cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ավագ Հարությունյան (պատմաբան)
Ավագ Արամայիսի Հարությունյան, հայ պատմաբան, խմբագիր։ Պատմական գիտությունների թեկնածու (2004)։
Զարս
Տնտեսություն
Բնակչության հիմնական զբաղմունքը անասնապահությունն ու երկրագործությունն էր։
Օգտակար հանածոներ
Գյուղի մոտակայքում կար հանքային տաք աղբյուրներ։
Ավագ Հարությունյան (պատմաբան)
Կենսագրություն
Ավագ Հարությունյանը ծնվել է 1969 թվականի հունվարի 19-ին Կիրովականում (ներկայում՝ Վանաձոր)։ 1993 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1997-1999 թվականներին եղել է ՀՀ հասարակական-քաղաքական կազմակերպությունների փաստաթղթերի կենտրոնական պետական արխիվի գլխավոր արխիվագետ, 2001-2003 թվականներին՝ տնօրեն, 1999-2001 թվականներին՝ ՀԱԳ-ի մատենագիտության և գիտական հետազոտությունների բաժնի վարիչ, 2003-2009 թվականներին՝ Հայաստանի ազգային արխիվի փոխտնօրեն, 2009 թվականից՝ ՀՀ ՊՆ «Մայր Հայաստան» զինվորական թանգարանի տնօրեն, «Հայրենիք» մատենաշարի խմբագիր։
Զարս
Գրչություն
Զարսը եղել ՝ գրչության կենտրոն ։
Տես նաև
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գյուղեր
Ավագ Հարությունյան (պատմաբան)
Աշխատություններ
Լույս են տեսել Ավագ Հարությունյանիի «Գարեգին Նժդեհի 1921 թ. Թավրիզի դատավարությունը» (2001, 2004), «Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածնի հասարակական և դիվանագիտական գործունեությունը 1918–1920 թվականներին» (2004), «Սևրի պայմանագիրը և հայ հասարակական-քաղաքական միտքը» (2004), «Ակնարկներ քրդական խնդրի պատմության» (2008), «ՀՀ Ազգային հերոսներ։ Արցախի հերոսներ» (հայ.՝ 2010, պարսկ.՝ 2013,) մենագրությունները։
Խմբագրել, կազմել և հրատարակության է պատրաստել «Ազատ Սյունիք։ Արնոտ գիրք» (2007), «Ազգային գիտակցություն» (2008), «Սուրբ Էջմիածինը և Հայոց ցեղասպանությունը» (2010) և այլ ժողովածուներ, «Հայոց ցեղասպանություն և Հայկական հարց. գրքերի մատենագիտություն (1860–2010)»-ը (2014)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ պատմաբաններ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ
Էվալդ Հերինգ
Կառլ Էվալդ Կոնստանտին Հերինգ (Karl Ewald Konstantin Hering, ), գերմանացի ֆիզիոլոգ։
Լոնդոնի թագավորական ընկերության օտարերկրյա անդամ (1902), Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի ֆիզիկամաթեմատիկական բաժնի (կենսաբանական խումբ) օտարերկրյա թղթակից անդամ (1905)։
Կենսագրություն
Էվալդ Հերինգը բժշկություն է ուսումնասիրել Լայպցիգի համալսարանում Օտտո Ֆունկեի ղեկավարությամբ, 1862 թվականին դարձել է տեղի համալսարանին կից ֆիզիոլոգիայի դոցենտ, 1865 թվականին դարձել Է Վիեննայի Իոսիֆի բժշկա-վիրաբուժական ակադեմիայի բժշկական ֆիզիկայի և ֆիզիոլոգիայի պրոֆեսոր, 1870 թվականին տեղափոխվել է Պրահա։
Հերինգի աշխատանքները հիմնականում վերաբերում են հոգեֆիզիկային. բացի այդ, նա ուսումնասիրել է աչքի տարածական զգացողությունը, ընդ որում ներկայացել է որպես նատիվիստական դպրոցի պաշտպան` ի տարբերություն Հելմհոլցի։ Վիճարկել է Ֆեխների հոգեֆիզիկական օրենքը և սահմանել գույների նոր տեսություն։ Նա լույսի զգացողության մասին իր ուսումնասիրությունը հրատարակել է 1874 թվականին Վիեննայում որպես մենագրություն և գրքի տեսքով` 1878 թվականին։
Ըստ նրա` աչքի ցանցաթաղանթը օժտված է տարածական տեսողության ունակությամբ, նրա կարծիքով դիսպարանտության պայմաններում խորության ընկալումը պայմանավորված է նրանով, որ ցանցաթաղանթի ներքին և արտաքին մասերի նեյրոնները կենտրոնացված են խորության տարբեր աստիճանների ընկալման վրա («Beitrage zur Physiologie», Lpz., 1861): Զարգացրել է գունային տեսողության տեսությունը (1875), որում գունազատումը բացատրվում էր դիսիմիլացիայի և ասիմիլացիայի գործընթացներով` ցանցաթաղանթի բջիջների երեք տեսակներում տեղի ունեցող, որոնք պատասխանատու են երեք որակների ընկալման համար (սպիտակ-սև, կարմիր-կանաչ, դեղին-կապույտ)։
Որպես Յան Էվանգելիստա Պուրկինեի իրավահաջորդ ` Հերինգը զբաղեցրել է ֆիզիոլոգիայի ամբիոնը Պրահայի Կարլի համալսարանում 1870-1895 թվականներին։ 1904 թվականին ընտրվել է Գյոթինգենի գիտությունների ակադեմիայի օտարերկրյա անդամ, 1905 թվականին դարձել է Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ ։
Նա նաև գրել Է «Das Gedächtniss als eine allgemeine Funktion der organisirten Materie» աշխատությունը (Վիեննա, 1870, 1876)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամներ Կատեգորիա:Գերմանացի գիտնականներ Կատեգորիա:Գերմանացի ֆիզիոլոգներ Կատեգորիա:Գերմանացի մանկավարժներ
Թրակա-փռյուգական ցեղերի առաջին ալիք
Ծովի ժողովուրդներ
Թրակա-փռյուգական ցեղերի այս տեղաշարժը կատարվել է մի շարք ալիքներով, որոնք ժամանակագրական տեսակետից կարելի է բաժանել երկու խմբի՝ նախքան Տրոյական պատերազմը (մ. թ. ա. 13 դարի վերջ) և դրանից հետո։
Փոքր Ասիա տեղափոխված թրակա-փռյուգիական ցեղերի մեջ առաջիններից էին արիմները, նախահայերենի կրողները, որոնք, աղբյուրների կցկտուր տեղեկությունների համաձայն, տեղավորվել են Փոքր Ասիայի կենտրոնական և հարավարևմտյան մասերի մի շարք վայրերում։
Ըստ Իլիականի՝ նրանք ապրելիս են եղել Արգեձոս լեռան և Մաժաք (Կեսարիա) քաղաքի շրջակայքում։ Հայերի նախնիների այս տեղադիրքի մասին հիշում է նաև հայ ազգային ավանդությունը։
Լիզվագիտկան և պատմագիտական փաստերը ևս ցույց են տալիս, որ հայերի հնդեվրոպական նախնիների մի ճյուղը երկարատև շփման մեջ է եղել փոքրասիական և էգեյան ցեղերի ու ժողովուրդների և, հատկապես, տրոյացիների հետ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ցեղերի տեղաշարժ Կատեգորիա:Նախնադարյան Հայաստան Կատեգորիա:Թրակիացիներ Կատեգորիա:Թրակիայի պատմություն
Մինիսո
Մինիսո (Չինարեն։ 名创优品, 名創優品; Փինյին։ Míngchuàng Yōupǐn; Հեպբուրն։ Meisō Yūhin, MINISO, ミニソウ), չինական ապրանքանիշ է, որն իրականում մոդելավորվում է ցածր գների մոդելի և բազմազան խանութների ցանցից հետո, որը մասնագիտանում է կենցաղային և սպառողական ապրանքների մեջ, ներառյալ կոսմետիկա, գրենական պիտույքներ, խաղալիքներ և խոհանոցային պարագաներ ։ Հիմնադրել է 2011–ին Չինացի ձեռներեց Յե Գուո ֆուի կողմից, ընկերությունը կենտրոնացած է Չինաստանի Գուանչժոու քաղաքում ՝ իրենց չինական «Aiyaya»հոլդինգի ներքո ։ 2016-ին ընկերության վաճառքից ստացված հասույթը հասել է 1,5 միլիարդ դոլարի ՝ նախորդ տարվա մեկ տարվա համեմատ 769.9 միլիոն դոլարից բարձր ։
Մինիսոն ընդլայնվել է չինական շուկայի սահմաններից դուրս և գործում է 1800 խանութ Ասիայում, Եվրոպայում, Օվկիանիայում, Աֆրիկայում, Հյուսիսային Ամերիկայում և Հարավային Ամերիկայում ։ Այն 2015-ին ծրագրեր ուներ ի վերջո ամբողջ աշխարհում բացել 6000 խանութ ։
Պատմություն
Մինիսոն հիմնադրվել է 2011 թվականին չինացի ձեռներեց Յե Գու Ֆուի կողմից ։ Սկզբնապես պնդելով, որ ճապոնական հանրահայտ ապրանքանիշ է ՝ չնայած Չինական  «Aiyaya» ընկերության տակ գործող Mainland China-ին էր գործում և Ճապոնիայում ելքեր չունեին ։ Մինիսոն այն ժամանակվանից ընդլայնվեց Չինաստանի սահմաններից դուրս և բացեց ավելի քան հազար խանութ ամբողջ աշխարհում ։
2017-ի հունվարին Մինիսոն հայտարարեց, որ իրենք ձգտում են մտնել Հյուսիսային Կորեայի շուկա ՝ չորս ամիս անց բացելով իրենց առաջին խանութը Փհենյանում ։ Ըստ « The Economist»-ի, խանութը հանրաճանաչ է եղել երկրի մեծահարուստների մեջ, բայց ընդունվել է միայն որպես արտարժույթ, ներառյալ ԱՄՆ դոլարը, չինական յուանը և Եվրոն, որպես վճար ։ Բացելուց անմիջապես հետո ընկերության ճապոնական մասնաճյուղը ենթարկվեց ճնշման ՝ ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի 2321 բանաձևը խախտելու համար, որը արգելում էր առևտուրը Հյուսիսային Կորեայի հետ, հեռավորության վրա ընկնել այդ քայլից և որոշման համար մեղադրեց չինական գերատեսչություններին։ Հակասությունների արդյունքում Մինիսոն խոստացավ այլևս ապրանքներ չուղարկել Հյուսիսային Կորեա, իսկ Փհենյան խանութը վերանվանվել է «Evolution» :
Ընդարձակումներ և վայրեր
Մինիսոն նախ ստեղծեց մանրածախ ներկայություն Չինաստանում, և նրա խանութների մեծ մասը մինչ այժմ գործում է այնտեղ։ Նույնիսկ այդպես, այն հետապնդել է ագրեսիվ ընդլայնման պլան Չինաստանի « Մեկ գոտի մեկ ճանապարհի» տնտեսական քաղաքականության հետ կապված երկրներում և առաջին անգամ սկսեց ընդլայնվել Ասիայում ՝ Թայվանում, Հոնկոնգում, Կամբոջայում, Նեպալում, Մակաոյում, Հնդկաստանում, Պակիստանում, Մոնղոլիայում, Հարավային Կորեայում, Հյուսիսային Կորեայում, Ինդոնեզիայում, Մալայզիայում, Սինգապուրում, Վիետնամում, Շրի Լանկայում, Ֆիլիպիններում, Մեքսիկայում, Թաիլանդում և Բանգլադեշում ։ Վիետնամի մեկ խանութում իր բացման օրը վաճառքները գերազանցել են $ 10,000-ը մեկ ժամվա ընթացքում։ Մինիսոն Փհենյանի էր հատկապես առաջին եւ միակ արտաքին ֆիրմային մանրածախ խանութ է Հյուսիսային Կորեայում. Այն Ավստրալիա է ժամանել 2017 թվականի սկզբին։
Հարավային Ամերիկայում Մինիսոն բացեց իր առաջին մանրածախ խանութը 2017-ի օգոստոսին Բրազիլիայում, երկրորդը ՝ Չիլիում, 2017-ի դեկտեմբերին, որը նախատեսում է շուտով մտնել հարևան Արգենտինա ։ 2018 թվականի մայիսին Պերուում իր առաջին մանրածախ խանութը բացվում է «Jockey Plaza» առևտրի կենտրոնում։ Կոլումբիայում այն սկսեց գործել երկու օգոստոսի 30-ին կրկնակի բացմամբ ՝ Բոգոտի քաղաքում, մինչև 2018 թվականի դեկտեմբեր նախատեսում են բացել երկրում առաջին 15 խանութները։
Եվրոպայում Մինիսոն գործում է մանրածախ առևտրի կետեր Իսպանիայում, Գերմանիայում, Իտալիայում, Էստոնիայում, Սերբիայում, Հայաստանում և Ռուսաստանում, և այլն ։
Աֆրիկայում Մինիսոն առաջին անգամ մտավ Մարոկկոն 2017-ի սկզբին ՝ թագավորության և Հարավային Աֆրիկայի շրջակայքում գտնվող բազմաթիվ քաղաքներում 15 խանութ օգոստոսի 2017-ին Նիգերիա մեկ ամիս անց ։ Կան նաև խանութներ Քենիայում և Կամպալայում, Ուգանդայում  ։ 2018 թվականի հունվարի դրությամբ Մինիսոն գործում է երկու խանութ Եգիպտոսում։
2018-ի սեպտեմբերի 1-ին Մինիսոն Ռումինիայում բացեց երկու խանութ և նախատեսում է ևս 40 խանութ բացել ամբողջ երկրում։
2018-ի հունվարի 12-ին Մինիսոն բացեց իր առաջին խանութը Բանգլադեշում։
2019-ի հունիսին Մինիսոն հայտարարեց, որ Իսրայելում ևս 6 խանութ կբացի, տարեվերջին ընդհանուր թիվը հասցնելով 18-ի։
2019-ի նոյեմբերի 8-ին Մինիսոն բացեց իր առաջին խանութը Միացյալ Թագավորությունում ՝ Լոնդոնի արևմտյան Էլինգ Բրոդվե քաղաքում։ Այն շարունակում է պնդել, որ եղել է Ճապոնիայից և օգտագործում է «MINISO Japan» խանութի անվանումը և իրենց գնումների պայուսակների վրա տպել է «www.miniso.jp» կայքը։
2016 թ.-ի մայիսի 27-ին, Մինիսոն բացեց իր առաջին խանութը Բանգկոկի Սրաքոն հրապարակի Սրինկարին քաղաքում, որը գործում է Miniso (Թաիլանդ) Company Limited անվամբ, որը Singtai Trading Company Limited-ը հանդիսանում է միանձնյա ներմուծող։ Ներկայումս Թայլանդում Մինիսոն ունի 52 մասնաճյուղ ամբողջ երկրում ։
Շուկայավարում
Miniso մարկետինգային ռազմավարությունը եղել համեմատ ճապոնական մանրածախ առեւտրային, ինչպիսիք են «Muji»–ի, «Daiso»–ի եւ «Uniqlo»–ի պատճառով նմանություններ երկու խանութ էսթետիկայի, բրենդի դիզայն, եւ գույքագրման. Ճապոնական շուկայի վրա ազդող իր ռազմավարության պատճառով ընկերության արտադրանքը քննադատվել է որպես «Չինաստանում պատրաստված ճապոնական տեսք ունենալու համար», մասնավորապես, երբ ընկերության խանութների մեծ մասը գտնվում է Չինաստանում, որտեղ մարդիկ ավելի շատ վստահում են ճապոնական ապրանքանիշներին, քան ներքին առաջարկներ ։ Նաև քննադատության է ենթարկվել ճապոնական լեզվով պիտակները շատ արտադրանքներին կցելու համար, ինչը «Baidu Translate»-ի օգտագործմամբ ճապոներեն լեզվով պատճեն պատրաստելու հետևանք է, ինչպես ընդունված է Մինիսոյի ղեկավարության կողմից ։
Հղումներ
Մինիսո Կանադան պաշտոնապես դիմում է սնանկության գործով և կազմում է ավելի քան 20 միլիոն դոլար պարտք
Արտաքին Հղումներ
Կատեգորիա:Չինական ապրանքանիշներ Կատեգորիա:Ինքնասպասարկման խանութներ Կատեգորիա:Չինաստանի ընկերություններ Կատեգորիա:Ընկերություններ
Աթենքի Ակրոպոլիս
Աթենքի Ակրոպոլիս (Ακρόπολη Αθηνών), հնադարյան միջնաբերդ, որը տեղակայված է Աթենք քաղաքից վեր գտնվող ժայռոտ բարձունքի վրա և իր մեջ ներառում է ճարտարապետական և պատմական մեծ նշանակություն ունեցող հնադարյան մի քանի կառույցների ավերակներ, որոնցից ամենահայտնին Պարթենոնն է։ «Acropolis» բառը ծագում է հունարեն «ἄκρον» (ակրոն, «բարձրագույն կետ, ծայր») և «πόλις» (պոլիս, «քաղաք») բառերից ։ Չնայած «ակրոպոլիս» եզրն օգտագործվում է ընդհանուր իմաստով և Հունաստանում շատ այլ ակրոպոլիսներ կան, Աթենքի Ակրոպոլիսի նշանակությունն այնպիսին է, որ այն պարզապես անվանվում է «Ակրոպոլիս»՝ առանց բնութագրման։ Հնագույն ժամանակներում հայտնի է եղել նաև որպես Կեկրոպիա․ անունն ստացել է առասպելական մարդաօձ Կեկրոպից, որը ենթադրաբար առաջին աթենացի թագավորն է եղել։
Վկայություն կա այն մասին, որ բարձունքը բնակեցված է եղել մ․թ․ա․ չորրորդ հազարամյակում, սակայն մ․թ․ա․ հինգերորդ դարում Պերիկլեսն է (մոտավորապես մ․թ․ա․ 495-429) համակարգել տարածքի ամենակարևոր կառուցների, այդ թվում՝ Պարթենոնի, Պրոպիլեայի, Էրեքթեոնի ու Աթենաս Նիկե աստվածուհու տաճարի շինարարությունը ։ Պարթենոնն ու մյուս կառույցները լուրջ վնասներ են կրել 1687 թվականի թուրք-վենետիկյան պատերազմի ժամանակ՝ վենետիկցիների պաշարման ընթացքում, երբ Պարթենոնում պահվող վառոդի պաշարը պայթել է հրանոթի գնդակից ։
Վաղ բնակեցում
Ակրոպոլիսը տեղակայված է Աթենք քաղաքում՝ ծովի մակարդակից 150 մ բարձրություն ունեցող հարթ գագաթով ժայռի վրա, և զբաղեցնում է մոտավորապես 3 հեկտար մակերեսով տարածք։ Ամենավաղ գտածոները թվագրվում են միջին նեոլիթի ժամանակաշրջանով, սակայն Ատտիկեում փաստացի բնակավայրեր են եղել վաղ նեոլիթի ժամանակներից ի վեր (մ․թ․ա․ 6-րդ հազարամյակ)։
Կասկած չկա այն մասին, որ ուշ բրոնզե դարում միկենյան մեգարոն է գտնվել բլրի վրա, որից, սակայն, ոչինչ չի պահպանվել, բացի մեկ կրաքարե հիմնասյունից ու մի քանի ավազաքարե աստիճանների ավերակներից ։ Պալատի կառուցումից անմիջապես հետո կառուցվել է նաև 760 մ երկարությամբ և 10 մ բարձրությամբ կիկլոպյան վիթխարի շրջանաձև պարիսպ, որն ունեցել է 3.5-6 մ հաստություն և մինչև 5-րդ դարը ծառայել որպես գլխավոր պաշտպանական գիծ ։ Պարիսպը բաղկացած է եղել երկու հողապատնեշից, որ կառուցված են եղել «էմպլեկտոն» կոչվող հողախառնուրդով իրար միացված խոշոր քարե բլոկներից։ Հոմերոսը հավանաբար այս կառույցն է նկատի ունեցել, երբ գրել է․ «ամրակառույց պալատն Էրեկտեոսի» («Ոդիսական» 7.81)։ Մ․թ․ա 13-րդ դարից առաջ ինչ-որ ժամանակ երկրաշարժի պատճառով Ակրոպոլիսի հյուսիսարևելյան ծայրին ճեղք է առաջացել, որը տարածվել է 35 մետր դեպի փափուկ կրակավե հիմքը, որտեղ ջրհոր կար փորված ։ Պատրաստվել է աստիճանաշար, որի օգնությամբ ջրհորը ծառայել է որպես խմելու ջրի անգնահատելի ու պաշտպանված աղբյուր, երբ միկենյան ժամանակաշրջանում ամրոցը ենթարկվել է պաշարումների ։
Հնադարյան Ակրոպոլիս
Շատ բան հայտնի չէ Ակրոպոլիսի ճարտարապետական տեսքի մասին մինչև արխաիկ դարաշրջանը։ Մ․թ․ա․ 7-րդ և 6-րդ դարերում՝ կիլոնյան խռովության ընթացքում, տարածքը գտնվել է Կիլոնի վերահսկողության տակ, երկու անգամ՝ Պիսիստրատոսի, որոնցից յուրաքանչյուրի նպատակը պետական հեղաշրջմամբ քաղաքական իշխանությունը գրավելն է եղել։ Բացի հետագայում հիշատակված , Պիսիստրատոսը նաև կառուցել է մուտքի դարպասը կամ պրոպիլեան ։ Ակրոպոլիսի բլրի շուրջը կառուցված է եղել նաև ինը դարպասով պարիսպ , որից ներս՝ հյուսիսարևմտյան ստորոտին, գտնվել է նաև ջրի մեծ, բնական աղբյուր։
Մ․թ․ա․ 570-550 թվականների ընթացքում կառուցվել է Աթենք քաղաքի հովանավոր սուրբ Աթենասին նվիրված տաճարը։ Դորիական օրդերի կրաքարե այս կառույցը, որից շատ հետքեր են պահպանվել, հայտնի է եղել որպես Հեկաթոմպեդոն (հունարեն բառացի՝ «հարյուրոտքանի»), Ուր-Պարթենոն (գերմաներեն «սկզբնական Պարթենոն»), «Կապույտ մորուքի» ամրոց՝ ի պատիվ վերնաճակատում պատկերված եռամարմին մարդաօձի քանդակի, որի մորուքները ներկված են եղել մուգ կապույտ գույնով։ Արդյոք այս կառույցը փոխարինել է ավելի վաղ շրջանի որևէ կառույցի կամ զոհասեղանի, հայտնի չէ, սակայն այն գտնվել է այն վայրում, որտեղ այժմ Պարթենոնն է ։
Մ․թ․ա 529-520 թվականներին Պիսիստրատոսը կառուցել է ևս մեկ տաճար՝ Աթենասի հին տաճարը, որը, ըստ Վիլհելմ Դյորպֆելդի հիմնավորումների, գտնվել է Էրեքթեոնի և այժմ կանգուն է Պարթենոնի միջև։ Ավերվել է մ․թ․ա․ 480-479 թվականներին՝ դեպի Հունաստան կատարված պարսկական երկրորդ ներխուժման ընթացում, սակայն հավանաբար վերականգնվել է մ․թ․ա․ 454 թվականին, քանի որ Աթենական ծովային միության գանձարանը տեղափոխվել է այնտեղի ։ Հնարավոր է, որ տաճարը հրդեհված լինի մ․թ․ա․ 406/405 թվականին, ինչպես նշել է Քսենոփոնը, որի մասին սակայն Պավսանիասն իր «Հունաստանի նկարագրություն» աշխատությունում չի հիշատակել ։
Մ․թ․ա․ մոտավորապես 500 թվականին Հեկաթոմպեդոնն ապամոնտաժվել է, որպեսզի տեղ ազատվի ավելի մեծ կառույցի համար, որը կոչվել է Հին Պարթենոն։ Այս նպատակով աթենացիները դադարեցրել են Օլիմպիական Զևսի տաճարի կառուցումը, որը կապված էր բռնակալ Պիսիստրստոսի և իր որդիների հետ, ու դրա փոխարեն, դրա համար նախատեսված ու Պիրեյոսից բերված կրաքարով կառուցել են Հին Պարթենոնը։ Նոր տաճարը տեղավորելու համար բլրի հարավային մասը մաքրվել է, հարթեցվել՝ ավելացնելով երկու տոննա կշռող 8,000 կրաքարե բլոկներ, իսկ մնացած մասը լցվել է հողով։ Սակայն մ․թ․ա․ 490 թվականի Մարաթոնի ճակատամարտի հաղթական ավարտից հետո նախագիծը վերանայվել է և մարմար է օգտագործվել։ Կրաքարից կառուցված հատվածը հայտնի է եղել որպես Նախապարթենոն I, իսկ մարմարե հատվածը՝ Նախապարթենոն II։ Մ․թ․ա․ 485 թվականին միջոցներ խնայելու նպատակով շինարարությունը դադարեցվել է, քանի որ Քսերքսես I-ը դարձել էր Աքեմենյան Պարսկաստանի թագավոր, և պատերազմն անխուսափելի էր ։ Հին Պարթենոնի կառուցումը դեռևս ավարտված չէր, երբ պարսիկները մ․թ․ա․ 480 թվականին գրավել ու թալանել են քաղաքը․ կառույցը հրդեհվել ու կողոպտվել է բլրի վրա գտնվող համարյա ամեն ինչի հետ ։ Պարսկական ճգնաժամն ավարտվելուց հետո աթենացիներն անավարտ կառույցի ճարտարապետական մասերն ընդգրկել են Ակրոպոլիսի նորակառույց հյուսիսային կուրտինայի մեջ, որտեղ դրանք ծառայել են որպես նշանավոր «պատերազմական հուշարձան» ու այսօր էլ տեսանելի են։ Ավերված տարածքը մաքրվել է բեկորներից։ Արձանները, պաշտամունքային առարկաները, կրոնական նվիրաբերությունները հանդիսավորությամբ թաղվել են բլրի վրա փորված խոր փոսի մեջ, որը ծառայել է որպես դասական Պարթենոնի շուրջն ստեղծված արհեստական սարահարթի լցոնում։ Այսպիսով, այս պարսկական աղբն ամենահարուստ հնագիտական գտածոն էր, որը պեղվել է Ակրոպոլիսում մինչև 1890 թվականը ։
Պերիկլեսի կառուցման ծրագիր
Մ․թ․ա․ 468 թվականին Էվրիմեդոնտեի ճակատամարտում հաղթելուց հետո աթենացի զորավարներ Կիմոնը և Թեմիստոկլեսը հրամայել են վերակառուցել Ակրոպոլիսի հարավային և հյուսիսային պարիսպները, իսկ խոշոր տաճարների մեծամասնությունը, այդ թվում՝ Պարթենոնը, վերակառուցվել է Պերիկլեսի հրամանով այսպես կոչված «Աթենքի ոսկեդարում» (մ․թ․ա․ 460-430)։ Աթենացի քանդակագործ Ֆիդիասը և հայտնի ճարտարապետներ Իկտինոսն ու Կալիկրատեսն են պատասխանատվություն կրել վերակառուցման համար ։
