cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ինչպես Գրինչը գողացավ Սուրբ ծնունդը (մուլտֆիլմ, 1966)
Սաունդթրեք
Ֆիլմի սաունթրեքը թողարկվել է 1966 թվականին, «Leo The Lion Records» և «WaterTower Music» լեյբլների տակ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին Կատեգորիա:Սուրբծննդյան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր շների մասին Կատեգորիա:Ֆենտեզի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կարճամետրաժ մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:MGM ֆիլմեր
Անագե տոկուն զինվորիկը (մուլտֆիլմ)
«Անագե տոկուն զինվորիկը» (Стойкий оловянный солдатик), խորհրդային նկարած մուլտֆիլմ, որ ստեղծվել է ռեժիսոր Լև Միլչինի կողմից 1976 թվականին «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում ։ Հանս Քրիստիան Անդերսենի համանուն հեքիաթի էկրանավորումն է։
Սլադկովո (գյուղ, Իլեկսկի շրջան)
Սլադկովո (Сладково), գյուղ Ռուսաստանի Օրենբուրգի մարզի Իլեկսկի շրջանի կազմում։
Անագե տոկուն զինվորիկը (մուլտֆիլմ)
Սյուժե
Միոտանի անագե զինվորիկը գիշերը մնում է հսկելու իր տուփի մոտ և հետևում բալետի գեղեցիկ պարուհուն։ Նրանք սիրահարվում են միմյանց, բայց ծխախոտատուփի տրոլլը փորձում է վախեցնել բալերինային։ Զինվորիկն արիաբար պաշտպանում է աղջկան, և հակառակորդը որոշում է վրեժխնդիր լինել՝ նրան հասցնելով պատուհանի մոտ և գցելով ներքև։
Սլադկովո (գյուղ, Իլեկսկի շրջան)
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 906 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:18-րդ դարում հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Օրենբուրգի մարզի Իլեկսկի շրջանի բնակավայրեր
Անագե տոկուն զինվորիկը (մուլտֆիլմ)
Սյուժե
Փողոցում անձրև է տեղում։ Զինվորիկը բարձրանում է թղթե նավակի վրա և լողում կոյուղու մեջ։ Այդտեղ հայտնվում է երկրորդական կերպար՝ ծակոտկեն գլխարկով առնետը սակրատեգով և ուսին գցած պայուսակով։ Նա գոռում է, որ զինվորիկը կանգ առնի և ցույց տա անցագիրը, այլապես ինքը նրան թույլ չի տա անցնել և կկծի ատամներով։ Զինվորիկը կռվում է նրա հետ, բայց առնետը պատառոտում է նրա նավակը, և զինվորիկը ընկնում է ջրի հատակը, որտեղ նրան ծուտով կուլ է տալիս ձուկը։ Ձկանը որսում են, և նա հայտնվում է այն նույն տանը, որտեղ սկսվել էին զինվորիկի արկածները։
Հայտնվելով բուխարու վրա՝ զինվորիկը տեսնում է պարուհուն և որոշում իջնել նրա մոտ, բայց վրեժխնդիր տրոլլը նրա ոտքի տակ է նետում շղթայով սև սրտիկ։ Բուխարու երեսպատումից պոկվում է այն կտորը, որի վրա կանգնած էր զինվորիկը, և վերջինս ընկնում է ուղիղ կրակի մեջ։ Հալվելով տաքությունից՝ զինվորիկը փորձում է կանգնեցնել պարուհուն, բայց նա նետվում է ուղիղի նրա գիրկն ու այրվում նրա հետ միասին։
Վերաթողարկում
1980-ական թվականներին Խորհրդային Միությունում մուլտֆիլմը թողարկվել է VHS-ով «ԽՍՀՄ Պետկինոյի վիդեոծրագիր» ընկերության կողմից Հանս Քրիստիան Անդերսենի ստեղծագործությունների հիման վրա նկարահանված մուլտֆիլմերի հավաքածուում։ Ռուսաստանում 1990-ական թվականներից սկսած թողարկվել է VHS տեասաերիզներով «Крупный план» ընկերության կողմից, 1995-1999 թվականներին՝ «ВидеоМир» ընկերության հետ միասին Մուլտֆիլմերի հավաքածու № 3 «Հանս Քրիստիան Անդերսենի և Գրիմ եղբայրների հեքիաթներ» հավաքածուում «Մատնաչափիկը», «Կամակոր արքայադուստրը» և «Ջրահարսը)» մուլտֆիլմերի հետ միասին։ 1990-ական թվականների կեսերին Studio PRO Video թողարկել է VHS-ով լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմերի հավաքածուում «Վայրի կարապները», «Մոխրոտը», «Մատնաչափիկը», «Անճոռնի ճուտիկը», «Խալիֆ արագիլը» և «Քենթերվիլյան ուրվականը» մուլտֆիլմերի հետ միասին։ 1990-ական թվականների կեսերին մուլտֆիլմը թողարկվել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայի մուլտֆիլմերի հավաքածուում VHS-ով «Союз Видео» ստուդիայի կողմից։ Բոլոր արտոնագրված VHS-ները թողարկվել են Hi-Fi Stereo ձայնով և PAL համակարգում։
1990-ական թվականների կեսերից մինչև 2000-ական թվականները «Крупный план» ընկերության «Հանս Քրիստիան Անդերսենի և Գրիմ եղբայրների հեքիաթներ» նույն հավաքածուն կողմից թողարկվել է Video CD -ով «Lizard» ընկերության կողմից։ 2000-ական թվականների սկզբին մուլտֆիլմը վերականգնվել է և թողարկվել DVD-ով «Крупный план» և «Союз Видео» ընկերությունների կողմից Հանս Քրիստիան Անդերսենի հեքիաթների հիման վրա ստեղծված մուլտֆիլմերի հավաքածուում Dolby Digital (Dolby Mono 1.0, հետագայում՝ 2.0) ձայնով։ Թողարկվել է նաև DVD-վ 2003 թվականին «Սիրելի մուլտֆիլմերի ոսկե հավաքածուի» վեցերորդ թողարկումում։ Թողարկվել է նաև MPEG-4 սկավառակներով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1976 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Հանս Քրիստիան Անդերսենի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ
Մարգո Բինհեմ
Մարգո Բինհեմ (Margot Bingham, ), ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի։
Բինհեմը ծնվել է Փենսիլվանիա նահանգի Փիթսբուրգ քաղաքում, ավարտել է Ֆիլադելֆիայի արվեստի և թատրոնի դպրոցը ։ 2010 թվականին նա տեղափոխվել է Նյու Յորք, որտեղ սկսել է հանդես գալ թատրոնի բեմերում և աշխատել որպես երգչուհի սրճարանում։ Հաջորդ տարի նա հայտնվել է բրոդվեյան մուզիքլ «Բոհեմ»-ում ։ 2013 թվականին Բինհեմը HBO-ի «Ընդհատակյա կայսրություն» հեռուսատասերիալում ստացել է 1920-ականների ջազային երգչուհու երկրոդային դեր, որի համար արժանացել է քննադատների գովասանքին ։ 2014 թվականին նա ունեցել է երկրորդային դեր El Rey Network-ի կարճատև «Ցլամարտիկ» սերիալում ։
2015 թվականին Բինհեմը ստացել է 3 առաջատար դերերից մեկը ABC-ի «Ընտանիք» սերիալում՝ ստեղծված Ջեննա Բենսի կողմից ։ Հետո արժանացել է «Վարսավիրանոց 3» ֆիլմում գլխավոր դերակատարուհու դերին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 6 ծնունդներ Կատեգորիա:1987 ծնունդներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ և երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ
Կորով
Կորով, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի գավառակում։ Մտնում էր Հազզո-Խաբլջոզ գավառակի մեջ։
19-րդ դարի սկզբին ուներ 5 տուն՝ 25 հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պայթյուններ Շրի Լանկայում (2019)
