cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ֆրանկներ
Միջնադարում Ֆրանկ տերմինը օգտագործվում էր որպես Արևմտյան եվրոպացի տերմինի հոմանիշ, քանի որ Կարոլինյան ֆրանկները վերահսկում էին Արևմտյան Եվրոպայի մեծ մասը և հիմնադրեցին քաղաքական համակարգ, որի հիմքում ընկած էր եվրոպական հին կարգը, որը ավարտվեց միայն Ֆրանսիական հեղափոխության արդյունքում։ Ֆրանկները լավ հարաբերություններ հատատեցին Հռոմի կաթոլիկ եկեղեցու հետ և դաշնակիցների հետ մասնակցեցին Խաչակրաց արշավանքներին Եվրոպայից դուրս Լևանտում, որտեղ հիմնեցին ֆրանկական իշխանություններ։
Ֆրանկական թագավորությունները հենց կզբից իրավականորեն և քաղաքապես բաժանվեցին արևելյան ֆրանկական և գերմանական մասերից։ Երևմտյան մասում Մերովինգների հիմքում ընկած էր Հռոմեական իրավունքը։ Արևելյան ֆրանկական թագավորությունը վերակազմավորվեց որպես նոր «Սրբազան Հռոմեական կայսրություն»։ Արևմտյան Եվրոպայի ֆրանկները, որոնք խոսում էին Ռոմանական լեզուներով շարունակեցին գոյետևել հետագայում որպես Ֆրանսիա, անվանում որը գալիս է ֆրանկների անվանումից։
Ադաբաշ
Ադաբաշ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում։
1907 թ.-ին ուներ 71 ադրբեջանցի բնակիչ։ Բնակչությունը զբաղվում էր երկրագործությամբ և անասնապահությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Սպինադեսկո
Սպինադեսկո (Spinadesco), կոմունա Իտալիայում, գտնվում է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1535 մարդ, խտությունը կազմում է 90 մարդ/կմ²։ Տարածքը գրավում է 17 կմ²։ Էլեկտրոնային փոստ - 26020, հեռախոսային կոդ - 0372։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ալեքսանդրիա (մուհաֆազա)
Ալեքսանդրիա (الإسكندرية‎), Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության 29 մուհաֆազաներից մեկը ։ Ալեքսանդրիայի մաուֆազայի վարչական կենտրոնը համարվում է համանուն քաղաքը, որը հանդիսանում է նաև վարչական միավորի ամենախոշոր բնակավայրը։ Գտնվում է Միջերկրական ծովի ափին։ Միջպետական որևէ սահման չունի։
2006 թվականի տվյալներով՝ մաուֆազայի ընդհանուր բնակչությունը կազմում է ավելի քան 4 միլիոն մարդ։ Այդ ցուցանիշով այն գրավում է 7-րդ տեղը Եգիպտոսի Արաբական Հանրապետության մարզերի մեջ։ Բնակչության միջին խտությունը կազմում է 1743,48 մարդ/կմ²։ Մաուֆազան զբաղեցնում է 2 300 կմ² տարածք Եգիպտոսում և համարվում է 23-րդ ամենամեծ վարչական միավորը երկրի ներսում։
Վարչական բաժանում
Մաուֆազան իր հերթին բաժանված է 8 շրջանների, որոնցից մի քանիսը ունեն քաղաքային կարգավիճակ.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Եգիպտոսի մուհաֆազաներ Կատեգորիա:Նեղոսի դելտա
Զամարտինե
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 1183 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Տապակած կարտոֆիլ
Տապակած կարտոֆիլ, ուտեստը պատրաստելու ժամանակ կարտոֆիլը բաժանում են շերտերի՝ շրջանաձև կամ ձողերի տեսքով և տապակում ոչ մեծ քանակության ձեթի մեջ։ Ընթացքում կարտոֆիլը ներծծում է ձեթը և հնարավոր է կրկին ավելացման կարիք լինի, այնուհետև ավելացվում է կտրատված սոխ։
Կարտոֆիլի հետ կարելի է տապակել նաև միս, որի դեպքում կախված մսի յուղայնությունից կարելի է ձեթ քիչ օգտագործել։ Տապակած կարտոֆիլը շատ հայտնի և տարածված ուտեստ է։ Այս ուտեստի հետ կարելի է օգտագործել տարբեր տեսակի համեմունքներ, սոուսներ և կետչուպներ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Կարտոֆիլով ուտեստներ Կատեգորիա:Խավարտներ
ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի առաջնություն 1965 (թիմերի կազմեր)
1965 թ. ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ազգերի առաջնության եզրափակիչ մրցաշարին մասնակցեցին վեց ազգային հավաքականներ։
Նայիր նաև
Կատեգորիա:ԿՈՆԿԱԿԱՖ-ի ոսկե գավաթ (թիմերի կազմեր)
Միքայել I Ռանգաբե
Միքայել Ռանգաբե, Բյուզանդիայի կայսր 811-813 թվականներին։ Հաջորդել է Նիկեփոր I-ին։ Սիրաշահել է իր նախորդից հալածված կղերին և ավագանուն, հալածել պավլիկյաններին։ Չկարողանալով լուծել ներքին ու արտաքին քաղաքականության շատ հարցեր և, բացի այդ, ծանր պարտություններ կրելով Անզենի ու Վերսինիկիի ճակատամարտերում (համապատասխանաբար՝ արաբներից ու բուլղարներից)՝ 813 թվականին գահընկեց է արվել իր զորավարի՝ Լևոն Հայի (813-820 թթ.) կողմից, դարձել վանական ։ Մահացել է 844 թվականին։
Ուիտլի շրջան (Կենտուկի)
Ուիտլի շրջան (Whitley County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.140 կմ² է, բնակչությունը՝ 35.637 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Վիլյամսբուրգ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1818 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
Ազատագրված տարածքների պաշտպանություն (նախաձեռնություն)
Կազմավորվել է 2001 թվականին, Երևանում։ Նպատակն է քարոզչական միջոցներով ներազդել Ղարաբաղյան հիմնախնդրի կարզավորման գործընթացի և հանրային կարծիրի վրա՝ բացառելու Ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ ազատագրված տարածքների որևէ զիջում։ Նախաձեռնող խմբի անդամներն են՝ ակադեմիկոսներ Ռ. Ղազարյանը, Լ. Աղալովյանը, ժողովրդական նկարիչ Ս. Մուրադյանը, գեներալ-մայոր է. Միմոնյանցը, գնդապետ Ա. Կարապետյանը և ուրիշներ։
Կատեգորիա:Հասարակական կազմակերպություններ
Ռասսոխովատայա (գյուղ, Լետիչևի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ռասսոխովատայա գյուղում բնակվում էր 92 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,575 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 160 մարդ/կմ²։
Չեմիտոկվաջե
Չեմիտոկվաջե (Чемитоквадже), միկրոշրջան Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Մեծ Սոչիի Լազարևսկի շրջանում։ Գտնվում է շրջկենտրոն հանդիսացող Լազարևսկոյե միկրոշրջանից 10 կմ հարավ-արևելք, իսկ Սոչիի կենտրոնից 53 կմ հյուսիս-արևմուտք, ծովի մակարդակից 30 մ բարձրության վրա։
Պատմական ակնարկ
Կովկասյան պատերազմի ավարտից հետո, այս տարածքի տեղաբնիկ մուսուլմանական ողջ բնակչությունը, մուհաջիրության արդյունքում տեղահանվել է և աքսորվել Օսմանյան կայսրություն, քանի որ չէին ցանկանում հպատակվել Ռուսական կայսրությանը։ Այդ պատճառով նշված տարածքը որոշ ժամանակով ամայացավ։
1867 թվականին Չեմիտոկվաջե գետի ցածրադիր վայրերի տարածքը, Վոլկոնսկի իշխանները նվիրեցին պրոֆեսոր Սերգեյ Բոտկինին` երեխաներին հաջողությամբ բուժելու համար։ Աստիճանաբար այս տարածքում սկսել են բնակություն հաստատել ռուսներ և Օսմանյան կայսրությունից գաղթած հայեր և հույներ։ 20-րդ դարի սկզբին, Սերգեյ Բոտկինի կալվածքը գնել է պրոֆեսոր Նիկոլայ Ժուկովսկին։ 1934 թվականին, Ժուկովսկու առանձնատան տեղում ստեղծվեց նրա անվան հանգստյան տունը։
1961 թվականին, Չեմիտոկվաջե ավանը ընդգրկվել է Սոչի քաղաքի կազմի մեջ և ստացել ներքաղաքային միկրոշրջանի կարգավիճակ։
Հայերի հիմնական զանգվածը եկել է շրջակա գյուղերից` 1930 թվականին։
Բնակչությունը
Չեմիտոկվաջե ավանում ներկայումս բնակվում են հայեր, ռուսներ, չերքեզներ և այլ ազգերի ներկայացուցիչներ, ովքեր զբաղվում են բանջարաբուծությամբ, պտղաբուծությամբ, ինչպես նաև ծխախոտի ու թեյի մշակությամբ։
Ավանում գործում են ութամյա դպրոց, ակումբ, բուժկայան, հանգստյան տներ, հյուրանոցներ և Ռուսաստանի օդուժի առողջարանը։
Տեսարժան վայրեր
Չեմիտոկվաջեի տարածքում է գտնվում Ռուսաստանի ամենաբարձր ավտոմոբիլային կամուրջը (բարձրությունը` 80 մ)։ Բացի այդ, ավանի տարածքում պահպանվել են հինավուրց դոլմենների մնացորդներ, ինչպես նաև 1-6-րդ դարերի հռոմեական բերդի ավերակները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր Կատեգորիա:Սոչի
Օստրովոկ (գյուղ, Վլադիմիր-Վոլինի շրջան)
Օստրովոկ (Островок), գյուղ Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օստրովոկ գյուղում բնակվում էր 588 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1,42 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 414,08 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Վոլինի մարզի Վլադիմիր-Վոլինի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ախալցխայի հայկական թատրոն
Ախալցխայի հայկական թատրոն (ახალციხეს სომხური თეატრი), առաջին ներկայացումները Ախալցխայում կազմակերպել է Միհրդատ Ամրիկյանը, 1860 թվականին, տեղի թատերասերների ուժերով։
Պատմություն
1880 թվականին հյուրախաղերով հանդես է եկել Պետրոս Ադամյանը՝ Ստեփան Սաֆրազյանի, Ս. Հովվյանի և այլոց հետ։ 1906-1907 թվականներին թատերախումբը ղեկավարել է Նիկողայոս Հովհաննիսյանը։ 1909 թվականին այստեղ ելույթներ է ունեցել Սիրանույշը։ 1890-1910-ական թվականներին թատրոնի զարգացմանը նպաստել են թատերական գործիչներ Ս. Ազնավուրյանը. Խ. Թեխմիշճյանը և ուրիշներ։
Խորհրդային իշխանության տարիներին թատրոնում հանդես են եկել Լևոն Երամյանը, Հովհաննես Աբելյանը. Վահրամ Փափազյանը և ուրիշներ, ավելի հաճախ՝ Թբիլիսիի հայկական թատրոնը։ 1937 թվականից թատրոնը դարձել է պետական, գոյատևել մինչև 1941 թվականը (ղեկավար՝ Արտաշես Վրույր)։
Բեմադրություններ
Բեմադրվել են՝ Պարոնյանի «Մեծապատիվ մուրացկաններ», Սունդուկյանի «Պեպո», «Խաթաբալա», Շիրվանզադեի «Նամուս», «Պատվի համար», Դեմիրճյանի «Քաջ Նազար», Նաիրի Զարյանի «Վրեժ», Շիլլերի «Ավազակներ», Ծերեթելու «Կինտո» և այլն։
Այստեղ են աշխատել ռեժիսորներ Վ. Գասպարյանը, Համո Բաղդասարյանը, Ա. Աղաջանյանը, նկարիչ Արշալույս Չիֆլիկյանը և ուրիշներ։
Շյոնվալդ (Բավարիա)
Շյոնվալդ (Schönwald), կոմունա Գերմանիայի Բավարիա երկրամասում։ Ենթարկվում է Վերին Ֆրանկոնիա շրջանին։ Գտնվում է Վունզիդել Ֆիխտելի շրջանի կազմում։ Բնակչությունը կազմում է 3497 մարդ (ըստ 2010 թվականի դեկտեմբերի 31-ի)։ Տարածքը կազմում է 19,18 կմ²։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 4 79 150։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի քաղաքներ
Ապոլլոն Մոկրիցկի
Ապոլլոն Նիկոլաևիչ Մոկրիցկի (Аполлон Николаевич Мокрицкий, ), ռուս նկարիչ, դիմանկարիչ։ Կայսերական արվեստների ակադեմիայի ակադեմիկոս (1849)։
Կենսագրություն
Ապոլլոն Մոկրիցկին ծնվել է 1810 թվականի օգոստոսի 12-ին, Պիրյատինում (Պոլտավայի նահանգ), փոստի կառավարիչի ընտանիքում։ 1819-1824 թվականներին դաստիարակվել է աղքատ ազնվականների երեխաների համար նախատեսված Պոլտավայի տանը, այնուհետև սովորել է իշխան Բեզբորոդկոյի Նեժինսկի բարձրագույն գիտությունների գիմնազիայում (ավարտել է 1830 թվականին), եղել է Նիկոլայ Գոգոլի, Նեստոր Կուկոլնիկի և Ալեքսանդր Դանիլևսկու դպրոցական ընկերը։
1831 թվականից դարձել է Սանկտ Պետերբուրգի կայսերական արվեստների ակադեմիայի ազատ ունկնդիր։ 1830 թվականից մինչև 1832-ականների կեսերը նկարչություն է սովորել Ալեքսեյ Վենեցիանովի մոտ։ Այնուհետև ընդունվել է ակադեմիա, որտեղ եղել է Կառլ Բրյուլովի (1836-1839) աշակերտը։ Հեռացել է Վենեցիանովի ոճից՝ դառնալով Կառլ Բրյուլովի վառ ակադեմիականության հետևորդը՝ արտաքին տպավորչության և նատուրալիզմի հատկանիշներով։
Ուսման ընթացքում պարգևատրվել է Արվեստի ակադեմիայի մեդալներով՝ փոքր արծաթե մեդալ է ստացել «Մադամ Պուզինոյի դիմանկար»-ի (1835), փոքր արծաթ (1836) և մեծ արծաթ (1838) «Սուրբ Սեբաստիան» և «Ակադեմիկոս Էպինգերի դիմանկար»-ի, փոքր ոսկե մեդալ (1839) «Հռոմեացի կինը զնդանում կրծքով կերակրում է հորը» նկարի համար, ստացել է նաև ազատ նկարչի կոչում։ 1846 թվականին արտասահմանում մնալու համար պետական գանձարանից ստացել է երկու տարվա նպաստ։ Ակտիվ մասնակցություն է ունեցել նաև Տարաս Շևչենկոյի ճորտատիրությունից ազատագրման գործում։
1841-1849 թվականներին ուղևորության է մեկնել Իտալիա։ Հայրենիք վերադառնալուց հետո Մոկրիցկին նկարել է «Նովգորոդի և Սանկտ Պետերբուրգի մետրոպոլիտ Սրբազան Նիկանորի դիմանկարը» (1849), որի համար ստացել է ակադեմիկոսի կոչում։
1851 թվականից Մոկրիցկին դասավանդել է Մոսկվայի նկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ուսումնարանում։ Նրա հայտնի ուսանողներից են եղել Կոնստանտին Մակովսկին, Վասիլի Պերովը, Իվան Շիշկինը, Իլարիոն Պրյանիշնիկովը։ Մոկրիցկին գեղագիտության դասընթաց է դասավանդել Մոսկվայի երկու ուսումնարաններում (գեղանկարչության և քանդակագործության և Ստրոգանովի), որին  մասնակցել են բազմաթիվ պրոֆեսիոնալ և սիրողական նկարիչներ։
Մահացել է Մոսկվայում 1870 թվականի մարտի 8-ին։
Ստեղծագործություններ