Մ․թ․ա․ 437 թվականին Մնեսիկլեսն սկսել է կառուցել մոնումենտալ շքամուտքը, որը գտնվում էր Ակրոպոլիսի արևմտյան հատվածում և բաղկացած էր Պենտելիկուս լեռան մարմարից պատրաստված դորիական սյուներից ։ Այս սյունաշարքերը համարյա ավարտվել են մ․թ․ա․ 432 թվականին և ունեցել երկու թև, որոնցից հյուսիսայինը զարդարված էր Պոլիգնոտոսի նկարներով ։ Մոտավորապես նույն ժամանակահատվածում սկսվել է Աթենաս Նիկե աստվածուհու տաճարի կառուցումը, որը Պելոպոնեսյան պատերազմով պայմանավորված ընդհատումից հետո ավարտվել է մ․թ․ա․ 421-409 թվականների ընթացքում ։
Պենդելիկոն լեռան մարմարով Էրեքթեոն հոյակերտ տաճարի կառուցումը (մ․թ․ա․ 421-406) բարդ նախագծի մի մասն էր, որը հաշվի է առել տարածքի ծայրաստիճան անհարթությունը։ Դեպի արևելք ուղղված մուտքը պատված էր հունական վեց սյուներով։ Տաճարն արտասովոր կերպով բաղկացած էր երկու ճակատամուտքերից․ մեկը հյուսիսարևմտյան մասում՝ հունական սյուներով, մյուսը հարավարևմտյան մասում՝ Կարիատիդի կերպարանքով սյունարձանով։ Տաճարի արևելյան մասը նվիրված էր Աթենասին, արևմտյան մասը, որը ծառայում էր արխայիկ թագավոր Պոսեյդոն-Էրեքտեուսի պաշտամունքին, իր մեջ ներառում էր Հեփեստոսի և Էրեքտեուսի եղբայր Վուտոսի զոհասեղանները։ Քիչ բան է հայտնի ներսակողմի սկզբնական նախագծի մասին, քանի որ այն հրդեհից ավերվել է մ․թ․ա․ առաջին դարում և մի քանի անգամ վերանորոգվել ։
Նույն ժամանակաշրջանում սկսվել է մի շարք սրբավայրերի, այդ թվում՝ Աթենասի հին տաճարի, Պոսեյդոնի, Էրեքտեուսի, Կեկրոպս I-ի և վերջինիս դուստրեր Հերսեի, Պանդրոսոսի և Ագլորոսի տաճարների կառուցումը ։ Աթենաս Նիկեի և Պարթենոնի միջև գտնվել է Բրաուրոնիայի սրբավայրը, որի աստվածուհին պատկերվել է արջի տեսքով ու երկրպագվել Աթենքի Բրաուրոն շրջանում։ Ըստ Պավսանիասի՝ սրբավայրում գտնվել են աստվածուհու փայտե արձանն ու մ․թ․ա․ չորրորդ դարում Պրաքսիտելեսի քանդակած Արտեմիսի արձանը ։
Շքամուտքից ներս տեղադրված է եղել մ․թ․ա․ 450-448 թվականներին Ֆիդիասի ստեղծած Աթենաս Պրոմաքոսի հսկա բրոնզե արձանը, որի պատվանդանը 1․5 մ բարձրություն է ունեցել, իսկ ամբողջ արձանի բարձրությունը 9 մ է եղել։ Աստվածուհու ձեռքին նիզակ կար, որի ոսկեզօծ ծայրի արտացոլանքը տեսանելի էր Սունիոնյան ծովածոցում նավարկող նավերի անձնակազմերի կողմից, իսկ ձախ կողմում հսկայական վահան էր՝ զարդարված Կենտավրոսի և մենամարտի դրվագներով ։ Եղել են նաև այլ հուշարձաններ, որոնցից համարյա հետք չի մնացել, այդ թվում՝ Աթենայի զոհասեղանը, Զևս Պոլիեուսի սրբավայրը, ինչպես նաև հռոմեական ժամանակների Օկտավիանոս Օգոստոսի և Դեա Ռոմայի կլոր տաճարները ։
Հելլենիստական և հռոմեական ժամանակաշրջան
Հելլենիստական և հռոմեական ժամանակաշրջաններում Ակրոպոլիսի տարածքում գոյություն ունեցող կառույցներից շատերը, որոնք ժամանակի և պատերազմների արդյունքում վնասվել էին, վերանորոգվել են ։ Կանգնեցվել են օտար թագավորների արձաններ, մասնավորապես՝ Ատտալյան դինաստիայի ներկայացուցիչներ Պերգամոն Ատտալոս II-ի և Յումենես II-ի, որոնք հետագայում վերագրվել են համապատասխանաբար Օգոստոսին (կամ Կլավդիոսին) և Ագրիպպային ։ Յումենեսը կառուցել է նաև հարավային լանջին գտնվող Ատտալոսի ստոան ։
Բյուզանդական, լատինական և օսմանյան ժամանակաշրջան
Հունաստանի օսմանյան նվաճումից հետո Պարթենոնն օգտագործվել է որպես թուրքական բանակի կայազորի շտաբ, իսկ Էրեքթեոնը վերածվել է բերդակալի հարեմի։ Ակրոպոլիսի կառույցներն անդառնալի վնաս են կրել 6-րդ օսմանա-վենետիկյան պատերազմի ընթացքում՝ 1687 թվականի պաշարման ժամանակ։ Պարթենոնը, որն օգտագործվել է որպես վառոդի զինապահեստ, հրետանու ռմբակոծությունից խիստ վնասվել է ։
Հետագա տարիների ընթացքում Ակրոպոլիսը դարձել է մարդկային աշխույժ գործունեության վայր՝ բազմաթիվ բյուզանդական, ֆրանկյան ու օսմանյան կառույցներով։ Օսմանյան ժամանակաշրջանի բնորոշ հատկանիշը Պարթենոնի ներսում կառուցված մզկիթն էր՝ ավարտուն մինարեթով։
Հունաստանի անկախության պատերազմի ընթացքում Ակրոպոլիսը երեք անգամ պաշարվել է․ երկու անգամ հույն ապստամբների կողմից՝ 1821-1822 թվականներին, և մեկ անգամ օսմանցիների կողմից՝ 1826-1827 թվականներին։ 1822-1825 թվականների ընթացքում կառուցվել է Ոդիսևս Անդրուցոսի անվան նոր հողապատնեշ՝ պաշտպանելու համար վերջերս վերահայտնաբերված Կլեպսիդրա աղբյուրը, որն ամրոցին թարմ ջրի պաշարով ապահովելու միակ աղբյուրն էր։
Հնագիտական մասունքներ
Ակրոպոլիսի մուտքը «պրոպիլեա» կոչվող մոնումենտալ դարպասաշեմքն էր, որից դեպի հարավ գտնվել է Աթենաս Նիկեի փոքրիկ տաճարը։ Ակրոպոլիսի կենտրոնում Պարթենոնն էր կամ Աթենաս Պարթենոսի (կույս Աթենայի) տաճարը։ Շքամուտքից դեպի արևելք և Պարթենոնից դեպի հյուսիս գտնվել է Էրեքթեոն անունով տաճարը։ Ակրոպոլիսի գագաթը կազմող հարթակից դեպի հարավ գտնվում են հնադարյան, թեև հաճախ վերափոխված Դիոնիսոսի թատրոնի ավերակները։ Մի քանի հարյուր մետր հեռավորության վրա այժմ մասամբ վերականգնված Հերովդես Ատտիկացու օդեոնն է ։
Արժեքավոր բոլոր հնադարյան արտեֆակտները (հին մշակույթի մնացորդներ) պահպանվում են նույն ժայռի վրա՝ Պարթենոնից 280 մ հեռավորության վրա գտնվող Հին Ակրոպոլիս թանգարանում ։
Տեղանքի քարտեզ
Աթենքի Ակրոպոլիսի տեղանքի քարտեզը, որտեղ նշված են գլխավոր հնագիտական մասունքները
Ակրոպոլիսի վերականգնման նախագիծ
Նախագիծը մեկնարկել է 1975 թվականի ընթացքում, սակայն 2017 թվականի դրությամբ այն գրեթե դադարել է։ Վերականգնման նպատակը դարավոր քայքայումը, աղտոտումն ու ավերվածությունը վերացնելն էր։ Նախատեսված էր հավաքել և նույնականացնել Ակրոպոլիսի ու նրա լանջերի բոլոր, նույնիսկ ամենափոքրիկ քարե հատվածները և փորձել վերականգնել որքան հնարավոր է շատ բան՝ օգտագործելով հավաքված ճարտարապետական տարրերը, միաժամանակ խնայողաբար օգտագործելով Պենդելիկոն լեռան մարմարը։ Ամբողջ վերականգնումը կատարվել է տիտանե սեպերի օգտագործմամբ և նախատեսվել է ամբողջովին շրջելի լինել, եթե ապագա փորձագետները որոշեին որևէ բան փոխել։ Օգտագործվել է կտրվածքի ձևավորման ժամանակակից տեխնոլոգիա և հնադարյան տեխնիկաների լայնածավալ հետազոտություն և նորոգում ։
Վերկանգնվել են 17-րդ դարում վենետիկյան ռմբակոծության հետևանքով մեծապես ավերված Պարթենոնի սյունաշարերը, իրենց տեղն են վերադարձվել նախկինում սխալ տեղադրված սյուները։ Շքամուտքի տանիքն ու հատակը մասամբ վերանորոգվել են, տանիքի որոշ հատվածներ փոխարինվել են նոր մարմարով և զարդարվել կապույտ և ոսկեգույն ներդիրներով, ինչպես եղել է նախկինում ։ Աթենաս Նիկե աստվածուհու տաճարի վերականգնումն ավարտվել է 2010 թվականին ։
Վերականգնվել է ընդհանուր առմամբ 2,675 տոննա ճարտարապետական միավոր, օրիգինալի մնացորդներից վերահավաքվել է 686 քար, 905-ը «կարկատվել» են նոր մարմարով, 186 հատված ամբողջապես ստեղծվել է նոր մարմարից․ օգտագործվել է 530 խորանարդ մետր Պենդելիկոն լեռան մարմար ։
Մշակութային նշանակություն
Յուրաքանչյուր չորս տարին մեկ աթենացիները նշել են «Մեծ պանաթենեա» կոչվող փառատոնը, որն իր ժողովրդականությամբ գերազանցել է Անտիկ օլիմպիական խաղերին։ Փառատոնի ընթացքում շքերթը քաղաքի միջով շարժվել է դեպի Ակրոպոլիս, որտեղ բրդից հյուսված նոր թիկնոց է գցվել կա՛մ Էրեքթեոնում գտնվող Աթենա Պոլիաս աստվածուհու արձանի, կա՛մ Պարթենոնում գտնվող Աթենա Պարթենոսի արձանի վրա ։
18-րդ դարակեսից ի վեր Ակրոպոլիսը համարվել է հունական ժառանգության և Դասական Հունաստանի փառքի առանցքային խորհրդանիշ։
Երկրաբանություն
Ակրոպոլիսը լիթոսֆերային երկու մասից բաղկացած ժայռ է, որոնցից առաջինն Աթենքի թերթաքարերն են, իսկ երկրորդը՝ դրա վրա գտնվող Ակրոպոլիսի կրաքարը։ Աթենքի թերթաքարը Կավճի ժամանակաշրջանի փափուկ կարմրավուն ժայռ է։ Բուն նստվածքաշերտը կուտակվել է գետի դելտայում մոտավորապես 70 միլիոն տարի առաջ։ Ակրոպոլիսի կրաքարը թվագրվում է Յուրայի ժամանակաշրջանով և գոյություն է ունեցել Աթենքի թերթաքարերից 30 միլիոն տարի առաջ։ Ակրոպոլիսի կրաքարն Աթենքի թերթաքարերի վրա հայտնվել է սեղմիչ տեկտոնական ուժերի օգնությամբ՝ ստեղծելով վերհրված վերնաշերտ։ Այս վերնաշերտի էրոզիան (քայքայումը) հանգեցրել է Ակրոպոլիսի վերջնական առանձնացմանը՝ ձևավորելով ներկայիս դիրքը։ Աթենքի շրջանում բլուրների մեծ մասը, այդ թվում՝ Լիկավիտոսը, Արեոպագոսը և Մուսեյոնը, ձևավորվել են Ակրոպոլիսի նման՝ նույն վերնաշերտի քայքայմամբ ։ Ակրոպոլիսի կառույցների համար օգտագործված մարմարը բերվել է Աթենքի հյուսիս-արևելքում գտնվող Պենդելիկոն լեռան քարհանքերից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աթենքի Ակրոպոլիս Կատեգորիա:Համաշխարհային ժառանգություն Հունաստանում
Հայաստանի գրողների միության հրատարակչություն
Լույս է ընծայում հայ արդի և դասական գրողների ստեղծագործություններ (ցայսօր՝ շուրջ 500 անուն գիրք)։ Երիտասարդ գրողների ստեղծագործությունները տպագրվել են «Մուտք» մատենաշարով (ավելի քան 30 անուն)։ Կարևոր ծրագրերից է օտարազգի դասական և ժամանակակից հեղինակների ստեղծագործությունների (թարգմանաբար) լույսընծայումը։ Ուշագրավ հրատարակություններից են Վ. Շեքսպիրի «Լուկրեցիայի պատվազրկումը» (2003) չափածո ողբերգությունը, Ա. Դանտեի «Աստվածային կատակերգություն»-ը (2004), Ֆ. Դոստոևսկու «Գրառումներ մեռյալ տնից» (2005) վեպը, Գ. Գուարչի «Հայկական տոհմածառը» (2005), Գ. Վերմիշևի «Ամիրսպասալար» (2012) պատմավեպը, Վ. Սարոյանի «Բան ունեմ ասելու» (2012) պիեսների ժողովածուն և այլն։ Անգլերեն և այլ լեզուներով հրատարակվել են «Հայ կին դրամատուրգներ», «Արդի հայ բանաստեղծներ», «Արդի հայ արձակագիրներ», «Արդի հայ դրամատուրգներ» ժողածուները։
Կատեգորիա:Հայաստանի հրատարակչություններ
Մեծ Ռեչկա (այլ կիրառումներ)
Մեծ Ռեչկա, կարող է վերաբերել՝
Փոքր Բեկամի
Փոքր Բեկամի (პატარა ბეკამი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Խաշուրի շրջանում ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 327 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Խաշուրի շրջանի գյուղեր
Հեղինակային պայմանագիր
Հեղինակային պայմանագիր, համաձայնագիր գիտության, գրականության կամ արվեստի ստեղծագործության օգտագործման մասին. կնքվում է հեղինակի (նրա ժառանգի կամ իրավահաջորդի) և համապատասխան օգտագործող կազմակերպության (հրատարակչություն, թատրոն, կինոստուդիա և այլն) միջև։
Հեղինակային պայմանագրի կնքումը պարտադիր է՝ բացառությամբ այն դեպքերի, երբ օրենքն ուղղակիորեն թույլատրում է ստեղծագործության օգտագործումը՝ առանց հեղինակային իրավունքի տիրոջ թույլտվության։
Պայմանագիրը պետք է լինի գրավոր, իսկ բանավոր հեղինակային պայմանագիրը թույլատրվում է միայն պարբերականներում, հանրագիտարաններում, հանրագիտական և այլ բառարաններում տպագրելիս։
Կունդրյակ (այլ կիրառումներ)
Կունդրյակ, կարող է վերաբերել՝
Բոնդարիևկա (գյուղ, Վեսելինովոյի շրջան)
Բոնդարիևկա (Бондарівка), գյուղ Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վեսելինովոյի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Բոնդարիևկա գյուղում բնակվում էր 152 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,558 կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Նիկոլաևի մարզի Վեսելինովոյի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Կասկադ
Կասկադ (cascade, cascata, cascare - սրընթաց վայր ընկնել), դարավանդ առ դարավանդ գահավիժող բնական կամ արհեստական ջրվեժ։ Պարտեզապուրակային ճարտարապետությունում կասկադը ստեղծվում է տարբեր մակարդակներում աստիճանների և արգելքների տեղադրմամբ, որոնց վրայով հոսում է ջուրը։ Նշանավոր են իտալական մենատների (Տիվոլիում՝ դ’էաոե, 1550-1572 թթ., ճարտարապետ Լիգորիո, Ֆրասկատիում՝ Ալդոբրանդինի, 1598-1604 թթ., ճարտարապետ Զ. դել-լա Պորտա, Կ. Մադեռնա), ինչպես և Պետրոդվորեցի կասկադները։
Կատեգորիա:Ջրագրություն
Միչայու (այլ կիրառումներ)
Միչայու, կարող է վերաբերել՝
Աստերոիդների ցանկ (238101-238200)
Աստերոիդների ցանկ (238001-238100) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (238201-238300)
Էգոյան
Էգոյան, հայկական ազգանուն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Վանյա Հովհաննիսյան (պատգամավոր)
Վանյա Վաղիկի Հովհաննիսյան, Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի նախկին պատգամավոր։
Կենսագրություն
