cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դելտա միաեղջյուր
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աստղեր Կատեգորիա:Աստղագիտական մարմիններ
Հյուսիսային Տուխտա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Տայնուշկա
Ջրային գրանցման տվյալներ
Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով ՝
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Երկսապատավոր ուղտ
Երկսապատավոր ուղտ կամ Բակտրիան ՝ Կենդանիների թագավորության, Քորդավորների տիպի, Կաթնասունների դասի, Երկսմբակավորների կարգի ուղտերի ցեղատեսակ։
Ներկայումս գտնվում է Կրիտիկական վիճակում (CR) և հանդիպում է միայն Ասիայի երկու երկրներում՝ Չինաստանում և Մոնղոլիայում։ Շատ քիչ քանակությամբ ապրում են նաև Ռուսաստանում։ Վայրի վիճակում հազվադեպ է հանդիպում և պաշտպանության տակ է առնված։ Երկսապատավոր ուղտերը լավ հարմարվում են ծայրահեղ եղանակային պայմաններին։ Նրանք կարող են դիմակայել ինչպես տաք և չոր անապատային ամառներին, այնպես էլ շատ ցուրտ և ձյունառատ ձմեռներին։ Այս ուղտերի անատոմիական և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկությունները թույլ են տալիս, որ այս կենդանիները երկար ժամանակ ապրել առանց ջրի և հարմարվեն ատապատային աղքատ սնունդով։
Ձմեռվա ցուրտ եղանակին Երկսմբակավոր ուղտերը կարող են հեշտությամբ ապրել, քանի որ ունեն բավականին հաստ բուրդ, որը պաշտպանում է ցրտից։ Սակայն այս ուղտերը չեն կարող բնակվել խոնավ պայմաններում։ Երկսմբակավոր ուղտերը կարևոր կենդանիներ են եղել Ասիայի տարբեր երկրներում։ Երկսմբակավոր ուղտերը ապրում են Կենտրոնական և Միջին Ասիայի տափաստաններում և կիսաանապատներում, ինչպես նաև հարավային Ռուսաստանի չնչին տափաստանային հատվածում։
Երկրի վրա պահպանվել է մոտ 2 միլիոն երկսմբակավոր ուղտեր։ Այս ուղտերի որոշ տեսակներ լինում են նաև ընտանի և կարող են օգտագործվել ֆերմայում։ Ֆերմայի ուղտերը օգտագործվում են կաթ, միս և արժեքավոր բուրդ ստանալու նպատակով։ Բացի այդ, այս ուղտերը նաև հայտնի են որպես կրկեսային կենդանիներ։ Նրանք հեշտությամբ ընտելանում են մարդուն և կրկեսին։ Ուղտերը նաև օգտագործվում են կենդանաբանական այգիներում։ Երկսմբակավոր ուղտ կա նաև Երևանի կենդանաբանական այգում ։
Երկսապատավոր ուղտը, ի տարբերություն միասապատ ուղտի, պահպանվել է նաև վայրի տեսակով, թեկուզ և փոքր քանակով։ Վայրի ուղտը որպես տեսակ առաջին անգամ նկարագրել է 1878 թվականին ռուս բնագետ Նիկոլայ Պրժևալսկին։ Վայրի երկսապատավոր ուղտի պատմական արեալը բավականին մեծ է, սակայն ներկայիս պահին այն կրճատվել է մինչև Չինաստանի և Մոնղոլիայի մի քանի փոքր տարածաշրջանների առավել հեռավոր և դժվար հասանելի վայրեր։ Վայրի ուղտերի պոպուլյացիան ունի ընդամենը մի քանի հարյուր գլուխ, և նրանց հետագա գոյատևումը մոտակա տասնամյակներում գտնվում է կասկածի տակ, չնայած անվտանգության միջոցների։
Ընտանի ուղտը որոշ չափով տարբերվում է վայրի ուղտից, որն էլ առիթ է տալիս որոշ գիտնականների անցկացնել տաքսոնոմիական տարբերակումներ նրանց միջև։ Ավելին, ըստ մի շարք հեղինակավոր աղբյուրների, ժամանակակից երկսապատավոր ուղտը երկու տեսակի է. վայրի (Camelus ferus) և ընտանի, բակտրիան (Camelus bactrianus): Այս հարցը պահանջում է հետագա ուսումնասիրություն։ Բաց է մնում նաև ժամանակակից վայրի ուղտից ընտանի ուղտի անմիջական առաջացման հարցը։
Արտաքին տեսք և կառուցվածք
Բակտրիանի արտաքին տեսքը լավ հայտնի է - այն այնքան բնորոշ է, որ թույլ չի տալիս շփոթել այն որևէ այլ կենդանու հետ. երկու սապատների առկայությունը այն կտրուկ տարբերում է միասապատ ուղտից։ Բակտրիանն ունի կլորացված մարմին, ոտքերը բավականին երկար են։
Երկսապատավոր ուղտն ունի բավականին երկար, խիստ կոր պարանոց, ծալված ներքև և հետո նորից U-աձև նորից վերև բարձրացող. գլուխը գտնվում է ուսերի հետ նույն մակարդակի վրա:Պոչը համեմատած մարմնի չափսեի հետ բավականին կարճ է - մոտ կես մետր։ Բրդյա ծածկույթը բավականին հաստ է և խիտ, բայց նրա երկարությունը հավասար չէ - մարմնի վրա բրդի միջին երկարությունը 7 սանտիմետր է։ Երկար բուրդն աճում է սապատների վերին մասում, ինչպես նաև գլխին։ Բակտրիանն ունի երկար և խիտ թարթիչներ երկու շարքով. ականջախեցիները նույնպես ծածկված են բրդով։ Լավ սնված, յուղոտ ուղտի սալատները հարթ են, ուղիղ կանգնած, բայց հյուծված ուղտինը կարող են տապալվել ամբողջովին կամ մեկ կողմի վիա, իսկ քայլելիս կախվեն։ Ամուր կանգնած սապատներն ուղտի համար ծառայում են որպես լավ սնուցման ցուցանիշ։ Բակտրիանի մսոտ շրթունքները կոշտ են, հարմարեցված պոկելու ամենակոշտ և փշոտ բույսերը։ Վերին շրթունքը ճյուղավորված է։ Ականջները կլորացված են և փոքր, մեծ տարածությունից գրեթե աննկատ։
Ներքին կառուցվածքը նույնն է, ինչ որ այլ ուղտանմաններին է - ստամոքսը բաղկացած է երեք մասից։ Կույր աղիքը կարճ է։
Երկսապատավոր ուղտի ձայնը - ոչ հաճելի բղավոց է, նման է ավանակի ձայնին։ Բեռներով ծանրաբեռնված ուղտը բեռներն իջեցնելիս կամ բարձրացնելիս միշտ բղավում է։
Երկսապատավոր ուղտը, ինչպես և միասապատանին, գրգռված ժամանակ թքում է։ Բայց դա ոչ թե թուք է, այլ մաստակ (ստամոքսի պարունակությունը)։
Չափսեր
Երկսապատավոր ուղտը բավականին խոշոր կենդանի է։ Հասակն անցնում է երկու մետրը. լինում է և՛ 210 սմ, և՛ նույնիսկ 230 սմ։ Հասակը սապատներով ավելի բարձր է, մինչև 270 սմ։ Երկու սապատների միջև թամբը գտնվում է 1,7 մ բարձրության վրա, այդ պատճառով էլ դժվար է բարձրանալ կանգնած ուղտի վրա - դրա համար ուղտին հրամայում են պառկել կամ իջնել ծնկների վրա։ Սապատների միջև հեռավորությունը 30 սմ-ից ավել է, որն էլ բավականին տարածք է, որպեսզի մարդ նստի։
Հասուն արու ուղտը միջինը կշռում է մոտ 500 կգ, բայց ոչ հաճախ կշռում է նաև ավելի - նշվում է 690 կգ և 800 կգ։ Այսպիսով, ընտանի երկսապատավոր ուղտերը, որոնց բազմացնում են Ռուսաստանի արևելյան մասերում, միջինը կշռում է մոտ 740 կգ։ Բակտրիանի իգական սեռի ներկայացուցիչները կշռում են ավելի քիչ, 320-450 կգ։ Որոշ դեպքերում, բարձրահասակ, լավ սնված և խոշոր ցեղատեսակի արուները կշռում են մինչև 1000 կգ։ Ուղտը դադարում է մեծանալ 7 տարեկան հասակում։
Ջուզեպե Գվարների
Գվարների Բարթոլոմեո-Իոսիֆ (Ջուզեպե, Guarneri, Bartolommeo-Giuseppe, դել Ջեզու կեղծանունով, ), աղեղնավոր գործիքների պատրաստման իտալացի վարպետ։ Նրա գործիքների վրա նվագել են շատ ականավոր ջութակահարներ, մասնավորապես՝ Il Cannone Guarnerius  ջութակի վրա նվագել է Նիկոլո Պագանինին, նաև նրա ջութակների վրա են նվագել Վյետանը, Սիվորին, Իզաին,Կռեյսլերը, Վեչեան։ 19185 Գվարների աստղակերպը անվանել են ի պատիվ մեծ վարպետի ։
Երկսապատավոր ուղտ
Տարբերություն ընտանի և վայրի ուղտերի միջև
Վայրի և ընտանի ուղտերի միջև կան բազմաթիվ արտաքին տարբերություններ, որոնց դեռ ուշադրություն էր դարձրել Նիկոլայ Պրժևալսկին։ Վայրի ուղտը հիմնականում ավելի փոքր է, քան ընտանին, և ունի ավելի արտահայտիչ մարմնի կառուցվածք։ Նրա սապատները ավելի փոքր և բարակ են, դեմքը՝ նեղ։ Նույնիսկ վայրի ուղտի ոտնահետքերն են տարբերվում ընտանի ուղտի ոտնահետքերից - դրանք ավելի նեղ են և երկարավուն։
Ջուզեպե Գվարների
Կենսագրություն
Ջուզեպե Գվարներին գերդաստանի հիմնադիր Անդրեա Գվարներիի (1626—1698) թոռն է և Ջուզեպե Ջովաննի Բատիստա Գվարներիի որդին (1666—1739/1740): Ջութակի վարպետության պատմաբաննեերի կողմից ընդունված է անվանել նրան «դել Ջեզու», քանի որ նրա ջութակների պիտակների վրա պատկերված է նշան, որը նման է ճիզվիտական վանականների ուխտի խորհրդանիշին («դել Ջեզու» նշանակում է «Քրիստոսից») ։
Երկսապատավոր ուղտ
Արեալ
Նախկինում վայրի ուղտը հիմնականում հանդիպել է Կենտրոնական Ասիայի մեծ մասում։ Այն լայն տարածում ուներ Գոբի անապատում և Չինաստանի ու Մոնղոլիայի այլ անապատային շրջաններում, արևելքում հասնում էր մինչև Հուանհե, իսկ արևմուտքում մինչև Ղազախստանի կենտրոնական մասերը և Միջին Ասիա։
Ջուզեպե Գվարների
Կենսագրություն
Հստակ հայյտնի չէ, թե ում աշակերտն է եղել Գվարներին, բայց Պատերիկը (անգլիացի վինամենագիր) համարում է, որ նա եղել է քիչ հայտնի իտալացի վարպետ Ջիզալբերգիի աշակերտը։ Նա հարակից էր բրեշիանյան դպրոցին։
Երկսապատավոր ուղտ
Վայրի ուղտի ապրելակերպը
Վայրի ուղտերը հիմնականում լինում են ոչ մեծ հոտերով (5-20 գլուխ), հիմնականում բաղկացած է էգերից և երիտասարդներից. առաջնորդ համարվում է գերիշխող արուն։ Հասուն արուները հաճախ հանդիպում են նաև միայնակ։ Ուղտերի հոտում հաճախ հանդիպում են նաև երիտասարդ արուներ։ Վայրի ուղտերը բնության մեջ հաճախ գաղթում են մի տարածքից մյուսը, սակայն հիմնականում նրանց կենսատոպն է - քարքարոտ, անապատային վայրեր, նախալեռնային, նոսր և կոպիտ բուսականությամբ և ջրի աղբյուրների բացակայությամբ։ Սակայն ջուրը հարկավոր է ուղտին գոյատևելու համար։ Անձրևից հետո ուղտերի խմբերը հավաքվում են գետերի ափերին։ Իսկ ձմռանը իրենց ծարավը հագեցնում են ձյունով։
Ջուզեպե Գվարների
Կենսագրություն
Տարբեր փորձերի միջոցով Գվարներին մեծացրեց գործիքների չափերը և աստիճանաբար իջեցրեց և այլ բնույթ հաղորդեց դեկաների կամարներին։ Նրանց պատրաստման համար օգտագործում էր ավելի խիտ փայտ` խուսափելով ծառի շոշոփագծային սղոցվածքից, որն օգտագործում էին բրեշիանցիները։ Եվ, վերջապես, նա մեծացրեց դեկաների հաստությունն ու ստացավ հոյակապ ձայն` շատ լարված իր հզորությամբ և հետաքրքիր տեմբրի երանգով։ Նրա ձեռքի գործիքները նույնպես տարբերվում էին կոպտավուն աշխատանքով` նա օգտագործում էր շատ խիտ թխկի շառավղային սղոցվածքով։
Երկսապատավոր ուղտ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Երկսմբակավորներ Կատեգորիա:Ընտանի կենդանիներ Կատեգորիա:Ուղտեր Կատեգորիա:Գյուղատնտեսական կենդանիներ
Ջուզեպե Գվարների
Կենսագրություն
Գվարներիի և Ստրադիվարիուսի գործիքների համեմատության ժամանակ նկատելի է, որ Ստրադիվարիուսի ջութակների ձայնը մոտ է սոպրանոյին, իսկ Գվարներիի ջութակների ձայնը տեմբրով մոտ է մեցցո-սոպրանոյին։ Գվարներիի ջութակները կառուցված թն այնպես, որ թույլ են տալիս աղեղի ավելի հզոր ճնշում լարերի վրա, քան Ստրադիվարիուսի գործիքները։ Նրա ջութակները նաև ունեն ավելի մեծ համերգային ձայն։
Գվարներիի ստեղծագործությունը բաժանում են երեք շրջանների`
Առաջին շրջանը տևում է մինչև 1732 թվականը։ Ստացել է փորձնական շրջանի անվանում։
Երկրորդ շրջան` 1732 թվականից մինչև 1741 թվականը։
Նա միակ վարպետն էր, ով չէր սարքում թավջութակներ։
Գվարներին հիվանդոտ մարդ էր, և մեծ ֆիզիկական ջանքերը պատճառում էին նրան տանջանքներ։ Կյանքի վերջին նրա ջութակներն ունեին անփույթ տեսք, և նրա վաստակներն ընկան։ Նա ստիպված էր տեղափոխվել մի օտար տուն իր սեփական տնից, որին տիրում էին իր նախնիները։ Հենց այդ օտար տանն էլ նա մահացավ։
Գոյություն ունեցող կարծիքը, թե վերջին տարիներին Գվարներին բանտ է նստել, այժմ փաստացիորեն հերքված է, իսկ այսպես կոչված «բանտային» ջութակները չեն պատկանում նրա ձեռքերի աշխատանքին։ Դրանք նրա թույլ անանուն ընդօրինակողների աշխատանքներն են։
Գվարներին աշակերտներ չի ունեցել, սակայն եղել են հետևորդներ։ Դրանցից մեկը` Լորենցո Ստորիոնին էր, ով աշխատել է Կրեմոնայում։
Կինոյում
«Այց Մինոտավրոսին» գեղարվեստական ֆիլմում (1987) Ջուզեպե Գվարներիի դերը կատարել է Նիկոլայ Դենիսովը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անձինք այբբենական կարգով Կատեգորիա:1968 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 21 ծնունդներ Կատեգորիա:1744 մահեր Կատեգորիա:Գվարներիներ
Աբուջանյան
Աբուջանյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արաբերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Աբուտխանյան
Աբուտխանյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Լարիսա Խրապովա
Լարիսա Եվգենևնա Խրապովա (Лариса Евгеньевна Храпова, ), խորհրդային ռուս գրող, լրագրող, ԽՍՀՄ Գրողների միության անդամ (1969)։
Կենսագրություն
Լարիսա Խրապովան ծնվել է 1927 թվականին Դաղստանի Ղզլար քաղաքում` ուսուցչի ընտանիքում։ Նրա մանկությունն անցել է Չեչենո-Ինգուշական ԱՍՍՀ-ի Շելկովսկի ստանիցայում, որտեղ նրա հայրն աշխատել է որպես միջնակարգ դպրոցի տնօրեն։ 1939 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Հյուսիսային Օսեթիա, սկզբում Դարգ-Կոխ կայարան, իսկ 1943 թվականին` Օրջոնիկիձե քաղաք։ Այստեղ Խրապովան ավարտել է միջնակարգ դպրոցը, այնուհետև` մանկավարժական ինստիտուտի պատմական ֆակուլտետը։ Աշխատել է ուսուցչուհի Ստավրոպոլի երկրամասի Բեզօպասնի գյուղում և Օրջոնիկիձե քաղաքում։ 1955 թվականից սկսել է զբաղվել լրագրությամբ, եղել է «Սոցիալիստական Օսեթիա» թերթի գրական աշխատակից։
1966-1967 թվականներին աշխատել է Օրջոնիկիձեի ավտոտրակտորային էլեկտրոսարքավորումների գործարանի «Լուչ» բազմատիրաժ թերթի խմբագիր։ Այս աշխատանքը հնարավորություն տվեց Խրապովային ծանոթանալ աշխատանքային կոլեկտիվի կյանքին։ 1978 թվականին Լարիսա Եվգենևնան վերադառնում է «Սոցիալիստական Օսեթիա» թերթի խմբագրություն։ 1974 թվականին փոխադրվում է Դոնի Ռոստով քաղաք։
Ստեղծագործական ուղի
Լրագրությունը Լարիսա Խրոպովային տվել է հետազոտման մեծ նյութ։ Խմբագրության հանձնարարությամբ Նիկոլաևսկի ստանիցայի և օսեթական Դիգորա գյուղի պարտիզանների վերաբերյալ ակնարկի համար հավաքված նյութերը դրվեցին «Թերեք, սրընթաց գետ » (1960) վեպի հիմքում։ Հետևելով իր հերոսներին, որոնցից շատերը իրական անձիք են, հեղինակը նկարագրում է 1918-1919 թվականների իրադարձությունները Թերեքի վրա։ Վեպի կենտրոնում Բիչերախովի սպիտակգվարդիական բանդաներից Վլադիկավկազ քաղաքի պաշտպանության օրերն են։ Խրոպովայի այս ստեղծագործությանը հաջորդող մի շարք այլ գրքեր` «Կյանք, ընդունիր ինձ» (1965) վիպակը, «Մայա-մայկան նախագահի դուստր» (1965), «Տարափից հետո» (1971) պատմվածքների ժողովածուն, նույնպես գրվել են փաստացի նյութերի հիման վրա և պատմում են բարձրակարգ մտքեր և զգացմունքներ ունեցող ժամանակակից անձանց մասին։ 1974 թվականին, փոխադրվելով Դոնի Ռոստով, գրում է «Գործարանային փողոց» վիպակը, որի հերոսները արտադրական ձեռնարկությունների աշխատակիցներն էին։ Այստեղ նկարագրվում է աշխատանքային կոլեկտիվի առօրյան, բարքերն ու խնդիրները։ Լարիսա Եվգենևնա Խրապովայի «Մեր տունը մեր երեխաների տունն է» նոր վեպը, որը լույս տեսավ 1980 թվականին Դոնի Ռոստովում, նվիրված է բնության պահպանության թեմային։ Բնության պահպանության, նրա նկատմամբ հոգատար և խելամիտ վերաբերմունքի կոչ է անում հեղինակը իր հաջորդ ստեղծագործություններում` «Օրերից մեկը, որոնք շատ են» (1983) և «Իր հոգսը» վեպում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:Գրողներ այբբենական կարգով
Սերբիայի քաղաքականություն
Սերբիայի քաղաքականությունը հիմնված է խորհրդարանական ժողովրդավարության սկզբունքի վրա։ Սերբիայի վարչապետը Սերբիայի կառավարության ղեկավարն է, Սերբիայի նախագահը՝ պետության ղեկավարը։ Սերբիան խորհրդարանական հանրապետություն է, որը իշխանությունը բաժանում է օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների։
Գործադիր
Գործող նախագահը Ալեքսանդր Վուչիչն է։ Վարչապետը վերահսկում է իշխանության գործադիր ճյուղը և ղեկավարում է կառավարությունը։ Նախագահի ընտրություններն անցնում են համաժողովրդական քվեարկությամբ, պետության ղեկավարն ընտրվում է 5 տարով և չի կարող պաշտոնավարել երկու ժամկետից ավելի։ Ընդ որում, նախագահի պաշտոնը հիմնականում արարողակարգային պաշտոն է։
Օրենսդիր
Սերբիայի Խորհրդարանը մապալատ է։ Բաղկացած է 250 պատգամավորից, որոնք համամասնական ընտրակարգով ընտրվում են գաղտնի քվեարկությամբ ։
Դատական
Սերբիայում բարձրագույն դատարանը Գերագույն վճռաբեկ դատարանն է, որը քննում է տարբեր գործերի (այդ թվում՝ քրեական) վերաբերյալ որոշումները, որոնք բողոքարկվել են ստորին ատյանների դատարաններում։ 2008 թվականից դատարանների կազմակերպման մասին օրենքի համաձայն՝ երկրում դատարանների թիվը 168-ից նվազել է մինչև 64։ Ստեղծվել են Սերբիայի բազային, բարձրագույն և վերաքննիչ դատարանները, ինչպես նաև Գերագույն վճռաբեկ դատարանը ։ Կան նաև հատուկ դատարաններ՝ առևտրային դատարան, առևտրային վերաքննիչ դատարան և Սերբիայի վարչական դատարան։
Միջազգային հարաբերություններ
Սերբիան ՄԱԿ-ի, ԵԱՀԿ-ի, Եվրոպայի խորհրդի, ՆԱՏՕ-ի «Գործընկերություն հանուն խաղաղության» ծրագրի և այլ կազմակերպությունների անդամ է։ Սերբիայի առաջատար ռազմավարական գործընկերներն են Եվրամիությունը, Ռուսաստանի Դաշնությունը և Չինաստանը։ Սերբիան ԵՄ-ին անդամակցելու թեկնածու է և համապատասխան պահանջներ է կատարում բանակցությունների վարման շրջանակներում ։ Նա նաև ԱՀԿ-ին անդամակցելու թեկնածու է ։
2008 թվականի փետրվարի 17-ին ալբանացիները հռչակել են նրա անկախությունը։ ՄԱԿ-ի մի շարք անդամներ Կոսովոն ճանաչել են անկախ պետություն, մինչդեռ Սերբիան և ՄԱԿ-ի մյուս անդամների զգալի մասը Կոսովոն անկախ չեն ճանաչում։ Սերբիայի կառավարությունը, պնդելով Կոսովոյի բոլոր բնակիչների համար նորմալ կյանքի հասնելու ցանկության մասին, հայտարարել է, որ ոչ մի պարագայում չի ճանաչում նրա անկախությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սերբիայի քաղաքականություն
Աբուսեֆյան
Աբուսեֆյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արաբերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ
Աբուցյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Ագանեսյան
Ագանեսյան, հայկական ազգանուն ։
Վարաժդին
Պատմություն
Հնագիտական պեղումները վկայում են, որ բնակավայրը գոյություն է ունեցել դեռ հռոմեացիների ժամանակ։ Քաղաքի առաջին գրավոր հիշատակումը վերաբերում է 1181 թվականին։ 1209 թվականին խորվաթա-հունգարացի թագավոր Անդրաշ II Խորվաթիայի առաջին քաղաք Վարաժդինին տալիս է թագավորական ազատ քաղաքի պատվոգիր։
1756-1776 թվականներին Մարիա Թերեզա կայսրուհին ծառայել է Խորվաթիայի գլխավոր քաղաքում։ Այս պահին կառուցվում են բազմաթիվ պալատներ, որոնք պահպանվել են մինչև օրս։ Դրանք իրավունք են տալիս քաղաքը կոչել «բարոկկո թանգարան բաց երկնքի տակ»։ 1776 թվականին քաղաքը հրդեհից սարսափելի այրվել է գրեթե ամբողջովին։ Մայրաքաղաքը տեղափոխվել է Զագրեբ։
Էկոնոմիկա
Ներկայումս Վարաժդինը Խորվաթիայի խոշոր մշակութային և արդյունաբերական կենտրոնն է։ Այստեղ է գտնվում «Վինդիյա» խոշոր կաթի գործարանը, հայտնի է «Վարտեկս» տեքստիլ ֆաբրիկան։
Մշակույթ
Վարաժդինը հայտնի է իր «երեկոյան բարոկկո երաժշտությամբ»։ Երկրում հավաքվում են բազմաթիվ կատարողներ և ունկնդիրներ։ Համերգները տեղի են ունենում քաղաքի հին եկեղեցիներում և ամրոցներում։ Առավել հայտնի իրադարձություններից, որոնք գրավում էին հազարավոր զբոսաշրջիկներին, համարվում էր փողոցային արտիստների «Շպանցիրֆեստ» (Špancirfest) փառատոնը։
Իմրե Կալմանի Մարիցա օպերետտում կերպարներից բարոն Կոլոման Զուպանը ծնունդով Վարաժդինից էր, իսկ օպերետտի ամենահայտնի դուետը կոչվում է «Կգնանք Վարաժդին»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նախկին մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:1181 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Տայոզեն
Տայոզեն (Тайозен), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի հանրապետություն։ Գետի ակունքը գտնվում է 26 կմ Ուլուսուկ գետի ձախ ափից։ Գետի երկարությունը 5 կմ է։
Ջրային գրանցման տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերեխնոբոսկոմի ավազային շրջանին, գետային ենթավազանները՝ Բիյն և Կատունն են։ Գետի գետային ավազանը Վերին Օբն է՝ մինչև Իրտիշ թափվելը։
Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով ՝
Ինստիտուտ (ֆուտբոլային ակումբ)
«Ինստիտուտ» (Institute FC), Հյուսիսիռլանդական Ֆուտբոլային ակումբ Դրամախոու քաղաքից։ 2006 թվականին թիմը հասավ առաջին դիվիզիա Հյուսիսային Իռլանդիայի առաջին դիվիիայի ֆուտբոլային մրցաշար և գրավեց 15-րդ տեղը՝ Հյուսիսային Իռլանդիայի ֆուտբոլային պրեմիեր լիգայում 2005-2006 թվականների մրցաշրջանում։ Բայց արդեն հաջորդ սեզոնում Ինստիտուտը առանց բարդությունների հետ եկավ բարձր դիվիզիա, գրավելով 1-ին տեղը և սեզոնի վերջնական հաշվով առաջ անցավ իր ամենամոտ հակառակորդից՝ 7 միավորով։
Ագանյանց
Ագանյանց, հայկական ազգանուն ։
Սարոժա (գետ)
Սարոժա (Сарожа), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կուրժեկսա գետի ձախ ափում՝ 5,2 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 23 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթյան ավազանային շրջանին, գետային ավազանը Նևի, ենթաավազանը՝ Սվիրի։ Գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օնեժսկի ավազանն է։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Կալաչյովսկի շրջան (Վոլգոգրադի մարզ)
Կալաչյովսկի շրջան (Калачёвский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վոլգոգրադի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կալաչ-նա-Դոնու ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3880 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 61553 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 15,86 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վոլգոգրադի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Սամենժա
Սամենժա (Саменжа), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Վոլոգդայի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Անդոմա գետի ձախ ափում՝ 63 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 20 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթյան ավազանային շրջանին, գետային ավազանը Նևի, ենթաավազանը՝ Սվիրի։ Գետի ջրատնտեսային տեղամասը Օնեժսկի ավազանն է։ Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Գալինա Աֆանասևա
Գալինա Աֆանասևա (Галина Михайловна Афанасьева, ), ռուս պատմաբան, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի ազգաբանության և մարդաբանության ինստիտուտի մարդաբանության բաժնի ավագ գիտաշխատող։ Պատմական գիտությունների դոկտոր։
Նիկոլայ Միկլուխո-Մակլայի անվան մրցանակի դափնեկիր (1993):
Կենսագրություն
Գալինա Աֆանասևան ծնվել է 1951 թվականի հոկտեմբերի 12-ին Աշխաբադում ՝ ծառայողի ընտանիքում։ 1958 թվականին ընտանիքը տեղափոխվել է Ուկրաինայի Պերեյասլավ քաղաք։ 1969 թվականին ավարտել է միջնակարգ դպրոցը և երկու տարի աշխատել է նախ որպես գործարանի դերձակուհի, ապա՝ երկրագիտական թանգարանի լուսանկարիչ։ 1976 թվականին գերազանցությամբ ավարտել է Լենինգրադի պետական համալսարանը և ընդունվել ԽՍՀՄ Գիտությունների ակադեմիայի ազգագրության ինստիտուտի Մոսկվայի մասի Հեռավոր Հյուսիսի և Սիբիրի ժողովուրդների բաժնի ասպիրանուրա։
Նիկոլայ Չեբոկսարովի և Յուրի Սիմչենկոյի ղեկավարությամբ մշակել է «Էքստրեմալ միջավայրի պայմաններում մեկուսարանների ձևավորման առանձնահատկությունները» թեման։
1980 թվականին Լենինգրադի պետական համալսարանում «Նգանասանների զարգացման էթնոժողովրդագրական առանձնահատկությունները 17-20-րդ դարերում (հյուսիսային ինքնապաշտպանների առանձին պոպուլյացիաների ձևավորման բնույթի մասին հարցին)» թեմայով պաշտպանել է թեկնածուական դիսերտացիա։
1981 թվականից աշխատել է ԽՍՀՄ ԳԱ ազգագրության ինստիտուտի մարդաբանության բաժնում, ակտիվորեն մասնակցել է արշավախմբային աշխատանքին։ Յուրի Սիմչենկոյի հետ համատեղ մշակել է բնակչության ծագումնաբանական նկարագրության բնօրինակ մեթոդաբանությունը․ հիմք է ստեղծվել Հյուսիսային Եվրասիայի փակ կամ համեմատաբար մեկուսացված բնակչության վերարտադրության խնդիրների աղբյուրների արժեքավոր տվյալների բազայի համար։
1984 թվականին գիտարշավի ժամանակ ստացել է ողնաշարի ծանր վնասվածք, ինչը նրան զրկել է դաշտային մեկնումները շարունակելու հնարավորությունից։
Չնայած հաշմանդամությանը, պատրաստել է հիմնարար եռահատոր «Նգանասանների վերարտադրության ավանդական համակարգը (առանձին պոպուլյացիաների վերարտադրության խնդիրները)» աշխատությունը, որը 1991 թվականին պաշտպանվել է որպես դոկտորական ատենախոսություն, որի համար արժանացել է ՌԳԱ Նիկոլայ Միկլուխո-Մակլայի անվան մրցանակի։
Ղեկավարել է գիտաշխատողների նախաձեռնող խումբը, որն աշխատել է «Ժամանակակից դարաշրջանում Հյուսիսի և Սիբիրի բնիկ ժողովուրդների վերարտադրության խնդիրները» թեմայով հիմնարար գիտական հետազոտության նախագծի վրա։
Գալինա Աֆանասևան մահացել է 2000 թվականի մարտի 12-ին։
Ամուսինը՝ Յուրի Սիմչենկոն (1935-1995), եղել է մարդաբան, ազգագրագետ, գրող, պատմական գիտությունների դոկտոր, Ռուսաստանի գրողների միության անդամ, ռուս պատվավոր բևեռախույզ։
Հիմնական աշխատանքների ցանկ
Գրքեր
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս ազգագրագետներ Կատեգորիա:Կին պատմաբաններ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Ռուս պատմաբաններ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմաբաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ռուս գիտնականներ
Ագապերյան
Ագապերյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Ալիմենա
Ալիմենա (Alimena, Alimena), համայնք Իտալիայում` Սիցիլիա շրջանի Պալերմո նահանգում։ Տարածքը 59,39 կմ² է, բնակչությունը՝ 2 152 մարդ (ըստ 2012 թվականի տվյալների) ։ Ունի մեկ ֆրակցիա՝ Վիլլա-Կազինոն։ Համայնքապետը Ալվիզե Ստրաչին է (2013 թվականից) ։ Համայնքի հովանավորը սուրբ Մարիամ Մագդաղենացին է (տոնը նշվում է սեպտեմբերի 1-ին) ։
Աշխարհագրական տվյալներ
Համայնքը տեղակայված է Պալերմո նահանգի հարավ-արևելքում՝ մայրաքաղաքից մոտավորապես 131 կիլոմետր հեռավորության վրա։ Սահմանակից է Պալերմո նահանգի Բլուֆի, Բոմպիետրո, Գանջի, Պետրալիա Սոպրանա և Պետրալիա Սոտանա համայնքների հետ, ինչպես նաև Կալտանիսետա նահանգի Սանտա Կատերինա Վիլարմոզա, Ռեզուտանո համայնքների և Էննա նահանգի Վիլլարոսա համայնքների հետ։
Տալա (Նենյայի վտակ)
Տալա (Тала), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի հանրապետություն։ Գետի ակունքը գտնվում է 152 կմ Նենիա գետի աջ ափից։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Ալիմենա
Աշխարհագրական տվյալներ
Կլիման բարեխառն է։ Համայնքը գտնվում է Մադոնիե լեռնաշղթայի շրջանում՝ Սալսո դի Գանջի, Պելլիցցարա, Սենյաֆերի և Իմերա-Մերիդիոնալե գետերի միջև՝ 1007 մետր բարձրությամբ Բալցա-դ’ Արեդդուլա լեռան ստորոտին։ Ալիմենան անվանում են նաև «Մադոնիեի հարավային դարպասներ», քանի որ այնտեղով են անցնում Սիցիլիայի հյուսիսը, հարավը, արևմուտքը և արևելքը միացնող մայրուղիները ։
Տալա (Նենյայի վտակ)
Ջրային գրանցման տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերեխնոբոսկոմի ավազային շրջանին, գետային ենթավազանները՝ Բիյն և Կատունն են։ Գետի գետային ավազանը Վերին Օբն է՝ մինչև Իրտիշ թափվելը։
Աշխարհատեղեկատվական համակարգի ՌԴ տարածքի ջրատնտեսական շրջանացման տվյալներով ՝
Ալիմենա
Պատմություն
Համայնքի տարածքում ինչ-որ ժամանակ գտնվել է Իմակարա քաղաքը, որի մասին հիշատակել են Ցիցերոնը, Ալ-Իդրիսին և այլ պատմաբաններ։ Համայնքը հիմնադրվել է 1628 թվականին ։
Տալա (Նենյայի վտակ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ալիմենա
Պատմություն
1629 թվականին կառուցվել է համայնքի առաջին տաճարը՝ Ալիմենայի առաջին հովանավոր Սուրբ Կաետանի եկեղեցին։ Հետագայում եկեղեցին կրկին օծվեց ի պատիվ համայնքի նոր հովանավորի՝ Սուրբ Մարիամ Մագդաղենացու, և գրեթե մեկ դար դարձավ Ալիմենայի գլխավոր տաճարը։ 1725-1731 թվականներին բնակչության աճի արդյունքում Վինչենցո դել Բոսկո իշխանի պատվերով կառուցվեց նոր գլխավոր տաճարը, որը ևս նվիրված էր Մարիամ Մագդաղենացուն, իսկ հին տաճարը սկսեց կոչվել Սուրբ Հոգիների եկեղեցի։ Նույն դարում համայնքի տարածքում կառուցվեցին Ֆրանցիսկյանցիների վանքը, ուսումնարան պատանիների համար և մանկատուն։ Վանքը, որը կառուցվել է քահանա-ճարտարապետ Սեբաստիանո դա Պետրալիայի կողմից իշխան Վինչենցո դել Բոսկոյի և նրա կնոջ պատվերով, համարվում է Սիցիլիայի ամենագեղեցիկ կառույցներից մեկը ։
Մշակույթ
Ալիմենայի տեսարժան վայրերի ցանկում է Սուրբ Մարիամ Մագդաղենացու եկեղեցին, որտեղ գտնվում են Անբիծ Տիրամոր արձանը (Madonna Immacolata), քանդակագործ Ֆրանչեսկո Սորջիի աշխատանքները։ Այստեղ են գտնվում նաև Ֆրանցիսկյանցիների լուծարված վանքը, որում պահվում է անհայտ հեղինակի «Մահացող Քրիստոսը» աշխատանքը, համայնքի ամենահին տաճարը՝ Սուրբ Հոգիների եկեղեցին՝ նվիրված քավարանում հոգիների փրկությանը, և Սուրբ Ալֆոնսո Լիգուորիի մատուռը Բուրգարիտոյում ։
Չնայած իրականացված փոփոխություններին՝ պահպանվել է Ալիմենայի պատմական կենտրոնի ինքնատիպությունը՝ տեղական սպիտակ քարից կառուցված տներով և դղյակներով, որոնց մեջ հատուկ ուշադրության է արժանի Կալաբրեզե ապարանքը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սիցիլիայի քաղաքներ
Ալյումինագործների ավան
Ալյումինագործների ավան (Городок алюминщиков), բնակելի շենքերի համալիր Ռուսաստանի Սվերդլովսկի մարզի Կամենսկ-Ուրալսկի քաղաքում ։
Սվերդլովսկի մարզի կառավարության 2001 թվականի դեկտեմբերի 28-ի թիվ 859-ՊՊ որոշմամբ ավանին տրվել է տարածաշրջանային նշանակության ճարտարապետության հուշարձանի կարգավիճակ ։
Ճարտարապետություն
Շենքերն ունեն քաղաքակազմավորող կարևոր նշանակություն, խորհրդային նեոդասականության ձևերով դեկորով կոնստրուկտիվիզմի ոգով կառուցված բնակելի շենքերի նմուշներ են։ Կենտրոնական բնակելի հատվածի համակառույցը 1930-ական թվականների սոցքաղաքի նմուշ է ։
1934 թվականին Լենինգրադի «Մոնտաժպրոյեկտալյումինի» նախագծային կազմակերպությունը մշակել է «Ուրալի ալյումինի կոմբինատի գլխավոր հատակագիծը 20 000 բնակիչների համար նախատեսված նրան հարող բանվորական ավանով»։ Համաձայն այդ նախագծի՝ սկսվել է թաղամասի կառուցապատումը առաջին բազմահարկ շենքերով։ Համակառույցը սկիզբ է դրել ՈՒԱԶ-ի սոցքաղաքի բնակելի շրջանի կենտրոնական մասի ստեղծմանը ։
Նախագծի հիմքում Եկատերինբուրգում (այն ժամանակ՝ Սվերդլովսկ) «Չեկիստների քաղաքի» նախագիծն է, որն արվել էր 1929 թվականին։ Համակառույցի կենտրոնական մասում պետք է լինեին սոցիալմշակութային և կենցաղային օբյեկտները, իսկ հյուսիսարևմտյան մասում՝ «Ամուրիների մասնաշենք» հանրակացարանը։ Նախագծում նախատեսված էր նաև բակի բարեկարգումը՝ շատրվաններ, փոքր ճարտարապետական ձևեր ։
Համակառույցը բաղկացած է չորս շենքից, որոնցից յուրաքանչյուրը բաժանված է երեք հինգհարկանի ծավալի, որոնք միանում են կողաճակատներով՝ շեղումով։ Շենքերի ճակատներն առանձնացված են ուղղահայաց ելուստներով, որոնցում տեղադրվել են աստիճանավանդակներն ու պատշգամբները։ Պատշգամբները միմյանց հետ հորինվածքով կապված են ուղղահայաց և հորիզոնական ուղղություններով։ Շենքերի Կամենսկայա և Ալյումինևայա փողոցների կողաճակատները զարդարում են երկրաչափական պատկերներով ծոփորները։ Շենքերի Շինարարների և Իսետսկայա փողոցների հարավային և արևելյան ճակատների վերին մասերը զարդարված են երկրաչափական նախշով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1937 հիմնադրումներ Կատեգորիա:Սվերդլովսկի մարզի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Ալֆրեդ Մոշեր Բատս
Ալֆրեդ Մոշեր Բատս (Alfred Mosher Butts, ), ամերիկացի ճարտարապետ, հայտնի է որպես Սքրեբբլ սեղանի խաղի ստեղծող։
Կենսագրություն
Ալֆրեդ Մոշեր Բատսը ծնվել է Փոքիփսիում 1899 թվականի ապրիլի 13-ին Էլիսոն Բատսի և Արի Էլիզաբեթ Մոշերի ընտանիքում։ Հայրը դատապաշտպան էր, իսկ մայրը միջնակարգ դպրոցում՝ ուսուցչուհի։ Ալֆրեդը սովորել է Փոքիփսիի միջնակարգ դպրոցում և ավարտել է այն 1917 թվականին, 1924 թվականին ավարտել է Փենսիլվանիայի համալսարանը՝ ստանալով ճարտարապետի որակավորում։ Նա նաև զբաղվել է նկարչությամբ, և նրա վեց նկարները ձեռք է բերել Մետրոպոլիտեն թանգարանը ։
Սքրեբբլ
1930-ական թվականների սկզբին, ավարտելով ճարտարապետի մասնագիտական աշխատանքը, Բատսը որոշում է ստեղծել սեղանի խաղ։ Նա ուսումնասիրում է գոյություն ունեցող խաղերը և բացահայտում, որ դրանք բաժանվում են երեք խմբի՝ թվային խաղեր, ինչպիսին են Զառը և Բինգոն, խաղաքայլերով խաղեր, ինչպիսին են ճատրակը (շախմատը) և շաշկին և բառային խաղեր, ինչպիսին է անագրաման։ Ալֆրեդը ապրում էր Ջեկսոն-Հայթսում (Քվինս), որտեղ էլ ստեղծեց Սքրեբբլ խաղը ։ Որպեսզի հավերժացնեն Բատսին խաղի ստեղծման համար, Ջեկսոն-Հայթսի 35-րդ պողոտայում և 81-րդ փողոցում տեղադրված է ոճավորված տառերով ճանապարհային նշան՝ նշանակությամբ Սքրեբբլի ներքևի ինդեքսի ։
Բատսը որոշեց ստեղծել խաղ, որում համադրվելու էր խաղացողի պատահականությունն ու իմացությունը՝ ներառելով անագրամայի և խաչբառի տարրեր, որոնք հայտնի էին 1920-ական թվականներին։ Խաղացողը պարկից հանելու է տառերով յոթ զառ և փորձելու է կազմել բառեր։ Խաղի բանալին էր Բատսի անգլերենի  վերլուծությունը, նա ուսումնասիրել էր Նյու-Յորք Թայմսի տիտղոսաթերթը, որպեսզի հաշվի, թե ինչ հաճախականությամբ է օգտագործվել այբուբենի յուրաքանչյուր տառ։ Այնուհետև Ալֆրեդը օգտագործեց տառերի խտությունը, որպեսզի որոշի, թե յուրաքանչյուր տառ քանի անգամ ներառի խաղում։ Բատսը օգտագործեց միայն չորս զառ "Ս"-ով, որպեսզի խաղացողները չկազմեն հոգնակի թվով բառեր՝ խաղը դարձնելով շատ դյուրին ։
Սկզբում Բատսը խաղն անվանեց Լեկսիկո, (Lexiko) (բառապաշար), ավելի ուշ այն վերանվանեց Կրիս-Կրոս վորդս (Criss Cross Words) և սկսեց փնտրել հրատարակիչ։ Խաղերի վերամշակողները, որոնց հետ նա ի սկզբանե համագործակցում էր, մերժեցին միտքը, բայց Ալֆրեդը համառ էր։ Արդյունքում նա վաճառեց խաղի հեղինակային իրավունքը գործարար և խաղերի սիրահար Ջեյմս Բրունոյին, ով չնչին փոփոխություն մտցրեց դիզայնի մեջ և վերանվանեց այն Սքրեբբլ  (Scrabble): 1948 թվականին խաղը դարձավ ապրանքանիշ, և Ջեյմս Բրունոն կնոջ հետ Նյութաունի (Կոնեկտիկուտ) լքված դպրոցը դարձրեց սեղանի խաղերի արտադրության գործարան։ 1949 թվականին նրանք արտադրեցին 2400 լրակազմ, բայց ունեցան 450 դոլլարի կորուստ։ Սակայն խաղը դառնում էր ճանաչված, դրան նպաստում էր  Macy’s հանրախանութի պատվերները։ 1952 թվականին Բրունոն արդեն չէր կարողանում բավարարել պահանջը և խնդրեց արտոնագրված Selchow և Righter խաղերի արտադրողին լինել խաղի դիստրիբյուտոր։ Ամբողջ աշխարհում վաճառվել է 150.000.000 ընդօրինակ և միայն Հյուսիսային Ամերիկայում ամեն տարի վաճառվում է 1-2 միլիոն ընդօրինակ  ։
Կատեգորիա:Ամերիկացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Փենսիլվանիայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկացի գյուտարարներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ճարտարապետներ
Մեսինայի համալսարան
Մեսինայի համալսարան (Università degli Studi di Messina, UNIME), Մեսինա իտալական քաղաքում տեղակայված բարձրագույն ուսումնական հաստատություն, որը հիմնադրվել է 1548 թվականին։ Համալսարանի 11 ֆակուլտետներում սովորում են մոտ 40.000 ուսանող ։
Պատմություն
Մեսինայի համալսարանը հենվում է բարձրագույն կրթության երկար ավանդույթների վրա։ Այդ վայրերում իրավագիտության դպրոցն գործել է 13-րդ դարի վերջին։ 1548 թվականին Իգնատի Լոյոլան հիմնադրել է ճիզվիտի քոլեջը։ 17-րդ դարում համալսարանում դասավանդել են այնպիսի գիտնականներ, ինչպիսիք են Ջովանի Բորելին և Մարչելո Մալպիգին։ 1678 թվականի հակաիսպանական ապստամբությունը հանգեցրել է համալսարանի փակմանը։
Համալսարանը կրկին հիմնադրվել է 1838 թվականին Ֆերդինանդ II թագավորի կողմից։ 1847 թվականին հակաիբուրբոնական հեղափոխությանը մասնակցելու համար համալսարանը կրկին փակվել է, և կրկին բացվել միայն երկու տարի անց, ընդ որում արգելվել է Սիցիլիայից դուրս ուսանողների հավաքագրումը։
1908 թվականի երկրաշարժի ժամանակ համալսարանի շատ շենքեր ոչնչացվել են, սակայն մեկ տարի անց իրավագիտության ֆակուլտետը վերաբացվել է։ Դեղագիտության, բժշկության և բնական գիտությունների ֆակուլտետները վերաբացվել են 1914 թվականից մինչև 1915 թվականը։
Կառուցվածք
Համալսարանում այժմ կան 11 ֆակուլտետ։
Կամիշինի շրջան (Վոլգոգրադի մարզ)
Կամիշինի շրջան (Камышинский район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վոլգոգրադի մարզում։
Մեսինայի համալսարան
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի համալսարաններ Կատեգորիա:Մեսինայի համալսարան Կատեգորիա:1540-ականներին հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:1838 հիմնադրված կրթական հաստատություններ Կատեգորիա:Կրթությունը Սիցիլիայում
Կամիշինի շրջան (Վոլգոգրադի մարզ)
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կամիշին ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3563 կմ²։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 40573 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 11,39 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Камышинский район
Ագգաշյան
Ագգաշյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Տալա-Իշինսկայա
Տալա Իշինսկայա (Тала-Ишинская), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի հանրապետություն։ Գետի ակունքը գտնվում է 15 կմ Իշա գետի աջ ափից։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Լ’Աբերժեման Կլեմանսյա
Լ’Աբերժեման Կլեմանսյա (L’Abergement-Clémenciat), համայնք Ֆրանսիայում, գտնվում է Ռոն Ալպեր մարզում, Էնի գավառում, մտնում է Վիլյո դե Գրանի կազմի մեջ, կոմունայի օկրուգը՝ Բուրկ ան Բրեսն է։
INSEE կոդը՝ 01001։
Տալա-Իշինսկայա
Ջրային գրանցման տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցման տվյալների համաձայն՝ գետը պատկանում է Վերեխնոբոսկոմի ավազային շրջանին, գետային ենթավազանները՝ Բիյն և Կատունն են։ Գետի գետային ավազանը Վերին Օբն է՝ մինչև Իրտիշ թափվելը։
Լ’Աբերժեման Կլեմանսյա
Աշխարհագրական դիրք
Համայնքը գտնվում է Բրեսեի Շալարոն գետի ափից 50 կմ դեպի հյուսիս Լիոն ։
Բնակչություն
Ըստ 2010 թվականի մարդահամարի, համայնքում ապրում է 784 մարդ։
Ագապյան
Ագապյան, հայկական ազգանուն ։
Լ’Աբերժեման Կլեմանսյա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
Տալա-Իշինսկայա
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Ագապյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Հունարեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Մորիա
Մորիա (Սինդարին՝ Սև ճեղքվածք), ըստ Ջ. Ռ. Ռ. Տոլկիենի վիպագրության՝ Միջերկրի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող վիթխարի ստորերկրյա համակարգ, ներառում է թունելների, սենյակների, հանքերի և հսկայական դահլիճների լայն ցանց, որը տեղակայված էր Մառախլապատ լեռների խորքում։ Իր անվանումը ստացել է Էլդար ցեղից։
Այս տարածքում հազարավոր տարիների ընթացքում բնակվում էր Dwarf-երի ցեղը, որը հայտնի էր Երկարամուրուսներ անունով։ Dwarf-երի կողմից Մորիան ստացել է Խազադ-դում անվանումը, որը թարգմանաբար նշանակում է Delving of the Dwarves։
Ըստ Տոլկիենի վիպագրության քաղաքը, որը մի ժամանակ եղել է Dwarf-երի արդյունաբերական կենտրոն, կրել է նաև Սինդարներից ստացած Հեդհոդրոնդ և Նոլդորից ստացած Կասսարրոնդո անվանումները, իսկ Համընդանուր լեզվով այն հայտնի է որպես Ֆուրունարջիան։ Այս բոլոր անվանումները նշանակում են Dwarrowdelf (հին անգլերեն dwarrow՝ dwarf բառից)։ Երրորդ Դարաշրջանի մոտ հազար տարի տարածված էր տարածքի Մորիա՝ Սև Ձոր (սինադարին mor="սև" և iâ="ճեղք, ձոր") ։
Ենթադրվում է, որ Տոլկենը՝ լինելով մոլի կաթոլիկ, օգտագործել է այդ անունը Մորիա անվանումը նմանեցրել է Մորիահ լեռների անվան հետ, որտեղ Աբրահամը պետք է զոհաբերեր իր որդի Իսահակին։ Այնուամենայնիվ, Տոլկենը հիմնովին մերժում էր անվան այդ առաջացումը։ "Մորիա անվանումը նշանակում է Սև Ճեղքվածք և չունի որևէ առնչություն Մորիահ լեռների հետ",-ասում էր նա ։
Ծառերի Դարաշրջան
Dwarrowdelf-ը հիմնվել է Դուրին Անմահի կողմից հեռավոր անցյալում, Արևի և Լուսնի ստեղծումից հազարավոր տարիներ առաջ։ Դուրինը ծնվել է Գունդաբադ լեռներում էլֆերի ծնունդից ոչ շատ առաջ և լինելով Dwarf-երի Հայրերից մեծագույնը՝ նա հայտնի է որպես նրանցից ամենավսեմը։ Նրա "Երկարամորուսների արքա" պաշտոնը ժառանգաբար փոխանցվում էր իր բոլոր սերունդներին։
Գունդաբադ լեռից Դուրինի մեծացող ցեղախումբը Անդուինի հովտով տարածվեց հարավ մինչև Մորգոթի օրկերի արշավանքը ։ Ըստ լեգենդի՝ Դուրինը ի վերջո գտնում է "լեռների երկու բազուկների միջև ընկած լեռնագոգը, որի վերևում փայլում էին երեք ճերմակ գագաթներ" ։ Անտառապատ էր այդ հովիտը, և ջրվեժների երկար շղթան տանում էր դեպի օվալային լիճը, որը, պարզվում է, օժտված էր կախարդական հատկություններով։ "Այնտեղ խորքում թաքնված մարգարիտների պես փայլում էին աստղերը, անգամ երբ արևը շողում էր զենիթում" ։ Այդ աստղերը համարելով իր գլուխը պսակած թագի արտացոլանք, Դուրինը այն անվանել է Հայելածով։
Լճի շուրջ բարձրացող երեք գագաթներին նա տվեց համապատասխանաբար Բարազինբար՝ Կարմիր Եղջյուր, Զիրակզիգիլ՝ Արծաթածիր, և Բունդուշաթուր՝ Ամպակատար անվանումները։ Լիճը սնուցող սառցե աղբյուրները նա անվանեց 'Kibil-Nâla', իսկ հովիտը կնքեց 'Azanulbizar'՝ Դիմրիլ հովիտ։ Որպես իր տիրության հիմքը Դուրինը ընտրեց Kheled-zâram-ի շուրջ տարածվող քարայրները՝ անվանելով տիրությունը Khazad-dûm՝ Dwarrowdelf.
Այս բոլոր վայրերը Դյուրինի ժողովրդի համար հետագայում դարձան սրբազան։ Նրա ժառանգորդները կառուցեցին քարե հուշարձան՝ ռունային փորագրությամբ, այն վայրում, որտեղ նա առաջին անգամ նայել է Հայելալճի ալիքների խորքը։ Չնայած այս հուշարձանը Երրորդ Դարաշրջանի ավարտին դարձավ անճանաչելի, ճեղքված և մաշված, Դյուրին Առաջին արքայի գործունեությունը Khazad-dûm-ում երբևէ չմոռացվեց։
Դյուրինի մահվանից հետո նրա թագավորության համբավը շարունակեց աճել։ Դրա պատճառը ոչ միայն Դյուրինի տիրակալ ոգու առկայությունն է Dwarf-երի այլ հայրերի մոտ կամ Dwarrodelf-ի տարածքի աճը, այլ նաև հսկայական հարստությունը, որը ամփոփված էր յուրօրինակորեն հիասքանչ մետաղում՝ միթրիլում, որը վայելում էր մեծ համբավ ամբողջ Միջերկրում, մինչ դեռ արտահանվում էր միայն Մորիայի տարածքում։
Առաջին Դարաշրջան
Khazad-dûm-ը չի ունեցել որևէ մասնակցություն Բելերիանդի պատերազմներում, և ամբողջ Առաջին դարաշրջանի ընթացքում օգտվում է օրքերի հարձակման հետաձգումից, մինչդեռ Մորգոթը իր ողջ զորությունը կիրառում էր ամենուր ։ Երկարամորուսները կապ էին պահպանում Dwarf-երի մյուս վեց տոհմերի հետ, և Ռհովանիոնում Մարդկանց առաջին տոհմերի հաստատումից ի վեր սկսեց արագ զարգացում ապրել Khazad-dûm-ի առևտուրը, մետաղարդյունաբերությունը և մետաղաձուլությունը, որոնք երկու տոհմերին էլ եկամուտ էին բերում։
Երկրորդ Դարաշրջան
Մորգոթի ավերումանը և նոր Դարաշրջանի մայրամուտին հետևեց Dwarf-երի Լայնալիճ տոհմի հիմնադրումը նրանց հինավուրց օրրանի ավերակների վայրում, որը ենթարկվեց ավերածության դեպի Բելերիադ Մորգոթի արշավանքների ընթացքում։
Հետագա քառասուն տարի տևող պայքարի ընթացքում նրանցից շատերը ընդունեցին ծանր որոշում թողնել Բելեգոսթի ավերակները և, անցնելով Էրիադորը, հաստատվել այժմ հզորացած Dwarrowdelf-ում, որը շարունակ ավելի մեծ հեղինակություն էր ձեռք բերում Միջերկրի շրջանում։ Թե ինչպես հաստատվեց այնտեղ Dwarf-երի նոր տոհմը, և թե արդյոք ձուլվեց այն Dwarrowdelf-ում բնակվող Երկարամորուսների տոհմին, պատմությանը հայտնի չէ։
Միևնույն ժամանակ օրքերը վերակազմեցին լավ զինված, դաժան, անգութ ու անթիվ զորք, որն անդիմադրելի էր հարձակման պահերին։ Ճակատամարտերում նրանց մարտիկների թիվը անհաշվելիորեն գերազանցում էր Dwarf-երի զորքերին, և քանի որ այդ ժամանակաշրջանում օրքերը բոլոր Ասուն Տոհմերից ամենասարսափազդուն էին, Dwarf-երը գերադասեցին համագործակցել Մարդկանց հետ ։ Օրքերը պարտություն տարան իրենց դեմ ելած Khazad-dûm-ի ծանրազենների և Մարդկանց կողմից կազմված ձիավորների ջոկատների կողմից։ Հաղթանակին հետևեց Երկարամորուսների իշխանության գերակշիռ դերի հաստատումը Hithaeglir-ում և նրանից արևելք ընկած շրջաններում։ Բացի այդ Khazad-dûm-ի բնակիչները միշտ համարում էին Երկաթաբլուրներ-ը, Էրեդ Միթրին-ը և Մառախլապատ լեռների արևելյան հատվածը իրենց տերության մաս ։ Ի վերջո Մարդիկ օգնում էին Dwarf-երին տարածքների համար մղվող մարտերում՝ իրենց պաշտպանած հողը թշնամու ձեռքից ազատլու նպատակով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Միջերկիր
Ագլյան
Ագլյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կիկվիձենսկի շրջան
Կիկվիձենսկի շրջան (Киквидзенский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վոլգոգրադի մարզում։
Բնակչություն
2010 թվականի մարդահամարի արդյունքներով շրջանում բնակվում էր 17598 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 8,3 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վոլգոգրադի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Ագիշյան
Ագիշյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Լա Ռոման (Արդենների գավառ)
Լա Ռոման (La Romagne), համայնք Ֆրանսիայի Շամպայն-Արդեն մարզի Արդեններ գավառում ։
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 125 մարդ, բնակչության խտությունը` 12.61 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 9.91 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 170 կմ հյուսիս-արևելք, Շալոն ան Շամպայն քաղաքից 85 կմ հյուսիս, Շառլվիլ Մեզիեր քաղաքից 31 կմ արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Ագիլյան
Ագիլյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Մականվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Տեղանվանական հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Արաբերեն հիմքով ազգանուններ Կատեգորիա:Թուրքերեն հիմքով ազգանուններ
Ֆրեժինալս
Ֆրեժինալս (Freginals), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Մոնտսիա շրջանում։ Զբաղեցնում է 17,6 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը 414 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Ագլինցյան
Ագլինցյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Ագշեհիրյան
Ագշեհիրյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով
Կիկոս
«Կիկոս», 1979 թվականին Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունում լույս տեսած մուլտֆիլմ, որը ստեղծվել է Հովհաննես Թումանյանի «Կիկոսի մահը» հեքիաթի հիման վրա ։
Սյուժե
Մի հայ ավանդական բազմազավակ ընտանիքի հայրը իր ավագ աղջկան ուղարկում է ջրհորից ջուր բերելու։ Այս աղջիկը գնում է հասնում ջրհորի մոտ և պատկերացնում, որ ամուսնացել է և Կիկոս անունով մի որդի է ունեցել՝ ով բարձրացել է ծառի վրա և ծառի վրայից ընկել։ Նա այս ամենը մտածելով ընկնում է մտորումների մեջ և սկսում լաց լինել.
Էսպես ավագ աղջիկը նստում է ծառի տակ ու սկսում լաց լինել։ Շուտով հայրը ջրի է ուղարկում միջին աղջկան, ով գալով ջրհորի մոտ տեսնում է ողջբացող քրոջը։ Քույրը նրան դիմում է.
Միջնեկ քույրը ևս սկսում է լաց լինել և գնում է ավագ քրոջ մոջ։ Տեսնելով, որ միջնեկ աղջիկը ևս ուշանում է՝ հայրը ջրի է ուղարկում կրտսեր աղջկան, նրան դիմելով այսպես՝
Փոքրը ևս գնում է և մնում քրերի մոտ։ Երեք քույրերը սկսում են բարձր աղաղակել՝ ավագ քույրը լացում է, իսկ միջինը և փոքրը ասում են.
Ի վերջո, ի հայտ են գալիս քույրերի տատն ու պապը և պապը քույրերին առաջարկում է, որպեսզի գնան և անասուն մորդեն՝ Կիկոսի հիշատակի համար ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռոբերտ Սահակյանցի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1979 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Հայֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Ֆալսետ
Ֆալսետ  (Իսպ.՝ Falset), բնակավայր և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում՝ Տառագոնա պրովինցիայում (Կատալոնիա ինքնավար համայնքում)։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Պրիորատ շրջանում։ Զբաղեցնում է 31,6 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը 2935 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կլետսկայայի շրջան
Կլետսկայայի շրջան (Клетский муниципальный район), մունիցիպալ շրջան Ռուսաստանի Դաշնության Վոլգոգրադի մարզում։
Ստեղծվել է 1928 թվականին։ Վարչական կենտրոնը՝ Կլետսկայա ։
Աշխարհագրություն
Շրջանի տարածքի մակերեսը կազմում է 3580 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Վոլգոգրադի մարզ Կատեգորիա:Ռուսաստանի շրջաններ ըստ դաշնային սուբյեկտների
Կուևա դե լաս Մանոս
Կուեվա դե լաս Մանոս (Cueva de las Manos, թարգմանաբար՝ «ձեռքերի քարանձավ»), քարանձավային համալիր Արգենտինայի հարավային Սանտա Կրուս երկրամասի տարածքում՝ Պինտուրաս գետի ափին։ Քարանձավից հայտնաբերվել են հնագիտական և պալեոնտոլոգիական բազմաթիվ գտածոներ, որոնց մի մասում պատկերված են հնագույն հումանոիդի ձեռքեր։ Գտածոներից հնագույնների տարիքը կազմում է մինչև 13 000 տարի, որը համարվում է ռեկորդային ցուցանիշ տարածաշրջանային հնագիտությունում։
1999 թվականին ձեռքերի քարանձավն ընդգրկվել է Արգենտինայի Հանրապետությունում ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկի մեջ որպես մշակութային գլուխգործոց։
Պատմություն
Քարանձավը և վերջինիս շրջակայքը դեռևս բազում դարեր առաջ բնակեցված են եղել հնագույն մարդկանցով։ Հիմնական տեղաբնիկները եղել են Պատագոնիայի հնդկացիների նախնինները, որոնք եվրոպացիների կողմից հայտնաբերվել են միայն 19-րդ դարում։ Քարանձավում հայտնաբերված վերջին պատկերները թվագրվում են մ․թ․ա․ 1-ին դարին։ Քարանձավի պատերի ժայռապատկերներն ունեն հանքային ծագում։ Պատկերների ստույգ տարիքը որրոշելու համար հնէաբաններն օգտագործել են քարայրում հայտնաբերված ոսկրային խողովակները, որոնց օգնությամբ էլ տեղաբնիկները զարդարել են քարանձավի պատերը։
Քարանձավի պատերի վրա պատկերված են հիմնականում դեռահաս տղաների ձեռքեր։ Ըստ հետազոտողների՝ Պատագոնիայի հնդկացիական ցեղերի շրջանում եղել է ծիսակատարություն, որի ժամանակ էլ մանկահասակ տղաները իրենց ձեռքի պատկերը դրոշմել են պատին։ Երեխան մեծանալուն պես ստիպված է եղել վերստին թողնել իր հասունացած ձեռքի ուրվագիծը սրբավայրում։
Հումանոիդի ձեռքի ուրվագծի պատկերներից զատ, քարանձավում առկա են որսորդական տեսարանների քերթվածքներ և ժայռապատկերներ։ Դրանց շնորհիվ հաստատվել է այն հանգամանքը, որ տվյալ ժամանակահատվածում Հարավային Ամերիկայի հնագույն բնակիչները որսորդության համար օգտագործել են բոլաս կոչվող հատուկ գործիքներ։ Պատկերները վկայում են նաև այն մասին, որ հնագույն հնդկացիները որսացել են ուղտայծեր, նանդու ջայլամներ և այլ կենդանիներ։
1999 թվականին՝ ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի 23-րդ նստաշրջանում, Կուեվա դե լա Մոնսը ներառվել է Արգենտինայում Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկի մեջ։ Ըստ արգենտինացի սպելեոլոգների՝ քարանձավի շրջակայքում տեղի ունեցող հանքարդյունաբերական գործողությունների և զբոսաշրջիկների անվերահսկելի հոսքի պատճառով քարանձավի ժայռապատկերները կարող են հայտնվել ոչնչացման եզրին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քարանձավներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Արգենտինայի քարանձավներ Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Արգենտինայում
Կարժեզ
Համայնքի INSEE կոդ՝ 2A065։
Բնակչություն
Համայնքի բնակչությունը 2008 թվականին կազմում էր 1159 մարդ։