cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆլետտոպ (սանրվածք)
«Ավիակիր» սանրվածքը ոզնի սանրվածքի տեսակ է միակ բացառությամբ, որ գլխի գագաթի մազերը հատուկ ձևով ուղղված են վեր (որպես կանոն, ոչ ավելի, քան երկու սանտիմետր) և նրանց հարթ տեսք է տրվում, ինչի պատճառով սանրվածքը նմանվում է «քառակուսու»։ Այս սանրվածքը շատ հայտնի է ԱՄՆ զինված ուժերում։ Սանրվածքը սովորաբար արվում է էլեկտրական ածելիով քունքերն ու ծոծրակը սափրելու համար, ապա սկսվում է մազերի հավասարեցման ամենաբարդ գործընթացը։ Մազերի ձև տալու համար կարելի է նաև օգտագործել վոսկ։ Սանրվածքը շատ լավ խնամք է պահանջում, ինչի համար պետք է հաճախ այցելել լավ ծնամք է պահանջում, այդ իսկ պատճառով հաճախ, երբեմն շաբաթական մի քանի անգամ հաճախել վարսավիրանոց ։ Երբ հարթ  հարթությունը դիտվում է առջևից, տարբեր աստիճանի մռայլ տեսքի են հասնում վերին կողմերի դիզայնը, երբ նրանք մոտենում և կլորանում կամ թեքվում են դեպի հարթ տախտակամած Հնարավորությունները որոշ չափով սահմանափակվում են գանգի ձևով, մազերի խտությամբ։ Մազերի առանձին լիսեռների տրամագիծը, բայց կարող է ներառել տուփի վերին կողմեր՝ կլորացված գագաթներով,  վերևի կլորացված կողմերը՝ սուր գագաթներով։ Գլխի  կողմերում և հետևի մասերում մազերը սովորաբար սովորական նեղ կարճ, կիսամյակային միջին են(67) գլխի գագաթից երկարությունը կարող են երկարացվել մեկ ու կես դյույմ ՝ առջևի մազի գծում, մինչև քառորդ դյույմ՝ թագի վրա մինչև սանտիմետր, երբ այն սկսվում է թեքվել գլխի հետևի մասում ՝ մաշկով դեպի ականջները  կեսը տարբերակի ձևը, որը հայտնի է մի քանի անուններով, այդ թվում ՝ հարթ բաճկոններով և հարթ վերնաշապիկով երկար կողմերը հայտնի են որպես փամփուշտներ ՝ բադի հետ կամ առանց դրա։10 հարթակներն ավանդաբար խնամված են մազերի մոմով, որը սովորաբար կոչվում է մորթու մոմ։ Եվ արագությունը աճում է իր ճշգրիտ կտրված տեսքից, սանրվածքների սպասարկում է պահանջվում առնվազն մի քանի շաբաթը մեկ, և որոշ բնական կրողներ շաբաթական մեկ անգամ են մազակակներ ստանում;Սառցե կրողներ՝ ներդրվելուց ի վեր։ Այն մեծ ժողովադականություն էր վայելում 1950-ական թվականներին, բայբ մարեց ի հռչակ ավելի երկար մազերի ոճերի ի հայտ գալու պատճառով 1960- ականներին վերջին և 1970 -ականներին։ Այն կարճատև հայտվեց 1980-ականների և 1990-ականների սկզբին, նախքան նորից թափվելը։
Էսթեր Չապա
Էսթեր Չապա Տիերինա (Esther Chapa Tijerina, ), մեքսիկացի վիրաբույժ, մանկավարժ, գրող, արհմիութենական գործիչ, ֆեմինիստ, սուֆրաժիստ, կանանց և երեխաների իրավունքների համար պայքարի ակտիվիստ։ Բժշկական պրակտիկայի ընթացքում մասնագիտացել է կլինիկական վերլուծության և մանրէաբանության բնագավառում և այդ թեմատիկան դասավանդել է Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանում։
Կենսագրություն
Չապան մանրէաբանություն է դասավանդել Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանում ։ Եղել է Ազգային բուժքույրական դպրոցի նախագահ և վիրաբույժների և ծառայությունների բնագավառի աշխատողների արհմիությունների համահիմնադիր ։
Չապան եղել է մեքսիկական ֆեմինիստական շարժման առաջամարտիկների շարքում և ղեկավարել է սուֆրաժիստ կանանց շարժումը։ 1932 թվականին ակտիվորեն պաշտպանել է կանանց և տղամարդկանց իրավահավասարությունը, հղիության արհեստական ընդհատման իրավունքը, քվեարկելու և հասարակության ակտիվ անդամ լինելու հնարավորությունները։ Բացի այդ, Չապան զբաղվել է կին բանտարկյալների իրավունքների պաշտպանության հարցերով և հանդիսացել է Իսպանացի երեխաների աջակցության կոմիտեի տնօրենը (Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի հետևանքով փախստական դարձածների) ։
Որպես մարքսիստ և Մեքսիկայի կոմունիստական կուսակցության ակտիվիստ` Կոմինտերնի կողմից հռչակված Ժողովրդական ճակատի քաղաքականության շրջանակներում, Էսթեր Չապան, բժիշկ Մաթիլդա Ռոդրիգես Կաբոյի և մյուս համախոհների հետ համատեղ 1935 թվականին հիմնադրել են Կանանց իրավունքների պաշտպանության միասնական ճակատը (FUPDM), որը կոչված է եղել միավորելու կոմունիստ կանանց և ժողովրդական հեղափոխական կուսակցության կողմնակիցներին։
Բժիշկներ Չապան և Կաբոն ծանոթացել են բժշկական դպրոցում սովորելիս և բարեփոխումներ են իրականացրել,որոնք ուղղված են եղել բանտարկյալներին օգնելու, մարմնավաճառության խնդիրները լուծելուն, կանանց և երեխաների բարեկեցությանը, ինչպես նաև կրթության և սոցիալական ծրագրերի համար բյուջետային միջոցներ հատկացմանը։ 1958 թվականին կանանց միասնական ճակատը վերջապես հաղթել է կանանց հավասար իրավունքներ սահմանման գործում, Չապան դարձել է միջազգային խորհրդատու և հաճախ է այցելել ՉԺՀ՝ դառնալով Չինաստանի ժողովրդի հետ բարեկամության մեքսիկական ընկերության և Չինաստանի ժողովրդի բարեկամների ընկերության անդամ ։
Մաուրիս Հիլլեման
Մաուրիս Ռալֆ Հիլլեման (Maurice Hilleman, ), ամերիկացի մանրէաբան, որը մասնագիտացել էր պատվաստանյութերի արտադրության մեջ և զարգացրել ավելի քան 40 պատվաստանյութեր, որոնք արտադրողականության աննախադեպ ռեկորդներ էին։ 14 պատվաստանյութերից, որոնք սովորաբար առաջարկվում են պատվաստանյութերի ժամանակացույցում, նա զարգացրեց ութը ։
Դրանք կարմրուկի, խոզուկի, հեպատիտ A, հեպատիտ B, ջրծաղիկի, մենինգիտի, թոքերի բորբոքման և հեմոֆիլուսային գրիպի բակտերիաների համար էին։ Նա նաև մեծ դեր է խաղացել սառը արտադրող ադրենովիրուսների հայտնաբերման, հեպատիտի վարակի և քաղցկեղ առաջացնող SV40 վարակի հայտնաբերման գործում։ Մաուրիս Հիլլեմանը խնայել է ավելի շատ կյանքեր, քան 20-րդ դարի մեկ այլ բժշկական գիտնական Ռոբերտ Գալլոն նրան նկարագրում է որպես պատմության մեջ ամենահաջողակ պատվաստանյութերի մասնագետ։
Վաղ կյանք  և կրթություն
Մաուրիս Հիլլեմանը ծնվել է Մոնտանայի Մայլս քաղաքի բարձր հարթավայրի մոտ գտնվող ֆերմայում։ Նրա ծնողները Աննա և Գուստավ Հիլլեմաններն էին։ Մաուրիսը նրանց ութերորդ երեխան էր։ Նրա զույգ քույրը մահացավ, երբ նա ծնվեց, իսկ մայրը մահացավ 2 օր հետո։ Հիլլեմանը մեծացավ հորեղբոր՝ Ռոբերտ Հիլլեմանի ընտանիքում և իր երիտասարդության տարիներին աշխատեց ընտանեկան ֆերմայում։ Նա իր գործում մեծ հաջողություների հասավ հավերի վրա կատարած փորձերի շնորհիվ։
1931 թվականին բեղմնավոր հավերի ձվերը հաճախ օգտագործում էր պատվաստանյութերի վիրուսներ աճեցնելու համար։ Մաուրիսի ընտանիքը պատկանում էր Լյութերական եկեղեցուն, Միսուրիական Սինոդին։ Երբ նա սովորում էր ութերորդ դասարանում, եկեղեցում հայտնաբերեց Չարլզ Դարվինի տեսակների ծագումը գիրքը և սկսեց կարդալ այն։ Ավելի ուշ նա հրաժարվեց կրոնից և գումարի բացակայության պատճառով չընդունվեց քոլեջ։