Վանյա Հովհաննիսյանը ծնվել է 1955 թվականի մարտի 3-ին Հրազդանի շրջանի Բջնի գյուղում։ 1980 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը ։ Ստացել է ինժեներ-շինարարի որակավորումը։ 1973-1975 թվականներին ծառայել է խորհրդային բանակում ։ 1976-1980 թվականներին «Հայպետնախագիծ» ինստիտուտում աշխատել է ավագ տեխնիկ, 1980-1983 թվականներին Չարենցավանի հաստոցաշինական ԱՄ-ի «Վերչին» վարչությունում՝ աշխատել է վարչության պետ, արտադրամասի պետ։ 1983-1988 թվականներին Չարենցավանի քաղխորհրդում՝ կապիտալ շինարարության բաժնի պետ, իսկ 1989-1992 թվականներին՝ Չարենցավանի «Արդշինբանկում» աշխատել է գլխավոր ինժեներ։ 1991-1995 թվականներին եղել է Չարենցավանի քաղխորհրդի և Բջնի գյուղխորհրդի պատգամավոր։ 1999 թվականին մայիսի 30-ին ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ «Միասնություն» դաշինքի համամասնական ընտրացուցակով (ՀԺԿ) ։ Եղել է Ազգային ժողովի պետական իրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ։ Եղել է ԺԴԿ-ի վարչության անդամ ։
Անձնական կյանք
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ Կատեգորիա:Բնօրինակում անաղբյուր հոդվածներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի (Թեհրան)
Սուրբ Աստվածածին, հայ առաքելական եկեղեցի Իրանի մայրաքաղաք Թեհրանում։ Պատկանում է Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության Թեհրանի թեմին։ Գտնվում է Մասուդե-Սաադ և Միրզա Քուչաք խան փողոցների միջև։ Թեհրանի 20-րդ դարի առաջին հայկական եկեղեցին է ։
Պատմություն
Օսմանյան կայսրությունում հայոց ցեղասպանությունից (1915-18), ապա Հայաստանի առաջին հանրապետության խորհրդայնացումից (1920-21) հետո մոտ 50 հազար հայ է ապաստան գտել Իրանում՝ հիմնականում Թավրիզում և մայրաքաղաք Թեհրանում։ 1937 թվականի ապրիլի 17-ին տեղի ունեցավ հայ ճարտարապետների հանդիպում, և Արցախից Թեհրան տեղափոխված ճարտարապետ Նիկոլայ Լաուրին խնդրեց տրամադրել 60 հազար թուման՝ նոր եկեղեցի կառուցելու համար։ Շինարարական աշխատանքները սկսվեցին 1938 թվականի ապրիլի 17-ին՝ մեծ թվով հայերի և հոգևորականների մասնակցությամբ։ 1939 թվականին Նիկոլայ Լաուրին մահացավ, և իր աշխատանքը շարունակեց Թբիլիսիից Իրան տեղափոխված ռուս ճարտարապետ Նիկոլայ Մարկովը։ Եկեղեցու կառուցումը հովանավորեց Ռոման Իսայանը՝ 100.000 թուման։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ավարտին՝ 1945 թվականին, Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Գարեգին Ա-ն օծում է նորակառույց սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, քանի որ մայր աթոռ սուրբ Էջմիածինը կաթողիկոս չուներ։ Նոր կազմավորվող Թեհրանի թեմի եպիսկոպոսը իր պաշտոնական նստավայրն է դարձնում սուրբ Աստվածածինը՝ Թավրիզի (Ատրպատականի հայոց) թեմի նմանությամբ։ 1970 թվականին հոգևոր առաջնորդը տեղափոխվում է նորակառույց սուրբ Սարգիս մայր տաճար։
2002 թվականի Փետրվարի 13-ին եկեղեցին գրանցվել է Մշակութային ժառանգության և զբոսաշրջության կազմակերպության կողմից. գրանցման համարը 7237 ։
Ճարտարապետություն
Եկեղեցու բնօրինակ նախագիծը չի պահպանվել, բայց ակնհայտ է, որ եկեղեցու ճարտարապետները ոգեշնչվել են 7-10-րդ դարերի հայկական եկեղեցիների ճարտարապետությամբ։ Շինությունը կառուցված է գորշ բազալտ քարից, ունի 32.5 մ × 19.8 մ չափեր և զբաղեցնում է շուրջ 550 քառակուսի մետր տարածք։ Ինչպես մյուս հայկական եկեղեցիների նման, այն ունի խաչի ձև և նրա խորանը գտնվում է արևելքում։ Եկեղեցին ունի երկու գմբեթ։ Հիմնական մուտքը արևմտյան կողմում է։
Հողատարածքներից մեկը հատկացվել է Արտակ Մանուկյան արքեպիսկոպոսի թանգարանին։ Այն բացվել է 2000 թվականին Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Արամ Ա-ի կողմից։ Այստեղ ցուցադրվում են Իրանի հայկական եկեղեցիների որոշ պատկերներ, եկեղեցական արարողություններում օգտագործվող պարագաներ, կրոնական ձեռագրեր և ավանդական հայկական կանացի հագուստ։ Թանգարանում ունի նաև որոշ փաստաթղթեր և Արդակ Մանուկյանի անձնական ունեցվածքը, ինչպես նաև հայ արվեստագետների կատարած աշխատանքները։ Արտակ Մանուկյանը իրանցի արքեպիսկոպոսն էր Իրանի իսլամական հեղափոխությունից հետո։ Նա 1999 թվականին մահացել է Թեհրանում։
Բակում դրված է Եփրեմ խանի կիսանդրին, որի հեղինակն է իրանահայ քանդակագործ Լիլիթ Տերյանը ։
Ծանոթագրություններ
Աստվածածին Աստվածածին Աստվածածին
Կուշկուլ (այլ կիրառումներ)
Կուշկուլ, կարող է վերաբերել՝
Մահապատիժով Դիսնեյլենդ
Մահապատիժով Դիսնեյլենդ (Disneyland with the Death Penalty), ամերիկացի գրող Ուիլյամ Գիբսոնի հոդվածը Սինգապուրի մասին, նրա առաջին նշանակալից հրապարակախոսական գործը։ Հրատարակվել է Wired ամսագրի` 1993 թվականի սեպտեմբեր-հոկտեմբերի ամիսների համարներում ։
Հոդվածում ներկայացված են հեղինակի դիտարկումները Սինգապուրի ճարատարապետության, մշակույթի, ֆենոմենոլոգիայի մասին։ Գիբսոնի` Սինգապուրում եղած ժամանակ երկրի մշակույթը նրա վրա թողել է մաքուր, ձանձրալի և հարմարվողական քաղաքի տպավորություն։ Հոդվածի վերնագիրը և գլխավոր փոխաբերությունը` «Մահապատիժով Դիսնեյլենդ», հեղինակի հղումն է Սինգապուրին` որպես ավտորիտար պետության։ Գիբսոնի կարծիքով Սինգապուրին պակասում են կրեատիվությունը, բնականությունը, պատմականության հետքերը։ Նա կառավարությունը համարում էր կորպորատիվ, տեխնոկրատ, իսկ դատական համակարգը` դրակոնյան և ոչ ճկուն։ Սինգապուրցիներին հոդվածագիրը բնորոշել է սպառողների հասարակություն` ճաշակի պակասով։ Իր դիտարկումներին դրամատիզմ ավելացնելու համար Գիբսոնը հոդվածը համեմել է տեղական նորություններից վերցրած հատվածներով, որոնք վերաբերում են քրեական գործերին, և հոդվածի սկզբում ու վերջում ներկայացրել է Հարավարևելյան Ասիայի տարբեր օդանավակայանների հակասական նկարագրություններ։
Չնայած այն բանին, որ հոդվածը Գիբսոնի առաջին նշանակալից հոդվածն էր հրապարակախոսության ասպարեզում, այն արժանացել է վայրկենական ու տևական արձագանքների։ Այս հոդվածի պատճառով սինգապուրյան կառավարությունն արգելել է Wired ամսագիրը, իսկ «մահապատիժով Դիսնեյլենդ» արտահայտությունը դարձել է Սինգապուրի փափուկ ավտորիտարիզմը բնութագրող անվանում, որից քաղաք-պետությունը երկար ժամանակ չի կարողանա ձերբազատվել։
Բովանդակություն
«Մահապատիժով Դիսնեյլենդ» անվանումը վերաբերում է Հարավարևելյան Ասիայում գտնվող Սինգապուր քաղաք-պետությանը, որում մաքրությունը պահպանվում է Գիբսոնի կողմից սարսափով նկարագրված խստությամբ ։ Հոդվածը սկսվում է Դիսնեյլենդի մասին փոխաբերությամբ, ապա հեղինակը մեջբերում է ամերիկացի երգչուհի, կոմպոզիտոր Լորի Անդերսոնի այն դիտարկումը, թե «երբեք բնական չի նայվի այն, քանի դեռ մարդիկ մի քիչ կեղտ չեն ավելացրել»։ Այս պնդումը վերաբերում էր Չանգի օդանավակայանի անբասիր մաքրությանը։ Օդանավակայանի նկարագրությանը զուգահեռ` հեղինակը նշում է, որ բնական միջավայրը նույնպես չափազանց ապամշակութային է, և բերում է գոլֆի բազմաթիվ դաշտերի օրինակը։ Սինգապուրյան հասարակությունը թողնում է «անխիղճ պուրիտանական տպավորություն», բնակչությունը վերահսկվում է կառավարության կողմից, որն ավելի շատ մեգաընկերություն է հիշեցնում։ Հասարակության մեջ արմատավորվել են կոնֆորմիզմը և վարքագիծը խախտելու վախը, զարգացած չեն հումորի զգացողությունն ու արվեստի ընդունակությունը։
