cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մեթադոն
Մեթադոնն ընդգրկված է ՄԱԿ-ի 1961 թվականի «Թմրամիջոցների մասին միասնական» կոնվենցիայի Ցուցակ 1-ինում և բազմաթիվ երկրներում վերահսկվում է այնպես, ինչպես մորֆինը։
Մեթադոնը հիմնականում օգտագործվում է ափիոնային կախվածությունից բուժման նպատակով։ Դրա օգտագործումն օրալ եղանակով կարող է կայունացնել կախվածություն ունեցող անձանց վիճակը՝ մեղմացնելով զրկանքի համախտանիշը կամ այն դարձնելով համեմատաբար տանելի։ Մեթադոնի մեծ դեղաչափերը կարող են կանխել հերոինի, մորֆինի և նմանատիպ այլ թմրամիջոցների էյֆորիկ ազդեցությունը, և, որպես արդյունք, այդ թմրամիջոցները գործածողները մեթադոնի օգնությամբ կարող են հաղթահարել կախվածությունը։
Բազմաթիվ դեղագործական ընկերություններ արտադրում և մատակարարում են մեթադոն։ Ափիոնային կախվածության բուժման համար օգտագործվող մեթադոնային դեղամիջոցները երբեմն պարունակում են միայն լևոմեթադոն, որը հասանելի է Պոլամիդոն և Հեպտադոն ապրանքանիշերի ներքո։ Այն ընդգրկված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության Հիմնական դեղերի ցանկում՝ կարևորագույն դեղերի ցանկ, որոնք անհրաժեշտ են առողջապահական համակարգում ։
Մեթադոնի գործածման հիմնական ուղիներն են՝ բերանի միջոցով, ներերակային, ինսուֆլյացիոն (փչում), ենթալեզվային, ռեքտալ (անալ ուղիով)։
Պատմություն
Մեթադոնը սինթեզվել է 1937 թվականին Գերմանիայում հետազոտողներ Մաքս Բոկմյուլի և Գյուստավ Էրհարթի կողմից, ովքեր փորձում էին ստեղծել սինթետիկ օփիոիդ Գերմանիայի ափիոնային պակասի խնդիրը լուծելու նպատակով ։ Այն շուկա հանվեց 1943 թվականին և լայնորեն կիրառվեց Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին։
1947 թվականին մեթադոնը, որպես ցավազրկող միջոց, մուտք գործեց ԱՄՆ Դոլոֆին ապրանքանշանի ներքո։ Կա կարծիք, որ դոլոֆին անվանումն առաջացել է Ադոլֆ Հիտլերի անունից։ Սակայն իրականում այդ անվանումը տրվել է պատերազմից հետո, և ամենայն հավանականությամբ դրա հիմքում ընկած են լատիներեն ցավ («dolor») և ֆրանսերեն ավարտ («fin») բառերը, այսինքն՝ բառացի «ցավազրկել» ։
Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ մեթադոնը կարող է արդյունավետորեն խոչընդոտել ափիոնատիպ նյութերի անօրինական գործածումը և նվազեցնել դրա հետ կապված ծախսերը։
Ազդեցություն
Թերապևտիկ դեղաչափերով մեթադոնը ցուցաբերում է ցավազրկող և հանգստացնող ազդեցություն։ Այն ազդում է կենտրոնական նյարդային համակարգի, սրտանոթային համակարգի և հարթ մկանների վրա։ Ազդեցությունն սկսվում է օրալ ուղիով ընդունելուց 20-30 րոպե անց։ Ցավազրկող ազդեցությունն ի հայտ է գալիս 4-6 ժամ անց։
Մեթադոնի ազդեցությունը պահպանվում է 24-72 ժամ՝ կախված դեղաչափից և նյութափոխանակությունից։ Մեթադոնից կախվածությունն առաջանում է դանդաղ, թմրեցնող և էյֆորիկ ազդեցությունները նման են մորֆինի ազդեցությանը։ Պատահական օգտագործողի համար նվազագույն ճակատագրական դեղաչափը 50 մգ է։ Գործածման հետևանքով կարող է առաջ գալ թուլություն, քրտնարտադրություն, գլխապտույտ, սրտխառնոց, փսխում։ Գերդոզավորման դեպքում ի հայտ է գալիս շնչառական դեպրեսիա, արյան շրջանառության վատացում՝ ընդհուպ մինչև սրտի աշխատանքի կանգ, թոքային այտուց, միզապարկի սպազմ, երիկամային սուր անբավարարություն, գիտակցության խանգարում՝ ընդհուպ մինչև կոմա։
Մշտական գործածման դեպքում կարող են ի հայտ գալիս հետևյալ ախտանշանները՝ թուլություն, շնչառական խնդիրներ, մարմնի ջերմաստիճանի և արյան ճնշման բարձրացում, փորկապություն, լեղածորանի սպազմ, հնարավոր է նաև անքնություն, իսկ քնի ընթացքում հնարավոր է սրտի կանգ։ Պատահական գերդոզավորման դեպքում հաճախ հնարավոր է ճակատագրական հետևանքներով կոմային վիճակի առաջացում ։
Փոխարինող բուժում
Մեթադոնը հանդիսանում է ափիոնային կախվածության փոխարինող բուժման միջոց։ Մեթադոնային փոխարինող բուժումն ափիոնատիպ նյութերից կախվածության բուժման պալիատիվ օգնության ձև է, որի դեպքում գործածվող թմրամիջոցի փոխարեն նշանակվում է մեթադոնի կանոնավոր ընդունում։ Բուժումը իրակացվում է Ամերիկայի, Արևմտյան Եվրոպայի բոլոր երկրներում, Արևելյան Եվրոպայի, Մերձբալթյան, ԱՊՀ երկրների մեծ մասում, այդ թվում՝ նաև Հայաստանում։ Իսկ ահա Ռուսաստանում փոխարինող բուժման այս տեսակն արգելված է, քանի որ առողջապահության ոլորտի պաշտոնյաներն այն համարում են անարդյունավետ։ Փոխարենը բժիշկները թմրամիջոցների գործածման անհապաղ դադարեցումը գերադասում են մեթադոնի օգնությամբ կախվածության աստիճանական բուժման տարբերակից։ Զրկանքի համախտանիշը հաղթահարելու համար հիվանդներին տալիս են հանգստացնողներ և ոչ օփիոիդային ցավազրկողներ ։
Ցավազրկում
Վերջին տարիներին մեթադոնը լայնորեն կիրառվում է որպես քրոնիկ ցավի մեղմման միջոց։ Այն արդյունավետ է հատկապես նյարդաբանական ցավերի դեպքում։ Մեթադոնի լայնորեն կիրառման պատճառ է հանդիսանում նաև դրա ցածր գինը ։
Երկար ժամանակահատված ցավեր ունենալու դեպքում հիվանդների նկատմամբ հաճախ կիրառվում է այսպես կոչված «ափիոնային ռոտացիա» (անգլ.՝ opioid rotation) ։ Դա նշանակում է մի քանի շաբաթը կամ ամիսը մեկ մի օփիոիդի կիրառումից անցում մեկ այլ օփիոիդի կիրառմանը և հակառակը։ Դրա արդյունքում հնարավոր է լինում խուսափել կողմնակի հետևանքներից և կախվածության առաջացումից։ Քանի որ մեթադոնն անցումների ժամանակ ունի կախվածության առաջացման ցածր մակարդակ, հնարավոր է լինում այն գործածել՝ սկսելով բավականին ցածր դեղաչափերից ։
Ափիոնային դետոքսիֆիկացիա
ԱՄՆ-ում մեթադոնը կիրառվում է նաև ափիոնային կախվածության դետոքսիֆիկացիոն բուժման ընթացքում։ Այնուամենայնիվ, այս նպատակով մեթադոնի կիրառումը պետք է ուղեկցվի դաշնային կանոնակարգերի խիստ պահպանմամբ։ Արտահիվանդանոցային բուժման ծրագրերը պետք է արտոնագրված լինեն համապատասխան մարմինների կողմից։
Մեթադոնը Հայաստանում
Մեթադոնի անօրինական գործածումը Հայաստանում մեծ տարածում չունի ։
ՀՀ-ում «Մեթադոնային փոխարինող բուժման տրամադրում ափիոնատիպ նյութերից կախվածություն ունեցող անձանց» ծրագիրը սկսել է իրականացվել 2009 թվականի հոկտեմբերից «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ նարկոլոգիական կլինիկայում «Առողջապահական նախաձեռնությունների հայկական կենտրոն» ՀԿ-ի և «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ նարկոլոգիական կլինիկայի հետ համատեղ Բաց հասարակության հիմնադրամների հայաստանյան մասնաճյուղի աջակցությամբ՝ հիմք ընդունելով «Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի մասին» ՀՀ օրենքի 28-րդ հոդվածի 1-ին կետը և առաջնորդվելով ՀՀ առողջապահության նախարարի հրամաններով։
Օփիոիդային թմրամոլության փոխարինող բուժման կլինիկական ուղեցույցի համաձայն՝ ՄՓԲ ծրագիր ընդգրկման անհրաժեշտ հիմքերն են.
