cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դրազարկի գրչության կենտրոն
Պատմություն
Վերջին ձեռագիրը 1371 թվականից է։ Մատենադարանում են պահվում նաև Դրազարկի գրչության կենտրոնում ընդօրինակված մի շարք ձեռագրեր (ձեռագիր № 154, 199, 1576, 3792, 3845, 3929, 5736, 6290, 10524)՝ Ավետարաններ, Շարակնոցներ, Մանրուսում­ներ, Մեկնություններ. հնագույններից է Նարեկացու «Մատեան ողբերգութեան» պոեմը։
Կատեգորիա:Հայ գրչության կենտրոններ
Ասիսի մարզ
Ասիսի ագլոմերացիա(Mesorregião de Assis) վարչական մեզոշրջան Բրազիլիայում, մտնում է Սան Պաուլո նահանգի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 560.638 հազար մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 12710.210 կմ²։ Բնակչության խտությունը 44.1 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի մեզոշրջաններ
Երնջակ (գետ)
Երնջակ, Ալենջիչայ, Ալընճաչայ, Ալընճիչայ, Ալընջաչայ, Ալընճաչայ, գետ է Ադրբեջանի Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Ջուղայի շրջանում։ Սկզբնավորվում է Զանգեզուրի լեռնաշղթայի 2800 մ բարձրություն ունեցող ձորակներից, Երնջակ լեռնագագաթից լանջերից։ Արաքսի ձախափնյա այս գետը սնող վտակները Զավաչրիի ու Անկուզիբի ոչ մեծ գետակներն են։ Ունի 62 կմ երկարություն։ Հոսում է հարավ-արևմտյան կողմից Երնջակ ձորահովտով Ջուղա քաղաքի մոտ միախառնվում է Արաքսին։ Լեռնային է, արագահոս։ Ունի խիստ ռեժիմ։ Երնջակը Նախիջևանի գետերից երկարությամբ երկրորդ երկար գետն է։ Անունը առաջացել է Երնջակ ամրոցի անունից ։
Գետի վրա՝ Շահկերտ գյուղի մոտ, կառուցվում է ջրամբար, որը ունենալու է մոտ 14 միլիոն խորանարդ ջրատարողունակություն։ Գետի ջրերով է ոռոգվում ավելի քան 2500 հա տարածք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Արաքս գետի վտակներ Կատեգորիա:Ջուղայի շրջան
Պատմություն Թելամաքի որդվո հուլիսի
«Պատմություն Թելամաքի որդվո հուլիսի», արքայազն Ֆրանչեսկո Ֆենելոնի երկհատոր գիրքը՝ Ֆրանսիայի արքայազն Տելեմաքի մասին։
Իտալերենից և ֆրանսերենից թարգմնություն՝ Մարգար Երևանցու։
Պատմություն
Առաջին անգամ տպագրվել է 1793 թվականին Նոր Նախիջևանում՝ Սուրբ Խաչ վանքի տպարանում (Ա և Բ հատորները՝ 1 գրքով, 371 էջ, 4օ, 21 x 13,5 սմ)։
Վերահրատարակվել է նույն տպարանում՝ առանձին-առանձին. 1794 թվականին՝ Ա հատորը (264 էջ, 4օ, 16,3 x 11 սմ), 1795 թվականին՝ Բ հատորը (259 էջ, 4օ, 16,3 x 11 սմ)։
Դրամատուրգիա (հանդես)
Պատմություն
Լույս է տեսնում 2000 թվականից Երևանում։ Հիմնադիր-խմբագիր՝ Կարինե Խոդիկյան։
Յանիս Ակուրատերսի թանգարան
Յանիս Ակուրատերսի թանգարան (Jāņa Akuratera muzejs), հուշային տուն-թանգարան, որի ցուցադրությունները նվիրված են լատիշ գրող Յանիս Ակուրատերսի կյանքին և գործունեությանը։
Դրամատուրգիա (հանդես)
Պատմություն
Ներկայացնում է հայ թատերագիրների անտիպ պիեսները (մինչ օրս՝ ավելի քան 250)։ Ունի «Մեր օրերի թատրոնը», «Վարք մեծաց», թարգմանչական պիեսների, թատերախոսության բաժիններ։
Յանիս Ակուրատերսի թանգարան
Թանգարանի մասին
Թանգարանը բացվել է 1991 թվականին և համարվել է Գրականության և արվեստի թանգարանի մասնաճյուղը։ 2009 թվականից ընդգրկվել է Լատվիայի հուշահամալիր թանգարանների միավորման մեջ։ Տեղակայված է Յանիս Ակուրատերսի ընտանիքի սեփական փայտե տանը, որը կառուցվել է 1933 թվականին ճարտարապետ Վերներ Վիտանդի նախագծով, Տորնյակալնսում՝ Դաուգավայի ձախ ափին։ Թանգարանի ցուցադրությունները տեղակայված են տան երկու հարկերում գտնվող հինգ սենյակներում ։ Թանգարանում ներկայացված կտավների հավաքածուում ընդգրկված են Նիկոլաս Ստրունկեի իտալական քաղաքների էսքիզները, Օլգերտ Սալդավսի քաղաքային ուրվանկարները, Օսկար Կալեյսայի լատգալյան բնանկարները, Գեորգի Շենբերգի վրձնին պատկանող գրողի դիմանկարը, Վալդեմար Տոնեի Լայմա Ակուրատերեի դիմանկարը և այլ հեղինակների մի շարք ստեղծագործություններ։
Դրամատուրգիա (հանդես)
Պատմություն
Կատեգորիա:Հայկական հանդեսներ
Յանիս Ակուրատերսի թանգարան
Թանգարանի մասին
Թանգարանը հիմնականում շեշտը դնում է դպրոցականների և աշակերտների հետ աշխատանքների վրա, կազմակերպում է տարբեր բնույթի թեմատիկ ցուցահանդեսներ և պոեզիայի երեկոներ։ Որոշ հեռավորության վրա գտնվող գրող Օյար Վացիետիսի տուն-թանգարան հուշահամալիրի հետ համատեղ կազմակերպվում են մշակութային միջոցառումներ, ինչպես օրինակ ավանդական դարձած «Թանգարանային գիշեր»-ը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1991 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Լատվիայի թանգարաններ
Sehnsucht (Lacrimosa)
Sehnsucht - շվեյցարական Lacrimosa խմբի տասներորդ ալբոմն է, թողարկվել է 2009 թ. մայիսի 8-ին Շվեյցարիայում «Hall of Sermon» լեյբլի կողմից։ Ալբոմն ներառում է 10 երգ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2009 ալբոմներ Կատեգորիա:Lacrimosa ալբոմներ
Զավաչրի (գետ)
Զավաչրի, գետ է Երնջակ գավառում։ Սկզբնավորվում է Զանգեզուրի լեռնաշղթայի ձորակներից։ Երնջակ գետի աջակողմյան վտակն է և ունի մոտ 10 կմ երկարություն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Երնջակ գետի վտակներ Կատեգորիա:Ջուղայի շրջան
Մուկոիդներ
Մուկոիդներ՝ (լատ․ mucus — լորձ), կենսաբանական տարբեր օբյեկտներում (ձվի սպիտակուց, աչքի եղջերաթաղանթ, կռճիկային հյուսվածքներ, արյան պլազմա են) պարունակվող ածխաջրասպիտակուցային միացությունների հնացած անվանումը։ Ելնելով քիմիական կառուցվածքի առանձնահատկություններից՝ առաջարկված է մուկոիդները անվանել մուկոբազմաշաքարներ կամ գլիկոպրոտեիդներ։
Կատեգորիա:Սպիտակուցներ
Դիբրովա (գյուղ, Չեմերովեցի շրջան)
Դիբրովա (Діброва), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1963 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սարգիս Քոչարյան
Սարգիս Ավետի Քոչարյան (1901, հունիսի 20 (հուլիսի 3), Թիֆլիս - 1977, մայիսի 7, Երևան), հայ դերասան, թատերական գործիչ, ռեժիսոր, մանկավարժ, պրոֆեսոր (1968)։ ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1941)։
Կենսագրություն
1935 թվականին ավարտել է Մոսկվայի թատերարվեստի ինստիտուտը։ 1921 թվականից Խաղացել է Թիֆլիսի, Լենինականի և Բաքվի թատրոններում, 1935 թվականից՝ Երևանի բանվորական թատրոնի ռեժիսոր, 1937-1948 թվականներին՝ ԵՊԹՀ գլխավոր ռեժիսոր (նաև հիմնադիրներից է), 1944 թվականից դասավանդել է Երևանի թատերական ինստիտուտում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ թատերական գործիչներ Կատեգորիա:1901 ծնունդներ Կատեգորիա:Թիֆլիս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Հայ ռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ
Իևլևո (գյուղ, Բոգորոդիցկի շրջան)
Իևլևո (Иевлево), գյուղ Ռուսաստանի, Տուլայի մարզի Բոգորոդիցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տուլայի մարզի Բոգորոդիցկի շրջանի բնակավայրեր
Քեշիշան
Քեշիշան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում կամ Բայազետի գավառի Այնթափի գավառակում։ Գտնվում էր Խնուս քաղաքից 48 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 21 տուն քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Էքյուզ-Էորեն
Էքյուզ-Էորեն, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ահուլա
Ահուլա (Ahula), գյուղ Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Ալբու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 294 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յարվամաա նահանգի Ալբու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Պատմություն կայսերն Փոնցիանոսի
«Պատմություն կայսերն Փոնցիանոսի», Փոնցիանոս կայսեր պատմությունը՝ շարադրված առակներով։
Պատմություն
Տիտղոսաթերթին՝ «Գիրք պատմութեան կայսերն Փոնցիանոսի, եւ կնոջն, եւ որդւոյն Դիոկղետիանոսի...» (184 էջ, 8օ, 12,3 x 7,3 սմ)։ Տպագրվել է նաև՝Կոստանդնուպոլսում 1721 թվականին՝ Աստվածատուր Դպիր Կոստանդնուպոլսեցու տպարանում (288 էջ, 8օ, 11,2 x 7,7 սմ), 1740 թվականին՝ առանց տպարանի հիշատակության (328 էջ, 8օ, 11 x 7 սմ), 1792 թվականին՝ Հովհաննեսի և Պողոսի տպարանում (328 էջ, 8օ, 12,5 x 7,5 սմ), 1796 թվականին՝ առանց տպարանի հիշատակության (328 էջ)։
Մադրասում 1790 թվականին՝ Հարություն Շմավոնյան Շիրազեցու տպարանում (382 էջ, 8օ, 12,7 x 8 սմ)։
Լույս է տեսել նաև 1803 թվականին (Կոստանդնուպոլիս, ա. տպարան), 1804-ին (Կոստանդնուպոլիս, Արապյան տպարան), 1857 թվականին (Թ., Ներսիսյան դպրոցի տպարան)։
Ջարաջուր (գետ)
Ջարաջուր, Ժարաժուր, Շոռոթ, գետ է Ադրբեջանի Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Օրդուբադի շրջանում։։ Սկզբնավորվում է Զանգեզուրի լեռների արևմտյան լանջերի ծովի մակարդակից 2100 մ բարձրություն ունեցող ձորակներից։ Հոսում է Երջնակ ու Գիլանչայ գետերի միջին ըբկած տառածքով։ Ունի 40 կմ երկարություն և Ժարաժուր ձորակով հոսելով, Յայջի գյուղի մոտ յախ կողմից թափվում է Արաքս գետը։ Սակավաջուր գետ է ։ Ամռան ամիսներին գրեթե չի հոսում։ Ղ. Ալիշանը անվանել է նաև Շոռոթ, համանուն գավաժով անցնելու պատճառով ։
Արքիմեդի պտուտակ
Արքիմեդի պտուտակ, սարք է, որը հնագույն ժամանակներից օգտագործվել է ջուրը ցածրադիր տեղանքից բարձրացնելու և ոռոգման ջրանցքների մեջ լցնելու համար։ Պարուրաձև պոմպն ընդունված է վերագրել Արքիմեդեսին կապված Եգիպտոս նրա այցելության հետ։ Դա բացատրվում է նրանով, որ սարքը Հելլենիստական ժամանակներից առաջ հայտնի չի եղել և գործածության մեջ է մտել նրա ապրած ժամանակաշրջանում, անհայտ հույն ճարտարագետի կողմից ։
Արթուր Մելո
Արթուր Մելո, կամ պարզապես Արթուր (Arthur Melo, ), բրազիլացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Յուվենտուս ՖԱ և Բրազիլիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է կենտրոնական կիսապաշտպանի դիրքում ։
Գրեմիո
Արթուրը իր կարիերան սկսել է Գոյասում 12 տարեկան հասակում։ 2010 թվականին նա միացավ Գրեմիոյին ։ 2015 թվականի հունվարին Արթուրը տեղափոխվեց ակումբի առաջին թիմ։ Իր պրոֆեսինալ դեբյուտը նշեց 2015 թվականի փետրվարի 4-ին՝ Լիգա Գաուշուի Այմորեի դեմ խաղում ։ Այս մրցաշրջանում նա այլևս խաղադաշտ դուրս չեկավ։ Իր առաջին հանդիպումը առաջնությունում անցկացրեց 2016 թվականի դեկտեմբերի 11-ին՝ Բոտաֆոգոյի դեմ խաղում՝ հանդիպման երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Կայո Մենդեսին ։ 2017 թվականին Արթուրը դարձավ Գրեմիոյի հիմնական կազմի խաղացող։ Լիբերտադորեսի գավաթում իր դեբյուտը նշեց 2017 թվականի ապրիլի 21-ին՝ Գուարանի Ասունսյոնի դեմ խաղում ։ Այս խաղում նա տվեց 40 փոխանցում՝ 100% ճշգրտությամբ, ինչպես նաև՝ 1 գոլային փոխանցում, ինչի համար ճանաչվեց հանդիպման լավագույն ֆուտբոլիստ ։ Իր խաղային ոճի և տեխնիկայի համար Արթուրին հաճախ նմանեցնում էին Անդրես Ինիեստայի և Տիագո Ալկանտարայի հետ, և նրանով սկսեցին հետաքրքրվել մի շարք եվրոպական ակումբներ, ի դեմս՝ Չելսիի , Բարսելոնայի և Ատլետիկո Մադրիդի ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում Արթուրը խփեց 2017 թվականի մայիսի 18-ին՝ Բրազիլիայի գավաթի Ֆլումինենսեի դեմ խաղում ։ Առաջնությունում իր առաջին գոլը խփեց հուլիսի 20-ին՝ Վիտորիա Սալվադորի դեմ խաղում ։ Գրեմիոյի առաջին թիմի կազմում Արթուրը անցկացրեց 70 հանդիպում՝ դառնալով 6 գոլի հեղինակ և ընդգրկվելով 2017 թվականի Սերիա A-ի խորհրդանշական հավաքականում ։
Բարսելոնա
2018 թվականի մարտի 11-ին Բարսելոնան հաստատեց Արթուրի տեղափոխության մասին Գրեմիոյի հետ համաձայնության գալու մասին լուրերը ։ Հուլիսի 9-ին նա 6 տարվա պայմանագիր կնքեց կատալոնական ակումբի հետ   ։ Բարսելոնան նրա համար վճարեց 31 միլիոն եվրո , և հավելյալ 9 միլիոն եվրո բոնուսների տեսքով ։ Իր դեբյուտը նշեց օգոստոսի 12-ին՝ թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս գալով Իսպանիայի սուպերգավաթի Սևիլյայի դեմ խաղում և օգնելով իր թիմին հաղթել 2-1 հաշվով ու նվաճել գավաթը ։ Առաջին հանդիպումը Լա Լիգայում Արթուրը անցկացրեց օգոստոսի 18-ին՝ փոխարինելով Ուսման Դեմբելեին Դեպորտիվո Ալավեսի դեմ խաղում և այս խաղում դառնալով գոլային փոխանցման հեղինակ  ։
Իր առաջին հանդիպումը եվրոպական առաջնություններում Արթուրը անցկացրեց 2018 թվականի սեպտեմբերի 18-ին՝ փոխարինելով Ուսման Դեմբելեին Չեմպիոնների Լիգայի խմբային փուլի ՊՍՎ Էյնդհովենի դեմ խաղում ։ Հոկտեմբերի 28-ին բրազիլացին մասնակցեց իր առաջին Էլ Կլասիկոյին՝ կիսապաշտպանությունում գերիշխփելով Լուկա Մոդրիչի ու Թոնի Կրոսի նկատմամբ և օգնելով իր թիմին հաղթել 5-1 հաշվով  ։ Դեկտեմբերի 21-ին Արթուրը ընդգրկվեց Չեմպիոնների Լիգայի 2018 թվականի տարվա հայտնությունների խորհրդանշական թիմում  ։ 2019 թվականի մայիսի 25-ին նա թիմի մեկնարկային կազմում խաղադաշտ դուրս եկավ Իսպանիայի գավաթի եզրափակչի Վալենսիայի դեմ խաղում, սակայն Բարսելոնան պարտվեց 2-1 հաշվով  ։ Իր առաջին մրցաշրջանում Արթուրը անցկացրեց 44 հանդիպում ՝ դառնալով 2 գոլային փոխանցման հեղինակ և Բարսելոնայի հետ հաղթելով Լա Լիգան ։
Միջազգային կարիերա
Արթուրը ներկայացրել է Բրազիլիան մինչև 17 տարեկանների երիտասարդական հավաքականում։ Բրազիլիայի Մ17 հավաքականի կազմում նա մասնակցել է 2013 թվականի Հարավային Ամերիկայի առաջնությանը։
2019 թվականի մայիսին Արթուրը ընդգրկվեց Բրազիլիայի՝ Կոպա Ամերիկայի 23-հոգանոց կազմում ։ Նա անցկացրեց 5 հանդիպում՝ դառնալով 1 գոլային փոխանցման հեղինակ և ընդգրկվելով մրցաշարի խորհրդանշական հավաքականում  ։ Բրազիլիան հաղթեց առաջնությունը ՝ եզրափակչում 3-1 հաշվով պարտության մատնելով Պերուին ։
Ակումբային վիճակագրություն
2019 թվականի օգոստոսի 23-ի դրությամբ
Միջազգային վիճակագրություն
2019 թվականի օգոստոսի 23-ի դրությամբ
Ակումբային
Բարսելոնա
Միջազգային
Բրազիլիա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրազիլիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գրեմիոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բարսելոնայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Տիանա (Սարդինիա)
Տիանա (Tiana), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Սարդինիա մարզի Նուորո գավառում։ Բնակչությունը 584 մարդ(2008 թվականի տվյալներով), բնակչության խտությունը 30 կմ²։ Զբաղեցնում է 19 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 8020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0784։
Օտուռի վանք
Օտուռի վանք, հայկական վանք Փոքր Հայքի Սեբաստիայի նահանգում, Տևրիկի գավառակի Օտուռ (Ուտուռ) գյուղում ։
Տիանա (Սարդինիա)
Բնակչության հովանավոր համարվում է սուրբ Елена։
Օտուռի վանք
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական գոյություն չունեցող վանքեր և եկեղեցիներ (Թուրքիա)
Տիանա (Սարդինիա)
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դոլինովկա (գյուղ, Չեմերովեցի շրջան)
Դոլինովկա (Долинівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դոլինովկա գյուղում բնակվում էր 159 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Բախումներ Սուդանում (2023)
Սուդանում զինված հակամարտություն, Սուդանի Զինված ուժերի (SAF) և Արագ արձագանքման ուժերի (RRF) միջև զինված հակամարտություն Սուդանում, որը սկսվել է 2023 թվականի ապրիլի 15-ին։ Սուդանի զինված ուժերը Անցումային ինքնիշխան խորհրդի ՝ երկրի ներկայիս կառավարության կողմից է։ Արագ արձագանքման ուժերը կիսառազմական կազմակերպություն է, որը սերում է Ջանջավիդ աշխարհազորից։ Բախումների պատճառը բանակի կառուցվածքում Արագ արձագանքման ուժերի ինտեգրման խնդիրն էր. Մայրաքաղաքում սկսված ռազմական գործողությունները շուտով տարածվել են երկրի այլ շրջաններում։
Նախապատմություն
2018 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Սուդանում կյանքի գնի կտրուկ աճի և տնտեսական վիճակի վատթարացման հետ կապված բողոքի ցույցեր են բռնկվել ։ 2019 թվականի հունվարին ցուցարարների ուշադրությունը տնտեսական խնդիրներից անցել է երկրի նախագահ Օմար ալ-Բաշիրի հրաժարականի կոչերին, ով իշխանության ղեկին էր գրեթե 30 տարի ։
Այս ֆոնին ապրիլի 11-ին տեղի է ունեցել ռազմական հեղաշրջում, և երկրում իշխանության է եկել խունտան։ Պետության նոր ղեկավարը Աբդել Ֆաթահ ալ-Բուրհանն էր, ով գլխավորում էր Անցումային ռազմական խորհուրդը՝ հետագայում՝ Ինքնիշխան խորհուրդը։ Խորհրդի կազմում եղել են ինչպես քաղաքացիական, այնպես էլ զինվորականներ։ Երկու տարի շարունակ այս մարմինը չի կարողացել հաշտեցնել կողմերին, քանի որ կան խորը քաղաքական տարաձայնություններ, որոնք առկա են Ալ-Բաշիրի ժամանակներից ի վեր։ Խորհուրդը սկսել է կոշտ տնտեսական բարեփոխումներ իրականացնել Արժույթի միջազգային հիմնադրամից վարկեր ստանալու համար, սակայն այս որոշումը առաջացրել է ժողովրդական դիմադրություն ։
2021 թվականի սեպտեմբերի 21-ին նախկին նախագահ Օմար ալ-Բաշիրի կողմնակիցները կազմակերպեցին պետական հեղաշրջման փորձ, սակայն այն ձախողվել է ։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 25-ին, կառավարության ռազմական և քաղաքացիական ներկայացուցիչների միջև կոնֆլիկտի արդյունքում, գեներալ Բուրխանը պետական հեղաշրջում է կատարել՝ հաստատելով բանակի լիակատար գերիշխանությունը նոր Անցումային ինքնիշխան խորհրդում։ Վարչապետ Աբդուլլահ Համդուկը ժամանակավորապես կալանավորվել է, սակայն մնացել է իր պաշտոնում ևս երկու ամիս, մինչև որ հրաժարական է տվել։
Նախադրյալներ
Վերջին հեղաշրջումից ի վեր երկիրը կառավարվում է ռազմական խունտան՝ Սուդանի Անցումային ինքնիշխան խորհուրդը ։ Սուդանի զինված ուժերի հրամանատար Աբդել Ֆաթահ ալ Բուրհանը և օպերատիվ աջակցության ուժերի հրամանատար Մուհամմադ Համդան Դագլոն դավադիրների առաջնորդներն էին։ Քանի որ խունտան ղեկավարող ալ-Բուրհանը մենաշնորհել է իշխանությունը, Դագլոն ափսոսանք է հայտնել հեղաշրջման համար ։
2023 թվականի ապրիլի սկզբին խունտայի և ավելի քան 50 քաղաքացիական կազմակերպությունների ու խմբերի ներկայացուցիչների միջև համաձայնագրի ստորագրումը հետաձգվել է։ Համաձայնագիրը նախատեսում էր երկրում անցումային քաղաքացիական իշխանության ստեղծում։ Բացի այդ, փաստաթղթում, որը ստորագրել են նաև ընդդիմադիր «Ուժեր հանուն ազատության և փոփոխության դաշինքի» առաջնորդները, վերջնաժամկետ է սահմանել անցումային շրջանի համար, որին պետք հետևեյին ընտրություններ։ Ստորագրման հետաձգման պատճառ է դարձել Արագ արձագանքման ուժերի ինտեգրման շուրջ համաձայնության գալու անհրաժեշտությունը։ Ապագա անվտանգության կառուցվածքի և կազմավորման սկզբունքների շուրջ բանակի և Դագլոյի զորքերի միջև տարաձայնություններ են  սկսվել։ Մասնավորապես, այն մասին, թե ով պետք է ղեկավարի զինված ուժերը՝ պրոֆեսիոնալ զինվորական, թե քաղաքացիական առաջնորդ ։ Ապրիլի 11-ից Մերովե քաղաքի մոտ, ինչպես նաև Խարթումում տեղակայվել են Արագ արձագանքման ուժերի ջոկատներ։ Իշխանությունները նրանց հրամայել են ցրվել, սակայն նրանք հրաժարվել են ենթարկվել։ Ապրիլի 13-ին Արագ արձագանքման ուժեր մոբիլիզացիա են սկսել։ Սա մտահոգություն էր առաջացրել խունտայի դեմ հնարավոր ապստամբության վերաբերյալ։ Սուդանի իշխանությունները հայտարարել են, որ մոբիլիզացիան անօրինական է ։
