cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գրանիկոսի ճակատամարտ
Պարսկական բանակը կառավարում էր տեղական կուսակալների խորհուրդը, որը գլխավորում էր ծագումով հույն զորավար Մեմնոնը։ Պարսիկ հրամանատարները չէին ընկալում Ալեքսանդրին որպես արժանավոր հակառակորդի, ձգտում էին մոտեցնել նրա հետ բախման օրը և, այդպիսով, շուտափույթ ձեռք բերել հաղթողների համբավը։ Զգուշավոր Մեմնոնը չէր կիսում նրանց լավատեսությունը, բայց ստիպված եղավ ենթարկվել խորհրդի որոշմանը։
Պարսիկ զորքերը դիրքավորվեցին Գրանիկոս գետի ուղղաբերձ ափին, Ալեքսանդրի զորքը՝ գետի մյուս, ցածր ափին։ Ալեքսանդրի տարեց ու փորձառու զորավար Պարմենիոնը, գիտակցելով խնդիրները, կապված գետի հոսանքի ուժգնության և կավոտ ափի դժվար անցանելիության հետ, փորձեց համոզել երիտասարդ թագավորին հետաձգել գրոհը և պատշաճ ձևով պատրաստվել ճակատամարտին։ Ալեքսանդրը պատասխանեց, որ «Հելլեսպոնտոս կտրած բանակը չպե՛տք է վախենա գետանցումից»։ Պարսիկների բարձունքի վրա անշարժ տեղակայված զորքը պատրաստվում էր վերևից զարկել մակեդոնացիներին՝ նրանց գետանցման ավարտի պահին։ Այդ նպատակով պարսիկները գետի ափին տեղադրեցին իրենց ընտրյալ հեծելազորին, շարելով հունական հետևակը երկրորդ գծում։ Ինչպես ցույց տվեցին հետագա իրադարձությունները, այդպիսի դիրքավորումը պարսիկների լուրջ սխալն էր. ուղղաբերձ ափի եզրին բաշխված հեծելազորը ի սկզբանե զրկված եղավ գրոհելու հնարավորությունից, իսկ նրա թիկունքում տեղադրված մարտունակ հունական ջոկատները փաստորեն սեղմվեցին ծուղակում։ Պարսիկների կողմից տրամադրած այդպիսի բարենպաստ հնարավորությունը չվրիպեց Ալեքսանդրի ուշադրությունից։
Գրանիկոս գետի ճակատամարտի հաղթանակը հիմնականում ապահովեց հեծելազորը։ Գրանիկոսում բացահայտվեց, որ մակեդոնացիների ամուր զրահն ու երկար նիզակները գերազանցում էին պարսիկների տեգերը։ Այս ճակատամարտում տեղանքի կտրտվածության պատճառով մակեդոնական փաղանգը մասնակցություն չունեցավ։ Պատմական աղբյուրները հաղորդում են մակեդոնացիների անհավատալի փոքր կորուստների (ընդամենը մոտ 100 զինվորի) մասին, իսկ պարսիկներինը՝ հազարների։ Այդ ճակատամարտում վախճանվեցին Դարեհ III-ի ավագ որդին, մի շարք անվանի զորավարներ ու կուսակալներ, ինչպես նաև հեծելազորի հիմնական կորիզը։ Բոլոր զոհերը, և՛ մակեդոնացիք, և՛ պարսիկները Ալեքսանդրի կողմից արժանացան պատվավոր հուղարկավորությանը։ Ալեքսանդրը այցելեց վիրավորներին և քաջալերեց նրանց։ Գերի ընկած հույն վարձկաններին Ալեքսանդրը շղթաներով տաժանավայր ուղարկեց, այդպիսով պատժելով նրանց «բարբարոսների» կողմից կռվելու համար։
Գրանիկոսի հաղթանակից հետո Ալեքսանդրը խորացավ դեպի Փոքր Ասիա։
Զորքերի թվաքանակ
Պարսիկների զորքի կազմում կային 20 հազար հեծյալներ և 20 հազարից մի փոքր քիչ հետևակ (այդ թվում նաև հույն վարձկաններ), իսկ հունա-մակեդոնական ուժերը կազմում էին 30-35 հազար հետևակ և շուրջ 5000 հեծյալ (թվերը վիճելի են)։
Թագուհի (այլ կիրառումներ)
Թագուհի հասկացությունը կարող է վերաբերել.
Արքա (այլ կիրառումներ)
Արքա հասկացությունը կարող է վերաբերել.
Ակսենովո (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)
Ակսենովո (Аксеново), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
949
Մահեր
Կատեգորիա:949 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Սլոբոդա Ռոմանովսկայա
Սլոբոդա Ռոմանովսկայա (Слобода Романівська), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Սլոբոդա Ռոմանովսկայա գյուղում բնակվում էր 586 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1724 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 339,91 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Մաաստրիխտի պայմանագիր
Մաաստրիխտի պայմանագիր (պաշտոնապես՝ Պայմանագիր Եվրոպական Միության մասին) ստորագրվել է 1992 թ.-ի փետրվարի 7-ին Նիդեռլանդների Մաաստրիխտ քաղաքում, որով ստեղծվել է Եվրոպական Միությունը։
Պայմանագիրն ուժի մեջ է մտել 1993 թ.-ի նոյեմբերի 1-ին ։ Պայմանագիրը լուծեց եվրոպական երկրների դրամական և քաղաքական համակարգերի կարգավորման հարցը։ Պայմանագրի ստորագրման արդյունքում ներմուծվեց եվրոն՝ որպես եվրոպական դրամական միավոր։ Պայմանագիրը նաև հաստատեց միության երեք հիմքերը՝ տնտեսական և սոցիալական քաղաքականությունը, միջազգային հարաբերությունները և անվտանգությունը, արդարությունը և ներքին գործերը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պայմանագիր Եվրոպական միության մասին Կատեգորիա:Եվրո
Սառա Մաաս
Սառա Ջանեթ Մաաս (Sarah Janet Maas, ), ամերիկացի ֆենտեզի ժանրի գրող, որն առավել հայտնի է իր «Ապակե գահը» (Throne of Glass), դեբյուտային գրքի շարքով, որը հրապարակվել է 2012 թվականին, և «Փշերի և վարդերի թագավորություն» (A Court of Thorns and Roses) շարքով, որը հրապարակվել է 2015 թվականին ։ Նրա նոր ստեղծագործությունը «Կիսալուսնի քաղաք» (Crescent City) շարքն է։ 2021 թվականի դրությամբ նա վաճառել է իր գրքերի ավելի քան 12 միլլիոն օրինակ և թարգմանվել է 37 լեզուներով։
Կարիերա
Մաասը սկսել է գրել իր դեբյուտային «Ապակե գահ» վեպը տասնվեց տարեկան հասակում ։ Գրելով վեպի մի քանի գլուխ, որը նախկինում անվանել է «Ապակե թագուհի», Մաասը դրանք հրապարակել է FictionPress.com-ում, կայքում Մաասի վեպի եղել է ամենատարածվածներից մեկը։ Ավելի ուշ վեպը հեռացվել է կայքից, երբ Մաասը որոշել է այն հրատարակել ։ Շարքի սյուժեն հիմնված է Մոխրոտի պատմության վրա «Ինչ եթե Մոխրոտը աղախին չէր, այլ մարդասպան։ Եվ նա պարահանդեսի է գնում ոչ թե արքայազնի հետ հանդիպելու, այլ նրան սպանելու համար» նախադրյալով ։ 2008 թվականին Մաասը սկսել է պատմությունը ուղարկել տարբեր գործակալների, իսկ 2009 թվականին պայմանագիր է կնքել Laura Dial գրական գործակալության անդամ Թամար Ռիդզինսկու հետ ։ «Ապակե գահ»-ը ձեռք է բերվել 2010 թվականի մարտին Bloomsbury ընկերության կողմից, որը հետագայում ձեռք է բերել շարքի ևս երկու գիրք ։ Շարքը հասանելի 15 երկրներում և թարգմանվել է 35 լեզուներով ։ Շարքի երկրորդ՝ «Կեսգիշերի թագ» գիրքը դարձել է New York Times-ի բեսթսելլեր ։ Շարքի վերջին՝ «Մոխրի թագավորություն» գիրքը թողարկվել է 2018 թվականի հոկտեմբերի 23-ին։ Շարքը ներառում է յոթ գիրքը ։
«Փշերի և վարդերի թագավորություն»-ը Մաասի երկրորդ ֆենտեզի շարքն է, որը գրել է «Գեղեցկուհին և հրեշը» ավանդական հեքիաթի հիման վրա ։ Եռապատման առաջին գիրքը գրվել է 2009 թվականին, սակայն չի հրապարակվել մինչև 2015 թվականը։ Հաջողության և հայտնիության շնորհիվ շարքը տարածվել է, և հեղինակը հայտարարել է, որ մյուս գրքերում պատմելու է մյուս հայտնի կերպարների մասին։ Շարքի չորրորդ՝ «Արծաթե կրակի թագավորություն» գիրքը հրատարակվել է 2021 թվականի փետրվարի 16-ին ։ Վիպաշարի հիման վրա Hulu-ն թողարկելու է սերիալ։
2018 թվականի մայիսի 16-ին Մաասը հայտարարել է իր երրորդ ֆենտեզի շարքի մասին «Կիսալուսնի քաղաք» անվանումով։ Առաջին գիրքն անվանվել է «Երկրի և արյան տուն», որը լույս է տեսել Bloomsbury-ի կողմից 2020 թվականի մարտի 3-ին ։
Անձնական կյանք
Սառա Մաասը ծնվել է 1986 թվականի մարտի 5-ին Նյու Յորքում ։ Մաասը ապրում է Փենսիլվանիայում ամուսնու՝ Ջոշի, իր որդու՝ Թերանի և շան՝ Էննի հետ։ Նրա որդին ծնվել է 2018 թվականի հունիս ամսին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի վիպասաններ
Կոզլյատևո (գյուղ, Կոլչուգինսկի շրջան)
Կոզլյատևո (Козлятьево), գյուղ Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Կոլչուգինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վլադիմիրի մարզի Կոլչուգինսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (114801-114900)
Աստերոիդների ցանկ (114701-114800) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (114901-115000)
Ֆրեդրիկա Լիմնել
Անձնական կյանք
Ֆրեդրիկան ծնվել է Հերնոսանդ քաղաքում, դասախոս Օլոֆ Բրեդրիկ Ֆորսսբերգի և Կատրինա Մարգարետ Շվեդբայի ընտանիքում։ Նա ունեցել է երկու քույր, բայց երկուսն էլ մահացել են վաղ տարիքում։ Ֆրեդրիկան մեծացել է գրական ընտանիքում, նա հնարավորություն է ունեցել զարգացնել իր գրական և երաժշտական տաղանդները։ Ամուսնությունից որոշ ժամանակ առաջ Ֆրեդրիկան նշանվել էր շվեդ բանաստեղծ Անդերս Գրաֆստրոմի հետ, բայց նրա նախաձեռնությամբ այդ կապը խզվեց։ 1842 թվականին նա ամուսնացավ։ Լիմնելի հետ ամուսնությունից ունեցել է երկու որդի։ Առաջին ամուսնու մահից հետո Ֆրեդրիկան կրկին ամուսնացավ։ Իր նոր ամուսնու հետ միասին նրանք կառուցեցին բացառիկ ամառանոցային առանձնատուն Villa Lyran, որը գոյություն ունի մինչև մեր օրերը։
Գործունեություն մշակույթի բնագավառում
Դեռևս իր առաջին ամուսնության ընթացքում Ֆրեդրիկան տեղափոխվեց Ստոկհոլմ, որտեղ նա դարձավ գրական սալոնի տիրուհի։ Նա արվեստի գործիչների բարերար էր։ Այսպես, օրինակ, նա մասամբ վճարում էր Ֆրեդրիկա Բրեմերի Պաղեստին կատարած ուղևորությունների համար և ֆինանսական աջակցություն էր ցուցաբերում Սելմա Լագերլյոֆին, որպեսզի նա կարողանա կենտրոնանալ աշխատանքի վրա։ Նրա սրահը բաց էր արվեստի վերնախավի ներկայացուցիչների համար հետագայում, նա իր հյուրերին հավաքում էր Villa Lyran-ում։ Նրա սրահի հյուրերի թվում էին Սոֆի Ադլերսպարեն, Ջեննի Լինդը, Վիկտորյա Բենեդիկտսոնը, Ամանդա Կերֆշտեդտը, Կարլ Դավիդ աֆ Վիրսենը, Էմիլ Շյոգրենը, Քրիստինա Նելսոնը և Հենրիկ Յուհան Իբսենը։ Ժամանակ առ ժամանակ սրահ էր այցելում նաև Օսկար II-ը ։
Limnellska salongen-ը, այսինքն՝ Լիմնել սրահը, հայտնի էր 1870-1880-ական թվականներին և ճանաչում էր ձեռք բերել որպես շվեդական մշակութային վերնախավի հյուրընկալ կենտրոն։ Նրա որդին՝ կոմպոզիտոր Ուիլյամ Շվեդբոմը, սրահում կազմակերպում էր ընթրիք-երեկույթներ, և հայտնի դասախոս Պոնտուս Վիկները այնտեղ փիլիսոփայության վերաբերյալ դասախոսություններ էր կարդում։ Ինքը՝ Ֆրեդրիկան, հրավիրում էր սկսնակ հեղինակների կարդալու իրենց ստեղծագործությունները սալոնում կամ էլ դերասաններին խնդրում էր կարդալ նրանց ստեղծագործությունները այցելուների համար։ Մասնավորապես, Սելմա Լագերլյոֆը հատվածներ էր կարդում Ֆրեդրիկայի սրահում իր «Իոստե Բերլինգի մասին սագաներ»-ից մինչև դրանց հրապարակումը։ Երբեմն տիրուհին բարձրաձայն կարդում էր սկսնակ բանաստեղծների ստեղծագործությունները։
Հասարակական գործունեություն
Ֆրեդրիկայի ընտանիքը շահութաբեր բիզնես էր իրականացնում, ինչը նրան հնարավորություն էր տալիս ֆինանսական աջակցություն ցուցաբերել ոչ միայն գրողներին, այլև Շվեդիայում գործող ֆեմինիստական շարժմանը, ինչպես նաև ֆինանսավորել մի շարք այլ սոցիալական նախագծեր, ներառյալ սոցիալական աշխատանքը և բարեգործությունը։
Արդեն 1850-ականներին Լիմնելը շահագրգռված էր կանանց քաղաքական, տնտեսական և իրավական կարգավիճակի բարելավմամբ, ուստի շատ կանանց կազմակերպություններ նրանց սրահում իրենց հանդիպումներն էին անցկացնում։ 1853 թվականին Լիմնելը Բրեմերի հետ միասին ստեղծեց Ստոկհոլմի կանանց և երեխաների խնամքի հիմնադրամը (Stockholms fruntimmersförening för barnavård): Որպես մի քանի բարեգործական կազմակերպությունների տնօրենների խորհրդի անդամ՝ նա նախաձեռնել էր մի շարք կրթաթոշակներ ուսանողների համար։
Ֆրեդրիկան Ստոկհոլմի բարձր հասարակության կենտրոնական գործիչներից էր և մասնակցում էր ֆեմինիստական և սոցիալական ուղղվածության մի շարք տարբեր կազմակերպությունների աշխատանքներին։ Նրա հասարակական գործունեությունը կարևոր դեր խաղաց այդ ժամանակաշրջանի Շվեդիայի մշակութային կյանքի և սոցիալական զարգացման գործում։ 1853 թվականին նա «Ստոկհոլմի կանանց երեխաների խնամքի ֆոնդի» քարտուղարն էր, 1873 թվականին նա ընդգրկվել էր Ասոցիացված «Ամուսնացած կանանց սեփականության իրավունքների պաշտպանության ասոցիացիայի» (Föreningen för gift kvinnas äganderätt) տնօրենների խորհրդի կազմում, 1884 թվականին նա «Ֆրեդերիկ Բրեմերի ասոցիացիայի» (Fredrika-Bremer-Förbundet ) տնօրենների խորհրդի անդամ էր, ինչպես նաև եղել է այնպիսի կազմակերպությունների տնօրենների խորհուրդների կազմում, ինչպիսիք են «Աշխատավորների ասոցիացիան» (Klara skydds-och arbetarförening), «Կանանց երեկոյան դասընթացները» (Aftonkursen för fruntimmer) և Ավգենիա Շվեդացու կողմից հիմնադրված Eugeniahemmet  հիվանդ երեխաների հոսպիտալը։ Լիմնելը  ֆինանսավորել է նաև Շվեդիայի կանանց առաջին ամսագիրը՝ Tidskrift för Hemmet, որը հրատարակվում էր  ֆեմինիստներ Սոֆի Ադլերսպարեի և Ռոզալի Օլիվեկունայի կողմից։ Իր լայն կապերի և ազդեցության շնորհիվ նա կարողացավ օգնել այդ ոլորտի շատ ակտիվիստների։
Գրականություն
Կատեգորիա:Շվեդ ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Շվեդ բարեգործներ Կատեգորիա:Ֆեմինիստներ
950
Մահեր
Կատեգորիա:950 Կատեգորիա:Տարեթվեր
(9906) Տինտորետո
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,619989 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1474 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0926 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1548,99 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,23241 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 13,39° անկյուն։
Տինտորետո աստերոիդը պատկանում է Էվնոմիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 2,54 - 2,72 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 11,6°-14,8° ուղեծրի թեքում և 0,121-0,180 էքսցենտրիսիտետ։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Էվնոմիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
IPhone 6
iPhone 6 և iPhone 6 Plus, սմարթֆոններ, նախագծվել է Apple Inc., աշխատում են iOS 8 օպերացիոն համակարգով։ Հեռախոսները ներկայացվել են Apple Live-ի ժամանակ (սեպտեմբերի 9, 2014), Apple Watch-ի հետ միասին։
Դիսփլեյի անկյունագիծը մեծացել է՝ 4-ից հասնելով 4,7 և 5,5 դյույմի։ A8 նոր 64 բիթ հզորությամբ պրոցեսոր՝ 84 անգամ ավելի հզոր առաջին iPhone-ի պրոցեսորից։ A7-ի հետ համեմատած, նոր պրոցեսորը դարձել է 20%-ով ավելի արագ, իսկ գրաֆիկան բարելավվել է շուրջ 50%-ով։
Աղբյուրներ
iPhone 6
Կատեգորիա:Էփլ Կատեգորիա:IPhone Կատեգորիա:IPhone 6 Կատեգորիա:Սմարթֆոններ
Ռազլատնի (Մորոզովի շրջան)
Ռազլատնի (Разлатный), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանում։ Մտնում է Զնամենսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 135 մարդ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Նավակ (այլ կիրառումներ)
Նավակ հասկացությունը կարող է վերաբերել.
Պատ (այլ կիրառումներ)
Պատ հասկացությունը կարող է վերաբերել.
Սադովայա (գյուղ, Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Սադովայա գյուղում բնակվում էր 354 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,53 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 231,37 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պուտապարտի
Պուտապարտի, քաղաք Հնդկաստանի Անդհրա-Պրադեշ նահանգի Անանտապուր շրջանում։ Քաղաքի հիմնական տեսարժան վայրը վարդապետ Սաթյա Սայի Բաբայի մենաստանն է (աշրամ)։ Աշրամի ստեղծումը հսկայական խթան հաղորդեց տեղական տնտեսության զարգացմանը՝ հյուրանոցների, շենքերի, ռեստորանների և խանութների ցանցի ընդլայնման տեսքով, որոնք հիմնականում այցելում են այդտեղ եկող ուխտագնացները։
Պուտապարտի հիմնական լեզուներն են՝ տելուգուն, թամիլերենը, կաննադան, անգլերենը և հինդին ։
Կլիմա
Պուտապարտիի կլիման ընդհանուր առմամբ տաք է և չոր ամբողջ տարվա ընթացքում ։ Ջերմաստիճանը ամռանը տատանվում է 34 °C-42 °C (93F-108F), իսկ ձմռանը՝ 22 °C-27 °C (71F-80F) միջև ։ Տաք ամիսներն են՝ մարտից մինչև հուլիս, իսկ ավելի մեղմ ամիսիները` նոյեմբերից մինչև հունվար ։
Պուտապարտին գտնվում է ծովի մակարդակից 475 մետր բարձրության վրա (1,558 ոտնաչափ) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքներ Կատեգորիա:Հնդկաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Հնդկաստանի աշխարհագրություն
952
Մահեր
Կատեգորիա:952 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Գրիչ (այլ կիրառումներ)
Գրիչ հասկացությունը կարող է վերաբերել.
Ակսենտևո (գյուղ, Պավլովսկի շրջան)
Ակսենտևո (Аксентьево), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Պավլովսկի շրջանի կազմում։
Տուուլիկու
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Սաառդե շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Քոզեր
Քոզեր, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
(2034) Բեռնուլի
(2034) Բեռնուլի (Bernoulli), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի մարտի 5-ին Պաուլ Վիլդի կողմից Ցիմերվալդում ։
Քոզեր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
(2034) Բեռնուլի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1973 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պաուլ Վիլդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սեղան (այլ կիրառումներ)
Սեղան հասկացությունը կարող է վերաբերել.
Չեզարե Պրանդելլի
Կլաուդիո Չեզարե Պրանդելլի (Claudio Cesare Prandelli, ), իտալացի ֆուտբոլային մարզիչ, նախկին ֆուտբոլիստ։
Նվաճումներ
Որպես ֆուտբոլիստ՝
Որպես մարզիչ՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 19 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ռոմա ՖԱ մարզիչներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով
Բարի Բերիշ
Բարի Քլարկ Բերիշ (Barry Clark Barish, ), ամերիկացի ֆիզիկոս, աշխատել է Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։ 2017 թվականի Ֆիզիկայի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր։ Մրցանակը ստացել է գրավիտացիոն ալիքների փորձնական ճանապարհով գրանցման համար։ ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ 2002 թվականից, Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտի պատվավոր պրոֆեսոր։
Կենսագրություն
Նրա ծնողները, Հարոլդ Բերիշը (1911—1988) և Լի Բերիշը (1919—1995) Ռուսական կայսրությունից արտագաղթած հրեաների ընտանիքներից էին ։ Բարի Բերիշը ծնվել և մեծացել է Հարավային Կալիֆոռնիայում։
Բերկլիի համալսարանում 1957 թվականին ստացել է ֆիզիկայի բակալավրի աստիճան, և ապա 1963 թվականին պաշտպանել է իր դոկտորական աշխատությունը, որի թեման էր բարձր էներգիաների ֆիզիկան։ 1963 թվականից սկսած աշխատում է Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում։
1994 թվականից LIGO-ի առաջատար հետազոտողն էր, իսկ 1997 թվականից տնօրենը։ Բերիշը նաև աշխատել է Ֆերմիլաբում և Միջազգային գծային կոլայդերի վրա։ Հանդիսանում է Ամերիկյան ֆիզիկական միության անդամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Հրեա նոբելյան մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ
Կոզլոյալովո
Կոզլոյալովո (Козлоялово, Ҡуҙлыял), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 216 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կալտասինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սուխովոլյա (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)
Սուխովոլյա (Суховоля), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։
Ռուսսկո-Վլասովսկի (Մորոզովի շրջան)
Ռուսսկո-Վլասովսկի (Русско-Власовский), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանում։ Մտնում է Կոստինո-Բիստրյանսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ 2009 թ. տվյալներով Բնակչությունը կազմում է 152 մարդ։
Բետինա ֆոն Առնիմ
Մաքսիմիլիանա ֆոն Լարոշի դուստրը և Լյուդվիգ Ախիմ ֆոն Առնիմի կինը։
Կենսագրություն
Բետինան խոշոր գործարար Պետեր Անտոն Բրենտանոյի և նրա կնոջ՝ Մաքսիմիլիանա ֆոն Լարոշի տասներկու երեխաներից յոթերորդն էր։ Աղջկա մայրը մահացել է 1793 թվականին։ Նա մինչև տասներեք տարեկանը դաստիարակվել էր Ֆրիցլարի ուրսուլին վանքում։ 1797 թվականին՝ հոր մահից հետո, Բետինան ապրում էր իր տատիկի՝ Սոֆյա ֆոն Լարոշի մոտ՝ Մայն Օֆենբախում, իսկ հետո՝ Ֆրանկֆուրտում։ Նրա քույրը՝ Կունիգունդա Բրենտանոն, ամուսնացել էր Ֆրիդրիխ Կառլ ֆոն Սավինիի հետ ու բնակվել Մարբուրգում, և Բետինան որոշ ժամանակ ապրել է նրանց տանը։ 1810 թվականին Սավինի ամուսինների հետ տեղափոխվել է Բեռլին։
1811 թվականին Բետինան ամուսնանում է Ախիմ ֆոն Առնիմի հետ, որին Ֆրանկֆուրտում ճանաչում էր իբրև եղբոր՝ Կլեմենս Բրենտանոյի ընկեր։ Նրանց ամուսնությունը տևել է քսան տարի՝ մինչև Առնիմի հանկարծակի մահը՝ 1831 թվականը։ Բայց նրանք հիմնականում առանձին էին ապրում. այն ժամանակ, երբ Բետինան ապրում էր Բեռլինում, Ախիմը գերադասում էր Վիպերսդորֆ ամրոցը։
Այդ ամուսնությունից յոթ երեխա է ծնվել.
Ամուսնու մահից հետո Բետինան զբաղվել է նրա աշխատությունների հրատարակմամբ և ներգրավվել է հասարակական ու գրական աշխատանքներում։ Բեռլինի խոլերայի համաճարակի ժամանակ խնամել է աղքատ թաղամասերի հիվանդներին։ Նա գրել է «Այս գիրքը պատկանում է թագավորին» (1843) քննադատական աշխատությունը, որն իրենից ներկայացնում է Տիրամոր մտացածին զրույցները Պրուսիայի արքայամոր հետ։ Գիրքն արգելվել է Բավարիայում։ 1848 թվականի հեղափոխության տպավորության տակ Բետինա ֆոն Առնիմը գրել է «Դևերի հետ զրույցներ»-ը, որում կոչ է արել չեղարկել մահապատիժը և ճանաչել կանանց ու հրեաների իրավունքները։ Բետինան իր հայացքներով մոտ էր վաղ սոցիալիստներին։ 1842 թվականին ծանոթացել է Կարլ Մարքսի հետ, սակայն շարունակել է հավատարիմ մնալ ժողովրդական թագավորի գաղափարին, որը կարող էր դառնալ ցանկացած քաղաքացի։ 1854 թվականին Բետինա ֆոն Առնիմը կաթվածահար է եղել, որից հետո այլևս չի կազդուրվել։ Դրա պատճառով կորցրել է տեսողությունն ու լսողությունը։ Մահացել է 1859 թվականի հունվարի 20-ին՝ շրջապատված իր ընտանիքով, և թաղվել ամուսնու կողքին՝ Վիպերսդորֆ պալատում։
1985 թվականին ծննդյան երկուհարյուրամյակի առթիվ Բեռլինում հիմնադրվել է Բետինա ֆոն Առնիմի անվան ընկերությունը, որի նպատակն է պրոպագանդել գրողի աշխատությունները։
Կապեր
Բետինա ֆոն Առնիմը կապեր է ունեցել իր ժամանակի շատ հայտնի մարդկանց հետ։
Բետինա ֆոն Առնիմը և Գյոթեն
1806 թվականին սկսվել է Բետինա ֆոն Առնիմի երկարատև բարեկամությունը Գյոթեի մոր՝ Կատարինա Էլիզաբեթ Գյոթեի հետ։ Բանաստեղծը չէր պատասխանել Բետինայի հիացական նամակներին։ Մեկ տարի անց՝ Վեյմարում, նրան ներկայացրել են իր սիրելի Գյոթեին, և սկսվել է նամակագրությունը, որը Գյոթեի մահից հետո հրատարակվել է Բետինա ֆոն Առնիմի կողմից՝ «Գյոթեի նամակագրությունը երեխայի հետ» վերնագրով։ 1811 թվականին նրանց միջև բարեկամական հարաբերությունները խզվել են Բետինայի և Գյոթեի կնոջ՝ Քրիստիանայի միջև ծագած սկանդալի պատճառով։
Գյոթեի ընկերոջ՝ Յոհան Հենրիխ Մեյերի նկարների ցուցահանդեսին Բետինան կոպիտ է արտահայտվել նկարչի գործերի մասին։ Ի պատասխան՝ Քրիստիանան պոկել է նրա ակնոցը, իսկ Բետինան Քրիստիանային «կատաղած երշիկ» է անվանել։ Այդ պահից Գյոթեի տան դռները փակվել են Բետինայի և նրա ամուսնու առջև։ Մեկ տարի անց Տեպլիցում հանդիպելով Առնիմ ամուսիններին՝ Գյոթեն ձևացրել է, թե չի նկատել նրանց։ Բետինայի բազմաթիվ նամակները Գյոթեին՝ հարաբերությունների վերսկսման աղերսով, նույնպես պատասխան չեն ստացել։
Բետինային է նվիրված Միլան Կունդերայի «Անմահություն» վեպի մի հատված (Nesmrtelnost / Immortality) (1990):
Բետինա ֆոն Առնիմի գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումը
«Gritta von Rattenzuhausbeiuns» (ԳԴՀ, 1985, ռեժ. Յուրգեն Բրաուեր)։ Ըստ Գիզելայի և Բետինա ֆոն Առնիմի հեքիաթի «Das Leben der Hochgräfin Gritta von Rattenzuhausbeiuns» (1840).
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի կին գրողներ Կատեգորիա:Գերմանացի վիպասաններ Կատեգորիա:Գերմանացի կոմպոզիտորներ
953
Մահեր
Կատեգորիա:953 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Անթրաքս
Anthrax («Անթրաքս», сибирская язва), Ամերիկյան Մետալ-խումբ, որը հանդես է գալիս թրեշ-մետալ, սպիդ-մետալ, ինչպես նաև գրուվ-մետալ ժանրերում. Հիմնվել է 1981 թվականին Նյու-Յորքում։ Մտնում է Թրեշ-Մետալ խմբերի Մեծ Քառյակի մեջ։
Խմբի հեղինակած 4 ստուդիական ալբոմները՝(Among The Living, State of Euphoria, Persistance of Time, Sound of White Noise), ԱՄՆ-ում համարվել են ոսկե։ Խումբը հաճախ հայտնվել է սերիալներում, ֆիլմերում, ինչպես նաև նրանց «Madhouse» և «Now It’s Dark» երգերը կարելի է հանդիպել համակարգչային խաղերում։
Պատմություն
Խմբի առաջին կազմի մեջ մտնում են. Քեննի Քաշերը (բաս-կիթառ), Դեյվ Ուեյս (հարվածային), Դեննի Լիլկեր (կիթառ), Իան Սքոթ (կիթառ)։ Սկզբում խմբի վոկալիստը եղել է Իանը, սակայն 1982 թվականին, մի քանի փորձերից հետո այդ դերը խմբում ստանձնեց Նիլ Տուրբինը. 1983 թվականին «Megaforce Records»-ի հետ համագործակցելով Ջոնի Զազուլի ղեկավարությամբ թողարկում են իրենց առաջին ալբոմը՝Fistful of Metal:
1985 թվականին թողարկելով մինի-ալբոմ Armed and Dangerous-ը, Անթրաքսին հնարավորություն է տալիս նոր պայմանագիր կնքել Island Records-ի հետ։
(9907) Օիլեուս
(9907) Օիլեուս (Oileus), աստերոիդ Յուպիտերի տրոյացիներից։ Հայտնաբերվել է 1960 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Կոռնելիս վան Հաուտենի, Ինգրիդ վան Հաուտեն-Գրունևելդի և Թոմ Գերելսի կողմից Պալոմարում ։
Անթրաքս
Կազմը
Կատեգորիա:Ամերիկյան ալտերնատիվ մետալ երաժշտական խմբեր Կատեգորիա:1981 հիմնադրված երաժշտական խմբեր
(9907) Օիլեուս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1960 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կոռնելիս վան Հաուտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Ինգրիդ Հաուտեն-Գրունենվելդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Թոմ Գերելսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներ
Կարեն Բաբայան (այլ կիրառումներ)
Կարեն Բաբայան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Տուուլնա
Տուուլնա (Tuulna), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կեիլա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 355 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Կեիլա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Իսորտոք
Իսորտոք (Isortoq)՝ գյուղ Դանիայի Թագավորության մաս Գրենլանդիայի Սերմերսոոք կոմունայի կենտրոնական մասի հարավային մասում։
Բնակչություն
1991 թվականին գյուղի բնակչությունը առավելագույն էր, այն կազմել է 171, սակայն դանդաղ տեմպերով նվազել է և 2002 թվականին հասել է 116-ի։ Շարունակելով կրճատվել՝ բնակչությունը 2008 թվականին հասել է 97-ի և կրկին նվազում է։ Արդեն 2010 թվականի տվյալների բնակչությունը կազմում է 93 մարդ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գրենլանդիայի գյուղեր Կատեգորիա:Սերմերսոոք կոմունայի բնակավայրեր
Ռյազանկին (Մորոզովի շրջան)
Ռյազանկին (Рязанкин), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանում։ Մտնում է Կոստինո-Բիստրյանսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։ 2009 թ. տվյալներով Բնակչությունը կազմում է 129 մարդ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Տոհմային գործ
Տոհմային գործ անասնաբուծությունում, միջոցառումների համակարգ, որ նպատակամղված է բարելավելու գյուղատնտեսական կենդանիների ժառանգական հատկանիշները, բարձրացնելու դրանց ցեղայնությունը և մթերատվությունը։ Պլանային Տոհմային գործերին նախորդել է ընտրության պարզագույն եղանակների երկարատև շրջանը։ Դեռևս մ․ թ․ մի քանի հազարամյակ առաջ արդեն հայտնի էին ոչխարների, ձիերի ու շների բարելավման ձևերը։ 13-17-րդ դարերում Եվրոպայի, Ասիայի և Հյուսիսային Ամերիկայի բազմաթիվ երկրներում ստեղծվեցին գյուղատնտեսական կենդանիների ցեղեր, որոնք հետագայում ունեցան համաշխարհային տարածում։ Բնագիտության զարգացմանը զուգընթաց մշակվեց Տոհմային գործի տեսությունը, կատարելագործվեցին բուծման ձևերը։ Տոհմային գործ հիմնական դրույթները հիմնվում են ժամանակակից կենսաբանական գիտությունների նվաճումների վրա։ Ընտրությունը, զույգ ընտրությունը և մատղաշի ճիշտ աճեցումը Տոհմային գործի կարևորագույն տարրերն են։ Անասնապահության մեջ արհեստական սերմնավորման ներդրման շնորհիվ պարտադիր դարձավ կենդանիների գենոտիպի բացահայտումն ըստ տոհմաբանության, կողմնական ազգականության (հիմնականում հոր կողմից կիսաքույրեր և կիսաեղբայրներ) և սերնդի որակի։ Արհեստական սերմնավորման կիրառմամբ կրճատվեց արտադրող ցուլերի պահանջարկը, և հնարավորություն ստեղծվեց բուծման համար ընտրել առավել արժեքավորներին։ Գյուղատնտեսական կենդանիների տոհմաբանությունն առավել կարևորվում է մատղաշի գնահատման և արհեստական սերմնավորման համար ցլիկների ընտրության ժամանակ։ Ըստ գենոտիպի լավագույն են համարվում նրանք, որոնք կայունորեն սերնդին են ժառանգում ցանկալի հատկանիշները։ Արժեքավոր կենդանիներից առանձնացնում են վերարտադրողական խումբ (տոհմային կորիզ), դրանցից ստացված լավագույն սերունդը թողնում են տոհմաբուծության համար։ Տոհմային գործում բուծման հիմնական մեթոդը մաքրացեղ բուծումն է (անհրաժեշտության դեպքում կիրառվում է նաև ինբրիդինգը), որը հնարավորություն է տալիս պահպանել և ուժեղացնել արժեքավոր ցեղերի օգտակար հատկանիշները, բարձրացնել մաքրացեղ կենդանիների ժառանգականության կայունությունը։ Կիրառվում է նաև խաչասերումը, որի ձևերից կլանողականը օգտագործում են տոհմային հոտի զտարյունության բարձրացման և օգտագործելի գլխաքանակի զանգվածային բարելավման, իսկ վերարտադրականը՝ նոր ցեղերի ստեղծման ժամանակ։ Նոր ցեղեր բուծելիս կիրառվում է նաև հիբրիդացումը։ Տոհմային գործի զարգացմանը նպաստում են կազմակերպչական միջոցառումները՝ գյուղատնտեսական կենդանիների պլանային տեղաբաշխումը, տոհմային գրքերի վարումը, կենդանիների ցուցահանդեսների, ցուցադրումների, աճուրդների կազմակերպումը, ԽՍՀՄ և միութենական հանրապետությունների գյուղատնտեսության մինիստրություններին առընթեր գյուղատնտեսական կենդանիների ցեղերի գծով խորհուրդների ստեղծումը ևն։ ԽՍՀՄ–ում Տոհմային գործ իրականացնում են մասնագիտացված տոհմաբուծական տնտեսությունները, ինկուբատորային-թռչնաբուծարանները, տոհմաբուծարանները և արհեստական սերմնավորման կայանները և այլն։ Տոհմային գործի տեսական խնդիրները և գործնական միջոցառումները, կենդանիների տարբեր տեսակների և ցեղերի հետ տարվող տոհմային աշխատանքները մշակում և ընդհանրացնում են ԳՀԻ-ները, փորձակայանները և գյուղատնտեսական բուհերի մասնագիտական ամբիոնները։
Քոչանի
Քոչանի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Խնձորեսկ. էտյուդ (նկար, Արփենիկ Նալբանդյան)
'''«Խնձորեսկ. էտյուդ (նկար, Արփենիկ Նալբանդյան)»''', ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարիչ Արփենիկ Նալբանդյանի 1962 թվականին ստեղծած կտավը, որը գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։
Պատմություն
Արփենիկ Նալբանդյանի ստեղծագործության վերջին շրջանին է պատկանում Խնձորեսկում կատարած մի էտյուդ, որը գունային հարաբերությունների ճշտությամբ, տոնային նուրբ երանգավորմամբ, անմիջականությամբ, վրձնահարվածի ակնթարթային ուժով բացառիկ է նկարչուհու աշխատանքների մեջ։ Այս կտավը տիպական հայկական գյուղի նկարագիր է։ Չնայած այն կրում է գեղանկարչական ճեպանկարի բնույթ, սակայն ավելի ավարտուն է, քան կարող էր լինել երկարատև աշխատանքից հետո։ Այն հագեցած է գույնի շռայլումով և ամփոփում է հեղինակի` բնությունից ստացած վառ տպավորությունը։
Նկարագրություն
Արփենիկ Նալբանդյանը նկարը պատկերել է կտավի վրա, յուղաներկով, նկարի չափսերն են՝ 50x34.5 սմ, նյութը՝ ստվարաթուղթ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կանայք կտավներում Կատեգորիա:1962 նկարներ Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պատկերասրահի նկարներ
(2035) Ստեռնս
(2035) Ստեռնս (Stearns), աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Ջեյմս Գիբսոնի կողմից Էլ Լիոնսիտոյում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 1,884095 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,637 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,1312 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 944,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,38111 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 27,75° անկյուն։
Ստեռնս աստերոիդը պատկանում է Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքին։ Այս ընտանիքի աստերոիդները շարժվում են Արեգակի շուրջ 1,78 - 2,00 ա. մ. միջակայքում ընկած մեծ կիսաառանցքներով, ունեն 16-34° ուղեծրի թեքում և ոչ ավելին քան 0,18 էքսցենտրիսիտետ։ Հունգարիայի աստերոիդների ընտանիքը ունի միանգամից երկու մոլորակների հետ ուղեծրային ռեզոնանս՝ Մարսի հետ 3:2 և Յուպիտերի հետ 9:2։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է E դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս E Կատեգորիա:Հունգարիայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1973 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ջեյմս Գիբսոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Կոզլով (խուտոր, Ֆրոլովսկի շրջան)
Կոզլով (Козлов), խուտոր Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Ֆրոլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Բագին (այլ կիրառումներ)
Բագին, կարող է վերաբերել՝
955
Մահեր
Կատեգորիա:955 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Ջոն Լի Սմիթ
Ջոն Լի Սմիթ (John Lee Smith, ), ամերիկացի քաղաքական գործիչ, Տեխասի 32-րդ փոխնահանգապետ (1943-1947) ։
Կենսագրություն
Ջոն Լի Սմիթը ծնվել է 1894 թվականի մայիսի 16-ին (այլ տվյալներով՝ մայիսի 15-ին ) Չիկո քաղաքում, որը տեղակայված է Տեխաս նահանգի Ուայզ շրջանում։ Եղել է Հենրի Սմիթի (Henry H. Smith) և Մարգարեթ Լի Սմիթը (Margaret Lee Smith) երկու որդիներից մեկը։ Երբ Ջոնը 6 տարեկան էր, ընտանիքը տեղափոխվել էր Տեխասի մեկ այլ՝ Թրոքմորթոն շրջան։
1917 թվականին Սմիթը զորակոչվել է ԱՄՆ բանակ և ծառայել դաշտային հրետանիում, ինչպես նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Ֆրանսիայում մասնակցել է ռազմական գործողությունների։
1940 թվականին դեմոկրատական կուսակցությունից ընտրվել է Տեխասի սենատ և այդ պաշտոնը զբաղեցրել է 1941-1942 թվականներին ։
1942 թվականին Սմիթը և Տեխասի ապագա նահանգապետ Քոք Սթիվենսոնը միասին որպես թեկնածու մասնակցել են Տեխասի փոխնահանգապետի ընտրություններին և հաղթել են։ 1944 թվականի ընտրություններին Սմիթը կրկին ընտրվել է փոխնահանգապետ, և այսպիսով փոխնահանգապետի պաշտոնը զբաղեցրել է 1943 թվականի հունվարից մինչև 1947 թվականի հունվարը։
Ջոն Լի Սմիթը մահացել է 1963 թվականի սեպտեմբերի 26-ին և հուղարկավորվել է Լաբբոկի Ռեսթհեյվեն գերեզմանատանը (Resthaven Memorial Park) ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փաստաբաններ
Ակսենտիս
Ակսենտիս (Аксентис), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Գորոդեցկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Գորոդեցկի շրջանի բնակավայրեր
Կարեն Բաբայան (մաշկավեներաբան)
Կարեն Ռշտունու Բաբայան, հայ մաշկավեներաբան, առողջապահության կազմակերպիչ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (2002), պրոֆեսոր (2003)։
Կենսագրություն
1971 թվականին ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1972 թվականից աշխատում է ԵԲԻ մաշկավեներաբանության ամբիոնում (1998 թվականից՝ վարիչ), միաժամանակ, 1993 թվականից՝ ՀՀ առողջապահության նախարարության մաշկաբանության և սեռավարակների ԳԲԿ տնօրեն։ ՀՀ մաշկավեներաբանական ընկերակցության (1972 թվականից), Սեռավարակների դեմ պայքարի միջազգային միության (2004 թվականից) անդամ։ 1987-1993 թվականներին Երևան քաղաքի, 1993 թվականից՝ ՀՀ առողջապահության նախարարության գլխավոր մաշկավեներաբան ։
Աշխատանքները վերաբերում են սնկաբանության, էլեկտրոնային մանրադիտման, մաշկային հիվանդությունների, վարակիչ մաշկախտերի, սեռավարակների տարածվածության, համաճարակաբանության և կանխարգելման, սեռական գիտելիքների տարածման խնդիրներին։
Համահեղինակ է «Սեռական բառարանի» (2003), «Սիֆիլիս» (1999) ատլասի։
Մահացել է կորոնավիրուսից, 2021 թվականի հոկտեմբերի 31-ին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մաշկավեներաբաններ Կատեգորիա:Հայ բժիշկներ Կատեգորիա:Բժշկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մխիթար Հերացու մեդալակիրներ
Կենջի Ժիրակ
Կենջի Ժիրակ (Kendji Girac, ), ֆրանսիացի երգիչ։ Ծագումով իսպանացի գնչու է։ Կենջի Ժիրակը հայտնի դարձավ 2014 թվականին The voice-ի ֆրանսիական տարբերակի երրորդ եթերաշրջանում հաղթելուց հետո։ Նա եղել է Միկայի թիմից։ 2014 թվականին լույս է տեսել Կենջի Ժիրակի առաջին սկավառակը և կոչվել է նրա անունով՝ "Kendji": Կենջի Ժիրակի ամենահայտնի երգերն են՝ Color Gitano և Andalouse։
Կենսագրություն
Կենջի Ժիրակը ծնվել է 1996 թվականի հուլիսի 3-ին Ֆրանսիայի հարավում գտնվող Պերիգյո քաղաքում, կատալոնացի քոչվոր գնչուների ընտանիքում։ Նրա առաջին լեզուն կատալոներենն է ։ Տիրապետում է իսպաներենին ու ֆրանսերենին։ Կենջի Ժիրակի խոսքերով՝ իր ընտանիքը վարել է ավանդական կենսակերպ, ամռան տաք ամիսներին գնչուների խմբի հետ թափառել է Ֆրանսիայում։ Տասնվեց տարեկանում Կենջի Ժիրակը թողել է դպրոցն ու սկսել աշխատել հոր ու եղբոր հետ ։ Մանկության տարիներից տարված էր երաժշտությամբ, կիթառ նվագել սովորել է իր պապից։ Նրա երգերի մի մասը երկլեզու են, հիմնականում երգում է իսպաներեն ու ֆրանսերեն։
2014 թվականի հունվարին նա սկսել է մասնակցել ֆրանսիական The Voice : La Plus Belle Voix հաղորդման երրորդ եթերաշրջանին։ Նախընտրական փուլում կատարել ռեփեր Maître Gims-ի Bella երգը։ Դրանից առաջ՝ 2013 թվականի ամռանը, Կենջի Ժիրակը Յութուբում հրապարակել էր այդ երգի՝ գնչուական ոճով կատարման ձայնագրությունը, ինչի շնորհիվ որոշակի ճանաչում էր ձեռք բերել դեռ մրցույթից առաջ ։ Մայիսին դարձել է հեռուստանախագծի հաղթող՝ հավաքելով հեռուստադիտողի ձայների՝ 51%-ը։
Կենջի Ժիրակի առաջին պաշտոնական սինգլը եղել է «Color Gitano» երկլեզու (ֆրանսերեն, իսպաներեն) երգը, որ թողարկվելէ 2014 թվականի հունիսին  ։ Պաշտոնական ալբոմը թողարկվել է սեպտեմբերին։ Նրա Kendji ալբոմը վաճառվել է 600000 օրինակով մինչև 2015 թվականի հունվար և ավելի քան մեկ միլիոն օրինակով մինչև նույն թվականի հոկտեմբեր ՝ ստանալով ադամանդե հավաստագիր։ Ներկայում վաճառվել է ալբոմի ավելի քան 1,2 միլիոն օրինակ ։ Նրա հաջորդ՝ "Andalouse" սինգլը նույնպես հաջողություն է ունեցել՝ դառնալով երգչի այցեքարտը։
Կենջի Ժիրակի երկրորդ ալբոմը՝ Ensemble, թողարկվել է 2015 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ։ Դրա սինգլներն են՝ "Me Quemo", "Les yeux de la mama" և "No Me Mirès Màs":
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի երգիչներ Կատեգորիա:Գնչուներ Կատեգորիա:«The Voice» հեռուստաշոուի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կիթառահարներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ
Սերեբրիյա (գյուղ, Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջան)
Սերեբրիյա (Серебрія), գյուղ Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1442 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սերեբրիյա գյուղում բնակվում էր 3 022 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 4,12 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 733,5 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզի Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1442 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ֆիրմի
Ֆիրմի (Firmi), համայնք Ֆրանսիայի Օքսիտանիա երկրամասի Ավերոն գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 2557 մարդ, բնակչության խտությունը` 87.78 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 29.13 կմ² տարածք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 1416 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 986-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 430։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,6 %։ 986 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 928 անձ (486 տղամարդ և 442 կին)։ Գործազուրկ են եղել 58 անձ (26 տղամարդ և 32 կին)։ 430 անաշխատունակներից 94-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 194-ը` թոշակառուներ, իսկ 142-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Բագինա (այլ կիրառումներ)
Բագինա, կարող է վերաբերել՝
Սևոստյանով (Մորոզովի շրջան)
Սևոստյանով (Севостьянов), գյուղ (խուտոր) Ռուսաստանի Դաշնության Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանում։ Մտնում է Շիրոկո-Ատամանովսկի գյուղական համայնքի կազմի մեջ։
Կատեգորիա:Ռոստովի մարզի Մորոզովսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի խուտորներ
Սուսլի (գյուղ, Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջան)
Սուսլի (Сусли), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1577 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Սուսլի գյուղում բնակվում էր 986 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2577 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 382,62 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Նովգորոդ-Վոլինսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1577 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
958
Մահեր
Կատեգորիա:958 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Սովդա (Սվյատրեկայի վտակ)
Սովդա (Совда), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Սվյատրեկա գետի աջ ափին՝ 24 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 27 կմ է, ավազանի տարածքը 148 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Շույա, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր (այդ թվում գետի ավազանում Օնեժի լիճ)։ Պատկանում է Նևա ավազանային շրջանին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Մոտա Կամաստրա
Մոտա Կամաստրա (Motta Camastra)՝ կոմունա Իտալիայում, Սիցիլիա մարզի Մեսինա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 905 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 34 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 25 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 98030։ Հեռախոսային կոդը՝ 0942։ Քաղաքի հովանավորն է հրեշտակապետ Միքաելը։
Աշխարհագրություն
Բնակչության աճ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Շարջա)
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի, հայ առաքելական առաջին եկեղեցին ԱՄԷ-ում։
Պատմություն
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին գտնվում է Միացյալ Արաբական Էմիրությունների Շարջա քաղաքի Յարմուք թաղամասում։ Այն հիմնվել է 1980 թվականին տեղի հայ համայնքի միջոցներով։ Եկեղեցուն կից գործում է կիրակնօրյա հայկական դպրոց ։
Շարջայի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին կառուցվել է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսության թույլտվությամբ ու Շարջայի էմիրության հովանավորությամբ։ Այն ԱՄԷ-ում առաջին հայկական եկեղեցին է։ 1998 թվականին եկեղեցին օծել է Մեծի տան Կիլիկիո կաթողիկոս Արամ Ա-ն։ Եկեղեցու կառուցման համար հողատարածքը նվիրել էր Գերագույն խորհրդի անդամ և Շարջայի էմիր Շեյխ Սուլթան բին Մուհամմադ ալ-Կասիմին ։
Եկեղեցում 11 պատկերներ ստեղծել է հայ նկարիչ Սամվել Պետրոսյանը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պարսից ծոցի հայկական եկեղեցիներ Կատեգորիա:Շարջայի շենքեր և կառույցներ գ
Վոլգայի ծովալճակներ (նկար)
«Վոլգայի ծովալճակներ» (Волжские лагуны), ռուս նկարիչ, բնանկարի վարպետ վաղամեռիկ Ֆեոդոր Վասիլևի նկարներից։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1870 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 70 × 127 սմ ։ «Վոլգայի ծովալճակներ» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Տրետյակովյան պատկերասրահում (Մոսկվա, Ռուսաստանի Դաշնություն)։
Պատմություն
