cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Յակոբ Աալ
Կենսագրություն
Նորվեգիայի սահմանադրության մշակման վերաբերյալ գրել է «Erindringer som Bidrag til Norges Historia fra 1800 til 1815» գիրքը։ Այն հանդիսանում է Նորվեգիայի պատմության կարևորագույն դրվագները նկարագրող աղբյուր ։
1833-1836 թվականներին հրատարակել է «Nu tid og Fortid» պարբերականը, որը տպագրել է քաղաքական, տնտեսական լուրեր։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Նորվեգիայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ Կատեգորիա:Նորվեգացի պատմաբաններ Կատեգորիա:1773 ծնունդներ Կատեգորիա:1844 մահեր Կատեգորիա:Հուլիսի 27 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 4 մահեր Կատեգորիա:Նորվեգիայի պետական գործիչներ Կատեգորիա:Աստվածաբաններ Կատեգորիա:Նորվեգացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:Երկրաբաններ
Կիզիլջա (Ելիզավետպոլի գավառ, հայաբնակ)
Կիզիլջա, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Բնակչություն
1908 թվականին գյուղն ունեցել է 142 հայ բնակիչ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևելյան Հայաստանի գյուղեր
Բեշբարմակ
Բեշբարմակ, բիշբարմակ  կամ բեսբարմակ (бишбармаҡ; бешбармақ, бесбармақ, нарын, бешбармак, тууралган эт, бишбармак), թյուրքալեզու ժողովուրդների ավանդական միս-խմորային ուտեստ։ Բեշբարմակը պատրաստվում է, որպես կանոն, տոների կամ պատվավոր հյուրերին ընդունելու կապակցությամբ։
«Բեշբարմակը» թյուրքական լեզուներով թարգմանաբար նշանակում է «հինգ մատներ», «հնգյակ» («беш» և «бармак» բառերից), քանի որ բեշբարմակ ուտելիս քոչվորները չէին օգտագործում սպասքի պարագաներ` դանակ-պատառաքաղ ։
Ժամանակակից Ղազախստանում բեշբարմակի տակ սխալմամբ հասկանում են ет  ղազախական ուտեստը («միս ղազախական ձևոց»)։ Բեշբարմակ է համարվում  նարին ուտեստը, ինչպես դա արվում է Ղրղզստանում, քանի որ նարինը պատրաստվում է մանրացրած եփած մսով, որը բեշբարմակի պարտադիր բաղադրամասն է։
Ստուգաբանություն
Ի. Ի. Լեպյոխինը բեշբարմակի մասին հիշատակել է իր «Ակադեմիկոս և բժշկության դոկտոր Իվանի Ռուսական պետության տարբեր մարզերով 1770 թվականի ամենօրյա ճանապարհորդական գրառումների շարունակությունը» աշխատությունում անվանելով «Бишъ Бармакъ» (հինգ և մատ), որը «բաշկիրական ամենահամեղ ճաշատեսակն է, որը կազմված է ձիու, տավարի կամ ոչխարի մսի կտորներից և սալմայից։ Սալման տարբեր սորտի ցորենից պինդ գրտնակած խմոր է, որը կտրատվում է պղնձե հինգ կոպեկանոցով և եփվում է մսի արգանակի մեջ, ինչպես խմորագնդիկները», լապշան կամ արիշտան ։
Կա ուտեստի անվան ծագման մեկ այլ տարբերակ։ Օրինակ, Պ. Ս. Նազարովը գտնում է, որ ուտեստն այդպես է կոչվում այն պատճառով, որ այնտեղ խմորը դրվում է կտորներով, նախապես հինգ մատներով տրորելով ։
1832 թվականի եռահատոր «Ղրղզ-Ղազախական, կամ, Կիրգիզ-Կայսացական հորդաների և տափաստանների նկարագրություն» աշխատության մեջ, որը նվիրված է ղազախների պատմությանը, մշակույթին ու կենցաղին, Ալեքսեյ Լևշինը բեշբարմակը նկարագրում է որպես առավել հայտնի կերակուր, որը պատրաստվում է լավ մանրացված մսից և սալի կտորներից, միաժամանակ նշելով, որ ուտեստի անունը լավ է արտահայտում գործողության իմաստը. քոչվորները բաշբարմակն ուտում են հինգ մատներով ։
Ըստ Վ. Ի. Դալի բացատրական բառարանի բեշբարմակը (կամ բիշբարմակը)
Ըստ «Մաքս Ֆասմերի ռուսերենի ստուգաբանական բառարանի», թյուրքական լեզուներից բեշբարմակը  («беш» և «бармак» բառերից) թարգմանաբար նշանակում է «հինգ մատներ», «հնգյակ». ուտելիս քոչվորները չեն օգտագործում դանակ-պատառաքաղ և միսը վերցնում էին ձեռքերով (մատներով) ։
Ըստ Մ. Շանսկիի ստուգաբանական բառարանի, բեշբարմակ բառը փոխառվել է թաթարերենից XIX դարում ։ Այդ տեսակետից բացի կա տեսակետ, որ այն ղրղըզերեն փոխառություն է ։
Ըստ բանասիրական գիտությունների դոկտոր Ա. Ե. Սուպրունի սահմանման, «ԲԵՇ-ԲԱՐՄԱԿ-ը խոհանոցին վերաբերող էկզոտիկ բառերի մեծաթիվ խմբերից հասկացություն է։ Այն կիրգիզների, ղազախների և մի շարք այլ ժողովուրդների մոտ տարածված ուտեստ է, որը բաղկացած է մանր կտրատած մսի ու խմորի կտորներից, որոնց վրա լցված է արգանակ (Կ. Կ. Յուդախինի Ղրղըզական-ռուսերեն բառարանում «բարմակ» բառը թարգմանվում է որպես «մատ»)։ Ըստ հնչյունային կերպարի բառը ղրղզերեն է։ Բեսբարմակի հազվադեպ հանդիպող էկզոտականությունը (ղազախերեն «բես») (ղրղզերեն «բեշ» - 5), ըստ էության, արհեստական է ։ Այս նույն տեսակետն ունեն նաև ղազախերեն բանասերները, նրանց կարծիքով ղազախական խոհանոցի շրջանակներում ուտեստ պետք է անվանել «ет» ։ Խոհարարական բաղադրատոմսերում այն նաև կարող է ունենալ «միս ղազախական ձևով» անվանումը, որը նույնպես վիճելի է ։
Արտասանություն
Քանի որ «բեշբարմակ» բառի մեջ միանում են խուլ «Շ» ու հնչեղ «Բ», ռուսալեզուները հաճախ այդ բառն արտասանում են որպես «բեժբարմակ» ։
Բաշկիրական և թաթարական խոհանոցներում
Բաշկիրների մոտ լայնորեն տարածված բիշբարմակ անունի հետ միասին, որոշ շրջաններում ուտեստն ունեցել է նաև այլ անուններ` ҡуллама, hалма, hалмалы ит կամ պարզապես` aш։
Ավանդաբար բիշբարմակ պատրաստելու համար բաշկիրներն օգտագործել են ոչխարի կամ ձիու միս, անպայման ոսկրոտ։ Պատրաստելիս  թույլատրելի էր միաժամանակ օգտագործել մի քանի տեսակի մսի, ներառյալ գառան և սագի միս։ Կտոր-կտոր արած միսը լցվում էր սառը ջրով ղազանի մեջ և եռման աստիճանի էր հասցվում։ Քափքը քաշելուց հետո ղազանի բերանը կափարիչով փակում էին և միսը շարունակում էին եփել ցածր ջերմաստիչանի տակ 2-2,5 ժամ։ Եփը ավարտելուց առաջ թափվում էր վրայի արգանակը։ Վերջինս օգտագործվում էր ավելի ուշ, լապշայի վրա լցնելու համար։ Եփված միսը մի քիչ սառեցնելուց հետո կտորների էին բաժանում։ Պատրաստման ժամանակ կարելի էր օգտագործվել նաև ձիու` շրջանաձև կտրատած երշիկ, թարմ կամ ձիու ճլորած փորոտիք, ինչպես նաև յուղ, որը հանվել էր ձիու բաշի մասից։
Լապշա պատրաստելու համար օգտագործվել են պինդ ձվային խմոր, որը կտրում էին փոքր շեղանկյուններով կամ քառակուսիներով։ Այս եղանակով պատրաստված լապշան մի քիչ արգանակով կամ ջրով եփվում է, ավելացվում էր արգանակի ճարպ կամ կարագ և միացվում էր մանր կտրարտած մսին։ Ազգագրական հետազոտություններում նշվում է այս ուտեստի հյուրասիրության բաշկիրների մոտ ընդունված արարողության առանձնահատկությունները։
Այսպես, Ի. Գ. Գեորգին նշել է. «Իրենց տոնական հնգամատ ուտելեղենի հետ (բիշբարմակ) օգտագործում են ոչ միայն իրենց ձեռքերը, այլև մեկը մյուսի բերանն է խրում այն»։
