cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Փնտրելով Նեմոյին
Սյուժե
Ընկնելով նավակի հետևից, Մարլինը հանդիպում է կապույտ ձուկ-վիրաբույժ Դորիին, ով խնդիրներ ունի հիշողության հետ և ընդհանրապես ոչինչ չի կարողանում հիշել։ Դորին շփոթեցնում է Մարլինին, և միակ ելքը մնում է դիմակը, որի վրա գրված է տիրոջ անունը և հասցեն, ինչը թողել են լողորդները։ Սակայն Մարլինը չի կարողանում կարդալ։
Ճանապարհին Մարլինը և Դորին հանդիպում են երեք շնաձկների, բայց բախտի բերմամբ նրանք բուսակեր էին և ցանկանում էին ընկերանալ։ Դիմակի պատճառով Մարլինի և Դորիի միջև վեճ է սկսում, և Մարլինը պատահաբար խփում է Դորիին, ում քթից սկսում է արյունահոսել։ Զգալով արյան հոտը, շնաձուկների առաջնորդ Բուգորը դաադարում է իրեն կառավարել և հարձակվում է նրանց վրա։ Փորձելով փրկվել նրանից, Մարլինը և Դորին բացահայտում են, որ Դորին կարողանում է կարդալ, սակայն պայթյուն է տեղի ունենում, և նրանք կորցնում են հիշողությունը։
Մարլինը և Դորին արթնանում են անդունդի կողքին, դիմակի մեջ։ Դորիի անփութության պատճառով դիմակը ընկնում է անդունդը, և նրանք ստիպված են լինում իջնել։ Այնտեղ նրանց վրա հարձակվում է սոված կարթորսը։ Նրա խայծի լույսի տակ Դորիին հաջողվում է կարդալ դիմակի վրա գրվածը՝ «Պ.Շերման, 42, Սիդնեյ», որից հետո կարթորսը ընկնում է ծուղակի մեջ, իսկ Մարլինը և Դորին բարձրանում են վերև։ Դորին հասկանում է, որ առաջին անգամ կյանքում հիշել է ինչ-որ բան՝ դիմակի վրա գրվածը։
Այդ ժամանակ Նեմոն գտնվում էր դայվեր-դանտիստի ակվարիումի մեջ, ուր նրան հանդիպում են ակվարիումի բնակիչները՝ թագավորական գրամմա Գրոտը, դեղին զեբրոսոմ Բուլկը, սև պոչանի դասցիլա Բրիզը, ձուկ-ոզնի Պուզիրը, ծովային աստղ Դեղձը, ծովախեղգետին Ժակը և նրանց առաջնորդ մավրիտանական իդոլ Խռիկը, ովքեր ցանկանում էին ազատվել և ընկնել օվկիանոս։ Դանտիստը ասում էր, որ Նեմոն նվեր կտրվիր իր բարեկամուհի Դարլիին, ով չէր կարողանում վերաբերվել ձկների հետ։ Որպեսզի փրկեն Նեմոին, Խռիկը որոշում է փախչել օվկիանոս, ինչի համաձայն Նեմոն պետք է կոտրի ակվարիումի քամիչը, օգտվելով իր փոքր չափսերից։ Խռիկի պլանով քամիչի կոտրելուց հետո, ակվարիումը կեղտով կլցվի, ինչը պատճառ կհանդիսանա փախչելուն, սակայն առաջին փորձը հաջող չեղավ։
Անդունդից դուրս գալուց հետո, Մարլինը փորձում է ազատվել մոռացկոտ Դորիից, սակայն նրանք հանդիպում են մի խումբ ձկների, և Դորին օգնում է Մարլինին իմանալ Սիդնեյ տանող ճանապարհը։ Բայց Մարլինը շտապում էր փրկել որդուն և չի լսում վերջին նախադասությունը, որտեղ էլ նշվում էր ճանապարհը։ Ուշադրություն չդնելով այդ ամենին նրանք ընկնում են մեդուզաների կույտի կենտրոնում։ Մարլիինին հաջողվում է փրկել նրան ու Դորիին, սակայն նրանք նորից կորցնում են գիտակցությունը։
Մարլինը ուշքի է գալիս կանաչ կրիայի մեջքին, ում անունը Կրաշ էր։ Բացահայտվում է, որ նրանք Դորիի հետ լողում են Հարավ Ավստրալիական հոսքով։ Մարլինը պատմում է Կրաշին իր ու Դորիի արկածների մասին։ Պատմությունը հասնում է մինչև փորահավ Նայդժելային, ով ապրում էր Սիդնեյական նավահանգստում։
Նայդժելան պատմում է այդ պատմությունը Խռիկին և ակվարիումի մնացած բնակիչներին։ Նեմոն լսելով այդ ամենը ևս մեկ անգամ փորձում է կոտրել ակվարիումի քամիչը, և այս անգամ հաջողվում է, սակայն դանտիստը կոտրված քամիչը փոխարինում է նորով։
Անցկացնելով գիշերը նավակի որոնումներում, Մարլինը և Դորին հանդիպում են Նայդժելին, ով խոստանում է Մարլինին տանել Նեմոյի մոտ։
Նեմոն հաջողությամբ հասնում է օվկիանոս և հանդիպում Դորիին, ով մոռացել էր ամեն ինչ, բացի իր անունից։ Ճանապարհին տեսնելով «Սիդնեյ» կոյուղու խողովակի վրա գրվածը հիշում է ամեն ինչ, և ուրախանում, որ Նեմոն ողջ է։ Եվ շուտով նրանք հասնում են Մարլինին։
Հոր և որդու հանդիպման երջանկությունը երկար չի տևում։ Դորին Նեմոյի հետ ընկնում են ձկնորսական ցանցի մեջ։ Նեմոն բոլորին հրամայում է լողալ ներքև, որպեսզի պատռվի ցանցը։ Ցանցը պատռվելուց հետո, Նեմոն, Դորին և Մարլինը վերադառնում են տուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2003 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Pixar-ի լիամետրաժ մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Բադի մուվի Կատեգորիա:Համակարգչային անիմացիոն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Օսկար լավագույն անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմի համար Կատեգորիա:3D մուլտֆիլմեր
Don't Bring Me Down (երգ)
Don't Bring Me Down (երգ), 2003 թվականին թողարկված Սիայի երգերից։ Այն պաշտոնապես թողարկվել է 2003 թվականի նոյեմբերին, Ավստրալիայում, իսկ Մեծ Բրիտանիայում՝ 2004 թվականին փետրվարի 9-ին։ Իր Colour the Small One ալբոմի առաջին սինգլն է (2004)։ Երգը գրվել է Սիայի և Բլաիր Մըքկիչանի կողմից, որը վերջին ժամանակներում աշխատել է Brit Award-ում հաղթած «Your Game» երգի վրա։
The making of Colour the Small One երգի տեսանյութի ժամանակ Սիան բացատրել է. «Այս երգը գրելու ընթացքում ես թմրանյութ չեմ օգտագործել» ։
Երգը հնչել է նաև 36th Precinct ֆիլմի սաունդրեքում ։
Տեսահոլովակը
Տեսահոլովակում հնչել է երգի կենդանի ձայնագրությունը, որը հնչել է Lady Croissant համերգային ալբոմում 2007 թվականին։ Տեսահոլովակի մեջ Սիան երգում էր կանաչ ֆոնին, իսկ տեսարաններից մեկում կար Էլլա անունով մի աղջիկ, որը խաղում էր փուչիկներով և պաղպաղակ էր ուտում ։
Քննադատություն
Կաթերին Թոմիլսոնը Մեծ Բրիտանիայից ասել է. «Don't Bring Me Down-ի առանձնահատկություններից մեկը խռպոտ վոկալն է, որն արտացոլում է վերջին ժամանակաշրջանի երաժշտական ոճը։ Սա կպչում է մարդկանց իր երազական վոկալով ու լարերով» ։ Թարեք Ջոնեիմը Contact Music-ից ասել է. «Նրա ձայնը արտահայտում է համոզմունք, անհրաժեշտության դեպքում նաև ցույց է տալիս երգի խորությունը։ Հենց սա է Սիայի առանձնահատկությունը, որ գրավում է իր լսարանին» ։ Կարմին Պասկուզին արձագանքելով երգին և ալբոմին ասել է. «Նրա ակուստիկ գիտառը նստած է մեր բոլորի լարերի վրա» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2003 սինգլներ Կատեգորիա:Սիայի երգեր
Իսթ Ռայդինգ օֆ Յորքշիր
Իսթ Ռայդինգ օֆ Յորքշիր  (Յորքշիրի արևմտյան ռաիդինգ, Յորքշիրի արևմտյան շրջան, Արևմտյան Յորքշիր. East Riding of Yorkshire) ծիսական կոմսություն և ունիտար միավոր Անգլիայի արևելքում։ Մտնում է Յորքշիր և Համբեր շրջանի կազմի մեջ։ Մայրաքաղաք՝ Բևերլի, ամենամեծ քաղաք՝ Քինգսթոն ափոն Հալլ։ Բնակչությունը՝ 590 հզր. մարդ (37-րդ հորիզոնականը արարողական դքսությունների մեջ՝ 2007 թ. տվյալներ)։
Աշխարհագրություն
Իսթ Ռայդինգ օֆ Յորքշիրի տարածքը 2407 կմ² է (5-րդ տեղ)։ Ունիտար միավորի սահմանները գրեթե ամբողջությամբ համընկնում են ծիսական շրջանի սահմանների հետ, բացառությամբ հարավային մասի, որտեղ Իսթ Ռայդինգ օֆ Յորքշիրը սահմանակցում է Քինգսթոն ափոն Հալլին։
Բնակչություն
Իսթ Ռայդինգ օֆ Յորքշիրի տարածքում ապրում է 590 հազար մարդ՝ 130 մարդ/կմ² բնակչության միջին խտությամբ ։
Վարչական բաժանում
Իսթ Ռայդինգ օֆ Յորքշիր արարողական դքսության բաղկացած է երկու՝ քաղաքականապես միմյանցից անկախ միասնական միավորներից։ Իսթ Ռայդինգ օֆ Յորքշիր միասնական միավորի կազմի մեջ են մտնում 11 քաղաքներ.
Տնտեսություն
Իսթ Ռայդինգ օֆ Յորքշիր ունիտար միավորի տարածքում՝ Սթեյթ քաղաքում, տեղակայված է Croda International խոշոր քիմիական ընկերության գլխավոր գրասենյակը։ Հեսսլ քաղաքում՝ պոլիմերից արտադրանք արտադրող Fenner plc ընկերությանը։ Ընկերությունների բաժնետոմսերը մտնում են FTSE 250 ինդեքսի հաշվարկման բազայի մեջ։
Շրջանի խոշորագույն նավահանգիստները՝ Քինգստոն ափոն Հալլը և Գուլն են՝ համապատասխանաբար տաս և երկու միլիոն տոննա բեռնաշրջանառությամբ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կոմսություններ Կատեգորիա:Անգլիայի վարչական բաժանում Կատեգորիա:Անգլիայի կոմսություններ
Անդրեաս Կոռնելիուս
Անդրեաս Կոռնելիուս (Andreas Cornelius, ), դանիացի ֆուտբոլիստ, ֆրանսիական «Բորդո» ակումբի և Դանիայի ազգային հավաքականի ֆուտբոլիստ։
Ակումբային
Անդրեաս Կոռնելիուսը «Կոպենհագեն» ակումբի սան է։ Թիմի կազմում իր նորամուտը կատարել է 2013 թվականի ապրիլի 9-ին՝ Դանիայի առաջնության՝ «Օրհուս» ակումբի դեմ խաղի 81-րդ րոպեին փոխարինելով Սեզար Սանտինին ։ Մինչև մրցաշրջանի ավարտը հարձակվողը դաշտ է դուրս եկել ևս մեկ անգամ։
2013 թվականի ամռանը տեղափոխվել է «Կարդիֆ Սիթի», որն առաջին անգամ պետք է հանդես գար անգլիական Պրեմիեր լիգայում։ Դանիացին ակումբի հետ կնքել է երկարաժամկետ պայմանագիր ։
Հավաքականում
Դանիայի ազգային հավաքականի կազմում Կոռնելիուսն իր նորամուտը կատարել է 2012 թվականի սեպտեմբերի 8-ին՝ մասնակցելով 2014 թվականի աշխարհի առաջնության որակավորման փուլի՝ Չեխիայի հավաքականի դեմ խաղում՝ հանդիպման ավարտից 20 րոպե առաջ փոխարինելով Նիկոլայ Յորգենսենին ։ 2013 թվականի հունվարի 26-ին Կոռնելիուսը ձևակերպել է հեթ-տրիկ Կանադայի հավաքականի դեմ ընկերական խաղում՝ խփելով իր առաջին գոլերը հօգուտ Դանիայի ազգային հավաքականի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դանիացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Դանիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կոպենհագենի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Կարդիֆ Սիթիի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ատալանտայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:2018 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության մասնակիցներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Անգլիայի լեգեոներ ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի ֆուտբոլիստներ
Կարլ Ուրբան
Կարլ Ուրբան (Karl-Heinz Urban,), նորզելանդիացի կինոյի և հեռուստատեսության դերասան, առավել հայտնի է բրիտանական «Դատավոր Դրեդ 3D» ֆիլմում դատավոր Դրեդի, «Աստղային ճանապարհին» ֆիլմում՝ բժիշկ Լեոնարդ Մակքոյի, «Մատանիների տիրակալը» եռագրությունում՝ Էոմերի, «Մարտիկների թագուհի Զենա» սերիալում՝ Կեսարի և Կուպիդոնի և «Տղաներ» հեռուստասերիալում Բիլի Բուտչերի դերով։
Կենսագրություն
Կարլ Հայնց Ուրբանը ծնվել է 1972 թվականի հունիսի 7-ին Նոր Զելանդիայի Վելինգտոն քաղաքում՝ գերմանացի գաղթականի՝ կաշվե արհեստանոցի տիրոջ ընտանիքում։ Ութ տարեկանում առաջին անգամ հայտնվել է հեռուստատեսային հաղորդումներում։ Սովորել է եկեղեցական դպրոցում, ընդունվել է Վելինգթոնի վիկտորիանական համալսարան, որն ավարտել նրան խանգարել է կինոյում արագ զարգացող կարիերան։
Կինոյում առաջին դերը եղել է 1991 թվականին «Շնաձուկը այգում» ոստիկանական դրամատիկական սերիալում։ 1993-ին Կարլին դեր է առաջարկվել «Շորթլանդ սթրիթ» կինոնկարում։ 1990-ական թվականների կեսերին նա հայտնվել էր «Մարտիկների թագուհի Զենա» և «Հերակլեսի զարմանալի ճամփորդությունները» ամերիկյան հեռուստասերիալների կազմում, որոնք նկարահանվել էին ամբողջ աշխարհում։ Կարլի կարիերայի համար կարևոր դեր է դարձել ֆերմերի դերը «Կաթի գինը» (2001) ֆիլմում, որի շնորհիվ նրան ճանաչել են ամբողջ աշխարհում։
Անձնական կյանք
2004 թվականի սեպտեմբերի 16-ին ամուսնացել է դիմահարդար Նատալի Վիհոնգիի հետ։
Դաստիարակել է երկու որդիներին՝ Հանթերին և Ինդիանային։ Կրտսեր որդին իր անունը ստացել է Ինդիանա Ջոնսի պատվին։ Զույգը բաժանվել է 2014 թվականի հունիսին ։ 2014 թվականի նոյեմբերից հանդիպել է դերասանուհի Քեթի Սաքսոֆի հետ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունիսի 7 ծնունդներ Կատեգորիա:1972 ծնունդներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Նորզելանդացի դերասաններ Կատեգորիա:Բարի կամքի դեսպաններ
Քեն Աստոն
Կենսագրություն
Քեն Աստոնը ծնվել է 1915 թվականի սեպտեմբերի 1-ին Կոլչեստրում։ Քեն Աստոնը սովորել է Իլֆորդի միջնակարգ դպրոցում, ապա Էսեքսի Սենտ Լեյքս քոլեջում։ 1935 թվականին ուսուցիչ է դարձել Նյուբերիի դպրոցում։ Բացի ուսուցչական պարտականությունները կատարելուց, մարզել է ֆուտբոլի դպրոցական թիմը ։
Հետպատերազմյան տարիներին Աստոնը կրկին դատում էր ֆուտբոլային խաղերը, եղել է առաջինը անգլիացի մրցավարներից, որն սկսել է կրել սև համազգեստ, որը շուտով դարձել է ստանդարտ ֆուտբոլային մրցավարների համար։ Մեկ տարի անց նա առաջարկել է մրցավարի օգնականներին օգտագործել վառ դեղին դրոշներ տանտերերի թիմի գույներով նախկին վիմպելների փոխարեն ։
1949-1950 թվականների մրցաշրջանում Աստոնը դարձել է մրցավարի օգնական Ֆուտբոլային լիգայի առաջին դիվիզիոնի խաղերում, 1953 թվականին դարձել է մրցավար։ 1960 թվականին նա վարել է Միջմայրցամաքային գավաթի խաղերից մեկը իսպանական «Ռեալի» և Ուրուգվայի «Պենյարոլի» միջև։ 1962 թվականին Աստոնը դատել է աշխարհի առաջնության հանդիպումը մրցաշարի տերերի՝ Չիլիի հավաքականի և Իտալիայի հավաքականի միջև, որը մամուլը անվանել է «Մարտ Սանտյագոյում»։ Երկու թիմերի խաղացողներն էլ իրենց շատ կոպիտ էին պահում, կռիվներ էին սարքում, որոնք ստիպված էին ցրել ոստիկանները, երկու իտալացիների Աստոնը հեռացրել է խաղադաշտից։ Մրցավարի հիշողությունների համաձայն՝ տեղի ունեցածը քիչ էր հիշեցնում ֆուտբոլային խաղը և ավելի շատ նման էր պատերազմի ։
1963 թվականին Աստոնը վարել է Անգլիայի Գավաթի եզրափակիչը, որում «Մանչեսթեր Յունայթեդը» 3:1 հաշվով հաղթել է «Լեսթեր Սիթիին»։ 1966 թվականին նա ընդգրկվել է ՖԻՖԱ-ի Մրցավարական կոմիտեում, գլխավորել է այն 1970-1972 թվականներին, պատասխանատու է եղել 1966, 1970 և 1974 թվականների աշխարհի առաջնություններում մրցավարների աշխատանքի համար։ Անգլիայի և Արգենտինայի հավաքականների միջև 1966 թվականի աշխարհի առաջնության խաղում գերմանացի մրցավար Ռուդոլֆ Քրայթլայնը խաղադաշտից հեռացրել է արգենտինացի Ռատինին, որը հրաժարվել է անմիջապես լքել խաղադաշտը և, չնայած լեզվական պատնեշին, փորձել է մրցավարից պարզել հեռացման պատճառը։ Մտածելով դրա մասին՝ Աստոնը շուտով առաջարկել է օգտագործել դեղին և կարմիր քարտերը որպես միանշանակ հասկանալի ազդակներ, որոնք նշանակում են խաղացողի զգուշացումը և հեռացումը խաղադաշտից ։
Աստոնը նաև կարդացել է դասախոսություններ անգլիացի մրցավարների համար և աշխատել որպես ավագ հրահանգիչ Ամերիկյան երիտասարդական ֆուտբոլային կազմակերպությունում։ 1994 թվականին նա որպես փորձագետ հրավիրվել է Ջոն Օ'Նիլի՝ Ջոն Ֆաշանի դեմ դատական գործի լսմանը։ Դրանից յոթ տարի առաջ ֆուտբոլային խաղի ժամանակ Ֆաշանը Օ'Նիլին հասցրել էր շատ լուրջ վնասվածք, որը Աստոնը բնութագրել է որպես «Ամենադաժան և վտանգավոր խաղականոնների խախտումը խաղում»։ 1997 թվականին Քեն Աստոնը դարձել է Բրիտանական կայսրության շքանշանի անդամ ։
Քեն Աստոնը մահացել է 2001 թվականի հոկտեմբերի 23-ին կյանքի 87-րդ տարում։ Նա ուներ կին՝ Հիլդան և որդի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆուտբոլային մրցավարներ
Դատախազի որդին փրկում է թագավորին
«Դատախազի որդին փրկում է թագավորին», 2010 թվականին ռեժիսոր Օքսանա Խոլոդավայի կողմից Անտոն Չեխովի «Տանը» պատմվածքի մոտիվներով ստեղծված ռուսական նկարված մուլտֆիլմ։ «Մաստեր ֆիլմ» և «Գուբերնիա» սոցիալ մշակութային ծրագրերի ֆոնդը թողարկել են մուլտֆիլմերի շարք՝ նվիրված Անտոն Չեխովի 150- ամյակին։
Սյուժե
Դատախազ Եվգենի Պետրովիչ Իվանովը տուն է վերադարձել ծառայությունից։ Մուտքի մոտ նրան հանդիպում է տան աշխատող Նատալյա Սեմյոնովնան և բողոքում, որ նրա փոքրիկ տղան՝ Սերյոժան, ծխում է, իսկ ծխախոտը վերցրել է հոր սեղանից։ Դատախազը փորձում է խոսել որդու հետ, բայց սովորության համաձայն խոսում է այնքան երկար և ձանձրալի, որ երեխան սկսում է չլսել, խաղում է կատվի հետ և սկսում է նկարել հեքիաթային թագավորի։ Այդ ժամանակ դատախազն սկսում է պատմել հեքիաթ թագավորի մասին, որն ուներ միակ որդի։ Բայց որդին սկսում է ծխել և մահանում։ Ծեր թագավորը մնում է առանց օգնության․ մարդ չկար, որ պաշտպաներ նրան։ Թագավորը լաց է լինում, մինչև խեղդվում է։ Տղան մտածում է և շարունակում նկարել, թե ինչպես է որդին փրկում թագավորին։ Գիշերը Սերյոժան գնում է հոր մոտ, արթնացնում նրան և ասում․ «Հայրիկ, ես էլ չեմ ծխի» Հայրիկը և որդին երկար նայում էին պատուհանից դուրս։
Չեխովի պատմվածքները
«Կինեմատոգրաֆիստական Չեխովը» («Кинематографический Чехов») փառատոնի ժամանակ ցուցադրվել է «Ա․ Պ․ Չեխովի պատմվածքները» անիմացիոն շարքը, ֆիլմերը ներկայացրել են հեղինակները ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անտոն Չեխովի ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:2010 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր երեխաների մասին
Լռության կապույտ պատ
Լռության կապույտ պատ, նաև կապույտ կոդ և կապույտ վահան , տերմիններ, որոնք օգտագործվում են Միացյալ Նահանգներում՝ ոստիկանության ծառայողների շրջանում ոչ պաշտոնական օրենքի համաձայն, որը չի տեղեկացնում գործընկերոջ սխալի, սխալ վարքի, դաժանության կամ հանցագործության մասին։
Պատմություն
Բացի այդ, այս դարաշրջանում ԱՄՆ Գերագույն դատարանի մի շարք կարևոր որոշումներ նոր ուժ են տվել ինչպես անձնական գաղտնիության իրավունքներին, այնպես էլ ոստիկանության լիազորությունների սահմանափակմանը. որոշ դեպքեր հանգեցրել են չորրորդ փոփոխության ներքո անհիմն խուզարկության և ձերբակալման դեմ իրավունքների ամրապնդմանը, ապացույցների օգտագործումը արգելող ապացույցների նորմերին, ոստիկանության հակասահմանադրական գործողություններով և, այսպես կոչված, «Միրանդովի նախազգուշացման» ստեղծմամբ՝ պաշտոնյաներից պահանջելով տեղեկացնել ձերբակալված կասկածյալներին իրենց սահմանադրական իրավունքների մասին։
Լրացուցիչ տեղեկություն
Միացյալ Նահանգների իրավապահ մարմիններում այդ արտահայտությունը ժարգոն է հնչում, քանի որ այն հաճախ թարգմանվում է ոստիկանության ստորաբաժանումների միջև՝ չարաշահման, վատ կատարողականի կամ ոչ պատշաճ կատարման հետ կապված կամ անկախ անօրինական գործողություն     ։
Վան Շու
Վան Շու (王澍, ), չինացի ճարտարապետ, Հանչժոում գտնվող Չինաստանի արվեստի ակադեմիայի ճարտարապետության ինստիտուտի դեկան։ 2012 թվականին դարձել է Չինաստանի առաջին քաղաքացին, որն ստացել է Պրիցկերի մրցանակ ։
Լռության կապույտ պատ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գաղտնիություն Կատեգորիա:Ավանդույթներ
Վան Շու
Մանկություն և կրթություն
Վան Շուն ծնվել է 1963 թվականի նոյեմբերի 4-ին Չինաստանի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Սինծիան-Ույգուրյան ինքնավար շրջանի վարչական կենտրոն Ուրումչի քաղաքում։ Վանը սկսել է նկարել մանկության տարիներին՝ առանց նկարչական կրթություն ստանալու։ Որպես փոխզիջում սեփական հոբբիների և ծնողների ցանկությունների միջև՝ Վան Շուն ընդունվել է Ցզյանսուի Նանկինի տեխնոլոգիական ինստիտուտ (այժմ՝ Հարավ-արևելյան համալսարան), որտեղ 1985 թվականին ստացել է բակալավրի, իսկ 1988 թվականին՝ մագիստրոսի աստիճան։
Ավարտելուց հետո Վան Շուն տեղափոխվել է Հանչժոու՝ քաղաքի բնական լանդշաֆտների և հին գեղարվեստական ավանդույթների պատճառով։ Այստեղ նա աշխատել է Չժեցզյանի գեղարվեստի ակադեմիայում (այժմ՝ Չինական արվեստի ակադեմիա), իսկ 1990 թվականին ավարտել է իր առաջին ճարտարապետական նախագիծը` երիտասարդական կենտրոն Հանչժոուի մոտ գտնվող Հայնին փոքր քաղաքում։
Վանը 1990-1998 թվականներին պատվերներ չի ունեցել, այնուամենայնիվ, շարունակել է ուսումը Թունցզիի համալսարանի ճարտարապետության դպրոցում, որտեղ 2000 թվականին ստացել է դոկտորի աստիճան։
Անձնական կյանք
Վան Շուի հայրը երաժիշտ և սիրողական ատաղձագործ էր, իսկ մայրը՝ ուսուցիչ և դպրոցական գրադարանավար Պեկինիում։ Քույրը նույնպես ուսուցիչ է։
Վանն ամուսնացած է Լյու Վենյույի հետ, որը նաև իր բիզնես գործընկերն է և Չինաստանի արվեստի ակադեմիայի ճարտարապետության պրոֆեսորի օգնականը։ «Los Angeles Times»-ին տված հարցազրույցում Վանը կարծիք է հայտնել, որ իր կինն արժանի է իր հետ կիսել Պրիցկերի մրցանակը։
Գործունեություն
2008 թվականին նա ավարտել է Նինբոյի թանգարանը, որի նախագծման իրավունքը շահել էր միջազգային մրցույթում։ Շինության ճակատը կառուցված է ամբողջովին վերամշակված աղյուսներից, իսկ ձևը նման է մոտակա լեռներին` արտացոլելով տարածքի բնական միջավայրը։ 2009 թվականին թանգարանն արժանացել է Չինաստանի բարձրագույն ճարտարապետական մրցանակի՝ Լու Բանի անվան մրցանակի։
Վանի մյուս խոշոր նախագծերից են Նինբոյի արվեստի թանգարանը (2005 թվական), Չինական արվեստի ակադեմիայի Սյանյանական կամպուսը (Հանչժուո, 2007) և Հին քաղաքը Չժունշան փողոցում (Սուն Յաթսենի փողոց), Հանչժոուն (2009)։
Նրա ճարտարապետությունը նկարագրվում է որպես «նոր հորիզոններ բացող՝ միաժամանակ անդրադարձնելով տեղը և հիշողությունները», փորձարարական և քննադատական տարածաշրջանայնության հազվագյուտ օրինակ Չինաստանում։ Վան Շուն ստեղծում է ժամանակակից շենքեր՝ օգտագործելով ավանդական նյութեր և հին տեխնոլոգիաներ։ Նինբոյի թանգարանը կառուցվել է քանդված շենքերի աղյուսներով։ Վանը ճարտարապետական ժառանգության կողմնակից է, նա կարծում է, որ գլոբալացումը քաղաքներին զրկում է իրենց հատուկ կերպարից։
Մրցանակներ
2010 թվականին Վանը և նրա կինը՝ Լյու Վենյույը, դարձել են գերմանական Շելլինգ մրցանակի դափնեկիրներ։ 2011 թվականին արժանացել է Ֆրանսիայի ճարտարապետության ակադեմիայի ոսկե մեդալի ։
2012 թվականին Վան Շուն արժանացել է Պրիցկերի անվան մրցանակի՝ դառնալով Չինաստանի առաջին քաղաքացին, որն ստացել է այդ մրցանակը (չինական ծագմամբ երկրորդ մրցանակակիրը Բեյ Յումինգից հետո)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Չինացի ճարտարապետներ
Ալան Տուդիկ
Ալան Ռեյ Տուդիկ (Alan Wray Tudyk, )՝ ամերիկացի կինոդերասան, հայտնի «Մահ թաղման ժամանակ» սև հումորի Սայմոնի և «Վռնդիչների» Սթիվի դերերով, ինչպես նաև «Լուսատտիկ» գիտական ֆանտաստիկական սերիալի Հոբան Ուոշբուրնի («Ուոշա») դերով։
Կենսագրություն
Ալան Ռեյ Տուդիկը ծնվել է 1971 թվականի մարտի 13-ին Էլ Պասոյում (ԱՄՆ), ամերիկացի Բետի Լոյս և լեհ Թիմոթի Նիկոլաս Տուդիկի (Tudyk կարդացվում է [Ту́дык]) ընտանիքում։ Ալանը մեծացել է Պլեյնոյում, Դալասի արվարձանում։ Քոլեջում, 1990-1991 թվականներին նա ուսումնասիրել է դրամատուրգիան, նաև մասնակցել է թատերական ներկայացումներին։ 1993 թվականին ընդունվել է Ջուլյարդական դպրոց, սակայն 1996 թվականին թողել է ուսումը, այդպես էլ չստանալով դիպլոմ։ 1997 թվականին նա առաջին անգամ ելույթ է ունեցել կինոյում, նկարահանվելով «Նորմալից 35 մղոն» ֆիլմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացիներ լեհական սերմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի տղամարդ թատերական դերասաններ
Օշան Թամամշյանի
Օշան Թամամշյանի, թելուկազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
Բաց կանաչ, սպիտակավուն ակոսավոր ցողուններով, հիմքից ճյուղավորված միամյա բույս է։ Տերևները մերկ են, փշոտ, թելանման-գծային։ Ծաղկապատի մասերը նշտարաձև են, ունեն 2,8-3,8 մմ երկարություն, գագաթում սուր են, պտղի ժամանակ՝ մեծ, բաց դարչնագույն, թաղանթային թևերով, պարզորոշ դուրս ցցված մուգ ջղերով։ Սերմի տրամագիծը 3 մմ է ։
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Երևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Արմավիր, Գոռավան, Երասխ, Երևան, Զվարթնոց)։ Աճում է նաև Նախիջևանում (Օրդուբադ, Ջուլֆա) և Արևմտյան Իրանում (Ուրմիա լճի ավազան) ։
Էկոլոգիա
Աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 700-1000 մ բարձրությունների վրա, անապատում և կիսաանապատում, ավազային հողերում, երրորդական դարաշրջանի գիպսակիր կարմիր կավերի վրա։ Ծաղկում է հուլիս-սեպտեմբեր ամիսներին, պտղաբերում՝ սեպտեմբեր-նոյեմբերին ։
Պահպանություն
Վտանգված տեսակ է։ Տարածման շրջանի մակաերեսը 5000 կմ²-ից պակաս է, իսկ բնակության շրջանի մակերեսը 500 կմ²-ից է պակաս։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես ոչնչացման սպառնալիքի ենթակա տեսակ։ Ընդգրկված չէ CITES–ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ։
Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի տարածքում ։
Խլոպուզ Գրոյտերի
Խլոպուզ Գրոյտերի, շնդեղեգազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։
Նկարագրություն
3-6 սմ բարձրությամբ, պալարասոխուկավոր, անցողուն բազմամյա խոտաբույս է։ Պալարասոխուկը ծածկված է մուգ-դարչնագույն կաշվենման թեփուկներով, երկարությունը հասնում է 1-1,5 սմ-ի, իսկ լայնությունը` 0,5-1,0 սմ-ի։ Տերևները միշտ երեքն են և լինում են նեղ-նշտարաձև ու սրացած։ Ծաղիկը մեկն է, բաժականման, սպիտակ, իսկ երբեմն` վարդագույն։ Համարյա ամբողջությամբ ստորգետնյա տուփիկը երկարավուն-ձվաձև է։ Սերմերը օվալ-գնդաձև են, դժգույն-դարչնագույն և ունեն 2-3 մմ տրամագիծ ։
Տարածվածություն
Հայաստանում հանդիպում է միայն Շիրակի ֆլորիստիկական շրջանում (լեռնագագաթ Արտենի, Թալինի և Կաթնաղբյուրի միջև, Իրինդ գյուղի շրջակայք) ։
Էկոլոգիա
Աճում է միջին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 1500-1900 մ բարձրությունների վրա, քարքարոտ լանջերին, տրագականտային համակեցություններում, լեռնային տափաստանում։ Ծաղկում է մարտ-մայիս ամիսներին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիսին ։
Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Հայաստանի էնդեմիկ է։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Տեսակին աճելավայրերի վրա շարունակվող մարդածին գործոնների հետևանքով սպառնում է բնակության շրջանի կրճատում։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ։
Պահպանություն չի իրականացվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Շնդեղեգազգիներ Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր
Աղա Պետրոս
Աղա Պետրոս (Ի ծնե անունը՝ Պետրոս Էլիա Բազից, ), առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակների ասորական զորապետ, Անտանտի դաշնակից։
Ծնվել է ասորական քրիստոնյա ընտանիքում, Օսմանյան կայսրության և Պարսկաստանի սահմանի վրա գտնվող բազմազգ տարածաշրջանում։ Կրթությունը ստացել է Ուրմիա քաղաքի եվրոպական միսիոներական դպրոցում, վերադարձել է հայրենի գյուղ, որտեղ աշխատել է որպես ուսուցիչ։ Որոշ տվյալներով՝ ճանապարհորդել է Եվրոպայում և Հյուսիսային Ամերիկայում՝ ճամփորդությունը շարունակելու համար զուգահեռաբար գումար աշխատելով։ Ինչպես տեղական, այնպես էլ եվրոպական շատ լեզուների տիրապետելու շնորհիվ երեսուն տարեկանում արդեն ՈՒրմիայում բարձր դիրք է գրավել։ Համարվել է Ռուսաստանի հյուպատոսարանի արտահաստիքային թարգմանը (դիվանագետ-թարգմանիչը)։
