Նիդերլանդների_պատմություն
Ոսկեդարը
Ութսունամյա պատերազմն ու դրա հետ կապված իրադարձությունները Նիդեռլանդները դարձրին Հյուսիսային Եվրոպայի համար մեկ առեւտրային կենտրոնը՝ առաջ անցնելով Ֆլանդերին։ Այսպես սկսվեց հոլանդական ոսկեդարը, որի ժամանակ ծաղկում էին ապրում արտադրությունը, առեւտուրը, արվեստն ու գիտությունը։ 17-րդ և 18-րդ դարերում հոլանդացիները ողջ Եվրոպայի տնտեսապես և մշակութապես ամենահարուստ, տեխնիկապես ամենաառաջավոր ազգն էին։ Այժմ նոր՝ պաշտոնապես կալվինիստ այս ազգը իր նման կտրուկ առաջընթացով ստիպեց առաջ գալ նրան, ինչը պատմաբան Սայմոն Սքաման անվանել է «հարուստների ամոթը»։ Այս շրջանում վարդակակաչի մեծ պահանջարկը առաջացրեց առաջին առեւտրային վթարը 1637 թվականին, սակայն տնտեսական ճգնաժամը արագ հաղթահարվեց։ Անտառային արդյունաբերության մեջ սղոցարանի ներդրումը օգնեց նավաշինարարության, փայտից շենքերի շինարարության եւ տախտակների արտադրության կտրուկ զարգացմանը, ինչն էլ իր հերթին հանգեցրեց համաշխարհային առեւտրի աշխուժացմանը։ Շուտով բացվեց Հոլանդական Արևելահնդկական կազմակերպությունը (Verenigde Oostindische Compagnie կամ VOC), որն աշխարհի առաջին միջազգային կազմակերպությունն էր՝ ֆինանսավորված ապրանքների արտահանման համար։ Այն զբաղվում էր դեպի Հնդկաստան և Ինդոնեզիա ապրանքի արտահանմամբ և Նոր Ամստերդամի գաղութայնացմամբ։ Ցածր երկրները դառնում է նաև արևելք-արևմուտք հարաբերությունների կենտրոն։ Այստեղ էին գալիս եվրոպական երկրներ վերադարձող նավերը, իսկ բուն Եվրոպայում Նիդեռլանդները ընկալվում էր որպես գերմանախոս դրախտ։ Շուտով Հոլանդական Արեւելահնդկական կազմակերպությունը մոնոպոլ դիրք է գրավում Ճապոնիայի հետ առևտրում՝ Դեջիմայում հենակետ ունենալու շնորհիվ։ Հոլանդական նավերը գրավում են նաև Բալթիկ ծովի ափերը, ուր տարեկան 1000 հոլանդական նավ էր հաճախում։ Տնտեսության հետ համաքայլ էր մշակույթը։ Վերածննդի հումանիզմի գաղափարներն այնքան խորն էին արմատավորվել Նիդեռլանդներում, որ այս երկիրը հանդուրժողականության խորհրդանիշն էր անգամ 17-րդ դարում, այնպես, ինչպես և այժմ։ Դիահերձումը, մարդու անատոմիայի ուսումնասիրությունը նույնքան տարածված էին, որքան աստղագիտությունն ու փիլիսոփայությունը։ Ծաղկում էր Լեյդենի համալսարանը, որը՝ հիմնված դեռ Վիլհելմուս Օրանացու կողմից, այժմ գրավում էր գիտնականների եւ ուսումնատենչների ամբողջ Եվրոպայից։ Միայն բավական է նշել, որ աշխարհահռչակ Ռենե Դեկարտն այստեղ էր աշխատում՝ ցույց տալու համար, թե ինչ էր ներկայացնում Լեյդենի համալսարանն իրենից։ Հոլանդական իրավաբանությունը եւս իր գագաթնակետին էր։ Մշակվում էին ծովի եւ առեւտրի օրենսդրություններ։ Հոլանդացի Հուխո Խրոտիուսը կարևորագույն դեր է խաղացել միջազգային իրավունքի հիմնման մեջ։ Հոլանդական տոլերանտության հողի վրա ծաղկում էր գրատպությունը։ Հազարավոր գրքեր կրոնի, փիլիսոփայության եւ գիտության մասին, որ անմիջապես կայրվեին կաթոլիկ մի երկրում, Նիդեռլանդներում լայն տարածվում էին եւ կարդացվում։ Քրիստիան Հյույգենսը ով հայտնի աստղագետ էր, ֆիզիկոս և մաթեմատիկոս, ևս հոլանդացի էր։ Նա է ստեղծել մեխանիկական ժամացույցը։ Նա նաև օպտիկայում է հայտնագործություններ կատարել, բայց օպտիկայի ոլորտում ամենանշանավոր հոլանդացին, անշուշտ, Անտոն ֆան Լեեուվենհոեկն է, որը կատարելագործեց մանրադիտակը՝ այդպիսով հիմք դնելով մանրէաբանությանն ու մոլեկուլային կենսաբանությանը։ Յան Լեեխհվատերը մեծ ներդրում կատարեց Նիդեռլանդների օգտին՝ ծովի դեմ հավերժական պատերազմում։ Տեսողական արվեստում գերակշիռ էր Բարոկկոն, սակայն թեմաներն էին հասարակ կյանքը, միջին դասի մարդկանց առօրյան, բնական լանդշաֆտների եւ այլնի պատկերումը։ Այս շրջաում ամենանշանավոր հոլանդացի նկարիչներն են Ռեմրանդը, Յոհաննես Վերմեերը, Յակոբ ֆան Ռուիսդաելը և Ֆրանս Հալսը։