Անդրեաս_Երեց
Սյուժե
1617 թվականի աշնանը Շահ Աբասը պատրաստվում էր հեռանալ Երևանից, բայց Պարսկաստան գնալուց առաջ կամենում է մի երկու շաբաթ անցկացնել Նախիջևանում, սակայն որոշում է այցելել  Ագուլիս։ Նրան այդ միտքն է տալիս Շահռուխ-բեկը, քանի որ Ագուլիսում շատ գեղեցիկ աղջիկներ ու տղաներ կան։ Շահն այնտեղ է գնում՝ «մանկաժողով»  անելու։ Այդ ժամանակ Խոջա-Անձրևը Ցղնայի քահանայից ստանում է ածուխով գրված նամակ, որը կաթողիկոսն է ուղարկել բանտից, ում «Մանկաժողովի» մասին տեղեկացրել է Ամիրգյունա նախարարը։ Ս. Հովհաննես եկեղեցու ժամերգությունից հետո քահանաներին, որոնց թվում էր նաև տեր-Անդրեասը, շրջապատում են ժամավորները՝ խոսելու և նրանք գնում են դպրատուն։ Այստեղ է գալիս Խոջա-Անձրևը՝ բերելով կաթողիկոսի նամակը։ Նրանք որոշում են թաքցնել գեղեցիկներին մոտակա տարբեր գյուղերում, սակայն հայր սուրբը արգելում է Անդրեաս երեցին թաքցնել երեխաներին։ Նա վիրավորված է, որ Անդրեասը գործում է առանց իր հաճության։ Համաձայնության չգալով՝ Անդրեաս երեցը հեռանում է։ Նույն օրը տեր-Անդրեասին այցելում է հայր Մատթեոս Երազմոսը՝ Հռոմի պապից կարգված ընդհանրական առաջնորդն և արքեպիսկոպոսը։ Նա առաջարկում է ցուցակագրել Ագուլիսի բոլոր ընտանիքների անունները, որոնք ունեն գեղեցիկ երեխաներ, որպեսզի նա Շահ Աբասին հայտնի, թե նրանք ունիթորներ են, պատկանում են իր հոտին։ Սակայն Անդրեասը հրաժարվում է հայերին պապական, այն է՝ կաթոլիկ հռչակելուց։ Իրենց մտահոգություն են հայտնում աշակերտների ծնողները, և նրանցից մեկն առաջարկում է աշակերտներին տգեղացնել, սափրել գլուխները, գոնջի պես վերք գոյացնել։ Անդրեասն այս մասին ուշ է իմանում և շատ է մտահոգվում քանի որ շահը դա անմիջապես կնկատի և այդպես էլ լինում է։ Շահ Աբասը շատ գոհ է մնում հայերի ընդունելությունից, բայց նկատում է սափրած գլուխներով, հիվանդոտ երեխաներին և դա ընդունում է որպես անարգանք։ Պարզելով հիվանդության արհեստականությունը՝ շահը չափազանց բարկանում է, հրամայում խոստովանել՝ ով է կազմակերպողը։ Անդրեասը մեղքը իր վրա է վերցնում՝ փրկելով բազմաթիվ երեխաների ու հայերի։ Շահ Աբասը նրա առաջ պայման է դնում կա՛մ դառնալ մահմեդական, կա՛մ սպանվել։ Անդրեասի անդրդվելի պահվածքից շահն ավելի է կատաղում և այլևս ոչ ոք չի կարողանում նրա գութը շարժել։ Անգամ Խոջա-Անձրևի կինը՝ Սառա-խաթունը, որին շահը մայր էր անվանում, չի կարողանում մեղմել իրավիճակը։ Այդ ժամանակ գալիս է Անդրեաս երեցի կինը՝ Վարդենը, որին նախքան ամուսնանալը ցանկացել էր հափշտակել Շահռուխը՝ իբր շահի հարեմի համար, և Անդրեասը կանխել էր նրան։ Նա, ամուսնանալով Վարդենիի հետ, որին մինչ այդ սիրահարվել էր, խափանել էր Շահռուխի ծրագրերը։ Շահը տեսնում է գեղեցկուհի Վարդենիին, որը խնդրում է ազատել ամուսնուն, սակայն շահը կանանց էլ է մերժում՝ առաջնորդվելով Շահռուխի խորհուրդներով։ Անդրեասին ամեն օր հանում են հրապարակ, գանահարանքի ենթարկում և տանում։ Երիտասարդ երեցը դիմանում է տանջանքներին։ Այս հանգամանքից փորձում են օգտվել ունիթորները և պապի անունով ազատել Անդրեասին, քանի որ դրանից հետո ժողովուրդը կգնար նրանց հետևից։ Վերջին վայրկյանին, երբ պատրաստվում են կախել երեցին, գալիս են շահի հեծյալները՝ բերելով շահի ներման հրովարտակը։ Սակայն Անդրեասը տխուր է․ նա հեռվից տեսել է Երազմոսին և Չիտտագինիին և հասկացել՝ ինչու է շահը ներել իրեն։ Հրովարտակի ընթերցումից հետո Անդրեասը խնդրում է, որ իրեն թույլ տան խոսել։ Նա հայտնում է, որ նախորդ օրը իրեն այցելել է հայր Երազմոսը՝ առաջարկելով ունիթոր դառնալ, հպատակվել պապին, նա մերժել է նրան, քանի որ դա նույնն է, ինչ դառնալ մահմեդական։ Անդրեասը իր երկար խոսքից հետո պատռում է հրովարտակը։ Դահճապետը դաշույնով իսկույն հարձակվում է նրա վրա։ Այնուհետև նրան կախում են գլխիվայր, որպես մեծ ոճրագործի, որպեսզի նրա տանջանքները երկար տևեն։ Եղելությունն իմանալով՝ կատաղած շահը հրամայում է չամփոփել նրա դին, և այն հինգ օր մնում է դաշտում հսկողության տակ։ Այս ընթացքում շահը հրամայում է հարեմ բերել տեր-Անդրեասի կնոջը։ Շահռուխը դա փորձում է անել մի պառավ թրքուհու միջոցով։ Վարդենին իր մտքում որոշել է վրեժ լուծել Շահռուխից՝ հասկանալով, որ այս ամենը նրա պատճառով է։ Նա ասում է պառավին, որ ինքը կգնա, միայն թե իրեն զինվորական հագուստ ուղարկեն, որպեսզի ծպտյալ դուրս գա տնից ազգակիցներից չքարկոծվելու համար։ Այսպես հիմարացնելով նրանց՝ Վարդենին գնում է Շահռուխի մոտ և դաշույնը խրում պարսիկի կուրծքը՝ անմիջապես սպանելով նրան։ Վարդենին ներկայանում է Ամիրգյունա խանին, խոստովանում իր արածը և ցույց տալիս զինվորական հագուստն ու արյունոտ սուրը։ Խանի խորհրդով նրան տանում են Ցղնա և պատսպարում Խոջա-Անձրևի տանը։ Խանը այս մասին հայտնում է շահին և խորհուրդ է տալիս նրան չգրգռել ժողովրդին, քանի որ եթե մի թույլ կին սպանել է այդ հսկա Շահռուխին, շատ քաջ հայրեր կարող են անել ավելին։ Շահը լսում է նրան և ոչ միայն ներում մանկամարդ տիրուհուն, այլև հրաման տալիս ամփոփել նահատակի մարմինը։ Չցանկանալով հայտնել իրական սպանողին՝ ասում են, որ Շահռուխին սպանել է նրա թիկնապահներից մեկը։ Իսկ Տեր-Անդրեասին հանդիսավորությամբ ամփոփում են ս. Հովհաննես եկեղեցու ս. Ստեփանոս կոչվող խորանի տակ։ Նրան համարում են սուրբ, իսկ նրա շիրիմը ծածկված է մի պարզ տապանաքարով ։