cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Աֆուլահ
Արդյունաբերություն
Աֆուլահի բոլոր ձեռնարկությունները կենտրոնացած են երկու փոքր արդյունաբերական գոտում` Աֆուլ Իլիթում և Աֆուլահում ։ Այսօր աշխատատեղերի ամենամեծ քանակը «ա-Էմեկ» հիվանդանոցային համալիրում է ։ Հիվանդանոցի անձնակազմը բաղկացած է գրեթե 2000 բժիշկներից, բուժքույրերից, սպասավորներից և տեխնիկական անձնակազմից ։
Սենեգե
Բնակչությունը կազմում է 1972 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 34,11 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 57,82 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 9070։ Հեռախոսային կոդը՝ 0783։
Աֆուլահ
Հղումներ
Կատեգորիա:Իսրայելի քաղաքներ Կատեգորիա:Իսրայելի Հյուսիսային մարզ Կատեգորիա:1925 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:1925 հիմնադրումներ Մանդատային Պաղեստինում
Սենեգե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ջոն Մեյման
Ջոն Արթուր Մոգալե Մեյման (անգլ. John Arthur Mogale Maimane, 1932 օգոստոսի 5, Պոլոկվանե, 2005 հունիսի 28 Լոնդոն), հարավաֆրիկացի լրագրող, գրող և քաղաքական գործիչ, ապարտհեյդի հակառակորդ։
Սկիզբը
Քոլեջն ավարտելուց հետո Արթուր Մեյմանը զբաղվել է լրագրությամբ։ Աշխատել է Հենրի Նկսումալոյի ղեկավարությամբ յոհաննեսբուրգյան հայտնի African Drum ամսագրում (Հետագայում՝ Drum): Զբաղվել է տարատեսակ թեմաներով, սպորտային և բոհեմական զեկույցներից մինչև քրեական հետաքննություններ։ Նա « Հոլիվուդյան լրագրողի» հեղինակություն ուներ, գրել և խոսել է անգլերեն լեզվով, որոշակի ամբարտավություն ուներ։
Լրագրող-հետաքննիչ
1956 թվականին Մեյմանը Արթուր Մոգալե կեղծանվամբ հրատարակել է հետաքննական նյութերի սերիա, որն անվանել է The Chief (Շեֆ), այն Յոհաննեսբուրգի Սոֆիթաուն արվարձանի հանցագործ աշխարհի մասին էր։ Մեյմանի բացահայտումը բարկություն առաջացրեց Սոֆիթաունի հանցագործների մոտ։ ԿՀԽ-ի Vultures-ի Դոն Մաթթերան (հետագայում հայտնի բանաստեղծ և հասարակական-քաղաքական գործիչ) պատմում էր, որ խմբում ծրագրում էին լրագրողին սպանելու։ Արթուր Մեյմանը հակասությունների մեջ մտավ նաև ապարտհեյդի ռեժիմի իշխանությունների հետ։ Հայտնի է այն դեպքը, երբ նա, պաշտպանելով աֆրիկացի թերթի լուսանկարչին, սպիտակ ոստիկաններից պահանջեց զենքի օգտագործման իրավունքի փաստաթղթեր, որն այն ժամանակ հայտնի չէր ։
1957 թվականին Արթուր Մեյմանը որպես խմբագիր աշխատել է Golden City Post լրատվական թերթի ամենօրյա հավելվածի Drum բաժնում։ 1958 թվականին լրագրողական հետաքննության ժամանակ սպանվում է Հենրի Նքուսմալոն, հանցագործները մնացին չբացահայտված։ Դրանից հետո Մեյմանը հեռացել է ՀԱՄ-ից։
Թղթակից-արտագաղթող
Տեղափախվելով Գանա, Արթուր Մեյմանը աշխատել է տեղի Drum մասնաճյուղում։ 1957 թվականին տեղափոխվել է Մեծ Բրիտանիա։ Աշխատել է Արևելյան Աֆրիկայի Reuters թղթակցությունում, ապրել է Դար-էս-Սալամում։
Տանգանիկայի անկախության հռչակումից հետո Մեյմանը մերժեց իշխող կուսակցության՝ Տանգանիկայի աֆրիկյան ազգային միության (TANU) թերթի խմբագրությունում պաշտոն զբաղեցնելու առաջարկը։ Քննադատական հրատարակությունների համար վտարվեց Տանզանիայից և վերադարձավ Լոնդոն։ Աշխատել է Բի-Բի-Սի աֆրիկյան ծառայությունում, հետո ITN հեռուստաընկերությունում։ Եղել է ապարտհեյդի հակառակորդ, քննադատել է ՀԱՄ իշխող ռեժիմը։
Վերադարձ
Հաստատվելով Յոհաննեսբուրգում՝ Մեյմանը դարձավ Mail & Guardian ազատականության քաղաքական շաբաթաթերթի խմբագիր։ Դրանից հետո մինչև 1997 թվականը ղեկավարեց Հարավային Աֆրիկայի ամենախոշոր ամենօրյա թերթը ։
Գրող
1967 թվականին Լոնդոնում հրատարակվեց Արթուր Մեյմանի Victims (Զոհեր) վեպը, որը միանգամից արգելվեց ՀԱՄ-ի իշխանությունների կողմից։ Հարավային Աֆրիկայի անգլիական ակադեմիան վեպը արժանացրել է հատուկ մրցանակի։ 2000 թվականին գիրքը Hate No More (Այլեվս չեմ ատում) վերնագրով վերահրատարակվել է։ 1996 թվականին Մեյմանի Hang On In There, Nelson (Սպասիր այնտեղ, Նելսոն) ներկայացումը Նելսոն Մանդելայի ազատ արձակման լրագրողական լուսաբանման վերաբերյալ էր։
Ռուսերեն լեզվով հավաքածուների գաղտնաբառն էր «Свобода!» (1977) և հրատարակվել է Մեյմանի Անվանիր ինձ «միսսիս» (1978) հեքիաթը, որը սպիտակ ռասիստների կողմից ազատամիտ սևամորթ երիտասարդի  սպանության մասին էր։ Մեյմանի պատմվածքը հատկապես նշել է Յուրի Նագիբինը առաջին ժողովածուի առաջաբանում։
Մահ
Արթուր Մեյմանը երկու անգամ ամուսանցած էր, ունեցել է չորս երեխա։
Էմինե Ջապարովա
Էմինե Այրովնա Ջապարովա (նաև՝ Էմինե Ջեպպար, ղրիմի թաթարերեն՝ EmineAyarqızı Ceppar, ), ուկրաինացի ղրիմի թաթար քաղաքական և պետական գործիչ, լրագրող, Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարարի առաջին տեղակալ ։
Կրթություն
Գերազանցությամբ ավարտել է Կիևի Տարաս Շևչենկոյի անվան ազգային համալսարանի միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտի միջազգային հարաբերությունների բաժինը (2000-2006)՝ ստանալով քաղաքագետ-միջազգայնագետի և անգլերենի թարգմանչի դիպլոմներ։ 2005 թվականին մասնակցել է ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի «International Visitor Leadership Program» և «Երիտասարդական այլընտրանք» ծրագրերին, ստաժավորում է անցել Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի նախագահի առաջին տեղակալի քարտուղարությունում։ 2008 թվականին մասնակցել է Նիդեռլանդների Քլինգենդալ քաղաքի Միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտի դիվանագետների վերապատրաստման ծրագրին։
Կենսագրություն
2002-2003 թվականներին հասարակական հիմունքներով աշխատել է Ուկրաինայի առաջին փոխվարչապետի հումանիտար հարցերով ծառայությունում, որպես ազգային փոքրամասնությունների հարցերով օգնական։ 2008 թվականի մարտից մինչև 2010 թվականի հունվարն աշխատել է Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարարության մշակութային և հումանիտար համագործակցության վարչության սոցիալական և հումանիտար հարցերի բաժնում որպես երրորդ քարտուղար։ 2011 թվականից սկսել է զբաղվել լրագրությամբ։ Մինչև 2014 թվականն աշխատել է որպես հաղորդավար և հաղորդումների հեղինակ Ղրիմի թաթարական ATP հեռուստաալիքում։ 2014 թվականի փետրվարից Ազատություն ռադիոկայանի լրագրող է։
Սեդովի փողոց (Դոնի Ռոստով)
Սեդովի փողոց (Улица Седова), փողոց Ռուսաստանի Դաշնության Դոնի Ռոստով քաղաքի Կիրովի շրջանում։ Անվանվել է ռուս բևեռախույզ, հիդրոգրաֆ Գեորգի Յակովլևիչ Սեդովի (1877-1914) պատվին։ Սկիզբ է առնում Վորոշիլովի պողոտայից և ավարտվում Գրիբոյեդովի նրբանցքի հետ հատումով։ Նախկինում կոչվել է Վերխնեբուլվարնայա փողոց ։ Երկարությունը 1,9 կիլոմետր է։
Նկարագրություն
Դոնի Ռոստով քաղաքի Սեդովի փողոցը սկսվում է Վորոշիլովի պողոտայից, հատում Սոկոլովի պողոտան, Նիժնեբուլվարնայա փողոցը, Չեխովի պողոտան, Կռիլովի, Ունիվերսիտետսկի նրբանցքները, Բոգատյանովսկի զառիվայր պողոտան, Ժուրավլյովի, Կրեպոստնոյ, Դերժավինի նրբանցքները, Փետրվարի 7-ի փողոցը և ավարտվում Գրիբոյեդովի նրբանցքի հետ հատումով։ Զուգահեռ է Նիժնեբուլվարնայա և Կրասնիխ Զոր փողոցներին։ Երկարությունը 1900 մետր է։ Փողոցում կա համարակալված 157 շինություն։
Էմինե Ջապարովա
Կենսագրություն
2019 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում եղել է Ժողովրդական պատգամավորության թեկնածու «Գրոյսմանի ուկրաինական ռազմավարություն» կուսակցությունից, ցուցակի  4-րդ համարը ։
2020 թվականի մայիսի 18-ից Ուկրաինայի արտաքին գործերի նախարար Դմիտրի Կուլեբայի առաջին տեղակալն է, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գործերով Ուկրաինայի ազգային հանձնաժողովի նախագահը ։
Սեդովի փողոց (Դոնի Ռոստով)
Նկարագրություն
Սեդովի փողոցի փոստային դասիչներն են՝ 344006, 344022։
Էմինե Ջապարովա
Կենսագրություն
2021 թվականի օգոստոսի 24-ին Ջապարովային շնորհվել է երկրորդ դասի արտակարգ և լիազոր դեսպանորդի դիվանագիտական աստիճան ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Կիևի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ուկրաինացի խմբագիրներ Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պետական գործիչներ
Սեդովի փողոց (Դոնի Ռոստով)
Նկարագրություն
Փողոցն անվանվել է ռուս բևեռախույզ, հիդրոգրաֆ Գեորգի Յակովլևիչ Սեդովի (1877-1914) պատվին։ Նա ավարտել է Դոնի Ռոստովի ծովագնացության դասընթացները, ապա՝ Ծովային կորպուսը։ 1902 թվականից կատարել է ջրագրական, աշխարհագրական, քարտեզական աշխատանքներ Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսում, Կոլիմայի գետաբերանում, Կասպից ծովում, Նոր երկիր և Ֆրանց Յոսիֆի երկիր կղզեխմբերում, ճշտել այդ վայրերի քարտեզները, հատկապես Նոր երկրի ափագիծը։ Ռուս-ճապոնական պատերազմի ժամանակ եղել է ականակրի հրամանատար։ 1914 թվականին սահնակներով ուղևորվել է դեպի Հյուսիսային բևեռ և Ռուդոլֆի կղզուն չհասած մահացել է ։ Դոնի Ռոստովի Սեդովի և Նիժնեբուլվարնայա փողոցների միջև գտնվող պուրակում տեղադրված է Գեորգի Սեդովի հուշարձանը ։ Սեդովի փողոց, 8 հասցեով գործում է Ջրային տրանսպորտի ինստիտուտը, որը կոչվում է Գ. Յ. Սեդովի անունով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի փողոցներ
Չերեևցի
Չերեևցի (Череївці), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Չերեևցի գյուղում բնակվում էր 258 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,891 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 289,56 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Շայիֆլի
Շայիֆլի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։ Գտնվում է Կովսական քաղաքից 15 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ողջի գետի ստորին հոսանքի աջ կողմում։ Մոտը գտնվում էր համանանուն երկաթուղային կիսակայարանը՝ Կապան-Մինջևան երկաթուղու վրա ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Պետրովյան զորանոցներ
Պետրովյան զորանոցներ (Петровские казармы), 18-րդ դարի վերջի ճարտարապետական հուշարձաններ, որոնք պահպանվել են Տագանրոգում մինչև մեր օրերը, Տրոիցկի ամրոցի «համազորային խրամաբջջի» զորամաս։ Դաշնային նշանակության պատմական հուշարձան է, ընդգրկված է Ռուսաստանի Դաշնության մշակութային ժառանգության օբյեկտների ցանկում 6110056002 ծածկագրով  և «Համազորային խրամաբջիջ» անվանումով։
Պատմություն
1803 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Սբ. Դիմիտրիա Ռոստովսկու ամրոցից (հետագայում` Դոնի Ռոստով) Տագանրոգ է տեղափոխվել զորամասի գումարտակը ։ Տագանրոգի կրկնակի գումարտակի գնդի ձևավորման համար այստեղ նոր զորանոցներ են սկսում կառուցել ։ Նախկին Տրոիցկի ամրոցը ձեռք է բերում զինվորական զորանոցների տասը «օրինակելի» խրամաբջիջ, որոնցից յուրաքանչյուրն ուներ զինվորական զորակազմ, սպայի սենյակից և խոհանոց։ Խրամաբջիջները տեղակայվեցին 51.3 x 68.4 մետրի պարագծով և շրջապատվեցին երկու մետր բարձրությամբ ցանկապատով։
«1832 թվականին Տագանրոգի պարսպապատ գետափի կառուցման ծախսերի կրճատման նպատակով գեներալ- նահանգապետի կարգադրությամբ ստեղծվել է ձերբակալվածներից կազմված 90 հոգանոց վաշտ, որի պահպանման նպատակով օգտագործվում էին քաղաքի տրամադրության տակ թողնվող մաքսավճարի գումարների 10%-ը։ Նրանց տեղակայման համար հատկացվեց ամրոցի հարմարեցված զորանոցներից մեկը։ Հետագայում այն վերանվանվեց «ուղղիչ  կալանավորական ջոկ», որը գոյատևեց մինչև 1893 թվականը և նույն թվականին էլ լուծարվեց» (Պ. Պ. Ֆիլևսկու «Տագանրոգ քաղաքի պատմությունը» գրքից)։
Պահպանված զորանոցի շենքում 1910-ական թվականներին տեղակայված էր ուղղիչ ապաստարան։ 1920-ական թվականներին զորանոցում և Ամրոցային նրբանցքի թիվ 23 տանը տեղակայված էր անչափահաս հանցագործների գաղութը ։ 1923 թվականին բջջի շինությունները ազգայնացվեցին, իսկ 1937 թվականին փոխանցվեցին № 7 տնային կառավարչությանը, որպես բնակելի շինություն ։
Թանգարան
1998 թվականին զորանոցի շինությունները պատկանում էին Տագանրոգի պատմա-ճարտարապետական արգելոցին և կազակներին, որտեղ պլանավորվող վերակառուցումից հետո նախատեսվում էր ստեղծել «Տրոիցկի ամրոցի զորանոցները» ։ Վերակառուցումից հետո թանգարանային համալիրի կազմի մեջ պետք է մտնեին զինվորական զորանոցները, սպայի տունը, խոհանոցը, վառոդի նկուղը և ջրհորը ։
2007 թվականին քաղաքի վարչակազմում քննարկվում էր Բանակային բջիջների շինություններում «Ծովային փառքի թանգարանի» ստեղծման գաղափարը ։ Սակայն այդ գաղափարից հրաժարվեցին, քանի որ այն «հավանության չարժանացավ Ռոստովի մարզի Մշակույթի նախարարության կողմից» ։
2012 թվականի հունվարին Տագանրոգի քաղաքապետարանը որոշեց ստեղծել «Պետրովյան զորանոցներ» թանգարանա-ժամանցային կենտրոն և այն միավորել Ֆաինա Ռանևսկու ապագա թանգարանի ու Ալեքսանդր I-ի հուշահամալիրի հետ ։ Այս հինավուրց համակեցությունը պետք է կոչվեր «Տագանրոգի թանգարանային համալիր» ։ 2012 թվականին թանգարանային համալիրի վերակառուցման նախագծա-նախահաշվային փաստաթղթերի համար պլանավորվել էր հինգ միլիոն ռուբլի և ևս չորս միլիոն ռուբլի ցուցադրությունների և սարքավորումների ձեռքբերման համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի զորանոցներ Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի թանգարաններ Կատեգորիա:Տագանրոգի թանգարաններ Կատեգորիա:Տագանրոգի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Զոսիմոս