Փաստարկելով իր դիրքորոշումը՝ Դագլոն մեղադրել է ալ-Բուրխանին Ալ-Բաշիրին իշխանության վերադարձնելու փորձի մեջ ։ Սուդանի բանակն իր հերթին մեղադրել է Արագ արձագանքման ուժերին երկրի դեմ «դավաճանական դավադրության» մեջ և հայտարարել, որ կազմակերպությունը լուծարվելու է ։
Խարթում
2023 թվականի ապրիլի 15-ին Արագ արձագանքման ուժերը գրոհներ է ձեռնարկել ամբողջ երկրի տարածքում գտնվող բազմաթիվ Սուդանի բանակի բազաների վրա, ներառյալ նրա մայրաքաղաք Խարթումում ։ Արագ արձագանքման ուժերը հայտարարել է նախագահական պալատի  <small title="на английском языке" class="ref-info" style="cursor:help;">)  , ինչպես նաև Խարթումի միջազգային օդանավակայանի գրավման մասին , իշխանությունները հերքել են այս պնդումները ։ Սուդանի բանակը հայտարարել է երկրի բոլոր օդանավակայանների փակման մասին , իսկ Սուդանի ռազմաօդային ուժերը ավիահարվածներ են  հասցրել Խարթումում գտնվող Արագ արձագանքման ուժերի դիրքերին , քաղաքի տարբեր հատվածներում լսվել ենհրետանային կրակոցներ ։ Բախումներ են գրանցվել նաև Սուդանի պետական հեռուստատեսությունում ։  Ականատեսները և Ալ Արաբիան ավելի ուշ հայտնել են, որ Արագ արձագանքման ուժերը գրավել է հեռուստաընկերությունը ։ Քաղաքում տեղադրվել անցակետեր ։
Կեսօրին ծանր զինատեսակների կիրառմամբ բախումներ են գրանցվել Խարթումի հարավային և կենտրոնական հատվածներում ։ Մինչև ապրիլի 16-ը Խարթումի կենտրոնում հիմնական մարտերը տեղի ունեցան երկրի զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարության շենքի մոտ ։ Մինչև ապրիլի 17-ը քաղաքի հարավային մասում մարտերը դադարել են ։ Ապրիլի 21-ին հատկապես կատաղի մարտեր են գրանցվել Պորտ Սուդան տանող ճանապարհին և Ալ-Բաշիր արդյունաբերական գոտում ։ Ապրիլի 22-ին բախումները մայրաքաղաքի կենտրոնից տարածվեցին դեպի Խիլաթ-Համադ, Խաջալի և Արկավիթ շրջաններ ։
Տեղեկություններ են ստացվել Խարթումի Քոբար բանտից զանգվածային փախուստի մասին այն բանից հետո, երբ զինված մարդիկ ներխուժել են այնտեղ ։ Ներքին գործերի նախարարությունը հայտարարել է, որ Քոբար բանտի վրա հարձակումը եղել է հինգ բանտերի վրա հարձակումների շարքում, որոնք իրականացվել են ապրիլի 21-ից 24-ը ընկած ժամանակահատվածում Արագ արձագանքման ուժերի կողմից ։ Նախարարությունը նաև հայտնել է, որ Քոբարի վրա Արագ արձագանքման ուժերի հարձակումը հանգեցրել է բանտի երկու աշխատակիցների մահվան և բոլոր բանտարկյալների փախուստի ։ Փախածների ընդհանուր թիվը գնահատվում էր մոտ 25000 բանտարկյալ ։
Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) մտահոգություն է հայտնել պոտենցիալ կենսավտանգների վերաբերյալ այն բանից հետո, երբ հակամարտող կողմերից մեկը (ինչի մասին չի հաղորդվում) վերահսկողության տակ է վերցրել Խարթումի Հանրային առողջության ազգային լաբորատորիան, որտեղ առկա են կարմրուկի, պոլիոմիելիտի և խոլերայօ, ինչպես նաև այլ վտանգավոր պաթոգենների հարուցիչներ ։
Այլ շրջաններ
Հաղորդվում է, որ մարտեր են ընթանում Հյուսիսային Կորդոֆան, Գեդարեֆ, Կասսալա, Հյուսիսային Դարֆուր, Արևմտյան Դարֆուր և Հարավային Դարֆուր նահանգներում ։
Ապրիլի 15-ի օրվա առաջին կեսին կռիվներ են սկսել Մերովում և Օմդուրմանում։ Վերջինում կողմերը կիրառել են ծանր զինատեսակներ ։ Մարտեր են ծավալվել նաև Հյուսիսային Դարֆուր նահանգի մայրաքաղաք Էլ Ֆաշիրում ։ Ըստ ապստամբների՝ նրանք գրավել են Մերովեի օդանավակայանը, մոտակա ռազմաբազան և Սոբա ռազմական ճամբարը՝ մեծ վնաս պատճառելով զինված ուժերին, ինչպես նաև Ալ Օբեյդի օդանավակայանին ։
Հակամարտության այլ մասնակիցներ
Ապրիլի 18-ին Սուդանի Զինված ուժերի գեներալը հայտարարել է, որ երկու երկիր փորձում են օգնել Արագ արձագանքման ուժերին ։ Ըստ The Wall Street Journal-ի, լիբիացի հրամանատար Խալիֆա Հաֆթարն ուղարկել է առնվազն մեկ օդանավ՝ ռազմական պաշարներ հասցնելու Արագ արձագանքման ուժերին։ Ըստ CNN-ի աղբյուրների՝ Վագներ ոչ պետական մասնավոր զինված կազմավորումը Արագ արձագանքման ուժերին «երկիր-օդ» հրթիռներ է մատակարարում, ինչը զգալիորեն ուժեղացնում է նրանց խմբավորումը ։ Վագների ղեկավար Եվգենի Պրիգոժինը հերքել է Արագ արձագանքման ուժերին աջակցելը՝ ասելով, որ ընկերությունը Սուդանում չի գտնվում ավելի քան երկու տարի ։ Սա նաև հերքել են Արագ արձագանքման ուժերը և Լիբիայի ազգային բանակը ՝ Խալիֆա Հաֆթարի հրամանատարությամբ ։
Ապրիլի 16-ին Արագ արձագանքման ուժերը հայտարարել է, որ Պորտ Սուդանում իրենց զորքերը հարձակման են ենթարկվել օտարերկրյա օդանավերի կողմից և նախազգուշացրել է, որցանկացած օտարերկրյա միջամտություն անթույլատրելի է ։ Ըստ ԿՀՎ-ի նախկին վերլուծաբան Քեմերոն Հադսոնի, եգիպտական կործանիչները Արագ արձագանքման ուժերի դեմ պայքարի մի մասն են կազմում, և եգիպտական հատուկ նշանակության ստորաբաժանումները հետախուզական և մարտավարական աջակցություն են տրամադրում Սուդանի Զինված ուժերին։ The Wall Street Journal-ը հաղորդում է, որ Եգիպտոսը կործանիչներ և օդաչուներ է ուղարկել սուդանի զինվորականներին աջակցելու համար։ Ապրիլի 17-ին The War Zone-ի կողմից ձեռք բերված արբանյակային լուսանկարները ցույցեն  տվել, որ եգիպտական ռազմաօդային ուժերի մեկ ՄիԳ-29 կործանիչ ոչնչացվել է, ևս երկուսը լուրջ վնասվել են Մերովեի օդանավակայանում ։
Ապրիլի 15-ին Արագ արձագանքման ուժերն իր Թվիթթերի էջում հայտարարել է, որ իրենք գերի են վերցրել մի քանի եգիպտացի զինվորականների, ինչպես նաև եգիպտական ռազմաօդային ուժերի նշաններով ռազմական ինքնաթիռ ։ Սկզբում եգիպտացի զինվորների ներկայության վերաբերյալ պաշտոնական բացատրություն չի տրվել, թեև Եգիպտոսը և Սուդանը ակտիվորեն համագործակցում էին ռազմական ոլորտում Եթովպիայի հետ դիվանագիտական լարվածության պատճառով ։ Ավելի ուշ Եգիպտոսի զինված ուժերը հայտնել են, որ իրենց մոտ 200 զինվորներ գտնվում են Սուդանում՝ սուդանցիների հետ համատեղ զորավարժությունների ժամանակ ։ Ավելի ուշ Արագ արձագանքման ուժերը հայտարարել է, որ իրենք կհամագործակցեն զինվորների Եգիպտոս հայրենադարձության հարցում ։ Ապրիլի 19-ին Արագ արձագանքման ուժերը հայտարարել է, որ իրենք զինվորներին տեղափոխել են Խարթում և կհանձնեն, երբ հայտնվի «ճիշտ հնարավորությունը» ։ 177 գերի ընկած եգիպտացի զինվորները ազատ են արձակվել և երեք ռազմական ինքնաթիռներով տեղափոխվել իրենց հայրենիք։ Մնացած 27 զինվորները, ովքեր ծառայել են Եգիպտոսի ռազմաօդային ուժերում, մնում են Եգիպտոսի դեսպանատանը մինչև տարհանվելը՝ իրավիճակի նորմալացումից հետո  ։
Զոհեր
Զոհերի մասին հակասական տեղեկություններ կան։ Զինված բախումների զոհ է դարձել ավելի քան 3 հազար մարդ, առնվազն 6 հազարը՝ վիրավորվել ։ Էլ Օբեյդում և Խարթումում բախումների հետևանքով զոհվել է առնվազն երեք խաղաղ բնակիչ, տասնյակ մարդիկ վիրավորվել են, ըստ Ալ Ջազիրա հեռուստաալիքի ։ Առնվազն երկու խաղաղ բնակիչ է զոհվել, 26-ը՝ վիրավորվել Հյուսիսային Դարֆուրում, հայտնում է Al-Arabiya-ն։ Եվս երեք խաղաղ բնակիչ զոհվել է նռնականետից։ Մեկ կին հրազենային վնասվածք է ստացել ։ Սուդանի բժիշկների կոմիտեն հայտարարության մեջ նշել է, որ Խարթումի օդանավակայանում երկու խաղաղ բնակիչ է սպանվել, իսկ Հյուսիսային Կորդոֆան նահանգում մեկ մարդ գնդակահարվել է ։ Արևմտյան Դարֆուրի Ֆարո-Բարանգայում մարտերի ընթացքում տասնյակ զոհեր և հարյուրավոր վիրավորներ են գրանցվել ։
Հունիսի 10-ին Խարթումում հայտնաբերվել է երկու տարեց հայ քույրերի դիակ, որոնք, ենթադրաբար, հունիսի առաջին օրերին սովամահ են եղել։ Խարթումում իրավիճակի վատթարանալուց առաջ՝ քույրերին առաջարկվել է լքել քաղաքը, սակայն տարեց քույրը տեղաշարժվելու խնդիր է ունեցել, իսկ կրտսեր քույրը՝ 61 տարեկան, չի ցանկացել դուրս գալ մայրաքաղաքից և մնացել է ավագին խնամելու ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2023 հակամարտություններ Կատեգորիա:Սուդանի քաղաքականություն Կատեգորիա:Սուդանի պատմություն Կատեգորիա:Քաղաքացիական պատերազմներ Կատեգորիա:Աֆրիկայի երկրներ Կատեգորիա:Գործող հակամարտություններ Կատեգորիա:2023 իրադարձություններ Կատեգորիա:2020-ականների հակամարտություններ Կատեգորիա:Աֆրիկայի ժողովուրդների պատերազմներ
Աստերոիդների ցանկ (179901-180000)
Աստերոիդների ցանկ (179801-179900) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (180001-180100)
|}
Ռոզալին Սանչես
Ռոզալին Սանչես (Roselyn Sánchez, ), պուերտոռիկացի երգչուհի, մոդել, դերասանուհի, սցենարիստ և պրոդյուսեր։
Վաղ կյանք
Ռոզալին Սանչեսը ծնվել է Պուերտո Ռիկոյում՝ Սան Խուանում։ Նրա հայրը եղել է մարքեթինգի մասնագետ, մայրը՝ տնային տնտեսուհի։ Ռոզալինը դաստիարակվել է երեք ավագ եղբայրների հետ։ Դպրոցից հետո Ռոզալինը ընդունվել է Պուետրո Ռիկոյի համալսարան՝ մարքեթինգի բաժին, բայց երեք տարի անց թողել է կրթությունը և սկսել զբաղվել երգով և պարով։
Կարիերա
1990-ական թվականների սկզբին Սանչեսը մասնակցում է Que Vacilon էստրդային կատակերգությունում, որն ունեցել է մեծ հաջողություն Պուետրո Ռիկոյում։ Այնուհետև նա մեկնում է Նյու Յորք և 1992 թվականին առաջին անգամ հայտնվում է ֆիլմում՝ կատարելով էպիզոդիկ դեր «Կապիտան Ռոն» ֆիլմում, որում նկարահանվել է նաև Կուրտ Ռասելի մասնակցությամբ։ 1993 թվականին Ռոզալինը նվաճում է Miss Puerto Rico Petite տիտղոսը, իսկ մեկ տարի անց՝ Miss America Petite։
Անձնական կյանք
1998 թվականին Ռոզալին Սանչեսը ամուսնանում է դերասան Գերի Սթրետչի հետ, բայց 2001 թվականին զույգը բաժանվում է։ 2008 թվականին դերասանուհին ընտանիք է կազմում դերասան Էրիկ Վինթերի հետ։ 2012 թվականի հունվարի 4-ին նրանք ունենում են դուստր՝ Սիբիլա Ռոուզ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պուերտոռիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Պուերտոռիկացի մոդելներ Կատեգորիա:Երգչուհիներ Կատեգորիա:Կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Սցենարիստներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ
Վիլյամ Սարոյանի անվան թատրոն (Ֆրեզնո)
Վիլյամ Սարոյանի անվան թատրոն (William Saroyan Theatre կամ The Fresno Convention Center), բացվել է 1966 թվականի հոկտեմբերին ԱՄՆ Կալիֆոռնիա նահանգի Ֆրեզնո քաղաքում։ Կենտրոնը բաղկացած է՝
Դիեգո Վալերի
Դիեգո Էռնան Վալերի (Diego Hernán Valeri, ), արգենտինացի ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս ամերիկյան «Պոտլանդ Տիմբերսի» կազմում։
Վիլյամ Սարոյանի անվան թատրոն (Ֆրեզնո)
Վիլյամ Սարոյանի թատրոն
1966 թվականի հոկտեմբերին Ֆրեզնո քաղաքում բացված The Fresno Convention Center -ը դարձավ ԱՄՆ ամենահաջողակ մշակութային օջախներից մեկը։ Սկզբում համալիրը բաղկացած էր երեք առանձին կառույցներից, որոնք իրարից 90 ոտնաչափ հեռավորության վրա էին գտնվում, և դրանցից կարևորը թատրոնի շենքն էր, որն անվանվել է ի պատիվ քաղաքի ամենահայտնի բնակիչ Վիլյամ Սարոյանի։ Իր հրաշալի ակուստիկ տվյալով հայտնի դահլիճը, նախատեսված 2 353 հանդիսատեսի համար, գործածվում էր ներկայացումների, համերգների և այլ միջոցառումների համար։ Թատրոնի բեմում ելույթներ են ունեցել Միխայիլ Բարիշնիկովը, Արթուր Ֆիդլերը, Իսահակ Շտերնը, աշխարհահռչակ աճպարար Դևիդ Կոպերֆիլդը։ Բացի այդ, Վիլյամ Սարոյանի անվան թատրոնը յուրօրինակ «տնական» հարթակ է Ֆրեզնոյի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի և Ֆրեզնոյի Օպերայի համար ։
Դիեգո Վալերի
2011 թվականին Արգենտինայի հավաքականի կազմում մասնակցել է 3 հանդիպման։
Վիլյամ Սարոյանի անվան թատրոն (Ֆրեզնո)
Selland Arena
«Սելանդ հարթակը» անվանվել է ի պատիվ Ֆրեզնոյի քաղաքապետ Արթուր Սելանդի։ Զբաղեցնում է 24,200 ոտնաչափ տարածք և տեղավորում է ավելի քան 9000 մարդ։ Այստեղ անցկացվում են տարբեր համերգներ, սպորտային իրադարձություններ։
Դիեգո Վալերի
«Պոտլանդ Տիմբերսի» կազմում անցկացրած առաջին մրցաշրջանում ճանաչվել է ՄԼՍ-ի տարվա լավագույն նորեկ, ինչպես նաև թիմի հետ դարձել է ՄԼՍ-ի գավաթակիր։
Վիլյամ Սարոյանի անվան թատրոն (Ֆրեզնո)
Ernest E. Valdez Hall
«Էրնեստ Վալդես սրահը» Fresno Convention & Entertainment կենտրոնի ամենամեծ տարածքն է, որտեղ տեղի են ունենում հասարակական միջոցառումներ՝ պարեր, խնջույքներ, հարսանիքներ, ժողովներ, համաժողովներ և այլ իրադարձություններ։ Այս բազմակի օգտագործման, առանց սյուների սրահն ունի 32,000 ոտնաչափ տարածք, կից խոհանոց, ներկայացումների բեմ և երկու կանաչ սենյակ։
Դիեգո Վալերի
«Լանուս»
Դիեգո Վալերին սկսել է իր ֆուտբոլային կարիերան «Լանուս»-ի ակադեմիայում։
Վիլյամ Սարոյանի անվան թատրոն (Ֆրեզնո)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Վիլյամ Սարոյան Կատեգորիա:1966 հիմնադրումներ
Դիեգո Վալերի
«Ալմերիա»
2010 թվականին Վալերին վարձակալական հիմունքներով տեղափոխվել է իսպանական «Ալմերիա»։ Թիմի կազմում անցկացրել է կես մրցաշրջան։
«Պորտլանդ Տիմբերս»
2013 թվականի օգոստոսի 6-ին ամերիկյան ակումբը գնել է ֆուտբոլիստի ամբողջական տրանսֆերը ։ Թիմի կազմում իր առաջին երկու մրցաշրջանների ընթացքում Վալերին դարձել է 22 գոլի և 27 գոլային փոխանցման հեղինակ ։
2014 թվականի օգոստոսի 6-ին ՄԼՍ-ի աստղերի թիմի կազմում մասնակցել է գերմանական «Բավարիայի» դեմ կայացած ընկերական խաղին ։ Դիեգոն դարձել է հաղթական գոլի հեղինակ ։
2016 թվականի օգոստոսի 10-ին Դիեգոն Վալերին երկարաձգել է թիմի հետ գործող պայմանագիրը ։
Միջազգային կարիերա
Արգենտինայի ազգային հավաքականի կազմում Դիեգոն իր նորամուտը նշել է 2011 թվականի մարտի 16-ին՝ Վենեսուելայի հավաքականի դեմ խաղում։ Հանդիպումն ավարտվել է Արգենտինայի ազգային հավաքականի հաղթանակով՝ 4-1 հաշվով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 1 ծնունդներ Կատեգորիա:Բուենոս Այրես քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Պորտուի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ալմերիայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Արգենտինայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ
Զավեն Արշակունի
Զավեն Պետրոսի Արշակունի, հայկական ծագմամն խորհրդային և ռուս նկարիչ, գրաֆիկ, բեմանկարիչ, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ (մինչև 1992 թվականը՝ ՌԽՖՍՀ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպության) ։
Կենսագրություն
Զավեն Արշակունին ծնվել է 1932 թվականի մայիսի 13-ին Լենինգրադում։ Վերապրել է շրջափակումը՝ կորցնելով ծնողներին։
1946-1953 թվականներին սովորել է Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիային կից միջնակարգ գեղարվեստական դպրոցում ։ Ավարտելուց հետո 1954 թվականին ընդունվել է Լենինգրադի Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտ, որն ավարտել է 1961 թվականին Ի․ Սերեբրյանիի արվեստանոցում գեղանկարչության նկարչի որակավորման շնորհմամբ։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Բժշկի դիմանկար» նկարը ։
Մասնակցել է ցուցահանդեսների 1961 թվականից՝ ցուցադրելով իր աշխատանքները Լենինգրադի կերպարվեստի առաջատար վարպետների ստեղծագործությունների հետ միասին։
Լենինգրադի նկարիչների միության անդամ է դարձել 1962 թվականից։ Նկարել է դիմանկարներ, բնանկարներ, նատյուրմորտներ, ժանրային և հորինված կոմպոզիցիաներ։ Նա Սանկտ Պետերբուրգի թատրոններում ձևավորել է 9 ներկայացում։ Նկարազարդել է պետերբուրգցի բանաստեղծների 6 գիրք։ Մասնակցել է ավելի քան 200 ցուցահանդեսների, այդ թվում 23 անհատական։ Հեղինակած նկարներից են՝ «Ուղիներ», «Դեպո», «Ձմռանը գետի վրա» (բոլորը 1964), «Ճենապակու փորագրում» (1967), «Նկարչուհի Լ. Ազիզյանի դիմանկարը», «Տ. Ուրավսկայայի դիմանկարը» (երկուսն էլ 1975), «Ձմեռային օր նոր թաղամասում» (1977), «Զրույց» (1978), «Արվեստանոցում» (1980), «Տոն» (1988), «Զատիկ», «Астры» (երկուսն էլ 1997) և այլն։
Կամրջաթաղ
Կամրջաթաղ, գետակ է Ճահուկ գավառում, Ճահուկ գետի վտակներից է։ Ունի 20 կմ երկարություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ճահուկ գետի վտակներ Կատեգորիա:Բաբեկի շրջան
Զավեն Արշակունի
Կենսագրություն
Մահացել է 2012 թվականի նոյեմբերի 2-ին՝ կյանքի 81-րդ տարում, Սանկտ Պետերբուրգում։ Թաղվել է Սմոլենսկի ուղղափառ գերեզմանատանը 2012 թվական նոյեմբերի 6-ին։
Զ. Արշակունու ստեղծագործությունները գտնվում են ավելի քան 40 թանգարաններում, այդ թվում՝
ինչպես նաև Ռուսաստանի, ԱՄՆ-ի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Իտալիայի, Ֆինլանդիայի, Պորտուգալիայի, Դանիայի, Չինաստանի, Հարավային Կորեայի և այլ երկրների մասնավոր հավաքածուներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Ահունապալու
Ահունապալու (Ahunapalu), գյուղ Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Վիննու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 23 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Տարտումաա նահանգի Վիննու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
ԱՄՆ անկախության օր
ԱՄՆ անկախության օր (Independence Day) Միացյալ Նահանգների  պետական և ազգային տոներից մեկը, այն նշվում է հուլիսի 4-ին․ 1776 թվականի հուլիսի 4-ին ընդունվել է  ԱՄՆ-ի անկախության հռչակագիրը, որով ազդարարվում էր գաղութների անջատումն Անգլիայից և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների ստեղծումը։
Անկախության օրը համարվում է ԱՄՆ-ի՝ որպես անկախ և ինքնիշխան երկրի ծննդյան օրը։ Միջոցառումն ուղեկցվում է  զորահանդեսով,  բեյսբոլով, պարահանդեսներով, տոնավաճառներով, համերգներով, բացօթյա ճաշկերույթներով, ընտանեկան հանդիպումներով, ժողովրդին ուղղված  քաղաքական գործիչների կոչերով, հրավառությամբ,  ինչպես նաև ԱՄՆ-ի համար ավանդական հասարակական այլ միջոցառումներով։ Անկախության օրը դա ԱՄՆ-ի ազգային տոներից է   ։
Պատմություն
1775 թվականին Հյուսիսային Ամերիկայի անգլիական 13 գաղութներում բռնկվել է ազգային-ազատագրական հեղափոխական պատերազմ։ Անկախության հռչակագիրը պատրաստել է  «Հնգյակ միությունը»՝ Թոմաս Ջեֆերսոնի գլխավորությամբ։ Կոնգրեսը քննարկել և վերակազմավորել է հռչակագիրը՝ արդյունքում այն ընդունելով հուլիսի 4-ին։ Առաջին անգամ պաշտոնական փաստաթղթում գաղութները անվանվել են Միացյալ ։ Դրանից մեկ օր առաջ Ջոն Ադամսը կնոջը գրել է ․
Սկզբում ամերիկացիներն անկախության օրը նշել են հուլիսի 4-ին, այն օրը, երբ ընդունվել է Անկախության հռչակագիրը։ Իսկ հուլիսի 2-ն այն ամսաթիվն է, երբ Կոնգրեսի փակ նիստի ժամանակ հաստատվել է անկախության բանաձևը ։
Պատմաբանները երկար ժամանակ վիճել են, թե արդյո՞ք Կոնգրեսն Անկախության հռչակագիրը ստորագրել է 1776 թվականի հուլիսի 4-ին, սակայն Թոմաս Ջեֆերսոնը, Ջոն Ադամսը և Բենջամին Ֆրանկլինն ավելի ուշ գրել են, որ իրենք այդ օրն են այն ստորագրել։ Պատմաբանների մեծամասնությունը ենթադրել է, որ  Հռչակագիրը ստորագրվել է ընդունումից մեկ ամիս անց՝ 1776 թվականի օգոստոսի 2-ին     ։
Հանգամանքների բերումով Ջոն Ադամսն ու Թոմաս Ջեֆերսոնը, որոնք երկուսն էլ մասնակցել են Անկախության հռչակագրի ստորագրմանը և հետագայում դարձել են ԱՄՆ նախագահներ, մահացել են նույն օրը՝ 1826 թվականի հուլիսի 4-ին, երբ նշվում էր Անկախության հռչակագրի ընդունման 50-ամյա հոբերլանը։  ԱՄՆ հինգերորդ նախագահ Ջեյմս Մոնրոն նույնպես մահացել է հուլիսի 4-ին (1831 թվական)։ ԱՄՆ 30-րդ նախագահ Քալվին Քուլիջը ծնվել է 1872 թվականի հուլիսի 4-ին և մինչ օրս ԱՄՆ միակ նախագահն է, որը  ծնվել է ԱՄՆ Անկախության օրը։
Տոնակատարություն
Անկախության օրը ազգային տոն է, որն ուղեկցվում է հայրենասիրական ներկայացումներով։ Մնացած ամառային տոնակատարությունների պես Անկախության տոնը ևս նշվում է բացօթյա։ Անկախության օրը դաշնային տոն է, այդ պատճառով էլ հաստատություններ այդ օրը չեն աշխատում։ Շատ քաղաքական գործիչների համար այդ  օրն առիթ է՝ իրենց քաղաքական վարկանիշը բարձրացնելու համար, նրանք  հրապարակային ելույթներ են ունենում, գովերգում ժողովրդին, խոսում  իրենց երկրի օրենքներից, պատմությունից։
Ընտանիքներով անկախության օրվա կապակցությամբ հաճախակի խրախճանք են կազմակերպում, ընկերների հետ խորոված անում, եթե հուլիսի 4-ը շաբաթ կամ կիրակի օր է լինում, ապա այն փոխարինվում է երկուշաբթի օրով։ Զարդերը (օրինակ ժապավեններն ու փուչիկները), կարմիր, սպիտակ և կապույտ գույն են ունենում՝ սրանք ամերիկյան դրոշի  գույներն են։ Զորահանդեսները սովորաբար առավոտյան են լինում, իսկ հրավառությունը՝ երեկոյան՝ քաղաքային հրապարակներում։
Հրավառությունները հաճախ ուղեկցվում են հայրենասիրական երգերով, օրինակ ազգային օրհներգով, «Աստված, պահպանիր Ամերիկան», «Հրաշալի Ամերիկա», «Ամերիկա», «Այս երկիրը քո երկիրն է» երգերով։ Որոշ երգեր երգում են հատուկ տարածքներում, օրինակ «Յանկի դուդլ»-ը՝ հյուսիսարևելյան նահանգներում կամ «Դիքսին»՝ հարավային նահանգներում ։
Տոնական հրավառություններն իրականացվում են հանրային շոուի ձևով։ Շատ ամերիկացիներ ինքնուրույն իրենց միջոցներով ևս հրավառություն են կազմակերպում։ Անվտանգության նկատառումներով որոշ նահանգներ արգելել են ինքնուրույն հրավառությունների իրականացումը ։
Յուրաքանչյուր նահանգի առաջին հրանոթային հրավառությունը կոչվում է «միասնության հրավառություն», կրակոցն իրականացվում է հուլիսի 4-ի կեսօրին՝ ցանկացած զինվորական բազայից, որտեղ կա գործուն հրետանի ։
2009 թվականին Նյու Յորքում տեղի է ունեցել երկրի ամենամասսայական հրավառությունը, որի ընթացքում ծախսվել է 22 տոննա հրատեխնիկա ։ Այլ հայտնի հրավառություններ են եղել  Չիկագոյում՝ Միչիգան լճի վրա, Սան Դիեգոյում՝ Mission նեղուցում, Բոստոնում՝ Չարլզ գետի վրա,  Սենթ Լուիսում՝ Միսիսիպի գետի վրա, Սան Ֆրանցիսկոյում՝ Սան Ֆրանցիսկո նեղուցում, Վաշինգտոնում՝ Ազգային ծառուղում ։ Ամենամյա Ազատության միջազգային փառատոնին Դեթրոյթում կազմակերպվում է աշխարհի ամենախոշոր հրավառության շոուն, այն տեղի է ունենում Դեթրոյթ գետի ափին, միջոցառումն անցկացվում է Օնտարիո պրովինցիայի Ուինսոր քաղաքի հետ մեկտեղ, որտեղ էլ նշվում է Կանադայի օրը։
Չնայած պաշտոնական միջոցառումները միշտ սկսվում են հուլիսի 4-ին, միջոցառումների անցկացման օրերի քանակը կախված է նրանից, թե շաբաթվա որ օրն է հուլիսի 4-ը։ Եթե շաբաթվա կեսերին է ընկնում, ապա հրավառությունը տեղափոխվում է շաբաթ և կիրակի օրերը։
Հուլիսի առաջին շաբաթն ամերիկացիները սկսում են ակտիվ շրջագայել երկրով, քանի որ շատերն այդ առիթն օգտագործում են հանգստյան վայր մեկնելու նպատակով ։
Նյու Յորքում հուլիսի 4-ին Էմփայր Սթեյթ Բիլդինգ երկնաքերի լույսը փոխվում է կարմիր գույնի։
ԱՄՆ Անկախության օրը մշակույթում
Ամենահայտնի ֆիլմերից մեկը, որի սյուժեն ԱՄՆ Անկախության օրվա մասին է, 1996 թվականին Ռոնալդ Էմերիխի նկարահանված «Անկախության օրը» ֆիլմն է, գլխավոր դերում՝ Ուիլ Սմիթն է։ Սյուժեի համաձայն Երկիր մոլորակի վրա հարձակվում են այլմոլակային բռնազավթիչները և սկսում են ոչնչացնել խոշոր քաղաքներ։ Սակայն մարդիկ հաղթում են։ Ասյպիսով ԱՄՆ Անկախության օրը դառնում է ամբողջ Երկիր մոլորակի անկախության  տոնը։
1989 թվականին Օլիվեր Սթոունը նկարահանել է «Հուլիսի 4-ին ծնվածը» ֆիլմը, որտեղ գլխավոր դերակատարը Թոմ Քրուզն է։ Ֆիլմը պատմում է Ռոն Կովիկի իրական պատմությունը։ Ռոնը ծնվել է հուլիսի 4-ին՝ ԱՄՆ անկախության օրը։  Նա մեծացել է իր երկրի նկատմամբ հպարտության զգացողության մթնոլորտում։ Մեկնել է Վիետնամ՝ պաշտպանելու ԱՄՆ շահերը։ Այնտեղ նա բախվում է իրական պատերազմի հետ, կորցնում է ընկերոջը, ստանում է ծանր վնասվածք։ Բժշկական հաստատությունում նա անտարբեր լինում  իր հանդեպ։ Վերադառնալով խաղաղ կյանքի՝ նա հասկանում է, որ իր պատրանքներն ու իդեալները փլուզվում են, որ կառավարությունն իրեն թողել էր Վիետնամում՝ վերջնականապես փչացնելով իր կյանքն ինչ որ անհասանալի միջազգային ամբիցիաների համար։ Ռոնը դառնում է ագրեսիվ և ալկոհոլամոլ։ սակայն որոշ ժամանակ անց նա որոշում է միանալ վետերաններին՝ ինչն էլ նրան նորից կյանքի է վերադարձնում։
1995 թվականին Ռիչարդ Ֆորդը վեպ է գրել՝«Անկախության օրը», որը դարձել է նրա մեկ այլ վեպի՝ «Սպորտային լրագրող» գրքի շարունակությունը՝ գրված 1986 թվականին։ Ստեղծագործությունը 1996 թվականին Պուլիտցերովյան մրցանակ է ստացել։ Վեպը պատմում է  Նյու Ջերսիի անշարժ գույքի գործակալ Ֆրենկ Բասկոմբի մասին։ Անկախության օրը նա այցելում է իր նախկին կնոջը, տղային, սիրուհուն, վարձակալներից մեկին և մի քանի հաճախորդների, որոնք դժվարություններ են ունենում լավ տուն գտնելու հարցում։ «Անկախության օրը» վեպը հովվերգական պատմածք է մի մարդու մասին, որն արդեն միջին տարիքում է և փորձում է գնահատել իր տեղն ու դերը կյանքում։
1990-ական թվականների առաջին կեսերին գոյություն ուներ ամերիկացի աղջիկների ռեփ երաժշտական խումբ՝ 7669։ Անվանման մեջ միավորվել էին ԱՄՆ անկախության հռչակման տարեթիվն (1776) ու «Սեքսուալ հեղափոխության» պայմանական տարեթիվը՝ (1969) ։ ԱՄՆ մի շարք ֆիլմերում և խաղերում խոշոր պայթյունների և կրակոցների իրադարձություններն անվանում են հուլիսի 4՝ դրանք համեմատելով հուլիսի 4-ի բազմաթիվ հրավառությունների հետ։ Օրինակ GTA 3 խաղի եզրափակիչում կարելի է հարցազրույց լսել, որտեղ մաֆիայի  անդամների վեճերը համեմատվում են հուլիսի 4-ի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պատմություն Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի տոներ Կատեգորիա:Անկախության օրեր
Վերին Կիր Յոլ
Վերին Կիր Յոլ (Верхняя Кыр-Ёль), գետ Ռուսաստանում, հոսում Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չիմ գետի աջ ափին՝ 38 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Պոդելսկ
Պոդելսկ (Подъельск, Пӧддельнӧй), գյուղ Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Կորտկերոսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 709 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կոմիի հանրապետության Կորտկերոսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:1676 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գրեմիո
Գրեմիո (Grêmio), բրազիլական ֆուտբոլային ակումբ Պորտու Ալեգրիից։ Ակումբը հիմնադրվել է 1903 թվականին և ներկայումս հանդես է գալիս Սերիա A-ում՝ Բրազիլիայի բարձրագույն դիվիզիոնում և Լիգա Գաուշուում՝ Ռիու Գրանդի դու Սուլի տեղական առաջնությունում։
Գրեմիոն 36 անգամ հաղթել է Լիգա Գաուշուն, 2 անգամ՝ Սերիա A-ն և 1 անգամ՝ Սերիա B-ն։ Ակումբը ռեկորդային 5 անգամ հաղթել է Բրազիլիայի գավաթը և 1 անգամ՝ Բրազիլիայի սուպերգավաթը։ Բացի այդ, Գրեմիոն 1 անգամ հաղթել է Միջմայրցամաքային գավաթը, 3 անգամ՝ Լիբերտադորեսի գավաթը և 2 անգամ՝ Ռեկոպա Սուդամերիկանան։
Գրեմիոն մրցակցություն ունի «Ինտերնասիոնալի» հետ։ Նրանց հակամարտությունը համարվում է ամենալարվածը Բրազիլիայում և ամենալարվածներից մեկն աշխարհում  ։
Նորա Բոսսոնգ
Նորա Բոսսոնգ (Nora Bossong, ), գերմանացի գրող, բանաստեղծուհի։
Կենսագրություն
Նորա Բոսսոնգը բնակվում է Բեռլինում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի բանաստեղծուհիներ Կատեգորիա:Հումբոլդտի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հռոմի Սապիենզա համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Մովսեսը կոտրում է ուխտի քարետախտակները
Մովսեսը կոտրում է ուխտի քարետախտակները (Mozes en de tafelen der wet), հոլանդացի նկարիչ Ռեմբրանդի նկար։ Նկարի սյուժեն հեղինակը վերցրել է Ելից Գրքից (Ելից 32։19 ) ։ Նկարը պահվում է Բեռլինի պատկերասրահում ։
Նկարի սյուժե
Համաձայն Ելից Գրքի՝ Մովսեսը գնացել է Սինա լեռ, որպեսզի ստանա Աստծո պատվիրանները։ Նրանք գրվել էին երկու քարե տախտակների վրա՝ երկու կողմից։ Մովսես մարգարեի բացակայության ժամանակ իսրայելացիները Ահարոնից պահանջեցին ցույց տալ ճշմարիտ Աստծուն, որին իրենք կերկրպագեն և զոհեր կմատուցեն։ Ահարոնը նրանցից մեկական ոսկի է վերցնում, ձուլոմ ոսկե հորթին և ասում, թե ահա սա է այն աստվածությունը, որը իսրայելի ժողովրդին ազատել է եգիպտական գերությունից։ Երբ Մովսեսն իջնում է սարից, նա աղմուկ է լսում և երգեր, իսկ երբ մոտենում է, տեսնում է ժողովրդին, որ պարում են ոսկե կուռքի շուրջ։ Քանի որ իսրայելացիները չէին սպասել իր վերադարձին և երկրպագում էին նոր աստվածության՝ ոսկե հորթին, Մովսես մարգարեն կատաղությամբ ջարդում է քարե սալիկները։ Բացի այդ, Մովսեսը վառում է կուռքը, մոխիրը լցնում ջրի մեջ և կարգադրում, որ այդ ջուրը խմեն նրանք, ովքեր կասկածել են Աստծուն ։
Արտաքին հղումներ
Նկարը Բեռլինի պատկերասրահի կայքէջում Կատեգորիա:Ռեմբրանդտի նկարներ Կատեգորիա:Բեռլինի պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Հին Կտակարանի թեմայով նկարներ Կատեգորիա:Արվեստի ստեղծագործություններ
Թանդերե
Թանդերե, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Իևկովո (գյուղ, Բորովիչսկի շրջան)
Իևկովո (Иевково), գյուղ Ռուսաստանի, Նովգորոդի մարզի Բորովիչսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Բորովիչսկի շրջանի բնակավայրեր
Բաբիմոստ
Բաբիմոստ, (Babimost, Bomst), քաղաք Լեհաստանում մտնում է Լյուբուսկյան վոևոդության վարչական միավորման մեջ, Զելենոգուրյան կոմսությունում։ Կարգավիճակը՝ քաղաքային և գյուղական համայնք։ Զբաղեցնում է 3,62 կմ² տածածք։ 2004 թվականի հաշվարկով բնակչությունը կազմում է 4180 մարդ։
Քյուլլու
Քյուլլու, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Խնուսի գավառում ։ Գտնվում էր Խնուս քաղաքից 30 կմ հյուսի, Արաքս գետի ակունքների տարածքում, Արաքսի ափից 1.5 կմ հեռու, լեռնալանջի վրա։
Բաբիմոստ
Պատմություն
Քաղաքի իրավունք ստացել է 1397 թվականին, ծաղկում է ապրել  Սիգիզմունդ I Ծեր թագավորի կառավարման ժամանակ, 1793 թվականին գրավվել  է Պրուսիայի կողմից, իսկ 1945 թվականին վերամիավորվել է Լեհաստանին։ Պատմամշակութային հուշարձաններից են բարոկկոյի ժամանակաշրջանի կաթոլիկ եկեղեցին (1730-1740 թվականներ), լյութերական եկեղեցին (1789 թվական)։ Բաբիմոստը տարածաշրջանի  կենտրոնն է, որտեղ  պրուսիական և գերմանական  իշխանությունների ժամանակ  է պահպանվել է լեհերեն լեզուն, ազգային տարազները, երգերը, ծեսերը։ Հակագերմանական ազգային պայքարի համար 1973 թվականին քաղաքը ստացել է  «Գրյունվալդի խաչ» շքանշան։
Քյուլլու
Պատմություն
1828-1829 թվականներին Ռուս-թուրքական պատերազմի պատճառով շատ հայ ընտանիքներ գաղթել և բնակություն են հաստատել Վրաստանի Բոգդանովկայի (այժմ Նինոծմինդայի) շրջանի Հեշտիա գյուղում և Շիրակի բնակավայրերում։
Բաբիմոստ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի քաղաքներ
Քյուլլու
Բնակչություն
XIX դարի սկզբին ուներ 300 տուն հայ բնակիչ։ Հայտնի է եղել խիզախ տղամարդկանցով։ 1900-ական թվականներին ուներ 100 տուն քուրդ բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Գյուղի մոտ, Արաքս գետի վրա, կար քարաշեն կամուրջ։ Գյուղում պահպանվում էր հայկական գերեզմանատունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր