cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆ91 Դյուդելանժ
Պատմություն
Ակումբից երկար ժամանակ պահանջվեց կարողանալու պայքարել մրցանակների համար։ Ստադ Դյուդելանժը և ՈՒՍ Դյուդելանժը հանդես էին գալիս Լյուքսեմբուրգի առաջին դիվիզիոնում, իսկ Ալիանս Դյուդելանժը` երկրորդ դիվիզիոնում։ Նոր ակումբը սկսեց 1991-92 մրցաշրջանը երկրորդ դիվիզիոնից։
Ակումբը առաջընթաց գրանցեց հենց առաջին մրցաշրջանից և շուտով դարձավ երկրի կայուն ակումբներից մեկը, որը մրցաշրջանի աղյուսակի առաջին հատվածից ցած չիջավ մինչև 1996-97 մրցաշրջանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1991 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Լյուքսեմբուրգի ֆուտբոլային ակումբներ
(2142) Լանդաու
(2142) Լանդաու (Landau), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1972 թվականի ապրիլի 3-ին Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,16751 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8007 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5343 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2059,09 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,174834 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,66° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1972 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
What a Wonderful World
«What a Wonderful World!» («Ի՜նչ հրաշալի է աշխարհը»), Բոբ Թիելի և Ջորջ Վայսի գրած երգն է։ Այն գրել են 1967 թվականին։ Երգը համաշխարհային ճանաչում ստացավ Լուի Արմսթրոնգի կատարմամբ։ 1999 թվականին «What a Wonderful World» երգը Լուի Արմսթրոնգի կատարմամբ հնչել է Գրեմմիի փառքի սրահում։ Այն հաճախ անվանում են Արմսթրոնգի լավագույն երգերից և աշխարհի ամենասիրված երգերից մեկը ։
Երգի պատմությունը
Երգը գրվել է 1967 թվականին՝ Բոբ Թիելի (Bob Thiele), ով նաև երգի պրոդյուսերն է ու Impulse Records ջազային լեյբլի նախկին տնօրենն էր և հայտնի կոմպոզիտոր Ջորջ Դեյվիդ Վայսի (George David Weiss.) կողմից։ Սկզբում երգն առաջարկել էին Թոնի Բենեթին, բայց նա հրաժարվեց։ Այդ ժամանակ մեկ այլ պրոդյուսեր՝ Արտի Բաթլերը ճիշտ համարեց, որպեսզի երգն առաջարկեն Լուի Արմսթրոնգին, բացի այդ նա այդ ժամանակ աշխատում էր իր նոր ալբոմի վրա։ Արմսթրոնգը համաձայնվեց և 1967 թվականի օգոստոսի կեսին Թիելը, Վայսը և Բաթլերը ուղևորվեցին Լաս Վեգաս։ Օգոստոսի 15-ի ուշ գիշերը երգչախմբի հետ միասին նրանք հավաքվեցին Bill Porter’s United Studios-ում և կեսգիշերվա 2-ին ձայնագրեցին երգը։
Սակայն չհաջողվեց մեկ անգամից ձայնագրել։ Ձայնագրությունը երկու անգամ խախտվեց՝ ստուդիայի մոտով անցնող գնացքի ձայների պատճառով։ Հետո խանգարեց ABC Records-ի տնօրեն Լարի Նյուտոնը։ Լուի Արմսթրոնգը դրանից կարճ ժամանակ առաջ պայմագիր էր կնքել այդ լեյբլի հետ և Նյուտոնը եկել էր Լաս Վեգաս, որպեսզի լուսանկարի իր լեյբլի նոր աստղին։ Բայց Նյուտոնը հաշվի առնելով նրա «Hello, Dolly!» երգի մեծ հաջողությունը, չէր սպասում, որ նրա այդ երգը կլինի դանդաղ բալլադ և այդքան էլ ուրախ չէր այդ լուրից։ Այդ իսկ պատճառով նա պահանջեց դադարեցնել ձայնագրությունը, ինչի պատճառով նրան դուրս հանեցին շենքից։ Մթնոլորտը դրական լիցքերով լցրեց Արմսթրոնգը՝ բարձր ծիծաղելով և ներկա գտնվողների տրամադրությունը բարձրացնելով։ Առավոտյան 6-ին երաժիշտները հասան իրենց պահանջած արդյունքին։ Երգչախմբին և Արմսթրոնգին պետք է երկակի վճարեին, քանի որ այդքան հետաձգվեց ձայնագրությունը, բայց Արմսթրոնգը բավարվեց իր 250 դոլարով, որպեսզի երգչախմբին ավելի շատ վճարեին։
Արտի Բաթլերը հիշում է, որ անքուն գիշերից հետո նրանք գնացին նախաճաշելու, որտեղ Արմսթրոնգը «բռնեց իմ ուսերից, քաշեց իրեն, համբուրեց ճակատս և ասաց «Արտի, մեծագույն հաճույք էր քեզ հետ աշխատելը և ծիծաղելը։ Արի դա ավելի շատ անենք»։
Լարի Նյուտոնը իրականցրեց իր վրեժը, նրա հրամանով գործակալությունը չզբաղվեց երգի տարածմամբ և ԱՄՆ-ում երգի պատճենների օրինակը չէր գերազանցում 1000-ը։ Միայն 1968 թվականի սկզբին ձայնագրությունը հանձնեցին իրենց բրիտանական գործընկերոջը՝ His Master's Voice-ին, որտեղ սինգլը վաճառքի հանվեց այդ տարվա փետրվարին։ UK Singles Chart-ում այն զբաղեցրեց 15-րդ հորիզոնականը, իսկ ապրիլ ամսին այն հասավ առաջին հորիզոնականը, այդ դիրքում մնալով չորս շաբաթ։ Բացի այդ երգը դարձավ ամենավաճառվածը Բրիտանիայում։
1978 թվականին այն հնչել է BBC-ի «Ավտոստոպով զբոսաշրջիկի միջգալակտիկական ուղեցույց» ռադիոալիքում, ինչպես նաև նույնանուն հեռուստաալիքում։ 1988 թվականին հնչել է «Բարի լույս Վիետնամ» ֆիլմում։ Երգը այնքան մեծ հայտնիություն ձեռք բերեց ԱՄՆ-ում, որ հայտնվեց «Billboard Hot 100» հիթ շքերթի 32-րդ հորիզոնականում։ 1995 թվականին այն, որպես սաունդթրեք հնչել է «12 կապիկ» ֆիլմում, ինչպես նաև «Ընտանեկան գործեր» սիթքոմում։
2001 թվականին ռեփերներ Ghostface Killah-ը, Raekwon-ը և The Alchemist-ը թողարկեցին «The Forest» երգը, որը սկսվում էր «What a Wonderful World» երգի առաջին երեք տողերով, նկատի ունենալով, թե ինչքան հիանալի է աշխարհը մարիխուանա ընդունելուց հետո։ Երգի հեղինակային իրավունքների սեփականատերը՝ «Abilene Music»-ը հայց է ներկայացրել ռեփերների և նրանց ձայնագրման ստուդիայի՝ Sony Music Entertainment 9-ի դեմ, բայց գործը չընդունեց, քանի որ դատարանը համարեց, որ նրանք երգի բառերը օգտագործել են որպես ծաղրերգություն։
Երգը կատարել են շատ այլ երաժիշտներ, օրինակ՝ Թոնի Բենետը մի քանի անգամ 2003 թվականին այն կատարել է k.d. lang-ի հետ, կատարել են նաև Սելին Դիոնը, Սառա Բրայթմանը, Լեսլի Գարետը, Եվա Կեսիդան, Իսրայել Կամակավիվոլեն (1993), դուետով կատարել են Շեյն Մակգոուենը և Նիկ Քեյվը (1992), Ռամոն Ջոուին (2002), Քեննի Ջին (2004) և Coldplay-ը (2001)։
Երգի մասին
Երգը թողարկվել է 1968 թվականին, դա այն տարին էր, երբ ԱՄՆ-ում ռասայական խռովությունները հասել էին գագաթնակետին՝ Նյու Ջերսիից հասնելով Դետրոյթ, ներառելով ավելի քան 100 քաղաք, վտանգ կար, որ շուտով կսկսվեր քաղաքացիական պատերազմ։ Դրան նաև ավելացավ Վիետնամի պատերազմի դեմ բողոքները ։ Արմսթրոնգը կարծում էր, որ հասարակությունը ունի այդ երգի կարիքը, այն մարդկանց օպտիմիզմով և հույսով կներշնչեր։ Իր ելույթներից մեկի ժամանակ, նա ասաց այս խոսքերը.
2012 թվականին The Daily Telegraph թերթի քննադատ Նեյլ Մակկորմիկին հարց տվեցին, թե որ երգն է նա համարում ամբողջ ժամանակների ամենաերջանիկը, նա պատասխանեց այսպես.
Նշվում է, որ երգը շատ ընտանիքներում կապված է կարևորագույն իրադարձությունների հետ։ Այն շատ հայտնի է հարսանիքներում, հատկապես հարսի և նրա հոր դանդաղ պարի ժամանակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն երգարվեստ Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:UK Singles Chart գլխավորած սինգլներ
Խիզախ արքայադուստրը (անիմացիոն ֆիլմ)
Խիզախ արքայադուստրը (Brave), Պիքսարի և Ուոլտ Դիսնեյ ընկերության համակարգչային անիմացիոն ֆիլմ։ Գլխավոր ձայները հնչյունավորում են Կելլի Մակդոնալդը, Էմմա Թոպսոնը և Ջուլի Ուոլեսթը։ Կարգախոսը Change your fate (փոխիր քո ճակատագիրը)։ Ուոլտ Դիսնեյ ընկերությունում մուլտֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի հունիսի 21-ին ։
Մուլտֆիլմը Պիքսարի առաջին կախարդական աշխարհն է, նրանում արտացոլված է ռեժիսոր Բրենդի Չապանի սերը, Հանս Քրիստիան Անդերսենի և Գրիմ եղբայրների աշխատանքների, ինչպես նաև աղջկա դաստիարակության հանդեպ։
«Օսկար» 2012-ի հաղթող «լավագույն լիամետրաժ անիմացիոն ֆիլմ» կատեգորիայում և «ոսկե գլոբուս» նույն կատեգորիայում։
Սյուժե
Ֆիլմի գլխավոր հերոսուհին արքայադուստր Մերիդան՝ շոտլանդական թագավոր Ֆերգուսի և թագավոր և Էլիանոր թագուհու աղջիկը, ինչպես իսկական արքայադուստր նա պետք է ծառայեր օրինակ մյուսներին։
Ավանդույթի համաձայն՝ արքայադստեր չափահաս դառնալու օրը 3 հիմնական տոհմերի ներկայացուցիչները պետք է մրցեին արքայադստեր ձեռքը ստանալու համար։ Նրանից ոչ-ոք դուր չի գալիս արքայադստերը, միևնույն ժամանակ նա դեռ չի ցանկանում ամուսնանալ։ Բայց Էլիանորը չի ցանկանում լսել աղջկան, այլ վախենում է, որ եթե աղջիկը կնության գնա, կարող է սկսվել պատերազմ։ Կռվելով մոր հետ Մերդան փախնում է անտառ, որտեղ գտավ կախարդի բնակավայր։ Փոխանակելով իր մեդալիոնը կախարդի հետ, նա ցանկացավ ինչ որ ձև կախարդել Էլիանորին, որպեսզի փոխի իր ճակատագիրը։ Կախարդը համաձայնեց միայն այն ժամանակ, երբ Մերինդան համաձայնեց գնել տնակի բոլոր փայտե օրինակները։ Վերադառնալով տուն Մերիդան թունավորում է մոր խմորեղենը, կախարդի տված թույնով և մայրը վերածվում է արջի։
Ցանկանալով հանել կախարդանքը Մերիդն մոտ անտառ է գնում՝ վհուկի տուն, և իմացավ, որ կխարդանքը կարող է հանել միայն այն դեպքում, եթե զսպի իր հպատությունը և վերականգնի գոբելենը, որը վնասել է մոր հետ կռվի ժամանակ։ Մերինդան և Էլիանորը իմացան մի արքայզնի մասին, որը իր հպարտության պատճառով վերածվել էր Մորդու արջին (այն նույն արջը, որի պատճառով Ֆերդուսը զրկվել էր ոտքից), իսկ թագավորությունը փլվել էր բռնկված պատերազմի հետևանքով։
Սյուժեն ենթագրերից հետո
Ենթագրերից հետո գործողություններն ընթանում են երկու շաբաթ հետո, կախարդին տրվում է ժամանակ, որպեսզի բոլոր փայտե օրինակները հասցնի Մերիդայի ամրոց։ Քնկոտ պահակը նկատում է խաղալիքների սայլակը և կախարդի ագռավին։
Հնչյունավորում
Կրկնօրինակումը կատարվել է «Արդինի» ստուդիայում «Թատրոն 32»-ի կողմից, Հանրային Հեռուստաընկերության պատվերով ։
Շուկայական խորշ
Շուկայական խորշ (կամ որմնախորշ), շուկայի առանձին հատված է, որի համար թիրախավորվում է կոնկրետ ապրանքը։
Շուկայական խորշ
Շուկայական խորշը սահմանում է ապրանքի հատկանիշները, որոնք ուղղված են թիրախային լսարանի առանձնահատուկ պահանջմունքները բավարարելուն։ Որպես այդպիսի պահանջմունքներ կարող են հանդես գալ ապրանքի գնային միջակայքը, որակը, լսարանի ժողովրդագրական կազմը։ Շուկայական խորշը ամբողջ շուկայի փոքր սեգմենտ է, և երբեմն որոշակի ապրանք կամ ծառայություն կարող է ստեղծվել բավարարելու համար հենց որոշակի շուկայական խորշի ։ Ի տարբերություն զանգվածային լսարանների, որոնք ներառում են մեծ թվով մարդկանց, որմնախորշային լսարանը առավել քիչ թվով անձանցից է կազմված ։
Ոչ բոլոր ապրանքները կարող են բնութագրվել իրենց շուկայական խորշով։ Շուկայական խորշը շատ առանձնահատուկ է ու ենթադրում է մասնագիտացված արտադրանքի պահանջարկ։ Որոշ կայացած ընկերություններ էլ արտադրում են ապրանքներ հատուկ որևէ շուկայական խորշի համար․ Hewlett-Packard֊ը ունի բազմաֆունկցիոնալ սարքավորմներ նախատեսված տպագրության, ծրման (սքանավորման) և ֆաքսի համար միաժամանակ, որոնց թիրախը տնային գրասենյակների շուկայական խորշն է, այնինչ ունի նաև այս գործողություններից յուրաքանչյուրի համար նախատեսված առանձին սարքավորումներ մեծ բիզնեսների համար ։
Սովորաբար փոքր կապիտալով մատակարարաներն ու վաճառքով զբաղվող բիզնեսները ընտրում են որոշակի ժողովրդագրական հատկանիշներով նեղ շուկայական խորշ որպես իրենց շահույթի մարժայի մեծացման միջոց։ Այստեղ ոչ թե վերջնական ապրանքի որակն է (բարձր կամ ցածր) կախված պահանջարկի ճկունությունից, այլ առանձնահատուկ պահանջմունքերը, որոնց բավարարմանն են դրանք ուղղված, իսկ որոշ դեպքերում նաև ապրանքանիշի համբավը (ճանաչվածություն, կիրառելիություն, խնայողականություն, թանկություն, բնապահպանական կամ սոցիալական պատասխանատվություն)։ Երբ կան առանձնահատուկ և նույնիսկ բարդ հատկանիշներ ունեցող կարիքներ կամ պահանջմունքներ, շուկայական խորշը պահանջում է մասնագիտացված մատակարարներ, որոնք ընդունակ են բավարարել նման սպասումները։
Մարքեթինգը շուկայական խորշերում
Որմնախորշերի մարքեթինգ ը ընկերության կողմից ապրանքների և ծառայությունների առաջարկի ձևավորումն է, որը զգալիորեն հարմարեցված է շուկայի մեկ կամ մի քանի ենթահատվածների սպառողների առանձնահատուկ կարիքներին և հաճախ բնութագրվում է մրցակցության ավելի ցածր աստիճանով ։ Տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացումը բերել է փոփոխությունների նաև մարքեթինգի բնագավառում, այդ թվում՝ որմնախորշային մարքեթինգի։ Որմնախորշային վեբ կայքերը կարող են երբեմն զարգանալ ավելի արագ՝ սպասարկելով շուկայի խիստ որոշակի հատվածի։ Սրանք կարող են ապահովել համեմատաբար քիչ եկամուտ, բայց հիմնականում՝ առավել կայուն։ Ոչ մեծ որմնախորշային վեբ կայք է SewingSpot֊ը։ Մեծ խորշերի համար առավել բարդ է իրացնել իրենց շուկայում, քանի որ գովազդային ծախսերը մեծանում են օգտագործվող բանալի բառերի տարածվածությանը համամասնորեն։ Նույնիսկ հեռուստատեսային ոլորտը խորշավորվում է լսարանի առանձնահատուկ պահանջմունքների ձևավորմանը զուգահեռ․ սա հնարավորություն է տալիս գովազդատուներին ունենալ ավելի ուղիղ լսարան ։