2019 թվականի Սուրբ Զատիկին Շրի Լանկայում տեղի ունեցած պայթյուններ (2019 இலங்கை உயிர்ப்பு ஞாயிறு குண்டுவெடிப்பு), 2019 թվականի ապրիլի 21-ին, երբ քրիստոնյա աշխարհը նշում էր Հիսուս Քրիստոսի Հարության տոնը, հայտնի դարձավ, որ պայթյուններ են տեղի ունեցել Շրի Լանկայի մի քանի քաղաքների երեք եկեղեցիներում և չորս հյուրանոցներում , այդ թվում՝ խոշորագույն քաղաք, գործարար մայրաքաղաք Կոլոմբոյում։ Պայթյունների արդյունքում զոհվել են նվազագույնը 253 շրիլանկացիներ և օտարերկրյա քաղաքացիներ         , ավելի քան 500 վիրավոր կա       ։ Եկեղեցիներում պայթյունները տեղի են ունեցել Նեգոմբոյում, Բատտիկալոայում և Կոլոմբոյում՝ Սուրբ Զատիկին մատուցվող պատարագների ժամանակ։ Այդ պայթյուններին զուգահեռ պայթյուններ են տեղի են ունեցել նաև Կոլոմբոյի երեք հյուրանոցներում՝ Shangri-La Colombo-ում, Kingsbury Hotel-ում և Cinnamon Grand Colombo-ում   ։ Զոհերի և վիրավորների մեջ կա առնվազն 46 երկրի քաղաքացի   ։
Կառավարության տարածած հաղորդագրության համաձայն՝ բոլոր 7 մահապարտ ահաբեկիչները Շրի Լանկայի քաղաքացիներ են, ովքեր հանցավոր համագործակցության մեջ են գտնվում National Thowheeth Jama'ath խմբավորման իսլամականների հետ. այս խմբավորումը կասկածվում էր նաև բուդդայականների վրա հարձակման մեջ ։
2019 թվականի ապրիլի 22-ին ևս մեկ պայթյուն է տեղի ունեցել Կոլոմբոյի Սուրբ Էնթոնի եկեղեցու մոտ. պայթուցիկներով լցված ֆուրգոնը պայթել է այն պահին, երբ հատուկ ուժայինների և ռազմաօդային ուժերի սակրավորները վնասազերծման աշխատանքներ էին կատարում նախորդ օրը տեղի ունեցած պայթյուններից մեկի վայրում    ։ Շրի Լանկայում հայտարարվել են սգո օրեր, նաև երկարաձգվել է արտակարգ իրավիճակը՝ մինչև ապրիլի 23-ը  ։
Ապրիլի 24-ին, երբ Շրի Լանկայի ոստիկանության աշխատակիցներն ու սպաները Կոլոմբոյի «Savoy 3D Cinema» կինոթատրոնում հետախուզական աշխատանքներ էին իրականացնում, այդ ընթացքում ևս մեկ պայթյուն է որոտացել ։
2019 թվականի ապրիլի 23-ին «Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետություն»-ը (ԻԼԻՊ, الدولة الإسلامية في العراق والشام), որն Իրաքի Դաշնակցային Հանրապետության և Սիրիայի Արաբական Հանրապետության տարածքներում գործող ծայրահեղ իսլամիստական խմբավորում է, ստանձնեց ապրիլի 21-ին Շրի Լանկայում տեղի ունեցած ողբերգությունների պատասխանատվությունը       ։
Նախապատմություն
Շրի Լանկայի բնակչության 7,4 %-ը կազմում են քրիստոնյաները, որոնց 82 %-ը կազմում են կաթոլիկները։ Վերջիններս իրենց կրոնական ծեսերը և պատարագներն իրականացնում են պորտուգալացիների հետ միասին։ Քրիստոնյաների մի մասը բողոքականներն են ։ 2009 թվականից ի վեր և Շրի Լանկայի քաղաքացիական պատերազմի ավարտից հետո Շրի Լանկան առաջին անգամ է ենթարկվում այսպիսի հարձակման ։
Սուրբզատիկյան կիրակին քրիստոնյա աշխարհի ամենասուրբ տոներից մեկն է, քանի որ այս տոնի ժամանակ քրիստոնյաները տոնում են Հիսուս Քրիստոսի հարությունը։ Այս տոնի ժամանակ Շրի Լանկայի եկեղեցիներում և այլ վայրերում մեծ է թե՛ տեղացի բնակիչների, թե՛ օտարերկրյա զբոսաշրջիկների հոսքը ։
«Նյու Յորք Թայմս»-ի և Ֆրանսպրեսի հաղորդմամբ՝ ապրիլի 21-ին տեղի ունեցած ողբերգությունից դեռևս տասն օր առաջ Շրի Լանկայի ոստիկանության սպան ազգային անվտանգության վերնախավին նախազգուշացրել էր, որ երկրի եկեղեցիներն ու հյուրանոցները պայթյունների և ահաբեկչական գործողությունների թիրախ դառնալու սպառնալիքի ներքո են գտնվում, ինչը կարող է տեղի ունենալ National Thowheeth Jama'ath իսլամական խմբավորման մահապարտ ահաբեկիչների կողմից ։ Սակայն սրա մասին վերջիններս ոչ մի տեղեկատվություն չեն հաղորդել երկրի ղեկավար այրերին ։ Շրի Լանկայի ոստիկանապետ Հարին Ֆերնանդոն Թվիթերի իր մկիրոբլոգում լուսանկար է տեղադրել և գրել է, որ ըստ շրիլանկացի ոստիկանի հայտնած տեղեկատվության՝ Շրի Լանկայում որոտացած 8 պայթյունները կապված են National Thowheeth Jama'ath իսլամական խմբավորման առաջնորդ Մոհամմադ Զահրանի հետ ։
Հաչինսոն շրջան (Հարավային Դակոտա)
Հաչինսոն շրջան (Hutchinson County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.106 կմ² է, բնակչությունը՝ 7.343 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Օլիվետ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1862 թ.։
Պայթյուններ Շրի Լանկայում (2019)
Գրոհներ
Քրիստոնյաները Շրի Լանկայում մասնակցում էին Սուրբ Զատիկի համար մատուցվող պատարագի արարողությանը, երբ տեղի ունեցան պայթյունները։ Վերջիններս ուղղված էին Շրի Լանկայի այն բոլոր եկեղեցիներին և հյուրանոցներին, որտեղ քրիստոնյաներ կային։ Համարվում է, որ նվազագույնը երկու պայթյունն իրականացվել է մահապարտ ահաբեկիչների կողմից ։ Զոհերի թվում կան 39 օտարերկրացիներ, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի, Մեծ Բրիտանիայի, Հոլանդիայի քաղաքացիներ ։
Հաչինսոն շրջան (Հարավային Դակոտա)
Կատեգորիա:Հարավային Դակոտայի շրջաններ
Պայթյուններ Շրի Լանկայում (2019)
Գրոհներ
Պայթյունների արդյունքում Շրի Լանկայի կառավարությունը փակեց Կոլոմբոյի միջազգային օդանավակայանը՝ բարձրացնելով վերջինիս անվտանգությունը ։
Կոլոմբո
Կոլոմբոն, հանդիսանալով Շրի Լանկայի խոշորագույն քաղաքը և գործարար մայրաքաղաքը, գրոհների առաջին թիրախը դարձավ։ Առաջին պայթյունը տեղի է ունեցել Սուրբ Էնթոնի եկեղեցում ։
Պայթյուններ տեղի ունեցան նաև Կոլոմբոյի երեք հինգաստղանի հյուրանոցներում՝ Shangri-La Hotel-ում, Cinnamon Grand Hotel-ում և The Kingsbury Hotel-ում ։
Նեգոմբո
Շրի Լանկայում առաջին պայթյուններից մեկը տեղի ունեցավ երկրի հյուսիսային մայրաքաղաք Նեգոմբոյի Սուրբ Սեբաստիան եկեղեցում ։ Շրի Լանկայի զանգվածային լրատվության միջոցները հաղորոդում են, որ Նեգոմբո քաղաքում պայթյունների արդյունքում առնվազն 93 մարդ է զոհվել ։
Բատտիկալոա
Բատտիկալոա քաղաքի Սիոնա եկեղեցին այն եկեղեցիներից մեկն է, որտեղ 2019 թվականի ապրիլի 21-ին տեղի է ունեցել պայթյուն։ Բատտիկալոայի քաղաքային հիվանդանոցի աշխատակիցը պատմել է, որ այդ պայթյունից հետո իրենց է դիմել ավելի քան 300 մարդ, որոնք ունեին տարբեր աստիճանի վնասվածքներ ։ Շրի Լանկայի ԶԼՄ-ները հայտնել են, որ առնվազն 40 մարդ զոհվել է Կոլոմբոյում, 93-ը՝ Նեգոմբոյում, 27-ը՝ Բատտիկալոայում ։ Ոստիկաններից մեկի հաղորդմամբ՝ զոհերի թվում կա 9 օտարերկրացի զբոսաշրջիկ ։
Դեհիվալա
Դեհիվալա քաղաքի The Tropical Inn Hotel հյուրանոցի հանդիսությունների սրահը ևս գրոհի թիրախ դարձավ։ Դեպքի վայրում հայտնաբերվել է 2 դիակ  ։
Դեմատագոդա
Շրի Լանկայում ևս մեկ պայթյուն տեղի ունեցավ՝ Դեմատագոդա քաղաքի Մահավիլա Ուդյանա փողոցում գտնվող բնակելի համալիրում, ինչի արդյունքում զոհվեցին 3 ոստիկան և 1 ոստիկանական տեսուչ ։
Հետևանքներ
Ավելի վաղ տեղեկատվություն էր ստացվել, որ Շրի Լանկայի ռազմաօդային ուժերի զինծառայողներն ինքնաշեն պայթուցիկ սարք են հայտնաբերել եւ վնասազերծել կղզու խոշորագույն Բանդարանաիկե միջազգային օդանավակայանից ոչ շատ հեռու ։
2019 թվականի ապրիլի 22-ին ևս մեկ պայթյուն է տեղի ունեցել Կոլոմբոյի Սուրբ Էնթոնի եկեղեցու մոտ. պայթուցիկներով լցված ֆուրգոնը պայթել է այն պահին, երբ Շրի Լանկայի ոստիկանությանն առընթեր հակաահաբեկչական ջոկատը, որի մեջ ընդգրկված էին հատուկ ուժայինների և ռազմաօդային ուժերի սակրավորները, վնասազերծման աշխատանքներ էր կատարում նախորդ օրը տեղի ունեցած պայթյուններից մեկի վայրում։ Հետախուզական աշխատանքների արդյունքում մեքենայում հայտնաբերել են երեք պայթուցիկներ, որոնք վնասազերծման անհաջող փորձի ժամանակ պայթել են։ Տեղական ԶԼՄ-ների հաղորդմամբ՝ պայթյունի վայրից ոչ շատ հեռու գտնվող ավտոբուսի կանգառում ոստիկանները գտել են ևս 87 պայթուցիկ ։
Ապրիլի 26-ին, երբ Շրի Լանկայի բանակն ու ոստիկանությանն առընթեր հակաահաբեկչական ջոկատը որոնողական աշխատանքներ էին իրականացնում Սեյնթամարութուում, որոտաց ևս երեք պայթյուն, որին հաջորդած հրաձգության ժամանակ զոհվեց 15 մարդ, այդ թվում՝ առնվազն 6-ը՝ երեխա ։
Սեյնամարութուում ևս մեկ անգամ իրականացվեցին հետախուզական աշխատանքներ, ինչը հիմնված էր Շրի Լանկայի հետախուզական գործակալության տրամադրած տեղեկության վրա։ Հետախուզական աշխատանքների արդյունքում հայտնաբերվեց մի տուն, որտեղից հետախուզական գործակալության աշխատակիցներն առգրավեցին 150 փամփուշտներ, 100 հազարի հասնող մետաղե գնդակներ, անօդաչու սարքեր, պայթուցիկներով պատված գոտի։ Հաղորդվում է, որ հատուկ գործողությունների արդյունքում այստեղ զենքի արտադրության ստորգետնյա գործարան է հայտնաբերվել։ Ոստիկանները գտել են նաև հատուկ համազգեստ, դրոշներ, որոնք կապ են ունեցել «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական կազմակերպության հետ ։ Ապրիլի 27-ին Կամունայում, Չավալակադեում և Սեյնամարութուում ոստիկանությունը պարետային ժամ հայտարարեց (2019 թվականի ապրիլի 27-ի ժամը 22:00-ից մինչև ապրիլի 28-ի ժամը 04:00-ը) :
Ապրիլի 27-ին կազմակերպված ոստիկանական շուրջկալների ժամանակ ձեռք բերվեցին ապացույցներ երեք կասկածյալների մասին, ովքեր կապ ունեին 2018 թվականի նոյեմբերի 29-ին Վավուանատիվիում սպանված ոստիկանության 2 աշխատակիցների մահվան հետ։ Արդյունքում բոլոր երեք կասկածյալներն էլ ձերբակալվեցին։ Dailymirror լրատվականի հաղորդմամբ՝ այդ երեք կասկածյալները «ռադիկալ իսլամական» խմբավորման անդամներ էին ։
Զոհեր և կորածներ
Շրի Լանկայում տեղի ունեցած պայթյունների արդյունքում զոհերի թիվը կազմում է 253, վիրավորների թիվը գերազանցում է 500-ը ։ Սկզբնական շրջանում հաղորդվում էր, որ 2019 թվականի ապրիլի 21-ին Շրի Լանկայում տեղի ունեցած 8 պայթյունների արդյունքում զոհվել է առնվազն 359 մարդ, վիրավորվել է ավելի քան 500 մարդ , որոնց մեծ մասը ստացել է ծանր վնասվածքներ և գտնվում է ծայրահեղ ծանր վիճակում, սակայն, ավելի ուշ Շրի Լանկայի առողջապահության նախարարության կողմից ներկայացվեցին նոր տվյալներ, որոնց արդյունքում պարզ դարձավ, որ թվային անճշտության պատճառը բժիշկների կողմից ուռճացված տվյալների մատուցումն էր ԶԼՄ-ներին     ։ Մահացածների թվում կան նաև 46 երկրների  զբոսաշրջիկներ , այդ թվում՝ Մեծ Բրիտանիայի 8 քաղաքացիներ (որոնցից երկուսը ունեին նաև ԱՄՆ քաղաքացիություն ), 8 քաղաքացիներ Հնդկաստանից, 4-ը՝ ԱՄՆ-ից, 3-ը՝ Դանիայից, 2-ը՝ Ավստրալիայից, 2-ը՝ Թուրքիայից, 2-ը՝ Իսպանիայից, 1-ը՝ Չինաստանից, 1-ը՝ Բանգլադեշից, 1-ը՝ Ֆրանսիայից, 1-ը՝ Հոլանդիայից, 1-ը՝ Ճապոնիայից, և 1 քաղաքացի Պորտուգալիայից    ։
Զոհվել են նաև Դանիայի ամենահարուստ մարդու՝ Անդերս Հոլ Փոուլսենի երեխաները (4 երեխաներից 3-ը պայթյունների զոհ են դարձել)     ։
Շրի Լանկայի ԶԼՄ-ների տարածած հաղորդագրությունների համաձայն՝ զոհվել է նաև Բանգլադեշի խորհրդարանի պատգամավոր, քաղաքական գործիչ Շեյխ Ֆազուլ Կարիմ Սելիմի թոռը ։
Զոհերի թվում են նաև Հնդկաստանի «Janata Dal» կուսակցության 4 անդամներ, քաղաքական գործիչներ ։
Շրի Լանկայում տեղի ունեցած պայթյունների հետևանքով զոհված օտարերկրացիներից առնվազն 45-ը երեխաներ են ։
Հինգ չինացիներ և երկու հոգի Սաուդյան Արաբիայից համարվում են անհետ կորած։
Զոհերի թվում է նաև Շրի Լանկայի հանրային հեռուստատեսության հայտնի շեֆ խոհարար Շանթա Մայադունը ։
Կասկածյալներ
Ոչ մի խմբավորում չշտապեց ստանձնել Շրի Լանկայում տեղ ունեցած ահաբեկչական գործողությունների պատասխանատվությունը։ Պայթյուններից հետո տեղի ոստիկանությունը ձերբակալեց 7 մարդու, որոնք ապրում էին Դեմատագոդա արվարձանում և կասկածվում էին ահաբեկչական գործողությունների կատարման մեջ։ The Guardian (Մեծ Բրիտանիա) պարբերականի հաղորդմամբ՝ Շրի Լանկայի պաշտպանության նախարարը հայտնել է, որ պայթյուններն իրականացնողները կրոնական ծայրահեղականներ են եղել     ։
Հետաքննություն
Շրի Լանկայի հեռահաղորդակցության նախարար Հարին Ֆերնանդոյի ներկայացրած տեղեկատվության համաձայն՝ ոստիկանության սպա Փուջիթ Ջայասունդարան 2019 թվականի ապրիլի 11-ին իր տեղակալի կողմից ծանուցում էր ստացել, որտեղ ներկայացվում էին հնդկական կողմի հետախուզական գործակալության աշխատանքների արդյունքները  , որոնք իրականացվել էին 2019 թվականի ապրիլի 4-ից. այդ տվյալների համաձայն՝ National Thowheeth Jama'ath-ի մահապարտ ահաբեկիչները ծրագրել էին գրոհներ, որոնք ուղղված էին Շրի Լանկայի եկեղեցիներին և Հնդկաստանի՝ Կոլոմբոյում տեղակայված դեսպանատանը  ։ Հնդկաստանի հետախուզական գործակալությունը հետախուզական աշխատանքների արդյունքում հավաքագրված տեղեկությունների մասին նախազգուշացումը հրապարակել է գրոհներից 2 օր և 2 ժամ առաջ։ Ապրիլի 21-ի 8 պայթյուններից հետո՝ «Իրաքի և Լևանտի իսլամական պետություն» խմբավորման անդամներից մեկը, ով ձերբակալվեց Դելիի ոստիկանության կողմից, բացահայտեց գրոհների կազմակերպչի անունը՝ նշելով, որ Շրի Լանկայում գրոհների իրականացումը ղեկավարել է National Thowheeth Jama'ath-ի պարագլուխ Զահրան Հաշիմը ։