Արարողության լայնածավալ նկարագրությունը տալիս է Ս. Ի. Ռուդենկոն ։ Հյուրերին բիշբարմակով հյուրասիրելուց առաջ, տանտերերը ավելի կոշմայի (գառան կամ ուղտի մորթուց գորգ) վերևից սփռոց էին փռում (ашъяулыҡ)։ Այնուհետ բոլոր ներկաները լվանում էին ձեռքերը։ Այս նպատակով կամ ինքը` տանտերը, կամ նրա չափահաս որդին հյուրասիրության բոլոր մասնակիցների մոտով էր անցնում կուժ (կումգան) կամ թաս բռնած։ Ձեռքերը լվանալուց հետո հյուրերը տեղավորվում էին սփռոցի շուրջ, որի վրա մեծ փայտե բաժակներով արդեն մատուցված էր բիշբարմակը։ Յուրաքանչյուր նման բաժակում գառան` փոքր կտրտած մսի, յուղի կամ լապշայի  հետ միասին, անպայման դրված էր լինում նաև մսի մեծ կտորներ, իսկ երբեմն էլ երշիկ (կազի, ҡаҙы)։ Հյուրերից մեկին տալիս են դանակ, որով նա մասերի էր բաժանում մեծ կտոր միսը կամ երշիկը, իսկ մյուս հյուրը բաժանում էր հյուրասիրության մասնակիցներին։ Ճաշի ժամանակ տանտերը պետք է հոգա հյուրերի հյուրասիրության մասին։ Հատկանշական է, որ ճաշի ժամանակ լավագույն, չաղ կտորները ընդունված էր դնել իր հարևանությամբ նստած հյուրի բերանը կամ նրա բերանը, ում ցանկանում են ցույց տալ իրենց հարգանքը։ Նույն կերպ հյուրասիրվում էին նաև այն ներկաները, ովքեր չէին մասնակցում ճաշին, այդ թվում և երեխաները։ Բիշբարմակ ուտելուց հետո խնջույքի սեղանապետը պանրով համեմված ապուր էր խմում բաժակից (կուրուտ, ҡорот), և բաժակը փոխանցում էր հյուրերից մեկին, սովորաբար պատվավոր է հյուրին։ Հյուրը, ինչպես և տանտերը, մի փոքր խմում էին բաժակից, իսկ հետո այն փոխանցում էին սեղանակցին և բաժակն այդպիսով անցնում էր բոլոր մասնակիցների ձեռքով։ Դրանից հետո ներկաները խոնարհվում էին ու շնորհակալական աղոթք էին ասում, ապա` վեր էին կենում, կրկին լվանում էին ձեռքերը և հարմարավետ տեղավորվելով անցնում էին կումիս կամ թեյ խմելուն։
Թաթարական խոհանոցում ճաշատեսակի համար  ընդունված են բիշբարմակ կամ կուլլամա անունները ։ Ն. Ի. Վորոբյովը, նկարագրելով թաթարների այս ուտեստը, նշել է. «Որպես տոնական ուտեստ օգտագործվում էր, այսպես կոչված, կուլլաման, ավելի հաճախ են երիտասարդ ձիու յուղոտ մսից, որը կտրտած էր մանր կտորներով և եփված էր սոխով և պղպեղով։ Ապա դրա վրա լցվում էր բավականին շատ եփված սալմա և այս ամենին ավելացվում էր սալ կամ յուղ» ։
Ղազախական խոհանոցում
Բեշբարմակ/բեսբարմակ (ет, нанмен ет, бесбармақ, бешбармақ), ղազախական ազգային խոհանոցի հիմնական ուտեստներից մեկը, որը պատրաստվում է հանդիսավոր դեպքերի ժամանակ։
Հյուսիսում (Հյուսիս-Ղազախական, Ակմոլինյան մարզերում), հյուսիս-արևելքում (Պավլոդարի մարզ), հարավում (Ժամբիլի մարզ) բեշբարմակը ձմռանը պատրաստում են հիմնականում ձիու մսից (ձիերին հատուկ կերակրում են, ձիերի մորթը վերջին շրջանում ավանդաբար կատարում են չորս մարդ, ըստ ձիու ոտքերի թվի, միսը բաժանվում է չորս հավասար մասի, որոնք վիճակահանությունից հետո բաժին են ընկնում մորթի մասնակիցներին), լայն ափսեի մեջ (табақ) դրվում են բարակ գրտնակած և մսի արգանակով եփած խմորի մեծ կտորները և մսի կտորները։ Մսի յուրաքանչյուր կտորը դրվում է հյուրի կարգավիճակին համապատասխան։ Ձիու մսից բեշբարմակն ավանդաբար կազմված է. կոնքային հատվածի ոսկրոտ մսի կտորից (жанбас), ձիու կրծքավանդակի մասի ողնաշարի մասից (ұзын омыртқа), բաշի մասի սալից (жал), հատուկ ձևով աղ դրած յուղոտ մսից (жая), աղ դրած և ապխտած կողամասից մի շերտ մսի և ձիու փորոտիքի որովայնի ճարպի հետ միասին (қазы), թարս շուռ տված (ճարպով ներս) հաստ աղուց (ձիու) (қарта)։ Բեշբարմակի մեջ լցնում են նաև ավանդական` ձիու մսից պատրաստված երշիկ (шұжық), առանց ոսկորների մսի կտորներ (кесек ет), լյարդ (бауыр), ներքին օրգանների կտորներ (қарын)։
Ուտեստի վրա ավելացնում են սոուս (тұздык), որը պատրաստում են հետևյալ կերպ. սոխը կիսաշրջաններով կտրատում են և դնում են ոչ մեծ կաթսայի մեջ, ավելացնում են պղպեղ և աղ ըստ ճաշակի, ավելացնում են տաք մսի արգանակ և շոգեխաշում են։ Ձմեռային ժամանակ բեշբարմակի հետ մատուցում են սոուս (құрт-көже), որը բաղկացած է տաք արգանակի մեջ լուծված չորթանից։ Սոուսները, ինչպես նաև շուրպա արգանակը (որտեղ եփվել է միսը և խմորը) մատուցում են բեշբարմակից հետո։ Ղազախստանի հարավում շուրպան ընդունված է մատուցել մեծ պիալայի մեջ բեշբարմակ ուտելու ընթացքում։
Ոչխարի մսից բիշբարմակը նույնպես կարելի է մատուցել մսի մեծ կտորներով և մատուցել հետևյալ հաջորդականությամբ.
Հյուրերն իրենք են որոշում, թե ով պետք է կտրատի միսը (ավելի հաճախ ՝ միսը կտրում է խնջույքի մասնակից համեմատաբար երիտասարդը), սովորաբար աուլներում, որտեղ միմյանց վաղուց են ճանաչում, հիմնականում այդ դերին համապատասխան մեկ արդեն ամրագրված է։
Ղազախստանի արևելքում, հարավում և արևմուտքում բեշբարմակը սեղանին մատուցվում է որպես է մսի արգանակով եփված լապշայի տեսքով (մատուցվում է արգանակի հետ միասին), որի վրա դրվում է լայն և բարակ շերտերով կտրատած միս, օղակաձև կտրատած սոխ և վերևից լցվում է արգանակի վրայից հավաքած ճարպը, հարավային շրջաններում ավելացվում է կտրատած լոլիկ։ Ղազախստանի արևմուտքում նման արգանակն արգանակ առանձին է պատրաստվում և սեղանին է մատուցվում խնջույքից անմիջապես առաջ։ Ղազախստանի որոշ շրջաններում (որտեղ տարածված է բրնձի աճեցումը, օրինակ, Կիզիլ-Օդինի մարզում) լապշայի կամ արիշտայի փոխարեն կարող է օգտագործվել բրինձ, և տարածված է այն մատուցումը, որի դեպքում արգանակը (сорпа) մատուցվում է առանձին պիալաներով (այդ տարբերակն օգտագործվում է նաև հյուսիսում, որտեղ բացի այդ ուտեստի բաղադրության մեջ կարող է լինել նաև խաշած կարտոֆիլ)։ Կարող է նաև մատուցվել սոուս (тұздык), որը եփված է տրորած չերթանով, երբեմն սխտորով։
Ղազախստանի արևմուտքում ուտեստը պատրաստվում է նաև թառափազգի ձկնատեսակներով։
Կարակալպակյան, նոգայական և թուրքմենական խոհանոցներում
Նոգայցիների (Հյուսիսային Կովկասի թյուրքական լեզուների ղփչաղական խմբի ժողովուրդ) այս ուտեստը կոչվում է «տուրոմա՛», որ թարգմանվում է որպես «քրքրած»։ Կարակալպակցիների խոհանոցում նմանատիպ ուտեստը կոչվում է «տուրամա՛» և իրենից ներկայացնում է մանր կտրատած միս մանր խմորագնդերի հետ միասին ։ Թուրքմենական «դոգրամա՛» ուտեստը պատրաստվում է ոչխարի խաշած մսով, հատուկ բարակ չոր հացի կտորների («դոգրամա չուրեկ») և գլուխ սոխի հետ միասին։ Բոլոր բաղադրիչները մանրացնում են, իրար խառնում, ավելացնում արգանակ և համեմում աղացած պղպեղով ։
Ղրղզական խոհանոցում
Բեշբարմակ (тууралган эт, бешбармак — մանրացրած միս, բեշբարմակ), միս մատուցելու ծիսակարգային ավանդական ուտեստների շարքից մեկը ։ Բեշբարմակը պատրաստվում է ընտանեկան տոների կապակցությամբ (той) կամ պատվավոր հյուրերին հյուրասիրելու համար։ Այդ նպատակի համար ոչխարը մորթում են, մանրացրած միսը եփում են մեծ կաթսայում` ղազանում։ Քանի դեռ միսը եփվում է (բարձրլեռնային պայմաններում դա տևում է 2 - 3 ժամ) հյուրերին մատուցում են արագ պատրաստվող ուտեստ` կուուրդակ (տապակած միս)։ Մսի պատրաստումը տղամարդկանց պարտականությունն է, լապշան պատրաստում են կանայք։ Խաշած միսը մանրացնում են տղամարդիկ, սովորաբար, երիտասարդները։ Դաստարխանի (սուփրա) մոտ նստած` այն մանրացնելու համար մի ձեռքով բարձր պահում են միսը, իսկ մյուս ձեռքով սուր դանակով բաժանում են այն` մկանների երկայնքով մանր կտրատելով։
Եթե ջիգիթը չի կարողանում միսը մանրացնել, ապա նրա մասին կարող են ասել. «атасы үйрөткөн эмес да», այսինքն «հայրը նրան չի սովորեցրել»։ Դա նշանակում է տղամարդու մասին վատ արտահայտվել, սա նաև մեծապես վարկաբեկիչ է նրա հոր համար։ Մանրացրած միսը խառնվում է արգանակի մեջ եփված մանր կտրտած լապշայի հետ (кесме́/камыр), ավելացնելով չիկ`  чык,  սոուս (յուղոտ մսի արգանակի մեջ կտրատած գլուխ սոխի և աղացած սև բիբարի հետ) ։ Մսի և դմակի (куйрук, ռուս.` курдюк) հետ միասին երբեմն եփում են ենթամթերքներ` լյարդ (боор), թոքեր, ստամոքս, ինչպես նաև ձիու մսից կիսաֆաբրիկատներ (карта́, чучук)։ Եփված դմակը և լյարդը բարակ շերտերով կտրատում են (куйрук-боор) և այն հյուրասիրում են բոլոր հյուրերին։ Բեշբարմակից առաջ հյուրերից յուրաքանչյուրին մեծ պիալայով (кесе́) արգանակ (шорпо́/сорпо́) և ոսկորոտ միս (жили́к/устука́н) են մատուցում։ Մորթած ոչխարից դուրս է գալիս տասներկու ուստուկան (ըստ մսի բաժնի որակական հատկանիշների նվազման).
Առավել հարգված կնոջը (սովորաբար ամենահարգարժան աքսակալի կինը) մատուցում են куймулчак (սրբոսկր)։ Ըստ սովորության, եթե հյուրերը տասներկուսից շատ են, տանտերը պետք է մի ոչխար էլ մորթի։ Երբեմն ոչխարին ավելացված է եփած, ծխացրած կամ ապխտած ձիու միս։ Հատուկ դեպքերի համար դաստարխանի շուրջ նստածներին մատուցվում է խանձված և խաշած ոչխարի գլուխը (ուտում են ականջները, լեզուն, աչքերը, այտերը, քիմքը)։ Գլխի այդ մասերը, ինչպես նաև ուստուկանները, հյուրերի մեջ բաշխվում են ըստ տարիքի և կարգավիճակի։ Պատվարժան աքսակալին կամ առավել հարգարժան հյուրին մատուցվում է ոչխարի գլուխը (ուստուկանից բացի), իսկ վերջինս, իր հերթին, մյուսներին հյուրասիրում է ոչխարի գլխի մասեր` տարբեր բարեմաղթանքներ ասելով։ Բեշբարմակից հետո մատուցվում է թեյ կամ ак-серке - կաթնաթթվայի մթերքներով (կումիս, այրան կամ սյուզմյո) համեմված արգանակ։
Ղրղզստանի հարավում մսի մատուցումը (ուստուկաններ և այլն), որպես կանոն, չի ուղեկցվում բեշբարմակով։
Բեշբարմակի նախատիպը համարվում է նաարին կամ նարին ուտեստը, որի մեջ լապշա չի ավելացվում։
Ուզբեկական և ույղուրական խոհանոցներում
Ուզբեկերեն նարին ուտեստը (norin, норин) պատրաստվում է գրեթե այնպես, ինչպես և կարակալպակյան տուրամա ուտեստը։ Սովորաբար օգտագործվում է ձիու միս, նաև ավելացվում է казы երշիկ։ Քանի որ նարինի համար խմորը բարակ լապշայով կտրատվում է եփելո՛ւց հետո, ապա երբեմն այդ ուտեստը որպես սառը ուտեստ է մատուցվում։ Նարինն առավելապես հայտնի է Տաշքենդի մարզում։ Ույղուրական ներին ուտեստը պատրաստվում է ղրղզական բեշբարմակի նման, այսինքն խմորը ոչ թե եփելուց հետո է կտրատվում բարակ-բարակ լապշայի, այլ եփելուց առաջ ։
Հետաքրքիր փաստեր
Մոսկվայի «Կազան» չայխանայում 2013 թվականի հոկտեմբերի 3-ին պատրաստել են ամենամեծ նարինը` ուզբեկական ազգային խոհանոցի ուտեստը։ Ուտեստը գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում ՝ որպես «Ամենամեծ նարին»։ Ուտեստի քաշը կազմել է 500 կգ ։
Ղրղըզստանում կա «բեշբարմակի ինդեքս»։ Այս ինդեքսով կարելի է համեմատել երկրի տարբեր շրջանների բնակիչների աշխատավարձը բնական համարժեքով` բեշբարմակով ։
Հղումներ
Կատեգորիա:Բաշկիրական խոհանոց Կատեգորիա:Մսով ուտեստներ Կատեգորիա:Ուզբեկական խոհանոց Կատեգորիա:Թաթարական խոհանոց Կատեգորիա:Ազգային ուտեստներ Կատեգորիա:Ասիական խոհանոց Կատեգորիա:Մակարոնեղեն
Պերվոմայսկոե (գյուղ, Յասինովատսկի շրջան)
Պերվոմայսկոե (Первомайське), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Պերվոմայսկոե գյուղում բնակվում էր 2 208 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պորտ Մորսբի
Պորտ Մորսբին (Port Moresby, տիկ-պիսին Pot Mosbi) Պապուա Նոր Գվինեայի մայրաքաղաքն է։
Կատեգորիա:Օվկիանիայի երկրների մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:Պապուա Նոր Գվինեայի քաղաքներ Կատեգորիա:ՄԱԿ-ի երկիր-անդամների մայրաքաղաքներ Կատեգորիա:1873 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Չնքուշի գավառակ
Չնքուշ, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթում` Արղանամադենի գավառում։ Գտնվում էր Արղանա գյուղաքաղաքից հարավ-արևմուտք։ Վարչական կենտրոնը Չնքուշ գյուղաքաղաքն է։
Պատմություն
Բնակչությունը զանգվածային բնաջնջման ենթարկվեց 1915 թ.-ի Մեծ եղեռնի ժամանակ։
Բնակչություն
Մեծ եղեռնի նախօրեին ապրում էին 15 000 հայեր ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Միխլյաևի տուն
Միխլյաևի տուն (Михляев йорты), Կազանի ամենահին քարե շենքերից մեկն է։ Սահմանակից է Պետրոպավլովսկի տաճարին։ Անվանվել է սեփականատիրոջ` առևտրական Իվան Աֆանասևիչ Միխլյաևի (Միկլյաև) պատվին։ Գտնվում է Կազանի Մուսա Ջալիլի 19 հասցեում (բակում)։
Պատմություն
17-րդ դարի վերջում 18-րդ դարի կեսերին առևտրական Միխլյաևի (Միկլյաև) պալատները Կազանի ամենաներկայանալի բնակելի շենքերն էին։ Քաղաքի լեգենդի համաձայն` 1722 թվականին այնտեղ է կանգ առել ռուս կայսր Պետրոս I և տոնել իր 50-ամյակը։
1728 թվականին շենքն անցել է Ի. Ա. Դրյաբլովին։ 1774 թվականից գտնվել է քաղաքի ենթակայության ներքո, այն զբաղեցրել են պետական ​​հաստատություններ և վարձակալներ։ 1895 թվականին նախատեսվել է պալատում բացել է քաղաքային թանգարան։
Այժմ շենքը գտնվում է Թաթարստանի մշակութային ժառանգության կենտրոնի պետական ​​գանձարանի հաշվեկշռում։ Խիստ վասված շենքը վերականգնվում է։
Ճարտարաետություն
Պալատի ստորին քարե հարկը, հավանաբար հայտնվել է 17-րդ դարի վերջում 18-րդ դարի սկզբում։ Հսկայական պատերով և փոքր պատուհաններով այս հարկը օգտագործվել է կենցաղային գործառույթների համար և հանդիսացել է բնակելի հարկի ներքնահարկը, որն ի սկզբանե փայտից է եղել։ Պալատի երկրորդ հարկը, իր ներկայիս տեսքով, հայտնվել է հավանաբար Պետրոսի I-ի ժամանումից հետո, պատուհանների շրջանակալների ձևավորումը և քիվերը մոտ են հարևանությամբ գտնվող Պետրոպավլովսկյան տաճարի ձևավորմանը, որի շինարարությունը թվագրվում է 1723-1726 թվականներ։
Սկզբում հիմնական (հարավ-արևմտյան) ճակատի կենտրոնում եղել է երկրորդ հարկի առջևի սանդղամուտքը, որի գտնվելու տեղը ընդգխում են երեք պատուհանները` զարդարված բարոկկո ոճով` 18-րդ դարի 2-րդ կես։
Ձևավորմամբ շենքը մոտ է Մոսկվայի բարոկկոյի հուշարձաններին՝ հանդիսանալով դրանց լավագույն օրինակներից։
Հարակից Պետրոպավլովսկյան տաճարի հետ միասին համարվում են Ռուսաստանում այս ոճի լավագույն քաղաքային ճարտարապետական անսամբլներից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Կազանի տեսարժան վայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի մշակութային ժառանգություն
Նեղոց
Նեղոց, գյուղ Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Ալավերդի համայնքում ։
Անուն
Գյուղ տանող ճանապարհը եղել է նեղ, ինչից էլ առաջացել է բնակավայրի անունը՝ Նեղոց ։
Աշխարհագրություն
Նեղոց գյուղը գտնվում է Գուգարաց լեռնաշղթայի արևմտյան փեշին՝ Դեբեդի աջ ափին, անտառապատ մեծ ձորի մեջ։ Ալավերդի քաղաքից հեռու է մոտ 8 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։
Ֆլորա
Գյուղի տարածքում տարածված ծառատեսակներն են բարդին, հաճարենին, թխկին, կեչին, ընկուզենին և այլն։
Անտառներում տարածված են արջ, գայլ, աղվես, եղնիկ, շնագայլ, դաշտամուկ, նապաստակ։
Դեբեդում աճող ձկնատեսակներից են՝ կարմրախայտ, մուրծո, բեղլու և այլն։
Պատմություն
Գյուղը հիմնված է միջնադարյան բնակավայրի տեղում։ Այդ մասին են վկայում հին շինությունների հետքերն ու մնացորդները։ Պատմական աղբյուրների համաձայն՝ գյուղը հիմնվել է 13-14-րդ դարերում ։
Բնակչություն
Ստորև ներևկայացված է Նեղոցի մշտական բնակչության վիճակագրական տվյալներն ըստ տարեթվերի․
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Լոռու մարզի բնակավայրեր Կատեգորիա:Լոռու մարզի գյուղեր
Ռոզովկա (գյուղ, Յասինովատսկի շրջան)
Ռոզովկա (Розівка), գյուղ Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Ռոզովկա գյուղում բնակվում էր 305 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
(610) Վալեսկա
(610) Վալեսկա (Valeska), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1906 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Մաքս Վոլֆի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 3,087663 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 2,2903 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,885 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1981,72 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,18166 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 12,7° անկյուն։
Յոլե
Յոլե (Yolet), համայնք Ֆրանսիայի Օվերն մարզի Կանտալ գավառում ։
Աշխարհագրություն
Գտնվում է Փարիզ քաղաքից 440 կմ հարավ, Կլերմոն Ֆերան քաղաքից` 105 կմ հարավ-արևմուտք, Օրիյակ քաղաքից` 8 կմ արևելք։
Բնակչություն
Բնակչության քանակը ըստ տարիների
Աղբյուրներ` Ֆրանսիայի սոցիոլոգիական գիտությունների բարձրագույն դպրոցի տվյալներ
Տնտեսություն
2010 թվականին ուներ 372 աշխատունակ (15-64 տարեկան) բնակիչ, որոնցից ակտիվ էին 277-ը, իսկ ոչ ակտիվները` 95։ Ակտիվության ցուցանիշը կազմում է 74,5 %։ 277 աշխատունակ մարդկանցից աշխատել է 265 անձ (140 տղամարդ և 125 կին)։ Գործազուրկ են եղել 12 անձ (3 տղամարդ և 9 կին)։ 95 անաշխատունակներից 32-ը եղել են աշակերտներ կամ ուսանողներ, 34-ը` թոշակառուներ, իսկ 29-ը չեն աշխատել տարբեր պատճառներով ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ֆրանսիայի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ֆրանսիայի համայնքներ
Կիզիլ-Գաջալի
Կիզիլ-Գաջալի, գյուղ Արևելյան Հայաստանի Ելիզավետպոլի նահանգի Ելիզավետպոլի գավառում ։
Մարդինի գավառակ
Մարդին, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Դիարբեքիրի վիլայեթում` Մարդինի գավառում։ Վարչական կենտրոնը Մարդին քաղաքն է ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Յորթ Վիգդիս
Յորթ Վիգդիս (Vigdis Hjorth, ), նորվեգ գրող, ռադիոհաղորդավարուհի։
Յորթը ունի բակալավրի կոչում։ Աշխատել է մանկական ռադիոյում։ Այժմ իր ժամանակը տրամադրում է մանկական գրքեր գրելու համար։ Նրա գրքերը թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով՝ դանիերեն, իսլանդերեն, շվեդերեն, գերմաներեն, ռուսերեն, ուկրաիներեն և այլն։
Վիգդիսը ունի երեք երեխա և բնակվում է Օսլոյի Նեսոյա կղզում։ Ստեղծագործական ոգեշնչման համար տարբեր ժամանակներ բնակվել է Կոպենհագենում, Բերգենում, Շվեյցարիայում և Ֆրանսիայում։
Գրական կյանք
Յորթ Վիգդիսը հեղինակ է բազմաթիվ գրքերի։ Դրանք են
Էկրանավորում
2011 թվականին Յորթ Վիգդիսի հեղինակած «Յորգեն + Աննե = ճշմարտություն» գրքի հիման վրա էկրանավորվել է համանուն ֆիլմը։
Պարգևներ
Յորթ Վիգդիսը իր ստեղծագործական կարիերայի ընթացքում արժանացել է բազմաթիվ պարգևների և գովեստի խոսքերի։ 1983 թվականին աշխատության համար Նորվեգիայի մշակույթի նախարարության կողմից «Մանկական և պատանեկան գրականության համար» արժանացել է մրցանակի։ 1984 թվականին «Յորգեն + Աննե = ճշմարտություն» գրքի համար արժանացել է Նորվեգացի քննադատների միության պարգևին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Նորվեգացի գրողներ Կատեգորիա:1959 ծնունդներ Կատեգորիա:Հուլիսի 19 մահեր Կատեգորիա:Օսլո քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:20-րդ դարի կին գրողներ Կատեգորիա:Նորվեգացի արձակագիրներ
(611) Վալերիա
(611) Վալերիա (Valeria), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1906 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Ջոել Մետկալֆի կողմից Թաունտոնում ։
Ըստ Տոլենի սպեկտրալ դասակարգման պատկանում է S դասին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աստերոիդների դաս S Կատեգորիա:1906 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Ջոել Մետկալֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Տոկուսիմայի համալսարան
Օկուսիմայի համալսարանը ճապոնական ազգային համալսարան է Տոկուսիմա քաղաքում, որը հիմնադրվել է 1949 թվականին՝ վեց ազգային կրթական հաստատությունների միաձուլմամբ մեկ համալսարանի մեջ։ Ուսանողները վերապատրաստվում են հինգ ֆակուլտետներում, իսկ բարձր որակավորում ունեցող կադրերը վերապատրաստվում են ասպիրանտուրայում՝ յոթ ոլորտներում։
2014 թվականի Նոբելյան մրցանակակիր Սուձի Նակամուրան սովորել է Տոկուսիմայի համալսարանում ։
2015 թվականի ապրիլի 1-ին անգլերեն անվանումը «The University of Tokushima»-ից փոխվել է «Tokushima University»-ի ։
Կառուցվածք
Տոկուսիմայի համալսարանը հիմնադրվել է 1949 թվականին վեց դպրոցների միաձուլման արդյունքում։ Համալսարանն ունի մոտավորապես 6000 բակալավրիատի ուսանող և մոտավորապես 1700 ասպիրանտ Ճապոնիայում և այլ երկրներում, ներառյալ Հարավային Կորեան, Չինաստանը և Միացյալ Նահանգները ։
Կազմակերպություն և գիտնականներ
Համալսարանը բաղկացած է յոթ բարձրագույն դպրոցներից` մարդկային և բնական բնապահպանական գիտությունների դպրոց, բժշկական գիտությունների դպրոց, բանավոր գիտությունների դպրոց, դեղագործական գիտությունների դպրոց, սնուցման և կենսաբանության դպրոց, առողջապահական գիտությունների դպրոց և առաջադեմ տեխնոլոգիաների և գիտության դպրոց։ Բակալավրիատն իրենից ներկայացնում է ինտեգրված արվեստի և գիտության, բժշկական, ատամնաբուժության, դեղագործական գիտությունների և ճարտարագիտության ֆակուլտետները ։
Եզակի առանձնահատկություններից է մեծ թվով ինստիտուտների և գիտահետազոտական ​​կենտրոնների հետ ասոցիացված լինելը, որոնք ներկայացնում են հետաքրքրությունների և առարկաների լայն շրջանակ։
Համալսարանի նախագահը 2010 թվականից Սուսումու Կագավան է ։
Կամպուսներ
Ուսանողների ուսուցումն ու գիտական ​​աշխատանքն իրականացվում է երեք կամպուսներում՝ Սինկուրա, Չսանջիմա և Կուրամոտո։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ճապոնիայի համալսարաններ
Ազբեստոզ
Ազբեստոզ, թոքերի երկարաժամկետ բորբոքում, որն առաջանում է ազբեստի մանրաթելերից ։ Ախտանիշներն են շնչառության կարճացում, հազ, շնչահեղձություն և կրծքավանդակում անհարմարության զգացում ։ Բարդություններն են թոքի քաղցկեղ, մեզոթելիոմա և թոքային սիրտ ։
Ազբեստոզն առաջանում է ազբեստի մանրաթելերի ներշնչումից ։ Որպես կանոն ազբեստոզն առաջանում է մանրաթելերի պարբերաբար երկարաժամկետ ներշնչումից ։ Ազբեստոզն առաջանում է հիմնականում այն անձանց մոտ, ովքեր աշխատում են ազբեստի հետ ։ Ազբեստի ցանկացած տեսակ ունի հիվանդության առաջացման բարձր ռիսկ ։ Հիվանդության ընթացքում խորհուրդ է տրվում չմիջամտել ։ Ախտորոշումը դրվում է կլինիկական պատկերի հիման վրա ։ Ազբեստոզը թոքերի ինտերստիցիալ ֆիբրոզի տարատեսակ է ։
Սպեցիֆիկ բուժում չկա ։ Խորհուրդ է տրվում պատվաստում գրիպի, պնևմոկոկի դեմ, թթվածնային թերպիա և պետք է դադարեցնել ծխախոտի օգտագործումը ։ Ըստ 2015 թվականի տվյալների կա ախտորոշված 157.000 հիվանդ և 3.600 մահ ։ Մի շարք երկրներում հիվանդության կանխարգելման համար արգելվել է ազբեստի օգտագործումը ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Ազբեստոզի հիմնական նշաններն ու ախտանիշներն առաջանում են պարբերաբար երկարատև ներշնչումից, սովորաբար պահանջվում է տասնյակ տարիներ ։ Հիվանդության գլխավոր ախտանիշը շնչառության կաճացումն է, առավելապես ֆիզիկական ակտիվության ժամանակ ։ Կլինիկական պատկերի մեջ առաջատար են շնչառական խանգարումները։ Թոքերի աուսկուլտացիայի ժամանակ բժիշկը կարող է լսել շնառական աղմուկներ։
Ազբեստոզի համար տիպիկ է շնչառության ռեստրիկտիվ խանգարումը ։ Ուղեկցվում է թոքային ծավալների փոքրացմամբ՝ հատկապես կենսական տարողության(ԹԿՏ) և թոքերի ընդհանուր տարողության (ԹԸՏ)։ ԹԸՏ-ն կարող է նվազել ի հաշիվ ալվեոլյար պատի հաստացման, սակայն դա միշտ չէ այդպես ։ Շնչառության մեծ ֆունկցիան, որն արտահայտվում է ԱԱԾ1/ԱԱԾ-ի (արագացված արտաշնչման ծավալ) հարաբերությամբ, որպես կանոն պահպանված է ։ Ծանր դեպքերում թոքերի էլաստիկության և ԹԸՏ-ի նվազմումը կարող է հանգեցնել աջ սրտային անբավարարության զարգացմանը(թոքային սիրտ) ։ Ռեստրիկտիվ խանգարումը կարող է հանգեցնել թոքերի դիֆուզիոն ունակության նվազման և զարկերակային համակարգում թթվածնի կոնցենտրացիայի իջեցման։
Պատճառագիտություն
Ազբեստոզի պատճառը ազբեստի միկրոսկոպիկ ֆիլամենտների ներշնչումն է ։ 1930 թվականին Է.ՌԱ. Մերևեթերը հայտնաբերել է, որ մեծ քանակությունը օժտված է բարձր ռիսկով ։
Ախտածնություն
Ազբեստոզը թոքային հյուսվածքի ախտահարումն է(սկսում է տերմինալ բրոնխիոլներից և ալվեոլյար ծորաններից՝ ներառելով ալվեոլի պատը), որն առաջանում է ազբեստի մանրաթելերի ներշնչումից։ Կա մանրաթելերի 2 տեսակ՝ ամֆիբոլ(նեղ ու ուղիղ) և սերպենտին(ոլորուն)։ Բոլոր տարատեսակները խորը ներթափանցում են թոքային հյուսվածք և կարող են առաջացնել ազբեստոզ։ Երբ մանրաթելերը հասնում են ալվեոլներ, որտեղ թթվածինն անցնում է արյան մեջ, օտար մարմինները ակտիվացնում են թոքերի տեղային իմուն պատասխանը։ Իմուն պատասխանի մեջ դոմինանտ են թոքային մակրոֆագերը, որոնք ակտիվանում են մանրաթելերի քեմոատակտանտներով ։ Բորբոքային ռեակցիան կարելի է բնութագրել որպես քրոնիկ, այլ ոչ թե սուր, իմունային համակարգի դանդաղ պրոգրեսիվող առաջընթացով, որը փորձում է վերացնել օտար մանրաթելերը։ Մակրոֆագերը ֆագոցիտում են մանրաթելերը և ակտիվացնում են ֆիբրոբլաստներին։ Բորբոքային ռեակցիայի ընթացքում որոշ մակրոֆագներ ոչնչանում են, իսկ մյուսները արտադրում են բորբոքման միջնորդանյութեր՝ ներգրավելով մակրոֆագներ ու ֆիբրոլաստիկ բջիջներ, որոնք սինթեզվում են ֆիբրոզ փոփոխված հյուսվածքից։ Հյուսվածքի միկրոսկոպիկ պատկերը կարելի է ուսումնասիրել կենդանական մոդելներում։ Ազբեստի որոշ մանրաթելեր շերտավորվում են երկաթ պարունակող սպիտակուցային նյութով ներկելիս։ Ծանր դեպքերում ներկանյութով ծածկվում է մոտ 10% -ը, սակայն մեծ մասը մնում է չծածկված։ Ներշնչված մանրաթելերի շուրջ 20% -ը ալվեոլային էպիթելի բջիջներով տեղափոխվում են թոքերի ինտերստիցիալ հյուսվածք, որտեղ նրանք փոխազդում են մակրոֆագների և մեզենքիմալ բջիջների հետ։ Ցիտոկինները, վերափոխվելով աճի գործոն բետտայի և ուռուցքի նեկրոզի գործոն ալֆայի, մեծ դեր ունեն և կենդանի մոդելներում կարող են արգելափակել գործընթացը՝ կանխելով աճի գործոնների ակտիվացումը ։ Արդյունքը ինտերստիցիալ հյուսվածքի ֆիբրոզացումն է։ Ալվեոլյար պատի հաստությունը մեծանում է, ինչը նվազեցնում է էլաստիկությունն ու գազի դիֆուզիան, նվազում է թթվածնի փոխադրումը դեպի արյուն, ինչպես նաև ածխաթթու գազի հեռացումը։ Կարող է հանգեցնել շնչահեղձության, որը ազբեստոզով հիվանդների մոտ ամենահաճախ հանդիպող ախտանիշն է ։
Ախտորոշում
Ըստ Կրծքային ամերիկական ասոցիացիայի, Ազբեստոզի ախտորոշման հիմնական սկզբունքներն են ՝
Կրծքավանդակի ռենտգենը ֆիբրոզի հաստատման հետազոտություններից մեկն է ։ Սովորաբար թոքերի հիմքում հայտնաբերվում են փոքր, անկանոն մթագնումներ։ Ըստ ILO դասակարգման (Պնևմոկոնիոզների միջազգային ռադիոլոգիական դասակարգում) գերակշռում են, "s", "t", և/կամ "u" մթագնումները։ ԿՏ-ն ֆիբրոզի հայտնաբերման համար ավելի զգայուն մեթոդ է, քան ռենտգենը։ Նույնիսկ ազբեստի հետագա ազդեցության բացակայության դեպքում ռադիոլոգիական նշանները կարող են դանդաղ պրոգեսիվել ։ Արագ պրոգրեսիայի դեպքում պետք է մտածել այլ ախտորոշման մասին։
Ազբեստոզը նման է թոքերի այլ պարենքիմատոզ հիվանդություններին, պնևմոկոնիոզներին։ Տարբերակիչ ախտորոշումը պետք է անցկացնել թոքային իդիոպաթիկ ֆիբրոզի, գերզգայուն թոքաբորբի, սարկոիդոզի և այլ հիվանդությունների հետ։ Առպատային պլևրայի վրա ափսեների առկայությունը ապացուցում է ազբեստոզի առկայությունը։ Բիոպսիան պարտադիր հետազոտություն չէ, սակայն բիոպտատում ազբեստի մանրաթելերի հայտնաբերումը հաստատում է ախտորոշումը ։ Եթե ազբեստի մանրաթելեր չեն հայտնաբերվում, ապա պետք է մտածել այլ ախտորոշման մասին ։
Իրավական խնդիրներ
Տեքստիլագործ Նելլի Կերշավի մահը 1924 թվ.-ին ազբեստոզից գրականության մեջ նկարագրված ազբեստոզի առաջին դեպքն է։ Այնուամենայնիվ նրա գործատուները (Turner Brothers Asbestos) երկար ժամանակ հերքում էին հիվանդության գոյությունը, քանի որ ազբեստոզը պաշտոնապես ճանաչված չէր դեռևս։ Արդյունքում նրանք չենթարկվեցին պատասխանատվության և ֆինանսապես չփոխհատուցեցին Նելլի Կերշավին ոչ հիվանդության ժամանակ, ոչ էլ մահից հետո նրա ընտանիքին։ Նրա մահվան հետաքննության արդյունքներն այնքան ազդեցիկ էին, որ գրավեցին Բրիտանիայի խորհրդարանի ուշադրությունը և կազմակերպվեց խորհրդարանական հետաքննություն։ Հետաքննության արդյունքում պաշտոնապես ընդունվեց ազբեստոզ հիվանդության գոյությունը և արձանագրվեց, որ այն առաջանում է ազբեստի փոշու երկարաժամկետ ազդեցության հետևանքով։ 1931 թվ.-ին մշակվեց և հրապարակվեց ազբեստի արդյունաբերության առաջին կանոնակարգը, որն ուժի մեջ մտավ 1932 թվ.-ի մարտի 1-ից ։
Ազբեստ արտադրողների դեմ առաջին դատական գործերը տեղի են ունեցել 1929 թվականին։ Այդ ժամանակվանից ի վեր բազմաթիվ դատական գործեր են հարուցվել ազբեստ արտադրողների և գործատուների դեմ ՝ ազբեստի, ազբեստոզի և մեզոթելիոմայի միջև կապի հաստատումից հետո անվտանգության նորմերը չիրականացնելու համար։ Պատասխանատվության ենթարկված անձանց տուգանքները հասել է միլիարդավոր ԱՄՆ դոլլարի։
Հատկանշական դեպքեր
Հայտնի մարդիկ, ովքեր մահացել են ազբեստոզից.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Աղտոտում Կատեգորիա:Թոքերի հիվանդություններ Կատեգորիա:Հազվադեպ հանդիպող հիվանդություններ Կատեգորիա:Մասնագիտական հիվանդություններ
Զատկի ավանդույթներ
Զատիկի սեղան, զատկի տոնի կապակցությամբ քրիստոնյաների կողմից պատրաստվող ավանդական կերակրատեսակները։
Զատիկի սեղանի վրա լինում են խաշած, ներկված ձվեր։ Ձվերը ներկվում են արհեստական, լուծվող կերակրային ներկերով, գունավոր թղթերով, կամ կտորներով։ Որպես բնական գունանյութեր օգտագործվում են սոխի կճեպներ, սուրճ կամ զաֆրան։ Ուկրաինայի պես երկրներում նաև սովորություն է օգտվել մոմից և ներկից՝ նախշազարդ ձվեր ստեղծելու համար։
Զատիկ կիրակվա նախորդ գիշերը, Հայաստանում Զատկի սեղանին լինում են եփած ձուկ, չամիչով փլավ և գինի։ Չամիչով փլավը մեկնաբանվում է որպես ողջ մարդկության խորհրդանիշ, որտեղ չամիչը՝ հավատացյալներն են, գինին՝ Հիսուսի արյունը։ Պարսկահայերը սեղանին ունենում են ծխացրած ձուկ, քուքու, փլավ, և երբեմն նաև սալորի խոռիշտ (շոգեխաշած սոուսի տեսակ), որի մեջ կարմիր միս չեն օգտագործում։ Գինին լցվում է մի կտոր նշխարի վրա, որպեսզի թաթախվի։ Նշխարը խորհրդանշում է Հիսուսի մարմինը, իսկ գինին՝ արյունը, ինչպես Վերջին ընթրիքի ժամանակ։
Զատիկ կիրակի եկեղեցու բակում և նաև Զատկի շրջակա օրերին, մանուկները (ինչպես և մեծերը) «հավկիթ են խաղում»։ Այս խաղը տեղի է ունենում երկու հոգու միջև՝ մեկը պահում է մեկ ներկված հավկիթ, մեկ ծայրը դեպի վեր, մյուսն իր ներկված հավկիթի նույն ծայրը (սուր կամ լայն) արագ իջեցնում է և խփում մյուսի հավկթին։ Հետո խաղը կրկնվում է նույն հավկիթների մյուս ծայրերով՝ բայց այս անգամ առաջինն է իջեցնողը և երկրորդը՝ պահողը։ Ում հավկիթը, որ չի կոտրվում, նա հաղթում է, և հաղթվածն իր հավկիթը տալիս է իրեն։ Եթե ամեն հավկթի մի ծայրն է կոտրվում, ապա մեկ անգամ ևս խաղում են հավկիթների անվնաս ծայրերով, որպեսզի որոշվի հաղթողը։
Նկարներ
Ռուսաստանում ևս նշվում է Զատկի տոնը, սակայն փոքր-ինչ այլ ավանդույթով։ Նրանք սեղանին են դնում պասկան կամ կուլիչը, որն օրհնվել է եկեղեցում։ Նույնիսկ տնային տնտեսուհին չի փորձում համտեսել պասկան, քանի դեռ այն չի օրհնվել Տիրոջ տանը։ Գալիսիայում և Կարպատներում կուլիչ թխում են հատուկ ձևավորումով. գագաթը ութ թևիկնորով, երկար ականջներով և «ոչխարի եղջյուրներ» և ծաղիկներով։
Տես նաև
Կատեգորիա:Քրիստոնեական տոներ
Մարզինի գավառակ
Բնակչության մասին տեղեկություններ չեն պահպանվել։
Սեմյոնովկա (գյուղ, Յասինովատսկի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Սեմյոնովկա գյուղում բնակվում էր 182 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Դոնեցկի մարզի Յասինովատսկի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Ֆրանց Սիմոնյան
Ֆրանց Ավդալի Սիմոնյան, հայ քանդակագործ։
Նիկոլաե Պետրեսկու
Նիկոլաե Պետրեսկու-Գեյնե (Nicolae Petrescu-Gǎjnǎ, ) - ռումին նշանավոր ծաղրանկարիչ, համարվում է ծաղրանկարչության սկզբնավորողը ռումինական իրականության մեջ, ստեղծել է իր ժամանակի (տասնիններորդ դարի վերջին տասնամյակի և քսաներորդ դարի առաջին երեք տասնամյակների) քաղաքական գործիչների, արվեստագետների, աչքի ընկած այլ մտավորականների կատականկարներն ու ծաղրանկարները, որոնց բնորոշ է բարեկամական հեգնանքը։ Նրա ծաղրանկարներն ունեն թե՛ փաստագրական և թե՛ գեղարվեստական արժեք։
Ֆրանց Սիմոնյան
Կենսագրություն
1956 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանը, 1961 թվականին՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտը։ 1983-1988 թվականներին՝ Հայաստանի նկարիչների միության քանդակի բաժանմունքի, 1983-1990 թվականներին՝ գեղարվեստական խորհրդի նախագահ, 1983 թվականից՝ Երևանի քանդակագործության կոմբինատի գլխավոր նկարիչ։ 1974-1983 թվականներին դասավանդել է Երևանի գեղարվեստի ուսումնարանում, 1980 թվականից՝ Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտում ։
Արիս Արսենի
Արիս Արսենի Գրիգորյան (հունիսի 10, 1959, Կոճողոտ, Մարտակերտի շրջան, ԼՂԻՄ, ԽՍՀՄ), բանաստեղծ, արձակագիր, մանկագիր, երգիծաբան, լրագրող, հրապարակախոս, ազատամարտիկ      ։
Նիկոլաե Պետրեսկու
Պետրեսկուն իր ժամանակին շատ հայտնի արվեստագետ էր, քննադատների կողմից բարձր գնահատանքի արժանացած ծաղրանկարիչ, ում համարում էին տասնիններորդ դարավերջի լավագույն ծաղրանկարիչներից մեկը, և ում գործերը մեծ սիրով տպագրում էին հեղինակավոր թերթերն ու ամսագրերը՝ «Գրական էջեր»-ը, «Քմծիծաղ»-ը, «Մրջյուն»-ը և այլ պարբերականներ։
Ֆրանց Սիմոնյան
Ստեղծագործություններ
Հեղինակ է մոնումենտալ-դեկորատիվ հուշարձանների։ Դիմաքանդակներ` Բարձրաքանդակներ`
Արիս Արսենի
Կենսագրություն
Ավարտել է Ստեփանակերտի պետական մանկավարժական ինստիտուտը (1986)։
Ֆրանց Սիմոնյան
Ստեղծագործություններ
Կատարել է ներքին և արտաքին ձևավորումներ (Երևանի պետական համալսարանում՝ հարթաքանդակներ (1981), Սամարայի մետրոպոլիտենում մոնումենտալ կոմպոզիցիաներ (1988-1990), Կրասնոյարսկի երկրամասի «Կուրեյջրէկի» շինարարական համալիրում և վարչական շենքում՝ բարձրաքանդակներ (1991-1992)։
Նիկոլաե Պետրեսկու
Նկարչի հայրենի քաղաքի՝ Կրայովայի գեղարվեստի թանգարանի հովանու ներքո ամեն տարի անցկացվող ծաղրանկարների միջազգային ցուցահանդեսը 2007 թվականից կրում է Նիկոլաե Պետրեսկուի անունը։
Արիս Արսենի
Կենսագրություն
Աշխատել է որպես Արցախի հանրային հեռուստատեսության թղթակից (1988-1990, 1996 թթ.), «Արցախ» գրական-գեղարվեստական հանդեսի ավագ խմբագիր (1990-1993 թթ.), «Մարտիկ» թերթի թղթակից (1995-2009 թթ.), խմբագրել է «Մետաքսագործ» (բազմատպաքանակ,1988 թ.), «Պայքար» (ընդհատակյա, 1990-1991 թթ.), «Ջրաբերդ» (Մարտակերտի շրջանային, 2009 թ.), «Նոր Շահումյան» (Շահումյանի շրջանային, 2012-2014 թթ.), Արցախի կոմունիստական կուսակցության «Արցախի կոմունիստ» (2013-2020 թթ.), ԼՂՀ արհմիությունների ֆեդերացիայի «Արհմիություններ» (2019-2020 թթ.) թերթերը։
Նիկոլաե Պետրեսկու
Կենսագրություն
Նիկոլաե Պետրեսկուն ծնվել է 1871 թվականի մարտի 31-ին, Կրայովայում, համեստ միջոցների տեր ընտանիքում ։ Հայրը՝ Ստեֆանը, և մայրը՝ Պոլիքսենիան, զբաղվում էին մանր առևտրով, գիտեին ուսման հարգը, բարձր էին գնահատում այն և չնայած միջոցների սղությանը՝ ամեն ջանք գործադրեցին, որ իրենց վեց զավակներն էլ պատշաճ կրթություն ստանանան, որը կօգներ կյանքում հաջողության հասնելուն ։ Եվ պետք է ասել, որ նրանց երեխաները արդարացրին ծնողների հույսերը. Նիկոլաեի եղբայրներից Ջոն-Յանկուն դարձավ Բուխարեստի Սուրբ Սավվայի քոլեջի ֆրանսերենի ու լատիներենի պրոֆեսոր, ժամանակի ընթացքում՝ նաև այդ ուսումնական հաստատության տնօրեն, մյուս եղբայրը՝ Ստիվենը, ճանաչված դիզայներ, օպերայի ռեժիսոր էր, Իլարիոնը՝ բնական գազի արդյունահանման ու կիրառման բնագավառի ինժեներ, Գրիգորին՝ զինվորական սպա, Յուլիցեն՝ Կրայովայի վճռաբեկ դատարանի փաստաբան...
Արիս Արսենի
Կենսագրություն
Մասնակցել է Ազգային ազատագրական շարժման ընդհատակյա պայքարին և Արցախյան պատերազմին, վիրավորվել է, պարգևատրվել է ՀՀ ՊՆ «Անբասիր ծառայության համար» առաջին աստիճանի (2006), ԼՂՀ «Մայրություն» հիմնադրամի «Մայրական երախտագիտություն՝ Արցախի քաջորդիներին» (2008), ԼՂՀ «Մարտական ծառայություն» (2012), ԼՂՀ «Վաչագան Բարեպաշտ» (2018) , մի շարք այլ մեդալներով ու պատվոգրերով, արժանացել է ԼՂՀ կառավարության Եղիշեի անվան (2004) և Արցախի ժուռնալիստների միության (2005) ամենամյա մրցանակներին, ՀՀ (2004) և ԼՂՀ (1994) ԳՄ անդամ է (1990-ից եղել է ԽՍՀՄ ԳՄ անդամ), տպագրված 22 գրքի հեղինակ է։
Նիկոլաե Պետրեսկու
Կենսագրություն
Նիկոլաեն հայրենի քաղաքի գիմնազիան ավարտելուց հետո ուսումը շարունակել է Բուխարեստի գեղարվեստի դպրոցում, ուր ընդունվել է 1891 թվականին։ Փողի սղության պատճառով քսանամյա արվեստագետը հիմնականում սնվում էր բոված շագանակներով, որ բարեկամներն էին ուղարկում։
Ստեղծագործական աշխատանքը
1896 թվականի մայիսի 2-ին Բուխարեստում՝ անկախ նկարիչների նորակառույց ցուցասրահում բացվեց առաջին ցուցահանդեսը, որը Նիկոլաե Պետրեսկուի համար նշանակալից էր նաև նրանով, որ այստեղ առաջին անգամ ցուցադրվեցին իր գործերից շուրջ չորսուկես տասնյակը։ Ցուցահանդեսի բացման կապակցությամբ լույս ընծայված նկարազարդ գրքույկում, որտեղ թվարկված էին նաև Պետրեսկուի «նկարներն ու ծաղրանկարները», կային այսպիսի՝ ընդգծված տողեր. «Մենք ուզում ենք մեզանից հեռու թողնել անցյալը, կտրվել նրանից և ամբողջ ձայնով հայտարարել մեր անկախության մասին։ Արվեստը պետք է ազատ լինի»։ Անկախների ցուցասրահում իր կողքին ներկայացած մյուս նկարիչներից շատերի հետ Պետրեսկուն երկար տարիներ մտերիմ հարաբերություններ պահպանեց։
Արիս Արսենի
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ հրապարակախոսներ Կատեգորիա:Հայ մանկագիրներ Կատեգորիա:Հայ երգիծաբաններ Կատեգորիա:Հայ խմբագիրներ Կատեգորիա:Հայաստանի գրողների միության անդամներ Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից Կատեգորիա:1959 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունիսի 10 ծնունդներ Կատեգորիա:Կոճողոտ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Նյութեր Ղարաբաղյան ազատագրական պատերազմ (1988-1994) հանրագիտարանից Կատեգորիա:Բանաստեղծներ այբբենական կարգով
Նիկոլաե Պետրեսկու
Ստեղծագործական աշխատանքը
Երկու տարի անց՝ 1898 թվականին նա հրատարակեց իր 26 ծաղրանկարներն ամփոփող ալբոմը, որը կրում էր «Contimporanul» խորագիրը։ Դա Ռումինիայում տպագրված ծաղրանկարների առաջին ալբոմներից մեկն էր, և նրա վրա զգացվում էր Հոնոր Դաումիերի համանման ալբոմի խոր ազդեցությունը։ Ալբոմում տեղ գտած աշխատանքներում երգիծական շնչով պատկերված էին ժամանակի հայտնի դեմքերից քսանվեցը։
Վարպետ ծաղրանկարիչն իր գործերի մեծ մասն ստեղծել է Բուխարեստի զանազան սրճարաններում, այսպես ասած՝ «ծնկի վրա», քանի որ սեփական արվեստանոցը կամ ստուդիան այդպես էլ չունեցավ։ Աղքատ մարդ էր, բայց միանգամայն արժանապատիվ ձևով էր վարում մենակեցի իր կյանքը։ Ապրուստի միջոցներ վաստակում էր միայն ու միայն իր աշխատանքները վաճառելով, առանց որևէ մեծահարուստի առջև խոնարհվելու։
1908 թվականի սկզբներին նա հնարավորություն ունեցավ մասնակցելու ռումինական խորհրդարանի նիստերին և մարտ ամսին ստեղծեց ծաղրանկարների մի նոր ալբոմ, որը հրատարակեց «Կիրակնօրյա հանգիստը Սենատում» խորագրով։ 1913 թվականին լույս ընծայեց հերթական ալբոմը, որն այդպես էլ վերնագրել էր՝ «Իմ ալբոմը»։ Այն իր մեջ ամփոփում էր գուաշով ու ջրաներկով արված 42 սև-սպիտակ նկարազարդումներ։
Նկարազարդումներից, զարդանկարներից, իր ժամանակակից քաղաքական գորժիչների, ճանաչված արվեստագետների, անվանի այլ մտավորականների ծաղրանկարներից բացի՝ Նիկոլաե Պետրեսկուն ստեղծել է հակապատերազմական թեմաներով բազմաթիվ աշխատանքներ, որոնք արվեստի սեղմ միջոցներով, բայց և չափազանց պատկերավոր, ցցուն կերպով ներկայացնում են պատերազմի սարսափները և ուղղված էին մասնավորապես գերմանական միլիտարիզմի դեմ։ Քաղաքական իր այս կողմնորոշման համար նրան իշխանությունները ստիպեցին հատուցել. նետեցին հատուկ պատժաճամբար և մեկ տարուց ավելի պահեցին այնտեղ անտանելի պայմաններում։
Նիկոլաե Պետրեսկու-Գեյնեն մահացել է կյանքի վաթսուներորդ տարում, Բուխարեստում։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ռումինացի նկարիչներ
Հենրի Գոլդինգ
Հենրի Իվեն Գոլդինգ (Henry Golding, ), մալայզիաբրիտանացի դերասան, մոդել և հեռուստահաղորդավար,  որը 2014 թվականից աշխատում է BBC հեռուստաընկերության  The Travel Show-ում ։ Հայտնիություն ձեռք է բերել «Խենթ հարուստ ասիացիներ» ֆիլմում Նիկ Յանգի դերակատարմամբ, «Պարզ խնդրանք» թրիլերում Սեն Թաունսենդի և  «Անցյալ Սուրբ Ծնունդ» ռոմանտիկ կատակերգության մեջ Թոմի դերակատարումներով․ վերջին երկու կինոնկարների ռեժիսորը Փոլ Փեյգն է։
Վաղ կյանք
Գոլդինգը ծնվել է Արևելյան Մալայզիայի Սարավակ նահանգի Բետոնգ քաղաքում։ Նրա մայրը՝ Մարգարեթ Լիկան Գոլդինգը բնիկ Իբան Դայակ ցեղի մալայզիացի էր։ Նրա հայրը բրիտանացի Քլիվ Գոլդինգն է։ Ընտանիքը համարյա հինգ տարի ապրել է Մալայզիայի թերակղզու արևելյան ափին գտնվող Տերենգգանուում, հետո տեղափոխվել Անգլիայի Սուրեյ քաղաք, երբ Հենրին ութ տարեկան էր։ Այնտեղ նա հաճախել է Ռեդհիլլի Ուորվիք դպրոցը ։ Լոնդոնում մի քանի տարի վարսավիր աշխատելուց հետո 21 տարեկանում տեղափոխվել է Կուալա Լումպուր դերասան դառնալու նպատակով ։
Կարիերա
2017 թվականի մարտին համաշխարհային դերասանական ընտրությունից հետո հայտարարվել է, որ Գոլդինգը նկարահանվելու է «Խենթ հարուստ ասիացիներ» ֆիլմում Կոնստանս Վուի հետ։ Առաջին անգամ նրա մասին ռեժիսոր Ջոն Չուին պատմել է հաշվապահ Լիզա-Կիմ Լինգ Կուանը, և Գոլդինգը տեսքի և բնավորության շնորհիվ արագորեն ստանձնել է այդ դերը ։ «Խենթ հարուստ ասիացիներ» կինոնկարը թողարկվել է ԱՄՆ-ում և Կանադայում 2018 թվականի օգոստոսի 15-ին Warner Bros. Pictures կինոընկերության կողմից և արժանացել քննադատության բարձր գնահատականի՝ իր բացման շաբաթվա վերջում դառնալով թիվ մեկ ֆիլմը ԱՄՆ-ի և Կանադայի կինոթատրոններում ։ Մեկ ամիս անց Գոլդինգը նկարահանվել է Փոլ Ֆեյգի «Պարզ խնդրանք» թրիլլերում, որտեղ խաղում էին Բլեյկ Լայվլին և Աննա Քենդրիկը, որտեղ մարմնավորել է Լայվլիի մարմնավորած կերպարի ամուսնու դերը ։ «Խենթ հարուստ ասիացիներ»-ի և որոշ չափով «Պարզ խնդրանք»-ի հաջողությունից հետո Գոլդինգը նկարահանվել է Էմիլիա Քլարկի հետ՝ «Անցյալ Սուրբ Ծնունդ» ռոմանտիկ կատակերգությունում, որի ռեժիսորը Փոլ Ֆեյգն էր (իրենց երկրորդ համագործակցությունը) ։ Նկարահանումները սկսվել են 2018 թվականի նոյեմբերի 26-ին և շարունակվել են մինչև 2019 թվականի փետրվարը, իսկ ֆիլմը թողարկվել է 2019 թվականի նոյեմբերի 8-ին ։ Բացի այդ, Գոլդինգը 2019 թվականին «Ջենտլմեններ» քրեական ֆիլմում նկարահանվել է Մեթյու Մակքոնահիի, Հյու Գրանտի և Միշել Դոկերիի հետ, որի ռեժիսորը Գայ Ռիչին է ։
Առաջիկա ծրագրեր
Հաջորդ անգամ Գոլդինգը կնկարահանվի «Մուսոն» ֆիլմում Կիթի՝ մի մարդու դերում, որը Լոնդոնից մեկնում է իր ծննդավայրը՝ Վիետնամ, որպեսզի ծնողների աճյունամոխիրը ցրի ։
2019 թվականի ապրիլի 29-ին CNBC-ն հայտարարել է, որ Գոլդինգը պետք է կրկին նկարահանվի Նիկի Յանգի դերում 2020 թվականին նախատեսված «Խենթ հարուստ ասիացիներ» ֆիլմի երկրորդ մասում, որի աշխատանքները ներկայումս նախապատրաստական փուլում են ։
2019 թվականի օգոստոսին Գոլդինգն ստացել է «Օձի աչքեր» ֆիլմի գլխավոր դերը, որը հանդիսանում է «G.I. Joe» ֆիլմի սպին-օֆը, որը նախատեսված է թողարկել 2021 թվականին   ։ «Օձի աչքեր»-ի նկարահանումները սկսվել են 2019 թվականի հոկտեմբերին Վանկուվեր քաղաքում և ավարտվել են 2020 թվականի փետրվարին Տոկիոյում  ։
Անձնական կյանք
Գոլդինգը 2011 թվականի Ամանորին հանդիպել է Թայվանի հեռուստահաղորդավար և յոգայի ուսուցիչ Լիվ Լոյին  ։ Նրանք նշանվել են 2015 թվականին, իսկ 2016 թվականի օգոստոսին ամուսնացել են Մալայզիայի Սարավակ քաղաքում ։
Ամուսնությունից առաջ նա իրականացրել է տղամարդկության փուլ ոտք դնելու ծեսը և ավանդական դաջվածք արել․ նրա աջ ազդրի վրա կա թզենու ծառի դաջվածք, որը փաթաթվում է այլ ծառերի հետ և ստանում մեծ ծառի տեսք ։
Նոր զելանդիացի հաղորդավար Միշել Մանելիսի հետ հարցազրույցում Գոլդինգը խոսել է իր ազգանվան մասին. «Գոլդինգը հրեական ազգանուն է, այդպես չէ՞: Պապս պատերազմի տարիներին Լոնդոնում էր, և, ինչպես պատմվում է, նրան որդեգրել է այդ ազգանունը կրող հրեական մի ընտանիք։ Հարգանքից ելնելով՝ նա վերցրել է նրանց անունը և այն փոխանցվել է սերունդներին։ Այնպես որ, ես հպարտ եմ, որ պատվավոր հրեա եմ» ։
Աբրահամ Ալիքյան
Աբրահամ Սարգսի Ալիքյան, հայ բանաստեղծ, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1947 թվականից։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:20-րդ դարի արևելահայ բանաստեղծներ Կատեգորիա:Հայ թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ռուսերենից հայերեն թարգմանիչներ Կատեգորիա:Ֆրանսերենից հայերեն թարգմանիչներ
Սամսունգ
«Սամսունգ» (հանգըլ՝ 삼성그룹), հարավկորեական կազմակերպություն, որը հիմնադրվել է 1938 թվականին։ Համաշխարհային շուկայում հայտնի է որպես բարձր տեխնոլոգիական կոմպոնենտների, հեռահաղորդակցման սարքավորումների, կենցաղային տեխնիկայի, տեսալսողական սարքավորումերի արտադրող։ Կենտրոնական գրասենյակը գտնվում է Սեուլում։ Էփլի գլխավոր մրցակիցն է։
«Սամսունգ» բառը կորեերեն նշանակում է «երեք աստղ»։ Հնարավոր է այն կապված է հիմնադրի՝ Սամսունգ Լի Բյոնչխոլյայի երեք որդիների հետ ։
Ընկերության հիմնադրումը
1930-ական թվականներին Կորեայում գործարար Լի Բիոն Չհոլը բացեց բրնձի ալյուր արտադրող իր գործը։ Դեգու քաղաքում փոքր պահեստը դարձավ Սամսունգի մեծ պատմության սկիզբը։ Այդ ժամանակ Կորեան Ճապոնիայի գաղութն էր և երկրում բավականին դժվար էր զբաղվել բիզնեսով։ Այնուամենայնիվ, արդեն 1938 թվականին Լիին հաջողվում է ստեղծել առաջին անկախ ալիքը Կորեայից Չինաստան և Մանչուրիա արհանելու համար։ Սննդամթերքի ակտիվ զարգացումը, ինչպես օրինակ բրնձի, շաքարավազի և չորացրած ձկների, հնարավորություն տվեց պաշտոնապես գրանցել Սամսունգի առևտրային ընկերության ապրանքային նշանը։ Օտարերկրյա (Կորեայի համար) անունը ծագել է կորեացի գործարարի ծրագրերի արդյունքից։ Արդեն 1950 թվականի վերջում Լի Բիոնը պատրաստվում էր առևտուր հաստատել Ամերիկա մայրցամաքի երկրների հետ։ Կորեական թերակղզում ամերիկյան զորքերի վայրէջքից հետո, բրնձի օղու և գարեջրի արտադրության գործարանի արտադրանքը սկսեց վաճառվել դաշնակից ուժերի ներկայացուցիչներին:Կորեայի պատերազմը վերջ դրեց այս բիզնեսին։ Պահեստները թալանվեցին և այրեցին այնպես, ինչպես հիմնվել էր ընկերությունը։