Երիտասարդ Նիցշեն այն ընդունված պատկերացումը, որը իշխում էր դասական հելլենագիտության մեջ և որի պաշտպաններն էին Գյոթեն, Շիլլերը, Վինկելմանը և այլք, սրբագրման է ենթարկում։ Ըստ ընդունված կարծիքի՝ հույները զվարթ, երջանիկ մի ժողովուրդ էին։ Նա, ընդհակառակը, ընթերցողին բաց է անում հելլենների ողբերգական մի կենսազգացողություն. նրանք իրենց տեսնում էին եսասիրական նպատակների հասնելու համար իրար ոչնչացնող մշտատև պատերազմների աշխարհում և կարիք ունեին իրենց աստվածների պայծառ աշխարհին՝ ամենօրյա գոյության տառապանքները և մռայլությունը տանելու համար։ Դրա արտահայտությունը նրանք գտան իրենց արվեստով և իրենց արվեստի մեջ, ըստ որում նրանց երկու օլիմպիական աստվածները նրանց դիքորոշումների համար բանալի կարող են ծառայել. Ապոլլոնը և Դիոնիսոսը։
Նիցշեն երկու կարևոր կարգ է տեսնում հունական կյանքում, որոնք նա կոչում է դիոնիսոսյան և ապոլլոնյան։ Դիոնիսոսյանը, արբեցուցիչը, բնականը (էքսպրեսիոնիստականը), մինչ ի անզսպություն և շվայտություն դրսևորվող նախակամքն է, ինչպես որ այն արտահայտվում է երաժշտության մեջ։ Ապոլլոնյանը գեղեցիկ արվեստների և ներդաշնության կերպավորող (դասական) ուժն է։ Այս զույգ հակադրությունների համագործակցությունը Նիցշեն համարում է ինքնին մարդկային կյանքի իրավիճակը.
Արվեստի նրանց (հույների. Հ. Մ.) ''երկու աստվածություններին՝ Ապոլլոնին և Դիոնիսոսին է կապվում մեր ճանաչումը, որ հունական աշխարհում, ըստ ծագումի և նպատակների, ահռելի մի հակադրություն է առկա կերպարվեստի՝ ապոլլոնյան արվեստի և երաժշտության անկերպ-վերացական արվեստի միջև՝ իբրև Դիոնիսոսի արվեստի. այս զույգ՝ այնքան տարբեր մղումներն ընթանում են կողք-կողքի, առավելապես միմյանց հետ բացահայտ երկպառակությամբ և երկուստեք իրար նորանոր առավել զորեղ ծնունդների գրգռելով՝ դրանց մեջ հավերժացնելու համար պայքարը հիշյալ հակադրության, որը նրանց համար ընդհանուր «արվեստ» բառը սոսկ երևույթապես է կամրջում,- մինչև որ նրանք ի վերջո, հելլենական «կամքի» մետաֆիզիկական մի հրաշագործ արարով, երևան իրար հետ զուգավորված և այդ զուգավորմամբ վերջապես աթթիկյան ողբերգության որքան որ դիոնիսոսյան, նույնքան էլ ապոլլոնյան արվեստի գործը ծնեն (թարգմ. Հակոբ Մովսեսի)" Երիտասարդ բանասերը, ոչ առանց Շոպենհաուերի և Վագների ազդեցության, կյանքը նկարագրում է իբրև երազ, որից դիոնիսոսյան արթնացումից հետո մի նոր մարդ է դրսևորվում։ Երգելով և պարելով մարդն իրեն ի հայտ է բերում հանց առավել բարձր մի հանրության անդամ. նա ետ է սովորել քայլելուն և արդ պատրաստ է պարելով վեր ամբարձվել և թևել օդերի մեջ։ Նրա շարժումներից կախարդվածությունն է խոսում։ Ինչպես որ այժմ կենդանիներն են բարբառում, և երկիրը կաթ ու մեղր է տալիս, այդպես նաև նրանից է գերբնական ինչ-որ բան հնչանում. հանց աստված է նա զգում իրեն, նա ինքն է այժմիկ շրջում այդպես զմայլված ու վերացյալ, ինչպիսին որ աստվածներին էր երազում տեսնել շրջելիս։ Մարդն այլևս արվեստագետ չէ, նա ինքն է արվեստի գործ դարձել. ողջ բնության գեղարվեստական ուժը, Նախա-Միո գերագույն վայելքային գոհացումին ի խնդիր, այստեղ բացվում է արբեցումի սարսուռների ներքո. ամենաթանկ մարմարն է այստեղ հունցվում ու տաշվում՝ մարդը, և դինիսոսյան աշխարհների արվեստագետի հատիչի զարկերին առընթեր՝ հնչում է էլևսինյան միստերիաների կոչը. Դուք տապալվո՞ւմ եք, միլիոնավորներ։ Դու նախազգո՞ւմ ես արարչին քո, աշխարհ (թարգմ. Հակոբ Մովսեսի)։ Այդ դիոնիսոսյան երաժշտությունն է, տոնի ցնցող զորությունը, մեղեդու միասնական հոսքը և ներդաշնության անհամեմատելի աշխարհը որի միջոցով մարդը իր կարողությունների գագաթնակետին է հասցվում, այնպես որերբեք չզգացվածը մղվում է դրսևորման։ Երգչախմբի ծիսական պարերից և պաշտամունքային երգերից ծագում են դիթիրամբը և ողբերգությունը, հետևաբար երաժշտության ծագումը նույնպես պետք է փնտրել հունական ողբերգության մեջ։ Հենվելով Շոպենհաուերին՝ Նիցշեն երաժշտությունը բնորոշում է իբրև՛ առ կյանք կամքին ուղղված մետաֆիզիկական արտահայտություն և այն պարարտ հողը, որի վրա ոչ միայն ողբերգությունը, այլև ողջ հունական մշակույթն է աճում։
Այդ նախասկզբնական մշակույթի անկման ակունքներին կանգնած են Սոկրատեսն ու Եվրիպիդեսը, ովքեր ողբերգության ինտելեկտուալ վերամշակմամբ սլաքն ուղղեցին լուսավորական ռացիոնալ փիլիսոփայությանը և դրանով դարձան գիտական մարդու առաջնորդները և հին արվեստների գերեզմանափորները։ Հերոսների (դիմակավոր) փոխարեն այժմ բեմ բարձրացավ ժովովուրդը, ծիսական տոնախմբություններին փոխարինելու եկավ նրա սիրածը՝ կատակերգությունը։ Սկսվեց արվեստի և մշակույթի համատարած այլասերումը։ Անգամ Վերածննդի՝ այն կրկին կենդանացնելու փորձերը հունական ողբերգության «օպերային իմիտացիաներից» այն կողմ չանցան,- արևմտյան արվեստը ընկավ աշխարհի դիտարկման դիալեկտիկական (ասել է թե՝ գիտական) տեսողության նեղլիկ սահմանների մեջ։ Միայն երաժշտությունը և ողբերգական միֆը կարող են վերարթնացնել որևէ ժողովրդի մշակույթի դիոնիսոսյան ունակությունը։
Կենտրոնական թեմաները. գերմարդ, հավերժական վերադարձ, կամք առ իշխանություն
Մարդիկ հավասար են լոզունգը անկումայնության լոզունգ է, որը վերցնում են սոցիալիստներն ու դեմոկրատները։ Դա ամբոխի երազանքն է։ Մարդիկ հավասար չեն - ահա թե ինչ արդարությունն ասում։ Հավասարների դեպքում բոլորը դառնում են իրար հավասար, դառնում են վերջին մարդիկ, անհավասարության դեպքում մարդը գերմարդ դառնալու շանս է ստանում։ Մարդը դառնում է առ գերմարդ տանող կամուրջը։ Մարդը մի բան է, որը պետք է հաղթահարվի։ Բարձրագույն մարդկանց հատկանիշը ինքնահաղթահարման նրանց կամքն է։ Սա է արարման և արարող դառնալու նախապայմանը։ Վերջին մարդկանցով կյանքը ժխտվում է, գերմարդով այն հաստատվում է։
Իբրև կյանքի հաստատում մեջտեղ է հանվում մտածողության մի այլ գեղագիտություն կամ մեթոդ. ծիծաղի և պարի թեթևությունը։ Ողջ հրճվանքն ուզում է հավերժություն։ Կյանքի արարման գերագույն ձևը իր կատարելությանն է հասնում Վերադարձի մատանի-ով։ Անգամ եթե աշխարհը զուրկ է աստվածային վերջնանպատակից, միևնույնն է, գերմարդը ինքնահաստատման իր արարչական գործունեությամբ, ինքնակատարելության իր ձգտումով հաստատում է Նույնի հավերժական վերադարձը՝ ասելով. թող կյանքը լինի այն, ինչ կա, ես կամենում եմ այն, ես հաստատում եմ այն, որովհետև ես միայն նրանով կարող եմ իմ կատարելությանը հասնել։ Գերմարդու նախասկզբնական ձգտումը մի անուն ունի՝ Բոլոր արժեքների վերարժեքավորում։ Սա է, որ կարող է լինել նրա արարիչ լինելու կամքի նախապայմանը։ Գերմարդը նա է, ով իր այդ արարչագործականությամբ անընդհատ զորանալու, իշխանություն ձեռք բերելու բնական ձգտումով է առաջնորդվում։ Հրամայել - ահա գերմարդու կամեցումը, սակայն առաջին հերթին հրամայել ինքն իրեն։ Գերմարդու նոր առաքինություններն են.
Նիցշեին և նրա «Այսպես խոսեց Զրադաշտը» գրքի բազմաթիվ մեկնություններին (բռի-բնութենականներից մինչև նացիոնալ-սոցիալիստականը, կրոնա-միստիկականներից մինչև աթեիստականները, նիցշեապաշտականներից մինչև նեցշեատյացները) խոսուն պատասխան կարող է դիտվել Իսրայելի առաջին նախագահ Խայիմ Վայցմանի` իր կնոջն ուղղված նամակից մի հատված. «Ես քեզ ուղարկում եմ Նիցշեի գիրքը. սովորիր այն կարդալ և հասկանալ։ Դա այն լավագույնը և նրբենագույնն է, ինչ ես կարող եմ քեզ ուղարկել»։
Այսպես խոսեց Զրադաշտը
Հիմնական հոդված՝ Այսպես խոսեց Զրադաշտը
Հրատարակությունները
Studienausgaben – Taschenbuchausgaben:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ֆրիդրիխ Նիցշե Կատեգորիա:19-րդ դարի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:19-րդ դարի դասական երգահաններ Կատեգորիա:19-րդ դարի գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:19-րդ դարի լրագրողներ Կատեգորիա:Աթեիստական էքզիստենցիալիզմ Կատեգորիա:Աթեիստ ակտիվիստներ Կատեգորիա:Կրոնի քննադատներ Կատեգորիա:Կրոնների քննադատներ Կատեգորիա:Թոքաբորբից մահացածներ Կատեգորիա:Դետերմենիստներ Կատեգորիա:Էքզիստենցիոնալիստներ Կատեգորիա:Նախկին լյութերականներ Կատեգորիա:Գերմանացի աթեիստներ Կատեգորիա:Գերմանացի դասական երգահաններ Կատեգորիա:Գերմանացի դասական լեզվաբաններ Կատեգորիա:Գերմանալեզու բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ֆրանս-պրուսական պատերազմի գերմանացի մասնակիցներ Կատեգորիա:Երաժշտության գերմանացի քննադատներ Կատեգորիա:Հելլենիստներ Կատեգորիա:Հերմենևտիկներ Կատեգորիա:Լայպցիգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լյութցենում ծնված անձինք Կատեգորիա:Արվեստի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Պատմության փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Նիհիլիզմի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Քաղաքացիություն չունեցող անձինք Կատեգորիա:Բազելի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Բոննի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գեղագետներ
Կառլեն Ավետիսյան (նկարիչ)
Կառլեն Կարապետի Ավետիսյան, հայ նկարիչ։
Կենսագրություն
Կառլեն Ավետիսյանը ծնվել է Շիրակի մարզի Արևշատ գյուղում։ 1961 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1969 թվականին` Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1970-1988 թվականներին եղել է Հայաստանի հուշարձանների պահպանության վարչությունում նկարիչ-վերականգնող, 1996-2004 թվականներին դասավանդել է Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայում ։
Մահացել է Երևանում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Երևանի պետական գեղարվեստաթատերական ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Արևշատ (Շիրակի մարզ) գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի հայ նկարիչներ
Ժաննա Ֆրիսկե
Ժաննա Վլադիմիրովնա Ֆրիսկե (մինչև 1996 թվականը կրել է ծնողների ազգանունը՝ Կոպիլովա, ), ռուս հայտնի երգչուհի, հաղորդավարուհի, ֆոտոմոդել, դերասանուհի։ Ռուսաստանի շոու-բիզնեսի ամենագեղեցիկ կանանցից։ Ծնվել է 1974 թվականի հուլիսի 8-ին Մոսկվայում։ Ստեղծագործական ուղին սկսվել է 1996 թվականին և մինչև 2003 թվականը հանդես է եկել «Блестящие» խմբում։ 2003 թվականին երգել է առանձին։ Մահացել է 2015 թվականի հունիսի 15-ին, երկարատև ու ծանր հիվանդությունից հետո։
Կենսագրություն
Ժաննան սովորել է Մոսկվայի Պերովո շրջանի թիվ 406 միջնակարգ դպրոցում, որն ավարտելէ 1991 թվականին։ Մասնակցել է դպրոցական ինքնագործունեության խմբակներին։ Զբաղվել է գեղարվեստական մարմնամարզությամբ և ակտոբատիկայով, այցելել է բալետային խմբակ և պարախմբակ ։.
Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Մոսկվայի հումանիտակ համալսարանի ժուրնալիստիկայի ֆակուլտետ, որը չի ավարտել։ Կարճ ժամանակով կահույքի վաճառքով զբաղվող գործակալությունում աշխատել է որպես մենեջեր ։.
1996 թվականին սկսել է երգչուհու ստեղծագործական կարիերան «Блестящие» համույթում։ Խմբում երգելու տարիներին ձայնագրվեցին 4 ձայնասկավառակներ և 3 ծրագրեր։
2003 թվականին մասնակցել է «Վերջին հերոսը-4» («Последний герой-4») ռեալիթի շոուին, որտեղ հասավ մինչև եզրափակիչ։ Ավարտից հետո Ժաննան հայտարարեց խմբից դուրս գալու և առանձին երգելու մասին։ 2005 թվականին Ժաննան կրկին մասնակցեց «Վերջին հերոսը-5» ռեալիթի շոուին։ Մասնակցել է «Աֆրիկայի սիրտը» («Сердце Африки»), «Կայսրություն» («Империя»), «Կրկես աստղերի հետ» («Цирк со звёздами»), «Կրկես» («Цирк») ծրագրերին։ 2008 թվականին մասնակցել է «Սառցե դարաշրջան-2» («Ледниковый период-2») նախագծին, որտեղ սահել է Վիտալի Նովիկովի հետ, իսկ հետո՝ Մաքսիմ Մարինինի հետ։ 2005 թվականի հոկտեմբերի 4-ին թողարկվեց Ժաննայի առաջին ալբոմը «Жанна» անվանումով ։ Աբոմի որոշ երգերի հիման վրա տեսահոլովակներ նկարահանվեցին («Лечу в темноту», «Ла-ла-ла», «Где-то летом»)։
2004 թվականին դուրս եկավ նրա մասնակցությամբ առաջին ֆիլմը («Գիշերային պարեկ», Ночной дозор) որտեղ Ժաննան խաղաց Զավուլոնի սիրուհի վհուկ Ալիսայի դերը ։ Ֆիլմի շարունակության մեջ («Ցերեկային պարեկ», Дневной дозор (фильм)) Ֆրիսկեի հերոսուհուն ավելի մեծ տեղ տրվեց, այդ պատճառով Ժաննայի դերակատարմամվ վհուկի նկարը զարդարեց ֆիլմի աֆիշը ։ Ֆիլմի բազմաթիվ հնարքներ Ժաննան անձամբ է կատարել։
2010 թվականին Ժաննայի մասնակցությամբ դուրս եկավ մեկ այլ ֆիլմ՝ «Ինչի մասին են խոսում տղամարդիկ» («О чём говорят мужчины»)։ Ժաննան խաղացել է Ով եմ ես («Кто Кто я?») դետեկտիվ ֆիլմում, որի պրեմիերան կայացավ 2010 թվականի նոյեմբերի 11-ին։ Ժաննան նկարահանվել է մի քանի ամսագրերի համար («Maxim», «Top Beauty», «InStyle», «OK!», «allure» и «Elle»)։ Հանդիսացել է «Orient Watch», «Rexona», Ակտիվա յոգուրդի ընկերությունների դեմքը  ,։
2011-2012 թվականներին Ժաննան վարել է «Արձակուրդներ Մեքսիկայում» («Каникулы в Мексике») ռեալիթի շոուի առաջին երկու եթերաշրջանները ։.
Պաշտոնապես ամուսնացած չէ։ Քաղաքացիական ամուսինը ռուս հաղորդավար Դմիտրի Շեպելևն է ։ 2013 թվականի ապրիլի 7-ին Մայամիում ծնվել է նրանց որդին՝ Պլատոնը։
Հիվանդություն
Ռուսաստանի առաջին հեռուստաալիքը հատուկ հանգանակություն կազմակերպեց Ժաննայի բուժման ծախսերը հոգալու նպատակով. 2014 թվականի հունվարի 24-ին հանգանակության արդյունքում հավաքվեց 66 447 800 ռուբլի։ Իսկ Ռուսֆոնդի միջոցով՝ 1 307 615 ռուբլի ։ 2014 թվականի հունվարի 27-ին երգչուհու պրոդյուսերը հայտնեց, որ նյու-յուրքյան կլինիկայի բժիշկները դրական եզրակացություն են տվել Ժաննայի բուժման կապակցությամբ ։ Հունվարի 31-ին կլինիկայի ծախսերը փակելուց հետո որոշվեց, որ մնացած գումարը կուղղվի չարորակ ուռուցքներով հիվանդ երեխաների բուժմանը ։
2014 թվականի հունվարի 30-ին Ժաննային օգնության խնդրանքով հանրությանը դիմեց Շերոն Օզբորնը, Օզզի Օզբորնի կինը ։. 2014 թվականին բուժման երկարատև կուրսերից հետո Ժաննան վերականգնողական պրոցեդուրաների նպատակով հաստատվեց Յուրմալայում, որտեղ տոնեց իր 40-ամյակը։ 2014 թվականի հոկտեմբերին երգչուհին վերադարձավ Մոսկվա։ Մինչ այդ երգչուհին գամված էր հաշմանդամի սայլակին, որից հետո ինքնուրույն քայլելու փորձեր կատարեց   ։ 2015 թվականի հայտարարվեց, որ Ժաննան վերսկսել է բուժման կուրսերը ԱՄՆ-ում ։.
Չարտեր
«-» նշանակում է, որ երգը բացակայում է չարթում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս երգչուհիներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:«Ոսկե գրամաֆոն» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Ռուս մոդելներ Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ
Ախոռջիկ (այլ կիրառումներ)
Ախոռջիկ, կարող է վերաբերել՝
Դոմինիկ Ռաաբ
Դոմինիկ Ռենի Ռաաբ (Dominic Rennie Raab, ), բրիտանացի քաղաքական գործիչ, Պահպանողական կուսակցության անդամ Մեծ Բրիտանիայում։ Եվրոպական միությունից Մեծ Բրիտանիայի դուրս գալու նախարար (2018 թվականի հուլիս-նոյեմբեր) ։ Մեծ Բրիտանիայի արտաքին գործերի նախարար, իսկ 2019 թվականի հուլիսի 24-ից՝ Բորիս Ջոնսոնի նախարարությունում արտաքին գործերի նախարար։
Կենսագրություն
Ավարտել է Լեդի Մարգարեթ Հոլը (Օքսֆորդ) և Հիսուսի քոլեջում (Քեմբրիջի համալսարան) ստացել է մագիստրոսի աստիճան, այնուհետեւ զբաղվել է իրավաբանական պրակտիկայով ։ Նա սոլիսիտորի աշխատանքի զգալի փորձ է կուտակել, ինչպես նաև դարձել է պրոֆեսիոնալ բանակցող (մասնավորապես, օգնել է Օսլոյի խաղաղ բանակցություններում Պաղեստինյան պատվիրակությանը և Թոնի Բլեերին պաշտպանել Է նրա դեմ հայց ներկայացնելու Սլոբոդան Միլոշևիչի փորձերից) ։
Քաղաքական կարիերա
2010 թվականին ընտրվել է Իշեր և Ուոլթոն (Սուրեյ) ընտրատարածքի համայնքների պալատ՝ հաղթելով 58,9% արդյունքով (նրա հիմնական մրցակիցը՝ լիբերալ դեմոկրատ Լայոնել Բլեքմենը, ստացել է ընտրողների 24,8%-ի աջակցությունը) ։
2012 թվականի մարտի 7-ին Ռաաբը Սերգեյ Մագնիտսկու մահվան հետ կապված նախաձեռնել էր օրինագիծ, որը նախատեսում է բրիտանական իրավազորությունում ակտիվների կալանք և բրիտանական վիզաների փակում ռուս պաշտոնյաների համար, որոնք մեղավոր են մարդու իրավունքների խախտման մեջ ։
2017 թվականի հունիսի 8-ի խորհրդարանական ընտրությունները Ռաաբին նոր հաղթանակ բերեցին նախկին ընտրատարածքում, թեև նրա արդյունքը՝ 58,6 %-ը, 4,3 %-ով ցածր էր 2015 թվականի ընտրություններում նրա իսկ ձեռքբերումից։ Այնուամենայնիվ, այս անգամ մրցակիցներից ուժեղագույն Լանա Հայլենդսը (Lana Hylands) ստացել է ձայների ընդամենը 19,7 %-ը ։
2017 թվականի հունիսի 12-ին դարձել է դատարանների և արդարադատության կրտսեր նախարար, իսկ 2018 թվականի հունվարի 9-ին նշանակվել է Համայնքների և տեղական ինքնակառավարման նախարարությունում բնակարանային տնտեսության և պլանավորման կրտսեր նախարար։
Աշխատանքը Թերեզա Մեյի կառավարություններում
2018 թվականի հուլիսի 9-ին Դևիսի հրաժարականից հետո Ռաաբը ստացավ ԵՄ-ից դուրս գալու նախարարի պորտֆելը Թերեզա Մեյի երկրորդ աշխատասենյակում ։
2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ին անհամոզիչ անվանեց Սաուդյան Արաբիայի պաշտոնատար անձանց առաջին բացատրությունները Թուրքիայում Սաուդյան հյուպատոսությունում լրագրող Ջամալ Խաշոգջիի մահվան հետ և հայտարարեց, որ Բրիտանիան ցանկանում է տեսնել սպանության մեղավորներին պատասխանատվության ենթարկելը, բայց անհրաժեշտ է շարունակել երկխոսությունը թագավորության հետ, այլ ոչ թե խզել հարաբերությունները նրա հետ ։
2018 թվականի նոյեմբերի 15-ին հրաժարական տվեց՝ դատապարտելով կառավարության հավանությանն արժանացած ԵՄ-ից դուրս գալու ծրագիրը և հայտարարելով, որ Մեծ Բրիտանիայի շանտաժի դեմքը պետք է պատրաստ լինի ԵՄ-ից դուրս գալ առանց համապատասխան համաձայնագրի ։
Աշխատանքը Բորիս Ջոնսոնի կառավարությունում
2019 թվականի հուլիսի 24-ին Բորիս Ջոնսոնի նախարարությունում նշանակվել է արտաքին գործերի նախարար և առաջին նախարար ։
Անձնական կյանք
Դոմինիկ Ռաաբը հրեական ընտանիքից սերված Պիտեր Ռաաբի որդին է, որին ծնողները երեխա ժամանակ Չեխոսլովակիայից Մեծ Բրիտանիա են տարել 1938 թվականին՝ Մյունխենյան համաձայնագրի կնքումից հետո ։
Կարատեի սև գոտու հավակնորդ, նախաճաշին ամեն օր ուտում է խորտկարանի միանման սենդվիչներից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պահպանողական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի արտաքին գործերի նախարարներ Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Ախուրիկ (այլ կիրառումներ)
Ախուրիկ, կարող է վերաբերել՝
Մալինովկա (գյուղ, Կարատուզսկի շրջան)
Մալինովկա (Малиновка), գյուղ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Կարատուզսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Կարատուզսկի շրջանի բնակավայրեր
Կորենեկ (գյուղ, Գլուխովի շրջան)
Կորենեկ (Кореньок), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կորենեկ գյուղում բնակվում էր 316 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Գլուխովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Յուրի Չուբկով
Յուրի Դմիտրևիչ Չուբկով (Юрий Дмитриевич Чубков, ), խորհրդային և ռուս արձակագիր, գրող, էսսեիստ։ Ռուսաստանի գրողների միության անդամ, Պետրովսկի գիտությունների և արվեստի ակադեմիայի թղթակից անդամ։ Նիկոլայ Գոգոլի անվան գրական մրցանակի դափնեկիր (2007)։
Կենսագրություն
Յուրի Չուբկովը ծնվել է 1938 թվականի հոկտեմբերի 13-ին, Լենինգրադում։ Հայրը աշխատել է արտադրության մեջ որպես վարպետ, մայրը `մանկապարտեզում` որպես դաստիարակչուհի։ Պատերազմի սկզբում ընտանիքը տարհանվում է Սիբիր, ճանապարհին Յուրին կորում է, բայց շուտով նրան գտնում են։ Նովոսիբիրսկում ավարտում է ուսումը երեկոյան դպրոցում և այդտեղից զորակոչվում է խորհրդային բանակ։
Զորացրվելուց հետո նա սկսում է  ինքնուրույն ուսումնասիրել իսպաներեն։ Ընդունվել և սովորել է Լենինգրադի պետական համալսարանի պորտուգալական բաժնում։ 1967 թվականին ստացել է բարձրագույն կրթության դիպլոմ և գործուղվել Դուշանբե՝ աշխատելու որպես թարգմանիչ։ Դասավանդել է Մոսկվայի օտար լեզուների ռազմական ինստիտուտում, իսկ հետագայում աշխատել է որպես թարգմանիչ Լենինգրադի «Ինտուրիստ»-ում ։
Այնուհետև գործուղվել է Մոզամբիկ, աշխատել որպես տնտեսական առաքելության թարգմանիչ։ Այս երկրի մշակույթը արտացոլվել է նրա գրական ստեղծագործություններում։ Չուբկովի «Մոզամբիկի հեքիաթները» (1983) լույս են տեսել «Детгиз» հրատարակչությունում, իսկ «Մապուտոյից մինչև Ռուվումա» վիպակը (1989) «Детская литературара» հրատարակչությունում; «Глобус» հրատարակչությունում` ակնարկներ Աֆրիկայի, ինչպես նաև Բրազիլիայի և Հարավարևելյան Ասիայի բնակիչների մշակույթի և սովորույթների մասին (1982-1987)։ «Փախչելու տեղ չկա» վեպի սկիզբը նույնպես ընթերցողին տանում է աֆրիկյան երկիր ՝ դիվանագիտական հաստատության մթնոլորտ ։
Չուբկովը գրական ստեղծագործությամբ  սկսել է զբաղվել իր կյանքի ուսանողական շրջանից։ Նրա առաջին աշխատանքը՝ «Հոգեբան» պատմվածքը, լույս է տեսել 1972 թվականին։ 1979 թվականից անընդմեջ տպագրվում է «Аврора», «Звезда», «Нева», «Медвежьи песни», «Михайловский замок», «Изящная словесность» ամսագրերում, «Глобус», «На суше и на море» ժողովածուներում։  Նրա առաջին գիրքը ՝ «Պատվանդանը», լույս է տեսել 1983 թվականին «Редактор» հրատարակչությունում։ Երկու տասնյակ վեպերի և մեծ վիպակների հեղինակ է։
Ըստ իրենց բովանդակության՝ նրա ստեղծագործությունները կարելի է բնորոշել որպես սոցիալ-հոգեբանական, կենցաղային և քրեական։ Հեղինակն աշխատել է մենիպպեյա (ծաղրական) ժանրում։ Գոգոլին Չուբկովը համարել է իր գրական ուսուցիչը։
2007 թվականին Գրքի II միջազգային ցուցասրահում նրա «Փախչելու տեղ չկա» գիրքը «Շինել» անվանակարգում արժանացել է Նիկոլայ Գոգոլի անվան գրական մրցանակի։
Երկնաքար
Երկնաքարեր. միջմոլորակային տարածությունից Երկրի վրա ընկնող երկաթային կամ քարային մարմիններ։ Տարածված է այն տեսակետը, որ երկնաքարերը փոքր մոլորակների բեկորներ են, որոնք էլիպսաձև ուղեծրով շարժվում են միջմոլորակային տարածությունում և Երկրի ուղեծրի հետ հանդիպելիս ներխուժում մթնոլորտ։ Երկնաքարի անկումն ուղեկցվում է լուսային, ձայնային և մեխանիկական երևույթներով, ընդ որում երկնքում երևում է թռչող կրակի գունդ՝ ասուպ, բոլիդ։ Մթնոլորտով անցնելիս երկնաքարը հաճախ մասնատվում է տասնյակ, հարյուրավոր և նույնիսկ հազարավոր մանր բեկորների, ընկնում երկնաքարային կամ ասուպային անձրևի` աստղաթափի տեսքով։ Մեծ արագությամբ (2-5 կմ/վրկ) Երկրի մթնոլորտ ներխուժելով՝ երկնաքարն անկման վայրում առաջացնում է մի քանի մմ-ից մինչև մի քանի կմ տրամագծով փոսեր՝ երկնաքարային խառնարաններ։ Սովորաբար, երկնաքարը կոչվում է այն բնակավայրի կամ աշխարհագրական տեղանքի անվամբ, որտեղ ընկել է։ Ի տարբերություն երկրային քարերի, երկնաքարն ունի ողորկ ելուստներ, մակերևութային փոսիկներ և պատված է հալված բարակ կեղևով։ Երկնաքարի չափերը միլիմետրի մասերից մինչև մի քանի մ են, իսկ զանգվածը՝ միլիգրամի մասերից մինչև մի քանի տոննա։ Հայտնի է մեկ տոննայից ավելի ծանր մոտ 35 երկնաքար։ Ամենամեծը հայտնաբերվել է Աֆրիկայում (Հոբա, 1920), մոտ 60 տ է։ Մեծությամբ երկրորդը (մոտ 30 տ) Քեյփ-Յորք երկնաքարն է, որը հայտնաբերվել է 1818 թ., Գրենլանդիայում։
Յուրի Չուբկով
Կենսագրություն
1989 թվականից անդամակցել է Ռուսաստանի գրողների միությանը, 2006 թվականից՝ Պետրովսկայայի արվեստի և գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ։
Երկնաքար
Հայերենը շատ հարուստ է մետեոր (μετέωρος – հուն.` երկնային) բառի հոմանիշներով, որոնք ճշգրիտ են և իմաստալից` շանթաքար, օդաքար, օդերկաթ, շողաձիգ, երևութաքար, պոչաստղ, թռչող աստղ, ընկնող աստղ, սելաս, սելք, վերամբարծեալք, աստղինք և այլն։
Հայ մատենագրության մեջ կա ասուպի և աստղաթափի (ասուպային անձրև) երևույթների ութ նկարագրություն։
Յուրի Չուբկով
Կենսագրություն
Բնակվել է Սանկտ Պետերբուրգում։ Մահացել է 2010 թվականի մայիսի 24-ին ։
Երկնաքար
902 թ. եղել է աստղաթափ. աստեղք երևեցան յերկինս ի ձև հրեղէն նետից (Հեթում Պատմիչ)։
Յուրի Չուբկով
Մատենագիտություն
Գրքեր և արձակ
Երկնաքար
1023 թ. հոկտեմբերին ցոլացեալ աստղ է երևացել''. յառաջ քան զնուաղել լուսոյն եղև գոչիւն և թընդիւն ահաւոր'' (Հովհաննես Կոզեռն)։
1070 թ. նոյեմբերին դիտվել է աստղաթափ. ամենայն աստեղք յերկիր հեղուին (Մատթեոս Ուռհայեցի)։
Յուրի Չուբկով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային արձակագիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Ռուս արձակագիրներ Կատեգորիա:Ռուս գրողներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Նիկոլայ Գոգոլի անվան գրական մրցանակի դափնեկիրներ
Երկնաքար
1109 կամ 1110 թ. ձմռանը Վանա լճի մեջ խոշոր երկնաքար է ընկել. ի յամս ՇԾԹ... ի մթին գիշերին կտրեալ եղև հուր ի վերնական հաստատութենէ երկնից և ի բարձրութենէ անտի ցոլացեալ եղև և հարեալ զարկանէր զծովն Վասպուրականայ (Մատթեոս Ուռհայեցի)։ Նույնը հիշատակել է նաև Սմբատ Սպարապետը. ''ի թուին ՇԾԷ... հուր ցոլաց յերկնից, և անկաւ ի ծովն Վասպուրականի մեծ որոտմամբ''։
1265 թ. երկնաքարի հարված է եղել. ''երևեցաւ... նշան զարմանալի լոյս պայծառ իբրև զթուրն և երկայն զըռումպ և լայնքն թիզ Ա.'' (Հեթում Պատմիչ)։
1347-62 թթ. միջև հավի մեծության, մոտ 1,5 կգ զանգվածով, պողպատից ամուր երկնաքարը հարվածել է նավին և մնացել ներսում. ''յերկնից քար մի, չափ հաւանո միոջ... կոտրեալ ծակեաց զվեր առաստաղ նաւին, և էանց ի ներս և մնաց անդ'' (Ներսես Պալիենց)։
1358 թ. Անանուն Լիվոռնացին նկարագրել է խոշոր ասուպ. երևեցաւ սիւն մի հրեղէն և եղև շարժ մի ահագին։
1641 թ. սեպտեմբերին Զաքարիա Քանաքեռցին ականատես է եղել դանդաղ շարժվող (հետևաբար` բարձրաթռիչ) երկնաքարի անկման. ''և էջ լոյս սաստիկ ու ահագին, լայն և երկայն, և էջ մինչև ի մերձենալ յերկիր... որպէս անիւ երթար դէպ ի հիւսիս... հանդարտութեամբ և մեղմով'', վկայելով միաժամանակ, որ այն տեսել են նաև Ախալցխայում։
Գեղարքունիքի մարզի Սևսարի երկնադիտարանում պատկերված է հազվադեպ խոշոր ասուպի երևույթ։
Կատեգորիա:Երկնաքարեր
Շահումյան փողոց (Կրասնի Սուլին)
Շահումյան փողոց (Улица Шаумяна), փողոց Ռուսաստանի Ռոստովի մարզի Կրասնի Սուլինի շրջանի և Կրասնոսուլինսկի քաղաքային շրջանի վարչական կենտրոն Կրասնի Սուլին քաղաքում։ Անվանվել է կոմունիստական կուսակցության և միջազգային բանվորական շարժման հայ անվանի գործիչ, մարքսիզմի տեսաբան, սոցիոլոգ, ժուռնալիստ, հրապարակախոս Ստեփան Շահումյանի (1878-1918) պատվին։ Սկիզբ է առնում Մագնիտոգորսկի փողոցից և ավարտվում 2-րդ Զարեչնայա փողոցի և Պրոֆսոյուզնի նրբանցքի հետ հանգույցում։ Երկարությունը 950 մետր է։
Նկարագրություն
Կրասնի Սուլին քաղաքի Շահումյան փողոցը սկսվում է Մագնիտոգորսկի փողոցից, հատում է Ռոզա Լյուքսեմբուրգի փողոցը, Մոստովոյ նրբանցքը և ավարտվում 2-րդ Զարեչնայա փողոցի և Պրոֆսոյուզնի նրբանցքի հետ հանգույցում։ Փողոցի երկարությունը 950 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 39 շինություն. ձախ կողմում (կենտ համարներ)՝ 19 շենք, իսկ աջ կողմում (զույգ համարներ)՝ 20 շենք։ Փողոցի ձախ կողմում, թիվ 19 շենքից հետո, գտնվում է Կրասնի Սուլինի քաղաքային գերեզմանոցը։
Հոգեբանական դրամա
Հոգեբանական դրամա (Psychological drama) կամ հոգեդրամա (psychodrama), դրամայի ենթաժանրը, որի շեշտը դրվում է հոգեբանական տարրերի վրա ։ Այն հաճախ համընկնում է այլ ժանրերի հետ, ինչպիսիք են դետեկտիվը, ֆենտեզին, սև հումորը և գիտաֆանտաստիկ ժանրերը, և սերտորեն կապված է հոգեբանական սարսափ և հոգեբանական թրիլլեր ժանրերի հետ։ Հոգեբանական դրաման օգտագործում է այս ժանրերի փոխաբերությունները, որպեսզի կենտրոնանա մարդու հոգեվիճակի և հոգեբանական ազդեցությունների վրա՝ սովորաբար հասուն և լուրջ տոնով։
Շահումյան փողոց (Կրասնի Սուլին)
Նկարագրություն
Շահումյան փողոցի զգալի հատվածը Գնիլուշա գետին զուգահեռ է։ Շահումյան փողոցի փոստային դասիչն է՝ 346359։
Հոգեբանական դրամա
Հոգեբանական դրաման ուսումնասիրում է այնպիսի թեմատիկ տարրեր, ինչպիսիք են՝ լքվածությունը, անցումային տարիքի խնդիրները, ժխտումը, հաշմանդամությունը, երազների հաջորդականությունը, հոգեկան հիվանդությունները, սեռականությունը, էմոցիոնալ անկայունությունը, վարքը, հետտրավմատիկ սթրեսային խանգարումը, հոգեբանական բռնությունը, հոգեբանական արվեստը, սոցիալական հիվանդությունները և այլ լուրջ քննարկումներ, որոնք ընդգծում են ինչպես հերոսների կյանքի, այնպես էլ իրականության խնդիրները։
Շահումյան փողոց (Կրասնի Սուլին)
Նկարագրություն
Փողոցն անվանվել է կոմունիստական կուսակցության և միջազգային բանվորական շարժման հայ անվանի գործիչ, մարքսիզմի տեսաբան, սոցիոլոգ, ժուռնալիստ, հրապարակախոս, Կովկասի բոլշևիկների ղեկավար (1917), Բաքվի 26 կոմիսարներից մեկի` Ստեփան Շահումյանի (1878-1918) պատվին։
Հոգեբանական դրամա
Վաղ օրինակներ
Հոգեբանական դրաման հայտնի է որպես 20-րդ դարասկզբի ամենաքիչ հանդիպող և հնագույն ենթաժանրերից մեկը, որի ամենավաղ օրինակներն են «Շշնջացող երգչախումբը» (1918) և «Ագահությունը» (1924)  ։ 20-րդ դարի սկզբից մինչև դարի կեսերը հայտնի հոգեբանական դրամա ժանրի այլ վաղ ֆիլմերի օրինակներն են՝
Շահումյան փողոց (Կրասնի Սուլին)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնի Սուլինի փողոցներ
Հոգեբանական դրամա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Դրամա հեռուստասերիալներ Կատեգորիա:Դրամատուրգիա Կատեգորիա:Կինոյի ժանրեր Կատեգորիա:Հեռուստատեսային ժանրեր Կատեգորիա:Համակարգչային խաղերի ժանրեր
Աբազովկա (գյուղ, Զաչեպիլովի շրջան)
Աբազովկա (Абазівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1750 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Աբազովկա գյուղում բնակվում էր 529 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1788 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 295,86 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Զաչեպիլովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1750 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ամատո
Ամատո (Amato) կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզում՝ Կատանձարոյի գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 874 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 44 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 20 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 88040 ։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0961 ։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ախուրյան (այլ կիրառումներ)
Ախուրյան, կարող է վերաբերել՝
Ալթունթաշ (լեռ)
Ալթունթաշ, լեռ լեռնային Կիլիկիայում ։
Սեդրակ Շահեն
Սեդրակ Շահեն (Սեդրակ Գրիգորի Շահինյան, ), հայ գրող, հասարակական գործիչ։ 1903 թվականից հնչակյան կուսակցության անդամ։
Կենսագրություն
Սեդրակ Շահենը ծնվել է Կարինի նահանգի Քղիի գավառի Օրոր գյուղում։ 1903 թվականին անդամագրվել է ՍԴՀԿ-ին։ Մինչև 1913 թվականը ուսուցչություն է արել Տիգրանակերտի, Տարոնի, Սասունի և Քղիի շրջաններում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին խմբագրել է «Երիտասարդ Հայաստան» թերթը, պաշտպանել Խորհրդային Միության ժողովուրդների պայքարն ընդդեմ գերմանական ֆաշիզմի։ Շահենը հիմնականում թատերագիր է։ Նրա «Կարկառուն կամարներ» (1917 թ.), «Քսան կախաղաններ» (1918 թ.), «Զեյթուն» (1920 թ.), «Թալաաթի անկումը» (1928 թ.) դրամաներում արտացոլված է հայ ժողովրդի պայքարը թուրքական բռնակալության դեմ։ Տեղագրական, ազգագրական, պատմագիտական արժեք են ներկայացնում «Սասունք» (1919 թ.), «Կիլիկիո ձախողանքը․ պատասխանատու դերակատարները և մեղսակիցները» (1921 թ.) և այլ երկեր։ 1964 թվականին Շահենը եղել է Խորհրդային Հայաստանում, տպավորությունների արգասիքն է «Հայաստանի հոյակապ նվաճումները» (1965 թ.) գիրքը։ Գրի է առել «Սասնա ծռեր»ի մի քանի պատում («Քաջ Թորոսը», 1967 թ., «Սասունին», 1968 թ.)։
Բոլշոե Պետրովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Բոլշոե Պետրովո (Большое Петрово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Nintendo GameCube
Nintendo GameCube (ճապոներեն՝ ニンテンドーゲームキューブ Նինտենդո։ Գե:մուկյու:բու); Պաշտոնական անվանումով GCN արևմուտքում և NGC՝ Ճապոնիայում, Nintendo-ի չորրորդ տնային խաղային վահանակը պատկանում է խաղային համակարգերի վեցերորդ սերնդին։ Nintendo 64-ի իրավահաջորդը և Wii-ի նախորդը։
Ի տարբերություն այդ սերնդի իր մրցակիցների (PlayStation 2 և Xbox), GameCube-ն օգտագործում է մինի DVD-ի վրա հիմնված սկավառակներ լրիվ չափի DVD-ների փոխարեն։ Չկա DVD վիդեո և աուդիո ձայնասկավառակներ նվագարկելու աջակցություն, ինչպես նաև այլ կոնսուլների հնարավորությունները՝ օգտագործելով լրիվ չափի օպտիկական սկավառակներ։
Բացի այդ, GameCube-ը ներկայացրեց միացման բազմաթիվ տարբերակներ Nintendo կոնսուլների համար և չորրորդն էր Nintendo 64DD-ից, Famicom մոդեմից և Satellaview-ից հետո, որը պաշտոնապես աջակցում էր առցանց խաղին Nintendo GameCube լայնաշերտ մոդեմի միջոցով։ Այն նաև հնարավորություն ուներ միանալու Game Boy Advance-ին և օգտվելու որոշակի խաղերի բացառիկ հնարավորություններից կամ օգտագործելու ձեռքի համակարգը որպես Game Boy Player-ի վերահսկիչ։
GameCube-ն առաջին անգամ հիշատակվել է Nintendo Power ամսագրի #145 համարում։ Վահանակը թողարկվել է 2001 թվականի սեպտեմբերի 14-ին Ճապոնիայում, 2001 թվականի նոյեմբերի 18-ին Հյուսիսային Ամերիկայում, 2002 թվականի մայիսի 3-ին Եվրոպայում և 2002 թվականի մայիսի 17-ին Ավստրալիայում։ Nintendo GameCube-ը վաճառել է 21,74 միլիոն կոնսուլ ամբողջ աշխարհում ։
Նախապատմություն
1997թ.-ին գործարկվեց ArtX անունով գրաֆիկական ապարատային նախագծման ընկերություն, որտեղ աշխատում էին քսան ինժեներներ, որոնք նախկինում աշխատել էին SGI-ում Nintendo 64-ի գրաֆիկական սարքավորումների նախագծման վրա։ Թիմը գլխավորում էր Վեյ Յենը, ով եղել է SGI-ի Nintendo Operations-ի ղեկավարը, բաժինը, որը պատասխանատու էր Nintendo 64-ի հիմնարար ճարտարապետական նախագծման համար ։
Զարգացում
1998թ.-ին համագործակցելով Nintendo-ի հետ՝ ArtX-ը սկսեց Nintendo-ի վեցերորդ սերնդի տեսախաղի կոնսոլի համակարգային տրամաբանության և գրաֆիկական պրոցեսորի (կոդանունով Flipper) նախագծումը։ Վահանակի նախագիծն ուներ մի շարք ծածկանուններ՝ N2000, Star Cube և Nintendo Advance : 1999 թվականի մայիսին կայացած Nintendo-ի մամուլի ասուլիսում կոնսոլն առաջին անգամ հրապարակավ հայտարարվեց որպես «Project Dolphin»՝ Nintendo 64-ի իրավահաջորդը ։ Հետագայում, Nintendo-ն սկսեց տրամադրել զարգացման փաթեթներ խաղերի մշակողների համար, ինչպիսիք են Rare և Retro Studios-ը։ Nintendo-ն նաև ռազմավարական համագործակցություն ձևավորեց IBM-ի հետ, որը ստեղծեց Դելֆինի ԿՄՀ, որը կոչվում էր «Gekko»:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայտնվել է 2001 թ Կատեգորիա:GameCube
Մալինովկա (գյուղ, Կստովսկի շրջան)
Մալինովկա (Малиновка), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կստովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կստովսկի շրջանի բնակավայրեր
Ավազային Մեծ անապատ
Ավազային Մեծ անապատ (Great Sandy Desert), Ավստրալիայի Արևմտյան սարավանդի անապատներից մեկը, Ֆիցրոյ գետի հովտի և Հարավային արևադարձի միջև ։ Տարածությունը 360 հզ. կմ² է, միջին բարձր, հարավում՝ 700 - 500 մ է, հյուսիսում՝ 300 մ է։ Գերակշռող կավա-աղուտային հարթավայրերը բաժանված են 10 - 12 մ բարձրության ավազաթմբերով։ Ավստրալիայի ամենաշոգ վայրերից է, ամռան (դեկտեմբեր–փետրվար) միջին ջերմաստիճանը 35 °C է, ձմռանը՝ 20 °C–ից 15 °C։ Տեղումները (200-450 մմ) անկանոն են, երաշտները՝ հաճախակի, գոլորշիացումը՝ չափազանց մեծ։ Արմատական ապարների մերկացման վայրերում կան բնական ջրավազաններ և աղբյուրներ։ Մեծ լիճը Մակկոյն է։ Հիմնականում տիրապետում են ճմային հացազզիները։ Ավազները ամրացված են սպինիֆիքսով, տեղ տեղ աճում են ակացիաներ, ցածրահասակ էվկալիպտներ։ Թույլ է ուսումնասիրված, չունի մշտական բնակչություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի անապատներ
