cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ժոզեֆ Լեո Մանկևիչ
Կինոկարիերան՝ որպես անկախ կինոռեժիսոր 1953-1972
Մեկ տարի անց, Սամուել Գոլդվինի ընկերության պատվերով, Մանկևիչը գրել և ղեկավարել է «Boys and the Dolls» մյուզիքլը (1955), որը հիմնված էր Ֆրենկ Լեսերի համանուն «Broadway» հիթային արտադրության վրա, որն իր հերթին հիմնված է Դեյմոն Ռանիոնի պատմության վրա։ Պատմության կենտրոնում մոլեգնած խաղամոլ Սկայ Մաստերսոնն է (Մարլոն Բրանդո), ով խաղադրույք է կատարում մի ուրիշ խաղացողի` Նաթան Դեթրոյթի (Ֆրենկ Սինատրա) հետ, որ Փրկության բանակի առաքինի և անհասանելի աշխատակցուհի Սառա Բրաունին (Ջին Սիմոնս) կարող է համոզել, որ իր հետ գնա Հավանա։ Խաբեությամբ Սկային հաջողվում է այնպես անել, որ աղջիկը համաձայնի ճաշել իր հետ Հավանայում, որտեղ նրանց միջև սկսում են զարգանալ ռոմանտիկ հարաբերություններ։ Անկախ կինոքննադատ Ջեֆրի Մաքնաբը ֆիլմն անվանել է «իսկական հրճվանք»՝ նշելով, որ «դա հատկապես մարդկանց գրավում է գույների բազամազանության և շքեղության, փողոցային հումորի համար ։ Իսկ «TV Guide»-ի գրախոսը գտավ, որ «հիանալի ներկայացումից դուրս եկավ միայն լավ ֆիլմ, քանի որ Մանկևիչին չհաջողվեց հոյակապ բեմական պահվածք արտահայտել դերասանների միջոցով, չնայած, որ նախագծին մի քանի շատ տաղանդավոր մարդիկ էին մասնակցում»։ Այնուամենայնիվ, «չնայած որոշ թերություններին, ֆիլմը շատ զվարճալի է, բայց կարող էր ավելի լավը լինել, եթե Գոլդվինն այն ավելի մոտեցներ թատերական տարբերակին» ։ Ֆիլմը ստացել է Օսկարի չորս անվանակարգեր՝ լավագույն կինեմատոգրաֆիա, լավագույն գեղարվեստական ներկայացում, լավագույն զգեստների ձևավորում և լավագույն երաժշտություն։ Ֆիլմը և Ջին Սիմոնսը արժանացել են Ոսկե գլոբուսի՝ «լավագույն մյուզիքլ կամ կատակերգություն» և «լավագույն դերասանուհի» անվանակարգերում, առաջադրվել են նաև «BAFTA»-ի լավագույն կինոնկարի և լավագույն դերասանուհու համար։ Մանկևիչը առաջադրվել է Ամերիկայի սցենարիստների գիլդիայի մրցանակի՝ մյուզիքլի լավագույն սցենարի համար ։
Երկրորդ անգամ աշխատելով «Figaro» սեփական արտադրական ընկերությունում`Մանկևիչը գրել և ռեժիսորել է «Հանգիստ ամերիկացին» (1958) ֆիլմը, որը հիմնված էր Գրեմ Գրինի վեպի վրա, որը պատմում է 1952 թվականին Հնդկաչին թերակղզում զինված հակամարտությանը ԱՄՆ-ի միջամտության մասին ։ Դա ամերիկյան առաջին խոշոր կինոնկարն է եղել, որն անդրադարձել էր Հնդկաչինի ներկայիս իրավիճակին։ Այն պատմում է մի խորհրդավոր ամերիկացու (Օդի Մերֆի) մասին, ով գալիս է Սեյգոն՝ իբր մարդասիրական նպատակներով։ Այնտեղ նա հանդիպում է բրիտանացի լրագրողին (Մայքլ Ռեդգրեյվին), որն ապրում է տեղացի աղջկա (Ջորջիա Մոլ) հետ, բայց չի կարող նրան ամուսնության առաջարկ անել, քանի որ իր կինը հայրենիքում է։ Ամերիկացին սիրահարվում է մի աղջկա և խոստանում ամուսնանալ նրա հետ, և նա, ի վերջո փոխադարձաբար պատասխանում է դրան։ Ի պատասխան վրեժխնդրության՝ լրագրողը, որը կասկածում է, որ ամերիկացին զինամթերք է հասցրել հումանիտար օգնության քողի տակ, այդ մասին հայտնում է կոմունիստներին։ Ամերիկացուն սպանելուց հետո հետաքննությունը պարզում է, որ ամերիկացին պլաստիկ խաղալիքներ է մատակարարել չինական Նոր տարին դիմավորելու համար։ Լրագրողը մտածում է միայն աղջկա մասին, որը, սակայն, հրաժարվում է վերադառնալ իր մոտ ։ Ի տարբերություն Գրինի, որի վեպն ուղղված էր Հնդկաչինի զինված հակամարտությանը ամերիկացիների միջամտության դեմ, Մանկևիչը ֆիլմի վերջում փոխել է ամերիկացու նպատակները, ինչպես պատկերված է ։ Ըստ Շիփմանի, «սա հոյակապ ֆիլմ է, որը, սակայն, վերջում, գլխիվայր շուռ է տվել Գրինի գրքի իմաստը, ինչը հեղինակին դուր չի եկել», և գրողը նույնիսկ պահանջել է, որ իր անունը հանվի կրեդիտներից ։ Բոսլի Կրուսերը, «The New York Times»-ում, բարձր է գնահատել ֆիլմը՝ գրելով, որ «դա, ըստ էության, դետեկտիվ է, որտեղ կա սպանություն և որի գրավիչ ուժը կապված է ամերիկացու հետ պատահածի անորոշության հետ»։ Քննադատը շարունակել է գրել. «Մանկևիչի` լարվածությունը բարձրացնելու հմտության շնորհիվ, ֆիլմը լի է ակնարկներով` ամերիկացու կազմակերպած դավադրության, ինչ-որ երրորդ ուժի հետ համագործակցության վերաբերյալ... Ֆիլմը հետաքրքրաշարժ է ամբողջ ընթացքում, իսկ վերջում այն մտածելու տեղիք է տալիս» ։
1959 թվականին «Columbia Pictures»-ը հրավիրել է Մանկևիչին բեմադրել «Հանկարծ անցյալ ամառ» (1959) հոգեբանական դրաման, որը հիմնված էր Թենեսի Ուիլյամսի մեկ գործողությամբ համանուն պիեսի վրա։ Ֆիլմը նկարահանվել է 1937 թվականին Նոր Օռլեանում, որտեղ մեծահարուստ այրին` Վիոլետ Վենաբելը (Քաթարին Հեփբորնը) վարձում է հայտնի նյարդավիրաբույժ դոկտոր Ցուկրովիչին (Մոնտգոմերի Քլիֆթ)` հոգեկան խնդիրներով տառապող զարմիկին` Քեթրին Հոլին (Էլիզաբեթ Թեյլոր) լոբոտոմիզացնելու համար։
1958 թվականի վերջին Twentieth Century Fox կինոընկերությունը սկսեց աշխատել «Կլեոպատրա» (1962) լայնամասշտաբ պատմական դրամայի վրա։ Կինոնկարի հիմքում ընկած պատմությունն ընդգրկում է մ.թ.ա. 48-30 թվականներից մինչև մեր դարեր և խոսում է Եգիպտոսի թագուհի Կլեոպատրայի քաղաքական կարիերայի ու անձնական կյանքի և նրա հռոմեական ազդեցիկ պետական գործիչների` նախ Հուլիոս Կեսարի, ապա Մարկ Անտոնիի հետ հարաբերությունների մասին ։ Սկզբնապես Ռուբեն Մամուլյանին է վստահվել ֆիլմի ռեժիսուրան, սակայն կազմակերպչական և ստեղծագործական բազմաթիվ խնդիրների պատճառով աշխատանքը շատ դանդաղ և ծախսատար է ընթացել։ Արդյունքում, Մամուլյանը հեռացվել է աշխատանքից, և ստուդիան համոզել է Մանկևիչին գալ փոխարինելու նրան՝ խոստանալով ռեկորդային վճար՝ ավելի քան մեկ միլիոն դոլար և իրավունք տալով վերաշարադրել սցենարը և փոխել դերասաններին։ 1961 թվականի ամռանը, երբ նախագծի վրա ծախսվել էր ռեկորդային վեց միլիոն դոլար, որը ստուդիան դնում էր սնանկացման եզրին, և բոլոր կադրերն անընդունելի էին, Մանկևիչը սկսեց աշխատել ֆիլմի վրա  ։ Ֆիլմի աստղ Էլիզաբեթ Թեյլորին նա պահպանեց գլխավոր դերում՝ հրավիրելով Ռեքս Հարիսոնին որպես Կեսար, Ռիչարդ Բարթոնին՝ որպես Մարկ Անտոնի, և Ռոդի Մակդուելին՝ որպես Օկտավիան Օգոստոս։ Մանկևիչը ստիպված էր վերաշարադրել կինոնկարի իրականում ամբողջ սցենարը։ Հռոմի «Չինեչիտա» ստուդիայում նկարահանումների մեկնարկի ժամանակ Մանկևիչը գրել էր 300 էջանոց սցենարի մեկ երրորդից ավելին, որը նախատեսված էր ընդհանուր 5-6 ժամ էկրանային ժամանակի համար։ Արդյունքում, ցերեկը, Մանկևիչ ղեկավարում է նկարահանումները, իսկ գիշերը գրել էր սցենարը ։ Նկարահանումների ընթացքում լրջորեն բարդացրել է նաև Թեյլորի և Բարթոնի սիրավեպը, որը սկսվել էր նկարահանումների ընթացքում։ Քանի որ այդ ժամանակ երկուսն էլ ամուսնացած էին, վեպը մամուլում լուսաբանվել է կինոնկարի համար անբարենպաստ ոգով  ։ 1962 թվականի հունիսի վերջին ավարտվել են ֆիլմի նկարահանումները, իսկ հոկտեմբերին Մանկևիչն ավարտել է 320 րոպեանոց կինոնկարի կոպիտ կրճատումները։ Ստուդիայի պրոդյուսեր Դերիլ Զանուկը դժգոհ է եղել նրանից՝ հեռացնելով հետագա աշխատանքից, բայց տարվա վերջին, հասկանալով, որ ոչ ոք չի կարող նկարը լրացնել, նա ներողություն է խնդրել Մանկևիչից ևխնդրել վերադառնալ ։ Զանուկի ճնշման ներքո Մանկևիչը ֆիլմը հասցրել է 248 րոպեի։ Անբարենպաստ նախադիտումներից հետո հանվել է ևս 22 րոպե, և կինոնկարի առաջին հրապարակումից առաջ կրճատվել է հասնելով մինչև 192 րոպե, ինչի արդյունքում, ըստ Ֆլինտի, «որոշ հիմնական սյուժետային կետեր են կորել» ։
Մինչ որոշ գրախոսները քննադատում էին ֆիլմը ոճական և ժանրային ամբողջականության բացակայության համար, New York Times-ի սյունակագիր Բոսլի Կրուսերը ոգևորությամբ գովել է ֆիլմը՝ գրելով. «Այս ֆիլմի ամենաուշագրավն այն է, որ այն անզուգական կինոնկար է, մեր ժամանակի էպիկական կինոնկարներից մեկը... Սա ահռելի համամասնությունների պատմություն է, մարդկային դրամա՝ վեհ մասշտաբով, որը բռնկել է բանաստեղծների և դրամատուրգների պատկերացումները Շեքսպիրից մինչև Շոու... Մանկևիչը՝ որպես սցենարիստ և ռեժիսոր, ամենակարևոր դերն է ունեցել ֆիլմի ստեղծման գործում, քանի որ հենց նա է պատկերացրել և ստեղծել կերպարներ` իր ողջ արտահայտչությամբ և խորությամբ, որոնք խաղում են որպես մտածող, կենդանի մարդիկ հոյակապ տեսարանի ֆոնին, որը կինոնկարին տալիս է կենսունակություն և համարվումկ է դրա հաջողության բանալին... Փայլուն արտադրության շնորհիվ, Մանկևիչը պահպանել է այս հայտնի պատմության դինամիկան, ներկայացնելով տեսողական գրավիչ պահեր, որոնք մեծացնում են տեսարանի դրամատիզմը և արտասովոր պատկերացում տալիս հերոսների էության վերաբերյալ... Կան նաև մարդիկ, ովքեր ֆիլմը չափազանց հոգնեցուցիչ են համարում դրա երկարության, հռոմեական քաղաքականության վրա շեշտը մի փոքր բարդ ու ձանձրալի դնելու և չափազանց մեծ շքեղության պատճառով։ Բայց ես չեմ տեսնում, թե ինչպես է հնարավոր չհասկանալ, որ սա, ընդհանուր առմամբ, փայլուն, հուզիչ և հաճելի ֆիլմ է» ։
Ֆիլմն արժանացել է չորս Օսկարի՝ «լավագույն կինեմատոգրաֆիա», «լավագույն գեղարվեստական ներկայացում», «լավագույն զգեստների ձևավորում» և «լավագույն հատուկ էֆեկտներ» անվանակարգերում, և առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի՝ «լավագույն ֆիլմ», «լավագույն դերասան» (Ռեքս Հարիսոն), «լավագույն հնչյունավորում», «լավագույն մոնտաժ» և «լավագույն երաժշտություն» անվանակարգերում։ Ֆիլմը նաև ստացել է «Ոսկե գլոբուս»-ի չորս անվանակարգեր՝ «լավագույն կինոնկար», «լավագույն ռեժիսոր» (Մանկևիչ), «լավագույն գլխավոր դերասան» (Հարիսոն) և «երկրորդ պլանի լավագույն դերասան» (Ռոդի Մակդաուել) անվանակարգերում ։
Միևնույն ժամանակ, կոմերցիոն տեսանկյունից, ֆիլմը, ըստ Դայերի, «դարձել է եկամտի ամենամեծ ձախողումը» (եկամուտը հազիվ է բավականացրել ֆիլմի ծախսերի համար), որը գրեթե սնանկացրել է 20th Century Fox-ը։ Պարադոքսալ կերպով, միևնույն ժամանակ, այն դարձել է 1963 թվականի ամենաշատ եկամուտ ստացած ֆիլմը, այն միակ ֆիլմն է, որը մեկ տարվա ընթացքում ամենաշատ գումարն է վաստակել, բայց այդ գումարն անգամ չի բավականացրել ֆիլմի ծախսերը լրացնելու համար ։ Ի վերջո, «Կլեոպատրա»-ն փոխհատուցել է ավելի քան 40 միլիոն դոլար ծախսերը, և նույնիսկ հեռուստատեսություն հեռարձակելու իրավունքի վաճառքից հետո շահույթ ստացել ։
Ժամանակակից կինեմատոգրաֆները հաճախ Մանկևիչի որոշումը` այս նախագիծը ստանձնելու համար համարում են «նրա կարիերան կործանած սխալ» և որպես «աղետ» ։ Ֆիլմը Մանկևիչին դարձրել է հարուստ մարդ, բայց «երկամյա սարսափելի աշխատանքային փորձը լրջորեն ճնշել է նրան, և նա դժգոհ է եղել իր աշխատանքից»։ Ավելի ուշ նա ասել է, որ «ֆիլմը մտահղացել է հապճեպ, նկարահանվել է շփոթության մեջ և ավարտվել է կույր խուճապով» ։ Մանկևիչը պատասխանատվություն էր զգացել ձգձգված նկարահանումների համար և զայրացած է եղել, որ իրեն հնարավորություն չեն տվել ներկայացնել պատրաստված վերջին հատվածը։ Սա նրան ավելի է վրդովեցրել, երբ ֆիլմն այնքնան էլ լավ չի ընդունվել։ Երկար տարիներ նա հրաժարվում է քննարկել ինչպես բուն ֆիլմը, այնպես էլ դրա վրա աշխատելու իր փորձը, և մի քանի տարի նա լիովին դադարեցրել է աշխատանքը ։ Ինչպես գրել է Նատալին, «երեք բեղմնավոր տասնամյակ տևած կարիերայից հետո Մանկևիչը սկանդալային «Կլեոպատրա»-յից հետո այլևս չի վերականգնել իր կարիերան ։
