cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Կոկովասիլներ
Տոհմի ստեղծում
Կոկովասիլները Գող Վասիլի հետնորդներն էին, ծագել են Կամսարականների ցեղից, կամ նույնիսկ նրա խորթ որդու Վասիլ Տղայից։ 1117 թվականին, վերջինս, հոր մահից հետո, Գող Վասիլը գերվեց նախկին դաշնակից Բալդուին II-ի կողմից։ Գտնվելով գերության մեջ՝ Վասիլ Թղան խոշտանգումների տակ ստիպված է եղել համաձայնել իշխանության հանձնմանը՝ հայ բնակչությանը Կիլիկիա հեռացնելու պայմանով։ Ինչպես հայտնում է Մատթեոս Ուռհայեցին, այն բանից հետո, երբ Թղան հրաժարվեց իշխանությունից, նա գնաց Կոստանդնուպոլիս, որտեղ մեծ պատվով նրան ինչպես և իրեն ուղեկցող զորքերին դիմավորեց կայսրը ։ Այն սերունդները, որոնք հայտնի են ավելի ուշ որպես Կոկովասիլներ, տվել են մի շարք հայտնի բյուզանդական զորահրամանատարներ ։
Վասիլ Թղայի ժառանգները եղել են Մանուիլ I-ի բանակում 1160 թվականին։ Կինամը բնութագրում է նրանց որպես կայսրության վասալներ։ Կոկովասիլիեւներից մեկին նա նշում է 1167 թվականին հունգարացիների դեմ պատերազմի ուղարկված հրամանատարների թվում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բյուզանդիայի հայկական տոհմեր
Նավալկան
Նավալկան (Navalcán) մունիցիպալիտետ Իսպանիայում։ Գտնվում է Տոլեդո պրովինցիայի Կաստիլիա Լա Մանչա ինքնավար համայնքի կազմում։ Մունիցիպալիտետը գտնվում է Լա-Կոմպանա-դե-Օլոպեսա շրջանում։ Տարածքը կազմում է 60 կմ2, բնակչությունը՝ 2391 մարդ (2010 թվականի տվյալներով)։ Պրովինցիայի վարչական կենտրոնից գտնվում է 115 կմ հեռավորության վրա։ Համայնքի հովանավոր սուրբն է Ռոկենը և Նուոստռա Սենոռա դել Մոնտեն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Խարիս Յուսուպով
Խարիս Մունասիպովիչ Յուսուպով (բաշկիր.՝ Харис Монасип улы Йосопов, ), խորհրդային բաշկիր ըմբշամարտիկ, Չելյաբինսկում հիմնել է ձյուդոյի հարավուրալյան դպրոցը ։
Կենսագրություն
1958 թվականին ավարտել է Չելյաբինսկի մանկավարժական ինստիտուտը։
1958-1960 թվականներին եղել է «Սպարտակ» ԿՄԸ-ի մարզիչը, Կումերտաուի ՋԷԿ-ի ֆիզկուլտուրայի հրահանգիչ։
1960 թվականին Չելյաբինսկում հիմնել է ձյուդոյի ուրալյան դպրոց։
1960-1970-ական թվականներին եղել է Չելյաբինսկի շտուրմանների բարձրագույն ավիացիոն ուսումնարանի ֆիզդաստիարակության դասախոս, «Դինամո» մարզական միության մարզային խորհրդի ավագ մարզիչ (ավագ, 1969)։
1969-1988 թվականներին (17 տարի) եղել է ԽՍՀՄ ձյուդոյի հավաքականի մարզիչ ։
1973 թվականին աշխատել է Չելյաբինսկի ֆիզկուլտուրայի ինստիտուտում, վարել է ըմբշամարտի ամբիոնը, 1995 թվականից՝ պրոֆեսոր։
1969-1988 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ պատանիներին և երիտասարդների հավաքականների մարզիչ։
1993 թվականից Չելյաբինսկում անցկացվել են ձյուդոյի Խ. Մ. Յուսուպովի անվան միջազգային մրցաշարեր։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բաշկիր մարզիկներ Կատեգորիա:Ռուս ըմբշամարտիկներ
Հունիսի 15
Հունիսի 15, տարվա 166-րդ (նահանջ տարիներին՝ 167-րդ) օրն է։
Ֆուտբոլի Ռուսաստանի սուպերգավաթ 2016
Ֆուտբոլի Ռուսաստանի Սուպերգավաթ 2016 (Суперкубок России по футболу 2016), անցկացվել է 2016 թ. հուլիսի 23-ին Մոսկվա քաղաքի «Լոկոմոտիվ» մարզադաշտում։ Հանդիպմանը մասնակցում էին 2015/16 մրցաշրջանի հաղթող ԲԿՄԱ֊ն և 2015/16 մրցաշրջանի գավաթակիր Զենիթը։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:2016 ֆուտբոլում
Մարիուն Կոռիկոսացի
Մարիուն (Մարիամ) Կոռիկոսացի, Կիլիկայի հայոց թագուհի՝ 1344–1363 և 1365–1373 թվականներին,Կոնստանդին III, ապա Կոնստանդին IV թագավորների կինը։ Իր երկրորդ ամուսնու մահից հետո՝ 1373 թվականին, նա ծառայում էր որպես Կիլիկիայի հայկական թագավորության նախավերջին կառավարիչ՝ կառավարելով որպես ռեգենտ 1373 թվականի ապրիլից մինչև 1374 թվականի սեպտեմբերի 14-ը՝Կոնստանդինի իրավահաջորդ Լևոն V-ի ընտրությունն ու թագադրումը։
Գահակալում
Մարիուն թագուհին եղել է հայոց թագուհի կոնսորտ 1344–1373 թվականներին։ Մարիունն առաջին անգամ ամուսնացել է 1340 թվականին՝ հայոց թագավոր Կոնստանդին III-ի հետ ։ Այս ամուսնությամբ նա դարձել է թագուհի կոնսորտ։ Երկու որդիներն էլ մահացել են մանկության տարիներին։ Հայրը նրանց մասին հիշատակել է մի ձեռագրում, որտեղ արձանագրված է նվիրատվություն Սիսի միաբանությանը, նշելով՝ ի հիշատակ որդիների՝ Օշինի և Լևոնի։ 1362 թվականի դեկտեմբերի 21-ին թագավորի մահից հետո նրան փոխարինել է զարմիկը՝ Կոնստանդին IV թագավորը։ Մարիունն ամուսնացել է Հայոց նոր թագավորի հետ, բայց նրանք երեխաներ չեն ունեցել ։ Մարիունը մահացել է 1377 թվականին։ Կոստանդին IV-ը թույլ և ոչ ժողովրդական կառավարիչ էր։ Նրա օրոք Կիլիկիայում հայկական տիրույթների կրճատում է տեղի ունեցել։ Նրա գահակալության ավարտին հայերը պահպանել են միայն Սիս քաղաքի միջնաբերդի վերահսկողությունը։ Հայերը հույս ունեին գտնել գահի հնարավոր ժառանգորդ, որը կկապեր նրանց Կիպրոսին և Արևմտյան Եվրոպային՝ այդպիսով ապահովելով աջակցություն և օգնություն։ Նրանք նախ պատվիրակություն են ուղարկել Կիպրոսի արքայազն Լեո դե Լուսինյանի մոտ՝ նախկին թագավոր Կոնստանտին II-ի եղբորորդուն, սակայն նա մերժել է առաջարկը։ Երբ պատվիրակությունը վերադարձել է 1373 թվականի ապրիլին, Կոստանդին IV-ը սպանվել է
Թագուհի ռեգենտ
Կոնստանտին IV-ի մահից հետո Մարիունը դարձել է ռեգենտ։ Պատվիրակություններ են ուղարկվել հնարավոր թագավոր փնտրելու։ Հայ ազնվականները ցանկանում էին Լեոյին իրենց թագավոր դարձնել և պատվիրակություն են ուղարկել Կիպրոսի Պետրոս II-ի մոտ՝ խնդրելու նրա համաձայնությունը։ Պետրոսը հրաժարվել է, քանի որ հայոց գահն իր համար էր ցանկանում։ Կարճ ժամանակ անց Լեոն, այնուամենայնիվ, ժամանել է Հայաստան՝ փոքրաթիվ բանակի ուղեկցությամբ մտնելով Սիս։ Նա մայրաքաղաք է հասել 1374 թվականի հուլիսի 26-ին և թագադրվել սեպտեմբերի 14-ին՝ վերջ տալով Մարիունի ռեգենտությանը։
Գրականություն
T.S.R. Boase, editor. The Cicilian Kingdom of Armenia. Scottish Academic Press, 1978.
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայոց թագուհիներ Կատեգորիա:Կիլիկիայի Հայոց թագուհիներ
Օթարշենի
Օթարշենի (ოთარშენი), գյուղ Վրաստանում: Գտնվում է Շիդա Քարթլի մարզի Գորիի շրջանում :
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 660 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 2 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 568 մարդ :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Փառանձեմ Սյունի
Փառանձեմ Սյունի (նաև Փառանձեմ թագուհի, ), Մեծ Հայքի թագուհի, Տիկնանց Տիկին, Գնել Արշակունու, ապա Մեծ Հայքի Արշակ Բ արքայի երրորդ կինը, Սյունյաց նահապետ և հայոց սպարապետ Անդովկ Սյունու դուստրը, մորական կողմից Մամիկոնյանների նախարարական տոհմից, Պապ թագավորի մայրը, Սյունիների նախարարական տոհմից։
Կենսագրություն
Նախքան Արշակ Բ-ի հետ ամուսնանալը, Փառանձեմ Սյունին կնության էր տրվել վերջինիս եղբորորդուն՝ Գնել Արշակունուն։ Արշակ Բ-ի մյուս եղբոր՝ Արտաշեսի որդին՝ Տիրիթը սիրահարվել էր իր հորեղբորորդի Գնելի կնոջը, գեղեցկուհի Փառանձեմին։ Որպեսզի իրենով անի Փառանձեմին, գրգռում է Արշակ Բ-ին, որ իբր թե Գնելը ուզում է նրան սպանել և գահը հափշտակել։ Գնելը հրավիրվում է Շահապիվան, Նավասարդի տոներին մասնակցելու և այստեղ՝ 359 թվականի օգոստոսի 29-ին, Արշակ Բ-ի հրամանով դահճապետը սպանում է Գնելին։ Բայց հետո հայտնի է դառնում, որ անմեղ Գնելի մահվան պատճառը Տիրիթն է, և թագավորը հրամայում է սպանել նաև նրան ։ Ազատվելով իր վտանգավոր մրցակիցներից՝ թագավորն ամուսնանում է Գնելի այրի Փառանձեմի հետ՝ փորձելով սիրաշահել նրա հորը՝ Անդովկ Սյունուն։ Փառանձեմը հռչակվել է «Մեծ Հայքի թագուհի» և «տիկնանց տիկին»։ Շատ չանցած՝ ծնվել է թագաժառանգ Պապը։
Հայոց պատմիչ Փավստոս Բյուզանդի հաղորդմամբ՝ հետագայում, երբ Արշակը քաղաքական նկատառումով ամուսնացել է Բյուզանդիաից ուղարկված Ողիմպիայի հետ, վերջինիս դարձել է իր առաջին տիկինը։ Փառանձեմ թագուհին դրդել է արքունական պալատի երեց ոմն Մրջյունիկին թունավորել թագուհուն։ Որոշ ուսումնասիրողներ կասկածելի են համարում այս տեղեկությունը։ «Իսկ Փառանձեմը մեծ նախանձով ու ոխով լցված էր դեպի Ողոմպին և միջոց էր որոնում դեղերով նրան սպանելու. բայց չկարողացավ հնարք գտնել, որովհետև (Ողոմպին) շատ զգույշ էր իր անձին, նամանավանդ կերակուրների և ըմպելիքների մեջ։ Նա ուտում էր միայն իր նաժիշտների պատրաստած կերակուրը և խմում էր նրանց մեկնած գինին։ ...Անօրեն Փառանձեմը իրեն դավակից դարձրեց Մրջյունիկ անունով մեկին..., որ այն ժամանակ արքունական պալատի երեց էր։ ...Տերունական սուրբ և աստվածային մարմնի, այսինքն՝ հաղորդության հացի հետ խառնեցին մահվան դեղը, և Մրջյունիկ անունով երեցը եկեղեցում Ողոմպի տիկնոջը տվեց այն մահաբեր հաղորդությունը և սպանեց» ։
368 թվականին, Արշակ Բ-ի՝ Տիզբոն մեկնելուց և ձերբակալվելուց հետո, երբ Մեծ Հայքի վրա ծանրացել է պարսկական ներխուժման վտանգը, Փառանձեմ թագուհին իր ձեռքն է վերցրել երկրի կառավարումը։ Ռազմական օգնության և բյուզանդական արքունիքում պահվող որդուն՝ Պապին Հայոց թագավոր ճանաչելու խնդրանքով պատվիրակություն է ուղարկել Կոստանդնուպոլիս, իսկ ինքը 11 հազարանոց ընտիր զորքով ու արքունի գանձերով ապաստանել է Արտագերս ամրոցում։ Ըստ հույն պատմիչ Ամմիանուս Մարցելինուսի, Պապը նույնպես սկզբում Արտագերսում է եղել և հետո նրա պաշարումից հետո է հեռացել Բյուզանդիա։ Շապուհ Բ-ի մեծաքանակ պարսկական զորքերի դեմ 14-ամսյա հերոսական պաշտպանությունից հետո Փառանձեմը ստիպված է եղել անձնատուր լինել։ Գերեվարվել է Պարսկաստան, որտեղ անարգվել և սպանվել է Շապուհ Բ-ի հրամանով։
Փավստոս Բուզանդը հետևյալ կերպ է նկարագրում տեղի ունեցածը. "«Երբ Փառանձեմ տիկնոջը բերին հասցրին Պարսից աշխարհ... և թագավորի առաջը հանեցին...Պարսից Շապուհ թագավորը կամեցավ նախատինք հասցնել (Արշակունյաց) տոհմին, Հայոց աշխարհին և թագավորությանը։ Հրամայեց կանչել իր բոլոր զորքերին... և այդ բազմության մեջ բերել Հայաստանի տիկնոջը՝ Փառանձեմին։ Եվ հրամայեց հրապարակում շինել ինչ-որ սարք, որի վրա գցել տվեց տիկնոջը և արձակել նրա վրա անասնական պիղծ խառնակության համար։ Այս կերպ սպանեցին տիկին Փառանձեմին» ։"
Փառանձեմ թագուհին, որպես գեղեցիկ, հպարտ և հայրենասեր հայուհու կերպար, մարմնավորվել է գեղարվեստական գրականության մեջ (Րաֆֆու «Սամվել», Ս․ Զորյանի «Հայոց բերդը», Պ․ Զեյթունցյանի «Արշակ Երկրորդ» պատմավեպերը) և երաժշտության (Տ․ Չուխաճյանի «Արշակ Բ» օպերան) մեջ։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Արշակունիների թագավորության թագուհիներ Կատեգորիա:Սյունիներ Կատեգորիա:4-րդ դարի հայեր
Զեստափոնի շրջան
Զեստափոնի շրջան (ზესტაფონის მუნიციპალიტეტი՝ զեստափոնիս մունիցիպալիտետի) 2-րդ մակարդակի վարչական միավոր է Վրաստանում։ Մտնում է Իմերեթի մարզի կազմի մեջ։ Վարչական կենտրոնը Զեստափոն քաղաքն է։
Տերմինատոր։ Ջենիսիս
«Տերմինատոր։ Ջենիսիս» (Terminator Genisys), ռեժիսոր Ալան Թեյլորի ֆանտաստիկ մարտաֆիլմը։ Դերերը կատարում են Առնոլդ Շվարցենեգերը, Էմիլիա Կլարկը, Ջեյսոն Կլարկը և Ջայ Քորթնին։ «Տերմինատոր» հեռուստաֆիլմի հինգերորդ ֆիլմն է։ Նախատեսվում է որպես նոր եռերգության առաջին մաս։
Ջենիսիս բառն ունի հետևյալ բացատրությունները՝ «GENeralized Information SYStem» (Ամփոփված տեղեկատվական համակարգ) և «A GENealogical Information SYStem» (գենեալոգիական տեղեկատվական համակարգ)։ Առաջին տերմինը կապված է International Business Machines Corporation (IBM) և հայտնի է 1965 թվականից, իսկ երկրորդը կապված է American Association of Physical Anthropologists (AAPA) և հայտնի է 1969 թվականից։
Սյուժե
Ֆիլմը սկսվում է կարճատև նախաբանով, որում Կայլ Ռիզը պատմում է նրա մասին, որ 1997 թվականի օգոստոսի 29֊ին «Սքայնեթ» սուպերհամակարգիչների պաշտպանական ցանցը ինքնագիտակցություն ձեռք բերեց և միջուկային հարված հասցրեց մարդկությանը։ Աշխարհը դարձավ անապատ, իսկ նրանք, ովքեր ապրեցին, անվանեցին այդ օրը «դատաստանի օր»։ «Սքայնեթը» պատրաստեց մեծաքանակ ռոբոտ֊տերմինատորներ, որոնք սպանում և ոչնչացնում էին մարդկանց։ Ռիզը, ծնվելով պատերազմից հետո, համարյա իր ողջ մանկությունը անցկացրել է Սան֊Ֆրանցիսկոյի փլատակներում։ Մի անգամ՝ ստորերկրյա կոլեկտորներից մեկում նա հանդիպեց տերմինատորի, բայց նրան մահվանից փրկեց Ջոն Քոնորը՝ մի մարդ, ով դարձել էր համաշխարհային դիմադրության առաջնորդը (Նրան նաև անվանում էին մարգարե, որովհետև ոչ ոք չգիտեր թե որտեղից և ինչպես է նա այդքան շատ բան իմացել տերմինատորների և նրանց ոչնչացնելու մասին)։ 2029 թվականին պատերազմն ավարտվեց։ Արդեն մեծ Կայլը, Ջոնի լավագույն ընկերն ու «Տեխ֊կոմի» սերժանտը, ցանկանում է մասնակցել «Սքայնեթի» որոշիչ հարվածին՝ Կոլորադոյում, բայց Ջոնը խնդրում է նրան մասնակցել Լոս Անջելեսում կայանալիք հետախուզական կենտրոնի փոթորկին։ Կատաղի պայքարում, որտեղ Դիմադրության մարտիկները ծանր վնասներ ունեն, և «Սքայնեթ»֊ի կորիզն ոչնչացված է, և բոլոր մեքենաներն այլևս չեն աշխատում։ Պատերազմը վերջացած է։ Բայց դրանից առաջ «Սքայնեթը» հասցնում է գործի դնել իր ժամանակի մեքենան, որի օգնությամբ անցյալ է ուղարկում Т-800 մոդելի 101 տերմինատորին, որպեսզի սպանի Ջոնի մայրիկին՝ Սառա Քոնորին՝ 1984 թվականին։ Քոնորը ընտրում է Կայլին՝ անցյալ գնալ ցանկացողների կամավորներից։ Ուղարկելուց առաջ Քոնորը Ռիզին խոստովանում է, որ իր կանխատեսություններն հիմնված են եղել իր մայրիկի պատմությունների հիման վրա և հիմա նա առաջին անգամ չգիտի, թե ինչ կկատարվի հետո։
Քաղաքում շրջագայության ժամանակ նրանց հետևում է Т-1000֊ը, որին հաջողվել էր թողնել իրենից մի կտոր ֆուրգոնում, և դրա շնորհիվ նա իմանում է գաղտնի «շտաբ֊սենյակի» կոորդինատները, որտեղ թաքնվում էին Սառան և Պապսը։ Т-1000֊ը արագ գնում է այնտեղ, բայց արդյունքում պարզվեց, որ նրա համար այնտեղ թակարդ էր պատրաստված։
Այդ ժամանակ «Վերակենդանացած» Т-800֊ը փորձում է սպանել Կայլին, բայց Կայլը վերջին պահին հասցնում է նրան վիրավորել։
Սառան Т-1000֊ին գցում է թակարդը և վերջինս հալչում է այնտեղ։ Առաջին Т-800֊ի մնացոդներն Սառան նույնպես հալեցնում է թթվում։ Կայլը փորձում է բացատրել կատարվածը։ Եթե տերմինատորներն շարունակում են գալ ապագայից, ապա ապագայում ինչ֊որ մի բան սխալ է կատարվել։ Նա պատմում է Սառային, որ մեկնման պահին տեսել է, թե ինչպես է ինչ֊որ մեկը հարձակվել Ջոնի վրա։ Պարզվում է, որ Սառան և Պապսը այս բոլոր տարիներին հավաքում էին ժամանակի մեքենան, բայց չէին կարողանում այն օգտագործել, քանի որ այն ակտիվացնելու համար պետք է տերմինատորի գլխում առկա չիփ։ Սառան պատրաստվում է գնալ 1997 թվական, բայց Կայլը պատմում է իր տեսիլքների մասին։ Քննարկման արդյունքում ենթադրվում է, որ կա ժամանակի երկու միմյանց կպած թելեր, քանի որ Т-800֊ը ոչնչացվել է անհետ, ապա ապագայում «Քիբերդայն» ընկերությունը չի կարողանա դրա մնացորդներից պատրաստել հեղափոխական պրոցեսոր, որը կդառնա «Սքայնեթի» համար հիմք։ Դրա փոխարեն, «Քիբերդայնը» ինչ֊որ մի կերպով կստեղծի «Սքայնեթին» «Գենեզիսի» տեսքով, բայց դա տեղի կունենա 2017 թվականին։ Սառան համարում է դա անհամոզիչ, սակայն Կայլը արտաբերում է Սառայի խոսքը, որը չէր կարող իմանալ, բայց հիշում էր իր տեսիլքից, և դա ստիպում է Սառային գնալ 2017 թվական։ Պապսը չի կարող գնալ նրա հետ և նա պետք է սպասի Սառայի և Կայլի գալուն։
Ֆիլմի վերջում Կայլ Ռիզը հանդիպում է իրեն փոքր ժամանակ և իրեն սովորեցնում է միշտ հիշել, որ «Ջենիսիսը Սքայնեթն է»։ Քանի որ «Սքայնեթը» հիմա ոչնչացված է, Սառան և Կայլը որոշում են, որ նրանք կարող են ընտրել այն կյանքը, որ միշտ ցանկացել են։
Հիմնական հերոսներ
2013 թվականի նոյեմբերի սկզբին պրոդյուսերներն սկսեցին գլխավոր հերոսների փնտրտուքը։
Արտադրություն
«Տերմինատոր։ Գենեզիս» ֆիլմի ստեղծման մասին հաղորդել են Skydance Productions, Annapurna Pictures և Paramount Pictures կինոընկերություններն ։
Ալան Թեյլորը չի եղել նկարի պրոդյուսերի ընտրության առաջին թեկնածուն։ Նրանից առաջ առաջարկվել են Դենի Վիլնյովը, Էնգլու Լին և Ռայան Ջոնսոնը, սակայն երեքն էլ հրաժարվել են։
2014 թվականի հունվարի 24֊ին դարձավ հայտնի, որ Մեգան Էլիսոնը և նրա Annapurna Pictures ընկերությունը հրաժարվել են նոր եռերգությունը ֆինանսավորելուց։ Բայց Մեգան Էլիսոն մնաց ֆիլմի տիտրերում՝ որպես գործադիր պրոդյուսեր։ Ֆինանսավորման պարտականությունն վերցրեցին իրենց վրա և Դեյվիդ Էլիսոնը և իր Skydance Productions ընկերությունը՝ 66 տոկոսի չափով, և Paramount Pictures֊ը՝ 34 տոկոսի չափով ։
Ֆիլմի աշխատանքային «Vista» անվանումը թարգմանաբար նշանակում է «հեռանկար, աչք դեպի ապագա», և համարվում է հղում «Տերմինատոր 2. Դատաստանի օր» ֆիլմի թևավոր՝ «Hasta la vista, baby» (Մինչ հանդիպում, փոքրիկ) խոսքին։ Այդ խոսքն արտաբերել է Առնոլդ Շվարցենեգերը, և այն գրավել 76֊րդ հորիզոնականը տոփ 100 ամերիկյան կինեմատոգրաֆիայի խոսքերում։
2013 թվականի դեկտեմբերի 1֊ին սկսվեցին նկարահանումները, որոնք տեղի ունեցան Նոր Օրլեանում և Սան Ֆրանցիսկոյում՝ 2014 թվականի ապրիլի 21֊ից օգոստոսի 6֊ը (106 օր)։
Ֆիլմը չի ներկայացել Comic-Con 2014֊ում, քանի որ այն գտնվում էր նկարահանումների ընթացքում, սակայն Т3֊ը և Т4֊ը, գտնվելով նկարահանումների ընթացքում, մասնակցեցին փառատոնին։
Լրացուցիչ նկարահանումներն տեղի ունեցան 2015 թվականի հունվարի 26֊ից փետրվարի 6֊ը։ Հայտնի է, որ այդ նկարահանումներին մասնակցել են Առնոլդ Շվարցենեգերը, Ջ․ Կ․ Սիմոնսը, Ջեյսոն Կլարկը, Էմիլիա Կլարկը։
Ֆիլմում նկարահանվելու ցանկություն հայտնեց Առնոլդ Շվարցենեգերի լավ ընկեր դերասան Դուեյն Ջոնսոնը, ով ցանկանում էր կիբօրգի դերը։ Այդ դերը նաև ցանկանում էր Ժան Կլոդ Վան Դամը՝ հաղորդելով դրա մասին համացանցով։
2015 թվականի մայիսի 22֊ին Skydance Productions֊ը սոցիալական կայքերում հայտարարեց նկարահանումների ամբողջական ավարտը։
Շատ երկար ֆիլմը անվանում էին Terminator: Genesis, սակայն պաշտոնական աղբյուրներն այդպես չէին անվանում՝ տալով Terminator reboot անվանումը։ Նկարահանումների ավարտով վերջնական անվանումը հայտնի դարձավ՝ Terminator Genisys, առանց կետերի։ Genesis բառը փոխակերպեց ոճային Genisys֊ի, որտեղ «sys» հատվածը վերաբերվում է համակարգիչներին և կարևոր փաստաթղթերին, որոնցից կախված է համակարգչային համակարգի ֆունկցիավորումը։
Սաունդթրեք
Սկզբից որպես կոմպոզիտոր ընտրվել էր Քրիստեֆ Բեկը։ Մի քանի ամիս հետո նրա տեղը զբաղեցրեց Լորն Բելֆը։ Երաժշտական պրոդյուսեր դարձավ Հանս Ցիմերը։
Կոմպոզիտոր Լորն Բելֆը գրել է հինգերորդ «Տերմինատորի» սաունդթրեքը՝ նվագախմբային ոճով։ Սաունդթրեքը գրվել է Air Studios֊ի կողմից Լոնդոնում։ Մայիսի 5֊ին սկսվեց սաունդթրեքի միքսացումը, և այն ավարտվեց մայիսի 7-ին։
Մերչենդայզ
Ֆիլմի թողարկումից փոքր-ինչ առաջ Շվարցենեգերը դարձել էր կենդանի օրինակ մադամ Տյուսոյի թանգարանում՝ վախեցնելով այցելուներին ։.
