cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Էմիլի Դեժյո
Կենսագրություն և գործունեություն
Էմիլի Դեժյոն ծնվել է Ֆրանսիայում, Ժուանյի քաղաքում (Joigny) 1861 թվականի հոկտեմբերի 9-ին։ Երիտասարդ ժամանակ ընտանիքի հետ փոխադրվում է Փարիզ, որտեղ սկսում է լրջորեն զբաղվել գեղարվեստով։ Շուտով Էմիլի Դոժյեն ընդունվում է «Ժյուլիանի ակադեմիա» (Académie Julian), դառնում Ուիլյամ Բուգրոյի (William Bouguereau (1825—1905) ուսանողը, որը բարձր է գնահատում Էմիլիի գեղագիտական ընդունակությունները և համարում է նրան լավագույնը իր ակադեմիական գեղանկարիչներից։ Նկարչուհին մեծ ուշադրություն է դարձնում լուսային էֆեկտների վերարտադրմանը (luministe)։
«Ժյուլիանի ակադեմիան» ավարտելուց հետո, Դեժյոն իր աշխատանքները ցուցադրում է «Ֆրանսիացի գեղանկարիչների ընկերության» կազմակերպած ցուցասրահներում։
Էմիլի Դեժյոն շատ է ճանապարհորդում Եվրոպայում, հաճախ այցելում է Անգլիա, Հոլանդիա, Իտալիա, ինչն արտացոլվում է էսքիզների ալբոմների նշանակալի քանակով և ճամփորդական գրառումներով։
Արվեստում Դեժյոն ակադեմիական գեղարվեստի հետևորդն էր և չէր ենթարկվում այլ ուղղությունների ազդեցությանը։
1906 թվականին Էմիլի Դեժյոն ստանում է հիմնավոր պատվեր քաղաքապետ Օսերից (Auxerre)՝ պատկերել պատմական իրադարձություններ. Էմիլ Կոմբաի ճառը պետության ու եկեղեցու անջատման մասին։ Այն ժամանակների համար դա աննախադեպ առաջադրանք էր կնոջ համար՝ նկարել պատմանական ժամանակների քաղաքական գործիչներին։
1908 թվականին «Էմիլ Կոմբայի ճառը» նկարը, 252х130 չափերով, ցուցադրվեց Օսեր քաղաքի քաղաքային թանգարանում։ Ներկայումս այն զարդարում է քաղաքի քաղաքապետարանի նիստերի դահլիճը։
Էմիլի Դեժյոի կյանքի ուղին ավարտվեց 1957 թվականի ապրիլի 23-ին։ Նրա գերեզմանը գտնվում է Բյուսսե-Էն Օտ (Bussy-en-Othe) քաղաքի գերեզմանատանը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիմանկարիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստագետներ
Արթուր Մարգարյան (երաժիշտ)
Արթուր Մարգարյան, հայ երաժիշտ, կիթառահար։ Ծնվել է 1982 թ. նոյեմբերի 30-ին Երևանում։ Կիթառ սկսել է նվագել 16 տարեկան հասակից։ 2005 թ. ավարտել է Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի կուլտուրայի ֆակուլտետի ժողովրդական գործիքների բաժինը՝ ուդ գործիքով։ 2003-2005 թթ նվագել է «Սարդ», «Ginny Style», 2002-2007 թթ՝ «Army of God», 2005-07 թթ՝ «Gor & friends», 2007-2009 թթ՝ «E.V.A.» խմբերում։ 2010 թ-ից հանդիսանում է «Alien Time» և «Ռեինկարնացիա» խմբերի անդամ։ Համագործակցում է հայ երգարվեստի բազմաթիվ ներկայացուցիչների հետ՝ Սոնա Շահգելդյան, Ռուբեն Հախվերդյան, Սիլվա Հակոբյան և այլն։ Հյուրախաղերով եղել է մի շարք երկրներում «Ռեինկարնացիա» խմբի, Սիլվա Հակոբյանի, Եվա Սուջյանի հետ։ Մասնակցել է հայկական բազմաթիվ ռոք փառատոների։
Կատեգորիա:Հայաստանի ռոք երաժիշտներ‎ Կատեգորիա:Հայ կիթառահարներ
(4074) Շարկով
(4074) Շարկով (Sharkov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի հոկտեմբերի 22-ին Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,021437 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,9032 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1396 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1918,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187665 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 9,83° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Նիկոլայ Չեռնիխի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Տորգեյր Բյորվեն
Տորգեյր Բյորվեն (Torgeir Børven, ), նորվեգացի ֆուտբոլիստ։ Հանդիսանում է նիդերլանդական «Տվենտե» ֆուտբոլային ակումբի և Նորվեգիայի ֆուտբոլի երիտասարդական հավաքականի հարձակվողը։
Ակումբային կարիերա
Բյորվենը սկսել է իր ֆուտբոլային կարիերան նորվեգական «Օդդ» ֆուտբոլային ակումբում։ 2009 թվականի սեպտեմբերի 28-ին «Բրանի» դեմ խաղում նա կատարում է իր նորամուտը Նորվեգիայի առաջնությունում ։ Այդ նույն խաղում Տորգեյրը խփում է նաև իր առաջին գոլը թիմի կազմում։ 2012 թվականի ամռանը նա տեղափոխվում է «Վոլերենգա» ։ Տրանսֆերի արժեքը կազմում է 550 հազար եվրո։ Օգոստոսի 26-ին «Մոլդեի» դեմ խաղում նա կատարում է իր նորամուտը նոր ակումբի կազմում ։ Օգոստոսի 31-ին «Սանես Ուլֆի» դեմ խաղում Բյորվենը հեղինակում է իր առաջին գոլը «Վոլերենգայի» կազմում ։
2014 թվականի սկզբին Տորգեյրը տեղափոխվում է նիդերլանդական «Տվենտե» ։ Փետրվարի 2-ին «Կամբյուրի» դեմ խաղում նա խաղի երկրորդ խաղակեսում փոխարինելով Լյուկ Կաստայնոսին՝ կատարում է իր նորամուտը Նիդերլանդների առաջնությունում ։ Փետրվարի 5-ին «Հերենվենի» դեմ խաղում նորվեգացին հեղինակում է իր առաջին գնդակը իր նոր թիմի կազմում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ
Միապետականություն
Միապետականություն, սոցիալական և քաղաքական շարժում, որի նպատակն է հաստատել, պահպանել կամ վերականգնել միապետությունը։
Միապետական ​​կազմակերպություններ գոյություն ունեն աշխարհի շատ երկրներում։ Աշխարհում միապետերի ամենամեծ խմբավորումը Միջազգային միապետական ​​համաժողովն է։ 2010 թվականի հունվարի 11-ի դրությամբ ՄՄԿ-ն միավորել է 67 միապետական ​​կազմակերպություններ և զանգվածային լրատվության միջոցներ աշխարհի 31 երկրներից ։ ՄՄԿ-ում Ռուսաստանը ներկայացված է Ռուսաստանի կայսերական միություն-շքանշանով, վերջիններիս «Լեգիտիմիստ» և «The Russian Monarchist’s Blog» կայքէջերով, ինչպես նաև Ռուսական կայսերական շարժմամբ։ Բացի այդ, Ռուսական կայսրությունը ներկայացված է Լեհաստանի միապետերի կազմակերպությամբ։ ՄՄԿ-ի նախագահը Կրիշնա Պրասադ Սիգդելն (Նեպալ) է, իսկ գլխավոր քարտուղարը` Սիլվան Ռուսիլյոնը (Ֆրանսիա)։ Գոյություն ունեն նաև Միջազգային միապետական ​​լիգա և Միացյալ թագավորական ընկերություն։
Որոշ հանրապետական ​​երկրներում միապետականներն ակտիվորեն ներգրավված են քաղաքական պայքարում։ Օրինակ, Բուլղարիայում Կայունության և վերելքի ազգային շարժումը (նախկին «Սիմեոն II» ազգային շարժումը) երկրի առաջատար կուսակցություններից է և նույնիսկ իշխել է։ Չեխիայում գործում է Չեխիայի, Բոհեմիայի և Մորավիայի միապետական ​​կուսակցությունը, որի անդամների թվում կան մունիցիպալիտետների մի քանի ղեկավարներ և մի շարք մունիցիպալ ժողովների պատգամավորներ։
Աջակցություն միապետության վերականգնմանը
Ստորև բերված է երկրների ցանկը և հասարակական կարծիքի հարցումները, որոնք աջակցում են այդ երկրներում վերացված միապետությունների վերականգնմանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մոնարխիզմ Կատեգորիա:Քաղաքական շարժումներ Կատեգորիա:Քաղաքագիտություն Կատեգորիա:Քաղաքական տեսություններ
Դովգալևկա (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Դովգալևկա (Довгалівка), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Դովգալևկա գյուղում բնակվում էր 374 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,117 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 3196,58 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Սավինցևսկի գյուղական խորհուրդ (Միրգորոդսկի շրջան)
Սավինցևսկի գյուղական խորհուրդ  (Савинцівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Սավինցևսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1764 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Քեթա Թոփուրիա
Քեթա Թոփուրիա (Քեթևան Անդրեևնա Թոփուրիա, ქეთა (ქეთევან) თოფურია, ), վրացի և ռուս երգչուհի, «Ա-Ստուդիո» («А-Студио») խմբի վոկալիստ։
Կենսագրություն
Քեթա Թոփուրիան երաժշտությամբ զբաղվել է մանկուց։ Նրա երաժշտության ուսուցչուհին, որն ապրում էր նրանց հարևանությամբ, Քեթայի ծնողների ուշադրությունը հրավիրում է երեխայի ընդունակությունների վրա և աղջկան խորհուրդ տալիս լրջությամբ զբաղվել վոկալով։ 12 տարեկանում ստացել է առաջին մրցանակը. «Բարեկամության ծով» («Море дружбы») միջազգային մրցույթում գրավել է առաջին տեղը։ 14 տարեկանում արժանացել է «Ճանապարհ դեպի աստղերը» («Путь к звёздам») միջազգայի մրցույթի գրան-պրիին։ 1998 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի Գոգի Սուրաձեի անվան երաժշտական դպրոցը, իսկ 2003 թվականին երաժշտական ուսումնարանի վոկալի դասավանդման բաժինը։
2003 թվականին Քեթևանն ընդունվել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի հոգեբանության բաժինը, սակայն ուսումը կիսատ է թողել և ընդունելով «Ա-Ստուդիո» խմբում Պոլինա Գրիֆֆիտսին փոխարինելու առաջարկը՝ տեղափոխվել է Մոսկվա։ «Ա-Ստուդիո» խմբում Քեթայի թեկնածությունն առաջարկել էր վրացի պրոդյուսեր Նատո Դումբաձեն, երբ երաժիշտները հյուրախաղերի էին մեկնել Թբիլիսի։ 2005 թվականի մարտին Քեթա Թոփուրիան ներկայացվեց որպես «Ա-Ստուդիո» խմբի նոր վոկալիստ։
2013 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Քեթան ամուսնացավ բիզնեսմեն Լև Գեյխմանի հետ (ծն. 1974), որի հետ հանդիպում էր 4 տարի ։ 2014 թվականին հայտի դարձավ, որ Քեթա Թոփուրիան և Լև Գեյխմանը սպասում են իրենց առաջնեկին ։ 2015 թվականի փետրվարին Քեթա Թոփուրիայի մտերիմ ընկերը՝ երգիչ և բիզնեսմեն Էմին Ագալարովը, պաշտոնապես հաստատեց Քեթայի հղիության մասին լուրը ։
Նեժինո
Նեժինո (Нежино), գյուղ Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Նադեժդինսկի շրջանի կազմում։
Քեթա Թոփուրիա
Կենսագրություն
2014 թվականից Քեթան հրապուրվում է հագուստի դիզայնով։ 2015 թվականի հոկտեմբերին կայանում է նրա ստեղծած հագուստների առաջին ցուցադրությունը՝ «Kati One» անվանումով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ռուս երգչուհիներ Կատեգորիա:1986 ծնունդներ Կատեգորիա:Սեպտեմբերի 9 ծնունդներ Կատեգորիա:Թբիլիսի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Անձինք Թբիլիսիից
Նեժինո
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 511 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1885 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Նադեժդինսկի շրջանի բնակավայրեր
Սառա Անջարգոլյան
Սառա Անջարգոլյան, մուլտիմեդիա լրագրող, փաստաբան։ Իմփաքթ Հաբ Երևանի համահիմնադիր և գործադիր տնօրեն (2016-2019)։ «Իմ քայլը» հիմնադրամի հոգաբարձուների խորհրդի անդամ ։ Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի ղեկավար (2019) :
Գործունեություն
Սառա Անջարգոլյանը ծնվել է Լոնդոնում։ Ավարտել է Կալիֆոռնիայի համալսարանի քաղաքագիտության ֆակուլտետը, իրավաբանի աստիճան է ստացել Կալիֆոռնիայի Բերկլիի համալսարանից (Boalt Hall): ԱՄՆ-ի արդարադատության նախարարությունում աշխատել է որպես իրավաբան։ Հայաստան առաջին անգամ ժամանել է 1994 թվականին՝ որպես սկաուտ, 2002 թվականին Հայաստան է մեկնել Ֆուլբրայթի կրթաթոշակով ։ Ծրագրի ավարտից հետո վերադարձել է Լոս Անջելես և վեց տարի եղել Լոս Անջելեսի քաղաքային իրավաբանության քաղաքական խորհրդատու ։ Դասավանդել է Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի իրավագիտության ֆակուլտետում։ Իմփաքթ Հաբ Երևանի համահիմնադիրն է և ղեկավարել է այն։
2019 թվականին հունիսի 19-ին ՀՀ վարչապետի որոշմամբ նշանակվել է սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարի գրասենյակի ղեկավար ։
Ցուցահանդեսներ
2011 թվականին Երևանի Բյուրոկրատ գրախանությում կայացել է Սառա Անջարգոլյանի «Ինչպես ենք մենք ապրում» գրքի շնորհանդեսը. Սառան լուսանկարահանել է Աֆրիկան և Հայաստանը` փորձելով ներկայացնել երկու զուգահեռ աշխարհում տեղի ունեցող իրադարձությունները ։
2011 թվականին «Ինչ սովորեցրեց զուլու ժողովուրդն ինձ լուսանկարչության և կյանքի մասին» (What the Zulu People Taught Me About Photography and Life) ելույթով հանդես է եկել «TEDx Երևան» համաժողովի ժամանակ ։
2013 թվականին 10 կին լուսանկարիչների հետ ՆՓԱԿ-ում մասնակցել է «Մայր (այլ) Հայաստան» (mOther Armenia) խորագրով ցուցահանդեսին, որտեղ ներկայացրել է լուսանկարներ ոչ մարտական պայմաններում զոհված զինծառայողների ընտանիքների մասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ից Հայաստան արտագաղթածներ Կատեգորիա:Հայ փաստաբաններ
Ժողովածու (1697)
Ժողովածու (1697), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1697 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 17-րդ դարում։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 15․2X10․7 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 364 թերթից։ Գրված է նոտրգիր, բոլորգիր։ Պահպանակը ունի մագաղաթ 4 էջ, գրված է՝ մագաղաթի վրա՝ ուղղագիծ երկաթագիրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ կապույտ կտավ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Օտտո Լասսեր
Օտտո Լեբերեխտ Լասսեր (Otto Leberecht Lesser; 16 հոկտեմբերի 1830, Բրոտերոդե - 12 օգոստոսի 1887, Հաննովեր, Գերմանիա), գերմանացի աստղագետ։
1860 թ. սեպտեմբերի 14-ին համատեղ մեկ այլ գերմանացի աստղագետի Վիլհելմ Ֆորեստերի հետ Բեռլինի աստղադիտարանում հայտնաբերեց (62) էրատո աստերոիդը։ Սա առաջին դեպքն էր երբ աստերոիդը հայտնաբերվել էր համատեղ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Գերմանացի աստղագետներ Կատեգորիա:Աստերոիդ հայտնաբերողներ
Թրենթ (գետ)
Թրենթը (Trent), Մեծ Բրիտանիայի ամենախոշոր գետերից մեկը ։ Սկիզբ է առնում Սթաֆֆորդշիրից և հոսում է Նոթինգհեմշիրի տարածքով։ Թափվում է Հյուսիսային ծովը։ Գետի ընդհանուր երկարությունը 298 կմ է, որից 188-ը նավարկելի է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հյուսիսային ծովի ավազանի գետեր
Քրիստինա Ամֆլետ
Քրիստինա Ամֆլետ (Christina Joy Amphlett, ), ավստրալիացի երգչուհի և դերասանուհի, «Divinyls» ռոք խմբի վոկալիստուհի, որը աչքի է ընկնում իր վառ բեմական կերպարով, դինամիկ և ագրեսիվ կատրաման ոճով, այժմ վայելում է «ավստրալիական ռոքի լեգենդի» հռչակ ։ 2001 թվականի մայիսին Ավստրալիայի իրավական ասոցիացիան (APRA) ընտրել էր «Desperate» խմբի առաջին ստուդիական ալբոմից «Science Fiction» սինգլը որպես Ավստրալիայի բոլոր ժամանակների 30 լավագույն երգերից մեկը ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1959 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Ջելոնգում (Վիկտորիա նահանգ)։
Երգչուհի և պարուհի դառնալու համար Քրիստինա Ամպֆլետը երազել էր մանկուց։ Փախչելով տնից՝ (և ռոք խմբերից մեկի հետ Մելբուռն մեկնելով) նա արդեն 14 տարեկանից բարձրացել է բեմ (միկրոֆոնի մոտ)։ 1971 թվականին դուրս է եկել Սիդնեյի «One Ton Gypsy» հավակնոտ քանթրի նախագծի կազմից ։
17 տարեկանում Քրիստինա Ամպֆլետն Ավստրալիայից մեկնել է Եվրոպա, որտեղից միայնակ ուղևորվել է դեպի Անգլիա, Ֆրանսիա և Իսպանիա։ Փարիզում նա գիշերել է փողոցներում, Իսկ Իսպանիայում՝ թափառաշրջիկության համար 3 ամիս անցկացրել է բանտում։
Վերադառնալով Սիդնեյ Ամպֆլետն ընդունվել է եկեղեցական երգչախումբ՝ բացառապես իր ձայնի վերին ռեգիստրը զարգացնելու համար։ Ելույթներից մեկի ժամանակ աթոռը, որի վրա հենվել էր այն շրջվել է, երգչուհին խճճվել է միկրոֆոնի լարերի մեջ, բայց շարունակել է ելույթը՝ աթոռը քարշ տալով հետևից՝ ձևացնելով՝ թե ոչինչ չի պատահել։ Այս դրվագը մեծ տպավորություն է թողել դահլիճում գտնվող կիթառահար Մարկ Մաքենտիի վրա, և նա որոշել է ծանոթանալ աղջկա հետ։ Այդպես սկիզբ է դրվել արդյունավետ մասնագիտական համագործակցությանը և բուռն անձնական հարաբերություններին ։
1980 թվականի դեկտեմբերին դուետը սկսել է թողարկվել Սիդնեյի գիշերային բարերում և շուտով ընդարձակվել այն խմբում, որի կազմում ընդգրկվել են երաժիշտներ, որոնք իրենց ուսերի ետևում ունեցել են հարուստ ծառայողական ցուցակներ, սակայն հաջողության չեն հասել։ Բացառություն էր կազմում բասիստ Ջերեմի Փոլը, որը Air Supply-ի առաջին կազմում էր։
«Divinyls»-ը դժվարությամբ է սկսել կանոնավոր համերգներով հանդես գալ, երբ նրանց նկատել է կինոռեժիսոր Քեն Քեմերոնը, որը երաժշտական կոլեկտիվ էր որոնում «Monkey Grip» ֆիլմին մասնակցելու համար։ Քրիստինա Ամպֆլետը այնպիսի տպավորություն է թողել նրա վրա, որ սցենարում նոր դեր է ավելացրել հատուկ նրա համար։ «Boys in a Town» սաունդթրեքի սինգլը թողարկվել է տեսահոլովակ, որը Ամպֆլետը երևացել է հիանալի կերպարով․ ցանցավոր գուլպաներով, դպրոցական համազգեստով, նկարահանվել է տեսախցիկի ներքևից և շարժական պարսպի հետևից։ Այս բեմական կերպարը դարձել է «Divinyls»-ի կարիերայի գլխավորը ։
Սինգլն ընդգրկվել է ավստրալիական հիթ-շքերթի առաջին տասնյակում, որը խմբի շուրջ իսկական իրարանցում է առաջացրել, որի արդյունքում խոշոր պայմանագիր կնքվեց «Chrysalis Records»-ի հետ։ Ինչ-որ պահի տեղի է ունեցել առանձնահատուկ էպիզոդ. ղեկավարներն երգչուհուն առաջարկել են շտկել դուրս ցցված ատամները, որոնք կտրուկ մերժում են ստացել։ Նա կարծում էր, որ պետք է մնա այնպիսիսն ինչպիսին որ կա։
«Divinyls»-ի կարիերան հավասարապես զարգացել է երաժիշտների փոփոխվող կազմի և պրոդյուսերների հետ կապված խնդիրների պատճառով (նրանցից երեքը հերթականությամբ ձայնագրել են «What a Life»-ը, 1985 թվականի ալբոմ)։ Խմբի համար բեկումնային է դարձել 1991 թվականի «I Touch Myself» հիթը, որը գլխավորել Է ավստրալիական չարթերը և ընդգրկվել ԱՄՆ-ի ու Մեծ Բրիտանիայի հիթ-շքերթների առաջին տասնյակում ։ Այս հաջողությունը ամրապնդել չի հաջողվել։ Հաջորդ ալբոմը՝ Underworld-ը, դուրս է եկել ընդամենը վեց տարի անց, որից հետո խումբը բաժանվել է, իսկ Ամպֆլետը խզել է Մակենտիի հետ կապը և մեկնել Նյու Յորք, որտեղ ամուսնացել և թողարկել Pleasure and Pain: My Life ինքնակենսագրությունը, որն Ավստրալիայում սենսացիա է առաջացրել ։ Ամպֆլետը և Մակենտին գրեթե չեն շփվել իրենց բաժանումից հետո, սակայն շփումները վերսկսել են այն բանից հետո, երբ 2006 թվականին Divinyls-ը ներկայացվել է ARIA Hall of Fame-ում, որտեղ խոստացել է թողարկել նոր ալբոմ։ Սակայն երգչուհու մոտ առաջացել են աառողջական լուրջ խնդիրներ։ Քրիստինա Ամպֆլետը 2007 թվականի դեկտեմբերի 7-ին Nine Network հեռուստաալիքի A Current Affair ծրագրին տված հարցազրույցում պատմել է, որ տառապում է ցրված սկլերոզով և ինտենսիվ բուժման կուրսեր է անցնում ։ 2010 թվականի հոկտեմբերին Քրիստինայի մոտ հայտնաբերվել է կրծքի քաղցկեղ ։
Քրիստինա Ամպֆլետը 2013 թվականի ապրիլի 21-ին կրծքագեղձի քաղցկեղի դեմ երկամյա պայքարից հետո մահացել Է Նյու Յորքում ։ Նա նաև ցրված սկլերոզ է ունեցել, այդ պատճառով նրան չէր կարելի քիմիաթերապիա օգտագործել ։
Կինոկարիերա
Դերասանուհի Ամպֆլետը իր առաջնաելույթը կատարել է «Monkey Grip» ֆիլմում, ընդորում առաջադրվել է Australian Film Institute Awards-ի՝ երկրորդ պլանի լավագույն դերի համար։
1988 թվականին մասնակցել, իսկ հետո նկարահանվել է (Ռասսել Քրոուի հետ միասին) Ուիլ Ռասելի «Blood Brothers» մյուզիքլի առաջին ավստրալիական բեմադրությունում ։
