cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Threads (հավելված)
Այն աշխատում է միկրոբլոգային այլ հարթակների նման, ինչպիսին է Twitter-ը։ Օգտատերերը կարող են հրապարակել և համօգտագործել տեքստեր, պատկերներ և տեսանյութեր, պատասխանել, վերահրապարակել և հավանել ուրիշների գրառումները։ Instagram-ին կից օգտվողները պետք է ունենան Instagram-ի հաշիվ՝ գրանցվելու համար, և պետք է օգտագործեն նույն օգտատիրոջ հաշիվը ։ Հավելվածը հասանելի է iOS-ի և Android-ի համար՝ լիարժեք գործառույթներով և առցանց՝ սահմանափակ գործառույթներով։
Կողբանց
Պատմություն
Կողբանցի մասին առաջին անգամ հիշատակում է Թովմա Արծրունին «Պատմութիւն Տանն Արծրունեաց» աշխատության մեջ։
Threads (հավելված)
Իլոն Մասկի կողմից Twitter-ի ձեռքբերումից հետո Meta-ի աշխատակիցներն ի սկզբանե քննարկել են Instagram Notes-ի՝ Instagram-ի տեքստի վրա հիմնված գործառույթի ներդրման մասին։ Աշխատակիցները քննարկել են նաև առանձին և անկախ տեքստի վրա հիմնված հավելված ստեղծելու հարցը, որը առաջացրել է Threads-ը։ Threads-ի մշակումը սկսվել է 2023 թվականի հունվարին, որն այն ժամանակ ներքին անվանումով հայտնի էր որպես «Project 92»: Threads-ի մասին տեղեկատվությունը հրապարակվում է մարտին, իսկ The Verge-ն հրապարակում է հունիսին ընկերության ներքին ժողովի մանրամասները։ Threads-ի մասին մանրամասներ հայտնվեցին հուլիսին, որից հետո՝ հուլիսի 3-ին, հավելվածը հայտնվել է Apple App Store-ում մինչ գործարկումը, հուլիսի 6-ին թողարկվելու ամսաթվով։
Կողբանց
Բնակչություն
1909 թվականին գյուղն ուներ 27 տուն հայ բնակիչ։ Զբաղվում էին երկրագործությամբ և անասնապահությամբ։ Բնակչությունը բռնությամբ տեղահանվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ և բնակություն հաստատել Արևելյան Հայաստանում։
Threads (հավելված)
Threads-ը պաշտոնապես մեկնարկել է հուլիսի 5-ին հարյուր երկրներում, այդ թվում՝ Միացյալ Նահանգներում, Միացյալ Թագավորությունում, Ավստրալիայում, Նոր Զելանդիայում, Կանադայում, Ճապոնիայում, Հնդկաստանում և Բրազիլիայում ։ Սոցիալական ցանցն իր առաջին 48 ժամում հասել է 80 միլիոն օգտատերերի՝ դառնալով բոլոր ժամանակների ամենաարագ ներբեռնվող հավելվածը՝ գերազանցելով ChatGPT-ի սահմանած ռեկորդը   ։
Կողբանց
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Threads (հավելված)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Սոցիալական ցանցեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի կայքեր
Իրանի ժամանակակից պատմություն
Իրանի ժամանակակից պատմության ժամանակաշրջանը սկսում է 18-րդ դարի վերջից, երբ իշխանության եկավ Աղա-Մահմեդ խան Ղաջարը։ Նա հիմնադրեց Ղաջարիների դինաստիան (1796-1925), որին փոխարինելու եկան Փահլավիները (1925-1979)։ Իրանի իսլամական հեղափոխության հաղթանակով Իրանի ժամանակակից պատմությունը շարունակում իր ընթացքը։
Պատմաբաններն ու հետազոտողները, ուսումնասիրելով Իրանի ժամանակակից պատմության կարևոր դրվագները, նրա համար սահմանել են հետևյալ բաժանումը.
Իրանի սահմանադրական շարժումը կամ սահմանադրութան հեղափոխությունը (1905-1911)
Իրանի սահմանադրական շարժումը կամ սահմանադրութան հեղափոխությունը ջանքերի և պատմական իրադարձությունների մի ամբողջություն է, որը ժողովրդի ցույցերի ճնշման տակ իր տրամաբանական հանգուցալուծմանը հասավ և 1906թ.-ի օգոստոսի 5-ին, (1285) Մոզաֆֆար Էդ-Դին Ղաջար շահը, հավանություն տալով սահմանադրական միապետության բոլոր կետերին, հրատարակեց սահմանադրությունը հաստատելու հրովարտակը ։ Սակայն դրանով Իրանի սահմանադրական շարժումն իր վերջնական լուծումը չգտավ և շարունակեց իր ընթացքը մինչև Մոհամմադ Ալի Շահ Ղաջարի իշխանության շրջանը։ Իրանում լրջորեն լծվելով երկրում միապետության վերացման և սահմանադրական կարգերի հաստատման գործին՝ ի վերջո հաղթական ավարտին են հասցնում սահմանադրական հեղափոխությունը  և ձեռնամուխ լինում Ազգային ժողովի ձևավորմանն ու Իրանի առաջին Սահմանադրության ընդունմանը ։
«Շահի և ժողովրդի Սպիտակ հեղափոխությունը»
Իրանի՝ 1963 թվականի օգոստոսի 19-ի (արեգակնային տարվա 1332 թվական کودتای ۲۸ مرداد) հեղաշրջումից հետո Մոհամմադ Ռեզա Փահլավի շահը ձեռնամուխ եղավ իր ուժերի ամրակայմանը և իրականացրեց ծրագրերի մի փաթեթ, որը հայտնի է «Սպիտակ հեղափոխություն» անունով, և որի հիմնական առանցքը կազմում էին  հողային բարեփոխումները, և քանի որ խաղաղ բնույթ էր կրում և զերծ էր ամեն տեսակ այրունահեղություններից, ստացավ «Սպիտակ, առանց այրան հեղափոխություն» անունը ։
Այս նախագծերի իրականացումը և նավթային եկամուտների բազմապատիկ անգամ մեծացումը, Իրանի տնտեսական զարգացմանը և սոցիալական կառուցվածքի վերափոխմանը նպաստելով հանդերձ, 1960-1970-ական թվականներին դասակարգային տարաձայնությունների և սոցիալական լարվածության ավելացման մեծ աճ գրանցեց ։
Շահը, անվտանգության և հետախուզական միջոցները կենտրոնացնելով նոր միջին խավի և ազգայնական, մարքսիստական ու աշխարհիկ կուսակցությունների ճնշման վրա, հոգևորականության և նոր իսլամական պայքարող գաղափարախոսության դեմ իրեն բավականին խոցելի թիրախ դարձրեց ։
Նրա Սպիտակ հեղափոխությունը և հողային բարեփոխումները, ինչպես նաև ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կառավարություններին ցուցաբերած նրա աջակցությունը բախվեցին հոգևորականների և հատկապես Ռուհոլլահ Խոմեյնիի ընդդիմությանն ու անհամաձայնությանը։ Այս շրջանում ԻԻՀ մտավոր շրջանակի մի մասը (այդ թվում`Ալի Շարիաթի) շիիզմի վերաբերյալ քաղաքական և հեղափոխական մեկնաբանումով, շիիզմն՝ իբրև ազատագրման գաղափարախոսություն ներկայացնելով, մեծ ազդեցություն գործեցին ժողովրդական և հատկապես աշակերտների մտածողության վրա ։
Իրանի Իսլամական 1979 թվականի փետրվարյան հեղափոխությունը
Ի վերջո, Ռասթախիզ (վերածնունդ,հարություն) պետական կուսակցության վարած կրոնական և շուկայական լարված քաղաքականությունը հանգեցրեց նրան, որ ընդդիմության շարքերը համալրվեցին վաճառականների և պահպանողական ու ոչ քաղաքական  հոգևորականների կողմից։
Իմամ Խոմեյնին էլ իր աքսորի տարիներին, ինչքան էլ որ ցանկանում էր միայն կոչ անել ժառանգական միապետության փոխարեն ստեղծել իսլամական պետություն, որը կղեկավարվեր հոգևոր իրավաբանների կողմից (ֆեղ- فقها), սակայն, ակամայից մատնանշելով իշխող միապետական ռեժիմի թերություններն ու թույլ կողմերը՝ նպաստել էր Իրանի մահմեդականների շրջանում զանգվածային դժգոհությունների առաջացմանը ։ Ինչպես նաև, այս նույն ժամանակաշրջանում սկսեցին ձևավորվել իսլամական գաղափարախոսության կողմնակից պահպանողական-ձախակողմյան մարքսիստական մի շարք կազմակերպություններ, որոնք այն համոզմունքն ունեին, որ իշխող վարչակարգի դեմ զինված պայքարի պետք է դիմել։
համոզմունքն ունեին, որ իշխող վարչակարգի դեմ զինված պայքարի պետք է դիմել։
Վերոնշյալ քաղաքական լարվածությունը և դժգոհությունները 1978 թ.-ին ԱՄՆ կառավարության և մարդու իրավունքների պաշտպանության ճնշումների ներքո քաղաքական մթնոլորտի ավելի բաց դառնալու հետ մեկտեղ, նույն տարվա աշնան ու ձմռան ամիսներին դրսևորվեցին փողոցային զանգվածային բողոքի ցույցերի տեսքով։
Ցուցարարները, քաղաքական քայլարշավ անցկացնելու համար օգտագործելով շիաների ավանդույթները, բողոքի ցույցերի զոհերի մահվան 40-րդ օրվա արարողությունները վերածեցին բողոքի քաղաքական քայլարշավի։
Այնպիսի իրադարձություններն, ինչպիսիք են՝ Ռոքսաբատ կինոթատրոնի հրդեհային աղետը, ցույցերի ժամանակ մի շարք ցուցարարների կոտորածը (այդ թվում՝ 1978թ.-ի սեպտեմբերի 8-ի սև կամ կատաղի ուրբաթի տված զոհերը), Շահի կողմից ընդդիմությանը արտոնություններ շնորհելու ուշացումը բողոքների ալիքի սաստկացման և հաշտեցման եզրեր գտնելու հնարավորության կորուստ, առիթ հանդիսացավ։
Տնտեսական անկումն ու ճգնաժամը, համընդհանուր գործադուլները և աշխատավոր բանվոր դասի միացումը բողոքի ակցիաներին վերջիվերջո կաթվածահար արեց երկրի տնտեսությունը։ Բողոքի ակցիաներին աշխատավոր բանվոր դասի և քաղաքային աղքատների միացումով բողոքի ցույցերի մասնակիցների շրջանակը հազարավոր մարդկանցից հասավ հարյուր հազարավոր, անգամ միլոնավոր մարդկանց։ Այս ամենը, ի վերջո, հանգեցրեց նրան, որ Ռոհուլլահ Խոմեյնին հեղափոխությունն առաջնորդելու նպատակով 1979 թվականի փետրվարի 10-ին հիմնի Իրանի Իսլամական հեղափոխական խորհրդատվական խորհուրդը, իսկ հաջորդ օրն էլ Շահը դուրս եկավ երկրից ։
Ի վերջո, Շահի հեռանալով և ազգայնամետ վարչապետ՝ Շապուր Բախտիարին կառավարության անհամաձայնության ու բողոքի արտահայտմամբ՝ Ռոհուլլահ Խոմեյնին հայրենիք վերադարձավ և 1979թ.-ի փետրվարի 1-ին (բահմանի 12-ին) նշանակեց հեղափոխության ժամանակավոր կառավարությունը ։
Ճարտարապետ Մհեդի Բազարգանը, ով հայտնի և ընդունված էր հասարակության շրջանում և մեծ փորձ ուներ նավթարդյունաբերության ազգայնացման պայքարի պատմության մեջ, Իսլամական հեղափոխական խորհրդատվական խորհրդի կողմից ներկայացվեց և առաջարկվեց իբրև վարչապետի թեկնածու և Իմամ Խոմեյնիի վճռով նշանակվեց այդ պաշտոնում։ Իմամ Խոմեյնիի՝ Մհեդի Բազարգանին վարչապետ նշանակելու տեքստում հստակեցրել է, որ առանց հաշվի առնելու կառավարություն ձևավորող կուսակցական հարաբերությունները՝ նրան նշանակել է այդ պաշտոնին, որպեսզի նա նախապատրաստի հանրաքվեի և ընտրությունների անցկացումը ։
Վերջում, Իմամ Խոմեյնին Իրանի ժողովրդին  կոչ արեց արտահայտել իրենց կարծիքը այս ընտրության վերաբերյալ, ինչին էլ հաջորդեց  երկրի ողջ տարածքում զանգվածային ցույցերի անցկացումը ի աջակցություն Իմամի որոշման ։ Իրանի օդուժի անձնակազմը 1979թ.-ի փետրվարի 3-ին Իման Խոմեյնիի նստավայրում (Թեհրանի Ալեվի դպրոցում) նրան հավատարմության խոստում տվեցին։ Քանի որ մինչ այդ բազմաթիվ զինվորներ և բարձրաստիճան սպաներ, Իմամ Խոմեյնիին Ֆաթվա տալով, լքելով պետական զորանոցները, միացան ժողովրդի շարքերին, արքունական բանակը փլուզման եզրին հայտնվեց։
1979թ.-ի փետրվարի 7-ին Հոմաֆեր օդուժը Թեհրանի ամենակարևոր օդային բազայում ապստամբություն ձեռնարկեց, ինչին հաջորդեց այն, որ Իրանի Իմպերիալների գվարդիան նրանց գործողությունները ճնշելու ուղարկվեց, բայց հասարակ ժողովուրդը հեղափոխական ուժերին սատարելու համար ասպարեզ մտավ ։
1979թ.-ի փետրվարի 8-ին ոստիկանական կայանները և պետական կենտրոնները մեկը մյուսի ետևից մարդկանց միջամտությամբ ընկան և անցան ժողովրդի ձեռքը։ Թեհրանի ռազմական ղեկավարը պաշտոնական հայտարարություն տարածեց, որի համաձայն երկրում պարետային ժամերի քանակը ավելացվեց մինչև ժամը 4-ը ։ Միևնույն ժամանակ, Բախտիարը ձևավորեց Անվտանգության խորհրդի արտակարգ նիստ և Հայզերի կողմից ծրագրավորված հեղաշրջում իրականացնելու հրամանագիր ստորագրեց։ Մյուս կողմից էլ, Իմամ Խոմեյնին ուղերձով դիմեց Թեհրանի բնակիչներին՝ կոչ անելով նրանց մոտալուտ դավադրությունը կանխելու համար դուրս գալ փողոց և իրենց ներկայությամբ պարետային ժամն ու ռազմական իշխանությունը գործնականորեն չեղյալ հայտարարել :Կանանց, երեխաների և տղամարդկանց՝ ջրհեղեղի նմանվող մեծ հոսքը, ողողեց բոլոր փողոցներն ու սկսեցին բարիկադներ պատրաստել։
Հեղաշրջական առաջին տանկերը և զրահապատ բրիգադները իրենց կայաններից դեռ նոր էին շարժվել, երբ վնասազերծվեցին ժողովրդի կողմից, և նրանց հեղաշրջումը, դեռ չսկսված, հենց սկզբից ձախողման մատնվեց։ Այսպիսով, Շահի վարչակարգի վերջին դիմադրությունը կոտրվեց ։
1979 թվականի փետրվարի 11-ի արևածագին Իրանում ծագեց Իմամ Խոմեյնու շարժման և Իսլամական հեղափոխության հաղթական արևը՝ ազդարարելով Իրանում բռնակալ թագավորների երկարատև իշխանության ավարտը։ Իրանի Իսլամական փետրվարյան հեղափոխությունը Իրանի ժամանակակից պատմության կարևոր դրվագներից է, որն Իրանի Պահլավական թագավորական կարգերի տապալումով  և շիաների մարջաե-թաղլիդ Ռուհոլլահ Խոմեյնիի  առաջնորդությամբ իսլամական կարգերի հաստատումով իր հաղթական հանգուցալուծմանն է հասել 1979 թվականին (կամ արեգակնային տարվա 1357թ.-ի իրանական բահման ամսվա 22-ին)։
Քանի որ այս հեղափոխական գործընթացում հակաթագավորական մտքեր արատահայտող իսլամական դեմքերն ակտիվ ներկայություն ցուցաբերեցին, Ռուհոլլահ Խոմեյնիի այս հեղափոխությունն անվանվեց Իսլամական հեղափոխություն։
Հատկանշական է, որ ի լրումն իսլամիզմի, այս հեղափոխության մեջ առկա էին այնպիսի տարբեր գաղափարախոսական տարրեր, ինչպիսիք են՝ սոցիալիզմը, լիբերալիզմը և ազգայնականությունը։ Միաժամանակ՝ այս հեղափոխությունն առաջին հեղափոխությունն էր, որը Միջին Արեւելքում իսլամիզմը հաղթանակի հասցրեց։
Այս հեղափոխությունը քսաներորդ դարի դասական հեղափոխության վերջին օրինակն էր, որը բացասական և անհաշտ բանավեճերի մթնոլորտում, հիմնվելով հստակ գաղափարախոսության հիման վրա, կարողացավ հաղթական արդյունքի հասնել։
Գրականություն
Կատեգորիա:Իրանի ժամանակակից պատմություն
Նատալյա Բարանսկայա
Նատալյա Վլադիմիրովնա Բարանսկայա (Наталья Владимировна Баранская, ), ռուս խորհրդային գրող։ ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ (1979):
Կենսագրություն
Նատալյա Բարանսկայան ծնվել է պրոֆեսիոնալ հեղափոխականների (մենշևիկների) ընտանիքում, որոնք բազմիցս ենթարկվել են բռնաճնշումների մինչև հեղափոխությունը և հեղափոխությունից հետո։ 1925 թվականին ավարտել է Առաջին փորձարարական դպրոցը (Первую опытно-показательную школу МОНО), անցել Բարձրագույն պետական գրական դասընթացներ, 1930 թվականին ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի պատմության և ազգագրության ֆակուլտետը։
Երբ Նատալյայի մորն աքսորել են Վորոնեժ, նա մեկնել է մոր հետ, աշխատել տեղական հրատարակչությունում։ Սակայն շուտով մորը ձերբակալել են և ուղարկել Ղազախստան, իսկ Բարանսկայան կարճ ժամանակով վերադարձել է Մոսկվա, իսկ այնտեղից՝ իր աքսորված առաջին ամուսնու հետ մեկնել է Ուրալսկ, որտեղ աշխատել է «Պրիկպասիյան պրոպտա» թերթի խմբագրությունում։ Ամուսնու աքսորի ավարտից հետո նրա հետ մեկնել է Սարատով, որտեղ էլ աշխատել է հրատարակչությունում։ 1936 թվականին ամուսնուն ձերբակալել և ուղարկել են Վորկուտայի ճամբարներ։ Նախքան ամուսնու ձերբակալությունը Բարանսկայան վերադարձել էր Մոսկվա, որտեղ աշխատում էր որպես էքսկուրսավար։ 1937 թվականի մայիսին Բարանսկայան ամուսնացել է իր զարմիկ Ն. Ն. Բարանսկու հետ և կրկին մեկնել Սարատով, որտեղ աշխատել է համալսարանում։ 1940 թվականին Նիկոլայ Անցիֆերովի և Ի. Վ. Անդրոսովի հետ միասին Պետական գրական թանգարանում պատրաստել է Լոմոնոսովի ցուցահանդեսը։
Երկրորդ ամուսինը մահացել է 1943 թվականին՝ պատերազմում։ Բարանսկայան այդ ժամանակ տարհանվել էր Ալթայի երկրամաս, որտեղից վերադառնալով՝ շարունակել է աշխատել Պետական գրական թանգարանում։ Ավարտել է Մոսկվայի պետական համալսարանի ասպիրանտուրան։
1958 թվականին դարձել է Մոսկվայի նորաբաց Ա. Պուշկինի անվան պետական թանգարանի տնօրենի տեղակալ։ Նույն թվականին հրաժարվել է ստորագրել մի նամակ, որով դատապարտում էին Բորիս Պաստեռնակին։ 1966 թվականին, երբ Իոսիֆ Բրոդսկին նրան հրավիրել է Աննա Ախմատովայի բանաստեղծությունների ընթերցման երեկոյին և բաց ներկայացվել է Նիկոլայ Գումիլյովի լուսանկարը, Բարանսկայան հրապարակավ դատապարտվել է և ստիպված է եղել լքել թանգարանը, որից հետո սկսել է գրել։ Առաջին պատմվածքները հրատարակվել են 1968 թվականին «Նոր աշխարհ»-ում («Новом мире»): Գրողին հռչակ է բերել «Неделя как неделя» (1969) վեպը, որը ներկայացնում է կնոջ կյանքում սովորական շաբաթվա մասին, թե ինչպես է նա կիսում աշխատանքային և ընտանեկան պարտականությունները, բոլոր ցանկությունների դեպքում, նա չի կարող որևէ բան անել այնպես, ինչպես անհրաժեշտ է ։
Ընտանիք
Հայրը՝ Վլադիմիր Նիկոլաևիչ Ռոզանով (1876-1939), Վասիլի Ռոզանովի եղբորորդին, ՌՑԴԲԿ (Ռուսաստանի սոցիալ-դեմոկրատական բանվորական կուսակցություն) երկրորդ համագումարի կազմակերպիչներից, ՌՑԴԲԿ-ի 1904 և 1906-1907 թվականների անդամ, Կենտրոնական կոմիտեի անդամ 1917 թվականից։ 1919 թվականին ձերբակալվել է «Տակտիկական կենտրոն»-ի և «Ռուսաստանի Վերածննդի միավորման» գործով, մահապատժի ենթարկվել, սակայն դատավճիռը փոխարինվել է համակենտրոնացման ճամբարով, իսկ 1921 թվականին համաներումով ազատ է արձակվել։ Առաջին կինը` Լ. Ն. Ռադչենկո, երկրորդ կինը` Օլգա Անդրեևնա Պապպեն։ Թաղված է Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։
Մահ
Մահացել է 2004 թվականին Սանկտ Պետերբուրգում։ Թաղված է Մոսվկվայի Նովոդևիչյան գերեզմանատանը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Կին վիպասաններ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Ռուս կին գրողներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Խորհրդային վիպասաններ Կատեգորիա:Խորհրդային պատմվածքագիրներ
Աշիկ Վեյսել
Աշիկ Վեյսել (իսկական անունը՝ Վեյսել Շատիրօղլու, ), թուրք կույր բանաստեղծ և երգիչ ։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1894 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Շարկիշլա քաղաքի մոտակայքում գտնվող Սիվրիալան գյուղում։ Մանկության տարիներին նա և նրա երկու քույրերը հիվանդացել են ծաղիկ հիվանդությամբ։ Վեյսելի քույրերը մահացել են, իսկ ինքն ապրել է, սակայն կորցրել տեսողությունը։ Այդ ժամանակ նա ընդամենը 7 տարեկան էր ։
Չնայած կուրությանը՝ Վեյսելը հոր օգնությամբ սովորել է նվագել սազ։ Նա նվագում և երգում էր ազգային երգեր ։
1920-ական թվականների սկզբին Վեյսելն ամուսնացել է, բայց շուտով կինը լքել է նրան։ Զույգն ուներ երկու երեխա՝ տղա և աղջիկ, որոնք երկուսն էլ շուտ են մահացել ։
1930 թվականին Վեյսելը ծանոթացել է քաղաքագետ Ահմեդ Թեջերի հետ։ Ժողովրդական բանահյուսությամբ ոգեշնչված Թեջերը հետաքրքրվեց Վեյսելով և կարևոր դեր խաղաց նրա առաջընթացի մեջ։ Թեջերը կազմակերպել է Վեյսելի շրջագայությունները Թուրքիայի քաղաքներում։ Գյուղական ինստիտուտների ստեղծումից հետո Վեյսելը դասավանդել է այնտեղ՝ ուսուցանելով սազ նվագել ։
1965 թվականին Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովը «թուրքական լեզվի և ազգային համերաշխության մեջ ունեցած ներդրման համար» Վեյսելին պարգևատրեց ամսական 500 լիրա պարգևով (մոտ 200 դոլար) ։
Վեյսելը մահացել է 1973 թվականի մարտի 21-ին հայրենի Սիվրիալան բնակավայրում ։
Թուրքիայի մի շարք արտիստներ, այդ թվում՝ Սելդա Բագջանը, Հյումեյրան, Հյուլդեն Կարաբոջեկը, Ֆիկրետ Կիզիլոկը և Էսին Աֆշարը, ձայնագրել են Վեյցելի բանաստեղծությունների քավեր տարբերակները ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կույր երաժիշտներ Կատեգորիա:Թուրք երգիչներ Կատեգորիա:Թուրք բանաստեղծներ Կատեգորիա:Երաժիշտներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:Թուրք տղամարդ երգիչներ Կատեգորիա:Թուրքական մուղամ երաժշտության կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Քաղցկեղից մահացածներ Կատեգորիա:Օսմանյան դասական երաժշտության կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Հակոբ և Արմեն
