cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մանոն Լեսկո
Սյուժե
Վեպում գործողությունները ծավալվում են Ֆրանսիայում ռեգենտության ժամանակաշրջանում (1715—1723)։ Պատմվում է ազնվական երիտասարդ դե Գրիյոյի կյանքի մասին։Գիրքը ասպետ դե Գրիոյի և Մանոն Լեսկոյի սիրո մասին է, որը երիտասարդ անհատի սիրո ուժի, նրա բորբոքուն կրքերի, մարդկային խոր զգացմունքների պատմություն է։ Լինելով 17 տարեկան պատանի` նա Ամյենեում ավարտում է փիլիսոփայության բաժինը։ Ճեմարանում, որտեղ նա սովորում էր, ուներ նվիրված ընկեր` Տիբերժը, ով երեք տարով մեծ էր իրենից։ Քննությունները հաջող հանձնելուց հետո դե Գրիյոն պատրաստվում էր վերադառնալ հոր մոտ, սակայն նա հանդիպում է մի հիասքանչ անծանոթուհու, ով հանրակառքով ժամանում էր քաղաք։ Դա Մանոն Լեսկոն էր, ում ծնողները որոշել էին ուղարկել կուսանոց։ Դե Գրիյոն առաջին հայացքից խենթի պես սիրահարվում է նրան և փորձում է համոզել աղջկան փախչել իր հետ։ Տիբերժը դրական արձագանք չի տալիս նրա մտադրությանը, սակայն դե Գրիյոն նրան չի լսում և գաղտնի կերպով լքում է քաղաքը։Շատ փորձությունների միջով են անցնում Մանոնն ու Գրիյոն, մի քանի անգամ Մոնոնը դավաճանում է ասպետին։ Ամեն անգամ, երբ դե Գրիոյի գումարը պակասում էր, Մանոնն ավելի հեշտ էր գայթակղվում ավելի հարուստ տղաներով, սակայն հոգու խորքում նա զգում էր, որ սիրում է Գրիոյին և սխալ է վարվում նրա հետ։ Իսկ դե Գրիյոն անում էր հնարավոր ամեն բան Մանոնին երջանկացնելու համար, մինչև անգամ թղթախաղ ու խարդախություն։ Դավաճանությունները ստիպում էին հասկանալ դե Գրիոյին, որ ինքը մոլության մեջ է և սխալ ճանապարհով է գնում, բայց սերը նրան դրդում էր արհամարհել նույնիսկ իր ողջամտությունը։ Սիրո ծուռումուռ ճամփաները երկու անգամ նրանց  բանտ են նետում, որոնցից երկրորդը  ավարտվում է Մանոնին Ամերիկա աքսորելու որոշմամբ։ Դե Գրիյոն հետևում է նրան։ Ճանապարհին կրած անտանելի մարմնական և հոգեկան տանջանքները և անասելի զղջումը ազնվացնում են Մանոնի հոգին ու նրա սերը մաքրվում է ասպետի սիրո շնորհիվ։ Ամերիկայում մի քանի ամսվա խաղաղ կյանքը, սակայն, ընդհատվում է նոր դժբախտությամբ, ինչի պատճառով ի վերջո Մանոնը հյուծվում է ու մահանում։ Հոգեկան տառապանքների այս գագաթնակետը դարձի է բերում ասպետին, և նա կրկին որոշում է գնալ դեպի առաքինությունը։ Իր հավատարիմ ընկեր Տիբերժի հետ, ով, բազում փորձանքների միջով անցնելով, Ամերիկա էր հասել, մի քանի ամիս անց դե Գրիյոն Ֆրանսիա է վերադառնում։
Այսպիսով, վեպը արտասովոր սիրո մի պատմություն է, որը կարող է տանել մարդուն դեպի մոլություն, բայց ի վերջո նպաստել նաև երկու հոգիների բարոյական վերակազմավորմանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիական գրականություն Կատեգորիա:1731 գրքեր Կատեգորիա:Հոգեբանական վեպեր
Էստել Բալե
Էստել Բալե (Estelle Balet, Էստել Բալե (Estelle Balet, ), շվեյցարացի սնոուբորդիստուհի, մասնագիտացել է ֆրիրայդում։ 2013-2016 թվականներին հանդես է եկել մասնագիտական մակարդակով։ ֆրիրայդի կրկնակի չեմպիոնուհի է։ Մահացել է ձնահյուսի իջնելու հետևանքով։
Կենսագրություն
Տասը տարեկան հասակում ծնկի վնասվածքի պատճառով ստիպված էր դահուկը փոխարինել սնոուբորդով։ Նա 16 տարեկան էր, երբ ծանոթացավ իր ապագա մարզիչի՝ Ժերալդին Ֆասնախտի հետ, որը ֆրիրայդի հանդեպ սեր սերմանեց նրա մեջ։ Էստել Բալեն հաղթանակ տարավ Dakine Junior Tour-ում, որից հետո սկսեց հանդես գալ ավելի հասուն մակարդակով։ Առաջնախաղը տեղի ունեցավ 2013 թվականին, որն անմիջապես մի քանի խոշոր մրցույթներում նրան հաղթանակ բերեց։ Նա հաղթեց Լա Կլյուզայում անցկացվող մրցաշարում, եղավ լավագույնը բոլոր մարզիկների շրջանում՝ Ավստրիայում՝ Հոհֆոյգեն լեռնադահուկային հանգստավայրում կայացած մրցաշարում, հաղթանակ տարավ Շանդոլենի և Նանդայի մրցույթներում, բարեհաջող անցավ աշխարհի առաջնության եվրոպական որակավորման փուլը (Ֆրիրայդի աշխարհի առաջնություն)՝ մասնակցելով այդ սպորտաձևի ամենահեղինակավոր մրցույթին՝ առաջին անգամ հանդես գալով Ֆրիրայդի աշխարհի առաջնությունում։ Էստել Բալեն անենաերիտասարդ մարզուհին էր, որն առաջին անգամ հանդես էր գալիս այդ մակարդակում։
Բելիցի
Բելիցի (Bellizzi), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 12 862 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 42 կմ մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 7 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84092, հեռախոսային կոդ՝ (+39) 0828։
Էստել Բալե
Կենսագրություն
2014 թվականին նա չորս անգամ կանգնել է հաղթողի պատվանդանին ֆրիրայդի տարբեր մրցույթներում, այդ թվում երկրորդ տեղն է զբաղեցրել աշխարհի առաջնությունում և արդյունքում աշխարհի առաջնության սպորտի այդ ձևում արժանացել տարվա լավագույն նորեկի կոչմանը։ Մեկ տարի անց աշխարհի գավաթի խաղերում ձեռք է բերել երկու հաղթանակ ( Անդորրայում և Ֆիբերբրունում), դարձել ֆրիրայդի ամբողջ պատմության մեջ աշխարհի առաջնության խաղերում առաջին երիտասարդ մարզուհին։ 2016 թվականին պաշտպանել է աշխարհի չեմպիոնուհու կոչումը` հաղթելով Անդորրայի և Վերբեի փուլերում ։
Բելիցի
Բնակավայրի հովանավոր սուրբն է համարվում Sacro Cuore di Gesù-ն։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Էստել Բալե
Կենսագրություն
Փրկարարական ծառայություններն անմիջապես արձագանքեցին պատահածին։ Հետազոտության համար նրան հասցրին մոտ հիվանդանոց, սակայն ստացած վնասվածքների հետևանքով նա շուտով մահացավ ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Շվեյցարացի կին սնոուբորդիստներ Կատեգորիա:Ձնահյուսի հետևանքով մահեր
Քիոս կղզու ազգային օդանավակայան
Քիոս կղզու ազգային օդանավակայան (Κρατικός Αερολιμένας Χίου, Chios Island National Airport), օդանավակայան Հունաստանի Հյուսիսային Էգեյան կղզիների պերիֆերիայի Քիոս քաղաքում։
Այս օդանավակայանը հայտնի է նաև այլ անվանումներով՝ Քիոսի ազգային օդանավակայան, «Օմիրոս» կամ պարզապես Քիոսի օդանավակայան։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի օդանավակայաններ
Աուլետա (Կամպանիա)
Աուլետա (Auletta), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 2 520 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 71 կմ մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 35 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84031, հեռախոսային կոդ՝ 00975։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ճապոնիայի Նախարարների կաբինետի օրենսդրական բյուրո
Ճապոնիայի Նախարարների կաբինետի օրենսդրական բյուրո (内閣法制局), Ճապոնիայի Նախարարների կաբինետի իրավական բյուրո, որն ապահովում է կառավարչական գործընթացի որակյալ իրավական աջակցություն ։ Իրավական բյուրոն իրականացնում է խորհրդարանի հավանությանը ենթակա օրինագծերի, միջազգային պայմանագրերի նախագծերի, կառավարական հրամանագրերի և այլնի պատրաստում և իրավական փորձաքննություն, զեկույցներ է պատրաստում Նախարարների կաբինետին, վարչապետին, իրավաբանական հարցերով բոլոր պետական նախարարներին։ Ղեկավարում է նախագահը, որը հաստատվում է խորհրդարանի նախագահի կողմից։
Պատմություն
Հիմնադրվել է 1875 թվականին որպես Օրենսդիր բյուրո, Մեծ պետական խորհրդի (Դայձյոկան) օժանդակ կազմակերպություն։ 1885 թվականից անցել է Նախարարների կաբինետի վերահսկողության տակ։ 1962 թվականի հուլիսի 1-ին վերանվանվել Է Ճապոնիայի Նախարարների կաբինետի օրենսդրական բյուրո։
Պարտականություններ
1962 թվականի Նախարարների կաբինետի օրենսդրական բյուրոյի օրենքի համաձայն՝ պատասխանատու է կառավարության օրենսդրական քաղաքականության համար. զբաղվում է խորհրդարան ներկայացնելու համար անհրաժեշտ օրինագծերի կազմմամբ, ստուգում և խմբագրում է Նախարարների կաբինետի օրենսդրական ակտերն ու որոշումները, վերլուծում է ճապոնական և միջազգային օրենսդրությունը։ Խորհուրդներով օգնում է Ճապոնիայի վարչապետին և Նախարարների կաբինետի նախարարներին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1962 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Ճապոնական իրավունք Կատեգորիա:Ճապոնիայի կառավարություն Կատեգորիա:Ճապոնիայի Նախարարների կաբինետ
Լա Վիլնև օ Շեն
Լա Վիլնև օ Շատլո (La Villeneuve-au-Chêne), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 135 մարդ, բնակչության խտությունը` 21.88 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.17 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 100 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 75 կմ հարավ-արևմուտք, Տրուա քաղաքից` 45 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 90 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 72-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 18։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 80,0 %։ 72 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 66 անձ (35 տղամարդ և 31 կին)։ Գործազուրկ են եղել 6 անձ (3 տղամարդ և 3 կին)։ 18 անաշխատունակներից 10-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 4-ը` թոշակառուներ, իսկ 4-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Խիոս (քաղաք)
Խիոս (Χίος), խոշոր քաղաք և նախկին վարչական շրջան Հունաստանի Հանրապետության Հյուսիսային Էգեյան կղզիների պերիֆերիայի Խիոս կղզու վրա ։
2011 թվականին Հյուսիսային էգեյան կղզիների ինքնակառավարման մարմինների բարեփոխման ընթացքում Խիոս կղզին կազմում էր Խիոսի շրջանի մաս ։
Այն գտնվում է համանուն կղզու արևելյան ափին, ուղղված դեպի թուրքական Չեշմե ափամերձ քաղաքը։ Ըստ 2001 թվականի համահունական մարդահամարի տվյալների, քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 32,000 մարդ։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը գտնվում է Խիոս կղզու արևելյան հատվածում։ Կլիման հիմանականում մերձարևադարձային և տաք է։ Այն բնորոշվում է տաք ամառներով և մեղմ ձմեռներով։ Գարնանը այստեղ են գալիս Միջերկրական ծովից եկող տաք ծովային հոսանքները՝ գոլֆստրիմները, որոնք մեծ ազդեցություն են ունենում կլիմայի վրա և իրենց հետ բերում ջերմություն և խոնավություն։
Հատկապես կարևոր դեր ունի Հունաստանի արդյունաբերության մեջ, որպես երկրի արևելյան նավահանգիստ և թուրքական սահմանամերձ բնակավայր։ Քաղաքը հնագույն քաղաքակրթությունների համադրություն է։ Այն մեջ ծաղկում է ունեցել Միջին դարերում։ Իր պատմության վերջին 200 տարիների ընթացքում քաղաքը ունեցել է նավահանգստի կարգավիճակ։
1881 թվականի Հունաստանի ավերիչ երկրաշարժից հետո քաղաքը ամբողջովին փլուզվել է և հետո կառուցվել միայն նոր ոճական կառուցվածքներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի քաղաքներ
Ամրագրված ճանապարհ (ֆիլմ)
«Ամրագրված ճանապարհ», ռեժիսոր Թերի Ջորջի 2007 թվականին նկարահանած դետեկտիվ ժանրի դրաման ։ Ֆիլմը նկարահանվել է Ջոն Բուրհամ Շվարցի համանուն գրքի մոտիվներով ։ Ֆիլմի գլխավոր դերակատարներն են  Հոակին Ֆենիքսը և Մարկ Ռուֆալոն։ Գործողությունները ծավալվում են ճակատագրական ավտովթարի շուրջ։ Ֆիլմն էկրան է բարձրացել 2007 թվականի հոկտեբերի 7-ին։
Սյուժե
Դվայթ Արնոն ամուսնալուծված իրավաբան էր։ Նրա նախկին կինը՝ Ռութը, խնամում էր իրենց որդուն՝ Լուկասին, իսկ Դվայթը իրավունք ուներ այցելելու որդուն։ Դվայթը և Լուկասը բեյսբոլ էին խաղում, երբ Ռութը զանգեց և տեղեկացրեց, որ որդու վերադարձնելու ժամն է։ Դվայթը Լուկասին անմիջապես տուն է ուղեկցում՝ մտածելով չկորցնել այցելության իրավունքը։ Նրա հեռախոսին զանգ եկավ, և նա փորձեց գրպանից հանել հեռախոսը ու պատասխանել, սակայն կորցրեց մեքենայի կառավարումը։ Դվայթը վթարի ենթարկեց երիտասարդ Ջոշ Լերներին, որը կանգնած էր մայթեզրին։
Համոզված լինելով, որ հարվածել է տղային, որոշում է փախչել։ Խաբելով որդուն՝ ասում է, որ ուղղակի բախվել է ծառին։ Որոշ ժամանակ անց լուրերից տեղեկանում է, որ Ջոշը մահացել է։ Այնուհետև նա փորձում է կոծկել ապացույցները։ Մեծ կորստից հետո Ջոշի մայրը՝ Գրայսը, փորձում է անել ամեն բան, որպեսզի վերադառնա նախկին կյանք, բայց նրա ամուսինը ՝ Էթհանը, հետաքրքրված էր իմանալու, թե ով է սպանել իրենց որդուն և շատ դժգոհ էր ոստիկանության գործողություններից։ Էթհանը դիմում է իրավաբանի օգնությանը. իրավաբանը Դվայթն էր։ Հետագայում պատահականորեն պարզում է, որ հենց Դվայթն է հանցագործը։ Մտավախություն ունենալով, որ Դվայթը կարող է ազատազրկվել ընդամենը մի քանի տարով՝ որոշում է գնել հրացան և մաքրել հաշիվները։
Արտադրություն
Ֆիլմի նկարահանումը սկսվել է 2006 թվականի հոկտեմբերի վերջերին  Կոնեկտիկուտ նահանգի ՝ Սթեմֆորդ քաղաքում։ Ֆիլմի որոշ դրվագներ նկարահանվել են «Lake Compounce» ժամանցի և զվարճանքի այգում, «Olde Blue Bird Inn & Gas» կայարանում, Իսթոն քաղաքի հարևանությամբ գտնվող բեյսբոլի խաղադաշտում։
Թողարկում
«Ամրագրված ճանապարհ» ֆիլմն առաջին շաբաթում վաստակել է 36․268 դոլար։ Միացյալ Նահանգներում վաստակել է 121․994 դոլար, իսկ համաշխարհային մակարդակով՝ 1․783․190 դոլար։ DVD սկավառակների վրա ֆիլմը հայտնվել է 2008 թվականի ապրիլի 8-ին։
Բանասաց
Բանասաց, ժողովրդական բանահյուսության ստեղծագործությունները պահպանող և վերապատմող անհատ։ Բանասացների պատմածի հիման վրա գրի են առնվել և հրատարակվել ժողովրդական հեքիաթները, առասպելները, վիպական, աշխատանքային և ծիսական երգերն իրենց բազմաթիվ տարբերակներով։ Լավագույն բանասացները եղել են նաև տաղանդավոր ստեղծագործողներ և սեփական ներդրումներով ավելի են հարստացրել արդեն գոյություն ունեցող բանահյուսական երկերը։ Այդպիսի բանասացներ են եղել, օրինակ, Տարոնցի Կրպոն և Մոկացի Նախո Քեռին. առաջինի պատմածի շնորհիվ Գ. Սրվանձտյանը 1873 թվականին հայտնագործեց «Սասունցի Դավիթ» հերոսական վիպերգությունը, իսկ երկրորդի շուրթերից Մանուկ Աբեղյանը 1886 թվականին գրի առավ մեր էպոսի մեկ այլ տարբերակ։
Ամրագրված ճանապարհ (ֆիլմ)
Թողարկում
Ֆիլմն արժանացել է քննադատության գրեթե բոլոր քննադատների կողմից։ Metacritic կայքը ֆիլմին տվել է միջին գնահատական՝ 100 բալից՝ 46 բալ՝ ըստ 29 քվեարկածների։ Rotten Tomatoes կայքը, ըստ 111 քվեարկածների, ֆիլմին տվել է 37% գնահատական և 10 բալից՝  5.23 բալ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2007 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան քրեական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան վեպերի էկրանավորումներ
Ռուսամետություն
Ռուսամետությունն արևմտյան մշակույթում
Արևմտյան մշակույթում ռուսամետությունը ենթադրաբար հիմնված է հանրամատչելի մշակույթում ձևավորված կարծրատիպների («ավանդական ռուսական հյուրասիրություն», «ռուսական քնքշություն» և այլն), ինչպես նաև ռուսական մենթալիտետի խորը ուսումնասիրությունների վրա, ինչպիսին էր օրինակ ամերիկյան գրող Ռոբերտ Ալեքսանդրի աշխատությունը, որում գրված է. «Ես սիրում եմ ռուսներին նրանց դրամատիկական ու զգացմունքային բնավորության համար։ Նրանք չեն վախենում սիրելուց, չեն վախենում վնասվելուց, և չեն վախենում չափազանցնելուց և չմտածված արարքներ կատարելուց» ։
2004 թվականին «Gallup» միջազգային կազմակերպությունը հայտարարում է անցկացված հարցման արդյունքների մասին ։ Համաձայն հարցման արդյունքների, արևմտաեվրոպական երկրների բնակիչների շուրջ 20%-ը դրական էին տրամադրված Ռուսաստանի նկատմամբ։ Առավել լավ տրամադրված երկրների շարքում էին Իսլանդիան, Հունաստանն ու Մեծ Բրիտանիան։
Տոկոսային առումով, Ռուսաստանի հանդեպ դրական գնահատական տվողները Ֆինլանդիայիում, Թուրքիայում և Ճապոնիայում կազմում էր 9%, Լիտվայում՝ 38%, Լատվիայում՝ 36%, իսկ Էստոնիայում՝ 34%։ Էստոնիայում և հատկապես Լատվիայում բավականին մեծ է ռուսական համայնքը, ինչը հավանաբար որոշակիորեն ազդել է հարցման արդյունքների վրա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուսական ազգայնականություն Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակույթ Կատեգորիա:Ռուսաստանի արտաքին հարաբերություններ
Սուրեն Սաֆարյան (Սաֆար)
Սուրեն Արմենի Սաֆարյան (Սաֆար), հայ նկարիչ։ Հայաստանի նկարիչների միության նախագահ (2018) , Հայաստանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ (2019) ։
Արվեստի վաստակավոր գործիչ Արմեն Սաֆարյանի որդին է, ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ (1977) Սուրեն Սաֆարյանի թոռն է, Հայաստանի վաստակավոր նկարիչ (1965) Սարգիս Սաֆարյանի ծոռը։
Կենսագրություն
2000-2006 թվականներին սովորել է Երևանի Գեղարվեստի պետական ակադեմիայի գեղանկարի բաժնում։ 2008 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության անդամ է, 2002 թվականից՝ Տիկնիկային արվեստի գործիչների միջազգային միության (UNIMA) անդամ, 2009 թվականից՝ պրոֆեսիոնալ նկարիչների ստեղծագործական միության անդամ (Ռուսաստան, Մոսկվա), 2010 թվականից՝ աշխարհի հայ նկարիչների միավորման անդամ, 2012 թվականից՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի անդամ։ 2010 թվականից Հայաստանի նկարիչների միության երիտասարդական միավորման համանախագահն է, 2013 թվականից՝ Հայաստանի նկարիչների միության վարչության անդամ։ 2018 թվականին Հայաստանի նկարիչների միության 19-րդ համագումարում ընտրվել է նկարիչների միության նախագահ ։ 2019 թվականին ընտրվել է Հայաստանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ ։
1998-2013 թվականներին մի շարք տիկնիկային և բացօթյա տոնախմբությունների նկարիչ ձևավորող և ձևավորող խմբի անդամ՝
Անգրի
Անգրի (Angri), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Կամպանիա մարզում՝ Սալեռնո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 30 545 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 2261 կմ մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 13 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 84012, հեռախոսային կոդ՝ 00081։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Քարսոն Մաքքալերս
Քարսոն Մաքքալերս (Carson McCullers, собственно Lula Carson Smith, ), ամերիկացի գրող, նովելիստ, դրամատուրգ, էսսեիստ և բանաստեղծուհի։ Նրա առաջին վեպում՝ «Սիրտը միայնակ որսորդ է», նկարագրվում է ամերիկյան հարավի փոքրիկ քաղաքում բնակվող անհաջողակների ու սրիկաների հոգևոր մեկուսացումը։ Նրա մյուս վեպերը նմանատիպ թեմաներ ունեն, ստեղծագործությունների մեծ մասի գործողությունը ծավալվում է հեռավոր հարավում։
Մաքքալերսի ստեղծագործությունը հաճախ դասվում է «Հարավային գոթիկա» ուղղությանը, ինչը վկայում է նրա հարավային արմատների մասին։ Սակայն Մաքքալերսը իր ստեղծագործությունների մեծ մասը գրել է ԱՄՆ-ի հարավից տեղափոխվելուց հետո, և քննադատները նրա ստեղծագործությունների և էքսցենտրիկ կերպարների ոճն իրենց մասշտաբով նկարագրում են որպես համապարփակ։ Մաքքալերսի պատմվածքները հարմարեցվել են թատրոնի և կինոյի համար։ «Հարսանիքի մասնակիցը» (1946) վեպի սցենարը, որն ընդգրկում է երիտասարդ աղջկա զգացմունքները նրա եղբոր հարսանիքից առաջ, հաջողություն է ունեցել 1950-1951 թվականներին՝ Բրոդվեի բեմադրությունում։
Վաղ տարիներ
Լուլա Քարսոն Սմիթը ծնվել է Կոլումբուսում (Ջորջիա նահանգ), 1917 թվականին ոսկերիչ Լամար Սմիթի (1889-1944) և Մարգարիտա Ուոթերս Սմիթի (1890-1955) ընտանիքում։ Նրան անվանել են մորական տատի՝ Լուլա Քարսոն Ուոթերսի պատվին։ Նրա մոր պապը եղել է հարավային պլանտատոր և ԱՄՆ-ում քաղաքացիական պատերազմի հերոս։ Նրա հայրը եղել է Ֆրանսիական Գուգենոտական ծագմամբ ոսկերիչ և ժամագործ։ 10 տարեկանից երիտասարդ Քարսոնը դաշնամուրի դասերի է հաճախել․ երբ նա դարձել է 15 տարեկան, հայրը գրամեքենա է գնել, որպեսզի աջակցի Քարսոնի գրական ձգտումներին։
Լուլա Քարսոն Սմիթն ավարտել է Կոլումբուսի միջնակարգ դպրոցը։ 1934 թվականի սեպտեմբերին, 17 տարեկան հասակում, հեռացել է տնից, շոգենավով ուղևորվել Նյու Յորք՝ սովորելու դաշնամուր նվագել Ջուլիարդի երաժշտական դպրոցում։ Ռևմատիկ տենդով հիվանդանալուց հետո, վերադարձել է Կոլումբուս՝ առողջությունը վերականգնելու նպատակով, որտեղ որոշում է հրաժարվել երաժշտական կարիերայից։ Այնուհետև, վերադառնում է Նյու Յորք, աշխատում է մատուցողուհի, շարունակելով գրական գործունեությունը։ Այդ նույն ժամանակ Քարսոնը երեկոյան դասընթացների է հաճախել Կոլումբիայի համալսարանում, Վաշինգտոնի Նյու Յորքի համալսարանի քոլեջում հաճախել է Դորոթի Սկարբորոյի և Սիլվիա Չաթֆիլդ Բեյթսի ղեկավարած գրողների դասընթացներին։ 1936 թվականին Քարսոնը հրապարակել է իր առաջին նովելը՝ «Վունդերկինդը», ստեղծագործության ինքնակենսագրական սյուժեն, որում պատկերված է դեռահաս վունդերկինդի անպաշտպանությունն ու կորուստները։ Նովելն առաջին անգամ հրապարակվել է «Story» ամսագրում և և ընգրկվել է «Տխուր ցուկկինի բալադը» ժողովածուի կազմի մեջ/ «The Ballad of the Sad Café and Other Stories» (1951)։
Ամուսնություն
1935 թվականից մինչև 1937 թվականը հաշվի առնելով իր ուսման հանգամանքները և առողջության վիճակը, Կարսոնը մեկնել է ապրելու Նյու Յորքում և հարազատ Կոլումբուսում։ 1937 թվականի սեպտեմբերին, 20 տարեկան հասակում, ամուսնացել է թոշակառու զինվոր և սկսնակ գրող Ռիվես Մաքքալերսի հետ։ Նրանք միասին սկսում են իրենց կյանքը Շարլոթում, որտեղ հետագայում Ռիվեսը գտել է աշխատանք։
Կարիերա
«Հարսանիքի մասնակից» (1946) վեպում Մաքքալերսը նկարագրում է երիտասարդ աղջկա զգացմունքները եղբոր հարսանիքից առաջ։ 1950-1951 թվականներին Բրոդվեյի բեմում տեղի է ունեցել վեպի բեմադրությունը։ 2007 թվականին բեմադրությունը տեղի է ունեցել նաև Լոնդոնում։
1968 թվականին էկրանավորվել է «Սիրտը միայնակ որսորդ է» վեպը, գլխավոր հերոս Ջոն Սինգերի դերը խաղացել է Ալան Արկինը։ Էկրանավորվել է նաև «Արտացոլումներ ոսկե աչքում» (1967) վեպը, որի ռեժիսորն է Ջոն Հյուսթոնը, նկարահանումներին մասնակցել են Մառլոն Բրանդոնն և Էլիզաբեթ Թեյլորը։ Իր «Բաց գիրք» ինքնակենսագրության մեջ (1980) Հյուսթոնը նշում է.