Անձնական կյանք
Քրիստինա Ամպֆլետը 1999 թվականին ամուսնացել է թմբկահար Չարլի Դրեյտոնի հետ, որը խաղացել է 1991 թվականի diVINYLS ալբոմում և հանդիսացել վերածնված խմբի նորացված կազմի մասնակից։ Մինչ այդ Ամպֆլետը երկարատև սիրավեպ է ունեցել Մարկ Մակենտիի հետ, որը այդ ժամանակ ամուսնացած է եղել։
Հետաքրքիր փաստեր
Քրիստինա Ամպֆլետը ավստրալիացի երգչուհի Լիթլ Փաթիի զարմիկն է (իսկական անունը՝ Պատրիսիա Ամպֆլետ) ։ Քրիստինա Ամպֆլետի անվամբ Մելբուռնում փողոց է անվանակոչվել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի երգիչներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ավստրալիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ավստրալիացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասանուհիներ
Սպիտակ միս
Սպիտակ միս, խոհարարական տեսանկյունից դա այն միսն է, որը եփելուց առաջ և հետո մնում է անգույն։ Սպիտակ մսի տարածված օրինակ է ավելի բաց գույնի թռչնամիսը (բաց գույնի միս), որը, ի տարբերություն ոտքերի հատվածի մուգ երանգ ունեցող մսի, ստանում են կրծքամսից։ Սպիտակ (բաց գույնի) թռչնամիսը կազմված է արագ կծկվող մկանային մանրաթելերից, մինչդեռ կարմիր (մուգ գույնի) միսը կազմված է դանդաղ կծկվող մկանային մանրաթելերից ։ Ավանդական խոհարարության մեջ սպիտակ միս են համարվում  նաև նապաստակի, երիտասարդ կաթնասունների (հատկապես հորթի և գառան) և երբեմն խոզի միսը   ։
Տերմինաբանություն
Սննդառության ուսումնասիրություններում սպիտակ միս կարող են համարվել նաև երկկենցաղներ ը, ինչպիսիք են գորտերը, ցամաքային խխունջները ։ Կաթնասունների միսը (օրինակ՝ տավարի, խոզի, այծի, գառան, եղնիկի, նապաստակի) համարվում է կարմիր միս ։ Պարբերաբար, որոշ հետազոտողներ նշում են, որ նապաստակի ոչ յուղոտ կտորները բացառություն են, և դրանք դասակարգում են որպես սպիտակ միս, քանի որ դրանց և ընտանի թռչունների սննդի մեջ  որոշակի ընդհանրություններ կան ։ Մյուս կողմից, սննդային և սոցիալական ուսումնասիրությունները սովորաբար կարմիր միս են որակավորում ցանկացած կաթնասունից ստացված միսը, ծովամթերք՝ ձկներից և խեցեմորթներից ստացվածը, իսկ սպիտակ միս՝ թռչուններից և այլ կենդանիներից ստացված միսը  ։ Որոշ միջատաբաններ ուտելի միջատների միսը համարում են «սպիտակ միս» ։
Միացյալ Նահանգների գյուղատնտեսության նախարարությունը (USDA) սովորաբար կարմիր միսը, թռչնամիսը և ծովամթերքը դասակարգում է որպես առանձին կատեգորիաներ ։ Գյուղատնտեսության նախարարությունը ընտանի կենդանիների (ներառյալ տավարի, հորթի, խոզի) միսը համարում է կարմիր, քանի որ նրանց մկանները պարունակում են բավականին շատ քանակությամբ միոգլոբին, որի շնորհիվ թարմ միսը, նախքան եփելը մուգ կարմիր գույն է ունենում։ Թռչնամիսը և ծովամթերքը կարմիր միս չեն համարվում, քանի որ դրանք ավելի քիչ միոգլոբին են պարունակում ։ Սպիտակ միս տերմինը մասնավորապես օգտագործվում է ընտանի թռչունների նկարագրման համար , չնայած նրան, որ դրանց մեջ են մտնում նաև բադերը և սագերը, նրանց միսը համարվում է մուգ։ Գյուղատնտեսության նախարարությունը և սննդի անվտանգության տեսչության ծառայությունը ծովամթերքները դիտարկում են որպես առանձին մթերք, որը չի մտնում մսամթերքի մեջ ։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը (ԱՀԿ) ևս տարբերակում է սպիտակ միսը և ծովամթերքը ։
Ընտանի թռչուն
Թռչնամիսը լինում է երկու տեսակի՝ սպիտակ և մուգ գույնի։ Տարբեր գույները հիմնված են մկանների տարբեր դասավորվածության և օգտագործման վրա։ Սպիտակ միս կարող է լինել հավի կամ հնդկահավի կրծքամիսը։ Մուգ երանգ ունեցող մկանները  դիմացկունությունը զարգացնելու կամ երկարատև օգտագործման համար են և պարունակում են ավելի շատ միոգլոբին, քան սպիտակ մկանները, ինչը մկաններին թույլ է տալիս ավելի արդյունավետ օգտագործել թթվածինը աերոբիկ շնչառության ընթացքում։ Սպիտակ միսը պարունակում է մեծ քանակությամբ սպիտակուցներ։
Մուգ միսը պարունակում է 2,64 անգամ ավելի հագեցած ճարպ, քան սպիտակ միսը մեկ գրամի հաշվով ։ Մեկնաբաններից մեկը գրել էր, որ մուգ գույնի միսը պարունակում է ավելի շատ վիտամիններ, իսկ New York Times-ի խմբագիրը հայտարարեց, որ այդ երկու տեսակի մսերը սննդային արժեքով գրեթե նույնն են, հատկապես, սովորական կարմիր մսի հետ համեմատած։ Թռչունների դեպքում, ինչպիսիք են հավը և հնդկահավը, մուգ գույնի միսը ոտքերի հատվածում է, այն շարժման ընթացքում կենդանիների քաշը ապահովելու համար է։ Ըստ գյուղատնտեսության նախարարության, 28 գրամ առանց ոսկորների, առանց կաշվի հնդկահավի կրծքամիսը պարունակում է մոտ մեկ գրամ ճարպ, մինչդեռ առանց կաշվի և ոսկորների ազդրամսի 28 գրամում կա երկու գրամ ճարպ ։ Թվերը մեծանում են, երբ կաշին չի հեռացվում։ Չհեռացված կաշվով հավի ազդրամսի 85 գրամի մեջ  կա 13 գրամ ընդհանուր ճարպ և 3,5 գրամ հագեցած ճարպ։ Դա օրական առաջարկվող առավելագույն օգտագործման մոտ 20%-ն է ։ Թռչունները, որոնք օգտագործում են կրծքի մկանները երկար թռիչքի համար (օրինակ՝ սագերը և բադերը), ունեն ամբողջովին մուգ գույնի միս ։
Խոզի միս
Առողջական խնդիրների մասին մտահոգությունների պատճառով  միս արտադրողները խոզի միսը անվանում են սպիտակ՝ օգտագործելով ավանդական խոհարարական բացատրությունը։ Միացյալ Նահանգների ազգային խորհուրդը իր արտադրանքը՝ խոզի միսը, համարում է սպիտակ մսի մեկ այլ տարատեսակ։
Իսրայելում, որտեղ լայնորեն տարածված են հրեական դիետիկ օրենքները, որոնք արգելում են խոզի մսի օգտագործումը, «սպիտակ միս» որակավորումը խոզի մսի համար ընդունված էվֆեմիզմ է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միս Կատեգորիա:Վիքիպեդիա:ԲՊՀ հոդվածներ 2023
Պլախովկա (գյուղ, Պուտիվիլի շրջան)
Պլախովկա (Плахівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պլախովկա գյուղում բնակվում էր 16 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Պուտիվիլի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Դուբրովո (գյուղ, Դեմիդովսկի շրջան)
Դուբրովո (Дуброво), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դեմիդովսկի շրջանի բնակավայրեր
Կապրեշումի
Կապրեշումի (კაპრეშუმი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետության Խելվաչաուրի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 1195 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խելվաչաուրի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Բեդար (Ջուլամերկի գավառ)
Բեդար (Beyyurdu, Bêdawê), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Ջուլամերկի գավառակում ։ Գտնվում էր Մոկս գետակի և Արևելյան Տիգրիսի գետախառնուրդի մոտ։
Բնակչություն
XIX դարի վերջին ուներ 30 տուն նեստորական ասորի բնակիչ։
Տնտեսություն
Գյուղն հայտնի էր իր մրգերով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
Գիտության և տեխնիկայի թանգարան հիմնադրամ (Երևան)
Գիտության և տեխնիկայի թանգարան հիմնադրամ, թանգարան Երևանում, որը հիմնադրվել է 2008 թվականին։ Թանգարանի նպատակն է ներկայացնել հայ ժողովրդի գիտատեխնիկական նվաճումները, գիտական մտքի պատմությունը և համաշխարհային գիտության մեջ նրա ներդրումները։
Ցուցադրություն
Տարիների ընթացքում թանգարանի համար տարբեր ցուցանմուշներ են հավաքվել և ներկայումս թանգարանն ունի մոտ 500 ցուցանմուշ՝ գիտատեխնիկական սարքեր և սարքավորումներ, տարբեր առարկաներ, որոնք արտադրվել են Հայաստանում, բազմաթիվ լուսանկարներ, որոնք խոսում են Հայաստանի արդյունաբերական պատմության մասին ։
Միջոցառումներ
Թանգարանը կազմակերպում է դասընթացներ և գործնական աշխատանքներ երեխաների և պատանիների համար, որպեսզի խթանի նրանց մեջ սերը դեպի գիտությունը, տեխնիկան ու ճարտարագիտական կրթություն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երևանի թանգարաններ
Աբու Մենա
Աբու Մենա (أبو مينا, ; ⲁⲃⲃⲁ ⲙⲏⲛⲁ, æbuˈmæyːnæ), հին քաղաք, վանքային համալիր և քրիստոնեական ուխտագնացության կենտրոն վաղ միջնադարյան Եգիպտոսում։ Գտնվում է Ալեքսանդրիայից 45 կմ դեպի հարավ-արևմուտք։  Նրա մնացորդները 1979 թվականին ներառվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում՝ նկատի առնելով վայրի կարևորությունը վաղ քրիստոնեական ժամանակներում ։ Ընդամենը մի քանի կանգուն կառույցներ են մնացել։ Այդուհանդերձ՝ խոշոր շինություններից շատերի, այդ թվում՝ մեծ բազիլիկի, հիմքերը կարելի է հստակ զատորոշել։
Առաջին հնագիտական պեղումներն այստեղ իրականացվել են 1905-1907 թվականներին, և դրանց արդյունքում հայտնաբերվել են հինհռոմեական բաղնիքներ, մեծ բազիլիկը, կից եկեղեցին, որտեղ հավանաբար պահվել են սրբերի մասունքները ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Եգիպտոսում Կատեգորիա:Մուսուլմանների կողմից ավերված եկեղեցիներ Կատեգորիա:Ավերված եկեղեցիներ
Սլոբոդսկի գյուղական խորհուրդ (Միրգորոդսկի շրջան)
Սլոբոդսկի գյուղական խորհուրդ  (Слобідська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Միրգորոդսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Սլոբոդսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 885 մարդ։ Խորհրդում կա 4 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Ժողովածու (1363)
Ժողովածու (1363), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1363 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1292 թվականին Հովասար գրիչի կողմից։ Ստացողը եղել է Եսայի Նչեցին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 25X17 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 222 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Կազմը` կաշեպատ տախտակ դրոշմազարդ, աստառը՝ դրոշմազարդ կտավ։ Հիշատակարաններ՝ գրչի՝ 28բ, 66բ, 217ա և այլուր, հետադայի՝ 21բ (15-րդ դար), 3բ (17-րդ դար) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
(4075) Սվիրիդով
(4075) Սվիրիդով (Sviridov), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1982 թվականի հոկտեմբերի 14-ին Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից Նաուչնիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,025829 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,8896 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,162 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1922,49 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,187257 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,77° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1982 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Լյուդմիլա Կարաչկինայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Միմիկրիա
Միմիկրիա (mimétisme, mimicry), կենսաբանական տարբեր տեսակների պատկանող օրգանիզմների նույնանմանությունը բնութագրող արտահայտություն, որը կենդանաբանություն է ներմուծել անգլիացի բնախույզ Հենրի Ու.Բեյթսը։
Միմիկրիան այդ երկու տեսակներին կամ նրանցից մեկին օգնում է պաշտպանության ժամանակ ։ Նմանությունը կարող է լինել արտաքին տեսքով, վարքագծով, արձակած ձայնով կամ բուրմունքով։ Միմիկրիան տեղի է ունենում, երբ օրգանիզմների խմբի՝ մոդելի հիմնական հատկանիշները էվոլյուցիայի արդյունքում տարածվում են մի այլ խմբի վրա։ Լայն իմաստով միմիկրիան կարող է ներառել նաև անշունչ մոդելներ։
Տեսքի միմիկրիա
Հայտնի են դեպքեր, երբ կենդանի օրգանիզմները էվոլյուցիայի արդյունքում իրենց գունավորումով և ձևով նմանվում են այն առանձին առարկաներին, որոնց մեջ իրենք ապրում են։ Այդպիսի օրինակները շատ են հատկապես միջատների միջավայրում։
Phasmidae ընտանիքի «ոստերը» հրաշալի նմանակում են մի մասը՝ չոր ոստերին, մյուս մասը՝ տերևներին։ Հարավ-արևելյան Ասիայում ապրող վերևի կողմից վառ գունավորված Kallima թիթեռները ճյուղին նստելուց և թևերը դարսելուց հետո նմանվում են թառամած տերևի։
Նման օրինակներ հայտնի են նաև ծովային կենդանիների աշխարհում։ Ավստրալիայի ափերի մոտ ապրող ծովաձիուկների կարգի Phyllopteryx eques փոքրիկ ձկնիկը մարմնի վրա աճած բազմաթիվ թելանման և ժապավենանման կաշվի ծվենների շնորհիվ նմանվում են այն ջրիմուռներին, որոնց մեջ ապրում են։ Դրանով նրանք հիանալի պաշտպանվում են թշնամիներից։
Տեսքի միմիկրիայի ձևերից մեկն այն է, երբ անվնաս տեսակը պաշտպանության համար ձեռք է բերում մի այլ տեսակի գունավորումը կամ արտաքին տեսքը և դրանով մոլորեցնում է իր թշնամիներին։ Բացի տեսքից, այդպիսի միմիկրիայի դեպքում հնարավոր է նաև այլ հատկանիշների ընդօրինակումը՝ ձայներ, հոտեր և այլն։
Այս տեսակ միմիկրիայի վառ օրինակ է, երբ Մեքսիկայում տարածված Lampropeltis triangulum annulata (աջից) անվնաս օձը էվոլյուցիայի ընթացքում ընդունել է թունավոր կորալային Micrurus tener-ի (ձախից) խայտաբղետ գունավորումը և դրանով մոլորեցնում է իր թշնամիներին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Էկոլոգիա Կատեգորիա:Կենդանաբանություն Կատեգորիա:Կենսաբանական տերմիններ Կատեգորիա:Միմիկրիա
Վեգաեյն
Վեգաեյն կամ Վեգայի կղզեխումբ (Vegaøyan), տեղակայված է Նուրլան ֆյուլքեում, Բևեռային շրջանից ոչ հեռու։ 2004 թվականից կղզեխումբն ընդգրկված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ։
Կղզեխմբի գլխավոր կղզին Վեգան է, որը շրջապատված է 6500 մանր կղզիներով։ Կղզեխումբն ընդհանուր մակերեսը 103,7 հազար հա է՝ ներառյալ 6,9 հազար հա ցամաքը։
Հնագիտական գտածոները ցույց են տալիս, որ այս տարածքները բնակեցված են եղել դեռևս քարե դարից։ Մարդիկ, ովքեր այստեղ ապրել են 1500 տարի, զբաղվելով գյուղատնտեսությամբ և ձկնորսությամբ, ստեղծել են անկրկնելի մշակութային լանդշաֆտ։ 9-րդ դարում կղզիները դարձան այդերուկների բմբուլների համար կարևոր մատակարարներ։ Այս բմբուլները կղզու բնակիչների ընդհանուր եկամուտների մեկ երրորդն էին կազմում։
Կղզեխումբ կարելի է հասնել լաստանավով կամ Բրյոնյոյսունից կատերով (Brønnøysund)։
Նեժինսկի (Վոլգոգրադի մարզ)
Նեժինսկի (Нежинский), գյուղ Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Օլխովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 560 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Վոլգոգրադի մարզի Օլխովսկի շրջանի բնակավայրեր
Բելսկիներ
Բելսկիներ, հրեա չորս եղբայրներ (Տուվյա, Ասաել, Զուս և Արոն), որոնք Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Բելառուսում ստեղծել են հրեական պարտիզանական ջոկատ։
Նախքան 1941 թվականը
Բելսկի ընտանիքի նախնիները 19-րդ դարում բնակություն են հաստատել Ստանկևիչի գյուղում, որը տեղակայված է Լիդա և Նովոգրուդոկ քաղաքների միջև՝ Նալիբոկի անտառից ոչ հեռու։ Նրանք եղել են այդ գյուղի միակ հրեա ընտանիքը ։
20-րդ դարի սկզբում Դավիթ և Բելլա Բելսկիների ընտանիքը վերապրել է գերմանական օկուպացիան, Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո ապրել են Լեհաստանի տիրապետության տակ, իսկ 1939 թվականից հետո դարձել են ԽՍՀՄ քաղաքացի։ Ընտանիքն ունեցել է 11 երեխա։ Հարևանների հետ հարաբերությունները միշտ չէ, որ հարթ են եղել. մի անգամ Բելսկի եղբայրները նույնիսկ ստիպված են եղել ուժով կանգնեցնել իրենց հողի մի մասը խլելու փորձը ։
Դավիթի ու Բելլայի ավագ որդին՝ Տուվյան, ծնվել է 1906 թվականին, սովորել է հրեական կրոնական դպրոցում, ապա լեհական դպրոցում։ Իմացել է վեց լեզու՝ իդիշ, ռուսերեն, բելառուսերեն, լեհերեն, եբրայերեն և գերմաներեն։ Ծառայել է լեհական բանակում և ստացել ունտեր-սպայի աստիճան։ Որպես կնոջ օժիտ՝ ստացել է ոչ մեծ խանութ ։
Տուվյայի երկու կրտսեր եղբայրները՝ Ասաելն ու Զուսը, Արևմտյան Բելառուսի՝ ԽՍՀՄ միանալուց հետո զորակոչվել են Կարմիր բանակ։
Գերմանիայի՝ Խորհրդային Միության վրա հարձակվելուց կարճ ժամանակ առաջ Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատն սկսել է ակցիա բուրժուական տարրերի հայտնաբերման և նրանց Սիբիր աքսորելու ուղղությամբ։ Տուվյան, լինելով խանութի սեփականատեր, նույնպես եղել է այդ կատեգորիայի մարդկանցից։ Խանութի ազգայնականացումից հետո նա հասկացել է, որ շուտով կգա իր հերթը, և հեռացել է քաղաքից և այլ վայրում աշխատանքի ընդունվել որպես հաշվապահի օգնական ։
Ջոկատի ստեղծում
1941 թվականի ամռանը գերմանական զորքերի՝ Բելառուս ներխուժումից և հրեաների նկատմամբ զանգվածային հաշվեհարդարներից հետո Տուվյան, ինչպես նաև տուն վերադարձած Ասաելն ու Զուսը 1941 թվականի դեկտեմբերին իրենց հայրենի գյուղից ոչ հեռու՝ անտառում, ստեղծել են հրեական պարտիզանական ջոկատ։
Բելսկի երկու եղբայրներին՝ Յակովին ու Աբրամին, նացիստները գնդակահարել են դեռ ամռանը։ Դեկտեմբերի 7-ին Բելսկիների ծնողներն ու կրտսեր քույրը, ինչպես նաև Սիլան՝ Զուսի կինը և նրանց նորածին դուստրը գնդակահարվել են տեղացի 4000 հրեաների թվում։ Կրտսեր եղբայրը՝ 12-ամյա Արոնը, հրաշքով խուսափել է մահվանից ու միացել ավագ եղբայրներին։
Եղբայրները հասցրել են անտառ տեղափոխել իրենց հարազատների մի մասին, որոնք էլ կազմել են ապագա ջոկատի հիմքը, որի կազմում սկզբում եղել է 17 մարդ, իսկ միակ զենքը եղել է ատրճանակը։ Հրամանատար է ընտրվել Տուվյա Բելսկին։
1942 թվականի օգոստոսին Նովոգրուդոկի գետտոյից եկածների շնորհիվ ջոկատի անդամների թիվը հասել է 250-ի։ 1942 թվականի աշնանը Բելսկիների ջոկատն սկսել է մարտական գործողություններն ու նվաճել հեղինակություն տեղի պարտիզանների շրջանում։ Տուվյա Բելսկին իրեն դրսևորել է որպես վճռական ու փորձառու հրամանատար։ Այդ ամենը մեծ դեր է կատարել խորհրդային պարտիզանական շարժման ղեկավարության կողմից Բելսկիների ջոկատի պաշտոնական ճանաչման գործում։ 1943 թվականի փետրվարին Բելսկիների ջոկատն ընդգրկվել է Լենինյան բրիգադի «Հոկտեմբեր» պարտիզանական ջոկատի կազմում ։
Ջոկատի գործունեություն
Ջոկատի հրամանատարությունն ունեցել է հետևյալ կազմը.
Տուվյան, որ տիրապետոմ էր մի քանի լեզվի և կարող էր ձևանալ ոչ հրեա, հաճախ է գնացել հրեական գետտո՝ մարդկանց համոզելու, որ փախչեն անտառ։ Նա ընդունել է բոլոր հրեաներին, այդ թվում նաև կանանց, ծերերին ու երեխաներին։ Այնուամենայնիվ, ջոկատը եղել է ռազմական լուրջ ուժ, որի հետ ստիպված են եղել հաշվի նստել բոլորը՝ գերմանացիները, խորհրդային պարտիզանները, մերձակայքի բնակիչները։
Իր կողմից ջոկատ բերված Լիդայի գետտոյի կալանավորներին Տուվյա Բելսկին ասել է. Ընկերներ, սա ամենաերջանիկ օրերից մեկն է իմ կյանքում։ Ահա այսպիսի պահերի համար էլ ապրում եմ ես. տեսեք՝ ինչքան մարդ է կարողացել դուրս պրծնել գետտոյից։ Ես ոչինչ չեմ կարող երաշխավորել ձեզ։ Մենք փորձում ենք կենդանի մնալ, բայց մենք բոլորս կարող ենք զոհվել։ Եվ մենք կփորձենք պահպանել որքան հնարավոր է շատ կյանքեր։ Մենք ընդունում ենք բոլորին և ոչ ոքի չենք մերժում, ո՛չ ծերերին, ո՛չ կանանց։ Մեզ սպառնում են բազմաթիվ վտանգներ, բայց եթե մեզ վիճակված կլինի մահանալ, մենք, ծայրահեղ դեպքում, կմեռնենք որպես մարդ։
Ջոկատը նման է եղել մի ամբողջ գյուղի, որ կոչվել է «Անտառային Երուսաղեմ»։ Ջոկատում գործել են հացի փուռ, դարբմոց, կաշվի գործարան, բաղնիք, հիվանդանոց և դպրոց։ Ջոկատում եղել են անասմապահներ, երաժիշտներ, բրուտներ, խոհարարներ ու դերձակներ։ Այնտեղ նույնիսկ կազմակերպվել են հարսանիքներ, որ անցկացրել է ռաբբի Դավիթ Բրուկը ։
Ջոկատի անդամներն ապրել են գետնափոր տներում։ Նրանք, որոնք մասնակցել են ռազմական գործողություններին, վերանորոգել են զենքեր, կարել են հագուստ կամ այլ ծառայություններ են մատուցել խորհրդային պարտիզաններին, դրա փոխարեն ստացել են զինամթերք, ուտելիք և դեղամիջոցներ։ Բելսկիների ջոկատի ականահատները համարվել են լավագույն դիվերսանտները և մեծ հարգանք են վայելել պարտիզանների շրջանում ։
Պարտիզանական այլ ջոկատներ դժկամությամբ են ընդունել գետտոյից փախած հրեաներին։ Եղել են դեպքեր, որ նրանց ուղարկել են հետ, որտեղ նրանց սպասում էր անխուսափելի մահ, կամ նույնիսկ գնդակահարել են ։ Հրեաների համար փրկություն է եղել Տուվյա Բելսկու ջոկատը։
Գերմանացիները մի քանի անգամ հարձակվել են ճամբարի վրա, ջոկատը նահանջել է, բայց ցույց է տվել զինված դաժան դիմադրություն։ «Գերման» ամենախոշոր հակապարտիզանական գործողության ընթացքում, որն սկսվել է 1943 թվականի հուլիսի 15-ին, ջոկատն անցել է ճահիճների միջև գտնվող ոչ մեծ կղզի, որտեղ գերմանացիները չեն կարողացել հասնել նրանց ։
Դրանից հետո ջոկատը բաժանվել է ընտանեկան ու ռազմական հատվածների։ Ընտանեկան ճամբարը, որ այն ժամանակ ներառել է մոտավորապես 700 մարդ և կոչվել է «Կալինինի անվան ջոկատ», տեղակայվել է Նալիբոկի անտառում, իսկ նրա ղեկավարը եղել է Տուվյա Բելսկին։ Մարտիկներն ընդգրկվել են «Օրջոնիկիձի անվան ջոկատում» Զուսի գլխավորությամբ և վերադարձել Ստանկևիչիի շրջան։ Ասաելը գլխավորել է հետախուզության բաժինը Կիրովի անվան բրիգադի շտաբում ։
Արդյունքներ
Պատմական գիտությունների դտոր Դավիթ Մելցերը գրում է, թե ջոկատը կործանել է «թշնամու՝ ռազմաճակատ գնացող 6 էշելոն, պայթեցրել 20 երկաթուղային և ճանապարհային կամուրջ, անցկացրել 12 բաց մարտ և դարանակալում, ոչնչացրել 16 ավտոմեքենա կենդանի ուժի հետ միասին, ընդհանուր առմամբ՝ ավելի քան 250 գերմանացի զինվոր և սպա»։ Զուս Բելսկին անձամբ ոչնչացրել է 47 նացիստների ու կոլաբորացիոնիստների։ Տուվյայի գլխի համար գերմանացիները նշանակել էին պարգև 100 000 ռայխսմարկի չափով ։
Պատերազմից հետո
1944 թվականին՝ Բեկառուսիայի ազատագրումից հետո, Ասաելը ջոկատի մի մասի հետ ընդգրկվել է Կարմիր բանակի կազմում և զոհվել Գերմանիայում պատերազմի ավարտից կարճ ժամանակ առաջ։ Նրա կինը՝ Խայան, որի հետ ամուսնացել էր ջոկատում, այդ ժամանակ գտնվում էր հղիության վերջին ամսում։
Ըստ որոշ տվյալների՝ պատերազմից հետո Տուվյան ու Զուսը հալածանքների են ենթարկվել Ներքին գործերի ժողովրդական կոմիսարիատի կողմից, այդ պատճառով էլ փախել են Լեհաստան ։ Սակայն պատերազմից հետո լեհերը թշնամաբար են վերաբերվել հրեաներին, և Բելսկի եղբայրները տեղափոխվել են Պաղեստին, որտեղ ապրել են Ռամաթ Գանում և Հոլոնում։ Իսրայել պետության ստեղծումից հետո Տուվյան ու Զուսը մասնակցել են Անկախության պատերազմին։
Իսրայելում պատերազմից հետո Բելսկիները հազիվ են ծայրը ծայրին հասցրել, և 1955 թվականին Զուսն ու Տուվյան իրենց ընտանիքների և Արոնի հետ տեղափոխվել են ԱՄՆ։ Նրանք բնակություն են հաստատել Բրուքլինում (Նյու Յորք)։ Տուվյան դարձել է բեռնատարի վարորդ, իսկ Զուսը եղել է մի քանի տաքսիների սեփականատեր։
1986 թվականի ամռանը Բելսկի եղբայրների կողմից փրկված մարդիկ կազմակերպել են հանդիսավոր ճաշկերույթ նրանց պատվին Նյու Յորքի «Հիլթոն» հյուրանոցում։ 600 մարդ հոտնկայս ծափահարություններով ողջունել է 80-ամյա Տուվյա Բելսկուն։ Վերջինս մահացել է նույն թվականի դեկտեմբերին։ Սկզբում նա թաղվել է Լոնգ Այլենդի հրեական գերեզմանատանը, սակայն մեկ տարի անց վերաթաղվել է Երուսաղեմում՝ Հար Համենուհոտում։ Տուվյա Բելսկու՝ իդիշով գրված հուշերի (394 էջ) անգլերեն թարգմանությունը հրատարակության է նախապատրաստվել 2011 թվականին։ Զուս Բելսկին մահացել է 1995 թվականին։ Մայամի բնակություն հաստատած Արոնը 2007 թվականին իր կնոջ հետ միասին մեղադրվել է խարդախության մեջ  ։
Ոչ մի պաշտոնական պարգև Բելսկի եղբայրները չեն ստացել։ Նրանց փրկած մարդկանցից 2008 թվականի վերջին կենդանի էր 29 մարդ, սակայն փրկվածների սերունդները եղել են տասնյակ հազարավոր ։ Տուվյայի որդին՝ Ռոբերտ Բելսկին, իր հոր մասին ասել է.
Երբ նա լինում էր հարսանիքում կամ բար միցվայում, նա բավարարվածություն էր զգում այն բանից, որ տեսնում էր նրանց երեխաներին ու թոռներին, ովքեր վերապրել էին. ընտանիքների վերականգնում, որոնք չունեին պահպանվելու շանս։
Բելսկիների սերունդներ
Տուվյա Բելսկու երկու որդիները՝ Ռոբերտն ու Միքին, ինչպես նաև նրանց երեխաներն ու թոռներն ապրում են ԱՄՆ-ում։ Զուս Բելսկու երկու որդիները 1973 թվականի հոկտեմբերին ԱՄՆ-ից տեղափոխվել են Իսրայել և մասնակցել Ահեղ դատաստանի պատերազմին։ Ասաելն ունեցել է դուստր, որը ծնվել է նրա մահվանից հետո։
Զուսի թոռը՝ Իլան Բելսկին, 2008 թվականին ավարտել է համալսարանն ԱՄՆ-ում, տեղափոխվել Իսրայել և ծառայել պարաշյուտային-դեսանտային ուժերում։ Զուսի մյուս երկու թոռները նույնպես ծառայել են Իսրայելի պաշտպանության բանակում, իսկ ևս մեկ թոռը եղել է պահեստային ։
Ռազմական հանցագործության մեղադրանք
2001 թվականին Լեհաստանի Ազգային հիշողության ինստիտուտը Բելսկիների ջոկատի որոշ անդամների մեղադրել է Մինսկից 120 կմ հեռավորության վրա գտնվող Նալիբոկի բնակավայրում կոտորած կատարելու համար։ 1943 թվականի մայիսի 8-ին այդ բնակավայրի վրա պարտիզանների հարձակման արդյունքում զոհվել է 128 մարդ, այդ թվում՝ երեք կին, մի քանի դեռահասներ և տասնամյա երեխա ։
Պարզվել է, որ հարձակվողների թվում եղել են Բելսկիների ջոկատի մի քանի անդամներ։ Սակայն Տուվյա Բելսկու որդին՝ Ռոբերտը, ինչպես նաև կենդանի մնացած մի շարք պարտիզաններ պնդել են, որ Բելսկիների ջոկատը ոչ մի կապ չի ունեցել այդ դեպքի հետ, քանի որ այդ օր գտնվել է Նալիբոկիից 100 կմ հեռավորության վրա ։ Նրանք համոզված են, որ Նալիբոկիի շրջանում ջոկատը հայտնվել է միայն 1943 թվականի օգոստոսին ։
Գրքեր
Բելսկի եղբայրների ճակատագրի մասին գրվել է մի քանի գիրք.
Ֆիլմեր
Բելսկի եղբայրների մասին նկարահանվել են մի շարք ֆիլմեր.
Ցուցադրություններ թանգարաններում
Բելսկի եղբայրների պարտիզանական ջոկատի գործունեությանը նվիրված մշտական ցուցադրություններ և արխիվային նյութեր գոյություն ունեն մի շարք թանգարաններում, մասնավորապես Հոլոքոստի թանգարանում (Վաշինգտոն), Աղետի և հերոսականության թանգարանում (Երուսաղեմ), Նովոգրուդոկի գետտոյի թանգարանում (Եվրոպական դիմադրության թանգարան Նովոգրուդչինում), Բելառուսի հրեաների պատմության և մշակույթի թանգարանում (Մինսկ) և այլն ։
2008 թվականի նոյեմբերին Բելսկի եղբայրներին նվիրված ցուցադրություն է բացվել Ֆլորիդայի Հոլոքոստի թանգարանում (Florida Holocaust Museum) ։
Կիսասարկավագ
Կատեգորիա:Հայ Առաքելական Եկեղեցի
Զագորցի (գյուղ, Բելոգորսկի շրջան)
Զագորցի (Загірці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Զագորցի գյուղում բնակվում էր 143 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,082 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 1743,9 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Բելոգորսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1850 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դեյվ Ֆրոյդենտալ
Դեյվիդ Դուեյն (Դեյվ) Ֆրոյդենտալը (David Duane "Dave" Freudenthal) ծնվել է 1950 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Թերմոպոլիսում, Վայոմինգ։ Դեյվն ամերիկացի քաղաքական գործիչ է Դեմոկրատական կուսակցությունից։ 2003-2011 թթ. եղել է Վայոմինգ նահանգի նահանգապետը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Վայոմինգի նահանգապետեր Կատեգորիա:1950 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 12 ծնունդներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Դուբրովո (գյուղ, Կարդիմովսկի շրջան)
Դուբրովո (Дуброво), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Կոնիշչե
Կոնիշչե (Конище), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1819 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կոնիշչե գյուղում բնակվում էր 554 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,675 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 820,74 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1819 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Փիլոն
Փիլոն, մարմինը փաթաթող և կրծքի վրա ճարմանդով ամրացվող սև կտավից կարված զգեստ։ Գործածվում է ժամերգությունների և աստվածապաշտական այլ արարողությունների ժամանակ։ Ծայրագույն վարդապետները և եպիսկոպոսները (ինչպես և կաթողիկոսը) որպես պատվո նշան կրում են մանուշակագույն ծաղկյա, իսկ վարդապետները՝ սև ծաղկյա փիլոններ։ Սև ծաղկյա փիլոնները, որպես պատվո նշան, հայրապետական կոնդակով շնորհվում են նաև ավագ քահանաներին։
Կատեգորիա:Հայ հոգևորականների հագուստ
Հինդի
Արդի Հինդի, հայտնի նաև որպես Մանակ (թարգմանաբար ստանդարտ) Հինդի (դևանգարի՝ मानक हिन्दी), Նագարի Հինդի, և Գրական Հինդի, սերված Քարիբոլի լեզվից, որը Դելիի և Արևմտյան Ուտար Պրադեշի բարբառն է՝ ստանդարտացված և սանկրիտիզացված։ Հնդկաստանի պաշտոնական լեզուն է։
Հինդին լայն և նեղ իմաստով
Ամենալայն իմաստով «հինդի» բառը նշանակում է «հինդի լեզուների» ամբողջականություն՝ Հնդկաստանի հյուսիսի հինդի գոտու բարբառային ամբողջականությունը։ Այս իմաստով «հինդի»-ն ներառում է այնպիսի լեզուներ, ինչպիսիք են բխոջպուրին(Հնդկաստանից բացի լայն տարածում ունի Սուրինամում և Մավրիկիայում), միջնադարյան գրական ավադհի լեզուն և ֆիջիական հինդին։ Ռաջաստհանին երբեմն դիտվում է որպես հինդիի բարբառ, երբեմն էլ՝ որպես առանձին լեզու, չնայած գերիշխող բարբառի ստանդարտ լեզվի համար հիմք հանդիսացող բացակայությունը խանգարում է ճանաչել այն։ Երեք այլ լեզուներ (մայտհիլի, չհատտիսգարհի և դոգրի) իրենց տարածված նահանգներում ստացել են պաշտոնական լեզվի կարգավիճակ, այդ պատճառով էլ այժմ ունեն առանձին լեզուներ։ Ուրդուի կրողները Հնդկաստանում և Պաղեստինում չեն համարվում հինդիախոսներ, չնայած՝ ուրդուն հանդիսանում է հնդիկ մուսուլմանների բազմամարդ համայնքի հիմնական լեզու և Պաղեստինի պետական լեզուն՝ որոշ առումներով գործնականորեն չտարբերվելով հինդիից։ Նեպալերենը, լինելով անկախ պետության լեզու, երբեք չի դասվել հինդի լեզուների թվին, չնայած որ պատկանում է պահարի լեզվաընտանիքին, որի մյուս լեզուները հանդիսանում են այդ ամբողջության մասը։
Բառիս առավել նեղ իմաստով «հինդի» տերմինը ներառում է բարբառներ և ստանդարտ լեզուներ «արևելյան հինդի» լեզվաճյուղից, այդ թվում՝ բրաջ, հինդի միջնադարյան գրականության լեզուն, ներկայիս «արևելյան հինդի» հեղինակավոր բարբառը, կհարի-բոլին, որը պալատական լեզու էր Մեծ Մողոլների ժամանակ, բրիտանական գաղութային ադմինիստարացիաների լեզու և հիմք դարձավ ժամանակակից ստանդարտ հինդի և ուրդու լեզուների համար։ Երբեմն «կհարի-բոլի» տերմինը գործածվում է որպես «հինդի» տերմինի հոմանիշ։ Ուրդուն ևս հաճախ է դուրս մնում «արևելյան հինդի» խմբից, չնայած իր հատկանիշներով դասվում է նրանց շարքին։ «Հինդուստանի» տերմինը, որ հայտնի էր գաղութատիրական ժամանակներից, ներկայումս որոշ չափով հնացել է, շարունակում է գործածվել «հինդի» և «ուրդու» նշանակությամբ, որպես հինդուիստների լեզու։
Իր առավել նեղ իմաստով «հինդի» տերմինը նշանակում է ստանդարտ հինդի լեզու, կհար-բոլի լեզվի սանսկրիտացված տարբերակ, մաքրված որոշ պարսկական փոխառություններից, որոնք ի հայտ են եկել մոնղոլների տիրապետության ժամանակ։ Հնդկաստանի սահմանադրությունը հաստատում է դեվենագարի գրելաձևով հինդին որպես պետական լեզու, արաբա-պարսկական գրաֆիկան պահպանած ուրդու լեզվի հետ միասին և նաև՝ երեք տարբերակներով «հինդի» լայն իմաստներով, որոնք Հնդկաստանի 22 պաշտոնական լեզուների շարքում են ։
Տարածվածություն և կարգավիճակ
Ստանդարտ հինդին, որը անգլերենի հետ միասին 1965 թ.-ի հունվարի 26-ին դարձել է Հնդկաստանի պաշտոնական լեզու, օգտագործվում է կենտրոնական կառավարության կողմից ։ Հինդին տարածված է հիմնականում հյուսիսային նահանգներում (Ռաջասթան, Դելի, Հարիանա, Ուտարքանդ, Ուտար-Պրադեշ, Մադհյա-Պրադեշ, Չհատիսգարհ, Հիմաչալ-Պրադեշ, Ջարքանդ ու Բիհար)։ Կարևորությամբ այն Անդամանյան և Նիկոբարյան կղզիներում երկրորդ լեզուն է, ինչպես նաև օգտագործվում է ամբողջ հյուսիսային և կենտրոնական Հնդկաստանում այլ մարզային լեզուների հետ միասին, ինչպիսիք են պանջաբին, գուջրատին, մարաթին ու բենգալին։ Սովորական հինդին հասկանում են նաև Հնդկաստանի այլ մարզերում և հարևան երկրներում (Նեպալ, Բանգլադեշ ու Պակիստան)։
Ըստ Ֆիջիի կանոնադրության ՝ հինդին՝ անգլերենի ու ֆիջիերենի հետ միասին պաշտոնական լեզու է։ Կառավարական կառույցներին դիմելիս յուրաքանչյուրն իրավունք ունի դա անել անգլերենով, ֆիջիերենով կամ հինդիով, կամ էլ անհատապես՝ լավ թարգմանչի օգնությամբ ։ Հինդիով են խոսում հնդկական արմատներով բոլոր ֆիջիացիները։ Վիտի Լեվուի արևմուտքում ու Վանուա-Լեվուի հյուսիսում այն տարածված լեզու է, որն օգտագործվում է հնդկական արմատներով ֆիջիացիների ու բնիկ ֆիջիացիների միջև։ Ֆիջիական հինդիով խոսացողները կազմում են բնակչության 48%-ը։ Նրանց են պատկանում նաև այն ֆիջիացիները, ում նախնիները ներգաղթել են կղզեխումբ Հնդկաստանի այն հատվածներից, որտեղ այդ լեզվով չեն խոսում։