Հակոբ Հակոբյան և Արմեն Հովհաննիսյան, նրանց երաժշտական կարիերան սկսվել է 2016 թ.-ին «Ես և եղբայրս» երգով և շարունակվում է մինչ օրս։ Նրանք ունեցել են բազմաթիվ երգեր, տեսահոլովակներ, մենահամերգներ, հյուրախաղեր։ Հակոբ Հակոբյանը և Արմեն Հովհաննիսյանը կատարում են բազմաթիվ երգեր հայրենասիրական, ժողովրդական և էստրադային ժանրերում։
Նրանք պարգևատրվել են տարբեր մրցանակներով. «Տարվա դուետ» AAD մրցանակներ, 2017 «Տարվա հայտնություն» - Ազգային երաժշտական մրցանակներ, 2018 «Տարվա երգ» - «Տարվա երգ» մրցանակներ, 2018 լավագույն դուետի հայկական տեղեկատվական մրցանակներ, 2018 «Տարվա երգ» - Տարվա երգի մրցանակներ, 2019 թ. :
Կենսագրություն
Հակոբ Հակոբյան
1994թ․ ընդունվել է Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիր։ Դպրոցական տարիներին Հակոբ Հակոբյանն աչքի է ընկել իր դերասանական, հաղորդավարական, երաժշտական ունակություններով, որոնց շրջանակներում մասնակցել է բազմաթիվ ասմունքի օլիմպիադաների, տարբեր բեմադրություններում հանդես է եկել որպես երգիչ, դերասան, հաղորդավար։ Ինչպես նաև 6 տարեկան հասակից Հակոբը սկսել է հաճախել հայկական ժողովրդական պարի խմբակ՝ «Սևան» մանկապատանեկան պարային համույթ, այնուհետև 15 տարեկանից մինչև 23 տարեկանը պարարվեստը շարունակել է «Բերդ» պարային համույթում։
2004թ․ Հակոբ Հակոբյանը սկսել է աշխատել Հայաստանի հանրային ռադիոկայանում՝ որպես հաղորդավար, իսկ հետո՝ «Ազգային երաժշտական» հեռուստաալիքում՝ «Նոր ժամանակներ» հեռուստանախագծի շրջանակում։
2004 թ.-ին․ Հակոբ Հակոբյանն ընդունվել է Երևանի Թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտ՝ հեռուստառեժիսուրայի ֆակուլտետ։ Գերազանց առաջադիմությամբ ավարտելով ինստիտուտը՝ 2009թ․ Հակոբը ընդունվել է նույն ֆակուլտետի մագիստրատուրա։ Ուսանողական տարիներին Հակոբը՝ որպես կինոռեժիսոր, նկարահանել է մի քանի փաստավավերագրական, կարճամետրաժ ֆիլմեր՝ արժանանալով տարբեր կինոփառատոններում տարբեր մրցանակների։ Սկսած տվյալ ժամանակահատվածից մինչ օրս նա նաև ակտիվ գործունեություն է ծավալել տարբեր թատերական և կինո փառատոններում՝ որպես կամավոր։
Հեռուստատեսային իր գործունեությունը Հակոբ Հակոբյանը սկսել է 2006թ․։ Մինչև 2008թ․ որպես հաղորդավար աշխատելով «Երևան» հեռուստաընկերությունում, Հակոբը ժամանակի ընթացքում սկսեց ներկայանալ նաև որպես ռեժիսոր, պրոդյուսեր և սցենարիստ։ 2009թ․ Հակոբ Հակոբյանը ընդունվել է աշխատանքի ԱԹՎ հեռուստաընկերությունում և այնտեղ իր գործունեությունը շարունակել է ծավալել մինչև 2017թ․։ Որպես հաղորդավար նա ներկայացել է այնպիսի հեռուստանախագծերում, ինչպիսիք են «Oops»-ը, «Թաքնված oops»-ը, «mini oops»-ը, «Կենդանիների առեղծվածը»-ը, «Բարտեր»-ը, «Սոված Խաղեր»-ը և «Հայաստանի ձայնը»։ Իսկ որպես ռեժիսոր նրա առաջին հեռուստանախագիծը եղել է «Սեքսը փոքր քաղաքում»-ը, իսկ որպես պրոդյուսեր՝ «Արի ամուսնանանք»-ը։ Ժամանակի ընթացքում իր հեռուստատեսային գործունեությունը համատեղելով դերասանի մասնագիտության հետ՝ Հակոբ Հակոբյանը որպես դերասան հեռուստադիտողին սկսեց հանդես գալ «Քարեդարդ» կատակերգական հեռուստասերիալում, այնուհետև՝ «Աբելի քույրը» հեռուստասերիալում՝ մարմնավորելով գլխավոր հերոսներից մեկին։ 2017 թ.-ից մինչ օրս Հակոբը Գայանե Փայտյանի դպրոցում դասավանդում է հաղորդավարական արվեստ։
Սկսած 2016 թ.-ից՝ Հակոբ Հակոբյանը երգիչ Արմեն Հովհաննիսյանի հետ միասին հանդես գալով զուգերգերով, սկսեց իր երաժշտական կարիերան։ Նրանց առաջին համատեղ երգը, որը մեծ հաջողություն և վարկանիշ գրանցեց, «Ախպերս ու ես»-ն էր։ Իրենց երաժշտական դուետի շրջանակում Հակոբը և Արմենը հանդիսատեսի դատին են հանձնել և մինչ օրս շարունակում են հանձնել բազմաթիվ երգեր՝ հայրենասիրական, ժողովրդական, էստրադային ժանրերում և տեսահոլովակներ, որոնք մեծ հայտնություն են բերել նրանց։ Ինչպես նաև Հակոբը և Արմենն ունեցել են մի շարք մենահամերգներ  և շրջագայություններ   ։
Այս ամենի արդյունքում այսօր Հակոբ Հակոբյանն արդեն բավականին հաջողակ ու կայացած երգիչ է հայկական շոու բիզնեսում։
Արմեն Հովհաննիսյան
Արմեն Հովհաննիսյան Ալբերտի, ծնվել է 08.04.1989 թ.-ին Երևանում։
1995թ․ ընդունվել է Երևանի Խաչիկ Դաշտենցի անվան 114 դպրոց, որտեղ աչքի է ընկել արվեստի՝ իր հանդեպ ունեցած ուշադրությամբ։
Երաժշտության հանդեպ սերն Արմենի մոտ արտահայտվել է դեռ վաղ տարիքից։ Որպես երգիչ նա առաջինը հանդես է եկել դպրոցում՝ տարբեր միջոցառումներում երգելով ժողովրդական հայրենասիրական երգեր։ 7 տարեկանից մինչև 14 տարեկան Արմենը հաճախել է նաև ջրացատկի մարզումների և հետագայում մի քանի անգամ տարբեր մրցարշավների ընթացքում արժանացել առաջին մրցանակի։ Սրա հետ մեկտեղ, Արմեն Հովհաննիսյանը այցելել է նաև պարի խմբակ՝ Սոֆի Դևոյանի հոգու և պարի դպրոց։
Իր երաժշտական լուրջ կարիերան Արմեն Հովհաննիսյանը սկսել է 2013 թ.-ին՝ մասնակցելով «Հայաստանի Ձայնը» երաժշտական հեռուստանախագծին և հասնելով մինչև կիսաեզրափակիչ փուլ։ Նախագծի շնորհիվ ձեռք բերելով մեծ հայտնիություն և հաջողություն՝ Արմեն Հովհաննիսյանը սկսում է մեկը մյուսի հետևից նկարահանել իր անհատական տեսահոլովակները, որոնք ևս նպաստում են որպես երգիչ նրա առաջմղմանը և հետագա հաջող զարգացմանը։
Բացի երաժշտական իրենց կարիերայից, Հակոբը և Արմենը 2020թ.-ին Usarmenia հեռուտաընկերության կողմից առաջարկ ստացան նկարահանվելու «Խաբկանք» հեռուստասերիալում, որտեղ մարմնավորեցին Հակոբ և Արմեն եղբայրների կերպարները։
Գործունեություն
Սկսած 2016 թ-ից և մինչ օրս Հակոբ և Արմեն դուետը բացի իրենց հեղինակային աշխատանքներից, ներկայացրել են նաև մի շարք հայտնի երգերի քովեր տարբերակները։ Դրանք են. "Ախպերս ու ես", "Ով հայոց մայրեր" , "Կարմիր կակաչներ" , "Շարան" , "Հաբրբան" , "Արդյոք ովքեր են" , "Քոչարի" , "Կանաչ ու կարմիր տերևը, Նինեմ Նինեմ" , "Գինի լից"։
Իրենց ստեղծագործական  գործունեության տարիների ընթացքում  Հակոբ Հակոբյանը և Արմեն Հովհաննիսյանը մի շարք երաժշտական մրցույթներում հանդես են եկել  նաև որպես ժյուրիի անդամներ.
