cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ավետարանոց
Կրթություն
Ավետարանոց գյուղում գործում էր Ի․ Աթայանի անվան միջնակարգ դպրոց, որտեղ 2015 թվականի դրությամբ սովորում էր 165 աշակերտ, և մանկապարտեզ, որտեղ հաճախում էր 30 երեխա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ասկերանի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ադրբեջանի կողմի բռնազավթված տարածքներ Կատեգորիա:Ավետարանոց
Ռյուդենաու
Ենթարկվուն է Ներքին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Միլտենբերգի շրջանի մեջ։ Բնակչությունը 811 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ին)։ Զբաղեցնում է 4,01 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 76 153։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Քաղցկեղի պատճառագիտություն
Քաղցկեղ, ժառանգական փոփոխություններով պայմանավորված հիվանդություն, որը բերում է բջիջների չկանոնակարգված կիսմանը և ուռուցքի ձևավորմանը։ Սպորադիկ (ոչ ընտանեկան) քաղցկեղի հիմնական պատճառը ԴՆԹ-ի վնասումն ու գենոմի անկայունությունն է ։ Քաղցկեղների փոքր մասը պայմանավորված է ժառանգական գենետիկական մուտացիաներով ։ Հիվանդությունը, դեպքերի մեծամասնությունում, կապված է շրջակա միջավայրի, ապրելակերպի և վարքի հետ ։ Քաղցկեղը, ընդհանուր առմամբ, վարակիչ չէ, չնայած այն հանգամանքին, որ հիվանդության առաջացման պատճառներից կարող են լինել օնկովիրուսները և քաղցկեղածին բակտերիաները։ «Շրջակա միջավայրային» տերմինը, ինչպես ասում են հետազոտողները, վերաբերվում է արտաքին միջավայում գտնվող ամեն ինչին, ինչը փոխազդեցության մեջ է գտնվում մարդու հետ ։ Շրջակա միջավայրը չի սահմանափակվում միայն կենսաֆիզիկական գործոններով (օրինակ՝ օդի աղտոտվածություն կամ արև), այլ նաև ներառում է ապրելակերպը և վարքային գործոնները ։
Ամբողջ աշխարհում քաղցկեղից մահացությունների մեկ երրորդից ավելը (իսկ ԱՄՆ-ում մոտ 75-80%) պոտենցիալ խուսափելի են, եթե վերացվի հայտնի գործոնների ազդեցությունը ։ Շրջակա միջավայրի ընդհանուր գործոնները, որոնք նպաստում են քաղցկեղից մահացությունների առաջացմանը, ընդգրկում են տարբեր քիմիական և ֆիզիկական գործոններ (ծխախոտը պայմանավորում է քաղցկեղային մահերի 25–30%), շրջակա միջավայրի աղտոտող գործոնները, դիետան և ճարպակալումը (30–35%), վարակները (15–20%) և ճառագայթումը (իոնիզացնող և ոչ իոնիզացնող, մինչև 10%) ։ Այս գործոնները, թեկուզ մասնակի, ազդում են՝ փոխելով գեների ֆունկցիաները բջիջների ներսում ։ Որպես կանոն, մինչև քաղցկեղի զարգացումը, պետք է տեղի ունենան շատ նմանատիպ գենետիկ փոփոխություններ ։ Ծերացումը բազմիցս դիտարկվել է որպես կարևոր ասպեկտ, որն անհրաժեշտ է հաշվի առնել քաղցկեղի որոշ կոնկրետ տեսակների զարգացման ռիսկի գործոնների գնահատման համար։ Քաղցկեղի զարգացման հետ կապված շատ մոլեկուլյար և բջջային փոփոխություններ կուտակվում են տարիքի հետ և, վերջին հաշվով, արտահայտվում են քաղցկեղի տեսքով ։
Ժառանգական գործոն
Այս քաղցկեղային ախտանշանների դեպքերից շատերը պայմանավորված են բջիջների աճը կարգավորող ուռուցքային սուպրեսոր գեների մուտացիաներով։ Այլ տարածված մուտացիաները ազդում են ԴՆԹ-ի ռեպարատիվ գեների, օնկոգենների, ինչպես նաև արյունատար անոթների առաջացմանը մասնակցող գեների վրա ։ BRCA1 և BRCA2 գեների որոշ ժառանգական մուտացիաներ ունեն 75%-ից ավել չափով կրծքագեղձի և ձվարանի քաղցկեղի առաջացման ռիսկ ։ Հաստ աղիք-ուղիղ աղիքային քաղցկեղի հնարավոր պատճառ հանդիսացող գենետիկ ժառանգական ախտահարումներից են ընտանեկան ադենոմատոզ պոլիպոզը և հաստ աղիքի ժառանգական ոչ պոլիպոզ քաղցկեղը; սակայն սրանք ներկայացնում են աղիքի քաղցկեղի դեպքերի 5%-ից քիչ մասը ։ Շատ դեպքերում գենետիկական հետազոտությունները կարող են կիրառվել մուտացիայի ենթարկված գեների կամ քրոմոսոմների հայտնաբերման համար, որոնք փոխանցվում են հաջորդ սերունդներին։
Գենի մուտացիաները դասակարգվում են որպես գոնոցիտար կամ սոմատիկ, կախված այն բջջի տեսակից, որտեղ նրանք հանդիպում են (գոնոցիտների կազմում են ձվաբջիջը և սերմնաբջիջը, իսկ սոմատիկ բջիջները կազմում են մարդու մարմինը)։ Գոնոցիտար մուտացիաները փոխանցվում սերնդեսերունդ և մեծացնում են քաղցկեղի առաջացման ռիսկը։
Ֆիզիկական և քիմիական գործոններ
Որոշ նյութեր, հայտնի որպես կարցինոգեններ, կապվում են քաղցկեղի կոնկրետ ձևերի առաջացման հետ։ Ոչ ճառագայթային կարցինոգենների տիպիկ օրինակներ են ներշնչվող ասբեստը, որոշ դիօքսիններ և ծխախոտի ծուխը։ Չնայած այն հանգամանքին, որ հասարակությունը սովորաբար քաղցկեղածնությունը կապում է սինթետիկ քիմիական նյութերի հետ, այնուամենայնիվ այն հավասարապես հավանական է թե բնական, թե սինթետիկ նյութերի պարագայում ։ Սահմանված է, որ ԱՄՆ-ում տարեկան քաղցկեղային մահերից մոտավորապես 20,000 և քաղցկեղի նոր դեպքերից 40,000 կապված են զբաղվածության տեսակի հետ ։ Ամեն տարի, իրենց աշխատավայրի հետ կապված, աշխարհում մոտ 200,000 մարդ է մահանում ։ Միլլիոնավոր աշխատողների սպառնում է քաղցկեղի զարգացման ռիսկը, օրինակ՝ ասբեստի ներշնչումից և ծխախոտի ծխից առաջացած թոքերի քաղցկեղը կամ մեզոթելիոման, կամ աշխատավայրում բենզոլի ազդեցությունից առաջացած լեյկեմիան ։ Հիմնական զբաղվածության հետ կապված քաղցկեղի զարգացման դեպքերը կազմում են ամբողջի 2–20%-ը ։ Աշխատանքային պայմաններով պայմանավորված քաղցկեղային մահերի մեծ մասը հանդիպում են զարգացած երկրներում ։ Աշխատավայրի սթրեսը, համենայն դեպս, նշանակալի դեր չունի թոքերի, հաստ աղիք-ուղիղ աղիքային, կրծքագեղձի և շագանակագեղձի քաղցկեղի զարգացման գործում ։
Ծխախոտ
Ծխախոտ ծխելը ասոցացվում է քաղցկեղի տարբեր ձևերի հետ և համարվում է թոքի քաղցկեղի 80% դեպքերի պատճառ ։ Տասնամյակների ընթացքում հետազոտությունները ցույց են տվել կապը ծխախոտի օգտագործման և թոքերի, կոկորդի, գլխի, պարանոցի, ստամոքսի, միզապարկի, երիկամների, կերակրափողի և ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղի առաջացման միջև ։ Կան որոշ ապացույցներ, որոնք վկայում են միելոիդ լեյկեմիայի, քթի և հարակից խոռոչների տափակ բջջային քաղցկեղի, լյարդի, հաստ աղիք-ուղիղ աղիքային քաղցկեղի, լեղապարկի, մակերիկամների, բարակ աղիքի և բազմաթիվ մանկական քաղցկեղների զարգացման ռիսկի որոշակի չափով բարձրացման մասին ։ Ծխախոտի ծուխը պարունակում է 50-ից ավել հայտնի քաղցկեղածիններ, այդ թվում՝ նիտրոզամիններ և պոլիցիկլիկ արոմատիկ ածխաջրածիններ ։ Զարգացած երկրներում քաղցկեղային մահացությունների մեկ երրորդ մասի համար պատասխանատու է ծխախոտը, իսկ ամբողջ աշխարհի մասշտաբով՝ մոտավորապես մեկ հինգերորդի ։ ԱՄՆ-ում թոքի քաղցկեղից մահացությունների մակարդակը արտացոլում է ծխելու բնույթը, ծխելու աճը ուղեկցվում է թոքի քաղցկեղից մահացության ցուցանիշի կտրուկ աճով, վերջին ժամանակներում՝ 1950-ականներից ի վեր, դիտվում է ծխելու մակարդակի նվազում, որին հաջորդում է մահացության ցուցանիշների նվազումը տղամարդկանց մոտ 1990 թվականից ի վեր ։ Սակայն ամբողջ աշխարհում ծխողների թիվը շարունակում է աճել, ինչը հանգեցնում է, ինչպես շատ կազմակերպություններ են անվանում, ծխախոտի համաճարակի ։Էլեկտրոնային ծխախոտները կամ է-ծխախոտները ձեռքի էլեկտրոնային սարքեր են, որոնք սիմուլացնում են ծխախոտ ծխելու զգացողությանը։ Բարձր լարվածության (5.0 V) էլեկտրոնային ծխախոտների երկարատև կիրառումը օրվա ընթացքում կարող է բերել ավելի մեծ մակարդակով մրջնալդեհիդ առաջացնող քիմիական նյութերի սինթեզին, քան ծխելը, իսկ դա, ըստ ապացույցների, կյանքի ընթացքում 5-15 անգամ ավելի հաճախ է առաջացնում քաղցկեղ, քան ծխախոտը ։ Սակայն, էլեկտրոնային ծխախոտի օտագործելուց առաջացող երկարատև հետևանքներն ու ազդեցությունն օրգանիզմի ընդհանուր անվտանգության վրա մնում են անորոշ ։
Ապրելակերպ
Ապրելակերպի շատ տարբեր գործոններ նպաստում են քաղցկեղի առաջացման ռիսկի բարձրացմանը։ Դիետան և ճարպակալումը միասին կապված են քաղցկեղածին մահացությունների մոտ 30–35% հետ ։ Քաղցկեղի կանխարգելմանն ուղղված սննդակարգը, սովորաբար, ներառում է մրգեր, բանջարեղեն, հացահատիկներ, ձկնեղեն, խորհուրդ է տրվում հրաժարվել վերամշակված մսից, կարմիր մսից, կենդանական ճարպերից և ռաֆինացված ածխաջրերից ։ Այս սննդակարգային փոփոխությունների հաստատմանն ուղղված ապացույցները վերջնական չեն ։
Ալկոհոլ
Ալկոհոլը քիմիական քաղցկեղածնի օրինակ է։ ԱՀԿ-ն դասում է ալկոհոլը առաջին խմբի քաղցկեղածինների շարքին ։ Արևմտյան Եվրոպայում տղամարդկանց շրջանում հանդիպող քաղցկեղների 10%, իսկ կանանց դեպքում՝ 3%, վերագրվում են ալկոհոլին ։ Ամբողջ աշխարհում քաղցկեղի բոլոր դեպքերի 3.6% և քաղցկեղից մահացությունների 3.5% վերագրվում են ալկոհոլին ։ Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ ալկոհոլ օգտագործելը, մասնավորապես, բերում է բերանի խոռոչի, կերակրափողի, ըմպանի, կոկորդի, ստամոքսի, լյարդի, ձվարանների, և հաստ աղիքի քաղցկեղի առաջացմանը ։ Քաղցկեղի զարգացման գլխավոր մեխանիզմներից է ացետալդեհիդի և էթանոլի արգասիքների քաղցկեղածին և քայքայիչ առավել արտահայտված ազդեցությունը ։ Առաջարկվել են նաև այլ մեխանիզմներ, այդ թվում՝ ալկոհոլի հետ համակցված սնուցողական խանգարումները, ԴՆԹ-ի մեթիլացման խանգարումները և օքսիդատիվ սթրեսի ազդեցությունը հյուսվածքների վրա ։
Սննդակարգ
Սննդի որոշ սպեցիֆիկ տեսակներ կապված են քաղցկեղի որոշ ձևերի առաջացման հետ։ Հետազոտությունները ցույց են տվել, որ այն անհատները, ովքեր ուտում են կարմիր կամ վերամշակված միս ունեն կրծքագեղձի, շագանակագեղձի և ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղի զարգացման ավելի բարձր ռիսկ ։ Սա մասամբ կարող է բացատրվել բարձր ջերմաստիճանի տակ եփված սննդի մեջ քացկեղածինների պարունակությամբ ։ Հաստ աղիք-ուղիղ աղիքային քաղցկեղի զարգացման ռիսկի գործոններից են ճարպերի, ալկոհոլի, կարմիր և վերամշակված մսի շատ ընդունումը, ճարպակալումը և ֆիզիկական վարժությունների բացակայությունը ։ Աղի բարձր պարունակությամբ սննդամթերքը բերում է ստամոքսի քաղցկեղի առաջացմանը։ Սննդի աղտոտման հաճախակի հանդիպող գործոններից մեկը՝ աֆլատոքսին B1, կապված է լյարդի քաղցկեղի զարգացման հետ։ Արեկա ընկույզ ծամելը դիտարկվում է որպես բերանի խոռոչի քաղցկեղի զարգացման պատճառ ։
Կապը սննդակարգի և որոշ տեսակների քաղցկեղների զարգացման միջև մասնակիորեն կարող է բացատրություն տալ տարբեր երկրներում քաղցկեղով հիվանդացության տարբերությունները։ Օրինակ, ստամոքսի քաղցկեղը ավելի հաճախ հանդիպում է Ճապոնիայում աղի բարձր պարունակությամբ սննդամթերքի օգտագործման բարձր հաճախականության պատճառով, իսկ հաստ աղիքի քաղցկեղի ավելի հաճախակի դեպքեր հանդիպում են ԱՄՆ-ում՝ կարմիր և վերամշակված մսի շատ օգտագործման պատճառով ։ Ներգաղթած համայնքները, որպես կանոն, իրենց նոր երկրում ձևավորում են քաղցկեղի զարգացման ռիսկի պրոֆիլ, հաճախ մեկ կամ երկու սերունդների սահմաններում, այդպիսով էական կապ առաջարկելով սննդակարգի և քաղցկեղի միջև ։
Ճարպակալում
Ֆիզիկական ակտիվության բացակայությունը նպաստում է քաղցկեղի ռիսկի բարձրացմանը ոչ միայն ազդելով մարմնի զանգվածի վրա, այլ նաև բացասական ազդեցություն ցուցաբերելով իմունային և ներզատիչ համակարգերի վրա ։ Սննդակարգից առաջացած ազդեցությունների կեսից ավելը պայմանավորված է գերսնուցմամբ, և ոչ թե առողջ աննդի քիչ քանակության օգտագործումով ։
Հորմոններ
Որոշ հորմոններ, խթանելով բջիջների պրոլիֆերացիան, մեծ դեր են խաղում քաղցկեղի զարգացման հարցում ։ Ինսուլինանման աճի գործոնները և նրանց հետ կապված սպիտակուցները կարևոր դեր ունեն քաղցկեղային բջիջների աճի, տարբերակման և ապոպտոզի համար՝ ենթադրելով հնարավոր մասնակցություն քաղցկեղածնության մեջ ։
Հորմոնները սեռի հետ փոխկապակցված քաղցկեղների՝ կրծքագեղձի, էնդոմետրիումի, շագանակագեղձի, ձվարանների և ամորձիների, ինչպես նաև վահանաձև գեղձի և ոսկրերի քաղցկեղի կարևոր գործոններ են ։ Օրինակ, կրծքագեղձի քաղցկեղ ունեցող կանանց աղջիկները, ի համեմատ չունեցողների, ունեն էստրոգենի և պրոգեստերոնի նշանակալի բարձր մակարդակ։ Հորմոնների այսպիսի բարձր մակարդակը կարող է բացատրել, թե ինչու են այդ կանայք գտնվում կրծքագեղձի քաղցկեղի ավելի բարձր ռիսկի խմբում, նույնիսկ կրծքագեղձի քաղցկեղի համար պատասխանատու գենի բացակայության դեպքում ։ Նույն կերպ, Աֆրիկյան ծագում ունեցող տղամարդկանց մոտ տեստոստերոնի մակարդակը նշանակալի բարձր է, համեմատած եվրոպական ծագում ունեցողների, և, համապատասխանաբար, ավելի բարձր է նաև շագանակագեղձի քաղցկեղի մակարդակը ։ Տեստոստերոնն ակտիվացնող անդրոստանդիոլ գլյուկուրոնիդի ամենացածր մակարդակ ունեցող, Ասիական ծագումով տղամարդկանց շրջանում դիտվում է շագանակագեղձի քաղցկեղի առաջացման ամենացածր մակարդակը ։
Պակաս կարևոր չեն նաև մյուս գործոնները․ ճարպակալում ունեցող մարդկանց շրջանում դիտվում է ինչպես քաղցկեղի հետ կապ ունեցող որոշ հորմոնների, այնպես էլ այդ համապատասխան հիվանդությունների շատ բարձր մակարդակ ։ Հորմոն փոխարինող թերապիա ստացող կանայք ունեն այդ հորմոննորի հետ կապված քաղցկեղների զարգացման բարձր ռիսկ ։ Մյուս կողմից, այն մարդիկ, ովքեր մարզվում են միջինից բարձր չափով, ունեն այդ հորմոնների ավելի ցածր պարունակություն և քաղցկեղի զարգացման ավելի ցածր ռիսկ ։ Օստեոսարկոմայի զարգացումը կարող է խթանվել աճի հորմոններով ։
Այս պատճառագիտական գործոնը կիրառվում է բուժիչ և կանխարգելիչ որոշ մոտեցումներում, արհեստականորեն իջեցվում է հորմոնների մակարդակը և այդ կերպ խոչընդոտում են այդ հորմոնների նկատմամբ զգայուն քաղցկեղների զարգացմանը։ Քանի որ ստերոիդ հորմոնները որոշ քաղցկեղային բջիջներում համարվում են գեների էքսպրեսիայի հզոր գործոն, ապա այդ հորմոնների քանակի կամ ակտիվության փոփոխությունը կարող է հանգեցնել քաղցկեղի որոշ տեսակների բջիջների աճի կանգին կամ, ընդհանրապես, ոչնչացմանը ։ Հնարավոր է, որ ուռուցքաբանության մեջ հորմոնային թերապիայի ամենահայտնի օրինակը կրծքագեղձի քաղցկեղի բուժման նպատակով կիրառվող էստրոգենային ընկալիչների ընտրողական խթանիչ՝ տամօքսիֆենն է։ Հորմոնային գործոնների մյուս խումբը՝ արոմատազայի ինհիբիտորները, ներկայումս մեծ դեր ունեն կրծքագեղձի քաղցկեղի բուժման հարցում։
Վարակ և բորբոքում
Ամբողջ աշխարհում քաղցկեղի դեպքերի մոտ 18% կապված են վարակիչ հիվանդությունների հետ ։ Այս համաչափությունը տարբեր է աշխարհի տարբեր տարածաշրջաններում․ մինչև 25%՝ Աֆրիկայում, 10%-ից ցածր՝ զարգացած երկրներում ։ Վիրուսները քաղցկեղի պատճառ հանդիսացող մշտական վարակային գործոններ են, սակայն մեծ է նաև բակտերիաների և մակաբույծների դերը։ Քաղցկեղի առաջացման ռիսկը բարձրացնող վարակները հաճախ համարվում են ԴՆԹ-ի վնասման կամ գենոմի անկայունացման աղբյուր։
Վիրուսներ
Վիրուսային վարակները արգանդի վզիկի և լյարդի քաղցկեղի հիմնական ռիսկի գործոններն են ։ Քաղցկեղածին վիրուսները կոչվում են օնկովիրուսներ։ Այդ խմբին պատկանում են մարդու պապիլոմա վիրուսը (արգանդի վզիկի քաղցկեղ), Էպշտեյն-Բարրի վիրուսը (B բջջային լիմֆոպրոլիֆերատիվ հիվանդություն կամ քթըմպանային կարցինոմա), Կապոշիի սարկոմայի հերպես վիրուսը (Կապոշիի սարկոմա կամ առաջնային էֆուզիոն լիմֆոմա ), հեպատիտ B և C վիրուսներ (լյարդաբջջային կարցինոմա) և մարդու T բջջային լեյկեմիայի վիրուս-1 (Т-բջջային լեյկեմիաներ)։ Արևմտյան զարգացած երկրներում մարդու պապիլոմա վիրուսը (HPV), հեպատիտ B (HBV) և C վիրուսները (HCV) ավելի հաճախ հանդիպող օնկովիրուսներն են ։ ԱՄՆ-ում HPV-ն արգանդի վզիկի քաղցկեղի հիմնական պատճառն է համարվում, ինչպես նաև հեշտոցի, առնանդամի, ամոթույքի, հետանցքի, ուղիղ աղիքի, կոկորդի, լեզվի և նշիկների քաղցկեղի որոշ տեսակների ։ Բարձր քաղցկեղածին ռիսկով վիրուսների շարքում օնկոպրոտեիններ HPV E6 և E7, վարակելով բջջին, ապաակտիվացնում են ուռուցքների սուպրեսոր գեներին։ Բացի այդ, օնկոպրոտեինները մարդու նորմալ բջիջներում ինքնուրույն կերպով հարուցում են գենոմային անկայունություն՝ բերելով քաղցկեղի զարգացման բարձր ռիսկի ։ Հեպատիտ B վիրուսով հարուցված քրոնիկական ախտահարումներ ունեցող անհատները 200-ից ավել անգամ ավելի հաճախ են հիվանդանում լյարդի քաղցկեղով, քան չվարակվածները ։ Լյարդի ցիռոզը, առաջացած քրոնիկ վիրուսային հեպատիտից կամ ալկոհոլի չարաշահումից, ինքնուրույն կերպով կարող է առաջացնել լյարդի քաղցկեղ, իսկ ցիռոզի և վիրուսային հեպատիտի համակցումն ունի լյարդի քաղցկեղի զարգացման առավել բարձր ռիսկ ։
Բակտերիաներ և մակաբույծներ
Որոշ բակտերիալ վարակներ նույնպես բարձրացնում են քաղցկեղի ռիսկը, վառ օրինակ է Հելիկոբակտեր պիլորիով հարուցված ստամոքսի կարցինոման ։ H. pylori -իով հարուցված քաղցկեղի զարգացման մեխանիզմներից կարող են լինել քրոնիկ բորբոքումը կամ բակտերիայի որոշ վիրուլենտ գործոնների ուղղակի ազդեցությունը ։ Մակաբույծները սերտ կապ ունեն քաղցկեղի զարգացման հետ, այդ թվում Schistosoma haematobium-ը (միզապարկի տափակ բջջային կարցինոմա) և լյարդի ծծանը, Opisthorchis viverrini և Clonorchis sinensis (խոլանգիոկարցինոմա) ։ Որդերի ձվերով խթանված բորբոքումը, ըստ երևույթին, նույնպես կարող է համարվել քաղցկեղի զարգացման մեխանիզմ։ Որոշ մակաբույծներ ունակ են նաև բարձրացնել ուռուցքածին միացությունների պարունակությունը օրգանիզմում, ինչը բերում է քաղցկեղի զարգացմանը ։ Տուբերկուլոզը, որի հարուցիչը M.tuberculosis միկոբակտերիան է, նույնպես կապ ունի թոքի քաղցկեղի զարգացման հետ ։
Բարբոքում
Կան ապացույցներ, որ բորբոքումը ինքնին կարևոր դեր ունի քաղցկեղի առաջացման և զարգացման գործում ։ Քրոնիկ բորբոքումը ժամանակի ընթացքում կարող է բերել ԴՆԹ-ի վնասման և քաղցկեղային բջիջներում՝ պատահական գենետիկ փոփոխությունների կուտակման ։ Բորբոքումը, ազդելով ուռուցքի միկրոմիջավայրի վրա, կարող է նպաստել քաղցկեղային բջիջների պրոլիֆերացիային, գոյատևմանը, անգիոգենեզին և միգրացիային ։ Ստամոքսի բորբոքային ախտահարումներ ունեցող անհատները հաստ աղիք-ուղիղ աղիքային քաղցկեղի զարգացման բարձր ռիսկի խմբում են ։
Ճառագայթում
Ինվազիվ քաղցկեղների մինչև 10% կապված է ճառագայթային ազդեցության հետ, թե իոնիզացնող և թե ոչ իոնիզացնող ։ Ի տարբերություն քաղցկեղի քիմիական և ֆիզիկական խթանիչների՝ իոնացնող ճառագայթները պատահականորեն են հարվածում բջիջների ներսի մոլեկուլներին։ Եթե տեղի ունենա քրոմոսոմին ուղղված հարված, ապա վերջինս կարող է կոտրվել, իսկ որպես արդյունք, կդիտվի քրոմոսոմների անոմալ քանակություն, քրոմոսոմի հարվածի ենթարկված հատվածում մեկ կամ մի քանի գեների ապաակտիվացում, ԴՆԹ-ի հաջորդականության մեջ որոշ մասերի փոփոխություն, քրոմոսոմների տրանսլոկացիաների կամ այլ տիպի անոմալիաների առաջացում ։ Սովորաբար մեծ վնասը հանգեցնում է բջջի մահվան, իսկ ավելի փոքրը կարող է հանգեցնել նրան, որ կայուն, մասամբ ֆունկցիոնալ բջիջը կարող է պրոլիֆերացվել, և արդյունքում կզարգանա քաղցկեղ, նամանավանդ, եթե ուռուցքի սուպրեսոր գեները վնասվել են ճառագայթման հետևանքով ։ Իոնացնող ճառագայթման ազդեցությամբ քաղցկեղի առաջացումը, ըստ երևույթին, տեղի է ունենում են 3 իրարից անկախ փուլելով․ բջջի մորֆոլոգիական փոփոխություններ, կենսաբանական անմահություն (բջջի նորմալ, կյանքը սահմանափակող կարգավորիչ պրոցեսների կորուստ) և ուռուցքի ձևավորմանը նպաստող հարմարվածության առաջացում ։ Նույնիսկ երբ ճառագայթող մասնիկը ուղղակիորեն չի հարվածում ԴՆԹ-ին, այն առաջացնում են բջջային ռեակցիաներ, որոնք անուղղակի կերպով բարձրացնում են մուտացիաների հավանականությունը ։
Ոչ իոնացնող ճառագայթում
Էլեկտրամագնիսական ճառագայթման ոչ բոլոր ձևերն են քաղցկեղածին։ Կա կարծիք, որ էլեկտրամագնիսական սպեկտրի ցածր էներգիայով ալիքները՝ ռադիոալիքները, միկլոալիքները, ինֆրակարմիր ճառագայթները և տեսանելի լույսը չեն համարվում քաղցկեղածին, քանի չունեն բավարար էներգիա քիմիական կապերը քանդելու համար։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության քաղցկեղի հետազոտությունների միջազգային գործակալության կողմից բջջային հեռախոսներից ոչ իոնացնող ռադիոհաճախականության ճառագայթումը, էլեկտրական էներգիայի հաղորդումը և նման այլ աղբյուրներ նկարագրրվել են որպես հնարավոր քաղցկեղածիններ ։ Սակայն հետազոտությունները չեն հայտնաբերել հաստատուն կապ բջջային հեռախոսների ճառագայթման և քաղցկեղի ռիսկի միջև ։Ավելի բարձր էներգիայով ճառագայթումը, այդ թվում՝ ուլտրամանուշակագույն (արևի լույսի կազմում), ռենտգենյան և գամմա ճառագայթները, որպես կանոն, քաղցկեղածին են, եթե ազդեն բավարար քանակներով։ Արևի ուլտրամանուշակագույն ճառագայթների երկարատև ազդեցությունը կարող է առաջացնել մելանոմա և այլ մաշկային չարորակ գոյացություններ ։ Ոչ իոնացնող ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումից առաջացած ոչ ինվազիվ քաղցկեղի ճնշող մեծամասնությունը ոչ մելանոմատիկ մաշկային ախտահարումներ են։ Կան հստակ ապացույցներ, որ ուլտրամանուշակագույն ճառագայթումը, մասնավորապես ոչ իոնացնող միջին ալիքային ՈՒՄՃ, ոչ մելանոմատիկ մաշկային քաղցկեղների մեծ մասի առաջացման պատճառն են, վերջիններս համարվում են աշխարհում քաղցկեղի ամենատարածված ձևերը ։
Իոնացնող ճառագայթում
Իոնացնող ճառագայթման աղբյուրներից են բժշկական վիզուալիզացիան և ռադոն գազը։ Իոնացնող ճառագայթումը առանձնապես ուժեղ մուտագեն չէ ։ Իոնացնող ճառագայթումը կարող էկիրառվել այլ քաղցկեղների բուժման համար, սակայն այն որոշ դեպքերում կարող է խթանել երկրորդային քաղցկեղի զարգացումը ։ Ճառագայթումը կարող է առաջացնել քաղցկեղ բոլոր կենդանիների շրջանում, յուրաքանչյուր տարիքում, մարմնի տարբեր հատվածներում, չնայած ճառագայթումով մակածված սոլիդ ուռուցքների զարգացման համար անհրաժեշտ է 10–15 տարի, իսկ կլինիկական արտահայտման համար կարող է պահանջվել մինչև 40 տարի, իսկ ճառագայթումով մակածված լեյկեմիաների արտահայտման համար պահանջվում է 2–10 տարի ։ Ճառագայթումով մակածված մենինգիոմաները գանգի ճառագայթման դեպքում հազվադեպ հանդիպող բարդություն են ։ Որոշ պացիենտներ, օրինակ նևոիդ բազալ բջջային կարցինոմատոզ համախտանիշով կամ ռետինոբլաստոմայով տառապող, ավելի շատ են ենթակա ճառագայթումից քաղցկեղի զարգացմանը ։ Երեխաների և պատանիների ճառագայթումով մակածված լեյկեմիայի հավանականությունը 2 անգամ ավելի մեծ է, քան մեծահասակների շրջանում; մինչև երեխայի ծնունդը ճառագայթային ազդեցությունը տասնապատիկ ուժեզ ազդեցություն ունի ։
Իոնացնող ճառագայթումը նույնպես կիրառվում է բժշկական վիզուալիզացիայի որոշ ձևերի իրականացման համար։ Տնտեսապես զարգացած երկրներում, բժշկական վիզուալիզացիան բնակչությանը հաղորդում է գրեթե նույնպիսի ճառագայթման դոզա, ինչպես բնական ֆոնային ճառագայթումը։ Ռադիոնուկլիդային թերապիան իրականացվում է ռադիոակտիվ նյութերի ներարկումով անմիջապես դեպի արյան հուն։ Ռադիոթերապիան, որպես բուժման տարբերակ, ուռուցքներին և շրջակա հյուսվածքներին միտումնավոր կերպով հաղորդում է ճառագայթման բարձր դոզաներ։ Ըստ կատարված հաշվարկների 2007 թվականին ԱՄՆ-ի քաղցկեղների բոլոր դեպքերի 0,4% առաջացել են նախկինում կատարված համակարգչային շերտագրության պատճառով, և պարզվել է, որ այս թիվը կարող է աճել մինչև 1,5-2%, եթե այդ հետազոտության կրառման հաճախականությունն այդ ընթացքում բարձրանա ։
Բնակելի շրջաններում ռադոն գազի ազդեցությունն ունի քաղցկեղի զարգացման համար պասիվ ծխելուն համարժեք ռիսկեր ։ Կա կարծիք, որ ցածր դոզաների ազդեցությունը, օրինակ ատոմակայանի հարևանությամբ բնակվելու դեպքում, գրեթե չեն ազդում կամ շատ քիչ են ազդում քաղցկեղի զարգացման վրա ։ Ճառագայթումը դառնում է քաղցկեղի զարգացման ավելի հզոր աղբյուր, եթե այն զուգակցվում է այլ քաղցկեղածին գործոնների հետ, օրինակ՝ ռադոն գազի ազդեցությունը համակցված ծխախոտի հետ ։
Օրգանի փոխպատվաստում
Օրգանների փոխպատվաստման դեպքում դոնորական ուռուցքների առաջացումը շատ հազվադեպ է տեղի ունենում։ Օրգանների փոխպատվաստման հետ կապված ուռուցքների զարգացման հիմնական պատճառը չարորակ մելանոման է, որը չի հայտնաբերվել փոխպատվաստման ժամանակ ։ Տեղեկություններ կան նաև օրգանի փոխպատվաստումից հետո զարգացած Կապոշիի սարկոմայի մաիսն, որը պայմանավորված է վիրուսով ախտահարված դոնորական բջիջների քաղցկեղային աճով ։
Վնասվածք
Ֆիզիկական վնասվածքը, որը բերում է քաղցկեղի առաջացմանը, հանդիպում է համեմատաբար հազվադեպ ։ Օրինակ, այն պնդումը, որ ոսկրերի կոտրվածքը բերում է քաղցկեղի առաջացմանը, երբեք չի ապացուցվել ։ Նույն կերպ, ֆիզիկական վնասվածքը չի ընդունվում որպես արգանդի վզիկի, կրծքագեղձի և գլխուղեղի քաղցկեղի պատճառ ։ Ընդունված աղբյուրներից է տաք իրերի երկարատև և հաճախակի փոխհարաբերությունը մարմնի հետ։ Հնարավոր է, որ մարմնի միևնույն հատվածում կրկնակի այրվածքները, հարուցված, օրինակ, Kanger և Kairo տաքացուցիչներով (փայտածխային ձեռքի տաքացուցիչներ) կարող են առաջացնել մաշկի քաղցկեղ, նամանավանդ, եթե ազդում են նաև քաղցկեղածին քիմիական նյութեր ։
Տաք թեյի հաճախակի օգտագործումը կարող է նպաստել կերակրափողի քաղցկեղի առաջացմանը ։ Ընդհանուր առմամբ, կա կարծիք, որ քաղցկեղն առաջանում է, կամ նախկինում գոյություն ունեցող քաղցկեղը շարունակում է իր զարգացումը ոչ թե ուղղակիորեն վնասվածքից, այլև վնասվածքի վերականգնման ընթացքում ։ Սակայն, միևնույն հյուսվածքների կրկնվող վնասվածքները կարող են նպաստել բջիջների չափից ավել պրոլիֆերացիային, որը կարող է մեծացնել քաղցկեղային մուտացիաների առաջացման շանսերը։
Փոխանցում մորից երեխային
ԱՄՆ-ում, տարեկան մոտավորապես թվով 3,500 հղի կանանց մոտ հայտնաբերվում է չարորակ ուռուցքներ, և դիտվում է սուր լեյկեմիայի, լիմֆոմայի, մելանոմայի և կարցինոմայի տրանսպլացենտար փոխանցում մորից պտղին ։ Բացառությամբ հղիության ընթացքում փոխանցման հազվադեպ դիտվող որոշ դեպքերի, որոնք հանդիպում են օրգանների դոնորների շատ քիչ մասի մոտ, քաղցկեղը, որպես կանոն, չի փոխանցվում։ Դրա գլխավոր պատճառը հյուսվածքային տրանսպլանտատի մերժումն է, պայմանավորված հյուսվածքային անհամատեղելիությամբ ։ Մարդկանց և այլ ողնաշարավորների մոտ իմունային համակարգը օգտագործում է հիստոհամատեղելիության գլխավոր գործոնը՝ տարբերակելու համար «սեփական» և «օտար» բջիջները, քանի որ այդ անտիգենները մարդկանց մոտ տարբեր են։ Երբ օտար անտիգեններ են հանդիպում, իմունային համակարգը պայքարում է համապատասխան բջջի դեմ։ Այդպիսի ռեակցիաները ունակ են պաշտպանելու օրգանիզմը քաղցկեղային բջիջների գոյատևումից՝ շնորհիվ փոխպատվաստված բջիջների ոչնչացման։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուռուցք Կատեգորիա:Ուռուցքաբանություն Կատեգորիա:Ախտաբանություն
Քյոշք (Գավառի գավառ)
Քյոշք, գյուղակ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Գավառի գավառակում ։ Գտնվում էր Դիզա ավանից 22 կմ հարավ-արևմուտք, Գավառ գետի ձախակողմյան վտակներից մեկի հովտում։
Բնակչություն
1901 թվականին ուներ 3 տուն քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նիկի, Ռիկի, Դիկի և Դոն
«Նիկի, Ռիկի, Դիկի և Դոն» (Nicky, Ricky, Dicky & Dawn), Nickelodeon ալիքի ամերիկյան հեռուստասերիալ, որի պրեմիերան ԱՄՆ-ում կայացել է 2014 թվականի սեպտեմբերի 13-ին։ Հեռուստասերիալը պատմում է Հարպերների ընտանիքում ծնված քառյակի մասին։ Ամեն դրվագում նրանք տարբեր իրավիճակների և արկածների միջով են անցնում։
Սյուժե
Հարպերների ընտանիքում չորս երեխա է՝ տղաներ Նիկին, Ռիկին, Դիկին և նրանց քույր Դոնը։ Նրանք շատ քիչ ընդհանուր բան ունեն, չնայած դրան, որ քառյակ են։ Իհարկե, այդպիսի մեծ ընտանիքում նաև մրցակցություն տեղ կա, սակայն, երբ նրանք միավորվում են, կարողանում են հաղթահարել բոլոր դժվարությունները ։
Արտադրություն
Առաջին եթերաշրջանը պատվիրվել է 2014 թվականի մարտին և սկզբում կազմված էր միայն 13 դրվագներից, որոնց քանակը ավելացրել են մինչև 20 դրվագ ։ 2014 թվականի նոյեմբերի 18-ին հեռուստասերիալը երակարաձգվել է մինչև երկրորդ եթերաշրջան, որի պրեմիերան կայացել է 2015 թվականի մայիսի 23-ին։ Փետրվարի 9-ին հեռուստասերիալը հետաձգվել է մինչև երրորդ եթերաշրջան , որի պրեմիերան կայացել է 2017 թվականի հունվարի 7-ին։ 2017 թվականի մարտի 20-ին հեռուստասերիալը հետաձգվել է մինչև չորրորդ եթերաշրջան ։ 2017 թվականի սեպտեմբերի 20-ին հեռուստասերիալի նկարահանումները ավարտվել են։ Մեյս Քորնելը, ով կատարում էր Դիկիի դերը, չի հայտնվել վերջին 4 դրվագներում ։ 2017 թվականի նոյեմբերի 15-ին Nickelodeon-ը հայտարարել է, որ 4-րդ եթերաշրջանը կդառնա վերջինը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան սիթքոմներ Կատեգորիա:2010-ականների ամերիկյան հեռուստասերիալներ
Blackpink (մինի ալբոմ)
Blackpink (ոճավորվում է որպես BLAƆKPIИK)՝ հարավկորեական Blackpink գըրլ բենդի առաջին ճապոներեն մինի ալբոմը։ Թողարկվել է 2017 թվականի օգոստոսի 30-ին՝ YG Entertainment և Avex լեյբլներում։
Ալբոմը դեբյուտ է կատարել Oricon Albums Chart-ի, օրական և շաբաթական չարթերի առաջին հորիզոնականում։ Խումբը, 2011 թվականից ի վեր, երրորդ արտասահմանյան կատարողն է, որը դեբյուտային թողարկումով գլխավորել է չարթերը։
Ալբոմի վերաթողարկումը Re: Blackpink անվամբ տեղի է ունեցել 2018 թվականի մարտի 28-ին ։
Կոմպոզիցիաներ
Ճապոներեն ամբողջական ալբոմը, «Square One» ալբոմից, երեք կորեերեն սինգլ է պարունակում (Boombayah և Whistle), և երկրորդ սինգլը «Square Two» ալբոմից (Playing with Fire և Stay) և As If It's Your Last սինգլը ։
Նախապատմություն և թողարկում
2017 թվականի մայիսին հաղորդվեց, որ խումբը, հուլիսի 20-ին, Nippon Budokan-ում դեբյուտային շոուքեյս կիրականացնի և օգոստոսի 9-ին կթողարկի իր դեբյուտային ալբոմը ։
Հուլիսի 13-ին պաշտոնապես հայտարարվեց, որ խմբի դեբյուտային ալբոմը կանվանվի Blackpink և կթողարկվի օգոստոսի 30-ին։ Ինչպես նաև թողարկվեց «Boombayah» երգի կորեերեն երաժշտական տեսահոլովակը ։ Նույն օրը ալբոմից մանրամասներ բացահայտվեց՝ ներառյալ երգացանկը։ Այն ունի երկու տարբերակ՝ CD + DVD, որը պարունակում է խմբի սինգլների ճապոներեն և կորեերեն տարբերակները, գումարած հինգ երաժշտական տեսահոլովակ, և միայն CD-ն է կորեերեն երգեր պարունակում։
Փրոմոուշեն
Ճապոնիայում, նոր դեբյուտը հեռուստատեսությունում և համացանցում առաջխացման համար, խումբը թողարկել է երաժշտական տեսահոլովակների ճապոներեն ամբողջական տարբերակները, սկսած 2017 թվականի հուլիսի 10-ից, MTV Japan-ում «Playing with Fire»-ով, հուլիսի 10-ին, Music On!-ում «Whistle»-ը , հուլիսի 13-ին GYAO!-ում «Stay»-ը և «Boombayah»-ն , և վերջին՝ «As If It’s Your Last» երգը հուլիսի 16-ին AbemaTV-ում (K World Channel) :
Բացի այդ, խումբը ՅուԹյուբում ներբեռնել է իր սինգլների ճապոներեն կարճ տարբերակները, սկսած հուլիսի 13-ին «Boombayah»-ով և շարունակելով հուլիսի 14-ին «Whistle»-ով, հուլիսի 15-ին «Playing with Fire»-ով, հուլիսի 16-ին «Stay»-ով և հուլիսի 17-ին «As If It’s Your Last»-ով   ։
Օգոստոսի 8-ին, «Boombayah»-ի ճապոներեն տարբերակը, թողարկվել է iTunes Japan-ում, որպես ալբոմի փրոմո սինգլ ։
Առևտրային հաջողություն
BLACKPINK-ը, 2017 թվականի օգոստոսի 29-ին, դեբյուտ է կատարել Oricon չարթի բարձրագույն հորիզոնականում, թողարկման առաջին օրը 21,583 ֆիզիկական օրինակով վաճառվելով։ Երկրորդ օրը ալբոմը մնաց չարթի բարձրագույն հորիզոնականում։ Այն դեբյուտ է կատարել Oricon չարթի բարձրագույն հորիզոնականում, թողարկման առաջին շաբաթում 39,100 ֆիզիկական օրինակով վաճառվելով։ Նրանք դարձան երրորդ արտասահմանյան արտիստները, ովքեր Oricon չարթում, դեբյուտային թողարկմամբ զբաղեցրել են առաջին հորիզոնականը ։ Ալբոմը Ճապոնիայում դարձավ 2017 թվականի օգոստոսին չորրորդ ամենաշատ վաճառված ալբոմը (39,100 վաճառված օրինակ)։
Ալբոմը, զուգակցված վաճառքների համար, նաև գլխավորել է Billboard Japan’s Hot Albums չարթը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ալբոմներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:2017 ալբոմներ Կատեգորիա:Blackpink խմբի ալբոմներ
Գրիգոր Խաչատրյան
Գրիգոր Էմիլի Խաչատրյան, դիմածնոտային վիրաբույժ։ Բժշկական ծառայության կապիտան (1990)։ Բժշկական գիտությունների թեկնածու (1996)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի պետական բժշկական համալսարանը (1979), վերապատրաստվել Մոսկվայի կենտրոնական գիտահետազոտական (1984), Լենինգրադի բժիշկների կատարելագործման (1986) համալսարաններում,Նանտի (Ֆրանսիա, 1989-1991), Տորոնտոյի (Կանադա) համալսարանական (1996) կենտրոններում. Բրյուսելի և Համբուրգի համալսարաններում (1998)։ 1978-1999 թվականներին աշխատել է Հայաստանի Կամոյի շրջանի Նորատուս գյուղում, Երևանի մանկական 4-րդ, 2-րդ, 2-րդ հիվանդանոցներում, Ա. Միքայելյանի անվան վիրաբուժության Փտական կենտրոնում, 1999 թվականից՝ Երևանի 3-րդ կլինիկական հիվանդանոցի բաժանմունքում, 2001 թվականից. միաժամանակ՝ Երևանի պետական բժշկական համալսարանի դիմածնոտային վիրաբուժության ամբիոնի վարիչ։
1991 թվականին և 1992-1994 թվականներին կամավոր ու գործուղումով մեկնել է ԼՂՀ. աշխատել է Շահումյանի և Ստեփանակերտի հիվանդանոցներում (նաև մանկական), Կարաչինայի, Վեփշենի բուժկետերում, կենտրոնական զինվորական հոսպիտալում։ Բուժել և վիրահատել է հարյուրավոր հիվանդ և վիրավոր ազատամարտիկների և խաղաղ բնակիչների։ Աշխատությունները վերաբերում են դիմածնոտային արատների և ձևախախտումների վիրաբուժական բուժմանը։
Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների թեկնածուներ
Սենտ Հելենա շրջան (Լուիզիանա)
Սենտ Հելենա շրջան (Saint Helena Parish), ԱՄՆ Լուիզիանա նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.059 կմ² է, բնակչությունը՝ 11.203 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Գրինսբուրգ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1810 թ.։
Կատեգորիա:Լուիզիանայի շրջաններ
IOS 15
iOS 15, Apple-ի կողմից iPhone-ի, iPod Touch-ի համար մշակված iOS բջջային օպերացիոն համակարգի տասնհինգերորդ տարբերակը։ Օպերացիոն համակարգը WWDC-ում ներկայացվել է 2021 թվականի հունիսի 7-ին՝ որպես iOS 14-ի իրավահաջորդ։ Այն կթողարկվի 2021 թվականի վերջին։
Ֆոկուս
Ֆոկուսը թույլ է տալիս սահմանել օգտագործողի «վիճակը», ինչպիսիք են աշխատանքը, քունը, չանհանգստացնել և այլն։ Կախված ընտրված վիճակից՝ նա կարող է սահմանել ծանուցման տեսակը, որը ցանկանում է ստանալ, և հավելվածը։ Օգտատերը նաև կարող է ընտրել, թե որ էջերը և դիմումները ցուցադրվեն գլխավոր էջում՝ կախված վիճակից։ Վիճակը կարող է փոխվել ավտոմատ կերպով՝ կախված, թե որտեղ է տերը, կամ օրվա որ ժամն է։ Կողպեքի էկրանի որոշ կարգավորումներ կարող են կառավարվել ըստ վիճակի. օրինակ, կողպեքի էկրանի սևացում, որը սևացնում է կողպեքի էկրանը, որպեսզի ծանուցումները չհայտնվեն, կարող է ավտոմատ կերպով միացվել կամ անջատվել՝ կախված վիճակից:
Ֆոկուսը ավտոմատ կերպով միանում է տարբեր iOS սարքերին մեկ iCloud հաշվի մեջ։
FaceTime
iOS 15-ը FaceTime-ին ավելացնում է մի քանի առանձնահատկություններ, այդ թվում․
SharePlay
FaceTime-ի հիմնական առանձնահատկություններից է SharePlay-ը, որը հնարավորություն է տալիս օգտվողներին FaceTime զանգի ընթացքում լսել երաժշտություն, դիտել ֆիլմեր, կիսվել իրենց էկրաններով և ավելին այլ օգտվողների հետ ։ SharePlay-ն աշխատում է iPhone-ում iOS 15-ի, iPad-ում iPadOS 15-ի և Mac համակարգիչների հսկողության տակ գտնվող macOS Monterey-ի միջոցով ։
Հաղորդագրություններ
Հաղորդագրություններն այժմ ցուցադրում են բազմաթիվ պատկերներով՝ դրանք ավելի հեշտ ղեկավարելու համար։
Մեմոջի
Memoji-ն ունի ավելի շատ հարմարեցման հնարավորություններ՝ ներառյալ նոր հագուստ, երկու տարբեր աչքերի գույն, նոր ակնոցներ, նոր կպչուն պիտակներ, գունավոր գլխարկներ և նոր մուտքի հնարավորություններ ։
Կիսվել քեզ հետ
Հաղորդագրություններում նաև ներկայացված է նոր առանձնահատկություն, որը կոչվում է «Կիսվել քեզ հետ», որը կազմակերպում է հղումների և ուղերձների միջոցով փոխանցվող այլ բովանդակություն՝ իրենց սեփական հավելվածների հատուկ բաժնում հետագայում դիտելու համար (օրինակ, հաղորդագրությունների միջոցով փոխանցվող նորությունների հոդվածը ցուցադրվում է «News» հավելվածում) ։
Ծանուցումներ
Ծանուցումները նոր տեսք են ստանում կոնտակտների լուսանկարներով բոլոր կապի հավելվածների և ավելի մեծ չափի հավելվածների պատկերակների համար։ Ամեն օր ուղարկվում է ծանուցումների ամփոփում՝ ծանուցումները, որոնք կախված են ժամանակից, անմիջապես ուղարկվում են։
Քարտեզ
Apple Maps-ը ձեռք է բերել մի քանի նոր առանձնահատկություն․
Լուսանկարներ
«Լուսանկարներ» ծրագիրը թույլ է տալիս օգտագործողին ձեռքով սահմանել լուսանկարչության ժամանակն ու ամսաթիվը։ Հավելվածը նաև թույլ է տալիս օգտագործողին դիտել լուսանկարների մասին տեղեկությունները, օրինակ՝ տեսախցիկի տեսակը, լուսանկարի չափը ։
Սաֆարի
Safari-ն ամբողջությամբ վերափոխվել է՝ ներդիրի գոտին և հասցեի տողը տեղափոխելով էկրանի ներքև։ Այն այժմ ունի ներդիրների խմբեր՝ օգտվողներին հնարավորություն տալով կազմակերպել ներդիրներ և բաժանել ներդիրների ամբողջ խմբերը ։
Բրաուզերի ընդլայնումները առաջին անգամ հասանելի են iOS-ի համար Safari-ում, դրանք Mac-ի համար Safari-ում նույն ընդլայնումներն են ։
Նոր մեկնարկային էջ. զննարկչի գործարկման ժամանակ հնարավոր է ունենալ հատուկ էջ, որը պարունակում է մեկ կամ մի քանի բաժին՝ ներառյալ ընտրյալները, առավել հաճախ այցելվող կայքերը, ընթերցման ցուցակ, Siri առաջարկներ և iCloud վահանակներ ։
Սիրի
Այն աշխատում է նաև ցանցից դուրս՝ առաջարկելով ավելի կարճ ժամանակի պատասխաններ ամենատարածված հարցումների համար, որոնք չեն պահանջում ինտերնետ կապ։ Պահանջում է A12 Bionic չիպ կամ ավելի նորը։
Առողջություն
Հնարավոր է կիսվել առողջության վերաբերյալ տվյալներով ընտանիքի, ընկերների կամ առողջապահական մասնագետների հետ, որոնք կարող են հոգ տանել անձի մասին։
Ավելացրել է միտում վերլուծություն, այսինքն՝ հորիզոնական գծեր, որոնք ցույց են տալիս միտումը տարբեր պարամետրերի երկարաժամկետ հեռանկարում ։
Ֆայլ
Նոր դիտման ռեժիմ են, որտեղ խմբավորվում են միևնույն տեսակի ֆայլերը։
Գրառումներ
Նոր #պիտակները թույլ են տալիս դասակարգել, կազմակերպել, ապա ավելի արագ գտնել նշումները։ Խելացի թղթապանակները ավտոմատ կերպով խմբավորում են տարբեր պիտակների վրա հիմնված նշումներ։
Այն հնարավորություն է տալիս գործընկերների հետ գրառումներով կիսվել և նրանց վրա համատեղ աշխատել։ Գործունեության տեսքը ցույց է տալիս այլ համագործակցողների կատարած փոփոխությունների ամփոփ նկարագրություն նախքան օգտագործողի վերջին ընթերցումը, և յուրաքանչյուր համագործակցողի կողմից իրականացվող գործողությունների օրական ցուցակ։ Գրառումների մեջ հնարավոր է նշել որևէ @մեկին։
Ծրագրերի գաղտնիության զեկույց
Ակտիվացնելով հավելվածի այս գրանցումը՝ օգտվողը կարող է պահպանել 7-օրյա ամփոփ նկարագրություն այն ժամանակների մասին, երբ տարբեր ծրագրեր մուտք են գործում որոշակի տվյալներ և իրենց այցելած տիրույթները կամ կայքերը ։
Սիրիի բարելավված գաղտնիություն
Apple A12 բիոնիկ համակարգով սարքերի վրա՝ չիպով կամ նոր Սիրիով, այժմ ձայնը վերածում է հենց սարքի բառերի, այլ ոչ թե այն ուղարկում է Apple-ի սերվերներին ։
ICloud-ի մասնավոր վերահեռարձակում
Safari օգտագործելիս Private Relay-ը թաքցնում է օգտագործողի IP հասցեն՝ պահպանելով տարածաշրջանը, բայց ոչ փաստացի գտնվելու վայրը։
Ներկառուցված մեկանգամյա գաղտնաբառի իսկորոշիչ ինքնալրացման միջոցով
Ներկառուցված աուտենտիֆիկատորը թույլ է տալիս օգտագործել iOS սարքերը ստուգման կոդերի առաջացման համար՝ մուտքի ժամանակ հաշիվների լրացուցիչ պաշտպանության համար։ Անհրաժեշտ չէ ներբեռնել առանձին հավելված, քանի որ այն ինտեգրված է օպերացիոն համակարգին։ Հաստատման կոդերը ավտոմատ կերպով լրացվում են կայքի մուտքի ժամանակ։
Սարքավորումներ
IOS 13-ի և iOS 14-ի բոլոր սարքերը նույնպես աջակցում են iOS 15-ին։ Ստորև բերված է iOS 15-ի օժանդակ սարքերի ցանկը ․
Մխիթար (բանաստեղծ)
Մխիթար, 13-րդ դարի բանաստեղծ։
Կենսագրություն
Ըստ մատենագրական որոշ տեղեկությունների՝ թերևս «Պղնձե քաղաքի պատմության» թարգմանիչ Առաքել աբեղա Անեցու կամ Շիրակվանեցու գործընկեր Մխիթար Չեչկանց Շիրակվանեցին է։ Անիին մերձակա Բագնայրի վանքի 1223 թվականի արձանագրություններից մեկում Մխիթարը հիշատակվում է իբրև որդի «Չեչկանց Աւետեացն» և հայր Վահրամի։ Նրա անունով ավանդված կաֆաները «Պղնձե քաղաքի պատմության» հայերեն թարգմանության հայտնի հեղինակ ունեցող կաֆաներից հնագույնն են. հանդիպում են Մատենադարանի՝ «Պղնձե քաղաքի պատմության» № 6185 ձեռագրում (17-րդ դար)։ Դրանք հինգն են և գրված են հայրենի չափով, 8-տող։ Իբրև իրական կյանքի պատկերներ՝ առանձնանում են բնագրի մյուս կաֆաներից և ընդհանրություններ ունեն Ալեքսանդրի պատմության համապատասխան դրվագների հետ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ
Միքայել Ամիրխանյան
Միքայել Դավթի Ամիրխանյան, հայ գրականագետ։ Բանասիրական գիտությունների դոկտոր (1988), պրոֆեսոր (1990)։ «Ռուսաստան-Հայաստան» հասարակական կազմակերպության նախագահ։
Կենսագրություն
Միքայել Ամիրխանյանը ծնվել է 1932 թվականի նոյեմբերի 5-ին, Պոկրովկա (այժմ՝ Ուրասար՝ Լոռու մարզում) գյուղում։ 1960 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1972-1980 թվականներին եղել է Երևանի պետական համալսարանի դասախոս, 1980-1995 թվականներին՝ Երևանի ռուսաց և օտար լեզուների մանկավարժական ինստիտուտի դասախոս։ 1995-2000 թվականներին եղել է Երևանի ռուսաց և օտար լեզուների մանկավարժական ինստիտուտի ռուս գրականության ամբիոնի վարիչ, միաժամանակ, 1991 թվականին հիմնադրել և ղեկավարել է Երևանի հումանիտար ինստիտուտը, որտեղ ուսումնասիրվում են չինարեն, ճապոներեն, հնդկերեն, հունարեն, իսպաներեն, իտալերեն և այլ լեզուներ ։
Ստեղծագործություններ
Հեղինակ է «Ռուս գեղարվեստական գրականությունը Հայաստանի մասին» (1983), «Ռուս գեղարվեստական գրականությունը և Հայոց ցեղասպանությունը» (1988), «Ռուս գրականության դասականները և Հայաստանը» (1991), «Պուշկինը և Հայաստանը» (1999), «Ռուսաստանն ու Հայաստանը» (2000) և այլ գրքերի։
«Բրյուսովյան ընթերցումներ-1986» (1992), «Պսակ Բրյուսովին» (1996), «Բրյուսովյան ընթերցումներ. Ընտրանի» (1998), «Մի սպանի», «Հայոց ցեղասպանությունը և ռուս պոեզիան» (1996), «Հայոց ցեղասպանությունը և ռուս հրապարակախոսությունը» (մաս 1, 1996, մաս 2, 1998), «Հայոց ցեղասպանությունը և եվրոպական հրապարակախոսությունը» (2005) ներածական ակնարկների հեղինակ է։
Ամիրխանյանի ուշագրավ հետազոտությունների շարքում առանձնահատուկ տեղ է գրավում «Հայերը` Խորհրդային Միության հերոսներ» (2005) փաստավավերագրական ժողովածուն, որը պատրաստվել և հրատարակվել է 1941-1945 թվականների Մեծ հայրենական պատերազմում հաղթանակի 60-րդ տարեդարձի կապակցությամբ։ Ամիրխանյանը նաև 2004-2005 թվականներին Հայաստանում առաջին անգամ հրատարակված հայ-ճապոնական և հայ-իտալական բառարանների համահեղինակն է։
Ամիրխանյանի շնորհիվ կազմակերպվել են գիտաժողովներ` նվիրված Նիկոլայ Գոգոլի, Լերմոնտովի, Լև Տոլստոյի, Անտոն Չեխովի, Նեկրասովի, Պուշկինի կյանքին ու ստեղծագործությանը, հայ-ռուսական կապերին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Ստորին Կամենկա (Սուլայի վտակ)
Ստորին Կամենկա (Нижняя Каменка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով, Նենեցյան ինքնավար օկրուգով։ Գետաբերանը գտնվում է Սուլա գետի աջ ափին՝ 240 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 43 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազան՝ ը Պեչորա գետի ավազաների վտակները մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը՝ Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Սաքո Սուքիասյան
Սաքո Գրիգորի Սուքիասյան, հայ գրականագետ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1941 թվականից։
Կենսագրություն
Ծնվել է Ախալքալաք քաղաքում։ 1910 թվականին ընդունվել և 1915 թվականին ավարտել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանը։ 1918-1923 թվականներին որպես ուսուցիչ աշխատել է Թիֆլիսի հայկական դպրոցներում։ 1923-1965 թվականներին ապրել է Մոսկվայում։ Աշխատել է տարբեր հրատարակչություններում ու գերատեսչություններում։ Թարգմանել է հայերենից ռուսերեն, ռուսերենից հայերեն։ Նրա թարգմանությամբ ռուսերեն լույս են տեսել Վահան Տերյանի, Արազու, Ստեփան Զորյանի մի շարք ստեղծագործություններ։ Մահացել է Մոսկվայում, թաղվել է Ախալքալաքում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանի սաներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ
Նովոկալինովկա (գյուղ, Ռոմնիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Նովոկալինովկա գյուղում բնակվում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Ռոմնիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Էլդանիզ Զեյնալով
Զեյնալով էլդանիզ Մամեդ օղլի (Zeynalov Eldəniz Məmməd oğlu, ), թատրոնի և կինոյի ադրբեջանցի դերասան, Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստ (2000); 1999 թվականին նա արժանացել է Հումայ մրցանակի ։
Նիլգա
Նիլգա (Нылга), գյուղ Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի կազմում։
Լևոն Թյությունճյան
Լևոն Ռուբենի Թյությունճյան, հայ գրող, հրապարակագիր, հասարակական-մշակութային գործիչ։
Էլդանիզ Զեյնալով
Կենսագրություն
Էլդանիզ Զեյնալովը բնորոշ էին դասական և ժամանակակից ադրբեջանական դրամատուրգների, համաշխարհային գրողների, հիմնականում դրամա ստեղծագործություններում և որոշ կոմեդիաներում մի շատ դերերը։ Լավագույններից են՝ «Սևիլ», «Դու միշտ ինձ հետ ես», «Օտելլո», «Խաբեություն և սերը» և այլն ։
Լևոն Թյությունճյան
Սովորել է Վենետիկի Մխիթարյանների Քաղկեդոնի վարժարանում, ապա՝ Պոլսի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում։ 1917 թ.-ին Թիֆլիսում Անդրանիկ Օզանյանի և Վահան Թոթովենցի հետ հիմնել է «Հայաստան» օրաթերթը։ 1920-ականների կեսերից հաստատվել է Շվեյցարիայում։ Հրատարակել է «Հուշեր ահավոր տարիներեն», «Հայաստանյաց եկեղեցվո մեջ ամբողջեն անջատ հասարակություն չկա» (1956 թ.) և այլ գրքեր, «Հարություն ամիրա Պեզճյան և իր ժամանակները» (1971 թ.) պատմական ուսումնասիրությունը։ Թյությունճյանը զբաղվել է նաև նկարչությամբ։ 1928-1949 թթ.-ին նրա կտավները ներկայացվել են ցուցահանդեսներում։ 1972 թ.-ին այցելել է Հայաստան։
Նիլգա
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2922 մարդ։
Լևոն Թյությունճյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ գրողներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ Կատեգորիա:Հայ մշակութային գործիչներ
Նիլգա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Ուդմուրթական հանրապետության Ուվինսկի շրջանի բնակավայրեր
Էլդանիզ Զեյնալով
Կենսագրություն
Էլդանիզ Զեյնալովը արժանացել է 1974 թվականին Ադրբեջանի վաստակավոր արտիստ և 2000 թվականին Ադրբեջանի ժողովրդական արտիստի պատվավոր կոչման։
Էլդանիզ Զեյնալովը մահացել է 2001 թվականի նոյեմբերի 5-ին ։
Անժելա Սարգսյան
Անժելա Սարգսյան, հայ դերասանուհի։
Խաղացել է մի շարք այնպիսի հեռուստատեսային սերիալներում, ինչպիսիք են «Որոգայթը», «Կարգին սերիալ», «Ո՞ւր է իմ տղամարդը» և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ
Ռյոլբախ
Ռյոլբախ (Röllbach), կոմունա Գերմանիայում։ Գտնվում է Բավարիա երկրամասում։
Ենթարկվում է Ներքին Ֆրանկոնիա վարչական շրջանին։ Մտնում է Միլտենբերգ շրջանի մեջ։ Բնակչությունը 1753 մարդ է (2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ին)։ Զբաղեցնում է 12,42 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 6 76 151։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Շվեդիայի թագավորական բալետ
Շվեդիայի թագավորական բալետ (Kungliga Baletten), Շվեդիայի առաջատար բալետային խումբն է, որը գտնվում է Ստոկհոլմի Royal Opera- ում։ Աշխարհում ամենահին բալետային ընկերություններից մեկն է։
Պատմություն
XVIII դարում Ստոկհոլմի Stora Bollhusetթատրոնում և թագավորական թատրոններում հյուրախաղերով հանդես էր գալիս ֆրանսիական թատերախումբը, որտեղ հաճախ էր ելույթ ունենում անվանի արտիստ  Լուի Գալոդեն։ Սակայն 1771 թվականին այս խումբը լուծարվեց, դրանից հետո Գուստավ III թագավորը որոշեց հիմնադրել ազգային բալետ-ներկայացում՝ տեղի արտիստների մասնակցությամբ։ 1773 թվականին հիմնադրվեց Շվեդիայի ազգային թագավորական բալետը, որի խմբում հանդես էին գալիս ինչպես տեղացի, այնպես էլ ֆրանսիացի արտիստներ։ Առաջին բալետմայստերը Լուի Գալոդիեն էր։
Սկզբնական շրջանում խումբը հանդես էր գալիսStora Bollhuset դահլիճում, սակայն Սրոկհոլմում կառուցված Թագավորական օպերայի շենքի շահագործումից հետո, 1782 թվականից մինչև մեր օրերը ելույթներն անցկացվում են Թագավորական օպերայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բալետի խմբեր Կատեգորիա:1773 թվականի բալետ Կատեգորիա:1773 հիմնադրումներ Շվեդիայում
Մխիթար Անեցի (գրիչ)
Մխիթար Անեցի, 13-րդ դարի վերջի–14-րդ դարի կեսի գրիչ և մանրանկարիչ։
Կենսագրություն
Գրչության արվեստը սովորել է Հոռոմոսի վանքում, ապա՝ Սուլթանիայում (Իրան), որտեղ աշխատել է մանրանկարիչ Ավագի հետ։ 1338 թվականի Աստվածաշնչի (Մատենադարան, ձեռ. № 4429) և 1356 թվականի Ավետարանի (Երուսաղեմի մատենադարան, ձեռ. № 1941) զարդանկարները Մխիթար Անեցունն են, տերունական պատկերները՝ Ավագինը։ Մխիթար Անեցու պատկերազարդած ձեռագրերում (Հոռոմոսի վանքում ընդօրինակված Սամվել Անեցու «Հաւաքմունք ի գրոց պատմագրաց», XIII դ., ձեռ. № 3613, Սուլթանիայում 1321 թվականին ընդօրինակված Ժողովածու, ձեռ. № 2961, 1356-1957 թվականների Ավետարան, ձեռ. № 7740, բոլորը՝ Մատենադարան) մասամբ զգացվում է Ավագի և նոր միջավայրի ազդեցությունը։
Մայրը և խորթ մայրը
«Մայրը և խորթ մայրը» («Мать и мачеха»), խորհրդային գեղարվեստական ֆիլմ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Լեոնիդ Պչյոլկինը 1964 թվականին ։
Մխիթար Անեցի (գրիչ)
Գրականություն
Կատեգորիա:Հայ մանրանկարիչներ Կատեգորիա:Հայ գրիչներ
Մայրը և խորթ մայրը
Սյուժե
Հեշտ կյանքի որոնումներով տարված՝ Կատերինան հրաժարվում է իր աղջկանից՝ նրան հանձնելով մանկատուն։ Աղջկան որդեգրում է պարզ ու բարի մի կին՝ Պրասկովյան։ Ինը տարի անց Կատերինան վերադառնում է հայրենի գյուղ և հայտնվում է այն տանը, որտեղ մեծացել է դուստրը։
Տեսաերիզ
2000-ական թվականների սկզբին ֆիլմը թողարկվել է «Լենֆիլմ վիդեո» ստուդիայի տեսաերիզում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1964 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային դրամա ֆիլմեր
Սենտ Ջեյմս շրջան (Լուիզիանա)
Սենտ Ջեյմս շրջան (Saint James Parish), ԱՄՆ Լուիզիանա նահանգի 64 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 668 կմ² է, բնակչությունը՝ 22.102 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քոնվենտ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1807 թ.։
Կատեգորիա:Լուիզիանայի շրջաններ
Անտիգուա և Բարբուդայի դրոշ
Անտիգուա և Բարբուդայի ազգային դրոշը Անտիգուա և Բարբուդայի պաշտոնական պետական խորհրդանիշերից մեկն է։ Ընդունվել է 1967 թվականին։ Լայնքի և երկայնքի հարաբերակցությունը 2։3 է։ Անտիգուա և Բարբուդայի դրոշի վրա պատկերված է արև, սև , կապույտ և սպիտակ հորիզոնական շերտ և երկու կողմից կարմիր դաշտ։ Արևը խորհրդանշում է նոր դարաշրջանի հավատալիք, սևը` սևամորթ ժողովուրդը, կապույտը` հույսը և Կարիբյան ծովը, սպիտակը` ավազը, կարմիրը կազմում է V տառը, որը խորհրդանշում է հաղթանակը (անգլերեն` victory), իսկ կարմիրը խորհրդանշում է ժողովրդի ուժը։
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ Կատեգորիա:Անտիգուա և Բարբուդայի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:1967 դրոշներ
Ռեպինցի (գյուղ, Դունաևցիի շրջան)
Ռեպինցի (Ріпинці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Դունաևցիի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռեպինցի գյուղում բնակվում էր 77 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,347 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 221,9 մարդ/կմ²։
Կուրսի
Կուրսի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Ջուլամերկի գավառակում ։ Գտնվում էր Ջուլամերկ գյուղաքաղաքից 20 կմ հարավ-արևելք, Զաբ գետի ձախակողմյան Կարասու վտակի աջ ափին։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 40 տուն ասորի բնակիչ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Կուրսին ուներ հայկական եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հակոբ Մկրտումի Հովնաթանյան
Հակոբ Մկրտումի Հովնաթանյան, հայ նկարիչ։