1967 թվականին, ըստ իր սցենարի, Մանկևիչը ռեժիսորել է «Մեղրի կաթսան» (1967) հանցավոր կատակերգությունը, որը Բեն Ջոնսոնի «Վոլպոնե» պիեսի (1607) ժամանակակից տարբերակն էր, Իտալիայի Famous Artists Productions անկախ ընկերության համար ։ Կինոնկարի գործողությունը տեղի է ունենում ժամանակակից Վենետիկում։ Սնանկացման եզրին գտնվող հարուստ մարդ Սեսիլ Ֆոքսը (Ռեքս Հարիսոն) որոշում է խորամանկ ծրագիր իրականացնել։ Նա վարձում է դերասան Ուիլյամ Մաքֆլային (Քլիֆ Ռոբերտսոն), որը պետք է կօգներ նրան խաղալ իր նախկին երեք սիրուհիների՝ աղքատ արքայադուստր Դոմինիկի (Կապուչինե), մարող կինոաստղ Մերլ Մաքգիլի (Էդի Ադամս) և տեխասցի միլիոնատեր տիկին Շերիդանի (Սյուզան Հեյվորդ) կերպարները։ Ուիլյամի օգնությամբ Սեսիլը դիմակավորվում է որպես մահամերձ մարդ՝ երեք կանանց հրավիրելով իր վենետիկյան պալատ։ Դոմինիկն ու Մերլը ժամանում են հարուստ ժառանգության մեջ բաժին ստանալու հույսով, և տիկին Շերիդանը, ով հայտնվում է իր բուժքույր Սառա Ուոթկինսի (Մեգի Սմիթ) հետ, պարզվում է, որ Սեսիլի օրինական կինն է։ Երբ առավոտյան տիկին Շերիդանին մահացած են գտնում, տեսուչ Ռիցին (Ադոլֆո Սելին) ստանձնում է այդ գործի հետաքննությունը, բայց հաջորդ օրը Ֆոքսը մահանում է, որից հետո Ուիլյամն ու Սառան գործում են միասին հարցը լուծելու և նույնիսկ հարուստ ժառանգություն ստանալու համար ։ Ինչպես գրում է կինեմատոգրաֆիստ Ռիչարդ Հարլենդ Սմիթը, «Մանկևիչը ոչ ավանդական ֆիլմն ընկալել է որպես ագահության և խորամանկության թեմայով մետա-խորհրդածություն, որում դերասանները ստիպված էին պարբերաբար դուրս գալ դերից՝ հերքելու հերոսների գործողությունների դրդապատճառներն ու սյուժեի զարգացումը, մինչդեռ նկարահանումները ժամանակ առ ժամանակ ընդհատվում էին ստուդիային հասած նյարդայնացնող գրառումների պատճառով, որոնք ուղարկում էին անանուն առաջնորդները, որոնք շահարկում էին պատմվածքը՝ փոխելով այն անկանխատեսելի ուղղությամբ։ Այնուամենայնիվ, ներքին տարաձայնությունների պատճառով ֆիլմի ավարտին Մանկևիչի հայեցակարգից ոչինչ չի մնացել, և արդյունքում նա գրեթե աննկատ է մնացել հասարակության մեծամասնության կողմից ։ Ինչպես գրել է Շիփմանը, «կինոնկարը համընդհանուր հիացմունք չի առաջացրել և կրկին այն պատճառով, որ այն դուրս չի եկել Մանկևիչի նախնական տարբերակով» ։ Մինչդեռ, ըստ Սմիթի, «այսօրվա բարձունքից ֆիլմը հնացած չի թվում, առաջին հերթին` լայնէկրան գունավոր տեսախցիկի շքեղ աշխատանքի շնորհիվ», ինչպես նաև ամբողջ դերասանական կազմի ուժեղ կատարմամբ, որում առանձնանում է Մեգի Սմիթը ։
Դրանից հետո Warner Bros. ստուդիայում Մանկևիչը ռեժիսորել է «Ժամանակին կար մի խաբեբա» (1970) կատակերգությունը, որը Շիփմանն անվանել է «իր անկասկած հաջողությունը» [4]: Ֆիլմը պատմում էր պրոֆեսիոնալ հանցագործ Փարիզ Փիթմանի (Քըրք Դուգլաս) մասին, որը 1883 թվականին Արիզոնայում 500 հազար դոլարով բանկ է թալանել։ Շուտով նրան բռնել են, սակայն նա մինչ այդ հասցրել էր գողոնը թաքցնել օձի բնում։ Բանտում հայտնվելիս Փարիզը ձևացրել է, թե օգնում է բանտի նորանշանակ առաջադեմ կառավարիչ Վուդվորդ Լոպանին (Հենրի Ֆոնդա) բարեփոխումներ իրականացնել, բայց վճռական պահին, խռովություն հրահրելով, նա փախճել է։ Լոպմանը անձամբ գնացել է նրա հետքերով՝ Փարիզին հայտնաբերելով գողոնի հետ, բայց օձի խայթոցից մահացած։ Լոպմանը Փարիզի մարմինը վերադարձրել է բանտի դարպասները, բայց հետո նա ինքը փողը վերցրել և մեկնել է Մեքսիկա ։ Ինչպես գրել է կինոքննադատ Վենսան Քենբին «The New York Times»-ում, «ֆիլմը ունի այն համը, խելքը և փոքր-ինչ դառը հումորը, որը ես ասոցացնում եմ Մանկևիչի հետ, որն իրական կյանքում Ամերիկայի ամենալավ և ժողովրդականություն վայելող հեքիաթասացներից մեկն է, հատկապես հայտնի հին Հոլիվուդի մասին իր պատմություններով... Ֆիլմը, ըստ էության, երկու՝ լավ և վատ տղամարդկանց մենամարտ է, և հենց այդ փոքրիկ, ավելի քաղաքակիրթ հերոսների հեգնական և սրամիտ բախումներն են ֆիլմը դարձնում ամենահաճելիներից մեկը, որը կարելի է տեսնել այս մրցաշրջանում» ։
Երկու տարի անց Մանկևիչը ռեժիսորել է իր վերջին ֆիլմը` «Խաղի միջով» (1972) հոգեբանական թրիլլերը, որը նկարահանվել է Էնթոնի Շաֆերի բրոդվեյյան հիթ պիեսի հիման վրա։ Ֆիլմը պատմում է հարուստ հետախույզ գրող Էնդրյու Ուայքի (Լորանս Օլիվյե) մասին, ով իր կնոջ սիրեկանին` մի քանի գեղեցկության սրահների սեփականատեր Միլո Թինդլին (Մայքլ Քեյն) տուն է հրավիրում` առաջարկելով նրան տանել իր կնոջը, ինչպես նաև վերցնել թանկարժեք զարդեր տնից և ինքը պահի։ Այն բանից հետո, երբ Միլոն համաձայնվում է և քայլեր ձեռնարկում, Էնդրյուն հայտարարում է, որ նա դավաճանել է իրեն։ Փաստորեն, նա նախատեսում է գնդակահարել Միլոյին ենթադրյալ կողոպուտի փորձով, և երբ Միլոն վախից փախչում է, Էնդրյուն դատարկ փամփուշտներ է արձակում նրա ետևից։ Մի քանի օր անց ոստիկանության տեսուչ Դոպլերը հայտնվում է Էնդրյուի տանը` պնդելով, որ նա փնտրում է կորած Միլոյին։ Շուտով նա բացահայտում է Միլոյի սպանության մասին ապացույցները` ստիպելով Էնդրյուին խոստովանել այն, ինչ տեղի է ունեցել տանը։ Դրանից հետո տեսուչը հանել է դիմակը, և պարզվել է, որ հենց Միլոն է, որն առաջարկում է շարունակել խաղը։ Նա հայտնում է, որ սպանել է Էնդրյուի սիրուհուն՝ տան մեջ տարածելով մեղադրական ապացույցներ։ Երբ Միլոն հաղթական տրամադրությամբ հայտարարում է ոստիկանության մոտալուտ ժամանման մասին, Էնդրյուն ափերից դուրս է գալիս և գնդակահարում Միլոյին ։ Կինոյի պատմաբան Ռոբ Նիքսոնը ֆիլմն անվանել է «մեծ տեսարան, լի շրջադարձներով և հնարքներով ինչպես հանդիսատեսի, այնպես էլ հերոսների հետ, որը հիանալի խաղում էին երկու ականավոր դերասանները» ։ Ըստ Դայերի, «չնայած այս անկախ կինոնկարը անհամեմատելի է 1940-ականների և 1950-ականների Մանկևիչի լավագույն ռեժիսորական աշխատանքների հետ, այն երկու հիանալի դերասանների երկու հիանալի դերերի արտահայտումն է» ։ Ֆիլմը դարձել է հիթ և վաստակել հիանալի գնահատականներ և բերել է «Օսկար» անվանակարգեր Մանկևիչի համար՝ որպես լավագույն ռեժիսոր, իսկ Լորենս Օլիվիեին և Մայքլ Քեյնին՝ որպես լավագույն դերասաններ    ։ Բացի այդ, ֆիլմը ստացել է «Ոսկե գլոբուս» լավագույն դրամատիկ կինոնկարի, Օլիվիեի և Քեյնի լավագույն դերասանակն խաղի համար, ինչպես նաև BAFTA` լավագույն սցենար» (Շաֆեր), լավագույն կինեմատոգրաֆիա, լավագույն գեղարվեստական ներկայացում և լավագույն դերասան (Օլիվիեր) անվանակարգեր ։
Գեղարվեստական ոճի առանձնահատկությունները և ստեղծագործության գնահատումը
Ինչպես նշել է կինոքննադատ Ռիչարդ Նատալին, «Մանկևիչի կարիերան տևել է չորս տասնամյակ՝ սկսած, այն դեպքից, երբ համր ֆիլմն անցավ ձայնայինի` մինչև ստուդիայի համակարգի անկումը» ։ Դայերը հավելել է, որ «Հերմանի` ավագ եղբորը հետևելով, ժոզեֆ Մանկևիչն իր ողջ կարիերայի ընթացքում եղել է ճանաչված սցենարիստ, բեղմնավոր գործունեություն ծավալող պրոդյուսեր, իսկ հետո արդեն կայացած ռեժիսոր» ։
Կինոյի պատմաբաններից շատերն ասում են, որ Մանկևիչը Հոլիվուդի ամենակիրթ և խելացի կինոգործիչներից մեկն է եղել, որի աշխատանքն առանձնացել է «սուր խելքով» և «բարդությամբ» ։ Ըստ Ֆլինթի, «Մանկևիչը բարդ սցենարներ գրելու, անսամբլային դերասանական կազմով և բազմաթիվ հետադարձ կապերով ֆիլմեր նկարահանելու, մենախոսությունների, իսկ երբեմն էլ՝ տարբեր տեսակետներ արտահայտող բազմաթիվ հեքիաթների մեջ վարպետ էր» ։ Նատալին նաև նշել է, որ «նրա բարդ, ցնցող երկխոսություններն ու պատմությունները, որոնք զարգացել են` ձայնային և բարդ ժամանակային կառուցվածքների հասնելով, քննադատները համարում են որպես նրա ամենամեծ ներդրումը» ։ Նյու Յորք Թայմսի սյունակագիր Վենսան Քենբին հիացած էր «նրա աշխատանքի կծու սկեպտիցիզմով, թարմացնող ողջամտությամբ, վիրավորական ազդակով և տեխնիկական հսկայական վիրտուոզությամբ»։ Ըստ Քենբիի, Մանկևիչը «միշտ տիրապետել է յուրահատուկ մարդկային, համապարփակ և խելացի երկխոսություն ստեղծելու կարողությանը», իսկ նրա լավագույն ֆիլմերը ունեցել են «վեպերի մասշտաբներ» ։ Ինչպես գրել է քննադատ Ռիչարդ Քորլիսը, «իր լավագույն տարիներին (քսաներորդ դարի կեսերին) Մանկևիչը գրել է վավերական «էկրանավոր պիեսներ»՝ խլացուցիչ զայրույթով լի, բայց այնուամենայնիվ միշտ համոզելել է, որ դրանք ինչ-որ իմաստալից բան են արտահայտում...» :
Ֆլինտը շեշտել է, որ Մանկևիչը «բծախնդիր վարպետ էր, որը բառերը գերադասում էր պատկերներից և, լավագույն թատերական ավանդույթների համաձայն, շեշտը դնում էր տեքստի և դրա պատճառած արձագանքի վրա»։ Միևնույն ժամանակ, «նա ուժեղ ռեժիսոր էր, ով գիտեր` ինչպես բարելավել դերասանների խաղը՝ այն հարմարեցնելով ժամանակի և գործողությունների տեսանկյունից և նշել նրանց արժանիքներն ու թերությունները» ։ Ըստ Նատալիի՝ «Մանկևիչը ուներ արժանի հեղինակություն՝ որպես դերասան-ռեժիսոր հարմարավետ կապի ստեղծող» ։ Ֆլինտը նշել է նաև, որ «Մանկևիչը ռեժիսոր էր լեզվական տաղանդով և սցենարիստ՝ ռեժիսորի աչքով։ Նրա բազմաթիվ արտահայտություններ դարձել են կինոյի լեզվի դասական դասընթացներ, և նրա ամենահիշարժան ֆիլմերն ու ֆիլմերի տեսարանները աֆորիստական են» ։ Մանկկևիչը հայտնի է եղել խելացի և դիպուկ սցենար գրելու իր կարողությամբ։ Մարգո Չենինգի՝ «Բոլորը Եվայի մասին» ֆիլմում նկարահանված ծեր աստղի «անմահ» խոսքի` «Կապեք ամրագոտիները։ Փոթորկոտ գիշեր է սպասվում», հեղինակը Մանկևիչն է ։
Միևնույն ժամանակ, ինչպես նշել է Նատալին, Մանկևիչը «քննադատվում էր բուն տեքստից շեղվելու, ավելորդ բառեր գրելու համար, որը ի վնաս իր տեսողության է գործել» ։ Ըստ Ֆլինթի, «նրան քննադատել են կոնկրետ մի թեմայի շուրջ չխոսելու և սյուժեի անսպասելի շրջադարձությունների համար։ Նրա վերջին սցենարները չափազանց երկար են եղել, որի արդյունքում պրոդյուսերները ստիպված են եղել զգալի քանակությամբ կրճատումներ անել, ինչի մասիին վկայում են նաև գրախոսները »:
Երբ իր կարիերայի ավարտից հետո Մանկևիչին խնդրել են ամփոփել իր թողած կինոժառանգությունը, նա ասել է. «Ես ապրել եմ առանց մտածելու, թե ինչ կխոսեն իմ մասին։ Ես շատ քիչ կանոնների եմ հետևել։ Կարծում եմ, որ ես գրել եմ լավ սցենարներ, լավ դերասանական խաղեր եմ կատարել և լավ ֆիլմեր նկարահանել» ։
Ինչպես նշել է Շիփմանը, «ընդհանուր առմամբ Մանկևիչը սիրում էր նրանց հետ, ովքեր խոսում էին ուղղակի և իրատեսորեն, որքան էլ նրանք կոպիտ լինեին։ Նա ատում էր կեղծավորներին և ցինիկներին և իրեն կեղծավոր չէր համարում, քանի որ ինքը ցինիկ էր։ Նա սիրում էր վայելել մտավորականության ընկերակցությունը կինոբիզնեսում, և սիրում էր իր սերնդի այն կինոգործիչներին (և նրանք էլ իրենց հերթին սիրում էին Մանկևիչին), ովքեր իսկապես ձգտում էին բարձրորակ ֆիլմեր նկարահանել, այդ թվում էին` Ֆրեդ Ցիննեմանը, Էլիա Կազանը և Բիլի Ուայլդերը» ։
Անձնական շփման ընթացքում Մանկևիչը հայտնի է եղել իր խելացիությամբ և կատակասիրությամբ, սիրել է անպարկեշտ պատմություններ պատմել, եղել է կանանց համար հաճելի ։ Ըստ Շիփմանի, Մանկևիչը «աչքի էր ընկնում ոչ միայն իր ինտելեկտով, այլ նաև իր հայացքով, ինչպես նաև գրավչությամբ։ Նա չի թաքցրել, որ ինքը Ջուդի Գարլենդի, Լորետա Յանգի, Լինդա Դարնելի, Ջոան Քրոուֆորդի և անկասկած շատ ուրիշների հետ սիրային կապ է ունեցել»։ Ըստ Շիփմանի, դերասանուհի Լինա Հորնը նշել է, որ «Metro-Goldwyn-Mayer» ստուդիայում աշխատելու տարիներին «բոլորը սիրահարված էին ժոզեֆ Լ. Մանկևիչին» ։
Թոշակի անցնելուց հետո Մանկևիչը քննադատորեն է խոսել Հոլիվուդյան նոր կինոթատրոնի մասին ։ Ըստ Շիփմանի, նա չի կարողացել ընդունել շատ ֆիլմեր, որոնք ծայրաստիճան սիրված և տարածված են եղել հասարակության շրջանում։ «Նա հատկապես արհամարհում էր այնպիսի ֆիլմերը, ինչպիսիք են «Այլմոլորակային» (1982) և «Տանը մենակ» (1991), էլ չեմ ասում կոմիքսների մասին» ։ 1991 թվականին «Los Angeles Times»-ին տված հարցազրույցում Մանկևիչն ասել է. «Պարզապես մի հասցրեք ինձ այնքան, որ ես նման լինեմ նողկալի, փնթփնթան, գոռոզ ծերուկի, որն ատում է Կալիֆոռնիան և իրեն ավելի բարձր է համարում։ Ես պարզապես մի փոքր տխրում եմ այն ֆիլմերը դիտելիս, որոնք մեր օրերում նկարահանվում են» ։