Մոկրիցկին նկարել է նաև բնանկարներ, որոնք մեծ ժողովրդականություն են վայելել և դիմանկարիչը բազմաթիվ պատվերներ է ստացել։ Նրա իտալական դիմանկարներն ու բնանկարները արագությամբ սպառվել են՝ դառնալով Ռուսաստանի բազմաթիվ թանգարանների ցուցանմուշներ։
Մոկրիցկու դիմանկարային աշխատանքները սենտիմենտալ-ռոմանտիկ ուղղության արվեստագետներին բնորոշ գաղափարների ու միտումների ցուցադրման օրինակ են։ Միաժամանակ նրա ստեղծագործությունը հետաքրքիր է նրանով, որ դրանցում իրենց տեղն են գտել ռեալիզմի գծերը։ Միաժամանակ, Մոկրիցկին 19-րդ դարի այն բազմաթիվ արվեստագետներից է, ում ստեղծագործական ձևավորումը մեծապես եղել է ակադեմիական պաշտոնական արվեստի դպրոցի ազդեցության տակ։ Նկարչի ստեղծագործական ժառանգության մեջ լավագույնը նրա ժամանակակիցների՝ Գոգոլի, Հրեբինկայի, Կոլցովի, Կուկոլնիկի դիմանկարների պատկերասրահն է ։
Մոկրիցկին թողել է նաև արժեքավոր հուշեր՝ «Նկարիչ Ա. Ն. Մոկրիցկու օրագիրը»։ Որպես ռոմանտիկ նկարիչ՝ բանաստեղծական նրբերանգներ է հաղորդել իր դարաշրջանի առաջադեմ մարդկանց՝ բժիշկ Պոլիկարպ Պուզինոյի և նրա կնոջ դիմանկարին (1835), Նիկոլայ Գոգոլի, Եվհեն Հրեբինկայի (1840), Ալեքսեյ Կոլցովի դիմանկարներին, «Կնոջ դիմանկարը» (1835), «Ինքնադիմանկար» (1840) և այլ ստեղծագործությունների։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ռուսական կայսրության նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս դիմանկարիչներ
Կովլաղ
Կովլաղ, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Չարշամբայի գավառակում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Բիրյուլովոյի առու
Բիրյուլովոյի առու (Бирюлёвский ручей), ջրահոսք Արևելյան Բիրյուլովո շրջանում, Մոսկվա քաղաքի Հարավային վարչական շրջանում ։ Հոսում է Բիրյուլյովո դենտրոպարկի Լիպեցկ փողոցով, թափվում է Չերեպիշկա գետը։ Բիրյուլովոյի ավազանում գտնվում են դենտրոպարկի հինգ գետերը ։
Ստուգաբանություն
Առուն իր անունը ստացել է Բիրյուլովո գյուղից, որը գտնվում է Չերտանովկա գետի մոտ գտնվող Բիտցևսկի անտառից 4-6 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք ։
Պատմություն
1998 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Մոսկվայի Կառավարության № 1012 և հուլիսի 29-ի № 564 որոշմամբ Բիրյուլովոյի առվի հովիտը մտավ «Ցարիցինո» պատմական պարկի կազմի մեջ, իսկ 2004 թվականին ստացավ տարածաշրջանային նշանակության բնության հուշարձանի կարգավիճակ ։
Էներգաաշտարակ
Ժամանակագրություն
1965 թվական։ Առաջին անգամ էներգակիր աշտարակների օգնությամբ առաջացավ էներգիա ստանալու գաղափարը։ Գաղափարը պատկանում է Լոքհիդ ընկերության պրոֆեսոր Ֆիլիպ Կարլսոնին .:
Բիրյուլովոյի առու
Պատմություն
2006-2008 թվականներին իրականացվել են Բիրյուլովոյի առվի բնապահպանական միջոցառումներ և աշխատանքներ ։ Բնօգտագործման և շրջակա միջավայրի պահպանության դեպարտամենտը 2017 թվականին հայտարարել է իր մտադրության մասին, ըստ որի պետք է բարեկարգվեն Բիրյուլովոյի լճերը, որոնց միջով հոսում է առուն։ Աշխատանքների ընթացքում ջրի տակ կտեղադրվեն տաղավարներով տեռասներ, ինչպես նաև տեղեր պիկնիկների համար ։
Նկարագրություն
Բիրյուլովոյի առուն Յազվենկա գետի ձախ վտակն է։ Մոտ 1685 թվականին Վասիլի Վասիլևիչ Գոլիցին իշխանը Վերին և Ստորին Ցարիցինսկի լճերի միջև կառուցել է Չերնոգրյազսկի պատնեշը։ Արդյունքում Վերին լճակը զբաղեցրել է Գորոդնյա և Յազվենկա գետերի տարածքը, իսկ Վերին Ցարիցինսկի լիճը՝ Բիրյոլովոյի առվի տարածքը։
Էներգաաշտարակ
Ժամանակագրություն
1975 թվական։ Ֆիլիպ Կարլսոնի հայտնագործության կեղծ օրինակի թողարկում։
1982 թվական։ Իսրայելի Տեխնիոն համալսարանում ինտենսիվ հետազոտական աշխատանքների սկիզբ։ Տասնյակ գիտնականների ու  ինժեներների թիմը պրոֆեսոր Դանա Զասլավսկու ղեկավարությամբ ծախսել է ավելի քան 100 տարի էներգոաշտարակի նախագծի հետազոտման ու մշակման համար։
Բիրյուլովոյի առու
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Էներգաաշտարակ
Ժամանակագրություն
1994 թվական։ Իսրայելի էներգետիկայի նախարարի հրահանգներով անկախ մասնագետների հատուկ հանձնաժողով ստեղծվե, որն անցկացրեց մանրակրկիտ ստուգումներ պրոֆեսոր Զասլավսկու թիմի կատարած աշխատանքների արդյունքները։ Հանձնաժողովի եզրակացությունը լիովին դրական էր։ Տեխնիոնի թիմը շարունակում է իրականացնել իր նախագիծը։
2000 թվական։ Ստեղծվել է իսրայելա-հնդկական համատեղ ղեկավարման հանձնաժողով։ 2001 թվականի մայիս ամսին այն անցկացրեց համաժողով Երուսաղեմում, որտեղ սկուզբունքայնորեն որոշում կայայացվեց կառուցել 400 մետր բարձրությամբ, 150 մետր տրամագծով  6,5-ից մինչև 10 մեգավատտ հզորությամբ ցուցադրական էներգոաշտարակ։ Նրա արժեքը գնահատվում էր 100 միլիոն դոլար։ Գումարի կեսը պատրաստ էր տրվել Հնկաստանի կառավարությանը, սկսվեց ներդրողների որոնումը, ովքեր պատրաստ էին վճարել երկրորդ կեսը։ Նախագիծը չիրացվեց ։
2011 թվական։ Ամերիկյան «Մաքուր քամու էներգիա» ընկերությունը հայտարարում է 914,4 մետր բարձրությամբ երկու էներգոաշտարակների կառուցման ծրագրերի մասին։ Աշտարակները տեղադրվելու են Սոնորայի անապատում՝ Արիզոնայի Սան Լուիս քաղաքի մոտ, ոչ հեռու մեքսիկական սահմանից։ Կառույցի անգլերեն անվանումը մի փոքր տարբերվում է նրանից, որ օգտագործում էր պրոֆեսոր Զասլավսկին (Downdraft Tower и Energy Tower), բայց աշխատանքի էությունը նույնն է։ Ամերիկացի հեղինակների նախագծերում պարզություն չկա, որոշ աղբյուրներ հիշատակում են Զասլավսկու անունը, մի քանիսը՝ ոչ։ Ներկայումս շարունակվում են այդ նախագծի նախնական աշխատանքները .:
2012 թվական։ Էկսերգետիկ աշտարակ, որը օդից ջրի սատացման նախագիծ է կամ ջրի աղազրկում և հովացում, էներգիայի ստացում «արհեստական քամուց», CO2-ի ստացում օդից։ Էկսերգետիկ աշտարակի հասկացությունն ու տեխնոլոգիան առաջարկվեց ամերիկացի գիտնական Վալերի Մայսոցենկոյի կողմից։ Այն զգալիորեն էժան է և արդյունավետությամբ գերազանցում է Զասլավսկու աշտարակին։ Իր դրույթները Մայսոցենկոն ներկայացրեց Տեխնիոնի համալսարանում Զասլավսկու հետազոտական խմբին, և նրանք հաստատեցին դա։ Այդ նախագիծը ներկայացվում է ղեկավարության աջակցությամբ և Ավստրալիական ու Պարսից ծոցերում իրացման շնորհիվ։ Այդ տարածաշրջանների կլիման չոր և շոգ է, հարմարավետ է Մայսոցենկոյի տեխնոլոգիական աշխատանքների իրականացմանը, սակայն այն պահանջում է զգալի ծավալով ներդրումներ և իրացումներ։
Տեխնոլոգիայի ստեղծման նախապայմաններ
Համաշխարհային էներգետիկայի ամենաբարդ խնդիրներից մեկը հանդիսանում է հանածո վառելիքի տնտեսական ու քաղաքական կախվածությունը, որի ավելցուկները քչանում են։ Մեկ այլ բարդ խնդիր է շրջակա միջավայրի աղտոտումը ածխի այրման թափոններով։ Դրա այրումը մթնոլորտ է անջատում «ջերմային» գազեր, ինչպիսին է՝ CO2 գազը, որը ուժեղացնում է ջերմային արդյունավետությունը։ Այս խնդիրները պահանջում են շուտափույթ այլընտրանքային լուծումներ մաքուր և վերականգնվող տեսակի վառելիքի համար։ Վերականգնվող էներգիայի ամենահայտնի աղբյուրները հանդիսանում են արևային էներգիան, հիդրոէներգիան և բույսերի այրումը։ Մեկ այլ աղբյուր է հանդիսանում «Էներգետիկ խողովակի» տեխնոլոգիան։ Այս տեխնոլոգիայի ծրագիրը մշակողներից մեկը Տեխնիոն համալսարանի ագրոինժեներական ֆակուլտետի պրոֆեսոր Դան Զասլավսկին է։
Էներգոհավասարակշություն
Ըստ նախնական գնահատականների Յուտվատ շրջանի Էյտլատից հյուսիս խողովակի կառուցումը, պարզվեց, որ մոտավորապես 33% անջատվող էներգիան կծախսվի ջրի ներմղման վրա, 22%-ը՝ շփման և կինետիկ էներգիայի կորուստի վրա, և 45%-ը՝ սպառողական էներգիայի վրա ։ Այդ կերպ 200-600 մվտ հզորությամբ էներգոհավասարակշռությունը դրական կլինի .:
Ազդեցություն շրջակա միջավայրի վրա
Համակրգչային մոդելը ցույց է տվել, որ սառը օդը չի ստեղծի օազիս և միկրոկլիմայական փոփոխություն։ Սառը օդը գտնվում է 10 մետր ցած և չի խառնվում շրջապատող օդին իր ավելի բարձր խտության պատճառով։ Օդի ծախսը համեմատած մթնոլորտային հոսանքի հետ փոքր է։ Այսպես կոչված «Հեդլիի բջիջների» գլոբալ երևույթների միջոցով օդը մտնում է խողովակի մեջ (Մթնոլորտում ուղղահայաց շրջանառության համակարգը ներկայացնում է սովորաբար հասարակածի և բևեռների միջև երեք բջիջներ։ Ցածր և հավասարաչափ լայնության բջիջների շոշափման ընթացքում ուղղահայաց հոսանքները ուղղված են դեպի ներքև, այսինքն օդը նվազում է։ Սա արևմտյան մակերևութային քամիների գոտի է։ Միջին և բարձր լայնություններում բջիջների շփման հատվածում օդը բարձրանում է։ Սա մեծ բարձրություններում արևելյան մթնոլորտային քամիների և հոսքի գոտի է)։ Այնպես որ խողովակը չի կարող ազդել գլոբալ գործընթացներին։
Շինարարության արժեքը
Էյլատա շրջանում այդ տեսակի խողովակների արժեքը գնահատվում է 850 միլիոն դոլար մոտավորապես 2300 կ/վտ հզորությամբ ։ Մշակման սկզբնական փուլում առաջացավ լեռան ներսում կառուցել խողովակ, բայց մերժվեց շահութաբեր լինելու համար։ Խողովակը կառուցվում է ոչ թե երկաթբետոնից, այլ պողպատյա ձողակտորից։ Խողովակի ներսը պատված է նմանատիպ պաստառից, Բարձրահարկ շենքերի կառուցման տեխնոլոգիան գոյություն ունի Դուբայում և Չինաստանում, այնպես որ չի ներկայացնի որոշակի խնդիրներ։ Ամրության տեսանկյունից, ներքին քամին ուժեղ է ազդում, բայց խողովակն այնպես է նախագծված, որ այն դիմանում է տվյալ շրջանի անապատի ցանկացած ուժեղ քամուն։
Ավստրալիացի ինժեներների նախագծեր
Ավստրալիացի ինժեներների նախագիծը նույնպես հեաքրքիր է։
Ըստ ուսումնասիրողների ծրագրերի մի քանի հեկտար անապատային տարածքներում անհրաժեշտ է կոտրել հսկայական ջերմոցը, իսկ նրա կենտրոնում տեղադրել 800 մետր որկարությամբ և 150 մետր տրամագծով խողովակ։ Տաք և ցուրտ օդի ջերմաստիճանի տարբերությունների պատճառով առաջանում է հզոր ձգողական ուժ։ Այդ հոսքի ուժը ապահովում է ճնշում, որը բավարար է 30 քամու տուրբինների պտույտի համար, որոնք տեղադրված են խողովակի ստորին հատվածում։
Հաշվարկները ցույց էին տալիս, որ ջերմոցում օդի ջերմաստիճանը կտաքանա մինչև 80-90° ցելսիուս, իսկ խողովակը կդառնա որպես «ծխնելույզ», որն ապահովում է մշտական ձգողականության ուժ։ Փորձնական սարքավորման հզորությունը կկազմի 200-ից մինչև 250 մ/վտ հզորություն։ Դա բավարար է մի քանի տասնյակ ֆերմերային տնտեսություններին կամ 100 հազար բնակիչ ունեցող քաղաքին էներգիա ապահովելու համար։
Ծրագիր մշակողների հավաստիացմամբ, համակարգը կարող է կատարել շուրջօրյա աշխատանք։ Օրվա ընթացքում լավ տաքացված հողը կվերածվի տաք մարտկոցի, որը նույնիսկ ի վիճակի կլինի երկար ժամանակ տաքացնել օդը, և կստեղծի ձգողական ուժ խողովակի մեջ։
Անի Մաղաքյան
Անի Համլետի Մաղաքյան, (հունիսի 3, 1988, Վանաձոր, ՀԽՍՀ, ԽՍՀՄ), հայ սցենարիստ, մանկավարժ, գրող, լրագրող
Կենսագրություն
Անի Մաղաքյանը ծնվել է 1988թ-ի հունիսի 3-ին Վանաձորում, ավարտել է Խ․Աբովյանի անվան մանկավարժական համալսարանը, Կովկասի ինստիտուտը, նաեւ Ալեքսանդր Միտտայի կինոդպրոցը։ Տպագրվել է մի շարք գրական հանդեսներում, աշխատել է որպես լրագրող ։ 2016 թվականից սցենարներ է գրում հայկական հեռուստաընկերություններով ցուցադրվող մի շարք հեռուստասերիալների համար ։ Դեպի հեռուստատեսություն իր ճանապարհը սկսել է որպես սցենարիստի օգնական ։ Համագործակցել է և շարունակում է համագործակցել «Կենտրոն», «Հանրային», «Ա թիվի», «Նոր Հայաստան» հեռուստաընկերությունների հետ, 2017 թվականից մինչ օրս համագործակցում է «Շանթ» հեռուստաընկերության հետ ։
Ադագյուլ
Ադագյուլ, գյուղ Արևելյան Հայաստանում, Կարսի մարզի Արդահանի գավառում։
1907 թվականին ուներ 107 թուրք բնակիչ։ Բնակիչները զբաղվում էին անասնապահությամբ և երկրագործությամբ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Թուրքիայի գյուղեր
Միելոգրաֆիա
Միելոգրաֆիա (μυελός-ոսկրածուծ և ․․․ գրաֆիա), ողնուղեղագրություն, ողնուղեղի ենթաոստայնային (սուբարախնոիդային) տարածության ռենտգենյան հետազոտման եղանակ։ Կատարվում է ողնաշարային խողովակի մեջ կոնտրաստային նյութ ներարկելով՝ վերջինիս անցանելիությունը որոշելու համար։ Կիրառվում է ողնուղեղի ուռուցքների, ուղեղաթաղանթների բորբոքային պրոցեսների, միջողնային արտացցվածքների ախտորոշման նպատակով։ Ռադիոիզոտոպային միելոգրաֆիայի միջոցով որոշվում է ողնաշարային խողովակի անցանելիությանը խոչընդոտող ուռուցքների, կպումների տեղադրությունը։ Կատարվում է գոտկային պունկցիայի միջոցով ողնուղեղի ենթաոստայնային տարածության մեջ ռադիոակտիվ գազի խառնուրդով օդի բշտիկ ներարկելով։
Պաշկովո (գյուղ, Բերեսնյովսկոե գյուղական բնակավայր)