Ուրմիայում ասորական պատրիարք Մար-Շիմուն XIX Բենիամինին և Աղա Պետրոսին (այդ ժամանակ նրանց միջև հարաբերությունները լարված էին) հաջողվում է ասորական զորք ձևավորել և ապահովել վերջինիս զենքով, որը ստացել էին ռուսներից։ Այդ զորքի գլուխ կանգնած Աղա Պետրոսը մի շարք հաղթանակներ է տանում թուրքերի դեմ, բացի դա ստիպված է լինում մարտնչել նաև տեղի քրդերի, մասնավորապես առաջնորդ Սիմկոյի դեմ, քանի որ քրդերը մասնակցում էին քրիստոնյաների ջարդին և բավականին վատ հարաբերություններ ունեին և նրանց, և ռուսական ռազմական վարչակազմի հետ։ Իր հերթին՝ տեղացի պարսկական շիա բնակչությունը առժամանակ լոյալ դիրք էր գրավել։
Ռուսաստանում փետրվարյան, ապա նաև՝ հոկտեմբերյան հեղափոխություններից հետո ռուսական բանակի մարտունակությունը և մատակարարման որակը կտրուկ նվազեց, շիա և քուրդ բնակչության դեմ տարերային կոտորածներ սկսվեցին։ Միևնույն ժամանակ, ձևականորեն շահի ծառայության ներքո գտնվող Պարսկական կազակական դիվիզիան, բաղկացած ռուս սպաներից և պարսիկ-«կազակներից», որոշեց պահպանել շահական կառավարության հանդեպ հավատարմությունը՝ թերահավատ վերաբերմունք ունենալով քրիստոնյաների հանդեպ։ Պատրիարք Մար-Շիմունը, բանակցելով Սիմկոյի հետ, սպանվեց վերջինիս կողմից։ Այս պայմաններում Աղա Պետրոսի գլխավորությամբ ասորիները, նրանց հետ՝ որոշ հայեր, ձեռնամուխ եղան իրենց ընտանիքների հետ միասին բարձրանալու բրիտանացիների կողմից զավթված Իրաքի դժվարամատչելի լեռները, որտեղ էլ հիմնավորվեցին։
Պատերազմի ավարտից հետո Աղա Պետրոսը, որպես ասորի ազգի ներկայացուցիչ, մասնակցել է միջազգային մի շարք կոնֆերանսների, մասնավորապես՝ Լոզանի կոնֆերանսին, բայց ասորիների համար ինքնավարություն ձեռք բերել նրան չի հաջողվել։
Կյանքի մնացած մասը Աղա Պետրոսը ապրել է Լանգեդոկում, Թուլուզի արվարձանում, ուր և մահացել է։
Ամուսնացած էր, կնոջ անունը՝ Զարիֆա, ուներ որդիներ։ Արժանացել է դաշնակից երկրների մի շարք պետական պարգևների, այդ թվում՝ ռուսական։ Աղա Պետրոսի պարգևների հստակ ցանկը ժամանակակից հետազոտողների շրջանում վիճահարույց է։ Նա բավականին սերտորեն շփվել է ապագայում հայտնի ռուս գրականագետ Վիկտոր Շկլովսկու հետ, երբ վերջինս Պարսկաստանում գտնվող ռուսական զորքերում Ժամանակավոր Կառավարության ներկայացուցիչն էր։ Այդ մասին հիշատակված է Շկլովսկու « Սենտիմենտալ ճանապարհորդություն» հուշերում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմում Օսմանյան կայսրության ռազմական գործիչներ
Կուլիական
Կուլիական (Culiacán), պաշտոնապես` Կուլիական-Ռոզալես (Culiacán Rosales), քաղաք Մեքսիկայում, Սինալոա նահանգի մայրաքաղաքը և համանուն համայնքի վարչական կենտրոնը։ Բնակչությունը կազմում է 605.304 մարդ (2005 թվականի տվյալներով)։ Մեքսիկայի ամենամեծ քաղաքներից մեկն է և նահանգի ամենամեծ քաղաքը։ Կուլիականի համայնքը ներառում է այնպիսի թաղամասեր, ինչպիսիք են Կոստա Ռիկան և Էլ Դորադոն, ընդհանուր 4758 կմ² մակերեսով։ Գտնվում է նահանգի կենտրոնական մասում՝ արևմտյան Սիեռա Մադրեի ստորոտում, Թամասուլա և Ումայա գետերի հատման կետում, որտեղ առաջանում է Կուլիական գետը։
Քաղաքը նկարագրվում է Արթուրո Պերես-Ռևերտեի «Հարավի թագուհի» վեպում։
Պատմություն
1830 թվականին Սինալոա նահանգի ստեղծումից հետո Կուլիացանը դարձել է դրա մայրաքաղաքը։ Կուլիականում Պ. Դիասի նախագահության ընթացքում միջոցներ են ձեռնարկվել քաղաքը բարեկարգելու ուղղությամբ։
Թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության խնդիրը հրատապ է 1990-ականների վերջից։
Տնտեսություն
Կուլիական արտադրում է ամբողջ արդյունաբերական արտադրանքի շուրջ 1/3-ը, ներառյալ` «Industrias Godoy» մարդատար ավտոբուսների հավաքման և վերանորոգման գործարանը, «Cemex S.A.de C.V» ընկերության ցեմենտի գործարանը։
2000-ականներից սկսած զարգանում է զբոսաշրջությունը, այդ թվում՝ Կալիֆոռնիայի ծոցի ափերին ծովային ձկնորսությունը, քաղաքի հարևանությամբ սպորտային որսը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքներ Կատեգորիա:1531 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի բնակավայրեր
Ջորջ Ջոնսոն
Ջորջ Տոմաս Ջոնսոն (George Thomas Johnson, ), ամերիկացի նախկին պրոֆեսիոնալ բասկետբոլիստ։
Խաղացողի կարիերա
Խաղացել է կենտրոնականի և ծանր հարձակվողի դիրքերում։ Սովորել է Դիլարդի համալսարանում։ 1970 թվականի NBA դրաֆթի ժամանակ ընտրվել է «Չիկագո Բուլս» ակումբի կողմից՝ 79-րդ համարի ներքո, սակայն այդ ակումբի կազմում ոչ մի խաղ չի անցկացրել, իսկ NBA-ում սկսել է հանդես գալ միայն երկու տարի անց։ Հետագայում հանդես է եկել «Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորս», «Բաֆալո Բրեյվզ», «Նյու Ջերսի Նեթս», «Սան Անտոնիո Սփըրս», «Ատլանտա Հոքս» և «Սիեթլ Սուպերսոնիքս» ակումբների կազմում։ NBA կարիերայի ընթացքում ընդհանուր առմամբ անցկացրել է 13 մրցաշրջան։ 1974/1975 թվականների մրցաշրջանին Ջոնսոնը «Ուորիորս»-ի կազմում դարձել է NBA չեմպիոն։ Երեք անգամ գլխավորել է NBA բլոկշոտերի պարբերական առաջնությունը (1978, 1981—1982)։ Մեկ անգամ ընդգրկվել է NBA պաշտպանության բոլոր աստղերի երկրորդ հավաքականի մեջ (1981)։ NBA կարիերայի ընթացքում ընդհանուր առմամբ խաղացել է 904 խաղ, որոնցում հավաքել է 4369 միավոր (4,8 մ/խ), կատարել է 5887 անդրադարձ, 929 փոխանցում, 456 խլում և 2082 բլոկշոտ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:ԲԱԱ-ի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Գոլդեն Սթեյթ Ուորիորսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Բրուքլին Նեթսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Սան Անտոնիո Սփըրսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Սիեթլ Սուպերսոնիքսի բասկետբոլիստներ Կատեգորիա:Ատլանտա Հոքսի բասկետբոլիստներ
Լենգորոդոկ
Լենգորոդոկ (Ленгородок), Ռուսաստանի Դոնի Ռոստով քաղաքի պատմական շրջան, Տեմեռնիկ գետի աջ ափին, Գլխավոր երկաթուղային կայարանի և Օլիմպիադովկա ու Կարմիր քաղաք-պուրակ պատմական շրջանների միջև։
Պատմություն
Ինչպես յուրաքանչյուր զարգացող քաղաքում, Ռոստովի շրջակայքում ևս սկսեցին հայտնվել ծայրամասային բնակավայրեր, որոնցից ամենամեծը 19-րդ դարի կեսերին դարձել է Անդրտեմեռնիկյան բնակավայրը, որը գտնվել է Տեմեռնիկ գետի ուղղաբերձ ափին և որը խոսակցական լեզվում կոչվում էր «Անամոթ արվարձան»։ Կառուցապատումը երկար ժամանակ քաոսային էր, տները հայտնվում էին բլրի լանջերին, ըստ սեփականատերերի ցանկության։ Չկար ո՛չ ջրմուղ, ո՛չ կոյուղի։
Իրադրությունը սկսել է փոխվել 1870-ական թվականներին, երբ կառուցվել է Ռոստով-Գլավնի կայարանը, թեպետ արմատական ոչ մի փոփոխություն տեղի չի ունեցել մինչև այսօր։ Շատ փողոցներ գրեթե մեկուկես դար գրեթե չեն փոխել իրենց տեսքը։ Գ. Պ. Դանիլևսկին իր «Փախստականները Նովոռոսիայում» գրքում նկարագրել է Անամոթ արվարձանը.
Լենպալատ
Շրջանի առավել ուշագրավ շինությունը Լենպալատն է, որն այժմ կոչվում է Երկաթուղայինների մշակույթի պալատ ։ Սկզբնապես շենքի նախագիծը դասական կոնստրուկտիվիզմի ոճով էր, սակայն ճարտարապետի փոփոխության, այնուհետև հետպատերազմյան վերականգնման պատճառով շենքը մեծապես փոխեց իր սկզբնական տեսքը։
Տրանսպորտային ենթակառուցվածք
Քաղաքի կենտրոնի հետ շրջանը կապվում է Պատգամավորական կամրջով, տրամվայի գծով, Տեկուչովի փողոցի կամրջային անցումով և Ստաչկայի պողոտայի Տեմռենիկյան ուղանցույցով։ Շրջանի կարևորագույն փողոցներն են Պրոֆսոյուզնայա փողոցը, Ստավսկու պողոտան, Գուսևի փողոցը և Հանրապետության փողոցը։
Գրականություն
''Беленький, Г. Л.'' Ростов-на-Дону: город у Тихого Дона : краеведческие очерки. - Рн/Д. : Menada, 2005. - С. 286 - ISBN 5944670053.
Կատեգորիա:Դոնի Ռոստովի շրջաններ
Էնն Բրեյսգյորդլ
Կենսագրություն
Էնն Բրեյսգյորդլի վաղ կյանքի մասին քիչ է հայտնի։ Ապագա դերասանուհու ծննդյան ճշգրիտ ամսաթիվը քննարկման տակ է, քանի որ փաստաթղթերում կան տարաձայնություններ։ Հուստինիանոս Բրասեգիրդլիի դուստրը, ում երբեմն կոչում էին կառապան, երբեմն նաև կառագործ, իսկ նրա կինը՝ Մարթան, ծննդյամբ Furniss, 1671 թվականի նոյեմբերի 15-ին մկրտվեց Նորթհեմփթոնում ։ Այնուամենայնիվ, Էնն Բրեյսգյորդլի գերեզմանաքարի վրա նշված է, որ նա մահացել է 85 տարեկան հասակում, և սա ցույց է տալիս, որ ծննդյան տարեթիվը 1663 է։
Հավանաբար վաղ տարիքից նրան դաստիարակել են Թոմաս և Մերի Բեթթերտոն դերասանները ։ Ենթադրվում է, որ 1688 թվականին հենց Էնն է հիշատակվում որպես «little girl», Duke՚s Company-ի գովազդներում, որտեղ խաղացել է Թոմաս Բեթթերտոնը։
1688 թվականին նրա անունն առաջին անգամ հայտնվել է Լորդ-կամերգերի հաշիվներում, նա միավորված ընկերության անդամ է (որին այդ ժամանակ միացել է Duke’s Company-ն), իսկ հետագա տարիներին նրա որոշ դերեր հայտնի են պիեսներում դերերի պահպանված բաշխման շնորհիվ։ Էնն խաղացել է Սեմեռնիաին Աֆրա Բենի «The Widow Ranter» (1689) պիեսում՝ դեր զգեստափոխումով, որի կատարումով նա հայտնի է դարձել ։ 1690 թվականին Էննը կատարել է Լեդի Աննայի դերը Շեքսպիրյան «Ռիչարդ III»-ում և Դեզդեմոնայի դերերը «Օթելո»-ում։ Շուտով Բրեյսգյորդլը դարձավ ընկերության առաջատար դերասանուհիներից մեկը և հանրության ֆավորիտը, դատելով այն բանից, թե որքան հաճախ էր իրեն հանձնարարված գովազդել պրոգրեսներ և էպիլյոգներ։
1692 թվականին Բրեյսգյորդլը դարձել է դերասան Ուիլյամ Մոնֆորդի մահվան պատճառը, որին սպանել են կապիտան Հիլը և լորդ Մոհունը, որոնք վերջինիս մրցակից էին համարվում։ Բարեկամությունը և, հավանաբար, սերը, կապեցին դերասանուհուն և դրամատուրգ Ուիլյամ Քոնգրևին։ Ըստ լուրերի, նրանք նույնիսկ գաղտնի են ամուսնացել։ Սակայն, արժանի թե ոչ, նա համբավ ուներ առաքինի կին լինելու համար։ Հենց որպես այդպիսին՝ Բրեյսգյորդլը լորդ Գալիֆաքսի ստորագրությամբ ստացել է 800 գիներ ։ Նա հայտնի էր իր բարեգործությամբ Քլեր Մարկետ-ում և Դրուրի-Լեին շրջակայքում։ Մահացել է 1748 թվականին և թաղված է Վեստմինստերյան աբբայությունում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ
Silver Arrow Darter
Silver Arrow Darter, փոքր հետախուզային ԱԹՍ, նախագծվել է իսրայելական Elbit Systems կազմակերպության կողմից 1990-ականներին։ Առաջին թռիչքը տեղի է ունեցել 1995 թվականին։ ԱԹՍ-ն նախատեսված է հետախուզության և տվյալների իրական ժամանակում փոխանցման համար, ինչպես նաև կարող է կատարել տվյալների ձայնագրում, վայրէջքից հետո դրանց ընթերցման համար։ Darter-ը կարող է օգտագործվել նաև քաղաքացիական նպատակներով՝ համար եղանակի կանխատեսումների, արտաքին հսկողական աշխատանքների, և այլ աշխատանքներ կատարելու համար։
Կառուցվածքը իրենից ներկայացնում է մոնոպլան հրող պտուտակով մխոցային շարժիչով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Անօդաչու օդանավեր Կատեգորիա:Իսրայելի անօդաչու օդանավեր
Ադրբեջան (տեղանուն)
«Ադրբեջան» անվանումը պատմականորեն օգտագործվել է Արաքս գետի հարավում գտնվող տարածաշրջանի վերաբերյալ, որն այսօր Իրանի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող Իրանական Ադրբեջանն է։ Արաքս գետի հյուսիսում գտնվող տարածաշրջանը, որն այսօր կոչվում է Ադրբեջանի Հանրապետություն, մինչև 1918 թվականը ընդգրկված չէր Ադրբեջանի աշխարհագրական սահմաններում։ Պատմաբաններն ու աշխարհագրագետները սովորաբար Արաքսից հյուսիս ընկած շրջանը անվանում էին Առան  ։ 1918 թվականի մայիսի 28-ին Ռուսաստանի կայսրության փլուզումից հետո մի խումբ քաղաքական ակտիվիստներ Առանում որոշեցին իրենց շրջանի անունը փոխել Ադրբեջան՝ անվանելով այն Ադրբեջանի Ժողովրդական Հանրապետություն։ Պատմաբաններն ու գիտնականները պնդում են, որ պանթյուրքական օրակարգը հանգեցրեց անվան փոփոխության ։
Նախաիսլամական հիշատակումներ
Արաքս գետից հյուսիս տարածաշրջանը, որն այսօր կոչվում է Ադրբեջանի Հանրապետություն, հին հույն աշխարհագրագետների և պատմիչների կողմից կոչվել է Կովկասյան Ալբանիա։ Օրինակ՝ հույն աշխարհագրագետ Ստրաբոնը Ալբանիան Ատրպատականից (Ադրբեջանի հնագույն անվանումը) առանձին տարածք էր համարվում և նկարագրում էր այն որպես «երկիր, որը տարածվում է Կասպից ծովից մինչև Ալազանի գետը և հարավում հասնում է մինչև Մարական Ատրպատական» ։ Մովսես Կաղանկատվացու «Պատմություն Աղվանից աշխարհի» գրքում, որն ընդգրկում է 4-րդ դարից մինչև 10-րդ դար ընկած ժամանակահատվածը, նկարագրում է Աղվանքի այն սահմանները, որոնք դուրս չեն գալիս Արաքս գետից ։
Իսլամական ժամանակաշրջան
Հունական աշխատանքներից բացի, կան բազմաթիվ մուսուլման աշխարհագրագետներ և պատմաբաններ, որոնք տեղեկատվություն են տրամադրել Առանի և Ադրբեջանի աշխարհագրական սահմանների մասին։ Օրինակ ՝ 10-րդ դարի մուսուլման աշխարհագրագետ Իբն Հաուկալը Ադրբեջանի և Առանի քարտեզը գծում է, որտեղ Արաքս գետը այս երկու շրջանների միջև ընկած բնական սահման ։ 10-րդ դարի մեկ այլ մուսուլման աշխարհագրագետ Իսթախրին Առանը և Ադրբեջանը ներկայացնում է որպես երկու առանձին շրջան ։ Իր գրքում՝ Մուջամ ուլ-Բուլդանում (Երկրների բառարան), 14-րդ դարի մուսուլման կենսագիր և աշխարհագրագետ Յակութ ալ-Համավին հստակորեն առանձնացնում է Առանի և Ադրբեջանի աշխարհագրական սահմանները. «Առանը իրանական անունով հսկայական տարածք է` ունենալով բազմաթիվ քաղաքներ, որոնցից մեկը Ջանզեհն է: Սա նույն քաղաքն է, որին մարդիկ անվանում են Գյանջա, նաև Բարդաա, Շամքոր և Բիլաքան: Ադրբեջանն ու Առանը բաժանող գետը Արաքսն է: Այս գետի հյուսիսից և արևմուտքից ամեն ինչ Առանն է, իսկ հարավում գտնվող ամեն ինչ՝ Ադրբեջանն է » ։ 14-րդ դարի պատմիչ Աբու ալ-Ֆիդան նշում է, որ Ադրբեջանը և Առանը երկու տարբեր շրջան են։ 17-րդ դարի հեղինակ Բորհան Խալաֆ-է Թավրիզին իր «Բորհան-է Քատի» գրքում գրում է, որ «Արաքսը «Առանն Ադրբեջանից բաժանող հայտնի գետն է» :
Անվանափոխությունը 1918 թվականին
1911 թվականին մի խումբ թուրքախոս մտավորականներ ստեղծեցին մուսուլմանական ժողովրդավարական «Մուսավաթ» կուսակցությունը՝ փոքր և գաղտնի ստորգետնյա կազմակերպություն, որը աշխատում էր մուսուլմանների և թյուրքախոս ժողովուրդների միջև քաղաքական միասնության համար։ Ելնելով երիտթուրքերի գաղափարներից՝ կազմակերպության ղեկավարները համակրում էին պանթյուրքիզմին ։ 1917 թվականի հունիսի 17-ին Մուսավաթը միաձուլվեց «Թյուրքական ֆեդերալիստների կուսակցության» հետ՝ մեկ այլ ազգային-ժողովրդավարական աջակողմյան կազմակերպություն, և ընդունեց նոր անուն՝ Թուրքական ֆեդերալիստների «Մուսավաթ» կուսակցություն։ Այդ պահին Մուսավաթի ղեկավարների հիմնական նպատակը Օսմանյան կայսրության պաշտպանության ներքո միասնական մուսուլմանական պետություն ստեղծելն էր։ 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությունից հետո, երբ Մուսավաթի ղեկավարները չկարողացան համաձայնություն ձեռք բերել կովկասյան բոլշևիկների հետ, նրանք որոշեցին հիմնել իրենց կառավարությունը և հռչակել անկախություն։ Այսպիսով, 1918 թվականի մայիսի 28-ին Մուսավաթի ղեկավարները հայտարարեցին անկախություն՝ Ադրբեջանի Ժողովրդական Հանրապետություն անվան տակ ։
Իրանում արձագանքները
Առան որպես Ադրբեջան անվանելը Իրանում զարմացրեց, խառնաշփոթ և զայրույթ առաջացրեց, հատկապես՝ իրանական ադրբեջանցի (ազարիներ) մտավորականների շրջանում։ Իրանական ադրբեջանցի քաղաքական ակտիվիստ Մոհամադ Խիաբանին և իրանական ադրբեջանցի մտավորականներ առաջարկեցին փոխել Իրանական Ադրբեջանի անունը Ազադիստանի (Ազատության երկիր)՝ բողոքարկելով անվանափոխությունը։ Իրանական ադրբեջանցի պատմաբան Ահմադ Կասրավին նույնպես զարմացել էր, երբ լսել է անվանափոխության մասին, չնայած թվում է, որ ինքը տեղյակ չէր Ադրբեջան անունը ընտրելու դրդապատճառներից։ Իր «Մոռացված կանոններ» գրքում նա գրել է.
«Զարմանալի է, որ Առանն այժմ անվանվում է Ադրբեջան: Ադրբեջանը կամ Ազերբայգանը միշտ էլ եղել են այն տարածքի անվանումը, որն ավելի մեծ ու հայտնի է, քան իր հարևանը՝ Առանը, և երկու տարածքները միշտ էլ առանձնացել են միմյանցից: Մինչ օրս մենք չենք կարողացել հասկանալ, որ ինչու են մեր երկրում գտնվող Առանի մեր եղբայրները, ովքեր ձգտում էին իրենց երկրի ազատ կառավարման համար, կցանկանային մի կողմ դնել իրենց երկրի հին և պատմական անունը և ոտնահարել Ադրբեջանի [անունը]» :
Այսօր իրանական ադրբեջանցի բազմաթիվ լրագրողներ, քաղաքական ակտիվիստներ և մտավորականներ խուսափում են Ադրբեջանի Հանրապետությունը անվանել որպես Ադրբեջան։ Նրանք սովորաբար կոչում են «Առանի Հանրապետություն» կամ «Բաքվի Հանրապետություն» անվանումները՝ ընդգծելու համար Առանի և Ադրբեջանի միջև պատմական տարբերակումը  ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աղվանք Կատեգորիա:Ադրբեջան Կատեգորիա:Պետությունների անվանումներ
Թաղոտ
Թաղոտ գյուղ Արցախի Հանրապետության Հադրութի շրջանում։
2020 թվականի Արցախյան երկրորդ պատերազմի արդյունքում գյուղը հայաթափվել և անցել է Ադրբեջանի հսկողության տակ ։
Աշխարհագրական տեղեկություններ
Գտնվում է Հադրութից 9 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք, իսկ հեռավորությունը Արցախի Հանրապետության մայրաքաղաք Ստեփանակերտից 115 կմ է։ Դիրքը գեղատեսիլ է, շրջապատված է այգիներով, բարձրությունը ծովի մակերևույթից 1200 մետր է, կլիման, օդը և ջուրը շատ բարենպաստ է։ Կոլտնտեսությունը կազմավորվել է 1929 թվականին, տնտեսության հիմնական ուղղություններն են, հացահատիկի մշակությունը, ինչպես նաև` խաղողագործությունն ու անասնապահությունը։
Ընդհանութ տեղեկություններ
Գյուղի շրջակայքը հարուստ է թեղու ծառատեսակով։ Անվանումն առաջացել է «թեղուտ» բառից, որը ձևափոխվել և այժմ կոչվում է Թաղոտ։ Գյուղի պատմությունն սկսվում է 12-րդ դարի սկզբներից, Հադրութի շրջանի պատմական գյուղերից է, ըստ գյուղի բնակիչների` այստեղ բնակավայր է եղել դեռ  9-րդ դարից։ 1836 թվականին այստեղ  7 Քար կոչվող եկեղեցու տեղամասում կառուցվել է Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին, որն այժմ ոչ բարվոք վիճակում է ։ 1890-ական թվականների սկզբներին այստեղ կար 70 տուն, 475 բնակիչ,  1987 թվականին` 71 տուն, 198 բնակիչ։ Էլեկտրաֆիկացվել է 1951 թվականին։ Այս գյուղում է ծնվել հայ խորհրդային հեղափոխական գործիչ, Բաքվի 26 կոմիսարներից` Բաղդասար Ավագյան ը։
Թաղուտը Հայրենական մեծ պատերազմ
Ըստ գյուղի բնակիչների` Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցել է 160 մարդ, որից զոհվել են 72-ը իսկ ըստ Ս. Մելքումյանի «Լեռնային Ղարաբաղ» գրքի ` Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցել է 134 մարդ, որից զոհվել է 51-ը. նրանց հիշատակին կանգնեցվել է հուշարձան։
Թաղուտը Արցախյան պատերազմ
Արցախյան առաջին պատերազմին մասնակցել է 35 մարդ, որից 5-ը զոհվել են, 5-ը վիրավորվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հադրութի շրջանի գյուղեր
Միխայիլ Ալֆերակի
Միխայիլ Ալֆերակի (Михаи́л Миха́йлович Алфераки, ), Կազակական գնդի լեյբ գվարդիայի եսաուլ, Առաջին համաշխարհային պատերազմի հերոս։
Կենսագրություն
Տոհմական ազնվականներից է, սենեկապետ Միխայիլ Նիկոլաևիչ Ալֆերակի և Մարիա Նիկոլաևնա Գրեկովոյի որդին։ 1906 թվականին ընդունվել է Պաժերի կորպուս, որն ավարտելուց հետո 1909 թվականի օգոստոսի 6-ին ծառայության է անցել Կազակական գնդի լեյբ գվարդիայում, որպես կամեր-պաժ խորունժ։ 1913 թվականի դեկտեմբերի 16-ին ստացել է հարյուրապետի աստիճան։
Առաջին համաշխարհային պատերազմին մասնակցել է Կազակական գնդի լեյբ գվարդիայի կազմում, 1915 թվականի հունվարի 15-ին վիրավորվել է, պարգևատրվել է Գեորգիևյան զենքով։
1916 թվականի մայիսի 29-ին ստացել է ենթաեսաուլի կոչում, 1916 թվականի հոկտեմբերի 18-ին նշանակվել Դոնի զորքերի վարչական ատամանի համհարզ, 1917 թվականի հուլիսի 10-ին` Կազակական գնդիլեյբ գվարդիայի 2-րդ հարյուրյակի հրամանատար, նույն թվականի սեպտեմբերի 19-ին «երկարամյա ծառայության համար» ստացել է եսաուլի կոչում։
Քաղաքացիական պատերազմին մասնակցել է Սպիտակ շարժման Դոնի բանակի կազմում։ 1920 թվականի սկզբին Նովոռոսիյսկից էվակուացվել է «Բորիս» նավով։ Գնդապետի աստիճան ստանալուց հետո, 1920 թվականի հունիսի 24-ից պաշտոնաթող է եղել։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Առաջին համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 3-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Սուրբ Ստանիսլավի 2-րդ աստիճանի շքանշանի ասպետներ
