cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Պրո Արմենիա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հայկական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական քաղաքական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հասարակական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիայի թերթեր Կատեգորիա:Հայկական հարցը և արտերկիրը
Քեթրին Դանեմ
Քեթրին Դանեմ (Katherine Mary Dunham, ), ամերիկացի դերասանուհի, երգերի հեղինակ և կատարող, պարուհի, խորեոգրաֆ, մարդաբան, մանկավարժ, մշակութային կազմակերպիչ և հասարակական գործիչ։
Կենսագրություն
Մարդաբանություն ուսումնասիրել է Չիկագոյի համալսարանում, որտեղ նրա դասախոսների թվում էին Ալֆրեդ Ռադկլիֆ-Բրաունը, Բրոնիսլավ Մալինովսկին, Էդուարդ Սեպիրը, Ռոբերտ Ռեդֆիլդը, ապա՝ Հյուսիսարևմտյան համալսարանում՝ Մելվիլ Ջին Հերսկովիցի ղեկավարության ներքո։ 1933 թվականին Չիկագոյում ստեղծել է Negro Dance Group պարային կոլեկտիվը։ 1935-1936 թվականներին Անտիլյան կղզիներում ուսումնասիրել է ավանդական պարային մշակույթը, որի հիման վրա էլ Չիկագոյի համալսարանում գրել և պաշտպանել է Հայիթիական պարեր դիսերտացիան (թարգմանվել է մի քանի լեզուներով)։ 1939 թվականին առաջնաելույթ է կատարել կինոյում, հանդես է եկել որպես դերասանուհի և խորեոգրաֆ։ 1940-ական թվականներին հիմնադրել է Քեթին Դանեմ ընկերությունը՝ ժամանակակից պարերի առաջին աֆրոամերիկյան ընկերությունը, որի հետ շրջագայել է ավելի քան 50 երկրներում։ Հանդես է եկել Բրոդվեյում, Մետրոպոլիտեն օպերայում, աշխատել է Սոլ Յուրոկի հետ, համագործակցել է Ջորջ Բալանչինի հետ։ Բեմից հեռացել է 1967 թվականին։
1967 թվականին Իլինոյս նահանգի Իստ-Սենտ Լուիս քաղաքում աղքատ երեխաների համար հիմնադրել է Performing Arts Training Center-ը (այժմ՝ Քեթրին Դանեմի արվեստի և հումանիտար գիտությունների կենտրոն)։
Մանկավարժական գործունեություն
Նրա աշակերտների մեջ էին Էլվին Էյլինը, Էրտա Քիթը, Գրեգորի Պեկը, Ուորեն Բիթին, Սիդնի Պուատյեն, Մառլոն Բրանդոն, Ջեյմս Դինը և շատ ուրիշներ։ Երկար տարիներ նրա ընթերական ու անձնական քարտուղարն է եղել Մայա Դերենը։
Ճանաչում
Ալբերտ Շվայցերի երաժշտական մրցանակ (1979), Քենեդիի անվան կենտրոնի Պատվո նշան (1983) , Ամերիկյան մարդաբանական ասոցիացիայի տարբերության նշան(1986) , Ազգային մեդալ՝ արվեստում նվաճումների համար (1989) և շատ ուրիշ մրցանակներ։ Վաշինգտոն Փոստ թերթը Դանեմին անվանել է «Մեծ բալետի բեմի Եկատերինա» ։ Նա ընդգրկվել է 100 մեծագույն աֆրոամերիկացիներ կենսագրական բառարանում (2002)։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հունիսի 22 ծնունդներ Կատեգորիա:1909 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 21 մահեր Կատեգորիա:2006 մահեր Կատեգորիա:Նյու Յորք քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պարուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի խորեոգրաֆներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մարդաբաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկավարժներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հասարակական գործիչներ
Բրեսոլ (Ալյեի գավառ)
Բրեսոլ (Bressolles), համայնք Ֆրանսիայում Օվերն երկրամասի Ալյեի գավառում։ Մտնում է Հարավային Մուլեն կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը Մուլենն է։
Համայնքի INSEE կոդը՝ 03040։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 1042 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Բուռնաշեթ (Ծալկայի շրջան)
Բուռնաշեթ ( վրաց.` ბურნაშეთი), հայաբնակ գյուղ Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Ծալկայի շրջանում` Ծալկայից 32 կմ հարավ-արևմուտք։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 1660 մ բարձրության վրա։
Բնակչությունը
Բնակիչներն զբաղվում են հացահատիկի, բանջարեղենի և կարտոֆիլի մշակությամբ անասնապահությամբ և խոզաբուծությամբ։ 2014 թվականի տվյալներով, գյուղն ուներ 305 բնակիչ ։
Գյուղում կա ութամյա դպրոց։
Բուռնաշեթը հիմնադրվել է 1840-1848 թվականներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ծալկայի շրջան Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր
Բերգիշ Գլադբախի աստղադիտարան
Բերգիշ Գլադբախի աստղադիտարան (Bergisch Gladbach Observatory, ՄԱՄ կոդը՝ 621), աստղադիտարան Գերմանիայի Բերգիշ Գլադբախ քաղաքի մոտ։ Աստղադիտարանը հիմնվել է 1995 թվականին։ Այս աստղադիտարանում է աշատում Վոլֆ Բիկելը։
Աստղադիտարանի գիտական հետազոտությունների ուղղվածություններից մեկը աստերոիդների հայտնաբերումն ու դրանց աստրոմետրիան է։
Աստղադիտակ
Աստերոիդների որոնման համար կիրառվում է 0,60 մ f/5,2 ռեֆլեկտոր աստղադիտակ, որին կցված է ԼԿՍ լուսանկարչական խցիկ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Գերմանիայում
Համաշխարհային ահաբեկչության դեմ պայքարի հուշարձան
Նկարագրություն
Հուշարձանը կազմված է 100 ֆուտ բարձրության բրոնզածածկ աշտարակից, որը մեջտեղից ճեղքված է, և այդ ճեղքում կախված է 12 մետր բարձրությամբ նիկելե արցունքի մի մեծ կաթիլ ։ Հուշարձանի պատվանդանի 11 կողմերին փակցված են գրանիտե  հուշատախտակներ, որոնց վրա գրված են Սեպտեմբերի 11-ի ահաբեկչության և 1993 թվականի առևտրի համաշխարհային կենտրոնի ահաբեկչության ժամանակ զոհվածների անունները ։ Սակայն, ինչպես Սեպտեմբերի 11-ին նվիրված այլ հուշարձաններում, այստեղ նույնպես հիշատակվածների տվյալները հին են, և նշված է միայն 40 մարդու անուն ։
Ծերեթելին չի նշել հուշարձանի արժեքը, միայն ասել է, որ վճարել է աշխատանքների և նյութերի համար։ Հուշարձանը դիտարկող իրավաբանն այն գնահատել է 12 միլիոն դոլար ։ Ծերեթելին նշել է, որ քանդակի համար մետաղները բերվել են Ռուսաստանի Ձերժինսկ քաղաքի ինքնաթիռներ արտադրող ռազմական գործարանից ։
Սկզբում հուշարձանը տվել են Նյու Ջերսիի տեղական կառավարությանը, որը մերժել է այն ։ Այնուհետև հուշարձանը տեղափոխվել է ներկայիս վայր՝ Նյու Ջերսիի Բեյոն քաղաք ։ 2010 թվականի օգոստոսին Նյու Յորքի և Նյու Ջերսիի նավահանգստի ղեկավարությունը հայտարարել է, որ այդ վայրում կոնտեյներային հաստատություն կառուցելու ծրագիր ունի, և ամենայն հավանականությամբ, հուշարձանը պետք է տեղափոխվի ։ Ինչևէ, նավահանգստի ղեկավարությունը, չի հաստատել այս ծրագիրը։ Բեյոն քաղաքից տաքսու մի վարորդ՝ Ռոբերտ "Captain Bob" Տերցին, հուշարձանի տեղահանման կանխման առցանց խնդրագիր է սկսել ։
Հուշարձանի մասին կան տարբեր արձագանքներ։ Foreign Policy ամսագիրն այն ներառել է աշխարհի ամենատգեղ հուշարձանների ցանկում, մինչդեռ The New Yorker ամսագիրը նշում է, որ հուշարձանը հեռվից դիտելիս կարծես չոր թխվածք լինի ։ Ըստ հասարակական արձագանքների՝ հուշարձանը տպավորիչ է ։
