cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արյան կոմպլեմենտի համակարգ
Կոմպլեմենտ կարգավորող սպիտակուցների անբավարարություն
Պարոքսիզմալ գիշերային հեմոգլոբուլինուրիան առաջանում է էրիթրոցիտների կոմպլեմենտով պայմանավորված քայքայմամբ՝ գլիկոֆոսֆատիդիլինոզիտոլի սինթեզի անբավարարության հետևանքով, և էրիթրոցիտները պաշտպանված չեն լինում գլիկոֆոսֆատիդիլինոզիտոլային խարսխով ։
Ախտորոշման միջոցներ
Կոմպլեմենտի համակարգի ակտիվությունը չափող մեթոդներից է տոտալ կոմպլեմենտային ակտիվության հետազոտությունը ։
Հետազոտության ժամանակ կոմպլեմենտի ֆիքսացիայի առկայությունը կամ բացակայությունը կարող է ցույց տալ, թե արդյոք կոնկրետ հակածինը կամ հակամարմինը առկա են արյան մեջ։ Այս սկզբունքն ընկած է կոմպլեմենտի ֆիքսման թեստի հիմքում։
Ինֆեկցիաներով պայմանավորված փոփոխությունները
Վերջերս կատարված հետազոտությամբ ենթադրվում է, որ կոմպլեմենտի համակարգը ՄԻԱՎ/ՁԻԱՀ-ի ժամանակ ենթարկվում է այնպիսի մանիպուլյացիաների, որ վնասում է սեփական օրգանիզմը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իմունաբանություն Կատեգորիա:Իմունիտետ
Դանելիա Տուլեշովա
Դանելիա Ալեքսանդրի Տուլեշովա, ղազախ երգչուհի, Ուկրաինայի «Մանկական ձայնը» հեռուստաշոուի 4-րդ եթերաշրջանի ֆինալիստ և հաղթող, «Մանկական Նոր ալիք 2015» երգի մրցույթի «Հանդիսատեսի համակրանք», «Մանկական Եվրատեսիլ 2018» երգի մրցույթի Ղազախստանի ներկայացուցիչ , որտեղ զբաղեցրել է 6-րդ հորիզոնականը, և «BraVo» երաժշտական մրցանակի դափնեկիր  ։
Առավել հայտնի է «Stone Cold» երգի կատարմամբ, որի ձայնագրությունը «YouTube»-ում հավաքել է ավելի քան 43 միլիոն դիտում ։
Կենսագրություն
Դանելիա Տուլեշովան ծնվել է Նուր-Սուլթանում, բայց մի քանի տարի անց ընտանիքի հետ տեղափոխվել է Ալմաթի ։
Մանուկ հասակից երգում է։ Նրա երաժշտական տաղանդն առաջինը նկատել է հայրը, որն ավարտել է երաժշտական դպրոցի դաշնամուրի բաժինը։ Մայրը նույնպես ունի վոկալային տվյալներ, հայրն ու մայրն ունեն լավ լսողություն։
3 տարեկանից Դանելիան հաջող կերպով զբաղվել է մարմնամարզությամբ, նա հեշտությամբ է կատարել ձգումներ, բայց ընկել է բլուրից և ստացել լուրջ տրավմաներ, ինչից հետո մի քանի տարի բուժվել է ։
Այնուհետև Դանելիան հաճախել է Լինա Արիֆուլինայի անվան մասնագիտացված դպրոցը, որտեղ նա յուրաքանյուր կիրակի զբաղվել է վոկալի, պարի և դերասանական վարպետության խմբային պարապմունքներով, վոկալով անհատական չի զբաղվել ։
Զուգահեռ Դանելիան հաճախել է պարի ստուդիա․ 2016 թվականից ակտիվորեն զբաղվել է փողոցային պարերով և ներկայացել «Kinder Boogie» պարային խմբի հիփ հոփի մանկական կազմում՝ Ղազախստանում և Կենտրոնական Ասիայում հաղթելով շատ փառատոններ՝ Ալեքսանդրա Ֆիլիպովայի ղեկավարությամբ   ։
Մոր խոսքերով՝ հատկապես պարերի ժամանակ ուշադրություն են դարձրել նրան՝ ինչպես է Դանելիան նրբամտորեն զգում երաժշտությունը ։
Արվեստի դպրոցի հաշվետու համերգում Դանելիան կատարել է IOWA-ի «Улыбайся» երգը, ինչից հետո Լինա Արուֆլինան աղջկան ուղարկել է «Այալագան Աստանա» հանրապետական մրցույթի քասթինգին, որտեղ Դանելիան հաղթել է գրան-պրի և «Հանդիսատեսի համակրանք» մրցանակ ։ Մրցույթի մրցատյանի ներկայացուցիչ Միտյա Ֆոմինը «Smile» երգի քավեր տարբերակից հետո 8-ամյա երգչուհուն անվանել է «Մերիլին Մոնրոյի վերամարմնավորում՝ առանձնահատուկ մատնանշելով նրա արտիստիզմը ։
Հենց 2015 թվականին Դանելիան «Մանկական Նոր ալիք 2015» երգի մրցույթում ստացել է «Հանդիսատեսի համակրանք» մրցանակը ։
«Այալագան Աստանա» մրցույթից հետո 2016 թվականի կեսերին ծնողները Դանելիային ուղարկել են վոկալի ուսուցիչ Նատալյա Ալեքսանդրի Չուրակովայի մոտ, որը լրջորեն զբաղվել է պատանի երգչուհու վոկալային տեխնիկայով ։ Ուշագրավ է, որ Չուրակովան Դանելիային հեռուսատեսությամբ առաջին անգամ տեսել է 2015 թվականին, իսկ 1,5 տարի անց աղջկան ուղարկել են Չուրակովայի մոտ՝ սովորելու։ Ընդ որում, Դանելիան արդեն կարողանում էր երգել, ուներ բնածին վոկալային տվյալներ և ձայնի լավ տեմբր։ Վոկալի ուսուցչին մնացել էր միայն բարելավել ձայնը և ընդլայնել երգեցողական ձայնածավալը ։
Ինչպես ասել է Նատալյա Չուրակովան. «Աշխատել այնպիսի երեխայի հետ, ինչպիսին Դանելիան է, հաճույք է, երբ դու տանդեմում աշխատում ես և չես պահանջում նրան որևէ բան անել, որովհետև այդպես էին ցանկանում ծնողները» ։
Վոկալի առաջին դասերից հետո Դանելիան «Kinder Boogie» պարային խմբի կազմում ներկայացել է «Космос» երգով ։
Դանելիայի հայրն օգնել է դստերը խուսափել անգլերենում շեշտադրությունից (ակցենտ), հատկապես «Stone Cold» երգի նախապատրաստական աշխատանքների ժամանակ։ Կիևում Դանելիան սովորում էր օրական 5 ժամ։ «Որպեսզի չայրվի», մնացած ժամանակն անցկացնում էր քաղաքում՝ զբոսնելով քաղաքով մեկ։ Դանելիան նաև հաճախել է ուկրաիներենի դասուսույցի մոտ, որպեսզի ավելի լավ երգի։ Դանելիայի մայրը, որը նախկինում դիմահարդար էր, օգնում էր երեխային նորաոճ ներկայանալ ելույթներին, ինչպես նաև դստեր գործունեության ղեկավարն է և պրոդյուսերը ։
«Մյուսները» տեսահոլովակում Դանելիան նկարահանվել է կրտսեր եղբոր և քրոջ, ինչպես նաև իր անձնակազմի՝ «Kinder Boogie»-ի հետ ։
«Մանկական Եվրատեսիլ 2018 երգի մրցույթ»-ում 12-ամյա երգչուհի Դանելիա Տուլեշովան զբաղեցրել է 6-րդ հորիզոնականը՝ ներկայացնելով ղազախերեն «Өзіңе сен» («Հավատա ինքդ քեզ») երգը։ Ղազախստանն առաջին անգամ էր ներկայանում հեղինակավոր վոկալային մրցույթում ։
Սիրելի երաժիշտներն են Դմիտրի Մոնատիկը, Ջենիֆեր Լոպեսը, Բիյոնսեն, Մայլի Սայրուսը, Թեյլոր Սվիֆթը, Արիանա Գրանդեն, Շոն Մենդեսը, Նիքի Մինաժը, Քարդի Բին ։
2019 թվականին Դանելիան համատեղում է վոկալի ուսուցումը ֆիզիկամաթեմատիկական և ամերիկյան դպրոցներում ուսման հետ ։
Զուգերգեր հայտնի երգիչների հետ
Դանելիա Տուլեշովան «Մանկական Նոր ալիք»-ում ելույթ է ունեցել երգչուհի Ժասմինի հետ։ Նրանք միասին կատարել են «Берегите родных» սրտառուչ երգը։ Բացի այդ, Դանելիան երգել է երգչուհի Նյուշայի հետ։ 2016 թվականին «Ծննդյան օրերի երգ» համերգում ելույթ է ունեցել ռուս երգչուհի Վալերիայի հետ՝ կատարելով «Маленький самолет» երգը ։ 2018 թվականին զուգերգ է կատարել Զազի հետ ։
Ընտանիք
Դանելիա անունը առաջացել է ղազախական «հատիկ» (дән) բառից։ Նրանք ուզում էին երեխային տալ Դանել անունը, բայց նրանք սխալ են թույլ տվել, երբ գրանցել են ծննդյան վկայականը, ուստի ինքնըստինքյան ստացվել է եզակի բեմական անուն ։
Տեսահոլովակներ
Հանրահռչակ և հաջողված (ըստ YouTube-ի դիտումների) քավեր տարբերակներն են՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մանկական Եվրատեսիլի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ղազախ երգչուհիներ
Վոզնեսենկա (գյուղ, Մարյինի շրջան)
Վոզնեսենկա (Вознесенка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Վոզնեսենկա գյուղում բնակվում էր 52 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Տիվիե
Տիվիե (Tiviers), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 142 մարդ, բնակչության խտությունը` 10.50 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 13.53 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 430 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 85 կմ հարավ, Օրիյակ քաղաքից` 60 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 103 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 70-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 33։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 68,0 %։ 70 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 68 անձ (34 տղամարդ և 34 կին)։ Գործազուրկ են եղել 2 անձ (1 տղամարդ և 1 կին)։ 33 անաշխատունակներից 7-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 15-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
ՀՀ ճառագայթային ռեժիմ
ՀՀ ճառագայթային ռեժիմ, ճառագայթային ռեժիմը Հայաստանում։
Տարածքին բնորոշ է արևային կլիման։ Երևանում Արեգակի բարձրությունը հորիզոնի նկատմամբ կեսօրին 28° (դեկտ.)-71° (հունիս) է, ցերեկվա տևողությունը՝ համապատասխանաբար՝ 5ժ 3ր-9ժ 17 ր։ Արեգակի տարեկան ճառագայթման հաշվեկշիռը դրական է և տատանվում է 40-70 կկալ/սմ2 սահմաններում, սակայն լեռն, ռելիեֆի պատճառով, սկսած մոտ 3200մ բարձրությունից, այն դառնում է բացասական։ Ճառագայթային էներգիան մեծ է (առավելագույնը՝ 1,70 կալ/սմր, Արագած բլկ)։
ՀՀ տարածքում արևափայլքի տարեկան միջին տևողությունը 1930 (Իջևան)- 2780ժ (Մարտունի) է։ Առավել տևական է Արարատյան դաշտում և Սևանի ավազանում։ Տարվա ընթացքում արևափայլքի նվազագույն տևողությունը դիտվում է դեկտեմբերին՝ օրական 2 (Արտաշատ)-5,5 ժ (Մարտունի), իսկ առավելագույնը՝ հուլիսին՝ օրական 6,4 (Վանաձոր)-11,9 ժ (Արենի)։ Առանց արևափայլքի օրերի տարեկան միջին թիվը 19 (Սևանի թերակղզի)-64 (Իջևան) է։
Կատեգորիա:Հայաստանի կլիմա
Հրապարակն ու աշտարակը
'''Հրապարակն ու աշտարակը. ցանցերն ու իշխանությունը մասոններից մինչև Ֆեյսբուք''', բրիտանացի պատմաբան Նիլ Ֆերգյուսոնի գիրքը, որն առաջին անգամ հրատարակվել է 2018 թվականին Penguin Books-ի կողմից։ Գրքում հեղինակը բացատրում է, թե ինչպես են նրանք, որոնք կանգնած են իշխանության աշտարակների գլխում, գերագնահատված։ Բացի այդ, նա նշում է նաև, որ «թերագնահատվել է ներքում՝ քաղաքային հրապարակներում, սոցիալական ցանցերի ազդեցությունը»։ Ինչպես նշում է գրքի հեղինակը, «իր նպատակն է ընդգծել և ուղղել պատմական անփութությունը»։
The Daily Telegraph-ում պատմաբան Պետեր Ֆրանկոբանը գիրքը բնորոշում է որպես «սադրիչ»։ Prospect-ում էլ լրագրող Դևիդ Գուդհարթը գիրքն անվանել է «չափազանց խթանող, կլանիչ, լուսավորիչ ... այն ուղարկում է գաղափարներ, որոնք փայլում են ամենուր»   ։
2021 թվականին Նիլ Ֆերգյուսոնի այս աշխատությունը հայերեն է թարգմանվել և հրատարակվել Newmag հրատարակչության կողմից ։
Բովանդակություն
«Հրապարակն ու աշտարակը» գրքում Նիլ Ֆերգյուսոնը նշում է, որ ցանցերը միշտ եղել են մարդկության հետ։ Հեղինակը պնդում է, որ հենց ցանցերի միջոցով տարածվող հեղափոխական գաղափարներն են վարակի պես սողոսկում ամենուր։ Նրա կարծիքով՝ դավադրության տեսաբաններն, անշուշտ, սիրում են այդպիսի ցանցերին նվիրված գեղեցիկ հորինվածքներ, սակայն սա չի նշանակում, թե այդ ցանցերն իրական չեն։ Գրքում ցանցերի վերելքի, տապալման ու նոր վերելքի համաշխարհային պատմությունն ներկայացվում է Հին Հռոմի աստվածներից մինչեւ Վերածննդի իշխանատոհմեր, ԱՄՆ հիմադիր հայրերից մինչև Ֆեյսբուք ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Newmag հրատարակչության գրքեր Կատեգորիա:Նիլ Ֆերգյուսոնի գրքեր
Արջուն Ապադուրայ
Արջուն Ապադուրայ (Arjun Appadurai, ), հնդիկ-ամերիկացի մարդաբան, որը ճանաչված է որպես գլոբալիզացիայի (համաշխարհայնացման) հետազոտությունների խոշոր տեսաբան։ Իր մարդաբանական աշխատանքներում քննարկում Է ազգային պետությունների և գլոբալիզացիայի (համաշխարհայնացման) արդիականության կարևորությունը, Չիկագոյի համալսարանում մարդաբանության և Հարավային Ասիայի լեզուների, քաղաքակրթությունների նախկին պրոֆեսոր է, Չիկագոյի համալսարանի Հումանիտար գիտությունների բաժնի դեկան, Յեյլի համալսարանի քաղաքային կենտրոնի և գլոբալիզացիայի բաժնի տնօրեն, ինչպես նաև Նյու Յորքի համալսարանի Սթայնհարդտի մշակույթի դպրոցի կրթության և մարդկային զարգացման բաժնի պրոֆեսոր։
Եղել է Չիկագոյի համալսարանի պրոֆեսոր, որտեղ մարդաբանության ոլորտում ստացել է մագիստրոսի (1973) և դոկտորի (1976) որակավորման աստիճան։ Այնտեղ աշխատելուց հետո Ապադուրայը կարճ ժամանակ անցկացրեց Յեյլում ։
Փենսիլվանիայի համալսարան
Ապադուրայը երկար տարիներ դասավանդել է Փենսիլվանիայի համալսարանում, մարդաբանության և Հարավային Ասիայի ուսումնասիրությունների բաժիններում։ Փենսիլվանիայում աշխատելու տարիներին՝ 1984 թվականին, հյուրընկալել է կոնֆերանս՝ «Penn Ethnohistory» ծրագրի շրջանակում, այս համաժողովը հանգեցրեց ''«Իրերի սոցիալական կյանքը. ապրանքները մշակութային տեսանկյունից» (The Social Life of Things: Commodities in Cultural Perspective)'' (1986) հատորի հրատարակմանը։ Հետագայում ընդունվել է «New School» համալսարան։ Ներկայումս հանդիսանում է «Steinhardt School»-ի Նյու Յորքի համալսարանի մեդիա մշակույթի և հաղորդակցության բաժնի պրոֆեսորադասախոսական կազմի անդամ ։
Աշխատանքներ
Նրա ամենակարևոր աշխատություններից են՝ «Երկրպագություն և հակամարտություն գաղութային իշխանության ներքո» (Worship and Conflict under Colonial Rule) (1981 թվական), «Անհատականություն և տարբերություն համաշխարհային մշակութային տնտեսության մեջ» (1990 թվական),,որոնք ավելի ընդլայնված ներկայացված են «Արդիականությունը մեծ մասշտաբով» (Modernity at Large) (1996) և «Վախ փոքր թվերից» (Fear of Small Numbers) (2006): «Իրերի սոցիալական կյանքը» (1986) աշխատության մեջ Ապադուրայը պնդում էր, որ ապրանքները ոչ միայն տնտեսական արժեք ունեն, նրանք ունեն նաև քաղաքական արժեք և սոցիալական կյանք : 1997 թվականին Ապադուրայը ընտրվել է Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի անդամ
Նրա դոկտորական աշխատանքի հիմքում ընկած էր Մադրասի Տրիպլիկան քաղաքի Պարթասարատի տաճարում անցկացված մեքենաների փառատոնը։ Արջուն Ապադուրայը հանդիսանում է «Ֆորում դ' Ավինյոն» -ի խորհրդատվական խորհրդի
(Board of the Forum d'Avignon) անդամ, մշակույթի, տնտեսության և լրատվամիջոցների միջազգային հանդիպումների անդամ։ Janus Unbound: Journal of Critical Studies ամսագրի խորհրդատու անդամ է ։
Նոր դպրոց
2004 թվականին կարճ ժամանակով Յեյլի համալսարանում ադմինիստրատոր աշխատելուց հետո, Ապադուրայը դարձավ «New School» համալսարանի- պրովեստ ։ Ապադուրայի՝ Պրովոստի գրասենյակից հեռանալու մասին հայտարարվել է 2006 թվականի հունվարի 30-ին «New School»-ի նախագահ Բոբ Քերրիի կողմից։ «New School»-ում ստացել է Ջոն Դյուիի վաստակավոր պրոֆեսորի կոչում հասարակական գիտությունների ոլորտում ։ Ապադուրայը դարձավ նախագահ Քերրիի առավել հայտնի քննադատներից մեկը, երբ փորձեց իրեն պրովեստ նշանակել 2008 թվականին ։
Նյու Յորքի համալսարան
2008 թվականին հայտարարվեց, որ Ապադուրայը նշանակվել է Գոդարդի մեդիայի, մշակույթի և հաղորդակցության պրոֆեսոր «NYU Steinhardt»-ի մշակույթի, կրթության և մարդկային զարգացման դպրոցում ։ Ապադուրայը թոշակի է անցել՝ 2021 թվականին ստանալով դեպարտամենտի պատվավոր կոչում։
«Bard Graduate» կենտրոն
2021 թվականին Ապադուրայը նշանակվել է Մաքս Վեբերի գլոբալ պրոֆեսոր «Bard Graduate Center»- ում, չնայած գտնվում է Բեռլինում և դասավանդում է հեռակա կարգով ։
Աշխատանքային ներգրավվածություն
Ապադուրայը «Հանրային մշակույթ» ակադեմիական ամսագրի համահիմնադիրն է. հիմնադիր ոչ առևտրային «Partners for Urban Knowledge, Action and Research (PUKAR)» Մումբայում, Համաշխարհայնացման միջդիսցիպլինար ցանցի (ING) համահիմնադիր և համատնօրեն, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիայի անդամ։ Ծառայել է որպես խորհրդատու կամ աջակից հանրային և մասնավոր կազմակերպությունների լայն շրջանակում, ներառյալ Ֆորդի, Ռոքֆելլերի և ՄաքԱրթուրի հիմնադրամները, ՅՈՒՆԵՍԿՕ, Համաշխարհային բանկ և Ազգային գիտական հիմնադրամը ։
Ապադուրայը նախագահել է Չիկագոյի համաշխարհայնացման ծրագիրը բազմաթիվ պետական և մասնավոր կազմակերպություններում (ինչպիսիք են Ֆորդի հիմնադրամը, Ռոքֆելլերի հիմնադրամը, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն, Համաշխարհային բանկը և այլն) խորհրդատու և երկարաժամկետ մտահոգված գլոբալացման, արդիականության և էթնիկ հակամարտությունների հարցերով։
Ապադուրայը ստացել է բազմաթիվ կրթաթոշակներ և դրամաշնորհներ, բազմաթիվ ակադեմիական պարգևներ, ներառյալ Վարքագծային գիտությունների առաջադեմ ուսումնասիրության կենտրոնը (Կալիֆորնիա) և Պրինսթոնի առաջադեմ ուսումնասիրությունների ինստիտուտը, ինչպես նաև Բաց հասարակության ինստիտուտի (Նյու Յորք) անհատական հետազոտական կրթաթոշակ)։ Ընտրվել է Արվեստներ և գիտություններ 1997 թվականին, Ամերիկյան Գիտությունների ակադեմիա։ 2013 թվականին Նիդեռլանդների Էրազմուս համալսարանի պատվավոր դոկտորի կոչում է շնորհվել։ Պաշտոններ է զբաղեցնում որպես «Mercator Fellow», Ազատ համալսարանի, Հումբոլտի համալսարանի (Բեռլին), Ռոտերդամի Էրազմուս համալսարանի ԶԼՄ-ների և հաղորդակցության ամբիոնի պատվավոր պրոֆեսոր և Գյոթինգենի Մաքս-Պլանկի կրոնական և էթնիկ բազմազանության ինստիտուտի ավագ հետազոտական գործընկեր։
Ծառայել է որպես խորհրդատու կամ խորհրդատու, լայնածավալ պետական և մասնավոր կազմակերպություններում, ներառյալ բազմաթիվ խոշոր հիմնադրամներ (Ford, MacArthur և Rockefeller), ՅՈՒՆԵՍԿՕ, ՄԱԶԾ, Համաշխարհային Բանկ, ԱՄՆ-ի հումանիտար գիտությունների ազգային հիմնադրամը, Ազգային գիտական հիմնադրամ, և Infosys հիմնադրամը։ 2010 և 2017 թվականներին եղել է Infosys Prize-ի հասարակական գիտությունների ժյուրիում։ Ներկայումս ծառայում է որպես Ասիական արվեստի ծրագրի խորհրդատվական կոմիտեի անդամ Սոլոմոն Գուգենհայմի թանգարանում և D'Avignon Փարիզի գիտական խորհրդատվական խորհրդի ֆորումում։
Տեսություն
Ապադուրայը իր ամենահայտնի «Անջատում և տարբերություն համաշխարհային մշակութային տնտեսության մեջ» (Disjuncture and Difference in the Global Cultural Economy) աշխատությունում ներկայացնում է իր մետատեսությունը դիսյունկտուրայի մասին։ Նրա համար «համաշխարհային մշակութային նոր տնտեսությունը պետք է դիտարկվի որպես բարդ, համընկնող, տարանջատող կարգ» ։ Այս կարգը կազմված է տարբեր փոխկապակցված, սակայն տարանջատված համաշխարհային մշակութային հոսքերից, մասնավորապես հետևյալ հինգից.
Սոցիալական երևակայություն
Ապադուրայը ձևակերպեց մշակութային գործունեության տեսակետը, որը հայտնի է որպես սոցիալական երևակայություն, որը բաղկացած է համաշխարհային մշակութային հոսքերի հինգ չափումներից։
Ապադուրայը նկարագրում է երևակայականի իր արտահայտումը հետևյալ կերպ."Պատկերը, պատկերացրածը, երևակայականը. սրանք բոլորը տերմիններ են, որոնք ուղղորդում են մեզ դեպի ինչ-որ կարևոր և նոր բան համաշխարհային մշակութային գործընթացներում. երևակայությունը որպես սոցիալական փորձառություն։ Այլևս ոչ այլևս ֆանտազիա (ափիոն զանգվածների համար, որոնց իրական գործն այլ տեղ է), այլ պարզ փախուստ (հիմնականում ավելի կոնկրետ նպատակներով և կառույցներով սահմանված աշխարհից), այլ էլիտար ժամանց (հետևաբար սովորական մարդկանց կյանքին առնչվող չէ) և ոչ այլևս խորհրդածություն (անկապ ցանկությունների և սուբյեկտիվության նոր ձևերի համար), երևակայությունը դարձել է սոցիալական պրակտիկայի կազմակերպված դաշտ, աշխատանքի ձև (ինչպես աշխատանքի, այնպես էլ մշակութային կազմակերպված պրակտիկայի իմաստով) և բանակցությունների ձև, գործակալության (անհատների) կայքերի և գլոբալորեն սահմանված հնարավորության ոլորտների միջև։ Երևակայության այս սանձազերծումը կապում է պաստիշի խաղը (որոշ միջավայրերում) պետությունների և նրանց մրցակիցների սարսափի ու հարկադրանքի հետ։ Երևակայությունն այժմ կենտրոնական է գործակալության բոլոր ձևերի համար, ինքնին սոցիալական փաստ է և նոր գլոբալ կարգի հիմնական բաղադրիչն է ։"Ապադուրայը Բենեդիկտ Անդերսոնին վերագրում է երևակայական համայնքների մասին պատկերացումների զարգացումը։ Որոշ առանցքային դեմքեր, ովքեր աշխատել են երևակայության վրա, Կոռնելիուս Կաստորիադիսն են, Չարլզ Թեյլորը, Ժակ Լականը (ով հատկապես աշխատել է խորհրդանշականի վրա՝ ի տարբերություն երևակայականի և իրականի), և Դիլիպ Գաոնկարը ։ Այնուամենայնիվ, Մումբայ քաղաքում քաղաքային սոցիալական շարժումների Ապադուրայի ազգագրությունը վիճելի է մի քանի գիտնականների հետ, ինչպիսիք են կանադացի մարդաբան Ջուդիթ Ուայթհեդը, որոնք պնդում են, որ SPARC-ը (կազմակերպություն, որը Ապադուրայը պաշտպանում է որպես բնակարանաշինության առաջադեմ սոցիալական ակտիվության օրինակ) մեղսակից է։ Համաշխարհային բանկի օրակարգը Մումբայի վերազարգացման համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկայի արվեստների և գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Չիկագոյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Մումբայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:1949 ծնունդներ
(577) Ռեա
(577) Ռեա (Rhea), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1905 թվականի հոկտեմբերի 20-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,109814 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,629 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5906 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2003,09 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,179723 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,3° անկյուն։
Ռեա աստերոիդը պատկանում է Հիգեայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի հիմնական գոտու բոլոր աստերոիդների մոտ 1%-ը։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 3,06 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 3,22 ա. մ.-ի վրա, ուղեծրերի թեքումը ընկած է 4,2 - 5,8° միջակայքում, իսկ էքսցենտրիսիտետի սահամններն են՝ 0,109 - 0,163։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հիգեայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1905 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Խաղաղօվկիանոսյան որոր
Խաղաղօվկիանոսյան որոր (Larus schistisagus) որորների ընտանիքի մեծ և սպիտակագլուխ թռչուն ։
Տարածվածություն
Խաղաղօվկիանոսյան որորները բնադրում են Ալյասկայում, Հյուսիսային Ամերիկայի արևմտյան ափին և Արևելյան Ասիայում (ներառյալ Ռուսաստանի տարածքը) ։ Միակ թռիչքը, որը կատարվել է դեպի Եվրոպա, գրանցվել է Ֆինլանդիայի տարածքում 2012 թվականին ։
Ընդհանուր տեղեկություններ
Խաղաղօվկիանոսյան որորը ամենամեծ որորներից մեկն է ։ Այս թռչունն ունի 55-68,5 սմ երկարություն, թևերի բացվածքը 132-160 սմ է, իսկ քաշը 1,05-1,7 կգ ։
Ստուգաբանություն
Այս թռչունի լատիներեն Larus անունը նշանակում է ճայ կամ խոշոր ծովային թռչուն ։
Բնության պահպանության միջազգային միությունը այս տեսակը ներառել է Հատուկ պահպանության մեջ՝ որպես քիչ մտահոգող տեսակ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Որորներ Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի թռչուններ Կատեգորիա:Ասիայի թռչուններ
Դիլհան Էրյուրտ
Դիլհան Էրյուրտ (Dilhan Eryurt, ), թուրք աստղաֆիզիկոս։ 1961-1973 թվականներին Դիլհան Էրյուրտը Մերձավորարևելյան տեխնիկական համալսարանում առաջին թուրք գիտնականն էր, որ պաշտոն էր զբաղեցնում ՆԱՍԱ-ում։ Մերձավորարևելյան տեխնիկական համալսարանում ստեղծել է աստղաֆիզիկայի բաժինը և 1988-1993 թվականներին եղել համալսարանի Բնական գիտությունների ու գրականության ֆակուլտետի դեկանը։
Կենսագրություն
Դիլհան Էրյուրտը ծնվել է 1926 թվականի նոյեմբերի 29-ին Իզմիրում ։ Նրա հայրը` Աբիդին Էգեն, 1944 թվականին եղել է Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի պատգամավոր Դենիզլիի մարզից։ Հոր Իզմիր վերադառնալուց հետո ընտանիքը տեղափոխվել է Ստամբուլ, իսկ որոշ ժամանակ անց` Անկարա, որտեղ էլ Դիլհանը ուսում է ստացել։ Դպրոցում հատուկ հետաքրքրություն է ցուցաբերել մաթեմատիկայի նկատմամբ։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Ստամբուլի համալսարանի մաթեմատիկայի և աստղագիտության ֆակուլտետ։ Որպես ուսանողուհի` Դիլհանն ավելի շատ  հետաքրքրվել է աստղագիտությամբ։
Ստամբուլի համալսարանն ավարտելուց հետո 1946 թվականին Դիլհան Էրյուրտը երկու տարի աշխատել է Թևֆիկ Օկտայ Կաբակչիօղլուի օգնական, ով Անկարայի համալսարանում բացել էր աստղագիտության բաժին։ Այնուհետև Դիլհանը շարունակել է ուսումը Միչիգանի համալսարանում։ 1953 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսություն Անկարայի համալսարանի աստղաֆիզիկայի ամբիոնում։
1959 թվականին Ատոմային էներգիայի միջազգային գործակալության կրթաթոշակով երկու տարի մեկնել է Կանադա։ Այնուհետև մեկնել է ԱՄՆ, որտեղ աշխատել է Ինդիանայի համալսարանում և Գոթե Լինկի աստղադիտարանում, զբաղվել է աստղերի նույնականացմամբ. աշխատել է Մարշալ Վրուբելի հետ։ Այդ փորձից հետո աշխատել է ՆԱՍԱ-ի Հոդդարդի տիեզերական թռիչքների կենտրոնում։ Աշխատել է նաև Ալաստեր Գ. Ու. Կեմերոնի հետ արեգակնային պատմության հետազոտությունների բնագավառում։ Այդ ընթացքում Դիլհան Էրյուրտը կենտրոնում աշխատող միակ կին աստղագետն է եղել։