Սեղանի խաղ Warlord Games֊ից
2015 թվականի հունվարին Warlord Games֊ը հաղորդեց, որ կդառնա «War Against the Machines» սեղանային խաղի դիստրիբյուտորը։ Արտադրողը՝ River Horse, դիզայներ՝ Ալեսիո Քավատար։ Խաղը իրենից կներկայացնի Ջոն Քոնորի 28 մմ մարդուկներն, դիմադրության մարտիկներն և Սքայնեթի մեքենաներն։ «Պատերազմ մեքենաների դեմ» հավաքածուն վաճառքի դուրս կգա ամռանը՝ միաժամանակ նոր ֆիմի հետ զուգահեռ ։
Գիրք՝ ֆիլմի ստեղծման մասին
2014 թվականի նոյեմբերին հայտնի դարձավ, որ հեղինակ Դեվիդ Կոենը գրում է 160 էջանոց գիրք՝ «Art and Making of Terminator Genisys» անվանմամբ, որ կհրատարակվի 2015 թվականի հունվարի 30֊ին։
Կոլեկցիոն իրեր
Chronicle Collectibles ընկերությունը տեղեկացրեց, որ թողարկում է էնդոսկելետ և բյուստ Т-800՝ 1:1 մասշտաբով։ Երկրպագուներն նաև ստանում են Hunter-Killer Aerial փոքրիկ մարդուկներ, պլազմային հրացաններ և միկրոչիփեր։
Neca Toys֊ը հայտարարել է Պաշտպանողի 7 դյույմանոց արձանիկները (Առնոլդ Շվարցենեգեր) և էնդոսկելետները։ Երկու մարդուկներն են կլինեն աքսեսուարների հետ։
Mega Block֊ը ներկայացրեց կոնստրուկտորային հավաքածու, որում ներառված էին ցենտուրիոնը, էնդոսկելետները, ապաստամբները, Պաշտպանողը, Ջոն Քոնորը, ժամանակի մեքենան։
Hot Toys֊ը հուլիսին սկսեց պաշտպանողի և էնդոսկելետի յոթ դյույմանոց մարդուկների վաճառքը։
Dragon Models֊ը թողարկեց Т-800 խաղալիքներն՝ 1/9 չափսով։
Արձագանքներ
Ֆիլմը ստացել է բացասական արձագանքներ։ Rotten Tomatoes գրախոսության ագրեգատորի համաձայն միայն արձագանքների 26 տոկոսն է եղել դրական, ըստ Metacritic֊ի ագրեգատորի՝ 38 %֊ը ։
Ըստ IMDb կայքի դիտորդների՝ ֆիլմը հավաքել է 6,9 ռեյթինգ 10֊ից։
Շարունակություն և հեռուստասերիալ
Պրոդյուսերներ Մեգան և Դեվիդ Էլիսոններն խնդրել են Ջեյմս Քեմերոնին վերադառնալ նախագիծ։ «Տերմինատորի» նոր տերերի խնդրանքով ռեժիսորը մասնակի համաձայնվեց։ Նա առաջարկեց ստուգել, որ ստեղծողներն առանց փոխելու կպատկերեն տերմինատորին՝ նաև հրավիրելով Շվարցենեգերին։ Դեվիդ Էլիսոնի հետ մի քանի հանդիպումներից հետո Շվարցենեգերի հերոսը դարձավ նոր ֆիլմի գլխավոր հերոսներց մեկը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մարտաֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:2015 ֆիլմեր Կատեգորիա:Հետապոկալիպտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Paramount Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:IMAX ֆիլմեր Կատեգորիա:Լոս Անջելեսում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան եռաչափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Լոս Անջելեսում Կատեգորիա:Կալիֆոռնիայում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Նոր Օռլեանում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների սիքվել ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան էքշն թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆենտեզի արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների գիտաֆանտաստիկ էքշն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Սան Ֆրանցիսկոյում Կատեգորիա:Ամերիկյան գիտաֆանտաստիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմ-հակաուտոպիա Կատեգորիա:Ֆիլմեր ապոկալիպսիսի մասին Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում ապագայում Կատեգորիա:Ամերիկյան արկածային ֆիլմեր Կատեգորիա:3D ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր որբերի մասին
(8846) 1990 RK7
(8846) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 13-ին Անրի Դեբեոնի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,837186 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4655 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2088 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1745,54 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,20624 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 2,09° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1990 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Անրի Դեբեոնի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Զորիկ Պողոսյան
Զորիկ Կարենի Պողոսյան, հայ ծանրամարտիկ, ուժային եռամարտի աշխարհի և Եվրոպայի եռակի չեմպիոն, Գինեսի և Դյուցազնագրքի քառակի ռեկորդակիր , Հայաստանի սպորտի վարպետ (2007), միջազգային կարգի սպորտի վարպետ (2021) ։
Կենսագրություն
Զորիկ Պողոսյանը ծնվել է 1990 թվականի սեպտեմբերի 4-ին Լոռու մարզի Վանաձոր քաղաքում։ 1997-2006 թվականներին սովորել է Վանաձորի Ակսել Բակունցի անվան թիվ 7 միջնակարգ դպրոցում։ 1999 թվականից զբաղվել է ծանրամարտով։ 2008-2010 թվականներին ծառայել է Հայաստանի զինված ուժերում։ 2011-2015 թվականներին սովորել է Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի Մարզչամանկավարժական ֆակուլտետում։
2018 թվականից աշխատում է Հայաստանի ԱԻՆ ՓԾ Լոռու մարզային փրկարարական վարչության Վանաձորի թիվ 2 հրշեջ-փրկարարական ջոկատում՝ որպես փրկարար ։
Նվաճումներ
2006 թվականին մասնակցել է Եվրոպայի առաջնությանը և զբաղեցրել 4-րդ մրցանակային տեղը։ 2008-2012 թվականներին մասնակցել է ծանրամարտի աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններին՝ զբաղեցնելով մրցանակային տեղեր։
2021 թվականի մայիսին սահմանել է համաշխարհային ռեկորդ․ 205 կգ ծանրաձողը նստած վիճակում պահել է 15 վայրկյան, ապա ծանրաձողն ուսին ևս 3 անգամ կքանստել է ու բարձրացել։ Մի քանի րոպե անց գերազանցել է իր ռեկորդը՝ վարժությունը կրկնելով 210 կգ ծանրաձողով և 5 կքանստումով ու բարձրանալով։ Հաղթանակը նվիրել է Արցախյան երկրորդ պատերազմում զոհված ընկերների հիշատակին   ։ Նույն տարում դարձել է Եվրոպայի եռակի չեմպիոն և ռեկորդակիր։
2021 թվականի օգոստոսին սահմանել է համաշխարհային և Գինեսի եռակի ռեկորդ․ 200 կգ ծանրաձողը ուսերին նստած դիրքով պահել է 7 վայրկյան, ապա բարձրացել՝ 10 անգամ կքանստելով և բարձրանալով ։
2021 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Զորիկ Պողոսյանը սահմանել է Դյուցազնագրքի և համաշխարհային ռեկորդ՝ շրջանցելով թուրք մարզիկի ռեկորդը։ Մարզիկը 170 կգ ծանրաձողը ուսերին նստած դիրքով քայլելով 2 մետր՝ կարողացել է բարձրանալ և 9 անգամ կքանստել ու բարձրանալ՝ այդ կերպ սահմանելով համաշխարհային նոր ռեկորդ։ Ռեկորդը նվիրել է իր սան Մհեր Քոչինյանի և բոլոր քաջորդիների հիշատակին ։
2022 թվականի մայիսի 27-ին սահմանել է համաշխարհային ռեկորդ՝ գերազանցելով ինքն իրեն։ Բարձրացրել է 175 կգ ծանրաձողը, այն ուսերին դրած կքանստած քայլել 1,9 մ (12 քայլ), որից հետո կատարել շրջադարձ 8 քայլով, բարձրացել և 8 անգամ կքանստել։ Մարզիկն իր ռեկորդը նվիրել է Ղարաքիլիսայի ճակատամարտին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ծանրամարտիկներ Կատեգորիա:Գինեսի գրքի ռեկորդակիրներ Կատեգորիա:Ֆիզիկական կուլտուրայի հայկական պետական ինստիտուտի շրջանավարտներ
Սերխիո
Սերխիո (իսպաներեն` Sergio)` հայկական Սարգիս անվան իսպանական տարբերակը։ Հանդիպում է նաև՝ Սերխի (իսպաներեն և բասկերեն՝ Sergi) ձևը։
Դոնալդ բադ
Դոնալդ Ֆոնթլերոյ Դաք (Donald Fauntleroy Duck) - մուլտֆիլմի հերոս, որը ստեղծվել է Ուոլթ Դիսնեյի արտադրությունում, 1934 թվականին։ Այն սպիտակ բադ է՝ դեղնա - նարնջագույն կտուցով և միևնույն երանգի ոտքերով։ Նա սովորաբար հագնում է նավաստու վերնաշապիկ և գլխարկ՝ փողկապով։ Դոնալդ Դաքն առավել հայտնի է իր դյուրըմբռնելի խոսքով և բռնկվող բնավորությամբ։ Իր ընկերոջ՝ Միքի Մաուսի հետ միասին, նա համարվում է Դիսնեյի ամենահայտնի հերոսներից մեկը և 2002 թվականին ընդգրկվել է բոլոր ժամանակների 50 մեծագույն մուլտհերոսների հեռուստացանկում ։ Նա հայտնվել է ավելի շատ ֆիլմերում,քան որևէ այլ Դիսնեյան հերոս, և համաշխարհային զավեշտական գրքի ժանրում ամենաշատ հրապարակված գերհերոսն է ։ Մուլտֆիլմի ցուցադրման առաջին իսկ օրվանից մինչև 1983 թվականը Դոնալդ Դաքի ձայնը մարմնավորել է Կլարենս Նեշը ( Clarence Nash) : Նեշի մահից հետո Դոնալդի ձայնը կարդացել է Դիսնեյի մուլտիպլիկատոր Թոնի Անսելմոն։ 1935 թվականից սկսած Դոնալդ Բադիկը դարձել է մանկական գրքերում հաճախ հանդիպող կերպարներից մեկը։ Այդ գրքերից շատերը հրատարակվել են Վիթման հրատարակչությունում (հետագայում՝ Արևմտյան հրատարակչություն)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մուլտհերոսներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Կոմիքսների կերպարներ Կատեգորիա:Հորինված ամերիկացիներ
Բաբ Ամատունի
Բաբ եպիսկոպոս Ամատունի, հայ հոգևորական, Ամատունյաց եպիսկոպոս ։
Կենսագրություն
Բաբ եպիսկոպոսը ստորագրում է Ամենայն Հայոց կաթողիկոս Հովհաննես Բ Գաբեղյանի (557-574) երկու այն թղթերում, որոնք ուղղված էին Սյունիքի և Աղվանքի հոգևորականությանը՝ նեստորականների քարոզչության առթիվ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ հոգևորականներ Կատեգորիա:Հայ եպիսկոպոսներ Կատեգորիա:Ամատունիքի եպիսկոպոսներ Կատեգորիա:Ամատունիներ
Դրմբոնի ոսկու բազմամետաղային հանքավայր
Դրմբոնի ոսկու բազմամետաղային հանքավայր, հանքավայր ԼՂՀ Մարտակերտի շրջանում՝ Դրմբոն հրաբխային լեռնազանգվածի կենտրոնական մասում։ Հանքադաշտի տարածքը 20 կմ է։ Երկրաբանական կառուցվածքում մասնակցում են միջին յուրայի պիրոկլաստիկ առաջացումներ, ավազաքարեր, արգիլիտներ, ալևրոլիտներ, որոնք հատվում են դայքերով և պորֆիրիտային առաջացումներով։ Ոսկի-պղինձ-պիրիտային հանքայնացումը պարփակված է 3 տարանջատ հանքայնացմամբ և ոսկեբերությամբ տարբեր հանքամարմիններում։ Հանքանյութը կազմված է պիրիտ, խալկոպիրիտ, մարկազիտ միներալներից, պղնձի երկրորդային սուլֆիդներից, բնածին ոսկուց և արծաթից։ Հանքանյութի պաշարները 3, 3 միլիոն տոննա են (ոսկու միջին պարունակությունը՝ 4 գ/տ)։ Հանքավայրը շահագործում է «Բեյս Մեթըլս» ընկերությունը։
Կատեգորիա:Լեռնային Ղարաբաղի հանքավայրեր Կատեգորիա:Հանքավայրեր այբբենական կարգով
Հունիսի 16
Հունիսի 16, տարվա 167-րդ (նահանջ տարիներին՝ 168-րդ) օրն է։
Տոներ
՝ «Բլոմսդեյ»
Դավիթ Գալստյան
Դավիթ Վլադիմիրի Գալստյան, արցախցի քաղաքական գործիչ, Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավոր՝ Արցախի «Արդարություն» կուսակցությունից։
Կենսագրություն
Դավիթ Գալստյանը ծնվել է Ստեփանակերտ քաղաքում, 1980 թվականի սեպտեմբերի 5-ին։ 1997 թվականին ավարտել է Ստեփանակերտ քաղաքի Հովհաննես Թումանյանի անվան թիվ 9 միջնակարգ դպրոցը։ 1998-2000 թվականներին ծառայել է Արցախի Հանրապետության Պաշտպանության բանակի հրետանային ստորաբաժանմունքում։ Ծառայության ընթացքում ստացել է սերժանտի կոչում։
2002 թվականին ավարտել է Երևանի «Մեսրոպ Մաշտոց» համալսարանի «Տնտեսագիտություն» ֆակուլտետի «Տնտեսագիտություն և ինֆորմատիկա» բաժինը և ստացել տնտեսագետ-ինֆորմատիկի որակավորոմ։
2002 թվականին նշանակվել է Արցախի Հանրապետության հարկային պետական վարչության պետ, որից հետո՝ հարկային տեսչության հաշվառման հաշվետվությունների գանձումների բաժնի ավագ հարկային տեսուչ, գլխավոր հարկային տեսուչ։
2005 թվականից եղել է եկամուտների պլանավորման ընթացիկ հաշվետվությունների գանձման բաժնի գլխավոր մասնագետ, 2011 թվականից՝ «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ կառավարիչ, այնուհետև՝ Ասկերանի մասնաճյուղի կառավարիչ։
Դավիթ Գալստյանը 2013 թվականին նշանակվել է «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Ստեփանակերտի մասնաճյուղի կառավարիչ, մեկ տարի անց՝ «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Տող գյուղի մասնաճյուղի կառավարիչ։ 2016-2020 թվականներին Դավիթ Գալստյանը զբաղեցրել է «Հայբիզնեսբանկ» ՓԲԸ Ստեփանակերտ քաղաքի մասնաճյուղի կառավարչի տեղակալի պաշտոնը։
2020 թվականի մարտի 31-ի խորհրդարանական ընտրություններում Արցախի «Արդարություն» կուսակցության համամասնական ցուցակով ընտրվել է Արցախի Հանրապետության 7-րդ գումարման Ազգային ժողովի պատգամավոր ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Քաղաքական գործիչներ ըստ ազգության Կատեգորիա:Արցախի Հանրապետության Ազգային ժողովի պատգամավորներ
Չեխոսլովակիա
Չեխոսլովակիա (չեխերեն և սլովակերեն՝ Československo), պատմական երկիր Կենտրոնական Եվրոպայում։ Գոյություն է ունեցել 1918-1939 թվականներից և 1945-1992 թվականների միջև։ 1918 թվականին հայտարարեց անկախությունը Ավստրո-Հունգարիայից։ 1939-1945 թվականներին տարածքում իշխում էր նացիստական Գերմանիան, իսկ 1945-1990 թթ. միջև պատկանում էր Սոցիալիստական Ճամբարին։ 1993 թվականի հունվարի 1-ին խաղաղաբար բաժանվեց երկու անկախ պետության՝ Չեխիա և Սլովակիա։
Քաղաքական համակարգ