Ղզլքիլիսա
Ղզլքիլիսա (ყიზილქილისა), հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Ծալկայի շրջանում, Ծալկայից 25 կմ հյուսիս-արևմուտք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 1580 մ բարձրության վրա։
Բնակչություն և տնտեսություն
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 1848 բնակիչ, հիմնականում հայեր, իսկ 2014 թվականին գյուղում արդեն ապրում էր 1252 մարդ , ովքեր զբաղվում են հողագործությամբ և անասնապահությամբ։
Գյուղն ունի միջնակարգ դպրոց և գրադարան։
Պատմություն
Գյուղի անվանումը թարգմանաբար նշանակում է Կարմրավանք։ Գյուղը հիմնադրել են Էրզրումի նահանգից եկած հայերը` 1829 թվականին։ Եկեղեցին (Սուրբ Աստվածածին) կառուցվել է 1869 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ծալկայի շրջան Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Նորայր Բեյլերյան
Նորայր Մանվելի Բեյլերյան ( - մայիսի 25, 2023, Երեւան, Հայաստան), հայ ֆիզքիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1975), պրոֆեսոր (1977): ՀԽՍՀ բարձրագույն դպրոցի վաստակավոր գործիչ (1981): Եվրոպական բնական գիտությունների ակադեմիայի իսկական անդամ (2011) ։
Հե­ղի­նակ է ա­վե­լի քան 700 գի­տա­կան հոդ­վածի, 30 հե­ղի­նա­կային ար­տո­նագ­րի և ե­րկ­հա­տոր դա­սագր­քե­րի՝ «­Քի­մի­ա­կան կի­նե­տի­կա» (Եր., 1978, 1980), «­Ֆի­զի­կա­կան քի­մի­ա» (Եր., 2016), հա­մա­հե­ղի­նակ է «Է­կո­լո­գի­ան և ժա­մա­նա­կա­կից քի­մի­ան» (Եր., 1986), «­Քի­մի­այի խն­դիր­նե­րի լու­ծում­ներ» (Եր., 1984), «­Քի­մի­այի շտե­մա­րան» (Եր., 1998) գր­քե­րի։
Կենսագրություն
Նորայր Բեյլերյանը ծնվել է 1929 թվականի հուլիսի 14-ին, Եգիպտոսի Կահիրե քաղաքում։ 1947 թվականին ավարտել է Կահիրեի Գալուստյան միջնակարգ դպրոցը, 1953 թվականին՝ Երևանի պետական համալսարանը։ 1976-2000 թվականներին եղել է ԵՊՀ ֆիզիկայի և կոլոիդային քիմիայի ամբիոնի վարիչ, միաժամանակ՝ պոլիմերման շարժընթացների կինետիկայի հիմնախնդրի լաբորատորիայի գիտական ղեկավար ։
­Գի­տա­կան հե­տա­զո­տու­թյուն­ներն ըն­թա­ցել են մի շարք հիմ­նա­րար ո­ւղ­ղու­թյուն­նե­րով. լու­ծույթ­նե­րում պե­րօք­սիդ­նե­րի մաս­նակ­ցու­թյամբ ըն­թա­ցող ռե­ակ­ցի­ա­նե­րի կի­նե­տի­կան և մե­խա­նիզ­մը, պե­րօք­սիդ-ա­մին հա­մա­կար­գով հա­րուց­ված ռա­դի­կա­լային պո­լի­մե­ր­ման օ­րի­նա­չա­փու­թյուն­նե­րը է­մուլ­սի­ա­յում, փոքր չա­փա­բա­ժին­նե­րի ճա­ռա­գայ­թային քի­մի­ա, կոն­դես­ված մի­ջա­վայ­րի լա­զե­րային քի­մի­ա, ջրած­նի պե­րօք­սի­դի քայ­քայ­ման օ­րի­նա­չա­փու­թյուն­նե­րի ու­սում­նա­սի­րու­մը հո­ղե­րում և բնա­կան ջրե­րում, ՀՀ ո­րո­շա­կի տե­սա­կի հո­ղե­րի կա­տա­լա­զային և ֆոս­ֆա­տա­զային ակ­տի­վու­թյան ու­սում­նա­սի­րում կի­նե­տի­կա­կան ե­ղա­նա­կով, է­կո­լո­գի­ա­կան քի­մի­այի հետ կապ­ված ո­րոշ պրոբ­լեմ­նե­րի ու­սում­նա­սի­րում, շրջ­ված միջ­ֆա­զային կա­տա­լիզ։ Ստաց­ված ար­դյունք­նե­րի մի մա­սը ներդր­վել է ար­տադ­րու­թյան մեջ։
Աշխատանքները վերաբերում են հեղուկ ֆազում գերօքսիդների մասնակցությամբ ռադիկալային շղթայական ռեակցիաների կինետիկայի և մեխանիզմի, պոլիմերման -կինետիկական օրինաչափությունների, լազերային, գամմա և ռենտգենյան ճառագայթների ազդեցությամբ անօրգանական օքսիդների մակերեսի ձևափոխման ուսումնասիրությանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզքիմիկոսներ Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Օմրան Դաքնիշ
Օմրան Դաքնիշ (عمران دقنيش‎, Omran Daqneesh, ), սիրիացի տղա, որը հայտնվել է ԶԼՄ-ների և սոցիալական կայքերի ուշադրության կենտրոնում այն բանից հետո, երբ նրա լուսանկարը հայտնվեց համացանցում  ։ Երեխայի պատմությունը դարձավ Հալեպի բնակիչների տանջանքների խորհրդանիշը ։
Պատմություն
Տե՛ս նաև Սիրիական ճգնաժամ և Ռուսաստանի ռազմագործողությունը Սիրիայում
Օմրանը վիավորվել է 2016 թվականի օգոստոսի 17-ին, Հալեպի Ալ Քաթերջի (Al-Qaterji) թաղամասում տեղի ունեցած օդային հարձակման պատճառով  ։ Նա ստացել է գլխի վնասվածք և տեղափոխվել է հիվանդանոց, ապա դուրս է գրվել։
Օմրանը իր ծնողների, եղբայրների ու քույրերի հետ փրկվել է ռմբակոծված բարձրահարկ շենքից։ Նրա 10-ամյա ավագ եղբայր Ալին երեք օրից մահացել է ստացված վնասվածքներից ։ Երբ ընտանիքը կարողացել է դուրս գալ շենքից, այն փլվել է։ Ռմբակոծումից մահացել է յոթ մարդ, այդ թվում հինգ երեխա։
Լրագրող Մուստաֆա Ալ-Սարուտը և լուսանկարիչ Մահմուդ Ռասլանը համացանցում հրապարակել են փոշով և արյունով պատված երեխայի նկարը, ով նստած էր շտապ օգնության մեքենայում այն բանից հետո, երբ նրան հանել են փլատակների տակից ։ Կադրերը աշխարհի բոլոր մարդկանց մոտ հուզմունք են առաջացրել։ Համացանցում Օմրանի լուսանկարը համեմատում էին Ալան Քուրդիի նկարների հետ. վերջինս սիրիացի փախստականների երեխան էր, ով խեղդվել էր Եվրոպա նավարկելու ժամանակ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիրիայի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