Որոշակի խորշեր կարող են գերհագեցվել շուկայավարողներից `ավելացնելով մրցակցությունը և այդպիսով նվազեցնելով յուրաքանչյուր մրցակցի համար շուկայական մասնաբաժինը։ Լուծման եղանակ է դեռևս անհայտ բայց եկամտաբեր խորշերի բացահայտումը։ Սրա իրականացման ամենատարածված եղանականերից է ամենաորոնվող բանալի բառերի ուսումնասիրությունը։ Որմնախորշային խաղացող դառնալու առավելություն է ոչ միայն լրացուցիչ եկամտի ապահովումն ու լոյալ լսարանի ձեռքբերումը, այլև այդ շրջանակի համար հիմնական դերակատար դառնալու հնարավորությունը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Մարքեթինգ Կատեգորիա:Տնտեսական շուկաներ Կատեգորիա:Բիզնես Կատեգորիա:Տնտեսագիտություն Կատեգորիա:Մրցակցություն Կատեգորիա:Տնտեսագիտական տերմիններ Կատեգորիա:Առևտուր Կատեգորիա:Տնտեսություն Կատեգորիա:Վաճառք Կատեգորիա:Շուկաներ Կատեգորիա:Ռազմավարական մենեջմենթ
Անդրոնովո (գյուղ, Վյազեմսկի շրջան)
Անդրոնովո (Андроново), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Էոլիայի ընտանիք
Էոլիայի ընտանիք, ոչ մեծ աստերոիդների ընտանիք, որը տեղաբաշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։ Ընտանիքը անվանվել է այս ընտանիքի առաջին աստերոիդի պատվին՝ (396) Էոլիա։
Տես նաև
Կատեգորիա:Աստերոիդների ընտանիքներ
Չարբախ (մետրոյի կայարան)
«Չարբախ», Երևանի մետրոպոլիտենի կայարան, որը բացվել է 1996 թ. դեկտեմբերի 26-ին։ Հաջորդում է «Շենգավիթ» կայարանին և այդ կայարանից ճյուղավորվող միակ ու վերջին կայարանն է։ Գտնվում է Երևանի Շենգավիթ համայնքում և դուրս է գալիս Շիրակի և Արարատյան փողոցներ։ Ունի ելք դեպի Արարատյան փողոց։ Մոտակայքում է «Էրեբունի» օդանավակայանը ։ Հայաստանի անկախանալուց հետո կառուցված միակ կայարանն է։
Նիկոլաևկա (Կարսի նահանգ)
Նիկոլաևկա, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Հայերը բռնությամբ տեղահանվել են 1920 թվականի հայ-թուրքական պատերազմի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Բոշին պատերազմ
Բոշին պատերազմը (ճապ․՝ 戊辰戦争, Բոշին սենսոո, «Հողի Յանգ Վիշապի տարվա պատերազմ») քաղաքացիական պատերազմ էր Ճապոնիայում, որն ընթացել է 1868 և 1869 թվականներին, կառավարող Տոքուգավա Շոգունատի ու կայսրին իշխանությունը վերադարձնել փորձողների միջև։
Արևմտյան տնտեսության ազդեցության լայնացումը, ինչպես ժամանակի շատ այլ ասիական երկրներում, Ճապոնիան տանում էր դեպի անկում։ Պատերազմի ակունքը շատ ազնվականների ու երիտասարդ սամուրայների դժգոհությունն էր Շոգունատի՝ օտարականներին ընդունելու ու բաց Ճապոնիայի քաղաքականությունից, որ շարունակվում էր նախորդող տասնամյակում։ Արևմուտքի սամուրայների դաշինքը՝ Չոշու, Սացումա ու Տոսա տոհմերի գերակայությամբ, ապահովագրում էր կայսերական իշխանությունն ու մեծապես ազդում երիտասարդ Մեյջի կայսեր վրա։ Տոքուգավա Յոշինոբուն՝ կառավարող շոգունը, ընկալելով իրավիճակի անհուսալիությունը, հրաժարվում է քաղաքական իշխանությունից հօգուտ կայսեր։ Նա հույս ուներ, որ իր այդ քայլը կապահովեր Տոքուգավա տան մասնակցությունը ապագա կառավարությունում։
Այդուհանդերձ, կայսերական ուժերի ռազմական գործողությունները, պարտիզանական բռնությունները Էդոյում և Չոշուի ու Տոսայի փայփայած կայսերական հրամանգիրը՝ Տոքուգավա տունը վերացնելու մասին, ստիպեցին Յոշինոբուին ազատել ռազմական կառավարությունը, ինչը լայնացրեց կայսեր իշխանությունը։ Ռազմական ալիքն արագորեն դարձավ փոքր, բայց համեմատորեն ավելի ժամանակակից կայսերական խմբակցության անդամ, և, Էդոյի արվարձաններում հանգուցալուծվող մի շարք կռիվներից հետո, Յոշինոբուն անձամբ հանձնվեց։ Տոքուգավային հավատարիմ մարդիկ նահանջեցին հյուսիսային Հոնշու ու ավելի ուշ Հոքքայդո, որտեղ հիմնադրեցին Էձո հանրապետությունը։ Հաքոդատեի ճակատամարտի պարտությունը սակայն կոտրեց այդ վերջին ըմբոստությունը, հաստատելով կայսեր իշխանությունն ամբողջ Ճապոնիայում, ավարտելով Մեյջի հեղափոխության ռազմական փուլը։
Հակամարտությանը մասնակցել է ավելի քան 120 հազար մարդ, որոնցից մոտ 3,5 հազարը սպանվել են։ Վերջում հաղթանակած կայսերական խմբավորումը հրաժարվեց օտարականներին Ճապոնիայից հեռացնելու նպատակից, հաջորդական արդիականացման քաղաքականությանը հետևելու ու Արևմուտքի հետ կնքած «անհավասար պայմանագրերի» վերանայման հեռանկար ունենալու փոխարեն։ Սայգո Տաքամորիի՝ կայսերական խմբավորման հայտնի առաջնորդի համառության պատճառով Տոքուգավայի հպատակները՝ համաներում, իսկ Շոգունատի նախկին ղեկավարներից շատերը նոր կառավարությունում պատասխանատու պաշտոններ են ստանում։
Բոշին պատերազմը վկայում է Ճապոնիայի արդիականացման բարձր մակարդակի մասին․ Ճապոնիան հետևում էր արևմտյան ազգերին, սակայն շուտով պարտադրված ազատ առևտուրը, որը կքայքայեր երկրի տնտեսությունը, մերժվեց։ Ինչպես տնտեսությունը, այդպես էլ երկրի ներքին քաղաքականությունը արդեն շատ էին ազդվել արևմտյան երկրների, մասնավորապես՝ Բրիտանիայի ու Ֆրանսիայի կողմից։ Առժամանակ անց ճապոնացիներն ու այլք, ովքեր Մեյջի հեղափոխությունը «անարյուն» էին համարում, պատերազմին ռոմանտիկ երանգ են տալիս։
Նախնական դժգոհություն Շոգունատի դեմ
1854 թվականին նախորդող երկու հարյուրամյակներին Ճապոնիան այլ ազգերի հետ շատ սահմանափակ փոխանակումներ է ունեցել, հատուկենտ բացառություններով․ Կորեայի հետ՝ Ցուշիմա, Չինաստանի հետ՝ Րյուքյու կղզիներում և Դանիայի հետ՝ Դեջիմայում գտնվող առևտրական կենտրոնի միջոցով։ 1854 թվականին Մեթյու Փերին ոչ առանց ուժի գործադրման բացում է Ճապոնիան միջազգային առևտրի առաջ՝ արևմտականացման ու օտար առևտրի զարգացման ժամանակաշրջանի սկիզբն ազդարարելով։ Մեծ մասամբ անհավասար պայմանագրի ստորացուցիչ կետերի պատճառով, որոնք Փերիի հավաստիացմամբ համաձայնություններ էին, Շոգունատը շուտով հանդիպեց անսահման թշնամանքի, որը վերաճեց կտրուկ շարժման՝ սոննո ջոյ (գրական թարգմանությունը․ «հարգե՛լ կայսրին, ոչնչացնե՛լ բարբարոսներին»)։
Քոմեյ կայսրը, համաձայնելով այդ տրամադրությունների հետ, կոտրեց դարերով ձևավորված ադաթն ու սկսեց ակտիվորեն մասնակցել պետության գործերին։ Հնարավորության դեպքում նա խստորեն դեմ է արտահայտվում պայմանագրին ու փորձում միջամտել Շոգունատի ժառանգականության իրավունքին։ Կայսեր ջանքերը հաջողությամբ պսակվեցին 1863 թվականի մարտին արձակված «բարբարոսներին ոչնչացնելու» հրամանագրով։ Չնայած Շոգունատը ոչ մի մղումներ չուներ հրամանի իրականացումը պարտադրելու, փաստաթուղթն ինքնին ոգեշնչեց հետաքրքրված հասարակությանը կատանայի շեղբերն ուղղել Շոգունատի ու օտարերկրացիների դեմ։ Ամենահայտնի պատահարը տեղի ունեցավ անգլիացի վաճառական Չարլզ Ռիչարդսոնի հետ, ում մահվան համար Տոքուգավա կառավարությունը ստիպված էր փոխհատուցել հարյուր հազար բրիտանական ֆունտով։ Հետագա հարձակումները ներառում էին Շիմոնոսեքիում օտարերկրյա նավերի հրետանային ռմբակոծումներ։
1864 թվականին օտարազգի զինված ուժերը հաջողությամբ հակահարվածեցին ապստամբներին․ Քագոշիմայի բրիտանական ու Շիմոնոսեքիի պատասխան միջազգային ռմբակոծումները դրա վառ օրինակն են։ Միաժամանակ Չոշուի ու րոնինների միավորված ուժերը բարձրացրին Համագուրի ապստամբությունը Քյոտոն ընդարձակելու համար, սակայն մի կողմ շպրտվեցին ապագա շոգուն Տոքուգավա Յոշինաբուի հրամանատարության տակ գտնվող զորքով։ Քյոտոում էր կայսեր նստավայրը։
Հետագայում Շոգունատը Չոշու տոհմի դեմ պատժիչ արշավ կկազմակերպի, ձեռք բերելով տոհմի հնազանդությունն առանց լուրջ կռիվների։ Այդ օրերին Չոշուի առաջնորդների ու կայսերական շրջաններում նախնական ըմբոստ ոգին թուլացել էր, բայց արդեն հաջորդ տարի Տոքուգավան առճակատվեց երկրի ղեկավարությունը վերականգնելու անունակ լինելու հետ, քանզի դայմյոների մեծ մասը չէր հետևում Էդոյի հրամաններին։
Օտար ռազմական օժանդակությունը
Չնայած Քագոշիմայի ռմբակոծմանը, Սացումա տոհմը բավական սերտ հարաբերություններ է հաստատում բրիտանացիների հետ և կազմակերպում սեփական բանակի արդիականացումը նրանց օգնությամբ։ Շոտլանդացի առևտրական Թոմաս Բլաք Գլովըրը հարավային տոհմերին լիքը ռազմանավեր ու հրացաններ է վաճառում։ Ամերիկացի ու բրիտանացի ռազմական փորձագետները, որպես կանոն՝ նախկին սպաներ, հնարավոր է, նույնպես ներառվել են։ Բրիտանիայի դեսպան Հարի Սմիթ Փարքերսը սատարում է հակաշոգունատային ուժերը՝ Ճապոնիայում կայսերական իշխանությունը հաստատելու ու Շոգունատի վրա ֆրանսիական ազդեցությանը հակադարձելու նպատակով։ Այս ժամանակաշրջանում հարավի առաջնորդները, ինչպես, օրինակ Սացումա տոհմի Սայգո Տաքամորին կամ Իտո Հիրոբումին ու Ինոէ Քաորուն Չոշու տոհմից, անձնական կապեր են ստեղծում բրիտանացի դիվանագետների, մասնավորապես՝ Էրնեստ Մէսոն Սատոուի հետ։
Շոգունատը հետ չէր մնում ու նույնպես նախապատրաստվում էր արդիականացմանը։ Ըստ Փարքերի, Բրիտանիան՝ Շոգունատի առաջնային գործընկերը, ապացուցել է աջակցելու ցանկության բացակայությունը։ Այդպիսով, Տոքուգավան պետք է որպես հիմք ընդունի ֆրանսիական օժանդակությունը։ Այդ ժամանակ կայսր Նապոլեոն Երրորդի Ղրիմի ու Իտալիայի պատերազմներում տարած հաղթանակների շնորհիվ բարձր հեղինակություն էր վայելում։
Շոգունատը հսկայի քայլերով առաջ էր շարժվում ժամանակակից ու հզոր բանակի կառուցմանը․ ութ ռազմանավի վրա հիմնված նավատորմը մի քանի տարում դարձել էր հզորագույնը ասիականների մեջ։ 1865 թվականին Յոքոսուքայում ֆրանսիացի ինժեներ Լէոնչէ Վեղնին կառուցում է Ճապոնիայի առաջին ժամանակակից նավատորմային արսենալը։ 1867 թվականի հունվարին Շոգունատի բանակը վերախմբագրելու ու ընտրյալ Դենշուտայ բանակը ստեղծելու համար ժամանում է Ֆրանսիայի ռազմական առաքելությունը։ Նախատեսվում էր, որ ԱՄՆ-ն կգնի ֆրանսիական նախագծման երկաթապատ CSS Stonewall ռազմանավը։ Արևմտյան ուժերի չեզոքություն հայտարարելուց հետո ամերիկացիները հրաժարվում են իրացնել ռազմանավը, սակայն, կայսերական ուժերը թողարկում են այն Քոտեցու (գրական․ «երկաթապատ») անվան տակ։
Հեղաշրջումներ
Տեսնելով, որ Չոշու տոհմը հաջողությամբ վերադարձնում է իշխանությունը Շոգունատին ընդդիմադրող ծայրահեղականներին, Շոգունատը ինքնառաջադրվեց ուրացող տոհմին պատժելու համար առաջնորդել Չոշուի Երկրորդ Արշավը։ Դա ստիպեց Չոշուին գաղտնի դաշինքի կազմել Սացումա տոհմի հետ։ 1866 թվականի ամռանը Շոգունատը պարտություն է կրում, կորցնելով հեղինակությունը։ Ավելի ուշ նույն թվականին առաջին շոգուն Տոքուգավա Իէմոչին ու Քոմեյ կայսրը մահանում են, ում փոխարինում են համապատասխանաբար Տոքուգավա Յոշինոբուն ու Մեյջի կայսրը։ Այդ իրադարձությունները «զինադադարն անխուսափելի» են դարձնում։
Մինչ Յոշինոբուի հրաժարականը կառավարության բարձ ատյանները անվավեր էր դարձնում, նրա պետական մեքենան շարունակում է գործել։ Ավելին․ Շոգունատի կառավարությունն ու մասնավորապես Տոքուգավա տունը կարևոր են ուժ են մնում ու պահպանում գործադիր իշխանությունը․ նման հեռանկարը Սացումա ու Չոշու տոհմերի ներկայացուցիչներին անհանդուրժելի է թվում։ Բանը բանից անցնում է 1868 թվականի հունվարի 3-ին, երբ Քյոտոյի կայսերական իշխանությունը լայնանում է, իսկ տասնհինգամյա կայսրը հաջորդ օրը հայտարարում է իր ամբողջական իշխանությունը վերականգնելու մասին։ Չնայած կայսերական խորհրդի մեծամասնությունը երջանիկ էր իշխանության հաստատման պաշտոնական հայտարարությամբ ու հակված էր սատարելու Տոքուգավայի հետ հետագա համագործակցությունը («պարզապես կառավարություն»՝ 公議政体 (ճապ․՝ քոգիսեյտայ), կոնցեպտի տակ), Սայգո Տաքամորին սպառնում էր «շոգուն» անվան վերացմամբ ու Յոշինոբուի հողերի առգրավմամբ։
Չնայած ի սկզբանե Յոշինոբուն համաձայնվել էր այս սահմանափակումներին, 1686 թվականի հունվարի 17-ին հայտարարում է, որ «նա չի պարտավորված հեղափոխության հռչակմամբ և կոչ է անում պետությանը չեղյալ հայտարարել այն»։ Հունվարի 24-ին Յոշինոբուն ծրագրում է հարձակվել Չոշու ու Սացումա տոհմերի ուժերով շրջապատված Քյոտոյի վրա։ Այս որոշումը թելադրված էր Էդոյի հրկիզման մասին հասած տեղեկություններով։ Կրակը սկսել էր Էդո դղյակից, որ Տոքուգավա տան հիմնական նստավայրն էր։ Մեղադրվում էր Սացումա րոնինը, ով նույն օրը Տաքամորիի ղեկավարությամբ հարձակվել էր կառավարական գրասենյակի վրա։ Հաջորդ օրը Շոգունատի ուժերը հակադարձում են Սացումա դայմյոյի Էդոյի նստավայրի վրա հարձակվելով։ Այնտեղ Տաքամորիի ղեկավարությամբ պատսպարվել էին Շոգունատի ընդդիմադիրների մեծ մասը։ Դղյակը վառվում է, ընդդիմադիրներից շատերը սպանվում են կամ մահապատժվում ավելի ուշ։
Բացման հակամարտությունները
1868 թվականի հունվարի 27 Շոգունատը հարձակում է գործում Չոշույի ու Սացումայի վրա, հանդիպելով նրանց Քյոտոյի հարավային մուտքի՝ Տոբայի ու Ֆուշիմիի մոտ։ Շոգունատի զորքի 15 հազարանոց ընտրանին մարզվել էր ֆրանսիացի խորհրդատուի հետ, սակայն հիմնական մասը շարունակում էր միջնադարյան սամուրայի մակարդակին մնալ։ Միևնույն ժամանակ Սացումա ու Չոշու տոհմերի զորքերը, թեպետ 3-ը 1-ի հարաբերությամբ թվաքանակով զիջում էին հակառակորդին, սպառազինված էին նորագույն զենքերով։ Անվճռական սկզբի երկրորդ օրը կայսերական նավադրոշը տեղափոխվեց պաշտպանական ջրեր, ու կայսեր բարեկամներից Նիննաջինոմիյա Յոշիաքին հայտարարվեց գլխավոր հրամանատար, առկա ուժերը պաշտոնապես կայսերական բանակ(官軍, քանգուն) դարձնելով։ Ավելին, հավատալով արքունականների, տեղական որոշ դայմոյներ, որ մինչ այդ պահը հավատարիմ էին ու վստահում էին Շոգունին, բռնում են կայսեր կողմը։ Սա ներառում էր Յոդոյի դայմյոյին փետրվարի 5-ին և Ցուի դայմյոյին փետրվարի 6-ին, որոնց ռազմական ուժը կշեռքի նժարները թեքեց կայսեր կողմը։
Փետրվարի 7-ին Տոքուգավա Յոշինոբուն, նեղսրտելով Չոշուին ու Սացումային բաժին հասած կայսերական օժանդակությունից, Քաիյոմարուի տախտակամածի վրա փախնում է Օսաքայից, դուրս գալով Էդոյից։ Հուսահատվելով հրամատարի փախուստից ու դայմյոների դավաճանությունից, Շոգունատը սկսում է նահանջել, նվիրելով Տոբա-Ֆուշիմիի հաղթանակը կայսեր զորքին, չնայած միշտ համարվել է, որ հաղթանակը Շոգունատի գրպանում էր։ Շուտով՝ փետրվարի 8-ին (արևմտյան օրացույցով՝ մարտի 11-ին), գրավվում է Օսաքա ամրոցը, վերջ դնելով Տոբա-Ֆուշիմիի ճակատամարտին։ Մոտավորապես նույն ժամանակ, 1868 թվականի հունվարի 28-ին տեղի է ունենում Ավայի ռազմածովային ճակատամարտը, որի մի կողմում՝ Շոգունատի, մյուս կողմում Սացումա տոհմի նավերն էին։ Սա Ճապոնիայի երկրորդ արդիական նավերով ճակատամարտն էր։ Ճակատամարտը, թեպետ փոքր էր, ավարտվեց Շոգունատի օգտին։
Ամեն դեպքում, հակաօրինական տրամադրվածությունները հետագա մի քանի ամիսներին օտարականների դեմ հարձակումներ են հրահրում։ Տոսա տոհմի սամուրայներից մեկը սպանում է տասնմեկ ֆրանսիացի նավաստու 1868 թվականի մարտի 8-ին, Սաքայ պատահարի ժամանակ։ Տասնհինգ օր անց սըր Հարի Փարքենսը, Բրիտանիայի դեսպանը, Քյոտոյի փողոցներում հարձակման է ենթարկվում սամուրայների խմբի կողմից։
Էդոյի հանձնումը
Միաժամանակ Շոգունատի նավատորմի հրամանատար Էնոմոտո Տաքեաքին հրաժարվում է հանձնել իր բոլոր նավերը։ Նա հանձնում է միայն չորսը, որոնցից մեկը Ֆուջիսանն էր, սակայն հետագայում Տաքեաքին փախնում է նավատորմի մնացորդ 2 հազար մարդկանցով և ութ գոլորշային ռազմանավերով․ Քայտեն, Բանրյու, Չիյոդագատա, Չոգեյ, Քաիյոմարու, Քանրինմարու, Միքահո ու Շինսոքու՝ հյուսիասյին դայմյոի հետ հակահարված հասցնելու հույսով։ Նրան ուղեկցում էին մի քանի ֆրանսիացի խորհրդականներ, մասնավորապես՝ Ժյուր Բրյունեն, ով ապստամբներին միանալու համար պաշտոնապես դուրս է գալիս ֆրանսիական բանակից։
Հյուսիսային դաշինքի դիմադրությունը
Յոշինոբուի հանձնվելուց հետո Ճապոնիան ընդհանուր առմամբ հպատակվեց կայսերական իշխանությանը, սակայն հյուսիսային տոհմերի մի մասը, օգնություն ստանալով Այձու տոհմից, շարունակում են դիմադրությունը։ Մայիսին որոշ դայմյոներ կայսեր դեմ պայքարելու համար դաշինք են կազմում, որի մեջ մտնում են Սենդայ, Յոնեձավա, Այձու, Շոնայ ու Նագաօքա տոհմերը, միասին մոտ 50 հազարանոց զորք հավաքելով։ Արքայազն Կիտաշիրաքավա Յոշիհիսան Տոքուգավա շոգունատի պարտիզանների հետ հյուսիս են նահանջում։ Արքայազնը դառնում է դաշինքի ղեկավարն ու ստանում «Տոբու կայսր» անունը։
Էնոմոտոյի զորքերը միանում են Սենդայ նավահանգստին օգոստոսի 26-ին։ Չնայած հյուսիսային դաշինքը քանակով գերակշռում էր, տխուր սպառազինություն ուներ և հույսը դրել էր կռվի ավանդական մեթոդների վրա։ Վերջին վայրկյանին ստեղծվում են քարերով կրակող փայտե թնդանոթները, որոնք, տեղակայված լինելով պաշտպանության գծերում, շարքից դուրս գալուց առաջ կարող էին կրակել չորսից հինգ անգամ։ Մյուս կողմից Նագաօքայի դայմյոն կարողանում է գերմանացի զինավաճառ Հենղի Շնելից 2 հազար արդիական ֆրանսիական հրացան ու երկու կամ երեք Գատլինգի հրացան ճանկել։
1868 թվականի մայիսին Նագաոքայի դայմյոն Հոքուէցուի ճակատամարտում կայսերական զորքին մեծ կորուստներ է պատճառում, բայց մայիսի 19-ին ամրոցն ի վերջո ընկնում է։ Կայսերական զորքերը շարունակում են դեպի հյուսիս առաջխաղացումը, Բոնարի լեռնանցքում ջախջախելով Շինսենգումիին, ճանապարհ են բացում դեպի Այձուվաքամացու ամրոցը․ Այձուի ճակատամարտը տեղի է ունենում նույն թվականի հոկտեմբերին ու ապակայունացնում Սենդայի դիրքերը։ Կոալիցիան քայքայվում է։ Հոկտեմբերի 12-ին նավատորմը լքում է Սենդայն ու ուղևորվում Հոքքայդո, մոտավորապես հազար հոգանոց զորք ու Շոգունատից նախկինում ցրած երկու նավ՝ Օէ ու Հոո, հետ վերցնելով։ Մնում են Շոգունատի զորքերը՝ Օտորի Կեյսքեի, Շինսենգումիի զորքերը՝ Հիջիքատա Տոշիձոյի, պարտիզանները (յուգեքիտայ)՝ Հիտոմի Քացուտարո հրամանատարությամբ ու մի քանի ֆրանսիացի խորհրդատու։ Նույն ամսին սկսում է Այձուի պաշարումը, երիտասարդ զինվորների՝ Բյաքքոտայի (Սպիտակ վագրեր) մասսայական ինքնասպանությունների ալիք առաջացնելով։ Մոտ մի ամիս տևող կռիվներից հետո նոյեմբերի 6-ին Այձու տոհմը վերջապես ընդունում է իր պարտությունը։
Հոկտեմբերի 26-ին Էդոն վերանվանվում է Տոկիո ու պաշտոնապես սկսվում է Մեյջի ժամանակաշրջանը։
Էձո հանրապետության ստեղծումը
Հոնշուի պարտությունից հետո Էնոմոտո Տաքեաքին մնացած նավատորմով ու ֆրանսիացի խորհրդականներով նահանջում է դեպի Հոքքայդո։ Միասին նրանք կառավարություն են ձևավորում, որ նպատակ ուներ անկախ կղզիների ժողովուրդ ու զարգացող Հոքքայդո ստեղծել։ Պաշտոնապես Էձո հանրապետությունը՝ միակ հանրապետությունը, որ երբևէ եղել է Ճապոնիայում, հիմնված է ամերիկյան մոդելին։ Ձայների գերակշիռ մեծամասնությամբ առաջին նախագահ է ընտրվում Էնոմոտոն։ Հանրապետությունը փորձում էր օտարերկրյա, մասնավորապես՝ բրիտանական, ֆրանսիական ու ռուսական, ներկայացուցիչներ ունենալ, բայց որևէ միջազգային ճանաչում կամ սատարում չստացավ։ Էնոմոտոն առաջարկում էր հողերը հանձնել Տոքուգավային՝ կայսերական տիրապետության տակ, սակայն կառավարությունը մերժում է նրան։
Ձմռանը կենտրոնում նոր Գորյոքաքու ամրոցը կառուցելով նրանք ամրացնում են Հաքոդատե թերակղզու հարավային ափը։ Չորս ջոկատների բաժանված զորքերը գտնվում էին ֆրանսա-ճապոնական հրամանատարության տակ․ փոխհրամանատար Օտորի Կեյսքեն ենթարկվում էր ֆրանսիացի Ժուլես Բրունետին։ Ջոկատներից յուրաքանչյուրը ուներ ֆրանսիացի ղեկավար ու բաժանված էր երկու հավասար մասին՝ ճապոնացի ենթաղեկավարով։
Վերջնական պարտությունն ու հանձնումը
Կայսերական նավատորմը հասնում է Միյաքո նավահանգիստ մարտի 20-ին, սակայն, տեղյակ լինելով ժամանման մասին, Էձոյի ապստամբները Քոտեցուի գրավման խիզախ ծրագիր են մշակում։ Շինսենգումիի հրամանատար Հիջիքատա Տոշիձոյի հրամանատարությամբ երեք ռազմանավեր ուղարկվում են հանկարծակի հարձակման համար։ Սկսվում է այն, ինչ հայտնի է որպես Միյաքոյի ծովային ճակատամարտ։ Տոքուգավան ճակատամարտում պարտություն է կրում, անկարող լինելով սամուրայներով դիմակայել արդիական հրացաններին։
Շուտով կայսերական ուժերը համախմբվեցին հիմնական Ճապոնիայում և 1869 թվականի ապրիլին մոտ 7 հազարանոց հետևակ ու նավատորմ են ուղարկում՝ սկսելով Հաքոդատեի ճակատամարտը։ Արագ առաջխաղացում ապրելով, նրանք հաղթում են Հաքոդատե Բայի ծովային ճակատամարտը՝ Ճապոնիայի առաջին լայնամասշտաբ ճակատամարտն արդիական ջրային սպառազինությամբ։ Գորյոքաքու ամրոցը պաշարվում է մնացած 8 հարյուր մարդկանցով։ Ընկալելով իրավիճակի ձեռքից գնալու փաստը, ֆրանսիացի խորհրդականները՝ Դուպետիտ Տոարեսի գլխավորությամբ ու Հաքոդատե Բայում տեղակայված ֆրանսիական Քյոտլոգոն նավի վրա, նահանջում են նախ Յոքոհամա, ապա՝ Ֆրանսիա։ Ճապոնացիների խնդրում են, որպեսզի փախստականներին արդարադատության ձեռքը հանձնեն իրենց հայրենիքում։ Սակայն հայրենիքը այնքան էլ տխուր չէր զավակների՝ Ճապոնիայում ծավալված գործողությամբ․ խորհրդականները որևէ պատիժ չեն կրում։
Էնոմոտոն վճռական տրամադրված էր մինչև վերջ պայքարելուն, ու իր արժեքավոր ապրանքներն պահպանելու համար ուղարկում է հակառակորդներին։ Օրինակ, Հոլանդիայից բերված Ռազմածովային Ծածկագրերը Էնոմոտոն վստահեց կայսերական գեներալ Քուրոդա Քիյոտաքային։ Բայց Օտորին համոզում էր նրան հանձնվել, ասելով, որ պարտության միջով ապրելու որոշումն իրական քաջությունն է․ «եթե անելիքդ մահանալն է, երբ ուզես՝ կանես»։ Էնոմոտոն հանձնվեց 1869 թվականի մայիսի 18-ին, ընդունելով Մեյջի կայսեր գերակայությունը։ Էձո հանրապետությունը դադարեց գոյություն ունենալուց նույն թվականի հունիսի 27-ին։
Երկրորդ հունձ
Հաղթանակից հետո նոր կառավարությունը ձգտում է միավորել երկիրը կայսերական իշխանության եզակի, լեգիտիմ ու հզոր օրենքի տակ։ 1868 թվականի ավարտին կայսեր նստավայրը արագորեն Քյոտոյից տեղափոխվում է Տոկիո։ Տոհմերի ռազմական ու քաղաքական ուժն աստիճանաբար վերացվում է, և տոհմական կայլվածքներն իրենք իրենց շուտով վերածվում են պրեֆեկտուրաների, որոնց ղեկավարներին նշանակում է կայսրը։ Հիմնական բարեփոխումը սամուրայ դասակարգի վերացումն ու ունեցվածքի բռնագրավումն էր։ Չնայած որոշները զբաղեցրեցին ձեռնարկատիրական կամ ադմինիստրատիվ պաշտոններ, շատերը մահացան աղքատության մեջ։ Սացումա, Չոշու ու Տոսա տոհմերը՝ պատերազմի որոշիչ մասնակիցները, հակամարտությանը հաջորդող մի քանի տասնամյակում օկուպացրին կառավարության առանցքային պաշտոնները։ Այդ իրավիճակը, երբեմն կոչվելով Մեյջի խմբիշխանություն, վերաճում է գենրո կառույցի։ 1869 թվականին Բոշին պատերազմի զոհերի հիշատակին Տոկիոյում կառուցվում է Յասուքունի տաճարը։
Շոգունի պարտիզանների նախկին առաջնորդները բանտարկվում են, սակայն հիմնականում խուսափում են մահապատժից։ Այդ բարությունը պայմանավորված էր Սայգո Տաքամորիի ու Իվաքուրա Տոմոմիի հաստատակամությամբ, սակայն ավելի ծանրակշիռ էր բրիտանացի պատվիրակ Հենրի Փարքերսի խորհուրդը։ Նա դիմել է Սայգոյին Էռնեստ Սատոուի խոսքերով․ «Քեյքիի (Յոշինոբուի) կամ նրա համախոհների նկատմամբ խստությունը, հատկապես՝ անհատական պատիժը, կնսեմացնի նոր կառավարության հեղինակությունը եվրոպական ուժերի աչքում»։ Երկու կամ երեք տարի բանտում անց կացնելոց հետո նախկին ապստամբների մեծ մասը պաշտոններ է ստանում նոր կառավարությունում, ոմանք էլ հոյակապ կարիերա են ստեղծում։ Էնոմոտո Տաքեաքին կլինի կրթության նախարար և պատվիրակ Ռուսաստանում ու Չինաստանում։
Կայսրը օտարականներին երկրից հեռացնելու խոստացած քաղաքականությանը հետամուտ չի լինում։ Փոխարենը «հարուստ երկիր, ուժեղ բանակ» (ճապ․՝ 富国強兵, ֆուքոքու քյոհեյ) նշանաբանով սկսվում է շարունակական արդիականացման շատ ավելի պրոգրեսիվ քաղաքականություն ու անհավասար պայմանագրերի վերանայումը։ Օտարականների նկատմամբ դիրքորոշման փոփոխությունը սկսվեց քաղացիական պատերազմի առաջին օրերին։ 1868 թվականի ապրիլի 8-ին Քյոտոյում, հետո ամբողջ երկրում օտարականների նկատմամբ բռնությունը դատապարտող ցուցանակներ են կանգնեցվում։ Հակամրտության ընթացքում Մեյջի կայսրը նախ Քյոտոյում, ապա՝ Օսաքայում ու Տոկիոյում անձամբ հանդիպում է եվրոպացի պատվիրակների հետ։ Ինչպես նաև աննախադեպ էր Տոկիոյում կայսեր Էդինբուրգի դուքս Ալֆրեդի ընդունումը որպես «արյամբ հավասարի»։
Չնայած վաղ Մեյջի ժամանակաշրջանը կայսրության ու օտարականների հարաբերության մեջ որոշ ջերմություն մտցրեց, Ֆրանսիայի Շոգունատին ցուցաբերած օգնության պատճառով վերջինիս հետ հարաբերությունները ժամանակավորապես սառեցին։ Ամեն դեպքում, շուտով՝ 1874 թվականին, հրավիրվում է երկրորդ ռազմական առաքելությունը և երրորդը՝ 1884 թվականին։ Բարձր մակարդակից փոխազդեցությունը վերսկսվեց մոտավորապես 1886 թվականին, երբ Ֆրանսիան օգնեց Ճապոնիայի կայսերական ռազամածովային ուժերի առաջին լայնամասշտաբ արդիական նավատորմը կառուցել։ Երկրի արդիականացման քաղաքականությունը սկսել էր Շոգունատի կառավարության վերջին տարիներին ու Մեյջի կառավարությունը պարզապես որդեգրեց այն։
Իր թագադրմանը կայսրը կանոնադրությանը երդում է տալիս՝ խորհրդակցական հավաքներ կոչելով, հասարակության հնարավորությունների լայնացում, «անցյալի չար սովորույթների» վերացում ու ամբողջ աշխարհով «կայսերական կառավարության հիմքերն ամրացնելու» համար գիտելիք փնտրել խոստանալով։ Մեյջի կառավարության հայտնի բարեփոխություններից էին 1871 թվականին տոհմական կառավարման համակարգի վերացումը կամ պարտադիր կրթությունն ու կոնֆուցիական դասակարգման արգելումը։ Բարեփոխումներն իրենց գագաթնակետին հասան 1889 թվականի Մեյջի սահմանադրության ընդունմամբ։ Ամեն դեպքում, չնայած կայերական կառավարությանը սամուրայների ցուցաբերած օժանդակությանը, առաջին Մեյջի բարեփոխություններն ավելի շատ նրանց դեմ էին, քան կողմ․ հասարակ զինակոչիկներով հավաքած բանակի կազմումը․․․
Մարսիկո Նուովո
Մարսիկո Նուովո (Marsico Nuovo), կոմունա Իտալիայում, Բազիլիկատա մարզում՝ Պոտենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 5134 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը կազմում է 51 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 101 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 85052։ Հեռախոսային կոդը՝ 0975։
Բնակավայրի հովանավորն է համարվում սուրբ Յանվարիուսը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 26-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Love, Love, Love (երգ, Ջեյմս Բլանտ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2008 սինգլներ Կատեգորիա:Ջեյմս Բլանտի երգեր
Իմրե Ամոշ
Կենսագրություն
Իմրե Ամոշը ծնվել է 1907 թվականին Հունգարիայի Նադկալլո քաղաքում։ 1930-ական թվականների սկզբին սովորել է կերպարվեստի դպրոցում։ Նրա ուսուցիչն էր Դյուլա Ռուդնային։ Ամուսնացել է նկարչուհի Մարգիտ Աննեի հետ։ 1936 թվականին դարձել է «Նկարիչների նոր հասարակությության» անդամ։ Ամռանը ապրել և աշխատել է Սենտենդրում։ 1937 թվականին այցելել է Փարիզ, որտեղ հանդիպել է ֆրանսիացի նկարիչ Մարկ Շագալի հետ։
1940 թվականին՝ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, ուղարկվել է Վոյեվոդինայի աշխաատանքնային ճամբար, իսկ 1944 թվականին արտաքսվել է Թյուրինգիայի Օրդրուֆ համակենտրոնացման ճամբարը, որտեղ և մահացել է 37 տարեկան հասակում։
1930-ական թվականների կեսերին իր ստեղծագործությունները գտնվում էին Մարկ Շագալի ազդեցության տակ։ 1940-ականներին նկարել է պատերազմների սարսափների մասին։ Այդ նկարներից են՝ «Մութ ժամանակներ», «Խուսափելով», «Պատերազմ»։
Սենտենդրում բացվել է Իմրե Ամոշի և Մարգիտ Աննեի թանգարանը, որտեղ ցուցադրվում է նրանց կողմից նկարված որոշ նկարներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարացի նկարիչներ Կատեգորիա:Հոլոքոստի զոհեր
Կապիկ Ֆիպսը
Կապիկ Ֆիպսը (Ahvipoeg Fips), խորհրդային տիկնիկային մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել 1968 թվականին, ռեժիսոր Էլբերտ Տուգանովի կողմից, «Տալլինֆիլմ» ստուդիայում, ըստ գերմանացի նկարիչ և գրող Վիլհելմ Բուշի համանուն կոմիքս-հեքիաթի մոտիվների։
Սյուժե
Մուլտֆիլմը պատմում է չարաճճի կապիկի մասին, որի Աֆրիկայի ջունգլիներնից բերել են քաղաքակրթված քաղաք, որտեղ նա ստիպված էր մի քանի տերեր փոխել։ Բայց իրական կապիկը երբեք չի մոռանա իր ջունգլին․․․
Քննադատություն
Այս աշխատանքում նկատվում է չեխ անիմատոր Յիրժի Տրնկայի ազդեցությունը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր կապիկների մասին Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Տիկնիկային մուլտֆիլմեր
Բառսիալ դե լա Լոմա
Բառսիալ դե լա Լոմա (իսպ.`Barcial de la Loma), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում` Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար մարզում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տերրա դե Կամպոս շրջանում։ Զբաղեցնում է 27.28 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը՝ 130 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 66 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Ողջի (Շիրակի մարզ)
Ողջի (նախկին անվանումը` Օղչօղլի), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության|ի Շիրակի մարզի Ամասիայի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Գյումրիից մոտ 5 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ախուրիկ գետի հովտում։ Ողջի է վերանվանվել 1991 թ. ապրիլի 3-ին ։
Պատմություն
Շիրակի մարզի Ողջի գյուղը 1988 թ. աղետալի երկրաշարժից հետո լիովին ավերվել է, գյուղը վերականգնել են ուկրաինացիները՝ առանձնատներ են կառուցել, որտեղ տեղացիների հետ միասին բնակություն են հաստատել մարզի տարբեր բնակավայրերից անօթևան մնացած և Ադրբեջանից բռնագաղթած ընտանիքները։
2003 թ. սեպտեմբերի 26-ին Լոնդոնում գործող «Հայաստանի բարեկամներ» հիմնադրամը Ողջի գյուղում մանկապարտեզ բացեց։ Մանկապարտեզը կառուցվել է թեհրանաբնակ Սեդա Կուկունյանի նվիրատվությամբ, որն այն հիմնադրել է վաղամեռիկ եղբոր՝ Հենրիկ Կուկունյանի հիշատակին։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Ողջիի մշտական բնակչությունը կազմել է 548, առկա բնակչությունը` 436 մարդ ։ Մինչև 1988-1989 թթ. եղել է ադրբեջանաբնակ, այնուհետ հաստատվել են Ադրբեջանից բռնագաղթած, Վրաստանի Ախալքալաքի և Բոգդանովկայի շրջանների գյուղերից եկած բնակիչներ ։
Ողջիի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Գյուղի բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ և հողագործությամբ։ Ողջին գտնվում է սահմանից 500 մ հեռավորության վրա, սակայն սահմանամերձ գյուղի կարգավիճակ չունի։
Ողջի գյուղում կա 1140 հա գյուղատնտեսական նշանակության հող, որից 740 հա 2010 թվականին օգտագործվել է բազմամյա և միամյա կուլտուրաներ ցանելու համար։
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի, կերային կուլտուրաների, շաքարի ճակնդեղի մշակությամբ և պտղաբուծությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամասիայի շրջան
Նիկոլայ Տագանցև
Տագանցև Նիկոլայ Ստեպանովիչ (Николай Степанович Таганцев, ), ռուս իրավաբան, քրեաբան, քրեական իրավունքի գիտության դասական ուղղության ներկայացուցիչ։
Դասավանդել է Պետերբուրգի համալսարանում (1867-1882 թթ.)։ 1881 թվականից ծառայել է արդարադատության նախարարությունում, 1906 թվականից եղել պետական խորհրդի անդամ։ Ղեկավարել է Պետերբուրգի իրավաբանական ընկերության քրեական բաժանմունքը։ 1915-1917 թվականներին՝ քրեագետների ռուսական խմբի պատվավոր նախագահ։ Տագանցևն ունեցել է լիբերալ հայացքներ․ «193-ի դատավարությանը» (1877-1878 թթ.) մասնակցել է որպես պաշտպան, արտահայտվել մահապատժի դեմ, ուշադրություն դարձրել մանկական հանցագործության դեմ պայքարին։ Տագանցևը նախաձեռնել և մասնակցել է 1903 թվականի քրեական օրենսգրքի կազմմանը։ Մասնակցել է քրեական-դատավարական օրենսդրության վերանայման, ֆաբրիկային օրենսդրության և այլ օրենսդրական ակտերի մշակմանը։
Կատեգորիա:1843 ծնունդներ Կատեգորիա:1923 մահեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի իրավաբաններ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Բռնցքամարտի Ռուսաստանի առաջնություն 2015
Բռնցքամարտի Ռուսաստանի առաջնություն 2015, անցկացվել է 2015 թվականի նոյեմբերի 20-ից 29-ը Սամարա քաղաքում։
Հղումներ
Կատեգորիա:2015 բռնցքամարտում
Բոլիվուդ
Բոլիվուդ (बॉलीवुड, بالیوڈ, Bollywood), Հնդկաստանի Մումբայ քաղաքի (նախկինում՝ Բոմբեյ) կինոարդյունաբերության կենտրոնն է։ Անվանումը որոշվել է ԱՄՆ-ի կինեմատոգրաֆիայի՝ Հոլիվուդի համանմանությամբ։ Անվանումը ստացել են Բոմբեյ և Հոլիվուդ անվանումներից  ։
Բոմբեյի կինեմատոգրաֆիայի, Հոլիվուդի և Բոմբեյի խաչասերված՝ Բոլիվուդ անվանմամբ 1970-ական թվականներին կնքել է հնդիկ կինոքննադատներից մեկը։ Բոլիվուդի կինոնկարները ունեն մի քանի բնորոշ առանձնահատկություններ։ Դրանց մի մասը մյուզիքլ է, այսինքն ֆիլմի սյուժեում ընդգրկված են երաժշտական համարներ։ Երկու մասի բաժանված կինոնկարը շարունակվում է մոտ 4 ժամ։ Սյուժեներում կիրառվում են հնդկական դասական թատրոնին բնորոշ թեմաներ. չարի դեմ բարու պայքարը, սիրո պայքար և այլն։ Բացի այդ, հայտնի է, որ Բոլիվուդի պրոդյուսերները աշխատում են ինչպես Հնդկաստանի, այնպես էլ ողջ Ասիայի և Աֆրիկայի լայն զանգվածների համար։
Բոլիվուդի ամենահայտնի կինոստուդիաները համարվում են Filmalaya և Film City, որոնք գտնվում են Մումբայի հյուսիսային մասում։ Բոլիվուդի կինոստուդիաներում տարեկան նկարահանվում են շուրջ 200 կինոնկարներ, հիմնականում Հինդի լեզվով, ավելի քիչ՝ ուրդու և պանջաբի լեզուներով։ Հինդի լեզվով նկարահանված կինոնկարների տարեկան եկամուտը կազմում է մի քանի միլիարդ դոլար, ընդ որում տարեցտարի եկամուտն ավելանում է՝ շնորհիվ ավելի հաջողված ֆիլմերի։ 2009 թվականին լույս տեսած «Երեք հիմարներ» ֆիլմը, որի ռեժիսորը Ռաջկումարա Խիրանին էր, առաջին անգամ հատել է երեք միլիարդ հնդկական ռուփիի սահմանը, որը համարժեք է 65 միլիոն դոլարի։ Ֆիլմը մի քանի տարի շարունակ համարվում էր Հնդկաստանի ամենաեկամտաբեր ֆիլմը, մինչև 2013 թվականին իր տեղը զիջեց «Ченнайский экспресс», «Байкеры 3» և 2014 թվականին՝  «Пикей» ֆիլմերին, որոնց ռեժիսորը կրկին Ռաջկումարա Խիրանին էր։
Պատմությունը
Հնդկական կինոյի պատմությունը սկիզբ է առել 1899 թվականից՝ կարճամետրաժ վավերագրական ֆիլմերի արտադրությամբ, որոնց ռեժիսորը Հ. Ս. Բհատվադեկարն էր՝ ավելի շատ հայտնի որպես Սավե-Դադա։ Առաջին լիամետրաժ համր հնդկական ֆիլմը «Ռաջա Հանրիշչանդրա»-ն էր, որը նկարահանվել էր 1913 թվականին։ Ֆիլմի հեղինակը Դադասահեբ Փհալկեն էր, ով միաժամանակ համարվում էր ֆիլմի պրոդյուսերը, ռեժիսորը, օպերատորը, խմբագիրը։ Չգտնելով համապատասխան կանանց, ովքեր կհամաձայնեին նկարահանվել ֆիլմում՝ այստեղ բոլոր կանացի դերակատարները կերպարանափոխված երիտասարդներն էին։ Փհալկեի առաջին ֆիլմի նկարահանումներն անց են կացվել Բոմբեում, հետագայում նա իր ստուդիան տեղափոխում է Նասիկ։ Տարեվերջին Փհալկեն թողարկում է իր երկրորդ ֆիլմը՝ «Մոհինի Բհասմասուր», որի նկարահանումներին մասնակցում էին երկու դերասանուհիներ՝ Դուրգաբաին և նրա աղջիկը՝ Կամլուն, որոնց Փհալկեն դժվարությամբ էր համոզել նկարահանվել ֆիլմում։ Այնուհետև սկիզբ առած առաջին համաշխարհային պատերազմը դանդաղեցրեց հնդկական կինոյի զարգացումը, ինչը հանգեցրեց ֆիլմարտադրության դադարեցմանը, և Փհալկեին միայն 1917 թվականին հաջողվեց վերադառնալ ֆիլմարտադրության ոլորտ։ Պատերազմից հետո ֆիլմարտադրությամբ զբաղվում էին այլ հնդիկներ ևս, ի հայտ էին եկել առաջին կինոընկերությունները։ 1910-ական թվականների վերջին թողարկվել էին մոտավորապես 25 ֆիլմեր, որոնց որակը տարեցտարի բարելավվում էր։ 1918 թվականին ընդունվեց «Հնդկական կինոարտադրության մասին ակտ»-ը, որն արգելում էր այնպիսի ֆիլմերի ցուցադրությունը, որոնք նախնական սերտիֆիկացիա չեն անցել։
Արդեն 1930 թվականին երկրում տարեկան արտադրվում էր 200 կինոնկար։ 1930 թվականի մարտի 14-ին լույս տեսավ առաջին հնչյունային հնդկական ֆիլմը՝ «Երկրի Լույսը», որի ռեժիսորը ֆիլմարտադրության բնագավառում մեծ հաջողությունների հասած Արդեշիրա Իրանին էր։ Այդ նույն թվականին լույս էին տեսել 27 հնչյունային ֆիլմեր, որոնցից 22-ը՝ հինդի լեզվով։ Ֆիլմերում ձայնային երանգների առկայությունը նվազեցրեց նկարների բացատրությունները կարդալը։ Այն ամենից առաջ գրավում էր անգրագետ հնդիկներին, և հենց նրանց շնորհիվ էլ մեծացավ հնչյունային ֆիլմերի պահանջարկը կինոարտադրության մեջ։ Հնչյունային ֆիլմերի ժողովրդականությունը մի շարք կինոարտադրողների ստիպեց հնչյունականացնել համր ֆիլմերը, սակայն այդ գործում հաջողության չհասան։ Համր ֆիլմերի արտադրությունը քիչ քիչ նվազեց և 1934 թվականին վերջնականապես ավարտվեց։
1934 թվականին Ռաջնարայան Դուբեյը, Հիմանսու Ռայը և նրա կինը՝ Դևիկա Ռանին հիմնադրեցին  Bombay Talkies ստուդիան, որտեղ իրենց կարիերան սկսեցին Դիլիպ Կումարը, Ռաջ Կապուրը, Դև Անանդը և մի շարք այլ հայտնի կինոգործիչներ։ Մեկ տարի առաջ Ռայ ամուսինները կերտել են գլխավոր դերասանների կերպարները առաջին բրիտանա-հնդկական ֆիլմում՝ «Ճակատագիր»  (англ. Karma): Հնդկաստանում ֆիլմը լույս տեսավ  «Օձի մեղեդին» անվամբ (հինդի լեզվովNaagan Ki Raagini): Ֆիլմը գրավել էր մամուլի և այլազգի ֆիլմասերների ուշադրությունը, սակայն հաջողությունների չհասավ հայրենիքում։ «Ճակատագիր»-ը մեծ դեր է խաղացել հնդկական կինոյի պատմության մեջ՝ շնորհիվ գլխավոր դերասանների համբույրի տեսարանի, որը տևել է 4 րոպե։ Հնդկաստանի անկախացումից հետո ֆիլմարտադրությունը դարձավ ավելի պահպանողական։ 1952 թվականի ֆիլմոգրաֆիայի մասին ակտը արգելեց ֆիլմում համբույրի տեսարանները, քանի որ համարվում էր «անպարկեշտ»։
1937 թվականին Արդեշիր Իրանին տեղական կինոյում նշանավորվեց ևս մեկ հեղափոխական ձեռքբերմամբ. նկարահանեց առաջին գունավոր ֆիլմը հինդի լեզվով՝ «Քրիստոնյայի աղջիկը» (англ. Kisan Kanya): Հաջորդ տարի նա թողարկեց ևս մեկ գունավոր ֆիլմ, սակայն երկու ֆիլմերն էլ հաջողություն չունեցան։ Գունավոր ֆիլմերի նկարահանումները ժամանակավորապես դադարեցին, սակայն այն հաջողություն ունեցավ միայն 1950-ականներին։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմը բացասական ազդեցություն ունեցավ կինոմատոգրաֆիայի վրա։ Գաղութային իշխանություն ունեցողները յուրահատուկ ուշադրություն էին դարձնում վավերագրական ֆիլմերին, որոնցում պրոպագանդվում էին անգլիացիների և համախոհների ռազմական հաջողությունները։ Քաղաքական գրաքննությունը խստացվեց. ազգային-հայրենասիրական բովանդակությամբ երգերը,և ցանկացած նշում Մահաթմա Գանդիի մասին արգելվեցին։ Հնարավորություն չունենալով արտադրել արդիական և ընթացիկ թեմաներով ֆիլմեր՝ կինոարտադրողներն արտադրում էին բացառապես թեթև ժամանցային ֆիլմեր, որոնք ողողված էին երգերով և պարերով։ Բացի այդ, խնդիրներ առաջացան ֆիլմերի հետ, որոնց արտադրությունը Հնդկաստանի սահմաններից դուրս էր։ Ֆիլմի դեֆիցիտը առաջացրել էր կարճամետրաժ ֆիլմերի և գովազդային հայտարարությունների նկարահանման արգելք։ Սակայն ինֆլյացիան և պատերազմական դժվարությունները հանգեցրին դրամարկղի պարունակության ավելացմանը, ինչը հանգեցրել է վարձույթի տևողության ավելացմանը։ Այդ ժամանակի հատկանշական ռեկորդը պատկանում է 1943 թվականի Գյանա Մուկերջիի «Ճակատագիր» (англ. Kismet) ֆիլմին, որը կինոթատրոնների էկրաններին առանց դադարի ցուցադրվել է 192 շաբաթ։
Հնդկական կինոյի ոսկեդարը
1940-ական թվականների վերջից մինչև 1960-ական թվականները համարվում է հնդկական ֆիլմի ոսկեդարը։ Այդ ժամանակահատվածում նկարահանվել են մի շարք հայտնի ֆիլմեր, որոնք ներկայումս համարվում են դասական ժանրի։ 1951 թվականին լույս տեսած «Թափառաշրջիկը» Ռաջ Կապուրի ֆիլմը, որն ինչպես ժամանցային, այնպես էլ սոցիալական ֆիլմ էր, համարվում էր դրամարկղային ռեկորդակիր ֆիլմ ինչպես Հնդկաստանում, այնպես էլ Հնդկաստանի սահմաններից դուրս։ Այս ֆիլմն առաջադրվել է Կաննի կինոփառատոնի Ոսկե արմավենու ճյուղի։ Ֆիլմում ստեղծված պատկերները մեծ ազդեցություն են ունեցել կինոլսարանի վրա, և նույնիսկ սպաստել է հագուստի նոր ոճի ստեղծմանը։ Մեհբուբ Խանի «Մայր Հնդկաստան» ֆիլմը միջազգային կինոփառատոններում արժանացել է մի շարք մրցանակների, մասնավորապես Օսկարի՝ որպես օտար լեզվով լավագույն ֆիլմ (1957)։