1941 թվականին իր ավագ եղբոր ընտանիքի օգնությամբ և կրթաթոշակով Հիլլեմանը ավարտեց Մոնտանայի պետական համալսարանը։ Չիկագոյի համալսարանում 1944 թվականին նա հաղթող ճանաչվեց և ստացավ մանրէաբանության դոկտորի աստիճան։ Նրա դոկտորական թեզը վերաբերվում էր քլամիդիայի վարակներին, որոնք առաջանում էին վիրուսների միջոցով։ Հիլլեմանը ապացուցեց, որ Քլամիդիա տրախոմատիսը վարակի մի տեսակ է, որը զարգանում է միայն բջիջների ներսում։
Կարիերա
Հիլլեմանը ստեղծեց մի պատվաստանյութ Ճապոնական Էնցեպալիստի դեմ, որը սպառնում էր ամերիկյան զորքերին Խաղաղ օվկիանոսյան ռազմաճակատում երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ։ Որպես բանակի բուժօգնության կենտրոնի շնչառական հիվանդությունների դեպարտամենտի վարիչ 1948-ից մինչև 1957 թվականը Հիլլեմանը հայտնաբերեց գենետիկ փոփոխությունները, երբ տարածված էր գրիպի մուտացիաները, որը հայտնի էր փոփոխություն և գեների դրեյֆ անվամբ, որը 1957 թվականին նրան օգնեց կանխարգելել գրիպի բռնկումը Հոնկոնգում, այն կարող էր դառնալ հսկայական համաճարակ։ 9 օր 14 ժամ լարված աշխատանքից հետո Հիլլեմանը և իր կոլեգան հայտնաբերեցին, որ դա գրիպի նոր տեսակ է, որը կարող էր սպանել միլիոնավոր մարդկանց։ Նրանք պատրաստեցին և տարածեցին 40 միլիոն չափաբաժին պատվաստանյութեր։ Այնուամենայնիվ 69000 ամերիկացիներ մահացան։ Այդ համաճարակը կարող էր ավելի շատ մահվան պատճառ դառնալ ԱՄՆ-ում։ 1957 թվականին որպես Վեսթ Փեթում (Փենսիլվանիա) նոր վիրուսային և բջջային կենսաբանության հետազոտման բաժնի ղեկավար Հիլլեմանը միացավ Merck & Co ընկերությանը, (Ուայթհաուս Սթեյշն,Նյու Ջերսի)։
Դա այն ժամանակ էր, երբ Հիլլեմանը Մերկի հետ զարգացրեց կենդանիների և մարդու քառասուն և ավելի փորձարարական արտոնագրված պատվաստանյութեր, որոնց վրա նա վստահ աշխատել էր ինչպես լաբորատոր նստարանին, այնպես էլ գիտական աստիճան ստացած ժամանակ։ 1963 թվականին նրա աղջիկը՝ Ջերիլ Լին հիվանդացավ խոզուկով։ Հիլլեմանը մի նյութ մշակեց և օգտագործեց որպես Խոզուկի պատվաստանյութ։ Խոզուկի պատվաստանյութի Ջերիլ Լինին տեսակը մինչև այսօր օգտագործվում է։ Այդ տեսակը ներկայումս օգտագործվում է որպես եռակի (կարմրուկ,խոզուկ,կարմրախտ) MMR պատվաստանյութ, նա միաժամանակ զարգացնում Էր առաջին պատվաստանյութը, որը թույլ Էր տալիս միավորել կյանքին վտանգ սպառնացող վիրուսների մի քանի տեսակներ։
Նա և իր խումբը արյան շիճուկը մշակելով պեպսինով, միզանյութի ազոտով և Ֆորմալդեհիդի պարունակությամբ հայտնաբերեցին հեպատիտ B պատվաստանյութը։ Այն թույլատրվեց 1981 թվականին, սակայն 1986 թվականին արգելվեց ԱՄՆ – ում, երբ այն փոխարինվեց խմորիչից պատրաստված պատվաստանյութով։
Մինչև այժմ այդ պատվաստանյութը օգտագործվում է։ 2003 թվականի տվյալներով, 150 երկրներում ներառյան ԱՄՆ-ում երիտասարդ մարդկանց մոտ հիվանդության ազդեցությունը նվազել է 95 տոկոսով։ Հիլլեմանը համարեց, որ այս պատվաստանյութը իր աշխատանքի մեծագույն նվաճումներից է։ Հիլլեմանը այն միակն Էր, ով զգուշացնում էր այն հավանականության մասին, որ Սիմինյան վիրուսներն կարող են շատ շուտ փչացնել պատվաստանյութերը։ Այդ վիրուսներից ամենահայտնին դարձավ SV40։
Պոլիէթիլենային պատվաստանյութի վիրուսային աղտոտիչը, որոնց հայտնագործությունը հանգեցրեց 1961 թվականին Salk- ի պատվաստանյութի հետ կանչմանը և Ալբերտ Սաբինի բանավոր պատվաստանյութի փոխարինմանը։ Աղտոտումը իրականում տեղի է ունեցել երկու պատվաստանյութերում` շատ ցածր մակարդակներով, բայց քանի որ բանավոր պատվաստանյութը կլանվում է ավելի շուտ քան ներարկվում է, այն չհանգեցրեց վարակների և վնասների։
Հիլլեմանը աշխատել է բազմաթիվ ազգային և միջազգային խորհրդակցական վարչություններում և կոմիտեներում, Ակադեմիական, պետական և մասնավոր, ներառյալ Առողջության Ազգային Ինստիտուտի գրասենյակներում, ՁԻԱՀ-ի հետազոտության ծրագրի գնահատման և Իմունիզացիայի ազգային ծրագրի պատվաստման փորձերի խորհրդատվական կոմիտեներում։ Հետագայում նա դարձավ Առողջապահության համաշխարհային խորհրդատվական կազմակերպություն։ 1984 թվականին նա անցավ թոշակի 65-ամյա պարտադիր կենսաթոշակային տարիքում որպես Merck Research Lab ավագ փոխնախագահ։ Հետո նա ղեկավարեց Merck-ի նորաստեղծ պատվաստանյութերի ինստիտուտը, որտեղ և աշխատել է վերջին 12 տարիներին։
Հիլլեմանը մահացել է 2005 թվականի ապրիլի 11-ին, 85 տարեկան հասակում։ Մահվան պահին Հիլլեմանը եղել է Ֆիլադելֆիայի Փենսիլվանիա համալսարանի մանկաբուժության ակադեմիկոս-պրոֆեսոր։
Մեթոդ և անհատականություն
Հիլլեմանը ուժեղ մարդ էր, ով միևնույն ժամանակ համառ էր իր պնդումների մեջ։ Նրա պատվաստանյութերից և հայտնագործություններից ոչ մեկն իր անունով չի կոչել։ Նա վազում էր լաբորատորիայով ինչպես զորամասում են վազում, և միայն նա էր իր հրամանատարը։ Նա սահմաններ էր դնում յուրաքանչյուր ենթակայի համար, որը դուրս էր գալիս իր նորմաներից։ Միառժամանակ նա պահում էր «Ցրված գլուխներ» (իրականում մի կեղծիք, որը հորինել էր իր աշակերտներից մեկը) տաղավար, որտեղ փակցվում էին հեռացված աշխատակիցների նկարները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանրէաբաններ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Տիխոնովկա (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Տիխոնովկա (Тихонівка, Boz), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Բոզ Տատարսկի։
2001 թվականի տվյալներով Տիխոնովկա գյուղում բնակվում էր 376 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերոիդների ցանկ (213001-213100)
Աստերոիդների ցանկ (212901-213000) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (213101-213200)
Բենիկ Պետրոսյան
Քանդակագործ Արեգ Պետրոսյանի և նկարիչ, ձևավորող Արև Պետրոսյանի հայրն է։
Կենսագրություն
1959 թվականին ավարտել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը։ 1966 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։
Ստեղծագործել է մոնումենտալ, հաստոցային, դեկորատիվ քանդակագործության բնագավառներում, բարձր մակարդակի է հասել հատկապես մանրաքանդակի ոլորտում (500-ից ավելի)։ Գործերից պահվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Տրետյակովյան պատկերասրահում (Մոսկվա), տարբեր երկրների թանգարաններում, մասնավոր հավաքածուներում ։
Բենիկ Պետրոսյանի աշխատանքները ցուցադրվել են ոչ միայն հայրենիքում, այլ նաև նախկին խորհրդային երկրներում, ներառյալ՝ Ռումինիայում, Հարավսլավիայում, Կանադայում, Ճապոնիայում, Սիրիայում, Լեհաստանում, Գերմանիայում, Հոլանդիայում, Ֆրանսիայում, ԱՄՆ-ում ։
Ստեղծագործություններ
Կնոջը նվիրված քանդակաշարերը տոգորված են քնքուշ հեգնանքով և քնարականությամբ։
1994 թվականին ստեղծել է «Հալեպյան շարքը» (Սիրիայի «Սիս» կենտրոն, Ալի Բաբայի քարանձավ, 80 թեմատիկ հարթաքանդակներ)։
Ցուցահանդեսներ
Անհատական ցուցահանդեսներ՝
Հիշատակ
2010 թվականի դեկտեմբերի 22-ին Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարության աջակցությամբ Թումանյան 9 հասցեում բացվեց Բենիկ Պետրոսյանի հուշաքարը, որի հեղինակը ճարտարապետ Լևոն Իգիթյանն է։ Այս հասցեում է գտնվել Բենիկ Պետրոսյանի արվեստանոցը ։
Վորվան (գյուղ, Պավլովսկի շրջան)
Վորվան (Ворвань), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պավլովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պավլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կանաչ հեղափոխություն
Կանաչ հեղափոխություն կամ գյուղատնտեսական երրորդ հեղափոխություն, զարգացող երկրների գյուղատնտեսության ոլորտում 1940-1970-ական թվականներին տեղի ունեցած փոփոխությունների համալիր, որը հանգեցրել է համաշխարհային գյուղատնտեսական արտադրանքի ավելացմանը։ Ներառել է բույսերի ավելի արգասավոր տեսակների ակտիվ սելեկցիան և դրանց ներդրումն արտադրության մեջ, ոռոգման համակարգերի ընդլայնումը, պարարտանյութերի, պեստիցիդների, ժամանակակից տեխնիկայի կիրառումը։
Պատմություն
Տերմինը կիրառության մեջ է դրել ԱՄՆ միջազգային զարգացման գործակալության նախկին տնօրեն Վիլյամ Գաուդը 1968 թվականին ։
Կանաչ հեղափոխությունն սկիզբ է առել Մեքսիկայում 1943 թվականին երկրի կառավարության և Ռոքֆելլերի հիմնադրամի գյուղատնտեսական ծրագրով։ Այդ ծրագրով խոշորագույն հաջողությունների է հասել Նորման Բորլոուգը, որն ստացել է ցորենի՝ բարձր արդյունավետություն ունեցող բազմաթիվ սորտեր, այդ թվում՝ կարճ ցողունով, որը ենթակա չէ գետնամածման։ 1951-1956 թվականներին Մեքսիկան լիովին ապահովել է իրեն հացահատիկով և սկսել արտահանումը. 15 տարվա ընթացքում երկրում հացահատիկազգիների բերքատվությունն աճել է երեք անգամ։ Բորլոուգի մշակումներն օգտագործվել են սելեկցիոն աշխատանքներում Կոլումբիայում, Հնդկաստանում, Պակիստանում, իսկ 1970 թվականին Բորլոուգն արժանացել է խաղաղության Նոբելյան մրցանակի։
Նշանակություն
Կանաչ հեղափոխությունը թույլ է տվել ոչ միայն կերակրել Երկրի ավելացող բնակչությանը, այլև բարելավել նրանց կյանքի որակը։ Մեկ օրվա ընթացքում օգտագործվող սննդի կալորիականությունը զարգացող երկրներում ավելացել է 25 %-ով։ Յու. Շիշկովն ասել է, որ տվյալ հեղափոխությունը, ինչպես նաև ջրային կուլտուրաների մշակումը թույլ է տվել մեղմացնել մթերքների մեծ մասի անբավարարությունը։ Ի վերջո հույս է ծագել, որ պարենային ապրանքների արտադրությունը կարելի է կազմակերպել այնպիսի տեմպերով, որը կհամապատասխանի բնակչության թվաքանակի աճին ։
Հետևանքներ
Հանքային պարարտանյութերի ու պեստիցիդների լայնորեն տարածման հետևանքով առաջացել են բնապահպանական խնդիրներ։ Երկրագործության ինտենսիվացումը խախտել է հողերի ջրային ռեժիմը, ինչն առաջացրել է մասշտաբային աղակալում և անապատացում։ Պղնձի ու ծծմբի հիման վրա ստեղծված թունաքիմիկատները, որ առաջացրել են հողի աղտոտում ծանր մետաղներով, մինչև 20-րդ դարի կեսերը փոխարինվել են արոմատիկ, հետերոցիկլիկ, քլոր- և ֆոսֆորօրգանական միացություններով (մալատիոն, դիխլոֆոս, ԴԴՏ և այլն) ։ Ի տարբերություն ավելի հին նյութերի՝ նորերն ազդում են ավելի ցածր խտության դեպքում, ինչը թույլ է տվել նվազեցնել քիմիական մշակման ծախսերը։ Այդ նյութերից շատերը, ինչպես պարզվել է, եղել են կայուն և վատ են քայքայվել բիոտայի կողմից։
Դուստը հայտնաբերվել է նույնիսկ Անտարկտիդայի կենդանիների մոտ ՝ այդ քիմիկատի օգտագործման տարածքներից հազարավոր կիլոմետրեր հեռու։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսության պատմություն Կատեգորիա:Տեխնոլոգիայի պատմություն
Դմիտրի Մալյակա
Դմիտրի Սերգեյևիչ Մալյակա (Дми́трий Серге́евич Маля́ка, ), ռուս ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան
Կենսագրություն
Դմիտրի Մալյական ֆուտբոլիստ Սերգեյ Մալյակայի որդին է։
2007-2010 թվականներին խաղացել է Ռուսաստանի երիտասարդական «Սպարտակ» ակումբում՝ երիտասարդական և սիրողական առաջնություններում (ընդհանուր 70 խաղ, 11 խփած գոլ)։ Մինչև 2011-2012 թվականների մրցաշրջանի սկսվելը ազատ գործակալի կարգավիճակով տեղափոխվել է Նովոչերկասկի «ՄԻՏՈՍ» և նրան միանգամից վարձակալել է «Ռոստով» ակումբը ։ 2011 թվականի ապրիլի 10-ին Ռուսաստանի առաջնությունում նորամուտը նշել է «Վոլգա» ակումբի դեմ խաղում՝ 68-րդ րոպեին փոխարինման դուրս գալով Տիմոֆեյ Կալաչյովին։
Ընդհանուր առմամբ, 2011 թվականի Պրեմիեր լիգայում Ռոստովի ակումբի կազմում անցկացրել է 4 հանդիպում, որոնցում դարձել է մեկ գոլային փոխանցման հեղինակ։
2012 թվականի փետրվարի 20-ին հայտնի է դարձել, որ Մալյական տեղափոխվել է «Տոմ» ակումբ։ 2012 թվականի հունիսին «Ռաստով» ակումբի հետ ստորագրել է եռամյա պայմանագիր ։
Վիճակագրություն
2013 թվականի օգոստոսի 30-ի դրությամբ։
Սմոկոտինո
Սմոկոտինո (Смокотино), գյուղ Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Տոմսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տոմսկի մարզի Տոմսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1706 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հովհաննես Ալթունյան
Հովհաննես Ալթունյան (Ալթըն Ժան) (Jean Althen, ), գյուղատնտես։
Կենսագրություն
Անատոլիայում 14 տարի աշխատելով տորոնի դաշտերում՝ սովորել է դրա մշակման եղանակը։ Անատոլիայից փախել է, Զմյուռնիայի ֆրանսիայի հյուպատոսի օգնությամբ հասել Ֆրանսիա և հաստատվել Ավինյոն քաղաքում՝ իր հետ գաղտնի տեղափոխելով տորոնի սերմեր (թուրքական օրենքով տորոնի սերմը երկրից դուրս տանողին սպառնում էր մահապատիժ)։
1758 թվականին Վոկլյուզի դեպարտամենտում (Ֆրանսիայի հարավ) Ալթունյանը ներդրել է տորոնի մշակությունը, որը որպես ալիզարին ներկանյութի հումք շահութաբեր էր տեղի բնակչության համար։
Ի պատիվ Ալթունյանի՝ ֆրանսիացիները հուշատախտակ են դրել Ավինյոնի Կելվե թանգարանում (1821), իսկ վոկլյուզցիները կանգնեցրել են նրա բրոնզե արձանը Նոտր-Դամ դը Դոմ ժայռի վրա Ավինյոն քաղաքում (1846) ։
Ալթունյանի անունով է կոչվել Վոքլյուզի Althen-des-Paluds գյուղը, որն ունի 2000 բնակիչ։ Այստեղ է ապրում 4 հայկական ընտանիք։ 2005 թվականի նոյեմբերի 17-ին այստեղ կանգնեցվել է նրա հուշարձանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գյուղատնտեսներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ հայկական սերմամբ
Բուլղարիայի ժողովրդագրություն
Բուլղարիայի Հանրապետության ժողովրդագրությունը վերահսկվում է Բուլղարիայի Ազգային վիճակագրական ինստիտուտի կողմից։ Այս հոդվածը Բուլղարիայի բնակչության առանձնահատկությունների մասին է՝ այդ թվում և էթնիկ խմբի, կրթվածության մակարդակի, բնակչության առողջության, տնտեսական կարգավիճակի, կրոնական պատկանելության և բնակչության այլ հատկանիշների ։ Բուլղարիան ունի բնակչության զարգացվածության շատ բարձր մակարդակ՝ 0.782։ Այն 2012 թվականի ցուցանիշներով գտնվում է 57-րդ հորիզոնականում ամբողջ աշխարհում և պահում է 38-րդ հորիզոնականը Newsweek-ի այն երկրների ցանկում, որ ամենահարմարն են ապրելու համար ։
Ժողովրդագրության պատմություն
Բուլղարիայի բնակչության պիկը եղել է 1989 թվականին, երբ կես դար տոտալիտարական ռեժիմից հետո բացվեցին սահմանները, իսկ բնակչությունը հասավ 9,009,018-ի ։
Կանխատեսումներ
Հետևյալ կանխատեսումը ապագա բնակչության մասին Բուլղարիայի պետական վիճակագրական ինստիտուտի պաշտոնական գնահատումն է։
Էթնիկ խմբեր
1880, 1887 և 1892 թվականներին անցկացված մարդահամարները չեն պարունակել էթնիկ խմբի մասին հարցում։
Կրոն
Ըստ Բուլղարիայի սահմանադրության՝ Բուլղարիայի պետական լեզուն օրթոդոքս քրիստոնեությունն է։ Վերջին երկու մարդահամարների ընթացքում հիմնական կրոնը և աշխարհիկ կյանքը, որը նույնպես տարածված է Բուլղարիայում, նշված են աղյուսակում։ Ուշագրավ է այն փաստը, որ 2011 թվականի մարդահամարի ժամանակ բնակչության մեկ հինգերորդը հրաժարվել է այս հարցին պատասխանելուց։
Բուլղարիայում 2001 թվականի մարդահամարի արդյունքներն ըստ էթնիկ խմբերի ամենավերջին մարդահամարն է, որում էթնիկ պատկանելության նշումը պարտադիր էր։
Տարիքային կազմ
2011 թվականի տվյալներով միջին տարիքը 40-ն է։
Սեռերի հարաբերակցություն
2011 թվականի տվյալներով՝ 7,364,570 բնակչությունից 3,586,571-ը տղամարդիկ են, իսկ 3,777,999-ը՝ կանայք։ 1000 տղամարդուն հասնում է 1053 կին։
Կրթություն
Բնակչության 98%-ը կրթված է, տղամարդիկ ավելի կրթված են, քան կանայք։
Գործազրկություն
2011 թվականին միջին գործազրկությունը երկրում եղել է 10.1%։
ՄԻԱՎ
Բուլղարիան աշխարհում ՄԻԱՎ-ի տարածվածության ցուցակում վերջին հորիզոնականում է՝ ունենալով 0.1% կամ 3,800 վարակված մարդ։
Ներգաղթ
1 միլիոնից ավելի բուլղարացիներ են ներգաղթել երկիր 1989 թվականին սահմանների բացումից հետո։
Ուրբանիզացիա
Բուլղարացիների մեծամասնությունը բնակվում են ուրբանիզացված տարածքներում։
Ժողովրդագրական քաղաքականություն
Բուլղարիայի բնակչության առաջադեմ նվազումը խոչընդոտում է տնտեսական աճի եւ բարեկեցության բարելավմանը, եւ բացասական հետեւանքների մեղմացման համար ձեռնարկված կառավարման միջոցները չեն լուծում խնդրի էությունը։ 2017-2021 թվականների կառավարության ծրագիրը առաջինն է, որի նպատակն է վերացնել միտումը։ Ծրագիրը նաեւ սահմանում է այդ նպատակին հասնելու առաջնահերթ միջոցները `ծնելիության բարձրացման միջոցառումները, նվազեցնել երիտասարդության արտագաղթը. եւ մշակել ժամանակակից ներգաղթի քաղաքականության իրականացման կարգավորիչ եւ ինստիտուցիոնալ կարողություն `բուլղարական բիզնեսի կարիքների համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիա Կատեգորիա:Բուլղարիայի բնակչություն Կատեգորիա:Ժողովրդագրություն
Bop (երգ)
«Bop», ամերիկացի ռեփեր DaBaby-ի երգը, որը թողարկվել է 2019 թվականի նոյեմբերի 19-ին South Coast Music Group և Interscope Records լեյբլներում որպես նրա «Kirk» երկրորդ ստուդիական ալբոմի երկրորդ սինգլ։ Երգը հասել է ամենաբարձր հորիզոնականին ամերիկյան Billboard Hot 100 հիթ-շքերթում։
Կատարում
2019 թվականի սեպտեմբերի 30-ին DaBaby-ն կատարել է «Bop» երգը «Intro»-ի և «Really»-ի հետ որպես պոպուրիի մաս The Tonight Show Starring Jimmy Fallon-ում՝ ներկայացնելով իր Kirk ստուդիական ալբոմը ։
Երաժշտական տեսահոլովակ
Երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է 2019 թվականի նոյեմբերի 15-ին։ Պրոդյուսերը եղել է Reel Goats-ը։ Այն ձևավորված է որպես «Բրոդվեյի հիփ-հոփ մյուզիքլ» և դրանում կա ֆլեշմոբ և նկարահանմանը մասնակցել է ամերիկյան Jabbawockeez պարային խումբը ։ Reel Goats-ի նկարահանող խմբի ղեկավար Ջեյմս Ռիկոն հայտարարել է, որ իրեն ոգեշնչել են Օսթին Փաուերսի ներածական դրվագները և այն, թե ինչպես են մարդիկ պարում գլխավոր կերպարի շուրջ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Billboard Hot 100 գլխավորած սինգլներ
Դոմպիեր սյուր Մեր
Դոմպիեր սյուր Մեր (Dompierre-sur-Mer), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Լա Ռոշել շրջանում։ Մտնում է Լա Ռոշել 8 կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17142։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 5329 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գրավիտացիոն զանգված
Գրավիտացիոն զանգված, ծանր զանգված, տիեզերական ձգողություն առաջացնող մատերիայի հատկությունը բնութագրող մեծություն։ Գրավիտացիոն զանգվածը գրավիտացիոն դաշտի աղբյուրն է այնպես, ինչպես էլեկտրական լիցքը՝ էլեկտրամագնիսական դաշտի աղբյուրը։ Գրավիտացիոն զանգվածը թվապես հավասար է իներտ զանգվածին և արդի ֆիզիկայում նույնացվում է նրա հետ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Զանգված Կատեգորիա:Գրավիտացիա
Արթուր Թորոյան
Արթուր Թորոյան (1992 թվականի փետրվարի 1), հայ ֆուտբոլիստ, որը հանդես է գալիս «Բանանց» ֆուտբոլային ակումբում որպես դարպասապահ։
Ակումբային կարիերա
Արթուր Թորոյանը սկսել է ֆուտբոլով զբաղվել Բանանցի դպրոցում։ Հետագայում խաղացել է Հայաստանի առաջին դիվիզիոնում, որպես Բանանց-2-ի ֆուտբոլիստ։ Իր դեբյուտային հանդիպումը Բանանցում եղել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Արարատի դեմ խաղում, որտեղ նա խաղաց 90 րոպե և Բանանցը հաղթեց 1։0 հաշվով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1992 ծնունդներ Կատեգորիա:Հայաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Փետրվարի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Ուրարտուի ֆուտբոլիստներ
Էյն շրջան (Յուտա)
Էյն շրջան (Kane County), ԱՄՆ Յուտա նահանգի 29 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 10.339 կմ² է. բնակչությունը՝ 7.125 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քանաբ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1864 թ.։
Կատեգորիա:Յուտայի շրջաններ
Լալի Սոլդևիլյա
Էուլալիա «Լալի» Սոլդևիլյա ի Վալլ (Eulàlia «Laly» Soldevila i Vall, ), իսպանացի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Էուլալիա Սոլդևիլյա ի Վալլը (իսկական անունը` Լալի) ծնվել է 1933 թվականի հուլիսի 25-ին, Բարսելոնայում (Իսպանիա)։ Առաջին գեղարվեստական կրթությունը ստացել է համալսարանի իսպանական թատրոնում ։
Թատրոնում իր կարիերայի ընթացքում նա մեծ հաջողությունների է հասել այնպիսի գործերում, ինչպիսիք են՝ «La Celestina», «La carroza de plomo candente», «El realquilado», «Te espero en el Eslava», «Medea», «Las criadas», «La marquesa Rosalinda», «El adefesio» և «Sabor a miel»։ Իր արտասովոր ձայնով նա շատ հանրաճանաչ դարձավ ֆիլմերում ունեցած դերերի համար` կարևորելով նրա մեծ կատակերգական տաղանդը։ Կատարել է նաև դրամատիկական դերեր։
Մահ
46-ամյա Լալին մահացել է 1979 թվականի սեպտեմբերի 12-ին Մադրիդում (Իսպանիա)` քաղցկեղի դեմ երկարատև պայքարից հետո ։ Սոլդևիլյան թաղված է Մադրիդի Հարավային գերեզմանատանը։ Նա երկու երեխա է ունեցել կինոռեժիսոր Ջեյմի Բորելիից, որդին` Խուան Բորելին և դուստրը` Պաուլա Սոլդևիլը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Իսպանացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ
Սելայա (քաղաք)
Սելայա (Celaya), քաղաք Սելայայի մունիցիպիլատում, Մեքսիկայի Գուանախուատո նահանգում։ Նույնանուն մունիցիպալիտետի կենտրոնն է։ Անվանումը բասկերենից թարգմանած նշանակում է հարթավայր ։ Բուն քաղաքի բնակչության թվաքանակը 2005 թվականի տվյալներով եղել է 310.413, ամբողջ համայնքինը՝ 415.869։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1570 թ հոկտեմբերի 12-ին Մարտին Էնրիկես դե Ալմանսայի կողմից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքներ
Գունավոր հեռուստատեսություն
Գունավոր հեռուստատեսություն, պատկերները բնական գույներով վերարտադրող հեռուստատեսություն։ Օպտիկայից հայտնի է, որ գույների և երանգների բազմազանությունը ստացվում է երեք հիմնական՝ կարմիր, կանաչ ու կապույտ գույների տարբեր հարաբերությունների խառնուրդից կամ համադրումից, որի օրինաչափությունների վրա է գունավոր հեռուստատեսությունը։
Ստեղծումը
Առաջին երկգույն համակարգն առաջարկել և արտոնագրել է հայ գիտնական-գյուտարար Հ․ Ադամյանը 1907 թվականին, Բեռլինում։ 1925 թվականին Հ․ Ադամյանը առաջարկել և ցուցադրել է երեք հիմնական գույների դաշտերի հաջորդական հաղորդման համակարգը։ Այդ համակարգի հիմնական բաղադրիչը լեհ գիտնական Նիպկովի առաջարկած՝ պարուրաձև դասավորված մանր անցքերով սկավառակն է, որը տեղադրվում է հաղորդվող պատկերից հետո և պտտվելիս իրագործում պատկերի տարրալուծումը՝ «փռումը», առանձին տարրերի հաջորդականության։ Այդ սկավառակի կատարելագործված տարբերակն ունեցել է պարուրաձև դասավորված անցքերի երեք խումբ՝ յուրաքանչյուրը ծածկված հիմնական գույներից մեկի ֆիլտրով։
Աշխատանքը
Պտտվելիս սկավառակը տարրալուծում էր գունավոր պատկերը երեք մեներանգ (կարմիր, կանաչ, կապույտ) պատկերների հաջորդականության։ Ընդունիչում նույնանման սկավառակը ապահովում էր այդ երեք միագույն պատկերների համադրումը։ Միաժամանակ առաջարկվել (Բերդ, Զենկինս) և ԱՄՆ-ում ներդրվել է գունավոր հեռուստատեսության՝ գույների մեխանիկական համադրմամբ համակարգը։
Գույների մեխանիկական համադրմամբ համակարգ
Ժամանակակից գունավոր հեռուստատեսության մեջ կիրառվում է ֆրանսիացի ինժեներ Վալենսիի առաջարկած գունավոր դաշտերի հաղորդման միաժամանակյա սկզբունքը, որն անփոփոխ թողնելով սև-սպիտակ հեռուստատեսության հաճախային սպեկտրը, հնարավոր դարձրեց գունավոր և սև-սպիտակ համակարգերի համատեղելիությունը (սև-սպիտակ հեռուստացույցով կարելի է դիտել նաև գունավոր հաղորդումները՝ ընկալելով դրանք իբրև սև-սպիտակ)։ Պատկերների տարրալուծումը և դրանց համադրումն ընդունիչում իրագործվում են հատուկ եռաճառագայթ դիմակային կինեսկոպով։ Այդ սարքն ունի էլեկտրոնային 3 թնդանոթ, մետաղե ստվերային դիմակ և հիմնական 3 գույներով առկայծող կետերի (900 հազար կետ) եռյակներից բաղկացած նուրբ կազմության եռառաստր էկրան։ Երեք փնջերից յուրաքանչյուրը ռմբակոծում է եռյակի միայն «իր» գույնի կետը, իսկ փռումն ապահովվում է մեկ սարքով։ 1965 թվականին «Մոլնիա-1» տիեզերական արբանյակի միջոցով ԽՍՀՄ-ում իրագործվեց գունավոր պատկերի հաղորդումը մոտ 1500 կմ հեռավորության վրա։ Գունավոր հեռուստատեսության համար նոր հեռանկարներ է բացում քվանտային էլեկտրոնիկան, որը խիստ հարստացնելով հաղորդումներին հատկացվող հաճախականությունների տիրույթը, միաժամանակ, բարձր մեներանգության գույներ արձակող լազերների հիման վրա հնարավոր է դարձնում մեծ էկրանի գունավոր և ծավալային հեռուստատեսության պրոբլեմի լուծումը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Հեռուստատեսության պատմություն Կատեգորիա:Գույներ
Ընճղակ
Ընճղակ (Altınçevre), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խոզաթի գավառակում ։
Աշխարհագրություն
Տարածքը լեռնային էր և ճանապարհազուրկ։
Պատմություն
Գյունղ ավերվել է, իսկ հայ բնակիչները կոորվել կամ բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
XIX դարի վերջերին ուներ 35 տուն՝ 280 հայ և 30 տուն՝ 150 քուրդ բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ընճղակն ուներ Ս. Մինաս (կամ Ս. Սարգիս) անունով եկեղեցի։
Օկտյաբրսկոե (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Օկտյաբրսկոե (Октябрське, Yudendorf), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Էշկենե։
Ընճղակ
Կրթություն
Եկեղեցուն կից գործում էր վարժարան ։
Գրեմմի
Ռեկորդակիրներ
Թվով 31 Գրեմմի մրցանակներով ռեկորդակիր առաջատարն է Ջորգ Սոլթին ։ Էլիսոն Քրաուսը հաղթանակներով երկրորդ տեղում է իր 27 մրցանակներով ։ Իռլանդական հանրաճանաչ U2 ռոք խումբը իր 22 Գրեմմիի արձանիկներով առաջատարն է խմբերի դասակարգում ։
Ընճղակ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Գրեմմի
Մեծ քառյակ
Մեծ քառյակ (The Big Four), Գրեմմիի ամենահեղինակավոր մրցանակներն են՝
Օկտյաբրսկոե (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Օկտյաբրսկոե գյուղում բնակվում էր 1 445 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Գրեմմի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գրեմմի Կատեգորիա:1958 հիմնադրումներ ԱՄՆ-ում Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի երաժշտական մրցանակներ
Մառգուսե
Մառգուսե (Marguse), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կիուե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կիուե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Օգսեն Սապոնջյան
Սապոնջյան Օգսեն Մուրադի, հայ մեխանիկ։ ՀԽՍՀ ԳԱ թղթակից անդամ (1960 թ.)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր, գործիչ (1962 թ.)։
Կենսագրություն
1932 թվականին ավարտել է ՀԽՍՀ շինարարական ինստիտուտը։ 1939 թվականից եղել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի նյութերի դիմադրության ամբիոնի վարիչը։ Աշխատանքները վերաբերում են առաձգականության տեսության, մասնավորապես, առաձգական բարակ սալերի ծռման տեսության հարցերին։ Մշակել է մեթոդներ, որոնց օգնությամբ լուծվել են էլիպսային, կիսաէլիպսային բազմանկյուն և կիսաշրջանաձև սալերի ծռման տարբեր խնդիրներ։ Բացատրել է իր հայտնաբերած «Սսպոնջյան-Բաբուշկայի պարադոքսը»։ Պարգևատրվել է Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ճարտարագետներ Կատեգորիա:ՀՀ ԳԱԱ թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Հայ մեխանիկոսներ
Դոմպիեր սյուր Շարանտ
Դոմպիեր սյուր Շարանտ (Dompierre-sur-Charen Սենտի շրջանումte), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Բյուրի կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17141։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 495 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Circus
Circus, ամերիկացի երգչուհի Բրիթնի Սփիրսի Circus ալբոմի գլխավոր սինգլը։ Սինգլի պրոդյուսերները Dr. Luke և Բեննի Բլանկոն են։ Սինգլը ռադիոյով թողարկվել է 2008 թվականի դեկտեմբերի 9-ին։ Սինգլը Ավստրալիայում ունի ոսկի սերտիֆիկացիա, իսկ ԱՄՆ-ում՝ պլատինե։ Love Radio ռադիոկայանում հիթը զբաղեցրեց առաջին հորիզոնականը, բայց հետագայում սկսեց զիջել դիրքերը։ 2009 թվականի մարտի 16-ին այն նորից բարձրացավ առաջին հորիզոնականը։
Տեսահոլովակ
Տեսահոլովակի ռեժիսորը Francis Lawrence-ն էր, ով ավելի վաղ Սփիրսի հետ աշխատել էր I'm a Slave 4 U երգի տեսահոլովակի վրա ։ Տեսահոլովակի պրեմերիան պլանավորել էին դեկտեմբերի 5-ին, բայց այդ տեսահոլովակը դեկտեմբերի 3-ին հայտնվեց չինական Tudou.com կայքում, այդպիսով տեղափոխվելով դեկտեմբերի 4-ին։
Մրցանակներ
Teen Choice Music մրցանակաբաշխությունում սինգլը անվանակարգվել էր 6 կատեգորիայում, բայց ոչ մի մրցանակ չհաշեց։
Ելույթ
2008 թվականի դեկտեմբերի 2-ին՝ երգչուհու 27-ամյակին նվիրված «Good Morning America» շուում Բրիթնի Սփիրսը կատարեց իր «Circus» երգը։
Չարթեր
Billboard Hot 100 հիթ շքերթում սինգլը զբաղեցրել է 3-րդ հորիզոնականը, որը համարվում է ռեկորդային սկիզբ։
Հավելյալ փաստեր
Dirty Loops խումբը կատարել է երգի ռեմիքս տարբերակը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիթնի Սփիրսի երգեր
Միլարդ շրջան (Յուտա)
Միլարդ շրջան (Millard County), ԱՄՆ Յուտա նահանգի 29 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 17.068 կմ² է. բնակչությունը՝ 12.503 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ֆիլմոր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1851 թ.։
Կատեգորիա:Յուտայի շրջաններ
Ռազմիկ Գրիգորյան (այլ կիրառումներ)
Ռազմիկ Գրիգորյան անուն ազգանունը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները՝
(6241) Գալանտե
(6241) Գալանտե (Galante), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հոկտեմբերի 4-ին Սան Վիտորե աստղադիտարանի կողմից Բոլոնիայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,99944 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,6605 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,3384 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1897,4 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,189733 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,13° անկյուն։
Վորտիխովո
Վորտիխովո (Вортихово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Սինտերկլաաս
Սինտերկլաաս (Sinterklaas, նաև Sint Nicolaas կամ De Goedheiligman), Սուրբ Նիկողայոս Զմյուռնացի, Սանտա Կլաուս Նիդերլանդներում և Բելգիայում։ Հանդիսանում է սիրված սուրբծննդյան հերոս Սանտա Կլաուսի տարբերակներից մեկը, համանուն ամենամյա փառատոնի գլխավոր հերոսն է։ Երեխաները և մեծահասակները սուրբ Նիկողայոսի օրը նշում են դեկտեմբերի 5-ին (Նիդեռլանդներում) կամ դեկտեմբերի 6-ին (Բելգիայում), չնայած դա չի համարվում ազգային տոն։ Սինտերկլաասի ժամանակակից տեսքը, հավանաբար, ծագել է Յան Սխենկմենի (1806-1863) «Սուրբ Նիկոլասն ու իր ծառաները» (1850) պատկերազարդ գրքից, բայց տոնը շատ ավելի հին ծագում ունի։ Ամեն տարի Նիդեռլանդներում բոլոր երեխաները սպասում են Սինտերկլաասին։ Նոյեմբերի վերջին նա Իսպանիայից ժամանում է շոգենավով, որպեսզի բոլոր նվերները բերի մինչև դեկտեմբերի 5-ը։ Շատ քաղաքներում Սինտերկլաասը, շոգենավով տեղ հասնելուց հետո, պաշտոնապես և հանդիսավոր կերպով իր շքախմբի հետ շրջում է փողոցներով և քաղաքային իշխանությունների կողմից ընդունելության արժանանում։
Սինտերկլաասը սպիտակ մորուքով և մազերով, կարմիր հագուստով վեհաշուք ծերունի է, ով սպիտակ ձի է վարում։ Նա ունի շատ Սև Պիտ անունով օգնականներ (հոլ.՝ Zwarte Piet), ովքեր սրբի փոխարեն կատարում են բոլոր «սև գործերը»։ Նրանք շատ աշխատանք ունեն. պետք է Իսպանիայից անվտանգ և ապահով տեղափոխեն արժեքավոր բեռները, փաթեթավորեն դրանք և հասցնեն երեխաների տուն։
Սինտերկլաասն ունի մի մեծ գիրք, որտեղ գրանցված են բոլոր երեխաների նվերները, նրանց անուններն ու հասցեները։ Բայց Սինտերկլաասը լսում է միայն ծնողներին, ուստի երեխաները նրանց միջոցով պետք է ուղարկեն բոլոր նամակները և ցանկությունները։
Ամեն օր՝ Իսպանիայից Սինտերկլաասի ժամանումից մինչ նրա մեկնումը, հեռուստատեսությամբ հատուկ հաղորդում է հեռարձակվում այն ​​մասին, թե ինչպես է անցնում նրա օրը, ինչ խնդիրներ են առաջանում և ինչպես են դրանք լուծվում։ Երեխաները սովորում են հատուկ երգեր։ Երգեր են երգվում նաև այն ժամանակ, երբ Սև Պիտերն աշխատում են։
Ցանկացողները կարող են ստեղծագործական մասնակցություն ունենալ տոնին։ Լավագույն բանաստեղծները, գրողները և նրանք, ովքեր պարզապես լավ գաղափար են առաջարկել, ցուցադրվում են հեռուստատեսությամբ։
Դեկտեմբերի 6-ին ամեն ինչ հասնում է իր տրամաբանական ավարտին։ Առավոտյան երեխաները Սինտերկլաասի նվերը գտնում են իրենց կոշիկի մեջ։
Կոշիկ
Երբ Սինտերկլաասը ժամանում է երկիր, երեխաներն ամեն երեկո իրենց կոշիկները դնում են բուխարու մոտ, որպեսզի առավոտյան նրանց մեջ քաղցրավենիք գտնեն։ Ավանդույթի համաձայն, գիշերը Սև Պիտն իջնում ​​է ծխնելույզով ու նրանց կոշիկների մեջ կոնֆետ է դնում։ Ծխնելույզ չունեցող տներում կոշիկները սովորաբար դնում են մուտքի կամ հետևի դռան մոտ։ Սև Պիտը ցանկանում է, որ երեխաները նվերի դիմաց ինչ-որ բան անեն։ Հետևաբար, երեխաները սովորաբար նկար են թողնում Սինտերկլաասի համար կամ որևէ բան՝ նրա ձիու համար (գազար, շաքարավազ կամ խոտ)։ Այս ավանդույթի մասին հիշատակվում է 15-րդ դարից։
Նվերների երեկո (Pakjesavond)
Սինտերկլաասը նվերների անտեսանելի կախարդական բերողից աստիճանաբար վերածվել է երեխաների պապիկի-ընկերոջ, որը գալիս է այցելության նվերներով լի մի մեծ պարկով, և որին երեխաներն անհամբեր սպասում են։
Նվերների երեկոն միայն երեխաների համար չէ։ Մեծահասակները նույնպես միմյանց նվերներ են մատուցում, սովորաբար փաթեթավորված օրիգինալ ոճով, որպես «անակնկալ»։ Ընտրությունը, թե ում պետք է նվեր տալ, սովորաբար որոշվում է վիճակահանությամբ։
Նվերների գիշերը հոլանդական ավանդույթ է։ Բելգիայում նվերներն ստանում են դեկտեմբերի 6-ի առավոտյան։
Երգեր
Սինտերկլաասի մասին երգերը փոխանցվում են բանավոր կերպով, հիմնականում ծնողներից երեխաներին և հանդիսանում են այն հոլանդական երգային մշակույթ․ մեկն այն քչերից, որոնք մինչ օրս ակտիվորեն օգտագործվում են երգարվեստում։
Սուրբ Նիկողայոսի մասին ամենահին կրոնական երգերը թվագրվում են տասնվեցերորդ և տասնյոթերորդ դարերով։ Տասնիններորդ դարում ձայնագրվել են Սինտերկլաասի մասին մի քանի ժողովրդական երգեր՝ «Sinterklaas goed heiligman», «Sinterklaas kapoentje» և «Sinterklaasje bonne bonne bonne»։ Սինտերկլաասի մասին ներկայիս ավանդական երգերը գրեթե ամբողջությամբ սկիզբ են առել տասնիններորդ դարի երկրորդ կեսից և քսաներորդ դարի առաջին կեսից․ Ջ․ Հեյջեի «Zie, de maan schijnt door de bomen», Յան Սխենկմենի «Zie, ginds komt de stoomboot / Uit Spanje weer aan» և Կատարինա Լեոպոլդի «O, kom er eens kijken / Wat ik in mijn schoentje vind»։
Ձի
20-րդ դարի իննսունականների սկզբից ի վեր Նիդերլանդներում Սինտերկլաասի ձին անուն ունի՝ Ամերիգո։ 20-րդ դարի հիսունական և վաթսունական թվականներին ձիու համար օգտագործվել են նաև տարբեր անուններ, այդ թվում՝ «Majestueuzo» և «Բյանկա»։ Ֆլանդրիայում ձիուն անվանում են «Այսօր վատ եղանակ» («Slecht Weer Vandaag»):
Հագուստ
Սինտերկլաասի հագուստը նման է եպիսկոպոսականին, բայց ունի մի քանի էական տարբերություններ։ Թիկնոցը կամ վերարկուն, որ Սինտերկլաասը սովորաբար կրում է (կաթոլիկության մեջ՝ տոգա՝ երկար սրբազան մանուշակագույն եպիսկոպոսի հագուստ՝ 33 կոճակով, որը խորհրդանշում է Քրիստոսի տարիների թիվը) ունի պարզեցված ձև։ Իր հագուստի տակ նա ժամաշապիկ է հագնում։ Ժամաշապիկը կտրված է ժանյակով և ավարտվում է ծնկների և կոճերի արանքում։ Այն կարմիր է, իսկ ծայրերում՝ զարդարված գոտի։ Առավել տարածված է կարմիր, ոսկեգույն եզրերով թիկնոցը, որն ուսերից հասնում է գրեթե գետնին։ Թիկնոցի հակառակ կողմը սովորաբար ոսկեգույն կամ սպիտակ է։ Սինտերկլաասը այս հագուստը հագնում է մնացած բոլոր հագուստների վրա։
Սինտերկլաասը գլխին դնում է կարմիր խույր։ Այն ձևով տարբերվում է եպիսկոպոսների խույրերից (կարմիր խույրը կաթոլիկ եկեղեցում չէին կրում, որպես կանոն, դրանք սպիտակ էին լինում)։
Նա նաև կրում է սև կոշիկներ և երկար սպիտակ ձեռնոցներ (երբեմն՝ մանուշակագույն)։ Սովորաբար աջ ձեռքի մատնեմատին կրում է եպիսկոպոսի ոսկե մատանի՝ ռուբինով։
Քաղցրավենիքներ
Սինտերկլաասի տոնին բնորոշ քաղցրավենիքներն են՝
Ժամանում
Երկիր մուտք գործելը սովորաբար տեղի է ունենում նոյեմբերի կեսերին։ Այս միջոցառումն եթեր է թողարկվում ուղիղ հեռարձակմամբ։ Սինտերկլաասը նվերներ բարձած իր շոգենավով ժամանում է Նիդերլանդներ / Բելգիա։ Շոգենավը խարիսխ է նետում և նա իջնում է նավից ու իր ձիով հանդիսավոր կերպով շրջում փողոցներում․ նրան ողջունում են ավանդական երգեր երգող երեխաները ։ Ափից հեռու գտնվող որոշ գյուղեր ու քաղաքներ նա այցելում է իր ձիով․ երբեմն օգտագործվում են տրանսպորտի այլ միջոցներ։ Սինտերկլաասի և նրա շքախմբի ժամանումը պաշտոնական ազդանշան է երեխաների համար, որ նրանք արդեն կարող են պատրաստել իրենց կոշիկները, և հաջորդ առավոտ ինչ-որ քաղցր բան ստանալ։
Բողոքականների առարկություններ
Նիդերլանդներում բողոքական նախարարները փորձել են վերացնել այս տոնը՝ այն համարելով կաթոլիկ սնահավատություն։ Օրինակ՝ Դելֆտում մոտ 1600 թվականին արգելվել է նշել այս տոնը և բացահայտ վաճառել ավանդական քաղցրավենիքները։ Եկեղեցու բարեփոխիչ Մարտին Լյութերը նույնպես դեմ էր տոնին։ Նա մտածում էր, որ Սուրբ ծնունդն ավելի հարմար է նվերներ տալու համար։ Բայց Սինտերկլաասի տոնը այնքան տարածված էր (նույնիսկ բնակչության խիստ բողոքական հատվածի շրջանում), որ նրանց ջանքերը հաջողությամբ չեն պսակվել։ Մարդիկ դադարել են տոնը նշել փողոցում, բայց շարունակել են դա անել տանը։ 20-րդ դարում Սինտերկլաասի տոնակատարությունը նշվել է աննախադեպ շքեղությամբ։
Ժամանակակից մանկական տոն
Սինտերկլաասը Հոլանդիա է գալիս Իսպանիայից։ Իր գրքում նա կարող է տեսնել, արդյոք երեխան իրեն լավ թեվատ է պահել, և արդյոք նա արժանի է նվերի։ Եթե ​​երեխան իրեն վատ է պահել, ապա Սև Պիտը նրան պարկով տանում է Իսպանիա։ Նախկինում դաստիարաչական այս թեման տոնի համատեքստի հստակ մաս է կազմել։ Հետագայում Սինտերկլաասը բռնակալ ուսուցչից վերածվել է երեխաների ընկերոջ։ Նա սկսել է պարկերն օգտագործել նվերներ տեղափոխելու համար, իսկ դրա համար բավական էր, որ երեխան խոստանա, որ այլևս ոչ մի վատ բան չի անի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նիդերլանդների մշակույթ Կատեգորիա:Սուրբծննդյան ավանդույթներ Կատեգորիա:Սուրբ ծնունդ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Նովեց
Նովեց (Новец), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Վոլոգդայի մարզի Խարովսկի շրջանում։
Մտնում է Ազլեցկոե գյուղական համայնքի կազմի մեջ, վարչատարածքային բաժանման տեսանկյունից՝ Ազլեցկի գյուղխորհրդի կազմի մեջ։