2011 թվականի սեպտեմբերին հուշարձանին կից տեղադրվել է առևտրի համաշխարհային կենտրոնից բերված 1.2 մետր բարձրությամբ պողպատե տարր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի հուշարձաններ
Պրեո (Արդեշի գավառ)
Պրեո (Préaux), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 585 մարդ, բնակչության խտությունը` 26.20 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 22.33 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 450 կմ հարավ-արևելք, Լիոն քաղաքից` 70 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 50 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 414 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 301-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 113։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 72,7 %։ 301 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 269 անձ (146 տղամարդ և 123 կին)։ Գործազուրկ են եղել 32 անձ (18 տղամարդ և 14 կին)։ 113 անաշխատունակներից 30-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 51-ը` թոշակառուներ, իսկ 32-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Նիկո Լոմոուրի
Նիկո Իոսիֆի Լոմոուրի (ნიკო ლომოური, ), վրացի գրող և բանաստեղծ ։
Պրեո (Արդեշի գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Նիկո Լոմոուրի
Կենսագրություն
Նիկո Լոմոուրին ծնվել է Քարթլիի Արբո գյուղում, վանականի ընտանիքում։ Լոմոուրին գրել ու կարդալ սովորել է եկեղեցու ատենադպիրի մոտ, ապա ընդունվել է Գորիի հոգևոր ուսումնարան, որն ավարտելուց հետո՝ 1869 թվականին, սովորել է Թիֆլիսի հոգևոր սեմինարիա։ Սեմինարիան ավարտելուց հետո Լոմոուրին մեկնել է Կիև։ Կիևում կրթություն ստանալուց հետո վերադարձել է Վրաստան և դարձել Թիֆլիսի արքունի ուսումնարանի տեսուչ։ Երեք տարի անց սկսել է մանկավարժական գործունեությամբ զբաղվել Գորիի գիմնազիայում՝ շարունակելով երեք տարի ։
Մահացել է Գորիում 1915 թվականի ապրիլի 17-ին։
Ստեղծագործություն
Նիկո Լոմոուրիի առաջին բանաստեղծությունը տպագրվել է «Մնատոբի» ամսագրում 1871 թվականին, բայց նրա առաջին նշանակալի գործը՝ «Կրակ» (ალი, ալի) պատմվածքն է, որ տպագրվել է «Իվերիա» ամսագրում 1879 թվականին։ Դրան հետևում է մանկական պատմվածքների ժողովածուն ։ Դրանցից մեկի՝ «Քաջանա» պատմվածքի հիման վրա 1941 թվականին նկարահանվել է ֆիլմ ։ Լոմոուրին վրացերեն է թարգմանել Ջորջ Գորդոն Բայրոնի ստեղծագործություններից ։
Իր ստեղծագործություններում Նիկո Լոմոուրին պատկերել է վրացական գյուղի կյանքը. նրա ստեղծագործությունների հերոսներն են նախկին կալվածատերեր, հարուստ գյուղացիներ, դարբիններ, վաշխառուներ։ «Քրիստոնյա լեզգիներ» պատմվածքում Նիկո Լոմոուրին պատկերել է գյուղացի Սիմոն Լուկաշվիլու ու իշխանության ներկայացուցչի վեճը։ Այն բանից հետո, երբ Լուկաշվիլին մերժում է տանուտերին կաշառք տալ, տանուտիրոջ մարդիկ ներխուժում են Լուկաշվիլու տուն ու ավերում այն։ Լուկաշվիլուն տանում են տանուտիրոջ տուն ու կապում սյանը ։
Լոմոուրիի ստեղծագործության լեզուն աչքի է ընկնում ազատությամբ ու հարստությամբ։ Սյուժեն զարգանում է համաչափորեն, լավ են կազմված երկխոսությունները։ Բնության նկարագրությունը միշտ կապված է սյուժեի զարգացման հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացի գրողներ Կատեգորիա:Վրացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Վրացի հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Վրաստանի քաղաքական գործիչներ
Շայրաթ ավիաբազայի ռմբակոծություն
ԱՄՆ-ը ապրիլի 7-ի լույս առավոտյան 59 թևավոր հրթիռ է արձակել Հոմս նահանգում գտնվող ռազմաբազայի ուղղությամբ։ Ըստ ամերիկյան իշխանությունների կարծիքի օրեր առաջ քիմիական նյութի կիրառմամբ հարձակում էր կատարվել Իդլիբ նահանգում։ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը, մեկնաբանելով Սիրիայի տարածքում իրականացված հրթիռային հարձակումը, նշել է՝
Ռմբակոծության արդյունքում Սիրիայի օդային ռազմական ուժերի 9-10 ինքնաթիռ է ոչնչացվել։ Թռիչքուղին չի վնասվել, ինքնաթիռների մի մասը նույնպես մնացել են անվնաս ։ Ըստ սիրիական կառավարական տեղեկատվական SANA կազմակերպության՝ ռնբակոծությանը զոհ են դարձել ինը խաղաղ բնակիչ, որոնց թվում չորս երեխա։ Վիրավորվել են առնվազն յոթ մարդ ։
Զարեհ Մելիք-Շահնազարյանց
Զարեհ Սամսոնի Մելիք-Շահնազարյանց, հայ վրիժառու, քաղաքական գործիչ, Նեմեսիս գործողության մասնակից։
Կենսագրություն
Շարեհ Մելիք-Շահնազարյանցը ծնվել է Շուշիում, երկաթուղային ինժեներ, կապիտան Սամսոն Մելիք-Շահնազարյանցի ընտանիքում ։ Սերվում է Մելիք-Շահնազարյանների մելիքական տոհմից ։ 1920-ական թվականներին Արցախի ժամանակավոր կառավարության բանակում ծառայության է անցել, մարտական պարգևները հանձնել են անձամբ գեներալ Դրոն ու սպարապետ Գարեգին Նժդեհը ։ 1990-ականներին մասնակցել է Արցախյան շարժմանը ։
Նեմեսիս գործողություն
1922 թվականի հուլիսի 25-ին Նեմեսիս գործողության շրջանակներում Թիֆլիսում Պետրոս Տեր-Պողոսյանը և Արտաշես Գևորգյանը սպանում են Թուրքիայի ռազմածովային ուժերի նախկին նախարար Ջեմալ փաշային, որին դաժանության համար «մսագործ» էին անվանում։ Այդ գործողությանը մասնակցում են նաև Ստեփան Ծաղիկյանը և Զարեհ Մելիք-Շահնազարյանցը։
Մահացել է 1992 թվականին, Հուղարկավորությանը ներկա են եղել միայն ամենամտերիմ մարդիկ ։
Գրիբի (խումբ)
Պատմություն
2016 թվականին Kruzheva Music-ի գլխավորը,Quest Pistols խմբի գլխավորը՝ Յուրի Բորդաշը Կիևում հիմնադրեց «Грибы» պրոեկտը  :2016 թվականի ապրիլի 8-ի խումբը YouTube ներմուծեց իր առաջին երգը՝ «Интро»-ն, որն մեկ ամսից քիչ ժամանակահատվածում ստացավ ավելի քան միլիոն դիտում ։ Հենց այս նույն պատմությունը տեղի ունեցավ նաև երկրորդ երգի հետ, որը դուրս եկավ 2016 թվականի սեպտեմբերի11-ի և անվանվեց «Копы»:
2016 թվականի հոկտեմբերի 11-ին խումը հրապարակեցի իր երրորդ երգը՝ «Велик» անվանմամբ, ինչպես նաև այն հեռարձակեց իր առաջին հավաքածուն, որը կոչվում էր «Дом На Колёсах ч.1» : 2016 թվականի նոյեմբերի վերջին և դեկտեմբերի սկզբին խումը համերգներով շրջագայեց Չինաստանի,Ճապոնիայի և Արգենտինայի քաղաքներով։
2017 թվականի մարտի 10-ին դուրս եկավ այս խմբի արդեն չորրորդ երգը և անվանվեց «Тает лёд»: Այս տեսանյութը միանգամից դարձավ YouTube-ի ամենաշատ դիտված տեսանյութերից մեկը և մի քանի շաբաթում հավաքեց ավելի քան 20 միլիոն դիտում ։ Այս տեսանյութի հայտնիության շնորհիվ այն այժմ ունի բազմաթիվ նմանակումներ ։ Ինչպես նաև հայտնիության շնորհիվ այն չէր կարող ուշադրության կենտրոնում չլինել «Вечерний Ургант» ծրագրի համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2016 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Երաժշտական խմբեր ըստ երկրի
Մեհմեդ Վեհիբ փաշա
