cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լինո Վենտուրա
Կենսագրություն
1953 թվականին մտավ կինոաշխարհ՝ նկարվելով Ժակ Բեկկերայի գանգստերական «Ձեռք մի տուր որսին» ֆիլմում։ Այս պահից սկսվեց Լինոյի դերասանական կարիերան։ Մեծ մասամբ նա նկարվում էր գանգստերական ֆիլմերում, հաճախ իր ընկեր Ժան Գաբենի հետ։ Ժան Գաբենի հետ նկարահանվել են ոչ այնքան հայտնի ֆիլմերում, օրինակ՝ Թայգեր Բրաունի «Երեք գրոշանոց օպերա» (1963) և Վիտո Ջենովեզեյի «Վալաչի թղթերը» (1972) ֆիլմում։ Չնայած նրա իտալական ծագմանը, «Պալերմոյի հարյուր օրերը» (Cento Giorni a Palermo) ֆիլմը դարձավ միակը, որտեղ Վենտուրան իր դերակատարումը ունեցավ մայրենի լեզվով։
Չնայած նրան, որ կյանքի մեծ մասը ապրեց Ֆրանսիայում և իտալերեն խոսեց ֆրանսիական շեշտադրությամբ, Ֆրանսիայի քաղաքացիություն այդպես էլ չստացավ։
1966 թվականի Լինոն ունեցավ իր ներդրումը «Ձնծաղիկ» հաշմանդամների օգնության համար (Snowdrop)։
Դերասանը մահացավ 68 տարեկանում՝ 1987 թվականին սրտի կաթվածից։
Փարիզում նրա պատվին են անվանել Մարտիր և Ավենյու Տրյուդեն փողոցների հատման վայրի տարածքը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Իտալացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:Ըմբշամարտի Եվրոպայի չեմպիոններ Կատեգորիա:Սրտի կաթվածից մահացածներ
Hype House
The Hype House, ՏիկՏոկերների ստեղծագործական տուն և համանուն օգտահաշիվ ՏիկՏոկում   ։
Պատմություն
ՏիկՏոկերների ստեղծագործական տան գաղափարը (տուն, որտեղ միասին ապրում և ստեղծագործում են հանրահայտ տիկոկերները) ծագել է ԱՄՆ-ում։ Տիկտոկերների առաջին տունն աշխարհում՝ The Hype House-ը, հիմնադրվել է 2019 թվականի դեկտեմբերին ։ Նախագիծը մասամբ ֆինանսավորել է Դեյզի Քիչը, ով նախագիծը լքել է 2020 թվականին ։ 2020 թվականի մարտի 31-ի դրությամբ խումբը կազմված էր 16-23 տարեկան 19 տիկտոկերներից։ Նրանցից ամենահայտնին՝ Չառլի Դ′Ամելիոն, 16 տարեկան էր ։
2020 թվականի մայիսին Չառլին և քույրը՝ Դիքսի Դ′Ամելիոն, լքեցին նախագիծը   ։
Նկարագրություն, թեմատիկա
The Hype House տիկտոկերների տունը գտնվում է Լոս Անջելեսում։ Այն մեծ առանձնատուն է, որտեղ ապրում և ստեղխագորխում է տիկտոկերների հանրաճանաչ խումբը ։
Ինչպես գրում է «Աֆիշա Daily»-ն, տեսահոլովակները «միօրինակ և պարզունակ են նույնիսկ ՏիկՏոկի չափանիշներով»։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բլոգերներ Կատեգորիա:Բլոգերներ ըստ ազգության
Էրիխ Քոզյոլ
Էրիխ Քոզյոլ (գերմ.՝ Erich Kosiol, ), գերմանացի տնտեսագետ։
Կենսագրություն
Տնտեսական գիտությունների դոկտոր էր, Կյոլնի, Նյուրնբերգի և Բրեսլաուի համալսարանների պրոֆեսոր։ 1948 թվականից դասախոսել է Բեռլինի Ազատ համալսարանում։ Գիտական հետաքրքրությունների առարկաները եղել են ձեռնարկության կազմակերպումը և հաշվապահությունը։ Ճանաչում ու համբավ է ձեռք բերել հաշվեկշռման և հաշվառման ասպարեզում վճարային ծախսերի վերաբերյալ աշխատությունների շնորհիվ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի տնտեսագետներ
(125) Լիբերատրիքս
(125) Լիբերատրիքս (Liberatrix), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1872 թվականի սեպտեմբերի 11-ին Պրոսպեր Անրիի կողմից Փարիզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,743334 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5235 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9631 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Լիբերատրիքս աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,5127 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1659,65 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,216913 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,66° անկյուն։
Լիբերատրիքս աստերոիդը գլխավորում է Լիբերատրիքսի աստերոիդների ընտանիքը, որը տեղաբաշխված է հիմնական աստերոիդների գոտում։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է M դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս M Կատեգորիա:Լիբերատրիքսի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1872 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պրոսպեր Անրիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Նովայա Դանիլովկա (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)
Նովայա Դանիլովկա (Новая Даниловка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի բնակավայրեր
Կամիշլի (այլ կիրառումներ)
Կամիշլի, կարող է վերաբերել՝
Ժերմեն Ռիշիե
Ժերմեն Ռիշիե (Germaine Richier, ), ֆրանսիացի քանդակագործ և գծանկարիչ։
Կենսագրություն
Ժերմեն Ռիշիեն սովորել է Մոնպելիեի գեղարվեստի դպրոցում, 1926-1929 թվականներին` Մոնպառնասի Գրանդ Շոմեր ակադեմիայում (Էմիլ Անտուան Բուրդելի ղեկավարությամբ, մինչև 1929 թվականը աշխատել է նրա ստուդիայում)։ Այստեղ ծանոթացել է Ալբերտո Ջակոմետիի հետ, բայց չի ընդունել նրա կողմնորոշումները։ Ռիշիեի համար ուղեցույց են դառնում Օգյուստ Ռոդենն ու Բուրդելը։ Ռիշիեի առաջին անհատական ցուցահանդեսը տեղի է ունեցել 1934 թվականին, Փարիզում` Մաքս Կագանովիչի պատկերասրահում։ 1939 թվականին Ռիշիեի աշխատանքները մյուսների հետ միասին ներկայացվել են Նյու Յորքի Համաշխարհային ցուցահանդեսի ֆրանսիական տաղավարում։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներն անցկացրել է Պրովանսում և  Շվեյցարիայում։ 1943 թվականին Բազելում կայացել է Ռիշիեի, Ֆրից Վոտռուբայի և Մարինո Մարինիի համատեղ ցուցահանդեսը։ 1946 թվականին վերադարձել է Փարիզ ։
1945 թվականից հետո հեռացել է գեղապատկերային քանդակագործությունից դեպի պատկերի խորը արտահայտչական խեղաթյուրում, դիցաբանական ֆանտաստիկա։ Այդ ժամանակահատվածի ամենահայտնի քանդակներից է «Քրիստոսը» (1950), հանրահայտ Աստվածամոր տաճարում (Notre Dame de Toute Grace) Ասսիում (Վերին Սավոյ), որտեղ աշխատել են ժամանակի բազմաթիվ ականավոր նկարիչներ և քանդակագործներ (Ժորժ Բրաքը, Պիեռ Բոնարը, Ֆերնան Լեժեն, Անրի Մատիսը, Ժորժ Ռուոն, Մարկ Շագալը և ուրիշներ)։
Ցուցահանդեսներ
Ներկայացվել է Կասելի documenta 2-րդ և 3-րդ ցուցահանդեսում։ 1997 թվականին Բեռլինի գեղարվեստի ակադեմիան կազմակերպել է Ռիշիեի աշխատանքների հետահայաց ցուցահանդեսը։
Աշակերտներ
Ռիշիեի աշակերտներից է Սեզար Բալդաչինին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կին քանդակագործներ Կատեգորիա:Գրանդ Շոմեր ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի քանդակագործներ
Ռուբեն Մանուկյան (նկարիչ)
Ռուբեն Սոսի Մանուկյան, հայ գեղանկարիչ, Հայաստանի վաստակավոր նկարիչ (1990)։
Գեղանկարիչ-գրաֆիկ Ալեքսանդրա Մանուկյանի հայրն է։
Կենսագրություն
