cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Յոել Ֆինոլ
Աշխարհի առաջնություն 2015
Այս առաջնությունում հանդես է եկել թեթևագույն քաշային կարգում (մինչև 52 կգ)։ 1/16 եզրափակչում կարողացել է հաղթել թուրքմեն մարզիկ Զարիպ Ջումաևին։ 1/ր եզրափակչում պարտվել է կոլումբիացի մարզիկ Սեյբեր Ավիլային ։
Բռնցքամարտի համաշխարհային սերիա 2016
Այս մրցաշարում ներկայացրել է «Caciques de Venezuela» (Վենեսուելա) թիմը։ Հանդես է եկել թեթևագույն քաշային կարգում (մինչև 52 կգ)։ 2016 թ. հունվարի 29-ին պարտվել է արգենտինացի մարզիկ Քրիստիան Ռոդեին ։ 2016 թ. ապրիլի 23-ին պարտվել է ղազախ մարզիկ Ազամատ Իսակուլովին ։
Ամառային օլիմպիական խաղեր 2016
Հանդես է եկել թեթևագույն քաշային կարգում (մինչև 52 կգ)։ 1/16 եզրափակչում կարողացել է հաղթել դոմինիկացի մարզիկ Լեոնել դե լոս Սանտոսին ։ 1/8 եզրափակչում հաղթել է բրիտանացի մարզիկ Մուհամմադ Ալիին ։ 1/4 եզրափակչում հաղթել է ալժիրցի մարզիկ Մոհամեդ Ֆլիսսիին ։ Կիսաեզրափակչում պարտվել է ուզբեկ մարզիկ Շահոբիդդին Զոիրովին ։
Ընտանիք
Քրոջ ամուսինը վենեսուելացի պրոֆեսսիոնալ բռնցքամարտիկ Էդվին Վալերոն է, ով աշխարհի չեմպիոն է երկրորդ կիսաթեթև (WBA, 2006-2008) և թեթև (WBC, 2009-2010) քաշային կարգերում։ Հենց Վալերոն է սեր և հետաքրքրություն մտցրել Ֆինոլի մեջ բռնցքամարտի հանդեպ։ 2010 թ. ապրիլի 18-ին Վալերոն, ով տառապում էր ալկոհոլից և թմրանյութերից ունեցած կախվածությունից, ձերբակալվում է իր կնոջը սպանելու մեղադրանքով   և խոստովամեց իր մեղքը  ։ Մի քանի ժամ անց բռնցքամարտիկը բանտախցում կախվեց   ։ 2016 թ. օլիմպիական խաղերի մրցելույթների ժամանակ Յոելն ասել է, որ ներել է Վալերոյին.
Ջրանցք (այլ կիրառումներ)
Ջրանցք, կարող է վերաբերել՝
Ջրառատ (այլ կիրառումներ)
Ջրառատ, կարող է վերաբերել՝
Վլադիմիր Բոլդիրև
Վլադիմիր Անատոլևիչ Բոլդիրև, ռուս զինհրամանատար, պահեստազորի բանակի գեներալ։
Զինվորական ծառայությունը ԽՍՀՄ
Սովետական բանակում է 1967 թվականից։
1971 թվականին ավարտել է Մոսկվայի բարձրագույն ռազմական հրամանատարական ուսումնարանը։
1971 թվականին Բելառուսի ռազմական շրջանում ղեկավարել է մոտոհրաձգային վաշտ և մոտոհրաձգային դասակ, հետագայում դարձել է Չեխոսլովակիայի տարածքում գործող Կենտրոնական զորքերի խմբի մոտոհրաձգային գումարտակի հրամանատար։
1978 թվականին ավարտել է Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիան։
1978 թվականից բանակի շտաբի օպերատիվ բաժնի ավագ սպա է։
1979 թվականից ծառայել է Մերձբայկալյան զինվորական շրջանի զորամասերում։ Այս շրջանում նա բնակվել է Մոնղոլիայի տարածքում, եղել է մոտոհրաձգային գնդի շտաբի պետ, այնուհետև մոտոհրաձգային դիվիզիայի շտաբի պետ։
1985 թվականին նույն Մերձբայկալյան զինվորական շրջանում, բայց արդեն Բուրյաթիայի ՍՍՀ-ում դարձել է մոտոհրաձգային դիվիզիայի հրամանատար։
Սպայական ծառայության ընթացքում ստացել է զինվորական երեք կոչումներ։
Զինվորական ծառայությունը Ռուսաստանի Դաշնությունում
1992 թվականին ավարտել է ՌԴ ԶՈւ Գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիան։
1992 թվականին զբաղեցրել է Լենինգրադի զինվորական շրջանի 6-րդ բանակի շտաբի պետի պաշտոնը, 1994 թվականին դարձել է նույն բանակի հրամանատարը։
1996 թվականի դեկտեմբերից Մերձբայկալյան զինվորական շրջանի զորքերի հրամանատարի առաջին տեղակալ։
1998 թվականի ապրիլից զբաղեցրել է Մերձբայկալյան զինվորական շրջանի շտաբի պետի և հրամանատարի առաջին տեղակալի պաշտոնները։
1998 թվականի դեկտեմբերի 1-ին անց է կացվել Մերձբայկալյան զինվորական շրջանի և Սիբիրի զինվորական շրջանի միավորումը, որի շտաբը գտնվում էր Չիտայում, իսկ գեներալ Վ. Ա. Բոլդիրևը նշանակվում է այս շրջանի հրամանատարի առաջին տեղակալ և շտաբի պետ։
2001 թվականի մարտի 28-ին նշանակվել է Սիբիրի զինվորական շրջանի զորքերի հրամանատար։
2002 թվականի դկետմեբերի 18-ին նշանակվել է Հյուսիսկովկասյան զինվորական շրջանի զորքերի հրամանատար
2003 թվականի դեկտեմբերի 12-ին Ռուսաստանի Դաշնության նախագահի հրամանով Բոլդիրևին շնորհվել է Բանակի գեներալի կոչում։
2004 թվականի հուլիսի 19-ին տեղափոխվել է Պովոլժիե-Ուկրաինական զինվորական շրջան։ Ռազմական շրջանում այս փոփոխության մասին կար կարծիք, որ Բոլդիրևը նախկինում երբեք չի մասնակցել ռազմական գործողությունների և չի կարող էֆեկտիվ իրականացնել Հյուսիսային Կովկասի հակաահաբեկչական գործողությունը, որում հիմնական դերը խաղում էին նրա շրջանի զինվորները։ Այս կարծիքը որոշ չափով հաստատում է այն, որ Բոլդիրևը տեղափոխվել է թիկունքային շրջան չեչենների Նազյար քաղաքի վրա հարձակումից մի քանի օր առաջ։
Յովան Դուչիչ
Յովան Դուչիչ (Јован Дучић, ), սերբ բանաստեղծ։
Վլադիմիր Բոլդիրև
Զինվորական ծառայությունը Ռուսաստանի Դաշնությունում
2008 թվականի հուլիսի 31-ից Ռուսաստանի Դաշնության ցամաքային զորքերի հրամանատարն է։
Յովան Դուչիչ
Ստեղծագործություններ
Դուչիչի պոեզիային («Բանաստեղծություններ», 1901 թ., 1908 թ., 1911 թ., «Արձակ բանաստեղծություններ», «Երկնագույն լեգենդներ», 1908 թ.) բնորոշ են անհատապաշտական տրամադրություններ։ Գրել է ճանապարհորդական ակնարկներ («Քաղաքներ և քիմեռներ», 1930 թվականին), փիլիսոփայական, բարոյախոսական, գեղագիտական թեմաներով էսսեներ («Արքա Ռադովանի գանձը», 1932)։
Վլադիմիր Բոլդիրև
Զինվորական ծառայությունը Ռուսաստանի Դաշնությունում
2009 թվականի դեկտեմբերի 14-ին Բոլդիրևի պայմանագիրը երկարաձգվում է, բայց արդեն 2010 թվականի հունվարի 1-ին ցամաքային զորքերի հրամանատարը ազատման դիմում է գրում ։
Յովան Դուչիչ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերբ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Դիվանագետներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ժնևի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:20-րդ դարի տղամարդ գրողներ Կատեգորիա:Սերբ դիվանագետներ Կատեգորիա:Սերբ լրագրողներ Կատեգորիա:Սերբ ուսուցիչներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Լիտվայի թագավորություն
Լիտվայի թագավորություն (Lietuvos Karalystė), անկախ լիտվական թագավորություն Հյուսիսային Եվրոպայում՝ Մերձբալթյան ավազանում, որը գոյություն է ունեցել 1918 թվականի հուլիսի 11-ից մինչև նույն թվականի նոյեմբերի 2-ը։
Ըստ պետական կառավարման ձևի Լիտվայի թագավորությունը եղել է սահմանադրական միապետություն։ 1918 թվականի նոյեմբերի 2-ին Լիտվան հռչակվել է խորհրդային սոցիալիստական Հանրապետություն և թագավորությունն անկում է ապրել։
Նախապատմություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում` 1915 թվականին, գերմանական զորքերը գրավում են Ռուսական կայսրության արևմտյան շրջանները՝ այդ թվում և Լիտվայի նահանգը։
1917 թվականի դեկտեմբերի 11-ին Լիտվայի ազգային խորհրդի անդամները ստորագրել են հռչակագիր, համաձայն որի Լիտվան հաստատվում էր Գերմանական կայսրության կազմում։
1918 թվականի փետրվարի 16-ին ազգային խորհուրդը հռչակում է Լիտվայի անկախության հռչակագիրը։ 1918 թվականի սեպտեմբերին Բելառուսում՝ Բրեստ-Լիտովսկում, բանակցություններ սկսվեցին Գերմանական և Ռուսական կայսրությունների միջև։ Գերմանական պատվիրակությունը երկար ժամանակ քննեց պայմանները և մշակեց սեփական ծրագիրը, որը բխում էր իր իսկ շահերից։ Դրանք էին՝ միացնել Գերմանիային Մերձբալթիկան (այդ թվում և Լիտվայի նահանգը) և մասնատել  Լեհաստանը, որպեսզի ղեկավարեն ոչ արիական ծագում ունեցող ազգերին։ Բացի դա՝ Գերմանիան ձգտում էր պահպանել Ռուսաստանից գրավված տարածքները, որպեսզի օգտագործեր Ռուսաստանի տնտեսական ռեսուրսները։ Դրանով իսկ Գերմանիան հաղթանակած էր դուրս գալիս պարտված պատերազմից։ Այս ծրագիրը սկզբնապես գաղտնի էր պահվում։ Բրեստի պայմանագրից հետո այնուամենայնիվ Գերմանիան ճանաչեց Լիտվայի անկախությունը։
Արքայի ընտրություն
Գերմանիայի կայսր Վիլհելմը հայտարարեց, որ ցանկանում է միավորել նախկինում Պրուսիային պատկանող հողերը Գերմանական կայսրության կազմում։ Լիտվան ևս որոշակի քաղաքական կախվածություն ուներ Գերմանիայից և այդ իսկ պատճառով Վիլհելմը Լիտվայում կառավարելու նպատակով Վիլնյուս է ուղարկում իր կրտսեր որդուն՝ Յոախիմին։ Նախկինում նա եղել է Սաքսոնիայի թագավորի թեկնածու։
Լիտվացիները նպատակ ունեին ստեղծել ինքնիշխան և անկախ պետություն և Յոախիմի կառավարումը հակասում էր այս ամենին։ Այդ իսկ պատճառով Լիտվայի ազգային խորհուրդը Գերմանիայի կենտրոնական կառավարությանն է ներկայացնում իր կաթոլիկ թեկնածուին։ Հունիսի 4-ին գերմանացիները մերժում են Լիտվայի ազգային խորհրդի թեկնածուին և Լիտվա են ուղարկում գերմանացի կաթոլիկ ռազմական գործիչ արքայազն Վիլհելմ Կառլ ֆոն Ուրախին։
1918 թվականի հուլիսի 11-ին Լիտվայի ազգային խորհուրդը՝ տարիբան, քվարեկում է Լիտվայի թագավորության հռչակման օգտի (13 կողմ, 5 դեմ, 2 ձեռնպահ)։ Օգոստոսի 12-ին Վիլհելմ Կառլ Ուրախը հրավիրվել է Լիտվայում գահակալելու։
Գրականություն
Կատեգորիա:Լիտվայի պատմություն Կատեգորիա:1918 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:1918 կազմալուծված պետություններ և տարածքներ
Փողոցային պարեր 2
«Փողոցային պարեր 2» (StreetDance 2), 2012 թվականի բրիտանական և գերմանական ֆիլմ։
Սյուժե
Փողոցային պարող Էշը, պարտվել է Streetdance մրցույթին և պահանջում է ռևանշ։ Նա ցանկանում է հավաքել պարի մի խումբ, որին հավասարը չի լինի։ Նա փնտրում է Եվրոպայի ամենատարբեր անկյուններում և գտնում է Եվա անունով մի աղջկա։ Եվան սալսա էր պարում։ Էշը նրա մեջ տեսնում է իր երջանկությունը, իր սեփական պարը և իր հաղթանակը։ Սակայն այս աղջկա սիրտը շահելը այդքան էլ հեշտ չէ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանական երաժշտական ֆիլմեր Կատեգորիա:Գերմանական մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական երաժշտական ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:2012 ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների դրամա ֆիլմեր
Ջրառատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (այլ կիրառումներ)
Ջրառատի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ, կարող է վերաբերել՝
Ջրարջեր (այլ կիրառումներ)
Ջրարջեր, կարող է վերաբերել՝
Յուլիա Վիսոցկայա
Յուլիա Ալեքսանդրովնա Վիսոցկայա (Юлия Александровна Высоцкая, ), թատրոնի և կինոյի ռուս դերասանուհի, հեռուստահաղորդավարուհի։ Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստ (2018) ։
Կենսագրություն
Յուլիա Վիսոցկայան ծնվել է 1973 թվականի օգոստոսի 16-ին Նովոչերկասկ քաղքում։ Սովորել է Բելառուսի արվեստների պետական ակադեմիայի դերասանական ֆակուլտետում (ավարտել է 1995 թվականին) և Լոնդոնի երաժշտական և դրամատիկական արվեստի ակադեմիայում (ավարտել է 1998 թվականին)։
2008 թվականին Լոնդունում մասնակցել է Համաշխարհային տնտեսագիտական ֆորումի շրջանակներում անցկացված ռուսական երեկոյին որպես կերակուրների մասնագետ, 2009 թվականին աշխատել է մոսկովյան «Family Floor» ռեստորանում։
2003 թվականից Յուլիա Վիսոցկայան ռուսական ՆՏՎ հեռուստաալիքով վարում է կիրակնօրյա խոհարարական «Ուտում ենք տանը» («Едим дома!»), ինչպես նաև առավոտյան «Նախաճաշ Յուլիա Վիսոցկայայի հետ» («Завтрак с Юлией Высоцкой») հաղորդումները։
2009 թվականի հոկտեմբերից «ХлебСоль» խոհարարական ամսագրի գլխավոր խմբագիրն է։ 2009 թվականին նրա հովանու ներքո սկսել է գործել խոհարարական edimdoma.ru սոցիալական կայքը և խոհարարական առաջին համացանցային հեռուստատեսությունը՝ edimdoma.tv:
Յուլիա Վիսոցկայան խոհարարական բեսթսելլերների հեղինակ է. նրա գրքերի ընդհանուր տպաքանակը գերազանցում է մեկուկես միլիոն օրինակը։
2011 թվականին Յուլիա Վիսոցկայան Մոսկվայում բացել է «Ёрник» ռեստորանը և հիմնադրել «Julia Vysotskaya» խոհարարական ստուդիան ։ Խոհարարական արվեստի գաղտնիքները սովորել ցանկացողների համար Յուլիա Վիսոցկայան հիմնադրել է սեփական ճանապարհորդական ընկերություն, որի երթուղիներն ընդգրկում են այցելություններ Արևմտյան Եվրոպայի ամենահայտնի ռեստորաններ ։
Ընտանիք
Յուլիա Վիսոցկայայի առաջին ամուսինը եղել է ռուս դերասան Անատոլի Կոտը։
1998 թվականին Յուլիա Վիսոցկայան ամուսնացել է կինոռեժիսոր Անդրեյ Միխալկով-Կոնչալովսկու հետ։ Նրանք ունեն երկու երեխա՝ Մարիան (ծնվել է 1999 թվականին) և Պյոտրը (ծնվել է 2003 թվականին)։ 2013 թվականի հոկտեմբերին Մարիան ենթարկվել է ավտովթարի և երկար ժամանակ եղել է կոմայի մեջ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարուհիներ Կատեգորիա:Ռուս խոհարարներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր արտիստներ Կատեգորիա:«Ոսկե արծիվ» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Նիկա» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՏԷՖԻ մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Ռուս կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ռուս հաղորդավարներ
Ռիֆաթ Մևլան զադե