Մեհմեդ Վեհիբ փաշա (թուրքերեն՝ Mehmed Vehip Paşa, ), թուրք զինվորական գործիչ, գեներալ-լեյտենանտ։ Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին եղել է զորքերի Հյուսիսային խմբի (գործել է Դարդանելում), իսկ պատերազմի վերջին՝ Կովկասյան ճակատի հրամանատար։ 1917 թվականի դեկտեմբերի 15-ի Բրեստի զինադադարի կնքումից հետո, երբ պարզ է դառնում, որ Արևմտյան Հայաստանը մնալու է Թուրքիայի տիրապետության տակ, դիմում է Անդրկովկասյան կոմիսարիատին՝ առաջարկելով «փոխադարձ արդարության» հիման վրա հաշտություն կնքել Թուրքիայի և Հարավային Կովկասի միջև, սակայն 1917 թվականի հունվարի 30-ին հարձակում է սկսում կովկասյան ճակատում՝ իր իսկ պնդմամբ «հայկական բռնություններից մուսուլմանների շահերի պաշտպանության» պատրվակով։ 1918 թվականի փետրվարի 14-ին Վեհիբ փաշայի զորքերը զավթում են Երզնկան, փետրվարի 24-ին՝ Տրապիզոնը, իսկ մայիսի 15-ին՝ Ալեքսանդրապոլը։ Սարդարապատի մոտ պարտության է մատնվում հայկական զորքերի կողմից։ Խալիլ և Նուրի փաշաների հետ կազմակերպել է հայկական կոտորածներ Արևելյան Հայաստանում, այդ թվում՝ Արցախում։
1919-20 թվականների Երիտթուրքերի դատավարության ժամանակ վկայել է, որ պատերազմի ընթացքում հայերին բնաջնջելու հարցը վճռվել է «Միություն և առաջադիմություն» («Իթթիհաթ վե թերաքքի») կուսակցության կենտկոմում։ Եղել է քեմալական շարժման հակառակորդ, ինչի համար 1923 թվականին հեռացվել է բանակից և զրկվել քաղաքացիությունից։ Մինչև 1939 թվականը եղել է վտարանդու կարգավիճակում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1877 ծնունդներ Կատեգորիա:1940 մահեր Կատեգորիա:Հայաստանն Առաջին համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանն Առաջին համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանը Առաջին համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության զինված ուժեր Կատեգորիա:Ռազմական պատմություն Կատեգորիա:Թուրքիայի զինված ուժեր Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցած օսմանյան զինվորականներ Կատեգորիա:Օսմանյան գեներալներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանություն Կատեգորիա:Օսմանյան ռազմական հանցագործներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության կազմակերպիչներ Կատեգորիա:Փաշաներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմում Օսմանյան կայսրության ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Օսմանյան ռազմական քոլեջի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բալկանյան պատերազմներում Օսմանյան կայսրության ռազմական գործիչներ Կատեգորիա:Օսմանյան բանակի գեներալներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության ալբանացիներ Կատեգորիա:Պատերազմի օսմանյան բանտարկյալներ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ Կատեգորիա:Ալբանական ծագմամբ թուրքեր Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրությունն Առաջին համաշխարհային պատերազմում
Սուսաննա Մկրտչյան
Սուսաննա Միհրանի Մկրտչյան, հայ հասարակական գործիչ, վիքիպեդիստ, Վիքիմեդիա Հայաստան գիտակրթական-հասարակական կազմակերպության հիմնադիր-նախագահ (2013 թվական) , տեխնիկական գիտությունների թեկնածու։ 2014 թվականին Վիքիպեդիայի հիմնադիր Ջիմի Ուելսի կողմից արժանացել է Տարվա վիքիպեդիստ պատվավոր կոչմանը ։ Մտահղացել և իրականության է վերածել վիքիճամբարների, վիքիակումբների նախագծերի տեսլականը ։ 2015 և 2016 թվականներին Վիքիճամբար նախագիծը ճանաչվել է «Տարվա ամենացնցող նախագիծ» ։ 2018 թվականին Սուսաննա Մկրտչյանն ընտրվել է Համաշխարհային Վիքիպեդիա և օգտվողների կրթական խմբի փոխնախագահ  ։
Կրթություն
Սուսաննա Մկրտչյանը ծնվել է 1949 թվականին Երևանում։ 1956-1964 թվականներին սովորել է Երևանի Ավետիք Իսահակյանի անվան դպրոցում։ 1964-1966 թվականներին ուսումը շարունակել է Մանուկ Աբեղյանի անվան այն ժամանակ ֆիզմաթ թեքումով դպրոցում, որն ավարտել է ոսկե մեդալով։ 1966-1971 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի մեխանիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետի կիբեռնետիկա բաժնում, 1984-1986 թվականներին գործուղվել է Ռուսաստանի Գիտությունների ակադեմիայի Համակարգային հետազոտությունների ինստիտուտ և մասնակցել «ԻՆԵՍ» տվյալների բազաների կառավարման համակարգի մշակման աշխատանքներին։ Այդ ընթացքում մշակել է Տվյալների բազա-օգտվող ինտերֆեյսը, որի համար 1986 թվականին ստացել է տեխնիկական գիտությունների թեկնածուի գիտական կոչում։
Գիտատեխնիկական գործունեություն
Մասնագիտական գործունեությունը սկսել է Ս. Մերգելյանի անվան Երևանի մաթեմատիկական մեքենաների գիտահետազոտական ինստիտուտում որպես ծրագրավորող, այնուհետև աշխատել է Պետպլանի հաշվողական կենտրոնում, սկզբում խմբի ղեկավար, այնուհետև ղեկավարել է Ավտոմատացված տվյալների բանկերի բաժինը։ 2010 թվականից աշխատում է Ինֆորմատիկայի և ավտոմատացման պրոբլեմների ինստիտուտում՝ որպես առաջատար գիտաշխատող։
Վիքի կամավոր
2010 թվականից Սուսաննա Մկրտչյանը սկսել է խմբագրել Վիքիպեդիայում։ Նա, լինելով գիտության ոլորտում, նկատել է, որ Վիքիպեդիան կարող է գիտնականների համագործակցության միջավայր ստեղծել ինչպես Հայաստանի ներսում, այնպես էլ Հայաստանի և արտերկրի միջև։ 2011 թվականին նա մասնակցել է Հայֆայում (Իսրայել) կայացած Վիքիպեդիա Հիմնադրամի Վիքիմանիա ամենամյա համաժողովին և Հիմնադրամի ներկայացուցիչների հետ խոսել հայաստանյան մասնաճյուղ ունենալու մասին։ 2013 թվականի մայիսին 14-ին հիմնադրվել է Վիքիմեդիա Հայաստան ՀԿ կազմակերպությունը ։
Սուսաննա Մկրտչյանը Վիքիպեդիայի բնագավառում կրթական բազմաթիվ նոր գաղափարների հեղինակ է, որոնք համաշխարհային բարձր գնահատականի են արժանացել ։ Սուսաննա Մկրտչյանի մտահղացած նախագծերից Վիքիճամբար նախագիծը, որն առաջին անգամ հաջողությամբ փորձաշրջան է անցնել Հայաստանում, 2014 թվականին ճանաչվել է «Տարվա ամենացնցող նախագիծ», իսկ 2016 թվականին Վիքիակումբ նախագիծն է ճանաչվել «Տարվա ամենացնցող նախագիծ»։ Վիքիճամբար և Վիքիակումբ նախագծերը դարձել են հայկական բրենդ։
Հայաստանում Վիքիմեդիա շարժման մասսայականացմանն ուղղված միջոցառումների արդյունավետության շնորհիվ  2016 թվականի օգոստոսին Արևելյան և Կենտրոնական Եվրոպայի երկրների Վիքիմեդիա կազմակերպությունների ամենամյա հինգերորդ համաժողովը կազակերպվել է Հայաստանում, Դիլիջանի միջազգային դպրոցում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիքիպեդիստներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:ԵՊՀ մաթեմատիկայի և մեխանիկայի ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Հողմացույց
Հողմացույց, քամու ուղղությունը ու արագությունը որոշող օդերևութաբանական սարք։ Քամու ուղղությունը ցույց է տալիս պտտման ուղղաձիգ առանցք ունեցող և քամու ուղղությամբ պտտվող թիթեղիկը։ Քամու արագությունը չափվում է մ/վրկ-ով, քամու ճնշման տակ թիթեղիկի շեղումներին համապատասխան։ Հողմացույցը տեղադրում են կայմին՝ գետնից 10-12 մ բարձրության վրա։ Այն չափում է քամու արագությունը մինչև 40 մ/վրկ։
Մոսկվայի փիլիսոփայության, գրականության և պատմության ինստիտուտ
Մոսկվայի փիլիսոփայության, գրականության և պատմության ինստիտուտ (Московский институт философии, литературы и истории, Մոսկվայի Նիկոլայ Չեռնիշևսկու անվան փիլիսոփայության, գրականության և պատմության ինստիտուտ), բուհական տեսակի հումանիտար բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, որը գործել է Մոսկվայում 1931-1941 թվականներին։ 1941 թվականին առանձնացել է Մոսկվայի պետական համալսարանից, սակայն նույն թվականի նոյեմբերին կրկին միացել է համալսարանին։
Պատմություն
1931 թվականի հուլիսին Մոսկվայի պետական համալսարանի պատմա-փիլիսոփայական բաժնի հիման վրա ստեղծվել է անկախ Պատմության և փիլիսոփայության ինստիտուտը։ Ավելի վաղ՝ 1931 թվականի հունվարին, Մոսկվայի պետական համալսարանի գրականության և արվեստի ֆակուլտետի ամբիոնները հանվել են համալսարանի կազմից և տեղափոխվել տարբեր բաժիններ։ 1933 թվականին դրանց հենքի վրա կազմավորվել է գրականության ֆակուլտետը (1934 թվականի հոկտեմբերից՝ գրականության, արվեստի, լեզվի ֆակուլտետ, МИФЛИ): Սկզբում տեղավորվել է Մեծ Տրուբեցկոյ նրբանցքում, այնուհետև տեղափոխվել է Ռոստովյան անցում 13 ա հասցեում։ Ի սկզբանե բուհում դասավանդել են 29 պրոֆեսորներ, 53 դոցենտներ, 25 ասիստենտներ և դասախոսներ ։ 1941 թվականի նոյեմբերին Մոսկվայի փիլիսոփայության, գրականության և պատմության ինստիտուտը միավորվեց Մոսկվայի պետական համալսարանին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի համալսարաններ
Սկիրնիրի ճամփորդությունը
Սկիրնիրի ճամփորդությունը (Skírnismál), սկանդինավյան «Ավագ Էդդա» էպոսի առասպելներից մեկը։ Ենթադրվում է, որ այն սկիզբ է առել Իսլանդիայում համեմատաբար ուշ շրջանում։ «Սկիրնիրի ճամփորդությունը» առասպելաբանական դրվագներով է համեմված և բանահյուսական կատարյալ ձևերով հագեցած լինելով՝ իր հաստատուն տեղն է գտել սկանդինավյան դիցաբանության մեջ։
Նկարագրություն
Պոեմը կառուցված է երկխոսություններով հարուստ դրամատիկ տեսարաններով, ուր տեղ են գտել սերը, կախարդանքը, տխրությունը և հաղթանակի բերկրանքը։ Աստվածների խմբերից վաների առաջնորդ Նյորդրի քաջ զավակը՝ սիրո, գարնան և պտղաբերության աստված Ֆրեյրը, մի անգամ նստել էր Օդինի ամենաբարձր գահին և հայացքով ընդգրկում էր աստվածների, հսկաների, մարդկանց ու մյուս էակների աշխարհները։ Երբ հայացքը դարձրեց հսկաների Յոտունհեյմ աշխարհին, հանկարծ նկատեց մի աննման, չքնաղ աղջկա, որն իր հոր սրահից գնում էր դեպի հանդերձասենյակ։ Նրան տեսնելուց հետո սիրո և պտղաբերության աստված Ֆրեյրի սիրտը թախիծով լցվեց։ Դա հսկա Գիմիրի դուստր Գերդն էր։
Նրա սիրուց գերված, իր հավատարիմ ընկեր ու ծառա Սկիրնիրին ուղարկում է աղջկա մոտ՝ համոզելու, որ սա հանդիպի Ֆրեյրին։ Աստծու պատվերը կատարելու համար Սկիրնիրը խնդրում և ստանում է երկնքով սլացող և կրակի միջով անցնող նժույգին, ինչպես նաև հսկաներին կոտորող թուրը։ Այդպես Սկիրնիրը սլանում է Գերդի մոտ, թափանցում նրա կացարանը և հայտնում Ֆրեյր աստծո սիրո և հանդիպելու փափագի մասին։ Գերդը սկզբում շատ է հակաճառում և հրաժարվում է հանդիպել սիրո աստծուն, բայց Սկիրնիրի ջանքերի շնորհիվ դյութիչ գեղեցկուհին վերջապես տալիս է իր համաձայնությունը։ «Սկիրնիրի ճամփորդությունը» առասպելում Գերդը, որի անունը հին իսլանդերենից թարգմանաբար նշանակում է «հացահատիկի դաշտը շրջապատող ցանկապատ», գտնվում է ցրտաշունչ ձմռան՝ իր հայր Գիմիրի տիրապետության տակ։ Նա կարողանում է դուրս գալ իր հոր ճիրաններից միայն իր սերը տալով պտղաբերության աստված Ֆրեյրին։ Հատկանշական է, որ նրանց հանդիպումը տեղի է ունենում Բարրի անունով պուրակում, որը բառացիորեն նշանակում է «հացահատիկ»։ Պտղաբերության ավետիսը՝ գարունը, նրանց բերում է սեր և միություն։
Ֆրեյրի ընկեր և ծառա Սկիրնիրն օգտագործում է իր մոգական ողջ հմտությունները, որպեսզի հաղթահարի ընդերքի պատնեշները և թափանցի ներքևի աշխարհ՝ այնտեղից Գերդին դուրս հանելու համար։ Այսինքն ցորենի հատիկը ծիլեր է տալիս։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Բանահյուսություն Կատեգորիա:Էպոս
Մակուտիի հաղթողների ցանկ
Մակուտիի հաղթողների ցանկ
Մակուտիի հաղթողների ցուցակը պարունակում է բոլոր ըմբիշներին, ով հաղթել է որևէ բասյո բարձրագույն լիգայում։ Մրցաշարերի ներկայիս անցկացման կարգը գործում է 1909 թ. հունիսից, և հաջորդող 50 տարիների ընթացքում վերածվել է ներկայիս՝ 6 բասյո տարվա կենտ ամիսներին։ Յուրաքանչյուր ըմբիշը անցկացնում է 15 գոտեմարտ մեկ մրցաշարի ընթացքում։ Հաղթանակ է տանում այն ըմբիշը, ով ունի լավագույն պարտություն-հաղթանակ հարաբերակցությունը։ Հավասար ցուցանիշների դեպքում անցկացվում է լրացուցիչ գոտեմարտ։
1909—1957
Жирным նշվածեն սումոտորիները, որոնք հաղթել են բոլոր մարտերը մրցաշարի ենթացքում։
Ռեկորդակիրները հաղթանակներով
Жирным նշված են գործող սեկիտորիները.
Բացի Հակուհոից, գործող ըմբիշներից մոկուտիյում հաղթելեն նաև Հարումաֆուձի (6 հաղթանակ), Կյոկուտենհո и Կակուրյու (մեկական հաղթանակ).
Կատեգորիա:Սումո Կատեգորիա:Ցանկեր:Սպորտ
Անտուան Բերեզովսկի-Օլգինսկի
Անտուան Բերեզովսկի-Օլգինսկի (Антуан Березовский-Ольгинский) հայտնի նաև '''Տ. Օլգենին ' (Т.Ольгенин'') ծածկանվամբ, ռուս հրապարակախոս, Պետերբուրգի «Բիրժեիե վեդոմոստի» ("Биржевые ведомости") թերթի թղթակից։
Այցելել է Բալկաններ, ականատես եղել պատերազմական գործողություններին։ 1912 թվականի վերջին և 1913 թվականի սկզբին եղել է Թիֆլիսում։ Իր դասախոսություններում անդրադառնալով հայկական հարցին Օլգենինը նշել է, որ դա հերթական քաղաքական հարցն է (բալկանյան խնդիրներից հետո), որը պետք է լուծվի։ Եղել է Արևմտյան Հայաստանում և ուսումնասիրել արևմտահայերի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական վիճակը։ Իր տպավորությունները ներկայացրել է «Անհետացող Հայաստանը» խորագիրը կրող հոդվածաշարով, որը տպագրվել է «Բիրժևիե վեդոմոստիում»։ Օլգենինի գործունեությունից անհանգստացած՝ թուրքական իշխանությունները մեղադրել են նրան հակաթուրքական քարոզչության մեջ և հարկադրել հեռանալ երկրից։ Օլգենինը Թիֆլիսում և Բաքվում հանդես է եկել հայկական հարցի մասին դասախոսություններով՝ նշելով, որ Հայաստանը տնտեսական, քաղաքական և ռազմական առումներով չափազանց էական դեր է խաղում Ռուսաստանի համար, ուստի «Հայկական հարցը լուծելու նախաձեռնությունը պետք է իր վրա վերցնի Ռուսաստանը։ Այդ են պահանջում ինչպես նրա պետական շահերը, այնպես էլ նրա բարոյական պարտքը։ Ռուսաստանը պետք է ուղղի իր անցյալի սխալները, եթե այսօր էլ Հայկական հարցը չստանա իր լուծումը, ռուսական պետությանը ապագայում կսպառնա շատ մեծ վտանգ... հապաղումն այս հարցում մահացու հարված կլինի ինչպես Ռուսաստանի, այնպես էլ հայերի համար» («Բաքվի ձայն», 11.6.1913)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ
Արտեմ Օհանջանյան
Արտեմ Սեդրակի Օհանջանյան, կինոռեժիսոր և սցենարիստ, պատմաբան (Ավստրիա)։ Վիեննայի համալսարանի դոկտոր (1990), ՀՀ ԳԱԱ պատվավոր դոկտոր (2001)։
Կենսագրություն
Արտեմ Օհանջանյանը ծնվել է 1936 թվականին, Բաքվում։ 1938 թվականից բնակվել է Թեհրանում, 1958 թվականից՝ Վիեննայում։ 1964 թվականին ավարտել է Վիեննայի երաժշտական ակադեմիան։ 1967-1969 թվականներին դասավանդել է Վիեննայի արվեստի ակադեմիայում։
Օհանջանյանի սցենարներով ստեղծել է 70 վավերագրական և գեղարվեստական ֆիլմեր՝ մեծ մասը նվիրված Հայկական հարցին (1-ին մրցանակներ՝ 1972 թվական, Մադրիդ, 1988 թվական, Վիեննա)։ 1992-1993 թվականներին եղել է ՀՀ մշակույթի նախարարության լիազոր-ներկայացուցիչը Ավստրիայում։
1996 թվականից եղել Ավստրիայում Հայկական պատմության և մշակույթի հանդիսություն ընկերության փոխնախագահ, 2001 թվականից՝ Հայկական հարցի գծով ՀՀ ԳԱԱ և Ավստրիայի հայկական եկեղեցական վարչության ներկայացուցիչը Ավստրիայում։ 1967 թվականից սկսած՝ նա զբաղվել է ցեղասպանության ուսումնասիրությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Հայ սցենարիստներ Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:1936 ծնունդներ
Օնդրեյովի աստղադիտարան
Օնդրեյովի աստղադիտարան (Observatoř Ondřejov, ՄԱՄ կոդը՝ 557), Չեխիայի Գիտությունների Ակադեմիայի աստղագիտական ինստիտուտի աստղադիտարան։ Գտնվում է Օնդրեյով գյուղի մոտ, մայրաքաղաք Պրահաից 35 կմ հարավ-արևելք։ Այստեղ տեղադրված է 2 մետրանոց աստղադիտակ, որը ամենամեծն է Չեխիայում։
Պատմություն
Աստղադիտարանի շինությունը կառուցվել է 1898 թվականին, չեխ սիրող աստղագետ Յոզեֆ Յան Ֆրիչի կողմից, որպես մասնավոր աստղադիտարան։ 1928 թվականի հոկտեմբերի 28-ին նա նվիրաբերեց կառույցը Չեխոսլովակիային, պետության անկախության տասնամյակի առթիվ ։ Աստղադիտարանը տեղակայված է ծովի մակերևույթից 500 մ բարձրության վրա, և հեռու է մայրաքաղաքի օդի և լույսի աղտոտումներից։ Մինչև 1953 թվականին Չեխոսլովակիայի Գիտությունների Ակադեմիայի հիմնումը աստղադիտարանը կառավարվում էր Կարլի համալսարանի կողմից։
1967 թվականին աստղադիտարանում տեղադրվել 2 մետրանոց աստղադիտակը, այն ժամանակ այդ աստղադիտակը աշխարհում մեծությամբ յոթերորդն էր։ Այժմ այն Չեխայում առկա ամենամեծ աստղադիտակն է, իսկ աշխարհում երկրորդ հարյուրյակի մեջ է գտնվում ։
Աստղադիտարանում են հայտնաբերվել բազմաթիվ աստերոիդներ։ Աստղադիտարանում են հայտնաբերվել ավելին քան 700 փոքր մոլորակներ ։ Այս աստերոիդների հիմնական մասի հայտնաբերումը Փոքր մոլորակների կենտրոնի կողմից վերագրվում է նրանց հայտնաերող գիտնականներին, սակայն մնացած 23 աստերոիդները վերագրված են ուղղակի "Օնդրեյովին" (աստղադիտարանին) ։
Հիմնական գոտու (7204) Օնդրեյով աստերոիդը, որը հայտնաբերել է Պետր Պրավեցը 1995 թվականին, անվանվել է գյուղի անունով, որտեղ գտնվում է աստղադիտարանը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստղադիտարաններ Չեխիայում
Հոմոգենացում
Հոմոգենացում համասեռ մետալուրգիայում, համաձուլվածքներում համասեռ (հոմոգեն) կառուցվածքի ստեղծում՝ կենտրոնացված միկրոանհամասեռությունների վերացման ճանապարհով։ Հոմոգենացման համար համաձուլվածքները ենթարկում են ջերմային մշակման՝ այսպես կոչված դիֆուզիոն կամ հոմոգենացնող թրծաթողման։ Հոմոգենացումը լավացնում է համաձուլվածքների պլաստիկությունը, բարձրացնում մեխանիկական հատկությունների կայունությունը և փոքրացնում նրանց անիզոտրոպությունը։
Պերսի Ջուլիան
Պերսի Ջուլիան (Percy Lavon Julian, ), ամերիկացի քիմիկ-հետազոտող, առաջիններից մեկը, ով բույսերից՝ քիմիական սինթեզի միջոցով, պատրաստել է դեղորայք ։ Առաջինը սինթեզել է ֆիզիոստիգմինը, ինչպես նաև դարձել է բույսերի ստերոիդներից (ինչպիսիք են ստիգմաստերոլը և սիտոստոստոլը) մարդկային հորմոնների (պրոգեստերոն և տեստոստերոն) արդյունաբերական լայնածավալ քիմիական սինթեզի հիմնադիրը։ Նրա աշխատանքը հիմք է դրել ստերոիդային՝ կորտիզոնի դեղամիջոցների, ինչպես նաև այլ կորտիկոստերոիդների և հաբերի արտադրության համար  ։
Հետագայում նա հիմնել է իր սեփական ընկերությունը՝ դիսկորեա ընտանիքին պատկանող խոստորուկ բույսից, ստերոիդային միջնորդների սինթեզի համար։ Նրա աշխատանքը խոշոր բազմազգ դեղագործական ընկերություններին օգնել է զգալիորեն նվազեցնել ստերոիդ միջնորդների գինը, ինչպես նաև զգալիորեն ընդլայնել մի քանի կարևոր դեղամիջոցների օգտագործումը ։
Ջուլիանը ստացել է ավելի քան 130 քիմիական արտոնագրեր։ Նա եղել է առաջին աֆրոամերիկացիներից մեկը, ով ստացել է դոկտորի աստիճան քիմիայի գծով, և առաջին աֆրոամերիկացի քիմիկոսը, ով ներառվել է Գիտությունների ազգային ակադեմիայում։
Կենսագրություն
Պերսի Ջուլիանը ծնվել է Ալաբամա նահանգի Մոնտգոմերի քաղաքում։ Նրա ծնողները եղել են Ալաբամա նահանգի համալսարանի շրջանավարտներ։ Նրա հայրը՝ Ջեյմսը, ում հայրը ստրուկ էր եղել, ընդունվել էր աշխատանքի Միացյալ Նահանգների երկաթուղու փոստային բաժանմունքում, իսկ մայրը՝ Էլիզաբեթը, աշխատում էր դպրոցում որպես ուսուցչուհի   ։ Պերսի Ջուլիանը մեծացել էր ԱՄՆ-ի հարավում՝ ռասսայական ​​մշակույթի և Ջիմ Քրոյի օրենքների ժամանակ։ Մանկության տարիներին, երբ զբոսնելիս էր եղել անտառում, սայթաքելով մի տան մոտ, ծառից կախված էր տեսել մի մարդու։ Այդ ժամանակահատվածում, երբ ութամյա կրթություն ստանալը բավականին դժվար էր աֆրոամերիկացիների համար, Ջուլիանի ծնողները իրենց բոլոր երեխաներին բարձրագույն կրթության էին տվել։ Ջուլիանը հաճախել էր Ինդիանա նահանգի, Գրինքասլի Դե Պոլյա համալսարանը։ Քոլեջն ընդունել էր մի քանի աֆրոմամերիկացի ուսանողներ։ Քաղաքում տիրող տարանջատման մթնոլորտը հանգեցրել էր սոցիալական նվաստացման։ Ջուլիանին թույլ չէին տվել ապրել քոլեջի հանրակացարանում, այդ պատճառով նա տեղավորվել էր համալսարանից դուրս գտնվող գիշերօթիկ տանը, որտեղ հրաժարվել էին նրան սնունդ տալ։ Ջուլիանից պահանջվել էր մի քանի օր, որպեսզի գտներ վայր, որտեղ կարող էր սնվել։ Ավելի ուշ նա գտել էր աշխատանք։ Դրանք պատահական աշխատանքներ էին՝ ուսանողական կազմակերպության տանը. ջեռուցել վառարանը, սնունդ մատակարարել, ինչի դիմաց նրան թույլ էին տվել քնել ձեղնահարկում և սնվել տանը։ 1920 թվականին Ջուլիանը ավարտել է Դե Պոլյա համալսարանը, որպես Ֆի Բետա Կապպայի անդամ և շրջանավարտ ։ 1930 թվականին Ջուլիանի հայրը ընտանիքի հետ տեղափոխվել էր Գրինկասլ, որպեսզի իր բոլոր երեխաները կարողնային սովորել Դե Պոլյա համալսարանում։ Հայրը առաջվա պես շարունակել էր աշխատել որպես երկաթուղային ծառայող։
