cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Վիվիեն Լի
Վերջին տարիները
1967 թվականի մայիսին Վիվիեն Լիի մոտ սկսվում են տուբերկուլյոզի նոր նոպաներ։ Հուլիսի 7-ին, հերթական նոպայի ժամանակ, նա մահանում է։ Դիակիզվում է Գոլդերս Գրինի դիակիզարանում, իսկ նրա աճյունը ցրվում է նրա տան մոտ գտնվող լճակի վրա՝ Արևելյան Սասսեքս կոմսության Բլեկբոյզ գյուղակում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:1913 ծնունդներ Կատեգորիա:1967 մահեր Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Տուբերկուլոզից մահացածներ Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Թոնի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բրիտանացիներ հայկական սերմամբ Կատեգորիա:Լավագույն դերասանուհի Օսկարի մրցանակակիրներ
Պավել Շիլինգովսկի
Պավել Ալեքսանդրովիչ Շիլինգովսկի, խորհրդային նկարիչ։
Աստրախանի պետական տիկնիկային թատրոն
Աստրախանի պետական տիկնիկային թատրոն (ռուս.՝ Астраханский государственный театр кукол), թատրոն Աստրախան քաղաքում, ՌԴ։
Թատրոնի պատմությունը
Թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարն է եղել ՌԴ վաստակավոր արվեստագետ Վլադիմիր Դոլգոպոլովը։ Սկզբնական շրջանում ներկայացումները բեմադրվել են Աստրախանի կայազորային սպաների տանը։ 1992 թվականին թատրոնը տեղափոխվեց նորակառույց շենք։
Թատրոնն իր գործունեության ընթացքում բեմադրել է ավելի քան 60 ներկայացում երեխաների և մեծահասակների համար ։
Ֆարայա
Ֆարայա (فاريا), գյուղ է և ինքնավար շրջան Լեռնային Լիբանանի մարզի՝ Քեսերվանի շրջանում, Լիբանանում։ Այն գտնվում է Բեյրութից 46 կիլոմետր հեռավորութան վրա։ Նրա միջին բարձրությունը ծովի մակարդակից 1290 մետր է և ընդհանուր տարածքը՝ 870 հեկտար Ֆարայայի բնակիչները հիմնականում Մարոնականներ (մարոնական քրիստոնյաներ)են :
Աշխարհագրություն
«Ֆարայա» անվանումը նշանակում է «Մրգերի և բանջարեղենների աշխարհ» փյունիկերենում շնորհիվ իր պտղաբերության։ Ֆարյան տեղակայված է Քեսերվանի շրջանում՝ Լիբանանում, որը գտնվում է 42 կիլոմետր Բեյրութից և 20 կիլոմետր Ջունիայից հեռու։ Ֆարայան ունի 1200 մինչև 1900 մետր բարձութուն։ Ափամերձ մայրուղուց դեպի Ֆարայա տանող ճանապարհն անցնում է Աջալթունով,Աշկոուտով, Ֆեյտրունով, Մերուբայով և Ռիջելով և 15 րոպե դեպի Կֆարդեբիան, լեռնադահուկային հանգստավայր Կֆարդեբիան։
2007 թվականին բացվեց Չաբրու ամբարտակը՝ ստեղծելով ամենաբարձր ջրամբարը Մերձավոր Արեւելքի տարածաշրջանում, բայց արդյունքում այն հեղեղեց պտղատու այգիների ավելի քան երեք քառորդը։
2017 թվականին, հանդիսավոր կերպով բացվեց Լիբանանի Սուրբ Չարբելի ամենամեծ արձանը՝ այն դարձնելով ամենաշատ այցելվող ուխտագնացության վայրերից մեկը Լիբանանում։
Կլիմա
Ձմռանը Ֆարայան ունի ցուրտ կլիմա՝ ձյան կուտակումներով, որոնք կարող են հասնել ավելի քան 1,5 մետր (5 ոտնաչափ)  և ջերմաստիճանը ձմռանը իջնում է մինչև -6 °C  կամ ավելի ցածր։ Ամռանը ջերմաստիճանը կարող է հասնել ավելի քան 30 °C :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լիբանանի բնակավայրեր
Սամովոլյա
Սամովոլյա (Самоволя), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1583 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սամովոլյա գյուղում բնակվում էր 388 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 52,43 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Իվանիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1583 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ալմենո Սան Բարտոլոմեո
Ալմեննո Սան Բարտոլոմեո (Almenno San Bartolomeo), քաղաք Իտալիայում, Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։ Բնակչությունը ըստ 2008 թվականի տվյալներով կազմում է 5364 մարդ։ Խտությունը կազմում է 515 մարդ/կմ²։ Տարածքը՝ 10,42 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24030։ Հեռախոսային կոդ՝ 00035։
Կոմունայի հովանավորներն են սրբեր Բարդուղիմեոս առաքյալը, տոնը նշվում է օգոստոսի 24-ին և Տիմոթեոսը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մարինո (գյուղ, Ելնինսկի շրջան)
Մարինո (Марьино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ելնինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 12 մարդ։
Իվան Աբալյաև
Իվան Աբալյաև Միխայլովիչ (Աբալյաև, ), խորհրդային ինքնուսույց–քանդակագործ և փայտագրության վարպետ։
Կենսագրություն
Իվան Աբալյաևը ծնվել է 1901 թվականին Տվերի մարզի Նուտրոմո գյուղում (այժմ Կիմրսկի շրջանի Տվերի մարզ)։ Աշխատել է Կիմրիում և պատրաստել է փայտե բարձիկներ ձեռագործ կոշկակարների համար։ Հիվանդության ժամանակ սկսել է փորագրել փայտից կենդանիների և մարդկանց արձանիկներ։ Փայտե արձանիկները լավ են ստացվել, և Աբալյաևը սկսել է զարգացնել իր տաղանդը։ 1920-1930-ական թվականներին պատրաստել է հարյուրավոր փայտե քանդակներ և տասնյակ բազմակազմ կոմպոզիցիաներ։ 1930-ական թվականների վերջին Կիմրիում անցկացվել են նրա երկու անհատական ցուցահանդեսները։ 1938 թվականին նրա աշխատանքները ցուցադրվել են Տվերում ։
Ստեղծագործություն
Իվան Աբալյաևը մասնագիտացել է փոքր չափերի քանդակների վրա։ Նրա մի շարք աշխատանքներ նվիրված են Կիմրի արհեստագործական կոշկակարների նախահեղափոխական կյանքին ։ Աբալյաևի աշխատանքներից են՝ «Ձկնորս», «Զբաղվածություն», «Վերադարձ շուկայից», «Տոն արհեստավորների ընտանիքում», «Հանդիպում բռունցքի հետ», «Կոշկակարների ստախանովսկի բրիգադ», «Հերկած խոպան», «Դպրոց ճանապարհելը», «Վերադարձ դպրոցից», «Հումքի մերժում», «Կաշվի գողությունը կնոջ մոտ», «Հանդիպում աղքատներին», «Ստախանովիստների ընտանիք» և ուրիշներ ։
Իվան Աբալյաևի աշխատանքները պահվում են Տվերի տարածաշրջանային պատկերասրահում, Տվերի պետական միավորված թանգարանում և Կիմրայի երկրագիտական թանգարանում ։ Արվեստաբան Ս. ն. Յուրենևն իր գրքում նրա մասին այսպես է արտահայտվել․ «Ես դժվարանում եմ Աբալյաևին անվանել ինքնուս քանդակագործ․․․ Աբալյաևը պետք է համարվի որպես լիարժեք կայացած և անխոնջ առաջընթացի վարպետ, որին կարող ենք պահանջներ ներկայացնել, ինչպես ցանկացած պրոֆեսիոնալ նկարչի» ։
Գրականություն
Կատեգորիա:1901 ծնունդներ Կատեգորիա:1941 մահեր Կատեգորիա:Խորհրդային քանդակագործներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ
Հանշու
Հանշու կամ նախկին Հանի պատմություն, Չինաստանի պատմությունն է՝ ավարտված 111 թվականին, ընդգրկել է նախկին Հան դինաստիան․ սկսած մ․թ․ա 206 թվականի առաջին իմպերատորից մինչև՝ 23 թվականի Վան Մանի անկումը ։ Նաև անվանում են նախկին Հանի գիրք։
