cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
す
Ժամանակակից ճապոներենի վանկային աղյուսակում գտնվում է հիրագանայի さ(սա) և せ(սէ) կանաների միջև։ Իսկ կատականայում՝ サ(սա) և セ(սէ) կանաների միջև։
Յունիկոդ
Կատեգորիա:Կանա
Մելնիկովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Մելնիկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Мельниківська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկովսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Մելնիկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 1209 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 66.46 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 18.19 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 9 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1954 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Գրուշևկա (գյուղ, Կուպյանսկի շրջան)
Գրուշևկա (Грушівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կոմիսարովկա։ Հիմնադրվել է 1815 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Գրուշևկա գյուղում բնակվում էր 1 294 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,96 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 437,16 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1815 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Քելլի Քլարկսոն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սոպրանոներ Կատեգորիա:«Գրեմմի» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆեմինիստ երաժիշտներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:RCA Records-ի արտիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժշտական պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի մանկագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հաղորդավարներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի փոփ երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:«Էմմի» մրցանակի դափնեկիրներ
Գլադիշի (գյուղ, Մոնաստիրշչինսկի շրջան)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Մոնաստիրշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
(3490) Սոլց
(3490) Սոլց (Solc), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Անտոնին Մրկոսի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,401162 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1211 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6813 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1359,04 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,264894 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,88° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անտոնին Մրկոսի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ֆրանսիական արվեստի սալոններ ու ակադեմիաներ
19-րդ դարից սկսած մինչև 20-րդ դարի սկիզբը Ֆրանսիայում արվեստի գործերը վերահսկում էին արվեստի ակադեմիաների կողմից, որոնք կազմակերպում էին սալոն կոչվող պաշտոնական ցուցահանդեսներ։ Ֆրանսիայում ակադեմիաները հաստատություններ են, որոնք հետազոտում, քննադատում ու պաշտպանում էին ֆրանսիական մշակութային արտադրանքը։ Ակադեմիաներն առավել ինստիտուցիոնալ էին և առավել կենտրոնացած էին վերլուծության ու քննադատության վրա, քան դրանց գրական համարժեքները, որոնք այսօր սալոն են կոչվում և որոնք առավել կենտրոնացած էին հաճելի զրույցների վրա։
Պատմություն
Ակադեմիաներն առաջին անգամ Ֆրանսիայում ի հայտ են եկել Վերածննդի ժամանակաշրջանում։ 1570 թվականին Ժան Անտուան դե Բաիֆը, ներշնչված իտալական նմանատիպ մոդելով, ստեղծել է Պոեզիայի և երաժշտության ակադեմիա, որը նվիրված էր պոեզիային ու երաժշտությանը։
17-րդ դարի առաջին կեսին աճում էր մասնավոր ակադեմիաների թիվը, որոնք կազմակերպվում էին մի քանի անհատների պարբերական հանդիպումներով ։ 17-րդ դարի կեսին անհատական ակադեմիաների թիվն սկսում պակասել, քանի որ ակադեմիաներն աստիճանաբար անցնում են պետական վերահսկողության, հովանավորության ու խնամակալության տակ։ Առաջին մասնավոր ակադեմիան, որ «պետական» է դարձել և մինչև այսօր էլ շարունակում է մնալ ամենահայտնի կառավարական ակադեմիաներից մեկը, Ֆրանսիական ակադեմիան է, որը հիմնադրվել է 1634 թվականին կարդինալ Ռիշելյեի կողմից։ Այն մեծ ուշադրություն է դարձնում ֆրանսերեն լեզվին։ Գեղեցիկ արվեստների ոլորտում ստեղծված առաջին ակադեմիան եղել է «Նկարչության ու քանդակագործության ակադեմիան», որը հիմնադրվել է Ջուլիո Մազարինիի կողմից 1648 թվականին։ Դրան շուտով հաջորդել են մի շարք այլ պետական աջակցություն ունեցող ակադեմիաներ. «Պարի արքայական ակադեմիան» (1661), «Արձանագրությունների և մեդալների ակադեմիան» (1663), «Գիտությունների ակադեմիան» (1666), «Օպերայի ակադեմիան» (1669) և «Ճարտարապետության ակադեմիան» (1671) ։ 1793 թվականին, Ֆրանսիական հեղափոխության ժամանակ բոլոր ակադեմիաները ճնշվում էին, բայց 1795 թվականին հիմնադրվել է Գիտության և արվեստի ազգային ակադեմիան (այժմ` Ֆրանսիական ինստիտուտ), որտեղ երեք դասընթաց կար. «ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների», «բարոյափիլիսոփակայան գիտությունների» և «Գրականության ու գեղեցիկ արվեստների» դասընթացներ։ 1803 թվականին Նապոլեոն Բոնապարտի տիրապետության ժամանակ այն վերանվանել է` կոչվելով Ֆրանսիական ազգային ինստիտուտ, և այնտեղ դասավանդվել է չորս դասընթաց. Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտություններ, Ֆրանսերեն և ֆրանսիական գրականություն, Պատմություն և անտիկ գրականություն, Գեղեցիկ արվեստներ։ 1806 թվականին ինստիտուտը կոչվել է Ֆրանսիական ինստիտուտ, իսկ 1811 թվականին` Ֆրանսիական կայսերական ինստիտուտ ։ 1814 թվականին Բուրբոնների վերակառուցումների ժամանակ Ինստիտուտը կոչվել է Ֆրանսիական արքայական ինստիտուտ, իսկ 1816 թվականին վերականգնվել է «ակադեմիա» հին կոչումը։
Ֆրանսիական ակադեմիա Հռոմում
Նկարչության ու քանդակագործության ակադեմիան պատասխանատու է 1666 թվականի Հռոմում, Վիլլա Մեդիչիիում ստեղծված Հռոմի ֆրանսիական ակադեմիայի համար, ինչը թույլ է տալիս խոստումնալից արվեստագետներին ուսանել Հռոմում։
Սալոնները որպես ցուցահանդեսներ
17-20-րդ դարերում Նկարչության ու քանդակագործության ակադեմիան կազմակերպել է արվեստի ցոցւադրություններ, որոնք կոչվում էին սալոններ։ Սալոնում ցուցադրվելու համար երիտասարդ արվեստագետը պետք է նախ ընդունվել Ակադեմիա` ներկայացնելով իր աշխատանքը ժյուրիին։ Միայն Ակադեմիայի անդամ արվեստագետները կարող էին ցուցադրվել սալոնում։ Սալոնները սկսել են գործել Լուի Արև արքայի հովանավորությամբ և շարունակվել է 1667-1704 թվականներին։ Որոշ բացթողումից հետո, 1725 թվականներին սալոնները վերսկսվել են։ Լուի 15-րդի տիրապետության ժամանակ տեղի է ունեցել Փարիզի ամենահայտնի սալոնը` Փարիզյան սալոնը, Լուվրում։ Սալոններ են կազմակերպվել նաև Բորդո, Լիլ և Թուլուզ քաղաքներում։ 1881 թվականին կառավարությունը հրաժարվում է ամենամյա Սալոնի հովանավորությունից, և մի խումբ արվեստագետներ կազմակերպում են Ֆրանսիացի արվեստագետների համայնք` ցուցադրման տարածք ունենալու համար։ Սալոնային համակարգի խիստ ավանդական կարգերն ի վերջո դրդում են մոդեռնիզմի արվեստի ներկայացուցիչներին փնտրել «ոչ պաշտոնական», այլընտրանքային ցուցահանդեսներ։ Եվ սա հատկապես հրատապ էր իմպրեսիոնիստների և ֆովիսների համար։
Այլ կարևոր ցուցահանդեսներ
Ֆրանսիան տարբեր ժամանակներում հյուրընկալել է մի շարք կարևոր միջազգային տոնավաճառներ ու ցուցահանդեսներ։
Փարիզը նաև հյուրընկալել է դեկորատիվ արվեստի երկու համաշխարհային ցուցահանդես. Այսօր Ֆրանսիան հյուրընկալում է Եվրոպայի ամենահայտնի ժամանակակից արվեստի ցուցահանդեսներից FIAC-ը ("Foire internationale d'art contemporain") և Paris Photo-ն (լուսանկարչական միջազգային ցուցահանդես)։ Այլ ցուցահանդեսներից են ArtParis-ը և SAGA-ն ("Salon des Arts Graphiques Actuels"). վերջինս մասնագիտացված է պատկերազարդումների և վիմագրության ուղղությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի արվեստ Կատեգորիա:Փարիզ
Մինդերլա (գյուղ, Սուխոբուզիմսկի շրջան)
Մինդերլա (Миндерла), գյուղ Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Սուխոբուզիմսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը վերջին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2600 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1735 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կրասնոյարսկի երկրամասի Սուխոբուզիմսկի շրջանի բնակավայրեր
Սալագրիֆոն
Սալագրիֆոն (Sallagriffon), համայնք Ֆրանսիայի հարավ-արևելքում՝ Պրովանս-Ալպեր-Լազուրե ափ երկրամասի Ծովափնյա Ալպեր դեպարտամենտի Գրաս շրջանի Վանս կանտոնում ։ Մինչև 2015 թվականի մարտը կոմունան վարչականորեն ընդգրկված էր Սենտ Օբան լուծարված կանտոնի կազմում (Գրաս շրջան)։
Կոմունայի տարածքը կազմում է 9.59 կմ², 2006 թվականին բնակչությունը կազմել է 53 մարդ նվազման միտումով, 2012 թվականին՝ 45 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 4.7 մարդ/կմ²։
Բնակչություն
Կոմունայի բնակչությունը 2001 թվականին կազմել է 47 մարդ, 2012 թվականին՝ 45 մարդ.