1960 թվականին ավարտել է Երևանի Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը, 1965 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1970 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է։ 1962-1980 թվականներին եղել է Ավանգարդ թերթի գլխավոր նկարիչը։ 1977 թվականին եղել է ՀՆՄ քարտուղարը։ Գործերին բնորոշ են հստակ գիծը, հագեցած գույնը («Ճոճանակ», 1974 թ., ՀՀ մշակույթի նախարարության ֆոնդ, «Վերածնունդ», 1988 թ., «Անդորր», 1993 թ., «Երկնային ֆանտազիա», 1995 թ., «Վարդագույն երազներ», 2001 թ.)։ Հեղինակ է նաև գրքի ձևավորումների։
Գործերից պահվում են Ստաժիցեի (Բուլղարիա), Կլայպեդայի (Լիտվա), Ջերմուկի պատկերասրահում, Մոսկվայի Արևելքի ժողովուրդների արվեստի թանգարանում, Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:1940 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 2 ծնունդներ Կատեգորիա:Երևան քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:ՀՀ վաստակավոր նկարիչներ Կատեգորիա:Հայաստանի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Հայ գեղանկարիչներ
(7360) Մոբերգ
(7360) Մոբերգ (Moberg), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի հունվարի 30-ին Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,250695 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0322 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4692 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1233,31 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,291897 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 5,37° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կլաս-Ինգվար Լագերկվիստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կամիշլինկա (այլ կիրառումներ)
Կամիշլինկա, կարող է վերաբերել՝
Ջայա Բհադուրի
Ջայա Բհադուրի (ամուսնական անունը՝ Ջայա Բաչչան, հինդի` जया बच्चन, ), հնդիկ դերասանուհի, սցենարիստ, պրոդյուսեր և քաղաքական գործիչ։ Երեք անգամ արժանացել է Filmfare Awards մրցանակի` կանացի լավագույն դերի համար և նույնքան էլ՝ կանացի երկրորդ պլանի դերի համար։ 1998 թվականին արժանացել է Special Life Time Achievement award-ի պարգևին՝ հնդկական կինոյում կատարած ներդրումների համար ։
Կենսագրություն
Ջայա Բհադուրին ծնվել է բենգալյան գրող, լրագրող և նկարիչ Տարուն Կումար Բհադուրիի ընտանիքում։ Իր ստեղծագործական կյանքն սկսել է 1963 թվականից՝ Սաթյաջիտ Ռայի «Մեծ քաղաքը» ֆիլմում կատարելով փոքրիկ դեր։ Պունայի կինոինստիտուտը ավարտելուց հետո սկսել է նկարահանվել հինդի լեզվով ֆիլմերում։ Առաջինը 1971 թվականին նկարահանված «Գուդդի» ֆիլմն էր։ Կինոնկարի հաջողությունից հետո նա ստացավ նմանատիպ դերերի բազմաթիվ առաջարկներ։ Հետագայում Ջայա Բհադուրին նկարահանվեց «Հաղթահարում» (1972 թ.), «Ձգձգված հատուցում» (1973 թ.), «Հպարտություն» (1973 թ.), «Մաքուր էջ» (1974 թ.), «Վրեժ և օրենք» (1975 թ.), «Սիրային կապ» (1981 թ.) և այլ ֆիլմերում ։
Ամուսնանալուց հետո, ուժերի ծաղկման շրջանում Ջայա Բհադուրին հրաժարվեց նկարահանումներից և սկսեց զբաղվել ակտիվ հասարակական գործունեությամբ։ Հիմնականում հաղորդումներ էր պատրաստում երեխաների համար, օգնում էր ամուսնուն՝ նրա մտահղացումների և ծրագրերի իրագործման ուղղությամբ։ 1995 թվականին՝ լինելով հաջողակ հեռուստապրոդյուսեր և մանկական կինոհասարակայնության նախագահ, այնուամենայնիվ գտել էր ժամանակ նկարահանվելու մի քանի ֆիլմում։ Այժմ Ջայան հազվադեպ է նկարահանվում, քանի որ նրան ավելի շատ մտահոգում է քաղաքական կյանքը (նա Հնդկաստանի խորհրդարանի անդամ է)։
Անձնական կյանք
1973 թվականին Ջայա Բհադուրին ամուսնացել է կինոդերասան և պրոդյուսեր Ամիթաբհ Բաչչանի հետ և ունեցել երկու զավակ՝ դուստրը Շվետա Բաչչանը և որդին՝ նույնպես դերասան Աբհիշեկ Բաչչանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հնդիկ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Հնդիկ պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Հնդիկ սցենարիստներ Կատեգորիա:Հնդկաստանի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Հնդիկ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Կալկաթայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հնդկաստանի կին քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Կալկաթա քաղաքում ծնվածներ
Քևինի հետ ինչ-որ բան այն չէ (վեպ)
«Քևինի հետ ինչ-որ բան այն չէ» («Մենք պետք է խոսենք Քևինի մասին» (We Need to Talk About Kevin), «Չսիրվելու գինը»), Լայոնել Շրայվերի վեպը, որը հրատարակել է «Serpent's Tail»-ը 2003 թվականին։ Այն հորինված դպրոցական կոտորածի մասին է։ Գրված է դեռահաս մարդասպանի մոր՝ Եվա Խաչատրյանի անունից, և փաստացիորեն հաստատում է նրա որդու՝ Քևինի և նրա կատարած սպանությունների հետ հաշտվելու փորձը, ինչպես ասվում է Եվայից իր ամուսնուն ուղարկված նամակների շարքի մեջ։ Վեպը 2005 թվականին շահել է «Orange Prize» մրցանակը, որը բրիտանական մրցանակ է՝ նախատեսված անգլերեն ստեղծագործող ցանկացած երկրի կին հեղինակների համար։ 2011 թվականին վեպի մոտիվներով ֆիլմ է նկարահանվել։
Սյուժե
Դպրոցում Քևին Խաչատրյանի կազմակերպած կոտորածից հետո նրա մայրը՝ Եվան, նամակներ է գրում իր ամուսնուն՝ Ֆրանկլինին։ Այդ նամակներում նա պատմում է ամուսնու հետ իր հարաբերությունների մասին, նկարագրում է Քևինի կյանքի իրադարձությունները ընդհուպ մինչև սպանությունները, ինչպես նաև իր մտքերը որդու հետ հարաբերությունների մասին։ Եվան նաև ցույց է տալիս այն իրադարձությունները, որոնք փորձում էին գաղտնի պահել, օրինակ, երբ նա հանկարծակի զայրույթի նոպայի ժամանակ կոտրել է Քևինի ձեռքը։ Նաև ցույց է տրվել Եվայի այցելությունը Քևինի մոտ՝ բանտ, որտեղ նրանք, ինչպես ներկայացվում է, ունենում են հակամարտող հարաբերություններ։
Չնայած Քևինի վարքի վատթարացմանը՝ Ֆրանկլինը պաշտպանում է նրան՝ համոզված լինելով, որ իր որդին առողջ է, նորմալ տղա է և խելամիտ բացատրություն ունի այն ամենի համար, ինչ նա անում է։ Քևինը խաղում է սիրող, հարգալից որդու դեր, երբ Ֆրանկլինն մոտիկ է։ Սա ստեղծում է գժտություն Եվայի և Ֆրանկլինի միջև։ Դպրոցում կատարված կոտորածից կարճ ժամանակ առաջ Ֆրանկլինը որոշում է ամուսնալուծվել։
Երբ Քևինի քույրը՝ Սելիան, դառնում է վեց տարեկան, նա կորցնում է աչքը։ Մայրը խորապես հավատում է, որ Քևինը, որն այդ ժամանակ պետք է հետևեր իր քրոջը, մաքրող նյութը թափել է Սելիայի դեմքին՝ քաչքայելով աչքերը և դեմքին սպիներ թողնելով։ Դեպքը կապված է նաև ավելի վաղ տեղի ունեցած միջադեպի՝ Սելիայի տնային կրծողի անհետացման հետ։
Ինչ վերաբերում է բուն կոտորածի պատմությանը, ապա վերջապես պարզվում է, որ Ֆրանկլինն ու Սելիան իրականում մահացած են։ Քևինը նախքան դպրոց գնալը սպանում է նրանց արբալետով։ Դպրոցում նա հարձակվում է ինը դասընկերների, բուֆետի աշխատողի և ուսուցչի վրա։ Եվան կարծում է՝ դա արել է, քանի որ լսել է, թե ինչպես են ինքը և Ֆրանկլինը քննարկել ամուսնալուծության մանրամասները, և որոշել է, որ հայրը կստանա իր խնամակալությունը՝ դրանով իսկ զրկելով մոր նկատմամբ որդու վերջնական հաղթանակից։