Աշխատությունը գրվել է դատարանի պաշտոնյա Բան Գուի (32-92 թվականներ) կողմից, իր քրոջ՝ Բան Զաոյի օգնությամբ՝ շարունակելով իրենց հոր՝ Բան Բիաոյի աշխատանքը։ Նրանք կառուցել են իրենց աշխատանքը Շի Ցզիի աշխատության հիման վրա, բայց նրանք առաջինն էին վերլուծական կենսագրությունում, որն ընդգրկել է մի դինաստիա։ Սա լավագույն աղբյուրն է, երբեմն միակը, մի շարք թեմաների և շրջանների համար։ Երկրորդ աշխատությունը՝ ուշ Հանի գիրքը ընդգրկել է արևելյան Հանի շրջանը՝ սկսած 25 մինչ 220 թվականը և գրվել է 5-րդ դարում՝ Ֆան Յեի (398–445) կողմից։
Բովանդակություն
Այս աշխատությունը շարունակել է զարգացնել Սիմա Ցյանը։ Այն հաճախ հիշատակվում է որպես՝ Ուշ ավանդույնթներ (後傳), ինչը ցույց է տալիս, որ ավագ Բանի աշխատանքը շարունակվել է։ Այդ ժամանակաշրջանի այլ գիտնականներ․ Լիու Հսին և Յանգ Սիոնգը նույնպես աշխատել են Սիմայի աշխատության վրա։ Բան Բիաոյի մահից հետո նրա ավագ որդին՝ Բան Գուն դժգոհ էր իր հոր աշխատանքից և սկսեց նոր պատմություն, որը սկսվում էր Հան դինաստիայով։ Այն առանձնանում էր Սիմայի պատմությունից, որը սկսվում էր Չինաստանի վաղ առասպելական ղեկավարներով։ Այսպիսով, Բան Գուն, դինաստիայի պատմության համար ընդունեց տարեգրության ձևաչափը, որը մեր օրերում պատմագրության մոդելն է։
Այն ժամանակաշրջանում, որտեղ նրանք համընկել են Բան Գուն գրեթե բառացի վերցրել է Սիմա Ցյանի նյութերը, չնայած որոշ դեպքերում նա ընդլայնել է դրանք։ Նա նաև միացրել է որոշ բաներ, ինչ գրել է իր հայրը (դժվար է հստակորեն ասել, թե որքանը)։ Ամբողջական աշխատանքը կազմված է եղել 100 բաժնից, և ներառել է՝ իրավունք, գիտություն, աշխարհագրություն և գրականություն։ Բան Գուի կրտսեր քույրը՝ Բեն Զաոն ավարտել է գիրքը 111 թվականին, Բան Գուի բանտում մահից 19 տարի հետո։ Ինչպես ենթադրվում է նա գրել է 13-20 հատոր (8 ժամանակագրական աղյուսակ)։ Տարեգիրքը և 3 գլուխները՝ նվիրված են Վան Մանին, որը թարգմանվել է անգլերեն Դաբս Հոմերի կողմից ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գրքեր Կատեգորիա:2-րդ դարի գրքեր
Նորատ Տեր-Գրիգորյանց
Նորատ Տեր-Գրիգորյանց (ծնված 1936 թվականի Հուլիսի 16-ին), Սովետական և Հայաստանի պաշտոնաթող գեներալ-լեյտենանտ, կարևոր դեր է խաղացել 1992-1995 թվականներին Արցախյան ազատամարտի ընթացքում Հայաստանի զինված ուժերի զարգացման գործում։
Նորատ Տեր-Գրիգորյանցը ծագումով հայ, ՌՍՖՍՀ գեներալ, ով 1991 թվականին Սովետական Միության փլուզումից առաջ ծառայում էր որպես Սովետական 40-րդ Բանակի շտաբի պետ Աֆղանստանում և Սովետական Ցամաքային Զորքերի գլխավոր շտաբի պետի տեղակալ։ 1992 թվականին Տեր-Գրիգորյանցը ընդունելով Հայաստանի կառավարության հրավերը ստանձնեց Հայկական Բանակի հրամանատարությունը։ 1992-1995 թվականներին Տեր-Գրիգորյանցը դառնում է գլխավոր շտաբի պետ և Հայաստանի պաշտպանության նախարարի առաջին տեղակալ։ 1993 թվականին նա Պաշտպանության նախարարի պաշտոնակատար էր։ 1995 թվականին, թոշակի անցնելուց հետո, վերադարձել է Ռուսաստանի Դաշնություն և այժմ Ռուսաստանի Հայերի Միության խորհրդի անդամ է ։
Կենսագրություն
Նորատ Տեր-Գրիգորյանցը ծնվել և կրթություն է ստացել Սովետական Միության, Ռուսաստանի Վլադիկավկազ քաղաքում, ուր նրա հայ ընտանիքը վերաբնակվել էր 1920-ականներին, մազապուրծ փրկվելով Օսմանյան կայսրությունում Հայերի ցեղասպանությունից։ Նրա ծնողները Էրզրումից (Օսմանյան Կայսրության մաս) և Կարսից (Հայկական մարզ Ռուսաստանի կայսրությունում, Առաջին համաշխարհային պատերազմի հետևանքով միացված Թուրքիային) էին ։
Սովետական Բանակ՝ 1955-1991
Տեր-Գրիգորյանցը սկզբում Սովետական Բանակի շարքերն անցավ որպես զորակոչիկ 1955 թվականին, երեք տարվա ծառայության ընթացքում նա սովորական զինվորից դարձել է ավագ սերժանտ, ծառայել է որպես ավտոմոբիլային բաժնի հրամանատար։ Սակայն 1957 թվականին վերադարձավ սպա դառնալու համար և 1960 թվականին ավարտեց Ուլյանովսկի Տանկային դպրոցը։ Հետագայում նա ընդունվեց և 1973 թվականին ավարտեց Մոսկվայի Մալինովսկու անվան Զրահատանային զորքերի ռազմական Ակադեմիայի «Վիստրել» բարձրագույն սպայական կուրսը։ 1976-78 թվականներին՝ Հունգարիայում խորհրդային ռազմական խմբավորման 93-րդ մոտոհրաձգային դիվիզիայի հրամանատար է եղել։ Նա սովորեց Վորոշիլովի անվան Գլխավոր Շտաբի Ակադեմիան որպես գեներալ-մայոր և ավարտեց 1980 թվականին 1980 թվականների սկզբում Տեր-Գրիգորյանցը նշանակվեց Աֆղանստանում տեղակայված զորքերի շտաբի պետ և իր աշխատանքի համար պարգևատրվեց Լենինի շքանշանով։ 1980թվականին՝ Թուրքմենստանյան ռազմական օկրուգի շտաբի պետի առաջին տեղակալ, Այնուհետ Տեր-Գրիգորյանցը նշանակվեց Սովետական Ցամաքային Զորքերի Գլխավոր Շտաբի պետ և մնաց այդ պաշտոնում որպես գեներալ-լեյտենանտ մինչ1991 թվականը.
Հայկական Բանակ՝ 1992-1995
1991 թվականին Սովետական Միության փլուզումը ավելի սրեց Լեռնային Ղարաբաղի անկախության համար Հայերի և Ադրբեջանցիների ազգամիջյան հակամարտությունը և վերաճեց նոր-անկախ երկու պետությունների՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ռազմական գործողությունների։ 1992 թվականին Հայաստանի կառավարությունը հրավիրեց Տեր-Գրիգորյանցին ստանձնել Հայկական Բանակի հրամանատարությունը ։ Օգնելով ռազմական գործում ոչ պրոֆեսիոնալ պաշտպանության նախարարին, Գրիգորյանցը միաժամանակ ստանձնում է պաշտպանության առաջին փոխնախարարի պաշտոնը։ 1993 թվականին, Տեր-գրիգորյանը ստանձնում է պաշտպանության նախարարի պաշտոնը։ Մեծ է Տեր-Գրիգորյանցի լուման Հայկական Բանակի կայացման գործում և Հայաստանի ռազմական դոկտրինայի մշակման գործում ։ Տեր-Գրիգորյանցը Ռուսաստանի Ցամաքային զորքերի վետերանների խորհրդի պատվավոր նախագահն է և Ռուսաստանի հայերի միության խորհրդի անդամ ։
Մաունթ Վիլսոնի աստղադիտարան
Մաունթ Վիլսոնի աստղադիտարան (Mount Wilson Observatory), Վաշինգտոնի Կարնեգիի ինստիտուտի և Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի աստղագիտական հիմնարկ (ԱՄՆ)։ Գտնվում է համանուն լեռան վրա, ծովի մակերևույթից 1742 մ բարձրության վրա, Կալիֆոռնիայի նահանգում, Փասադենա քաղաքից (որտեղ տեղավորված են նրա լաբորատորիաներն ու ղեկավարությունը) 13 կմ հյուսիս։ Հիմնվել է 1903 թվականին։ 1917 թվականին Մաունթ Վիլսոնի աստղադիտարանում տեղակայված 254 սմ-անոց աստղադիտակը մինչև 1948 թվականը ամենախոշորն էր աշխարհում։ Այն մեծ դեր է խաղացել մեր Գալակտիկայի և մյուս գալակտիկաների ուսումնասիրության գործում, մասնավորապես, Գալակտիկայից դուրս այլ գալակտիկաների գոյության ապացույցի, գալակտիկաների (այդ թվում՝ մեր Գալակտիկայի) կառուցվածքի և ձևաբանության ուսումնասիրության, ինչպես նաև կարմիր շեղման երևույթի հայտնաբերման համար հիմք են ծառայել այդ աստղադիտակով կատարված՝ Է․ Հաբլի, Հ․ Շեփլիի և մյուսների դիտումները։ Կարևոր աշխատանքներ են կատարվել Արեգակի, աստղերի ու միգամածությունների ֆիզիկայի բնագավառում։ Արեգակնային հետազոտությունների նպատակով Մաունթ Վիլսոնի աստղադիտարանում մշակվել և առաջին անգամ կիրառվել են աշտարակային դիտակ և սպեկտրոհելիոսկոպ (հետագայում՝ սպեկտրոհելիոգրաֆ)։ 1949 թվականին Մաունթ Վիլսոնի աստղադիտարանը և Մաունթ Պալոմարի աստղադիտարանը վարչականորեն միավորվել են։ Մաունթ Պալոմարի աստղադիտարանում 504 սմ-անոց աստղադիտակի տեղակայումից հետո (1945) մաունթ Վիլսոնի աստղադիտարանում հիմնականում զբաղվում են Արեգակի ուսումնասիրությամբ։
Միխայլովկա (գյուղ, Լոզովայայի շրջան)
Միխայլովկա (Михайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1897 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1897 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Թուշինցիներ
Թուշինցիներ կամ թուշիներ (վրաց. თუშები - թուշեբի), վրացիների էթնիկ խումբ։ Ապրում են Վրաստանի Ախմետայի մունիցիպալիտետում և արևելյան Վրաստանի որոշ շրջաններում ։ Խոսում են վրացերենի թուշինյան բարբառով։ Հավատացյալները քրիստոնյա են։ 1886 թվականի հաշվառումների համաձայն, Վրաստանում բնակվում էին 5524 թուշինցիներ, իսկ 2012 թվականի տվյալներով, նրանց թիվը հասել էր 30000 մարդու ։
Կենցաղը
Հիմնականում զբաղվում են անասնապահությամբ։ Նախկինում առանձնանում էին մշակույթի և կենցաղի որոշ յուրահատկություններով, մասնավորապես հսկայական քարե խաչերի պաշտամունքով, որոնք ունեին շատ հին ծագում։ Թուշինցիները հայտնի էին բրդյա իրերի պատրաստմամբ (խուրջիններ, զանգապաններ և այլն), ինչպես նաև Չեչնիայի և Դաղստանի տարածքներ կատարած ասպատակություններով։ Իրենց տարածքները պաշտպանում էին չեչենների և դաղստանցիների կողմից կատարվող նմանատիպ ասպատակություններից, որոնք տեղի էին ունենում հիմնականում ձմռանը։ Այդ սահմանային բախումները շարունակվել են հարյուրամյակներ և դարձել են ավանդույթ` արտացոլվելով նաև բանահյուսության մեջ։
Ձմռանը թուշինցիների գյուղերը ձյան պատճառով կտրված են հարթավայրերից։ Բարձրլեռնային վայրերում կառուցված նրանց ամենահին տները իրենցից ներկայացնում էին աշտարակներ` նեղ պատուհաններով, որոնց առաջին հարկում գտնվում էր գոմը կամ փարախը։
20-րդ դարի կեսերին թուշինցիների գյուղերի մեծ մասը լքվեց բնակիչներից, քանի որ նրանք սկսեցին վերաբնակվել հարթավայրերում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացիների ազգագրական խմբեր
Կամ (գործիք)
Կամ, հացահատիկ (գարի, ցորեն) կալսելու (ծղոտը հատիկից զատելու և հարդի վերածելու) երկրագործական գործիք։ Լայնորեն տարածված էր Առաջավոր Ասիայի երկրներում։ Հայկական լեռնաշխարհում հայտնի էր դեռևս բրոնզի դարում (գտնվել է Լճաշենի դամբարաններից)։ Կամը պատրաստել են ամուր, առջևի մասը գոգավոր, դեպի վեր թեքված մեկ-երկու տախտակից, որոնց հակառակ երեսին՝ փոսիկների մեջ, ծղոտը կտրելու համար, ամրացվել են սուր եզրերով կայծքարե կտրիչներ։ Կամին լծել են քաշող անասուններ (եզ, գոմեշ, ձի, էշ), անասուններին քշելու և ծանրության համար՝ վրան կանգնել մարդիկ։ Կամը եզների լծին ամրացվել է շղթայով, իսկ ձիերին՝ փոկով։ 1940—1950-ական թթ. կոլտնտեսային կալերում աշխատում էին տրակտորով քարշվող մեծ, հաճախ՝ մի քանի շարքով միմյանց կցված սովորական Կամեր։ Գյուղատնտեսության մեքենայացման հետևանքով Կամը դուրս է եկել գործածությունից։
Կատեգորիա:Երկրագործական գործիքներ
Բուլդակովո (գյուղ, Սեչենովսկի շրջան)
Բուլդակովո (Булдаково), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սեչենովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Սեչենովսկի շրջանի բնակավայրեր
Խերես դե լա Ֆրոնտերայի հնագիտական թանգարան
Խերես դե լա Ֆրոնտերայի հնագիտական թանգարան (Museo Arqueológico Municipal de Jerez de la Frontera), հնագիտական թանգարան Իսպանիայի հարավում, Կադիսի մարզի Խերես դե լա Ֆրոնտերա քաղաքի Պլասա դել Մերկադո հրապարակում՝ Ռիկելմե հրապարակի, Ռիվերո պատկերասրահի և Սան Մատեո եկեղեցու հարևանությամբ։ Թանգարանը գտնվում է 18-րդ դարի շենքում, որը 1962 թվականին ընդգրկվել է Իսպանիայի մշակութային ժառանգությունների ցանկում (Bien de Interés Cultural) :
Պատմություն
Թանգարանը հիմնադրվել է 1873 թվականին՝ որպես քաղաքային հնագիտական հավաքածու, որը ներառել է անհատների նվիրաբերված նմուշներ։ Տեղակայված է եղել Խերես դե լա Ֆրոնտերայի քաղաքապետարանի հին շենքում։ Հանրության համար բացվել է 1935 թվականին։ 1963 թվականին դարձել է քաղաքային հնագիտական թանգարան։ 1972 թվականին շենքի անմխիթար պատճառով թանգարանը փակվել է և շուրջ 20 տարի հավաքածուն պահպանվել է։ 1982 թվականին թանգարանի հոգածությունն իր վրա է վերցրել Ռոսալիա Գոնսալեսը ։ 1983 թվականին քաղաքային խորհրդի որոշմամբ թանգարանը տեղակայվում է Պլասա դել Մերկադո հրապարակում։ Երկար վերանորոգումից հետո թանգարանը վերաբացվել է 1992 թվականին։
Հավաքածու
Հավաքածուն ներառում է սաղավարտ Կորինթոսից, չափազանց հազվադեպ նմուշ Իսպանիայում, որը հայտնաբերվել է Խերես դե լա Ֆրոնտերայի մենաստանի մոտ Գվադալետե գետի տարածքում։ Հավաքածուն ներառում է նաև հռոմեական կերամիկա և այլ նմուշներ։
Սրահներ
Թանգարանի սրահները ՝:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի թանգարաններ
Կամերային երաժշտություն
Հայաստանում դաշնամուրի և լարային գործիքների համար երկեր են ստեղծվել դեռևս նախասովետական շրջանում։ Կամերային երաժշտության ձևավորման համար մեծ ավանդ ներդրեցին Կոմիտասը, Ա. Սպենդիարյանը, Ն. Տիգրանյանը։ 1920-ական թթ. սկսած երևան եկան կամերային երաժշտության բոլոր ժանրերը։ Վոկալ երաժշտության զարգացմանը առանձնապես նպաստեցին Ռ. Մելիքյանի, Հ. Ստեփանյանի, Կ. Զաքարյանի ստեղծագործությունները։ Նշանավոր են Ա. Խաչատրյանի դաշնամուրային և ջութակի պիեսները։ Տարբեր շրջաններում տարբեր գործիքների համար մանրանվագներ են գրել Ս. Բարխուդարյանը, Գ. Եղիազարյանը, Ա. Բաբաջանյանը, Ա. Հարությունյանը, է. Աբրահամյանը, է. Բաղդասարյանը, Գ. Չեբոտարյանը և ուրիշներ։ Հայկական գործիքային կամերային երաժշտության առավել հարուստ բնագավառներն են սոնատը և կվարտետը։
Կատեգորիա:Երաժշտություն Կատեգորիա:Երաժշտական եզրույթներ
Պավլենկովո (գյուղ, Լեբեդինի շրջան)
Պավլենկովո (Павленкове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պավլենկովո գյուղում բնակվում էր 362 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Լեբեդինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ալեքսանդր Մատինյան
Ալեքսանդր Մատինյան(ց), հայազգի պետական, քաղաքական և հասարակական գործիչ, բարերար, Թիֆլիսի քաղաքագլուխ  ։
Ալեքսանդր Մատինյանի պատանեկության տարիներից քիչ տեղեկություններ են հայտնի։ Ծնվել է թիֆլիսեցի Ստեփանի ընտանիքում։ Սովորել է Թիֆլիսի առաջին գիմնազիայում։ Այն ավարտելուց հետո՝ 1862 թվականին, ընդունվել է Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետ։ 1866 թվականին համալսարանն ավարտելուց հետո ևս մեկ տարի Մոսկվայի շրջանային դատախազի մոտ անցել է գործնական փորձաշրջան։ 1867 թվականի վերջին գործուղվել է Քութայիսի նահանգ՝ Քութայիսի և Շորապանի գավառային գործերը կարգավորելու առաջադրանքով ։
1868 թվականին ներդրված դատական բարեփոխումից հետո Մատինյանը նշանակվել է Թիֆլիսի երկրորդ քաղաքամասի հաշտարար դատավորի օգնական, որտեղ երկու տարի աշխատել է որպես դատաքննիչ ։
Քաղաքական գործունեություն
Թիֆլիսի քաղաքագլուխների պատմության մեջ Ալեքսանդրն այն եզակի անձն է, ով չորս անգամ անընդմեջ ընտրվել է նույն պաշտոնում ։ Առաջին անգամ քաղաքագլուխ է ընտրվել 1879 թվականի մարտի 11-ին՝ 31 կողմ, 23 դեմ ձայներով։ Երկրորդ անգամ ընտրվել է 1883 թվականի հունվարի 23-ին՝ 47 կողմ, 2 դեմ ձայներով։ Երրորդ անգամ քաղաքագլխի պաշտոնը ստանձնել է 1887 թվականի հունվարի 4-ին՝ ընտրություններում հաղթելով 55 կողմ, 9 դեմ ձայների հարաբերությամբ։ Չորրորդ անգամ ընտրվել է 1891 թվականի հունվարի 13-ին ։ Վերջին քառամյակը Ալեքսանդր Մատինյանն ամբողջությամբ չպաշտոնավարեց. 1891 թվականի մարտի 1-ին իր հրաժարականը ներկայացրեց Թիֆլիսի նահանգապետին ։ Հրաժարականի պատճառների մասին ժամանակի մամուլը նշել է, որ Ալեքսանդր Մատինյանը հոգնել էր ռուս-վրացական ընդդիմությունից, որը բացի անիմաստ քննադատելուց ուրիշ ոչ մի հարց չէր լուծում։ Ի դեպ, 1900-ական թվականների սկզբին քաղաքագլխի ընտրությունների ժամանակ Ալեքսանդր Մատինյանին կրկին առաջադրել էին, սակայն նա կտրականապես հրաժարվել էր մասնակցությունից ։
Նրա ղեկավարման տարիներին Թիֆլիսում կատարվում են բազմաթիվ կարևոր աշխատանքներ, այդ թվում՝ ջրամուղու, կամուրջների (այդ թվում՝ նախկին Վերիսկու, ներկայիս Գալակտիոն Տաբիձե), սպանդանոցի, ձիաքարշի, հեռախոսի, քաղաքային տան կառուցում ։
Ալեքսանդր Մատինյանի պաշտոնավարման 12 տարիների ընթացքում քաղաքի բյուջեից կրթության ոլորտին տրամադրվող գումարը զրոյից հասել էր 375%-ի (1878 թվականի ոչնչի դիմաց՝ 1890 թվականին հատկացվել էր 48000 ռուբլի), առողջապահությանը հատկացվել էր 51%, իսկ քաղաքային ինքնակառավարման անձնակազմի ծախսերին՝ միայն 7% ։
Առողջապահության բնագավառում կարևոր էին Ալեքսանդր Մատինյանի նախաձեռնությամբ և աջակցությամբ Հավլաբար և Խարփուխ թաղամասերում կառուցված երկու հիվանդանոցները ։
Ալեքսանդր Մատինյանի գործուն նախաձեռնությամբ և որոշումով է կառուցվել Երևանյան հրապարակում (ներկայիս Ազատության հրապարակում) գտնվող «Քաղաքային տունը», որն այժմ հանդիսանում է Վրաստանի մայրաքաղաք Թբիլիսիի քաղաքապետարանի շենք։ Այն քաղաքագլխի հանձնարարականով նախագծվեց 1880 թվականին ։
Ալեքսանդր Մատինյանի պաշտոնավարման տարիներին Թիֆլիսը համալրվել է բազմաթիվ հասարակական, կրթական, արդյունաբերական և տնտեսական նշանակության հաստատություններով։ Դրանցից են՝ 1882 թվականի հունիսի 2-ին Ալեքսանդր Երկրորդի հիշատակին բացված մանկատունը, 1883 թվականի փետրվարի 25-ին գործարկված ձիաքարշ երթուղու առաջին հատվածը , 1886 թվականի մայիսի 1-ին բացված երկրորդ այգեգործական դպրոցը , 1887 թվականի օգոստոսին շահագործման հանձնված քաղաքային ջրմուղի ցանցը , 1888 թվականի ապրիլի 17-ին Նավթլուղ թաղամասում բացված մանկատունը , 1888 թվականի մայիսի 29-ին դատապարտված ծնողներ ունեցող երեխաների համար բացված մանկատունը , 1889 թվականին բացված կատաղած կենդանիների դեմ կանխարգելիչ պատվաստումների կայանը , 1889 թվականի սեպտեմբերի 15-ին բացված գյուղատնտեսական ցուցահանդեսը , 1889 թվականի հոկտեմբերի 15-ին բացված հողաչափական ուսումնարանը , 1890 թվականի մարտի 16-ին բացված պետական ազնվականական Հողային բանկը , 1890 թվականի ապրիլի 3-ին բացված որսորդական ցուցահանդեսը և այլն։
Ժամանակի մամուլի հրապարակումների համաձայն՝ 1892 թվականին Թիֆլիսում բռնկված համաճարակը արագորեն հաղթահարելու հարցում մեծապես նպաստել է Ալեքսանդր Մատինյանի՝ նախորդ տարիներին կատարած մեծածավալ աշխատանքը ։
Պաշտոնից հրաժարվելուց հետո Ալեքսանդր Մատինյանն աշխատանքի է անցնում ձկնաարդյունաբերության և նավթաարդյունաբերության ոլորտում։ Իր կյանքի վերջին 9 տարիներին նա չի զբաղվել քաղաքական գործերով, սակայն մշտապես հետևել և երբեմն էլ խորհուրդներ է տվել քաղաքական ու հասարակական որոշակի խնդիրների լուծման համար ։
1889 թվականին Ալեքսանդր Մատինյանը պարգևատրվել է Վլադիմիրի 3-րդ կարգի շքանշանով, իսկ իշխան Դոնդակով-Կորսակովը քաղաքագլխին շնորհակալագիր է փոխանցել ։
Ալեքսանդր Մատինյանը Թիֆլիսում բնակվում էր իր սեփական տանը՝ Սապյոռնայա և Բոլշայա Վոդովոզնայա (ներկայումս՝ համապատասխանաբար Տաբուկաշվիլի և Լագիձե) փողոցների խաչմերուկում՝ Սապյոռնայա 9 հասցեում     ։
Մահ և հիշատակ
Ալեքսանդր Մատինյանը վախճանվել է 66 տարեկան հասակում՝ 1909 թվականի օգոստոսի 25-ին Փարիզում։ Երեխաներ չի ունեցել ։ Աճյունը Փարիզից փոխադրվել է Թիֆլիս և հոգևոր իշխանությունների թույլտվությամբ սեպտեմբերի 27-ին ամփոփվել Թիֆլիսի հայկական վանքում  ։
Մահվանից հետո Ալեքսանդր Մատինյանի ողջ կարողությունը՝ ավելի քան 200.000 ռուբլի, վերջինիս կտակի համաձայն փոխանցվում է Թիֆլիսի քաղաքային բյուջեին ։ Նա կտակը կազմել էր իր մահվանից ամիսներ առաջ և 1908 թվականի վերջին քաղաքային խորհրդին էր ուղարկել հետևյալ մակագրությամբ. ''«Իմ կտակս. բացել իմ մահից յետոյ. Մատինեան»'' ։ Ժամանակի հայկական, վրացական, ռուսական մամուլը գովասանքի և զարմանքի խոսքեր է գրել Ալեքսանդր Մատինյանի բարեգործության մասին։ Բացառություն է կազմել միայն ազգությամբ ուտի Գրիգոր Նիկողոսյանի (նույն ինքը՝ Մագդա Նեյմանի) հեղինակած նյութը, որը, խնդիրը դիտարկելով ազգային շահի տեսանկյունից, դատապարտել է այդ արարքը. «...հետևելով սրտիս մղումին և զգացումիս թելադրութեան, բարձրաձայն դատապարտում եմ այնպիսի հայերի արարքը և յիշատակը, որոնք կտակում են իրենց կարողութիւնը ոչ թե բացառապէս հայ ազգի օգտին, այլ մի քաղաքի, որի մէջ ապրող ուրիշ ազգութիւնները ատելով ատում են հայերին և պատրաստ են՝ մի գաւաթ ջրի մէջ խեղդել...» :
1914 թվականի մամուլից հայտնի է դարձել, որ հանգուցյալի հիշատակը հավերժացնելու նպատակով Քաղաքային խորհուրդը վճռել էր հատուկ ծառայությունների և քաղաքին ցուցաբերած հատուկ նվիրատվության համար Ալեքսանդր Մատինյանին նվիրված հուշարձան կանգնեցնել՝ այդ նպատակի համար սահմանելով 10.000 ռուբլի ծախս ։ Նույն թվականին, երբ Թիֆլիսը նշում էր քաղաքային ինքնավարության քառասունամյակը (1874-1914), առավել ջերմ ու ընդարձակ հիշատակի խոսքը ուղղված էր հենց Ալեքսանդր Մատինյանին ։
Գերեզմանի ոչնչացում
1938 թվականին Վրացական ԽՍՀ Կոմկուսի Կենտկոմի առաջին քարտուղար՝ ազգությամբ վրացի Լավրենտի Բերիայի կարգադրությամբ կազմակերպվում է Թիֆլիսի հայոց վանքի ոչնչացումը։ Վրաստանի ներքին գործերի աշխատակիցները սպառնալիքների միջոցով հավաքագրում են մի շարք հայերի ստորագրություններ, որոնց հիման վրա իբր Թբիլիսիի քաղաքային խորհրդը որոշում է քանդել հայկական առաքելական վանական համալիրը։ Այդ որոշման մասին «Խորհրդային Վրաստան» թերթում տպագրվեց, թե իբր «Թիֆլիսի խորհրդի նախագահությունը բավարարեց Թիֆլիսի աշխատավոր հայերի միջնորդությունը, որոնք խնդրում էին քանդել Վանքի եկեղեցու շենքը։ Հողամասը կհատկացվի հայկական լրիվ միջնակարգ դպրոց կառուցելու համար» ։ 1938 թվականին բազմադարյա հայկական վանական համալիրը ոչնչացվում է։ Քանդումը տեղի է ունենում գիշերով, որպեսզի քաղաքի հայազգի բնակչության շրջանում ընդվզումներ չլինեն։ Թալանվում են այնտեղ եղած արժեքավոր պատմական իրերը։ Վանքի բակում գտնվող ականավոր հասարակական, մշակութային, քաղաքական, պետական, ռազմական հայազգի գործիչների գերեզմանները, այդ թվում՝ Ալեքսանդր Մատինյանի, նույնպես թալանվում և ոչնչացվում են։ Ա.Մատինյանի աճյունի ճակատագիրը այդպես էլ մնացել է անհայտ  ։
Բեյրութի նավահանգիստ
Բեյրութի նավահանգիստ(مرفأ بيروت), Լիբանանի գլխավոր նավահանգիստն է և աշխարհի ամենախոշոր նավահանգիստներից մեկը։ Տեղակայված է Բեյրութի հյուսիսային հատվածում գտնվող Սուրբ Գեորգիի ծովոծոցի ափին, ոչ հեռու քաղաքի կենտրոնից։ Այն իր մեջ ներառում է 4 նավահանգիստ, 16 կառամատույց, 12 պահեստ  և նոր բեռնարկղային տերմինալ՝ 700,000 TEU/տարի թողունակությամբ։
Բեյրութի նավահանգիստը և ռազմածովային բազան հասանելի են նավերի և առագաստանավերի համար, որոնց ջրատարողությունը կազմում է մինչև 50 հազար տոննա։ Նավահանգստի ծովային բեռնափոխադրումների ընդհանուր շրջանառությունը տարեկան կազմում է մոտ 6 միլիոն տոննա, որի մոտ 40 տոկոսը տարանցիկ բեռներ են։ Պահեստների և ապրանքների բացօթյա պահեստավորման համար նախատեսված տարածքները կազմում են մոտ 100․000 մ²։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Բացվել է 1887 թվականին։ Տեղակայված է Սուրբ Գեորգիի ծովախորշի արևելյան մասում, Բեյրութի հյուսիսային միջերկրածովյան ափին, Բեյրութ գետից դեպի արևմուտք։ Դա Միջերկրական ծովի արևելքում ամենախոշոր և ամենաբեռնված նավահանգիստներից մեկն է ։ Բեյրութի նավահանգիստը և Բեյրութի Ռաֆիկ Հարիրիի անվան միջազգային օդանավակայանը երկիր մուտքի հիմնական կետերն են։
Բաղկացած է երկու նավահանգստից (հին և նոր), որոնք պաշտպանված են երկար ջրբաժանով։ Նավահանգստի ջրային տարածքի և ռազմածովային բազայի մակերեսը կազմում է մոտ 3 քառ․կմ, 16 նավամատույց, որոնց ընդհանուր գծի երկարությունը մոտ 5 655 մ է, խորությունը՝ 8-16,5 մ։ Նավահանգիստն ունի նավանորոգման արհեստանոցներ, լողացող, սայլակավոր և այլ ամբարձիչներ ծովային բեռները բեռնաթափելու համար՝ մինչև հազար տոննա բեռնամբարձությամբ։
Բեյրութի նավահանգիստը և ռազմածովային բազան հասանելի են նավերի և առագաստանավերի համար, որոնց ջրատարողությունը կազմում է մինչև 50 հազար տոննա։ Նավահանգստի ծովային բեռնափոխադրումների ընդհանուր շրջանառությունը տարեկան կազմում է մոտ 6 միլիոն տոննա, որի մոտ 40 տոկոսը տարանցիկ բեռներ են։ Պահեստների և ապրանքների բացօթյա պահեստավորման համար նախատեսված տարածքները կազմում են մոտ 100․000 մ²։
Պայթյուններ 2020 թվականին
2020 թվականի օգոստոսի 4-ին Բեյրութի նավահանգստում տեղի են ունեցել պայթյուններ զոհվել է առնվազն 157 մարդ, ավելի քան 5000-ը վիրավորվել են, իսկ շատերն անհետ կորել են ։ Պայթյունների հետևանքով անօթևան է մնացել մոտ 300.000 հազար մարդ ։ Լիբանանի ընդհանուր անվտանգության ծառայության գլխավոր տնօրենը հայտարարել է, որ հիմնական պայթյունը կապված է եղել 2․750 տոննա ամոնիումի նիտրատի հետ։ Հաջորդ օրը՝ օգոստոսի 5-ին, հրդեհը հիմնականում մարվել է։ Օգոստոսի 5-ին երկրի կառավարությունը Բեյրութը հայտարարել է բնական աղետների գոտի և քաղաքում հայտարարվել է արտակարգ դրություն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նավահանգիստներ Կատեգորիա:Բեյրութի տրանսպորտ
Կամար (լեռնագագաթ)
Կամար, լեռնագագաթ Հայաստանի Լոռու և Արագածոտնի մարզերի սահմանագլխին, Փամբակի լեռներում, Սիփան գյուղից 3 կմ հյուսիս–արևմուտք։ Տեղադրման կոորդինատներ 40.74272°N, 44.24757°W։ Բարձրությունը 2738 մ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզի լեռներ Կատեգորիա:Լոռու մարզի լեռներ
(3262) Միուն
(3262) Միուն (Miune), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1983 թվականի նոյեմբերի 28-ին Ցուտոմու Սեկիի կողմից Գեյսեյում ։
Միխայլովկա (գյուղ, Արտելնի գյուղական խորհուրդ)
Միխայլովկա (Михайлівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանում։
(3262) Միուն
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,010014 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8174 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2027 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1907,44 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,188735 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,45° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ցուտոմու Սեկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Միխայլովկա (գյուղ, Արտելնի գյուղական խորհուրդ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Լոզովայայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մուսա Տուրե
Մուսա Տուրե (Moussa Touré, ), սենեգալցի կինոռեժիսոր , , ով լայն ճանաչում ու համբավ է ձեռք բերել հատկապես կինոքննադատների դրվատական գնահատականին արժանացած Toubab Bi, TGV և La Pirogue ֆիլմերը հեղինակելու շնորհիվ , ,  : Ռեժիսոր լինելուց բացի, Մուսա Տուրեն հանդես է եկել որպես սցենարիստ, պրոդյուսեր, կինոդերասան, տեխնիկ  :
Գործունեություն
Մուսա Տուրեն կինոյում իր գործունեությունն սկսել է որպես տեխնիկ: 1987 թվականին նկարահանել է իր առաջին կարճամետրաժ վավերագրական կինոնկարը և հիմնել կինոարտադրության սեփական ֆիրման՝ 'Les Films du Crocodile' անվանումով: 1991 թվականին նկարահանել է իր առաջին խաղարկային կինոնկարը՝ Toubab Bi-ն, որն արժանացել է կինոհանդիսատեսի ջերմ ընդունելությանը, քննադատների դրվատանքին և մի շարք կինոփառատոների մրցանակների, ներառյալ Կաննի միջազգային հեղինակավոր կինոփառատոնի 'Un Certain Regard section' մրցանակը: Ոգևորված այդ հաջողությամբ՝ Մուսա Տուրեն 1998 թվականին ստեղծել է իր երկրորդ խաղարկային ֆիլմը՝ TGV-ն, որը ներկայացվել է հաջորդ տարում անցկացված աֆրիկյան միջազգային 9-րդ փաատոնում և նվաճել «Հանդիսատեսի ընտրություն» մրցանակը:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Դերասաններ Կատեգորիա:Աֆրիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Աֆրիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Սցենարիստներ Կատեգորիա:Աֆրիկացի սցենարիստներ
Կակաո
Կակաո (cacao), (Այմարնուշ,Տուրմենի), ստերկուլայինների ընտանիքի թեոբրոմին ցեղի բույս։ Կակաոյի ունդերի սերմերն ունեն դառը, տտիպ համ, որը պայմանավորված է դաբաղանյութերի և թեոբրոմինի առկայությամբ։ Ունդերն ունեն մանուշակագույնից մինչև մոխրագույն և սպիտակ գունավորում։
Համային հատկությունները լավացնելու համար նոր հավաքած, փափուկ մասերից ազատված սերմերը 2-7 օր ֆերմենտացնում են։ Կենսաքիմիական բարդ պրոցեսների շնորհիվ ունդերը դառնում են շագանակագույն (տարբեր երանգների), ձեռք են բերում դուրեկան բույր և համ։ Այնուհետև ունդերը պլանտացիաներում չորացնում են արևի տակ կամ տաքացված օդով։
Կակաոն արժեքավոր սննդային հումք է։ Միջուկը պարունակում է ջուր՝ 4-6 %, ճարպ, կակաոյի յուղ՝ 51-54 %, օսլա՝ 7-10 %, գլյուկոզ, ֆրուկտոզ՝ 1-2 %, սպիտակուց՝ 10-12 %, թեոբրոմին, կոֆեին՝ 1-1,5 %, դաբաղանյութեր՝ 4-7 %, թթուներ՝ 1-2 %, հանքային նյութեր՝ 2-3 %։ Կակաոյի մաքրված, տեսակավորված և ջերմամշակված ունդերից ստանում են կակաոյի յուղ և շոկոլադ, իսկ մնացած քուսպից՝ կակաոյի փոշի։
Կակաոյի ծառ
Աճում է արևադարձային շրջաններում՝ Աֆրիկայում, Ամերիկայում, ինչպես նաև Ճավա, Ցեյլոն կղզիներում։
Աճ
1 հեկտարի վրա աճում է 600-700 ծառ, որոնցից յուրաքանչյուրը տարվա ընթացքում տալիս է 3 կգ կակաո։
Չոկոլատլ
Տեղացիներն այդ ծառի բույսից՝ կակաոյից պատրաստում են մի խմիչք, որին անվանում են չոկոլատլ, այդտեղից էլ առաջացել է շոկոլադ անվանումը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բույսեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Սննդամթերք Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր
Վասիլյոկ (մուլտֆիլմ)
«Վասիլյոկ» (Василёк), խորհրդային նկարված մուլտֆիլմ, որը թողարկվել է «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայում 1973 թվականին ։ Տևողությունը 10 րոպե 18 վայրկյան է։
Հենրիխ Շլիման
Հենրիխ Շլիման (Johann Ludwig Heinrich Julius Schliemann, ), գերմանացի գործարար և հնագետ։ Շլիմանը 14 տարեկանում թողնում է դպրոցն ու զբաղվում առևտրով։ 1841 թվականին մեկնում է Համբուրգ և որպես յունգ (կրտսեր նավաստի) աշխատում Վենեսուելա ուղևորվող նավում։ 1844 թվականին լինելով Ռուսաստանի հետ առևտրական կապեր ունեցող թղթակից և հաշվապահ՝ նա 22 տարեկանում սկսում է ուսումնասիրել ռուսերենը։ 1854 թվականին ուսումնասիրում է շվեդերենը և լեհերենը։ 1856 թվականին հավատարիմ մնալով իր սովորությանը՝ 6 շաբաթում սովորում է հունարեն։ 1868 թվականին Շլիմանը Պելոպոնեսի և Տրոյայի վրայով ուղևորվում է Իթակե։
Դաշտային հնագիտության հիմնադիրներից մեկն է։ Հայտնի է դարձել Փոքր Ասիայում՝ անտիկ (հոմերոսյան) Տրոյայի, ինչպես նաև Պելոպոնեսում (Միկեններ, Տիրինֆոս, Օրքոմենոս) պիոներական գտածոների շնորհիվ, միկենական մշակույթի հայտնագործող։
1868 թվականից սկսած՝ Հունաստանի ուսումնասիրությունը խրախուսող ֆրանսիական ասոցիացիայի լիիրավ անդամ է, իսկ 1881 թվականից եղել է Բեռլինի հասարակության ազգաբանության և հնագույն պատմության պատվավոր անդամ բնագիտության, մարդաբանության և ազգագրության սիրող հասարակության լիիրավ անդամ (Մոսկվա)։ Տիրապետում էր մոտ 15 լեզվի՝ ներառյալ հիմնական եվրոպական (այդ թվում նաև մայրենի ստորին գերմաներենը), ռուսերեն, արաբերեն, թուրքերեն, պարսկերեն, հին հունարեն և լատիներեն, օրագրերը միշտ պահում էր այն երկրի լեզվով, որտեղ այդ պահին գտնվում էր։ Շլիմանը հրապարակել է ճանապարհորդություններին և հնագիտությանը նվիրված մի քանի գիրք, 1869 թվականին Ռոստոկի համալսարանում ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան։
Ծնվել է աղքատ գյուղական հովվի ընտանիքում, սկսել է առևտրականի կարիերան, 1846 թվականին բազմաթիվ լեզուների տիրապետելու շնորհիվ դարձել է Սանկտ Պետերբուրգում նիդերլանդական առևտրական կազմակերպության ներկայացուցիչ։ 1847 թվականին, ընդունելով ռուսական քաղաքացիություն, մինչ 1864 թվականը հիմնականում բնակվել է Ռուսաստանում։ 1864-1865 թվականներին կատարելով շուրջերկրյա ճանապարհորդություն՝ որոշել է արմատապես փոխել իր կյանքը։ 1866 թվականից դարձել է Փարիզի համալսարանի ուսանող։ Երկու կիսամյակ հաճախելով դասերի՝ նա սկսել է հետաքրքրվել Տրոյայի գոյության և հոմերոսյան էպոսի՝ Իլիականի հարցերով։ 1868 թվականին որոշում է կայացրել իր ապագա կյանքը կապել Հունաստանի հետ։ 1869 թվականին դարձել է ԱՄՆ քաղաքացի, որտեղ ամուսնալուծվել է իր ռուս կնոջ հետ․ նույն թվականին ամուսնացել է հույն կնոջ՝ Սոֆիա Էնգաստրոմենուի հետ և բնակություն է հաստատել Աթենքում։ 1871-1873, 1878-1879, 1882, 1889 և 1890 թվականներին հնագիտական պեղումներ է անցկացրել Տրոյայում (1873 թվականին հայտնաբերել է «Պրիամի գանձերը»), 1876 թվականին Միկեններում հայտնաբերել է արքայական դամբարանները, 1880 և 1886 թվականներին իրականացրել է Օրքոմենոսի հնագիտական պեղումները, 1884 թվականին՝ Տիրինֆոսի պեղումները (Վիլհելմ Դյորպֆելդի հետ համատեղ)։ Կովկասի սևծովյան ափերին և Կրետեում պեղումներ կազմակերպելու փորձերը հաջողությամբ չեն պսակվել։ Նրա գտածոները բազմաթիվ տարաձայնություններ էին առաջացնում, քանի որ Շլիմանը անմիջապես չի սկսել ուշադրություն դարձնել ակադեմիական գործունեությանը և գիտական աշխարհում իր հեղինակությանը, իսկ կենսագրության գիտակցական առասպելականացումը և ինքնագովազդման հակումը հանգեցնում էր նրան, որ Շլիմանի իրական արժանիքները սկսեցին գնահատվել միայն նրա մահվանից հետո։
Վաղ տարիներ
