cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պահք
Այլևայլ շաբաթապահքեր
գ. Լուսավորչի Պահք, այդպես է կոչվում, որովհետև նվիրված է Ս. Գրիգոր Լուսավորչի նշխարների գյուտին։ Տևում է հինգ օր և իր մեջ պարփակում է սրբոց այլ տոներ։ Կան նաև այլ տարբեր առիթներով պահվող Պահքեր։ Այսպես, եկեղեցականներն իրենց ձեռնադրությունից հետո 40 օր պետք է Պահք պահեն, ոմանք Պահք են պահում նաև հաղորդությունից առաջ և այլն։
Տես նաև
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցու խորհուրդներ
Զավոսինա
Զավոսինա (Завосина), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վելիկոբերեզնյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զավոսինա գյուղում բնակվում էր 193 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2178 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 88,61 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վելիկոբերեզնյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1602 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(8069) Բենվայս
(8069) Բենվայս (Benweiss), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 2-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,342135 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,189 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4953 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1309,23 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,274971 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,09° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Շելտ Բասի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Դժոխքի առաջին շրջան
Դանթեի կողմից «Լիմբո»-ի պատկերումը ոգեշնչված է երկու տեսակի Լիմբոյի մասին ժամանակակից պատկերացումներից․ Նորածինների Լիմբոն՝ չմկրտվածների համար և Պատրիարքների Լիմբոն՝ Հին Կտակարանի առաքինի հրեաների համար․պոեմին իսլամական, հունական և հռոմեական պատմական գործիչների ներգրավումը Դանթեի մտահաղացումն էր, որը,սակայն, քննադատության է արժանացել ինչպես իր ժամանակներում, այնպես էլ մեր օրերում։
Համառոտ ակնարկ
«Ինֆերնոն» Դանթե Ալիգիերիի «Կատակերգություն» եռամաս պոեմի առաջին բաժինն է (պոեմը հայտնի է նաև «Աստվածային կատակերգություն» անունով)։ Գրված 14-րդ դարի սկզբին՝աշխատության երեք բաժինները պատկերում են Դանթեին՝ուղեկցելով նրան դժոխքի (Inferno), քավարանի (Purgatorio) և դրախտի (Paradiso)` քրիստոնեական հասկացությունների միջոցով։ «Ինֆերնոն» պատկերում է դժոխքի տեսիլքը, որը բաժանված է ինը համակենտրոն շրջանակների, որոնցից յուրաքանչյուրում ապրում են հոգիներ, որոնք մեղավոր են որոշակի դասի մեղքի համար։
Իր ուղեցույցի՝ հռոմեացի բանաստեղծ Վերգիլիոսի գլխավորությամբ Դանթեն մտնում է դժոխքի առաջին շրջանը «Inferno's Canto IV»-ում։ Առաջին շրջանակը «Լիմբո»-ն է, հոգիների հանգստավայրը, ովքեր «երբեք մեղք չեն գործել», բայց որոնց «վաստակները շատ քիչ են» : Այստեղ Դանթեն հանդիպում է չմկրտվածների, առաքինի հեթանոսների և Քրիստոսից առաջ ապրածների հոգիներին` հելլենիստական և հռոմեական գործիչներ, ինչպիսիք են Հոմերոսը, Հորացիոսը, Հեկտորը և Լյուսիուս Յունիուս Բրուտուսը, ինչպես նաև մուսուլմանական գիտնականներ և ազնվականներ, ինչպիսիք են Սալադինը, Ավիցեննան և Ավերոեսը։ «Լիմբոյի» ներսում մի մեծ ամրոց է՝ շրջապատված յոթ պարիսպներով. Դանթեն անցնում է յոթ դարպասներով՝ հասնելու կանաչապատ մարգագետիններին, որտեղ բնակվում են առաջին շրջանի հոգիները։
«Լիմբոյի» հոգիները ուղղակիորեն չեն պատժվում, այլ դատապարտված են «տանջվել չբավարարված ցանկությամբ»․նրանց պատիժը փրկությամբ քաղցած մնալն է։ Դանթեն, իմանալով այդ մասին, հարցնում է Վերգիլիոսին, թե արդյոք որևէ մեկը երբևէ հասե՞լ է այդպիսի փրկության. Վերգիլիոսը պատմում է Դժոխքի սարսափը, Հիսուսի պատմությունը, ով գալիս է՝ վերականգնելու աստվածաշնչյան այն հերոսների հոգիները, ովքեր կանխագուշակել էին նրա գալուստը, որոնցից էին Աբրահամը, Դավիթը և Հակոբը։ Այնուհետև Դանթեն սկսում է թվարկել գիտնականների և փիլիսոփաների անունները, որոնց մեջ նա տեսնում է ազնվական հեթանոսների, բայց նա դադարեցնում է հաշիվը և Վերգիլիոսը նրան ստիպում է շարունակել երկրորդ շրջանը։
Նախապատմություն
Դանթեի «Լիմբոն» մոդելավորվել է հին հունական «Էլիսիում» հայեցակարգի հիման վրա, որը հունական անդրաշխարհի մաս է և նախատեսված է դասական դիցաբանության մեջ լավ կյանքով ապրող մարդկանց համար։ Դանթեի ժամանակներում դպրոցական փիլիսոփայությունը պահպանում էր Լիմբոյի երկու հստակ տեսություն՝ «Նորածինների Լիմբոն»՝չմկրտվածների համար և «Պատրիարքների Լիմբոն»՝Հին Կտակարանի առաքինի հրեաների համար, որոնցից վերջինը հավասարեցվել է աստվածաշնչյան «Աբրահամի ծոց»-ին։ Դանթեի պատկերումը միաձուլում է Լիմբոյի մասին այս երկու պատկերացումները մեկ հարթության մեջ։ Չմկրտվածներին դժոխքում տեղավորելը սկիզբ է առել Օգոստինոս Հիպպոյի 5-րդ դարի «Enchiridion․հավատքի, հույսի և սիրո մասին» տրակտատից, որի համաձայն նրանք կպատժվեն սկզբնական մեղքի համար։ Մինչ Դանթեն, Ալեքսանդր Հալեսացին քարոզում էր, որ նրանք չեն տանջվի դժոխքում, այլ կհեռացվեն դրախտից։ Դանթեն հատուկ նշում է Թոմաս Աքվինասի գրվածքներում նշված այն գործիչների մասին,որոնք արդեն դժոխքում են։ Հատկապես նկատի ունենալով հույն փիլիսոփաներ Սոկրատեսին և Պլատոնին, որոնք նույնպես դժոխքում են, բայց ոչ անիծյալների շարքում :
Կանտոնում ակնառու կերպով քննարկվում է «Դժոխքի սարսափ»-ի հայեցակարգը կամ Հիսուս Քրիստոսի իջնելը Լիմբո՝ ազատելու Հին Կտակարանի նշանավոր հրեա գործիչների՝ պատրիարքների հոգիները։ Այս իրադարձությունը հստակորեն նկարագրված չէ Աստվածաշնչում, բայց որպես կաթոլիկ վարդապետություն հաստատվել էր Դանթեի գրվածքներից մեկ դար առաջ, նախ Լատերանի չորրորդ ժողովում (1215 թ.), ապա Լիոնի երկրորդ ժողովում (1274 թ.): «ԴԺոխքի սարսափը» միջնադարում եվրոպական դրամատուրգիայի և արվեստի հանրաճանաչ շարժառիթ էր, որի պատկերները բխում են Նիկոդեմոսի 5-րդ դարի անկանոն Ավետարանից։
Վերլուծություն
