cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Դավիթ Դ Վաղարշապատցի
Եղել է Մայր տաճարի լուսարարապետ։ 1584 թվականին Գրիգոր ԺԲ-ի կողմից օծվել է աթոռակից։ Եղել է թույլ ու կամազուրկ անձնավորություն։ Մայր Աթոռի գործերը վարելու և պարտքերը վճարելու համար նշանակել է հարուստ աթոռակիցներ, սակայն համերաշխ չի եղել նրանց հետ։ Շահ Աբասի հրամանով Սուրբ Էջմիածնի սրբությունները, Գրիրգոր Լուսավորչի աջը և Մայր տաճարի 15 նշանավոր քարերը տարվել են Սպահան։ Կաթողիկոսական գահին Դավիթ Դ Վաղարշապատցուն հաջորդել է Մովսես Գ Տաթևացին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1633 մահեր Կատեգորիա:Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսներ
Պիտակով չարագործը
«Պիտակով չարագործը», 1954 թվականի խորհրդային տիկնիկային մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ նկարահանված Բորիս Ստեպանցեվ և Վսևոլդ Շարբակով ռեժիսորների կողմից (մեծահասակների համար) ։
Բորիս Ստեպանցևի առաջին ռեժիսորական աշխատանքն էր, որն ապագայում ստեղծել է այնպիսի հայտնի մուլտֆիլմեր, ինչպիսիք են՝ «Մանչուկն ու Կառլսոնը», «Վովան անդրսարյան թագավորությունում», «Մուրզիլկայի արկածները», «Պետյան ու Կարմիր գլխարկը», «Մարդուկ-Ջարդուկը», «Աքաղաղն ու ներկերը» և այլն։
Մուլտֆիլմը ևս երեք նովելների հետ միասին («Ակամա ռևիզորներ», «Ես ոչինչ չեմ հիշում» և «Ստորագրությունն անընթեռնելի է») ընդգրկվել է «Родимые пятна» կինոալմանախում։
Սյուժե
Կինոնկարի հեղինակներն այն նվիրել են հավերժական թեմային՝ հարբեցողության վտանգներին։ Մուլտֆիլմը, որը նախատեսված է մեծահասակների համար, ստեղծվել է Սերգեյ Միխալկովի առակների հիման վրա։ Հիմնական հակահերոսը կես լիտր շիշն է, որն ամենուրեք խնդիրներ է ստեղծում և չարիք է բերում յուրաքանչյուրին, ով իր հետ հանդիպում է փնտրում։ Համր կինոյի ոճով սյուժեն ուղեկցվում է երաժշտությամբ և ընդմիջվում բանաստեղծություններով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:1954 մուլտֆիլմեր
Միրաբելլա Իմբաքարի
Բնակչությունը կազմում է 9980 մարդ, 2004 թվականի տվյալներով բնակչության խտությունը կազմում է 420 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 15 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքսն է՝ 95040։ Հեռախոսային կոդը՝ 0933։ Բնակավայրի հովանավորն է համարվում Սան Գիուսեռեն և Մարիա ՍՍ. դելլե Գրազիեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Ախուր Վերին
Ախուր Վերին, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Վանի վիլայեթի Վանի գավառում ։ Գտնվում էր Կոտուր լեռնաշղթայի կենտրոնական տարածքում, Բերկրի քաղաքից 54-56 կմ հարավ-արևելք, թուրք-պարսկական սահմանի վրա ։
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Իվանկովցի (գյուղ, Բերդիչևի շրջան)
Իվանկովցի (Іванківці), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Իվանկովցի գյուղում բնակվում էր 683 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2106 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 324,31 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պիլդե
Պիլդե (Põlde), գյուղ Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Աբյա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 178 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Վիլյանդիմաա նահանգի Աբյա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Անտոնով Կորգոն
Անտոնով Կորգոն (Ярбалык), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կորգեն գետի աջ ափով՝ 18 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 21 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը Բիա գետն է, գետի ենթաավազանը Բիա և Կատուն գետերն են։ Գետի գետային ավազանը (Վերին) Օբ գետն է՝ մինչև Իրտիշի.
Տիգրան Մելքումյան
Տիգրան Մելիքսեթի Մելքումյան, ինժեներա-տեխնիկական ծառայության գեներալ-մայոր (1949)։ Տեխնիկական գիտությունների դոկտոր (1940)։ ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ (1957)։ ԽՄԿԿ անդամ 1943 թվականից։ Ավարտել է Բաքվի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը (1929)։ 1919 թվականին կամավոր մտել է կարմիր բանակ, Թուրքմենիայում կռվել սպիտակ գվարդիականների դեմ։ 1932 թվականից դասավանդել ժուկովսկու անվան ռազմաօդային ակադեմիայում։ Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին (1941-1945)։ Մինչև զորացրվելը (1969) աշխատել է ավիացիոն արդյունաբերության տարբեր գիտությունների հիմնարկներում։ Մոտորաշինության բնագավառում կատարել է գիտական ներդրումներ։ Ունի գիտական ուսումնասիրություններ։
Մրցանակներ
Ունի ԽՍՀՄ պետական մրցանակ (1949)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գեներալ-մայորներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Տեխնիկական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային գիտնականներ
Հայդարլի (Սեբաստիայի գավառ, այլ գյուղ)
Հայդարլի, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Սառատոն
Սառատոն  (Zarratón), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Արո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 18,69 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 323 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 8 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Սիգիրիա
Սիգիրիա (සීගිරිය, சிகிரியா՝ «առյուծի ժայռ»), Շրի Լանկա կղզու կենտրոնում ծովի մակարդակից 370, և շրջապատող հարթավայրից 170 մետր վեր խոյացող ժայռ։ 1982 թվականից գտնվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի պաշտպանության ներքո, որպես Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտ։
5-րդ դարի վերջին՝ (477-495) քառորդին Կասապա թագավորը ժայռի վրա անմատչելի ամրոց և իր ապարանքն է կառուցել, որոնց շրչափակում էր ջրով լի խրամը։ Ժայռի շուրջը տնկվել են այգիներ, որոնցում շատրվաններ կային։ Ժայռ բարձրանալու համար պետք էր անցնել վիթխարակերտ Առյուծի դարպասներով։ Կասապայի տիրապետությունից հետո ամրոցն ու ապարանքը լքվել են։ Մինչև 14-րդ դար, ժայռի վրա գործել է բուդդայական մենաստան ։
Ամրոցի գոյության մասի եվրոպացիները իմացել են միայն 1907 թվականին, երբ բրիտանացի հետախույզ Ջոն Սթիլը նկարագրել է Սիգիրիայի «հսկայական պատկերասրահը»՝ «հավանաբար ամենամեծը աշխարհում»։ Խոսքը հայելային դահլիճի մասին էր, որի 140 մ երկարությամբ և 40 մ բարձրությամբ պատերը նախկինում պատված են եղել ճենապակիով։ Սիգիրիական որմնանկարի տարածված թեմաներից է եղել հարճերի թեման։ 2014 թվականին հարճերի պատկերներից մնացել էին ընդամենը 18-ը։
Ժայռին փորագրված առյուծից, որի երախը ծառայում էր ամրոցի մուտք, այժմ մնացել են միայն թաթերը։ Ժայռին կան 8-րդ դարի բազմաթիվ քնարական տողեր, որ թողել են այցելուները։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Շրի Լանկայում
Ալ
Ալ (երբեմբ նաև ալք), առասպելական կենդանիներ կամ չար ոգիներ՝ մի շարք ժողովուրդների հին հավատալիքներում։ Պարսիկների պատկերացմամբ՝ կնոջ կերպարանքով ժանտատեսիլ կենդանիներ են, ըստ վրացիների՝ անտառային ոգի։ Ալերը լինում են երկու սեռի, ինչպես հռոմեական ստրիգներն ու սիլվաները։ Հայոց ժողովրդական հավատալիքներում Ալերը բրդոտ են, կես–մարդկային, կես–կենդանական կերպարանքով, հրեղեն աչքով, պղնձե եղունգներով։ Համարվել են թշնամի՝ առանձնապես ծննդկան կանանց և նորածինների։ Այս հավատքը ծագել է նախապատմական ժամանակներում՝ մարդու և շրջապատող աշխարհի մասին մութ պատկերացումներից։ Նույնչափ հին են այդ ոգիներից պաշտպանվելու հմայական միջոցները (օրինակ, ծննդկանի բարձի տակ երկաթե իրեր դնել)։ Պահպանվել են բերանից «ծննդկանի աղոթքներ», գրավոր հմայեկներ։ Ըստ ժողովրդական հավատալիքի, ծննդկանին օգնում են նաև բարի ոգիները՝ երկու աղջիկներ (Ուրբաթամուտն ու Չորեքմուտը) և նրանց կրտսեր եղբայրը (Կիրակմուտը)։ Այստեղ նկատելի են ծննդկան կանանց խնամակալ Աստղիկ դիցուհու և նախնիների պաշտամունքի հետքերը։ Կան նաև զրույցներ Ալերի մասին։ Այս հավատքը հայերից անցել է քրդերին «ալք» անվանումով։
Կատեգորիա:Հայկական աստվածություններ
Ցապոնետա
Ցապոնետա (Zapponeta), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում է Ապուլիա մարզում՝ Ֆոջա գավառում։ Բնակչությունը կազմում է 3063 մարդ, բնակչության խտությունը կազմում է 77 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 40 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 71030, հեռախոսային կոդ՝ +39 0884։
Ժողովրդագրություն
Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1768 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Վաճև
Վաճև (ვაჭევი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Իմերեթի մարզի Ճիաթուրայի շրջանում ։
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 840 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Ճիաթուրայից հեռու է 23 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ճիաթուրայի շրջան
Ուրալ (գյուղ, Բուզդյակսկի շրջան)
Ուրալ (Урал, Урал), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 46 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Բուզդյակսկի շրջանի բնակավայրեր
Լեմեշի (գյուղ, Բերդիչևի շրջան)
Լեմեշի (Лемеші), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Լեմեշի գյուղում բնակվում էր 267 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 1731 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 154,25 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Վալերի Սոկոլով
Վալերի Սոկոլով (ծնվ. սեպտեմբերի 22, 1986, Խարկով) – ուկրաինացի ջութակահար է։
Սոկոլովը 1999 թվականին Պամպլոնա, Իսպանիա, Պաբլո Սարասատեի միջազգային մրցույթում արժանացել է ուսման դրամաշնորհի մրցանակին, որը նրան տրամադրել է կրթաթոշակ Նատալյա Բոյարսկայայի հետ սովորելու Յեհուդի Մենուհինի անվան դպրոցում, Անգլիա։
2005 թվականի սեպտեմբերին Սոկոլովը մասնակցեց Ջորջ Էնեսկուի փառատոնին և արժանացավ Գրան պրիին Բեթհովենի Ջութակի կոնցերտի կատարմամբ; նա նաև արժանացել է «Լավագույն կատարում» Էնեսկուի ջութակի սոնատի թիվ 3-ի համար, ինչպես նաև Էնեսկուի հիմնադրամի մրցանակին։
2006 և 2007 թվականներին նա ելույթ է ունեցել Եվրոպայի կամերային նվագախմբի և Դուգլաս Բոյդի, Bournemouth Symphony-ի և Yan Pascal Tortelier-ի հետ, ինչպես նաև Musickollegium Winterthur նվագախմբի հետ՝ Հովարդ Գրիֆիթսի ղեկավարությամբ։ Մեկ այլ տեղ նա ելույթ է ունեցել Բրեմենի ֆիլհարմոնիկի և Ստեֆան Բլունյեի հետ, իսկ Բազելի սիմֆոնիկ նվագախումբը՝ Ռումոն Գամբայի հետ։ Սոկոլովն իր ԱՄՆ նվագախմբային դեբյուտը կատարեց 2007 թվականի ամռանը՝ ելույթ ունենալով Aspen Music Festival-ում և Grand Teton Music Festival-ում, Դեվիդ Զինմանի հատուկ հրավերով, Blossom փառատոնում Քլիվլենդի նվագախմբի հետ։
2008 թվականի փետրվարին նա ներկայացրեց Բորիս Տիշչենկոյի դաշնամուրի և ջութակի կոնցերտի ԱՄՆ պրեմիերան Նյու Յորքի Կարնեգի Հոլլում և Վաշինգտոնի Կոնգրեսի գրադարանում։ Սոկոլովը վերադարձավ Ասպենի փառատոն 2008 թվականի օգոստոսին՝ կատարելու Բարտոկի ջութակի կոնցերտը No. 2 Փիթեր Օունջյանի հետ։
Լոուրենս Ֆոսթերի անձնական հրավերով Սոկոլովը ձայնագրեց Էնեսկուի ջութակի սոնատ No. 3, լրացնում է պարոն Ֆոսթերի կողմից Էնեսկուի Օկտետի ձայնագրությունը սիմֆոնիկ նվագախմբի համար ձայնագրության մեջ, որը թողարկվել է CD-ով 2009 թվականի սկզբին EMI/Virgin պիտակի վրա։
Վերջին սեզոններին նա հանդես է եկել Ցյուրիխի Tonhalle նվագախմբի, Եվրոպայի կամերային նվագախմբի, Բորդո-Աքվիտանիայի ազգային նվագախմբի հետ և առաջին անգամ հանդես է եկել Ռոտերդամի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի, Die Deutsche Kammerphilharmonie Bremen-ի, The Orchester National de France-ի և Tokyo Sympho Orchestra-ի հետ։ Դիրիժորները, որոնց հետ նա աշխատել է, ներառում են` Դեվիդ Զինմանը, Վլադիմիր Աշքենազին, Իվոր Բոլթոնը և Լյուդովիկ Մորլոտը։ Նա ելույթ է ունեցել Wigmore Hall-ում, Théâtre du Châtelet-ում և Festspielhaus Baden-Baden-ում։
2017 թվականի մարտին նա կատարել է Bartók ջութակի կոնցերտը No 2 NDR Elbphilharmonie նվագախմբի հետ Յուրայ Վալչուհայի ղեկավարությամբ։
Սոկոլովը ներկայումս բնակվում է Գերմանիայում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1986 ծնունդներ Կատեգորիա:Ապրող անձինք
Պիլդեոցա
Պիլդեոցա (Põldeotsa), գյուղ Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Աուդռու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 167 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Պյարնումաա նահանգի Աուդռու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Ֆեդերիկո Բալցարետտի
Ֆեդերիկո Բալցարետտի (Federico Balzaretti, ), իտալացի ֆուտբոլիստ, Իտալիայի հավաքականի և Ռոմա ֆուտբոլային ակումբի պաշտպան։
Կարիերա
Ֆեդերիկո Բալցարետտին հանդիսանում է Տորինո ֆուտբոլային ակումբի սան, որի սպորտային դպրոցը նա սկսել է հաճախել 6 տարեկանից։ 1998/99 մրցաշրջանում նա հրավիրվեց գլխավոր թիմ, սակայն Տորինոյի կազմում նրա մեկնարկը այդպես էլ չկայացավ։ 1999 թվականին Բալցարետտին վարձավճարով տեղափոխվեց Վարեզե, որտեղ անցկացրեց 2 տարի։ Վարձավճարի պայմանագրի ավարտից հետո Ֆեդերիկոն վերադարձավ Տորինո, որտեղից անմիջապես նորից վարձավճարով տեղափոխվեց Սիենա, որի կազմում իր մեկնարկային հանդիպումը անցկացրեց Սերիա B-ում։
2002 թվականին Բալցարետտին նորից վերադարձավ Տորինո, որի կազմում իր մեկնարկային հանդիպումը անցկացրեց այդ տարվա Իտալիայի չեմպիոն Ինտերի դեմ նույն թվականի սեպտեմբերի 14-ին։ Տորինոյի հետ միասին Ֆեդերիկոն դուրս մնաց Սերիա A-ից և տեղափոխվեց Սերիա B, սակայն նա մնաց ակումբում, որտեղ որոշ ժամանակ անց դարձավ թիմի կարևորագույն խաղացողներից մեկը։ 2004/05 մրցաշրջանում Տորինոն նորից վերադարձավ Սերիա A, սակայն ակումբը ճանաչվեց սնանկ, իսկ թիմի ֆուտբոլիստները ստացան ազատ կարգավիճակ։
Տորինոյից հեռանալուց հետո, Բալցարետտին պայմանագիր կնքեց Թուրինի մեկ այլ ակումբի՝ Յուվենտուսի հետ, որպեսզի չտեղափոխի կնոջը ուրիշ քաղաք. Լուկրեցիան այդ ժամանակ հղի էր։ Տորինոյի «տիֆոզիները» տեղափոխությունը Յուվենտուս համարեցին դավաճանություն, քանի որ ժամանակին Ֆեդերիկոն սիրո երդում էր տվել իր հարազատ ակումբին։ Տորինոյի հետ հանդիպումների ժամանակ երկրպագուները սուլոցներով էին դիմավորում իրենց նախկին սիրելի ֆուտբոլիստին։ Բալցարետտին հաստատվեց Յուվենտուսի հիմնական կազմում, որի հետ հաղթեց 2006 թվականի Իտալիայի առաջնությունը։ Սակայն ամռանը ակումբը պայմանավորված խաղերի պատճառով զրկվեց սկուդետտոյից և տեղափոխվեց Սերիա B։ Ֆեդերիկոն որոշեց մնալ թիմում, որտեղ իր առաջին գնդակը խփեց «Ծեր Սինյորայի» կազմում Կրոտոնեի հետ խաղի ժամանակ։
2007 թվականի հունիսի 20-ին Ֆեդերիկոն տեղափոխվեց Ֆիորենտինա, վերջինս 26-ամյա պաշտպանի համար վճարեց 3, 8 միլիոն եվրո և կնքեց 4 տարվա պայմանագիր։ Ֆիորենտինայի կազմում անցկացրեց ընդամենը 11 հանդիպում, որից հետո նույն 3, 8 միլիոն եվրոյով տեղափոխվեց Պալերմո 3 տարի ժամկետով, վերջինիս կազմում հոր պատվին վերցրեց 42 համարի մարզաշապիկը, ով ծնվել էր 1942 թվականին։ Պալերմոյի կազմում նրա մեկնարկային հանդիպումը կայացավ 2008 թվականի փետրվարի 2-ին Լիվորնոյի դեմ (1։ 0)։ Բալցարետտին արագորեն տեղ գտավ թիմի հիմնական կազմում և առաջին երկու մրցաշրջաններում թիմի կազմում անցկացրեց գրեթե բոլոր հանդիպումները։ 2009 թվականի հոկտեմբերի 11-ին Պալերմոյի կազմում խփեց իր անդրանիկ գոլը Լիվորնոյի դեմ խաղում։ 2009 թվականի դեկտեմբերի 6-ին, իր ծննդյան օրը Բալցարետտին անկացրեց իր 100-րդ հանդիպումը Սերիա A-ում։ 2010 թվականին Բալցարետտին երկարաձգեց պայմանագիրը թիմի հետ մինչև 2013 թվականը։
2012 թվականի օգոստոսի 1-ին Բալցարետտին տեղափոխվեց Ռոմա, պայմանագիր կնքելով մինչև 2015 թվականի հունիսի 30-ը, պայմանագրի արժեքը կազմեց 4, 5 միլիոն եվրո։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:1981 ծնունդներ Կատեգորիա:Դեկտեմբերի 6 ծնունդներ Կատեգորիա:Ֆուտբոլի պաշտպաններ Կատեգորիա:Ռոմայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Տորինոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Ֆիորենտինայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պալերմոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Իտալիայի հավաքականի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:ՈՒԵՖԱ Եվրո 2012-ի ֆուտբոլիստներ
Շամիրամ (քաղաքատեղի)
Շամիրամ, Հայաստանի Հանրապետության Արագածոտնի մարզի Շամիրամ և Արուճ գյուղերի շրջակայքում մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակի 2-րդ կեսի և 1-ին հազարամյակի սկզբի հնագիտական-ճարտարապետական հուշարձանախումբ։
Այն ընդգրկում է քաղաքատեղին, արհեստական ջրամբարը, հիմնական դամբարանադաշտը (պաշտամունքային տարբեր հուշարձաններով), ծիսական կառույցների համալիրը, մեծ դամբարանաբլուրների խումբը, մերձակա առանձին դամբարաններ (այդ թվում՝ դոլմեններ), մեգալիթյան աշտարակներ, քաղաքատեղիից ոչ հեռու գտնվող առանձնատների ավերակներ։ Հյուսիսից հուշարձանախմբին կից է Արուճի միջին բրոնզեդարյան դամբարանատեղին։
Քաղաքատեղին ընդգրկում է երկու կիրճերի միջև ընկած ընդարձակ հրվանդանը։ Պարսպապատված ընդհանուր տարածությունը մոտ 10հա է։ Հարթավայրի կողմից հրվանդանը հատում են հինգ պարիսպներով կազմված պաշտպանական երեք գոտիներ։ Առաջինը կորաձև հրվանդանը հարթավայրից անջատող, ուղղանկյուն աշտարակներով պարիսպն է։ Իրարից փոքր հեռավորությամբ կառուցված երկուական զուգահեռ պարիսպները կազմում են 2-րդ և 3-րդ գոտիները։ Ներքին պարսպի լայնությունը հասնում է 8մ-ի, 4-րդ պարսպի աշտարակի ճակատային լայնությունը 14մ է։ Երկու ձորաբերանները նույնպես ամրացված են եղել պարիսպներով, որոնք շարված են խոշոր, որոշ մասերում՝ կոպիտ տաշած տուֆով, լիցքը՝ մանր քարերով ու կավաշաղախով։ Պահպանվել են մոնումենտալ կառույցների հետքեր։ Հրվանդանի եզրին գտնվում է հավանաբար պաշտամունքային նշանակության շինություն։ Քաղաքը կործանվել է մ.թ.ա. մոտ IXդ. վերջին կամ VIIIդ. սկզբին՝ հարձակումների հետևանքով։ Հելլենիստական դարաշրջանում այդ տարածքը կրկին բնակեցվել է։ Բնակավայրը եղել է հրվանդանի ծայրին, գերեզմանոցը՝ քաղաքատեղիի մնացած տարածքում
Քաղաքատեղիի արևելյան անկյան արտաքին կողմում պահպանվել է մինչև օրս գործող հնագույն ջրամբարը, որի պատվարի հիմքը շարված է տուֆե խոշոր սալերով։
Հրվանդանը հարավ-արևելքից եզերող կիրճի հանդիպակաց ափից սկսվում է հիմնական դամբարանադաշտը, որի մուտքի մոտ, ժայռի գագաթին գտնվող ժայռակոփ զոհարանի կենտրոնում բարձրանում է կիսաշրջանաձև զոհասեղանը։ Պեղվել են սալարկղային և հիմնահողային դամբարաններ, վերգետնյա դոլմեններ։ Գետնի մակերեսին դամբարանները շրջապատված են անմշակ քարերից կրոմլեխներով, որոնց մի մասը դրսից շրջափակված է տուֆե սրբատաշ սալերից շարված պատնեշներով։ Սալերի վրա տեղ-տեղ պահպանվել են ձիեր, մարտակառք, որսի տեսարաններ, վայրի կենդանիներ, սկավառակներ և այլն պատկերող հարթաքանդակներ։ Որոշ դամբարանների վրա դրվել են մարդակերտ քարե արձաններ, տուֆե ուղղահայաց կոթողներ, մենաքարեր, ֆալլոսներ։ Ննջեցյալները թաղվել են կողքի պառկած կամ կծկված դիրքով, երբեմն՝ անդամահատված։ Կան բազմաթիվ վերաթաղումներ։ Դամբարանախցերում հայտնաբերվել են զենքեր (երկաթից և բրոնզից), զարդեր, խեցեղեն և այլն։ Ամփոփ խումբ են կազմում բլուրներից մեկի գագաթին գտնվող մեծ դամբանաբլուրները։ Դամբարանախցերը կառուցված և մուտքերը փակված են տուֆե խոշոր սալերով։ Այդ դամբանաբլուրներում թաղվել են ավագանու ներկայացուցիչներ։ Շամիրամի պեղումները ցույց են տալիս, որ մ.թ.ա. X-IXդդ. երկաթի մշակույթը լայնորեն տարածված է եղել Հայաստանում։ Շամիրամի մշակույթն արտացոլում է Հայաստանում դասակարգային հասարակության ձևավորման ավարտի ժամանակաշրջանը և քաղաքային քաղաքակրթության վաղ շրջանի զարգացման համապատասխան աստիճանը։
Տես նաև
Կատեգորիա:Նախնադարյան Հայաստան Կատեգորիա:Արագածոտնի մարզ Կատեգորիա:Քաղաքատեղիներ
Բրենդոն Լյուիս
Բրենդոն Քեննեթ Լյուիս (Brandon Kenneth Lewis; ), բրիտանացի քաղաքական գործիչ, Պահպանողական կուսակցության նախագահ և առանց պաշտոնի նախարար (2018-2019 թվականներ), անվտանգության կրտսեր նախարար (2019 թվականից)։
Կենսագրություն
Ավարտել Է Բուքինգհեմյան համալսարանը, ստացել է տնտեսագիտության և իրավունքի դիպլոմներ և իրավունքի մագիստրոսի աստիճան Լոնդոնի թագավորական քոլեջում։ Մինչև 2012 թվականը Էսսեքսում գլխավորել է մասնավոր դպրոցների ցանցի զարգացման աշխատանքը ։
Քաղաքական կարիերա
2010 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում հաղթանակ է տարել Նորֆոլկ կոմսության Գրեյթ Յարմութ ընտրատարածքում՝ 43,1% արդյունքով՝ ընդդեմ լեյբորիստ Թոնի Ռայթի (արդյունքը 33,2%), ով ցանկանում էր վերընտրվել, ինչպես նաև մի քանի այլ ուժեղագույն մրցակիցներից հանդեպ ։
2012 թվականին ստանձնել է համայնքների և տեղական ինքնակառավարման նախարարի խորհրդարանական օգնականի պաշտոնը՝ իր պաշտոնավարման ընթացքում ստանալով հարցերի լայն շրջանակ՝ տեղական ինքնակառավարում, հակահրդեհային ծառայություններ, աշխատանքային փողոցներ (high streets), քաղաքային կենտրոններ, շուկաներ, ճանապարհային ուղենիշներ (ճանապարհորդներ) և փաբեր։
2016 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Եղիսաբեթ II թագուհին հաստատել է Բրենդոն Լյուիսի ընդգրկումը Մեծ Բրիտանիայի գաղտնի խորհրդի կազմում ։
2016 թվականի հուլիսի 16-ին Լյուիսը նշանակվել է Հոում գրասենյակում ոստիկանների և հակահրդեհային ծառայությունների կրտսեր նախարար (Մեծ Բրիտանիայի՝ Եվրոպական միությունում անդամակցության հարցով հանրաքվեին նախապատրաստվելիս, որի ելքը հանգեցրել Է Դևիդ Քեմերոնի պաշտոնաթողությանը, քարոզել է դուրս գալու օգտին) ։
2017 թվականի հունիսի 11-ին Թերեզա Մեյի երկրորդ կառավարության ձևավորման ժամանակ Լյուիս Բրենդոնի կարգավիճակը բարձրացվել է՝ ստանալով ներգաղթի կրտսեր նախարարի պաշտոն՝ կառավարության նիստեր այցելելու իրավունքով ։
2018 թվականի հունվարի 8-ին կառավարությունում զանգվածային վերադասավորումների ընթացքում ազատվել է նախկին պաշտոնից և ստացել երկու նոր նշանակումներ՝ Պահպանողական կուսակցության նախագահ և նախարար՝ առանց պորտֆելի ։
Ֆրանսիական մտքի մակեդոնական քննադատությունը
«Ֆրանսիական մտքի մակեդոնական քննադատությունը» («Македонская критика французской мысли»), ռուս ժամանակակից գրող Վիկտոր Պելևինի պատմվածքը, որն առաջին անգամ հրապարակվել է 2003 թվականին «ДПП (NN)» ժողովածուում։
Բրենդոն Լյուիս
Ջոնսոնի կառավարությունում
2019 թվականի հուլիսի 24-ին Բորիս Ջոնսոնի կառավարության ձևավորման ժամանակ նշանակվել է ներքին գործերի նախարարությունում անվտանգության հարցերով կրտսեր նախարար՝ անհրաժեշտության դեպքում կաբինետ այցելելու իրավունքով ։
Ֆրանսիական մտքի մակեդոնական քննադատությունը
Հարցազրույցում, պատասխանելով «Ինչու՞ էր ձեզ հետաքրքիր այդքան շատ գրել, օրինակ, Բոդրիյարի և Դերիդայի մասին», Պելևինն ասել է. «Ինձ հետաքրքիր էր այս ինտելեկտուալներին դարձնել ընդգծված ոչ ինտելեկտուալ տեքստի հերոսներ: Դա նման է Շվարցենեգերին նահանգապետ նշանակելուն, միայն թե հակառակը» ։
Բրենդոն Լյուիս
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միացյալ Թագավորության համալսարանների կամ քոլեջների շրջանավարտներ
Ֆրանսիական մտքի մակեդոնական քննադատությունը
2007 թվականին «Էքսմո» հրատարակչությունը հրատարակել է նույնանուն ժողովածու, որը, բացի այս պատմվածքից, ներառել է հեղինակի 12 այլ ստեղծագործություններ։ Հետագայում ժողովածուն մի քանի անգամ վերահրատարակվել է ։
Բովանդակություն
Պատմվածքի գլխավոր հերոսը թաթար գործարար Նասիխ Նասրատուլովիչ Նաֆիկովն է, որը հայտնի է Կիկա մականունով։ Նա նավթային մագնատի որդի է, որը ծնվել է Ռուսաստանում, բայց մեծացել և կրթվել է Եվրոպայում։ Կիկան հոր՝ մահափորձից մահանալուց հետո դառնում է հարուստ մարդ ։
Սորբոնում ստացած փիլիսոփայական կրթությունը տալիս է իր պտուղները. հերոսի մոտ զարգացնում է ատելությամբ գունավորված մոլուցք դեպի ֆրանսիական փիլիսոփայություն։ Կիկան, իրեն համարելով մեծ մտածող, սկսում է հրատարակել կեղծփիլիսոփայական աշխատություններ, որոնք հիմնականում ուղղված են ֆրանսիացի փիլիսոփաների դեմ՝ «Որտեղ սխալվեց Բոդրիյարը», «Դերիդան լճակից» և այլն։ Նրա ստեղծագործությունները ստանում են հակասական գնահատականներ ։
Կիկայի ամենահայտնի աշխատությունը «Ֆրանսիական մտքի մակեդոնական քննադատությունն» է, որում նա ուրվագծում է այդ պահին զարգացած իր սևեռուն համոզմունքը։ Այս համոզմունքի էությունն այն է, որ մարդու մահից հետո մնում է մի որոշակի ձև, որի մեջ շարունակում են գոյություն ունենալ կյանքի ընթացքում աշխատանքի մեջ ներդրված կամքը և տառապանքը՝ այսպես կոչված, «մարդանավթը», որն ամրագրված է շրջանառվող ապրանքադրամային զանգվածում։ Խորհրդային Միության փլուզումից հետո կոմունիստական «մարդանավթը» սկսեց մղվել դեպի Արևմուտք, և այժմ էլ շարունակում է հոսել այնտեղ։ Զուգահեռներ անցկացնելով նավթի տեխնոլոգիական գործընթացին հարմար կամ ոչ հարմար տարբեր տեսակների հետ, Կիկան գալիս է այն եզրակացության, որ Արևմուտքը ստանում է իր համար ոչ պիտանի «մարդանավթ». ըստ Կիկայի՝ «թունավոր թարախ»։ Կիկան իր առաքելությունը տեսնում է հավասարակշռությունը վերականգնելու և դեպի Արևմուտք ռուսական «մարդանավթի» ճանապարհին խոչընդոտ դնելու, ինչպես նաև «մարդանավթի» մի մասը դեպի Ռուսաստան հետ մղելու մեջ ։
Դրա համար Կիկան վարձակալում է Փարիզի մերձակայքում գտնվող մի գործարան, որի ներսում մարդիկ ենթարկվում են ֆիզիկական խոշտանգումների Միշել Ֆուկոյի «Կարգապահություն և պատիժ» գրքից հատվածներ կարդալու պահին։ Այդ մասին իմանում է Ինտերպոլը, բայց Կիկային հաջողվում է թաքնվել վրեժխնդրությունից։ Նրա հետագա ճակատագիրն անհայտ է. պարզ է միայն, որ նա ողջ է և մամուլում հայտարարություններ է անում ֆրանսիական փիլիսոփայական միտքը ջախջախելու մասին ։
Այլ ստեղծագործություններում
Գլխավոր հերոսը հիշատակվում է նույն ժողովածուի «Թվեր» վեպում։ Բացի այդ, այդ երկու ստեղծագործություններում ներկայացված են նույն հաստատությունները՝ «Սանբանկը» և «Օյլ Էվե» ընկերությունը։
Կարծիքներ
Գրող, գրաքննադատ Դմիտրի Բիկով.
(1216) Ասկանիա
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:Ֆլորայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1932 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գրիգոր ԺԲ Վաղարշապատցի
Գրիգոր ԺԲ Վաղարշապատցի, Ամենայն Հայոց կաթողիկոս 1576 թվականից։ Հաջորդել է Միքայել Ա Սեբաստացուն։
Նախապես եղել է Մայր Աթոռի միաբան, ներկայացրել է վաղարշապատցիների խմբակցությունը։ Ունեցել է մեծ հեղինակություն և ուժեղ դիրք, որոնցով են բացատրվում 1557 թվականին Ստեփանոս Ե Սալմաստեցու և Միքայել Ա Սեբաստացու կողմից նրան աթոռակից կաթողիկոս առաջադրելը։ 1576 թվականին՝ 78 տարեկան հասակում, կաթողիկոսական գահ է բարձրացել Միքայել Ա Սեբաստացու կտակի համաձայն։ Ըստ ընդունված սովորույթի՝ Թադեոս և Առաքել եպիսկոպոսներին նշանակել է աթոռակից կաթողիկոսներ, իսկ 1584 թվականին՝ Դավիթ եպիսկոպոս Վաղարշապատցուն (հետագայում՝ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Դավիթ Դ Վաղարշապատցի)։ Իր նախորդների հետևությամբ Հայաստանի ազատագրության հարցն արծարծելու համար Գրիգոր ԺԲ Վաղարշապատցին 1577 թվականին աթոռակից Թադեոս կաթողիկոսի գլխավորությամբ պատվիրակություն է ուղարկել Արևմուտք։ Հայտնի է, որ Թադեոս կաթողիկոսը բանակցություններ է վարել Վենետիկի դոժի, Հռոմի պապի և Լեհաստանի թագավորի հետ։ Չնայած զառամյալ հասակին՝ մինչև 1590 թվականը Գրիգոր ԺԲ Վաղարշապատցին աթոռակիցների օգնությամբ շարունակել է գլխավորել կաթողիկոսական գործունեությունը։ Կաթողիկոսական գահին Գրիգոր ԺԲ Վաղարշապատցուն հաջորդել է Դավիթ Դ Վաղարշապատցին։
(9080) Տակայանագի
(9080) Տակայանագի (Takayanagi), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1994 թվականի հոկտեմբերի 2-ին Կին Էնդատեի և Կաձուրո Վատանաբեի կողմից Կիտամիում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,137697 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,7579 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,5175 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 2030,09 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,177332 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 7,27° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1994 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կին Էնդատեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Կաձուրո Վատանաբեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Սարգիս Հակոբյան (ֆիզիոլոգ)
Սարգիս Արշակի Հակոբյան, ֆիզիոլոգ։ Կենսաբանական գիտությունների դոկտոր (1955), պրոֆեսոր (1956)։ ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1962)։ Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակից։
Կենսագրություն
1939 թվականին ավարտել է Բաքվի համալսարանի կենսաբանական ֆակուլտետը։ Աշխատել է Բաքվի համալսարանի ֆիզիոլոգիայի, բժշկական ինստիտուտի կենսաքիմիայի ամբիոններում։ 1949-1954 թթ.՝ Երևանի արյունաբանության և արյան փոխներարկման ինստիտուտի բաժնի, 1949-1973 թթ.՝ ԵՊՀ մարդու և կենդանիների ֆիզիոլոգիայի ամբիոնի վարիչ, 1973-1998 թթ.՝ գիտական խորհրդատու։ Աշխատանքները վերաբերում են արյան փոխներարկման, արյունաբանության հարցերին, ինչպես նաև կենդանի օրգանիզմների վրա միջավայրի արտակարգ գործոնների (թափանցող ճառագայթներ, արագացում, աղմուկ, թրթռում, թթվածնաքաղց) ազդեցության համակողմանի ուսումնասիրությանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիոլոգներ Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Կենսաբանական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմին մասնակցած հայեր
Շոնի (Կանզաս)
Շոնի, երբեմն նաև Շաունի կամ Շոունի (Shawnee), քաղաք ԱՄՆ-ի Կանզաս նահանգի Ջոնսոնի շրջանում։ Քաղաքը անվանումը ստացել է հնդկական Շոունի ցեղախմբից։
Աշխարհագրություն, տրանսպորտ
Քաղաքը գտնվում է նահանգի հյուսիս-արևելքում։ Արևելքից սահմանակցում է Մերիամ քաղաքին, հարավ-արևելքից՝ Օվերլենդ-Պարկին, հյուսիսից՝ Լեյք-Կիվիրին, իսկ հյուսիսային և արևմտյան սահմանները ձևավորում է Կանզաս գետը։
Քաղաքը զբաղեցնում է 111 կմ² տարածք, որից 2,6 կմ²-ին զբաղեցնում են ջրային տարածքները։ Քաղաքի խոշորագույն կանաչ գոտին «Շոնի-Միշն» այգին է, որը զբաղեցնում է գրեթե 6,5 կմ² տարածք, այդ թվում՝ գրեթե 0,5 կմ² մակերեսով լիճ։ Այգին բացվել է 1964 թվականին և համարվում է շրջանի խոշոր և նահանգի առավել շատ այցելվող տարածք ։
Քաղաքի միջով անցնում են I-35, I-435, I-635 խոշոր ավտոմայրուղիները։
Պատմություն
Առաջին անգամ հնդկական բնակչությունը այստեղ հայտնվել է 1831 թվականին։ Շոնին քաղաքի կարգավիճակ է ստացել 1922 թվականին։
2010 թվականին «Գումար» ամսագրի «ԱՄՆ-ում ապրելու լավագույն տեղեր» ցանկում քաղաքը զբաղեցրել է 17-րդ հորիզոնականը։ Ընտրության չափանիշները բնակարանների մատչելիությունը, օդի մաքրությունը, աշխատանքի վայրից տուն գնալու վրա ծախսած միջին ժամանակն է։
2015 թվականին քաղաքապետ է դարձել Միշել Դիսթլերը, ով քաղաքի պատմության մեջ դարձել է առաջին կին քաղաքապետը ։
Ժողովրդագրություն
Քաղաքի ողջ գոյության ընթացքում բնակչությունը աճել է, հատկապես 1950-ական թվականներին, երբ բնակչությունը ավելացել է գրեթե 11 անգամ։
2010 թվականի մարդահամարով Շոնիում ապրում էր 62 209 մարդ, 16 876 ընտանիք։ Բնակչության 86,3%-ը սպիտակամորթ են, 5,3%-ը՝ սևամորթներ և աֆրոամերիկացիներ, 0,4%-ը՝ բնիկ ամերիկացիներ։
Բնակչության 27,7%-ը եղել են 18 տարեկանից ցածր, 6,9%-ը՝ 18-ից 24 տարեկան, 28,7%-ը՝ 25-ից 44 տարեկան, 26,6%-ը՝ 45-ից 64 տարեկան, 10,1%-ը՝ 65-ից բարձր։ Միջին տարիքը եղել է 36,4 տարեկանը։
2012 թվականի տվյալներով տնտեսության միջին եկամուտը կազմել է տարեկան 71 475 դոլար։
2015 թվական
2015 թվականին բնակչությունը կազմել է 64 680 մարդ ։
Այլ տվյալներ
Ծանոթագրություն
<references group="" responsive="1">
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի բնակավայրեր Կատեգորիա:1831 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Դոն Ժուան, կամ Քարե հյուրը
Դոն Ժուան կամ Քարե Հյուրը, ֆրանսիացի նշանավոր դրամատուրգ Ժան Բատիստ Մոլիերի ստեղծագործությունը։ Այն առաջին անգամ ներկայացվել է 1665 թվականի փետրվարի 15-ին Փարիզում` Պալե Ռուալայի բեմում։ Սգանարելի դերում հանդես է եկել ինքը՝ Մոլիերը։ Հեղինակի կենդանության օրոք կատակերգությունը չի հրատարակվել։ Առաջին անգամ լույս է տեսել 1682 թվականին։ Մինչև 1840 թվականը հրատարակվել է կատակերգության չափածո տարբերակը, որ ստեղծել է Պիեռ Կոռնեյլի եղբայր Թոմ Կոռնեյլը։
Կատակերգությունը բազմիցս ներկայացվել է հայ բեմի վրա։ Նշանակալից էր 1880 թվականին Թիֆլիսում Գ. Չմշկյանի բեմադրությունը, որին մասնակցում էին Ա. Սուքիասյանը` որպես Դոն Ժուան, Սիրանույշը` որպես Շարլոտ, Գ. Տեր-Դավթյանը` որպես Դիմանշ, Աստղիկը՝ որպես Էլվիրա, Վարդուհին՝ որպես Մաթյուրին և Ս. Մանդինյանը՝ որպես Պիեռո։ 1881 թվականի Թիֆլիսի մշտական դերասանախումբը Պալմի ամառանոցային թատրոնում կրկին ներկայացրել է «Դոն Ժուան»-ը՝ Մ. Մնակյանի բեմադրությամբ և մասնակցությամբ որպես Դոն Ժուան։ Ա. Մանդինյանի թարգմանությունը ներկայացվել է նաև 1886 թվականին Թֆլիսի դրամատիկական ակումբի խմբի ուժերով (ռեժիսոր և գլխավոր դերակատար Օ. Կյուրեղյան)։ Այս բեմադրության մեջ երկու դերակատարմամբ (Դոն Ալոնսո, Կոմանդորի արձան) հանդես է եկել Հովհաննես Աբելյանը։ Դոն Ժուանի կերպարը 1890 թվականին մարմնավորել է նաև Գ. Չմշկյանը։ Այդ դերի լավագույն կատարողը հայ բեմում եղավ Վահրամ Փափազյանը, որի բեմադրությամբ կատակերգությունը ներկայացվել է 1922 թվականի դեկտեմբերի 19-ին (թարգմանությունը Ա. Սեր-Հովհանյան)։
Գործող անձինք
Կատեգորիա:Մոլիերի ստեղծագործություններ Կատեգորիա:Կատակերգություններ
Ախուրջուխ
Ախուրջուխ, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Էրզրումի վիլայեթի Երզնկայի գավառում։
Պատմամշակութային կառույցներ
Ախուրջուխն ուներ '''Ս. Մինաս''' անունով հայկական եկեղեցի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հաջիլար (Սեբաստիայի գավառ)
Հաջիլար, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Պինդորամա դու Տոկանտինս
Պինդորամա դու Տոկանտինս  (Pindorama do Tocantins), համայնք Բրազիլիայում՝ Տոկանտինս նահանգի կազմում։ Գտնվում է Արևելյան Տոկանտինսի մարզում։ Մտնում է Դիանոպոլիսի գավառի կազմի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 4490 մարդ՝ 2006 թվականի տվյալներով։ Գրավում է 1 559,080 կմ2 տարածք։ Բնակչության խտությունը՝ 2,9 մարդ/կմ²։
Պատմություն
Քաղաքը հիմնադրվել է 1948 թվականի հոկտեմբերի 28-ին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր
Ելգամկա
Ելգամկա (Елгамка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Կարելական ինքնավար հանրապետությունում և Կոնդոպոժսկի շրջանում։ Թափվում է Լիժմոզերո։ Գետի երկարությունը 18 կմ է, ավազանի տարածքը 230 կմ2։
Անցնում է Կոլա մայրուղով։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Բալթիկ ծովի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Օնեժի լիճ, գետի ենթաավազանը՝ Սվիր։ Գետի գետային ավազանը՝ Նևա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր
Բերնիս Ռուբենս
Բերնիս Ռուբենս (Bernice Rubens, ), վալլիացի անգլալեզու կին գրող, սցենարիստ և ռեժիսոր, «Ընտրված անդամ» վեպի համար արժանացել է Բուքերյան մրցանակի։
Կենսագրություն
1950 թվականից մինչև 1955 թվականը՝ մինչ կինոարտադրություն տեղափոխվելը, որտեղ հիմնականում աշխատել է վավերագրական ֆիլմերում, նա դասավանդել է Բիրմինգհեմի դպրոցում։ 1960 թվականին նրանց են պատկանել 10 Compayne այգիների NW3, որտեղ բանաստեղծ Ջոն Սիլկինը վարձակալել էր ձեղնահարկը և մի սենյակ՝ Դեվիդ Մերսերի համար, որը պետք է Վեստ Էնդի և հեռուստատեսության համար դառնար արգասաբեր  դրամատուրգ, և Մալկոլմ Ռոս- Մակդոնալդը հետագայում պետք է դառնար բեղմնավոր պատմավիպասան։
Բերնիս Ռուբենսի առաջին վեպը՝ «Օսկոմինա», հրատարակվել է 1960 թվականին։
Իր «Տիկին Սուզացկա» վեպի հիման վրա 1988 թվականին նկարահանվել է համանուն ֆիլմ, որտեղ գլխավոր դերեր են խաղացել Շիռլի Մակլեյնը և Շաբանա Ազմին։
1980 թվականին իր՝ 1975 թվականին գրված «I sent a letter to my love» վեպը էկրանավորել է Մոշե Միզրախին՝ «Սիրելի անծանոթուհին» վերնագրով, որտեղ գլխավոր դերում են Սիմոնա Սինյորեն և Ժան Ռոշֆորը։
1985 թվականի նրա «Միստր Ուեյքֆիլդի խաչակրաց արշավանքը» վեպի էկրանավորումը նախատեսված էր BBC հեռուստատեսության համար 1992 թվականին, գլխավոր դերում՝ Պիտեր Կապալդի և Մայքլ Մելոնի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուքերյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Ուելսցի գրողներ Կատեգորիա:Ուելսցի սցենարիստներ
Բալտիրգամ
Բալտիրգամ (Балтыргам), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Ալթայի երկրամասում, Ալթայի Հանրապետությունում։ Գետաբերանը տեղակայված է Կոյիր գետի ձախ ափով՝ 14 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 10 կմ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մինչև 50 կմ երկարությամբ գետեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Օբի ավազանային շրջանի գետեր
Լեսովայա Սլոբոդկա (գյուղ, Բերդիչևի շրջան)
Լեսովայա Սլոբոդկա (Лісова Слобідка), գյուղ Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1765 թվականին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ժիտոմիրի մարզի Բերդիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1765 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Սարսոսա
Սարսոսա  (Zarzosa), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում, գտնվում է Ռիոխա պրովինցիայում՝ Ռիոխա (Լոգրոնիո) ինքնավար համայնքի կազմում։ Մտնում է Արո շրջանի (կոմարկայի) կազմի մեջ։ Զբաղեցնում է 18,29 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը կազմում է 15 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Գտնվում է պրովինցիայի վարչական կենտրոնից 77 կմ հեռավորության վրա։
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Կոլմանսկոպ
Կոլմանսկոպ (Kolmanskop Kolmannskuppe), քաղաք-ուրվական Նամիբիայում, որը գտնվում է Նամիբ անապատում՝ Լյուդերիցից և Ատլանտյան ափից 10 կմ հեռավորության վրա ։
Պատմություն
1908 թվականին Զաքարիս Լևալը, որն այն ժամանակ երկաթգծի աշխատող էր, ավազի մեջ ադամանդի փոքրիկ հատիկներ հայտնաբերեց։ Հայտնաբերվածը հանձնվեց Օգոստոս Շտաուխին։ Նա ենթադրեց, որ հովտի երկայնքով որտեղ հայնտաբերվեցին ադամանդները, քամին ավազը բերում է Օրանժ գետի մոտակայքից Նամիբ անապատից դեպի հյուսիս։ Հենց այնտեղ փոքրիկ ադամանդները գետը քշում է օվկիանոս և ապա ալեծոփությամբ ափ է տեղափոխվում ավազի հետ մեկտեղ ։
Մի քանի տարի անց քաղաքում մեծ տներ, դպրոցներ, հիվանդանոցներ և մարզադաշտ կառուցվեց։ Իսկ ևս մի քանի տարի անց քաղաքը վերածվեց գերմանական օրինակելի քաղաքի։ Սակայն ադամանդի պաշարներն արագ սպառվեցին։ Ինչպես նաև պարզվեց, որ քաղաքում դժվար է ապրել. ջուր չկա, մրրկահողմեր։ Մի քանի տարուց բնակիչները լքեցին քաղաքը ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նամիբիայի քաղաքներ Կատեգորիա:1908 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուրվական քաղաքներ
Կրայովա
Կրայովա (Craiova), քաղաք Ռումինիայի Օլթենիա շրջանում, Դոլժ ժուդեցի վարչական կենտրոնն է։
Ըստ 2005 թվականի տվյալների՝ քաղաքի բնակչությունը կազմում է 304 142 մարդ։ 2002 թվականին բնակչության 97,48 %-ը ռումինացիներ էին, 1,5 %-ը՝ գնչուներ, 1 %-ը պատկանում էր այլ ազգությունների։ Բնակիչների մեծամասնությունը ուղղափառ քրիստոնյաներ են։
2016 թվականին բնակչությունը կազմում էր 387 151 մարդ ։
Ստուգաբանություն
Անվան ծագման տարբերակների մեծամասնությունը հանգում են սլավոնական ծագմանը․ ծագել է краль՝ թագավոր բառից ։ Արդյունքում անվանումը վերափոխվեց՝ kilkary, crai, բայց սլավոնական վերջածանց «ov»-ը պահպանվել է ։
Աշխարհագրություն
Կրայովան գտնվում է երկրի հարավային հատվածում՝ Ժուի (Jiu) գետի ափին, Օլթենիա շրջանի կենտրոնական հատվածում՝ Բուխարեստից 227 կմ, իսկ Դունայից՝ 68 կմ հեռավորության վրա։
Պատմություն
1940 թվականի սեպտեմբերի 7-ին քաղաքում կնքվեց Կրայովյան խաղաղության համաձայնագիրը, ըստ որի՝ Ռումինիան Բուլղարիային էր զիջում Հարավային Դոբրուջա շրջանը, և երկու կողմերը համաձայնեցին նոր տարածքներին հարող տարածքներում կատարել բնակչության փոխանակում։
1944 թվականի հոկտեմբերի 5-ին, ԽՍՀՄ-ի միջնորդությամբ, համաձայնագիր կնքվեց զինվորական համագործակցության մասին Բուլղարիայի կառավարության և Հարավսլավիայի ազատագրման ազգային կոմիտեի միջև՝ Հարավսլավիայի տարածքում ռազմական գործողությունների ժամանակ բուլղարական զորքերի ու ՀԱԱԿ-ի ռազմական գործընկերության և համագործակցության մասին։
Մշակույթ
Բուխարեստից հետո Կրայովան ճարտարապետական պատմական հուշարձանների՝ եկեղեցիների, դղյակների և այլ կառույցների թվով զբաղեցնում է երկրորդ տեղը։
Տրանսպորտ
Քաղաքի արևելքում՝ կենտրոնից 7 կմ հեռավորության վրա, տեղակայված է Կրայովայի միջազգային օդակայանը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռումինիայի քաղաքներ
Հաջի-Մեսրա
Հաջի-Մեսրա, գյուղ Արևմտյան Հայաստանում, Սեբաստիայի վիլայեթի Սեբաստիայի գավառում ։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Հենրի Կավենդիշ
Հենրի Կավենդիշ (Henry Cavendish, ), այլ թարգմանությամբ՝ Հենրի Քևենդիշ, բրիտանացի բնա-փիլիսոփա, գիտնական և կարևոր փորձարարական և տեսական քիմիկոս և ֆիզիկոս էր։ Քեվենդիշը հայտնի է որպես ջրածնի կամ ինչպես նա էր անվանում «դյուրավառ օդ»-ի հայտնագործող։ 1766 թվականին իր «արհեստական օդ» աշխատության մեջ նա նկարագրում էր դյուրավառ օդի խտությունը, որը այրման ժամանակ առաջացնում էր ջուր։ Անտուան Լավուազիե ավելի ուշ ներկայացրեց Քեվենդիշի փորձը և այդ տարրին տվեց իր անունը։ Տխրահռչակ ամաչկոտ մարդ լինելով հանդերձ` այնուամենայնիվ նա աչքի էր ընկնում իր բարձր ճշտությամբ և ճշգրտությամբ մթնոլորտային օդի կազմի, տարբեր գազերի հատկությունների, ջրի սինթեզի, ջերմության մեխանիկական տեսության, խտության հաշվարկների ուսումնասիրությունների մեջ։ Երկրի կշռի վերաբերյալ իր փորձը հայտնի է որպես Քեվենդիշի փորձ անունով։
Վաղ կյանք
Հենրի Քեվենդիշը ծնվել է 1731 թվականի հոկտեմբերի 10-ին Նիսում, որտեղ այդ ժամանակ ապրում էր իր ընտանիքը։ Իր մայրը՝ Լեդի Էն Գրեյն էր՝ Հենրի Գրեյի 4-րդ դուստրը՝ Կենտի առաջին դուքսը, իսկ իր հայրը Չարլզ Քեվենդիշն էր՝ Վիլիամ Քեվենդիշի երրորդ որդին՝ Դեվոնշիրի երկրորդ դուքսը։ Ընտանիքի ծագումը ընդգրկում է 8 դար մինչ նորմանական ժամանակաշրջանը և սերտորեն կապված է մեծ Բրիտանիայի մի շարք ազնվական ընտանիքների հետ։ Նրա մայրը մահացավ 1733 թվականին իր երկրորդ որդու՝ Ֆրեդերիկի լույս աշխարհ գալուց 3 ամիս անց և Հենրիի երկրորդ ծննդյան նախաշեմին՝ թողնելով Լորդ Չարլզ Քեվենդիշին միայնակ՝ մեծացնելու իր երկու որդիներին։
11 տարեկան հասակում Հենրին սկսեց հաճախել Hackney ակադեմիա՝ Լոնդոնի մոտ գտնվող մասնավոր դպրոց։ 18 տարեկան հասակում (նոյեմբերի 24, 1748 թվականին) նա ընդունվում է Քեմբրիջի համալսարան Սուրբ Փիթերի քոլեջում, բայց այն թողնում է 3 տարի հետո 1751 թվականի փետրվարի 23-ին առանց որևէ աստիճան ձեռք բերելու։ Հետո նա ապրում է Լոնդոնում իր հայրիկի հետ, որտեղ ձեռք է բերում իր սեփական լաբարատորիան։ Լորդ Չարլզ Քեվենդիշը ամբողջ կյանքը անցկացրել է ծառայության մեջ՝ սկզբում քաղաքականության մեջ, իսկ ավելի ուշ գիտության ոլորտում՝ հատկապես Լոնդոնի արքայական հասարակությունում։ 1758 թվականին նա Հենրիին տանում է արքայական հասարակության հետ հանդիպումների, ինչպես նաև արքայական հասարակության ակումբի ճաշկերույթների։ 1760 թվականին Հենրի Քեվենդիշը ընտրվեց այս երկու խմբերում էլ և դրանից հետո այդ ակումբներում ժրաջան այցելու էր։ Նա ոչ մի մասնակցություն չուներ քաղաքականության մեջ, բայց հայրիկի նման իր կյանքը նվիրեց գիտությանը՝ և՛ իր ուսումնասիրությունների, և՛ գիտական կազմակերպություններում մասնակցության միջոցով։ Նա ակտիվ էր Լոնդոնի արքայական հասարակության խորհրդում (որտեղ ընտրվեց 1765 թվականին)։
Նրա հետաքրքրությունները
Նրա հետաքրքրությունը և գիտական գործիքների կիրառման մեջ փորձը նրան առաջնորդեց ղեկավարելու հանձնաժողովը՝ վերանայելու արքայական հասարակության օդերևութաբանական գործիքները և օգնեց գնահատել արքայական Greenwich աստղադիտարանի գործիքները։ Իր «արհեստական օդ» աշխատությունը հայտնվեց 1766 թվականին։ Այլ հանձնաժողովներ, որոնց նա ծառայել է ներառում էր փաստաթղթերի հանձնաժողովը, որը ընտրում էր փաստաթղթերը փիլիսոփայական գործարքներում հրապարակելու համար և հանձնաժողովներ Վեներայի տարանցման համար (1769), լեռների ձգողական գրավչության համար և Constantine Phipps-ի արշավի գիտական հրահանգների համար Հյուսիսային բևեռի և հյուսիսարևմտյան հատվածի որոնումներում։ 1773 թվականին Հենրին միացավ իր հորը, որպես Բրիտանական թանգարանի ընտրված հոգաբարձու, որին նա նվիրեց իր ժամանակը և ջանքերը։ Շուտով Մեծ Բրիտանիայի արքայական հաստատության ստեղծումից հետո Կավենդիշը դարձավ ղեկավար (1800) և մեծ հետաքրքրություն ցուցաբերեց հատկապես լաբարատորիայում, որտեղ նա ուսումնասիրեց և օգնեց Humphry Davy-ին քիմիական փորձերում։
Քիմիայի հետազոտություն
