cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ռուսաստան
Կրթություն
Դպրոցական առարկայական ուսումնասիրությունների շրջանակների մեջ են մտնում ռուսաց լեզուն և գրականությունը, մաթեմատիկան, երկրաչափությունը, երաժշտությունը, ֆիզիկան, քիմիան, կենսաբանությունը, աշխարհագրությունը, ռուս ժողովրդի պատմությունը, համաշխարհային պատմությունը, ֆիզկուլտուրան և այլն։ Դպրոցական (ինչպես նաև նախադպրոցական) կրթությունը ևս բոլորովին անվճար է։ Ռուսաստանը համալսարանական կրթության առումով առաջատարներ է տարածաշրջանում։ Երկրի գլխավոր բարձրագույն ուսումնական հաստատությունները երկուսն են՝ Մոսկվայի և Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանները։ Երկրի մայր բուհը՝ Լոմոնոսովի անվան Մոսկվայի պետական համալսարանը, ըստ 2018 թվականին անցկացված համալսարանական ուսումնասիրությունների վիճակագրության համարվում է աշխարհի 95-րդ լավագույն բուհը։ ՄՊՀ-ն ներառում է 9 գիտահետազոտական ինստիտուտ, 40 ֆակուլտետ, ավելի քան 300 ամբիոն և մի շարք արտասահմանյան մասնաճյուղեր՝ Շվեյցարիայում, Ղազախստանում, Հայաստանում, Ուզբեկստանում, Տաջիկստանում և Ադրբեջանական Հանրապետությունում։ Սանկտ Պետերբուրգի պետական համալսարանը Ռուսաստանի առաջին բարձրագույն ուսումնական հաստատությունն է, որը հիմնադրվել է Պետրոս I-ի ջանքերով։ 2000-ական թվականներին Ռուսաստանի առանձին երկրամասերում առավել որակյալ բարձրագույն կրթական և գիտահետազոտական ​​ինստիտուտներ ստեղծելու նպատակով կառավարությունը սկսում է «դաշնային բուհեր» ստեղծելու ծրագիր, որի նպատակը խոշոր տարածաշրջանային բուհերի և հետազոտական ​​ինստիտուտների միավորումն էր։ Նմանօրինակ հաստատություններ են Հարավային դաշնային համալսարանը, Սիբիրյան դաշնային համալսարանը, Կազանի վոլգյան դաշնային համալսարանը, Հյուսիսարևելյան դաշնային համալսարանը և այլն։
Առողջապահություն
Ռուսաստանի Դաշնության բոլոր քաղաքացիներն ունեն անվճար, համընդհանուր առողջապահական ծառայություններից օգտվելու իրավունք ։ Գործնականում, սակայն, բուժօգնության լիաժեք անվճար լինելը մասնակիորեն սահմանափակված է՝ որոշակի հանգամանքներով պայմանավորված ։ Այսուհանդերձ, մեծաթիվ բժիշկներից, հիվանդանոցներից և առողջապահական աշխատողներ բաղկացած առողջապահական համակարգ ։ Քանակական նման անգերազանցելիությունը պայմանավորված է Խորհրդային Միության փլուզման արդյունքում Ռուսաստանի բնակչության առողջական վիճակի կտրուկ վատթարացմամբ՝ սոցիալական, տնտեսական և կենսակերպային փոփոխություններով պայմանավորված ։ Սակայն վերջին տարիներին ՌԴ բնակչության առողջական վիճակին վերաբերվող ցուցանիշներն ունեն դրական աճի միջում․ օրինակ՝ 2006 թվականից ի վեր տղամարդկանց կյանքի ընդհանուր տևողությունն ավելացել է 5․2, իսկ կանանցը՝ 3 տարով։ 2014 թվականին բռնկված և առ վերջերս շարունակվող ֆինանսական ճգնաժամի հետևանքով կրճատվել են կառավարության կողմից առողջապահական ոլորտին տրամադրվող գումարները, որի արդյունքում պետական ​​առողջապահական համակարգի սպասարկման որակը կտրուկ անկում է ապրել։ Հիմնականում, բժշկական հաստատությունների շուրջ 40% -ն ունի ավելի քիչ աշխատողներ, քան հարկավոր է ։ Բուժման համար նախատեսված ժամկետներն ավելացել են, որի արդյունքում հիվանդները ստիպված են վճարել նախկինում անվճար հիմունքներով գործող ծառայությունների համար։ 2014 թվականի դրությամբ, Ռուսաստանի Դաշնությունում կյանքի միջին տևողությունը կազմում է 65,29 տարի տղամարդկանց և 76,49 տարի՝ կանանց դեպքում ։ Տղամարդկանց կյանքի ցածր կենսամակարդակը մեծապես պայմանավորված է պատկառելի տարիքում աշխատելու գործոնով։ Արտաքին միջավայրի ազդեցությամբ մահացությունների դեպքերը հիմնականում լինում են ալկոհոլի թունավորմամբ, ծխելով և ճանապարհատրանսպորտային պատահարներով պայմանավորված։ Սեռական հարաբերությունների քանակական ցուցանիշով Ռուսաստանը համարվում է աշխարհի առաջատար երկրներից մեկը։ Այստեղ յուրաքանչյուր կնոջ բաժին է ընկնում 0.859 տղամարդ։
Մշակույթ
Ռուսաստանը բազմամշակութային երկիր է։ Որպես առանձին տարրեր՝ այդ բազմազանության մասն են կազմում սլովոնական ուղղափառ ավանդույթները, թաթարների, բաշկիրների թյուրքական քաղաքակրթությունը, քոչվորական բուրյաթների և կալմիկների կենցաղային առանձնահատկությունները, հյուսիսի և Սիբիրի շրջանների շամանների հավատալիքները, Հյուսիսային Կովկասի լեռնականների սովորույթները, ինչպես նաև հյուսիսարևմուտքի և վոլգյան ավազանի ուգրո-ֆիննական ժողովուրդների հոգևոր արժեքներն ու նյութական ժառանգությունը։
Վաղ և նոր շրջանի մանրանկարչությունը ներկայացնում է ռուս ժողովրդի մշակույթի էսթետիկ կողմը։ Ձեռագործ արվեստի պատկերազարդ նմուշներ են դիմկովյան կերամիկե խաղալիքները, խոխլոման և գժելը։ Առանձնահատուկ գեղագիտական կարևորություն ունի Պալեխի մանրանկարչությունը, որի օգնությամբ նկարազարդվել և մեզ են հասել սրբապատկերներ, գրական երկեր, հեքիաթներ, միջնադարյան երգեր, ինչպես նաև պատմամշակութային բազում ստեղծագործություններ (այդ թվում ռուսական ազգային դյուցազնավեպի՝ «Բիլինա»-յի հերոսների կերպարները)։ Ցանկացած երկրի մշակույթի կարևորագույն մասնիկն է ազգային հագուստը։ Ռուսական հագուստներն ու տարազները բազմաթիվ են․ միջնադարյան շրջանում իշխանական տոհմերի տղամարդիկ և զինվորականները կրել են կաֆտաններ, իսկ ռամիկներն ու աշխատավոր գյուղացիները՝ կոսովորոտկաներ։ Կանանց համար նախատեսված են կոկոշնիկներ և սարաֆաններ։ Հյուսիսային Կովկասի լեռնականներն ու հարավային Ռուսաստանի կազակները ավանդաբար կրել են այծենակաշի (յափնջի) և փափախ։
Ռուսաստանի մեծաքանակ էթնիկ խմբերն ունեն երաժշտության հետ կապված տարբեր ավանդույթներ։ Ավանդական ռուսական երաժշտական գործիքներն են բալալայկան, ժալեյկան և հարմոնը (ռուսական իրականության մեջ՝ գարմոշկա)։ Ժողովրդական երաժշտությունը զգալի ազդեցություն է ունեցել ռուսական դասական կոմպոզիտորների վրա, որի արդյունքում այն ​​ոգեշնչման աղբյուր է հանդիսացել մի շարք ժողովրդական նվագախմբերի համար։ Ռուս ժողովրդական մեղեդիները, ինչպես նաև խորհրդային շրջանի հայրենասիրական երգերը, կազմում են աշխարհահռչակ Կարմիր բանակի երգչախմբի և այլ ժողովրդական համույթների ռեպերտուարների մեծ մասը։ Ռուսական ժողովրդական ավանդույթների թվին են պատկանում նաև բաղնիքում և սաունայում լոգանք ընդունելու սովորությունները։ Խորհրդային շրջանում ռուսական բազմաթիվ ժողովրդական հեքիաթներ էկրանավորվել են՝ անիմացիոն ֆիլմերի և մուլտֆիլմերի տեսքով։
Ճարտարապետություն
