cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սեցեսսիոնի տուն
Պատմություն
Շինարարության ծախսերի մեծ մասն իրենց վրա են վերցրել նկարիչները, քաղաքն անվճար հողատարածք է տրամադրել Լինկե Վինցայլե փողոցի սկզբում՝ Կարլսպլաց հրապարակից և Նաշմարկտ շուկայից ոչ հեռու։ Քաղաքի համար այդ շինության կառուցումը կապված էր Վիեննա գետի փակ ջրանցքը կահավորելու և Կարլսկիրխե հրապարակի (Karlsplatz) նոր տեսքի հետ։ Սակայն այդ նախագիծը, ինչպես նաև ծառուղին Կարլսկիրխե եկեղեցու և Սեցեսսիոնի տան միջև բաժանելու ծրագիրը չեն իրագործվել։ Սակայն Լինկե Վինցայլե փողոցի երկայնքով տեղակայված են վիեննական մոդեռնի ոճի երեք տուն, որոնք կառուցվել են 1898-1899 թվականներին, ըստ նշանավոր ճարտարապետ, վիեննական դպրոցի ղեկավար Օտտո Վագների նախագծի, որի աշակերտն էր Յոզեֆ Օլբրիխը։ Սեցեսսիոնի դիմաց է գտնվում Նկարիչների տան ապակե տաղավարը, որտեղ պարբերաբար անց են կացվում գեղարվեստական ցուցահանդեսներ և ժամանակակից երաժշտության համերգներ։ Մյուս կողմից տեղակայված է Կերպարվեստի ակադեմիայի շենքը, իսկ քիչ հեռու՝ Վիեննական էլեկտրագնացքի Կարլսպլաց կայարանի երկու տաղավարներ՝ Օտտո Վագների ճարտարապետական գլուխգործոցները (1898)։ Այս բոլոր կառույցները Սեցեսսիոնի թաղամասը դարձնում են Ավստրիայի մայրաքաղաքի կարևոր գեղարվեստական կենտրոն։
Ճարտարապետություն
Գլխավոր մուտքի մոտ տեղակայված են Գորգոնների քանդակած գլուխներ։ Նրանց միջև գրություն կա՝ «Գեղանկարչություն։ Ճարտարապետություն։ Ճկունություն»։ Չափերով փոքր շինության մեջ կա պատկերասրահ, որի համար Գուստավ Կլիմտը ստեղծել է «Բեթհովենյան ֆրիզը», որն առաջին անգամ ցուցադրվել է «Վիեննական Սեցեսսիոնի նկարիչների միության» 14-րդ ցուցահանդեսին, որն անց է կացվել 1902 թվականին և նվիրված է եղել Լյուդվիգ վան Բեթհովենին։ Սրահի ներքին հարդարանքն ու կողային պատերի վիտրաժները նախագծել է Սեցեսսիոնի հիմնադիրներից մեկը՝ վիեննացի վարպետ Կոլոման Մոզերը։ Սրահի կենտրոնում տեղակայված է Բեթհովենի արձանը, որը Մաքս Քլինգերի աշխատանքն է (1902)։ Արտասովոր ճարտարապետության համար վիեննացիները շինությունը բարի հումորով անվանում են «գերեզմանոց», «արևելյան դամբարան», «ջերմոցի և կրաքարի վառարանի հիբրիդ» ։ Սեցեսսիոնի շինության մոտ տեղակայված է «Մարկ Անտոնիոն՝ առյուծներով լծված կառքով» բրոնզե քանդակների խումբը, որը քանդակագործ Արթուր Շտրասսերի աշխատանքն է և ստեղծվել է 1900 թվականի Փարիզի Համաշխարհային ցուցահանդեսի համար։
Սեցեսսիոնի շինությունն ավերվել է 1945 թվականին։ 1985 թվականին այն հիմնովին վերանորոգվել է, վերականգնվել է արտաքին տեսքը, սակայն փոխվել է ինտերիերը, որին ավելացել է նաև նկուղային սրահը։
Լև Տոլստոյի դիմաքանդակ (քանդակ)
Լև Տոլստոյի դիմաքանդակ, Հակոբ Գյուրջյանի դիմաքանդակներից, որում ընդգծված է մոդելի հոգեբանական նկարագիրը։ Ժամանակին դա անվանվել է «Մտածողը»։ Դիմաքանդակը ընկալվում է որպես խոր մտքերի մեջ ընկած փիլիսոփայողի կերպար։
Նկարագրություն
Տոլստոյը կերպավորված է մի փոքր գլխահակ, աչքերը ներքև հառած, ինքնամոռաց հոգեվիճակում։ Կծկված ճակատը, կախված հոնքերը, խորն ընկած ակնախոռոչները նրա դեմքին տալիս են հոգնածի արտահայտություն։
Տոլստոյի կերպարն ինքնըստինքյան զուգորդվում է «իմաստասեր» հասկացության հետ։ Դիմաքանդակում պահպանված են այդ ժանրին ներկայացվող բոլոր պահանջները։ Կերպարվեստում գոյություն ունեցող Տոլստոյի դիմանկարներից ոչ մեկը չունի հոգեբանական այնպիսի խորություն, ինչպիսին Գյուրջյանի ստեղծագործությունն է։ Ռոդենյան գեղանկարչական ծեփվածքով են մշակված Տոլստոյան դիմագծերը, մանավանդ կրծքի վրա փռված փառահեղ մորուքը, մեղմ ռելիեֆով դուրս ցցված ճակատը, մինչև ուսերն իջած երկար մազերը։
Քանդակի մշակման մեթոդը
Դիմաքանդակը մշակելով դասական արվեստի մեթոդով` Գյուրջյանը արձանին տվել է հմայիչ տեսք` այն ներդաշնակելով նրա ներքինին, որը և՛ հմայիչ է, և՛ գեղեցիկ, և՛ մարդասիրական։
Դիմաքանդակի մեջ նույնպես կիրառված է Օգյուստ Ռոդենի մեթոդը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Սան Կիրիկո Նուովո
Սան Կիրիկո Նուովո (San Chirico Nuovo), կոմունա Իտալիայում, Բազիլիկատա մարզում՝ Պոտենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1630 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 71 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 85010։ Հեռախոսային կոդը՝ 0971։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ջաննի Ռիվերա
Ջովաննի (Ջաննի) Ռիվերա (Giovanni (Gianni) Rivera, ), իտալացի նախկին պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, հարձակվողական ոճի կիսապաշտպան։ Հանդես է եկել իտալական Ալեսսանդրիա և Միլան ակումբներում և Իտալիայի ազգային հավաքականում։ 1968-ի Եվրոպայի առաջնության չեմպիոն։ Ոսկե գնդակի մրցանակակիր (1969)։ 1973-ի Սերիա A-ի լավագույն ռմբարկու։
Էրէնջիկ
Էրէնջիկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(9387) Տվիդլիդի
(9387) Տվիդլիդի (Tweedledee), աստերոիդ աստերոիդների գոտի ներքին մասում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի փետրվարի 2-ին Հիտոշի Շիոձավայի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Ֆուջիեդայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,938941 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,7657 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,1122 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 986,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,365054 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 21,66° անկյուն։
Տվիդլիդի աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հիտոշի Շիոձավայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների գոտու ներքին մասի աստերոիդներ
Դվորեց (գյուղ, Ժիտոմիրի շրջան)
Դվորեց (Двірець), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դվորեց գյուղում բնակվում էր 534 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,067 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 7970,15 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սևիլ Շհայդե
Սևիլ Շհայդե (ծնված Ջամբեկ քաղաքում (Cambek), ) ռումինացի տնտեսագետ, պետական ծառայող և քաղաքական գործիչ։ 2016 թվականի դեկտեմբերի 21-ին սոցիալ-դեմոկրատների կողմից առաջարկ է ստացել դառնալ Ռումինիայի վարչապետ, սակայն նախագահ Կլաուս Յոհաննեսը մերժել է նրան։
Կրթություն և կարիերա
Շհայդեն ծնվել է 1964 թվականի դեկտեմբերի 4-ին Ռումինիայի Կոնստանցա քաղաքում։ Նրա մայրը՝ Մյուզել Քամբեքը (ծնված Կարպատում) ծագումով Ղրիմի թաթար է, իսկ հայրը՝ Սաեդին Չամբեկը, ծագումով թուրք է ։ 1987 թվականին ավարտել է Բուխարեստի Տնտեսական գիտությունների ակադեմիայի տնտեսական պլանավորման և կիբեռնետիկայի ֆակուլտետը։ Այնուհետև նա աշխատել է Կոնստանցա շրջանի պետական կառավարման համակարգում՝ դառնալով Ծրագրերի գլխավոր տնօրինության ղեկավար։ Նույն ժամանակաշրջանում նա եղել է Ռումինիայի շրջանների խորհուրդների ազգային միության համակարգողը ։ 2012 թվականից աշխատել է Տարածաշրջանային զարգացման նախարարությունում որպես պետքարտուղար ։
2015 թվականի մայիսից նոյեմբեր ամիսներին Շհայդեն եղել է տարածաշրջանային զարգացման և պետական կառավարման նախարար սոցիալ-դեմոկրատական կառավարությունում՝ Վիկտոր Պոնտայի գլխավորությամբ՝ հաջորդելով Լիվիու Դրագնեային ։
2016 թվականի դեկտեմբերի 21-ին PSD և ALDE կուսակցությունները նրան առաջադրել են որպես վարչապետ Ռումինիայի նախագահ Կլաուս Յոհաննեսի թեկնածու ։ Դրագնեան՝ PSD-ի ղեկավարը, նշել է, որ ինքը կպահպանի ընդհանուր քաղաքական պատասխանատվությունը Շհայդեի կառավարության վրա ։ Եթե նա հավանություն ստանար, նա կլիներ առաջին կինը և առաջին մահմեդականը, ով կզբաղեցներ այդ պաշտոնը։ Դեկտեմբերի 27-ին Յոհաննեսը, ով գալիս է կառավարական կոալիցիայի կողմից պարտված Ազգային ազատական կուսակցությունից, մերժեց նրա թեկնածությունը, ինչի հետևանքով Դրագնեան և Կալին Պոպեսկու-Տարիչեանուն՝ կոալիցիոն գործընկեր լիբերալ-դեմոկրատների դաշինքի ղեկավարը, մեղադրեցին Յոհաննեսին կուսակցական քաղաքականություն վարելու մեջ և քննարկեցին նախագահականից նրա հեռացման հարցը ։
Անձնական կյանք
Շհայդեի ընտանիքը մահմեդական է, սուննի դավանանքի հետևորդ, պատկանել է Ռումինիայի վաղուց կայացած թուրք և թաթար էթնիկ փոքրամասնություններին։ Նրա մայրը թուրք պատմաբան Քեմալ Կարպատի զարմուհին է ։
Շհայդեն ամուսնացած է սիրիացի գործարար Աքրամ Շհայդեի հետ (أكرم شهيدة)։ 2011 թվականին նրանց հարսանիքին ներկա է եղել նաև ռումինացի քաղաքական գործիչ Լիվիու Դրագնեան։ Համաձայն 2015 թվականի հուլիսի ֆինանսական շահերի հայտարարագրի՝ ամուսինները երեք սեփականություն ունեն Սիրիայում՝ մեկը Լաթակիայում, երկուսը՝ Դամասկոսում ։
Արգելոց (վիպակ)
«Արգելոց» («Заповедник»), խորհրդային-ամերիկյան գրող Սերգեյ Դովլաթովի վիպակը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 1983 թվականին «Էրմիտաժ» հրատարակչության կողմից (Էնն Արբոր, ԱՄՆ)։
Ստեղծման պատմություն
Ինչպես Սերգեյ Դովլաթովի ստեղծագործությունների մեծ մասում, «Արգելոց» վիպակի գլխավոր կերպարի նախատիպը հենց հեղինակն է, որն աշխատել է Ա. Պուշկինի «Միխայլովսկոյե» արգելոց-թանգարանում 1976-1977 թվականներին։ Ընդ որում, ի տարբերություն գրողի բազմաթիվ այլ վիպակների ու շարքերի, կերպարին տրվել է հորինված ազգանուն։ Որպես մեկ այլ հավանական նախատիպ համարել են Իոսիֆ Բրոդսկուն, որը փորձել է աշխատանքի տեղավորվել «Միխայլովսկոյեում» որպես գրադարանավար։
Ստեղծագործության առաջին տարբերակը Դովլաթովը գրել է 1977-1978 թվականներին Լենինգրադում։ Վերջնական տարբերակն ավարտվել է 1983 թվականին Նյու Յորքում։ Առաջին անգամ այն հրատարակվել է «Էրմիտաժ» հրատարակչության կողմից Էնն Արբոր քաղաքում (Միչիգան նահանգում, ԱՄՆ) նույն 1983 թվականին։
2016 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Հելսինկիում ներկայացվել է վիպակի ֆիններեն թարգմանությունը՝ «Ulkomuseo», որը կատարել է Պաուլի Տապիոն, և որը հրատարակվել է «Idiootti» հրատարակչության կողմից ։
Բեմադրություններ
Որպես դիպլոմային ներկայացումներ «Արգելոց» վիպակը բազմիցս բեմադրվել է Բորիս Շչուկինի անվան թատերական ինստիտուտում 2010 թվականին, 2014-2015 թվականներին (ռեժ.՝ Ռոման Դրոբոտ) և 2016-2017 թվականներին (ռեժ.՝ Ռոդիոն Օվչիննիկով)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերգեյ Դովլաթովի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:1977 գրքեր
Նովայա Պավլովկա (գյուղ, Մաշևկայի շրջան)
Նովայա Պավլովկա (Нова Павлівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Մաշևկայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Պավլովկա գյուղում բնակվում էր 79 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,04 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 75,96 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Մաշևկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մեզել
Մեզել (Mézel, Mesèu), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս-Ալպեր-Լազուր ափ մարզի Վերին Պրովանսի Ալպերի գավառում։ Մտնում է Մեզել կանտոնի կազմի մեջ։ Համայնքի շրջանը՝ Դին լե Բեն։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 04121։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 660 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 387 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 284-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 103-ը անգործ (ակտիվության ցուցանիշը 73,4 %, 1999 թվականին եղել է՝ 69,6 %)։ 284 աշխատունակ բնակիչներից 250-ը աշխատում էին (134 տղամարդ և 116 կին), անաշխատանք էին 13 տղամարդ 21 կին։ 103 անգործ մարդկանցից 35-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 31-ը թոշակառու, 37-ը չէին աշխատում այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Էլեն Նիիտ
Էլեն Նիիտ (Ellen Niit, ծնունդով` Էլլեն Պեետերովնա Հիոբ, ), էստոնացի մանկագիր, բանաստեղծ և թարգմանիչ։ Էստոնիայի ԽՍՀ վաստակավոր գրող (1977 թ.):
Էլեն Նիիտը գրել է ավելի քան քառասուն արձակ և բանաստեղծական գրքեր երեխաների համար։ Նա նաև գրել է մի շարք արձակ և բանաստեղծական ժողովածուներ մեծահասակների համար։ Նրա ստեղծագործությունները թարգմանվել են տասնութ լեզուներով
Կենսագրություն
Էլեն Նիիտը ծնվել է աշխատավորի ընտանիքում։ 1938-1943 թվականներին հաճախել է Տապայի դպրոց, ապա՝ Տալլինի 4-րդ հանրակրթական դպրոց։
Այնուհետև 1952 թվականին ավարտել է Տարտուի համալսարանի էստոներեն լեզվի և գրականության ֆակուլտետը (1952), սովորել է Էստոնիայի մանկական գրականության ամբիոնի ասպիրանտուրայում (1952-1956), որի ընթացքում Նիիտը զբաղվել է էստոնական մանկական գրականության ուսումնասիրությամբ։
Գործունեություն
1956 - 1961 թվականներին եղել է Էստոնիայի ԽՍՀ գրողների միության պոեզիայի խորհրդատու, 1961 - 1963 թվականներին՝ Էստոնիայի ETV հեռուստատեսության խմբագիր։
Էլեն Նիիթն ազատ գրող էր 1963 թվականից։ Նա նաև թարգմանել է ստեղծագործություններ հունգարերենից (Պետեֆի), ռուսերենից (Եսենին, Չուկովսկի) և այլ լեզուներից ։
Էստոնիայի ԽՍՀ Յուհան Սմուուլի գրական մրցանակի (1971, 1978) և Էստոնիայի ազգային մշակույթի մրցանակի դափնեկիր (2009)։ Բանասիրական գիտությունների թեկնածու (1985), ատենախոսության թեման է «Էստոնական ափերի բարբառների վանկաչափական (просодические) բնութագրերը և բալթյան վանկաչափական արեալի կառուցվածքը» ։
Թարգմանել է Շանդոր Պետեֆիի ավելի քան 120 բանաստեղծություն ։ 2009 թվականին Էլեն Նիիտի կիսանդրին բացվել է Կիշկորոշում՝ Շանդոր Պետեֆիի ծննդավայրում ։
Ընտանիք
Իր առաջին ամուսնությամբ (1949-1958) եղել է էստոնացի բանահավաք և գրականագետ Հելդուր Նիիտի (1928-2010) կինը, նրանք ունեցել են որդի՝ Թոմաս Նիիտ (1953-2020)։ 1958 թվականից ամուսնացել է գրող Յաան Կրոսի (1920-2007) հետ։ Այս ամուսնության մեջ ծնվել են դուստրը՝ նկարիչ և գրող Մաարյա Ունդուսկը (ծնված 1959 թ.) և երկու որդի` դիվանագետ Էերիկ-Նիլես Կրոսը (ծնված 1967 թ.) և երաժիշտ, գրող, նկարիչ և պրոդյուսեր Մյարտեն Կրոսը (ծնված 1970 թ.):
Էլեն Նիիտը հիմնականում ապրել է Տալլինում։ Նա թաղվել է Ռահումյաե գերեզմանատանը ամուսնու՝ Յաան Կրոսի կողքին։
Բնակվել է Տարտուում, Կաստանի փողոց 86 տանը, Տալլինում, Հարյու փողոց 1 տանը ։
Մատենագրություն
Տարբեր ժողովածուներում և ամսագրերում հրատարակվելուց բացի, Էլեն Նիիտի ստեղծագործությունները ներառում են յոթ հատոր բանաստեղծություն, երեք հատոր բանաստեղծությունների ընտրանի, ինը հատոր չափածո և վեց մանկական գրքեր՝ գրված արձակով։ Ամենամեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել Էլեն Նիիտի գրած առաջին մանկական արձակ «Պիլլե-Ռինի պատմությունները» (Pille-Riini lood) գիրքը, որը լուս է տեսել 1963 թվականին, նաև նյութ է ծառայել Vennaskond պանկ խմբի Պիլլե-Ռին երգի համար ։
Քնարերգություն
Բանաստեցծությունների ընտրանի
Ոտանավորներ
Արձակ:
Վենսենը, Ֆրանսուան, Պոլը և ուրիշները
Վենսենը, Ֆրանսուան, Պոլը և ուրիշները (Vincent Francois Paul Et Les Autres), կինոֆիլմ՝ արտադրված Կլոդ Ներոնի կողմից։ Ֆիլմի պրեմիերան տեղի է ունեցել 1974 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Ֆրանսիայում։
Սյուժե
4 ընկերները՝ արտադրամասի սեփականատեր Վենսենը, բժիշկ Ֆրանսուան, գրող Պոլը և բռնցքամարտիկ Ժանը, ամեն հանգստյան օրերին հավաքվում են, որպեսզի քննարկեն իրենց խնդիրները։ Իսկ խնդիրները շատ-շատ են։ Վենսենը, Ֆրանսուան և Պոլը կրում են միջին տարիքի ճգնաժամ։
Վենսենը կոտրվել է, այժմ նա պետք է գտնի շատ գումար, սիրելին իրեն լքել է, իսկ կինը պահանջում է ամուսնալուծություն։ Ֆրանսուայի կյանքում ևս ամեն ինչ վատ է. նրա վճարովի հիվանդանոցը անհաջող շրջանի մեջ է, կինը դավաճանում է նրան տարբեր տղամարդկանց հետ։ Պոլի մոտ գործերը ևս լավ չեն. նրա գրքերը չեն տպագրվում։
Ժանը երիտասարդ է։ Նա Վենսենի համար կարելի է ասել որդի է։ Նա բավականին լավ բռնցքամարտիկ է, բայց նա ևս ունի խնդիրներ։ Նրա ընկերուհին հղի է, և նրանք այժմ դժվարություններ են կրում։ Ստեղծված իրավիճակից փոքր-ինչ դուրս գալու համար Ժանը համաձայնում է մենամարտել շատ լուրջ հակառակորդի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:1974 ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական ֆիլմեր
Ցիկլոթիմիա
Ցիկլոթիմիա, մանիակալ- դեպրեսիվ պսիխոզի թեթև ձևը։ Հիվանդության առաջացմանը նպաստում են ժառանգական նախատրամադրվածությունը, ինչպես նաև անձի կոնստիտուցիոնալ առանձնահատկությունը (պիկնիկ և ցիկլոիդ խառնվածք)։
Հիվանդության ախտանիշները
Ցիկլոթիմիայի կլինիկական պատկերը բնորոշվում է երեք հիմնական ախտանշաններով՝ տրամադրության բարձրացում կամ անկում, մտածողության արագացում կամ դանդաղեցում և հոգեշարժական գրգռվածություն կամ արգելակում։ Բնորոշ է քնի խանգարումը և ֆիզիկական, հյուծվածությունը։ Հիպոմանիակալ փուլը բնորոշվում է հուզավառության հասնող տրամադրության թեթև բարձրացմամբ, հոգեշարժական աշխուժությամբ։ Հիվանդներն անհոգ են, լավատես ու եռանդուն, շատախոսում են, ձգտում են ամեն ինչ անել, սակայն ոչինչ մինչև վերջ չեն հասցնում։ Հակումները (սննդի, սեռային և այլն) ուժեղացած են։ Երբեմն արտահայտում են անձի գերագնահատման մտքեր։ Սուբդեպրեսիվ փուլը բնորոշվում է տրամադրության թեթևակի անկմամբ ու թորշոմածությամբ։ Հիվանդներն արգելակվում են, խոսում են դանդաղ, ցածրաձայն։ Ակտիվությունն իջած է, աշխատունակությունը՝ ընկած։
Բուժում
Բուժումը. հիմնականում ախտանշանային է, կախված հերթական փուլի կլինիկական արտահայտությունից (հանգստացնող կամ հակադեպրեսիվ դեղամիջոցներ)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոգեկան հիվանդություններ Կատեգորիա:Հոգեբուժական ախտորոշում Կատեգորիա:Աֆեկտիվ խանգարումներ Կատեգորիա:Դեպրեսիա
Իդա Քար
Իդա Քար (իրական անունը՝ Իդա Քարամյան, ), հայ լուսանկարիչ, հայտնի է հատկապես արվեստագետների և գրողների իր ստեղծած դիմանկարներով։
Կենսագրություն
1945 թվականին տեղափոխվում է Լոնդոն իր երկրորդ ամուսնու՝ արվեստագետ և քննադատ Վիկտոր Մուսգրեյվի հետ (Լոնդոնյան «Gallery One» Soho սրահի բացման հեղինակը)։ Իդար Քարի մասնագիտացումն էր հայտնի նկարիչների և գրողների դիմանկարները, նա ցուցադրվել է «Քառասուն արվեստագետներ Փարիզից ու Լոնդոնից» ցուցահանդեսում 1954 թ.-ին։
Քարի հաջողության գագաթնակետն էր 1960 թվականին Ուայթչեյպել պատկերասրահում անհատական ցուցահանդեսը։
2011 թվականին Լոնդոնյան Դիմանկարների ազգային պատկերասրահը կազմակերպել է Իդա Քարի գործերին նվիրված ցուցադրություն, որը կոչվում էր ''Իդա Քար. Բոհեմի Լուսանկարիչ''։ Իդա Քարի ամենամոտ օգնականի՝ Ջոն Քուզինսի ընտանիքն աջակցել է այս ցուցահանդեսի կայացմանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ լուսանկարիչներ Կատեգորիա:1908 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրիլի 8 ծնունդներ Կատեգորիա:1974 մահեր Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 24 մահեր Կատեգորիա:20-րդ դարի նկարչուհիներ
(1526) Միկելի
(1526) Միկելի (Mikkeli), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1939 թվականի հոկտեմբերի 7-ին Իրյո Վյայսյալյայի կողմից Տուրկուում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,315327 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8812 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7494 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1286,82 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27976 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,2° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1939 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Իրյո Վյայսյալյայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ռուսկավեռե
Ռուսկավեռե (Ruskavere), գյուղ Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Սաառե շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 47 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Յիգևամաա նահանգի Սաառե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Անդրեա Կոտրուցե
Անդրեա Կոտրուցե (Cotruta Andreea, ), ռումինացի մարզուհի, ծանրորդ, 2003 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն։
Կենսագրություն
Անդրեա Կոտրուցեն ծնվել է 2003 թվականին։ 2019 թվականի Եվրոպայի պատանեկան առաջնությունում մինչև 55 կգ քաշային կարգում նվաճել է ոսկե մեդալ՝ 194 կգ ընդհանուր արդյունքով։
2021 թվականի ապրիլին Մոսկվայում տեղի ունեցած Եվրոպայի առաջնությունում մինչև 55 կգ քաշային կարգում երկամարտի 194 կգ արդյունքով զբաղեցրել է չորրորդ հորիզոնականը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Տումիի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Հադրութի շրջան)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Արցախի Հանրապետություն Հադրութի շրջանի Տումի գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը ։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 19 հուշարձան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հադրութի շրջանի հուշարձանների ցանկեր
Աստերոիդների ցանկ (103501-103600)
Աստերոիդների ցանկ (103401-103500) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (103601-103700)
Կայուպովո
Կայուպովո (Каюпово, Ҡәйүп), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 126 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բելոկատայսկի շրջանի բնակավայրեր
Ֆրանսուա Ժոզեֆ Բոզիո
Ֆրանսուա Ժոզեֆ Բոզիո (François Joseph Bosio, ), ֆրանսիացի քանդակագործ, կլասիցիզմի ներկայացուցիչ։
Կյանքը և ստեղծագործությունը
Ֆրանսուա Ժոզեֆ Բոզիոն եղել է քանդակագործ Օգյուստ Պաժուի աշակերտը։ Վերջինիս աջակցությամբ Բոզիոն կատարել է ուսուցողական ճանապարհորդություն դեպի Իտալիա, որտեղ էլ ուսումնասիրել է անտիկ շրջանի վարպետների աշխատանքները։ Վերադառնալով Փարիզ, Նապոլեոն Բոնապարտից Վանդոմյան կոթողը (համանուն հրապարակում) զարդարելու պատվեր է ստանում։ Եղել է նաև Լյուդովիկոս XVIII-րդ և Կարլ X-րդ թագավորների պալատական քանդակագործը։ Վերջինս Բոզիոին շնորհել է բարոնի տիտղոս։ Եղել է նաև Փարիզյան Գեղեցիկ արվեստների ակադեմիայի տնօրեն։ Նրա քանդակներում զգալի է Կանովայի ազդեցությունը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի քանդակագործներ Կատեգորիա:Պեր Լաշեզ գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի մանկավարժներ
Ռուսսալու
Ռուսսալու (Russalu), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Մյառյամաա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 32 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Մյառյամաա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Տիգրան Դավթյան (քանդակագործ)
Կենսագրություն
1923 թվականին տեղափոխվել է Երևան։ Սովորել է Երևանի գեղարվեստաարդյունաբերական տեխնիկումում և 1928-1932 թթ. Լենինգրադի պոլիտեխնիկական կերպարվեստի ինստիտուտում։ Ապրել և ստեղծագործել է Լենինգրադում։ Աշխատել է մոնումենտալ դեկորատիվ արձանագործության և դիմաքանդակի բնագավառներում։ Դավթյանի աշխատանքների զգալի մասը չի պահպանվել։ Գործերից են՝ «Ջութակահար Հովհաննես Նալբանդյանի կիսանդրին» (1928, ԳԱԹ), Ա.Ս.Պուշկինի երկու դիմաքանդակը (1937, Միխայլովսկոյեի Պուշկինի տուն-թանգարան), «Գրոհ» բարձրաքանդակ-պաննոն (1935), «Լողորդուհի» (1936-1937), «Բասկետբոլ» (1937) և այլն ։ Մահացել է 1938 թվականին 33 տարեկանում։ Անհիմն բռնադատվել է, հետմահու արդարացվել ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ
Ամառվա գիշերը գյուղում
«Ամառվա գիշերը գյուղում», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1887 թվականին ։
*** ԱՄԱՌՎԱ ԳԻՇԵՐԸ ԳՅՈՒՂՈՒՄ
Լուսընկա գիշեր,               Երկինքը պայծառ, Անհամար աստղեր Ցոլցլում են վառ։
Քընած է արդեն Հովտի մեջ գյուղը, Մըթնած ու լուռ է Գյուղացու հյուղը։
Հոգնած գյուղական Ընտանիքն ահա Սրահում, կալում, Կամ կըտրի վրա։
Էրեպ
Էրեպ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Եվդոկիայի գավառում ։
Ամառվա գիշերը գյուղում
Երկընքի դիմաց Գրկված են քընած, Վերևիցն, ասես, Ժըպտում է աստված։
Էրեպ
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ամառվա գիշերը գյուղում
1887թ
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանն «Ամառվա գիշերը գյուղում» բանաստեղծությունը գրել է 1887 թվականի օգոստոսի 10-ին։ Տ․ Փիրումյանն իր հուշերում գրել է, որ Թումանյանն այս ոտանասվորը գրել է «Թիֆլիսի Մթածմինդա սարից մի լուսնյակ գիշեր քաղաքը դիտելուց և նրա աղմուկներն իր հայրենի Դսեղ գյուղի հանդարտության հետ համեմատելուց հետո» ։
Բանաստեղծության ինքնագիրը չի պահպանվել։
Արամ Առաքելյանն իր հուշերում ասել է, որ Թումանյանի ինքնագիրը եղել է «գրելու թղթի թերթերից կարած» այն տետրում, որը 1888 թվականին Հովհաննես Թումանյանը ցույց է տվել Ներսիսյանի դպրոցի բարձր դասարանցի ընկերներին՝ Դավիթ Շահլամյանին, Գրիգոր Վանցյանին, Արամ Առաքելյանին և Արսեն Ղլտճյանին ։
Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի Թումանյանի ֆոնդի № 1418-ում պահվում է 1908 թվականի «Լուսաբեր, դասագիրք, Բ տարի» գրքի մի էջ, որտեղ 3-16-րդ տողերը գրված են հենց Թումանյանի ձեռքով։
Առաջին անգամ բանաստեղծությունը «Ամառվա գիշերը գյուղում» վերնագրով տպագրվել է Մոսկվայում 1890 թվականին լույս տեսած բանաստեղծությունների ժողովածուի I հատորում (էջ 76-78)։ Առանց վերջին քառատողի տպագրվել է 1893 թվականին Թիֆլիսում լույս տեսած «Դաշնակներ» գրքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ
Տեանա
Տեանա (Teana), կոմունա Իտալիայում, Բազիլիկատա մարզում՝ Պոտենցա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 751 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 40 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 19 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 85030։ Հեռախոսային կոդը՝ 0973։
Բլեզ Սեբաստացին (Սան Բիաջիո) համարվում է որպես կոմունայի հովանավոր սուրբ։ Տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 8-ին և օգոստոսի 9-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
(9388) Տակենո
(9388) Տակենո (Takeno), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի մարտի 10-ին Տակաո Կոբայաշիի կողմից Օիզումիյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,248651 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8186 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6787 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1231,63 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,292295 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,74° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Տակաո Կոբայաշիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ցիրկոն
Ցիրկոն (գերմաներեն ՝ Zirkon), միներալ։ Քիմիական կազմը՝ (Zr, Hf, Th, Ս, TR, Са, Na) [(Si, Al, P, S)X(O,OH4)]։ Բյուրեղագիտական համակարգը աետրագոնային է։ Առաջացնում է բյուրեղային ներփակումներ, հատիկավոր, կոլոմորֆ անջատումներ։ Գույնը՝ տարբեր երանգի շագանակագույն։ Փայլը՝ ալմաստի։ Կարծրությունն ըստ Մոոսի սանդղակ ի՝ 6.5, խտությունը՝ 4000– 5100 կգ/մ³։ Հանդիպում է գրանիտոիդային և ալկալային ապարներում։ Zr-ի ստացման հանքանյութ ն է։ Օգտագործվում է ապարների բացարձակ հասակը կապարային մեթոդով որոշելու համար։ Ցիրկոնի խոշոր կուտակումներ կան ԱՄՆ-ում (Ֆլորիդա նահանգ), Շրի Լանկայում, Արևելյան Ավստրալիայում։Օգտագործվում է ստոմոտոլոգիայում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միներալներ Կատեգորիա:Ռադիոակտիվ միներալներ
Օզդեմ Սանբերք
Օզդեմ Սանբերք (Özdem Sanberk, ), թուրք նախկին դիվանագետ։
Սանբերքը 1987-1991 թվականներին եղել է Եվրոպական Միությունում, իսկ 1995-2000 թվականներին՝ Մեծ Բրիտանիայում Թուրքիայի դեսպան ։ 2010 թվականին դարձել է Միջազգային ռազմավարական հետազոտությունների կազմակերպության տնօրեն ։
Կենսագրություն
Օզդեմ Սանբերքը ծնվել է 1938 թվականի օգոստոսի 1-ին։ Սովորել է Գալաթասարայի վարժարանում, իսկ բարձրագույն կրթությունն ստացել՝ Ստամբուլի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետում։ Դիվանագիտական տարբեր պաշտոններում աշխատելով Մադրիդում, Ամմանում, Բոննում և Փարիզում Թուրքիայի դեսպանատներում, ինչպես նաև Տնտեսական համագործակցության և զարգացման կազմակերպությունում և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ում երկրի մշտական ներկայացուցչություններում՝ 1985-1987 թվականներին զբաղեցրել է Թուրքիայի այն ժամանակվա վարչապետ Տուրգուտ Օզալի արտաքին քաղաքականության գծով խորհրդականի պաշտոնը։
1987-1991 թվականներին եղել է Թուրքիայի մշտական ներկայացուցիչը Եվրոպական ընկերակցությունում։ 1991-1995 թվականներին զբաղեցրել է արտաքին գործերի փոխնախարարի պաշտոնը, իսկ 1995-2000 թվականներին՝ Լոնդոնում Թուրքիայի դեսպան։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է Սումրու Սանբերքի հետ։ Ունի մեկ երեխա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրք դիվանագետներ Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
Պինգ պոնգի դիվանագիտություն
Պատմություն
ԱՄՆ-ը Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությանը համարում էր ագրեսոր պետություն և վերջինիս զարգացմանը խոչընդոտելու համար իրականցնում էր զսպող տնտեսական քաղաքականություն` տնտեսական պատժամիջոցների և բեռնարգելքի միջոցով։ Սրա պատճառն այն էր, որ Չինաստանը 1950 թվականին մտել էր Կորեական պատերազմի մեջ։ Ավելի քան 20 տարվա դիվնագիտական և տնտեսական հարաբերությունների բացակայությունից հետո երկու պետությունն էլ փոխադարձ շահ տեսան հարաբերությունների վերականգման համար։ Ճապոնիայի Նեգոյա քաղաքում ընթացող Սեղանի թենիսի աշխարհի 31-րդ առաջնությունը երկու պետություններին ընձեռեց հարաբերությունների վերականգման լավ հնարավորություն ։
Ընթացք
ԱՄՆ-ի սեղանի թենիսի հավաքականը 1971 թվականի ապրիլի 6-ին գտնվում էր Ճապոնիայի Նեգոյա քաղաքում Սեղանի թենիսի աշխարհի 31-րդ առաջնությանը մասնակցելու համար։ Այդ ընթացում նրանք Չինաստան այցելելու հրավեր ստացան։ Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունը դեռևս ձևավորման վաղ շրջանից դիվանագիտական հարցեր լուծելու համար մեծ տեղ էր հատկացնում սպորտին։ Անգամ տարածված էր «Բարեկամությունը առաջնային, մրցակցությունը` երկրորդական» կարգախոսը։ Մեկուսացման քաղաքականության տարիներին մարզիկները միակ մարդիկ էին, որոնց հնարավորություն էր ընձեռնվում դուրս գալ պետության սահմաններից։
Այսպիոսով, 1971 թվականի ապրիլի 10-ին ԱՄՆ-ի սեղանի թենիսի հավաքականը և ուղեկցող լրագրողները դարձան ամերիկյան առաջին պատվիրակությունը, որ 1949 թվականից ի վեր ոտք դրեց Չիաստանի մայրաքաղաք ։ Այցի կայացմանը նպաստել էր նաև ԱՄՆ-ի հետ հարաբերությունների Չինաստանի ազգային հանձնաժողովը։ Մարզիկներից առաջ տասնմեկ ամերիկացիների թույլատրվել էր այցելել ՉԺՀ միայն այն բանից հետո, երբ նրանք իրենց հայտարարել էին «Սև հովազ կուսակցության» համակիրներ, որը հետամուտ էր «մաոիստական» քաղաքական գծին ։ Սակայն սա անսովոր երևույթ էր` հաշվի առնելով հատկապես այն, որ անգամ սենատոր Յուջին Մքքարթին դեռևս 1968 թվականից ցանկացել էր այցելել Չինաստան, սակայն այդ այցը այդպես էլ հնարավոր չէր եղել կատարել։
Համաձայն թենիսիստ մարզիկների և թիմի հետ Չինաստան մեկնած Թիմ Բոգանի կողմից գրված «ԱՄՆ-ի սեղանի թենիսի պատմության», երեք դեպք էին պատճառ դարձել հրավերն ընդունելու համար։ Ուելսցի Ռոյ Էվանսը, որը հետագայում դարձավ «Սեղանի թենիսի միջազգային ֆեդերացիայի» նախագահ, նշում է, որ աշխարհի 31-րդ առաջնությունից առաջ մեկնել էր Չինաստան և պետական պաշտոնյաների հետ հանդիպումների ժամանակ ասել, որ սպորտի միջոցով Չինաստանը պետք է կապվի աշխարհի հետ Մշակութային հեղափոխությունից հետո։ Ավելի ուշ ամերիկացի թենիսիստ աշխարհի կրկնակի չեմպիոն Լեա Նյուբերգերը, ով այդ ժամանակ ճանապարհորդում էր Կանադայի սեղանի թենիսի հավաքականի հետ, հրավիրվել էր այցելել Չինաստան։ Չինաստանը դիվանագիտորեն ընդառաջել էր Նյուբերգերի դիմումին և վիզա էր տրամադրել ԱՄՆ-ի հավաքականի բոլոր թենիսիստներին։ Երրորդ դեպքը, որը, թերևս, ամենաէականն էր, անսպասելի և դրամատիկ հանդիպումն էր ամերկյան թենիսիստ Գլեն Քովանի և չին թենիսիստ Զուան Զեդոնգի միջև։ Վերջինս այդ դեպքը նկարագրել է 2007 թվականին ԱՄՆ-Չինաստան Ինստիտուտում ընթացած զրույցի ժամանակ։ Հանդիպմանը հանգեցրած իրադարձությունները սկսվել էին, երբ Գլեն Քովանը չէր հասցրել իր թիմի ավտոբուսը նստել առավոտյան մարզումներից հետո։ Վերջինս 15 րոպե մարզվելիս էր եղել չին թենիսիստ Լիանգ Գելլիանգի հետ, երբ մարզադահլիճի աշատակիցը մոտեցել էր և ասել, որ ցանակնում է փակել դահլիճը։ Երբ ամերիկացի մարզիկը ապարդյուն սկսել էր փնտրել իր թիմի ավտոբուսը, չին մարզիկը նրան հրավիրել էր Չինաստանի հավաքականի ավտոբուս։ Ավտոբուսում Քովնը չին մարզիկների հետ սկսել է զրուցել թարգմանիչի միջոցով։ Զուան Զեդոնգը մոտեցել է նրան, ողջունել և մի նկար նվիրել։ Ամերիկացին ցանկացել էր ինքն էլ ինչ որ բան նվիրել, սակայն գրպանում սանրից բացի ոչինչ չունենալով ասել էր, որ ինքն էլ է ցանակում ինչ որ բան նվիրել, սակայն ոչինչ չունի գրպաններում։ Երբ Չինաստանի հավաքականը և Քովնը իջել էին ավտոբուսից, հետևող լրագրողները նրանց լուսանկարել էին ։
Քաղաքական նման լարված պայմաններում ամերկացի և չին մարզիկների միասին նկարը չէր կարող ուշադրության չարժանանալ։ Քովնը ավելի ուշ գնել էր խաղաղության խորհրդանիշով շապիկ և հաջորդ հանդիպմանը նվիրել Զեդոնգին։ Երբ լրագրողը հարցրել էր Քովնին, թե նա ցանկանում է այցելել Չինաստան, վերջինս պատասխանել էր` իհարկե ցանկանում է։ Երբ Չինաստանի Արտաքին գործերի գերատեսչությունը ստացել էր տեղեկություն, որ ԱՄՆ-ի հավաքականը ցանկանում է այցելել Չինաստան, ինչպես նախկինում, այս անգամ էլ վիզա տրամադրել մերժել էին։ Սակայն Մաո Ցզեդունը լուրերը տեսնելուց հետո որոշել էր հրավիրել ԱՄՆ-ի թենիսի հավաքականին։ Ապա նա ասել էր. «Ցզուան Ցզեդունգը ոչ միայն թենիսից է լավ, այլև արտաքին հարաբերություններց. նա քաղաքական միտք ունի »: Արդյունքում 1971 թվականի ապրիլի 10-ին ամերիկացի ինը թենիսիստներ, չորս պաշտոնյաներ և երկու ամուսիններ այցելեցին Չինաստան և ապրիլի 11-17-ը անցկացրեցին ընկերական խաղեր, մասնակցեցին մշակութային և զվարճալի միջոցառումների։
Արձագանքներ
ԱՄՆ վերադառնալուց հետո թենիսիստներից մեկը լրագրողների հետ զրույցում նշեց, որ չինացիները շատ նման են ամերիկացիներին.
Նիքսոնի այցելություն
ԱՄՆ-ի նախագահ Ռիչարդ Նիքսոնի այցը Չինաստան մատնանշում էր պետությունների միջև հարաբերությունների նորմալացման սկիզբը։ Դեռևս նախագահ ընտրվելուց առաջ Նիքսոնը միշտ խոսում էր Չինաստանի հետ հարաբերությունները բարելավելու անհրաժեշտության մասին։ Այցը հաջորդել էր երկարատև բանակցություններին և Ազգային անվտանգության խորհրդատու Հենրի Քիսինջերի այցին, որի ընթացքում հանդիպել էր Չինաստանի վարչապետ Ցզու Էլնայի հետ։ 1971 թվականի հուլիսի 15-ին Նիքսոնը հայտատրեց, որ հաջորդ տարի կայցելի ՉԺՀ։
1972 թվականի փետրվարի 21-28-ը ընթացած հանդիպումը հնարավորություն տվեց ամերիկյան հանրությանը տեսնել Չինաստանի նկարները երկու տասնամյակ տևած ընդմիջումից հետո։ Այցի ընթացքում նախագահ Նիքսոնը հանդիպում ունեցավ պետության առաջնորդ Մաո Ցզեդունի և բարձրաստիճան պաշտոնյաների հետ։
Նիքսոնի այցը Չինաստան արժանացավ լայն արձագանքի և նախանշեց հավասարակշռության խախտում Սառը պատերազմի առումով։ «Նիքսոնը գնում է Չինաստան» նախադասությունը դարձել է շրջասույթ մատնանշեու համար անսպասելի կամ կտրուկ փոփոխություն քաղաքականության մեջ։
Արդյունք
Պինգ պոնգի դիվանագիտությունը պսակվեց հաջողությամբ և հանգեցրեց ԱՄՆ-Չինաստան հարաբերությունների վերականգմանը։ Նաև սրա շնորհիվ 1971 թվականի հունիսի 10-ին ԱՄՆ-ը վերացրեց Չինաստանի նկատմամբ բեռնարգեքը։
Արդեն 1972 թվականի փետրվարի 28-ին` նախագահ Նիքսոնի և Հենրի Քիսինջերի Շանհայ կատարած այցի ժամանակ ստորագրվեց Շանհայի կոմյունիկեն։ Փաստաթղթում նշվում էր, որ պետություններն աշխատանք են տանելու հարաբերությունների նորմալացման համար։ Ավելին. ԱՄՆ-ը ճանաչեց Թայվանը որպես Չինաստանի մաս և համաձայնեց այլևս չմիջամտել Թայվանի և Չինաստանի հարաբերություններին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միջազգային հարաբերություններ
Շելկովնիկովի կուտորա
Շելկովնիկովի կուտորա, գետնափորների ընտանիքի կուտորաների ցեղի կենդանի։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Տարածվածություն
Տարածված է Մեծ և Փոքր Կովկասում, Կուր-Արաքսյան հարթավայրում, Թուրքիայում, Իրանում, Հայաստանում։ ԼՂՀ-ում հանդիպում է Թարթառ գետի հովտում, Սարսանգի և Մատաղիսի ջրամբարների շրջակայքում։ Նկատվում է արեալի կրճատման միտում։
Կենսակերպ
Կուտորաները բնակություն են հաստատում գետերի, առվակների ափերին, նախընտրում են պարզ ջրերով առվակները, որոնք ունեն արագ հոսք։ Սակայն առանձին դեպքերում կարող են հեռանալ ջրամբարներից և ապրել խոնավ տարածքներում։ Կուտորաները բներ փորում են հազվագյուտ և կարող են յուրացնել խլուրդների, մկնանման կրծողների լքած բները, քարերի տակը, հողաճեղքերը, երբեմն շարժվում են անտառների սփռոցի կամ ձյան շերտերի տակ` կառուցելով ժամանակավոր կացատեղեր։ Ակտիվ եմ ամբողջ տարին։ Հիմնականում գիշերային կենդանիներ են։
Արտաքին տեսք
Կուտորաների գանգը տարբերվում է ուղեղատուփի բավականին մեծ ծավալով, որը մեծանում է բարձրության և լայնության մեծացման հաշվին։ Մարմնի վերին հատվածում մորթախավն ունի մոխրասևավուն գունավորում, սովորաբար մազերի ծայրերի լուսաբեկման շնորհիվ, որոշակի արծաթափայլ փառով։ Մարմնի ստորին մասը, ինչպես նաև շուրթերը մոխրասպիտակավուն են, հաճախ շիկաշագանակագույն բծերով, որոնք ունեն տարբեր ինտենսիվություն։ Մարմնի երկարությունը՝ 71-100 մմ է, պոչինը՝ 53-71,5 մմ, ետին թաթը՝ 15-22 մմ, գանգի կոնդիլոբազալ երկարությունը՝ 21,3-22,2 մմ։
Բազմացում
Այս կենդանու բազմացման վերաբերյալ տեղեկությունները սուղ են։ Հայաստանում և Արցախում բազմացումը սկսում է մարտի կեսերին, հղիությունը տևում է 18-25 օր, սերնդում ունենում են 5-9 ձագ, տարվա մեջ (կախված եղանակից, կերի առատությունից և պոպուլյացիայի խտությունից) կարող է ունենալ 2-3 ծին, լակտացիան տևում է 40-45 օր։ Բնության մեջ կյանքի տևողությունը մոտ 1,5-2 տարի է։
Թվաքանակի վրա բացասական է ազդում անթրոպոգեն գործոնը։
Հիվանդություններ
Կուտորաների մոտ նկատվում են տուլարեմիայի վարակներ, սակայն դրանց համաճարակաբանական դերն այդքան մեծ չէ։
Նշանակություն
Ոչնչացնում է վնասակար միջատներին, ինքն էլ հանդիսանում է սննդային շղթայի օղակ   ։
Պահպանություն
Որպես վտանգված տեսակ ընդգրկված է ԲՊՄՄ Կարմիր ցուցակում։
Մեծ կուտակումներ չի առաջացնում։ Ավելի հաճախ ապրում են առանձին կամ 2–5 առանձնյակներից կազմված փոքր խմբերով։ Ջրավազանների աղտոտման և բնական ապրելավայրերի քայքայման պատճառով մի շարք շրջաններում (Հանքավան, Դիլիջան, Իջևան և այլն) թվաքանակը զգալիորեն կրճատվել է։
Վտանգման հիմնական գործոններն են ջրավազանների աղտոտումը և մարդու տնտեսական գործունեությունը։
Հանդիպում է «Շիկահող» արգելոցում, «Դիլիջան» և «Արևիկ» ազգային պարկերում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ողնաշարավորներ Կատեգորիա:Քորդավորներ Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված կենդանիներ Կատեգորիա:Վտանգված տեսակներ Կատեգորիա:Գետնափորներ Կատեգորիա:Կաթնասուններ Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի կաթնասուններ
Մարսա (Օդի գավառ)
Մարսա (Marsa), համայնք Ֆրանսիայի Օկսիտանիա մարզի Օդ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 27 մարդ, բնակչության խտությունը` 1.41 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 19.17 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 670 կմ հարավ, Մոնպելիե քաղաքից` 165 կմ հարավ-արևմուտք, Կարկասոն քաղաքից` 50 կմ հարավ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 18 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 10-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 8։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 55,6 %։ 10 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 9 անձ (6 տղամարդ և 3 կին)։ Գործազուրկ են եղել 1 անձ (1 տղամարդ և 0 կին)։ 8 անաշխատունակներից 0-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 6-ը` թոշակառուներ, իսկ 2-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Զալիզնյա
Զալիզնյա (Залізня), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զալիզնյա գյուղում բնակվում էր 177 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,85 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 208,24 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Ժիտոմիրի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Իրինա Դրամբյան
Կենսագրություն
Ուսումնասիրել է 13-րդ դարի Կիլիկիայի հայկական մանրանկարչությունն ու պատմամշակութային միջավայրը, որի արդյունքն ամփոփված է երկու հիմնարար մենագրություններում` նվիրված Թորոս Ռոսլինի ստեղծագործությանը և հետռոսլինական գրքարվեստի գլուխգործոցներից Հեթում Բ արքայի Ճաշոցին։ Վերջինում Իրինա Դրամբյանը տարբերակել է մատյանը ծաղկած չորս վարպետների ստեղծագործությունները, հաստատել Սկևռայի վանքը, որպես դրա ստեղծման վայր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ արվեստաբաններ Կատեգորիա:ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ
Ջեյմս IV (Շոտլանդիայի թագավոր)
1503 թվականին Ջեյմս IV-ի ամուսնությունը Մարգարիտ Թյուդորի հետ միացրել է Շոտլանդիայի ու Անգլիայի արքայական ընտանիքները։ Այն հանգեցրել է 1603 թվականի գահերի միությանը, երբ Էլիզաբեթ I-ը մահացել է առանց ժառանգների ու Ջեյմս IV-ի ծոռ Ջեյմս VI-ն անգլիական գահ է բարձրացել որպես Ջեյմս I։
Վաղ կյանք
Ջեյմսը ծնվել է Հոլիրուդ վանքում և թագավոր Ջեյմս III-ի ու թագուհի Մարգարեթ Դանիացու որդի էր ։ Որպես շոտլանդական գահի ժառանգորդ, նա դարձել է Ռոթսեյի դուքսը։ Ուներ երկու կրտսեր եղբայրներ՝ Ջեյմսը և Ջոնը։ 1474 թվականին նրա հայրը կազմակերպել է որդու նշանադրությունը Անգլիայի թագավոր Էդուարդ IV–ի դուստր Սեսիլիա Յորքեցու հետ ։ Նրա հայր Ջեյմս III–ը սիրված թագավոր չէր, որի իշխանության ընթացքում տեղի էր ունեցել երկու խոշոր ապստամբություն և որն իր ընտանիքից օտարացրել էր շատ անդամների, այդ թվում՝ իր կրտսեր եղբայր Ալբանիի դուքս Ալեքսանդր Ստյուարտին։ Ջեյմս III–ի պրո–անգլիական քաղաքականությունը նույնպես չէր ընդունվում ու վատ է անդրադարձել նրա վրա, երբ Անգլիայի հետ խնամիական հարաբերությունների վերբերյալ բանակցությունները օժիտի վճարումների դադարեցման պատճառով չեղարկվել են, ու Սեսիլիայի հորեղբայր Գլոուսեստերի դուքս Ռիչարդը Ալբանիի դքսի հետ 1482 թվականին ներխուժել են Շոտլանդիա՝ գրավելով Բերվիքը։ Երբ Ջեյմս III–ը փորձել է բանակ հանել այս նվաճման դեմ, բանակն ապստամբել է նրա դեմ ու նա կարճ ժամանակով բանտարկվել է իր իսկ խորհրդականների կողմից ։
Ջեյմս IV–ի մայրը՝ Մարգարեթ Դանիացին, ավելի սիրված էր, քան իր ամուսինը և նրա վրա դրված էր Ստեռլինգ ամրոցում իրենց որդիներին մեծացնելու պարտականությունը, բայց նա մահացել է 1486 թվականին։ Երկու տարի անց տեղի է ունեցել երկրորդ ապստամբությունը, որի ընթացքում ապստամբները 15-ամյա արքայազնին նշանակել են իրենց առաջնորդ։ 1488 թվականի հունիսի 11–ին նրանք Սոչիեբուրնի ճակատամարտում դուրս են եկել թագավորի դեմ, որտեղ թագավորը զոհվել է, թեև հետագա որոշ աղբյուրներ պնդում են, որ արքայազն Ջեյմսը հրամայել էր իր մարդկանց որևէ վնաս չպատճառել իր հորը ։ Երիտասարդ Ջեյմսը գրավել է գահն ու հունիսի 24–ին թագադրվել Սքոնում։ Սակայն նրան շարունակ տանջում էր իր հոր մահվան մեջ ունեցած անուղղակի դերի մեղքի ուժեղ զգացումը։ Նա որոշել է հատուցել իր մեղքի համար։ Իր կյանքի մնացած մասի ընթացքում ամեն տարի մեծ պասին նա մերկ մարմնի վրա կրում էր ծանր երկաթյա շղթայակապ մազաշապիկ ու ծանրությունն ավելացնում յուրաքանչյուր հաջորդ տարի ։
Քաղաքականություն
Շուտով Ջեյմս IV-ն ապացուցել է, որ ինքն արդյունավետ ղեկավար ու իմաստուն թագավոր է։ 1489 թվականին նա ճնշել է ևս մեկ ապստամբություն, ուղղակիորեն հետաքրքրվում էր արդարադատության իրականացմամբ, իսկ 1493 թվականին վերջնականապես հպատակեցրել է Այլզ կղզիների լորդին։ Որոշ ժամանակ նա աջակցում էր անգլիական գահի հավակնորդ Փերկին Ուորբեքին ու նրա անունից 1496 թվականի սեպտեմբերին կարճ հարձակում է իրականացրել Անգլիայի վրա։ Հետո՝ 1497 թվականի օգոստոսին, նա պաշարել է Նորհեմ ամրոցը՝ օգտագործելով իր պապիկի հրանոթները։
Արևաշող
Արևաշող, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Սպիտակ համայնքում ։
Ջեյմս IV (Շոտլանդիայի թագավոր)
Քաղաքականություն
Այդուհանդերձ, Ջեյմսը հասկանում էր, որ Շոտլանդիայի ու Անգլիայի միջև խաղաղությունը բխում է երկու երկրների շահերից և դիվանագիտական լավ հարաբերություններ է հաստատել Անգլիայի հետ, որն այդ ժամանակ հաղթահարում էր քաղաքացիական պատերազմի հետևանքները։ Նախ՝ 1497 թվականին նա վավերացրել է Էյթոնի համաձայնագիրը, հետո՝ 1502 թվականին Հենրի VII-ի հետ ստորագրել է հավերժական խաղաղության պայմանագիր։ Այս պայմանագիրն ամրապնդվել է հաջորդ տարի կայացած Հենրիի դուստր Մարգարեթ Թյուդորի հետ նրա ամուսնությամբ, որն արքունական պոետ Ուիլյամ Դանբարը որակել է որպես ուղտափշի ու վարդի ամուսնություն (Շոտլանդիայի ու Անգլիայի խորհրդանիշ ծաղիկները համապատասխանաբար)։
1507 թվականին Հոլիրուդ վանքում պապական ներկայացուցիչը Ջեյմսին շնորհել է «Հավատքի պաշտպան» տիտղոսը ։
Արևաշող
Մարզկենտրոն Վանաձորից հեռու է 20 կմ հյուսիս-արևմուտք, Սպիտակ քաղաքից 1 կմ հյուսիս-արևելք։ Գտնվում է Փամբակ գետի հովտում՝ ծովի մակարդակից 1730 մ բարձրության վրա։ Վերանվանվել է Արևաշող 1978 թ․ հունվարի 25-ին ։
Ջեյմս IV (Շոտլանդիայի թագավոր)
Քաղաքականություն
Ջեյմսը պահպանում էր Ֆրանսիայի հետ Շոտլանդիայի ավանդական լավ հարաբերությունները։ Նա նաև հասկանում էր նավատորմի ստեղծման անհրաժեշտությունը, որը Շոտլանդիայի համար ծովային ներկայություն կապահովեր։ Այս նպատակով նա կառուցել է երկու նոր նավաշինարան ու արքայական շոտլանդական նավատորմի համար ձեռք բերել ընդհանուր առմամբ 38 նավ, այդ թվում՝ «Մարգարեթ» ռազմանավն ու «Մեծ Մայքլ» առագաստանավը։ Վերջինս կառուցվել էր Էդինբուրգի Նյուհեյվն թաղամասում ու ծով իջեցվել 1511 թվականին․ ուներ 240 ֆուտ (73 մ) լայնություն ու կշռում էր1,000 տոննա և այդ ժամանակի ամենամեծ նավն էր աշխարհում ։
Մշակույթ
Ջեյմս IV-ն իսկական Վերածննդի արքայազն էր, որը հետաքրքրվում էր կիրառական ու գիտական աշխատանքներով։ 1506 թվականին նա արքայական հրովարտակով հիմնադրել է Էդինբուրգի վիրաբուժական քոլեջը, Էդինբուրգյան դղյակը դարձրել է Շոտլանդիայի առաջավոր ատրճանակաձուլարաններից մեկը, 1507 թվականին ողջունել է Չեպմանի և Մայլարի՝ Շոտլանդիայում առաջին տպագրահաստոցը։ Կառուցել է Ֆոկլենդ ամրոցի մի հատվածը, Էդինբուրգի ու Ստեռլինգ ամրոցների մեծ դահլիճներն ու զարդարել իր պալատները շոտլանդական արքայական գոբելեններով/նկարահյուս գործվածքներով ։
Ջեյմսն արվեստների հովանավոր էր․ նա հովանավորում էր նաև այնպիսի գրական գործիչների, ինչպիսիք էին արքունի պոետներ Ուիլյամ Դանբարը, Վալտեր Քեննեդին, Գեվին Դուգլասը, որն առաջինն էր հյուսիսային Եվրոպայում թարգմանել Վերգիլիոսի «Էնեական»-ը։ Նրա իշխանության տարիներին է մահացել պոետ Ռոբերտ Հենրիսոնը։ Ռեստալռիգում հովանավորել է երաժշտությունը ։
Աջակցել է Աբերդինում իր կանցլեր Ուիլյամ Էլֆինստոնի կողմից թագավորական քոլեջի բացմանը, ինչպես նաև Սուրբ Էնդրյուս քաղաքում իր ապօրինի որդու՝ Սուրբ Էնդրյուսի արքեպիսկոպոս Ալեքսանդր Ստյուարտի ու Սուրբ Էնդրյուսի վանահայր Ջոն Հեփբուրնի կողմից Սուրբ Լեոնարդի քոլեջի բացմանը։ 1496 թվականին նա ընդունել է Շոտլանդիայում առաջին կրթական օրենքը, համաձայն որի, բոլոր բարոններն իրենց ավագ որդիներին ու ժառանգորդներին որոշակի ժամանակահատվածով պետք է ուղարկեին դպրոց։
Արևաշող
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Արևաշողի մշտական բնակչությունը կազմել է 2515, առկա բնակչությունը` 2148 մարդ ։ Բնակիչները հայեր են, որոնց նախնիների մի մասն 1828-1829 թթ. այստեղ է եկել Պարսկահայաստանի Մակու քաղաքից ։
Ջեյմս IV (Շոտլանդիայի թագավոր)
Մշակույթ
Ջեյմսն ինքը լավ կրթություն էր ստացել ու տիրապետում էր մի քանի լեզուների։ 1498 թվականի հունիսին իսպանական պատվիրակ Պեդրո դե Այալան հաղորդում էր Արագոնի թագավոր Ֆերդինանդ II-ին ու Կաստիլիայի թագուհի Իզաբելլա I-ին․ "Թագավորը 25 տարեկան է։ Նա ո՛չ բարձրահասակ է, ո՛չ կարճահասակ, դեմքից այնքան գեղեցիկ է, որքան տղամարդը կարող է լինել։ Նրա դիմելաձևը հաճելի է։ Թագավորը խոսում է հետևյալ լեզուներով․ լատիներեն՝ շատ լավ, Ֆրանսերեն, գերմաներեն, ֆլամանդերեն, իտալերեն ու իսպաներեն, վերջինով խոսում է մարքիզի նման, բայց արտասանում է ավելի հստակորեն։ Շատ է սիրում ստանալ իսպանական նամակներ։ Նրա մայրենի շոտլանդերենն այնքան տարբեր է անգլերենից, որքան արագոներենը կաստիլերենից։ Բացի սրանցից թագավորը խոսում է նաև Շոտլանդիայի որոշ մասերում ու նրա կղզիներում ապրող բնիկների լեզվով։ Այդ լեզուն շոտլանդերենից տարբեր է այնքան, որքան բիսկայանը կաստիլերենից։ Լեզուների նրա իմացությունը հրաշալի է։ Քաջատեղյակ է Աստվածաշնչից ու այլ բարեպաշտ գրքերից։ Լավ պատմաբան է։ Կարդացել է շատ լատիներեն ու ֆրանսերեն պատմություններ, լավ հիշողություն ունի։ Մազերն ու մորուքը երբեք չի կտրում, դա նրան սազում է։"
Ջեյմս IV-ը վերջին թագավորն էր, որը խոսել է գելական շոտլանդերենով։ Նա նաև այն իշխանավորներից մեկն էր, որը հրամայել է իրականացնել լեզվազրկման փորձեր ու երկու երեխա է ուղարկել Ինչկեյթ կղզի, որտեղ նրանց խնամել է մի համր կին։ Փորձի նպատակն էր պարզել, արդյոք լեզուն սովորում են, թե այն բնածին է ։
Արևաշող
Բնակչություն
Արևաշողի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Ջեյմս IV (Շոտլանդիայի թագավոր)
Մշակույթ
Ջեյմսը խիստ հետաքրքրված էր վիրաբուժությամբ ու բժշկությամբ, ինչպես նաև այլ գիտություններով։ Ստեռլինգ ամրոցում նա հիմնադրել է ալքիմիական արհեստանոց, որտեղ ալքիմիկոս Ջոն Դամիանը ուղիներ էր փնտրում բազային մետաղները ոսկու վերածելու համար ։ Այս նախագծում օգտագործվել են սնդիկ, կապարի մոնօքսիդ ու անագ ։ Դամիանը նաև ավիացիա էր ուսումնասիրում ու Ստեռլինգ ամրոցի ատամնավոր պարիսպներից թռիչքի չհաջողված փորձ է արել, որը Դանբարը ծաղրի է ենթարկել երկու տարբեր պոեմներում ։
Քաղաքականությունը Շոտլանդիայում և կղզիներում
1493 թվականի մայիսին Շոտլանդիայի պառլամենտը տուգանել է շոտլանդական կղզիների լորդ Ջոն ՄաքԴոնալդին։ Թագավոր Ջեյմսն անձամբ նավարկել է դեպի Դանստաֆնիջ ամրոց, որտեղ արևմտյան առաջնորդներն իրենց հնազանդությունն են հայտնել նրան։ Ջոնը նույնպես հպատակվել է ու որպես վարձկան բերվել արքունիք, որից հետո ապրում էր Փեյզլի վանքում։ Շոտլանդական լեռնաշխարհն ու կղզիներն այժմ գտնվում էին արքայական ուղղակի վերահսկողության ներքո։ Ջոնի թոռ Դոմնոլ Դաբը (Դոնալդ Օուր), որը լորդության հավանական հավակնորդներից մեկն էր, խաղաղասեր էր, բայց նրա զարմիկ լոքալշցի Ալեքսանդր ՄաքԴոնալդը հարձակվել է Ռոսի վրա ու հետագայում՝ 1497 թվականին, սպանվել Օրանսեյ կղզում ։