cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ստեփան Մալխասյանց
Կենսագրություն
Ստեփան Սարգսի Մալխասյանցը ծնվել է 1857 թվականի նոյեմբերի 7-ին (հին տոմարով՝ հոկտեմբերի 25-ին) Ռուսական կայսրության (ներկայումս՝ Վրաստան) Ախալցխա քաղաքում։ Ավարտելով տեղի ծխական դպրոցը, ուսումը շարունակել է Ախալցխայի ռուսական գավառական դպրոցում։ 1874 թվականին ընդունվել է Վաղարշապատի Գևորգյան ճեմարանը։ 1878 թվականից սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի կայսերական համալսարանի արևելագիտության ֆակուլտետում, աշակերտելով Քերովբե Պատկանյանին, Նիկողայոս Մառին։ 1889 թվականին ավարտում է համալսարանը, որպես հայոց լեզվի, սանսկրիտի և վրաց լեզվի մասնագետ՝ ստանալով գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճան։ 1890 թվականին Ստ. Մալխասյանցը աշխատանքի է անցնում Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում, որտեղ աշխատել է մինչև 1910 թվական, 1903-1906 թթ. լինելով տեսուչ։ Այդ տարիներին նա ամուսնանում է Սաթենիկ Բենկլյանի հետ։ Այստեղ նա գրում է Ներսիսյան դպրոցի 75-ամյա գործունեության պատմությունը, ինչպես նաև մի քանի դասագրքեր ու շատ հոդվածներ։ Եղել է Ժողովրդական (հետագայում՝ Ռամկավար ազատական) կուսակցության ղեկավար դեմքերից։ 1910-1914 թթ. Ստ. Մալխասյանցը Թիֆլիսի Հովնանյան օրիորդաց դպրոցի տեսուչն էր, իսկ 1914-1915 ուս. տարում տեսուչի պաշտոնով աշխատանքի է հրավիրվում Գևորգյան ճեմարան, սակայն 1917 թվականին ճեմարանը փակվելու պատճառով նորից վերադառնում է Թիֆլիս ու տեսուչի պաշտոնով աշխատանքի է անցնում Գայանյան վարժարանում։ 1919 թվականին Մալխասյանցը վերջնականապես վերադառնում է Հայաստան. մեկ տարի պաշտոնավարում է Ալեքսանդրոպոլի (ներկայումս՝ Գյումրի) նորաբաց առաջին համալսարանում։ Ստեփան Մալխասյանցի ելույթը Հայաստանի Հանրապետության Ազգային Ժողովում հիմք հանդիսացավ անկախ Հայաստանի (1918-1921) պետական դրոշի գույների ընտրության համար Հայաստանի անկախության վերականգնումից հետո նույն գույներով դրոշը նորից դարձավ Հայաստանի պետական խորհրդանիշը։ 1920 թվականի փետրվարի 1-ին նրան շնորհվել է պատվավոր իրավունքը կարդալու առաջին հանդիսավոր դասախոսությունը նորաբաց Երևանի պետական համալսարանում։ 1940 թվականին Ստ. Մալխասյանցին honoris causa շնորհվել է գիտությունների դոկտորի պատվավոր գիտական աստիճան, իսկ 1943 թվականին նա ընտրվել է նորաբաց Հայկական Գիտությունների ակադեմիայի հիմնադիր կազմի անդամ։ Ակադեմիկոս Ստ. Մալխասյանցը եղել է Սուրբ Էջմիածնի Մայր աթոռի հոգևոր խորհրդի անդամ, ինչպես նաև «Էջմիածին» ամսագրի հիմնադիր անդամ՝ 1944 թվականից։ Ստ. Մալխասյանցը մահացել է Երևանում 1947 թ հուլիսի 21-ին։
Լրագրողական գործունեությունը
Հայագիտության բնագավառում Մալխասյանցը հիմնականում չորս կարևոր ուղղություններով է զբաղվել՝ բանասիրություն, լեզվաբանություն, թարգմանություն, բառարանագրություն։ Սրանց զուգահեռ նա նաև հայտնի լրագրող էր։ Ստ. Մալխասյանցի առաջին երկու հոդվածները տպագրվել են «Արարատ» ամսագրի 1878 թվականի 4-րդ և 5-րդ համարներում՝ Թոմաս Էդիսոնի պատրաստած առաջին ձայնագրիչ ապարատի և Փարիզի Սենի ափին կազմակերպված հայկական ձեռագրերի ու հնատիպ գրքերի ցուցահանդեսի մասին։ Նրա համագործակցությունը «Արարատ» ամսագրի հետ շարունակվել է մինչև «Արարատի» փակումը 1919 թ։ 1944 թ. հունվարից, երբ լույս է տեսել «Էջմիածին» հանդեսի առաջին համարը, Մալխասյանցը եղել է նաև նրա մշտական թղթակիցը։ Նա բազմաթիվ հոդվածներով հանդես է եկել մի շարք այլ հանդեսներում ու լրագրերում, որոնցից են՝ «Մշակ», «Հանդէս ամսօրեայ», «Մարտակոչ», ԳԱ «Տեղեկագիր»։ Ինչպես գրում է բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Խաչիկ Բադիկյանը՝ «Պետք է հատուկ ընդգծել, որ Մալխասյանցի՝ մամուլում հրատարակված հոդվածները միայն տեղակատվական բնույթ չեն կրում. նրա հոդվածներն ավելի շատ տեսական և բանավիճային բնույթի են և շատ կարևոր արժեք են ներկայացնում»։
Գործունեությունը բանասիրության և թարգմանության ոլորտում
Դեռևս Սանկտ Պետերբուրգում սովորելու տարիներին Ստ. Մալխասյանցը պատրաստեց առաջին լուրջ ուսումնասիրությունը՝ Ստեփանոս Տարոնեցու (Ասողիկ) «Պատմութիւն տիեզերական» գիտական բնագիրը ու ծանոթագրությունները, որը հրատարակել է 1885 թ։ Սրան հաջորդեցին Ղազար Փարպեցու «Պատմութիւն հայոց», «Թուղթ առ Վահան Մամիկոնեան», ապա՝ Սեբեոսի և Ամիրդովլաթ Ամասիացու աշխատությունները՝ ծանոթագրություններով ու մեկնաբանություններով։ Հետագայում լույս են տեսել նրա «Գրիգոր Լուսավորիչ», «Մաշտոցի ծագման ժամանակը», «Երբ են հայերն ընդունել քրիստոնեությունը», «Խորենացու անձը և գործը» և այլ աշխատությունները։ Ստ. Մալխասյանցը աշխարհաբար թարգմանեց Մովսես Խորենացու և Փավստոս Բուզանդի «Պատմություն հայոց» աշխատությունները։ 1880-ական թվականներից նա թարգմանում էր Վիկտոր Հյուգոյի բանաստեղծություններից, որից հետո անցավ ավելի մեծ գործերի. թարգմանեց Ու. Շեքսպիրի «Արքա Լիր», «Մակբեթը», Գ. Էբերսի «Մարդ եմ» գործերը, ապա ռուսերեն թարգմանեց Սիմեոն Երևանցի կաթողիկոսի «Ջամբռը», ինչպես նաև Սեբեոսի «Հայոց պատմությունը» և ուրիշ հեղինակների գործեր։
Ներդրումը լեզվաբանության ոլորտում
Մեծ է Ստ. Մալխասյանցի ներդրումը հին հայերենի, հայոց լեզվի պատմության, համեմատական քերականության, ինչպես նաև ժամանակակից հայերենի մի քանի կնճռոտ ու բանավիճային հարցերի ուսումնասիրության մեջ։ Նա իր ծանրակշիռ խոսքն է ասել հայոց լեզվի ցեղակցության, հայերենի տաղաչափության և բազմաթիվ այլ հարցերի վերաբերյալ։ Նրա «Գրաբարի հոլովումը, խոնարհումը և նախդիրները» (Թիֆլիս, 1891 և 1910) և «Գրաբարի համաձայնությունը» (1892) գրաբարի հետագա ուսումնասիրողների համար ուղեցույց են դարձել։ Ընդունելով նախալեզվի գոյությունը՝ Ստ. Մալխասյանցը ընդունում էր գրաբարից առաջ հայ բարբառների գոյության վարկածը։ Հայտնի է, որ 10-ական թվականներին բանավեճ ծավալվեց աշխարհաբարի հոլովների վերաբերյալ. բանավիճելով Մ. Աբեղյանի հետ՝ նա երկու հոդված գրեց՝ ի պաշտպանություն հայցական հոլովի («Հայցական հոլովը աշխարհաբարի մեջ» և «Դարձյալ հայկական հոլովը») (Նոր դպրոց, 1908 և 1909)։ Նույն թվականներին հսկայական բանավեճ էր ծավալվել նաև հայերենի ուղղագրության վերաբերյալ, որի պարագլուխը նույնպես Մալխասյանցն էր, որը տարբեր պարբերականներում հանդես եկավ բազմաթիվ հոդվածներով՝ «Մեկ հնչյունին մեկ գիր» նշանաբանով։ Բանավեճը տևեց տասը տարուց ավելի, նա միշտ մնաց Մանուկ Աբեղյանին հակառակորդ։
Ներդրումը բառարանագրության ոլորտում
Խաչիկ Բադիկյանը Ստեփան Մալխասյանցին նվիրված իր հոդվածում բարձր է գնահատել ականավոր հայագետի կատարած աշխատանքը՝
