cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սոֆյա Հովհաննիսյան
Կենսագրություն
Բացահայտել է ենթաբջջային կառուցվածքներում՝ պերօքսոմներում, D-ամինաթթվային օքսիդազների հետ միասին L-ամինաթթվային օքսիդազ ֆերմենտի առկայությունը։ Դա հնարավորություն է տալիս կիտրոնաթթվի արտադրության շտամը՝ Aspergillus niger բորբոսասունկն օգտագործել DL-ամինաթթուներից L-ամինաթթուների անջատման, ինչպես նաև բժշկության մեջ կիրառվող կետոթթուների ստացման համար։
Կարդացվող դասընթացներն են՝ «Ընդհանուր կենսաքիմիա», «Ազոտ պարունակող միացությունների փոխանակություն», «Ածխաջրերի փոխանակության ընտրովի գլուխներ», «Ճարպերի փոխանակության ընտրովի գլուխներ», «Միկրոօրգանիզմների կենսաքիմիայի ընտրովի գլուխներ», «Նյութափոխանակության կարգավորման ընտրովի գլուխներ», «Պաթոգեն միկրոօրգանիզմների կենսաքիմիա», «Մասնագիտության արդի խնդիրներ» ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ կենսաքիմիկոսներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ
ՄԻԿՏԱ
ՄԻԿՏԱ (MIKTA — Mexico, Indonesia, South Korea, Turkey, Australia), հինգ երկրի՝ Մեքսիկայի, Ինդոնեզիայի, Հարավային Կորեայի, Թուրքիայի, Ավստրալիայի ոչ պաշտոնական միավորում, այսպես կոչված՝ «միջին տերությունների» միավորում ։
Կազմակերպությունը հիմնադրվել է 2013 թվականի սեպտեմբերին Նյու Յորքում ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեայի 68-րդ նստաշրջանի շրջանակներում՝ Մեքսիկայի, Ինդոնեզիայի, Հարավային Կորեայի, Թուրքիայի և Ավստրալիայի արտաքին գործերի նախարարների մասնակցությամբ։ Նախաձեռնողը Հարավային Կորեան է։
ՄԻԿՏԱ-ի անդամ երկրները, այսպես կոչված՝ «միջին մակարդակի» տերություններն են, որոնք ներկայացնում են տարբեր տարածաշրջաններ։ Նրանք ՄԻԿՏԱ-ն ստեղծել են որպես ոչ ֆորմալ խորհրդատվական հարթակ՝ նպատակ ունենալով ամրապնդել իրենց դիրքերը միջազգային ասպարեզում և ստեղծել ինստիտուցիոնալ հիմք համատեղ միջպետական նախաձեռնությունների համար։
ԱԳ նախարարների մակարդակով ՄԻԿՏԱ երկրների առաջին հանդիպումը պաշտոնական ձևաչափով տեղի է ունեցել 2014 թվականի ապրիլի 13-14-ը Մեխիկոյում։ Այս հանդիպման արդյունքներով արտգործնախարարներն ընդունել են Հյուսիսային Կորեայի իրավիճակի վերաբերյալ համատեղ կոմյունիկեն և պայմանավորվել են հաջորդ հանդիպումն անցկացնել Հարավային Կորեայում։
Ստեղծման պատմություն
Երկբևեռ աշխարհակարգից բազմաբևեռ աշխարհին անցնելուց հետո միջին մակարդակի երկրների համար խնդրանք ներկայացվեց համաշխարհային քաղաքականության մեջ նոր դերակատարման համար։ Զարգացող երկրները միավորելու գաղափարը հիմնված էր տնտեսական աճի տեմպերի և տնտեսական զարգացման աճի չափանիշների վրա։ Փորձագետները ՄԻՆՏ-ը համարում են ՄԻԿՏԱ-ի ոչ պաշտոնական նախատիպը ։ Անվանումն առաջարկել է ամերիկյան Fidelity Investments ֆինանսական ընկերությունը 2011 թվականին, որի գաղափարը սատարել է ֆինանսական վերլուծաբան Ջիմ Օ'Նիլը, որը նախկինում հանդես էր գալիս ԲՐԻԿՍ-ում։ Մեքսիկան, Ինդոնեզիան, Նիգերիան և Թուրքիան, ունենալով նման տնտեսական ցուցանիշներ և քաղաքական շահեր, կարող էին միավորվել։ ՄԻԿՏԱ-ի անդամ են դարձել նախարարության բոլոր երկրները, բացի Նիգերիայից, դրա փոխարեն կազմակերպության անդամ են դարձել Ավստրալիան և Հարավային Կորեան։ Ավելի վաղ Goldman Sachs-ի վերլուծաբանները Մեքսիկային, Ինդոնեզիային, Հարավային Կորեային և Թուրքիային առանձնացրել էին, որոնք արդեն տասնմեկ խմբի անդամ էին՝ որպես միավորման պոտենցիալ գործընկերներ։ Արդյունքում 2013 թվականին կազմավորվեց ՄԻԿՏԱ-ի ոչ պաշտոնական կազմակերպությունը, որը ենթադրում էր մասնակից երկրների համագործակցությունը առևտրատնտեսական և քաղաքական-դիվանագիտական ոլորտներում։
Չնայած, որ ՄԻԿՏԱ-ի անդամ երկրները տարբերվում են մշակութային, սոցիալ-տնտեսական և աշխարհագրական իմաստով, նրանք ունեն ընդհանուր հատկություններ։ G20-ի անդամ բոլոր երկրները նման տնտեսական ներուժ ունեն և կիսում են միջազգային համագործակցության և կոոպերացիայի արժեքը գլոբալ հարցերի լուծման գործում ։
ՄԻԿՏԱ-ի մասնակից երկրների տնտեսական դիմանկար
ՄԻԿՏԱ-ի անդամները (բացի Ինդոնեզիայից) մտնում են ՀՆԱ-ի գծով երկրների վարկանիշի երկրորդ տասնյակի մեջ․
Նախագահություն
ՄԻԿՏԱ-ի նախագահները ամեն տարի հերթականությամբ փոխվում են ․
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2013 հիմնադրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:Թուրքիայի արտաքին հարաբերություններ Կատեգորիա:Միջկառավարական կազմակերպություններ Կատեգորիա:Միջազգային հարաբերություններ
Պատագոնական մարա
Պատագոնյան մարան (կոչվում է նաև պատագոնյան նապաստակ) (լատ․՝ Dolichotis patagonum) աշխարհում խոշորագույն կրծողներից մեկն է։ Պատագոնյան մարան մարաների ցեղի ներկայացուցիչ է։ Մարաների ցեղի մյուս ներկայացուցիչի չակոյան մարան է։ Պատագոնյան մարան ունի երկու ենթատեսակ՝ Dolichotis patagonum patagonum և Dolichotis patagonum centricola։
Բնութագիրը
Պատագոնյան մարաին բնորոշ են երկար ականջներ և երկար վերջույթներ։ Առջևի վերջույթները կարճ են, ունեն չորս սուր ճանկեր, որոնք օգնում են մարային փորել բները։ Հետին վերջույթներն ունեն երեք մատներ, որոնք շագանակագույն են, ստորին մասը` սպիտակ, իսկ հետին մասը՝ սպիտակ բծերով։ Ունի գլուխ։ Մեծ, սև աչքերը շրջապատված են խիտ թարթիչներով։ Մարմնի երկարությունը կազմում է 69-75սմ։ Պոչը կարճ է, մազազուրկ, 4-5 սմ երկարությամբ։ Այս կենդանու կշիռում է 8 կգ-ից մինչև 16 կգ։ Մորթին խիտ է և փափուկ։
Ապրում է 10-15 տարի։ Անազատության մեջ կարող է ապրել ավելի քան 15 տարի։
Տարածումը և բնական միջավայրը
Էնդեմիկ տեսակ է։ Հանդիպում է Արգենտինայի Կենտրոնական և Հարավային շրջաններում։ Բնակվում է բաց խոտհարքներում, թփուտային տափաստաններում և ամուլ հողերում։
Վարքը
Սովորաբար ապրում է ընտանիքով՝ երկու ծնողներ և նրանց ձագեր։ Ընտանիք կազմում է կյանքի ընթացքում մեկ անգամ, իսկ զույգը՝ մնում է հավատարիմ։ Մարաները վարում են ցերեկային կենսակերպ։ Մեկ խմբում կարող են լինել 5-40 կենդանիներ, որոնք ցերեկային ժամերին միասին հավաքվում են համատեղ կերակրման համար, իսկ գիշերը թաքնվում են առանձին-առանձին ժամանակավոր թաքստոցներում։ Վտանգի դեպքում մարաները կարող են զգուշացնել մյուսնեերին և փախչելով տարբեր կողմեր խուսափելու գիշատիչների կողմից հարձակմանը։
Սննդակարգը
Բուսակեր տեսակ է։ Սննդակարգի հիմնական մասը կազմում է խոտը, նաև կեղևը, թափված տերևները, պտուղները և հատապտուղները։ Հեղուկի հիմնական մասը ստանում է սննդի հետ միասին, և այդ պատճառով այս կրծողը կարող է դիմանալ առանց ջրի երկար ժամանակ։
Բազմացումը
Մարան մոնոգամ է։ Զուգավորումը տեղի ունի օգոստոսից մինչև հունվար ամիսները։ Ծնելիության ժամանակ էգը բոլորի համար փորում է ընդհանուր փոս, որը դառնում է տուն բազմաթիվ չափահաս զույգերի սերունդների համար։ Բեղմնավորումից 90-100 օր անց, էգը կարող է ծնել 1-3 ձագ, որոնք ծնվում են լավ զարգացած և բաց աչքերով։ Արուն իր ժամանակի մեծ մասը ծախսում է գիշատիչներին հետևելուն։
Պահպանման կարգավիճակը
Տեսակն ընդգրկված է ԲՊՄՄ (Բնության պահպանության միջազգային միություն) (IUCN) Կարմիր Էջում «քիչ վտանգված» (Near Threatened) կարգավիճակ։
Մոնաստերո դի Վասկո
Բնակչությունը կազմում է 1249 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 73 մարդ/կմ2։ Տարածքը՝ 17 կմ2։ Փոստային ինդեքս՝ 12080։ Հեռախոսային կոդ՝ 0174։
Կոմունայի հովանավորն են համարվում Սուրբ Պետրոս և Պողոս առաքյալները։ Տոնակատարությունը սեպտեմբերի 8-ին է։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Հելեն Այլոն
Հելեն Այլոն (Helène Aylon, ), մուլտիմեդիայի ամերիկացի նկարչուհի, էկոֆեմինիստ ։ Նրա ստեղծագործական կյանքը կարելի է բաժանել երեք շրջափուլի՝ «ընթացքային արվեստ» (1970-ական թվականներ), «հակամիջուկային արվեստ» (1980-ական թվականներ) և «G-d ծրագիր» (1990-2000-ական թվականներ). վերջինս հրեական Աստվածաշնչի և այլ ավանդույթների ֆեմինիստական մեկնաբանությունն է։ 2012 թվականին Այլոնը հրատարակել է «Ներսում գտնվող ամեն ինչ պետք է ազատություն ստանա. Իմ հրեական ուղղափառ օրիորդությունը, իմ կյանքը՝ որպես ֆեմինիստ նկարիչ» գիրքը ։ Նա մահացել է 2019-2020 թվականներին տարածված COVID-19 համավարակի ժամանակ` COVID-19-ի հարուցած բարդությունների պատճառով։
Վաղ կյանք և կրթություն
Այլոնը ծնվել է 1931 թվականին Նյու Յորքի Բրուքլին բնակավայրում։ Այնտեղ նա հրեական դաստիարակություն է ստացել, հմտորեն տիրապետել է եբրայերենին ։ Ուսանել է Շուլամիթի օրիորդաց դպրոցում և Միդրաշայի ավագ դպրոցում։ Ավագ դպրոցում սովորելու տարիներին նշանվել է տիրացուական ուսանող Մանդել Ֆիշի հետ։ 1949 թվականին նրանք ամուսնացել են ։ Ամուսնությունից անմիջապես հետո Այլոնը տեղափոխվել է Մոնրեալ, որտեղ նրա ամուսինը ռաբբի էր աշխատում։ Երկու տարի անց նրանք ունեցել են որդի՝ Նատանիել Ֆիշը, ապա վերադարձել Բրուքլին, որտեղ էլ ծնվել է նրանց դուստրը՝ Ռենի Էմունահը։ 1956 թվականին Մանդել Ֆիշին քաղցկեղ են ախտորոշել, ինչն էլ հինգ տարի անց խլել է նրա կյանքը   ։
Ամուսնու մահից առաջ Այլոնն ընդունվել է Բրուքլինի գեղարվեստի քոլեջ, որտեղ աշակերտել է Ադամ Ռեյնհարդտին։ Քոլեջն ավարտելուց հետո նրան հանձնարարվել է որմնանկար ստեղծել Բրուքլինի Բեդֆորդ Սթայվեսանտ շրջանի երիտասարդության զբաղվածության կենտրոնի համար։ Թերթի հոդվածի համար լուսանկարվելիս նա ասել է, որ իր անունը Հելեն Այլոն է. ազգանունը իրականում նրա անվան եբրայերեն տարբերակն է ։ Հետագայում Այլոնը դասավանդել է Սան Ֆրանցիսկոյի պետական համալսարանում և Օքլենդի Կալիֆոռնիայի արվեստների և արհեստների քոլեջում ։
Այլոնի առաջին նշանավոր աշխատանքը` «Rauch (Spirit, Wind, Breath)» (1965), եղել է 16 ֆուտանոց որմնանկար, որն ստեղծվել է Քենեդիի միջազգային օդանավակայանում ներկայումս գոյություն չունեցող սինագոգի գրադարանի համար. որմնանկարում նա փորձել է հուդայականությունը պատկերել կանանց աչքերով ։
Ընթացքային արվեստ
1970-ական թվականներին Այլոնը Կալիֆոռնիայում կատարել է ընթացքային արվեստի իր առաջին հետազոտությունը։ 1974–1977 թվականներին նա ստեղծել է «Ժամանակի ընթացքում փոփոխվող նկարներ» (Paintings That Change) շարքը, որը ներառում էր «Tar Pouring», «Drifting Boundaries», «Receding Beige» և «Oval on Left Edge» աշխատանքները։ Բոլոր գործերը յուղաներկով էին, ինչը հետագայում դրանց տեսքի փոփոխման պատճառ է դարձել ։ 1978 թվականին սկսել է աշխատել «The Breakings» շարքի վրա, որի համար կտավատի յուղ է լցրել ստուդիայի հատակին և սպասել, որ այն հաստ շերտ կազմի։ Այնուհետև թեքել է վահանակը, որպեսզի ձգողականության ուժի ազդեցությամբ յուղը ձևավորի մակերևույթի տակ գտնվող տոպրակ, որը հետագայում կոտրել է։ Արդյունքում աշխատանքը բոլորովին այլ տեսք է ստացել ։ Այլոնն այս աշխատանքը նկարագրել է որպես «շատ խոնավ, ընթացքային արվեստի օրգազմային աշխատանք» ։ 1970-1972 թվականներին Այլոնի աշխատանքները ցուցադրվել են Մաքս Հաթչինսոնի պատկերասրահում՝ Սոհոյում, իսկ 1975-1979 թվականներին նրա «ժամանակի ընթացքում փոփոխվող» նկարները ցուցադրվել են Բեթթի Փարսոնսի, Սյուզան Քոլդուելի պատկերասրահներում, Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում և Օքլենդի թանգարանում ։
Հակամիջուկային և էկոֆեմինիստական արվեստ
1980-ական թվականներին Այլոնն էկոֆեմինիստ էր ։ Այս շրջանում նա ստեղծել է հակամիջուկային և էկոակտիվիստական աշխատանքներ, որոնցից է «Երկիր մոլորակի շտապ օգնությունը» (Earth Ambulance) :
Այս աշխատանքում պատկերված է շտապ օգնության մեքենա, որը խորհրդանշում է մոլորակը` միջուկային պատերազմից պաշտպանելու փորձը։ Շտապ օգնության մեքենան պատկերելու համար Այլոնը ցեխ է հավաքել Միացյալ Նահանգների ռազմավարական օդային հրամանատարության, ուրանի հանքերի և միջուկային ռեակտորների բազաներից։ Նա այդ ցեխը լցրել է բարձի երեսների մեջ և օգտագործել 1982 թվականի հունիսի 12-ին ներկայացման մեջ` ՄԱԿ-ի միջուկային զինաթափման երկրորդ հատուկ նստաշրջանի ժամանակ։
1992 թվականին Սառը պատերազմի ավարտը նշելու համար նա սերմերով լի շտապօգնության մեքենան տեղադրել է Բրուքլինի կամուրջի խարիսխում, որն այլընտրանքային տարածք էր Նյու Յորքում։ Նախկին ծրագրերի բարձի երեսները կախել է սարքավորման շրջակայքում ։ Իր ավելի ուշ շրջանի «Bridge of Knots» աշխատանքում Այլոնն ստեղծել է տրիկոտաժային բարձերեսների շղթաներ՝ միջուկային պատերազմի մասին տողերով. այդ բարձերը պատրաստվել են Նոքսվիլի արվեստի թանգարանում (1993 թվական), Բերքլիի արվեստի թանգարանում (1995 թվական) և Ամերիկյան համալսարանի թանգարանում (2006 թվական) ։
1985 թվականին Այլոնը մեկնել է Ճապոնիա՝ Հիրոսիմայի և Նագասակիի ատոմային ռմբակոծումների 40-րդ տարելիցը նշելու համար։ Սերմերի, հացահատիկի, պատիճների և բամբուկի լողացող պարկերը գետով ուղարկվել են դեպի այդ երկու քաղաքները ։ 1995 թվականին այդ իրադարձությունը պատկերող տեսահոլովակը ցուցադրվել է «Sony Jumbotron»-ում՝ Թայմս Սքվերում։
«G-d» ծրագիր
Այլոնը 1961 թվականին՝ ամուսնու մահից հետո, զարգացրել է բարեփոխված հուդայականության տեսությունը, որը մերժել է Մովսեսի հինգ գրքերի (the Five Books of Moses) հայրիշխանական ​​գաղափարները ։ 1990-ական թվականներին Այլոնն սկսել է ինը մասից կազմված «G-d» ծրագիրը, որը տևել է երկու տասնամյակ։ Ծրագրի առաջին աշխատանքը՝ «G-d-ի ազատագրումը» (The Liberation of G-d), ներառել է Մովսեսի հինգ անգլերեն և եբրայերեն գրքերը՝ թավշյա կազմով։ Յուրաքանչյուր էջ ծածկված է կիսաթափանցիկ մագաղաթով։ Մագաղաթները թերթելու ձայնը ձայնագրվել է և օգտագործվել ցուցադրության ժամանակ ։
Այլոնը Թորայից 54 մեջբերում տեղադրել է ապակե դարակաշարերի վրա՝ Մովսեսի հինգ գրքերին կից, և վարդագույնով ընդգծել այն արտահայտությունները, որոնք ըստ նրա հայրապետական վերաբերմունք են արտահայտում ։ Առանձնացրել է նաև կեղծ կերպով Աստծուն վերագրված այն բառերը և արտահայտությունները, որոնք վրեժխնդրության, խաբեության, դաժանության և չարամտության զգացողություն էին առաջացնում ։
Աշխատանքն առաջին անգամ ցուցադրվել է 1996 թվականի մարտին՝ Համմեր թանգարանում։ Այլոնն այս ցուցադրությանը հրավիրել է տարածաշրջանի ռաբիներին՝ իր աշխատանքը քննարկելու ։
1997 թվականին ավարտել է ծրագրի երկրորդ աշխատանքը՝ «Կանանց բաժինը» (The Women's Section), որը նվիրված է այն կանանց, որոնց հեռացած ամուսինները նրանց չեն տալիս կրոնական ամուսնալուծություն, ինչը նրանց համար անհնար է դարձնում երկրորդ անգամ ամուսնանալը։ Ներառված են Թորայի տեքստերը, որոնք խոսում են կանանց «անմաքրությունից» և «կուսությունից»։
1998 թվականին Այլոնն ստեղծել է երրորդ աշխատանքը՝ «Իմ հուշատետրերը» (My Notebooks), որը կազմված էր 54 դատարկ, 8,5 × 11 չափի հուշատետրերից, որոնք կազմում են սյունակների մի խումբ։ Փակ հուշատետրերը իրենց մուգ ծածկոցներով սև սյուներ են ստեղծում, բաց հուշատետրերը ձևավորում են սպիտակ սյուներ։ Հուշատետրերի միջոցով երևում է հրեական օրիորդաց դպրոցում Այլոնի նկարների թափանցիկությունը ։ Այլոնան ասել է. «Աշխատանքը նվիրված է տիկին Ռաշիին և տիկին Մայմոնիդին, անկասկած, նրանք ասելու բան կունենան»։
Այս աշխատանքն ուղղված էր կանանց կրթության խնդրի բարձրաձայնմանը ։ Այն նաև վկայակոչել է Այլոնի օրիորդաց դպրոցի ուսուցչուհիներին, որոնք կարող էին դասավանդել միայն արական սեռի ռաբիների աշխատանքների մեկնությունները ։
1999 թվականին Այլոնն ստեղծել է շարքի չորրորդ աշխատանքը՝ «Էպիլոգը. Մենակ մայրիկիս հետ»։ Նկարում պատկերված է յոթ ոտնաչափ երկարությամբ տաղավար, որի առջև՝ հատուկ հարմարանքի վրա, դրված է երկու Աստվածաշունչ ։ Աստվածաշնչերի վերջին գլուխների օրհնություններն ընդգծված են ։ Աշխատանքի տեղադրման ժամանակ միացվել է նաև Այլոնի և նրա մոր խոսակցության ձայնագրությունը։ Այս աշխատանքը նվիրված էր Այլոնի մորը ։
1999 թվականին Այլոնն ստեղծել է ծրագրի հինգերորդ աշխատանքը՝ «Իմ ամուսնական պալատը. Իմ ամուսնական պայմանագիրը» (My Bridal Chamber: My Marriage Contract): Նկարում պատկերված է սպիտակ սավանով ծածկված մի պարզ մահճակալ, որն Այլոնը պատրաստել է թաշկինակներից և հարսանեկան հովանոցից։ Դրա շուրջը չորս սյուներ են` լուսանկարներով, որտեղ Այլոնն է՝ իր հարսանեկան զգեստով։ Հետևում գրված են Ղևտականից մեջբերումներ՝ կանանց «պիղծ» լինելու վերաբերյալ։ Այս աշխատանքը կանանց ամուսնական և կրոնական սահմանափակումների մասին է։
Այս աշխատանքում Այլոնը սպիտակ սավանի վրա նկարներով ներկայացրել է դաշտանային ցիկլը ։
2002 թվականին Այլոնն ավարտել է շարքի յոթերորդ աշխատանքը` «The Partition Is in Place, But the Service Can't Begin» : Այս աշխատանքում կա ցիցիտից պատրաստված պատ և Լացի պատի մեծ լուսապատճեններից ։ Ստեղծագործությունն ուղղափառ սինագոգում և Լացի պատի մեջ տղամարդ և կին աստվածապաշտների միջև խտրականության մասին է։ Ինչպես նշել է Այլոնը. «Այն նյութը, որը ես հարմար էի գտնում տղամարդ և կին աստվածապաշտների միջև խտրականությունը ներկայացնելու համար, պատրաստված է կրոնական տղամարդկանց հագած ծիսական աղբից։ Բայց եթե լինեին ինը տղամարդ և հազար կին աստվածապաշտներ, ծառայությունը չէր կարող սկսվել, քանի որ ծառայությունը պահանջում է տասը տղամարդու ներկայություն» ։
1980 և 2005 թվականներին Այլոնն ստեղծել է շարքի ութերորդ աշխատանքը՝ «Ըմբիշները» (Wrestlers) : Նկարում ներկայացված է Այլոնը՝ լանդշաֆտային լուսանկարների ֆոնին իր նախատատերին փնտրելիս ։ 2005 թվականին նա պատկերին մի շերտ էլ է ավելացրել՝ կենտրոնանալով մի նախատատի վրա, որին կոչել է Հաշեմշելա, ինչը եբրայերեն նշանակում է «նրա անունը» ։ Այս աշխատանքն Այլոնը նվիրել է Անա Մենդիետային ։
Մահ
Այլոնը մահացել է 2020 թվականի ապրիլի 6-ին՝ COVID-19-ի հարուցած բարդություններից ։
Ճանաչում
Այլոնի աշխատանքները պահվում են Ամերիկյան արվեստի Ուիթնի թանգարանում, Նյու Յորքի ժամանակակից արվեստի թանգարանում, Սան Ֆրանցիսկոյի ժամանակակից արվեստի թանգարանում և Հրեական թանգարանում։ Նա դրամաշնորհներ է ստացել «National Endowment for the Arts», «Pollock-Krasner Foundation», «New York State Council for the Arts» և «New York Foundation for the Arts» կազմակերպություններից։
Մրցանակներ
2016 թվականին արժանացել է «Women's Caucus for Art Lifetime Achievement» մրցանակին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կին արվեստագետներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ֆեմինիստ գրողներ Կատեգորիա:COVID-19-ից մահացածներ Կատեգորիա:Հրեա կին արվեստագետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կանայք Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իռլանդական ծագմամբ Կատեգորիա:Ամերիկացի նկարչուհիներ Կատեգորիա:Ֆեմինիստ արվեստագետներ
Ժամանակն Իսպանիայում
Ժամանակն Իսպանիայում, Իսպանիայի տարածքի ժամային գոտիներ։ Իսպանիայի տարածքում կան երկու տեսակ ժամային գոտիներ` UTC+1 և UTC: Երկրի տարածքի մեծ մասը (աշխարհամասի եվրոպական հատված, Բալեարյան կղզիներ, Սեուտա, Հյուսիսային Աֆրիկայի ինքնիշխան տարածքներ, Մելիլյա) կիրառում է կենտրոնական եվրոպական ժամանակը` UTC+1 և ամառային շրջանում կենտրոնական եվրոպական ամառային ժամային գոտին` UTC+2: Կանարյան կղզիները կիրառում է արևմտյան եվրոպական ժամային գոտին` UTC+0 և ամառային շրջանում արևմտյան եվրոպական ամառային ժամային գոտին` UTC+1:
Ինչպես եվրոպական շատ երկրներում, Իսպանիան ևս կիրառում է ամառային ժամանակը մարտի վերջին կիրակիից մինչև հոկտեմբերի վերջին կիրակին։
Ժամանակի ստանդարտացում
Մինչև 1900 թվականի դեկտեմբերի 31-ը Իսպանիայում կիրառվել է տեղի արևային ժամանակը ։ 1900 թվականի հուլիսի 22-ին Սան Սեբաստիանում Իսպանիայի կառավարության նախագահ Ֆրանսիսկո Սիլվերան (Francisco Silvela) Իսպանիայի թագաժառանգ Մարիա Քրիստինային առաջարկել է երկրում ժամանակի ստանդարտացման որոշում ընդունել, որով Գրինվիչի միջին ժամանակը (UTC±00:00) 1901 թվականի հունվարի 1-ից որպես ստանդարտ կընդունվի Պիրենեյան թերակղզում և Բալեարյան կղզիներում։ 1900 թվականի հուլիսի 26-ին որոշումը վավերացվել է Մարիա Քրիստինայի կողմից։
Ամառային ժամանակ
Իսպանիայում անցումն ամառային ժամանակին առաջին անգամ իրականացվել է 1918 թվականին, այն նույն տարում, երբ վերջացավ Առաջին համաշխարհային պատերազմը ։ Այնուհետև այն շարունակվել և մի քանի անգամ չեղարկվել է։ Ամառային ժամանակ է կիրառվել 1920-1923 թվականներին, 1930 թվականին և Իսպանիայի երկրորդ հանրապետության տարիներին (1931-1936)։ Իսպանիայի քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ ամառային ժամանակը վերականգնվել է, սակայն եղել են նրա կիրառման տարբեր տարեթվեր` կախված այս կամ այն տարածքի` հանրապետական կամ նացիոնալիստական խմբավորումների տիրապետության տակ գտնվելուց։ Հենց հանրապետական ֆրակցիան է առաջին անգամ փորձել Գրինվիչի միջին ժամանակից անցում կատարել կենտրոնական եվրոպական ժամանակին. այդ ժամանակ մի շարք տեղերում ժամանակը ապրիլին մեկ ժամով առաջ են տվել, ևս մեկ ժամով էլ` 1938 թվականի հոկտեմբերի 2-ին, իսկ մեկ ժամով հետ են տվել միայն մեկ անգամ 1938 թվականի հոկտեմբերի 2-ին։ Քաղաքացիական պատերամի ավարտից հետո` 1939 թվականի ապրիլի 1-ին, երկրի ամբողջ տարածքում վերականգնվել է Գրինվիչի ժամանակը, իսկ 1939 թվականի ապրիլի 15-ից անցում է կատարվել ամառային ժամանակին։
1940 թվականի գարնանը հերթական անգամ ժամանակը մեկ ժամ առաջ տալով` նույն թվականի և 1941 թվականի աշնանը ժամանակը չի փոփոխվել։ Ամառային ժամանակի անցումը, սակայն, միայն կենտրոնական եվրոպական ժամանակի համար շարունակվել է 1942 թվականից ։
1973 թվականի նավթային ճգնաժամից հետո 1974 թվականից ամառային ժամանակը կիրառվել է ամեն տարի։ 1981 թվականին այս պրակտիկան դարձել է ուղղորդիչ, ինչը նշանակել է, որ ամեն չորս տարին մեկ այն վերանայվել է, իսկ ամառային ժամանակը գործել է մարտի վերջին կիրակիից մինչև սեպտեմբերի վերջին կիրակին ։ 1996 թվականին ամառային ժամանակը համաձայնեցվել է Եվրամիության ողջ տարածքում` համաձայն 2000/84/ԵՄ չափորոշչի, որով ամառային ժամանակի գործածության վերջնաժամկետ է նշվում հոկտեմբերի վերջին կիրակին։
Անցում կենտրոնական եվրոպական ժամանակին
1940 թվականին` Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ, Իսպանիան փոխել է ժամային գոտին` մարտի 16-ին Գրինվիչի ժամանակով 23:00-ին ժամանակը տեղափոխելով մարտի 17-ի 00:00` կենտրոնական եվրոպական ժամանակին համապատասխան ։ Մշտական հիմքով այն կատարվել է 1942 թվականին, որպեսզի ժամանակը համապատասխանի Գերմանիայի կողմից օկուպացված եվրոպական տարածքների ժամանակին ։ Արևմտաեվրոպական մի քանի երկրներ, ներառյալ Ֆրանսիան, Բելգիան և Նիդերլանդները, նաև Իսպանիան, պատերազմից հետո Գերմանիայի ժամանակից հետ ընկան ։
Կենտրոնական եվրոպական ժամանակի քննադատություն
Համաձայն երկրագունդը 24 ժամային գոտիների բաժանման` Իսպանիայի տեղային արևային ժամանակին մոտ ժամային գոտին Գրինվիչի միջին ժամանակն է` բացառությամբ ամենաարևմտյան հատվածի (Գալիցիայի մոտ մեկ երրորդը), որը համապատասխանում է UTC−01:00 ժամային գոտուն։ Սակայն մայրցամաքային ողջ Իսպանիան 1940 թվականից կիրառել է կենտրոնական եվրոպական ժամանակը։ Այն ժամանակ դա դիտարկվել է լուծում պատերազմական ժամանակահատվածի համար, որը պետք է փոխվեր մի քանի տարի անց, սակայն արդյունքում փոփխություն տեղի չի ունեցել ։
Որոշ ակտիվիստներ ենթադրում են, որ ժամանակների անհամապատասխանությունը ժամերով և Իսպանիայում արևային ժամանակով նպաստում է ցերեկային հատվածի անսովոր բաշխմանը ։ Նրանք կարծում են, որ համեմատաբար ուշ մայրամուտն ու վաղ արևածագը միջին իսպանացու համար օրը տեղափոխում է ավելի ուշ ժամերի, քան այն կարող էր լինել, և որ վերադարձը սկզբնական ժամային գոտուն կբարձրացնի աշխատունակությունն ու արտադրողականությունը` հանգեցնելով ընտանեկան ու աշխատանքնային ռիթմերի լավագույն հավասարակշռության ։
2013 թվականի սեպտեմբերին օրվա ռացիոնալ բաշխման ենթակոմիտեն Իսպանիայի կառավարությանը ներկայացրել է հաշվետվություն, որով առաջարկվում էր վերադառնալ գրինվիչյան ժամանակին ։ Ենթակոմիտեն ենթադրում էր, որ ժամային գոտու այսպիսի փոփոխությունը բարենպաստ ազդեցություն կունենա. ավելի շատ ժամանակ կմնա ընտանիքի, կրթության, անձնական կյանքի համար և ավելի քիչ դադարներ կառաջանան աշխատանքային օրվա ընթացքում։ Այս առաջարկություններն ուղղված են իսպանացիների աշխատանքի արտադրողականության բարելավմանը, ինչպես նաև ընտանեկան ու աշխատանքային կյանքի լավագույն հարաբերակցությանը ։ Իսպանիայի կառավարությունից հավաստիացում է ստացվել, որ պատգամավորների առաջարկները կքննարկվեն մոտ ապագայում, սակայն նշվել է, որ հարցը բավական բարդ է ։
2016 թվականի դեկտեմբերին Իսպանիայի կառավարությունից տեղեկություն է ստացվել, որ ժամանակը մեկ ժամով փոփոխելու հարցը քննարկման փուլում է ։
Կենտրոնական եվրոպական ժամանակի հետևանքներ
Իսպանացիների կյանքի ռիթմը տեղաշարժված է երեկոյան ժամեր։ Այլ երկրներից ժամանած զբոսաշրջիկների համար անսովոր է, որ Իսպանիայում ճաշը սովորաբար տրվում է 14:30-ին, իսկ ընթրիքը` երեկոյան 21:00-ից հետո ։ Սակայն օրվա այսպիսի բաշխումը կապված է իսպանացիների մշակութային ավանդույթների, նաև ընդունված պաշտոնական ժամանակի հետ. իսպանացիներն այնքան էլ չեն տարբերվում աշխարհի մնացած հատվածից, ինչպես իրենց ժամանակը։ Երբ արևը գտնվում է ամենավերևում, այսինքն` տեղի արևային ժամանակով ժամը 12:00-ին, իսպանացիների ժամացույցը ցույց է տալիս 13:30-ը (ձմեռային շրջանում երկրի արևմուտքում)։ Տեղի ժամանակով իսպանացիները ճաշում են 13:00-14:00-ին և ընթրում երեկոյան ինն անց կես, և դրանով նրանք գրեթե չեն տարբերվում օտարերկրացիներից։ Այսինքն` օրվա որոշակի ժամին սնունդ ընդունելը, ինչպես ամենուր, կարգավորվում է արևով, չնայած պաշտոնական ժամանակը ցույց է տալիս, որ այդ ժամին պետք է լինել աշխատավայրում ։ Իսպանացիների համար ավանդական հետճաշյա քունը` սիեստան, նույնպես մղվում է ավելի ուշ ժամի` 13:30-ից մինչև 16:30 ։ Իսպանական երեկոն սովորաբար սկսվում է 22:00-ին, իսկ ընթրիքը սովորաբար բաժին է ընկնում հեռուստաշոուների ժամին։ Հարցումները ցույց են տվել, որ Իսպանիայի բնակչության գրեթե մեկ քառորդը հեռուստացույց է նայում 00:00-ից մինչև 01:00 ։
Եթե ժամանակը համապատասխանեցվի Գրինվիչի ժամանակին, ապա ավելի շուտ կմթնի, և ընկերությունները ստիպված կլինեն կարգավորել աշխատանքային ժամանակի գրաֆիկը։ Դա կարող է Իսպանիային մոտեցնել 9:00-17:00 աշխատանքային գրաֆիկին, որն առավել բնորոշ է Մեծ Բրիտանիային, այստեղից էլ սնունդի ընդունումը ավելի վաղ կկատարվի։ Իսկ առայժմ շատ աշխատողներ չեն ազատվում մինչև 19:00, և խանութները բաց են մինչև 22:00 ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի աշխարհագրություն
Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջան
Մոգիլյով-Պոդոլսկիի շրջան (Могилів-Подільський район), շրջան Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզում։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 930 կմ²։
Բնակչություն
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 40206 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 43,23 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիննիցայի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Կաստելմանիո
Կաստելմանիո  (իտալ․՝ Castelmagno), կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակավայրի հովանավորն սուրբ Մագնուսն է։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Իսպանիայի գերագույն դատարանի նախագահ
Իսպանիայի Թագավորության գերագույն դատարանի նախագահ կամ դատական ընդհանուր խորհրդի նախագահ (residente del Tribunal Supremo), բարձրագույն դատական մարմին Իսպանիայի Թագավորությունում, որի ձեռքում կենտրոնացված է երկրի արդարադատության համակարգը ։
Համարվում է Իսպանիայի բարձրագույն կառավարական երեք պաշտոնյաներից մեկը՝ օրենսդիր կորտեսի նախագահի և գործադիր կառավարության ղեկավարի հետ միասին։
Առաջին անգամ գերագույն դատարանի նախագահի պաշտոնն Իսպանիայում ձևավորվել է 1812 թվականին, իսկ առաջին պաշտոնավարողը եղել է Ռամոն Պասադա ի Սատոն։ Գերագույն դատարանի ներկայիս նախագահն է Կառլոս Լեսմես Սեռանոն, որը բարձրագույն մարմինը նախագահում է 2013-ից ի վեր ։
Գործառույթներ
Իսպանիայի Սահմանադրության 598-րդ հոդվածը սահմանում է երկրի գերագույն դատարանի նախագահի սահմանադրաիրավական կարգավիճակն ու գործառույթները։ Դրանք են՝
Իսպանիայի Սահմանադրության 589-րդ հոդվածը գերագույն դատարանի նախագահին օժտում է հետևյալ լիազորությունը ․
Ենթակայություն
Գերագույն դատարանի նախագահը կախում է ունի նախագահող կառավարությունից, որը ղեկավարում է կառավարության գործող ղեկավարը։ Որպես նախագահող քարտուղարություն կարող է հանդես գալ գերագույն դատարանի և դատական մասնաճյուղի գլխավոր խորհուրդը։
Ընտրակարգ
Իսպանիայի Սահմանադրության 586-րդ հոդվածը սահմանում է թագավորության գերագույն հատուկ նախագահի և խորհրդի գումարման և ընտրության ընթացակարգը։ Սույն հոդվածում բովանդակված է հետևյալը․ Նախագահն ընտրվում է խորհրդի լիագումար նիստում, իսկ նրա թեկնածությունն առաջադրվում է այն պարագայում, եթե նա ստացել է պալատի անդամներրի երեք հինգերորդի փաստացի վստահությունը։ Ընտրություններից հետո տվյալ անձին այդ պաշտոնում նշանակում է Իսպանիայի թագավորը, որին հաջորդում է միապետի և պետության խորհրդանիշների առջև երդմնակալության արարողությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի դատական համակարգ
Ռուսական եռանկյունի
«Ռուսական եռանկյունի», ռեժիսոր Ալեքսանդր Ցաբաձեի գեղարվեստական ֆիլմը։ Նկարահանվել է 2007 թվականին։
Ֆիլմը ներկայացվել է Մոսկովյան միջազգային 29-րդ կինոփառատոնի մրցութային ծրագրին և արժանացել ժյուրիի հատուկ մրցանակին` «Արծաթե Գեորգի»։ 2008 թվականին արժանացել է «Նիկա» կինոմրցանակի՝ ԱՊՀ և Բալթյան երկրների լավագույն ֆիլմ ճանաչվելու համար ։
Պրիլեպ
Պրիլեպ (Прилеп, Pirlepe, Πριλέπια), քաղաք Հյուսիսային Մակեդոնիայի Հանրապետության հարավում։ Բնակչությունը կազմում է 66 246 մարդ։ Քաղաքը տեղակայված է Պալագոնիա հարթավայրի հյուսիսային մասում՝ մայրաքաղաք Սկոպյեից 128 կմ հեռավորության վրա։
Քաղաքի մոտ է գտնվում սերբ իշխան Մարկո Կրալևիչի ամրոցը, ով հայտնի է որպես թուրքերի դեմ պայքարի մարտիկ և իմաստուն ղեկավար։
Ռուսական եռանկյունի
Սյուժե
Ի՞նչ ընդհանուր բան կա այս մարդկանց միջև։ Եվ ինչու՞ 10 տարվա վաղեմության աղետալի իրադարձությունն ամբողջությամբ փոխում է Կոլյա Վորոնցովի կյանքը, որն այդ տարիներն անցկացրել է ռազմական գործողություններից հեռու քաղաքում։ Այդ պատերազմը գնալով ավելի ու ավելի շատ զոհեր է պահանջում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր Կատեգորիա:Վրացական ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռուսերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր այբբենական կարգով
Պրիլեպ
Բնակչություն
2002 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ Պրիլեպում բնակվում է 66 246 մարդ ։
Պատմություն
Պրիլեպը հիմնադրվել է նախկինում Հռոմեական կայսրության մաս կազմած Ստիբերրա հնագույն քաղաքի ավերակների վրա։ Չնայած այն հանգամանքին, որ քաղաքը գոթերի կողմից ամայացվեց 268 թվականին, այն մնում էր մասամբ բնակեցված։ Պրիլեպ անվամբ քաղաքն առաջին անգամ հիշատակվել է 1014 թվականին որպես վայր, որտեղ Բուլղարիայի թագավոր Սամուիլը մահացել է սրտի պայթյունից, երբ տեսել է, թե ինչպես են բյուզանդացիները կուրացնում իր հազարավոր զինվորների, ովքեր գերի էին ընկել Բելասիցայի ճակատամարտից հետո։ Քաղաքն ընկել է բյուզանդական տիրապետության տակ։
Ավելի ուշ քաղաքը նվաճվում է Բուլղարիայի երկրորդ թագավորության ու Սերբիայի կողմից։
XX դարի սկզբում Պրիլեպ քաղաքն ընդգրկված էր Սերբիայի ու Հարավսլավիայի կազմում, որի փլուզումից հետո էլ անցավ Մակեդոնիային։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Մակեդոնիայի քաղաքներ
Ումբիլիկուս Ուրբիս
Ումբիլիկուս Ուրբիս (Umbilicus Urbis), տաճարի մնացորդներ Հռոմի ֆորումում։ Համարվել է Հռոմի և Հռոմեական Հանրապետության խորհրդանշական կենտրոնը։ Միաժամանակ հանդիսանում էր որպես mundus՝ տեղ, որտեղից բացվում էր մուտք դեպի ստորգետնյա աշխարհ։ Կառուցվել է հանրապետության ժամանակաշրջանում։ Այստեղ աստվածներին զոհաբերություններ էին մատուցվում։ Սկզբնական մարմարապատ տաճարից պահպանվել է միայն հիմքի մի փոքր հատված։ Վերջինիս բարձրությունը 2 մետր է, տրամագիծը՝ 4,45 մետր։ Տեղակայված է Սեպտիմիոս Սևերոսի հաղթակամարի կողքին, Ռոստրայի ետևում։
Պատմություն
Ըստ հռոմեական լեգենդի Հռոմուլոսը հիմնադրում է Հռոմը, Ֆորումում մի շրջանաձև անցք է բաց անում։ Տարվա առաջին պտուղները գցում են անցքի մեջ որպես զոհաբերություն, և Հռոմի բոլոր քաղաքացիները պետք է իրենց ծննդավայրերից բերված մի բուռ հող լցնեին։
«Mundus»-ը (լատիներեն՝ աշխարհ), ինչպես վկայում են աղբյուրները, եղել է ստորգետնյա կառույց, որտեղից մուտ էր բացվում դեպի ստորգետնյա աշխարհ։ Հնարավոր է, որ Ումբիլիկուս Ուրբիսը եղել է «Mundus»-ի վերգետնյա մասը։ Վերջինս բացվում էր տարին միայն երեք անգամ։ Դրանք համարվում էին «dies nefasti» օրեր, և այդ ժամանակ արգելվում էին պաշտոնական գործառնությունները կրոնական շրջանում, որովհետև ընդհատակյա չար ուժերը պետք է դուրս գային այնտեղից։
Սկզբնական Ումբիլիկուսը հավանաբար կառուցվել է Ք․ ա 2-րդ դարում։ Այսօրվա մնացորդները վերագրվում են Սեպտիմիուս Սևերուսի ժամանակաշրջանին։ Նրան կից կառուցված հաղթակամարը կառուցվեց 203 թվականին, և հին հուշարձանի բեկորներն օգտագործվեցին նորում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հին Հռոմի ճարտարապետություն Կատեգորիա:Ճարտարապետություն
Սուրկամ
Սուրկամ (Surcamps), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 69 մարդ, բնակչության խտությունը` 23.23 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2.97 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 140 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 25 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ֆիլիպ Վիշնիչ
Ֆիլիպ Վիշնիչ, (սերբերեն՝ Filip Višnjić, կյուրեղագիր՝ Филип Вишњић, ), սերբ բանաստեղծ և գուսլեհար (գուսլյար)՝ ծնված Հյուսիսային Բոսնիայում։ Դառնալով սերբական պատմության կարևորագույն իրադարձությունների ականատես՝ հորինել է էպիկական պոեմներ, որոնք այսօր կազմում են սերբական ավանդական էպոսի նշանակալից մասը։
Կենսագրություն
Վաղ մանկական հասակում Ֆիլիպը կորցրել է հորը, ութ տարեկանում, ծաղիկ հիվանդության պատճառով, կորցրել է նաև իր տեսողությունը։ Երբ քսան տարեկան է եղել, թուրքերը մորթել են նրա ընտանիքի անդամներին, հրդեհի մատնել նրանց գյուղը։ Այդ ժամանակից Ֆիլիպ Վիշնիչն սկսել է պոեմներ հորինել ու ասմունքել կամ երգել՝ իր գուսլիի նվագակցությամբ ։
Տարիներ շարունակ, թափառաշրջիկի պես, դեգերել է Բալկաններով՝ ապրուստը հայթայթելով բանաստեղծի ու երաժիշտի իր տաղանդով, որի շնորհիվ շահել է բազմաթիվ ազդեցիկ անձանց հովանավորությունը։ 1798 թվականին ամուսնացել է Նաստա Չուկովիչի հետ, ով ունևոր ընտանիքից էր։ Ունեցել են վեց երեխա, որոնցից մի քանիսը մահացել են մանուկ հասակում։ 1809 թվականին թողել են Բոսնիան ու եկել Սերբիա, որտեղ թուրք զավթիչների դեմ ապստամբել էին դեռ 1804 թվականից։ Կույր բանաստեղծը ասմունքելով ու նվագելով շրջել է Դրինա գետի ափերին գտնվող բնակավայրերով՝ ջանալով իր արվեստով բարձրացնել ապստամբ ռազմիկների մարտական ոգին։ Նրա կատարումները հիրավի, զգալի ազդեցություն են գործել ըմբոստ քաջերի, այդ թվում՝ ապստամբության առաջնորդներից Իրժի Չառնիի վրա։ Բայց 1813-ին թուրքերին հաջողվել է ճնշել ժողովրդական ընդվզումը։ Վիշնիչն ընտանիքով տեղափոխվել է նախ՝ Ավստրիա, ապա՝ Գըրկ գյուղը (Grk) : Այստեղ Վիշնիչը ծանոթացել է լեզվաբան, բանահավաք Վուկ Կարաջիչի հետ, ով գրի է առել նրա ստեղծագործություններն ու հետագայում հրատարակել «Narodna srpska pjesnarica» («Սերբական ժողովրդական երգարան») ժողովածուում ։ Հրատարակված էպիկական պոեմներն ու երգերը լայն ճանաչում են բերել նրան, նաև՝ արտասահմանում։ Վիշնիչն ընտանիքով ապրել է Գրկում մինչև իր մահը, որը տեղի է ունեցել 1834 թվականին։ Հետագայում Գըրկ գյուղը նրա պատվին վերանվանվել է Վիշնիչևո ։
Ստեղծագործություններ
Ֆիլիպ Վիշնիչի թողած գրական ժառանգությունը բաղկացած է չորս էպիկական պոեմներից և տասներեք ընդարձակ բանաստեղծություններից, որոնք բոլորն էլ ստեղծվել են սերբական առաջին ապստամբության տարիներին (1804-1813)։ Դրանց գլխավոր թեման պայքարն է թուրք զավթիչների դեմ։ Գործողությունները հիմնականում ծավալվում են Պոդրինիե երկրամասում, որ տարածվում է Դրինա գետի ափերով։ Վիշնիչի բանաստեղծական ողջ արտադրանքը ընդհանուր առմամբ կազմում է 5.001 տող ։
Ժողովրդական վիպերգուի ստեղծագործության մեջ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում Početak bune protiv dahija պոեմը, որտեղ հեղինակը պատկերավոր ու արտահայտիչ կերպով ներկայացրել է սերբական առաջին ապստամբության ծագումնաբանությունը և սկզբնական շրջանը, երբ սերբերը հաղթանակներ են տարել քանակով ու զինվածությամբ իրենց գերազանցող թուրքերի նկատմամբ ։
Վիշինիչն իր ստեղծագործական ճակատագրի տեսակետից 18-րդ դարի և 19-րդ հարյուրամյակի սկզբների սերբ ժողովրդական բանաստեղծների մեջ այն եզակի բախտավորներից է, ում ստեղծագործությունները տարածվել են ոչ միայն բանավոր կերպով, այլև արժանացել են տպագրված լինելու բարեբախտությանը. մյուսների շատ ու շատ երկեր, որ միայն բանավոր են ավանդված եղել, չեն պահպանվել ու մատնվել են մոռացության ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սերբիայի գրականություն Կատեգորիա:Սերբ բանաստեղծներ Կատեգորիա:19-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Սերբ գրողներ Կատեգորիա:Սերբ երաժիշտներ
Կիստ (Շախայի վտակ)
Կիստ (Кисть), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վլադիմիրի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Շախա գետի աջ ափին՝ 34 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 18 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմի ավազանային շրջանին գետն է։ Գետավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Ֆեստի սկավառակ
Ֆեստի սկավառակի ուսումնասիրությանը նվիրված են շատ աշխատանքներ, ինչպես մասնագետների, այնպես էլ ոչ մասնագետների, վերջիններիս կողմից բազմիցս հայտարարություններ են արվել սկավառակի վրայի գրության վերծանման մասին: Սակայն առաջարկված տարբերակներից ոչ մեկը չի ընդունվել գիտական միության կողմից: Ֆեստի սկավառակի ուսումնասիրության աշխատանքը դանդաղ է առաջ շարժվում, ինչը պայմանավորված է առաջին հերթին հաղորդագրության համառոտությամբ և մեկուսացվածությամբ, որը առկա է նրա գրի համակարգում: Մասնագետների մեծամասնության կարծիքով Ֆեստի սկավառակի գրությունը վերծանելու իրական հնարավորություն կստեղծվի միայն այն ժամանակ, երբ գտնվեն այդ նույն գրի այլ հուշարձաններ: Կան նաև մի շարք վարկածներ, որոնք վերաբերում են Ֆեստի սկավառակի պատկերների ոչ լեզվաբանական բնույթին:
Ներկայումս Ֆեստի սկավառակը ցուցադրված է Իրակլիոնի հնագիտական թանգարանում (Կրետե, Հունաստան):
Արտաքին տեսք
Հուշարձանը իրենից ներկայացնում է թրծակավե սկավառակ, որը պատրաստաված է առանց բրուտագործական շրջանի օգնության: Նրա տրամագիծը տատանվում է 158-165մմ-ի սահմաններում, հաստությունը կազմում է 16-21մմ: Երկու կողմերում կան պարուրաձև ակոսներ, որոնք սկսվում են կենտրոնից և ունեն 4-5 պարույր: Երկու կողմերն էլ ծածկված են նկարներով՝ հիերոգլիֆներով, որոնք տեղակայված են պարույրների գծերի արանքում, բաժանվելով խմբերի (դաշտերի):Ամեն այդպիսի դաշտ պարունակում է 2-ից 7 նշան : Հիերոգլիֆ-նշանները սեղմված են փափուկ կավի մեջ փայտե կամ քարե կնիքների օգնությամբ, և այդպիսով իրենցից ներկայացնում են դրոշմանկարներ, իսկ հենց Ֆեստի սկավառակը հանդիսանում է գիտությանը հայնտի հնագույն տպագիր տեքստերից մեկը :
Հայտնագործման պատմություն
Սկավառակը գտնվել է Ֆեդերիկո Խալբերի իտալական հնէաբանական էքսպեդիցիայի կողմից 1908 թվականի հուլիսի 3-ի երեկոյան, հին քաղաք Ֆեստի պեղումներ ժամանակ, որը տեղակայված է Կրետեյի հարավային ափում գտնվող Ագիա Տրադայից ոչ հեռու: Պալատական կոմպլեքսը, ըստ երևույթին, մասամբ ավերվել է երկրաշարժի արդյունքում, որը տեղի է ունեցել հրաբխի ժայթքումից Սանտորինի կղզում (մոտ 1628թ. մթա), որը ազդել է Միջերկրական ծովի նշանակալի մասի վրա:
Արտեֆակտը գտել է հնագետ Լուիջի Պերնյեն № 101 կառույցի օժանդակ սենյակներից մեկում (սենյակ № 8 - հավանաբար եկեղեցական պահոց) առաջին պալատի ուսումնասիրության ժամանակ: Սկավառակը գտնվում էր թաքստոցի գլխավոր խորշում, որը պահված էր սենյակի հատակում սվաղի շերտի տակ: Գաղտնի խորշերի բաղադրությունը տարաբնույթ չէր՝ այնտեղ կար մոխիր, սևահող և մեծ քանակությամբ ցլի կիսավառված ոսկորներ:
Գլխավոր խորշի հյուսիսային մասում, սկավառակից քիչ այն կողմ գտնվել է А գծային գրի PH-1 ջարդված աղյուսակը :
Նույն թվականին Պերնյեն հանդես եկավ հոդվածով իր գտածոյի մասին «Rendiconti della Reale Accademia dei Lincei» ամսագրի հոկտեմբերյան համարում : Այդ նույն ժամանակ Պերնյեն մասնակցում է Իտալական գիտնականների երկրորդ ժողովին ուղղված գիտության զարգացման հարցերին, որտեղ գիտարշավի գտածները ներկայացվեցին Իտալիայի հասարակությանը:
Պերնյեի հայտնագործությունը միանգամից գրավեց գիտնականների ուշադրությունը: Արդեն 1909թվականին սկավառակին նվիրված հրատարակումներով աչքի ընկան այնպիսի գիտնականներ ինչպիսիք են գերմանացի պատմաբան Էդուարդ Մայերը և իտալացի հնագետ Ալեսանդրո Դելա Սետը :Մինոսյան քաղաքակրթության հայտնագործող Արթուր էվանսը նվիրել է Ֆեստի սկավառակին իր «Scripta Minoa» հիմնավոր աշխատանքի առաջին հատորի երեք մասերից մեկը(1909) :
Ռուսաստանում սկավառակի առաջին լուրջ հետազոտությունը իրականցրել է հայտնի պապիրուսաբան Ալբերտ Բեկշտրեմը :
Պրոբլեմատիկա
Իր հայտնաբերման պահից սկսած Ֆեստի սկավառակը համարվում էր մեկուսացված հուշարձան: Գիտնականների առաջ միանգամից կանգնեցին մի շարք հարցեր՝ արդյոք այն ծագել է Կրետե կղզում, թե բերվել է Կրետե, և եթե բերվել է, ապա որտեղից: Համապատասխանաբար կարելի է արդյոք թվագրել այն ըստ նրա գտնվելու վայրի: Կարելի է արդյոք պնդել, որ այն պարունակում է հաղորդագրություն, և մենք գործ ունենք անհայտ գրային համակարգի հետ: Եթե դա այդպես է, ապա ծագում են այլ ավել մասնավոր հարցեր՝ որ տիպին է պատկանում այդ գրային համակարգը, որ ուղղությամբ է հարկավոր կարդալ տեքստը, և վերջապես ինչ հաղորդագրություն է դա: Ներկայումս այս հարցերի միմասին տրված են քիչ թե շատ համոզիչ պատասխաններ, Ֆեստի սկավառակը արդեն չի կարելի համարել ամբողջությամբ մեկուսացված հուշարձան, բայց համարյա թե բոլոր նշված հարցերի շուրջ գիտական խորհրդում կա կարծիքների բաժանում:
Նման գտածոներ
Սկավառակի գիրը յուրահատուկ է և լիապես տարբերվում է այն ժամանակ գոյություն ունեցող կրետյան գրերից: Հայտնաբերվել են հուշարձաններ, որոնք քիչ թե շատ հիշեցնում են Ֆեստի սկավառակի գրերը:
2001 թվականին «Դոնի հնագիտություն» ամսագրում հրատարակվեց այսպես կոչված Վլադիկովկասյան սկավառակի հայտնագործման պատմությունը: Գտածոն իրենից ներկայացնում էր կավե սկավառակի մի կտոր,որի մի կողմում կային նշաններ, որոնք նման էին Ֆեստի սկավառակի նշաններին: Ըստ ավանդույթի կտորը գտնվել է Մ. Ա. Բուլգակովի հին տանը: Այն մեծ աղմուկ բարձրացրեց ռուսական և արտասահմանյան զանգվածային լրատվական միջոցների մոտ: Որոշ գիտնականներ կասկած հայտնեցին սկավառակի իսկության վերաբերյալ, սակայն շուտով հայտարարվեց սկավառակի անհայտացման մասին, իսկ հետո մի մարդու խոստովանության, որը, իբր թե, պատրաստել էր այն : Այժմ այդ իրի գտնվելու վայրը անհայտ է:
Սկավառակի ծագում: Պատկերների բնույթ
Սկավառակի ծագումը դեռևս պարզ չէ: Նրա հայտնագործումից միանգամից հետո շատ գիտնակններ արտահայտվեցին ի օգուտ նրա ոչ կրետական ծագման: Արթուր Էվանսը եկավ այն եզրահանգման, որ սկավառակը հայտնվել է Կրետեում Հարավարևմտյան Անատոլիայից «որպես  մինոսյան ղեկավարների և ինչ-որ հարևան պետության խաղաղ հարաբերությունների վկայություն» : Իռլանդացի հնագետ Ռ. Մակալիստերը, որը աշխատում էր Պաղեստինում, փնտրում էր սկավառակի հայրենիքը Հյուսիսային Աֆրիկայում: Սկավառակի ոչ կրետական ծագման կողմնակիցները բերում էի հետևյալ հիմնական փաստարկները.
Թվագրում
Բոլոր ենթադրությունները Ֆեստի սկավառակի պատրաստման ժամանակի մասին արվում են ըստ Պերնյեի հաշվետվության: Սկավառակը դասում են ինչպես միջինմինոսյան դարերին (Ք.ա XXI —XVII դար), ահպես էլ ուշմինոսյան դարերին (Ք.ա. XVI —XII դարեր): Պայմանական թվագրումը՝ Ք.ա. XVIII: Այդ ժամանակաշրջանին վերաբերում է նաև սկավառակի կողքին գտնված PH-1 աղյուսակը :
Սկավառակի գիր
Կան տարբեր կարծիքներ սկավառակի գրի բնույթի վերաբերյալ: Ընդհանուր ճանաչում է գտել «լեզվաբանական» վարկածը, համոզիչ հիմնավորված Գյունտեր Իպսենի և Վալտեր Պորցիգի կողմից(1929):
Տպագրության ուղղություն և մակագրության ընթերցում
Հենց միանգամից սկավառակի հայտնագործումից հետո կար ենթադրություն, որ գրի ուղղությունը և կարդացման ուղղությունը ըստ ժամսլաքի ուղղության է, ծայրամասից դեպի կենտրոն (ինչպես A կողմում, այնպես էլ B ): Հիմնական փաստարկները ի օգուտ այդ վարկածի արվել են Ա. դելա Սետայի կողմից 1909 թվականին : Ի օգուտ հակառակ կարդալու վարկածի հանդես եկավ Է. Մայերը. Այս գիտնականների փաստարկները հետևյալն էին.
Բերված փաստարկները բավարար համոզիչ ապացուցում են, որ գիրը կարդացվում է ծայրամասից դեպի կենտրոն: Ներկայում գիտնականների մեծամասնությունը կողմ են այդ կարծիքին:
Գրի տեսակ
Ֆեստի սկավառակի գրի ուսումնասիրության ժամանակ օգտագործվում են հետևյալ նշումները. Որոշ ուսումնասիրություններում դաշտերի թվերը նշվում են հռոմեական թվերով:
Այդպիսով նշանների ընդհանուր թիվը կազմում է 242 կամ 243, որոնցից 45 տարբեր են:
Միջինում ամեն նշան կրկնվում է 5-6 անգամ: Ըստ Իպսենի և Պորցիգի այդ մեծ քանակով կրկնությունները խոսում են նրա մասին, որ նշանները չեն կարող նշանակել բառեր: Մյուս կողմից այբբենարանային գրի համար հաղորդագրությունը պարունակում է չափից շատ տարբեր նշաններ: Հետևաբար կարելի է պնդել, որ Ֆեստի սկավառակի գիրը վանկային է և ամեն նշան ցույց է տալիս բաց վանկ :
Այդ դեպքում դաշտերը իրենցից ներկայացնում են բառեր:
Նշանների ռեպերտուար
Նշանների հայտնվելու հաճախականությունը.
Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջան
Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջան (Мурованокурилiвецький район), շրջան Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզում։
Ֆեստի սկավառակ
Հաղորդագրության տեքստ
Թվային ձևով հաղորդագրությունը ունի հետևյալ տեսքը.
A ԿՈՂՄ:
Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջան
Ստեղծվել է 1967 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Մուրովանիյե Կուրիլովցի ։
Ֆեստի սկավառակ
Հաղորդագրության տեքստ
B ԿՈՂՄ:
Իպսենի և Պորցիգի ուսումնասիրություն
Ելնելով վերը նշված ենթադրություններից (կարդացման ուղղությունը դեպի կենտրոն, դաշտերը իրենցից ներկայացնում են բառեր, իսկ առանձին նշանները հիմնականում բաց տեսակի վանկեր են), ինչպես նաև դաշտերի կրկնության և նրանց խմբերի վերլուծության հիման վրա գերմանացի գիտնականներ Գ. Իպսենը և Վ. Պորցիգը սկսեցին մակագրության ուսումնասիրություն և հրատարակեցին այն 1929 թվականին :
Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջան
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 890 կմ²։
Ֆեստի սկավառակ
Իպսենի և Պորցիգի ուսումնասիրություն
Առանձնացվեցին ձևույթները. արմատ, դարձվածք, նախածանց և վերջածանց:
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հնագիտական նմուշներ Կատեգորիա:Չվերծանված գրեր
Մուրովանիե Կուրիլովցիի շրջան
Բնակչություն
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 32791 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 36,84 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վիննիցայի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ Կատեգորիա:1923 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ
Պինյալ դա Սերրա
Պինյալ դա Սերրա  (Pinhal da Serra), համայնք Բրազիլիայում, մտնում է Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի մեջ։ Մի մաս է կազմում Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի հյուսիսարևելյան մարզը։ Մտնում է տնտեսական կարգավիճակ ունեցող Վակարիայի գավառի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 2 321 մարդ, ըստ 2006 թվականի տվյալների։ Տարածքը կազմում է 434,045 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 5,3 մարդ/կմ²։
Վիճակագրություն
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռիու Գրանդի դու Սուլ նահանգի բնակավայրեր
Յամպոլի շրջան (Վիննիցայի մարզ)
Յամպոլի շրջան (Ямпільський район), շրջան Ուկրաինայի Վիննիցայի մարզում։
Ստեղծվել է 1923 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Յամպոլ ։
Բնակչություն
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 47669 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 60,34 մարդ/կմ²։
Պարա
Պարա, (Рага), նահանգ Բրազիլիայում, Ամազոնի ստորին հոսանքի ավազանում։ Տարածությունը 1227,5 հազար կմ² է, բնակչություն՝ 2711 հազար (1977)։ Վարչական կենտրոնը՝ Բելեն։ Տնտեսապես թույլ զարգացած նահանգ է։ Մշակում են ջուտ, բրինձ, հացարմատ, շաքարեղեգ, եգիպտացորեն, լոբի, սև պղպեղ, ծխախոտ։
Զբաղվում են նաև անասնապահությամբ, անտառային և գյուղատնտեսական հումքի վերամշակմամբ։ Կա բրազ․ ընկույզի, կաուչուկի հավաք, փայտանյութի մթերում։ Տոկանտինս գետի հովտում արդյունահանում են լեռնային բյուրեղապակի։
Պիկլիյա
Պիկլիյա (Пиклия), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վլադիմիրի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Ներլի գետի աջ ափին՝ 158 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 16 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմի ավազանային շրջանին գետն է։ Գետավազանը՝ Օկա։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Հեկինան
Հեկինան (ճապ. 碧南市 Հեկինան-սի) քաղաք Ճապոնիայում, որը գտնվում է Այչի պրեֆեկտուրայի կենտրոնական մասում՝ Իսե ծոցի ափին, Յահագի գետաբերանից արևելք ։ Այն հիմնադրվել է 1969 թվականի ապրիլի 1-ին՝ Հեկիկայի շրջանի Օհամա, Տանաո, Նիկավա և Ասահի գյուղերը միավորելով։ Քաղաքի տարածքը 35.86 կմ² է, բնակչությունը՝ 70,792 մարդ (2014 թվականի հունիսի 1) , բնակչության խտությունը՝ 1974,12 մարդ/կմ²։ Քաղաքը ճարտարագիտության և սննդի արդյունաբերության կենտրոն է։
Աշխարհագրություն
Հեկինան գտնվում է Այչի պրեֆեկտուրայում հարավ-կենտրոնական մասում և շրջապատված է Աբուրագաֆուչի լճով, Յահագի գետով, Կինուուրայի ծովով և Միկավայի ծովով։ Քաղաքի տարածքի մեծ մասը գտնվում է վերականգնված հողի վրա, միջին բարձրությունը ծովի մակարդակից յոթ մետր բարձրության վրա ։
Ժողովրդագրություն
Ճապոնիայի մարդահամարի տվյալներով Հեկինանի բնակչությունը կայունորեն աճում է վերջին 50 տարվա ընթացքում։
Կլիմա
Քաղաքի կլիման բնութագրվում է տաք և խոնավ ամառներով և համեմատաբար մեղմ ձմեռներով (Կյոպպենի կլիմաների դասակարգում)։ Միջին տարեկան ջերմաստիճանը Հեկինանում 15.7 °C է։ Սեպտեմբերին՝ որպես թաց ամիսների միջին տարեկան տեղումները 1609 մմ է։ Ջերմաստիճանն ամենաբարձրն է օգոստոսին՝ 27,6 °C ջերմաստիճան, իսկ հունվարին ամենացածրը՝ 4.6 °C ջերմաստիճան ։
Քույր քաղաքներ
Քույր քաղաքների ցուցակ.
Հղումներ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Ճապոնիայի պրեֆեկտուրաներ
Սան Պաուլոյի համալսարան
Սան Պաուլոյի համալսարան (ՍՊՀ, Universidade de São Paulo), Բրազիլիայի ամենամեծ համալսարանն է և երկրի ամենահեղինակավոր կրթական հաստատությունը, լավագույն Իբերո-Ամերիկյան համալսարան ։ Ունի բարձր վարկանիշ աշխարհի մյուս համալսարանների շարքում, համաձայն Թայմսի աշխարհի բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների վարկանիշի զբաղեցնում է 51-60 տեղը  ։