Հոդդարդի կենտրոնում Դիլհան Էրյուրտի աշխատելու ընթացքում բացահայտվեցին արեգակի մասին նախկինում անհայտ առանձին փաստեր։ Դիլհան Էրյուրտը բացահայտեց, որ արեգակի պայծառությունը չի ավելացել նրա ձևավորումից հետո, որ անցյալում այն ավելի պայծառ և տաք է եղել։ Այդ հետազոտություններն այդ ժամանակ կարևոր էին, քանի որ դրանք ազդեցին նոր տիեզերական թռիչքների ընթացքի վրա։ 1969 թվականին Դիլհան Էրյուրտն արժանացել է Apollo Achievement մրցանակի` լուսնի վրա մարդու առաջին վայրէջքի նպատակով կատարված հաջող աշխատանքի համար։ Հոդդարդի կենտրոնում երկու տարվա ուսումն ավարտելուց հետո Էրյուրտը շարունակեց աշխատել ինստիտուտում որպես գիտաշխատող։ Ինստիտուտը նրան ուղարկեց Կալիֆորնիայի համալսարան, աստղերի ձևավորման և զարգացման հարցերը ուսումնասիրելու։ 1968 թվականին նա մեկնեց Թուրքիա և կազմակերպեց առաջին Ազգային աստղագիտական կոնգրեսը Թուրքիայի գիտատեխնիկական հետազոտությունների Խորհրդի աջակցությամբ։
1969-1973 թվականներին Էրյուրտը շարունակել է գիտահետազոտական աշխատանքները ՆԱՍԱ-ում։ 1973 թվականին նա վերադարձել է Մերձավորարևելյան տեխնիկական համալսարանի ֆիզիկայի ֆակուլտետ։ 1977 թվականին արժանացել է Տյուբիտակ գիտական մրցանակի ։ 1988 թվականին վեց ամիս աշխատել է ֆիզիկայի ֆակուլտետի դեկան, այնուհետև հինգ տարի եղել է բնական գիտությունների և գրականության ֆակուլտետի դեկանը։ 1993 թվականին Էրյուրտը անցել է թոշակի։
Մահացել է Անկարայում, 2012 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, սրտի կաթվածից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրք աստղաֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Կին աստղաֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Թուրք կին ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Իզմիրում ծնված անձինք Կատեգորիա:Ստամբուլի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Միչիգանի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կաթվածից մահացածներ
Լևոն Իչկանյան
Կարիերա
Լևոնի հայրը հայ ջազային դաշնակահար Էդուարդ Իչկանյանն է։ Ծնվել է 1964 թվականի մայիսի 16-ին։ Երբ 12 տարեկան է եղել, ընտանիքի հետ Լիբանանից տեղափոխվել է Օնտարիո նահանգի Տորոնտո քաղաքը ։ Պատանեկության տարիներին դասական կիթառից Իչկանյանը անցել էր էլեկտրակիթառ ։ 13 տարեկանում նա արդեն պրոֆեսիոնալ ելույթներ էր ունենում լիբանանահայ փոփ երգիչ Ադիս Հարմանդյանի հետ ։ Չորս տարի անց Օնտարիոյի արվեստի խորհուրդը Իչկանյանին տրամադրել է Տորոնտոյի համալսարանում ջազ սովորելու կրթաթոշակ, ինչը նրան հետագայում շատ է օգնել ։ 1990-ական թվականներին նա կիթառի դասեր է ստացել ջազային կիթառահարներ Ջիմ Հոլի, Սթիվ Քանի և Փաթ Մարտինոյի կողմից ։
Դինո Սանի
Դինո Սանի  (Dino Sani, ),  բրազիլացի  հայտնի ֆուտբոլիստ և մարզիչ, խաղացել է Բրազիլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում և 1958 թվականին դարձել է  աշխարհի չեմպիոն։
Կենսագրություն
Դինո Սանին իր կարիերան սկսել է «Պալմեյրաս» ակումբում, իսկ հետո վարձակալությամբ հանդես է եկել «XV նոյեմբեր» ակումբում, այնուհետև՝  «Կոմերսիալ» ակումբում։ 1954 թվականին  տեղափոխվել է «Սան Պաուլու», որի կազմում  1957 թվականին դարձել է նահանգի չեմպիոն ։
1958 թվականին Սանին Բրազիլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում նվաճել է   աշխարհի գավաթը։ Հավաքականի կազմում խմբային փուլում խաղացել է երկու խաղ։ 1959 թվականին Սանին մեկ միլիոն դոլարով տեղափոխվել է արգենտինական «Բոկա Խունիորս», իսկ հետո՝  իտալական  «Միլան», որի կազմում 1963 թվականին դարձել է Իտալիայի չեմպիոն և գավաթակիր։ Սանին իր կարիերան ավարտել է «Կորինտիանս» ֆուտբոլային ակումբում ։
Ֆուտբոլիստի կարիերան ավարտելուց հետո Սանին անցել է մարզչական աշխատանքի և մարզել այնպիսի ֆուտբոլիստների, ինչպիսիք են Պաուլո Կարպեժանին, Ֆերեյրան, Լեոնարդո Ժոզե «Ֆլամենգոյում», Ռուբեն Պասը։  1970 թվականին նրան առաջարկել են  Բրազիլիայի ֆուտբոլի ազգային հավաքական գլխավոր մարզչի պաշտոնը, սակայն նա հրաժարվել է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլային մարզիչներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պալմեյրասի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բոկա Խունիորսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կորինտիանսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բրազիլացի ֆուտբոլային մարզիչներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի աշխարհի չեմպիոններ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ
Էոցեն
Էոցեն, (հուն. ἠώς – արշալույս և καινός – նոր), պալեոգենի ժամանակաշրջանի միջին բաժինը։ Առաջին անգամ անջատել է Չ. Լայելը՝ 1833-ին։ Անվանումը կապված է կենդանական աշխարհի նոր խմբի՝ կաթնասունների երևան գալու հետ։ Բաժանվում է 3 մասի՝ ստորին, միջին և վերին, ստորաբաժանումը հարկերի կրում է տեղական բնույթ։ Էոցենը ժամանակակից շերտագրական ինքնուրույնություն է ստացել, երբ նրանից անջատվել են օլիգոցենի (1855, Բեյրիխ) և պալեոցենի (1874, Լիմպեր) բաժինները։ Էոցենի հասակի ապարները հայտնի են Ռուսաստանի հարավային մասում, Արևմտյան Սիբիրում, Սախալինում, Կամչատկայում, Անադիր գետի ավազանում և այլուր։
Հայաստանում տարածված է Լոռի–Փամբակում, Սևանա լճի ավազանում, Մերձերևանյան շրջանում, Վայոց ձորում, Զանգեզուրում և այլուր։ Էոցենի նստվածքների հետ կապված են նավթի և գազի (Ֆերգանա, Հյուսիսային Կովկաս, Կարպատներ), գորշածխի (Ուկրաինա, Անադիր), հրակայուն կավերի և շինանյութերի (Ղրիմ, Հայաստան) մի շարք հանքավայրեր։
Կատեգորիա:Երկրաբանություն Կատեգորիա:Երկրաբանական ժամանակաշրջաններ
Աստերոիդների ցանկ (89401-89500)
Աստերոիդների ցանկ (89301-89400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (89501-89600)
Արթուր Սարգսյան (նկարիչ)
Արթուր Վանիկի Սարգսյան, ժամանակակից հայ գեղանկարիչ։
Կենսագրություն
Արթուր Սարգսյանը ծնվել է 1960 թվականին Գյումրիում։ Ապրում և ստեղծագործում է Երևանում։ 1977 թվականին ավարտել է Գյումրու նկարչական դպրոցը, 1989 թվականին՝ Երևանի պետական մանկավարժական համալսարանի կերպարվեստի բաժինը ։
Աշխատանքները ներկայացված են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Երևանի Ժամանակակից արվեստի թանգարանում, ԽՍՀՄ մշակութային ֆոնդում, ՀՀ մշակույթի նախարարության ֆոնդում, Սիվիլիթաս հիմնադրամի հավաքածուում, Հայաստանի, ԱՄՆ-ի, Գերմանիայի, Ֆրանսիայի, Նիդերլանդների, Ռուսաստանի, Շվեյցարիայի, Իտալիայի մասնավոր հավաքածուներում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ Կատեգորիա:1960 ծնունդներ Կատեգորիա:Մայիսի 11 ծնունդներ Կատեգորիա:Գյումրի քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ
Վոլչենկա
2001 թվականի տվյալներով Վոլչենկա գյուղում բնակվում էր 243 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(578) Հապպելիա
(578) Հապպելիա (Happelia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1905 թվականի նոյեմբերի 1-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,749366 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,216 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2827 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Հապպելիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,2106 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1665,13 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,2162 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,15° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1905 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նասեբար
Նասեբար կամ Նասսեբար (Несебър), հայտնի է նաև, որպես Նեսեբուր և Մեսեմբրիա (Μεσημβρία), հին քաղաք Բուլղարիայի արևմուտքում՝ Բուլղարիայի սևծովյան ափին։
Համարվում է Սևծովյան Բուլղարիայի գլխավոր հանգստավայրերից մեկը ։ Համարվում է Բուրգասի մարզի համանուն շրջանի վարչական կենտրոնն ու խոշորագույն քաղաքը։ Նասեբարն անվանում են Սև ծովի մարգարիտ։ Նասաբարը բավականին հարուստ քաղաք է և կոչվում է քաղաք-թանգարան։ Նասեբարը համարվում է Սև ծովի ափին գտնվող գլխավոր զբոսաշրջային ուղղություններից ու նավահանգիստներից մեկը։ Աշխարհի ամենաարևոտ ծովափներից մի քանիսն գտնվում են հենց այս քաղաքում։
Քաղաքն ունի բավականին հարուստ պատմություն։ Զարգացել է տարբեր քաղաքակրթությունների ազդեցությամբ։ 1983 թվականից Նասաբարը գրանցված է Բուլղարիայում ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։
2009 թվականի տվյալներով քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 11,626 մարդ։ Ամառային ամիսներին այս թիվը կրկնապատկվում և եռապատկվում է։
Աշխարհագրություն
Նասբարը գտնվում է Բուլղարիայի Բուրգասի մարզի հյուսիսային հատվածում՝ Սև ծովի ափին։ Համարվում է երկրի սևծովյան տարածաշրջանի կարևորագույն քաղաքներից մեկը։
Հիմնական տարածքն անտառապատ է։ Բնորոշ է տարեկան բարձր ջերմաստիճանը։ Հենց այս գործոնով էլ պայմանավորված է այն հանգամանքը, որ Նասեբարում զարգացած է զբոսաշրջությունը և ամառային սպորտը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բուլղարիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Բուլղարիայում Կատեգորիա:Բյուզանդիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն
Անաիս Նին
Անաիս Նին (Anaïs Nin, լրիվ անունը՝ Անխելա Անաիս Խուանա Անտոլինա Ռոսա Էդելմիրա Նին ի Քուլմելլ, Angela Anais Juana Antolina Rosa Edelmira Nin y Culmell, ), ամերիկացի գրող։
Կենսագրություն
Անաիս Նինը ծնվել է 1903 թվականի փետրվարի 21-ին Ֆրանսիայի Նյոյի սյուր Սեն քաղաքում՝ կուբացի կոմպոզիտոր և դաշնակահար Խոակին Նին ի Կաստելյանոսի ընտանիքում։ 1916 թվականին ծնողների ամուսնալուծությունից հետո մոր և եղբայրների հետ բնակության է տեղափոխվում Նյու Յորք։ 16 տարեկանից սկսում է աշխատել որպես մոդել։ 1923 թվականին ամուսնանում է գործարար Յան Հյուգոյի հետ և նրա հետ միասին 1924 թվականին տեղափոխվում Փարիզ։ Այստեղ նա զբաղվում է գրական գործունեությամբ, ավստրիացի հոգեբան Օտտո Ռանկի մոտ ուսումնասիրում հոգեբանություն։ 1931-1934 թվականներին սերտ բարեկամություն է հաստատում Հենրի Միլլերի, շփվում Լորենս Դարրելլի, Անտոնեն Արտոյի հետ։ 1940 թվականին Գերմանիայի կողմից Ֆրանսիայի նվաճումից հետո վերստին տեղափոխվում է Նյու Յորք։ 1947 թվականին ամուսնանում է գրական գործակալ Ռուպերտ Փոլի հետ։ Վախճանվել է 1977 թվականին հունվարի 14-ին Լոս Անջելեսում։
Ստեղծագործություններ
Անաիս Նինը գրականության մեջ հիմնականում հայտնի է իր օրագրերով և «Վեներայի դելտան» էրոտիկ բնույթի պատմվածքների ժողովածուով։ Այս ստեղծագործություններում հեղինակը փորձում է բացահայտել և ուսումնասիրման ենթարկել մարդկային սեռականության զանազան կողմերը։ Գրող ստեղծագործությունների վրա զգալի է Զիգմունդ Ֆրոյդի և Կարլ Գուստավ Յունգի հոգեվերլուծական հայացքների ազդեցությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Ինքնակենսագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Արվեստի և գրականության ամերիկյան ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ
Մագերե Բրյուգ
Մագերե Բրյուգ (Magere Brug, բառացի - «Նիհար կամուրջ»), Ամստերդամի կենտրոնում Ամստել գետի վրա բացովի կամուրջ։ Կամուրջը միացնում է Կերկստրաատ (Kerkstraat) և Նիուվե-Կերկստրաատ (Nieuwe Kerkstraat) փողոցները։ Փայտե սպիտակ բացովի կամուրջը կառուցվել է 1671 թվականին և ընդարձակվել է 1871-ին։ Մինչև 2000 թվականի վերանորոգումը, կամրջով թույլատրվում էր ցանկացած տիպի տրանսպորտի երթևեկություն։ Այժմ դա սահմանափակված է և կամուրջը բաց է միայն հետիոտների և հեծանվորդների համար։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բացովի կամուրջներ Կատեգորիա:Ամստերդամի կամուրջներ Կատեգորիա:Ամստել գետի կամուրջներ Կատեգորիա:1671 կառույցներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների տեսարժան վայրեր
Անձնականը քաղաքական է
Անձնականը քաղաքական է կամ անհատականը քաղաքական է (անգլ․՝ The private is political), քաղաքական փաստարկ, որը 1960-ականների վերջին օգտագործվել է որպես ուսանողական շարժման և ֆեմինիզմի երկրորդ ալիքը աջակցող կարգախոս։ Կարգախոսը ընդգծել է անձնական փորձի և ավելի լայն՝ հասարակական և քաղաքական կառույցների միջև առկա կապը։ 1960-70-ականների ֆեմինիստական շարժման համատեքստում այս կարգախոսը մարտահրավեր էր ընտանիքի դասական մոդելի և ընտանեկան արժեքների դեմ ։ Այս արտահայտությունը շատերի կողմից համարվել է ֆեմինիզմի երկրորդ ալիքի, արմատական ֆեմինիզմի, կանանց ուսումնասիրությունների կամ ընդհանրապես ֆեմինիզմի բնութագրիչ  ։
Այս արտահայտությունը հանրաճանաչ է դարձել 1970-ին ֆեմինիստ Քերոլ Հանիշի «Անձնականը քաղաքական է» անունը կրող էսսեի շնորհիվ ․ Հանիշը, սակայն, չի ընդունում, որ արտահայտության հեղինակն ինքն է։ Ըստ Քերի Բարչի՝ Շուլամիթ Ֆայրսթոնը, Ռոբին Մորգանը և այլ ֆեմինիստներ, որոնք համարվել են այդ արտահայտության հեղինակներ, նույնպես հրաժարվել են։ «Փոխարենը, ― գրում է Բարչը, ― նրանք հանրային և մասնավոր խոսակցություններում այս միտքն արտահայտած միլիոնավոր կանանց են համարում արտահայտության կոլեկտիվ հեղինակներ» ։ Գլորիա Ստայնեմը արտահայտության հեղինակին փնտրելը նմանեցրել է «Երկրորդ համաշխարհային պատերազմ» արտահայտության հեղինակին փնտրելուն ։
Այս արտահայտությունը մեծապես արտահայտվել է սև ֆեմինիզմում, օրինակ՝ «Սև ֆեմինիստի հայտարարության», Օդրի Լորդի «Վարպետի գործիքները երբեք չեն քանդի վարպետի տունը» էսսեի և «Կամուրջը կանչեց հետևիցս․ գունավոր ռադիկալ ֆեմինիստների աշխատություններ» ժողովածուի մեջ ։
Քերոլ Հանիշի էսսեն
Նյու Յորքի արմատական կանանց խմբի անդամ և Կանանց ազատագրական շարժման ականավոր գործիչ Քերոլ Հանիշը 1969-ի փետրվարին Ֆլորիդա նահանգի Գեյնսվիլ քաղաքում պատրաստեց մի հոդված, որտեղ պաշտպանում էր տեղեկացվածության բարձրացման խմբերի քաղաքական կարևորությունը ։ Հանիշը ձգտում էր հերքել այն միտքը, որ սեռը, տեսքը, աբորտը, երեխաների խնամքը և տնային տնտեսությունների բաժանումը սոսկ անձնական խնդիրներ են և չունեն քաղաքական կարևորություն։ Այս և այլ խնդիրների առճակատման համար նա կանանց հորդորում էր հաղթահարել ինքնամեղադրանքը, առկա իրավիճակը քննարկել միմյանց հետ և հավաքական կերպով ընդդիմանալ հասարակության արական գերիշխանության դեմ ։ Հանիշը էսսեում չի օգտագործում «անձնականը քաղաքական է» արտահայտությունը, բայց գրում է.
Էսսեն լույս է տեսել 1970-ին «Անձնականը քաղաքական է» վերնագրով՝ «Գրառումներ երկրորդ տարուց․ կանանց ազատագրում» պարբերականում։ Էսսեի հեղինակը կարծում է, որ գրքի խմբագիրներ Շուլամիտ Ֆայրսթոնը և Անն Կոեդտն են էսսեին տվել նման վերնագիր ։ Էսսեն վերատպվել է «Արմատական ֆեմինիզմ․ վավերագրական ընթերցող» (Radical Feminism: A Documentary Reader) պարբերականում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆեմինիզմ Կատեգորիա:Ֆեմինիստական տերմիններ
Տարամչուկ
Տարամչուկ (Тарамчук), ավան Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տարամչուկ ավանում բնակվում էր 197 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Մարյինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ
Իրաքի աշխարհագրություն
Իրաքը պետություն է Մերձավոր Արևելքում, Միջագետքի լեռնաշխարհում, Տիգրիս և Եփրատ գետերի հովտում։ Այն հարավ-արևելքում սահմանակից է Քուվեյթին, հարավում՝ Սաուդյան Արաբիային, արևմուտքում՝ Հորդանանին և Սիրիային, հյուսիսում` Թուրքիային, արևելքում` Իրանին։ Իրաքի տարածքը հարավ-արևելքում ունի մուտք դեպի Պարսից ծոց։
Սահմանի ընդհանուր երկարությունը 3631 կմ է։ Իրանի հետ սահմանների երկարությունը` 1458 կմ, Հորդանանը` 181 կմ, Քուվեյթը` 242 կմ, Սաուդյան Արաբիան` 814 կմ, Սիրիան` 605 կմ, Թուրքիան` 331 կմ։
Առափնյա գիծ` 58 կմ։
Իրաքի մեծ մասը տեղակայված է Միջագետքի լեռնաշխարհում, որը Նախաբամբրիական Արաբական Պլատֆորմը և Ալպյան-Հիմալայան շարժական գոտու երիտասարդ լեռնաշխարհը բաժանող նախահայրն է։ Միջագետքի լեռնաշխարհի հյուսիսային հատվածը դենուդացիոն-կուտակված հարթավայր է, 200-500 մ բարձրությամբ, բարդ է առանձին մնացորդային զանգվածներով, մինչև 1460 մ բարձրությամբ (Սինջարի լեռներ), Միջագետքի հարավային հատվածը ճահճային ալուվիալ լեռնաշխարհ է, ոչ ավելի, քան 100 մ բարձրությամբ։ Դեպի Իրաք հարավ-արևմուտքից, որը գտնվում է սիրիական-արաբական ռազմավարական սարահարթում մինչև 900 մ բարձրություն, որը գրավված է սիրիական անապատում և Ալ-Հաջար անապատում։ Իրաքի հյուսիսում ձգվում են Հայկական լեռնաշխարհի ցածր լեռնաշղթաները, երկրի հյուսիս-արևելքում անցնելով Իրաքի ամենաբարձր կետ ունեցող իրանական լեռնաշխարհի միջին բարձրությունների լեռնաշղթաներ` Չեխա լեռան։ 3611 մ Այս լեռնային տարածքները բնութագրվում են սեյսմակայունության բարձրացմամբ։
Իրաքի հիմնական օգտակար հանածոներն են նավթը և գազը, որի հանքավայրերը ձգվում են երկրի հյուսիս-արևմուտքից մինչև երկրի հարավ-արևելք` Միջագետքի երկայնքով, և պատկանում են Պարսից ծոցի նավթագազային ավազան։
Իրաքի կլիման մայրցամաքային է` չոր շոգ ամառներով և համեմատաբար անձրևոտ ցուրտ ձմեռներով` հյուսիսային արևադարձային, հարավային արևադարձային տարածքներով։ Հունվարի միջին ջերմաստիճանը բարձրացվում է հյուսիսից հարավից 7-ից 12°C (լեռներում ձյուն կա), հուլիս ամսվա միջին ջերմաստիճանը ամենուրեք 34°C է (որոշ օրերին կարող են հասնել 48°C) : Տարեկան տեղումները 50-150 մմ հարթավայրում են, իսկ լեռներում` մինչև 1500 մմ։ Ամռանը հարավում փոշու փոթորիկներ հաճախակի են լինում ։
Միջագետքի լեռնաշխարհի դեպրեսիաները շատ են լճերում` Թարթար, Էլ Միլհ, Էլ Համար, Էս Սաադիա, Էլ Հաբբանիա։ Անապատներում, անձրևների ժամանակ, ժամանակավոր հոսքեր են հոսում։
Անտառները, որոնք զբաղեցնում են երկրի տարածքի 2%-ը, աճում են լեռներում (կաղնիներ, պիստակներ, կրտսեր լեռնաշղթաներ, այլընտրանքային նախալեռներին `մաեքսի և փշոտ թփերով) և խոշոր գետերի (տամարիսկ, կտոր, Եփրատ տուրբանգա) հովտերում։ Ամենաբարձր լեռնաշղթաների վերին լանջերը զբաղեցնում են ալպյան մարգագետինները։ Ամսաթիվ արմավենիները մշակվում են Իրաքի հարավում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ասիայի աշխարհագրություն ըստ երկրի Կատեգորիա:Իրաք Կատեգորիա:Իրաքի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Օսման Համդի Բեյ
Օսման Համդի (Osman Hamdi Bey), թուրք հայտնի գեղանկարիչ և հնագետ։ Հիմնադրել է Ստամբուլի հնագիտական թանգարանը և արվեստների ակադեմիան, որը ներկայումս կրում է Միմար Սինանի անունը։
Օսման Համդին ծնվել է ունևոր թուրքական ընտանիքում։ Օսման Համդիի հայրը եղել է օսմանյան մեծ վեզիր Իբրահիմ Էդհեմ փաշան։ Էթնիկ հույն է։
Նախնական կրթությունը ստանալով Բեշիկթաշ շրջանում, սովորել է իրավունք Ստամբուլի համալսարանում, այնուհետև ուսումը շարունակել է Փարիզում։ Մանկուց հետաքրքրված լինելով գեղանկարչությամբ, թողել է իրավագիտությունը և սովորել գեղանկարչության ֆակուլտետում։ Տասներկու տարվա ընթացքում նրա ուսուցիչներն են եղել Ժան Լեոն Ժերոմը և Գյուստավ Բյուլանժեն։ Հիմնականում նկարել է իրեն շրջապատող իրական աշխարհը։ Օսման Համդին ամուսնացել է ֆրանսուհու հետ, ումից ունեցել է երկու դուստր։ 1869 թվականին ընտանիքի հետ վերադարձել է Ստամբուլ։
Օսման Համդի Բեյը մեծապես հետաքրքրված է եղել նաև հնագիտությամբ։ Նա պեղումներ է իրականացրել Նեմրութում, Արևելյան Անատոլիայի մի շարք քաղաքներում՝ Վանում, Մուշում, Բասենում, Կոնիայում, Կայսերիում և այլն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրք նկարիչներ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված անձինք Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության նկարիչներ Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:19-րդ դարի Օսմանյան կայսրության անձինք Կատեգորիա:Արտիստներ Ստամբուլից Կատեգորիա:Թուրքիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Թուրք հնագետներ
Էդմոն Ֆարալ
Էդմոն Ֆարալ (Edmont Faral, ), միջնադարի ֆրանսիացի պատմաբան, արվեստագետ, լեզվաբան, Կոլեժա դե Ֆրանսի լատինական գրականության պրոֆեսոր։ Արվեստագիտության դոկտոր (1910 թվական)։ Արձանագրությունների և գեղեցիկ բանահյուսության ակադեմիայի անդամ։
Կենսագրություն
Ավարտել է Փարիզի Բարձրագույն կանոնական դպրոցը։ 1920 թվականին եղել է Գործնական բարձրագույն դպրոցի միջնադարյան գրականության դասախոս։
1924 թվականին Կոլեժ դե Ֆրանս ուսումնահետազոտական հաստատությունում նշանակվել է միջնադարյան լատինական գրականության պրոֆեսոր, որի տնօրենն է եղել 1937-1955 թվականներին։ 1936 թվականին Էդմոն Ֆարալը ընտրվել է ակադեմիայի արձանագրությունների և գեղարվեստական գրականության անդամ։
Գիտական գործունեություն
Պաշտպանել է մենեստրեն թեմայով դոկտորական ատենախոսությունը։ Ռոմանական գրականության մասնագետ Էռնստ Կուրցիուսը պնդում է, որ էդմոն Ֆարալը առաջինն էր, որ ճանաչեց միջնադարյան լատինական պոեզիայի և հռետորության ազդեցությունը հին ֆրանսիական պոեզիայում։
