cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Մորդովիայի Հանրապետություն
Մորդովիայի Հանրապետություն (Республика Мордовия), հանրապետություն Ռուսաստանի կազմում, Ռուսաստանի ֆեդերացիայի միավոր։ Մայրաքաղաքն է Սարանսկ քաղաքը։
Սահմանակից է Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի, Ուլյանովսկի, Պենզայի և Ռյազանի մարզերի, ինչպես նաև Չուվաշիա հանրապետության հետ։
Քիմիական տեխնոլոգիաները Հայաստանում
Քիմիական տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությունն ու մշակումը Քիմիական տեխնոլոգիաների ուսումնասիրությունները ՀՀ-ում սկսվել են 1940-ական թթ-ին, երբ գործարկվել է քլորոպրենային կաուչուկի գործարանը։ Արծրուն Գասպարյանի ղեկավարությամբ մշակվել են քլորաջրածնի ադիաբատ կլանման տեսությունը և աղաթթվի ստացման տեխնոլոգիան (ԽՍՀՄ Պետական մրցանակ՝1946), որն ապահովում է գազի անկորուստ կլանումը և նվազագույնի հասցնում մթնոլորտային արտանետումները։ Աղաթթվի արտադրության «Գասպարյանի եղանակը» ներդրվել է շատ երկրներում, որի նմանությամբ հետագայում մշակվել է նաև ծծմբական թթվի ստացման եղանակ՝ SO3 ադիաբատ կլանմամբ։ Մշակվել են նաև վինիլացետիլենի հիդրոքլորացման նոր՝ անընդհատ գործող տեխնոլոգիա, քլորոպրենային կաուչուկի մանրահատիկ և մանրադիսպերս լատեքսի ստացման եղանակ, վինիլացետիլենի անջատման կլանվածքակորզման (դեսորբում) աշտարակների տաքացման նոր համակարգ, որի շնորհիվ նվազագույնի է հասցվել երկվինիլացետիլենի խեժացումը, մեծացվել ջերմափոխանակիչի արդյունավետությունը։ Արտադրական թափոնների մնացորդային հեղուկներից («յուղային կոնդենսատ», «կուբային մնացորդ») ստացվել է բարձրարժեք էթինոլային լաք (Ա. Գասպարյան, Է. Տեր-Ղազարյան, Կ. Կոնստանտինով), մշակվել են տարբեր տեսակի և նշանակության լատեքսների ստացման տեխնոլոգիաներ (Հ. Սայադյան, Ռ. Մելիքյան, Է. Լազարյան, Ն. Կարապետյան)։
Համբարձում Սայադյանը մշակել և արտադրության մեջ է ներդրել բենզոլի քլորացման (անընդհատ եղանակ), հեքսաքլորէթանի, քլորոպրենային կաուչուկի թափոններից սինթետիկ լաքի ու նատրիումի ացետատի, մեթիլացետատ-մեթանոլ-ջուր խառնուրդից անջուր նատրիումի ացետատի, պոլիվինիլացետալների (կա տարելագործված եղանակ) և երկալիլցիանամիդի ստացման տեխնոլոգիաներ։
Քիմիական տեխնոոգիաների զարգացումը
1950-ական թթ-ին հանրապետությունում զարգացել են անօրգանական նյութերի, գունավոր մետաղների, էլեկտրաքիմիական և կենսաբանական ակտիվ նյութերի ստացման տեխնոլոգիաները։
Էլեկտրաքիմիական արտադրություն
ՀՀ-ում առկա ոչ մետաղական հումքի մեծ պաշարները հնարավորություն են տվել մշակելու նոր տեխնոլոգիաներ և բենտոնիտներից ստանալու բարձրորակ ադսորբենտներ (Իջևան), պեռլիտներից՝ զտող փոշիներ, ջերմամեկուսիչ նյութեր, միկրոգնդաձև մասնիկներ և այլ նյութեր (Արագած, Երևան), տեղական կավերից պատրաստելու հրակայուն աղյուս (Նոյեմբերյան) և կղմինդր (Արտաշատ)։ Ստեղծվել են էլեկտրաքիմիական խոշոր արտադրություն ներքին պղնձի էլեկտրաքիմիական զտումը (Ալավերդի), արզնահողի էլեկտրոլիզը (Քանաքեռի ալյումինի գործարան), կերակրի աղի էլեկտրոլիզը՝ դիաֆրագմային եղանակով՝ քլորի (գազ), կաուստիկ սոդայի և նատրիումի հիպոքլորիտի (ժավելյան ջուր, Երևան) ստացմամբ, ջրի էլեկտրոլիզը (Վանաձոր) և այլն։ Մշակվել և ներդրվել է ֆեռոմագնիսական համաձուլվածքների էլեկտրոլիտային ստացման տեխնոլոգիա՝ ԷՀՄ-ների հիշողության սարքերի ստեղծման համար (Ա. Եդիգարյան և ուրիշներ, ՀԽՍՀ Պետական մրցանակ՝ 1974)։ Ստեղծվել է հոսանքի քիմիական աղբյուրների մշակման վառելիքային տարրերի տեխնոլոգիա, որն օգտագործվել է տիեզերանավերում (Հ. Դավթյան)։
Նոր կոմբինատների բացում
1950-ական թթ-ին կառուցվել են Քաջարանի և Կապանի լեռնահարստացման կոմբինատները, որտեղ մշակված տեխնոլոգիայով ստացվել են մոլիբդենի և քալկոպիրիտի խտանյութեր։ 1973 թվականին վերագործարկվել է Ալավերդու պղնձաձուլության գործարանը (հիմնադրվել է 1957 թվականին)՝ որպես լեռնամետալուրգիական կոմբինատ, որտեղ ներդրվել է ծծմբական թթվի ստացման կոնտակտային (հպումային) եղանակը։ Կառուցվել է Ագարակի ոսկու կորզման ֆաբրիկան՝ սուլֆիդային հանքահարստացման ցիանացման տեխնոլոգիաներով։
Մշակվել են կենսաբանական ակտիվ նյութերի սինթեզի նոր տեխնոլոգիաներ (Ա. Մնջոյան և ուրիշներ) և օգտագործվել նոր դեղանյութերի արտադրման համար։ 1980-ական թթ-ին ստեղծվել են էկոլոգիապես անվտանգ նոր տեխնոլոգիաներ՝ հիմնված մեխանոքիմիական բարձրջերմաստիճանային ինքնատարածվող սինթեզի (ԲԻՍ, Ա. Մերժանով) և հատկապես սեղմման ու սահքի ձևախախտման (դեֆորմացիա), ինչպես նաև առաձգական ալիքի ազդե ցության տակ մեծ արագությամբ ընթացող ռեակցիա ների (Ն. ենիկոլոփյան, հայտնագործություններ № 288 (1984) և №013 (1990)) ուսումնասիրությունների վրա։
Քիմիական ոլորտում նոր հաջողություններ
Վանաձորի բարձրջերմաստիճանային տաքացուցիչների գործարանում ԲԻՍ եղանակով ներդրվել է մոլիբդենի երկսիլիցիդայի տաքացուցիչների արտադրությունը։ Մշակվել են առաձգական ալիքի տարածման կիրառումով գերկարծր միացությունների, այդ թվում՝ սինթետիկ ալմաստի ստացման, ինչպես նաև այլ նյութերով ու խառնուրդներով մետաղների մակերևութային ծածկույթներ ստեղծելու տեխնոլոգիաներ։ ՀՀ ԳԱԱ Ընդհանուր և անօրգանական քիմիայի ինստիտուտում և ՀՊՃՀ-ում կատարվել են հիմնականում երկֆազ համակարգերի (պինդ-հեղուկ, պինդ-գազ, հեղուկ-գազ) մաս նակցությամբ ընթացող տեխնոլոգիաների գործընթացների զանգվածափոխանակության, ջերմափոխանակության, օդային և ջրային հոսքափոխադրամիջոցների հետազոտություններ (Ա. Գասպարյան, Ա. Ձալինյան, Ռ. Հակոբյան, Ռ. Միրզախանյան)։ «Խիտ շերտով» օդահոսքափոխադրման եղանակը, որը մեծ չափով նվազեցնում է էներգիայի ծախսերը, խողովակաշարերի մաշումը և շրջապատող օդի աղտոտումը, ներդրվել է ԽՍՀՄ ավելի քան 80 արդյունաբերական ձեռնարկություններում։
1978-1988 թվականներին մշակվել և փոքրածավալ տեղակայանքներով ստեղծվել են արդյունաբերական թափոններից էկոլոգիապես մաքուր հակակոռոզիոն նյութերի ստացման տեխնոլոգիաներ (Կ. Թահմագյան, Հ. Ջանիկյան)։ Մշակվել և արտադրության մեջ ներդրվել են ծանր մետաղների իոններ (Cr6+, Cr3+, Cu2+, Cd2+, Ni2+ և այլն), նավթանյութեր, օրգանական ներկեր պարունակող հոսքաջրերի մաքրման տեխնոլոգիաներ (Կ. Թահմազյան, Գ. Վարդերեսյան, Գ. Այվազյան)։ Բնական հումքի (հիմնականում՝ պեռլիտի) հիմքի վրա մշակվել և ՀԱԷԿ-ում ներդրվել է ռադիոնուկլիդներով և նավթամթերքով աղտոտված հոսքաջրերի մաքրման կլանիչ, որը փոխարինել է թանկարժեք ակտիվացրած ածխին (Գ. Վարդերեսյան՝ ԱՄՆ-ի Կենսագրության ինստիտուտի 2009 թվականի Ոսկե մեդալ, Մ. Սիրականյան)։
Կատեգորիա:Քիմիական արդյունաբերություն Կատեգորիա:Քիմիական տեխնոլոգիա
Ալկալա դե Գուադայրա
Ալկալա դե Գուադայրա (Alcalá de Guadaíra), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Սևիլյա համայնքի մեջ, Անդալուսիայի ինքնավար մարզի կազմում։
Համայնքը մտնում է Լոս-Ալկորես վարչական շրջանում։ Զբաղեցնում է 287 կմ2 տարածք։ Բնակչությունը՝ 71740 մարդ (2010 թ.-ին)։ Մինչև Համայնքի կենտրոնը՝ 16 կմ է։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սևիլյա պրովինցիայի մունիցիպալիտետներ Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Անդալուսիայի բնակավայրեր
Օբլազ
Օբլազ (Облаз), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Նիրոմկա
Նիրոմկա (Ныромка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Վիլեդ գետի աջ ափին՝47 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 22 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Ծիծեռնակներ
Ծիծեռնակներ, ճնճղուկանմանների կարգի թռչունների ընտանիք։ Հայտնի 179, Հայաստանում՝ 5 տեսակ՝ գյուղական ծիծեռնակ, քաղաքային ծիծեռնակ, առափնյա ծիծեռնակ, ժայռային ծիծեռնակ, շիկագոտի ծիծեռնակ։ Ինքնատիպ կառուցվածքով թռչուններ են։ Կտուցը թույլ է, հիմքում լայն, բերանի բացվածքը՝ մեծ, թևերը՝ նեղ, երկար, պոչը՝ մկրատաձև, ոտքերն ու մատները՝ թույլ զարգացած։
Նիրոմկա
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Ծիծեռնակներ
Բոլոր տեսակի այդպիսի թռչունները ապրում են Եվրոպայում, Ասիայում, Աֆրիկայում, ինչպես նաև Հյուսիսային Ամերիկայում և Հարավային Ամերիկայում։
Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյան
Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյան, Հայ առաքելական եկեղեցու Արցախի թեմի նախկին առաջնորդ, Արցախի հերոս ։
Կենսագրություն
Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանը ծնվել է 1954 թվականին Խորհրդային Ադրբեջանի Սումգայիթ քաղաքում։ 1966 թվականին Մարտիրոսյանների ընտանիքը տեղափոխվել է Երևան։ 1971 թվականին ավարտել է Երևանի թիվ 122 ֆիզիկա-մաթեմատիկական թեքումով հատուկ դպրոցը։ 1971-1972 թվականներին սովորել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի (Երևանի Պետական Ճարտարագիտական Համալսարան) էլեկտրա-տեխնիկական բաժնում։ Այնուհետև տեղափոխվել է Երևանի Բրյուսովի անվան ռուսաց և օտար լեզուների մանկավարժական ինստիտուտ (այժմ՝ Երևանի պետական լեզվահասարակագիտական համալսարան), որն ավարտել է 1976 թվականին ։
Ինստիտուտն ավարտելուց հետո ռուսաց լեզու և գրականություն է դասավանդել Խորհրդային Հայաստանի Հոկտեմբերյանի շրջանի Եղեգնուտ գյուղում, այնուհետև զինծառայության է զորակոչվել սովետական բանակ։ 1978-1980 թվականներին աշխատել է Արդյունաբերության Նախարարությունում։ 1980 թվականին ընդունվել է Սուրբ Էջմիածնի հոգևոր ճեմարան, 1984 թվականին գերազանց առաջադիմությամբ ավարտել է այն։ 1983 թվականին ձեռնադրվել է սարկավագ։ 1985 թվականի սեպտեմբերի 8-ին ձեռնադրվել է կուսակրոն քահանա։ 1987 թվականին ստացել է Աստվածաբանության դոկտորի աստիճան։ 1987 թվականին նշանակվել է Ս. Հռիփսիմե վանքի վանահայր։ 1987 թվականի ապրիլ ամսին ստացել է Վարդապետի, իսկ 1988 թվականին՝ Ծայրագույն Վարդապետի աստիճան։ 1988 թվականի նոյեմբերին ձեռնադրվել է եպիսկոպոս։ 1989 թվականի մարտին Պարգև եպս. Մարտիրոսյանը նշանակվել է Հայ Առաքելական Եկեղեցու Արցախի թեմի առաջնորդ։ 1999 թվականի մայիսի 29-ին ձեռամբ Նորին Սրբություն Գարեգին Բ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի Պարգև Սրբազանին շնորհվել է արքության պատիվ։ 2021թ. հունվարի 21-ին ազատվել է Հայ Առաքելական Եկեղեցու Արցախի թեմի առաջնորդի պաշտոնից, և նշանակվել է հատուկ հանձարարություններով հայրապետական նվիրակ։
Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանը 3 աշխատությունների և բազմաթիվ հոդվածների հեղինակ է։ Պարգև սրբազանը նաև հանդիսանում է Հայաստանի «Շոտոկան Կարատեի Ֆեդերացիայի» պատվավոր նախագահը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀԱԵ եպիսկոպոսներ Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Սումգայիթ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Արցախի թեմի առաջնորդներ Կատեգորիա:«Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 2-րդ աստիճանի մեդալակիրներ Կատեգորիա:Արցախի հերոսներ Կատեգորիա:ԵՊԼՀ շրջանավարտներ Կատեգորիա:Գարեգին Նժդեհ մեդալակիրներ
Ադա Շերեմետևա
Ադա Նիկոլաևնա Շերեմետևա (Ада Николаевна Шереметьева, ), թատրոնի և կինոյի խորհրդային դերասան, որը ճանաչման է արժանացել 1960-ական թվականներին։
Կենսագրություն
Ադա Շերեմետևան ծնվել է 1936 թվականի հուլիսի 21-ին Կիևում, բժիշկների ընտանիքում։ Դպրոցն ավարտելուց հետո ընդունվել է Կիևի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի էլեկտրատեխնիկական ֆակուլտետ (ծնողները չեն ցանկացել, որ աղջիկը բժիշկ դառնա) ։ Ավարտելով ինստիտուտը և ստանալով դիպլոմ՝ նա բաշխմամբ ուղարկվել է ստացել է աշխատանքի, բայց փոխարենը մեկնել է Մոսկվա և հաջողությամբ հանձնել է ընդունելության քննությունները Շչուկինի ուսումնարանում։ Ուսումնարանի ռեկտորը, սակայն, հրաժարվել է գրանցել Շերեմետևային՝ իմանալով, որ նա ուղարկվել է աշխատանքի, քանի որ ԽՍՀՄ-ում բուհի շրջանավարտը պետք է առնվազն երեք տարի աշխատեր մասնագիտությամբ, իսկ այդ պարտականությունից խուսափելը հանգեցնում էր դատական գործի հարուցման։ Մերժում ստանալով՝ աղջիկը մեկնել է Լենինգրադ և ընդունվել Լենինգրադի թատրոնի, երաժշտության և կինեմատոգրաֆիայի պետական ինստիտուտի դերասանական ֆակուլտետ։
1960-ականների վերջին Շերեմետևան ամուսնացել է հայտնի կրկեսային արտիստ Լեոնիդ Ենգիբարյանի հետ, որը նրան համոզել է ընդհատել կարիերան և աշխատանքի անցնել կրկեսում։ Սկզբում նրանք տեղափոխվել են Մինսկ, ապա՝ Մոսկվա։ Շուտով նրանք բաժանվել է, ինչից հետո դերասանուհու՝ թատրոն և կինո վերադառնալու փորձերն ավարտվել էր անհաջողությամբ։ Հետագայում նա ամուսնացել է դերասան, երգիչ և բանաստեղծ Անատոլի Գորոխովի հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Դերասանուհիներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ
Մնձուր (գետ)
Մնձուր (Մունջուր), գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Արածանիի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Մնձուրի լեռների հարավային լանջերից՝ մոտ 2780 մ բարձրությունից։ Երկարությունը մոտ 163 կմ է։ Հոսում է անդնդախոր, անտառապատ նեղ կիրճով և Խարբերդի դաշտում միախառնվում Արածանիին։ Սնումը խառն է, վարարումը՝ ապրիլ-մայիսին։ Ջրերն օգտագործվում են ոռոգման նպատակով։
Կատեգորիա:Թուրքիայի գետեր Կատեգորիա:Փերի Չայը գետի վտակներ
Գալուանթա
Գալուանթա (გალუანთა), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում ։
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1050 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 13 կմ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Նովոսելկի (գյուղ, Ռուդնյանսկի շրջան)
Նովոսելկի (Новоселки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 22 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռուդնյանսկի շրջանի բնակավայրեր
Սան Լորենսո Սավալ
Սան Լորենսո Սավալ (Sant Llorenç Savall ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Բարսելոնա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Գտնվում է Վալես Օքսիդենտալ շրջանում։ Զբաղեցնումէ 41,19 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 2402 մարդ (2010 թվական)։
Արտաքին հղում
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Գարդանթա
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 1030 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 3 կմ։
Նիկոլայ Կրյուչկով
Նիկոլայ Աֆանասևիչ Կրյուչկով (Николай Афанасьевич Крючков, ), ռուս խորհրդային կինոդերասան։ ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ (1965)։ ԽՄԿԿ անդամ 1953 թվականից։
Գարդանթա
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Նիկոլայ Կրյուչկով
Խաղացել է հեղափոխականների և կարմիրգվարդիականների («Հրացանավոր մարդը», «Յակով Սվերդլով»), 1950֊1960-ական թվականներին՝ դրամատիկ («Դաժանություն», «Դատավարություն») դերեր։ 1969 թվականին «Հեռու արևմուտքում» ֆիլմում կատարել է գնդապետ Զախարովի դերը։
Արժանացել է ԽՍՀՄ պետական մրցանակի (1941)։
Կենսագրություն
1928-1930 թվականներին սովորում է Մոսկվայի աշխատավորական երիտասարդության թատրոնի դերասանական վարպետության դպրոցում։ Ուսումը համատեղում էր գործարանում աշխատելու հետ։ Թատերական առաջին բեմելը տեղի ունեցավ 1927 թվականին «1905 թվական» ներկայացման մեջ։ 1928-1934 թվականներին հանդես է եկել Մոսկվայի աշխատավորական երիտասարդության թատրոնում, սովորել է Նիկոլայ Խմելյովի, Իլյա Սուդակովի և Իգոր Սավչենկոյի մոտ։
1931-1940 թվականներին աշխատել է «Մեժռաբպոմֆիլմ» (ավելի ուշ՝ «Սոյուզդետֆիլմ», այժմ՝ Մաքսիմ Գորկու անվան կինոստուդիա) կինոստուդիայում։ Առաջին անգամ խաղացել է Բորիս Բարնետի «Եզր» ֆիլմում՝ մարմնավորելով կոշկակար Սենկայի կերպարը։ Կարիերայի ընթացքում խաղացել է 120 դեր։ ԽՍՀՄ կինեմատոգրաֆիստների միության անդամ։
1941-1945 թվականներին աշխատել է Մոսֆիլմ և Ղազախֆիլ կինոստուդիաներում։ 1945-1992 թվականներին եղել է Կինոդերասանի թատրոն-ստուդիայի դերասան։
Նիկոլայ Կրյուչկովը մահացել է 1994 թվականի ապրիլի 13-ին։ Թաղված է Մոսկվայում՝ Նովոդևիչիե գերեզմանոցում (հողակտոր № 10)։
Անձնական կյանք
Նիկոլայ Կրյուչկովն ամուսնացել է 4 անգամ։ Առաջին երկու կանայք դերասանուհիներ էին։ Առաջինի՝ Մարիա Պաստուխովայի հետ դերասանը ծանոթացավ «Տրակտորիստները» (որդին՝ Բորիս) ֆիլմի նկարահանումների ժամանակ և ամուսնալուծվեց 1945 թվականին։ Երկրորդ կնոջ՝ Ալլա Պարֆանյակի հետ ծանոթացավ «Երկնային դանդաղընթաց»-ի (որդին՝ Նիկոլայ) նկարահանումների ժամանակ (ամուսնալուծվել է 1957 թվականին)։ Կրյուչկովի հետ ծանոթանալու ժամանակ երկուսն էլ ուսանողուհիներ էին։
Կրյուչկովի երրորդ կինը՝ սպորտի վաստակավոր վարպետ Զոյա Կոչանովսկայան էր, որը մահացավ ամուսնու աչքերի առաջ՝ ավտովթարից։ Դժբախտ պատահարը տեղի ունեցավ Լենինգրադում, և Կրյուչկովն ինքն էր դին ինքնաթիռով տեղափոխում Մոսկվա։
2 տարի անց Կրյուչկովն ամուսնացավ վերջին անգամ։ Նրա ընտրյալը ռեժիսորի 30-ամյա օգնական Լիդիա Կրյուչկովան էր, ում հետ ծանոթացավ հերթական նկարահանումների ժամանակ։ Նրանք միասին ապրեցին մինչև դերասանի մահը։ Ունեցան դուստր՝ Էլվիրան։ Որդու՝ Նիկոլայի հետ բարդ հարաբերություններ ուներ, այնուհետև ընդհանրապես խզեց կապը նրա հետ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային դերասաններ Կատեգորիա:Ռուս դերասաններ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Ստալինյան մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Սոցիալիստական աշխատանքի հերոսներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ Պետական մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Հայրենական պատերազմի 1-ին աստիճանի շքանշանակիրներ Կատեգորիա:Նովոդևիչյան գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Լենինի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշանով պարգևատրվածներ Կատեգորիա:Կարմիր աստղի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:«Հայրենական մեծ պատերազմի ժամանակ կատարած անձնվեր աշխատանքի համար» մեդալակիրներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստներ Կատեգորիա:«Աշխատանքի վետերան» մեդալակիրներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:«Նիկա» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:ՌԽՖՍՀ վաստակավոր արտիստներ
Մախնովկա (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
Մախնովկա (Махнівка), գյուղ Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Մախնովկա գյուղում բնակվում էր 63 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,484 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 130,17 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ռադիշչևո
Ռադիշչևո (ռուս.` Радищево), գյուղ Ռուսաստանի Դաշնության Կրասնոդարի երկրամասի Նովոկուբանսկի շրջանում, Նովոկուբանսկ քաղաքից 35 կմ հարավ, Ուրուպ գետի ձախ ափին։ Գտնվում է ծովի մակարդակից 281 մ բարձրության վրա։
Բնակչությունը
Համաձայն 2002 թվականի տվյալների, գյուղն ուներ 836 բնակիչ, հիմնականում հայեր և ռուսներ։ 2010 թվականի տվյալներով, գյուղում ապրում էր 814 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Կրասնոդարի երկրամասի գյուղական բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր
(7870) 1987 UP2
(7870) , աստերոիդ Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդների խմբում։ Հայտնաբերվել է 1987 թվականի հոկտեմբերի 25-ին Պոլ Յենսենի կողմից Բրորֆելդեում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,241316 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,6297 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,8529 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1225,61 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,293731 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,5° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1987 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Պոլ Ենսենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Մարսի ուղեծիրը հատող աստերոիդներ
Կարեն Մնացականյան
Կարեն Մնացականյան, հունահռոմեական ոճի հայ ըմբիշ , Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն, աշխարհի առաջնության մեդալակիր, 2000 և 2008 թվականների Ամառային օլիմպիական խաղերի մասնակից։
Կենսագրություն
Կարեն Մնացականյանը ըմբշամարտով սկսել է զբաղվել դեռահաս տարիքում 1988 թվականից՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով հունահռոմեական ոճին։ Չափահաս դառնալուց հետո զորակոչվել է բանակ և դարձել «Դինամո Երևան» մարզական ակումբի անդամ։ Նրան մարզել են հիմնականում Գեորգի Կոժարյանը և Սամվել Գևորգյանը։ Ավելի ուշ վերապատրաստվել է Երևանի սպորտային գիտությունների ինստիտուտում։
Կարենը մասնակցել է ըմբշամարտի մի շարք միջազգային մրցաշարերի՝ սկսած պատանեկան տարիքից։
1997 թվականին Կարեն Մնացականյանը մեծահասակների մակարդակում իր առաջին իսկ մեկնարկին նվաճել է Եվրոպայի չեմպիոնական տիտղոսը։ Մեկ ամիս անց Ստամբուլում նա կրկին դարձել է Եվրոպայի պատանիների չեմպիոն մինչև 60 կգ քաշային կարգում։
1999 թվականին Սոֆիայում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում Կարեն Մնացականյանը բրոնզե մեդալ է նվաճել թեթևագույն քաշային կարգում՝ կիսաեզրափակչում պարտություն կրելով Ռուսաստանի ներկայացուցիչ Վալերի Նիկոնորովից։ 1999 թվականին Աթենքում կայացած աշխարհի առաջնությունում երկու հաղթած մենամարտերից հետո պարտվել է Հարավային Կորեայի ներկայացուցիչ Կիմ Ին-Սոպին՝ արդյունքում զբաղեցնելով 15-րդ տեղը։
2000 թվականին կարողացել է որակավորվել Սիդնեյի Օլիմպիական խաղերին մասնակցելու համար։ Սակայն Սիդնեյում թեթևագույն քաշային կարգում պարտվել է իր մասնակցած երկու մենամարտերում՝ մասնավորապես պարտություն կրելով Բելառուսի ներկայացուցիչ Իգոր Պետրենկոյից և ԱՄՆ-ն ներկայացնող Ջեյմս Գրունվալդից։ Արդյունքում զբաղեցրել է 15-րդ տեղը։
2001 թվականին Ստամբուլում կայացած Եվրոպայի առաջնությունում զբաղեցրած 9-րդ տեղից հետո Կարեն Մնացականյանը մեծ հաջողությունների է հասել նույն թվականին Պատրասում կայացած աշխարհի առաջնությունում։ Այնտեղ նա հաղթել է Նորբերտ Ֆուտոյին, Յուրի Էստևասին, Կան Են Իրին, ինչպես նաև օլիմպիական և աշխարհի բազմակի չեմպիոն Արմեն Նազարյանին՝ Բուլղարիան ներկայացնող իր հայրենակցին։ Այսպիսով, եզրափակչում նա հանդիպել Է Ուզբեկստանից Դիլշոդ Արիպովի հետ, սակայն այդ մենամարտում պարտվել է 3-6 հաշվով՝ դառնալով աշխարհի փոխչեմպիոն։
Կարեն Մնացականյանը չի կարողացել որակավորվել 2004 թվականի Աթենքի Օլիմպիական խաղերին, բայց 2006 թվականին կրկին մեծ հաջողությունների է հասել։ Մոսկվայում նա երկրորդ անգամ դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն։
2008 թվականին կրկին կարողացել է որակավորվել Օլիմպիական խաղերի համար։ Այնուամենայնիվ, Պեկինում իր առաջին մենամարտում պարտվել է Ճապոնիայից Մակոտո Սասամոտոյին և դուրս մնացել մրցաշարից՝ զբաղեցնելով 17-րդ տեղը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն խոսքեր
Ամերիկյան բոլոր ժամանակների ֆիլմերի 100 լավագույն խոսքեր (AFI’s 100 Years…100 Movie Quotes), Ամերիկյան կինոակադեմիայի կողմից կազմված ամերիկյան ֆիլմերի հայտնի խոսքերից։ Ցանկը կազմվել է 1500 կինոգործիչների կողմից անցկացված հարցման արդյունքում։
Հրապարակվել է 2005 թվականին CBS հեռուստաալիքի եթերում դերասան Փիրս Բրոսնանի կողմից ։ Խոսքերը վերցված են միայն Ամերիկյան ֆիլմերից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Կինեմատոգրաֆիական ցուցակներ
Բարթոլոմեո Էուստակիո
Բարթոլոմեո Էուստակիո Եվստախիո, (, Eustachio, ), իտալացի բժիշկ, անատոմ։
Սովորել է Հռոմում։ Եղել է հռոմեական «Սապիենցա» դպրոցի պրոֆեսոր, պապական պալատական բժիշկ։ Գիտական, հատկապես՝ համեմատական անատոմիայի հիմնադիրն է։ Էուստակիո Եվստախիոի աշխատանքների հիմքում ընկած են մարդու և սաղմի օրգանների համեմատական հետազոտությունները և ախտաբանաանատոմիական հերձումները։ «Գիրք լսողության մասին» (1563 թվական) աշխատության մեջ Էուստակիո Եվստախիո առաջինը մանրամասն նկարագրել է մարդու լսողության օրգանը, հայտնաբերել ներքին ականջը քթըմպանային խոռոչին միացնող, այսպես կոչված՝ եվստախյան խողովակը, ստորին սիներակի կիսալուսնաձև փականը։ Ստեղծել է «Անատոմիական աղյուսակներ» (33 նկարով), որը հրատարակվել է 1714 թվականին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալացի անատոմիկներ Կատեգորիա:Իտալացի բժիշկներ Կատեգորիա:Իտալացի գիտնականներ
Օժովերխ
Օժովերխ (Ожоверх), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օժովերխ գյուղում բնակվում էր 105 մարդ։
Կրող կոնստրուկցիաներ
Կրող կոնստրուկցիաներ, շենքերի կամ կառույցների հիմնական բեռնվածքները կրող կոնստրուկտիվ տարրեր։ Ըստ բեռնվածքի բնույթի տարբերում են
տակ աշխատող կրող կոնստրուկցիաներ։ Կախված երկրաչափական ձևից՝ կրող կոնստրուկցիաները լինում են
Կրող կոնստրուկցիաները կազմում են շենքի (կառույցի) կրող կմախքը, որը պետք է ապահովի շենքի (կառույցի) տարածական անփոփոխելիությունը, ամրությունը, կոշտությունը և կայունությունը։ Պատրաստում են բետոնից, երկաթբետոնից, բնական և արհեստական քարից, աղյուսից, պողպատից, փայտից։
Կատեգորիա:Շինարարական տարրեր և կառուցվածքներ
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան (Ստեփանակերտ)
Հայոց ցեղասպանության հուշարձան, «Զանգակատուն», Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձան ԼՂՀ Ստեփանակերտի Հայրենական մեծ պատերազմի և Արցախյան ազատամարտի զոհերի հիշատակը հավերժացնող հուշահամալիրում։
Պատմություն
Հուշարձանը նվիրված է 1915 թվականի Հայոց Ցեղասպանության զոհերի հիշատակին։ Տեղադրվել է 2015 թվականին Ստեփանակերտ քաղաքում։
«Զանգակատունը» կառուցվել է Սզնեքի սպիտակ մարմարով։ Հայկական ավանդական ճարտարապետական լուծումներով կառուցված երկաստիճան գմբեթով զանգակատունը ունի 18 մետր բարձրություն և պսակված է 9 մետր բարձրությամբ խաչով ։
«Զանգակատուն» կառուցելու գաղափարը խորհրդանշական է։ Գաղափարը ներկայացնելիս հուշարձանի ճարտարապետ Վլադիմիր Սարգսյանն ոգեշնչվել է Պարույր Սևակի «Անլռելի զանգակատուն» պոեմից, վերընթերցել մի քանի անգամ ու հասկացել, որ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակը հարգելու համար պետք է կառուցել «անլռելի» զանգակատուն ։
Զանգակատան հիմքում Արցախի թեմակալ առաջնորդ Պարգև արքեպիսկոպոս Մարտիրոսյանը Ցեղասպանության նահատակների մասունքների զետեղման կարգ է կատարել։ Մասունքները բերվել են Դեր Զորից ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արցախի հուշարձաններ Կատեգորիա:Հայոց ցեղասպանության հուշարձաններ
Ստորին Չակուլկա
Ստորին Չակուլկա (Нижняя Чакулка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Արխանգելսկի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Չակուլա գետի աջ ափին։ Գետի երկարությունը 11 կմ է։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ հյուսիսային Դվինա գետն է, գետի ենթաավազանը Վիչեգդա և Վագա գետերն են։ Գետի գետային ավազանը Հյուսիսային Դվինան գետն է՝ մինչև հյուսիսային Դվինի միախառնման կետը։ Գետավազանը՝ Հյուսիսային Դվինա։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Դվինսկո Պեչարսկի ավազանային շրջանի գետեր
Թունե Դամլի
Թունե Դամլի Աաբերգե, նորվեգացի երգչուհի և երգերի հեղինակ, առավել հայտնի է դարձել 2005 թվականին «Իդոլ» նախագծի նորվեգական տարբերակին մասնակցությամբ ՝ զբաղեցնելով երկրորդ հորիզոնականը Jorun Stiansen-ից հետո։
Կենսագրություն
Թունե Դամլին չորս ձայնասկավառակ է թողարկել՝ Bliss, Sweet Fever, I Know, և Cocool, որոնցից երկուսը (Bliss և I Know) ստացել են Նորվեգիայի ոսկե կիարգավիճակ։ Մասնակցել Եվրատեսիլ 2009 նորվեգական մրցույթին և անցել է եզրափակիչ Butterflies երգով՝ վերջին հաշվով զբաղեցնելով երկրորդ հորիզոնականը և զիջելով Ալեքսանդր Ռիբակին։ 2012 թվականի ապրիլին Թունե Դամլին թողարկել է Looking Back անվանումը կրող հավաքածուն։
Սինգլներ
Ծանոթագրություն 1։ Մինչև 2009 թվականի թողարկումները ներկայացված են որպես Tone Damli Aaberge, սկսած 2010 թվականից՝ Tone Damli:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Նորվեգացի երգչուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգչուհիներ Կատեգորիա:Նորվեգացի հաղորդավարներ
Նովոսելկի (գյուղ, Սմետանինսկոե գյուղական բնակավայր)
Նովոսելկի (Новоселки), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 0 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Սմոլենսկի շրջանի բնակավայրեր
Սան Լորենսո դե Օրտոնս
Սան Լորենսո դե Օրտոնս (Sant Llorenç d'Hortons ), մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Մտնում է Բարսելոնա պրովինցիայի մեջ՝ Կատալոնիա ինքնավար համայնքում։ Գտնվում է Ալտ Պենեդես շրջանում։ Զբաղեցնումէ 19,7 կմ² մակերես։ Բնակչությունը կազմում է 2416 մարդ (2010 թվական)։ Վարչական կենտրոնից գտնվում է 44 կմ հեռավորության վրա։
Արտաքին հղում
Կատեգորիա:Իսպանիայի բնակավայրեր
Մոկս (գետ)
Մոկս (պատմ.՝ Որբ), գետ Հայկական լեռնաշխարհում, Արևելյան Տիգրիսի աջ վտակը։ Սկիզբ է առնում Հայկական Տավրոսի համակարգի Ռշտունյաց լեռների հարավային լանջերից՝ մոտ 3000 մ բարձրությունից։ Երկարությունը մոտ 52 կմ է։ Հոսում է անտառապատ, անդնդախոր ձորերով՝ հյուսիս-արևելքից հարավ-արևմուտք։ Սնումը ձնաանձրևային է, վարարումը՝ մայիսին։
Կարեն Կարագյոզյան
Կարեն Կարոյի Կարագյոզյան, խորհրդային լրագրող, թարգմանիչ, գրող։ Գորբաչովյան հիմնադրամի միջազգային հարաբերությունների և մամուլի հետ կապերի բաժնի պետի տեղակալ։ Տարբեր տարիների եղել է Միխայիլ Գորբաչովի մամուլի քարտուղարը, խորհրդականն ու օգնականը։ Եղել է ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամ։
Կենսագրություն
Կարեն Կարագյոզյանը ծնվել է 1935 թվականի հոկտեմբերի 6-ին, Մոսկվայում։ Թիվ 557 միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո 1953 թվականին ընդունվել է Մոսկվայի օտար լեզուների 1-ին պետական մանկավարժական ինստիտուտի թարգմանչական բաժին։ 1958 թվականին ավարտել է ինստիտուտը՝ ստանալով գերմաներեն լեզվի ուսուցչի և թարգմանչի մասնագիտություն։ Չորս տարի դասավանդել է նույն ինստիտուտում, այնուհետև երկու տարի Մոսկվայի հասարակական գիտությունների ինստիտուտում աշխատել որպես պրոֆեսիոնալ թարգմանիչ։
1959-1960 թվականներին սովորել է Հայդելբերգի համալսարանի գերմանագիտության բաժնում։ 1964 թվականին զբաղվել է լրագրողական աշխատանքով, եղել է խմբագիր, հոդվածագիր, եվրոպական երկրների բաժնի վարիչ, «За рубежом» շաբաթաթերթի խմբագրական խորհրդի անդամ։ 1977 թվականին աշխատանքի է անցել «Новое время» քաղաքական շաբաթաթերթում, որպես թղթակից ուղարկվել Բոնն, որտեղ աշխատել է մինչև 1982 թվականը։ 1982 թվականին վերադարձել է Մոսկվա, որտեղ շարունակել է աշխատել որպես «Новое время» ամսագրի տեսաբան։
1983 թվականին հրավիրվել է աշխատելու ԽՄԿԿ Կենտկոմի միջազգային տեղեկատվության նոր կազմավորված բաժնում, որը համարվել է Գաղափարական բաժնի մաս։ Հետագայում դարձել է ԽՄԿԿ Կենտկոմի Գաղափարախոսական բաժնի սեկտորի վարիչ ։ 1991 թվականի սկզբին ԽՍՀՄ նախագահի մամուլի ծառայության կողմից աշխատանքի է ընդունվել Կրեմլում, որտեղ աշխատել է մինչև 1991 թվականի վերջը ։
Հեղինակ է մի շարք գրքերի և ռուսական ու արտասահմանյան լրատվամիջոցներում բազմաթիվ հրապարակումների։ 2016 թվականին Վ. Ա․ Պոլյակովի հետ համատեղ հրապարակում են «Գորբաչովը կյանքում» գիրքը   ։
2019 թվականի հոկտեմբերին դարձել է հրավիրված փորձագետ՝ Ռաիսա Գորբաչովային նվիրված «Ռաիսայի աստղը» վավերագրական ֆիլմի նկարահանումների ընթացքում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խորհրդային թարգմանիչներ Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ Կատեգորիա:Մոսկվայի լեզվաբանական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ժուռնալիստների միության անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Հայդելբերգի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Խորհրդային խմբագիրներ Կատեգորիա:Խորհրդային մանկավարժներ
Գերթի Դոյչ
Գերթի Դոյչ (Gerti Deutsch, հայտնի է նաև ինչպես Գերթրուդ Հելեն Դոչ և Գերթրուդ Հոփկինսոն, ), ավստրիական ծագումով բրիտանացի լուսանկարիչ։ Նա առավել հայտնի է 1938 թվականից մինչև 1950 թվականը Picture Post ամսագրում աշխատելու համար ։
Կենսագրություն
Փարիզում և Լոնդոնում անցկացրած ժամանակահատվածից հետո, որտեղ նա կարծում էր իրեն կընդունեն ավելի լուրջ՝ որպես պրոֆեսիոնալ կին, Գերթի Դոյչը վերադարձել է Վիեննա` իր մահամերձ հոր մոտ։ Այնուամենայնիվ, հրեաների համար աճող սպառնալիքի մթնոլորտի և ավելի խոստումնալից մասնագիտական հնարավորությունների հեռանկարի պատճառով նա կրկին տեղափոխվել է Լոնդոն ։ 1936 թվականին նա ունեցել է իր առաջին ցուցադրությունը ոչ պաշտոնական Ավստրիական մշակութային միությունում` Լոնդոնում, որն այսօրվա Ավստրիայի մշակութային ֆորումի նախորդողն է, և 1938 թ.-ին նա սկսել է աշխատել, որպես ազատ ֆոտոլրագրող նոր Picture Post նկարների շաբաթաթերթում, հիմնադրված հունգարական տպագրող Շթեֆան Լորանթի կողմից։ Այդ ժամանակ, իր օգնական տպագրողն էր Թոմ Հոփկինսոնը, ում հետ նա ամուսնացել է նույն տարում։ Նրանք ունեցել են երկու դուստր` Նիկոլետե և Ամանդա։
Գերթի Դոյչը Վիեննա է վերադարձել միայն պատերազմից երկու տարի անց, երբ իր հայրը և այլ ավելի հեռավոր բարեկամները մահացել էին ։ Նա հեռացել է պրոֆեսիոնալ կյանքից, 1969 թվականին, երբ նա Լոնդոնից տեղափոխվեց ապրելու փոքր գյուղում՝ Սալզբուրգից դուրս։ Նա վերադարձել է Անգլիա 1975 թվականին։ Նրա վերջին տարիներին նրան հոգ էր տանում իր դուստրը Ռոյալ Լեմինգթոն Սփա առողջարանային քաղաքում, որտեղ էլ նա մահացել է 1979 թվականի դեկտեմբերին ։
Գործունեություն
Երեսուն տարիների ընթացքում Գերթի Դոյչը ստեղծել է մեծ քանակությամբ լուսանկարչական գործեր, ի սկզբանե Queen, The Sphere and Bystander ամսագրերի համար, որոնց համար աշխատելով նա ստանում էր Բրիտանիայում աշխատանքի թույլտվություն և բնակվելու իրավունք (1937 թվականից)։ Նա սեղմ ժամանակահատվածում նաև ուներ լուսանկարչական ստուդիա Գրաֆթոն փողոցում, որտեղ նա պրոֆեսիոնալ և ընտանեկան դիմանկարներ էր անում։
Առաջին աշխատանքը, որ նա ցուցադրելու էր բերել Լոնդոնում, ներառում էր 1935 թվականի Զալցբուրգի փառատոնին ներկայացված դիմանկարների հավաքածու, որոնք պահվում էին լուսաերիզի նեգատիվի վրա։ Այդ նկարների շարքում առավել նշանավոր են արծաթահեր դիրիժոր Արտուրո Տոսկանինիի և երիտասարդ աֆրո-ամերիկացի սոպրանո՝ Մերիան Անդերսոնի դիմանկարները։
Օդրի Ֆլյորո
Օդրի Ֆլյորո (Audrey Fleurot, ), ֆրանսիացի կինոյի և հեռուստատեսության դերասանուհի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի հեռուստատեսային դերասանուհիներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասանուհիներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասանուհիներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասանուհիներ
Աշուղ Ղարիբ
Աշուղ Ղարիբ, Անդրկովկասում, Միջին Ասիայում և Մերձավոր Արևելքում լայնորեն տարածված արևելյան ժողովրդական երգախառն սիրավեպ, ժողովրդական հեքիաթ, աշուղների կողմից կատարվող քնարական դաստան, էպոս, որի հիմքում ընկած է հայտնի ժողովրդական բանահյուսությունը։ Ձևավորվել է XVII դարում։ Գովերգում է ազնիվ, նվիրական սերը, քննադատում մարդու երջանկությունը խորտակող ֆեոդալական օրենքները։ Սիրավեպը բազմաթիվ տարբերակներով տարածված է Անդրկովկասում, Իրանում, Թուրքիայում և Միջին Ասիայում։ «Աշուղ Ղարիբ»-ի մոտիվներով Միխայիլ Լերմոնտովը 1837 թվականին գրել է համանուն հեքիաթը, որը հրատարակվել է 1846 թվականին։ Նույն թեմայով գրվել են երեք օպերա, բալետ և նկարահանվել է կինոնկար (Ռեյնգոլդ Գլիերի «Շահսենեմ» (1925 թ.) օպերան, Սերգեյ Փարաջանովի և Դավիթ Աբաշիձեի «Աշուղ Ղարիբ» (1988 թ.) ֆիլմը և այլն)։
Սյուժեի կառուցվածքը
Համաձայն խորհրդային ազգագրագետ և բանահավաք Մարկ Ազադովսկու, հեքիաթի սյուժեն կառուցված է հետևյալ կերպ. «Ամուսինը կամ փեսացուն ճարահատյալ լքում է կնոջը կամ հարսնացուին և նրանից որոշակի քանակությամբ տարիներ` սպասելու խոստում վերցնում։ Կնոջը կամ հարսնացուին կեղծ լուր են բերում` ամուսնու կամ փեսացուի մահվան մասին և ստիպում ամուսնանալ։ Ամուսինը կամ փեսացուն այս կամ այն միջոցներով տեղեկանում է սպասվող հարսանիքի մասին և շտապում է տուն` առավելապես կախարդական ուժի շնորհիվ։ Տուն վերադառնալով հագնում է աղքատի շորեր, ուխտավորի կամ երաժիշտ-աշուղի կերպարանքով ներկայանում հարսանեկան խնջույքին, որտեղ տեղի է ունենում նրան ճանաչելը։ Կինը կամ հարսնացուն ճանաչում է ամուսնուն կամ փեսացուին` նրա ձայնից կամ մատանու շնորհիվ, որը նա գցում է գինու գավաթի մեջ»։
Այս սյուժեի հինավուրց դասական օրինակ է Ոդիսևսի վերադարձի մասին պատմությունը։ Այստեղ նույնպես, Ոդիսևսը երկարատև թափառումներից հետո վերադառնում է հայրենիք, որտեղ հարազատներն ու կինը` ում ստիպում էին ամուսնանալ, նրան չեն ճանաչում։ Միայն հետո են բոլորն իմանում նրա ով լինելու մասին։ Տուն վերադառնալու ճանապարհին Ոդիսևսին նույնպես օգնում է գերբնական ուժը` ի դեմս Աթենասի։ Սյուժեի նման զարգացումների կարելի է հանդիպել միջնադարյան գրականության շատ ստեղծագործություններում։
Սյուժեն ըստ Լերմոնտովի
Թիֆլիսից դուրս գալիս, Աշուղ Ղարիբին հասնելով, նրան ուղեկցում է Խուրշուդ Բեկը։ Երբ Աշուղ Ղարիբը հանում է շորերը, որպեսզի լողալով գետն անցնի, Խուրշուդ Բեկը վերցնում է նրա շորերը, տանում Ղարիբի մոր մոտ և հայտարարում, որ Ղարիբը գետում խեղդվել է։ Ղարիբի մայրը այդ մասին հայտնում է Մահուլ Մեհերիին, սակայն վերջինս չի հավատում Խուրշուդ Բեկին։ Այդ ընթացքում Աշուղ Ղարիբը թափառում է և հասնում Հալեպ, որտեղ դառնում է փաշայի պալատական երաժիշտը, հարստանում է և սկսում մոռանալ, որ պետք է վերադառնա տուն։
Վեց տարին լրանալուց հետո Մահուլ Մեհերին, Թիֆլիսից մեկնող վաճառականներից մեկին հանձնում է ոսկյա թասը, որպեսզի վերջինս դրա օգնությամբ կարողանա գտնել Աշուղ Ղարիբին։ Հալեպում Աշուղ Ղարիբը գտնում է իր սիրելիի կողմից ուղարկված ոսկե թասը և շտապում է տուն վերադառնալ։ Ժամանակի լրանալուն մնացել էր երեք օր։ Հոգնած ու չարչարված նա մի կերպ հասնում է Արզինգան սարին, որը գտնվում էր Երզնկայի և Էրզրումի միջև, իսկ մինչ Թիֆլիս դեռ մնացել էր երկու ամսվա ճանապարհ։ Սակայն Աշուղ Ղարիբին օգնում է Սուրբ Գևորգը (հայկական տարբերակներից մեկում` Սուրբ Սարգիսը), ում շնորհիվ նա մեկ ակնթարթում հայտնվում է հարազատ քաղաքում։ Որպեսզի բոլորը հավատան, որ ինքն Աշուղ Ղարիբն է, Սուրբն իր ձիու սմբակի տակից նրան է տալիս հողի գուղձիկ, որպեսզի նա այն քսելով յոթ տարի առաջ կուրացած իր մոր աչքերին` վերադարձնի տեսողությունը։ Տանը մայրն ու քույրը չեն ճանաչում Աշուղ Ղարիբին, ով նրանց ներկայանում է Ռաշիդ անունով։ Նրանք Ղարիբին են տալիս յոթ տարի շարունակ պատից կախված նրա սազը։
Այդ ընթացքում սկսվում է Մահուլ Մեհերիի և Խուրշուդ Բեկի հարսանեկան արարողությունը, որտեղ Մահուլ Մեհերին պատրաստվում է ինքնասպան լինել։ Աշուղ Ղարիբը գալիս է հարսանիք, որտեղ նույնպես նրան ոչ ոք չի ճանաչում։ Սակայն երբ նա սկսում է երգել, Մահուլ Մեհերին ճանաչելով նրան ձայնից, նետվում է նրա գիրկը։ Խուրշուդ Բեկի եղբայրը մերկացնում է սուրը, որպեսզի երկուսին էլ սպանի, բայց Խուրշուդ Բեկը կանգնեցնում է նրան` համակերպվելով իր ճակատագրին։ Ղարիբը բուժում է մոր կուրությունը, ամուսնանում է Մահուլ Մեհերիի հետ, իսկ քրոջը հարուստ օժիտով ամուսնացնում է Խուրշուդ Բեկի հետ։
Հայկական տարբերակը
Աշուղ Ղարիբի հեքիաթը բազմաթիվ տարբերակներով պատմվել է հայ ժողովրդի մեջ։ Այն գրառել են Գ. Տեր-Աղեքսանդրյանը («Թիֆլիսեցոց մտավոր կյանքը» 1885 թ. մաս 1), Ջիվանին («Աշըղ Ղարիբի հեքիաթը») և ուրիշներ։ Աշուղ Ղարիբի և Շահ Սանամի սիրո պատմության առաջին գրավոր հիշատակումը ողջ Անդրկովկասում տվել է Սայաթ-Նովան իր «Մէ խոսք ունիմ իլթիմազով» բանաստեղծության մեջ, որ թվագրվում է քրոնիկոնի 446-ին (1758 թ.), (տես` Գևորգ Ախվերդյան, Սայաթ-Նովա, Մոսկվա 1852, էջ 59, 60։ Նաև Եղիշե Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի հրատարակչություն 2005, Սայաթ-Նովա, Դավթար (նմանահանություն), էջ 123, 124), որը հենց Սայաթ-Նովայի ձեռագիրն է վրացատառ հայերենով։
Հեքիաթի հայկական տարբերակը բանահավաք Ռուսուդան Օրբելիի կողմից 1935 թվականին Զանգեզուրում գրի է առնվել նաև 80-ամյա աշուղ Ադամ Սուջայանի բառերից։ Վերջինս հեքիաթը կատարում էր միայն հատվածներով։ Մնացած հայկական տարբերակները էականորեն տարբերվում են լերմոնտովյան հեքիաթից։ Հիմնականում իրադարձություններն սկսվում են մինչ Ղարիբի Թիֆլիսում բնակվելը։ Դրանց մեջ առկա է հրաշքով պատանուց աշուղի վերածվելու դրվագը, ով երգչի իր տաղանդով օժտված էր Բարձրյալի կողմից։ Բոլոր տարբերակներում Աշուղ Ղարիբն ու իր ապագա սիրեցյալը` նախապես միմյանց ճանաչել էին իրենց երազներից ։
Ըստ հայ արձակագիր և գրականագետ Շավիղ Գրիգորյանի, բավականին ապացույցներ կան Աշուղ Ղարիբի հայկական ծագման վերաբերյալ. «Ղարիբ` օտարական կնշանակե։ Ղարիբությունը մեր ազգային «մենաշնորհն» է։ Այդ մենք ենք, որ եղել ու մնում ենք ղարիբ` մեր իսկ հող ու ջրին։ Ղարիբ թուրք չի եղել ու չէր կարող լինել։ Թուրքն իր հողից ե՞րբ է զրկվել, որ օտարություն գնար ու ղարիբ դառնար։ Երբևէ մենք մեզ հաշիվ տվե՞լ ենք, թե այն ժամանակվա ( XVI-XVII դարեր) Թավրիզում ծնված էս ինչ թուրք, առավել ևս ադրբեջանցի Ռասուլ է, հարուստ կալվածատիրոջ որդի, որ սնանկանում, մորն ու քրոջն էլ առած փոխադրվում է Թիֆլիս և Սուրբ Գևորգ եկեղեցու հարևանությամբ ապրելով էլ արժանանում թիֆլիսեցի մեծահարուստ մի վաճառականի դստեր` Սանամին։ Եվ այդ սիրուն էլ արժանանում է ի՞նչ պայմանով, որ յոթ տարի օտարություն գնա ու իր հալալ քրտինքով էլ (այ քեզ թուրք) օժիտ բերի, որ նոր արժանանա իր սիրածին։ Ընդ որում, Թիֆլիսում (Սոլոլակում կամ Վանքի թաղում էլ) ապրելիս է եղել նրա այդ թուրք վաճառական աները։
Իսկ գիտե՞ք, թե ինչպիսին էր այդ ժամանակների Թիֆլիսի բնակչության ազգային կազմը։ Եթե անցյալ դարի առաջին տասնամյակներին Թիֆլիսի 24 հազար բնակիչներից 16 հազարը հայեր էին (ըստ Իվան Շոպենի ստույգ հաշվարկների), 4 հազարը` վրացիներ և մնացած հազիվ 4 հազարն էլ` խառն այլազգիներ (հույներ, լեզգիներ, ռուսներ, պարսիկներ, թուրք-թաթարներ), ապա պարզ կլինի ոչ միայն ավելի հին ժամանակների պատկերը, այլ նաև, թե ով կարող էր լինել Ղարիբի աներացու այդ Խոջա Սինեն կոչվածը։
''Անցյալի մեր մեծերն այս մանրամասների մեջ չէին մտել ոչ միայն դրա կարիքը չզգալով, այլ նաև այն պատճառով, որ մի առանձին կարևորություն չէին տվել այս ժանրի ստեղծագործություններին։ Խիստ սակավ թիվ են կազմել դրանցով խանդավառվածները` մեզանում մի Աբովյան, մի Ախվերդյան, մի Պատկանյան, Աղայան ու Սերգեյ Փարաջանով։ Ռուսներից մի Չերնիշևսկի, մի Լերմոնտով, մի Աստաֆև, գերմանացի մի Հաքստհաուզեն, ֆրանսիացի մի Դյուլորիե ու Դյումեզիլ։ Ժողովուրդը, հայ աշխատավոր մարդն է և, մասամբ նաև միջին մտավորականներն ու ազգագրագետ-բանասերները, որ հատուկ զբաղվել և անդրադարձել են դրանց։ Այդ ժանրի հանդեպ կույր սեր, պաշտամունք են հանդես բերել հատկապես ներքնախավերը, այլապես, ինքներդ դատեցեք, ինչու՞ պետք է, ասենք, օրինակ «Աշուղ Ղարիբ»-ը անցյալում ավելի քան երկու տասնյակ անգամ տպագրվեր։ Հայատառ ոչ մի այլ գիրք ( «Նարեկ»-ից բացի) այդ փառքին չի արժանացել, ոչ «Վերք»-ը, ոչ Թումանյանի «Անուշ»-ը, ոչ էլ... նույնիսկ «Պղնձե քաղաքի պատմությունն» ու «Աշոտ Երկաթ»-ը''...» (Ռազմիկ Սողոմոնյան - Աշուղ Ղարիբ, Քյոր Օղլի, Ամրահ և Սալվի, Աղվան և Օսան, «Զարթոնք-90», Երևան 1992 թ.):
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ միջնադարյան գրականություն Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործություններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռոմանտիկ ստեղծագործություններ
Օլշանի (գյուղ, Խուստի շրջան)
Օլշանի (Вільшани), գյուղ Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Օլշանի գյուղում բնակվում էր 1 125 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Անդրկարպատյան մարզի Խուստի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պատանեկության ափը
«Պատանեկության ափը» («Берег юности»), 1969 թվականի խորհրդային ֆիլմ , որը նկարահանել է ռեժիսոր Լև Ցուցուլկովսկին Գեորգի Խոլոպովի «Գրենադա» վեպի հիման վրա։
Սյուժե
1920-ական թվականներ։ Ռուսաստանի քաղաքացիական պատերազմը գրեթե ավարտվել է, բայց կյանքը դեռ դժվար է, թույլ է Խորհրդային իշխանությունը և ուժեղ են «նէպմանները», բայց նրանց դեմ պայքարում են առաջին պիոներները...
Ֆիլմի գլխավոր հերոսները բաքվեցի տղաներ են, տարբեր ազգությունների տղաներ, որոնք աստիճանաբար ճանաչում են պրոլետարական համերաշխության էությունը և դառնում նավթային մայրաքաղաքի առաջին պիոներները։
Պատերազմի ժամանակ կարմիրբանակային հոր զոհվելուց հետո Գարեգինը մոր հետ հայտնվում է Բաքվում՝ նավթարդյունահանման աճող կենտրոնում։ Նրանք բնակություն են հաստատում մի փոքր բակում, որտեղ ապրում է իսկական ինտերնացիոնալ՝ 23 ազգությունների 40 բնակիչ՝ ադրբեջանցիներից մինչև ճապոնացիներ, որոնք խոսում են տարբեր լեզուներով, բայց լավ հասկանում են միմյանց, և միշտ պատրաստ են օգնության հասնել դժվարության ժամանակ։
Այստեղ Գարեգինը իմանում է, թե ինչ է պրոլետարական երեխաների իսկական ընկերությունը․ ռուս տղա Վիկտորը, ուկրաինացի Սաշկոն, լեհ աղջիկ Լարիսան դառնում են նրա առաջին ընկերները։ Նրա նոր ընկերները ձգտում են օգնել նրան, երբ հիվանդանում է մայրը։
Եվ նրանք միասին պայքարում են Վովկայի՝ նէպմանի որդու դեմ, որը թունավորված է հարստությամբ և կարծում է, որ իրեն ամեն ինչ կարելի է։
Անգլիացի հանքափորների երեխաների համար գումար հավաքելու նպատակով ընկերները «պայքարի» մեջ են մտնում նէպմանների դեմ, և գնում են ռիսկային ու վտանգավոր գործողության՝ իրիս կոնֆետների առևտուր անելով «Սերյոգա-ինտելիգենտի» ավազակախմբի տարածքում... Եվ հաղթանակը, ի վերջո, քաղաքում առաջին պիոներական ջոկատում ընդգրկված տղաներինն է, չնայած սկզբում Գարենիգը ծեծվում է, և Վովկան տոնում է հաղթանակ։ Կարելի՞ է մոռանալ սվետլովյան «Գրենադան»։ Եվ մինչ հնչեղ մանկական ձայները երգում են այս երգը, ֆիլմը մեզ տեղափոխում է այն ժամանակ, երբ այն առաջին անգամ հնչեց Բաքվի նեղլիկ բակում, և այն լուռ լսում էր վիրավոր տղա Գարեգինը…
Դերերում
Էպիզոդներում՝ Ա. Ներսեսյան, Լեոնիդ Ենգիբարով (ծաղրածու), Ա. Փաշայան, Պ. Կրիմով, Ս. Կոկովկին, Կ. Ադաշևսկի, Հ. Լեբզակ, Մ. Մանուկյան, Ռ. Զելյոնայա (տատիկ), Ի. Դմիտրիև և այլք։
Քննադատություն
«Спутник кинозрителя» (1970 թվականի օգոստոս) հանդեսը գլխավոր հերոսի դերի կատարումն առանձնացրել է որպես «արտահայտիչ» և նշել, որ «ֆիլմում շատ են այն տարիները բնութագրող վառ, թարմ դետալները», և չնայած մի շարք դրվագների միամտությանը, ֆիլմը հուզմունքով և հետաքրքրությամբ է դիտվում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Խորհրդային ֆիլմեր Կատեգորիա:1969 ֆիլմեր Կատեգորիա:«Լենֆիլմ» ստուդիայի ֆիլմեր Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ
Գարդատենի
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 700 մետր բարձրության վրա։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 643 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Արծվիկ Տարոնո
Արծվիկ Տարոնո, երկշաբաթաթերթ, հրատարակվել է 1863-1865 թվականներին, Մուշի Սուրբ Կարապետ վանքում։ Խմբագիրն էր Գ. Սրվանձտյանը։
«Արծվիկ Տարոնո»-ն արտացոլել է գավառահայության սոցիալ-քաղաքական ծանր կացությունը, քննադատել օտար հարստահարիչներին։ Բարձրացնելով գավառահայությանը հուզող կենսական խնդիրներ՝ թերթը ջանում էր, որ հայ գյուղացիներին վերադարձվեն նրանցից խլված հողերը, դիմագրավում էր գյուղն ամայացնող պանդխտությանը, պահանջում Ազգային սահմանադրության կիրառումը գավառում։ Ծավալելով արևմտահայությանը լուսավորելու աշխատանք՝ «Արծվիկ Տարոնո»-ն նպաստել է մշակութային միությունների և դպրոցների հիմնադրմանը  ։
«Արծվիկ Տարոնո»-ին աշխատակցել են Գլակա ժառանգավորաց վարժարանի և Կարինի ժառանգավորաց ուսումնարանի բազմաթիվ սաներ։
Մայդանովկա (գյուղ, Գլոբինոյի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Մայդանովկա գյուղում բնակվում էր 133 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,862 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 154,29 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Պոլտավայի մարզի Գլոբինոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(7871) Թանդեր
(7871) Թանդեր (Tunder), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Էրիկ Էլստի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,342731 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,1446 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,5408 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1309,73 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,274866 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 4,46° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Էրիկ Էլստի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Գարեգին Սրվանձտյան
Գարեգին եպիսկոպոս Սրվանձտյան, Սրվանձտյանց, հայ հոգևորական, բանասեր-բանահավաք, ազգագրագետ, հասարակական գործիչ։
Գարեգին Սրվանձտյանը համարվում է հայ բանահավաքների ու ազգագիրների ռահվիրան, որի մեջ ինքնօրինակ ձևով դրսևորվել են 1850-1860-ական թվականների հայ ազգային լուսավորիչներին և 1870-1880-ական թվականների լուսավորական դեմոկրատներին բնորոշ աշխարհայացքային գծերը։ Նրա գործունեությունը իր ապրած ժամանակաշրջանի հայ հասարակական մտքի առաջավոր գործիչների արծարծած ժողովրդական-հայրենասիրական և ազգային-ազատագրական գաղափարների յուրովի արձագանքն է։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1840 թ. Վանում։ Նախնական կրթությունը ստացել է ծննդավայրում, այնուհետև ավարտել Վարագավանքի ժառանգավորաց դպրոցը, որտեղ և կարգվել է ուսուցիչ։ Եղել է «Արծվի Վասպուրական» թերթի խմբագրի տեղակալ, այս պարբերականում է լույս ընծայել հոդվածներ, որոնցում արծարծել է ազգային-ազատագրական պայքարի գաղափարներ։ 1862 թ.ն Մշո Սուրբ Կարապետ վանքին կից ժառանգավորաց վարժարանի տնօրեն-ուսուցիչ էր, 1863-1865 թթ. «Արծվիկ Տարոնո» նորաբաց երկշաբաթաթերթի խմբագիրը ։
Խրիմյանի հետ, որպես նվիրակ ու քարոզիչ, 1860-1861 թթ. շրջագայել է հայոց զանազան գավառներում և իր ակնարկներում և թղթակցություններում ճշմարտացիորեն նկարագրել հարստահարիչներից հայ աշխատավորության կրած տառապանքները։ Դա գրավել է օսմանյան կառավարության ուշադրությունը և նա առնվել է գաղտնի հսկողության տակ։ Շրջագայության ընթացքում Սրվանձտյանը հավաքել և պարբերաբար հրապարակել է նաև ժողովրդական բառ ու բանի նմուշներ։ Նրա նախաձեռնությամբ դպրոցներ են բացվել հայկական տարբեր բնակավայրերում։ 1867 թ. Կարինում ձեռնադրվել է վարդապետ և ուղարկվել Վան, որպես քարոզիչ։ 1867-1869 թթ. ստանձնել է Կարինի վարժարանների լիազոր տեսչի պաշտոնը։ 1869 թ. նշանակվել Մշո Սուրբ Կարապետ վանքի վանահոր փոխանորդ, միաժամանակ՝ սահմանադրության գործադրիչ Վասպուրականում։ 1872 թ. մասնակցում է Վանում կազմակերպված «Միություն և փրկություն» ազգային-ազատագրական գաղտնի խմբակի ստեղծմանը։ 1877-1878 թթ. ռուս-թուրքական պատերազմից անմիջապես հետո Կոստանդնուպոլսի պատրիարք Ներսես Վարժապետյանի հատուկ կոնդակով Սրվանձտյանը գործուղվել է շրջելու «ի բնագավառս մայրենի և տեշագրել զամենայն ամենայնի»։ Եղել է հայաբնակ բազմաթիվ վայրերում, ծանոթացել հայ ժողովրդի կյանքին ու կենցաղին, միաժամանակ գրի առել ժողովրդական բանավոր ստեղծագործության լավագույն նմուշները, նկարագրել ազգային ծեսերը, սովորույթները, հավատալիքները։