Վեպն ավարտվում է կոտորածի երկրորդ տարելիցով՝ Քևինի տասնութ տարեկան դառնալուց երեք օր առաջ, և նրան հինգ տարով տեղափոխում են մեկ այլ բանտ։ Վախեցած լինելով՝ նա իր տեսակի մեջ խաղաղ նվիրատվություն է անում Եվային՝ նրան տալով Սելիայի աչքի պրոթեզը և ասելով, որ զղջում է։ Եվան առաջին անգամ հարցնում է Քևինին, թե ինչու է նա սպանել, և նա պատասխանում է, որ այլևս վստահ չէ։ Նրանք գրկախառնվում են, և Եվան եզրակացնում է, որ, չնայած ամենին, ինչ նա արել է, ինքը սիրում է իր որդուն, թեև ինչպես ինքն է խոստովանում ընթերցողին Ֆրանկլինին ուղղված նամակում, միայն հուսահատությունից և ծուլությունից դրդված։
Էկրանավորում
2005 թվականին «BBC Films» կինոընկերությունը ձեռք է բերել գրքի էկրանավորման իրավունքը ։ Ֆիլմի ռեժիսորն ընտրվել է Լին Ռեմսին ։ 2009 թվականի մարտին հայտնի է դարձել, որ Թիլդա Սուինթոնը համաձայնել է մարմնավորել Եվային ։ Ֆրանկլինի դերը խաղացել է Ջոն Ռայլին, իսկ Քևինի դերը՝ Էզրա Միլերը։
Նկարահանումներն սկսվել են 2010 թվականի ապրիլի 19-ին Սթեմֆորդում (Կոնեկտիկուտ նահանգ) ։
«Քևինի հետ ինչ-որ բան այն չէ» ֆիլմի պրեմիերան կայացել է 2011 թվականի Կաննի կինոփառատոնում, որտեղ ֆիլմն արժանացել է կինոքննադատների հավանությանը ։ Նույն 2011 թվականին ֆիլմը ցուցադրվել է նաև Տորոնտոյի միջազգային կինոփառատոնում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նամակագրական վեպեր Կատեգորիա:Էկրանավորված ամերիկյան վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն վեպեր Կատեգորիա:2003 գրքեր Կատեգորիա:Հոգեբանական վեպեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրքեր Կատեգորիա:Անգլերեն գրականություն Կատեգորիա:2003 վեպեր
Ալբոնեզե
Ալբոնեզե (Albonese), կոմունա Իտալիայի Լոմբարդիա մարզի Պավիա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 512մարդ (2004 թվական)։ Խտությունը կազմում է 128մարդ/կմ²։ Տարածքը 4 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 27020։ Հեռախոսային կոդ՝ 0384։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ատակի (գյուղ, Խոտինի շրջան)
Ատակի (Атаки), գյուղ Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Խոտինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ատակի գյուղում բնակվում էր 638 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Չեռնովցիի մարզի Խոտինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կամիշտա (այլ կիրառումներ)
Կամիշտա, կարող է վերաբերել՝
Կամկինո (այլ կիրառումներ)
Կամկինո, կարող է վերաբերել՝
Լամելո Բոլ
Լամելո Լաֆրենս Բոլ (LaMelo LaFrance Ball, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ, խաղարկող։ Հանդես է գալիս Բասկետբոլի ազգային ասոցիացիայի (NBA) «Շառլոթ Հորնեթս» ակումբում։
Դպրոցական կարիերան սկսել է Չինո Հիլսի ավագ դպրոցում, որտեղ ավագ եղբայրների՝ Լոնզոյի և Լիանջելոյի հետ կարողացել է հաղթել նահանգային առաջնությունը և արժանանալ համազգային ճանաչման։ Մարզչական կազմի հետ ունեցած տարաձայնությունների պատճառով, Բոլը հեռանում է դպրոցական կարիերայից և մարզական պայմանագիր կնքում լիտվական «Պրենայ» ակումբի հետ։ 2018 թվականին սկսել է ելույթներ ունենալ հոր՝ Լավար Բոլի կողմից հիմնադրված Բասկետբոլի կրտսեր ասոցիացիայում (JBA), որից հետո վերսկսել է դպրոցական մարզական կարիերան, այս անգամ հանդես գալով Միացյալ Նահանգների օլիմպիական ուսումնական կենտրոնում։
Ընդունելիության հետ կապված մտահոգությունների ֆոնին, Բոլը որոշում է ամբողջովին հրաժարվել համալսարանային կարիերայից և մարզական պայմանագիր կնքել ավստրալիական Բասկետբոլի ազգային լիգայի (NBL) «Իլավարա Հոքսի» հետ։ 2019 թվականի ճանաչվել է NBL-ի տարվա նորեկ։
Դպրոցական ելույթներից ի վեր, Բոլը և նրա եղբայրները Միացյալ Նահանգներում արժանացել են համազգային ուշադրության։ Նրանց հայր Լավար Բոլը նույնպես մեդիա անձնավորություն է։ Հորը պատկանող «Big Baller Brand» ընկերությունում Բոլն ունի իր այցեքարտային մարզակոշիկը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Շառլոթ Հորնեթսի բասկետբոլիստներ
(126) Վելեդա
(126) Վելեդա (Velleda), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1872 թվականի նոյեմբերի 5-ին Պոլ Անրիի կողմից Փարիզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,439278 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1832 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6954 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Վելեդա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,1775 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1391,52 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,258709 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,92° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:1872 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պոլ Անրիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ծովանկարչություն
Ծովանկարչություն, ծովային տեսարան պատկերող նկար, բնանկարի ժանրի տարատեսակ։ Որպես բնանկարի ինքնուրույն ճյուղ Ծովանկարչությունը եվրոպական արվեստում առանձնացել է XVII դ.: Նրա սկզբնական խնդիրը եղել է ծովային համայնապատկերում պատմական խոշոր իրադարձություններ և ռազմանավեր պատկերելը, ուր ծովը հանդես է եկել որպես դեկորատիվ միջավայր։ Ծովանկարչությունը ծաղկել է XVII դ. հոլանդական գեղանկարչության մեջ և գրաֆիկայում։ Հոլանդացի ծովանկարիչները (Յան Պորսելլիս, Հ. Սեգերս, Վ. վան դե Վելդե) պատկերել են ծովի տարերքն ու ձկնորսների կյանքը, մշակել հանդիսավոր ծովանկարչության տիպը՝ կենտրոնական դեր հատկացնելով նավերին ու նավակներին, բացահայտել ծովային տեսարանների վեհությունը։
XVIII–XIX դդ. խոշորագույն ծովանկարիչներից են Կ. Վեռնեն (Ֆրանսիա), Կացուշիքա Հոքուսայը (Ճապոնիա), Ու. Թյոռները (Անգլիա), Հ. Մեսդագը (Հոլանդիա), Ա. Բոգոլյուբովը (Ռուսաստան)։
Համաշխարհային կերպարվեստում ծովանկարչության կարկառուն ներկայացուցիչը հայ մեծ նկարիչ Հ. Այվազովսկին է։ Ծովանկարչության հայ ներկայացուցիչներն են՝ Մ. Մահտեսյանը, Մ. Ճիվանյանը, Ա. Շաբանյանը, Վ. Մախոխյանը, Կ. Ադամյանը ստեղծել են ծովանկարչության աչքի ընկնող ստեղծագործություններ։
Պատկերասրահ
Կատեգորիա:Կերպարվեստի ժանրեր Կատեգորիա:Ծովանկարիչներ
2Pac Live
2Pac Live, առաջին ալբոմը կատարել է ամերիկացի ռեփեր Թուփաք Շակուրի կենդանի կատարմամբ, որը լույս է տեսել 2004 թվականին։ Թուփաքը մի շարք երգեր կատարել է Outlawz խմբի հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլալեզու ալբոմներ
Ամենակարճահասակ մարդկանց ցանկ
Սույն հոդվածում ներկայացված են իրենց զբաղմունքի ոլորտում կամ կյանքի ընթացքում գրանցված ամենակարճահասակ մարդիկ աշխարհում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ցանկեր
Կանդակովկա (այլ կիրառումներ)
Կանդակովկա, կարող է վերաբերել՝
Կամուրջ (Վերին Բասենի գավառ)
Կամուրջ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Բասենի գավառակում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի քրդաբնակ բնակավայրեր
Կանյուտինո (այլ կիրառումներ)
Կանյուտինո, կարող է վերաբերել՝
Ստեփան Շահումյանի հուշարձան (այլ կիրառումներ)
Ստեփան Շահումյանի հուշարձան, կարող է վերաբերել՝
Նովոտիմոֆեևկա (գյուղ, Սնիգիրյովկայի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Նովոտիմոֆեևկա գյուղում բնակվում էր 581 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1447 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Սնիգիրյովկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1905 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Նովայա Դավիդովշչինա
Նովայա Դավիդովշչինա (Новая Давыдовщина), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Օշականի ճակատամարտ (1827)
Օշականի ճակատամարտ (հայտնի է նաև որպես Աշտարակի ճակատամարտ), ճակատամարտ հայ-ռուսական և պարսկական զորքերի միջև, որ տեղի է ունեցել 1827 թվականի օգոստոսի 17-ին, 1826-1828 թվականների ռուս-պարսկական պատերազմի ընթացքում, Պարսկաստանի գահի ժառանգորդ Աբբաս-Միրզայի բանակի և ռուս գեներալ-լեյտենանտ Աֆանասի Կրասովսկու ջոկատի միջև։ Ճակատամարտն ավարտվեց հայ-ռուսական զորքերի հաղթանակով։
1827 թ. օգոստոսի սկզբին պարսկական բանակը ներխուժեց Արևելյան Հայաստան և, միավորվելով Երևանի Հասան խանի զորքերի հետ, պաշարեց Էջմիածնի եկեղեցին։ Էջմիածնից 35 վերստ հեռու գտնվող գեներալ Կրասովսկու ռուսական զորաջոկատը իրեն միացած հայկական և վրացական կամավորներով օգնության հասավ պաշարված վանքին և, չնայած պարսկական բանակի տասնապատիկ ավելի քանակին, կարողացավ ճեղքել հակառակորդի պահպանաջոկատի արգելափակումը, որից հետո հենց նույն գիշեր պաշարումը դադարեցվեց։ Ճակատամարտի ընթացքում ռուսական ջոկատը ծանր կորուստներ կրեց։ Այն ռուսական բանակի ամենամեծ կորուստն էր Պարսկաստանի հետ պատերազմի ողջ ժամանակահատվածում։
Ճակատամարտի մասին ամենաարժեքավոր վկայությունները թողել են դրա անմիջական մասնակիցները՝ ջոկատի հրամանատար Ա. Կրասովսկին, կապիտան Մ. Սոբոլևը և դեկաբրիստ Ե. Լաչինովը ։
Մարտի ընթացքի վրա մեծ ազդեցություն ունեցան այդ օրվա կիզիչ շոգը և ռուսական ջոկատի ընթացուղուն աղբյուրների բացակայությունը։ Ջոկատի գործողությունները զգալիորեն կաշկանդում էր պարենի գումակը։ Շարասյունները շարժվում էին հակառակորդի հրետանու և հրացանների կրակահերթերի ներքո։ Մինչ ռուսական առաջապահ ջոկատը «սվիններով իր ուղին էր հարթում», վերջապահը հետ էր մղում իրանցիների սանձարձակ հարձակումները թիկունքից։ Հակառակորդը, զբաղեցնելով նպաստավոր դիրք, ռուսական ջոկատին թևային հարվածներ հասցրեց։ Հարկ է նշել նաև, որ Կրասովսկու ջոկատի հաջող անցմանը նպաստեցին ռուսական հրետանու գրագետ գործողությունները, որն ավելի բարենպաստ բարձունքներ էր զբաղեցնում, և հրետանային պաշտպանության տակ հնարավորինս կասեցնում էին հակառակորդի հարձակումները։ Իրանցիներն այնքան էին դաժանացած, որ չնայած մանրագնդակային և հրացանային կրակից ծանր կորուստներին, նրանք ներխուժեցին ռուսական հետևազորի շարքերը, որը սվիններով հետ էր շպրտում թշնամուն։
1833-1834 թվականներին Եփրեմ Ա Ձորագեղցի կաթողիկոսի և արքեպիսկոպոս Ներսես Աշտարակեցու նախաձեռնությամբ եկեղեցու և տեղաբնակների միջոցներով Օշականի ճակատամարտին նվիրված հուշակոթող կանգնեցվեց։
2011 թ. ապրիլի 19-ին տեղի ունեցավ Օշականի հուշահամալիրի հանդիսավոր բացումը՝ «նվիրված 1827 թվականի Օշականի ճակատամարտում Մայր Աթոռ Էջմիածնի համար զոհված ռուս փրկարար-զինվորների հիշատակին»։
Երևանի՝ պաշարումից հանելը
(27) Երևանի պաշարման համար ժամանեց 20-րդ հետևակային դիվիզիան, որը գլխավորում էր գեներալ Կրասովսկին։ 1827 թվականի ամառը անչափ շոգ էր և չորային։ Ջերմաստիճանը հասնում էր մինչև 43 °R (53.7 °C) տապի արևի տակ և 33 °R (41.2 °C) ստվերում։ Տեղի կլիման նպաստում էր զինվորների շրջանում մասսայական հիավանդությունների տարածմանը, ովքեր վերջերս էին ժամանել Ռուսաստանից։ Տենդերի և դիզենտերիայի բռնկված համաճարակի պատճառով 20-րդ դիվիզիայում մնաց ոչ ավելի, քան 4000 մարտունակ զինվոր։ Օգոստոսին Կովկասյան կորպուսի հրամանատար, գեներալ-ադյուտանտ Իվան Պասկևիչը, նկարագրելով Կովկասում ռուսական բանակի գործերի ընդհանուր դրությունը, զեկուցում էր Նիկոլայ I, որ շոգը շարունակվում էր, արոտավայրեր չկային, ձիերը հյուծված էին, իսկ զորքի ⅓ գտնվում էր հոսպիտալներում։ 1800 մարդուց բաղկացած գնդում շարքերում մնացել էին մոտ 1000-ը (բացառությամբ գվարդիայի, որում հիվանդների թիվը կազմում էր ոչ ավելի, քան 200 մարդ, իսկ 900 մնացել էին զինված)։ Հաշվի առնելով ստեղծված իրավիճակ՝ որոշում կայացվեց դադարեցնել Երևանի պաշարումը և մինչ աշուն քաշվել դեպի լեռները։
Պաշարման դադարեցման պատճառներից էր նաև այն, որ պարենով և պաշարման զինամթերքվ տրանսպորտը սպասվում էր օգոստոսից ոչ շուտ։
Հունիսի 21-ի գիշերը դիվիզիան հանվեց պաշարման դիրքերից և նահանջեց դեպի Էջմիածնի վանք։ Վանքում ստեղծվեց հոսպիտալ հիվանդ զինվորների համար։ Վանքի երեք աշտարակների վրա տեղադրեցին մեկական դաշտային հրանոթ։ Հունիսի 24-ին (հուլիսի 6-ին) մոտ 2000 զինվորներ սկսեցին նախապատրաստել պարենը։
Մատակարարելով վանքին բավականաչափ պարեն՝ Կրասովսկին հունիսի 30-ին ( իր զորաջոկատով շարժվեց դեպի Բաշ-Ապարանյան բարձրավանդակը և ճամբարեց Ջենգուլի բնակավայրի մոտ։ Վանքում մնացել էին Սևաստոպոլի հետևակային խմբի գումարտակը (մինչև 500 սվին), 5 հրանոթ, հայերի հեծյալ կամավորական ջոկատի հարյուրյակ, որը Կրասովսկուց օգնություն էր խնդրել վանքի պաշտպանության համար, և 700 հիվանդ զինվորներ։
Ճակատամարտի գործընթաց
Խախտելով զինադադարը, պարսկական զորքերը թագաժառանգ Աբաս-Միրզայի գլխավորությամբ օգոստոսի 4-ին գետանցել են Արաքսը` նպատակ ունենալով գրավել Էջմիածինը, ոչնչացնել գեներալ-լեյտենանտ Ա. Կրասովսկու զորամասը,հարձակվել Թիֆլիս-Ելիզավետպոլ-Ղարաբաղ ուղղությամբ՝ կանխելով գեներալ Պասկևիչի առաջխաղացումը Թավրիզ։ Օգոստոսի 6-ին պարսկական բանակը գրավում է Աշտարակը, բանակում Քասաղ գետի ափերին։ Օգոստոսի 15-ին` պաշարում և հրետակոծում են Էջմիածինը։ Օգոստոսի 16-ի երեկոյան Կրասովսկին 3 հազարանոց զորախմբով և 12 թնդանոթով Ապարանի սարահարթից շարժվում է դեպի Էջմիածին։ Ճակատամարտը սկսվել է առավոտյան ժամը 8-ին Օշականից 2 վերստ հեռավորության վրա, էջմիածին տանող ճանապարհի վրա՝ Քասաղի կիրճում։ Օգտվելով ուժերի նպաստավոր դասավորությունից, Աբաս-Միրզան փորձել է շրջապատել և ոչնչացնել կիրճում գտնվող ռուսական զորախումբը։ Սակայն, սրընթաց հարձակումով ճեղքելով հակառակորդի գերակշիռ ուժերի պատնեշը, ռուսական զորքը դուրս է գալիս Քասաղի կիրճից և շարժվում դեպի Էջմիածին։ Սկսված սվինամարտի ժամանակ ռուսական զորքին օգնության են հասել Էջմիածնի գումարտակը և հայ կամավորները։ Մարտում իրենց մեծ ավանդով նշանավորվել են 39-րդ և 40-րդ եգերական գնդերը։
Ճակատամարտի վճռական պահին հմուտ թնդանոթաձիգ Հակոբ Հարությունյանը, որին բռնի զորակոչել էին պարսիկները, անգլիական ծանր թնդանոթով թիկունքից ռմբակոծել է պարսկական դիրքերը։ Ռուսական զորախումբը, օգտվելով թշնամու ճակատում առաջացած խուապից, ճեղքել է պարսկական զորաշղթան և մտել Էջմիածին։ Ճակատամարտն ավարտվել է ժամը 17-ին։ Հակոբ Հարությունյանը փորձել է փախչել, սակայն պարսիկները նրան բռնել և հրեշավոր խոշտանգումների են ենթարկել. հանել են աչքերը, կտրել են ականջները, կրունկները, շրթունքները և նետել դիակներ մեջ։ Հերոսը ուշքի գալով կարողացել է հասնել Էջմիածին։
Ճակատամարտի հետևանքներ և հաջորդող իրադարձություններ
Ռուս զինվորները և նրանց շարքերում մարտնչող հայ կամավորները բացառիկ խիզախության և ծանր կորուստների գնով կարողացան փրկել Էջմիածինը թշնամու ձեռքն ընկնելուց և ավերումից, թիֆլիսի վրա հարձակվելուց։
Ռուսներին հաջողվեց առանց կորուստների գրավել պարսկական կարևոր ամրություններից մեկը՝ Սարդարապատը։ Դրանից հետո ռուսական զորքը շարժվեց և պաշարեց Երևանը։ Երևանի բերդը կառուցված էր քաղաքի հարավային ծայրամասում՝ Հրազդան գետի բարձր ու ժայռոտ ափին։ Այն երեք կողմից շրջափակված էր երկշարք պարիսպներով։ Բերդի շուրջը փորված էին մեծ փոսեր, որոնք լցված էին ջրով։ Այն ամրացված էր եվրոպական ռազմական մասնագետների ղեկավարությամբ։ Հասան խանը այս անգամ ևս հրաժարվում է հանձնել բերդը։ Պասկևիչը հրամայում է գրոհով վերցնել այն։ Ռուսական պաշարողական հրանոթները օր ու գիշեր ռմբակոծում են բերդը։ «Հինգ օր, հինգ գիշեր, սար ու ձոր դմբում, դմբդմբում էր։ Էնքան թոփի գյուլլա էր գլխին ու սրտին դիպել, հոգին բերանը հասցրել»,- գրում է այդ դեպքերի ժամանակակից Խ. Աբովյանը։ 1827 թ. հոկտեմբերի 1-ին ռուսական զորքը մտավ բերդ։ Ընկավ պարսկական ամենաամուր ու վերջին հենակետը Հայաստանում։ Գերի վերցվեցին բերդի երեքհազարանոց կայազորը և Հասան խանը։ Գրավվեցին 100 թնդանոթ և մեծ քանակությամբ զենք ու զինամթերք։ Երևանի գրավման համար Պասկևիչը ստացավ «Կոմս Էրիվանսկի» տիտղոսը։ Ռուսներից և հայերից շատերը պարգևատրվեցին «Երևանի բերդի գրավումը» մեդալով։ Երևանի գրավումը ոչ միայն ռազմական, այլև քաղաքական խոշոր նշանակության իրադարձություն էր։ Դրա հետ էր կապում հայ ժողովուրդը իր լավ ապագայի հույսերը։ Երևանի գրավումը ուրախությամբ ընդունեց ինչպես Հայաստանի, այնպես էլ հայկական գաղութների բնակչությունը։ Հայ նշանավոր գրողներ Հ. Ալամդարյանը Թիֆլիսից, Մ. Թաղիադյանը Հնդկաստանից, Նոր Նախիջևանի (Դոնի Ռոստով) հայությունը Ռուսաստանից «հայրենիքի փրկության առթիվ» շնորհավորական ջերմ ուղերձներ առաքեցին Հայաստան։ Պատերազմում մեծ էր ժամանակի նշանավոր գործիչ, վրացահայության հոգևոր առաջնորդ Ներսես Աշտարակեցու դերը, որը սրտառուչ կոչերով ոգեշնչում էր հայրենակիցներին։ «Հասավ ժամը,- գրում էր նա,- երբ աչքով պիտի տեսնեք Արարատյան աշխարհի և հայոց ազգի ազատագրությունը..., ոտքի՛ կանգնեք, հայո՛ց քաջեր, թոթափեցեք պարսից լուծը, ուրախացրե՛ք ալեզարդ Մասիսին, մի անգամ արյունով ներկեցե՛ք հայրենի հողը և ապա ապրեցե՛ք ազատ»։ Պատերազմին ակտիվ մասնակցություն ունեցան հայ կամավորները և դեկաբրիստները։ 1827 թ. գարնանը Ներսես Աշտարակեցու և Հարություն Ալամդարյանի գլխավորությամբ Թիֆլիսում կազմակերպվեցին կամավորական ջոկատներ, որոնք ռուսական զորամասերի հետ մասնակցեցին ռազմական գործողություններին։ 1827 թ. մարտին Թիֆլիսում կազմակերպվեց 117 հոգուց բաղկացած հայ կամավորների առաջին ջոկատը։ Մայիս ամսին քաղաքի այդ ջոկատներում ցուցակագրվել էին շուրջ 600 կամավորներ։ Երևանյան արշավանքի ժամանակ կամավորների շարքերը համալրվեցին՝ հասնելով ավելի քան 1000 հոգու։ Պատերազմական գործողություններին գործուն մասնակցություն ունեցան Կովկաս աքսորված դեկաբրիստները։ Նրանցից 70 սպաներ և 3000 շարքայիններ մասնակցեցին ռազմական գործողություններին։ Աչքի ընկնող դեկաբրիստներից էին Ե. Լաչինովը, Մ. Պուշչինը, Դ. Դավիդովը, Իվան Բուրցովը, Ն. Օրժիցկին և շատ ուրիշներ։ Դեկաբրիստ սպաների ռազմական խոր գիտելիքները, շարքայինների փորձն ու մարտունակությունը էական նշանակություն ունեցան հաղթանակի գործում։
Ծածանազգիներ
Ծածանազգիներ, ճառագայթալողակ ձկների դասի, ծածանակերպերի կարգի ձկների ընտանիք։
Օշականի ճակատամարտ (1827)
Հուշակոթող
Ճակատամարտում զոհված ռուս զինվորների հիշատակը հավերժացնելու համար Օշականից Էջմիածին տանող ճանապարհի վրա 1833-1834 թվականներին, ինժեներ-պորուչիկ Կոմպանեյսկու նախագծով ճակատամարտի վայրում հուշարձան կառուցվեց, որը կանգուն է մինչև օրս։ Ամեն տարի օգոստոսի 17-ին օշականցիները, ռուսաստանից ժամանած հյուրերի հետ այցելում են հուշակոթող և իրենց հարգանքի տուրքն են մատուցում զոհվածների հիշատակին։
Է. Լ. Ջեյմս
Էրիկա Լեոնարդ (Erika Leonard, ի ծնե` Միտչել, Erika Mitchell, առավել հայտնի՝ Է. Լ. Ջեյմս կեղծանվամբ, ), անգլիացի կին գրող, «Մոխրագույնի հիսուն երանգները» էրոտիկ բեսթսելլերի և տվյալ շարքի շարունակության հեղինակ։
Օշականի ճակատամարտ (1827)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճակատամարտեր Հայաստանում Կատեգորիա:1827 Կատեգորիա:Ռուս-պարսկական պատերազմ (1826-1828) Կատեգորիա:Ռուսաստանի ճակատամարտեր Կատեգորիա:Իրանի ճակատամարտեր
Է. Լ. Ջեյմս
Կենսագրություն
Սկզբում Ջեյմսը գրել է ֆանֆիկ՝ «Snowqueen’s Icedragon» վերնագրով։ Ի վերջո, նրա գրվածքներն արտացոլվել են «Մոխրագույնի հիսուն երանգները» վեպում։
2012 թվականին Թայմ ամսագիրը Էրիկային ներառել է «Աշխարհի ամենաազդեցիկ 100 մարդիկ» ամենամյա ցանկում ։
Ծածանազգիներ
Դասակարգում
Քաղցրահամ ջրերում ապրող ձկների ամենամեծ ընտանիքն է․ միայն մի քանիսն են հանդիպում աղի ջրերում (գետեաբերաններում, Սև և Կասպից ծովերում և այլն)։ Ծածանազգիների ընտանիքն իր մեջ ներառում է 367 ցեղ՝ 3006 տեսակով։ Ամեն տարի նկարագրվում են մի քանի տասնյակ նոր տեսակներ, հիմնականում Հարավարևելյան Ասիայից
Է. Լ. Ջեյմս
Կենսագրություն
2014 թվականի մարտի 22-ին իր Ինստագրամում նա ակնարկել է նոր գիրք գրելու մասին։ Մանրամասները դեռևս հայտնի չեն ։
Ծածանազգիներ
Տարածում
Ծածանազգիները տարածված են ամբողջ աշխարհով մեկ, բացառությամբ Հարավային Ամերիկայի մեծ մասի (նրանք չեն հանդիպում Մեքսիկայի հարավում, բայց համատարած հանդիպում են արգենտինական պամպայի ջրերում, որտեղ դրանք ներմուծվել են 19-րդ դարի երկրորդ կեսում, համարվում են անպիտան ձկներ) և նրանք նաև Ավստրալիայում չեն եղել (Ինտրոդուկցիայից հետո ծածանը դարձավ Ավստրալիայում ամենատարածված ձուկը)։ Ծածանազգիների մեծ մասը հանդիպում են Հյուսիսային կիսագնդի բարեխառն գոտում։
Սննդառություն
Սնվում են կենդանի և մեռած բուսական և կենդանական սննդով։
Է. Լ. Ջեյմս
Կենսագրություն
2015 թվականի հունիսի 15-ին իր Ինստագրամում հրապարակել է լուսանկար իր նոր՝ «Գրեյ. Մոխրագույնի հիսուն երանգները՝ գրված Քրիստիան Գրեյի դեմքով» գրքի մասին ։
Ծածանազգիներ
Բազմացում
Շատ-շատերը բեղմնավոր են։ Բազմացման շրջանում արուների մոտ զարգանում է հատուկ «հարսանեկան զգեստ»։ Նրանք ստանում են ավելի վառ գունավորում (առավել հաճախ հայտնվում է վարդագույն գունավորումը), գլխի, մարմնի և լողակների վրա հայտնվում են բեղիկանման մակաճներ։ Ձմռանը նրանք հիմնականում թաքնվում են հատակին կամ մտնում տիղմի մեջ և մտնում ձմեռային քնի մեջ։
Տնտեսական նշանակություն
Որոշ ծածանազգիներ բուծվում են լճակներում (գետածածան, կարաս), իսկ շատ-շատերը ծառայում են որպես քիչ թե շատ նշանակալից ձկնորսության առարկա (օրինակ՝ վոբլա, բրամ, գետածածան, Արծաթափայլ և ոսկեգույն կարասները, լին, յազ, չեխոն և շատ ուրիշներ)։
Է. Լ. Ջեյմս
Կենսագրություն
2019 թվականի ապրիլի 16-ին Մեծ Բրիտանիայում և ԱՄՆ-ում վաճառքի է հանվել գրողի նոր գիրքը՝ «Պարոն» (The Mister) վերնագրով։
Ծածանազգիներ
Դասակարգում
Danioninae (Դանիոնանմաններ) ենթաընտանիք՝ 37 ցեղ, 319 տեսակ․
Labeoninae (Լեբեոնանմաններ) ենթաընտանիք՝ 35 ցեղ, 402 տեսակ․
Cyprininae (Ծածանանմանների) ենթաընտանիք՝ 16 ցեղ, 50 տեսակ․
Է. Լ. Ջեյմս
Կենսագրություն
Էրիկան ապրում է Լոնդոնի արևմուտքում ամուսնու՝ սցենարիստ և ռեժիսոր Նայլ Լեոնարդի և երկու որդիների հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Անգլիացի կին գրողներ Կատեգորիա:Անգլիացի վիպասաններ
Ծածանազգիներ
Դասակարգում
Leuciscinae ենթաընտանիք․
Acheilognathinae (Դառնուկանմաններ) ենթաընտանիք՝ 3 ցեղ, 75 տեսակ։ Ենթաընտանիքի ներկայացուցիչների բնորոշ առանձնահատկությունն է էգերի մոտ ձվաբջջի առկաայությունը, որի օգնությամբ ձկնկիթը դրվում է երկփեղկանիների թիկնոցային խոռոչում։
Gobioninae (Քարթականմաններ) ենթաընտանիք․
Opsariichthyinae (Եռաշրթունքանմաններ) ենթաընտանիք․
Squaliobarbinae (Թեփուղաբեղլուանմաններ) ենթաընտանիք
Xenocyprinae (Սևափորիկանմաններ) ենթաընտանիք
Ծածանազգիները ակվարիումում
Ծածանազգիների ընտանիքի ձկները ստացել են լայնորեն տարածում ակվարիումային հոբբիումում։ Սա հիմնականում վերաբերվում է Բարբուս, Լաբեո, Դանիո, Բրախիդանիո և Կարդինալ ցեղերին
Վտանգավորությունը մարդու համար
Ծածանազգիների շատ տեսակներ (յազ, նետաձուկ, մանրածածան, կարմրալողաթևիկ, բրամ, թեփուղ, կապույտ բրամ, սպիտակաչք, չեխոն, Հաշամ, լին, քառթակ, սպտիակաձուկ, վերոն, Արծաթաձուկ, սեպաձուկ) համարվում են մարդկանց համար վտանգավոր Օփիստորխիս մակաբույծների մետացերկարիաների կրողներ։ Օփիստորխիսի բնական օջախները գտնվում են նախկին ԽՍՀՄ-ի կարևորագույն տարածքներում, որտեղ վարակի ամենաբարձր աստիճանը գտնվում է Սիբիրում, ինչպես նաև Հարավարևելյան Ասիայի տարածքներում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ծածանակերպեր
Ալբուցանո
Բնակչությունը՝ 3.529 մարդ (2014 թվականի տվյալներով) ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 150 մարդ/կմ²։ Տարածքը 15 կմ² է։ Փոստային ինդեքս՝ 27010։ Հեռախոսային կոդ՝ 00382։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Կիլիկյան Հայաստանի նավահանգիստներ
Կիլիկյան Հայաստանի նավահանգիստներ, որոնք եղել են Միջերկրական ծովի ափին։ Լինելով Միջերկրական ծովի ափին՝ Կիլիկյան Հայաստանում կային մի շարք նավահանգիստներ, որոցից մի քանիսը խոշոր նշանակություն ունեին միջազգային առևտրում։ 14-րդ դարի սկզբի Իտալացի հեղինակ Մարին Սանուտոն իր «Խաչակիրների գաղտնի գիրքը» աշխատության մեջ մանրամասն թվարկում և նկարագրում է Կիլիկյան Հայաստանի նավահանգիստները։ Նա թվարկում է 25 նավահանգիստների անուններ, որոշում նրանց դիրքը միմյանց նկատմամբ, մատնանշում նավերի լողարկման հարմարություններն ու անհարմարությունները մի նավահանգստից մյուսն անցնելիս՝ առավել մանրամասն նկարագրելով ստրատեգիական և առևտրական նշանակություն ունեցող ունեցող նավահանգիստները։ Այժմ այդ նավահանգիստների մեծ մասը գտնվում ե ավերակ վիճակում կամ ամբողջությամբ հիմնավեր են, բայց այդ ժամանակի քարտեզների վրա պահպանվել են նրանց դիրքերը։
Կիլիկիայի հայկական թագավորության գլխավոր նավահանգիստը նրա ծաղկման շրջանում եղել է Այասը (Լայացցո)։ Այասը գտնվում է Ալեքսանդրետի (Հայկական) ծոցի ափին, որը խոր մխրճվում է մայր ցամաքի մեջ և շրջապատված է լեռներով։ Այասի նավահանգստից քարավանային ուղիներ էին գնում, որոնք Փոքր Ասիայի և Հայկական լեռնաշխարհի միջով հասնում էին մինչև Սև Ծովի ափերը, մինչև Իրան և Պարսից ծոց՝ Կիլիկյան կապելով Սիրիայի, Միջագետքի և այլ երկրների հետ։ Այդ նավահանգստային քաղաքը ամրացված էր ցամաքից, իսկ ծովից պաշտպանում էր բերդը, որը ափից ոչ հեռու գտնվող կղզու վրա էր ։ Այասում էր գտնվում պետության՝ իր եկամուտներով առաջին տեղը բռնող մաքսատունը։ Այասը եղել է Եգիպտոսի սուլթանության զորքերի հարձակման օբյեկտ 13-րդ դարի երկրորդ կեսին և 14-րդ դարի առաջին կեսին։ Սիրիայի սահմանից սկսած՝ Այասը հանդիսանում էր երրորդ նավահանգիստը։
Ռազմավարական և առևտրային նշանակությամբ Կիլիկյան Հայաստանի երկրորդ նավահանգիստը Կոռիկոսն էր, որն այս երկրի նավահանգիստներից ամենամոտն էր Կիպրոսին, գտնվել է Տարսոնից 70 կմ, իսկ Սելևկիայից՝ 20 կմ հեռավորության վրա ։ Կոռիկոսի մոտերքում կար մի կղզի՝ ծովային ամրոցով։ Ծովափնյա Կոռիկոս քաղաքը ամրացված էր պարիսպներով և աշտարակներով։ Այդ մասին, որպես Կիլիկիայի հայկական պետության նավահանգստի, հիշատակում է Բենիամին Տուդելացին՝ 13-րդ դարի կեսերին այցելելով այդտեղ ։ 13-րդ դարի վերջին Կոռիկոսը պատկանում էր Հեթումյանների դիմիաստիայի ազգականներից մեկին՝ Հեթում պատմիչին, որն ամրացրել է քաղաքը և ծովային ամրոց կառուցել նավահանգստի մոտ գտնվող նույնանուն կղզում։ 13-րդ դարում Կոռիկոսի միջոցով նշանակալի առևտուր էր կատարվում Եվրոպայի հետ։ 1337 թվականին, Այասի անկումից հետո, Կոռիկոսը դարձավ առավել կարևոր նավահանգիստ՝ և՛ առևտրական, և՛ ռազմավարական առումով։
Կիլիկիայի հայկական թագավորության նշանակությամբ երրորդ նավահանգիսը եղել է Պալլորումը։ Այն գտնվում էր Այասից 15 կմ հեռավորության վրա, նույնքան հեռավորություն ուներ նաև Պիռամոսի գետաբերանից։ Ուներ ռազմավարական նշանակություն, որպես ռազմանավերի կայանատեղի՝ Եգիպտոսի սուլթանության դեմ կռվող խաչակիրների համար ։ 13-րդ դարի խաչակրաց արշավանքի ծրագրից մեկում Պայասի մասին ասված է.
Կիլիկյան Հայաստանի նավահանգիստներից մեկը, որն այն ժամանակ մատչելի է եղել ծովային նավերի համար, Մամեստիա քաղաքն էր՝ Պիռամոս գետի ափին, որը նավարկելի էր մինչև այդ կետը։
Ծովային առևտրի համար իր նշանակությամբ կարևոր նավահանգիստ էր Կյուդնոս (այժմ՝ Տարսուս-չայ) գետի ափին գտնվող Տարսոն քաղաքը։ 13-14-րդ դարերում սա մատչելի էր ծովից ոչ մեծ նավերի ընդունման համար։
Սելևկիա քաղաքը (ըստ Սանուտոյի՝ Սալեֆֆո), որը գտնվում է Կալիկադնոսի ափին, գետաբերանից 20 կմ վերև, ծովային փոքր նավեր էր ընդունում։ Սելևկիայից մինչև նավահանգիստն ընկած առափնյա շերտը, որը Սանուտոն անվանում է Կանդելորուս (ըստ հայկական աղբյուրների՝ Կալոնորոս - հունական ծագմամբ անուն), եղել է սենիոր Ադամի ավատը։ Սելջուկյան սուլթան Քեյ-Կուբադ Ալա Ադ Դինը Կալոնորոսը այն խլեց նրա ժառանգորդներից, որից հետո նավահանգիստն ստացավ նոր անվանում՝ Ալայա։ Այսպիսով, Հեթում I-ի կառավարման օրոք Կիլիկյան Հայաստանի առափնյա գիծը կրճատվեց և տարածվում էր Ալեքսանդրետի ծոցից մինչև Սելևկիան ներառյալ։
Ավետիս Սուվալյան
Ավետիս Գրիգորի Սուվալյան, հայ բժիշկ, վնասվածքաբան-օրթոպեդ, ըմբիշ։ Բժշկական գիտությունների դոկտոր (1987), պրոֆեսոր (1999)։ ԽՍՀՄ սպորտի վարպետ (1958)։ Հունա-հռոմեական ըմբշամարտի ՀԽՍՀ և Մոսկվայի բազմակի չեմպիոն (1954-1966)։
Կիլիկյան Հայաստանի նավահանգիստներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կիլիկիա Կատեգորիա:Հին Հունաստանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Թուրքիայի հին հունական հնավայրեր Կատեգորիա:Թուրքիայի Միջերկրածովյան տարածաշրջան Կատեգորիա:Պատմական մարզեր Կատեգորիա:Փոքր Ասիայի պատմական շրջաններ Կատեգորիա:Փոքր Ասիա Կատեգորիա:Թուրքիայի պատմություն Կատեգորիա:Մերձավոր Արևելքի պատմական պետություններ Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի նախկին պետություններ Կատեգորիա:Ադանայի նահանգի պատմություն
Ավետիս Սուվալյան
Կենսագրություն
Ավետիս Սուվալյանը ծնվել է 1934 թվականին Երևանում։ 1958 թվականին ավարտել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտը, 1966 թվականին՝ Մոսկվայի երկրորդ պետական բժշկական ինստիտուտը։ 1966 թվականից աշխատել է Մոսկվայի Ն. Ի. Սկլիֆոսովսկու անվան շտապ օգնության գիտահետազոտական ինստիտուտում, 1966 թվականից, միաժամանակ՝ Մոսկվայի Մ. Ֆ. Վլադիմիրսկու անվան մարզային գիտահետազոտական ինստիտուտի վնասվածքաբանության և օրթոպեդիայի ամբիոնում ։ 1989 թվականից Ոսկրամիացման հետևորդներ ընկերակցության անդամ։
Աշխատանքները վերաբերում են կոտրվածքի տեղում ոսկրի արյունատար համակարգի հարմարվողական հնարավորություններին։ Փորձարարական եղանակով ապացուցել է ներոսկրային ոսկրամիացման փակ եղանակի առավելությունը։ Խողովակավոր ոսկրերի կոտրվածքների, չսերտաճած կոտրվածքների և կեղծ հոդերի բուժման ժամանակ կիրառել է մետաղական հաստ ձողեր։ Ստեղծել է նոր կառուցվածքներ և սարքավորումներ՝ ներոսկրային ոսկրամիացումն իրականացնելու համար։ Առաջարկել է վերջույթների և գանգուղեղի զուգակցված վնասվածքների դասակարգումը և բուժման եղանակներ։ Համահեղինակ է բժշկական «Ռուս-անգլերեն մեծ բառարանի» (2000) ։
Կաշկարովո (այլ կիրառումներ)
Կաշկարովո, կարող է վերաբերել՝
Բագրատունյաց պողոտա (Երևան)
Բագրատունյաց պողոտա, պողոտա Երևանի Շենգավիթ և Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջաններում։ Քաղաքային նշանակության փողոց է ։ Անվանվել է ի պատիվ միջնադարյան հայկական Բագրատունյաց թագավորության։
Տվյալներ
Սկսվում է Սեբաստիա-Ծովակալ Իսակովի խաչմերուկից և ձգվում մինչև Աշխատանքի հրապարակ։
Կապիկների հուշարձան
Կապիկների հուշարձան, քանդակագործական հուշարձան՝ նվիրված կապիկներին փորձարարական բժշկությանն իրենց մատուցած ծառայությունների համար։
Գտնվելու վայր
Հուշարձանը գտնվում է Աբխազիայի մայրաքաղաք Սուխումում՝ Տրապեցիա լեռան վրա՝ Աբխազիայի Գիտությունների ակադեմիայի փորձարարական ախտաբանության և թերապիայի գիտահետազոտական ինստիտուտի տարածքում։
Ստեղծման պատմություն
Տեղադրվել է Աբխազիայի Նախարարների խորհրդի որոշմամբ Աբխազիայի կապիկների բուծարանի 50-ամյա հոբելյանի առթիվ, երբ ՓԱԹԳՀԻ-ն պարգևատրվեց Աշխատանքային Կարմիր Դրոշի շքանշանով՝ մարդուց շնորհակալություն կապիկին պոլիոմիելիտի, դեղին տենդի, բծավոր տիֆի, մալարիայի, տուբերկուլյոզի և շատ այլ հիվանդությունների դեմ մարդու հաղթանակի համար։ Կապիկի հուշարձանը ձուլվեց Միշիշչիում։ Կշռում է 1,5 տոննա
Հուշարձանը վնասվել էր Վրաց-աբխազական պատերազմի (1992-1993) վրացի զինվորների կողմից, որոնք հրացաններից կրակում էին հուշարձանի վրա։ Փամփուշտների հետքերը տեսանելի են մինչև օրս։
Նկարագրություն
Ուշագրավն այն է, որ պատվանդանի վրա հայտնվել է ոչ թե կապիկ, այլ բուծարանի պահապան, համադրիլների իմաստուն առաջնորդ Մուրրեյի քանդակը։ Նա պատկերված է նստած պատվանդանի վրա, որի վրա փորագրված են մարդկային այն հիվանդությունների անունները, որոնք ուսումնասիրված և հաղթահարված են շնորհիվ կապիկների վրա փորձերի։
Հայերը Ռումինիայում
Ռումինիայի հայկական համայնքը հնագույններից է Հարավարևելյան Եվրոպայում։ Այդ են վկայում հայկական բազմաթիվ տեղանունները, երբեմնի հայաշատ քաղաքներում հայկական թաղամասերի ու փողոցների առկայությունը։ Հայերի հոսքը Ռումինիա ուժեղացել է հատկապես Անիի, ապա՝ Կիլիկիայի հայկական թագավորության անկումից հետո։ Հայերը կառուցել են քարաշեն եկեղեցիներ, ունեցել իրենց հոգևոր թեմը։ 14-րդ դարի 2-րդ կեսին հայերի թիվը երկրում այնքան է աճել, որ Ալեքսանդր Բարեպաշտ հոսպոդարը հատուկ հրովարտակով Սուչավա մայրաքաղաքում նրանց համար հիմնել է եպիսկոպոսական թեմ։ Նա Լվովից հրավիրել է հայ վաճառականների և բնակեցրել Սուչավա, Սիրետ, Չեռնովցի քաղաքներում՝ շնորհելով մի շարք արտոնություններ։ 1418 թ.-ին նույն հոսպոդարի հրավերով Լեհաստանից երկիր է գաղթել 3 հզ. հայ ընտանիք։ Մեծ թվով հայեր Ռումինիա են եկել 1453 թ.-ին՝ Կոստանդնուպոլսի, 1475 թ.-ին՝ Ղրիմի թուրքական զավթումից հետո։ Հոսքը շարունակվել է 1894–1896 թթ.-ի համիդյան բռնությունների, 1909 թ.-ի Ադանայի կոտորածի և 1915 թ.-ի Մեծ եղեռնի հետևանքով։ Վերջին խոշոր գաղթը դեպի Ռումինիա տեղի է ունեցել 1922 թ.-ին, երբ քեմալական Թուրքիայի զորքերը սկսել են կոտորել Զմյուռնիայի քրիստոնյա բնակիչներին։ Ռումինիայում հայերի թիվը հասել է մոտ 30 հզ-ի։