Զոսիմոս (Ζώσιμος), 5-րդ դարի երկրորդ կեսի բյուզանդական պատմիչ։ Պետական ծառայությունից թոշակի անցնելուց հետո գրել է 6 գրքից բաղկացած «Նոր պատմություն» (Ἱστορία νὲα) աշխատությունը, որտեղ շարադրել է Հռոմեասկան կայսրության պատմությունը Օկտավիանոս Օգոստոս կայսրից մինչև 410 թվական գոթերի առաջնորդ Ալարիկի կողմից Հռոմի գրավումը։ Երկասիրությունը հասել է մեզ գրեթե ամբողջությամբ, այն արժեքավոր աղբյուր է հատկապես 4-5-րդ դարերի պատմական անցքերի ուսումնասիրության համար։
Կատեգորիա:Բյուզանդական պատմիչներ
Նորկանովո
Նորկանովո (Норканово, Норҡан), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 147 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Յանաուլսկի շրջանի բնակավայրեր
(7937) 1990 QA2
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,632688 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,466 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7994 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1560,26 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,230731 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,59° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրի Հոլտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սկոչակ (գյուղ, Գրեբյոնկայի շրջան)
Սկոչակ (Скочак), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գրեբյոնկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սկոչակ գյուղում բնակվում էր 29 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,474 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 61,18 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գրեբյոնկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վիտամին C
C վիտաինի ազդեցությունը օրգանիզմի վրա՝ ամրացնում է օրգանիզմի դիմադրողականությունը։ Կա քաղցր պղպեղ, ցիտրուսային մրգեր, կիվի, բրոկոլլի և այլ սննդամթերքներում։
Վիտամին C, L-ասկորբինաթթու կամ ասկորբինաթթու, ջրալույծ վիտամին է, որը հայտնաբերված է տարբեր սննդամթերքներում ու կիրառվում է որպես դեղահաբեր ։ Օգտագործվում է լնդախտի կանխարգելման ու բուժման նպատակով ։ Ասկորբինաթթուն էսենցիալ վիտամին է, մասնակցում է օրգանիզմի հյուսվածքների ռեգեներացիային ու մի շարք նյարդամիջնորդանյութերի սինթեզի ֆերմենտների համար կոֆերմենտ է : Բացի այդ, կենսագործունեությունն ապահովող մի շարք ֆերմենտների համար նույնպես ծառայում է որպես կոֆերմենտ, մասնավորապես իմունային համակարգի ։ Կարևորագույն ֆունկցիաներից է հակաօքսիդանտային ֆունկցիան ։
Ներկայումս որևէ հստակ ապացույցներ չկան ասկորբինաթթվի օգտագործման շնորհիվ մրսածությունը կանխարգելելու վերաբերյալ ։ Միևնույն ժամանակ հաստատված է, որ վիտամինի կանոնավոր օգտագործումը բերում է հիվանդների շուտ ապաքինմանը :Կան տեսակետներ, որոնց համաձայն վիտամինի կանոնավոր օգտագործումը,իմուն համակարգի խթանման ճանապարհով, կարող է նվազեցնել քաղցկեղի, սրտանոթային հիվանդությունների և մտավոր հետամնացության ռիսկերը ։ Օգտագործվում է ներքին ընդունման ու ներարկման եղանակներով ։
Վիտամին C-ն օրգանիզմի կողմից բավականին բարձր ընկալունակություն ունի ։ Վերջինիս բարձր չափաբաժիններով օգտագործումը բերում է աղեստամոքսային համակարգի ֆունկցիայի խաթարման, գլխացավերի, անքնության, մաշկի կարմրության ։ Նորմալ չափաքանակներն ապահով են հղիության ընթացքում ։ ԱՄՆ-ի բժշկական ինստիտուստը խորհուրդ չի տալիս վիտամինի մեծաքանակ օգտագործումը ։
Վիտամին C-ն հայտնաբերվել է 1912 թվականին, անջատվել՝ 1928 թվականին, և 1933 թվականին եղել է առաջին վիտամինը, որը կարողացել են սինթեզել մարդու օրգանիզմից դուրս ։ Համաշխարհային առողջապահական կազմակերպության բնորոշմամբ վիտամին C-ն դասվել է որպես ամենաանվտանգ ու արդյունավետ դեղամիջոցների շարքին, որոնք անհրաժեշտ են առողջապահական համակարգում ։ Ասկորբինաթթուն դեղատներում բավականին մատչելի ու հասանելի է, տրվում է առանց կամ դեղատոմսով ։ Ասկորբինաթթվի հայտնաբերման համար Նոբելյան մրցանակներ են շնորհվել Ալբերտ Ցզենտ- Գյորգիին ու Վալտեր Նորման Հավորֆին 1937 թվականին ֆիզիոլոգիայի և բժշկության, ինչպես նաև քիմիայի բնագավառներում, համապատասխանաբար ։ Աղբյուրներ են՝ բրուսելյան կաղամբը, բրոկոլին, ցիտրուսային մրգերը, կիվին, հում կարմիր պղպեղը, ելակը ։ Մթերքների ջերմաստիճանային մշակումն ու երկար ժամանակ պահպանումը բերում է վիտամինի օքսիդացման ։
Նշանակությունը
Վիտամին C-ն էսենցիալ է մարդկանց ու որոշ կենդանիների համար։ Վիտամին C եզրույթն օգտագորոծում ենք նկարագրելու համար ոչ միայն հենց վիտամինն, այլ այն մի քանի վիտամինանման միացություններին, որոնք կենդանիների մոտ ցուցաբերում են գրեթե նույն քիմիական ակտիվությունը։ Ասկորբատի աղերն, օրինակ՝ նատրիումի ասկորբատն (C6H7O6Na) ու կալցիումի ասկորբատը (C6H7O6Ca) օգտագործվում են դիետաների ժամանակ շատ սննդային հավելումներում։ Աղեստամոքսային համակարգում ասկորբատն անջատվում է աղերից։ Ասկորբատն ու ասկորբինաթթուն նորմայում օրգանիզմում առկա են և պայմանավորված թթվահիմնային հաշվեկշռով (pH)՝ ունակ են փոխարկվելու միմյանց։ Դեհիդոասկորբինաթթուն ունակ է փոխարկվելու ասկորբինաթթվի՝ համապատասխան ֆերմենտների ու սուբստրատների առկայությամբ ։
Վիտամին C-ն կոֆերմենտ է հանդիսանում մարդկանց ու կենդանիների օրգանիզմում ընթացող մի շարք ֆերմենտատիվ ռեակցիաներում ու մասնակցում այնպիսի կենսաբանական ռեակցիաների, ինչպիսիք են կոլլագենի սինթեզն ու հյուսվածքների ռեգեներացիան։ Մարդկանց օրգանիզմում վիտամին C-ի դեֆիցիտը հանգեցնում է ոչ նորմալ կոլլագենի սինթեզի, որն էլ իր հերթին բերում է լնդախտի առավել սուր ախտանշանների հնարավոր զարգացմանը ։ Ասկորբինաթթվի մյուս կարևոր ֆունկցիաներից է վերջինիս հակաօքսիդանտային հատկությունը, այն էլեկտրոնային դոնոր է հանդիսանում բազմաթիվ ֆերմենտատիվ ու ոչ ֆերմենտատիվ ռեակցիաներում ։ Էլեկտրոն տալով այն վերածվում է դեհիդրոասկորբինաթթվի կամ կիսադեհիդօքսիասկորբինաթթվի։ Վերջիններս կարող են վերականգնվել գլյուտաթիոնային համակարգի միջոցով և NADPH-կախյալ ֆերմենտատիվ ռեակցիաների շնորհիվ  ։
Բույսերում ասկորբատը սուբստրատ է հանդիսանում ասկորբատ պերօքսիդազայի համար։ Ֆերմենտը որպես սուբստրատ օգտագործում է ասկորբատը՝ վնասազերծելու համար թունավոր ջրածնի պերօքսիդը (H2O2)։ Ռեակցիայի արդյունքում անջատվում է ջուր (H2O) :
Անբավարարությունը
Լնդախտն առաջանում է վիտամին C-ի անբավարար քանակության հետևանքով, քանզի առանց վիտամին C-ի կոլլագենն անկարող է կատարել իր ֆունկցիաները ։ Լնդախտը հանգեցնում է մաշկի վրա շագանակագույն բծերի առաջացման, լնդերի սպունգանման խոցոտման ու բոլոր լորձաթաղանթներից արնահոսությունների։ Շագանակագույն բծերն առաջանում են հիմնականում սրունքների ու ազդրերի շրջանում, հիվանդներն ունենում են գունատ մաշկ, տրամադրության անկումներ և որոշ չափով անշարժ։ Ծանր փուլերում ունենում ենք արդեն թարախային էքսուդանտներ, թափվում են հիվանդի ատամներն, իսկ ծանր դեպքերում արձանագրվում է մահ։ Մարդու օրգանիզմը որոշ քանակությամբ պահեստավորում է վիտամին C, սակայն, երբ դադարում է օրգանիզմ վիտամինի ներմուծումը սննդի հետ, օրգանիզմի պահուստները սպառվում են։ Լնդախտի ախտանշանները չափահաս, ընկճախտով չտառապող մարդկանց մոտ՝ վիտամին c-ի ամբողջովին սննդակարգից հեռացման պայմաններում, կազմում է մեկից վեց ամիս՝ կախված տվյալ մարդու օրգանիզմում վիտամինի պահուստի հետ ։
Հայտնի հետազոտողներ փորձեր էին կատարում Բրիտանիայում ու Այովա նահանգում բանտարկյալների վրա՝ փորձելով բացահայտել լնդախտի զարգացման առանձնահատկությունները։ Հետազոտություններն անցկացվում էին Երկրորդ համաշխարհային տարիներին կռված մարդկանց վրա՝ 1960-1980 թվականների ընթացքում։ Հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ լնդախտի բոլոր ախտանշաները, որոնք ի հայտ էին գալիս ասկորբինաթթվից գրեթե զուրկ սնունդ ընդունելու պայմաններում, վերանում են՝ սննդային հավելումների տեսքով վիտամինի օրական 10 գրամ ընդունման դեպքում։ Այս կինիկական էքսպերիմենտում որևէ ակնառու տարբերություներ չարձանագրվեցին այն տղամարդկանց մոտ, ում օրական 70 մգ վիտամին էին տալիս (արյան մեջ վիտամինի 0.55 մգ/դլ պարունակության ու թթվածնով հեմոգլոբինի 1/3 հագեցվածության պայմաններում) ու այն մարդկանց մոտ, ում օրական 10 մգ վիտամին էին տալիս։ Էքսպերիմենտին մասնակցող բանտարկյալների մոտ լնդախտի ախտանշաններն ի հայտ եկան վիտամին C-ի դիետայի պայմաններում՝ չորս շաբաթ, մինչդեռ բրիտանական էքսպերիմենտում պահանջվեց վեցից ութ ամիս, մինչ ախտանշանները սկսեցին ի հայտ գալ։ Հնարավոր է, որ երկրորդ խումբը համընկնել է օրական 70 մգ վիտամին օգտագործողնեերի հետ ։ Երկու փորձերի շրջանակներում էլ հետազոտվողների արյան մեջ չափվում էր վիտամինի կոնցենտրացիան արյան մեջ՝ լնդախտի առաջին ախտանշանների ի հայտ գալուն պես, Այովայում անցկացված էքսպերիմենտի ժամանակ՝ հիվանդության ախտանշանների ի հայտ գալուն պես, վիտամինի կոնցենրացիան արյան մեջ կազմում էր ավելի քիչ քան 300 մգ, օրական վերաշրջանառվում էր միայն 2.5 մգ, կիսատրոհման պարբերությունը կազմում էր 83 օր, պաշարների վերջնական սպառումը՝ 4 ամիս։
Օգտագործում
Վիտամին C-ն ունի անփոխարինելի դեր լնդախտը բուժելու գործում, որն առաջանում է հենց այս վիտամինի անբավարարությունից։ Ասկորբինաթթվի դերը տարբեր հիվանդությունների կանխարգելման գործում բավականին վիճարկելի է ՝ պայմանավորված հիվանդների վրա թողած տարբեր ազդեցություններով։ 2012 թվականին ՛՛Կոխրան ՛՛կազմակերպությունը հայտնեց իր փորձարկման արդյունքները, ըստ որի վիտամին C-ն ՝ սննդային հավելումների կազմում, որևէ կերպ չի կարող մահվան բերել :Համաշխարհային առողջապահական կազմակերպության բնորոշմամբ վիտամին C-ն դասվել է որպես ամենաանվտանգ ու արդյունավետ դեղամիջոցների շարքին, որոնք անհրաժեշտ են առողջապահական համակարգում ։
Լնդախտ
Լնդախտի առաջացումը կապված է ասկորբինաթթվի անբավարարության հետ, որը կարող ենք կանխել և բուժել այս վիտամինով՝ սննդի օգտագործումով կամ սննդային հավելումներով ։ Պահանջվում է առնվազն մեկ ամիս, որպեսզի ախտանշաններն ի հայտ գան ։ Վաղ ախտանշաններին են պատկանում անհանգստությունն ու լարվածությունը, շնչառական շարժումների հաճախացումը, ոսկրերի ցավը, լնդերից արնահոսությունները, ատամները լվանալիս զգայունության մեծացումը, հյուսվածքների ռեգեներացիայի դանդաղումը, առավել ուշ ախտանշաններին են պատկանում տենդը, ցնցումներն ու, վերջապես, մահը ։
Հիվանդության վաղ փուլերում հնարավոր է ապահովել նորմալ կոլլագենի սինթեզ ՝ վիտամինի ներերակային կամ միջմկանային ներարկման դեպքում :Լնդախտի մասին է խոսել Հիպոկրատես։ Նա նկարագրում էր հիվանդության բուժման ընթացքը թագավորական նավապետի ՝ Ջեյմս Լինդի մոտ 1747 թվականին, ցիտրուսային մրգերի օգագործմամբ, իսկ արդեն 1796 թվականից սկսած ՝ թագավորական նավակազմի անդամներին կիտոնի հյութ էին տալիս՝ լնդախտից խուսափելու նպատակով ։
Ինֆեկցիաներ
Լայնամասշտաբ հետազոտություններ են իրականացվել ուսումնասիրելու համար վիտամինի C-ի ազդեցությունը մրսածության ժամանակ։ Առաջին հետազոտությունները կատարվել են դեռևս 1945 թվականին ։ Հետազոտությունները փորձում էին անել ամեն ինչ հարցերին պատասխաններ գտնելու համար, սակայն հետազոտողների ու հասարակության հետաքրքրասիրությունն էլ ավելի գրգռվեց Լայնուս Փոլինգի հետազոտությունների արդյունքների հրապարակումից հետո։ Լինուս Պոլինգին երկու անգամ շնորհվել է Նոբելյան մրցանակ (Քիմիայի բնագավառում 1954 թվականին, Խաղաղության մրցանակ 1962 թվականին), հրապարակել է «Վիտամին C-ն ու մրսածությունը» գիրքը 1970 թվականին ։ Վերաշարադրված տարբերակը տպագրվել է արդեն 1976 թվականին ու վերանվանվել՝ «Վիտամին C-ն, մրսածությունն ու գրիպը» ։ Կատարված հետազոտությունները խմբավորվել են ըստ արդյունքների՝ մրսածության կանխարգելման ժամանակ, ընթացքում ու ախտանշաններ բարդացման ժամանակ։ Կոխրենի կատարված հետազոտությունների համաձայն՝ առողջ մարդկանց մոտ, ովքեր օրական առնվազն 200 մգ ասկորբինաթթու էին ընդունում, մրսածության կանխարգելում չի դիտվել, չափաբաժինը հասցնելով մինչև 1000 մգ-ի ևս նշանակալի փոփոխություններ չեն դիտվել։ Ինչևէ, վիտամինի կանոնավոր օգտագործումը սննդակարգում նվազեցրել է հիվանդության տևողությունը մեծահասակների դեպքում՝ 8%, երեխաների դեպքում՝ 14%-ով, ինչպես նաև նվազեցրել է հնարավոր բարդությունների զարգացումը ։ Այլ հետազոտությունների արդյունքների համաձայն, որոնք իրականացվել են դահուկորդների, վազորդների ու բարձր լեռնային պայմաններում ծառայող զինվորների շրջանում, ասկորբինաթթուն կրճատել է մրսածության տևողությունը 2 անգամ ։ Եվս մեկ հետազոտության շրջանակներում, ասկորբինաթթուն տրվում էր մրսածության վաղ ախտանշանների ի հայտ գալուն պես ։ Հայտնի են նաև տվյալներ՝ առավել վաղ իրականացված հետազոտություններից ստացված, երբ ասկորբինաթթուն չի կանխարգելել մրսածությունը, կրճատել է տևողությունն ու ազդեցություն չի ունեցել ախտանշանների թեթևացման վրա ։ Կոխրենի տեսության հեղինակները եզրակացրին, որ, քանզի վիտամինի կանոնավոր օգտագործումը սննդային հավելումների կազմում իր դրական ազդեցությունն է թողնում մրսածության ախտանշանների սրության ու տևողության վրա՝ կրճատելով դրանք, նպատակահարմար կլինի վերջինս կիրառել նաև վիրուսային ինֆեկցիաների դեպքում ։
