cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Քաբուլ
Պատմություն
1965 թվականին (ճարտարապետ՝ Սերաջ) քաղաքի հին մասը նշանակալի չափով վերակառուցվել է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:1200 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Մետաքսի ճանապարհի բնակավայրեր
Տիմչենկի (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Տիմչենկի (Тимченки), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տիմչենկի գյուղում բնակվում էր 26 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,564 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 46,1 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ամուսնական մատանիների հուշարձան
Ամուսնական մատանիների հուշարձան, քանդակ տեղադրված Ախթալայի բերդի տարածքում Ախթալայի վանքի հարևանությամբ։ Բացվել է 2010 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ։ Քանդակագործներն են Համլետ Մատինյանն ու Արմեն Վարդանյանը։
Քանդակը
Ախթալայի հուշարձանի մատանիները հենված են իրար և զարդարված նռան տերևներով, իսկ մատանիները միավորում է կյանքի պտուղը՝ նուռը ։ Ամուսնական մատանիների տակ՝ քարի վրա, պատկերված են երկու կարիճ և մեկ օձ։ Այն Քրիստոսի նոր խոսքի խորհուրդն է՝ տալիս եմ ձեզ իշխանություն՝ կոխելու օձերի և կարիճների գլուխը, ջախջախելու չարի գլուխը ։
Ավանդություն
Ավանդություն կա, որ Ախթալա է գալիս հայոց Արտաշես Ա արքան։ Պղնձագործության հնագույն քաղաքում, քուրայի մոտ մի ծեր վարպետ պղնձից մատանի է պատրաստում և նվիրում արքային, իսկ արքան իր ոսկյա մատանին է նվիրում վարպետին ։
Կարճ ժամանակում ավանդույթ է դարձել ամուսնական մատանիների հուշարձանի միջով անցնելը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի հուշարձաններ Կատեգորիա:2010 կառույցներ Կատեգորիա:Համլետ Մատինյանի քանդակներ
Էքշյան
Էքշյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Գայլխեղդ․ մենամարտի իրավունք
Գայլխեղդ․ մենամարտի իրավունք, ռուս գրող Մարիա Սեմյոնովայի երկրորդ վեպն է «Գայլխեղդ» վեպերի ժողովածուում։ Գիրքն սկսել է գրել 1995 թվականի նոյեմբերի 1-ին և ավարտել է 1996 թվականի հոկտեմբերի 22-ին։ Գրքի բնօրինակը տպագրվել է 1996 թվականին։ Վեպը համարվում է Գայլխեղդի՝ Վիենական մոխրագույն շների տեսակի վերջին ներկայացուցչի արկածների շարունակությունը։ Առաջին՝ «Գայլխեղդ» վեպի սյուժետային զարգացումը շարունակվում է։
Սյուժե
Անցնելով Վրատայի միջով՝ Գայլխեղդը ու իր ուղեկից՝ Էվրիխը, շարունակում են ճանապարհորդել։ Վեպի ընթացքում բացահայտվում է նրանց առաջնային նպատակը. հասնել Փրկության Կղզուն և գտնել այնտեղ նավը՝ Տիլորայի փոխադրման միջոցը։ Գայլխեղդն ու էվրիխը որոշում են գնալ Կոնդար քաղաք և գնել ծովային նավի տեղեր։
Կոնդար գնալիս նրանց միանում են ևս երկու ուղեկից՝ Սիգնան, որ փնտրում էր իր որդիներին, և Գայլխեղդի ու Էվրիխի շնորհիվ բռնաբարող ամուսնուց փրկված Ռեյտամիրան։ Ճանապարհին նաև իմանում են, որ անհաղթելի ռազմական արվեստ կան-կիրոն՝ ստեղծված հանուն սիրո, իբր թե ընկել է վատ ձեռքերի մեջ. ինչ-որ տեղ հայտնվել է առաջնորդ, որը կարող է սովորեցնել այդ արվեստը յուրաքանչյուրին։
Կոնդարում Հովվաշունն ու Էվրիխը որոշ ժամանակ մնում են այնտեղ։ Հետո Էվրիխի մեղքով իրենց դրամապանակները՝ նավի տոմսեր գնելու գումարի հետ գողանում են։ Ճանապարհորդները մնում են Կոնդարում գումար վաստակելու համար։ Սկզբում Հովվաշունն աշխատում է «Сегванская зубатка» ռեստորանում որպես պահակ, ապա Վիոնաի թիկնապահ։ Վիոնան ոսկերիչ Ուլոյխոյի կինն էր, որին Հովվաշունը ստիպված է լինում փրկել Մորանա Մահի ծառաներից։
Կուտակելով բավարար գումար՝ Գայլխեղդն ու Էվրիխը գնում են նավի տոմսեր, որն ուղղված էր դեպի Տին-Վիլենու, վայր, որտեղ հայտվել էր կան-կիրոյի առաջնորդը։ Նրանց հետ միասին ճանապարհորդության է գնում Յարա անունով մի տղա, որը կորցրել էր իր ծնողներին օտար վայրերում չարակամ մարդկանց պատճառով և հիմա ուզում է վերադառնալ հայրենիք։
Նավով ճարապարհորդելու ժամանակ փոթորիկ է բարձրանում։ Հոսանքը քշում է նավը դեպի ժայռը, որի հետ առաջ բախվել էին մի շարք նավեր և որը ուներ սեփական անուն՝ Ձիավոր։ Ժայռին մոտենալու ժամանակ Գայլխեղդը, Էվրիխը և Յարան հայտնվում են ջրում, չեն կարողանում դիմադրել հոսանքին։ Նավե անդամների հետ ջախջախվում է, բայց գլխավոր հերոսները ճակատագրի կամքով փրկվում են։ Ժայքի վրա գիշերելով՝ նրան նկատում են ժայռից ոչ հեռու երկնամուխ ափ՝ լեռնային վայր՝ Յարայի հայրենիքը։
Հետո գլխավոր հերոսները հանդիպում են երկու ցեղերի հետ՝ շան-իտիգուլամի և կվար իտիգուլամի, որոնք կռվում էին իրար դեմ։ Գայլխեղդի և Էվրիխի ճակատագրերի կամքով նրանք մասնակցում են պայքարին երկու ցեղի կողմից էլ, որից հետո նրանք ցեղերը հաշտեցնելու փորձեր են անում։ Դրան հետևում է երկու ցեղերի բնակեցման դադարեցումը և ընդհանուր գյուղի կառուցումը Առվակների Կարկաչի Դաշտում. այն վայրում, որը ցեղերը օգտագործում էին որպես մարտի դաշտ։
Ապա Գայլխեղդն ու Էվրիխը շարժվում են դեպի Տին-Վիլենու։ Նրանց արդեն հայտնի էր, որ կան-կիրոյի առաջնորդը հայտնվել է Երկվորյակ-Աստվածների ամրոցում։ Որոշ ժամանակ անց Գայլխեղդն իմանում է, որ առաջնորդը մայր Կենդարատն է, որը նախկինում սովորել է դա Գայլխեղդից։ Նրան խաբեությամբ բերում են ամրոց, և նա կորցնում է իր ազատությունը։ Գայլխեղդը որոշում է ազատել նրան, մրցել նրա հետ և ապացուցել, որ ինքը պետք է լինի առաջնորդ։ Այսպիսով Էվրիխն ու Գայլխեղդը բաժանվում են։ Իսկ Գայլխեղդի հետագա կյանք կախված էր Կենդարատի հետ մրցման արդյունքներից։
Մասնակցելով մրցումին՝ Գայլխեղդը հաղթում է Կենդարատին և դառնում է առաջնորդ։ Մայր Կենդարատին ազատում են։ Իսկ Էվրիխը, նրա հետ խոելուց հետո, նստում է նավ և շարունակում իր ճանապարհորդությունը՝ Տիլորնուի խոստումը կատարելու։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսերեն վեպեր Կատեգորիա:Ֆենտեզի գրքեր
(8071) Սիմոնելի
(8071) Սիմոնելի (Simonelli), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի ապրիլի 5-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,341345 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1981 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4846 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1308,57 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,27511 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,35° անկյուն։
Մելանխոլիա (նկար, Մունկ)
Մելանխոլիա (Melankoli, հայտնի է նաև այլ անվանումներով, մասնավորապես՝ Երեկո, Խանդ և Յապպեն ծովափին), նորվեգացի նկարիչ-էքսպրեսիոնիստ Էդվարդ Մունկի նկարը։ Կտավը Մունկի կողմից ստեղծվել է 1891 թվականին։ «Մելանխոլիան» այժմ պահպանվում և ցուցադրվում է Օսլոյի արվեստի, ճարտարապետության և դիզայնի ազգային թանգարանում։
Նկարագիր
«Մելանխոլիա» կտավում պատկերված է տխրադեմ մի երիտասարդ։ Նա նստած է դիրքում է և ձեռքով բռնել է գլուխը։ Նկարում երևացող բնությունը աղքատիկ ու քարոտ ծովափ է իրենից ներկայացնում։ Այդ վայրը նորվեգական Օսգորստրան քաղաքում է գտնվում։ «Մելանխոլիա» ստեղծագործությունը դարձավ այն նկարներից մեկը, որը վերջնականապես ձևավորեց նկարչի գեղարվեստական ոճը։ Այն արտահայտիչ է, պարզորոշ կերպով երևում են ուրվագծերը, ձևերի պարզեցվածություն կա, կիսախավար է և փոքր-ին հանելուկային։ Իմպրեսոնիզմի ազդեցությունը, որը Էդվարդ Մունկի շատ կտավներում երևում է, ըստ մասնավորի՝ «Սեն Կլուի գիշերը», «Աստղալից գիշեր», «Գարունը Կարլ Յուհանի փողոցում», «Մելանխոլիա» կտավում բացակայում է։ Ենթադրվում է, որ այս նոր ուղղության վրա ազդել է Պոլ Գոգենը, ում նա ըստ էության, հանդիպել է Ֆրանսիայում գտնվելու տարիներին ։
Նկարի հերոսը Մունկի ամենամոտ ընկերներից մեկն է՝ Յապպե Նիլսոնը։ Վերջինս սիրային կապի մեջ էր գտնվում Էդվարդ Մունկի հովանավոր ու ուսուցիչ Քրիստիան Քրոհգի կնոջ՝ Օդա Քրոհգի հետ ։ Նկարելը ստեղծելու պահին Յապպե Նիլսոն գժտվել էր Օդայի հետ։
Քննադատների գնահատականներ
Առաջին անգամ «Մելանխոլիա» ստեղծագործությունը հասարակության համար ցուցադրվել է 1891 թվականին։ Այն տեղի ունեցավ Օսլոյում Աշնանային ցուցահանդեսի շամանակ։ Կտավի մասին գովասանական խոսքերով հանդես եկավ Քրիստիան Քրոհգը, չնայած այն փաստին, որ տեղյակ էր Յապպե Նիլսոնի և կնոջ սիրային հարաբերությունների մասին։ Քրիստիան Քրոհգը Էդվարդ Մունկին անվանեց որպես «առաջին նորվեգացի սիմվոլիստը» և նկարիչ, ով «արժանի է միայն փառքի» ։ Մյուս քննադատները ավելի զուսպ էին արտահայտվում։ Էրիկ Վերենշյոլը գրեց, որ Էդվարդ Մունկը միշտ ներկայացնում է «անավարտ կտավներ, որոնցում միախառնված են յուղաներկը, պաստելան ու հսկայական տարածքներ բաց են մնում լրացնելու և ավարտին հասցնելու համար» ։ «Aftenposten»  թերթի տեսաբանը բացահայտորեն ծաղրեց նկարը՝ Յապպեին համեմատելով «ապխտած երշիկի» հետ ։
Չնայած այն հանգամանքին, որ Էդվարդ Մունկի ստեղծագործությունները միանշանակ կերպով չէին ընդունվում քննադատների կողմից, բայցևայնպես Յապպեի կերպարը հենց ասոցացվում է մելանխոլիայի հետ։
Բռնցքամարտիկի կոտրվածք
Բռնցքամարտիկի կոտրվածք, նախադաստակի 5-րդ ոսկրի կոտրվածքն ։ Երբեմն այս տերմինը օգտագործվում է նաև նախադաստակի 4-րդ ոսկրի կոտրվածքի դեպքում ։ Ախտանիշները ներառում են ցավը, այտուցվածությունը, համապատասխան հոդում շարժումների սահմանափակումը ։
Հիմնականում նման կոտրվածք առաջանում է բռունցքով պատին կամ ինչ որ բանի հարվածելու հետևանքով ։ Ոսկրի կոտրված գլխիկը թեքվում է դեպի ձեռքի ափը ։ Ախտորոշումը հաստատվում է ախտանիշների և Ռենտգեն հետազոտության հիման վրա ։
Կոտրվածքների մեծամասնության դեպքում, որոնց անկյունը 70 աստիճանից փոքր է, էլաստիկ բինտով ֆիքսումը, կամ պարզապես անշարժացումը տալիս են նույն արդյունքը ինչ շինավորումը, իսկ 70 աստիճանից մեծ, կամ մատի կոտրվածքի դեպքում խորհուրդ է տրվում կատարել շինավորում ։
Կազմում են ձեռքի կոտրվածքների 1/5 մասը ։ Հիմնականում հանդիպում է տղամարդկանց մոտ ։ Ելքը որպես կանոն բարեհաջող է, չնայած որ ոսկրը մի փոքր դեֆորմացված է ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Ախտանիշները ներառում են ցավը, այտուցվածությունը և այդ շրջանի փափկությունը, ինչը նորմայում բնորոշ չէ։ Վնասված հատվածում կարող է դիտվել նաև արյունազեղում։ Ձեռքի վրա նկատվում է քերծված կամ պատռված վերք։ Համապատասխան մատի շարժումները ցավի պատճառով սահմանափակված են։
Պատճառ
Կոտրվածքի հիմնական պատճառը բռունցքով հարվածն է ամուր, անշարժ առարկային, պատին կամ գանգին ։ Կոտրվածքն առաջանում է սխալ հարվածելու հետևանքով։
Երբ բռնցքամարտիկը ընտրում է ճիշտ դիրք, հարվածի ուժը ազատ փախանցվում է հոդերով ու ոսկրերով, և կոտրվածք չի առաջանում։ Նախադաստակի երկրորդ և երրորդ ոսկրերի կոտրվածքներ շատ հազվադեպ են առաջանում, այնինչ ավելի հաճախ դիտվում է չորրորդ և հինգերրորդ ոսկրերի կոտրվածք ։
Ախտորոշում
Արտաքին զննմամբ բժիշկը ախտորոշում է կոտրվածքը, որը հաստատվում է ռենտգեն հետազոտության միջոցով։ Ռենտգոնոգրաֆիան կատարվում է կոտրվածքը և կոտրվածքի անկյունը պարզելու համար։ Շատ հազվադեպ կատարվում է ՀՇ հետազոտություն, ավելի մանրակրկիտ պատկեր ստանալու համար։
Կանխարգելում
Բռնցքամարտիկները և այլ մարզիկները հիմնականում օգտագործում են բինտ, սպորտային ձեռնոցներ, ձեռքի կայունության և հարվածի ժամանակ ցավի ու վնասվածք ստանալու ռիսկը նվազեցնելու համար։ Բռնցքամարտի տանձիկի ճիշտ ձևը նույնպես կարևոր պայման է այս կոտրվածքի կանխարգելման համար։
Բուժում
Ցավի և այտուցի թեթևացման համար կիրառվում է սառույց։ Ցանկացած բաց վերքերը մշակվում են հետագա ինֆեկցումից խուսափելու համար։
Կոտրվածքների մեծամասնության դեպքում, որոնց անկյունը 70 աստիճանից փոքր է, էլաստիկ բինտով ֆիքսումը, կամ պարզապես անշարժացումը ունեն նույն արդյունքը, ինչը դիտվում է շինավորման ժամանակ ։
Հազվադեպ կատարվում է վիրաբուժական միջամտություն, ոսկրաբեկորները մետաղյա թիթեղի կամ մետաղական կոնստրուկցիաների միջոցով ճիշտ դիրքում ֆիքսելու համար ։
Կանխատեսում
Այս կոտրվածքների ելքը որպես կանոն բարեհաջող է, բուժման ժամանակը չի գերազանցում 12 շաբաթը։ Առաջի երկու շաբաթում զգալիորեն նվազում է այտուցը և որոշ չափով վերականգնվում ձեռքի ֆունկցիան։ Մատները տարբեր առանցքներով, և բոլոր ուղություններով շարժելու ունակությունը վերականգնվում է դանդաղ ու աստիճանաբար։ Որոշ ժամանակ անց ձգումը և շինաները հեռացվում են, ինչը նպաստում է դրա տակ առկա մաշկի վերականգնման գործընթացին ։ Դիտվում է անտանելի ցավ, ինչը երբեմն վնասվածքների մեծամասնության ժամանակ թույլ չի տալիս ճիշտ եզրակացություն կազմել։ Ցավազրկման համար հնարավոր է կիրառել շարքային կամ թմրանյութ պարունակող ցավազրկող դեղամիջոցներ։ 4 ամսյա ադեկվատ վերականգնողական բուժումից հետո, 5 -15% դեպքերում հնարավոր է դիտվի մկանների ատրոֆիա։ Քիչ դեպքերում ամբողջական վերականգնման կարելի է հասնել 3-4 ամսվա ընթացքում։
Համաճարակաբանություն
Ձեռքի և դաստակի վնասվածքները հայտնաբերվում են հաշմանդամների 15-20 տոկոսի մոտ, որոնց մեջ գերակշռող է նախադաստակի ոսկրերի կոտրվածքները։ Հիմնականում տարածված է 15-35 տարեկան տղամարդկանց շրջանում, և ավելի հաճախ կոտրվում է նախադաստակի 5-րդ ոսկրը ։
Տղամարդկանց դեպքում հարվածի հետևանքով ավելի քան 50 տոկոսով ավելի հավանական է կոտրվածքի առաջացումը, քան կանանց մոտ։ Տղամարդկանց պարագայում այս վնասվածքները պայմանավորված են սոցիալական զրկանքներով, իսկ կանանց դեպքում մեծ մասամբ հոգեհուզական վիճակով պայմանավորնած հարվածի հետևանքով ։
Տարեկան հաղորդված 1000 ձեռքի վնասվածքներից տղամարդկանց մոտ դիտվել է 3,7, իսկ կանանց մոտ 1,3 դեպք։ Վնասվածքի առաջացման մեխանիզմը կախված է նաև սեռից։ Բուժումը մեկ անձի հաշվարկով բավականին թանկ է, որը պայմանավորված է առաջին բուժօգնության, անշարժացման, վիրաբուժական միջամտության, հետագա բժշկի այցելությունների և այլնի ծախսերով։
Տերմինաբանություն
Քանի որ սրանք հանդիսանում են խոսակցական եզրույթներ, երբեմն բժշկական տեքստերի հետ չեն համապատասխանում։ Տարբեր մասնագետներ նշում են, որ բռնցքամարտիկի կոտրվածքը երկրորդ կամ երրորդ նախադաստակի ոսկրերի կոտրվածքն է, իսկ այսպես կոչված "ակումբային կոտրվածքը" չորրորդ կամ հինգերրորդ նախադաստակային ոսկրի կոտրվածքն է ։ Չնայած, որ որոշ հեղինակներ սրանք համարում են տարբեր կոտրվածքներ, այնուամենայնիվ բուժաշկատողների մեծամասնությունը նախադաստակի ցանկացած կոտրվածք անվանում է բռնցքամարտիկի կոտրվածք տերմինով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոտրվածքներ
Կալինա Իզաբելլա Զիոլա
Կալինա Իզաբելլա Զիոլա (Kalina Izabela Zioła, ), լեհ բանաստեղծուհի, գրական քննադատ, թարգմանչուհի։ Լեհաստանի գրողների միության անդամ, Հայաստանի և Բուլղարիայի գրողների միության պատվավոր անդամ։
Կենսագրություն
Կալինա Իզաբելլա Զիոլան ծնվել է 1952 թվականի օգոստոսի 4-ին Պոզնանում։ Ստացել է տեխնիկական կրթություն։ Պոեզիայով տարվել է մանկությունից։ Տարրական դպրոցում գրել է բանաստեղծություններ, երգերի տեքստեր և արժանացել մրցանակների։ Կալինա Իզաբելլա Զիոլայի ստեղծագործությունները տպագրվել են բազմաթիվ մշակութային և գրական ամսագրերում։ Կալինա Իզաբելլա Զիոլան նաև հայ գրականության բազմաթիվ գործերի լեհերեն թարգմանության հեղինակ է։ Նրա բանաստեղծությունները թարգմանվել են ռուսերեն, ֆրանսերեն, հունարեն, ուկրաիներեն, բելառուսերեն, լիտվերեն, սերբերեն, գերմաներեն, մակեդոներեն, հայերեն, անգլերեն, էսպերանտո, վիետնամերեն, բուլղարերեն և հունգարերեն։ Գրական տապան փառատոնի մասնակից է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Լեհ թարգմանիչներ
Պարբերական հիվանդություն
Պարբերական հիվանդություն (ՊՀ) (անգլերեն՝ Familial Mediterranean fever) կամ Ընտանեկան միջերկրածովյան տենդ կամ  երևանյան հիվանդութուն ժառանգական բորբոքային հիվանդություն : ՊՀ-ն աուտուբորբոքային հիվանդություն է, առաջանում է Միջերկրածովյան տենդի գենի (MEFV) մուտացիաների հետևանքով, որոնք կոդավորում են 781 ամինաթթուներից կազմված պիրին կոչվող սպիտակուցը ։ Թեև բոլոր էթնիկ խմբերում հիվանդության դեպքեր լինում են, սակայն առավել հաճախ այն հանդիպում է միջերկրյածովյան ավազանում՝ հայերի, սեֆարդների, միզրահների, ադրբեջանցիների, արաբների, քրդերի, հույների, թուրքերի և իտալացիների մոտ    ։
Հիվանդությունն ունի տարբեր անվանումներ՝ ընտանեկան պարոքսիզմալ պոլիսերոզիտ, պարբերական պերիտոնիտ, հետադարձ պոլիսերոզիտ, բարորակ պարոքսիզմալ պերիտոնիտ, պարբերական հիվանդություն կամ պարբերական տենդ, Ռիմանի պարբերական հիվանդություն կամ Ռիմանի համախտանիշ, Վոլֆի պարբերական հիվանդություն  ։ Ինչպես նաև,  "պարբերական տենդ" տերմինը կարող է բնորոշել պարբերական տենդի համախտանիշներից յուրաքանչյուրը։
Նշաններ և ախտանիշներ
Հիվանդության սրացմանը կարող են նպաստել մրսածությունը, սննդային գործոնը, սթրեսը, կլիմայի փոփոխությունը, սուր շնչառական կամ աղիքային վարակները ։
Նոպաներ
ՊՀ սկսվում է հիմնականում (50%) կյանքի առաջին տասնամյակում, 30% դեպքերում՝ երկրորդ տասնամյակում, այսինքն, հիվանդների մեծ մասի մոտ ՊՀ սկսվում է մինչև 20 տարեկանը, իսկ 1% դեպքերում՝ 40 տարեկանից հետո ։
Տարբերում են ՊՀ-ի յոթ տեսակ։ Հիվանդների 90%-ի մոտ առաջին նոպան լինում է մինչև 18 տարին լրանալը։ Նոպաները տևում են 2-4 ժամ և անցնում են 6 ժամից մինչև 4 օրվա ընթացքում։ Հիմնականում ուղեկցվում են տենդով ։
Ըստ անցկացված հետազոտությունների՝ պարբերական հիվանդություն ունեցող 3454 երեխայի մոտ առկա են հետևյալ ախտանիշները .
Բարդություններ
Կարող է բերել AA-ամիլոիդոզի և երիկամային անբավարարության զարգացման։ Զարգացման հիմնական ռիսկի գործոններն են համարվում՝
AA-ամիլոիդը, մեծ քանակությամբ սինթեզում է նոպաների ընթացքում և դրանց հաճախացման ժամանակ սկսվում է կուտակվել գլխավորապես երիկամներում, ինչպես նաև սրտում, փայծաղում, ստամոքսաղիքային համակարգում և վահանաձև գեղձում ։
Ավելի հազվադեպ զարգանում են նաև ՊՀ-համակցված վասկուլիտներ (Շենլեյն-Հենոխի պուրպուրա, ձգձգվող ֆեբրիլ միալգիա, Բեխչետի հիվանդություն, հանգուցային պերիարտերիիտ) ։
ՊՀ կարող է ուղեկցվել նաև որոշ իմուն հիվանդություններով՝ պատանեկան (յուվենիլ) իդիոպաթիկ արթրիտ, աղիների բորբոքային հիվանդություն՝ խոցային կոլիտ, Կրոնի հիվանդություն, երիկամների ոչ ամիլոիդային ախտահարում և այլ ։
Կպումային հիվանդությունը՝ ըստ հաճախականության, երկրորդ ծանր, կյանքին սպառնացող ՊՀ բարդությունն է։ Այն կրկնվող ասեպտիկ պերիտոնիտի հետևանք է, երբ զարգանում են պերիտոնեալ կպումներ։ Կպումային հիվանդությունը նպաստում է՝ բարակաղիքային կպումային անանցելիության զարգացմանը (3%), անպտղությանը (ավելի բարձր տարիքում)։ Կպումային հիվանդության ժամանակին ախտորոշումը չափազանց կարևոր է, քանի որ նվազում է նրա առաջընթացը, ստրանգուլյացիոն կպումային անանցելիության և աղիքի պատի մեռուկացման զարգացման վտանգը ։
Ախտաֆիզիոլոգիա
Հիվանդության բոլոր դեպքերը կապված են 16-րդ քրոմոսոմի Միջերկրյածովյան տենդի գենի (MEFV) զանազան մուտացիաների հետ, որը կոդավորում է պիրին և մարենոստրին կոչվող սպիտակուցները։ Գենի տարբեր մուտացիաներ բերում են ՊՀ-ի զարգացաման։ Մուտացիաները գլխավորապես լինում են 2-րդ, 3-րդ, 5-րդ և 10-րդ էկզոնների վրա ։
Պիրին սպիտակուցի ֆունկցիան վերջնականորեն պարզված չէ, բայց հայտնի է, որ դա ASC ադապտոր կապող սպիտակուց է, ինֆեկցիաներին բորբոքային պատասխան տվող, մուլտիպրոտեինային կոմպլեքսի բաղադրիչ, կասպազ-1 ֆերմենտի նախնական ձև։ Առողջ մարդկանց շրջանում, բակտերիալ էնդոտոքսիններին պատասխան, ակտիվանում է պիրին-միջնորդված ինֆլամոսոմային կազմավորումը՝ բորբոքային ցիտոկինների (օրինակ՝ ինտերլեյկին-18 (IL-18) և IL-1β ) պրոցեսինգն ու սեկրեցիան ։ Ֆունկցիայի ուժեղացման մուտացիան (անգլ.՝ gain-of-function mutation) բերում է բորբոքային միջնորդանյութերի գերարտադրման, գերակտիվության և բորբոքային օճախների ձևավորման հաճախացման ։ Նոպաների առաջացման դրդապատճառը հավաստիորեն հայտնի չէ, այնպես ինչպես հայտնի չէ, թե ինչու է ինտերլեյկին-1-ի գերարտադրությունը բերում տարբեր ախտանիշների զարգացման ։ Սակայն, կարելի է համարել, որ խանգարվում է վտանգ կապակցյալ մոլեկուլյար պատերնների ընկալումը ։
Գենետիկա
ՊՀ ժառանգումը աուտոսոմ-ռեցեսիվ տիպի է ։ MEFV գենը տեղակայված է 16-րդ քրոմոսոմի կարճ թևում։ MEFV-ի տարբեր մուտացիաներ կարող են բերել հիվանդության զարգացման։ Միայն մեկ մուտացիայի առկայության պայմաններում հիվանդության զարգացումը քիչ հավանական է։ Գենետիկ անալիզում ծնողներից ժառանգված երկու նույն, կամ երկու տարբեր մուտացիաները համարվում են ՊՀ-ի գենետիկ ախտորոշման սկիզբ։ Այնուամենայնիվ գենետիկորեն հաստատված ախտորոշմամբ մարդկանց մեծամասնությունն ասիմպտոմատիկ են։ Կապված է դա գեն-մոդիֆիկացնող գործոնների, թե շրջակա միջավայրի պայմանների հետ, պարզ չէ ։
ՀՀ Բժշկական գենետիկայի և առողջության առաջնային պահպանման կենտրոնը առանձնացնել է MEFV գենի առավել տարածված 12 մուտացիաները, որոնք Հայաստանում հանդիպում են 98.65% ՊՀ հիվանդների շրջանում ։
ՊՀ-ի ժառանգմանը բնորոշ է
Ախտորոշում
Ախտորոշումը, մասնավորապես բնորոշ էթնիկ խմբերի ներկայացուցիչների մոտ, դրվում է, հիմնվելով տիպիկ նոպաների պատմության վրա։ Սուր փուլը բնորոշվում է C-ռեակտիվ սպիտակուցի, արյան սպիտակ բջիջների և բորբոքային միջնորդանյութերի բարձր մակարդակով։ Նոպաների երկարատև պատմություն ունեցող անձանց շրջանում, քրոնիկ երիկամային անբավարարությունը ժամանակին կանխելու համար, անհրաժեշտ է կատարել երիկամների ֆունկցիայի շարունակական մոնիտորինգ ։
ՊՀ վերջնական ախտորոշումը հիմնվում է համալիր՝ կլինիկական ախտորոշման և գենետիկական քննության տվյալների վրա։
MEFV գենի մուտացիաների հայտնաբերման համար կարելի է կատարել գենետիկ անալիզ։ 2-րդ, 3-րդ, 5-րդ և 10-րդ էկզոններում հայտնաբերվում են հայտնի մուտացիաների 97%-ը ։
ՊՀ-ի նկատմամբ բարձր սենսիտիվությամբ և սպեցիֆիկությամբ է օժտված մետարամինոլ պրովոկացնող թեստը (անգլ.՝metaraminol provocative test), որը չի իդենտիֆիկացնում հիվանդության բոլոր դեպքերը, սակայն նրա դրական պատասխանը կարող է շատ օգտակար լինել ախտորոշման համար ։
Բուժում
Նոպաներն անցնում են ինքնուրույն, պահանջվում է միայն ցավազրկում և ՈՍՀԲԴ-ների (դիկլոֆենակի) կիրառում ։ Կոլխիցինը, որը կիրառվում է պոդագրայի նոպաների ժամանակ, քչացնում է նաև ՊՀ-ի ժամանակ նոպաների հաճախականությունը։ Կոլխիցինի նոպաները ճնշելու մեխանիզմը դեռ ամբողջությամբ հայտնի չէ։ Համարվում է, որ այն ընկճում է նեյտրոֆիլների ակտիվ շարժունակությունը՝ ներբջջային կծկողական սպիտակուցների (ակտինի) վրա ազդելով։ Այս պրեպարատը զերծ չէ կողմնակի էֆեկտներից՝ որովայնային ցավ, մկանային ցավեր, սակայն նկատելիորեն բարձրացնում է հիվանդնների կյանքի որակը։ Դեղաչափը կազմում է 1-2 մգ/օրական։ Կոլխիցինով բուժումը կանխում կամ երկարաձգում է ամիլոիդոզի զարգացումը։ Ինտերֆերոնը ցուցաբերել է թերապևտիկ մոդալություն (անգլ.՝ therapeutic modality) : Չկան հավաստի տվյալներ հղիության ժամանակ կոլխիցինի անվտանգության մասին ։
ՊՀ-ի 10-15% դեպքերը կայուն են կոլխիցինով բուժման նկատմամբ։ Անակինրայի ավելացումը օրական դեղաչափին տվել է դրական արդյունք ։ Կանակիումաբը՝ հակա ԻԼ-1 մոնոկլոնալ հակամարմին, ցուցաբերել է արդյունավետություն ՊՀ-ի կոլխիցին-ռեզիստենտ հիվանդների ստուգիչ խմբում, որտեղ դիտվել է մևոլոնատ սինթազայի դեֆիցիտ (հիպերիմունոգլոբին D համախտանիշ՝ HIDS) և ՈՒՆԳ ռեցեպտոր ասոցացված պարբերական համախտանիշ (TRAPS) :
Տարածվածությունը Հայաստանում
ՊՀ լայնորեն տարածված է Հայաստանում (2 - 100/ 10000), ուր նկատվում է MEFV գենի մուտացիաների կրելիության բարձր հաճախականություն։ ՀՀ Բժշկական գենետիկայի և առողջության առաջնային պահպանման կենտրոնի (ԲԳԿ) տվյալների համաձայն, շաբաթական դիմելիությունը ՊՀ առումով գերազանցում է 60 դեպքը։ 1997-2014թթ. ԲԳԿ-ում գրանցվել ավելի քան 20000 ՊՀ հիվանդ։ Վերջին 10 տարիների ընթացքում (2003-2014 թ.թ.) ՊՀ ՄՀԿ նկատվում է ՊՀ դեպքերի զգալի աճ՝ տարեկան ընդգրկվում է 300-350 առաջնային ՊՀ հիվանդ երեխա, իսկ հիվանդների ընդհանուր քանակն աճել է 5 անգամ (500-ից մինչև 2700 հիվանդ) ։
Հիվանդների մեծամասնությունը, ըստ 2010 թվականի տվյալների, հանդիսանում են Երևանի (33,1%), Գեղարքունիքի (16.6%), Շիրակի (9.2%) մարզերի, իսկ փոքր մասը՝ Սյունիքի մարզի բնակիչներ (1.8%) :
Համաճարակաբանություն
ՊՀ-ն հանդիպում է միջերկրյածովյան ավազանում բնակվող ազգերի՝ առավել հաճախ հայերի, սեֆարդների, կիպրոսցիների և արաբների մոտ ։
Պատմություն
Նյու Յորքյան ալերգոլոգ Շեպարդ Սիեգալը, 1945 թ.-ին առաջին անգամ նկարագրեց պերիտոնիտի նոպաներով հիվանդներին և անվանեց հիվանդությունը "բարորակ պարոքսիզմալ պերիտոնիտ" : Բժ. Հոբարտ Ռեյմանը, աշխատելով Բեյրութի ամերիկյան համալսարանում, նկարագրեց հիվանդության ավելի ամբողջական պատկերը, անվանելով այն "պարբերական հիվանդություն" :
1972-ին հայտնաբերվել է կոլխիցինի նոպաները կանխելու ազդեցությունը ։ 1997-ին, երկու անկախ խմբերի՝ Ֆրանսիայի ՊՀ կոնսորցիումի և Միջազգային ՊՀ կոնսորցիումի կողմից հայտնաբերվել է MEFV գենը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռևմատոլոգիա Կատեգորիա:Իմունային համակարգի հիվանդություններ
Շիխան (գյուղ, Իշիմբայսկի շրջան)
Շիխան (Шихан, Шихан), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի կազմում։
Հայաստանի աստվածաշնչային ընկերություն
Հայաստանի (ՀԱԸ), միջեկեղեցական կազմակերպություն։ Նպատակն է Աստվածաշնչի հայերեն թարգմանությունն ու հրատարակումը՝ առանց մեկնությունների ու դավանաբան. ծանոթագրությունների, և նրա տարածումը։ Ստեղծվել է 1991 թ.-ին։ Աստվածաշնչային առաջին ընկերությունը հիմնադրվել է 1710 թ.-ին, Գերմանիայում՝ ժողովրդին հասկանալի լեզվով և մատչելի գնով Աստվածաշունչ մատակարարելու նպատակով։ 19-րդ դարի սկզբին աստվածաշնչային ընկերություններ են ստեղծվել Անգլիայում, Ամերիկայում, Ռուսաստանում և այլ երկրներում։ Բրիտանական աստվածաշնչային ընկերությունը Աստվածաշունչը տարածել է ոչ միայն Անգլիայում և բրիտանական մյուս երկրներում, այլև ամբողջ աշխարհում՝ տվյալ երկրի ժողովրդի լեզվով։ 1813 թ.-ին ստեղծված Ռուսաստանի աստվածաշնչային ընկերությունը Ռուսական կայսրության տիրապետության տակ գտնվող բոլոր ժողովուրդների լեզուներով Սուրբ Գիրք և կրոնական գրականություն է տպագրել Ռուսական կայսրության տարբեր ազգերի հոգևոր առաջնորդներ անդամակցել են Ռուսական աստվածաշնչային ընկերությանը և աջակցել նրա գործունեությանը։ Հայոց կաթողիկոս Եփրեմ Ա Ձորագեղցին (1809–1830 թթ.) դարձել է այդ ընկերության փոխնախագահներից մեկը։
19-րդ դար
Մինչև 19-րդ դարի 1-ին քառորդը Ռուսական և Բրիտանական աստվածաշնչային ընկերությունները համատեղ հազարավոր օրինակ հայական (գրաբար և աշխարհաբար), ինչպես նաև հայատառ թուրքական Աստվածաշունչ և նրա առանձին մասեր են տպագրել ու զեղչ գներով, երբեմն էլ՝ անվճար, բաժանել ժողովրդին։ Աշխարհի բոլոր աստվածաշնչային ընկերությունների միջև հարաբերությունների սերտացման և նրանց ջանքերի համատեղման անհրաժեշտությունը ծնունդ է տվել աստվածաշնչային ընկերությունների շարժման։ 1946 թ.-ին ստեղծված Միացյալ աստվածաշնչային ընկերությունը, որպես մասնագիտացված կազմակերպություն, աշխարհի 200-ից ավելի աստվածաշնչային ընկերություններին և գրասենյակներին, այդ թվում՝ ՀԱԸ-ին, հնարավորություն է ընձեռում օգտվելու իր մասնագետների՝ լեզվաբանների, հրատարակիչների, թարգմանիչների, ինչպես նաև տպարանների ուղղակի կամ անուղղակի ծառայություններից։ ՀԱԸ ընդգրկված է Եվրոպա-Միջին Արևելք տարածաշրջանի կազմում, որի աշխատանքները համակարգվում են Անգլիայի Քրոլի քաղաքում գործող տարածաշրջանային կենտրոնի գրասենյակում։ ՀԱԸ մասնակցում է տարածաշրջանային տարբեր բնույթի ժողովների ու խորհրդակցությունների, ութ տարին մեկ՝ Միացյալ աստվածաշնչային ընկերության համաշխային համագումարին, որը սահմանում է ընկերության գործունեության համընդհանուր սկզբունքները և երկկողմանի հարաբերություններ զարգացնում տարբեր երկրների աստվածաշնչային ընկերությունների հետ։ ՀԱԸ ղեկավարում են Ազգային համագումարը (հրավիրվում է տարին մեկ) և հոգաբարձուների խորհուրդը՝ ընկերության գլխավոր քարտուղարի միջոցով։ Ներկայումս ՀԱԸ-ի հոգաբարձուների խորհուրդը բաղկացած է յոթ հոգուց՝ չորսը՝ Հայ առաքելական, երկուսը՝ Հայ ավետարանական, մեկը՝ Հայ կաթողիկե եկեղեցուց։ Հոգաբարձուների խորհրդի առաջին ատենապետն է եղել Ներսես արքեպիսկոպոս Պոզապալյանը։ Ներկայիս ատենապետն է Եզնիկ եպիսկոպոսը Պետրոսյանը, փոխնախագահներն են Ներսես արքեպիսքոպոսը Տեր-Ներսեսյանը՝ Հայ կաթողիկե եկեղեցուց, և վերապատվելի Ռընե Լևոնյանը՝ Հայ ավետարանական եկեղեցուց։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստվածաշունչ
Շիխան (գյուղ, Իշիմբայսկի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Իշիմբայսկի շրջանի բնակավայրեր
Տերցոլաս
Տերցոլաս (Terzolas), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Տրենտինո Ալտո Ադիջե մարզի Տրենտո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1462 մարդ (2008), բնակչության խտություն՝ 16 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 89 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 38054։ Հեռախոսային կոդ՝ 0439։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Նադեժդա Դավթյան
Նադեժդա Դավթյան, բալետի հայ արտիստ, պարուսույց։ ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստ (1978)։
Կենսագրություն
Նադեժդա Դավթյանը ծնվել է 1951 թվականին Մոսկվայում։ 1968 թվականին ավարտել է Երևանի պարարվեստի ուսումնարանը, աշակերտել է Սանկտ Պետերբուրգից ժամանած Դինա Գացինային։ 1968 թվականից աշխատել է Երևանի Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում` նախ որպես բալետի արտիստ, 1989 թվականից՝ փորձավար։ 1987-1989 թվականներին աշխատել է Մոնտեվիդեոյի պետական բալետում, եղել է մենապարուհի և փորձավար։ 1998-1999 թվականներին դասավանդել է Սեուլի արվեստի պետական համալսարանում և ստացել համալսարանի պրոֆեսորի կոչում։
Հյուրախաղերով եղել է Իսպանիայում (Մոսկվայի Մեծ թատրոնի հետ), Արգենտինայում, Վիետնամում, Կամբոջայում, Լաոսում, Լեհաստանում, Ռուսաստանում, Ուկրաինայում, Մեքսիկայում, Ֆրանսիայում, Չիլիում, Էկվադորում, Պարագվայում և այլուր  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բալետի արտիստներ Կատեգորիա:Հայ պարուսույցներ Կատեգորիա:Երևանի պարարվեստի ուսումնարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Գյուղական ծիծեռնակ
Գյուղական ծիծեռնակ (Hirundo rustica), ծիծեռնակների ընտանիքի թռչուն։ Հանրապետությունում բնադրվող, չվող թռչուն է։
Արտաքին կառուցվածք
Գյուղական ծիծեռնակի մարմնի վերին մասը սև է՝ կապտավուն փայլով, թևերի ու պոչի փայլը ավելի թույլ է, ճակատը, կզակը և կոկորդը մուգ շիկաշագանակագույն են, որովայնը, մարմնի կողային հատվածները, թևերի ստորին մակերեսը՝ սպիտակ կամ շիկավուն։ Պոչի վրա կան սպիտակ բծեր։ Քաշը՝ 14-22, 5 գ, թևի երկարությունը՝ 105-130 մմ։
Բնադրում
Գարնանը վերադառնում է մարտ-ապրիլ ամիսներին։ Բույնը ափսեանման է, սարքում է ցեխից և ամրացնում ժայռերին, շենքերի պատերին, տանիքների անկյուններում, քիվերին և կամուրջների տակ։ Մայիս-հունիս ամիսներին դնում է 4-6 սպիտակ, կարմրագորշ պտերով ձու։
Սննդառություն
Սնվում է հիմնականում միջատներով, որոնց որսում է թռիչքի ընթացքում։
Կենսակերպ
Գերադասում է բնադրվել մարդու հարևանությամբ՝ գյուղերում, ավաններում և քաղաքներում։ Թռիչքը սահուն է՝ թևերի արագ թափահարումով։
Տարածվածություն
Տարածված է Իռլանդիայից և Պիրենեյան թերակղզուց մինչև Հիմալայներ, Աֆրիկայում, Եգիպտոսում, Հյուսիսային Ամերիկայում, Ռուսաստանի հյուսիսում, Պեչորայի միջին հոսանքներում, Ենիսեյի, Լենայի ափերին, Յակուտիայում, Կամչատկայում, Կուրիլյան կղզիներում, Հարավային Կովկասում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ծիծեռնակներ Կատեգորիա:Հայաստանի թռչուններ
Շառլ Սորել
Շառլ Սորել սյոր դը Սուվինյի (Charles Sorel, sieur de Souvigny, ), ֆրանսիացի գրող։
Կենսագրություն
Գրական ասպարեզ է եկել «Հարսանեկան երգեր» (1616) պոեմով և որևէ առիթով գրված ոտանավորներով։ Սորելը հայտնի է դարձել 16-17-րդ դարերում, իսկ խաբեբայապատում վեպերի ոճով գրված «Ֆիանսիոնի կոմիկական կենսագրությունը» (1601—1612, 1623—1633) գրքերի շարքով, որոնցում շարունակել է Ֆրանսուա Ռաբլեի գրոտեսկային ռեալիզմի ավանդույթները, սկզբնավորել կրոնական ազատամտության ոգով հագեցած ֆրանսիական կենցաղային վեպը։
«Խենթ հովիվը» (1627—1628) սրամիտ վեպ պարոդիայում, որը գրել է Միգել Սերվանտեսի «Դոն Կիխոտի» նմանակությամբ, Սորելը փորձել է մերժել նրբաճաշակ գրականության գեղագիտությունը։
Kargu
Kargu - թուրքական արտադրության անօդաչու թռչող սարք (ԱԹՍ)։ Մշակվում և արտադրվում է թուրքական պաշտպանական STM (Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret AŞ) ընկերության կողմից։
Նկարագիր
Kargu-ն կվադրոկոպտեր տեսակի մահապարտ ԱԹՍ է։ Մատակարարվում է Թուրքիայի զինված ուժերին 2017 թվականից ի վեր։ 2019 թ․ STM ընկերությունն սկսեց կատարելագործված Kargu-2 ԱԹՍ-ների արտադրությունը։
2020 թ․ սկզբին թուրքական կառավարությունը պայմանագիր կնքեց այդ տեսակի 356 ԱԹՍ-ի գնման մասին։
Kargu-2-ը կշռում է 15 կգ։ Թռիչքի տևողությունը 30 րոպե է։
Թռիչքի մաքսիմալ հեռավորությունը 5 կմ է, առավելագույն արագությունը՝ 72 կմ/ժ, թռիչքի առաստաղը՝ 2.8 կմ, իսկ մարտական գործողության առաստաղը՝ 500 մ ։
ԱԹՍ-ն կառավարվում է երկրից՝ օպերատորի կողմից, որը կարող է ուղղել ԱԹՍ-ն ցանկացած, այդ թվում՝ շարժվող թիրախի ուղղությամբ։ Եթե ԱԹՍ-ն չի ոչնչացրել թիրախը, այն կարող է վերադառնալ օպերատորի մոտ հետագա օգտագործման համար։
Ռումբը կարող է լինել բեկորային՝ հակառակորդի անձնակազմի և այլ ոչ զրահապատ թիրախների ոչնչացման համար, կումուլյատիվ՝ թեթև զրահապատ տեխնիկայի խոցման համար, և վակուումային՝ փակ տարածությունում թիրախների ոչնչացման համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անօդաչու օդանավեր Կատեգորիա:Մարտական ռոբոտներ Կատեգորիա:Թուրքիայի զինված ուժեր
Լյուտա (գյուղ, Վելիկոբերեզնյայի շրջան)
Լյուտա (Люта), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վելիկոբերեզնյայի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1599 թվականին։
Չճշտված տվյալներով Լյուտա գյուղում բնակվում էր 2 412 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 114,42 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 21,02 մարդ/կմ²։
Մարտիրոս Գոչունյան
Մարտիրոս Սարգսի Գոչունյան, հայ խմբագիր։
Լյուտա (գյուղ, Վելիկոբերեզնյայի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Վելիկոբերեզնյայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1599 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Մարտիրոս Գոչունյան
Ծնվել է Կ. Պոլսում։ Նախնական կրթությունն ստացել է Կում Կաբու թաղամասի հայկական դպրոցում, ապա սովորել է Ռոբերտ քոլեջում։ Խմբագրել է «Ժամանակ» օրաթերթը։ Մամուլում տպագրել է քաղաքական, հասարակական բազմաթիվ հոդվածներ ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Թուրքահայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Ստեֆան Սպարանիա
Ստեֆան Սպարանիա, ֆրանսիացի ֆուտբոլիստ, ով հանդես է գալիս ֆրանսիական Օլիմպիկում։ Ֆուտբոլիստը հանդես է գալիս պաշտպանի դիրքում։
Ակումբային կարիերա
2002 թվականից սկսած Ստեֆանը հանդես է գալիս ֆրանսիական Օլիմպիկում։ Իր դեբյուտը Լիգա 1-ում նշել է 2014 թվականի օգոստոսի 9-ին Բաստիի դեմ խաղում, այդ հանդիպումը ավարտվեց 3-3 հաշվով ։
Ազգային հավաքական
2014 թվականից սկսած Ստեֆանը հանդես է գալիս Ֆրանսիայի Մ20 հավաքականում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Օլիմպիկ Մարսելի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Օսերի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բոավիշտայի ֆուտբոլիստներ
Կուլունդա (այլ կիրառումներ)
Կուլունդան կարող է վերաբերել՝
Գնացք դեպի Յումա
Գնացք դեպի Յումա (3:10 to Yuma), 2007 թ. նկարահանված ամերիկյան վեստեռն ժանրի ֆիլմ, որի ռեժիսորը Ջեյմս Մենգոլդն է, իսկ գլխավոր դերերում Ռասսել Քրոուն և Քրիստիան Բեյլը։ «Գնացք դեպի Յումա»-ն 1957 թվականին նկարահանված համանուն ֆիլմի ռիմեյքն է։
Սյուժե
Հայտնի հանցագործ Բեն Ուեյդի ձերբակալությունից հետո, նրա հանցախումբը շարունակում է սպառնալ տեղացի բնակչությանը։ Քաղաքացիական պատերազմի վետերան և փոքր ագարակի սեփականատեր Դեն Էվանսը համաձայնվում է գաղտնի հասցնել Ուեյդին մոտակա քաղաք, որտեղ կա երկաթուղային կայարան, որպեսզի նրան տեղափոխեն գնացքով դեպի Յումա։ Երբ որ նրանք մնում են մի հյուրանոց, պարզ է դառնում, որ գաղտնիքը բացահայտված է և երկուսի հետևից էլ որս է սկսվում։
Մրցանակներ
Օսկար (2007)
Գյուղական դետեկտիվ (ֆիլմ)
«Գյուղական դետեկտիվ» («Деревенский детектив»), 1968 թվականի խորհրդային գեղարվեստական, կատակերգական դետեկտիվ, որը նկարահանել է ռեժիսոր Իվան Լուկինսկին Վիլ Լիպատովի համանուն պատմվածքի հիման վրա։ Գյուղաբնակ ոստիկան Անիսկինի մասին պատմող եռապատումի առաջին ֆիլմն է ։
Սյուժե
Գյուղական ակումբի վարիչ Գենադի Նիկոլաևիչ Պազդնիկովից թանկարժեք ակորդեոն են գողացել։ 1948 թվականից ի վեր գյուղում տեղի ունեցած այդ ամենամեծ իրավախախտումը բացահայտելու գործն գյուղի տեղամասային ոստիկան Անիսկինի պարտականությունն է։ Հանցագործության վայրը զննելուց և ակումբի վարիչի հետ խոսելուց հետո տեղամասային տեսուչն իմանում է, որ գողությանը նոխորդող երեկոն նա անցկացրել է տեղի խանութի վաճառողուհի Եվդոկիա Պրոնինայի հետ։ Կասկածն ընկնում է վարիչի մրցակցի՝ Գրիգորի Ստորոժևոյի վրա, որովհետև նա նույնպես փորձում էր արժանանալ վաճառողուհու սիրուն։ Անիսկինը զրուցում է է Գրիգորիի և Եվդոկիայի հետ, բայց չի շտապում եզրակացություններ անել։ Նույն օրը երեկոյան Անիսկինը ակումբի մոտ հանդիպում է տեղացի կռվարարներ Պանկով եղբայրներին։ Անիսկինն ու Պազդնիկովը գիշերը մնում են գյուղի ծայրամասում՝ քննչական փորձի համար։ Ոստիկանը ճիշտ է ենթադրել, որ գողը չի դիմանա և կփորձի գործիքը։ Այդպես նա հասկանում է, թե մոտավորապես որտեղ են գողերը թաքցրել գողոնը, և որ Ստորոժևոյը մեղավոր չէ։
Արդյունքում Անիսկինը կռահում է, որ ակորդեոնը «տարել են» Պանկով եղբայրները։ Նրանք փորձել են այնպես անել, որ կասկածի տակ ընկնի Ստորոժևոյը, որը մի քանի անգամ կոնֆլիկտ է ունեցել կարգազանցների հետ, քանի որ գիտեին, որ հենց նրա վրա առաջին հերթին կընկներ կասկածը։ Անիսկինը գործին ընթացք չի տալիս՝ նախազգուշացնելով եղբայրներին, որ եթե նրանք շարունակեն խուլիգանություն անել, նրանց կուղարկի դատարան։ Ճշմարտությունը նա հայտնում է միայն նրանց մորը՝ Պրասկովյա Պանկովային։ Մնացածին ոստիկանը պատմում է, որ գործիքը գտել է անտառում։ Միևնույն ժամանակ, Անիսկինին հաջողվում է փորձել կազմակերպել Պրոնինայի անձնական կյանքը։ Անիսկինը առերեսման է հրավիրում նրան և Ստորոժևոյին, որտեղից նրանք հեռանում են միասին։
Հիշատակ
2016 թվականին Իսլանդիայի ափից 30 կմ հեռավորության վրա ձկնորսները գտել են կինոժապավենի չորս կոճ, որոնց վրա հայտնաբերվել է «Գյուղական դետեկտիվ» ֆիլմը ։ Ոգեշնչված այս գտածոյից՝ ամերիկացի ռեժիսոր Բիլ Մորիսոնը 2021 թվականին թողարկել է «The Village Detective: a song cycle» ֆիլմը, որը պատմում է Միխայիլ Ժարովի մասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1969 ֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսական դետեկտիվ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր ոստիկանների մասին Կատեգորիա:Խորհրդային սև-սպիտակ ֆիլմեր
Դավիթ Էրիսթավի
Դավիթ Էրիսթավի (დავით ერისთავი, ), վրացի թատերագիր, ռեժիսոր, հրապարակագիր։
Կենսագրություն
1867 թվականից 1871 թվականներին սովորել է Օդեսայի Նովոռոսիյսյան կոչված համալսարանում, այնուհետև՝ Սանկտ Պետերբուրգի բժշկական ակադեմիայում։ Ուսումը կիսատ է թողել։
Եղել է ռուս գրող Ալեքսանդր Գրիբոյեդովի անձի ու ստեղծագործության երկրպագու ։ 1877 թվականին խաղացել է վերջինիս գլուխգործոցը համարվող «Խելքից պատուհաս» չափածո թատերգության գլխավոր հերոսի՝ Չացկու դերը։ 1879 թվականի հունվարի 8-ին՝ Գրիբոյեդովի մահվան 50-ամյակի կապակցությամբ կազմակերպված երեկոյին հանդես է եկել այդ ռուս գրողի կյանքի ու ստեղծագործության մասին հրապարակային ելույթ-դասախոսությամբ, որը կարճ ժամանակ անց լույս է ընծայել առանձին գրքով։
Հանգանակություններ է կազմակերպել, ամենատարբեր միջոցներով գումարներ հայթայթել, որպեսզի ապահովվի Թիֆլիսի գիմնազիայում գրիբոյեդովյան անվանական կրթաթոշակի հիմնումը։
1930 թվականին նրա աճյունը վերահուղարկավորել են Մթածմինդայի պանթեոնում։
Գրականություն
Театральная энциклопедия. Том 5/Глав. ред. П. А. Марков — М.: Советская энциклопедия, 1967. Каталог РНБ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:Վրացի գրողներ Կատեգորիա:Վրացի դրամատուրգներ
Սովետական գրող (հրատարակչություն)
«Սովետական Գրող», գեղարվեստական գրականության հրատարակչություն Խորհրդային Հայաստանի (ՀԽՍՀ) հրատպետկոմի համակարգում։ «Հայաստան» հրատարակչությունից առանձնացվել է 1976 թվականից։ Ունեցել է յոթ խմբագրություն, արդի հայ գրականության, դասական գրականության, մանկապատանեկան գրականության, հայ գրականությունը ռուսերեն, թարգմանական գրականության, արվեստի, երաժշտության։ Իրականացրել է մի շարք մատենաշարային հրատարակություններ «Հայ դասականների գրադարան», «Ռուս դասականների գրադարան», «Հայ մատենագիրներ», «Հայ քնարերգություն», «Արկածային գրադարան» են։
Հրատարակել է խորհրդահայ և սփյուռքահայ գրողների երկեր, ինչպես նաև Հայաստանի ադրբեջանցի և քուրդ գրողների գործերը՝ մայրենի լեզուներով։ Ներկայացրել է նաև հայ գրականությունը օտար լեզուներով։ Ըստ Հայկական սովետական հանրագիտարանի տվյալների, 1983 թվականին «Սովետական Գրող»-ը լույս է ընծայել 280 անուն գիրք, ավելի քան 4 միլիոն տպաքանակով։
Եմենական արաբերեն
Արաբերեն լեզվի եմենական բարբառ կամ եմենական արաբերեն (اللهجة اليمنية), արաբերեն լեզվի խոսակցական բարբառ, որը տարածված է ամբողջ Եմենում, ինչպես նաև Սաուդյան Արաբիայի հարավ-արևմուտքում, Սոմալիում և Ջիբութիում ։ Սովորաբար եմենական արաբերենը համարվում է բավականին պահպանողական բարբառ, քանի որ դասական լեզվի համեմատ այն ունի բազմաթիվ առանձնահատկություններ (ի տարբերություն արաբերեն լեզվի մյուս դիալեկտների)։ Եմենական արաբերենը կարելի է բաժանել մի քանի հիմնական ենթախմբերի, որոնցից յուրաքանչյուրն ունի իրեն բնորոշ բառապաշարը և հնչյունաբանությունը։ Այդ խմբերից առավել կարևոր են հյուսիսեմենական (տարածված է Սանաայում), հարավեմենական և հադրամական բարբառները։ Եմենական արաբերենն օգտագործվում է առօրյա հաղորդակցման մեջ և չունի պաշտոնական կարգավիճակ։ Եմենի պաշտոնական լեզուն ժամանակակից գրական արաբերենն է, որն կիրառելի է պաշտոնական փոխշփման, կրթության, առևտրի և լրատվության մեջ։ Արաբերեն լեզվի եմենական բարբառի լեզվակիրների ընդհանուր քանակը կազմում է շուրջ 15,1 միլիոն մարդ։
Գրականություն
Կատեգորիա:Արաբերենի բարբառներ Կատեգորիա:Եմենի լեզուներ
Շիխանի (գյուղ, Ստերլիտամակսկի շրջան)
Շիխանի (Шиханы, Шихан), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Ստերլիտամակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 347 մարդ։
Այի լ'Օ Կլոշե
Այի լ'Օ Կլոշե (Ailly-le-Haut-Clocher), համայնք՝ Ֆրանսիայի հյուսիսումː 2009 թվականին բնակչությունը կազմել է 859 մարդː
Գյուղը գտնվում է Աբվիլյայից 24 կիլոմետր հյուսիս-արևելքում և Ամյենից 31 կիլոմետր հարավ-արևմուտքː «Օ Կլոշե» նշանակում է «Մեծ զանգակատուն» և կապված է տեղական եկեղեցական գալարի ծածկի հետ, որը օգտագործվել է 1760 թվականի քարտեզագրման աշխատանքների ընթացքում՝ որպես կետի հղումː
Անն Անսելին Շուտցենբերգեր
Անն Անսելին Շուտցենբերգեր (Anne Ancelin Schützenberger, ), ֆրանսիացի հոգեբան, կլինիկական և սոցիալական հոգեբանության փորձագետ, հոգեբանության դոկտոր, Նիսի համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր, որտեղ շուրջ քսան տարի գլխավորել է կլինիկական և սոցիալական հոգեբանության լաբորատորիան։ Հոգեթերապիայի վերաբերյալ մեկ տասնյակ գրքերի հեղինակ է ։
Կենսագրություն
Անն Անսելին ծնվել է 1919 թվականին Մոսկվայում։ Փարիզի համալսարանում ուսանել է մաթեմատիկա, փիլիսոփայություն և իրավագիտություն, սակայն Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի պատճառով ընդհատել է ուսումը, որը շարունակել է պատերազմի ավարտից հետո։ Պատերազմի տարիներին մասնակցել է նացիստական ​​օկուպացիայի դիմադրությանը, որից հետո սկսել է ուսումնասիրել հոգեբանություն։ 1948 թվականին ամուսնացել է Մարսել Պոլ Շուտցենբերգերի հետ, 1950 թվականին ծնվել է նրանց դուստրը՝ Ելենան։ Նույն թվականին Անն Անսելին Ֆուլբրայթի կրթաթոշակ է ստացել և տեղափոխվել Ամերիկա՝ Կուրտ Լևինի մոտ ուսանելու փոխգործակցության գործընթացները և խմբի դինամիկան։ Այնտեղ հանդիպել է Ջակոբ Լևի Մորենոյին։ Սոցիոմետրիայի հիմնադիրն այնքան տպավորված է եղել Աննի անհատականությամբ և աշխատանքով, որ նրան համարել է իր որդեգիր աղջիկը, նրանք մտերիմ են եղել մինչև Մորենոյի կյանքի վերջին օրերը։ Անն Անսելին ակտիվորեն զբաղվել է հոգեդրամայով։ Լինելով Ջակոբ Լևի Մորենոյի և Ֆրանսուազա Դոլտոյի աշակերտը՝ սերտորեն համագործակցել է Գրեգորի Բետսոնի և Կարլ Ռոջերսի հետ։ Շուտցենբերգերի խմբի հոգեթերապիայի և հոգեդրամայի ներդրումը հայտնի է ողջ աշխարհում։ 1964 թվականին Անն Անսելին Փարիզում կազմակերպեց հոգեդրամայի առաջին միջազգային կոնգրեսը։ Եղել է խմբի հոգեթերապիայի միջազգային ասոցիացիայի փոխնախագահ, 2003 թվականից՝ պատվավոր արխիվարիուս ։
1970 թվականին Անն Անսելին քաղցկեղով հիվանդների բուժման և նրանց ընտանիքիների հետ աշխատանքների լրացուցիչ միջոցների պրակտիկա է ներկայացրել, 1985 թվականից սկսել է աշխատել քաղցկեղի վերջին փուլում գտնվող հիվանդների հետ ։
Աշխատանքները վերաբերում են գենոսոցիոգրամին, ոչ վերբալ հաղորդակցությանն ու ընտանեկան կապերին։ Ուսումնասիրելով ընտանեկան ողբերգական պատմությունները՝ վեր է հանում սերունդների կապը, օգնում դադարեցնել սերնդեսերունդ պատահող անգիտակցական կրկնությունները։ 1998 թվականին լույս է տեսել Անն Անսելին Շուտցենբերգերի «Aie, mes aieux» («Նախնիների սինդրոմը. տրանսգեներացիոն կապեր, ընտանեկան գաղտնիքներ, տարեդարձի սինդրոմ, տրավմաների փոխանցում և գենոսոցիոգրամի պրակտիկ օգտագործում») աշխատությունը, որը նվիրված է հոգեկան ապրումների ազդեցությանը և սերնդեսերունդ փոխանցվելու երևույթին ։ Գիրքը թարգմանվել է տարբեր լեզուներով։
Անն Անսելին Շուտցենբերգերը բնակվում է Փարիզում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հոգեբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Փարիզի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի փաստաբաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կին հոգեբույժներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կին հոգեբաններ
Տրոյանովկա (գյուղ, Զենկովի շրջան)
Տրոյանովկա (Троянівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Տրոյանովկա գյուղում բնակվում էր 102 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1065 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 95,77 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Զենկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(8072) Յոջիկոնդո
(8072) Յոջիկոնդո (Yojikondo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1981 թվականի ապրիլի 1-ին Հարվարդի աստղադիտարանի կողմից Հարվարդում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,384505 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0348 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,7342 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1344,92 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,267674 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,57° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1981 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Հարվարդի աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Կարակաս)
Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցի (Iglesia Apostólica Armenia San Gregorio Iluminador en Caracas), Վենեսուելայի մայրաքաղաք Կարակասում գտնվող Հայ Առաքելական եկեղեցու տաճար։
Արտաքին հղումներ
գ
Բրունհիլդա
Բրունհիլդա (Բրուգիլդա, Բրյունհիլդ – Brynhildr, Brunhild), Գունտերի` Բուրգունդիայի արքայի կինը, սկանդինավյան դիցաբանության և էպոսի հերոսուհի։ Հանդիպում է «Ավագ Էդդայի» որոշ երգերում։
Համաձայն հնագույն սկանդինավյան տարբերակի Բրունհիլդան վալկիրիա էր, որը պատժված էր Օդինի կողմից անհնազանդության համար։ Նա զրկվել է աստվածայնությունից և թաղվել է երկարատև քնի մեջ։ Այդ քնից նրան հանել է Սիգուրդը։ Վերջին մասը հավանաբար կրում է տիեզերական բովանդակություն (գարնան արթնացումը)։
Կատեգորիա:Նիբելունգի մատանին
Խանասորի լեռնանցք
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վանի նահանգ
Մալարդ
Մալարդ, քաղաք Իրանում՝ Թեհրանի նահանգում, կենտրոնական բախշ (մարզ) շահրեստան Մալարդի գլխավոր կենտրոնը։ Մալարդի և Մալարդից արևելք գտնվող խոշոր քաղաք Շահրիարի միջև հեռավորությունը 6 կիլոմետր է, իսկ Մալարդի և Մալարդից հյուսիս գտնվող Ալբորզ նահանգի կենտրոնի՝ արագորեն աճող միլիոնավոր քաղաք Քերեջի միջև՝ 22 կիլոմետր։ Որոշվել է Թեհրան-Քերեջ մետրոյի գիծը հասցնել մինչև Մալարդ ։
Ժողովրդագրական դինամիկա
Ըստ Իրանի բնակչության վերջին երեք մարդահամարների՝ Մալարդի բնակչությունը փոխվել է հետևյալ կերպ. 88.1 հազար մարդ (1996 թվականի հոկտեմբերի 25), 228.7 հազար մարդ (2006 թվականի հոկտեմբերի 25) և 290.8 հազար մարդ (2011 թվականի հոկտեմբերի 24)։ Նկատելիորեն ավելի շատ են տղամարդիկ, քան կանայք` 148 հազար 142.9 հազարի համեմատ։ Թեհրանի նահանգի բնակչության մեջ Մալարդի բաժինը 2006-2011 թվականներին զգալիորեն աճել է` 2-2.4%: 1996-2006 թվականներին Մալարդը Թեհրանի նահանգի մեծությամբ 7-րդ քաղաքից դարձել է 5-րդ, իսկ 2011 թվականին՝ 3-րդ քաղաքը (Թեհրանից և Իսլամշեհրից հետո)։ Այսպիսով, 1990-ականների վերջին և 2000-ականների սկզբին քաղաքի բնակչությունը բացառիկ տեմպերով աճել է (տարեկան 10%), իսկ վերջին տասնամյակում գրեթե եռապատկվել։ Նման աճի տեմպերը հնարավոր չէ ապահովել միայն ծնելիության հաշվին, նույնիսկ եթե ենթադրենք, որ Մալարդում դա առավելագույն ֆիզիոլոգիական մակարդակում է (1000 մարդու համար մոտ 50 ծնունդ)։ Այս ամենը խոսում է միգրացիայի՝ բնակչության այս քաղաք տեղափոխման շատ բարձր տեմպերի մասին։ Հաջորդ հինգ տարիների ընթացքում աճի տեմպը կտրուկ նվազել է՝ տարեկան 4,9%, իսկ ընդհանուր աճը՝ ընդամենը 1,3 անգամ։ Այնուամենայնիվ, Մալարդում բնակչության աճի տեմպը դեռ շարունակում է մնալ չափազանց բարձր, ինչն էլ ցույց է տալիս, որ ինտենսիվ բնակեցումն ու քաղաքի զարգացումը շարունակվում են։ Բնակչության աճի տեմպերի արագ անկման պատճառով քաղաքում տարեկան ավելացող բնակիչների միջին ցուցանիշը փոքր-ինչ նվազել է. 1996-2006 թվականներին միջինում 14,1 հազար մարդ, 2006-2011 թվականներին մինչև 12,4 հազար։ Եթե ​​այս թիվը մնա անփոփոխ, ապա Մալարդը 2028 թվականին կդառնա 500 հազար մարդու կարևոր հանգրվան և ոչ միայն Թեհրանի նահանգի, այլև ամբողջ Իրանի խոշորագույն քաղաքներից մեկը ։
Մալարդը հին ժամանակներում
Մոինա պարսկական բառարանում գրված է. «Մալարդ, գյուղ, շահրեստան Թեհրանի, բախշ Շահրիարի մաս, գտնվում է Ալի-Շահ Ավազից (այժմ՝ քաղաք Շահրիար) 6 կիլոմետր դեպի արևմուտք, կլիման բարեխառն է, բնակչությունը՝ 5970 մարդ, ոռոգման համար օգտագործվում է ջրանցքների և Քարաջ գետի ջուրը»։