cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adobe Photoshop
Adobe Photoshop (, Էդոուբի Ֆոտոշափ), բազմաֆունկցիոնալ գրաֆիկական խմբագիր, մշակվել և տարածվել է Adobe Systems–ի համար Windows և OS X միջավայրերում։ Հիմնականում աշխատում է պատկերներով, սակայն ունի որոշ վեկտորական գործիքներ։ Արտադրանքը հանդիսանում է շուկայում առաջատարը՝ պատկերացանց գրաֆիկայի խմբագրման ոլորտում։ Հաճախ այս ծրագիրը կոչվում է պարզապես Photoshop։ Այժմ Photoshop–ը հասանելի է OS X, Windows համակարգերում, iOS և Android բջջային համակարգերում ։ Կան նաև Photoshop–ի այլ տարբերակներ՝ Photoshop Elements, Photoshop Lightroom, Photoshop Express (Windows Phone 8-ի և 8.1 համար) և Photoshop Touch ։
Նկարագրություն
Չնայած նրան, որ ծրագրի բնօրինակը նախագծված է եղել պատկերների խմբագրման համար, այսօր այն լայնորեն օգտագործվում է նաև վեբ–դիզայնում։ Photoshop–ը սերտորեն կապված է լրատվամիջոցներ կարգավորող, անիմացիոն և այլ ստեղծարար ծրագրերի հետ։ Այսպիսի ծրագրերի հետ միասին, ինչպիսիներից են Adobe ImageReady–ը, Adobe Illustrator–ը, Adobe Premiere–ը, Adobe After Effects–ը և Adobe Encore DVD–ն, այն կարող է ստեղծել պրոֆեսիոնալ DVD, տրամադրել միջոցներ ոչ գծային խմբագրման և ստեղծել էֆեկտներ, ֆոն, հյուսվածքներ և այլն հեռուստատեսության համար, կինոարտադրություն և համաշխարհային սարդոստայն։
Photoshop–ի հիմանական ձևը՝ PSD–ն, կարող է ներմուծել և արտահանել վերը նշված բոլոր ծրագրային արտադրանքները։
Photoshop CS–ը օգնում է ստեղծել ցանկ DVD–ի համար։
Photoshop CS3–ը օգնում է եռաչափ մոդելավորման գործում։
Photoshop–ը պահպանում է հետևյալ գունային մոդելները կամ պատկերի գույների նկարագրությունը
Adobe Creative Suite–ի կառուցվածքը
Photoshop 8.0–ն ստեղծվել է 2003 թվականի հոկտեմբերին և անվանվում է է Photoshop CS։
Photoshop 10.0–ն ստեղծվել է 2007 թվականի ապրիլին և անվանվում է Photoshop CS3։ CS3 հապավումը նշանակում է, որ արտադրանքը Adobe Creative Suite–ի ինտեգրված երրորդ տարբերակի ծրագրային փաթեթ է։ Նախորդ արտադրանքները՝ Photoshop CS–ը և CS2–ը, ամրապնդեցին իրենց պատկանող նոր արտադրական գիծը, փոխվեցին միայն ծրագրերի խոորհրդանիշները․ աչքերով պատկերի փոխարեն, օգտագործեցին փետուրի նկար։
Ծրագրի այլ հատկանիշներ
Adobe Photoshop Extended ծրագրի հատկանիշները մշակվել են ավելի պրոֆեսիոնալ օգտագործման համար, մասնավորապես՝ ֆիլմերի ստեղծման, եռաչափ գրաֆիկական մոդելավորման և վեբ–դիազայնի, բժշկության, ճարտարապետության և այլնի համար։
Adobe Photoshop Extended ծրագրի ժամանակակից տարբերակը թույլ է տալիս բացել և աշխատել 3D ֆայլերով։ Ստեղծվել են այնպիսի ծրագրեր, ինչպիսիներից են՝ Adobe Acrobat 3D, Autodesk 3ds Max, Maya և Google Планета Земля։ 3D մոդելների հետ աշխատանքը շատ մատչելի է, քանի որ դրա միջոցով կարելի է կարգավորել լույսը, պատկերների չափսերը, դիրքերը և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ Կատեգորիա:Գրաֆիկական ծրագրային ապահովումներ Կատեգորիա:Adobe Creative Suite Կատեգորիա:C++-ով գրված ծրագրեր
Սեն Ժենիեզ դ'Օլթ
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 2034 մարդ, բնակչության խտությունը` 57.31 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 35.49 կմ² տարածք։
2016 թվականի հունվարից բնակավայրը Օրել Վերլակ համայնքի հետ միասին հանդիսանում է Սեն Ժենիեզ դ'Օլթ է դ'Օբրակ համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 490 կմ հարավ, Թուլուզ քաղաքից` 160 կմ հյուսիս-արևելք, Ռոդեզ քաղաքից` 35 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
149
Մահեր
Կատեգորիա:149 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Բաչատսկի
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 15676 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքատիպ ավաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կեմերովոյի մարզի Բելովոյի քաղաքային օկրուգի բնակավայրեր Կատեգորիա:10 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գոնդեկ
Գոնդեկ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում ։ Գտնվում էր Ռեդվան գետի ձախ ափին ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Շ
Շ, շ (անվանում՝ շա), հայկական այբուբենի 23-րդ տառը։ Թվային արժեքը՝ «500»։ Ստեղծել է Մեսրոպ Մաշտոցը 405-406 թվականներին։ Միջնադարում օգտագործվել են «երկաթագիր», «գրչագիր», «նոտրգիր», «շղագիր» տառատեսակները   ։
Կրկնակ բաղաձայններ
Հայերենի կրկնակ շ-ով գոյականներից են՝ Յունիկոդում ներկայացված է՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայերենի այբուբեն
Երուսաղեմի քար
Երուսաղեմի քար (արաբերեն՝ حجر القدس, եբրայերեն՝ אבן ירושלמית), Երուսաղեմում և նրա շրջակայքում գտնվող կառույցների համար հին ժամանակներից օգտագործվող և տարածված տարբեր տեսակի անգույն կրաքար, դոլոմիտ ։ Այդ կրաքարի տեսակներից մեկը՝ մելեկեն, օգտագործվել է տարածաշրջանի ամենահայտնի կառույցների համար, այդ թվում Արևմտյան պատի կառուցման համար։
Երկրաբանություն
Իսրայելյան լեռներում հիմնականում նստվածքային կրաքար, դոլոմիտի և դոլոմիտ կրաքար են։ Շինարարական նպատակների համար օգտագործվող սպիտակից մինչև վարդագույն, դեղին և ոսկեգույն քարը հայտնի է որպես Երուսաղեմի քար։ Փափուկ սենոնյան կրաքար կարելի է հանդիպել Երուսաղեմի արևելքում։ Այն վաղուց արդեն օգտագործվում է որպես էժան շինանյութ ։ Սենոմանյան շերտերի քարը արաբերենում հայտնի է որպես միզզի ահմար և միզզի յահուդի, շատ ավելի դիմացկուն է, քան սենոնյան կրաքարը, բայց շատ դժվար և թանկ է հանել քարհանքից՝ օգտագործելով ժամանակակից մեթոդները ։ Թուրոնյան շերտերը միզզի հիլու կամ հելու և մելեկե, ամենաթանկ շինարարական քարն է ։ Բարակ շերտով «միզի հիլուն» հեշտությամբ է հանվում քարհանքից և կիրառվում։ «Մելեկեն» փափուկ է և հեշտ է կտրել, սակայն կարծրանում է մթնոլորտի ազդեցությունից և ստանում բարձր կայունություն ։ Այն օգտագործվել է հին ժամանակներով մեծ հասարակական շենքերի համար և իսլամական ժամանակաշրջանի քաղաքի պատերի և շենքերի շինարարության համար։
Տարատեսակ
Երուսաղեմի և նրա շրջակայքում գտնվող լեռներում հիմնականում կա կրաքար, դոլոմիտ և ժայռերի նմանատիպ տեսակներ ։ Ընդհանուր օգտագործման անուններն ընդունվել են 19-րդ և 20-րդ դարերի արաբական մասոններից։ Պատմության ընթացքում կառուցման համար օգտագործվող տեսակները հետևյալն են՝ Մայր մտնող արևի շողերը, արտացոլված ինչպես հինավուրց, այնպես էլ ժամանակակից կառույցների կրաքարե ճակատին, ոսկե երանգ հաղորդելով դրանց՝ առաջ են բերել «Ոսկե Երուսաղեմ» տերմինը ։
Պատմություն
Համաձայն իսրայելցի երկրաբան Իթամար Փերաթի՝ Երուսաղեմի բնակիչները հին ժամանակներում իրենց տները կառուցել են Երուսաղեմի քարից, որը կտրվել է քաղաքում և առաջացած փոսերն օգտագործել են որպես ջնարակ, տան տակ գտնվող անձրևաջրերը հավաքելու համար։ Երուսաղեմի շրջակայքի հին քարհանքերը գտնվում են Արևելյան Երուսաղեմի ավտոբուսի կայանի, Նահլաոթի Ռեահով Համադրեգոթ և Այգու գերեզմանի տարածքում ։ Հինավուրց քարհանքերի մնացորդները կարելի է տեսնել նաև Եմինի Մոշեի մոտ, Սանհեդրիա շրջանում և այլուր ։
Երուսաղեմում քաղաքային օրենքները պահանջում են, որ բոլոր շենքերի ճակատային մասը լինի տեղական Երուսաղեմի քարից ։ Որոշումը թվագրվում է Բրիտանական մանդատի և սըր Ռոնալդ Սթորսի կառավարման ժամանակաշրջանին և 1918 թվականին Ալեքսանդրիայի քաղաքային ինժեներ Ուիլյամ Մքլինի նախագծած քաղաքի գլխավոր հատակագծի մի մասն էր ։
1923 թվականին Ահարոն Գրիբելսկին Երուսաղեմում հիմադրեց հրեաներին պատկանող երկրի առաջին «մարմարե» քարհանքը (իրականում mizzi քարից, քանի որ Իսրայելում մարմար չկա)։ Գրիբելսկու որդին՝ Եշիելը, ընդլայնեց բիզնեսը, աշխատանքով ապահովելով ավելի քան 100 մարդու, այդ թվում, քար կտրողների, քարտաշների, արտադրողի։ 2000 թվականի հունվարին ընկերությունը գործարկել է Mitzpe Ramon նոր գործարանը ։
2000 թվականին Արևմտյան ափին պաղեստինցիների կողմից գործարկվել է 650 քարի հատման ձեռնարկություն, որոնք արտադրում են տարբեր տեսակների վարդագույն, ավազագույն, ոսկեգույն աղյուսներ և սալիկներ ։
Խորհրդանշական կիրառում
«Երուսաղեմի տարբեր քարեր» արտերկրում օգտագործվում են հրեական շենքերում որպես հրեաների ինքնության խորհրդանիշ ։ Այն օգտագործվել է շատ հրեական համայնքային կենտրոններում, այդ թվում` Սան Խոսեում ։ Երուսաղեմի քարը հաճախ օգտագործվում է ժամանակակից սինագոգի դիզայնի մեջ ։
Բրազիլիայի Սան Պաուլո քաղաքում գտնվող հոգեգալստականների եկեղեցին 8 միլիոն դոլար արժողությամբ Երուսաղեմի քար է օգտագործել 180 ոտնաչափ բարձրությամբ Սողոմոնի տաճարի կրկնօրինակի կառուցման համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսրայելյան երկրաբանություն Կատեգորիա:Երուսաղեմի պատմություն
150
Մահեր
Կատեգորիա:150 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Կուլսաիտովո
Կուլսաիտովո (Кульсаитово, Ҡолсөйет), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի բնակավայրեր
Օլմեդո
Օլմեդո (Olmedo), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Վալիադոլիդ պրովինցիայում (Կաստիլիա և Լեոն ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Տիեռա դե Մեդինա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 129.38 կմ2։ Բնակչությունը՝ 3897 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 44 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վալյադոլիդ պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Կարեն Կավալերյան
Կարեն Կավալերյան, ազգությամբ հայ երգահան։ Համարվում է Եվրատեսիլ երգի մրցույթի համար գրած ամենաշատ երգերի հեղինակներից մեկը։ Երկուական երգ է գրել Ուկրաինայի, Հայաստանի և Ռուսաստանի համար, և մեկական երգ Վրաստանի և Բելառուսի համար։
Եվրատեսիլ երգի մրցույթի մասնակիցները
†1 Տեքստի համահեղինակ Եվգեն Ֆրիդլանդ & Իրինա Անտոնյան †2 Տեքստի համահեղինակ Իրինա Անտոնյան †3 Տեքստի համահեղինակ Հայկո (Հայերեն մասը)
Ազգային ընտրություն
Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ երգահաններ Կատեգորիա:Հայ երաժիշտներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Յասենեց (գյուղ, Օվրուչի շրջան)
Յասենեց (Ясенець), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Յասենեց գյուղում բնակվում էր 156 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,503 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 310,14 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Օվրուչի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սթեյնբոյ
«Սթեյնբոյ», «Բիծ-տղայի աշխարհը» (The World of Stainboy), Թիմ Բարթոնի բազմասերիանոց մուլտֆիլմն է, որը նկարվել է Flinch Studio-ի կողմից։ Մուլտֆիլմի հերոսը՝ Բիծ-տղան առաջին անգամ երևում է «Օյսթեր-տղայի տխուր մահը և այլ պատմություններ» գրքում, որը նույնպես ստեղծվել և նկարազարդվել է Բարթոնի կողմից։ Սա Թիմի առաջին փորձն է սուպերհերհերոսների մասին պատմող կինոնկարում ՝ « Բեթմենը վերադառնում է» ֆիլմից հետո։
Սյուժե
Սթեյնբոյի պատմությունը տխուր է և ողբերգական։ Մանուկ հասակում հրաժարվել են իրենից, ասելով, որ նա իրենց երախան չի և կարծում, որ նա ֆրիկ է (անսովոր արտաքինով մարդիկ)։ Նրան հանձնում են մանկատուն, որտեղ նա իր ժամանակն անցնում է իր նման «անճոռնի» մարդկանց հետ։ Բայց մի անգամ գալիս է սերժանտ Գլեն Դեյլը և տանում նրան ոստիկանական բաժանմունքում աշխատելու։ Այնտեղ նա մարտնչում է այնպիսի ֆրիկների դեմ, ինչպիսին ինքն է․․․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թիմ Բարթոնի ֆիլմեր Կատեգորիա:2000 ֆիլմեր
Տարասովկա (գյուղ, Օրոժիցյայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Տարասովկա գյուղում բնակվում էր 327 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1198 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 272,95 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Օրոժիցյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Շրոմա (Օզուրգեթի շրջան)
Շրոմա (შრომა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 80 մետր բարձրության վրա՝ Սուփսա գետի ձախ ափին։ Շրջկենտրոն Օզուրգեթից հեռու է 36 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմել է 392 մարդ։ Գյուղը բնակեցված է վրացիներով ։
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Օզուրգեթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Օզուրգեթի շրջան
Օլիվերա Դեսպինա
Կենսագրություն