ՄԻԱՎ վարակով, ծանր պալարախտով և մարմնական այլ ծանր հիվանդություններով տառապող հիվանդներին տրվում է ՄՓԲ ծրագրում ընդգրկվելու առաջնահերթություն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թմրամիջոցներ Կատեգորիա:1937 գիտությունում
Նուրիա դե Գիսպերտ
Կենսագրություն
Նուրիա դե Գիսպերտը ծնվել է 1949 թվականին Բարսելոնայում, քաղաքական գործիչ, փաստաբան Իգնասի դե Գիսպերտ ի Խորդայի ընտանիքում։ Նուրիա դե Գիսպերտը եղել է բազում կաթոլիկ կարգերի պաշտպան Դորոտեա դե Չոպիտեայի ծոռնուհին ։ Բարսելոնայի համալսարանից ստացել է իրավագետի որակավորում։ Իսպանիայի արտաքին գորերի և համագործակցության նախարարությունում եղել է իրավական հարցերով թարգմանիչ։ 1971-1973 թթ. աշխատել է որպես իրավաբան, 1974 թվականից Բարսելոնայի նահանգում եղել է քաղաքացիական ծառայող, 1980 թվականից տեղափոխվել է Կատալոնիայի ժեներալիտետ։
Որպես իրավաբան պարտականությունների կատարման համար պարգևատրվել է Սեն Ռեյմոնդ Պենյաֆորտի խաչի շքանշանով (1998 թ.), Իսպանիայի շահերի պաշտպանության ծառայության երախտիքի խաչով (2002 թ.) և Բարսելոնայի բար ասոցիացիայի մեդալով (2004 թ.): 2006 թվականից Կատալոնիայի իրավագիտության և օրենսդրության ակադեմիայի անդամ է ։
Խորհրդարանի խոսնակ
2010 թվականի դեկտեմբերի 16-ին Կատալոնիայի խորհրդարանի սահմանադիր նիստի 9-րդ նստաշրջանում Նուրիա դե Գիսպերտն ընտրվել է խորհրդարանի նախագահ (խոսնակ)` Կատալոնիայում դառնալով առաջին կինը, որը զբաղեցնում է այդ պաշտոնը։ 10-րդ նստաշրջանի սկզբում՝ 2012 թվականի դեկտեմբերի 17-ին նա վերընտրվել է այդ պաշտոնում։ 2015 թվականի Կատալոնիայի խորհրդարանական ընտրություններին չի մասնակցել։ 2015 թվականի հոկտեմբերին, 11-րդ նստաշրջանում «Միասին այո» կոալիցիայից Կատալոնիայի խորհրդարանի նոր նախագահ է ընտրվել Կառմե Ֆորսադելը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Կատալոնացի իրավաբաններ Կատեգորիա:Իսպանացի իրավագետներ Կատեգորիա:Բարսելոնայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կատալոնիայի խորհրդարանի խոսնակներ Կատեգորիա:Կատալոնացի քաղաքական գորիչներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Իսպանացի իրավաբաններ
Միավոր շրջանագիծ
Միավոր շրջանագիծ է համարվում այն շրջանագիծը, որի շառավիղը մեկ է և կենտրոնը գտնվում է կոորդինատների հարթության սկզբնակետում;
Հատկություններ
Եթե (x, y)-ը միավոր շրջանագծի կետ է, ապա |x|-ն ու |y|-ը 1 երկարության ներքնաձիգով ուղղանկյուն եռանկյունու էջեր են և այդ դեպքում x-ն ու y-ը բավարարում են Պյութագորասի թեորեմի պայմաններին՝
Կատեգորիա:Երկրաչափական պատկերներ
Լի Հյուն Ու
Լի Հյուն Ու (հանգըլ՝ 이현우, ), հարավկորեացի դերասան։
Որպես երեխա դերասան Հյուն Ուն իր կարիերան սկսել է այնպիսի հեռուստատեսային սերիալներում, ինչպիսիք են «Վերադարձ Իջիմեն» (2010) և «Սոնդոկ թագուհին» (2012)։ Պատանեկության տարիներին ավելի հայտնի դարձավ «Լեգենք չորս երկնային Տիրոջ պահապանների մասին», «Մեծագույն թագավոր Սեջոնը», «Սոնդոկ թագուհին», «Ուսումնառության վարպետ», «Հասարակածից եկած մարդը», «Քեզ համար՝ ամբողջ հմայքով» դորամաներում, և այդ ժամանակներից սկսած նա ապացուցեց, որ հիանալի ունակություններով օժտված և տաղանդավոր չափահաս է 2013 թվականին «Գաղտնաբար, մեծապես» ֆիլմում խաղացած դերերի շնորհիվ։ Հաջողության է հասել նաև 2014 թվականին թողարկված The Con Artists ֆիլմում խաղացած իր դերով։ 2016 թվականին Մուրիմ դպրոցում նա իր առաջին մեծագույն դերն է ունեցել խոշոր դրամայի ցանցում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մայիսի 23 ծնունդներ Կատեգորիա:1993 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեուլ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Հարավկորեացի դերասաններ Կատեգորիա:Հարավկորեացի մոդելներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Հարավկորեացի կինոդերասաններ
Սոմի ճակատամարտ
Սոմի ճակատամարտ, (Battle of the Somme, Bataille de la Somme, Schlacht an der Somme),  Առաջին Համաշխարհային պատերազմում Միացյալ թագավորության և Ֆրանսիայի Հանրապետության բանակների և Գերմանական կայսրության միջև։ Տեղի է ունեցել 1916 թվականի հուլիսի 1-ից նոյեմբերի 18-ը Սոմ գետի երկու ափերին։ Սոմի ճակատամարտը Առաջին համաշխարհային պատերազմի ամենախոշոր ճակատամարտերից մեկն է, որի ժամանակ զոհվել և վիրավորվել են ավելի քան 1 000 000 մարդ, որը դարձնում է այն ամենաարյունալի ճակատամարտերից մեկը մարդկության պատմության ընթացքում։ Ֆրանս-բրիտանական բանակի հարձակումը պլանավորվել էր Շանտիի միջդաշինքային կոնֆերանսին 1915 թվականի դեկտեմբերին։ Դաշնակիցները պայմանավորվեցին 1916 թվականի ամռանը ֆրանսիական, ռուսական, բրիտանական և իտալական բանակների ընդդեմ Կենտրոնական ուժերի ժամանակի և թիրախների առումով կոորդինացված հարձակման մասին։ Հարձակման ընթացքում կարևոր դեր էր կատարում բրիտանական կորպուսի ստորաբաժանումները իսկ հարավային մասում հարձակումը իրականացնում էին ֆրանսիացիները։ Ճակատամարտը ցույց տվեց ռազմաօդային ուժերի կարևորությունը։ Աշխարհում առաջին անգամ Սոմի ճակատամարտում կիրառվեցին հրասայլեր (տանկեր)։ Չնայած դրանց տեխնիկական և կիրառման տակտիկական թերությունների, արդյունքը տպավորիչ էր և ցույց տվեց այդ տեսակի զենքի արդյունավետությունը։ Գերմանական պաշտպանությունը 35 կմ երկարությամբ և 10 կմ խորությամբ ճզմվեց։ Գերմանացիները ստիպված եղան ստեղծել պաշտպանության նոր գիծ։ Ստրատեգիական առաջնորդությունը Կենտրոնական ուժերից ամբողջությամբ անցավ Անտանտին։ Գերմանիայի կորուստները Սոմ գետի վրա բարոյահոգեբանական և ռազմավարական մեծ անդրադարձ ունեցավ գերմանական բանակի վրա և Գերմանական կառավարության համար բացասական քաղաքական ազդեցության պատճառ դարձավ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Գերմանիայի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի ճակատամարտեր Կատեգորիա:1916 հակամարտություններ
Ծեր կաղնու հեքիաթը
«Ծեր կաղնու հեքիաթը» (Сказка старого дуба), սովետական մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է ռեժիսոր Օլգա Խոդատաևայի կողմից 1949 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում։ Մուլտֆիլմը բնության հանդեպ մարդու վերաբերմունքի մասին է։
Վերահնչյունավորում
2001 թվականին մուլտֆիլմը վերականգնվել և վերահնչունավորվել է «Ստուդիա АС » ԲԲԸ և «Մանկական սեանս 1» ԲԲԸ ստուդիաների կողմից։ Նոր տարբերակում ամբողջապես փոխված է ձայնագրությունը։ Նոր վերահնչունավորման մեջ ընդգրկվել են ժամանակակից դերասաններ, լուսագրերում փոխված են հնչունային ռեժիսորի և դերասանների տվյալները։
Նոր հնչյունավորումը ծայրահեղ բացասական է ընդունվել հեռուստադիտողների մեծամասնության կողմից, ինչպես նաև մասնագիտական ընկերակցության անդամների կողմից ։ Պատկերի վերականգնման որակը ևս երբեմն քննադատվում է։
Տեսաթողարկում
2006 թվականին DVD ֆորմատով թողարկվել է մուտֆիլմերի հավաքածու «Անտառային հեքիաթներ» (տարածող` «Սոյուզ Վիդեո»)։
Հետաքրքիր փաստեր
Մուլտֆիլմի երաժշտական ուղեկցության մեջ օգտագործվել է Պյոտր Չայկովսկու «Հումերեսկա»-յի գործիքավորումը։
Հողմածաղիկ պսակավոր
Հողմածաղիկ պսակավոր, հրանունկազգիների ընտանիքին պատկանող բազմամյա արմատապալարավոր ծաղկաբույս ։ Հայրենիքը Փոքր Ասիայի լեռներն են (այս բույսի մի քանի տեսակներ աճում են նաև ՍՍՀՄ-ում և ունեն բուժիչ նշանակություն)։ Գեղեցիկ թուփ է՝ 30-50 սմ բարձրությամբ, ծաղիկներն ունեն ամենատարբեր գունավորում, հասարակ են, կիսալիաթերթ և լիաթերթ։ Ծաղկում են ապրիլ-հունիս ամիսներին։ Ամենագեղեցիկ վաղ գարնանային ծաղկաբույսերից մեկն է։ Արմատապալարները կոնաձև են, չոր կոշտ։ Մեր հանրապետության մերձարևադարձային շրջաներում, ինչպես նաև Արարատյան դաշտում դրանք հաջողությամբ ձմեռում են և չեն ցրտահարվում։ Հանրապետության մնացած շրջաններում անհրաժեշտ է աշնան վերջերին կամ ձմեռնամուտին հանել, հողից մաքրել, պահեստավորել (նախօրոք դրանք թրջում են և կիսում)։
Ջերմասեր բույս է, պահանջկոտ է հողի նկատմամբ, գերադասում է փուխր, ավազակավային սննդանյութերով հարուստ ստրուկտուրային հողերը։ Խոնավասեր է, հատկապես Արարատյան դաշտ|Արարատյան դաշտում և Մեղրիում առատ ոռոգում է պահանջում։ Բազմանում է նաև ցանքի միջոցով։ Ցանքը պետք է կատարել արկղերում կամ ջերմոցներում սերմերը հավաքելուց անմիջապես հետո։ Ծիլերը երևում են ցանքից 25-30 օրվա ընթացքում։ Մեկ-երկու վերատնկումից հետո սածիլները դաշտ են տեղափոխում, երբ ցրտահարությունների վտանգն անցնում է։ Օգտագործում են պարտերային տիպի ծաղկային ձևավորումներում, քարապարտեզներում, ալպինարիաներում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծաղկաբույսեր Կատեգորիա:Հրանունկազգիներ Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Պերեմիշլյանիի շրջան
Պերեմիշլյանիի շրջան (Перемишлянський район), շրջան Ուկրաինայի Լվովի մարզում։
Ստեղծվել է 1939 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Պերեմիշլյանի ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 918 կմ²։
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 39671 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 43,21 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լվովի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Կարուսելային առյուծը
«Կարուսելային առյուծը» (Карусельный лев) խորհրդային կարճամետրաժ տիկնիկային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է 1974 թվականին, ռեժիսոր Վլադիմիր Դանիլևիչի կողմից։
Սյուժե
Զբոսայգում կար կարուսել, որի վրա տեղադրված էին կենդանիների կերպարներ։ Այնտեղ կային փիղ, ընձուղտ, զեբր, ավանակ, ձի և առյուծ։ Երեխաները հաճույքով նստում էին կարուսել։ Մի աղջիկ նախ վախենում է առյուծից, իսկ հետո փորձում է նստել միայն առյուծի վրա։ Երբ գալիս է ձմեռը, աղջիկը գնում է այգի և տեսնում, որ կարուսելի վրա առյուծ չկա։ Այնուհետև նա գտնում է առյուծին այգու ցանկապատի տակ, կեղտոտ և ջարդած թաթով։ Աղջիկը կապում է առյուծին իր շարֆով և նրան տանում է տուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1974 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր առյուծների մասին Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Թամարա Գրիգորյան
Կենսագրություն
Ծնվել է հայկական ընտանիքում, Դորսեթում։ Կրթությունը ստացել է Լոնդոնում, որտեղ սովորել է երաժշտություն։ 1966 թվականին տեղափոխվեց Շոտլանդիայի Էդինբուրգ քաղաք, որտեղ հանդիպեց իր գործընկեր Իվոր Դեյվիսին։
Նա առաջատար էր վիդեոարտի բնագավառում : Սկսել է վիդեոտեխնիկա օգտագործել 1973 թվականին Շոտլանդիայում։ Դասավանդել է  Մեյդստոնի արվեստի քոլեջում և Նյուքասլում։ 1976 թվականին նա Լոնդոնի վիդեոարտի հիմնադիրներից էր։ 1981 թվականին տեղափոխվել է Ուելս, որտեղ 1984 թվականին դարձել է Ուելսի քանդակների ֆոնդի տնօրեն (որը 1990 թվականին դարձել է Cywaith Cymru / Artworks Wales): Նա ղեկավարում էր ֆոնդը մինչև թոշակի անցնելը։ Նա մահացավ 2009 թվականին ։
Աշխատանքներ
Նրա աշխատանքներն են՝ In the Minds Eye, Unassembled Information,  Vanitas,  Eyebath (1977), Vanitas/Still Life (1978), Heart of the Illusion: Landscape, Still Life an Self Portrait (1981): 1983 թվականին նա վերստեղծեց Սաբրայի և  Շատիլայի կոտորածները  Բեյրութում, որը  ներառված էր 2009 թվականին Թեյթի՝ Expanded Cinema (թարգմ. Ընդարձակ Կինոթատրոն) ցուցահանդեսում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրիտանահայ արվեստագետներ Կատեգորիա:Բրիտանացիներ հայկական սերմամբ Կատեգորիա:Բրիտանացի պրոդյուսերներ
Գերմաներենի ավստրիական տարբերակ
Պատմություն
Սուրբ Հռոմեական կայսրության և Ավստրիայի լեզուների միջև տարբերությունների առաջին ուսումնասիրությունները կատարվել են սլովենական ծագմամբ լեզվաբան Յոհան Զիգմունդ Պոպովիչի կողմից։ Նա դեռ 18-րդ դարում է առանձնացնում ժամանակակից Ավստրիայի գրավոր ու բանավոր խոսքի տարբերությունները։ Մահից հետո՝ 1744 թվականին, նրա աշխատությունները տեղափոխվում են արխիվներ, որոնցից օգտվելով էլ հետագայում ստեղծվում է Ավստրիական բառարանը։
Լեզվի զարգացումը շարունակվել է և՛ 1804 թվականից հետո, երբ ստեղծվեց Ավստրիական կայսրությունը, և՛ 1867 թվականից հետո, երբ ստեղծվեց երկմիավոր միապետություն՝ Ավստրո-Հունգարիան։ Այդ ժամանակաշրջանից ի վեր գերմաներեն լեզվի ավստրիական տարբերակ հարևան լեզուներից՝ իտալերենից, խորվաթերենից, չեխերենից, սերբերենից, սլովեներենից ու հունգարերենից բազմաթիվ փոխառություններ են ներթափանցում։ Բարձրագույն գերմաներենի հիման վրա ուղղագրության նորմավորման առաջին փորձերը, որոնք առաջին (1876 թ.) և երկրորդ (1901 թ.) ուղղագրական կոնֆերանսներին կատարվեցին՝ հաջողություն չունեցան։ Դրա փոխարեն 1879 թվականին Ավստրիայում ընդունված գրավոր ու բանավոր բառաձևերը համախմբվում են ընդհանրական ցուցակում։
1920 թվականին Ավստրիայի սահմանադրության ընդունմամբ գերմաներեն լեզուն փոքրամասնությունների լեզուների հետ մեկտեղ դարձավ պետական պաշտոնական լեզուն։ Սակայն Սահմանադրության մեջ չի նշվում, որ Ավստրիայի գերմաներ լեզուն, որպես ինքնուրույն միավոր է ներկայանում։
Կարգավիճակ
Գերմաներեն լեզվի ավստրիական ազգային տարբերակի կարգավիճակը հաճախ բողոքարկվում է գերմանագետների կողմից, բայց ավստրիացի գիտնականների մեծամասնությունը աշխատում են, որ բարբառներով հագեցած ավստրիական տարբերակը ճանաչում ստանա։ Այսօր Österreichisches Deutsch հասկացությունը աշխարհում լայնորեն տարածված է։ Գերմանացի լեզվագետ Յան-Հենդրիկ Լերկամպ 2003 թվականին գրել է. - «տարբերակի ճանաչման հարցում կասկածներ չկան այնպես, ինչպես կասկածներ չկան դրա գոյության հարցում»։
Լեզվատարբերակի կառուցվածքային առանձնահատկություններ