Ստեղծման պահից և մինչև 1969 թվականը Չեխոսլովակիան ունիտար պետություն էր, 1948 թվականից ՝ ունիտար պետություն Սլովակիայի ինքնավարությամբ, 1969 թվականից ՝ դաշնային պետություն, որը բաղկացած էր երկու պետություններից ՝ Չեխիա և Սլովակիա։
Իր պատմության ընթացքում Չեխոսլովակիան ուներ երեք սահմանադրություն. Չեխոսլովակիայի Հանրապետության 1920 թ. Սահմանադրական խարտիա (Ústavní listina Československé republiky), որն ընդունվեց Ազգային ժողովի կողմից, Չեխոսլովակիայի 1948 թ. Սահմանադրություն (Ústava Československé republiky) 1960 թվական Československé socialistické republiky), որն ընդունվել է Ազգային ժողովի կողմից։
Պետության ղեկավարը նախագահն է (Նախագահ), որն ընտրվում է Ազգային ժողովի կողմից 7 տարի ժամկետով (1960-ից ՝ 5 տարի ժամկետով)։ Իրականացրել է ներկայացուցչական գործառույթներ, կարող է լուծարել Ազգային ժողովը (մինչև 1960 թ.):  Նա ընդհանուր պատասխանատվություն ուներ Ազգային ժողովի, իսկ 1960 թվականից ՝ նաև քաղաքական պատասխանատվություն։
Օրենսդիր մարմին - Չեխոսլովակիայի Հանրապետության Ազգային ժողով (չեխ. Národní shromáždění Republiky československé, բառեր. Národné zhromaždenie) ընտրվեց ժողովրդի կողմից կուսակցական ցուցակներում ՝ բազմամյա ընտրատարածքներում 6 տարի ժամկետով (1960-ից ՝ 4 տարի), 1954 թվականից սկսած ընտրվել են միամանդատ ընտրատարածքներում, մինչև 1948 թվականը բաղկացած էր Սենատից (Սենատ) և Պատգամավորների պալատից (Poslanecká sněmovna); Մինչև առաջին Ազգային ժողովի ընտրությունը, նրա գործառույթները կատարում էր Հեղափոխական ազգային ժողովը (Revoluční národní shromáždění):  1945-1946 թվականներին։  դրա գործառույթները կատարում էր Չեխոսլովակիայի Հանրապետության ժամանակավոր ազգային ժողովը (1915 թ.-ին ՝ Չեխիայի ժողովրդական խորհուրդը (Česká národní rada), 1969 թվականից ՝ Չեխոսլովակիայի Սովետական ​​Հանրապետության դաշնային ժողովը։ republiky), բաղկացած էր Ազգերի պալատից (Sněmovna národů) և People'sողովրդական պալատից (Sněmovna lidu):  Ազգային ժողովը բաղկացած էր 300 պատգամավորներից (Poslanci), որոնք իր անդամներից ընտրվել են Ազգային ժողովի նախագահություն (Předsednictvo Národního shromáždění), որը բաղկացած է Ազգային ժողովի նախագահից (Předsedu Národního shromáždění), Ազգային ժողովի փոխնախագահներ (místopřed) և 24 անդամ։
Գործադիր մարմինը ՝ Կառավարությունը (Վլադա), որը բաղկացած էր վարչապետից և նախարարներից, նշանակվում էր Նախագահի կողմից և պատասխանատու էր Ազգային ժողովի առջև։
Սլովակիայի ներկայացուցչական մարմինը հողային ներկայացուցչությունն է (Zemské zastupitelstvo) 1948 թվականից. Սլովակիայի ազգային խորհուրդը (Slovenská národní rada), ընտրված ժողովրդի կողմից, գործադիր մարմինը ՝ երկրի նախագահն է (Զեմսկի պրեզիդենտ), որը նշանակվել է Նախագահի առաջարկով Ներքին գործերի նախարարության, 1948 թվականից ՝ Կոմիսարների քոլեջ (Sbor pověřenců), նշանակվել է Կառավարության կողմից և պատասխանատու է Սլովակիայի ազգային խորհրդի առջև, 1956 թվականից ՝ նշանակվել է Սլովակիայի ազգային խորհրդի կողմից, 1960 թվականից ՝ Նախագահության կողմից Սլովակիայի ազգային խորհուրդը, 1969-ից ՝ Սլովակիայի կառավարության կողմից։
Տեղական ինքնակառավարման ներկայացուցչական մարմիններ ՝ հող (Zemské zastupitelstvo), շրջան (Okresní zastupitelstvo) և կոմունալ ներկայացուցչություններ (obecní zastupitelstvo), 1945-ից ՝ հող (Zemský národní výbor), 1949-ից ՝ տարածաշրջանային - Krajískáý národní (քաղաքների շրջանների համար) բնակչության կողմից ընտրված ազգային կոմիտեներ, տեղական ինքնակառավարման մարմինների գործադիր մարմինները ՝ հողային կոմիտեներ (Zemský výbor), հողերի նախագահներ (Zemský preziden), շրջանային կոմիտեներ (Okresní výbory), մարզպետներ (hejtman), համայնքային կոմիտեներ (Obecní výbor), քաղաքապետեր (Starosta), 1948-ից ՝ ազգային կոմիտեների նախագահություններ, 1960-ից ՝ մարզերի, շրջանների, քաղաքների, համայնքների և քաղաքային տարածքների խորհուրդներ։
Ժողովրդագրություն
Բնակչությունը (1991) ՝ 15,6 միլիոն, էթնիկ կազմը ՝ չեխերը ՝ 62,8%, սլովակները ՝ 31%, հունգարացիները ՝ 3,8%, գնչուները ՝ 0,7%, սիլեզացիները ՝ 0,3%: Դրանում ընդգրկվել են նաև այլ ազգությունների ներկայացուցիչներ ՝ ռուսներ, ուկրաինացիներ, գերմանացիներ, լեհեր և հրեաներ։
Բնական աճ - 2.7% 1985 թ., 1.7% 1990 թ.
1989 թվականին տղամարդկանց համար կյանքի տևողությունը 67,7 տարի էր, կանանց համար `75,3 տարի։ Բնակչության 23.1% -ը 15 տարեկանից ցածր էին, իսկ 19% -ը `60 տարեկանից բարձր մարդիկ։
Բնակչության խտությունը 1986 թվականին կազմում էր մոտ 121 մարդ / կմ²։ Աշխարհագրական ամենաբնակեցված շրջանը Մորավիան է ՝ 154 մարդ / կմ²։  Միջին ցուցանիշը Չեխիայի համար կազմում էր մոտ 120 մարդ, իսկ Սլովակիայի համար ՝ մոտ 106 մարդ։  1986 թվականի հունվարի դրությամբ ամենամեծ քաղաքները հետևյալն էին.
Բրատիսլավա (Սլովակիա) - 417103 մարդ։
Բռնո (Չեխիա) - 385 684 մարդ։
Օստրավա (Չեխիա) - 327.791 մարդ։
Կոշիցե (Սլովակիա) - 222,175 մարդ։
Պիլսեն (Չեխիա) - 175.244 մարդ.
Կրոն
1991 թվականի մարդահամարի համաձայն. Կաթոլիկներ ՝ 46,4%, ավետարանականներ (լյութերականներ) ՝ 5,3%, ուղղափառներ ՝ 0,34% (շուրջ 53 հազար մարդ), մահմեդականներ, բուդդիստներ, աթեիստներ 29,5% / 16,7% (հանրապետությունների միջև մեծ տարբերություններ կան) Չեխիա և Սլովակիա))։
Լրատվամիջոցների
Ամենամեծ լրատվական գործակալությունը Չեխոսլովակիայի հեռագրական գործակալությունն է (Ceskoslovenska Tiskova Kancelar): Պետական ​​ռադիոընկերությունը ՝ Չեխոսլովակիայի ռադիոն (Československý rozhlas), ներառում էր Radiožurnál ռադիոկայանները (CPC- ի ժամանակ հայտնի էր Československo), Praha և Vltava, ինչպես նաև տարածաշրջանային ռադիոկայաններ ՝ Brno, Bratislava և այլն։ հեռուստաալիքները ČST1 և ČST 2 (մինչև 1993 թվականի սկիզբը)։  Լրատվամիջոցների իրավապահ մարմինը Հեռարձակման և հեռուստատեսության Դաշնային խորհուրդն է (Federální Rada pro rozhlasové a televizní vysílání), որը հիմնադրվել է 1991 թվականին։
Կինեմատոգրաֆիա և ձայնագրում
Filmové ստուդիա Բարրանդով
Krátký Film Praha - անիմացիոն ստուդիա
Ֆիլմերի բաշխման կենտրոն (Ústřední půjčovna filmů) - կինոթատրոնները միավորող ընկերություն
Supraphon - ձայնագրող ընկերություն Չեխոսլովակիայում
Տոներ
1925-1951թվականներ
Նոր տարի՝ հունվարի 1։
Մեծ ուրբաթ.
Զատիկ
Զատկի երկուշաբթի։
Տիրոջ համբարձում։
Պենտեկոստե
Քրիստոսի մարմնի և արյան տոն։
Սուրբ Պետրոս և Պավել առաքյալների օր՝ հունիսի 29։
Անկախության օր՝ հուլիսի 5։
Բոլոր սրբերի օրը՝ նոյեմբերի 1։
Մարիամ Աստվածածնի գաղափարը՝ դեկտեմբերի 8։
Քրիստոսի Ծնունդ՝ դեկտեմբերի 25 և 26։
1951-1991թվականներ
Զատիկ։
Աշխատանքի օր՝ մայիսի 1։
Ազգայնացման օր՝ հոկտեմբերի 28։
Պատմություն
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտին Տոմաշ Մասարիկի և Էդվարդ Բենեշի ջանքերով ստեղծվեց Չեխոսլովակիան՝ որպես Ավստրո-Հունգարիայի ժառանգորդ պետություններից մեկը։ 1918-1938 թվականներին գոյատևեց Չեխոսլովակիայի առաջին հանրապետությունը։ 1928-1938 թվականներին այն բաղկացած էր չորս հիմնական մասից. Բոհեմիա, Մորավիա-Սիլեսիա, Սլովակիա, Անդրկարպատ։
1938 թվականին Մյունխենի խորհրդաժողովի ընթացքում Հիտլերի պահանջով Սուդետիան անջատվեց Չեխիայից ու բռնակցվեց Գերմանիային Նույն թվականին, Առաջին վիեննական իրավարարության հետևանքով Հունգարիան ստացել է Սլովակիայի հունգարաբնակ մասերը, 1939 թվականին նաև Անդրկարպատը։ Թուլացած երկրում երկրորդ հանրապետությունը գոյատևեց 1938-1939 թվականները։
1939 թվականին Նացիստական Գերմանիան չեխական մասը ամբողջովին զավթեց, հիմնադրելով Բոհեմիայի և Մորավիայի Պրոտեկտորատը, իսկ սլովակյան մասը վերացրեց տիկնիկային պետության, որի պաշտոնական անունը Սլովակիայի Հանրապետություն էր, հայտնի նաև որպես Սլովակիայի Պետություն։
1945 թվականին Չեխոսլովակիան նորից անկախացավ, սակայն Անդրկարպատը բռնակցվեց Խորհրդային Միությանը։ Երրորդ հանրապետությունը տևեց ընդամենը 1945-1948 թթ.։ 1948 թվականին հաստատվեց կոմունիստական վարչակարգը։ 1960 թվականին երկիրը վերանվանվեց Չեխոսլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն։
1968 թվականին, Պրագյան գարնան ընթացքում կոմունիստական կուսակցության նորընտիր առաջին քարտուղար Ալեքսանդր Դուբչեկը բարեփոխություններ նախաձեռնեց։ Խորհրդային Միության և Վարշավյան դաշինքի անդամ երկրների բանակները ներխուժեցին Չեխոսլովակիա, 62 մարդ զոհվեց ու հարյուրավոր մարդիկ վիրավորվեցին։
Կոմունիստական վարչակարգը վերջնական փլուզվեց 1989 թվականի Թավշյա հեղափոխության հետևանքով։ 1990-1992 թթ. միջև երկրի անունը Չեխ և Սլովակ Դաշնային Հանրապետություն էր։ 1992 թվականի դեկտեմբերի 31-ին Չեխոսլովակիան դադարել է գոյություն ունենալուց, հաջորդ օրվանից նրա տարածքում կազմվեց երկու նոր պետություն՝ Չեխիան և Սլովակիան։
Լեռներ
Չեխոսլովակիան եղել է լեռնային երկիր։ Տիրապետում են անտառային ու անտառատափաստանային լանդշաֆտները։ Արևմտյան մասում Չեխական զանգվածն է, որի եզրերին բարձրանում են հարթագագաթ, միջին բարձրության Չեխական անտառը, Շումավան, Հանքային լեռները և Կրկոնոշե լեռնաշղթաները 800— 1200 մ բարձրություններով (առավելագույնը՝ 1602 մ, Սնեժկա լեռը Կրկոնոշե լեռնաշղթայում)։ Չեխական զանգվածի հարավ-արևելքում Չեխա-Մորավական բարձրավանդակն Է, ուր տարածված են ռելիեֆի կարստային ձևերը։ Չեխոսլովակիայի արևելյան մասում Կարպատյան լեռների համակարգն Է՝ Տատրաներ (Գեռլախովսկի Շտիտ լեռ, 2655 մ, Չեխոսլովակիայի և Կարպատների ամենաբարձր կետը), Մեծ և Փոքր Ֆատրա, Ցածր Տատրաներ, Սլովակյան Հանքային լեռներ և այլ լեռնաշղթաներով։ Լեռները խիստ մասնատված են խոր ձորերով, Սլովակյան Կրասի լեռներում զարգացած են կարստային երևույթները, Կարպատների հարավային մասում՝ հրաբխային զանգվածները։ Հարավից Չեխոսլովակիայի տարածքն է մտնում Միջինդանուբյան հարթավայրի մի մասը։ Չեխոսլովակիայի արևմտյան․ մասը (Չեխական զանգվածը) հանդիսանում է Կենտրոնական Եվրոպայի հին հիմքի վարիսկյան ծալքավորության միջուկը, արևելյան մասը (Կարպատների արևմտյան ճյուղերը) պատկանում է Ալպյան գեոսին- կլինալային մարզին։ Չեխական զանգվածի հիմքը կազմված է մինչքեմբրիի գնեյսներից, գրանուլիտներից, միգմատիտներից, բյուրեղային թերթաքարերից և պալեոզոյի թերթաքարերից, քվարցիտներից ու ավազաքարերից, նստվածքային ծածկոցը՝ կավճի և կայնոզոյան հասակի ապարատեսակներից։ Կարպատների հիմքը կազմում են մինչքեմբրիի և պալեոզոյի մետամորֆային ապարները։
Օգտակար հանածոներ
Օգտակար հանածոներից առկա են եղել քարածուխ, գորշ ածուխ, նավթ, գազ, երկաթ, մանգան, կապար, ցինկ, պղինձ, անագ, վոլֆրամ, ծարիր, սնդիկ, ֆլյուորիտ, գրագիտ, բարիտ, պիրիտ, կաոլին, մագնեզիտ, շինանյութեր ևն։
Կլիմա
Կլիման համարվել է բարեխառն, սակյան արևմուտքից արևելք և ներքին գոգավորություններում ցամաքայնությունն աճում Է։ Հարթավայրերում հունվարի միջին ջերմաստիճանը — 1°-ից մինչև —4 °C Է, Չեխական զանգվածի լեռներում՝ մինչև —7 °C, Կարպատներում՝ մինչև — 10 °C, հուլիսինը՝ համապատասխանաբար՝ 19—21 °C, 8 °C և 4 °C։ Տարեկան տեղումները հարթավայրերում 450—700 մմ են, լեռներում՝ 1600—2100 մմ։ Ձնածածկույթի տևողությունը հարթավայրերում 1,5—2 ամիս Է, լեռներում՝ 2,5—3 ամիս, Կարպատների կատարային մասում՝ մինչև 6 ամիս։
Ներքին ջրեր
Գետային ցանցը խիտ Է, գետերը՝ կարճ։ Մեծ գետերն են Դանուբը (միջին հոսանքի մի մասը) Վահ, Մորավա ն Տիսա վտակներով (Սև ծովի ավազան), Օդրան և Լաբան (վերին հոսանքների շրջանում, Բալթիկ ծովի ավազան)։ Գետերն ունեն ձնաանձրևային սնում, վարարում են գարնանը։ Սառցակալում են 1—2 ամիս։ Դանուբ, Լաբա, Վլտավա (ստորին հոսանքում) գետերը նավարկելի են։ Լճերը փոքր են, ունեն գերազանցապես լեռնասառցադաշտային և տեկտոնական ծագում։ Կան բազմաթիվ լճակներ (50 000 հա ընդհանուր տարածությամբ), որոնք օգտագործվում են ձկնաբուծության և ջրամատակարարման համար։
Հողեր
Գերակշռում են գորշ և լեռնաանտառային գորշ հողերը։ Լեռներում՝ անտառային գոտու վերին մասում, տարածված են լեռնապոդզոլային և լեռնամարգագետնային հողերը, անտառից զուրկ վայրերում՝ ճմային գորշ, ճմակարբոնատային հողերը։ Միջին Չեխիայի և Հարավային Մորավիայի հարթավայրերում զարգացած են սևահողանման հողերը, գետահովիտներում՝ ալյուվիալ հողերը։
Բուսականություն
Մինչև 300 մ բարձրությունները տիրապետում են հերկված տափաստանները՝ կաղնու ն սոճու ոչ մեծ պուրակներով։ Անտառատափաստանը պահպանվել է միայն մշակության համար ոչ պիտանի հողատարածություններում և արգելավայրերում, մինչև 600— 1200 մ բարձրությունները տարածված են կաղնու, հաճարենու, բրգաձև սոճու, ավելի բարձր (մինչև 1500մ)՝ ասեղնատերև (48%-֊ը՝ եղևնի) անտառները։ Անտառները լավ են պահպանվել Կարպատներում և Չեխական զանգվածում։ 1500—1700 մ բարձրություններում տարածված են կորաբուն անտառները, ավելի բարձր՝ թփուտները, ենթալպյան և ալպյան մարգագետինները։
Կենդանական աշխարհ
Կաթնասուններից կան գորշ արջ, գայլ, լուսան, աղվես, կզաքիս, կնգում, եղջերու, կինճ, այծյամ, սկյուռ, ոզնի, թռչուններից՝ խլահավ, կաքավ, արագիլ, արծիվ ևն։ Գետերն ու լճակները հարուստ են ձկներով։ Չեխոսլովակիայում 170.000 հա տարածություն վերցված է եղել պահպանության տակ։ Նշանավոր են Տատրայի ժողովրդական պարկը, Կրկոնոշեի և Պենինների ազգային պարկերը։ Կան արգելանոցներ և բազմաթիվ բնական հուշարձաններ։ 2000-ից ավելի քարանձավներից 21-ը սարքավորված է եղել տուրիզմի համար։ Հատկապես դիտարժան են համարվել Մացոխա (Մորավական կրաս), Ագտելեկյան (Դոմիցա), Դեմենովյան քարանձավները։
Վարչական բաժանում
1928-1938 թվականներին միջև երկիրն ունեց չորս նահանգ. Բոհեմիա, Մորավիա-Սիլեզիա, Սլովակիա, Անդրկարպատ։ 1938 թվականին Սլովակիան և Անդրկարպատը դարձան ինքնավար շրջաններ։
1939-1945 թթ. միջև Նացիստական Գերմանիան էր իշխում տարածքում, բաժանելով այն երկու մասի՝ Բոհեմիայի և Մորավիայի Պրոտեկտորատ (Գերմանիայի ներքո) և Սլովակիայի Հանրապետություն (տիկնիկային պետություն, վերահսկվում էր Գերմանիայի կողմից)։
1945 թվականին վերականգնվեց 1938 թվականի իրավիճակը, բայց Անդրկովկասը միացվեց Խորհրդային Միությանը։ 1949-1960 երկիրը բաժանված էր 19 գավառի և 270 շրջանի, իսկ 1960-1992 միջև 10 գավառի (Պրահան, և 1970 թվականից Բրատիսլավան գավառի նման կարգավիճակ ունեին) և 109-114 շրջանի։
1969 թվականից երկիրն ուներ երկու հիմնական մաս՝ Չեխիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն և Սլովակիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն։ «Սոցիալիստական» բառը հանվել է 1990 թվականին։
Էթնիկական խմբեր
1921 թվականին երկրի բնակչության 64,37 %-ը կազմում էին «չեխոսլովակներ», 22,95 %-ը գերմանացիներ, 5,47 %-ը հունգարացիներ, 3,39 %-ը ռութեններ, 1,33 %-ը հրեաներ, 0,56 %-ը լեհեր, 0,17 %-ը այլազգիներ, 1,75 %-ը արտասահմանցիներ։
Կրոններ
1991 թ. բնակչության 46,4 %-ը կաթոլիկ էր, 5,3 %-ը լութերական, 29,5 %-ը աթեիստ, 16,7 %-ը՝ անհայտ։
Կատեգորիա:Չեխիա Կատեգորիա:Չեխիայի պատմություն Կատեգորիա:Սլովակիա Կատեգորիա:Սլովակիայի պատմություն Կատեգորիա:Պատմական երկրներ Կատեգորիա:Եվրոպայի պատմական երկրներ Կատեգորիա:1918 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:Պատմական սլավոնական երկրներ
Մանսուե
Մանսուե  (Mansuè), կոմունա Իտալիայում։ Գտնվում էՎենետո մարզի Տրևիզո գավառում ։ Բնակչությունը կազմում է 4841 մարդ, խտությունը՝ 178 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 27 կմ² մակերես։ Փոստային ինդեքս՝ 27, հեռախոսային կոդ՝ 0422։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Սիսիանի հարթավայր
Սիսիանի հարթավայր, կամ Սիսիանի գոգահովիտ, հարթավայր Հայաստանի հարավում, Սյունիքի մարզում՝ ծովի մակարդակից 1600 մետր բացարձակ բարձրության վրա։
Աշխարհագրություն
Հարթավայրում է գտնվում Սիսիան քաղաքը, որտեղով անցնում է Որոտան գետը։ Հարթավայրից արևմուտք գտնվում է Զանգեզուրի լեռնաշղթան, իսկ արևելքից՝ Կյուպրասարի։ 1,5 կմ հեռավորության վրա է գտնվում Տոլորսի ջրամբարը։ Հարթավայրի տարածքը 4,5 կմ² ։
Կլիմա
Հարթավայրում կլիման բարեխառն ցամաքային է։ Միջին տարեկան ջերմաստիճանը 6,6 °C, նվազագույն ջերմաստիճանը կարող է իջնել մինչև -37 °C։ Միջին տարեկան տեղումների քանակը կազմում է 365 մմ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի հարթավայրեր Կատեգորիա:Հայաստանի աշխարհագրություն Կատեգորիա:Սյունիքի մարզի աշխարհագրություն
Օրեստ Կիպրենսկի
Օրեստ Ադամովիչ Կիպրենսկի, ռուս նկարիչ, ռոմանտիզմի ներկայացուցիչ։
Կենսագրություն
1788-1803 թվականներին սովորել է Պետերբուրգի Գեղարվեստի ակադեմիայում։ 1805 թվականին «Դմիտրի Դոնսկոյը Կուլիկովյան դաշտում» նկարի համար արժանացել է ոսկե մեդալի։ Հայտնի է որպես դիմանկարի վարպետ։ Աշխատել է Մոսկվայում, Տվերում, Պետերբուրգում, Իտալիայում։ Կիպրենսկու կերպարներն աչքի են ընկնում շեշտված անհատականությամբ և ռոմանտիկ հուզաշխարհով։ Հանրահայտ են «Ինքնանկար», Անդրեյ Չելիշչևի, Ալեքսանդր Պուշկինի, Եվգրաֆ Դավիդովի, Դ. Խվոստովայի և այլոց դիմանկարները։ Աշխատել է նաև գրաֆիկայի բնագավառում։ Նրա՝ Դմիտրի Ֆիլոսոֆովի դիմանկարը գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռուս նկարիչներ Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտներ
Օլոզի
Դիրք
Գտնվում է ծովի մակարդակից 940 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Գորիից հեռու է 14 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 77 մարդ :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Գորիի շրջան
Գոյանորտի
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Տոկանտինս նահանգի բնակավայրեր
(417) Սուեվիա
(417) Սուեվիա (Suevia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1896 թվականի մայիսի 6-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,79896 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,4232 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,1747 ա. մ., իսկ Երկրի ուղեծրին Սուեվիա աստերոիդը նվազագույնը մոտենում է 1,426 ա. մ. հեռավորության վրա ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1710,38 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,210479 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 6,65° անկյուն։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է K դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս K Կատեգորիա:1896 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Մաքս Վոլֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Յասենովոե (գյուղ, Կրասնոարմեյսկի շրջան)
Յասենովոե (Ясенове), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկիում։
2001 թվականի տվյալներով Յասենովոե գյուղում բնակվում էր 324 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Կրասնոարմեյսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1929 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Խաչենի իշխանական ապարանք
Խաչենի իշխանական ապարանք կամ Դարպասներ, մշակութային կառույց Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզի Մարտակերտի շրջանի Վանք գյուղի մոտ՝ Խաչենագետի աջափնյա անտառապատ բլուրներից մեկի վրա։ Մեզ է հասել խիստ ավերված վիճակում։
Կառուցվածք
Պահպանվել են ապարանքի պարսպի մեծ մասի հիմքերը՝ կիսափլված անկյունային բուրգերով ու դարպասով, երկու սենյակի պատերն ու ծածկի որոշ մասերը, ինչպես նաև մի քանի այլ սենյակների մնացորդները ։
Ապարանքում համեմատաբար լավ է պահպանվել ուղղանկյուն պարսպափակ թաղածածկ դահլիճը, որը հարավ-արևելյան կողմում ունի ուղղանկյուն խորշ։ Հարավային և հյուսիսային պատերը սվաղված են հատակից մինչև ծածկի թաղի անցման սահմանը։ Մյուս երկու պատերը սվաղված են եղել ամբողջ բարձրությամբ։ Դահլիճի թաղածածկը սրբատաշ որձաքարի շարվածքով է իրականացված, որից պահպանվել են ստորին 4-5 շարքերը։