Գիբսոնը դժվարությամբ է գտնում ժամանակակից ու վիկտորյական դարաշրջանի Սինգապուրների կապը. վերջինից քիչ բան է մնացել։ Փորձելով բացահայտել սինգապուրյան քողարկված սոցիալական մեխանիզմները` հեղինակը իզուր փնտրում է քաղաքային ոգու ներկայությունը։ Առավոտյան զբոսանքների ժամանակ, որը պարտադրվել էր ժամային գոտիների տարբերությունը հաղթահարելու հետևանքով, նա բացահայտել է, որ քաղաք-պետության ֆիզիկական անցյալը գրեթե ամբողջությամբ ոչնչացված է ։ Գիբսոնը Սինգապուրի պատմության կարճ ակնարկ է ներկայացնում` սկսելով 1819 թվականին Սթեֆորդ Ռաֆլզի կողմից քաղաքի հիմնադրումից։ Այնուհետև ներկայացնում է ճապոնական օկուպացիան և 1965 թվականին հանրապետության հռչակումը։
Հեղինակը գալիս է այն եզրակացության, որ ժամանակակից Սինգապուրը միակուսակցական պետության և կապիտալիստական տեխնոկրատիայի հաջողակ օրինակ է, որն ամենից առաջ նրա վարչապետ Լի Կուան Յուի գործունեության արդյունք է. վերջինս այդ պաշտոնը զբաղեցրել է 30 տարի ։ Նա մեջբերում է South China Morning Post թերթի այն հոդվածների վերնագրերը, որտեղ մանրամասն նկարագրվել է թերթի տնտեսագետ, աստիճանավոր խմբագրի նկատմամբ դատավարությունը, որ բացահայտել էր Սինգապուրի տնտեսական աճի մասին պետական գաղտնիքը .:
Գիբսոնը ցավում է, որ Սինգապուրում բացակայում է իրական քաղաքային ոգին, որ նա բնութագրում է «ստեղծագործելու ունակություն» ։ Նա ներկայացնում է քաղաք-պետության ճարտարապետության հոգե-երկրաբանական ակնարկը, ինչպես նաև նշում է երիտասարդ, գրավիչ, նույնաոճ հագուստով միջին խավի ներկայացուցիչների անվերջ շարքը Սինգապուրի առևտրական կենտրոններում և այն համեմատում է նիստերի մեծ դահլիճի հետ, օրինակ, Ատլանտայում։ Հոդվածագիրը երաժշտական ու գրական խանութների տեսականին համարում է դիմազուրկ` մտածելով, թե արդյոք դրանում մեղավոր է Ոչ ցանկալի քարոզչության բաժանմունքը, որը գրաքննության համար պատասխանատու պետական մի քանի կառույցներից մեկն է։ Բոհեմական մթնոլորտի բացակայության, ապամշակութային միջավայրում Գիբսոնին չի հաջողվում գտնել այլախոհության, անդերգրաունդի, արվարձանների մշակութային հետքեր  ։ Հասարակաց տների փոխարեն կառավարության կողմից թույլատրված «առողջության կենտրոններն» են (իրականում` մերսման սրահներ), իսկ ժամադրությունները պարտադիր կազմակերպում են ամուսնական կառավարական ընկերությունները։ Նա նշում է. «Այստեղ շատ քիչ է այն ամենը, ինչը չի համարվում մտածված, բծախնդրորերն մշակված սոցիալական քաղաքականության արդյունք» ։
Որպես ստեղծագործական պակասի ապացույց հոդվածագիրը մատնանշում է նրա բնակիչների գնումները, ապրանքատեսականու միապաղաղությունը, նաև մեկ այլ ձգտում` լավ ուտելը (հեղինակի կարծիքով ուտելիքի տեսականին բավարար է. սպառողները ինչ-որ բան են ունենում տանը պատմելու) ։ Ապա նա կրկին վերադառնում է Սինգապուրի չափավոր գորշությանը և բնակչության ինքնավերահսկողությանը, որ տեղի է ունենում օրենքի շրջանակներում։ Լուսաբանելով Սինգապուրի տեխնոլոգիական ձեռքբերումները և նրա` տեղեկատվական տնտեսություն ունենալու ձգտումը` Գիբսոնը միաժամանակ կասկած է հայտնում, թե արդյոք սինգապուրցիներին կբավարարի ճկունությունը` հաշվի առնելով ինքնավերահսկող ու պահպանողական բնույթը, որպեսզի համապատասխանեն զանգվածային թվային մշակույթի` ապագայի պահանջներին «վայրի կիբերտարածքում առանց գրաքննության» ։ «Հնարավոր է, Սինգապուրին սպասում է Շվեյցարիայի նման խնամքով մեկուսացած ճակատագիրը, որտեղ կիշխեն կարգ ու կանոնը և հարստությունը լավ գծագրված ապագայում»,— գրել է Գիբսոնը ։
Հոդվածի վերջում Գիբսոնը համառոտ ներկայացնում է Սինգապուրի դատական համակարգում կիրառված երկու մահապատիժներից երկուսը։ Նա մեջբերում է «The Straits Times» հրատարակչության գրառումը Մեթ Ռեպին Մամատի գործով` մի մալայացու, որ մահապատժի էր դատապարտվել ապօրինի ճանապարհով մեկ կիլոգրամ կանեփ ներմուծելու փորձի համար։ Այնուհետև հոդվածը շարունակվում է Յոհան վան Դամի գործի մասին տեղեկատվությամբ, ում մոտ հայտնաբերվել էր զգալի քանակությամբ հերոին։ Գիբսոնը կասկած է հայտնում պատժի գերագույն չափի կիրառման վերաբերյալ և սինգապուրցիներին նկարագրում որպես զրոյական հանդուրժողականության կրողներ։ Վան Դամի գործով դատավճռի հրապարակումից հետո Գիբսոնը որոշում է լքել երկիրը։ «Ռեկորդային ժամանակում» նա դուրս է գրվում հյուրանոցից և տաքսիով ուղևորվում օդանավակայան։ Ճանապարհին նա ուշադրություն է դարձնում, որ ոստիկաններ ընդհանրապես չկան, սակայն Չանգի օդանավակայանում նրանց թիվը առավել քան մեծ էր։ Այստեղ Գիբսոնը նկարում է ճմռթված թղթի դեն նետված մի կտոր, որով հարուցում է նրանց զայրույթը։ Հասնելով Հոնկոնգ` նա աչքի ծայրով հասցնում է տեսնել Կոուլուն քաղաքի` քանդման ենթական արվարձանները Կայտակի քաոսային օդանավակայանի թռիչքուղիների վերջում և մտածում է հետևում թողած ախտազերծված, կանոնավոր քաղաքի հետ ունեցած հակասականության մասին։ Հոդվածն ավարտվում է հետևյալ կերպ. «Լքելով Սինգապուրի օդային տարածքը` ես թուլացրի փողկապս» ։
Ռեզոնանս
Ի պատասխան հոդվածի հրապարակման` Սինգապուրի կառավարությունն արգելել է «Wired» ամսագրի հրատարակությունը երկրում։ «Մահապատիժով Դիսնեյլենդ» արտահայտությունը համընդհանուր ճանաչում է ձեռք բերել և մեծ գործածություն ստացել` մատնանշելու Սինգապուրը հատկապես երկրի ավտորիտար կառավարման մեթոդի ընդդիմախոսների շրջանում      ։ Ունենալով ավտորիտար, կոպիտ կառավարման համբավ` քաղաք-պետությունը փորձում է ձերբազատվել այդ պիտակից  ։ «Creative Review»-ը հիացմունքով ողջունել է «նշանավոր մահացու մեկնաբանությունը», մինչդեռ «Նյու Յորք Թայմսի» խմբագրի օգնական Ռեյմոնդ Ուոլթեր Էփլը 2003 թվականին հոդվածով հանդես է եկել ի պաշտպանություն Սինգապուրի. «Նրանք արժանի չեն այդպիսի անփույթ, հիվանդագին արտահայտության» ։ 2003 թվականին վերանայելով հոդվածը` Գիբսոնն իր բլոգում գրել է.