Անձնական կյանք
Մանկևիչը ամուսնացել է երեք անգամ։ Առաջին անգամ 1934 թվականին ամուսնացել է Էլիզաբեթ Յանգի հետ. զույգը ունի մեկ որդի՝ Էրիկ Ռեյնալը, ամուսնությունը լուծարվել է 1937 թվականին։ 1939 թվականին Մանկիևիչն ամուսնացել է դերասանուհի Ռոուզ Ստրադների հետ, որի հետ նա ամուսնացած է եղել մինչև կնոջ մահը՝ 1958 թվականը, զույգն ունի երկու որդի՝ Քրիստոֆերը և Թոմասը։ 1962 թվականին Մանկևիչն ամուսնացել է Ռոզմարի Մեթյուզի հետ, որի հետ ապրել է մինչև իր մահը. զույգն ունի դուստր՝ Ալեքսանդրան  ։
Նրա որդին՝ Թոմ Մանկևիչը (1942-2010) դարձել է ականավոր սցենարիստ, ռեժիսոր և պրոդյուսեր, մյուս որդին` Քրիստոֆեր Մանկևիչը (1940) նույնպես դարձել է պրոդյուսեր ։
1951 թվականին Մանկևիչը ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Նյու Յորք նահանգի Բեդֆորդ քաղաք, որտեղ նա ապրել է մինչ կյանքի վերջը։ 1972 թվականին իր կինոկարիերան ավարտելուց հետո նա հազվադեպ է հայտնվել հասարակության առջև ։ Ինչպես գրել է Շիփմանը, կինոկարիերան թողնելուց հետո Մանկևիչը «նախատեսում էր գրել մի քանի գիրք՝ ինքնակենսագրություն, դերասանուհիների հոգեբանության մասին տրակտատ, և, հաշվի առնելով նրա՝ որպես հեքիաթասաց զարմանալի ունակությունները, ցավալի է, որ նա այդպես էլ հեքիաթներ չկարդաց» ։
Մահ
Ժոզեֆ Լ. Մանկևիչը մահացել է 1993 թվականի փետրվարի 5-ին, Նյու Յորքի Մաունթ Կիսկոյի Հյուսիսային Ուեսթչեսթեր հիվանդանոցում, 83 տարեկան հասակում։ Մահվան պատճառը սրտի անբավարարությունն էր   ։
Մրցանակներ և անվանակարգեր
1950-1951 թվականներին Մանկևիչը շահեց չորս Օսկար ՝ երկու անգամ որպես սցենարիստ և երկու անգամ որպես ռեժիսոր, երկու փայլուն խելացի կատակերգությունների համար ՝ «Նամակ երեք կանանց» (1949) և «Ամեն ինչ Եվայի մասին» (1950) ։
Մանկիևիչն իր առաջին «Օսկար» անվանակարգը վաստակել է «Սքիփի»-ի սցենարի համար (1931) 22 տարեկան հասակում [5]: Որպես սցենարիստ՝ Մանկիևիչը Օսկարի է առաջադրվել նաև «Ելք» (1950) և «Ոտաբոբիկ կոմսուհի» (1954) ֆիլմերի համար, իսկ որպես ռեժիսոր՝ «Հինգ մատներ» (1952) և «Խաղի միջով» (1972) ֆիլմերի համար ։
1949 թվականին Կաննի կինոփառատոնում Մանկևիչն առաջադրվել է Գրան Պրիի` «Անծանոթների տուն» (1949) ֆիլմի համար, իսկ 1951 թվականին նա շահել է ժյուրիի հատուկ մրցանակ «Ամեն ինչ Եվայի մասին» ֆիլմի համար։ 1951 թվականին Մանկևիչը շահել է նաև Ոսկե գլոբուս «Բոլորը Եվայի մասին» ֆիլմի սցենարի համար։ Նա այս մրցանակի համար անվանակարգեր է ստացել նաև որպես «Ամեն ինչ Եվայի մասին» և «Կլեոպատրա» (1963) ֆիլմերի ռեժիսոր ։
Ընդհանուր առմամբ 12 դերասաններ և դերասանուհիներ առաջադրվել են Օսկար մրցանակաբաշխության Մանկևիչի կինոնկարներում ունեցած իրենց դերերի համար, այդ թվում` Ջորջ Սանդերսը, Էնն Բաքստերը, Բետ Դեյվիսը, Սելեստե Հոլմը, Թելմա Ռիտերը, Մարլոն Բրանդոն, Էդմոնդ Օ'Բրայենը, Քաթարին Հեփբերնը, Էլիզաբեթ Թեյլորը, Ռեքս Հարիսոնը, Մայքլ Քեյնը և Լորանս Օլիվյեն, իսկ Սանդերսն ու Օ'Բրայանը ստացել են այս մրցանակը ։
1986 թվականին Ամերիկայի ռեժիսորների գիլդիայի կողմից Մանկևիչն արժանացել է «Գրիֆֆին»-ի մրցանակին կյանքում ունեցած մեջ նվաճումների համար, իսկ 1987 թվականին՝ Վենետիկի կինոփառատոնում՝ կաիերայում գրանցած ձեռքբերումների համար։ 1991 թվականի մայիսի 6-ին, ի պատիվ Մանկևիչի, Կինոարվեստի և գիտությունների ակադեմիան Սամուել Գոլդվինի թատրոնում անցկացրել է հիշարժան երեկո, որը վաճառքի է հանվել։ Ժամանակակից արվեստի թանգարանի, Ամերիկյան կինոթատրոնի և Ամերիկայի ռեժիսորների գիլդիայի հովանավորությամբ` միջոցառումը համախմբել է Մանկիևիչի հետ աշխատած շատ աստղերի, այդ թվում` Էլիզաբեթ Թեյլորին, Մայքլ Քեյնին, Ռոդի Մաքդաուելին, Վենսան Փրայսին, Բերգես Մերեդիթին և Ռիչարդ Ուիդմարկին, մի վայրում։ Իր բնորոշ ոճով, Մանկևիչը միջոցառումն անվանել է «պարգև երկարակեցության համար» ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Սցենարիստներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ լավագույն սցենարի համար
Վիլյամ Բեյթս
Վիլյամ Հորացիո Բեյթս, ամերիկյան բժիշկ , ով զբաղվել է ակնաբուժությամբ և այն զարգացրել, ինչը հայտնի դարձավ որպես տեսողության բարելավման Բեյթսի մեթոդ, կրթական մեթոդիկա, որը նախատեսված է բարելավել տեսողությունը, առանց տեսնելու վրա մտական լարման։ Մեթոդի արդյունավետությունը վիճելի է, ինչպես և նրա տեսությունը, որ աչքը չի կենտրոնանում ոսպնյակի հզորության փոփոխության հաշվին, այլ ակնագնդի երկարացման հաշվին օգտագործելով լրացուցիչ թեք մկանները, մինչ օրս հակասում է ակնաբուժության հիմնական ուղղությանը։
Կենսագրություն
Բեյթսը շատ հիվանդների էր բուժել, որոնք պնդում էին, որ իրենք բուժվել են տեսողության թերություններից, հատկապես  կարճատեսությունից։ Դա նրան բերեց հակամարտության գործընկերների հետ։ Նա պաշտպանվում էր, պնդելով, որ այլ բժիշկներ հիացած են իր տեսությամբ։
Հրապարակումներ
Քանի որ հեղինակային իրավունքի ժամկետն արդեն լրացել է, բնօրինակը տարբերակը գերազանց տեսողություն առանց ակնոցների (կամ բուժում անկատար տեսողության բուժում առանց ակնոցների) այժմ հանրային տիրույթում է։ 1943 թվականին լույս էր տեսել կրճատված տարբերակը "Տեսողության բարելավում առանց ակնոցների" վերնագրով, որում հեռացվել են որոշ առավել վիճելի պահերը, օրինակ այն մասին է, որ շատ լավ հիշելով "սև" է հարմար փոխարինում է անզգայացման, և առաջարկություններ, նայում արեւ.