1870 թվականի ամառային ամիսներին քսանամյա նկարիչ Ֆեոդոր Վասիլևը մեկնել է դեպի Վոլգա գետի հովիտ։ Ճամփորդությանը մասնակցում էին նաև նկարիչներ Իլյա Ռեպինն ու Եվգենի Մակարովը, ինչպես նաև երաժիշտ Վասիլի Ռեպինը (Իլյա Ռեպինի կրտսեր եղբայրը) ։ Արվեստագետները ճանապարհորդության զգալի մասն անցկացրել են ներկայիս Ժիգուլյովսկ քաղաքային օկրուգի Շիրյաևո գյուղում, որն ընկած է Վոլգայի աջ ափին՝ Ժիգուլյովյան լեռների ստորոտին ։
Այդ ճամփորդությունից վերադառնալուց հետո Ֆեոդոր Վասիլևը նկարել է մի քանի ստեղծագործություններ՝ օգտագործելով Վոլգայում արված էտյուդներից։ «Վոլգայի ծովալճակներ» կտավի հետ միասին հեղինակը վրձնել է նաև այլ նկարներ՝ «Վոլգայի տեսարան։ Բեռնանավեր» և «Վոլգայի ափն անձրևից հետո» ։
«Վոլգայի ծովալճակներ» ստեղծագործությունը մեծ հետաքրքրություն է առաջացրել նկարչի հետմահու ցուցահանդեսի ժամանակ, որը կայացել է 1874 թվականի հունվար ամսին Ռուսաստանի հյուսիսային մայրաքաղաք Սանկտ Պետերբուրգում ։ Պավել Տրետյակովն այս նկարը ձեռք է բերել անձնական հավաքածուի համար (դրա հետ միասին նաև «Ձմեռը Ղրիմում», «Ղրիմի լեռները ձմռանը», «Նավակում Ղրիմի ափեր մոտ» և «Երեկո» նկարները) պարտքի դիմաց, որը հեղինակը չէր կարողանում հետ վերադարձնել հիվանդության, հետո նաև մահվան պատճառով ։
Նկարագիր
«Վոլգայի ծովալճակներ» ստեղծագործությունում հեղինակը պատկերել է բնության լարված վիճակը՝ նախքան ամպրոպի սկսվելը։ Թանձրացած մուգ ամպերը կախված են մերձափնյա ծովալճակի և հետին պլանում պատկերված բլուրի վրա ։
Այսօր «Վոլգայի ծովալճակներ» ստեղծագործությունը պահպանվում և ցուցադրվում է Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահում. գույքագրման համարն է № 902:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1870 նկարներ Կատեգորիա:Ֆեոդոր Վասիլևի նկարներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի արվեստ Կատեգորիա:Տրետյակովյան պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Բնանկարներ
Կուվանա
Կուվանա (桑名市), Ճապոնիայի Միե պրեֆեկտուրայում գտնվող քաղաք։ Քաղաքի մակերեսը կազմում է 136,61 կմ², բնակչությունը՝ 140 793 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1-ի տվյալների համաձայն) , բնակչության խտությունը՝ 1030,62 մարդ/կմ²։
Աշխարհագրական դիրք
Քաղաքը տեղակայված է Հոնսյու կղզու Կինկի տարածաշրջանի Միե պրեֆեկտուրայում։ Այս քաղաքի հետ սահմանակցում են Յոկաիտի, Ինաբե, Այսայ, Յատոմի, Կայձու քաղաքները և Կիսոսակի, Տոին, Ասահի, Տագա, Կավագոե ավանները։
Բնակչություն
Կուվանա քաղաքի բնակչությունը կազմում է 140 793 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1-ի տվյալների համաձայն), իսկ խտությունը՝ 1030,62 մարդ/կմ²։ Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունը՝ 1980-2005 թվականներին.
Սիմվոլիկա
Կուվանա քաղաքը խորհրդանշող ծառ է համարվում Benthamidia florida-ն, ծաղիկ՝ Iris ensata-ն ։
Մշակույթ
Կուվանայում տեղի է ունենում ամենամյա «Լույսի ձմեռային փառատոն» միջոցառումը, որին ներկա գտնվելու համար աշխարհի տարբեր ծայրերից ժամանում են հազարավոր զբոսաշրջիկներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1937 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
(2036) Շերագուլ
(2036) Շերագուլ (Sheragul), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1973 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,244139 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8264 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6619 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1227,93 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,293177 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,97° անկյուն։
Շերագուլ աստերոիդը պատկանում է Ամներիսի աստերոիդների ընտանիքին, որը տեղաբշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։
Բագնի (այլ կիրառումներ)
Բագնի, կարող է վերաբերել՝
Խնձորեսկ (նկար, Արփենիկ Նալբանդյան)
Խնձորեսկ, ՀԽՍՀ վաստակավոր նկարչուհի Արփենիկ Նալբանդյանի 1962 թվականին ստեղծած կտավները։ Նույն թվականին նկարչուհին վրձնել է Խնձորեսկի երկու բնանկար։
Կտավներից մեկն ունի 100 սմ բարձրություն, 69.5 սմ լայնություն և գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահի Ալավերդու մասնաճյուղում, մյուսը՝ 80 սմ բարձրություն, 70 սմ լայնություն և գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահի ֆոնդապահոցում ։ Գեղանկարների նյութը՝ կտավ, յուղաներկ ։
Նկարագրություն
1962 թվականին վրձնած «Խնձորեսկ» բնանկարի երկու տարբերակները պատկանում են Արփենիկ Նալբանդյանի ստեղծագործական կյանքի երրորդ շրջանին, որոնք յուրահատուկ են նկարչուհու գունանկարչական գործերում իրենց կատարման թարմությամբ, գրավչությամբ, գունային հարստությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արփենիկ Նալբանդյանի նկարներ Կատեգորիա:1962 նկարներ Կատեգորիա:Հայաստանի ազգային պատկերասրահի նկարներ Կատեգորիա:Կանայք կտավներում
Ուսուցման բիհեյվիորիստական և կոգնիտիվ տեսություններ
Հոգեբանության մեջ  վարքային մոտեցումն ուսուցման տեսության ոլորտում առաջացել է 19-րդ դարի վերջին, իսկ 20-րդ դարի սկզբին այն հռչակվել է որպես ընդհանուր հոգեբանական մոտեցում և երկար ժամանակ եղել է հոգեբանության առաջատար ուղղությունը։ 60-ական թթ. Սկիները(նեյրոբիհեյվիորիզմի ներկայացուցիչ) փորձ արեց ուսուցման վարքային տեսությունը ներմուծել կրթության պրակտիկայում։
Ուսուցման վարքային տեսությունները բնութագրվում են նրանով, որ ուսուցման գործընթացը վերլուծելիս հաշվի են առնվում միայն այն ազդեցությունները (խթանները), որոնք գործադրվում են սովորողի վրա և նրա արձագանքները այդ ազդեցություններին։
Ուսուցման վարքային տեսության երկրորդ հատկանիշը կենսաբանությունն է։ Այս տեսության կողմնակիցները որակական տարբերություն չեն տեսնում մարդու վարքի և կենդանիների վարքի միջև։ Այսինքն՝ անտեսում են մարդու սոցիալական բնույթը։
Այսպիսով, ուսուցման վարքային տեսության հիմնադիր է Թորնդայքը, ով գրում է.
'''Ջ. Ուոթսոնը'''  ,ով համարվում է վարքագծի իրական հայրը  1913 թվականին հանդես եկավ հոգեբանության նոր ուղղության մանիֆեստով, որը կոչվում էր «Հոգեբանությունը բիհեյվիորիստի աչքով»։ Ուոթսոնը հոգեբանության խնդիրը տեսնում էր ֆիզիկական և սոցիալական միջավայրում հարմարվող կենդանի էակների վարքագծի ուսումնասիրության մեջ։
Հոգեբանության նպատակը վարքագիծը վերահսկելու միջոցներ ստեղծելն է։ Վարքագծի հիմնական մեխանիզմը խթանի և արձագանքի (հայտնի S - < R) հարաբերությունն է։ Այն, ինչ նախկինում հոգեբաններն անվանում էին «գիտակցություն», նույնպես վարքագիծ է, միայն ներքին, և բխում է արտաքին վարքագծից։
Ուսուցման գործընթացը, ըստ այս տեսության, խթանների և արձագանքների միջև որոշակի կապեր հաստատելն է, ինչպես նաև այդ կապերի ամրապնդումը։