Պաշկովո (Пашково), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Միելոգրաֆիա
Կատեգորիա:Բժշկական պատկերում Կատեգորիա:Ճառագայթաբանություն Կատեգորիա:Ռենտգենաբանություն
Զամիտե
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 218 մարդ։
Պաշկովո (գյուղ, Բերեսնյովսկոե գյուղական բնակավայր)
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Զամիտե
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Տվերի մարզի Ռամեշկովսկի շրջանի բնակավայրեր
Պաշկովո (գյուղ, Բերեսնյովսկոե գյուղական բնակավայր)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
(4372) Քուինսի
(4372) Քուինսի (Quincy), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի հոկտեմբերի 3-ին Օաք Ռիջ աստղադիտարանի կողմից Հարվարդում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,932022 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,5703 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2937 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1833,79 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,196315 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 1,52° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1984 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Օաք Ռիջ աստղադիտարանի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Վուլֆ շրջան (Կենտուկի)
Վուլֆ շրջան (Wolfe County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 578 կմ² է, բնակչությունը՝ 7.355 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քամպտոն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1860 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
Նովովլադիմիրովկա (գյուղ, Սերեդինա-Բուդայի շրջան)
Նովովլադիմիրովկա (Нововолодимирівка), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Նովովլադիմիրովկա գյուղում բնակվում էր 55 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ռևուխա (գյուղ, Լետիչևի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Ռևուխա գյուղում բնակվում էր 110 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,877 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 125,43 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Աստերիքսն ու Օբելիքսն ընդդեմ Կեսարի
Սյուժե
Մ․թ․ա․ 50 թվականին կայսր Հուլիոս Կեսարը նվաճեց Գալիան։ Միայն մի փոքրիկ գյուղի բնակիչներ հրաժարվեցին հարկեր վճարելուց, քանի որ նրանք ունեն կախարդական ըմպելիք։ Այդ ըմպելիքի շնորհիվ երկու անբաժան ընկերներ Աստերիքսն ու Օբելիքսը դառնում են սուպեր հերոսներ և ի զորու են պայքարել հռոմեական կայսրության դեմ։
Արարատ (քաղաք)
Արարատ, քաղաք Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզում։
Աշխարհագրություն
Քաղաքը մայրաքաղաք Երևանից հեռու է 48 կմ դեպի հարավ-արևելք։
Պատմություն
Արարատ քաղաքային համայնքի ավագանու 2014 թվականի մարտի 25-ի թիվ 18 որոշումով Արարատ քաղաքի հիմնադրման տարեթիվ սահմանվեց 1930 թվականի հոկտեմբերի 22-ը։
ՀՍՍՀ մինիստրների խորհրդի 1972 թվականի հունվարի 4-ի N4 որոշումով Արարատը դասվում է հանրապետական ենթակայության քաղաքաների շարքը։ Քաղաքի վարչական տարածքը կազմում է 1467 հա։
Երևանի գեղասահքի և հոկեյի մարզադպրոց
Երևանի գեղասահքի և հոկեյի մարզադպրոց, գեղասահքի դպրոց Երևանում։
2015-2019 թվականներին կոչվել է գեղասահքի ռուս չեմպիոնուհի Իրինա Ռոդնինայի անունով ։
Արարատ (քաղաք)
Բնակչություն
Ըստ 2005 թվականի ազգային վիճակագրական ծառայության տվյալների համայնքի բնակչությունը կազմում է 19․533 մարդ, որից 47 % տղամարդիկ են, իսկ կանայք՝ 53 % ։
Երևանի գեղասահքի և հոկեյի մարզադպրոց
Պատմություն
Երևանի գեղասահքի և տափօղակով հոկեյի մանկապատանեկան դպրոցը հիմնադրվել է 1971 թվականին, որն իր գործունեությունը ծավալել է հիմնականում Բագրատունյաց փողոցում տեղակայված դպրոցում, շենքային ոչ բարենպաստ պայմանների պատճառով սպորտաձևերը զարգացում չեն ապրել, գեղասահքի դպրոցում երկար տարիներ չի գործել սահադաշտը։
Երևան քաղաքի ավագանու 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ի որոշմամբ մարզադպրոցն անվանափոխվել է «Իրինա Ռոդնինայի գեղասահքի մարզադպրոց» ՊՈԱԿ-ի և գործելու է Ծովակալ Իսակովի պողոտա 27/10 հասցեում գտնվող նորակառույց գեղասահքի դպրոցի շենքում՝ անվանի գեղասահորդ, ՌԴ հասարակական գործիչ, Պետդումայի պատգամավոր Իրինա Ռոդնինայի ղեկավարությամբ։
2019 թվականին Երևանի ավագանու որոշմամբ գեղասահքի դպրոցը վերանվանվել է «Երևանի գեղասահքի և հոկեյի մարզադպրոց»։
Գեղասահքի դպրոցը կառուցվել է Մոսկվայի «Մոնարխ» ընկերությունների խմբի տնօրեն, «Բարեկեցություն» բարեգործական հիմնադրամի նախագահ Սերգեյ Համբարձումյանի սեփական միջոցներով և նվիրաբերվել է Երևանի քաղաքապետարանին։ Երևանի սահադաշտի շինարարությունն սկսվել է 2014 թվականի հոկտեմբերին ։ Եռահարկ շինության ընդհանուր մակերեսը կազմում է 4360 քմ, որից 1800 քմ զբաղեցնում է սահադաշտը, ունի խորեոգրաֆիայի դահլիճ, մեթոդական լսարան, ֆիզիկական մարզումների համար նախատեսված մարզասարքեր, ինժեներական և սառեցման համակարգերի ժամանակակից արտադրության սարքավորումներ, հոկեիստների և գեղասահորդների համար անհրաժեշտ գույք, միջազգային չափանիշներին համապատասխան հանդերձարաններ ։
Արարատ (քաղաք)
Տնտեսություն
Քաղաքն ունի ավագ, միջնակարգ և հիմնական դպրոցներ, քաղաքային և մանկական գրադարաններ, մանկապարտեզներ, Ղազարոս Սարյանի անվան «Միջնակարգ մասնագիտական արվեստի դպրոց», հիվանդանոց, պոլիկլինիկաներ, կապի հանգույց։
Երևանի գեղասահքի և հոկեյի մարզադպրոց
Կառույցի անվան փոփոխություն
2019 թվականին Երևանի ավագանու որոշմամբ «Իրինա Ռոդնինայի գեղասահքի դպրոց»-ը վերանվանվել է «Երևանի գեղասահքի և հոկեյի մարզադպրոց»-ի։ Անվանափոխության նախագիծը ներկայացրել էր Երևանի ավագանու «Լույս» խմբակցությունը՝ նշելով, որ խորհրդային գեղասահորդուհի, եռակի օլիմպիական չեմպիոն, աշխարհի տասնակի չեմպիոն Իրինա Ռոդնինան 2019 թվականին փետրվարի 26-ին Բաքվում մասնակցել է Խոջալուի իրադարձությունների հետ կապված երթին ։
Արարատ (քաղաք)
Տնտեսություն
