cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Տաղարան (1990)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Ռոզ Զուլալյան
Ռոզ Զուլալյան (1895, սեպտեմբերի 10, Դերիկ, Դիարբեքիրի նահանգ - 1972, հուլիսի 28, Բոստոն), հայ երգչուհի (կոնտրալտո)։
Կենսագրություն
Ռոզ Զուլալյանը ծնվել է 1895 թվականին Դիարբեքիրի նահանգի Դերիկ գյուղում։ 1899 թվականից բնակվել է ԱՄՆ-ում։ Ուսանել է Բոստոնի Վենսան Հյուբարդի և իտալական օպերայի ստուդիաներում։ Երգել է ԱՄՆ-ի օպերային թատրոններում։ Աչքի է ընկել Կարմենի դերերգերով համանուն օպերայում, կատարել Շումանի, Շուբերտի, նաև հայկական երգեր՝ արժանանալով մամուլի դրվատանքին։
1969 թվականին ելույթ է ունեցել Երևանում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ երգչուհիներ Կատեգորիա:Կոնտրալտոներ Կատեգորիա:1895 ծնունդներ Կատեգորիա:1972 մահեր
Մալգավա
Մալգավա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառակում ։
Պատմություն
1895-1896 թվականների կոտարածի և թալանի ժամանակ բնակչության երեք քառորդը բնաջնջվել է։
Տնտեսություն
1890-ական թվականներին ուներ 30 տուն հայ և 2 տուն քուրդ բնակիչ։ Ըստ տեղացիների XIX դարի կեսերին ունեցել է 120 տուն հայ բնակիչ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Էլդիս Հոջ
Էլդիս Ալեքսանդր Բեիլ Հոջ (Aldis Alexander Basil Hodge, ), ամերիկացի դերասան, որը առավել հայտնի է «Ազդեցություն» հեռուստասերիալում խաղացած Ալեք Հարդիոնի դերով։ 2019 թվականին Քևին Բեյքոնի հետ խաղացել է «Քաղաքը բլրի վրա» հեռուստասերիալի գլխավոր դերերից մեկը։
Կյանք և կարիերա
Էլդիս Հոջը ծնվել է 1986 թվականի սեպտեմբերի 20-ին Հյուսիսային Կարոլինայի Օնսլոու քաղաքում ։ Նրա ծնողները՝ Էլդիս Բասիլ Հոջը և Իոլետա Ռիչարդսոնը, ծառայել են ԱՄՆ ծովային հետևակի կորպուսում ։ Հոջի մայրը Ֆլորիդայի նահանգից է, իսկ հայրը՝ Դոմինիկյան Հանրապետությունից ։ Ալդիսը դերասան Էդվին Հոջի կրտսեր եղբայրն է։
Մանկության տարիներին Հոջը կլարնետ և ջութակ է նվագել, իսկ երբ մեծացել է, նա կենտրոնացել է բացառապես ջութակի վրա, տասնութ տարեկան հասակում ձեռք է բերել է իր անձնական ջութակը ։ Դերասանությունից բացի, Հոջը զբաղվել է գրելով և նկարելով, ժամացույցներ ձևավորելով ։
2007 թվականին իր չափահասության օրը, նա «Ազդեցություն» հեռուստասերիալում դեր է ստացել ։
2008 թվականին նա ստացել է Սատուրն մրցանակի անվանակարգ երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի հեռուստատեսային սերիալի համար, սակայն մրցանակը ստացել է Աարոն Փոլի «Ամբողջ ծանրությամբ» ֆիլմի համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղա երեխա դերասաններ
Դուբովի Ումյոտ
Դուբովի Ումյոտ (Дубовый Умёт), գյուղ Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Վոլժսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4787 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1780 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սամարայի մարզի Վոլժսկի շրջանի բնակավայրեր
Աստերոիդների ցանկ (163401-163500)
Աստերոիդների ցանկ (163301-163400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (163501-163600)
|}
Նաչարովո
Նաչարովո (Начарово, Нажар), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բալտաչևսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 341 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բալտաչևսկի շրջանի բնակավայրեր
Որդունիներ
Որդունիներ, նախարարական տոհմ Հին Հայաստանում։ Ըստ Մովսես Խորենացու բերած ավանդության, սերել են Հայկ նահապետի Մանավազ որդուց։ Փավստոս Բյուզանդը Որդունիներին համարել է մեծ նախարարներ, գավառների ու աշխարհների տերեր։ Նրանց տոհմական կալվածը եղել է Այրարատ նահանգի Բասեն գավառը, իշխանանիստ կենտրոնը՝ Բասենի Որդորու գյուղը։ Հայոց Վաղարշակ թագավորը գահակալության սկզբում վերահաստատել է Որդունիների ժառանգական իրավունքը հիշյալ կալվածի վրա և տոհմը կոչել նահապետություն։ Որդունիները Հայոց զորաբանակին տրամադրել են 700 զորական։ Խոսրով Գ Կոտակի թագավորության ժամանակ արյունահեղ կռիվներ են սկսվել Որդունիների, Բզնունիների և Մանավազյանների միջև, որոնք չեն դադարել անգամ թագավորի միջամտությամբ։ Թագավորը Հայոց սպարապետ Վաչե Մամիկոնյանին հրամայել է ոչնչացնել նրանց, որի հետևանքով այդ տոհմերը դադարել են գոյություն ունենալուց։ Որդունիների տիրույթները դարձել են Բասենի եպիսկոպոսի սեփականություն։
Կատեգորիա:Որդունիներ
Ավգուստ Բեբել
Ավգուստ Բեբել (August Bebel, ), գերմանական և միջազգային բանվորական շարժման գործիչ, սոցիալ-դեմոկրատ, Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության հիմնադիրներից մեկը, «Կինը և սոցիալիզմը» հայտնի գրքի հեղինակ։
Մանկություն և պատանեկություն
Ավգուստ Բեբելը ծնվել է ենթասպա Յոհան Գոտլոբ Բեբելի և Վիլհելմինա Յոհաննայի աղքատ ընտանիքում։ Բեբելի հայրը մահացել է 1844 թվականին՝ 35 տարեկանում՝ թոքախտից և մայրն ամուսնացել է հորեղբոր հետ, ով 2 տարի անց ևս մահացավ։ Բեբելի մայրը, կորցնելով իր մի քանի զավակներին, ինչպես նաև թոշակ չստանալով, ստիպված էր վերադառնալ հայրենի Վեցլար, որտեղ Ավգուստը սկսեց դպրոց հաճախեց։ 1854-1857 թվականներին Ավգուստը խառատագործություն է ուսումնասիրում ։
Առաջին քայլերը քաղաքականության մեջ
1860 թվականին մի քանի տարի դեգերելուց հետո Բեբելը հաստատվեց Լայպցիգում։ 1866 թվականին Վիլհելմ Լիբկնեխտի հետ (Կարլ Լիբկնեխտի հայրը) հիմնեց Ռադիկալ-դեմոկրատ սաքսոնական ժողովրդական կուսակցությունը։ Մեկ տարի անց Բեբելն ընտրվեց Աշխատավորների միության խորհրդի նախագահ ։ Նախագահ ընտրվելուց հետո Բեբելը կապ հաստատեց Առաջին ինտերնացիոնալի հետ, որի արդյունքում դեմոկրատները բաժանվեցին 2 թևի՝ լիբերալ և բուրժուաական, իսկ մնացած միությունները և Սաքսոնական ժողովրդական կուսակցությունը 1869 թվականին միավորվեցին Սոցիալ-դեմոկրատ աշխատավորական կուսակցության։ Մաքսիմ Կովալևսկու վկայությամբ՝ Կարլ Մարքսը Բեբելին գնահատում էր որպես լավագույնը գերմանական սոցիալ-դեմոկրատիայի առաջնորդներից ։
1867 թվականին Բեբելն ընտրվեց Հյուսիսգերմանական միության առաջին ռայխստագի պատգամավոր, որտեղ 1870 թվականի նոյեմբերի 26-ին կոչ արեց խաղաղություն կնքել ֆրանսիացիների հետ և հրաժարվել ցանկացած ձևի անեքսիայից և համերաշխություն առաջարկեց Փարիզի կոմունային։ 102 օր ազատազրկման մեջ անցկացնելուց հետո Բեբելը դատավարության ժամանակ Լայպցիգում 2 տարվա ազատազրկման դատապարտվեց՝ պետական դավաճանության համար և 9 ամիս էլ՝ միապետին վիրավորելու համար ։ Ազատազրկման ժամանակ Բեբելը զբաղվում էր ինքնակրթությամբ և այդ ժամանակաշրջանը կոչել է «բանտային համալսարան»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Սոցիալիստ ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Գերմանացի ֆեմինիստներ Կատեգորիա:Կուսակցության հիմնադիրներ Կատեգորիա:Գերմանացի գրողներ Կատեգորիա:Գերմանիայի սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության անդամներ
Ցխրափոնա
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 230 մետր բարձրության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 698 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Քոբուլեթի շրջան Կատեգորիա:Աջարիայի բնակավայրեր
Կիպրոսի ազգային գրադարան
Կիպրոսի Հանրապետության ազգային գրադարան (Κυπριακή Βιβλιοθήκη, National Library of Cyprus), Կիպրոսի Հանրապետության ազգային գրադարան, տպագիր գրականության կենտրոնական պահոց, ազգային մատենագիտության կենտրոն ։ Գրադարանում պահպանվում են գրքեր, գիտական ամսագրեր, թերթեր, ամսագրեր, ձայնագրություններ, քարտեզներ, նկարներ, ձեռագրեր և այլն։ Գրադարանի գլխավոր մասնաշենքը գտնվում է մայրաքաղաք Նիկոսիայում ։ Հաստատվել է 1927 թվականին, և ունի 1 մասնաճյուղ։ Անձնակազմի անդամների թիվը 12 է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ազգային գրադարաններ Կատեգորիա:Կիպրոսի գրադարաններ
Արցախի Հանրապետության թանգարաններ
Արցախի թանգարաններ, թանգարանային հաստատություններ Արցախում։
Պատմություն
Արցախի Հանրապետությունում կան տարբեր ուղղվածության բազմաթիվ թանգարաններ, այդպիսիններից են Տիգրանակերտի հնագիտական, Արցախի պետական (Ստեփանակերտում), Ասկերանի, Շուշիի, Մարտունիի, Մարտակերտի, Քաշաթաղի, Հադրութի՝ Արթուր Մկրտչյանի անվան, Քարվաճառի պատմաերկրագիտական, Զոհված ազատամարտիկների և Անհետ կորած ազատամարտիկների (երկուսն էլ՝ Ստեփանակերտում), Մարտունիի շրջանի Բերդաշեն գյուղի Մարտական փառքի թանգարանները, Հադրութի շրջանի Մեծ Թաղեր գյուղում՝ ԽՍՀՄ ավիացիայի մարշալ Արմենակ Խանփերյանցի (Խուդյակով), Մարտունիի շրջանի Կոլխոզաշեն գյուղում՝ գեներալ, խորհրդային Միության հերոս Միքայել Պարսեղովի, Ասկերանի շրջանի Ծաղկաշատ գյուղում՝ հայ ազգային ազատագրական շարժման գործիչ Նիկոլ Դումանի, Մարտունիի շրջանի Ննգի գյուղում՝ քաղաքական գործիչ Բոգդան Կնունյանցի, Մարտակերտի շրջանի Կուսապատ գյուղում՝ կուսումնական և պետական գործիչ Ալեքսանդր Բեկզադյանի տուն-թանգարանները և այլն։
Տիգրանակերտի հնագիտական թանգարան
Տիգրանակերտի հնագիտական թանգարանը գործում է մ. թ. ա. 1-ին դարում Տիգրան Մեծի հիմնադրած Տիգրանակերտ քաղաքի տարածքում (ներկայումս՝ պատմամշակութային արգելոց) գտնվող 18-րդ դարի ամրոցում։
Բազմաթիվ ցուցադրափեղկերում ներկայացված է պեղումների ընթացքը, հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն մանրամասն տեղեկություններ են տրվում տեղանքի պատմության, պեղումների ու գտածոների վերաբերյալ։
Արցախի պետական պատմաերկրագիտական թանգարան
Արցախի պետական պատմաերկրագիտական թանգարանը հիմնադրվել է 1939 թվականին Ստեփանակերտում։ Թանգարանում պահվում են ավելի քան 50 հազար պատմամշակութային արժեքներ, որոնք ներկայացնում են Արցախի պատմությունը հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը։ Ցուցանմուշները համալրվել են հատկապես վերջին տարիներին ԼՂՀ տարածքում կատարվող հնագիտական պեղումներով հայտնաբերված պատմահնագիտական և մշակութային գտածոներով։
Շուշի քաղաքի պատմության թանգարան
Շուշի քաղաքի պատմության (1992-ին պատմաերկրագիտական) թանգարանը բացվել է 1992 թվականի մայիսի 28-ին՝ փոխգնդապետ Եսայի Ղարամյանցի երկհարկանի առանձնատան մեջ, որը կառուցվել է 19-րդ դարի կեսերին։ Ցուցադրությունն սկսվում է Շուշի բերդաքաղաքի և շրջակա բնակավայրերի մանրակերտով։ Հնագիտական բաժնում ներկայացված է պեղածո հարուստ հավաքածու, որը հավաստում է, որ Շուշին, որպես բնակավայր գոյություն է ունեցել մ.թ.ա.XII-VIII դարերում և հայտնի արհեստավորական կենտրոն է եղել հելլենիստական ժամանակաշրջանում։
Ազգագրության բաժնում ցուցադրված են արհեստագործական իրեր, հնամենի կահույք և այլն, որոնք վկայում են, որ քաղաքը 19-րդ դարում եղել է մշակութային խոշոր կենտրոն։ Կան դրվագներ Շուշիի 1920 թվականի մարտյան ողբերգական դեպքերից։ Դարաբաղյան պատերազմին վերաբերող ցուցասրահում, ի թիվս բազմաթիվ լուսանկարների և այլ ցուցադրությունների, Շուշիի ազատագրման՝ ՛՛Հարսանիք լեռներում՛՛ ռազմագործողության (1992 թվականի մարտի 8-ի՝ լույս 9-ի գիշեր) մանրակերտն է։
Զոհված ազատամարտիկների թանգարան
Զոհված ազատամարտիկների թանգարանը հիմնադրվել է 2002 թվականին Ստեփանակերտում՝ «Զոհված ազատամարտիկների հարազատների միություն» ՀԿ-ի նախաձեռնությամբ։ Ներկայացված են շուրջ 3 հազար ազատամարտիկների դիմա նկարներ, որոշ անձնական իրեր (փաստաթղթեր, նամակներ, ինքնաշեն զենքեր, համազգեստներ և այլն), պատերազմ, լուսանկարներ, Ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ ՊԲ-ի ստորաբաժանումների և ազատամարտիկների զորաշարժերի քարտեզներ, սխեմաներ և այլն։
Թանգարանի առջև տեղադրված է խաչքար-հուշաղբյուր՝ «Օրհնյալ ես դու, հայ նահատակ» մակագրությամբ, ինչպես նաև պատերազմի բովով անցած ինքնաշեն 3 թնդանոթ և 1 «Գրադ» կայան։
Ստեփանակերտի պատկերասրահ
Ստեփանակերտ քաղաքի պատկերասրահը հիմնադրվել է 1982 թվականի փետրվարի 10-ին։ Տնօրեն է նշանակվել Ռոբերտ Արսենի Ավետիսովը (ծնունդով Ստեփանակերտցի, 1939)։ Արցախի Հանրապետություն ռազմական գործողություններ սկսվելու կապակցությամբ պատկերասրահը դադարեցրել է իր գործունեությունը։ Երկար ընդմիջումից հետո, 2001 թվականի հուլիսի 12-ին պատկերասրահը վերաբացվել է և ժամանակավոր տեղակայվել Ստեփանակերտի քաղաքապետարանի առաջին հարկի դահլիճում։ Ստեփանակերտի պատկերասրահի տնօրեն է նշանակվել՝ Ելենա Գեորգիի Դադայանը, ով մինչ օրս էլ համարվում է պատկերասրահի տնօրենը։
2013 թվականի հոկտեմբերի 12-ին կայացավ արդեն նորակառույց Ստեփանակերտի պատկերասրահի բացումը, որը զուգորդվել է մայրաքաղաքի գեղեցիկ տոնի հետ ։
Պատկերասրահը գտնվում է Արցախի Հանրապետության Ստեփանակերտ քաղաքում, Սասունցի Դավիթ 6 հասցեում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության թանգարաններ
Նոչխոնի
Նոչխոնի (ნოჩხონი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Խոբի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 25 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Խոբիից հեռու է 8 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 269 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խոբի շրջան‎‎‎
Քրիստափոր Ա Տիրառիջցի
Քրիստոփոր Ա Տիրառիջցի (նաև՝ Քրիստափոր Փիլիսոփա, ), հայ հոգևորական գործիչ, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս (539-545), հաջորդել է Սահակ Բ Ուղկեցուն ։
Կենսագրություն
Հայտնի է Մարզպանական Հայաստանում և հարևան երկրներում նեստորականության և քաղկեդոնականության դեմ մղած իր պայքարով։ Այդ նպատակով, ուղղափառ ասորիներին ներստորականներից պաշտպանելու համար նախ գրով, ապա անձամբ ուղևորվել է Միջագետք և Պարսկաստան, ներկայացել շահնշահ Խոսրով Անուշիրվանին և Ասորական եկեղեցու համար կատարել ձեռնադրություններ, որոնցից հիշվում է Ասորական եկեղեցու մեծագործ եպիսկոպոս Աքուդեմեն ։ Ապա շրջագայել է Վերին Ասորիք՝ ամենուրեք քարոզելով 431 թվականին Եփեսոսի տիեզերական ժողովում հաստատված ուղղափառ դավանությունը և ամրապնդելով Հայ Առաքելական եկեղեցու դիրքն ու հեղինակությունը Արևելյան ուղղափառ եկեղեցիների մեջ։
Պարսկա-բյուզանդական պատերազմի ընթացքում՝ 542 թվականին, Խոսրով Անուշիրվանի կարգադրությամբ Պարսկահայաստանի զորահրամանատար Նաբեդեսը (Նահապետ) Քրիստափորին ուղարկում է Բյուզանդական Հայաստանի զորահրամանատար Վալերիանոսի մոտ, որպեսզի բողոքի դեսպանների ուշանալու համար։ Կաթողիկոսն իր հետ տանում է նաև իր եղբորը, որը զորահրամանատարին տեղեկացնում է Խոսրովի հաշտություն կնքելու ցանկության իրական դրդապատճառները (արքայի դեմ գահակալական կռիվներ էին սկսվել, բանակում համաճարակ էր սկսվել) ։
Մահացել է 545 թվականին, կաթողիկոսական գահին նրան հաջորդել է Ղևոնդ Ա Եռաստեցին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ Կատեգորիա:Հայ հոգևորական գործիչներ
Բասենի դաշտ
Բասենի դաշտ, դաշտ Հայկական հրաբխային բարձրավանդակում՝ Էրզրումից արևելք՝ Արաքսի վերին ավազանում։
Ռելիեֆ
Մակերևույթը ալիքավոր, դարավանդային է՝ կազմված պալեոգենի ու նեոգենի ավազաքարակոնգլոմերատային շերտախմբերից։ Կան ջերմուկներ, նավթի երևակումներ։
Կլիմա
Կլիման բարեխառն է, տարեկան տեղումները՝ 400-600 մմ է։
Բուսականություն
Լանդշաֆտը տափաստանային և մարգագետնային է։
Պատմություն
Բասենի դաշտում է տեղի ունեցել Բասենի ճակատամարտը (1049)։
Կատեգորիա:Դաշտեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:Էրզրումի մարզի հարթավայրեր
Օպավայի շրջան
Օպավայի շրջան (Okres Opava), շրջան Չեխիայի Մորավասիլեզիայի երկրամասում։ Վարչական կենտրոնն է Օպավա քաղաքը։ Տարածքը 1116 կմ² է։ Բնակչությունը 2020 թ. տվյալներով կազմում է 176 236 մարդ։ Շրջանի կազմի մեջ է մտնում 77 համայնք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չեխիայի շրջաններ
Պիկոլո
Պիկոլո (flauto piccolo կամ ottavino, petite flûte, kleine Flöte), փողային երաժշտական գործիք։ Այն պատկանում է փայտափողայինների ֆլեյտայի դասին։ Չափսով սովորական ֆլեյտայից ավելի փոքր է (ֆլեյտայի երկարության կեսը)։ Պիկոլոյի նվագած երաժշտությունը գրված երաժշտությունից լսվում է մեկ օկտավա ավելի բարձր։
Օգտագործում
Պիկոլոն հայտնի է արդեն մոտ 200 տարի։ Այն հիմնականում պատրաստվում է էբենոսափայտից։ Լինում է նաև մետաղից կամ մեկ մասը փայտից, իսկ մյուս մասը մետաղից։ Այն հիմնականում օգտագործվում է սիմֆոնիկ նվագախմբում՝ կատարելով կամ սոլո պարտիա, կամ էլ կրկնապատկելով ֆլեյտաների կամ ջութակների պարտիան՝ այն ավելի վառ և հնչեղ դարձնելու նպատակով։ Նվագախմբում օգտագործվում է մեկ պիկոլո։
Պիկոլոն նվագախմբի ամենաբարձր հնչողություն ունեցող գործիքն է։ Առաջին անգամ այն նվագախմբում օգտագործել է Լյուդվիգ վան Բեթհովենը իր հինգերորդ սիմֆոնիայում։ Պիկոլոն դարձել է անկախ գործիք Բեթհովենի վեցերորդ սիմֆոնիայից սկսած։ Չնայած նրան, որ Բեթհովենը առաջին կոմպոզիտորն է, որ այն օգտագործել է նվագախմբում, իր ժամանակակիցներ Վոլֆգանգ Ամադեուս Մոցարտը և Յոզեֆ Հայդնը այս գործիքին չեն տվել որևէ կարևորություն, բայց կան այլ ժամանակակիցներ, որոնք գրել են որոշ ստեղծագործություններ պիկոլոյի համար (Միշել Հայդն, Ֆրանց Հոֆֆմայստեր և այլք)։
Ապագա կոմպոզիտորները (Սամուել Ադլեր, Դեյվիդ Լոեբ, Վինսենթ Պերսիքեթթի) պիկոլոյի համար գրել են նաև սոլո ստեղծագործություններ (առանց նվագակցության)։ Շատերը պիկոլոն կարող են շփոթել թութակի հետ, բայց այս գործիքները տարբեր են։
Կատեգորիա:Փողային երաժշտական գործիքներ
Ֆանտաստիկ ֆիլմ
Ֆանտաստիկ ֆիլմ կինեմատոգրաֆիայի ժանր։ Կերպարները, իրադարձությունները և միջավայրը շատ հեռու են իրական կյանքից։ Այս ժանրի ֆիլմերը հնարավորություն են տալիս լայնորեն օգտագործել համակարգչային հատուկ էֆեկտներ մյուս ժանրերի ֆիլմերի հետ համեմատած, ինչպես նաև գրավել հանդիսատեսի ուշադրությունը և զվարճացնել վերջինիս։ Այս ժանրի ֆիլմերն ունեն նաև իրենց ենթակատեգորիաները՝ գիտական ֆանտաստիկա, ֆենտեզի, Ֆանտասմագորիա, բայց այս բոլոր ժանրի ֆիլմերը կարելի է դասակարգել ընդհանուր ֆանտաստիկ ժանրի տակ։ Գոյություն ունի այս ժանրի ավելի նեղ բնորուշում։ Ըստ դրա «Տիեզերական ոդիսական 2001» ֆիլմը «ֆանտաստիկ ֆիլմ» ժանրին չի պատկանում։ Այս հոդվածում կքննարկվի այս ժանրի ավելի լայն օգտագործումը, որպեսզի ամբողջական պատկերացում ստեղծվի այս կինոժանրի վերաներյալ։
«ֆանտաստիկ ֆիլմ» ժանրի էվոլյուցիան հետևել է ֆանտատիկ ժանրի գրականության զարգացմանը։ Բայց կինեմատոգրաֆիան հենց սկզբից ուներ մեկ կարևոր առավելություն՝ ի տարբերություն գրականության՝ տեսողական գործոնը։ Շարժվող պատկերները հանդիսատեսների կողմից ընկալվում է ավելի իրական, գոյություն ունեցող և ներկայումս կատարվող, ընդ որում գործողությունների ճշմարտացիությունը կախված չէ, թե էկրանի վրա որքան ֆանտաստիկ է զարգանում գործողությունը։ Հատուկ էֆեկտների կիրառումով ֆանտաստիկ ֆիլմերը հանդիսատեսի համար էլ ավելի ընկալելի դարձան։
Կատեգորիա:Կինոյի ժանրեր Կատեգորիա:Ֆանտաստիկ ֆիլմեր‎‎
Վերովկա (ավան, Վոլչանսկի շրջան)
Վերովկա (Вірівка), ավան Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1690 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Վերովկա ավանում բնակվում էր 72 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,319 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 225,71 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Վոլչանսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի ավաններ Կատեգորիա:1690 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Շիլլա
Շիլլա (Scilla), կոմունա Իտալիայի Կալաբրիա մարզի Ռեջիո Կալաբրիա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 5163 մարդ, բնակչության խտությունը՝ 120 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 43,68 կմ² մակերես տարածք։ Հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0965, փոստային ինդեքս՝ 89058։
Բնակավայրի հովանավոր սուրբը համարվում է Սուրբ Ռոխը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի օգոստոսի 16-ին։
Բնակավայրի մասին առաջին հիշատակումը վերաբերում է մ.թ.ա. 5-րդ դարին, երբ ծովափնյա ամրացված Սկիլեուս քաղաքը (Сциллей (Scilleus, Σκύλλαιον, Scyllaeum) հայտնվել է այս վայրում, որը հիմնադրել էր Անաքսիլաոսը՝ հնագույն կարևոր քաղաքի բռնակալը Ռեգիում Բրուտիայի համանուն հրվանդանի վրա՝ Ռեգիումը ծովային ավազակներից պաշտպանելու համար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Գորդոն Չայլդ
Վիր Գորդոն Չայլդ (Vere Gordon Childe, ), ավստրալիացի հնագետ, Բրիտանական ակադեմիայի անդամ (1940 թվականից), Լոնդոնի համալսարանի հնագիտության համալսարանի տնօրեն (1946-1956)։
Օրեխովսկի գյուղական խորհուրդ (Լուբենսկի շրջան)
Օրեխովսկի գյուղական խորհուրդ  (Оріхівська сільська рада), Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Լուբենսկի շրջանում ։
Գորդոն Չայլդ
Զոհվել է Սիդնեյի մոտակա լեռներում (Ավստրալիա)։
Օրեխովսկի գյուղական խորհուրդ (Լուբենսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Օրեխովսկի գյուղական խորհրդում բնակվում էր 2329 մարդ։ Խորհրդում կա 6 բնակավայր։
Գորդոն Չայլդ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի հնագետներ Կատեգորիա:Սիդնեյի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Օքսֆորդի համալսարանի շրջանավարտներ
Օրեխովսկի գյուղական խորհուրդ (Լուբենսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի բնակավայրեր
Գայի (Հայկ Բժշկյանց) հուշարձան (Երևան)
Գայի (Հայկ Բժշկյանց) հուշարձան, գտնվում է Նոր Նորքի Նանսենի անվան այգու դիմաց, տեղադրվել է 1977 թվականին։ Ընդգրկված է Երևանի Նոր Նորք վարչական շրջանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Տվյալներ
Հուշարձանը կառուցված է բրոնզից, բարձրությունը պատվանդի հետ 12,5 մետր է։ Աշխարհում ամենամեծ ու ամենաբարձր ձիարձանն է՝ հենված 2 ոտքի վրա, կշռում է 30 տոննա։ Արձանը ձուլվել է ուկրաինական տեխնոլոգիայով։ Հայ քանդակագործի հետ աշխատել են վարպետ ձուլողներ Կիևից, այդ թվում նաև Վիտալի Լիխովիդսկին ։
Գայի հուշարձանին կից պատի վրա կան «Երկաթյա դիվիզիայի» հերոսապատումները պատկերող հարթաքանդակները։
Պատկերասրահ
«Երկաթյա դիվիզիայի» հերոսապատումները պատկերող հարթաքանդակ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Երևանի հուշարձաններ Կատեգորիա:Սուրեն Նազարյանի քանդակներ
Դոլինա (գյուղ, Ռատնովի շրջան)
Դոլինա (Долина), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Ռատնովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1964 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Դոլինա գյուղում բնակվում էր 161 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,689 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 233,67 մարդ/կմ²։
Օստրավայի շրջան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չեխիայի շրջաններ
(4035) 1986 WD
(4035) , աստերոիդ Յուպիտերի տրոյացիներից։ Հայտնաբերվել է 1986 թվականի նոյեմբերի 22-ին Կենձո Սուզուկիի և Տակեշի Ուրատայի կողմից Տոյոտայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 5,283316 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 4,9799 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 5,5867 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 3,9964 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 4435,66 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,08116 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,13° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կենձո Սուզուկիի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Տակեշի Ուրատայի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Յուպիտերի տրոյացի աստերոիդներ
Վահան Տեր-Ղևոնդյան
Վահան Արամի Տեր-Ղևոնդյան, Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի տնօրեն (2018) ։ Պատմական գիտությունների դոկտոր (2017)։
Կենսագրություն
Վահան Տեր-Ղևոնդյանը ծնվել է 1961 թվականի Երևանում՝ հայագետ-արաբագետ Արամ Տեր-Ղևոնդյանի և հնագետ Սեդա Դևեջյանի ընտանիքում։ 1978 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 172 անգլիական թեքումով միջնակարգ դպրոցը։ 1978-1983 թվականներին սովորել է Երևանի պետական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետում, 1983-1986 թվականներին՝ ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի ասպիրանտուրայում ։
1986-1991 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի միջին դարերի պատմության բաժնում որպես գիտաշխատող, 1991-1993 թվականներին՝ ՀՀ նախագահի օգնական, 1993-1995 թվականներին՝ Ֆրանսիայում ՀՀ գործերի (?) ժամանակավոր հավատարմատար, 1995-1998 թվականներին՝ Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Արգենտինայում (համատեղությամբ՝ Ուրուգվայում և Բրազիլիայում), 1998-2003 թվականներին՝ «Հայաստան» համահայկական հիմնադրամի գործադիր տնօրեն, 2003-2005 թվականներին՝ ՀՀ արտաքին գործերի նախարարի խորհրդական, 2006-2008 թվականներին՝ ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Լիբանանի Հանրապետությունում, 2008-2011 թվականներին՝ Երևանի Վալերի Բրյուսովի անվան լեզվաբանական համալսարանի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ամբիոնի վարիչ, 2008 թվականից, միաժամանակ՝ ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, ապա` առաջատար գիտաշխատող։
2012 թվականից աշխատում է Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի արաբատառ ձեռագրերի նկարագրման և ուսումնասիրման բաժնի վարիչ։ 2014 թվականից Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարանի գիտքարտուղար, միաժամանակ՝ բաժնի վարիչ, 2016-2018 թվականներին՝ Մատենադարանի տնօրենի պաշտոնակատար, 2017 թվականից Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Գերագույն Հոգևոր Խորհրդի անդամ է։ 2018 թվականի մարտի 6-ից զբաղեցնում է Մատենադարանի տնօրենի պաշտոնը ։
Գիտական-մանկավարժական գործունեություն
