cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լուգանսկի Ժողովրդական Հանրապետության դրոշ
Պատմություն
Վահանի ձախ մասում կանաչ ֆոնի վրա արևածաղիկը է, աջ կողմում` սպիտակ ձի կարմիր ֆոնի վրա, ներքևում` կապույտ ֆոնին ածուխի արդյունահանման գործարան։ Վահանի ձախ և աջ կողմերում պատկերված են ցորենի հասկեր։ Հասկերը միացված են կապույտ ժապավենով` հետևյալ արձանագրությամբ. «Ազատ մարդկանց կամքը», որը գտնվում է դրոշի ներքևի մասում։ Դրոշի վերևի հատվածում գրված է «ԼԺՀ»։ Մակագրության ձախ և աջ կողմերում կան երեք շարք աստղեր։ Շարքերը թեքված են ներքև։ Վերին շարքում երեք աստղեր գտնվում են աջ վերին ծայրում՝ միջին շարքի աջ կողմի համեմատ, ձախ կողմի ծայրի երեք աստղերը՝ աստղերի ձախ խմբի միջին շարքի համեմատ։ Միջին շարքում պատկերված են աջից և ձախից չորսական աստղեր «ЛНР» գրությամբ։ Ներքևի շարքում երեք աստղերը գտնվում են աստղերի միջին շարքի աջ խմբի համեմատ ձախ ծայրային հատվածում, աջ կողմի ծայրի երեք աստղեր՝ աստղերի ձախ խմբի միջին շարքի համեմատ։
Արտաքին հղումներ
Закон «О Государственном флаге Луганской Народной Республики»
Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ
Ցինցինատիի ժամանակակից արվեստի կենտրոն
Ժամանակակից արվեստի կենտրոն (Contemporary Arts Center, կրճատ՝ CAC), ժամանակակից արվեստին նվիրված թանգարան Օհայո նահանգի Ցինցինատի քաղաքում։
Կենտրոնն իրականում ավելի շատ գեղարվեստի պատկերասրահ է, քան թե իսկական թանգարան, քանի որ չունի մշտական հավաքածու և նրա առաքելությունը գեղանկարչության, քանդակագործության, լուսանկարչության, ճարտարապեստության, փերֆորմանսի և նոր մեդիայի ժամանակակից նկարիչների նոր աշխատանքների էքսպոզիցիաների անցկացումն է, ինչն արտահայտված է հետևյալ կարգախոսում՝ «The art of the last five minutes» ։
Պատմություն և գործունեություն
Ի սկզբանե հիմնադրվել է 1939 թվականին Բեթթի Պոլակ Ռաուհի (Betty Pollak Rauh), Փեգգի Ֆրենկ Կրոուֆորդի (Peggy Frank Crawford) և Ռիտա Ռենտսլեր Քուշմանի կողմից որպես Ժամանակակից արվեստի միություն (Modern Art Society)։ Այս երեք կանանց հաջողվել է նվիրաբերությունների հաշվին հավաքել բավականաչափ միջոցներ ժամանակակից արվեստի ստեղծագործությունները Ցինցինատիի գեղարվեստի թանգարանում ցուցադրելու համար։ «Modern Painting from Cincinnati Collections» անունը կրող միության առաջին ցուցահանդեսը բացվել է միևնույն թվականի դեկտեմբերին։
1954 թվականին Ժամանակակից արվեստի միությունը փոխել է իր անունը այժմյանով՝ Ժամանակակից արվեստի կենտրոնով (Contemporary Arts Center)։ Անվան փոփոխությունը համընկնել է երկու մշտական պատկերասրահների ստեղծման հետ, որոնք վերականգնել են Կարլ Շտրաուսիը (Carl Strauss) և Ռեյ Ռոուշը (Ray Roush) Ցինցինատիի գեղարվեստի թանգարանում։ Դրանք 900 ֆուտ² տարածքով հրապարակներ էին և ունեին որմնային շարժական ժամանակավոր ծածկեր։ Ցինցինատիի շատ աշխատանքներ ցուցադրվել են այստեղ, այդ թվում՝ այժմ Ցինցինատիի գեղարվեստի թանգարանի Մերի Է․ Ջոնսթոնի (Mary E. Johnston) հավաքածուում պահպանվածները ։
Ցինցինատիի գեղարվեստի թանգարանի Emery Wing թևի կառուցման ժամանակ այնտեղ է տեղափոխվել Ժամանակակից արվեստի կենտրոնը։ Բայց ընդլայնման անհրաժեշտության պատճառով 1962 թվականին կենտրոնը ժամանակավորապես տեղափոխվել է Տաֆտի գեղարվեստի թանգարան և Carew Tower շենք։ 1964 թվականին կենտրոնը զբաղեցրել է Women’s Exchange building շենքի չորրորդ հարկը, որտեղ մնացել է հաջորդող վեց տարիների ընթացքում։ 1970 թվականին Ժամանակակից արվեստի կենտրոնը տեղափոխվել է Mercantile Center։ Նոր շենքն արժեցել է 400 000 դոլլար և նախագծվել է ամերիկացի ճարտարապետ Հարրի Ուիզի կողմից։ Այն զբաղեցնում էր շուրջ 12 000 ֆուտ² տարածք և հասնում էր մինչև Ցինցինատիի կենտրոնում գտնվող նոր ավտոկայանը։
Շենքն ունի յոթ հարկ և 7400 մ² մակերեսով ընդհանուր հրապարակ։ Նախագիծն արժեցել է 34 միլիոն դոլար։ Իր երկու գլխավոր դոնորներին հարգանքի տուրք մատուցելու համար Ժամանակակից արվեստի կենտրոնին է շնորհվել Ռոզենտալ ամուսինների անունը՝ Lois and Richard Rosenthal Center for Contemporary Art։
2004 թվականին Ժամանակակից արվեստի կենտրոնն արժանացել է Royal Institute of British Architects Award մրցանակին, իսկ 2005 թվականին՝ American Architecture Award from The Chicago Athenaeum մրցանակին։
Դատական վեճ
1990 թվականին Ցինցինատիի ժյուրին արդարացրել է Ժամանակակից արվեստի կենտրոնին և նրա տնօրեն Դենիս Բարիին, որոնք մեղադրվում էին Ռոբերտ Մեպլտորնի լուսանկարի նկատմամբ անպարկեշտ վերաբերմունքի համար ։ Սա գեղարվեստի թանգարանի դեմ ցուցահանդեսի բովանդակության համար ընթացող եզակի քրեական գործընթացներից է։ Այս ամենին պատճառ են հանդիսացել 175 նկարներից յոթը, որոնցից հինգը պատկերում էին սադոմազոխիստական դիրքերով տղամարդկանց և հիմք են հանդիսացել թանգարանին և նրա տնօրենին մեղադրելու համար (որոնք ի վերջո ճանաչվել են անմեղ)։ Այս գործընթացը ցուցադրվել է 2000 թվականի «Կեղտոտ նկարներ» հեռուստատեսային ֆիլմում (Դենիս Բարիի դերում՝ Ջեյմս Վուդս)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թանգարաններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:1939 հիմնադրված թանգարաններ Կատեգորիա:Ժամանակակից արվեստի թանգարաններ
Օղլան Դալա
Օղլան Դալա, լեռ Հայկական լեռնաշխարհում, Վայքի լեռնաշղթայի հարավային հատվածում, Արփա գետի ստորին հոսւսնքի աջ կողմում։ 1905 թ. այստեղ է ապաստան գտել թուրք խուժանից փախած Վերին Նորաշեն գյուղի հայ բնակչությունը («Մշակ», էջ 122, 1905 թ) ։
Աբել (անձնանուն)
Աբել նաև՝ Հաբել, հրեական ծագումով հայկական արական անձնանուն։ Ծագում է եբրայերեն הֶבֶל (ꞕābel) անունից, որը նշանակում է «սուգ»․ "«Ծնանի զԱբէլ, որ թարգմանի սուգ ․»" "«Կային թարգմանի ստացուած և Աբէլ՝ սուգ ․»" "«ԶԱբէլ որ թարգմանի սուգ ․»"
Ըստ մեկ այլ ստուգաբանության նշանակում է՝ «հոտի առաջնորդ» ։
Այս անունով է կոչվում Ադամի երկրորդ որդին, որին սպանեց ավագ որդին՝ Կայենը (Կայէն) ։
Եբրայերենից տառադարձված են ասորերեն Hāwēl (գրվում է Hābēl) և հունարեն (հ չունենալու պատճառով) Ἅβελ, որից էլ առաջացել են եվրոպական բոլոր ձևերը՝ Abel, ինչպես նաև ռուսերեն Авель։ Հայերի մեջ երկու ձևերն էլ գործածական են եղել հավասարապես։ Հաբելը (Հաբէլ) հնագույն ձևն է, որը առաջացել է Սուրբ Գրքի ասորական թարգմանությունից, և ապա փոխանակվել հունական Աբել (Աբէլ) ձևով ։ Աբել անունը հայերի մեջ մտել է քրիստոնեության ընդունումից հետո։ Ըստ Հրաչյա Աճառյանի մ.թ.ա. 2-րդ դարում հիշված Աբելը Մովսես Խորենացու կողմից է «հնարվել»՝ Աբեղեն (Աբեղէն) բառից։ Աբել անունը այժմ էլ գործածական է, իսկ Հաբելը՝ իսպառ վերացած ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Հայկական արական անձնանուններ
Ալֆրեդ Հետներ
Ալֆրեդ Հետներ,, գերմանացի աշխարհագրագետ, ճանապարհորդ։
Կենսագրություն
Լայպցիգի և Հայդելբերգի համալսարանների պրոֆեսոր։ 1895 թվականին հիմնադրել և 40 տարի գլխավորել է «Գեոգրաֆիշե ցայտշրիֆտ» հանդեսը։ Հետների աշխատությունները հարուստ են փաստական նյութով։ Աշխարհագրության մեթոդոլոգիայի հարցում կրել է իդեալիստական փիլիսոփայության ազդեցությունը։ Հետները ուներ մեթոդաբանական իր մոտեցումը, աշխարհագրությունը դասում էր տարածական («խորոլոգիական») գիտությունների շարքը և գտնում էր, որ այն պետք է ուսումնասիրի առարկաների և երևույթների տարածական փոխհարաբերությունները երկրի մակերևույթին՝ առանց շոշափելու նրանց էությունն ու զարգացումը։ Լինելով «Միասնական աշխարհագրության» կողմնակից՝ նրա կազմից հանել էր ֆիզիկական աշխարհագրությունը։ Հետները մարդուն համարում էր բնական լանդշաֆտի բաղադրամասերից մեկը և անտեսում հասարակություն հասկացությունն ու նրա զարգացման օրինաչափությունները։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գերմանացի աշխարհագրագետներ Կատեգորիա:Գերմանացի ճանապարհորդներ Կատեգորիա:Ստրասբուրգի համալսարանի շրջանավարտներ
Hitman: Blood Money
Hitman։ Blood Money («Վարձու մարդասպան։ Արյունոտ փողեր») կամ («Վարձասպան։ Արյունոտ փողեր»), մարդասպանի սիմուլյատոր, գաղտագողի գործողություն ժանրի համակարգչային խաղ։ «Hitman: Blood Money» խաղը մշակվել է դանիական IO Interactive ընկերությունում և հանդիսանում է «Hitman» սերիայի չորրորդ մասը։ Խաղը թողարկել է Eidos Interactive ընկերությունը 2006 թվականի մայիսի 26-ին PAL շրջաններում և մայիսի 30-ին՝ Հյուսիսային Ամերիկայում PC-ի, (Windows-ի), Playstation 2-ի, Xbox-ի և Xbox 360-ի համար։ Խաղի հիմնական հերոսը, ինչպես մնացած բոլոր մասերում, Գործակալ 47-ն է։
Խաղում ավելացվել են մեծ թվով նորամուծություններ, իսկ հատկապես՝ հնարավոր է գերի վերցնել ոչ խաղային հերոսներին, նրանց կրակել, պահել նրանց որպես վահան, զոհի մահը ցույց տալ որպես «դժբախտ պատահար», կարելի է արդիականացնել զենքը (օրինակ՝ ատրճանակի վրա կարելի է տեղադրել կրկնակի օպտիկական նշանոց, խլացուցիչ, լազերային նպատակացույց և այլն)։
Խաղ է վերադարձել առաջադրանքից հետո փող վերցնելու հնարավորությունը։ Այդ փողի միջոցով կարելի է արդիականացնել զենքը, գնել վկաներին և ոստիկանությանը, փոխել ինքնությունը։ Հայտնվել է ճանաչելիության վիճակագրություն. եթե հերոսը տուն է մտնում ինքնաձիգով, սպանել է բոլոր թիկնապահներին և ֆիքսվել է տեսախցիկի կողմից, այդ դեպքում նրա նկարը հայտնվում է տեղի թերթերի վրա։ Համապատասխանորեն՝ արդեն հաջորդ առաջադրանքի ժամանակ թիկնապահները և ոստիկանները նրան ճանաչում են։ Glacier շարժիչը ենթարկվել է բազմաթիվ կոսմետիկ փոփոխությունների։ Խաղի փուլերը բնորոշ են իրականությանը, օրինակ՝ Մարդի Գրա տոնի ժամանակ մի տեղում հավաքված են 2000 ոչ խաղային հերոս։
Խաղի բոլորի մասերի համար ավանդական երաժշտական ձևավորումը կատարել է Եսպեր Կյուդը։ Միայն թե խաղի «տիտղոսային» կոմպոզիցիան է դարձել Ֆրանց Շուբերտի «Ավե Մարիա» ստեղծագործությունը։
Խաղի ընթացքը
Hitman: Blood Money խաղում արդեն ծանոթ խաղի ընթացքին ավելացվել են բազմաթիվ նորություններ։ Գործակալ 47-ը կարողանում է մագլցել խողովակներով, բարձրանալ բարձր վայրեր և դանակ նետել։ Խաղում ավելացել է սպանության նոր ձև՝ «դժբախտ պատահար»։ Սպանությունը դժբախտ պատահարի քողի տակ կոծկելու համար բավական է, օրինակ՝ թիրախին հրել պատշգամբից կամ նրա վրա գցել ծանր առարկա, փչացնել գազի վառարանը կամ հրատեխնիկական արկերը։ Նաև մի քանի առաջադրանքների ժամանակ կարելի է կազմակերպել ահաբեկչություն մի քանի կողմնակի զոհերով, որը համարվում է դժբախտ պատահար և գնահատվում է ավելի բարձր, քան ներարկիչով կամ խեղդօղակով սպանությունը։
Վերադարձել է դրամական համակարգը, այս համակարգը խաղի մյուս մասերից եղել է միայն Hitman: Codename 47-ում։ Հիմա առաջադրանքի կատարման համար Գործակալ 47-ը պարգևատրվում է որոշակի քանակությամբ գումարով, որը փոփոխվում է՝ կախված խաղացողի «աշխատանքի» որակից (մեկ թիրախի սպանության համար տրվում է $200000, հոնորարի քանակը կախված է աշխատանքի որակից)։ Եթե խաղացողը սպանում է ավելորդ մարդկանց, ինչ-որ տեղ թողնում է իր հագուստը կամ զենքը, այդ դեպքում պատվերի համար վճարը «մաքրվում» է։ Ստացած գումարը կարելի է ծախսել ճանաչելիության մակարդակը իջեցնելու, զենքը բարելավելու, զենքի համար լրացուցիչ հարմարանքներ ստեղծելու, փամփշտակալի բարելավման և այլ նպատակներով։ Սակայն ծախսվող գումարը ուռճացված է, նման է միավորների (օրինակ՝ ատրճանակի խլացուցիչն արժե 200 հազար դոլլար)։
Ժիլեն
Ժիլեն (Жилень), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կալուգայի մարզում։
Աշխարհագրություն
Գետաբերանը տեղակայված է Չերեպետկա գետի աջ ափին 13 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 13 կմ է։ Գետի ակունքը գտնվում է Պոդբուժե գյուղի մոտ։ Ժիլենի ակունքը գտնվում է Նովոսելկի գյուղի մոտ։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Օկա ավազանային շրջանին, ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օկա, ենթաավազանը՝ Օկի և Մոկշի գետերն են։ Գետի գետային ավազանը՝ Օկա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Hitman: Blood Money
Խաղի ընթացքը
Ամեն կատարված առաջադրանքից հետո խաղացողը հնարավորություն է ստանում թերթ կարդալ, որտեղ նկարագրվում է սպանությունը և ոստիկանության խոսքը կատարվածի մասին։ Նաև եթե Գործակալ 47-ի ճանաչելիությունը բարձր է, ապա թերթում տպվում է նրա ֆոտոռոբոտը։ Որքան էլ որ տարօրինակ է, առաջադրանքի ցանկացած ավարտի դեպքում թերթում տպվում է. «Փնտրվում է անձայն մարդասպանը»։
Ժիլեն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Hitman: Blood Money
Խաղի ընթացքը
Խաղում օգտագործվում է Glacier engine շարժիչը, որը ենթարկվել է լուրջ փոփոխությունների։ Կերպարների անիմացիան բարալավվել է։ Մաքրման տեխնոլոգիան առաջին անգամ ցուցադրվել է Hitman: Contracts խաղում, այն ավելի է փոխվել և դարձել գեղեցիկ։
Առաջադրանքներ
Խաղում կա ընդամենը 13 առաջադրանք։
Սյուժե
Խաղը սկսվում է 47-ի՝ Բալթիմորի զվարճանքների այգում տեղի ունեցած պայմանագրի մասին հիշողությամբ, որտեղ 2 տարի առաջ զվարճանքներից մեկի կոտրվելու պատճառով մահացան շատ մարդիկ։ 2004 թվականի հունվարին զոհերից մեկի հայրը Սպանությունների գործակալությանը պատվիրում է սպանել այգու հին սեփականատիրոջը, որին դատարանում արդարացրել էին։ Գործակալ 47-ը, եվրոպացի մրցակիցներից փախչելով ԱՄՆ, ուրախությամբ համաձայնում է կատարել այս պետվերը։
2006 թվականի աշուն։ Հայտնի թերթի խմբագիրը գնում է ՀԴԲ-ի նախկին տնօրեն Լիլենդ «Ջեք» Ալեքսանդրի մոտ, որ հարցազրույց վերցնի ոչ վաղ անցյալում Սպիտակ տան վրա կատարված հարձակման մասին, սակայն Ալեքսանդրն իր հարցազրույցն օգտագործում է, որպես պատրվակ՝ պատմելով խորհրդավոր Գործակալ 47-ի մասին։ Նրանք սկսում են քննարկել 47-ի վերջին երկու տարիների գործունեությունը (2004—2006): Ալեքսանդրը խմբագրին պատմում է այն մասին, թե ինչպես է նա ցանկացել բռնել Գործակալ 47-ին, իբր վախենալով, որ ինչ որ մարդիկ նրան օգտագործելով կարող էին ստեղծել կլոնների մի ամբողջ բանակ, միաժամանակ խաղացողը շուտով իմանում է, որ Ալեքսանդրի պատմածը չի համապատասխանում իրականությանը։ Ալեքսանդրը պատմում է խմբագրին, որ մի անգամ իրեն վերջապես հաջողվել է դուրս գալ Գործակալ 47-ի հետքի վրա։ Լիլենդը նշում է, որ Օրտմաերի թղթերը իր ձեռքին են։ Միաժամանակ նա չի ասում, որ դրանք ուղակի ընդհանուր հետազոտություններ են, որի հիման վրա էլ ստեղծվել էին Ֆրանչայզի ոչ երկարատև կլոնները։ Կարևոր հետազոտությունների փաստաթղթերը Գործակալ 47-ը վերցերլ է իր հետ և պահել անհայտ վայրում։
Գործակալության օպերները վերացնում են մեկը մյուսին։ Դիանան սիպված է լինում փակել Գործակալությունը։ 2005 թվականի օգոստոսի 15-ին Գործակալ 47-ը հերթական առաջադրանքից հետո մեկնում է Լաս Վեգաս, բայց հանդիպում է հին ծանոթներից մեկին՝ ԿՀՎ գործակալ Սմիթին։ Նա Գործակալ 47-ին առաջարկում է կարևոր առաջադրանք, որի համար նա վճարում էր մի քանի միլիոն դոլար, նա պետք է սպանի փոխնախագահ Դենիել Մորիսին և Մարկ Պարչեցցի III կլոնին, ով պատվեր էր ստացել սպանել նախագահին։ Նրանք երկուսն էլ ներկայացնում էին կլոնավորմամբ զբաղվող ստվերային կազմակերպություն, որոնք ցանկանում էին մենաշնորհ ձեռք բերել այս շուկայում, իսկ նախագահը իր ցանկությամբ կարող է օրինականացնել կլոնավորումը, որը կարող է խանգառել այս կազմակերպության պլաննրին։ Գործակալ 47-ին սեպտեմբերի 22-ին հաջողվում է կատարել առաջադրանքը, որը հետագայում անվանում են «Հրաձակում Սպիտակ տան վրա»։ Թշնամու օպերները սկսում են փնտրել 47-ին և նա ստիպված պետք է թաքնվի Բալթիմորում գտնվող իր ապաստարանում։ Շուտով առանց զգուշացնելու նրա մոտ է գալիս Դիանան, ով պատմում է, թե ինչպես կարելի է ազատվել Ֆրանչայզից։ Նա թունավորում է գործակալին և նրքև կանչում օպերների խմբին որպեսզի վերցնեն նրա դիակը։
Այս պատմությունից հետո Ջեքը լրագորղին ասում է, որ այս ամենից հետո նրան վերջապես հաջողվեց բռնել Գործակալ 47-ին։ Որպես ապացույց նա լրագրողին իր հետ տանում է 47-ի թաղմանը, որը տեղի էր ունենում հենց այդ ժամանակ։
47-ի դիակը դրված էր դագաղում և շրջապատված թիքնապահներով։ Դիանան իր շրթունքներին ինչ որ բան է քսում, մոտենում նրան,նրա վրա է դնում Silverballer ատրճանակները և թիրախավորում։ Հայտնի է դառնում, որ թույնը որը նա տվել էր 47-ին իրական թույն չէ, իսկ նա շրթունքներին հակաթույն էր («թույնի» օգնությումբ անցյալում 47-ը կլինիկայից ազատել էր գործակալ Սմիթին)։
Եթե խաղացողը հասկանում է ինչպես 47-ին ուշքի բերել, գլխավոր հերոսը ատրճանակները ձեռքին կանգնում է և հայտնվում է առաջադրանք՝ շրջակայքում սպանել բոլորին, այդ թվում Լիլենդին և լրագրողին։ Եթե ոչ, այդ դեպքում դիակը իջնում է նրքև և դիակիզվում։
Այս ամենից որոշ ժամանակ անց Դիանան նորից բացում է Գործակալությունը և հաստատվում Կոպենհագենի նավահանգստում։ Նա ինչ-որ մեկից զանգ է ստանում, ում նա անվանում է «Ձերդ Գերազանցություն» և պատասխանում նրան, որ 47-ը կորել է։ Այս ժամանակ 47-ը մի հին բորդելում խոսում էր ազգային հագուստով չինացում հետ, որը նրան ուղեկցում է կուլիսներ, այս ժամանակ էկրանը մթնում է, և խաղը ավարտվում է։
Blood Money ստացավ շատ բարենապաստ դիտարկումներ։ Metacritic ընկերությունում խաղին տվել են 82 միավոր։ Խաղը գովեցին անցած մասերի համեմատ գեյմփլեյի բարելավման համար։
Զենքեր
Խաղում զենք են կրում նաև մտացածին կերպարները, մոդելավորված իրական նախատիպերի վրա ։
Սաունդթրեք
Hitman: Blood Money Original Soundtrack, զայնագրվել է 2006 թվականի մայիսի 30-ին Sumthing Else և Eidos ընկերությունների կողմից։
Գնահատականներ և պարգևներ
Blood Money ստացավ շատ բարենապաստ դիտարկումներ։ Metacritic ընկերությունում խաղին տվել են 82 միավոր։ Խաղը գովեցին անցած մասերի համեմատ գեյմփլեյի բարելավման համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Windows տեսախաղեր
Մուտուիպի
Մուտուիպի (Mutuípe), համայնք Բրազիլիայի հյուսիսարևելյան տարածաշրջանում՝ Բաիա նահանգի կազմում   ։ Գտնվում է Հյուսիս-կենտրոնական նահագի Բաիա մարզում։ Մտնում է Ժեկիե գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 20 441 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 273,320 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 74,8 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1926 թվականի հուլիսի 26-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Բաիա նահանգի բնակավայրեր
Ամբերի ամրոց
Ամբերի ամրոց կամ Ամերի ամրոց (अमेर किला, Amber Fort), 16-րդ դարի հոյակերտ Սաթե ամրոց Հնդկաստանում։ Այն տեղակայված է Ռաջաստան նահանգի վարչական կենտրոն Ջայպուր քաղաքից 11 կմ հեռավորության վրա։ Տաճարի՝ 1592 թվականին Ամբերի մահարաջա Ման Սինգհ I-ի (դեկտեմբերի 21, 1550 - հուլիսի 6, 1614) հրամանով սկսված շինարարությունն ավարտվել է միայն Ջաի Սինգհ II-ի օրոք, ով Ամբերի կառավարիչ դարձավ տասնմեկ տարեկան հասակում՝ 1699 թվականին։ Հակառակ անվանման և արտաքինից ամուր ռազմական բազայի իր տեսքի՝ Ամբերի ամրոցն, իրականում գեղեցիկ շքագավիթներով, դեկորատիվ պարտեզներով և հոյակապ տաղավարներով տաճարային և պալատային համալիր է։ Այն հայտնի է իր նստավայր-պալատի հայելիների դահլիճով և հստակորեն արտացոլվում է ամրոցի դիմացի Մաոտա լճի ջրերում, որը այդ պալատի համար ջրի հիմնական աղբյուր է համարվում։ Գտնվում է բլրի վրա, դա Ջեյպուրի տարածքում հիմնական զբոսաշրջային գրավչությունն է։
Բարդ փորագրությունները, գեղեցիկ խճանկարները, հոյակապ նկարները և նրբորեն պատրաստված հայելիները՝ համակցված կարմիր քարի և սպիտակ մարմարի հետ, ստեղծում են հինդու և մողոլ ճարտարապետության այս գլուխգործոցը։ Մահարաջայի բնակելի հարկաբաժիններում է գտնվում Սիիշ մահալը (Հայելիների դահլիճ), որտեղ հազարավոր փոքրիկ հայելիներ զարդարում են առաստաղը և պատերը այնպես, որ նույնիսկ մեկ փոքրիկ մոմի կամ լույսի ճառագայթը արտացոլվում է ամբողջ սենյակով և լուսավորում այն։
Նստավայրի այլ տեսարժան կառույցներից են Դիվան-Այ-Աամը՝ հանրային լսարան, որտեղ մահարաջան լսում էր մարդկանց խնդրանքները, Սուկ Նիվասը՝ «Հաճույքների դահլիճը»՝ իր զարգացած օդահովացուցիչ համակարգով և շքեղ զարդարանքներով, և Զենանան (կանանց հարկաբաժինները)՝ իր հոյակապ որմնանկարներով, որոնք պատկերում են Կրիշնա աստծուն դեկորատիվ բակերում շրջելիս։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Հնդկաստանում Կատեգորիա:Հնդկաստանի մշակույթ Կատեգորիա:ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգություն Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Ասիայում
Կոլչեստր
Կոլչեստր (Colchester) քաղաք ու համանուն շրջան անգլիական Էսսեքս կոմսությունում Քոլն գետի վրա բարձունքին, որի վրա այժմ էլ պահպանվել են հռոմեական Քամուլոդունում քաղաքի ու հինավուրց այլ շենքերի պատերը։ Համարվում է Բրիտանական կղզիախմբի ամենահին քաղաքը։
Քաղաքում կան մեծ քանակությամբ կրթական ու բարեգործական կազմակերպություններ, նավահանգիստ, մաքսատուն, մեծատարածք շուկա, գործարաններ ու ֆաբրիկաներ։ Շրջանի բնակչությունն է՝ 181 000 (2009 թվական), իսկ քաղաքային ագլոմերացիայի բնակչությունը՝ 104 390 մարդ (2001 թվական)։
Անվանումը
Լեգենդը վերագրում է «Կոլչեստր» անվանման ծագումը առասպելական Ծեր Քոլ Թագավորին, որը համաձայն լեգենդի, ապստամբում էր հռոմեացիների դեմ։
Տեղաբնականունը, մի տարածքի բնակիչների անվանումը, կոլչեստրցիների համար ստանում է վերջածանց, որը բնորոշ է լատիներեն անվանումներին՝ «Colcestrian»։
Պատմություն
Քամուլոդունը Բրիտանիայում հռոմեական հնագույն բնակավայրերից էր, մինչև մ.թ.ա. 50 թվականը եղել է կելթական թրիվիանտների այրաքաղաքը։ Գիտնականների կարծիքով Ադդենոմարը (թրինովանտների առաջնորդը) տեղափոխեց մայրաքաղաքը Բրեֆինգից Քամուլոդում։ Մ.թ.ա. մոտ 10-րդ թվականին Թասկիովանը, կաթուվելլաունների ցեղի առաջնորդը, դրամ էր հատում Քամուլոդունոււմ՝ փաստ, որը հիմք տվեց ենթադրելու, որ թրինովանտների մայրաքաղաքը զավթել են կաթուվելլաունները։
Հռոմեացիների կողմից Բրիտանիան զավթելու գործընթացի ժամանակ, մ.թ.ա. 49-րդ թվականին, երբ տեղի ունեցավ Կլավդիոս կայսեր կողմից նոր արշավանքը, թրինովանտները նորից դարձան հռոմեացիների դաշնակիցները։ Սա բերեց նրան, որ Քամուլոդուն քաղաքը անցավ թրինովանտներից հռոմեացիներին ու դարձավ հռոմեական Բրիտանիայի մայրաքաղաքը։ Դրանից հետո թրինովանտները միացան իցենների ցեղին զավթիչների դեմ պայքարում։ Հայտնի է որպես վայր, որտեղ տեղի է ունեցել Բոուդիկիի ապստամբությունը 61 թվականին, որը Անգլիայի պատմության հռոմեական ժամանակաշրջանի ամենահայտնի իրադարձությունն է։ Բոուդիկա առաջնորդի հետ ապստամբածները գրավում են Քամուլոդուն քաղաքը։ 61 թվականին Քվինտուս Պետիլիուս Սերիալուսը փորձեց հետ գավել քաղաքը, սակայն ծանր պարտություն կրեց ու ստիպված էր իր գնդի մնացորդների հետ ապաստանել Գալիայում։ Քամուլոդունի ավերումից հետո հռոմեական Բրիտանիայի մայրաքաղաք դարձավ Լոնդոնը։
Սաքսոնական իշխանության ժամանակ Կոլչեստրը նույնպես կարևոր դեր էր խաղում անգլիական պատմության մեջ։
Կոլչեստրի շրջանում 1884 թվականի ապրիլի 22-ին տեղի ունեցավ Մեծ Բրիտանիայի պատմության մեջ ամենից ավերիչ երկրաշարժը, հազարավոր տներ ավերվեցին, մի քանի հոգի զոհվեց։
2006 թվականից Կոլչեստրը հանդիսանում է Մեծ Բրիտանիայի տասներկու տարածաշրջաններից մեկը, որտեղ տեղի են ունենում «21 փողից հրավառություն»-ների կրակոցները։
2012 թվականին Կոլչեստրը դիմում է քաղաքին «սիթի» կարգավիճակի շնորհման համար և մերժում ստանում։
Աշխարհագրություն
Կոլչեստրը գտնվում է արևելյան Անգլիայի Էսսեքս կոմսության հյուսիսարևելյան մասում ու հանդիսանում է 181 000 մարդ բնակչություն ունեցող համանուն շրջանի կենտրոնը։ Կոլչեստրի քաղաքային ագլոմերացիայի մեջ մտնում են 104 390 մարդ գումարային բնակչություն ունեցող բնակավայրեր։ Սա Մեծ Բրիտանիայի բնակչության թվով 69-րդ քաղաքային ագլոմերացիան է (2001 թվական)։
Առանձին տարիներին Կոլչեստրում տեղումների քանակը փոքր է՝ 450 մմ, ինչը ավելի քիչ է քան Երուսաղեմում կամ Բեյրութում տարեկան հաշվով միջին ցուցանիշը։
Տրանսպորտ
Կոլչեստրից հիսուն կիլոմետրի վրա դեպի արևմուտք գտնվում է Սթանստեդ օդանավակայանը։
«Great Eastern Main Line» երկաթուղային գիշը միացնում է Կոլչեստրը Չելմսֆորդ ու Իփսուիչ քաղաքների, Լոնդոնի ու դրա արվարձան Ստրատֆորդի հետ։ Այլ ուղղություններից են Քեմբրիջ, Կլակտոն-օն-Սի ու Ուոլտոն-օն-դը-Նեյզ քաղաքները։
Քաղաքականություն
Եղբայր-քաղաքներն են Ֆրանսիայում Ավինյոնը, Իտալիայում Իմոլան, Գերմանիայում Վեցլարը։
1994 թվականից Կոլչեստրը մտնում է «Most Ancient European Towns Network» խմբի մեջ, որի մեջ են մտնում Եվրոպայի մի քանի հինավուրց քաղաքներ։
Զինված ուժեր
Հիմա քաղաքում է տեղակայված Մեծ Բրիտանիայի ցամաքային զորքերի ռազմաօդային բրիգադան՝ ընդհանուր թվաքանակը՝ 8 000 մարդ։ Բրիգադան կազմվել է 1999 թվականին, երբ Կոլչեստր էր տեղափոխվել բրիտանական զորքի մի մասը՝ հիմնականում Օլդերշոտ ռազմական քաղաքից։ Ձևավորման պահից բրիգադան մասնակցում է Մակեդոնիայում, Աֆղանստանում ու Իրաքում պատերազմական գործողություններին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորություն Կատեգորիա:Անգլիայի քաղաքներ Կատեգորիա:Հռոմեական Բրիտանիա Կատեգորիա:Նախկին մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:Հռոմեական գաղութներ
Օրտիյոն
Օրտիյոն (Ortillon), համայնք Ֆրանսիայի Գրանդ Էստ մարզի Օբ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 35 մարդ, բնակչության խտությունը` 4.36 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 8.02 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 145 կմ արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից` 50 կմ հարավ, Տրուա քաղաքից` 28 կմ հյուսիս-արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 20 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 14-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 6։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 70,0 %։ 14 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 13 անձ (8 տղամարդ և 5 կին)։ Գործազուրկ են եղել 1 անձ (1 տղամարդ և 0 կին)։ 6 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 3-ը` թոշակառուներ, իսկ 1-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Վալերա (այլ կիրառումներ)
Վալերա (ազգանուն), հայտնի կրողներն են՝
Տիգրան Նազարյան
Կենսագրություն
Տիգրան Նազարյանը ծնվել է 1858 թվականին Արցախի Շուշի քաղաքում։ Սովորել է Շուշիի Գալուստ Փափազյանի մասնավոր դպրոցում։ 1879 թվականին Շուշիում հիմնել է հրատարակչական գրասենյակ։ 1881 թվականին տեղափոխվել է Թիֆլիս, որտեղ հրատարակել է «Աղբյուր» մանկապատանեկան ամսագիրը, «Տարազ» շաբաթաթերթը` հավելվածներով, «Կովկասի առավոտ» (1907) և այլ թերթեր, գրքեր, օրացույցներ, տարեցույցներ, ժողովածուներ, պիեսների («Ճըպատըդ քոլադ կտրի», 1887, «Արոզա», 1913), ակնարկների, հրապարակախոսական հոդվածների հեղինակ է ։
1907 թվականին գրականագետների, արվեստագետների և խաղաղության միջազգային ընկերակցության Լիսաբոնում կազմակերպված ցուցահանդեսում ներկայացրել է 5-րդ դարի հայ պատմիչների հրատարակված գործերը, ընտրվել այդ կազմակերպության պատվավոր անդամ։ 1915 թվականին Թիֆլիսում բացել է «Հրատապ սփոփանք մայր հայաստանցիներին» որբախնամ ապաստանը, «Վասպուրական դպրոց» մանկապարտեզը։ 1919 թվականին մեկնել է Եվրոպա, որտեղ թղթակցել է «Ապագա» (Փարիզ) և այլ թերթերի, հրատարակել «Թիքա» գրական երկերի ժողովածուն (Լայպցիգ, 1922)։ 1925 թվականին վերադարձել է հայրենիք, Ղարաբաղի վերաշինության նպատակով կազմակերպել Ղարաբաղի օգնության կոմիտե ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայ հրատարակիչներ Կատեգորիա:Հայ հասարակական գործիչներ
Լայոշ Նադ
Լայոշ Նադ (Lajos Nagy, ), հունգարացի արձակագիր։
Կենսագրություն
1907 թվականին Լայոշ Նադը «Նեպսավա» թերթում հրատարակում է իր առաջին պատմվածքը։ 1908 թվականին նա «Նյուգատ» ամսագրի աշխատակից էր, սակայն կարճ ժամանակ անց ստիպված էր հեռանալ աշխատանքից, քանի որ նրա ստեղծագործությունների սուր ուղղվածությունը դժգոհություններ էին հարուցում։ Հեռանալով «Նյուգատ» ամսագրից՝ Նադն ապրում է միայն գրական աշխատանքով։ Իր ստեղծագործություններում նա դատապարտում էր պատերազմը, ջերմորեն ողջունում 1919 թվականի հունգարական սոցիալիստական հեղափոխությունը՝ հանդես գալով կոմունիստական գաղափարների ջատագով։ 1934 թվականին Լայոշ Նադը գալիս է ԽՍՀՄ՝ որպես անլեգալ պատգամավոր մասնակցելու ԽՍՀՄ գրողների առաջին համագումարին։ 1945 թվականին դառնում է Հունգարիայի կոմունիստական կուսակցության անդամ։
Լայոշ Նադը թողել է գրական մեծ ժառանգություն։ Նա բազմաթիվ նովելների, ակնարկների, վիպակների, վեպերի հեղինակ է։ Նա հունգարական արձակի սոցիալիստական ռեալիզմի ականավոր ներկայացուցիչներից է։ Ուներ արտաքուստ զուսպ, անաչառ պատմելու ձիրք, որն իր հերթին ընթերցողի մեջ բուռն ռեակցիա էր առաջացնում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունգարացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հունգարացի լրագրողներ
Սանտուսի գավառ
Սանտուսի  (Microrregião de Santos), գավառ Բրազիլիայում՝ Սան Պաուլու նահանգի կազմում։ Մտնում է Կամպինաս մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 1 463 067 մարդ՝ 2005 թվականի տվյալներով։ Զբաղեցնում է 1354,374 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 1.080,3  մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Սան Պաուլու նահանգի գավառներ
Կրթությունը Հունգարիայում
Կրթությունը Հունգարիայում, հանրային ուսուցում, որը գտնվում է Հունգարիայի կրթության նախարարության ենթակայության տակ։ Նախադպրոցական կրթությունը մանկապարտեզում պարտադիր է և հասանելի է երեքից վեց տարեկան բոլոր երեխաների համար, որից հետո երեխաները պարտավոր են մինչև տասնվեց տարեկան հաճախել դպրոց։ Նախնական կրթությունը Հունգարիայում սովորաբար տևում է ութ տարի։ Միջնակարգ կրթությունը ներառում է ավանդական տիպի երեք դպրոց, որոնք ուղղված են ուսանողների տարբեր մակարդակներին․ գիմնազիա` համալսարան ընդունվել պատրաստվող «շնորհալի երեխաների» համար, միջնակարգ մասնագիտական դպրոցներ՝ ուսանողների միջնակարգ կարգի համար (այդտեղ դասընթացները տևում են չորս տարի) և տեխնիկական դպրոցներ, որոնք ուսանողներին պատրաստում են գործնական մասնագիտության։ Համակարգը կոշտ չէ. գոյություն ունեն հատուկ «կամուրջներ», օրինակ` մասնագիտական ուսումնարանի շրջանավարտը կարող է երկամյա հատուկ ծրագրի միջոցով հնարավորություն ստանալ ընդունվել բարձրագույն ուսումնական հաստատություն։
Հունգարիայի համալսարանների մեծ մասը պետական հաստատություններ են, որտեղ ուսանողները սովորում են անվճար։ Բոլոր համալսարանների համար ընդհանուր պահանջը միջնակարգ կրթության (ավարտական) վկայականն է։ Բարձրագույն կրթության պետական համակարգը Հունգարիայում ներառում է ինչպես բուհեր, այնպես էլ բարձրագույն ուսումնական այլ հաստատություններ, որոնք ապահովում են վերապատրաստման ծրագրեր և հարակից աստիճաններ (մինչև դոկտորական, ներառական), ինչպես նաև նպաստում են երկրում հետազոտական գործունեությանը։ Առողջության ապահովագրությունն ուսանողների համար անվճար է մինչև ուսման ավարտը։
Անգլերենը և գերմաներենը կարևոր դեր են խաղում հունգարական բարձրագույն կրթության ոլորտում. այս լեզուներով կան մի շարք վերապատրաստման ծրագրեր։ 2014 թվականին Համաշխարհային մրցունակության զեկույցում Հունգարիայում բարձրագույն կրթությունն ու վերապատրաստումը զբաղեցրել է 44-րդ տեղը (148 երկրներից)։
Այսօր Հունգարիայում կա մոտ 70 բարձրագույն ուսումնական հաստատություն․ փոքր քոլեջներից մինչև խոշոր հետազոտական համալսարանների։ Տվյալ հաստատությունները պահպանվում են կամ պետության, կամ մասնավոր կազմակերպությունների, կամ եկեղեցու կողմից։
Հունգարիայի կրթության սոցիալական միջավայրը
Հունգարիայի բնակչության թվաքանակի անկումը, որը սկսվեց 1981 թվականից, շարունակվեց հետագա տարիներին։ 2001 թվականի մարդահամարի համաձայն` Հունգարիայի բնակչությունը կազմում էր 10 198 000 մարդ, ինչը կես միլիոնով պակաս էր քսան տարի առաջվա համեմատ։ Մինչև 2005 թվականը բնակչությունը կրճատվել էր մինչև 10 077 000 մարդ։ Հունգարիայի բնակչության տարիքային կառուցվածքում գերակշռում են մեծահասակները և տարեց բնակչությունը։
Ուսուցման պաշտոնական լեզուն երկրում հունգարերենն է, սակայն որոշ էթնիկ և ազգային փոքրամասնությունները (օրինակ` գերմանացիները, ռումինացիները, սլովենացիները, սերբերը և խորվաթները) ունեն ուսումնական հաստատություններ իրենց մայրենի լեզուներով` որպես առաջին կամ երկրորդ լեզու։
Այլ երկրների ուսանողները Հունգարիայում
Հունգարիան գրավում է օտարերկրյա ուսանողներին ինչպես ԵՄ երկրներից, այնպես էլ այլ երկրներից։ Հունգարիա ժամանող ուսանողների երեք քառորդը գալիս է տասը հիմնական երկրներից, իսկ մնացած քառորդը՝ հարյուր երկրներից։ Բազմաթիվ ուսանողներ Հունգարիա են ժամանում Գերմանիայից, Իրանից, Նորվեգիայից, Իսրայելից և Շվեդիայից, իսկ հրավիրված ուսանողների մեծ մասը հարևան երկրների քաղաքացիներ են։ 2008/2009 ուսումնական տարում Հունգարիայում սովորող արտասահմանցի ուսանողների ընդհանուր թիվը կազմել է 16.916, իսկ 2005/2006 թվականներին՝ եղել է ընդամենը 14491։
Գրականություն
Կատեգորիա:Կրթությունը Հունգարիայում
Հիզեր Միլլս
Հիզեր Էն Միլլս (Heather Anne Mills, ծնվել է 1968 թվականի հունվարի 12-ին Օլդերշոթում, Լանկաշիր, Անգլիա), նախկին մոդել, բարեգործ, երաժիշտ Փոլ ՄաքՔարթնիի նախկին կին։
1993 թվականին Լոնդոնում Հիզերը վրաերթի ենթարկվեց ոստիկանական մոտոցիկլի կողմից և լուրջ վնասվածքներ ստացավ, ինչի արդյունքում զրկվեց ձախ ոտքի մի մասից՝ ծնկից մոտ 15 սմ ներքև։ Ավելի ուշ նա վաճառեց իր պատմությունը News of the World թերթին և ստացված գումարն օգտագործեց Heather Mills Health Trust հիմնադրամի ստեղծման համար, որը վերամշակում է հին պրոթեզները։
Միլլսը Vegetarians' International Voice for Animals ղեկավարն է, Limbless Association փոխնախագահը, ինչպես նաև ՄԱԿ-ի բարի կամքի դեսպան՝ Adopt-A-Minefield ծրագրով։
Ջոյա Սանիտիկա
Ջոյա Սանիտիկա (Gioia Sannitica), քաղաք Իտալիայի Կամպանիա մարզի Կազերտա գավառում։
Բնակչությունը կազմում է 3697 մարդ։ Բնակչության խտություն կազմում է 68 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 54 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 81010, հեռախոսային կոդ՝ 0823։
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Վան ու Երևան
«Վան ու Երևան», հայ բանաստեղծ Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից ։
Պատմություն
Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներից՝ գրված 1915 թվականին ։
Առաջին անգամ տպագրվել է 1915 թվականին Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթի (№ 101) մայիսի 10-ի համարում, մի հատված՝ «Кавказское слово»՝ մայիսի 16-ի համարում (№ 109) ։
Այնուհետև՝ 1969 թվականին Երևանում լույս տեսած «Թումանյան։ Ուսումնասիրություններ և հրապարակումներ» գրքի երկրորդ հատորում (էջ 310-311) ։
Հովհաննես Թումանյանի երկերի լիակատար ժողովածուի 7-րդ հատորում արտատպվել է Թիֆլիսի «Հորիզոն» օրաթերթից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հովհաննես Թումանյանի հոդվածներ Կատեգորիա:1915 գրականությունում
Ոստիկանների սպանություն Դնեպրում (2016)
2016 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Դնեպրում պարեկային ոստիկանության անձնակազմը ձերբակալել էր ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտած ավտոմեքենան։ Ձերբակալված վարորդը կրակ է բացել ոստիկանների վրա՝ սպանելով ոստիկաններից մեկին և մահացու վիրավորելով նրա զուգընկերուհուն։ Ձերբակալված վարորդը որովայնի շրջանում հրազենային վնասվածք է ստացել և դեպքի վայրից դիմել փախուստի, սակայն նույն օրը կրկին ձերբակալվել է ոստիկանության կողմից՝ բժշկական օգնություն ստանալու համար դիմելու փորձի ժամանակ ։ Երկու ոստիկան դարձել են Ուկրաինայի պարեկային ոստիկանության առաջին աշխատակիցները, որոնք զոհվել են ծառայողական պարտականությունները կատարելիս։ Իրադարձությունը լայն հնչեղություն է ստացել երկրում։
Դեպքի նկարագրություն
2016 թվականի սեպտեմբերի 25-ի առավոտյան՝ ժամը 10:00-ի սահմաններում, Դնեպրովի ավտոկայանի մոտակայքում, ոստիկանության աշխատակիցներ Արտյոմ Կուտուշևի և Օլգա Մակարենկոյի կազմում պարեկային ոստիկանության անձնակազմը ձերբակալել է «Citroen» մակնիշի ավտոմեքենան, որն անցել է լուսացույցի ազդանշանն արգելող ճանապարհով։ Ձերբակալության ժամանակ ոստիկանների վրա զրահաբաճկոններ չեն եղել, իրենց կրծքավանդակի տեսախցիկը միացրել է միայն Կուտուշևը ։
Ձերբակալված վարորդ Ալեքսանդր Պուգաչովը վիճաբանության մեջ է մտել ոստիկանի հետ և պահանջել ազատ արձակել նրան, քանի որ նրա խախտումը չէր ապացուցվել։ Մակարենկոն, որը պետք է ծածկեր զուգընկերոջը, հեռացել է շփվելու այլ տրանսպորտային միջոցի վարորդի հետ։ Մերժում ստանալով՝ վարորդը Կուտուշևից պահանջել է «պառկել հատակին»։ Ոստիկանը կատարել է Պուգաչովի պահանջը։ Դրանից հետո փոխհրաձգություն է սկսվել, որի հետևանքով Պուգաչովը մի քանի կրակոց է արձակել ոստիկանների ուղղությամբ՝ սպանելով Կուտուշևին և ծանր վիրավորելով Մակարենկոյին։ Կուտուշևը հասցրել է մեկ պատասխան կրակոց կատարել՝ վիրավորելով Պուգաչովին որովայնի շրջանում։ Պուգաչովը վերցրել է Կուտուշևի տաբելային զենքին և փորձել թաքնվել իր ավտոմեքենայով։ Սակայն նրա մեքենան իր միկրոավտոբուսով արգելափակել է վարորդ Վալերի Տիմոնինը, որը պատահարի ականատես է եղել։ Պուգաչովը մի քանի կրակոց է արձակել միկրոավտոբուսի ուղղությամբ և զենքի սպառնալիքով ստիպել Տիմոնինին ազատել ճանապարհը։ Հետո Պուգաչովը թաքնվել է իր մեքենայում։ Օլգա Մակարենկոն մահացել է նույն օրը հիվանդանոցում՝ վիրահատության ժամանակ։
Կասկածյալ Պուգաչովը ձերբակալվել էր նույն օրը Դնեպր քաղաքի Մեչնիկովի անվան հիվանդանոցում՝ հրազենային վնասվածքի կապակցությամբ բժշկական օգնություն ստանալու համար դիմելիս ։ Ձերբակալությունից հետո նրան բժշկական օգնություն է ցուցաբերվել։
Մահացածներ
Երկու մահացածներն էլ ոստիկանության լեյտենանտ էին և բարձրագույն իրավաբանական կրթություն ունեին ու ծառայում էին Դնեպրի պարեկային ոստիկանությունում դրա գոյության առաջին իսկ օրվանից ։
Կասկածյալ
Ալեքսանդր Անդրեևիչ Պուգաչով, ծնվել է 1983 թվականի հունվարի 6-ին, Ուկրաինայի քաղաքացի, ծնունդով Տամբովի մարզի Միչուրինսկ քաղաքից, նախկինում դատված ։ Նա ապրում էր Դոնեցկի մարզի Տորեզ քաղաքում, իսկ վերջին տարին՝ Դնեպրում ։ Հակաահաբեկչական գործողության մասնակից, Ուկրաինայի ՆԳՆ «Տորնադո» հատուկ նշանակության վաշտի նախկին մարտիկ ։ Դեպքի պահին 2016 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Պուգաչովը մեկ տարուց ավելի հետախուզման մեջ էր գտնվում «Տորնադո» վաշտի կազմում ծանր հանցագործություններ կատարելու կասկածանքով ։
Պուգաչովը ձերբակալվել էր 2016 թվականի սեպտեմբերի 25-ին Մեչնիկովի անվան հիվանդանոցում, որտեղ նա դիմել էր հրազենային վնասվածքով։ Պուգաչովային բժշկական օգնություն է ցուցաբերվել, վիրահատությունից հետո նա զինված պահպանության տակ է մնացել հիվանդանոցում ։
Արձագանք տեղի ունեցածին
Ուկրաինայի նախագահ Պետրո Պորոշենկոն, ներքին գործերի նախարար Ավակովը և ոստիկանության պետ Դեկանոիձեն ցավակցություն են հայտնել զոհվածների ընտանիքներին ։
Դնեպրում սեպտեմբերի 26-ին սուգ է հայտարարվել ։ Այդ օրը քաղաքային ղեկավար Բորիս Ֆիլատովը և ներքին գործերի նախարար Ավակովը պարգևատրել են միկրոավտոբուսի վարորդ Վալերի Տիմոնինին, որը փորձել է ձերբակալել կասկածյալին, «Քաղաքի պաշտպան» մեդալով և անվանական զենքով։
Ուկրաինայի ներքին գործերի նախարարության պաշտոնատար անձինք հայտարարել են պատահարի հետևանքով ոստիկանության մասին օրենսդրության մեջ փոփոխություններ նախապատրաստելու մասին ։ ՆԳՆ նախարար Արսեն Ավակովը Դնեպրում ճեպազրույցի ժամանակ հայտարարել է օրինագծի նախապատրաստման մասին, որով ամրագրված կլինի իրավապահ մարմինների աշխատակցի իրավացիության կանխավարկածը ։ Ավակովը նաև հայտարարել է, որ ՆԳՆ-ն երկու երկսենյականոց բնակարան կհատկացնի նոր ոստիկանության զոհված աշխատակիցների ընտանիքներին, բացի այդ, յուրաքանչյուր ընտանիք դրամական փոխհատուցում կստանա 725 հազար գրիվնայի չափով, հասարակայնության կողմից դրամահավաք է սկսվել զոհված պարեկային անձանց ընտանիքներին օգնելու համար ։
Հետաքննություն և դատ
Գործի հիմնական ապացույցը Կուտուշևի կրծքամսով արված տեսագրությունն է, որը նույնպես հրապարակվել է ԶԼՄ-ներում։ Բայց յոթ րոպեից տեսանյութը կտրվեց 4 րոպե 48 վայրկյան։ Կուտուշևի տեսախցիկից տեսագրության մեջ հստակ երևում է վկան, որը գտնվել է մեքենայի անմիջական հարևանությամբ։ Չնայած մամուլի հաղորդագրության մեջ տրված տվյալներին, բացի ոստիկաններից, ոչ ոք պարեկային մեքենայի մոտ չի եղել։
Դնեպրի Կիրովի շրջանային դատարանի՝ 2019 թվականի ապրիլի 8-ի դատավճռով Պուգաչովը դատապարտվել է ցմահ բանտարկության։ 2019 թվականի սեպտեմբերի 17-ին Դնեպրովի վերաքննիչ դատարանը և 2020 թվականի մարտի 16-ին Գերագույն դատարանը անփոփոխ են թողել դատավճիռը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:2016 սպանություններ Կատեգորիա:Սպանություններ Ուկրաինայում
Կախի Կավսաձե
Կախի Դավիթի Կավսաձե (კახი დავითის ძე კავსაძე, 5 հունիսի, 1935, Տղիբուլ, Վրացական ԽՍՀ, ԽՍՀՄ - 27 ապրիլի, 2021, Թբիլիսի, Վրաստան), կինոյի և թատրոնի վրացի խորհրդային դերասան, Թբիլիսիի Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական ակադեմիական թատրոնի աստղ։ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1981)։
Կենսագրություն
Կախի Կավսաձեն ծնվել է 1935 թվականի հունիսի 5-ին Թբիլիսիում, Վրաստանի երգի ու պարի ժողովրդական անսամբլի ղեկավարի ընտանիքում։
Հայրը՝ Դավիթ Կավսաձեն, ծնվել է երաժիշտ-բանահյուսագետ Սանդրո Կավսաձեի (1873-1939 ) ընտանիքում, ով Իոսիֆ Ստալինի մոտ ընկերն է եղել Թիֆլիսի սեմինարիայում սովորելու տարիներին։ Սանդրո Կավսաձեն հիմնադրել է Վրաստանի երգի ու պարի ժողովրդական անսամբլը։ Հոր մահից հետո անսամբլի ղեկավար է դարձել Դավիթ Կավսաձեն։
1941 թվականին Դավիթ Կավսաձեն մեկնել է ռազմաճակատ։ Նա մասնակցել է Կերչ-Թեոդոսիայի դեսանտային գործողությանը ։ 1943 թվականին գերի է ընկել և ուղարկվել համակենտրոնացման ճամբար Գերմանիայում։ 1944 թվականին Ֆրանսիայում ապրող վրացի գաղթականների ջանքերով ազատվել է և մեկնել Փարիզ, որտեղ կազմակերպել է երգչախումբ ։ Վերադարձել է Խորհրդային Միություն, բռնադատման է ենթարկվել, ուղարկվել Սիբիր՝ Ուրալ, որտեղ էլ մահացել է 1952 թվականին։ Կախիին ու նրա եղբորը՝ որպես ժողովրդի թշնամու որդիների, հեռացրել են տաղանդավոր երեխաների համար նախատեսված երաժշտական դպրոցից։ Մայրը եղել է բժիշկ՝ մանկաբույժ, ապա՝ թոքախտաբույժ։ Աշխատել է թոքախտավորների դիսպանսերում ։
1959 թվականին Կախի Կավսաձեն ավարտել է Թբիլիսիի Շոթա Ռուսթավելու անվան թատերական ինստիտուտը։ Համամիութենական ճանաչում է ձեռք բերել «Անապատի սպիտակ արևը» (1969) ֆիլմում Աբդուլայի դերը կատարելուց հետո։ 1974-1980 թվականներին նկարահանվել է նկարահանվել է Ռեզո Գաբրիաձեի կարճամետրաժ ֆիլմերի շարքում՝ կատարելով ուժեղ, բայց պարզասիրտ Կախիի դերը։ 1981 թվականին արժանացել է Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչման։ 1988 թվականին նկարահանված «Դոն Կիխոտի ու Սանչոյի կյանքը» ֆիլմում կատարել է Դոն Կիխոտի դերը։
2001 թվականին Մոսկվայի էստրադայի պետական թատրոնում խաղացել է «Թռչուններ» բեմադրության մեջ՝ ըստ դրամատուրգ Ժենյա Ունգարդի համանուն պիեսի։ Բեմականացմանը մասնակցում էին նաև ռուս դերասաններ Գենադի Խազանովն ու Վյաչեսլավ Վոյնարովսկին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վրացի դերասաններ Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Վրաստանի ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատվավոր քաղաքացիներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Ածանցյալ գործիքներ
Ածանցյալ գործիք, երկու կողմերի միջև կնքվող ժամկետային պայմանագիր, համաձայն որի կողմերը պարտավորվում կամ ձեռք են բերում իրավունք՝ գնել կամ վաճառել պայմանագրով նախօրոք համաձայնեցրած բազիսային ակտիվը՝ սահմանված ժամկետներում, ծավալով և գնով։
Համաձայնագրերում, որպես բազիսային ակտիվ կարող են նշվել տարբեր ապրանքատեսակներ, այլ ֆինանսական գործիքներ (ինչպես հիմնական այնպես էլ ածանցյալ), այդ թվում արժեթղթեր և արտարժույթ։
Պատմական ակնարկ
Ածանցյալ գործիքների, իսկ ավել ճիշտ՝ վերջիններիս նախատիպերի կնքման մասին առաջին անգամ հիշատակվել է Արիստոտելի «Քաղաքականություն» աշխատության մեջ։ Համաձայն այս աշխատության՝ տվյալ ժամանակաշրջանի փիլիսոփաներից մեկը՝ Թալես անունով, որը նաև հայտնի էր որպես աստղագետ և մաթեմատիկոս, աստղերի միջոցով կանխատեսում է, որ սպասվելու է ձիթապտղի մեծ բերք։ Վերջինս չունենալով համապատասխան սարքավորում ձիթապտղի ձեթի ստանալու համար, ինչպես նաև համապատասխան քանակի դրամական միջոցներ՝ որոշեց կնքել պայմանագիր տվյալ սարքավորման սեփականատերերի հետ։ Համաձայն այդ պայմանագրի նա իրավունք էր ձեռք բերում օգտագործել այդ սարքավորումը պայմանագրում նշված ժամկետում։ Եվ, երբ եկավ ժամանակը, երբ բոլորին անհրաժեշտ էր սարքավորումը, ձիթապտղի ձեթ ստանալու համար, Թեյլը վաճառեց սարքավորումից օգտվելու իրավունքը ավելի բարձր գնով։ Չնայած նրան, որ այս պայմանագիրը տարբերվում է ժամանակակից օպցիոնային պայմանագրերից` այնուամենայնիվ տվյալ պայմանագրերի էությունը նույնն է։ Սկսած 1851 թ-ից, գյուղատնտեսական հումքի և կիսաֆաբրիկատների շուկայական գների սեզոնային տատանումների հետ կապված անորոշությունը նվազեցնելու նպատակով, առաջ եկան ժամանակակից ֆորվարդային պայմանագրերը։ Վաճառականների միջև ծագող վեճերն, ֆորվարդային պայմանագրով պայմանավորված կողմերի պարտավորությունների չկատարման ռիսկը նվազեցնելու նպատակով, ԱՄՆ-ի առաջին ապրանքային բորսայում՝ Չիկագոյի առևտրային պալատում (հիմնադրվել է 1848 թ), սկսած 1865 թ-ից, սկսվեցին կնքվել ֆուչերսային պայմանագրեր : Օպցիոնային շուկաները ածանցիալ գործիքների բաղկացուցիչ մասերից համարվում են ամենաերիտասարդը և համեմատ մյուս ճյուղերի ունեն ավելի քիչ պատմություն։ Ժամանակակից ապրանքային օպցիոնային պայմանագրեր սկսել են շրջանառվել Հոլանդիայում դեռևս 1630-ական թվականներից սկսած կակաչամոլության ժամանակաշրջանում, սակայն բորսայական օպցիաներով առևտրի հիմքը դրվել է 1973 թ. Չիկագոյի օպցիոնային բորսաայի (CBOE) հիմնադրմամբ : Ընդորում ապրիլի 26-ին՝ բորսայի առաջին առևտրային օրը, կնքվեցին 911 պայմանագրեր հիմնված՝ 16 բաժնետոմսերի վրա :
Ֆորվարդային համաձայնագիր (ֆորվարդ)
Ֆորվարդը կամ ֆորվարդային համաձայնագիրը ոչ բորսայական երկու կողմերի միջև կնքվող պայմանագիր է, ըստ որի՝ կողմերը, համաձայնագրի կնքման պահին, հաստատում (ֆիքսում) են համաձայնագրում նշված բազիսային ակտիվի՝ ապագայում առաքման պայմանները՝ առաքման ժամկետը, ծավալը և գինը։
Ֆորվարդային պայմանագիրը երկու կողմերի միջև կնքված համաձայնություն է ապագայում պայմանագրով նախատեսված ապրանքի առաքման մասին, որը կնքվում է արտաբորսայական շուկայում։ Եթե դուք ունեք որոշակի ակտիվի (ապրանքներ, բաժնետոմս, պարտատոմս, արտարժույթ) գնի վերաբերյալ կանխատեսումներ, կնքեք ֆորվարդային պայմանագիր, նոտարական վավերացմամբ տվեք դրան իրավական ուժ և սպասեք գների հետագա զարգացմանը։ Ենթադրենք Տիգրանը Նանեի հետ կնքել է ֆորվարդային պայմանագիր այն մասին, որ 2 ամիս հետո նրան կվաճառի 100 դոլար՝ յուրաքանչյուրը 350 դրամ։ Այսինքն Տիգրանը կանխատեսում է, որ 2 ամիս հետո դոլարի շուկայական գինը կիջնի և նա հնարավորություն կունենա այն վաճառել ավելի բարձր գնով` 350 դրամով, իսկ Նանեն, հակառակը, կանխատեսում է, որ դոլարի շուկայական գինը կբարձրանա և նա հնարավորություն կունենա այն գնել ավելի ցածր գնով՝ 350 դրամով։ Ենթադրենք պարզվում է, որ ճիշտ են Տիգրանի կանխատեսումները, դոլարի շուկայական գինը իջնում է՝ դառնալով 330 դրամ, նշանակում է շահում է Տիգրանը, նա շուկայից գնում է 100 դոլար, 1$=330 դրամ փոխարժեքով և վաճառում է Նանեին 1$=350 դրամով և ստանում է 2000 դրամի եկամուտ։
Իսկ եթե Նանեի կանխատեսումներն են ճիշտ, 2 ամիս հետո դոլարի շուկայական գինը բարձրանում է՝ դառնալով 1$-ի դիմաց 380 դրամ, Նանեն Տիգրանից գնում է 100$` յուրաքանչյուր դոլարը 350 դրամով և վաճառում է շուկայում 1$=380 դրամ փոխարժեքով և ստանում է 3000 դրամի եկամուտ։
Ընդհանրապես գնորդը կանխատեսում է, որ շուկայում գները կբարձրանան, իսկ վաճառողը կանխատեսում է, որ գները կիջնեն։
Ֆյուչերսային համաձայնագիր (ֆյուչերս)
Ֆյուչերսը բորսայական, երկու կողմերի միջև կնքվող ստանդարտացված համաձայնագիր է, ըստ որի՝ մի կողմը պարտավորվում է սահմանված ժամկետից հետո մյուս կողմից գնել կամ նրան վաճառել բազիսային ակտիվը՝ սահմանված քանակով և գնով։
Ֆյուչերսային պայմանագիրը երկու կողմերի միջև կնքված համաձայնություն է ապագայում պայմանագրով նախատեսված ապրանքի առաքման մասին։ Ֆյուչերսային պայմանագիրը էական հատկություններով տարբերվում է ֆորվարդային պայմանագրից։ Նախ ֆյուչերսային պայմանագիրը կնքվում է միայն բորսայում։ Բորսան ինքն է մշակում յուրաքանչյուր ակտիվի համար ստանդարտ պայմաններ։ Մյուս տարբերությունն այն է, որ համաշխարհային փորձը ցույց է տալիս, որ ֆյուչերսային պայմանագրերի միայն 2-5% է ավարտվում ակտիվի իրական առաքմամբ։ Այսինքն հակադարձ գործարքով (օֆսեթային գործարք) կողմերը կարող են փակել գրաված դիրքը` գնելով կամ վաճառելով ֆյուչերսային պայմանագիրը։
Օպցիոնային համաձայնագիր (օպցիոն)
Օպցիոնը երկու կողմերի մեջ կնքվող համաձայնագիր է, ըստ որի կողմերից մեկը (cօntract seller/cօntract writer) որոշակի գումարային պարգևավճարի դիմաց (premium) վավերացնում է իր պարտավորությունները և վաճառում, իսկ մյուս կողմը՝ գնորդը (cօntract buyer/ cօntract hօlder) վաճառողին վճարվող պարգևավճարի դիմաց ստանում է իրավունք՝ գործարքի առարկան (underlying asset) համաձայանագրով նշված ժամկետում, համաձայնագրով հաստատված ծավալով (vօlume) և գնով (strike price) գնելու (call օption) կամ վաճառելու (put օption) վերաբերյալ։ Եթե դուք վստահ եք ապագայում շուկայի զարգացման վերաբերյալ ձեր կանխատեսումներում, կարող եք կնքել ֆյուչերսային պայմանագիր, սակայն սխալ կանխատեսումների դեպքում հնարավոր է դուք ունենաք խոշոր կորուստներ։ Եվ որպեսզի սահմանափակեք ձեր ֆինանսական ռիսկը, կնքեք օպցիոնային պայմանագիր, որը սահմանափակում է ձեր ռիսկը։ Իրավիճակի անբարենպաստ զարգացման դեպքում դուք կտուժեք որոշակի գումարի սահմանում, միաժամանակ բարենպաստ զարգացման դեպքում ձեր օգուտը սահմանափակված չէ։ Ռիսկի սահմանափակման գործիքը վճարվող պարգևավճարն է։
Մեխանիզմը հետևյալն է. Ենթադրենք ներդրողը պայմանավորվում է Ա ընկերությունից ձեռք բերել 100 հատ բաժնետոմս՝ յուրաքանչյուրը 120$ գնով։ Օպցիոնի գինը, այսինքն պարգևավճարը, կազմում է 5$ յուրաքանչյուր բաժնետոմսի դիմաց, պայմանագրի ժամկետը լրանում է 3 ամսից։ Ներդրողը հույս ունի, որ 3 ամիս հետո բաժնետոմսի շուկայական գինը կգերազանցի 120$-ը։ Ենթադրենք նրա սպասումներն արդարանում են և բաժնետոմսի շուկայական գինը 3 ամիս հետո դառնում է 130$: Այդ դեպքում նա կիրառում է օպցիոնը, օպցիոն վաճառողից ձեռք է բերում բաժնետոմսերը 120$-ով և վաճառում է շուկայում 130$-ով։ Սակայն յուրաքանչյուր բաժնետոմսի դիմաց նրա ստացած շահույթը կլինի ոչ թե 10$, այլ 5$` հաշվի առնելով վճարած պարգևավճարը։ Այժմ ենթադրենք 3 ամիս հետո բաժնետոմսի շուկայական գինը ընկել է` կազմելով 110$, այդ դեպքում նա իրավունք ունի չկիրառել օպցիոնը, քանի որ ընտրությունը նրանն է, պարգևավճար նա է կատարել, այս դեպքում նա տուժում է կատարված պարգևավճարի սահմանում՝ յուրաքանչյուր բաժնետոմսի դիմաց 5$: