ՀՀ_Վարչական_իրավունքի_սուբյեկտ
Գործադիր իշխանության մարմինները՝ որպես վարչական իրավունքի սուբյեկտներ
Գործադիր իշխանության մարմինը պետական կազմակերպություն է, ՀՀ-ում պետական իշխանության մարմինների համակարգի բաղկացուցիչ, որը ստեղծված է պետության կողմից օրենքների և այլ իրավական ակտերի կատարման և կատարման ապահովման, կառավարչական գործողությունների իրականացման հատուկ ձևերի ու մեթոդների օգտագործման միջոցով պետության և հասարակության կյանքի բոլոր ոլորներում պետական կառավարման գործառույթների կենսագործման համար, ունի համապատասխան կառուցվածք, գործունեության տարածքային մասշտաբ իրավասություն։ Սահման մեջ նշված հատկանիշները թույլ են տալիս արտահայտել գործադիր իշխանության մարմնի էությունը և տարբերել այն պետական մյուս մարմիններից։ Ստորև պարզաբանենք գործադիր իշխանության մարմնի հատկանիշները։ Գործադիր իշխանության մարմնի պետիրավական բնույթը պայմանավորված է պետական իշխանության սահմանադրական տարանջատմամբ։ Պետական իշխանության համակարգում գործադիր մարմինների առկայությունը իշխանությունների տարանջատման սկզբունքի նորմատիվ ամրագրման անրդյունքն է։ Գործադիր իշխանության մարմինը գործադիր իշխանության դրսևորման անտաքին ձևն է։ Այն ստեղծվում է գործադիր իշխանության խնդիրների ու գործառույթների գործնական իրականացման նպատակով՝ ապահովելով հասարակական կյանքի տնտեսական, սոցիալ-մշակութային և վարչաքաղաքական ոլորտներում պետական կառավարումը։ Գործադիր իշխանության մարմնի գործունեությունն իր բովանդակությամբ ունի կառավարչական, կազմակերպական, գործադիր վերահսկողական և կարգադրողական բնույթ։ Հենց այս գործունեության անդյունքում են որոշվում և իրացվում պետության խնդիրները և գործառույթները։ Գործադիր իշխանությամ մեջ մարմնի գլխավոր խնդիրն իրավակիրառական գործունեությունն է՝ գործող օրենքների և այլ իրավական ակտերի կատարումը և դրանց կատարման ապահովումն իրավունքի բոլոր սուբյեկտների կողմից։ Գործադիր իշխանության մարմինն օժտված է պետիշխանական լիզորություններով, որոնք ձևավորում են նրա իրավասությունը։ Ներառում է գործադիր-կարգադրիչ գործունեությունը, վերահսկողական-հսկողական գործառույթները, իրավաբանական բնույթի գործողությունները և իրավական հետևանքներ առաջացնող որոշումների ընդունումը, իրավաստեղծ գործունեությունը, իրավապահ գործունեությունը։ Գործադիր իշխանության մարմինն ունի կազմակերպական կառուցվածք, որը նպաստում է նրա խնդիրների, գործառույթների և լիազորություների անդյունավետ իրականացմանը։ Յուրաքանչյուր պետական մարմին, այդ թվում նաև գործադիր, կազմակերպություն է՝ մարդկանց կոլեկտիվ, որն ունի կազմակերպական որոշակի ձև։ Պետական պաշտոնները զբաղեցվում են պետական ծառայողների կողմից, որոնք ունեն հատուկ վարչաիրավական կարգավիճակ։ Պաշտոնների համակցությունը կազմում է գործադիր իշխանության մարմնի հաստիքացուցակը։ Գործադիր մարմինն ունի ներքին կառուցվածք։ Այն բաղկացած է զեկավարությունից ու աշխատակազմից։ Գործադիր իշխանության մարմնի համար նախատեսված է ստեղծման, վերակազմակերպման և գործունեության դադարեցման նորմատիվ կարգ։ Դա կենսագործվում է ՀՀ Նախագահի հրամանագրով։ Գործադիր իշխանության մարմնի վարչակա իրավասուբյեկտությունը ծագում է նրա ստեղծմամբ և դադարում գործունեության դադարեցմամբ։ Գործադիր իշխանության մարմինը մշտապես և անընդհատ գործում է ՀՀ որոշակի տարածքոմ, ունի անվանում, գործունեության որոշակի ձևեր ու մեթոդներ, ֆինանսավորվում է պետական բյուջեի միջոցներով։ ՀՀ-ում ստեղծված բազմաթիվ գործադիր մարմիններ, որոնք միմյանցից տարբերվում են գործադիր իշխանության կառուցվածքում իրենց զբաղեցրած դիրքով, գործունեության դերով ու մասշտաբով, կառավարման ոլորտներով ու ճյուղերով, որոշումների ընդունման կարգով, ձևավորման եղանակով և այլ հատկանիշներով։ ՀՀ Սահմանդրությունն ամրագրում է գործադիր իշխանության մարմինների միասնական համակարգը, սակայն չի սահմանում դրանց ամբողջական ցանկը։ Այս հարցի լուծման փորձեր կատարվում են իրավաբանական գրականության մեջ, որտեղ գերծադիր իշխանության մարմինները դասակարգվում են հետևյալ հիմքերով՝ 1.Ըստ կազմակերպաիրավական ձևի գործադիր մարմինների տեսակներն են կառավարություն, նախարարությունը, կառավարությանն առընթեր պետական կառավարման մարմինը։ 2.Ըստ գործունեության տարածքային մասշտաբի տարբերում են գործադիր իշխանության հանրապետական և տարածքային մարմինների ։ 3.Ըստ կազմավորման եղանակի գործադիր մարմինները ստորակարգվում են սահմանադրական և օրենսդրական կազմավորման եղանակ ունեցող մարմինների։ 4.Ըստ ենթակա հարցերի լուծման կարգի տարբերում են կոլեգիալ և միանձնյա մարմիններ։ Կոլեգիալ մարմիններում հիմնական հարցերը լուծվում են կոլեգիալ հիմունքներով՝ կազմում ներառվածների ձայների մեծամասնությամբ։ Միանձյա մարմիններում հիմնականում հարցերը լուծում են ղեկավարները։ 5.Ըստ իրավասության ծավալի ու բնույթի գործադիր մարմինները դասակարգվում են ընդհանուր իրավասության, ճյուղային իրավասության և միջճյուղային իրավասության մարմինների։ Ընդհանուր իրավասության մարմինները որոշակի տարածքում կառավարում են գործունեության բոլոր ճյուղերը, ոլորտերը կամ դրանց մեծ մասը։ Դրանց է պատկանում այսպես կոչված ընդհանուր իրավասությունը, այսինքն համապատասխան տարածքում սոցիալժ մշակութային, տնտեսական, վարչաքաղաքական ընդհանուր հարցեր լուծելու լիազորությունները։ Ընդհանուր իրավասության մարմին է կառավարությունը։ Ճյուղային իրավասության մարմինները կառավարում են ենթակա ճյուղերը պետական գործունեության տարբեր ոլորտներում:Այդպիսի մարմին է նախարարությունը։ միջճյուղային իրավասության մարմիններն իրականացնում են հատուկ գործառույթներ կառավարման բոլոր ճյուղերի, ոլորտների կամ դրանց մեծ մասի համար և ստեղծվում են գործունեության կոնկրետ ոլորտում և ճյուղային գործերի կառավարման համակարգումն ապահովելու նպատակով։ Այդպիսի մարմին է կոմիտեն։