Պայթյուններից հետո վարչապետ Ռանիլ Վիկրեմեսինգհեն պայթյուններից հետո հանդես եկավ հայտարարությամբ՝ նշելով, որ իր ղեկավարած կառավարությունը պետք է ուսումնասիրի, թե ինչու պատկան մարմինները չեն դրսևորել համապատասխան հետևողականություն՝ ունենալով նախապատրաստվող գրոհների մասին նախազգուշացում ։ Շրի Լանկայի պաշտպանության նախարարն ավելի ուշ հանդես եկավ հայտարարությամբ՝ կոչով դիմելով Շրի Լանկայի զանգվածային լրատվության միջոցներին և հորդորելով նրանց, որպեսզի նրանք առայժմ չհանրայնացնեն հանցագործների անունները, ինչպես նաև նշեց, որ իրենց ունեցած տեղեկությունների համաձայն՝ պայթյուններն իրագրոծվել են կրոնական ծայրահեղականների կողմից ։
Cinnamon Grand Hotel հյուրանոցում պայթյունն իրականացրած անձը հյուրանոցում գրանցվել էր որպես հյուր՝ ներկայանալով «Մոհամմադ Ազամ Մոհամմադ» կեղծ տվյալներով ։ Shangri-La Hotel հյուրանոցի պայթյունի հեղինակը ոստիկանության կողմից նույնականացվեց որպես գործարանի սեփականատեր Ինսան Սեելավան, ում գործարանում աշխատողներից 9 հոգի ձերբակալվեց ։
2019 թվականի ապրիլի 23-ին Շրի Լանկայի կառավարական և ռազմական 3 աղբյուրներ Reuters-ին հայտնեցին, որ ձերբակալվել է Սիրիայի քաղաքացի, ով կասկածվում է գրոհների կազմակերպման և իրականացման մեջ ։
Հետաքննության ընթացքում ձեռքբերված տվյալների համաձայն՝ հնարավոր է՝ պայթուցիկները պատրաստված լինեին ացետոնի գերօքսիդից ։
Գործողություններ
Կոլոմբոյի արքեպիսկոպոսական նստավայրը հայտարարեց, որ ապրիլի 21-ի երեկոյան ժամերին նախատեսված սուրբզատիկյան բոլոր պատարագները չեղյալ են հայտարարվել ։
Շրի Լանկայի պաշտպանության նախարարությունը 8-րդ պայթյունից հետո արտակարգ իրավիճակ հայտարարեց ողջ երկրի տարածքում։ News 1st լրատվականի հաղորդմամբ՝ կառավարությունն արտակարգ իրավիճակ է հայտարարել, որը կշարունակվի ապրիլի 21-ի ժամը 18:00-ից մինչև ապրիլի 22-ի առավոտյան ժամը 6:00, ինչպես նաև ողջ երկրի տարածքում արգելափակել է սոցիալական ցանցերի օգտագործումը ։ Սոցիալական բոլոր կայքերն ու զրուցարանները՝ WhatsApp, Վայբեր և Ֆեյսբուք, արգելափակվել են ։
Շրի Լանկայի կրթության և գիտության նախարար Ակիլա Վիրայ Կարիյավասամի որոշման համաձայն՝ առաջիկա երկու օրերի ընթացքում երկրի ողջ տարածքում փակ կլինեն բոլոր դպրոցները ։
Սոցիալական մեդիայի արգելափակում
Շրի Լանկայի կառավարությունը պայթյուններից ընդամենը հաշված ժամեր անց արգելափակեց խոշոր սոցիալական ցանցերի՝ Facebook-ի, Ինստագրամի, WhatsApp-ի, Viber-ի, Snapchat-ի և YouTube-ի հասանելիությունը, ինչպես նաև ժամանակավորապես կասեցրեց հաղորդագրությունների փոխանակման ծառայությունը։ Արգելափակումից հետո կառավարության կողմից տարածված հաղորդագրության համաձայն՝ «չեն կարող վստահել Facebook-ին և WhatsApp-ին, որպեսզի զտեն սուրբզատիկյան պայթյունների մասին կեղծ տեղեկատվությունն իրականությունից» ։ Արգելափակումը ներառեց նաև VPN ծառայությունների մատուցումը ։
Մի շարք մեկնաբաններ ողջունեցին կառավարության այս քայլը՝ նշելով, որ սոցիալական մեդիայի արգելափակման շնորհիվ հնարավոր կլինի խուսափել ապատեղեկատվության տարածումից ։ Մեկնաբանների մի այլ խումբ քննադատեց կառավարության կողմից սոցիալական մեդիայի արգելափակման մասին որոշումը՝ մեկնաբանելով, որ արգելափակման պատճառով շրիլանկացիները և օտարերկրյա զբոսաշրջիկները ողբերգությունից հետո այլևս հնարավորություն չունեին կապ հաստատելու իրենց հարազատների հետ, ինչպես նաև նշում էին, որ արգելափակումը կհանգեցնի հակառակ արդյունքի. ապատեղեկատվության տարածման վտանգն ավելանալու է, քանի որ հնարավորություն չեն ունենա ստուգել լուրերի հավաստիությունը ։
Հայտարարություններ
Շրի Լանկայի նախագահ Պալլեուատտե Գամարալագե Մայտրիպքալա Յապա Սիրիսենան հայտարարեց, որ «հրամայել է խիստ միջոցներ կիրառել այն անձանց դեմ, որոնք պատասխանատու են այս հանցավոր համագործակցության համար», և հավելեց, որ կառավարության կողմից ձեռնարկվել են անհրաժեշտ բոլոր քայլերը։ Նախագահ Սիրիսենան նաև կոչ արեց ժողովրդին՝ գործելու առավելագույնս զուսպ և համբերատար, որպեսզի իրեն շփոթության մեջ չգցեն ոչ հավաստի աղբյուրներից վերցված տեղեկությունները և կեղծ պատմությունները ։
Շրի Լանկայի վարչապետ Ռանիլ Վիկրեմեսինգհեն ասաց. «Ես կտրականապես քննադատում եմ այսօր մեր ժողովրդի վրա կատարված վեհերոտ հարձակումները։ Կոչ եմ անում Շրի Լանկայի բոլոր բնակիչներին այս ողբերգական պահին մնալ միասնական և անկոտրում։ Խնդրում եմ՝ խուսափե՛ք չստուգված տեղեկատվության, ենթադրությունների և վարկածների տարածումից։ Կառավարությունը կատարում է անհրաժեշտ բոլոր քայլերն ու միջոցառումները՝ իրադրությունը վերահսկողության ներքո պահելու համար» ։
Ընդդիմության առաջնորդ և Շրի Լանկայի նախկին նախագահ Մահինդա Ռաջապաքսան այս հարձակումներն անվանեց «ծայրահեղ բարբարոսական» և հայտարարեց, որ ժողովուրդը կհամախմբվի «ահաբեկչական գործողությունների» դեմ ։
Հրաժարականներ
Ապրիլի 25-ին՝ նախագահի հայտարարությունից հետո, Շրի Լանկայի պաշտպանության նախարար Հեմասիրի Ֆերնանդոն ազատման դիմում է ներկայացրել, ինչի պատճառը հասարակության և երկրի ղեկավարության կողմից իր հասցեին հնչած քննադատություններն են   ։
Միջազգային արձագանք
Ցավակցական հեռագրեր են հղել և տեղի ունեցած ահաբեկչական գործողությունների հետ կապված քննադատական նկատառումներ են արտահայտել Հայաստանի    , ԱՄՆ-ի , Ավստրալիայի , Արաբական Միացյալ Էմիրությունների  Աֆղանստանի , Բանգլադեշի , Բրազիլիայի , Բուլղարիայի , Դանիայի , Թաիլանդի , Ինդոնեզիայի , Իսրայելի , Իտալիայի , Իրանի , Լեհաստանի , Լիբանանի  , Կանադայի , Հարավային Կորեայի Հնդկաստանի , Հունգարիայի , Ճապոնիայի , Մալայզիայի , Մարոկկոյի , Միացյալ Թագավորության , Նոր Զելանդիայի  , Շվեդիայի , Չինաստանի , Պակիստանի , Պաղեստինի  , Պապական նստավայրի , Պորտուգալիայի , Ռուսաստանի Դաշնության , Ռումինիայի , Սերբիայի , Սինգապուրի , Սլովակիայի , Վենեսուելայի  , Վիետնամի , Վրաստանի և Ֆինլանդիայի  առաջնորդները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ահաբեկչություն Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ Շրի Լանկայում Կատեգորիա:2019 Շրի Լանկայում Կատեգորիա:2019 զանգվածային սպանություններ Կատեգորիա:2019 ահաբեկչություններ Կատեգորիա:Քրիստոնյաների ջարդեր
Լյումանդա
Լյումանդա (Lümanda), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Լյումանդա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 154 մարդ։
Հազար (բույս)
Կաթնուկ, ) աստղածաղկազգիների (բարդածաղկավորներ Asteraceae) ընտանիքի միամյա, երկամյա կամ բազմամյա խոտաբույսերի ցեղ։
Կենսաբանական նկարագիր
Ցողունի բարձրությունը՝ 10-120 սմ։ Տերևները նշտարանման են, ամբողջական կամ փետրաձև բաժան, ծաղկաբույլը՝ հուրանանման կամ ողկույզանման զամբյուղ, ծաղիկը՝ դեղին, երբեմն՝ երկնագույն կամ վարդագույն, պտուղը՝ թռչող սերմիկ։ Ծաղկաբույլը բազմածաղիկ զամբյուղ է, ծաղիկները՝ դեղին կամ կապույտ։ Ծաղկում է մայիս-օգոստոսին։ Պտուղը Էլիպսաձևփց մինչև երկարավուն, փուփուլիկով սերմիկ է։
Տարածում
Տարածված է Շիրակի, Լոռու, Գեղարքունիքի, Տավուշի, Սյունիքի և այլ մարզերի լեռն, շրջաններում։ Աճում է կավահողերում, աղուտներում, անտառների բացատներում, թփուտներում, մարգագետիններում, ճամփեզրերին Աճում է Գեղարքունիքի, Լոռու, Արագածոտնի, Կոտայքի մարզերում և այլուր։ Մշակվում է ամենուրեք։
Տեսակներ
Հանդիպում է 150 տեսակ, Հայաստանում՝ 4-5։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի բուսական աշխարհ Կատեգորիա:Աստղածաղկազգիներ
Մարցանո
Մարցանո (Marzano), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 1500 մարդ 2008 թվականի մարդահամարի տվյալների, բնակչության խտությունը կազմում է 166 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է՝ 9 կմ2 տարածք։ Հեռախոսային կոդ՝ 0382։ Փոստային ինդեքս՝ 27010։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ուելսի դրոշ
Տես նաև
Կատեգորիա:Ուելսի մշակույթ Կատեգորիա:Մեծ Բրիտանիայի դրոշներ Կատեգորիա:1959 դրոշներ
Հայաստանի նախագահի նստավայր
Հայաստանի նախագահի նստավայր (2018 թվականի ապրիլի 9-ից մինչև նոյեմբերի 22-ը՝ Հայաստանի վարչապետի նստավայր, հայտնի է նաև որպես Բաղրամյան 26), Հայաստանի նախագահի աշխատանքային վայրը, որը տեղակայված է Երևանի Մարշալ Բաղրամյան պողոտայի 26 հասցեում։ 2018 թվականի սեպտեմբերի 21-ից վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրամանով Բաղրամյան 26-ի դարպասները բացվել են այցելուների համար ։
Պատմություն
1987 թվականին շենքը վերակառուցվել է «Հայարդնախագիծ» ինստիտուտի նախագծի հիման վրա։ Շենքի երկու կողմերում ավելացվել է 10 մ լայնությամբ և 6 մ երկարությամբ երկու եռահարկ շենք։ Վերակառուցման արդյունքում շենքի ընդհանուր մակերեսը կազմել է 4470 քմ։
1992 թվականից ծառայում է որպես Հայաստանի նախագահի նստավայր մինչ 2018 թվական, որից հետո սկսեց ծառայել որպես Հայաստանի վարչապետի նստավայր։ Այնուհետև 2019-ից ծառայում է որպես Հայաստանի նախագահի նստավայր։
Կառուցվածք
Առաջին հարկը և երրորդ հարկի մի հատվածը նախատեսված են ընդունելությունների համար՝ առանձին սրահներով։ Շենքի մնացած հատվածը ծառայում է որպես վարչական մաս։ Շենքի արտաքին պատերը կառուցված են դեղնավուն տուֆով։
Գեղանկարների հավաքածու
Հայաստանի նախագահի նստավայրի տարբեր սրահներում են պահվում Հովհաննես Այվազովսկու, Փանոս Թերլեմեզյանի, Մարտիրոս Սարյանի, Գևորգ Բաշինջաղյանի, Հակոբ Հակոբյանի և մի շարք այլ նշանավոր նկարիչների գեղանկարները, որոնք ի պահ են տրվել նախագահի աշխատակազմին Հայաստանի ազգային պատկերասրահի կողմից ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Երևանի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Նախագահական նստավայրեր
Ժերար դը Ռիդֆոր
Ժերար դը Ռիդֆոր (Gerard de Ridefort; մոտ 1141, Ֆլանդրիա — 1189 թ. հոկտեմբերի 4, Աքքա, Պաղեստին — Տաճարականների միաբանության Մեծ մագիստրոս սկսած 1184 թ. հոկտեմբերից մինչև 1189 թ. հոկտեմբերի 4։
Մինչև մագիստրոս ընտրվելը
Ծնվել է 1141 թվականին Ֆլանդրիայում, Սուրբ Երկիր է գնացել 1170-ականներին (մինչև 1740 թ.)։ Սկզբնական շրջանում ծառայել է Տրիպոլիի կոմս` Ռայմոնդ III-ի մոտ, սակայն կոմսի հետ վիճաբանությունից հետո լքել է կոմսությունը և ծառայության անցել արքայի մոտ։ 1179 թ. Բալդուին IV-ի հրամանով նշանակվել է թագավորության մարշալի կոչումին։ Հետագայում անդամագրվում է Տաճարականների միաբանությանը և ստանձնում մագիստրոսի գլխավոր խորհրդատուի կոչումը։ 1184 թ. ընտրվում է միաբանության մագիստրոս։
Մեծ մագիստրոս
Ըստ ժամանակակիցներից ստացած տեղեկությունների Ժերար դը Ռիդֆորը շուտ բռնկվող բնավորություն ուներ և հաճախ չմտատծված քայլեր էր կատարում։ Նա Սալահ ալ-Դինի դեմ պատերազմելու գլխավոր կողմնակիցներից էր, և շատ կտրուկ էր վերաբերվում նրա հետ հաշտություն կնքելու փորձերի վերաբերյալ։ Բացի դրանից նա վատ հարաբերությունների մեջ էր Հիվանդախնամների միաբանության մագիստրոսի և մի շարք ազնվականների հետ։ Սակայն նա նաև հայտնի էր իր հռետորական ունակություններով և կարողանում էր բոլորին մտափոխ անել իր օգտին։
1187 թ. դը Րիդֆորը գլխավորում է տաճարականներին Սալահ ալ-Դինի դեմ խաչակիրների արշավանքի ժամանակ։ Համարվում է, որ հենց նա եղել Հաթթինում մարտ մղելու մտքի հեղինակը, հետագայում այս միտքը խաչակիրների համար արժեցավ հաղթանակ։
Հաթթինի ճակատամարտում բոլոր տաճարականները, կամ սպանվեցին, կամ գերեվարվեցին` հետո մահապատժի ենթարկվեցին նա նույնպես գերեվարվեց, սակայն նա միակն էր ում չսպանեցին։ Գերության ժամանակ նա հրաման ուղարկեց Գազայի և մի շարք այլ ամրոցների տաճարականներին հանձնել իրենց ամրոցները։ Այս հրամանից հետո տաճարականները այլևս պարտավոր չէին ենթարկվել դը Րիդֆորին։ Նրա հեղինակությունը ընկել իր, իսկ ասպետների շրջանում, քանի որ միայն այն փաստը, որ նա գերեվարվել է և ողջ է մնացել արդեն հակասում էր միաբանության կանոնադրությանը, բացի դրանից տաճարականների մոտ սկսեցին լուրեր շրջանառվել, որ իրենց առաջնորդը հանուն իր կյանքը փրկելու դավանափոխ է եղել՝ և իսլամ է ընդունել ։
Գերությունից ազատվելուց հետո, փորձում է վերականգնել իր բարի համբավը և մասնակցում է մուսուլմանների դեմ մղվող բոլոր մարտերին, սակայն 1189 թ. հոկտեմբերի 4-ին Աքքայի պաշարման ժամանակ դարձյալ գերեվարվում է, և գլխատվում։
Պրոլետարկա (գյուղ, Կրասնոպերեկոպսկի շրջան)
Պրոլետարկա (Пролетарка, As), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոպերեկոպսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Աս։
2001 թվականի տվյալներով Պրոլետարկա գյուղում բնակվում էր 222 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Կրասնոպերեկոպսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վոլխուշկա
Վոլխուշկա (Волхушка), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Ուսուրիյսկի քաղաքային օկրուգի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:2008 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Ուսուրիյսկի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր
Ձիթենի եվրոպական
Ձիթենի եվրոպական, ձիթազգիների ընտանիքի, ձիթենի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Մշտադալար ծառ է՝ 10-15 մ բարձրությամբ, որը հաճախ թփանման տեսք է ունենում։ Ճյուղերը հակադիր դասավորություն ունեն, հազվադեպ՝ օղակներում 3-ական կամ միայնակ, կտրվածքում համարյա կլորավուն, թեթևակի սպիտակ թեփուկավոր, ծածկված են կանաչաարծաթավուն, ավելի ուշ՝ մոխրագույն կամ դեղնավուն կեղևով, ծեր տարիքում մուգ մոխրագույն են, խոր ճաքճքված։ ճամեմատաբար վատ պայմաններում աճող անհատների ճյուղերը ծածկված են գուղձիկներով։ Տերևները նշտարաձև են կամ երկարավուն-էլիպսաձև (յուվելինարները երկարավուն-ձվաձև), 5-10 սմ երկարությամբ և 1-2 սմ լայնությամբ, սրածայր, հազվադեպ՝ տափակ կամ փոսիկավոր, ամբողջաեզր, դեպի ցած ոլորված եզրերով, կաշվեկերպ, վերևի կողմից՝ մուգ կանաչ, հարթ, նոսր, աստղաձև, սպիտակ թեփուկապատ, ներքևի կողմից՝ սպիտակ մազմզուկապատ, գորշավուն, կարճ 0,2-0,5 սմ երկարությամբ կոթուններով։
Ծաղկաբույլերը պարզ կամ հուրանանման բազմածաղիկ ողկույզներ են, որոնք տերևածոցերում հակադիր են դասավորված։ Ծաղիկները մանր են, 0,3-0,5 սմ երկարությամբ, բուրումնավետ, երկսեռ, հազվադեպ բաժանասեռ, կանոնավոր, որոնցից շատերը չեն պտղաբերում, վաղաժամ թափվում են։ Ծաղկակոթունները կարճ են։ Բաժակը լայն զանգականման է թաղանթանման, ձուլաթերթ, 4 կիսաձվաձև, ոլորված բլթակներով, չթափվող։ Պսակը սպիտակավուն է կամ կանաչավուն, 4 կլորաձվաձև, ոլորված բաժիններով։ Առէջները կարճ են պսակից։ Վարսանդն ունի կլորավուն, երկբուն, վերնադիր սերմնարան, յուրաքանչյուր բնում 2-ական սերմնաբողբոջներով, որոնցից միայն մեկս է զարգանում որպես սերմ։ Սռնակը կարճ է, հազիվ է դուրս գալիս պսակի խողովակից։ Սպին փոսիկավոր է, երկբլթականի։
Պտուղը միասերմ կորիզապտուղ է՝ 1 -2 սմ երկարությամբ (կուլտուրական ձևերինը՝ 2-4 սմ), գնդաձև կամ երկարավուն-էլիպսաձև, բութ կամ սրածայր, մսալի, հասունացման սկզբում կանաչադեղնավուն, այնուհետև՝ կարմրավուն կամ մանուշակագույն, լրիվ հասունացած վիճակում համարյա սև։ Պտղամիսը յուղալի է, սպիտակավուն։ Կորիզը միասերմ է, երկարավուն, անհարթ, երբեմն՝ հարթ մակերեսով։ Ծաղկում է մայիս-հունիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են հոկտեմբեր-նոյեմբերին։ Արխեոֆիտ է, որի մշակության պատմությունը անցնում է 4000 տարուց։ Բարենպաստ պայմանների դեպքում մշակության մեջ ապրում է 2000 և ավելի տարի։ Հայտնի են մինչև 4 մ բնի տրամագծով ծառեր։ Առանց վնասվելու կարող է դիմանալ մինչև -16 °C-ի սառնամանիքներին։ -18-20°Օ-ը այս բույսի համար կրիտիկական է համարվում։ Համեմատաբար երաշտադիմացկուն է, կրասեր։ Աչքի է ընկնում բարձր աղադիմացկունությամբ և պահանջկոտ է կալիումի նկատմամբ։
Տարածվածություն
Բնական պայմաններում տարածված է Միջերկրական ծովի շրջանում, ժայռոտ, կրաքարերով հարուստ լեռնալանջերում, ծովի մակարդակից մինչև 500 մ բարձրությունների վրա։ Լավ է աճում գետահովիտների խոր, ալյուվիալ, փուխր հողերում։ Ամենատիպիկ մերձարևադարձային բույսն է, որը չի պտղաբերում արևադարձային շրջաններում և չի ծաղկում բարեխառն գոտու պայմաններում։
Հայաստանում մշակվում է անհիշելի վաղ ժամանակներից։ Հույն աշխարհագրագետ-ճանապարհորդ Ստրաբոնը մեր թվարկության առաջին դարում այցելելով Հայաստանով գրում է, որ Արարատյան դաշտում ամենուրեք ձիթենի էին մշակում, որը առատ բերք էր տալիս։ Այս հիշատակումը բավականին հետաքրքիր է այն իմաստով, որ ներկայումս Արարատյան դաշտի պայմաններում (բաց գրունտում) ձիթենի աճեցնել հնարավոր չէ, լրիվ ցրտահարվում է։
Ներկայումս ձիթենու արդյունաբերական տնկարկներ կային Նոյեմբերյանի շրջանի Բագրատաշենի նախկին «Զեյթուն» ժողտնտեսությունում («Զեյթուն» ձիթենու անվանումներից մեկն է), որոնք զգալի քանակությամբ բերք են տալիս։ Ձիթենին լավ է աճում և զարգանում, առատորեն պտղաբերում է նաև Իջևանում, Այգեհովիտում։ Միանգամայն հեռանկարային է Մեղրու շրջանի ցածրադիր գոտու համար։
Կիրառություն
Պտուղները արտակարգ հարուստ են ճարպայուղերով։ Պահածոային սորտերը պարունակում են 30-50, իսկ յուղայինները՝ 50-70 տոկոս ճարպեր (չոր նյութի հաշվով)։ Բացի այդ, պտուղներում պարունակում է միջին հաշվով 10,9 % սպիտակուցներ, իսկ պտղամսում 7,8 % շաքարներ (գլխավորապես գլյուկոզա), ինչպես նաև 2-1 0 % դառը գլյուկոզիդ-օլեուրոպեին, քիչ քանակությամբ կարմիր պիգմենտ, պտղակեղևում՝ էմուլսինա ֆերմենտը։ Պտուղներում և այլ օրգաններում պարունակում է նաև մաննիտ։
Ձիթապտղի յուղը օգտագործվում է ոչ միայն սննդի և հրուշակեղենի, պահածոների արտադրության մեջ, այլ նաև բժշկության բնագավառում, որպես ստամոքսաաղիքային, ռախիտի, թոքախտի, դիստրոֆիայի և անեմիայի բուժման միջոց։ Օգտագործվում է նաև ստամոքսի թթվության բարձրացման, ինչպես նաև գեղձաքարային հիվանդությունների դեպքում։ Լայն կիրառում ունի նաև բնափայտը ։
Սլակ (գյուղ, Ալշեևսկի շրջան)
Սլակ (Слак, Ыҫлаҡ), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1119 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ալշեևսկի շրջանի բնակավայրեր
Հաթերք (գավառ)