Բառարանը լույս տեսավ Մեծ հայրենականի տարիներին և արժանացավ Խորհրդային Միության Ստալինյան (հետագայում՝ Պետական) մրցանակի։ Հրատարակվել է Մելգոնյան հիմնադրամի միջոցներով։ Երկրորդ տպագրությունը կայացավ Բեյ­րութում՝ 1955-1956 թվականներին, Սիմոն Սիմոնյանի «Սփիւռք» հրատարակչության կողմից Երրորդ տպագրությունը կատարվեց Թեհրանում՝ 1982 թվականին, իսկ չորրորդը՝ դարձյալ Երևանում, 2008 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ բանասերներ Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Հայ բառարանագիրներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Խորհրդահայեր Կատեգորիա:Դրոշ ստեղծողներ
Մելամաղձություն (այլ կիրառումներ)
Մելամաղձություն, կարող է վերաբերել՝
Լիտվայի բուսական աշխարհ
Լիտվայի բուսական աշխարհը գնահատվում է կազմել մոտ 10600 տեսակներով։ Նրանցից 1350 անոթավոր բույս են, մոտ 335-ը ներկայացնում է մամուռներ և մոտ 2000 ներկայացնում է ջրիմուռներ։ Քարաքոսները ներկայացված են մոտ 500 տեսակներով, ինչպես և սնկերը մոտ 6400 տեսակներով։ Այդ տեսակների մոտ 550-ը համարվում է անհետացած կամ վտանգի տակ։ Հատկապես բնության պահպանական տերիտորիան ներկա ժամանակում ընդգրկում է ավելի քան Լիտվայի բնաշխարհի 12%-ը։
Լիտվան գտնվում է հյուսիսային և լայնասաղարթ անտառային գոտում։ Բազմազան տեսակներ, այսպիսով, գտնվել են նրա համեմատաբար ոչ մեծ տերիտորիայի սահմաններում, այդ թվում տեսակներ՝ բնորոշ հարավային տայգայի համար։ Բոխիների տեսակների սովորական բոխու երևան գալը մատնանշում է սահմանը երկրի հյուսիսում առավելապես լայնասաղարթ հարավային գոտու և փշատերև անտառների գոտու միջև։
Անտառներ
Անտառաշատությունը Լիտվայում փոփոխեցին նրա հետ միասին իր ճակատագիրը. որպես ընդհանուր կանոն, ծաղկման ժամանակները գյուղատնտեսական նպատակների համար բերեցին անտառահատման։ Այդ տենդեցը նկատելի է եղել խորհրդային ռազմակալման ժամանակ, 1948 թվականին անտառածածկույթը կազմվում էր 20% և ավելացավ մինչև 30% 1990 թվականին, երբ Լիտվան վերականգնեց իր անկախությունը։ Այն ժամանակվանից այն եղել է համեմատաբար կայուն։ Գիտական կարծիքի ընդհանուր կարծիքն է, որ Լիտվայի համար լավագույն անտառաշատությունը կազմում է մոտ 33%։
Անտառների ընդհանուր մակերեսի շուրջ 60% կազմում է փշատերև։ Այն կենտրոնացված է երկրի հյուսիսային,արևմտյան, արևելյան և հեռավոր հարավային մասերում։ Շուրջ 40% է հիմնական փշատերև սավորական Սոճին, իսկ Նորվերգիա Spruce շուրջ 20%։
Լայնատերև ծառերը գերակշռում են երկրի կենտրոնական շրջաններում։ Ընդհանուր թվի շուրջ 18% կազմում է կեչին, իսկ հետո՝ սև լաստենին (շուրջ 8%) և Եվրոպական Ասպենը (շուրջ 8%), կաղնին, հացենին և կնձնին կազմում են մնացած մասը։
Լիտվայում հին տարիքի ծառերը համեմատաբար հազվադեպ են, հաշված շուրջ 100։ 1998 թվականի հավաքած տվյալները ենթադրում է, որ այդ անտառները զբաղեցնում են շուրջ 580 կմ2։
Ջրա-ճահճային հանդավարներ
Լիտվայի շուրջ 5% ծածկված է ջրա-ճահճային հանդավարներով, նրանցից մի քանի շարք դասակարգվում է որպես տորֆաճահճային, շուրջ 6700-ը տարբեր երկրամասերում։ Տորֆաճահճային առանձնահատուկ տեսակները ներառվում են Scheuchzeria ճահճային Eriophorum (բամբակ-խոտ), ցողախոտի, ճահճամոշու, լոռամրգի տեսակներ և Подбел (ճահճա-հազերվարդի)։
Տորֆահատները երբեմն ամռան շրջանում ենթարկում էին անտառային հրդեհների, շուրջ 200 այդպիսի հրդեհներ նշված է եղել 1994 և 1999 թվականների միջև ժամանակաշրջանում։
Ծովափնյա և լճային
Ներկա Լիտվայի ծովափնյա և լճային (ջրային) բուսական աշխարհը ներառվում է ջրային ոսպ, եղեգ, սեզեր և արոտավայրեր։
Մշակաբույսեր
Լիտվայում գլխավոր մշակաբույսերն են տարեկան, ցորեն, վարսակ, գարի, սիսեռ, կարտոֆիլ, շաքար, ճակնդեղ և վուշ։ Երկրի մոտ 46% ծածկված է վարելահողով։
Ի լրումն այդ հիմնական գյուղատնտեսական մշակաբույսերի, հավաքում են տարբեր տեսակի սնկեր, հավաքում են մի քանի տեսակի հատապտուղներ, երբեմն՝ վայրի բնությունից՝ հասարակ ալոճենի(Common Hawthorn), կարևոր դեղաբույսերի տեսակներ են հանդիսանում ծոթրինը և հիպերիկը։
Խորհրդային մոլախոտեր և ինվազիվ տեսակներ
Լիտվայում մոլախոտաբույսերին ներառվում է սովորական Hordeum (գարնանացան գարի), հովվի սովորական պայուսակ, սպիտակ սագախոտ, ինքնացան կակաչը, դաշտային մանանեխը, դաշտի աղավնիճը և դաշտային մանուշակը։ Ինվազիվային տեսակների ամենավտանգավորներից է Galinsoga parviflora-ն։
Ռադիվիլովի շրջան
Ռադիվիլովի շրջան (Радивилівський район), շրջան Ուկրաինայի Ռովնոյի մարզում։
Ստեղծվել է 1939 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ռադիվիլով ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 745 կմ²։
Բնակչություն
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 40000 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 53,69 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռովնոյի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Սերիա A 2018-19
Սերիա A 2018-19, Իտալիայի 117-րդ բարձրագույն առաջնությունը, 87-րդը՝ շրջանաձև համակարգով և 9-րդը՝ Սերիա B-ից առանձնանալուց հետո։ Գործող չեմպիոնը Թուրինի Յուվենտուսն է, որը Իտալիայի չեմպիոն է ճանաչվել 7-րդ տարին անընդմեջ։ Մրցաշրջանը տևում է 2018 թվականի օգոստոսի 19-ից 2019 թվականի մայիսի 26-ը ։
Մրցաշարային աղյուսակ
Կիևո՝ -3 միավոր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի ֆուտբոլի առաջնություն Կատեգորիա:2018-19 եվրոպական ֆուտբոլային լիգաներում
Բեթ Հարթ
Բեթ Հարթ (Beth Hart, ), ամերիկացի երգչուհի, երաժիշտ, կոմպոզիտոր։
Վաղ տարիներ
Բեթ Հարթը ծնվել է 1972 թվականին Լոս Անջելեսից մի փոքր հեռու գտնվող Փասադենա քաղաքում։ Ընտանիքի անդամներն այնքան էին սիրում երաժշտություն, որ արդեն 4 տարեկանից աղջկան նստեցնում էին դաշնամուրի առջև։ Նա հաճույքով էր մասնակցում պարապմունքներին և արդեն պատկերացնում էր դասական դաշնակահարուհու և նույնիսկ օպերային երգչուհու կարիերա։ Բեթի ծնողների ընտանեկան երջանկությունը խաթարվեց դեռևս այն ժամանակ, երբ աղջիկը դեռահաս էր։ Հորը ձերբակալեցին թմրամիջոցներ պահելու համար, և շուտով ծնողներն ամուսնալուծվեցին։ Բեթ Հարթը մեծ քրոջ հետ սկսեց հակվածություն ցուցաբերել թմրամիջոցների նկատմամբ։ Հարցազրույցներից մեկում այսպես է խոսել իր կյանքի այդ փուլի մասին․ Դպրոցն ավարտելուց հետո Բեթ Հարթն ընդունվեց Լոս Անջելեսի կատարողական արվեստների բարձրագույն դպրոց, որտեղ սովորեց երգել և նվագել թավջութակ։ Մեգապոլիսում լայն հնարավորություններ բացվեցին աղջկա տաղանդի իրացման համար։ Որպես հայտնիություն ձեռք բերելու և հանդիսատես գրավելու առաջին փորձեր՝ հանդիսացան ելույթները «Լոս Անջելեսի ակումբների բաց միկրոֆոնների» առջև ։ Հանդիսատեսը միանգամից սիրեց նրան, սակայն մանկավարժներն այդ գիշերային զբաղմունքները, այն էլ ի վնաս ցերեկային պարապմունքների, չէին խրախուսում։ Արդյունքում Բեթին դուրս հանեցին ուսումնարանից բացակայությունների պատճառով։ Երգչուհուն դա առանձնապես չէր անհանգստացնում, քանի որ նա արդեն գիտեր, թե ինչ է ուզում կյանքից և ինչպես պետք է հասնի փառքի։
Ստեղծագործական կարիերայի սկիզբ
1993 թվականին Բեթ Հարթն արդեն ուներ միասնական խումբ, սեփական նյութեր, և որ ամենակարևորն է, մենեջեր։ Նա երգիչ Ջեֆրի Լեյ Տոզերն էր, ով ուներ նաև փոքրիկ ստուդիա։ Հենց նա Բեթին խորհուրդ տվեց մասնակցել «Starsearch» («Աստղերի որոնում») հեռուստաշոուին, որտեղ նա նվաճեց գլխավոր մրցանակը։ Սակայն այդ ժամանակ երգչուհուն չհաջողվեց միանգամից զարգացնել հաջողությունը։ Երաժշտական լեյբլներն անցնում էին նրա կողքով և չէին շտապում պայմանագիր ստորագրել։ Գիտակցելով հեռուստատեսային փառքի անարդյունավետությունը՝ Բեթ Հարթն իր խմբի երաժիշտների հետ ընդունեց արմատական որոշում՝ հեռացավ իր մենեջերից և սկսեց երգել հենց փողոցում։ Երաժիշտները տեղավորվեցին Սանտա-Մոնիկա քաղաքում, որտեղ գրեթե ամեն օր համերգներ էին տալիս անցորդների համար։ Շուտով Բեթ Հարթին նկատեց նշանավոր երաժշտական պրոդյուսեր Դեյվիդ Ֆոսթերը, ով երգչուհուն առաջարկեց ձայնագրել դեբյուտային ալբոմ իր «143 Records» լեյբլում։
Դեբյուտային ալբոմ «Immortal», 1996
Առաջին իսկ ալբոմը Բեթին բերեց մեծ ճանաչում ։ Այդ ալբոմի ստեղծագործությունները դարձան հիթեր Ատլանտիկայի երկու կողմերում։ Երգչուհին իր երաժշտական խմբի հետ ինը ամսով մեկնեց շրջագայությունների։ Նրանք համերգներ էին տալիս ԱՄՆ-ում, Դանիայում, ՀԱՀ-ում։ Սակայն ստեղծագործական տարաձայնություններն ու վեճերն ուղեկցում էին երաժիշտներին ամբողջ ճանապարհի ընթացքում, և վերադառնալով հայրենի երկիր՝ նրանք որոշում են ժամանակավորապես դադարեցնել համատեղ գործունեությունը։ Երգչուհին այսպես է նկարագրել առաջին շրջագայությունից իր ստացած տպավորությունները․
Ալբոմ «Screaming for my supper», 1999
Ժամանակավորապես լքելով խումբը՝ Բեթ Հարթը որոշում է փոխել միջավայրը և հայրենի քաղաքից մեկնում է Բիրմինգհեմ։ Այստեղ նա իր ամբողջ ազատ ժամանակն անցկացնում է նոր ալբոմի համար երգեր գրելով։ Հինգ ամիս անց Բեթը պատրաստի նյութերով վերադառնում է Լոս Անջելես, որպեսզի ձայնագրի երկրորդ ալբոմը։ Այդ ընթացքում նրա խմբի կազմից դուրս եկան բոլոր երաժիշտները, բացի բաս-կիթառահար Տալ Հերցբերգից, ում հետ էլ նրանք ուղևորվեցին դեպի Հոլիվուդ՝ «Sound Chamber» ձայնագրման ստուդիա։ Երկրորդ՝ «Screaming for my supper» ալբոմն արժանացավ երաժշտական քննադատների և հանրության հիացական արձագանքին ։
Ալբոմի ձայնագրությունից հետո Հարթը ցանկություն ունեցավ ընդլայնել իր ստեղծագործական հետաքրքրությունները և սկսեց նախնական աշխատանքը ռեժիսոր Ռիչարդ Դոնների հետ Ջենիս Ջոպլինի կյանքի մասին ֆիլմի նկարահանումների համար։ Սակայն Բեթը մերժեց ֆիլմում դեր ստանձնելու առաջարկը՝ կարծելով, որ կինոյում խաղալն իրեն համապատասխան չէ։ Շուտով երգչուհին հրավեր ստացավ՝ մասնակցելու Ջենիս Ջոպլինի մասին մյուզիքլի լսումներին։ Մյուզիքլը կոչվում էր «Սիրով՝ Ջենիս»։ Նա ուրախությամբ ձեռնամուխ եղավ թատերական մեծ բեմում հանդես գալու հնարավորությանը։ Մյուզիքլն արժանացավ հանդիսատեսի հիացմունքին։ Այդ հաջողության ալիքի վրա 1999 թվականի հոկտեմբերին Բեթն իրականացնում է բարեգործական համերգային շրջագայություն Ամերիկայում, որի նպատակն էր միջոցներ հայթայթել դպրոցներում երաժշատական կրթության ապահովման և երիտասարդ կոմպոզիտորներին ու կատարողներին օգնելու համար։ Միևնույն ժամանակ երգչուհու փառքն ու հաջողությունը դարձան նրա ալկոհոլային և թմրամիջոցային կախվածության խորացման պատճառ։ Ավելի ուշ Բեթը հիշում է․ Թեև Բեթը հաղթահարել է թմրամիջոցային կախվածությունը, սակայն վերահսկում է իր կյանքը և առողջական վիճակը կրոնի և տրանսցենդենտալ մեդիտացիայի միջոցով ։
Անձնական կյանք և խումբ
Երգչուհին ամուսնացած է իր ճանապարհային մենեջեր Սքոթ Գեթսկովի հետ ։ Հարթը ոչ միայն վոկալիստ է, այլև նվագում է երաժշտական տարբեր գործիքներ՝ դաշնամուր, կիթառ, թավջութակ, բաս-կիթառ և հարվածային գործիքներ ։ Նրա խմբում ընդգրկված են կիթառահար Ջոն Նիկոլսը, բասիստ Բոբ Մարինելին և թմբկահար Բիլ Ռանսոմը ։ Բեթի մենեջերը Դեյվիդ Վոլֆն է ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի երգչուհիներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռոք երգահաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի երաժիշտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կիթառահարներ
Մելեշկի (այլ կիրառումներ)
Մելեշկի, կարող է վերաբերել՝
Մելիքան (այլ կիրառումներ)
Մելիքան, կարող է վերաբերել՝
Մելնիչնի (այլ կիրառումներ)
Մելնիչնի, կարող է վերաբերել՝
Մելո (այլ կիրառումներ)
Մելո, կարող է վերաբերել՝
Սամցխե-Ջավախքի մարզ
Սամցխե-Ջավախքի մարզ (სამცხე-ჯავახეთის მხარე՝ Սամցխե-Ջավախեթիս մխարե), վարչական միավոր Վրաստանի հարավարևմուտքում։ Սահմանակից է հարավից Հայաստանի Շիրակի մարզին, արևմուտքից՝ Աջարիայի Ինքնավար Հանրապետությանը, հյուսիս-արևմուտքից՝ Գուրիայի, հյուսիսից՝ Իմերեթի, հյուսիս-արևելքից՝ Շիդա Քարթլիի, արևելքից՝ Քվեմո Քարթլիի մարզերին։ Վարչական կենտրոնը Ախալցխա քաղաքն է։
Պատմություն
Ժամանակակից Սամցխե-Ջավախքի մարզի մի մասը հայկական պատմական Ջավախքն է։ Վերջինս դարեր առաջ բնակեցված է եղել հայերով, սակայն 387 թվականի Հայաստանի առաջին բաժանումից հետո հայկական որևէ պետության մաս չի կազմել։ Հայերի՝ այստեղ վկայելու մասին վկայում են տեղի պատմական հուշարձանները։ Ժամանակակից ջավախահայերի բացարձակ մեծամասնությունը, սակայն, ոչ թե այդ հայերի, այլ 1828-29 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից հետո Էրզրումից ու Կարսից գաղթածների հետնորդնեն են։ Մինչև 1921 թվականին Ախալքալաքի գավառը, լինելով Ռուսական կայսրության Թիֆլիսի նահանգի մաս, վիճելի է համարվել և խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո մնացել է Վրաստանի տարածքում։ Համաձայն ջավախահայության՝ Վրաստանի ազգայնամոլական քաղաքականությունը հետապնդում է հայությանը այս երկրամասում հայրենազրկելու նպատակներ։ Վրաստանի իշխանություններն, իրենց հերթին, մարզի հայ բնակչությանը մեղադրում են անջատողական ձգտումներ ունենալու մեջ։
Վարչական բաժանում
Սամցխե-Ջավախքի մարզը կազմված է 6 շրջաններից՝ Ախալքալաք, Նինոծմինդա, Ասպինձա, Ախալցխա, Բորժոմ և Ադիգեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սամցխե-Ջավախքի մարզ
Կամպու Գրանդի (Ալագոաս)
Կամպու Գրանդի (Campo Grande), համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ալագոաս նահանգի գյուղատնտեսական շրջանում։ Մտնում է Արապիրակայի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 8855 մարդ՝ 2007 թվականի տվյալներով։
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ալագոաս նահանգի բնակավայրեր
Շիրակացի (լուսնային խառնարան)
Շիրակացի, հարվածային խառնարան Լուսնի վրա, նրա հակառակ կողմում ։ Անվանված է ի պատիվ 7-րդ դարի հայ գիտնական, աստղագետ Անանիա Շիրակացու ։ Այն կցված է առավել մեծ Պերեպյոլկին խառնարանի հարավային արտքին եզրին և ծածկում է Դոբրովոլսկու խառնարանի հյուսիս-արևմտյան եզրը։
Նկարագրությունը
Շիրակացի խառնարանը համեմատաբար երիտասարդ է, և չի հասցրել ենթարկվի զգալի քայքայման ։ Օղագոտու եզրը լավ արտահայտված է, և ներքին պատի մասերի երկայնքով կան սանդղափուլ կառուցվածքներ։ Ներքին հատակը անհավասար է, հատկապես հյուսիսում, որտեղ այն ծածկված է լեռնաշղթաների համալիրով։ Հատակի միակ հարթ հատվածը ձգվում է հարավային ներքին պատի երկայնքով։ Շիրակացի խառնարանի արտաքին պատնեշը Դոբրովոլսկի խառնարանի ներքին մասի հյուսիս-արևմտյան կեսում ձևավորել է բեկորակույտեր։
Անվանակոչում
Լուսնի մակերևույթի գոյացություններն անվանակոչելու իրավուն ունի միայն Միջազգային աստղագիտական միությունը (ՄԱՄ), որին էլ Վիկտոր Համբարձումյանը դիմել էր պաշտոնական նամակով՝ առաջարկելով Լուսնի խառնարաններից մեկն անվանակոչել 7-րդ դարի գիտնական Անանիա Շիրակացու անունով ։ ՄԱՄ-ն ընդունել էր Վիկտոր Համբարձումյանի առաջարկը և Լուսնի հակառակ կողմի խառնարաններից մեկը, որն ունի 51 կմ տրամագիծ, անվանակոչել Շիրակացու անունով ։
External links
Կատեգորիա:Լուսնային խառնարաններ
Ռոկիտնոեի շրջան
Ստեղծվել է 1940 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ռոկիտնոե ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 2350 կմ²։
Բնակչություն
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 52000 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 22,13 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռովնոյի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Վալդիերի
Վալդիերի  (իտալ․՝ Valdieri) կոմունա Իտալիայում, Պիեմոնտ մարզի Կունեո գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 971 մարդ (2008 թվականի տվյալներով)։ Բնակչության խտությունը 6 մարդ/կմ2։ Տարածքը՝ 153 կմ2։ Փոստային ինդեքս՝ 12010։ Հեռախոսային կոդ՝ 0171։ Կոմունայի հովանավորն է համարվում Սուրբ Մարտինը։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մելովսկի գյուղական խորհուրդ (այլ կիրառումներ)
Մելովսկի գյուղական խորհուրդ, կարող է վերաբերել՝
Մեխակ (այլ կիրառումներ)
Մեխակ, կարող է վերաբերել՝
Մեխիկո (այլ կիրառումներ)
Մեխիկո, կարող է վերաբերել՝
ՖԻՖԱ
Ֆուտբոլի միջազգային ասոցիացիաների ֆեդերացիա կամ ՖԻՖԱ, (ֆրանսերեն Fédération Internationale de Football Association) կամ կրճատ (FIFA) միջազգային սպորտի ղեկավարման մարմին, որը կառավարում է ֆուտբոլը, ֆուտզալը և լողափնյա ֆուտբոլը։ ՖԻՖԱ-ն կազմակերպում է ֆուտբոլի գլխավոր միջազգային մրցումները, այդ թվում Ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունը, որն անցկացվում է 1930 թվականից և Կանանց ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությունը, որն անցկացվում է 1991 թվականից։
ՖԻՖԱ-ն հիմնադրվել է 1904 թվականին Բելգիայի, Դանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Նիդերլանդների, Իսպանիայի, Շվեդիայի և Շվեյցարիայի ֆուտբոլի ասոցիացիաների կողմից։ Գլխամասը գտնվում է Ցյուրիխում։ Ներկայումս ՖԻՖԱ-ի անդամ են 211 ասոցիացիա։ Անդամ երկները պարտավոր են նաև լինել վեց տարածքային կոնֆեդերացիաների անդամ, որոնք ներկայացնում են Աֆրիկան, Ասիան, Եվրոպան, Հյուսիսային և Կենտրոնական Ամերիկայի և Կարիբյան ծովի, Օկեանիան և Հարավային Ամերիկան։
ՖԻՖԱ-ին չի վերահսկում ֆուտբոլի կանոնները (այն իրականացնում է Ֆուտբոլի միջազգային ասոցիացիաների խորհուրդը), այն կազմակերպում է մրցույթները և վերահսկում է նրանց անցկացումը, որից ստանում է հասույթ նրանց հովանավորների կողմից։ 2013 թվականին ՖԻՖԱ-ի հասույթը կազմել է 1,3 միլիարդ ԱՄՆ դոլար, իսկ զուտ շահույթը` 72 միլիոն և ունի 1,4 միլիարդ ԱՄՆ դոլար պահուստներ ։
Շատ լրագրողական նյութերում ՖԻՖԱ-ի գործունեությունը կապել են կոռուպցիայի հետ, երբ ՖԻՖԱ-ի նախկին նախագահ Զեպպ Բլատերը կազմակերպեց 2018 և 2022 թվականների Աշխարհի գավաթների վայրի ընտրությունները։ Այս բացահայտումներից հետո 2015 թվականին ՖԻՖԱ-ի ղեկավարությունից ինը և հինգ այլ պաշտոնյա ձերբակալվեցին ԱՄՆ արդարադատության դեպարտամենտի կողմից կոռուպցիայի մեղադրանքով ։
Պատմություն
Միջազգային հանդիպումների աճը 20-րդ դարի սկզբին ֆուտբոլային եզակի կառավարող մարմնի պահանջ առաջացրեց։ ՖԻՖԱ-ն հիմնադրվեց Փարիզում 1904 թվականի մայիսի 21-ին ։ Ֆրանսիական անվանումը օգտագործվում է նաև ոչ ֆրանսախոս երկրներում։ ՖԻՖԱ-ի հիմնադիր անդամներն էին Բելգիան, Դանիան, Ֆրանսիան, Նիդերլանդները, Իսպանիան (ներկայացնում էր Ռեալ Մադրիդը, քանի որ ֆեդերացիան հիմնադրվել է 1913 թվականին), Շվեդիան և Շվեյցարիան։ Նաև նույն օրը Գերմանիայի ֆեդերացիան հայտարարեց իր պատրաստակամության մասին հեռագրի միջոցով ։
ՖԻՖԱ-ի առաջին նախագահն է եղել Ռոբեր Գերենը։ Գերենին 1906 թվականին փոխարինեց Դենիել Վուլֆոլը Անգլիայից, ով Անգլիայի ֆուտբոլի ասոցացիայի անդամ էր։ ՖԻՖԱ կազմակերպած առաջին մրցույթը 1908 թվականի օլիմպիական խաղերն էին Լոնդոնում, որն ավելի հաջող էր քան դրան նախորդած մրցությունները։
ՖԻՖԱ-ի անդամակցությունը ընդարձակվեց Եվրոպայից դուրս և կազմակերպությանը միացան Հարավաֆրիկյան հանրապետությունը 1909 թվականին, Արգենտինան 1912 թվականին, Կանադան և Չիլին 1913 թվականին և Միացյալ Նահանգները 1914 թվականին ։
Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին շատ ֆուտբոլիստներ ուղարկվեցին պատերազմ և միջազգային հանդիպումները մի քանի անգամ քչացան, ինչի պատճառով կազմակերպության գոյությունը հարցականի տակ էր։ Հետպատերազմական շրջանում, Վուլֆոլի մահից հետո կազմակերպությունը գլխավորեց Կառլ Հիրշմանը։ Գոյության հարցը լուծվեց, սակայն Տնային ազգերի (Միացյալ Թագավորության) դուրս գալը մեծ հարված հասցրեց կազմակերպության։ Նրանք չէին ցանկանում ընդգրկվել իրենց թշնամի երկրների հետ նույն կազմակերպությունում։ Ավելի ուշ Տնային ազգերը վերականգնեցին իրենց անդամակցությունը։
ՖԻՖԱ-ի հավաքածուն ցուցադրված է Ֆուտբոլի ազգային թանգարանում, որը գտնվում է Անգլիայի Մանչեստր քաղաքում ։ Ֆուտբալի առաջին առաջնությունը տեղի ունեցավ Ուրուգվայում 1930 թվականին ։
Կոնֆեդերացիաներ
ՖԻՖԱ-ի կապված 6 կոնֆեդերացիաները հետևյալն են՝
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սպորտի միջազգային ֆեդերացիաներ Կատեգորիա:1904 հիմնադրված սպորտային կազմակերպություններ Կատեգորիա:1904 հիմնադրումներ Ֆրանսիայում
Մեծ Հայք կամավորական ջոկատ (այլ կիրառումներ)
Մեծ Հայք կամավորական ջոկատ, կարող է վերաբերել՝
Կնուլա
Կնուլա (Кнула), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վլադիմիրի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Պոսերդի գետի ձախ ափին՝ 13 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմի ավազանային շրջանի գետն է։ Գետավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կարմոնիտա
Կարմոնիտա (Carmonita), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Բադախոզ նահանգի մեջ և Էստրեմադուրա ինքնավար միության մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մերիդա համայնքի կազմում։ Տարածքը զբաղեցնում է 38,9 կմ2։ Բնակչությունը 573 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։
Կատեգորիա:Բադախոս պրովինցիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստրեմադուրայի բնակավայրեր
Սե (Սոմի գավառ)
Բնակչությունը 2006 թվականի դրությամբ կազմում է 166 մարդ, բնակչության խտությունը` 47.03 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3.53 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 115 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 15 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 106 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 81-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 25։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 76,4 %։ 81 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 76 անձ (39 տղամարդ և 37 կին)։ Գործազուրկ են եղել 5 անձ (2 տղամարդ և 3 կին)։ 25 անաշխատունակներից 9-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 12-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
KBC Bank Ireland
KBC Bank Ireland plc, իռլանդական բանկ, հիմնադրվել է 1973 թվականին՝ որպես Irish Intercontinental Bank:
1978 թվականին բելգիական KBC Bank-ը գնել է բանկի 75%-ը։ 1999 թվականին KBC-ն ամբողջությամբ գնել է Irish Intercontinental Bank-ը։ 2008 թվականին բանկն ստացել է ներկայիս անունը ։
KBC Homeloans-ն Իռլանդիայում հիպոթեքային վարկավորման մեջ հանդիսանում է առաջատար։
Մեծ Տիլ (այլ կիրառումներ)
Մեծ Տիլ, կարող է վերաբերել՝
KBC Bank Ireland
2011 թվականի դեկտեմբերի 31–ի դրությամբ KBC Bank Ireland–ի ակտիվները կազմել են 18,6 միլիարդ եվրո ։ Ըստ այս բնութագրիչի՝ այն Իռլանդիայի ֆինանսական ընկերությունների շարքում 17-րդ տեղում էր, իսկ երկրի բանկերի շարքում՝ 14-րդ ։
KBC Bank Ireland-ի գործադիր տնօրենը Ջոն Ռեյնոլդսն (John Reynolds) է ։ 2012 թվականին նա նաև զբաղեցրել է Իռլանդիայի բանկային ֆեդերացիայի (Irish Banking Federation) նախագահի պաշտոնը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իռլանդիայի տնտեսություն
Էդուարդ Մանուկյան (այլ կիրառումներ)
Էդուարդ Մանուկյան անունը կարող է վերաբերել հետևյալ անձանց.
Իտաբերաբայի գավառ
Իտաբերաբայի գավառ (Microrregião de Itaberaba) գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Բաիա նահանգի մեջ։ Մտնում է Բաիաի նահանգի հյուսիսարևելյան (մարզ) մասի մեջ։ 2005 թվականի տվյալներով բնակչությունը կազմում է 246 272 մարդ։ Տարածքը՝ 16 681,854 կմ2։ Բնակչության խտությունը՝ 14,8 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Բաիա նահանգի գավառներ
Ռովնոյի շրջան
Ռովնոյի շրջան (Рівненський район), շրջան Ուկրաինայի Ռովնոյի մարզում։
Ստեղծվել է 1940 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Ռովնո ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1175 կմ²։
Բնակչություն
2005 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 87000 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 74,04 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռովնոյի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Էրոմինչելա
Էրոմինչելա (Erromintxela, ), ինչպես Բասկերի Երկրում ապրող գնչուների ենթամշակութային խմբի, այնպես էլ կրեոլական հատուկ լեզվի անվանում, որը հիմնված է բասկերենի քերականության կելդերարի բարբառի վրա  ։ Էթնիկական ու լեզվաբանական տեսանկյունից գնչու-էրոմինչելները տարբերվում են Իսպանիայի կալո և Ֆրանսիայի հարավ-արևմուտքում բնակվող կասկարո խմբերից։
Անվան ծագում
Մի շարք լեզվաբաններ (De Rochas, Baudrimont, Macritchie) ենթադրում են, որ եզրը ծագում է ֆրանսերեն romanichel բառի բասկերեն աղավաղված տարբերակից կամ romané-michel բառից, որ նշանակում է թափառական, գնչու ։ Ներկայումս ֆրանսերենում ժարգոնային գործածությունից դուրս եկած բառը արձանագրվել է Պիրենեյան լեռների շրջակայքում, հատկապես` պատմական Բասկերի Երկրի հյուսիսային մասում, սակայն այն առնչություն չունի Միշել անվան հետ, այլ իր հերթին ծագում է գնչուական Romani čel «մարդ-գնչու» բառի աղավաղված տարբերակից однако не имеет отношения к имени Мишель, а происходит, в свою очередь, от искажённого цыганского Romani čel «человек-цыган» : Հետաքրքիր է, որ նույն բառից ծագում է Ղրիմի գնչուների ուրմաչել ինքնանվանումը։
Բասկերենում էթնիկ խմբի անվանումն ի սկզբանե ունեցել է գրության մի քանի տարբերակ` Errama-itçéla, Erroumancel, errumanzel և erremaitzela, errumanzel и erremaitzela : Է սկզբնատառը բասկերենին բնորոշ սկզբնատառ ձայնավոր է, իսկ վերջին ա-ն` որոշիչ հոդի ցուցիչը։
Լեզվի կարգավիճակ
Էրոմինչելայով խոսում է ընդհանուր առմամբ մոտ 1.000 մարդ ։ Ներկայումս իսպանական Բասկերի Երկրում ապրող մոտ 500 մարդ կա, որոնք խոսում են էրոմինչելայով։ Դա կազմում է Իսպանիայում բնակվող 21.000 գնչուների մոտ 2 %-ը։ Ենթադրաբար 500 մարդ էլ այդ լեզվով խոսում է Ֆրանսիայում ։ Լեզուն կրողների մեծ մասը հարավում է ապրում, նրանք ծեր մարդիկ են` մոտ 80 տարեկան, որոնք վարժ են տիրապետում լեզվին (նրանցից շատերը միաժամանակ լավ տիրապետում են իսպաներենին, բասկերենին, գնչուական կալո լեզվի բարբառին)։ Էթնիկական խմբի` միջին տարիքի լեզվակիրները հիմնականում լեզվի պասիվ կրողներ են, այսինքն` հասկանում են խոսքը, բայց իրենք չեն խոսում, իսկ երիտասարդությունը խոսում է միայն բասկերեն ու իսպաներեն։ Ֆրանսիայում լեզուն շարունակվում է փախանցվել սերնդեսերունդ ։
20-րդ դարում, պայմանավորված տնտեսական աճով, ավելի շատ կալո-գնչուներ հաստատվեցին Բասկերի Երկրում, ինչը կարող էր նպաստել էրոմինչելա լեզվով խոսողների թվի աճին ։
Պատմություն
Այլ երկրների գնչուների համեմատությամբ էրոմինչելան բավական լավ է ինտեգրվել բասկյան հասարակությանը, գնչուները յուրացրել են բասկերի սովորույթները (մասնավորապես կանանց ավելի լայն իրավունքները, խաղերը` բերցոլարիցան և պելոտան) և բասկերենի տեղի բարբառները ։ Ամենայն հավանականությամբ բասկերի միջավայրում գնչուների նկատմամբ վերաբերմունքը բավական հանդուրժալից էր այն դեպքում, երբ Եվրոպայում նրանք ենթարկվում էին հետապնդումների ։ Սակայն նույնիսկ Բասկերի Երկրում գնչուները հաճախ տուժում էին իշխանությունների հետապնդումներից, մասնավորապես 1602 թվականին Նավարայի թագավորական խորհուրդը հրապարակել է հրովարտակ, որով պահանջվում էր երկիրը մաքրել բոլոր թափառականներից, իսկ հայտնաբերվելու դեպում նրանք դատապարտվում էին վեց տարվա թիապարտության ։
18-րդ դարում գնչուների նկատմամբ վերաբերմունքը փոխվեց, և սկսվեց նրանց ինտեգրումը տեղի համայնքին։ Օրինակ` Նավարայի պալատը 1780-1781 թվականներին ընդունել է № 23 օրենքը, որով կոչ էր արվում իշխանություններին «հոգ տանել նրանց մասին, նրանց համար բնակության տեղ և արժանապատիվ կենսակերպ գտնել» ։
Չնայած էրոմինչելաներն իրենց անվանում էին ijitoak («իխիտոակ», «գնչուներ»), նրանք իրենց տարբերակում են կալեներից, որոնց անվանում են xango-gorriak («շանգո-գորիակ», «կարմրաոտներ») ։
Լեզվաբանական բնութագիր
Մունյոսի և Լոպես դե Մունխիայի (Muñoz and Lopez de Mungia) հետազոտությունները ցույց են տվել, որ էրոմինչելան չի ծագում կալոների լեզվից, որը գնչուական ևս մեկ խմբավորում է Իսպանիայում, այլ հիմնված է կելդերարի բարբառի վրա` բասկերենի բառերի և ձևաբանական տարրերի ներառմամբ ։ Բառապաշարը ճնշող մեծամասնությամբ գնչուական է, սակայն ձևաբանությունն ու քերականությունը ծագում են բասկերենի տարբեր բարբառներից ։ Գնչուների լեզվին բնորոշ քերականական կառուցվածքից մնացել են միայն որոշակի հետքեր Язык эрроминчела непонятен ни для басков, ни для кале. : Էրոմինչելա լեզուն հասկանալի չէ ո'չ բասկերին և ո'չ էլ կալեներին։ Փակագծերում բերված ձևերը մատնանշում են հին գրությունը։
Սակայն քանի որ էրոմինչելան ու կալոն ծագում են գնչուերենի բարբառներից, նրանք ունեն ընդհանուր բառեր, որոնք մոտ են նշանակությամբ։
Հնչյունաբանություն
Համաձայն Բոդրիմոնի` 1862 թվականի ուսումնասիրության և ժամանակակից աղբյուրների` էրոմինչելա լեզվի հնչյունական համակարգը չափազանց հարուստ է ։ Հարավային շրջաններում բացակայում են [y] և [θ] հնչյունները, ինչը բասկերենի հարավային ու հյուսիսային բարբառների հիմնական տարբերությունն է։ Հրապարակված նյութերից պարզ չէ, թե արդյոք էրմինչելայում գոյություն ունի գնչուական բարբառներին բնորոշ /g/~/ɣ/ տարբերությունը։
Ձևաբանություն
Ստորև ներկայացվում են էրոմինչելայի ձևաբանական առանձնահատկություններից.
Բայերի ձևավորում
Բայերի մեծամասնությունն ունի գնչուական ծագման արմատ և բասկերենի -tu վերջավորությունը ։
Բայի ձևաբանություն
Էրոմինչելայի բայերի ձաևավորման մեծամասնությունը համարժեք է բասկերենի բարբառներին։
Մասնիկներ
Ժխտման համար օգտագործվում է ոչ թե բասկերեն ez/ezetz, այլ na/nagi (գնչուական լեզվում` na/níči) մասնիկը, հաստատման համար` ua (գնչ.` va), միջին բասկ.`bai/baietz մասնիկը ։
Գոյականներ
Գոյականների մեծամասնությունն ունի գնչուական արմատներ, սակայն քիչ չեն բասկերենի վերջածանցով կազմվածները։ Ստորև ներկայացված աղյուսակում որոշ գոյականներ ներկայացված են -a վերջածանցով, մյուսները` առանց դրա։ Համեմատության համար ներկայացված են բասկերեն տարբերակները։
Օրացույց
Ինչպես գրում է Բոդրիմոնը, էրոմինչելա լեզուն փոխառել է բասկերեն ամսանունները, սակայն դրանցից մի քանիսը բառաձևեր են, որոնք գոյություն են ունեցել մինչև ստանդարտ բասկերենի ներմուծումը։ Օրինակ` օգոստոսը ստանդարտ բասկերենում ավելի շատ անվանում են Abuztua, քան Agorrila:
Ինչպես գրում է Բոդրիմոնը, ժամանակի եզրերը (բացի ամսանուններից) ձևավորվում են breja (bréχa) «տարի» վերջածանցի օգնությամբ, այսպես` breja kinua «ամիս» և breja kipia «շաբաթ» ։
Թվականներ
Էրոմնչելայում թվականները գնչուաան ծագում ունեն ։
Ածական և մակբայ
Ածականներն ու մակբայները հիմնականում ծագում են գնչուական ձևերից ։
Բոդրիմոնի նյութեր
Բոդրիմոնի նյութերի մեծ մասը հեշտությամբ հաստատվում է էրոմինչելայի այլ սկզբնաղբյուրներով, սակայն որոշ բառեր` հիմնականում բայեր, առավել ուշադրության կարիք ունեն։
Գոյականներ
Բոդրիմոնի նյութերը պարունակում են մեծ թվով բառեր, որոնք ծագում են բասկերենից։
Բոդրիմոնի գրանցած որոշ բառեր կասկածի տեղիք են տալի, հատկապես գյուղատնտեսությանը վերաբերող բառերը։
Խոնարհման համակարգ և դերանուններ
Բայի և գոյականի համակարգերը Բոդրիմոնի գրառումներում ունեն մի շարք առանձնահատկություններ։ Բացի այն, որ նա բերում է բայի խոնարհման ձևեր` հակադրլով դրանք դերբայական ձևերին, նա թվարկում է դերանուններ, որոնք, ամենայն հավանականությամբ, ունեն գնչուական արմատներ և խոնարհման մասնիկներ։
Ajin` «ունենալ» բայը վկայակոչված է և այլ աղբյուրներում, սակայն բասկերենից առաջացած տարբերակներն ավելի լայն կիրառություն ունեն։ Գնչուական լեզվում ունենալ բայի փոխարեն հաճախ գործածվում են «ինձ, քեզ, նրան + լինել» կառույցը։
1 Հարկ է նշել, որ բասկերեն ձևերը, օրինակ` duk (բառացի` «քեզ մոտ կա նա») համարվում են բայի մաս, մինչդեռ էրոմինչելայում tuk ձևը դերանուն է։
Բերված ձևերում կիրառվում է ժխտական na մասնիկը, որ գնչուական ծագում ունի։ Ինչպես նշում է Բոդրիմոնը, buter բառը նշանակում է «շատ» և չի համարվում դերանուն։ Կելդերարի բարբառում պատկանելության կառույցներում կիրառվում է տրական հոլովը, մինչդեռ էրոմինչելայում` հայցական։ «Լինել» բայի ձևը նույնպես տարբերվում է կելդերարի բարբառից։
Օրինակներ
Օրինակներ ձևաբանական վերլուծությամբ. 1. khereko  ogaxoa 2. khere-ko  ogaxo-a 4. տուն+տեր բառի սեռական 5. "տան տեր"
1. hiretzat goli kherautzen dinat 2. hire-tzat goli kerau-tzen d-i-na-t 3. դու` որպես երգ կատարող+սեռական հոլով` բայը օբյեկտի ցուցիչով 4. "Ես երգում եմ քեզ համար:"
Այլ օրինակներ   ։ Էրոմինչելա։ txuria txiautu Թարգմանություն։ Մտցրու' դանակը։
Էրոմինչելա։ kuti zarrak upre! Բասկերեն։ gora begira ezak! Թարգմանություն։ Նայի'ր վերև։
Էրոմինչելա։ xaua, goli keau zak, mol buterrago ajinen duk Բասկերեն։ mutila, kanta ezak, ardo gehiago izanen duk Թարգմանություն:Երգի'ր, տղա', դու էլի գինի կաստանաս։
Էրոմինչելա։ txaia, brastando keau zak! Բասկերեն։ mutila, azkar korrika egizak! Թարգմանություն։ Տղա', արա'գ փախիր։
Էրոմինչելա։ txipa nola duzu? Բասկերեն։ izena nola duzu Թարգմանություն։ Ի՞նչ է քո անունը։
Էրոմինչելա։ masak eta barkitxuak panguan daoz Բասկերեն։ ardiak eta arkumeak larrean daude Թարգմանություն։ Այծերն ու գառները մարգագետնում են։
Էրոմինչելա։ nire kera zurearen palian dao, hemendik obetoao dikatuko duzu Բասկերեն։ nire etxea zurearen ondoan dago, hemendik hobeto ikusiko duzu Թարգմանություն։ Իմ տունը քո տան մոտ է, դու այստեղից ավելի լավ կարող ես տեսնել այն։
Գրականություն
Կատեգորիա:Բասկերեն Կատեգորիա:Իսպանիայի լեզուներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի լեզուներ
Նասմուր
Նասմուր (Насмур), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վլադիմիրի մարզում, Կոմի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Գուս գետի ձախ ափին՝ 105 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկսկոմի ավազանային շրջանին գետն է։ Գետավազանը՝ Օկա։
Հերմել
Հերմել (الهرمل‎‎), քաղաք Լիբանանի հյուսիս-արևելքում, Բեկաայի մարզում։ Հանդիսանում է Հերմելի շրջանի վարչկենտրոնը։
Նասմուր
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Հերմել
Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է մարզի հյուսիսային մասում, համանուն դաշտավայրի տարածքում, Օրոնտ գետի ձախ ափին, մարզի վարչկենտրոն Զահլե քաղաքից մոտավորապես 73, իսկ մայրաքաղաք Բեյրութից 95 կմ հյուսիս-արևելք։ Բարձրությունը ծովի մակարդակից կազմում է 696 մ ։
Բնակչություն
2013 թվականի մարդահամարի տվյալներով՝ բնակչությունը կազմել է 24 678 մարդ ։
Նասմուր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Հերմել
Տեսարժան վայրեր
Քաղաքի շրջակայքում գտնվում է բուրգ, որը կառուցվել է Քրիստոսից առաջ 1-ին կամ 2-րդ դարերում։ Հերմելի մոտակայքում գտնվում է նաև հուշարձանների շարք, որը վերաբերվում է Հովվական նեոլիթի շրջանին։
Քաղաքացիական պատերազմ Սիրիայում
2013 թվականի մայիսի 28-ին քաղաքի ուղղությամբ կրակեցին ահաբեկիչները, որոնք այդ ժամանակ տեղակայվել էին սիրիական Էլ Կուսայր քաղաքում։ Քաղաքը երեք անգամ ենթարկվեց ռմբակոծության, ինչի հետևանքով երեք խաղաղ մարդիկ վնասվածքներ ստացան ։
Մարտինաս Վայնիլայտիս
Մարտինաս Վայնիլայտիս (Martynas Vainilaitis, ), լիտվացի մանկագիր, գրող և թարգմանիչ։
Կենսագրություն
Ծնվել է գյուղացու ընտանիքում։ 1957 թվականին ավարտել է Լիտվայի թատերական և երաժշտական ակադեմիան։ Մի քանի տարի աշխատել է որպես դերասան Կապսուկսկոյի (այժմ` Մարիամպոլե) դրամատիկական թատրոնում։ 1955-1957 թվականներին աշխատել է «Žvaigždutė» («Աստղիկ») ամսագրում, իսկ 1958 թվականին աշխատել է «Moksleivis» («Ուսանող») ամսագրում, 1959-1960 թվականներին` «Lietuvos pionierius» («Լիտվացի պիոներ») պարբերականում, իսկ 1965-1966 թվականներին աշխատել է հանրապետական գրադարանում։ 1965 թվականից դարձել է պրոֆեսիոնալ գրող։ 1973-1995 թվականներին եղել է «Genys» («Փայտփորիկ») ամսագրի գլխավոր խմբագրի տեղակալ ։
Ստեղծագործություն
Ուսանող եղած ժամանակ պարբերաբար սկսել է բանաստեղծություններ տպագրել։ 1960 թվականին հրատարակվել է նրա առաջին` «Vyturiai palydi plūgą» («Արտույտները թռչում են գութանից») բանաստեղծական ժողովածուն։ Դա նրա առաջին և միակ գիրքն էր երիտասարդների համար։ 1963 թվականին հայտնվել է առաջին «Pupų pėdas» («Լոբու փունջ») բանաստեղծությունների ժողովածուն։ 1976 թվականին արժանացել է պետական մրցանակի` «Mano volungėlė» («Իմ պիրոլ») գրքի համար։ Հետագայում նա նաև բազմիցս արժանացել է հեղինակավոր մրցանակների։ Բանաստեղծի երկու գրքերը ճանաչվել են տարվա լավագույնը` մանկական հրատարակչությունների կողմից։ 2003 թվականին Լիտվայի նախագահ Ռոլանդաս Պաքսասը Մարտինաս Վայնիլայտիսին պարգևատրել է Վիտաուտաս մեծի շքանշանի սպայական խաչով։ Բանաստեղծի բանաստեղծությունները թարգմանվել են ռուսերեն և ուկրաիներեն ։
Ասք Իգորի ճակատամարտի մասին
«Ասք Իգորի ճակատամարտի մասին» (Слово о походе Игоревом, Игоря, сына Святославова, внука Олегова, Слово о плъку Игорєвѣ · И́горѧ сꙑ́на Свѧ́тъславлѧ · внука Ольгова, հայերեն ընդունված այլ անվանում՝ «Ասք Իգորի արշավանքի մասին» ), ռուսական միջնադարյան գրական հուշարձան, անհայտ հեղինակի գործ՝ նվիրված պոլովցիների դեմ Նովգորոդ-Սևերսկի իշխան Իգոր Սվյատոսլավիչը 1185 թվականի արշավանքների պատկերմանը։ Գրի է առնվել 1185—1187 թթ.։ «Ասք Իգորի ճակատամրտի մասին»–ի ձեռագրի մի ընդօրինակություն, հավանաբար՝ XVI դարի գրչություն, Յարոսլավլում հայտնաբերել է կոմս Ա. Ի. Մուսին-Պուշկինը (1744-1817 թթ.) XVIII դարի վերջերին և հրատարակել Մոսկվայում, 1800 թվականին։ Ձեռագիրը և տպագրված օրինակների մեծ մասը ոչնչացվել են 1812 թ.՝ Նապոլեոնի արշավանքի ժամանակ։ Ասքի հիմնական պաթոսը հայրենասիրությունն է, ռուս իշխաններին միաբանելու կոչը՝ հանուն հայրենիքի ազատագրման ու անկախության։ «Ասք Իգորի ճակատամրտի մասին»–ը լայն պատկերացում է տալիս հին Ռուսիայի տնտեսական կյանքի, ժողովրդի հավատալիքների, կենցաղի, ռազմավարության մասին։ Ա. Պ. Բորոդինը այդ թեմայով գրել է «Իշխան Իգոր» օպերան։ Ասքը թարգմանված է աշխարհի շատ լեզուներով, այդ թվում և հայերեն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1185 Կատեգորիա:Էպոս Կատեգորիա:Ռուսաստանի գրականություն Կատեգորիա:Միջնադարյան գրականություն Կատեգորիա:Կիևյան Ռուսիա
Սառնիի շրջան
Սառնիի շրջան (Сарненський район), շրջան Ուկրաինայի Ռովնոյի մարզում։
Ստեղծվել է 1939 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Սարնի ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1970 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռովնոյի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Կանապի
Կանապի  (Canapi), համայնք Բրազիլիայում՝ Ալագոաս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Ալագոաս նահանգի Սերտանի մարզում։ Մտնում է Սերանա դու Սերտան Ալագոանու գավառի կազմի մեջ։
Մեծավան (այլ կիրառումներ)
Մեծավան, կարող է վերաբերել՝
Սորել (Սոմի գավառ)
Սորել (Sorel), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Սոմ գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 140 կմ հյուսիս, Ամյեն քաղաքից 60 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 110 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 76-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 34։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 69,1 %։ 76 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 58 անձ (39 տղամարդ և 19 կին)։ Գործազուրկ են եղել 18 անձ (11 տղամարդ և 7 կին)։ 34 անաշխատունակներից 6-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 11-ը` թոշակառուներ, իսկ 17-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Ժյուվենկուր է Դամարի
Ժյուվենկուր է Դամարի (Juvincourt-et-Damary), համայնք Ֆրանսիայի Պիկարդիա մարզի Էնա գավառում։ Մտնում է Գինիկուր կանտոնի կազմի մեջ։ Հանդիսանում է Լան շրջանի կոմունա։
Վլադիմիրեցի շրջան
Վլադիմիրեցի շրջան (Володимирецький район), շրջան Ուկրաինայի Ռովնոյի մարզում։
Ժյուվենկուր է Դամարի
Համայնքի INSEE կոդ՝ 02399։
Վլադիմիրեցի շրջան
Ստեղծվել է 1939 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Վլադիմիրեց ։
Ժյուվենկուր է Դամարի
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2010 թվականին կազմում էր 493 մարդ։
Վլադիմիրեցի շրջան
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 1940 կմ²։
Ժյուվենկուր է Դամարի
Տնտեսություն
2010 թվականի տվյալներով՝ աշխատունակ տարիքի 311 մարդկանցից (15-64 տարեկան) 237-ը տնտեսապես ակտիվ էին, 74-ը՝ ոչ ակտիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 76,2 %, 1999 թվականին եղել է 71,4 %)։ 237 աշխատունակ բնակիչներից 214-ը աշխատում էին (112 տղամարդ և 102 կին), անաշխատանք էին 23-ը (14 տղամարդ և 9 կին)։ 74 անգործունակ մարդկանցից 19-ը աշակերտներ կամ ուսանողներ էին, 34-ը՝ թոշակառու, 21-ը անաշխատունակ էին այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Վլադիմիրեցի շրջան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռովնոյի մարզ Կատեգորիա:Ուկրաինայի շրջաններ
Լրագրողական թարգմանություն
Լրագրողական թարգմանություն, թարգմանության տեսակ է, որը հիմնականում օգտագործվում է թերթերում։ Այն թարգմանչական հետազոտությունների համեմատաբար նոր ոլորտ է ։ Այս տեսակի թարգմանության մասին առաջին ուսումնասիրությունները կատարվել են 2000-ականների կեսերին, սակայն թարգմանությունները սկսել են թերթերում հայտնվել դեռևս 17-րդ դարում ։
Համատեքստ
Առաջին լրատվական տեքստերը տարածվել են ձեռագիր ձևով, այնպես որ այդ վաղ տեքստերի միայն մի փոքր մասն է պահպանվել մինչև մեր օրերը։ Առաջին «թերթերը» անվանվել են «avvisi», բառն իտալական ծագում ունի։ Թարգմանությունը եղել և մնում է լրագրության անբաժանելի մասը, որպեսզի հասարակությունը տեղյակ լինի աշխարհում տեղի ունեցող կարևոր իրադարձություններին։ Օրինակ՝ Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմների ժամանակ լրագրողական թարգմանությունը մարդկանց Եվրոպայում և Մերձավոր Արևելքում տեղի ունեցող մարտերի մասին տեղեկացնելու միջոց էր ։
Անգլիայի 17-րդ դարի պատերազմի մասին լրագրողական թարգմանություն
Երբ Անգլիայում հայտնվել են առաջին թերթերը, դրանք լատիներեն, գերմաներեն և ֆրանսերեն լեզուներից թարգմանություններ էին ։ «Corante» թերթը, որը նաև Եվրոպայի այլ մասերում հրապարակված տեքստերի թարգմանություն էր, նմանակել է հոլանդական մոդելին, քանի որ դրանք տպագրվել են հիմնականում Ամստերդամում, Ալկմարում և Հաագայում։ Ասում են, որ սա Անգլիայում տպագրված առաջին թերթն է։
The London Gazette
17-րդ դարի վերջին The London Gazette-ն նորություններ էր հրապարակում Իսպանիայում պատերազմների մասին, ինչպես նաև` Իսպանիայի թագուհու ամուսնության մասին։ Օրինակ, 1693 թվականին «Gazette»-ում հրապարակվել է հաղորդագրություն Ֆլանդրիայում Լանդենի ճակատամարտի մասին, որտեղ նկարագրվում էր պատերազմի ժամանակ մարդկանց ողբերգական մահը։ 1698 և 1699 թվականներին «The London Gazette»-ը հաղորդել է Պապերի մասին, (1698 թվականին թագավորի և Պապի միջև տարաձայնությունները և 1699 թվականին Իսպանիայում Մեծ ինկվիզատորի նշանակումը) ։
Պանել
Պանել ,
Լրագրողական թարգմանություն
The Swedish Intelligencer
Լրագրողական թարգմանության ևս մեկ օրինակ է դարձել The Swedish Intelligence թերթը, որը հիմնադրվել էր Ուիլյամ Ուոթսի կողմից։ Այդ թերթում, որը հրապարակվում էր Լոնդոնում 1632-1633 թվականներին, հղումներ կան թարգմանությունների աղբյուրներին։ Օրինակ, թղթակիցը բացահայտ ներկայացնում է իր աղբյուրները, որոնք հիմնականում հոլանդական ծագման են ։ Արտադրության ծախսը նվազեցնելու համար տեքստերը քիչթվով խմբագիրներ էին ունենում։
Պանել
Կատեգորիա:Շինարարական կոնստրուկցիաներ
Լրագրողական թարգմանություն
Այլ օրինակներ
Բրոշյուրների թարգմանիչներից ոմանք կրոնական փախստականներ էի, որոնք գալիս էին գլխավորապես Ֆրանսիայից ։ Թարգմանությամբ էին զբաղվում ֆրանսիացի հուգենոտները, որոնք փախչում էին հետապնդումներից ։
1702 թվականի մարտի 11-ին լույս է տեսել The Daily Courant օրաթերթի առաջին թողարկումը, որը բաղկացած էր մեկ ֆրանսիական և երկու հոլանդական թերթերի թարգմանություններից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լրագրություն Կատեգորիա:Թարգմանություն
Միխաելիս-Մենթենի հավասարում
Միխաելիս-Մենթենի հավասարում, կենսաքիմիայում ֆերմենտատիվ ռեակցիաների կինետիկայի հիմնարար հավասարում։ Այն անվանվել է գերմանացի կենսաքիմիկոս Լեոնոր Միխաելիսի և կանադացի ֆիզիկոս Մոդ Մենթենի պատվին։ Այս հավասարումը իրենից ներկայացնում է ֆերմենտատիվ ռեակցիայի v արագության կախվածությունը ռեակցիայի ելանյութի՝ սուբստրարի [S] կոնցենտրացիայից։ Հիմնարար հավասարումը գրվում է հետևյալ կերպով
Ընդունված է համարել, որ մեկ սուբստրատ պարունակով կենսաքիմիական ռեակցիաները ընթանում են Միխաելիս-Մենթենի առաջարկած մեխանիզմով։
Նախատիպ
1903 թվականին ֆրանսիացի ֆիզիկական քիմիկոս Վիկտոր Անրին հայտնաբերել է, որ ֆերմենտատիվ ռեակցիաները ուղեկցվում են ֆերմենտի և սուբստրարի միջև հատուկ կապերի առաջացմամբ ։ Նրա աշխատանքը հետագայում ուսումնասիրվել է գերմանացի կենսաքիմիկոս Լեոնոր Միխաելիսի և կանադացի ֆիզիկոս Մոդ Մենթենի կողմից, ովքեր հիմք են դրել ֆերմենտատիվ ռեակցիաների կինետիկային և առաջին անգամ հայտնաբերել են ինվերտազա ֆերմենտի ազդման մեխանիզմը, որով նա կատալիզում է սախարոզի հիդրոլիզը մինչև գլյուկոզ և ֆրուկտոզ ։ 1913 թվականին նրանք առաջարկեցին այս ռեակցիայի մաթեմատիկական մոդելը, որը հետագայում ընդլայնվեց և հիմք հանդիսացավ քիմիայի նոր բնագավառի զարգացմանը ։ Մեխանիզմն իր մեջ է ներառում E էնզիմի կապումը S սուբստրատի հետ, որի հետևանքով նախ առաջանում է էնզիմ-սուբստրատային ES կոմպլեքսը, որը հետագայում վերածվում է P պրոդուկտի և E էնզիմի։ Սխեմատիկորեն այս մեխանիզմը կարելի է պատկերել հետևյալ կերպով