cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Սամվել Կարապետյան (հուշարձանագետ)
Գիտական աշխատություններ և հրապարակումներ
Սամվել Կարապետյանը հեղինակել է տարբեր երկրներում գտնվող հայկական պատմամշակութային հուշարձանների, Հայոց պատմության, պատմական կերպարների մասին գիտական գրքեր և այլ աշխատություններ։
Գրքերի ամբողջական ցանկը տեսնելու համար օգտագործել աղյուսակի աջ կողմում գտնվող ուղղահայաց պտուտակը
Մրցանակներ և պարգևներ
Իր երկարամյա գիտական գործունեության համար Սամվել Կարապետյանն արժանացել է տասնյակ մրցանակների ու գնահատանքի ։
Դոնի Ժաբար (այլ կիրառումներ)
Դոնի Ժաբար կարող է վերաբերվել.
Սամվել Կարապետյան (հուշարձանագետ)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ հուշարձանագետներ Կատեգորիա:Հայ հայագետներ Կատեգորիա:Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամ
Եզերո (այլ կիրառումներ)
Եզերո կարող է վերաբերվել.
Աղվան Բաբայան
Աղվան Նահապետի Բաբայան ( (այլ տվյալներով՝ 7 հունիսի, 1921 կամ 5 նոյեմբերի, 1919 ), գ. Թառաթումբ (այժմ՝ ՀԽՍՀ Եղեգնաձորի շրջանում) - 17 հունվարի, 1992, Երևան), Խորհրդային Միության հերոս (մարտի 24, 1945), ավագ լեյտենանտ։
1939 թվականին ավարտել է Երևանի մանկավարժական տեխնիկումը և աշխատանքի անցել շրջանի Խաչիկ գյուղի յոթնամյա դպրոցում։ 1940 թվականի հունվարին Բաբայանը անցնում է պարտադիր զինվորական ծառայության։
Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի Արևելյան ռազմաճակատի («Հայրենական մեծ պատերազմ», 1941-1945) գործողությունների սկզբին մասնակցել է Բելայա–Ցերկով ու Օստյոր քաղաքների (Ուկրաինա) պաշտպանությանը և գերվել վիրավոր վիճակում։ Երկու ամիս հետո 1942 թվականի դեկտեմբերին ընկերների հետ փախել է համակենտրոնացման ճամբարից և միացել կարմիր բանակի զորամասերին։ 1943–1944 թվականներին մասնակցել է Դոնբասի, Ղրիմի ազատագրմանը, 1945 թվականին՝ Քյոնիգսբերգի գրավմանը։ Խորհրդային Միության հերոսի կոչման արժանացել է Սևաստոպոլի ազատագրման մարտերում ցուցաբերած արիության համար։ ԽՄԿԿ անդամ 1944 թվականից։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ զինվորականներ Կատեգորիա:Հայրենական մեծ պատերազմի մասնակիցներ
Սմյոնովո
Սմյոնովո (Смёново), գյուղ Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2006 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 4 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նովգորոդի մարզի Օկուլովսկի շրջանի բնակավայրեր
Մեննիկու (գյուղ, Մառտնա շրջան)
Մեննիկու (Männiku), գյուղ Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Մառտնա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 8 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Լյաենեմաա նահանգի Մառտնա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Վորոնցովո (գյուղ, Գագինսկի շրջան)
Վորոնցովո (Воронцово), գյուղ Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Գագինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Նիժնի Նովգորոդի մարզի Գագինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բել (Պոսեյդոնի որդի)
Բել (Βῆλος), հին հունական դիցաբանության հերոս, Եգիպտոսի թագավոր։ Պոսեյդոնի և Լիբիայի որդին, Ագենորի երկվորյակ եղբայրը։ Մի շարք դիցաբանական հերոսների, այդ թվում՝ Պերսևսի և Հերակլեսի նախնին։ Շատ հնագույն տեքստերում նույնականացվել է արևելյան աստված Բահաղի հետ։
Ծագում
Բելի մայրը Լիբիան էր՝ Եգիպտոսի թագավորի՝ Էպաֆոսի դուստրը․ Էպաֆոսը Զևսի որդին էր Իոյից։ Այսպիսով, Բելը ծագում է Արգոսի առաջին թագավորներից։ Լիբիան հղիացել էր ծովի Աստված Պոսեյդոնից և ծնել երկու երկվորյակ` Բելին և Ագենորին։
Բելն առասպելաբանության մեջ
Բելը Եգիպտոսի թագավորն էր, այն ժամանակ, երբ եղբայր Ագենորը կառավարում էր Սայդան ու Տյուրոսը Փյունիկիայում։ Նոննուսը նրան անվանում է «Լիբիացի Զևս»։ Բելը հիմնականում հիշատակվում է հունական դիցաբանության մյուս տոհմաբանական կերպարներում, իսկ հենց իր մասին առասպելները շատ քիչ բան են պատմում նրա մասին։ Ընդ որում հին գրողները Եգիպտոսի լեգենդար արքային ավելի ու ավելի էին նույնացնում արևելյան աստված Բահաղի հետ (անվան այլ տարբերակներ՝ Վաալ, Բահաղ, Բել)։ Գերմանացի հնէաբան Կարլ Տյումպելը ենթադրում է, որ Բելի անունը, հնարավոր է, հունական ծագում ունենա։ Ռոբերտ Գրեյվսը համոզված է, որ այս անունը և նույնիսկ հենց կերպարը փոխառված է արևելյան դիցաբանությունից․ «Բելը Հին Կտակարանի Բահաղն է և ապոկրիֆների Բելը։ Իր անունն ստացել է շումերական լուսնի աստվածուհի Բելիլիից, որին գահընկեց է արել»։
Պավսանիասը Բելին անվանել է «ինչ-որ եգիպտացի, Լիբիայի որդի», որի անունը տրվել է Բաբելոնի աստծուն։ Ըստ Գիգինի՝ Բելն առաջինն էր, որ կռվում էր թրով (մինչ այդ բոլորը կռվում էին մահակներով), այդ պատճառով նրա անունից ձևավորվեց «bellum» բառը, որը նշանակում է պատերազմ։ Դիոդորոս Սիցիլիացին գրում է, որ Բելը գլխավորել է եգիպտացի ներգաղթյալներին, որոնք Եփրատ գետի վրա գաղութներ են հիմնել․ նոր քաղաքում նա քրմական խորհուրդ ձևավորեց, որը բաբելոնացիներից ստացավ «քաղդեացիներ» անվանումը։ Այս խորհրդի անդամները հետևում էին աստղերին և ազատված էին հարկերից։
Սերունդներ
Բելն ամուսնացել է գետի աստված՝ Նեղոսի դուստր Անխինոյիի հետ։ Այս ամուսնության մեջ ծնվել են երկվորյակներ Եգիպտոսը և Դանայոսը․ առաջինը կառավարել է Եգիպտոսը և Արաբիան, երկրորդը՝ Լիբիան։ Ըստ Եվրիպիդեսի՝ Բելի երեխաներն էին նաև Կիֆեոսը (Եթովպիայի թագավորը) և Ֆինեոսը՝ Անդրոմեդայի փեսացուն։ Ֆերեկիդիսը գրել է, որ Բելը ևս մեկ դուստր է ունեցել՝ Դամնոն։ Նա ամուսնացել է իր քեռի Ագենորի հետ և ծնել Փյունիկին (Փյունիկիայի թագավորության հիմնադիրը) և երկու դուստրերի` Իսային և Մելիային, որոնք ամուսնացել են իրենց զարմիկների՝ Եգիպտոսի եւ Դանայոսի հետ։
Ըստ Հեսիոդոսի՝ Բելն ունեցել է դուստր՝ Ֆրոնիան, ով Հերմեսից ծնել է Արաբիոսին՝ Կասիոպեայի հորը և Արաբիայի անվանահորը։ Նոննուսն իր «Դիոնիսիոսի գործեր»-ում ասում է, որ Բելը հինգ որդիների հայր էր՝ Ֆինեայի, Փյունիկի, Ագենորի, Եգիպտոսի և Դանայոսի։
Գրականություն
Կատեգորիա:Հին հունական դիցաբանության կերպարներ Կատեգորիա:Փյունիկյան դիցաբանություն
Ալիմ Կեշոկով
Ստեղծագործություն
«Հեծյալի ճամփան» (1946), «Երիտասարդության երկիրը» (1948), «Բանաստեղծություններ» (1951, ռուսերեն) ժողովածուներն արտացոլում են Հայրենական պատերազմում խորհրդային մարդու հերոսությունը, ետպատերազմյան սոցիալիստական շինարարությունը։ Լայն տարածում է գտել «Գագաթները չեն քնում» երկերգությունը («Հրաշալի ակնթարթ», (գիրք 1-2) - 1960, «Կանաչ կիսալուսին» (1966, ՌԽՖՍՀ Գորկու անվան պետական մրցանակ, 1968)։
Գրել է նաև «Ալխո» (1950), «Վերջին վերստը» (1967) պիեսները, «Կոտրված պայտը» (1973, հայերեն հրատարակություն՝ 1977) վեպը։
Գրականություն
Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Մոսկվա քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանի ասպետներ Կատեգորիա:20-րդ դարի բանաստեղծներ Կատեգորիա:ԽՄԿԿ անդամներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային բանաստեղծներ Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:ԽՍՀՄ գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակիցներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ ԳԽ պատգամավորներ
Եղեգնակատու
Եղեգնակատու, կատվազգիների ընտանիքի գիշատիչ կաթնասուն կենդանի։
Հայաստանում տարածված է Արարատի, Արմավիրի մարզերում (Արաքս գետի հովտում), հանդիպում է նաև Սյունիքի, Վայոց ձորի, Գեղարքունիքի և այլ մարզերում։
Բույնը կառուցում են թփուտներում, չոր ճյուղերի մեջ կամ գետնի վրա, երբեմն զբաղեցնում է տարբեր կենդանիների հին բները։
Մարմնի երկարությունը 57-90 սմ է, պոչինը՝ 21-31 սմ, կենդանի զանգվածը՝ մինչև 12 կգ։ Վայրի կատուներից ամենամեծն է։ Մարմնի վերին մասը դեղնադարչնամոխրոգույն է, բերանի շուրջը, ծնոտի ու կոկորդի շրջանը՝ սպիտակավուն։ Ականջների հետևը շիկավուն է, ծայրերը՝ սև, վրձնաձև մազափնջով։ Ոտքերը երար են։ Սնվում է ջրլող թռչուններով, կրծողներով, նապաստակներով, սողուններով և այլ մանր ողնաշարավորներով, երբեմն՝ կուղբերով, նաև քիչ քանակությամբ բուսական կերով։
Ունի լավ զարգացած լսողություն, տեսողություն և հոտառություն։
Հղիությունը տևում է 60 օր։ Ունենում է մինչև 6 ձագ, որոնք կաթով կերակրվում են 2 ամիս, ամռան վերջին հեռանում են մորից։ Մազափոխվում է տարին 2 անգամ՝ փետրվար-ապրիլին և սեպտեմբեր-նոյեմբերին։ Ակտիվ գործում է գիշերը, տաք եղանակներին՝ նաև ցերեկը։
Մորթին սակավարժեք է։ Մեծ վնաս է հասցնում ջրլող թռչուններին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կատվազգիներ Կատեգորիա:Միջին Արևելքի կաթնասուններ Կատեգորիա:Արևմտյան Ասիայի կաթնասուններ
Դիմափոշի
Նկարագրություն
Այն արտադրվում է փոշի, հեղուկ և սեղմված կոմպակտ ձևով։ Սա հանքային և օրգանական նյութերի բուրավետ համասեռ խառնուրդ է։
Կազմություն՝ տալկ, ցինկի օքսիդ, տիտանի երկօքսիդ, կաոլին։ Լայն տարածում ունեն դիմափոշու սպիտակ, վարդագույն, դեղնավուն, դեղնավարդագույն գույները, ինչպես նաև արևայրուքի և դեղձի գույները։ Դիմափոշու գունավորման համար օգտագործում են ոչ օրգանական (սիենա, դեղին և կարմիր երկաթի օքսիդի գունանյութեր և այլն), օրգանական (էոզին, կոսմետիկ ներկեր), հանքային և սինթետիկ ծագմամբ ներկանյութեր։ Որպեսզի դիմափոշին ունենա հաճելի բույր, նրա մեջ ավելացնում են բուրավետիչ։
Արտադրություն
Բոլոր տեսակի դիմափոշիների պատրաստման գործընթացը (բացառությամբ կրեմանման և հեղուկ) հիմնականում դրա բոլոր բաղադրիչների միախառնումն է, հետո մաղերով մաղելը (1 սմ քառակուսու վրա 3600 անցքով) կամ համապատասխան աղացներով միախառնումը և մանրացումը, կոմպակտ՝ խառնելու և սեղմելու համար։
Քսելու եղանակներ
Այս տարբերակը ապահովում է համասեռ, հարթ ծածկույթ և թույլ է տալիս հստակ չափաբաժնով տարածել դիմափոշին։ Նույն վրձինով կարելի է մաքրել դիմափոշու ավելցուկը։ Չոր տեսակների համար ցանկալի է օգտագործել բնական նյութերից պատրաստված խոշոր կլորացված վրձիններ, իսկ կրեմ-դիմափոշու համար հարմար են հարթ վրձինները։
Սպունգով քսում են խտացված տեսակի դիմափոշին։ Սովորաբար այս տեսակի դիմափոշի գնելիս սպունգը ներառվում է հավաքածուի մեջ։ Լատեքսային սպունգները հարմար է օգտագործել  խոնավ եղանակով քսելու համար, ինչպես նաև կրեմանման դիմափոշիների համար։
Մելնիչնոե (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Մելնիչնոե (Мельничне, Kütüke), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Կուտյուկե Նեմեցկոե։
2001 թվականի տվյալներով Մելնիչնոե գյուղում բնակվում էր 391 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պուլատ Աբդուլաև
Կենսագրություն
Ավարտել է ԽՍՀՄ ԱԳՆ միջինասիական պոլիտեխնիկական ինստիտուտը և Մոսկվայի Միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը (1966)։ Տիրապետում է անգլերեն և ֆրանսերեն լեզուներին։
Ամուսնացած է։ Ունի երկու երեխա։
Հրապարակումներ
Պ. Խ. Աբդուլաև (Ա. Պլատով կեղծանունով)՝ «Այսպես է ասել Նապոլեոնը» գրքի հեղինակ (2003) — ISBN 5-03-003548-6.
Յարոսլավ Դաշկևիչ
Յարոսլավ Ռոմանովիչ Դաշկևիչ, ուկրաինացի պատմաբան, հայագետ։ Նրա ուսումնասիրությունները հիմնականում նվիրված են Ուկրաինայի և Լեհաստանի հայկական գաղթօջախների պատմությանը և մշակույթին։
Կենսագրություն
Ավարտել է Լվովի համալսարանը։ Աշխատում է Ուկրաինական ԽՍՀ ԳԱ հաստատություններում։ Ուսումնասիրությունները վերաբերում են միջնադարյան Ուկրաինայի պատմությանը և ազգագրությանը, պատմական դիսցիպլինաներին, ինչպես նաև Ուկրանիայի ու Լեհաստանի հայկական կրթօջախներին (հայերի տարաբնակեցման հարցերը, մշակույթը, աղբյուրագիտությունը և այլն)։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ուկրաինացի պատմաբաններ Կատեգորիա:Ուկրաինացի հայագետներ Կատեգորիա:Պատմական գիտությունների դոկտորներ Կատեգորիա:Լվովի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի շքանշանի ասպետներ
Մորմ փշոտ
Մորմ եղջյուրավոր կամ մորմ փշոտ կամ մորմեղջյուրատիպ  (Solanum rostratum), ջերմասեր միամյա մորմազգիների ընտանիքի բույս։ Հայրենիքը ԱՄՆ-ն է, Հյուսիսային և Կենտրոնական Մեքսիկան, այժմ տարածված է Եվրոպայում, Հարավային Աֆրիկայում, Ավստրալիայում, Միջին Ասիայում, Ռուսաստանի հարավային մի քանի շրջաններում, այդ թվում նաև Հեռավոր Արևելքում ։ Հնարավոր է մորմ եղջյուրավորի պտուղները անցել են Հարավային Սիբիր և հարմարվել կլիմայական անցմանը ։
Կենսաբանական բնութագիր
Բույսը հասնում է 1-1,5 մ բարձրության։ Արմատը ներթափանցում է հողի մեջ մինչև 3 մ։ Բույսի կարելի է ձևակերպել երնջակի (դաշտագլոր) մորֆոլոգիական ձևով ։
Ցողունն ու տերևները առատորեն ծածկված են ծանր փշերով ։ Տերևները թունավոր է կենդանիների համար ։
Հատապտուղները պարփակված են հոծ, կաշենման բաժակի մեջ, վերևում կան երկու ատամնաձև ելուստներ, հիմքի մոտ սերմնաոտիկի մնացորդն է ։ Պարունակում են 50-75 սերմ։ Բաժակի մակերևույթը փայտանման փշեր ունի, որոնք ուղղահայաց ուղղորդված են դեպի մակերևույթը։ Գունավորումը կանաչավուն դեղին է, շագանակագույն ։
Ծաղիկները դեղին են, 2-3,5 սմ տրամագծով, ծաղկում է մայիսից հոկտեմբեր ։ Փոշոտումը կատարում են միջին և մեծ մեղուները։
Սերմերը կլորավուն սեղմված են կամ թույլ երիկամաձև ։ Կողքային մասերը գրեթե զուգահեռ են։ Գագաթը այս կամ այն չափով կլորավուն է։ Հիմքի մոտ ոչ մեծ ելուստ կա։ Սերմնասպին մեծ չէ, կլորավուն, խորը գոգավոր։ Մակերևույթը գորտնուկավոր-ալիքավոր է, խորը խցիկավոր, 229 անփայլ։ Գունավորումը մոխրավուն սև է, մուգ շագանակագույն։ Երկարությունը 2,5-3 մմ է, լայնությունը` 2-2,25 մմ, հաստությունը` 1-1,25 մմ ։ Աղտոտում է հատիկային մշակաբույսերը, խոտաբույսերը։
Տնտեսական արժեք և կիրառություն
Մորմ եղջյուրավորը (մորմ փշոտ) եղել է կոլորադյան բզեզին հյուրընկալող բույսը, որից հետո «տեղափոխվել» է կարտոֆիլի վրա, այն համարելով ավելի հյութալի։ Առաջին հաղորդագրությունը, որ կոլորադյան բզեզն այժմ ապրում է կարտոֆիլի թփերի վրա, եկել է Նեբրասկայից 1859 թվականին։
Ռուսաստանում վերաբերվում են որպես քաղցր բույսի, համաձայն պղպեղաբույսերի «Վնասակար օրգանիզմներ, ընդգրկված չէ հատկապես վտանգավոր ցուցակներում և վտանգավոր վնասատուների մեջ» և հանդիսանում են նաև կարանտինի առարկա, քանի որ այն աղտոտում է գարնանային հացահատիկային մշակաբույսերի, բուսական այգիների, այգու և արոտավայրերի մշակաբույսերը ։
Թունավոր հատկություններ
Չհասունացած սերմերը և ընձյուղները պարունակում են թունավոր սոլանիդին ալկալոիդը, որն առկա է սոլանինի գլիկոալկալոիդի տեսքով։ Սոլանինը գրգռիչ ազդեցություն է գործում ստամոքսա-աղիքային տրակտի լորձաթաղանթների վրա, ճնշում է կենտրոնական նյարդային համակարգի գործունեությունը։ Թունավորումը (հատկապես երեխաների) տեղի է ունենում հասունացած պտուղներն ուտելու հետևանքով։ Հիմնական ախտանիշերն են` ցավեր փորում, սրտխառնոց, փսխում, շարժողական և հոգեկան ակտիվության ճնշվածություն, շնչառության դժվարացում, սիրտ-անոթային անբավարարություն։ Ծանր դեպքերում հանգեցնում է կոմատոզ վիճակի ։ Թունավորման նշաններն ի հայտ են գալիս մինչև հատապտուղների և խոտի մահացու թունավոր չափաքանակ ուտելը։ Անասունների թունավորումը տեղի է ունենում չհասունացած մորմ ուտելու հետևանքով, որտեղ ողջ բուսականությունը տրորված է։ Բուսական արտադրանքում առավել հաճախ հանդիպող մոլախոտային բուսատեսակներից է։
Հղումներ
Կատեգորիա:Հյուսիսային Ամերիկայի բուսականություն
Մեննիկու (գյուղ, Սակու շրջան)
Մեննիկու (Männiku), գյուղ Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Սակու շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 281 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Հարյումաա նահանգի Սակու շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Սմոգիրի
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 25 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի բնակավայրեր
Իլյա Բերեզարկ
Կենսագրություն
Ծնվել է առաջին գիլդիայի վաճառական, «Դոնի Ռոստովի Խացկել եղբայրների և Բեյնուշ Ռիսի ալյուրի արտադրության» համասեփականատեր և Ռոստովի սինագոգի երեց Բեյնուշ (Բորիս Իդելևիչ) Ռիսի ընտանիքում ։ Նրա քույրերը՝ Սոֆյան (1884-1964, արվեստաբան) և Սիլվիան, ամուսնացած էին, համապատասխանաբար, գերմանացի սոցիալիստ Կարլ Լիբկնեխտի (1912 թվականից) և մաթեմատիկոս Յան Նիկոլաևիչ Շպիլրեյնի հետ (1910 թվականից) ։
Իլյա Բորիսովիչ Ռիսը սովորել է Դոնի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետում, որն ավարտել է 1921 թվականին։ Գրական գործունեությունը սկսել է որպես բանաստեղծ։ 1920–1930-ական թվականներին ակտիվորեն համագործակցել է Դոնի Ռոստովի, Մոսկվայի և Լենինգրադի թերթերի ու ամսագրերի հետ։ Եղել է «Մոլոտ» թերթի մշակութային բաժնի աշխատակից։ Թատերական մամուլում հանդես է եկել ռեժիսոր, դերասան Վսևոլոդ Մեյերխոլդի նորարարությունների քննադատությամբ ։
Ժան Դյուժարդեն
Ժան Դյուժարդեն (Jean Dujardin, ), ֆրանսիացի դերասան և կատակերգակ։ 2012 թվականի փետրվարի 26-ին «Օսկար» մրցանակաբաշխության ժամանակ «Արտիստը» ֆիլմի համար ստացել է «Օսկար լավագույն դերասանի համար»։ 2012 թվականին «Արտիստը» ֆիլմի համար նա արժանացել է «Ոսկե Գլոբուս»-ի, «Սեզարի» և BAFTA-յի։
Իլյա Բերեզարկ
Հղումներ
Կատեգորիա:Գրական կեղծանուններով հայտնի հեղինակներ Կատեգորիա:Ռուս բանաստեղծներ Կատեգորիա:Խորհրդային գրողներ Կատեգորիա:Խորհրդային լրագրողներ
Ժան Դյուժարդեն
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:Օսկարակիրներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոդերասաններ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի սցենարիստներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Թատրոնի ֆրանսիացի դերասաններ Կատեգորիա:«Ոսկե գլոբուս» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:«Սեզար» մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:BAFTA մրցանակի դափնեկիրներ Կատեգորիա:Լավագույն դերասան Օսկարի մրցանակակիրներ
Վորոնցովո (գյուղ, Դուխովշչինսկի շրջան)
Վորոնցովո (Воронцово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 218 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Դուխովշչինսկի շրջանի բնակավայրեր
Դոմպիեր սյուր Շալարոն
Դոմպիեր սյուր Շալարոն (Dompierre-sur-Chalaronne) կոմունա Ֆրանսիայում, գտնվում է Ռոն Ալպերյան շրջանում։ Մարզը՝ Էն։ Մտնում է Շատիոն սյուր Շալարոն կանտոնի կազմի մեջ։ Մտնում է Բուրկ ան Բրես շրջանի կազմի մեջ։
Կոմունայի INSEE կոդը՝ 01146
Աշխարհագրություն
Կոմունան տեղակայված է Փարիզից մոտավորապես 360 կմ հարավ-արևելք, Լիոնից՝ 45 կմ հյուսիս, Բուրկ ան Բրեսից 27 կմ արևմուտք ։
Կոմունայի հարավով հոսում է Շալարոն գետը։
Կաո Լամ
Կաո Լամ (թայսկ․ ข้าวหลาม), ազգային թայսական դեսերտ ։ Այն պատրաստվում է հետևյալ կերպ․ եփած բրինձը լցնում են կոկոսի կաթի մեջ և պահում են մի ամբողջ օրվա ընթացքում, հետո այն փաթաթում են բամբուկի մեջ, որը մի կողմից փակում են, իսկ մյուսից լցնում են քաղցր մթերքներ (մեղր, շաքար, մրգային սիրոպ) և թխում են ոչ մեծ կրակի վրա։ Ջերմաստիճանի ազդեցության տակ շաքարի խցանը հալվում է և խցանում ելքը։ Քանի որ օգտագործվում է նախապես խաշված բրինձ, հետևաբար այն թխվում է շատ կարճ։ Թխվելուց հետո ուտեստը պատրաստ է լինում տեղափոխման։
Դոմպիեր սյուր Շալարոն
Բնակչություն
Բնակչությունը 2010 թվականին կազմել է 389 մարդ։
Կաո Լամ
Բրնձի հետ հաճախ խառնում են տարբեր մրգեր կամ լոբի։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Չինական խոհանոց
Դոմպիեր սյուր Շալարոն
Բնակչություն
Բնակչության թիվը ըստ տարիների
Քաղաքապետեր
Քաղաքապետերի ցանկ
Տնտեսություն
2010 թվականին աշխատունակ տարիքի (15-64 տարեկան) 243 մարդկանցից 209-ըտնտեսապես ակտիվ են եղել, 34-ը՝ պասիվ (ակտիվության ցուցանիշը՝ 86%, 1999 թվականին՝ 69,4 %)։ 209 ակտիվ բնակիչներից աշխատել են 191-ը (97 տղամարդ, 94 կին), գործազուրկ եղել են 18-ը (6 տղամարդ, 12 կին)։ 34 պասիվներից 14 հոգի եղել են աշակերտ կամ ուսանող, 11-ը՝ թոշակառու, 9՝ պասիվ են եղել այլ պատճառներով ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր
(6230) 1984 SG1
(6230) , աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1984 թվականի սեպտեմբերի 27-ին Զդենկա Վավրովայի կողմից Կլետում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,781063 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,551 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,0112 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1694,01 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,212514 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,28° անկյուն։
Միհրան Հակոբյան (քանդակագործ)
Միհրան Արմենի Հակոբյան, հայ քանդակագործ։
Քանդակագործ Արմեն Հակոբյանի (1941-1990) որդին է։
Կենսագրություն
2000-2006 թվականներին սովորել է Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի քանդակի բաժնում, 2010-2013 թվականներին՝ Լեհաստանի Կոլլեգիում Պոլոնիկում համալսարանի բանասիրության ֆակուլտետում ։ 2001 թվականից Արցախի նկարիչների միության անդամ է։
2011 թվականին մասնակցել է Շուշի քաղաքում կազմակերպված միջազգային սիմպոզիումին։ Լեհաստանի Սլուբիցե քաղաքում 2014 թվականի հոկտեմբերի 22-ին բացվել է նրա ստեղծած Վիքիպեդիայի հուշարձանը, որը Վիքիպեդիա ազատ հանրագիտարանին նվիրված առաջին հուշարձանն է աշխարհում ։
Միհրան Հակոբյանն ստեղծում է պլաստիլինե մուլտֆիլմեր, կադր առ կադր նկարված անիմացիոն ֆիլմեր։ Հեղինակ է «Հովանոց» (2012), «Ճանապարհ» (2013), «Թիթեռ» (2013) անիմացիաների։ «Հովանոցը» ստեղծվել է Լեոնիդ Ենգիբարյանի նովելների հիման վրա և 2013 թվականին Մոսկվայում Short Film Fund-ում արժանացել է հանդիսատեսի մրցանակի։
2016 թվականի օգոստոսի 10-ից օգոստոսի 30-ը Հակոբյանը մասնակցել է Շուշի քաղաքում տեղի ունեցող «Հակոբ Գյուրջյան» քանդակագործության IV միջազգային սիմպոզիումին և ստեղծել մարմարե երկու քանդակ՝ «Անհաղթը» (180x110x90 սմ) և «Դիմաքանդակ» (54x70x20):
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ քանդակագործներ Կատեգորիա:Երևանի գեղարվեստի պետական ակադեմիայի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ամերիկահայեր Կատեգորիա:Հայ նկարիչներ Կատեգորիա:Հայ կինոռեժիսորներ
Մեծ քաղաքի լույսերը
«Մեծ քաղաքի լույսերը» (City Lights: A Comedy Romance in Pantomime), համր լիամետրաժ ֆիլմ, նկարահանված 1931 թվականին։ Առաջին անգամ ցուցադրվել է՝ 1931 թվականի հունվարի 30–ին, ԱՄՆ–ում։ Չառլի Չապլինի ամենահայտնի ֆիլմերից մեկն է։
Ստեղծման պատմություն
Չառլի Չապլինը գրում էր ֆիլմի ստեղծման պատմության մասին.
Ֆիլմի նկարահանումներնը սկսվեցին 1927 թվականի դեկտեմբերի 31-ին և տևեցին մոտավորապես երեք տարի։ Ֆիլմը նկարահանվում էր Մեծ Ճգնաժամի տարիներին։ Չապլինը ներդնում էր սեփական երաժշտությունն ու ձայնային հնարքները։ Ֆիլմն ավարտված էր 1931 թվականի հունվարի 31-ին։ Առաջին ցուցադրությունը տեղի ունեցավ 1931 թվականի հունվարի 30-ին Լոս-Անջելեսում։
Սյուժե
Թափառաշրջիկը դեգերում է մեծ ու վտանգավոր քաղաքով, փնտրելով նոր արկածներ ու զգացողություններ։ Նա հանդիպում է մի ծաղիկներ վաճառող աղջկա, որը ինչպես հետագայում պարզվում է՝ կույր է։ Վերջինս պատահականորեն, թափառաշրջիկին մեծահարուստի տեղ է դնում, իսկ նա էլ՝ սիրահարվում աղջկան։ Գիշերը՝ թափառաշրջիկը փրկում է մի միլիոնատիրոջ կյանքը, որը հարբած վիճակում ցանկանում է խորտակվել։ Էքսցենտրիկ մեծահարուստը իր շնորհակալությունը հայտնելու համար, ընկերանում է թափառաշրջիկի հետ, և իր շքեղ տուն տանում։ Այնտեղ նրանք ընթրում, տաքանում են, իսկ հետո էլ ակումբ գնում՝ զվարճանալու։ Առավոտյան պարզվում է, որ մեծահարուստը միայն հարբած վիճակում է հիշում թափառաշրջիկին։ Սթափ վիճակում նա մոռանում է իր կյանքը փրկողին։ Այդպիսով՝ միլիոնատերը դուրս է նետում թափառաշրջիկին իր տանից, որին հարբած ժամանակ ապաստան ու խոշոր նվերներ էր տալիս։
Փողոցում թափառաշրջիկը դարձյալ ծաղիկներ վաճառող՝ կույր աղջկան է հանդիպում։ Նա ընկերանում է աղջկա հետ, իրենից ծաղիկներ գնելով, և վերջինիս տուն ուղեկցում։ Պարզվում է, որ աղջիկն ապրում է իր տատիկի հետ՝ բնակարան վարձելով։
Թափառաշրջիկն ամեն օր այցելում է աղջկան և կերակուր բերում։ Նա հավաքարար է աշխատում, որպեսզի ամեն կերպ օգնի խեղճ աղջկան։ Շուտով նա իմանում է, որ Վիեննայի բժիշկներին հաջողվում է վիրահատության շնորհիվ, վերականգնել մարդու տեսողությունը։ Դրա հետ մեկ տեղ, աղջիկն ու իր տատիկը չեն կարողանում վճարել տան վարձը և սպառնալից նամակ են ստանում բնակարանի տիրոջից։ Աղջիկը հիվանդանում է և ի վիճակի չի լինում գումար վաստակել։ Նրան իր տատիկն է փոխարինում, փողոցներում ծաղիկներ վաճառելով։ Այդ մարդկանց համար գումար վաստակելու նպատակով, թափառաշրջիկը նույնիսկ բռնցքամարտի է մասնակցում, բայց ապարդյուն։ Հետո նա հանդիպում է այն նույն միլիոնատիրոջը, որը հարբած վիճակում ճանաչում է հին ընկերոջն, ու իր տուն տանում։ Այնտեղ մեծահարուստը մեծ գումար է տալիս աղջկա համար՝ թափառաշրջիկին։ Վերջինս շատ է ուրախանում ու երջանկանում։ Այդ պահին տուն են ներխուժում երկու կողոպտիչներ, որոնք մեկ հարվածի շնորհիվ ուշաթափեցնում են միլիոնատիրոջն ու կռվի մեջ մտնում թափառաշրջիի հետ։ Վերջինս արագ ոստիկանություն է ահազանգում։ Կողոպտիչները փախչում են ոստիկանների գալուց առաջ։ Թափառաշրջիկի մոտ խոշոր գումարը գտնելուց հետո, բոլոր կասկածներն իր վրա են ընկնում։ Մեծահարուստը ուշքի է գալիս, սակայն ինչպես միշտ չի հիշում իր ընկերոջը։ Մի կերպ փախչելով ոստիկաններից, թափառաշրջիկը հասցնում է վերջին անգամ այցելել կույր աղջկան, և իրեն տալ մեծ գումարը, որը նախատեսված է վիրահատության ու վարձի համար։ Հետո թափառաշրջիկը ինքնակամ հանձնվում է ոստիկանությանը։
Բանտից ազատվելուց հետո, թափառաշրջիկը հուսահատված դեգերում է քաղաքով։ Կույր աղջիկն արդեն վերականգնել է տեսողությունն ու ծաղկե խանութ բացել։ Նա երբեք աչքերով չի տեսել իր բարերարին, և իրեն հարուստ ու գեղեցիկ է պատկերացնում։ Թափառաշրջիկը տեսնում է ապաքինված աղջկան ու երկար նայելով գեղեցկուհուն, փախցում է՝ ամաչելով ինքն իր կեցվածքից։ Սակայն աղջիկը վազում է իր ետևից ու կպչելով թափառաշրջիկի ձեռքին, ճանաչում է հին ու բարի ընկերոջը։ Նրանք երկուսն էլ երջանիկ են։
Աստերոիդների ցանկ (32301-32400)
Աստերոիդների ցանկ (32201-32300) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (32401-32500)
Մեծ քաղաքի լույսերը
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:1931 ֆիլմեր Կատեգորիա:Սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Համր ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կինոկատակերգություններ Կատեգորիա:Ամերիկյան սև-սպիտակ ֆիլմեր Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի ֆիլմերի ազգային գրանցամատյանի ֆիլմեր Կատեգորիա:United Artists ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ կատակերգական դրամա ֆիլմեր
Կանաչ պարարտացում
Կանաչ պարարտացում (սիդերացիա), ագրոտեխնիկական միջոցառում՝ գյուղատնտեսական մշակաբույսերի բերքատվությունը բարձրացնելու նպատակով վարելով հողի մեջ մտցնում են բույսերի (սիդերատների) կանաչ զանգվածը։ Կանաչ պարարտացման շնորհիվ հողը հարստացվում է օրգանական նյութերով, բարելավվում են հողի ֆիզիկա-քիմիական հատկությունները, բարձրանում է օգտակար միկրոֆլորայի ակտիվությունը։ Եթե սիդերատը ընդավոր մշակաբույս է, հողում մեծանում է յուրացվող ազոտի քանակը, վարելաշերտում կուտակվում են սննդարար տարրեր, որոնք ենթավարելաշերտերից վեր են բարձրանում սիդերատների արմատներով։ Կլիմայական, հողային և տարբեր պայմաններում սիդերատների տեսակները և դրանց օգտագործման եղանակները նույնը չեն։ Պարարտացվող զանգվածն աճեցվում է վեգետացիայի շրջանի այն հատվածում, երբ դաշտն ազատ է հիմնական մշակաբույսերի ցանքից։ Որպես սիդերատ հիմնականում ցանվում են ընդավոր բույսեր։
Կատեգորիա:Գյուղատնտեսություն
Նովայա Դերևնյա (գյուղ, Պերվոմայսկի շրջան)
Նովայա Դերևնյա (Нова Деревня, Nayndorf), գյուղ Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանում։ Բնակավայրը նախկինում նաև անվանվել է Նայնդորֆ։
2001 թվականի տվյալներով Նովայա Դերևնյա գյուղում բնակվում էր 375 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետության Պերվոմայսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Խաղող մշակովի
Խաղող մշակովի, խաղողազգիների ընտանիքի, խաղող ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Լիանա է, որը կարող է հասնել մինչև 20-30 մ բարձրության, իսկ բնի շրջագիծը՝ 1,5 մետրի, որը ծածկված է կարմրավուն, կոպիտ թելանման կեղևով։ Ընձյուղները կարմրավուն են կամ դեղնավուն, մերկ կամ ծածկված բամբականման աղվամազով, հանգույցներում ընդհատվող բնափայտով։ Բեղիկները դասավորված են ընդհատումներով, բացկայում են յուրաքանչյուր երրորդ հանգույցում։ Բողբոջները դարչնագույն են, ծածկված խիտ, թաղիքանման մազմզուկներով։ Տերևները համարյա կլորավուն են, 5-20 սմ, 3-5 բլթականի կամ կտրտված մինչև փետրանման, հազվադեպ ամբողջական են, երբեմն հիմքի մոտ նեղ, փակ փոսիկով, անհավասար և մեծ մասամբ բթավուն սղոցաատամներով, մերկ կամ մազմզուկապատ, հատկապես ներքևի կողմից։ Ծաղիկները հավաքված են հուրաններում, երկսեռ են կամ ֆունկցիոնալ վարսանդային, կարճ, հետ թեքված առէջներով։ Ողկույզները նոսր են կամ խիտ։ Տարբեր սորտերի ողկույզները տարբեր ձև ունեն։ Հատապտուղները կլորավուն են, էլիպսանման, երկարավուն-գլանաձև, ձվաձև կամ հակառակ ձվաձև, 0.6-2.2 սմ տրամագծով, սևամանուշակագույն, ծիրանագույն, մուգ կարմիր, վարդագույն, դեղնականաչավուն, կանաչավուն կամ կանաչ, խիտ կամ դոնդողանման, հյութալի, քաղցր կամ թթվաշ պտղամսով, 3-4 սերմերով, որոնք տանձանման են, տարբեր չափի կտուցիկով։ Ծաղկում են մայիս-հունիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են օգոստոսին-սեպտեմբերին։
Տարածվածություն
Մշակովի խաղողի հայրենիքը և նրա ծագման հարցերը դեռևս պարզաբանված չեն։ Գիտնականների մեծ մասը գտնում է, որ այս արժեքավոր կուլտուրայի հայրենիքը Հայաստանն է։ Անգլիացի բնագետ-պատմաբան Ֆոեքսը գրում է. «Ամենահին ժամանակներում մարդը գտավ խաղողի որթը Հայաստանում, ուր նրա պտուղներ վայրի դրությամբ հասնում էին զարմանալի զարգացման»։ Որոշ գիտնականներ մշակովի խաղողի նախահայրը համարում են անտառային խաղողը, ուրիշները այն համարում են հիբրիդային տեսակ, որի վայրի նախնիները ոչնչացել են։
Մշակովի խաղողը բազմանում է սերմերով և վեգետատիվ ճանապարհով։ Սերմերով բազմացնում են միայն սելեկցիոն աշխատանքների ժամանակ՝ նոր սորտեր ստանալու նպատակով։ Վեգետատիվ բազմացումը կատարվում է կտրոններով, անդալիսով և պատվաստով։ Մշակովի խաղողը ջերմասեր է, լուսասեր, բավականին խոնավասեր, չնայած լավ է դիմանում կարճատև երաշտին։ Լավ է աճում փխրուն, ավազակավային, կավաավազային, սննդանյութերով հարուստ հողերում։ Գոյություն ունեն մշակովի խաղողի բազմաթիվ սորտեր, որոնք մշակվում են ամենատարբեր բնակլիմայական պայմաններում։ Հայաստանի պայմաններում դրանք տեղաբաշխվում են ըստ էկոլոգիական առանձնահատկությունների և տնտեսական նշանակության։ Արտաշատի, Էջմիածնի, Մասիսի, Արարատի և Շահումյանի շրջաններում մշակվում են Կախեթի, Մսխալի, Տոկուն, Ոսկեհատ, Մեղրու Վաղահաս, Սպիտակ Արաքսենի, Շահումյանի, Արարատի, Սևանի սորտերը, Աշտարակի, Նաիրիի, Աբովյանի, Թալինի շրջաններում՝ Ոսկեհատ, Ոքածիթելի, Հադիսի, Պինոսև, Շահումյանի, Արարատի, Դեղին Երևանի, Սպիտակ Արաքսենի սորտերը, Թումանյանի, Նոյեմբերյանի, Իջևանի, Շամշադինի շրջաններում՝ Ալիգոտե, Պինո սև, Լալվարի, Ոքածիթելի, Շահումյանի, Գեղարդ, Մուսկատ, Սուսաննա, Իծապտուկ, Ֆիլոքսերադիմացկուն սորտերը, Վայքում մշակվում են Սև Արենի, Սապերավի, Մեղրու վաղահաս, Իծապտուկ, Արարատի, Վարդագույն Երևանի, Թավրիզենի սորտերը։ Զանգեզուրում խաղողի սորտերի շրջանցումը կատարվել է հետևյալ կերպ. Մեղրու շրջանում՝ Արևիկ, Սպիտակ, Ալդարա, Գորիսի շրջանում՝ Կարմիր կոթենի, Ալիգոտե, Պինո սև, Ղափանի շրջանում՝ Կարմիր կոթենի, Ալիգոտե, Պինո սև, Կիրովաբադի սեղանի, Շահումյանի, Թավրիզենի, Իծապտուկ։ Հայաստանում մշակովի խաղողը արդյունաբերական նպատակներով մշակվում է Արարատյան դաշտում ծովի մակարդակից մինչև 1300-1400 մ, նախալեռնային գոտում մինչև 1500 մ բարձրության վրա։ Ջանգեզուրում և Վայքում խաղող կարելի է մշակել մինչև ծովի մակարդակից 1750 մ բարձրությունների վրա։ Մշակովի խաղողը վերջին տարիներին մշակվում է ծովի մակարդակից մինչև 2000 մ բարձրությունների վրա (Քաջարան, Փամբակ, Ջիլ, Սատանախաչ), սակայն պտուղները լրիվ չեն հասունանում և շատ թթու են։
Կիրառություն
Խաղողը հսկայական ժողովրդատնտեսական նշանակություն ունի, քանի որ պարունակում է մեծ քանակությամբ շաքարներ, օրգանական թթուներ և վիտամիններ։ Խաղողից հիմնականում ստանում են տարբեր տեսակի ալկոհոլային խմիչքներ (գինիներ, կոնյակներ, օղի), հյութ, օշարակներ։ Հատապտուղներն օգտագործվում են թարմ վիճակում, չորացնում են, դրանցից մուրաբաներ, պահածոներ են պատրաստում։ Շաքարի պարունակությունը հատապտուղներում հասնում է 20-25 %-ի, խնձորաթթուն՝ մինչև 1 %, պարունակում է B1, B2 (հետքեր) և C վիտամիններ։ C վիտամինի քանակությունը տարբեր սորտերում տարբեր է և սովորաբար հասնում է 0,43-12,3 մգ/տոկոսի։ Գինու արտադրության թափոններից ստացված ամենաարժեքավոր նյութերն են գինեթթուն և սպիրտը, որոնք լայնորեն օգտագործվում են բժշկության մեջ, սննդի և քիմիական արդյունաբերություններում։ Թափոններից ստանում են նաև ներկեր՝ ֆրանկֆուրտյան սև ներկ և վառ, պղնձականաչ էնանտյան եթեր։ Քամվածքը՝ կրի հետ խառնած, օգտագործում են որպես անասնակեր և պարարտանյութ։ Սերմերից յուղ են ստանում, որը օգտագործվում է սննդի մեջ և տեխնիկայում։ Էկոլոգիական խումբը՝ IV: Մշակության հավանական շրջանները՝ 9-10, 1 8-19, 20ա, 23-25, 27-28, 31-32 ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Խաղողազգիներ Կատեգորիա:1753 թվականին նկարագրված բույսեր Կատեգորիա:Եվրոպայի բուսական աշխարհ Կատեգորիա:Հատապտուղներ
Լիվ Սիգնե Նավարշեթե
Լիվ Սիգնե Նավարշեթե (Liv Signe Hundere Navarsete, ), նորվեգացի քաղաքական գործիչ, 2008 թվականից Նորվեգիայի Կենտրոնամետ կուսակցության նախագահ։ 2009 թվականից մինչև 2013 թվականը Նորվեգիայի տեղական ինքնակառավարման և տարածաշրջանային զարգացման նախարար։ Առաջին անգամ պաշտոնավարել է 2005 թվականին՝ Սթոլթենբերգի երկրորդ կառավարությունում։ Փետրվարի 11-ին նա հայտարարել է, որ 2014 թվականի ապրիլին կդադարեցնի կուսակցության առաջնորդի պարտականությունը։ Նրան հաջորդել է Թրիգվե Սլագսվոլդ Վեդումը։
1999 թվականից մինչև 2000 թվականը եղել է Առողջապահության և սոցիալական հարցերի նախարարի (հասարակական գործերի) քաղաքական խորհրդական։ 2008 թվականի սեպտեմբերին Լիվ Նավարշեթեն նշանակվել է Կենտրոնամետ կուսակցության առաջնորդ, մինչ այդ եղել է կուսակցության փոխնախագահ ։
ԶԼՄ-ներ
Լիվ Սիգնե Նավարշեթեն իր բնավորության պատճառով, պաշտոնավարման ընթացքում հայտնվել է լրատվամիջոցների գլխագրերում։ Առաջին անգամ նրա մասին գրել են, երբ 2011 թվականի ապրիլին նա բղավել է մի կնոջ վրա՝ Նորվեգիայի շրջանների դավաճանության մեջ մեղադրվելուց հետո ։ 2012 թվականի սեպտեմբերին նա բղավել է իր կուսակցության երիտասարդական կազմակերպության ղեկավար Սանդրա Բորչի վրա, ենթադրաբար, այն բանի համար, որ Բորչը աջակցել է Կենտրոնամետ կուսակցության պատգամավոր Օլա Բորթեն Մոեին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ
Վորոնցովո (գյուղ, Ռոսլավլսկի շրջան)
Վորոնցովո (Воронцово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Ռոսլավլսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 13 մարդ։
Էդվարդ Կոպ
Կենսագրություն
Ծնվել է Ֆիլադելֆիայում (Փենսիլվանիա նահանգ), քվակերների ընտանիքում։ Պատանի տարիներին բացարձակ կրեացիոնիստ էր, ով բառացիորեն էր ընկալում արարչագործության մասին Ծննդոց գրքի հատվածը։ Նա ողջ կյանքում հավատարիմ է եղել էվոլյուցիայի խելացի նախագծին, որը նա հասկանում էր որպես կյանքի ինքնակառավարման ունակություն ։
1864-1867 թվականներին Ֆիլադելֆիայում Հավերֆորդի քոլեջի պրոֆեսոր է եղել, ավելի ուշ Փենսիլվանիայի համալսարանում եղել է երկրաբանության և հնէաբանության պրոֆեսոր։ Հետազոտություններ է կատարել Կանզասում, Վայոմինգում, Նյու Մեքսիկոյում, ինչպես նաև մի շարք այլ նահանգներում։ Այս աշխատանքների արդյունքում ստեղծվել է 1000-ից ավելի անհետացած ողնաշարավորների հավաքածու, որոնցից Կոպը գիտությանը ծանոթացրել է առնվազն 600 տեսակների հետ։ Նա հայտնաբերել է դինոզավրերի 56 տեսակ, այդ թվում՝ Camarasaurus supremus (1877), Amphicoelias altus (1878) և Coelophysis bauri (1887): Այս կենդանիներից շատերը նկարագրված են Ֆիլադելֆիայի գիտական ընկերությունների զեկույցներում, ԱՄՆ-ի երկրաբանական ծառայության զեկույցներում և այլ հրատարակություններում։
Էդվարդ Կոպը դարձել է դինոզավրերի ուսումնասիրության առաջատարներից մեկը, իսկ նրա պեղումները Նյու Ջերսիի հարավում և ԱՄՆ-ի արևմտյան նահանգներում ներկայումս համարվում են դինոզավրերի հնէաբանության անկյունաքար ։
1869 թվականից սկսած Կոպը մի շարք հոդվածներ է հրատարակել էվոլյուցիայի հարցերի վերաբերյալ։ 1887 թվականին այդ հոդվածները միավորվել են մեկ ընդհանուր վերնագրի ներքո. «The Origin of the Fittest: Essays in Evolution»: Հետևում էր ձեռք բերված հատկանիշների ժառանգության հայեցակարգին և այդպիսով դարձել է ամերիկյան հնէաբանությունում նեոալամարկիզմի հիմնադիրներից մեկը ։
1878 թվականին մտցրեց Theromorpha ջոկատը (համապատասխանում է սինապսիդների ժամանակակից դասին)՝ այն բաժանելով Pelycosauria և Anomodontia ենթահրամանների (վերջինները համապատասխանում են թերապսիդների ժամանակակից տաքսոնին, ըստ Կոպի, ներառել են Dicynodontia և Theriodontia խմբերը), միաժամանակ նշելով Theromorpha-ի և կաթնասունների համակարգված մոտությունը ։ Կոպը նկարագրել է Clepsydrops collettii-ի տեսակները (1875) Իլինոյսում գտնվածների և Dimetrodon limbatus-ի տեսակները (1878) Տեխասում գտնվածների հիման վրա ։
Կոպը նաև հրապարակել է աշխարհի տարբեր շրջանների ձկների, ցամաքային, սողունների և կաթնասունների ուսումնասիրություններ և դիտարկումներ է կատարել այդ կենդանիների անատոմիայի վերաբերյալ, որոնք նրա հնէաբանական հետազոտությունների կապակցությամբ նրան բերել են դրանց համակարգման նոր հայացքների։
Լեքո (գավառ)
Լեքո, (Provincia di Lecco) գավառ Իտալիայի Լոմբարդիա մարզում։ Վարչական կենտրոնը Լեքոն է։ Գավառը զբաղեցնում է 805,61 կմ2 տարածք, բնակչությունը կազմում է 337,211 մարդ (2017 թ.)։ Գավառն ունի 85 կոմունա ։
Էդվարդ Կոպ
Կենսագրություն
Էդվարդ Կոպը եղել է «The American Naturalist» ամսագրի ավագ խմբագիրներից մեկը։
Լեքո (գավառ)
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի գավառներ Կատեգորիա:1992 հիմնադրված պետություններ և տարածքներ Կատեգորիա:1992 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Էդվարդ Կոպ
Հիշատակ
2009 թվականի նոյեմբերի 6-ին Ֆիլադելֆիայում հանդիսավոր կերպով բացվեց Էդվարդ Կոպի հուշարձանը ։
1999 թվականին Texatrygon copei Cappetta & Case անհետացած ցեղատեսակը անվանակոչվել է Էդվարդ Կոպի անունով։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի գիտությունների ազգային ակադեմիայի անդամներ Կատեգորիա:Բավարիայի գիտությունների ակադեմիայի անդամներ
Դրակար
Դրակար (Drakkar, հին սկանդինավյան Drage - վիշապ և Kar - նավ բառերից, բառացի նավ-վիշապ, վիշապանավ), վիկինգների երկար և նեղ, փայտյա, բարձր և կոր նավաքթով ու նավախելով նավ ։
Նկարագրություն
Դրակարների չափերը տատանվում էին 35-ից 60 մետր։ Նավաքթին ամրացվում էր վիշապի գլխաքանդակ՝ այստեղից էլ նավի անունը, սակայն ամեն մի վիշապի գլխաքանդակով նավ դրակար չէր՝ նավաքթի վիշապը հաստատում էր նավատիրոջ բարձր դիրքը։ Նավակողերը զարդարվում էին վահաններով ։ Բարեկամներին մոտենալիս նավաքթից հեռաքցնում էին վիշապի գլուխը՝ ըստ հյուսիսի հավատքի այն կարող էր վախեցնել և ջղայնացնել բարի ոգիներին։ Եթե դրակարը մոտենում էր ափին խաղաղ նկատառումներով, ապա առաջնորդը վիշապի գլխի վրա պարզում էր ներսը սպիտակ ներկած վահան։ Նավը ղեկավարվում էր թիակներով և հասարակ առագաստով։ Մեծ նավերը ունեին մինչև 35 զույգ թիակ (օրինակ՝ Օլաֆ Տրյուգվասոն արքայի համար 999/1000 թվականի ձմռանը կառուցած նավը), և զարգացնում էին 10-ից 12 հանգույց արագություն։ Դրակարները բազմաֆունկցիոնալ նավեր էին, օգտագործվում էին ռազմական արշավների, բեռնափոխադրման և հեռավոր նավարկությունների համար։ Դրակարներով են հայտնաբերվել Իսլանդիան, Գրենլանդիան և Հյուսիսային Ամերիկան ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Նավի տեսակներ Կատեգորիա:Վիկինգներ Կատեգորիա:Ծովագնացության եզրեր
Սմոլենկա (գյուղ, Կարմասկալինսկի շրջան)
Սմոլենկա (Смоленка, Смоленка), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2009 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 7 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի բնակավայրեր
Բետանսոս (քաղաք)
Բետանսոս (Betanzos), քաղաք և համայնք Իսպանիայում, մտնում է Լա-Կորունյայի մեջ, որն էլ իր հերթին մտնում է Գալիսիա ինքնավար համայնքի մեջ։ Համայնքը մտնում է Բետանոս շրջանի կազմի մեջ։ Տարածքը՝ 24,3 կմ2։ Բնակչությունը՝ 13673 (2010)։ Հեռավորությունը պրովինցիայի վարչական կենտրոնից՝ 23 կմ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Իսպանիայի քաղաքներ
Գիսաստղի միջուկ
Գիսաստղերի միջուկները կազմված են սառույցից, որոշ հավելումներով՝ տիեզերական փոշու և սառցած ցնդող միացությունների՝ ածխածնի մոնօքսիդ և ածխածնի դիօքսիդ, մեթան, ամոնիակ, տեսքով։ Միջուկը ունի բավականին ցածր ալբեդո, մոտ 4 % ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Գիսաստղեր
Մեննիկու (գյուղ, Մյառյամաա շրջան)
Մեննիկու (Männiku), գյուղ Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Մյառյամաա շրջանում։
2011 թվականի տվյալներով գյուղում բնակվում էր 13 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Էստոնիայի Ռապլամաա նահանգի Մյառյամաա շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Էստոնիայի գյուղեր
Լորենս Շարկի
Պատանի հասակից մասնակցել է արհմիութենական շարժմանը։ Եղել է մի շարք գործադուլների կազմակերպիչ ու ղեկավար։ 1924 թվականից Ավստրալիայի կոմունիստական կուսակցության (ԱԿԿ), 1928 թվականից՝ դրա կենտրոնական կոմիետեի, 1930 թվականից՝ քաղկոմիտեի (քաղբյուրո) անդամ։ 1930-1948 թվականներին՝ ԱԿԿ ԿԿ-ի նախագահ, 1948-1965 թվականներին՝ գլխավոր քարտուղար, 1965-1967 թվականներին՝ ԱԿԿ ԿԿ-ի նախագահի տեղակալ։ 1930-ական թվականներին խմբագրել է ԱԿԿ տպագիր օրգանները։ Մասնակցել է Կոմինտերնի 17-րդ կոնգրեսին (1935), ընտրվել է Կոմինտերնի ԳԿ-ի անդամության թեկնածու։ Հեղափոխական գործունեության համար հալածվել և բանտարկվել է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ավստրալիայի կոմունիստներ
Նովոռոսիա
Նովոռոսիա (Новороссийский край), ընդարձակ պատմամշակութային շրջան Հյուսիսային Մերձսևծովյան ափին, որը միացել է Ռուսական կայսրությանը ռուս-թուրքական պատերազմի հեևանքով՝ 18-րդ դարի կեսին։ Նովոռոսիայի տարբերակիչ հատկանիշը դարձել է այն հանգամանքը, որ տեղի բնակչությունը, ենթակառուցվածքը և կենսակերպը ձևավորվել են համեմատաբար կարճ պատմական ժամանակաշրջանում, իսկ շրջանը հազվագյուտ քոչվորներով չյուրացված տափաստանից վերածվել է հզոր արդյունաբերական շրջանի, դառնալով նախ Ռուսական կայսրության տնտեսության հիմնաքարը, այնուհետև՝ ՈՒԽՍՀ-ի ։
Վարչական առումով այս տարածքը տարբեր ժամանակների ընթացքում կազմել են Նովոռոսիայի նահանգը և Նովոռոսիա-Բեսարաբիա գեներալ նահանգապետությունը։ Համաձայն 20-րդ դարասկսզբի վարչատարածքային բաժանման, Նովոռոսիան նեղ իմաստով ներառում էր Խերսոնի, Եկատերինոսլավի և Տավրիչի նահանգները, իսկ լայն իմաստով՝ Բեսարաբիայի նահանգը, Կուբանի շրջանը, Սևծովյան և Ստավրոպոլի նահանգները, Դոնսկոյի զորքերի շրջանը ։ Նովոռոսիա անվանումը կիրառվել է 20-րդ դարի սկզբին, սակայն Քաղաքացիական պատերազմից հետո տերմինը գործնականորեն հայտնվել է արգելքի տակ։ Ուկրաինայի կազմի մեջ անցնելուց հետո «Նովոռոսիա»-ի փոխարեն օգտագործվել են «Հարավային Ուկրաինա» և «Հյուսիսային Մերձսևծովյան» տերմինները ։
2014 թվականին տերմինը նոր տարածում է ձեռք բերել Ուկրաինայի հարավ-արևելքում տեղի ունեցած բողոքի ժամանակ ։ Ուկրաինայի արևելքում զինված հակամարտության սկսվելուց հետո «Նովոռոսիա» պատմական անվան տակ հանդես է եկել ինքնորոշված Դոնեցկի և Լուգանսկի ազգային հանրապետությունների կոնֆեդերատիվ միությունը, սառեցված 2015 թվականին մինսկյան համաձայնագրի իրականացման համար  ։
Պատմություն
Ռուսական կայսրությունը աստիճանաբար միավորում էր Ռուսիայում որպես «Վայրի դաշտ» հայտնի այդ հողերը, Ղրիմի խանության և նրա դաշնակից՝ Օսմանյան կայսրության դեմ պատերազմի ընթացքում։ 15-17-րդ դարերի ընթացքում Նովոռոսիայի ապագա տարածքում տեղակայված էր Ղրիմի խանությունը, արևմուտքում՝ Մոլդովակսն իշխանությունը, հյուսիսային մասում՝ զապորոժյան կազակների հողերը, Ռեչ Պոսպոլիտայի ղեկավարության տակ։ Պերեյասլավյան Ռադայից և Հետմանշչինայի Ռուսական թագավորության կազմի մեջ մտնելուց հետո, վերջինս ակտիվացրել է առաջխաղացումը դեպի հարավ և տարածքի գաղութացման գործընթացը։ Բնակեցումը սկսվել էր փոքր ռազմական բնակավայրերի հիմնադրմամաբ, որոնց զորամասերը կազմված էին զապորոժյան կազակներից և թագավորական զինվորական ծառայության մարդկանցից։ Այս բնակավայրերից շատերը հանդիսանում  էին ամրացված  բերդագյուղեր և մեծ ավաններ, որոնք խոչընդոտում էին ղրիմանոգայաական արշավանքներին։
18-րդ դարի առաջին կեսին առաջին անգամ այստեղ հստակ որոշվել էր սահմանը Ռուսիայի և Թուրքիայի միջև ։ 1752 թվականին Հաբսբուրգյան միապետությունից կազմավորվել էր առաջին ռազմահողագործական բնակավայրը, որը ստացել էր Նոր Սերբիա անվանումը, ավելի ուշ նրանց են հետևել բուլղարացիները։ Հետագայում  տարածքը բաժանվել է Նոր Սերբիայի  (լեհական հողերից մինչև Դնեպր) և Սլավո Սերբիայի (Դնեպրից արևելք ՝ Ուկրաինայի սահմանագծի երկայնքով) միջև։ 1764 թվականին  Նոր Սերբիայի ռազմական կորպուսի հուսարական զորքի տեղակայման տարածքը, որտեղ ընդգրկված էին տեղի բոլոր տղամարդիկ, վերածվել էր Նովոռոսիսկ նահանգի, որտեղ ընդգրկված էին Սլավյանոսերբիան և Ուկրաինական գիծը ։ Այն Նովոռոսիա է անվանել Եկատերինա 2-րդը, նկատի ունենալով, որ այն նոր տարածք է Մեծ Ռուսիայի և Փոքր Ռուսիայի հետ ։
Ի սկզբանե Նովոռոսիան ընդգրկում էր Բահմության գավառի, Միրգորոդի և Պոլտավայի զորագնդի տարածքը։ 1765 թվականին նահանգի կենտրոնը Կրեմենչուգն էր։ Նովոռոսիայի յուրացումը զանգվածային բնույթ ստացավ 18-րդ դարի վերջին, իշխան Պատյոմկինի գլխավորությամբ, ով Եկատերինա 2-րդի կողմից անսահմանանապակ լիազորություններ էր ստացել այդ առաջադրանքի կատարման համար։ Նրա օրոք Նովոռոսիային էր միացվել պատմական Զապորոժիեն, կառուցվել էր նոր կենտրոն՝ Եկատերինոսլավը (1776)։ 1778 թվականին Նովոռոսիայի հարավարևմտյան քաղաք դարձավ Խերսոնը։ Վարչական առումով Նովոռոսիա նահանգը գոյություն է ունեցել Եկատերինա 2-րդի կառավարման օրոք՝ 1764-1775-ական թվականներին։
Պավել 1-ի 1796 թվականի դեկտեմբերի 12-ի հրամանով վերածնել է Նովոսիբիրսկի նահանգը Եկատերինոսլավ կենտրոնով (Պավել 1-ի օրքո կրում էր Նովոռոսիյսկ անվանումը), որտեղ գավառային քաղաքներ էին՝ Բահմուտը, Եկատերինոսլավը, Ելիսավետգրադը, Կոնստանտինոգրադը, Մարիոպոլը, Օլվիոպոլը, Պավլոգրադը, Պերեկոպը, Ռոստովը, Սիմֆերոպոլը, Տիրասպոլը, Խերսոնը։ Այն գոյություն է ունեցել մինչև 1802 թվականը, որից հետո բաժանվել է Նիկոլաևի, Եկատիրինոսլավայի և Տավրիչի նահանգների։ 1803 թվականին Նիկոլաևի նահանգը վերանվանվել է Խերսոնի։
Քաղաքացիիական պատերազմի ընթացքում այս տարածքում պայքար էր ընթանում Ուկրաինայի Ազգային Հանրապետության, խորհրդայի հանրապետությունների (Օդեսայի Խորհրդային Հանրապետություն, Դոնեցկի-Կրիվորոժկի Խորհրդային Հանրապետություն, Թավրիդի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն) և Սպիտակ շարժման ջոկատների միջև։ 1919-1920-ական թվականներին Ռուսաստանի Հարավը՝ Ռուսաստանի Հարավի զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարի հրամանով վարչականորեն բաժանվել էր 4 մարզի, որոնցից մեկը Նովոռոսիայի մարզն էր կամ Նովոռոսիան՝ Օդեսա կենտրոնով (մյուս երեքը. Խարկովի, Կիևի շրջաններ և Հյուսիսային Կովկասի երկրամաս)։ 1919 թվականին Նովոռոսիայի տարածքում գործում էին մախնոյականների ջոկատները։
1920-1930-ական թվականներին Նովոռոսիայի տարածքում գերակշռող ոչ ռուս բնակչության հետ անցկացվում էր կորնիզիզացիայի քաղաքականություն, որի ընթացքում արմատավորել են այս տարածքում բնակվող ազգերի (ուկրաինացիներ, հույներ, գերմանցիներ, բուլղարացիներ) լեզվի և մշակույթի տարրերը։ 1930-ական թվականներին կորնիզիզացիան փլուզվեց և փոխարինելու եկավ ռուսականացումը ։ Հայրենական մեծ պատերազմի ընթացքում և ավարտից հետո գերմանացի նորաբնակները և թաթարները ամբողջությամբ վտարվեցին Սերբիա, Ղազախստան, Ուզբեկստան, հույները և այլք՝ մասամբ։
Նահանգապետեր
Ռուսական կայսրությունում Նովոռոսիան առանձնանում էր նահանգապետերի և քաղաքապետերի եվրոպական մշակույթի բարձր մակարդակով, ովքեր տիրապետում էին բարձր կազմակերպչական կարողություններով և պետական նախաձեռնությամբ (Գ. Ա. Պոտյոմկին, Ի. Ն. Իզնով և ուրիշներ) ։
Բնակչություն
Նովոռոսիսկում հողեր էին բաժանում ուկրաինացիներին, ռուսներին, գերմանացիներին, սերբերին, բուլխարներին, հայերին, հույներին և այլոց։ Փորձեր էին կատարվում հրեա գաղութաբնակներին բնակեցնել այդտեղ։ Ղազախների և թաթարների բնակավայրերում կամ դրանց կողքին հիմնվել են շատ նոր քաղաքներ, ինչպիսիք են՝ Եկատերինոսլավը (այժմ Դնեպր), Նիկոլաևը, Խերսոնը, Ելիսավետգրադը (Կրոպիվնիցկի), Օդեսան, Տիրասպոլը, Սևաստոպոլը, Սիմֆերոպոլը, Մարիոպոլը։
Արդյունքում տեղի բնակչությունը ձեռք բերեց խայտաբղեկ կազմ։ 1779 թվականին Նովոռոսիյսկի բնակչության մեծ մասը կազմում էին ուկրաինացիները (64,75 %), առավել բազմաքանակ էին գյուղական բնակավայրերում, երկրորդ տեղում մոլդովացիներն էին (11,3 %), ովքեր ապրում էին Բեսարաբիայում, ռուսները՝  (9,85 %) երկար ժամանակ կազմում էին քաղաքային բնակչության մեծ մասը, ինչպես նաև բնակվում էին շատ գյուղական շրջաններում, հույները՝  (6,31 %) Մարիուպոլսկի  գավառում։ Ուկրաինացիների բաժինը Եկատերինոսլավի նահանգում կազմում էր ամբողջ բնակչության 59,39 %-ը, իսկ Խերսոնում՝ 70,39 % : Հույները հիմնականում բնակվում էին քաղաքներում, բուլղարացիները կազմում էին Բեսարաբիա գավառի բնակչության մեծ մասը, գերմանացիները Պերեկոպ գավառի բնակչության քառորդ մասն էին կազմում։
1914 թվականին Եկատերինոսլավի, Խերսոնի և Տավրիչի նահանգներում խոշոր ազգագրական խմբեր էին կազմում ուկրաինացիները՝ 56,7 %, ռուսները՝ 21,2 %, հրեաները՝ 7,4 %, գերմանացիները՝ 4,4 %, հրեաները՝ 3,5 %, մոլդովացիները՝ 2,8 %, թաթարները և թուրքերը՝ 1,2 %,  լեհերը՝ 0,8 %, բուլղարացիները՝ 0,4 % :
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Զապորոժիեի մարզ Կատեգորիա:Նիկոլաևի մարզ Կատեգորիա:Խերսոնի մարզ Կատեգորիա:Կուբանի պատմություն Կատեգորիա:1764 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Պատմական մարզեր
Իլենի եվրոպական
Իլենի եվրոպական, իլենազգիներ ընտանիքի, իլենի ցեղի բույս։
Նկարագրություն
Փոքր ծառ է` մինչև 7 մ բարձրությամբ և 5—10 սմ բնի տրամագծով։ Երբեմն աճում է թփանման։ Երիտասարդ ճյուղերը քառանկյունի են, կանաչ, 4 գորշավուն խցանային թմբիկներով։ Բնի և բազմամյա ճյուղերի կեղևը գորշամոխրավուն է, երբեմն` գրեթե սև։ Տերևները հակառակ ձվաձև են կամ երկարավուն էլիպսաձև, 2—11 սմ երկարությամբ և 1-6 սմ լայնությամբ, սրածայր, մանր, սղոցաեզր, թեթևակի կաշվեկերպ, վերևի կողմից` մերկ, ներքևից` ջղերի երկարությամբ մազմզուկապատ։ Ծաղկաբույլը իսահովանոց է, կազմված 3—15 ծաղիկներից, որոնք դեղնավուն են, կամ սպիտակականաչավուն։ Պտուղը 4 բլթականի է` 1—13 սմ լայնությամբ և 0,7—1 սմ բարձրությամբ, անթև, մուգ կարմրավուն, կամ վարդագույն։ Ծաղկում է մայիս, հունիս ամիսներին, պտուղները հասունանում են օգոստոս-հոկտեմբերին։
Տարածվածություն
Տարածված է Կովկասում, ԽՍՀՄի Եվրոպական մասում, Ղրիմում, հարավային Եվրոպայում, Փոքր Ասիայում։ Հայաստանի տարածքում հանդիպում է հյուսիսարևելյան և կենտրոնական շրջաններում, Զանգեզուրում, խառն անտառներում, ծովի մակերևույթից մինչև 1800—1900 մ բարձրությունների վրա։