Ռիֆաթ Մեվլան զադե, թուրք լրագրող, ծագումով քուրդ։ Մասնակցել է «Միություն և աոաջադիմություն» երիտթուրքական կուսակցության գաղտնի ժողովներին և քաջատեղյակ էր կուսակցության գործունեությանը։ Գրել է «Թուրքական հեղափոխության ներքին ծալքերը» աշխատությունը (1929, արաբատառ թուրք., անավարտ)։ Գրքի 1-ին մասում խոսում է Թուրքիայի՝ առաջին համաշխարհային պատերազմի մեջ մտնելու և պատերազմի ընթացքում տեղի ունեցած իրադարձությունների, 2-րդ մասում՝ քեմալական շարժման ծագման և ընթացքի մասին։ Գրքի 3-րդ և 4-րդ մասերը (Օսմանյան կայսրության կազմալուծումը և մինչև Լոզանի կոնֆերանսը տեղի ունեցած իրադարձությունները) չի հաջողվել հրատարակել։ Ռիֆաթի անձնական հուշերի և փաստական հարուստ նյութերի հիման վրա նկարագրում է 1909 թվականի Սղանայի հայերի կոտորածը, առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ հայերի տեղահանությունը և ջարդերը, նշում հայերի բոնի մահմեդականացման փաստեր։ Ռիֆաթը շեշտում է. որ հայերի ցեղասպանությունն իրականացնելու համար «Միություն և առաջադիմություն» կուսակցության ստեղծած «Թեշքիլաթը մահսուսե»-ի («Հատուկ կազմակերպություն») «կատարած հանցագործություններն ու բռնությունները, արատավորելով թուրք ժողովրդին աշխարհի հասարակության առջև, արյունալի և բարբարոսական էջեր արձանագրեցին նրա պատմության մեջ»
Կատեգորիա:Թուրք լրագրողներ Կատեգորիա:1872 ծնունդներ Կատեգորիա:1950 մահեր
Երկրի օղակները
Երկրի օղակները, գիտականորեն ենթադրվող աստղագիտական օբյեկտ, իրենից նեկայացնում է երկրի շուրջը ձևավորված փոշուց կամ այլ մասնիկներից կազմված հարթ կոնցենտրացիոն կազմավորում։ Երկրի օղակների մասին հիպոթեզները առաջադրվել են բազմաթիվ հեղինակների կողմից, ինչպես ներկայում, այնպես էլ անցյալում։ Մասնավորապես Ջոն Օ՛Կիֆի, Փիթեր Ֆոսեթի և Մարկ Բասլոյի հիպոթեզները միավորում են գլոբալ կլիմայական փոփոխությունները, որոնք առկա են Երկրի երկրաբանական ժամանակագրության մեջ։ Ներկայումս կամ որևէ մեկ այլ ժամանակաշրջանում Երկրի օղակների մասին համընդհանուր ճանաչում վայելող գիտական ապացույցներ չկան։
Ներկայումս մոլորակային օղակներ հայտնաբերվել են Սատուրնի, Յուպիտերի, Ուրանի, Նեպտունի շուրջը։ Հնարավոր է Սատուրնի և Պլուտոնի արբանյակի՝ Ռեի շուրջը նույնպես կա այդպիսի օղակ։ Երկրային խմբի մոլորակների շուրջը չեն հայտնաբերվել այդպիսի օղակներ։
Երկրի օղակների համակարգի առկայության կամ ձևավորման մասին սցենարներ հանդիպում են գիտաֆանտաստիկ գրականության մեջ, ֆիլմերում կամ արվեստի այլ ստեղծագործություններում։
Հիպոթեզներ ոչ ստաբիլ օղակների մասին
Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիայից մոլորակների օղակային համակարգերի մասնագետ Լինդա Սպիլկերի խոսքերով` Երկրի շուրջ օղակների հիպոթետիկ համակարգը անկայուն է եղել և կարճ ժամանակահատվածում (աստղագիտական մասշտաբներով) կարող էր առ ոչինչ լինել։ Հիմնական ֆակտորները, որոնք որոշում են օղակի անկայուն լինելը, հանդիսանում են Լուսինի և Արեգակի մակընթացության և տեղատվության ազդեցությունները, որոնք խախտում են օղակը, ինչպես նաև արեգակնային քամին, որը շուջերկրյա տարածքից քշում-տանում է օղակի բաղկացուսիչ մանր մասերը ։
Անցյալում եղած օղակների գիտական ենթադրություններ
Ըստ Փիթեր Ֆոսեթթի (Նյու-Մեքսիկոյի համալսարան) և Մարկ Բոսլոուի (Սանդիա ազգային լաբորատորիաներ, ԱՄՆ էներգետիկայի նախարարաություն), օղակների համակարգի ձևավորումը, որը կազմված է այնպիսի նյութերից, որոնք առաջացել են Երկրի հետ երկու կամ ավելի երկնաքարերի կամ աստերոիդների բախումից, կարող է գլոբալ սառեցման (Земля-снежок) պատճառ դառնալ ։
Մեր օրերում օղակների առկայության մասին գիտական ենթադրություններ
Համաձայն 1988 թվականին «Նաուկա ի Ժիզն» պարբերականում տպագրված նյութի` Խորհրդային գիտնականները հայտնաբերել են, որ Երկիրը ունի օղակներ։ Այդ հետևությանը հանգել են շնորհիվ 1980-ական թվականներին «Էլեկտրոն-1», «Էլեկտրոն-3» և «ԳԵՈՍ-2» արբանյակների տվյալների մշակման հիման վրա, ըստ որի Երկիրն ունի օղակներ, որոնք կազմված են մանր փոշեհատիկներից և գտնվում են Երկրի մակերևույթից 400-ից մինչև 235 000 կմ հեռավորության վրա։ Ընդ որում օղակների խտությունը փոքրանում է Երկրից հեռավորության մեծանալուն զուգընթաց։ Այդ օղակները տարբեր թեքություն ունեն հասարակածի նկատմամբ և փոշու մանրագույն մասնիկների շնորհիվ անտեսանելի են Երկրից։ Եզրակացություն է արվել նաև Լուսնի շուրջ նմանատիպ օղակնեի առակայության մասին (Լունա-10 կայանից ստացված տեղեկությունների հիման վրա) ։
Ռեակտիվ շարժման լաբորատորիայի գիտնականները օգտագործելով Գոլդսթոուն աստղադիտարանի մոլորակային ռադարը, հայտնաբերեցին, որ Երկրի մակերևույթից 600 կմ բարձրության վրա կա մանր մասնիկների հոսք (6.4 մասնիկ կմ2 մեկ օրում, 1.8 մմ չափսերով)։ Նաև այդ մասնիկների 40%-ը կենտրոնացված է մեկ կամ երկու ուղեծրի վրա։ Այդ երևույթի բացատրություններից մեկն այն է, որ Երկիրը ունի փոշե օղակներ 35.1° թեքությամբ ։
Արհեստական օղակների ստեղծման նախագիծ
Նիկոլա Տեսլայի նախագծերից մեկն ներառում էր կառուցել Երկրի հորիզոնի շուրջը պինդ մի օղակ` օգտագործելով հսկայական հենարաններ։ Այնուհետև կառուցումը ավարտելուց հետո օղակի այդ հենարանները պետք է հանվեին և օղակը կախված կմնար տարածության մեջ, պտտվելով Երկրի միևնույն արագությամբ։ Տեսլայի կարծիքով, եթե հնարավոր լիներ այդ օղակը կանգնեցնել, ապա այն կարելի էր կիրառել շատ մեծ արագությամբ ճանապարհորդելու համար ։ Այդպիսի նախագծեր առաջարկվում են նաև մեր օրերում (օրինակ, հսկայական ածխային խողովակներ), բայց ավելի ժամանակակից տեխնոլոգիաների օգտագործումով ։
Երկրի շուրջ արհեստական օղակների ստեղծումը հնարավոր է օգտագործել` որպես կլիմայի փոփոխության միջոց։ Համաձայն ամերիկյան «Ստար Տեխնոլոջի և Հետազոտություն» ընկերության` Երկրի հասարակածային ուղեծրի շուրջ քարե օղակների ստեղծումը թույլ կտար փոքրացնել արևային ճառագայթների հոսքը Երկրի հասարակածային շրջաններում և կկոմպենսացներ գլոբալ տաքացման ազդեցությունը ։ Նախագիծը գնահատվել է 6 տրիլիոնից մինչև 200 տրիլիոն դոլլար, քարային օղակ ստեղծելու դեպքում և 500 միլիարդ դոլլար Երկրի արհեստական արբանյակներով միջոցով օղակ ստեղծելու դեպքում ։
Միևնույն ժամանակ նշվում է, որ ցանկացած գլոբալ ազդեցության փորձեր վտանգավոր են կլիմայի համար, քանի որ բացակայում է կլիմայի փոփոխությունների մասին բավարար իմացություն, մասնավորապես նրանց կայունության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկրագունդ Կատեգորիա:Մոլորակների օղակներ Կատեգորիա:Գիտական տեսություններ
Բոցավառվող ընձուղտը (կտավ)
Նախապատմություն
Կտավը ստեղծվել է 1936-1937 թվականներին՝ մինչ նկարչի՝ ԱՄՆ տարագրվելը։ Չնայած Դալին իրեն ապաքաղաքական էր համարում, սակայն այս կտավը նկարչի բացահայտ պայքարն է իր երկրի վարած քաղաքականության դեմ։ Կտավում արտահայտված է անխուսափելի պատերազմի նախազգացումը։
Նկարի մասին
Նկարում պատկերված է մթնշաղ՝ մուգ կապույտ երկնքով և հորիզոնի՝ Սալվադոր Դալիի արվեստին ոչ բնորոշ ցածր գծով ։ Առջևի պլանում տեսնում ենք երկու կնոջ կերպարանք, որոնցից մեկի վրա բացված արկղիկներ են։ Կանանց կերպարանքները հստակ չեն, կարծես հալվում են. սա հիշեցնում է հեղինակի վաղ շրջանի գործերը։ Կերպարները հենված են ինքնատիպ հենակների և հենաձողերի, որոնք խորհրդանշում են ենթագիտակցությունը։
Կտավի գլխավոր կերպարը՝ բոցավառվող ընձուղտը, գտնվում է նկարի հետին պլանում։ Դալին նրա պատկերն անվանել է «տղամարդկային տիեզերական աշխարհակործան հրեշ»։ Ընձուղտը պատերազմի նախազգացման խորհրդանիշն է։
Ջրհեղեղ (այլ կիրառումներ)
Ջրհեղեղ, կարող է վերաբերել՝
Ջրհոր (այլ կիրառումներ)
Ջրհոր, կարող է վերաբերել՝
Ջրվեժ (այլ կիրառումներ)
Ջրվեժ, կարող է վերաբերել՝
Լենա (կոմունա)
Լենա (Lenax), համայնք Ֆրանսիայում՝ Օվերն մարզի Ալյեի գավառի Վիշիի շրջանում։ Մտնում է Լը Դոնժոն կանտոնի կազմի մեջ։
Համայնքի INSEE կոդ՝ 03142։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 243 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 140 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 95-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 45-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 67,9 %, 1999 թվականին եղել է՝ 65,6 %)։ 95 աշխատունակ բնակիչներից 90-ը աշխատում էին (56 տղամարդ և 34 կին), անաշխատանք էին 5-ը (2 տղամարդ և 3 կին)։ 45 անգործունակ մարդկանցից 6-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 26-ը թոշակառու, 13-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գարգուերա դե լա Վերա
Գարգուերա դե լա Վերա (Gargüera de la Vera), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Էստրեմադուրա ինքնավար համայնքի Կասերես պրովինցիայի կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա Վեռա շրջանի կազմում։ Տարածքը՝ 52 կմ²։ Բնակչությունը՝ 127 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Հեռավորությունը վարչական կենտրոնից՝ 103 կմ։
Արտաքին հղումներ
Պաշտոնական կայք
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կասերես պրովինցիայի բնակավայրեր
Բո Դերեկ
Բո Դերեկ (անգլ.` Bo Derek, իրական անունը` Մերի Քեթլին Քոլինզ, ), ամերիկյան դերասանուհի և ֆոտոմոդել։
Կենսագրություն
Բո Դերեկը ծնվել է Կալիֆոռնիայի Լոնգ Բիչ քաղաքում։ Նրա հայրը զբաղվում էր մակույկների առևտրով, իսկ մայրը դիմահարդար էր։ Ծնողները ամուսնալուծվել էին և մայրն ամուսնացել էր կասկադյոր Բոբբի Բասի հետ։ Բո Դերեկը ընտանիքի չորս երեխաներից մեկն էր։ Եղբայրը` Կոլին Բասը, «Camel» ռոք-խմբի անդամներից էր, որը գոյություն է ունեցել 1973-1986 թվականներին։
Սկսած 1980 թվականից, Բո Դերեկը բազմիցս լուսանկարվել է Playboy ամսագրի համար։ Լուսանկարների հեղինակը նրա ամուսինն էր` դերասան և ռեժիսոր Ջոն Դերեկը, ում հետ նա ծանոթացել էր դեռևս սովորելու տարիներին։
Բո Դերեկը մի քանի անգամ ստացել է «Ոսկե ազնվամորի» հակամրցանակը` կանացի վատագույն դերի համար։ 2006 թվականին «Միս Տիեզերք» գեղեցկության մրցույթի ժյուրիի կազմում էր։ Ֆինանսապես աջակցել է Ջորջ Բուշ-ավագի և Ջորջ Բուշ-կրտսերի նախընտրական քարոզարշավներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:«Ոսկե ազնվամորի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆոտոմոդելներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մոդելներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի դերասանուհիներ
Ազգային-մշակութային եղեռն
Ազգային-մշակութային եղեռն, որևէ ժողովրդի կամ ազգային խմբի մշակույթը ոչնչացնելու նպատակով իրականացվող միջոցառումներ և գործողություններ։
Ըստ իրավագետ Ռ. Լեմկինի՝ ցեղասպանությունը ոչ միայն ազգային կամ կրոնական խմբի վերացումն է նրա ֆիզիկական բնաջնջման միջոցով, այլև նրա ազգային-հոգևոր մշակույթի ոչնչացման միջոցով։ Սակայն ազգային մշակութային ցեղասպանություն հասկացությունը չի մտել Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխելու և դրա համար պատժի մասին ՄԱԿ-ի 1948 թվականի կոնվենցիայի բնագրի մեջ։ Ի. Չառնին գտնում է, որ մայրենի լեզվով խոսելն արգելելը ևս պետք է որակել որպես ցեղասպանություն (լինգվիցիդ)։ Հասարակագետ Ս. Թոտտենը ԱՄՆ), խոսելով Արևմտյան Հայաստանում և Օսմանյան կայսրության հայաբնակ վայրերում հայերի ցեղասպանության մասին, նշում է նաև ցայսօր շարունակվող բարբարոսական վերաբերմունքը հայ մշակույթի հուշարձանների նկատմամբ։ Անժխտելի փաստերը վկայում են, որ հայ բնակչության զանգվածային կոտորածների ու տեղահանության տարիներին երիտթուրքական կառավարությունը ձգտել է ոչնչացնել նաև հայկական քաղաքակրթության նյութական վկայությունները։ Ջարդարարները ղեկավարվել են Թալեաթի Հալեպի տեղահանության գործերով կոմիտեին ուղղած հրահանգով, «...ամեն կերպ ջանալ ոչնչացնել բուն «Հայաստան» անվանումը Թուրքիայում» ։
Ոչնչացված ձեռագիր մատյանների մեջ եղել են Աստվածաշունչներ, սաղմոսներ, մաշտոցներ, ճաշոցներ, ժամագրքեր, պատարագամատույցներ, շարակնոցներ, հայսմավուրքներ, ճառընտիրներ, քարոզագրքեր, տոնացույցներ, օրացույցներ, կանոնագրքեր, վարքեր, հայ, հույն, ասորի, հրեա, հռոմեացի հեղինակների (Փավստոս Բուզանդ, Կորյուն, Եղիշե, Մովսես Խորենացի, Դավիթ Անհաղթ, Մովսես Կաղանկատվացի, Հովհաննես Դրասխանակերտցի, Թովմա Արծրունի, Գրիգոր Նարեկացի, Գրիգոր Մագիստրոս, Ներսես Շնորհալի, Ներսես Լամբրոնացի, Վարդան Այգեկցի, Գրիգոր Տաթևացի, Առաքել Սյունեցի, Թովմա Մեծոփեցի, Հակոբ Թոխաթցի, Ստեփանոս Լեհացի, Բարսեղ Կեսարացի, Գրիգոր Նազիանզացի, Հովհան Ոսկեբերան, Պրոկղ (Պրոկղես), Միքայել Ասորի, Նանա Ասորի, Կյուրեղ Երուսաղեմացի, Դիոնիսիոս Արեոպագացի, Եվագրոս, Հերոնիմոս, Կոռնելիոս Լատինացի, Թովմա Աքվինացի և այլք) հեղինակած պատմական, փիլիսոփայական, բնագիտական բնույթի գործերը, հայկական մանրանկարչության գլուխգործոցներ։ 1894-1896 թթ. և 1915-1923 թթ. հայկական ձեռագրերի ոչնչացումը խոշոր հարված էր ոչ միայն հայկական, այլև համաշխարհային մշակույթին ու գիտությանը և անդառնալի կորուստ մարդկության համար։
Այդպիսով, հայ ժողովրդի հսկայական զանգվածներին կոտորելուց զատ, ոչնչացվեցին նաև հազարամյակների ընթացքում ստեղծված մշակութային արժեքներն ու հուշարձանները։ Հայ գաղթականների անձնազոհության, մտավորականության ջանքերի շնորհիվ, այնուամենայնիվ, արևմտյան Հայաստանի տարածքում գտնվող ձեռագրերի մի մասը փրկվել է։ Ոչնչացումից փրկված, ինչպես նաև հայկական այլ ձեռագրեր պահվում են Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում, էջմիածնի և Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսարաններում, Երուսաղեմի և Կոստանդնուպոլսի հայոց պատրիարքարաններում, Վենետիկի և Վիեննայի Մխիթարյանների մատենադարաններում, աշխարհի խոշորագույն գրադարաններում և թանգարաններում։
Հայ ժողովրդի Ազգային-մշակութային եղեռնը շարունակվում է նաև ժամանակակից Թուրքիայում։ Յուրացվում են հայերի հոգևոր և մշակութային արժեքները, ծրագրված ոչնչացվում ճարտարապետական հուշարձանները, խտրականության է ենթարկվում Կոստանդնուպոլսի հայկական համայնքի դպրոցական կրթական համակարգը (արգելված է Հայաստանի պատմության, աշխարհագրության, հայ գրականության դասավանդումը)։ Հայոց պատմության և մշակույթի վրա թուրքերի հարձակումը հետապնդում է երկու նպատակ, ցույց տալ, որ Արևմտյան Հայաստանը չի եղել հայերի հայրենիքի մի մասը, և չի եղել հայերի ցեղասպանություն։ ժամանակակից թուրքական պատմագիտությունը կեղծում է Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմությունը փորձելով «ապացուցել» հայերի եկվոր, հայկական լեռնաշխարհում ոչ բնիկ լինելը, հայ պետական, եկեղեցական և մշակութային գործիչների, այդ թվում՝ Տիգրան Բ Մեծի, Գրիգոր Լուսավորչի, Մեսրոպ Մաշտոցի, Կոմիտասի թուրք ազգին պատկանելը, աշխատում է «հիմնավորել» դրույթներ այն մասին, որ Հայաստանը, այսպես կոչված, արևելյան Անատոլիայում գտնվող մի տարածքի լոկ աշխարհագրական անունն է, որ հայկական մշակութային հուշարձանները ճիշտ չէ հայկական անվանել, որովհետև դրանք, իբր, ստեղծել են թուրքերը։
Միաժամանակ պրոպագանդվում է, որ հայ ճարտարապետների կառուցած քրիստոնեական և իսլամական տաճարներն ու այլ շինությունները «հատուկ են միայն թուրքական հանճարին», հայ երգարվեստի և կիրառական արվեստի բազմաթիվ նմուշներ վերագրվում են թուրքերին։ Տարիներ շարունակ Հայաստան անունը հետևողականորեն ջնջվում է թուրքական քարտեզներից (1970-ական թվականներից նույն կերպ էին վարվում նաև նախկին ԽՍՀՄ-ում հրատարակվող Թուրքիայի շատ քարտեզներում), տեղեկատուներից և ուղեցույցներից, անգամ թարգմանություններից։ Իսկ երբ, այնուամենայնիվ, այդ անունը հայտնվում է տպագիր որևէ հրատարակությունում, բռնագրավվում է ամբողջ տպաքանակը, հեղինակներն ու հրատարակիչները ենթարկվում են պատասխանատվության։ Թուրքական իշխանությունները բողոքում են արտասահմանյան այն ընկերությունների, հեղինակների կամ հրատարակիչների դեմ, որոնք ժամանակակից Թուրքիայի տարածքում իրավացիորեն նշում են կամ հիշատակում հայկական պետությունների, քաղաքների ու մայրաքաղաքների մասին, խոչընդոտներ են հարուցում Արևմտյան Հայաստանում և Թուրքիայի այլ շրջաններում հայկական մշակույթն ուսումնասիրողներին կամ արգելում ուսումնասիրություն կատարել։ 1920-ական թթ. վերջից Թուրքիայում սկսվել է Արևմտյան Հայաստանի տեղանունները փոխելու ընթացքը, այդ նպատակով ստեղծվել է հատուկ վարչություն։ Ըստ Զորյան հաստատության (ԱՄՆ) տվյալների, Արևմտյան Հայաստանի տեղանունների ավելի քան 90%-ը թրքացվել է («Զարթոնք», 15 սեպտեմբեր, 1983)։
ժամանակակից Թուրքիայում շարունակվում է հայկական ճարտարապետական հուշարձանների ոչնչացումը։ 1914 թվականին արևմտյան Հայաստանում և Օսմանյան կայսրությունում հայկական եկեղեցական հաստատությունների ընդհանուր թիվը 2549 էր։ Ըստ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 1974 թվականի տվյալների, 1923 թվականից հետո մնացած 913 կառույցներից 464-ը ամբողջովին անհետացել են, 252-ը ավերակ են, 197-ը ամբողջովին նորոգման կարիք ունեն։ Հայկական ճարտարապետական հուշարձանների ծրագրված ոչնչացման հետևանքով երկրի երեսից ջնջվել են (քանդվել, թողնվել ջրի տակ, ոչնչացվել հրետանային զինավարժությունից) վաղ քրիստոնեական հայկական մարտյան այնպիսի հայտնի հուշարձաններ, ինչպիսիք են Ագարակի Ատեփանոս Նախավկա (12-րդ դ.), Ալամանի Սուրբ Անանիա (637) եկեղեցիները, Բագավանի Սուրբ Հովհաննեսի տաճարը (631-639), համաշխարհային նշանակություն ունեցող Սուրբ Թեոդորոս եկեղեցին (Բագարան, 624-631), որի կոմպոզիցիան դուրս է եկել Հայաստանի սահմաններից և 12-րդ դդ. տարածվել Եվրոպայում (գիտական գրականության մեջ կա «Բագարանի տիպի հուշարձաններ» հասկացությունը), Շիրակավանի Ա. Փրկիչ եկեղեցին (890-914), համալիրային գլուխգործոց Խծկոնքի վանքի (9-11-րդ դդ.) հինգ եկեղեցիներից չորսը (Ս. Աստվածածին, Սուրբ Ստեփանոս, Սուրբ Լուսավորիչ, Սուրբ Կարապետ), գեղարվեստական մեծ արժեք ներկայացնող զարդանկարներով (աստվածաշնչյան թեմաներով) Հակոբավանքը (Վանի վիլայեթում), միջնադարյան Հայաստանի լուսավոր, և հոգևոր խոշոր կենտրոն Նարեկավանքը (10-րդ դ.), Մուշի Սուրբ Կարապետ վանքը (7-17-րդ դդ.), Թունջելի վիլայեթում՝ Սուրբ Աստվածածին (10-րդ դ.) և Սուրբ Հովհաննես-Կարապետ եկեղեցիները և այլն։ Ցպնիի (այժմ՝ գ. Զիբինի, Կարսի վիլայեթում) եկեղեցին (7-րդ դ.) վերածվել է մզկիթի, իսկ տասնյակ եկեղեցիներ՝ փարախների և գոմերի։ Անի մայրաքաղաքում շինությունների ստորին քարերը հանվել են և օգտագործվել շրջակա գյուղերի տների կառուցման համար, դրա հետևանքով 1957 թվականին փլվել Է Փրկչի եկեղեցու (1036) կեսը, 1966 թվականին ամբողջովին քանդվել է 11-րդ դ. եզակի կառույց Հովվի եկեղեցին, իսկ Անիի մյուս շինությունները, այդ թվում՝ հայկական ճարտարապետության գլուխգործոցներից մեկը՝ Մայր տաճարը (1001), ամբողջովին քանդվելու վտանգի տակ են։
Հայերի Ազգային-մշակութային եղեռնը տեղի է ունենում նաև 1918 թվականին ստեղծված Ադրբեջանում, որի տարածքի զգալի մասը կազմված Է Մեծ Հայքի Արցախ, Ուտիք և Փայտակարան, մասամբ՝ Սյունիք, Վասպուրական և Այրարատ նահանգների տարածքից։ Ավելի քան յոթանասուն տարի Ադրբեջանի կառավարությունը (նախկին ԽԱՀՄ կառավարության թողտվությամբ) վարել է հայահալած քաղաքականություն, որի հետևանքով խորհրդային իշխանության տարիներին Ադրբեջանում փակվել են հայկական բազմաթիվ դպրոցներ, Բաքվի հայկական թատրոնը և այլն։ Նախիջևանի Հանրապետությունում հայկական մշակույթի կոթողները՝ բազմաթիվ եկեղեցիներ, խաչքարեր, գերեզմանաքարեր (Ագուլիսում, Ջուղայում, Նախիջևանում, Օրդուբադում, Հանդամեջում, Տրունյաց ձորում և այլուր) ոչնչացվել ու ոչնչացվում են որոշակի ծրագրով և նպատակով։ Ադրբեջանում (ինչպես և Թուրքիայում) հայ մշակույթի ոչնչացումը կատարվում է երկու ձևով, հուշարձանների ոչնչացմամբ և հայ մշակութային գործիչների ու արժեքների յուրացմամբ։ Ադրբեջանցի «մասնագետները» հայ որոշ գիտնականների, մշակույթի գործիչների համարում են աղվանացի գործիչներ, հայկական եկեղեցիներն ու միայն հայ մշակույթին հատուկ խաչքարերը՝ աղվան, մշակույթի նմուշներ, իսկ ադրբեջանցիներին՝ աղվանների հետնորդներ, հետևաբար, ըստ նրանց, այդ ամենը ադրբ. են։ Բացի դրանից, Ադրբեջանում հրատարակվում են հակագիտական քարտեզներ, որտեղ Ադրբեջանի «տարածք» են համարվում Հայաստանի Հանրապետության արևելյան և հարավարևելյան տարածքները։
Հայկական մշակույթի պահպանության խնդիրն ունի կարևոր նշանակություն համաշխարհային մշակույթի համար։ 1987 թվականի հունիսի 18-ի Եվրոպական խորհրդարանի բանաձևի 6-րդ կետում ասված է, որ թուրքական կառավարությունը ուշադրություն պետք է դարձնի հայ ժողովրդի յուրօրինակությանը, Թուրքիայում ապրող հայերի լեզվին, կրոնին, մշակույթին, կրթական համակարգին։ Միաժամանակ եվրոխորհրդարանը պահանջում է պատշաճ վերաբերմունք այժմյան Թուրքիայի տարածքում գտնվող հայկական հուշարձանների նկատմամբ։ ԽՍՀՄ, Թուրքիայի և [Իրանի (այստեղ, ի տարբերություն Թուրքիայի և Ադրբեջանի, կարևոր ուշադրություն է դարձվում հայկական մշակույթի հուշարձաններին) տարածքում հայկական մշակույթի հուշարձանների պահպանության խնդիրներին էր նվիրված 1990 թվականի ապրիլին Ստրասբուրգում (Ֆրանսիա) տեղի ունեցած «Հայ ճարտապապետական ժառանգության պաշտպանությունը» թեմայով միջազգային գիտաժողովը։ Ընդունվեցին բանաձևեր (միաժամանակ դիմելով ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին, ԽՍՀՄ և Թուրքիայի կառավարություններին) «Հայկական հուշարձանների փրկության մասին», «Անիի հուշարձանների մասին» և 1988 թվականի երկրաշարժից ավերված հուշարձանների մասին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Մարդու իրավունքներ Կատեգորիա:Ցեղասպանություն Կատեգորիա:Սպիտակ եղեռն Կատեգորիա:Լեզվային քաղաքականություն
Ռիչարդ Ադամս
Ռիչարդ Ադամս (Richard George Adams, ), բրիտանացի գրող, ով համաշխարհային հռչակ է ձեռք բերել իր «Բլուրների բնակիչները» և «Շարդիկ» ֆենտեզիի ժանրին պատկանող վեպերով։
Կենսագրություն
1940-1946 թվականներին ծառայել է բրիտանական բանակում, որի կազմում մասնակցել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին: 1948 թվականին ընդունվել է Օքսֆորդի համալսարան, որտեղ ուսումնասիրել է նորագույն պատմություն և գրականություն։ 1948-1974 թվականներին աշխատել է Մեծ Բրիտանիայի Բնապահպանության նախարարությունում։ Իր «Բլուրների բնակիչները» և «Շարդիկ» վեպերի հրատարակությունից հետո Ադամսը թողնում է աշխատանքը նախարարությունում և իրեն ամբողջապես նվիրում գրականությանը և տեղափոխվում Մեն կղզի։
1972 թվականին «Բլուրների բնակիչները» վեպի համար, Ադամսը ստացել է «Կարնեգի» շքանշան։ Այժմ իր կնոջ՝ Էլիզաբեթի հետ, բնակվում է Իռլանդիայի Ուայտչյորչ գյուղում։
Ֆիլմագրություն
1978 թվականին, Բլուրների բնակիչները վեպի հիման վրա, ռեժիսոր Մարտին Ռոզենը նկարահանեց անիմացիոն ֆիլմ «Վտանգավոր ճանապարհորդություն» վերնագրով :
Արտաքին հղումներ
Գրադարան
Կատեգորիա:Անգլիացի գրողներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Անգլիացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Գիտաֆանտաստիկ գրողներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի անգլիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Բրիտանացի գրողներ Կատեգորիա:Բրիտանացի մանկագիրներ
Զուրավա (այլ կիրառումներ)
Զուրավա անվանումը կարող է ունենալ հետևյալ կիրառումները․
Վաց
Վաց (Waitzen, Vacov, ווייצען), քաղաք Հունգարիայի Պեշտ մարզում։ Ունի մոտ 35000 բնակչություն։ Հին անունը եղել է Վացզ։
Ժամանակակից Վաց
Վացն առևտրային կենտրոն է, ինչպես նաև Բուդապեշտի բնակիչների համար հայտնի ամառային հանգստավայր։ Եկեղեցին կառուցվել է 1761-1777 թվականներին և նախագծվել է Հռոմի Սուրբ Պետրոսի տաճարի օրինակով։ Եպիսկոպոսական պալատը թանգարան է կառուցում հռոմեական եւ միջնադարյան գտածոների համար։ Քաղաքը նաև հայտնի է 18-րդ դարի հաղթական կամարով և բարոկկո ոճով կառուցված իր գեղեցիկ կենտրոնով։
Պատմություն
Բնակեցումը Վացում սկսվել է դեռեւս Հռոմեական կայսրության հիմնադրումից առաջ։ Վացի Հռոմի կաթոլիկ թեմի եպիսկոպոսները ազդեցիկ էին Հունգարիայի թագավորությունում, նրանցից շատերը ծառայում էին որպես կանցլերներ կամ ավելին, դառնում էին արքեպիսկոպոսներ։
1241 թվականի մարտի 17-ին մոնղոլների հարձակման հետևանքով ամբողջ բնակչությունը կոտորվեց, Վացը դադարեց գոյություն ունենալ և մոնղոլներն այնտեղ ճամբար դրեցին  ։ Մոնղոլների հեռանալուց հետո Վացը վերակառուցվել և բնակեցվել է գերմանացի գաղութատերերի կողմից ։
1541 թվականին տարածքը նվաճվել է Օսմանյան կայսրության կողմից։ Հաբսբուրգյան միապետության Օսմանյան կայսրության դեմ պատերազմների ժամանակ ավստրիացիները  1597 և 1684 թվականներին հաղթանակներ են տարել օսմանների դեմ։ 1848-1849 թթ. հունգարական հեղափոխության և անկախության համար պատերազմի ընթացքում հոնվեդսեգները մեծ ճակատամարտից հետո ոչնչացրին քաղաքում տեղակայված ավստրիական ուժերը (ապրիլի 10, 1849թ․), իսկ երկրորդ ճակատամարտն ավարտվեց ռուսների հաղթանակով (հուլիսի 17)։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում՝ 1944 թվականի դեկտեմբերի 8-ին, Վացը գրավվել է Բանվորա-գյուղացիական Կարմիր բանակի կողմից։
Կրոնական դավանանք
Ըստ 1910 թվականի մարդահամարի՝ քաղաքի կրոնական կազմն ունի հետևյալ տեսքը՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքներ
Հունդերտվասերի տուն
Հունդերտվասերի տուն (Hundertwasserhaus), բնակելի տուն Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում։ Գտնվում է Kegelgasse 36-38, A-1030 Wien, угол с Löwengasse 41-43 հասցեում։
Տունն ունի 52 բնակարան, 4 գրասենյակ, 16 մասնավոր ու 3 ընդհանուր շքապատշգամբներ, ինչպես նաև ընդհանուր առմամբ 250 ծառ ու թուփ։ Այն դարձել է Վիեննայի մշակութային ժառանգության մի մասը ։
Պատմություն
Տունը կառուցվել է ավստրիացի նկարիչ ու ճարտարապետ Ֆրիդենսրայխ Հունդերտվասերի նախագծով 1983-1986 թվականներին ճարտարապետ Յոզեֆա Կրավինայի հետ համատեղ։ 2010 թվականից կիրառվում է Հունդերտվասեր-Կրավինայի տուն անվանումը ։
Հունդերտվաուսերն ու ճարտարապետությունը
Ֆրիդենսրայխ Հունդերտվաստերը սկսել է որպես նկարիչ։ 1950-ական թվականների սկզբից նա ավելի շատ կենտրոնանում է ճարտարապետության ուղղությամբ։ 1972 թվականին նա «Wünsch dir was» հեռուստաշոուի շրջանակներում կատարում է իր ճարտարապետական առաջին նախագծերը, որպեսզի ցույց տա անտառներով տանիքների, «ծառերի վարձակալների», ամեն վարձակալի «աջից պատուհանների» գաղափարները և զարդարի իր պատուհանի ճակատամասը։ Այս մոդելներում Հունդերվասերը մշակում է ճարտարապետական նոր ձևեր «աչքի դիտանցքի համար տունը» և «բարձրահարկ մարգագետնային տունը» ։
Ակադեմիաներում ու ճարտարապետական միություններում կատարած իր դասախոսություններում Հունդերտվասերն արտահայտում է մարդուն ու բնությանը հասկանալու իր գաղափարները։ Այս նպատակով նա հրավիրել է նկարիչ Յոզեֆ Կրավինային` օգնելու ի կատար ածել իր մտահղացումները։ 1979 թվականին Կրավինան Հունդերտվասերին է ներկայացրել իր նկարները և պենոպլաստրիրոլից մոդելը ։
Ճարտարապետություն
Կառույցն առանձնանում է ալիքային հարկայնությամբ, տանիքը ծածկված է հողով, որի վրա աճում են թփեր ու խոտ։ Որոշ սենյակների ներսում տնկված են ծառեր։ Հունդերտվասերի տանը միավորված են արվեստն ու գեղեցկությունը. այնտեղ բացակայում են ուղիղ գծերը, օգտագործված են հարուստ գույներ, առկա է մեծ քանակությամբ կանաչ ու բազմաշերտություն։ Ճակատային գույնզգույն հատվածին լրացնում են տարբեր մեծության ու ձևերի պատուհանները, խճանկարը, ջնարակված ծաղկային սալիկներով ձևավորված զարդապատկերները։ Նկարիչն այս նախագիծը համարում էր իր արվեստի գագաթնակետերից մեկը և նույնիսկ նրան նվիրել է գովք-բանաստեղծություն։ Հունդերտվասերը, ում անունով կոչվել է տունը, ծրագրի դիմաց հոնորար չի վերցրել` հայտարարելով, որ երջանիկ է, որ այդ տեղում ինչ-որ այլանդակ բան չի կառուցվել։
Համանման նախագծեր
1988 թվականից հետո Հունդերտվասերի դիզայնով ձևավորվել են Շպիտելաու ջերմակայանի ճակատամասն ու ծխատար խողովակը Վիեննայում, որտեղ այրվում են տեսակավորված կենցաղային թափոնները։ Դա ժամանակակից տեխնոլոգիաների, բնապահպանության ու արվեստի ներդաշնակ համադրման հաջող օրինակ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1983 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Վիեննայի շենքեր և կառույցներ
Լետելոն
Լետելոն (Lételon), համայնք Ֆրանսիայում՝ Օվերն մարզի Ալյեի գավառի Մոնլյուսոն շրջանում։ Մտնում է Սերիյի կանտոնի կազմի մեջ։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 128 մարդ։
Տնտեսություն
2007 թվականի տվյալներով 81 աշխատունակ տարիքի մարդկանցից (15-64 տարեկան) 56-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 25-ը անգործունակ (ակտիվության ցուցանիշը 69,1 %, 1999 թվականին եղել է՝ 72,7 %)։ 56 աշխատունակ բնակիչներից 46-ը աշխատում էին (25 տղամարդ և 21 կին), անաշխատանք էին 10-ը (8 տղամարդ և 2 կին)։ 25 անգործունակ մարդկանցից 5-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ են, 11-ը թոշակառու, 9-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Հայկյան մրցանակաբաշխություն
Հայկյան մրցանակաբաշխություն - Երիտասարդական մրցանակաբաշխություն։ Հայկյան մրցանակներ հատկացվում են երիտասարդական, ուսանողական ծրագրերին, կառույցներին։ Հայկյան մրցանակաբաշխությունն իրականացնում է Հայաստանի երիտասարդական հիմնադրամը։ Հայկյան մրցանակաբաշխությունը հիմնադրվել է 2001 թվականին։ Մրցանակաբաշխության նպատակն է խթանել ուսանողական ինքնակառավարման մարմինների ակտիվությունը, ուսանողական ինքնատիպ նախաձեռնությունները, գիտության ոլորտում երիտասարդների ներգրավվածությունը, միջազգային համագործակցությունը և պետական երիտասարդական քաղաքականության իրականացման այլ ոլորտներում կատարված աշխատանքները։
Հայկյան մրցանակներ են շնորհվում հետևյալ անվանակարգերում՝
• Լավագույն ուսանողական ինքնակառավարման մարմին
• Լավագույն մարզային ուսանողական ինքնակառավարման մարմին
• Լավագույն երիտասարդական գիտական նվաճում
• Երիտասարդական ոլորտին առավելագույնս աջակցած միջազգային կառույց
• Ինքնատիպ երիտասարդական նախագիծ
• Ռազմահայրենասիրական լավագույն նախագիծ
• Լավագույն միջբուհական ծրագիր
• Լավագույն երիտասարդական ՀԿ Երևան քաղաքում
• Լավագույն երիտասարդական ՀԿ մարզում
• Լավագույն երիտասարդական միջազգային ծրագիր
«Հայկյանն» ունի ավելի քան 10 տարվա պատմություն։ Այն երիտասարդական դաշտի սպասված ծրագրերից է։ Մրցանակաբաշխության նպատակն է բացահայտել և խրախուսել շնորհալի երիտասարդներին, ոլորտի ակտիվ, ստեղծագործ կառույցներին, աջակցել երիտասարդների հասարակական ներուժի իրացմանն ու զարգացմանը։ Այս ծրագրի միջոցով Երիտասարդական հիմնադրամը փորձում է բարձրացնել երիտասարդ քաղաքացիների ու երիտասարդական կազմակերպությունների դերը հասարակական հարաբերություններում։
Մրցանակաբաշխության ընթացքում, ավանդական անվանակարգերից բացի, շնորհվում են նաև հատուկ մրցանակներ։ Հայկյան մրցանակակիրները ստանում են խորհրդանշական արձանիկ և արժեքավոր նվերներ։
Աղբյուր
Կատեգորիա:Մրցանակաբաշխություններ
Հենրիկ Ղահրամանյան
Կենսագրություն
Հենրիկ Ռուդոլֆի Ղահրամանյանը ծնվել է 1996 թվականի նոյեմբերի 28-ին Ռուսաստանում։ 6 տարեկան հասակում ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Երևան։ Ապրում էր Մասիս քաղաքում։ Սովորել է Մասիսի թիվ 2 դպրոցում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է քոլեջ հետագայում ուսումը շարունակելու համար։ 2014 թվականին զորակոչվել է բանակ ։
Մարտական գործողություններ
2016 թվականի ապրիլի 2-ին ծավալված մարտական գործողությունների ժամանակ հակառակորդի մեծաքանակ վարձկան դիվերսանտների դեմ մարտնչել է մինչև վերջին փամփուշտը, ոչնչացրել թշնամու բազմաթիվ գրոհայինների։ Այդ կատաղի մարտերից հետո զոհվել է մարտադաշտում։ ԼՂՀ նախագահ Բակո Սահակյանի հրամանով հետմահու պարգևատրվել է Հայաստանի Հանրապետության «Արիություն» մեդալով։
Հուղարկավորություն
Հոգեհանգիստը տեղի է ունեցել 2016 թվականի ապրիլի 8-ին ժամը 17:00-ին, իսկ հուղարկավորությունը՝ 2016 թվականի ապրիլի 9-ին, ժամը 13:00-ին Մասիսի՝ Սուրբ Գևորգ եկեղեցում :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Քառօրյա պատերազմ
Իննատիզմ
Իննատիզմ ( - բնածին), փիլիսոփայական և իմացաբանական ուսմունք, ըստ որի՝ միտքը ծնվելիս լի է լինում գաղափարներով և գիտելիքով, և հետևաբար նորածինների գիտակցությունը դատարկ չէ, ինչպես կարծում էին վաղ շրջանի էմպիրիցիստները, ինչպիսին էր օրինակ Ջոն Լոքը։ Այս ուսմունքի համաձայն՝ ոչ ամբողջ գիտելիքն է ձեռք բերվում փորձառության և իմաստության շնորհիվ։ Պլատոնը և Դեկարտը մեծ դեր են ունեցել իննատիզմի ուսմունքի և այն գաղափարի զարգացման գործում, ըստ որի՝ մարդու գիտակցությունը ծնվում է գաղափարներով, գիտելիքով և հավատալիքներով։ Երկու փիլիսոփաներն էլ շեշտում են, որ փորձառությունն այս գիտելիքները բացահայտելու բանալին է, սակայն հենց գիտելիքի աղբյուրը չէ։ Էական է այն, որ գիտելիքը ի հայտ չի գալիս կյանքում փորձ ձեռք բերելու ընթացքում, ինչպես կարծում էին Ջոն Լոքը և այլ էմպիրիցիստներ ։
Իննատիզմի և նատիվիզմի տարբերությունը
Ընդհանրապես իննատիզմ և նատիվիզմ տերմիններն օգտագործվում են իբրև հոմանիշներ, քանի որ դրանք երկուսն էլ նշանակում են «գիտակցության մեջ առկա բնածին մտքեր»։ Սակայն ավելի նեղ իմաստով իննատիզմը վերաբերում է Պլատոնի և Դեկարտի փիլիսոփայությանը։ Նրանք կարծում էին, որ Աստված կամ էլ նրա նման մի էակ մարդու գիտակցության մեջ դնում է մտքերն ու գաղափարները։
Նատիվիզմը ուսումնասիրվում է գենետիկայի, ճանաչողական հոգեբանության և հոգելեզվաբանության ոլորտներում։ Նատիվիստները պնդում են, որ բնածին մտքերը ինչ-որ կերպ գենետիկորեն փոխանցվում են, այսինքն՝ այդ մտքերը որոշակի գենոտիպերի ենթատիպեր են, որոնք հատուկ են բոլոր մարդկանց։
Նատիվիզմ
Նատիվիզմը իննատիզմի վրա հիմնված ժամանակակից ուսմունք է։ Նատիվիզմի պաշտպանները հիմնականում փիլիսոփաներ են, ովքեր նաև աշխատում են ճանաչողական հոգեբանության և հոգելեզվաբանության ոլորտներում։ Հայտնի են հատկապես Նոամ Չոմսկին և Ջերի Ֆոդորը (վերջինս քննադատաբար է մոտեցել նատիվիզմին)։ Նատիվիստները հիմնականում դեմ են էմպիրիցիստերին այն նույն պատճառով, որի համար դեմ էին ռացիոնալիստները, այն է՝ նորածին երեխայի միտքը դատարկ տախտակ չէ, այն ունի բնածին կառուցվածք։
Բնածին գաղափար
Փիլիսոփայության և հոգեբանության մեջ բնածին միտքը գիտելիքի որևէ գաղափար կամ միավոր է, որը համընդհանուր է ամբողջ մարդկության համար, այսինքն՝ մի բան, որով մարդիկ ծնվել են, այլ ոչ թե սովորել են կյանքի ընթացքում։
Այս խնդիրը բավականին վիճելի է, և կարելի է ասել, որ այն տեսակետ և վիճաբանություն է մարդու բնույթի մասին, թեև այն օգնում է մարդուն ճանաչելու հարցում։
Փիլիսոփայական վիճաբանություն
Չնայած մարդիկ տարբերվում են իրենց մշակույթի, լեզվի, ռասայի և այլ պատճառներով, բնածին մտքերը պատկանում են մարդու ճանաչողության ավելի հիմնային մակարդակների։ Օրինակ՝ փիլիսոփա Ռենե Դեկարտը տեսաբանել է, որ Աստծու մասին գիտելիքը բնածին է, քանի որ այն մարդու մեջ հավատի առկայության արդյունք է։
Այլ փիլիսոփաներ, մասնավորապես էմպիրիցիստները քննադատել են այս տեսությունը և հերքել են բնածին մտքերի առկայությունը՝ ասելով, որ մարդկության ամբողջ գիտելիքը ձեռք է բերվում կյանքի փորձի շնորհիվ, այլ ոչ թե ինչ-որ նախնական խոհեմության։
Փիլիսոփայորեն, բնածին մտքերի վերաբերյալ վիճաբանությունները կենտրոնացած են ռացիոնալիստական և էմպիրիցիստական իմացաբանության մեջ։ Ռացիոնալիստները հավատում են, որ որոշ գաղափարներ գոյություն ունեն փորձից անկախ, այնինչ էմպիրիցիստները պնդում են, որ գիտելիքը ձեռք է բերվում փորձի միջոցով։
Իմանուիլ Կանտը գերմանացի փիլիսոփա էր, ով ժամանակակից փիլիսոփայության մեջ վերջ է դրել ռացիոնալիստների և էմպիրիցստների միջև այս անելանելի դրությանը և միավորել է այս երկու տեսությունները։
Ջոն Լոք
Բնածին մտքերի ամենամեծ հակառակորդը Ջոն Լոքն է՝ Լայբնիցի ժամանակակիցը։ Լոքը պնդում էր, որ միտքը ծնվելիս անկախ է ամբողջ գիտելիքից և գաղափարներց. այն դատարկ տարածություն կամ մաքուր տախտակ է, և որ դրա վրա ժամանակի ընթացքում ամեն ինչ գրվում է կյանքի փորձի և դատողության շնորհիվ։
Դեկարտ
Դեկարտը առաջադրել են այն միտքը, որ բնածին գիտելիքը կամ գաղափարները ժառանգական բնույթ ունեն։ Որևէ հիվանդություն կարող է ժառանգական լինել, և մարդը կարող է այդ հիվանդությունը հետագայում ձեռք բերել։ Նա ենթադրում էր, որ ժառանգաբար փոխանցվող ցանկացած բան կարող է սկզբում մարդու կյանքում ի հայտ չգալ, սակայն այն հետագայում անպայման կդրսևորվի։ Դեկարտի՝ բնածին գիտելիքի և ժառանգական հիվանդությունների միջև համեմատությունը ենթադրում է, որ եթե տեղի է ունենում ինչ-որ բան, որը չի թողնում անհատին ցուցադրել իր բնածին գիտելիքը, դա ամենևին էլ չի նշանակում, որ անհատը չունի այդ գիտելիքը։ Այլ կերպ ասած բնածին մտքերը կամ գիտելիքը պահանջում են որոշակի փորձ՝ իրենց դրսևորելու համար ։
Պլատոն
Պլատոնը պնդում էր, որ եթե մարդը գիտի, որ ինչ-որ գաղափար կամ միտք ճշմարիտ է՝ առանց դրա մասին հատուկ գիտելիք կամ փորձ ձեռք բերելու, ապա նա դրա մասին ունի բնածին գիտելիք, որը առաջացել է նախքան նրա աշխարհ գալը։ Պլատոնն իր «Մենոն» աշխատության մեջ պատմում է, թե ինչպես էր իր ուսուցիչը՝ Սոկրատեսը մի անգամ ստրուկ տղային երկրաչափական մի թեորեմի մասին հարցեր տալիս։ Չնայած տղան նախկինում այդ թեորեմի մասին ոչինչ չէր սովորել, նա կարողանում էր ճիշտ պատասխաններ տալ հարցերին։ Պլատոնը բացատրում է սա նրանով, որ Սոկրատեսը այնպիսի հարցեր էր տալիս, որոնք տղայի մեջ արթնացնում էին բնածին մաթեմատիկական գիտելիքները։
Գիտական գաղափարներ
Իր «Մենոն» աշխատության մեջ Պլատոնը բարձրացնում է մի շատ կարևոր իմացաբանական դժվարին հարց. ինչպե՞ս է մենք կարող ենք որոշակի գաղափարներ ունենալ, եթե դրանք չեն վերցվում մեր շրջապատից։ Նոամ Չոմսկին այս խնդիրը դիտարկել է որպես փիլիսոփայական հենք իննատզմի գիտական քննության համար։ Նրա լեզվաբանական տեսությունը, որը վերցված է 18-րդ դարի դասական լիբերալ մտածողներց, ինչպիսին էր օրինակ Վիլհելմ Հումբոլդտը, փորձում է բացատրել, թե ինչպես մենք կարող ենք գիտելիք ձեռք բերել բարդ համակարգերի մասին՝ առանց շրջակա միջավայրից տեղեկություն ստանալու։ Այսպիսի օրինակ են մարդու լեզվական ունակությունները։ Մարդկայինլեզուն բաղկացած է բարդ համակարգերից, որոնք հնարավոր չէ հասկանալ ՝ զուտ շրջակա միջավայրում փորձ ձեռք բերելով։ Համաձայն Չոմսկու՝ շրջակա միջավայրը չափազանց աղքատ, զանազան և անորոշ է բացատրելու համար բարդ գաղափարներ սովորելու փոքր երեխաների ունակությունը։ Էական է նաև այն, որ քերականական գիտելիքը չի կարող առաջանալ կյանքի ընթացքում։ Մարդն ի ծնե ունի տարբեր լեզուների քերականությունն ընկանելու ունակություն, որը թույլ է տալիս նրան լսած լեզուն և տարբեր կառույցները ինքնաբերաբար դասակարգել մի համակարգի մեջ։ Նոամ Չոմսկին այս ամենն ապացուցելու համար առաջ է բերել այն փաստը, որ գոյություն ունեցող բոլոր լեզուները հիմնային մակարդակով միանման են ( քերականություն, բառապաշար, որոշ արտահայտություններ, ասացվածքներ ) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մտքի դպրոցներ Կատեգորիա:Իմացաբանական տեսություններ Կատեգորիա:Փիլիսոփայական ուղղություններ և դպրոցներ Կատեգորիա:Մետաֆիզիկայի հասկացություններ Կատեգորիա:Գոյաբանություն
Միլիտադես Պաղձիլօլու
Միլիտադես Պաղձիլօլու 1908, հույն գրող։