Հին քարի դար
Հին Քարի դար կամ պալեոլիթ (παλαιός - հին և λίθος - քար), Քարի դարի երեք հիմնական ժամանակաշրջաններից առաջինը։ Պեղածո մարդկանց ու կենդանիների գոյության ժամանակաշրջանն է։
Հայերը Ռումինիայում
Հայերը մասնակցել են ռումինական քաղաքների շենացմանը, առևտրի, արհեստների և մշակույթի զարգացմանը։ Հայկական կենտրոններն ունեցել են առանձնաշնորհումներ, հիմնել են իրենց քաղաքապետարանները, դատարանները, առաջնորդվել հայկական օրենքներով՝ մասնավորապես Մխիթար Գոշի Դատաստանագրքով։ Երկրի ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին առևտուրը կենտրոնացած է եղել հիմնականում հայերի ձեռքին։ Կապիտալիստական հարաբերությունների զարգացմանը զուգընթաց ասպարեզ են եկել հայ մեծահարուստ վաճառական-արդյունաբերողներ։ Դեռևս միջնադարում վանքերին և եկեղեցիներին կից գործել են հայկական դպրոցներ։ Ռումինահայ համայնքն ստեղծել է գրչության կենտրոններ, տպարաններ, հրատարակել բազմաթիվ թերթեր ու ամսագրեր։ 1948–1955 թթ.-ին Ռումինիայի հայոց թեմակալ առաջնորդն էր Վազգեն Պալճյանը (1955–94 թթ.-ին՝ Ամենայն հայոց կաթողիկոս Վազգեն Ա)։
Հին քարի դար
Ընդհանուր տեղեկություններ
Երկրագնդի մեծ մասում, այդ թվում նաև Հայկական լեռնաշխարհում, Հին Քարի դարի կլիմայական պայմանները, բուսական և կենդանական աշխարհը խիստ տարբերվել են մարդկականից։ Մարդիկ օգտագործել են միայն քարե (օբսիդիան, կայծքար և այլն) գործիքներ, զբաղվել որսորդությամբ ու հավաքչությամբ, ձկնորսությունը եղել է սաղմնային վիճակում, իսկ երկրագործությունը, անասնապահությունն ու խեցեգործությունը հայտնի չեն եղել։ Հին Քարի դարի սկիզբը (ավելի քան 2 միլիոն տարի առաջ) համընկնում է երկրի վրա կապկանման մարդկանց երևան գալուն, վերջը՝ միջին Քարի դարին (մոտ 10-12 հզ տարի առաջ)։ Հին Քարի դարը բաժանվում է վաղ (ստորին) և ուշ (վերին) ժամանակաշրջանների։ Ուշ Հին Քարի դարին անցման հետ առաջացել և տարածվել է մարդու արդի ֆիզիկական տիպը՝ homo sapiens-ը (բանական մարդ)։
Հայերը Ռումինիայում
Ռումինահայերը ռումին ժողովրդի հետ նաև պայքարել են օտար նվաճողների դեմ։ 16-րդ դարում երկրում իշխանությունն անցել է Սերպեգա հայազգի գերդաստանին։ Հոսպոդար Միհայ Վիտեազուլի (16-17-րդ դարեր) խորհրդական հայազգի Արմին Պետերը եղել է նշանավոր դիվանագետ, զորավար, պատմագիր, տիրապետել է օտար լեզուների։ Ռումինական պետության հայտնի դիվանագետներից էր Մանուկ Բեյը։ 1877–78 թթ.-ին Թուրքիայի դեմ ազատագրական պայքարում գեներալի կոչման է արժանացել հայազգի ռազմական գործիչ Միհայիլ Չերքեզը։ Նշանավոր դեմքեր են եղել լուսավորիչ Ասաքի Գեորգեն, գիտնականներ Վասիլե Կոնտան, Սպիրու Հարեթը, Պետրե Միսիրը, Աննա Ասլանը, գրողներ Յոն Բարբուն, Յոն Միսիրը, Ալեքսանդրու Շահիկյանը, նկարիչ Չիկ Տամատյանը, երգիչ Կարբիս Զոբյանը։ Հայկական ծագում է վերագրվում բանաստեղծ Միհայիլ Էմինեսկուին։ 1946–48 թթ.-ին ռումինահայերի զգալի մասը ներգաղթել է Հայաստան, նրանց մի մասն արտագաղթել է նաև այլ երկրներ։
Հին քարի դար
Հայկական լեռնաշխարհ
Հայկական լեռնաշխարհը եղել է մարդու բնակության հիմնական օրրաններից։ Այստեղ, բազմաթիվ վայրերում (Հրազդան գետի ափերին, Սիսիանում, Արարատ, Արագած և Արտին լեռների լանջերին ու ստորոտներին, Հայկական Տավրոսի հարավային լանջերին և այլուր) հայտնաբերվել են նախամարդու բնակության կայաններ, որոնցում գտնվել են շելյան, աշելյան, մուստիերյան և այլ հնագույն մշակույթների հասակակից գործիքներ (ձեռքի հատիչներ, կոպիտ ջարդիչներ, սրածայրեր, քերիչներ, քերթիչներ, միջուկներ, սկավառակներ, զանազան տեսակի շեղբեր ևն)։ ՀՀ տարածքում Հին Քարի դարի վաղագույն մնացորդները (շելյան տիպի քարե գործիքներ) առաջին անգամ գտնվել են 1943-45-ին՝ Արտին լեռան կայաններից (Սատանի դար, Հարավային, Արեգունի բլուրներ), որոնք իբրև քարեդարյան հնավայրեր արժանացել են համաշխարհային ճանաչման։
Հայերը Ռումինիայում
Ներկայումս Ռումինիայում բնակվում է մոտ 3 հզ. հայ՝ կենտրոնացած Բուխարեստում և Կոնստանցայում։ Հիմնականում մտավորականներ են, կան նաև ձեռնարկատերեր։
Կատեգորիա:Հայերը Ռումինիայում Կատեգորիա:Ռումինահայեր Կատեգորիա:Հայկական սփյուռք
Հին քարի դար
Հայկական լեռնաշխարհ
Կատեգորիա:Պալեոլիթ Կատեգորիա:Հնագիտություն Կատեգորիա:Մարդաբանություն Կատեգորիա:Պլեյստոցեն
(7361) Էնդրես
(7361) Էնդրես (Endres), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1996 թվականի փետրվարի 16-ին NEAT ծրագրի կողմից Հալեկալայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,67358 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4374 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,9098 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1596,75 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,225457 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,77° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1996 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:NEAT ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