Շլիմանների՝ վաճառականների ընտանիքը նշանավոր է եղել դեռ XV դարի վերջից՝ Լյուբեկում։ 1600 թվականին ընտանիքի ներկայացուցիչները տեղափոխվեցին Ռոստոկ, որտեղ բարձրացրեցին իրենց սոցիալական կարգավիճակը՝ ստեղծվեց սեփական զինանշանը, և հիմնականում ստացան հոգևոր կրթություն։ Ընտանիքում, բացի հոգևորականներից, եղել են նաև դեղագործներ և վաճառականներ ։ Հենրիխ Շլիմանը ծնվել է 1822 թվականի հունվարի 6–ին Նոյբուկով քաղաքում և գրանցվել է տեղի ծխական գրքում՝ քահանա Էռնստ Շլիմանի (1780–1870)՝ սեփական հոր կողմից, որը ծառայում էր տեղական եկեղեցում։ Ընտանիքում եղել է չորս աղջիկ և երեք տղա, Հենրիխը եղել է չորրորդ երեխան և առաջին տղան։ 1823 թվականին Էռնստ Շլիմանին տեղափոխեցին հարավային Մեկլենբուրգ՝ Անկերսհագեն ծխական եկեղեցի, որտեղ և տեղափոխվեց ընտանիքը։ 1831 թվականի մարտին Պաուլի՝ վերջին տղայի ծնվելուց հետո մահացավ մայրը՝ Լուիզա Շլիմանը (նա 38 տարեկան էր)։ 1838 թվականին Էռնստ Շլիմանը ամուսնացավ իր ծառա Սոֆյա Բենկի հետ (1814–1902), որի հետ կապը հանգեցրեց մեծ սկանդալի։ Նրան հեռացրին քահանայի պաշտոնից։
Գերեք
Աշխարհագրություն
Գյուղը տեղակայված էր բարձրադիր և անտառազուրկ վայրում։
Հենրիխ Շլիման
Վաղ տարիներ
Աղքատության պատճառով Էռնստ Շլիմանը երեխաներին ուղարկեց բարեկամների մոտ։ 1832 թվականի հունվարին 10-ամյա Հենրիխին ուղարկեցին Կալկհորստ հորեղբոր՝ Ֆրիդրիխի մոտ, որը նույնպես քահանա էր։ Այդ ժամանակ Շլիմանը արդեն ստացել էր որոշակի կրթություն, այդ թվում սովորել էր նաև լատիներեն, որը սովորեցրել էր նրան հայրը՝ նախկին ուսուցիչը։ Հենրիխը արդեն վաղ տարիքում ուներ լավ հիշողություն։ Կալկհորստում նրա ուսուցիչն էր եղել Կարլ Անդերսը, ով հասավ նրան, որ 1832 թվականի վերջին Հենրիխը սկսեց գրել շարադրություններ լատիներենով։ 1833 թվականի աշնանից մինչև 1836 թվականի գարունը Շլիմանը սովորել է գիմնազիայում, բայց հետո ընտանիքի թելադրանքով նրան տեղափոխեցին մաթեմատիկայի և բնագիտական հոսքով խորացված ուսումնարան՝ հաշվի չառնելով հետագա բարձրագույն կրթությունը։ Ուսման երկրորդ տարում նա սովորեց անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուները, բայց լատիներենց չստացավ գոհացնող գնահատականններ։
14 տարեկանում ուսումը ավարտվեց, այնուհետև Շլիմանը սկսեց աշխատել Ֆյուրստենբերգում՝ Տ. Խյուկշտեդտի կրպակում։ Չնայած նա համարվում էր ընտանիքի լիարժեք անդամ, սակայն նրան էր հանձնարարված ընտանիքի ծանր գործերը։ Առավոտյան ժամը 5–ից մինչև երեկոյան ժամը 11–ը Հենրիխը փայտ էր կոտրում, վառարան էր վառում, հետևում էր օղեթորման սարքին (Խյուկշտեդտը զբաղվում էր շնապսի վաճառքով) և այլն։ Այդպես նա աշխատեց կրպակում 5 տարի։ 1841 թվականին մոր կտակից նրան հասավ 29 թալեր, որից հետո Շլիմանը տեղափոխվեց Ռոստոկ՝ առևտուր սովորելու։ Այդ ժամանակ նա մեծապես խարխլեց իր առողջությունը։ Նրա մոտ առաջացավ արյունախխում հիվանդությունը։ Նոյեմբերին նա տեղափոխվեց Համբուրգ, ընդ որում ճանապարհի մեծ մասը անցավ քայլելով։
Գերեք
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 52 տուն հայ բնակիչ։
Հենրիխ Շլիման
Վաղ տարիներ
Համբուրգում Շլիմանը Խյուկշտեդի ցուցումով գնաց աշխատելու ձկան շուկայում, սակայն չդիմացավ ծանր ֆիզիկական աշխատանքին։ Դրանից հետո նա միայն կարող էր աշխատել որպես վաճառող, բայց չուներ կայուն աշխատավարձ։ Պոտենցիալ գործատուները քիչ էին հետաքրքրվում կարճահասակ պատանիով (Հենրիխի հասակը եղել է 156 սմ, անհավասար՝ կարճ ոտքերով)։ Երբ նա ստացավ աշխատանք նավահանգստում (առանց բողոքների, միայն ուտելիքի համար), նորից սկսվեց այունախխումը (հիվանդության պատճառը Շլիմանի սովորությունն էր՝ լողալ ծովում ցանկացած եղանակի, նույնիսկ ձմռանը) և նորից կորցրեց աշխատանքը։ Սուրբ Ծննդին հորեղբայրը նրան պարտքով ուղարկեց 10 թալեր։ Սակայն Շլիմանը բողոքեց քույրերին նրա լկտիության համար և դրանից հետո երդվեց երբեք ոչինչ չվերցնել իր բարեկամներից։
Ոչ դժվար աշխատանք գտնելիս Շլիմանին օգնեց Վենդտան՝ մահացած մոր ուսուցիչը։ Վենդտը առաջարկեց Հենրիխին աշխատել Դելիզուրայի և Բևինգի ֆիրմայում, որոնց պետք էր թարգմանիչ՝ գերմաներենից անգլերեն կամ ֆրանսերեն, արդյունքում որոշվեց ընդունել նրան ֆիրմայի վենեսուելյան մասնաճյուղ՝ Լա–Գուայրա, ընդ որում տեղափոխումը և սնունդը անվճար էր։ Հույս ունենալով հաստատվել Վենեսուելայում՝ Շլիմանը սկսեց ինքնուրույն սովորել իսպաներեն։
Նկարագրելով իր կյանքի հետագա իրադարձությունները քույրերին ուղղված նամակներում ու ինքնակենսագրության մեջ, Շլիմանը խիստ հակասում էր ինքն իրեն։ Ըստ մի նամակի՝ նրան վարձել էին եռակայմ «Դորոտեյա» նավում որպես սպասավոր, մեկ այլ տարբերակի համաձայն՝ նա եղել է ուղևոր առանց պարտականությունների։ 1841 թվականի դեկտեմբերի 11–ին «Դորոտեյա»–ն Հոլանդիայի ափերի մոտ ենթարկվեց նավաբեկության, ընդ որում Հենրիխը իբր եղել է ինը փրկվածների մեջ, և հրաշքով փրկվել է նրա արկղը՝ իրերով և հանձնարարական նամակներով։ Ըստ Ֆիլիպ Վանդենբերգի՝ նավի ուղևորների ցուցակում Շլիմանը չի եղել և ուղևորվել է Հոլանդիա ցամաքով, իսկ նավաբեկության մասին իմացել է օրաթերթից։ Այստեղ առաջին անգամ երևում է նրա հակումը դեպի իր սեփական կյանքի միֆականացումը։ Ըստ երևույթին՝ «նա հավատում էր իր գերմարդկային ճակատագրին, որ ընտրվել էր գերմարդկային նվաճումների համար»։
Հոլանդիա
1841 թվականի դեկտեմբերի 19–ին հասնելով Հոլանդիա, Շլիմանը ուղևորվեց Էդվարդ Կվակի՝ Մեկլենբուրգի հյուպատոսի մոտ, որը պատանուն տվեց 10 թալեր և վարձեց կահավորված բնակարան։ Սուրբ Ծննդի նախօրեին նա հիվանդացավ տենդով, և հյուպատոսը տեղավորեց նրան հոսպիտալում։ Բուժման համար վճարեց 2½ գուլդեն ։ Շուտով Վենդտը Համբուրգից ուղարկեց նրան 240 գուլդեն, որը հավաքել էին նրա ընկերները՝ աղքատ Շլիմանի համար։ Եվ հենց Վենդտն էր, որ առաջարկել էր Շլիմանին «Hoyyak and K °» ֆիրմային, որտեղ էլ նա ստացել էր ևս 100 գուլդեն բնակարանի կահավորման համար այն բանից հետո, երբ ցուցաբերեց չորս լեզուների և հաշվապահական հաշվարկի իմացություն։
Ունենալով կայուն աշխատանք, Շլիմանը նախանձախնդրորեն անցավ ինքնազարգացման։ Նրա կյանքի պայմանները, ակնհայտ է, այնքան էլ ծանր չէին, ինչպես նա նկարագրում էր իր «Ինքնակենսագրության» մեջ։ 1842 թվականի սկզբին նա աշխատում էր ֆիրմայում, որպես առաքիչ, բայց ղեկավարությունը տալիս էր նրան գեղագրության 20 դասեր, որպեսզի նա կարողանար անցնել գրագրի և հաշվապահի աշխատանքի։ Ֆիրմայում աշխատում էին առավելապես օտարերկրացիները, աշխատանքային օրը սկսվում էր ժամը 10:00–ին, 15:00–ին կեսժամանոց ընդմիջում էր, իսկ հետո աշխատում էին մինչև 20:00–ն, բայց չորեքշաբթի, շաբաթ և կիրակի օրերին՝ կեսօրից աշխատողները ազատ էին ։
Գերեք
Կրթություն
Գյուղում գործում էր վարժարան ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խորասանի շրջանի համայնքներ
Հենրիխ Շլիման
Հոլանդիա