Սերբիայի իշխան Լազար Հրեբելյանովիչի և Սերբիայի արքայադուստր Միլիցայի կրտսեր դուստրը։ Ծնվել է մոտավորապես 1373-1376 թվականներին, ծննդյան հստակ տարեթիվը հայտնի չէ։ Նա ունեցել է չորս քույր և երկու եղբայր։ Այդ ժամանակ իշխանական երեխաները լավ կրթություն էին ստանում․ էթիկետ, ընթերցանություն, գրագրություն, մաթեմատիկա, երգեցողություն, լատիներեն և հունարեն, քրիստոնեական աստվածաբանություն և փիլիսոփայություն ։ Դեսպինան իր սեփական անունը չէ, այն նշանակում է դեսպոտի (տիտղոս) կին կամ դուստր՝ այսպես էր կոչվում սերբական իշխանի տիտղոսը ։
1389 թվականին Օլիվերայի հոր զորքը պարտություն է կրել Կոսովոյի դաշտի ճակատամարտում թուրքական սուլթան Մուրադ I-ից։ Լազար գերի է ընկել թուրքերի մոտ և մահապատժի ենթարկվել, ինչպես սերբական ազնվականության շատ այլ ներկայացուցիչներ։ Նույն ճակատամարտում Մուրադը ևս մահացավ, նոր սուլթան դարձավ նրա որդին՝ Բայազիդը։
Սուլթանի կին
Սերբիան դառնում է Օսմանյան կայսրության վասալը և խոստանում է վճարել տուրք, ինչպես նաև մատակարարել օսմանյան բանակի զորքերին։ Երկիրը ղեկավարում էր Օլիվերայի եղբայրը՝ Ստեֆան Լազարևիչը։ Օլիվերային ուղարկել են Բայազիդի հարեմ, նա դարձել էր սուլթանի մի քանի կանանցից մեկը։ Սուլթանի հարեմը գտնվում էր Օսմանյան կայսրության այն ժամանակվա եվրոպական մայրաքաղաքում, Ադրիանապոլիս քաղաքում։ Օլիվերայի եղբայրները, Ստեֆանն ու Վուկը, նույնպես գնացել են սուլթանի մոտ, ընդունելու իրենց վասալական կարգավիճակը։ Սերբ հեղինակները գրում են, որ Օլիվերան ամուսնության մեջ չի ընդունել իսլամը, պահպանելով քքրիստոնեական հավատը։ Ըստ աղբյուրների, Օլիվերան շատ գեղեցիկ էր և մեծ ազդեցություն է ունեցել սուլթանի վրա, նրան նախասիրությունները ուղղորդելով իր եղբոր Ստեֆանի օգտին ։ Պատմաբան ու աստվածաբան Նիկոլա Գիլյենը Օլիվերի ամուսնությունը այդ պահին գնահատում է որպես սերբ ժողովրդի և սերբական պետության գոյատևման առավել խելամիտ որոշում ։
Օլիվերայի մայրը՝ արքայադուստր Միլիցան, 1393 թվականին (միանձնուհի Եվգենիայի կարգավիճակում), գնացել է սուլթանի մոտ, խնդրելով թույլ տալ սբ․ Սերբիայի Պարասկևայի մասունքները տեղափոխել Վալախիայից Բելգրադ։ Պատմաբան Վլադիմիր Չորովիչը գրում է, որ Օլիվերայի շնորհիվ Միլիցային լավ են ընդունել ։ Այնուհետև հաջորդել է Ստեֆանի այցը, որի վրա վտանգ էր կախված դավաճանության մեջ կասկածով։ Ավելի վաղ Ստեֆանը, որն ակտիվ քաղաքական գործունեություն էր վարում, միավորվել էր Հունգարիայի թագավոր Սիգիզմունդի հետ։ Պատմաբանների կարծիքով, Օլիվերը մեծ դեր է խաղացել այն բանում, որ Ստեֆանը խուսափել է Սուլթանի զայրույթից և նույնիսկ ամրապնդել է նրա հետ լավ հարաբերությունները։ Լազարի ընտանիքը առավել բարձր դիրք է զբաղեցրել Բայազիդի արքունիքում՝ համեմատած մյուս սերբ ազնվականության հետ, առաջին հերթին՝ Բրանկովիչների հետ համեմատ։
Լենկթեմուրի գերի
1402 թվականին Կենտրոնական Ասիայի հրամանատար Լենկթեմուրը հաղթել է օսմանյան բանակին Անգորայի ճակատամարտում, որտեղ Բայազիդի կողմից կռվում էին սերբերը՝ Ստեֆանի գլխավորությամբ։ Օլիվերան և նրա ամուսինը գերի են ընկել Լենկթեմուրի մոտ։ Մոտ մեկ տարի անց Լենկթեմուրը ազատ է արձակել Օլիվերային, դա տեղի է ունեցել նրա ամուսնու մահից հետո։ Գոյություն ունեն գերության մեջ գտնվելու հանգամանքների տարբեր վարկածներ։ Մի տարբերակի համաձայն, Օլիվերան և Բայազիդը ենթարկվել են տարբեր նվաստացումների. Բայազիդին պահել են վանդակի մեջ, կերակրել են մնացորդներով, իսկ Օլիվերային ստիպել են մերկ ծառայել խնջույքների ժամանակ Լենկթեմուրին և նրա պալատականներին ։ Հուսահատության մեջ Բայազիդը կոտրել է իր գլուխը վանդակի ճաղերի վրա, չկարողացավ տեսնել կնոջ նվաստացումը ։ Նման նկարագրություն տվել է բյուզանդացի ժամանակագիր Լաոնիկ Խալկոկոնդիլը, ապա՝ Մավրո Օրբինին իր «Սլավոնական պատմության մեջ» ։ Այլ աղբյուրներ, մասնավորապես, Կոնստանտինը Օստրովիցայից, թուրքական և մոնղոլական աղբյուրները, Կոնստանտին Փիլիսոփան, Ջորջե Բրանկովիչը, Յովան Ռեյխը, կարծում են, որ Լենկթեմուրը հարգալից կերպով է վերաբերվել բանտարկյալներին ։ Այնուամենայնիվ, աղբյուրները համամիտ են այն բանում, որ Բայազիդը ինչ-ինչ պատճառներով մահացել է գերության մեջ, և Օլիվերան անմիջապես ազատ է արձակվել։ Սերբ պատմաբան Ստոյան Նովակովիչը և այլ պատմաբաններ ենթադրում են, որ այս լեգենդը, նույնիսկ մտացածին ​​լինելով (գերության մեջ նվաստացումները և Բայազիդի ինքնասպանությունը), ցույց է տալիս կնոջ հանդեպ սուլթանի մեծ զգացմունքային կապվածությունը ։ Նովակովիչը գրում է, որ այստեղ իր արտացոլումն է գտնում այն, որ Օլիվերան հարեմում գրավել է Բայրիզիդի սիրտը (որը նկարագրվում է որպես շատ կրքոտ անձնավորություն), և սրանով է բացատրվում Լազարի ընտանիքի արտոնյալ դիրքը ։ Օլիվերան 1403 թվականի գարնանը վերադարձավ Սերբիա։
Կյանք Սերբիայում
Սերբիա վերադառնալուց հետո Օլիվերան կարճ ժամանակ ապրել է Կլադովոյի մոտակայքի Մանաստրիիցա գյուղում գտնվող վանքում։ Այնուհետև նա տեղափոխվել է Սերբիայի նոր մայրաքաղաք Բելգրադ, որտեղ նա ապրել է Ստեֆանի արքունիքում, եղել է նրա խորհրդականը։ Օլիվերան հատկապես օգտակար էր իր եղբորը Օսմանյան կայսրության իշխանության համար թեկնածուների պայքարի ժամանակաշրջանում, որի մեջ ներգրավված էր Ստեֆանը, քանի որ գիտեր Բայազիդի որդիներին։ 1427 թվականին Ստեֆանի մահից հետո և հունգարացիների ձեռքը Բելգրադի փոխանցումից Օլիվերան ապրել է Սմեդերևոյում իր զարմիկ Գեորգի Բրանկովիչի հետ, որտեղ նրանք տեղափոխել էին մայրաքաղաքը։ Մահացել է 1444 թվականին, թաղման վայրը հայտնի չէ։
Ստեֆանի «Սիրո խոսք» բանաստեղծությունը, գրված 1409 թվականին ըստ մի վարկածի, նվիրված է Օլիվերային (մյուս վարկածներով՝ իր հարսնացուին կամ, ամենայն հավանականությամբ, իր եղբայր Վուկին) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության սուլթաններ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:14-րդ դարի անձինք Կատեգորիա:15-րդ դարի իրադարձություններ Կատեգորիա:Սերբիայի պատմություն Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության թուրքեր
Իսմայիլ Քեմալի
Իսմայիլ Քեմալի Բեյ Վլյորա կամ Իսմայիլ Քեմալի (İsmail Kemal Bey, Ismail Qemali, ), ալբանական ազգային շարժման առաջնորդ, Ալբանիայի առաջին ղեկավար և հիմնադիր։ Ազգային ժողովի նախագահ (28-29 նոյեմբերի 1912), ժամանակավոր կառավարության նախագահ (29 նոյեմբերի 1912-1922 հունվարի 1914), արտաքին գործերի նախարար։ Ազգային հերոս։
Կենսագրություն
1877 թվականին Իսմայիլը, թվում էր, սկսեց առաջ շարժվել դեպի Օսմանյան քաղաքական կյանքի առաջատար դիրքեր, սակայն, երբ սուլթան Աբդուլ Համիդ 2-րդը հեռացրեց Միդհաթին վարչապետի պաշտոնից, Քեմալը աքսորվեց արևմտյան Անատոլիա, մինչ սուլթանը վերադարձրեց նրան և նշանակեց Բեյրութի նահանգապետ։ Սակայն Իսմայիլ Քեմալիի լիբերալ համոզմունքները կրկին վեճի թեմա են դառնում սուլթանի հետ, և 1900 թվականի մայիսին նա, գտնվելով Բրիտանական դեսպանի զբոսանավում, քաղաքական ապաստան է խնդրում։ Քեմալին դուրս են բերում Թուրքիայից, և հաջորդ ութ տարիները նա ապրում է արտագաղթի մեջ՝ միաժամանակ աշխատելով Օսմանյան կայսրության սահմանադրական բարեփոխումների և Ալբանիայում ազգային շարժման զարգացման վրա։
1908 թվականին երիտթուրքերի ապստամբությունից հետո նա պատգամավոր է դառնում վերականգնված Օսմանյան խորհրդարանում։ 1909 թվականին Քեմալին դառնում է Օսմանյան Ազգային ժողովի նախագահ, սակայն շուտով ստիպված է լինում ընդմիշտ լքել Ստամբուլը։ Դրանից հետո նա իր գործունեությունը կենտրոնացնումէ բացառապես Ալբանիայի անկախության հարցի վրա։
Քեմալին գլխավոր դերում էր 1912 թվականի նոյեմբերի 28-ին Ալբանիայի Անկախության հռչակագրի ընդունման և անկախ Ալբանիայի կառավարության ձևավորման գործում։ Այսպիսով, ավարտվել է ավելի քան 500-ամյա տիրապետությունը Օսմանյան կայսրության Ալբանիայում. Լուիդ Գուրակուչիի հետ նա Վլորայում գտնվող տան պատշգամբում կախում է Ալբանիայի դրոշը, որտեղ և ստորագրվում է հռչակագիրը։ Իսմայիլ Քեմալը Ալբանիայի կառավարությունը գլխավորում է 1912 թվականից մինչև 1914 թվականը։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Քեմալը ապրում էր Փարիզում, որտեղ երբեմն գրում էր հոդվածներ Daily Mail–ում, նաև համագործակցում է շատ այլ հրատարակչությունների հետ, որպեսզի հրապարակի իր հուշերը։ 1918 թվականին Քեմալը Իտալիա էր մեկնում Ալբանիայում իր շարժմանն աջակցելու համար, սակայն Իտալիայի կառավարությունն արգելում է նրան լքել երկիրը, և նա դառնում է Պերուջայի հյուրանոցի հյուրը։ Այնտեղ նա մահացել է սրտի կաթվածից 1919 թվականի հունվարի 24-ին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ալբանիայի նախագահներ Կատեգորիա:Ալբանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ալբանացի դիվանագետներ Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետի շրջանավարտներ
151
Մահեր
Կատեգորիա:151 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Մարգարտե վզնոցով կինը (նկար)
«Մարգարտե վզնոցով կինը» (Vrouw met parelsnoer), բարոկկո դարաշրջանի հոլանդացի հռչակավոր գեղանկարիչ, հոլանդական գեղանկարչության ոսկե դարաշրջանի ներկայացուցիչ Յան Վերմեերի նկարներից։ Այս ստեղծագործությունը հեղինակը վրձնել է 1664 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են 55 × 45 սմ։ «Մարգարտե վզնոցով կինը» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Բեռլինի պատկերասրահում (Բեռլին, Գերմանիա)։
Նկարագիր
«Մարգարտե վզնոցով կինը» ստեղծագործությունում հեղինակը՝ Յան Վերմեերը պատկերել է երիտասարդ կնոջ, որն, ըստ երևույթին, բարձր դասի ներկայացուցիչ է հանդիսանում։ Կինը զբաղված է առավոտյան պճնազարդությամբ. պարանոցին է կապում մարգարտե վզնոցը՝ երկու դեղին ժապավենների օգնությամբ։ Կնոջ դեմքը հանգիստ է։ Ականջին նույնպես մարգարտե ականջօղ է, ինչը վկայում է, որ նա թանկարժեք զարդեր կրելու մեծ հակում ունի։ Տեսարանը խիստ բնորոշ է Վերմեերին՝ կենցաղային տեսարան և կանայք։ Այս հերոսուհին կա նաև Վերմեերի այլ նկարներում՝ « Սիրային նամակ » և « Նամակ գրող կինը »:
Մորթով երիզված դեղին կիսամուշտակ հագած կինը կիսադեմով է կանգնած հանդիսատեսի նկատմամբ. արևի ճառագայթները պատուհանից ներս են թափանցել և ընկել կնոջ վրա՝ ամբողջովին լուսավորելով վերջինիս։ Կտավում տեղ գտած մնացած դետալները խիստ բնորոշ են Վերմեերի վրձնին։ Կտավում հեղինակը օգտագործել է կապույտ և դեղին գույների երանգներ, արեգակի լույս, վարագույր, ֆոնի սպիտակ պատ, հերոսի արտահայտիչ դիմագծեր, կենցաղային իրեր և այլն։ Կնոջ մոտ գտնվող զարդասեղանին Վերմեերը նկարել է հետևյալ իրերը՝ ջրով լցված կոնք, սանր, դիմափոշու վրձնիկ։ Հնարավոր է, որ վերջինս խորհրդանշում է բարձր դասի երիտասարդ կանաց թեթևամտությունը, տնային հոգսերից ազատվածությունը և դատարկ գործերով զբաղվելու հակվածությունը։ Լուսամուտի շրջակալի զարդանկարը հանդիպում է նաև Վերմեերի այլ կտավում՝ «Երիտասարդ կինը ջրի սափորով»։
«Մարգարտե վզնոցով կինը» ստեղծագործության մեծ մասը զբաղեցնում է ֆոնի սպիտակ պատը, որը թույլ է տվել, որ նկարիչը կնոջն առավել արտահայտիչ դարձնի ու հանդիսատեսի ուշադրությունը սևեռի կնոջ վրա, ոչ թե հարակից առարկաների վրա կենտրոնանա։ Դեղնաթույ վարագույրը գունային հավասարակշռություն է ստեղծում կնոջ նույնագույն հագուստի հետ։ Ձախ կողմում Վերմեերը պատկերել է մուգ կապույտ սփռոց, որով հակադրություն է ստեղծել սպիտակ ֆոնի հետ և ապահովել նկարի երկրաչափական հորինվածքի ամրապնդումը։
Վերմեերի ամենանուրբ միկրոսկոպիկ վրձնահարվածները վկայում են նրա գեղարվեստական առանձնահատկությունների մասին։ Մի քանի սպիտակ-գորշ շերտերի շնորհիվ Վերմեերը և բարոկկո դարաշրջանի շատ նկարիչներ կտավներին տվել են առավելագույն բնականություն։ Շնորհիվ դրա պատմաբանները հնարավորություն ունեն դետալ առ դետալ ուսումնասիրել այդ ժամանակների ամենօրյա կենցաղը։ 17-րդ դարի երկրորդ կեսին մորթե հանդերձանքը լայնորեն տարածված էր Նիդերլանդներում խիստ երկարաշունչ ու տևական ձմեռների հետևանքով։ Նկարում պատկերված կիսամուշտակը սովորական էր այդ ժամանակների տնային կեցաղավարության մեջ։
Պատուհանի ձախ կողմում հեղինակը պատկերել է եբենոսյան փայտից սև շրջանակով հայելի։ Այն վկայում է տերերի հարստության և բարձր հասարակական դիրքի մասին։ Հայելին, որը շատ է նկարել Վերմեերը, կարող են խորհրդանշել նաև կանացիություն, սնափառություն, կանացի բնույթի երկվություն և նույնիսկ մահ ։ Վերջին կարծիքին է եղել նաև սյուրռեալիզմի կարկառուն ներկայացուցիչ Սալվադոր Դալին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1664 նկարներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստ Կատեգորիա:Յան Վերմեերի նկարներ Կատեգորիա:Բեռլինի պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Կանանց դիմապատկերներ
Օլոնեցի թեմական օրիորդաց ուսումնարան
Օլոնեցի թեմական օրիորդաց ուսումնարան (Олонецкое епархиальное женское училище), ուսումնական հաստատություն Ռուսաստանի Օլոնեցի նահանգում, որը գործել է 1858-1918 թվականներին։ 1874 թվականից գտնվել է Պետրոզավոդսկ քաղաքում (Կարելիա) ։
Պատմություն
Ուսումնարանը, որը նախատեսված էր հոգևորականների դուստրերի սովորելու համար, բացվել է 1858 թվականին, Կարգոպոլի Վերափոխման վանքին կից` Օլոնեցի և Պետրոզավոդսկի արքեպիսկոպոս Արկադիի նախաձեռնությամբ, որպես «օրիորդների և որբերի հոգևոր ուսումնարան»։
1870 թվականին այն ստացել է թեմական օրիորդաց ուսումնարանի կարգավիճակ, 1874 թվականի սկզբին, հոգևորականության համագումարի որոշմամբ, տեղափոխվել է Պետրոզավոդսկ` հովվապետական տան շենք։
1902 թվականին ուսումնարանը տեղափոխվել է առևտրական Պիմենովների ընտանիքից գնված քարե շենք, որը պահպանվել է Լունաչարսկու փողոց, թիվ 2 տուն հասցեով։ Ուսումնարանին կից գործում էր Ընծայման տնային եկեղեցին։
Սկզբում դպրոցում գործել է ուսուցման եռամյա դասընթաց, իսկ 1902 թվականից` վեցամյա դասընթաց, ինչը շրջանավարտներին հնարավորություն էր տալիս գյուղական և եկեղեցական-ծխական դպրոցներում աշխատելու որպես ուսուցչուհի։
Բացի հանրակրթական առարկաներից ուսումնարանում դասավանդվում էին սրբանկարչության հիմունքներ, երգ, ձեռագործություն և տնավարություն։
1870-ական թվականներին ուսումնարանում սովորում էին մոտ 60 աշակերտուհիներ, 20-րդ դարի սկզբին` մոտ 200։
1918 թվականին ուսումնարանը փակվել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պետրոզավոդսկի ուսումնական հաստատություններ Կատեգորիա:1858 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Մահացող Քրիստոսը (քանդակ)
Մահացող Քրիստոսը, Հակոբ Գյուրջյանի նկարներից, որտեղ Քրիստոսի կերպարը հեղինակի կողմից հորինված է, բայց շատ է տարբերվում համաշխարհային արվեստում ավանդական տիպարներից։
Մտահղացում
Նկարը մտահղացված է ըստ Ավետարանի գաղափարի՝ Քրիստոսի անձը մարդկությանը նվիրաբերելու նշանաբանով, որին նա կոչված էր, և որի հետևանքը խաչելությունն էր։ Քրիստոսի կերպարում կարելի էր տեսնել նույնիսկ փոխաբերական իմաստ, այսինքն՝ որպես բարու հակադրություն չարին։ Գյուրջյանի ստեղծած կերպարը հեռու է ժամանակակից արվեստի արտահայտչամիջոցներից և ավելի մոտ է ուշ միջնադարյան արվեստի ոճին՝ իր մեջ ունենալով սրբապատկերին հատուկ գծեր։
Նկարագրություն
Քրիստոսն ունի ճգնավորական արտաքին, փխրուն, վտիտ, հղկված]]Գ կանացիորեն քնքուշ, գունատ ու անարյուն դիմագծեր։ Քրիստոսի կերպարը գոթականացված է՝ հավանաբար շեշտելու համար նրա արտահայտաչականությունը։ Այդ են հաստատում նրա գլխի խոնարհած դիրքը, սրածայր մորուքով երկարավուն դեմքը, փակ աչքերը, կիսաբաց բերանը, որով Աստծուն ուղղված վերջին բառերը կարծեք թե մնացել են անավարտ։ Այս բոլորը միասին վերցրած՝ նրա տիպարին հաղորդում են վերամբարձ արտահայտություն, բաժանում նրան երկրից՝ տալով նրա կերպարին խորհրդավորություն։ Նրա դեմքին դրոշմված է նրա ավետարանական նկարագիրը՝ հնազանդություն, ներողամտություն, անձնազոհություն, համբերատարություն։ Ստեղծագործությունը իր ինքնատիպության հետ մեկտեղ ունի մշակման առավելություններ։ Այս գործում գծեր կան նաև էլ Էլ Գրեկոյի արվեստից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պատկերասրահի քանդակներ Կատեգորիա:Հակոբ Գյուրջյան
Դապաչ
Դապաչ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Դուբայ (հեռուստաալիք)
Dubai TV, միջազգային հեռուստաալիք Միացյալ Արաբական Էմիրություններում։ Հիմնվել է 1979 թվականին որպես «Emirates Dubai», ներկայիս անվանումով հեռարձակվում է 2004 թվականի հունիսից։ Հեռուստաալիքը նախատեսված է Պարսից ծոցի տարածաշրջանի արաբալեզու հեռուստադիտողների համար։ Արբանյակային տիրույթներով հասանելի է ամբողջ աշխարհում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄԷ-ի հեռուստաընկերություններ Կատեգորիա:Արաբալեզու հեռուստաալիքներ
Բեաս դե Գուադիքս
Բեաս դե Գուադիքս (Beas de Guadix), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Գրանադա պրովինցիայի կազմում (Անդալուզիա ինքնավար մարզ)։ Համայնքը գտնվում է Գուադիքս գավառի կազմում։ Տարածքը՝ 16.24 կմ2։ Բնակչությունը 396 մարդ (ըստ 2010 թվականի մարդահամարի)։ Պրովինցիայի ադմինիստրացիայից ունի 58 կմ հեռավորություն։
Քաղաքի հովանավորներն են համարվում սուրբ Մարկոսը և Սուրբ կույս Պասը։
Կատեգորիա:Գրանադա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ
Կեսարի ալգորիթմ
Այս գաղտնագրում այբուբենի յուրաքանչյուր տառ ներկայացվում է նույն այբուբենի մեկ այլ տառով, որը զետեղված է 3 դիրք այն կողմ։ Օրինակ անգլերենի այբուբենի համար D տառը ներկայացվում է A տառով, E տառը՝ B տառով և այսպես շարունակ։ Չնայած Կեսարն օգտագործում էր տեղաշարժ 3-ով, նույնատիպ արդյունք կարելի է ստանալ օգտագործելով 1-ից մինչև 25 ցանկացած տեղաշարժ։ Բանալիների քանակը 25 է։ Կոտրել հնարավոր է հատարկման եղանակով։ Գաղտնագրման և վերծանման համար օգտագործվել են տարբեր շառավիղներով շրջաններ, որոնք ունեն միևնույն առանցքը և պտտվում են մեկը մյուսի նկատմամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գաղտնագրություն Կատեգորիա:Հին Հռոմ Կատեգորիա:Խմբերի տեսություն
152
Մահեր
Կատեգորիա:152 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Վիռիտա
Վիռիտա (Virita), գյուղ Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կիհելկոննա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 20 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Սաարեմաա նահանգի Կիհելկոննա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Բաչենկի
Բաչենկի (Баченки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Կուլտաբան (գյուղ, Բայմակսկի շրջան)
Կուլտաբան (Культабан, Күлтабан), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բայմակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 415 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բայմակսկի շրջանի բնակավայրեր
Արանդա դե Դուերո (քաղաք)
Արանդա դե Դուերո (Aranda de Duero)՝ քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Բուրգոսի նահանգի, ինչպես նաև Կաստելիայի և Լեոն ինքնավար մարզերի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Ռիբերա դել Դուերո շրջանում։ Ընդհանուր տարածքը 127 կմ2 է։ 2010 թվականի մարդահամարի տվյալներով ունի 33154 բնակչություն։ Գավառական մայրաքաղաքից հեռու է 79 կմ։
= Պատկերասրահ =
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Կաստիլիա և Լեոնի բնակավայրեր
Տերեմեցկոե (գյուղ, Օրոժիցյայի շրջան)
Տերեմեցկոե (Теремецьке), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Օրոժիցյայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տերեմեցկոե գյուղում բնակվում էր 24 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,458 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 52,4 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Օրոժիցյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
153
Մահեր
Կատեգորիա:153 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Կլեվանով (Պուտայի վտակ)
Կլեվանով  (Клеванов), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կոմի Հանրապետությունով։ Գետաբերանը գտնվում է Պուտա գետի աջ ափից 50 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը կազմում է 11 կմ։
Ջրագրության տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տեղեկությունների համաձայն՝ գետը պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Պեչորա, գետի ենթաավազանը Պեչորա գետն է մինչև թափվելը Ուսա, գետի գետային ավազանը Պեչորա ։
Ըստ աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգի՝ ջրային բաժնի տարածքում Ռուսաստանի Դաշնության պատրաստած դաշնային գործակալության ջրային ռեսուրսների ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Կոմի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
154
Մահեր
Կատեգորիա:154 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Միջին Իսնար
Շուա Իսնար (შუა ისნარი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Գուրիայի մարզի Օզուրգեթի շրջանում։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 100 մետր բարձրության վրա՝ Սուփսա գետի ձախ ափին։ Շրջկենտրոն Օզուրգեթից հեռու է 17 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների՝ գյուղի բնակչությունը կազմել է 293 մարդ։ Գյուղը բնակեցված է վրացիներով ։
Տրանսպորտ
Գյուղը շրջկենտրոն Օզուրգեթի հետ կապված է ավտոխճուղով։ Այդտեղով է անցնում Թբիլիսի-Բաթում երկաթուղին։
Ամենամոտ նավահանգիստը Փոթին է, իսկ ամենամոտ օդանավակայանը գտնվում է Բաթում քաղաքում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Օզուրգեթի շրջան
Դավար
Դավար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Սղերդի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(2514) Տայյուան
(2514) Տայյուան (Taiyuan), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1964 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից Նանկինում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,652386 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,3844 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9204 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1577,81 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,228165 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,34° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1964 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մանուշակագույն լեռան աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Պոլ Պոտ
Պոլ Պոտ (քմեր.՝ ប៉ុល ពត, իրական անունը` Սալոթ Սար (សាឡុត ស), ), կամբոջացի քաղաքական և պետական գործիչ, Կամպուչիայի կոմունիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղար (1963-1979 թթ.), Կամպուչիայի վարչապետ (1976-1979 թթ.), «Կարմիր քմերներ» շարժման առաջնորդ։
Պոտի կառավարման տարիները ուղեկցվել են զանգվածային բռնաճնշումներով և սովով, որի արդյունքում զոհ են գնացել 1-ից 3 միլիոն մարդ, այն դեպքում, երբ երկրում այդ տարիներին ապրում էր մոտ 8 միլիոն մարդ։
Մանկություն և պատանեկություն
Պոլ Պոտի կենսագրությունը մշուշոտ է և շատ են մութ էջերը, քանի որ նա թաքցնում էր մանրամասնությունները։ Հայտնի է, որ Սալոթ Սարը ծնվել է 1925 թվականին` Պրեկ-Սբաուվ գյուղում, քմերների գեղջկական ընտանիքում և 9 երեխաներից 8-րդն էր։ Նրա քույրերից մեկը թագավորական արքունիքում թագաժառանգ արքայազն Սիսովատ Մոնիվոնգի հարճն էր, ումից ունեցել է որդի։ Քույրերից մեկը թագավորական բալետի պարուհի էր և կրկին դարձել էր արքայազնի հարճը։ Ավագ եղբայրներից մեկը նույնպես ծառայում էր արքունիքում։ 9 տարեկանում Սալոթ Սարին ուղարկել են Պնոմպեն` հարազատների մոտ։ Այնուհետև մի քանի ամիս, որպես սպասավոր, ծառայել է բուդդայական Վատ Բոտում Վադդեյ վանքում, որտեղ ուսումնասիրել է քմերերեն լեզուն և բուդդայականության հիմունքները։ 1937 թվականին ընդունվել է կաթոլիկական École Miche դպրոցը, որտեղ ստացել է դասական կրթություն։ Այն ավարտելուց հետո, 1942 թվականին ուսումը շարունակել է Կամպոնգտյամի քոլեջում, որից հետո, 1949 թվականին սովորել է Պնոմպենի տեխնիկական դպրոցում։
Ֆրանսիայում սովորելու տարիներ
1949 թվականին Սալոթ Սարը ստացել է կառավարական կրթաթոշակ` Ֆրանսիայում ուսումը շարունակելու համար։ Հասնելով Ֆրանսիա, նա ուղևորվել է Փարիզ, որտեղ սկսել է ուսումնասիրել ռադիոէլեկտրոնիկա։ Հիշելով իր ուսանողական կյանքի առաջին տարին` Փարիզի համալսարանում, Պոլ Պոտը հետագայում նշում էր, որ շատ էր աշխատում և լավ ուսանող էր։ 1950 թվականի ամռանը, այլ ուսանողների հետ միասին, նա աշխատելու է մեկնել Հարավսլավիա, որտեղ շուրջ մեկ ամիս աշխատել է Զագրեբում։ Նույն թվականի վերջերին, Փարիզ է ժամանել նրա հին ընկերը` Իենգ Սարին։ Վերջինս Սալոթ Սարին ծանոթացրել է հայրենասիրական տրամադրություններով տոգորված ազգայնամոլ Կենգ Վանսակի հետ։ Հենց Կենգ Վանսակի բնակարանում էլ սկսեց աշխատել մարքսիստական խմբակը, որի ստեղծման մտահղացումը պատկանում էր Իենգ Սարիին և Ռատ Սամոյոնին։ Խմբակի քննարկման շրջանակներում Կառլ Մարքսի «Կապիտալ. Քաղաքական տնտեսության քննադատություն» աշխատությունն էր։
1952 թվականին Սալոթ Սարը, Քմեր Դաոմ կեղծանունով ելույթ է ունենում իր առաջին քաղաքական ստեղծագործությունով։ Կամբոջիական ուսանողության «Khmer Nisut» ամսագրի հատուկ համարում լույս է տեսնում նրա «Միապետություն կամ ժողովրդավարություն» հոդվածը։ Հավանաբար այդ նույն թվականին Սալոթ Սարը ընդունվել է Ֆրանսիայի կոմունիստական կուսակցության շարքերը, իսկ հետո սովորելու նկատմամբ կորցրել է հետաքրքրությունը և հեռացվել համալսարանից։ 1952 թվականի դեկտեմբերի 15-ին նա լքել է Ֆրանսիան։
Վերադարձ Կամբոջա
1953 թվականին Սալոթ Սարը վերադարձել է Կամբոջա և բնակություն հաստատել Պնոմպենում ապրող իր ավագ եղբոր մոտ։ Մեկ ամիս անց նա փորձում էր կապ հաստատել հակաֆրանսիական պարտիզանական ջոկատների հետ, իսկ հետո ծանոթացել է Հնդկաչինի կոմունիստական կուսակցության տեղի ներկայացուցիչ Ֆամ Վան Բաի հետ։ Սալոթ Սարը խնդրանքով դիմել է նրան` ընդունել իրեն կուսակցության շարքերը։
1953 թվականին Սալոթ Սարը ընդունվել է Կամբոջայի ժողովրդա-հեղափոխական կուսակցության շարքերը։ Սկզբում նա աշխատում էր զանգվածային պրոպագանդայի բաժնում, իսկ հետո սկսեց այցելել կուսակցական կադրերի դպրոց։
Պոլ Պոտ կեղծանունը հանդիսանում է ֆրանսերեն «politique potentielle» («հնարավորի քաղաքականություն») արտահայտության կրճատ ձևը։ Այդ կեղծանունը նա ընտրել էր դեռևս 1950-ական թվականներին, սակայն սկսեց օգտագործել 1976 թվականից։
Պարտիզանական պատերազմ
1963 թվականի փետրվարին Սալոթ Սարը դարձավ Կամպուչիայի կոմունիստական կուսակցության գլխավոր քարտուղար։ 1960-ական թվականների կեսերին Սալոթ Սարի խումբը կուսակցությունում, գնաց Չինաստանի հետ սերտ հարաբերություններ ստեղծելուն ընդառաջ և կուսակցության գործունեությունը մաոիստական ոճով վերակառուցելու ուղիով։ Կուսակցությունում նշանակալից դեր ունեցավ այսպես կոչված «վեցի բանդան»` Սալոթ Սարը, Իենգ Սարին, Սոն Սենը և նրանց կանայք` Խիեու Պոնարին, Իենգ Թիրիթը և Յուն Յատը։
1967 թվականին, Բատամբանգ ծայրագավառում, իշխանություններին դիմակայություն ցուցաբերելու ավանդական ամրոցում, բռնկվեց գյուղացիական ապստամբություն, որը ճնշվեց կառավարական ուժերով։ Այդ ապստամբությունը օգտագործվեց Կամբոջայի կոմունիստական կուսակցության կողմից, որը հայտնի էր «Կարմիր քմերներ» անունով` Սիանուկի դեմ զինված պայքար սկսելու նպատակով։ Սալոթ Սարի կողմնակիցները կուսակցությունում և Կամպուչիայի հեղափոխական բանակը` դարձան «կարմիր քմերների» միջուկը։
Թագավորական բանակի դեմ պայքարին աջակցում էր Հյուսիսային Վիետնամը։ Կուսակցության կազմը արագ աճում էր։ Զանգվածային կերպով կուսակցության շարքերն էին ընդգրկվում կիսագրագետ և անգրագետ երիտասարդ գյուղացիները, ովքեր արդեն իսկ իրենք իրենց ցույց էին տվել զինված գործողություններում։
Լոն Նոլի վարչակարգի տապալումը
1973 թվականին, երբ ամերիկյան Կոնգրեսը դադարեցրեց Լոն Նոլի կառավարությանը ռազմական օգնություն տրամադրել, «կարմիր քմերներ»-ը դարձան Կամբոջայի կառավարող կուսակցությունը։ Երկրում կյանքի ղեկավարումը իրականացնում էր կոմունիստական կուսակցության «գերագույն կազմակերպությունը», որի գլուխ կանգնած էին Պոլ Պոտը, Իենգ Սարին, Խիեու Սամֆան, Սոն Սենը և նրանց կանայք։ 1975 թվականի հունվարին Չինաստանի ժողովրդա-ազատագրական բանակի զորամասերը սկսեցին զանգվածային հարձակողական գործողություն` կառավարական ուժերի դեմ։ Այդ հարձակմանը մասնակցում էր 70 հազար մարդ։ Պոլ Պոտը հետագայում գրել է. «Մենք խիզախեցինք կատարել այդ հարձակումը, քանի որ ամբողջովին վերահսկում էինք և հակառակորդի, և մեր դրությունը»։ 1975 թվականի ապրիլի 1-ին «կարմիր քմերներ»-ը նվաճեցին Նեակլուոնգ քաղաքը։ Այդ նույն օրը Լոն Նոլը և ավելի քան 30 բարձրաստիճան պաշտոնյաներ ու գեներալներ, լքեցին մայրաքաղաքը և Թաիլանդում գտնվող Ուտապաո ամերիկյան բազա հասնելով, այնուհետև Ինդոնեզիայով անցնելով` հասան Հավայան կղզիներ։
Չինաստանի ժողովրդա-ազատագրական բանակի զորամասերը մոտեցան Պնոմպենին և սկսեցին հրետանային հրթիռակոծման ենթարկել Պոչենտոնգ օդանավակայանը։ Ապրիլի 17-ին «կարմիր քմերները» մտան Պնոմպեն։ Հաղթանակից հետո Պոլ Պոտը գրել է. «Ամբողջ աշխարհում ոչ մի մարդ չէր հավատում մեզ։ Բոլորը պնդում էին, որ Պնոմպենի վրա հարձակումը հեշտ գործ չէ, որ ամերիկյան ուժերի վրա գրոհելը բարդ խնդիր է։ Մեզ չէր հերիքում զենքն ու զինամթերքը։ Ոչ մեկի մտքով չէր անցնում, որ մենք կարող ենք դա անել»։
Այն անզիջում դիրքորոշման շնորհիվ, որ բռնել էր Պոլ Պոտը Լոն Նոլի կառավարության նկատմամբ, իր ղեկավարության ներքո ստեղծված մարտունակ բանակի և կուսակցության շնորհիվ, աղքատ գյուղացիներին իր կողմը գրավելու և միաձուլելու ունակության, ինչպես նաև իր դերը` զինված պայքար կազմակերպելու մեջ և այլն, «կարմիր քմերներ»-ին բերեցին վերջնական հաջողության։
Պետության գլուխ
Պնոմպենի բնակչությունը դուրս էր եկել ողջունելու «ազատարարներին», սակայն ոչ ոք չէր կարծում, որ նոր իշխանությունը սկսելու է «մաքրել քաղաքները»։ Մայրաքաղաքը վերցնելուց անմիջապես հետո, 2,5 միլիոն բնակչություն ունեցող Պնոմպենը, 72 ժամվա ընթացքում դատարկվեց իր բնակիչներից։ Քաղաքից դեպի գյուղական վայրեր մարդկանց արտաքսելու հարցը բարձրացվել էր դեռևս 1971 թվականին` Կամպուչիայի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի նիստում, բայց այն ժամանակ դա հավանության չէր արժանացել։ Սակայն 1975 թվականի փետրվարին, մայրաքաղաքը վերցնելուց մի քանի ամիս առաջ, Կամպուչիայի ազգային միացյալ ճակատի փակ նիստում, Պնոմպենի բնակչության արտաքսման ծրագիրը արժանացավ հավանության և «կարմիր քմերների» ղեկավարության կողմից չհանդիպեց ոչ մի ընդդիմության, բացի Հու Յունի անհամաձայնությունից։ Այդ արարողությունը քննարկելիս, Պոլ Պոտը այն մեկնաբանում էր այսպես. «Քաղաքներից մարդկանց տարհանումը` դա մեր հաղթանակի պտուղները պահպանելու ամենակարևոր գործոններից մեկն էր։ Անհրաժեշտ է չեզոքացնել քաղաքներում առկա քաղաքական և ռազմական ընդդիմությունը։ Եթե մենք մարդկանց թողնենք քաղաքում, այդ դեպքում, չնայած մեր հաղթանակին, թշնամիները արագ գլուխ կբարձրացնեն և կսկսեն գործել մեր դեմ։ Նրանց արտաքսումը գյուղական վայրեր, թույլ կտա վերահսկել նրանց»։ Նրա կարծիքով, քաղաքների գոյությունը ստեղծում է անհավասարություն` բնակիչների միջև։ Բնակչությանը բացատրում էին, որ «քաղաքը ախտի և անառակության կացարան է, կարելի է փոխել մարդկանց, բայց ոչ քաղաքները։ Աշխատելով ճակատի քրտինքով, ջունգլիները արմատախիլ անելով և բրինձ աճեցնելով, մարդը վերջապես կհասկանա կյանքի իրական իմաստը։ Հարկավոր է, որ նա հիշի, թե ինչ է եղել բրնձի սերմից։ Բոլոր կամբոջիացիները պետք է դառնան գյուղացիներ»։ Մարդկանց մեջ կային այնպիսիները, ովքեր «կարմիր քմերների» գործողությունները բացատրում էին նրանով, որ պատմության ընթացքում քմերները չորս անգամ փոխել էին իրենց մայրաքաղաքը, իսկ Պոլ Պոտը արտակարգ պայմաններից դրդված, միայն հետևում է պատմական ավանդույթներին։
Հարյուր հազարավոր մարդկանց, այդ թվում ծերերի, հաշմանդամների, հղի կանանց, ստիպում էին ոտքով շարժվել առաջ և անցնել երկար ճանապարհ, չնայած այն հանգամանքին, որ տարվա ամենաշոգ արևադարձային եղանակն էր։ Տասնյակ հազարավոր մարդիկ գնդակահարվեցին ճանապարհին։ Շատերը մահացան ուժերի վատնումից, արևահարումներից և սովից։ Մնացածը, հասնելով նախանշված վայր, մահանում էին դանդաղորեն։ Հաճախ, հրմշտոցի և խառնաշփոթության պահերին, ընտանիքի անդամները կորցնում էին միմյանց։ 1979 թվականին արված ուսումնասիրությունների արդյունքում պարզվել է, որ 100 արտաքսված քաղաքաբնակ ընտանիքներից կենդանի է մնացել ընդամենը 41%-ը։ Պնոմպենի հազարավոր բնակիչների հետ միասին, մայրաքաղաքը լքեցին նաև Պոլ Պոտի հարազատները, ովքեր նրա մասին ոչ մի տեղեկություն չունեին դեռ 1960-ական թվականների սկզբից։ Նրա ավագ եղբայր Սալոթ Չհայը, ինչպես շատ ուրիշ արտաքսվածներ, մահացավ ճանապարհին, իսկ մյուս եղբայր Լոտ Սուոնգը, իր կնոջ հետ միասին, հասել են մինչև իրենց հայրենի Կոմպոնգտոմ ծայրագավառը, որտեղ ապրել են գեղջուկի կյանքով։ Նրանց միակ որդին, Պոլ Պոտի զարմիկը, մահացել է սովից` ծաղրուծանակի ենթարկվելով։
Պնոմպենի մոտ 3 միլիոն բնակչությունից, քաղաքում մնացին միայն 20 հազար մարդ, հիմնականում զինվորներ, սպաներ և ղեկավար հրամկազմը։ Ապրիլի 18-ին, բնակչությունը լքեց Ռիյոմ քաղաքը, ապրիլի 24-ին` Պոյպետ քաղաքը, ապրիլի 28-ին` Պայլին քաղաքը և այդպես շարունակ։ Միաժամանակ երկրի արևելյան շրջանների գյուղացիներին արտաքսեցին արևմտյան շրջաններ, իսկ արևմտյան շրջանների բնակիչներին` արևելյան շրջաններ։ Ապրիլի 23-ին, Պոլ Պոտը գաղտնի դուրս եկավ դատարկված մայրաքաղաք և երկաթուղային կայարանի մոտ տեղադրեց իր առաջին շտաբը, շրջապատելով այն պաշտպանական երկու օղակով։
Նոր հասարակարգի ստեղծումը
1975 թվականի ապրիլի 25-ից 27-ը, Պնոմպենում տեղի ունեցավ ազգային արտակարգ կոնգրես, որում հայտարարվեց, որ նոր իշխանությունը մտադիր է Կամբոջայում կառուցել «ազգային համաձայնության համայնք, որի հիմքը պետք է լինեն հավասարությունը և ժողովրդավարությունը, պետք է բացակայեն շահագործողներն ու շահագործվողները, հարուստներն ու աղքատները, որտեղ բոլորը պետք է աշխատեն»։ Գալով իշխանության, Պոլ Պոտի կառավարությունը իր առջև երեք խնդիր դրեց, որոնք անհապաղ պետք է լուծում ստանային.
Երկրի ամբողջ բնակչությունը բաժանվեց երեք հիմնական կատեգորիաների։ Առաջինը` «հիմնական ժողովուրդն» էր, որի մեջ ընդգրկված էին մարզերի բնակիչները։ Երկրորդը` «նոր ժողովուրդն» էր կամ «ապրիլի 17-ի մարդիկ»։ Դրանք քաղաքների և գյուղերի այն բնակիչներն էին, ովքեր երկար ժամանակ գտնվել են ամերիկացիների կողմից օկուպացված տարածքներում կամ Լոն Նոլի խամաճիկական ուժերի վերահսկողության տակ։ Բնակչության այդ մասը պետք է անցնի վերադաստիարակման լուրջ փուլ։ Երրորդը` մտավորականությունն է, հետադիմական հոգևորականությունը, նախկին վարչակարգում պետական համակարգում աշխատած և ծառայած մարդիկ, Լոն Նոլի բանակում ծառայություն անցած սպաներ և սերժանտներ, ինչպես նաև Հանոյում վերապատրաստում անցած ռևիզիոնիստները։ Այս կատեգորիայի բնակիչները պետք է ենթարկվեն լայնամասշտաբ մաքրման։
Էթնիկ փոքրամասնությունների դրությունը
Կամբոջայում բնակվում են ավելի քան 20 էթնիկ խմբեր, որոնցից ամենամեծը հանդիսանում են քմերները։ Կամբոջայի ժողովուրդները ակտիվորեն մասնակցել են քաղաքացիական պատերազմին և իրենց ներդրումն են ունեցել Լոն Նոլի կառավարության դեմ հաղթանակ տանելու գործում։ Էթնիկ փոքրամասնությունները կամբոջիական բնակչության ընդամենը 15%-ն են կազմել այդ տարիներին։ Հատկանշական է այն փաստը, որ Պոլ Պոտի թիկնապահների մեծամասնությունը էթնիկ խմբերից էին` օրինակ ջարայներ կամ տամպուաններ։ Սակայն «կարմիր քմերների» իշխանության տարիներին, էթնիկ փոքրամասնությունները ենթարկվեցին զանգվածային ոչնչացման։ «Անգկի» գավառային իշխանության հրահանգում նշվում էր. «Կամպուչիական հեղափոխությունը` դա մեկ ամբողջություն է։ Մեկ ամբողջություն է նաև կամպուչիական ազգը։ Միակ լեզուն քմերերեն լեզուն է։ Այսուհետ Կամպուչիայում գոյություն չունի այլ ազգություն... Այդ իսկ պատճառով բնակիչները պետք է փոխեն իրենց անունները քմերական անուններով։ Նախկին ազգությունների լեզուները, էթնիկական առանձնահատկությունները, հագուստը, սովորույթները և կրոնը, պետք է հաստատապես արմատախիլ արվեն։ Այն մարդիկ, ովքեր չեն ենթարկվի հրամանին, պետք է ամբողջովին ենթարկվեն պատասխանատվության»։
Բնական է, որ Դեմոկրատական Կամպուչիայի` 1976 թվականին ընդունված սահմանադրության մեջ ոչինչ չէր ասված էթնիկ խմբերի մասին։ Պեկինում լույս տեսած պոլպոտովյան ամսագրում հաստատվում էր, որ Դեմոկրատական Կամպուչիայի ժողովուրդը 99%-ով կազմված է քմերներից և բազմաթիվ ազգային փոքրամասնությունները, ովքեր բնակվում են մեկ ընդհանուր մեծ ընտանիքում, միահամուռ են երկրի պաշտպանության և շինարարության գործում։
Զանգվածային ոչնչացման են ենթարկվել լաոները, կուլաները (բիրմացիներ) և այլ ազգություններ։ Եթե թայցիները (թաիլանդցիներ) 1975 թվականի սկզբին Կամբոջայում եղել են մոտ 20 հազար, ապա 1979 թվականին մնացել էին ընդամենը 8 հազար։ Առավելապես հալածվում էին վիետնամցիները, քանի որ Կամպուչիան հարևան Վիետնամի հետ սահմանային պատերազմի մեջ էր։ Հազարավոր վիետնամցիներ սպանվել են, իսկ մնացածը արտաքսվել են։ Կամբոջայում ապրող վիետնամցիների 37,5%-ը և չինացիների 38,4%-ը անհետ կորել են։ Դաժան հալածանքների են ենթարկվել մուսուլմանները` չամերը (տյամ) և մալայացիները։ 1975 թվականից սկսած, չամերը տեղահանվել են իրենց գյուղերից, իսկ նրանց գյուղերը վերանվանվել են քմերական անվանումներով։ Նրանց բնակեցնում էին քմերական բնակչության շրջանում` այն հաշվարկով, որ այնտեղ լիներ 1 չմերական ընտանիք և 19 քմերական ընտանիք։ Նրանց կտրականապես արգելում էին խոսել իրենց մայրենի լեզվով, ստիպում էին հրաժարվել իրենց սովորույթներից և հետևեին քմերական մշակույթին։ Բացի դրանից, չամերին արգելված էր հանդիպել միմյանց և ամուսնություններ կազմակերպել իրենց համայնքում, նրանց նորածին երեխաներին խլում էին, որպես պետական սեփականություն և դաստիարակելու համար տալիս էին քմերական ընտանիքներին։ Ըստ որոշ տվյալների, զոհվել է չամերի ուղիղ կեսը կամ 40,6%-ը։