Կիևյան Ռուսիայի քրիստոնեացումից հետո դարեր շարունակ ռուսական ճարտարապետությունը եղել է բյուզանդականի ազդեցության ոլորտում։ Ամրոցներից բացի (այս պաշտպանական ամրությունները ռուսական իրականությունում հայտնի են կրեմլներ անունով), Հին Ռուսիայի համար կարևոր նշանակության քարակերտ շինություններ էին նաև ուղղափառ գմբեթավոր եկեղեցիները՝ հաճախ ոսկեզօծված և վառ գույներով նկարազարդված։ 9-10-րդ դարերում ձևավորվել է նաև հին ռուսական քաղաքային մշակույթը։ 10-13-րդ դարերի կեսին զարգացվել և հարստացվել են Բյուզանդիայից ու հարավային սլավոններից փոխառնված քարի շինարվեստը, մոնումենտալ գեղանկարչության, սրբանկարչության, գրքի մանրանկարչության հետ մեկտեղ։ Արիստոտել Ֆիորավանտիի և Լուսավորության դարաշրջանի այլ իտալացի ճարտարապետների ջանքերով Վերածննդի արվեստը 15-րդ դարից ի վեր ներթափանցում է ռուսական միջավայր, իսկ 16-րդ դարում հիմնադրվում են ճարտարապետական նմանօրինակ ավանդույթներ կրող առաջին կրոնական շինությունները։ Ռուսական տաճարների գլխավոր առանձնահատկությունը սոխուկաձև գմբեթն է։ Սոխուկանման գմբեթները լայնորեն կիրառվել են Իվան IV Ահեղի կառավարման շրջանում, երբ Կազանի գրավման առիթով կառուցվում է Վասիլի Երանելու տաճարը, որն անփոփոխ պահպանվել է 16-րդ դարից ի վեր։ Հնարավոր է, որ ուղղափառ եկեղեցում լայն տարածում ունենալը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ այդպիսի գմբեթները նման են վառված մոմերի, ինչը հաճախ է օգտագործվում եկեղեցական արարողություններում։ Գմբեթների քանակը կարող է հասնել երեքի` խորհրդանշելով Սուրբ երրորդությունը, կամ հինգի` ի պատիվ Հիսուս Քրիստոսի և 4 ավետարանիչների։
18-րդ դարը նշանավորվում է ռոկոկո ճարտարապետության
Գրականություն և փիլիսոփայություն
Վերջինս նույնիսկ իր կենդանության օրոք հորջորջվել է որպես «հանճար», ինչպես նաև կրել «Ռուսական Շեքսպիր» պատվանունը։ Եթե Բատյուշկովը, Ժուկովսկին և Դավիդովը օրգանապես մտնում են Պուշկինի դարաշրջանի մեջ, ապա Պոլեժաևը, Լերմոնտովը, Կոլցովը պոեզիայի նկատմամբ իրենց  պաթոսով և բարդությամբ պատկանում են արդեն այլ դարաշրջանի։ Նույնը վերաբերում է Տյուտչևին, որի վաղ լիրիկան, չնայած այն ձևավորվել է 1820-1830-ական թվականների վերջում և այդ ժամանակ հասել էր բարձր կատարելության՝ հանդիսանալով նրա ստեղծագործական ուղու սկիզբը։ Ռուս գրականության հաջորդ խոշոր ներկայացուցիչներն են Միխայիլ Լերմոնտովն ու Նիկոլայ Նեկրասովը։ Լերմոնտովը 19-րդ դարի ռուս հեղափոխական ռոմանտիզմի վերջին խոշորագույն ներկայացուցիչն էր, դեկաբրիզմի ավանդույթների շարունակողը։ Գրական մեծ արժեք են ներկայացնում Ալեքսանդր Օստրովսկու և Անտոն Չեխովի դրամաները, ինչպես նաև Նիկոլայ Գոգոլի և Իվան Տուրգենևի արձակ ստեղծագործությունները։ Վիպասաններ Լև Տոլստոյի և Ֆեոդոր Դոստոևսկու ստեղծագործություններն իրենց արժանի տեղն են զբաղեցնում համաշխարհային գրականության գանձարանում։ Դոստաևսկու «Կարամազով եղբայրները» գրական երկը համարվում է բոլոր ժամանակների 100 լավագույն վեպերից մեկը։ 1880-ական թվականները նշանավորվում են «վեծ վիպասանների» ժամանակաշրջանի ավարտով, որից հետո գրական ասպարեզում դոմինանտ դիրք են գրավում համառոտ արձակագրությունն ու պոեզիան։ Գրական ասպարեզում նշմարվում են այնպիսի հեղինակներ, ինչպիսիք են Վալերի Բրյուսովը, Վյաչեսլավ Իվանովը, Ալեքսանդր Բլոկը, Նիկոլայ Գումիլյոը, Աննա Ախմատովան, Լեոնիդ Անդրեևը, Իվան Բունինը և Մաքսիմ Գորկին։ Վերջիններիս ջանքերով էլ որպես առանձին գրական ժանր ձևավորվում է ռուսական սիմվոլիզմը։ Վաղ շրջանի ռուսական պետության (Կիևյան Ռուսիա, Ռուսաստանի թագավորություն) փիլիսոփայությունը համապատասխանեցվում էր արևելյան քրիստոնեական եկեղեցու ուսմունքին․ թարգմանվում էին արևելյան հայրապետականության ներկայացուցիչների գործերը։ Իմաստասիրական գաղափարներն արտահայտում էին աշխարհիկ և կրոնական գրողներ Իլարիոնը, Կիրիլը, Տուրովսկին, Վլադիմիր Մոնոմախոսը՝ իրենց աշխատություններում։
Ռուսական իմաստասիրությունը ծաղկում է ապրել 19-րդ դարում՝ ի սկզբանե ձևավորվելով որպես արևմտականության հակադիր ուղղվածություն։ Վերջինս պաշտպանում էր արևմտյան քաղաքական և տնտեսական մոդելները՝ հակասելով ռուսական արժեհամակարգերին։ Ռուսաստանում փիլիսոփայական գիտության հետագա զարգացումը մշտապես ուղեկցվել է գրական խորը կապակցմամբ, ինչպես նաև հասարակական, քաղաքական և ազգայնական գործոնների ներգործությամբ։ 19-րդ 40-60-ական թվականներին ձևավորվում և զարգանում է մատերիալիստական փիլիսոփայական միտքը իր դասական տեսքով և դառնում Ռուսաստանում հեղափոխական-ժողովրդավարական և ուտոպիական-սոցիալիստական շարժման տեսական հիմքը 1917 թվականի Ռուսական հեղափոխության պատճառով բազմաթիվ գրողներ և փիլիսոփաներ լքում են երկիրը։ Նրանց թվում էին քննադատ և հրապարակախոս Եվգենի Զամյատին, վիպասաններ Իլյա Իլֆնը և Եվգենի Պետրովը, դրամատուրգ Միխայիլ Բուլգակովը, արձակագիր Միխայիլ Շոլոխովը, ինչպես նաև բանաստեղծներ Վլադիմիր Մայակովսկին, Եվգենի Եվտուշենկոն։
Գեղարվեստ
Բյուզանդական ժառանգության ազդեցությամբ վաղ շրջանի ռուսական գեղարվեստը ներկայացվել է սրբապատկերների և ֆրեսկոների տեսքով։ Դրանով է պայմանավորված այն հանգամանքը, որ Մոսկվայի մեծ իշխանության ժամանակաշրջանի գեղագիտական արվեստում նշանավորվում էին այնպիսի դեմքեր, ինչպիսիք էին Ֆեոֆան Գրեկը, Դիոնիսին, Անդրեյ Ռուբլյովը (Մոսկվայի գեղանկարչության դպրոցի հիմնադիրը) և այլք։ Ռուսաստանի գեղարվեստի ակադեմիան հիմնադրվել է 1757 թվականին՝ կարևոր դերակատարություն ունենալով կերպարվեստի, ճարտարապետության, դեկորացտիվ-կիրառական արվեստի, դիզայնի և գեղարվեստական կրթության բնագավառներում։ Սկզբնական շրջանում հաստատությունն անվանվել է Կայսերական գեղարվեստի ակադեմիա։ Այդ անվանումը վերջինիս տվել է ռուսաց կայսրուհի Եկատերինա Մեծը։
18-րդ դարի նշանավոր գործիչներ Իվան Արգունովը, Դմիտրի Լևիցկին, Վլադիմիր Բորովիկովսկին և այլք գլխավորապես հեղինակում էին դիմանկարներ։ Վաղ 19-րդ դարում, երբ ի հայտ են գալիս նեոկլասիցիզմը և ռոմանտիզմը, դիցաբանական և աստվածաշնչյան թեմաները դառնում են գեղարվեստի ներշնչվման աղբյուր։ Այս կապակցությամբ հարկ է հիշատակել Կառլ Բրյուլովին և Ալեքսանդր Իվանովին։ 19-րդ դարի կեսերին Ռուսաստանի՝ կապիտալիստական ուղով զարգացումը շատ բանով փոխում է գեղարվեստական մշակույթի բնույթն ու ընկալումները։ Ավելի ուշ շրջանում կերպարվեստում առաջատար դիրք էր գրավում դեմոկրատական ռեալիստական շարժումը, որն առավել հետևողական մարմնավորում է գտել Շրջիկ գեղարվեստական ցուցահանդեսների ընկերության (հիմնադրվել է 1870 թվականին) անդամների գործերում։
Պերեդվիժնիկները ստեղծել են սոցիալ-վերլուծական ժանրային պատկերի յուրօրինակ տիպ, բնանկարն օժտել նոր, հասարակայնորեն նշանակալի բովանդակությամբ, պատմական ժանր ներմուծել ռուս բանահյուսական կերպարներ։ 20-րդ դարը նշանավորվում է սիմվոլիստական նկարչության զարթոնքով, որի կարկառուն ներկայացուցիչներն էին Միխայիլ Վրուբելը, Կուզմա Պետրով-Վոդկինը և Նիկոլայ Ռերիխը։ Ավանգարդը եղել է մոդեռնիստական արվեստի ազդեցիկ ուղղություն, որը Ռուսաստանում 1890-1930 թվականներին բուռն վերելք է ապրել։ Այս շրջանում զարթոնք են ապրել նաև միմյանցից բավականաչափ տարբերվող, սակայն անքակտելիորեն փոխկապակցված այնպիսի արվեստի շարժումներ, ինչպիսիք են նեոպրիմիտիվիզմը, սուպրեմատիզմը, կոնստրուկտիվիզմը, ռոյալիզմը և ռուսական ֆուտուրիզմը։ Այս ոլորտի կարկառուն ներկայացուցիչներից են Էլ Լիսիցկին, Կազիմիր Մալևիչը, Վասիլի Կանդինսկին, Մարկ Շագալը և այլք։
Սպորտ
Ամառային օլիմպիական խաղերում Խորհրդային Միության և Ռուսաստանի մարզիկների նվաճած մեդալների քանակը մինչ օրս համարվում է անգերազանցելի։ Խորհրդային գիմնաստները, մարզիկները, թեթև աթլետները, ծանրամարտիկները, ըմբիշները, բռնցքամարտիկները, սուսերամարտիկները և հրաձիգները մեծ հռչակ էին վայելում ինչպես Խորհրդային Միությունում, այնպես էլ ամբողջ աշխարհում։ 1980 թվականի Օլիմպիական խաղերը հյուրընկալել են Մոսկվայում, իսկ 2014 թվականի ձմեռային խաղերը՝ Սոչիում։ Խորհրդային տարիներին ԽՍՀՄ հավաքականը հաղթանակել է հոկեյի մրցություններում իր մասնակցած բոլոր։ Բենդին, որը հայտնի է նաև որպես ռուսական հոկեյ, համարվում է Ռուսաստանի ազգային սպորտաձևերից մեկը։ Այս սպորտաձևում հատկապես աչքի էին ընկնում Վալերի Խառլամովը, Վլադիսլավ Տրետյակը, Վյաչեսլավ Ֆետիսովը, Սերգեյ Մակարովը, Վալերի Խառլամովը և այլք։ Ռուսաստանի ամենատարածված սպորտաձևերից է նաև ֆուտբոլը։
1960 թվականին ԽՍՀՄ ֆուտբոլի ազգային հավաքականը դառնում է Եվրոպայի նորաստեղծ առաջնության առաջին չեմպիոններից մեկը։ Պատահական չէ, որ ազգությամբ ռուս դարպասապահ Լև Յաշինը համարվում է համաշխարհային սպորտի պատմության ամենահայտնի դեմքերից մեկը։ Վերջինս եղել ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնության երազանքների հավաքականի դարպասապահը։ 1956 և 1988 թվականներին ԽՍՀՄ ֆուտբոլի հավաքականը նվաճում է նաև օլիմպիական ոսկե մեդալ։ Ռուսաստանի ներկայիս հավաքականը ստեղծվել է 1992 թվականին՝ Խորհրդային Միության հավաքականի անկման հետևանքով։ Ռուսաստանի Պրեմիեր լիգայում հանդես եկող Սանկտ Պետերբուրգի «Զենիթ»-ը և Մոսկվայի «ԲԿՄԱ»-ն 2005 և 2008 թվականներին նվաճում են ՈւԵՖԱ-ի Չեմպիոնների լիգայի գավաթը։ 2008 թվականի Եվրոպայի առաջնության շրջանակներում Ռուսաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականը հասնում է մինչև կիսաեզրափակիչ, սակայն պարտություն է կրում ապագա չեմպիոն Իսպանիայից։ 2018 թվականին Ռուսաստանի Դաշնության 11 քաղաքներ հյուրընկալում է ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնությունը։ 2007 թվականին Ռուսաստանի բասկետբոլի հավաքականը հաղթում է Եվրոպայի առաջնությունում։ «ԲԿՄԱ Մոսկվա»-ն Եվրոպայի լավագույն բասկետբոլային ակումբներից, որը քանիցս ճանաչվել է Եվրոպալիգայի հաղթող։ Մինչ 2012 թվականը խորհրդային մարմնամարզուհի Լարիսա Լատինինային է պատկանել Օլիմպիական խաղերում վաստակած մեդալների ամենամեծ հավաքածուն՝ 9 ոսկե, 5 արծաթե ու 4 բրոնզե մեդալներ։ Լարիսա Լատինինան հայտնի է նաև նրանով, որ 1957 թվականի Եվրոպայի առաջնությունում հաղթել է բոլոր ոսկե մեդալները։ Օլիմպիական խաղերում գեղարվեստական լող սպորտաձևում նվաճած մեդալների թվով ևս Ռուսաստանը համարվում է առաջատարն աշխարհում։ Դժվար կոորդինացվող սպորտաձևերից այս երկրում լայն տարածում ունի նաև գեղասահքը։ Բացի 2010 թվականից, խորհրդային և ռուսական գեղասահորթները Ձմեռային օլիմպիական խաղերում նվաճել են այս սպորտաձևի բոլոր մեդալները։ Ի տարբերություն մյուս նշվայլ սպորտաձևերի՝ թենիսը Ռուսաստանում զարթոնք է ապրել խորհրդային կարգերի անկումից հետո։ Այս ոլորտում հայրենիքին մեծ հռչակ է բերում «Մեծ սաղավարտի» հնգակի չեմպիոն Մարիա Շարապովան։ Մարզաձևերից նշանավոր են սամբոն և սուսերամարտը։ Ռուսաստանում մեծ ժողովրդականություն է վայելում նաև շախմատը։
Խոհանոց
Ինչպես ցանկացած ինքնատիպ ազգային խոհանոց, այնպես էլ ռուսական խոհանոցն ունի իր բնութագրիչները։ Դրանք են տաք ապուրների և շիլաների բազմազանությունը, թթվեցումը, թրջումը, աղադրումը, սնկային ուտեստները և որսամիսի առատությունը։ Ռուսական խրճիթներում տնական հաց (թթու տարեկանի հաց), կարկանդակ և կարկանդակիկ թխելու, մարմանդաեռի, շոգեխաշված, եփված և թխված ուտեստների պատրաստման գործում կարևոր դեր ուներ ռուսական վառարանը, իսկ ավանդական խոհանոցում՝ ի տարբերություն ներկայիս խոհանոցի, գործնականում չէր հանդիպում «տապակում» հասկացությունը։ Աղանդերներից հայտնի են քաղցր ալյուրային պատրաստուկները՝ թափթափան, քաղցրաբլիթները, ինչպես նաև մուրաբաները և մեղրը։ Ռուսական խոհանոցում լայնորեն կիրառվում է ինչպես խոզի, տավարի միսն ու թռչնամիսը, այնպես էլ վարազի, վայրի սագի, որմզդեղնի և նապաստակի որսամիսը։ Բազմաթիվ ուտեստներ ունեն ծիսական նշանակություն և պատրաստվում են կոնկրետ տոների ժամանակ՝ ռուսական նրբաբլիթներ (Մասլենիցա), կուլիչ (Սուրբ Զատիկ), ձվածեղ (Տրոիցայի օր) և այլն։
Նրբաբլիթները թաղման արարողության, եկեղեցական տոների և այլ առիթների ավանդական ուտեստն էին և անվանվում էին «Ադամի հյուրսիրություն»։ 19-րդ դարում նրբաբլիթները վերածվեցին Մասլենիցայի ավանդական ուտեստի։ Ավանդական խոհանոցային արվեստի հիմքի վրա կայսերական ժամանակաշրջանում սկսել է ձևավորվել ռուսական նոր խոհանոցը։ Ժամանակակից խոհանոցի ձևավորման վրա մեծապես ազդել են նաև եվրոպական այլ կերակրատեսակների ազդեցությունը։ Ժամանակակից ռուսական խոհանոցի ուտեստների օրինակներ են կվասի սոուսով գառնուկի միսը, ձկնկիթով և բանջարեղենով պատրաստված խեցգետինը, բորոդինյան հացից պատրաստված պաղպաղակը, բորշչը և այլն։ Ռուսաստանի Դաշնության տարբեր երկրամասեր իրենց հերթին ունեն իրենց ազգային խոհանոցները՝ որոշ դեպքերում կտրուկ տարբերություններով։ Խոհարարության ոլորտի մասնագետ Պոխլյոբկինի կարծիքով՝ պատմականորեն Ռուսաստանի ազգային խմիչքներ կարելի է համարել ստիբենը, մեղրագինին, կվասը, մորսը։ 15-րդ դարում Ռուսիայում գոյություն է ունեցել ավելի քան 500 տեսակի կվաս։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Մեծ քսանյակի անդամ երկրներ Կատեգորիա:Մեծ ութնյակի անդամ երկրներ Կատեգորիա:1991 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:Եվրոպայի խորհրդի անդամ երկրներ
Կորմիլչա
2001 թվականի տվյալներով Կորմիլչա գյուղում բնակվում էր 799 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2643 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 302,31 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1402 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ռալֆ Սուքե
Նա սկսել է փաբում խաղալ վեց տարեկանից, նա մարզվում էր օրական հինգ ժամ։ Նա հաղթել է առաջին անգամ գերմանիայի առաջնությունը տասնչորս տարեկանում, նա առաջնության ամենաերիտասարդ խաղացողն էր։ 1985-ին, Սուքեն դարձավ Եվրոպայի չեմպիոն թիմային մրցաշարում, բերելով հաղթանակ Գերմանիայի թիմն, իսկ 1986-ին նա հաղթել է անձնական Եվրոպայի առաջնությունը։ 1997-ին, նա պարգևարտրվեց Silberne Lorbeerblatt (Silver Laurel Leaf) մրցանակով, որը ամենաբարձր սպորտային պարգևն է Գերմանիայում, նրան պարգևատրել է անձամբ Գերմանիայի նախագահ Ռոման Հերցոգը։
Կատեգորիա:1968 ծնունդներ Կատեգորիա:Նոյեմբերի 29 ծնունդներ Կատեգորիա:Գերմանացի մարզիկներ Կատեգորիա:Փուլիստներ այբբենական կարգով
Սոլսոնա
Հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Հասան Ջեմալ
Հասան Ջեմալ, թուրք լրագրող, գրող և հայոց ցեղասպանությունն կազմակերպիչներից՝ Ջեմալ փաշայի թոռը ։ 1981-1992 թվականներին նա Ջումհուրիյեթ թերթի, 1992-1998 Սաբահի գլխավոր խմբագիրն էր։ 2013 թվականին, երբ Էրդողանի քննադատությունից հետո Միլլիյեթը հրաժարվեց նրա սյունակից, նա հեռացավ Միլլիյեթից Հասան Ջեմալը ճանաչել է Հայոց ցեղասպանությունը, որ կազմակերպել էր նրա պապը իր գործընկերների հետ միասին, և ներողություն խնդրել ։
Կրթություն
Հասան Ջեմաը ծնվել է 1944 թվականին Ստամբուլում, Թուրքիա ։ 1965 թվականին, Ջեմալը ավարտում է Անկարայի համալսարանը քաղաքագետ մասնագիտությամբ ։
Կարիերա
Հասան Ջեմալը 2008 թվականի սեպտեմբերին այցելել է Ծիծեռնակաբերդ և ծաղիկներ դրել Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիրին ։ Նա 2010-ի ապրիլի 24-ին գրել էր, թե հարյուր հազարավոր հայերի կոտորածը ժխտելը նշանակում է հանցակից դառնալ մարդկության դեմ իրագործված ոճրագործությանը։ 2011 թվականին Հասան Ջեմալը մարտի 31-ին Լոս Անջելեսում մասնակցել է հայկական սփյուռքի կազմակերպած «Դեր Զորից մինչև Ծիծեռնակաբերդ» խորագիրը կրող համաժողովին։ 2014 թվականի դեկտեմբերի 11-ին եղել է Սիվիլիթաս հիմնադրամի «Սարն ի վեր» նախագծի հերթական միջոցառման հյուրը Երևանում։ 2012 թվականին Ջեմալը տպագրել է իր «1915. Հայոց ցեղասպանություն» գիրքը՝ նկարագրելով իր անձնական փոխակերպումը մարդուց, որը մերժում էր Հայոց ցեղասպանությունը, մարդու, որն ընդունում է այն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրք լրագրողներ Կատեգորիա:Թուրք գրողներ Կատեգորիա:Ստամբուլ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Անկարայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ստամբուլում ծնված անձինք Կատեգորիա:Չերքեզական ծագմամբ թուրքեր Կատեգորիա:Վրացական ծագմամբ թուրքեր Կատեգորիա:Թուրք սյունակագիրներ
Քամի
Քամի, օդի շարժումն է Երկրի մակերևույթին գրեթե զուգահեռ՝ բարձր ճնշման մարզից դեպի ցածր ճնշման մարզ։ Սովորաբար նկատի է առնվում այդ շարժման հորիզոնական, երբեմն նաև ուղղահայաց բաղադրիչը։
Մթնոլորտի տարբեր մասերում, ջերմաստիճանի տարբերությամբ պայմանավորված, մթնոլորտային ճնշումը սովորաբար բաշխված է անհավասարաչափ։ Ճնշման այդ տատանումներն են առաջացնում օդի հոսք՝ բարձր ճնշման վայրից դեպի ցածր ճնշման վայր։
Քամու ուսումնասիրություն ու չափումներ
Քամին բնութագրվում է օդի շարժման արագությամբ, ուժգնությամբ և ուղղությամբ։ Քամու արագության և ուղղության շարունակական փոփոխությունը հանգեցնում է մթնոլորտի մրրկայնության՝ անկանոնության։ Մթնոլորտի երկրամերձ շերտերում քամու արագությունը փոխվում է 0-ից (անդորր) մինչև 50 մ/վ և ավելի (փոթորիկ) սահմաններում։ Քամու արագությունը և ուղղությունն ունեն լավ արտահայտված օրական ընթացք. գիշերը գետնամերձ շերտում դիտվում է նվազագույն, իսկ կեսօրից հետո՝ առավելագույն արագություն։ Տարվա ընթացքում քամու միջին առավելագույն արագություն դիտվել է Անտարկտիդայում (22 մ/վ)։ Այստեղ քամու օրական միջին արագությունը հասնում է 44 մ/վ-ի, իսկ առանձին պահերի՝ մինչև 90 մ/վ-ի։ ՀՀ-ում քամու մեծ արագություններ դիտվում են հատկապես լեռնանցքերում։ Այդ առումով բնորոշ է Սիսիանի լեռնանցքը, որտեղ քամու տարեկան միջին արագությունը 8, 8 մ/վ է, իսկ տարեկան 86 օր ուժեղ քամիներ են լինում։ Քամու ուժն արտահայտում են Բոֆորտի 12 բալլանոց սանդղակով (անգլիացի Ֆ.Բոֆորտն է 1806 թ-ին առաջին անգամ կիրառել քամու ուժը չափող սանդղակ)։ 0 բալլի դեպքում անդորր է. քամու արագությունը նվազագույնն է՝ 0, 02 մ/վ, իսկ 12 բալլ ուժգնության դեպքում արագությունը հասնում է 30–40 մ/վ-ի. դա արդեն մրրիկ է, քամին ունենում է կործանիչ, ավերիչ ազդեցություն. պոկվում են շենքերի տանիքները, արմատախիլ են լինում ծառերը և այլն։
Բնության մեջ քամին մշտապես փոխում է ուղղությունը և կոչվում է հորիզոնի այն կողմի անունով, որտեղից փչում է։ Պատահում է, որ տվյալ բնակավայրում տարբեր ուղղությամբ փչող քամիները հաճախակի են կրկնվում։ Եթե հայտնի են քամիների ուղղությունները և դրանց կրկնությունները, կազմում են այսպես կոչված քամու վարդը, որի միջոցով, օրինակ, որոշում են, թե բնակավայրի որ կողմում կառուցեն օդն աղտոտող ձեռնարկությունները, որպեսզի փոշին, ծուխը, թունավոր գազերը բնակավայրի վրա չտարածվեն, ինչպես նաև գյուղատնտեսական և քաղաքաշինական որոշակի հարցերում մասնագետները ճիշտ կողմնորոշվեն։
Քամու տեսակներ
Պասսատները (իսպաներեն է, նշանակում է քշող-տանող քամի) կայուն ուղղություն ունեցող քամիներ են։ Քանի որ հասարակածային գոտում գերակշռում է ցածր ճնշումը, իսկ 25–30օ լայնություններում՝ բարձր ճնշումը, ապա Երկրի մակերևույթի վրա բարձր ճնշման գոտուց քամին մշտապես շարժվում է դեպի հասարակած։ Իր առանցքի շուրջը Երկրի պտույտի ազդեցությամբ պասսատները Հյուսիսային կիսագնդում թեքվում են դեպի աջ, այսինքն՝ դեպի արևմուտք, և փչում են հյուսիս-արևելքից դեպի հարավ-արևմուտք, իսկ Հարավային կիսագնդում՝ դեպի ձախ և ուղղված են հարավ-արևելքից դեպի հյուսիս-արևմուտք։
Մուսսոնները տարվա ընթացքում երկու անգամ ուղղությունը փոխող քամիներ են։ Ձմռանը փչում են ցամաքից դեպի օվկիանոս, ամռանը՝ օվկիանոսից ցամաք։ Մուսսոնների և բրիզների առաջացման պատճառը ցամաքի և ջրի անհամաչափ տաքացումն է։
Բրիզներն օրվա ընթացքում երկու անգամ ուղղությունը փոխող քամիներ են. առաջանում են հիմնականում ծովերի, լճերի և լայնահուն գետերի ափերին։ Դրանք ցերեկը փչում են ծովից դեպի ցամաք, իսկ գիշերը՝ ցամաքից դեպի ծով։ Բրիզները բնորոշ են նաև Սևանա լճին, հատկապես՝ նրա հարավային ափերին։
Լեռնահովտային քամիները նույնպես օրվա ընթացքում երկու անգամ են փոխում իրենց ուղղությունը՝ առաջանալով հովիտների և նրանց կից լեռնալանջերի միջև։ Մինչև կեսօր օդը հովտից լեռնալանջով բարձրանում է վեր՝ առաջացնելով հովտային քամի, իսկ երեկոյան քամին փչում է լեռներից դեպի հովիտներ, և կոչվում է լեռնային քամի։ Լեռնահովտային քամիները բնորոշ են նաև ՀՀ տարածքին, հատկապես Արարատյան գոգավորությանը։ Լեռնային երկրներին բնորոշ են տաք ու չոր ֆյոն քամիները, որոնք առաջանում են լեռնաշղթայի տարբեր լանջերին օդի ջերմաստիճանի և ճնշումների մեծ տարբերության պատճառով։ Ձմռանը ֆյոնը, իջնելով ձյունածածկ լանջերից, առաջացնում է արագ ձնհալք, որի պատճառով հաճախ այն անվանում են ձյուն «խժռող» քամի։ ՀՀ-ում ֆյոնը բնորոշ է Աղստևի հովտին, Սևանա լճի ավազանին և Զանգեզուրին։
Ֆյոնը երկրագնդի տարբեր շրջաններում տարբեր անվանում ունի։ Ժայռոտ լեռներում կոչվում է չինուկ, Չիլիական Անդերում՝ պուելչե, Արգենտինյան Անդերում՝ զոնդա, Սումատրա կղզում՝ բոխորակ, Աֆղանստանից Թուրանի դաշտավայր իջնողը՝ աֆղանցի, Միջերկրական ծովի հարավում՝ սիրոկկո, և այլն։ Մթնոլորտի շրջանառության և տարբեր տարածաշրջաններում փոփոխական եղանակների ձևավորման մեջ կարևոր դեր ունեն օդի պտտահողմային բնույթի շարժումները՝ ցիկլոններն ու հակացիկլոնները։ Ցիկլոնը (հունարեն է, նշանակում է պտտվող) խոշորամասշտաբ պտտահողմ է՝ կենտրոնում ցածր ճնշմամբ։ Հորիզոնական ուղղությամբ տարածվում է մինչև 2–3 հզ. կմ, ուղղահայաց՝ մինչև ներքնոլորտի վերին սահմանը։ Կենտրոնում դիտվում են ճնշման նվազագույն (920–930 մբ) արժեքներ։ Երկրի պտույտի շեղող (Կորիոլիսի ուժ) և շփման ուժերի հետևանքով Հյուսիսային կիսագնդում ցիկլոնը շարժվում է ժամացույցի սլաքի հակառակ ուղղությամբ, Հարավային կիսագնդում՝ ժամացույցի սլաքի ուղղությամբ։ Ցիկլոնին բնորոշ է խոնավ, ամպամած եղանակը։ Հյուսիսային և հարավային 5–20օ աշխարհագրական լայնությունների միջև 27օC-ից բարձր ջերմաստիճան ունեցող տաք ջրերի վրա ձևավորվում են արևադարձային ցիկլոնները։ Արևադարձային այն ցիկլոնները, որոնցում քամու արագությունը 17–32 մ/վ է, կոչվում են փոթորիկներ, իսկ եթե արագությունը գերազանցում է 32 մ/վ-ը՝ արևադարձային մրրիկներ։ Եղանակի ծառայության մեջ ընդունված է արևադարձային ցիկլոններն անվանել կանանց անուններով՝ Նենսի, Ժանետ և այլն։ Արևադարձային ցիկլոնները բնության ահեղ երևույթներից են և պատճառում են հսկայական ավերածություններ. քանդում են շինություններ, առաջացնում ալեկոծություններ, ջրհեղեղներ։ Առանձնապես վտանգավոր են ծովափերին դրանց առաջացրած բարձր ալիքները (մինչև 32 մ), որոնք իրենց ճանապարհին սրբում-տանում են ամեն ինչ՝ բնակավայրեր, շինություններ, պատճառում մարդկային զոհեր։ Այն երկրներում, որտեղ այդ ցիկլոնները հաճախակի են, ստեղծվում են հատուկ ծառայություններ, որոնք մշտապես հետևում են դրանց ձևավորմանը, շարժման ուղղությանն ու արագությանը և այդ մասին հաղորդում համապատասխան կազմակերպություններին։
Փոքր պտտահողմերն առաջանում են ինչպես ջրերի, այնպես էլ ցամաքի վրա (տրոմբներ, Հյուսիսային Ամերիկայում՝ տոռնադո), երբ մեծ արագությամբ տաք տարածք են ներխուժում սառը օդային զանգվածներ։ Պտտահողմերն ունեն վերընթաց՝ գրեթե ուղղահայաց առանցք, որի շուրջը պտտվում են 50–200 կմ/վ արագությամբ, միաժամանակ 10–20 մ/վ արագությամբ տեղաշարժվելով հորիզոնական ուղղությամբ։ Նման պտտահողմերն ունեն հզոր ավերիչ ուժ. քանդում են շինություններ, արմատախիլ անում ծառեր։ Անակնկալ պտտահողմը կարող է «կլանել» ջրավազանի ջուրը՝ իր բույսերով ու կենդանիներով, տեղափոխել որոշ տարածություն ու թափել՝ առաջացնելով ձկների, գորտերի, ջրիմուռների զարմանահրաշ տեղումներ։ Փոքր պտտահողմերը հատկապես բնորոշ են Հյուսիսային Ամերիկային։
Քամու ազդեցությունը բույսերի վրա
Քամին գյուղատնտեսական մշակաբույսերի բերքի կազմավորման վրա մեծ մասամբ բացասական ազդեցություն է գործում։ Ծառերը և մեծ բարձրություն ունեցող բույսերը ավելի շատ են ենթարկվում քամու վնասակար ազդեցությանը, քան խոտաբույսերը։ Քամին մեծ ազդեցություն է գործում բույսերի տրանսպիրացիայի վրա։ Տրանսպիրացիան հատկապես ուժեղանում է, երբ քամին ուղեկցվում է օդի բարձր ջերմաստիճանով և սակավ խոնավությամբ։ Այդ քամիները ուժեղանում են նաև հողից տեղի ունեցող գոլոշիացման ինտենսիվությունը։ Քամիները զգալի վնասներ են հասցնում բույսերին իրենց մեխանիկական ազդեցությամբ։ Նրանք արտափչում և հեռացնում են հողի մեջ ցանված սերմերը։ Ձմեռ ժամանակ սակավաձյուն շրջաններում ուժեղ քամիների հետևանքով հաճախ նկատվում է բույսերի թփակալման հանգույցի մերկացում և հետևապես աշնանացան կուլտուրայի ոչնչացում։
Ուժեղ քամիները զգալի վնասներ են հասցնում այգեգործությանը։ Պտղատու կուլտուրաների ծաղկման շրջանում նրանք պոկում են ծաղիկները, դժվարացնում փոշոտող միջատների թռիչքի պայմաները և հետևապես վատացնում ծաղիկների փոշոտման պայմանները։ Քամին ունի զուտ կենսաբանական նշանակություն։ Այն պայմանավորում է անեմոֆի բույսերի փոշոտումը, ինչպես նաև վայրի բույսերի սերմերի տեղափոխումը դաշտում ։
Նշանակություն
Քամու էներգիան որոշակի աշխատանք է կատարում նաև բնության մեջ։ Քամու միջոցով քշվում-տարվում են ապարների մասնիկներ, առաջանում են ռելիեֆի նոր ձևեր, տեղի է ունենում հողմային էրոզիա և այլն։ Քամու ուժը մարդիկ օգտագործել են շատ վաղ ժամանակներից. կառուցել են հողմաղացներ, նավարկել առագաստանավերով։ Մեր օրերում քամու ուժով աշխատող հողմակների միջոցով ստանում են էլեկտրաէներգիա։ Հողմաէլեկտրակայանները հոսանք են մատակարարում զանազան արշավախմբերի և բևեռային օդերևութաբանական կայաններին։ Այսօր հողմաէլեկտրակայաններով արտադրվում է էլեկտրաէներգիայի համաշխարհային արտադրանքի 1, 3 %-ը։ Երկրային քամու էներգետիկ ներուժը Միջազգային էնեգետիկական կոնֆերանսի XIV նստաշրջանում (1989 թ-ին) գնահատվել է տարեկան 300 միլիարդ կՎտ.ժ։ Սակայն այդ քանակի միայն 1, 5%-ն է տեխնիկապես նպատակահարմար իրացնել։ Գլխավոր խոչընդոտը քամու էներգիայի ցրված և փոփոխական լինելն է, իսկ առավելությունն այն է, որ կառուցումից հետո վառելիքի լրացուցիչ ծախսեր չեն պահանջվում, և դրանց աշխատանքի ընթացքում վնասակար թափոններ չեն առաջանում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Քամիներ Կատեգորիա:Եղանակ
Խաղաղ փողոցը (ֆիլմ)
«Խաղաղ փողոցը» (Easy Street), Չարլի Չապլինի կարճամետրաժ համր ֆիլմ, նկարահանված 1917 թվականին։ Ֆիլմի առաջին պրեմիերան, տեղի է ունեցել 1917 թվականի հունվարի 22-ին, ԱՄՆ-ում։ Չապլինի առավել հանրահայտ կինոկատակերգություններից է։
Սյուժե
Թափառաշրջիկ Չառլին իմանում է, որ ոստիկանական բաժանմունքում նոր ոստիկան է պահանջվում։ Նա որոշում է գործի ընդունվել և հեշտությամբ ոստիկան է նշանակվում։ Դրանից հետո թափառաշրջիկն այցելում է իր մանկության փողոցը։ Այնտեղ տիրում են՝ աղքատությունը, ավազակությունը, հարբեցողությունը և այլն...
Փողոցը բռնության է ենթարկում մի ահռելի ու գեր ավազակ, որը միանգամից հարձակվում է ոստիկան Չառլիի վրա։ Վերջինիս հաջողվում է ավազակին մյուս ոստիկանների ձեռքը հանձնել, սակայն շատ շուտով նա ծեծկռտուք է սկսում ոստիկանների հետ և փախչում է բաժանմունքից։ Նա միանգամից հարազատ փողոց է գնում և դարձյալ ընկնում է թափառաշրջիկի ետևից։ Այս անգամ Չառլիին ոմանք օգնում են, ոմանք էլ խանգարում։ Ի վերջո նա կարողանում է հաղթահարել ուժեղ ավազակին, և առևանգող ավազակների ձեռքից փրկել մի գեղեցիկ կնոջ։ Թափառաշրջիկը կարգ ու կանոն է հաստատում փողոցում ու հպարտանում է դրանով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1917 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Չառլի Չապլինի ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ֆիլմեր թմրանյութերի մասին
Պոդլիպկի (գյուղ, Ուգրանսկի շրջան)
Պոդլիպկի (Подлипки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 3 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ուգրանսկի շրջանի բնակավայրեր
Լեզու (այլ կիրառումներ)
Կարող է վերաբերել՝
Ասլանլու
Ասլանլու, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Երևանի նահանգի Սուրմալուի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Խոյանի
Խոյանի, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Իզնոսկի
Իզնոսկի (Износки), գյուղ Ռուսաստանի, Կալուգայի մարզի Իզնոսկովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2005 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1891 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1776 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Կալուգայի մարզի Իզնոսկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Տարասկոն
Տարասկոն (Tarascon), համայնք Ֆրանսիայի Պրովանս Ալպեր Լազուր ափ մարզի Բուշ դյու Ռոն գավառում ։
Բնակչությունը 2012 թվականի դրությամբ կազմում է 13540 մարդ, բնակչության խտությունը` 183.05 մարդ/կմ²։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 73.97 կմ² տարածք։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 590 կմ հարավ, Մարսել քաղաքից` 85 կմ հյուսիս-արևմուտք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 8699 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 5360-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 3339։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 61,6 %։ 5360 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 4393 անձ (2455 տղամարդ և 1938 կին)։ Գործազուրկ են եղել 967 անձ (507 տղամարդ և 460 կին)։ 3339 անաշխատունակներից 874-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 616-ը` թոշակառուներ, իսկ 1849-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Տառեգա
Տառեգա (Tàrrega), քաղաք և մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Լեյդա պրովինցիայի մեջ, որը հանդիսանում է Կատալոնիա ինքնավար մարզի մի մաս։ Բնակչությունը կազմում է 17189 մարդ (2010), խտությունը կազմում է 183.3 մարդ/քառ. կմ։ Զբաղեցնում է 88.38 քառ. կմ տարածք։ Փոստային ինդեքս - 25300։
Հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Աինդու
Աինդու (Aindu), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Սաառեպեեդի շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 46 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Սաառեպեեդի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Եպիփան Կիպրացի
Եպիփան Կիպրացի (Ἐπιφάνειος Κύπρου, 315-403 թթ.), ընդհանրական եկեղեցու վարդապետ, հայ եկեղեցու տոնելի սուրբ (հիշատակը նշվում է 2 անգամ՝ Հոգեգալստյան 3-րդ կիրակիին հաջորդող երկուշաբթի օրը և հոկտեմբերի վերջին շաբաթ օրը ), Կիպրոսի եպիսկոպոսապետ (367 թ-ից)։ Ծնվել է Պաղեստինում, հռչակվել է իր աղքատասիրությամբ, անբասիր կյանքով, պայքարել է հերետիկոսությունների, մասնավորապես՝ գնոստիկության, Որոգինեսի ուսմունքի դեմ, պաշտպանել է ուղղափառ դավանությունն ու հավատի Նիկիո հանգանակը, թողել է հարուստ գրական ժառանգություն։
Արտաքին հղումներ
Եպիփան Կիպրացու մասին «Լուսամուտ»ի կայքում
Կատեգորիա:Եկեղեցական հայրեր Կատեգորիա:4-րդ դարի քրիստոնեական սրբեր Կատեգորիա:4-րդ դարի հռոմեացիներ Կատեգորիա:Եկեղեցու հայրեր Կատեգորիա:Քրիստոնյա ագնոստիկներ Կատեգորիա:4-րդ դարի քրիստոնեական աստվածաբաններ Կատեգորիա:Եկեղեցու ուսուցիչներ
Ջենիվոլտա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Մստա-Էս
«Մստա-Էս» խորհրդային (հետագայում ռուսական) արտադրության ժամանակակից 152-մմ ինքնագնաց հրետանի։
Մարտավարական տվյալներ
Այս հաուբիցը կարող է կրակել ցանկացած անկյան տակ։ Մստա-Էս կայանքը կարող է արձակել ցանկացած ստանդարտ 152 մմ-անոց արկեր։ Կրակի առավելագույն հեռավորությունև կազմում է շուրջ 24.7 կմ-ից մինչև 28.9 կմ։ Մստա-Էս կայանքը կարող է նաև խոցել շարժվող տրանսպորտային միջոցները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ-ի ինքնագնաց հրետանի Կատեգորիա:Ռուսաստանի ինքնագնաց հրետանի Կատեգորիա:Ինքնագնաց հաուբիցներ Կատեգորիա:Միջուկային հրետանի
Պոդլիսե
Պոդլիսե (Подлысье), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կրասնոբակովսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Կրասնոբակովսկի շրջանի բնակավայրեր
Անահիտ Քնարյան
Անահիտ Գրիգորի Քնարյան, հայ բանաստեղծուհի։ Հայաստանի գրողների միության անդամ (1984)։
Կենսագրություն
Անահիտ Քնարյանը ծնվել է 1948 թվականին Գառնի գյուղում։ Ավարտել է Երևանի Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական ինստիտուտի հայոց լեզվի և գրականության բաժինը։ Դպրոցում դասավանդել է հայոց լեզու և գրականություն, Աբովյան քաղաքի շրջանային թերթում եղել է լրագրող, այնուհետև՝ շրջանային ռադիոհաղորդումների գլխավոր խմբագիրը։ 1992-1997 թվականներին աշխատել է հեռուստառադիոպետվարչության «Մշակույթ» ստեղծագործական միավորումում որպես խմբագիր, որտեղ հիմնադրել և հեղինակել է «Դիմանկար» և «Տեսադարան» հաղորդաշարերը։ 1998 թվականին հիմնադրել է Սարդարապատ հուշահամալիր-թանգարանի լրատվական կենտրոնը։ 2001-2004 թվականներին խմբագրել է «Հանրապետություն» էլեկտրոնային թերթը ։
Ստերծագործական գործունեություն
Ուսանողական տարիներից տպագրվել է բուհական, հանրապետական թերթերում, «Նոր Ձայներ» գրական անթոլոգիայում, «Գարուն» ամսագրում։ Ստեղծագործության թեման սերն է, հայրենիքը, իր ապրած ժամանակը՝ պայքար, Արցախյան պատերազմը, արտագաղթը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:ՀՊՄՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ
(20460) Ռոբուայթլի
(20460) Ռոբուայթլի, աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Այս աստերոիդը հայտնաբերվել է 1999 թվականի հունիսի 13-ին ԼԻՆԵԱՐ ծրագրի կողմից Սոկոռոյում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1999 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:LINEAR ծրագրի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ
Կուգաևցի
2001 թվականի տվյալներով Կուգաևցի գյուղում բնակվում էր 1 647 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3607 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 456,61 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Չեմերովեցի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1493 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Խորամանկության երեք պարկ
Խորամանկության երեք պարկ (Три мешка хитрости), խորհրդային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարահանվել է 1954 թվականին։
Սյուժե
Ուկրաինական ժողովրդական հեքիաթի էկրանավորումն է։ Հեքիաթը պատմում է խորամանկ աղվեսի մասին, որը խաբեությամբ պարտադրում է միամիտ ոզնուն իր համար այգուց հասած խաղող բերել, բայց վերջում բռնվում է։
Վերաթողարկում
Մուլտֆիլմը տեսաերիզներով թողարկվել է PAL համակարգով։ 1990–ական թվականներին մուլտֆիլմը VHS ձևաչափով թողարկվել է մուլտֆիլմերի «Լավագույն խորհրդային մուլտֆիլմեր» հավաքածուում, Studio PRO Video կողմից։ 1990–ական թվականներին մուլտֆիլմը VHS ձևաչափով թողարկվել է «Սոյուզ» ստուդիայի կողմից, «Սոյուզմուլտֆիլմ» կինոստուդիայի մուլտֆիլմերի հավաքածուում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր աղվեսների մասին Կատեգորիա:Պյոտր Նոսովի մուլտֆիլմեր
Արևմտյան կողմ
«Արևմտյան կողմ» (Westside), ամերիկյան հեռուստատեսային պիլոտային սերիա, որը ստեղծվել է Բայրոն Բալասկոյի կողմից, մշակվել է Այլին Չայքենի և արտադրվող Մակջիի, Այլին Չայքենի, Պիտեր Ջոնսոնի և Բալասկոյի կողմից ABC ալիքի համար։ Նախագիծը «Ռոմեո և Ջուլիետ» պիեսի ժամանակակից տարբերակն է։ Պիլոտային սերիան եղել է վաղ առաջատար, սակայն ալիքը որոշել է չպատվիրել այն, երբ հաջողություն է ունեցել ABC Studios ալիքի «Դավաճանություն» դրաման ։
Արտադրություն
ABC-ն 2012 թվականի օգոստոսին գնել է Բայրոն Բալասկոյի գրած և Մաքջիի արտադրության պիլոտային դրվագի սցենարը։ Շոուն նկարագրվել է որպես օճառային օպերա հարուստների և կարիքավորների մասին, որի հիմքում Ուիլյամ Շեքսպիրի «Ռոմեո և Ջուլիետ» ստեղծագործության դասական պատմությունն է ։ Սյուժեն պտտվում է երկու մրցակից ընտանիքների շուրջ, որոնք ապրում են Վենետիկում՝ Լոս Անջելեսի շրջանում։ Պատմությունը սկսվում է նրանից, որ շոուի գլխավոր հերոսուհին՝ Սոֆին, սիրահարվում է իր ընտանիքի ոխերիմ թշնամու որդուն՝ Քրիսին ։
2013 թվականի հունվարի 22-ին ABC-ն պատվիրել էր պիլոտային էպիզոդի նկարահանում, իսկ ռեժիսորի տեղը զբաղեցրել էր Մակջին ։ Հիմնական դերերը քասթինգն սկսվել է փետրվարին։ Ջենիֆեր Բիլզն առաջինն էր, որը հաստատվել է նախագծում դերի համար 2013 թվականի փետրվարի 12-ին ։ Նա մարմնավորում է Լիզա Քարվերին՝ Քարվերների ընտանիքի մատրիարխին և գլխավոր հերոսի մորը ։ Բիլզի հետ միաժամանակ նախագծին միացել է Այլին Չայքենը, որը նախկինում աշխատել էր դերասանուհու հետ «Սեքսը այլ քաղաքում» սերիալում՝ ստանձնելով շոուրանների և գործադիր պրոդյուսերի պաշտոնը Մակջիի հետ հավասար  ։ Մեկ շաբաթ անց հայտարարվել է, որ Օդեթ Էնաբլը խաղալու է սերիալի պրոտագոնիստ Սոֆի Նենսի դերը, իսկ Բրյուս Գրինվուդը՝ նրա տիրական հոր՝ Գորդի Նենսի դերը ։ Մարտի 13-ին ավստրալիացի դերասան Լյուկ Բրեյսին հաստատվել է տղամարդու գլխավոր դերի համար։ Նա խաղում է Ջենիֆեր Բիլզի որդուն՝ Քրիս Քարվերի դերը, որը 6 տարի բանտում է մնացել մարիխուանա պահելու համար ։ Հաջորդ օրը Լեքսի Էյնսուորտը ստացել է Նիկոյի՝ հերոսուհու դուստր Ջենիֆեր Բիլզի դերը , իսկ հետո Բրուքլին Սուդանոն միացել է շոուին Քրիս Քարվեր ընկերուհու՝ Ջեսի դերում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Հեռուստասերիալներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռոմեո և Ջուլիետ
Սեմ Ասղարի
Հեսամ Ասղարի, առավել հայտնի է Սեմ Ասղարի անունով, իրանա-ամերիկյան մոդել և դերասան։ Նա հանդես է եկել « Black Monday » և « Hacks » հեռուստաշոուներում և որպես մոդել հանդես է եկել մի շարք ամսագրերի համար։ Ամուսնացած է ամերիկացի երգչուհի Բրիթնի Սփիրսի հետ։
Վաղ տարիք և կրթություն
Հեսամ Ասղարին ծնվել է 1994 թվականի մարտի 3-ին Թեհրանում, Իրան, Մայք և Ֆաթիմա Ասղարիների ընտանիքում։  Նա չորս երեխաներից կրտսերն է և ունի քույրեր՝ Մեդին, Էլլին և Ֆեյը։ Նա մարմնամարզությամբ սկսել է չորս տարեկանում, ինը տարի անց տեղափոխվել Ամերիկա՝ 13 տարեկանում, երբ անգլերեն չգիտեր։  Միջնակարգ դպրոցում նա հաճախել է թատրոնի դասերի՝ խաղալով «Համլետ» և «Մակբեթ»  պիեսներում, ինչպես նաև խաղացել է ֆուտբոլ։ Միջնակարգ դպրոցից հետո նա հաճախել է Կալիֆոռնիայի Վենտուրա շրջանի Մուրպարկ քոլեջը, որտեղ շարունակել է ֆուտբոլ խաղալ որպես մեկնարկային ավարտ։
Կարիերա
21 տարեկանում Ասղարիին մոդելային կարիերան սկսել է քրոջ՝ Ֆեյի միջոցով։ Նրա առաջին ցուցադրությունը դիզայներ Մայքլ Կոստելլոյի համար էր, որը Ֆեյի ընկերն էր Փալմ Սփրինգսում, Կալիֆոռնիա ։ Ասղարին որպես մոդել հանդես է եկել բազմաթիվ ամսագրերի համար, այդ թվում՝ Vulkan, Men's Health,  Iron Man,  GQ,  և այլն։ 2019 թվականին նա ստացել է 2-րդ ամենամյա Daytime Beauty Awards մրցանակաբաշխության մրցանակը՝ ֆիթնեսում ակնառու նվաճումների համար։ <!-- 2018 թվականին Ասղահրին հայտնվեց իր դեբյուտում « Աստղային ճանապարհորդություն անհավատալի » պարոդիայի մեջ։ Սնուփ Դոգի գլխավորությամբ։ Ասղարիի դերը էպիզոդիկ էր. 2021 թվականին նա հայտնվեց « Սև երկուշաբթի » 3-րդ եթերաշրջանում՝ բազմասերիանոց շապիկի համար, որտեղ նա մարմնավորում էր Ջանկառլոյին՝ «սուպեր սեքսուալ մոդելի, ով աշխատում է Pfaffashions-ում»։ Ավելի ուշ, նույն տարում, նա հայտնվեց հեռուստատեսային Hacks շոուում մի դրվագում որպես «սեքսուալ Սանտա»; Նա ասաց. «Աշխատելով Ժան Սմարթի հետ. ես շոյված եմ աշխատել այնպիսի զարմանալի տաղանդների հետ, որոնք այսքան երկար ժամանակ եղել են արհեստի շուրջ։ Նա այնքան պրոֆեսիոնալ էր։ Մենք հիանալի ժամանակ անցկացրինք» ։ Պրոդյուսեր Լյուսիա Անիելոն գովել է Ասգարիին դերի համար՝ նշելով. «Նա իսկապես ծիծաղելի էր։ Նա իմպրովիզացված տոննա. Նա սեքսուալ Ձմեռ պապի տեսք ուներ. Նա պարզապես ստուգեց բոլոր տուփերը, և նա իսկապես այնքան քաղցր ու զվարճալի էր։ Մենք պարզապես սիրում էինք նրան» ։ Նաև 2021-ին նա լսում էր Քերի Բրեդշոուի ֆիզիկական թերապևտ Թրևիսի « And Just Like That... » դրվագում «Tragically Hip», բայց դերի համար չընտրվեց։
2021 թվականի հոկտեմբերին հայտարարվեց, որ Ասղարին միացել է Hot Seat մարտաֆիլմային թրիլլերին՝ որպես Մել Գիբսոնի և Քևին Դիլոնի կողքին դերակատար։ Մարդիկ նշեցին, որ դա կլինի Ասգարիի առաջին գլխավոր դերը ֆիլմում։  Ռեժիսոր Ջեյմս Քալեն Բրեսակը TooFab- ին ասել է, որ Ասգարին «ամենահաճելի մարդկանցից մեկն է, նա այնքան բարի մարդ է և շատ տաղանդավոր դերասան է։ Կարծում եմ, որ մարդկանց դուր կգա նրա դերը այս հարցում։ Նա գիտի, թե ինչպես անել մի քանի իսկապես հիանալի մարտաֆիլմերի կադրեր, և ես կարծում եմ, որ նա ցուցադրում է դա ֆիլմում, այնպես որ դա բավականին հուզիչ է»։  Ասղարին կներկայացնի SWAT սերժանտ Թոբիասին, մի դեր, որի համար նա ֆիզիկապես մարզվում էր։
Ասղարին հայտարարել է, որ խուսափել է դերերից, որոնք խաղում են մերձավորարևելյան կարծրատիպերի մեջ, ինչպիսիք են ահաբեկչական կերպարները։ Նա հրաժարվել է երկու ռեալիթի հեռուստատեսային շոուներում հանդես գալուց՝ Celebrity Big Brother և The Masked Singer : -->
Անձնական կյանք
Ասղարին նախկինում հանդիպել է ամերիկացի դերասանուհի և երգչուհի Մայրա Վերոնիկայի հետ՝ նկարահանվելով նրա «No Boyfriend, No Problem» տեսահոլովակում ։ Ասղարին և Վերոնիկան բաժանվել էին մինչև 2016թվականը։ Ասղարին առաջին անգամ հանդիպել է Բրիթնի Սփիրսին, ով իրենից 12 տարով մեծ է, երբ նա ընտրեց նրան 2016 թվականին իր «Slumber Party» Թինաշեի մասնակցությամբ տեսահոլովակում նկարահանվելու համար։  Նրանք նշանադրվեցին 2021 թվականի սեպտեմբերին և ամուսնացան 2022 թվականի հունիսի 9-ին Սփիրսի Կալիֆոռնիայի տանը։
2020 թվականի Միացյալ Նահանգների նախագահական ընտրություններում Ասղարին քվեարկել է Ջո Բայդենի օգտին Դոնալդ Թրամփի փոխարեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ապրող անձինք Կատեգորիա:Բրիթնի Սփիրս Կատեգորիա:Ամերիկացիներ իրանական սերմամբ Կատեգորիա:1994 ծնունդներ
Իզոսիմիխա
Իզոսիմիխա (Изосимиха), գյուղ Ռուսաստանի, Սմոլենսկի մարզի Նովոդուգինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 5 մարդ։
Ամանորը Ֆինլանդիայում
Ամանորը Ֆինլանդիայում, պետական տոն, որը նշվում է Գրիգորյան օրացույցի համապատասխան(դեկտեմբերի 31-ի երեկոյից հունվարի 1-ը)։ Ծննդյան տոնը Ֆինլանդիայում նախորդում է Ամանորին և նշվում է երեկոյան ժամը 24-ից մինչև դեկտեմբերի 25-ը։
Ավանդույթներ
Դեկտեմբերի 31-ին խանութները և հիմնարկությունները աշխատում են ավելի պակաս ժամանակով, իսկ տրանսպորտը աշխատում է հնգժամյա չվացուցակով ։ Հելսինկյան մետրոպոլիտենը աշխատում է երկու ժամ ավելի սովորական գրաֆիկից, Իսկ տրամվայները Սենատի հրապարակի շրջանում երթևեկում են փոխված երթուղով կապված տեղի ունեցող տոնական միջոցառումների հետ։ Այսպիսի կարգուկանոնը գալիս է դեռևս 1928 թվականից ։ Ավանդույթի համաձայն՝ Ժողովրդին ուղղված ամանորյա շնորհավորանքներով հանդես է գալիս ոչ թե նախագահը, այլ Հելսինկիի քաղաքապետը, և դա հեռարձակվում է ամբողջ երկրով մեկ։ Ամանորյա հրավառությունը փրկարարական ծառայության թույլտվությամբ հատուկ մարդկանց կողմից իրականացվում է կենտրոնական հրապարակում և բնակելի մասերում(18.00 31 դեկտեմբերի մինչև 02.00 1-ը հունվարի)։ Անվտանգության և կարգուկանոնի պահպանման համար արգելվում է հրավառությունը 18 տարին չլրացած անձանց կողմից։ Ֆինլանդիայում օգտագործվում է միայն ՍԵ մակնիշի կամ Թուկիսի կողմից թույլատրելի հրավառությունները։ Հունվարի 1-ից հասարակական տրանսպորտը երթևեկում է կիրակնօրյա գրաֆիկով։ Փոխվում են գնացքների հեռավոր երթերի չվացուցակները, խանութները չեն աշխատում։ Ֆինլանդիայում Ամանորին ընդունված չէ նվերներ տալը։ Դա արվում է Ծննդյան տոների նախօրեին՝ դեկտեմբերի 24-ին։
Ամանորյա խոհանոց
Ֆինլանդիայում Ամանորյա սեղանը Ծննդյան տոնի սեղանի նման ճոխ չէ։ Ֆինլանդացիները այդ օրը նախընտրում են նրբերշիկները և կարտոֆիլով աղցանը։ Ըմպելիքներից գերադասում են գարեջուրը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆինլանդիայի տոներ
Շոկոլադե մետաղադրամ
Շոկոլադե մետաղադրամ, կամ շոկոլադե դրամ, փայլաթիթեղով ծածկված շոկոլադ մետաղադրամների տեսքով։ Երեխաներին շոկոլադե մետաղադրամներ նվիրելը Սուրբ ծննդյան ավանդույթ է Եվրոպայի մի մասում, այն կարող է հանդիպել նաև Սուրբ Նիկոլայի օրը: Շոկոլադե մետաղադրամներն ընդգրկվում են նաև հրեական տոնակատարություններում, որպես Խանուկայի գելտ, և Սուրբ Պատրիկի օրվա տոնակատարություններում, որպես նախորդ գիշերը Լեպրեկաունսի (իռլանդական բանահյուսություն) թողած նվերներ:
Պատմություն
Համարվում է, որ շոկոլադե մետաղադրամներ նվիրելը որպես Սուրբ ծննդյան ավանդույթ սկսվել է Սուրբ Նիկոլայի գործերով։ Նա Լիկիայում գտնվող Միրայի եպիսկոպոսն էր, որն այժմ համարվում է Թուրքիա։ Թեև գրավոր փաստաթղթերով հիմնավորված չեն, շատ ավանդապատումներ պատմում են երեխաների նկատմամբ նրա բարության մասին։ Ասում են, որ նա աներևակայելի ամաչկոտ մարդ էր և ցանկանում էր փող տալ Միրայի աղքատ երեխաներին այնպես, որ նրանք չիմանային այդ մասին։ Մի գիշեր նա բարձրանում է տանիքի վրա և փողի քսակը նետում ծխնելույզից ներքև, որն ընկնում է զույգ գուլպայի մեջ, որը մի փոքրիկ աղջիկ կախել էր չորանալու համար։ Ամեն տարի Սուրբ Նիկոլասը մետաղադրամներ կամ փողեր էր տալիս Միրայի երեխաներին ։
Միացյալ Թագավորություն
Միացյալ Թագավորությունում շոկոլադե մետաղադրամները պատրաստվում են իսկական փողի տեսքով, դրանք ավանդաբար գնվում են Սուրբ Ծննդյան օրերին և օգտագործվում են զարդարելու տոնածառը և լցնելու երեխաների գուլպաները։ Երբ երեխաներին այցելում են ընկերները կամ բարեկամները, նրանց թույլատրվում է որպես մեծ բավականություն շոկոլադներ գտնել ծառից։ Որպես տարբերակ շոկոլադե մետաղադրամները պահված են լինում երեխաների համար նախատեսված տնակում, հաճախ գանձերի արահետի տեսքով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Շոկոլադ Կատեգորիա:Ուտեստներ Կատեգորիա:Մետաղադրամ
Խոշքյոյ
Խոշքյոյ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Տրապիզոնի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Պերուական խոհանոց
Պերուական խոհանոց, ինկերի, ճապոնական, չինական և եվրոպական խոհարարական ավանդույթների խառնուրդ է, որը կարող է տարբեր լինել՝ կախված երկրի մարզերից։