Մոտ մեկ տասնյակի հասնող հիմնարկ-ձեռնարկություններ, որոնք շրջապատում են քաղաքը, առաջացրել են լուրջ էկոլոգիական խնդիրներ, որոնցից է աղտոտված մթնոլորտային ավազանը  ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Արարատ (քաղաք) Կատեգորիա:1930 հիմնադրումներ Հայաստանում Կատեգորիա:1930 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Ղաբալաք
Ղաբալաք, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Չարշամբայի գավառակում։
Երևանի գեղասահքի և հոկեյի մարզադպրոց
Կառույցի անվան փոփոխություն
Դպրոցի անվանափոխության մասին նախագիծը շրջանառության մեջ դնելուց հետո այդ մտադրությանն Իրինա Ռոդնինան արձագանքել է.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գեղասահքի դպրոցներ Կատեգորիա:Մարզադահլիճներ Երևանում
Ղաբալաք
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Ադագուլ
Ադագուլ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում։ Գտնվում էր Ճորոխ գետի ստորին հոսանքի շրջանում, գետի աջ ափից 2 կմ հյուսիս -արևելք՝ Արդվին քաղաքից 15 կմ հյուսիս-արևմուտք։
XX դարի սկզբին ուներ 31 տուն բնակիչ։ Բնակիչների հիմնական զբաղվածությունը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Վուդֆորդ շրջան (Կենտուկի)
Վուդֆորդ շրջան (Woodford County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 495 կմ² է, բնակչությունը՝ 24.939 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Վերսալ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1788 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
(4373) Կրեսպո
(4373) Կրեսպո (Crespo), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1985 թվականի օգոստոսի 14-ին Էդվարդ Բոուելի կողմից Անդերսոն Մեսայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,231539 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,8392 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,6239 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1217,6 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,295663 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,96° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1985 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էդվարդ Բոուելի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Մեծ Սևաժ
Մեծ Սևաժ  (Большая Севаж), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Եվդա գետի ձախ ափին՝ 45 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Մեզեն գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Մեզեն ։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Հնդկաստանի տնտեսական զարգացում
Հնդկաստանի տնտեսական զարգացում. այն հետևեց սոցիալիստական ​​ոգեշնչված քաղաքական գործիչներին իր անկախ պատմության մեծ մասում, ներառյալ բազմաթիվ ոլորտների պետական ​​սեփականությունը ։ Հնդկաստանի մեկ շնչին բաժին ընկնող եկամուտն աճել է տարեկան ընդամենը 1%-ով անկախությունից հետո երեք տասնամյակների ընթացքում ։ 1980-ականների կեսերից Հնդկաստանը դանդաղորեն բացեց իր շուկաները տնտեսական ազատականացման միջոցով։ 1991 թվականից ի վեր ավելի հիմնարար բարեփոխումներից և 2000-ականներին դրանց նորացումից հետո Հնդկաստանը առաջընթաց է ապրել դեպի ազատ շուկայական տնտեսություն ։
2000-ականների վերջին Հնդկաստանի աճը հասել է 7,5%-ի, ինչը մեկ տասնամյակի ընթացքում կկրկնապատկի միջին եկամուտը ։ ԱՄՀ-ն ասում է, որ եթե Հնդկաստանը մղի շուկայական ավելի հիմնարար բարեփոխումներ, ապա այն կարող է պահպանել տոկոսադրույքը և նույնիսկ հասնել կառավարության 2011 թվականի 10% նպատակին։ Պետությունները մեծ պատասխանատվություն ունեն իրենց տնտեսությունների նկատմամբ։ Գուջարաթում (13,86%), Ուտարախանդում (13,66%), Բիհարում (10,15%) կամ Ջարկանդում (9,85%) միջին տարեկան աճի տեմպերը (2007–12) ավելի բարձր էին, քան Արևմտյան Բենգալիայում (6,24%), Մահարաշտրայում (7,84%)։, Օդիշա (7,05%), Փենջաբ (11,78%) կամ Ասամ (5,88%) ։ Հնդկաստանը անվանական հիմունքներով աշխարհում հինգերորդ խոշոր տնտեսությունն է և երրորդը՝ գնողունակության համարժեքության ճշգրտված փոխարժեքներով (ՊՄԳ)։ Մեկ շնչի հաշվով այն աշխարհում զբաղեցնում է 140-րդ տեղը կամ PPP-ով 129-րդը։
Տնտեսական աճը պայմանավորված է ծառայությունների ընդլայնմամբ, որոնք հետևողականորեն ավելի արագ են աճում, քան մյուս ոլորտները ։ Ենթադրվում է, որ Հնդկաստանի զարգացման օրինաչափությունը եղել է հատուկ, և որ երկիրը կարող է բաց թողնել իր տնտեսական կառուցվածքի վերափոխման միջանկյալ արդյունաբերականացման փուլը։ Լուրջ մտահոգություններ են հնչել տնտեսական աճի գործազուրկ լինելու վերաբերյալ ։
Բարենպաստ մակրոտնտեսական ցուցանիշները անհրաժեշտ, բայց ոչ բավարար պայման են մարդկային զարգացման ցուցանիշների էական բարելավման համար։ Թեև աղքատության մակարդակը նվազել է 1991 թվականի տնտեսական բարեփոխումներից հետո, մարդկային զարգացման բարելավումը եղել է ոչ բավարար, քան գոհացուցիչ։ Օրինակ, երեխաների թերսնուցումը շարունակում է պահպանվել (46% 2005–6 թվականներին) ։
Դարավերջին Հնդկաստանի ՀՆԱ-ն կազմում էր մոտ 480 միլիարդ ԱՄՆ դոլար։ Տնտեսական բարեփոխումների արագացմանը զուգընթաց, Հնդկաստանի ՀՆԱ-ն աճել է հինգ անգամ՝ հասնելով 2,2 տրիլիոն ԱՄՆ դոլարի 2015 թվականին (ԱՄՀ-ի գնահատականներով)։
2015 թվականի հունվար-մարտ ժամանակահատվածում Հնդկաստանի ՀՆԱ-ի աճը կազմել է 7,5%՝ համեմատած Չինաստանի 7%-ի, այն դարձնելով այն ամենաարագ զարգացող ՀԻՄՆԱԿԱՆ տնտեսությունը ։ 2014–15 թվականների ընթացքում Հնդկաստանի ՀՆԱ-ի աճը վերականգնվել է աննշանորեն մինչև 7,3%՝ նախորդ հարկաբյուջետային 6,9%-ից։ 2014–2015 թվականներին Հնդկաստանի ծառայությունների ոլորտն աճել է 10,1%-ով, արդյունաբերության ոլորտը՝ 7,1%-ով, իսկ գյուղատնտեսությունը՝ 0,2%-ով։ Հնդկական տնտեսությունն աճել է 7,6 և 7,1-ով՝ համապատասխանաբար 2015–16 և 2016–17 ֆինանսական տարիներին, քանի որ տեղի են ունեցել խոշոր բարեփոխումներ, ինչպիսիք են դեմոնիզացիան և GST-ի իրականացումը 2016–17 ֆինանսական տարվա ընթացքում։
Պատմություն
Մինչև Հնդկաստանի անկախացումը՝ 1900-1947 թվականներին, Հնդկաստանում մեկ շնչին ընկնող եկամուտը կա՛մ նվազել էր, կա՛մ լճացել։ Անկախությունից հետո Ջավահարալ Նեհրուն ցույց տվեց իր պատրաստակամությունը զիջելու սոցիալիզմին՝ հանուն երկրի ընկալվող շահի՝ ֆինանսական խթաններ տրամադրելու մասնավոր ձեռնարկությունների ընդլայնման համար։ Այնուամենայնիվ, 1957 թվականի ճգնաժամից հետո Հնդկաստանը շրջվեց դեպի ներմուծման փոխարինող արդյունաբերականացում և ներմուծեց արտարժույթ ։ Նեհրու-Մահալանոբիսի մոտեցումը, որը հաճախ կոչվում է Երկրորդ հնգամյա պլան, ընդգծում էր հիմնական և ծանր արդյունաբերության զարգացումը որպես տնտեսական աճի արագացման միջոց։ Դրանք ներառում էին պողպատ, պղինձ, նավթաքիմիական, թուղթ, ածուխ և նավթ ։ Մահալանոբիսը ձգտում էր, որ Հնդկաստանը հասնի ինքնավարության՝ ազատելով բոլոր չմարված պարտքերը։ Քննադատները չհամաձայնեցին այս մոտեցման հետ՝ նշելով, որ Համաշխարհային բանկի պնդումները, թե Հնդկաստանի արտահանման հեռանկարները ցածր են, կեղծվել են, և Հնդկաստանի ներքուստ ուղղված ռազմավարության պատճառով բաց է թողնվել համաշխարհային տնտեսության աճի հնարավորությունը ։ Այնուամենայնիվ, 1950–1965 թվականներին Հնդկաստանի մեկ շնչին բաժին ընկնող եկամտի աճի արագացումն աճել է միջինը 1,7%-ով, ինչը դրանից հետո չի գերազանցվել։
Nehru-Mahalanobis ռազմավարության արդյունավետության մասին խոսակցությունը սովորաբար վիճարկում է տնտեսագետները։ Մոտեցման քննադատությունը շեշտում է գյուղատնտեսության ոլորտում ռեսուրսների բաշխման բացակայությունը։ Ենթադրվում է, որ մեքենաշինության ոլորտի նկատմամբ անհավասարակշռված կշիռը նպաստել է պարենային հացահատիկի գների բարձրացմանը և, հետևաբար, շարունակել աղքատությունն ու թերսնումը։ Ռազմավարության պաշտպանները պնդում են, որ այն ձգտել է ավելացնել գյուղատնտեսական արտադրանքը՝ արտադրանք-կապիտալ հարաբերակցության ավելացման միջոցով։ Սա, ըստ երևույթին, կկատարվեր հողային բարեփոխումների միջոցով, ինչին ռազմավարությունը չի անդրադարձել՝ չմատնանշելով բուն ռազմավարության հետ կապված խնդիր ։
Գյուղատնտեսություն
Հնդկաստանը կաթի, հնդկական ընկույզների, կոկոսի, թեյի, կոճապղպեղի, քրքումի և սև պղպեղի աշխարհում ամենամեծ արտադրողն է ։ Այն նաև ունի աշխարհի ամենամեծ խոշոր եղջերավոր անասունների բնակչությունը (193 միլիոն) ։ Այն ցորենի, բրնձի, շաքարավազի, գետնանուշի և ներքին ձկների արտադրությամբ երկրորդն է ։ Ծխախոտի երրորդ խոշոր արտադրողն է։ Հնդկաստանին բաժին է ընկնում մրգի համաշխարհային արտադրության 10%-ը՝ առաջին տեղն ունենալով բանանի և սապոտայի արտադրության մեջ, որը նաև հայտնի է որպես chiku:
Շուկայավարման, պահեստավորման և սառնարանային ենթակառուցվածքների զարգացման համար ներդրումների պահանջվող մակարդակը գնահատվում է հսկայական։ Կառավարությունը տարբեր սխեմաներ է իրականացրել շուկայավարման ենթակառուցվածքներում ներդրումների ավելացման համար։ Այս սխեմաների թվում են գյուղական տարածքների կառուցումը, շուկայի հետազոտման և տեղեկատվական ցանցի կառուցումը և գյուղատնտեսական շուկայավարման ենթակառուցվածքի զարգացումը/ուժեղացումը, գնահատումը և ստանդարտացումը ։
Համաշխարհային բանկի կողմից թվարկված գյուղատնտեսության ոլորտում հիմնական խնդիրներն են.
Հետազոտություն և զարգացում
Հնդկական գյուղատնտեսական հետազոտությունների ինստիտուտը (IARI), որը հիմնադրվել է 1905 թվականին, պատասխանատու էր 1970-ականների «Հնդկական կանաչ հեղափոխությանը» տանող հետազոտությունների համար։ Հնդկական Գյուղատնտեսական հետազոտությունների խորհուրդը (ICAR) գագաթնակետ մարմինն է կունդյուրում և հարակից ոլորտներում, ներառյալ հետազոտությունը և կրթությունը ։ Գյուղատնտեսության միության նախարարը ICAR-ի նախագահն է։ Հնդկաստանի գյուղատնտեսական վիճակագրության գիտահետազոտական ​​ինստիտուտը մշակում է գյուղատնտեսական փորձերի նախագծման նոր տեխնիկա, վերլուծում է գյուղատնտեսության տվյալները և մասնագիտանում է կենդանիների և բույսերի բուծման վիճակագրական տեխնիկայի մեջ ։ Պրոֆեսոր Մ.Ս. Սվամինաթանը հայտնի է որպես «Կանաչ հեղափոխության հայր» և գլխավորում է MS Swaminathan Research Foundation-ը։ Նա հայտնի է էկոլոգիապես կայուն գյուղատնտեսության և սննդի կայուն անվտանգության իր պաշտպանությամբ։
Արդյունաբերական արտադրանք
Հետազատականացումից հետո հնդկական մասնավոր հատվածը, որը սովորաբար ղեկավարվում էր հին ընտանեկան ընկերությունների օլիգոպոլիաների կողմից և բարգավաճման համար պահանջում էր քաղաքական կապեր, բախվեց արտաքին մրցակցության, այդ թվում՝ չինական ավելի էժան ներմուծման սպառնալիքի հետ։ Այն ժամանակից ի վեր այն կարգավորել է փոփոխությունը՝ սեղմելով ծախսերը, բարելավելով կառավարումը, կենտրոնանալով նոր ապրանքների նախագծման վրա և հենվելով ցածր աշխատուժի ծախսերի և տեխնոլոգիաների վրա ։ Մոդիի կառավարության ներքո տարբեր նախաձեռնություններ են տեղի ունենում, ինչպիսին է «Make In India» արշավը, որը խթանում է հնդկական արդյունաբերությունը։ Սա կօգնի տնտեսությանը զարգանալ, քանի որ սկսնակ ձեռնարկատերերը կբացեն արդյունաբերություններ և տեղական իրերը կխթանվեն։
Ծառայություններ
Հնդկաստանը ծառայությունների արտադրանքով տասնհինգերորդն է։ Ծառայությունների արդյունաբերությունը վարձում է անգլիախոս հնդիկ աշխատողներ առաջարկի և պահանջարկի կողմից, մեծացրել է պահանջարկը օտարերկրյա սպառողների կողմից, ովքեր հետաքրքրված են Հնդկաստանի ծառայությունների արտահանմամբ կամ նրանցից, ովքեր ցանկանում են իրենց գործունեությունը արտասահմանել։ Հնդկաստանի ՏՏ ոլորտը, չնայած վճարային հաշվեկշռին զգալիորեն նպաստելուն, կազմում է ընդհանուր ՀՆԱ-ի միայն մոտ 1%-ը կամ ընդհանուր ծառայությունների 1/50-րդը ։
ՀՆԱ-ի աճի տեմպեր
1991 թվականի տնտեսական ազատականացումից ի վեր Հնդկաստանի ՀՆԱ-ն աճում է ավելի բարձր տեմպերով ։ Հետևյալ աղյուսակը հավաքագրվել է հանրային տվյալների արխիվներից՝ Համաշխարհային բանկի տվյալներով.
ՀՆԱ-ի աճի տեմպը Հնդկաստանում անհավասար է. 2015–16 թվականներին Անդհրա Պրադեշի (10,99%), Բիհարի (10,27%) և Մադհյա Պրադեշի (10,16%) ՀՆԱ-ի աճի տեմպերն ավելի բարձր էին, քան Մահարաշտրա (8%), Օդիշա (6,16%) և Փենջաբ (5,96%) ։
Ընկերություններ
47 հնդկական ընկերություններ ցուցակվել են Forbes Global 2000-ի 2015 թվականի վարկանիշում ։ Առաջատար 10 ընկերություններն են.