Սկավառակագրություն
Սինգլներ
Սակատովո
Սակատովո (Сакатово, Саҡат), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բակալինսկի շրջանի կազմում։
Ջիմ Ռոս
Ջեյմս Ուիլյամ Ռոս (James William Ross, ), ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտի (ռեստլինգ) մեկնաբան։ Ներկայումս աշխատում է All Elite Wrestling (AEW) կազմակերպությունում որպես մեկնաբան և ավագ խորհրդական։
Սակատովո
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 243 մարդ։
Ջիմ Ռոս
Ավելի քան 25 տարի աշխատել է WWE-ում, ինչպես նաև «Fox Sports» հեռուստացանցում, որտեղ ռեստլինգին վերաբերող հոդվածներ է հրապարակել։ Երբեմն մեկնաբանել է բռնցքամարտի և ընդհանուր մենամարտերի (MMA) հանդիպումներ։ Բացի այդ, «AXS TV» հեռուստաալիքով մեկնաբանում է ճապոնական New Japan Pro Wrestling (NJPW) կազմակերպության հեղինակային իրադարձությունները։
Ռոսը 2007 թվականից WWE փառքի սրահի անդամ է։ Հայտնի է «Ծեր ու բարի Ջեյ Ար» (Good ol' JR) մականվամբ։ Լայնորեն դիտվում է որպես WWE-ի ձայն և բոլոր ժամանակների լավագույն ռեստլինգային մեկնաբաններից մեկը ։
Պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտից դուրս Ռոսը հայտնի է իր «J.R.'s Family BBQ» բարբեքյուի սոուսի և ջերկիի ապրանքանիշով ։
Jim Crockett Promotions/World Championship Wrestling (1982–1993)
Ռոսը շարունակում է աշխատել NWA-ում և Jim Crockett Promotions-ում, մինչև այն պահը, երբ վերջին ընկերությունը վերափոխվեց World Championship Wrestling-ի (WCW):
Ռոսը շարունակում էր զարգացնել իր մեկնաբանի վարպետությունը և դառնալ գլխավոր մեկնաբան, չնայած լավ հարաբերություններ չուներ իր նորանշանակ համամեկնաբան (և WCW-ի ապագա նախագահ) Էրիկ Բիշոֆի հետ։ Ռոսի խոսքով՝ Բիշոֆը հաջողությամբ «իրեն վաճառել է» «Turner Broadcasting» ընկերության սեփականատերերին՝ որպես WCW-ի ղեկավար։
Ռոսը լքել է WCW-ն այն բանից հետո, երբ Բիշոֆը նրան հանեց եթերից ։ Ռոսը երեք տարվա պայմանագիր ուներ «Turner Broadcasting»-ի հետ, սակայն համաձայնեց դադարեցնել այն, վախենալով, որ նա այլ վայրում աշխատանք չէր ստանա, եթե երկար ժամանակ չհայտնվեր հեռուստատեսությունում։
Գործունեության սկիզբ (1993–2002)
Ռոսն աշխատանքի անցավ Վինս Մաքմահոնի World Wrestling Federation-ում (WWF, այժմ՝ WWE) և հեռուստատեսային դեբյուտը կատարեց Ռեսլմանիա IX-ի ժամանակ։ Դրան հաջորդող հանգստյան օրերին Ռոսը փոխարինեց Գորիլա Մոնսունին։ Ռոսը հաղորդումները վարում էր Բոբի Հինանի հետ, մինչև վերջինիս WWF-ից հեռանալը 1993 թվականի դեկտեմբերին։ Ռոսի պայմանագիրը լրացավ 1994 թվականի փետրվարի 11-ին, և WWF-ը որոշեց չերկարացնել այն։ 2 շաբաթ անց նա ստացավ Բելի առաջին կաթվածը։ Հետագայում նա դարձավ «Smoky Mountain Wrestling» թիմի և Ֆուտբոլի ազգային լիգայի (NFL) «Ատլանտա Ֆալկոնս» ակումբի մեկնաբան»։ Երբ 1994 թվականին Վինս Մաքմահոնը Միացյալ Նահանգների դաշնային կառավարության կողմից մեղադրվեց սեփական մարզիկների շրջանում անաբոլիկ ստերոիդներ տարածելու մեջ, Ռոսը չկարողացավ շարունակել մեկնաբանի աշխատանքը «Monday Night Raw» շաբաթական հեռուստաշոուում։ Մի քանի շաբաթ անց Գորիլա Մոնսունը կրկին վարձեց Ռոսին, որպեսզի նա զբաղեցնի Մաքմահոնի տեղը մեկնաբանների խցում։ Երբ Մաքմահոնն արդարացվեց, Ռոսը հեռացվեց WWF-ից՝ լրագրողական ներքին տեղեկատվության ենթադրյալ արտահոսքի համար։ 1994 թվականի դեկտեմբերին Ռոսը կրկին վերադարձավ։
Raw (2002–2008)
այսպես կոչված Վերաբերմունքի ժամանակաշրջանում Ռոսը համարվում է «Raw is War» հեռուստաշոուի ձայնը՝ Ջերի Լոուլերի հետ համարվելով լավագույն ռեստլինգային մեկնաբաններից մեկը, քանի որ WCW-ն ձեռք բերելուց հետո WWE-ն դարձավ ռեստլինգի միակ խոշոր ընկերությունը Հյուսիսային Ամերիկայում։ WWE-ի «ապրանքանիշային ընդլայնումից» («RAW» և SmackDown!) հետո Ռոսն աշխատեց բացառապես որպես «Raw»-ի մեկնաբան։ Այդ ժամանակ Ռոսը կատարում էր WWF/WWE-ի մարզական անձնակազմի հետ աշխատանքի գործադիր փոխնախագահի պարտականությունները՝ պատասխանատու լինելով նոր ռեստլերների հայտնաբերման և զորակոչման համար։ 2005 թվականին թվականը Ռոսը դուրս եկավ ղեկավարական պաշտոններից։ Ըստ նրա պաշտոնական բլոգի հայտարարությունների, ղեկավարությունից հրաժարվելը պայմանավորված էր ծանրաբեռնվածությունը նվազեցնելով, ինչը նրան թույլ կտար կենտրոնանալ իր առողջության, ընտանիքի և ձեռներեցության վրա։
Վերադարձ WWE (2017–2019)
2017 թվականի ապրիլին, «Ռեսլմանիա 33»-ի շրջանակներում Ռոսը վերադարձավ է WWE, դառնալով շոու գլխավոր իրադարձություններից մեկի՝ Անդերթեյքերի և Ռոման Ռեյնսի մենամարտի հրավիրյալ մեկնաբանը։ «Ռեսլմանիա 33»-ից կարճ ժամանակ անց հայտարարվեց, որ Ռոսը ընկերության հետ երկամյա պայմանագիր է կնքել։
All Elite Wrestling (2019–ներկայիս ժամանակը)
2019 թվականի ապրիլին հայտնի դարձավ, որ Ջիմ Ռոսը կնքել է եռամյա պայմանագիր All Elite Wrestling (AEW) կազմակերպության հետո, որտեղ պետք է աշխատի որպես մեկնաբան և ավագ խորհրդական ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:WWE փառքի սրահի անդամներ Կատեգորիա:Ամերիկացի պրոֆեսիոնալ ըմբշամարտիկներ
Մեթադոնային փոխարինող բուժում
Մեթադոնային փոխարինող բուժում, ՄՓԲ, մեթադոնի երկարաժամկետ գործածման միջոցով ափիոնատիպ նյութերից (ինչպիսին է հերոինը) բուժում, երբ դետոքսիֆիկացիոն բուժումն անհաջողության է մատնվել և/կամ կախվածությունից բուժում տրամադրող հաստատությունը պահանջում է ամբողջական զսպվածություն (ժուժկալում)  ։ ՄՓԲ-ն սոցիալական վերականգնման առաջին քայլը դարձնում է հնարավոր, քանի որ կախվածություն ունեցող անձանց թույլ է տալիս զսպվածության ժամանակ խուսափել զրկանքի համախտանիշի՝ անհարմարություն պատճառող ախտանշաններից ։ ՄՓԲ-ն կարող է կիրառվել նաև այն անձանց համար, ովքեր տառապում են այլ թմրամիջոցների գործածման հետևանքով առաջացող սուր ցավերից։ Այն ափիոնատիպ նյութերից կախվածության բուժման պալիատիվ օգնության ձև է։
Պատմություն
Մեթադոնի ցավազրկող ազդեցությունը հայտնաբերվել է գերմանացի գիտնականների կողմից երկրորդ համաշխարհային պատերազմի տարիներին։ Պատերազմի ավարտից հետո ամերիկյան և բրիտանական գիտնականները նախաձեռնեցին մեթադոնի խորացված ուսումնասիրություններ։ 1947 թվականին Լեքսինգթոնի կախվածությունների հետազոտության կենտրոնում Իսբելը և նրա գործընկերները ցույց տվեցին, որ մեթադոնը կարող է նշանակվել որպես հերոինից զրկանքի համախտանիշը մեղմացնող միջոց։ Հոլիդեյը 1963 թվականին Վանկուվերում և ավելի ուշ Դոլն ու Նիսվանդերը 1967 թվականին Նյու Յորքում ցույց տվեցին մեթադոնի` որպես փոխարինող բուժման միջոցի, կիրառման հնարավորությունները։ Հետագա լայնամասշտաբ հետազոտություններով տրվել են ինչպես ՄՓԲ կլինիկական գնահատականները, այնպես էլ որոշ կարևոր դեղաբանական և կլինիկական առանձնահատկությունները ։
Երբ 1980-ականներից Արևմտյան Եվրոպայում և ԱՄՆ-ում ներերակային թմրամիջոցներ գործածողների շրջանում ՄԻԱՎ-ով հիվանդացության դեպքերի կտրուկ աճ գրանցվեց, ՄԹԲ-ն լայն տարածում ստացավ, քանի որ դրա կիրառումը նվազեցնում էր արյունածին վարակների տարածման հավանականությունը։ Այնուհետև պարզվեց, որ դա ՄՓԲ-ի միակ դրական ազդեցությունը չէ․ պակաս կարևոր չէր նաև ծրագրում ընդգրկված հիվանդների մարմնական ու ֆիզիկական առողջական վիճակների բարելավումը, հանցավոր վարքի նվազեցումը, նրանց կյանքի որակի բարձրացումը։ 1992 թվականին ԱՄՆ-ում արդեն գործում էին 800-ից ավելի մեթադոնային բուժման ծրագրեր` ներառելով մոտ 120 հազար ափիոնատիպ նյութերից կախվածությամբ հիվանդ։
Այժմ փոխարինող բուժման ծրագրեր իրականացվում են բոլոր աշխարհամասերի բազմաթիվ երկրներում, այդ թվում՝ Հայաստանին սահմանակից Իրանում, Վրաստանում ու Ադրբեջանում, իսկ սկսած 2009 թվականի հոկտեմբերից՝ նաև մեր Հայաստանում։
Արդյունավետություն
Ափիոնատիպ նյութերից կախվածությունը ծանր քրոնիկ հիվանդություն է, որը ներառված է Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության Հիվանդությունների միջազգային 10-րդ վերանայված դասակարգչում (F11.2)։ Կախվածությամբ հիվանդների հոգեկան և վարքային շեղումները, ի տարբերություն մյուս հոգեներգործուն նյութերի ազդեցությունների, ընթանում են ծանր զրկանքի համախտանիշով։
Զարգացած երկրների առողջապահության փորձը ցույց է տալիս, որ ափիոնատիպ նյութերից կախվածությամբ հիվանդների դեղաբուժման մեթոդներից լավագույն արդյունքն ապահովվում է այն դեպքում, երբ նշանակվում է ափիոնային ընկալիչների ագոնիստների (ինչպիսին հանդիսանում է մեթադոնը) երկարաժամկետ գործածում։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը, ՄԱԿ-ի ապօրինի թմրամիջոցների և հանցավորության դեմ պայքարի գրասենյակը և ՄԱԿ-ի ՁԻԱՀ-ի դեմ պայքարի միացյալ ծրագիրը հանդես են եկել համատեղ հայտարարությամբ՝ ի պաշտպանություն փոխարինող բուժման՝ կարևորելով վերջինս դերը ափիոնատիպ նյութերից կախվածությամբ հիվանդների առողջական, հոգեբանական և սոցիալական վիճակները բարելավելու և արյունածին վարակների, այդ թվում՝ ՄԻԱՎ-ի, կանխարգելման մեջ ։
Նպատակներ
ՄՓԲ հիմնական նպատակներն են․
ՄՓԲ օգնությամբ հնարավոր է լինում կազմակերպել կամ վերակազմակերպել կախվածություն ունեցող անձանց առօրյա կյանքը, զերծ պահել իրավախախտումներից, օժանդակել դառնալու հանրության լիարժեք անդամ։
Արդյունքներ
Բազմաթիվ երկրներում անցկացված ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ ՄՓԲ-ն բերում է մի շարք դրական ազդեցությունների․
Եղանակավորում
Մեթադոնային փոխարինող բուժումը, որը հայտանբերվել է 1947 թվականին, կիրառվում է արդեն երկար տարիներ ։ Թերապևտիկ դեղաբաժինը որոշվում է կախվածություն ունեցող անձի վիճակից կախված և տատանվում է 25-150 մգ-ի սամաններում։ Մեթադոնի անհրաժեշտ չափաբաժինը, որն անձը պետք է ընդունի, անմիջականորեն կապված է նրա կողմից նախկինում գործածվող թմրամիջոցի չափաբաժնի հետ. որպես ընդհանուր կանոն փողոցային պայմաններում ձեռք բերված հերոինի 1 գրամը մոտավորապես համարժեք է 50-80 մգ մեթադոնին ։ Մեթադոնը հիմնականում ընդունում են բերանի միջոցով, սակայն հնարավոր է նաև ընդունման ներարկային տարբերակ՝ ներերակային կամ միջմկանային ներարկումների միջոցով ։ Այն լայնորեն տարածվում է հյուսվածքներում, որտեղ պահուստավորվում է և սկսում արձակվել դեպի պլազմա։ Պահուստավորման և արձակման այս համադրությունը թույլ է տալիս անձին մնալ հարմար վիճակում՝ ազատ անհագ ցանկությունից և կայուն։
Դոզավորում
ՄԹԲ-ն սովորաբար պահանջում է բուժվող հիվանդներից այցելել դոզավորող կլինիկա ամեն օր, սակայն դա կախված է հոգեակտիվ նյութերի կարգավորման օրենքներից։ Բազմաթիվ երկրներում թույլատրվում է կլինիկաները փակել կիրակի օրերին և նախորդ օրը մեթադոնի անհրաժեշտ չափաբաժինը տանել տուն։ Պետությունը կարող է պահանջել կամ սահմանել թմրամիջոցի ստուգում կախվածություն ունեցող անձանց խմբերի շրջանում կամ թմրամոլների անանուն հանդիպումների ժամանակ։ Օրական հաստատուն դեղաբաժնի նշանակման դեպքում մեթադոնը կայունացնում է հիվանդի վիճակը և թեթևացնում զրկանքի համախտանիշը։ Բուժվող հիվանդները չեն ունենում թմրամիջոցային կախվածության հետ կապված «բարձր» զգացողությունները։
Մեթադոնի դեղաբաժինը սկսում է որոշակի չափից, որը երաշխավորում է, որ գերդոզավորում չի առաջանա, այնուհետև յուրաքանչյուր օր դեղաբաժինն ավելանում 5 կամ 10 մգ չափով՝ հասցնելով այն չափին, որն ըստ բժշկի ամենաճիշտն է հիվանդի համար։ Բժիշկն ինքն է որոշում, թե երբ է թույլատրվում տուն տանել ամենօրյա դեղաբաժինը ։
Բուժման ընթացքում ճանապարհորդություններ
Որոշ երկրներում մեթադոնային փոխարինող բուժման մեջ գտնվող անձինք, ովքեր ցանկանում են ճանապարհորդել, դա կարող են անել իրավական որոշակի պահանջների դեպքում, որոնք առնչվում են մեթադոնի արտահանմանն ու ներմուծմանը։ Համապատսախան մարմնին պետք է տրամադրվեն ճանապարհորդության մանրամասները, որի հետո կազմակերպվում է Տնային գրասենյակի արտահանման արտոնագրի տրամադրում։ Այս արտոնագիրը պահանջվում է միայն այն դեպքում, երբ երկրի սահմաններից դուրս եկող մեթադոնի քանակը գերազանցում է 500 մգ-ն։ Արտոնագիրը չի երաշխավորում մեթադոնի ազատ ներկրում, եթե ներկրման երկրի օրենսդրությունն այլ մոտեցում է ցուցաբերում։ Ներկրման համար բուժում ստացող անձը պետք է դիմի համապատասխան երկրի դեսպանատուն մեթադոնի ներկրման թույլտվության խնդրանքով։ Այնուամենայնիվ, պետք է հաշվի առնել, որ ոչ բոլոր երկրներն են թույլ տալիս վերահստկվող թմրամիջոցների ներկրում։
ՄՓԲ-ն Հայաստանում
Ափիոնատիպ նյութերից կախվածության համախտանիշ ունեցող հիվանդների բուժումն առ այսօր հանդիսանում է խնդրահարույց հարց նաև Հայաստանի համար։ Այն հատկապես ուշագրավ դարձավ, երբ ներերակային թմրամիջոցներ գործածողների շրջանում գրանցվեց ՄԻԱՎ-ով վարակման դեպքերի, վիրուսային հեպատիտների (հատկապես՝ հեպատիտ C-ի), տուբերկուլյոզի, այլ վարակային հիվանդությունների ու բարդությունների բարձր հաճախականությունը ։
«Մեթադոնային փոխարինող բուժման տրամադրում ափիոնատիպ նյութերից կախվածություն ունեցող հիվանդներին» ծրագիրը Հայաստանում կյանքի է կոչվել 2009 թվականին։ Ծրագիրն իրականացվում է Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության նախարարության «Հոգեբուժական բժշկական կենտրոն» ՓԲԸ նարկոլոգիական կլինիկայում և համակարգվում «Հակաթմրամոլային քաղաքացիական դաշինք» հասարակական կազմակերպության կողմից։ Բուժումը տրամադրվում է նարկոլոգիական կլինիկայում գործող փոխարինող բուժման բաժանմունքում։ Ափիոնատիպ նյութերից կախվածությամբ հիվանդների բուժման մեջ մեթադոնի նշանակումն իրականացվում է ամբուլատոր ռեժիմով։ Բուժական ծրագրում ընդգրկված հիվանդը, բժիշկ-նարկոլոգների կողմից նշանակված մեթադոնի դեղաչափը ստանալու նպատակով, յուրաքանչյուր օր այցելում է փոխարինող բուժման բաժանմունք։ Հիվանդը փոխարինող բուժման բաժանմունքում բուժման ընթացքում պարբերաբար ստանում է նաև հոգեբանի ու սոցիալական աշխատողի խորհրդատվություններ, անհրաժեշտության դեպքում կատարվում են թերապևտի, նյարդաբանի խորհրդատվություններ, արյան և մեզի հետազոտություններ, ուլտրաձայնային հետազոտություն ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կախվածություններ Կատեգորիա:Թմրամոլություն
Ֆուլոն
Ֆուլոն (Foulognes), համայնք Ֆրանսիայի Ստորին Նորմանդիա մարզի Կալվադոս գավառում :
Բնակչությունը 2008 թվականի դրությամբ կազմում է 174 մարդ, բնակչության խտությունը` 27.06 մարդ/կմ²: Բնակավայրը զբաղեցնում է 6.43 կմ² տարածք:
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 240 կմ արևմուտք, Կան քաղաքից` 33 կմ արևմուտք:
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 112 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 85-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 27: Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 75,9 %: 85 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 79 անձ (45 տղամարդ և 34 կին): Գործազուրկ են եղել 6 անձ (3 տղամարդ և 3 կին): 27 անաշխատունակներից 2-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 15-ը` թոշակառուներ, իսկ 10-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կառլո Գոցցի
Կառլո Գոցցի (Carlo Gozzi, ), իտալացի թատերգակ (դրամատուրգ)։
Ծնվել է 1720 թ. դեկտեմբերի 13-ին Վենետիկում։ Ստացել է տնային կրթություն։ 16 տարեկան հասակում զինվորագրվել է, ծառայել Դալմաթիայում, երեք տարի անց վերադարձել հայրենիք։ Լինելով բնավորությամբ ազնվական և պահպանողական հանդես էր գալիս ցանկացած գրական նորամուծությունների դեմ։ Հակադրվելով իրեն ժամանակակից վենետիկյան թատերգակ Կառլո Գոլդոնիին, որը ռեալիզմի կողմնակից էր՝ Գոցցին պաշտպանում էր վենետիկյան ավանդական «կոմեդիա դել արտե» թատերական ժանրը՝ դիմակ կրող գործող անձանցով։ Ձգտելով վերակենդանացնել «դիմակների կատակերգությունը» գրել է մի շարք հեքիաթային թատերախաղեր, որը նա անվանել է «ֆաբիաներ»։ Թատերախաղերն առանձնանում են անսովոր տեսարաններով, հրաշալի կերպարանափոխություններով և վենետիկյան ավանդական թատրոնի դիմակավոր գործող անձանցով, որոնք են Պանտալոնեն, Տրուֆալդինոն, և այլն։ Օգտագործելով բանահյուսական ստեղծագործությունների սյուժետային մոտիվները և դել արտե կոմեդիայի որոշ սկզբունքներ (դիմակ, բարբառ, իմպրովիզացիա), ստեղծել է թատերական հեքիաթի ինքնատիպ ժանր՝ ֆիաբ, որին բնորոշ են չարի և բարու, պաթետիկայի և բուֆոնադայի, գրական հնաոճ լեզվի և վենետիկյան առօրյա խոսակցական լեզվի հակադրությունները։
Գրական ժառանգությունը
Ֆիաբներում («Սեր առ երեք նարինջները»,1761, «Ագռավ», 1761, «Արքա-եղջերուն», 1762, «Տուրանդոտ», 1762, «Կանաչ թռչնակ», 1765 և այլն) դրվատել է մարդկային առաքինությունները, ծաղրել բուրժուական եսապաշտությունը։ Գոցցին գրել է նաև քսաներեք տրագիկոմեդիա և «Անօգուտ հուշեր» (1797) երկը։
Կարլո Գոցցին Իտալիայում շուտ մոռացվեց, բայց նրա ֆիաբները հետաքրքրեցին գերմանացի և ֆրանսիացի ռոմանտիկներին (Ֆ․ Շիլլերը «Տուրանդոտ»-ը վերամշակեց Վայմարի թատրոնի համար)։ Ե․ Վախթանգովը Մոսկվայի՝ ներկայումս իր անունը կրող թատրոնում 1922-ին իրականացրեց «Տուրանդոտ»-ի մինչև օրս ներկայացվող բեմադրությունը։ Երևանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում բեմադրվել է (1959) Գոցցիի «Ագռավը»։
1761 թ. հունվարի 25-ին շլացուցիչ հաջողությամբ ներկայացված «Սեր առ երեք նարինջ» (L'amore delle tre melarance) «Տուրանդոտ» (Turandot, 1762) թատերախաղերի հիման վրա արդեն 20-րդ դարում համանուն օպերաներ են գրել համապատասխանաբար Սերգեյ Պրոկոֆևը և Ջակոմո Պուչչինին։ Ընդամենը Գոցցին գրել է 10 հեքիաթ-պիես, այդ թվում (բացի վերոնշյալներից)՝ «Ագռավը» (Il Corvo, 1761), «Կանաչ ճնճղուկը» (L'augellino bel verde, 1765), «Եղջերու-արքան» (Il re cervo, 1762), «Կին-օձը» (La donna serpente, 1762) և այլն։
Շուրջ 1780 թ. սկսել է աշխատել հուշագրությունների վրա, որոնք լույս են տեսել «Անպետք հիշողություններ» վերնագրի տակ (Memorie inutili, 1797)։
Մահացել է Գոցցին 1806 թ. ապրիլի 4-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի դրամատուրգներ Կատեգորիա:Իտալացի գրողներ Կատեգորիա:Իտալացի բանաստեղծներ
Դնեպր-Բուգյան ջրանցք
Դնեպր-Բուգյան ջրանցք (ավելի վաղ՝ Թագավորական ջրանցք) (Дняпроўска-Бугскі канал, Dnjaproŭska-Buhski Kanal), նավարկելի ջրանցք Բելառուսում, Պոլեսիեի տարածաշրջանում։ Կառուցվել է 1775-ից 1783 թվականներին ։ Իրար է կապում Դնեպրի ավազանում գտնվող Պրիպյատի վտակ Պինան և Վիսլայի ավազանին պատկանող Արևմտյան Բուգ գետի վտակ Մուխավեցը։ Ընդհանուր երկարությունը 244 կիլոմետր է, ընդ որում՝ Բրեստ-Պինսկ հատվածինը՝ 196 կմ ; Գտնվում է «Դնեպր-Բուգյան ջրային ուղի» շինշահագործման ձեռնարկության հաշվեկշռում ։
Շինարարությունը
Պրիպյատի ու Բուգի ավազանները միմյանց միացնող նավարկելի ջրանցքի շինարարության գաղափարն առաջին անգամ հնչեցվել է 1655 թվականին լեհական սեյմում, Ռեչ Պոսպոլիտայի կանցլեր Եժի Օսոլինսկու կողմից ։ Ջրանցքի կառուցման եռանդուն կողմնակիցներից էին Լիտվական մեծ իշխանության հետման Միխայիլ Կազիմիր Օգինսկին և Պինսկ քաղաքի դատավոր Մատեուշ Բուտրիմովիչը ։
Ջրանցքի շինարարությունն սկսվել է 1775 թվականին՝ Ռեչ Պոսպոլիտայի վերջին արքա Ստանիսլավ Ավգուստ Պոնյատովսկու օրոք։ Ջրանցքի կանոնավոր սնուցումն ապահովելու նպատակով նախ կառուցվել են Բելոօզյորսկայա և Օրեխովսկայա ջրասնուցիչ համակարգերը ։ 1784 թվականի գարնանը, Մատեուշ Բուտրիմովիչի նախաձեռնությամբ, ձկնեղենով, մեղրով, մոմով և տեղական այլ ապրանքներով բեռնված առաջին նավերը Պինսկից ջրանցքով հասան Վարշավա, այնտեղից էլ՝ բալթյան Գդանսկ նավահանգիստը ։ Այդ նույն տարվա սեպտեմբերին ջրանցքի շինարարություն այցելեց թագավորը, պաշտոնապես բացեց ջրանցքը՝ 40 անձից բաղկացած իր շքախմբով անցնելով ջրանցքով ։ Նա չորս օր անցկացրեց Կոբրինի մերձակայքում՝ Գորոդեցում, և այդ ժամանակից ջրանցքին տրվեց Թագավորական անվանումը։   1786 թվական ին, թագավորի կողմից ջրանցքի շինարարությանը դրամական օժանդակություն տրամադրվելու կապակցությամբ, հատուկ մեդալ հատվեց  (հեղինակ՝ Ի. Ֆ. Հոլցհաուզեր) ; Ջրանցքի պահպանության համար անհրաժեշտ 100 հազարից պետական գանձարանը հատկացրեց 60 հազար լեհական զլոտի ։
Դարավերջին Ռեչ Պոսպոլիտային համակած համընդհանուր ճգնաժամի պատճառով ջրանցքի շինարարությունը դադարեցվեց։ Այն վերսկսվեց միայն 1837 թվականին, արդեն՝ ռուսական իշխանությունների կողմից։ Հիմնական աշխատանքներն իրականացվեցին 1846-ից 1848 թվականներին։ Կառուցվեցին փայտե հավաքովի ամբարտակներ, որոնց միջոցով ապահովվում էր նավարկության համար անհրաժեշտ ջրամակարդակ։ Պինսկից Բրեստ ընկած հատվածում մինչև 1867 թվականը կառուցվեց ու շահագործման հանձնվեց 22 ամբարտակ։ Ջրուղու հատակի լայնությունը հասցվեց 14 մետրի ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելառուսի աշխարհագրություն
Քուշաններ
Քուշաններ, իրանալեզու հին ցեղախումբ։
Մ․թ․ա․ I հազարամյակի 2-րդ կեսին բնակվել են Անդրտյանշանյան երկրամասում, Հուանհե գետից հյուսիս-արևմուտքում։ Հոների ճնշմամբ մ․թ․ա․ II դարում շարժվել են արևմուտք, հայտնվել Միջին Ասիայում, մասնակցել հունամակեդոնական զավթիչների դեմ տեղական ցեղերի մղած պայքարին։ Մ․թ․ա․ I դարում ստեղծել են պետական կազմավորում, որը նպաստել է քուշանների վարչակարգի ու մշակույթի զարգացմանը։ Հայտնաբերվել են քուշաներեն ավելի քան յոթ տասնյակ արձանագրություններ, արձանագիր անհամար դրամներ, որոնք վերաբերում են մ․թ․ա․ I–մ․թ․ III դարերում և կարևոր նշանակություն ունեն Քուշանական պետության այդ, շրջանի իրադարձությունների և քուշաներենի ուսումնասիրության համար։ Քուշական թագավորության անկումից հետո քուշանները վերացել են՝ լուծվելով իրենց նախկին թագավորության տարածքում գոյացած պետական կազմավորումների էթնիկական միջավայրի մեջ։
Կատեգորիա:Ցեղախմբեր
Նիգերիայի դրոշ
Նիգերիայի դրոշը Նիգերիայի Հանրապետության պետական խորհրդանիշներից է։ Այն սահմանված է Նիգերիայի Սահմանադրությամբ և դրոշի մասին օրենքով։ Կազմված է կանաչ և սպիտակ գույներից ՝ լայնքի և երկայնքի 1։2 հարաբերակցությամբ։ Ընդունվել է 1960 թվականին։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Նիգերիայի պետական խորհրդանիշեր Կատեգորիա:Ազգային դրոշներ Կատեգորիա:1960 դրոշներ
Սմոլինո (քաղաքատիպ ավան, Ուկրաինա)
Չճշտված տվյալներով Սմոլինո քաղաքատիպ ավանում բնակվում էր 9 240 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Կիրովոգրադի մարզի Մալովիսկայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի քաղաքատիպ ավաններ
Խվալինկա
Խվալինկա (Хвалынка), գյուղ Ռուսաստանի, Պրիմորիեի երկրամասի Սպասկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Պրիմորիեի երկրամասի Սպասկի շրջանի բնակավայրեր
Աստղաբաշխութիւն (1969)
Աստղաբաշխութիւն 1969, Երևանի Մաշտոցի անվան Մատենադարանում պահպանվող ձեռագիր, որը «Մաշտոցի անվան ցուցակ ձեռագրացում» (ձեռագրերի ցանկում) ներկայացված է 1969 թվի տակ։ Ձեռագիրը գրվել է 1768 թվականին։ Գրված է թղթի վրա, որը ունի 23,3X17,3 չափս։ Ձեռագիրը կազմված է 91 թերթից։ Գրված է միասյուն, նոտրգիրով։ Կազմը` կաշվեպատ տախտակ դրոշմազարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մատենադարանի ձեռագրեր
Չխմող ճնճղուկը
Չխմող ճնճղուկը (Непьющий воробей), խորհրդային սատիրական մուլտֆիլմ, որը նկարահանվել է Սոյուզմուլտֆիլմ ստուդիայում, 1960 թվականին՝ ռեժիսոր Լեոնիդ Ամալրիկի կողմից ։ Մուլտֆիլմը նկարահանվել է ըստ Սերգեյ Միխալկովի համանուն առակի։ Գլխավոր հերոսին հնչյունավորում է հայտնի դերասան Գեորգի Վիցինը։
Սյուժե
Ճնճղուկին հրավիրում են խնջույքի։ Նա գալիս է և սկզբում փորձում խմել միայն գազավորված ըմպելիք։ Հարևանուհին նկատում է դա և վրդովվում։ Թամադան ճնճղուկի համար հավելյալ բաժակ է լցնում և ստիպում նրան խմել, հետո շարունակում է նորից ու նորից լցնել։ Հյուրերն սկսում են երգել, պարել, և այդ ամենն ավարտվում է ամանները ջարդելով։ Հարբած ճնճղուկը բարձր երգելով հասնում է տուն և արթնացնում հարևաններին։ Նա ջարդուփշուր է անում ինչ-որ մեկի բույնն ու և ընկնում։ Ճնճղուկին կանչում են հանրային դատարան, որտեղ նախկին հյուրերը նրան մեղադրում են բոլոր մեղքերի համար։ Իմաստուն բվեճը, որը դատավորն էր, լսում է բոլորին և հայտարարում, որ այս դեպքում պետք է դատել ոչ միայն ճնճղուկին, այլև բոլոր նրանց, ովքեր նրան ստիպել են խմել։
Պարգևներ
Մուլտֆիլմն արժանացել է 1965 թվականին Բուլղարիայի Վառնա քաղաքում անցկացված սանիտարական և կրթական ֆիլմերի II միջազգային մրցույթի ոսկե մեդալի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1960 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Լեոնիդ Ամալրիկի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր
Ակումբային պոկեր
Ակումբային պոկեր, սեղանի խաղ, պոկերի տարատեսակ։
Կանոններ
Խաղին մասնակցում է խաղաթղթերի կապուկ՝ 52 խաղաթղթով՝ յուրաքանչյուր 4 երանգներում (ագռավ, խաչ, ագուռ և սիրտ) երկուսանոցից մինչև մեկանոց։ Յուրաքանչյուր երանգի ամենաբարձր խաղաթուղթը մեկանոցն է, ամենափոքր խաղաթուղթը՝ երկուսանոցը։ «Ակումբային պոկերի բոլոր խաղացողները խաղում են միմյանց դեմ։
Խաղավարն իր կողմից ձախից աջ խաղացողներին բաժանում է 2-ական խաղաթուղթ` երեսով ներքև (փակ)։ Մինչև բաժանման ավարտը խաղացողներն իրավունք չունեն ձեռք տալու խաղաթղթերին։ Ծանոթանալով խաղաթղթերին՝ խաղացողը որոշում է նրանց համակցության արժեքը։ Խաղի իմաստն այն է, որ խաղացողը վերջին հաշվով պետք է իր խաղաթղթերը համեմատի մնացած խաղացողների (կամ խաղացողի) խաղաթղթերի հետ, ում խաղաթղթերն ավելի բարձր որակավորվող համակցություն ունեն, նա էլ համարվում է հաղթող և տանում բանկում դրված խաղանիշերը։ Խաղաթղթերի համակցությունները, ամենացածր արժեք ունեցողից մինչև ամենաբարձր արժեք ունեցողը, հետևյալն են։
Խաղաթղթերի համակցության արժեքը գնահատելուց հետո խաղացողին հնարավորություն է տրվում ընդունել հետևյալ որոշումներից մեկը. 1. Անմիջապես հանձնվել։ Խաղացողը խաղաթղթերը (փակ վիճակում) անմիջապես նետում է խաղասեղանի վրա, նա կորցնում է խաղասեղանին դրված գումարը, և իր համար խաղն ավարտվում է։ 2. Շարունակել խաղը՝ հաշվի առնելով խաղաթղթերի առավելությունը։ Խաղացողը հավասարեցնում է իր խաղընկերների կողմից կատարված խաղադրումները և շարունակում խաղը։
Խաղարկողը պարտավոր է խաղի կարգի վերաբերյալ պատասխանել խաղացողների հարցերին։ Կազմակերպիչն իրավունք ունի սույն կանոնների խախտմամբ խաղացողներին դուրս հրավիրելու խաղասրահից։
Էթիկա սեղանի շուրջ
Վարվելակարգ
Խաղացողներին արգելվում է արտահայտվել ոչ ցենզուրային արտահայտումներ, կամ վիրավորել մասնակցող խաղացողներին։
Հարկավոր է հարգել հակառակորդին սեղանի շուրջ։