Շլիմանը երկու տարվա ընթացքում սուրհանդակի գործից անցավ գրասենյակի ղեկավարի պաշտոնի, որը իրավունք ուներ ինքնուրույն կայացնել որոշումներ։ Նա սկզբում իր ենթակայության տակ ուներ 15 աշխատող։ Ստանալով բարձր աշխատավարձ, նա կյանքում մնաց անպահանջկոտ, չնայած փորձում էր արտաքին տեսքով ցույց տալ հիանալի տպավորություն։ Աշխատավարձի մեծ մասը Շլիմանը ուղարկում էր բարեկամներին։ Հորը, ում համարում էր մոր վաղաժամ մահանալու գլխավոր մեղավորը, ուղարկում է երկու տակառ բորդո (նա այդ ժամանակ սկսել էր խմել)։ Բարեկամներին ուղարկված նամակները լի էին խնայողության կանչերով, որը դարձավ Շլիմանի կարևոր բնավորությունը՝ ամբողջ կյանքի ընթացքում։ Հենրիխի ինքնասիրությունը աճում էր, նրա անմիջական ղեկավար Շրոյդերը նամակներից մեկում զգուշացրեց երիտասարդ գործընկերոջը։
Ակնհայտ է, որ այս հորդորը ունեցել է իր ազդեցությունը։ Շլիմանը մերժեց Մոսկվայի վաճառական Սերգեյ Ժիվագոյի (վաճառականների 2-րդ գիլդիայի գյուղապետը, 1794–1866) իր համար շատ հարմար առաջարկը։ Ժիվագոն ծանոթ էր Հենրիխի հետ դեռ 1844 թվականից։ Նա նամակներում առաջարկում էր մնալ Շրոյդերի գործընկերը և ներկայացուցիչը, ու բացել Մոսկվայում համատեղ առևտրական տուն՝ «Ժիվագո և Շլիման»։ Պայմանագիրը կնքվելու էր 6 տարի ժամկետով՝ ստացված եկամտի կեսով։ Ժիվագոն տալիս էր նաև սկզբնական կապիտալը՝ 50–60 հազար արծաթե ռուբլի։
Ռուսաստանում
1845 թվականի վերջին Շլիմանը համարեց, որ ինքը արդեն կարող է ինքնուրույն ապրել և պատրաստ է թողնել Ամստերդամը, բայց կասկածում էր, թե արդյոք պետք է ուղևորվի Ռուսաստան։ Ստանալով հաղորդագրություն Փարիզում գտնվող իր ընկերներից այն մասին, որ Ֆրանսիայում դժվար է կարիերա ստեղծելը, նա որոշեց տեղափոխվել Ռուսաստան։ Նրա նոր կարգավիճակը երևաց 1845 թվականի հոկտեմբերի 23–ի հոլանդական «Jacob van Lennep and K °» (նրանց շտաբը գտնվում է Իզմիրում, որտեղից էլ ստանում են ներկերը) ֆիրմային ուղարկված նամակից։ Այնտեղ, մասամբ նշվում էր, որ նա դարձել է Շրոյդերների ֆիրմայի ներկայացուցիչը Պետերբուրգում։
Հենրիխ Շլիմանը եկավ Պետերբուրգ 1846 թվականի փետրվարի 11–ին (հին տոմարով հունվարի 30–ին), Համբուրգ և Միտավու քաղաքներով։ Ճանապարհին նա ստացավ մի քանի հանձնարարական նամակներ Ժիվագոյի ու Շրոդերի կողմից և նույն խնդրանքով դիմեց Վ. Գ. Պլոտնիկովին։ Նրա կարիերան Պետերբուրգում արագ զարգացավ։ Արդեն փետրվարին նա կնքեց շահավետ պայմանագրեր անագի և ներկերի մատակարարման համար, հաջողվեց կարգավորել կապերը Մալյուտինի հետ, որի համար Շլիմանը կատարեց ուղևորություն դեպի Մոսկվա՝ երեսուն աստիճան ցրտի պայմաններում (այն ժամանակ դեռ երկաթուղի չկար)։ Երկրորդ ուղևորությունը դեպի Մոսկվա տեղի ունեցավ գարնանը։ Այդ ժամանակ Շլիմանը հաջողությամբ զբաղվում էր ֆոնդային բորսայով։ 1846 թվականին նա Մոսկվա մեկնեց չորս անգամ։ Այնտեղ կարևոր ծանոթություն էր համարվում Վ․ Ա․ Պերլովի հետ կապը, ով առաջինն էր, որ Ռուսաստանում զբաղվում էր թեյի մանրածախ առևտրով։ 1846 թվականի սեպտեմբերի 27–ին Շլիմանը սկսեց գրել պետերբուրգյան օրագիրը։ Հենրիխը օրագիրը սկզբում գրում էր անգլերեն։
1846 թվականի հոկտեմբերի 1–ին, Ռուսաստան ժամանելուց ընդամենը 9 ամիս անց, Շլիմանը մեկնեց Լյուբեկ՝ կյանքում առաջին անգամ ինքնուրույն գործուղման։ Երկուսուկես ամսվա ընթացքում նա այցելեց Գերմանիա, Հոլանդիա, Անգլիա (Լոնդոն և Լիվերպուլ) և Ֆրանսիա։ Նավարկության ժամանակ՝ Մեկլենբուրգի կողքով անցնելիս, նա նշեց, որ «մեծագույն անտարբերությամբ տեսավ իր հայրենիքը»։ Նիդերլանդներում նրա ղեկավար՝ Բերնհարդ Շրոյդերը, պաշտոնապես նշանակեց նրան ֆիրմայի լիարժեք գործընկեր։ Հատկանշական է, որ Շլիմանը Լոնդոնում և Փարիզում ավելի շատ ժամանակ էր ծախսում թանգարանների այցելության համար, և հավանական է, որ Բրիտանական թանգարան այցելելիս առաջին անգամ նրա մոտ առաջացավ հետաքրքրություն անցյալի նկատմամբ։ 1846 թվականի դեկտեմբերի 14–ին նա վերադարձավ Պետերբուրգ։ Տարվա արդյունքները շատ հաջող էին։ Շլիմանի անձնական հոնորարը կազմում էր 4000 գուլդեն, քանի որ Շլիմանը աշխատում էր շահույթի կես տոկոսով։ Ստանալով լիարժեք գործընկերի իրավունք, Շլիմանը 1847 թվականին ուղևորվեց Օդեսսա, իսկ փետրվարի 15–ին պաշտոնապես ընդունեց ռուսական քաղաքացիություն։ Քաղաքացիություն ստանալուց չորս օր անց՝ փետրվարի 19–ին նա գրանցվեց երկրորդ առևտրային ցանկում։
1847 թվականին Շլիմանը ծանոթացավ Սոֆի Հեկկերի հետ, բայց նոյեմբերին նշանակված նշանադրությունը խափանվեց։ Այս ամենից հետո Շլիմանը նամակ ուղարկեց Նոյշտրելից, որում խնդրեց իր մանկության ընկերուհու՝ Միննի Մայնկի ձեռքը։ Համաձայն Ֆիլիպ Վանդենբերգի խոսքերի․
Մարինո (գյուղ, Խմելիտսկոե գյուղական բնակավայր)
Մարինո (Марьино), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի կազմում։
Հենրիխ Շլիման
Ռուսաստանում
Անձնական կյանքում Շլիմանը միայնակ էր, բայց ավելի ու ավելի էր վերցնում իր վրա ընտանիքում գլխավորի դերը, Էռնստ Շլիմանը, որը ամբողջովին կախված էր որդուց՝ ֆինանսական առումով, չէր առարկում։ 1848 թվականին Հենրիխը Պետերբուրգ կանչեց իր 16-ամյա եղբորը՝ Պաուլին, որպեսզի նրան կրթության տա, իսկ Լյուդվիգին տվեց 200 գուլդեն և վճարեց Կալիֆորնիա տեղափոխվելու վճարը, որտեղ սկսեց «Կալիֆորնյական ոսկյա տենդը»։ 1850 թվականի ամռանը Ռուսաստան տեղափոխվեց Շլիմանի քույրը՝ Վիլհելմինան, որին տեղափոխեց Ս․ Ա․ Ժիվագոյի տուն, որպեսզի նա այնտեղ ստանա դաստիարակություն և կրթություն։
1850 թվականի սկզբին Շլիմանը կատարեց իր հերթական ուղևորությունը Մոսկվա, որտեղից տեղափոխվեց Գերմանիա՝ Կաունաս և Կյոնիգսբերգ քաղաքներով։ Պետերբուրգ վերադառնալուց հետո նա նորից գնաց ճանապարհորդության։ Նրա նոր ճանապարհորդության գլխավոր նպատակը եղավ Միացյալ Նահանգները։ Նրա եղբոր՝ Լյուդվիգի ուղարկած վերջին նամակը թվագրված էր 1849 թվականի հունվարի 5–ին։ 1850 թվականի հուլիսի 20–ին Նյու–Յորքից եկավ նամակ, որում կար հատված թերթի հոդվածից։ «Մայիսի 21–ին Սակրամենտոյում տիֆային տենդից մահացել է Լուիս Շլիմանը։ Շլիմանը ծագումով գերմանացի է, որը գրանցված է Նյու–Յորքում, մահացել է 25 տարեկան հասակում».
Փազմարի
Փազմարի, գյուղ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության Օրդուբադի շրջանում, Վանանդ գետի վերին հոսանքի աջ կողմում, գեղատեսիլ ձորահովտում։ Նախկինում մտնում էր Երևանի նահանգի Նախիջևան գավառի մեջ ։
Մարինո (գյուղ, Խմելիտսկոե գյուղական բնակավայր)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Վյազեմսկի շրջանի բնակավայրեր
Բուլիժա
Բուլիժա (Булыжа), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր