cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կառլ I (Երուսաղեմի արքա)
Սիցիլիայի գրավումը Արագոնի արքայի կողմից
Ձմռանը բռնկվում է գիբելինների խռովությունը Պերուջայում, որից հետո Ումբրիայի մեծ մասը հայտնվում է նրանց վերահսկողութան տակ։ Խռովություններ էին ծագում նաև իտալական այլ քաղաքներում։ Դա շեղում էր Կառլի կողմնակիցների ուշադրությունը, սակայն Հյուսիսային և Կենտրոնական Իտալիայի գիբելինները Պեդրո Արագոնցուն իրական օգնություն չեն կարողանում ցույց տալ ։
Կառլի հիմնական դաշնակիցը եղել է նրա ազգական, Ֆրանսիայի արքա Ֆիլիպ III-ը։ Սիցիլիական ապստամբությունից հետո Կառլը նրան օգնության ուղերձ է ուղարկում, արդյունքում Ֆիլիպը իր եղբայր Պիեռի՝ Ալանսոնի կոմսի հետ և ոչ հարազատ եղբայր Ռոբերտ II-ի՝ Արտուայի կոմսի, ուղևորվում են Իտալիա։ Սակայն, հետագայում, նրանք Կառլին կարող էին օգնել միայն վարձկաններ ուղարկելով։ Կառլին աջակցում է նաև Հռոմի պապ Մարտինոս IV-ը, ով ապստամբներին վտարում է եկեղեցուց ։ Իսկ արագոնցիների ներխուժումից հետո, 1282 թվականի նոյեմբերի 18-ին Մարտինոսը եկեղեցուց վտարված է հայտարարում նաև արքա Պեդրոյին ։
1282 թվականի վերջին Կառլը Պեդրոյին կանչում է դատական մենամարտի, որը պետք է կայանար 1283 թվականի հունիսի 1-ին, Բորդոյում, որը պատկանում էր Անգլիայի արքա Էդուարդ I-ին ։ Սակայն մենամարտը չի կայանում ։
Խաչակրաց արշավանք Արագոնի դեմ և Կառլի մահը
Նոր նավատորմ և բանակ հավաքելու համար Կառլ I Անժուացին ստիպված էր լքել Նեապոլը և ուղևորվել Փարիզ, որտեղ նա բանակցություններ է վարում Ֆիլիպ III-ի հետ, իսկ այնտեղից՝ Պրովանս։ Կառլի կուսակալը Նեապոլում մնում է նրա ավագ որդի և ժառանգորդ Կառլ Սալերնացին, ով 1283 թվականի հունվարի 12-ին, հոր ամբողջ բացակայության ընթացքում, թագավորությունում օժտվում է լիակատար իշխանությամբ։ Պեդրոն ստիպված է լինում վերադառնալ Արագոն, որտեղ բախվում է ազնվականության մինչ այդ չտեսնված դիմադրության, բանակի հրամանատարությունը թողնելով իր որդի Հայմեին ։
Պեդրո III-ի վտարումը եկեղեցուց նրան ինքնաբերաբար դարձնում է վտարյալ եվրոպական միապետների շրջանում և նրա ենթականերին ազատում է երդումից։ Առաջինն այդ զգացնել է տալիս Պեդրոյի հարազատ եղբայր Հայմե II Մայորացին։ 1283 թվականին նա ֆրանսիական արքա Ֆիլիպ III-ին ճանաչում է որպես Մոնպելիե կոմսության սենյոր, ինչպես նաև, ֆրանսիական բանակին և նավատորմից թույլատրում է ազատ անցում Ռուսիլյոնի միջով ։
1284 թվականի մայիսին Մարտինոս IV Հռոմի պապը հայտարարում է Պեդրոյի գահընկեցության մասին և Արագոնի գահը առաջարկում է Կառլ Վալուային՝ Ֆիլիպ III-ի երկրորդ որդում։ Քանի որ Պեդրո III-ը չէր ցանկանում ենթարկվել պապի որոշմանը և չէր հրաժարվում արագոնական սիցիլիական թագերից, Մարտինոս IV-ը արքայի դեմ խաչակրաց արշավանք է հայտարարում ։ Իտալիայում Կառլ I-ի որդի Կառլ Սալերնացին, կոմս Ռոբերտ II Արիուայի հետ միասին, պայքար էին մղում գիբելինների դեմ, ինչպես նաև արագոնցիների դեմ Կալաբրիայում։ Այն ժամանակ, երբ Կառլ I- բանակ էր հավաքում Պրովանսում, Կառլ Սալերցին հոր կոչով բանակ էր հավաքում Նեապոլում։ 1284 թվականի մայիսի վերջին Կառլ I-ը հավաքած նավատորմի հետ նավարկում է Պրովանսից։ Սակայն հունիսին սիցիլիացիները, Ռուջերո դը Լաուրիայի ղեկավարությամբ, կեղծ նահանջով, արքայազն Կառլի նեապոլական նավատորմը, ով չգիտեր հոր շուտափույթ ժամանման մասին, խորամանկությամբ դուրս են հանում Սալերնոյից։ Արդյունքում, նեապոլական նավատորմը գլխովին ջախջախվում է, իսկ անձամբ Կառլ Սալերնացին գերի է ընկնում ։ Բազմացիվ սիցիլիացիներ պահանջում էին արքայազնի մահապատիժը, նա փրկվում է միայն Կոնստանցայի՝ Պեդրոյի քրոջ միջամտությամբ ։
Կառլ I-ի նավատորմը Գաետա է ժամանում հունիսի 6-ին, որտեղ և նա իմանում է որդու պարտության մասին, որից հետո շուտափույթ ուղևորվում է Նեապոլ։ Քաղաքում նավատորմի պարտության մասին լուրից հետո անկարգություններ են սկսվում, սակայն քաղաքում գտնվող պապական դեսպանը ճնշում է ազնվականների ելույթները, իսկ ժամանած Կառլը ավարտում է կարգ ու կանոնի իրականացումը։ Կատրվածը ամենևին չի նվազեցնում նրա փառասիրությունը։ Նա պապին գրում է, որ որդու կորուստը տհաճ է, սակայն նա ունի բազմաթիվ թոռներ։ Սակայն գանձարանը դատարկված էր, իսկ վարձկանների վարձավճարի համար գումար էր հարկավոր։ Այնուամենայնիվ, Կառլի բանակը հունիսի 24-ին արշավանքի է դուրս գալիս։ Նրան հաջողվում է պաշարել Ռեջոն ցամաքից և ծովից, սակայն Ռուջերո դը Լաուրիայի նավատորմին հաջողվում է դուրս պրծնել թակարդից, որից հետո սկսում է արտագրոհ Կառլի բանակի թիկունքից։ Արդյունքում, վերջինս, օգոստոսի 3-ին ստիպված էր դադարեցնել պաշարումը և վերադառնալ, հետաձգելով արշավանքը մինչև գարուն ։
1285 թվականի գարնանը ծրագրավորված էր խաչակրաց արշավանք Արագոնի դեմ, որին պատրաստվում է մասնակցություն ունենալ Ֆրանսիայի արքա Ֆիլիպ III-ը և ֆրանսիական ազնվականությունը։ Կառլը, նաև, գարնանը պատրաստվում էր Կալաբրիայում և Սիցիլիայում վերսկսել արագոնցիների դեմ արշավը։ Սակայն 1284 թվականի դեկտեմբերի վերջին նա հիվանդանում է և 1285 թվականի հունվարի 7-ին մահանում ։ Թաղված է ֆրանսիական արքաների տոհմական գերազմանատանը՝ Սեն Դենի աբբայությունում։
Դինաստիաների վեճ Երուսաղեմի թագի շուրջ
1228 թվականին ծննդաբերությունից հետո բարդացումներից մահանում է Երուսաղեմի թագուհի Իզաբել II-ը, կայսր Ֆրիդրիխ II Հոհենշտաուֆենի կինը։ Երուսաղեմի թագի իրավունքները անցնում են նրանց նորացին որդի Կոնրադ II-ին (եղել է հայտնի նաև որպես Գերմանիայի արքա Կոնրադ IV)։ Միևնուկյն ժամանակ գահի իրավունքի հավակնություն է ներկայացնում Կիպրոսի այրիացած թագուհի Ալիսա Շամպայնցին, Իզաբել Անժուացու և նրա երրորդ ամուսին Հենրիխ Շամպայնցու ավագ դուստրը։ Սակայն թագավորության բարոները 1230 թվականին որոշում են, որ արքա կարող է լինել միայն Կոնրադը ։ Սակայն մանկահասակ որդու անունից կառավարում էր կայսր Ֆրիդրիխ II Հոհենշտաուֆենը, ով նշանակել էր իր ներկայացուցիչը ։
1247 թվականին Հռոմի պապ Իննովկենտիոս IV-ը հայտարարում է Երուսաղեմի թագավորությունում կայսր Ֆրիդրիխ II-ին տիրույթներից զրկելու մասին։ Ապրիլի 17-ին նա թագավորության խնամակալ է ճանաչում առաջին ամուսնությունից Ալիսայի որդի, Կիպրոսի արքա Հենրիխ I-ին, օրինականացնելով 1243 թվականի հեղաշրջումը ։ Խնամակալները կրում էին «Կիպրոսի ժառանգորդ և Երուսաղեմի թագավորության ներկայացուցիչ» տիտղոսը։ Քանի որ բոլոր խնամակալները միաժամանակ նաև Կիպրոսի արքաներ էին, Երուսաղեմի թագավորությունում նրանց պարտականությունները կատարում էին Իբելինների տոհմի ներկայացուցիչները։ Ուժեղ կենտրոնացված իշխանության բացակայություն պատճառով պետությունը գրավված էր խառնակիչների կողմից ։
Կայսր Ֆրիդրիխ II-ը մահանում է 1250 թվականին, իսկ նրա որդի Կոնրադ II-ը՝ 1254 թվականին։ Դրանից հետո, 1254 թվականի սեպտեմբերին, պապը Երուսաղեմի թագավորության ժառանգորդ է ճանաչում նրա մանկահասակ որդի Կոնրադինին (Կոնրադ III անվան տակ) ։ Սակայն փաստացի իշխանությունը մնում էր Կիպրոսի արքաների ձեռքում։ 1253 թվականին Հենրիխ I-ի մահից հետո գահապահ է ճանաչվում մանկահասակ Հուգո II-ը (մահացել է 1267 թվականին), ում անունից թագավորությունը սկզբում ղեկավարում էր նրա մայր Պլեզանցիա Անտիոքցին (սկզբում երկրորդ ամուսին Բալիան դ’Իբելինի հետ համատեղ, իսկ 1258 թվականին ամուսնության չեղարկումից հետո՝ իր եղբայր Բոհեմունդ VI Անտիոքցու հետ)։ Նրա մահից հետո, 1261 թվականին, գահապահ է դառնում Հենրիխ I Կիպրոսցու քույր Իզաբել դը Լուզինյանը, ով կառավարում էր իր ամուսին Հենրիխ Անտիոքցու հետ համատեղ ։
1263 թվականին Իզաբելին փոխարինում է նրա որդի Հուգո Անտիոքցին։ Հենց նա է Հուգո II-ի մահից հետո, ով ժառանգներ չէր թողել, դառնում Կիպրոսի արքա Հուգո III անվան տակ ։
Նրանից հետո, երբ Կոնրադինը հավակնություններ է ներկայացնում Սիցիլիական գահին, Հռոմի պապ Կղեմես IV-ը 1268 թվականի ապրիլի 5-ին հայտարարում է Կոնրադինին Երուսաղեմի գահից զրկելու մասին ։ Իսկ Նեապոլում Կոնրադինի մահապատժից հետո (1268 թվականի հոկտեմբերի 29) 25 տարով ձգձգված ձևականորեն ճանաչված, բայց փաստացիորեն իշխանությունից զրկված Երուսաղեմի արքաներպի իրավիճակը ավարտվում է ։
Երուսաղեմի գահին իրավունքներ է ներկայացնում Հուգո III-ը։ Սակայն նրան հակառակորդուհի է հայտնվում։ Գահին հավակնություններ է ներկայացնում Մարի Անտիոքցին, Հուգո III-ի հարազատ հորաքույրը։ Գահին իր հավակնությունները Մարի Անտիոքցին հիմնավորում էր նրանով, որ Մելիսենդա Լուզինյանի դուստրն է, դուստրը նույն Իզաբել Անժուացու և նրա չորրորդ ամուսին Ամորի II-ի, Երուսաղեմի և Կիպրոսի արքայի ։
Կոնրադ II-ի և Կոնրադ III-ի (Կոնրադին)իրավունքները Երուսաղեմի գահին հիմնավորվում էին նրանով, որ Կոնրադ II-ի մայր Իզաբել II-ը եղել է Մարիա Մոնֆերացու դուստրը՝ Իզաբել I-ի և նրա երկրորդ ամուսին Կոնրադ I Մոնֆերացու։ Կոնրադինի մահից հետո Իզաբել I-ի և Կոնրադ Մոնֆերացու սերունդը ավարտվում է։ Հուգո III-ի իրավունքները Երուսաղեմի գահին հիմնավորվում էին նրանով, որ նա մայրական կողմից Ալիսա Շամապայնցու թոռն էր, Իզաբել I Երուսաղեմցու և նրա երրորդ ամուսին Հենրիխ Շամապայնցու դուստրը։ Սակայն ինչպես Հոհենշտաուֆենների, այնպես էլ Հուգո III-ի դինաստիական իրավունքները անվիճելի չէին։ Իզաբել I-ը երկրորդ (1192 թվական) և երրորդ (1193 թվական) անգամ ամուսնացել է առաջին ամուսնու՝ Օնֆրուա IV Տորոնեցու կենդանության օրոք, որի հետ 1192 թվականի ամուսնալուծությունը շատերի կողմից կասկածի տակ էր առնվում։ Ամուսնալուծության համար ձևական հիմնավորում է հանդիսանում ամուսինների երիտասարդ տարիքը, որի արդյունքում, ինչպես համարում էին Երուսաղեմի ազնվականները և հոգևորականությունը, ամուսնության համաձայնությունը գիտակից և կամավոր չէր կարող լինել։ Ամուսնության համար իրական պատճառ է դառնում Խաչակրաց երրորդ արշավանքի առաջնորդների և տեղական ավատատերերի որոշումն էր Իզաբել I-ին կնության տալ բոլորին հարմար ամուսնու ։ Մելիսենդայի՝ Մարի Անտիոքցու մոր ծննդյան ժամանակ Իզաբել I Երուսաղեմցու առաջին ամուսինը մահացել էր և, այդպիսով, Մելիսենդան դառնում է Իզաբել I-ի անվիճելի, օրինածին դուստրը։ Այսպիսով, 70 տարի անց, կանոնական իրավունքի տեսակետից Իզաբել I-ի կասկածելի ամուսնալուծությունը առաջին ամուսնուց, հնարավորություն է տալիս վիճարկելու Երուսաղեմի գահին Հուգո III-ի իրավունքները ։
Սակայն, թագավորության Գերագույն Կուրիան 1269 թվականին մերժում է Մարի Անտիոքցու միջնորդությունը։ Արքա է ճանաչվում Հուգո III-ը, ով 1269 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Տյուրոսում թագադրվում է որպես Երուսաղեմի թագավորության արքա, սակայն թագադրման ժամանակ Մարին հասցնում է բացականչել, որ նա բողոքարկում է, որից հետո նա ստիպված է լինում փախչել։ Սակայն իրավաբանորեն, նա այդպիսով պահպանում է գահի նկատմամբ իր իրավունքները ։
Ուժեղ արքայական աշխանությունը վերականգնելու իր ձգտումներում Հուգո III-ը բախվում է մի շարք անհնազանդ ավատատերերի, տամպլիերների միաբանության և տեղական քաղաքային կոմունաների հետ։ 1276 թվականին Հուգո III-ը, հայտարարելով տիրող անիշխանությունը սանձելու լիակատար անհնարինության մասին, լքում է Սուրբ Երկիրը և վերադառնում է Կիպրոս ։
Կառլ Անժուացին Երուսաղեմի արքա
1272 թվականին Մարի Անտիոքցին իր դատավեճը հանում է Հռոմում պապական կուրիայի քննարկմանը, իսկ Հուգո III-ի փաստացի գահընկեցությունը Երուսաղեմի թագավորության իշխանությունից, միայն աջակցում է Մարիի պահանջախնդրությանը։ Պապական կուրիայում գործընթացը ձգձգվում է, և այդ ժամանակ Մարիին աջակցում է Կառլ Անժուացին։ 1277 թվականի հունվարի 15-ին, կարդինալների ներկայությամբ, Մարի Անտիոքցին Կառլ Անժուացուն է փոխանցում Երուսաղեմի թագավուրթյան իր իրավունքները՝ ցմահ ռենտայի փոխարեն։ 1277 թվականի գարնանը Կառլ Անժուացու փոխարքա Ռոժեր դը Սան Սևերինոն ժամանում է Աքքա՝ Երուսաղեմի թագավորության մայրաքաղաք և աջակցություն է ստանում տամպլիերների կողմից։ Հուգո III-ի կողմից Աքքայում թողնված փոխարքան ստիպված է լինում փախչել, իսկ Երուսաղեմի թագավորության վասալները, վտարման սպառնալիքի տակ, վասալային երդում են տալիս Կառլ Անժուացուն ։
Սիցիլիայի ժամասացությունից հետո Կառլը արդեն չէր կարող արդյունավետ ղեկավարել Երուսաղեմի թագավորությունը։ Ստիպված լինելով պայքար մղել սեփական Սիցիլիայի թագավորությունը պահպանելու համար՝ Կառլը Աքքայից հետ է կանչում Ռոժեր դը Սան Սևերինոյին։ Նոր փոխարքա Էդ դը Պուալեշենը (Հռոմի պապ Մարտինոս IV-ի ազգականը) ստիպված էր իր միապետի համար պայքարել առանց դրսից որևէ օգնության։ 1283 թվականի օգոստոսի 1-ին Հուգո III-ը ափ է դուրս գալիս Բեյրութում, իսկ օգոստոսի 7-ին մտնում է Տյուրոս։ Հետագա առաջխաղացմանը խոչընդոտում են տամպլիերները, ովքեր նախկինի պես աջակցում էին Կառլ Անժուացուն։ Հուգո III-ի մահը (1284 թվականի մարտի 29), իսկ այնուհետև նրա երիտասարդ որդի Ժան I Կիպրացու մահը (1285 թվականի մայիսի 20), Կառլ Անժուացու փոխարքային թույլ է տալիս Աքքայի նկատմամբ վերահսկողությունը պահպանել ևս երկու տարի ։
Կառլ I Անժուացու ժառանգորդները ձևականորեն երբեք չեն ճանաչել Երուսաղեմի թագավորության կորուստը և Նեապոլի (1286-1816), երկու Սիցիլիաների (1816-1861) և միավորված Իտալիայի (1861-1946) միապետները շարունակում էին կրել Երուսաղեմի արքայի տիտղոսը։
Կառլ I Անժուացու ժառանգությունը
Համաձայն Կառլ I-ի կտակի, Նեապոլում արքա է հռչակվում նրա որդի Կառլ Սալերացին (Կառլ II անվան տակ), ով գտնվում էր արագոնական գերությունում։ Այն դեպքում, եթե Կառլ II-ը մահանա գերության մեջ, ժառանգորդ է հայտարարվում նրա ավագ որդի Կառլ Մարտելը։ Թագավորության խնմակալ է նշանակվում Ռոբերտ II դ’Արտուան, իսկ բանակի ղեկավարումը դրվում է սենեկապետ Ժան դը Մոնֆորի վրա ։
Կառլ I-ի ժառանգները կառավարում էին տարբեր եվրոպական երկրներում։ Նրա կողմից հիմնադրված տոհմը մարում է 1435 թվականին՝ Նեապոլի թագուհի Ջովանի II-ի մահով։
Կառլի կերպարը արվեստում
Կառլը մեկ անգամ չէ, որ հիշատակվում է իր ժամանակների պատմական ժամանակագրություններում, օրինակ, Լուի IX-ի կենսագրությունում, գրված Ժան դը Ժուանվիլի կողմից ։ Նաև, Կառլին մեծ ուշադրություն է հատկացված «Լուի Սուրբի կյանքը» աշխատությունում, գրված Վիլհելմ դը Սեն Պատյուի կողմից և «Լուի Սուրբի կյանքը» աշխատությունում, գրված Վիլհելմ դը Նանժի կողմից ։ Բազմիցս Կառլի մասին խոսվում է նաև լատինական ժամանակագրություններում, գրված ֆրանցիսկանցի Սալիմբենե Պարմացու կողմից։ Այնտեղ նա անվանվում է «արքա Լուիի եղբայր»։ Սալիմբենեն, հայտնելով նրա մահվան մասին 1285 թվականին, հետևյալ գնահատականն է տալիս Կառլ Անժուացուն.
Կառլ I-ը հայտնի է նաև որպես մեկենաս։ Մասնավորապես, նրան են վերագրում միջնադարյան երգերից մեկի՝ «Manuscrit du Roi»-ի ստեղծման ծախսերը, XIII դարի կեսերի հին ձեռագիր, որը պահպանվում է Ֆրանսիայի Ազգային գրադարանում։
Ամուսնություններ և երեխաներ
Առաջին կին՝ 1246 թվականի հունվարի 31-ից (Էքս ան Պրովանս) Բեատրիս Պրովանսացի (1234 - 1267 թվականի սեպտեմբերի 23), Պրովանսի կոմս Ռայմունդ Բերենգեր V-ի դուստրը։
Երկրորդ կին՝ 1268 թվականի նոյեմբերի 18-ից, Մարգարիտ Բուրգունդցի (1250 - 1308 թվականի սեպտեմբերի 4), Տոների կոմսուհի 1266 թվականից, Էդ Բուրգունդացու դուստրը՝ Նևերի, Օսերի և Տոների կոմսի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երուսաղեմի արքաներ Կատեգորիա:Եվրոպական թագավորական ընտանիքներ Կատեգորիա:Նեապոլի թագավորություն Կատեգորիա:Կաթոլիկ միապետներ Կատեգորիա:Հետմահու երեխաներ
Բոս (Շվաբիա)
Բոս (Boos), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում՝ Ներքին Ալգոյ շրջան։ Ենթարկվում է Շվաբիա վարչական օկրուգին։ Բնակչությունը կազմում է 1908 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010) : Զբաղեցնում է 1,66 կմ² տարածք։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 7 78 120։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Ժակլին Ուիլսոն
Ժակլին Ուիլսոն, (Jacqueline Wilson), Ատկին (Aitken, ), անգլիական գրող, աղջիկների համար  գրքի  հեղինակ։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ շոշափվում են ոչ մանկական թեմաներ` ամուսնալուծություն, որդեգրում, մանկատան կյանք, հարազատների հոգեկան առողջություն, դավաճանություն։
Կենսագրություն
Ժակլին Ատկինը ծնվել է 1945 թվականին, Սոմերսեթի կոմսության կենտրոնում՝ Բաթայում։ Նրա հայրը քաղաքացիական ծառայող էր, իսկ մայրը զբաղվում էր հնաոճ իրեր վաճառքով։ Մանկության  մեծ մասն Ուիլսոնն անց է  կացրել Կինգստոն -ապոն-Տեմսում, որտեղ  նա  հաճախել է Լաչմերի տարրական դպրոցը (Latchmere Primary School): Ինը տարեկանում նա գրում  է իր առաջին ստեղծագործությունը՝ «Հանդիպենք ճիճուներին»,  որը բաղկացած  է 22 էջից։ Այս պատմությունը յոթ երեխա ունեցող ընտանիքի մասին էր։ Դպրոցում նրան հիշում էին որպես երազկոտ երեխա, ով  չէր սիրում  ճշգրիտ գիտությունները, և նույնիսկ  «Երազող  Ջեկի »  «Jackie-Dreams» մականունն էին տվել (անգլ. ՝ Jacky Daydream), որը հետագայում Ժակլինը օգտագործում էր իր ինքնակենսագրության մեջ։
16 տարեկանում դպրոցն ավարտելուց հետո Ուիլսոնը անցնում է քարտուղարության դասընթացներ,  բայց շուտով փոխում  է  իր աշխատանքը՝  հիմնելով  «Jackie»  աղջիկների համար   ամսագիրը։ Դրա համար նա ստիպված է լինում տեղափոխվել Շոտլանդիա, և հենց  այնտեղ էր, որ նա հանդիպում  և սիրահարվում է  իր ապագա ամուսնուն՝ Ուիլյամ Միլար Ուիլսոնին։ 1965 թվականին նրանք ամուսնանում են  և երկու տարի անց ծնվում է նրանց դուստրը՝ Էմման, ով հետագայում նույնպես գրող դարձավ։ Ճշմարիտ է, 2020 թվականին Ժակլինը խոստովանում է, որ լեսբուհի է ։
Միայն 1991 թվականին լույս է տեսնում նրա համբավ բերած գիրքը՝ «Թրեյսի Բեյքերի օրագիրը», թեև այդ ժամանակ (1960-ականներից սկսած) Ժակլինն արդեն գրել էր մոտ 40 գիրք երեխաների համար։
«Օրագիրը» հիմք է դառնում Բի Բի Սի հեռուստաալիքի հանրահայտ բրիտանական հեռուստատեսային շարքի` «Թրեյսի Բեյքերի պատմության» (անգլ.՝ The Tracy Beaker),  որը հաջողությամբ իրագործվում է  2002 թվականից 2006 թվականներին։
Ճանաչում
2008-ին Անգլիայի թագուհին Ուիլսոնին շնորհեց տիկնոջ տիտղոսը։ 2003 թվականին կազմված «Բի բի Սի 200 լավագույն գրքերի ցուցակում» ներառված էր Ուիլսոնի 14 գիրք։
2011-ին Նյուքասլի մանկական գրքերի Seven Stories ազգային կենտրոնում բացվեց անգլիացի գրողի կյանքին և կարիերային նվիրված ցուցահանդես ։
Մազան լ'Աբբե
Մազան լ'Աբբե (Mazan-l'Abbaye), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 136 մարդ, բնակչության խտությունը` 3.04 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 44.79 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 480 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 130 կմ հարավ-արևմուտք, Պրիվա քաղաքից` 45 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Թոմաս Քինքեյդ
Թոմաս Քինքեյդ (Thomas Kinkade; ), ամերիկացի նկարիչ, տարբերվում էր իր աշխատանքների տպագիր կրկնօրինակների տարածումով, նրա նկարները, հատկապես, հաճախ են հանդիպում փազլերի վրա։ Նա բնութագրում էր իրեն որպես «Թոմաս Քինքեյդ, Աշխարհի Նկարիչ» (գրանցված ապրանքային նշան) և որպես « Ամերիկայի ամենաշատ հավաքածու ունեցող կենդանի նկարիչ» ։ Media Arts ընկերությունը, որը տարածում է Թոմաս Քինքեյդի արտադրանքը, հայտարարում է, որ ԱՄՆ-ի 20 տներից մեկում կա Քինքեյդի կողմից կատարված պատկերներից մեկը` այս կամ այն տեսքով։ Քինքեյդի արվեստը հաճախ էր քննադատվում չափազանց առևտրայնացման համար, անվանվում հանդերձանք։
Կենսագրություն
Թոմաս Քինքեյդը մեծացել է Կալիֆորնիա նահանգի փոքրիկ Փլեյսերվիլ քաղաքում, ավարտել միջնակարգ դպրոցը 1976 թվականին, սովորել Կալիֆորնիայի համալսարանում Բերկլիում և Փասադենայի Արվեստների Քոլեջում։ Ամուսնացել է 1982 թվականին, կնոջ անունը Նանեթ է, նրանք ունեցան չորս դուստր` Մերիթ (ծնված 1988), Չանդլեր (ծնված 1991), Վինսոր (ծնված 1995) և Էվերեթ (ծնված 1997), բոլորն անվանվել են հայտնի նկարիչների պատվին։ Քինքեյդի ուսուցիչներն են եղել մինչև քոլեջը Չառլզ Բելլը և Գլեն Վեսելսը։ Հենց Վեսելսն է համոզել Քինքեյդին ընդունվել Կալիֆորնիայի համալսարանում Բերկլիում։ Քինքեյդի և Վեսելսի հարաբերությունները ցուցադրված են «Ամանօրյա քոթեջ» կիսակենսագրաական ֆիլմում` թողարկված 2008 թվականին։
Երիտասարդ տարիներ
Բերկլիում երկու տարի ընդհանուր ուսումից հետո Քինքեյդը փոխադրվեց ազգային հայտնի Գեղարվեստական Քոլեջ Փասադենայում։ 1980 թվականի հունիսին Քինքեյդն անցկացրեց ամառային ճամփորդություն Միացյալ Նահանգներով քոլեջի իր ընկեր Ջեյմս Գարնիի հետ։
Ստեղծագործություն
Քինքեյդի նկարների գլխավոր առանձնահատկությունը շողշողուն լուսարձակներն ու հարուստ պաստելային երանգներն են։ Նա պատկերում էր իմպրեսիոնիստական ոճով շողշողուն ուրվագծեր, բուկոլիական, կուռ առարկաներ, ինչպիսիք են պարտեզները, առուները, քարե քոթեջները, քաղաքային փողոցները։ Նա նաև գրել է նկարներ տարբեր քրիստոնեական թեմաներից, պատկերել քրիստոնեական խաչեր և եկեղեցիներ։ Ինքն իրեն Քինքեյդը կոչում էր «բարեպաշտ քրիստոնյա» (նրա բոլոր երեխաներն ունեն երկրորդ անուն` «Քրիստիան»)։ Քինքեյդն ասում էր, որ ստանոում է ոգևորությունը կրոնից և որ նրա աշխատանքներում կա մեծ բարոյական տեսանկյուն։ Նա նաև համարում էր, որ նրա խնդիրն է, որպես նկարչի` շոշափել բոլոր դավանությունների մարդկանց, որպեսզի բերել խաղաղություն և ուրախություն նրանց կյանքի մեջ` այն պատկերների միջոցով, որոնք նա ստեղծում է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարիչներ
Փարիզի մետրոյի պայթյուններ (1995)
Փարիզի մետրոյի պայթյուններ, Փարիզի մետրոյում և նրա մոտակայքում պայթյունների շարք, որը իրականացրել են Զինված իսլամական խմբավորման անդամները։ Ընդհանուր առմամբ տուժեց 200 մարդ ։ Ընդհանուր տեղադրվել է 11 պայթուցիկ սարք ։
Հետաքննությունը
Խմբի առաջնորդը, Քելքալ Քալեդը զոհվեց ձերբակալման փորձի ժամանակ։ Մեծ թվով կասկածյալներ փախչեցին Մեծ Բրիտանիա։ Նրանցից մեկին՝ Ռաշիդ Ռամդիի, հետապնդումները շարունակվեց 10 տարի, սկսած 1995 թվականից։ Նա արտահանձնվեց Ֆրանսիային 2005 թվականի դեկտեմբերի 1-ին ։ 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Ռամդան դատապարտվեց ցմահ բանտարկության ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1990-ականների ահաբեկչական գործողություններ Կատեգորիա:Ահաբեկչական գործողություններ
Ցորեն մաղողները (նկար)
«Ցորեն մաղողները» (Les Cribleuses de blé), Ֆրանսիացի նկարիչ, կերպարվեստում ռեալիզմի հիմնադիրներից Գյուստավ Կուրբեի (, 1819-1877) նկարներից։ Հեղինակը կտավը վրձնել է 1853 թվականին։ Յուղաներկով կտավի չափերն են՝ 131 × 167 սմ։ «Ցորեն մաղողները» ստեղծագործությունն այսօր պահպանվում և ցուցադրվում է Նանտի գեղարվեստի թանգարանում (Նանտ, Ֆրանսիա)։
Պատմություն և նկարագիր
Կուրբեն նկարում պատկերել է գյուղական ծանր աշխատանք, սակայն կանանց աշխատանքը բնավ հոգնեցուցիչ չի երևում։ Հեղինակին հաջողվել է պատկերել գյուղացիներին հիացմունքով և ակնածանքով՝ տալով կտավին քնարական և լուսավոր մթնոլորտ։ Գյուստավ Կուրբեն օգտագործել է սահմանափակ գունային երանգներ, որոնք աչքի են ընկնում ուժեղ ու վառ գուներանգով, ինչպիսին է կենտրոնական կերպարի կարմիր հանդերձանքը։ Հայտնի է, որ մաղով կնոջը նկարելիս Կուրբեին որպես բնորդուհի ծառայել է քույրը՝ Զոյան, իսկ պարկերին հենված կինը նկարչի մյուս քույրն է՝ Ժյուլետտան։ Ըստ որոշ կարծիքների սնդուկի մոտ պատկերված տղան հեղինակի ապօրինի զավակ Դեզիրե Վինեն է ։
Նկարին հետաքրքրություն են տալիս հետին պլանում պատկերված կծկված-քնած կատուն, դռանը փակցրած վիմագրությունը և սենյակի մուտքը փակող սնդուկ-պահարանը։
«Ցորեն մաղողները» ստեղծագործությունը մեծ խանդավառությամբ է ընդունվել հասարակության կողմից։ Որոշ քննադատներ փնթի ու թափթփված են համարել կարմիր զգեստի տակից երևացող կնոջ ներբանները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1854 նկարներ Կատեգորիա:1855 նկարներ Կատեգորիա:Գյուստավ Կուրբեի նկարներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի արվեստ Կատեգորիա:Նանտի գեղարվեստի թանգարանի նկարներ
Նորավանք (այլ կիրառումներ)
Նորավանք կարող է վերաբերվել.
Փոքր ճանճորս
Արտաքին կառուցվածք
Փոքր թռչուն է։ Մարմնի վերին մասը մոխրադարչնագույն է իսկ պարանոցը՝ մոխրագույն։ Մեջքը և պոչի փետուրները մոխրագույն են, թևերը՝ դարչնագույն, կոկորդը, կտնառքի վերին հատվածը՝ շիկավուն, կուրծքը, որովայնը և պոչի եզրային փետուրները՝ սպիտակ։ Էգը դարչնագույն է, շատ քիչ արտահայտված շիկավուն բծիկներով։ Քաշը՝ 8,5-13,5 գ է, թևի երկարությունը՝ 64-71 մմ։
Կենսակերպ
Հայաստանում բնադրվող, չվող թռչուն է։ Գարնանը վերադառնում է ապրիլ-մայիս ամիսներին, աշնանը չվում է սեպտեմբերին։ Հիմնականում տարածված է անտառային շրջաններում, հիմնականում բարձրաբուն սաղարթավոր անտառներում։ Չուի ընթացքում փոքր թվաքանակով հանդիպում է նաև Արարատյան հարթավայրերում, Երևանի շրջակա անտառագոտում և հովտային այլ վայրերում։ Բնադրվում է փչակներում, առանձին դեպքերում՝ ծառի ճյուղերի ճյուղավորված հատվածում։ Բնադրումը չի բացառվում նաև արհեստական թռչնաբներում։ Բույնը սարքում մամուռից, չոր տերևներից ու խոտերից։ Սնվում է ճանճերով և միջատների անտառային տեսակներով։ Դնում է 5-7 երկնագույն, ժանգակարմիր պտերով ձու։
Տարածվածություն
Տարածված է Կենտրոնական Եվրոպայում և Հյուսիսային Իրանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թռչուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ճանճորսներ Կատեգորիա:Հայաստանի թռչուններ Կատեգորիա:Եվրոպայի թռչուններ
Գետտոները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին
Գետտոները Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին, բնակելի տարածքներ գերմանական նացիստների ու նրանց դաշնակիցների վերահսկողության տակ գտնվող տարածքներում, ուր բռնի կերպով տեղափոխվում էին հրեաները՝ նրանց ոչ հրեա բնակչությունից մեկուսացնելու նպատակով։ Այդ մեկուսացումները եղել են այսպես կոչված «հրեական հարցի վերջնական լուծման» քաղաքականության մի մասը, որի շրջանակներում ոչնչացվել է շուրջ 6 մլն հրեա։
Պատմություն
Հին ժամանակներում հրեական սփյուռքում նրանք ինքնուրույնաբար բնակվել են միասին։ Սակայն 1239 թվականին Արագոնում հրապարակել է հրաման, որը բոլոր հրեաներին պարտավորեցրել է ապրել բացառապես իրենց համար հատուկ առանձնացված թաղամասերում։ «Գետտո» տերմինը ծագել է 1516 թվականին Վենետիկում (Ghetto di Venezia), որտեղ ջրանցքներով առանձնացված Կանարեջո տարածքում պետք է ապրեին վենետիկցի հրեաները ։
Հետագայում հրեական գետտոներ են հայտնվել Գերմանիայում, Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում ու Իտալիայում։
Ստեղծման նպատակներ ու կարգ
Ստեղծելով հրեաների բռնի մեկուսացման վայրեր՝ հրեաները հետապնդել են հետևյալ նպատակները.
Հրեաներին գետտոներում կենտրոնացնելու գաղափարն առաջարկել է Ադոլֆ Հիտլերը 1939 թվականին ։ Առաջին գետտոներն սկսել են ստեղծվել գերմանացիների կողմից օկուպացված Լեհաստանում։ Փոքր բնակավայրերից ու գյուղերից հրեաների հավաքումը խոշոր քաղաքներում սկսվել է 1939 թվականի սեպտեմբերի 21-ին ։ Առաջին գետտոն ստեղծվել է Պյոտրկուվ Տրիբունալսկի քաղաքում 1939 թվականի հունվարին, ապա Պուլավիում և Ռոդոմսկոյում 1939 թվականի դեկտեմբերին, Լոձում 1940 թվականի փետրվարի 8-ին և Ենջեյուվում 1940 թվականի մարտին ։
Ընդհանուր առմամբ նացիստների կողմից օկուպացված տարածքներում ստեղծվել է շուրջ 1 150 գետտո, որոնցում պահվել են մեկ միլիոնից ոչ պակաս հրեաներ ։
Գետտոների ստեղծման գործընթացը գերակշռող մեծամասնության դեպքում կատարվել է երկու փուլով։ Առաջին փուլում նացիստները մնացած բնակչությունից հրեաների ռասայական ու իրավական մեկուսացման հարցը լուծել են «բաց տիպի» գետտոների ստեղծման միջոցով։ Այդ փուլի նպատակը եղել է հրեաներին վերահսկելու գործի պարզեցումը։ Այն ներառել է հրեաներին բնակության վայրը փոխելու արգելքն ու տեղափոխման այլ սահմանափակումներ, ինչպես նաև նրանց կյանքի տնտեսական ու սոցիալական ոլորտին վերաբերող մի շարք արգելքներ։ Առաջին փուլի ավարտին բնակչությունը հստակ բաժանվել է հրեա ու ոչ հրեա մասերի, հրեաներին արգելվել է առանց հատուկ տարբերանշանների (լատ) օգտվել հասարակական տրանսպորտից, այցելել մշակութային-ժամանցային հաստատություններ, սինագոգներ, քայլել կենտրոնական փողոցներով, կատարել կրոնական ծեսեր և այլն։ Հրեաներին արգելվել է գնել մթերքներ խանութում, շուկաներում ու գյուղացիներից, իրերը փոխանակել պարենի հետ, վաճառել անշարժ գույքն ու ցանկացած այլ ունեցվածք ։
Երկրորդ փուլում հրեաները մեկուսացվել են «փակ» գետտոներում տեղավորվելու միջոցով, որոնք բնութագրվել են սահմանափակ տարածությամբ, արտաքին պահպանությամբ, առանց հատուկ թույլտվության դուրս գալու և ներս մտնելու արգելքով ։ Նացիստների կողմից գրավված Արևելյան Եվրոպայի երկրներում ու Խորհրդային Միության տարածքներում ստեղծված գետտոներ բռնի կերպով (մահվան սպառնալիքով) տեղափոխվել են բոլոր հրեաները, այդ թվում նաև հրեաներ Արևմտյան Եվրոպայից։
Առավել խոշոր գետտոները գտնվել են Լեհաստանի տարածքում։ Առաջին հերթին այդպիսիք եղել են Վարշավայի (450 000 մարդ) ու Լոձի գետտոները (204 000 մարդ)։
Խորհրդային Միության տարածքում ստեղծված խոշորագույն գետտոներն են եղել Լվովի (100 000 մարդ, գոյություն է ունեցել 1941 թվականի նոյեմբերից մինչև 1943 թվականի հունիս) և Մինսկի (շուրջ 80 000 մարդ, լիկվիդացվել է 1943 թվականի հոկտեմբերի 21-ին) գետտոները։ Խոշոր գետտոներ են ստեղծվել նաև Տերեզինում (Չեխիա) և Բուդապեշտում։
Նկարագրություն և դասակարգում
«Փակ» գետտոների ստեղծումն իրականացվել է բոլոր հրեաներին պահպանվող տարածքներում (թաղամաս, փողոց, առանձին կառույց) պարտադիր տեղավորմամբ։ Փակ գետտոների շուրջը կալանավորների ուժերով և նրանց հաշվին կառուցվել է պարիսպներ փշալարով կամ պատեր ու ցանկապատեր։ Մուտքն ու ելքն իրականացվել է ստուգիչ-անցագրային կետով, որոնք պահպանվել են երկու կողմերից ։ Սկզբում հրեաները տալիս էին գետտոյից դուրս գալու թույլտվություն, բայց 1941 թվականի նոյեմբերից ցանկացած հրեա, որը գտնվել է գետտոյից դուրս, ենթակա է եղել մահապատժի ։
Գետտո տեղափոխելիս հրեաներին թույլատրվել է վերցնել միայն անձնական իրերը. մնացած ունեցվածքը հանձնարարվել է թողնել։ Գետտոերը եղել են չափազանց գերբնակեցված, բնակիչները տառապել են սովից, ցրտից ու հիվանդություններից։ Գետտո մթերք բերելը պատժվել է ընդհուպ մինչև գնդակահարություն ։
Յուդենրատները (Judenrat — «հրեական խորհուրդ») կամ հրեական կոմիտեներըն ստեղծվել են գերմանական օկուպացիոն ուժերի կողմից որպես հրեական գետտոների ինքնակառավարման մարմիններ։ Յուդենրատները, ի տարբերություն մյուս տեղական կոլաբորացիոնիստական մարմինների, հաճախ ձևավորվել են բռնի կերպով ։
Յուդենրատի լիազորությունների մեջ են մտել գետտոյի տնտեսական կյանքի և կարգի պահպանությունը, դրամական միջոցների ու այլ ռազմատուգանքների հավաքումն, աշխատանքային ճամբարներում աշխատանքի համար թեկածուների հավաքումը, ինչպես նաև օկուպացիոն իշխանությունների հանձնարարությունների կատարումը։ Ձևականորեն յուդենրատին է ենթարկվել հրեական ոստիկանությունը ։
Պատմական գիտությունների թեկնածու Եվգենի Ռոզենբլատը հրեական կոլաբորացիոնիստներին բաժանում է երկու մեծ խմբերի. Առաջին խումբն իրեն նույնացնում էր գետտոյի մյուս բոլոր բնակիչների հետ և ձգտել է հնարավորության դեպքում հասնել այն համակարգին, որի օրոք հրեական բնակչության մի ամբողջ կատեգորիայի տրվել են կենդանի մնալու լրացուցիչ հնարավորություններ, օրինակ՝ յուդենրատի հովանավորությունը բազմազավակ, չունևոր ընտանիքների, ծերերի, միայնակ մարդկանց ուհաշմանդամների նկատմամբ։ Երկրորդ խմբի ներկայացուցիչներն իրենց հակադրել են մյուս հրեաներին և օգտագործել են բոլոր միջոցները կենդանի մնալու համար, որոնցից ոմանք կարող էին հանգեցնել մյուսների կարգավիճակի վատացման կամ մահվան։
Յուդենրատների անդամները տարբեր կերպ են վերաբերվել գետտոյում զինված ընդհատակի ակցիաներին ու դիմադրությանը։ Որոշ դեպքերում նրանք կապ են հաստատել և համագործակցել ընդհատակի ու պարտիզանների հետ, այլ դեպքերում՝ ձգտել են թույլ չտալ դիմադրության արտահայտություններ՝ վախենալով, որ գերմանացիները կսկսեն վրեժ լուծել գետտոյի բոլոր բնակիչներից ։ Գոյություն են ունեցել նաև նացիստներին ակտիվորեն օժանդակողներ։ Նրանց մի մասն սպանվել է ընդհատակայինների ու պարտիզանների կողմից ։
Տարբեր գետտոներ գոյություն են ունեցել մի քանի օրվանից (Յանովիչի, Կալինկովիչի) մինչև մի քանի ամիս (Բորիսով) և նույնիսկ տարի (Մինսկ, Վիլնյուս) ։
Դիմադրություն
Նացիստների ծրագրի բնական արրձագանքն են դարձել գետտոների կալանավորների դիմադրության գործողությունները՝ կոլեկտիվ ու անհատական, ինքնաբերական ու պլանավորված։
Դիմադրության պասիվ ձևերից է եղել ցանկացած ոչ բռնի գործողությունը, որը նպաստել է հրեաների կյանքի պահպանմանը։ Մասնավորապես սովի ու հիվանդությունների միջոցով հրեաների զանգվածային ոչնչացման ծրագրին հակազդելու համար անօրինական կերպով գետտոներ են հասցվել ուտելիք և դեղանյութեր, հնարավորինս պահպանվել է անձնական հիգիենան, ստեղծվել են բժշկական ծառայություններ։ Կարևոր դեր է կատարել հոգևոր դիմադրությունը։ Գետտոներում գոյություն են ունեցել ընդհատակյա դպրոցներ, մասնագիտական դասընթացներ, անցկացվել են մշակութային ու կրոնական միջոցառումներ ։
Սիգիշոարա
Սիգիշոարա (Sighişoara), Շեսբուրգ (Schäßburg), Շեգեշվար (Segesvár), քաղաք Ռումինիայում՝ Մուրեշ ժուդեցում։ Կանգնած է Տրանսիլվանիայում բլրի վրա՝ Տիրնավա Մարե գետի վերևում (Târnava Mare), գտնվում է Բուխարեստից 300 կմ հյուսիս-արևմուտք։ 2007 թվականի մարդահամարի արդյունքների համաձայն՝ քաղաքի բնակաչությունը կազմում է 32570 բնակիչ։ Քաղաքի պատմական կենտրոնը 1999 թվականից ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։
Խաչիկ Հարությունյան (այլ կիրառումներ)
Խաչիկ Հարությունյան, հայկական Խաչիկ անձնանունը և Հարությունյան ազգանունը՝ միասին։ Այս անուն ազգանունով հայտնի են հետևյալ անձինք.
The Armenian Interest
Կենտրոնը իր կայքում հրապարակվում է հայաստանյան և օտարերկրյա առաջատար փորձագետների, քաղաքական, դիվանագիտական, հասարակական եւ մշակութային գործիչների վերլուծությունները, հարցազրույցները, մեկնաբանություններն ու զեկույցները ։ Կենտրոնն իրականացնում է կրթական ծրագրեր, որոնց շրջանակներում կազմակերպվում են առավել արդիական խնդիրների վերաբերյալ սեմինարներ, հատուկ դասընթացներ, քննարկումներ։ Բացի այդ, կենտրոնը ծավալում է նաև խորհրդատվական գործունեություն՝ հասարակական, քաղաքական և տնտեսական խնդիրների վերաբերյալ տրամադրելով փորձագիտական գնահատականներ ։
Խնդիրներ
Համաձայն պաշտոնական տեղեկատվության, կենտրոնի խնդիրներն են.
Անձնակազմ
Կենտրոնի խմբագրության կազմի մեջ են մտնում.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի պետական շահեր Կատեգորիա:Հայաստանի վերլուծաբանական կենտրոններ Կատեգորիա:2017 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:2017 հիմնադրված վերլուծական կենտրոններ
Հույն-ճապոնական հարաբերություններ
Հույն-ճապոնական հարաբերություններ, երկկողմ դիվանագիտական հարաբերություններ Ճապոնիայի և Հունաստանի միջև։ Դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1899 թվականին, Աթենքում Հունաստանի դեսպանատները բացվել են 1960 թվականին (ավելի վաղ 1922 թվականին Աթենքում բացվել Է Ճապոնիայի հյուպատոսություն, որը փակվել է 1935 թվականին և բացվել է միայն 1956 թվականին)։ Երկու երկրներն էլ սերտ համագործակցություն են իրականացնում ։
Համագործակցության ոլորտներ
Երկրների միջև հարաբերությունները սկսել են զարգանալ բարեկամության, առևտրի և նավիգացիայի մասին պայմանագրի ստորագրման պահից։ Մասնավորապես, երկրների միջև գործում են հետևյալ համաձայնագրերը․
Քաղաքական համագործակցություն
Երկրները զարգացրել են երկկողմ հարաբերությունները միջազգային տարբեր ճգնաժամերի ֆոնին։ Հունաստանը և Ճապոնիան փոխադարձ աջակցություն են ցուցաբերում տարբեր նախագծերում և կազմակերպություններում։ Երկու երկրներն էլ պաշտպանել են միմյանց թեկնածությունները ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդում։
Բարձրաստիճան պետական գործիչները պարբերաբար  բարեկամական այցելություններ են կատարում երկրներ։ Այսպես, 2002 թվականի մարտի 3-ից 5-ը Ճապոնիայում այցով գտնվում Էր Հունաստանի վարչապետ Կոստաս Սիմիտիսը՝ մի խումբ գործարարների և լրագրողների ուղեկցությամբ։ Հունաստանի խորհրդարանի խոսնակ Աննա Փսարուդա-Բենակին Տոկիոյում էր 2005 թվականի մայիսի 29-ից հունիսի 3-ը։ ԵՄ-Ճապոնիա գագաթնաժողովի ժամանակ պատասխան այցով՝ 2003 թվականի մայիսի 1-3-ը Հունաստան էր ժամանել Ճապոնիայի վարչապետ Ձյունիտիրո Կոիձումին։ 2005 թվականի հունվարի 9-10-ը Հունաստանում էր Ճապոնիայի խորհրդարանի նախագահ Եհեյ Կոնոն, իսկ 2005 թվականի նոյեմբերի 10-13-ը Ճապոնիայում այցով գտնվում Էր Հունաստանի վարչապետ Կոստաս Կարամանլիսը։
Տնտեսական համագործակցություն
Ճապոնիայի և Հունաստանի միջև արտահանման ծավալը բավականին զգալի է, սակայն Ճապոնիան Հունաստան է արտահանում մոտ 10 անգամ ավելի շատ ապրանք, քան Հունաստանից է ներկրում։ Ճապոնիան հիմնականում արտահանում է բարձր տեխնոլոգիաներ և արդյունաբերական ապրանքներ։ Հունաստանի արտահանման հիմնական հոդվածներն են գյուղատնտեսական արտադրանքը և մարմարը։ Վերջին տարիներին նկատվում Է Հունաստանից արտահանման աճ, որը նշում է Ճապոնիայի ներքին շուկայում հունական արտադրողների բարձր ներուժն ու մրցունակությունը։ Դինամիկ զարգանում է նավաշինությունը. Հունաստանի առևտրային նավատորմի շատ նավեր կառուցվում են Ճապոնիայի նավաշինարաններում, պատվերների ընդհանուր ծավալը կազմում է տարեկան 2 միլիարդ դոլար։
Ճապոնիայից Հունաստան ներդրումները բավականաչափ բարձր չեն, չնայած ճապոնական ընկերությունները հետաքրքրություն են հայտնում հունական բիզնեսում ներդրումներ կատարելու հարցում։ Ամեն տարի խոշոր ընկերությունների պատվիրակությունները հանդիպում են բանակցություններում, իսկ 2005 թվականին ճապոնական ԱյԹի միջազգային տոնավաճառում Հունաստանի պատվիրակությունը նույնիսկ սեփական տաղավար ուներ։ Զարգանում է զբոսաշրջությունը. տարեկան Հունաստան են այցելում մինչև 80 հազար ճապոնացիներ, զբոսաշրջության գագաթնակետը տեղի է ունեցել 2004 թվականին Աթենքում Օլիմպիական խաղերի անցկացման ժամանակ։
2000 թվականին կազմավորվել է հույն-ճապոնական առևտրի պալատը՝ որպես ոչ առևտրային կազմակերպություն հունա-ճապոնական բիզնեսի համագործակցության ասոցիացիայի հաջող գործունեության արդյունքում։ Պալատը զբաղվում է Հունաստանի և Ճապոնիայի միջև տնտեսական, առևտրային և բիզնես հարաբերությունների զարգացմամբ։
Մշակութային հարաբերություններ
1999 թվականին լայնորեն նշվեց երկու երկրների միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 100-ամյակը։ Հունաստանը և Ճապոնիան կանոնավոր կերպով մշակութային փոխանակման համատեղ միջոցառումներ են կազմակերպում, որոնք հատկապես լայն թափ են ձեռք բերել 2004 թվականի Աթենքում կայանալիք Օլիմպիական խաղերի նախապատրաստման ընթացքում՝ գործողությունների հույն-ճապոնական ծրագրի շրջանակներում։ 2003 և 2004 թվականներին կազմակերպվել են հետևյալ խոշոր մշակութային իրադարձությունները․
2009 թվականին նշվել է դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 110-ամյակը ։ Մարտից մինչև տարեվերջ երկրները տարբեր մշակութային միջոցառումներ են կազմակերպել այս հոբելյանի առթիվ ։
Սերբիա
Սերտ հույն-սերբական հարաբերությունների շնորհիվ Ճապոնիան Հունաստանին կոչում է որպես յուրօրինակ կամուրջ Սերբիայի հետ հարաբերությունների զարգացման համար։
Հույները Ճապոնիայում
Ճապոնիայում բնակվում են շուրջ 300 հույներ, որոնց մեծ մասը միջազգային ընկերությունների աշխատակիցներ են կամ Ճապոնիայում մշտապես բնակվող գործարարներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի երկկողմ հարաբերություններ
Մոնմորո Սեն Սիբար
Մոնմորո Սեն Սիբար (Montmoreau-Saint-Cybard), համայնք Ֆրանսիայի Նոր Ակվիտանիա մարզի Շարանտ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1062 մարդ, բնակչության խտությունը` 88.50 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 12.00 կմ² տարածք։
2017 թվականի հունվարից Էն է Պյուիպերու, Սենտ Աման դը Մոնմորու, Սենտ Էտրոպ և Սեն Լորան դը Բելզագո համայնքի հետ միասին հանդիսանում է Մոնմորու համայնքի մաս։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 420 կմ հարավ-արևմուտք, Պուատիե քաղաքից` 135 կմ հարավ, Անգուլեմ քաղաքից` 28 կմ հարավ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 594 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 391-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 203։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 65,8 %։ 391 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 337 անձ (167 տղամարդ և 170 կին)։ Գործազուրկ են եղել 54 անձ (26 տղամարդ և 28 կին)։ 203 անաշխատունակներից 42-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 81-ը` թոշակառուներ, իսկ 80-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Էրաստ Կուզնեցով
Էրաստ Դավիդովիչ Կուզնեցով, ռուս գիտնական, արվեստագետ, խմբագիր, պատմիչ, հրապարակախոս։ 19-20-րդ դարերի ռուս արվեստի պատմության, գրքարվեստի մասին հրատարակությունների հեղինակ ։
«Ռուսաստանի գեղարվեստական քննադատության ակադեմիա»-ի և «Արվեստագետների ասոցացիա»-ի անդամ։
Pac-Man
Պակ-ման (パックマン) — համակարգչային խաղ է արկադային ժանրի, որը մշակվել է Namco ընկերության կողմից եւ առաջին անգամ թողարկվել է 1980 թվականին ՝ Ճապոնիայում։ «Pac-Man»-ը զարգացրել է նոր ժանրի խաղ հետապնդում լաբիրինթոսում, իսկ խաղը հաճելի եւ հետաքրքիր էր ինչպես տղաների, այնպես էլ աղջիկների համար։
Էրաստ Կուզնեցով
Կենսագրություն
1957 թվականին դարձել է Ռուսաստանի ազգային գրադարանի աշխատակից։
Pac-Man
Գլխավոր հերոսը հայտնվում է ավելի քան 30 պաշտոնապես լիցենզավորված խաղերում, ինչպես նաեւ բազմաթիվ ոչ պաշտոնական կրկնօինակներում. Խաղը հայտնվեց մշակույթի տարբեր ոլորտներում. ըստ նրա, նկարահանվել է սերիալ եւ արձակվել է երաժշտական ալբոմը Pac-Man Fever,
Պատմություն
Խաղը ստեղծվել է Namco Torah ընկերության հիմնական աշխատողի կողմից, տասնութ ամսվա ընթացքում։ Այն կոչվում էր pakku-man պակկու-ման։ Անունը, առաջացել է արտահայտությունից "պակու-պակու տաբեռու", լայնորեն բացելով բերանը, ուտել. Հաճախ հիշատակվում է, որ Իվատանիին գեշնչվել է պիցցաի կտորից. Իվատանի նաև խոսել է այն մասին, որ բազմաթիվ խաղերում, այդ ժամանակ տեղի է ունեցել բռնություն, ուստի նրանք մոտենում էին ոչ բնակչության բոլոր կատեգորիաների. Նա ուզում է ստեղծել մի զվարճալի խաղ է, որը շատ է դուր եկել մեծամասնությանը։
Էրաստ Կուզնեցով
Կենսագրություն
1960 թվականին դարձել է Լենինգրադի նոր « РСФСР նկարիչ» հրատարակչության խմբագիր։
Pac-Man
Պատմություն
ԱՄՆ-ում խաղի թողարկումով զբաղվել է Midway-ը, սակայն փոփոխված անվանումով. Դա պայմանավորված էր նրանով, որ լատինական P տսռը բավականին հեշտ է փոխել F դարձնելով անվանումը (FUCK)։ Որպեսզի խուսափել հնարավոր վանդալիզմից,հրատարակիչների որոշմամբ խաղի անունը "PUCK MAN" փոխվեց "Pac-Man. Դուրս գալուց հետո ամերիկյան տարբերակի նոր անունը օգտագործվել է ամբողջ աշխարհում  ,.Midway Ընկերությունը փոխել է խաղային մեքենաների դիզայնը։ Ոճը Namco էր ավելի ու ավելի քիչ է եկել ամերիկյան շուկայի համար. Այն ժամանակ երբ "PUCK MAN" ներկված էր սպիտակ գույնով Pac-Man-ը ներկված էր դեղին գույնով, իսկ նկարները դարձել են պարզ, հիշվող եւ տպավորիչ։
Էրաստ Կուզնեցով
Կենսագրություն
1969—1979 թվականներին՝ «Մշակույթ» հրատարակչության Լենինգրադի մասնաճյուղի գեղարվեստական խմբագիր։
Զբաղվում է XX դարի ռուս և սովետական գրքային արվեստի պատմությամբ։ Առանձնակի արդյունավետությամբ ուսումնասիրել է ֆուտուրիզմը «Արվեստի աշխարհը», Պետրոգրադի դիզայնի դպրոցի և 1920-1930-ականների Լենինգրադի մանկական գրականության նկարիչների գործունեությունը։
Pac-Man
Հղումներ
Կատեգորիա:NES տեսախաղեր Կատեգորիա:SNES տեսախաղեր Կատեգորիա:Xbox 360 տեսախաղեր Կատեգորիա:IOS խաղեր Կատեգորիա:Windows Phone խաղեր
Էրաստ Կուզնեցով
Կենսագրություն
Իր աշխատանքներում հիմնավորում է գրքային գրաֆիկայի սկզբունքների ձևավորումն ու գրակազմության նորմատիվային համակարգից գործառնականորեն հիմնավորվածի անցնելուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ Կատեգորիա:Ռուս արվեստագետներ Կատեգորիա:Ռուս խմբագիրներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանի շրջանավարտներ
Պավել Տոչիսկի
Պավել Տոչիսկի (Па́вел Варфоломе́евич Точи́сский, ի ծնե՝ Ավգուստ-Ռենե-Լյուդվիգ Տոչիսկի (Август-Рене-Болеслав-Людвиг Точисский) ), Ռուսաստանում սոցիալ-դեմոկրատական շարժման զործիչ, բոլշևիկ։
Կենսագրություն
Ծնվել է գնդապետի ընտանիքում։ 1885 թվականին ստեղծել է սոցիալ-դեմոկրատական կազմակերպություն, որը 1886 թվականի վերջին անվանվել է «Սանկտ Պետերբուրգի արհեստավորների ընկերություն»։ Կազմակերպության ջախջախումից հետո՝ 1888 թվականին աքսորվել է Ժիտոմիր։ Այլ քաղաքների հեղափոխականների հետ կապեր հաստատելու համար եղել է Մոսկվայում, Կոլոմնայում, Տամբովում, Սարատովում, Նիժնի Նովգորոդում։ 1888 թվականի հոկտեմբերին Նիժնի Նովգորոդում ձերբակալվել և աքսորվել է Եկատերինոսլավ (Դնեպրոպետրովսկ), ուր շարունակել է բոլշևիկյան հեղափոխական գործունեությունը։ 1905 թվականից եղել է Մոսկվայում, մասնակցել Դեկտեմբերյան զինված ապստամբությանը։ 1906 թվականին խմբագրել է «Տեխնիկ» ամսագիրը։ Հոկտեմբերյան հեղափոխության նախապատրաստման և իրականացման շրջանում (1917) կուսակցական աշխատանք է տարել Ուրալում։
Մերկուե
Մերկուե (Mercuer), համայնք Ֆրանսիայի Օվրեն-Ռոն-Ալպեր մարզի Արդեշ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 1186 մարդ, բնակչության խտությունը` 156.67 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 7.57 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 500 կմ հարավ, Լիոն քաղաքից` 135 կմ հարավ, Պրիվա քաղաքից` 23 կմ հարավ-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 744 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 499-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 245։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 67,1 %։ 499 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 472 անձ (238 տղամարդ և 234 կին)։ Գործազուրկ են եղել 27 անձ (12 տղամարդ և 15 կին)։ 245 անաշխատունակներից 77-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 120-ը` թոշակառուներ, իսկ 48-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Աշխենիկին՝ իր հայրիկը...
«Աշխենիկին՝ իր հայրիկը...», Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններից՝ գրված 1907 թվականին ։
Պատմություն
Թումանյանի ընտանեկան արխիվում պահվում է բանաստեղծի դուստր Աշխենի մետաքսե թաշկինակը, որի վրա հայրը՝ Հովհաննես Թումանյանը գրել է այս քառատողը «մանկական» ձեռագրով ։
Առաջին անգամ հրատարակվել է Ջ․ Ավետյանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բանաստեղծություններ Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի բանաստեղծություններ Կատեգորիա:1907 գրականությունում
Շանդոր Դեմյան
Շանդոր Դեմյան (Sándor Demján, ), հունգարացի գործարար, Հունգարիայի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը։ TriGránit ընկերության ղեկավար։
Կենսագրություն
2003 թվականին Շանդոր Դեմյանը սահմանել է Prima Primissima Award մրցանակ, որ շնորհվում է մարդկանց հունգարական գիտության զարգացման բնագավառում ունեցած ներդրման, մշակույթի ու արվեստի բնագավառում ձեռքբերումների համար ։
2008 թվականին Շանդոր Դեմյանի կարողությունը գնահատվել է 300 միլիարդ հունգարական ֆորինտ։ Այդ ժամանակ նա եղել է Հունգարիայի ամենահարուստ մարդը։ 2006 թվականին նրա ակտիվները կազմել են 80 միլիարդ, այսինքն՝ երկու տարվա ընթացքում նա իր կարողությունը մեծացրել է գրեթե չորս անգամ ։
2012 թվականին Շանդոր Դեմյանն իր կարողության զգալի մասը հատկացրել է բարեգործության ։
2014 թվականին Շանդոր Դեմյանը հայտարարել է, որ տարիքի պատճառով այլևս չի զբաղվի բիզնեսով ։ Նույն 2014 թվականին նա ճանաչվել է Հունգարիայի վեցերորդ ամենաազդեցիկ մարդը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունգարացի գործարարներ Կատեգորիա:Հունգարացի տնտեսագետներ
Սոֆյա Լիբկնեխտ
Սոֆյա Լիբկնեխտ, ի ծնե՝ Սոֆյա Բորիսովնա Ռիս (Sophie Liebknecht, ), գերմանացի սոցիալիստ և ֆեմինիստ։ Եղել է Կարլ Լիբկնեխտի երկրորդ կինը, որը Յուլյա Լիբկնեխտի հետ առաջին ամուսնությունից ունեցել է երեք երեխա։
Կենսագրություն
Սոֆյա Բորիսովնա Ռիսը ծնվել է Դոնի Ռոստովում երկրորդ գիլդիայի վաճառական, ինժեներ Բերա Իդելևիչի (Բորիս Իլյիչ) Ռիսի և Օլգա Պավլովնա Ռիսի ընտանիքում։ Հայրը Մյունխենի համալսարանի բնական փիլիսոփայության և Խեմնիցի պոլիտեխնիկումի ալյուրաղացման ֆակուլտետի շրջանավարտ էր, ղեկավարել է Բեյնուշ և Խացկել Ռիս եղբայրների ալյուրաղացման ընկերության շոգու ալրաղացը։
Սոֆյան կրթություն է ստացել Գերմանական կայսրությունում, որտեղ ծանոթացել է մարքսիստ մտածող և ապագա հեղափոխական Կարլ Լիբկնեխտի հետ, որի հետ ամուսնացել է 1912 թվականին։ Նախորդ ամուսնությունից Լիբկնեխտն ունեցել է արդեն երեք երեխա. Սոֆյան զբաղվել է նրանց դաստիարակությամբ (ամուսնության արդյունքում երրեխաներ չեն ունեցել)։ Սկզբում եղել է Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամ, ապա ամուսնու հետ դուրս է եկել դրանից և 1918 թվականին ընդգրկվել իրենց և կողմնակիցների հիմնած Գերմանիայի առաջին կոմունիստական կուսակցություն։ Կարլ Լիբկնեխտն սպանվել է 1919 թվականի հունվարի 15-ին սպարտակցիների անհաջող ապստամբության հետևանքով, ինչից հետո Սոֆյան տեղափոխվել է Լոնդոն, ապա Վայմարյան հանրապետության ընթացքում վերադարձել է Գերմանիա։ Լիբկնեխտ ընտանիքի անդամները, 1933 թվականին Նացիոնալ-սոցիալիստական գերմանական բանվորական կուսակցության իշխանության գլուխ բարձրանալով անհանգստացած, արտագաղթել են։ Ռուսաստանում ծնված Սոֆյան մեկնել է Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն և հիմնվել Մոսկվայում, որտեղ ապրել է կյանքի մնացած տասնամյակը։
1964 թվականին նրա թաղմանը ներկա են եղել Ռոբերտը և Վիլհելմը՝ Սոֆյայի խորթ որդիները Կարլ Լիբկնեխտի առաջին ամուսնությունից ։ Խորհրդային իշխանությունը հրապարակային արարողություն է կազմակերպել և պատվո պահակախումբ ։
Ռոզա Լյուքսեմբուրգի հետ նրա նամակագրության մեծ մասը հրատարակվել է։