«Մահապատիժով Դիսնեյլենդ» հոդվածը 2008 թվականին ներառվել է Սինգապուրի ազգային համալսարանի` «Սինգապուրի զարգացում» թեմայի «Նամակ և քննադատական մտածողություն» դասընթացի մեջ ։
Արձագանքներ
Հոդվածը մեծ ազդեցություն է թողել ընթերցողների վրա։ «The Boston Globe» թերթն այն բնորոշել է «Սինգապուրի կառավարման տեխնոկրատ մեթոդների դեմ ուղղված սուր հայացք» ։ Հրապարակումը սատարել է պոտմոդեռնիստ քաղաքական աշխարհագրագետ Էդվարդ Սոյան` այն համարելով «հրաշալի ուղևորություն քաղաքային կիբերտարածքով» ։ Լրագրող Սթիվեն Փուլը այն համարել է «լիարժեք սարսափելի հաշվետվություն» և հավատացրել, որ հեղինակն ատում է «կորպորատիվ մեծ բիզնեսը» ։ Գիբսոնի «Զրոյական պատմություն» վեպի վերլուծական հոդվածում Ջեյմս Պրուդոնը «Դիսնեյլենդը» մատնանշել է որպես Գիբսոնի արվեստի բարձրագույն կետ. «Այս սրամիտ ռեպորտաժը վկայում է հեղինակի հրապարակախոսական տաղանդի, կանխատեսման շնորհի մասին, որ նրան դարձրել են թվային դարաշրջանի գուրու» ։
Փիլիսոփա, ժամանակակից տեխնոլոգիաների մասին գրքերի հեղինակ Պիտեր Լադլոուն հոդվածը գրոհ է համարել քաղաքի վրա` հեգնանք համարելով այն փաստը, որ իսկական Դիսնեյլենդը գտնվում է Կալիֆորնիայում` մի նահանգում, ուր «քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է մահապատիժ» ։ Ուրբանիստական տեսաբան Մարտեն Դելբեկը նշել է, որ ըստ Գիբսոնի, քաղաք-պետության ոչ ինդիվիդուալ բնույթի մեղավորը համակարգչայնացված հսկողությունն է։ Դա, ըստ Դելբեկի, «տեխնոկրատիայի դեմ ուղղված ավանդական, հնաոճ նկատառում է» ։ 2004 թվականին Պոլ Ռոն իր հոդվածում մեկնաբանել է. «Պետք է արժանին մատուցել հեղինակին ժամանակի ոգին ըմբռնելու կարողության համար, սակայն Գիբսոնի ռեպորտաժը կոպիտ է»։ Նա մեջբերել է նաև բրիտանացի գիտնական Ջոն Ֆիլիպսին, որ ապրել է Սինգապուրում և պնդել, որ Գիբսոնը «չի կարողացել ինչպես հարկն է ձևակերպել իր քննադատությունը» ։
Իր «S,M,L,XL» գրքում ուրբանիստ, ճարտարապետության տեսաբան Ռեմ Կոլխասը ուշադրություն է հրավիրել հոդվածի ծաղրող, հեգնական տոնին` հեղինակին մեղադրելով այն նույն ռեակցիայի համար, որում հայտնվում են «մահացած ծնողները, որոնք սպանվում են իրենց երեխաների կողմից ժառանգությունն անխնա օգտագործելուց» ։ Կոլխասը պնդում էր, որ Գիբսոնի այդպիսի ռեակցիան ենթադրում է, որ ժամանակակից կյանքի դրական ժառանգությունը կարող է օգտագործվել միայն արևմտյան քաղաքակրթության կողմից, և այն կիրառելու սինգապուրյան փորձը միայն աղավաղման է հանգեցնում ։
Սինգապուրցի Տան Վեն Հոնը իր հերթին քննադատական պատասխան է գրել ինչպես Գիբսոնին, այնպես էլ Կոլխասին ։
Մեդիսոն Ուիլսոն
Մեդիսոն Ուիլսոն (Madison Maree Wilson, ), ավստրալիացի լողորդ, որը մասնագիտացած է թիկնալողում և ազատ ոճում։ Օլիմպիական խաղերի կրկնակի չեմպիոն և աշխարհի եռակի չեմպիոն։ Օլիմպիական խաղերի արծաթե (2016) և բրոնզե (2020) մեդալակիր։ Ամառային Ունիվերսիադայի հաղթող և մեդալակիր։
Կենսագրություն
Ուիլսոնը 2014 թվականին Դոհայում կայացած կարճ ջրում աշխարհի առաջնությունում նվաճել է երկու մեդալ փոխանցումալողի թիմերի կազմում։ Նա դարձել է արծաթե մեդալակիր 4×100 մ ազատ ոճով փոխանցումալողում և բրոնզե մեդալակիր 4×200 ազատ ոճով փոխանցումալողում ։
2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերում Ուիլսոնն ընդգրկվել է Ավստրալիայի հավաքականի կազմում և հանդես է եկել 100 մետր մեջքի վրա լողում՝ եզրափակչում զբաղեցնելով 8-րդ հորիզոնականը ։ Նա օլիմպիական չեմպիոն է դարձել 4×100 մետր ազատ ոճով կանանց փոխանցումալողի թիմի կազմում և 4×100 մետր համակցված փոխանցումալողում նվաճել է արծաթե մեդալ ։
Փոխանցումալողի թիմի կազմում Մեդիսոն Ուիլսոնը 2017 թվականին Բուդապեշտում կայացած աշխարհի առաջնությունում նվաճել է արծաթե և բրոնզե մեդալներ` 4×100 և 4×200 մետր մրցատարածություններում համապատասխանաբար ։
Կվանգջուում կայացած աշխարհի առաջնությունում Ուիլսոնը երկու ոսկե մեդալ է նվաճել 4×100 և 4×200 մետր փոխանցալողերում, ինչպես նաև դարձել է արծաթե մեդալակիր խառը և կանանց համակցված փոխանցումալողում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիացի լողորդներ Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի արծաթե մեդալակիրներ Կատեգորիա:Ավստրալիայի օլիմպիական լողորդներ Կատեգորիա:2016 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի չեմպիոններ Կատեգորիա:2020 թվականի Ամառային օլիմպիական խաղերի բրոնզե մեդալակիրներ
(149) Մեդուզա
(149) Մեդուզա (Medusa), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1875 թվականի սեպտեմբերի 21-ին Ժոզեֆ Պերոտենի կողմից Թուլուզում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,174927 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,0341 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,3158 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1171,56 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,307282 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 0,94° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:1875 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ժոզեֆ Պերոտենի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ալեքսանդր Դովժենկոյի անվան ազգային կենտրոն
Ալեքսանդր Դովժենկոյի անվան ազգային կենտրոն (Դովժենկո  կենտրոն, Національний центр Олександра Довженка), Ուկրաինայի գեղարվեստական ֆիլմերի պահպանման և պատճենահանման պետական ձեռնարկություն։ Այն ներառում է նաև ֆիլմերի պատճենահանման պետական լաբորատորիա։ FIAF միջազգային կինոարխիվների ֆեդերացիայի անդամ է (International Federation of Film Archives):
Պատմություն
Գեղարվեստական ֆիլմերի օգտագործման պետական ձեռնարկություն ստեղծելու անհրաժեշտությունն առաջացել է Ուկրաինայի անկախացումից հետո։ Մինչ այդ, Ուկրաինայում նկարահանված բոլոր գեղարվեստական ֆիլմերի սկզբնաղբյուրները պահեստավորման են ուղարկվել ԽՍՀՄ համամիութենական պետական կինոֆոնդին (Պետֆիլմոֆոնդ)։ Միևնույն ժամանակ վավերագրական ֆիլմերը, լրատվական ֆիլմերը և գիտահանրամատչելի ֆիլմերը պահպանման համար տեղափոխվել են Ուկրաինայի միակ պետական կինոարխիվ՝ Ուկրաինայի Գ. Ս. Պշենիչնիի անվան կենտրոնական պետական կինոֆոտոարխիվ։ Ուկրաինայի անկախության հռչակումից անմիջապես հետո ուկրաինական գեղարվեստական ֆիլմերի բնօրինակ կինոնյութերը սկսել են մնալ արտադրող ստուդիաների պահպանության տակ։ Բացի այդ, Ուկրաինայի անկախության հռչակման ժամանակ Կիևի կինոպատճենների ֆաբրիկայում պահվել են մեծ քանակությամբ օրիգինալ կինոնյութեր (այդ ֆոնդերն ի սկզբանե օգտագործվել են Դովժենկոյի կենտրոնի ստեղծման համար)։