Շրջանի վարչական կենտրոնից՝ Խարովսկից, գտնվում է 60 կմ հեռավորության վրա, իսկ մունիցիպալ կազմավորման կենտրոն Պոպովկայից՝ 6 կմ։ Ամենամոտ բնակավայրերն են՝ Կուզնեցովսկայա, Պլեսնիխա, Սեմենովսկայա, Մարտինիխա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խարովսկի շրջան Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր
Թակե
Թակե, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Խարբերդի վիլայեթի Խոզաթի գավառակում ։ Գտնվում էր Բալու քաղաքից 30 կմ հյուսիս-արևելք, սարալանջի վրա։
Բնակչություն
1879 թվականին ուներ 5, իսկ 1915 թվականին՝ 9 տուն հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հայոց ցեղասպանության հուշատախտակ (Ավինյոն, Ֆրանսիա)
Պատմություն
Հուշատախտակը նվիրված է Օսմանյան Թուրքիայում 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության զոհերի և հանուն Ֆրանսիայի ազատության զոհված հայերի հիշատակին։ Հուշատախտակը տեղադրվել է 1988 թվականի հուլիսի 8-ին։ 2010 թվականի հունիսի 5-ին 4 անձինք հանել և կոտրել են հուշատախտակը ։
Ժազեն
Ժազեն  (Jazennes), համայնք Ֆրանսիայում՝ Պուատու-Շարանտ երկրամասի Ծովափնյա Շարանտ գավառի Սենտի շրջանում։ Մտնում է Ժեմոզակ կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 17196։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 482 մարդ։
Օստրովսկոե (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Օստրովսկոե (Островське, Qıyat), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կիյատ։
Ժազեն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Օստրովսկոե (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Օստրովսկոե գյուղում բնակվում էր 1 633 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ռաֆիկ Մեհտիև
Կենսագրություն
Ռաֆիկ Մեհտիևը ծնվել է 1933 թվականի հունիսի 10-ին Նախիջևվանի Շահբուզի շրջանում։ Միջնակարգ կրթությունը նա ստացել է Բաքվի թիվ 31 դպրոցում։ 1948-1953 թվականներին սովորել է Ազիմ Ազիմզադեի անվան արվեստի քոլեջում։ 1953-1958 թվականներին սովորել է Սուրիկովի անվան Մոսկվայի արվեստի պետական ​​ինստիտուտի գրաֆիկական ֆակուլտետում ։
Իր կարիերան սկսել է որպես ուսուցիչ Ա.Ազիմզադեի անվան արվեստի քոլեջում ( 1962)։ Այնուհետև նա աշխատել է Մ.Ալիևի անվան Արվեստի պետական ​​ինստիտուտում որպես դեկան, Ադրբեջանի ​​արվեստի պետական ակադեմիայում ՛ որպես ուսուցիչ։
Նրան շնորհվել է 1980 թվականին վաստակավոր արտիստի կոչում, 1988 թվականին ՝ դոցենտ, իսկ 1992 թվականին ՝ պրոֆեսոր և ժողովրդական նկարիչ։ Ռաֆիկ Մեհդիևը բազմիցս ընտրվել է Ադրբեջանական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։
Սմորկաչի
Սմորկաչի (Сморкачи), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Երշիչսկի շրջանի կազմում։ Մտնում է Պոսելկովսկի գյուղական բնակավայրի կազմի մեջ։
Գտնվում է շրջանի հարավային մասում, Երշիչից 12 կմ հյուսիս-արևմուտք, Մոսկվա-Վարշավա ավտոմայրուղուց («Ստառայա Պոլսկայա» կամ «Վարշավկա») 17 կմ հարավ։ Գյուղից 13 կմ հյուսիս գտնվում է Կրիվոլես երկաթուղային կայարանը՝ Ռոսլավլ-Կրիչև գծի վրա։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմել է 5 մարդ։
Պատմություն
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին՝ 1941 թվականի օգոստոսին գյուղը գրավել են նացիստական զորքերը, ազատագրվել է 1943 թվականի սեպտեմբերին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Երշիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Մախլուտո
Կենսագրություն
Սմբատ Բորոյանը ծնվել է 1875 թվականի օգոստոսի 15 (նոր տոմարով` օգոստոսի 28)-ին Մուշ քաղաքի սուրբ Մարինե թաղամասում։ Ավարտել է տեղի վանական դպրոցը։
Գործունեություն
Սասունի ինքնապաշտպանության պարտությունից հետո Անդրանիկի, Գևորգ Չավուշի և մյուս ֆիդայիների հետ թուրքական զորքերի դեմ շարունակել է կռվել Մշո դաշտում, այնուհետև անցնելով Վասպուրական՝ մասնակցել Անդրանիկի ղեկավարած 1904 թ. հուլիսի 14-ի Աղթամարի կռվին։ Զորավար Մախլուտոն այնուհետև անցել է Կովկաս, ակտիվորեն մասնակցել 1905-1906 թթ. հայ-թաթարական կռիվներին՝ ղեկավարելով Ղամարլուի (Արտաշատ) հայության ինքնապաշտպանական մարտերը։ Այնուհետև ՀՅԴ որոշումով անցել է Իրան և իր խմբով ակտիվորեն մասնակցել 1905-1912 թթ. իրանական հեղափոխությանը՝ կռվելով Ուրմիայի շրջանում։
Իրանական հեղափոխության պարտությունից հետո Մախլուտոն անցել է Մուշ, 1912-1914 թթ. ապրել է Մուշում, ամուսնացել։ Սակայն, 1914 թ. սկսված Առաջին համաշխարհային պատերազմը փոխել է Մախլուտոյի խաղաղ ապրելու ծրագիրը։ 1914 թ. նա անցել է Կովկաս, մտել Զորավար Անդրանիկի գլխավորած առաջին կամավորական գնդի կազմում, դարձել Անդրանիկի օգնականը, եղել է Առաջին գնդի վաշտապետ։ Սմբատն այնուհետև Անդրանիկի հետ մասնակցել է Դիլմանի ճակատամարտին (1915 թ. ապրիլի 16-18), Բիթլիսի ազատագրմանը (1916 թ. փետրվար) և բազմաթիվ այլ մարտերի։ 1917 թ. մայիսին կայացած Արևմտահայերի առաջին համագումարում Մախլուտոն ընտրվել է Արևմտահայ Ազգային խորհուրդի անդամ։ 1917 թ. ամռանը նա նշանակվել է Ալաշկերտում գործող հայկական ջոկատի հրամանատար։ 1918 թ. գարնանը Մախլուտոն Անդրանիկի հատուկ ջոկատի հետ կռվել է Ջալալօղլու և Էրզրումի մարտերում (1918 թ. փետրվար-մարտ), մասնակցել Ղարաքիլիսայի կռիվներին (1918 թ. մայիս)։ Այնուհետև նա Անդրանիկի հետ Դիլիջանի վրայով անցել է Ելենովկա (Սևան)-Նոր Բայազետ-Նախիջևան-Ջուլֆա-Խոյ, մասնակցել Ջուլֆայի կամրջի, 1918 թ. հունիսի 23-ին՝ Խոյի պաշարմանն ու գրավմանը։
1918 թ. հուլիսի 5-ին Անդրանիկի հրամանով 2-րդ գումարտակի հրամանատար Մախլուտոն նշանակվել է Նախիջևանի Ցղնա գյուղի և նրա շրջանի պարետ՝ օժտված լայն լիազորություններով։ 1918 թվականի հուլիսի վերջերին նա Անդրանիկի հետ անցել է Զանգեզուր, մասնակցել թուրք-թաթարական հարձակումների դեմ տեղի հայության ինքնապաշտպանությանը։ 1918 թվականի աշնանը, բաժանվելով Անդրանիկից, վերադարձել է Երևան, ընտրվել Արևմտահայ գործադիր մարմնի անդամ։ 1919 թվականի ամռանը Մախլուտոն սասունցիների զորամասով անցել է Սևանա լճի արևելյան ափերը՝ Հայաստանի հանրապետության սահմանամերձ շրջանները թուրքերից պաշտպանելու համար։ 1920 թ. աշնանը Կարսի ճակատում Սմբատի գլխավորած զորամասը մասնակցել է թուրք-հայկական պատերազմին։ Ալեքսանդրապոլի անկումից հետո՝ 1920 թվականի նոյեմբերին, Մախլուտոն նահանջել է Ալագյազի բարձունքը, որտեղ մղված կռիվներում ծանր վիրավորվել է և տեղափոխվել Երևանի հիվանդանոց։