Բնակչության թվաքանակի դինամիկան ։
Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 30 բնակիչներից 20-ը եղել են տնտեսապես ակտիվ, 10-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության գործակիցը կազմել է 66.7 %, 1999 թվականին եղել է 76.5 %: Աշխատունակ տարիքի 20 ակտիվ բնակիչներից աշխատում էին 19-ը (10 տղամարդ և 9 կին), 1 հաշվառված էին որպես գործազուրկ (10 տղամարդ և 3 կին)։ Աշխատունակ տարիքի 4 ոչ ակտիվ բնակիչներից 23-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 3-ը՝ թոշակառուներ, իսկ 30-ը՝ ոչ ակտիվ են եղել այլ պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի կոմունաներ
Սադեթ Կարաբուլութ
Սադեթ Կարաբուլութ, քրդական ծագմամբ հոլանդացի քաղաքական գործիչ, նախկին քաղաքացիական ծառայող, արհմիության անդամ ։ Սոցիալիստական կուսակցության շարքերում 2006 թվականի նոյեմբերի 30-ից Ներկայացուցչական պալատի անդամ է։ Զբաղվում է սոցիալական հարցերով (աղքատության կրճատում, սոցիալական աջակցության, գնողունակություն, երեխայի նպաստներ), ֆեմինիստական և սոցիալական ինտեգրացման հարցերով։
Ռոտերդամի Էրազմ համալսարանում ուսանել է հանրային կառավարում, ակտիվ գործունեություն է ծավալել հոլանդական Ազգային ուսանողական արհմիությունում (LSVb): 2006 թվականի նոյեմբերից Ամստերդամի քաղաքային խորհրդի անդամ է։
2013 թվականի փետրվարին Կարաբուլութը հայտարարել է, որ կհրաժարվի հավատարմության երդում տալ Հոլանդիայի թագավոր Վիլեմ Ալեքսանդրին նրա երդմնակալության արարողության ժամանակ։ Նա նշել է, որ ընթացակարգը չափազանց ծիսական է, և ինքն արդեն իսկ հավատարմության երդում տվել է, երբ ընդունվել է Ներկայացուցիչների պալատ։ Սադեթը հաստատակամ հանրապետական է ։
2013 թվականին Կարաբուլութը ժամանակավորապես հեռացել է Ներկայացուցիչների պալատից՝ օգտվելով ծննդաբերության համար տրամադրվող արձակուրդից։ Նրան փոխարինել է Թջիցկե Սիդերիուսը, սակայն նույն տարում Կարաբուլութը վերադարձել է արձակուրդից ։
Փոքր Սեպասար
Փոքր Սեպասար (նախկին անվանումը` Փոքր Շիշթափա), գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Շիրակի մարզի Աշոցքի տարածաշրջանում, մարզկենտրոն Գյումրիից մոտ 23 կմ հյուսիս` Ախուրյան գետի աջ ափին։ Փոքր Սեպասար է վերանվանվել 1946 թ. նոյեմբերի 12-ին ։
Բնակչություն
Ըստ ՀՀ 2011 թ. մարդահամարի արդյունքների` Փոքր Սեպասարի մշտական բնակչությունը կազմել է 173, առկա բնակչությունը` 159 մարդ ։ Բնակիչերը հայեր են, որոնց նախնիների մի մասը եկել է Արևմտյան Հայաստանի Ալաշկերտի, Բասենի և Մուշի գավառների գյուղերից ։
Փոքր Սեպասարի բնակչության փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում` ստորև.
Տնտեսություն
Բնակչությունը զբաղվում է անասնապահությամբ, հացահատիկի և կերային կուլտուրաների մշակությամբ։
Պատմամշակութային կառույցներ
Փոքր Սեպասարում է գտնվում «Դարի սուրբ» մատուռը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Շիրակի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:Աշոցքի շրջան
Քեթևան (Բասենի գավառ)
Քեթևան (թուրքերեն՝ Yastıktepe, Յասթըքթեփե), գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում ։ Գտնվում էր Հասանակալա քաղաքից 10 կմ հարավ-արևելք, Քեթևան գետակի աջ ափին։ Ներկայումս Յասթըքթեփե անվամբ գյուղ է Էրզրումի նահանգի Պասինլեր շրջանում ։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 40 տուն բնակիչ ։
Աստերոիդների ցանկ (149401-149500)
Աստերոիդների ցանկ (149301-149400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (149501-149600)
|}
Դովերթի շրջան (Ջորջիա)
Դովերթի շրջան (Dougherty County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 855 կմ² է, բնակչությունը՝ 96.065 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ալբանի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1853 թ.։
Կատեգորիա:Ջորջիայի շրջաններ
Սամշվիլդե
Սամշվիլդե (Սամշուլդե, Շամշուլդե, Շամսույտե, Օրբեթ, վրաց.` სამშვილდე), բերդ Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի Տաշիր գավառում, Խրամ գետի ձախ ափին։ Ներկայումս գտնվում է Վրաստանի Քվեմո Քարթլիի մարզի Թեթրիծղարոյի շրջանի Սամշվիլդե հայաբնակ գյուղից հարավ։ Բերդի, հիմնականում միջնադարյան կառույցների ավերակները, Խրամ գետի հովտում ձգվում են 2,5 կմ երկարությամբ և 400 մ լայնությամբ։
Պատմական ակնարկ
Սամշվիլդե բառի առաջին ստուգաբանությունը տվել է 10-րդ դարի հայ պատմիչ Հովհաննես Դրասխանակերտցին, ըստ որի այն վրացերենից թարգմանաբար նշանակում է` եռաղեղ, սամի - երեք և մշվիլդի - աղեղ։
Շահնշահ Աշոտ Բ Երկաթը (914-930 թվականներ) Սամշվիլդեի բերդապահ էր նշանակել Վասակ և Աշոտ Գնթունի եղբայրներին։ Աշոտ Գ Ողորմած թագավորը (953-977 թվականներ) Սամշվիլդեի հսկողությունը հանձնել էր իր կրտսեր որդի Գուրգեն (Կորիկե, Կյուրիկե) Բագրատունուն, ով հոր մահից հետո իրեն հռչակեց թագավոր` հիմնադրելով Կյուրիկյան թագավորությունը (Տաշիր-Ձորագետի թագավորություն)։ Գուրգենի որդին և հաջորդը` Դավիթ Անհողինը, Սամշվիլդեն դարձրեց իր գահանիստը (մինչև 1065 թվականը)։ 1065 թվականին, Կյուրիկե Բ-ն Սամշվիլդե բերդաքաղաքը` որպես փրկագին, հանձնել է վրաց Բագրատ IV թագավորին, իսկ ինքը հաստատվել Լոռի բերդում։ Այնուհետև Սամշվիլդեին տիրացել է Կլդեկարիի Լիպարիտյանների տոհմը, իսկ 1110 թվականին` վրաց Դավիթ Շինարար թագավորը։ Վերջինս այն 1123 թվականին տվեց Օրբելյան տանը` իբրև տիրույթ (այստեղից էլ` Օրբեթ-Օրբելի-Օրբելյան)։
1440 թվականին Սամշվիլդեն գրավել և կործանել է թուրքմենական վաչկատուն ցեղերի առաջնորդ Ջահանշահը` կոտորելով շուրջ 4700 և գերեվարելով ավելի քան 9000 քրիստոնյա (հայ և վրացի) բնակիչների։
Նկարագիրը
Սամշվիլդեն միջնադարյան Հայաստանի շատ ամրոցների ու քաղաքների նման տեղադրված է հատվող ձորերով (Խրամ գետի և նրա վտակ Չիվչավի) առաջացող եռանկյունաձև սարահարթի վրա և մոտեցման միակ հնարավոր կողմից (այստեղ` արևմտյան) պաշտպանված է կրկնակի պարիսպներով։ Բազալտի կոպտատաշ խոշոր քարերով, կրաշաղախով կառուցված բավական բարձր պարիսպների հարավային և հյուսիսային ծայրերին շրջանաձև հզոր աշտարակներ են, որոնցից հարավայինի միջով բացված է միջնաբերդի մուտքը։ Նրա անառիկությունն ուժեղացնելու համար դարպասից դղյակ տանող միակ նեղ ճանապարհն ընկած է ուղղանկյուն որմնահեցերով հարավային պարսպի և Խրամ գետի անդնդախոր ձորի եզրի միջև, որը հնարավորություն է ստեղծում ամրոց թափանցած թշնամուն հարվածի տակ պահել։
Կյուրիկյան թագավորության առաջին մայրաքաղաք Սամշվիլդեն կազմված է երեք մասից, արևելյան` միջնաբերդից, միջին` դղյակից մինչև արտաքին պարիսպներն ընկած հատվածից և արևմտյան` պարիսպներից դուրս գտնվող բնակելի մասից։ Սամշվիլդեի տարածքում պահպանվել են պաշտպանական, ճարտարագիտական, պալատական կառույցներ և մի շարք եկեղեցիներ։ Միջնաբերդի արևելյան կողմում գտնվում են քարով երեսպատված երկու ջրամբար և միանավ, արտաքուստ կիսաշրջանաձև դուրս եկող խորանով, հյուսիսից կից մատուռով վրացական եկեղեցի (13-րդ դար)։ Արևմտյան կողմում դղյակն է, որի հյուսիսային պարսպին կից են երկհարկանի, իսկ արևմտյան և հարավային պարիսպներին` բաղնիքներով միահարկ պալատները։
Միջնաբերդի կենտրոնում Սուրբ Սիոն կիսավեր գմբեթավոր բազիլիկ տաճարն է (կառուցել է Վարազբակուր բդեշխը 778 թվականին), որի տրոմպային փոխանցումով գմբեթը նստում է խաչաձև կտրվածքով չորս մույթի վրա։ Ինքնատիպ է արևելյան մասի լուծումը` կողային նավերն ավարտվում են աբսիդներով, արևելքից եկեղեցու հիմնական ծավալի հետ ընդհանուր ճակատ ունեցող ավանդատները կից են նրան հյուսիսից և հարավից։ Արևելյան ճակատը ունի 7-րդ դարի հայ ճարտարապետությանը բնորոշ լուսամուտների երեսակալներ, եռանկյունաձև խորշեր` մեջը զույգ կիսասյունիկներ։ Սուրբ Սիոնի հարավային պատին պահպանվել է կաթողիկոս Գևորգ Գառնեցու (876-897 թվականներ) հայերեն անավարտ արձանագրությունը։
Միջնաբերդում կանգուն է Կյուրիկյանների պալատական եկեղեցին (10-րդ դար), որը երկու զույգ քարե կլոր սյուներով եռանավ բազիլիկ է։ Կիսաշրջանաձև խորանի երկու կողմում աբսիդներով ուղղանկյուն ավանդատներ են։ Մուտքերը երկուսն են` արևմուտքից և հարավից։ Գլխավոր նավը զգալի բարձր է կողայիններից և երկայնական պատերին ունի լուսամուտներ։
Սամշվիլդեի միջին մասում, կենտրոնական փողոցի երկու կողմում կան իշխանական երկհարկանի պալատներ, միանավ երկու եկեղեցի, որոնցից արևմտյանում գտնվում է Բատ իշխանի 1044 թվականի հայերեն արձանագրությամբ մենաքարը։ Պարիսպներից դուրս Սամշվիլդեի բնակելի թաղամասերն են եղել, ուր կանգուն է 10-11-րդ դարերի միանավ Սուրբ Գևորգ եկեղեցին (վերանորոգվել է 1672 թվականին)։ Սամշվիլդեից արևմուտք, Չիվչավի գետի վրայի կամուրջից մինչև քաղաքի դարպասը ձգվում է միջնադարյան ժայռափոր ճանապարհը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վրաստանի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Բերդեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Վրացական բերդեր Կատեգորիա:Հայկական բերդեր և ամրոցներ (Վրաստան)
Բենգալյան կրակ
Բենգալյան մոմի առանձնահատկությունն այրման մեջ է. այրումը տեղի է ունենում պարուրաձև՝ մոմի առանցքի շուրջը։ Պրոցեսն առաջանում է մետաղալարի առավել բարձր ջերմահաղորդման պատճառով, քան այրվող նյութն ունի ։
Անվանումը ծագել է Հնդկաստանի Բենգալիա պրովինցիայից, որտեղ վերոնշյալ բաղադրությունը կիրառվել է ազդանշանի հարմարանքի համար։
Արվեստում և զանգվածային մշակույթում
monochrom միջազգային գեղարվեստական խումբը ծրագրում էր այրել 10 000 բենգալյան մոմ. խումբը սա մեկնաբանում էր որպես «խորհրդանշական ազատագրում», ինչը պետք է արտացոլեր մոնոթեիզմին բնորոշ ավանդույթներ : Տորոնտոյից, Օնտարիոյից, Կանադայից հավաքված մի մեծ խումբ նույնպես կազմակերպեց այդպիսի միջոցառում, որի ժամանակ պետք է այրեր 10 000 բենգալյան մոմ. այս դեպքում միջոցառումը խորհրդանշում էր նորարարությունը, ստեղծագործական միտքը, պայծառությունը և ջերմությունը ։ 1999 թվականին 2 նկարիչներ՝ Տոբիաս Քիպը և Թիմո Պիտկյամոն, մշակեցին մի տեխնիկա, որի շնորհիվ դիմանկարները նկարում էին այրվող բենգալյան մոմերով, ինչը նրանք անվանեցին հրարվեստ։ Այդ ժամանակվանից ի վեր նրանք նկարել են ավելի քան 20 000 դիմանկար՝ հրարվեստի միջոցով ստեղծված ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հրավառության տեսակներ
Ալեքսեյ Գերման
Ալեքսեյ Յուրևիչ (Գեորգիևիչ) Գերման (Алексе́й Ю́рьевич (Гео́ргиевич) Ге́рман, ), խորհրդային և ռուս կինոռեժիսոր, սցենարիստ, դերասան և պրոդյուսեր, Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստ (1994) : Տիրապետում է վավերագրականին բնորոշ սև-սպիտակ գեղարվեստական կինոնկարների նկարահանման ոճին և տեխնիկային։
Կենսագրություն
Ալեքսեյ Գերմանը ծնվել է 1938 թվականի հուլիսի 20-ին Լենինգրադում։ Գրող Յուրի (Գեորգիա) Գերմանի և Տատյանա Ալեքսանդրովնա Ռիտտենբերգի որդին է։ 1960 թվականին ավարտել է Լենինգրադի թատրոնի, երաժշտության և կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտի ռեժիսորական ֆակուլտետը (Գրիգորի Կոզինցևի արվեստանոցը, դասընթացի ղեկավար Ալեքսանդր Մուզիլ)։
1964 թվականից եղել է «Լենֆիլմ» կինոստուդիայի երկրորդ ռեժիսոր, այնուհետև՝ բեմադրող ռեժիսոր։ Նրա «Ստուգում ճանապարհներին» ֆիլմը 15 տարի մնացել է դարակների վրա և էկրան է բարձրացել միայն վերակառուցման տարիներին։ 1985 թվականին ընտրվել է ԽՍՀՄ Կինեմատոգրաֆիստների միության քարտուղար։ 1990 թվականին կազմակերպել է «ԱՓՖՍ» կինոստուդիան (Առաջին փորձարարական ֆիլմի ստուդիա) և մինչև իր մահը` 2013 թվականը, եղել է նրա գեղարվեստական ղեկավարը։ 1998 թվականից Գերմանը Սցենարիստների և ռեժիսորների բարձրագույն դասընթացներում կազմակերպել է հեղինակային արվեստանոց։ 2010 թվականից եղել է Սանկտ Պետերբուրգի միջազգային կինոֆորումի նախագահը։
Ալեքսեյ Գերմանը մահացել է 2013 թվականի փետրվարի 21-ին՝ 75 տարեկան հասակում, Սանկտ Պետերբուրգի Ռազմա-բժշկական ակադեմիայի հիվանդանոցում՝ երիկամային անբավարարությունից։ Թաղվել է փետրվարի 24-ին՝ Սանկտ Պետերբուրգի Բոգոսլավսկի գերեզմանոցում ։
2013 թվականի աշնանը հետմահու արժանացել է Հռոմի կինոփառատոնի «Կապիտոլիական ոսկե գայլ» մրցանակի՝ կինոարվեստում ունեցած ավանդի համար (Lifetime Achievement Award): Մրցանակի հանձնման արարողությունը կայացել է Հռոմում, նոյեմբերի 13-ին, Գերմանի «Դժվար է աստված լինել» ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերայի շրջանակներում։ Մրցանակը ստացել են ռեժիսորի այրին՝ Սվետլանա Կարմալիտան և նրա որդին Ալեքսեյ Գերման կրտսերը ]: Կազմակերպիչները նշել են, որ առաջին անգամ եվրոպական փառատոների պատմության մեջ որոշվել է նման մրցանակ շնորհել մահացած կինեմատոգրաֆիստին ։ Կաննի կինոփառատոնի կազմակերպիչները խնդրել են Գերմանների ընտանիքին թույլատրել «Դժվար է աստված լինել» ֆիլմը ընդգրկել հիմնական մրցույթում, բայց մերժում են ստացել ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ռուս սցենարիստներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի Դաշնության ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:«Նիկա» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ Վասիլև եղբայրների անվան պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 4-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Ռուս պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Բոգոսլովսկոե գերեզմանատանը թաղվածներ
Վիկտոր Վեբսթեր
Վիկտոր Վեսբսթեր (Victor Webster, ), կանադացի դերասան, որն առավել մեծ հայտնություն է ստացել «Իքս մուտանտներ», «Հմայվածները» և «Մելռոուզ-Փլեյս» հեռուստասերիալներում և «Կարիճների արքան» ֆիլմում կատարած դերերի շնորհիվ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1973 թվականի փետրվարի 7-ին Կալգարիում՝ ոստիկան Ջեքի և Ռոզվիտա Վեբսթերների ընտանիքում ։ Ունի իտալական, գերմանական, շոտլանդական և իսպանական արմատներ։
Դեռահաս տարիքում ծնողներին բավականաչափ խնդիրներ է պատճառել։ Իր տեղը գտնելու համար որոշել է ուսումնասիրել մարտարվեստներին և զբաղվել քինգբոքսինգով և ի վերջո դարձել է սև գոտու կրող ։ Դպրոցում մասնակցել է մի շարք բեմականացումների։ Իսկ հետո աշխատել է որպես շուկայական միջնորդ ։
Կարիերա
Առաջին հանրային հայտնությունը լուսանկարի տեսքով եղել է 1998 թվականին «Cosmopolitan» ամսագրի «All About Men» հատուկ թողարկման մեջ։ Նրան նկատում են և առաջարկում նկարահանվել NBC հեռուստաալիքի «Մեր կյանքի օրերը» օճառային օպերայում ։
2000 թվականին մերկ վիճակով նկարահանվել է «Playgirl» կանացի ամսագրում ։ Երկու տարի օճառային օպերայում նկարահանվելուց հետո՝ 2001 թվականին նրան հրավիրում են «Իքս մուտանտներ» հեռուստասերիալում գլխավոր դերակատարման։ Հեռուստասերիալը հաշված օրերի ընթացքում շատ հանրաճանաչ է դառնում։ Երեք եթերաշրջանում նկարահանվելուց հետո հեռանում է։ Հաջորդ նրա աշխատանքը դառնում է «Շրջված տունը» ռոմանտիկ կատակերգությունը, որում գլխավոր դերը կատարում է Քուին Լաթիֆայի հետ։
Անձնական կյանք
2021 թվականի փետրվարի 9-ին նշանադրվել է Շանթել ՎանՍանթենի հետ ։ Նրանք ամուսնացել են 2021 թվականի հոկտեմբերին ։
Կավահան
Կավահան (Ղավախան), գյուղ Արցախի Մարտունու շրջանում՝ հանրապետության հարավարևելյան հատվածում, Մարտունի շրջկենտրոնից 36 կմ հեռավորության վրա, իսկ մայրաքաղաք Ստեփանակերտից` 28 կմ հեռավորության վրա։
Աշխարհագրություն
Համայնքը լեռնային է, ունի 705,07 հա տարածք, որից 357,18 հա գյուղատնտեսական նշանակության, 305,82 հա անտառային հողեր։ Համայնքի տարածքում առկա են թվով 5 աղբյուրներ` «Գյուղամեջի», «Էլուդարա», «Արզումանեն», «Գյուլասեն» և «Ըղեն»։
Առկա է իսլանդական շպատի հանքային պաշար։
Բնակչություն
2015 թվականին Կավահան համայնքի բնակչության թվաքանակը կազմում է 75 մարդ, կա 30 տնտեսություն։
Բնակավայրի ազգաբնակչության փոփոխությունը.
Տնտեսություն
Բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ`անասնապահությամբ և հողագործությամբ։
Պատմամշակութային հուշարձաններ
Համայնքի պատմամշակութային հուշարձաններն են` Սբ. Աստվածածին եկեղեցի (1871 թ.), գերեզմանոց (XVII-XIX դդ.), խաչքար (XVI դ.), հաշվառված է 21 հուշարձան։
Հասարարակական կառույցներ
2015 թվականի դրությամբ համայնքում գործում էր գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ, Կոլխոզաշենի միջնակարգ դպրոցի Կավահանի մասնաճյուղը, որտեղ սովորում էին 15 աշակերտներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մարտունու շրջանի բնակավայրեր
Յուղաքար (լեռնագագաթ, Գեղարքունիքի մարզ)
Յուղաքար, լեռնագագաթ Հայաստանի Գեղարքունիքի մարզում, Արջանոցի լեռներում, Ծովագյուղից 5 կմ արևմուտք։ Բարձրությունը՝ 2381 մետր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լեռնագագաթներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայաստանի լեռնագագաթներ Կատեգորիա:Գեղարքունիքի մարզի լեռներ
The Comics Journal
The Comics Journal, կոմիքսների մասին ամերիկյան ամսագիր, որը նվիրված ոլորտի ինդուստրիայի և նոր աշխատանքների քննադատական վերլուծական նորություններին ։ Հայտնի է դարձել կոմիքսների հեղինակների հետ ծավալուն հարցազրույցների և կտրուկ քննադատական արձագանքների շնորհիվ, քանի որ ամսագրի խմբագրությունը այն կարծիքին է, որ կոմիքսները արվեստի գործեր են և հետևաբար, պետք է գնահատվեն ամենաբարձր չափանիշներով
Պատմություն
«The Comics Journal»-ի պատմությունը սկսվել է 1976 թվականից, երբ խմբագիր Գերի Գրոտը և հրատարակիչ Մայքլ Քեթրոնը ձեռք են բերել «The Nostalgia Journal»-ը, որը «The Buyer’s Guide for Comics Fandom»-ի ոչ այնքան մեծ մրցակիցն է։
Այդ ժամանակ Գրոտը և Քեթրոնն արդեն թողարկել են ձայնագրությունների հավաքածուների համար նախատեսված նմանատիպ «Sounds Fine» պարբերականը։ 27-րդ համարից (1976 թվական, հուլիս) անունը փոխվել է` դառնալով «The New Nostalgia Journal», իսկ 37-րդ թողարկումից (1977 թվական, դեկտեմբեր) հրատարակությունն ընդունել է ամսագրի ձևաչափը և սկսել է կոչվել «The Comics Journal»։ Ամսագրի կարգախոսն էր «Որակյալ հրատարակություն կոմիքսների իսկական երկրպագուի համար» արտահայտությունը («a quality publication for the serious comics fan»)։
«The Comics Journal»-ը հաճախ է քննադություններ հրապարակել և ամսագիրն ինքն էլ հաճախ է ենթարկվել քննադատության ։ Մինչև 2009 թվականի նոյեմբերը ամսագիրը հրատարկվել է ամիսը երկու անգամ ։ Այնուհետև այն փոխել է ձևաչափը` գլխավորապես առցանց տարբերակին անցնելով ։
Յուղաքար (այլ կիրառումներ)
Յուղաքար անվանումը կարող է վերաբերել.
Տալեջո
Տալեջո  (Taleggio), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Բերգամոյի գավառում ։
Բնակչությունը՝ 618 մարդ։ Խտությունը կազմում է 13 մարդ/կմ²։ Տարածքը ՝ 47 կմ²։ Փոստային ինդեքս՝ 24010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0345։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Դավիթ Գյուլամիրյան
Դավիթ Ժորայի Գյուլամիրյան, հայ կլառնետահար , արվեստագիտության թեկնածու (2011)։
Կենսագրություն
Դավիթ Գյուլամիրյանը ծնվել է Երևանում, 1986 թվականի մայիսի 17-ին։ 2000 թվականին ավարտել է Երևանի Ստեփան Ջրբաշյանի անվան երաժշտական դպրոցի կլառնետի (2000, դասատու՝ Ա. Սահական), 2008 թվականին՝ Երևանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի փողային (Ա. Մուրադյանի դասարան) բաժինները, 2011 թվականին նույն կոնսերվատորիայի ասպիրանտուրան, 2018-2022 թվականներին սովորել է Ցյուրիխի արվեստի համալսարանի երաժշտական բաժնում (պրոֆեսոր Ֆաբիո Դի Կազոլայի դասարան) ։
2005 թվականից եղել է Հայաստանի պետական երիտասարդական սիմֆոնիկ նվագախմբի կլառնետահարների կոնցերտմայստերը, 2009-2018 թվականին՝ Ա. Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի կլառնետահարների խմբի փոխկոնցերտմայստեր։
2010 թվականիցից Դավիթ Գյուլամիրյանը «Convergence New Music Ensemble»-ի կազմում համերգներով շրջագայել է Եվրոպայի մի շարք երկրներում։ 2011 թվականին մասնակցել է «Young Euro Classic» միջազգային երաժշտական, 2013 թվականին՝ Արամ Խաչատրյանի անվան եռյակի հետ՝ ՌԴ Արխանգելսկ և Սևերոդվինսկ քաղաքներում (նվիրված՝ Արամ Խաչատրյանի ծննդյան 110-ամյակին), 2015 թվականից Ա. Հարությունյանի անվան քառյակի հետ՝ Լիբանանում («Ալ-Բուստան» փառատոնում), Մոսկվայում, Ենայում (Գերմանիա), Չինաստանում (6 քաղաքում) և այլուր տեղի ունեցած փառատոներին։
Պարգևներ, մրցանակներ
2016 թվականին արժանացել է Հայաստանի Հանրապետության մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ կլառնետահարներ Կատեգորիա:Արվեստագիտության թեկնածուներ Կատեգորիա:ՀՀ մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալակիրներ
Կազացկոե (գյուղ, Կոնոտոպի շրջան)
Կազացկոե (Козацьке), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1667 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Կազացկոե գյուղում բնակվում էր 1 959 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Կոնոտոպի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1667 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մինկովսկի գյուղական խորհուրդ (Խարկովի մարզ)
Մինկովսկի գյուղական խորհուրդ  (Минківська сільська рада), Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վալկովսկի շրջանում ։
2001 թվականի տվյալներով Մինկովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 614 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 41.11 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 14.94 մարդ/կմ²։ Խորհրդում կա 8 բնակավայր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1921 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մելինի
Մելինի (Μελίνη), գյուղ Կիպրոսի Հանրապետության Լարնակայի շրջանում։ Տեղակայված է 4 կմ դեպի արևմուտք Օրա գյուղից։
Բնակչություն
Ըստ 2011 թվականի տվյալների համա բնակչությունը կազմել է 59 ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիպրոսի գյուղեր
Մինդիգուլովո
Մինդիգուլովո (Миндигулово, Мәндәғол), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրզյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 112 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուրզյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Դորոշովկա (գյուղ, Կուպյանսկի շրջան)
Դորոշովկա (Дорошівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1816 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դորոշովկա գյուղում բնակվում էր 30 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,14 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 214,29 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Կուպյանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1816 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նարկոտին
Նարկոտին (հայտնի է ինչպես նոսկապին, նեկտոդոն, անարկոտին, ափիան) ափիոնի ալկալիներից մեկը ։
Տիհոն Շիշով
Տիհոն Շիշով (Tihhon Šišov, ), էստոնացի ֆուտբոլիստ, պաշտպան։ Էստոնական «Նիմմե Կալյու» ակումբի և Էստոնիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի խաղացող է։
Կենսագրություն
2008 թվականի դեկտեմբերին Տիխոլը «Լովադիի» մեկ այլ խաղացող Տարմո Կինկի հետ դիտումների է մասնակցել Հունգարիայի «Դյոր» ակումբում ։ 2009 թվականի հունվարին Շիշովը և նրա թիմակից Կինկը կապել են պայմանագիր «Դյերմա» ակուբի հետ ։
Նարկոտին
Քիմիական հատկություններ
Առաջին անգամ ստացել և բնութագրվել է ֆրանսիացի քիմիկոս Ժան Պիեր Ռոբիկեի կողմից, 1817 թվականին ։
Տիհոն Շիշով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ
Նարկոտին
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դեղամիջոցներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ալկալոիդներ Կատեգորիա:Լակտոններ Կատեգորիա:Հակահազային դեղանյութեր
Դուգլաս շրջան (Ջորջիա)
Դուգլաս շրջան (Douglas County), ԱՄՆ Ջորջիա նահանգի 159 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 515 կմ² է, բնակչությունը՝ 92.174 մարդ (2010 թվականին տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Դուգլասվիլ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1870 թվականին։
Կատեգորիա:Ջորջիայի շրջաններ
Գլադկիխ (գյուղ, Դուվանսկի շրջան)
Գլադկիխ (Гладких, Гладких), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դուվանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2002 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Դուվանսկի շրջանի բնակավայրեր
Շիրվանի հարթավայր
Շիրվանի հարթավայր, Շիրվանի «տափաստան», Կուր-Արաքսյան դաշտավայրի հարթավայրային մասը Ադրբեջանում, Կուրի ձախ ափին։ Բարձրությունը 16–100 մ է (տարածքի մոտ կեսը ցածր է ծովի մակարդակից)։ Տարածված են գորշ մարգագետնային և գորշ հողերը՝ օշինդրային, աղուտային բուսածածկույթով ու լիմանային մարգագետիններով։ Ոռոգվում է Մինգեչաուրի ջրամբարից սկսվող Վերինշիրվանյան ջրանցքով։ Զբաղվում են անասնապահությամբ, ոռոգովի հողագործությամբ (բամբակագործություն,հացահատիկի մշակում, խաղողագործություն)։
Կատեգորիա:Հայկական լեռնաշխարհ Կատեգորիա:Հարթավայրեր
(3491) Ֆրիդոլին
(3491) Ֆրիդոլին (Fridolin), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի սեպտեմբերի 30-ին Պաուլ Վիլդի կողմից Ցիմերվալդում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,792165 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5241 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0602 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1704,16 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,211248 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,01° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պաուլ Վիլդի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Հառլոու Շեփլի
Հառլոու Շեփլի (Շափլի, Harlow Shapley, ), ամերիկացի աստղագետ։ ԱՄՆ գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամ (1924), Փարիզի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից-անդամ (1946) ։ Գիտական գործունեությանը զուգընթաց՝ քաղաքական ակտիվիստ է եղել ԱՄՆ-ում նախագահ Ֆրանկլին Ռուզվելտի նախաձեռնած նոր կուրսի (New Deal) և տրումենյան արդար կուրսի (Fair Deal) ընթացքում ։
Շեփլին ցեֆեիդ աստղերի միջոցով հաշվարկել է Ծիր Կաթին գալակտիկայի չափսերը և Արեգակի դիրքը դրա սահմաններում՝ կիրառելով պարալաքսը ։ 1953 թվականին առաջ է քաշել «հեղուկ ջրի գոտու» իր տեսությունը, որը ներկայումս հայտնի է որպես «բնակության համար պիտանի գոտու համադրույթ» ։
Անձնական կյանք
Շեփլին 1914 թվականի ապրիլին ամուսնացել է աստղագետ Մարթա Բեթցի հետ (1890–1981), ով օգնել է նրան հետազոտական աշխատանքներում ինչպես Մաունթ Ուիլսոնում, այնպես էլ հարվարդյան աստղադիտարանում։ Նրանք ունեցել են հինգ զավակ; Դուստրը՝ Միլդրեդ Շեփլի-Մեթյուզը, գրող էր, խմբագիր, չորս որդիներից Լլոյդը մաթեմատիկոս էր, տնտեսագետ, տնտեսագիտության բնագավառում Նոբելյան մրցանակ է նվաճել 2012 թվականին դափնեկիր, Ուիլլիսն էլ դարձել է ամերիկյան տիեզերական հետազոտությունների գործակալության՝ ՆԱՍԱ-ի գործադիր խոշոր ղեկավարներից մեկը ։
Թեև Հառլոու Շեփլին ագնոստիկ էր, այդուհանդերձ մեծապես հետաքրքրված էր կրոնով ։
Հիշատակ
Հառլոու Շեփլիի պատվին են կոչվել՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի աստղագետներ Կատեգորիա:Փրինսթոնի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ Կատեգորիա:Հարվարդի համալսարանի դասախոսներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Паруса (երգ)
«Паруса» (Առագաստներ), ռուս արտիստներ Մոտի և Zivert-ի երգը՝ թողարկված 2019 թվականի հունիսի 6-ին որպես սինգլ  ։
Պատմություն
Կատարողների խոսքով իրենց ոգեշնչման համար հիմնական աղբյուր են հանդիսացել շրջագայությունները և 80-ականների ու 90-ականների երաժշտությունը ։
2019 թվականի հունիսի 19-ին Մոտը և Zivert-ը հայտարարել են պարային ֆլեշմոբ համատեղ «Паруса» երգի համար։ Չելենջի համար խորեոգրաֆիան հորինվել է բեմադրող և պարուսույց Ալեքսեյ Շալբուրովի կողմից ։
2019 թվականի հուլիսի 18-ին թողարկվել է «Паруса (Alex Shik & Slabing Radio Edit)» վերնագրով ռեմիքս տարբերակը ։
Տեսահոլովակ
Երգի պաշտոնական տեսահոլովակի թողարկումը եղել է 2019 թվականի հուլիսի 25-ին Մոտի YouTube-յան ալիքում։ Տեսահոլովակի մեջ երկու կատարողները հանգստանում են զբոսանավի վրա, պարում նավամատույցի վրա և ընդունում արևային լոգանքներ ։ «Սովա» («Сова») ինետերնետ հրատարակչությունից Ֆարիտ Ամիրովը տեսահոլովակը անվանել է «երգին իսկապես համապատասխանող ամառային տեսահոլովակ» ։
Արձագանքներ
ТНТ Music-ից Վլադիսլավ Շեինը նշել է, որ ««Паруса» պարային սինգլը, լցված պոզիտիվով և անհոգությամբ, հենց ճիշտ պահին է թողարկվել՝ լցնելու ամառային երեկույթները», նկատելով, որ երգը ստեղծված է դասական սխեմայով. «մեղեդային կրկներգ՝ գրավիչ մոտիվով և չափածո հատվածներով»։ Նա հայտարարել է, որ հիմնական գաղափարը կարելի է ներկայացնել երգից վերցված այս տողերի միջոցով. «պետք է շարժվել կյանքի միջով, բարձրանալու համար»։ Ինչպես նաև նա ասել է, որ երգի տեքստը, գրված Մոտի կողմից, տվյալ ստեղծագործության մեջ շատ հաջողված է և «ռիֆմայով հաղթահարում է Յուլիա Zivert-ի գլխավոր հիթ «Life»-ին» ։
«Սովա» («Сова») ինետերնետ հրատարակչությունում թողարկած հոդվածի հեղինակ Իվան Սեմյոնովը ստեղծագործությունը անվանել է «գալիք ամառվա յուրօրինակ սաունդթրեք, որը շատ թեթև և պոզիտիվ է ստացվել», առաջարկելով, որ տվյալ երաժշտական ստեղծագործությունը կարող է դառնալ վերջին ժամանակների ամենահաջողակներից մեկը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սինգլներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Երգեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:2019 սինգլներ Կատեգորիա:2019 երգեր
Dandini Dandini Dastana
Դանդինի Դանդինի Դաստանա կամ Դանդինի (Dandini Dandini Dastana), թուրքական հայտնի օրորոցային երգ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրքական մշակույթ
Քերան
Քերան, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Էրզրումի գավառում ։ Գտնվում էր Էրզրում քաղաքից 56 կմ հյուսիս-արևմուտք, Բյուրակն գետի աջակողմյան վտակի հետ միախառնման վայրում։
Բնակչություն
XX դարի սկզբին ուներ 28 տուն քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Նովալիս Դերոյան
Նովալիս Վարազդատի Դերոյան (նաև՝ Տերոյան, ), երաժշտագետ, մանկավարժ։
Կենսագրություն
Արվեստագիտության թեկնածու (1971 թվական)։ Պրոֆեսոր (1983 թվական)։
Ավարտել է Երևանի պետական կոնսերվատորիան (1955 թվական, ղեկավար՝ Սերգեյ Կոպտև)։
1956–1959 թվականներին՝ ՀՀ հանրապետական գրադարանի երաժշտական կաբինետի վարիչ, 1959–1962 թվականներին՝ հեռուստաստուդիայի երաժշտական հաղորդումների պատասխանատու խմբագիր։
Ուսումնասիրությունները վերաբերում են երաժշտության տեսությանը, գեղագիտությանն ու ընդհանուր մշակութաբանությանը։ Հեղինակ է «Երաժշտական ստեղծագործության վերլուծություն» (1985 թվական) դասագրքի։
2015 թվականին լույս է տեսել Դերոյանի «Երկեր» ժողովածուն (կազմող, ներածության և ծանոթագրությունների հեղինակ՝ Ծովինար Մովսիսյան), որտեղ զետեղված են նրա երաժշտատեսական, մշակութաբան-գեղագիտական և գրական-հրապարակախոսական երկերը («Երաժշտական ստեղծագործության ամբողջականության հարցի շուրջ» աշխատությունը, մի շարք ուսումնասիրություններ՝ «Ինվարիանտի պրոբլեմը երաժշտության մեջ», «Մետրառիթմական հակասության դիալեկտիկական բնույթը», «Հայ ժողովրդական երգի պոլիֆոնիան»)։
Դերոյանի՝ որպես մտավորականի, անհատականության լիարժեք անդրադարձն է «Մարիամի խաչելությունը» ինքնակենսագրական վիպակը։
Հրապարակախոսաական նոթերը վերաբերում են 1980–1990-ական թվականների բարդ ու հակասական, նաև ողբերգական իրադարձություններին։
Կատեգորիա:Ռոմանոս Մելիքյանի անվան պետական երաժշտական քոլեջի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ
Կոսովոյի անտառներ
Կոսովոյի անտառներ, մասամբ ճանաչված Կոսովոյի Հանրապետության անտառային տնտեսության օբյեկտների ամբողջությունը։ Անտառները կազմում են երկրի ընդհանուր տարածքի մոտ 41%-ը ։ Անտառների մեծ մասը գտնվում է հարավ-արևմտյան տարածաշրջանում, այդ թվում՝ Պեչ, Դեչանի, Իստոկ, Յունիկ և Ջյակովիցա քաղաքների ծայրամասերում և պաշտպանված են Կոսովոյի Սահմանադրության որոշ հոդվածներով ։ Կոսովոյում ներկայացված են անտառների մի քանի տեսակներ, գերակշռում են սոճու անտառները ։
Կոսովոյի բոլոր անտառներն ունեն հարուստ բուսական և կենդանական աշխարհ, ինչը մեծ նշանակություն ունի ողջ Բալկանյան տարածաշրջանի համար։ Կոսովոյի ֆլորան կազմում է Բալկանների բուսական աշխարհի մոտ 25%-ը ։ Կենսաբազմազանության կարևորագույն շրջաններն են Շար-Պլանինան և Ալբանական Ալպերը ։ Կոսովոյի անտառային տարածքները տուժում են սեզոնային հրդեհներից և ապօրինի ծառահատումից ։
Ակնարկ
Կոսովոյի անտառները համապետական նշանակություն ունեն և ներկայումս պաշտպանված են մեկ տասնյակ օրենքներով ։ Դրանց տարածքը կազմում է 464,800 հա (1,148,456 ակր), որից 278,880 հա (689,127 ակր) հանրային ​​սեփականություն է և կառավարվում է Կոսովոյի անտառտնտեսության գործակալության կողմից, իսկ 185,920 հա (459,418 ակր) վերահսկվում է մասնավոր սեփականատերերի կողմից ։
Անտառները ազդում են Կոսովոյի կլիմայի վրա և պաշտպանում են հողի էրոզիայից։ Անտառային տարածքների ընդհանուր մակերեսը կազմում է մոտ 40 մլն մ², մեկ հեկտարի հաշվով մոտ 90 մ³ փայտանյութի խտությամբ ։ Ներկայացված են լայնատերև և փշատերև անտառներ ։
Անտառների տեսակներ
Աղյուսակում ներկայացված է անտառների դասակարգումն ըստ Կոսովոյի անտառտնտեսության գործակալության ։
Կոսովոյի անտառների մոտ կեսը ծառերի միջին տարիք ունի 0-ից 20 տարի, մինչդեռ մյուս կեսը գրեթե հավասարապես բաժանված է 20-ից 40, 40-ից 60 և 60-ից 80 տարիքային կատեգորիաների ։ Հանրային և մասնավոր անտառների ավելի քան երկու երրորդն ունեն ծառի բնի միջին տրամագիծ՝ 7 սանտիմետրից ավելի ։
Անտառների վերականգնման տարեկան դինամիկա
Կոսովոյի ամբողջ տարածքի գրեթե կեսը անտառապատ է, ինչը հանգեցնում է անտառների տարեկան աճի բավարար աստիճանի։ Ընդհանուր պաշարը գնահատվում է մոտ 40 մլն մ3 փայտանյութ։ Այն տարեկան ավելանում է մոտ 1,3 մլն մ3-ով կամ մոտ 3 մ3-ով մեկ հեկտարի հաշվով։ Մյուս կողմից, փայտանյութի տարեկան պահանջարկը գնահատվում է մոտ 1 միլիոն մ3 ։ Այդ հսկայական պահանջարկը պայմանավորված է նրանով, որ վառելափայտը ջերմության ամենատարածված աղբյուրն է ողջ երկրում։ Այսպիսով, Կոսովոյի անտառն ավելանում է տարեկան 300,000 մ3 փայտանյութով, մինչդեռ անտառները հիմնականում նվազման միտում ունեն ։
Պահպանվող տարածքներ
Կոսովոյի տարածքի մոտ 4,39%-ը համարվում է բնապահպանական ։ Կան 97 պահպանվող տարածքներ, որոնք իրենցից ներկայացնում են բնական արգելոցներ, տարածաշրջանային զբոսայգիներ, բնության հուշարձանները և ազգային պարկեր։ Դրանցից տարածքով ամենամեծը Շար Պլանինա լեռներն են՝ 60,000 հեկտար (148,300 ակր) ընդհանուր մակերեսով։ Գոյություն ունի ծրագիր  Հյուսիսային Ալբանիայի Ալպերը նույնպես ազգային պարկ հայտարարելու վերաբերյալ ։
Բնակավայրեր անտառներում
Կոսովոյի անտառներում գտնվում են մի շարք բնակավայրեր։ Դրանցից առավել նշանավորները գտնվում են Կոսովոյի հարավ-արևմտյան մասում՝ Շար-Պլանինա լեռներում և հյուսիսալբանական Ալպերում։ Այնպիսի համայնքներ, ինչպիսիք են Շտերպցեն, Յունիկը և Դրագաշը, գտնվում են անտառապատ տարածքին մոտ, ուստի դրանք ներառում են մի քանի փոքր բնակավայրեր, որոնք ամբողջությամբ ընկած են անտառների մեջ։ Կոսովոյի այլ մասերում կան բազմաթիվ բնակավայրեր, որոնք մասամբ գտնվում են անտառներում։ Այդ իրավիճակը, սակայն, փոխվում է ուրբանիզացիայի բարձր տեմպերի և գյուղատնտեսական նպատակներով անտառահատումների պատճառով։ Լեպոսավիչ կոմունան  նույնպես մոտ է Կոպաոնիկի լեռնաշղթայի նոսր անտառային տարածքներին։
Օրենսդրություն