Վիտամին C-ն բարձր կոնցենտրացիաներով հեշտությամբ մատակարարվում է իմունային բջիջներին, ունի հակամանրէային ու բնական քիլլերային ազդեցություն, նպաստում է լիմֆոցիտների պրոլիֆերացմանն, օրգանիզմի կողմից արագ սպառվում է ինֆեկցիաների ժամանակ, ունի նշանակալի դեր իմունային համակարգի կարգավորման մեխանիզներում ։ Եվրոպայի սննդի անվտանգության լիազորման կազմակերպությունը գտել է պատճառահետևանքային կապ՝ վիտամինի ոչ բավարար ընդունման ու օրգանիզմի իմունային համակարգի նորմալ կենսագործունեության միջև՝ մեծահասակների ու երեք տարեկանից ցածր երեխաների մոտ ։
Քաղցկեղ
Գոյություն ունեն երկու մոտեցումներ, վիտամինի ազդեցության վերաբերյալ քաղցկեղի ժամանակ։ Արդյոք նորմալ սննդակարգի պայմաններում, սննդային հավելումներ չօգտագործելու դեպքում, մարդիկ կարո՞ղ են առավել մեծ քանակներով վիտամին սպառելով նվազեցնել քաղցկեղի առաջացման ռիսկը, և, եթե կարող են, արդյոք բերանային ընդունումն ունի՞ միևնույն ազդեցությունը, թե ոչ։ Երկրորդը, քաղցկեղով ախտորոշված մարդկանց մեծաքանակ վիտամինի ներերակային ներարկումներն արդյոք՞ ունակ են բուժելու քաղցկեղը, նվազեցնելու տրվող դեղամիջոցների հակառակ ազդեցություններն ու այդպիսով երկարացնելով կյանքի տևողությունն ու լավացնելու կյանքի որակը։
2013 թվականին Կոխրենի տեսության համաձայն չհայտնաբերվեց և ոչ մի ապացույց, որը կհաստատեր վիտամին C-ի հավելումների օգտագործման շնորհիվ թոքերի քաղցկեղի ռիսկի նվազումն առողջ մարդկանց մոտ կամ նրանց, ովքեր գտնվում են բարձրռիսկային գոտում ՝ կապված ծխելու կամ ասբեստով հնարավոր թունավորման հետ ։ Երկրորդ մետաանալիզը չհայտնաբերեց շագանակագեղձի քաղցկեղի առաջացման ռիսկի նվազմում ՝ վիտամինի օգտագործման շնորհիվ։ Երկու մետաանալիզներ բացահայտեցին վիտամինային հավելումների օգտագործման դրական ազդեցությունը ուղիղաղիհաստաղիքային քաղցկեղի զարգացման ռիսկի նվազման վրա։
Թարմ մրգերը և հատապտուղները՝ մասուրի պտուղները, հոնը, չիչխանը, սև հաղարջը, խնձորը, կիտրոնը, նարինջը և այլ ցիտրուսային մրգերը, բանջարեղենը՝ թարմ կարտոֆիլը, լոլիկը, թարմ և թթու կաղամբը, կարմիր պղպեղը, մաղադանոսը, կանաչ սոխը, սամիթը, բանջարային տերևուքը, շաղգամը, գոնգեղը, ինչպես նաև որպես դեղաբույս ծառայող եղինջը։
Վիտամին C-ի պարունակության օպտիմալ քանակի պահանջը չափահասի համար 55-100 մգ է, հղի և կրծքով կերակրող կանանց համար՝ 70-80 մգ, մինչև 1 տարեկան երեխաների համար՝ 30-40 մգ։
Մարդկային օրգանիզմը, ի տարբերություն կենդանիների օրգանիզմի, ի վիճակի չէ ո՛չ պահեստավորել, ո՛չ էլ սինթեզել վիտամին C, այդ իսկ պատճառով դրա անհրաժեշտ քանակությունը ստանում է սննդամթերքի՝ հիմնականում բանջարեղենի, մրգերի և հատապտուղների միջոցով։ Անհրաժեշտ է հիշել, որ բնական աղբյուրներից ստացված վիտամին C-ն օրգանիզմի կողմից ավելի լավ է յուրացվում, քան սինթետիկ ճանապարհով ստացվածը։
Վիտամին C-ն (ասկորբինաթթուն) բարձրացնում է օրգանիզմի դիմադրողականությունը, նվազեցնում է շնչուղիների հիվանդությունների հավանականությունը, կարգավորում մազանոթների թափանցելիությունը՝ նպաստելով ողջ անոթային համակարգի առաձգականության բարելավմանը։
Այս վիտամինը բարերար ացդեցություն ունի կենտրոնական նյարդային համակարգի վրա, խթանում է էնդոկրին գեղձերի գործունեությունը, նպաստում օրգանիզմի կողմից երկաթի յուրացմանն ու արյան արտադրմանը, արգելակում է քաղցկեղածին նյութերի գոյացումը։ Վիտամին C-ի մեծ քանակությամբ օգտագործումը շատ օգտակար է շաքարային դիաբետով հիվանդների, ծխախոտամոլությամբ տառապողների, հակաբեղմնավորիչ դեղահաբեր օգտագործող կանանց, ինչպես նաև մարսողական համակարգի հետ խնդիրներ ունեցող տարեցների համար։ Օրգանիզմում վիտամին C-ի անբավարար քանակը արտահայտվում է հետևյալ համախտանիշներով. մշտական հոգնածություն, լնդերի արյունահոսություն, տարբեր վարակների դեմ օրգանիզմի դիմադրողականության ընդհանուր անկում։ Վիտամին C-ի սուր անբավարարության դեպքում կարող է առաջանալ լնդախտ՝ ցինգա, որն ախտորոշվում է այտուցի, արյունահոսության և ենթամաշկային կետավոր արյունազեղումների առկայությունով։ Վիտամին C-ի չափից ավելի օգտագործումը կարող է առաջացնել լյարդի և ենթաստամոքսային գեղձի գործունեության խանգարում։ Վիտամին C-ն անկայուն վիտամինների շարքին է դասվում։ Այն քայքայվում է բարձր ջերմաստիճանում՝ մետաղների հետ շփումից։ Երկարատև թրջած վիճակում գտնվող բանջարեղենից վիտամին C-ն փոխանցվում է ջրին ու արագ օքսիդանում։ Եվ ընդհանրապես, պահեստավորված մրգերի, հատապտուղների և ընդեղենի վիտամին C-ի պարունակությունը արագ նվազում է։ Օրինակ 2-3 ամիս պահեստավորվածներինը կրկնակի չափով քայքայված է։ Իսկ ձմռան ամիսներին վիտամին C-ի պարունակությունը ավելի բարձր է թթու դրած կաղամբում՝ մինչև 35%։ Այս վիտամինը առավել քայքայման է ենթարկվում ջերմամշակման պարագայում (քայքայվում է պարունակության 90%-ը)։ Օրինակ, սառը ջրի մեջ ընկղմված կեղևահանված կարտոֆիլը եփելու ընթացքում կորցնում է վիտամինի 30-50% պարունակությունը, տաք ջրի մեջ ընկղմվածը՝ 25-30%-ը, ապուրների մեջ եփվածը՝ 50%-ը։ Այնպես որ վիտամինի առավել քանակը պահպանելու նպատակով եփելիս խորհուրդ է տրվում բանջարեղենը միանգամից ընկղմել եռացող ջրի մեջ։ Առավել օգտակար է կարտոֆիլը եփել կեղևով, քանզի վիտամինային պարունակությունը նվազում է կիսով չափ ավելի քիչ, քան կեղևված վիճակում եփելիս։
Վիտամին C-ի կենսաբանական դերը
Ասկորբինաթթուն վիտամին է միայն մարդկանց, մարդանման կապիկների և ծովախոզուկների համար։ Արյան մեջ վիտամին C-ի մի մասը միացած է սպիտակուցների հետ, իսկ մյուս մասը գտնվում է ազատ վիճակում։ Հյուսվածքներում ասկորբինաթթուն գտնվում է սպիտակուցների հետ կապված վիճակում է։ Այն ամենաշատը պարունակվում է մակերիկամներում, լյարդում և թոքերում։ Վիտամին C-ի գլխավոր հատկությունն նրա հեշտ օքսիդացումն ու վերականգնումն է։ Ասկորբինաթթուն ԴԱԹ-ի հետ բջիջներում առաջացնում է օքսիդավերականգնված զույգ՝ +0,39 ռեդօքս պոտենցիալով։ Այս հատկության շնորհիվ ասկորբինաթթուն մասնակցում է մի շարք հիդրօքսիլացման ռեակցիաների՝
Վիտամինի անբավարարություն
Վիտամին C-ն օգտագործվում է ինֆեկցիոն հիվանդությունների բուժմանն ժամանակ, լյարդի հիվանդությունների, մակերիկամների տուբերկուլյոզի, թոքային և քթային արյունահոսությունների ժամանակ, կիրառվում է որպես կանխարգելիչ միջոց քաղցկեղի և աթերոսկլերոզի դեպքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սննդային հավելումներ Կատեգորիա:Վիտամիններ Կատեգորիա:Օրգանական թթուներ Կատեգորիա:Կոֆերմենտներ
