cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ԱՄՆ-ի պատմություն (1776-1789)
1776-1777 թվականների բրիտանական արշավանք
Բրիտանիայի գլխավոր ծրագիրը, որը մշակվել էր Լոնդոնում, նախատեսում էր միաժամանակյա հարձակում Կանադայից և Հուդզոն գետով՝ 1777 թվականին Օլբանին գրավելու և Նոր Անգլիան հարավային գաղութներից կտրելու նպատակով։ Բայց գեներալ Ջոն Բերգոյնի ղեկավարած կանադական բանակը պարտվեց Սարատոգայի ճակատամարտում, իսկ Նյու Յորքից բրիտանական բանակը գնաց ոչ թե Օլբանի, այլ Ֆիլադելֆիա։ Արդյունքում, Սարատոգայի մերձակայքում ողջ մնացած բրիտանացիները գերեվարվեցին՝ Մեծ Բրիտանիա հայրենադարձվելու պայմանով, բայց Մայրցամաքային կոնգրեսը չհաստատեց նրանց հանձնելու պայմանները, և գերեվարվածները բանտարկվեցին ։
Գաղութարարների հաղթանակն արագացրեց Ֆրանսիայի դաշինքը Միացյալ Նահանգների հետ, որը կնքվեց 1778 թվականին։ Այնուհետև Իսպանիան և Նիդերլանդները միացան դաշինքին և սկսվեց նոր համաշխարհային պատերազմ ։
Բրիտանական հարձակումը հարավում 1778-1783 թվականներին
Այնուհետև բրիտանացիներն իրենց ջանքերը կենտրոնացրին հարավային նահանգները գրավելու փորձերի վրա։ Զորքերի սահմանափակ խմբաքանակով նրանք ապավինեցին լոյալիստների զորահավաքին ։ Նման մարտավարությունը նրանց օգնեց պահպանել իրենց դիրքերը հյուսիսարևմտյան տարածքներում, չնայած կանադական ուժերի պարտությանը Օլբանիում առաջխաղացման փորձ կատարելու ժամանակ։
1778 թվականի վերջին բրիտանական նավատորմը վայրէջք կատարեց և գրավեց Ջորջիայի մայրաքաղաք ՍավանՆա քաղաքը։ 1780 թվականին նույն կերպ գրավվեց Չառլսթոնը։ Բայց բրիտանական դրոշի ներքո հավաքված լոյալիստները բավարար չէին երկրի խորքերն առաջանալու համար, և բրիտանացիները ստիպված էին բավարարվել նավահանգստային քաղաքների նկատմամբ ունեցած վերահսկողությամբ։ Հյուսիսային Կարոլինայի և Վիրջինիայի ուղղությամբ հետագա հարձակումը խափանվեց, գրավյալ տարածքներում պարտիզանական պատերազմ սկսվեց, և լոյալիստների ջոկատները ջախջախվեցին։
Բրիտանական բանակի մնացորդները շարժվեցին դեպի Յորքթաուն քաղաք, որտեղ նրանք պատրաստվում էին նստել բրիտանական նավատորմի նավերը։ Բայց նավատորմը Չեսապիկի ծոցում բախվեց ֆրանսիական նավատորմի հետ և նահանջեց։ 1781 թնականի հոկտեմբերին բրիտանական գեներալ Քորնուոլիսի զորքերը, հայտնվելով թակարդում, հանձնվեցին գեներալ Վաշինգտոնին ։ Երբ այս պարտության մասին լուրերը հասան Բրիտանիա, խորհրդարանը որոշեց խաղաղ բանակցություններ սկսել ամերիկյան ապստամբների հետ։
Հաշտության պայմանագիր
Փարիզում կայացած հաշտության բանակցություններում ԱՄՆ-ը ներկայացնում էին Բենջամին Ֆրանկլինը, Ջոն Ադամսը, Ջոն Ջեյը և ամերիկյան կառավարության այլ ներկայացուցիչներ։ Հաշտության պայմանագրի համաձայն՝ ԱՄՆ-ի սահմաններն ընդլայնվում էին արևմուտքում մինչև Միսիսիպի գետը՝ ներառելով Մեծ Լճերի շրջանի հարավային մասը։ Նախկինում բրիտանացիներն այդ տարածքները թողել էին իրենց հնդկական դաշնակիցներին ։ Ֆլորիդան վերադարձվեց Իսպանիային։
Կոնֆեդերացիայի հոդվածներ
Ամերիկյան առաջին սահմանադրությունը՝ Կոնֆեդերացիայի հոդվածները, ընդունվել է Երկրորդ մայրցամաքային կոնգրեսի կողմից, դեռևս 1777 թվականին։ Ըստ այդ փաստաթղթի՝ տասներեք նախկին գաղութներ կազմում էին համադաշնություն։ Կոնգրեսը միակ ընդհանուր հաստատությունն էր, որը չուներ բավարար ուժ նույնիսկ իրեն ֆինանսավորելու կամ տեղական իշխանություններին ստիպելու կատարել իրենց որոշումները։ Այնուամենայնիվ, Կոնգրեսը մի շարք կարևոր որոշումներ կայացրեց նոր ձեռք բերված արևմտյան տարածքները զարգացնելու համար, որոնք պետությունները ինքնակամ թողեցին կենտրոնական իշխանությունների ենթակայության տակ։ Համագումարի որոշումների համաձայն՝ արևմտյան տարածքներում ստեղծվում էին կառավարման մարմիններ, նոր նահանգներ, վերաբաշխվում էին հողատիրությունները ։
Պատերազմի ժամանակ այն վարելու հանմար Կոնգրեսը վերցրել էր վարկեր, որոնք աժմ չէր կարողանում մարել։ Իր ծախսերը ծածկելու համար Կոնգրեսը թողարկեց թղթադրամներ, որոնք շուտով ամբողջովին արժեզրկվեցին։ Նահանգներին ուղղված ֆինանսական օգնության բոլոր կոչերը մնում էին անպատասխան։ 1781 և 1784 թվականների միջև դաշնային գանձարան մուտք եղավ մեկուկես միլիոն դոլարից պակաս գումար, թեև միայն 1783 թվականին Կոնգրեսին անհրաժեշտ էր երկու միլիոն։
Տնտեսական դժվարություններից դժգոհ ամերիկացիները, տեսնելով, որ իրենց պահանջները իշխանությունները չեն կատարում, դիմում էին բաց զինված գործողությունների, օրինակ՝ 1786-87 թվականների Շեյսի ապստամբությունը Մասաչուսեթսում, որը ճնշեց տեղի ոստիկանությունը։
Սահմանադրական բարեփոխումներ
Ջորջ Վաշինգտոնի հավանությամբ, նրա օգնական Ալեքսանդր Համիլթոնը գլխավորեց մի խումբ քաղաքական գործիչներից կազմված խումբ, որը 1786 թվականին սահմանադրական բարեփոխումների առաջարկի հանրագրով դիմեց Կոնգրեսին՝ հետպատերազմյան երկարատև ճգնաժամը հաղթահարելու նպատակով ։
Ի պատասխան Համիլթոնի հանրագրի՝ Կոնգրեսը կոչ արեց նահանգներին ներկայացուցիչներ ուղարկել Ֆիլադելֆիական կոնվենտ, որը հավաքվել էր նոր սահմանադրությունը նախագծելու համար 1787 թվականին։ Առաջնային դեր խաղաց Ջեյմս Մեդիսոնը։ Նոր սահմանադրության համաձայն՝ Միացյալ Նահանգները ստեղծեց դաշնային կառավարություն՝ սահմանափակ լիազորություններով, բայց գերադաս նահանգների իշխանությունների նկատմամբ։ Այն իրավունք ուներ հավաքելու հարկեր՝ օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների գործունեությունն ապահովելու համար։ Օրենսդիր մարմնում փոքրաթիվ բնակչություն ունեցող նահանգների շահերը ներկայացնելու համար ստեղծվեց վերին պալատ՝ Սենատը, որն ընտրում էր յուրաքանչյուր նահանգից նույն քանակի ներկայացուցիչներ։ Բնակչության մեծամասնության շահերը ներկայացնում էր Կոնգրեսի ստորին պալատը, որն ընտրվում էր մոտավորապես նույն բնակչությամբ շրջաններում ։
Նոր սահմանադրության վավերացումը բախվեց լուրջ դժվարությունների, հատկապես Վիրջինիայում և Նյու Յորքում, որի նահանգապետն այդ ժամանակ նրա հակառակորդ Ջորջ Քլինթոնն էր։ Նոր սահմանադրության վերաբերյալ բանավեճերում նրա համակիրների կուսակցությունն անվանվեց «ֆեդերալիստներ», իսկ հակառակորդներինը՝ «հակաֆեդերալիստներ»։ Բանավեճը հիմնականում տեղի էր ունենում նյույորքյան թերթերում։ Ֆեդերալիստների հոդվածները հետագայում տպագրվեցին «Ֆեդերալիստի նոթեր» ընդհանուր վերնագրով։ Հակառակորդների հոդվածների նմանատիպ ժողովածուն հայտնի է «Հակաֆեդերալիստի նոթեր» անվամբ։ Մասնավորապես, վերջիններիս առարկությունները հանգում էին նոր սահմանադրության մեջ Իրավունքների մասին բիլլի բացակայությանը, որի համարժեքն առկա էր Մեծ Բրիտանիայի սահմանադրությունում։ Որոշ քաղաքական գործիչներ, օրինակ, Թոմաս Ջեֆերսոնը, հրաժարվեցին միանալ երկու կուսակցություններից որևէ մեկին։ Փոխզիջումը ձեռք բերվեց 1788 թվականին «Իրավունքների բիլլի» ընդհանուր հաստատմամբ, սակայն որոշ նահանգներ հրաժարվեցին վավերացնել սահմանադրությունը նախքան դրա քննարկումը Կոնգրեսում։
Առաջին կուսակցական համակարգը
Թեպետ ամերիկյան սահմանադրության մեջ չեն նշվում քաղաքական կուսակցությունների մասին, Միացյալ Նահանգների հիմնադիր հայրերը պարբերաբար ծաղրում էին գաղութային ժամանակաշրջանում տեղական իշխանությունների գերակշռող քաղաքական «ֆրակցիոնալիզմը»։ Այնուամենայնիվ, կուսակցական համակարգը շուտով զարգացավ դաշնային մակարդակով ։ Միացյալ Նահանգներում առաջին քաղաքական կուսակցությունը ֆեդերալիստներն էին, մինչդեռ հակաֆեդերալիստների կուսակցությունը, լավ կազմակերպված չլինելով, շուտով տրոհվեց։ Ֆեդերալիստների առաջնորդը Ալեքսանդր Համիլթոնն էր, որը 1790-92 թվականներին կազմել էր իր կողմնակիցների մի ամբողջ ցանց ամբողջ երկրով։ Նրա կուսակցությունը վերահսկում էր դաշնային կառավարությունը մինչև 1801 թվականը։
Այնուամենայնիվ, դաշնային իշխանությունը հօգուտ պետական իրավունքների սահմանափակման գաղափարի, ի վերջո, հանգեցրեց հանրապետական նոր քաղաքական կուսակցության ձևավորմանը, որը ստացավ «Դեմոկրատահանրապետական» պաշտոնական անվանումը։ Հանրապետականները լեգիտիմ ընդդիմություն ստեղծեցին ֆեդերալիստական կառավարությանը՝ քննադատելով ազգային բանկ ստեղծելու և բրիտանական արտաքին քաղաքականություն վարելու նրանց նախաձեռնությունները։ Հանրապետականները և նրանց առաջնորդ Թոմաս Ջեֆերսոնը Ֆրանսիայի հետ դաշինքի կողմնակիցներն էին։ 1801 թվականին Ջեֆերսոնն ընտրվեց նախագահ, և հանրապետականները կազմեցին իրենց առաջին կառավարությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պատմություն Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի պատմություն ըստ ժամանակաշրջանի
Շնայթախ
Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա վարչական օկրուգին։ Բնակչությունը կազմում է 7942 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010) ։ Զբաղեցնում է 49,36 կմ² մակերես։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 74 155։
Համայնքը ստորաբաժանված է 33 գյուղական թաղամասերի։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Լուկիան Պոպով
Լուկիան Վասիլևիչ Պոպով (Лукиан Васильевич Попов, (20) հոկտեմբերի, 1873, Արխանգելովկա , Օրենբուրգի գավառ, Օրենբուրգի նահանգ, Ռուսական կայսրություն –  (20) մայիսի, 1914, Օրենբուրգ), ռուս գեղանկարիչ, ժանրիստ, Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոս , Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության անդամ ։
Կենսագրություն
Լուկիան Պոպովը ծնվել է 1873 թվականի հոկտեմբերի 8-ին (նոր տոմարով՝ հոկտեմբերի 20) Օրենբուրգի նահանգի Օրենբուրգի գավառի Արխանգելովկա գյուղում։ 1876 թվականին՝ համընդհանուր զինավարտության մասին օրենքի ընդունումից հետո, ապագա նկարչի հորը զորակոչում են բանակ, և նրա ընտանիքը տեղափոխվում է Օրենբուրգ ։ Լուկիան Պոպովը հաճախել է ծխական դպրոց, ապա Օրենբուրգում սովորել է քաղաքային ուսումնարանում ։
Նախնական նկարչական կրթությունն ստացել է Գեղարվեստի խրախուսման կայսերական միությունում։ 1896 թվականից մինչև 1902 թվականը սովորել է Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայում՝ Վլադիմիր Մակովսկու արվեստանոցում, ով մեծ ազդեցութուն է թողել Լուկիան Պոպովի հետագա ողջ արվեստի վրա ։ Ակադեմիան ավարտելուց հետո Լուկիան Պոպովը, ստանալով կրթաթոշակ, այցելում է Գերմանիա, Ֆրանսիա ։
1903 թվականին արտասահմանյան ուղևորությունից վերադառնալուց հետո Լուկիան Պոպովը բնակություն է հաստատում Օրենբուրգում, որտեղ ապրում է մինչև իր կյանքի վերջը։ 1900 թվականից նա մասնակցել է Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության ցուցահանդեսներին, իսկ 1903 թվականից եղել է Ընկերության անդամ ։ 1909 թվականից եղել է Ա. Կուինջիի անվան նկարիչների միության անդամ։ 1912 թվականին Գեղարվեստի կայսերական միությունը Լուկիան Պոպովին շնորհել է գեղանկարչության ակադեմիկոսի կոչում ։
1914 թվականին Գեղարվեստական շրջիկ ցուցահանդեսների ընկերության խորհուրդը հրաժարվել է հերթական ցուցահանդեսում ներառել Լուկիան Պոպովի նկարը, որում պատկերված էր մեռնող երեխա (նկարչի որդին)՝ նկարչին առաջարկելով հանել նկարը ցուցահանդեսից, քանի որ այն խախտում է ցուցահանդեսի տոնական բնույթը ։
Լուկիան Պոպովը մահացել է 1914 թվականի մայիսի 7-ին (նոր տոմարով՝ մայիսի 20) Օրենբուրգում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Պերեդվիժնիկներ Կատեգորիա:Գեղարվեստի կայսերական ակադեմիայի ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ռուս նկարիչներ
Սանտորինիի հնագիտական թանգարան
Սանտորինիի հնագիտական թանգարան (անվանվում է նաև Թիրայի, Ֆիրայի, Թերայի հնագիտական թանգարան, Αρχαιολογικό Μουσείο Θήρας), թանգարան Հունաստանի Հանրապետության՝ Եգեյան ծովում գտնվող Սանտորինի կղզեխմբի Օյա քաղաքում ։ Թանգարանն իր գործունեությունն սկսել է դեռևս 1902 թվականից, բայց նրա շենքը Ամորգոսի երկրաշարժից 1956 թ. ավերվել է, և դրա փոխարեն կառուցվել է թանգարանի նոր շենք, որտեղ էլ մինչև օրս զետեղված են ցուցանմուշները։ Թանգարանի հավաքածուն ընդգրկում է արվեստի հնագույն գործեր՝ սկսած մեր թվականությունից առաջ երրորդ հազարամյակի ցիկլիդյան ոճի մարմարե աշխատանքներից մինչև դասական՝ հելլենիստական և հռոմեական ժամանակաշրջանի արվեստի նմուշներ՝ քանդակներ, արձանիկներ, փորագրություններ, տապանաքարեր, խեցեղեն ։ Հիշարժան են հատկապես նախապատմական ժամանակների (Քրիստոսից առաջ 20-17-րդ դարերի) սկիհները (վազերը), որոնք հայտնաբերվել են Ակրոտիրի քաղաքում ու նրա մերձակայքում իրականացված պեղումների արդյունքում, ինչպես նաև գեոմետրիկական և արխայիկ ժամանակաշրջանների խեցեղենը, ամֆորաները։ Գտածոներից շատերը հայտնաբերվել են Թերայի հին գերեզմանատանը կատարված պեղումների շնորհիվ։ Դրանցից առանձնապես ուշագրավ է թիվ 1 գերեզմանից դուրս բերված, մեծ չափեր ունեցող մի անոթ՝ կրատեր, որի վրա ատտիկյան սև կերպարանքներ և չորս նավեր են պատկերված։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հունաստանի թանգարաններ Կատեգորիա:1960 հիմնադրված թանգարաններ
Բրյուգգե ՖԱ
Բրյուգգե, բելգիական ֆուտբոլային ակումբ Բրյուգգեից։ Ակումբը ստեղծվել է 1891 թվականին և ներկայումս հանդես է գալիս Պրո Լիգայում՝ Բելգիայի բարձրագույն դիվիզիոնում։
Բրյուգգեն Բելգիայի ամենատիտղոսակիր ակումբներից է։ Այն 16 անգամ հաղթել է Բելգիայի առաջնությունը, ռեկորդային 11 անգամ՝ Բելգիայի գավաթը և ռեկորդային՝ 15 անգամ՝ Բելգիայի սուպերգավաթը ։ Բացի դրանից, Բրյուգգեն միակ բելգիական ակումբն է, որը հասել է Եվրոպական գավաթի (ներկայումս՝ Չեմպիոնների Լիգա) եզրափակիչ։ Դա տեղի ունեցավ 1978 թվականին, սակայն այնտեղ Բրյուգգեն պարտվեց Լիվերպուլին 1-0 հաշվով ։ Բելգիական ակումբը պարտվեց նույն մրցակցին նաև 1976 թվականի ՈՒԵՖԱ Գավաթի եզրափակչում ։ Բրյուգգեին է պատկանում ամենաշատ հաջորդական մրցաշրջաններ Եվրոպայի Լիգայում անցկացնելու ռեկորդը (20)։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բելգիական ֆուտբոլային ակումբներ
Երեք քույր (օպերա)
«Երեք քույր» (Три сестры, Drei Schwestern), Պետեր Էտվյոշի օպերան՝ ստեղծված Անտոն Չեխովի համանուն պիեսի հիման վրա։ Լիբրետոն հեղինակել են Էտվյոշն ու Կլաուս Հենեբերգը։ Առաջին անգամ բեմադրվել է Լիոնի օպերայում 1998 թվականին և համարվում է 20-րդ դարի վերջին մեծ օպերան ։
Լիբրետո
Լիբրետոն գրվել է կոմպոզիտոր Պետեր Էտվյոշի ու գերմանացի լիբրետիստ Կլաուս Հենենբերգի կողմից գերմաներեն, ապա թարգմանվել ռուսերեն ։ Չեխովի պիեսի չորս գործողություները ժամանակագրական կարգով ներկայացնելու փոխարեն լիբրետոն բաժանված է երեք «հաջորդականության», որոնք պատմում են կատարվող իիրադարձությունների մասին Իրինայի, Անգրեյի ու Մաշայի տեսանկյուններից ։ Պատճառահետևանքային կապերի խախտումն ու իրադարձությունների գծային զարգացումից հրաժարվելն ընդգծված են ժամացույցը խորհրդանշորեն կոտրելով (երկու հաջորդականություններում) և կրկնության կեղծ-ծիսակարգային բնույթով ։
Բեմադրություններ
«Երեք քույր» օպերան առաջին անգամ բեմադրվել է Ուսիո Ամագացուի կողմից Լիոնի օպերայում։ Նվագախմբի դիրիժորը եղել է Կենտ Նագանոն։ Կանանց բոլոր դերերգերը (Օլգա, Մաշա, Իրինա, Նատաշա, Անֆիսա) կատարել են տղամարդիկ, քույրերի դերերգերը՝ կոնտր տենորով ։
Առաջին կատարումներ՝ Ալեն Օբան (Օլգա), Վյաչեսլավ Կագան-Պալեյ (Մաշա), Օլեգ Ռյաբեց (Իրինա), Գերի Բոյս (Նատաշա), Ալբերտ Շագիդուլին (Անդրեյ), Նիկիտա Ստորոժև (Կուլիգին), Վոյցեխ Դրաբովիչ (Վերշինին), Պիտեր Հոլ (Չեբուտիկին), Գրեգոր Դալալ (Տուզենբախ), Դենիս Սեդով (Սոլյոնի), Յան Ալոֆս (Անֆիսա), Վալերի Սերկին (Ֆեդոտիկ), Ալեքսեյ Գրիգորև (Ռոդե)։ 1999 թվականին այդ բեմադրության ձայնագրությունը թողարկվել է Deutsche Grammophon ընկերության կողմից, իսկ 2002 թվականին թողարկվել է տեսագրությունը ։
«Երեք քույր» օպերան բազմիցս բեմադրվել է, այդ թվում նաև Դյուսելդորֆում, Համբուրգում, Ամստերդամում, Փարիզում, Բրյուսելում, Էդինբուրգում և Վիեննայում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Պետեր Էտվյոշի օպերաներ
Զակինթոս ազգային պարկ
Զակինթոսի ծովային ազգային պարկ (Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου), Հունաստանի Հանրապետությունում՝ Լագանաս ծովածոցի Զակինթոս կղզում 1999 թվականին հիմնադրված ազգային պարկ, որը «Բնություն-2000» բնապահպանական նախագծի մաս է կազմում ։ Զբաղեցնում է 135 քառակուսի կիլոմետր տարածք։ Ստեղծվել է մասնավորապես մեծագլուխ ծովային կրիաների (Caretta caretta) պահպանության նպատակով և այս առումով առաջինն ու առայժմ միակն է Միջերկրական ծովում ։
Ազգային պարկը զբաղեցնում է Զակինթոս կղզու հարավային ափի ու Լագանես ծովածոցի մի մասը, որ Միջերկրական ծովում մեծագլուխ ծովային կրիայի բնադրման կարևորագույն վայր է համարվում ։ Բացի այդ, պարկն ներառում է նաև Կերի լճի ջրա-ճահճային տարածքները և երկու փոքր կղզի (Ստրոֆադեսները), որոնք ընկած են Զակինթոսից 50 կիլոմետր դեպի հարավ։
Թեև ազգային պարկը հիմնադրվել է գլխավորապես Երկրի հնագույն կենդանի օրգանիզմների շարքին դասվող մեծագլուխ ծովային կրիաների պահպանության նպատակով, այդուհանդերձ կարևոր դեր է խաղում նաև ծայրահեղ վտանգված ծովային նարգիզների և փոկերի Monachus monachus տեսակի գլխաքանակի պահպանման ու ավելացման գործում:
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հունաստանի ազգային պարկեր Կատեգորիա:Կատեգորիա ԲՊՀՄ II
Լևոն Գրիգորյան (երաժշտական գործիչ)
Լևոն (Գևորգ) Գրիգորյան (1886, Թավրիզ-24 մարտի, 1957, Թեհրան), երաժշտա-թատերական հայ գործիչ, մանկավարժ։
Կենսագրություն
Լևոն Գրիգորյանը մահացել է 1957 թվականի մարտի 24-ին, Թեհրանում։
Ստեղծագործական կյանք
Գրիգորյանը Թավրիզի երաժշտական թատրոնի պատմության մեջ էական դեր է խաղացել ։
Օպերետների և երաժշտական դրամաների բեմադրություններում ղեկավարել է բեմադրություններ և մասնակցել է դրանց, նաև` որոշ երաժշտական հատվածներում փոփոխություններ է կատարել։
1930-1940 թվականներին Թավրիզի թեմական դպրոցում «Անուշ» օպերայի պարսկերեն ներկայացումը բեմադրվել է Լևոն Գրիգորյանի ղեկավարությամբ, ղեկավարել է նաև Մ. Մանուկյանի դրամա-օպերետային խմբի բեմադրությունները` «Լեյլի և Մեջնում», «Սայաթ-Նովա» և այլն։ Գրիգորյանը օժանդակել է «Սասունցի Դավիթ» թատերախմբի աշխատանքներին։ 1946 թվականին Արամյան թատրոնի վերանորոգված սրահի բացման առթիվ «Պեպոյի» բեմադրությունը կապված է եղել Գրիգորյանի անվան հետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ մանկավարժներ Կատեգորիա:Թավրիզ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:1886 ծնունդներ Կատեգորիա:Թեհրան քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:1957 մահեր Կատեգորիա:Հայ երաժշտագետներ Կատեգորիա:Հայ թատերական գործիչներ
Էլիզաբեթ ֆոն Վիտելսբախ
Էլիզաբեթ ֆոն Վիտելսբախ կամ Էլիզաբեթ Բավարացի (Elisabeth von Bayern,, Գրայֆենբուրգ), Բավարիայի դուքս և Ռեյնի պֆալցկոմս Օտտոն II-ի դուստրը՝ Վիտելսբախների դինաստիայից։ Ամուսնության ժամանակ՝ առաջին ամուսնությունից - Սրբազան Հռոմեական կայսրության կայսրուհի, Երուսաղեմի թագուհի, Սիցիլիայի թագուհի, Շվաբիայի դքսուհի; երկրորդ ամուսնությունից - Գորիցիայի և Տիրոլի դքսուհի, Կարինտիայի և Կրայնի դքսուհի։
Կենսագրություն
Էլիզաբեթ ֆոն Վիտելսբախկ ծնվել է 1227 թվականին Տրաուսնից ամրոցում, Լանդսհուտ։ Նա ավագ դուստրն էր Օտտոն II Պայծառափայլի (1206—1253)՝ Բավարիայի դուքս և Ռեյնի պֆալցկոմս, Վիտելսբախների դինաստիայից, և Ագնես Բրաունշվեյգցու (1201—1267)՝ Վելֆերի դինաստիայից Հենրիխ Բրաունշվեյգցու դուստր, ընտանիքում։
1246 թվականի սեպտեմբերի 1-ին նրան ամուսնացնում են Շվաբիայի դուքս և Երուսաղեմի արքա Կոնրադ Հոհենշտաուֆենի, հետագայում՝ գերմանական կայսր և Սիցիլիայի արքա, հետ։ Այդ ամուսնություն նպաստում է Վիտելսբախների և Հոհենշտաուֆենների դինստիաների միջև դաշինքին։ 1254 թվականին Էլիզաբեթ Բավարացին այրիանում է։
Առաջին ամուսնու մահից չորս տարի անց նա երկրորդ անգամ է ամուսնանում Մեյնհարդ II-ի հետ՝ Գորիցիայի և Տիրոլի դուքս, կարինտինն և Կրայնի դուքս։
1268 թվականին Նեապոլում, Տալյակոցոյի մոտ ճակատամարտում պարտությունից հետո, գլխատվում է Կոնրադինը՝ նրա միակ որդին առաջին ամուսնությունից։ Նրա հիշատակին, 1272 թվականին, նա հիմնադրում է Շտամս աբբայությունը Տիրոլում, որը հանձնում է վանական-ցիստերականների խնամքին։ Այդ վանքում Էլիզաբեթ Բավարացին ամուսնու հետ անց է կացնում կյանքի վերջին տարիները և այնտեղ էլ թաղվում է։ Նա մահացել է 1273 թվականի հոկտեմբերի 9-ին։ Մեյնհարդ II ֆոն Կերնտենը կնոջից շատ է ապրում համարյա քսան տարի։
Երկրորդ ամուսնությունից Էլիզաբեթ Բավարացու կրտսեր դուստր Էլիզաբեթ Կարինտիացին ամուսնացել է դուքս Ալբրեխտ I Ավստրիացու հետ, ով հետագայում դառնում է Գերմանիայի արքա։ Նրա ավագ որդի Ալբրեխտ II-ը մահանում է հորից առաջ, ում ժառանգորդն է դառնում Օտտոն III-ը։ Վերջինիս մահից հետո Գորիցիայի և Տիրոլի դուքս է դառնում Էլիզաբեթ Բավարացու միակ կենդանի մնացած որդին՝ Հենրիխ IV-ը, Չեխիայի արքան։ 1335 թվականին, համաձայն իր կտակի, նա թաղվում է ծնողների հետ Շտամս աբբայությունում։
Ընտանիք
Երկու ամուսնությունից Էլիզաբեթ Բավարացին ունեցել է յոթ երեխա։
Կոնրադ IV-ի հետ առաջին ամուսնությունից նա ունեցել է Կոնրադինին (1252—1268), Երուսաղեմի արքա, Սիցիիայի արքա և Շվաբիայի դուքս, Հոհենշտաուֆենների տոհմի վերջին օրինական կառավարիչ։
Մեյնհարդ II Տիրոլցու հետ երկրորդ ամուսնությունից նա ունեցել է չորս որդի և երկու դուստր.
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Երուսաղեմի թագուհիներ Կատեգորիա:Թագուհիներ Կատեգորիա:Սիցիլիայի միապետների կանայք Կատեգորիա:Բավարիայի պատմություն
Տրիպուրա
Տրիպուրա, նահանգ Հնդկաստանում (մինչև 1972 թվականը՝ կենար, ենթակայության տերիտորիա)։ Տարածությունը 10,5 հզար կմ² է, բնակչությունը՝ 2 միլիոն (1981), գլխավորապես բենգալացիներ։ Կենտրոնը՝ Ագարտալա։ Տրիպուրան գտնվում է Գանգեսի հարթավայրի արևելյան վերջավորությունում։ Բանգլադեշի սահմանի երկարությամբ ձգվում են Լուշայի լեռնաճյուղերը։ Կլիման արևադարձային մուսսոնային է։ Լեռներում տարածված են արևադարձային անտառները։ Զբաղվում են հողագործությամբ (մշակում են բրինձ, ջութ, բամբակենի, թեյ, շաքարեղեգ), անտառահատմամբ։ Կան գյուղատնտեսական մթերքների վերամշակման և փայտամշակման ձեռնարկություններ։
Նոլտրեքս
Նոլտրեքս («Noltrex»), սինթետիկ վիսկոպրոտեզ։ Գելանման դեղանյութ, որը օգտագործվում է օստեոարթրոզների և արթրոզների բուժման նպատակով։ Այն պատկանում է սինովյալ (հոդային) հեղուկի էնդոպրոթեզների խմբին և ծառայում է սինովյալ հեղուկի անբավարարության ժամանակ որպես փոխարինող։ Noltrex-ի մածուծիկության բնութագրերը մոտ են բնական սինովյալ հեղուկի բնութագրերին։ Դեղորայքը տարբերվում է բարձր կենսահամատեղելիությամբ մարդու օրգանիզմի հյուսվածքների նկատմամբ դրա պատճառով է, որ իմունոգենությամբ և անտիգենային հատկություններով աչքի չի ընկնում։
Ստեղծման պատմություն
Ջրապահպան կենսապոլիմերի Ag++ իոններով ստացման տեխնոլոգիան մշակվել է 1980-ական թվականներին ԽՍՀՄ-ում։
1992 թվականին Կիևում ստեղծվել է հիդրոգելի դեպո ձևը, որը օժտված է դեղաբանական երկարատև հատկություններով։ Ստացվեց պլաստիկ վիրաբուժության համար հիդրոգելի վրա հիմնված առաջին արտադրանքը։ Ներկայումս այդ արտադրանքը թողարկվում է շվեդական Contura (Ferrason ընկերություն) ընկերության կողմից Aquamid վաճառքային պիտակով։
1999 թվականին մշակվեց հիդրոգելի ստացման նոր տեխնոլոգիա, որը օժտված էր հակաբակտերիալ հատկություններով։
2001 թվականին արտադրվում է Noltrex անվանումով սինովյալ հեղուկի էնդոպրոտեզ։
2007 թվականից Noltrex օգտագործումը թույլատրվել է Եվրոպական Միությունում։
Ազդեցության մեխանիզմը
Նոլտրեքսը օգտագործվում է արթրոզից տուժած հոդի մեջ ներարկման ձևով և հավասարաչափ ծածկում է հոդային մակերեսները։ Հիդրոգելի շերտը հանդես է գալիս որպես ծածկող շերտ, որը մեղմացնում է մեխանիկական ծանրաբեռնվածությունը հոդերի վրա և աճառների վնասումը շարժման ընթացքում    ։
Բաղադրություն
Noltrex-ը արհեստական էնդոպրոտեզ է որի բաղադրության մեջ բացակայում է կենդանական ծագման և հիալուրոնաթթվային բաղադրիչները։ Հիմնական բաղադրիչը եռաչափ պոլիոկրիլամիդային ցանցի պոլիմեր է, որը զատված է թորած ջրով (4% պոլիմեր 96% ջրով)։ Բացի այդ բաղադրության մեջ մտնում է նաև արծաթի իոններ 0.01-0.02% ախտահանող ազդեցությամբ ։
Կիրառման ոլորտ
Դեղը օգտագործվում է ցանկացած փուլի օստիոարթրիտի և արթրոզի բուժման համար տարբեր հոդերում տեղակայված՝ ծնկային, կոնքազդրային, արմնկային, դաստակային, սրունք-թաթային և այլն:Մեկ տարվա ընդմիջով 1-5 անգամ դեղի ընդունումը տալիս է երկար բուժական ազդեցություն։ Կուրսի կրկնումը պարտադիր է 9-24 ամսից։
Noltrex-ը արտադրվում է ստերիլ օգտագործման համար կնքված պատրաստի տարաններում մեկ անգամյա օգտագործման ներարկիչով, որը պարունակում է 2.5 մլ գել։ Արտադրող- «Биоформ» (Ռուսաստան)     ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վիրաբուժություն Կատեգորիա:Օրթոպեդիա
Կոմենսկու անվան համալսարան (Բրատիսլավա)
Կոմենսկու անվան համալսարան (Univerzita Komenského), Սլովակիայի ամենամեծ համալսարանը, որի ֆակուլտետների հիմնական մասը գտնվում են Բրատիսլավայում։
Պատմություն
Համալսարանը հիմնադրվել է անկախ Չեխոսլովակիայի ստեղծումից անմիջապես հետո 1919 թվականին Պրահայի Կառլովի համալսարանի աջակցությամբ, որի արդյունքում երկար տարիներ պրոֆեսորա-դասախոսական կազմի զգալի մասը չեխեր էին։ Նախնական, համալսարանն ուներ ընդամենը մեկ ֆակուլտետ՝ բժշկական։ 1921 թվականին բացվեցին փիլիսոփայության և իրավաբանական ֆակուլտետները։ 1939-1954 թվականներին համալսարանը անվանվել է Սլովակիայի համալսարան։ Բացվել են նոր ֆակուլտետներ՝
2006 թվականին համալսարանն ուներ ավելի քան 30,000 ուսանող և 2,000 ֆակուլտատիվ անդամներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սլովակիայի համալսարաններ Կատեգորիա:1919 հիմնադրված կրթական հաստատություններ
Սուրբ Հակոբ եկեղեցի (Մրգավան)
Սուրբ Հակոբ եկեղեցի, Հայ Առաքելական եկեղեցի Արարատի մարզի Մրգավան գյուղում։ Ընդգրկված է Մրգավանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկում։
Պատմություն
Սուրբ Հակոբ եկեղեցին կառուցվել է 1902-1905 թվականներին Տեր Խորեն արքեպիսկոպոս Մուրադբեկյանի կողմից՝ հայ բնակչության խնդրանքով։ Եկեղեցին պատկանում է գմբեթավոր դահլիճների տիպին, բաժանված է երեք նավի։ Բեմն առանց հարդարանքի է։ Եկեղեցու գմբեթը ներքուստ կլոր է, արտաքուստ՝ բազմանիստ թմբուկով և վեղարով։ Պատուհանները կորագիծ են, պարզ, կամարակապ աղեղներով։ Եկեղեցին ունի երկու մուտք՝ արևմուտք ում և հարավային մասում, որոնք առանց դռների են։ Արևմտյան շքամուտքին կից զանգակատունն է։ Տարածքը ցանկապատված է։ Եկեղեցին վերականգնվել է 1981 թվականին, Վազգեն Ա Ամենայն Հայոց կաթողիկոսի անմիջական աջակցությամբ (ճարտարապետ՝ Արծրունի Գալիկյան) ։
Ծանոթագրություններ
հ հ
Մաֆիկ
Մաֆիկ (Мафик, Դենիս Մաֆիկ, ), ռուսական շանսոն ժանրի երգերի հեղինակ և կատարող ։
Կենսագրություն
Դենիս Մաֆիկը ծնվել է 1971 թվականի հունիսի 23-ին, Սվերդլովսկի մարզի Զարեչնի քաղաքում, երգահանների ընտանիքում ։
Ստեղծագործել սկսել է դպրոցական տարիներից։ 1986-1990 թվականներին սովորել է Զարեչնիի ատոմային էներգետիկայի տեխնիկումում։ Նույն ժամանակ արվել են առաջին ձայնագրությունները, որոնք այսօր չեն պահպանվել։
1990-1992 թվականներին անցել է զինվորական ծառայություն ։ Վերադառնալով բանակից` սկսել է լրջորեն զբաղվել երաժշտությամբ։ Թողարկել է մի քանի սիրողական ալբոմ ։ Ընդամենը մի քանի տարիների ընթացքում տնային ստուդիաներում ձայնագրել է չորս ալբոմ ։ Շանսոնի հետ միասին, այս տարիների ընթացքում Դենիսն աշխատել է փոփ երաժշտության, մանկական և բարդ երգերի ժանրերում ։ 2000-ականների սկզբում ձայնագրելով իր լավագույն երգերի հավաքածուի 500 օրինակ` Դենիսն ուղարկում է դրանք տարբեր ստուդիաներ, որոնցից մեկը «Ռուսական շանսոն» ստուդիան էր։ Այնտեղ նոր կատարողի հանդեպ հետաքրքրություն է ցուցաբերվում, և 2005 թվականին թողարկվում է Մաֆիկի առաջին պրոֆեսիոնալ «Չիկի-մոնի» (Чики-мони) ալբոմը ։
2011 թվականից ապրում է Մոսկվայում և ակտիվ ելույթներ է ունենում։ 2012 թվականին «Կվադրո-Դիսկ» ընկերությունը թողարկել է Մաֆիկի թիվ 6-րդ «Բոբիկ» (Босота) ալբոմը, ինչպես նաև հավաքածու` «Grand Collection» սերիայից ։ Այս և հաջորդ բոլոր ալբոմների երաժշտական պորդյուսերն է դարձել տաղանդավոր գործիքավորող Դմիտրի Շեվելյովը։ Ժամանակի ընթացքում Դենիսը ձևափոխում է իր ստեղծագործական կեղծանունը` «Մաֆիկ»-ին ավելացնելով իր անձնական անունը։ Ըստ իր սեփական խոսքերի նա արել է դա, քանի որ «ինքն արդեն մեծացել է, ինչպես նաև` լրագրողներին վախեցնում է կոչումը առանց անունի, իսկ ես ցանկանում եմ բարության իմ բաժինը հասցնել ավելի մեծ թվով մարդկանց» ։
DVD
2005 - «Չիկի-Մոնի» 2007 - «Թռչուններ» 2008 - «2-ը 1-ում»
Քննադատություն
Որոշ կատարողների և ունկնդիրների կողմից Մաֆիկը մեղադրվում է գրագողության մեջ, նրա երգերից մեկը գնահատվում է որպես գրագեղություն իտալացի Mo-Do կատարողի «Das Konzert» երգից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուս երգիչներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Ռուս կոմպոզիտորներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Վյաչեսլավ Նաբատով
Վյաչեսլավ Նաբատով (Набатов, Вячеслав Васильевич, ), խորհրդային գեղանկարիչ, Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամ (մինչև 1992 թվական` ՌԽՖՍՌ նկարիչների միության Լենինգրադի կազմակերպություն) ։
Կենսագրություն
Վյաչեսլավ Նաբատովը ծնվել է 1939 թվական հոկտեմբերի 5-ին, Նովոսիբիրսկի մարզի Կարասուկ քաղաքում, բազմազավակի ընտանիքում։ 1967 թվականին ավարտել է Սարատովի գեղարվեստի համալսարանը։ Նույն թվականին ընդունվել է Ի. Ե. Ռեպինի անվան գեղանկարչության, քանդակագործության և ճարտարապետության ինստիտուտի գեղանկարչության ֆակուլտետը, որը ավարտել է 1973 թվականին, Վիկտոր Օրեշնիկովի արհեստանոցում` նկարչի և ուսուցչի որակավորմամբ։ Դիպլոմային աշխատանքը եղել է «Մայրը» նկարը ։
1989-1992 թվականներին Նաբատովի աշխատանքները մեծ հաջողությամբ ցուցադրվել են Ֆրանսիայում` L' Ecole de Leningrad ռուսական գեղանկարչության ցուցահանդեսներում և աճուրդներում ։
Մահացել է 1995 թվականի նոյեմբերի 5-ին, Սանկտ Պետերբուրգում, իր կյանքի 75-րդ տարում։
Վ. Նաբատովի աշխատանքները գտնվում են թանգարաններում և մասնավոր հավաքածուներում` Ռուսաստանում, Գերմանիայում, Ֆինլանդիայում, ԱՄՆ-ում, Ճապոնիայում, Ավստրալիայում և այլ երկրներում ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:ԽՍՀՄ նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի նկարիչների միության անդամներ Կատեգորիա:Խորհրդային նկարիչներ Կատեգորիա:Ռուս բնանկարիչներ Կատեգորիա:Ռեպինի անվան ինստիտուտի շրջանավարտներ
Դորա Սաքայան
Դորա Գևորգի Սաքայան, ՄաքԳիլի համալսարանի գերմանագիտական ամբիոնի ցկյանս պրոֆեսոր, ԵՊՀ պատվավոր դոկտոր։ Նախնական մասնագիտացմամբ` գերմանագետ։ Վերջին տասնամյակներում նա ավելի մեծ ճանաչում է գտել իր հայագիտության և կիրառական լեզվաբանությանը նվիրված գործերով։ Սաքայանն առաջինն էր, որ իր հիմնած «Armenian Studies for the English-speaking World» մատենաշարով Կանադայում ուղի հարթեց հայագիտության զարգացման համար։
Կյանք, կրթություն և գործունեություն
Սաքայանը ծնվել է 1931 թվականին Փոքր Ասիայից Հունաստան գաղթածների ընտանիքում։ Հայրը` Գևորգ Էդուարդի Սաքայանը, Հունաստան է հանգրվանել Ադրիանապոլիսից, մայրը` Սիրարփի Կարապետի Սաքայանը (ծն. Խաչերյան)` Զմյուռնիայից։
Սաքայանը մեծացել է բազմալեզու միջավայրում` վաղ հասակում յուրացնելով արևմտահայերենն ու հունարենը, որոնց անմիջապես հաջորդել է գերմաներենի, ֆրանսերենի ու թուրքերենի իմացությունը։ 1946 թվականին Սովետական Հայաստան հայրենադարձվելուց հետո նա իր միջնակարգ և բարձրագույն կրթությունը ստացել է արևելահայերենով և ռուսերենով։ Հետագայում կատարելագործել է անգլերենի իր իմացությունը և որպես լեզվաբան` ուսումնասիրել այլ լեզուներ։ Սաքայանն իր նախնական կրթությունն ստացել է Սելանիկի Կյուլապի Կյուլպենկյան հայկական վարժարանում։ Միջնակարգ կրթություն ստանալու համար հաճախել է տեղի գերմանական գիմնազիան (Deutsche Schule Thessaloniki), իսկ այնուհետև ուսումը շարունակել է Վիեննայի (Ավստրիա) 7-րդ քաղաքամասի օրիորդաց գիմնազիայում (Oberschule für Mädchen, Wien 7)։ 1946 թվականին Սաքայանի` չորս հոգուց բաղկացած ընտանիքը հայրենադարձվել է Սովետական Հայաստան և բնակություն հաստատել Երևանում։ Այստեղ Սաքայանը սովորել է Երևանի Օտար լեզուների պետական մանկավարժական ինստիտուտի գերմանական բաժնում, որտեղ էլ 1952 թվականին` ուսումն ավարտելուց հետո, աշխատանքի է նշանակվել որպես գերմաներենի դասախոս։ 1956 թվականին հրավիրվել է Երևանի պետական համալսարան որպես ռոմանագերմանական բանասիրության ամբիոնի դասախոս։ 1958 թվականին Սաքայանը ընդունվել է ասպիրանտուրա` Մոսկվայի Լոմոնոսովի անվան պետական համալսարանի ռոմանագերմանական բանասիրության ֆակուլտետում։ 1965 թվականին այդ նույն ֆակուլտետի գիտխորհրդի առաջ պաշտպանել է գերմաներենի բառակազմության հարցերին նվիրված իր ատենախոսությունն ու ստացել բանասիրական գիտությունների թեկնածուի աստիճան։ Վերադառնալով Երևան` 1965 թվականին նա ստանձնել է ԵՊՀ-ի օտար լեզուների համահամալսարանական ամբիոնի վարիչի պաշտոնը։ 1968 թվականին Սաքայանը ստացել է օտար լեզուների դոցենտի կոչում։
Շվայգ Նյուրնբերգ
Շվայգ Նյուրնբերգ (Schwaig bei Nürnberg), կոմունա Գերմանիայում՝ Բավարիա երկրամասում՝ Նյուրնբերգ շրջանում։
Դորա Սաքայան
Կյանք, կրթություն և գործունեություն
1975 թվականին Սաքայանը տեղափոխվել է Կանադա և այնտեղ շարունակել իր գիտամանկավարժական գործունեությունը ՄաքԳիլի համալսարանի գերմանագիտության ամբիոնում։ 1987 թվականին նա ստացել է ՄակԳիլ համալսարանում ցկյանս դասավանդելու իրավունք (Tenured Associate Professor), իսկ 1992 թվականին` լիարժեք պրոֆեսորի (Full Professor) կոչում։ Բարձր գնահատելով Դորա Սաքայանի` կես դարվա ընթացքում գերմանագիտությանը մատուցած ծառայությունները` Գերմանիայի կառավարությունը 2001 թվականի հունիսի 27-ին` նրան պարգևատրել է Գերմանական Դաշնության «Արժանյաց կարգի խաչ» (Bundesverdienstkreuz) քաղաքացիական բարձրագույն շքանշանով։
Շվայգ Նյուրնբերգ
Ենթարկվում է Միջին Ֆրանկոնիա վարչական օկրուգին։ Բնակչությունը կազմում է 8220 մարդ (դեկտեմբերի 31, 2010) ։ Զբաղեցնում է 5,89 կմ² մակերես։ Պաշտոնական կոդ՝ 09 5 74 156։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գերմանիայի բնակավայրեր
Դորա Սաքայան
Կյանք, կրթություն և գործունեություն
1995 թվականին Սաքայանը ՄակԳիլ համալսարանում կազմակերպեց Հայագիտական 5-րդ միջազգային գիտաժողովը, որին մասնակցում էին տարբեր երկրներից 46 հայագետներ (նրանցից տասը` Հայաստանից), իսկ 1996 թվականին հրատարակեց այդ գիտաժողովի նյութերի ժողովածուն։ 1997 թվականին Սաքայանն իր հայագիտական գործերը տպագրելու համար Մոնրեալում հիմնեց «Arod Books» փոքր հրատարակչությունը։
ՄակԳիլ համալսարանում 25 տարի պաշտոնավարելուց հետո Սաքայանը 2000-ին թոշակի է անցել և իրեն ամբողջապես նվիրել հայագիտությանը։ Այդ թվականից սկսած` նա ամեն տարի մի քանի ամիս անց է կացնում Հայաստանում [5], որտեղ աշխույժ կերպով համագործակցում է ԵՊՀ-ի հետ։ Այստեղ նա միջազգային գիտաժողովների մերթ կազմակերպիչն է, մերթ մասնակիցը։ Իր նախկին ուսանողուհի Էվելինա Մակարյանի հետ և մինչև վերջինիս թոշակի անցնելը` նա աշխատել է նաև Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված կարևոր աշխատությունների` գերմաներենից հայերեն թարգմանությունների վրա, իսկ ԵՊՀ-ի հրատարակչությունը իրար հետևից լույս է ընծայել Սաքայանի և Մակարյանի թարգմանություններն ու Սաքայանի այլ աշխատությունները։
Գիտական գործունեությունը
Որպես արևելաեվրոպական դպրոցով անցած գերմանագետ մանկավարժ, Սաքայանը մասնագիտացել է գերմանական բանասիրության և գերմաներենի դասավանդման մեթոդիկայի մեջ։ Այս հենքային գիտելիքները, ինչպես նաև մի շարք լեզուների իմացությունը նրան առաջնորդել են դեպի կիրառական լեզվաբանություն, որի միջգիտակարգային բազմաթիվ ճյուղերից Սաքայանը իր ուշադրությունը կենտրոնացրել է հետևյալ ոլորտների վրա.
Վերոհիշյալ թեմաներով իր ելույթներում և հրապարակած գործերում Սաքայանը ներկայանում է հինգ լեզվով` հայերեն, գերմաներեն, անգլերեն, ռուսերեն և ֆրանսերեն։
Զուգադրական լեզվաբանություն
Զուգադրական իր ուսումնասիրությունների մեջ Սաքայանը նախ գերմաներենը զուգադրում է հնդեվրոպական այլ լեզուների հետ, ինչպես օրինակ` անգլերենը, ռուսերենը, ֆրանսերենը և ժամանակակից հունարենը։ Ապա որպես նորամուծություն` նա ընդգրկում է նաև հայերենը, որն իր ձևաբանության կցական հատկանիշներով առանձնանում է հնդեվրոպական ընտանիքի այլ լեզուներից։ Ի վերջո Սաքայանը զուգադրական իր վերլուծություններում կենտրոնանում է գլխավորապես հայերենի վրա, ընդ որում` մյուս լեզուները դիտարկելով հայերենի պրիզմայի միջով։ Այսպիսի մոտեցման նպատակն է նախ վեր հանել լեզուների կառուցվածքային-տիպաբանական առանձնահատկությունները, ապա` օտար լեզուների դասավանդման բնագավառում գոյություն ունեցող դժվարությունների ոլորտները։ Նրա աշխատություններում լեզվական երևույթների քննարկումները լայնորեն հենվում են հայերեն և ռուսերեն առկա լեզվաբանական գրականության վրա, որը միշտ չէ որ հասանելի է արևմտյան լեզվաբաններին։ Վերջիններիս Սաքայանը ներկայացնում է արևելահայերենի ձևաբանության և շարահյուսության յուրահատկությունները` հատկապես կենտրոնանալով հայերենի բայական համակարգի անդեմ ձևերի` դերբայների  հարուստ հարացույցի վրա [5][6]։ 1986 թվականին գերմաներեն լույս է տեսնում Սաքայանի հայագիտական առաջին մենագրությունը [7]`նվիրված տեքստի լեզվաբանությանը։ Նրա մեջ դիտարկվում են հայերենի անորոշ դերբայը և նրա միջոցով նախադասության փոխակերպումը նախադասության մասի` [Նա գրեց։ Նրա գրելը …, Նրա գրելու մասին …, Նրա չգրելով հանդերձ …, Նրա գրելները և այլն]։ Ստորոգական բայից փոխակերպված դերբայական այս խտացումները` անվանականացումները (Nominalisierung), գրքում քննարկվում են որպես ասույթային հարակրկնության (անաֆորայի) դեպքեր, որոնք տեքստում դառնում են իմաստային կապակցվածության հզոր միջոց։ Սաքայանի այս գիրքը բարձր գնահատվեց Հայաստանի և գերմանախոս երկրների հայտնի հայագետների ու լեզվաբանների կողմից։
Զուգադրական դարձվածաբանություն
Ճանաչելով մարդկային հաղորդակցման համար լեզուներում գոյություն ունեցող կայուն բառակապակցությունների կարևորությունը՝ Սաքայանը լրջորեն զբաղվում է դարձվածաբանությամբ` այն ընկալելով իր ամենալայն առումով։ Նա հավաքում, դասակարգում և զուգադրում է կենդանի խոսքում վերարտադրվող դարձվածաբանական միավորները, ինչպիսիք են, օրինակ, առօրյա խոսքի մեջ կրկնվող և կենդանի խոսքը կազմակերպող խոսակցական պատրաստի «պատառիկները» (gambits)։ Խոսակցական այդ բանաձևերով Սաքայանը ստեղծում է օտար լեզուների դասավանդման համար հատուկ` թեմատիկ և գործաբանական սկզբունքով խմբավորված երկլեզու (անգլերեն-հայերեն, գերմաներեն-անգլերեն և այլն) ցանկեր, որոնք մեծ տեղ են գրավում նրա դասագրքերում։ Սաքայանի հետաքրքրությունը առածների ու ասացվածքների և հատկապես զուգադրական առածագիտության հանդեպ տվեց իր շոշափելի արդյունքը։ Սկսած անցյալ դարի 90-ական թվականներից` նա ամեն տասնամյակում լույս ընծայեց առածագիտական մեկ առանձին մենագրություն` իր երկլեզու ծաղկաքաղով` 1994/1995  թվականներին` անգլերեն, 2001 թվականին` գերմաներեն, իսկ ընթացիկ տարում` ֆրանսերեն լեզուներով։ Այս մենագրությունները անգլախոս, գերմանախոս և ֆրանսախոս ընթերցողին ծանոթացնում են ոչ միայն հայկական առածների լեզվա-կառուցվածքային առանձնահատկություններին, այլև պատուհան են բացում դեպի հայ ժողովրդի՝ դարերի ընթացքում ստեղծված հոգեկերտվածքի, կենսափորձի, մտածելակերպի, վարքուբարքի և հավատալիքների հարուստ աշխարհը։ Դիտարկումները հենվում են 2500 հայկական առած-ասացվածքների վրա, որոնք թարգմանված են համապատասխան լեզվով և խմբավորված` ըստ թեմաների։
Օտար լեզուների դասավանդում
Սաքայանի` օտար լեզուների ուսուցման մեթոդիկայի նկատմամբ ունեցած հետաքրքրությունը հայտնի է դեռևս 1960-ական և 1970-ական թվականների գործունեությունից, երբ նա ԵՊՀ-ի օտար լեզուների համահամալսարանական ամբիոնի վարիչն էր։ Այդ շրջանում նա հեղինակել ու համահեղինակել է գերմաներենի դասագրքեր, բառարանագրված ընթերցարաններ և զանազան ուսուցողական նյութեր։ 1975 թվականին վերաբնակվելով Կանադայում՝ նա շարունակեց իր գիտական աշխատանքը օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի բնագավառում` ներկայացնելով օտար լեզուների դասավանդման իր սեփական մեթոդը միջազգային գիտաժողովներում և գիտական հոդվածներում։ Լայնորեն կիրառելով լեզվաբանության նորագույն նվաճումները` նա գրեց նոր և ժամանակակից դասագրքեր, որոնք նվիրված են ոչ միայն գերմաներենին, այլև հայերենին։ Այսօր աշխարհով մեկ հայտնի են հայերենը զուգադրական մոտեցմամբ անգլախոս աշխարհի համար նրա գրած բուհական քույր դասագրքերը։
Հայոց ցեղասպանության պատմություն
Մեծ է Դորա Սաքայանի ավանդը նաև հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործում։ 1992 թվականին ձեռք բերելով իր մայրական պապի` բժիշկ Կարապետ Խաչերյանի օրագիրը` նա ձեռնամուխ եղավ դրա հրատարակմանը և տարածմանը։ Օրագիրը 1922 թ. Զմյուռնայի աղետի ժամանակագրությունն է։ Այն պատմում է, թե ինչպես Փոքր Ասիայում գտնվող նավահանգիստ քաղաք Զմյուռնիան 1922 թ. սեպտեմբերին հրկիզվեց ներխուժող աթաթուրքյան բանակի կողմից և նրա քրիստոնյա հայ և հույն բնակչությունը հայտնվեց «հրի, ջրի և սրի» միջև։ Օրագիրը նկարագրում է Խաչերյանների ընդարձակ ընտանիքի 1922 թվականի սեպտեմբերի ոդիսականը, որից փրկվել է միայն դ-ր Խաչերյանի անմիջական ընտանիքը` կինը, հինգ երեխաներն ու աղախինը` Արաքսին։ Մնացածը` տասը հոգի,  այդ թվում` Խաչերյան զույգի մայրերը և եղբայրները, իրենց ընտանիքներով նահատակվեցին։ Սաքայանը մեծ հոր թողած օրագիրը տպագրության պատրաստեց և այն հրատարակեց բնագիր արևմտահայերենով 1995 թվականին և 1997 թվականին` Մոնրեալում` իր իսկ հիմնած «Արոդ» (Arod) հրատարակչությունում։ Ապա այդ օրագիրը անգլերեն թարգմանելուց հետո ստեղծեց մի ընդարձակ հատոր` ներածականով, վերջաբանով և 70 ծանոթագրություններով, գրականության ցանկով և այլն։ Անգլերեն տարբերակի հիման վրա օրագիրը իրար հետևից հրատարակվեց տարբեր լեզուներով և տարբեր երկրներում, այդ թվում` թուրքերենը Թուրքիայում (2005)։ Այդ շարքից գերմաներեն, արևելահայերեն և ռուսերեն հրատարակված հատորները պարունակում են Թեսսա Հոֆմանի ընդարձակ ներածականը Զմյուռնիայի աղետի պատմության մասին։ Խաչերյանի օրագիրն այսօր Հայոց ցեղասպանության նվիրված ամենաշատ թարգմանված գիրքն է։
Այնուհետև Սաքայանն է՛լ ավելի ընդգրկվեց ցեղասպանագիտական աշխատանքների մեջ։ Աշխատակցելով հայտնի թուրք հրատարակիչ Ռագըպ Զարաքոլուի հետ` 2010 թվականին Սաքայանը դարձավ Թեոդիկի «Յուշարձան Ապրիլի 11-ի» գրքի երկլեզու` հայերեն-թուրքերեն հրատարակության խմբագիրը։ Եվ քանի որ նման գրքի հրատարակումը Հրանդ Դինքի` իր օրոք չիրականացված երազն էր, գրքի առաջին 50 էջերը նվիրված են Հրանդ Դինքին։ Այդ բաժնի հոդվածները ներկայանում են երեք լեզվով` անգլերեն, թուրքերեն և հայերեն։
Թարգմանություններ
Դեռևս գիտա-մանկավարժական իր գործունեության վաղ շրջանում Սաքայանի` տարբեր լեզուների իմացությունը նրան ուղղորդել է դեպի թարգմանությունը, որը նա կատարել է հայերենից դեպի օտար լեզուները կամ հակառակ ուղղությամբ։ Սաքայանը թարգմանել է տարբեր ժանրերի ու ծավալի տեքստեր` արձակ թե չափածո։ Հիշարժան է նրա թարգմանչական ներդրումը զուգադրական առածագիտության մեջ` այն է` 2500 հայկական առած-ասացվածքների թարգմանությունը անգլերենի, գերմաներենի և ֆրանսերենի։ Թարգմանչական գործունեությունն  ի վերջո Սաքայանին առաջնորդել է դեպի թարգմանության տեսություն։ Սկսած 1981 թվականից` նա մոտ մեկ տասնամյակի ընթացքում`  գրեթե ամեն տարվա ամառային կիսամյակների ընթացքում, սերտորեն աշխատակցել է Գերմանիայի Universität des Saarlandes համալսարանի թարգմանության ամբիոնի գործընկերների (ամբիոնի վարիչ՝ Prof. Dr. Wolfram Wilss) հետ։ Այդ տարիները իրենց ներգործությունն ունեցան Սաքայանի թարգմանագիտությանը նվիրված  աշխատանքների, ինչպես նաև նրա թարգմանությունների որակի վրա։ Սաքայանի աշխատությունների վրա մի հայացք նետելով կարելի տեսնել, որ նրանց գրեթե բոլորի մեջ ինչ-որ չափով միահյուսված է թարգմանությունը։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ պրոֆեսորներ Կատեգորիա:Հայ հայագետներ Կատեգորիա:Հայ գերմանագետներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների թեկնածուներ Կատեգորիա:Բանասիրական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Կանադացի ակադեմիկոսներ Կատեգորիա:Հայ լեզվաբաններ
Արագոնի խաչակրաց արշավանք
Արագոնի խաչակրաց արշավանք, Արագոնի խաչակրաց արշավանք կամ Խաչակրաց արշավանք ընդդեմ Արագոնի։ Մաս է կազմում Սիցիլիականի, որը հայտարարվել է Մարտին IV պապի կողմից ընդդեմ Արագոնի թագավոր Պեդրո III Մեծի 1284 թվականին, շարունակվել է մինչև 1285 թվականը։
Նախապատմություն
Պեդրոյի՝ Սիցիլիայում տարած նախորդ պատերազմի հաղթանակի արդյունքում պապը խաչակրաց արշավանք է հայտարարել նրա դեմ և պաշտոնապես մերժել է նրան՝ որպես թագավորի այն պնդումով, որ Սիցիլիան եղել է պապերի իշխանության տակ։ Պեդրո II-ը թագավորությունը հանձնել է Սրբազան Աթոռի տնօրինությանը, Մարտինը նվիրել է այն Կարլին, կոմս դե Վալուային, ֆրանսիական թագավորի որդուն, Ֆիլիպ III Խիզախին և ազգակից Պեդրո III-ին։ Հակասությունը արագորեն վերաճել է քաղաքացիական պատերազմի, Պեդրոյի եղբայր Հայմե II-ը միացել է ֆրանսիացիների հետ։ Հայմեն նույնպես ժառանգել է Ռուսսիլյոն կոմսությունը, և այսպես սկսել է թագավորել երկու տերությունների Ֆրանսիայի և Արագոնի վրա։ Պեդրոն փոքր որդին էր, չէր ժառանգել աթոռը, և դա էր հաշվի առել Հայմեի վրա ձեռնարկած Խաչակրաց արշավանքի ժամանակ։ 1284 թվականին ֆրանսիական առաջին բանակները Ֆիլիպի և Կարլի ղեկավարության ներքո ներխուժում են Ռուսսիլյոն. դրանցից 16000-ը այրուձին էր, 17 հազարը՝ նետաձիգներ և 100 հազարը՝ հետևակ, նաև ֆրանսիական նավահանգիստների 100 նավեր։ Թեև նրանք ունեին Հայմեի աջակցությունը, բայց տեղական բնակչությունը ոտքի է կանգնում նրանց դեմ։ Քաղաք Էնդոբլեստնոն պաշտպանում է ռուսիլյոնյան Բաստարդը-Նունո Սանչեսը՝ Ռուսսինլյոնի 1212-1242 թվականների կոմսի(վերջին կոմս) ապօրինի որդին։ Վերջիվերջո նա հաղթում է, և Մայր տաճարը այրվում է, չնայած լեգատի ներկայությանը։ Սպանված մարդկանց մեջ նա կենդանի էր մնացել։ Նա արագորեն բանակցում է կապիտուլյացիայի մասին և որպես գերիների ուղեկցում թագավորական բանակը։
Ժիրոնի գրավում Ֆիլիպ III–ի կողմից
1285 թվականին Ֆիլիպ III Խիզախը ցանկանում է ամրացնել իր դիրքերը Ժիրոնում` պաշարելով այն։ Դիմադրությունը ուժեղ էր, բայց քաղաքը գրավվում է։ Կարլը թագադրվում է այնտեղ, բայց առանց թագի։ Ապրիլի 28-ին Կարդինալ Ժան Շոլեն իր գլխարկը դնում է թագավորի գլխին։ Դրանում Կարլը ծիծաղելի էր, դրա համար նրան կոչում «թագավոր գլխարկով»։ Ֆրանսիացիները շուտով ձախողվում են ծովակալ Պեդրո III-ի ձեռքով։ Ֆրանսիական նավատորմը ջախջախվում է Լես-Ֆորմիգես թերակղզու մոտ։ Ֆրանսիական բանակը վարակվում է դիզենտերիայով։ Ֆիլիպը նույնպես վարակվում է։ Ֆրանսիական գահի ժառանգորդը՝ Ֆիլիպը, բանակցություն է վարում Պեդրոյի հետ այն բանի համար, որ թագավորական ընտանիքը կարողանա ազատ անցնել Պիրենեյը։ Բայց առաջարկությունը մերժվում է, և նրանք կոտորվում են մարտում Պանիսսարի կիրճում։ Ֆրանսիայի թագավորը մահանում է իր բնական մահով Պերպինյանում և թաղվում է Նարբոնիում։
Արձագանքներ
Պատմաբան Հ.Ջ. Չեյտորի կարծիքով Արագոնի խաչակրաց արշավանքը ամենից անարդարացի, ոչ կարևոր և կործանարար ձեռնարկումն էր երբևէ Կապետինգների կողմից նախաձեռնված։ Ու.Կ.Ջորդանը դատապարտում է Ֆիլիպի՝ պապին ֆրանսիայի ներքին քաղաքականությանը միջամտել թույլատրելու դիրքորոշումը։
Հետևանքները
Խաչակրաց արշավանքը Ֆրանսիա եղել է ոչ նշանակալի, բայց Մայորկան, որպես անկախ պետություն, վերանում է։ Հետագայում Ալֆոնսոն՝ Պեդրոյի որդին, միավորում է Մայորկան, Իվիսին և Մինորկան։ 1292 թվականին Անանի պայմանագրով կղզիները վերադարձվում է Հայմեին, 1291 թվականի Տարասկոնի պայմանագրով Արագոնը պաշտոնապես վերադարձվում է Ալֆոնսին ։
Գրականություն
Чейтор, Х. Дж. История Каталонии и Арагона. Лондон: Месун, 1933. Уильям Честер Джордан. Европа в Средние Века. Лондон: Викинг, 2003.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իսպանիայի պատմություն Կատեգորիա:13-րդ դարի խաչակրաց արշավանքներ Կատեգորիա:Արագոնի թագավորության պատերազմներ
Լոտտեն ֆոն Կրամեր
Շառլոտ "Լոտտեն" ֆոն Կրամեր (Charlotte "Lotten" Louise von Kræmer, ), շվեդ բարոնուհի, գրող, բանաստեղծ, բարերար և կանանց իրավունքների համար պայքարող ակտիվիստ։ Կին սուֆրաժիստների ազգային ասոցիացիայի հիմնական ֆինանսավորող Մարտինա Բերգման-Էստերբերգի հետ միասին Samfundet De Nio գրական միության հիմնադիր։
Կենսագրություն
Լոտտեն ֆոն Կրամերը Ուփսալայի նահանգի նահանգապետ Բարոն Ռոբերտ Ֆրեդրիկ ֆոն Կրամերի և Մարիա Շառլոտ (Լոտտեն) Սյոդերբերգի դուստրն է, գրող, գիտնական և քաղաքական գործիչ Ռոբերտ ֆոն Կրամերի քույրը։ Մեծացել է Ուփսալա ամրոցի նահանգապետի նստավայրում և մասնավոր կրթություն ստացել Ուփսալայի համալսարանի պրոֆեսորներից։
Ջեյմս Մեդիսոն (ֆուտբոլիստ)
Ջեյմս Մեդիսոն (James Maddison, ), անգլիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Լեսթեր Սիթիի և Անգլիայի ազգային հավաքականի կազմում։ Խաղում է հարձակվողական կիսապաշտպանի դիրքում ։
Լոտտեն ֆոն Կրամեր
Կենսագրություն
Լոտտեն ֆոն Կրամերը ներգրավված է եղել Ուփսալայի մշակութային և մտավոր հասարակական կյանքում։ Նրա ծնողների շրջապատում էին այնպիսի հեղինակներ, ինչպիսիք են Գեյզերը և Ատերբոմը։ Լոտտեն ֆոն Կրամերն իր տաղանդը դրսևորել է տարբեր գեղարվեստական բնագավառներում, ինչպիսիք են գրական երեկոները, պարահանդեսները, սիրողական թատրոնում հանդես եկել դերերով։ 1847 թվականի ամռանը նա ընտանիքի հետ այցելել է Գերմանիա, Ավստրիա և Իտալիա։ 1847 թվականից, այնուամենայնիվ, նրա լսողությունը դանդաղորեն վատթարացել է քութեշի հետևանքով, և նա, ի վերջո, խլացել է, ինչը վերջ է տվել նրա հասարակական կյանքին և խորապես ազդել նրա վրա։ 1855 թվականին Լոտտեն ֆոն Կրամերը նշանադրվել է պահպանողական ուսանող Ստեն Յոհան Ստենբերգի հետ, բայց վատթարացող լսողության և Լոտտենի արմատական գաղափարներն ու գրական հավակնությունները Ստենբերգի չընդունելու պատճառով նշանադրությունը չեղարկվել է, և Լոտտենը երբեք չի ամուսնացել։
Ջեյմս Մեդիսոն (ֆուտբոլիստ)
Քովենտրի Սիթի
Պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի կարիերան Մեդիսոնը սկսել է Քովենտրի Սիթիում ։ Իր պրոֆեսիոնալ դեբյուտը նշեց 2014 թվականի օգոստոսի 13-ին՝ փոխարինման մտնելով Կարդիֆ Սիթիի դեմ խաղում  ։ Իր առաջին հանդիպումը առաջնությունում անցկացրեց հոկտեմբերի 11-ին՝ Կրու Ալեքսանդրայի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը պրոֆեսիոնալ կարիերայում խփեց հոկտեմբերի 21-ին՝ Օլդհեմ Ատլետիկի դեմ խաղում ։ Նոյեմբերի 24-ին Մեդիսոնը 3․5 տարվա պայմանագիր կնքեց ակումբի հետ ։ 2015 թվականի օգոստոսի 15-ին անգլիացին 2 գոլային փոխանցում տվեց Միլուոլի դեմ խաղում ։ Քովենտրի Սիթիի կազմում Մեդիսոնը անցկացրեց 42 հանդիպում՝ դառնալով 5 գոլի և 5 գոլային փոխանցման հեղինակ։
Լոտտեն ֆոն Կրամեր
Կենսագրություն
1880 թվականին Լոտտեն ֆոն Կրամերի հայրը մահացել է, և նա ժառանգել է մեծ հարստություն, տեղափոխվել է Ստոկհոլմ, որտեղ տարիների ընթացքում ապրել է սպարտական կյանքով։ Հարստության մեծ մասը ծախսել է բարեգործական նպատակներով ։
Ջեյմս Մեդիսոն (ֆուտբոլիստ)
Նորվիչ Սիթի
2016 թվականի փետրվարի 1-ին Մեդիսոնը 3․5 տարվա պայմանագիր կնքեց Նորվիչ Սիթիի հետ, ինչից հետո մինչև մրցաշրջանի ավարտը վարձավճարով վերադարձավ Քովենտրի Սիթի  ։ Իր դեբյուտը Նորվիչի կազմում նա նշեց 2016 թվականի օգոստոսի 23-ին՝ Անգլիայի լիգայի գավաթի Քովենտրի Սիթիի դեմ խաղում՝ այս խաղում դառնալով 2 գոլային փոխանցման հեղինակ ։ 2016 թվականի օգոստոսի 31-ին Մեդիսոնը կես տարվա վարձավճարով միացավ Աբերդինին ։ Իր դեբյուտը ակումբի կազմում նշեց սեպտեմբերի 10-ին՝ Ինվերնես Կալեդոնիան Տիսլի դեմ խաղում ։ Իր առաջին գոլը խփեց սեպտեմբերի 18-ին՝ Դանդիի դեմ խաղում  ։ Հոկտեմբերի 1-ին նա 3 գոլային փոխանցում տվեց Կիլմարնոկի դեմ խաղում՝ օգնելով իր թիմին հաղթել 4-0 հաշվով ։ Աբերդինի կազմում Մեդիսոնը անցկացրեց 17 հանդիպում՝ դառնալով 2 գոլի և 7 գոլային փոխանցման հեղինակ ։