Անտառների պահպանման մասին հիմնական օրենքը հաստատվել է 2003 թվականին Կոսովոյի Ասամբլեայի կողմից ։ Կոսովոյի Հանրապետության Սահմանադրությունը նաև նախատեսում է, որ Կոսովոյի անտառները պետք է պաշտպանված լինեն նախկինում հաստատված օրենքների համաձայն, ներառյալ անտառների մասին օրենքը ։ Դրանից հետո հաստատվել են բազմաթիվ այլ իրավական ակտեր, այդ թվում՝ շրջակա միջավայրի պահպանության մասին և տարածքային հատակագծման մասին օրենքը, սակայն դրանց կիրառումը մնում է սահմանափակ։ Ֆիզիկական անձանց կողմից անտառների ապօրինի օգտագործումը հանդիսանում է բնապահպանական հարցերը կարգավորող հաստատությունների հիմնական խնդիրը։ Բացի այդ, անտառային տարածքներին հասցված վնասը լուրջ վտանգներ է ստեղծում բուսական և կենդանական աշխարհի անհետացող տեսակների համար, որոնք բնակվում են ապօրինի ծառահատման ենթարկվող տարածքներում ։
Բուսական և կենդանական աշխարհ
Կոսովոյի անտառների բուսական և կենդանական աշխարհը բավականին հարուստ է Սպիտակ Դրին գետի միջով միջերկրածովյան կլիմայի ազդեցության շնորհիվ ։ Այդ համատեքստում Շար-Պլանինան և հյուսիսալբանական Ալպերը Կոսովոյի կենսաբազմազանության երկու կարևորագույն տարածքներն են ։ Շար Պլանինայի անտառներում ապրում են 86 տեսակի անոթավոր բույսեր, իսկ հյուսիսալբանական Ալպերում բնակվում են 128 էնդեմիկ տեսակներ ։
Բուսական աշխարհ
Կոսովոյի անտառային ֆլորան ներկայացված է 139 տեսակով, 63 սեռով, 35 ընտանիքով և 20 կարգով ։ Այն կարևոր նշանակություն ունի ողջ Բալկանյան տարածաշրջանի համար, թեև Կոսովոն ներկայացնում է տարածաշրջանի ամբողջ մակերեսի միայն 2,3%-ը, բայց բուսականության առումով ներկայացնում է Բալկանների բուսական աշխարհի 25%-ը և եվրոպական բուսական աշխարհի մոտ 18%-ը ։ Միջերկրածովյան կլիմայի ազդեցության շնորհիվ Կոսովոյի անտառներում տարածված են նաև ենթամիջերկրածովյան շրջաններին բնորոշ մի քանի բույսեր, այդ թվում՝ բևեկնի ծառը (Pistacia terebinthus), վայրի ծնեբեկը (Asparagus acutifolius), կծու բաղեղը (Clematis flammula) և ասեղնատերև  պատատուկը (Convolvulus althaeoides) :
Կոսովոյի անտառներում տարածված են նաև այլ տեսակներ, որոնք բացառիկ չեն միջերկրածովյան կլիմայի համար ․
Վտանգված տեսակներ
Կոսովոյի անտառներում կան բույսերի մի քանի տեսակներ, որոնք գտնվում են անհետացման վտանգի տակ՝ ըստ Կոսովոյի շրջակա միջավայրի պահպանության գործակալության դասակարգման ․
Կենդանական աշխարհ
Կոսովոյի կենդանական աշխարհը ներկայացված է բազմազան տեսակներով՝ շնորհիվ իր տեղագրության բազմազանության, էկոլոգիական գործոնների և աշխարհագրական դիրքի։ Վայրի բնության ամենամեծ բազմազանություն ունեցող անտառները գտնվում են Սարի լեռներում, հյուսիսալբանական Ալպերում, Կոպաոնիկում և Մոկնայում ։ Այդտեղ գտնվում են տասնմեկ բնական արգելոցներ, որտեղ  բնակվում են հետևյալ տեսակները  ․
Գործունեություն
Կոսովոյի անտառային գործակալությունը համարվում է Կոսովոյի Կառավարության, Գյուղատնտեսության, Անտառային տնտեսության և գյուղական զարգացման նախարարության մի մասը, այն հաստատություն է, որը պատասխանատու է Կոսովոյի անտառների կառավարման և դրա հետ կապված ցանկացած հարցերի լուծման համար։ Նրա կարգավիճակը տրված է անտառային օրենքով և գործակալությունը բաղկացած է մի քանի փոքր ստորաբաժանումներից, որոնք զբաղվում են անտառների կառավարմամբ։
Ապօրինի ծառահատումներ
Հանրային անտառների մոտ 40%-ը և Կոսովոյի մասնավոր անտառների 29%-ը ենթարկվում են ապօրինի օգտագործման ։ Այդ երևույթն առավել տարածված է Շարի անտառներում։ Միայն 2008 թվականին ապօրինի ծառահատումների հետևանքով վնասվել է մոտ 1800 մ3 փայտանյութ։ Դա հանգեցրել է մոտ կես միլիոն եվրոյի ֆինանսական վնասների միայն այդ տարածաշրջանում ։ 2010 թվականի ընթացքում անտառների ապօրինի օգտագործման համար անտառտնտեսության կողմից շուրջ 7600 դատական ​​հայցեր են ներկայացվել, որոնցից միայն չնչին մասն է քննարկվել և լուծվել ։ Անտառների ապօրինի օգտագործումը նաև լուրջ բնապահպանական վտանգ է ներկայացնում։ Այդ գործողությունների արդյունքում զգալի անտառային տարածքներ վերածվում են գյուղատնտեսական նշանակության հողերի ամբողջ երկրում, հատկապես Պրիզրենյան շրջանում ։
Անտառների ապօրինի օգտագործումը կանխելու և նման գործողություններից առավել տուժած տարածքները բացահայտելու նպատակով կազմակերպվել են մի շարք պետական ​​ծրագրեր։ Եվրոպական միության և Կոսովոյի կառավարության համատեղ նախագիծ է ստեղծվել ապօրինի ծառահատումների դեմ պայքարելու համար և ակնկալվում է, որ այն կտա բավարար արդյունքներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անտառներն ըստ երկրների Կատեգորիա:Կոսովոյի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Անտառտնտեսություն
Զվարթնոց միջազգային օդանավակայան
Զվարթնոց միջազգային օդանավակայան, Հայաստանի ամենամեծ օդանավակայանը։ Գտնվում է Զվարթնոցից ոչ հեռու, Հայաստանի մայրաքաղաք Երևանից 10 կմ դեպի արևմուտք։
Հանդիսանում է խոշոր օդանավակայան, և ազգային ավիափոխադրող չունի ։
Պատմություն
Օդանավակայանի շինարարության մասին որոշումն ընդունվել է դեռևս Անտոն Քոչինյանի օրոք։ Մրցույթին ներկայացված երեք նախագծերից ոչ մեկը ժյուրիի և ղեկավարության հավանությանը չէր արժանացել։ ՀԿԿ Կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար ընտրվելուց հետո Կարեն Դեմիրճյանը, ծանոթանալով նախագծերին, հանձնարարեց երեք նախագծերից ստեղծել մեկը` վերցնելով յուրաքանչյուրի հաջողված մասը ։
Իր հարցազրույցներից մեկում Կարեն Դեմիրճյանն ասել է.
Օդանավակայանի առաջին հերթը ապահովելու էր ներքին` միութենական չվերթները, իսկ երկրորդը` արտաքին միջազգային չվերթները։
«Զվարթնոց» օդանավակայանի կառուցումով Հայաստանն ունեցավ հանրապետության կապը արտաքին աշխարհի հետ ապահովող հզոր փոխադրամիջոց` միջազգային չափանիշներին համապատասխանող թռիչքուղիներով։ Խորհրդային Միությունում՝ այդ շրջանում, Զվարթնոց օդանավակայանի նման թռիչքուղիներ ունեին միայն Մոսկվա և Կիև քաղաքները։
«Զվարթնոց» օդանավակայանի ստեղծագործական խումբը՝ Արթուր Թարխանյանը, Սպարտակ Խաչիկյանը, Ժորժ Շխիյանը, Լևոն Չերքեզյանը, Մկրտիչ Մազմանյանը, Սերգեյ Բաղդասարյանը, Վլադիմիր Գրիգորյանը, 1985 թ. արժանացան ՀԽՍՀ պետական մրցանակի ։
2011 թվականին օդանավակայանում բացվել է ուղևորների նոր տերմինալ 34 000 քառակուսի մետր ընդհանուր տարածքով՝ մեկնում և ժամանում սրահներով, գրանցման հարթակներով, VIP սրահներով և կայանատեղիով ։ 2019 թվականին «Զվարթնոցը» ռեկորդ է սահմանել տարվա ընթացքում սպասարկված ուղևորների թվով՝ ավելի քան 3 մլն մարդ։ 2022 թվականին օդանավակայանը սպասարկել է ավելի քան 3,5 մլն ուղևոր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայաստանի օդանավակայաններ Կատեգորիա:Կառույցներ նամականիշների վրա Կատեգորիա:1961 հիմնադրված օդանավակայաններ