cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լյուսյեն Ֆրոյդ
Լյուսյեն Մայքլ Ֆրոյդը (Lucian Michael Freud, ), գերմանական և հրեական ծագումով բրիտանացի նկարիչ է, հոգեվերլուծության հիմնադիր Զիգմունդ Ֆրոյդի թոռը։ Բրիտանիայի քաղաքացիություն է ստացել 1939 թվականին՝ նացիստական Գերմանիայից Անգլիա տեղափոխվելուց երեք տարի անց։ Սովորել է Տոնտեսի «Դարթինգթոն Հոլլ» (Dartington Hall School) և «Բրայնսթոն» (Bryanston School) դպրոցներում, հանդիսանում է Լոնդոնի «Արվեստի կենտրոնական դպրոց»-ի (Central School of Art), Էսսեքսի Դեդհեմ քաղաքում գտնվող «Նկարչության և Գծանկարչության Արևելյան Անգլիական դպրոց»-ի (East Anglian School of Painting and Drawing) և Լոնդոնի «Գոլդսմիթ Քոլեջ» արվեստի դպրոցի սան։
Ամենահայտնի կտավը
2008 թվականի մայիսին Ֆրոյդի՝ 1994-1995 թվականներին նկարած «Օգտվում է վերադասի քնից» կտավը Նյու Յորքի «Քրիստիզ» աճուրդում վաճառվեց 33.6 միլիոն ԱՄՆ դոլարով՝ արձանագրելով կենդանի նկարչի հեղինակությամբ կտավի վաճառքի գնի համաշխարհային ռեկորդ ։ Նկարը գնեց հրեական ծագում ունեցող ռուս ձեռնարկատեր Ռոման Աբրամովիչը ։
Ֆրոյդի մուսան աշխատանքային կենտրոնի ղեկավար 51-ամյա Սյու Թիլլին էր, որի քաշը 127 կգ է և որին կտավի հանրահռչակ դառնալու հետ համաքայլ սկսեցին կոչել «Մեծ Սյու» (Big Sue)։ Նա ամիսներ շարունակ հանդիսացել է նկարչի բնորդուհին, այդ ժամանակահատվածում Ս. Թիլլիին արգելված է եղել մեկնել արձակուրդի, այլապես նա կարող էր վերադառնալ արևահարված մաշկով ։
Տես նաև
Լյուսյեն Ֆրոյդի կտավների առցանց պատկերասրահ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրիտանացի նկարիչներ Կատեգորիա:Պատվո լեգեոնի շքանշանի ասպետներ
Ալեքսանդր Գուրուլի
Ալեքսանդր Գիևիչ Գուրուլի (ალექსანდრე გიას ძე გურული, ), վրացի ֆուտբոլիստ։ Հանդես է գալիս «ԱԶԱԼ» ակումբում որպես կիսապաշտպան: Մասնակցում է նաև Վրաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի խաղերին։
Ակումբային
Սաշան Օլիմպիկ Լիոն ակումբի սան է։ Թիմի երիտասարդական կազմում անցկացրել է 77 հանդիպում՝ դառնալով7 գոլի հեղինակ։ 2008 թվականի սեպտեմբերի 21-ին պայմանագիր է կնքել Լվով քաղաքի «Կարպատներ» ուկրաինական ակումբի հետ, որի կազմում հանդես է եկել 99 համարի ներքո։ Դեբյուտը «Կարպատ» ակումբում տոնել է 2008 թվականի սեպտեմբերի 28-ին «Զորյա» ակումբի դեմ խաղում ։ 2012 թվականի փետրվարի 15-ին ֆուտբոլիստը տեղափոխվեց վրացական «Դիլա» ակումբ՝ մասնակցելով Վրաստանի բարձրագույն լիգային ։ Վերադառնալուց հետո ֆուտբոլիստի հետ կնքված վարձակալության պայմանագիրը դադարեցվում է և տրվում է ազատ գործակալի կարգավիճակ ։ Դրանից հետո Ալեքսանդրը վերադառնում է հայրենիք, ընդունվում է «Դինամո» ֆուտբոլային ակումբ, որտեղի մարզիչը ներկա պահին նրա հայրն էր :Այնուհետև տեղափոխվում է «Զեստափոնի»։ 2014 թվականի փետրվարին պայմանագիր է կնքում «Շախտյոր» ֆուտբոլային ակումբի հետ ։ 2015 թվականի սեպտեմբերին տեղափոխվում է ադրբեջանական «ԱԶԱԼ» ֆուտբոլային ակումբ ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացել է 2010 թվականի ամռանը։ Ունի մեկ տղա՝ Գիա Գուրուլի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վրաստանի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի կիսապաշտպաններ
Պոբլա դե Սեգուր
Պոբլա դե Սեգուր (Pobla de Segur, La Pobla de Segur, La Pobla de Segur), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Լեյդա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պալյարս Խուսսա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 33,59 կմ²։ Բնակչությունը՝ 3266 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Ուշագրավ տեղացիներ և բնակիչներ
Բորել, Խոսեպ - Իսպանիայի քաղաքական գործիչ, 2004-2007 թվականներին, Եվրոպական խորհրդարանի անդամ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Թեդիուրսա
Թեդիուրսա, (Teddiursa, ) պոկեմոն Նինթեմդոից։ Թեդիուրսան նորմալ պոկեմոն է, և ունի երկու զարգացման ձև։ Թեդիուրսան զարգացման առաջին ձևն է և նա զարգանալով դառնում է Ուրսարինգ։ Թեդիուրսաից-Ուրսարինգ հատկությունները չեն փոխվում։
Անվանում
Պոկեմոնի անգլերեն անվանումը թարգմանաբար նշանակում է արջ, իսկ բնօրինակ ճապոներեն անվանումը նշանակում է մեկնարկի արքայազն։
Ծագում
Թեդիուրսան փոքրիկ արջ է, որը ցանկանում է մեծանալ և դառնալ Ուրսարինգ։ Պոկեմոնի հզորության հիմքում ընկած է լուսնի փուլերը։ Կիսալուսնի առկայության դեպքում պոկեմոնի հնարավորությունները կրկնապատկվում են և առաջանում են գրեթե բոլոր տիպի հատկություններ։
Վիճակագրություն
Ստատիկա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պոկեմոններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Նորմալ պոկեմոններ
Հական Շուքյուր
Հական Շուքյուր (Hakan Şükür; ), թուրք ֆուտբոլիստ, հարձակվող։ Երկար տարիներ (որոշ ընդմիջումներով) խաղացել է ստամբուլյան «Գալաթասարայ» թիմում։ Երկրպագուները նրան տվել են «Բոսֆորյան ցուլ» և «թագավոր» մականունները   ։ 2008 թվականին չի երկարաձգել պայմանագիրը «Գալաթասարայի» հետ և ավարտել է ֆուտբոլիստի կարիերան։ Դրանից հետո սկսել է քաղաքական կարիերան։
Վաղ տարիներ
Հական Շուքյուրը ծնվել է 1971 թվականի հուլիսի 29-ին Սաքարյայի մարզի Ադափազար քաղաքում ։ Ունեցել է ալբանական արմատներ։ Նրա հայրը՝ Սերմետ Շուքյուրը արտագաղթել էր Պրիշտինայից (Սերբիա), իսկ մայրը՝ Ներմին Շուքյուրը՝ Սկոպյեից (Մակեդոնիա)   ։ Դպրոցում սովորելու տարիներին խաղացել է բասկետբոլի թիմի կազմում։ Հոր ազդեցությամբ 10 տարեկանից սկսել է հետաքրքրվել ֆուտբոլով։ Ֆուտբոլային կարիերան սկսել է հայրենի քաղաքում՝ «Սակարյասպոր» թիմի կազմում։
Ակումբային կարիերա
Մինչև 2008 թվականը հանդես է եկել «Գալաթասարայ» ակումբի կազմում, որտեղ խաղացել է ավելի քան 10 տարի։ 2000 թվականին տեղափոխվել է միլանյան « Ինտերնացիոնալե », այնուհետև խաղացել է «Պարմա» և անգլիական «Բլաքբըրն Ռովերս» թիմերի կազմում։ 2003 թվականին վերադարձել է ստամբուլյան ակումբ։ 2008 թվականին ավարտել է ֆուտբոլային կարիերան (ֆուտբոլից հեռանալու մասին լուրը նա հայտնել էր դեռևս 2007 թվականի նոյեմբերին)։
