Ֆրանսիայի_պատմություն
Աշխարհաքաղաքական իրադրությունը Ֆրանսիայում Սառը պատերազմի տարիներին
1960-ական թվականների կեսին աշխարհում ստեղծված ուժերի նոր հարաբերակցության սթափ գնահատումը, միջիմպերիալիստական հակասությունների սրումը էական տեղաշարժեր առաջացրին Ֆրանսիայի արտաքին քաղաքականության մեջ։ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ձևավորվել էր աշխարհաքաղաքական մի այնպիսի իրադրություն, երբ քաղաքական ասպարեզից ժամանակավորապես հեռացել էին Գերմանիան, Իտալիան և Ճապոնիան։ Մեծ Բրիտանիան արևմուտքի առաջատար տերության կարգավիճակը զիջել էր Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներին, իսկ պատերազմների հետևանքով կազմալուծված Ֆրանսիան այլևս չէր կարող պահպանել նախկին՝ Վերսալ-վաշինգտոնյան աշխարհահամակարգում ունեցած իր ազդեցիկ դերը։ Հաղթող պետություններից գերակշիռ դիրք ստացան ԽՍՀՄ-ը և ԱՄՆ-ը, որոնք դարձան համաշխարհային քաղաքականության նոր կենտրոններ։ Եվրոպակենտրոն աշխարհը մնաց անցյալում, ավելին՝ Եվրոպան ինքը դարձավ ամերիկյան և խորհրդային ազդեցության ոլորտների բաժանման տարածաշրջան։ Սառը պատերազմի ժամանակաշրջանի բնորոշ կողմերից էր զենքի նորագույն տեսակների՝ հատկապես զանգվածային ոչնչացման զենքի, պատերազմի վարման եղանակների կատարելագործման մրցավազքը։ ԱՄՆ-ը և ԽՍՀՄ-ը տարեկան միլիարդավոր դոլարներ էին ծախսում սպառազինությունների ասպարեզում հակառակորդին գերազանցելու նպատակով։ 1949 թվականին Ֆրանսիայի դաշնակից ԽՍՀՄ-ը նույնպես ստեղծեց ատոմային զենք, իսկ չորս տարի անց փորձարկեց աշխարհում առաջին ջերմամիջուկային ռումբը։ ԱՄՆ-ում ստեղծվեցին ռազմավարական ռմբակոծիչներ, իսկ ի պատասխան դրան ԽՍՀՄ-ում՝ միջմայրցամաքային հրթիռներ։ Տիեզերքի նվաճումից հետո մրցավազքը տեղափոխվեց նաև այս ոլորտ։ Հետագայում միջուկային զենքին տիրապետող տերություններ դարձան նաև Մեծ Բրիտանիան, Ֆրանսիան, Չինաստանը (հետսառըպատերազմյան շրջանում նաև Իսրայելը, Հնդկաստանը, Պակիստանը)։ Շուտով Ֆրանսիան անսպասելիորեն փոխեց իր քաղաքակակնությունը՝ դառնալով սոսկ արևելամետ պետություն։ Ֆրանսիա դեմ արտահայտվեց Արևմտյան Գերմանիայի մասնակցությամբ բազմակողմ «միջուկային ուժերի» ստեղծմանը, 1966 թվականին դուրս եկավ ՆԱՏՕ-ի ռազմական կազմակերպությունից և վերացրեց իր տարածքում եղած ամերիկյան բազաները։ Այս հանգամանքը հիմնականում պայմանավորված էր նրանով, որ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները, որպես պատերազմող կողմ, ներքաշվել էր Վիետնամի ռազմական գործողություններին։ Ամերիկա-ֆրանսիական հարաբերություններն առավել սրվեցին այն բանից հետո, երբ Ֆրանսիայի կառավարությունը հրաժարվեց Միացյալ Նահանգների հրահրած արաբա-իսրայելական պատերազմում սատարել Իսրայելին՝ աջակցություն ցուցաբերելով հակահրեական կոալիցիայի անդամ երկրներին, որոնց մեծ մասը Ֆրանսիայի նախկին գաղութներն էին (Եգիպտոսի թագավորություն, Սիրիա, Անդրհորդանան, Լիբանան, Իրաքի թագավորություն և այլն)։ 1968 թվականին Ֆրանսիան դադարում է զինամթերք մատակարարել պատերազմող Իսրայելին։ 1965 թվականի Միավորված Ազգերի Կազմակերպության Անվտանգության խորհրդի կողմից գումարված ժողովը կոչված էր լուծելու Մերձավոր Արևելքում ստեղծված խառնակ իրադրությունը։ Ֆրանսիական պատվիրակությունն անթաքույց կերպով հանդես եկավ իսրայելական պետության դեմ՝ միաժամանակ մեղադրելով ԱՄՆ-ին ոչ միայն Մերձավոր Արևելքում, այլ նաև Դոմինիկյան Հանրապետությունում և Վիետնամում ապօրինի գործողություններ իրականացնելու մեջ, վերջինիս պաշտոնապես անվանելով ագրեսոր։ Այս շրջանում միաժամանակ բարելավվեցին Ֆրանսիայի հարաբերությունները սոցիալիստական համագործակցության երկրների հետ (1966 թվականին Շառլ դը Գոլի ԽՍՀՄ կատարած այցելությանը հաջորդեցին խորհրդա-ֆրանսիական քաղաքական մերձեցում, տնտեսական գիտատեխնիկական մշակութային համագործակցության աշխուժացում և այլն)։ Դրա վառ ապացույցը դարձավ այն, որ 1964 թվականին Ֆրանսիան իրավականորեն ճանաչեց Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունը։