Սիքստինյան_կապելլայի_առաստաղ
Բովանդակություն
Ցիկլի հիմնական թեման — մարդկության պահանջմունքի ուսմունքը Հիսուսի միջոցև Աստծո տված Փրկության մեջ է. Անհրաժեշտության վիզուալ փոխաբերությունը Մարդկության Աստծո հետ համաձայնության մեջ է։ Հին Կտակարանը (Մովսեսի պատմությունը) և Նոր Կտակարանը (Հիսուսի պատմությունը) ներկայացված է կապելլայի պատերի վրա, ստեղծված Միքելանջելոյի պլաֆոնի վրա աշխատանքը սկսելուց  քարորդ դար առաջ։ Հիմնական շեշտադրված բեռը դրված է կամարի կենտրոնական մասի վրա, որտեղ տեղակայված են Ծննդոց գրքից ինը տեսարաններ` չորս մեծ ֆրագմենտները ներկայացնում են էպիզոդներ-  Լուսատուների և մոլորակների արարումը, Ադամի արարումը, Մեղսագործությունը և վտարումը դրախտից, Ջրհեղեղ։ Նշված տեսարանները հերթագայվում են չափսերով փոքր հետևյալ  պաննոների հետ` Խավարից լույսի բաժանում, Ցամաքի բաժանումը ջրից, ևայի արարումը, Նոյի Զոհաբերությունը և Նոյի արբեցումը։ Փոքր պաննոների անկյուններում տեղակայված են իդեալական կեցվածքով մերկ պատանիների Ignudi պատկերները, նրանց մարմնի գեղեցկությունը  — Արարչի տված գովքն է:։ Հիմնական տեսարանները շրջանակված են տասներկու տղամարդկանց և կանանց `մարգարեների և սիվիլլաների պատկերներով։ Մատուռի պատուհանների վերևում կամարամահիկների վրա   տեղակայված են Հիսուսի նախնիների  անունները, գրառումները ուղեկցվում են նրանց նկարներով։ Ավելի վերև կամարի եռանկյունաձև խոռոչներում ներկայացված են մարդկանց ութ խմբեր   որոշակի աստվածաշնչյան կերպարների հետ չնույնացված։ Ցիկլը ավարտում են փրկության չորս տեսարանները կամարի անկյունային տախտակամածերի վրա,  յուրաքանչյուրը նկարազարդում է աստվածաշնչյան դրամատիկ պատմություն` Յուդիֆ և Օլոֆերն, Դավիթ և Գոլիաֆ, Պղնձի օձ, Ամանի Պատիժը։ Ցիկլը պատմում է Աստծո կողմից հրաշալի աշխարհի և մարդու ստեղծման, մարդուն մեղքի մեջ ընկնելու և Աստծուց նրա առանձնանալու մասին։ Մարդու պատմությունը շարունակվեց մեղքի և խայտառակության մեջ, որին հաջորդեց Պատիժը` Մեծ ջրհեղեղը։ Հիսուս Քրիստոսի նախնիներ Դավիթի և Աբրահամի միջոցով Աստված ուղարկեց մարդկության փրկչին։ Փրկչի գալուստը կանխագուշակել են Իսրայելի մարգարեները և Հին աշխարհի սիվիլլաները։ Որմնանկարի տարատեսակ բաղադրիչները կապված են քրիստոնեական ուսմունքի հետ։ Հին Կտակարանը ավանդաբար ընկալվում է որպես Նոր Կտակարանի զուգահեռ։  Հին Կտակարանի դրվագներն ու կերպարները սովորաբար սիմվոլկիկ կապված էին Հիսուսի կյանքի և քրիստոնեության խորհրդավորությունների հետ` մկրտության, Հաղորդության։ Օրինակ, Իոնան, որը հաճախ պատկերված էր իր ատրիբուտով` մեծ ձուկ, սովորական ասսոցիացվում էր  Հիսուսի տառապանքների և ապաշխարելու կոչի հետ։ Միևնույն ժամանակ պլաֆոնի որմնանկարներում որոշակիորեն նկատվում է վերածննդի իդեալներին նվիրվածություն, հնարավոր է նույնիսկ քրիստոնեությունը  հումանիզմի փիլիսոփայության հետ հաշտեցնելու ձգտումը։ XV դարում Իտալիայում, մասնավորապես Ֆլորենսիայում, որտեղ մեծ էր  դասական գրականությամբ և   Պլատոնի, Սոկրատի ուսմունքներով տարվածությունը,անտիկ փիլիսոփայության և քրիստոնեական ուսմունքների համադրությունը  հանրահայտ դաղափար էր։ Միքելանջելոն երիտասարդ տարիքում կրթություն է ստացել պլատոնական ակադեմիայում` ստեղծված Ֆլորենսիայում  Մեդիչիներընտանիքի կողմից։  Նա ծանոթ էր մարդասիրության վաղ, ոգեշնչված գաղափարներին, քանդակագործական աշխատանքներին, ինչպիսիք են բրոնզե Դավիթ (արքա) Դոնատելլոն, որին ինքնատիպ պատասխան դարձավ Դավիթ Միքելանջելո` տեղադրված Պալացցո Վեկկյուի` Ֆլորենսիայի խորհրդի տան  մոտ գտնվող առևտրի հրապարակի վրա։ Սիքստինյան կապելլայի կամարի որմնանկարներում Միքելանջելոն ներկայացրեց երկու ճանապարհ`քրիստոնեական և մարդասիրական, որոնք իրար չեն հակասում։ Զարդանկարի պատկերագրությունում  անցյալում տարատեսակ բացատրություններ կային, որոնց որոշ դրույթները ժամանակակից հետազոտողներ կասկածի տակ են դնում։  Մինչև այժմ չի հաջողվել լիարժեք   նույնականացնել կամարի խոռոչների  և կամարամահիկների պատկերների հետ:. Դեռևս չի գտնվել որմնանկարի աստվածաբանական  ծրագրի գրավոր աղբյուրը, եթե այդպիսին գոյություն ունի։   Հարց է ծագում, արդյոք նկարչիչը ինքնուրույն էր մշակել կամարի պատկերագրությունը, հետազոտողների համար ևս հարցական է, թե  որքանով է այս աշխատանքում արտացոլվել Միքելանջելոյի հոգևոր և հոգեկան վիճակը։