2002 թվականին Թուրքիայի ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է աշխարհի առաջնությանը։ Թիմը կարողացել է հասնել մինչև կիսաեզրափակիչ, որտեղ զիջել է աշխարհի ապագա չեմպիոն Բրազիլիայի հավաքականին։ Հարավայի Կորեայի ազգային հավաքականի հետ խաղի ժամանակ նա խփել է աշխարհի առաջնության ամենաարագ գոլը՝ խաղը սկսելուց 9.8 վայրկյան անց ։
Նրա հայտնիությունը Թուրքիայում այնքան մեծ էր, որ 1995 թվականին նրա հարսանիքը ցույց են տվել հեռուստացույցով՝ ուղիղ եթերով ։
Հետագայում աշխատել է Թուրքիայի ռադիոյի և հեռուստատեսության ընկերությունում որպես ֆուտբոլային փորձագետ ։
Քաղաքական կարիերա
Ֆուտբոլից հեռանալուց հետո սկսել է զբաղվել քաղաքականությամբ։ 2013 թվականի դեկտեմբերից դարձել է Արդարություն և զարգացում կուսակցության անդամ ։ 2011 թվականին ընտրվել է Ազգային մեծ ժողովի անդամ ։ 2015 թվականի դեկտեմբերին մեղադրվել է գյուլենիստների հետ կապ ունենալու մեջ և հեռացել Թուրքիայից ։ 2016 թվականին մեղադրվել է թվիթերում նախագահ Ռեջեփ Էրդողանին վիրավորելու համար ։ Ներկայումս ապրում է Վաշինգտոնում, որտեղ աշխատում է որպես տաքսիստ և վաճառում է գրքեր ։
Նվաճումներ
Թիմային
Սակարյասպոր
Գալաթասարայ
Պարմա
Թուրքիայի հավաքական
Անձնական
Կարիերայի վիճակագրություն
Աղբյուրներ:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թուրք ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Թուրքիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տորինոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պարմայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ինտեր Միլանի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Գալաթասարայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բլաքբըրնի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Բուրսասպորի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Թուրքիայի Արդարություն և զարգացում կուսակցության քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Պրեմիեր Լիգայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի հարձակվողներ Կատեգորիա:Ալբանական ծագմամբ թուրքեր Կատեգորիա:Թուրքիայի 24-րդ գումարման մեջլիսի պատգամավորներ
Անելի Հուլտեն
Կենսագրություն
1986 թվականին Հուլտենն ընտրվել է Ռիկսդագում, որտեղ մինչև 1996 թվականը նա եղել է տրանսպորտի, արտաքին գործերի, սահմանադրական, գյուղատնտեսական և արդյունաբերական կոմիտեների տեղակալ անդամ։ 1995-2002 թվականներին եղել է Եվրոպական խորհրդարանի պատգամավոր։
2008 թվականի նոյեմբերի 17-ին Անելի Հուլտենը նշանակվել է Գեթեբորգի քաղաքային խորհրդի նախագահ։ Նա իր աշխատանքը սկսել է 2009 թվականի հունվարի 13-ին ։ Քաղաքային խորհրդի նախագահ լինելուց բացի, Հուլտենը նաև պատասխանատու էր Գյոթեբորգի բիզնեսի, ենթակառուցվածքների, միջազգային հարաբերությունների և զբոսաշրջության զարգացման համար  ։
2011 թվականին Սինգապուրում Համաշխարհային ձեռներեցների ֆորումում Գեթեբորգի գործարար շրջանի և կառավարության «Expedition Forward», «Business Emergency Programme» և «Brew House Incubator» ծրագրերի հետ աշխատանքի համար Հուլտենը ճանաչվել է որպես լավագույն քաղաքական գործիչ ։
Հուլտենը հայտնի է դարձել հեծանվային սպորտի նկատմամբ իր մեծ նվիրվածությամբ, այն է՝ հեծանվով ամենօրյա ուղեւորություններ դեպի աշխատանքի վայր և 2009 թվականին Գեթեբորգից Ստոկհոլմ հեծանվով երթևեկելով Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության կոնգրեսին մասնակցելը ։ Շվեդիայի հեծանվային սպորտային քաղաքական գործչի ամենամյա մրցանակը :
Հուլտենը Սոցիալ-դեմոկրատական կուսակցության գործադիր կոմիտեի անդամ է ։
2016 թվականի հունվարի 18-ին Անելի Հուլտենը հեռացել է Գոթենբուրգի քաղաքային խորհրդի նախագահի պաշտոնից։ Նրան հաջորդել է Էն Սոֆի Հերմանսոնը :
2016 թվականի սեպտեմբերի 22-ին նա կառավարության կողմից նշանակվել է Սկոնե շրջանի նահանգապետ և իր պաշտոնը ստանձնել է 2016 թվականի հոկտեմբերի 1-ից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շվեդիայի կին քաղաքական գործիչներ
COVID-19 համավարակը Ռուսաստանում
Հոդվածում նկարագրվում է Ռուսաստանում COVID-19 կորոնավիրուսային վարակի տարածումը, ինչպես նաև Ռուսաստանի համար COVID-19 պանդեմիայի հետևանքները։ COVID-19-ը վտանգավոր հիվանդություն է, որը հարուցվում է SARS-CoV-2 կորոնավիրուսի կողմից ։
Բնակչությանը տեղեկացնելու համար Ռուսաստանի Դաշնության կառավարությունը կազմակերպել է  կայքն իրավիճակի զարգացման վերաբերյալ օպերատիվ տվյալներով ։
Մինչև 2020 թվականի հոկտեմբերի 25-ը հայտնաբերված վարակման դեպքերի թիվը գերազանցել է 1,5 միլիոնը ։
Ըստ Ռոսստատի տվյալների՝ ապրիլ-օգոստոս ամիսներին COVID-19-ը դարձել է 26 615 մարդու մահվան հիմնական պատճառը, ևս 5 843 մարդ մահացել է այլ պատճառներից՝ մահացու բարդությունների զարգացման հետ կորոնավիրուսային վարակի էական ազդեցության դեպքում։ Նույն ժամանակահատվածում COVID-19-ով վարակվածների ընդհանուր թիվը, ըստ Ռոսստատի, կազմել է 45,6 հազար (մահվան հաշվառման բոլոր չորս կատեգորիաներով)) ։ Այս թվերը զգալիորեն տարբերվում են  կայքի օպերատիվ տվյալներից։
Կորոնավիրուսային վարակը գրանցվել Է Ռուսաստանի բոլոր շրջաններում ։
Հիվանդության տարբերակիչ նշանը, որը դժվարացնում է դրա դեմ պայքարը, երկար ինկուբացիոն շրջանն է ։ Մեկ այլ անբարենպաստ առանձնահատկությունն այն է, որ մեծ թվով ասիմպտոմատիկ հիվանդների, այսինքն, այն անձանց, ովքեր, վարակվելով, չեն ցույց տալիս կլինիկական դրսևորումներ, թեև կարող են վարակել ուրիշներին ։ Ռուսաստանում նրանց մասնաբաժինը մայիսի կեսերին միջինը կազմել է մոտ 50%։
Վարակի տարածումը կանխելու համար ձեռնարկվել են համալիր միջոցառումներ։ Իրականացվում է անբարենպաստ վայրերից ժամանող մարդկանց հսկողություն, նրանց մոտ սուր շնչառական վիրուսային վարակների ախտանիշների հայտնաբերման դեպքում կատարվում է ախտածինների մեկուսացում, հոսպիտալացում և վարակիչի հայտնաբերում։ Այն մարդկանց համար, ում հնարավոր չէ մեկուսացնել տանը, նախատեսված են հատուկ հաստատություններ, որտեղ տեղակայված են մահճակալներ մեկուսացման և դիտարկման համար ։
Վիճակագրություն
Ռուսաստանի տարածքում COVID-19 հիվանդության առաջին դեպքերը գրանցվել են 2020 թվականի հունվարի 31-ին՝ մեկը Տյումենում, մյուսը՝ Չիտայում։ Երկու հիվանդներն էլ Չինաստանի քաղաքացիներ էին ։
Պաշտոնական ամփոփում
Ինչպես հայտարարել Է Ռուսաստանի փոխվարչապետ և օպերատիվ շտաբի ղեկավար Տատյանա Գոլիկովան, COVID-19 հիվանդացության գագաթնակետը տեղի է ունեցել մայիսի 11-ին, երբ մեկ օրում հայտնաբերված վարակվածների թիվը կազմել է 11 656 մարդ ։
Հունիսի 13-ին դուրս է գրվել մասնագիտացված կլինիկաներում հոսպիտալացված հիվանդների 79%-ը ։
Ամեն օր տոկոսային աճը, ինչպես հայտնել Է Գոլիկովան, մինչև հունիսի 13-ը 16 անգամ կրճատվել է մարտի վերջի ցուցանիշի համեմատությամբ և Ռուսաստանի միջինում կազմել է 1,7-1,8 տոկոս ։ Բացարձակ թվերով այդ հայտարարությանը համապատասխանում է օրական 501 նոր դեպքից (մարտի 31-ի դրությամբ) մինչեևմոտավորապես 8,7 հազար նոր դեպք մեկ օրում մինչև հունիսի 13-ը։
Ըստ այդ ժամանակ թեստավորման (ՊՇՌ թեստերի քանակ) ավելացել է 139 անգամ՝ համեմատած մարտի 17-ի հետ, մայիսի 11-ի գագաթնակետից այն աճել է 5,6 անգամ ։
Բացի այդ, Գոլիկովայի խոսքով՝ ընդհանուր առմամբ Ռուսաստանում ապրիլի մահացությունը 2020 թվականին 2019 թվականի համեմատությամբ նվազել է 2,9 տոկոսով կամ 4,4 հազարով, և միայն Մոսկվայում, Մոսկվայի մարզում, Սանկտ Պետերբուրգում և Ռուսաստանի մի շարք այլ տարածաշրջաններում մահացության մակարդակը բարձր է եղել ։
2020 թվականի ապրիլին, ինչպես հայտնել Է Գոլիկովան, COVID-19-ը դարձել է 1 660 մարդու մահվան պատճառ, որոնց կարելի է բաժանել երկու խմբ ի։
Դրանցից առաջինը հիվանդությունն ամբողջությամբ նույնականացված է, երկրորդ խմբում վիրուսը չի հայտնաբերվել, սակայն մահվան հիմնական պատճառը կորոնավիրուսային վարակն է ճանաչվել (նման դեպքեր 390 են եղել)։ Ամբողջությամբ նույնականացված դեպքերի թիվը չի վերանայվում։ Երկրորդ խմբի թվաքանակը կարող է փոխվել, քանի որ պաթոլոգոանատոմիական դիահերձման արդյունքում եզրակացության առավելագույն ժամկետը 45 օր է, սակայն մեծ փոփոխություններ, Գոլիկովայի խոսքով, պետք չէ ակնկալել ։
Բացի այդ, COVID-19-ը հայտնաբերվել է այլ պատճառներով մահացած 1 052 մարդու մոտ։ Ընդ որում, 435 դեպքերում COVID-19-ը խորացրել է քրոնիկ հիվանդությունը, իսկ 617 դեպքերում նման ազդեցություն չի հայտնաբերվել ։
Ռուսաստանում COVID-19-ի ապրիլյան մահացությունը կազմել է 1,6%-ից մինչև 2,6%։ Առաջին թիվը համապատասխանում է այն դեպքերին, երբ COVID-19-ը մահվան հիմնական պատճառն էր, երկրորդը հաշվի է առնում նաև այն մահացածներին, որոնց մոտ հայտնաբերվել է COVID-19-ը, սակայն մահվան հիմնական պատճառն այլ էր ։
Թեստավորման վիճակագրություն
Աղբյուրներ՝,.
Մահացության և մահաբերության վիճակագրություն
Ըստ պաշտոնական վիճակագրության՝ Ռուսաստանում նկատվում է շատ ցածր մակարդակ՝ համեմատ այլ երկրների մահացության և մահաբերության։
Մասնավորապես, մայիսի 8-ին Ռոսպոտրեբնադզորի ղեկավար Աննա Պոպովան հայտնել է, որ մահացությունը COVID-19 Ռուսաստանում կազմում է 0,9%։ Նա կարծում է, որ ցածր ցուցանիշը դա «ժամանակին հայտնաբերման արդյունք է» ։ Մայիսի 11-ի ՏԱՍՍ-ի տեղեկատվության համաձայն՝ փոխվարչապետ Տատյանա Գոլիկովան հայտարարել է, որ ռուսական մահացության ցուցանիշները 7,4 անգամ ցածր են, քան ամբողջ աշխարհում, որտեղ համապատասխան ցուցանիշը կազմել է 6,8 տոկոս (մայիսի 10-ի դրությամբ) ։
Տվյալների հնարավոր նվազեցում
Համեմատելով Մոսկվայում և Սանկտ Պետերբուրգում ապրիլյան մահացության տարեկան տվյալները (Մոսկվայի ՔԿԱԳ-ն 2020 թվականի ապրիլին գրանցել է 11 846 մահ, մեկ տարի առաջ՝ 10 005 մահ, ընդ որում՝ COVID-19 - ից Մոսկվայում մահացածների պաշտոնական թիվը կազմում է ընդամենը 639 մարդ )՝ New York Times և Financial Times թերթերը եզրակացրել են, որ պաշտոնական տվյալները կարող են նվազեցվել ։
Ինչպես հաղորդել Է New York Times թերթը, Մոսկվայից անկախ ժողովրդագրագետ Ալեքսեյ Ռակշան հայտարարել է, որ կորոնավիրուսային վարակի հետ կապված մահերի մոտավորապես 70 տոկոսը արտացոլված չէ Մոսկվայի վիճակագրության մեջ, իսկ տարածաշրջանային տվյալներում արտացոլված չէ մահերի մոտավորապես 80 տոկոսը։ Նրա կարծիքով՝ դեպքերի մեծ մասում մահվան պատճառ է գրանցվում այն հիվանդությունը, որն անմիջականորեն առաջացրել է այն։ Նա պարզաբանել է, որ հենց այդպես է համակարգը գործում երկար ժամանակ։ Բացի այդ, Ռակշան շատ հավանական է համարում, որ որոշակի մակարդակի իշխանությունները շահարկում են այդ համակարգը՝ ցանկալի արդյունք ստանալու համար ։
Բացատրությունը, որը հիմնված է հաշվարկի մեթոդաբանության վրա, հնարավոր է համարում BBC ռուսական ծառայությունը։ COVID-19-ի զոհ են ճանաչվում միայն վարակվելուց անմիջապես մահացածները։ Ընդ որում, երկրների մեծ մասում վիճակագրության մեջ ընդգրկվում են նաև COVID-19 ուղեկցող հիվանդություններից մահացածները, իսկ Բելգիայում՝ կորոնավիրուսի կասկածով մահացածները ։
Ռուսաստանում ԱՀԿ-ի ներկայացուցիչ Մելիտա Վույնովիչը հայտարարել է, որ չի հավատում զոհերի թվի կանխամտածված նվազեցմանը, բայց ասել է, որ տվյալները կվերանայվեն ։
Առողջապահության ոլորտում ԱՀԿ-ի արտակարգ իրավիճակների ծրագրի տնօրեն Մայքլ Ռայանը 2020 թվականի հունիսին հայտարարել է, որ կորոնավիրուսի մահացության ռուսական վիճակագրությունը «հասկանալու համար բարդ է»։ Նրա կարծիքով՝ մահացությունների ցածր մակարդակը հիվանդացության բարձր մակարդակի դեպքում «անսովոր» է դիտվում։ Ռայանի խոսքով՝ Ռուսաստանի իշխանությունները պետք է վերանայեն մահաբեր ելքերի բացահայտման և հաշվետվությունների ուղիները ։
Հատուկ շտաբերի հաղորդագրություններում զոհվածների թվի նվազման մասին փաստացի տվյալները Մոսկվայի քաղաքային իշխանություններին են տրամադրել, որը նշել է մահացության մեծությունը Մոսկվայում 2 տոկոս կամ 3.8 տոկոս՝ կախված հաշվարկի մեթոդից ։ Մոսկվայի առողջապահության դեպարտամենտը փոխանցում է Стопкоронавирус.рф կայք։ ՌԴ-ն կորոնավիրուսից մահացության վերաբերյալ ամենօրյա օպերատիվ տվյալներ է հաղորդում, սակայն չի ներառում այն դեպքերի մի մասը, երբ ախտորոշումը սահմանված է պաթոլոգոանատոմիական հետազոտությունների արդյունքներով (չեն ուղարկվում վիճակագրության մեջ երկարատև պաթոլոգոանատոմիական հետազոտություններով)։ Վերջնական տվյալները հրապարակվում են մեկ ամսվա ընթացքում Ռոսստատի և ՔԳԱԿ-երի տվյալներով։ Ապրիլ-մայիս ամիսներին հատուկ շտաբի կողմից հաշվարկվել է 2537 մահ, ՔԳԱԿ-ի վիճակագրության մեջ՝ 3562, տարբերությունը կազմել է 1025 դեպք (մոտ կեսը՝ վերակոդավորում ըստ նոր մեթոդական ուղեցույցների, մնացածը՝ դիահերձման արդյունքների հիման վրա COVID-ի հայտմնաբերում, առանց հաստատման) ։
Սոցիալագետների կողմից հարցված ռուս բժիշկների գրեթե 60 տոկոսը չի վստահում կորոնավիրուսի վերաբերյալ պաշտոնական վիճակագրությանը, իսկ գրեթե կեսը վարակվածների և զոհվածների թվի վերաբերյալ տվյալները պակաս են համարում։ Սա հետևում է ESOMAR Got Talent հետազոտական մրցույթի շրջանակներում սոցիալագետների և «Լևադա կենտրոնի» անցկացրած հարցումից ։
Ռոսզդրավնադզորի ղեկավար Ալլա Սամոյլովան 2020 թվականի օգոստոսին պատմել է, որ բուժհաստատությունները տարբեր կերպ են ծածկում հիվանդանոցներում մահճակալների վրա մահացած հիվանդների մահվան պատճառները, որոնք նախատեսված են կորոնավիրուսով հիվանդների բուժման համար։ Նրանց մի մասը գրանցվում են որպես սիրտ-անոթային և այլ հիվանդություններից մահացածներ։ Նրա խոսքով՝ այն, թե ինչպես է կոդավորվել կորոնավիրուսից մահացությունը «դավաճան» հիվանդանոցներում, պետք է դառնա վերլուծական միջոցառումների և «ապագա եզրակացությունների» առարկա ։
Պաշտոնական մեկնաբանություններ
Պատասխանելով CNN-ի լրագրողի այն դիտարկմանը, թե մահացության ցուցանիշները կասկածներ են առաջացնում թվերի հետ կապված մանիպուլյացիաների մեջ, նախագահի մամուլի քարտուղար Պեսկովը 2020 թվականի հունիսին հայտարարել էր իր անհամաձայնության մասին և հավելել ՝
Մեկնաբանելով Financial Times-ի հրապարակումը՝ առողջապահության նախարարությունն ընդգծել է, որ հաստատված կորոնավիրուսային վարակով հիվանդների մահվան պատճառ կարող են լինել նաև այլ հիվանդություններ (ինչպիսիք են սուր անոթային պաթոլոգիան) ։ Նման մեկնաբանությունը ենթադրում է, որ COVID-19 վարակված հիվանդների մահվան ոչ բոլոր դեպքերն են ընկնում տվյալ հիվանդությունից մահացածների պաշտոնական վիճակագրության մեջ։
Բացի այդ, Մոսկվայի առողջապահության դեպարտամենտը հայտարարել է, որ COVID-19-ից մահացածների թվի անհամատեղելիությունը, որը համաճարակի ժամանակ լրացուցիչ մահեր է գրանցել նաև հիվանդությունից տուժած այլ քաղաքներում ։
2020 թվականի հունիսի սկզբին Մոսկվայի առողջապահության դեպարտամենտը հրապարակել է ապրիլ ամսվա մահացության մանրամասն վերլուծությունը՝ հաշվի առնելով ԱՀԿ-ի առաջարկությունները։ Վերլուծության համաձայն՝ ապրիլին Մոսկվայում մահացել է 1561 մարդ՝ ախտորոշված կորոնավիրուսով։ Եվս 192 մահ առողջապահության դեպարտամենտը մահացության «անբացատրելի» բարձրացում և խոստացել է «պարզել այդ թիվը և սահմանել դրա բոլոր հնարավոր պատճառները» ։
Համաճարակի մահացության այլընտրանքային ցուցանիշներ
Մահացության գծով մասնագետ Վլադիմիր Շկոլնիկովի կարծիքով՝ այս կամ այն երկրում մահերի հաշվառումը մեծապես կախված է ազգային առանձնահատկություններից և կոնկրետ բժիշկների կամայականությունից, իսկ աշխարհում գոյություն ունեցող վիճակագրության համակարգը չի ենթադրում իրական ժամանակի ռեժիմով աշխատանք և սկզբունքորեն նախատեսված չէ համաճարակի զոհերի մասին տեղեկություններ հավաքելու համար։ Այդ պատճառով նա կոչ է անում չհավատալ COVID-19-ի մահացության պաշտոնական վիճակագրությանը, ընդ որում ոչ միայն Ռուսաստանում, այլև այլ երկրներում։ Համաճարակից մահացության առավել օբյեկտիվ գնահատական նա համարում է այնպիսի ցուցանիշ, ինչպիսին է ավելցուկային մահացության ցուցանիշը՝ որոշակի օրացուցային շաբաթվա ընթացքում բոլոր պատճառներից մահացածների թվի գերազանցումը վերջին տարիների ընթացքում այդ նույն օրացուցային շաբաթվա ընթացքում մահացածների սովորաբար դիտարկվող թվի նկատմամբ։ (Ընդ որում, ավելորդ մահերի թվում են նաև ոչ վարակված անձանց մահվան դեպքերը, որոնք չեն կարողացել ժամանակին բժշկական օգնություն ստանալ համաճարակի և հանրային առողջապահության ուղեկցող ծանրաբեռնվածության պատճառով։) Գիտնականը գործընկերների հետ նամակներ է գրել Financial Times-ում և Lancet բժշկական ամսագրում՝ կոչ անելով բոլոր երկրների վիճակագրական մարմիններին «շտապ կարգավորել բոլոր պատճառներից մեկշաբաթյա մահացության տվյալների թողարկումը»։ Արդյունքում Եվրոստատը կազմակերպել է համապատասխան տվյալների հավաքագրում, իսկ որոշ երկրների վիճակագրական մարմիններն արդեն մեկշաբաթյա մահացության մասին տվյալներ են հրապարակում իրենց կայքերում  ։
Եթե հաշվի առնել կորոնավիրուսի և կորոնավիրուսով մահերի վերաբերյալ Ռոսստատի բոլոր տվյալները, ապա ապրիլ-հունիս ամիսներին երկրում մահացել է 27 411 մարդ, որոնք լաբորատոր հաստատված վիրուս են ունեցել, կամ մահացել են COVID-19-ին բնորոշ հիվանդության ընթացքում ։ Այս թվից հետևում է մոտ 4.2% մահաբերություն ։
COVID-19-ից մահացած բժիշկների բաժին
COVID-19-ից ցածր պաշտոնական մահացության ֆոնի վրա հակադրություն է տեսնում բժշկական աշխատողների մահվան դեպքերի մասնաբաժինը (COVID-19-ից մահացած բժիշկների թվի հարաբերակցությունը հիվանդության զոհերի ընդհանուր թվին)։ «Մեդիազոնա» պարբերականն իր հետազոտության մեջ, որը հրապարակվել է մայիսի 19-ին, հայտարարել է, որ COVID-19-ից մահացել է 186 բժիշկ ։
Հաշվի առնելով այդ պահին առկա պաշտոնական վիճակագրությունը՝ պարբերականը եզրակացրել է, որ Ռուսաստանում COVID-19-ից մահացած յուրաքանչյուր 15-րդը բժիշկ է ։
Հրատարակությունը հայտարարել է, որ մի քանի այլ երկրներում, որոնք համաճարակի մասշտաբներով համեմատելի են Ռուսաստանի հետ (տես աղյուսակը), COVID-19-ի բժիշկների մահերի բաժինը մի քանի անգամ ցածր է։ «Մեդիազոնայի» համաձայն՝ բժշկական անձնակազմի մահվան բարձր մասնաբաժինը կարող է բացատրվել COVID-19-ի մահվան պաշտոնական վիճակագրությամբ և/կամ բժիշկների համար բարձր մասնագիտական ռիսկով՝ անհատական պաշտպանության միջոցների պակասի պատճառով ։
Մայիսի վերջին Ռուսաստանի Դաշնության առողջապահության նախարարությունը հայտարարել էր 101 բժշկի մահվան մասին ։ Ավելի ուշ՝ 2020 թվականի հունիսի 18-ին, Ռոսզդավնադզորի ղեկավար Ալլա Սամոյլովան բժշկական աշխատողի օրվան նվիրված Համառուսաստանյան առցանց խորհրդաժողովում հայտարարել է, որ Ռուսաստանում COVID-19-ից մահացել են 489 բուժաշխատողներ, սակայն գերատեսչության մամուլի ծառայությունը հայտարարել է, որ իր ղեկավարի հնչեցրած տվյալները պաշտոնական չեն ։
Զանգվածային թեստավորումների արդյունքներ
Հետազոտության ժամանակ կիրառվում է պատահական նմուշառման մեթոդ։ IgG հակամարմինները վիրուսով վարակվելուց 2-3 շաբաթ հետո ներկա են լինում արյան մեջ կես տարի։ Մարդիկ այդ հակամարմիններով չեն վարակվում։
Մինչև հունիսի 10-ը հակամարմինների թեստավորում է անցել 650 000 ռուսաստանցի, 46 շրջաններում, հակամարմինների արդյունքներով հայտնաբերվել է ռուսաստանցիների գրեթե 14%-ը։
Մոսկվայում մայիսի 4-21-ը IgG հակամարմինները հայտնաբերվել են 50 հազար հետազոտվածներից 12,5 տոկոսի, մայիսի 2-ին ՝ 17,4 տոկոսի, հունիսի 5-18-ին՝ 20 տոկոսի մոտ, շուրջ 90 հազար մարդուց, հունիսի 19-ից հուլիսի 2-ը՝ 98 հազար հետազոտվածներից 21,7 տոկոսի մոտ։
Փորձարկման համակարգերի մշակում և արտադրություն
«Վեկտոր» պետական գիտական կենտրոնը, ինչպես հայտնել է նրա գլխավոր տնօրենը Պուտինի մասնակցությամբ Խորհրդակցության ժամանակ, 5 օրվա ընթացքում մշակել է առաջին երկու ախտորոշիչ ՊՇՌ‑հավաքածուները, և մինչև հունվարի 24-ը դրանք սկսել են արտադրել և մատակարարել տարածաշրջանային լաբորատորիաներ։ Մշակված ՊՇՌ համակարգը գրանցվել է Ռոսզդրավնադզորի կողմից 2020 թվականի փետրվարի 11-ին (ՌԶՆ-ի գրանցման համարը 2020/9677) :
Մարտի 6-ին գրանցվել է ՊՇՌ-համակարգ, որը մշակվել և արտադրվում է Ռուսաստանի առողջապահության նախարարության «ՑՍՊ»-ի կողմից (ՌԶՆ 2020/9765) :
Մարտի 16-ին Ռուսաստանի կառավարության փոխվարչապետ Տատյանա Գոլիկովան հայտարարել է, որ Ռուսաստանը սկսել է արտադրել մինչև 100 հազար COVID-19 կորոնավիրուսային վարակի հայտնաբերման թեստային համակարգեր ։
COVID-19 անալիզի հանձնում
Մինչև մարտի 16-ը COVID-19-ում անալիզների ինքնուրույն հանձնում չի նախատեսվում, մասնավոր բժշկական կազմակերպություններ թեստեր չեն ստացվել։
Մարտի 16-ին ՌԴ փոխվարչապետ Տատյանա Գոլիկովան հայտնել էր, որ ռուսները կկարողանան ազատորեն ստուգել իրենց մոտ մասնագիտացված լաբորատորիաներում այդ վիրուսի առկայությունը ։ Նույն օրը Սանկտ Պետերբուրգի վարչակազմը հրապարակել է կլինիկաների ցանկը, որտեղ կարելի է ազատ անցնել թեստավորումը ։ Մարտի 20-ից Լենինգրադի մարզում աշխատում են բջջային լաբորատորիաներ ։ Մարտի 25-ին գրանցվել է օգտագործման համար նոր թեստ, որը բացառում է կեղծ դրական մշակումները ։
2020 թվականի ապրիլի 2-ին Ռոսպոտրեբնադզորը սահմանափակել է թեստավորումը տարածաշրջանային մասնավոր կենտրոններում ։ Ապրիլի 6-ի տվյալներով՝ Ռուսաստանում գրանցվել է տնային օգտագործման համար վիրուսային ՌՆԹ-ի Էքսպրես-թեստ, որի ճշգրտությունը կազմում է 94 տոկոս ։ Քանի որ ապրիլի 6-ին կենտրոններ մոլեկուլային ախտորոշման Ռոսպոտրեբնադզորը գործարկել է ՌՆԹ թեստերը տանը վերցնելու ծրագիր, թեստի արժեքը կլինի 1250 ռուբլի, բժիշկների կանչը վճարվում է առանձին, ծառայությունը դեռ տրամադրվում է միայն Մոսկվայում և Մերձմոսկվայում ։
Հոսպիտալացում
Մոսկվայում ապրիլի 25-ի դրությամբ, Մոսկվայի առողջապահության դեպարտամենտի տեղեկատվության համաձայն՝ բժշկի որոշմամբ հոսպիտալացման ենթակա էին միայն հիվանդության ծանր ընթացքով հիվանդները կամ ռիսկի խմբերին վերաբերող հիվանդները, իսկ վարակվածների մեծ մասը բուժվում էր տանը։ Ապրիլի վերջին և մայիսի առաջին կեսին Մոսկվայում զբաղեցված հիվանդանոցային մահճակալների ընդհանուր թիվը 15-19.6 հազար էր, գագաթնակետի ժամանակ տեղակայվել էր 23.6 հազար մահճակալ՝ տարբեր տարածաշրջանային, դաշնային և մասնավոր բուժհաստատությունների ակտիվ լայն վերամասնագիտացման շնորհիվ կորոնավիրուսի դեմ աշխատելու համար ։ Հունիսի 2-ին, 11 հազարից ցածր հոսպիտալացվածների թվի բանավոր նվազման ֆոնին, կատարվել է մի քանի տասնյակ հիվանդանոցների հետադարձ վերամասնագիտացում՝ պլանային բժշկական օգնություն ցուցաբերելու աշխատանքի համար։ Հունիսի 18-ին 7.5 հազարից ցածր հոսպիտալացվածների թվի նվազման դեպքում հիվանդանոցների ևս մի մասը տեղափոխվել է աշխատանքի սովորական պրոֆիլի հիման վրա։ Հունիսի 20-ին կորոնավիրուսի համար զբաղված է եղել կորոնավիրուսի տակ տեղակայված 11,7 հազարից շուրջ 7 հազար մահճակալ, իսկ օրական հոսպիտալացումների թիվը նվազել է օրական 500-ի մակարդակից ցածր (համեմատության համար՝ ապրիլի 22-ին և 24-ին եղել է գրեթե 2 հազար հիվանդ)։ Համաճարակի առաջին ալիքի ընթացքում քաղաքում միշտ պահպանվել է ավելի քան 2,5 հազար ազատ մահճակալի պահուստ ։
Զոհեր
2020 թվականի մարտի 19-ին մահացել է 79-ամյա կին, որը վարակված է եղել COVID-19-ով ։ Մահի անմիջական պատառ է հանդիսացել տրոմբի շեղումը, որի պատճառով պացիենտը չի դասվել որպես COVID-19-ի զոհ ։
Մարտի 25-ին Մոսկվայում մահացել է 73 և 88 տարեկան երկու հիվանդ՝ COVID-19-ի դրական թեստով։ Նրանց մահվան մասին հաղորդագրությունը Ռուսաստանում նոր կորոնավիրուսով հիվանդների մահվան մասին առաջին պաշտոնական հաղորդագրությունն էր ։
Ապրիլի 7-ին COVID-19-ից մահացածների թիվը գերազանցել է 50-ը, ապրիլի 11-ին՝ 100-ը, ապրիլի 22-ին ՝ 500-ը, ապրիլի 30-ին ՝ 1 000-ը, մայիսի 11-ին ՝ 2 000-ը, մայիսի 21-ին՝ 3 000-ը, մայիսի 28-ին ՝ 4 000-ը, հունիսի 2-ին ՝ 5 000-ը, հուլիսի 4-ին՝ 10 000-ը, օգոստոսի 10-ին՝ 15 000-ը, սեպտեմբերի 25-ին՝ 20 000-ը, հոկտեմբերի 22-ին՝ 25 000-ը։
Այլ առանձնահատկություններ
Ապրիլի 22-ին Մոսկվայի համաճարակի դեմ պայքարի օպերատիվ շտաբը հայտնել էր, որ կորոնավիրուսից մահացած Մոսկվայի բնակիչների երկու երրորդը ուշ է դիմել օգնության համար՝ առանց բժիշկ կանչելու հիվանդանոցից։ Շտաբը նշում է, որ նույնիսկ աննշան ախտանշանները, ինչպիսիք են հազը, մրսածությունը, ջերմաստիճանի բարձրացումը և այլն, կարող են վարակի նշաններ լինել։ Հիվանդների վիճակի կտրուկ վատթարացումը սովորաբար տեղի է ունենում 5-8-րդ օրը և պահանջում է անհապաղ հոսպիտալացում ։
Մահացած բժիշկներ
2020 թվականի ապրիլի 25-ին «ՌԻԱ Նովոստին» հրապարակել է CAVID-19-ից զոհված ռուս և բելառուս բժիշկների 23 անուններից բաղկացած ցանկը ։
Ցանկը թարմացվում է. այն ավելացնում են բժիշկները՝ լրացնելով հատուկ հայտ։ Նշվում է, որ ցուցակը ներառում է բոլոր նրանց, ում մահը կապված է CAVID-19 համաճարակի հետ. ներառված են նաև նրանք, ովքեր վարակվել են ոչ աշխատավայրում, և նրանք, որոնց մահվան անմիջական պատճառը եղել է այլ ծանր հիվանդություն։ Ցուցակի ստեղծման նպատակն է պահպանել զոհված գործընկերների հիշատակը ։ Ցանկը թարմացվում է։ Նրա ընթացիկ տարբերակը 2020 թվականի սեպտեմբերի 20-ի դրությամբ պարունակում է Ռուսաստանում զոհված 685 բուժաշխատողների անունները ։
Մայիսի 19-ին «Մեդիազոնա» պարբերականը հայտնել էր, որ Ռուսաստանում COVID-19-ից բժիշկների շրջանում ամենաբարձր մահացությունն է։ «Եթե հավատանք պաշտոնական վիճակագրությանը, ապա ստացվում է, որ երկրում COVID-19-ից մահացած յուրաքանչյուր 15-րդը բժիշկ է»,- նշում են լրագրողները։ Դա 16 անգամ ավելի է, քան վեց երկրներում, որտեղ համաճարակը ձեռք է բերել համադրելի մասշտաբներ ։
Հունվար-փետրվար
Մինչև 2020 թվականի հունվարի 24-ը մշակվել և արտադրության են դրվել կորոնավիրուսի հայտնաբերման համար թեստավորման առաջին համակարգերը ։
2020 թվականի հունվարի 27-ին ստեղծվել է COVID-19-ի դեմ պայքարի օպերատիվ շտաբ՝ կառավարության փոխվարչապետ Տատյանա Գոլիկովայի ղեկավարությամբ ։ Հունվարի 31-ին շտաբը հաստատել է կորոնավիրուսային վարակի ներմուծման և տարածման կանխարգելման ազգային պլանը ։
Հունվարի 28-ին Ռուսաստանի տուրիստական միությունը պաշտոնապես փակել Է Չինաստանից կազմակերպված զբոսաշրջային խմբերի մուտքը, ընդ որում հունվարի 26-ից չինական իշխանությունները դադարեցրել են կազմակերպված խմբեր ուղարկել արտասահման և չեղարկել մեկնման ցուցակները ։
Հունվարի վերջին սահմանափակվել են Ռուսաստանի և Չինաստանի միջև չարտերային չվերթները ։
Հունվարի 30-ից Չինաստանի քաղաքացիների համար դադարեցվել է Հեռավոր Արևելքում, Կալինինգրադի և Լենինգրադի մարզերում սահմանային անցակետերով Ռուսաստան մուտք գործելու համար էլեկտրոնային վիզաների ձևակերպումը ։ Հունվարի 31-ից COVID-19 կորոնավիրուսային վարակի տարածման պատճառով փակվել է ռուս-չինական սահմանը ։
Հունվարի 31-ին առաջին հաղորդումներն են ստացվել Ռուսաստանում կորոնավիրուսով վարակման առաջին երկու դեպքերի հայտնաբերման մասին։ Երկու հիվանդներն էլ Չինաստանի քաղաքացիներ էին՝ հիվանդության թեթև ձևով։ Հիվանդները բուժման կուրս են անցել և հիվանդանոցից դուրս են գրվել փետրվարի 11-12-ին ։
Հունվարի 31-ից մինչև մարտի 1-ը Չինաստանի հետ դադարեցվել է ուղևորային երկաթուղային հաղորդակցությունը, բացառությամբ Մոսկվա-Պեկին (չինական կազմավորում) գնացքի ։ Գնացքի երթուղին անցնում է Մոնղոլիայի տարածքով, որը հունվարի 29-ից խստացրել է սանիտարական հսկողությունը։ Փետրվարի 1-ից սահմանափակվել է կանոնավոր ավիահաղորդակցությունը, բացի «Աերոֆլոտ»-ի ՝ Պեկին, Շանհայ, Գուանչժոու և Հոնկոնգ չվերթներից և չինական չորս ավիաընկերությունների թռիչքներից։ Բոլոր ինքնաթիռներն ընդունվել են «Շերեմետևո» օդանավակայանի F առանձնացված տերմինալում, որտեղ ուղևորներին դիմավորել են «Ռոսպոտրեբնադզորի» աշխատակիցները ։
Ռուսաստանում սովորող չինացի ուսանողներին Ռուսաստանի կրթության նախարարության հրամանով ի սկզբանե արձակուրդները երկարացվել են մինչև մարտի 2-ը (օրացույցային ուսումնական ժամանակացույցում համապատասխան փոփոխություններ կատարելով), ավելի ուշ՝ մինչև ապրիլի 1-ը։
Փետրվարի 1-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը կարգադրել է Չինաստանից ՌԴ քաղաքացիների տարհանման համար ներգրավել Ռուսաստանի օդատիեզերական ուժերի ռազմատրանսպորտային ինքնաթիռներին։ Բոլոր ցանկացողների տարհանումն իրականացվել է փետրվարի 3-4-ին ։ Ռուսաստանի, Բելառուսի, Հայաստանի, Ուկրաինայի և Ղազախստանի արտահանված քաղաքացիները երկու շաբաթով կարանտին են տեղափոխվել Տյումենի մարզի Վինզիլի գյուղի «Քաղաքաշինարար» առողջարանի տարածքում , որտեղ բոլորը դուրս են գրվել փետրվարի 19-ին ։ Մինչ այդ ՉԺՀ-ից ռուսների տարհանումն իրականացվել է Պրիմորսկի երկրամասի սահմանով երեք ավտոմոբիլային անցակետով ։
Պրիմորսկի երկրամասի Օկտյաբրսկի և Հասանի շրջաններում արտակարգ դրության ռեժիմ է սահմանվել, Պոգրանիչնի, Հոկտեմբերյան շրջաններում և Արտեմովսկի քաղաքային օկրուգում հատուկ մեկուսացման կետեր են բացվել ՉԺՀ-ի քաղաքացիների համար ։
Փետրվարի 20-ից արգելվել է Չինաստանի քաղաքացիների մուտքը Ռուսաստանի տարածք ։
Փետրվարի 23-ին ՌԴ ԱԻՆ ինքնաթիռով Ռուսաստան են տեղափոխվել 8 ռուս քաղաքացիներ, որոնք գտնվում էին Diamond Princess զբոսանավում։ Նրանցից երեքի մոտ լաբորատոր անալիզների արդյունքում նոր կորոնավիրուսային վարակ է հայտնաբերվել։ Բոլոր ժամանածները, ինչպես նաև նրանց ուղեկցող անձինք կարանտին և բուժում են ստացել Կազանի ինֆեկցիոն հիվանդանոցում։ Մնացած ռուս քաղաքացիները, որոնք գտնվել են օդանավում, հրաժարվել են թռիչքից ։
Կորոնավիրուսի վարակի տարածման վտանգի պատճառով չեղյալ է հայտարարվել Սոչիում փետրվարի 12-14-ը կայանալիք տնտեսական համաժողովը ։
Մարտ
Մարտի 11-ին Ռուսաստանի իշխանություններն առաջին անգամ սկսել են լրջորեն սահմանափակել ԵՄ-ի հետ ավիահաղորդակցությունը COVID-19 համաճարակի պատճառով՝ թույլ տալով միայն «Աերոֆլոտ» և միայն դեպի յոթ քաղաք թռչել՝ Բեռլին, Մյունխեն, Մայնի Ֆրանկֆուրտ, Մադրիդ, Բարսելոնա, Փարիզ և Հռոմ ։
Մարտի 16-ին հրապարակվել Է ՌԴ կառավարության որոշումը՝ Բելառուսի հետ Ռուսաստանի սահմանը փակելու մասին ։ Մշակույթի նախարարությունը նաև որոշել է սահմանափակել այցելուների մուտքը թանգարաններ, թատրոններ, կինոթատրոններ, ցուցասրահներ և համերգային համալիրներ, կրկեսներ և մշակույթի այլ հաստատություններ ։ Նման կերպ ստացվել է նաև սպորտի նախարարությունը՝ սահմանափակելով երկրում ազգային և միջազգային նշանակության մարզական միջոցառումների անցկացումը, այդ թվում՝ հոկեյի, ֆուտբոլի, բասկետբոլի, վոլեյբոլի ազգային լիգաները ։
Մարտի 17-ին դադարեցվել է երկաթուղային հաղորդակցությունը Ղրղզստանի և Տաջիկստանի հետ։ Ավելի վաղ չեղարկվել էին չվերթները Չինաստանի, ԿԺԴՀ-ի, Իտալիայի, Լատվիայի, Մոնղոլիայի, Չեխիայի, Լեհաստանի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Մոլդովայի, Ուկրաինայի, Ղազախստանի հետ։ Դադարեցվել է նաև ավիահաղորդակցությունը մի շարք քաղաքների ՝ Ռիգայի, Բելգրադի, Լյուբլյանայի, Տիվատի, Լառնակայի, Ալմա-Աթայի, Կոստանայի, Կարագանդայի, Նուր Սուլթանի, Ակտաուի, Ակտոբեի, Շիմկենտի, Աթիրաու քաղաքների հետ։ Ավելի վաղ ժամանակավորապես դադարեցվել էր ավիահաղորդակցությունը Սալոնիկների, Պրահայի, Ցյուրիխի, Կոպենհագենի, Բարսելոնայի, Օսլոյի, Վիլնյուսի, Վարշավայի, Տալինի և այլ քաղաքների հետ ։
Մարտի 18-ին ուժի մեջ են մտել օտարերկրյա քաղաքացիների և քաղաքացիություն չունեցող անձանց մուտքի սահմանափակումները։ Նման միջոցը, ՌԴ կառավարության ղեկավար Միխայիլ Միշուստինի խոսքով, համապատասխանում է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հանձնարարականներին ։
Նույն օրը Ռոսկոմնադզորը հայտարարել է, որ մտադիր է անհապաղ արգելափակել և զրկել ԶԼՄ-ներին արտոնագրից նոր կորոնավիրուսի մասին կեղծ «խուճապ սերմանող և հասարակական անհանգստություն հրահրող» տեղեկություններ հրապարակելու համար ։ Մարտի 20-ին «Մոսկվայի էխո» ռադիոն Ռոսկոմնադզորի պահանջով իր կայքից հեռացրել է 2020 թվականի մարտի 16-ի «Հատուկ կարծիք» հաղորդման տեսագրությունը, որում քաղաքագետ Վալերի Սոլովեյը, մասնավորապես, հայտարարել է, որ իր տվյալներով, իշխանությունները թաքցնում են կորոնավիրուսից մահացության իրական թվերը։ Սոլովեյը պնդել է, որ Ռուսաստանում հիվանդությունից մահացել է 1600 մարդ, իսկ վարակվածների թիվը գնահատվում է 130-180 հազար։ Ռադիոկայանի կայքի գլխավոր խմբագիր Վիտալի Ռուվինսկու խոսքով՝ «Ռոսկոմնադզորը» չի հայտնել, թե հաղորդման մեջ հատկապես որ բառերն են դժգոհություն առաջացրել։ Նույն օրը ՌԴ գլխավոր դատախազությունը հայտարարել է, որ սոխակի խոսքերում վարչական իրավախախտում է տեսնում, որը նախատեսում է մինչև 100 հազար ռուբլի տուգանք    ։
Մարտի 23-ին Ռուսաստանը սահմանափակել է ավիահաղորդակցությունն աշխարհի բոլոր երկրների հետ, բացառությամբ 146 երկրների չվերթների, դրանցից յուրաքանչյուրը 1-ական չվերթի և չարտերային չվերթների՝ մարդկանց հայրենիք տեղափոխելու համար ։
Մարտի 24-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինն այցելել է Կոմունարկայի հիվանդանոց, որտեղ շփվել է գլխավոր բժիշկ Դենիս Պրոցենկոյի հետ և առանց ձեռնոցների սեղմել նրա ձեռքը, որը քիչ ավելի ուշ՝ մարտի 31-ին, հիվանդացել է կորոնավիրուսային վարակով  ։
Մարտի 25-ին կայացել է Ռուսաստանի նախագահի տեսաուղերձը Ռուսաստանի քաղաքացիներին։ Նա հայտարարել է, որ համաճարակի տարածման դեմ պայքարի նպատակով մարտի 30-ից ապրիլի 3-ը ներառյալ հայտարարված է ոչ աշխատանքային։ Նաև անորոշ ժամանակով հետաձգվել է Ռուսաստանի Սահմանադրության փոփոխությունների վերաբերյալ համառուսաստանյան քվեարկությունը ։ Նույն օրը Նախագահի կողմից ստորագրվել են համապատասխան հրամանագրեր ։ Հրամանագրի տեքստի համաձայն՝ դրա գործողությունը չի տարածվում պետական իշխանության մարմինների, բժշկական հաստատությունների և շարունակաբար գործող կազմակերպությունների աշխատողների վրա (վերանորոգման աշխատանքների կատարում, սննդամթերքի, դեղամիջոցների և առաջին անհրաժեշտության ապրանքների իրացում, կապի ծառայություններ, ֆինանսական ծառայություններ և այլն)։
Մարտի 27-ին հիվանդացածների թիվն առաջին անգամ գերազանցել է հազարը։
Մարտի 29-ին Մոսկվայի և Համայն Ռուսիո պատրիարք Կիրիլը հավատացյալներին կոչ է արել «առաջիկա օրերին, քանի դեռ պատրիարքական հատուկ օրհնություն չի եղել, ձեռնպահ մնալ տաճարներ այցելելուց», իսկ նրանց, ովքեր նման վարքը սխալ կհամարեն, հիշեցնել Մարիամի Եգիպտացու օրինակը ։
Մարտի 30-ից, վարակի տարածման դեմ պայքարի շրջանակներում, Ռուսաստանն ամբողջությամբ փակել է իր սահմանները՝ ինչպես ռուսների, այնպես էլ օտարերկրյա քաղաքացիների համար։ Բացառությունները նախատեսված էին միայն խիստ սահմանափակ կատեգորիայի անձանց համար ։
Ապրիլ
Ապրիլի 1-ին, Ռոստուրիզմի հայտարարության համաձայն, Ռուսաստան է վերադարձել աշխարհի 43 երկրներից շուրջ 160 հազար կազմակերպված զբոսաշրջիկ ։
Ապրիլի 2-ին Ռուսաստանի նախագահը քաղաքացիներին ուղղված իր նոր հեռուստաուղերձում հայտնել էր ոչ աշխատանքային օրերի ժամկետը մինչև ապրիլի 30-ը երկարացնելու մասին ։ Նույն օրը երեկոյան հրապարակվել է նախագահի հրամանագիրը ոչ աշխատանքային օրերի երկարաձգման և Ռուսաստանի տարածաշրջանների վարչակազմերի ղեկավարներին լրացուցիչ իրավունքներ տրամադրելու մասին, այդ թվում՝ տեղաշարժի սահմանափակումների մասով ։
Ապրիլի 4-ից ամբողջությամբ դադարեցվել են չարտերային չվերթները, որոնք նախատեսված են արտասահմանում մնացած ռուսաստանցիներին Ռուսաստան վերադարձնելու համար ։ Դեպի Ռուսաստան արտահանման չվերթները վերսկսվում էին ապրիլի 6-ին, դրանց մասին տեղեկատվությունը հրապարակվում է   պորտալում ։ Ապրիլի 7-ին պլանավորված են եղել յոթ ավիաչվերթներ՝ Բանգկոկ-Մոսկվա, Բանգկոկ-Սանկտ Պետերբուրգ, Բանգկոկ-Նովոսիբիրսկ, Բանգկոկ-Իրկուտսկ, Ալժիր-Մոսկվա, Տոկիո-Վլադիվոստոկ, Սեուլ - Խաբարովսկ, ուղևորների ակնկալվող թիվը՝ մինչև 1500 ։
Ապրիլի 4-ին Ռոսպոտրեբնադզորի ղեկավար Աննա Պոպովան հայտարարել է, որ երկրում վիրուսի հետ կապված իրադրության զարգացումը տեղի է ունենում լավատեսական սցենարով ։
Ապրիլի 5-ին հիվանդների թիվը գերազանցել է 5 հազարը։
Ապրիլի 7-ին Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել է, որ COVID-19 համաճարակի գագաթը դեռ չի անցել, և կոչ է արել սովորել այլ երկրների սխալների վրա ։
Ապրիլի 8-ին Վլադիմիր Պուտինը դիմել է Ռուսաստանի նահանգապետերին և քաղաքացիներին։
Ապրիլի 9-ին Ռուսաստանում հիվանդացածների թիվն անցել է 10 հազարի սահմանը։
Ապրիլի 16-ին կորոնավիրուսային վարակը գրանցվել է Ռուսաստանի բոլոր շրջաններում ։
Ապրիլի 21-ին Ռուսաստանում հիվանդացածների թիվն անցել է 50 հազարի սահմանը ։