Գրականության պատմաբան, լեզվաբան, զբաղվել է միջնադարյան շրջանի ուսումնասիրություններով։ Նրան են վերագրում միջնադարյան տեքստերի մի շարք հրատարակությունները և թարգմանությունները, այդ թվում՝ «Le Roman de Troie» արձակում (1922 թվական), «La Légende arthurienne»-ում (1929 թվական), Ռյուտբեֆի ստեղծագործությունների ամբողջական հավաքածուի հրատարակումը, «Երգ Ռոլանդի մասին» (1934 թվական) և «Պոեզիայի արվեստը տասներկուերորդ և տասներեքերորդ դարերում» գրական հետազոտությունները, ինչպես նաև Սուրբ Լյուդովիկոսի ժամանակաշրջանում առօրյա կյանքի ուսումնասիրությունները (1956 թվական)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գիտնականներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի արվեստաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի լեզվաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի վիպասաններ Կատեգորիա:Արվեստագիտության դոկտորներ
Տրեմույ (Կանտալի գավառ)
Տրեմույ (Trémouille), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 194 մարդ, բնակչության խտությունը` 6.67 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 29.09 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 390 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 60 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 55 կմ հյուսիս։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 108 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 71-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 37։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 65,7 %։ 71 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 61 անձ (38 տղամարդ և 23 կին)։ Գործազուրկ են եղել 10 անձ (3 տղամարդ և 7 կին)։ 37 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 18-ը` թոշակառուներ, իսկ 17-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Խորեն Աբրահամյան
Խորեն Բաբկենի Աբրահամյան, հայ դերասան, ՀԽՍՀ և ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ։
Կենսագրություն
Ծնվել է Երևանում։ Մասնագիտական կրթությունն ստացել է Երևանի թատերական ինստիտուտում, որի դերասանական ֆակուլտետն ավարտել է 1951 թվականին և ընդունվել Գ. Սունդուկյանի անվան դրամատիկական թատրոնը, որտեղ կատարել է բազմաթիվ դերեր (Ռոմեո, Պեպո, Օթելլո, Արա Գեղեցիկ, Արշակ թագավոր, Կորիոլան, Մյասնիկյան, Գայ, Ռաֆո Ավետյան և այլն) ։ Եղել է Հայաստանի ժողովրդական արտիստ, դերասանուհի Լյուսյա Հովհաննիսյանի ամուսինը։
Աբրահամյանի դերակատարումներին բնորոշ են դրամատիկական զսպվածությունը, հոգեբանական խոր վերլուծությունը, խոսքի նուրբ հղկվածությունը։ Նրա ստեղծագործական հաջողությունները պայմանավորված էին իր արվեստի ինքնատիպությամբ, նաև արտիստական խառնվածքին հատուկ համարձակությամբ և արդիականության խոր զգացողությամբ։ Գ. Սունդուկյանի անվան թատրոնում բեմադրել է Ն. Զարյանի «Հացավան», Վ. Շեքսպիրի «Ջոն արքա», Պ. Զեյթունցյանի «Անավարտ մենախոսություն», Պ. Ջակոմետիի «Ոճրագործի ընտանիքը» (նաև եղել է Կորրադոյի դերակատարը), Հ. Իբսենի «Դոկտոր Ստոկման», Գ. Գորինի «Քին» Ա. Քալանթարյանի «Թիկունք», Պ. Զեյթունցյանի «Անավարտ մենախոսություն», և այլ ստեղծագործություններ։ 2000 թվականին բեմադրել է Պ. Զեյթունցյանի «Խոր Վիրապ» պիեսը։ Աբրահամյանը մասնակցել է նաև բազմաթիվ ռադիո- և հեռուստաբեմադրությունների (Մ. Պանյոլի «Տոպազ», Ն. Զարյանի «Փորձադաշտ» և այլն)։ Հայտնի էր նաև որպես ասմունքող։ Թաղված է Կոմիտասի անվան պանթեոնում։
2020 թվականին 50-ամյա լատվիացի երգիչը և դիջեյ Խորեն Ստալբեն հարցազրույցի ժամանակ հայտարարեց, որ Խորեն Աբրահամյանի արտաամուսնական որդին է ։
Հիշատակ
2022 թվականի ապրիլի 19-ին Երևանի ավագանու որոշմամբ մայրաքաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի Մայիսյան փողոցն վերանվանվել է Խորեն Աբրահամյանի անունով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ թատերական ռեժիսորներ Կատեգորիա:Կոմիտասի անվան պանթեոնում թաղվածներ Կատեգորիա:Հայ կինոդերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի հայ դերասաններ Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Շատ մեծ աստղադիտակ
Շատ մեծ աստղադիտակ (Very Large Telescope, համառոտ՝ VLT), չորս առանձին 8,2 մետրանոց և չորս օժանդակ 1,8 մետրանոց օպտիկական աստղադիտակների համալիր՝ միավորված մեկ համակարգի մեջ, որը մտնում է Եվրոպական հարավային աստղադիտարանի կազմի մեջ։ Գտնվում է Չիլիի հյուսիսում, Ատակամա անապատում գտնվող 2635 մ բարձրությամբ Սերրո Պարանալ լեռան վրա։ Օպտիկական աստղադիտակների շարքում Շատ մեծ աստղադիտակն ամենամեծն է Երկրի վրա՝ հայելու ընդհանուր մակերեսով և ունի ամենաբարձր լուծաչափն աշխարհում ։
Աստղադիտակներից յուրաքանչյուրը ունի 8,2 մ լայնությամբ առաջնային հայելի, որոնք սովորաբար օգտագործվում են առանձին, բայց կարող են օգտագործվել միասին, դրանք կազմում են մի զանգված, որը լրացվում է 1,8 մ բացվածքով չորս շարժական օժանդակ աստղադիտակներով (ATS) ;
Պատմություն
VLT չորս աստղադիտակներից առաջինը շահագործման է հանձնվել 1998 թվականի մայիսին։ Աստղադիտակը դարձել է աշխարհում ամենամեծը մոնոլիտ հայելու տրամագծով։ Zerodur նյութից ստեղծված հիմնական հայելին ունի ընդամենը 177 մմ հաստություն և 22 տոննա քաշ։ Առաջնային հայելու բարակ ձևավորումն իրականացվում է ակտիվ օպտիկայի համակարգով, հարյուր հիսուն շարժիչներով, որոնք պահպանում են իր իդեալական պրոֆիլը։ 2017 թվականի դրությամբ աշխարհում չկան զգալիորեն ավելի մեծ մոնոլիտ հայելու տրամագծով աստղադիտակներ։ Մեծ բինոկուլար աստղադիտակը, որը 2017 թվականին առաջատարն էր այս ոլորտում, ունի ընդամենը 20 սմ (2,4%) ավելի մեծ մոնոլիտ հայելիներ։
Աստղադիտակը ալտ-ազիմուտային լտեղակայում և 350 տոննա ընդհանուր զանգված ունի։
Մնացած երեք աստղադիտակները կառուցվել են 1999 և 2000 թվականներին։ Բոլոր չորս առանձին օպտիկական աստղադիտակները ստացել են մնեմոնիկ ծածկագրեր՝ UT1, UT2, UT3 և UT4, և համապատասխան անուններ՝ Անտու, Կուեյեն, Մելիպալ և Եպուն, որոնք բոլորն էլ Մապուչե լեզվում աստղագիտական անվանումներ են։ 2004-ից 2007 թվականներին կառուցվել են նաև չորս 1,8 մետրանոց օժանդակ աստղադիտակներ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստղադիտակներ Կատեգորիա:Չիլիի աստղադիտարաններ Կատեգորիա:Չիլիի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Գիտությունը Չիլիում Կատեգորիա:1998 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ենթակարմիր սպեկտրոսկոպիա