Հոգեկան առողջություն
Բեյթսը, հնարավոր է, որոշ ժամանակ տառապում էր ամնեզիայ ով (կամ, հնարավոր է,, հնարավոր է, սխալ։1902 թվականին նա անհետացել էր, հայտնաբերվեց, ապա կրկին անհետացել էր, և հայտնվել միայն այն բանից հետո, երբ նրա երկրորդ կինը, ով ապարդյուն փնտրում էր նրան, մահացել էր։ Այս դրվագը, ինչպես ասում էին, տալիս էին նրան հատուկ հետաքրքրություն է հիշողությունը, հնարավոր է, ազդում նրա աշխատանքի ուղղվածությունը. Նա ամուսնացել էր երեք անգամ, և երկու անգամ այրիացել։ 1928 թվականին նա ամուսնացել էր իր վաղեմի անձնական օգնական Էմիլի Լիերմանի հետ։
Ադրենալինի բժշկական կիրառման բացահայտում
Բեյթսը կատարել է նաև այլ հետազոտություններ։ Նա հայտնաբերել է վերերիկամային գեղձի տտիպ և հեմոստատիկ հատկությունները և նրա նշանակությունը բժշկության, հատկապես վիրաբուժության մեջ։ Նյութը հետագայում առևտրականացվել է որպես ադրենալին։
Հղումներ
Edited by Thomas R. Quackenbush. Better Eyesight. The Complete Magazines of William H. Bates. North Atlantic Books, 2001. ISBN 1-55643-351-4. Marg, E. (1952). ""Flashes" of clear vision and negative accommodation with reference to the Bates Method of visual training" (PDF). Am J Opt Arch Am Ac Opt. 29 (4): 167–84. doi:10.1097/00006324-195204000-00001. Russell S. Worrall OD; Jacob Nevyas; Stephen Barrett MD (September 12, 2007). "Eye-Related Quackery". Quackwatch. Retrieved 2008-04-25. Wikisource:Perfect Sight Without Glasses/Chapter 19 "Obituary of William H. Bates". New York Times. July 11, 1931. Bates, William H. (1896). "The Use of Extract of Suprarenal Capsule in the Eye". New York Medical Journal. pp. 647–650.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1860 ծնունդներ Կատեգորիա:1931 մահեր Կատեգորիա:Ամերիկացի բժիշկներ Կատեգորիա:Կոռնելի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գիտնականներ
Կարելին ու Չի կարելին
«Կարելին ու Չի կարելին» (Можно и Нельзя), 1964 թվականի խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ այն մասին, թե ինչ կարելի է անել, և ինչ չի կարելի։ Նկարահանվել է Լև Միլչինի կողմից «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայում ։
Սյուժե
Երբ երեխաները որոշում են գնդակ խաղալ, Չի կարելին ասում է, որ գնդակով խաղում են բակում։ Այդ ժամանակ Բոբիկն ու Կոլյան հանդիմանում են Չի կարելիին և ծաղրում նրան, ու չնայած մայրիկն արգելել էր զբոսնել բակում նախքան իր գալը, փախչում են։ Չի կարելին ու Կարելին փորձում են հասնել նրանց հետևից, բայց Կոլյան վռնդում է նրանց։ Տխուր մարդուկները հեռանում են և անհետանում բոլոր գրություններից ու պատի թերթերից. այժմ բոլոր արգելքները հանված են, և յուրաքանչյուրը կարող է անել այն, ինչ ուզում է։ Այժմ Կոլյայի ու Բոբիկի վրա ջուր են լցնում, նրանց գրեթե վրաերթի է ենթարկում մայթով անցնող մեքենան, իր տիրուհու թույլտվությամբ հսկա շունը վազում է ուղիղ երեխաների վրա, որոնք բարձրանում են ծառը, ոստիկանը պարան է խաղում, իսկ այդ ժամանակ լուսացույցը բոլոր կողմերից ցույց է տալիս կանաչ ազդանշան, և բոլոր մեքենաները փորձում են անցնել խաչմերուկը, ինչի արդյունքում տեղի է ունենում վթար։ Վերջապես ընկերները ներողություն են խնդրում մարդուկներից։ Կարելին ու Չի կարելին վերադառնում են փողոց, ինչ շնորհիվ վերականգնվում է կարգը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1964 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Վասիլի Լեոնով
Վասիլի Անտոնովիչ Լեոնով (Васіль Антонавіч Лявонаў, Василий Антонович Леонов, ), մանկաբուժության ոլորտի բելառուս խորհրդային գիտնական։ Բելառուսում մանկաբուժության հիմնադիրներից մեկը։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1924)։ Պրոֆեսոր (1924)։ Բելոռուսական ԽՍՀ ԳԱԱ ակադեմիկոս (1941)։ ԲԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1939)։
Կենսագրություն
Վասիլի Անտոնովիչ Լեոնովն ավարտել է Ռազմաբժշկական ակադեմիան (1914)։ 1914-1918 թվականներին՝ ռազմական բժիշկ, 1918-1921 թվականներին՝ կլինիկական օրդինատոր, այնուհետև՝ Վորոնեժի համալսարանի մանկական կլինիկայի ասիստենտ։ 1921-24 թվականներին՝ Սմոլենսկի բժշկական ինստիտուտի մանկական հիվանդությունների ամբիոնի պրոֆեսոր։ 1924 թվականից՝ պրոֆեսոր, Բելառուսի պետական համալսարանի, այնուհետև՝ Մինսկի բժշկական ինստիտուտի բժշկական ֆակուլտետի մանկական հիվանդությունների ամբիոնի վարիչ, 1931-1940 թվականներին՝ Մինսկի բժշկական ինստիտուտի դեկան և փոխտնօրեն։ 1940-1947 թվականներին՝ ԲԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի փոխնախագահ։ Միաժամանակ 1941-1944 թվականներին՝ Գորկու և Նովոսիբիրսկի բժշկական ինստիտուտների ամբիոնի վարիչ։ 1944 թվականից՝ կրկին Մինսկի բժշկական ինստիտուտի մանկական հիվանդությունների ամբիոնի վարիչ, միաժամանակ՝ 1957-1971 թվականներին ԲԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի գերոնտոլոգիայի բաժանմունքի ղեկավար։ 1947-1956 թվականներին՝ ԲԽՍՀ ԳԱ նախագահության անդամ։ 1946-1954 թվականներին՝ ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր ։
Գիտական և կազմակերպչական գործունեություն
Վասիլի Լեոնովը Բելառուսում մանկաբուժության հիմնադիրներից մեկն է։ Հետազոտությունները նվիրված են երեխաների պայմանական ռեֆլեքսներին, գլխուղեղի անոթների պատերի թափանցելիությանը, բուսական և կենդանական ծագման սննդամթերքի՝ միկրոտարրերով հարստացմանը, երեխաների համաճարակային և տուբերկուլոզային մենինգիտին ։
Վասիլի Լեոնովը ԲԽՍՀ Մանկական բժիշկների ընկերության հիմնադիրն ու առաջին ղեկավարն է (1932-1972)։ Բելառուսի պետական համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի, այնուհետև Մինսկի բժշկական ինստիտուտի (1924-1968) մանկական հիվանդությունների ամբիոնի հիմնադիրն ու առաջին ղեկավարը։ Մինսկի բժշկական ինստիտուտի մոր և մանկան առողջության պահպանման ֆակուլտետի հիմնադիրն ու առաջին դեկանը (1931-1940)։ ԲԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի գերոնտոլոգիայի բաժանմունքի հիմնադիրն ու առաջին ղեկավարը (1958-1972) ։
Մատենագիտություն
Հեղինակ է ավելի քան 110 գիտական աշխատության, 4 մենագրության։ Հիմնական աշխատություններն են.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Բելառուսական ԽՍՀ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Բելառուսական ԽՍՀ ԳԽ 2-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Խորհրդային մանկաբույժներ Կատեգորիա:Ս.Մ. Կիրովի անվան ռազմաբժշկական ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բելառուս բժիշկներ Կատեգորիա:Բելառուս գիտնականներ
Ագարակի պղինձ-մոլիբդենային հանքավայր
Ագարակի պղինձ-մոլիբդենային հանքավայր, հանքավայր Հայաստանի Սյունիքի մարզում՝ Մեղրի քաղաքից մոտ 8 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Շահագործում
Հայտնի է 1853 թվականից։ 1857-1913 թվականներին շահագործվել է ընդմիջումներով։ Հետախուզվել է 1930 թվականից, շահագործվել 1963 թվականից՝ բաց եղանակով։ Միջինից բարձր ջերմաստիճանի ջրաջերմային հանքավայր է։ Երկրաբանական կառուցվածքում մասնակցում են Մեղրու պլուտոնի տարբեր հասակի ներժայթուքներ։ Հանքաբեր են գրանոսիենիտային ապարները և դրանց հատող գրանոդիորիտ-պորփյուրների զանգվածը։ Հանքայնացումն ունի շտոկվերկային բնույթ։ Հանքանյութը կազմված է հիմնականում պիրիտ, խալկոպիրիտ, մոլիբդենիտ միներալներից, որոնք առաջացնում են մանր, նոսր ցան՝ հանքայնացած քվարցային երակիկների զուգակցությամբ։ Ստացվում են մոլիբդենային և պղնձային խտանյութեր։
Հանքավայրը հարում է Տաշտունի բեկվածքին, արևելքից սահմանափակվում է խոշոր բեկվածքով։
Հանքանյութը հարստացվում է Ագարակի պղնձամոլիբդենային կոմբինատի հարստացուցիչ ֆաբրիկայում։ Արդյունաբերական նշանակություն ունեն պղինձը և մոլիբդենը։
Կիրեևկա (այլ կիրառումներ)
Կիրեևկա, կարող է վերաբերել՝
(5122) Մուչա
(5122) Մուչա (Mucha), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հունվարի 3-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,589012 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,075 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,103 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1521,6 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,236594 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,75° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Տոմա Պիկետի
Տոմա Պիկետի (Thomas Piketty — [tɔˈma pikɛˈti], ), ֆրանսիացի տնտեսագետ, որն առավել հայտնի է եկամուտների անհավասարության պատճառների և հետևանքների վերաբերյալ իր հետազոտություններովː Փարիզի տնտեսագիտական դպրոցի և հասարակական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի դոկտոր, պրոֆեսոր, Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության արտասահմանյան անդամ (2015 ) ː
Հեղինակ է՝ «Կապիտալը 21-րդ դարում» բեսթսելլերի, որտեղ ուսումնասիրվում է հարստության կենտրոնացումը և բաշխումը վերջին 250 տարիների ընթացքումː Գրքում պնդում է կատարվում, որ զարգացած երկրներում կապիտալի աճի տեմպերը զգալիորեն ավելի մեծ են, քան տնտեսական աճի տեմպերը, և սա հանգեցրել է տնտեսական անհավասարության, որը միայն ավելանում է ժամանակի ընթացքումː Այս խնդրի լուծման համար հեղինակն առաջարկում է վերաբաշխում՝ համաշխարհային պրոգրեսիվ հարստության հարկ սահամանելու միջոցով ː
Կենսագրություն
Տոմա Պիկետին ծնվել է Փարիզի Կլիշի-լա-Գարեն արվարձանումː Ստացել է բակալավրի կոչում և 18 տարեկանում ընդունվել «Բարձրագույն դպրոց», որտեղ սովորել է մաթեմատիկա և տնտեսագիտություն ː 22 տարեկան հասակում ստացել է դոկտորի կոչում՝ հարստության վերաբաշխման թեմայով ատենախոսության համար, որը գրել է EHESS-ում (Սոցիալական գիտությունների բարձրագույն դպրոց), և Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցում, իսկ ատենախոսությունը Ֆրանսիայի տնտեսական ասոցիացիայի կողմից ճանաչվել է որպես տարվա լավագույն ատենախոսություն ː
1993-1995 թվականներին ատենախոսությունը պաշտպանելուց հետո, որպես ասիստենտ, դասավանդել է Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի տնտեսագիտության ամբիոնումː 1995 թվականից սկսել է համագործակցել Ֆրանսիայի գիտական հետազոտությունների ազգային կենտրոնի հետ՝ որպես գիտաշխատողː 2000 թվականին դարձել է հասարակական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի պրոֆեսոր (directeur d'études) ː
2002 թվականին արժանացել է «Ֆրանսիայի լավագույն երիտասարդ տնտեսագետ» մրցանակի (Приз лучшему молодому экономисту Франции)ː 2003 թվականի նոյեմբերից Միշել Ռոկարի և Դոմինիկ Ստրոս-Կանի կողմից հիմնադրված ասոցիացիայի (Ֆրանսերեն՝ À gauche en Europe) գիտական խորհրդի անդամ է ː
2006 թվականին դարձել է Փարիզի տնտեսագիտության դպրոցի առաջին ղեկավարը ː Նախագահական ընտրությունների քարոզարշավի ընթացքում մի քանի ամիս աշխատել է որպես Ֆրանսիայի սոցիալիստական կուսակցության թեկնածու Սեգոլեն Ռուայալի խորհրդական՝ տնտեսագիտական գծովː 2007 թվականին վերսկսել է դասախոսությունը հասարակական գիտությունների բարձրագույն դպրոցում և Փարիզի տնտեսագիտական դպրոցումː
Նա ֆրանսիական Libération թերթի մեկնաբան է, երբեմն գրում է Լը Մոնդ-ի համարː
2012 թվականի ապրիլին 42 գործընկերների հետ ստորագրել է բաց նամակ՝ ի աջակցություն Ֆրանսուա Օլանդի, որը մայիսին կայացած նախագահական ընտրություններում հաղթանակ էր տարել Նիկոլա Սարկոզիի նկատմամբː
2015 թվականին Պիկետին հրաժարվել է Պատվո լեգեոնի շքանշանիցː Ըստ նրա՝ ավելի լավ է կառավարությունը զբաղվի տնտեսական աճով, այլ ոչ թե նման մրցանակների շնորհմամբ ː
Հեղինակ է տասնյակ գրքերի և բազմաթիվ հոդվածների, որոնք հրապարակվել են Quarterly Journal of Economics-ում, Journal of Political Economy-ում, American Economic Review-ում, Review of Economic Studies-ումː
Կինը (2014 թվականից)՝ ֆրանսիացի տնտեսագետ Ժյուլի Կաժեն է (Julia Cagé)ː
Հետազոտություններ
Պիկետին, կիրառելով պատմական և վիճակագրական մոտեցումներ, մասնագիտացել է տնտեսական անհավասարության թեմաների հարցում ː Իր աշխատություններում նա դիտարկում է կապիտալի կուտակման և տնտեսական աճի տեմպերի փոխհարաբերությունը՝ սկսած երկու հարյուր տարի առաջվանից մինչև մեր օրերː Հարկային վիճակագրության կիրառման նրա հատուկ մոտեցումները թույլ տվեցին հավաքագրել տվյալներ տնտեսական էլիտայի ամենաբարձր օղակներ մասին, սահմանել նրանց հարստության կուտակման արագության մակարդակը և համեմատել այն մնացած հասարակությունների ու տնտեսություններ հետː Իր վերջին՝ «Կապիտալը 21-րդ դարում» գրքում Պիկետին, հիմնվելով վերջին 250 տարիների տնտեսական տվյալներ վրա, եզրակացրեց, որ հարստության կենտրոնացումը անընդհատ աճում է և չկա ոչ մի ինքնակարգավորումː Այս խնդրի լուծման համար առաջարկում է վերաբաշխում՝ համընդհանուր հարստության հարկի միջոցով ː
Երկարաժամկետ տնտեսական անհավասարության ուսումնասիրություն
2001 թվականի «Բարձր եկամուտները Ֆրանսիայում 20-րդ դարում» գիրքը (Les hauts revenus en France au XXe) նվիրված է Ֆրանսիայում բարձր եկամուտների հետազոտությանը, որը հիմնված էր ամբողջ 20-րդ դարի հարկաբյուջետային ծառայությունների տվյալների (մասնավորապես, ըստ եկամուտների հայտարարագրերի) վիճակագրական տվյալների վրաː Նա ընդլայնեց այս վերլուծությունների շրջանակը իր հայտնի «Կապիտալը 21-րդ դարում» գրքումː
Ֆրանսիայում անհավասարության էվոլյուցիայի ուսումնասիրություն
Պիկետին ցույց է տալիս, որ Ֆրանսիայում եկամուտների անհավասարությունը կտրուկ նվազում է 20-րդ դարում, հատկապես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ հետոː Նա պնդում է, որ դա պայմանավորված է ունեցվածքի անհավասարության նվազմամբ, մինչդեռ աշխատավարձի անհավասարությունը մնում էր կայունː Պիկետին այս ժամանակահատվածում անհավասարության կրճատումը վերագրում է պրոգրեսիվ եկամտային հարկին, որը խաթարել է հարստության կուտակման թափը` նվազեցնելով այն գումարները, որոնք հարուստները կարող էին ուղղել խնայողություններինː
Պիկետին հանգում է այն եզրակացության, որ հարկերի կրճատումը նվազեցնում է հարուստների ֆինանսական ներդրումները (ինչն էլ հենց տեղի է ունեցել Ֆրանսիայում 1990-ական թվականների վերջերին) և կնպաստի նրան, որ խոշոր հարստության տիրապետողներին կվերածի ռանտյեի դասիː Այս միտումը կհանգեցնի նրան, ինչ նա անվանում է տոհմային կապիտալիզմ, որտեղ մի քանի ընտանիքներ տրապետվում են հարստության մեծ մասը ː
Հիմնվելով վիճակագրական տվյալների վրա՝ Պիկետին ցույց է տվել Լաֆֆերի կորը, համաձայն որի բարձր եկամուտների համար սահմանված բարձր դրույքաչափերը (պրոգրեսիվ հարկում) նվազեցնում են բարձր վաստակելու ձգտումները, ինչը Ֆրանսիայի դեպքում աննշան էր ː
Տարբեր երկրների համեմատություն
Պիկետին համեմատել է այլ զարգացած երկրներում անհավասարության վիճակը։ Համագործակցելով այլ տնտեսագետների, մասնավորապես Էմանուել Սաեսի հետ՝ նա հավաքագրել է վիճակագրական տվյալները այն նույն մեթոդաբանությամբ, ինչպես հավաքագրում էր Ֆրանսիայի վերաբերյալ իր ուսումնասիրությունների ժամանակː Արդյունքը զեկույցն էր՝ ԱՄՆ-ում անհավասարության էվոլյուցիայի և անգլիախոս աշխարհում ու մայրցամաքային Եվրոպայում տնտեսական զարգացումների վերաբերյալː Այս աշխատության համար Սաեսը արժանացել է Ջոն Բեյթս Կլարկ հեղինակավոր մրցանակիː
Ստացված արդյունքների համաձայն, եթե Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո սկզբնական շրջանում նկատվել է տնտեսական անհավասարության նվազում, ապա ինչպես մայրցամաքային Եվրոպայում, այնպես էլ աշխարհի անգլիախոս երկրներում վերջին երեսուն տարիների ընթացքում նկատվում է անհավասարության խորացումː
Քննադատություն
Իր աշխատության մեջ Պիկետին քննադատորեն է մոտենում Սայմոն Կուզնեցի և նրա հետևորդների աշխատության դրույթներինː Կուզնեցը առաջ քաշեց այն հիպոթեզը, որ արդյունաբերական հեղափոխության սկզբում եկամուտների անհավասարությունը նախ աճում է, բայց տնտեսական աճի հետ մեկտեղ միտում ունի նվազման՝ պայմանավորված ցածր արտադրողականության ոլորտներից (օրինակ՝ գյուղատնտեսություն) ավելի բարձր արտադրողականությամբ ոլորտներում աշխատուժի վերաբաշխմամբ (օրինակ՝ արդյունաբերություն)։ Այս ենթադրությունը հետագայում Կուզնեցի կորի հիմք հանդիսացավː
Պիկետին կարծում է, որ 1950-ական թվականների սկզբի իր նորարարական աշխատանքներում Կուզնեցի նշած միտումը պարտադիր չէ, որ խորքային տնտեսական ուժերի արդյունք լիներ (օրինակ ՝ միջոլորտային վերաբաշխումը կամ գիտատեխնիկական առաջընթացի հետևանքները)ː Աշխատավարձի տարբերությունը կրճատելու փոխարեն կրճատվեց գույքի արժեքի և դրա եկամտաբերության տարբերությունըː Եվ դրա պատճառները ներքին տնտեսական չէին (օրինակ՝ եկամտային հարկի ներդրումը)ː Արդյունքում եկամուտների անհավասարության նվազումը պարտադիր չի, որ լինի շարունակականː Գործնականում՝ ԱՄՆ-ում եկամուտների անհավասարությունը կտրուկ աճել է վերջին երեսուն տարիների ընթացքում՝ վերադառնալով 1930-ական թվականների մակարդակինː
Այլ աշխատություններ
Պիկետին հրապարակել է մի շարք աշխատություններ այլ ոլորտներում ևս, որոնք հաճախ առնչվում են տնտեսական անհավասարության թեմային։ Օրինակ՝ դպրոցների վերաբերյալ աշխատությունում պնդում է, որ տարբեր դպրոցներ միջև եղած տարբերությունը, հատկապես դասաժամերի հետ կապված, հանդիսանում է աշխատավարձերի անհավասարության պահպանման պատճառ ː Նա նաև հրապարակել է առաջարկներ՝ Ֆրանսիայի կենսաթոշակային համակարգում և հարկային համակարգում փոփոխությունների կատարելու վերաբերյալ ː Մեծ Բրիտանիայի լեյբորիստական կուսակցության առաջնորդի հետ զրույցում նա ընդգծել է, որ առանց տնտեսության վրա էական ազդեցության՝ մեկ միլիոն ֆունտից ավելի եկամուտների դեպքում հարկային եկամուտների դրույքաչափերը կարող են բարձրացվել նույնիսկ ավելի քան 50%-ով ː
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Լոնդոնի տնտեսագիտության և քաղաքական գիտությունների դպրոցի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆրանսիացիներ Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ամերիկյան փիլիսոփայական ընկերության անդամներ
Բիստանո
Բիստանո (Bistagno), կոմունա Իտալիայի Պիեմոնտ մարզի Ալեսանդրիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1831 մարդ (2008)։ Բնակչության խտությունը՝ 104 մարդ/կմ²։ Տարածքը կազմում է 18 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 15012։ Հեռախոսային կոդ՝ 0144։
Իլուռմա
Իլուռմա (Illurma), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կեիլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 74 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կեիլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բաղդասար Այվազյան (այլ կիրառումներ)
Բաղդասար Այվազյան անուն-ազգանունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Կիրիլլովկա (այլ կիրառումներ)
Կիրիլլովկա, կարող է վերաբերել՝
Վոլկովցի (գյուղ, Տեոֆիպոլի շրջան)
Վոլկովցի (Вовківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վոլկովցի գյուղում բնակվում էր 135 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,8 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 168,75 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Տեոֆիպոլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Քլեյ շրջան (Միսսուրի)
Քլեյ շրջան (Clay County), ԱՄՆ Միսսուրի նահանգի 114 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.026 կմ² է, բնակչությունը՝ 221.939 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Լիբերտի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1822 թվականին։
Կատեգորիա:Միսսուրիի շրջաններ
The Beatles
Բիթլզն իր հեղինակությունը ստեղծեց 1960 թվականից սկսած՝ երեք տարի շարունակ Լիվերպուլի և Համբուրգի ակումբներում ելույթներ ունենալով։ Այդ ժամանակ խմբի բաս-կիթառահարը Սթյուարթ Սաթքլիֆն էր։
1962 թվականին խմբի հիմնական եռյակը՝ Լենոնը, ՄաքՔարթնին ու Հարրիսոնը առաջարկեցին Ռինգո Սթարին միանալ իրենց՝ որպես հարվածային գործիք նվագող։ Խմբի պրոֆեսիոնալ աշխատանքի մեջ մեծ ներդրում են ունեցել մենեջեր Բրայան Ափշտայնը և Ջորջ Մարտինը, որոնք ուղղորդել և զարգացրել են նրանց ձայնագրությունները, մեծապես ընդլայնել խմբի հայտնիությունը Անգլիայում՝ 1962 թվականին թողարկված "Love Me Do" հիթից հետո։
Հաջորդ տարում նրանք արդեն ստացան «հրաշալի քառյակ» անվանումը, իսկ արդեն 1964 թվականին դարձան  միջազգային աստղեր՝ գլխավորելով ամերկյան փոփ-շուկան։ 1965 թվականից սկսած՝ Բիթլզն ավելի նորարարական ձայնագրություններ սկսեց թողարկել․ Rubber Soul (1965), Revolver (1966), Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band (1967), The Beatles (նաև հայտնի որպես White Album, 1968) և Abbey Road (1969): 1970 թվականի փլուզումից հետո խմբի անդամներից յուրաքանչյուրը հաջողության հասավ որպես մենակատար։ Լենոնը սպանվեց 1980 թվականի դեկտեմբերին, իսկ Հարրիսոնը մահացավ 2001 թվականի նոյեմբերին՝ թոքերի քաղցկեղից։ ՄաքՔարթնին և Սթարը դեռ երաժշտական ակտիվ գործունեություն են ծավալում։
Ողջ աշխարհում շուրջ 800 միլիոն ֆիզիկական և թվային ալբոմների վաճառքով Բիթլզը պատմության մեջ լավագույն վաճառք ապահոված երաժշտական խումբն է։ Այն ավելի շատ է գլխավորել բրիտանական չարտերը և Անգլիայում ավելի շատ սինգլներ վաճառել, քան մեկ այլ արտիստ։ Բիթլզի անդամները նաև ԱՄՆ-ի լավագույն վաճառք ունեցող արտիստներն են՝ 178 միլիոն սերտիֆիկացված միավորներով։ 2008 թվականին խումբը գլխավորեց Բիլբորդ ամսագրի՝ բոլոր ժամանակների ամենահաջողակ արտիստների ցուցակը։ Իսկ 2017 թվականից ի վեր, Բիթլզը Hot 100 չարտի ռեկորդակիր է՝ ամենաշատ առաջին հորիզոնականը զբաղեցրած հիթերով (20 սինգլ)։ Խումբը ստացել է յոթ Գրեմմի մրցանակ, մեկ Academy մրցանակ՝ Լավագույն օրիգինալ երգի համար, և տասնհինգ Ivor Novello մրցանակ։ 1988 թվականին խումբը ներառվել է Ռոքնռոլի Փառքի սրահում, իսկ 1994-2015 թվականներին խմբի անդամներն անհատական աստղեր են ստացել։ Նրանք նաև միասին ընդգրկվել են Թայմս ամսագրի՝ 20-րդ դարի 100 ամենաազդեցիկ մարդկանց ցուցակում։
1957-1962․ Կազմավորում, Համբուրգում և Անգիայում ճանաչում
2008 թվականին Համբուրգում մի հրապարակ կոչեց նրանց անունով (Բիթլզի հրապարակ)։