Ապրիլի 27-ին Ռուսաստանը շրջանցել է Չինաստանին և զբաղեցրել իններորդ տեղն աշխարհում COVID-19 հիվանդացածների թվով ։
Ապրիլի 28 - ին Ռուսաստանը COVID-19 հիվանդացածների թվով առաջ է անցել Իրանից և դուրս եկել ութերորդ տեղ ։
Ապրիլի 30-ին Ռուսաստանում հիվանդացածների թիվը հաղթահարել է 100 հազարի սահմանագիծը։ Այդ օրը հայտնի է դարձել, որ վարակված Է Ռուսաստանի Դաշնության կառավարության նախագահ Միխայիլ Միշուստինը ։
Մայիս
Մայիսի 2 - ին Ռուսաստանը COVID-19 հիվանդացածների թվով շրջանցել է Թուրքիային և դուրս եկել աշխարհում յոթերորդ տեղ ։
Մայիսի 7-ին Ռուսաստանը հիվանդացածների թվով հինգերորդ տեղն է գրավել՝ առաջ անցնելով Ֆրանսիայից և Գերմանիայից ։
Մայիսի 10-ին Ռուսաստանում հիվանդացածների թիվը գերազանցել է 200 000-ը։
Մայիսի 11-ին հիվանդացածների թվով Ռուսաստանը երրորդ տեղն է գրավել աշխարհում՝ շրջանցելով Մեծ Բրիտանիային և Իտալիային ։
Նույն օրը Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել է, որ մարտի 30-ից սկսած վեց ոչ աշխատանքային շաբաթները թույլ են տվել արգելակել համաճարակի զարգացումը և «զգալիորեն բարձրացնել առողջապահության ամբողջ համակարգի պատրաստակամությունը համաճարակաբանական իրավիճակի սրման դեպքում»։ Դա, նրա խոսքով, թույլ է տալիս սկսել փուլ առ փուլ վերացնել սահմանափակումները։ Այսպիսով, ամբողջ երկրի համար ավարտվում է ոչ աշխատանքային մի շրջան, բայց վարակի դեմ պայքարը շարունակվում է։ Մասնավորապես, շարունակում են գործել սահմանափակումներ տարեցների և քրոնիկ հիվանդություններով տառապող անձանց համար, բացառվում են զանգվածային միջոցառումները։ Բացի այդ, երկարաձգվում են սահմանափակումների մեղմացման կամ խստացման տարածաշրջանների ղեկավարների լիազորությունները ։
Նույն օրը իր վարակման մասին հայտնել է Վլադիմիր Պուտինի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը ։
Մայիսի 19-ին հիվանդանոցից դուրս գրվելուց հետո վերսկսել է վարչապետի պարտականությունների կատարումը ։
Մայիսի 20 - ին Ռուսաստանում համաճարակի ընթացքում առաջին անգամ առողջացման նոր դեպքերի թիվը գերազանցել է հիվանդության նոր դեպքերի թիվը ։ Նույն օրը վարակվածների ընդհանուր թիվը գերազանցել է 300 000-ը։
Մայիսի 23-ին ապաքինումների ընդհանուր թիվը գերազանցել է 100 000-ը։
Մայիսի 24-ին Ռուսաստանն աշխարհում երրորդ տեղն Է զբաղեցրել հիվանդացածների թվով, իսկ երկրորդ տեղը զբաղեցրել է Բրազիլիան ։
Մայիսի 26-ին համաճարակի ընթացքում 2-րդ անգամ ապաքինումների օրական թիվը գերազանցել է հիվանդացածների օրական թիվը ։
Մայիսի 31-ին հիվանդների ընդհանուր թիվը գերազանցել է 400 000-ը։
Հունիս
Հունիսի 4-ին COVID-19-ից ապաքինումների ընդհանուր թիվը գերազանցել է 200 000-ը։
Հունիսի 10-ին վերականգնվել է հիվանդների ավելի քան 50 տոկոսը։
Հունիսի 11-ին հիվանդների ընդհանուր թիվը գերազանցել է 500 000-ը։
Հունիսի 17-ին COVID-19-ից ապաքինումների ընդհանուր թիվը գերազանցել է 300 000-ը։
Հունիսի 29-ին COVID-19-ից ապաքինումների ընդհանուր թիվը գերազանցել է 400 000-ը։
Հուլիս
Հուլիսի 5-ին Ռուսաստանն աշխարհում չորրորդ տեղն Է զբաղեցրել հիվանդացածների թվով, իսկ երրորդ տեղը զբաղեցրել Է Հնդկաստանը ։
Հուլիսի 8-ին հիվանդների ընդհանուր թիվը գերազանցել է 700 000-ը։
Հուլիսի 12-ին ապաքինումների ընդհանուր թիվը գերազանցել է 500 000-ը։
Հուլիսի 24-ին հիվանդների ընդհանուր թիվը գերազանցել է 800 000-ը։
Հուլիսի 26-ին ապաքինումների ընդհանուր թիվը գերազանցել է 600 000-ը։
Օգոստոս
Օգոստոսի 1-ից Ռուսաստանը վերսկսել Է ավիահաղորդակցությունը Մեծ Բրիտանիայի, Թուրքիայի և Տանզանիայի հետ ։
Օգոստոսի 11-ին COVID-19-ի ապաքինումների թիվը գերազանցել է 700 000-ը։
Սեպտեմբեր
Սեպտեմբերի 3-ին Ռուսաստանը վերսկսել Է ավիահաղորդակցությունը Եգիպտոսի, ԱՄԷ-ի և Մալդիվների հետ ։
Հոկտեմբեր
Կորոնավիրուսի դեմ պայքարի դաշնային օպերատիվ շտաբը հայտնել է, որ հոկտեմբերի երկրորդ շաբաթվա ընթացքում Ռուսաստանում կորոնավիրուսով վարակման հայտնաբերված դեպքերի թիվը 20 տոկոսով ավելի է, քան առաջին շաբաթում, և համաճարակի սկզբից ի վեր առաջին անգամ գերազանցել է 100 հազարը ։
Հոկտեմբերի 21-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հայտնել էր, որ իշխանությունները մտադիր չեն խիստ սահմանափակումներ մտցնել կորոնավիրուսի հետ կապված իրավիճակի պատճառով ։ Նրա խոսքով՝ կառավարությունը նման ծրագրեր չունի։ Նա երկրում մահացության աճը բացատրել է մահվան պատճառների ավելի մանրակրկիտ արձանագրմամբ։ Նույն օրը Պուտինը չի բացառել, որ պանդեմիան նոր խնդիրներ կառաջացնի համաշխարհային տնտեսության մեջ ։ Նա համաճարակաբանական իրավիճակը բարդ է անվանել։ Ռուսաստանում հոկտեմբերի 21-ին կորոնավիրուսով 15,7 հազար վարակ է հայտնաբերվել, մահացել է 317 մարդ, դա պանդեմիայի ամբողջ ընթացքում ամենաբարձր ցուցանիշն է եղել։ Մահերի ընդհանուր թիվը հասել է 25 հազարի։
Հոկտեմբերի 22-ին Վլադիմիր Պուտինը հայտարարել է, որ COVID-19 կորոնավիրուսը չի նահանջել և մինչև հիմա լուրջ սպառնալիք է ներկայացնում ։ Նրա խոսքով՝ դա ստիպում է մտածել կյանքում սպասվող արմատական փոփոխությունների մասին։
Սցենարներ և կանխատեսումներ
Ապրիլի 2-ի ՏԱՍՍ-ի փոխանցմամբ՝ Ռուսաստանի Դաշնային բժշկակենսաբանական գործակալության գլխավոր ինֆեկցիոնիստ Վլադիմիր Նիկիֆորովը հայտնել է, որ Ռուսաստանում COVID-19-ի բռնկումը, ենթադրաբար, իր կարծիքով, պետք է ավարտվեր մինչև ամռան սկիզբ ։
Ապրիլի 9-ին «Վեդոմոստի»-ն հրապարակել է Մոսկվայի պետական համալսարանի դոցենտ Միխայիլ Տամմի կանխատեսումային ցուցանիշները՝ հիմնված Բազելի համալսարանի մշակած մոդելի վրա։ Գիտնականը կարծում է, որ համաճարակի զարգացման բարեհաջող սցենարի դեպքում, որը ենթադրում է Մոսկվայում առավելագույն սահմանափակիչ միջոցներ, վարակվածների թիվը կարող է հասնել 37 000-ի։ Համաճարակը այս դեպքում կդադարի մինչւ մայիս։ Իսկ եթե պահպանվեն ներկայիս միտումները, ապա Ռուսաստանում վարակվածների ընդհանուր թիվը մինչև մայիսի վերջ կհասնի 1 միլիոնի, թեև վստահություն չկա, որ դրանք բոլորը կգրանցվեն, մասնավորապես, ախտանիշների բացակայության պատճառով ։