Յուղ
Հնդկաստանը նավթի քանակով երկրորդն է Ասիա-Խաղաղօվկիանոսյան տարածաշրջանում Չինաստանից հետո։ Նավթի աճող սպառման և արտադրության բավականին անսասան մակարդակների համակցումը Հնդկաստանին թողնում է մեծ կախվածություն ներմուծումից՝ սպառման կարիքները բավարարելու համար։
Բնական գազ
Ըստ Oil and Gas Journal-ի՝ 2004 թվականին Հնդկաստանն ուներ 38 տրիլիոն խորանարդ ֆուտ (1,1×1012 մ3) բնական գազի հաստատված պաշարներ ։
Հնդկաստանը փոքր քանակությամբ բնական գազ է ներկրում. 2004 թվականին Հնդկաստանը սպառել է մոտ 1089×109 խորանարդ ֆուտ (3,08×1010 մ3) բնական գազ, առաջին տարին, երբ երկիրը ցույց տվեց բնական գազի զուտ ներմուծում։ 2004 թվականի ընթացքում Հնդկաստանը Քաթարից ներմուծել է 93×109 խորանարդ ֆուտ (2,6×109 մ3) հեղուկ բնական գազ (LNG) :
Ինչպես նավթային ոլորտում, բնական գազի արդյունահանման հիմնական մասը բաժին է ընկնում Հնդկաստանի պետական ​​ընկերություններին։ ONGC-ն և Oil India Ltd.-ն (OIL) առաջատար ընկերություններ են արտադրության ծավալով, մինչդեռ որոշ օտարերկրյա ընկերություններ մասնակցում են համատեղ ձեռնարկությունների և արտադրության բաշխման պայմանագրերի (PSCs) վերին հոսքի զարգացումներին։ Reliance Industries-ը՝ մասնավոր սեփականություն հանդիսացող հնդկական ընկերությունը, նույնպես ավելի մեծ դեր կունենա բնական գազի ոլորտում՝ 2002 թվականին Կրիշնա Գոդավարի ավազանում բնական գազի խոշոր հայտնաբերման արդյունքում։
Կանոնակարգ, հանրային հատված
Հնդկաստանը 2020 թվականին բիզնեսով զբաղվելու դյուրինության ինդեքսով զբաղեցրել է 63-րդ տեղը՝ համեմատած Պակիստանի՝ 108-ի, Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության՝ 31-ի, Նիգերիայի՝ 131-ի, Բրազիլիայի՝ 124-ի և Ինդոնեզիայի՝ 73-ի համեմատ ։
Կոռուպցիան բազմաթիվ ձևերով եղել է Հնդկաստանի վրա ազդող համատարած խնդիրներից մեկը։ Տասնամյակներ շարունակ բյուրոկրատիան, բյուրոկրատիան և լիցենզիա Ռաջը, որոնք խեղդամահ էին արել մասնավոր ձեռնարկություններին ։ 1991 թվականի տնտեսական բարեփոխումները կրճատեցին կոռուպցիայի մեջ կիրառված ամենավատ կանոնակարգերից մի քանիսը։
Կոռուպցիան դեռ մեծ է. Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ (TI) Հնդկաստանի 2005թ.-ի ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ հարցվածների կեսից ավելին ունեցել է կաշառք վճարելու կամ առևտրային ազդեցություն ունենալու փորձ՝ պետական ​​պաշտոնում աշխատանք կատարելու համար։ Կոռուպցիայի գլխավոր տնտեսական հետևանքներն են գանձապետարանի կորուստը, ներդրումների համար անառողջ մթնոլորտը և կառավարության կողմից սուբսիդավորվող ծառայությունների արժեքի բարձրացումը ։ TI India ուսումնասիրությունը գնահատում է մանր կոռուպցիայի դրամական արժեքը կառավարության կողմից մատուցվող 11 հիմնական ծառայություններում, ինչպիսիք են կրթությունը, առողջապահությունը, դատական ​​համակարգը, ոստիկանությունը և այլն, մոտ Կաղապար:INRConvert: Հնդկաստանը դեռևս զբաղեցնում է զարգացող երկրների ամենացածր քառորդում՝ բիզնես վարելու դյուրինությամբ, և համեմատած Չինաստանի հետ՝ նորաստեղծ ձեռնարկությունների թույլտվություններն ապահովելու կամ սնանկացման համար պահանջվող միջին ժամանակը շատ ավելի մեծ է։
Տեղեկատվության իրավունքի մասին օրենքը (2005) և համարժեք ակտերը նահանգներում, որոնք պահանջում են պետական ​​պաշտոնյաներից տրամադրել քաղաքացիների կողմից պահանջվող տեղեկատվությունը, հակառակ դեպքում ենթարկվում են պատժիչ գործողությունների, ծառայությունների համակարգչայինացմանը և կենտրոնական և նահանգային կառավարության տարբեր ակտերին, որոնք ստեղծել են զգոնության հանձնաժողովներ, զգալիորեն նվազեցրել են կոռուպցիան կամ ամենաքիչը ճանապարհներ են բացել դժգոհությունները շտկելու համար ։ «Թրանսփարենսի Ինթերնեշնլ»-ի 2006 թվականի զեկույցում Հնդկաստանը 70-րդ տեղում է և ասվում է, որ Հնդկաստանը զգալի բարելավումներ է կատարել կոռուպցիայի նվազեցման հարցում ։
Զբաղվածություն
Հնդկաստանի աշխատուժն ամեն տարի աճում է 2,5%-ով, սակայն զբաղվածությունն աճում է տարեկան ընդամենը 2,3%-ով ։ Պաշտոնական գործազրկությունը գերազանցում է 9%-ը։ Կանոնակարգումը և այլ խոչընդոտները հետաձգել են ֆորմալ բիզնեսի և աշխատատեղերի առաջացումը։ Աշխատողների գրեթե 30%-ը պատահական աշխատողներ են, ովքեր աշխատում են միայն այն ժամանակ, երբ կարողանում են աշխատանք գտնել և մնացած ժամանակ չեն վարձատրվում ։ Աշխատուժի միայն 10%-ն է մշտական ​​աշխատանքի մեջ։ Հնդկաստանի աշխատանքային կանոնակարգերը ծանր են նույնիսկ զարգացող երկրների չափանիշներով, և վերլուծաբանները կոչ են արել կառավարությանը վերացնել դրանք ։
Մոտ 458 միլիոն աշխատողների ընդհանուր պաշարից 394 միլիոնը (86%) աշխատում է չկազմակերպված հատվածում (որից 63%-ը ինքնազբաղված է) հիմնականում որպես ոչ ֆորմալ աշխատողներ։ Կա ամուր կապ զբաղվածության որակի և սոցիալական ու աղքատության բնութագրերի միջև ։ Ոչ ֆորմալ զբաղվածության հարաբերական աճն ավելի արագ էր կազմակերպված, այլ ոչ թե անկազմակերպ հատվածում։ Սա նաև կապված է կազմակերպված հատվածում զբաղվածության ճկունացման հետ, որն առաջարկվում է գործատուների կողմից պայմանագրային աշխատանքի ավելացմամբ՝ ավելի ճկուն աշխատանքային պրակտիկաներից օգտվելու համար ։
Մինչև 14 տարեկան երեխաները կազմում են երկրի ընդհանուր աշխատուժի 3,6%-ը։ Այս երեխաներից յուրաքանչյուր 10-ից 9-ն աշխատում է իր գյուղական ընտանիքում։ Նրանց մոտ 85%-ը զբաղվում է ավանդական գյուղատնտեսական գործունեությամբ ։ 9%-ից պակասն աշխատում է արտադրության, սպասարկման և վերանորոգման ոլորտում։ Երեխաների աշխատանքը բարդ խնդիր է, որի հիմքում ընկած է աղքատությունը։ Հնդկաստանի կառավարությունն իրականացնում է երեխաների աշխատանքի վերացման աշխարհի ամենամեծ ծրագիրը, որի նախնական կրթությունը նախատեսված է մոտ 250 մլն. Ներգրավված են նաև բազմաթիվ հասարակական և կամավոր կազմակերպություններ։ Նահանգներում ստեղծվել են հատուկ քննչական բջիջներ՝ կիրառելու գործող օրենքները, որոնք արգելում են երեխաներին (մինչև 14 տարեկան) զբաղեցնել վտանգավոր ոլորտներում։ Հնդկաստանի կառավարության հատկացումը երեխաների աշխատանքի վերացման համար կազմել է 10 միլիոն 1995–96 թվականներին և 16 միլիոն 1996–97 թվականներին։ 2007 թվականի հատկացումը կազմում է 21 մլն ։