cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Հիդրավլիկա
Դիտարկելով հեղուկի շարժումը՝ հիդրավլիկան օգտվում էհիդրոդինամիկայի հիմնականհավասարումներից, որոնցից կարևորագույններն են Բեռնույիի հավասարումը՝ իրական հեղուկի համար և անխզելիության հավասարումը՝ հիդրավլիկական տեսքով։ Հիդրավլիկան մանրամասնորեն դիտարկում է հեղուկի հոսքի տարբեր ռեժիմների ( Լամինար հոսանք, Տուրբուլենտ հոսանք) դեպքում առաջացող հիդրավլիկական դիմադրությունների հարցը, ինչպես նաև մի ռեժիմից մյուսին անցնելու պայմանները (Ռեյնոլդսի թիվ)։ Խողովակաշարերի հիդրավլիկան տալիս է տրված պայմաններում հեղուկի տրված ծախսի թողարկման համար անհրաժեշտ խողովակների չափսերի որոշման և տարբեր նշանակման խողովակաշարերի (ջրմուղ ցանցեր, նավթամուղներ և այլն) նախագծման և շինարարության ընթացքում առաջացող մի շարք հարցերի լուծման եղանակները։ Այս բաժնում է դիտարկվում խողովակներում արագությունների բաշխման հարցը, որը մեծ նշանակություն ունի ջերմահաղորդման, պնևմատիկական և հիդրավլիկական տրանսպորտի սարքերի, հեղուկի ծախսի չափման ու այլ հաշվարկների համար։ Բաց հուների հիդրավլիկան ուսումնասիրում է ջրի հոսքը ջրանցքներում ու գետերում։ Այստեղ տրվում են ջրանցքներում ջրի խորության որոշման եղանակները (ջրի տրված ծախսի և հատակի թեքության դեպքում), որոնք լայնորեն կիրառվում են նավարկելի, ոռոգման, չորացման և հիդրոէներգետիկական ջրանցքների նախագծման, գետերի վրա ուղղորդիչ աշխատանքների կատարման և այլ դեպքերում։ Բաց հուների հիդրավլիկան հետազոտում է նաև հոսքի լայնական հատվածքում արագությունների բաշխման հարցը, որը չափազանց էական է ջրաչափության, ջրաբերուկների շարժման հաշվարկի համար և այլն։ Հիդրավլիկայի՝ բացվածքներից և ջրթափներով արտահոսքին հատկացված բաժիններում բերվում են հաշվարկային առնչություններ՝ ռեզերվուարներում, շլյուզներում, ամբարտակներում, ջրթող խողովակներում և այլ կառույցներում եղած բացվածքների անհրաժեշտ չափերը որոշելու, ինչպես նաև հեղուկների արտահոսքի արագությունները և ռեզերվուարների դատարկման ժամանակը հաշվելու համար։ Ֆիլտրման հիդրավլիկական տեսությունը տալիս է ջրահոսքի դեբիտի և արագության հաշվարկման մեթոդները՝ անճնշում և ճնշումային հոսքերի տարբեր պայմանների դեպքում (ջրի ֆիլտրում ամբարտակներով, նավթի, գազի և ջրի ֆիլտրում շերտային պայմաններում և այլն)։ Հիդրավլիկայում են դիտարկվում նաև ջրաբերուկների շարժումը բաց հոսքերում և ապարախյուսի տեղափոխությունը խողովակներում, հիդրավլիկական երևույթների մոդելավորումը, հիդրավլիկական չափումների մեթոդները և այլն։ Հիդրոտեխնիկական կառույցների հաշվարկի համար էական նշանակություն ունեցող հիդրավլիկայի հարցերը (անհավասարաչափ և անկայուն շարժում բաց հուներով ու խողովակներով, ֆիլտրում և այլն) երբեմն միավորում են «ինժեներական հիդրավլիկա» կամ «կառույցների հիդրավլիկա» ընդհանուր անվանմամբ։ Հիդրավլիկայի ընդգրկած հարցերի շրջանը չափազանց ընդարձակ է, և հիդրավլիկայի օրենքներն այս կամ այն չափով գործնական կիրառում են գտնում ինժեներական գործունեության բոլոր բնագավառներում։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հիդրավլիկա Կատեգորիա:Մեքենաշինություն
Հեռատեսություն
Հեռատեսություն, հիպերմետրոպիա (< հիպեր..., ju£tpov — չափ և ափ — աչք), աչքի բնականոն բեկունակության շեղում, երբ լույսի զուգահեռ ճառագայթներն աչքում բեկվելուց հետո կիզակետվում են աչքի ցանցաթաղանթի ետևում (F)։
Պատկերներն ստացվում են աղոտ։ Պատճառները աչքի բեկող միջավայրերի (եղջերաթաղանթ և ոսպնյակ) բեկունակության թուլությունը (ռեֆրակցիոն հեռատեսություն) կամ աչքի առաջ-ետին առանցքի կարճ լինելը (առանցքային հեռատեսություն)։ Երբեմն երկու պատճառները կարող են զուգակցվել (կոմբինացիոն հեռատեսություն)։ Հեռատեսությունը հանդիպում է մեծ մասամբ նորածինների մոտ, հետագայում, երեխայի աճմանը զուգընթաց, աչքի խնձորակը որոշ չափով մեծանում է և, որպես կանոն, հեռատեսությունը վերանում։ Հեռատես աչքը, որը վատ է հարմարված ցանցաթաղանթի վրա զուգահեռ ճառագայթների միացման համար, առավել վատ է հավաքում մոտակա առարկաներից եկող ճառագայթները, հետևաբար վատ է տեսնում թե՝ հեռուն, թե՝ մոտիկը, և իրականում «հեռատեսություն» տերմինն այնքան էլ ճիշտ չէ։ Հեռատեսության թույլ արտահայտվածության դեպքում երիտասարդները մշտապես լարելով թարթիչային մկանները, մեծացնում են ոսպնյակի կորությունը, որի շնորհիվ ուժեղանում է նրա բեկող հատկությունը և նպաստում հստակ տեսողությանը։ Տարեց և ծեր մարդկանց մոտ այդ հատկությունը թուլանում է և զարգանում, այսպես կոչված, ծերունական հեռատեսություն (պրեսբիոպիա), որի դեպքում մարդը դիտվող առարկան (գիրք, թերթ են) ձգտում է հեռացնել աչքից։ Հեռատեսության ժամանակ կարող են առաջանալ գլխացավեր, մանկական տարիքում՝ զուգամետ շլություն։ Տեսողությունը շտկվում է ուռուցիկ ապակիներով (կոնվեքսներով)։ Ընտրվում են այնպիսի ապակիներ, որոնք ուժեղացնում են աչքի բեկող ուժը, ճառագայթների կիզակետը փոխադրում ցանցաթաղանթի վրա և ապահովում առավել հստակ տեսողություն։
Կատեգորիա:Տեսողություն Կատեգորիա:Աչքի հիվանդություններ
Հիդրոինքնաթիռ
Հիդրոինքնաթիռ, ջրի վրա վերելք-վայրէջք կատարող ինքնաթիռ։ Հիդրոինքնաթիռի աերոդինամիկական և կոնստրուկտիվ հորինվածքի ընդհանուր սկզբունքները նույնն են, ինչ ցամաքային ինքնաթիռինը, սակայն հիդրոինքնաթիռը բավարարում է նաև լողալու հետ կապված լրացուցիչ պահանջներ։ Տարբերում են երեք տիպի հիդրոինքնաթիռ՝ թռչող նավակ (իրանն ունի նավակի ձև), լողանային (մեկ կամ երկու լողանով) և «ամֆիբիա»։
Կատեգորիա:Ինքնաթիռներ
Հասմիկ Բարխուդարյան
Հասմիկ Բարխուդարյան (Բարխադուրյան, Բարխուդարյան-Մռավյան, ), խորհրդային կինոյի և թատրոնի դերասանուհի։ Թատերական գործիչ Բորիս Կորոլյովի կինը (1896-1959) ։
Կենսագրություն
Հասմիկ Բարխուդարյանը ծնվել է 1907 թվականին։ 1936-1940 թվականներին սովորել է Շչուկինի անվան ուսումնարանում։ 1939-1950 թվականներին՝ Վախթանգովի թատրոնի դերասանուհի ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ դերասանուհիներ Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ
Հանգույց (գրականություն)
Հանգույց, գրական երկի, սյուժեի բաղադրամասերից մեկը։ Հանգույցը երկի գլխավոր վիճակների, իրադարձությունների, հարաբերությունների այն շղթան է, որից սկիզբ է առնում գործողությունը։ Շիրվանզադեի «Քաոս» վեպում հանգույց Մարկոս Ալիմյանի թողած ժառանգության և կտակի շուրջը ծավալվող դեպքերն են, որոնք, զարգանալով, հասնում են գագաթնակետի և հետո՝ հանգուցալուծման։ Երբեմն երկի սյուժեն սկսվում է հանգույցից։
Կատեգորիա:Գրականագիտություն
Կոմիցիանո
Կոմիցիանո (Comiziano), կոմունա Իտալիայում՝ Կամպանիա մարզի Նեապոլի գավառում։ Սահմանակից է Կամպոսանո, Կազամարչանո, Չիչանո, Չիմիտիլե, Տուֆինո համայնքներին ։
Բնակչությունը կազմում է 1711 մարդ (2004 թվական), բնակչության խտությունը կազմում է 856 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 2 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 80030, հեռախոսային կոդ՝ 081:
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Տիկնիկների պարերը
«Տիկնիկների պարերը» («Танцы кукол»), մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ, որը նկարված է Դմիտրի Շոստակովիչի երաժշտության հիման վրա համանուն ժողովածուից։ Ռեժիսոր Ինեսա Կովալևսկայան մշակել է նոր թեմա. ժողովրդական էկրանավորումը  երգերի և համաշխարհային դասական երաժշտության գլուխգործոցների։ Այնդպես հայտնվեցին «Ռուսական մեղեդիներ» (1972), «Մանկական ալբոմ» (1 976), «Տիկնիկների պարերը» (1985) և այլ մուլտֆիլմեր ։
Հրատարակություն
2005 թվականին DVD թողարկվեց «Ինչպես կորյունը և կրիան երգ երգեցին» մուլտֆիլմերի ժողովածուն։ Դիստրիբյուտորը՝ «Խոշոր պլան»։ Մուլտֆիլմերի ժողովածուում թողարկվել են՝ «Փոքրիկ նավակը», «Նավահանգստում», «Կամարինսկայա», «Տիկնիկների պարերը», «Ինչպես կորյունը և կրիան երգ երգեցին», «Մանկական ալբոմ», «Պատկերներ ցուցահանդեսից» մուլտֆիլմերը։
Շահ Աբբաս I-ի վրացական արշավանք
Շահ Աբբաս I-ի վրացական արշավանք (შაჰ-აბასის ლაშქრობები ქართლ-კახეთში), 1614-1617 թվականներին Սեֆյան Պարսկաստանի շահ Աբբաս I Սեֆիի կազմակերպած արշավանքն ընդդեմ վրացական երկու պետությունների՝ Քարթլիի և Կախեթի թագավորությունների։ Վերջիններս վասալական կախման մեջ էին պարսից շահից, սակայն այս արշավանքի ավարտից հետո ստիպված են լինում ամբողջությամբ ընդունել Սեֆյան գերիշխանությունը։ Աբբասի արշավանքը դիտարկվում է որպես թուրք-պարսկական 1603-1618 թվականների պատերազմի մաս կազմող ռազմական առճակատում։ Արշավանքի նախօրեին Քարթլիում և Կախեթում ձևավորվել էր Պարսկաստանի սահմաններից դուրս գործող կիսանկախ իշխանություն, որոնք կառավարվում էին համապատասխանաբար վրաց արքաներ Լուարսաբ II-ի և Թեյմուրազ I-ի կողմից։
Վրաստան ներխուժած պարսկական ուժերը մի քանի վճռական հաղթանակ տոնելուց հետո ներխուժում են Տփղիս և ավերածություններ գործում վրաց քաղաքամայրում։ Այնուհետև, նրանք գերեվարում են ըստ տարբեր աղբյուրների 130-ից մինչև 200 հազար վրացիներ և բռնագաղթեցնում դեպի Պարսկաստան ։ Տեղահանություններից բացի, վրացական զորքերը կրում էին նաև բազմաթիվ զոհեր։
Նախապատմություն
1587 թվականին շահական Պարսկաստանում իշխանության է գալիս Սեֆյանների տոհմի հերթական ներկայացուցիչը՝ Աբբաս I Սեֆին։ Այդ ժամանակահատվածում Պարսկաստանը Օսմանյան կայսրության դեմ պայքարելու համար բավարար միջոցներ չուներ և ակամայից ստիպված էր ընդունել խաղաղության պայմանագրի դրույթները։ Այպիսով, շահը նպատակ ուներ այսկերպ ժամանակ շահել՝ բարեփոխումներ անցկացնելու համար։ Հարաբերական խաղաղության ժամանակահատվածում Աբբասը զարկ է տալիս երկրի տնտեսությանը, իսկ գրավյալ տարածքների ժողովուրդների հաշվին՝ ստեղծում է նաև հզոր և մարտունակ բանակ։ Այս ամենից հետո ցանկանալով վերահաստատել 1555 թվականի թուրք-պարսկական սահմանագիծը՝ շահ Աբբաս I-ը, սկսում է իր նոր արշավանք։
Թուրքիայի հետ պատերազմում պարսից շահն ակնկալում էր Քարթլիի, Կախեթի և Իմերեթի թագավորությունների զինակցությունը։ Նախկինում վրացական արքաները օժանդակել էին պարսից շահին Երևանի գրավման ժամանակ՝ փոխհատուցում ստանալով դրա դիմաց։ Այպիսով, շահը վրաց արքաներից պահանջում է Իրանին հանձնել Քարթլիի և Կախեթի թագավորության տարածքների մի մասը, որը Լենկթեմուրի արշավանքների արդյունքում ձևավորվել էր օտար զավթիչների վարչակարգը։ Բանակցություններից հետո Գիորգի X-ը հեռանում է Քարթլի, իսկ Ալեքսանդր II-ը շարունակում է մնալ պարսից արքունիքում։ Ալեքսանդրի բացակայությամբ պայմանավորված Կախեթի գահն անցնում է նրա որդուն՝ Գիորգին։ Որոշ ժամանակ անց, շահը Ալեքսանդրին թույլ է տալիս հեռանալ Պարսկաստանից իր որդու՝ Կոնստանտին միրզայի ուղեկցությամբ։ Շուտով շահը վերջինիս հանձնարարում է գրավել Շիրվանը և այնտեղ գահակալ նշանակել Միրզային։ Վերջինս մերժում է իրանաց շահի հանձնարարականը, սակայն սպանվում է իշխանատենչ որդու՝ Գիորգիի կողմից։ Միրզան իրեն հայտարարում է երկրի ղեկավար և ներխուժում Շիրվան՝ շուտով հասնելով մինչև Շամախիի մատույցները։ Շիրվան երկրի գրավումից անմիջապես հետո Միրզան իր զորաջոկատով հարձակվում է Կախեթի թագավորության վրա։ Շուտով կախեթցիներին օգնության են ժամանում Քարթլիի թագավորության զորքերը՝ Գիորգիի գլխավորությամբ։ Այնուամենայնիվ, վրացիները պարտվում են։
Պատերազմական գործողություններից հետո Կախեթում գահ է բարձրանում Քեթևանի որդի Թեյմուրազը։ Շահի թույլտվությամբ Թեյմուրազը թագադրվում է Կախեթի թագավորության արքունիքում։ 1606 թվականին հանկարծամահ է լինում Քարթլիի արքա Գիորգի X-ը, որին փոխարինում է նրա երիտասարդ որդին՝ Լուարսաբ II-ը։ 1612 թվականին Օսմանյան կայսրության և Սեֆյան Պարսկաստանի միջև կնքվում է հերթական հաշտությունը, որը թույլ է տալիս պարսից արքունիքի ուշադրությունը սևեռել Վրաստանի ուղղությամբ։ Նամանավանդ, որ արդեն իսկ որպես գերտերություն պատմության թատերաբեմ էր դուրս գալիս Ռուսաստանը։ Ուստի՝ Պարսկաստանը նպատակ ուներ հնարավորինս շուտ լուծել վրացական հողերի նվաճման կարևոր խնդիրը։
Շահ Աբբասի արշավանքներ
1614 թվականին Սեֆյան արքա Աբբաս I-ը սկսում է իր արշավանքը դեպի Վրաստան։ Նույն տարում պարսկական բանակը ներխուժում է Քարթլի և Կախեթ ՝ ավերելով վերջիններիս թագավորանիստները։ Վրաց հողերը զավթելուց հետո պարսից արքունիքը Կախեթում գահընկեց է անում Թեյմուրազին և թագավոր կարգում վերջինիս եղբորը՝ Իսախանին։ Վրաց թագավորությունների «սիրտը» համարվող Քարթլիում իրավիճակն այլ էր․ իսլամադավան նվաճողներն ավերում են երկիրը, իսկ արքա Լուարսաբին իրենց հետո տանում են Տիզբոն։ Այսպիսով՝ Կախեթի նորընտիր արքան պարսից շահի անուղղակի կամակատարն էր, իսկ Քարթլին ընդհանրապես երկրի ղեկավար չուներ։ Շահ Աբբասի վայրագությունները հանգեցնում են 1615 թվականի սեպտեմբերին լայնածավալ համաժողովրդական ապստամբության բռնկման։ Ապստամբների օժանդակությամբ Թեյմուրազ I-նն իրեն հռչակում է Քարթլի-Կախեթի միացյալ թագավորության արքա և ներխուժում Շաքիի շրջան։ Այնտեղից էլ վերջիններիս միանում են ապստամբների մի հոծ զանգված։ Շահի հրամանով Պարսկաստանից Վրաստան է ուղևորվում արյաց 15 հազարանոց զորաբանակը, որն արյան մեջ խեղդում է վրաց ապստամբությունը։ Գիտակցելով ապստամբության լրջությունը և ցանկանալով սասանել խռովության ալիքը՝ շահական կառավարությունը 1616 թվականի գարնանը ձեռնամուխ է լինում վրացական թագավորությունների դեմ նոր ռազմարշավի կազմակերպման, որը տևում է մեկ տարի։ Այս դեպքում ևս ապստամբությունը ճնշվում է։
Կախեթում ավերածություններ գործելուց հետո պարսկական զորքերը ներխուժում են արևելյան Վրաստան՝ Քարթլի։ 1615 թվականից ի վեր այնտեղ կառավարում էր Բագրատ արքան։ Վրաց այս արքան (այս տիտղոսով է հիշատակված վրացական սկզբնաղբյուրներում) երիտասարդ հասակում ստացել էր իրանական դաստիարակություն, որով էլ պայմանավորված էր նրա կրոնափախ լինելու հանգամանքը (պարսից ճնշման ներքո նա ընդունել է իսլամը)։ Շահ Աբբասի կովկասյան արշավանքներ անդառնալի հետևանքներ ունեցան տարածաշրջանի համար։ Ըստ պարսկական աղբյուրների՝ միայն վրացական արշավանքի ժամանակ զոհվում է շուրջ 70 հազար մարդ։ Գրեթե միևնույն ժամանակահատվածում շահ Աբբաս Սեֆին իրականացնում է նաև Նախիջևանի հայերի մեծ բռնագաղթը, որի ժամանակ տարհանվում է ամբողջ երկրամասի հայ բնակչությունը։ Վրաստանի դեպքում ևս կատարվում է գրեթե նույնը․ պարսիկները ստիպողաբար տեղահանությունների են ենթարկում Քարթլիի և Կախեթի բնակչությունը, որի արդյունքում փոխվում է տարածաշրջանի ժողովրդագրական իրավիճակը։ Բազմահազարավոր վրացիներ տեղահանվում են Իրան և ընդունում մուսուլմանական կրոնը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Վրաստանի պատմություն Կատեգորիա:17-րդ դարի հակամարտություններ Կատեգորիա:Թուրք-պարսկական պատերազմներ Կատեգորիա:Քարթլիի թագավորություն Կատեգորիա:Կախեթի թագավորություն Կատեգորիա:Թբիլիսիի պատմություն
Անդրեա Պալլադիո
Անդրեա Պալլադիո (Andrea Palladio, իսկական անունը՝ Անդրեա դի Պիետրո, Andrea di Pietro, ), իտալացի ճարտարապետ։
Կենսագրություն
Ապրել և ստեղծագործել է հիմնականում Վիչենցայում և Վենետիկում։ Ստեղծել է հասարակական, պաշտամունքային, բնակելի շենքերի բազմազան տիպեր, որոնք առանձնանում են ճարտարապետական լուծումների կատարելությամբ, ճակատի և հատակագծի բնական կապով, արտաքին ծավալներն ու ինտերիերները միասնական ամբողջության մեջ միավորող օրդերային կոմպոզիցիաների («փոքր օրդեր», մի քանի հարկ ընդգրկող «մեծ օրդեր» և այլն) ճկուն, հնարամիտ կիրառման հարստությամբ, կառույցը շրջապատին ներդաշնակելու ձգտումով (Պալացցո Վալմարանա, սկսվել է 1566 թվականին, «Օլիմպիկո» թատրոնը, 1580–1585, ավարտել է ճարտարապետ Վ․ Սկամոցցին, երկուսն էլ՝ Վիչենցայում, «Ռոտոնդա» վիլլան, 1551–1567, Վիչենցայի մոտակայքում, Սան Ջորջո Մաջորե եկեղեցին, 1565–1580, Վենետիկում և այլն)։
Պալլադիոն հռչակվել է նաև «Չորս գիրք ճարտարապետության մասին» տրակտատով (1570), որտեղ նկարագրել է իր մտահղացումները, Վիտրուվիոսին, մեկնաբանելով ռենեսանսի ոգով՝ շարադրել օրդերների համակարգն ու անտիկ հուշարձանների վերակազմությունը։
Պալլադիոյի արվեստը ուշ Վերածննդի մշակույթի բարձունքներից է, հսկայական ազդեցություն է գործել եվրոպական ճարտարապետության զարգացման վրա՝ ծնունդ տալով XVII–XVIII դարերի կլասիցիզմի պալլադիոականություն հոսանքին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի ճարտարապետներ
Գևորգ Վարդան
Կենսագրություն
Գևորգ Վարդանը ծնվել է 1969 թվականին Թեհրանում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Քուշեշ-Վաչե Հովսեփյան, Ալիշան և Քուշեշ-Մարիամ դպրոցներում։ 1991 թվականին ճարտարագետի որակավորում է ստացել Գիտության և արդյունաբերության համալսարանից, նյութաբանական ճարտարագիտության մագիստրոսի աստիճան ստացել է Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանից։ Ուսանողական տարիներին աշխատակցել է գիտակահետազոտական կենտրոնների հետ, հեղինակել է բազմաթիվ հոդվածներ։
Աշխատել է ավտոշինության բնագավառում, եղել է Իրանի «Անսխալ արտադրության» իրագործման առանցքային ձեռնարկությունների մատակարարման շղթայի տնօրեն, վերահսկել է 60 իրանական և արտասահմանյան արտադրական միավորումների աշխատանքների գործընթացը։ 1981 թվականից անդամակցել է հայկական մշակութային «Արարատ» կազմակերպության մարմնակրթական և երեցների միություններին, եղել է հայկական հարցերի ուսումնասիրության «ՀՈւՍԿ» վարչության անդամ ։
1999 թվականին, որպես իրանահայ համայնքի պատվիրականության անդամ, մեկնել է Հայաստան և Արցախ, մասնակցել է Արցախյան ազատամարտի տասնամյակի հանդիսություններին։ Իրանահայ պատվիրակության կազմում Երևանում մասնակցել է Հայաստան-Սփյուռք խորհրդաժողովներին։ 2000 թվականին ընտրվել է Թեհրանի Հայոց թեմի 12-րդ շրջանի պատգամավորական ժողովի անդամ, որի կազմում 2003 թվականից ծառայել է ժողովի 2-րդ ատենապետի պաշտոնում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իրանահայ քաղաքական գործիչներ
Հանդես հայագիտության
«Հանդես Հայագիտության» («Zeitschrift für Armenische Philologie»), գիտական հանդես։ Հրատարակվել է 1901-1902 թվականներին, երկու գիրք (տպագրությունը Մարբուրգում՝ Գերմանիա, խմբագրավայրը՝ Թիֆլիս)։ Պատասխանատու խմբագիր՝ Ֆրանց Նիկոլաուս Ֆինկ, ընկերակցությամբ՝ Ե. Գյանշեցյանի և Հ. Մանանդյանի։ Տպագրել է նյութեր պատմության, լեզվաբանության, ազգագրության վերաբերյալ։
Ուշագրավ են համարվել հայագետ խմբագրի «Հայ միջնադարյան մանրապատումներ», Հրաչյա Աճառյանի «Վանի բարբառի հնչյունաբանությունը» ուսումնասիրությունները, Ս. Մալխասյանի մենագրությունը Փավստոս Բուզանդի պատմության վերաբերյալ, Ա. Մեյեի, Հ. Գելցերի և այլոց գործերը։ Ներկայացրել է նաև գեղարվեստական աշխատանքներ։ Պարբերագրքի հոդվածների մի մասը գերմաներեն է։
Կատեգորիա:Վրաստանի հայկական հանդեսներ Կատեգորիա:Հայկական գիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական հայագիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Չիչանո
Չիչանո (Cicciano, Vuoscoriale), քաղաք Իտալիայում՝ Կամպանիա մարզի Նեապոլի գավառում։ Սահմանակից է Կամպոսանո, Կոմիցիանո, Նոլա, Ռոքարինոլա, Տուֆինո համայնքներին ։
Բնակչության թվաքանակը 2004 թվականի տվյալներով եղել է 12 360, 2014 թվականի տվյալներով՝ 12.920 : Բնակչության խտությունը կազմում է 1749 մարդ/կմ²։ Համայնքն զբաղեցնում է 7 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 80033, հեռախոսային կոդ՝ 081:
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Վախտանգ Ջավախաձե
Վախտանգ Ջավախաձե (ვახტანგ ჯავახაძე, ), վրացի գրող։
Կենսագրություն
Վախտանգ Ջավախաձեն ծնվել է Քութայիսում։ 1956 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի պետական համալսարանի բանասիրական ֆակուլտետի ժուռնալիստիկայի բաժինը։ Պարբերականներում տպագրվում է 1947 թվականից։ Բանաստեղծությունների առաջին գիրքը «Սիրելի քամիներ» հրատարակվել է 1959 թվականին ։ Թարգմանել է Վլադիմիր Մայակովսկու ստեղծագործություններից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացի գրողներ Կատեգորիա:1932 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 29 ծնունդներ Կատեգորիա:Վրացի բանաստեղծներ
Շիշանո
Շիշանո (Scisciano), կոմունա Իտալիայում՝ Կամպանիա մարզի Նեապոլի գավառում։ Սահմանակից է Մարիլիանո, Նոլա, Սան Վիտալիանո, Սավիանո, Սոմմա Վեզուվիանա համայնքներին ։
Բնակչության թվաքանակը 2016 թ. նոյեմբերի 30-ի տվյալներով եղել է 5.769, բնակչության խտությունը՝ 976 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 5 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 80030, հեռախոսային կոդ՝ 081:
Կոմունայի հովանավորն է Սուրբ Հերմանը։ Տոնը նշվում է ամեն տարի հոկտեմբերի 30-ին։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Էդիշեր Մաղալաշվիլի
Էդիշեր Գեորգիի Մաղալաշվիլի (ედიშერ მაღალაშვილი, ), վրացի խորհրդային դերասան։ Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1967, Հայկական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1979) ։
Կենսագրություն
Էդիշեր Մաղալաշվիլին ծնվել է 1925 թվականի հունվարի 4-ին Թբիլիսիում ։ Սովորել է Թբիլիսիի Երկաթուղային տրանսպորտի ինժեներների ինստիտուտում՝ ստանալով ինժեների մասնագիտություն։ Կինոյում նկարահանվել սկսել է պատահականության բերումով. 1947 թվականին Կոնստանտին Պիպինաշվիլին պատահական հանդիպման ժամանակ Էդիշեր Մաղալաշվիլիին առաջարկել է փոքրիկ դեր կատարել «Բանաստեղծի օրորոցայինը» ֆիլմում։ Հետագայում Էդիշեր Մաղալաշվիլին սովորել է Թբիլիսիի կինոստուդիայում, որն ավարտել է 1947 թվականին, իսկ 1953 թվականին ավարտել է Թբիլիսիի Շոթա Ռուսթավելու անվան թատերական ինստիտուտը։
1946-1950 թվականներին եղել է Թբիլիսիի կինոստուդիայի դերասան, 1948—1964 թվականներին աշխատել է Թբիլիսիի Կ. Մարջանիշվիլու անվան ակադեմիական թատրոնում, իսկ 1964 թվականից՝ Շոթա Ռուսթավելու անվան պետական ակադեմիական թատրոնում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրացի դերասաններ Կատեգորիա:Վրացական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Պատվո շքանշանի ասպետներ (Վրաստան)
Անտալ Հիդաշ
Անտալ Հիդաշ (Hidas Antal, )), հունգարացի բանաստեղծ։
Կենսագրություն
1920 թվականից ընդգրկվել է Հունգարիայի կոմունիստական կուսակցության կազմում։ 1925-1959 թվականներին եղել է տարագիր ԽՍՀՄ-ում։ 1926-1932 թվականներին Մոսկվայում աշխատել է որպես Հեղափոխական գրողների միջազգային միավորման քարտուղար։
«Մորաքրոջս այգին» (1958), «Կարոտում ենք քեզ» (1968) ժողովածուները համակված են հայրենիքի կարոտով։ Հիդաշը գրել է նաև վեպեր՝ «Պարոն Ֆիցեկը» (1936), «Մարտոնը և նրա ընկերները» (1959), «Այլ երաժշտություն է պետք» (1963)։
Եղջերուն ու գայլը (մուլտֆիլմ)
«Եղջերուն ու գայլը» (Олень и Волк), խորհրդային նկարված մուլտիպլիկացիոն ֆիլմ՝ նկարահանված 1950 թվականին ռեժիսոր Դմիտրի Բաբիչենկոյի կողմից։ Սյուժեի հիմքում էստոնական հեքիաթ է։ Սցենարի հեղինակը Աուգուստ Յակոբսոնն է ։
Սյուժե
Տապալված ծառն ընկել էր գայլի վրա և սեղմել նրան։ Ազնիվ եղջերուն նրան օգնեց, երբ լսեց գայլի օգնության կանչերը, ինչպես նաև խոստումը եղջերուհին չվնասելու մասին։ Սակայն ուխտադրուժ գայլն իր խոստումը չկատարեց և հարձակվեց եղջերուի վրա։ Սկյուռը, որը տեսել էր ամեն ինչ, գնաց և արջին պատմեց եղելությունը։ Իմաստուն արջը դատեց կռվողներին և պահաջեց ներկայացնել ու ցույց տալ այն, ինչ եղել էր՝ այդպիսով դաս տալով ապերախտ գայլին ։
Վերաձայնավորում
2001 թվականի հնչյունավորումը իրականացրել են Յուլյեն Բալմուսովը, Վիտալի Օվանեսովը, Վլադիմիր Կոնկինը, Տատյանա Կանաևան, Վ. Պոդյապոլսկին։
Վերաթողարկում
Մուլտֆիլմը քանիցս վերաթողարկվել է VHS և DVD տարբերակներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1950 մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Խորհրդային մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:«Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի մուլտֆիլմեր Կատեգորիա:Մուլտֆիլմեր գայլերի մասին
Հանգույց (բուսաբանություն)
Երկու հանգույցների միջև եղած տարածությունն անվանվում է միջհանգույց ։
Յարոսլավ Բոյկո
Յարոսլավ Բոյկո (Ярослав Николаевич Бойко, ), թատրոնի և կինոյի ռուս դերասան։
Կենսագրություն
Անունը ստացել է ի պատիվ Կիևի մեծն իշխան Յարոսլավ Իմաստունի ։ Մայրը աշխատում է լուսանկարչական ստուդիայում որպես տնօրենի տեղակալ, որդուն մենակ է մեծացել։ Տատիկը եղել է ինժեներական զորքերի մայոր, հորեղբայրը՝ նավատորմի առաջին կարգի նավապետ ։
Միջնակարգ դպրոցում Յարոսլավի մոտստացվում էին այնպիսի առարկաներ, ինչպիսիք են՝ ֆիզկուլտուրան, մաթեմատիկան և աշխարհագրությունը, իսկ ահա գրականությամբ նա այդքան էլ հետաքրքրված չէր  (իր կյանքում առաջին ընթերցած գիրքը  եղել է «Տարաս բուլբա»-ն, որը նա կարդացել է միայն ծառայության ընթացքում, գտնվելով բուժկետում) ։  Հարազատների ազդեցության տակ, նա մանկուց երազում էր դառնալ զինվորական, ապա ութերորդ դասարանից հետո փորձել է ընդունվել Կիևի Սուվորովի ռազմական ուսումնարան, բայց մրցույթում չի անցել։ Դպրոց վերադառնալ չի ցանկացել և ընդունվել է Կիևի մեխանիկայի և մետաղագործական տեխնիկում (այժմ՝ Կիևի մեխանիկայի և տեխնոլոգիայի քոլեջ), որտեղ սովորել է տեխնիկ-տեխնոլոգի փոշե մետաղագործության մասնագիտությամբ, որտեղից հեռացել է պրակտիկայի ժամանակ երրորդ կուրսում  ։
Շուտով զորակոչվել է զինվորական ծառայության, Խորհրդային բանակի շարքերում։ Ծառայել է ԽՍՀՄ Պետական անվտանգության կոմիտեի սահմանապահ զորքերում,  խորհրդա-ռումինական սահմանին, ընդունվել է Կիևի Ի. Կ. Կարպենկո-Կարոգոյի անվան  թատերական արվեստի պետական ինստիտուտ, որտեղ  պատահաբար հանդիպում է դպրոցական ընկերուհուն, ով պատրաստվում է ընդունվել նույն բուհ-ը, ի վերջո Յարոսլավին հաջողվում է ընդունվել, իսկ ընկերուհին «ձախողվում» է։ Ուսուցումը ինստիտուտում իրականացվում էր ուկրաիներեն, որի հետ Բոյկոն խնդիրներ ուներ (վատ արտասանություն), նրան կշտամբում էին ռուսիզմներով ։ Ուստի մեկ տարի անց՝ 1991 թվականին, նա մեկնեց  Մոսկվա և ընդունվեց Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի դպրոց-ստուդիայի դերասանական ֆակուլտետ (կուրսի ղեկավար՝ Ալլա Պուգաչովա), որտեղ, իր հերթին, պարզվել է, որ նա խոսում է հարավային բարբառով, և նա ստիպված է եղել շատ պարապել բեմական խոսքի համար։ 1994 թվականին ուսման մեջ հաջողությունների համար նույնիսկ արժանացել է մրցանակի՝ ստեղծագործական բուհերի շրջանում որպես լավագույն ուսանող ։ 1995-ին Յարոսլավ Բոյկոն ավարտել է Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի դպրոց-ստուդիան, ստանալով  բարձրագույն ակադեմիական կրթության դիպլոմ և ընդունվել է աշխատանքի Մոսկովյան թատրոն-ստուդիա Օլեգ Տաբակովի ղեկավարությամբ ։ Համագործակցել է Ա. Պ. Չեխովի անվան Մոսկվայի գեղարվեստական թատրոնի հետ ։
Անձնական կյանք
Յարոսլավ Բոյկոն ամուսնացած է խորեոգրաֆ և պարուհի Ռամուն Խոդորկայտեի հետ, ով ավարտել է Վիլնյուսկի Խորեոգրաֆիայի ուսումնարանը և Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարանի բալետմաստեր ֆակուլտետը ։ Ամուսինները դաստիարակում են նրանց երկու երեխաներին՝ որդուն Մաքսիմին (ծնվ․ 1999 թվական) և դստերը՝ Էմիլիին (ծնվ․ 2003 թվականի օգոստոսի 17-ին) ։
Յարոսլավը  ունի արտամուսնական որդի՝ Յանը  (ծննդյան տարեթիվ՝ 2002թվականի հուլիսի 19) դերասանուհի Եվգենի Դոբրովոլսկից։ Յարոսլավի և Եվգենի միջև կարճատև սիրային  հարաբերությունները տեղի ունեցավ 2001 թվականին, նրանց համատեղ «Կասկած » ֆիլմի  նկարահանումների ժամանակ, բայց կողմնակի հարաբերություններ չկարողացան ոչնչացնել դերասանի ամուսնությունը ։
Հետաքրքրություններ
Յարոսլավ Բոյկոն մանկուց խաղում է ֆուտբոլ և հանդիսանում «Դինամո-Կիև» ֆուտբոլային ակումբի երկրպագուն։ Բացի այդ, դերասանը զբաղվում է բռնցքամարտով, սուսերամարտով, լողով, մեծ թենիսով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի հեռուստատեսության դերասաններ Կատեգորիա:ՄԳԱԹ դպրոց-ստուդիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Թատրոնի դերասաններ
Հանգույց (չափման միավոր)
Հանգույց, արագության արտահամակարգային միավոր, կիրառվում է ծովագնացության և ավիացիայի մեջ։
Քանի որ ծովային մղոնի տարբեր սահմանումներ կան, հանգույցը համապատասխանաբար տարբեր նշանակություններ կարող է ունենալ։ Հանգույցը = 1 մղոն/ժ = 1,852 կմ/ժ = 0,514 մ/վրկ։ Չափման այս միավորը թեև արտահամակարգային է համարվում, մեծ կիրառություն ունի։
Կատեգորիա:Արագության չափման միավորներ Կատեգորիա:Ծովագնացության եզրեր Կատեգորիա:Նավագնացություն
Էրկոլանո
Էրկոլանո (Ercolano, Vuoscoriale), քաղաք Իտալիայում Կամպանիա մարզի Նեապոլի գավառում։ Ընկած է Նեապոլի ծովածոցի ափին, Վեզուվի ստորոտին։
Բնակչությունը կազմում է 55 663 մարդ (2008 թվական), բնակչության խտությունը կազմում է 2834 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 20 կմ² մակերես տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 80056, հեռախոսային կոդ՝ 081:
Պատմություն
Ժամանակակից Էրկոլանոյի տարածքում է գտնվում 79 թվականին Վեզուվի ժայթքումից Պոմպեյի հետ մեկտեղ ոչնչացած անտիկ Հերկուլանումի հնագիտական պեղումների գոտին։
Ժողովրդագրություն
Բնակչություն
Հանգույց (քերականություն)
Հանգույց, բաղադրյալ ստորոգյալի՝ վերացական իմաստ ունեցող դիմավոր բայական բաղադրիչ, որի միջոցով ստորոգելիական վերադրի արտահայտած հատկանիշը վերագրվում է ենթակային և դրանով իսկ արտահայտում ստորոգյալի քերականական կարգերը։ Հանգույցի դերով հանդես են գալիս օժանդակ բայը (եմ, ես, է, էի, էիր, էր), երբեմն նաև վերացական այլ բայեր՝ լինել, դառնալ և այլն։ Հանգույցի գործածությունը բաղադրյալ ստորոգյալի կազմում կարող է լինել պարտադիր (հայերենում, անգլերենում, ֆրանսերենում և այլն) և ոչ պարտադիր (ռուսերենում, հունգարերենում և այլն)։
Hawaiian Airlines
Hawaiian Airlines Ամերիկայի խոշորագույն ավիաընկերություններց է։ Այն նաև խոշորագույն ավիաընկերություններից է Հավայան կղզիներում, ինչից էլ ծագել է ավիաընկերության անվանումը՝ Hawaiian Airlines: Ամենահին ավիաընկերությունն է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներում, նաև ավիաընկերությունը ուղևորների համար անվտանգ է, որովհետև ոչ մի վթար տեղի չի ունեցել։ Ավիաընկերությունը հիմնադրվել է 1929 թվականին ։
Չվերթը
2013 թվականի հոկտեմբերին ավիաընկերության չվերթը բաղկացած էր հետևյալ ինքնքաթիռներից  ՝։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Օդային տրանսպորտի միջազգային ասոցիացիայի անդամներ
Վայրի արևմուտք
Վայրի արևմուտք (Wild West) կամ Ամերիկյան հին արևմուտք (American Old West), շրջանի անվանում, որ ի սկզբանե ներառում էր Ֆրոնտիրը` ժամանակակից Հյուսիսային Դակոտա, Հարավային Դակոտա, Մոնտանա, Վայոմինգ, Կոլորադո, Կանզաս, Նեբրասկա, Օկլահոմա և Տեխաս նահանգները։ Ամերիկայի քաղաքացիական պատերազմից մինչև 1890 թվականն այն աստիճանաբար ընդլայնվել է դեպի արևմուտք` ընդհուպ խաղաղօվկիանոսյան ափ։ Ավելի լայն իմաստով այս շրջանն ընդարձակվել է 19-րդ դարասկզբից մինչև 1920 թվականի Մեքսիկական հեղափոխությունը։ ԱՄՆ-ի արևմտյան նահանգները բնակեցնելու և նրանց ուրբանիզացման մակերեսը կրճատվել է մինչև այն ժամանակ, երբ մոտավորապես 1980 թվականին այն դադարել է որպես մշակութային երևույթ գոյություն ունենալուց։
Վերաբնակիչներ
19-րդ դարի սկզբից ամերիկացիները լքում են ԱՄՆ-ի ավելի խիտ բնակեցված արևելքը` ուղղվելով Միսսիսիպիից արևմուտք` երբևէ չբնակեցված տարածքներ, որ կոչվում էր Մեծ Հարթավայրեր։ Ընդ որում, Նոր Անգլիայի բնակիչները ձգտում էին բնակեցնել անտառներով ու մորթով հարուստ Օրեգոնը, իսկ հարավային շրջաններից արտագաղթածները` Տեխասի, Նյու Մեքսիկոյի և Կալիֆոռնիայի ընդարձակ տարածքները։
Գոյություն ունեին մշտական մի քանի ուղիներ, որոնցով շարժվում էին արտագաղթյալների քարավանները։ Կալիֆորնյան արահետը կապում էր Միսսուրի նահանգը Կալիֆոռնիայի ոսկու հանքերին։ 1840-1860-ական թվականներին նրանով անցել են ավելի քան քառորդ միլիոն ֆերմերներ և ոսկի որոնողներ։ Օրեգոնյան ուղերթը Կալիֆորնյան արահետի ճյուղավորումներից մեկն էր։ Առաջին քարավանը նրանով անցել է 1836 թվականին, իսկ վերջինը` 1869 թվականին։ Մորմոնների ճանապարհը, որ կապում էր Իլինոյսը և Յուտան, առաջին անգամ օգտագործել են 1847 թվականին Մեծ աղի լճի շրջանից տեղափոխված մորմոնները, իսկ Սանտա Ֆե ուղին օգտագործվել է 1821-1880 թվականներին։
Արտագաղթյալները տառապում էին խմելու ջրի խիստ պակասից, հիվանդություններից, վայրի կենդանիների հարձակումներից և թշնամի հնդկացիներից։ Ցրտերն ընկնելու հետ մեծ խնդիր է դառնում կերակրի հայթայթումը։ Քարավանի համար ծանր խնդիր էր լեռներում ձնաբքի մեջ հայտնվելը, երբ քարավանը դառնում էր ձյան գերին, և մնում էր սպասել միայն գարնան գալուն` տառապելով սովից։
1862 թվականին ընդունվում է Հողերի սեփականացման ակտը, որը թույլ էր տալիս հողատարածք ստանալ չբնակեցված տարածքներում։
1869 թվականի մայիսին ավարտվում է միջմայրցամաքային երկաթուղու շինարարությունը։ Դրանից հետո ԱՄՆ-ի արևմտյան տարածքների յուրացումը անխզելիորեն կապվում է երկաթգծերի ընդլայնման հետ։
Բախումներ հնդկացիների հետ
Ամերիկյան արևմուտքը բնակեցված էր հնդկացիների կողմից, որոնք քշում էին նորեկներին իրենց հողերից։ Սպիտակ որսորդներն անխնա ապանում էին բիզոններին, որոնք շատ ցեղերի համար սննդի հիմնական աղբյուր էին հանդիսանում։ Սպիտակամորթների հետ արևմուտք ներթափանցեցին մի շարք վարակիչ հիվանդություններ։ Այդ պատճառով էլ հնդկացիներն ընդդիմանում էին սպիտակամորթների` արևմուտքում հաստատվելուն, և զինված բախումները հնդկացիների ու ներգաղթյալների միջև չեն ընդհատվել մինչև ողջ 19-րդ դարի ընթացքը։ Պարբերաբար դրանք վերածվում էին խոշոր կոնֆլիկտների` ԱՄՆ-ի կանոնավոր զորքերի մասնակցությամբ ։
Անասնաարդյունաբերողներ
Արևմուտքի անեզր հարթավայրերում աճում էր խոտ, որը հեշտությամբ տանում էր և' երաշտը, և' ցուրտը։ Դա թույլ էր տալիս հոտի համար մշտական կեր ունենալ։ Տեխասի հարթավայրերում թափառում էին իսպանացի նվաճողների կողմից բերված կովերի սերունդները։ Նրանց պահելով զբաղված էին կովբոյները։ Այս կովերին վերաբնակիչները խաչասերում են իրենց ունեցած անասունների հետ. այդպես են առաջանում տեխասյան նշանավոր լոնգհորնները։ Արևմուտքում ամենից նշանավոր ու հաջողակ անասնաարդյունաբերողներից էր Ջոն Այլիֆը, ով, հաստատվելով Կոլորադոյում, գնում էր վերաբնակիչների` երկար ճանապարհից հյուծված անասունները, որոնք արագ քաշ էին հավաքում բաց արոտավայրերում, և վաճառում էր դրանք երկաթուղայիններին և բանակայիններին։ Այն բանից հետո, երբ կառուցվեց միջմայրցամաքային երկաթգիծը, Այլիֆը կազմակերպեց տեխասյան լոնգհորնների տեղափոխումը հարավային Վայոմինգ։ Կովերի համար ԱՄՆ-ի արևելքում վճարում էին տասն անգամ ավելի, քան Տեխասում։
1867 թվականին Ջոզեֆ Մաքքոյը Կանզասի երկաթուղու Աբիլին գծի մոտ կառուցեց անասնապահական հսկայական գոմ երեք հազար գլխի համար։ Շուտով Աբիլինը դառնում է անասունների առևտրի խոշոր կենտրոն և այսպես կոչված կովբոյական առաջին քաղաքներից մեկը։ Կովբոյական առաջին ամենահայտնի քաղաքը դառնում է լեգենդար Ջոջ Սիթին, որը նաև անասունների առևտրի կենտրոն էր։ Մինչև 1877 թվականը Նյու Մեքսիկոյի բոլոր խոշոր անասնաարդյունաբերողները բաժանվել էին երկու մեծ խմբերի, որոնք մրցակցում էին միմյանց հետ պետական հաստատություններին ու հնդկացիական պահեստարաններին միս տրամադրելու քանակով։ Ընդ որում, երկու կողմերն էլ օգտագործում էին պայքարի հնարավոր բոլոր միջոցները, իսկ մրցակիցների անասունների հոտեր փախցնելը սովորական երևույթ էր։ Խմբավորումներից մեկի առաջնորդը` Լոուրենս Մյորֆին, կարողանում է իր կողմը գրավել Լինքոլն շրջանի շերիֆին, ով 1878 թվականի փետրվարին բռնագրավում է Մյորֆիի թշնամիներից մեկի` Տանստոլի անասուններին։ Տանստոլը փորձում է դիմադրություն ցույց տալ և սպանվում է Մյորֆիի մարդկանց կողմից, որոնց մեջ շատ էին գլխագնի դիմաց մարդ սպանողները։ Այդպես է սկսվում «Լինքոլնի շրջանի պատերազմը», որի ժամանակ մահանում է 60 մարդ։
1892 թվականին թեժանում է Ջոնսոն շրջանի պատերազմը Վայոմինգում, որի պատճառ է դառնում «Վայոմինգի անասնատերերի միության» խոշոր անասնատերերի և մանր անասնատերերի ու ֆերմերների միջև բռնկված վիճաբանությունը արոտավայրերի համար։
Ազդեցությունը լեզվի վրա
Վայրի Արևմուտքի յուրացումը հանգեցրել է անգլերենի բառապաշարի հարստացմանը։ Մասնավորապես, անգլերեն են ներթափանցել հնդկացիների լեզվից ու իսպաներենից բազմաթիվ փոխառություններ, օրինակ` hickory (կարիա ծառ), hominy (մանրացված եգիպտացորեն), maize (եգիպտացորեն), moccasin (մոկասին` կոշիկի տեսակ), moose (վապիտի), opossum (պարկամուկ), pecan (կարիա պեկան), squaw (սկվո, հնդկուհի), toboggan (տոբոգան` սահնակ), powwow (պաու-վաու` հնդկացիների հավաքույթ), totem (տոտեմ), pemmican (պեմիկան` մսից ուտելիք) և այլն։ Նոր տարածքների անունները նույնպես մասամբ փոխառվել են տեղի լեզուներից` Դակոտա, Վայոմինգ, Յուտա, Միսսիսիպի և Կենտուկի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Պատմական ժամանակաշրջաններ
Սովերիա Մանելի
Սովերիա Մանելի (Soveria Mannelli), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզի Կատանձարո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 3076 մարդ (2015 թ.), բնակչության խտությունը կազմում է 150,05 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 20 կմ² մակերես տարածք։
Փոստային ինդեքսն է՝ 88049։ Հեռախոսային կոդը՝ (+39) 0968։
Բնակավայրի հովանավորը հանդիսանում է Հովհաննես Մկրտիչը։ Բնակավայրի տոնը հուլիսի 24-ին է։
Հարևան բնակավայրներն են Բիանկի, Կարլոպոլի, Կոլոզիմի, Ջիմիլիանո, Դեկոլատուրա և Պեդիվիլիանո կոմունաները։
Ժողովրդագրություն
'''Բնակչության թվաքանակի փոփոխությունները.
Լասլո Կյովեր
Լասլո Կյովեր (Kövér László, ), հունգարացի քաղաքական գործիչ, Հունգարիայի Ազգային ժողովի նախագահ, Ֆիդես կուսակցության հիմնադիր, Հունգարական քաղաքացիական միություն անդամ (1988 թվականից)։
Կենսագրություն
Ծնվել է Պապա քաղաքում։ Հանդիսանում է Ֆիդես կուսակցության հիմնադիր անդամ (1988 թվական)։ 1989 թվականին ընդդիմության հետ կլոր սեղանի շուրջ քննարկումների ակտիվ մասնակից է եղել։ 1990 թվականից խորհրդարանի անդամ է։ Ղեկավարել է իր քաղաքական խումբը Ազգային ժողովում, ղեկավարել է Ազգային անվտանգության կոմիտեն երկու ժամկետում։ 2000-2001 թվականներին՝ կուսակցության նախագահ։
1996-2009 թվականներին եղել է Հունգարիայի քաղաքացիական համագործակցության ասոցիացիայի խորհրդի անդամ։ Հունգարիայի միջազգային մանկական անվտանգության ասոցիացիայի խորհրդի անդամ է եղել 1990 թվականից, 1994 թվականից ի վեր եղել է խորհրդի նախագահը։ Վիկտոր Օրբանի կառավարությունում (1998-2000) զբաղեցրել է նախարարի պաշտոնը առանց քաղաքացիական հատուկ ծառայությունների համար պատասխանատու պորտֆելի։
2012 թվականի ապրիլի 2-ից մայիսի 10-ը, Պալ Շմիտի պաշտոնաթողությունից հետո, եղել է Հունգարիայի նախագահի պաշտոնակատար ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բուդապեշտի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հունգարիայի քաղաքական գործիչներ
Պահանջարկի հակադարձ ֆունկցիա
Պահանջարկի հակադարձ ֆունկցիան տնտեսագիտության մեջ պահանջարկի ֆունկցիայի հակադարձ ֆունկցիան է։ Պահանջարկի հակադարձ ֆունկցիան գինը դիտում է որպես քանակից ֆունկցիա ։
Պահանջվող քանակը՝ Q, ֆունկցիա f (պահանջարկի ֆունկցիա) է գնից, պահանջարկի հակադարձ ֆունկցիան ընդունում է գինը որպես պահանջվող քանակից ֆունկցիա, և նաև կոչվում է գնի ֆունկցիա `
Սահմանում
Մաթեմատիկական տերմիններով, եթե պահանջարկի ֆունկցիան f(P)-ն է, ապա պահանջարկի հակադարձ ֆունկցիան f−1(Q)-ն է, որի արժեքը ամենաբարձր գինն է, որը կարող է գանձվել և դեռ բավարարել պահանջվող քանակությունը (Q) ։ Սա նշանակում է, որ պահանջարկի հակադարձ ֆունկցիան պահանջարկի ֆունկցիան է`առանցքներով փոխված։ Սա օգտակար է, քանի որ տնտեսագետները սովորաբար գինը (P) տեղադրում են ուղղահայաց առանցքի վրա և քանակը (Q)՝ հորիզոնական առանցքի վրա։
Հակադարձ պահանջարկի ֆունկցիան նույնն է, ինչ միջին եկամտի ֆունկցիան, քանի դեռ P = AR :
Պահանջարկի հակադարձ ֆունկցիան հաշվարկելու համար պարզապես պահանջարկի ֆունկցիայից հաշվեք P-ն։ Օրինակ, եթե պահանջարկի ֆունկցիան ունի տեսքը, ապա պահանջարկի հակադարձ ֆունկցիան  կլինի. ։
Գործածություն
Պահանջարկի հակադարձ ֆունկցիան կարող է օգտագործվել համախառն և սահմանային եկամուտները ստանալու համար։ Համախառն եկամուտը հավասար է գնի (P) և քանակի (Q) արտադրյալին, կամ TR = P×Q։ Բազմապատկելով պահանջարկի հակադարձ ֆունկցիան քանակով՝ կստանանք համախառն եկամտի ֆունկցիան՝ TR = (120 - .5Q) × Q = 120Q - 0.5Q²։ Սահմանային եկամուտը համախառն եկամտի առաջին աստիճանի ածանցյալն է, կամ՝ MR = 120 – Q։ Այս գծային օրինակում սահմանային եկամտի ֆունկցիան և պահանջարկի հակադարձ ֆունկցիան հատում են y-ների առանցքը նույն կետում, սահմանային եկամտի ֆունկցիայի x-երի առանցքի հատման կոորդինատը հավասար է պահանջարկի հակադարձ ֆունկցիայի x-երի առանցքի հատման կոորդինատի արժեքի կեսին, և սահմանային եկամտի ֆունկցիայի թեքությունը կրկնակի մեծ է պահանջարկի հակադարձ ֆունկցիայի թեքության արժեքից։ Այս հարաբերությունը ճիշտ է պահանջարկի բոլոր գծային հավասարումների համար։ Սահմանային եկամուտն արագ հաշվարկելու հնարավորության կարևորությունն այն է, որ անկախ շուկայի կառուցվածքից ձեռնարկությունների համար շահույթն առավելագույնի հասցնելու պայմանը կլինի արտադրել այնքան, երբ սահմանային եկամուտը հավասար է սահմանային ծախսին (MC): Սահմանային ծախսը ստանալու համար օգտագործվում է համախառն ծախսի առաջին աստիճանի ածանցյալը։
Օրինակ, ենթադրենք, ծախսը ՝ C, հավասար է 420 + 60Q + Q2- ին, ապա MC = 60 + 2Q2. then MC = 60 + 2Q. ։ Հավասրեցնելով MR-ը MC-ին, կգտնենք Q-ն, որը հավասար է 20։ Այսպիսով, 20-ը  առավելագույն շահույթ ապահովող քանակն է։ Առավելագույն շահույթ ապահովող գինը գտնելու համար պարզապես Q-ի արժեքը տեղադրեք հակադարձ պահանջարկի հավասարման մեջ և լուծեք P-ի համար։
Պահանջարկի հակադարձ ֆունկցիան պահանջարկի ֆունկցիայի ձևն է, որը հայտնվում է հայտնի «Մարշալի խաչ» գծապատկերում։ Ֆունկցիան ունի այս ձևը, քանի որ տնտեսագետները անկախ փոփոխականը տեղադրում են y-առանցքի վրա և կախյալ փոփոխականը x-առանցքի վրա։ Հակադարձ ֆունկցիայի slope-ը ∆P / ∆Q է։ Այս փաստը պետք է հիշել առաձգականությունը հաշվարկելիս։ Առաձգականության բանաձևն է՝ (∆Q / ∆P) × (P / Q):
Կապը սահմանային եկամտի հետ
Պահանջարկի հակադարձ ֆունկցիայի գծային հավասարման և սահմանային եկամտի ֆունկցիայի միջև կա սերտ փոխհարաբերակցություն։ Ցանկացած գծային պահանջարկի ֆունկցիայի համար՝ P = a - bQ ձևի հակադարձ պահանջարկի հավասարմամբ, սահմանային եկամտի ֆունկցիան ունի MR = a - 2bQ ձևը ։ Սահմանային եկամտի ֆունկցիան և  պահանջարկի հակադարձ գծային ֆունկցիան ունեն հետևյալ բնութագրերը՝
Ապաֆի Միքայել Բ
Ապաֆի Միքայել Բ (Apaffi Mihaly II), Տրանսիլվանիայի իշխան (1690—1713)։ Հոր՝ Ապաֆի Միքայել Ա-ի մահից հետո ուներ լոկ անվանական իշխանություն։ Վիեննայի արքունիքից նրա կախումը ուժեղացել է հատկապես 1699 թվականին, Կարլովիցի պայմանագիրից հետո։ Ապաֆի Միքայել շարունակել է հայերի նկատմամբ իր հոր քաղաքականությունը։ 1696 թվականի փետրվար 7-ի հրամանագրով Բաշդբալով գյուղում (տես Եղիսաբեթուպոլիս) հաստատված հայերին թույլատրել է ընտրել իրենց դատավորին, պահպանել իրենց դավանանքը, ազատ առևտուր անել։ Հայերն իրավունք ունեին հարկ եղած դեպքում ուղղակի դիմել իշխանին։ 1700 թվականի հուլիսի 26-ին Ապաֆի Միքայելի կինը՝ Կատարինե Բետլեն իշխանուհին, իր պաշտոնյաներին կարգադրել է, նկատի ունենալով հայերի ծառայություններրը, նրանց չնեղել և տոնավաճառների ժամանակ թույլ տալ առևտուր անել ցանկացած տեղում։ 1712 թվականին Տրանսիլվանիայի հայ կաթոլիկ առաջնորդ Օքսենտ Վրզարյան վարդապետը ցանկացել է Բաշդբալովի հայերին տեղափոխել իր հիմնած Գեռլա քաղաքը, որտեղ նրանք պետք է կաթոլիկություն ընդունեին։ Հայերը դիմել են այն ժամանակ Վիեննայում գտնվող Ապաֆի Միքայելին, որը Լեոպոլդ կայսրից խնդրել է թույլ տալ հայերին չտեղաշարժել։ Կայսրը 1712 թվականի նոյեմբերի 25-ի իր գրությամբ հարգել է այդ խնդրանքը։ Ապաֆի Միքայելի հովանավորությունը նպաստել է, որ հայերը կառուցեն Եղիսաբեթուպոլիս քաղաքը, որտեղ և պահպանել են իրենց դավանանքը մինչև 1731 թվական։
Ճաշոց
Ճաշոց, Տոնամակ, Տոնանամակ, Տարեգիրք, ճաշի ժամերին՝ մինչև երեկոյան ժամերգությունը, եկեղեցում ընթերցվելիք նյութերի արարողական ժողովածու։ Ընթերցվելիք նյութը՝ «Ընթերցուածը», քաղված էր Հին և Նոր կտակարաններից, հատկապես Գործք Առաքելոցից, որին հաջորդում էին համապատասխան սաղմոսներ, կցուրդներ, ավելի ուշ՝ նաև շարականներ։
Ապաֆի Միքայել Բ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կալվինիստներ
Ճաշոց
Բովանդակություն
Ճաշոցի բովանդակությունը, Քրիստոսի ծննդից սկսած, տերունական տոների տարեկան տոնակարգի սահմանումն է՝ համապատասխան ընթերցվածներով։ Միջնադարյան մյուս ժողովածուների նման ճաշոցն էլ ունի իր տարատեսակները (երուսաղեմյան, մինչվկայասերյան և վկայասերյան), որոնց բոլորին բնորոշն այն է, որ տոները ամսաթվային չեն, այլ շարժական են՝ շաբաթվա օրերով սահմանված (օրինակ՝ «Զ կիրակի զկնի Հոգեգալստյան», որ նշանակում է՝ Հոգեգալուստի տոնից հետո վեցերորդ կիրակին)։
Պատմություն
Սկսած 11-րդ դարից՝ ճաշոցի ժողովածուները փոփոխվել են։ Գրիգոր Բ Վկայասերի ջանքերով այնտեղ մուտք է գործել տոմարական տոնակարգը՝ տոների ամսաթվային նշումները, որ ճաշոցի ժողովածուների համար առավել կարևոր է, տերունական տոների կողքին ճաշոցում սահմանվել են նոր՝ հայկական տոներ՝ Մեսրոպ Մաշտոցի, Սահակ Պարթևի, Թարգմանչաց, Վարդանանց, Ղևոնդյանց, Վահան Գողթնացուն և բազմաթիվ այլ նշանավոր գործիչների ու պատմական իրադարձությունների նվիրված տոներ, որոնց թիվը հասնում է 76-ի (1154 թվական, Երևանի Մեսրոպ Մաշտոցի անվան Մատենադարան, ձեռագիր N 832)։ Դրանով ընդհանուր քրիստոնեական արարողական ժողովածուի դիմագիծը ազգայնանում է։ Գրիգոր Բ Վկայասերի «Տոնամակ» ճաշոցում փոխվել է նաև ընթերցվածների բովանդակությունը։ Հայկական նշված տոների օրերին Գործք Առաքելոցից և սաղմոսներից քաղված հատվածների փոխարեն եկեղեցում ընթերցվել են հայ գործիչների կյանքին ու գործին նվիրված համառոտ պատմություններ, որ ժողովածուում տեղագրելու համար մշակել էր Գրիգոր Վկայասերը՝ իր աշակերտ ու գործակից Կյուրակոսի հետ։ Ճաշոցի այս վերախմբագրությունը հիմք է հանդիսացել հայկական միջնադարյան մի նոր ժողովածուի՝ Տեր Իսրայել Խաչենցու « Հայսմավուրքի» համար։
Երբ Հայսմավուրքներն իբրև ինքնուրույն ժողովածուներ ավարտուն ձև են ստացել, անհրաժեշտություն է առաջացել մաքրելու ճաշոցը հետագայում մուծված տարրերից, որի հետևանքով մինչև այսօր գործում է թե՛ Հայսմավուրքն իր օրացուցային լրիվ կարգով ու սյուժետային պատմություններով, թե՛ ճաշոցի ժողովածուն՝ տերունական տոների շարժական, շաբաթական կարգով ու ընթերցվածների հին համակարգով։
Պահպանված ճաշոցներ
Կատեգորիա:Ժամերգություն Կատեգորիա:Կրոնական գրքեր Կատեգորիա:Ձեռագրեր
Հոկտեմբերի 11 (ֆուտբոլային ակումբ)
«Հոկտեմբերի 11», մակեդոնական ֆուտբոլային ակումբ, որը մրցաշարերում ներկացայնում է երկրի Պրիլեպ քաղաքը։
Պատմություն
Իր անվանումն ակումբը ստացել է ի պատիվ Պրիլեպում տեղի ունեցած հակաֆաշիստական ապստամբության. այդ օրը համարվում է Մակեդոնիայի ազգային տոն և նշվում է «Ապստամբության օր» անվանումով։ Ակումբը հիմնադրվել է 1951 թվականին, ակումբը, ինչպես մյուս Պրիլեպյան ֆուտբոլային ակումբները ունեն անձնական մարզադաշտ «Գոնցե Դելչև», որը տեղավորում է 15 000 հանդիսատես։
2010-2011 թվականների շրջան
2010-2011 թվականների շրջանում ակումբը հանդես է եկել Մակեդոնիայի 2-րդ լիգայում։
2011-2012 թվականների շրջան
Հաղթելով 2010-2011 թվականների մրցաշարում՝ ակումբն իր պատմության մեջ առաջին անգամ արժանացել է 2011-2012 թվականների մրցաշրջանում երկրի ուժեղագույն դիվիզիոնի մրցաշարին մասնակցելու պատվին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Մակեդոնական ֆուտբոլային ակումբներ
Հոկտեմբերի 11 (այլ կիրառումներ)
Հոկտեմբերի 11-ը կարող է վերաբերել հետևյալ հասկացություններին.
Ալեքսանդր Նևսկու մայր տաճար (Բաթում)
Սուրբ Ալեքսանդր Նևսիկիի տաճար, ներկայումս քանդված ուղղափառ տաճար Բաթումում
Տաճարը գործել է XIX դարի վերջից մինչև 1936 թվականը։ Այն ավերվել է խորհրդային աթեիստական քարոզարշավի ընթացքում։ Նրա հիմքը ծառայել է որպես նոր հյուրանոցի կառույց՝ «Ինտուրիստ» անվանմամբ։ Հյուրանոցի ճարտարապետն է Ալեքսեյ Շչուսևը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի տաճարներ Կատեգորիա:Բաթումի եկեղեցիներ Կատեգորիա:1936 կազմալուծումներ
Հանդես գրականական և պատմական
«Հանդես գրականական և պատմական», տարեգիրք։ Լույս է տեսել 1888 — 1890 թվականներին, 1894 — 1996 թվականներին, Մոսկվայում։ Խմբագիր՝ Մ. Բարխուդարյան։ Կարևոր դեր է կատարել հայ մշակույթի, մասնավորապես բանասիրության պատմության մեջ։ «Հանդես գրականական և պատմական» տարեգրքի շապիկը տպագրել է Մ. Նալբանդյանի բազմաթիվ բանաստեղծություններ, «Երկու խոսք...» հոդվածը, «Կրիտիկա Սոս և Վարդիթեր ազգային վիպասանության Պ. Պռոշյանցի» առաջին տարբերակը, նաև՝ նրա կենսագրությունը (Ե. Շահազիզի հեղինակությամբ)։ Հանդեսում տեղ են գտել Ռ. Պատկանյանի, Հ. Հովհաննիսյանի և Ա. Ծատուրյանի բանաստեղծությունները, հոդվածներն ու թարգմանությունները, Րաֆֆու, Պ. Պռոշյանի, Նար-Դոսի պատմվածքներն ու վիպակները, հայրենասիրական բնույթի թարգմանական գործեր ռուս և եվրոպացի հեղինակներից (Մամին-Սիբիրյակ, Մարտով, Բայրոն, Մուր, Տուրգենև, Մոպասան, Սալտիկով- Շչեդրին և ուրիշներ), Ս. Նազարյանցի բազմաթիվ նամակները։
Կատեգորիա:Տարեգրքեր Կատեգորիա:Հայկական հայագիտական պարբերականներ Կատեգորիա:Հայկական գրական պարբերականներ Կատեգորիա:Պարբերականներ այբբենական կարգով
Իննա Ազնաուրյան
Իննա Գևորգի Ազնաուրյան (, գ․ Արագիչ), հայ խորհրդային ֆիզիկոս։ Ֆիզմաթ գիտությունների դոկտոր (1985)։ Ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը (1963)։
Գործունեություն
1963 թվականից՝ Երևանի ֆիզիկայի ինստիտուտի գիտաշխատող։ Աշխատանքները վերաբերում են տարրական մասնիկների ֆիզիկային։ Ուսումնասիրել է դիսպերսիոն առնչությունների տարբեր կիրառությունները հադրոնների ուժեղ և էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների տեսության մեջ։ Կարևոր արդյունքներ է ստացել նուկլոնային ֆորմֆակտորների ասիմպտոտային վարքի վերաբերյալ։ Ստեղծել է (աշխատակիցների հետ) քվարկների ռելյատիվիստական մոդել։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:ԵՊՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտորներ
Տառակո
Տառակո - Հին քաղաք Իսպանիայում, Միջերկրական ծովի ափին (Տարրագոնի մոտ)։ Մ.թ.ա. 218 թվականին նվաճվել է հռոմեացիների կողմից և դարձել Ռիմական պռովինցիայի մայրաքաղաքը։ Կայսրը Տառակոյում հիմնադրեց ռիմական գաղութներ (Colonia Tarraco)։ Մ.թ.ա. 1-ին դարում Գալիցիային միացավ Տառակոյի պրովինցիային։
Կատաբրսկի պատերազմի Բարեհաջող ավարտից հետո Տառակոն ղեկավարեց Ավգուստ Օկտավիան, քաղաքում կառուցելով բազմաթիվ շենքեր ի պատիվ հաղթանակի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Իսպանիայում
Սուասոն (շրջան)
Սուասոն (Soissons), շրջան (Arrondissement) Ֆրանսիայում, գտնվում է Պիկարդիա երկրամասում։ Շրջանի դեպարտամենտ՝ Էն։ Սուպերֆեկտուրա՝ Սուասոն։ Շրջանի բնակչությունը 2012 թվականին կազմել է 103.510 մարդ։ Բնակչության խտությունը կազմում է 83 մարդ/կմ²։ Շրջանի տարածքը կազմում է 1243 կմ²։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի շրջաններ
Հայֆոն
Հայֆոն (Hải Phòng, ), քաղաք Վիետնամում, Հարավ-չինական ծովի Բաբկո ծոցը թափվող Կինմոն գետի ափին։ 1,3 միլիոն բնակիչ (1976 թվական)։ Բնակչության թվով երրորդն է երկրում, Հոշիմինից և Հանոյից հետո։
Պատմություն
Հիմնադրվել է 19-րդ դարի 70-ականներին։ Անվանումը ստուգաբանվում է որպես «ծովային պաշտպանություն» քաղաքը սկզբնապես ծովային ամրոցի դեր է կատարել ։
Քաղաքի հիմնադրման կոնկրետ ժամանակ գոյություն չունի, բայց հայտնի է, որ Հայֆոնական նավահանգիստը գոյություն ունի ամենաքիչը մի քանի դար։ Վիետնամի Ֆրանսիայի կողմից գաղութացումից հետո Հայֆոնը դարձավ ֆրանսիական ռազմածովային կարևոր հենակետերից մեկը։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ օկուպացվել է Ճապոնիայի կողմից։
1954 թվականի հոկտեմբերին դարձել է «Անկախության երթ» օպերացիայի մեկնարկային կետը, որի ժամանակ 293 հազար փախստական տարահանվել է կոմունիստական Հյուսիսային Վիետնամից ԱՄՆ ռազմածովային ուժերի նավերով դեպի Հոշիմին Հյուսիսային Վիետնամի մայրաքաղաք։ 1972 թվականին մեծապես տուժել է ամերիկյան ավիացիայի ռմբակոծություններից, հանդիսանում է Հյուսիասյին Վիետնամի խոշորագույն նավահանգիստը։
Էկանոմիկա
Պատերազմից հետո վերակառուցվել է որպես խոշոր առևտրա-արդյունաբերական և ձկնորսական կենտրոն։ Հանդիսանում է որպես տուրիստական կենտրոն կարելի է այցելել Հալոնգ ծովախորշ։
Տրանսպորտ
Հայֆոնը գտնվում է Հանոյից 108 կմ հյուսիս արևելք և կապվում է նրա հետ երկաթգծով և վճարովի ավտոմայրուղով։ Նավահանգիստը երկրորդն է Վիետնամում շրջանառությամբ։ Հայֆոնում գործում է նաև օդանավակայան` Կատեբի միջազգային օդանավակայան։
Սովերիա Սիմերի
Սովերիա Սիմերի (Soveria Simeri), կոմունա Իտալիայում, Կալաբրիա մարզի Կատանձարո գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1564 մարդ (2015 թ.), բնակչության խտությունը կազմում է 70,2 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 22 կմ² մակերես տարածք։