cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ավգուստ Ալսինա
Կարիերա
2014 թվականի ապրիլի 15-ին թողարկվում է նրա «Testimony» դեբյուտային ստուդիական ալբոմը ։ Ալբոմը հիմնականում ստանում է դրական արձագանքներ երաժշտական քննադատների կողմից, իսկ Billboard 200 ալբոմների հիթ շքերթում զբաղեցնում է 2-րդ հորիզոնականը ։ Այն իր թողարկման առաջին շաբաթում ունեցել է 67,000 օրինակի վաճառք Միացյալ Նահանգներում ։ 2015 թվականի դեկտեմբերի 11-ին թողարկվեց երգչի «This Thing Called Life» անվանումը կրող երկրորդ ստուդիական ալբոմը ։
(6131) Տովեն
(6131) Տովեն (Towen), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի հուլիսի 27-ին Հենրի Հոլտի կողմից Պալոմարում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,423537 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1196 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7275 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1378,08 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,261234 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,18° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հենրի Հոլտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռիդլի Սքոթ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:1937 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 30 ծնունդներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի աթեիստներ Կատեգորիա:Բրիտանացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Բրիտանացի դերասաններ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Վեդի)
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի, Հայ առաքելական եկեղեցի Հայաստանի Արարատի մարզի Վեդի քաղաքում։
Պատմություն
Վեդիում հին, կիսաքանդ մատուռ կար, որի տեղում կառուցվել է Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին։ Օծման արարողությունը տեղի է ունեցել 2001 թվականին՝ Արարատյան Հայրապետական թեմի Առաջնորդական փոխանորդ Նավասարդ արքեպիսկոպոս Կճոյանի կողմից, կառուցման բարերարներն են Էդգար և Կոլյա Շաբոյանները։
Սուրբ Աստվածածնի եկեղեցին կարմիր տուֆակերտ կառույց է, ունի մեկ ավագ խորան, զույգ ավանդատուն, մկրտության ավազան, եկեղեցին լուսավորվում է 10 փոքրիկ լուսամուտների և երկու ջահերի շնորհիվ։ Եկեղեցին չունի զանգակատուն։
Եկեղեցու բակում կա 7-րդ դարի խաչքար և Վանաշեն համայնքի կողմից նվիրաբերված խաչքար ։
Եկեղեցու հոգևոր հովիվն է Տեր Հովակիմ քահանա Հարությունյանը ։
Ծանոթագրություններ
ա ա ա Կատեգորիա:2000 հիմնադրումներ Վայոց ձորի մարզում
Ցիցնքար
Ցիցնքար, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի Փսանք գավառակում՝ արևելյան կողմում։ Հանդիսանում է Դաշտապատրիկ գյուղի արևելյան թաղը։
Անվան ստուգաբանություն
Գյուղի անվանումը առաջացել է բնակավայրի մոտ գտնվող մի ժայռից, որն ունի 50 մ բարձրություն, 30 մ լայնություն և 20 մ տրամագիծ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին Ցիցնքարն ուներ 2-3 տուն հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ռենո (գետ)
Ռենո (Reno), գետ հարավային Իտալիայում ։
Գետի ակունքը գտնվում է Տոսկանայի սարերում (Պիստոյայի գավառում), բայց Ռենո գետի մեծ մասը հոսում է Պադանի հարթավայրով Էմիլիա Ռոմանիայի մարզը, ինչից հետո թափվում Ադրիատիկ ծով։ Գետի երկարությունը 212 կմ է. այն երկարությամբ տասներորդն է երկրում։ 1864 թ. Վերին ընթացքը բնութագրվում է մի քանի արհեստական ​​ջրամբարներով, որոնց ամբարտակները օգտագործվում են հիդրոէներգիայի արտադրության համար։
Գետի ավազանը 5040 կմ² է, խոշոր գետերից մեկը, որը սկիզբ է առնում Ապենիններից և թափվում Ադրիատիկ ծովը։ Գետը վարարում է գարնանն ու աշնանը։ Մինչև 1797 թվականն այն եղել է Պո գետի վտակը, բայց ջրհեղեղի պատճառով գետի հունը փոխվել է։ Այժմ այն ​​միանում է Ադրիատիկ ծովին ՝ Կասալբորսետիի մերձակայքում, Վալի դի Կոմակիոյից հարավ-արևելք։ Գետի ստորին մասը նավարկելի է դարձել, զարգացել նավարկությունը ։ Գետահովտի խոշոր քաղաքը Բոլոնյան է։ Ռենո գետի գլխավոր վտակը Սանտերնոն է։
Անվան ստուգաբանություն
Գետի անվանումն ունի կելտական ծագում։ Այն Հռենոս գետի պես ունի նույն ստուգաբանությունը ու նշանակում է «ջրի հոսք»։ Գետի մասին հիշատակվում է «Աստվածային կատակերգություն» պոեմում («Դժոխք»), որտեղ հեղինակը Բոլոնեզին նկարագրում է որպես «Սավնայի և Ռենոյի միջև ապրողի»:։ Մ. թ. ա. 43 թվականին Ռենոյի կղզիներից մեկում կնքվել է Երկրորդ Եռապետությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ադրիատիկ ծովի ավազանի գետեր Կատեգորիա:Իտալիայի գետեր
Կլեմենտինա Բլեք
Կլեմենտինա Բլեք (Clementina Black, ), անգլիացի գրող, տնտեսագետ և ֆեմինիստ։ Մոր մահից հետո, Բլեքը դարձավ տան գլխավորը (հայրը ծանր հիվանդ էր)։ Ուներ 6 եղբայր ու քույր։ Նա որոշեց գումար աշխատել ստեղծագործելով, որի արդյունքում ծնվեց «Сассекская идиллия» (1877) պոեմը։ Բլեքը քրոջ հետ տեղափոխվում է Լոնդոն, որտեղ շարունակում է գրողի աշխատանքները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հուլիսի 27 ծնունդներ Կատեգորիա:1853 ծնունդներ Կատեգորիա:1922 մահեր Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 19 մահեր Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ Կատեգորիա:Կին գիտնականներ Կատեգորիա:Բրիտանացի սոցիալիստներ Կատեգորիա:Բրիտանացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Բրիտանացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Բրիտանացի վիպասաններ
Հայաստանի գավաթի եզրափակիչ 2016
Հայաստանի գավաթի 2016 թվականի եզրափակիչը Հայաստանի գավաթի 25-րդ եզրափակիչն էր և Հայաստանի գավաթի 2015-16 եզրափակիչ խաղը։ Խաղացվել է Երևանի «Հանրապետական» մարզադաշտում, 2016 թվականի մայիսի 4-ին, և մասնակցել են «Բանանցն» ու «Միկան»։
Սա «Բանանցի» և «Միկայի» 8-րդ ելույթն էր գավաթի եզրափակչում, ընդ որում «Միկան» նախորդ տարիների եզրափակչում պարտություն էր կրել « Փյունիկից », Իսկ «Բանանցի» վերջին ելույթը տեղի է ունեցել 2010 թվականին և ավարտվել է նաև «Փյունիկից» կրած պարտությամբ։ «Բանանցը» հաղթել է 2:0 հաշվով, ընդ որում՝ երկու գոլերն էլ խփվել են առաջին խաղակեսում՝ Լաերսիոյի 11-մետրանոցի և Ացամազ Բուրաևի հարվածի շնորհիվ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի ֆուտբոլի գավաթներ Կատեգորիա:2016 սպորտում
Առյուծների կամուրջ
Առյուծների կամուրջ (Лъвов мост), կամուրջ Բուլղարիայի մայրաքաղաք Սոֆիայում` Վլադայա գետի վրա։ Համարվում է երկրի զբոսաշրջային և պատմական կենտրոններից մեկը ։
Կառուցվել է 1889-1891 թվականներին ազգությամբ չեխ ճարտարապետ Վացլավ Պրոցեկի, նրա եղբայր Յոզեֆի և զարմիկներ Բոհդայի և Իրժի նախագծերով։
Կառուցված է Արծիվների կամրջի օրինակով ։
Պատմություն
Առյուծների հանրահայտ կամուրջը իր անվանումը ստացել է կամրջի կենտրոնական մասում տեղակայված հանրահայտ չորս բրոնզե առյուծների անուններից։
կամրջի բոլոր մետաղական նյութերը արտադրել է ավստրիական «Ռուդոլֆ Ֆիլիպ Վագներ» կազմակերպությունը ։
1900 թվականին առյուծների կամուրջը պատվել է էլեկտրական լույսերով։ Կամրջի ամբողջ շինարարության համար ծախսվել է մոտ 260,000 բուլղարական լևե։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի կամուրջներ
Մագազինկա
Մագազինկա (Магазинка, Mağazı), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոպերեկոպսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մագազինկա գյուղում բնակվում էր 1 644 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոպերեկոպսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Քլարկ շրջան (Հարավային Դակոտա)
Քլարկ շրջան (Clark County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.481 կմ² է, բնակչությունը՝ 3.691 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քլարկ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1873 թ.։
Կատեգորիա:Հարավային Դակոտայի շրջաններ
Սոս Ջանիբեկյան
Սոս Կարենի Ջանիբեկյան, հայ դերասան։
Կենսագրություն
2004 թվականին ավարտել է Երևանի Գ․ Հովսեփյանի անվան թիվ 30 միջնակարգ դպրոցը։ Այնուհետև մինչև 2008 թվականը սովորել է Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի կինոօպերատորական բաժնում, բայց չի ավարտել։ Ամուսնալուծվել է երկու անգամ, ունի դուստր։ Ուսանողական տարիներին նկարահանել է ֆիլմեր, որը արժանացել է «Լավագույն ռեժիսորական աշխատանք» մրցանակին։ 2009 թվականին հանդես է եկել Ագուտագավայի «Թավուտում» պիեսի մեջ, սպանված ամուսնու գլխավոր դերով։ 2010 թվականից «Ֆուտու» պրոդյուսերական կենտրոնի սցենարիստն ու ռեժիսորն է։ 2010 թվականին «Ոտքի', դատարանն է գալիս» բեմադրությունով հանդես է եկել Թեհրանում, Սողոմոն Թեհլիրյանի դերով ։
Մադրիդ
Մադրիդ (Madrid; ), Իսպանիայի մայրաքաղաքը և երկրի ամենամեծ քաղաքը։ Քաղաքի բնակչությունը մոտ 3.3 միլիոն է, իսկ արվարձաններով հանդերձ՝ մոտ 6.271 միլիոն ։ Այն Եվրոպայի երրորդ խոշորագույն քաղաքն է Լոնդոնից և Բեռլինից հետո և իր արվարձաններով նույնպես երրորդն է Եվրոպայում Լոնդոնից և Փարիզից հետո   ։ Քաղաքի մակերեսն 604.3 կմ² է ։
Սոս Ջանիբեկյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:1988 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Մադրիդ
Մադրիդի քաղաքային ագլոմերացիան ունի երրորդ խոշորագույն ՀՆԱ-ն Եվրամիությունում և նրա կրթական համակարգը, ժամանցային վայրերը, շրջակա միջավայրը, ԶԼՄ-ները, նորաձևությունը, գիտությունն ու արվեստը միասին վերցված դարձնում են Մադրիդն աշխարհի ամենահետաքրքիր քաղաքներից մեկը ։ Չնայած ֆինանսական ճգնաժամին, բարձր կենսամակարդակը և շուկայի մեծությունը Մադրիդին դարձնում են տարածաշրջանի ֆինանսական կենտրոններից մեկը։ Այստեղ կան գրեթե բոլոր խոշորագույն ընկերությունների գրասենյակները։ Մադրիդն ամենատուրիստական քաղաքն է Իսպանիայում, չորրորդը՝ Եվրոպայում ։ Մադրիդը նաև 12-րդ ամենականաչ քաղաքն է աշխարհում 2010 թվականի դրությամբ ։ Մադրիդը 2020 օլիմպիական խաղերի անցկացման թեկնածու քաղաքներից էր ։ Մադրիդը կեցության համար աշխարհի լավագույն քաղաքների մեջ 17-րդն է, համաձայն 2014 թվականի Մոնոկլ ամսագրի հրատարակման ։
Քաղաքը գտնվում է Մանզանարես գետի ափին՝ երկրի կենտրոնում։ Այն ներառվում է Մադրիդի համայնքի կազմի մեջ (որն էլ իր հերթին բացի Մադրիդ քաղաքից՝ ներառում է նաև արվարձանները և շրջակա գյուղերը), որը սահմանակցում է Կաստիլիա և Լեոն ու Կաստիլե Լա-Մանչա համայնքների հետ։
Որպես Իսպանիայի մայրաքաղաք՝ այն նաև կառավարության և միապետ Ֆելիպե VI-ի նստավայրն է։ Մադրիդը նաև Իսպանիայի քաղաքական կենտրոնն է ։ Քաղաքի ներկայիս քաղաքապետն է Մանուելա Կարմենան՝ Ժողովրդական կուսակցությունից։
Մադրիդում ժամանակակից ենթակառուցվածքի ձևավորման հետ մեկտեղ նաև աշխատում են պահպանել նրա պատմական տեսքը հնամենի փողոցներով և շինություններով։ Դրա ապացույցներն են Մադրիդի թագավորական պալատը, Տեատրո Ռեալը (թագավորական թատրոնը) իր 1850 թվականին վերանորոգված Օպերայի տան հետ։ Բուեն Ռետիրո այգին հիմնադրված 1631 թվականին, 19-րդ դարի ազգային գրադարանը, որտեղ պահպանվում են Իսպանական պատմական գործեր, ինչպես նաև Ազգային հնագիտական թանգարանը և Արվեստի ոսկե եռանկյունին, տեղակայված Պասեո դել Պրադո փողոցում, որը կազմված է երեք թանգարաններից։
Հիմնադրում
Մադրիդի անվան ծագման հետ կապված մի քանի վարկածներ կան։ Ըստ մի ավանդազրույցի՝ Մադրիդը հիմնադրել է Օքնո Բիանորը (Տոսկանայի ու Մանտուայի արքա Տիրենիուսի որդին) և անվանել «Մետրագիրթա» կամ «Մանտուա Կարպետանա»։ Մեկ այլ ավանդույթի համաձայն քաղաքն անվանվել է «Ուրսարիա» (թարգմ.՝ արջերի երկիր), քանի որ շրջակա անտառներում նախկինում ապրել են մեծ թվով արջեր, որոնք միջին դարերում ելակածառի հետ միասին եղել են քաղաքի խորհրդանիշը ։
Քաղաքի արձանագրված հնագույն անունը Մագերիտ-ն է (կամ Մատերիտ, Մագետերիտ), որը եղել է 9-րդ դարում Մանզաներաս գետի ափին կառուցված մի ամրոցի անուն, և որը նշանակում է «առատ ջրի վայր» ։
Այնուամենայնիվ ներկայումս լեզվաբանների մեծ մասը հակված են այն տարբերակին, ըստ որի անվանումը գալիս է 2-րդ դարից, երբ Հռոմեական կայսրությունը Մանզանարես գետի ափին բնակավայր հիմնեց։ Այդ բնակավայրը կոչվել է «Մատրիս» (հղելով բնակավայրի մոտ գտնվող գետին)։ Հետագայում այս տարածքները գրավեցին գերմանական ցեղերը, իսկ 5-րդ դարում՝ ալանները։ Հռոմեական կայսրությունը կորցրեց այս տարածքներում ռազմական ներկայությունը, և շուտով այս տարածքները անցան վեստգոթերին։ 8-րդ դարում Պիրենեյան թերակղզին նվաճվեց արաբների կողմից։ Շուտով իսլամական իշխանությունը փոխեց բնակավայրի անվանումը «Մայրիտ» (ميراարաբերեն՝ «մայրա» (նշանակում է «ծառեր» կամ «կյանք պարգևող» և իբերո-ռոմանական «իտ» ածանցից, որը նշանակում է «վայր») ։
Միջին դարեր
Չնայած այժմյան Մադրիդի մի մասը բնակեցված է եղել դեռևս նախապատմական ժամանակաշրջանում, Հռոմեական կայսրության ժամանակներում տարածքը պատկանել է Կոմպլուտոն թեմին (այժմյան Ալկարա դե Հենարաս)։ Կան հնէաբանական գտածոներ, որոնք վկայում են այս տարածքում վեստգոթական ժամանակաշրջանում փոքրիկ գյուղի մասին ։ Քաղաքի հիմնադրման պատմությունը սկսվում է 9-րդ դարից, երբ Մուհամեդ I Կորդովացին հրամայեց կառուցել փոքրիկ ամրոց ներկայիս Մադրիդի թագավորական պալատի վայրում։ Այս պալատի շրջակայքում կառուցվեց փոքրիկ միջնաբերդ։ Ի վերջո այն նվաճվեց քրիստոնեական թագավոր Ալֆոնսո VI-ի կողմից 1085 թվականին Տոլեդո կատարած արշավանքի ժամանակ։ Նա մզկիթը վերափոխեց Ալմուդենա կույսի եկեղեցու, ամբարի և զորանոցի։ 1329 թվականին Կորտեսի Գեներալները քաղաքում գումարեցին առաջին ժողովը։ Սեֆարդյան հրեաները և մավրերը (Իսպանիայի արաբներն ու բերբերները) շարունակեցին ապրել քաղաքում մինչև նրանց վտարեցին 15-րդ դարում ։ Քաղաքի մեծ հրդեհներից հետո Հենրի III Կաստիլիացին (1379–1406) վերակառուցեց այն և իր համար անվտանգ տեղ ընտրեց դարպասներից դուրս գտնվող Էլ Պրադո թագավորական ամրոցը։
Նորագույն ժամանակաշրջան
Կաստիլիայի թագավորությունը՝ Տոլեդո մայրաքաղաքով և Արագոնի թագավորությունը՝ Սարագոսա մայրաքաղաքով միավորվեցին՝ ստեղծելով ներկայիս Իսպանիան, որը տեղի ունեցավ Իզաբելլա I Կաստիլիացու և Ֆերդինանդ II Արագոնացու ամուսնության արդյունքում ։
Չնայած նրանց թոռը՝ Կառլոս V-ը ծնվել էր Սևիլիայում, այնուամենայնիվ, 1560 թվականին տեղափոխվել է Մադրիդ։ Շուտով Կառլոսը Մադրիդը պաշտոնապես հռչակեց մայրաքաղաք։ Սևիլյան շարունակում էր վերահսկել իսպանական գաղութները, իսկ Մադրիդը վերահսկում էր Սևիլյան ։
Իսպանական ոսկեդարի ընթացքում (16-րդ/17-րդ դարեր), Մադրիդը հասավ իր ծաղկման գագաթնակետին. Էլ Էսկորիալը՝ մեծ թագավորական պալատը, կառուցված Ֆիլիպ II-ի կողմից, գրավեց ամբողջ Եվրոպայի ուշադրությունը։ Այնտեղ էին գալիս բազմաթիվ արվեստագետներ՝ հմայվելու իսպանական ճարտարապետությամբ։
Մադրիդը համարվում էր նաև Իսպանիայի ոսկեդարի մշակութային մայրաքաղաքը։ Մադրիդում են ծնվել աշխարհահռչակ բազմաթիվ գրողներ և արվեստագետներ, ինչպիսիք են՝ Միգել դե Սերվանտեսը (Դոն Կիխոտի հեղինակը), նկարիչ Դիեգո Վելասկեսը, հռչակավոր գրողներ՝ Լոպե դե Վեգան, Ֆրանսիսկո դե Կևեդոն, Կալդերոն դե լա Բարկան և Տիրսո դե Մոլինան, ոսկեդարի վերջին նկարիչ Կլաուդիո Կոլեոն։ Վերածննդիի ճանաչված ճարտարապետ Խուան դե Հերերայի կողմից կառուցվեց Պլազա Մայորը, որը կառուցվեց Հաբսբուրգյան տոհմի կառավարման ժամանակաշրջանում, որպես կենտրոնական հրապարակ։ Դրանից ոչ հեռու տեղակայված է մեկ այլ հրապարակ՝ Պուերտա դել Սոլը։
19-րդ դարից մինչև մեր օրեր
1808 թվականի մայիսի 2-ին (Dos de Mayo) Մադրիդի ժողովուրդը ոտքի ելավ պայքարելու ֆրանսիական զավթիչների դեմ. արդյունքում սկսվեց Իսպանիայի պատերազմը անկախության համար։
Պատերազմից հետո (1814 թ.) Ֆերդինանդ VII-ը վերադարձավ գահին, բայց լիբերալ հեղափոխությունից հետ Ռաֆայել դել Ռիեգոն արքան երդում տվեց սահմանադրության առջև։ Դա սկիզբն էր այն ժամանակաշրջանի, երբ ազատական ​​և պահպանողական կառավարությունները փոխարինում էին միմյանց։ Ի վերջո գահակալությունը հանձնվեց Իզաբելլա II-ին (1830-1904 թթ.)։ Նա չկարողացավ ճնշել ներքին լարվածությունը, որը հետագայում բերեց խռովության։ Արդյունքում Իսպանիայում վերադարձավ միապետությունը, որին հետևեց երկրորդ հանրապետության կազմավորումը, որը գոյատևեց մինչև Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմը ։
Մադրիդն ամենաշատը տուժեց քաղաքացիական պատերազմի հետևանքով (1936–1939 թթ.)։ Քաղաքը հանրապետականների հենակետն էր սկսած 1936 թվականի հուլիսից։ 1936 թվականի նոյեմբերին նրա արևմտյան արվարձաններում տեղի ունեցան թեժ մարտեր, քաղաքացիական պատերազմի տարիներին Մադրիդը դարձավ առաջին եվրոպական քաղաքը, որը ռմբակոծվեց օդանավերով։ (տես Մադրիդի պաշարումը (1936–39 թթ.)) ։
1959-1973 թթ.-ի ընթացքում քաղաքում գրանցվեց տնտեսական աննախադեպ աճ, որն ուղեկցվեց բնակչության և հարստության կտրուկ աճով՝ դառնալով Իսպանիայում ՀՆԱ ցուցանիշով առաջին, իսկ արևմտյան Եվրոպայում՝ երրորդ քաղաքը։ Քաղաքի տարածքը ընդարձակվեց՝ դառնալով 607 քառ. կմ։ Քաղաքի հարավը դարձավ արդյունաբերական կենտրոն, ունենալով բնակչության մեծ խտություն, այստեղ էին տեղափոխվում Իսպանիայի գյուղական շրջանների մեծ թվով մարդիկ։ Մադրիդի հյուսիսարևմտյան հատվածը դարձավ միջին խավի հանգրվան, որի արդյունքում գրանցվեց մեծ տնտեսական աճ, իսկ հարավարևելյան մասում բնակվեցին աշխատավոր դասը, ինչը առիթ եղավ մշակութային և քաղաքական բարեփոխումների ։
Ֆրանցիսկո Ֆրանկոյի մահից հետո, ձևավորվող ժողովրդավարական կուսակցությունները (այդ թվում, ձախ և հանրապետական ​​գաղափարախոսություն), որպես երկու իրավահաջորդ, ընդունեցին Խուան Կառլոս I-ին միապետ՝ որպես պատմական հարստության ժառանգորդ։ Սա հանգեցրեց Իսպանիայի ներկայիս իրավիճակին, որպես սահմանադրական միապետություն՝ Մադրիդ մայրաքաղաքով ։
1980-ականների և 1990-ականների բարեփոխումներից հետո Մադրիդը դարձավ եվրոպական տնտեսական, մշակութային, կրթական, արդյունաբերական և տեխնոլոգիական կենտրոններից մեկը ։
Կլիման
Ըստ Կոպպեն Csa կլիմայի դասակարգման՝ Մադրիդը գտնվում է ցամաքային միջերկրծովյան կլիմայի տարածքում ՝ իր սառը ձմեռներով, իր բարձրության շնորհիվ (650 մ բարձր ծովի մակերևույթից), ներառելով հաճախ ձյան տեղումներ և նվազագույն ջերմաստիճանը 0-ից ցածր է։ Ամռանը, որպես կանոն, շոգ է լինում, ջերմաստիճանը հուլիսին մոտ 30C է, իսկ օգոստոսին հազվադեպ հասնում է 40C-ից բարձրի։ Իր բարձրության պատճառով Մադրիդի կլիման չոր է, տեղումներ լինում են հիմնականում աշնանը և գարնանը։
Ջրամատակարարում
Մադրիդի ջրամատակարման մոտ 75 տոկոսը բավարարվում է Լոզոյա գետի ջրամբարներից, որոնցից է Էլ Ատազար ջրամբարը։
Թաղամասեր
Մադրիդը վարչականորեն բաժանված է 21 թաղամասերի, որոնք էլ իրենց հերթին՝ 128 ենթաթաղամասերի (barrios)
Մետրոպոլիտենային տարածք
Մադրիդի Մետրոպոլիտենի տարածքը ներառում է Մադրիդը և նրան շրջապատող մոտ քառասուն արվարձանները։ Նրա բնակչությունը մոտ 6.271 միլիոն է իսկ տարածքը մոտ 4.609,7 կմ²։ Այն ամենամեծ մետրոպոլիտենային տարածքն է Իսպանիայում և երրորդ ամենամեծը Եվրոպայում  ։
Քանի որ շատ մետրոպոլիտենային տարածքներ նման են, կարելի է տարբերակել երկու հստակ ուրբանիզացիայի ոլորտներ. Ամենամեծ արվարձանները հարավում են։
Ճարտարապետություն
Չնայած Մադրիդի մի մասը զբաղեցված է եղել նախապատմական ժամանակներից, այնուամենայնիվ առաջին հիշատակումները քաղաքի մասին մեզ հասել են 9-րդ դարից, երբ Մուհամեդ I-ը պատվիրեց կառուցել փոքրիկ պալատ։ Այս պալատի շրջակայում կառուցվեց ալ-Մուդաինա միջնաբերդը։ Պալատը կառուցվեց Մանզանարես գետի տեսարանով, որը մուսուլմանները կոչեցին Մայրիտ, որը նշանակում էր աղբյուրի ջուր (հետագայում այն անվանվեց Մագերիթ), իսկ հետո հավանաբար Մադրիդ։ Հետագայում միջնաբերդը նվաճեց Ալֆոնսո VI-ը 1085 թվականին իր Տոլեդո կատարած արշավանքի ճանապարհին։ Նա վերափոխեց մզկիթը եկեղեցու և այն այժմ կոչվում է Կաֆեդրալ դե լա Ալմունդա։ 1329 թվականին Կորտեսը առաջին անգամ նիստ գումարեց Մադրիդում Ֆերդինանդ IV-ի գլխավորությամբ։ Հրեաները և մարրերը շարունակեցին ապրել քաղաքի իրենց հատվածում, մինչև այժմ հայտնի Մորորիա հատվածում մինչև նրանց վտարումը։
Մադրիդի նոր մայր տաճարի ծրագրավորումը իրականացվեց դեռևս 16-րդ դարում, սակայն շինարարությունը սկսվեց 1879 թվականից։ Ֆրանցիսկո դե Կուբասն այն ճարտարապետն էր, ով ղեկավարում էր շինարարությունը Վերածննդի գոթական ոճով։ Շինարարությունն ամբողջությամբ դադարեցվեց քաղաքացիական պատերազմի ընթացում։ Նախագիծը կիսատ մնաց մինչև 1950 թվականը, երբ Ֆերնանդո Չուեչա Գոտիան որոշեց շարունակել դե Կուբասի գործը, բերելով նեոկլասիկական ոճ։ Տաճարի շինարարության ընթացքում այն օրհնեց Հովհաննես Պողոս II պապը։
Ֆինանսական թաղամասում, Մադրիդի կենտրոնում Ռեյմունդո Ֆերնանդես Վիլլավերդե, Օրենսե, Գեներալ Պարոն և Պասեո դե լա Կաստելլանա փողոցների խաչմերուկում կա մի օրիգինալ շինություն, որի անվանումն է "Պլան Գեներալ դե Օրդենսիոն Ուրբանա դե Մադրիդ", կառուցված 1946 թվականին։ Այդ ծրագրի նպատակն էր ստեղծել գրասենյակային շինությունների հսկայական համակարգ, երթուղային և մետրոպոլիտենային կապերով հյուսիսային Մադրիդի հետ։ Բուսաբանական այգին, գրադարանը և օպերայի շենքը նույնպես ծրագրում էին, սակայն չկառուցվեցին։
Կուարտո Տորես գործարար թաղամասի շինարարությունները ավարտվեցին 2008 թվականին։ Այստեղ են Մադրիդի և Իսպանիայի ամենաբարձր երկնաքերերը (Տորրե Էսպասիո, Տորրե դե Կրիստալ, Տորրե Սասիր Վալլեհերմոսո և Տորրե Կախա Մադրիդ։ Նոր տնտեսական և կապի թաղամաս, երկնաքերերով ծրագրավորվել է կառուցել հաջորդ տասը տարիների ընթացքում։
Շրջակա միջավայր
Բուեն Ռետիրո այգին, որը կառուցվել է Ֆիլիպ IV-ի կողմից, Մադրիդի ամենաճանաչված և ամենամեծ այգին է։ Նրա մակերեսը 1.4 կմ² է (350 ակր) և տեղակայված է Պուերտա դե Ալկարային շատ մոտ և ոչ հեռու Պրադո թանգարանից։ Այն հիասքանչ այգի է, լի քանդակներով և հուշարձաններով, գեղեցիկ լճերով, որտեղ տեղի են ունենում շատ հետաքրքիր միջոցառումներ, այն նաև վարչապետի սիրած վայրն է։ Այգին շրջապատում է ժամանակակից քաղաքը։
Ատոչա երկաթգծի կայարանը ոչ միայն քաղաքի առաջին և կենտրոնական կայարանն է, այն նաև տարբեր տեսակի այգիների տուն է մոտ 4,000 քառակուսի մետր արևադարձային բույսերի տարածքով։ Ատոչա կայարանը իր ջերմոցներում աճեցվող մոտ 500 տեսակի բույսերով, նաև իր խանութներով և սրճարաններով դարձել է սիրահարների ժամանցի վայր։ Այստեղ կարելի է այցելել նաև ցուրտ և խոնավ օրերին, նույնիսկ ամառային կիզիչ տապին, այստեղ ջերմաստիճանը միշտ 24 աստիճան է։
Կասա դե Կամպոն հսկայական այգի է քաղաքի արևմուտքում, ամենամեծը Իսպանիայում, այն Մադրիդի հիմնական կանաչ գոտին է։ Նրա մակերեսը մոտ 1,700 հեկտար է։ Այստեղ է գտնվում Մադրիդի կենդանաբանական այգին, մեկ զվարճանքի այգի և բաց լողավազան։ Կասա դե Կամպոյի բուսականությունը համարվում է շատ կարևոր քաղաքի համար։ Կան, փաստորեն, երեք տարբեր էկոհամակարգեր՝ կաղնի, սոճի և գետային բույսեր։ Կաղնին համարվում է տարածքի գերիշխող ծառատեսակը, կաղնիների մեծ մասը արդեն 100 տարեկան են և ունեն ահռելի բարձրություն։
Մոնտե դե Էլ Պարդոն միջերկրածովային անտառ է Մադրիդի ներսում։ Այն ամենապահպանված միջերկրածովային անտառն է Եվրոպայում։ Եվրոպական Միությունը Մոնտե դել Պարդոն սահմանել է որպես թռչունների կյանքի հատուկ պահպանվող տարածք։ Այս մարգագետինը ժամանակին օգտագործվել է որպես որսի վայր թագավորական արքունիքի համար, դրանով է պայմանավորված միջին դարերից պահպանված մոտ 120 տեսակի բուսականությունը և մոտ 200 տեսակի ողնաշարավորները, այդ թվում ճագարներ, վայրի կատուներ, կարմիր կաքավներ, հովազներ և եղնիկներ։ Մոնտե դե Պարդոն համարվում է տարածաշրջանային արգելանոցի մի մասը, որը տեղակայված է Մանզաներաս գետի բարձրավանդակում։
Սոտո դե Վինուելասը նաև հայտնի է որպես Վինուելաս լեռ։ Այն կաղնու անտառ է Մադրիդի հյուսիսում և Մոնտե դե Էլ Պարդոյի արևելքում։ Սոտո դե Վինուելասը ցանկապատված 3000 հա տարածք է, որը ներառում է կարևոր էկոլոգիական արժեքներ, լանդշաֆտային և արվեստի ստեղծագործություններ։ Այն նույնպես համարվում է տարածաշրջանային արգելանոցի մի մասը, որը տեղակայված է Մանզաներաս գետի բարձրավանդակում, այստեղի բնությունը գտնվում է հատուկ պաշտպանության ներքո և ՅՈՒԵՍԿՕ-ի կողմից դասակարգվել է որպես Բ կարգի տարածք, որը թույլատրում է հողատարածքի գյուղատնտեսական նպատակով օգտագործումը։ Սոտո դե Վինուելասը նաև դասակարգվել է որպես թռչունների հատուկ պաշտպանության վայր։
Մադրիդյան Ռիոն գծային այգի է, որը ձգվում է Մանզանարես գետի հովտով Մադրիդի միջով։ Նրա երկարությունը 10 կիլոմետր է և մակերեսը 649 հա, ընդգրկելով 6 թաղամաս։ Դա մի մեծ տարածք է, որին իրենից ներկայացնում է բնապահպանական, մարզական, հանգստի և մշակութային հետաքրքրություն։
Միջին դարեր և 20-րդ դար
Միջին դարերի վերջում Մադրիդի տնտեսությունը ունեցավ տիեզերական չափերի տնտեսական աճ, որի պատճառն էր նրա Իսպանական կայսրության մայրաքաղաք հռչակումը։ Իսպիանիայում (Ինչպես Եվրոպական շատ երկրներում) շարունակեց կենտրոնացնել թագավորությունը, ըստ այդմ Մադրիդը առավել կարևոր նշանակություն ունեցավ Իսպանիայի իշխանության համար։ 19-րդ դարում Մադրիդը դարձավ արդյունաբերական խոշոր կենտրոն։ 20-րդ դարում Մադրիդը առավել նոր ուժով բարգավաճեց, հատկապես քաղաքացիական պատերազմից հետո, և դարձավ Եվրոպայի կարևորագույն արդյունաբերական կենտրոններից մեկը։ Քաղաքի տնտեսությունը կենտրոնացած էր տարբեր ճյուղերում, որոնք կապված են ավտոմեքենաների, օդանավերի, քիմիկատներ, էլեկտրոնային սարքերի, դեղագործություն, սննդի վերամշակման, տպագիր նյութերի և կաշվե իրերի արտադրության հետ ։
1992-ից 2008
Մադրիդը միջազգային բիզնեսի և կոմերցիայի հիմնական կենտրոններից է։ Այն Եվրոպայի ամենամեծ ֆինանսական կենտրոններից մեկն է։
1992-ից 2006 թվականների ընթացքում Մադրիդի տնտեսության ծառայությունների ոլորտում տեղի ունեցավ զգալի աճ։ Այս ծառայություններից առավել նշանակալից էին կապի, տրանսպորտի, ֆինանսական և սեփականության հետ կապված ծառայությունները։ Ծառայությունների այս չորս խմբի մասնաբաժինը Մադրիդի տնտեսության մեջ կազմում են 51%-ը համախառն արդյունքի և 62% ամբողջ ծառայության ոլորտի։ Ահռելի է Բարախաս օդանավակայանի դերը Մադրիդի տնտեսության մեջ։
Երբ Իպանիայում սկսվեց ապակենտրոնացման քաղաքականությունը, Մադրիդը ստացավ ամենափոքր վարչական միավորը Իսպանիայի մյուս մարզերի մեջ։ Չնայած դրան Մադրիդի ինքնավար համայնքը ցուցաբերեց ամենամեծ տնտեսական աճը 2004-ից 2006 թվականներին Իսպանիայի մյուս շրջանների նկատմամբ։ Նրա տնտեսական աճը ավելի բարձր էր քան երկրինը 2000-2006 թվականներին ։
Մադրիդը դարձավ աշխարհի 23-րդ ամենահարուստ քաղաքը և Եվրոպայի երրորդ ամենահարուստը իր ՀՆԱ-ի ցուցանիշներով։ Ըստ 2005-ի տնտեսական վիճակագրության արդյունքների քաղաքի ՀՆԱ-ն $201.5 միլիարդ էր, նրանից հարուստ էր միայն Փարիզը ($460 միլիարդ) և Լոնդոնը ($452 միլիարդ) և ավելի աղքատ էին այնպիսի քաղաքներ ինչպիսին են օրինակ Մոսկվան և Բարսելոնան ։ Մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի մակարդակով Մադրիդը ամենահարուստն էր Իսպանիայում և ամենահարուստներից մեկը Եվրոպայում։ Մադրիդի մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի միջին մակարդակակը կազմում է եվրոպական միջին մակարդակի 133.9%-ը կամ 25,800€ (34,572€/$48,313) այս ցուցանիշով Մադրիդը առաջ է 8 իսպանական տարածաշրջաններից միասին վերցված ։ Մադրիդի գնողունակության մակարդակը կազմում է Նյու Յորքի 97.8%-ը։
Մադրիդը աշխարհի ֆինանսական կենտրոններից մեկն է, հանդիսանում է Եվրոպայի հինգ մեծագույն առևտրային կենտրոններից մեկը։ Մադրիդը շարունակում է իր արագ տեմպերով աճի հետագիծը, 2007 թ. 16-րդ տեղից հասնելով 11-րդ տեղ աշխարհում և 6-րդ տեղից 5-րդ տեղ Եվրոպայում։
Մադրիդը Պիրենեյան թերակղզու այն քաղաքներից մեկն է, որտեղ իրականացվում են առավել շատ ներդրումներ և այն փաստորեն ձգում է աշխատանք փնտրողներին։ Միջին աշխատավարձը Մադրիդում 2007 թվականին կազմել է 2540 €, մինչդեռ Իսպանիայում այն 2085 € էր ։ Հասույթների առումով Մադրիդը նույնպես առաջինն է Իսպանիայում, իսկ աշխարհում 28-րդը ։
Ժողովրդագրություն
Մադրիդի բնակչությունը սկսեց արագ տեմպերով աճել, երբ 16-րդ դարում քաղաքը դարձավ երկրի մայրաքաղաք, իսկ 1970 թվականին հատեց 3 միլիոնի սահմանը։
1970 թ․-ից մինչև 1990-ականները քաղաքի բնակչությունը նվազեց։ Այս երևույթը կրկնվեց նաև Եվրոպական այլ քաղաքներում, պատճառը կարող էր լինել արվարձանների աճը կամ Եվրոպայի տնտեսական աճի դանդաղումը։
Բնակչության արագ տեմպերով աճ տեղի ունեցավ 1990-ականների վերջին և 21-րդ դարի սկզբին ի հաշիվ օտարերկրյա ներգաղթյալների, որը արդյունք էր քաղաքի տնտեսական մեծ աճին։ Ըստ մարդահամարի տվյալների 2001-ից 2005 թվականներին ընկած ժամանակահատվածում քաղաքի բնակչությունը աճեց 271,856-ով։
Որպես Իսպանիայի մայրաքաղաք, քաղաքը գրավում էր բազմաթիվ ներգաղթյալների ամբողջ աշխարհից։ Բնակչության մոտ 83.8%-ը իսպանացիներ են, իսկ 16.2%-ը այլազգիներ, այդ թվում Լատինական Ամերիկայից, Եվրոպայից, Ասիայից, Հյուսիսային Աֆրիկայից և Արևմտյան Աֆրիկայից գաղթածներ ։
Ամենամեծ գաղթօջախներն են կազմում Էկվադորցիները՝ 104,184, ռումինացիները՝ 52,875, բոլիվիացիները՝ 44,044, կոլումբիացիները՝ 35,971, պերուացիները՝ 35,083, չինացիները՝ 34,666, մարոկացիները՝ 32,498, դոմինիկացիներ՝ 19,602, բրազիլիացիները՝ 14,583 և պարագվայցիները՝ 14,308: Մեծ համայնքներ ունեն նաև ֆիլիպինցիները, Հասարակածային Գվինեայից գաղթածները, բուլղարացիները, հնդիկները, իտալացիները, արգենտինացիները, սենեգալցիները և լեհերը ։
Ամենաշատ թվով ներգաղթյալներ ունեցող թաղամասերն են Ուսերան (28.37%), Սենտրոն (26.87%), Կարաբանչելը (22.72%) և Տետուանը (21.54%)։ Ամենաքիչ ներգաղթյալներ ունեցող թաղամասերն են Ֆուենկարրել-Էլ Պրադոը (9.27%), Ռետիրոն (9.64%) և Չամարտինը (11.74%)։
Կառավարություն
Քաղաքային խորհուրդը բաղկացած է 57 անդամից, որոնցից մեկը ընտրվում է քաղաքապետ։ Ներկայիս քաղաքապետն է Մանուելա Կարմենան։ Քաղաքապետին ընտրում է խորհուրդը։
Քաղաքային խորհուրդը կազմվում է երկրի քաղաքացիներից, որոնց ընտրում են քաղաքի բնակչությունը։ Նրա լիազորությունների մեջ են մտնում, հարկերի հետ կապված որոշումների ընդունումը, քաղաքապետի ընտրությունը, հրամանագրերի փոփոխությունը և հաստատումը, կանոնակարգերը փոփոխությունը և հատատումը, բյուջեի հաստատումը և այլն ։ Այժմյան քաղաքային կառավարությունը կազմված է քաղաքապետից, նրա տեղակալից և 8 անդամներից։ Բոլորն էլ քաղաքային խորհրդից են ։
Սկսած 1989 թվականից Մադրիդի կառավարությունում մեծամասնություն է կազմում Ժողովրդական կուսակցությունը։ 2007 թվականի ընտրություններում Ժողովրդական կուսակցությանը բաժին հասավ խորհրդի 34 մանդատ, Իսպանական սոցիալ-աշխատավորական կուսակցությանը՝ 18, իսկ ձախակողմյան կուսակցությանը՝ 5 մանդատ։
Փրշուտ
Փրշուտ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի գավառակում ։
Մադրիդ
Կառավարություն
2015 թվականի ընտրություններում Ժողովրդական կուսակցությունը հավաքեց ամենաշատ ձայները, սակայն երկրորդ տեղ գրաված Ահորա Մադրիդ խմբակցությունը, կոալիցիա կազմելով Սոցյալ-աշխատավորական կուսակցության հետ, քաղաքապետ ընտրեցին Մանուելա Կարմենային Ահորա Մադրիդից։
Մշակույթ
Մադրիդը Իսպանիայի ամենաճանաչված մշակութային քաղաքներից մեկն է՝ հարուստ մշակութային վայրերով։
Փրշուտ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Մադրիդ
Պատկերասրահներ և թանգարաններ
Մադրիդը համարվում է Եվրոպական լավագույն քաղաքներից մեկը իր պատկերասրահների և թանգարանների ցուցանիշով։ Լավագույնը համարվում է Արվեստի ոսկե եռանկյունին, տեղակայված Պասեո դել Պրադոյի երկայնքով և ներառում է երեք թանգարան։ Դրանցից ամենահայտնին Պրադո թանգարանն է, որտեղ գտնվում են Դիեգո Վելասկեսի Լաս Մենինասը, Ֆրանցիսկո Գոյայի Լա մախա վեստիդան և Լա մախա դեսնուդան («Մերկ մախան»)։ Մյուս երկու թանգարաններն են՝ Տիսեն-Բորնեմիսա թանգարանը, ստեղծվել է խառը մասնավոր հավաքածուներից, և Ռեյնա Սոֆիա թանգարանը, որտեղ գտնվում է Պաբլո Պիկասոյի Գեռնիկա գեղանկարը, վերադարձված Նյու Յորքից 20-րդ դարի վերջին։
Պրադո թանգարանը թանգարան և պատկերասրահ է, որտեղ գտնվում են Եվրոպական արվեստի լավագույն գործերը սկսած 12-րդ դարից մինչև 19-րդ դարի սկզբները, որոնց հիմքն է Իսպանիայի թագավորական հավաքածուն։ Հավաքածուն ներկայումս ներառում է մոտ 7,600 գեղանկար, 1,000 քանդակ, 4,800 գծանկար և 8,200 նկար, ինչպես նաև մեծ թվով արվեստի և պատմական գործեր։ Պրադոն ամենաշատ հաճախվող թանգարաններից մեկն է աշխարհում։ Այնտեղ են Ֆրանցիսկո Գոյայի, Դիեգո Վելասկեսի, Էլ Գրեկոյի, Ռուբենսի, Տիցիանի, Հիերոնիմուս Բոշի, Ժոզե դե Ռիբերայի և Պատինիրի լավագույն գործերը, ինչպես նաև Ռոջեր վան դեր Վեյդենի, Ռաֆայելի, Տինտորետոյի, Պաոլո Վերոնեզեի, Կարավաջոյի, Վան Դեյքի, Կլոդ Լորենի, Մուրիլյոյի և Սուրբարանի գործերը ։
Ռեյնա Սոֆիա թանգարանը (MNCARS) Իսպանիայի 20-րդ դարի արվեստի ազգային թանգարանն է։ Այստեղ հիմնականում ներկայացված են իսպանական արվեստի նմուշներ։ Թանգարանի հավաքածուները ներառում են 20-րդ դարի իսպանացի համբավավոր այնպիսի արվեստագետների աշխատանքներ, ինչպիսիք են՝ Պաբլո Պիկասոն, Սալվադոր Դալին, Խուան Միրոն, Խուան Գրիսը և Խուլիո Գոնսալեսը։ Թանգարանի լավագույն գործը Պիկասոյի Գեռնիկա գեղանկարն է։ Ռեյնա Սոֆիան ունի նաև անվճար գրադարան, որտեղ պահվում են մոտ 100,000 գիրք, մոտ 3,500 ձայնագրություններ և մոտ 1,000 տեսագրություն ։
Տիսեն-Բորնեմիսա թանգարանը գեղարվեստական թանգարան է, որը լրացնում է իր գործընկերների պատմական բացերը. Պրադոյի դեպքում այն ներառում է իտալական գործերը Անգլիայից, Հոլանդիայից և Գերմանիայից, իսկ Ռեյնա Սոֆիայի դեպքում ներառում է իմպրեսիոնիստների, էքսպրեսիոնիստների և եվրոպական ու ամերիկյան գեղանկարները 20-րդ դարի կեսերից հետո, մոտ 1,600 կտավներով ։
Սան Ֆեռնանդոյի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիան ներկայումս գործում է որպես թանգարան և պատկերասրահ, որտեղ գտնվում է 15-ից 20-րդ դարերի կտավների հրաշալի հավաքածու. Ջովաննի Բելինի, Կորեջո, Ռուբենս, Սուրբարան, Մուրիլյո, Գոյա, Խուան Գրիս, Պաբլո Սեռանո։ Ակադեմիան հանդիսանում է նաև կերպարվեստի կենտրոնը Մադրիդում։ Ֆրանցիսկո Գոյան եղել է ակադեմիայի տնօրենը, ակադեմիա, որի շրջանավարտներն են եղել Պաբլո Պիկասոն, Սալվադոր Դալին, Անտոնիո Լոպես Գարսիան, Խուան Լունան և Ֆեռնանդո Բոտերոն ։
Մադրիդի թագավորական պալատը Խուան Կառլոս I-ի պաշտոնական նստավայրն է, բայց օգտագործվում է միայն պաշտոնական ծիսակատարությունների համար։ Այն բարոկկո ոճի ամրոց է լի արվեստի գործերով, Եվրոպայի խոշորագույն թագավորական պալատներից մեկն է, հայտնի իր շքեղ սենյակներով և զենքի և զրահի, ինչպես նաև արծաթեղենի, սպասքի, ժամացույցների, կտավների հարուստ հավաքածուով ։
Իսպանիայի ազգային հնագիտական թանգարանի հավաքածուն ներառում է նախապատմական, կելտական, իբերիական, հունական և հռոմեական հնագույն իրեր ինչպես նաև միջնադարյան (վեստգոթական, մուսուլմանական և քրիստոնեական) իրեր։
Ամերիկաս թանգարանը (Museo de América) ազգային թանգարան է, որը տնօրինում է Ամերիկա մայրցամաքի գեղարվեստական, հնագիտական և գյուղատնտեսական նմուշներին սկսած պալեոլիթ դարաշրջանից մինչ այժմ։ Մշտական ​​ցուցադրությունը բաժանված է հինգ հիմնական ոլորտների, Ամերիկայի ըմբռնումը, Ամերիկայի իրականությունը, Ամերիկայի հասարակությունը, կրոնը և հաղորդակցությունը։
Բնական գիտությունների ազգային թանգարանը Իսպանիայի բնության պատմության Ազգային թանգարանն է։ Թանգարանի հետազոտական բաժիններն են՝ Կենսաբանությունը, Էվոլուցիոն կենսաբանությունը, Էվոլուցիոն բնագիտություն, Հրաբխագիտությունը և Երկրաբանությունը ։
Լաս Դեսկալզաս Ռեալես մենաստանը նախկինում եղել է Կառլոս I թագավորի և Իզաբել պոտուգալացու ամրոցը։ 1559 թվականին նրանց դուստր Ժուանը այս տեղում հիմնեց մենաստան։ 16-րդ դարից մինչև 17-րդ դարը մենաստանը ներգրավում էր երիտասարդ այրիներին և ծերացած կույսերին։ Մենաստանը ձեռք բերեց մեծ հարստություններ և դարձավ Եվրոպայի ամենահարուստ մենաստանը։ Այն ունի բազմաթիվ գործեր վերածննդի և բարոկկո ոճի, այդ թվում՝ Գասպար Բակերայի Քրիստոսի նկարները, որոնք նկարվել են անհայտ հեղինակի կողմից (չի բացառվում Վելասկեսի կողմից) դրանք են համարվում իսպանական ներկարվեստի գլուխգործոցները ։
Ազգային Ռոմանտիզմի թանգարանը պարունակում է արվեստի և արտեֆակտների մեծ հավաքածու, որոնք պատկերում են 19-րդ դարի կյանքը և ոճը, հատուկ ուշադրություն դարձնելով ռոմանտիզմին ։
Մադրիդի մնացած նշանավոր թանգարաններն ու պատկերասրահներն են.
Եկեղեցիներ
Մադրիդում կան զգալի քանակությամբ Կաթոլիկ եկեղեցիներ, դրանցից շատերը համարվում են կրոնական արվեստի նմուշներ։
Քաղաքի ամենահին եկեղեցին, որը պահպանվել է մինչև մեր օրերը, Սան Նիկոլաս դե լոս Սերվիտես եկեղեցին է, որի զանգակատունը (12-րդ դար) Մուդեխար ոճի է։ Հաջորդ ամենահին եկեղեցին Սան Պեդրո Էլ Ռեալն է՝ իր աղյուսե աշտարակով։
Սրբ. Ժերոմե եկեղեցին գոթական եկեղեցի է Պրադո թանգարանի կողքին։ Կաթոլիկ իշխանավորները 15-րդ դարում պատվիրեցին եկեղեցու շինարարությունը՝ որպես անհետացած մենաստանի մի մաս։ Վերջերս այն վերանորոգվեց Ռաֆայել Մոնեոյի կողմից՝ դարձնելով ավելի համահունչ հարևան Պրադո թանգարանի նեոկլասիկ ոճին և Լեոնե Լեոնիի և Պոմպեո Լեոնիի քանդակներին։
Եպիսկոպոսական մատուռը գոթական կառույց է, որը կառուցվել է 16-րդ դարում Եպիսկոպոս Պլասենցիայի հրամանով։ Այն կառուցվել է Սան Իսիդրո Լաբրադորի (Մադրիդի սուրբ հովանավոր) մասունքների վրա, բայց օգտագործվել է որպես Վարգաս ընտանիքի դամբարան։ Ներսում են Վարգաս ընտանիքի տապանաքարերը և նկարները, որոնք Ալոնսո Բերուգուեթեի աշակերտ Ֆրանցիսկո Ջիրալթեի գործերն են։ Նրանք համարվում են Իսպանիայի վերածննդի գլուխգործոցները։
Սրբ. Իսիդոր տաճարը կառուցվել է 1620–1664 թվականներին Սրբազան Հռոմի կայսր Կառլոս V-ի դուստր կայսրուհի Մարիայի հրամանով՝ եբրայական դպրոցի մի մաս ծառայելու նպատակով։ Նրա գմբեթը առաջին փայտյա շրջանակներով գմբեթն էր ծածկված սպեղանիով, որը ուներ թեթև քաշ և փոքրացնում էր պատերի ծանրաբեռնվածությունը։ Այն Մադրիդի գլխավոր տաճարն էր 1885-ից մինչև 1990-ական թվականները, մինչ կառուցվում էր Ալմուդենան։ Ներսում արվեստի գործերի մեծ մասը այրվել են քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ, պահպանվել է Սան Իսիդրո Լաբրադորի և նրա տիկնոջ՝ Մարիա Տորրիբիայի շիրիմները և մասունքները։
Լա Էնկարնասիոն թագավորական մենաստանը Ավգուստինյան հավաքածուի մենաստան է։ Հաստատությունը պատկանել է ազնվական տիկնանց, որը հիմնադրել է Իսպանիայի թագուհի Մարգարիտան՝ Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ III-ի կինը, 17-րդ դարի սկզբներին։ Շնորհիվ իր որմնանկարների և քանդակների այն համարվում է առավել հայտնի տաճարներից մեկը Մադրիդում։ Շինության ճարտարապետն էր Ֆրայ Ալբերտո դե լա Մադրե դե Դիոսը, ով կառուցել է տաճարը 1611-ից 1616 թվականներին։ Կառույցի ճակատային մասը պատկանում է ոգեշնչվող հերերիան ոճին և այն օգտագործվել է որպես իսպանական եկեղեցիների ոճ։ Եկեղացու ներքին գեղեցիկ ձևավորման հեղինակն է բարոկո ոճի հայտնի ճարտարապետ Վենտուրա Ռոդրիգեսը։
Սուրբ Էնթոնի լա Ֆլորիդա թագավորական մատուռը հաճախ անվանում են «Գոյայի վեցատամ մատուռ»։ Մատուռը կառուցվել է Կառլոս IV-ի հրամանով, որը որմնանկարների ձևավորումը հանձնեց Գոյային։ Նրանք ավարտվեցին վեց ամսվա ընթացքում 1798 թվականին։ Որմնանկարներում պատկերված են սուրբ Էնթոնի Դադուացու հրաշքները, ներառված Լիսաբոնում նկարված որմնանկարնեը, որոնք նկարիչը տեղափոխեց Մադրիդ։
Սան Ֆրանցիսկո էլ Գրանդե Բազիլիկան կառուցվել է նոր դասական ոճով Ֆրանցիսկո Սաբոտինիի կողմից 18-րդ դարի երկրորդ կեսին։ Այն քրիստոնեական տաճարների մեջ ունի թվով հինգերորդ ամենամեծ տրամագիծ ունեցող գմբեթը (33 մետր տրամագիծ)։
Ալ Ալմուդենա տաճարը հանդիսանում է Մադրիդի եպիսկոպոսի նստավայրը։ Տաճարն ունի 102 մետր երկարություն և 73 մետր բարձրություն։ Էկլեկլտիկ այս տաճարը կառուցվել է 19-20-րդ դդ․ նույն վայրում, որտեղ եղել է Մարրական միջնաբերդը (Ալ-Մուդայնա) Մադրիդում։ Այն նվիրված է Հռոմի Պապ Հովհաննես Պողոս II-ին 1993 թվականի հունիսի 15-ին Իսպանիա կատարած չորրորդ այցելության պատվին։ Դրանով իսկ այն Իսպանիայի տաճարը՝ նվիրված Հռոմի Պապին։
Գրականություն
Մադրիդը իսպանական գրականության կենտրոններից մեկն է եղել։ Քաղաքում են ծնվալ Իսպանիայի ոսկե դարաշրջանի գրողներից մի քանիսը, այդ թվում՝ Լոպե դե Վեգան (Ֆուենտե Օվեխունա, Շունը դեզի վրա, Օլմեդոյի ասպետը), ով վերափոխեց Իսպանական թատրոնը, նրա գործը շարունակեց Կալդերոն դե լա Բարսան (Կյանքը երազանք է), Ֆրանցիսկո դե Քուեվեդո, իսպանացի ազնվական և գրող հայտնի իր սատիրաներով, որի գործերում քննադատվում էին այդ ժամանակվա իսպանական հասարակությունը և հեղինակել է Էլ Բուսկոնը։ Եվ վերջապես Տիրսո դե Մոլինան, ով ստեղծել է հայտնի Դոն Ժուանի կերպարը։ Բացի այդ Սերվանտեսը և Գոնգորան նույնպես ապրել են քաղաքում (չնայած Մադրիդում չեն ծնվել)։ Լոպե դե Վեգան, Քվեվեդոյի, Գոնգորայի և Սերվանտեսի տները դեռևս պահպանված են քաղաքում և բոլորը գտնվում են Բարիո դե լաս Լետրասում։
Մադրիդում ծնված վերջին ժամանակաշրջանի գրողներից են՝ Լեոնարդո Ֆերնանդես դե Մորատինը, Մարիանո Ժոզե դե Լարրան, Ժոզե դը Էչեգարայը (Գրականության Նոբելյան մրցանակակիր), Ռամոն Գոմես դե լա Սերնան, Դամասո Ալոնսոն, Էնրիքե Ժարդիել Պոնսելան և Պեդրո Սալինասը։
Մադրիդում է գտնվում իսպաներենի թագավորական ակադեմիայի տունը, ինչը շատ կարևոր մշակութային հաստատություն է, որը զբաղվում է լեզվական օրենքների մշակմամբ, գիտական ուսումնասիրություններով և լեզվական տերմինների միասնականությամբ ։
Մադրիդում է գտնվում Ինստիտուտո Սերվանտես մշակութային հաստատության տունը, որի խնդիրն է իսպաներենի խթանումը և դասավանդումը, ինչպես նաև Իսպանիայի և Լատինական Ամերիկայի մշակույթի տարածումը։
Իսպանիայի ազգային գրադարանը գլխավոր ազգային գրադարանն է և ամենամեծը Իսպանիայում։ Գրադարանի հավաքածուն բաղկացած է ավելի քան 26,000,000 նյութերից, այդ թվում՝ 15.000.000 գրքեր և այլ տպագիր նյութեր, 30.000 ձեռագրեր, 143.000 թերթեր և ամսագրեր, 4.500.000 գրաֆիկական նյութեր, 510.000 երաժշտական միավորներ, 500.000 քարտեզներ, 600.000 ձայնագրությունները, 90.000 աուդիո և վիդեո ձայնագրություններ, 90.000 էլեկտրոնային փաստաթղթեր և այլն ։
Գիշերային կյանք
Մադրիդի գիշերային կյանքը քաղաքի հիմնական հպարտություններից է։ Տապաս Բարերը, Կոկտեյլ պարերը, ջազային սրճարանները, կենդանի երաժշտությամբ ռեստորանները, ֆլամենկո թատրոնները կարող են սպասարկել բոլոր տարիքի և նախասիրությունների հասարակությանը։ Ամեն գիշեր քաղաք տարբեր վայրերում անցկացվում են կենդանի երաժշտությամբ համերգներ։
Գիշերային կյանքը և երիտասարդական մշակույթը ծաղկում ապրեց Ֆրանկոյի մահից հետո, հատկապես 80-ականներից, երբ քաղաքի քաղաքապետն էր Էնրիկե Տիերնո Գալվանը։
Դասական երաժշտություն և օպերա
Երաժշտության ազգային լսարանը դասական երաժշտության համերգների անցկացման հիմնական վայրն է։ Այն Իսպանիայի ազգային և սիմֆոնիկ նվագախմբերի տունն է համարվում ։ Այստեղ են անցկացվում Մադրիդի համայնքի նվագախմբերի և Մադրիդի սիմֆոնիկ նվագախմբի համերգները։ Այստեղ են անցկացվում նաև Մադրիդ ժամանած տարբեր նվագախմբերի համերգներ։
Տեատրո Ռեալը Մադրիդի օպերայի հիմնական շենքն է, որը տեղակայված է Թագավորական պալատի հենց դիմացի մասում, այստեղ է ելույթ ունենում Մադրիդի սիմֆոնիկ նվագախումբը ։ Ամեն տարի այստեղ անցկացվում են մոտ տասնյոթ օպերային ներկայացում, նաև երկու բալետ և մի քանի համերգ։
Տեատրո դե լա Զուրզուելան նվիրված է հիմնականում Զուրզուելային (իսպանական ավանդական երաժշտական ​​թատրոնի ժանր) ։ Այստեղ ելույթ է ունենում Մադրիդի համայնքի նվագախումբը։
Տեատրո Մոնումենտալում ելույթ է ունենում RTVE Սիմֆոնիկ նվագախումբը ։
Ցլամարտ
Մադրիդում է գտնվում ամենամեծ ցլամարտի ասպարեզը՝ Լաս Վենտասը՝ հիմնադրված 1929 թվականին։ Լաս Վենտասը ունի մոտ 25.000 նստատեղ և շատերի կողմից համարվում է ցլամարտի կենտրոն։ Մադրիդում ցլամարտի սեզոնը սկսվում է մարտին և ավարտվում հոկտեմբերին։ Ցլամարտերը անցկացվում են Սան Իսիդրոյի տոնակատարությունների օրերին ամեն օր, մայիսի կեսերից մինչև հունիս, և ամեն կիրակի ոչ տոնական օրերին։ Ցլամարտի սեզոնից հետո Լաս Վենտասում անցկացվում են համերգներ և այլ միջոցառումներ։
Ֆուտբոլ
Մադրիդի ամենահայտնի ֆուտբոլային ակումբն է Ռեալ Մադրիդը, որը իր տնային խաղերը անցկացնում է Սանտիագո Բերնաբեու մարզադաշտում։ Նրա կողմնակիցներին անվանում են Մադրիդիստներ կամ Մերենգուես։ Ռեալ Մադրիդը աշխարհի ամենահեղինակավոր ֆուտբոլային ակումբներից մեկն է (ՖԻՖԱ-ի կողմից այն հայտարարվել է 20-րդ դարի լավագույն ֆուտբոլային ակումբ), հաղթել է ՈւԵՖԱ Չեմպիոնների Լիգան 10 անգամ։ Մյուս հայտնի ֆուտբոլային ակումբը Ատլետիկո Մադրիդն է, որը նույնպես ունի երկրպագուների մեծ բանակ Մադրիդում։ Նրա խաղացողներին և երկրպագուներին շատ հաճախ անվանում են Դոշակակիրներ, պատճառը ակումբի մարզաշապիկների կարմիր և ճերմակ գույներն են, որը դոշակի ամենաէժան կտորն էր համարվում։ 1982 թվականին Մադրիդում տեղի ունեցավ Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության եզրափակիչը։ Ռայո Վալեկանոն և Խետաֆե ՖԱ-ն Մադրիդի մյուս ակումբներն են, որոնք հանդես են գալիս Լա Լիգայում։
Աշխարհահռչակ շատ ֆուտբոլիստներ են ծնվել Մադրիդում, որոնց թվում Ռեալ Մադրիդի նախկին խաղացող Էմիլիո Բուտրագենյոն, Անգլիայի Պրեմիեր Լիգայում հանդես եկող Խոսե Մանուել Ռեյնան, Ֆեռնանդո Տոռեսը, Ռեալ Մադրիդի նախկին խաղացողներ Ռաուլ Գոնսալեսը, Գուտի Էռնանդեսը և ներկայիս դարպասապահ Իկեր Կասիլյասը։
Այլ մարզաձևեր
Մադրիդը մեծ դեր ունի Իսպանիայի բասկետբոլում, իր երկու ուժեղ ակումբներով, որոնք հանդես են գալիս Լիգա ACB-ում։ Դրանք են Ռեալ Մադրիդի բասկետբոլային ակումբը և Էստունդիանտես բասկետբոլային ակումբը, որոնք հաղթել են բազմաթիվ ներքին և միջազգային մրցաշարերում։
Մադրիդում է անցկացվում Mutua Madrileña Madrid Open թենիսի հեղինակավոր միջազգային առաջնությունը։
Քաղաքում է նաև անցկացվում Circuito Permanente Del Jarama Մոտոսպորտի առաջնությունը.
Կրթություն
Պետական կրթությունը Իսպանիայում անվճար է և պարտադիր 6-16 տարեկանների համար։ Ներկայիս կրթական համակարգը հաստատվել է 2006 թվականին կրթության մասին օրենքով ։
Համալսարաններ
Մադրիդում կան մեծ թվով պետական և մասնավոր ԲՈՒՀ-եր։ Դրանցից մի քանիսը ամենահինն են աշխարհում և շատերը համարվում են ամենահեղինակավորը Իսպանիայում։
Մադրիդի Կոմպլուտենսե համալսարանը ամենամեծն է Իսպանիայում և ամենահին համալսարաններից մեկն է աշխարհում։ Նրա անձնակազմը 10,000 հոգի է, իսկ ուսանողները 117,000։ Համարյա ամբողջ անձնակազմը իսպանացիներ են։ Այն ունի երկու մասնաշենք, մեկը Մոնկլոա թաղամասում, մյուսը Սոմոսագուասում ։ Կոմպլուտենսե համալսարանը հիմնադրվել է Ալկալա դե Հենարեսում 1499 թվականին։ Սակայն նրա հիմնադրման տարեթիվ են անվանում 1293 թվականը, երբ Սանչո IV թագավորը, կառուցեց Ալկարայի գլխավոր դպրոցը, որը հետագայում դարձավ Կիսներոյի Կոմպլուտենսե համալսարան։ 1970 թվականին Կառավարության կողմից կրթության ոլորտում կատարված բարեփոխումներից հետո այն դարձավ գլխավոր համալսարան։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մադրիդ Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իսպանիայի համալսարանական քաղաքներ Կատեգորիա:Մադրիդ ինքնավար համայնքի բնակավայրեր
Վլադիմիր Դվորնիկ
Վլադիմիր Անդրեյի Դվորնիկ (Уладзімір Андрэ́евіч Дво́рнік, ), բելառուս քաղաքական գործիչ, Բելառուսի Հանրապետության գյուղատնտեսության վաստակավոր աշխատող։ Գոմելի շրջանային գործադիր կոմիտեի նախագահ (2010-2019)։ Բելառուսի Հանրապետության փոխվարչապետ (2019-2020)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Վիտեբսկի անասնաբուժական բժշկության պետական ակադեմիան, մասնագիտությամբ անասնաբույժ է ։ Նա պահեստազորի գեներալ-մայոր է և Բելառուսի արհմիությունների ֆեդերացիայի աշխատանքի, գիտության և տեխնիկայի ոլորտում մրցանակի դափնեկիր։
Աշխատել է որպես Գոմելի մարզի Ձերժինսկու շրջանի կոլխոզի տրակտորիստ, Գոմելի մարզի Նարովլյան շրջանի կոլխոզի գլխավոր անասնաբույժ, Մոզիրսկի շրջանի կոլխոզի «Բարեկամություն» կոլխոզի նախագահի տեղակալ, Մոզիրսկի շրջանի գլխավոր անասնաբույժ և Մոզիրսկի շրջանի «Սովխոզ-կոմբինատ» հանրապետական ունիտար ձեռնարկության տնօրեն։ 2009-2010 թվականներին աշխատել է որպես Մոզիրի շրջանային գործադիր կոմիտեի նախագահ։
Ընտրվել է Բելառուսի Հանրապետության Ազգային ժողովի երրորդ և չորրորդ գումարումների խորհրդի անդամ, ինչպես նաև 23-րդ, 24-րդ և 25-րդ գումարման պատգամավորների Գոմելի մարզային խորհրդի պատգամավոր։
2010 թվականի դեկտեմբերի 29-ին նշանակվել է Գոմելի շրջանային գործկոմի նախագահ։
2011 թվականի նոյեմբերի 3-ին Բելառուսի Հանրապետության նախագահը Վլադիմիր Դվորնիկին շնորհել է գեներալ-մայորի կոչում ։
2014 թվականի հունիսի 5-ին նախագահ Լուկաշենկոն կարգադրություն էր ստորագրել Գոմելի մարզային գործադիր կոմիտեի նախագահ Վլադիմիր Դվորնիկի՝ ծառայողական ոչ լրիվ համապատասխանության մասին նախազգուշացնելու մասին ։
2019 թվականի ապրիլի 4-ին ազատվել է Գոմելի մարզային գործադիր կոմիտեի նախագահի պաշտոնից և նշանակվել է Բելառուսի կառավարության փոխվարչապետ։ Կառավարությունում Վլադիմիր Դվորնիկը ղեկավարել է նաև ագրոարդյունաբերական համալիրի, անտառային տնտեսության, բնական պաշարների և շրջակա միջավայրի պահպանության հարցերը ։ 2020 թվականի հունիսի 3-ին Սերգեյ Ռումասի կառավարության լուծարումից հետո պաշտոնաթող է եղել ։
Գործունեությունը Գոմելի մարզային գործադիր կոմիտեի նախագահի պաշտոնում
Գոմելի շրջանային գործադիր կոմիտեում գլխավորվել է Գոմելի մարզի տարածքում ծայրահեղականության և ահաբեկչության դեմ պայքարի հակազդման հանձնաժողովը, ինչպես նաև ներդրումների ներգրավման աջակցության խորհուրդը ։
2015 թվականի օգոստոսի 26-ին Գոմելի տարածքում հանվել են ալկոհոլային, թույլ ալկոհոլային խմիչքների և գարեջրի իրացման սահմանափակումները, որոնք սահմանվել էին «հանուն առողջ ապրելակերպի» ակցիայի և սպիրտային խմիչքների հասանելիության սահմանափակման տեղական փորձի շրջանակներում։
Ապարատային խորհրդակցության ժամանակ Գոմելի մարզային գործադիր կոմիտեի նախագահ Վլադիմիր Դվորնիկը տարածաշրջանում տնտեսական իրավիճակի քննարկման ժամանակ նշել է, որ մեկ տարվա ընթացքում միանգամից 30 %-ով կրճատվել է թունդ ալկոհոլային խմիչքների իրացումը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բելառուսի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Բելառուս)
Լյուգանուսե
Լյուգանուսե (Lüganuse), գյուղական ավան Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Լյուգանուսե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղական ավանում բնակվում էր 439 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Իդա-Վիրումաա նահանգի Լյուգանուսե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղական ավաններ
Կազալվեքիո Սիկուլո
Կազալվեքիո Սիկուլո  (Casalvecchio Siculo), կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Մեսինա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 1152 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 16 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 33 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98032։ Հեռախոսային կոդը՝ +39 0942։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Վոզնեսենսկոե (քաղաքատիպ ավան, Վոզնեսենսկի շրջան)
Վոզնեսենսկոե (Вознесенское), քաղաքատիպ ավան Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6964 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Վոզնեսենսկի շրջանի բնակավայրեր