Հոր մահվանից հետո Կեվենդիշը սերտորեն սկսեց համագործակցել Charles Blagden-ի հետ. միավորում, որը օգնեց Blagden-ին ամբողջությամբ մուտք գործել Լոնդոնի գիտական հասարակություն ։ Փոխարենը Blagden-ը օգնեց հեռու պահել աշխարհը Կեվենդիշից։ Քեվենդիշը ոչ՛ գիրք հրատարակեց, ոչ էլ փաստաթուղթ, բայց նա շատ բանի հասավ։ Ուսումնասիրության շատ ոլորտներ՝ ներառելով մեխանիկան և օպտիկան մեծապես ցուցադրվում են իր ձեռագրերում, բայց դրանք հազիվ թե ցուցադրվում են իր հրատարակվաց աշխատություններում։
Քեվենդիշի մասին
Քեվենդիշը համարվում է 18-րդ և 19-րդ դարերի այսպես կոչված օդաճնշական քիմիկոսներից։ Համադրելով մետաղները ուժեղ թթուների հետ՝ Քեվենդիշը ստեղծեց ջրածին (H2), որը նա անվանեց «դյուրավառ օդ» ՝լուծելով մետաղները թթուներում։ Չնայած մյուսները, ինչպես օրինակ Ռոբերտ Բոյլը, ջրածնի գազը ավելի վաղ էր պատրաստել, Քեվենդիշին սովորաբար միավոր է տրվում դրա տարրական բնույթը ճանաչելու համար։ Նաև համադրելով ալկալիները թթուներում՝ Քեվենդիշը ստեղծեց «ֆիքսված օդ» (ածխածնի երկօքսիդ), որը նա հավաքեց այլ գազերի հետ և պահեց շշերում։ Հետո նա չափեց դրանց լուծելիությունը ջրում, տեսակարար կշիռը և նկատեց դրանց բոցավառելիությունը։ Այս փաստաթղթի համար Քեվենդիշը պարգևատրվեց արքայական հասարակության Copley շքանշանով։ 18-րդ դարի կեսին գազային քիմիան հասավ նկատելի կարևորության և շատ կարևոր դարձավ ֆրանսիացի Անտուան Լավուազիե քիմիական բարեփոխման համար, հիմանակնում հայտնի որպես քիմիական հեղափոխություն։ 1783 թվականին Քեվենդիշը հրապարակեց մի փաստաթուղթ ձայնաչափի վերաբերյալ (շնչելու գազերի օգտակարության չափում)։
Նա նկարագրեց իր սեփական գյուտի նոր audiometry-ն, որով նա հասավ նկատելի արդյունքների՝ օգտագործելով այն, ինչ ուրիշների ձեռքին համարվում էր գազերի չափման անճշգրիտ եղանակ։ Հետո նա հրատարակեց փաստաթուղթ ջրի ստեղծման վերաբերյալ՝ այրելով դյուրավառ օդը (այսինքն ջրածինը) թթվածնում, վերջինս մթնոլորտային օդի բաղկացուցիչ մասն է կազմում։ Կավենդիշը եկավ այն եզրակացուցյան, որ ջրածնային օդը ջրածնային ջուրն էր և որ ջրածինը կամ մաքուր թթվածինն էր կամ թթվածնային ջուրը։ Նա այս արդյունքները հաղորդեց Joseph Priestley-ին՝ անգլիացի քահանա և գիտնական ոչ ուշ քան 1783 թվականի մարտը, բայց չհրատարակեց այն մինչ հաջորդ տարի։
1783 թվականին շոտլանդացի գյուտարար James Watt-ը հրատարակեց փաստաթուղթ ջրի կազմի վերաբերյալ։ Քեվենդիշը առաջինն էր, որ կատարեց այդ փորձարկումները, բայց հրատարակեց երկրորդը։ 1785 թվականին Կավենդիշը իրականացրեց հետազոտություններ սովորական (մթնոլորտային օդի) կազմի վերաբերյալ ստանալով ճշգրիտ արդյունքներ։ Նա կատարեց ուսումնասիրություններ, որում ջրածինը և սովորական օդը համակցվեցին հայտնի հարաբերակցությամբ և հետո պայթեց էլեկտրաէներգիայի կայծով։ Բացի այդ նա նկարագրեց նաև մի փորձ, որում նա ի վիճակի էր ժամանակակից տերմինաբանությամբ հեռացնել թթվածինը և ազոտային գազերը մթնոլորտային օդի նմուշից, միայն եթե ռեակցիայի մեջ չմտած գազի մի փոքր պղպջակ էր մնացել նախնական նմուշում։ Օգտագործելով իր դիտարկումները՝ Քեվենդիշը նկատեց, որ, երբ նա որոշում էր ազոտային օդի և թթվածնային օդի քանակությունը, մնաց ազոտի նախնական ծավալի 1/120 մասը։ Ուշադիր եզրահանգումների շնորհիվ նա առաջնորդվեց եզրահանգելու, որ «սովորական օդը» բաղկացած է թթվածնային օդի մի հատվածից միացած ազոտի 4 հատվածին։ 1890-ականներին երկու բրիտանացի ֆիզիկոսներ՝ William Ramsay-ն և Lord Rayleigh-նը հասկացան, որ նրանց նոր հայտնաբերաց իներտ գազը, արգոնը պատասխանատու էր Կավենդիշի խնդրահարույց նստվածքի համար. նա սխալ թույլ չէր տվել։ Այն, ինչ, որ նա արել էր խիստ քանակական փորձարկումներ կատարելն էր՝ օգտագործելով ստանդարտացված գործիքներ և մեթոդներ՝ ուղղված վերականգնողական արդյունքների համար։ Հավասարակշռությունը, որ նա կիրառեց՝ Harrison անունով արհեստավորի կողմից ստեղծված, 18-րդ դարի առաջին ոչ ճշգրիտ հավասարակշռություններից էր։ Քեվենդիշը աշխատում էր իր գործիքներ պատրաստողների հետ հիմնականում բարելավելով արդեն գոյություն ունեցող։ 1783 թվականին նա հրատարակեց մի փաստաթուղթ այն ջերմաստիճանի վերաբերյալ որում Մերկուրին սառչում է, և այդ աշխատությունում կիրառեց թաքնված ջերմության գաղափարը, սակայն նա չկիրառեց այդ գաղափարը, քանի որ նա հավատում էր, որ դա ենթադրում էր ջերմության նյութական տեսության ընդունում։ Նա իր առարկությունները բացահայտ դարձրեց 1784 թվականի օդի վերաբերյալ իր աշխատությունում։ Նա շարունակեց զարգացնել ջերմության տեսությունը և այդ տեսության ձեռագիրը թվագրվում է ուշ 1780-ականները։ Սկզբում նրա թեորիան մաթեմատիկական և մեխանիկական էր։ Այն պարունակում էր ջերմության պահպանման սկզբունքը և նույնիսկ պարունակում էր ջերմության մեխանիկական համարժեքության գաղափարը։
Երկրի խտություն
Հոր մահվանից հետո Հենրին մեկ այլ տուն գնեց քաղաքում և Clapham Common-ում ՝ Լոնդոնի հարավում։ Լոնդոնի տունը պարունակում էր իր գրադարանի մեծ մասը, մինչ նա պահում էր իր գործիքների մեծ մասը Clapham Common-ում, որտեղ նա կատարում էր իր փորձերի մեծ մասը ։ Այս փորձերից ամենահայտնիները հրատարակված 1798 թվականին երկրի խտությունը որոշելու համար էր և հայտնի դարձավ, որպես Քեվենդիշի գիտափորձ։ սարքավորումները, որը Քեվենդիշը օգտագործեց Երկիրը կշռելու համար ոլորված բալանսի փոփոխությունն էր՝ կառուցված անգլիացի երկրաբան John Michell-ի կողմից, ով մահացավ նախքան կարող էր իրականացնել փորձը։ Սարքավորումները ուղարկվեցին Քեվենդիշին, ով ավարտեց փորձը 1797-1798 թվականներին և հրապարակեց արդյունքները։
Մահը
Քեվենդիշը մահացել է 1810 թվականին (որպես Բրիտանիայի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը) և թաղվել է իր նախնիների հետ եկեղեցում հիմա հայտնի որպես Դերբի տաճար։ Ճանապարհը, որտեղ նա ապրում էր Դերբիում նրա անունով է կոչվել։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլիացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:Անգլիացի քիմիկոսներ Կատեգորիա:Նիս քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Ֆիզիկոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Անգլիացի մաթեմատիկոսներ Կատեգորիա:Քեմբրիջի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Կոպլիի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Անգլիացի գիտնականներ Կատեգորիա:Անգլիացի փիլիսոփաներ