cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Նիկոլայ Մակարով
Հետագա տարիներ և մահ
Նիկոլայ Մակարովը 1974 թվականից անցել է թոշակի։ Ապրել է հերոս քաղաք Տուլայում։ Նիկոլայ Ֆյոդորովիչ Մակարովը ընտրվել է Տուլայի մարզային աշխատավորական խորհրդի պատգամավոր։ Երկար ժամանակ հանդիսացել է «Մաշպրոմ» գիտատեխնիկական շրջանային խորհրդի անդամ։ Շարունակել է իր ակտիվ ստեղծագործական աշխատանքը։
Նիկոլայ Ֆյոդորովիչ Մակարովը մահացել է 1988 թվականի մայիսի 13-ին՝ սրտի կանգից (յոթերորդ ինֆարկտից հետո)։ Թաղվել է Տուլայի առաջին Քաղաքային գերեզմանատանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս ճարտարագետներ Կատեգորիա:Ռուս գյուտարարներ Կատեգորիա:Զինագործներ Կատեգորիա:Լենինյան մրցանակի դափնեկիրներ
Մարգարիտա (ֆիլմ, 2015)
Մարգարիտա (Marguerite), ռեժիսոր Քսավյե Ջաննոլիի 2015 թվականի դրամատիկ ֆիլմը։ Ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան տեղի է ունեցել 2015 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Վենետիկի 72-րդ կինոփառատոնում, որտեղ այն մասնակցել է գլխավոր մրցութային ծրագրին ։ 2016 թվականին ֆիլմը ստացել է «Սեզար» մրցանակի 11 անվանակարգ 10 կատեգորիայում, որոնցից չորսում ստացել է մրցանակներ  ։
Սյուժե
Ֆիլմը գործողությունները տեղի են ունենում Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ՝ 1920 թվականին։ Ազնվական Մարգարիտա Դումոնը սիրում է երգել և հաճախ իր տանը հավաքում է բոլոր հյուրերին, որտեղ բոլորը լսում են նրա երգը։ Մարգարիտան երգում է անկեղծորեն, բայց շատ կեղծ։ Երգչուհին ինքն էլ ոչինչ չգիտի այն մասին, որ իր երգելը սարսափելի է։ Ամուսինը, հարազատներն ու ընկերները աջակցում են Մարգարիտային և նա շարունակում է ապրել պատրանքի մեջ։ Մարգարիտան որոշել է երգել օպերայում և դրա համար վարձել է Աթոս Պեցինին՝ որպես դասատու։ Պալատական Դյումոնովը, Մադելբոսը, շանտաժի են ենթարկել Պեցինիին ՝ Մարգարիտային դասավանդելու համար, չնայած նրան, որ նա երգել չգիտի։ Օպերայի ընթացքում Մարգարիտան հանկարծ հիվանդացել է, և նրան տեղափոխել են հիվանդանոց։ Մադելբոսը և բժիշկը որոշեել են Մարգարիտային թույլ տալ լսել, թե ինչպես է նա երգում։ Մարգարիտայի ամուսինը ՝ Ժորժը, իմանալով, որ ցանկանում են Մարգարիտային հնարավորություն տալ լսել իր երգը, անմիջապես շտապում է հիվանդանոց ՝ դադարեցնելու այս ամենը։ Ժորժը ժամանակին չի հասցրել հասնել հիվանդանոց, և Մարգարիտան, լսելով իր երգը, ուշաթափվել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2015 դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր Փարիզի մասին Կատեգորիա:Բելգիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆրանսիական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Իրական դեպքերի հիման վրա նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում 1920-ականներին
Գվադելուպայի զինանշան
Գվադելուպայի զինանշան, Ֆրանսիայի մաս կազմող Գվադելուպայի պաշտոնական խորհրդանիշերից մեկն է։ Զինանշանի վրա պատկերված են խոտեր և արև սև և կապույտ ետին պլանի վրա։
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի զինանշաններ
Ծառաքար վանք
Ծառաքար վանք, ավերված հայկական առաքելական վանքային համալիր Արևմտյան Հայաստանում։ Գտնվում է ներկայիս Թուրքիայի Հանրապետության Կարսի նահանգի Կաղզվան քաղաքի Չուքուրայվա գյուղից 1.2 կմ արևմուտք՝ ձորակի ձախ կողմում, ծովի մակերևույթից 1949 մ բարձրության վրա ։ Վանքի հիմնադրման ստույգ տվյալներ հայտնի չեն։ Ըստ տարբեր աղբյուրների՝ այն հիմնադրվել է 10-րդ դարում (որոշ աղբյուրներում՝ 6-ից 11-րդ դարերեր) ։
Ճարտարապետություն
Ներկայում Ծառաքարի վանքից պահպանվել են այն կառույցները, որոնք ժայռափոր են, ըստ այդմ, դժվար կործանելի, իսկ մնացած այն շինությունները, որոնք կառուցված են եղել քարով ու կրով, ժամանակի ընթացքում անհետացվել են։ Այդ իսկ պատճառով ներկա հուշարձանախումբը դիտարկվում է որպես միայն զուտ ժայռափոր համալիր։ Այն կազմված է 1 եկեղեցուց, 6 մատուռներից և օժանդակ այլ շինություններից։ Ժայռազանգվածի ապարները, որոնց մեջ փորվել են վանական շինություններն ու կառույցները, բավականին փուխրն են, այդ իսկ պատճառով դրանց կայունացման ու որմնանկարելու կամ արձանագրություններ փորագրելու նպատակով ժայռափոր որմերը պատեվել են սվաղի շերտով ։
Եկեղեցին, որպես ճարտարապետական կառույց, իրենից ներկայացնում է 10.67 x 8.31 մետր ներքին չափերով ոչ մեծ սրահ, որն արևելյան կողմում ունի անկանոն կիսաբոլորակ եզրագծով խորան։ Բեմն աղոթասրահից բարձր է 1.15 մետրով։ Ծածկը պսակված է փոքր-ինչ տձև շրջանի տեսք ունեցող կիսաբոլորակ, գագաթում հավասարաթև խաչի քանդակով պսակված գմբեթարդով, որը գմբեթատակ քառակուսուն է միացած սոսկ դեկորատիվ նշանակություն ունեցող չորս անկյունային տրոմպերով։ Խաչաքանդակն ու գմբեթարդի և տրոմպերի եզրագծերը շեշտված են կարմիր ներկով ։
Իր մեծությամբ հաջորդ ժայռափոր շինությունը, որն ունի 4,78 x 3,72 մետր հատակագիծ, գտնվում է գլխավոր եկեղեցու հարավարևմտյան անկյան մոտ։ Մատուռը գրեթե կրկնում է եկեղեցու հորինվածքը, սակայն ավանդական արևելք-արևմուտքի փոխարեն ունի հյուսիս-հարավ ձգվածություն, այսինքն` կիսաբոլորակ խորանը նայում է ոչ թե դեպի արևելք, այլ դեպի հյուսիս։ Արևելքից բացված միակ մուտքով հաղորդակցվում է կից սրահի հետ, իսկ լուսավորությունն ապահովում է հարավից բացված միակ լուսամուտը։ Մատուռի ներքին հարդարանքը նույնպես կրկնում է եկեղեցուն. ունի կարմիր ներկով պատված հավասարաթև խաչի քանդակ գմբեթատակ քառակուսուց տրոմպային անցումով իրականացված կիսաբոլորակ գմբեթարդի կենտրոնում ։
Ճարտարապետական յուրահատուկ լուծում ունի մատուռի և եկեղեցու միջանկյալ հատվածում գտնվող և միաժամանակ երկուսի համար էլ նախասրահ ծառայող 3,98 x 2,82 մ չափերով կառույցը, որն առանձնապես աչքի է ընկնում որմերի վերին հատվածների հատվող կիսակամարների վրա հառնած ութանիստ ծածկով։ Այդպիսի ճարտարապետական լուծումը հանդիպում է նաև 9-ից 11-րդ դարերում կառուցված հուշարձաններում, ինչպիսին է՝ Հոռոմոսը։ Սրահի հատակը շարունակական քայքայման հետևանքով ներկայում գրեթե իսպառ ավերվել է։ Ապարները ուժգին քամիների հետևանքով արագորեն քայքայվում են և ավազի տեսքով հոսում ներքև ։
Հաջորդ երկու մատուռները, որոնց կարելի է դիտարկել նաև որպես կենտրոնական կառույցի, եկեղեցու համար հյուսիսից բացված ավանդատներն են, որոնք իրենց ճարտարապետական հորինվածքով նման են նախորդ կառույցներին։ Երկուսն էլ եկեղեցու հետ հաղորդակցվում են հարավից բացված մեկական մուտքերով։ Լուսավորությունն իրականացվել է նույն կողմից բացված մեկական լուսամուտների միջոցով ։
Ճարտարապետական-հորինվածքային, ինչպես նաև հարդարանքի առումով առավել աչքի է ընկնում արևմտյան կողմի մատուռ-ավանդատունը, որն ունի 3.37 x 1.80 մետր հատակագիծ։ Խորանն աղոթասրահից բարձր է 68 սմ, իսկ ժայռափոր սեղանը՝ խորանի հատակից 1.10 մ։ Գրեթե բոլոր լուծումներով եկեղեցու և հարավարևմտյան մատուռի հորինվածքները կրկնող կառույցի կիսաբոլորակ գմբեթարդն այս դեպքում հարթ է, չունի ծավալով առանձնացած և այդ կերպ ընդգծված խաչաքանդակ։ Գմբեթարդը զարդարվել է ներկանկար հավասարաթև պարզ խաչապատկերով ։
Արևելյան կողմի 4,06 x 2,21 մ հատակագծով մատուռ-ավանդատունը, նախորդի համեմատ փոքր-ինչ ընդարձակ է, որի ծածկին տրվել է ավելի պարզ լուծումներ։ Մասնավորապես, գմբեթատակ քառակուսուց անցումը գմբեթարդին իրականացված է առանց դեկորատիվ տրոմպային համակարգի։ Նախորդի նման այստեղ ևս վեմ սեղանը ձուլված է գլխավոր ժայռազանգվածին։ Խորանի բարձրությունը աղոթասրահի մակարդակից 82 սմ է, իսկ սեղանը խորանից բարձր է 1 մ-ով։ Աղոթասրահի նույնիսկ վիմակերտ հատակը ենթարկվել է գանձագողերի հարձակման, որի հետևանքով ներկայում տեղում գոյացել է փոս ։
Ընդհանուր հատկանիշներով նախորդ հորինվածքները կրկնում է նաև համալիրի արևելյան կողմի վերջում փոքր-ինչ առանձնակի դիրք ունեցող յոթերորդ մատուռը, որն ունի 3.16 x 2.42 մ չափեր։ Վերջինս հատակագծում կիսաշրջան խորանի մեջ նույնպես ունի մայր ժայռին ձուլված սեղանի վեմ քար, իսկ աղոթասրահի վերևում` պարզ հորինվածքով առանց խաչի պատկերի կիսաբոլորակ գմբեթարդ։ Այս մատուռը ներքուստ նույնպես սվաղված է եղել, որի խորանի կորության մեջ պահպանվել է 19-րդ դարի վերջին թողնված մի ուխտավոր այցելուի հիշատակագրություն ։
Վանքի վերը նշված հիմնական կառույցներից փոքր-ինչ հեռու` ժայռապարի արևմտահայաց ստորոտին` հատակի մակարդակով բնահողին հավասար դիրքում կիսաբնական անձավի մեջ փորված է համեմատաբար մեծ, սակայն անկանոն հատակագծով մի սրահ, որն ունի 2-2.5 մ բարձրություն։ Առաստաղին դարձյալ առկա է հավասարաթև խաչի քանդակով հարդարված կիսաբոլորակ գմբեթարդ։ Ի տարբերություն մնացած կառույցների` այն միակ վիմափոր շինությունն է, որ շրջապատի նկատմամբ ունի ազատ հաղորդակցություն։ Անձավ-սրահի ներսում նշմարվում է աստծուց ողորմություն հայցող անանուն հեղինակի երկտող հիշատակագրությունը ։
Ծառաքարի վանքի շինությունների պատերին պահպանվել են մի շարք արձանագրություններ, որոնք արժեքավոր տեղեկատվություն են հաղորդում վանքի պատմության մասին։
Ուսումնասիրություններ
Չնայած Ծառաքարի վանքն ունեցել է հարուստ պատմական անցյալ, այնուամենայնվիվ այն մինչև վերջերս չի ոչ միայն մասնագետների, այլ նաև տեղագիր մատենագիրների ուշադրությանը։ Միայն 1999 թվականին ՀՃՈՒ կազմակերպության կողմից հովանավորված շոտլանդացի հետազոտող Սթիվեն Սիմը առաջին անգամ ուսումնասիրություններ է կատարում վանքում։ Նա լուսանկարում և սխեմատիկ չափագրում է վանքի հատակագիծը։ Այնուհետև հնավայր է այցելում ճապոնացի երկրաշարժագետ Շիրո Սասանոն։ Նրա կողմից նկարված վանքի մի քանի լուսանկարները փոքրիկ ուսումնասիրության հետ հրատարակվում են 2009 թվականին։ Այսպիսով երկու հեղինակները միմյանցից անկախ հայտնագործում և գիտական շրջանակներին առաջին անգամ իրազեկում են նորահայտ վիմափոր վանքի գոյության մասին, սակայն չկարողանալով պարզել հնավայրի պատմական անունը` վանքը կոչում են մերձակա, ներկայումս քրդաբնակ գյուղի անունով ։
Նշված ուսումնասիրություններից հետո վանական համալիրի հետազոտական ծրագիրը ընդգրկվում է ՀՃՈՒ կազմակերպության գիտարշավի ուղեգծի շրջանակներում, որի արդյունքում տրվում են մի շարք հարցերի պատասխաններ։ Նախ վանքի պահպանված միակ եկեղեցու արևմտյան և հյուսիսային որմերին առկա վիմագիր արձանագրություններից հայտնի է դառնում վանքի` 10-րդ դարում կառուցված լինելու հանգամանքը, իսկ սկզբնաղբյուրների ուսումնասիրությունն էլ հստակեցնում է, որ նորահայտ վիմափոր հուշարձանախումբը միջնադարյան աղբյուրներում վկայված, սակայն տեղադրությամբ անհայտ մնացած Ծառաքարի վանքն է։
ՀՃՈՒԿ-ի կատարած ուսումնասիրություն արդյունքներ
Ստորև ներկայացվում է Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության վերլուծությունը, նորահայտ վանքը Ծառաքարի հետ նույնացնելու հիմքերն և ապացույցները։ Հայտնի է, որ Ծառաքարը միջնադարյան Հայաստանի հռչակավոր վանական այն համալիրներից էր, որը դարեր անց կորցրել էր իր նախկին փառքն ու նշանակությունը և մոռացության էր մատնվել այն աստիճան, որ արդեն մեր օրերում անորոշ էր նաև վանքի տեղադրությունը՝ չանայած այն հանգամանքին, որ դեռևս 19-րդ դարի վերջերին Ղևոնդ Ալիշանը սկզբնաղբյուրներից քաղած տեղեկությունների հիման վրա արդեն բավականաչափ որոշակի մատնանշել էր վանքի հնարավոր տեղադրության սահմանները, որին հետևել էր գրեթե նույնը կրկնած Ս. Էփրիկյանը։ Ավելի ուշ, սակայն, վանքի տեղադրության խնդրում եղած հստակությունն էլ ավելի էր անհասկանալի դարձել, քանի որ շրջանառության մեջ էր դրվել վանքի` Անիի մոտակայքում գտնված լինելու հնարավոր տարբերակը ևս։ Առկա անորոշությունը փոքրինչ հստակեցնելու հարցում օգնում է 1656 թվականին ստեղծված Աշխարհացույցի հիշատակարանը, որտեղ նշված է. «...գաւառն Գաբեղենից և բերդն Կապուտ, որ կոչի Արտագերեից, անդ է և Կեչրաւր քաղաքն և Ծառաքարի վիմափորի վանքն, ուր կա գերեզման Կէչառեցի Խաչատուր վարդապետին...»: Սույն վկայությունը միանգամից պարզում է հույժ կարևոր երկու խնդիր. նախ որ Ծառաքարի վանքը վիմափոր էր և երկրորդ, ըստ ամենայնի, գտնվում էր Կեչրոր քաղաքից ոչ հեռու։ Ինչ վերաբերում է 13-14-րդ դարերում ապրած տաղերգու և կրթական գործիչ Խաչատուր Կեչառեցու գերեզմանի` Ծառաքարի վանքում գտնվելու հիշատակությանը, ապա այն անուղղակի կերպով օգնում է հավելյալ մի վկայությամբ ևս համոզվելու, որ Ծառաքարի վանքն իրոք գտնվում էր Կեչրոր բերդաքաղաքի մոտ։ Խոսքը վերաբերում է Երեմիա Չելեպի Քյոմյուրճյանի` 1691 թվականին կազմած քարտեզում առկա հետևյալ հիշատակությանը. «Բասենոյ սահմանակից Կէչրօր քաղաք եւ գերեզման Խաչատրոյ վարդապետի»։ Ճիշտ է, այս վկայության մեջ Ծառաքարի վանքի անվան ուղղակի հիշատակություն չկա, բայց 1656 թվականին Աշխարհացույցի հաղորդումից արդեն հայտնի է, որ Խաչատուր Կեչառեցին հանգչում էր Ծառաքարի վանքում, իսկ ըստ Քյոմյուրճյանի` Կեչառեցու գերեզմանը գտնվում էր Կեչրոր քաղաքի մոտ։ Նորահայտ վիմափոր վանքը Ծառաքարի հետ նույնացնելու խնդրում գրավոր հիշատակություններից բացի պակաս կարևոր չէ նաև տեղանվան իմաստային ստուգաբանությունը։ Բանն այն է, որ յուրաքանչյուր այցելու հեշտությամբ կարող է նկատել, որ վանական համալիրի վիմափոր կառույցները կերտված են բնականից շերտավորված լեռնային բավականին փուխր ապարների մեջ, որոնք առաջին իսկ հայացքից հիշեցնում են հատված ծառի տարիքը մատնանշող միմյանց զուգահեռ բազում օղագծերը։ Հանգամանք, որն ակնհայտորեն հիմք է հանդիսացել վանքի Ծառաքար անվանը, այսինքն` ծառին նմանվող քարի մեջ կերտված վանք։ Տվյալների և եզրակացության այս հիմքով էլ արդեն ճշտված տեղադրությամբ Ծառաքարի վանքն առաջին անգամ լուսանկարներով ներկայացրել ենք 2009 թվականին, ինչպես նաև ՀՃՈՒ կազմակերպության կողմից հրատարակվող «Վարձք» հանդեսի 2011 թվականի 4-րդ համարում      ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական առաքելական կորուսյալ վանքեր և եկեղեցիներ (Թուրքիա)
Անոտ երկկենցաղներ
Անոտ երկկենցաղներ, երկկենցաղների դասի կարգ։ Երկկենցաղների ժամանակակից կարգերից ամենափոքրաթիվն են, ներառում են 207 տեսակ ։ Հայտնի են վաղ Յուրայի ժամանակաշրջանից (ցեղ Eocaecilia) ։
Կազմաբանություն
Անոտ երկենցաղների մարմինը որդաձև է, բաժանված օղակաձև լայնական սեղմվածքներով, որոնց թիվը կարող է հասնել մինչև 400-ի։ Վերջույթներ չունեն, իսկ պոչը խիստ ապաճած է։ Մաշկը մերկ է, հարուստ լորձային գեղձերով։ Կոյանոցը գտնվում է մարմնի հետին ծայրում, որն արտաքին տեսքով շատ նման է առջևի հատվածին։ Փոքր անոտ երկենցաղներին (մինչև 10 սմ) կարելի է հեշտությամբ շփոթել անձրևորդի հետ, մինչդեռ խոշոր տեսակները (1-1,5 մ) ավելի շատ հիշեցնում են օձի։
Անոտ երկկենցաղների աչքերը թերզարգացած են, թաքնված մաշկի, այդ պատճառով նրանք կարող են տարբերել միայն լույսն ու խավարը։ Թմբկաթաղանթ, միջին ականջ չունեն։ Շրջապատող աշխարհի ընկալումը տեղի է ունենում հիմնականում լավ զարգացած հոտառության միջոցով և շոշափելիք երկու օրգաններով, որ տեղակայված են քթի ու աչքերի միջև։ Հողի տատանումները նույնպես նպաստում են կողմնորոշմանը։ Շնչառությունն իրականացվում է աջ թոքի միջոցով, իսկ ձախը որպես կանոն, ապաճած է։ Ինչպես այլ երկկենցաղների մոտ, անոտ երկկենցաղների շնչառությունը նույնպես մասամբ իրականացվում է մաշկի և բերանի լորձաթաղանթի միջոցով, մասնավորապես այդպես է թոքեր չունեցող միակ տեսակի՝ Atretochoana eiselti-ի մոտ։
Տարածվածություն
Անոտ երկկենցաղները տարածված են Հարավարևելյան Ասիայի, Աֆրիկայի, Լատինական Ամերիկայի արևադարձային և մերձարևադարձային գոտիներում։ Հայաստանում չեն հանդիպում։ Որպես կանոն բնակեցնում են անտառի ներքևի հարկերը և խոնավ հողը՝ չհեռանալով մակերեսային շերտից։ Սնվում են մանր կենդանիներով, հիմնականում՝ անձրևաորդերով։ Գերադասում են ապրել խոնավ վայրերում, հիմնականում ջրամբարների մոտ։ Գոյություն ունեն անոտ երկկենցաղների տեսակներ, որոնք ամբողջովին հարմարվել են ջրային կյանքին։ Նրանք հանդիպում են դանդաղահոս գետերում, ինչպիսիք են, օրինակ, Ամազոնը, Օրինոկոն, ինչպես նաև Կոլումբիայի գետերի ցանցում։ Նրանց համար սնունդ են հանդիսանում փափկամարմինները և սատկած ձկները։
Իրենց թաքնված կենսակերպի պատճառով շատ անոտ երկկենցաղներ քիչ ուսումնասիրված կենսաբանական խմբեր են։ Կենսաբանները հակված են այն կարծիքին, որ ոչ բոլոր տեսակներն են գիտությանը հայտնի և ուսումնասիրված։
Սննդառություն
Անոտ երկկենցաղների սնման հետ կապված վարքը գրեթե ուսումնասիրված չէ։ Հավանական է, որ նրանք հիմնականում սնվում են միջատներով և այլ անողնաշարավորներով, որոնք հանդիպում են նրանց բնակության վայրում։ Afrocaecilia taitana տեսակի ստամոքսի պարունակության ուսումնասիրությունը ցույց է տվել տերմիտների մնացորդների առկայություն։ Բայց մեծ մասը կազմված է եղել չբացահայտված օրգանական մնացորդներից ու բուսական մնացորդներից։ Այդ պատճառով գիտնականների մեծ մասը ենթադրում է, որ անոտ երկկենցաղները սնվում են դետրիտով, մյուսներն էլ կարծում են, որ այդ կենդանիները սնվում են անձրևաորդերով։ Անազատության մեջ ապրող անոտները սնվում են անձրևաորդերով։ Ավելի խոշոր տեսակները հավանաբար սնվում են նաև այլ անոտներով, ինչպես նաև ոչ մեծ օձերով ու մողեսներով։ Ջրում ապրող տեսակներն ուտեն են նաև ոչ մեծ ձկներ։ Որոշ տեսակներ ապրում են մրջյունների բներում և սնվում նրանց թրթուրներով։
Բազմացում
Ինչպես բոլոր երկկենցաղները, անոտները բաժանասեռ կենդանիներ են։ Բեղմնավորումը տեղի է ունենում էգի օրգանիզմում։ Արուի կոյանցքից դուրս է գալիս սերմնահեղուկը կրող բեղմնավորված օրգանը՝ Phallodeum: Գոյություն ունեն ձվադրող տեսակներ, բայց անոտների 75 %-ը կենդանածին են։ Երիտասարդ առանձյակները ձվից դուրսեն գալիս մոր օրգանիզմում և մինչև ծնունդը սնվում արգանդափողերով։ Ձվադրողներ տեսակները ձվադրում են հողի տակ գտնվող բներում և այլ փակ վայրերում։ Որոշ տեսակներ խնամում են սերնդին։ Երիտասարդ առանձնյակներն ապրում են ինչխես ջրում, այնպես էլ ցամաքում։ Գիշերները նրանք որսի են դուրս գալի ջրամբարներում, իսկ ցերեկը մտնում հողի մեջ մերձափնյա տարածքներում։ Ազատ ապրող շերեփուկի փուլը բացակայում է։
Գրականություն
Կատեգորիա:Երկկենցաղներ
Մացեբրայ
Մացեբրայ (מצה ברײַ տապակած մացա (‪מַצָּה)) մացայի նախուտեստ։ Հրեական հայտնի կերակրատեսակ, որը հիմնականում օգտագործում են Զատիկի ժամանակ, երբ հրեական օրենքն արգելում էր օգտագործել հացահատիկային կերակրատեսակներ։ Մացեբրայը հայտնի ուտեստ է համարվում նաև արևելյան Իսրայելում։
Պատրաստում
Մացեբայ պատրաստելու համար անհրաժեշտ է՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հրեական խոհանոց Կատեգորիա:Նախուտեստներ
Last Dance
«Last Dance», բրիտանացի երգչուհի Դուա Լիպայի երգը նրա դեբյուտային՝ «Dua Lipa» (2017) ստուդիական ալբոմից։ Թողարկվել է 2016 թվականի փետրվարի 9-ին որպես ալբոմի երկրորդ սինգլ ։ Ընդգրկված է ալբոմի դելյուք հրատարակության մեջ։ Այն զբաղեցրել է չորրորդ հորիզոնականը Billboard-ի Twitter Emerging Artists չարթում, որտեղ անցկացրել է յոթ շաբաթ ։
Ստեղծագործություն
«Last Dance» երգը չիլվեյվ և սինթի փոփ ժանրերի է ՝ համատեղված «ծանր պարերով » և էլեկտրոնային արտադրությամբ, ինչը շատերը համեմատում են Major Lazer-ի և Ջասթին Բիբերի երգերի հետ։ Այնուհետև, երգն անցնում է էլեկտրոնային հատվածի, որտեղ Լիպայի վոկալը հայտնվում է ուշադրության կենտրոնում ։
Երաժշտական տեսահոլովակ
Ռեժիսոր Ջոն Բրյուերի կողմից «Last Dance» երգի երաժշտական տեսահոլովակը թողարկվել է 2016 թվականի փետրվարի 18-ին ։ Տեսահոլովակը նկարահանվել է Կալիֆոռնիայի Խոնավ անտառներում 2015 թվականի դեկտեմբերին և ցույց է տալիս, թե ինչպես է Լիպան վազում և պարում «գունավոր անտառում» ։
Ձայնագրման մասնակիցներ
Տեղեկությունը վերցված է «Dua Lipa» ալբոմի դելյուքս հրատարակությունից ։
Ձայնագրություն
Մասնակիցներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Դուա Լիպայի երգեր
Գրողների միջազգային օր
Գրողների միջազգային օր՝ մասնագիտական տոն, որը նշվում է մարտի 3-ին և կոչ է անում «չորրորդ իշխանությանը» դեմ արտահայտվել դեմոկրատական տպագրության բացասական ասպեկտներին, խուսափել սուտ հրապարակումներից, կանխամտածված կեղծիքներից, փաստերի մտադրված աղավաղումից կամ դրանց միտումնավոր անազնիվ մեկնաբանություններից քաղաքական, խմբային կամ անհատական հետաքրքրություններից ելնելով։
Պատմություն
1921 թ. ստեղծվել է ՊԵՆ ակումբը (հապավում, որը ստեղծվել է բանաստեղծ (poets), ակնարկագիր (essayists) և վեպերի հեղինակ, վիպասաններ (novelists) բառերի առաջին տառերով)։ Միագումարությամբ այս երեք տառերը ստեղծում են գրիչ բառը (pen)): 1923 թվականին Լոնդոնում տեղի է ունեցել ՊԵՆ ակումբի առաջին միջազգային կոնգրեսը։ 1986 թվականի հունվարի 12-18-ը տեղի ունեցավ  ՊԵՆ ակումբի արդեն 48-րդ միջազգային կոնգրեսը, որի մասնակիցները որոշեցին մարտի 3-ը հայտարարել «Գրողների համաշխարհային օր»։ Այդ ժամանակ պեն կենտրոններ կային գրեթե 100 հանրապետություններում։
Մեր օրերում այդ տոնը մի շարք երկրներում ընդլայնել է իր շրջանակները։ Գոյութույն ունի «Գրողների օր» և հանդիսանում է առավել հայտնի գրական գործիչներին հարգանքի հատուցման օր։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մասնագիտական տոներ Կատեգորիա:Միջազգային օրեր
Երվանդ Աբրոյան
Երվանդ Հարությունի Աբրոյան (19-րդ դար - ?), հայ խմբագիր, մանկավարժ, լրագրող։
Թղթակցել է «Արև» (Բաքու), «Արեգ» (Բաքու) պարբերականներին։
Օգտագործել է Ա., Ար., Արթուր, Գրիգոր Մարտիրոսյան, ...Ր ծածկանունները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Անձրևացում
Անձրևացում, անձրևացման ագրեգատներով ոռոգման մեքենայացված եղանակ՝ երբ ջուրն արտանետվում է օդ, կոտորակվում մանր կաթիլների և անձրևանման թափվում ոռոգվող հողամասի վրա։
Պատմություն
Գործնականում լայն կիրառություն են ստացել կարճաշիթ, հեռաշիթ և կախովի ագրեգատները։ Անձրևացումը 10–40%-ով բարձրացնելով վերգետնյա օդի շերտի խոնավությունը՝ նվազեցնում է ջրի գոլորշիացումը հողի մակերևույթից։ Ոռոգող ջուրը հագենում է թթվածնով և այլ գազերով, լվանում տերևների փոշին։ Անձրևացումը կանխում է հողերի աղակալումն ու ճահճակալումը, քիչ է խախտում հողի կառուցվածքը, հեշտացնում է դաշտավարական աշխատանքների մեքենայացումը (ջրատարներ, ակոսներ չեն անցկացվում), կրճատում Է ջրի կորուստը և կարգավորում ոռոգող ջրի քանակը։ Անմեղսունակությունը ոռոգման լավագույն ձև է հատկապես կտրտված ռելիեֆի պայմաններում։ Ոռոգման հետ միաժամանակ կարելի է կատարել բույսերի արտարմատային սնուցում, հիվանդությունների և վնասատուների դեմ սրսկումներ։
Առավելություններ
Անձրևացման առավելություններից են՝ ջրման փոքր չափաքանակների պայամաններում հաճախակի ջրելու, բարդ միկրոռելիեֆի պայմաններում կիրառման, ինչպես նաև հովացնող ջրման հնարավորությունը, գրունտային ջրերն ու աղակալած հողերը ավելի բարձր տեղադրված հողերի համար կարևոր հողի թրջման փոքր խոնավությունը, անձրևի ոչ մեծ ուժի և սաստկության դեպքում հողի կառուցվածքի պահպանումը, գոլորշացումը փոքրացնող հողամերձ օդի շերտի խոնավացումը և այլն։ Բույսերի վրա ունենում է բարենպաստ ազդեցություն և նպաստում նրանց կենսընթացների ակտիվացմանը։ Հողերի ջրային ռեժիմի կարգավորման շնորհիվ աճում է մշակաբույսերի բերքատվությունը ։
Ջրի հետ կարելի է ներմուծել պարարտանյութեր, պեստիցիդներ, աճի խթանման և այլ նութեր։ Անկայուն խոնավեցման շրջաններում ոռոգման և ջրման փոքր չափաքանակներով արդյունավետ է հացահատիկային, կերային, տեխնիկական, բանջարանոցային, պտղատու և հատապտղատու մշակաբույսերի, մարգագետինների և խոտհարքների ոռոգման ժամանակ։ Անձրևացանի կիրառումը արդյունավետ է նաև չորացվող հողերում, ուժեղ ջրաթափանցությամբ գրունտների վրա ձևավորված փոքր հզորության հողերում, զգալի թեքություններով անբարենպաստ բարդ ռելիեֆի պայմաններում, թարմացնող ջրումներ անելու և վեգետացիայի շրջանում ցրտահարության դեմ պայքարելու, նաև սահմանափակ ջրային պաշարների պայմաններում ։
Տեսակներ
Բացի սովորական անձրևացումից կիրառում են սաղարթագագաթային, ենթասաղարթային և ցայտոցային անձրևացումներ։ Ցայտոցային անձրևացման ժամանակ ապահովվում է հաճախակի ջրում, որը հնարավորություն է տալիս կարգավորել բույսերի վերնամասերի միկրոկլիման։ Կիրարվում է Հարավային Կովկասում, Միջին Ասիայում, Մոլդովայում, Հարավային Ուկրաինայում և այլուր ։
Կառուցվածք
Ցայտոցային անձրևացման համակարգը բաղկացած է պոմպակայաններից, ոռոգման ցանցից, կառավարման ազդանշանների գեներատորներից և ուժեղացուցիչներից, ցայտոցային անձրևացիր սարքերից, կապուղիներից, ջրման ինքնաշխատ կառավարման համակարգից և այլն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Ստիվեն Ն՚Զոնզի
Ստիվեն Ն՚Կեմբոանզա Մայկ Քրիստոֆեր Ն՚Զոնզի (ֆր.՝ Steven N'Zonzi,, ավելի հայտնի որպես՝ Ստիվեն Ն՚Զոնզի), ֆրանսիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ, կիսապաշտպան։ Հանդես է գալիս իսպանական «Սևիլյա» ֆուտբոլային ակումբում։
Ակումբային
2007-2009 թվականներին հանդես է եկել ֆրանսիական «Ամեն» ակումբի կազմում։ 2009-2012 թվականներին հանդես է եկել անգլիական «Բլեքբերն Ռովերս» ֆուտբոլային ակումբում  ։ 2012-2015 թվականներին հանդես է եկել իսպանական « Սթոք Սիթի » ֆուտբոլային ակումբում  ։ 2015 թվականից մինչև հիմա հանդես է գալիս իսպանական «Սևիլյա» ֆուտբոլային ակումբի կազմում։
Ազգային հավաքական
2009-2010 թվականներին 6 խաղ է անցկացրել Ֆրանսիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Թուրքական Սուպեր լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լա Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ
Բազմածակ (գետ)
Բազմածակ, գետ Հայաստանի Սյունիքի մարզի և Արցախի տարածքում, Աղավնո գետի աջ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Ներքին Խնձորեսկ գյուղի հյուսիսային մասից և Արցախի տարածքում միանում մայր գետին։ Երկարությունը 12 կմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի գետեր Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության գետեր Կատեգորիա:Աղավնո գետի վտակներ
Սալոնիկի ռազմական թանգարան
Թանգարան
Սալոնիկի ռազմական թանգարանը բացվել է 2000 թվականի հոկտեմբերին։ Տեղակայված է քաղաքի Մարսյան դաշտում գտնվող շենքում, որը կառուցվել է 1900-1902 թվականներին ճարտարապետ Վիտալինո Պոզելիի նախագծով։ Թանգարանի առաքելությունը Աթենքի ռազմական թանգարանի՝ Հյուսիսային Հունաստանում գործունեության աջակցությունը և երկրի հյուսիսում նրա միջոցառումներին օգնելն է՝ Հյուսիսիային Հունաստանի մասին պատմական հիշողությունը և հույների մարտական ժառանգությունը պահպանելու նպատակով։ Մշտական էքսպոզիցիաների և տարատեսակ ընծայագիր ցուցադրությունների միջոցով թանգարանն ընդգծում է հույն ժողովրդի շարունակականությունը ողջ պատմության ընթացքում և միաժամանակ իր ներդրումն է ունենում Հունաստանի՝ պատերազմներում ունեցած մասնակցության փաստագրական ապահովման գործում։ Մշտական հավաքածուները լուսաբանում են այն իրադարձությունները, որոնք կրկնվող պահեր են դարձել Հունաստանի ժամանակակից պատմության մեջ՝ սկսած XX դարի սկզբից մինչ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտը՝ գերմանա-իտալա-բուլղարական զավթիչների կողմից ազատագրումը։ Դրանք իրենց մեջ ներառում են լուսանկարներ, հունական բանակի, ռազմաօդային ուժերի և ռազմածովային նավատորմի համազգեստներ, հրանոթների և նավերի մակետներ, արվեստի ստեղծագործություններ, քարտեզներ, փոստային բացիկներ և բալկանյան այլ երկրների բանակների ցուցադրանմուշների նման ցուցադրաիրեր։ Այս ցուցադրանմուշները լուսաբանում են հունական հեղափոխությունը, Մակեդոնիայի համար պայքարը, Բալկանյան պատերազմները, Առաջին համաշխարհային պատերազմը, հույն-թուրքական պատերազմը, հույն-իտալական պատերազմը, Արևելյան Մակեդոնիայում՝ Մետաքսի ճանապարհի վրա, 1941 թվականին հունական բանակի Հունական պաշտպանությունը, Կրետեի ռազմագործողությունը, Հունաստանի՝ գերմանա-իտալա-բուլղարական եռակի օկուպացումը և Հունական դիմադրությունը, հունական բանակի մասնակցությունը միութենական ռազմագործողություններին Հյուսիսային Աֆրիկայում, Իտալիայում, Նորմանդիայում, երկրի ազատագրումը զավթիչներից։ Բացի ցուցադրության սրահներից՝ Ռազմական թանգարանն իր տրամադրության տակ ունի նաև ամֆիթատրոն, բազմաֆունկցիոնալ սրահ և պատմական ու ռազմական հարուստ գրադարան։ Պաշտպանության նախարարության, Ռազմական պատմության դեպարտամենտի և Ռազմական թանգարանի բոլոր հրատարակությունները վաճառվում են թանգարանի գրախանութում  ։ Բաց երկնքի տակ՝ թանգարանի շենքի առջև, տեղակայված են զրահատեխնիկայի, ինքնաթիռների և տորպեդների ցուցադրանմուշներ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի թանգարաններ Կատեգորիա:Սալոնիկի թանգարաններ
Անդրե Մարկոն
Անդրե Մարկոն (André Marcon, ), թատրոնի, կինոյի և հեռուստատեսության ֆրանսիացի դերասան։
Կենսագրություն
Անդրե Մարկոն ծնվել է 1948 թվականի հուլիսի 6-ին Սեն-Էտեն քաղաքում (Լուարա դեպարտամենտ, Ֆրանսիա)։ Նա իր դերասանական կարիերան սկսել է 1960-ական թվականների վերջին թատրոնում, որտեղ մինչ այժմ աշխատում է։ Նա խաղացել է Շեքսպիրի, Մոլիերի, Մարիովոյի, Վալերա Նովարինայի և այլնի պիեսների բեմադրություններում։
Կինոյում Անդրե Մարկոն առաջնելույթ է կատարել 1977 թվականին։ Նա խաղացել է հիմնականում դրվագային և օժանդակ դերեր։ Դերասանական գործունեության ընթացքում նա խաղացել է ավելի քան 70 դերերում կինոյում և հեռուստատեսությունում։ Նա նկարահանվել է այնպիսի ռեժիսորների մոտ, ինչպիսիք են` Քոլին Սերրոն, Միշել Դևիլը, Ժակ Ռիվետը, Իվ Անժելոն, Օլիվյե Ասայասը, Բերտրան Բոնելոն, Գիյլոմ Գալյենը, Բենուա Ժակոն և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի տղամարդ դերասաններ Կատեգորիա:Սենտ Էտիենում ծնվածներ Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ
Դոնման
Դոնման (Donnement), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 80 մարդ, բնակչության խտությունը` 7.12 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 11.24 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 160 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 50 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 36 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 44 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 31-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 13։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,5 %։ 31 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 26 անձ (14 տղամարդ և 12 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (4 տղամարդ և 1 կին)։ 13 անաշխատունակներից 4-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 3-ը` թոշակառուներ, իսկ 6-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Սթիվ Մաքլարեն
Սթիվ Մաքլարեն (Steve McClaren, ծնվ. մայիսի 3, 1961, Ֆուլֆորդ, Անգլիա), անգլիացի ֆուտբոլային մարզիչ և նախկին խաղացող։ Ավելի վաղ աշխատել է որպես «Միդլսբրոյի» գլխավոր մարզիչ, որի հետ հաղթել է 2004 թվականի Ֆուտբոլային լիգայի գավաթը և դարձել 2006 թվականի ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի ֆինալիստ։ 2006-2007 թվականներին եղել է Անգլիայի հավաքականի գլխավոր մարզիչ, որը Մաքլարենի գլխավորությամբ անցկացրեց իր պատմության ամենավատ ժամանակաընթացքներից մեկը՝ չհայտնվելով Եվրո 2008-ում։ Նա նաև եղել է Սըր Ալեքս Ֆերգյուսոնի օգնականը, երբ «Մանչեսթեր Յունայթեդը» դարձավ 1999 թվականի Չեմպիոնների Լիգայի հաղթող։
Մաքլարենն ավելի հայտնի է 2006 թվականի օգոստոսի 1-ից մինչև 2007 թվականի նոյեմբերի 22-ը Անգլիայի հավաքականում աշխատելու տարիներին։ Սակայն նա հեռացվեց այն բանից հետո, երբ Անգլիան չկարողացավ հայտնվել Եվրո 2008-ում՝ զիջելով Խորվաթիայի և Ռուսաստանի հավաքականներին։
Կյանք
Սթիվեն Մաքլարենը ծնվել է 1961 թվականի մայիսի 3-ին Ֆուլֆորդ գյուղում՝ Յորքի արվարձաններում ։ Նա Մարգարետ և Բրայան Մաքլարենների որդին է, ովքեր ամուսնացել են իր ծնվելուց մեկ տարի առաջ ։ Իրենց ժամանակ Սթիվի ծնողներն աշխատում էին որպես հանքափոր, գարեջրագործ, նաև եղել են բամբակամանական գործարանի աշխատողներ, լեռնագործներ, գյուղատնտեսական աշխատողներ և ներքին ծառայության ոլորտի աշխատողներ ։
Լինելով երեխա՝ Մաքլարենը հաճախեց միջնակարգ դպրոց, որտեղ հայտնվել էր 11 քննությունների հաջող հանձնումից հետո։ Դա սպորտային թեքումով ամենամոտ դպրոցն էր ։ Որպեսզի հայտնվի դպրոցում, Սթիվենն ամեն օր անցնում էր 10 մղոն ճանապարհ։ Դա նրան հետագայում օգնեց առաջադիմել սպորտում։ Դպրոցում նա զբաղվում էր ռեգբիով, թենիսով և սկվոշով։ Եղել է դպրոցի սպորտային թիմի ավագը։ Չնայած իր ոչ բարձրահասակ լինելուն, Մաքլարենին հիշում են որպես որակյալ և միշտ պատրաստ գլխից բարձր ցատկող կիսապաշտպանի ։
Ներկայումս Սթիվ Մաքլարենն ամուսնացած է Քեթրինի հետ, ում հետ դաստիարակում է 3 որդիներին ։
Խաղացողի կարիերա
Որպես խաղացող Սթիվ Մաքլարենը հանդես է եկել կիսապաշտպանի դիրքում։ Իր խաղային կարիերայի մեծ մասը Սթիվն անց է կացրել անգլիական ֆուտբոլի ցածրակարգ լիգաներում։ Ամենաշատ խաղերը Սթիվն անց է կացրել «Հալլ Սիթի» ֆուտբոլային ակումբում, որտեղ նա սկսել է հանդես գալ 18 տարեկան հասակից՝ դպրոցն ավարտելուն պես։ Հետագայում Մաքլարենը խաղացել է «Դերբի Կաունտիում», վարձավճարով տրվել է «Լինքոլն Սիթիին»։ Վերջին ակումբը դարձավ «Օքսֆորդ Յունայթեդը», որտեղ էլ Մաքլարենն ավարտեց կարիերան՝ վնասվածք ստանալուց հետո։
Մարզչական կարիերա
Խաղացողի կարիերան ավարտելուց հետո Մաքլարենն սկսեց աշխատել որպես «Օքսֆորդ Յունայթեդի» երիտասարդական թիմի մարզիչ, իսկ հետո դարձավ ակումբի գլխավոր մարզիչ Դենիս Սմիթի օգնականը։ 1995 թվականին Սթիվ Մաքլարենը դարձավ «Դերբի Կաունտիի» գլխավոր մարզիչ Ջիմ Սմիթի օգնականը ։
1999 թվականին Մաքլարենը որպես Ալեքս Ֆերգյուսոնի օգնական եկավ «Մանչեսթեր Յունայթեդ»՝ փոխարինելով այդ նույն Բրայան Քիդդին։ Սթիվն այդ ժամանակ հայտնի մարզիչ չէր, ուստի «Մանչեսթերի» նախագահ Մարտին Էդվարդսը նրան ներկայացրեց որպես «Սթիվ Մաքլարիջ» ։ Իր աշխատանքի առաջին իսկ տարում «Յունայթեդը» հաղթեց թրեբլ՝ հաղթելով ազգային առաջնությունը, Չեմպիոնների Լիգան և Անգլիայի գավաթը։ Նա հռչակ ձեռք բերեց որպես երկրի տակտիկապես ամենախորաթափանց մարզիչներից մեկը՝ օգտագործելով ժամանակակից այնպիսի տեխնոլոգիաներ, ինչպիսիք են վիդեոհետազոտություն և ֆուտբոլային հոգեբանություն ։ Նրա աշխատանքի հաջորդ երկու տարիներին ևս «Մանչեսթերը» դարձել է չեմպիոն։
2000 թվականի հոկտեմբերին Մաքլարենը նշանակվեց Անգլիայի հավաքականի մարզիչ՝ ժամանակավորապես կատարելով Փիթեր Թեյլորի պարտականությունները ։ Այդ պաշտոնում նա աշխատեց Սվեն-Գյորան Էրիկսոնի ղեկավարությամբ՝ մինչև 2002 թվականի նոյեմբերը ։ 2004 թվականի սկսզբին նա կրկին վերադարձավ այդ դիրքին՝ փոխարինելով Բրայան Քիդդին, ով այդ ժամանակ գտնվում էր հիվանդանոցում ։ Այստեղ նա աշխատեց մինչև Մունդիալ 2006 թվականի ընտրական փուլը։
Որպես խաղացող.
«Դերբի Կաունտի»
Որպես մարզիչ.
«Միդլսբրո» «Տվենտե»
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիական ֆուտբոլի լիգայի խաղացողներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի մարզիչներ
Սառա Աարոնսոն
Հայտնի բուսաբան Ահարոն Աարոնսոնի քույրը։
Վաղ կյանքը
Սառա Աարոնսոնը ծնվել է և մահացել Իսրայելի Զիխրոն Յակով քաղաքում, որը այն ժամանակ հանդիսանում էր Օսմանյան կայսրության մաս։ Նա որոշ ժամանակ ապրել է Կոստանդնուպոլիսում մինչև 1915 թվականը, երբ դեկտեմբերին Սառան վերադարձավ հայրենի քաղաք, որպեսզի խուսափի անցանկալի ամուսնությունից։
Լրտես դառնալու որոշումը
Կոստանդնուպոլիսից Հայֆա ուղևորության ժամանակ Աարոնսոնը ականատես է եղել Հայոց Ցեղասպանությանը։ Իր վկայությունների ժամանակ նա պատմել է հարյուրավոր տղամարդկանց, կանանց ու երեխաների դիակների մասին, խոշտանգված հայերի գնացքներով տեղափոխման, մոտ 5000 հայերի կոտորածի, նրանց մարմինների խոշտանգումների և այրման մասին ։ Նրա ճանապարհորդությունից հետո հայերի մասին ցանկացած ակնարկ նրան հասցնում էր հիստերիայի ։ Համաձայն Խայմ Հերցոգի, Աարոնսոնը որոշել է օգնել բրիտանական զինված ուժերին այն բանից հետո, երբ նա վկա է դարձել Հայոց Ցեղասպանության Օսմանական Անատոլիայում ։
Լրտեսական գործունեությունը
Աարոնսոնը, նրա եղբայրները և քույրը, Աարոնը, Ալեքսը և Ռեբեկան, ինչպես նաև նրանց ընկեր Աբսալոմ Ֆեյնբերգը ստեղծեցին և ղեկավարել են Նիլի լրտեսական կազմակերպությունը։ Աարոնսոնը վերահսկում էր լրտեղների աշխատանքները և փոխանցում էր տեղեկությունները բրիտանական գործակալներին։ Աարոն Աարոնսոնի բացակայության դեպքում Սառան ստանձնում էր կազմակերպության կառավարումը Պաղեստինում։ Երբեմն նա ճանապարհորդում էր Օսմանական կայսրության տարածքում և անձամբ հասցնում էր հավաքված տեղեկությունները բրիտանացիների կողմից վերահսկվող Եգիպտոս։ Ի վերջո նա վերադառնում է Զիխրոն Յակով և շարունակում Նիլիում իր գործունեությունը։
Բացահայտումը և մահը
1917 թվականի սեպտեմբերին ոստիկանները բռնում են աղավնուն, որի միջոցով Սառան տեղեկություններ էր փոխանցում բրիտանացիներին, և վերծանեցին Նիլիի հաղորդակցման կոդը։ Հոկտեմբերին օսմանյան զինված ուժերը շրջապատեցի Զիխրոն Յակովը և ձերբակալեցին մի շարք մարդկանց, այդ թվում նաև Աարոնսոնին։ Չորս օր շարունակվող կտտանքներից հետո, Աարոնսոնը հաջողացնում է գտնել ատրճանակ և ինքնասպան է լինում ։
Իր վերջին նամակում նա հույս է հայտնել, որ Նիլիի գործունեությունը կմոտեցնի Հրեաների համար տան ձեռք բերումը Էրեց Իսրայելում։
Ինքնասպանության վերաբերյալ հրեաների տեսանկյան պատճառով Աարոնսոնին արգելվել է թաղել Հրեական գերեզմանոց։ Այնուամենայնիվ նրա դին թաղվել է հրեական գերեզմանոցում, սակայն շրջապատվել է ցանկապատով, որը խորհրդանշում էր նրա գերեզմանի անջատ լինելը շրջապատող սուրբ հողից։ Աարոնսոնի մայրը մահից հետո կտակել է թաղել իրեն իր դստեր մոտ, ինչի պատճառով էլ գերեզմանի ցանկապատը մեծացվել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կին լրտեսներ Կատեգորիա:Հրեաներն Օսմանյան կայսրությունում Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության լրտեսները Առաջին Համաշխարհային պատերազմում Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության ականատեսներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք
Ուլուսուկ
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Կատուն գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Մանհեթենյան նախագիծ
«Նախագիծ Մանհեթեն», ԱՄՆ-ում միջուկային զենքի մշակման ծածկանուն, որի իրականացումը սկսվել է 1943 թվականի սեպտեմբերի 17-ին։ Մինչ այդ հետազոտությունները կատարվում էին «Ուրանի կոմիտետում» (ՅՈՒ-1 Ուրանի կոմիտե, սկսած 1939 թ.-ից)։ Նախագծում մասնակցություն ունեին գիտնականներ ԱՄՆ-ից, Մեծ Բրիտանիայից, Գերմանիայից և Կանադայից։
Նախագծի շրջանակներում ստեղծվել են երեք ատոմային ռումբեր՝ պլուտոնիումից (Գործիք՝ պայթեցված առաջին փորձարկման ժամանակ, անվանումը՝ Թրինիթի, 1945 թ.-ի հուլիսի 16-ին, ԱՄՆ-ի Նյու Մեքսիկո նահանգում), ուրանից (Փոքրիկ Տղա՝ նետված Հերոսիմայի վրա, 1945 թ.-ի օգոստոսի 6-ին) և պլուտոնիումից (Գեր տղամարդ՝ նետված Նագասակիի վրա, 1945 թ.-ի օգոստոսի 9-ին)։
Նախագծի ղեկավարներն էին ամերիկացի ֆիզիկոս Ռոբերտ Օպենգեյմերը և գեներալ Լեսլի Գրովսը։
Նորաստեղծ կառույցի գործունեության նպատակները թաքցնելու համար ԱՄՆ-ի բանակի ռազմա-ինժեներական զորքերի կազմում ստեղծվեց Մանհեթենյան ինժեներական շրջանը (Մանհեթենի ինժեներական նախագիծ ), իսկ Գրովսը (ով մինչ այդ գնդապետ էր), ստանալով բրիգադի գեներալի կոչում, նշանակվեց այդ շրջանի հրամանատար, իսկ այդ շրջանի անունով էլ հետագայում կոչվեց ամբողջ գործողությունը։
Սկիզբ
Բրիգսը առաջարկեց հատկացնել 139000 դոլլար ուրանի հետազոտության՝ հատկապես ուրան-235 իզոտոպի և նոր հայտնաբերված պլուտոնիումի համար։ 1941 թ.-ի հունիսի 28-ին Ռուզվելտը ստորագրեց կատարողական հրաման 8807 գիտական հետազոտությունների և մշակումներ Բյուրոյի ստեղծման մասին։ Տնօրեն նշանակվեց Վենիվար Բուշը։
1941 թ.-ի հունիսին Օտտո Ֆրիշը և Ռուդոլֆ Պայերլսը Բիրմինգեմյան համալսարանում (Մեծ Բրիտանիա) ուրան-235-ի կրիտիկական զանգվածին վերաբերող բեկումնային հետազոտություն արեցին։ Նրանց հաշվարկները ցույց տվեցին, որ այն պետք է կազմի մոտավորապես 10 կգ։
Հիմնական տեղեկություններ
1939 թ.-ին մեկնարկած գաղտնի նախագծին միացել էին մի շարք հայտնի գիտնականներ՝ ներգաղթաց Գերմանիայից 1933 թ.-ին (Ֆրիշ, Բետե, Սիլարդ, Ֆուկս, Տելլեր, Բլոխ և այլք), այդ թվում և Նիլս Բորը ` հրավիրված Գերմանիայի կողմից օկուպացված Դանիայից։ Նախագծի շրջանակներում մասնակիցները գործողություններ էին ծավալում նաև եվրոպական կռիվների ասպարեզներում` հավաքելով արժեքավոր տեղեկություններ նացիստական միջուկային ծրագրերի վերաբերյալ։
1945 թ.-ի ամռանը ԱՄՆ-ի ռազմական բազան կարողացավ ստանալ ատոմային զենք, որի կիրառման հիմքում ընկած էր երկու տեսակի տրոհվող նյութեր օգտագործումը՝ ուրան-235 իզոտոպը (ուրանի ռումբ) և պլուտոնիում-239 իզոտոպը (պլուտոնիումի ռումբ)։ Ամենամեծ դժվարությունը ուրան-235-ի հիմքով պայթուցիկ սարք ստեղծելուց ուրանի հարստացումն էր՝ նյութական արժեքում 235 ՅՈՒ իզոտոպի զանգվածային մասի ավելացումը, որ հնարավոր լինի ապահովել շղթայական միջուկային ռեակցիան։ Բնական ուրանում հիմնական իզոտոպը 238 ՅՈՒ է, իսկ 23 ՅՈՒ իզոտոպը կազմում է ընդամենը 0,7 տոկոսը։ Բնական և չհարստացված ուրանում 238 ՅՈՒ իզոտոպը խանգարում է շղթայական ռեակցիայի զարգացմանը։ Պլուտոնիում-239-ի ստացումը կապված չէր ուրան-235-ի ստացման դժվարություններ հետ, քանի որ պլուտոնիումի դեպքում օգտագործվում էր ուրան-238 և հատուկ միջուկային ռեակտոր։
"Տրիանա" պայթուցիկ սարքի՝ ստեղծված պլուտոնիում-239-ի հիմքի վրա, առաջին փորձարկումը կատարվել է 1945 թ.-ի հուլիսի 16-ին Նյու-Մեքսիկո նահանգի Ալմոգորդո կոչվող պոլիգոնում։ Այդ պայթյունից հետո Գրովսը շատ ցուցադրական պատասխանել էր Օպպենգեյմերի խոսքին ասելով, որ այո պատերազմն ավարտված է, բայց միայն այն բանից հետո, երբ որ մենք ևս երկու հատ ռումբ կնետենք Ճապոնիայի վրա։
ԽՍՀՄ-ում միջուկային զենքի մշակմամբ զբաղվում էր նախարարների խորհրդի հատուկ հանձնաժողովը՝ Լ՚. Պ. Բերիայի անմիջական ղեկավարության ներքո։ Առաջին փորձարկումները կատարվել են 1949 թ.-ին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Մանհեթենյան նախագիծ
Հերոսների հրապարակ (Նովոռոսիյսկ)
Հերոսների հրապարակ (Площадь Героев), հերոս քաղաք Նովոռոսիյսկի (Ռուսաստան) կենտրոնական հուշահամալիրը։ Գտնվում է քաղաքի Կենտրոնական շրջանում, Ցեմեսկի ծովախորշի արևմտյան ափին։ Տարածքը պարագծով սահմանափակվում է Ռուբինի և Խաղաղության փողոցներով, Միչուրինի նրբանցքով և Խորհուրդների փողոցի ձախակողմյան շենքերով։
Հերոսների հրապարակը ծառուղիներով, ծաղկանոցներով և հուշահամալիրով մեծ զբոսայգի է ։ Բարեկամության ծառուղում Նովոռոսիյսկի քույր քաղաքների պատվիրակությունները տնկում են «Բարեկամության ծառ»։ Այդ ավանդույթի հիմքը 1965 թվականին դրել է անգլիական Պլիմուտ քույր քաղաքի պատվիրակությունը։
Պատմություն
1958 թվականին հրապարակում վառվեց Հավերժական փառքի կրակը, իսկ 1960 թվականից նրա մոտ ամեն ժամ հնչում է «Նովոռոսիյսկի կուրանտներ» մեղեդին, որը կոմպոզիտոր Դմիտրի Շոստակովիչը գրել է հատուկ Նովոռոսիյսկի Հավերժական փառքի կրակի համար ։
Հերոսների հրապարակի և նրա շրջապատի ճարտարապետական համակառույցը ստեղծվել է 1950-ական թվականների առաջին կեսին ճարտարապետներ Վ. Ս. Դանինիի, Ս. Չեռնոբայի և այլոց նախագծերով ։ Հուշահալիրը վերակառուցվել է 1974 թվականին ճարտարապետներ Գ. Ն. Նաջարյանի, Գ. Գ. Մայոռնիկովի և այլոց նախագծով ։
Հուշարձաններ և հուշակոթողներ
Հերոսների հրապարակում գտնվում են հետևյալ հուշարձաններն ու կոթողները (նշված են դեպի ափը շարժվելու ուղղությամբ, մոտավորապես հարավ-արևմուտքից հյուսիս-արևելք).
Խորհրդային զինվորների հուշահամալիր
Խորհրդային զինվորների հուշահամալիրը նվիրված է բրիգադի հրամանատար, 47-րդ բանակի ռազմական խորհրդի անդամ Խորհրդային Միության հերոս Ի. Պ. Աբրամովին (մակագրություն հուշակոթողի վրա` Հուշապատի կողմից ), Խորհրդային բանակի և ռազմածովային նավատորմի 20 սպաներին և մի սերժանտի, որոնք ընկել են քաջերի մահով 1943 թվականի սեպտեմբերին` Նովոռոսիյսկի համար մարտերում (թվարկումը հուշակոթողին արված գրության կարգով է).
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Փողոցներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Նովոռոսիյսկի հրապարակներ Կատեգորիա:1965 հիմնադրումներ Ռուսաստանում
Հռոմեական արկածներ (ֆիլմ)
Հռոմեական արկածներ (To Rome with Love, բառացի՝ «Սիրով Հռոմում»)՝ ռեժիսոր Վուդի Ալլենի ռոմանտիկ կատակերգությունը։ Ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2012 թվականի ապրիլի 20-ին, Իտալիայում։
Սյուժե
Ֆիլմի գործողությունները տեղի են ունենում Հռոմում և բաղկացած են չորս սյուժետային գծերի միահյուսվածքից ։
Պատմություն ամերիկացի հայտնի ճարտարապետ Ջոնի մասին, ով մտաբերում է այստեղ անցկացրած պատանեկությունը։ Զբոսանքի ժամանակ նա ծանոթանում է Ջեքի հետ, ով սկսնակ ճարտարապետ է և ապրում է իր հին տանը։ Պատմության ընթացքում պարզ է դառնում, որ Ջեքը Ջոնն է երիտասարդ ժամանակ։ Ջեքը սիրահարվում է իր սիրած աղջկա լավագույն ընկերուհուն և Ջոն նրա համար դառնում է ինքնատիպ ներքին ձայն, որը հուշում է նրան ինչպես պահել իրեն Մոնիկայի հետ այս կամ այն իրավիճակում ։
Պատմություն գրասենյակային աշխատողի մասին, ով հանկարծակի հայտնի է դառնում և որոշ ժամանակ անց հյուծվում է հայտնիությունից, նույնպես հանկարծակի վերափոխվում է նրան, ով եղել էր նախկինում։
Պորդենոնե կոմունայից նորապսակ զույգի սիրային արկածների պատմություն։
Պատմություն այն մասին, թե ինչպես ամերիկացի թոշակառու օպերային ռեժիսորը կազմակերպում է թաղման բյուրոյի աշխատողի բեմական կարիերան։
Քննադատություն
Ֆիլմը տարբեր արձագանքներ ունեցավ Rotten Tomatoes կայքում, որտեղ դրական արձագանքների կազմում էր 44 %։ Իսկ IMDb-ում ֆիլմը ստացավ 6.3 գնահատական, այն ժամանակ, երբ քննադատ Ռոջեր Էբերթը և Պիտեր Թրեվերսը ֆիլմը գնահատեցին 4 աստղից 3-ով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2012 ֆիլմեր Կատեգորիա:Վուդի Ալլենի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Իտալական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Իսպանական կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալական ֆիլմեր Կատեգորիա:Իտալերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ
Լնդախտ
Լնդախտ, ցինգա, սկորբուտ, հիվանդություն, որն առաջանում է օրգանիզմում ասկորբինաթթվի (վիտամին C-ի) անբավարարությունից։ Զարգանում է վիտամին C չպարունակող մթերքներով 3-6 ամիս սնվելուց հետո։ Առաջանում է ականջների, քթի, շրթունքների, մատների, եղունգների կապտություն, լնդերի ուռչում և արյունահոսություն, բերանի տհաճ հոտ։ Ատամները շարժվում են և թափվում։ Սրունքների, ազդրերի, նստատեղի մաշկի վրա, հետագայում ենթամաշկում և մկաններում, ինչպես նաև այլ օրգաններում առաջանում են կետավոր արյունազեղումներ։ Խանգարվում է ստամոքս-աղիքային համակարգի գործունեությունը, զարգանում է սակավարյունություն, խիստ ընկնում օրգանիզմի դիմադրողականությունը վարակիչ հիվանդությունների հանդեպ։ Բուժումը. ասկորբինաթթու կամ վիտամին C-ի պատրաստուկներ (մասուր և փշատերև)։ Կանխարգելումը, բանջարեղենի (հատկապես կարտոֆիլ և կաղամբ), հատապտուղների և մրգերի (ցիտրուսներ, սև հաղարջ, ելակ, մասուր) օգտագործում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բերանի խոռոչի հիվանդություններ Կատեգորիա:Սիրտ-անոթային հիվանդություններ Կատեգորիա:Վիտամին C
Զորավան
Զորավան, գյուղ Հայաստանի Կոտայքի մարզում` մարզկենտրոնից 35 կմ հարավ-արևմուտք։
Գյուղը հիմնվել է 1980 թ.-ին, 1960-ական թթ. ապաբնակեցված Փոքրավանք գյուղի տեղում։ Զորավան է կոչվել խոշոր եղջերավոր անասունների մատղաշի աճեցման և բտման համալիրին կից բնակավայրը։
Բնակչություն
Զորավանի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ և դաշտավարությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Զորավանից 1 կմ արևելք գտնվում է մ.թ.ա. 3-րդ հազարամյակ-մ.թ. XIII դարի “Զորավանք” ամրոցը և XIX դարի Սբ. Մարիամ Աստվածածին եկեղեցին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կոտայքի մարզի գյուղեր
Վարիետե
Տերմինի անվանումն առաջացել է «Վարիետե» թատրոնի (հիմնադրվել է 1720 թվականին, Փարիզում) անունից։ Վարիետե թատրոնների ներկայացումները հիմնականում թեթև, զվարճալի բնույթի են։ Դրանց բնորոշ են կատակերգական տարրերը, հեգնանքը, պարոդիան։ Վարիետեի ծրագրի մեջ են մտնում մեկ գործողությամբ պիեսներ, առանձին տեսարաններ, երգիչների, ասմունքողների, պարողների, երաժիշտների, ակրոբատների, ձեռնածաների, աճպարարների ելույթներ։
Մոնտորո Ինֆերիորե
Մոնտորո Ինֆերիորե  (Montefredane), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Կամպանիա մարզի Ավելինո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 9508 մարդ (2004), բնակչության խտությունը կազմում է 500 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 19 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 83025, հեռախոսային կոդ՝ 0825։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության աճը
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Էդվարդ Կրոնջագեր
Կենսագրություն
Էդվարդ Կրոնջագերը ծնվել է 1904 թվականի մարտի 21-ին Նյու Յորքում ։ Որպես օպերատոր նա իր դեբյուտը կատարել է 1925 թվականին «Կանանց աշխատանքը» վեսթեռն կատակերգության մեջ, ռեժիսոր՝ Գրեգորի Լա Կավայա։ Նա մասնակցել է ավելի քան հարյուր քսան կինոնկարների նկարահանումներին։ Յոթ անգամ առաջադրվել է «Օսկար» մրցանակի, 1944 թվականի երկու անվանակարգերում՝ գունավոր և սև ու սպիտակ ֆիլմերում օպերատորական լավագույն աշխատանքի համար ։
Մահացել է 1960 թվականի հունիսի 15-ին Հոլիվուդում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոօպերատորներ
Ուլմեն
Ուլմեն (Ульмень), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Բիա գետի ձախ ափով՝ 194 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 48 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի հետ միախառնման կետը։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Թոմաս Հարտ Բենտոն
Թոմաս Հարտ Բենտոն (Thomas Hart Benton; ), ամերիկացի նկարիչ։ Ջոն Ստյուարտ Քերրիր և Գրանդ Վուդի հետ մեկտեղ ամերիկյան ռիջիոնալիզմի և մուրալիզմի գլխավոր ներկայացուցիչներից մեկը։
Կյանք և ստեղծագործություն
Թոմաս Բենտոնը ծնվել է ԱՄՆ ներկայացուցիչների պալատի պատգամավորի և փաստաբանի հարուստ ընտանիքում, պապը (նույնպես՝ Թոմաս Հարտ Բենտոն) եղել է ԱՄՆ սենատոր։ Ապագա նկարչի մանկությունն անցել է ինչպես Միսսուրիում, այնպես էլ երկրի մայրաքաղաք Վաշինգտոնում։