Անձնական կյանք
Քարսոնը և Ռիվս Մաքքալերսը բաժանվել են 1941 թվականին։ Ռիվեսից հեռանալուց հետո Քարսոնը տեղափոխվել է Նյու Յորք՝ « Harper's Bazaar »ի խմբագիր Ջորջ Դևիսի հետ։ Քարսոնը դարձել է Բրուքլինի գեղարվեստական համայնքի «Փետրվարյան տան» անդամ։ Նրա ընկերներից էին՝ բանաստեղծ Ուիսթեն Հյու Օդենը, սյուրռեալիստ նկարիչ Սալվադոր Դալին, դերասանուհի Մերիլին Մոնրոն, կոմպոզիտոր Բենջամին Բրիթեն, դերասանուհի Ջիպսի Ռոզա Լին, գրող Փոլ Բոուլզը և Ջեյն Բոուլզը։ Երկրորդ աշխարհամարտից հետո Մակքուլլերը և նրա ընտանիքն ապրում էին Փարիզում։ Այդ տարիներին մտերիմ է եղել Թրուման Կապոտեն և Թենեսի Ուիլյամսը։ Այս ժամանակահատվածում Ռիվեսը ընկերացել է կոմպոզիտոր Դևիդ Դիամանդի հետ, նրանք միասին ապրել են Նյու Յորքի Ռոչեսթեր քաղաքում։
1945 թվականին Կարսոնը և Ռիվսը կրկին ամուսնացել են։
1953 թվականին Ռիվսը Քարսոնին առաջարկել է միասին ինքնասպանություն գործել, ինչին Քարսոնը կտրուկ մերժել է։ Քարսոնից հեռանալուց հետո Ռիվսը մահացել է փարիզյան հյուրանոցներից՝ քնաբերի գերբարձր դոզայից։ «Գեղեցիկի քառակուսի արմատը» (1957) պիեսը գրվել է Ռիվեսի հետ իր կյանքի վերջին տարիների դառը հիշողությունների հիման վրա։
Իր կյանքի վերջին ամիսներին Մաքքալերսը կորցրել է գրելու ունակությունը, և Լուսավորություն և գիշերային տենդ» ինքնակենսագրականը (1999) մնացել է անավարտ։ Նյու Յորքի տունը, որում Քարսոնը բնակվել է 1945 թվականից մինչև 1967 թվականը, ընդգրկվել է Պատմական վայրերի ազգային ցուցակում 2006 թվականին։
Ստեղծագործություն
Մաքքալերսի ինքնակենսագրական արձակը և թատերագրությունը «հարավային գոթիկայի» (Ուիլյամ Ֆոլքներ, Էրսկին Կոլդուել, Ֆլաննի Օ'Քոնոր, Հարփըր Լի և այլն) ամենաազդեցիկ և տպավորիչ նմուշներից մեկն է։
Ճանաչում
Գուգենհայմի հիմնադրամի կրթաթոշակի կրկնակի դափնեկիր (1942 և 1946), Հենրի Բելամաննի մրցանակի դափնեկիր՝ գրականության մեջ ունեցած մեծ ավանդի համար (1966)։ Կոլումբուսի համալսարանում բացվել է Քարսոն Մաքքալերսի անվան գրողների և երաժիշտների կենտրոն (տես․ )։ Մաքքալերսի ստեղծագործությունները թարգմանվել են աշխարհի բազմաթիվ լեզուներով, բազմիցս էկրանավորվել են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի կին գրողներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պատմվածքագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Նյու Յորքի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Կոլումբիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի բանաստեղծներ Կատեգորիա:ԼԳԲՏ վիպասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Ամերիկացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կին վիպասաններ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Դալար (Արարատի մարզ)
Դալար, գյուղ Հայաստանի Արարատի մարզում, Արտաշատ քաղաքից 3 կմ հյուսիս-արևմուտք, Արտաշատ Երևան խճուղու վրա։
Պատմություն
Գյուղը հիմնադրվել է 1831 թվականին։ Անվանումը ստացել է 1935 թվականից, տեղադրված է Արարատյան դաշտում` Արաքս գետի ձախակողմյան հովտում, ծովի մակարդակից 835 մետր բարձրության վրա։
Կլիմա
Կլիման չոր, խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին։ Հունվարյան միջին ջերմաստիճանը տատանվում է - 3 աստիճանից մինչև - 20 աստիճան։ Ամառը տևական է, մայիսից մինչև սեպտեմբեր։ Օդի միջին ջերմաստիճանը տատանվում է + 25 աստիճանից մինչև + 40 աստիճանի սահմաններում։ Երկարատև չոր կլիման բացասական է ազդում գյուղատնտեսության վրա։ Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250 - 300 մմ է։ Ագրոկլիմայական տեսակետից ոռոգելի լանդշաֆտը ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։
Տնտեսություն
Համայնքն ունի 764 տնտեսություն, միջնակարգ դպրոց, մանկապարտեզ։ Գործում է 1894 թվականին կառուցված Սուրբ Մարիամ Աստվածածին եկեղեցին։ Համայնքի տնտեսության մասնագիտացված ճյուղը գյուղատնտեսությունն է, հիմնականում բանջարաբուծություն, խաղողագործություն, պտղաբուծություն։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողատարածքը կազմում է 348,7 հա, որից 169,22 հա վարելահող, 20 հա պտղատու և 30 հա խաղողի տարածքներ։ Զբաղվում են նաև ծխախոտագործությամբ և հացահատիկային կուլտուրաների մշակությամբ։ Համայնքի հիմնախնդիրների մեջ կարևորվում է ոռոգման ցանցի արդիականացումը, նոր կիսախողովակագծերի հավելումը և 2 խորքային հորերի հորատումը։
Հղումներ
Կատեգորիա:Արարատի մարզի գյուղեր Կատեգորիա:1831 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Հայսմավուրք (4689)
Հայսմավուրք (4689), Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 4689 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1580 թվականին Կարապետ գրչի կողմից Բազու գյուղում։ Ծաղկողը եղել է Փիլիպպոսն։ Ստացողը եղել է Յովհաննես քահանան։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 42.5X28 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 451 թերթից։ Գրված է երկսյուն, բոլորգրով։ Ունի կիսախորան, լուսանցազարդ մանրանկարներ։ Կազմը` լուսանցազարդ ստվարաթուղթ։ Հիշատակարաններ գրչի՝2բ, 83բ, 120ա, 229ա, 441բ և այլուր (1693թ.), 445բ (1775թ.) :
Ծուղակ ծնողների համար
«Ծուղակ ծնողների համար» ( The Parent Trap) Նենսի Մեյերսի և Դենիս Քուեյդերի ամերիկյան ընտանեկան կատակերգություն, գլխավոր դերերում` Նատաշա Ռիչարդսոն և Լինդսի Լոհան։ 1961 թվականին նկարահանված ֆիլմի համանուն ռեմեյքը, ֆիլմերի սցենարները գրված են գերմանացի գրող Էրխ Քասթների «Լոթի և Լիզա» ( Das doppelte Lottchen, բառացի՝ «Կրկնակի Լոթհեն») գրքի հիման վրա ։
Սյուժե
Պատանի Հոլլի Պարկերն ապրում է արևոտ Կալիֆոռնիայում՝ հիանալի հոր՝ Նիկոլաս Պարկերի հետ (Դենիս Ուեյդ), իսկ իր հասակակից Էննի Ջեյմսն ապրում էր մռայլ Լոնդոնում սիրելի մոր՝ Էլիզաբեթ Ջեյմսի հետ (Նատաշա Ռիչարդսոն)։ Առաջինը երազում է մոր մասին, առանց որի նրա համար շատ դժվար է, իսկ երկրորդը՝ հոր։
Երբ աղջիկները պատահական հանդիպում են ամառային ճամբարում, նրանք սկսում են մրցել իրար հետ մինչև այն ժամանակ երբ նրանց պատժում են և ուղարկում են ապրելու առանձնացված խրճիթում։ Նրանք ընկերանում են։ Պարզվում է, որ նրանք երկվորյակներ են։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրիտանական ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոնդոնում Կատեգորիա:Լոնդոնում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Walt Disney Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ընտանեկան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ռիմեյք ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆիլմեր ընտանիքի մասին Կատեգորիա:Ամերիկյան ռիմեյք ֆիլմեր Կատեգորիա:1998 ֆիլմեր Կատեգորիա:Նենսի Մեյերսի ֆիլմեր Կատեգորիա:Դիսնեյյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան կատակերգական դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Կալիֆոռնիայում Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Սան Ֆրանցիսկոյում
Բաստատիկա
Բաստատիկա (Μπαστάτικα), փոքրիկ գյուղ Հունաստանի Հանրապետության Հոնիական կղզիների պերիֆերիայի Լեֆկիմմիի շրջանում։
Գյուղը վարչական կենտրոն հանդիսացող Նեոխորի քաղաքից գտնվում է 44 կմ հեռավորության վրա։ Այս գյուղի անունից է ծագել հունական Բաստաս ազգանունը։
Գյուղը հիմնադրել են վենետիկցիները 15-րդ դարում և այստեղ կառուցել ցանկապատ-ամրոց։
Բնակչություն
1920-1961 թվականներին Բաստիկա գյուղի բնակչությունը կրկնապատկվել է երկու անգամ, այնուհետև նորից դատարկվել է։ Հիմնական բնակիչները եղել են հույները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի գյուղեր
Նորայր Ենգիբարյան
Նորայր Բագրատի Ենգիբարյան, հայ մաթեմատիկոս, աստղագետ։ Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր (1980), պրոֆեսոր (1982)։
Կենսագրություն
1963 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1963-1966 թվականներին սովորել է ասպիրանտուրայում։ 1968 թվականին Վիկտոր Համբարձումյանի ղեկավարությամբ հաջողությամբ պաշտպանել է ֆիզիկա-մաթեմատիկական գիտությունների թեկնածուական թեզը։
1980 թվականից եղել է ՀՀ ԳԱԱ Ֆիզիկայի կիրառական պրոբլեմների ինստիտուտի մաթեմատիկական ֆիզիկայի լաբորատորիայի վարիչ։ Աշխատել ՀՀ ԳԱԱ Մաթեմատիկայի ինստիտուտում, եղել Բյուրականի աստղադիտարանի փոխտնօրեն, ՀՀ ԳԱԱ Մաթեմատիկայի ինստիտուտի մաթեմատիկական ֆիզիկայի մեթոդների բաժնի վարիչ։
Աշխատանքները վերաբերում են ֆունկցիաների տեսությանը, ինտեգրալ հավասարումներին և ճառագայթման տեղափոխման տեսությանը։ Ստեղծել է ինտեգրալ օպերատորների, այդ թվում Վիներ-Հոպֆի տիպի օպերատորների, ֆակտորացման ոչ գծային հավասարումների տեսությունը, կառուցել է Լորանի բազմապատիկ շարքերի նորմալ զուգամիտության տիրույթները։ Մշակել է ճառագայթման տեղափոխման գծային և ոչ գծային խնդիրների լուծման նոր մեթոդներ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Մաթեմատիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հայ աստղագետներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ
Արաքսյան ենթաբերան
Արաքսյան ենթաբերան, ծածանազգիների ընտանիքի ձուկ։
Գլուխը փոքր է, դունչը՝ սուր։ Բերանը դնչի տակ է, բեղիկներ չունի։ Տարածված է Հայաստանի գրեթե բոլոր գետերում, Արփի լճում։ Սնվում է ջրիմուռներով, բուսական մնացորդներով, որդերով, թրթուրներով։ Արդյունագործական նշանակություն չունի։
Կատեգորիա:Ձկներ Կատեգորիա:Ծածանազգիներ
Ջոն Հըրթ
Ջոն Վինսենթ Հըրթ (John Vincent Hurt, ), անգլիացի դերասան, «BAFTA» մրցանակի քառակի և «Ոսկե գլոբուս»-ի դափնեկիր։ Հաճախակի մարմնավորում է էքսցենտրիկ կերպարների երկրորդական դերեր, որոնք կրում են ֆիզիկական կամ հոգեկան չարչարանքներ։ Մեծ մասամբ հայտնի է հետևյալ ֆիլմերի մասնակցությամբ՝ «Կեսգիշերային ճեպընթաց», «1984», «Մարդ-փիղը», «Օտար», «Կոնտակտ», «Հելբոյ։ Հերոս դժոխքից», «Հելբոյ:Ոսկե բանակ», «Բանալի բոլոր դռների համար», «V նշանակում է Վենդետա» «Ինդիանա Ջոնսը և բյուրեղապակյա գանգերի թագավորությունը», և «Հարրի Փոթեր» ֆիլմի սերիաներից։ Քեյնը՝ Հըրթի կերպարը «Օտար» ֆիլմի մեջ, դարձել է կինեմատոգրաֆի պատմության ամենահիշվող կերպարը։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է եղել չորս անգամ, ներկայումս ամուսնացած է պրոդյուսեր Անվեն Րիս-Մայերսի հետ։ Դերասանուհի Ջոան Դալտոնի հետ երրորդ ամուսնությունից ունի երկու տղաներ՝ Սաշը և Նիկան։
Առողջական խնդիրներ
2015 թվականի հունիսի 16-ին բացահայտվում է, որ Հըրթի մոտ ախտորոշվել է ենթաստամոքսային գեղձի քաղցկեղի վաղ շրջան։ Դերասանը հայտարարել է, որ բուժման ընթացքում նա շարունակելու է աշխատել և որ նա ու իր բժիշկը ավելի քան լավատեսորեն են տրամադրված բարեհաջող ավարտի հանդեպ։ Հոկտեմբերի 12-ին պարզ է դառնում, որ բուժումը հաջող է անցել և Ջեն Հըրթը հաղթել է հիվանդությանը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի դերասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հեռուստատեսային դերասաններ Կատեգորիա:Անգլիացի ճանապարհորդներ Կատեգորիա:Կինոդերասաններ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» կինոմրցանակ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Դրամատիկական արվեստի թագավորական ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Բրիտանացի հեռուստատեսային դերասաններ
Պանքրոմային լուսանկարչական նյութեր
Պանքրոմային լուսանկարչական նյութեր, սև֊սպիտակ լուսանկարչության համար օգտագործվող լուսազգայուն նյութեր, որոնց զգայնությունը կարմիր, դեղին և կանաչ լույսի ճառագայթների (7000-5000 Å անգստերկարության ալիքներ) նկատմամբ ուժեղացված է։ Արծաթի հալոգենիդներ պարունակող լուսազգայուն էմուլսիաներն այդ ճառագայթների նկատմամբ ունեն չափազանց ցածր լուսազգայնություն։ Նրանց սեփական լուսազգայնությունը ընկած է տեսանելի լույսի կապտամանուշակագույն տիրույթում (4000-5000 Ά )։ Տեսանելի լույսի երկարալիք տիրույթում լրացուցիչ զգայնություն հաղորդելու նպատակով էմուլսիային ավելացնում են պոլիմեթինային ներկանյութեր (տես Սենսիբիչացոնմ)։ պանքրոմային լուսանկարչական նյութերի լրացուցիչ լուսազգայնությունը ցերեկային լույսի տակ կազմում է ընդհանուրի 50-60%, շիկացման լամպի լույսի տակ՝ 60-70%։ Թողարկվում են երկու տեսակ պանքրոմային լուսանկարչական նյութեր․։
Գարեգին Ենգիբարյան
Սովորել է Մոսկվայի պետական համալսարանում։ «Մշակ», «Արձագանք», «Լումա», «Տարազ» և այլ պարբերականներում Նուշիրվան և ''Գ. Ա.'' ծածկանուններով հրատարակվել են նրա՝ Րաֆֆու, Ռափայել Պատկանյանի, Պերճ Պռոշյանի, Հովհաննես Հովհաննիսյանի, Ալեքսանդր Շիրվանզադեի, Հովհաննես Թումանյանի և այլ գրողների մասին ուսումնասիրությունները, որոնք ամփոփվել են «Մատենախոսություն» (1909) գրքում։ Գրել է նաև մանկավարժության, պատմության և այլ թեմաներով։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ գրականագետներ Կատեգորիա:Հայաստանի Հանրապետության Խորհրդարանի (1918-1920) 1-ին գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ
Պանքրոմային լուսանկարչական նյութեր
2․ Իզոպանքրոմային լուսանկարչական նյութեր, որոնք հավասարաչափ լուսազգայուն են տեսանելի լույսի ողջ սպեկտրի նկատմամբ (հայտածում են մթության մեջ)։ Արտադրվող նեգատիվային ժապավենները և թիթեղները իզոպանքրոմային են, ունեն մասամբ իջեցված զգայնություն կարմիր լույսի (660-700 Å) նկատմամբ և այդ պատճառով տեսանելի տիրույթում ունեն մարդու աչքին համապատասխանող միջին լուսազգայնություն։ Պանքրոմային լուսանկարչական նյութեր օգտագործում էին աերոլուսանկարչության, գունազատող վերանկարման համար և այլ նպատակներով (տես նաև Լուսանկարչական Լուսազգայուն նյութեր)։
Ուոթքին Թենչ
Ուոթկին Թենչ - գեներալ-լեյտենանտ, բրիտանական ծովային սպա, ով առավել հայտնի է 1788 թվականին Ավստրալիայում առաջին բնակավայրը ստեղծած Առաջին քարավանի իր փորձառությունները նկարագրող երկու գրքերի հրատարակմամբ։ Նրա երկու ժամանակագությունները՝ Դեպի Բոթընի Բեյ արշավախմբի պատմությունը և Պորտ Ջեքսոնում գտնվող բնակավայրի ամբողջական հաշվետվությունը ներկայացնում են ժամանման և գաղութի առաջին չորս տարիների պատմությունը ։
Կյանքի վաղ շրջան և կարիերա
Թենչը ծնվել է 1758 թվականի հոկտեմբերի 6-ին Անգլիայի Չաշըր քաունթիի Չեսթեր քաղաքում, տեղի գիշերօթիկ դպրոց վարող, պարի վարպետ Ֆիշեր Թենչի և Լիվերպուլի Թարլթոններից Մարգարիտա Թարլթոնի որդին էր ։ Ուոթկինը քաղաքական գործիչ Բենեսթրի Թարլթոնի քեռին էր։ Պարզվում է, որ հայրը որդուն Ուոթկին է անվանել տեղական մեծահարուստ հողատեր Ուոթկին Վիլյամս Ուինի անունով, ում ընտանիքը հավանաբար Թենչի ռազմական կարիերա սկսելուն օգնել է։
1776 թվականի հունվարի 25-ին, 17 տարեկան հասակում Թենչը մտել է Նորին Մեծության ծովային ուժերի Պլիմուտի ստորաբաժանում, որպես երկրորդ լեյտենանտ, այնուհետև առաջադրվել՝ առաջին լեյտենանտ 1778 թվականի հունվարի 25-ին, 19 տարեկան երեք ամսականում։ Նա մարտնչել է ամերիկյան ուժերի դեմ Անկախության պատերազմի ընթացքում։ Երբ Նորին Մեծության Ջրահարս նավը քշվել էր Մերիլենդ նահանգի ծովեզերքի Էսըթիգ կղզու, այն ժամանակվա Սինեփյուքս Ինլեի մոտ, 1778 թվականի հուլիսի 8-ի առավոտյան ֆրանսիացիները կողմից գերեվարվել կոմս դը Էսթայի գլխավորությամբ։ Թենչը Նորին մեծության Ջրահարս նավի ծովային անձնակազմի հրամանատարն էր և մյուս սպաների հետ նրան տեղափոխել են Ֆիլադելֆիա, բանտարկել և փոխանակել 1778 թվականի հոկտեմբերին։
Գաղութային կարիերա
Մինչ 1787 թվականի Առաջին քարավանին մասնակցելը նրա մասին քիչ բան էր հայտնի, չնայած իր գրքի 13-րդ գլխում հիշատակում է Վեսթ Ինդիայում անցկացրած ժամանակը։ Իր ծառայության գրանցումը ցույց է տալիս, որ կապիտան լեյտենանտ է դարձել 1782 թվականի սեպտեմբերին և կեսվճար ծառայության անցել 1786 թվականի մայիսից։
Առաջին քարավանում
Թոշակի անցնելը կարճատև էր և նույն տարվա հոկտեմբերին Ծովակալությունը կամավորների կոչ էր արել եռամյա շրջագայություն կատարել նորաստեղծ Նոր Հարավային Ուելսի ծովային կորպուսի հետ՝ Բոթընի Բեյի տարածքում ծառայության համար։ Թենչի առաջարկը կրկին կորպուսում ընդգրկվելու մասին ընդունվել է 1786-ի դեկտեմբերին և 1787 թվականի մայիսին ուղևորվել է Շարլոտ տրանսպորտային նավով ։
Նոր Հարավային Ուելս գաղութում
Նավարկությունից առաջ, Թենչը պայամանավորվել է Լոնդոնի Դեբրեթս հրատարակչական ընկերությանը հետ գիրք գրել, որը նկարագրելու է նրա ճամորդական փորձը և գաղութի առաջին մի քանի ամիսները։ Նրա ձեռագիրը բերել է Ջոն Շորթլենդը 1788 թվականի հուլիսին և հրատարակվել 1789 թվականին որպես Դեբրեթսի Դեպի Բոթանի Բեյ արշավախմբի պատմություն ժամանակագությունը։ Այն վերահրատարակվել է երեք անգամ և արագ թարգմանվել ֆրանսերեն, գերմաներեն, հոլանդերեն և շվեդերեն ։
1788 թվականի հոկտեմբերին Ռոբերտ Ռոսը կազմել է այն ծովայինների ցուցակը, որոնք կցանկանային մնալ Ավստրալիայում կամ որպես զինվորներ կամ գաղութաբնակներ։ Թենչը գլխավորել է ցուցակը որպես «երեք տարվանից ավելի մեկ շրջագայության զինվոր»։ Նոր Հարավային Ուելսում գործող նորաստեղծ գաղութում իր նվաճումներից էր այն, որ Նեփին գետին մոտեցած առաջին եվրոպացին էր։ Թենչի հաշվետվությունների կրում էին Ժան-Ժակ Ռուսոյի լիբերալիզմի և ազնվական վայրենու գաղափարների ազդեցությունը։
Վերադարձ Անգլիա
Ծովակալ Ռիչարդ Ռոդնի Բլիգի հրամանատարության ներքո մասնակցել է Բրեստի շրջափակմանը Ինգլիշ Չաննըլի նավատորմի Նորին մեծության Ալեքսանդր ռազմանավում ծառայելով որպես բրվետ մայոր։
Նապոլեոնյան պատերազմներ
1794 թվականի նոյեմբերին Բլիգը հանձնել է Նորին մեծության Ալեքսանդր ռազմանավը նույն թվականի նոյեմբերի 6-ի մարտական գործողությունից հետո, դժվարին մարտ մղելով երեք ֆրանսիական ռազմանավերի հետ։ Անձնակազմն ի սկզբանե բանտարկվել է Բրեստի նավահանգստում գտնվող նավերի վրա, բայց ավելի ուշ Թենչը և Բլիգը տեղափոխվել են Քեմփըր, բանտարկվել և պայմանական վաղաժամկետ ազատվել բանտարկությունից, քանի որ Թենչը տիրապետում էր ֆրանսերենին, ուստի Բլիգը Թենչին իր մոտ էր պահում։ Այս ընթացքում Ֆրանսիայում Թենչը գրել, բայց հավանաբար չի ուղարկել Լոնդոնում գտնվող ընկերոջը հասցեագրված այն նամակները, որոնք հիմք են հանդիսացել իր երրորդ գրքի համար։ Վեցամսյա բանտարկությունից հետո 1795 թվականի մայիսին նա փոխանակվել է։
Ծառայությանը վերադառնալուց հետո Թենչը չորս տարի ծառայել է Նորին Մեծության Փոլիփեմուս ռազմանավում, ուղեկցել ուղևորատար նավերը Ատլանտիկայում և Ինգլիշ Չաննըլում։ Նա 1801 թվականից ծառայել է Ինգլիշ Չաննըլը շրջափակող նավատորմի Նորին մեծության Փրինցես Ռոյալ ռազմանավում, մինչև 1802 թվականին իր կարիերայի ավարտը։
Դրանից հետո, պարզվում է, ցամաքային պաշտոններ է զբաղեցրել Չեթըմում, Պլիմուտում և Վուլվիչում մինչև 1815 թվականի վերջին թոշակի անցնելը գեներալ մայորի կոչումով։
Հետագա տարիներ և մահ
Թենչը վերստին հրամանատարություն ստանձնել է 1819 թվականի հոկտեմբերին Պլիմուտի բաժանմունքում 61 տարեկանում։ Թենչն ու իր կինը անզավակ էին և 1821 թվականին խնամքի տակ են վերցրել որբացած երեք եղբորորդիներին և զարմուհուն։ Այդ պահին Թենչը 63 տարեկան էր իսկ կինը՝ 56: Ուոթկին Թենչը բնակվում էր Չափլ Սթրիթ, Փենզենսում (Ռիչարդ Օքսնամի պապի կառուցած տանը) 1818-ից մինչև 1828 թվականը։
Թենչը թոշակի է անցել գեներալ-լեյտենանտի կոչումով 1827 թվականի հուլիսին, մահացել է Դեվոնպորտում (Փլիմուտի մոտ), Անգլիայի Դևոնշիր քաունթիում, 1833 թվականի մայիսի 7-ին, 74 տարեկան հասակում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թագավորական ծովային հետևազորի գեներալներ
Վիլրի
Վիլրի (Villery), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ հարավ-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 95 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 15 կմ հարավ։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Գործորդություն (հոգեբանություն)
Գործորդություն, անձի՝ նպատակաուղղված գործելու ընդունակությունը․ կարողություն՝ վերահսկելու իր միջավայրը, ընտրելու և կատարելու արդյունավետ գործողություններ՝ տվյալ իրավիճակում հասանելի միջոցներով, հասնելու դրված նպատակի իրականացմանը։ Հետևաբար, գործորդությունը ենթադրում է գործորդի կողմից իր միջավայրի ընկալման և փոփոխության ընդունակություն, այն ներառում է նաև մտադրվածություն ․ պատկերացնել ապագա նպատակը, համարժեք փոփոխությունները, կարողանալ հասնել դրված նպատակին տարբեր գործողություններով և տարբեր կոնտեքստներում։ Գործորդությունը նպատակի և վերջինիս իրականացմանն ուղղված գործողությունների ռացիոնալ հարաբերությունն է ։ Գործորդը կանխատեսում է իր գործողությունների հնարավոր հետևանքները, հիմնվելով իր նախկին և ընթացիկ գիտելիքների վրա, դրսևորում է ինքնավար վարք ։ Անհրաժեշտ է տարբերակել գործորդության հանդեպ ընկալունակություն և գործորդության զգացում հասկացությունները։ Գործորդության հանդեպ ընկալունակությունը կարող է սահմանվել որպես կոգնիտիվ ընդունակություն՝ ճանաչելու անձի՝ գործորդային դրսևորումը, իսկ գործորդության զգացումը անձի՝ վերահսկողության, ինքնաարդյունավետության զգացումն է՝ կոնկրետ իրավիճակներում հաջողության հասնելու սեփական կարողության վերաբերյալ համոզմունքը ։
Վիլրի
Բնակչություն
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Գործորդություն (հոգեբանություն)
Գործորդության դրսևորման առանձնահատկությունները
Գործորդությունը դրսևորվում է մարդու ակտիվության մեջ։ Ընդ որում գործորդային ակտիվությունը նշանակում է՝ դուրս գալ միջավայրի առաջադրված սահմաններից՝ կայուն նպատակադրման ձևավորման համար։ Այդ ակտիվությունն ուղղված է՝ ակտուալացնելու սեփական անձին ուղղված հարցադրումը՝ «ինչու՞, ինչի՞ համար» է իրագործվում ակտիվությունը, «ինքս ինձ համար ի՞նչ արդյունքի կհասնեմ վերջինիս իրացումից հետո» ։ Գործորդային ակտիվությունն այնպիսի ակտիվությունն է, որի դեպքում մարդը փոխազդում է միջավայրի հետ՝ առավելապես իր ներաշխարհին (ներքին նպատակներին համապատասխան), իր անհատականությանը, Ես-ին  համապատասխան, երբ ինքնապատճառականությունը տիրապետում է արտաքին պատճառականությանը։ Գործորդային ակտիվությունն ունի պատճառականության ներքին աղբյուր, բնութագրվում է գիտակցականությամբ՝ միջնորդավորված արժեքային կողմնորոշիչներով, ինքնակարգավորմամբ։ Ինքնապատճառականությունն անմիջականորեն կապված է ազատության, պատասխանատվության, ընտրություն  կատարելու ընդունակության հետ ։
Վիլրի
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 157 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 110-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 47։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,1 %։ 110 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 103 անձ (51 տղամարդ և 52 կին)։ Գործազուրկ են եղել 7 անձ (3 տղամարդ և 4 կին)։ 47 անաշխատունակներից 11-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 25-ը` թոշակառուներ, իսկ 11-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Գործորդություն (հոգեբանություն)
Գործորդության դրսևորման առանձնահատկությունները
Քսենյա Աբուլխանովան առաջադրել է անհատին՝ որպես գործորդի ներկայացված հետևյալ խնդիրները. հնարավոր ապագայի կանխատեսում, տեղի ունեցողի իմաստավորում, որոշումների կայացում, նպատակների և խնդիրների հարաբերակցում, սեփական գործողություններով կենսագործունեության օբյեկտիվ գործոնների վրա իմաստավորված ազդեցություն, գործողությունների համաձայնեցում ուրիշների գործողությունների հետ, սեփական հնարավորությունների դուրս բերում, սեփական ակտիվության կարգավորում՝ կախված ստեղծված հանգամանքների հետ, անհրաժեշտ պահին ուժերի կենտրոնացում կամ ապակենտրոնացում։ Գործորդության դրսևորման արդյունք է ցանկալիի և անհրաժեշտի, անհրաժեշտի և բավարարի հարաբերակցումը, իրացվող ակտիվության, իրագործվող արարքների արժեքների որոշարկումը ։ Գործորդին բնորոշ է որակներից է նախաձեռնողականությունը։ Ըստ Ք․ Աբուլխանովայի՝ նախաձեռնողականությունը և՛ դրդապատճառ է՝ «ցանկություն արտահայտելու ինքդ քեզ», և՛ «ինքդ քեզ ներկայացնելու ընդունակություն», նաև «միջոցների և պայմանների որոնում», այսինքն՝ ակտիվության օպերացիոնալ, կատարողական կողմը։ Այն կարող է դրսևորվել ուրիշներին խթանելով դեպի ակտիվությունը կամ դրսևորվել որպես անհատի ձգտումը՝ հասնելու  իր նպատակներին։ Այն կարող է դրսևորվել և ուրիշների հետ մրցակցության պայմաններում և ինքնագործունեության դեպքում ։
Վիլրի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Գործորդություն (հոգեբանություն)
Գործորդության դրսևորման առանձնահատկությունները
Ռոմ Հարրեի՝ գործորդության ժամանակակից բազմամակարդակային տեսության մեջ մարդուն՝ որպես գործորդի, առաջադրված հիմնական պահանջը ինքնավարության որոշակի աստիճանն է. «մարդու վարքը ամբողջությամբ պատճառավորված չէ նրա անմիջական միջավայրային պայմաններով»։ Ըստ Հարրեի՝ ինքնավարությունը ենթադրում է հնարավորություն՝ կտրվելու ինչպես միջավայրային ազդեցությունից, այնպես էլ այն սկզբունքներից, որոնց վրա հինվել է վարքը մինչ այդ պահը։ Լիիրավ գործորդը կարող է տեղափոխվել վարքի որոշակի պատճառներից ուրիշների վրա, ընտրություն կատարել հավասարապես գրավիչ այլընտրանքների միջև, դիմադրել գայթակղություններին ու շեղող գործոններին և փոխել վարքի ղեկավարող սկզբունքները ։
Գործորդության տեսակները
Ելնելով գործորդության դրսևորման առանձնահատկություններից՝ կարելի է առանցնանցնել գործորդների տարբեր տեսակներ։ Ինչպես օրինակ՝ ինստրումենտալ գործորդներն ինտենցիոնալ են՝ ուղղելով իրենց գործողությունները սեփական նպատակների իրականացմանը ։ Կոմունիկատիվ գործորդները նույնպես ինտենցիոնալ են, բայց նրանց գործողություններն ուղղված են հատուկ փոփոխություններ մտցնելու հաղորդակցության մասնակցի մենթալ ռեպրեզենտացիաներում՝ ապահովելով նոր և համարժեք տեղեկատվություն ։ Ուղղորդող գործորդներն ունեն տարածության և ժամանակի հեռահար ընկալունակություն։ Ի տարբերություն ինստրումենտալ գործորդների՝ նրանց առավելապես բնորոշ են պերցեպտիվ կարողություններ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հոգեբանություն
Հռոմի թագավորության պատմություն
Հռոմի թագավորության պատմություն, Հռոմեական կայսրություն,, Հին Հռոմի պատմության հնագույն ժամանակաշրջանն է, որտեղ գոյություն ուներ ընտրական միապետություն` հռոմեական կայսրերի գլխավորությամբ։ Ըստ ավանդական ժամանակագրության, այն թվագրվում է դեռևս մեր թվարկությունից առաջ 753 թվականից (Հռոմի ստեղծումը) մինչև վերջին կայսր Լուկիոս Տարքվինիոս Գոռոզի անկումը և Հռոմեական Հանրապետության ստեղծումը մեր թվարկությունից առաջ 509 թվականին։ Կայսերական ժամանակաշրջանի վերաբերյալ պատմական աղբյուրներն ստեղծվել են արդեն Հռոմի Հանրապետության դարաշրջանում և հիմնականում լեգենդար բնույթ ունեն։
Հնագույն հռոմեական հասարակության սոցիալական կառուցվածքը
Հին ժամանակներում Հռոմում դեռ պահպանվել էին ազգակցական հարաբերություններ։ Ազգակցական կապը, ինչպես Հունաստանում, այնպես էլ Հռոմում, հայրական կողմից էր։ Ժառանգները կրում էին նախնիներից եկող անունները։ Հին տոհմերից հայտնի էին Աուրելյո Վալերիո Կլավդիոս,Կորնելիոս, Ֆաբիոս, Հուլիոս, Էմիլիոս և այլ տոհմեր։ Ցեղի անդամները համատեղ էին օգտագործում իրենց հողերը։
Բնակչությունը կազմված էր 300 ցեղերից, 10 ցեղեր միավորվում էին կուրիաների մեջ, իսկ 10 կուրիաներ` տրիբաների։ Ամեն մի 3 տրիբա կազմում էր իր առանձին խմբավորումը։ Հռոմեացի կարող էր համարվել այն մարդը, ով պատկանում էր ցեղերից որևէ մեկին։ Սենատին ընտրում էին ցեղի բոլոր անդամները, սենատն էր պատասխանատու համայնքի բոլոր գործերի համար։ Դրա արդյունքում սկսեցին ավագանի ընտրել յուրաքանչյուր ցեղի միայն մեկ ընտանիքից, ինչի արդյուքնում առաջացան «ընտրյալ» ընտանիքներ ու ցեղեր։ Հակառակը, ավելի աղքատ ընտանիքներ ներկայացնում էին ստրկական խավը, ովքեր գտնվում էին կախվածության տարբեր մակարդակներում, որը հաճախ համընկնում էր հայրիշխանական ստրկության հետ։ Ցեղային կազմակերպման ոչնչացման գործընթացը բարդացվել էր նրանով, որ Հռոմի տիրապետության տակ հայտնվեցին նոր բնակիչներ, հիմնականում, լատինացիներ, և քաղաքում հայտնված օտարերակրացիներ։ Այս եկվորները, որոնց թիվն աճում էր, ստացան պլեբեյ, այսինքն, մեծամասնություն, անունը։
Կլիենտելայի ինստիտուտը, որը ծագել է նույն ժամանակահատվածում, նպատակ է ունեցել տեղի հայտնի ընտանիքների կողմից պաշտպանություն ապահովել աղքատացած ընտանիքների ներկայացուցիչների և օտարների համար, որոնք չէին մտնում հռոմեական ցեղախմբերի մեջ։ Հայտնի մարդիկ դառնում էին նրանց պատրոնները։ Պատրոնը կլիենտային ընդունում էր իր ցեղ, տալիս էր նրան իր անունը, հողամասից իր համար որոշ մաս էր առանձնացնում, պաշտպանում էր դատարանում. կլիենտան (հավատարիմ, լսող) ամեն ինչում ենթարկվում էր պատրոնին, պարտավոր էր նրա ցեղի հետ մասնակցել պատերազմի։ Կլիենտելայի ինստիտուտը տարածված էր մինչև Հռոմի Հանրապետության հռչակումը։
Հարևան ազգերի վրա հաջողված հարձակումներն ու մեծ ռազմական ավարը օգնում էին ռազմական արիստոկրատիայի ձևավորմանը, որն իր հերթին սենատն էր ընտրում։ Սենատի կողմից ընտրված կայսրը նման էր հունական բռնակալներին։ Դա կուրիաներից կազմված ժողովրդական ժողով էր, որում մասնակցության իրավունք ունեին միայն տղամարդ զինվորականները, որը ստացավ կուրիաների խորհուրդ անվանումը։ Այնտեղ քննարկում էին, հետո ընդունվում կամ մերժվում էին նոր օրենքները, նաև ընտրում էին նոր բարձրաստիճան պաշտոնյաներին, բացառությամբ` կայսեր։ Սենատն ամենաբարձր դատական մարմինն մահապատժի ընդունման որոշման հարցում, դրա գործունեության մեջ մտնում էր նաև պատերազմի հայտարարումը։ Հռոմի կայսրերը համատեղում էին զինվորականի և գլխավոր դատավորի գործերը։ Հանդիսանում էին ցեղախմբերի կողմից ընտրված առաջնորդներ, նրանք նման չէին հին հեռավոր արևելյան բռնակալներին, հետևաբար, կայսր տիտղոսը կարող է պայմանական լինել։
Գրականություն
Հռոմի հանրության մշակույթը այդ ժամանակաշրջանում դեռևս շատ պարզ էր, չնայած նրան, որ արդեն գոյություն ուներ գիրը։ Այբուբենը հռոմեացիները վերցրել էին հույներից, ովքեր ապրում էին Կումայում, Ապենինյան թերակղզու արևմտյան ափին։
Մեր ժամանակները հասած լատինական այբուբենի ամենահին վկայությունը, որ հնարավոր է եղել վերծանվել, համարվում է Պրենեստինյան ճարմանդը։ Այդ ժամանակներին են վերագրվում նաև գրականության առաջին հետքերը։ Ցավոք, մեզ չեն հասել ժողովրդական պոեզիայի առավել հնագույն հուշարձանները, որոնք գոյություն են ունեցել Հռոմում, ինչպես նաև մյուս ազգերում. սակայն ավելի ուշ աղբյուրներում կան դրանց պատառիկները, որոնց ակունքները գնում են մինչև հնագույն ժամանակները։