Մա Լին
Մա Լին (马琳, ), սեղանի թենիսի չինացի խաղացող, օլիմպիական եռակի չեմպիոն, աշխարհի բազմակի չեմպիոն և  աշխարհի գավաթակիր։  Պատմության մեջ ամենատիտղոսակիր թենիսիստներից մեկն է։
Սպորտային կարիերա
Մա Լինը սկսել է սեղանի թենիսով զբաղվել 6 տարեկանից, 1992 թվականին ներգրավվել է տեղական թիմի կազմում, 1994 թվականին՝ 14 տարեկանում, ընգրկվել է Չինաստանի հավաքականում։ 1999 թվականին դարձել է աշխարհի առաջնության արծաթե մրցանակակիր։ 2000 թվականին Մա Լինը նվաճել է աշխարհի գավաթը։ 2004 թվականին զույգային խաղաձևով դարձել է օլիմպիական չեմպիոն, իսկ 2008 թվականին նվաճել է օլիմպիական ոսկե մեդալ՝ ամենավարկանշային մենախաղում։
Մա Լինը իր կարիերայի ընթացքում նվաճել է բարձրագույն բազմաթիվ մրցանակներ, բայց ոչ մի անգամ մենախաղերում չի կարողացել դառնալ աշխարհի չեմպիոն։ Մա Լինը մեդալ է նվաճել աշխարհի տասնչորս առաջնություններում, մենախաղերում երեք անգամ եղել է արծաթե մրցանակակիր և երկու անգամ բրոնզե մեդալակիր։
2012/2013 մրցաշրջանում հանդես է եկել «УГМК Верхняя Пышма» ռուսական ակումբում ։
Խաղի ոճը
Մա Լինը գրոհող ոճի խաղացող է, մականը ասիական ձևով է պահում։ Աշխարհում բարձրագույն մակարդակի խաղացողներից մեկն է, որն սկսել է օգտագործել մականի հետևի կողմը՝ ասիական բռնելաձևով՝ թոփ սպինի ուժեղ բեքհենդի հարվածի համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2008 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ
Միհրան Գալփակճյան
Միհրան Գալփակճյան, հայ դերասան։
Ծնվել է Կոստանդնուպոլիսում, որտեղ ստացել է կրթությունը։ 1870 թ.-ից մասնակցել է Հ. Վարդովյանի թատերախմբի ներկայացումներին։ Մեկ տասնամյակ խաղացել է տարբեր խմբերում, կատարել դրամատիկ, կատակերգակ, նաև օպերետային դերեր «Ժիրոֆլե Ժիրոֆլյա», «Մադամ Անգո» և այլ օպերետներում։ Երբ 1880-ականների ակզբներից արգելվել է հայկական ներկայացումները, դարձել է քահանա, կոչվել Տեր Խոսրով։ Այնուհետև երկար տարիներ զբաղվել է ուսուցչությամբ ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:1851 ծնունդներ Կատեգորիա:Կոստանդնուպոլիս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1906 մահեր Կատեգորիա:Հայ դերասաններ
Ժորժ լուսանկարչական տուն
Ժորժ լուսանկարչական տունը 19-րդ դարի վերջին - 20-րդ դարի սկզբին Բաքվում գործող լուսանկարչական տներից մեկը։
Լուսանկարչական տան ղեկավարը եղել է Գևորգ Շամհարյանը, ով հանդիսացել է պասկահպատակ։ Շամհարյանը ստացել է գործունեության թույլատվություն 1883 թ-ին։ Լուսանկարչական տունը գտնվել է Պոլիցեյսկայա փողոցում՝ Կիրեևի տանը, հետագայում տեղափոխվել է նույն փողոցում՝ Թումայանի տանը։ 1898 թ-ի դեկտեմբերից Գումիլյովսկիի տանը՝ Վիտուշինսկիի դեղատան դիմաց։
Արիստակյանն ազգությամբ հայ էր՝ Բաքվում գործող ազգությամբ հայ բազմաթիվ լուսանկարիչներից մեկը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բաքվի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ադրբեջանահայ լուսանկարչական տներ
Ջիլֆիր Կուշչի
Ջիլֆիր Կուշչի, գյուղակ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Զանգեզուրի գավառում ։
Բնակչություն
1907-1908 թվականներին գյուղն ունեցել է 34 կովկասի թաթար բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Սեմյուել Մուր Ուոլթոն
Սեմյուել Մուր Ուոլթոն կամ «Սեմ» Ուոլթոն (Samuel Moore Walton, "Sam" Walton, ), ամերիկացի բիզնեսմեն, Walmart և Sam's Club խանութների ցանցերի հիմնադիր։ 1985 թվականից 1988 թվականներին «Forbes» ամսագիրը Սեմ Ուոլթոնին ճանաչել է Ամերիկայի ամենահարուստ մարդը։
Կենսագրություն
Սեմ Ուոլթոնը ծնվել է 1918 թվականի մարտի 29-ին Օկլահոմա նահանգի Քինգֆիշեր քաղաքում ֆերմերներ Թոմաս Հիփսոն Ուոլթոնի և Նեն Ուոլթոնի ընտանիքում։ 1923 թվականին 5 տարեկան հասակում տեղափոխվել է Միսսուրի նահանգի Սփրինգֆիլդ քաղաք, որտեղ էլ սկսել է հաճախել դպրոց
Մեծ ճգնաժամի ժամանակ Սեմ Ուոլթոնը մասնակցել է կաթի առևտրի ընտանեկան բիզնեսին, նրա պարտականություններից էր կաթը հաճախորդին առաքելը։
Յոթ տարեկանում Սեմ Ուոլթոնը սկսել է վաճառել ամսագրային բաժանորդագրություն, իսկ յոթերորդ դասարանից սկսած մինչև ուսման ավարտը զբաղվել է թերթերը տներ առաքելով։ Ուոլթոնը նաև ուսման ընթացքում ճագարներ և աղավնիներ է աճեցրել դրանք վաճառելու համար։
Հետագայում Ուոլթոնները ապրել են Միսսուրի նահանգի Սելբին քաղաքում, որտեղ Սեմն ընդունվել է միջնակարգ դպրոց, իսկ ավելի ուշ՝ Կոլումբիայում։ Այնտեղ Ուոլթոնն ավարտել է Հիկմեն հիմնական դպրոցը։ Դպրոցն ավարտելուց Սեմը հայտնվել է լավագույն աշակերտնորի ցանկում։ Դարձել է ինքնավարության աշակերտական խորհրդի նախագահ և ակտիվորեն մասնակցել հետաքրքրությունների բազմաթիվ ակումբների աշխատանքին, մասնավորապես՝ հռետորական արվեստի ակումբում։
Սեմն ընդունվել է Միսսուրիի համալսարան, որտեղ նրան ընդունում են որպես ամենալավագույն ուսանողական միության՝ «Բետա Թետա Պի (Beta Theta Pi)»-ի, անդամ։ Միությունը երկար տարիներ գլխավորում էր համալսարանական Ատլետիկ լիգան ։ «Բետա Թետա Պի»-ի անդամները երկրորդ կուրսում Սեմ Ուոլթոնին ընտրել են նոր աշխատակազմ հավաքագրելու գործով գլխավոր ղեկավար։ Այդ ժամանակ էլ Սեմն իր առջև դրել է նպատակ՝ դառնալ համալսարանական ուսանողական ինքնակառավարման խորհրդի նախագահ։ Նրան ընտրել են բարձր կուրսեցիների պատվավոր խորհրդի նախագահ, ուսանողական միության վարչության անդամ և բարձր կուրսի նախագահ։ Նա եղել է ԱՄՆ պահեստազորի սպաների պատրաստման ծառայության «Դանակներ և շեղբ» էլիտար զինվորական կազմակերպության կապիտան և նախագահ։
Քոլեջն ավարտելուց քիչ առաջ Սեմը աշխատանքի առաջարկ է ստացել «J. C. Penney» ընկերությունից և 1940 թվականի հուլիսի 3-ին տեղափոխվել է Այովա նահանգի Դե Մոյն քաղաքը, և սկսել աշխատել որպես մենեջեր-պրակտիկանտ մանրածախ խանութում՝ ամսական 75 դոլար աշխատավարձով։
1942 թվականի սկզբին Սեմը հեռացել է «J. C. Penney»-ից և գնացել Տուլսի արվարձան, դեպի հարավ, որտեղ էլ ծանոթացել է իր ապագա կնոջ՝ Հելեն Ռոբսոնի հետ։
Ծանոթությունից կարճ ժամանակ անց, 1942 թվականին, Սեմը զինակոչվել է ԱՄՆ բանակ, սակայն սրտի հետ կապված խնդիրների պատճառով նրան թույլ չեն տվել մասնակցել մարտական գործողություններին, և լեյտենանտ, հետագայում՝ կապիտան Սեմն ինքնաթիռաշինական գործարանի անվտանգության պահպանման և Կալիֆորնիայում ու ամբողջ երկրում ռազմագերիների ճամբարներում անվտանգության պահպանման վերահսկիչի աշխատանք է կատարել։
1943 թվականի փետրվարի 14-ին՝ զինակոչից մոտ մեկ տարի անց, Սեմ Ուոլթոնն ու Հելեն Ռոբսոնը ամուսնացել են, դա տեղի է ունեցել Օկլահոմա նահանգի Քլերմոր քաղաքում։
Առաջին խանութներ
Պատերազմի ավարտից հետո Ուոլթոնները որոշել են զբաղվել մանրածախ առևտրով։ Սեմը 25 000 դոլար կապիտալով խանութ է վարձակալել Նյուպորտ քաղաքում (Արկանզաս նահանգ)։ Քաղաքի բնակչությունն այդ ժամանակ կազմում էր 7000 մարդ։ Հելենի հայրը ամուսինների համար խանութ գնելու համար 20 000 դոլար պարտքով փող է տվել ։ Խանութն աշխատել է Butler Brothers կազմակերպության «Բեն Ֆրանկլին» ֆրանշիզով։ Այն սկսել է գործել 1945 թվականի սեպտեմբերի 1-ից։ Նախկին սեփականատիրոջ ժամանակ խանութը տարեկան 72 հազար դոլար եկամուտ է բերել։ Առաջին տարում Ուոլթոնը խանութից ստացել է 105 000 դոլար եկամուտ, երկրորդ տարում՝ 140 000 դոլար, երրորդ տարում՝ 175 000 դոլար ։
Նյուպորտում իր առաջին խանութում Սեմ Ուոլթոնը սկսել է մշակել տեխնոլոգիաներ, որոնք ավելի ուշ հաջողություն են բերել «Wal-Mart» խանութին։ Հաջողության գրավականներից էին՝ ապրանքների վաճառքային ցածր գները, ապրանքները ոչ թե միջնորդներից, այլ անմիջապես արտադրողից ցածր գներով գնելը, տոնական օրերին խանութի աշխատանքային ժամերի երկարացնելը և այլն։
Դաշբաշ (Արդահանի գավառ)
Դաշբաշ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում։ Գտնվում էր Չլդըրի շրջանում, Չլդըր լճից հարավ։
Բնակչություն
1907 թվականին ուներ 269 բնակիչ։
Սեմյուել Մուր Ուոլթոն
Առաջին խանութներ
5-րդ տարում Ուոլթոնը դարձել է 6 նահանգներում «Բեն Ֆրանկլին» ցանցի վաճառքների առաջատարը։ Խանութի հաջողությունը գրավել է շինության սեփականատիրոջ ուշադրությունը և վերջինս որոշել է չերկարաձգել վարձակալության պայմանագիրը՝ խանութի տարածքը հանձնելով իր որդուն։
Դաշբաշ (Արդահանի գավառ)
Տնտեսություն
Բնակիչները զբաղվում էին անասնապահությամբ, մասսամբ երկրագործությամբ ։
Սեմյուել Մուր Ուոլթոն
Առաջին խանութներ
1950 թվականի աշնանը Ուոլթոնների ընտանիքը տեղափոխվել է Բենտոնվիլ (Արկանզաս) քաղաք։ Այդ ժամանակ ընտանիքում կար չորս երեխա․ Բոբը, Ջոնը, Ջիմը և դուստր Էլիսը։ Բենտոնվիլի բնակչությունն այդ ժամանակ 3000 մարդ էր․ Հելեն Ուոլթոնը 10 հազար բնակչությամբ քաղաքները չափազանց մեծ է համարել։
Դաշբաշ (Արդահանի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Սեմյուել Մուր Ուոլթոն
Առաջին խանութներ
ԲԵնտոնվիլում Ուոլթոնը բացել է իր խանութը «Walton’s Five and Dime» անվանմամբ։ Առաջին տարում խանութի եկամուտը կազմել է 32 000 դոլար։ 1952 թվականին Ուոլթոնը բացել է ևս մեկ խանութ Ֆեյետվիլ քաղաքում։ 1962 թվականին Ուոլթոնը կրտեր եղբոր՝ Բադի, հետ Արկանզաս, Միսսուրի և Կանզաս նահանգներում բացել է 16 խանութ։ Ուոլթոնը սկսել է ներգրավել այլ խանութների տնօրեններին, նրանց թույլ տալով սեփական միջոցներով ներդրումներ կատարել խանութներում։ Ուոլթոնը խանութից խանութ տեղափոխվել է ինքնաթիռով, որը վարել է հենց ինքը։
Առաջին Wal-Mart
Առաջին «Wal-Mart» խանութը բացվել է 1962 թվականի հուլիսի 2-ին Արկանզաս նահանգի Ռոջերս քաղաքում ։ Սեմ Ուոլթոնն այդ ժամանակ 44 տարեկան էր։ «Wal-Mart» անվանումն ընտրվել է փոքր քանակությամբ տառերի համար՝ այսպես ավելի էժան էին ցուցանակները։
1979 թվականին «Wal-Mart» խանութների քանակը հասել է 230-ի, իսկ նրանց տարեկան եկամուտը՝ 1 միլիարդ դոլար։
Ժամանակի ընթացքում «Wal-Mart» խանութների ցանցը դարձել է ԱՄՆ-ի խոշորագույն ցանցը ։ Ըստ Forbes թերթի Սեմ Ուոլթոնը ճանաչվել է 1985 թվականից 1988 թվականների ԱՄՆ-ի ամենահարուստ մարդը։ Բիլ Գեյթսը 1992 թվականին՝ Սեմի մահից հետո է ճանաչվել ԱՄՆ-ի ամենահարուստ մարդը։
ՍԵմ Ուոլթոնը մահացել է 1992 թվականի ապրիլի 5-ին բազմակի միելոմայից ։ Ֆորբս թերթը Ուոլթոնի կարողությունը 1992 թվականի դրությամբ գնահատել է 58,6 միլիարդ դոլար։
Սեմ Ուոլթոնն ընկերությունում իր բաժնեմասը կտակել է իր կնոջը և չորս երեխաներին (Ռոբ, Ջոն, Ջիմ և Էլիս)։ Ռոբ Ուոլթոնը դարձել է «Wal-Mart» ընկերության տնօրենների խորհրդի նախագահ։ Ջոնը մինչև կյանքի վերջը ընկերության տնօրենն էր, մահացել է 2005 թվականին, ավտովթարից։ Ջիմը հիմնել է «Arvest Bank» ֆինանսական կազմակերպությունը, որի կարողությունը կազմում է 17 միլիարդ դոլար, կազմակերպությունը մինչ օրս ղեկավարում է նա։ Ռոբը և Էլիսը մտնում են «Walton Family Foundation» ընտանեկան հիմնադրամի վարչության մեջ։ Ուոլթոնների ընտանիքը մինչև 2005 թվականը ԱՄՆ-ի ամենահարուստ մարդկանց տասնյակում հինգ տեղ Է զբաղեցրել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի միլիարդատերեր Կատեգորիա:Անձինք Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի գործարարներ Կատեգորիա:Բիզնեսի կառավարիչներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ
Նիկոլաոս Միխալոլիակոս
Նիկոլաոս Միխալոլիակոս (Νικόλαος Γ. Μιχαλολιάκος; ), հույն քաղաքական գործիչ, ծայրահեղ աջ «Ոսկե արշալույս» կուսակցության առաջնորդ։
Կենսագրություն
Նիկոլաոսը ծնվել է Աթենքում 1957 թվականին։ Կրթություն է ստացել Աթենքի համալսարանի մաթեմատիկական ֆակուլտետում ։
Արդեն 16 տարեկան հասակում նա անդամագրվել է ազգայնական օգոստոսի 4 կուսակցությանը՝ Կոնստանտինոս Պլևիսի գլխավորությամբ։ Նա նաև EOKA-B կազմակերպության Աթենքի քաղաքային կառույցի անդամ էր։ Առաջին անգամ ձերբակալվել է 1974 թվականի հուլիսին Աթենքում Մեծ Բրիտանիայի դեսպանատան առջև Կիպրոս թուրքական ներխուժման դեմ Միացյալ Թագավորության դիրքորոշման բողոքի ցույցի ժամանակ։
Երկրորդ անգամ ձերբակալվել է 1976 թվականի դեկտեմբերին այն լրագրողների վրա հարձակման համար, որոնք լուսաբանում էին հունական ոստիկանության անվտանգության վարչության հետախուզության նախկին պետ Ավետելոս Մալիոսի հուղարկավորությունը, որին կապում են «գնդապետների ռեժիմի» ժամանակ բանտարկյալների կտտանքների հետ։ Նրան սպանել են հեղափոխական կազմակերպության անդամները նոյեմբերի 17-ին, սակայն ազատ են արձակվել  ։ Հանդիպման ավարտին Նիկոլաոսը ծանոթացել է 1967-1974 թվականների հունական ռազմական խունտայի առաջնորդների հետ ։ Դրանից հետո նա մտել է բանակ և դարձել հատուկ ստորաբաժանման հրամանատար։
Երրորդ անգամ Նիկոլաոսը ձերբակալվել էր 1978 թվականի հուլիսին այն բանից հետո, երբ դարձել էր ծայրահեղ աջ ծայրահեղական խմբավորման անդամ։ 1979 թվականի հունվարին նրան դատապարտել են մեկ տարվա ազատազրկման՝ ապօրինի զենք և պայթուցիկ նյութեր կրելու համար։ Նա նաև զրկվել է զինվորական կոչումից ։
Նիկոլաոսի ազատագրումից հետո հիմնադրել է «Խրիսի Ավգի» ամսագիրը (հունարենից թարգմանաբար նշանակում է «Ոսկե արշալույս»)։ Ամսագրի թեմատիկան, համենայնդեպս սկզբնական փուլում, սերտորեն կապված էր ազգայնական համոզմունքների հետ։ Սակայն 1984 թվականի ապրիլին հանդեսի հրատարակությունը դադարել է Գեորգիոս Պապադոպուլոսի անձնական կարգադրությունից հետո, երբ Միխալոլիակոսը մտել է Ազգային քաղաքական միություն և ստանձնել երիտասարդական բաժանմունքի ղեկավարումը։ 1985 թվականի հունվարին նա դուրս է եկել ազգային քաղաքական միության կազմից և հիմնադրել «Ժողովրդական ազգային շարժումը՝ Խրիսի Ավգին»։
Նիկոլաոս Միխալոլիակոսը մնում էր Խրիսի Ավգիի առաջնորդը, քանի դեռ ինքը չէր հայտարարել 2005 թվականի նոյեմբերին շարժման լուծարման մասին ։ Նիկոլասը այս քայլին է գնացել հակաֆաշիստների հետ բախման պատճառով։ 2005-2007 թվականներին նա (ինչպես «Խրիսի Ավգի» անդամների մեծամասնությունը) շարունակել է իր քաղաքական գործունեությունը «Հայրենասիրական դաշինք» -ի միջոցով․ բարեփոխված և անձնավորված Միխալոլիակոսի կողմից ղեկավարվող քաղաքական կուսակցություն ։
2000-ականների կեսերին Խրիսի Ավգին վերակառուցվել է Միխալոլիակոսի ղեկավարությամբ։ Այնուամենայնիվ, նրա գործունեությունը հանդիպել է ինչպես պետության, այնպես էլ ձախ ակտիվիստների դիմադրությանը ։ Չնայած դրան, 2012 թվականի մայիսի 6-ի և 2012 թվականի հունիսի 17-ի կրկնակի ընտրությունների ժամանակ կուսակցությունը հաղթահարել է 3 տոկոսի շեմը և ներկայացվել Է Հունաստանի խորհրդարանում։
2020 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Աթենքի Վերաքննիչ դատարանը (Εφετείο Αθηνών) Միխալոլիակոսին մեղավոր է ճանաչել հանցավոր խմբավորման ղեկավարման մեջ։ Հոկտեմբերի 14-ին Վերաքննիչ դատարանը Միխալոլիակոսին դատապարտել էր 13 տարվա ազատազրկման ։
Վաղարշակ Գալփակճյան
Վաղարշակ Գալփակճյան, հայ խմբագիր, հրապարակախոս։
Կենսագրություն
Ծնվել է Կ. Պոլսում, որտեղ ստացել է կրթությունը։ Գիտական մի շարք հոդվածներով աշխատակցել է Կ. Պոլսի մամուլին։ Համիդյան սարսափի օրերին աքսորվել է Անատոլու։ Սահմանադրությունից հետո վերադարձել է Պոլիս, դարձել «Բյուզանդիոն» թերթի գլխավոր աշխատակիցներից մեկը։ Եղել է «Ժամանակ» օրաթերթի արտոնատեր հրատարակիչը։ 1909 թվականին միաժամանակ խմբագրել է «Գարուն» պարբերականը։ Պատերազմից հետո 1919-1920 թվականներին Կ. Պոլսում խմբագրել է «Նոր այգ» թերթը, ապա մեկնել է Ֆրանսիա, բնակություն հաստատել Մարսելում, որտեղ էլ մահացել է ։
Նորկինո (գյուղ, Բալտաչևսկի շրջան)
Նորկինո (Норкино, Нөркә), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բալտաչևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 487 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բալտաչևսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժուզ
Ժուզ (жүз «միություն»), պատմականորեն ձևավորված ղազախների տարածքային միավորում Ղփչաղական տափաստանում, որը մոտավորապես համապատասխանում է ժամանակակից Ղազախստանի Հանրապետության տարածքին։ Ընդհանուր առմամբ ձևավորվել է 3 ժուզ՝ Ավագ ժուզ, Միջին ժուզ, Կրտսեր ժուզ։ Ղազախական առասպելները պատմում են, որ երեք ժուզերը սերվել են երեք եղբայրներից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ղազախստանի բնակչություն Կատեգորիա:Ղազախստանի պատմություն
Կուղբ Չուկան
Կուղբ Չուկան («Бобрёнок Чука»), խորհրդային մանկական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1953 թվականին։
Պատմություն
Նկարված մուլտֆիլմը նկարահանել են ռեժիսորներ Արկադի Խինտիբիձեն և Գրիգորի Չմուտովը Վ. Պիրցխալավայի սցենարի հիման վրա. այն թողարկվել է 1953 թվականի։
Սյուժե
Մի անգամ ուժեղ ամպրոպի պատճառով կուղբերի ընտանիքի հետ դժբախտություն է պատահում. ջրհեղեղն ավերում է ամբարտակը, որը նրանք երկար ժամանակ կառուցում էին գետի մեջ։ Աշխատասեր կուղբերը նոր շինարարություն են սկսում, սակայն կուղբերից մեկը` փոքրիկ Չուկան, ծույլ էր և չէր ցանականում օգնել ընկերներին։ Հետագա պատմությունը Չուկիի արկածների մասին է, որը որոշում է նոր ընկերներ գտնել անտառում։ Նախ նա ծանոթանում է սկյուռիկների, իսկ հետո` ոզնու հետ։ Բայց կուղբը ստիպված է լինում փախչել սոված աղվեսից։ Չուկան հասկանում է, որ գոյատևել կարելի է միայն ընկերների հետ։ Նա վերադառնում է և սկսում է մյուսների հետ միասին ամբարտակ կառուցել։
Վերաթողարկում
Մուլտֆիլմը բազմիցս վերաթողարկվել է VHS և DVD ձևաչափերով` մուլտֆիլմների ժողովածուներում.
Գացեք, տեսեք
«Գացեք, տեսեք» (Գնացեք, տեսեք), մասնագիտական գրականության մեջ համարվող Բարեկենդանի հայկական ծիսական երգ, որը երկխոսության կառուցվածք ունի։ Ծեսի 12 մասնակիցները ներկայանում են իբրև 12 ամիս. մեկն ասում է, մյուսը պատասխանում։ Երգը տարածված է եղել Վասպուրականում ու Տարոնում, պատմում է կենդանիների մասին՝ տարին ներկայացնելով սննդի շղթայի կերպարով։
Երգը ունի նաև կրոնական վերափոխում՝ «Ահա ցնծա ծովն ու ծփա» երգը ։ Գրառել է Կոմիտասը երգչախմբի համար մշակել է Քրիստափոր Կարա Մուրզան ։
Երգը ներառված է Հայաստանի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքների ցանկում ։
Նշումներ
Կատեգորիա:Հայկական ժողովրդական երգեր Կատեգորիա:ՀՀ ոչ նյութական մշակութային ժառանգություն
A Day Without Rain
A Day Without Rain, իռլանդացի երգչուհի Էնյայի ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է 2000 թվականին։ Ստացել է Գրեմմի մրցանակ 2002 թվականին «Լավագույն Նյու էյջ ալբոմ» անվանակարգում։ Ալբոմը ներառում է հայտնի «Only Time» երգը, որը մեծ հաջողությունների է հասել 2000 թվականին, ինչպես նաև 2001 թվականին։
Վարկանշային աղյուսակ
Ալբոմ Սինգլներ
Չերվենյովո
Չերվենյովո (Червеньово), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանում։
A Day Without Rain
Մրցանակներ
Գրեմմի
Չերվենյովո
2001 թվականի տվյալներով Չերվենյովո գյուղում բնակվում էր 1 951 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2737 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 712,82 մարդ/կմ²։
A Day Without Rain
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երաժշտական ալբոմներ
Չերվենյովո
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Մուկաչևոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սվիտանոկ (գյուղ, Գրեբյոնկայի շրջան)
Սվիտանոկ (Світанок), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գրեբյոնկայի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Ռազեզդ Բոյարսկի։
2001 թվականի տվյալներով Սվիտանոկ գյուղում բնակվում էր 395 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,863 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 457,71 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գրեբյոնկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ֆայ դելա Պագանելա
Ֆայ դելա Պագանելա  (Fai della Paganella), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։