Հաթերք, գավառ Մեծ Հայքի Արցախ նահանգում։ Տարածվել է Տրտու (Թարթառ) գետի հովտում (ընդգրկել է ձախափնյակը՝ Եղիշ Առաքյալի կամ Ջրվշտիկ վանքի մերձակայքից մինչև հոգևոր կենտրոն Դադիվանքի արևմտյան կողմի ձորը)։ Կոչվել է իշխանանիստ Հաթերք բերդավանի անունով։ XII-XIII դարերում եղել է Կենտրոնական Խաչենի իշխանության տիրույթը։ XII դարի 1-ին կեսին երեք ճյուղի բաժանված Խաչենի իշխանության գահերեց իշխան Հասան Ա, մոտ 1142 թ.-ին հաջորդելով հորը՝ Վախթանգ-Սակառին, հաջողությամբ պայքարել է Հայաստանի հյուսիսարևելյան նահանգներն ասպատակող սելջուկյան թուրքերի դեմ և պահպանել անկախությունը։ Նրա որդու՝ Վախթանգի գահակալման տարիներին (1182-1214) Հաթերքի իշխանությունը վերելք է ապրել, աշխույժ քաղ-տնտեսական կապեր հաստատել շրջակա իշխանությունների և երկրների (հատկապես՝ վրաց Բագրատունիների թագավորության) հետ։ Վախթանգը հովանավորել է Մխիթար Գոշին, հայ մշակույթի ուրիշ գործիչների։ Արու ժառանգներից զուրկ Վախթանգի մահից հետո Զաքարյանները Հաթերքի իշխանությունը բաժանել են իրենց փեսաներ Հասանի (Դոփի ամուսինը) և Ներքին Խաչենի տեր Վախթանգի (Խորիշանի ամուսինը) ժառանգների միջև։
Կատեգորիա:Արցախ նահանգի գավառներ
Կուռթեր
Կուռթեր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սասունի գավառակում։ Մտնում էր Սասունի Բռնաշեն գավառակի մեջ ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հայդ շրջան (Հարավային Դակոտա)
Հայդ շրջան (Hyde County), ԱՄՆ Հարավային Դակոտա նահանգի 66 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 2.230 կմ² է, բնակչությունը՝ 1.420 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Հայմոր բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1873 թ.։
Կատեգորիա:Հարավային Դակոտայի շրջաններ
Մեծ Մանչեսթեր
Մեծ Մանչեսթեր (Greater Manchester), ավանդական և մետրոպոլային կոմսություն Մեծ Բրիտանիայի հյուսիսարևմտյան մասում։ Մտնում է Հյուսիսարևմտյան Անգլիայի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2,7 մլն. մարդ (2014 թվականի տվյալներով) ։ Կազմված է 10 մունիցիպալ շրջաններից։ Կազմավորվել է 1974 թվականի ապրիլի 1-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիայի կոմսություններ
Ավետիք Բաբայան
Ավետիք Բաբայան, հայ հիգիենիստ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1887)։
Կենսագրություն
1870 թվականին ավարտել է Սանկտ Պետերբուրգի ռազմաբժշկական ակադեմիան։ Եղել է Կովկասյան բժշկական ընկերության կազմակերպիչ-անդամներից։ 1870-1874 թվականներին, որպես զինվորական բժիշկ, ծառայել է Ալեքսանդրապոլում, Թիֆլիսում (1878-1904 թվականներին՝ զինվորական հոսպիտալում), Աբասթումանում, ապա զբաղվել գիտական և հասարակական գործունեությամբ Թիֆլիսում, Ալեքսանդրապոլում, Հյուսիսային Կովկասում։ 1904 թվականին ընտանիքով տեղափոխվել է Փարիզ։
Աշխատանքները վերաբերում են նյարդային, վարակիչ (թոքերի տուբերկուլոզ և այլն) հիվանդությունների առաջացման ու տարածման, բալնեոլոգիայի խնդիրներին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Հայ հիգիենիստներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ
Իսպանական ժառանգության համար պատերազմ
Իսպանական ժառանգության համար պատերազմ, եվրոպական խոշորագույն հակամարտությունը, որը սկսվել է Իսպանական կայսրության թագավոր, Հաբսբուրգների տոհմի ներկայացուցիչ Կառլ II-ի մահից կարճ ժամանակ անց՝ 1701 թվականին։ Նա իր կայսրությունը, որը սփռված էր մի քանի մայրցամաքներում, կտակում է ֆրանսիական թագավոր Լյուդովիկոս XIV-ի որդի դուքս Ֆիլիպ Անժուրացուն, ով հետագայում դարձավ թագավոր Ֆիլիպ V: Պատերազմը սկսվեց այն բանից հետո, երբ Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր Լեոպոլդ I-ը փորձեց պաշտպանել իր դինաստիայի իրավունքը իսպանական տիրույթների նկատմամբ։ Երբ Լյուդովիգ XIV-ը սկսեց առավել ագրեսիվ կերպով ընդարձակել իր տիրույթները, եվրոպական որոշ տերություններ (հիմնականում Անգլիան և Միացյալ նահանգների հանրապետությունը) սկսեցին հանդես գալ Սրբազան Հռոմեական կայսրության օգտին, որպեսզի խոչընդոտեն Ֆրանսիայի հզորացմանը։ Մի շարք երկրներ իրենց հերթին միացան Ֆրանսիայի և Իսպանիայի միությանը, որպեսզի փորձեն ստանալ նոր տարածքներ կամ էլ պաշտպանեն իրենց վերահսկողության ներքո գտնվող տարածքները։ Պատերազմական գործողությունները տեղի են ունեցել ոչ միայն հիմնականում Եվրոպայում, այլ նաև Հյուսիսային Ամերիկայում, որտեղ տեղական հակամարտությունը անգլիացի գաղութարարների կողմից անվանվեց Աննա թագուհու պատերազմ   ։
Իսպանական ժառանգության համար պատերազմը տևել է ավելի քան մեկ տասնամյակ, և որի ժամանակ դրսևորվել են այնպիսի հրամանատարների տաղանդը, ինչպիսիք են դուքս դե Վիլարը և դուքս Բերվիկը (Ֆրանսիա), դուքս Մալբորոն (Անգլիա) և արքայազն Եվգենի Սավոյացին (Ավստրիա)։ Պատերազմն ավարտվեց 1713 թվականին Ուտրեխտյան և 1714 թվականին Ռաստատյան համաձայնագրերի կնքումով, որոնց արդյունքով Ֆիլիպ V-ը մնաց որպես թագավոր, բայց զրկվեց ֆրանսիական գահը ժառանգելու իրավունքից, ինչը բաժանեց Ֆրանսիայի ու Իսպանիայի գահերի դինաստիական միությունը։ Ավստրիացիները ստացան Իտալիայում և Նիդերլանդներում գտնվող իսպանական տիրույթների մեծ մասը։ Մայրցամաքային Եվրոպայում Ֆրանսիայի գերիշխանությունն ավարտվեց, իսկ Ուտրեխտյան խաղաղության պայմանագրով արտացոլված ուժերի հավասարակշռության գաղափարը դարձավ միջազգայն իրավակարգի մաս ։
Նախադրյալներ
Քանի որ Կառլ II Իսպանացին ծննդյան օրվանից մտավոր ու ֆիզիկապես հիվանդ էր և չուներ ու չէր կարող ունենալ երեխաներ, իսկ Հաբսբուրգների դինաստիայի իսպանական ճյուղում չկար ուրիշ տղամարդ, հսկայական տարածքներ զբաղեցնող Իսպանական կայսրության ժառանգության հարցը մշտապես հանդիսանում էր քննարկման առարկա :
Իսպանական գահին հավակնում էին երկու հզոր թագավորական դինաստիաներ՝ ֆրանսիական Բուրբոններն ու ավստրիական Հաբսբուրգները, որոնք երկուսն էլ սերտորեն կապված էին իսպանական վերջին թագավորի հետ :
Իսպանական ավանդույթների տեսակետից կնոջ գծով գահի ժառանգության առավել օրինական թեկնածուն հանդիսանում էր ֆրանսիական թագավոր Լյուդովիկոս XIV-ի և իսպանական արքայադուստր և Կառլ II-ի ավագ արյունակից քույր Մարիա Թերեզա Ավստրիացու միակ օրինական որդի Լուի Դոֆին Ֆրանսիացին : Բացի այդ, Լյուդովիկոս XIV-ը հանդիսանում էր իր կնոջ և թագավոր Կառլ II-ի մորաքրոջ որդին, քանի որ նրա մայրը Կառլ II-ի հոր՝ իսպանական Ֆիլիպ IV թագավորի քույր, իսպանական արքայադուստր Աննա Ավստրիացին էր։ Դոֆինը, լինելով ֆրանսիական գահի առաջին ժառանգորդը, կանգնած էր դժվարին ընտրության առջև. եթե նա ժառանգեր ֆրանսիական ու իսպանական թագավորությունները, ապա ստիպված էր կառավարել այնպիսի հսկայական կայսրություն, որը Եվրոպայում կխախտեր ուժերի հավասարակշռությունը։ Բացի այդ, Աննան ու Մարիա Թերեզան ամուսնական պայմանագրի պայմաններով իրենց իսպանական ժառանգությունից։ Վերջին դեպքում հրաժարումը չընդունվեց, քանի որ այն հանդիսանում էր իսպանական հպատական ինֆանտ Մարիա Թերեզայի վարձը, ով այդպես էլ չստացավ ֆրանսիական թագը ։
Իսպանական կայսրության կայսեր մեկ այլ թեկնածու էր հանդիսանում Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսր Լեոպոլդ I-ը, ով պատկանում էր Հաբսբուրգների ավստրիական ճյուղի ներկայացուցիչ։ Քանի որ Հաբսբուրգների տունը առաջնորդվում էր սալիկյան օրենքով, Լեոպոլդ I-ը դինաստիական պաշտոնակարգության տեսակետից հանդիսանում էր Կառլի իրավահաջորդը, քանի որ նրանք երկուսն էլ ծագել են Ֆիլիպ I Հաբսբուրգից։ Բացի այդ, Լեոպոլդը հանդիսանում էր Իսպանիայի թագավորի հորաքրոջ որդին։ Նրա մայրը՝ Մարիա Աննա Իսպանացին, նույնպես հանդիսանում էր Ֆիլիպ IV-ի քույրը և ամուսնանալու ժամանակ չի հրաժարվել իսպանական գահի նկատմամբ իր իրավունքներից։ Կառլ II-ի հայրը՝ Ֆիլիպ IV-ը իր կտակում նրան հիշատակել է որպես Հաբսբուրգների ավստրիական ճյուղի ժառանգ։ Այս թեկնածուն նույնպես մտավախություն էր առաջացրել այլ տերությունների համար, Լեոպոլդի կողմից իսպանական ժառանգությունը ստանալով տեղի կունենար 16-րդ դարի Հաբսբուրգների իսպանա-ավստրիական կայսրության վերածնունդ։ Կառլ II-ի թագադրումից ընդամենը երեք տարի առաջ՝ 1668 թվականին, այն ժամանակ երեխա չունեցող Լեոպոլդ I-ը համաձայնել էր իսպանական տարածքները բաժանել Բուրբոնների ու Հաբսբուրգների միջև՝ չնայած այն հանգամանքին, որ Ֆիլիպ IV-ը նրան կտակել էր անբաժան իշխանություն։ Սակայն 1689 թվականին, երբ Անգլիայի թագավորության թագավոր Վիլհելմ III-ը Իննամյա պատերազմի ժամանակ ստացավ կայսեր օգնությունը, նա խոստացավ կայսերը սատարել ամբողջ իսպանական կայսրության նկատմամբ նրա հավակնությունների հարցերում ։
Իսպանական գահի ևս մեկ թեկնածու էր գահաժառանգ Ժոզեֆ Ֆերդինանդ Բավարիացին, ով ծնվել էր 1692 թվականին։ Նա պատկանում էր Վիտելսբախների դինաստիային և հանդիսանում մայրական գծով Լեոպոլդ I-ի թոռը։ Նրա մայրը՝ Մարիա Անտոնիան, հանդիսանում էր Լեոպոլդ I-ի դուստրը նրա և Ֆիլիպ IV Իսպանացու փոքր դուստր Մարգարիտա Թերեզայի առաջին ամուսնությունից : Քանի որ Ժոզեֆ Ֆերդինանդը ո՛չ Բուրբոն էր, ո՛չ էլ Հաբսբուրգ, նրա թագադրման դեպքում Ֆրանսիայի կամ Ավստրիայի հետ Իսպանիայի ձուլման հավանականությունը փոքր էր։ Լեոպոլդ I-ը Լյուդովիկոս XIV-ի հետ ձգտում էին իսպանական գահին նստեցնեն իրենց ժառանգներին (Լեոպոլդ I-ը՝ իր փոքր որդի էրցհերցոգ Կառլին, իսկ Լյուդովիկ XIV՝ Դոֆինի փոքր որդի դուքս Անժուրացուն), բավարական արքայազնը մնում էր առավել անվտանգ թեկնածուն։ Այդպիսով, Անգլիան և Նիդերլանդները նախընտրեցին հենց նրա վրա դնել խաղադրույք։ Բացի այդ, Ժոզեֆ Ֆերդինանդը Կառլ II-ի կամքով հռչակվել էր իսպանական գահի օրինական ժառանգորդ ։
Այն ժամանակ, երբ Իննամյա պատերազմը 1697 թվականին ավարտին էր մոտենում, Իսպանական ժառանգությանն հարցը դառնում էր ճգնաժամային։ Անգլիան և Ֆրանսիան, որոնք թուլացել էին հակամարտությունից, կնքեցին Հաագայի համաձայնագիրը, որով Ժոզեֆ Ֆերդինանդին ճանաչեցին իսպանական գահի ժառանգ, բայց Իտալիայում և Նիդերլանդներում Իսպանիայի տիրույթները պետք է բաժանվեին Ֆրանսիայի ու Ավստրիայի միջև։ Այդ որոշումը կայացվել էր առանց իսպանացիների համաձայնության, ովքեր դեմ էին իրենց կայսրության բաժանմանը։ Հաագայի համաձայնագրի կնքման ժամանակ Կառլ II Իսպանացին համաձայնվեց բավարական արքայազնին հռչակել իր իրավահաջորդ, բայց նրան ժառանգություն կտակեց ամբողջ Իսպանական կայսրությունը, այլ ոչ թե այն հատվածը, որը նրա համար ընտրել էին Անգլիան ու Ֆրանսիան ։
1699 թվականի փետրվարի 5-ի լույս 6-ի գիշերը բավարական պատանի արքայազնը հանկարծակի մահանում է ծաղիկ հիվանդությունից, ինչը կրկին միջազգային քաղաքական ասպարեզ է բարձրացնում Իսպանական կայսրության գահաժառանգի հարցը : Անգլիան և Ֆրանսիան շուտով վավերացնում են Լոնդոնյան համաձայնագիրը, որով իսպանական թագը հանձնեցին էրցհերցոգ Կառլին։ Իտալական տարածքները հանձնվեցին Ֆրանսիային, իսկ էրցհերցոգը իրեն պահեց Իսպանական կայսրության մնացած տիրույթները :
Ավստրիացիները, ովքեր չէին մասնակցել համաձայնագրի կնքմանը, խիստ դժգոհ էին։ Նրանք բացահայտ հավակնում էին ամբողջ կայսրության տիրույթներին, իսկ իտալական տարածքները նրանց հետաքրքրում էր ամենաքիչը։ Նրանք հարուստ էին, գտնվում էին Ավստրիային մոտ և նրանց ղեկավարելը հեշտ էր։ Բացի այդ, Ավստրիայի միջազգային հեղինակությունը և նրա ազդեցության աստիճանը Եվրոպայում մեծացան իրենց համար չափազանց նպաստավոր Կառլովիցյան խաղաղության պայմանագրի կնքումից հետո ։
Անգլիայի և Ֆրանսիայի միջև կնքված այդ համաձայնագրի վերաբերյալ Իսպանիայում էլ վելի դժգոհ էին։ Իշխանական տունը միաձայն դեմ հանդես եկավ կայսրության բաժանմանը, սակայն միասնական չէին նրանց հետ, ում սատարում էին Հաբսբուրգները կամ Բուրբոնները։ Ֆրանսիայի կողմնակիցները մեծամասնություն էին կազմում, և 1700 թվականի հոկտեմբերին ի շահ նրանց Կառլ II-ը իր բոլոր տիրույթները կտակեց Դոֆինի երկրորդ որդուն՝ դուքս Անժուրացուն : Կառլը քայլեր նախաձեռնեց, որպեսզի կանխի Ֆրանսիայի և Իսպանիայի ձուլումը։ Նրա որոշմամբ եթե գահաժառանգ Ֆիլիպ Անժուրացին ժառանգի ֆրանսիական գահը, իսպանական գահը պետք է փոխանցվեր նրա փոքր եղբորը՝ դուքս դե Բերիին։ Այնուհետև դուքս Անժուրացուց և նրա եղբորից հետո ցուցակում նշված էր էրցհերցոգ Կալը ։
Սկզբում դաշնակիցները չէին հանդիմանում իսպանական գահին դուքս Անժուրացու բարձրանալը՝ որպես պայման առաջ քաշելով միայն Անգլիայն և Հոլանդիային Իսպանական Նիդերլանդների (Բելգիա) փոխանցումը, որպեսզի այդ տարածքը դարձվի Անգլիայի ու Հոլանդիայի միջև բուֆերային գոտի, իսկ Ավստրիային՝ Իտալիայում գտնվող իսպանական տիրույթները։ Սակայն արդեն պատերազմի սկսվելուց հետո՝ 1703 թվականին սաշնակիցները իսպանական գահի թեկնածու առաջադրեցին էրցհերցոգ Կառլին, ընդ որում, դաշինքի կողմն էր ներգրավվել նաև Պորտուգալիան, որի վրա հենվելով Կառլը անգլոո-հոլանդական նավատորմի միջոցով նվաճեր Իսպանիան։ Կառլ III-ը կողմնակիցներ ուներ Կատալոնիայում և Արագոնում։ Իսպանիայի հարավային մասը Ֆիլիպ Անժուրացու կողմից էր (ընտրված թագավոր Ֆիլիպ V) :