Ավստրիական գերմաներեն տարբերակը մասամբ առանձնանում է իր բառապաշարով, քերականական առանձնահատկություններով, ոճով և արտասանությամբ։ Ի տարբերություն Գերմանիայում կիրառվող գերմաներեն լեզվին՝ ավստրիական տարբերակը չի նորմավորվել Դուդենի կանոններով։ Ավստրիան նաև մասնակցել է 1996 թվականին կազմակերպված գերմաներենի ուղղագրական բարեփոխմանը, որտեղ ընդունված նորամուծությունները հաշվի են առնվել Ավստրիական բառարանի 41-րդ հրատարակության մեջ։
Բառապաշարային, իմաստաբանական առանձնահատկություններ
Հատկանշական է, որ ի տարբերություն Գերմանիայի, Ավստրիայում լիովին այլ ձևով են կառուցվում ողջույնի ձևերը։ Եթե Գերմանիայում հաճախ դիմելաձևը բաց է թողնվում, ինչը խոսքը առավել համընդհանուր է դարձնում, ապա Ավստրիայում թեթևորեն կիրառվում են դիմելաձևեր։ Դրանք շատ սովորական են ընկալվում և անհեթեթ ու ծիծաղելի չեն թվում։ Օրինակ, Ավստրիոյում կարելի է լսել,- „Guten Morgen, gnädige Frau“, „Guten Abend, Herr Ingenieur“, „Grüß Gott, Herr Doktor“, մինչդեռ Գերմանիայում ողջույնի խոսքը սահմանափակվում է բուն ողջույնով և ազգանվան օգտագործմամբ կարճ դիմելաձևով՝ „Guten Morgen“, „Guten Abend, Herr Müller“ :
Ավստրիական տարբերակում իրավաբանական հասկացություններին բնորոշ առանձնահատկությունը այն է, որ դրանք մեծ մասամբ լատիներենից են փոխառնված։ Գերմանիայում հռոմեական իրավունքի եզրույթները փոխարինվել են սեփական համարժեքներով, մինչդեռ Ավստրիայում դա տեղի չի ունեցել։ Այստեղից են գալիս այնպիսի հասկացություններ, ինչպիսիք են Legat-ը (Vermächtnis), Servitut-ը (Dienstbarkeit), Causa-ն (Fall, Rechtsgrund): Նման տարբերություններ հաճախ հանդիպում են նաև տեխնիկական, մանկավարժական և ռազմական ոլորտներում։ Ավստրիական տարբերակի բառապաշարային այլ առանձնահատկություններից է ամիսների անվանումների սեփական տարբերակը՝ Jänner-ը, որը համատեղ օգտագործվում է Januar-ի փոխարեն (լատներեն iēnuārius բառից), Feber-ը, որը մասամբ օգտագործվում է Februar (februārius) բառի փոխարեն կամ Hornung-ը։
Ավստրիական տարբերակում կան նաև բազմաթիվ սեփական խոհարարական անվանումներ՝ Kochsalat (Römersalat), Paradeiser (Tomate; (Ավստրիայում կիրառվում են 2 տարբերակներն էլ)), Semmel (Brötchen), Erdapfel (Kartoffel), Obers (Sahne) և այլն։
Քերականական առանձնահատկություններ
Ավստրիական տարբերակում բառակազմական առանձնահատկություններից կարելի է դիտարկել միջանկյալ «s»-ի (որը սխալմամբ որպես գենետիկ շեղում է ընկալում) առկայությունը՝ բառերի հատման այն տեղերում, որտեղ դրանք չկան, Գերմանիայում օգտագործվող գերմաներենում։ Եվ հակառակը, այն դեպքերում, երբ Գերմանիայում «s»-ն հայտնվում է բառերի հատումներում, ավստրիական տարբերակում դրանք կարող են չլինել, օրինակ Adventkalender - Adventskalender, Schmerzengeld – Schmerzensgeld: Գոյություն ունեն նաև միջանկյալ հնչյուն հասկացության այլ դրսևորումներ։ Օրինակ, «e»-ն՝ Halteverbot բառի մեջ, որը ճշգրիտ արտասանության դեպքում դառնում է Haltverbot:
Ավստրիական տարբերակում հետաքրքիր առանձնահատկություն է դիտարկվում նաև բայերի՝ ըստ անձանց և ըստ թվերի համադրության պարզ ներկա և բարդ անցյալ ժամանակաձևերում։ Երկրորդ դեմքի հոգնակին ձևավորելիս, բայը ստանում է –ts վերջավորություն՝ գրական –t –ի փոխարեն՝ Habts (ihr) das gemacht? : Դա հնարավորություն է տալիս հեշտությամբ տարբերակել երրորդ դեմքի եզակի թվի բայը, երբ բացակայում է անձնական դերանունը։ Սակայն նման առանձնահատուկ վերջավորության ի հայտ գալը կապված է շատ ավելի հին ժամանակաշրջանի հետ, որևէ կապ չունի հարմարավետության հետ։ Իրականում դա անձնական դերանվան és հետագայում զարգացում չապրած տարբերակն է, որը միախառնվել է վերջավորության հետ (բավարական բարբառաձևում նաև կիրառվում է որպես առանձին խոսքի մաս)։
Ժամանակաձևերի ձևավորման առանձնահատկություններից է այն, որ համաձայն քերականության, գոյություն ունեն բայեր, որոնց պարզ ներկան ձևավորվում է haben կամ sein օժանդակ բայերի միջոցով։ Դրանք կիրառվում են ելնելով բայերի բնութագրից։ Ավստրիական տարբերակում նկատվում է այդ կանոնների որոշակի անտեսում՝ բառի իմաստից ելնելով (օրինակ, sitzen – bin gesessen, բայց einsitzen (im Gefängnis) – habe gesessen, stehen – bin gestanden, բայց gestehen – habe gestanden): Գերմաներենի պարզ անցյալ ժամանակաձևի ավստրիական տարբերակի առանձնահատկությունն այն է, որ այն գրեթե չի օգտագործվում։ Խոսակցական լեզվում այն փոխարինվում է բարդ անցյալ ժամանակաձևով՝ չնայած երբեմն կիրառություն գտնում է գրավոր լեզվում։ Պարզ անցյալ ժամանակաձևի չեղարկման պատճառներից մեկը այն է, որ դա իբրև թե մերվել է պարզ ներկայի հետ՝ 1350 թվականից սկիզբ առաջ գրական գերմաներենի զարգացման ժամանակահատվածում։
Ավստրիական տարբերակի ևս մի կարևոր առանձնահատկություն էլ հաճախ համարում են գոյական անունների քերականական ձևի ոչ նույնական չլինելը գերմաներենի հետ՝ die Ausschank – der Ausschank, das Brösel – der Brösel, das Cola – die Cola, das E-Mail – die E-Mail, der Spray – das Spray, der Butter – die Butter, der Zwiebel – die Zwiebel, das Teller – der Teller, der Radio – das Radio:
Պուստոմիտիի շրջան
Պուստոմիտիի շրջան (Пустомитівський район), շրջան Ուկրաինայի Լվովի մարզում։
Ստեղծվել է 1959 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Պուստոմիտի ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 953 կմ²։
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 114047 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 119,67 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լվովի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Ջուղայի խաչքար (Էջմիածին, ճեմարանի մոտ, 1602 թվական)
Ջուղայի պահպանված խաչքար, որը ներկայումս գտնվում է Հայաստանի Արմավիրի մարզի Վաղարշապատ քաղաքում՝ Մայր Աթոռի տաճարի արևելյան կողմում՝ Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի և Գրիգոր Լուսավորչի դարպասի հարևանությամբ քանդակազարդ երեսով դեպի հյուսիս։ Հաշվառված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցանկում (4.2/14.1.30) ։
Պատմություն
Խաչքարը քանդակվել է Գրիգոր խաչագործի կողմից 1602 թվականին։ Գտնվել է Ջուղայի գերեզմանատանը։
Վազգեն Ա Բուխարեստցի կաթողիկոսի ջանքերով 20-րդ դարի վերջերին խաչքարը տեղափովում է Մայր Աթոռ՝ փրկվելով Ջուղայի խաչքարերի ոչնչացումից։ Տեղադրված է Մայր Աթոռի տաճարի արևելյան կողմում՝ Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի և Գրիգոր Լուսավորչի դարպասի հարևանությամբ քանդակազարդ երեսով դեպի հյուսիս։
Նկարագրություն
Զգալիորեն վնասված է աջ եզրագոտու մեծ մասը։ Պահպանված է խաչքարի հիմքը։ Տեղադրված է նոր կառուցված խորանարդաձև պատվանդանի վրա ։
Քանդակներ
Ստորին հատվածում քանդակված է հեծյալ՝ դեմքով դեպի ձախ։
Արձանագրություն
Քիվի վրայի արձանագրությունը ընթեռնելի է.
Քիվից ներքևի արձանագրություն ։
Վարդյակի շուրջ.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ջուղայի գերեզմանատուն Կատեգորիա:Մայր Աթոռի խաչքարեր Կատեգորիա:Տեղահանված խաչքարեր Կատեգորիա:Խաչքարերի վիմական արձանագրություններ
Դ. Ն. Մամին-Սիբիրյակի գրական-հուշային թանգարան (Եկատերինբուրգ)
'''Դ. Ն. Մամին-Սիբիրյակի գրական-հուշային թանգարան''' (Литературно-мемориальный музей Д. Н. Мамина-Сибиряка), ռուս գրող Դմիտրի Նարկիսովիչ Մամին-Սիբիրյակին նվիրված թանգարան Ռուսաստանի Եկատերինբուրգ քաղաքում։
Պատմություն
Պուշկինի փողոցի 27 շենքը (նախկինում՝ Սոբորնայա, Պուշկինսկայա փողոց), որտեղ գտնվում է թանգարանը, կառուցվել է 1840-1860-ական թվականներին։ 1885 թվականին Դմիտրի Մամին-Սիբիրյակը այս տունը գնել է «Պրիվալովների միլիոնները» և «Լեռնային բույն» վեպերի հոնորարով։ Այստեղ ապրել են գրողի մայրը՝ Աննա Սեմյոնովնան, քույրը՝ Ելիզավետա Նարկիսովնա Մամինը (ամուսնությունից հետո՝ Ուդինցևա) և մեծ եղբայրը՝ Նիկոլայը։ Դմիտրի Նարկիսովիչն ապրում էր հարևանությամբ, կնոջ՝ Մարիա Ալեքսեևայի տանը և հաճախ այցելում էր այս տուն։
1914 թվականին՝ Դմիտրի Նարկիսովիչի մահից հետո, տունը պատկանել է նրա դստերը` Ալյոնուշկային։ Իր կտակում վերջինս տունը հանձնել է Եկատերինբուրգ քաղաքին։
Մինչև 1919 թվականն այս տանն ապրել է բանաստեղծի քույրը։ 1926 թվականին Անտոն Չեխովը և նրա ժամանակաշրջանը միության անդամների կողմից ստեղծած գրողի հիշատակը հավերժացնող հանձնաժողովը, որը գործում է Մոսկվայի Ռումյանցև թանգարանին կից, որոշեց այս տանը թանգարան բացել։ 1940 թվականից թանգարանի ստեղծման աշխատանքներն ընդհատվեցին պատերազմի պատճառով և շարունակվեցին պատերազմի ավարտից հետո։ Թանգարանը բացվել է 1946 թվականի մայիսի 1-ին։
Թանգարանն առաջինն էր, որ միացավ Ուրալի գրողների միացյալ թանգարանին ։
Ցուցադրություն
Դմիտրի Նարկիսովիչ Մամին-Սիբիրյակի կյանքի մասին պատմող ցուցադրությունները ներկայացված են տան ութ սենյակներում։ Այստեղ կան Դմիտրի Նարկիսովիչի անհատական իրեր, լուսանկարներ և կյանքի ընթացքում հրատարակված գրքեր, Մամինների ընտանիքի անդամների անձնական իրեր, նամակներ, ձեռագրեր, գրքեր, կահույք, ռուս գրողների և հրատարակիչների դիմանկարներ, գրքերի պատկերազարդումներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1946 հիմանդրված թանգարաններ Կատեգորիա:1946 հիմնադրումներ Ռուսաստանում Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն Կատեգորիա:Եկատերինբուրգի թանգարաններ Կատեգորիա:Գրական թանգարաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի տուն-թանգարաններ
Ռադեխովի շրջան
Ռադեխովի շրջան (Радехівський район), շրջան Ուկրաինայի Լվովի մարզում։
Ստեղծվել է 1965 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ռադեխով ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1144 կմ²։
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 48414 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 42,32 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լվովի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Զանգակածաղիկ միջին
Զանգակածաղիկ միջին, երկամյա ծաղկաբույս է, ծագումով՝ Հարավային Եվրոպայից։ Կազմավորում է բրգաձև սաղարթ՝ մինչև 80 սմ բարձրությամբ, որը ամբողջովին ծածկվում է սպիտակ, վարդագույն, կարմրամանուշակագույն և կապույտ զանգականման ծաղիկներով։ Ծաղկում է հունիս–հուլիս ամիսներին։
Պրաեցոքս տեսակ է, ծաղկում է 1-2 տասնօրյակ ավելի շուտ։ Ունի լիաթերթիկ այլատեսակներ։ Սերմերը մայիսին ցանում են սառը ջերմոցներում։ Երբ սերմնաբույսերը կազմավորում են առաջին զույգ տերևները, վերատնկում են բաց գրունտում՝ մարգերում։ Արդեն ամրացած և մի քանի զույգ իսկական տերևներ ունեցող սածիլները տնկում են գրունտում՝ հիմնական տեղում՝ բույսը բույսից 40 սմ հեռավորության վրա։
Ծաղկում է երկրորդ տարում։ Մեր պայմաններում, հատկապես ստորին և միջին լեռնային գոտիներում ձմռանը անհրաժեշտ է բույսերը ծածկել, որպեսզի արմատամազիկը և արմատները չցրտահարվեն։ Խոշորածաղիկ տեսակներն ավելի զգայուն են ցածր ջերմաստիճանների նկատմամբ, այդ պատճառով էլ խորհուրդ է տրվում մշակել միայն ցածրադիր և միջին գոտիների պայմաններում (հատկապես՝ հարավային թեքության լանջերում)։ Կարելի է օգտագործել ծաղկային բոլոր տիպի ձևավորումներում, հատկապես լանդշաֆտային մանրապուրակներում, միքսբորդերներում, քարապարտեզներում։ Օգտագործվում է նաև կտրելու ծաղիկներ ստանալու համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ծաղկաբույսեր Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Լիզարդ Փոինթի ճակատամարտ
Լիզարդ Փոինթի ճակատամարտ, ծովային ճակատամարտ, որ տեղի է ունեցել Կոռնուոլ կղզու (Մեծ Բրիտանիա) ափերի մոտ 1637 թվականին Ութսունամյա պատերազմի շրջանակներում։ Կռվի նախօրեին իսպանական ծովակալ Միգել դե Օռնան՝ Ֆլանդրիական նավատորմի հրամանատարը, գրավել է անգլո-հոլանդական կարևոր առևտրական քարավան, որ բաղկացած էր 44 նավերից ու նրանց ուղեկցող ևս 6 նավերից, և բարեհաջող կերպով վերադարձել իր բազան Դյունկերկում։
Նախապատմություն
1636 թվականի սկզբին Իսպանիայում ծառայող ֆլամանդացի փորձառու ծովակալ Յակոբ Կոլերտը՝ Ֆլանդրիական նավատորմի հրամանատարը, ջախջախվել է հոլանդական նավատորմի կողմից, որի հրամանատարն էր կապիտան Յոհան Էվերտսենը ։ Գալեոնն ու նավատորմի ևս մեկ նավ խորտակվել են Դիեպի մոտ, իսկ ծովակալը գերի է վերցվել 200 զինվորների հետ միասին ։ Գերիների փոխանակումից հետո Կոլերտն ազատ է արձակվել, սակայն շուտով մահացել է հիվանդությունից Լա Կորունյայում ։ Այդ ժամանակ նրան փոխարինել է նավառացի Միգել դե Օռնան։ Վերջինս նույնպես եղել է փորձառու հրամանատար և ոչնչացրել թշնամու երեք խոշոր պահականավախումբ երկու տարուց էլ քիչ ժամանակում ։
Մարտ
Միգել դե Օռնան Դյունկերկից դուրս է եկել փետրվարի 18-ին՝ գլխավորելով հին գալեոնից ու երկու ֆրեգատներից կազմված նավատորմը։ Նրա խնդիրն էր հարձակվել հոլանդական ձկնորսական նավատորմի և առևտրական ուղիների վրա։ Նրա հրամանատարներն էին բասկ Անտոնիո դե Անսիոնդոն, ֆլամանդացիներ Մարկուս վան Օբենը ու Կոռնելիս Մեյնեն և կաստիլիացիներ Անտոնիո Դիասն ու Սալվադոր Ռոդրիգեսը ։ Առևտրական նավի գրավումից հետո, գտնվելով Կալեի ափային հրետամարտկոցների կրակի տակ, իսպանական նավատորմը հատել է Լա Մանշը։ Կոռնուոլի ափերի մոտ՝ Լիզարդ հրվանդանի մոտ, հայտնաբերվել է անգլո-հոլանդական պահականավախումբ՝ կազմված 28 հոլանդական և 16 անգլիական առևտրական նավերից հոլանդական վեց ռազմական նավերի ուղեկցությամբ։ Իսպանական ռազմական նավերն առանց հապաղման հարձակման են անցել։
Իսպանական հրետանու կրակի շնորհիվ հոլանդական հրամանատարական նավը բոլորովին շարքից դուրս է եկել ։ Անտոնիո Դիասի նավը կատարել է նավաճանկում և գրավել նրա դրոշը, սակայն հարձակումը վերջնական արդյունքում հետ է մղվել։ Երկրորդ փորձը, որ կատարվել է հրամանատարական նավից, տևել է կես ժամ, սակայն կրկին ավարտվել է անհաջողությամբ։ Միայն երրորդ փորձից է հաջողվել վերջնականապես գրավել հոլանդական ֆլագմանը ։ Առևտրական նավերն օգտագործել են իրենց հրետանին, որպեսզի օգնեն իրենց ուղեկցող նավերին, սակայն հաջողություն չեն ունեցել. նրանցից երեքը խորտակվել են։ Մյուս երկուսը հանձնվել են և գերի վերցվել ։ Նավախմբի նավերը ցրվել են ու փորձել առանձին-առանձին հեռանալ՝ օգտվելով վրա հասած մթությունից։ Այնուամենայնիվ, նրանցից տասնչորսն ի վերջո հայտնվել են իսպանացիների ձեռքում և տարվել Դյունկերկ ։
Հետևանքներ
Օռնան վերադարձել է Դյունկերկ 17 ավարառված նավերի ուղեկցությամբ, որ բեռնված էին զինամթերքով ու հումքով ։ Ճանապարհին նա խուսափել է ծովակալ Ֆիլիպս վան Դորպի հոլանդական նավատորմից, որն ուղարկվել էր իսպանական նավախումբը գրավելու հանձնարարությամբ ։ Դորպը փորձել է արգելափակել իսպանական նավատորմը նավահանգստում, սակայն չի հասցրել, և Օռնան կարողացել է շարունակել իր ուղին առանց խոչընդոտների։ Հուլիսին նա դարանակալել է Բորդոյից եկող հոլանդական երկու պահականավախմբերի՝ գրավելով 12 նավ ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Իսպանիայի ճակատամարտեր
Սամբորի շրջան
Ստեղծվել է 1965 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սամբոր ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 934 կմ²։
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 69223 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 74,11 մարդ/կմ²։
Քուինսլենդի պետական գրադարան
Քուինսլենդի պետական գրադարան (State Library of Queensland), հիմնական հետազոտական պետական գրադարան Ավստրալիայի Քուինսլենդ նահանգում։ Գործում է համաձայն 1988 թվականին Քուինսլենդի գրադարանների մասին ընդունված որոշման։ Հավաքածուն ընդգրկում է Քուինսլենդի վավերագրական ժառանգության, հետազոտական հավաքածուի զգալի մասը։ Համարվում է գործընկեր գրադարան և համագործակցում է Քուինսլենդի այլ գրադարանների հետ։ Տեղակայված է Քուինսլենդի մշակութային կենտրոնում՝ Բրիսբեն գետի Հարավային ափին։
Պատմություն
Բրիսբենի հանրային գրադարանն ստեղծվել է 1896 թվականին Քուինսլենդի կառավարության կողմից։ 1898 թվականին անվանվել է Քուինսլենդի հանրային գրադարան։ Հանրության համար բացվել է 1902 թվականից։
1934 թվականին Օքսլիի հիշատակի գրադարանը (այժմ՝ Ջոն Օքսլիի գրադարան) կոչվեց հետազոտող Ջոն Օքսլիի անունով՝ որպես Քուինսլենդում գործող հետազոտական ուսումնասիրությունների կենտրոն։ 1943 թվականին Գրադարանների մասին որոշմամբ ստեղծվեց Քուինսլենդի գրադարանային խորհուրդը՝ Քուինսլենդի հանրային գրադարանի կառավարման համար։ Երեք տարի անց այն ստանձնեց նաև Օքսլիի հիշատակի գրադարանի կառավարումը։
Մեկ տարի անց Ջեյմս Սթափլետոնը նշանակվեց Քուինսլենդի առաջին պետական գրադարանավար։ Նա եղել է գրադարանի ամենաերկար պաշտոնավարող ղեկավարը։ Նրան հաջորդել են Սիդնի Լորենս Ռյանը (1970-1988), Ստեֆենսները (1988- 2001), Լեա Գիլս Փիթրսը (2001-2011)։ Ներկայիս ղեկավարն է Ջանեթ Ուրայթը։
1971 թվականին հանրային գրադարանը դարձել է պետական գրադարան։
Գրադարանի ռազմավարական տեսլականն է հարստացնել Քուինսլենդի բնակիչների կյանքը՝ նրանց ներգրավելով տեղեկատվության, գիտելիքի և համայնքային ստեղծարարություններում ։
2011 թվականին գրադարանը շուրջ 50,000 լուսանկար է նվիրաբերել Վիքիպահեստին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի գրադարաններ
Սկոլեի շրջան
Սկոլեի շրջան (Сколівський район), շրջան Ուկրաինայի Լվովի մարզում։
Ստեղծվել է 1939 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սկոլե ։
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 47618 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 32,37 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լվովի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Շահեն Կարամանուկյան
Շահեն Լևոնի Կարամանուկյան, հայ քաղաքական և պետական գործիչ։ Պատմական գիտությունների թեկնածու (1979)։
Կենսագրություն
Շահեն Կարամանուկյանը ծնվել է 1956 թվականին Հալեպում՝ ծառայողի ընտանիքում։ 1965 թվականին ընտանիքը հայրենդարձել է։ 1979 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետը ։ Պատմական գիտությունների թեկնածու է։ 1981-1990 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ ԳԱ արևելագիտության ինստիտուտի ասպիրանտ, այնուհետև՝ գիտաշխատող, 1990-1991 թվականներին՝ ՀԽՍՀ գերագույն խորհրդի նախագահի խորհրդական, 1991-1997 թվականներին՝ ՀՀ նախագահի աշխատակազմի ղեկավար, 1997-1998 թվականներին՝ ՀՀ կառավարության աշխատակազմի ղեկավար-նախարար, օպերատիվ հարցերի նախարար , 1999-2000 թվականներին կրկին ղեկավարել է ՀՀ կառավարության աշխատակազմը։ 2001 թվականից դասավանդում է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պետական գործիչներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԵՊՀ դասախոսներ
Հելեն Սոմերս
Հելեն Սոմերս (Helen Sommers, մարտի 29, 1932, Վուդբարի Հեյթս, Նյու Ջերսի, ԱՄՆ - մարտի 7, 2017, Փալմ Բիչ Գարդենս, Ֆլորիդա, ԱՄՆ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ։
Կենսագրություն
Հելեն Սոմերսը 1972-2009 թվականներին եղել է Վաշինգտոնի Ներկայացուցիչների պալատի անդամ։ Որպես դեմոկրատ ներկայացնում էր 36-րդ շրջանը ։ Թոշակի անցնելու պահին նահանգի ամենաերկար ծառայած օրենսդիրն էր ։
Ծնվել է Վուդբարի Հեյթսում և սովորել Վաշինգտոնի համալսարանում, այնուհետև Հարվարդի համալսարանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Ղազախա-թուրքմենական սահման
Ղազախստան-Թուրքմենստան սահմանը 413 կմ երկարությամբ սահման է և ձգվում է Կասպից ծովից մինչև Ուզբեկստանի հետ եռակի սահմանը ։ Այն երկու պետությունների ամենակարճ միջազգային սահմանն է։
Նկարագրություն
Ցամաքային սահմանը սկսվում է Կասպից ծովի արևելյան ափից` թուրքմենական Գարաբոգազ քաղաքից հյուսիս, ապա կամարաձը անցնում է Գարաբոգազգյոլ (Կարա Բողազ Գյոլ) լճի շուրջը, անցնում է Ուստյուրտ սարահարթի մի քանի բլուրների վրայով և հասնում է Ուզբեկստանի հետ եռակի սահմանին։
Պատմություն
19-րդ դարում Ռուսաստանը նվաճեց Կենտրոնական Ասիան՝ բռնակցելով նախկինում անկախ Կոկանդի և Խիվայի խանությունները և Բուխարայի ամիրայությունը։ Այն բանից հետո, երբ կոմունիստները եկան իշխանության 1917 թվականին և ստեղծեցին Սովետական Միություն, որոշվեց Կենտրոնական Ասիան բաժանել էթնիկորեն հիմնված հանրապետությունների․ գործընթաց, որը հայտնի է որպես Ազգային տարածքային սահմանազատում (կամ ԱՏՍ)։ Սա համահունչ էր կոմունիստական տեսությանը, որ ազգայնականությունը անհրաժեշտ քայլ էր, ի վերջո, կոմունիստական հասարակություն տանելու ճանապարհին, և Իոսիֆ Ստալինը ազգին բնորոշում է որպես «պատմականորեն կայացած, մարդկանց կայուն համայնք, որը ձևավորվել է ընդհանուր լեզվի, տարածքի, տնտեսական կյանքի և հոգեբանական կերտվածքի հիման վրա, որոնք դրսևորվում են ընդհանուր մշակույթի մեջ» ։
ԱՏՍ-ն ոչ այլ ինչ էր, քան «բաժանիր և իշխիր» ցինիկ գաղափարախոսության արդյունք՝ Ստալինի կողմից միտումնավոր մաքիավելլիզմի դրսևորում, որի նպատակն էր պահպանել սովետական հեգեմոնիան տարածաշրջանում՝ իր բնակիչներին արհեստականորեն բաժանելով առանձին ժողովուրդների, և սահմանները միտումնավոր գծված էին, որպեսզի փոքրամասնությունները մնան յուրաքանչյուր երկրում ։ Թեև իսկապես խորհրդային իշխանությունները մտահոգված էին պանթուրքական ազգայնամոլության հնարավոր սպառնալիքով, ինչպես, օրինակ, 1920-ականների բասմաչական շարժումը, առաջնային աղբյուրների կողմից տեղեկացված ավելի մոտ վերլուծությունը ցույց է տալիս շատ ավելի նրբերանգ պատկեր, քան սովորաբար ներկայացվում է  ։
ԽՍՀՄ-ը ուղղված է ստեղծել էթնիկապես միատարր հանրապետությունները, սակայն շատ տարածքներ էին էթնիկապես խառը (օրինակ, Ֆերգանայի հովիտը), և դրա պատճառով հաճախ դժվար էր «ճիշտ» էթնիկ պիտակ տալ որոշ ժողովուրդների (օրինակ, տաջիկ-ուզբեկական խառնածին սարտերը, կամ տարբեր թուրքմենական/ուզբեկական ցեղեր Ամուդարյա գետի երկայնքով) ։ Բացի այդ, ԱՏՍ-ն նպատակ ուներ նաև ստեղծել «կենսունակ» սուբյեկտներ, որոնցով հաշվի կառնվեն նաև տնտեսական, աշխարհագրական, գյուղատնտեսական և ենթակառուցվածքային հարցերը և հաճախակի շոշափելով էթնիկ ոլորտը  ։ Այս հակասական նպատակները համազգային ազգայնական շրջանակներում հավասարակշռելու փորձը եղավ չափազանց դժվար և հաճախ անհնարին, ինչը հանգեցրեց հաճախ «ջարդված սահմանների», բազմակի անկլավների գծագրման և մեծ փոքրամասնությունների անխուսափելի ստեղծման, որոնք ապրել են «սխալ» հանրապետությունում։ Բացի այդ, խորհրդային իշխանությունները երբեք չէին նախատեսում, որ այդ սահմանները դառնային միջազգային սահմաններ, ինչպես այսօր։ Տարածքի ԱՏՍ-ն էթնիկական գծերի երկայնքով առաջարկվել էր դեռևս 1920 թվականից ։ Այդ ժամանակ Կենտրոնական Ասիան բաղկացած էր երկու ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություններից Ռուսաստանի ԽՖՍՀ-ի կազմում՝ Թուրքեստանի ԻԽՍՀ, որը ստեղծվել է 1918 թվականի ապրիլին և ընդգրկում էր ներկայիս հարավային Ղազախստանը, Ուզբեկստանը և Տաջիկստանը, ինչպես նաև Թուրքմենստանը, և մյուսը Ղրղըզական Ինքնավար Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետությունն էր, որը ստեղծվել էր 1920 թվականի օգոստոսի 26-ին այն տարածքում, որը մոտավորապես համընկնում է այսօրվա Ղազախստանի հյուսիսային մասի հետ (այդ ժամանակ ղազախներին անվանում էին ղրղըզներ, իսկ ներկայիս ղրղըզները համարվում էին ղազախների ենթացեղ և անվանվում էին կարա-ղրղըզներ, այսինքն սև ղրղըզներ)։ Կային նաև Բուխարայի ամիրաության և Խիվայի խանության երկու առանձին իրավահաջորդ հանրապետություններ, որոնք 1920 թվականին Կարմիր բանակի կողմից գրավելուց հետո վերափոխվեցին Բուխարայի և Խորեզմի Ժողովրդական Խորհրդային Հանրապետությունների ։
1924 թվականի փետրվարի 25-ին ԽՄԿԿ Կենտրոնական Կոմիտեն հայտարարեց, որ այն կշարունակվի ԱՏՍ-ի գործընթացը Կենտրոնական Ասիայում ։ Գործընթացը պետք է վերահսկեր Կենտրոնական Ասիայի բյուրոյի հատուկ հանձնաժողովը, որի յուրաքանչյուր ենթահանձնաժողով յուրաքանչյուր երեքի համար, ինչը համարվել էր տարածաշրջանի հիմնական ազգություններ (ղազախներ, թուրքմեններ և ուզբեկներ), որոնց աշխատանքն այնուհետև չափազանց արագ անցավ     ։ Նախնական ծրագրեր կային՝ հնարավոր է պահպանել Խորեզմի և Բուխարայի ԺԽԿ-ները, սակայն, ի վերջո, որոշվել է դրանք մասնատել 1924 թվականի ապրիլին ։
Թուրքմենստանի ստեղծումը խոչընդոտում էր թուրքմենական ազգության թույլ զգացողությանը, որոնցից շատերը նույնանում էին իրենց ցեղի հետ, քան ավելի լայն թուրքմենական ինքնությանը։ Այնուամենայնիվ, Թուրքմենստանի կոմունիստական վերնախավը մեծ ջանքեր գործադրեց միասնական Թուրքմենական ԽՍՀ ստեղծելու համար՝ հիմնվելով, այն փաստի վրա, որ շրջանը համեմատաբար միատարր էր։ Ղազախների և թուրքմենների միջև հիմնական խնդիրը Մանգըշլակի շրջանն էր, որտեղ երկար տարիներ ապրել էին և՛ քոչվոր ղազախները, և՛ թուրքմենական յոմութ ցեղը, որի արդյունքում պարբերաբար բախումներ տեղի ունեցան ։ Որոշվեց այն ներառել տարածքը Ղազախստանի ԻԽՍՀ-ի (1936-ից Ղազախստանի ԽՍՀ) կազմում  և այսօր այն կազմում է Ղազախստանի Մանգիստաույի մարզը։ Թուրքմենական ԽՍՀ-ն պաշտոնապես ստեղծվել է 1924 թվականին։ Ղազախստանի և Թուրքմենստանի միջև սահմանն ի սկզբանե անցնում էր ուղիղ գծով դեպի արևմուտք Ուզբեկստանի հետ եռակի սահմանը՝ հատելով Գարաբոգազկյոլ (Կարա Բողազ Գյոլ) լիճը, այնուհետև լճի նեղ մուտքով անցնելով Կասպից ծով, կամ դրան զուգահեռ հարավային ափին՝ դրանով իսկ ամբողջ Ղազախստանին տալով ամբողջ լիճը (աղբյուրները տարբեր են. տես քարտեզները)։ 1932 թվականին խորհրդային իշխանությունները որոշեցին տեղափոխել սահմանը դեպի հյուսիս, որպեսզի ներառի ամբողջ լիճը Թուրքմենստանի ԽՍՀ կազմում` նպատակ ունենալով խթանել Թուրքմենստանի արդյունաբերական զարգացումը՝ հնարավորություն տալով նրանց շահագործել լճի հարուստ աղի հանքավայրերը ։
Սահմանը դարձավ միջազգային սահման 1991 թվականին՝ Խորհրդային Միության կազմալուծումից և նրա բաղկացուցիչ հանրապետությունների անկախությունից հետո։ 2000-2001 թվականներին Ղազախստանն ու Թուրքմենստանը սահմանի վերաբերյալ քննարկումներ են անցկացրել՝ 2001 թվականի հուլիսի 5-ին ստորագրվելով նախնական սահմանազատման պայմանագիրը ։ 2003-2005 ժամանակահատվածում սահմանը ամբողջությամբ գծագրվել է ։
2013 թվականին բացվեց նոր միջսահմանային երկաթուղի Թուրքմենստանի նախագահ Գուրբանգուլի Բերդիմուհամեդովի և Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաևի կողմից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջազգային սահմաններ Կատեգորիա:Pages with unreviewed translations
Electron
Տարբերությունը NW.js-ից
Նրա նմանատիպ ապրանքանիշը համարվում է NW.js (նախկին node-webkit)։ Վերջինս իրենից ներկայացնում է node.js-ի միավորում Chromium-ի հետ, ինչպես նաև ունի GUI, որը մշակված է NW-ի վրա ինչի պատճառով այն շատ քիչ է տարբերվում front-end-ի մշակումից։ Այն աշխատում է կայքերի հավաքածուների հետ, որոնցում թողարկվում է JavaScript-սցենարներ։ Electron-ում օգտագործվում է ավելի ցածրմակարդակի մոտեցում՝ այստեղ հիմնական մասը համարվում է JavaScript կոդը, որը ստեղծվում է բրաուզերի պատուհանում, որում էլ վերբեռնվում է HTML կոդը և այլն  ։
Արտաքին հղղումներ
Կատեգորիա:JavaScript գրադարաններ Կատեգորիա:Ազատ ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:C++-ով գրված ծրագրեր Կատեգորիա:Լինուքսի ծրագրային ապահովում Կատեգորիա:C++-ով գրված ազատ ծրագրային ապահովումներ
Սոկալի շրջան
Ստեղծվել է 1939 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սոկալ ։
Ջեյն Կրակովսկի
Ջեյն Կրակովսկի (Jane Krakowski, ), ամերիկացի դերասանուհի, երգչուհի և «Թոնի», «Լոուրենս Օլիվիե», «ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիա» մրցանակների դափնեկիր։
Սոկալի շրջան
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 93593 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 59,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լվովի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Ջեյն Կրակովսկի
Կրակովսկին առավել հայտնի է «Էլի Մաքբիլ» («Ally McBeal» 1997-2002), «30 ռոք» («30 Rock», 2006-2013) և «Անկոտրում Կիմի Շմիդթը» («Unbreakable Kimmy Schmidt», 2015-2019) հեռուստասերիալներում խաղացած դերերով, որոնք նրան բերել են անվանակարգեր «Էմմի», «Ոսկե գլոբուս» և «ԱՄՆ կինոդերասանների գիլդիա» մրցանակներում։
Կրակովսկին հայտնի է նաև թատրոնում աշխատանքով։ Բրոդվեյի «Ինը» վերածննդի մյուզիքլի դերի համար արժանացել է «Թոնի» մրցանակի և ստացել է անվանակարգ «Գրանդ հոթել» և «Նա սիրում է ինձ» մյուզիքլների համար, ինչպես նաև «Տղաներ և տիկնիկներ» մյուզիքլում դերի համար արժանացել է «Լոուրենս Օլիվիե» մրցանակի «Մյուզիքլի լավագույն դերասանուհի» կատեգորիայում։
Վաղ տարիներ
Կրակովսկին ծնվել է Պարսիպինի Թրոյ Հիլզի Նյու Ջերսի նահանգում՝ քոլեջի ուսուցիչ Բարբարայի (Բենոիտ) և քիմիկ-ինժեներ ու սիրողական թատրոնի ակտիվ մասնակից Էդա Կրակովսկու ընտանիքում ։ Ունի ավագ եղբայր ։ Հայրը լեհ է և տեղափոխվել է Կրակովից, չնայած ինքը՝ Կրակովսկին, գիտի միայն մի քանի լեհերեն բառ ։
Կրակովսկին մեծացել է թատերական կյանքի մթնոլորտում և հարցազրույցներից մեկի ժամանակ ասել է. «Դայակ վարձելու փոխարեն ծնողներս ինձ տանում էին իրենց հետ» ։ Չորս տարեկանում զբաղվել է բալետով, բայց հետո թողել է Բրոդվեյում պարելու համար։ Կրակովսկին հաճախել է Նյու Յորքի երեխաների համար պրոֆեսիոնալ դպրոց ։ Երբ սկսել է դերասանուհի աշխատել, իր ազգանվան «ջ» (j) տառը բաց է թողել, քանի որ այն դժվար էր արտասանվում ։
Հեռուստատեսություն
Կրակովսկին հեռուստատեսությունում իր առաջին դերը ստացել է 1984 թվականին «Վաղվա որոնում» սերիալում՝ խաղալով Թերեզա Քենդելի դերը ։ Այդ դերի համար 1986 և 1987 թվականներին առաջադրվել է «Էմմի» ցերեկային մրցանակի։ 1996 թվականին նկարահանվել է «Վաղը կգա այսօրը» սերիալի էպիզոդում բժիշկ Հանդելմանի դերում։ 1997 թվականին «Էլի Մաքբիլ» հեռուստասերիալում Կրակովսկին խաղացել է Էլեյն Վասալի դերը։ 1999 թվականին այս դերը «Երկրորդական պլանի լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում նրան բերել է «Ոսկե գլոբուս» մրցանակ ։ 2003 թվականին խաղացել է «Էվերվուդ» սերիալում, իսկ 2004 թվականին նկարահանվել է «Օրենք և կարգ։ Հատուկ կորպուս» հեռուստասերիալի էպիզոդում։ 2006 թվականին Կրակովսկին միացել է «30 ռոք» սերիալի դերասանական կազմին։ Ջեննա Մարոնի դերի համար 2009 և 2010 թվականներին դերասանուհին ստացել է «Էմմի» մրցանակի անվանակարգ ։ 2015 թվականին սկսել է նկարահանվել «Անկոտրում Կիմի Շմիդթը» կատակերգական սերիալում։
Կինո
Կրսկովսկիին առաջնաելույթ է ունեցել «Արձակուրդներ» ֆիլմում ։ Հետո նկարահանվել է «Ճակատագրական գայթակղություն», «Մի վամպիրի պատմություն», «Բեմական առաջնաելույթ», «Պարիր ինձ հետ» և «Տասնվեցամյա մայրը» ֆիլմերում։
Անձնական կյանք
2009 թվականին Կրակովսկին նշանադրվել է դիզայներ Ռոբերտ Գոդլիի հետ։ Նրանց որդին՝ Բենեթ Ռոբերտ Գոդլին, ծնվել է 2011 թվականի ապրիլի 13-ին ։ Զույգը բաժանվել է 2013 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Լոուրենս Օլիվիեի մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ռատգերսի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ լեհական սերմամբ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երեխա դերասանուհիներ