Pollice_verso_(նկար)
Պատմություն և համատեքստ
Ժերոմն սկսել է աշխատել գրեթե վավերագրական ստույգության ռեալիզմի ու պատմական իրադարձությունների կերպարային վերստեղծման նկատմամբ գիտական մոտեցման միջև հավասարակշռության ձեռքբերման վրա՝ իր մեջ զարգացնելով իր նկարների սյուժեների պատմողական ներուժի ղեկավարման ունակությունները, ինչի պատճառով նրանք անջնջելի տպավորություն են թողնում դիտողի վրա։ Ժերոմը հրաժարվել է բանաստեղծական ընդհանրացումներից ու գլխավոր հերոսների իդեալականացումից, սակայն հավասարակաշռված ու նկարչի՝ դետալները կարևորող գեղանկարչական տեխնիկան մարդկանց գրեթե դարձրել է անցյալի իրադարձությունների անմիջական ականատեսը ։ Դրա հետ միասին Ժերոմին հաճախ մեղադրել են նրանում, որ նա աշխատում է ըստ հասարակության պահանջների ու չի մտածում ապագայում իր նկարների սյուժեների պահանջված լինելու մասին, ինչի պատճառով նկարիչը որոշել է ստուգել չարգելված ու օրենքով թույլատրելի թեմաների ընտրության սահմանները XIX դարի պուրիտանական կերպարվեստում՝ ընտրելով գլադիատորական մարտի սյուժեն։ Գլադիատորական մարտերը չեն մտածվել հռոմեացիների կողմից, սակայն վերջիններս այն հասցրել են կատարելության՝ մարտերին տալով այդ ժամանակի մարզական մրցություններին հատուկ բնույթ։ Սկզբում գլադիատորներ եղել են միայն ռազմագերիները կամ ստրուկները, ովքեր կռվում էին խաղասպարեզներում անվանի հռոմեացիների թաղումների ժամանակ։ Սակայն շուտով՝ մ․թ․ա․ I-II դարերում, մասնավոր անձինք սկսել են հիմնել գլադիատորական հատուկ դպրոցներ՝ լյուդուսներ, որոնցում գնված կամ վարձված տղամարդիկ սովորել են ռազմական գործ, ապա ուղարկվել են հետաքրքրված կողմերին։ Գլադիատորները, որոնց թվում դատապարտված հանցագործներից ու ստրուկներից բացի կային նաև ոչ քիչ թվով կամավորներ, ապրում էին բարաքներում, որտեղ տիրում էր կարգապահություն, մշտապես զբաղվում էին մարզումներով ու ենթարկվում բժշկական խիստ քննության, որպեսզի բալանսավորված սննդակարգի շնորհիվ հասնեն առավելագույն ֆիզիկական կազմվածքի։ Նախկին գլադիատորների ղեկավարությամբ սկսնակները մարզվել են փայտե սրերով ոչ մեծ խաղասպարեզներում՝ աստիճանաբար հասնելով վարպետության անհրաժեշտ աստիճանի նրա համար, որ կռվեն այլ գլադիատորների հետ, որոնք բաժանվում էին մի քանի դասերի, որոնցից ամենահայտնիները եղել են սեկուտորները, ռետիարիուսներն ու մուրմիլոնները։ Դպրոցի բոլոր անդամներն ընդգրկած են եղել գլադիատորական ընտանիքում, որ կոչվում էր տիրոջ պատվին ու շրջագայում էին հռոմեական շրջաններում։ Սակայն հասարակական մարտերի մեծ մասում գլադիատորական ընտանիքի անդամները կռվում էին իրար հետ ու հաճախ սպանում էին իրենց ընկերոջը։ Հռոմեական կայսրության ձևավորումից հետո գլադիատորական մարտերը հայտնվել են պետության վերահսկողության ներքո, մասնավոր դպրոցները շարունակել են գոյություն ունենալ, սակայն արդեն հավասար էին պրոկուրատորների ղեկավարության ներքո գտնվող մեծ կայսերական դպրոցների հետ։ Մ․թ․ I դարի վերջին Հռոմում հաշվվում էր արդեն չորս կայսերական դպրոց, որոնցից ամենահայտնին եղել է «Լյուդուս Մագնուսը»։ Կայսրության ողջ տարածքում կային շուրջ 186 գլադիատորական խաղասպարեզներ, որոնցից բացի մարտերի համար օգտագործվում էին նաև ամֆիթատրոնները, կիսաշրջանաձև սրահները, որոնցում անցկացված մարտերն ունեին թատերական ներկայացման բնույթ։ Մարտերի անցկացման գլխավոր վայրը եղել է Տիտոս կայսեր կողմից մ․թ․ 80 թվականին հռոմեական Կոլիզեումը, որում գետնուղիները ներքին կառույցները կապում էին խաղասպարեզի հետ, որպեսզի գլադիատորները կարողանային դուս գալ աննկատ՝ առանց գրավելու հանդիսատեսի ուշադրությունը։ Բացման հանդիսավոր արարողությունից հետո գլադիատորների միջև տեղի ունեցող մարտերից բացի հանդիսատեսին ցուցադրվել են նաև մարդկանց մարտեր վայրի կենդանիների հետ, որոնք բերվում էին ողջ Միջերկրածովից ։