Դանթեն դժոխքը պատկերում է կարգուկանոնով, ի տարբերություն ժամանակակիցների այլ նկարագրումների, որոնք, ըստ գիտնական Ռոբին Քըրքպատրիկի, «պատկերում էին որպես քաոս, բռնություն և այլանդակություն» : Քըրքպատրիկը հակադրության մեջ է դնում Դանթեի պոեզիան և Պադովայի Սկրովեգնի մատուռում Ջոտտոյի որմնանկարները։ Դանթեի կանոնավոր դժոխքը Աստծո կողմից ստեղծված կառուցված տիեզերքի պատկերումն է, որը ստիպում է մեղավորներին օգտագործել «բանականություն և հասկացողություն»՝ խորհելու իրենց նպատակի մասին։ Դժոխքի իննապատիկ ստորաբաժանումը ոգեշնչված է Պտղոմեոսյան տիեզերագիտության մոդելից, որում նույնպես տիեզերքը բաժանված է ինը համակենտրոն շրջանակների :
Թեև մեղքի վերաբերյալ Դանթեի տեսակետները մեծապես ոգեշնչված են Արիստոտելի Նիկոմաքեական էթիկայից, դժոխքի առաջին շրջանը, որպես չմկրտվածների և հեթանոսների հավերժական բնօրրան, պատկերում է եզակի քրիստոնեական հավելում Արիստոտելի էթիկայի դասակարգմանը, որն այլ կերպ արտացոլում է Դանթեն.։ Գիտնական Ուոլաս Ֆաուլին նաև նկատեց, որ Լիմբոն անջատված է Դանթեի դժոխքի մնացած մասից՝ գրելով, որ «Պոետ Դանթեն և տղամարդ Դանթեն այստեղ հակասության մեջ են․․․ նա բավարարվում է հնարավորինս շատ արժանի տեսարաններ նկարագրելով»։ Ֆաուլին կարծում էր, որ առաջին շրջանի պատկերումը Դանթեի փորձն էր «փրկել անարգանքից» ոչ քրիստոնյա այն գործիչներին, որոնց աստվածաբանությունը չէր կարող դրախտում տեղավորել, այդ թվում՝ ազդեցիկ փիլիսոփաներին և բանաստեղծներին, ովքեր ազդել են Դանթեի ստեղծագործության վրա։ Դանթեի կողմից «Լիմբոյի» պատկերումը հետագայում տեղ գտավ Ալեքսանդր Սոլժենիցինի կողմից 1968 թ. գրված «Առաջին Շրջանակ» աշխատության մեջ,որտեղ հեղինակը զուգահեռներ է անցկացնում առաքինի հեթանոսների և գուլագ համակարգի բնակիչների միջև, քանի որ երկուսն էլ մեղք չեն գործել ։
Ժամանակակիցների արձագանքը հեթանոսական գործիչների նման վերաբերմունքին դրական չէր. 14-րդ դարի մեկնաբաններ, ինչպիսիք են Գվիդո դա Պիզան և Ֆրանչեսկո դա Բրուտին, քննադատում էին այն, և նույնիսկ Ջովաննի Բոկաչչոն՝ Դանթեի հետևորդը, չէր ցանկանում պաշտպանել այն առանց նախազգուշացումների : «Լիմբոյի» ժամանակակից մեկնաբանությունը այն դիտարկում է որպես կանխորոշման քննություն. Ամիլկարա Ա․Յանուչչին հակադրում է «Սարսափի»-ի հատուկ հիշատակումը, որը փրկել է միայն աստվածաշնչյան կերպարներին առաջին շրջանից, «ազնվական դղյակի» հետ, որը մնացել է Լիմբոյում և բնակեցված է հունահռոմեական հնության կերպարներով, որոնք Դանթեի կարծիքով «անշուշտ քրիստոնյաներ կլինեին»։ Միմյաց հակասող այս պատկերների էֆեկտը, գրում է Յանուչին, փրկության ավանդական ցնծալի կերպարը, որը կապված է «Սարսափի» լեգենդի հետ, փոխակերպվում է խղճահարության և կարեկցանքի կերպարի նրանց համար, ովքեր կանխորոշմամբ մերժել են դա։ Դանթեի վերաբերմունքը իսլամական գործիչների նկատմամբ քննարկվել է սիրիացի ակադեմիկոս Սամար ալ-Աթուրի կողմից 2018 թվականին գրված «Բաժանված Միջերկրական, բաժանված աշխարհ. արաբերենի ազդեցությունը միջնադարյան իտալական պոեզիայի վրա» աշխատության մեջ,որտեղ նա ուշադրության է հրավիրել մուսուլմանների պարադոքսալ տեղաբաշխմանը «Աստվածային կատակերգության» մեջ։ Ավելի ուշ «Ինֆերնո»-ում իսլամական մարգարե Մուհամմադը և նրա փեսա Ալին պատկերված են դժոխքի ամենացածր սահմաններում, մինչդեռ «Դրախտ»-ում իսլամի դեմ Երկրորդ խաչակրաց արշավանքի քրիստոնյա մասնակիցներն էին։ Չնայած դրան, Սալահ ադ-Դինը՝ քրիստոնեական աշխարհից խաչակիրների նահանգները վերագրավող հրամանատարը, պատկերված է որպես առաքինի հոգի Լիմբոյում, ինչպես և փիլիսոփա Ավերոեսը, որը 13-րդ դարում դատապարտվել էր Թոմաս Աքվինացու կողմից։ Եվ Սամարը ալ-Աթուրը սա համարում է ապացույց, որ Դանթեն «հնարավոր է ատում էր արաբների և մուսուլմանների մասին ամեն ինչ,բայց միևնույն ժամանակ, թվում է, թե նա հիացած էր ամեն ինչով»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փիլիսոփայություն Կատեգորիա:Աստվածային կատակերգություն Կատեգորիա:Միջնադար
Էսաճանյան
Էսաճանյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Արաբերեն հիմքով ազգանուններ
Վաղ առավոտյան (ֆիլմ)
«Վաղ առավոտյան» («Рано утром»»), խորհրդային մելոդրամա, որը նկարահանել է ռեժիսոր Տատյանա Լիոզնովան 1965 թվականին  ։
Սյուժե
Դպրոցն ավարտող Ալյոշայի և նրա փոքրիկ քրոջ՝ Նադյայի հայրը մահանում է, և նրանք մնում են մենակ։ Ալյոշան տեղավորվում է գործարանում և որոշում է ինքնուրույն մեծացնել քրոջը։ Նա հրաժարվում է նրան մանկատուն տալ, իսկ հետո մերժում է նաև մորաքրոջը՝ Ժաննա Վասիլևնային, որն Արխանգելսկից եկել էր Նադյային իր մոտ տանելու համար։ Ալյոշան սկսում է հանդիպել հարևան մուտքից մի աղջկա՝ Լյուսյայի հետ, բայց վերջինս պահանջում է, որ տղան իր ամբողջ ժամանակը հատկացնի իրեն, և նրանց հարաբերությունները խզվում են։ Նադյան ընդունվում է առաջին դասարան։
Ալյոշան և Նադյան Արխանգելսկից իրենց մորաքրոջից նամակ են ստանում և որոշում են գնալ այնտեղ, բայց պարզվում է, որ մորաքրոջ ամուսինը կոպիտ մարդ է, ով երիտասարդների մեջ տեսնում է միայն վատը, և երկու օր էլ այնտեղ չմնալով՝ նրանք հետ են գնում։
Նադյայի համար փորձում է սիրահետել Դիման, բայց նա աղջկան անհետաքրքիր է թվում։ Դիման ընկերոջ միջոցով նրան փոխանցում է «Ռոմեո և Ջուլիետ» ներկայացման անցատոմս։ Հետաքրքրված Նադյան պատրաստվում է ներկայացման, բայց հերթափոխի ավարտից անմիջապես առաջ արտադրամասում իմանում են, որ Դիման վթարի է ենթարկվել մոտոցիկլետով, և անձնակազմը պնդում է, որ Նադյան գնա հիվանդանոց՝ նրան տեսակցությամբ։ Նադյան չի ուզում գնալ՝ չիմանալով, որ հենց նա է իրեն տոմս ուղարկել։ Երբ նա, այնուամենայնիվ, գալիս է հիվանդանոց, իմանում է, որ Դիման մահացել է։ Արցունքներն աչքերին նա կանգնած է թատրոնի մոտ, և մի տղա հարցնում է նրան, թե ինչ է պատահել։
Դերերում
Էդուարդ Հիլը կատարում է «Когда мы выходим в дорогу с тобой» երգը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1965 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Գոստիլիցկի (հուշակոթող)
«Գոստիլիցկի» հուշակոթող (Мемориал «Гостилицкий»), հուշակոթող «Փառքի կանաչ գոտի» համալիրի կազմի մեջ։ Գտնվում է Ռուսաստանի Դաշնության Լենինգրադի մարզի Գոստիլիցի գյուղում Գոստիլիցկի խճուղու 23-րդ կիլոմետրի վրա։
Նկարագրություն
Գրանիտե 8-մետրանոց կոթողը տեղադրվել է ի հիշատակ Հայրենական մեծ պատերազմում խորհրդային զինվորների սխրանքների։ Հուշարձանը տեղադրվել է 3185 խորհրդային զինվորների եղբայրական գերեզմանի տեղում։ Այդ զինվորներից չորսը՝
Կառուցվել է 1967 թվականին Լենինգրադի Կուբիշևի շրջանի աշխատավորների կողմից՝ Գոստիլիցի գյուղում։
Հեղինակներ
Նախագծի հեղինակներն են ճարտարապետ Ա. Ի. Լապիրովը, քանդակագործ Գ. Պ. Յակիմովը ։
Հուշարձանի վերականգնում
Հաղթանակի 70-ամյա հոբելյանի առթիվ 2015 թվականին հուշակոթողը լիովին կվերակառուցվել է, վերականգնվել են զոհված հերոսների անուններով հիշատակային գրառումները։ Վերականգնողական աշխատանքները կատարել է պետերբուրգյան հայտնի «Սոյուզստրոյռեստավրացիա գիտաարտադրական և նախագծային միավորում» ՍՊԸ-ն ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Լենինգրադի մարզի հուշարձաններ Կատեգորիա:1967 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Դիք Վան Դայք
Վան Դայքը ծնվել է Ուեստ Պլեյնսում (Միսսուրի նահանգ) Լորեն Ուեյն Վան Դայքի և Հեյզլ Վորիչ Մակորդիի ընտանիքում։ Նրա ընտանիքն ունի հոլանդական ծագում։ Նրա կրտսեր եղբայրը՝ Ջերի Վան Դայքը, նույնպես դերասան է դարձել։ Դեռ մանկուց երազում էր դերասան դառնալ, իսկ ոգեշնչվել էր տեղի կինոթատրոնում՝ Լորելի և Խարդիի ֆիլմերից։ Նրա առաջին դերասանական փորձը տեղի է ունեցել միջնակարգ դպրոցի սիրողական թատրոնում։
Նա իր առաջին հաջողությանը հասել է 1960 թվականին Բրոդվեյում, երբ նրան շնորհվել են Թոնի մրցանակ`«Ցտեսություն թռչնակ» մյուզիքլում ունեցած դերակատարման համար։ Երեք տարի անց մյուզիքլր էկրանավորվել է, որտեղ նա խաղացել է իր դերը։ 1964 թվականին նկարահանվել է Մերի Փոփինս  խաղային-անիմացիոն կինոնկարում, որտեղ նա խաղացել է երկու բոլորովին տարբեր դերեր. դրական՝ ուրախ երիտասարդ  ծխնելույզ մաքրող Բերտին, ով գլխավոր հերոսուհու  ընկերն է և բացասականը` ծեր բանկիր պարոն Դոուս ավագին ։ Դրա համար դերասանն առաջադրվել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակի։
1961-ից մինչև 1966 թվականը Վան Դայքը CBS հեռուստաալիքում սեփական հաղորդում է վարել, որը նրան բերել է երեք «Էմմի» մրցանակ։1979 թվականին Կեթրին Կուինլան դերասանուհու հետ գլխավոր դերեր են խաղացել Սթենլի Կրամերի վերջին կինոնկարի՝ «Եվ սայթաքում է վազողը» դրամայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հոլիվուդյան դերասաններ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հնչյունավորողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստապրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ
1980-81 NBA մրցաշրջան
1980-81 NBA մրցաշրջան, Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի 35-րդ մրցաշրջան։ Մրցաշրջանի չեմպիոնը դարձել է «Բոստոն Սելտիքս» ակումբը։ Եզրափակչում՝ վեց խաղերի արդյունքում, «Սելտիքս» ակումբը հաղթել է «Հյուստոն Ռոքեթս» ակումբին։
1980 թվականի NBA դրաֆթի «Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս» ակումբի կողմից՝ առաջին համարի ներքո ընտրվել է թեթև հարձակվող Ջո Բերի Քերոլը։ Դրաֆի ժամանակ երկրորդ համարի ներքո ընտրվել է Դարել Գրիֆիթը, 3-րդ համարի ներքո՝ Քևին Մակհեյլը, իսկ 12-րդ համարի ներքո՝ Մայք Վուդսոնը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի դրաֆթներ
Ֆրոնդա
Ֆրոնդա (Fronde; բառացի՝ պարսատիկ), հասարակական շարժում բացարձակ միապետության դեմ Ֆրանսիայում, 1648-1653 թվականներին։
Մասնակցել են տարբեր նպատակներ հետապնդող հասարակական զանազան խավեր։ Պատճառներն էին հարկային ճնշման ուժեղացումը և քայքայիչ Երեսնամյա պատերազմը՝ 1618-1648 թվականներին։ Ջուլիո Մազարինիի կառավարության հարկային քաղաքականությունը առաջ էր բերել Փարիզի պառլամենտի և նրա հետ կապված բուրժուական շրջանակների ընդդիմությունը։ Պառլամենտը ժամանակավորապես դաշնակցել էր ժողովրդական հակաֆեոդալական ուժերի հետ և պահանջել ռեֆորմներ։
1648 թվականի օգոստոսի 26-27-ին Փարիզում սկսվում է զանգվածային զինված ապստամբություն, սակայն Փարիզի բուրժուազիան և պառլամենտի որոշ անդամներ, վախենալով ժողովրդական շարժման վերելքից, բանակցությունների մեջ են մտնում արքունիքի հետ։ 1649 թվականի մարտին ավարտվել է «պառլամենտական ֆրանդան», սակայն ժողովրդական հուզումները շարունակվել են։
1650 թվականի սկզբից ընդդիմությունը գլխավորել են արքունիքի հետադիմական շրջանակները («արքայազների ֆրոնդա»), որոնց նպատակն էր կառավարության վրա ճնշում գործադրելով ստանալ ձեռնտու պաշտոններ, թոշակներ և այլն։ 1651 թվականին Մազարինին հարկադրված հրաժարական է տվել և հեռացել երկրից, սակայն շուտով վարձկան զորքերով վերադարձել է Ֆրանսիա։ 1652 թվականի վերջին Մազարինին նվերներով և զիջումներով հաշտության է մղել ֆրոնդայի ազնվատոհմ գործիչներին, իսկ 1653 թվականի կեսին ճնշել ֆրոնդայի ամենաարմատական կենտրոնը՝ Բորդոյում։
Ֆրոնդայի պարտությունը հանգեցրել է ֆեոդալական հետադիմության ուժեղացմանը գյուղում և նպաստել Լյուդովիկոս XIV-ի անսահմանափակ իշխանության հաստատմանը։
Էմիլ Արթին
Էմիլ Արթին (Արթինյան, Emil Artin, ), 20-րդ դարի առաջատար հայազգի մաթեմատիկոս, Էմմի Նյոթերի հետ միասին համարվում է ժամանակակից աբստրակտ հանրահաշվի հիմնադիր և 1932 թվականին նրա հետ միասին ստացել է Աքերման-Թոյբների հիշատակի մրցանակը։
= Կենսագրություն = Էմիլ Արթինը ծնվել է 1898 թվականին Վիեննայում։ Նրա հորը նույնպես անվանում էին Էմիլ, նա արվեստի գործերի վաճառական էր, մայրը՝ Էմմա Լաուրա-Արթինը, օպերային երգչուհի էր։ Արթինի որդու՝ Մայքլի խոսքով «Արթինը» հայկական Արթինյան ազգանվան կրճատ տարբերակն է։
Վաղ շրջան
1904 թվականի սեպտեմբերին ընդունվեց դպրոց, հավանաբար Վիեննայում։ Երբ Էմիլն ութ տարեկան էր, մահացավ նրա հայրը։ 1907 թվականի հուլիսի 15-ին մայրն ամուսնացավ գերմանախոս Ռայխենբերգից (ներկայումս՝ Չեխիայի Լիբերեց քաղաք) հաջողակ գործարար Ռուդոլֆ Հուբների հետ։ 1907 թվականի սեպտեմբերին Էմիլն ընդունվեց Ավստրիայի սահմանին մոտ հարավային Չեխոսլովակիայում գտնվող փոքրիկ Ստրոբնից քաղաքի դպրոց, որտեղ սովորելու համար ապրում է տնից հեռու, տեղական ագարակներից մեկում։ Հաջորդ տարի նա վերադարձավ Ռայխենբերգ, որտեղի դպրոցում էլ սովորեց մինչ 1916 թվականը։
Ադրբեջանի կաթնասունների ցանկ
Ադրբեջանում տարածված է 109 տեսակի կաթնասուն կենդանի, որոնք ներառում են կաթնասունների հետևյալ ընտանիքները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ադրբեջանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Ցանկեր:Ադրբեջան Կատեգորիա:Ցանկեր:Կենդանաբանություն
Կորած փոստ
Կորած փոստ (漂流郵便局, Hyōryū Yūbinkyoku, «թափառող/քշվող փոստային բաժանմունք»), ճապոնացի արվեստագետ Սայա Կուբոտայի ստեղծած արվեստի գործը։ « Փոստային բաժանմունք » է, որտեղ հավաքվում են բոլոր չառաքված նամակները և պահվում են նախկին Աուաշիմա փոստային բաժանմունքի շենքում (Կագաուա պրեֆեկտուրայի Միտոյո քաղաքի Աուաշիմա կղզի)։
Կուբոտան ստեղծել է Կորած փոստը 2013 թվականին Սետոչի միջազգային արվեստի փառատոնի համար, և այն կապ չունի Ճապոնական փոստային ընկերության հետ։ Կուբոտան նաև Կորած փոստի «աշխատակից» է, իսկ Կացուհիշա Նակատան, Աուաշիմա փոստային բաժանմունքի նախկին փոստատարը, Կորած փոստի «փոստատար»։ Հանրությունը կարող է ազատ նամակներ ուղարկել Կորած փոստ, ցանկալի է նամականիշերով, հետևյալ հասցեով․ Hyoryu Yubinkyoku 1317-2 Takumacho Awashima, Mitoyo Kagawa 769-1108 Japan։
Փոստային բաժանմունքի տեղադրումը
Կորած փոստը տեղակայված է Աուաշիմա կղզում՝ վերանորոգված փոստային բաժանմունքի շենքում, որը կառուցվել է 1964 թվականին և գործել է մինչև 1991 թվականը։ Շենք կարելի է ոտքով հասնել Աուաշիմա նավահանգստից 10 րոպեում ։ Նամակները պահվում են «Կորած փոստարկղում», որը ստեղծել է Կոսուկե Նագատան Ջունպեի Մացուշիմայի օգնությամբ ։ Այսպիսի փոստարկղերը թիթեղապատ են և կախված են օդում դաշնամուրի բազմաթիվ լարերից։ Դրանց քանակը հասնում է 100-ի ։ Գաղափարը հիմնված է այն մտքի վրա, որ փոստը հնարավոր չէ կուտակել և պահել մի տեղում, քանի որ դրա հասցեն անհայտ է ։ Փոստարկղը ստեղծված է այնպես, որ պտտվելիս այն ծովի ալիքների ձայն է հանում ։
Կորած փոստը նամակներ է ստանում ամբողջ աշխարհից, որոնք ուղղված են մահացած անձանց, ապագա ժառանգներին, անձանց, ովքեր հանդիսացել են գրողների առաջին սերը, և նրանք երբեք հնարավորություն չեն ունեցել խոստովանել իրենց զգացմունքների մասին, իրենք իրենց և սիրելի իրերին ։ Հատկապես հաճախ են հանդիպում մահացած մարդկանց ուղղված նամակները ։ Ուղարկողը կարող է նամակի վրա իր անունը չգրել, և նամակը ուղարկվում է որպես «Կորած փոստի ընդհանուր առաքում»։ Կորած փոստը նախընտրում է նամականիշերը կնքված նամակների նկատմամբ ։ Տեղում վաճառվում են փոստի հացեով «Փոստային հավաքածուներ/սեթեր», և որոշ այցելուներ կարող են նամակներ գրել հենց փոստային բաժանմունքում ։
2022 թվականի նոյեմբերի դրությամբ Կորած փոստը բաց է 13:00-16:00 ամեն ամսվա երկրորդ և չորրորդ շաբաթ օրերին։ Փոստի միակ փոստատար Նակատան սովորաբար այնտեղ է լինում ։ Ստացված նամակները ցուցադրվում են որպես արվեստի գործ և ամեն ոք կարող է դրանք կարդալ, բայց աշխատակիցները չգիտեն, թե ո՛ր նամակը ո՛ր փոստարկղում է ։ Ավելին, կարդալուց հետո կարդացողները նամակը չեն տեղադրում նույն փոստարկղ, այլ կարող է այն տղադրեն մեկ ուրիշի մեջ։ Արդյունքում նամակները շարունակում են «թափառել» ։ Եթե այցելուն կարծում է, որ նամակը ուղղված է իրեն, նա կարող է այն պահել ։
Պատմություն
Աուաշիմա կղզու ափին ծովը շատ իրեր է գցում։ Երբ Կուբոտան այցելում էր կղզին ոգեշնչում գտնելու նպատակով, դեռևս Սետոչի միջազգային արվեստի փառատոնից առաջ, նա տեսավ իր արտացոլանքը նախկին փոստային բաժանմունքի պատուհանում և զգաց, որ նրան "ծովը գցել է" այդտեղ։ Նա որոշեց ստեղծել Կորած փոտը որպես «մի վայր, որտեղ մարդիկ կզգային այն նույն զգացողությունները, որ ես զգացի»։
Կորած փոստը բացվեց որպես Սետոչի միջազգային արվեստի փառատոնի մի մաս 2013 թվականի հոկտեմբերի 5-ին։ Փառատոնի ժամանակ այն բաց էր ժամը 10:00-17:00-ը, ներս մտնելու տոմսի արժեքը 300 յեն էր ։ Մեկամսյա փառատոնի ընթացքում փոստում հավաքվել է մոտ 400 նամակ, իսկ երբ փառատոնից հետո ամսեկան շարունակեցին հավաքվել 200-ական նամակներ, Կուբոտան որոշեց բաց պահել Կորած փոստը ։
2014 թվականի մայիսի 10-ին փոստում ավելի քան 1500 նամակ էր հավաքվել։ Այս կապակցությամբ պրոյեկտը ներկայացվել է Ճապոնիայի ազգային հեռուստաընկերությանը՝ NHK-ին և ցուցադրվել NHK Լուրեր Օհայո Նիպպոն-ի ժամանակ ։ 2014 թվականի օգոստոսի 24-ին Կորած փոստ է բացվել Տակամացույի օդանավակայանում, այսպիսով ընդլայնելով փոստը կղզու սահմաններից դուրս ։ Հոկտեմբերի 18-20-ը փոստը իրականացրեց հատուկ «Աշնանային բացում», որը ուղեկցվեց «Monk Band»-ի կենդանի համերգով, որի անդամները գործող քահանաներ են։ 2016 թվականի հունվարին մասնաճյուղ բացվեց Լոնդոնում ։
2015 թվականի հունվարի դրությամբ Կորած փոստում հավաքվել էր 3500 նամակ, և ավելի քան 3800 նամակ հաջորդ ամսվա վերջին, երբ Կորած փոստ գիրքը հրապարակվեց։ Գիրքը ոգեշնչված է Շոգակուկանի խմբագիրներից մեկի կողմից, ով այցելել էր Կորած փոստը 2014 թվականի ամռանը և տեսել, թե ինչպս են այցելուները կարդում նամակները ։ «Հրապարակումը հիշատակող բացում» տեղի ունեցավ 2015 թվականի փետրվարի 7-ին ։
Փոփ-մշակույթում
Կորած փոտը հիշատակվել է Ֆուջի հեռուստաընկերության Don't Call it Mystery դրամատիկ սերիալի 2022 թվի հունվարի 24-ի հեռարձակման մեջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստ Կատեգորիա:Ճապոնիայի կերպարվեստ Կատեգորիա:Ճապոնիայի արվեստ Կատեգորիա:2023 երիտասարդական ամառային վիքիճամբարի դասընթացի ժամանակ ստեղծված կամ բարելավված հոդվածներ
A Thousand Years (երգ, Քրիստինա Փերրի)
«A Thousand Years», երգ, որը ձայնագրել է ամերիկացի երգչուհի և երգահան Քրիստինա Փերրին։ Երգի բառերը գրել են Փերրիին և Դավիդ Հոդջեսը՝ «Մթնշաղ. Լուսաբաց՝ Մաս 1» ֆիլմի համար։ Երգը թողարկվել է 2011 թվականի հոկտեմբերի 18-ին թվային տարբերակով և ծառայում է որպես երկրորդ սինգլ ֆիլմի համար ։ Փերրիին վերաձայնագրել է երգը Սթիվ Կազիի հետ համատեղ Մթնշաղ. Լուսաբաց՝ Մաս 2 ֆիլմի համար։
Կոմպոզիցիա
«A Thousand Years» երգը գրված է սի-բեմոլ մաժորի տոնայնությամբ՝ F3-ից մինչև C5 (մեցցո-սոպրանո երգչաձայն) վոկալ միջակայքով ։
Երգը նվիրված է Էդվարդ Կալլեն և Բելլա Սվոր կերպարների սիրուն ։
Երաժշտության տեսահոլովակը
Այս երգի պաշտոնական տեսահոլովակի (բառերով) պրեմիերան տեղի է ունեցել 2011 թվականի հոկտեմբերի 17-ին Քրիստինայի Ֆեյսբուքյան և Թվիթթերյան պաշտոնական էջերում, ինչպես նաև նրա պաշտոնական կայքէջում։ 2011 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Քրիստինա Փերրիին ՅուԹյուբյան իր ալիքում թողարկել է այդ երգի պաշտոնական տեսանյութը։ Տեսանյութը սկսվում է Փերրիի՝ մոմ բռնելու տեսարանով։ Տեսահոլովակում ներկայացված են «Մթնշաղ. Լուսաբաց՝ Մաս 1» ֆիլմից մի քանի տեսարաններ, բայց հիմնական տեսարանը նկարված է մի սենյակում, որի հատակը լի է մոմերով և որտեղ էլ Փերրին երգում է։ Փերրիի տեսահոլովակն ավարտվում է այն տեսարանով, որտեղ երգչուհին երգում է արևամուտի ժամանակ։
Տեսահոլովակն ունի ավելի քան 1,7 մլրդ դիտում և 10 մլն լայքեր ՅուԹյուբում, ինչը այն դարձնում է ՅուԹյուբում ամենաշատ դիտված 90 տեսանյութերից մեկը ։
Ներկայացումներ
2011 թվականի հոկտեմբերի 23-ին երգը նորամուտը նշել է ամերիկյան Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում և Canadian Hot 100 հիթ-շքերթում 70 համարի ներքո։ Ի վերջո, նա հասել է Billboard Hot 100-ի 31-ի գագաթնակետին, որը Փերրիին պարգևել է իր երկրորդ լավագույն 40-րդ հիթը։ 2013 թվականի հուլիսին երգը վաճառվել է ԱՄՆ-ում ավելի քան երեք միլիոն թվային ներբեռնումներով ։ 2014 թվականի հունիսի դրությամբ ԱՄՆ-ում վաճառվել է այդ երգի 3 657 000 օրինակ ։ 2018 թվականի օգոստոսի 3-ին սինգլը յոթ անգամ հավաստագրվել է ձայնագրող ընկերությունների ամերիկյան ասոցիացիայի (RIAA) կողմից՝ Միացյալ Նահանգներում յոթ միլիոն թվային պատճենների վաճառքի համար։
2011 թվականին Մեծ Բրիտանիայում երգը հասել է 32-րդ հորիզոնականին իր սկզբնական թողարկման մեջ։ Հաջորդ տարի «Մթնշաղ. Լուսաբաց՝ Մաս 1» ֆիլմի թողարկումից հետո, այն հասել է 13-ի գագաթնակետին։ 2013 թվականին, The X Factor (Մեծ Բրիտանիա) մրցույթում ներկայացվելուց հետո, երգը գրավել է 11-րդ հորիզոնականը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2011 սինգլներ Կատեգորիա:2011 երգեր Կատեգորիա:Մթնշաղ Կատեգորիա:Ամերիկյան երգեր
Մատեո Կովաչիչ
Մատեո Կովաչիչ (Mateo Kovačić, ), խորվաթ ֆուտբոլիստ, ով խաղում է իսպանական «Ռեալ Մադրիդում» և Խորվաթիայի ազգային հավաքականում՝ որպես կիսապաշպան։ Կովաչիչը «Ինտերում» խաղացել է կենտրոնական կիսապաշպանի դիրքում, սակայն նա համարվում է ունիվերսալ խաղացող, ով խաղացել է տարբեր դիրքերում և նույնիսկ կարող է խաղալ ձախ եզրում, կամ որպես հարձակվողական կիսապաշպան, եթե դրա կարիքը լինի։ Կովաչիչը իր կարիերան սկսել է խորվաթական «Դինամո Զագրեբ» ակումբում 16 տարեկան հասակում, որի հետ հաղթել է երկու հաջորդական մրցաշրջաններում, մինչև 2013 թ-ին Միլանի «Ինտեր» տեղափոխվելը։ Խորվաթիայի ազգային հավաքականում իր կարիրան սկսել է 2013 թ, որը ներկայացրել է 2014 թ-ի Աշխարհի Առաջնությունում։
Երիտասարդական կարիերա
Ծնվել է Լինցում (Ավստրիա) բոսնիական խորվաթների ընտանիքում, ում ծնողները տեղափոխվել են Բոսնիա Հերցեգովինայից Խորվաթիա։ Կովաչիչը սկսել է խաղալ «Լասկ Լինցի» ակադեմիայում։ 2007 թ-ին նկատվել է եվրոպական նշանավոր ակումբների կողմից, ինչպիսիք են «Այաքսը», «Ինտերը», «Յուվենտւսը» և «Բայերն Մյունխենը»։ Սակայն նրա ընտանիքը որոշեց տեղափոխվել Զագրեբ, որտեղ նա միացավ խորվաթական «Դինամո Զագրեբ» ակումբին։ 2009 թ-ին խորվաթ ֆուտբոլիստը ստանում է վնասվածք, որի արդյունքում ջարդվում է ոտքը։ Դաշտ կարողանում է վերադառնալ երկար բուժումից հետո՝ 2010 թ-ի մայիսի 31-ին և մասնակցում Խորվաթիայի մինչև 17 տարեկանների ակադեմիական լիգայի վերջին խաղին, որում իր թիմը հաղթանակ է տանում 5-0 հաշվով։
Դինամո Զագրեբ
Ակումբում սկսում է մարզվել հիմնական կազմի հետ։ 4 ամիս անց, սակայն, միանում է երիտասարդական կազմին։ Նոյեմբերին՝ «Ցիբալիի» և «Զագրեբի» երիտասարդական կազմերի խաղի ժամանակ, նրան գալիս են դիտելու Լոնդոնի «Արսենալի» սկաուտները։ 2010 թ-ի նոյեմբերի 20-ին՝«Խռվաթսկի Դռագովոլյացի» դեմ խաղում, տաղանդավոր խորվաթը իր նորամուտն է նշում Խորվաթիայի առաջնությունում՝ խփելով իր առաջին գոլը։ Մրցակցի դարպասը գրավելով 16 տարեկան 198 օրական հասակում՝ Մատեոն դառնում է ամենաերիտասարդ խաղացողը, ով գոլ է խփում լիգայի պաշտոնական խաղերում։ Նախորդ ռեկորդը, որը ձգվեց ընդամենը մեկ շաբաթ, պատկանում էր Մատեոյի խաղընկեր Դինո Սպեխարին, որը գոլ էր հեղինակել 16 տարեկան 278 օրական հասակում։ 2011 թ-ի դեկտեմբերի 7-ին Չեմպիոնների Լիգայի մրացաշարում՝ ֆրանսիական «Լիոնի» դեմ կայացած մրցավեճում, գրավելով մրցակցի դարպասը, խորվաթը դառնում է մրցաշարի ամենաերիտասարդ խաղացողը, ով գոլ է հեղինակում։
Ինտեր
2013 թ-ի հունվարի 13-ին, տեղափոխվելով Միլանի «Ինտեր», Մատեոն վերցնում է 10 համարը, որը մինչ այդ պատկանում էր Վեսլի Սնեյդերին։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 15 մլն եվրո, որի 11 մլն-ը վճարվել է միանգամից, իսկ մնացած 4 մլն-ը՝ այն պայմանով, որ «Ինտերը» հանդես կգա Չեմպիոնների Լիգայում։ Նույն տարվա փետրվարի 3-ին իր նորամուտն է նշում Սերիա Ա-ում՝ մասնակցելով «Սիենայի» դեմ մրցավեճին, փոխարինման դուրս գալով երկրորդ խաղակեսում։ Փետրվարի 15-ին իր նորամուտն է նշում նաև Եվրոպա Լիգայում՝ մասնակցելով «ՉՖՌ Կլուժի» դեմ հանդիպմանը։ Հանդիպման ընթացքում կատարում է գոլային փոխանցում՝ օգնելով թիմին հաղթանակ տոնել։
Ռեալ Մադրիդ
2015 թ-ի օգոստոսի 16-ին «Ինտերի» գլխավոր մարզիչ Ռոբերտո Մանչինին հաստատեց, որ Կովաչիչը տեղափոխվում է արքայական ակումբ ֆինանսական ֆեյր փլեյի պատճառով։ Հարցազրույցի ժամանակ՝ Մանչինին նշեց. «Կան օրենքներ, որ պետք է հարգել։ Չեմ կարծում, թե մեզնից որևէ մեկը ցանկանում էր, որ Մատեոն հեռանա, բայց մենք պարտավոր ենք հետևել ֆինանսական ֆեյր փլեյին։ Մենք բոլորս ցավում ենք, որ այսպիսի բան տեղի ունեցավ»։ «Ռեալ Մադրիդը» 2 օր անց հաստատեց լուրը՝ հայտարարելով, որ ֆուտբոլիստն ակումբի հետ կնքել է 6 տարվա պայմանագիր՝ 3 մլն եվրո տարեկան աշխատավարձով։ Օգոստոսի 19-ին Կովաչիչը ներկայացվեց որպես մադրիդյան ակումբի խաղացող Սանտիագո Բեռնաբեու մարզադաշտում։ Իր նոր թիմում խորվաթը կկրի 16 համարի մարզաշապիկը։ Ընդհանուր առմամբ մանսակցել է 170 հանդիպման՝ խփելով ընդամենը 17 գնդակ։
Միջազգային կարիերա
Կովաչիչը հանդես է եկել Խորվաթիայի տարբեր տարիքային հավաքականներում։ Հավաքականներում իր հանդիպումները սկսել է 2008 թ-ին՝ Սլովակիայի դեմ մրցավեճում։ Այնուհետև անցնելով տարբեր տարիքային խմբերով հասել է ազգային հավաքական, որի մշտական անդամն է հանդիսանում։ Խորվաթիայի ազգային հավաքական է հրավիրվել՝ մասնակցելու Շվեյցարիայի ազգային հավաքականի դեմ մրցավեճին, սակայն այն բաց է թողել վնասվածքի պատճառով։ Մասնակցել է 2014 թ-ի Աշխարհի Առաջնության որակավորման փուլի խաղերին։ Իր նորամուտը ազգային հավաքականում նշել է 2013 թ-ի մարտի 22-ին Սերբիայի ազգային հավաքականի դեմ կայացած հանդիպման ժամանակ՝ խաղալով Լուկա Մոդրիչի կողքին։ 2014 թ-ի հունիսի 2-ին ընդգրկվել է ազգային հավաքականի կազմում՝ մասնակցելու 2014 թ-ի Աշխարհի Առաջնությանը։ Մասնակցել է մրցաշարի բացման խաղին Բրազիլիայի հավաքականի դեմ խաղում, որում վերջինս հաղթել է 3-1 հաշվով սեփական երկրում անցկացվող առաջնությունում։ Մասնակցել է հանդիպման 60 րոպեներին այնուհետև փոխարինվել է։ Մասնակցել է խմբային փուլի բոլոր խաղերին։ Առաջին գնդակը ազգային հավաքականի կազմում հեղինակել է հունիսի 7-ին՝ իր ազգային հավաքականում անցկացրած 20-րդ խաղում։ Ընդհանուր առմամբ մասնակցել է 21 հանդիպման՝ խփելով ընդամենը մեկ գնդակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորվաթ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Խորվաթիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռեալ Մադրիդի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ավստրիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ԼԱՍԿ Լինցի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Չելսիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դինամո Զագրեբի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Շիլովո (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի բնակավայրեր
(8070) ԴեՄեո
(8070) ԴեՄեո (DeMeo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի մարտի 2-ին Շելտ Բասի կողմից Սայդինգ Սփրինգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,755383 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0589 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,4519 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1670,6 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,215492 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,64° անկյուն։
Կորեայի ժողովրդագրության ազգային թանգարան
Կորեայի ժողովրդագրության ազգային թանգարան (հանգըլ՝ 국립민속박물관, հանջա՝ 國立民俗博物館), Հարավային Կորեայի ազգային թանգարանը, Սեուլի Ջոնգնոգու շրջանի Կյոնգբոկկունգ պալատում գտնվող երկու թանգարաններից մեկը։ Թանգարանի էքսպոզիցիան նվիրված է կորեական ժողովրդի կենցաղին՝ հնագույն ժամանակներից մինչև Չոսոնի ժամանակաշրջան։ Աշխարհի ամենաայցելվող գեղարվեստի թանգարանների քսանյակում է ։
Ստեղծման պատմություն
Ստեղծվել է 1945 թվականի սեպտեմբերի 8-ին՝ ԱՄՆ կառավարության մասնակցությամբ․ բացվել է 1946 թվականի ապրիլի 25-ին «Մարդաբանության ազգային թանգարան» անվամբ։ Մինչ 1975 թվականը միատեղված է եղել Կորեայի ազգային թանգարանի հետ։ 1975 թվականի ապրիլի 11-ին բացվել է Կյոնգբոկկունգ պալատի տարածքում նախկինում գործող Ժամանակակից արվեստի թանգարանի վայրում՝ «Կորեայի ազգային ժողովրդագրության թանգարան» անվամբ։ 1993 թվականի փետրվարի 17-ին տեղափոխվել է Ազգային թանգարանի նախկին շենք ։
Էքսպոզիցիա և այցելություն
Թանգարանի էքսպոզիցիան ներկայացված է երեք հիմնական ուղղություններով՝ Կորեական ժողովրդի պատմություն, Կորեական կենցաղ և Չոսոնի ժամանակաշրջանի կորեացիների կյանքի ցիկլ։ Բացի այդ, էքսպոզիցիայի մեծ մասը ցուցադրված է բաց երկնքի տակ, պալատի տարածքում ։
Թանգարանը տեղակայված է Սեուլի հյուսիսային Ջոնգնոգու շրջանում։ Թանգարանի մուտքն անվճար է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թանգարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սեուլի թանգարաններ Կատեգորիա:1945 հիմնադրված թանգարաններ
Էսապալյան
Էսապալյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Արաբերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Տարասովկա (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Տարասովկա (Тарасівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1717 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1717 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ադրբեջանական քարոզչություն
Ադրբեջանական քարոզչություն, Ադրբեջանական Հանրապետության կառավարության հայացքներին, պատկերացումներին կամ օրակարգերին համապատասխանող զանգվածային լրատվամիջոցների գործունեության արդյունքի կամ հասցեագրված հաղորդակցությունների ամբողջություն։ Այդ զանգվածային լրատվամիջոցներն ընդգրկում են բազմաթիվ պետական հովանավորություն ունեցող հարթակներ և առցանց տեխնոլոգիաներ ։
Քարոզչության մեթոդներ
Ադրբեջանական քարոզչությունն ունի անմիջապես իրեն բնորոշ մի շարք մեթոդներ։
Հղում «հայկական» ԶԼՄ-ներին
Քարոզչության մեթոդներից է հղումն առ կեղծ, բայց որպես «հայկական» ներկայացվող ԶԼՄ-ներ, որոնք իբր հանդիսացել են տվյալ նորության սկզբնաղբյուրը։ Ինչպես նշում է փորձագետ Անժելա Էլիբեգովան, ընդ որում հաճախ չի նշվում այն «հայկական» կայքի անվանումն, որին հղում է կատարվում, իսկ ստուգումից հետո պարզվում է, որ նման հայկական ԶԼՄ ընդհանրապես գոյություն չունի։ Օրինակ, Report.az կայքը այդ մեթոդը օգտագործելով հղում էր կատարել «հայկական ԶԼՄ-ներին», պնդելով, որ Ապրիլյան պատերազմի ժամանակ հայկական կողմից զրահատեխնիկայի կորուստները կազմում էին 6 տանկ և շուրջ 12-15 հրետանային համակարգ, իսկ զոհերի թիվը՝ մի քանի հարյուր։ Որոշ ժամանակ անց նման տվյալները հայտնվում են Ադրբեջանական Հանրապետության պաշտպանության նախարարության հաղորդագրություններում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քարոզչությունն Ադրբեջանում
Տերես
Տերես (Terres), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 322 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 50 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 6 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0461։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գոմբե Սթրիմ (ազգային պարկ)
Գոմբե ազգային պարկը (հաճախ, բայց ոչ ճիշտ՝ «Գոմբե Սթրիմ ազգային պարկ» Gombe Stream National Park), ազգային պարկ Տանզանիայում, որը գտնվում է Կիգոմայի շրջանի արևմուտքում, Կիգոմայի շրջանի մայրաքաղաք Կիգոմայից 20 կմ հյուսիս ։ Հիմնվել է 1968 թվականին։ Գոմբեն Տանզանիայի ամենափոքր ազգային պարկերից մեկն է՝ ընդամենը 13.5 քառակուսի մղոն (35 կմ²) տարածքով՝ Տանգանիկա լճի ափին ։ Տարածքը տարբերվում է բարձր հովիտներով, հարուստ է բուսական և կենդանական աշխարհով ։ Ազգային պարկ կարելի է հասնել միայն նավով։ Այն հայտնի է անգլիացի պրիմատոլոգ Ջեյն Գուդոլլի շիմպանզեների վրա կատարված իր վարքագծային հետազոտությունների շնորհիվ։ Կասեկելա շիմպանզեների համայնքը, որը հիշատակվում է մի քանի գրքերում և վավերագրական ֆիլմերում, ապրում է Գոմբե ազգային պարկում:.
Գոմբեի ֆաունայի և ֆլորայի բազմազանությունը այն դարձնում է ավելի ճանաչված զբոսաշրջային վայր։ Բացի շիմպանզեներից ու պրիմատներից, Գոմբեում կարելի է գտնել անուբիս բաբուինների, կարմիր կոլոբուսների, կարմրապոչ կապիկների, կապույտ կապիկների և կանաչ կապիկների։ Հայտնի է նաև, որ կարմրապոչ և կապույտ կապիկները հիբրիդացվում են այս տարածքում ։ Պարկը ավելի քան 200 թռչունների տուն է հանդիսանում, ինչպես նաև այստեղ բնակվում են թփուտախոզերը։ Կան նաև օձերի բազմաթիվ տեսակներ, և երբեմն կարող է հանդիպել սովորական գետաձիերի և աֆրիկյան ընձառյուծների ։ Այգու այցելուները կարող են շրջել անտառում, որպեսզի դիտեն շիմպանզեներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Webarchive template errors Կատեգորիա:Տանզանիայի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Տանզանիայի ազգային պարկեր Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Neue Deutsche Härte
Neue Deutsche Härte (հայերեն‘ Նոր Գերմանական Ծանրություն), երաժշտական նեղ ուղղվածություն, հայտնվել է Գերմանիայում 1990-ականների սկզբին, իր մեջ միավորելով Industrial metal և Electronic Body Music ոճերը։ Neue Deutsche Härte-ին բնորոշ են խոր և մաքուր վոկալը, էլեկտրական կիթառների և թմբուկների թերի հնչողությունը, սինթեզատորների ձայների օգտագործումը, երբեմն նաև երգչախմբի ու գոթական երգեհոնների օգտագործումը։ Այս ոճը Ինդաստրիալ-մետալ-ից տարբերվում է ավելի հանգիստ և ակադեմիական հնչողությամբ, և հիմնականում գերմանալեզու տեքստերով։ Ոճի մեջ ամենահայտնի խումբն է Rammstein-ը, որը վաճառել է շուրջ 20,000,000 ալբոմ, ինչպես և Oomph! և Joachim Witt խմբերը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Ռոք երաժշտության ժանրեր
Շիլովո (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)
Շիլովո (Шилово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 195 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժորնավա
Ժորնավա (Жорнава), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վելիկոբերեզնյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ժորնավա գյուղում բնակվում էր 601 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 48276 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 12,45 մարդ/կմ²։
Մայքլ Շերմեր
Մայքլ Բրենթ Շերմեր (Michael Brant Shermer, ), ամերիկացի պատմաբան ու գիտության հանրահռչակողը, թերահավատների ընկերության հիմնադիրը, ինչպես նաև «Սկեպտիկ» ամսագրի գլխավոր խմբագիրը, որը հիմնականում նվիրված է կեղծ գիտական և գերբնական պնդումների հետաքննությանը։
2001 թվականի ապրիլից նաև ամսական սյունակ է վարում «Scientific American» ամսագրում։ Շերմերը պնդում է, որ մի ժամանակ քրիստոնյա ֆունդամենտալիստ է եղել, սակայն համալսարանում սովորելու ժամանակ հեռացել է հավատից։
Կենսագրություն
Շերմերը ծնվել է 1954 թվականի սեպտեմբերի 8-ին և մեծացել է Հարավային Կալիֆոռնիայում։ Ծնողները բաժանվել են երբ նա եղել է 4 տարեկան։ 1986 թվականին հայրը մահացել է սրտի կաթվածից, իսկ 2000 թվականին մահացել է մայրը ուղեղի ռակից։
Չնայած նրան, որ նա այցելել է կիրակնօրյա դպրոց, ըստ իր պնդումների, հարազատները կրոնական չեն եղել ու հազվադեպ են անդրադարձել այդ թեմային։ 1971 թվականին իր լավագույն ընկերոջ ազդեցությամբ նա դարձավ վերածնված քրիստոնյա և հաջորդ յոթ տարիներին տարածեց քրիստոնեությունը։ 1972 թվականին ուսումը սկսել է Փեփերդայնի համալսարանում՝ ի սկզբանե քրիստոնեական աստվածաբանության կուրսում, սակայն հետագայում մասնագիտացումը փոխելով հոգեբանության հետ։ 1976 թվականին ստացել է բակալավրի աստիճան ։
Սկսել է փորձարարական հոգեբանություն սովորել Կալիֆորնիա նահանգի համալսարանում։ Պրոֆեսորների հետ զրույցները և ազգաբանության և մարդաբանության ուսումնասիրությունը նրան դրդեցին վերանայել իր կրոնական հայացքները։
Հայացքներ
Ի տարբերություն շատ գիտնականների, Շերմերը հասարակական ակտիվ քննարկումներ է վարում կեղծ գիտական տեսությունների ներկայացուցիչների, մասնավորապես, Հոլոքոստի հերքողների հետ ։ Այդ թեմայով Նա գրել է «Պատմության ժխտումը» գիրքը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի լրագրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փիլիսոփաներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հոգեբաններ
Աբուբակար Կամարա
Աբուբակար Կամարա (Aboubakar Kamara, ), ֆրանսացի ֆուտբոլիստ, «Ֆուլհեմ» ակումբի հարձակվող։
Ակումբային կարիերա
Կամարան «Մանակո» ակումբի սան է։ «Լիոնի» դեմ խաղում նա նորամուտը նշեց Ֆրանսիայի ֆուտբոլի առաջնությունում՝ փոխարինելով երկրորդ խաղակեսում Յաննիկ Կառասկոյին։
2015 թվականի ամռանը խաղային պրակտիկա ունենալու նպատակով Աբուբակարը տեղափոխվել է բելգիական «Կորտրեյկ»։ Հուլիսի 25-ին լիեժական «Ստանդարդի» դեմ խաղում նա նորամուտը նշեց Ժյուպիլում
2016 թվականի սկզբին Կամարը վերադարձավ Ֆրանսիա, դառնալով «Ամեյնա» ակումբի խաղացող։Հունվարի 15-ի «Շամբլիի» դեմ խաղում նա նորամուտը նշեց 3-րդ լիգայում ։ Հունվարի 29-ի մրցաշարին «Դյունկերկի» դեմ խաղում Աբուբակարն իր առաջին գոլն է խփել «Ամյենի» կազմում ։ Մրցաշրջանի արդյումքներով Կամարան օգնել է ակումբին բարձրանալ ավելի բարձր դիվիզիոն։ Օգոստոսի 1-ին «Ռեյմսի» դեմ խաղում նորամուտը նշեց լիգա 2-ում ։ Տարվա վերջնահաշվակով Աբուբակարը 10-րդ խաղով դարձավ լավագույն թիմի ռմբարկուն օգնել է նրան դուրս գալ էլիտա։
2017 թվականին Կամարը անցավ անգլիական «Ֆուլհեմ», ստորագրելով համաձայնագիր 4 տարով։ Տրանսֆերի արժեքը կազմել է 6 միլիոն եվրո ։ Օգոստոսի 5-ին «Նորվիչ Սիթիի» դեմ խաղում նա նորամուտը նշեց Անգլիայի ֆուտբոլային լիգայի առաջնություն ։ «Միդլսբրոյի» դեմ խաղում Աբուբակարն իր առաջին գոլն է խփել «Ֆուլհեմի» կազմում։ Մրցաշրջանի արդյունքներով Կամարան օգնել է թիմին դուրս գալ էլիտա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուլհեմի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կորտրեյկի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ամյենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մոնակոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Մարտուն Բադալյան (զինվորական)
Մարտուն Օհանի Բադալյան, (մարտի 4, 1951, Նորաշենիկ, Կապանի շրջան-հունվարի 7, 1994, Հորադիզ, Ֆիզուլի), զինվորական, 6-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի հրամանատար,  Արցախյան ազատամարտի մասնակից։
Կենսագրություն
Մարտուն Բադալյանը ծնվել է 1951 թվականի մարտի 4-ին Կապանի շրջանի Նորաշենիկ գյուղում, բանվորի ընտանիքում։ 1958 թվականին հաճախել է Կապանի՝  Հունան Ավետիսյանի անվան միջնակարգ դպրոցը, ապա՝ 1962 թվականին, տեղափոխվել թիվ 27 գիշերօթիկ դպրոց։ Միջնակարգ կրթությունն ավարտելուց հետո  1969 թվականին ընդունվել է Քաջարանի շինարարական տեխնիկումը։ Վերջին կուրսից պարտադիր զինվորական ծառայության է կանչվել և ծառայել նախկին ԽՍՀՄ զինված ուժերում։ Ծառայությունից հետո՝ 1972 թվականին, ընդունվել է Երևանի գյուղատնտեսական ինստիտուտի մեխանիկական ֆակուլտետը, որն ավարտել է 1978 թվականին և աշխատանքի անցել Կապանի ավտոձեռնարկությունում։ 1979 թվականին տեղափոխվել է Կապանի ավտոդպրոց և աշխատել որպես դասավանդող։ Հետագայում աշխատել է Քաջարանի կոմունալ տնտեսությունում՝ որպես ինժեներ-մեխանիկ։
1992 թվականի ապրիլի 24-ին կամավոր անդամագրվել է Կապանի ինքնապաշտպանական գումարտակին։ Եղել է նույն գումարտակի հրամանատարի առաջին տեղակալ։ Գումարտակը լուրջ հաջողություններ ունեցավ 1992 թվականի դեկտեմբերի 10-ի օպերացիայի ժամանակ․ ազատագրվեցին Նոր Ղազանչի, Աղքենդ, Ջամբար գյուղերը։
Մարտուն Բադալյանը 1993 թվականի սկզբից իր ծառայությունը շարունակեց Կապանում ստեղծված ՀՀ ՊՆ թիվ 97-րդ ԱՄՀԲ-ում՝ որպես 3-րդ ՄՀԳՄ-ի փոխհրամանատար։ 1993 թվականի մայիսի 6-ին նշանակվել է նույն բրիգադի 6-րդ մոտոհրաձգային գումարտակի հրամանատար՝ ղեկավարելով Ճակատեն, Շիկահող, Սրաշեն, Ծավ գյուղերի պաշտպանական մարտերը։ Իր ղեկավարությամբ բրիգադն աչքի է ընկել նաև Կուբաթլուի, Զանգելանի, Հորադիզի տարածքների ազատագրման մարտական գործողություններին։
1994 թվականի հունվարի 7-ին Հորադիզ կայարանի մերձակայքում մարտական գործողությունների ժամանակ անհետ կորել է ։
Պարգևներ
Մարտուն Օհանի Բադալյանը ՀՀ Նախագահի հրամանագրով հետմահու պարգևատրվել է «Արիություն» մեդալով։ Պարգևատրվել է նաև մի շարք գերատեսչական մեդալներով և պատվոգրերով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մարտի 4 ծնունդներ Կատեգորիա:1951 ծնունդներ
Գագիկ Այվազյան
Գագիկ Պետրոսի Այվազյան, հայ այգեգործ, ընտրասերումնաբան։ Գյուղատնտեսական գիտությունների դոկտոր (1995), պրոֆեսոր (2004)։ Խաղողագործության և գինեգործության միջազգային ակադեմիայի անդամ (1999)։ ԽՍՀՄ վաստակավոր գյուտարար (1987)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Հայաստանի Գյուղատնտեսական ինստիտուտը (1975)։ 1994–1995 թվականներին՝ ՀԱԱՀ-ի խաղողագործության, 1995–1997 թվականներին՝ այգեպտղաբանջարաբուծության, 1997-2013 թվականներին՝ այգեպտղաբուծության և բույսերի պաշտպանության ամբիոնների վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են խաղողի վազի ծագումնաբանության, ընտրասերման, ագրոտեխնիկայի և սորտագիտության խնդիրներին։ Համահեղինակ է խաղողի (սեղանի և գինու) 24 սորտերի։
Երկեր
Խաղողագործություն խաղողի սելեկցիայի և ամպելոգրաֆիայի հիմունքներով, Ե., 2003 (համահեղինակ)։
Էփրիկյան
Էփրիկյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Քրիստին Քլեյբյորգ
Քրիստին Քլեյբյորգ (Christine Clayburg, ), ամերիկացի լրագրող, օդերևութաբան, դերասանուհի, սցենարիստ, պրոդյուսեր և ռեժիսոր։
Կենսագրություն և կարիերա
Քրիստին Քլեյբյորգը ծնվել է 1973 թվականի մայիսի 26-ին, ԱՄՆ-ի Կալիֆորնիա նահանգի Պասո Ռոբլես քաղաքում։ Ընտանիքի հինգ դուստրերից ավագն է ։
Լինելով Սակրամենտոյի պետական համալսարանի գլխավոր երկրաբանը` նա հայտնի է դարձել որպես առավոտյան եթերի օդերևութաբան Մինեապոլիսի WCCO-TV ալիքով։ Որպես օդերևութաբան ու գիտական թղթակից է աշխատել Լոս Անջելեսի KABC-TV, Բոստոնի WHDH-TV, Սպոքենի KHQ-TV, Միզուլայի KPAX-TV և KMSP-TV հեռուստաալիքներում։ Նա հայտնվել է Fox News Channel և The Weather Channel հեռուստաալիքներում։ 2003 թվականին առաջադրվել է «Էմմի» մրցանակի` «Եղանակի տեսության լավագույն հաղորդավարուհի» անվանակարգում։
Ակտիվորեն զբաղվում է ռազմական կարիերայով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի կին լրագրողներ Կատեգորիա:Կին ռազմական թղթակիցներ
Քաբուլ
Քաբուլը, Աֆղանստանի մայրաքաղաքը, երկրի քաղաքական, տնտեսական, մշակութային և Քաբուլ նահանգի վարչական կենտրոնն է։ Գտնվում է Քաբուլ գետի հովտում, 1820 մ բարձրության վրա։ Կլիման մերձարևադարձային ցամաքային է, հունվարի միջին ջերմաստիճանը 1 °C է, հուլիսինը՝ 26 °C։ Տարեկան տեղումները 317 մմ են։ Բնակչությունը՝ ։
Պատմություն
Առաջին հիշատակությունը (Քաբուր, Քարուր) հանդիպում է Կլավդիոս Պտղոմեոսի (II դ․) մոտ։ Գտնվել է Քուշանական թագավորության, այնուհետև հեփթաղների ցեղային միավորման կազմում։ Այդ միավորման տրոհումից (6-րդ դար) հետո Քաբուլը կառավարել են տեղական կառավարիչները՝ Քաբուլշահերը։ Արաբական նվաճումների ժամանակաշրջանում Քաբուլը անվանապես ենթարկվել է Մուավիա I (661 - 680) խալիֆային։ IX դ․ Քաբուլը նվաճել են Սաֆարյանները, այնուհետև՝ Սամանյանները, Ղազնևիները, Թեմուրյանները։
13-րդ դարում ավերել է Չինգիզ խանը։ Բարուրի օրոք (որը Քաբուլը նվաճել էր 1504 թվականին) Քաբուլը դարձել է Մեծ Մոնղոլների պետության մայրաքաղաք։ 1738 թվականին նվաճել է Քաբուլը Նադիր շահը։ 1747 թվականից Դուռանիների պետության կազմում էր, 1773 թվականից՝ մայրաքաղաքը։ Այդ պետության անկումից (1818) հետո Քաբուլը դարձել է կենտրոն, որի շուրջ հետագայում ձևավորվել է աֆղանական պետությունը։
1839 թվականին, անգլո-աֆղանական առաջին պատերազմի (1838-42) ժամանակ, Քաբուլը զավթել են անգլիական զորքերը։ 1841 թվականին բռնկվել է հակաանգլիական զանգվածային ապստամբություն․ անգլիական զորքերը հարկադրված էին 1842 թվականին հեռանալ քաղաքից։ 1878-80 թվականների անգլո-աֆղանական երկրորդ պատերազմի ժամանակ զավթել են անգլիական զորքերը։ Պատերազմից հետո ամիրա Աբդուռահմանը Քաբուլը դարձրել է աֆղանական պետության մայրաքաղաքը։
1919 թվականի փետրվարին ամիրա Ամանուլլա խանը Քաբուլում հռչակեց Աֆղանստանի անկախությունը։ 1973 թվականի հուլիսից Աֆղանստանի Հանրապետության, 1978 թվականի ապրիլից Աֆղանստանի Դեմոկրատական Հանրապետության մայրաքաղաքն է։ Քաբուլում են գտնվում երկրի գլխավոր բանկերը, առևտրաարտադրական, բաժնետիրական ընկերությունների վարչությունները։ Ունի համալսարան, պոլիտեխնիկական ինստիտուտ, Աֆղանստանի պատմաբանասիրական ակադեմիա, Ազգային գիտությունների ակադեմիա, Պատմաազգագրական թանգարան, հանրային գրադարան, 4 դրամատիկական թատրոն։