cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Լեհական գրականություն
XX դար
1920թվականին ստեղծվեց Լեհական գրականագետների մասնագիտական միությունը, 1924 թվականին լեհական ՊԵՆ-ակումբի բաժինը, 1933-ին Լեհաստանի գրականության ակադեմիան։ Գրական ամսագրերի շարքում ամենակարևորը եղել է «Wiadomości Literackie» շաբաթաթերթը, որը 1924-1939 թվականներին տպագրվել է Վարշավայում։ Պոզնանի երկշաբաթյա «Zdrój» (1917-1922) քարոզել է իրականության ձևավորման համար գրական — գործիքի հանրային մոլուցքը՝ ոգեշնչվելով գերմանական էքսպրեսիոնիզմից, Կրակովի գրական-գեղարվեստական շաբաթաթերթ «Maski» (1918-1920) նաև քարոզել է էքսպրեսիոնիզմը, փոխարենը Կրակովի «Zwrotnica» (1922-1927) ամսագիրը քարոզել, վերլուծել և քննադատել է ֆուտուրիզմը, իսկ Վարշավայի «Dwwignia» (1927-1928) և «Dwwignia» (1927-1928) ամսագրերը՝ «miesięcznik literacki»(1929-1931) պարտադրվում է հայեցակարգը խորհրդային ամսագրի«նոր լեֆ»։
Պատերազմի տարիներին, չնայած գերմանական օկուպացիային (1939-1944), Լեհական գրական կյանքը շարունակվեց ընդհատակում (օրինակ. Եժի Անջեևսկին-գրողներին օգնելու գործում հայրենիքում կառավարության ներկայացուցչության լիազոր ներկայացուցիչ, Քշիշտոֆ Կամիլ Բաչինսկին, Թադեուշ Բորովսկին, Ռոման Բրատնին, Թադեուշ հայցին, Ստանիսլավ Պենտակը, Եժի Շանյավսկին) և արտագաղթի մեջ 1939-1941 թվականներին Լվովում Ուկրաինայի ԽՍՀ-ին միացած շատ լեհ գրողներ կային (օրինակ՝ Ադեուշ Բոյ Ժելենսկի, Յան Բժոզա, Վանդա Վասիլևսկայա, Յալա Կուրեկ, Ստանիսլավ Եժի Լեց, Լեոն Պաստեռնակ, Եժի Պուտրամենտ, Էլժբետա Շեմպլինսկայա) և նրանք խմբագրվել Լեհական թերթեր և ամսագրեր («Czerwony Sztandar»,« Nowe Widnokręgi»,« Almanach Literacki»,«Młody Stalinowiec»): Մեծ խմբեր վտարանդի գրողների առաջացել է Լոնդոնում (օրինակ. Մարիան Կամիլ Ձևանովսկին, Մարիա Կունցևիչովան, Անտոնի Սլոնիմսկին), Պաղեստինը (Վլադիսլավ Բրոնեւսկին, մելխիոր Վանկովիչը, Թեոդոր Պարնիցկին) և ԱՄՆ-ը (Կազիմեժ Վեժինսկին, Յան Լեխոնը, Յուլիան Տուվիմը)։
Պատերազմից հետո շատ գրողներ մնացին աքսորում (այդ թվում՝ Մարջան Հեմար, Անջեյ Բոբկովսկի, Յոզեֆ Բուինովսկի, Ստանիսլավ Վինչենց, Ժոզեֆ Վիտլին, Ֆերդինանդ Գյուտել, Վիտոլդ Գոմբրովիչ, Յոզեֆ Մացկևիչ, Սերգեյ Պյասեցկի, Եժի Ստեմպովսկի, Գուստավ Հերլինգե Գրյու) 1951-ին արտագաղթեց բանաստեղծ Չեսլավ Միլոսը (1980-ին գրականության Նոբելյան մրցանակ)։ Լեհաստանի արտագաղթի գրականության հետպատերազմյան կենտրոնը մնաց Փարիզը, որում Եժի Գեդրոիցը խմբագրեց գրական և քաղաքական «Կուլտուրա» ամսագիրը։
Հետպատերազմյան ժողովրդական Լեհաստանում հռչակ են ձեռք բերել արձակագիրներ՝ Եժի Անջեևսկին, Ռոման Բրատնին, Ստանիսլավ Դիգատը, Վոյցեխ Ժուկրովսկին, Թադեուշ Կոնվիցկին, Լեոն Կրուչկովսկին, Անջեյ Կուսնևիչը, Ստանիսլավ Լեմը, Էդվարդ Ստահուրան, Մարեկ Խլասկոն, Բոգդան Չեշկոն, էսսեիստները Ռիշարդ Կապուշչինսկին, Զենոն Կոսիդովսկին, Պավել Յասենիցան, դրամատուրգները՝ Իրենեուշ Իրեդինսկին, Սլավոմիր մուրժեկ, Թադեուշ ռուժեւիչ, բանաստեղծներ ՝ Միրոն Բյալոշևսկի, Ռաֆալ Վոյաչեկ, Ստանիսլավ Գրոխովյակ, Թադեուշ Նովակ, Հալինա Դեդավովսկայա, Զբիգնեւ Հերբերտ, Վիսլավա Շիմբորսկայա (1996 թվականի ուրվագծված գրականության Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր), Յարոսլավ Մարեկ Ռիմկևիչ։ Զարգացման ուղղությունները գրականության Ժողովրդական Լեհաստանում ուրվագծված որը ղեկավարում է կուսակցությունը, թեև արտադրանքը նախատեսված է երեխաների Միության լեհ գրողների բաժանման բնակարանների, տեղ հրատարակություններ, մրցանակների ու պարգևների։ Սակայն Սոցիալիստական ռեալիզմը պարտավորեցնող էր միայն 1949-1955 թթ. ժամանակահատվածում, այս մեթոդով ստեղծեցին՝ Կազիմեժ Բրանդիսը, Վիկտոր Վորոշիլսկին, Վիտոլդ Վիրփշան, Թադեուշ Կոնվիցկին, Իգոր Նևերլին, Ալեքսանդր Սցիբոր-Ռիլսկին։ Սոցիալիստական պետությունը հանդուրժել սահմանափակ բազմակարծությունը և ֆինանսավորել է շատ գրական եւ հասարակական-գրական ամսագրերի, այդ թվում, առավել կարեւոր է։ «Twórczość» (1945), «Kunnica» (1945-1950), «Nowa Kultura» (1950-1963), «Życie Literackie» (1951-1991), «Dialog» (1956 թ.), «Współczesność'» (1956-1971), «Radar» (1956-1971), «Radar» (1956-1971) 1959-1987), «Odra»(1961-ից), «poezja» (1965-1989), «literatura na świecie» (1971-ից), «Literatura» (1972-1990): 1989 թվականից հետո գրաքննությունը լուծարվեց և մեկենասը նվազեց։
1976 թվականից Լեհաստանում տարածվել է սամիզդատը։ Լույս են տեսել Լեհաստանում ապրող հայտնի գրողների գրքերը, վերահրատարակվել են գաղթականները և թարգմանվել (Մոսկվա — Պետուշկի 1979, մենք 1985)։
20-րդ դարի 90-ական թվականներին լայն ճանաչում են ստացել Մանուել Գրետկովսկան, Եժի Պիլխը, Օլգա Տոկարչուկը (2018 թվականի Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր), Անջեյ Ստասյուկը, Ստեֆան Հվինը, Պավել Հյուլեն, Մարցին Սվետլիցկին, Իզաբելա Ֆիլիպյակը։ Ադամ Վեդեմանը, Միխալ Վիտկովսկին, Յացեկ Դեհնելը, Վոյցեխ Կուչոկը, Շեպան Գվարդոխը և Մագդալենա Տուլլին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լեհաստանի գրականություն Կատեգորիա:Լեհաստանի մշակույթ Կատեգորիա:Լեհերեն
Երիցվանք (գետ)
Երիցվանք, գետ Հայաստանի Լոռու մարզում, Դեբեդ գետի ձախ օժանդակը։ Սկիզբ է առնում Արքայանիստ լեռան հյուսիսային լանջից և Փոքր Այրում գյուղից 1,5 կմ արևմուտք միախառնվում մայր գետին։ Երկարությունը՝ 14 կմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի գետեր Կատեգորիա:Դեբեդ գետի վտակներ
Էլ Ֆար դ'Էմպորդա
Էլ Ֆար դ'Էմպորդա (El Far d'Empordà), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, մտնում է Ժիռոնա նահանգի մեջ և Տառագոնա ինքնավար միության կազմի մեջ։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Կատալոնիա համայնքի մեջ։ Տարածքը զբաղեցնում է 9 կմ2։ Բնակչությունը ՝ 545 մարդ (ըստ 2010 թվականի)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Մ.թ.ա. 1400
Մահեր
Կատեգորիա:Մ.թ.ա. 1400 Կատեգորիա:Տարեթվեր
Բուսաբանական այգի (Ցյուրիխ)
Գտնվելու վայր և պատմություն
Ցյուրիխի համալսարանն ունի երկու պաշտոնական բուսաբանական այգի՝ հին բուսաբանական այգին, որը գտնվում է նախկին «ցուր Կաց» ամրոցի մոտ, գոյություն ունի 1833 թվականից (Սիթի թաղամաս, շրջան 1), իսկ 1977 թվականին բացվել է նոր այգի Ցոլլիկերշտրասսե (Zollikerstrasse) Վեյնեգ թաղամասում (շրջան 8) Ցյուրիխի համալսարանի համակարգային բուսաբանության ինստիտուտի հետ։ Այգու աշխատանքային ժամերն են ամեն օր՝ ապրիլից սեպտեմբեր 07:00-19:00, հոկտեմբերից մարտ՝ 08:00-18:00 : Այգի կարելի է հասնել № 2 և 9 տրամվայներով մինչև Սիլշտրասսե (Sihlstrasse) կանգառ ։
Առաջին բուսաբանական այգու պատմությունը սկսվում է Կոնրադ Հեսների չոր բույսերի մասնավոր հավաքածուից։ Հեսների ժառանգ՝ բժիշկ և բնագետ Յոհան Հեսները (1709-1790), 1746 թվականին Ցյուրիխում հիմնել է առաջին բուսաբանական այգին՝ համագործակցելով բուսաբանական հետազոտությունների Naturforschende Gesellschaft Zürich ընկերության հետ։ Այգին նախագծել է համալսարանի այգեպան Լեոպոլդ Կարլ Ֆրոբելը (1810-1907)։ 1851 թվականին բացվել է «Արմավենիների ջերմոց»-ը։ Սկզբում ջերմոցը պատրաստված է եղել ապակուց և փայտից, սակայն 1877 թվականին ութանկյուն ապակեպատ տաղավարի փայտե շրջանակը փոխարինվել է երկաթով։ Տաղավարն օգտագործվում է համերգների, թատերական ներկայացումների և ցուցահանդեսների կազմակերպման համար։
Այգու տարածքը սահմանափակված է եղել հարակից շինություններով, այդ իսկ պատճառով 20-րդ դարի 2-րդ կեսին այգու այդքան անհրաժեշտ ընդլայնումն անհնարին է դարձել։ Ավելին, 1960-ականների կեսերի երկնաքերերը ստվերել են այգու տարածքը և անբարենպաստ պայմաններ ստեղծել բույսերի աճի համար։ Բուսաբանական նշանակության շինությունները գտնվել են անմխիթար վիճակում, այդ պատճառով էլ այգու տնօրինությունը որոշել է տեղափոխվել քաղաքի կենտրոնից դեպի ծայրամաս, որտեղ բավականաչափ տեղ է եղել ընդլայնման համար։
1971 թվականին հիմնադրվել է Բոդմեր-Աբեգ ընտանիքի «հին այգին», իսկ 1976 թվականին Վեյնեգ թաղամասում բացվել է նոր բուսաբանական այգի։ Այսպիսով, 1851-1976 թվականներին Ցյուրիխի համալսարանի բուսաբանական այգին գտնվել է Կաց ամրոցի տարածքում, որը 1976 թվականից դարձել է հանգստի գոտի և Ցյուրիխի համալսարանի Völkerkundemuseum-ի ազգագրական թանգարանի շենք, դենդրոպարկ և այսպես կոչված Հեսների այգի («Gessner-Garten»):
Դենդրոպարկ և Հեսների այգի
Այգին հանգստի հանրաճանաչ վայր է դարձել զարմանահրաշ դենդրոպարկի և իդիլիական դիրքի շնորհիվ։ Հեսների այգին, որը գտնվում է բլրի գագաթին, միջնադարյան բույսերի այգի է, որը հիշեցնում է ականավոր գիտնական Կոնրադ Հեսներին։ Նախկին պարսպի «ցուր Կաց»-ի հենց վերևում գտնվում են Ցյուրիխի զինագործական ամրությունների հարավային կառույցները։ Այստեղ օգտագործվող հրանոթները կոչվել են «կաց»։ Հեսների այգու բացումը տեղի է ունեցել 1997 թվականի մայիսի 27-ին՝ մասնավոր այգեգործական ընկերությունների նախաձեռնության և «Պրո Կաց» («Pro Katz») հիմնադրամի ֆինանսական աջակցության շնորհիվ։ Բուժիչ խոտաբույսերով այգու հյուսիսային կողմում գտնվում է Կոնրադ Հեսների հուշարձանը։ Հեսների այգում ներկայացված են 50 բուժիչ բույսեր (խոտաբույսեր և թփեր), որոնք իրենց պրակտիկայում օգտագործել են 16-րդ դարի բուժակները։ Յուրաքանչյուր բույսի վրա նշված է իր անվանումը, օրինակ՝ իսպանական արտիշուկ (Cynara cardunculus), մատնունի ուղղաձիգ (Potentilla erecta), մշակովի կտավատ (Linum usitatissimum), քաջվարդ դեղագործական (Paeonia officinalis), կաթնափուշ բծավոր (Silybum marianum), սովորական գիհի (Juniperus communis), Անտառային գետնամորի (Fragaria vesca), դառը օշինդր (Artemisia absinthium) և այլն։ Այգում աճում են խոտաբույսեր, որոնք դարեր շարունակ բուժել են հիվանդությունները և ունեցել բուժիչ ազդեցություն։ Յուրաքանչյուր բույսի նկարագրությունը մեզ հակիրճ պատկերացում է տալիս Կոնրադ Հեսների և նրա ժամանակակիցներ Հիերոնիմուս Բոկի (1498-1554) և Լեոնարտ Ֆուխսի (1501- 1566) բժշկության ոլորտում ունեցած գիտելիքների մասին։
Ազգային նշանակություն մշակութային ժառանգություն
Այգին ընդգրկված է ազգային և տարածաշրջանային նշանակության մշակութային արժեքների շվեյցարական ցանկում՝ որպես ազգային նշանակության Ա դասի օբյեկտ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ցյուրիխի շենքեր և կառույցներ Կատեգորիա:Ցյուրիխի համալսարան Կատեգորիա:Ցյուրիխի թանգարաններ
Լիբանանում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկ
Լիբանանում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում կա 5 անվանում (2014 թվական), ինչը կազմում է ընդհանուր թվի 0,5 % -ը (2017 թվականին 1073-ից)։
Բոլոր 5 օբյեկտները ցանկում ներառված են մշակութային չափանիշներով։ Բաալբեկ հնագույն քաղաքը ճանաչվել է մարդկային ստեղծագործ հանճարի գլուխգործոց (չափանիշ i):
Բացի այդ, 2017 թվականի դրությամբ, պետության տարածքում 8 օբյեկտներ գտնվում են համաշխարհային ժառանգության թեկնածուների ցանկում  :
Լիբանանը վավերացրել է Համաշխարհային մշակութային և բնական ժառանգության պահպանության կոնվենցիան 1983 թվականի փետրվարի 3-ին ։ Առաջին օբյեկտները Լիբանանի տարածքում ընդգրկվել են ցանկում 1984 թվականին՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության կոմիտեի 8-րդ նստաշրջանում։
Ցանկ
Օբյեկտները դասավորված են համաշխարհային ժառանգության ցանկում դրանց ընդգրկվելու հերթականությամբ։ Եթե օբյեկտները ավելացվել են միաժամանակ, այսինքն՝ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության Կոմիտեի նույն նստաշրջանում, ապա օբյեկտները դասավորված են համարներով։
Նախնական ցանկ
Աղյուսակում օբյեկտները դասավորված են նախնական ցանկում դրանք ավելացնելու հերթականությամբ։ Ցանկում նշված են այն օբյեկտները, որոնք Լիբանանի կառավարության կողմից առաջարկվել են որպես թեկնածուներ համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկվելու համար։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Լիբանանում Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգության ցանկեր
Պրահայի դրամահատարան
Պրահայի դրամահատարան (Pražská mincovna), Պրահայի պատմական դրամահատարանների ընդհանուր անվանումը։ Հենց Պրահայում են սկսել հատել չեխական առաջին մետաղադրամները, որոնցից էլ սկսվել է չեխական դրամահատության պատմությունը ։ Պրահայի ամենահին դրամահատարանը, որի գործունեությունը թվագրվում է 10-րդ դարի երկրորդ կեսին և 11-րդ դարի սկզբին, ենթադրաբար տեղակայված է եղել Պրահայի ամրոցում։ Նրա գործունեությունն են հաստատում մետաղադրամները հատման տեղից, որոնք կրում են PRAGA CIVITAS («Պրահա քաղաք») դրոշմը։
Պրահայի դրամահատարանի պատմության մեջ իրար էին հաջորդում դրամաշրջանառության մեջ կարևոր դեր խաղացած չեխական հայտնի մետաղադրամների հատման ժամանակաշրջանները և այն ժամանակաշրջանները, երբ դրամահատարանը փակ էր։ Դրամահատարանի գոյության ամբողջ պատմության ընթացքում նաև փոփոխվում էին նրա տեղակայման վայրը և հիմնադիրները։
1856 թվականին Պրահայում մետաղադրամների արտադրությունը դադարեցվել է և տեղափոխվել Վիենա։
Միջնադար
Պրահայում դրամահատության պատմությունը սկիզբ է առնում 10-րդ դարի երկրորդ կեսից։ մետաղադրամների հատումը սկսվել է ավելի վաղ, քան Կենտրոնական Եվրոպայի շատ այլ քաղաքներում, առաջին մետաղադրամները դրամահատարանում պատրաստվել են ենթադրաբար Պրահայի ամրոցում տեղակայված դրամահատարանում և թվագրվում են 10-րդ դարին։ Այնուամենայնիվ, արդեն 11-րդ դարից սկսած չեխական մետաղադրամների վրայից անհետանում է մետաղադրամը պատրաստող դրամահատարանների անվանումը, որն էլ թույլ չի տալիս ճշգրիտ որոշել, թե որտեղ են պատրաստվել մետաղադրամները՝ Պրահայում, թե մեկ ուրիշ տեղ ։
10-րդ դարի կեսերից սկսեցին հատել չեխական դենարիուսները։ Այս մետաղադրամի թողարկման ժամանակաշրջանը սկսվել է Բոլեսլավ 1-ին-ի իշխանության օրոք և շարունակվել է ներառյալ 1210 թվականը, երբ դենարիուսին փոխարինելու եկան միակողմանի մետաղադրամները՝ բրակտեատները։
Վացլավ 2-րդի կողմից անցկացված դրամական բարեփոխումներից հետո եկավ չեխական դրամահատության զարգացման նոր փուլ։ Նշված բարեփոխման ընթացքում մետաղադրամների արտադրությունը Պրահայից տեղափոխվեց Կուտնա Հորա, և հենց այդտեղ 1300 թվականին սկսվեց թողարկվել ամբողջ Կենտրոնական Եվրոպայում լայն տարածում ստացած նոր արծաթե մետաղադրամը՝ պրահյան գրոշը։ Այնուամենայնիվ, որոշ աղբյուրներ վկայում են, որ պրահյան գրոշի արտադրությունը կարող էր սկսված լինել դեռևս Պրահայում և հետո միայն տեղափոխված լինել Կուտնա Հորա ։
Այնուամենայնիվ արդեն 1325 թվականին դրամահատարանը Պրահայում վերականգնվել է ոսկե մետաղադրամներ՝ ֆլորիններ արտադրելու նպատակով։ Դրանց արտադրությանը խթանեց Հովհաննես Լյուքսեմբուրգյան թագավորը, որը ցանկանում էր մեծացնել իր ազդեցությունը և օգնել թագավորական գանձարանին։ Ֆլորինի հատման համար հումքը Չեխիայում արդյունահանված ոսկին էր։ Ֆլորինն իր անվանումը ստացել է Իտալիայում օգտագործվող մետաղադրամի անունից, և ըստ էության, հանդիսանում է նրա նմանակումը։ Այս մետաղադրամների արտադրության համար մասնագետներ են հրավիրվել Տոսկանայի Ֆլորենցիա քաղաքից, իսկ դրամահատման ընթացքը վերահսկվել է թագավորական պալատի կողմից։
Կառլոս 4-րդ թագավորի իշխանության օրոք Պրահայի դրամահատարանում արտադրությունն աճեց։ Դրա պատճառ դարձավ թագավորի հրամանով Կուտնա Հորայում և Յախիմովում գտնվող դրամահատարանների փակումը։ Ավելի ուշ փոփոխված ֆլորենները սկսեցին անվանվել դուկատներ (թագավորական դուկատներ, այնուհետև կայսերական դուկատներ)։ Պրահայում դուկատները հատվել են նաև Կառլոս 4-րդի որդու՝ Վացլավ 4-րդի իշխանության օրոք, սակայն դրանց արտադրությունը ժամանակի ընթացքում նվազեց։
Ոսկե դուկատների արտադրության վերականգնումը Պրահայում տեղի է ունեցել Հունգարիայի Վլադիսլավ 2-րդ Յագելլոն թագավորի իշխանության ժամանակ (1471—1516)։ Պրահայի դրամահատարանը Լյուքսեմբուրգների դինաստիայի, իսկ հետո Յագելլոնների իշխանության օրոք ունեցել է հատուկ կարգավիճակ, քանի որ հատել է միայն ոսկե մետաղադրամներ։ յՖերդինանդ 1-ինի իշխանության օրոք Պրահայում սկսեցին հատել նաև արծաթե թոլարներ (թալերներ), որոնք հատում էին նաև այլ դրամահատարաններ։ Առաջին, այսպես կոչված շլիկ թալերները, հատում էր Յախիմովում գտնվող դրամահատարանը Լյուդովիկոս 1-ին Յագելլոնի իշխանության օրոք։ Թալերով են վճարել Կենտրոնական և Արևմտյան Եվրոպայի շատ երկրներում։ Դրամահատարանը գլխավորում էր թագավորի կողմից նշանակված թագավորական վարպետը։
Նոր ժամանակներ
Պրահայի դրամահատարանի ծաղկմն ժամանակաշրջանը նախորդեց կուտնա հորայի դրամահատարանի փակմանը 1726 թվականին։ Այդ ժամանակ Պրահայում տարեկան արտադրում էին 100 000 ֆլորին։ Պրահայի դրամահատարանի կարևորությունը պահպանվեց Մարիա Թերեզայի կառավարման օրոք, չնայած այն բանին, որ որոշ մետաղադրամների արտադրությունը դադարեցվել էր։ առավել կարևոր էր 20 կրեյցերների արտադրությունը, որոնք տարեկան ունեին մոտ 300 000 ոսկու ծավալ(1754 թվականից)։ Իոսիֆ 2-րդի քաղաքականության արդյունքում Պրահայի դրամահատարանը 1784 թվականին փակվեց, բայց 11 տարի անց արտադրությունը նորից վերականգնվեց, այս անգամ նոր տեղում՝ վանական համալիրում։
Պրահայում մետաղադրամների արտադրությունը դադարեցվեց 1856 թվականի հունվարի 3-ին, իսկ մեկ տարի անց 1857 թվականի մարտի 19-ին Պրահայի դրամահատարանը պաշտոնապես վերացավ, իսկ Հաբսբուրգյան միապետության դրամահատության իրավունքը տրվեց Վիենայի բացառիկ իրավասությանը։
Արդիականություն
Չեխոսլովակիայի բաժանումից հետո 1993 թվականին Չեխիայի պետական դրամահատարանը բացվեց Յաբլոնեց նադ Իսոու քաղաքում, քանի որ Պրահայում տեղ չգտնվեց դրամահատարանի կառուցման համար։
2011 թվականին հիմնադրված Պրահայի դրամահատարան բաժնետիրական ընկերությունը չի հատում մետաղադրամներ, այլ զբաղվում է թանկարժեք մետաղներից հուշանվերների և հուշամեդալների արտադրությամբ։
Պրահայի դրամահատարանը ներկայացվել է միջազգային դրամագիտական «Հավաքորդ 2011» ցուցահանդեսում։ Այդ նույն թվականին ներկայացվեց թողարկման ծրագիր։ Հավաքորդների կողմից նախանշված առաջին արտադրանքը դարձավ Նոր տարի Պրահա արծաթե մեդալը, որի մակերևույթի կազմությունը, աննշան տարբերության բացառությամբ, նման է Կառլոս 4-րդի «Նոր տարի Պրահա» 10 000 կրոն մետաղադրամին, որին հազարամյակի սահմանագծին մասնագիտական հանձնաժողովը շնորհել է «Աշխարհի ամենագեղեցիկ ոսկե մետաղադրամ» կոչումը։ Մեդալիոնի գծագրի ստեղծման հեղինակը Վլադիմիր Օփփլն է ։
«Պրահայի դրամահատարան» բաժնետիրական ընկերությունն աշխատում է օվալի մեջ շրջափակված РМI ապրանքանիշի անվան տակ։ Այս խորհրդանիշն է դրոշմված դրամահատարանի արտադրանքի վրա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Դրամագիտություն Կատեգորիա:Մետաղադրամ Կատեգորիա:Չեխիայի տնտեսություն Կատեգորիա:Պրահա
Արարատ Փաշայան
Կենսագրություն
Արարատ Փաշայանը ծնվել է 1951 թվականի փետրվարի 5-ին ՀԽՍՀ Նալբանդ գյուղում (այժմ՝ Շիրակամուտ), հայ լեզվաբան-մանկավարժ, հասարակական գործիչ Ալեքսանդր Փաշայանի ընտանիքում։ 1972 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1978—1994 թվականներին եղել է Երևանի քիմիական ռեակտիվների և գերմաքուր քիմիական նյութերի «ԻՌԵԱ» գիտաարտադրական միավորման հայկական մասնաճյուղի լաբորատորիայի վարիչ, 1994 թվականից` ՌԴ Բրյանսկի ճարտարագիտական ակադեմիայի քիմիայի ամբիոնի վարիչ, 2000 թվականից` ՌԴ Բրյանսկի մարզի հայ համայնքի նախագահ ։
Սեկուալս
Սեկուալս  (Sequals), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ֆրիուլի Վենետիկ Ջուլիա մարզում՝ Պարդենոնե գավառում։
Արարատ Փաշայան
Կենսագրություն
Աշխատանքները վերաբերում են օրգանական նյութերի լուսաքիմիական ռեակցիաներին և քիմիական արդյունաբերության երկրորդային հումքատեսակների համալիր վերամշակման խնդիրներին։ Բազմաթիվ գիտական աշխատությունների, մենագրությունների, արտոնագրերի հեղինակ է։
Սեկուալս
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Բնապահպանական վճար
Բնապահպանական վճար, բնապահպանական միջոցառումների իրականացման համար անհրաժեշտ դրամ, միջոցների գոյացման նպատակով պետական բյուջե վճարվող պարտադիր վճար։ «Բնապահպանական վճարների դրույքաչափերի մասին» ՀՀ օրենքն ընդունվել է 2000 թվականին։ Վճարվում է վնասակար նյութերը շրջակա միջավայր արտանետելու, արտադրական թափոնները շրջակա միջավայրում սահմանված կարգով տեղագրելու, շրջակա միջավայրին վնաս պատճառող ապրանքներ ներկրելու համար։
Արարատ Փաշայան
Գրական-ստեղծագործական ուղի
Ստեղծագործել սկսել է պատանի տարիքից, գրել է հայերեն, գրել է էսսեներ, վերլուծական արձակ ստեղծագործություններ, մանրավեպեր, կարճ պատմություններ։ Ստեղծագործում է նաև ռուսերեն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ Կատեգորիա:Քիմիական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Հայ տղամարդ գրողներ
Բնապահպանական վճար
Վճարի չափը հաշվարկվում է՝ վնասակար նյութեր արտանետելու համար՝ ըստ նյութերի ծավալի, արտադրական և սպառման թափոնները շրջակա միջավայրում տեղագրելու համար՝ ըստ թափոնների ծավալների և վտանգավորության աստիճանի, ՀՀ ներմուծվող վնասակար ապրանքների համար՝ դրանց մաքսային արժեքի հիման վրա։
Կատեգորիա:Վճարներ
Ֆաթվա
Իսլամական իրավունքը աշխարհի կարևորագույն իրավական համակարգերից մեկն է։ Այն տարբերվում է այլ իրավական համակարգերից իր յուրահատկությամբ, քանի որ, ի տարբերություն այլ, մասնավորապես՝ եվրոպական իրավական համակարգի, իրավունքի նորմայի տակ ենթադրում է ոչ թե կոկրետ պատմական օրենսդրի պատգամը, այլ մի կանոն, որը մուսուլմանական համայնքին է ուղղված Աստծո կողմից։ Ուստի հիմնված է ոչ թե տրամաբանական հետևությունների վրա, այլ իռացիոնալ, կրոնական դոգմաների, հավատի վրա։ Այդ պատճառով էլ այն ենթակա չէ փոփոխման, ուղղման կամ ժխտման, անվիճելի է և պետք է անպայման ի կատար ածվի։
Մուսուլմանական իրավական նորմերի դոգմատիկ բնույթը ենթադրում է ադապտացիոն յուրահատուկ մեխանիզմներ՝ դրանք գործող սոցիալական հարաբերություններին հարմարեցնելու համար։ Նմանատիպ մի մեխանիզմ է հանդիսանում ֆաթվան՝ կրոնական կամ քաղաքացիական տարբեր կոնկրետ և պրակտիկ իրողությունների հետ կապված իսլամական տեսակետը ներկայացող եզրահանգումը, որն ունի խորհրդակցական բնույթ և պարտադիր չէ կատարման համար, ի տարբերություն դատավճռի ( արաբերեն՝ قضاء ), որն անպայմանորեն պիտի ի կատար ածվի։
Ֆաթվաները տրվում են այն կոնկրետ իրավիճակներում, որոնց վերաբերյալ Ղուրանում և սուննայում հստակ ցուցում չկա։ Պարզաբանումները դուրս են բերվում վերոնշյալ երկու աղբյուրների հիման վրա՝ ընդհանուրից դեպի մասնավորը տանող տրամաբանական եզրահանգմամբ։ Այդ եզրահանգումները հետագայում կարող են նախատիպ հանդիսանալ նմանատիպ իրավիճակներում կողմնորոշվելու համար։
Ղուրանում ֆաթվա (فتوى) բառի բայարմատը հանդիպում է افتى (պարզաբանում տալ) կամاستفتى (պարզաբանում հայցել) բայաձևերով, որոնք հանդիպում են ա) Յուսուֆ (Հովսեփ) մարգարեի՝ փարավոնի երազի մեկնաբանման հայտնի սյուժեում և բ) կանանց և նրանց ժառանգության իրավունքի առնչությամբ, ընդ որում استفتى ձևը հանդիպում է միայն երկրորդ համատեքստում։ Ընդհանուր առմամբ այս բայաձևերը հանդիպում են հինգ այաթներում.
Հենց այս երկու բայաձևերն էլ, իրենց ածանցյալ բայանուններով, կիրառվել են մուսուլմանական իրավունքում դեռևս նրա ձևավորման շրջանում։ Սկզբնական շրջանում ֆաթվաները տրվում էին ի պատասխան կոնկրետ անձանց կոնկրետ հարցերի։ Ավելի ուշ շրջանում դրանք կարող էին նաև լինել աստվածաբան–իրավագետի երևակայության արդյունքում ստեղծված ենթադրյալ հարցերի պատասխաններ։
Ի սկզբանե ֆաթվաներ տալիս էին Մուհամմադ մարգարեի զինակիցները և հեղինակավոր աստվածաբան–իրավագետները (մուջթահիդները مجتهد) իջթիհադի արդյունքում։ Իջթիհադը աստվածաբան–իրավագետի՝ կրոնա–իրավական հարցերի ուսումնասիրման և լուծմանն ուղղված գործունեությունն է և նրա կողմից կիրառված սկզբունքների, փաստարկների, մեթոդների ու հնարների ամբողջությունը։ Իսլամի տարածման առաջին դարերի ընթացքում իջթիհադի միջոցով լուծվում էին ինչպես մանր, կենցաղային բնույթի անձնական խնդիրները, այնպես էլ իսլամի սկզբունքային դրույթներին վերաբերվող տարբեր հարցեր։ Սակայն տասներկուերորդ դարում, կրոնաիրավական դպրոցների ստեղծումից հետո, երբ արդեն վերջնական ձևակերպում էին ստացել իսլամի հիմնական սկզբունքները թե՛ գաղափարախոսության, թե՛ հասարակական կյանքի կազմակերպման տեսանկյունից, իջթիհադի «դռները փակվեցին»։ Այդուհետ այն թույլատրելի էր միայն այն հարցերում, որոնք կրում էին մասնավոր բնույթ և չէին առնչվում իսլամի հիմնաքարային սկզբունքներին։
Ֆաթվան կազմված է հարցից (سؤال, استفتاء) ուղղված մուֆթիին (պարզաբանում տվող աստվածաբան–իրավագետ) և վերջինիս տված պատասխանից (جواب)։ Թուղթը, որի վրա գրված է հարցը (եթե այն գրավոր է) կոչվում է ruq'at al-istifta' (արաբերեն՝ رقعة الاستفتاء) կամ kitab al-istifta' (արաբերեն՝ كتاب الاستفتاء), երբ նրա վրա գրվում է նաև պատասխանը այն անվանվում է ruq'at al-fatwa (արաբերեն՝ رقعة الفتوة)։ Ֆաթվան սկսվում է բիսմիլլահով և ավարտվում «ուա Ալլահու յա՛լամ» ֆորմուլայով։
Մեկ իրավագետի տված ֆաթվաները հաճախ հավաքվում և հրատարակվում են գրքի տեսքով։ Նման ժողովածուները կարելի է դասակարգել երկու խմբի՝
Առաջին տիպի ֆաթվաները առավել քան որևէ այլ տեսակի ֆաթվա կամ իրավական փաստաթուղթ (բացառությամբ, իհարկե, դատական արձանագրությունների) առնչվում են կոնկրետ անձի կոնկրետ հանգամանքներում։ Այդ ֆաթվաներում երբեմն նշվում է հարցն ուղղողի իրական անունը, երբեմն այն փոխարինվում է վերացական անունով, ինչպես Ամր և Զեյդ, երբեմն էլ ընդհանրապես չի հիշատակվում։
Ստորև եգիպտացի հայտնի մուֆթի Յուսուֆ ալ–Կարադաուիի երկու ֆաթվաների օրինակով կփորձենք ցույց տալ ֆաթվաների տրման մեխանիզմները.
Արդյո՞ք կինն ամբողջությամբ չարիք է
Հարց. «Ճարտասանության արվեստ»–ում բերվում է հավատացյալների էմիր Ալի բն աբի Տալիբի (Աստված գոհանա նրանով) խոսքը, որում ասվում է, որ կինն ամբողջությամբ չարիք է, և որ չարիքը, որը նրանում է, անկասկած նրանից է»։ Ինչպե՞ս կմեկնաբանեք այս խոսքերը, և արդյո՞ք այն ներկայացնում է իսլամի դիրքորոշումը կնոջ նկատմամբ։ Խնդրում եմ պարզաբանել և բացատրել։ Շնորհակալություն։
Պատասխան. Կա երկու ճշմարտություն, որոնք պետք է սահմանել շատ հստակ։
Երկրորդը. Քննադատներին և ուսումնասիրողներին հայտնի է, որ «Ճարտասանության արվեստ»–ի որոշ մասերի՝ Ալիյին (Աստված գոհ մնա նրանից և մեծարի) վերագրումը ճիշտ չէ, և նրանք դրա համար ապացույցներ և փաստարկներ ունեն։ Կասկած չկա, որ «Ճարտասանության արվեստում» կան ճառեր և խոսքեր, որոնք ոչ միայն քննադատը, այլ նույնիսկ գիտակից ընթերցողը նկատում են, որ դրանք չեն ներկայացնում իմամի դարաշրջանը՝ ո՛չ գաղափարներով, ո՛չ էլ ոճով։ Հետևաբար, պետք չէ անվերապահորեն որպես նրա (ԱԳՆ) խոսք ընդունել այն ամենն ինչ կա «Ճարտասանության արվեստ»–ում։ Իսլամական գիտություններում ընդունված է խոսքն այն ասողին վերագրել միայն չընդհատվող հավաստի իսնադի հիման վրա, որը զերծ է աղավաղումներից և թերություններից։ Եվ պետք է իմանալ, թե արդյո՞ք շարունակական շղթան հանգում է իմամ Ալիյին, որպեսզի դրա հիման վրա կարողանանք դատողություն անել, որ հենց նա է ասել այս խոսքերը։
Իսկ եթե այս խոսքերը Ալիյից փոխանցվել են չընդհատվող հավաստի իսնադով, արդարամիտ պրպտող փոխանցողներից, ապա անհրաժեշտ է պատասխանել նրան, ինչում իսլամական հիմքերին և տեքստերին հակասություն կա, և սա պարսավելի թերություն է, որին հարկ է պատասխանել, նույնիսկ եթե նրա իսնադն արևի նման է (այսինքն՝ անթերի է)։
Եվ ինչպե՞ս է Ալի բն Տալիբն ասում այս խոսքերը՝ կարդալով Աստծո գիրքը, որը սահմանում է կնոջ հավասարությունը տղամարդուն արարման պահից ի վեր, թե՛ պարտականություններում, թե՛ պարգևներում. «Ո՜վ մարդիկ, վախեցեք ձեր Տիրոջից, որը ստեղծել է ձեզ մեկ հոգուց, և նրանից նրա զույգն է ստեղծել, իսկ նրանց երկուսից շատ տղամարդկանց ու կանանց է ստեղծել», «Իսկապես մուսուլման տղամարդիկ և կանայք, հավատացյալ տղամարդիկ և կանայք, աստվածավախ տղամարդիկ և կանայք, ճշմարտախոս տղամարդիկ և կանայք, համբերատար տղամարդիկ և կանայք, հնազանդ տղամարդիկ և կանայք, ողորմություն տվող տղամարդիկ և կանայք, ծոմ պահող տղամարդիկ և կանայք, իրենց կուսությունը պահպանող տղամարդիկ և կանայք, Աստծուն հաճախ հիշատակող տղամարդիկ և կանայք – Աստված նրանց համար պատրաստել է ներում և մեծ պարգև» , «Եվ պատասխանեց նրանց Տերը. Ես չեմ կործանի ձեր արարքներից և ոչ մեկը՝ ոչ տղամարդկանց, ոչ էլ կանանց», «Նրանք (կանայք – Ս.Տ.) հագուստ են ձեզ համար, իսկ դուք՝ նրանց» , «Նրա հրաշքներից է այն, որ նա հենց ձեզանից է ստեղծել զույգեր ձեզ համար, որ ապրեք նրանց հետ, և ձեր միջև սեր և գթասրտություն է սարքել։ Իսկապես սրանում նախանշան է այն մարդանց համար, ովքեր խորհում են» ։ Եվ մարգարեն (ՍԱԱՍ) ասում է. «Կանայք հարազատ քույրեր են տղամարդկանց համար», և ասում է. «Աշխարհը վայելք է, իսկ նրա լավագույն վայելքը բարեպաշտ կինն է», և ասում է. «Ադամի որդին երեք երջանկություն ունի, դրանք են՝ բարեպաշտ կինը, լավ տունը և լավ հեծյալ կենդանին»։
Եվ ասում է. «Եթե Աստված մեկին բարեպաշտ կին է տվել, ապա օգնել է նրան իր կրոնի ճանապարհի մի կեսին և թող վախենա Աստծուց մնացած կեսին»։ Եվ ինչպե՞ս է Ալին (ԱԳՆՄ) հակադրվել սրան և սրա նման մնացածին և ասել. «Կինն ամբողջությամբ չարիք է»։
Եթե այդ խոսքերն իրոք Ալիյինն են, ապա կարող ենք հարցնել նրան. «Ի՞նչ կասես կնոջդ մասին՝ երկու բարեկազմ որդիներիդ՝ Հասանի և Հուսեյնի մոր, ի նկատի ունեմ Ֆատիմային՝ կանանց տիրուհուն (ԱԳՆՄ)։ Արդյո՞ք թույլ կտա իմամ Ալին կամ թույլ կտան մուսուլմանները, որ նրա մասին ասվի. «Նա ամբողջությամբ չարիք է» »։ Կնոջ բնույթը չի տարբերվում տղամարդու բնույթից, նրանք երկուսն էլ ընդունում են չարիք և բարիք, ճշմարիտ ճանապարհ և մոլորություն, ինչպես ասում է բարձրյալը. «...Եվ ամենայն հոգով և նրանով, ինչն այն կարգավորել է, և ներշնչել է նրան նրա անպարկեշտությունը և նրա աստվածավախությունը։ Հաջողության հասավ նա, ով մաքրեց այն, և անհաջողության մատնվեց նա, ով այն թաքցրեց»
Եվ ինչպես կարելի է պատկերացնել, որ կինն ամբողջությամբ չարիք է և դրա հետ մեկտեղ նրանից խուսափում չկա։ Ինչպե՞ս կարող էր Աստված նրան ստեղծել որպես բացարձակ չարիք, ապա մարդկանց քշեր նրա մոտ կարիքի և անհրաժեշտության մտրակով։
Մինչդեռ տիեզերքն ամբողջությամբ ուսումնասիրողը կտեսնի, որ բարիքը նրանում հիմք է և առավելություն։ Իսկ չարիքը, որ մենք տեսնում ենք, մասնակի է և հարաբերական և հեղեղված բացարձակ համընդհանուր ամբողջական բարիքով, և այն իրականում բարիքի պարտադիր բաղադրյալներից է, դրա համար էր իր տիրոջ հետ մարգարեի (ՍԱԱՍ) զրույցներից մեկը. «Չարիքը քեզ համար չէ», իսկ Սուրբ Ղուրանում ասվում է. «Քո ձեռքում է բարիքը։ Իսկապես Դու ամենակարող ես» ։ Այստեղ մի հարց է մնում այն կետի մասին, որը բերվում է հադիսում, և այն նախազգուշացումն է կանանց գայթակղությունից, ինչպես Նա (ՍԱԱՍ) է ասում. «Կանանց փորձությունը տղամարդկանց համար ավելի վտանգավոր է, քան թշնամիներինը» ։
Եվ ես ասում եմ. իսկապես որևէ բանով գայթակղվելուց նախազգուշացումը չի նշանակում, որ այն ամբողջությամբ չարիք է, այլ նշանակում է, որ այն մարդու վրա իր ուժեղ ազդեցությամբ շեղում է նրան Աստծուց և Դատաստանից։
Այստեղից էլ Աստված իր գրքի մեկից ավելի այաթներում նախազգուշացնում է ունեցվածքի և երեխաների գայթակղությունից, դրանցից է Բարձրյալի խոսքը. «Իսկապես ձեր ունեցվածքն ու զավակները գայթակղություն են, Աստծո մոտ մեծ պարգև կա», «Ո՜վ դուք, որ հավատացել եք, թույլ մի տվեք, որ ձեր ունեցվածքն ու զավակները շեղեն ձեզ Աստծուն հիշատակելուց։ Ովքեր դա անում են, նրանք վնաս կրողներն են» ։
Եվ սրան զուգահեռ Բարձրյալը Ղուրանի մի շարք այաթներում ունեցվածքն անվանում է «բարիք», և զավակներին համարում հարստություն, որը Նա նվիրում է իր ծառաներից նրանց, ում ուզում է. «Նա նվիրում է ում ուզում է էգ զավակներ, և ում ուզում է՝ արու զավակներ» ։ Իր ծառաների գնահատականքն այն է, որ Նա նրանց տա արու զավակներ և թոռներ, այնպես ինչպես բարիքներ է նվիրում. «Աստված ձեզ համար ձեզանից կանանց է սարքել, և ձեր կանանցից ձեզ համար զավակներ ու թոռներ է սարքել, և նվիրել է ձեզ բարիքներ» ։
Կանանց գայթակղությունից նախազգուշացումը, ինչպես և զավակների և ունեցվածքի գայթակղությունից նախազգուշացումը, չի նշանակում, որ այս պարգևները չարիք են և չարիք են ամբողջությամբ։ Այլ նախազգուշացնում է նրանցից մեծ չափով կախվածությունից՝ գայթակղվելու և Աստծուն հիշատակելուց շեղվելու աստիճան։ Ոչ ոք չի կարող ժխտել, որ տղամարդկանցից շատերը թուլանում են կնոջ կախարդանքի, ձգողականության և գայթակղության առաջ, հատկապես, եթե նա (կինը) նպատակ ունի գրգռել և գայթակղել նրան։ Իսկապես կանանց դավերն ավելի հզոր են տղամարդկանց դավերից։
Հետևաբար, տղամարդիկ պետք է ուշադիր լինեն այս վտանգի նկատմամբ, որպեսզի չտրվեն իրենց բնազդներին և սեռական ուժեղ դրդիչներին։
Մեր ժամանակաշրջանում տեսնում ենք, որ կնոջ գայթակղությունը և երևակայությունը հասել է մի սահմանի, որն ավելի է, քան նախորդ դարերում, և ավերողները սկսել են նրան (կնոջը) օգտագործել որպես հենարան՝ զարգացման և առաջընթացի անվան տակ՝ ժառանգություն ստացած արժանիքներն ու արժեքները քանդելու համար։ Մուսուլման կինը պետք է ուշադիր լինի այս հանձնարարականների և իսլամի նկատմամբ, թշնամի ուժերի ձեռքում գործիք դառնալը իր պատվից ցածր համարի և վերադառնա այն կերպարին, որ ունեին ումմայի կանայք լավագույն ժամանակներում՝ դաստիարակված աղջիկ, բարեպաշտ կին, արժանի մայր, իր կրոնի և համայնքի բարիքի համար աշխատող բարի մարդ։ Եվ դրանով նա կնվաճի լավագույններին ու երջանիկ կլինի ինչպես երկրային, այնպես էլ հանդերձյալ կյանքում։
Աղոթք եկեղեցում
Հարց. Արդյո՞ք մուսուլմանին թույլ է տրվում աղոթել եկեղեցում, եթե դրանից բացի ավելի հարմար տեղ չի գտնում աղոթելու համար, օրինակ, եթե գտնվում է եվրոպական որևէ երկրում, Մակեդոնիան է։
Պատասխան. Փոխանցում են Մարգարեից (ՍԱԱՍ). «Հինգ (բան) եմ տվել, որ ինձանից առաջ ոչ ոք չի տվել,– և հիշատակում է այդ հինգն ու ասում.– ես երկիրը (երկրագունդը) դարձրել եմ մզկիթ և մաքրավայր, և որտեղ էլ որ իմ համայնքից (ումմա) որևէ մեկը ուզենա աղոթել, ապա թող աղոթի»։ Այդ պատճառով, մուսուլմանի համար ողջ երկրագունդը մզկիթ է և ծնրադրման ու աղոթքի վայր, և նա կարող է աղոթել այնտեղ։ Եվ ամենալավն այն է, որ կասկածի վախը հեռու պահի նմանատիպ վայրերից։ Սակայն, եթե չի գտնում դրանից բացի որևէ այլ վայր, ապա աղոթում է այնտեղ, քանի որ ողջ երկրագունդը Ալլահինն է, և ողջ երկրագունդը մզկիթ է մուսուլմանների համար։ Եվ քիչ էր մնացել, որ Օմարը (ԱԳՆ) աղոթի Հարության եկեղեցում, երբ նրան ասեցին. «Աղոթի՛ր», նա ասեց. «Ոչ, չեմ աղոթի այստեղ, որպեսզի ինձանից հետո մուսուլմանները դա չանեն ու չասեն. «Այստեղ Օմարն է աղոթել», և այն մուսուլմանների համար մզկիթ սարքեն»։ Նրան արգելողը միայն դրա վախն էր, ոչ թե այն, որ դա եկեղեցի էր։ Ինչևէ, Ալլահն ավելի լավ գիտի։
Ինչպես տեսնում ենք բերված օրինակներից, մուտքի (բարեգութ և գթասիրտ Աստծո անունով) և ավարտի (և Աստված գիտի) ֆորմուլաները ժամանակակից ֆաթվաներում միշտ չեն պահպանվում՝ առաջին ֆաթվայում երկուսն էլ բացակայում են, իսկ երկրորդ ֆաթվայում միայն ավարտի ֆորմուլան է առկա։ Երկու ֆաթվայում էլ հեղինակը շեշտում է Ղուրանի և սուննայի անհերքելի ճշմարտացիությունն ու հակասության պարագայում դրանց նախապատվելիությունը։ Այն դեպքերում, երբ Ղուրանում անհրաժեշտ թեմայի շուրջ որևէ հիշատակում չկա, առաջնահերթ աղբյուր է դառնում սուննան, ինչը տեսնում ենք երկրորդ ֆաթվայում։ Որպես այս երկու աղբյուրներից դուրս բերված եզրահանգման հաստատում մուֆթին կարող է դիմել նաև այլ հեղինակությունների մասին պատմություններին կամ խոսքերին (ինչպես օրինակ՝ երկրորդ ֆաթվայում Օմարի մասին պատմությունը), ինչպես նաև իր անձնական տրամաբանական դատողություններին ինչը տեսնում ենք բերված երկու օրինակներում։ Նշված ֆաթվաներից առաջինում կարելի է տեսնել, թե ինչպես է ալ–Կարադաուին փորձում հարթել Ալիի խոսքերի հակասությունը Ղուրանին և սուննային, քանի որ անկախ Ալիի հեղինակության աստիճանից նշված երկու աղբյուրներն անվիճելի են, և հակասության պարագայում առաջնայնությունը տրվում է նրանց։ Ինչպես տեսանք բերված օրինակում, մուֆթին այդ հակասությունը փորձում է լուծել՝ պահպանելով Ալիի հեղինակությունը՝ այդ հակասությունը բացատրելով հաղորդողների կողմից սխալ փոխանցմամբ կամ Ալիի խոսքերի աղավաղմամբ։
Ֆաթվաների դուրս բերման ընթացքում աղբյուրների մեկնաբանման մեջ անձնական տեսակետի կիրառումը հնարավորություն է ստեղծում իսլամական իրավունքի ճկունացման և զարգացման, ինչն էլ ֆաթվան դարձնում է մուսուլմանական իրավունքի կարևորագույն ադապտացիոն մեխանիզմ, հատկապես ժամանակակից աշխարհում, քանի որ վերջին տասնամյակների գիտական նվաճումները և աշխարհում տեղի ունեցող գլոբալիզացիոն պրոցեսները անընդհատ ստեղծում են նոր իրավիճակներ, որոնց լուծում կարելի է տալ միայն ֆաթվայի միջոցով։ Որպես օրինակ նշենք կլոնավորման, օրգանների տրանսպլանտացիայի, ինտերնետի օգտագործման հետ առնչվող խնդիրները։ Դժվար է գերագնահատել ֆաթվաների դերը ոչմուսուլմանական երկրներում ապրող մուսուլմանների կյանքում, քանի որ նրանք անհամեմատ ավելի հաճախ են հայտնվում մուսուլմանական համայնքում չընդունված կամ անծանոթ իրավիճակներում, որոնք շտապ լուծում են պահանջում։ Նման իրավիճակներում ցանկացած անհատ կարող է դիմել իր համար հեղինակություն ներկայացնող մեկ կամ մի քանի անհատ մուֆթիների կամ կազմակերպությունների և՝ հիմնվելով ստացած ֆաթվաների վրա, կողմնորոշվել իր հետագա վարքի հարցում։
Ներկայումս ֆաթվաներ են տալիս ինչպես անհատ մուֆթիները, այնպես էլ առանձին կազմակերպություններ, օրինակ՝ Ալ–Ազհար համալսարանի ֆաթվայի կոմիտեն, Ֆաթվայի Եգիպտական Տունը, Ֆաթվայի Սաուդյան Տունը, Ֆաթվայի Ամերիկյան Կենտրոնը, տարբեր իսլամական երկրներում գործող ֆաթվայի մշտական կոմիտեները և այլն։ Մեծ մասսայականություն են վայելում նաև առցանց ֆաթվաների կայքերը, ինչպիսիք են www.fatwa-online.com, fatwaonline.org, www.islamweb.net, www.askimam.org, ինչպես նաև հայտնի մուֆթիների կայք–էջերը, օրինակ՝ www.qaradawi.net, www.yousefalkhattab.com և այլն։ Կարևոր դեր են կատարում տարբեր հեռուստաալիքներով հայտնի մուֆթիների վարած հեռուստահաղորդումները, ինչպիսին է ազ–Ջազիրա հեռուստաընկերության եթերում հայտնի եգիպտացի մուֆթի Յուսուֆ ալ–Կարադաուիի վարած հեռուստաշարքը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Իսլամագիտություն Կատեգորիա:Արաբամուսուլմանական փիլիսոփայություն
Bumble Beezy
Անտոն Վատլին, ավելի հայտնի է Bumble Beezy բեմական կեղծանվամբ , ռուսական հիփ-հոփ կատարող և երգերի հեղինակ։ Լայն լսարանին հայտնի է արագ կատարման ոճով, ինչպես նաև երաժշտական հաճախակի արդյունավետությամբ ։
Վաղ ժամանակաշրջան
2005 թվականին նա և նրա ընտանիքը որոշում են տեղափոխվել Ռուսաստան, քանի որ նրա ծնողները ավելի շատ հեռանկարներ են տեսել որդու համար ։
Սկզբում նրանք ապրել են Օմսկում, իսկ հինգ տարի անց տեղափոխվել են Պերմ, որտեղ Անտոնն ապրել է մինչև 2017 թվականը։ Ռեփ սկսել է լսել Լիլ Ուեյնի ստեղծագործության շնորհիվ, որին Անտոնն ինքը համարում է մեծ երաժիշտ, ինչպես նաև մեծացել է SD երաժշտության մեջ, որի միքսթեյփերը լսել է մինչև վերջ ։ Նա ստիպված էր փոխել տարբեր դպրոցներ, սակայն հիփ-հոփ ոճի երաժշտության հանդեպ նրա հետաքրքրությունը մնաց անփոփող։ Արդեն 2007 թվականին, դպրոցում սովորելով յոթերորդ դասարանում, հավաքել է իր երաժշտական կոլեկտիվը՝ զուգահեռաբար մասնակցելով տեքստային ռեփ-բատլերին, իսկ արդեն 14 տարեկանում ելույթ է ունեցել կենդանի լսարանի առջև։
Դպրոցը հաջողությամբ ավարտելուց և միջնակարգ կրթություն ստանալուց հետո, Անտոնը ընդունվել է պոլիտեխնիկական հումանիտար համալսարան։ Սակայն ինստիտուտի վարչակազմը փոխզիջման չգնաց և նա երրորդ կուրսից դուրս մնաց, քանի որ նրան ուսումը քիչ էր գրավում, շատ ժամանակ էր հատկացնում ստեղծագործելու վրա։ Սկսվել է համերգների և փորձերի շարքը, որոնք նրա համար առաջնահերթ էին։
2011 թվական
2011 թվականից Անտոնը հայտնի է դարձել իր Bumble Beezy բեմական անվամբ։ Նրա կեղծանունը գալիս է անգլերեն «bumblebee» բառից, «zy» վերջավորությամբ (թուրքերենից` «Իշամեղու»)։
Արդեն այս տարիներին Անտոնը զգացել է ռեփի հանդեպ իր ձգտումը և Kool Savas-ի ոգեշնչմամբ հասցրել է ձայնագրել շուրջ 200 երգեր և երեք ոչ պաշտոնական երաժշտական թողարկումներ, մինի-ալբոմ «Воссоздание», միքսթեյփ «Sound Good» և «АСБ: Аудионаркотики Скачать Бесплатно», որոնք Անտոնը հասցրել է ջնջել համացանցից, բայց դրանք համացանցում դեռ կարելի է գտնել։ Անտոնը փորձում է չհիշել դրանց մասին,քանի որ այնտեղ ծնվում էր միայն նրա տեխնիկան և ոճը ։
Իր առաջին ժողովրդականությունը Big Russian Boss և Young P&H-ի հետ համատեղ ձեռք է բերել «No Hook» և «Чёрный снег» երգերի շնորհիվ, որտեղ ցուցադրվում է եզակի արագ շոու, ինչպես նաև սուր ռեփ հատվածներ Kool Savas-ի մեծ ոգեշնչման ներքո ։
2014 թվական
Փետրվարի 2-ին թողարկեց իր առաջին ստուդիական ալբոմը՝ «Васаби»: Դրանում եղել են 9 երգեր, որոնց ձայնագրությանը մասնակցել են հրավիրված կատարողներ՝ RaSpeaker-ը, Սաժին Վիը, Biggie Ballz-ը, SlippahNeSpi-ն և Ալտեր էգո-ի Անտոնան՝ Lil Beezy-ը։ Այս աշխատանքը նրան բերեց ունկնդիրների առաջին ծանրակշիռ հոսքը և ոգեշնչեց հետագա ստեղծագործություններին։
Նոյեմբերի 21-ին Սաշմիրը թողարկել է իր «Միշա» միքսթեյփը, որի «Встал, вышел» համատեղ երգի ձայնագրությանը մասնկացել է նաև Անտոնը։
2015 թվական
Մարտի 17-ին թողարկել է «16 Barz» երգը և տեսահոլովակը, որը գալիք համերգների հրավերք էր։
Մայիսի 26-ին Zloi Negr-ը թողարկել է իր «Переносчики» միքսթեյփը, որում Անտոնը, Porchy-ը, Obladaet-ը, Illumate-ը, Կազե Օբոյման և Alphavite-ը մասնակցել են «SAFM» համատեղ երգի ձայնագրությանը։
Հուլիսի 10-ին թողարկել է «Action» երգը` Չիպոմ Չիտերի և Bogomol'om-ի հետ համատեղ։
Օգոստոսի 27-ին թողարկել Է «Boeing 808» ստուդիական ալբոմը՝ Սաշմիրի հետ համատեղ։ Այն իր մեջ ներառում է 8 երգեր։
2016 թվական
Հունիսի 16-ին թողարկել է իր երկրորդ ստուդիական ալբոմը՝ «Васаби 2»-ը, որում ընդգրկվել են 10 երգեր, որոնց ձայնագրությանը մասնակցել են հրավիրված կատարողներ՝ Ալիշն ու Սաշմիրը։ Այս հրապարակումը նկատել է Օքսիմիրոնը և բարձր է գնահատել այն Թվիթթերում։ Հենց այդ մենահամերգից հետո Անտոնի մասին խոսեցին ռուսական ռեփի խմբում։ Այդ տարվա ամռանը  The Flow կայքի վարկածով ճանաչվել է «Նոր Ֆլոու» նախագծի հիփ-հոփ ինդուստրիայի ամենահեռանկարային նորեկներից մեկը ։
Սեպտեմբերի 4-ին թողարկեց իր երրորդ ստուդիական ալբոմը` «Deviant»։ Դրանում եղել են 14 երգեր, որոնց ձայնագրությանը մասնակցել են հրավիրված կատարողներ՝ Lottery Bills, Դավին, Սաշմիրը, Niki L, SlippahNeSpi և Porchy-ը։ Արդեն այս երաժշտական թողարկման ժամանակ Անտոնը ոչ միայն տեխնիկապես է կատարում երգը, այլև ստիպում է մարդկանց, որ` «իսկապես պետք է սկսել ամեն ինչին ուրիշ կերպ նայել» ։
Հոկտեմբերի 31-ին թողարկել է «Салютую» երգը և դրա տեսահոլովակը Դավիի հետ համատեղ, որը դարձավ «Deviant»-ի համերգային շրջագայության հրավեր, իսկ հետո երգը մտել է նրա չորրորդ ստուդիական ալբոմի մեջ՝ «Resentiment», որը թողարկվել է նոյեմբերի 8-ին։
Նոյեմբերի 8-ին թողարկել է իր չորրորդ ստուդիական ալբոմը՝ «Resentiment»-ը։ Դրա մեջ եղել է 8 երգ, որի ձայնագրությանը մասնակցել են հրավիրված կատարողները՝ Garibian-ը և Դավին ։
Նոյեմբերի 29-ին Jagermeister Music Awards անկախ երաժշտության մրցանակաբաշխության ժամանակ հատուկ մրցանակ է ստացել «Young Blood» անվանակարգում ։
2017 թվական
Փետրվարի 14-ին Porchy-ն և Ameriqa-ն թողարկել են «Th3 Hook» համատեղ ստուդիական ալբոմը, որին Անտոնը մասնակցել է «Pass Out»-ի համատեղ երգի ձայնագրությանը ։ Այս երգի մեջ Անտոնը կատարել է իր կիսով րափ անգլիական քառատողը, բազմազանեցնելով այն երկու ռուսական քառատողերով։
Գարնանը թողարկել է «BeezyNOVA» շարքի երկու ստուդիական ալբոմ՝
Հուլիսի 7-ին Չայան Ֆամալին թողարկել է «Идол» ստուդիական ալբոմը, որում Անտոնն ու DJ Novak-ը մասնակցել են «Всё что хочешь бери» համատեղ երգի ձայնագրությանը ։
Այս տարվա ամռանը Անտոնը տեղափոխվել է Սանկտ Պետերբուրգ, քանի որ նրա մշտական հնչյունային ռեժիսորը Պերմինը դադարեցրել է համագործակցությունը նրա հետ, իսկ Հյուսիսային Մայրաքաղաքում նա ավելի մեծ հեռանկարներ է տեսել ։
Օքսիմիրոնն և նրա «Booking Machine» համերգային գործակալությունը Անտոնին առաջարկել են համերգային շրջագայություն ձևավորել Ռուսաստանի մի քանի քաղաքներից, սակայն նա մերժել է նրանց, քանի որ արդեն ծրագրել է համերգներ, որոնք նախապես կազմակերպել են այլ կազմակերպիչներ ։
Ավելի ուշ, Անտոնին առաջարկ էլ են պայմանագիր կնքել « Black Star Inc. » երաժշտական լեյբլի հետ, բայց նա այստեղ էլ մերժեց, քանի որ նրան դուր չեկավ ընկերության ներկայացուցիչների հետ գործնական շփումը ։
Սեպտեմբերի 25-ին SD-ն թողարկել է իր տասնմեկերորդ Mixtape King Vol. 3-ը, որում Անտոնը, Young P & H-ը, Booker-ը և Գնոյնին իրենց մասնակցությունն են ունեցել «Жесть он крут!» համատեղ երգի ձայնագրության մեջ։
Հոկտեմբերի 13-ին թողարկել է «Васаби 3» յոթերորդ ստուդիական ալբոմը։ Դրա մեջ կա 8 երգ, որի ձայնագրությանը մասնակցել են հրավիրված կատարողներ՝ Booker-ը և Ameriqa-ն ։
Հոկտեմբերի 15-ին թողարկել է «Харизма» երգի տեսահոլովակը իր հինգերորդ ստուդիական ալբոմը՝ «BeezyNOVA՝ Main Effect» ալբոմից ։
Դեկտեմբերի 18-ին թողարկել է «Молчишь» երգը և դրա տեսահոլովակը «Black Star Inc»-ի արտիստներից մեկի հետ համատեղ՝ Միշա Մարվինի   ։
2018 թվական
Փետրվարի 23-ին թողարկել «Ключи от улиц» է երգը, իսկ տեսահոլովակը C4-ի և Bess-ի հետ համատեղ, որը ձայնագրվել է կյանքից հեռացած բիթմերեյքերի և հնչյունային օպերատոր VeroBeatz-ի հիշատակին, իսկ հետո նրանց համատեղ երգը մտել է C4-ի` «495» ստուդիական ալբոմը, որը թողարկվել է մարտի 9-ին։
Մարտի 15-ին թողարկել է «Original Go-Getter» երգ,իսկ ռոք տարբերակը՝ «Amatory» ռոք խմբի հետ համատեղ։
Մարտի 29-ին թողարկել է «Дайджест» երգի տեսահոլովակը, իր յոթերորդ ստուդիական ալբոմում` «Васаби 3», որտեղ Անտոնը շրջում է Lamborghini-ով և ստանում սուպեր ունակություններ  ։
Մայիսի 18-ին DJ Nik One-ը թողարկել է իր հինգերորդ ստուդիական ալբոմը՝ «Сториз»-ը, որտեղ Անտոնը և Slimus-ը ձայնագրել են «911» երգը ։
Հունիսի 15-ին ST1M-ը թողարկել է իր յոթերորդ միքսթեյպը` «Неизданное 6», որտեղ Անտոնն ու Դավին ձայնագրել են «Спорт» երգը։
Օգոստոսի 17-ին թողարկեց «Vibe» երգը Roux'ом-ի հետ համատեղ, իսկ հետո նրանց երգը մտավ նրա ութերորդ ստուդիական «111111» ալբոմ, որը թողարկվեց սեպտեմբերի 14-ին։
Սեպտեմբերի 14-ին թողարկել է իր ութերորդ ստուդիական ալբոմը՝ «111111», որի մեջ եղել են 12 երգեր, որոնց ձայնագրությանը մասնակցել են հրավիրված կատարողներ` Էլդար Ջարախովը, Porchy-ը,, Неизвестность-ը, Roux-ը և Arthur Midi-ն :.
Հոկտեմբերի 5-ին Deemars-ը և Gunz-ը թողարկել են «1000 льё» համատեղ ստուդիական ալբոմը, որտեղ Անտոնը և C4-ը  ձայնագրել «Крылья» են երգը ։
Հոկտեմբերի 26-ին Roux-ը թողարկել է իր չորրորդ ստուդիական ալբոմը՝ «Deviant Two», որտեղ Անտոնը ձայնագրել է «Expo» երգը ։
Հոկտեմբերի 30-ին թողարկել է «Какой парень» երգը Roux'ом-ի հետ համատեղ, իսկ հետո նրանց երգը մտել է նրա «Royal Flow» ստուդիական ալբոմի մեջ, որը թողարկվել է դեկտեմբերի 28-ին։
Դեկտեմբերի 28-ին թողարկել է «Royal Flow» ստուդիական ալբոմը, Roux'ом-ի հետ համատեղ։ Դրա մեջ ներառվում են 12 երգեր ։
Դեկտեմբերի 31-ին Roux'ом-ի հետ համատեղ թողարկել է «Какой парень» երգի տեսահոլովակը «Royal Flow» ստուդիական ալբոմից ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած չէ, երեխաներ չունի։
Հայտնի է, որ որոշ ժամանակ նա հանդիպել է մոդել Անաստասիա Բիստրոայի հետ։ Հենց նրա լուսանկարն էլ օգտագործվել է «Resentiment»-ի ստուդիական չորրորդ ալբոմի շապիկի վրա։ Սակայն մոտ մեկ տարի իրար հետ շփվելուց հետո, ըստ որոշ տեղեկությունների, զույգը դադարեցրել է հարաբերությունները։
Bumble Beezy-ի ստեղծագործական առանձնահատկությունը հատուկ արագ կատարողականի օգտագործումն է։ Անտոնի այս ոճը ձևավորվել է Tech N9ne-ի երկու սիրելի ռեփերների ազդեցության ներքո՝ կատարման տեխնիկայի առումով, և Kool Savas-ը՝ տեքստային ոճի առումով։ Անտոնի վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել մասնավորապես Վակա Ֆլոկա Ֆլեյմի, Future, Յանգ Թագի և Ջուսի Ջեյի ստեղծագործությունը։
Ծանոթագրություններ
Աղբյուր
Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Ջեյմս Գրեյ
Ջեյմս Գրեյ (James Gray, ), ամերիկացի կինոռեժիսոր և սցենարիստ, Վենետիկի կինոփառատոնի «Արծաթե առյուծ» պարգևի դափնեկիր։ Գրեյի կինոնկարները 4 անգամ ներառվել են Կաննի կինոփառատոնի հիմնական մրցութային ծրագրում։
Կենսագրություն
1994 թվականին ներկայացրել է իր առաջին լիամետրաժ աշխատանքը` «Փոքր Օդեսա» տխուր քրեական դրաման, որն արժանացել է Վենետիկի կինոփառատոնի «Արծաթե առյուծ» մրցանակին։ Նման հաջող առաջնելույթի և այդ կինոնկարի սցենարի համար Գրեյն առաջադրվել է «Անկախ ոգի» մրցանակի։ 4 տարի անց նկարահանել է իր ամենից հանրահռչակ (և, ինչպես ընդգծում է Գրեյը, ամենասիրելի ) թրիլլեր ֆիլմը` «Յարդեր», որտեղ գլխավոր դերակատարներն են Մարկ Ուոլբերգը և Հոակին Ֆենիքսը։ Կինոնկարը թողարկվել է 2000 թվականին միայն այն պատճառով, քանի որ «Miramax Films» ստուդիայի ղեկավարությունը (մասնավորապես, Հարվի Վայնշտեյնը) այն համարել է չափազանց մռայլ և ձանձրալի։ Վայնշտեյնին պետք էր, որ այն հասնի մինչև «Օսկար», բայց նա դրանում վստահ չէր ։
Գրեյի հաջորդ երկու նախագիծը` «Գիշերվա տերերը» և «Սիրահարները», թողարկվել են համապատասխանաբար 2007 և 2008 թվականներին։ Առաջինը Կաննի կինոփառատոնում ստացել է էապես տարբերվող կարծիքներ, լրագրողներն այն անվանել են «ոստիկանական» ։ Գրեյն անձամբ կարծում է, որ այն իր գործունեության ամենից թանկ ֆիլմն է ։
2013 թվականին Գրեյի արդեն 4-րդ աշխատանքը` «Ներգաղթյալը», ընտրվել է Կաննի ստուգատեսի հիմնական մրցույթում։ Մամուլը ֆիլմի մասին ավելի ջերմ է արտահայտվել, քան ռեժիսոր Ջորդան Հոֆմանն էր արտահայտվել նախկին ֆիլմերի մասին, օրինակ` գրել է, որ սա Էլիա Կազանի «Ամերիկա, Ամերիկա»-ի ժամանակներից ի վեր այս տիպի լավագույն ֆիլմն է» ։
2017 թվականին Գրեյը ներկայացրել է «Լքված քաղաք Z» արկածային կինոնկարը, որի գլխավոր դերակատարներն են Չարլի Հանեմը և Ռոբերտ Փեթինսոնը ։ Ֆիլմը պատմում է աշխարհագրական համայնքի անդամ մայոր Փերսի Ֆոսետայի պատմությունը, որը մեկնում է Էլդորադո` որոնումների։
Ասատուր Փաշայան
Ասատուր Ալեքսանդրի Փաշայան, հայ քիմիկոս, բնագիտության պատմաբան։ Քիմիական գիտությունների թեկնածու (1979):
Ալեքսանդր Փաշայանի որդին, Արարատ Փաշայանի եղբայրը։
Ջեյմս Գրեյ
Անձնական կյանք
Վավերագրական ռեժիսոր Ալեքսանդրա Դիքսոնի և երեք երեխայի հետ բնակվում է Լոս Անջելեսում ։ Իր սերնդի բեմադրիչներ Դեյվիդ Ֆինչերի և Փոլ Թոմաս Անդերսոնի հետ սերտ բարեկամական հարաբերություններ է պահպանում ։
Ասատուր Փաշայան
Կենսագրություն
Արարատ Փաշայանը ծնվել է 1944 թվականի նոյեմբերի 21-ին Դամասկոսում, հայ լեզվաբան-մանկավարժ, հասարակական գործիչ Ալեքսանդր Փաշայանի ընտանիքում։ 1965 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1966 թվականից աշխատել է ԵՊՀ-ում, ՀՀ ԳԱԱ օրգանական քիմիայի ինստիտուտում, 1993 թվականից՝ ՀՀ կրության և գիտության նախարարության ԲՈւՀ-ում։
Ջեյմս Գրեյ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոսցենարիստներ Կատեգորիա:Ամերիկացի կինոպրոդյուսերներ Կատեգորիա:21-րդ դարի կինոռեժիսորներ
Ասատուր Փաշայան
Կենսագրություն
Աշխատանքները վերաբերում են ալիլային և պրոպարգիլային համակարգերի ուսումնասիրմանը, 19-րդ դարի հայկական քիմիայի պատմությանը, XV—XIX դարերի տիտղոսավոր հայերի կենսագրություններին, արցախցի Պըլը Պուղու կյանքին և գործին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քիմիկոսներ