1929 թվականին, որպես Հարվարդի համալսարանի պրոֆեսոր, Ջուլիանը ստացել էր Ռոքֆելեր հիմնադրամի կրթաթոշակ՝ իր ավարտական աշխատանքը Վիեննայում շարունակելու համար, որտեղ էլ նա ստացել էր գիտությունների դոկտորի աստիճան։ 1931 թվականին Ջուլիանը սովորել էր Էռնստ Շպետի մոտ և եղել էր հիանալի ուսանող։ Եվրոպայում Ջուլիանը գտել էր ազատություն ռասսայական նախապաշարմունքներից, որոնք նահանգներում «խեղդում» էին իրեն։ Նա ազատորեն սկսել էր մասնակցել ինտելեկտուալ հասարակական հավաքույթներին, գնալ օպերա, ինչի արդյունքում իր հասակակիցների շրջանում մեծ ճանաչում էր գտել ։ Ջուլիանը առաջին աֆրոամերիկացիներից մեկն էր եղել, ով ստացել էր քիմիկոսի դոկտորի աստիճան՝ Սենթ Էլմո Բրեդիից և դոկտոր Էդվարդ Մ. Ա. Չանդլերից հետո ։
Վերադառնալով Վիեննայից՝ Ջուլիանը Հարվարդի համալսարանում դասախոսել էր մեկ տարի։ Հարվարդում Ջուլիանը ներգրավված էր եղել համալսարանական բախման մեջ՝ բաժնի վարիչի պաշտոնում նշանակվելու պատճառով։ Համալսարանի նախագահ Մորդեխայ Ուեյտ Ջոնսոնի խնդրանքով, նա աշխատանքից ազատել էր քիմիայի սպիտակամորթ պրոֆեսոր Յակով Չոհանին (Հարվարդի գիտությունների դոկտորին ) : 1932 թվականի մայիսի վերջին Չոհանը պատասխան քայլ էր կատարել՝ Վիեննայից տեղի աֆրոամերիկական թերթին տրամադրելով Ջուլիանի կողմից իրեն ուղարկված նամակները։ Նամակների բովանդակությունը տարաբնույթ թեմաների շուրջ էր եղել՝ գինիներից, վիեննացի գեղեցիկ կանանցից, երաժշտությունից և պարերից մինչև քիմիական փորձեր և քիմիական նոր հաստատություն հիմնելու պլաններ ։ Նամակներում Ջուլիանը անվանապես ծաղրել էր Հարվարդի համալսարանի որոշ ֆակուլտետների անդամների, վիրավորելով նույնիսկ հայտնի մի դեկանի ։
Հենց ադ ժամանակ Ջուլիանը միջանձնային բախման մեջ էր իր լաբորանտ՝ Ռոբերտ Թոմսոնի հետ։ 1932 թվականի մարտին Ջուլիանը առաջարկել էր հեռացնել Թոմսոնին ։ Թոմսոնը դատի էր տվել Ջուլիանին, իր կնոջ ՝ Աննա Ռոզել Թոմսոնի, ջերմությունը օտարացնելու համար, հայտարարելով, որ Ջուլիանը ինտիմ կապ էր ունեցել նրա հետ։ Ջուլիանը Թոմսոնին մեղադրել էր զրպարտության մեջ։ Երբ Թոմսոնին աշխատանքից հեռացրել էին, նա նաև հրապարակել էր այն ինտիմ և խիստ անձնական նամակները, որոնք Ջուլիանը գրել էր իրեն Վիեննայից։ Դոկտոր Ջուլիանի նամակներում երևում էին, թե ինչպես էր նա խաբել Հարվարդի համալսարանի նախագահին, որպեսզի վերջինս ընդուներ նրա պլանները քիմիական հաստատություն կառուցելու համար, և թե ինչպես էր նա խաբել իր լավագույն ընկերոջը՝ ստիպելով նրան պրոֆեսոր նշանակել այն մարդուն, ում ինքը համակրում էր ։ 1932 թվականի ամռանը Բալթիմորյան աֆրոամերիկացին հրապարակել էր Ջուլիանի բոլոր նամակները։ Ի վերջո սկանդալն ու ուղեկցող ճնշումը ստիպել էին Ջուլիանին հրաժարական տալ։ Նա կորցրել էր իր պաշտոնը, և այն ամենը, ինչի համար աշխատել էր ։
Այնուամենայնիվ սկանդալը Ջուլիանի համար դարձել էր ոչ միայն վատ իրադարձությունների պատճառ։ 1935 թվականի դեկտեմբերի 24-ին նա ամուսնացել էր Աննա Ռոզելի հետ (սոցոլոգիայի գիտությունների դոկտոր, 1937, Փենսիլվանիայի համալսարան)։ Նրանք ունեցել էին երկու երեխա. Պերսի Լավոն Ջուլիան-կրտսեր (1940 թվականի օգոստոսի 31-2008 թվականի փետրվարի 24), ով դարձել էր քաղաքացիական իրավունքների գծով հայտնի փաստաբան Մեդիսոնում, Վիսկոնսինում և Փեյթ Ռոսսել Ջուլիանը (ծնվ. 1944), ով մինչ այսօր դեռ ապրում է Օակ այգու իրենց տանը, և շատ հաճախ է ոգեշնչող ելույթներ ունենում հոր և գիտության մեջ նրա ունեցած ներդրման մասին ։
Ջուլիանի կարիերայի ամենաբարդ ժամանակահատվածում նրան օգնել էր իր նախկին ուսուցիչ՝ Ուիլյան Մարտին Բլանշարը, ով Դե Պոլյա համալսարանում քիմիայի պրոֆեսոր էր։ 1932 թվականին Բլանշը Ջուլիանին առաջարկել էր քիմիայի դասախոսի օրգանականի պաշտոն՝ Դե Պոլյա համալսարանում։ Այնուհետև Ջուլիանը օգնել էր Վիեննայի համալսարանի ուսանող Յոզեֆ Պիկլին գնալ Միացյալ նահանգներ՝ Դե Պոլյա համալսարանում իր հետ աշխատելու։ 1935 թվականին Ջուլիանը և Պիկլը ավարտել էին ֆիզոստիգմինի ամբողջական սինթեզը և հաստատել էին դրան վերագրվող կառուցվածքային բանաձևը։ Օքսֆորդի համալսարանից Ռոբերտ Ռոբինսոնը առաջինն էր, ով հրապարակել էր ֆիզոստիգմինի սինթեզը, բայց Ջուլիանը նկատել էր, որ արտադրանքի հալման վերջին կետը սխալ էր, ինչն էլ մատնանշում էր, որ Ռոբինսոնը չէր սինթեզել ֆիզոստիգմենը։ Երբ Ջուլիանը ավարտել էր սինթեզը, հալման կետը ճիշտ էր կալաբարի լոբու բնական ֆիզոստիգմենի համար ։
Ստերոիդներ
1940 թվականին Glidden արդյունաբերական ընկերությունում արված Ջուլիանի հետազոտությունը փոխել էր ուղղությունը, երբ նա սկսել էր աշխատանքը պրոգեստերոնի սինթեզման, ստիգմաստերոլ և սիտոստերոլ պարունակող բույսերից՝ էստրոգենի և տեստոստերոնի սինթեզի վրա, առանձնացված սոյայի յուղից՝ փրփուրի մեթոդով, որը նա հայտաբերել էր և արտոնագրել ։ Այդ ժամանակ բժիշկները բացահայտում էին մի շարք օգտագործման մեթոդներ նոր հայտնաբերված հորմոնների համար։ Այնուամենայնիվ, կենդանիների ողնաշարերի հայրուրավոր ֆունտերից հնարավոր էր ստանալ շատ քիչ քանակություն։
1940 թվականին Ջուլիանը ամեն օր արտադրում էր 100 ֆունտ սոյայի խառնված ստերոլներ, որոնց արժեքը որպես սեռական հորմոն, կազմում էր 10000 դոլար (այսօր՝ ԱՄՆ-ում, 82.000 դոլար) ։ Կարճ ժամանակ անց Ջուլիանը օրական օզոնացրել էր 100 ֆունտ խառը ստերոլային դիբրոմիդներ։ Սոյայի ստիգմաստերոլը հեշտությամբ վերածվում էր կանացի հորմոնի պրոգեստերոնի, իսկ պրոգեստերոնի առաջին ֆունտը, որը Ջուլիանը արտադրել է, արժեցել է 63,500 դոլար (այսօր 520.000 դոլար), և առաքվել է գնորդին Upjohn դեղագործական ընկերության կողմից՝ զրահապատ ավտոմեքենայով. Вскоре последовало производство других половых гормонов : Այս ամենին հաջորդել է սեռական այլ հորմոնների արտադրությունը ։
Նրա աշխատանքը թույլ էրտվել արտադրել այդ հորմոնները արդյունաբերական ավելի մեծ մասշտաբով՝ հնարավորինս նվազեցնելով հորմոնալ հիվանդությունների բուժման ծախսերը։ Ջուլիանը և իր աշխատակիցները Glidden-ի համար արտոնագրեր էին ստացել սոյայի բույսերի ստերոլներից պրոգեստերոնի և տեստոստերոնի պատրաստման համար։ 1940-ական թվականներին եվրոպական դեղագործական ընկերությունների նախկին միությանը պատկանող ապրանքների արտոնագրերը կանխել էին այդ հորմոնների կլինիկական օգտագործման մեծածախ և մանրածախ գների զգալի նվազումը։ Ջուլիանը և իր աշխատակիցները իրենց աշխատանքով օգնել էին փրկել բազմաթիվ կյանքեր ։
1949 թվականի ապրիլի 13-ին, Մայոյի կլինիկայի ռևմատոլոգ Ֆիլիպ Հենչը հայտարարել էր ռևմատոիդ արթրիտի բուժման գործում կորտիզոնի նշանակալի արդյունավետության մասին։ Կորտիզոնը՝ որը անասունների լեղու թթուներ պարունակող դեօքսիխոլաթթու էր, արտադրվում էր «Мерк и Ко» ընկերության կողմից՝ մեծ գումարների դիմաց, օգտագործելով բարդ, 6 փուլից բաղկացած սինթեզը՝ մշակված քիմիկոս Լյուիս Սարեթի կողմից։ 1949 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Ջուլիանը հայտարարել է կորտիզոնի ձեռքբերման գործընթացի բարելավման մասին Applezweig, Norman (1962). Steroid Drugs. New York: Blakiston Division, McGraw-Hill. pp. vii-xi, 9-83.
p. 26:
Опыт работы с прегненолоном также показал, что старые производители гормонов, использующие холестерин и стигмастерол, не смогут стать поставщиками огромных количеств прегнановых соединений, которые могут потребоваться кортикальным гормонам. В 1952 году Glidden Co., который до этого производил прогестерон и другие стероиды из стигмастерола, перешёл к мексиканским источникам через соглашение с Diosynth и закрыла собственное производство. Директор исследования Glidden Перси Джулиан и его сотрудники разработали отличный синтез для Соединения «S», который начинался с 16-дегидропрененолона. Последнее соединение было непосредственно доступно из диосгенина, но было бы дорогостоящим, если бы его получали из соевых стеролов. Поскольку соединение «S» отличалось от кортизона только отсутствием кислорода в 11 положении, были большие надежды на то, что оно будет хорошей заменой кортизона. Соединение «S» оказалось неэффективным предшественником при лечении пациентов с артритом; фактически оно усиливало, а не уменьшало их симптомы. п. 30:
Компания Glidden также рискнула, решив использовать некоторые из исследований Джулиана, которые были разработаны для улучшения конверсии дезоксихолевой кислоты в кортизон. Через два года Glidden решил отказаться от производства кортизона из желчной кислоты и сконцентрироваться вместо этого на соединении «S», которое могло превращаться путем ферментации в кортизон и гидрокортизон, тем самым конкурируя в процессе синтеза с прогестероном.
Поскольку стоимость производства Соединения «S» была все еще относительно высокой, группа прогестерона выиграла, а прогестерон [из диосгенина] по-прежнему оставался тем сырьём, которое выбирал Upjohn. ։ Դա վերացրել էր հազվագյուտ և թանկ քիմիական նյութի՝ օսմիումի տետրօքսիդի անհրաժեշտությունը ։ 1950 թվականին, «Glidden»-ը կարողացել էրսկսել սերտորեն կապված միացությունների արտադրությունը, որը մասամբ կարող էր ունենալ կորտիզոնի ազդեցություն։ Ջուլիանը նաև հայտարարել է այլ նյութերի զինթեզման մասին՝ սկսած էժանագին և մատչելի հասանելի տրենգենոլոնից (սինթեզված սոյայի յուղից), ստերոիդային կորտիկոլոն (հայտնի է նաև որպես 11-դեօքսիկորտիզոլ, Ռեյխշտեյնի կամ S նյութ), որի մոլեկուլը՝ թթվածնի մեկ ատոմի բացակայությամբ, տարբերվում էր կորտիզոնից ։
1952 թվականի ապրիլի 5-ին կենսաքիմիկոս Դուրայ Պետերսոնը և մանրէաբան Հերբերտ Մյուրեյը «Upjohn» կազմակերպությունում, մեկ քայլով ​​հրապարակել էին առաջին զեկույցը ստերոիդների մանրէաբանական 11α-թթվածինացման ֆերմենտացման գործընթացի վերաբերյալ`(օգտագործելով լորձաթաղանթի կարգի բորբոսային սնկեր)։ Դրանց ֆերմենտացման գործընթացը կարող էր հանգեցնել 11α-հիդրօքսիպրոգեստերոնի կամ 11 α-հիդրոքսիկորտիզոնի ձևավորմանը պրոգրեստերոնից կամ S միացությանից, որը հետագայում, քիմիկան պրոցեսների ճանապարհով վերափոխվելու էր կորտիզոնի կամ 11 β-հիդրոքսիկորտիզոնի (կորտիզոլ) ։
Երկու տարի անց «Glidden»-ը հրաժարվել էր կորտիզոնի արտադրությունից, որպեսզի կենտրոնոնար S նյութր վրա։ Ջուլիանը մշակել էր կորտիկոլոնից պրեգնենոլոնի սինթեզման բազմաբնույթ գործընթաց, որը հասանելի էր սոյայի յուղի ստերոլներից։ 1952 թվականին «Glidden»-ը, որը սոյայի յուղից պրոգեստերոն և այլ ստերոիդներ էր արտադրում, փակել էր իր արտադրությունը, և սկսել էր ներկրել դրանք Մեքսիկայից՝ «Diosynth»-ի հետ համաձայնագրով(մեքսիկական ոչ մեծ ընկերություն, որը հիմնադրվել էր 1947 թվականին՝ Ռասսել Մարկերի կողմից, «Syntex»-ը թողնելուց հետո)։ Կորտիկոկոլոնի արտադրանքի արժեքը «Glidden»-ում համեմատաբար բարձր էր, այդ իսկ պատճառով Ապջոնը որոշել էր օգտագործել պրոգրեստերոնը, որը «Syntex»-ում հասանելի էր մեծ քանակաությամբ և ցածր գնով՝ կորտիզոն և հիդրոկորտիզոն արտադրելու համար ։
1953 թվականին «Glidden»-ը որոշել էր հեռանալ ստերոիդների բիզնեսից, ինչը այդ տարիներին այնքան էլ ձեռնտու չէր, չնայած Ջուլիանի գործի առաջին ռահվիրան էր։ 1953 թվականի դեկտեմբերի 1-ին, 18 տարվա աշխատանքից հետո Ջուլիանը հեռացել էր «Glidden»-ից՝ հրաժարվելով տարեկան գրեթե 50.000 դոլար աշխատավարձից (2017 թվականին համարժեք է 460.000 ԱՄՆ դոլարին), որպեսզի հիմներ իր սեփական՝ «Ջուլիան» լաբորատորիան, Inc. ընկերությունը, որի համար վերցրել էր Իլինոյս նահանգի Ֆրենկլին այգում գտնվող արվարձանային քիմիկան ընկերության ոչ այնքան մեծ բետոնե շինությունը  ։
1953 թվականի դեկտեմբերի 2-ին «Pfizer» ընկերությունը ձեռք էր բերել բացառիկ լիցենզիաներ «Glidden»-ի S նյութի սինթեզման համար։ Մեկ քայլով «Pfizer»-ը մշակել էր ֆերմենտացման գործընթաց՝ ստերոիդների միկրոբային 11β-թթվածնացման համար, որը կարող էր S նյութը վերափոխել 11β-հիդրոկորտիզոնի (կորտիզոլ), մինչդեռ «Syntex»-ը իրականացնում էր կորտիկոլոնի լայնածավալ արտադրություն շատ ցածր գնով ։
Օկ այգի և Julian Laboratories ընկերություն
1950 թվականին Ջուլիանը ընտանիքի հետ տեղափոխվել էր Չիկագոյի քաղաքամերձ տարածքի Օակ այգի՝ դառնալով աֆրոամերիկյան առաջին ընտանիքը, որն ապրում էր այնտեղ ։ Չնայած նրան, որ համայնքում որոշ բնակիչներ ընդունում էին Ջուլիանի ընտանիքը, սակայն կային նաև այնպիսիք, ովքեր դեմ էին նրանց ներկայությանը։ Մինչ տեղափոխվելը՝ 1950 թվականին, «Շնորհակալության օր»-ը, նրանց տունը հրդեհվել էր։ Ավելի ուշ՝ 1951 թվականի հունիսի 12-ին, նրանց տեղափոխությունից հետո, տունը ենթարկվել էր դինամիտային հարձակման։ Հարձակումները ակտիվացրել էին համայնքը, որի հետևանքով ստեղծվել էր մի խումբ՝ Ջուլիանին աջակցելու համար ։ Ավելի ուշ Ջուլիանի որդին պատմել էր, որ այդ ժամանակ ինքը և իր հայրը, հրացանը ձեռքներին ծառին նստած, հաճախ էին հետևել տանը ։
1953 թվականին Ջուլիանը հիմնել էր «Julian Laboratories, Inc» սեփական, հետազոտական ընկերությունը։ Ջուլիանի օրինակին հետևել էին իր լավագույն քիմիկոսներից շատերը, որոնք աշխատում էին Glidden-ում, ներառյալ աֆրոմամերիկացնիներ և կանայք։ Ջուլիանը հաղթել էր «Upjohn» պրոգրեստերոնի առաքման՝ 2 (երկու) միլիոն դոլար արժողությամբ պայմանագիրը(այսօր համարժեք է 16 միլիոն դոլարի) ։ Syntex-ի հետ մրցակցելու համար, նա ստպված էր որպես հումք օգտագործել մեքսիկական դիսկորեա ընտանիքին պատկանող խոստորուկ բույս։ Ջուլիանը օգտագործել էր իր փողերը, նաև պարտք էր վերցրել ընկերներից,՝ Մեքսիկայում վերամշակող գործարան կառուցելու համար, բայց խոստորուկ բույսի հավաքման համար չի կարողացել թույլտվություն ստանալ կառավարությունից։ Վիեննայի հրեական համալսարանի իր նախկին համակուրսեցի Աբրահամ Զլոտնիկը, որին նախկինում Ջուլիանը օգնել էր փրկվել Ֆոլոքոստից, Գվատեմալայում՝ Ջուլիանի ընկերության համար, խոստորուկի նոր ցանքատարածքների հետ կապված որոնումներ էր անցկացրել։
1956 թվականի հուլիսին Ջուլիանը և ամերիկյան երկու այլ ընկերությունների ղեկավարներ, որոնք փորձում էին մտնել Մեքսիկայի միջանկյալ շուկա, հայտնվել էին սենատի ենթահանձնաժողովում։ Նրանք վկայություն էին տվել, որ Syntex-ը մենաշնորհ ունի մեքսիկական խոստորուկի մուտքի համար ։ Լսումները հանգեցրել էին նրան, որ Syntex-ը ԱՄՆ-ի արդարադատության նախարարության հետ կնքել էր համաձայնագիր։ Չնայած ընկերությունը չէր խոստովանել, որ սահմանափակում էր առևտուրը, բայց խոստացել էր հետագայում դա այլևս չանել ։ Հինգ տարվա ընթացքում ԱՄՆ խոշոր բազմազգ դեղագործական ընկերությունները Մեքսիկայում ձեռք էին բերել բոլոր վեց ստերոիդային միջանկյալ արտադրանքները, որոնցից չորսը պատկանում էին մեքսիկացիներին ։
Syntex-ը տասներկու տարում նվազեցրել էր ստերոիդների գինը ավելի քան 250 անգամ` 80 դոլարով։ 1943 թվականին, ԱՄՆ-ում, մեկ գրամի դիմաց՝ 0,31 դոլար։ 1955 թվականին ԱՄՆ-ում մեկ գրամի դիմաց ։ Upjohn-ի և General Mills-ի միջև մրցակցությունը ապահովել էր զգալի բարելավում  սիգմաստերոլից պրոգեստերոնի արտադրության համար, ինչը հանգեցրել էր մեքսիկական պրոգեստերոնի գնի իջեցմանը մինչև 0,15 դոլար։ 1957 թվականին ԱՄՆ-ում մեկ գրամի դիմաց  ։
1958 թվականին «Upjohn»-ը մեկ գրամի դիմաց վճարելով 0,135 դոլար, «Syntex»-ից գնել էր 6900 կգ պրոգրեստերոն։ ԱՄՆ-ն (ընկերության ապրանքանիշը՝ «Pfizer») մեկ գրամի դիմաց վճարելով 0,143 դոլար, «Searle»-ից գնել էր 6,201 կգ պրոգեստերոն։ ԱՄՆ-ն մեկ գրամի դիմաց վճարելով 0,14 դոլար, «Julian» լաբորատորիայից գնել է 5,150 կգ պրոգեստերոն։ ԱՄՆ-ն մեկ գրամի դիմաց վճարելով 0,142 դոլար, «General Mills»-ից (որը ձեռք էր բերել «Protex»-ը) գնել էր 1,925 կգ պրոգեստերոն ։
Չնայած միջանկյալ ապրանքների գների մշտական անկմանը, 1960-ական թվականների ընթացքում ամերիկյան խոշոր բազմազգ դեղագործական ընկերությունների օլիգոպոլիան պահպանում էր կորտիկոստերոիդների մեծածախ գները։ 1954 թվականից կորտիզոնի մեկ գրամը ֆիքսվել էր 5,48 դոլար, հիդրոկորտիզոնը արժեր 7,99 դոլար։ 1954 թվականից ԱՄՆ-ում պեդնիզոլոնի մեկ գրամի դիմաց՝ 35,80 դոլար։ 1956 թվականից ի վեր ԱՄՆ-ում մեկ գրամի դիմաց ։ Merck-ը և Roussel «Uclaf»-ը կենտրոնացել էին խոշոր եղջերավոր անասունների լեղաթթուներից կորտիկոստերոիդների արտադրության բարելավման վրա։ 1960 թվականին «Roussel»-ը լեղաթթուներից արտադրել էր աշխարհի կորտիկոստերոիդների գրեթե մեկ երրորդը ։
«Julian» լաբորատորիայի քիմիկոսները գտել էին նպատակային արտադրանքի բարձացման ելքը։ Ջուլիանը իջեցրել էր ապրանքի գինը, մեկ կգ-ի դիմաց 4000 դոլարից մինչև 400 դոլար ։ 1961 թվականին 2,3 միլիոն դոլարով նա վաճառել էր ընկերությունը (այսօր համարժեք է 19 միլիոն դոլարի) ։ Միացյալ Նահանգներում և Մեքսիկայում ընկերության առարկաները ձեռք էին բերվել «Smith Kline»-ի կողմից, իսկ Գվատեմալայում գտնվող Ջուլիանի քիմիական գործարանը ձեռք էր բերել «Upjohn»-ը։
1964 թվականին Ջուլիանը հիմնել էր «Julian Associates»-ն և գիտահետազոտական ինստիտուտը, որով նա զբաղվել էր կյանքի մնացած մասը ։
Գիտության ազգային ակադեմիա
1973 թվականին՝ իր գիտական նվաճումների կապակցությամբ, Ջուլիանը ընտրվել էր Գիտությունների ազգային ակադեմիայի կողմից ։ Նա դարձել էր երկրորդ աֆրոամերիկացին, ով ներկայացվել էր այդ պաշտոնում՝ Դեվիդ Բլեքվելից հետո։
«Nova» վավերագրական հեռուստասերիալ
Ռուբեն Սանտյագո-Հադսոնը մարմնավորել էր Պերսի Ջուլիանին նրա կյանքի մասին՝ «Մոռացված հանճարը» գեղարվեստական վավերագրական ֆիլմում, որը հեռարձակվել էր PBS(Հանրային ծառայության հեռարձակում) հեռուստաալիքով, «Nova» սերիալի շրջանակներում։ Այն ներկայացվել էր PBS ցանցում, 2007 թվականի փետրվարի 6-ին՝ «Կամիլա և Հենրի Դրեյֆուս» հիմնադրամի նախնական հովանավորությամբ և Գիտությունների ազգային հիմնադրամի ֆինանսավորմամբ։ Ֆիլմի նկարահանման համար հարցազրույց էին վերցրել Ջուլիանի ընտանիքի, ընկերների և գործընկերների ավելի քան վաթսուն անդամներից ։
2002 թվականի մայիսին Գրինկասլ քաղաքի Դե Պոլյա համալսարանում սկսվել էր կենսագրության համար տվյալների հավաքագրումը, որը պարունակում էր տեսանյութ Ջուլիանի կիսանդրիով, ինչն էլ ցուցադրվել էր Պերսի Լավոն Ջուլիանի անունը կրող Գիտության և մաթեմատիկայի համալսարանի կենտրոնում։ Վավերագրական ծրագրի ավարտումը և հեռարձակումը հետաձգվել էր, որպեսզի «Nova»-ն պատրաստեր և հրապարակեր համապատասխան գիրք Ջուլիանի կյանքի վերաբերյալ ։
Արխիվ
Պերսի Լավոն Ջուլիանի ընտանեկան փաստաթղթերը արխիվացված են Դե Պոլյա համալսարանում ։