Ֆրանչեսկա Աննիս
'''Ֆրանչեսկա Մ. Փ. Աննիս''' (Francesca M. P. Annis, ), անգլիացի դերասանուհի։
Կենսագրություն
Ֆրանչեսկա Մ. Փ. Աննիսը ծնվել է 1945 թվականի մայիսի 14-ին Կենսինգթոնում (Լոնդոն, Անգլիա, Միացյալ Թագավորություն), անգլիացի Լեստեր Ուիլյամ Էնտոնի Աննիսի (1914-2001) և բրազիլացի-ֆրանսիացի Մարիկիտ Փարսելի (1913-2009) ընտանիքում։ Ֆրանչեսկան ունի երկու եղբայր՝ Կուենթոն Դ. Աննիսը և Տոնի Փ. Աննիսը։
1946 թվականին Ֆրանչեսկան, ընտանիքի հետ միասին, տեղափոխվել է Բրազիլիա, բայց 6 տարի անց նա վերադարձել է Անգլիա և ստացել է կրթություն ։
Կարիերա
Ֆրանչեսկան առաջնաելույթ է կատարել կինոյում 1959 թվականին՝ խաղալով Սիլվիի դերը «Կատվի ավազակախումբը» ֆիլմում։ 1978 թվականին Աննիսը մարմնավորել է Լիլի Լենգտրին «Լիլլի» մինի սերիալում, որի համար նա ստացել է BAFTA TV (1979) մրցանակը «Լավագույն դերասանուհի» անվանակարգում։ Ընդհանուր առմամբ նա նկարահանվել է 97 ֆիլմերում և հեռուստասերիալում։
Անձնական կյանք
1976-1990-ական թվականներին Ֆրանչեսկան ամուսնացած է եղել դերասան Պատրիկ Ուայզմանի հետ։ Նախկին ամուսիններն ունեն երեք երեխա՝ որդիներ Թերան Ուայզերը և Անդրեաս Ուայզերը և աղջիկը Շառլոտ Էմիլի Ուայզերը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի կինոդերասանուհիներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի դերասանուհիներ
Ինքնասպանության ճգնաժամ
Սուիցիդալ ճգնաժամ, ինքնասպանության ճգնաժամ կամ պոտենցիալ ինքնասպանություն, իրավիճակ, որի ժամանակ մարդը փորձում է սպանել ինքն իրեն կամ լրջորեն պլանավորում է դա։ Հասարակական անվտանգության մարմինները, բժշկական պրակտիկան և արտակարգ ծառայությունները դրա դեպքում դիտարկում են անհետաձգելի բժշկական օգնություն, որը պահանջում Է սուիցիդալ անհապաղ միջամտություն և շտապ բժշկական օգնություն։ Ինքնասպանության պնդումները առաջանում են այն ժամանակ, երբ կա զգացմունքային խնդիր կամ անախորժություն, որը մարդը չի կարող լուծել, և ինքնասպանությունը նրանց միակ լուծումն է։ Կլինիցիստները պետք է վերաիմաստավորեն ինքնասպանության ճգնաժամերը, մատնանշեն, որ ինքնասպանությունը խնդրի լուծում չէ, և օգնեն մարդուն որոշել և լուծել կամ հանդուրժել այդ խնդիրները ։
Բնություն
Դեպրեսիան ինքնասպանության հիմնական պատճառահետևանքային գործոնն է, և մարդիկ, որոնք տառապում են դեպրեսիայով, համարվում են ինքնասպանության բարձր ռիսկի զոնայում գտնվողներ։ Սակայն, ինքնասպանության վարքագիծը չի սահմանափակվում միայն հիվանդներով, ովքեր ախտորոշվել են այս կամ այն ձևով ։ Բոլոր ինքնասպանությունների ավելի քան 90%-ը կապված է տրամադրության խանգարումների հետ, ինչպիսիք են երկբևեռ խանգարումը, դեպրեսիան, շիզոֆրենիան կամ այլ հոգեկան հիվանդություններ ։ Ինչքան խոր է դեպրեսիան, այնքան ավելի մեծ է անտարբերության, անօգնականության, հուսահատության կամ անարժեքության զգացումներում հաճախ դրսևորվող վտանգը  ։
Ինքնասպանությունը հաճախ կատարվում է ի պատասխան դեպրեսիայի պատճառների, ինչպիսիք են ռոմանտիկ հարաբերությունների դադարեցումը, ծանր հիվանդությունը կամ վնասվածքը (օրինակ, վերջույթների կորուստը կամ կուրությունը), մտերիմ մարդու մահը, ֆինանսական խնդիրները կամ աղքատությունը, մեղքի զգացումը կամ վախը բռնվելու համար, թմրամիջոցների չարաշահումը, ծերությունը, գենդերային ինքնության խնդիրները և այլն ։
2006 թվականին ԱՀԿ-ն ինքնասպանությունների հետազոտություն է անցկացրել ամբողջ աշխարհում։ Կանադայում ստացված արդյունքները ցույց են տվել, որ փորձերի 80-90%-ն անհաջող են եղել (ինքնասպանության փորձի կանխատեսման բարդությունների հետ կապված գնահատում)։ Հետազոտված ձախողված ինքնասպանությունների 90%-ը հանգեցրել է հոսպիտալացման։ 12% փորձերը կատարվել են հիվանդանոցներում։
Բուժում
Կետամինը փորձարկվել է կայուն երկբևեռ դեպրեսիայի, մեծ դեպրեսիվ խանգարման և շտապ օգնության բաժանմունքներում ինքնասպանության ճգնաժամի մեջ գտնվող մարդկանց բուժման համար ։ Դեղը ներմուծվում է մեկ անգամ ավելի փոքր ներերակային դոզայով, քան դրանք, որոնք օգտագործվում են թմրաքնի ժամանակ, և նախնական տվյալները ցույց են տալիս, որ այն արտադրում է որոշ հիվանդների ախտանիշների արագ (2 ժամվա ընթացքում) և համեմատաբար կայուն (մոտ 1-2 շաբաթ) զգալի նվազում ։ Կետամինի նախնական ուսումնասիրությունները գիտական և կլինիկական հետաքրքրություն են առաջացրել իր արագ աշխատանքից, ինչպես նաև այն պատճառով, որ այն, ըստ երևույթին, աշխատում է NMDA գլյուտամատի ընկալիչներն արգելափակելով։ Դա գերազանց մեխանիզմ է ժամանակակից հակադեպրեսանտների մեծամասնության համար, որոնք գործում են այլ թիրախների վրա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անհետաձգելի բուժօգնություն Կատեգորիա:Ինքնասպանություն Կատեգորիա:Հոգեկան վիճակներ Կատեգորիա:Հոգեախտաբանություն
Շնդեղ ստվերային
Նկարագրություն
Անցողուն պալարասոխուկավոր, աշնանը ծաղկող բազմամյա բույս է։ Պալարասոխուկը ծածկված է սևավուն-գորշկաշենման թփերով։ Տերևները 2-5 հատ են, պտղի ժամանակ մեծացող, գոտիանման, հաստավուն, վերևում և ներքևում՝ նեղացող։ Ծաղիկները 1-3 հատ են, ծիրանագույն և դժգույն վարդագույն։ Տուփիկը երկարավուն-էլիպսաձև է, սրացած, 5 մմ երկարության կտուցով, կարմրավուն-դարչնագույն և մերկ ։
Տարածվածություն
Հանդիպում է միայն Իջևանի ֆլորիստիկական շրջանում (Կողբ, Թումանյանի շրջակայք)։ Աճում է նաև Արևմտյան Նախակովկասում, Մեծ Կովկասում, Արևմտյան և Արևելյան Անդրկովկասում, Ռումինիայում, Սև ծովի առափնյա շրջաններում, Ղրիմում և Հյուսիսային Անատոլիայում ։
Էկոլոգիա
Աճում է ստորին և միջին լեռնային գոտիներում՝ ծովի մակարդակից 700-1400 մ բարձրությունների վրա, ինչպես նաև նոսրացած անտառներում, անտառային բացատներում և թփերի մացառուտներում ։
Պահպանություն
Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակ է։ Տարածման և բնակության մակերեսը 10 կմ²-ից պակաս է։ Արեալը խիստ մասնատված է։ Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված էր որպես հազվագյուտ տեսակ։ CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում ընդգրկված չէ ։
Պահպանություն չի իրականացվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրիտիկական վիճակում գտնվող տեսակներ Կատեգորիա:Ծածկասերմեր Կատեգորիա:Շնդեղազգիներ Կատեգորիա:Բազմամյա բույսեր Կատեգորիա:ՀՀ Կարմիր գրքում գրանցված բույսեր