1989 թվականին պաշտպանել է թեկնածուական ատենախոսություն` «Կիլիկյան Հայաստանը և Մերձավոր Արևելքի արաբական երկրները 1145-1226 թվականներին» թեմայով և ստացել պատմական գիտությունների թեկնածուի աստիճան, 2017 թվականին՝ դոկտորական ատենախոսություն՝ «Կիլիկյան Հայաստանը և Այյուբյան պետությունները» թեմայով և ստացել պատմական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճան։
1988-2014 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանում, Սուրբ Էջմիածնի Գևորգյան հոգևոր ճեմարանում, Հրաչյա Աճառյան համալսարանում, Բեյրութի Հայկազյան համալսարանում, ՀՀ ԳԱԱ գիտակրթական կենտրոնում։
Աշխատություններ
Մենագրությունների, գիտական հոդվածների ու գրքերի հեղինակ է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ արևելագետներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ
Դուբովիչկա
Դուբովիչկա (Дубовичка), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 14 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Շումյաչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Մանավազյաններ
Մանավազյաններ, նախարարական տոհմ Արշակունյաց Հայաստանում։ Մանավազյանների ժառանգական կալվածքն էր Հարքի գավառը՝ Մանավազակերտ կենտրոնով։ Ըստ ավանդության, Մանավազյանները կոչվել են Հայկ Նահապետի որդի՝ Մանավազի անունով։ Ըստ քրիստոնեական պատմագրությունում ընդունված վարկածի, 330-ական թթ Մանավազյանները անհաշտ կռիվներ են մղել իրենց ազգակից իշխանական տոհմերի՝ Բզնունիների ու Որդունիների դեմ։  Չկարողանալով հաշտեցնել կռվող կողմերին՝ Խոսրով Գ Կոտակ թագավորի հրամանով սպարապետ Վաչե Մամիկոնյանը ոչնչացրել է նրանց և բռնագրավել տիրույթները։ Հարք գավառը տրվել է Աղբիանոսյանների եպիսկոպոսական տոհմին։
Կատեգորիա:Մանավազյաններ Կատեգորիա:Հայկական նախարարական տներ
Բիթլիսի լեռնանցք
Բիթլիսի լեռնանցք, Ռահվա, Բաղեշի լեռնանցք, Տավրոբերան, Ձորապահակ, լեռնանցք Թուրքիայի Բիթլիսի մարզում, Հայկական Տավրոսի Բիթլիսի լեռնաշղթայում։ Գտնվում է Բիթլիս քաղաքից հյուսիս՝ 1830 մ բարձրության վրա։ Հայկական լեռնաշխարհը կապում է Միջագետքին։
Կատեգորիա:Լեռնանցքներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Թուրքիայի լեռնանցքներ Կատեգորիա:Բիթլիսի մարզ
Նասակինո (գյուղ, Պերեսլավսկի շրջան)
Նասակինո (Насакино), գյուղ Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Յարոսլավլի մարզի Պերեսլավսկի շրջանի բնակավայրեր
Ժողովածու (2245)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Եսենիկի շրջան
Եսենիկի շրջան (Okres Jeseník), շրջան Չեխիայի Օլոմոուց երկրամասում։ Վարչական կենտրոնն է Եսենիկ քաղաքը։ Տարածքը 718,96 կմ² է։ Բնակչությունը 2020 թ. տվյալներով կազմում է 37 968 մարդ։ Շրջանի կազմի մեջ է մտնում 24 համայնք։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չեխիայի շրջաններ
Չուխ
Չուխ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Աղբակի գավառակում ։ Գտնվում էր Ադամակերտ քաղաքից 15 կմ հյուսիս, Չուխ լեռից 6 կմ արևելք։
Անվան ստուգաբանություն
Ըստ ավանդության գավառի բեկերից մեկն իր չուպան թողել է գյուղի մոտ գտնվող մի ժայռի վրա՝ փորձելու համար, թե գյուղացիք այն կգողանան, թե ոչ։ Դրանից հետո գյուղի անունը նախ կոչվել է Չուխա, իսկ ապա Չուխ։
Բնակչություն
1896 թվականի կոտորածներից առաջ ուներ 24 տուն հայ, իսկ XX դարի սկզբներին 9 տուն հայ և 17 տուն քուրդ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Up in Flames
«Up in Flames», բրիտանական Քոլդփլեյ ռոք խմբի երգը, խմբի հինգերորդ ալբոմից Mylo Xyloto (2011)։ Թողարկվել է 2012 թվականի նոյեմբերի 16-ին։
Երգի մասին
Երգը ալբոմի վերջին սինգլն է։ Այն առաջին անգամ կատարվել է ITunes փառատոնի ժամանակ, Լոնդոնում, 2011 թվականի հուլիսի 22-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2012 սինգլներ
Արմիդա Ավանեսյան
Ավանեսյան Արմիդա Լենդրուշի (ծնվ. 26 սեպտեմբերի 1959, Ստեփանակերտ), բուժքույր։ Ավարտել է Ստեփանակերտի բժշկական ուսումնարանը (1980)։ 1980-1991 թթ.-ին աշխատել է Ստեփանակերտի շտապ օգնության, արյան փոխներարկման կայաններում, 1992 թ.-ից՝ Ստեփանակերտի կենտրոնական զինվորական կլինիկական հրապիտալի վնասվածքաբանության բաժանմունքում։
1992-1994 թթ.-ին Ստեփանակերտի կենտրոնական. Դրմբոն-Տոնաշեն-Աղդամ և այլ ուղղությունների դաշտային շարժական հրապիտալների բժշկասանիտարական կամավոր ջոկատի կազմում ռազմաճակատի առաջին գծում բուժօգնություն է ցույց տվել վիրավոր ազատամարտիկներին, կազմակեոդել դոնորական աշխատանքներ և վիրավորների տարհանում։ Պարգևատրվել է ԼՂՀ «Մայրական երախտագիտություն Արցախի քաջորդիներին» հուշամեդալով։
Կատեգորիա:Բուժքույրեր
Վիկտոր Համբարձումյան
Վիկտոր Համազասպի Համբարձումյան, հայ աստղագետ և աստղաֆիզիկոս, տեսական աստղաֆիզիկայի հիմնադիրներից մեկը։ Համբարձումյանի աշխատությունները վերաբերում են աստղերի և միգամածությունների ֆիզիկայի, արտագալակտիկական աստղագիտության, աստղային համակարգերի դինամիկայի, աստղերի և գալակտիկաների տիեզերածնության և մաթեմատիկական ֆիզիկայի, միջուկային ֆիզիկայի բնագավառներին։ Սկզբունքորեն նոր տիեզերածնական հայեցակարգի հեղինակ է։ Ստալինյան մրցանակի կրկնակի (1946, 1950) դափնեկիր, Սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոս (1968, 1978), Հայաստանի ազգային հերոս (1996), Ռուսաստանի Դաշնության պետական մրցանակի դափնեկիր, արժանացել է բազմաթիվ ակադեմիական պարգևների։ Բյուրականի աստղադիտարանի հիմնադիրն է ։
Կենսագրություն
Վիկտոր Համբարձումյանը ծնվել է Թիֆլիսում, 1908 թվականի սեպտեմբերի 18-ին։ Հայրը՝ Համազասպ Համբարձումյանը եղել է իրավաբան, գրականագետ։ Նկատելով երեք-չորս տարեկան որդու՝ թվերի նկատմամբ ունեցած մեծ հետաքրքրությունը, հայրն ավելի լրջորեն է զբաղվում օժտված զավակով՝ զարգացնելով նրա բնատուր բնագիտական ձիրքը ։ Դպրոցական տարիներին առավել ցայտուն են դրսևորվում մաթեմատիկայի և աստղագիտության նկատմամբ նրա հակումները։ Այդ տարիներին արդեն հրապարակային դասախոսություններ է կարդում ֆիզիկայի և աստղագիտության խնդիրների վերաբերյալ։ 1924 թվականի մարտին 15-ամյա Համբարձումյանը Երևանի պետական համալսարանում անվանի պրոֆեսորների, դասախոսների ուսանողների և աշակերտների համար դասախոսություն է կարդում Ալբերտ Էյնշտեյնի հարաբերականության տեսության վերաբերյալ, որն ընդունվում է մեծ հետաքրքրությամբ ։ Մի քանի ամիս անց նույն դասախոսությունը կրկնում է Թիֆլիսում ։
1924 թվականին Վիկտորն ընդունվում է Լենինգրադի մանկավարժական ինստիտուտի ֆիզիկա-մաթեմատիկական բաժինը։ Մեկ տարի անց տեղափոխվում է Լենինգրադի պետական համալսարան։ 1926 թվականին, տակավին ուսանող, նա հրատարակում է իր առաջին գիտական հոդվածը՝ նվիրված արեգակնային ջահերին։ Ուսանողական տարիներին տպագրում է ավելի քան 15 հոդված։ Համալսարանն ավարտելուց հետո, 1928-1931 թվականներին Վ.Համբարձումյանն ուսանել է Պուլկովոյի աստղադիտարանի ասպիրանտուրայում՝ ակադեմիկոս Ա․ Բելոպորսկու ղեկավարությամբ։ 1934 թվականին Լենինգրադի համալսարանում չորս տարի աշխատելուց հետո, Համբարձումյանը հիմնադրում և ղեկավարում է ԽՍՀՄ առաջին աստղաֆիզիկայի ամբիոնը։
1935 թվականին Համբարձումյանին շնորհվում է ֆիզմաթ գիտությունների դոկտորի աստիճան՝ առանց ատենախոսության պաշտպանության, ինչը նրա գիտական մեծ հեղինակության և համաշխարհային համբավի և վաստակի արդյունքն էր։ 1939 թվականին ընտրվում է ԽՍՀՄ ԳԱ թղթակից-անդամ, և նշանակվում համալսարանի պրոռեկտոր՝ գիտակազմակերպչական աշխատանքների գծով։ 1943 թվականին հիմնադրվում է Հայկական ԽՍՀ գիտությունների ակադեմիան, Վ. Համբարձումյանն ընտրվում է փոխնախագահ։ 1947 թվականից Երևանի համալսարանի պրոֆեսոր էր։ 1947 թվականին ընտրվում է Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի նախագահ՝ փոխարինելով Հովսեփ Օրբելուն։ Այդ պաշտոնում վերընտրվում է մինչև 1993 թվականին։
1947 թվականին հրատարակում է իր հայտնի աշխատանքը՝ «Աստղերի էվոլյուցիան և աստղաֆիզիկան», որում ապացուցում է, որ իր հայտնագործած աստղային համակարգերը՝ աստղասփյուռները, կազմված են միանման աստղերից, և դրանով է պայմանավորված նմանատիպ աստղերի բարձր խտությունը։ Համբարձումյանի ստացած արդյունքներով աստղասփյուռների տարիքը չէր կարող գերազանցել մի քանի տասնյակ միլիոն տարին։ Եզրակացվեց նաև, որ նույն աստղասփյուռի բոլոր աստղերը առաջացել են միասին։ Դրանով իսկ ապացուցվեց, որ մեր Գալակտիկայում աստղառաջացման պրոցեսը շարունակվում է, և ծեր աստղերի հետ միասին գոյություն ունեն նաև երիտասարդ աստղեր։ Այս աշխատանքի համար Վ.Համբարձումյանը 1950 թվականին արժանացավ պետական մրցանակի։
1948-1955 թվականներին եղել է Միջազգային աստղադիտական միության փոխնախագահ, 1961-1964 թվականներին՝ նախագահ , 1968-1972 թվականներին՝ Գիտական ընկերությունների միջազգային խորհրդի նախագահ։
1953 թվականին Վ. Համբարձումյանն ընտրվում ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոս ։
1966 թվականին Բյուրականի աստղադիտարանում կազմակերպվեց միջազգային աստղագիտական միության 29-րդ ժողովը, ինչը վկայում է Բյուրականի աստղադիտարանում իրականացվող հետազոտությունների կարևորության մասին։
Մինչև կյանքի վերջը Վ. Համբարձումյանը համոզված էր, որ մեր ժամանակներում նույնպես գալակտիկաներ են ծնվում։
Վ. Համբարձումյանը աշխարհի ավելի քան 30 ազգային ակադեմիաների և միջազգային կազմակերպությունների պատվավոր անդամ էր, իսկ 1958-61 թվականներին գլխավորել է միջազգային աստղագիտական ընկերությունը։ Նա երկու անգամ ընտրվել է Գիտական միությունների համաշխարհային խորհրդի նախագահ (1966-72 թվականներ)։
1993 թվականին դառնում է Հայաստանի գիտությունների ակադեմիայի պատվավոր նախագահ։
1994 թվականին արժանացել է Հայաստանի ազգային հերոսի կոչման։
Մահացել է 1996 թվականի օգոստոսի 12-ին Բյուրականում։ Թաղված է Բյուրականի աստղադիտարանի 2,6 մ աստղադիտակից ոչ հեռու՝ Համբարձումյանների ընտանեկան գերեզմանատանը։ Նրա առանձնատունն այժմ մեծ գիտնականի տուն-թանգարանն է, իսկ Բյուրականի աստղադիտարանը 1998 թվականից կրում է իր հիմնադրի անունը։
Ընտանիք
Հայրը՝ Համազասպ Համբարձումյանը, իրավագետ էր, թարգմանիչ, գրականագետ։ Հայտնի թարգմանություններից է Հոմերոսի «Իլիականը»։ Մայրը՝ Հռիփսիմեն, Ցխինվալիի քահանա Տեր-Սահակ Խախանյանցի դուստրն էր։ Քույրը՝ Գոհար Համբարձումյանը, մաթեմատիկոս էր, ֆիզմաթ գիտությունների դոցենտ։ Վիկտոր Համբարձումյանի եղբայրը՝ Լևոնը, նրանից փոքր էր երկու տարով, աշխատել է Լենինգրադի աստղագիտական ինստիտուտի գրավիմետրիկ արշավախմբերում։ Մահացել է 1933 թվականին ։
1931 թվականի վերջին ամուսնացել է Վերա Ֆյոդորովնա Կլոչիխինայի հետ։ Չորս զավակներից երկուսը՝ Ռաֆայելը և Ռուբենը, ֆիզիկոսներ են։
Աստղերի թաղանթների և գազային միգամածությունների ֆիզիկա
1932 թվականին Լոնդոնի Թագավորական աստղագիտական ընկերության «Monthly Notices» հանդեսը հրապարակեց Համբարձումյանի «On the radiative equilibrium of a planetary nebula» (Մոլորակաձև միգամածության ճառագայթման հավասարակշռության մասին) հոդվածը, որն այժմ համարվում է գազային միգամածությունների ժամանակակից տեսության անկյունաքարը։ Այդ խնդրին է նվիրված Համբարձումյանի աշխատությունների մի ամբողջ շարք, որոնցում ստեղծված է աստղերի գազային թաղանթների և գազային միգամածությունների տեսության հենքը և բացատրված են դրանց սպեկտրերի մի շարք առանձնահատկություններ։ Նրա մշակած եղանակները կիրառվել են անկայուն աստղերի գազային թաղանթների հետազոտման համար։ Այդ աշխատություններից մեկում (Ն. Ա. Կոզիրևի հետ համատեղ) հաջողվել է առաջին անգամ գնահատել նոր աստղերի արտանետած գազային թաղանթների զանգվածները։ Այդ զանգվածների գնահատականը շատ էական դեր ունեցավ աստղերի զարգացման խնդիրները դիտարկելիս։ Մասնավորապես, այն հնարավորություն ընձեռեց հայտնաբերել աստղային անկայունության ամենաաննշան դրսևորումները։
Աստղային համակարգերի դինամիկա և վիճակագրական մեխանիկա
Կիրառելով վիճակագրական մեխանիկայի ինքնատիպ եղանակներ՝ Համբարձումյանը կարևոր արդյունքներ է ստացել։ 1936 թվականին այդ ճանապարհով լուծել է անգլիացի աստղագետ Արթուր Էդինգտոնի առաջադրած մաթեմատիկական խնդիրը՝ գտնել աստղակույտի աստղերի տարածական արագությունների բաշխումը՝ ունենալով դրանց տեսագծային արագությունների բաշխումը։ Այդ խնդրի լուծումը տպագրվել է «Monthly Notices» հանդեսում հենց Էդինգտոնի ներկայացմամբ։ Տասնամյակներ անց այդ նույն խնդիրը վերստին ի հայտ եկավ՝ բժշկական համակարգչային ախտորոշման կապակցությամբ։ Ի վերջո (1979 թվական), այդ մաթեմատիկական խնդրի լուծումը նշանավորվեց բժշկության բնագավառի Նոբելյան մրցանակով «Համակարգչային տոմոգրաֆիայի մշակման համար»։
Աստղային համակարգերի դինամիկայի և վիճակագրության վերաբերյալ Համբարձումյանի աշխատություններն ընկած են աստղային համակարգերի արդի վիճակագրական մեխանիկայի հիմքում։ 1995 թվականին Համբարձումյանն այդ հետազոտությունների համար Ռուսաստանի Դաշնությունից Պետական մրցանակ է ստացել ։
Միջաստղային նյութի բնույթը և ֆլուկտուացիաների տեսությունը
Վիկտոր Համբարձումյանի աշխատությունների մի ամբողջ շարք նվիրված է Գալակտիկայում միջաստղային նյութի հետազոտությանը։ Սզբունքորեն նոր արդյունք է ստացել, որի համաձայն՝ Գալակտիկայում կլանող նյութն ունի պատառաձև բաշխում և լույսի կլանման պատճառը միջաստղային տարածության մեջ բազմաթիվ գազափոշային ամպերի առկայությունն է։ Միջաստղային ամպերի ամբողջության հետազոտման հզոր միջոց եղավ ֆլուկտուացիաների տեսությունը, որը նոր ուղիներ բացեց աստղագիտության մեջ։
Պղտոր միջավայրում լույսի ցրման տեսությունը
Երկրորդ աշխարհամարտի տարիներին Համբարձումյանը ստեղծեց պղտոր միջավայրում լույսի ցրման նոր տեսություն, որ հիմնված էր իր առաջարկած ինվարիանտության սկզբունքի վրա։ Կիրառելով այդ նրբագեղ մաթեմատիկական հնարքը՝ Համբարձումյանը լուծեց լույսի ցրման ոչ գծային խնդիրների մի ամբողջ շարք։ Ինվարիանտության սկզբունքը ներկայումս լայնորեն կիրառվում է մաթեմատիկական ֆիզիկայի բազմաթիվ ճյուղերում։
Ռ․ Է․ Բելմանը, Ռ․ Է, Կալաբան և Մ․ Ս․ Պրետրուդը իրենց «Ինվարիանտ համադրում. ճառագայթային տեղափոխումը վերջավոր լայնության շերտերում» գրքում գրում են. «Այդ նորարարական աշխատանքի շնորհիվ հնարավոր դարձան վերլուծական մոտեցումներ և պարզ թվային լուծումներ։ Հետագայում այդ գաղափարները զարգացրեց և ընդհանրացրեց  Չանդրասեկհարն  իր հիմնարար հոդվածների շարքում և 1950 թ. գրքում... Լուծվեցին բազմաթիվ խնդիրներ, որ չէին լուծվում այլ եղանակներով, և կատարվեց մեծ առաջընթաց» ։ Պղտոր միջավայրում լույսի ցրման տեսութունն ստեղծելու համար Համբարձումյանը 1946 թվականին պարգևատրվեց ԽՍՀՄ պետական մրցանակով (Ստալինյան Մրցանակ)։
Աստղասփյուռներ և աստղերի էվոլյուցիան
Գալակտիկայում աստղային համակարգերին վերաբերող դիտողական նյութի տեսական վերլուծության միջոցով Համբարձումյանը հայտնաբերեց նոր տիպի աստղային համակարգեր։ Դրական էներգիայով այդ լայնացող համակարգերը նա անվանեց «աստղասփյուռներ» և ապացուցեց դրանց «երիտասարդ» լինելը։ Դա հեղաշրջում էր աստղերի տիեզերաբանության մեջ, քանի որ այստեղից հետևում էր, որ աստղառաջացման գործընթացը Գալակտիկայում շարունակվում է նաև ներկայումս, և աստղերը առաջանում են խմբերով։
Աստղասփյուռների հայտնաբերման և հետազոտության համար 1950 թվականին Վ. Համբարձումյանը պարգևատրվեց երկրորդ Ստալինյան մրցանակով։
Երիտասարդ աստղերի ֆիզիկա և աստղերի էներգիայի աղբյուրները
Շատ ուշագրավ են Համբարձումյանի հետազոտությունները այսպես կոչված անընդհատ առաքման վերաբերյալ, որոնք դիտվել Ցուլի տաու տիպի երիտասարդ աստղերի և նրանց արբանյակ-անկայուն աստղերի սպեկտրներում։ Այդ հետազոտությունները հանգեցրին աստղերի էներգիայի աղբյուրների բնույթի վերաբերյալ կարևոր եզրակացությունների։ Համբարձումյանը առաջարկեց նախաստղային նյութի նոր հայեցակարգ։ Դասական վարկածը ենթադրում է, որ աստղերը առաջանում են ցրված նյութի խտացման միջոցով։ Նոր վարկածը, նախորդին հակառակ, ընդունում է անհայտ բնույթի զանգվածեղ մարմինների՝ նախաստղերի գոյությունը։ Նախաստղերի տրոհման պրոցեսները հանգեցնում են աստղերի ձևավորմանը աստղասփյուռներում։
Արտագալակտիկական աստղագիտություն
Համբարձումյանի աշխատությունների մի մեծ շարք նվիրված է մեր Գալակտիկայի նման հսկայական աստղային համակարգերի՝ գալակտիկաների էվոլյուցիայի խնդիրներին։ Ի մասնավորի՝ հարկ է նշել գալակտիկաների կորիզների (կենտրոնական խտացումների) ակտիվության մասին նոր հայեցակարգը։ Ըստ այս հայեցակարգի, գալակտիկաների կորիզները վճռորոշ դեր են կատարում գալակտիկաների և դրանց համակարգերի ծագման և էվոլյուցիայի մեջ։ Այս հետազոտությունների շնորհիվ արտագալակտիկական աստղագիտության գլխավոր խնդիրը դարձավ գալակտիկաներում դիտվող ահռելի չափերի անկայունության երևույթների ուսումնասիրությունը։ Այս շարքին են հարում և Համբարձումյանի և իր աշակերտների կարևոր հետազոտությունները՝ նվիրված հսկա գալակտիկաների կորիզներից կապույտ արտանետումների, նոր տիպի գալակտիկական համակարգերի՝ այսպես կոչված՝ կոմպակտ գալակտիկաների կոմպակտ խմբերի հայտնաբերմանն ու ուսումնասիրությանը։ Գալակտիկաների կորիզների պայթյունների մասին 1958 թվականի Համբարձումյանի առաջին Սոլվեյյան դասախոսությունը ահռելի ազդեցություն ունեցավ։ Այդ դասախոսությունը և դրա հետևանքները նկարագրված են Ջերսի Նոյմանի «Հիշողություններ տիեզերաբանության մեջ հեղափոխական շրջափուլի մասին» հոդվածում (Problems of Physics and Evolution of the Universe, Publishing House of the Armenian Academy of Sciences, Yerevan, 1978, pp. 243–250)։ Ինչպես հիշում է Ջ. Նոյմանը, հակառակ սկզբնական թերահավատությանը, «Համբարձումյանի փաստարկները և համակողմանի ապացույցները ներկա գտնվող գիտնականներին ստիպեցին մտմտալ, որին հետևեց միջազգային բազմաբնույթ մեծ գործունեությունը...»։ Նոյմանը եզրակացնում է. «Այժմ Համբարձումյանի վարկածի օգտին եղած տվյալները շշմեցնում են։ Սրտագին շնորհավորանքս պրոֆեսոր Համբարձումյանին՝ Կոպեռնիկոսյան Հեղափոխականին» ։
Դաշտի քվանտային տեսություն
Դիմիտրի Իվանենկոյի հետ մեկտեղ Համբարձումյանն առաջին անգամ առաջ քաշեց այն գաղափարը, որ ոչ զրոյական զանգվածով տարրական մասնիկները փոխազդեցության ընթացքում կարող են ծնվել կամ ոչնչանալ։ Ոչ զրոյական զանգվածով մասնիկներ առաջանալու գաղափարը կատարելապես նորություն էր և չէր բխում դասական նկատառումներից։ Զանգված ունեցող մասնիկների առաջացման Համբարձումյան-Իվանենկոյի հիպոթեզը (1930 թվական) դարձավ ժամանակակից դաշտի քվանտային տեսության անկյունաքարը ՝ այսպիսով ձևավորելով դաշտի քվանտային տեսությունը և տարրական մասնիկների ֆիզիկան ։
Ատոմի միջուկ
Գիտական գործունեության սկզբում՝ 1930 թվականին, Համբարձումյանը Իվանենկոյի հետ համատեղ աշխատություն հրապարակեց, որը կարելի է ընդգրկել ատոմի միջուկի կառուցվածքի մասին ամենաէական աշխատանքների շարքում։ Հակառակ այդ ժամանակ ընդունված պատկերացումների, որոնց համաձայն ատոմական միջուկները բաղկացած են պրոտոններից և էլեկտրոններից, Համբարձումյանը և Իվանենկոն ցույց տվեցին, որ միջուկի ներսում ազատ էլեկտրոնը չի կարող գոյություն ունենալ և որ պետք է պրոտոնների փոխարեն լինեն ինչ֊որ չեզոք մասնիկներ ։ Ըստ էության սա նեյտրոնի գոյության կանխատեսումն էր, նախքան Ջեյմս Չեդվիկը փորձնականորեն կհայտնաբերեր այն երկու տարի անց։
Համակարգչային տոմոգրաֆիա
Համբարձումյանի աշխատանքները նպաստել են համակարգչային տոմոգրաֆիայի զարգացմանը։ Մասնավորապես, նա առաջինն է տվել Ռադոնի ձևափոխության թվային ինվերսիան ։ Սա ներառում է աստղերի արագությունների եռաչափ բաշխումը գալակտիկայում։ Շատ տարիներ անց տոմոգրաֆիայի նոբելյան մրցանակակիր Ալան Կորմակը Համբարձումյանի աշխատանքների մասին ասել է․
Մանկավարժական գործունեություն
Համբարձումյանը գիտական աշխատանքը զուգակցել է աշխույժ մանկավարժական գործունեության հետ։ Նա հեղինակն է տեսական աստղաֆիզիկա առարկայի՝ ԽՍՀՄում առաջին դասագրքի (1939) և հեղինակակիցն է «Տեսական աստղաֆիզիկայի» դասընթացի (1952), որը թարգմանված է բազմաթիվ լեզուների։ 1931 թվականից դասախոսություններ է կարդացել Լենինգրադի համալսարանում։ 1934 թվականին Լենինգրադի համալսարանում հիմնել է ԽՍՀՄ առաջին աստղաֆիզիկայի ամբիոնը, որ ղեկավարել է մինչև 1947 թվականը։ 1939-1941 թվականներին եղել է Լենինգրադի համալսարանի աստղադիտարանի տնօրենը, իսկ 1940 թվականից՝ նույն համալսարանի գիտական պրոռեկտորը։ 1941-1943 թվականները եղել է Լենինգրադի համալսարանի տարհանված գիտական մասնաճյուղի վարիչը Ելաբուգայում։ 1944 թվականին աստղաֆիզիկայի ամբիոն է հիմնում Երևանի համալսարանում։ Համբարձումյանը գիտական դպրոցներ է հիմնել Լենինգրադում և Բյուրականում, որոնք զգալի հետք են թողել աստղագիտության տարբեր ճյուղերի զարգացման վրա։ Գիտության ժողովրդականացման-տարածման ջատագով էր, հեղինակ աստղաֆիզիկայի զանազան խնդիրներին նվիրված բազմաթիվ հոդվածների և գրքերի։
Գիտա-կազմակերպչական գործունեություն
Համբարձումյանը գիտության երևելի կազմակերպիչ էր Հայաստանում, Ռուսաստանում և միջազգային ասպարեզում։ Եղել է Բյուրականի աստղադիտարանի հիմնադիրն ու տնօրենը, Հայաստանի Գիտությունների Ակադեմիայի փոխնախագահ ու նախագահ, ԽՍՀՄ Գիտությունների Ակադեմիայի նախագահության անդամ, Միջազգային Աստղագիտական Միության փոխնախագահ (1948–1955) և նախագահ (1961-1964), Գիտական Միությունների Միջազգային Խորհրդի (ICSU) նախագահ՝ բացառության կարգով ընտրվելով երկու անգամ (1968–1970 թթ․, 1970–1972 թթ․) ։ Իր «Կյանքի դրվագներ» հուշագրությունում Գիտական Միությունների Միջազգային Խորհրդի նախագահ ընդունվելու մասին Համբարձումյանը գրում է․
Հասարակական-քաղաքական գործունեություն
1940 թվականին Վ. Համբարձումյանը դարձել է Խորհրդային Միության կոմունիստական կուսակցության անդամ։ 1947-ին ընտրվել է Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր։ 1950–1990 թվականներին բոլոր գումարումների ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի պատգամավոր է ընտրվել, եղել է ԽՄԿԿ 19, 22–25-րդ համագումարների պատգամավոր։ 1989-ին ընտրվել է ԽՍՀՄ Ժողովրդական պատգամավորների համագումարի պատգամավոր։ 1948–1989 թվականներին Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի անդամ է եղել, Հայաստանում գիտության պետական հովանավորության քաղաքականության պատասխանատուն ։
Անդամակցությունը գիտական կազմակերպություններին
Համբարձումյանը աշխարհում 24 գիտությունների ակադեմիաների և 15 գիտական կազմակերպությունների անդամ էր ։ Դրանք են՝
Պարգևներ և կոչումներ
Վ. Հ. Համբարձումյանի անվամբ է կոչվել թիվ 1905 փոքր մոլորակը, որ հայտնաբերել է Տ. Մ. Սմիռնովան՝ Ղրիմի աստղադիտարանում 1972 թ. մայիսի 14-ին։ Բյուրականի աստղադիտարանը ևս Համբարձումյանի անունով է կոչվել։ Համբարձումյանի ծննդյան օրը՝ սեպտեմբերի 18-ը, Հայաստանի Հանրապետությունում նշվում է որպես Աստղագիտության օր։
Վիկտոր Համբարձումյանի անվան միջազգային գիտական մրցանակ
2010 թվականին հիմնվել է Համբարձումյանի անվան միջազգային գիտական մրցանակ։ Մրցանակը կշնորհվի աստղաֆիզիկայում, ինչպես նաև ֆիզիկայի և մաթեմատիկայի հարակից ոլորտներում նշանակալի գիտական աշխատանքների համար, անկախ գիտնականի քաղաքացիական պատկանելությունից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ աստղագետներ Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Անձինք թղթադրամների վրա Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի կրկնակի հերոսներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական կրկնակի մրցանակակիրներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Գյումրու պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 3-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 4-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 5-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 6-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 8-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 9-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 10-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ 11-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 19-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 20-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 21-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 22-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 23-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 24-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ 25-րդ համագումարի պատվիրակներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:20-րդ դարի աստղագետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդահայեր Կատեգորիա:Հայ աստղաֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Հայ ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի ԳԱ իսկական անդամներ Կատեգորիա:Նիդերլանդների արվեստի և գիտությունների թագավորական ակադեմիայի անդամներ
Հեքիաթային պարեկություն
' «Հեքիաթային պարեկություն»' —Ռուսական անիմացիոն մուլտսերիալ երեխանների համար, «Շոքեքարշ» ստուդիայի կողմից։ Ցուցադրվում է2016 թվականից երեխաների համար նախատեսված ալիքնելով («Мульт», «Ani» и «Тлум HD»), ինչպես նաև «Карусель» ֆեդերական երեխանների հեռուստաալիքով։ Ամբողջական պլանավորվում է 26 սերիա հեռուստաալիքով ։
Սյուժե
Գլխավոր հերոսներն են Ձյունիկը, Ալյոնկան, Մաշան և Վարյան՝ զվարճալի, համարձակ և ամենասովորական դպրոցական աղջիկներ են։ Սակայն իրականում նրան երիտասարդ  կախարդներ են։ Նրանց առաջադրանքը հետևել բոլոր հեքիաթային հերոսներին  Միսկին քաղաքում։ Իմանալ ինչպես են իրենց պահում, փորձել օգնել նրանց ամեն ինչում և պահպանել քաղաքի բնակիչների հանգստի։ Հեքիաթային պարեկը հավասարակշրության մեջ է պահում հեքիաթների և մարդկանց աշխարհը։
Երեք ընկերուհիններ տեղափոխվում են հեքիաթների պահուստ՝ քաղաք Միսկի, և ծանոթանում են այնտեղ բնակվող Ալյոնկաի հետ։ Միասին անցնելով բազմաթիվ փորձություններ և լուծելով իրենց մեջ եղած տարաձայնությունները նրանք դարում են իսկական ընկերուհիններ։ Նրանք կազմում են խումբ,որը  վերահսկում է  հեքիաթային աշխարի ուժերին  ի բարորության մարդկանց։