cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Արթուր Շահինյան
Կենսագրություն
2018 թվականի հոկտեմբերին մինչև 87 կգ քաշային կարգում դարձավ հունահռոմեական ոճի ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության բրոնզե մեդալակիր։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ըմբշամարտիկներ
Դենիս Ֆոնվիզին
Դենիս Իվանովիչ Ֆոնվիզին (Денис Иванович Фонвизин, ), ռուս արձակագիր, դրամատուրգ, ռուս գրականության մեջ կենցաղային կատակերգության ժանրի հիմնադիր, ծագումով ազնվական։
1755–1762 թվականներին սովորել է Մոսկվայի համալսարանին կից գիմնազիայում, ապա տեղափոխվել Պետերբուրգ, ծառայել արտաքին գործերի կոլեգիայում։ 1760-ական թվականներին ձևավորվել է նրա լուսավորական աշխարհայացքը՝ համընդհանուր ուսուցում, գյուղացիության աստիճանական ազատագրում։ Քաղաքացիական կառուցվածքի նրա իդեալն է եղել լուսավորյալ միապետությունը։ Այդ շրջանում էլ հանդես է եկել երգիծական գործերով՝ «Ուղերձ իմ ծառաներ Շումիլովին, Վանկային ու Պետրուշկային» (հրատարակվել է 1769 թվականին), «Բրիգադիրը» (1768–1769 թվականներ, հրատարակվել է 1792–1795 թվականներին, բարքագրական կատակերգություն) և այլն։ 1769 թվականին դարձել է արտաքին գործերի կոլեգիայի ղեկավար Ն․ Պանինի քարտուղարը։ 1777–1778 թվականներին այցելել է Ֆրանսիա («Առաջին ճանապարհորդության գրառումներ», հրտ․ 1800-ական թթ․)։
Ֆոնվիզինի ամենանշանակալի ստեղծագործությունը «Տհասը» (բեմ․ 1782 թ., հրտ․ 1783 թ.) կատակերգությունն է, որտեղ բացահայտված է ճորտատիրության սոցիալական էությունը։ 1783 թվականին հրապարակել է մի շարք երգիծական երկեր։ Մասնավորապես հասարակական մեծ արձագանք է գտել «Մի քանի հարցեր, որոնք կարող են խելացի և ազնիվ մարդկանց առանձնակի ուշադրությունը գրավել» գործը։ Այդ հարցերին ջղագրգռությամբ պատասխանել է կայսրուհին ինքը։ Քաղաքական երգիծանքի փայլուն օրինակ է «Համընդհանուր պալատական քերականություն»-ը, որի տպագրությունն արգելվեց (տարածվել է ձեռագիր)։ «Կալիսթենես» (1786 թ.) վիպակը տպագրվեց անանուն։ 1789 թվականին Ֆոնվիզինը սկսել է գրել «Անկեղծ խոստովանություն իմ գործերի ու մտածումների» (անավարտ, հրտ․ 1830 թ.) երկը։
Ֆոնվիզինը ռուսական լուսավորական ռեալիզմի խոշոր ներկայացուցիչներից է, ռուսական ազգային առաջին կատակերգության ստեղծողը։
Դրեյթոն Վալլի
Դրեյթոն Վալլի (Drayton Valley), քաղաք (1957 թվականից) Ալբերտա նահանգում (Կանադա), նահանգի նավթագազային արդյունաբերության կենտրոններից մեկը։
Աշխարհագրություն
Դրեյթոն Վալլին գտնվում է Ալբերտայի կենտրոնական մասում Էդմոնտոնից մոտավորապես 120 կմ հարավ-արևմուտք։ Բարձրության վրա, որտեղ գտնվում է քաղաքը, հոսում է Հյուսիսային Սասկաչևան ։ Դրեյթոն Վալլիի բարձրությունը  ծովի մակարդակից 766 կմ է ։
Միջազգային օդանավակայան Էդմոնտոնը գտնվում է գտնվում է Դրեյթոն Վալլիից 70 րոպեի ճանապարհի հեռավորության վրա։ Դրեյթոն Վալլին կապում է Կալգարիի, Էդմոնտոնի և նրա միջազգային օդանավականանի հետ։ Էդմոնտոնից Դրեյթոն Վալլի կարելի է հասնել նաև ավտոմայրուղիներով։ Մոտակա երկաթուղային կայանը տեղակայված է Էվանսբերգում, Դրեյթոն Վալլիից 41 կմ հյուսիս սպասարկում է Կանադայի ազգային երկաթուղին ։
Օրվա լուսավոր ժամանակը Դրեյթոն Վալիում կազմում է 7 ժամ ձմռանը, մինչև 17 ժամ՝ ամռանը։ Ամառային ջերմաստիճանների միջակայքը 10 °C-ից մինչև 25 °C է, ձմեռայինը՝ -16 °C-ից մինչև-6 °C ։
Պատմություն
Ժամանակակից Դրեյթոն Վալլիի շրջանի առաջին սպիտակ հետազոտողը 1810 թվականին դարձել է Դևիդ Թոմփսոնը, ով աշխատում էր հյուսիսարևմտյան ընկերությունում։ Նա այցելել է այդ տեղերը Բրիտանական Կոլումբիայի ճանապարհին և թողել է գրառումներ տեղական ցեղերի հակամարտության մասին ։
Առաջին Եվրոպական բնակիչները ժամանակակից Դրեյթոն Վալլի շրջան են ժամանել միայն 1907 թվականին։ 20-րդ դարի առաջին կեսին փոքր համայնքը զբաղվում էր գյուղատնտեսությամբ, անտառի հատմամբ և տրապերի որսով ։ Սկզբում պլանավորվում էր Փաուերհաուզ համայնքը անվանել հիդրոէլեկտրակայանի պատվին, որը պետք է կառուցվեր այնտեղից վեց մղոն հեռավորության վրա, սակայն սկսված պատերազմը խախտում է այդ պլանները ։ Ի վերջո, իր ժամանակակից անունը համայնքը ստացել է ի պատիվ անգլիական քաղաքի՝ Դրեյթոնի, որտեղից եղել է առաջին փոստարար Դրեյթոն Վալիի կինը ։
Տարածաշրջանում տնտեսական և ժողովրդագրական իրավիճակը կտրուկ փոխվել է այն բանից հետո, երբ հարևանությամբ բացվել է Պեմբինի հզոր նավթային հանքավայրը։ Դրեյթոն Վալլին ընտրվել է արդյունահանվող նավթի վերամշակման ձեռնարկությունների տեղակայման համար։ Արդյունքում արդեն 1953 թվականին նրա բնակչությունը 75-ից հասել է 3000-ի։ Հաջորդ տարի ընդունվել է տեղական օրենքը, որը վերահսկում էր հողի վաճառքը։ 1955 թվականին Դրեյթոն Վալլին ստացել է գյուղի կարգավիճակ, 1956 թվականին՝ զարգացող քաղաքի, իսկ 1957 թվականին՝ որպես ամբողջական ինքնավարությամբ ինքնուրույն քաղաքի ։
Բնակչություն և վարչակազմ
Ըստ Կանադայի բնակչության 2011 թվականի մարդահամարի՝ Դրեյթոն Վալլիում ապրում էր 7049 մարդ (64-րդ ցուցանիշը Ալբերտայի բնակավայրերի շրջանում)։ 2006 թվականի համեմատ՝ քաղաքի բնակիչների թիվն աճել է 2,3%-ով, ինչը զգալիորեն ավելի քիչ է, քան միջինը Կանադայում (5,9%)։ 2011 թվականին բնակչության խտությունը կազմել է 574 մարդ։ 2011 թվականին բնակչության խտությունը կազմել է 574 մարդ կմ քառակուսու վրա ։
Ընդհանուր առմամբ Դրեյթոն Վալլիի բնակչությունը զգալիորեն երիտասարդ է, քան Կանադայում կամ Մանիտոբայի նահանգում։ Քաղաքի բնակչության մինչև 15 տարեկան երեխաները կազմում էին 21.6%, կենսաթոշակային տարիքի մարդիկ (65 տարեկան և ավելի)՝ 10.5%, միևնույն ժամանակ ազգային մասշտաբով այդ խմբերի համամասնությունը համապատասխանաբար 16.7% և 14.8%: Միջին վիճակագրությամբ Դրեյթոն Վալլիի բնակիչների տարիքը 32,7 է, մինչդեռ գավառական միջին տարիքը 36,5 տարի է, իսկ Կանադայում, ընդհանուր առմամբ, 40,6 տարի ։
2011 թվականին Դրեյթոն Վալլիում կար 1935 ընտանիք, որոնցից 67,2 %–ը ամուսնական զույգեր էին (երեխաների հետ և առանց նրանց), 16,3 %–ը՝ քաղաքացիական ամուսնության մեջ ապրող զույգեր, իսկ 16,5 %–ը՝ միայնակ ծնողի հետ ընտանիքներ։ Ընտանիքների կեսում եղել են մինչև 24 տարեկան երեխաներ, որոնք ապրում են ծնողների հետ (միջին հաշվով Կանադայում այդ ցուցանիշը կազմում էր 47%) ։
Դրեյթոն Վալլի բնակչության գրեթե 93 տոկոսի համար անգլերենը առաջին մայրենի լեզուն էր, 1.4% - ի համար այս լեզուն ֆրանսերենն էր։ Միայն քաղաքի բնակչության 5 %–ն է այլ լեզու համարել  որպես առաջին մայրենի լեզու (այդ թվում՝ 1.4%–ը՝ ֆիլիպիներեն և 0.9% –ը՝ գերմաներեն) ։ Դրեյթոն Վալլիի քաղաքային խորհուրդը կազմված է յոթ անդամից, ներառյալ՝ քաղաքապետը։ Այդ պաշտոնը 2013 թվականից զբաղեցնում է Գլեն Մակլինը  ։
Տնտեսություն և մշակույթ
Դրեյթոն Վալլիի տնտեսության հիմքը կազմում են նավթի և բնական գազի արդյունահանման և վերամշակման հետ կապված ճյուղերը։ Վերջին տարիներին, սակայն, ջանքեր են գործադրվում քաղաքային տնտեսության դիվերսիֆիկացման ուղղությամբ, զարգանում են անտառային տնտեսությունը, անասնաբուծությունը, շինարարական և աղբամշակման արդյունաբերությունը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Բնակավայրեր այբբենական կարգով Կատեգորիա:1907 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Կանադայի քաղաքներ
Անքնություն (վեպ)
«Անքնություն» (Insomnia, 1994 թվական), ամերիկացի գրող Սթիվեն Քինգի վեպը։
Սյուժե
Ռալֆ Ռոբերտս անունով ծերուկի մետ անքնություն է առաջանում։ Նա փորձում է ընդդեմ դրա հայտնի բոլոր հնարավոր միջոցները, բայց օրեցօր նա ավելի ու ավելի քիչ է քնում։ Վերջապես, նրա մոտ առաջանում են հալյուցինացիայի նման տեսիլքներ․ նա տեսնում է մարդկանց ներաշխարհը, տեսնում է այն, ինչ սովորական մարդիկ ունակ չեն նկատել։ Նա տեսնում է երեք «փոքրիկ ճաղատ բժիշկների», որոնք այցելում են մարդկանց, որպեսզի խլեն նրանց կյանքը։
Իսկ այդ ժամանակ ինչ-որ ուժ, որին երբեմն Կարմիր Արքա են կոչում, մի փոքրիկ տղայի սպանությունն է պլանավորում։ Նրա ազդեցության ներքո փոխվում է Ռալֆի ընկերը՝ Էդ Դիպնոն, որը ինտելիգենտ գիտնականից վերածվում է ագրեսիվ և վտանգավոր անձանավորության, սկսում բռնանալ կնոջը, միանում պրոլայֆերների խմբին, որոնք նրա գլխավորությամբ անցնում են օրենքի սահմանները։
Կերպարներ
«Փոքր ճաղատ բժիշկների» կոչում են մոյրաներ։ Այդ գերբնական էակների պատկերները վերիմաստավորվել են բավականին ազատ։ Բացի այն, որ երեքն էլ հանդես են գալիս տղամարդու կերպարանքով, նրանք կրում են գործառույթներ, որոնք հանդիսանում են ավելի շուտ մահվան, քան ճակատագրի կերպարանավորում։
Նոմինացիաներ
«Անքնություն» 1994 թվականին նոմինացվել է Բրամ Սքոթերի մրցանակին՝ որպես լավագույն վեպ ։
(929) Ալգունդե
(929) Ալգունդե (Algunde), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1920 թվականի մարտի 10-ին Կառլ Ռեյնմուտի կողմից Հայդելբերգում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,239563 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9868 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 2,4924 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1224,17 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,294076 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 3,91° անկյուն։
Ալգունդե աստերոիդը դասվում է Ֆլորայի աստերոիդների ընտանիքին, որի մեջ ներառված են այս պահին հայտնի ավել քան 7438 անդամներ։ Ընտանիքի ներքին սահմանը անցնում է 2,17 ա. մ. հեռավորության վրա Արեգակից, իսկ արտաքին սահմանը՝ 2,33։ Այս ընտանիքի աստերոիդների էքսցենտրիսիտետները ընկնում են 0,109-0,168 միջակայքում, իսկ ուղեծրի թեքումը՝ 2,4°-6,9°։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆլորայի ընտանիքի աստերոիդներ Կատեգորիա:1920 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Կառլ Ռեյնմուտի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Կլաուդիա Շեյնբաում
Կլաուդիա Շեյնբաում Պարդո (Claudia Sheinbaum Pardo, ), մեքսիկացի գիտնական և քաղաքական գործիչ, Մեխիկոյի քաղաքապետ և բնապահպան։ Խաղաղության Նոբելյան մրցանակի 2007 թվականի կոլեկտիվ դափնեկիրներից մեկը՝ որպես Կլիմայի փոփոխության միջկառավարական հանձնաժողովի անդամ։ 2018 թվականի հուլիսի 1-ին ընտրվել է Մեխիկոյի քաղաքապետ՝ ձախակողմյան «Ազգային վերածնունդ» շարժումից և Juntos Haremos Historia կոալիցիայից։ Հրեական համայնքի առաջին կին ներկայացուցիչը, որն աշխատել է որպես Մեխիկոյի քաղաքապետ։
Շեյնբաումը էներգետիկայի ոլորտում գիտությունների դոկտոր է և հեղինակ էներգիայի, շրջակա միջավայրի և կայուն զարգացման վերաբերյալ ավելի քան 100 հոդվածների ու երկու գրքերի։ 2000-2006 թվականներին աշխատել է Մեխիկոյի տեղական ինքնակառավարման մարմիններում որպես շրջակա միջավայրի քարտուղար (նախարար), երբ քաղաքապետ էր Անդրես Մանուել Լոպես Օբրադորը։ 2015 թվականից մինչ 2017 թվականը նա եղել է Տլալպանի քաղաքապետ։ 2018 թվականին ընդգրկվել է «BBC-ի 100 կանանց» ցուցակում ։
Ընտանիք
Կլաուդիա Շեյնբաում Պարդոն ծնվել է հրեական ընտանիքում՝ Մեխիկո քաղաքում։ Նրա տատիկն ու պապիկը Մեխիկո են գաղթել Լիտվայից (հոր՝ ծնողները եղել են աշկենազներ 1920-ականներին) և Սոֆիայից, Բուլղարիա (մոր սեֆարդի ծնողները 1940-ականների սկզբին փրկվել են Հոլոքոստից)։ Չնայած ընտանիքը աշխարհիկ էր, նրանք նշում էին բոլոր հրեական տոները ։ Շեյնբաումի երկու ծնողներն էլ գիտնականներ են` ինժեներ-քիմիկ Կառլոս Շեյնբաում Յոսելևիչը և կենսաբան Աննի Պարդո Սեմոն, այժմ Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի պատվավոր պրոֆեսոր  ։ Նրա եղբայրը ֆիզիկոս է  ։
Ակադեմիական կարիերա
1995 թվականին սկսել է դասավանդել UNAM ինժեներական ինստիտուտում ։ Նա ճարտարագիտական ինստիտուտի գիտաշխատող է և Ազգային հետազոտական համակարգի և Մեքսիկայի գիտությունների ակադեմիայի անդամ ։ 1999 թվականին ստացել է UNAM-ի լավագույն երիտասարդ հետազոտող մրցանակ` ճարտարագիտական և տեխնոլոգիական նորարարության համար։ 2006 թվականին Շեյնբաումը տեղական ինքնակառավարման մարմիններում աշխատելուց հետո վերադարձավ UNAM և շարունակեց հոդվածներ տպագրել գիտական ամսագրերում։
2007 թվականին միացել է ՄԱԿ-ի Կլիմայի փոփոխության միջկառավարական հանձնաժողովին (IPCC) էներգետիկայի և արդյունաբերության ոլորտում։ Նա եղել է IPCC-ի չորրորդ գնահատման զեկույցի «Կլիմայի փոփոխության հետևանքների մեղմացումը» թեմայի հեղինակը ։ Նույն թվականին խումբը ստացել է Խաղաղության Նոբելյան մրցանակ ։ 2013 թվականին նա արդյունաբերության ոլորտի 11 այլ փորձագետների հետ համահեղինակ է IPCC-ի գնահատման հինգերորդ զեկույցին։
Քաղաքական կարիերա
Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանում սովորելիս նա եղել է Consejo Estudantil Universitario (Համալսարանի ուսանողների խորհուրդ), ուսանողական խորհրդի անդամ, այնուհետև դարձել է մեքսիկական դեմոկրատական հեղափոխության կուսակցության (ԴՀԿ) երիտասարդական շարժման հիմնադիրը ։
2000 թվականի նոյեմբերի 20-ին Մեխիկոյի կառավարության ղեկավար նշանակված Անդրես Մանուել Լոպես Օբրադորի կաբինետում, 2000 թվականի դեկտեմբերի 5-ից զբաղեցրել է Մեխիկոյի շրջակա միջավայրի հարցերով քարտուղարի պաշտոնը ։
Իր պաշտոնավարման ընթացքում ,որը լրացել է 2006 թվականի մայիսին, նա պատասխանատու է եղել Մեխիկոյում ավտոմեքենաների հաշվառման էլեկտրոնային կենտրոն հիմնելու համար, ինչպես նաև ղեկավարում էր Metrobus գերարագ ավտոբուսի ներդրման և քաղաքային օղակաձև ճանապարհի` Մեխիկո Ագնիլո Պերիֆերիկո հատվածի երկրորդ մակարդակի շինարարությունը։
2012 թվականի հունվարի 1-ից մինչև 2015 թվականի հոկտեմբերի 1-ը եղել է ՄԱԿ-ի զարգացման քաղաքականության հանձնաժողովի անդամ։ 2012 թվականին համընդհանուր ընտրությունների քարոզարշավի շրջանակներում Լոպես Օբրադորը Շեյնբաումին առաջարկել է իր կաբինետում զբաղեցնել շրջակա միջավայրի և բնական պաշարների հարցերվ քարտուղարի պաշտոնը ։ 2014 թվականին նա դարձել է առաջին քաղաքական գործիչներից մեկը, ով հեռացել է մեքսիկական հիմնական ձախ կուսակցությունից՝ Դեմոկրատական հեղափոխության կուսակցությունից և հետևել է Լոպես Օբրադորին, ով ստեղծել է նոր Ազգային վերածնունդ շարժումը (MORENA): 2015 թվականից զբաղեցրել է շրջակա միջավայրի հարցերով քարտուղարի պաշտոնը։
2015 թվականի հոկտեմբերի 1-ից մինչև 2017 թվականի դեկտեմբերի 6-ը գլխավորել է Տլալպան մայրաքաղաքային շրջանը (Մեխիկոյի հարավ-արևմտյան շրջան) ։ Շեյնբաումը թողել է այդ պաշտոնը Ազգային Վերածննդի շարժման, Աշխատանքային կուսակցության և Սոցիալական համերաշխության կուսակցության Juntos Haremos Historia (Միասին մենք պատմություն կկերտենք) կոալիցիայի կողմից Մեխիկոյի քաղաքապետի պաշտոնում առաջադրվելուց հետո ։
Մեխիկոյի քաղաքապետ
Նախագահական ընտրություններում ձախ ուժերի թեկնածու Անդրես Մանուել Լոպես Օբրադորի հաղթանակին զուգահեռ, նրա գործընկեր Շեյնբաումը ընտրվել է Մեխիկոյի քաղաքապետ 2018 թվականի հուլիսի 1-ին՝ վեց տարի ժամկետով՝ հաղթելով վեց այլ թեկնածուների ։ Ընտրարշավի ընթացքում Շեյնբաումը մեղադրվել է աջակողմյան Ազգային գործողությունների կուսակցության կողմից 2017 թվականին տեղի ունեցած 7.1 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժի հետևանքով  նախակրթարանի փլուզման ժամանակ 19 երեխաների զոհվելու համար ։ Նա դարձել է Մեխիկոյի առաջին ընտրված կինը և նրա առաջին հրեա քաղաքապետը։
2019 թվականի հունիսին նա հայտարարել է նոր վեցամյա բնապահպանական պլանի մասին, որը ներառում էր 30%-ով օդի աղտոտվածության նվազեցում, 15 միլիոն ծառերի տնկում, միանգամյա օգտագործման պլաստիկի արգելք և դրա վերամշակման խթանում, թափոնների վերամշակման նոր գործարանի կառուցում, յուրաքանչյուր տան համար առանձին ջրամատակարարման ապահովում, 100 կիլոմետր ճանապարհների կառուցում հասարակական տրանսպորտի գծերի բացառիկ օգտագործման համար և շենքի վրա  արևային ջրատաքացուցիչների և արևային վահանակների տեղադրում ։
Անձնական կյանք
1986 թվականին Կլաուդիա Շեյնբաումը ծանոթացել է քաղաքական գործիչ Կառլոս Օմազ Գիսպերտին, որի հետ ամուսնացած է եղել 1987-2016 թվականներին ։ Այդ ամուսնությունից դուստր ունի (Մարիանան, ծնված 1988 թվականին, ով 2019 թվականին սովորել է Կալիֆոռնիայի համալսարանում, և ստացել փիլիսոփայության դոկտորի կոչում), եղել է  նաև Ռոդրիգո Օմասու Ալարկոնուի խորթ մայրը (ծնված 1982 թվական, ներկայումս կինոռեժիսոր) ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մեքսիկայի ազգային ինքնավար համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հրեա կին գիտնականներ Կատեգորիա:Մեքսիկացի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ֆիզիկոսներ Կատեգորիա:BBC 100 կին Կատեգորիա:Մեքսիկայի քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Կին բնապահպաններ ըստ ազգության
Աղջիկը գնացքում (ֆիլմ)
«Աղջիկը գնացքում» (The Girl on the Train), Թեյթ Թեյլորի դրամատիկ ֆիլմը, որի սյուժեն հիմնված է Պոլա Հոկինսի համանուն վեպի վրա  ։ Սցենարի ադապտացիայով զբաղվել է սցենարիստ Էրին Կրեսիդա Ուիլսոնը ։ ԱՄՆ-ում պրեմիերան տեղի է ունեցել 2016 թվականի հոկտեմբերի 7-ին ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Գրական ստեղծագործությունների էկրանավորումներ Կատեգորիա:2016 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմեր, որոնց գործողությունները տեղի են ունենում Նյու Յորքում Կատեգորիա:Նյու Յորքում նկարահանված ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:2010-ականների ռոմանտիկ դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Բրիտանական վեպերի էկրանավորումներ Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ռոմանտիկ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դետեկտիվ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ֆիլմերի երաժշտություն ըստ Դենի Էլֆմանի Կատեգորիա:Ամուսնական դավաճանությունը ֆիլմերում
Լուիս Ավալոս
Լուիս Ավալոս, կուբայական ծագումով ամերիկացի դերասան և ռեժիսոր։
Կենսագրություն
Լուիս Ավալոսը հայտնի է դարձել «Էլեկտրական ընկերություն» (1972-1977 թվականներ), «Զվարճալի պատմություններ գողացված իրերի մասին» (1979 թվական), E/R (1984—1985 թվականներ) , «Սիմուլիանտը» (2005 թվական) և «Ջունգլիից ջունգլի» (1997 թվական) Ֆիլմերում խաղացած իր դերերով ։
1990 թվականին Լուիս Ավալոսը նկարվել է Always Roses կարճամետրաժ ֆիլմում։
2000 թվականին Լուիս Ավալոսը Լոս Անջելեսում հիմնադրել է թատերական համալսարան Americas Theatre Arts Foundation :
Լուիս Ավալոսը մահացել է 2014 թվականի հունվարի 22-ին սրտի կաթվածից ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի ռեժիսորներ Կատեգորիա:21-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հեռուստատեսային դերասաններ
(930) Վեստֆալիա
(930) Վեստֆալիա (Westphalia), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1920 թվականի մարտի 10-ին Վալտեր Բաադեի կողմից Բերգդորֆում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1920 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Վալտեր Բաադեի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Ելենա Յամպոլսկայա
Ելենա Ալեքսանդրովնա Յամպոլսկայա (Еле́на Алекса́ндровна Ямпо́льская, ), ռուս լրագրող, գրող և թատերական քննադատ։ 2011 թվականից «Կուլտուրա» թերթի գլխավոր խմբագիր։ ՌԴ Դաշնային ժողովի Պետական դումայի ազգությունների գործերով զբաղվող կոմիտեի նախագահի տեղակալ։
Կենսագրություն
2006 թվականին, երբ «Իզվեստիա»-ն ունեցավ նոր գլխավոր խմբագիր՝ Վլադիմիր Մամոնտովը, վերադարձել է թերթ ։ «Իզվեստիա»-ում աշխատել է որպես մշակութային բաժնի ղեկավար, գլխավոր խմբագրի տեղակալ ։ Արամ Գաբրելյանովի՝ «Իզվեստիա»-ի տնօրենների խորհրդի նախագահ նշանակվելուց հետո, որի արդյունքում բազմաթիվ լրագրողներ հեռացան աշխատանքից, պահպանեց գլխավոր խմբագրի տեղակալի պաշտոնը ։ Մամուլը նշել է, որ «Իզվեստիա»-ում աշխատելու տարիներին Յամպոլսկայան բազմիցս իր աջակցությունն է արտահայտել Նիկիտա Միխալկովին, մի շարք դրական գրախոսականներ է հրապարակել նրա ֆիլմերի մասին , իսկ վերջինիս չարակամներին համեմատել նացիստների հետ ։
«Կուլտուրա» թերթի ղեկավար
2011 թվականի դեկտեմբերին Ելենա Յամպոլսկայան նշանակվել է «Կուլտուրա» թերթի գլխավոր խմբագիր․ նշանակումից 2 ամիս առաջ թերթը ֆինանսական պատճառներով դադարել էր լույս տեսնել ։ Պարբերականի նախկին գլխավոր խմբագիր Յուրի Բելյավսկու խոսքերով՝ իրեն աշխատանքից ազատելուց առաջ թերթի բաժնեմասերը գնվել են Ն․ Միխալկովի հետ կապված կազմակերպությունների կողմից ։ ԶԼՄ-ները նաև գրել են, որ Միխալկովը հնարավոր է դարձել է պարբերականի նոր ներդրողը ։ Յամպոլսկայան ժխտել է Միխալկովի՝ թերթի սեփականատերը լինելու փաստը, իսկ ավելի ուշ խոստովանել, որ «Կուլտուրա»-ն ֆինանսավորվում է մի քանի հիմնադրամների կողմից, որոնցից որոշների հետ կապված է նաև Միխալկովը ։
Գլխավորելով պարբերականը՝ Յամպոլսկայան Բելյավսկու ղեկավարությամբ հրատարակվող «Կուլտուրա»-ն անվանել է «հրեշային», իսկ թերթի ինքնին անվանումը՝ իներտ և ձանձրալի․ «նորմալ մարդը, կրպակում տեսնելով «Կուլտուրա» անվամբ մի անհայտ թերթ, ամենայն հավանականությամբ չի գնի այն» ։ Յամպոլսկայան հայտարարել է, որ իր ղեկավարությամբ թերթը կընդլայնի իր շրջանակները, որի մեջ կմտնեն հանրային խնդիրները, կրոնը և ժամանցը ։ 2012 թվականի հունվարին թարմացված «Կուլտուրա» թերթը սկսեց թողարկվել նոր ենթավերնագրերով՝ «Ռուսական Եվրասիայի հոգևոր տարածությունը» ։ Ելենա Յամպոլսկայան համարում է, որ թարմացված «Կուլտուրա»-ն «ամենագեղեցիկ թերթն է երկրում» ։
Յամպոլսկայայի նշանակումից հետո թերթից հեռացան Իրինա Կուլիկը, Դմիտրի Մորոզովը, Դարիա Բորիսովան, Գեորգի Օսիպովը և մի շարք այլ լրագրողներ՝ ի նշան նրա վարած քաղաքականության հետ անհամաձայնության ։ Յամպոլսկայան հայտարարել է, որ ինքն է աշխատանքից հեռացրել աշխատակիցներին՝ մասնագիտական անպիտանիության պատճառով ։ Հեռացված աշխատակիցներին փոխարինելու եկան այլ պարբերականների լրագրողներ՝ հիմնականում «Իզվեստիա»-ից ։ Յամպոլսկայայի խոսքերով՝ աճել է պարբերականի տպաքանակը, որը նա կապում է այն բանի հետ, որ թերթն արգելում է նույնասեռականների քարոզը․ «Մեզ այժմ անվանում են հոմոֆոբ թերթ։ Սակայն մենք շարունակում ենք հարթել մեր գիծը, իսկ այդ նյութերն ամենաընթերցվողների շարքից են» ։ Գլխավոր խմբագրի պաշտոնում Յամպոլսկայան խնդիր է տեսնում «Կուլտուրա»-ն դարձնել երկրում հանրային բարքերի ստեղծող ։
Գրական գործունեություն
Ելենա Յամպոլսկայան մի քանի գրքերի հեղինակ է, որոնք նվիրված են թատրոնին և դերասաններին՝ «12 սյուժե սիրո և թատրոնի մասին», «Ելենա Մայորովան և նրա դևերը», «Օլեգ Տաբակովին փնտրելով» ։ Յամպոլսկայան եղել է նաև Արխիմանդրիտ Տիխոնի (Շևկունովի) «Ոչ սուրբ սրբերը» գրքի խմբագիրը ։
2004 թվականին լույս է տեսել Յամպոլսակայայի «Гимн настоящей стерве, или Я у себя одна» գիրքը, որն օրագիր է, որտեղ հեղինակը նկարագրում է իր անձնական պատմությունը և փորձում է գլուխ հանել իր խնդիրներից, այդ թվում և սեռական ։
Հանրային գործունեություն
Ելենա Յամպոլսկայան ՌԴ նախագահի մշակույթի և արվեստի գծով խորհրդի նախագահության անդամ է, Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության քարտուղարը, ՌԴ պաշտպանության նախարարության Հանրային խորհրդի անդամ ։
2013 թվականին Յամպոլսկայան առաջարկել է ստեղծել Լրագրողների միությանն այլընտրանքային միություն՝ ռուսամետ և հայրենասեր ԶԼՄ-ի համար ։
2016 թվականի փետրվարի 6-ին ընդգրկվել է «Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության ղեկավար մարմնի Գերագույն խորհրդի կազմում ։ 2016 թվականի աշնանը խորհրդարանական ընտրություններում գլխավորել է Միասնական Ռուսաստանի՝ Չելյաբինսկի մարզային ցուցակը ։ 2016 թվականի ամռանը ընդգրկվել է «Միասնական Ռուսաստանի» նախընտրական շտաբում, որտեղ եղել է մշակույթի պատասխանատուն ։
Հայացքներ
Յամպոլսկայան ընդգծում է, որ ուղղափառ է և համարում, որ «Ռուսաստանը կարող է անդունդից հետ պահել երկու ուժ։ Առաջինը կոչվում է Աստված։ Երկրորդը՝ Ստալին» ։ Ըստ նրա՝ Ռուս Ուղղափառ եկեղեցու քննադատումը պատվեր է, իսկ Կիրիլ պատրիարքին «Արծաթե կրկնակոշիկ» հումորային մրցանակ շնորհելը՝ հավասարազոր է մանկասպանությանը ։ 2013 թվականին Յամպոլսկայան «Կուլտուրա» թերթում հոդված է գրել Իոսիֆ Ստալինի մասին (Դժվար է լինել աստված), որտեղ հայտարարել է, որ վերջինս «իրենց է ուղարկվել, որպեսզի Ռուսաստանը պահպանվի համաշխարհային քարտեզի վրա» ։
Ֆուկուսիմայի ատոմակայանի վթարից հետո, որը Ճապոնիայի պատմության մեջ ուժեղագույն երկրաշարժի արդյունք էր, որին հետևեց ցունամի, Յամպոլսկայան հայտարարեց․ «Տուժածների հանդեպ կարեկցանքի այնքան արցունք չեն լցվում մեր աչքերը և գիտակցությունը, որպեսզի մենք դադարենք նկատել ակնհայտ բաները․ Աստված պահպանում է Ռուսաստանն արտաքին «գրոհներից»։ Խորհուրդ չի տրվում ստորացնել Ռուսաստանին։ Դրա ապացույցներն այնքան տպավորիչ են, որ ուղղակի շշմեցնող է» ։
Ելենա Յամպոլսական ենթադրում է, որ անհրաժեշտ է փոխել «երկրի մշակութային էլիտան»․ «Մենք պետք է հայտարարենք մշակութային նոր կոչ։ Ես դա հասկացա, երբ մշակութային գործիչների մի մասը սկսեց աջակցել «Pussy Riot»-ին»։ Պետք է շրջաններից մարդիկ կանչել, նրանց ճիշտ ուղղորդել, այնուհետև նրանց աստղեր դարձնել» ։
2017 թվականի նոյեմբերի 6-ին Ռոսիա 1 հեռուստաալիքի թոք շոուի ժամանակ կոչ է արել երկրում մոբիլիզացիոն ռեժիմ մտցնել, գանգատվել է այն բանից, որ Խորհրդային Միությունը տնտեսության մոբիլիզացիոն բնույթը փոխել է խաղաղ կյանքի հետ՝ բառացիորեն «ջինսերի և մաստակի հետ»։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Լրագրողներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Ռուս լրագրողներ Կատեգորիա:21-րդ դարի ռուս գրողներ Կատեգորիա:Մոսկվացի գրողներ Կատեգորիա:Ռուս թատերական քննադատներ Կատեգորիա:Ռուս գլխավոր խմբագիրներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:«Իզվեստիա» թերթի լրագրողներ Կատեգորիա:«Կուլտուրա» թերթի աշխատակիցներ Կատեգորիա:«Միասնական Ռուսաստան» կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:Ռուսաստանի կինեմատոգրաֆիստների միության անդամներ
Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներ
Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցները (ՈՍՀԲԴ-ները) դեղորայքային խումբ են, որոնք օժտված են ցավազրկող, ջերմիջեցնող հատկություններով, կանխարգելում են թրմբների առաջացումը (հակաագրեգանտ էֆեկտ) և բարձր դեղաչափերի դեպքում ունեն նաև հակաբորբոքային ազդեցություն։ Կողմնակի ազդեցությունները հիմնականում յուրաքանչյուր դեղաձևի համար առանձնահատուկ է, այուամենայնիվ խմբի գրեթե բոլոր ներկայացուցիչներին բնորոշ են ստամոքսաղիքային խոցերի և արյունահոսության, սրտամկանի ինֆարկտի և երիկամային հիվանդությունների բարձր ռիսկը  ։
Ոչ ստերոիդային տերմինը ստեղծվել է դեղերի այս խումբը ստերոիդ հորմոններից տարբերակելու համար, որոնք նույնպես օժտված են էյկոզանոիդ-ընկճող, հակաբորբոքային և մի շարք այլ ազդեցություններով։ Տերմինը առաջին անգամ կիրառվել է 1960 թ. անաբոլիկ ստերոիդների կախվածության պատճառով առաջացած ստիգմաներից և պիտակավորումներից խուսափելու նպատակով ։
ՈՍՀԲԴ-ների ազդեցության պայմանավորված է ցիկլոօքսիգենազաների (ՑՕԳ-1, ՑՕԳ-2) ընկճումով։ Վերջիններս ներբջջային ֆերմենտներ են, որոնք մասնակցում են արախիդոնաթթվի կասկադին սինթեզելով պրոստագլանդիններ (բորբոքային միջնորդանոյւթ) և թրոմբոքսաններ (թրոմբագոյացման միջնորդանյութ) ։
Գոյություն ունեն ՈՍՀԲԴ-ների երկու խումբ՝ ոչ ընտրողական (ոչ սելեկտիվ) և ՑՕԳ-2 ընտողական (սելեկտիվ) պաշարիչներ ։ ՈՍՀԲԴ-ների մեծամասնությունը ոչ ընտրողական են հետևաբար ընկճում են ՑՕԳ-1 և ՑՕԳ-2 ֆերմենտների ակտիվությունը։ Այս դեղամիջոցները բորբոքումը ընկճելուն զուգահեռ ընկճում են նաև թրմբոցիտների ագրեգացիան (հատկապես ասպիրինը) և բարձրացնում են ստամոքսաղիքային խոցերի/արյունահոսության ռիսկը։ ՑՕԳ-2 ընտրողական պաշարիչները չունեն ստամոքսաղիքային կողմնակի էֆեկտները, սակայն ակտիվացնելով թրոմբագոյաումը կարող են նպաստել սրտամկանի ինֆարկտի առաջացմանը։ Հետևաբար դրանք հակացուցված են սիրտ-անոթային հիվանդություններով տառապող անձանց համար ։ Ազդեցության տարբերությունը պայմանավորված է ՑՕԳ-երի տարբեր ֆունկցիաներով և հյուսվածքներում դրանց տեղակայման տարբերությամբ ։ ՑՕԳ-երը ընկճելով ՈՍՀԲԴ-ները բարձրացնում են երիկամային հիվանդությունների ռիսկը և այս մեխանիզմով ևս նպաստում են սրտային հիվանդությունների ռիսկերի բարձրացմանը ։ Բացի այդ, ՈՍՀԲԴ-ները հնարավոր է, որ ընկճում են էրիթրոպոետինի սինթեզը երիկամներում և բերել սակավարյունության, այնուամենայնիվ այս ազդեցությունը լրացուցիչ հետազոտությունների կարիք ունի։
Հաճախակի օգտագործվող ՈՍՀԲԴ-ներից են ասպիրինը, իբուպրոֆենը, նապրոքսենը և դրանք հասանելի են առանց դեղատոմսի գրեթե ամենուր ։ Պարացետամոլը (ացետամինոֆեն), որը նույնպես հաճախակի կիրառվող դեղորայք է, սովորաբար չի ընկալվում որպես լիարժեք ՈՍՀԲԴ, քանի որ օժտված է շատ թույլ հակաբորբոքային ակտիվությամբ։ Այն օժտված է առավելապես ջերմիջեցնող և ցավազրկող հատկություններով։ Ազդեցության մեխանիզմում նույնպես կան որոշակի առանձնահատկություններ. ընկճում է միայն ՑՕԳ-2 ֆերմենտը և ազդում է էնդոկաննաբինոիդային ընկալիչների վրա միայն կենտրոնական նյարդային համակարգում և ոչ ամբողջ օրգանիզմում ։
Բժշկական կիրառություն
ՈՍՀԲԴ-ները սովորաբար կիրառվում են այն սուր կամ քրոնիկ իրավիճակներում, որտեղ ցավը և բորբոքումը ունեն առաջնային նշանակություն։
ՈՍՀԲԴ-ները հաճախ կիրառվում են ներքոնշյալ վիճակների ժամանակ ախտանշանային բուժման նպատակով.
ՈՍՀԲԴ-ները արդյունավետ են նաև ատամնաբուժական պրակտիկայում, հետվիրահատական ատամնացավերի, ատամի հեռացման դեպքում։ Եթե չկան հակացուցումներ, ապա դրանք ավելի գերադասելի են քան պարացետամոլը, քանի որ դրանք օժտված են նաև հակաբորբոքային ակտիվությամբ ։ Պարացետամոլի և ՈՍՀԲԴ-ների զուգահեռ կիրառման պարագայում մեծանում է ցավազրկող ազդեցությունը ։ Քիչ հավաստի տվյալներ կան այն մասին, որ նախավիրահատական ցավազրկումը ՈՍՀԲԴ-ներով կարող է նվազեցնել հետվիրահատական ցավերի տևողությունը ։ Ոչ քաղցկեղային քրոնիկ ցավերի և երեխաների կամ դեռահասների մոտ քաղցկեղային ցավերի դեպքում ՈՍՀԲԴ-ների արդյունավետությունը հստակ ապացուցված չէ ։ Այս հարցի շուրջ չկան բավական քանակությամբ բարձրորակ, ռանդոմիզացված, վերահսկվող հետազոտություններ  ։
Բորբոքում
ՈՍՀԲԴ-ները իրենց հակաբորբոքային ակտիվությամբ շատ քիչ են տարբերվում, սակայն կարող են տարբերվել հիվանդների կողմից տանելիությամբ։ Վերջիններիս մոտ 60%-ը լավ են արձագանքում ՈՍՀԲԴ-ների ազդեցությանը, իսկ մնացած մասի մեծամասնությունն էլ լավ է արձագանքում ընտրված երկրորդ դեղին։ Ցավազրկումը սովորաբար առաջանում է առաջին իսկ դոզաներից հետո, սակայն վերջնական ցավազրկում կարող է ստացվել մեկ շաբաթ օգտագործումից հետ։ Սակայն հակաբորբոքային հնարավոր է չհասունանա նույնիսկ 3 շաբաթ օգտագործումից հետո։ Եթե Բավարար պատասխան չի ստացվել, անհաժեշտ է փոխել դեղը և փորձել այլ ՈՍՀԲԴ ։
Հակացուցումներ
ՈՍՀԲԴ-ները զգուշությամբ պետք է կիրառվեն նշված վիճակներով անձանց մոտ.
Պետք է խուսափել ՈՍՀԲԴ-ների կիրառումից նշված վիճակներով անձանց մոտ.
Ազդեցության մեխանիզմ
ՈՍՀԲԴ-ների մեծամասնությունը գործում են որպես ցիկլոօքսիգենազա (ՑՕԳ) ֆերմենտի ոչ ընտրողական պաշարիչներ՝ պաշարում են ՑՕԳ-1 և ՑՕԳ-2 իզոֆերմոնտները։ Այս պաշարումը մրցակցային դարձելի է (տարբեր է միայն դարձելիության աստիճանը) բացի ասպիրինից, որը անդարձելի պաշարում է ՑՕԳ-1 և ՑՕԳ-2 ֆերմոնտները ։ ՑՕԳ-ը կատալիզում է արախիդոնաթթվից պրոստագլանդինների և թրոմբոքսանների սինթեզը։ Պրոստագլանդինները այլ բազմաթիվ ֆունկցիաների հետ հանդիսանում է բորբոքային պրոցեսի միջնորդանյութ։ Ազդեցության այս մեխանիզմը հայտնաբերվել է 1970 թ. Ջոն Վեյնի (1927-2004) կողմից, ով 1982թ. իր հայտնագործության համար (Ասպիրինի ազդեցության մեխանիզմը) արժանացել է Նոբելյան մրցանակի։
ՑՕԳ-1 ֆերմենտի արտադրությունը օրգանիզմում հաստատուն է, կախված չէ որևէ իրավիճակից և կարևոր է մի շարք կենսական կարևոր ֆունկցիաների համար։ Դրանցից է ստամոքսի լորձաթաղանթում պրոստագլանդինների պաշտպանիչ դերը, որոնք թույլ չեն տալիս որ պաշտպանիչ դեր ունեցող լորձի շերտը լվացվի ստամոքսահյութի կողմից։ Ի հակադրություն վերոնշվածի, ՑՕԳ-2 ֆերմենտը արտադրվում է միայն բորբոքման ժամանակ, և հենց այս ֆերմենտի ընկճմամբ է պայմանավորված ՈՍՀԲԴ-ների հիմնական ֆունկցիան ։
Ոչ սելետիվ ՑՕԳ-1/ՑՕԳ-2 արգելակիչները (ասպիրին, իբուպրոֆեն, նապրոքսեն) իջեցնում են ստամոքսում պրոստագլանդինների պարունակությունը և նպաստում են ստամոքսի, տասներկումատյա աղու խոցերի, արյունահոսությունների առաջացմանը ։
ՈՍՀԲԴ-ների ազդեցությունը շարունակում է մնալ հետազոտություններ ակտուալ թեմա, քանի որ նրանց ազդեցությունների միջև անընդհատ հայտնաբերվում են տարբերություններ, և վերջիններս էլ հաճախ տարբեր են։ ՑՕԳ-2-ի հայտնաբերումը հնարավորություն տվեց ստեղծել նոր սերնդի դեղեր, որոնք զուրկ կլինեն ստամոքսային կողմնակի էֆեկտներից ։
Պարացետամոլի ազդեցությունը սահմանափակվում է միայն ԿՆՀ-ում ՑՕԳ-2-ի ընկճմամբ, և հետևաբար ցավազրկող ու ջերմիջեցնող հատկությմաբ։ Սակայն պարացետամոլը գրեթե զուրկ է հակաբորբոքային ակտիվությունից, այդ իսկ պատճառով չի համարվում լիարժեք ՈՍՀԲԴ ։
ՈՍՀԲԴ-ների ազդեցության մեխանիզմներում ամեն ինչ չէ, որ հայտնի է, այդ իսկ պատճառով գիտնականները նոր ՑՕԳ ուղղություններն են փորձում հայտնաբերել։ Կարծիք կար, որ ՑՕԳ-3 ֆերմենտը կարող է բացատրել շատ հարցեր, այնուամնայնիվ դրա գործունեությունը բորբոքման համակարգում չի հաջողվում ապացուցել ։
ՈՍՀԲԴ-ները փոխազդում են էնդոկանաբինոիդային համակարգի և էնդոկանաբինոիդների հետ, քանի որ արդեն հայտնի է, որ ՑՕԳ-2-ը կարող է օգտագործել էնդոկանաբինոիդները որպես սուբստրատ, և դրանցով էլ կարող են պայմանավորված լինել ՈՍԲԴ-ների մի շարք թերապևտիկ և կողմնակի էֆեկտներ, ինչպես նաև ՈՍՀԲԴ-ասոցիացված պլացեբո էֆեկտը  ։
Ջերմիջեցնող ակտիվություն
ՈՍՀԲԴ-ները օջտված են նաև ջերմիջեցնող ակտիվությամբ ։ Ջերմության բարձրացումը պայմանավորված է պրոստագլանդին E2-ի (PGE2) մակարդակի բարձրացմամբ, ինչն ազդում է հիպոթալամուսում գտնվող ջերմակարգավորիչ կենտրոնի նեյրոնների ակտիվության վրա ։ Այսպիսոբ PGE2-ը «հրամայում» է հիպոթալամուսին բարձրացնել մարմնի ջերմությունը ։ Ջերմիջեցնող էֆեկտը պայմանավորված է հիպոթալամուսում պրոստագլանդինների սինթեզի ընկճմամաբ  ։ Որոշ տվյալներով իբուպրոֆենն ավելի արդյունավետ է որպես ջերմիջեցնող քան պարացետամոլը (ացետամինոֆեն) ։
Կողմնակի ազդեցություններ
ՈՍՀԲԴ-ների համատարած օգտագործումը պատճառ է հանդիսացել դրանց կողմակի ազդեցությունների առավել հաճախ հանդիպելիությանը։ ՈՍՀԲԴ-ների ակտիվ կրառությունը բարձրացնում է ստամոքսաղիքային, երիկամային, սիրտ-անոթային հիվանդությունների ռիսկերը ։ Հետվիրահատական ցավերի դեպքում հաճախ կիրառելիությունը բարձրացնում է երիկամային հիանդություների հավանականությունը ։ Ստամոքսաղիքային համակարգի վիրահատություններից հետո ՈՍՀԲԴ-ների կիրառումը վիճելի է, քանի որ կան որոշ տվյալներ, որ դրանք բարձրացնում են անաստամոզների անբավարարության հավանականությունը  ։
ՈՍՀԲԴ կիրառող անձանց մոտ 10-20% ունենում են դիսպեպտիկ երևույթներ։ 1990-ականներին, ՈՍՀԲԴ-ների բարձր դոզաների նշանակումը ասոցացվում էր ստամոքսաղիքային կողմանկի երևույթների, այդ թվում արյունահոսություններ, հաճախեցման հետ ։ Բարեբախտաբար այս օրինաչափությունը նվազելու միտում ունի։ Օրինակ՝ 2008 թվականին համեմատած 1998 թվականի հետ նվազել են ստամոքսաղիքային արյունահոսություններով հոսպիտալացումների և մահերի դեպքերը ։
ՈՍՀԲԴ-ները, ինչպես բոլոր դեղերը, նույպես կարող են փոխազդել այլ դեղերի հետ։ Օրինակ ՈՍՀԲԴ-ների զուգահեռ կիրառումը քվինոլոնների հետ կարող է բարձրացնել վերջիններիս ԿՆՀ վրա կողմնակի ազդեցությունները, ինչպիսիք են ցնցումները ։
Իվան Ուդոդով
Իվան Վասիլիի Ուդոդով (Иван Ваильевич Удодов, )՝ խորհրդային ծանրամարտիկ, 1952-1956 թթ. աշխարհի ռեկորդակիր, աշխարհի չեմպիոն, Եվրոպայի կրկնակի և ԽՍՀՄ քառակի չեմպիոն, ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ ։ Խորհրդային ծանրամարտիկներից առաջինն է նվաճել օլիմպիական խաղերի չեմպիոնի կոչումը։ Հանդես է եկել որպես Ռոստովի «Դինամո» թիմի անդամ։
Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներ
Կողմնակի ազդեցություններ
Քրոնիկ կմախքա-մկանային ցավերի բուժման նպատակով ՈՍՀԲԴ-ների կիրառումը վիճելի է։ Յուրաքանչյուր դեղ ունի օգուտ-վնաս պրոֆիլ, որը բալանսավորում է տվյալ դեղով բուժելու օգուտ-վնաս հարաբերությունը չբուժելու նկատմամբ ։
Զուգակցված կիրառման ռիսկեր
ՑՕԳ-2 ընտրողական պաշարիչները (կոքսիբները) առավել անվտանգ են ստամոքսաղիքային համակարգի համար, սակայն ասպիրինի հետ զուգահեռ կիրառելիս, այդ անվտանգության մակարդակը խիստ նվազում է ։ Սիրտ-անոթային համակարգի հիվանդություններով տառապող անձանց մոտ ամենօրյա ասպիրինի կիրառումը նվազեցնում է հետագա սուր վիճակների ռիսկը ։ Այնուամենայնիվ դեռևս հստակ չէ այս պացիենտների մոտ այլ ՈՍՀԲԴ-ների կիրառման պարագայում ասպիրինի արդյունավերության փոփոխության հարցը ։ Տարբեր հետազոտությունների տվյալներով հիվանդությունների ռիսկը զուգակցման ժամանակ կարող է բարձրանալ, իջնել կամ մնալ նույնը  ։
Իվան Ուդոդով
Կենսագրություն
1941 թվականի աշնանը գերմանացիները, որ հարձակվելով ԽՍՀՄ-ի վրա՝ մի քանի ամսում հասել էին Ռոստով, տասնյոթամյա Իվան Ուդոդովին նետեցին Գերմանիայում՝ Բուխենվալդում հիմնադրած համակենտրոնացման դաժան ճամբարը, որտեղ նա տառապեց շուրջ չորս տարի՝ մինչև ամերիկացիների կողմից ճամբարի ազատագրումը։ Այն աստիճան հյուծված էր, որ ի վիճակի չէր առանց օգնության տեղաշարժվելու. կշռում էր հազիվ երեսուն կիլոգրամ։
Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներ
Սիրտանոթային ռիսկեր
ՈՍՀԲԴ-ները, բացառությամբ ասպիրինի, բարձրացնում են սրտամկանի ինֆարկտի (ՍԻ) և կաթվածի հավանականությունը ։ Ռիսկը բարձրանում է առնվազն մեկ շաբաթ օգտագործման դեպքում ։ Այս խմբի դեղերը խորհուրդ չեն տրվում նախկինում ՍԻ տարած անձանց, քանի որ բարձրացնում են հանկարծամահության և կրկնակի ՍԻ-ը հավանականությունը ։ Հայտնի տվյալները խոսում են այն մասին, որ նապրոքսենն այս առումով ամենաանվտանգն է ։
ՈՍՀԲԴ-ները (բացառությամբ ցածր դոզաներով ասպիրինի) կրկնակի բարձրացնում են սրտային անբավարարության ռիսկը նախկինում սրտային խնդիրներ չունեցած անձանց մոտ, իսկ սրտային անամնեզով անձանց մոտ ՝ 10 անգամ ։ Սրտային անբավարաությամբ անձանց մոտ ՈՍՀԲԴ-ների կիրառումը կարող է բարձրացնել մահացությունը. 1.2-1.3 անգամ իբուպրոֆենի և նապրոքսենի դեպքում, 1.7՝ ռոֆեկոքսիբի և 2.1 անգամ դիկլոֆենակի դեպքում ։ 2015 թվականին ԱՄՆ սննդի և դեղորայքի վերահսկման կազմակերպությունը խստացրել է ՈՍՀԲԴ ասոցիացված կաթվածի և ՍԻ-ի ռիսկերի զգուշացման փաստաթուղթը։ Ասպիրինը միակն էր, որ չներառվեց այդ զուշացման մեջ ։
Հավանական Էրեկտիլ դիսֆունկցիայի ռիսկեր
2005 թվականի ֆինական մի փոքր հետազոտություն նկարագրել է երեք ամսից ավելի ՈՍՀԲԴ-ների կիրառելու դեպքում էրեկտիլ դիսֆունկցիայի առաջացման բարձր ռիսկերը ։ 2011 թվականի մեկ այլ հետազոտություն հաստատել է այդ տվյալները ։ Համաձայն վերջին հետազոտության, այն տղամարդկանց մոտ, ովքեր պարբերաբար և հաճախակի օգտագործում են ՈՍՀԲԴ-ներ, մեծապես աճում էրեկտիլ դիսֆունկցիայի ռիսկը։ Այնուամենայնիվ հետազոտությունները միայն դիտողական մոդելով իրականացված էին, հետևաբար չեն կարող լիարժեք արդյունքներ տրամադրել։ Այս ոլորտում իրականացված վերջին լայնածավալ, պլացեբո վերահսկված, պրոսպեկտիվ հետազոտությունը ցույց տվեց, որ ՈՍՀԲԴ-ները չեն ազդում էրեկտիլ դիսֆունկցիայի հավանականության վրա ։
Ստամոքսաղիքային ռիսկեր
ՈՍՀԲԴ-ների հիմնական կողմնակի ազդեցությունը կապված է ստամոքսաղիքային համակարգի (ԱՍՀ) վրա ուղղկի և անուղղակի ազդեցությամբ։ Ուղղակի ազդեցությունը պայմանավորված է դեղի ընդունումից հետո ստամոքսի պատերի վրա անմիջական ներգործությամբ, իսկ անուղղակին՝ ներծծվելուց հետո, արյան հունով շրջանառելու ընթացքում ազդեցությամբ։ ՈՍՀԲԴ-ները ընկճում են ստամոքսի պատում պրոստագլանդինների սինթեզը ։ Արդյունքում ստամոքսի պատում ընկճվում է նաև բիկարբոնատների և լորձի սինթեզը, որոնք ունեն պաշտպանիչ ազդեցություն։ Այսպիսով ստամոքսի պատը այլևս հնարավորություն չի ունենում պաշտպանվել ստամոքսահյութի ագրեսիվ (ուժեղ թթվային միջավայր, պրոտեոլիտիկ ֆերմոնտ՝ պեպսին) ազդեցությունից ։
Իվան Ուդոդով
Կենսագրություն
Առողջությունը վերականգնելու նպատակով նա 1947 թվականից, հետևելով բժիշկների խորհրդին, սկսեց զբաղվել ծանրամարտով։ Ցերեկները ավտովարորդների դասընթացներին էր հաճախում, երեկոյան պարապում էր ծանրամարտի մարզասրահում՝ մարզիչ Մարկ Բաևի ղեկավարությամբ, որը ոչ միայն պատանի մարզիկի տեխնիկական զինանոցն էր հարստացնում ու հղկում, այլև հայրաբար օգնում էր կենսական շատ հարցեր լուծելիս։
Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներ
Ստամոքսաղիքային ռիսկեր
Առավել հաճախ զարգացող կողմնակի էֆեկտներն են.
Կլինիկորեն ՈՍՀԲԴ-կախյալ խոցեր առաջանում են միայն դեղերի համակարգային կիրառման ժամանակ, անկախ ներմուծման տարբերակից (հաբեր, ներարկումներ, մոմիկներ) և կարող են առաջանալ նույնիսկ աքլորհիդրիայի (ստամոքսում թթվայնության իջեցում) ժամանակ ։ Ռիսկերը նվազեցնելու նպատակով խորհուրդ է տրվում նշանակել ամենացածր արդյունավետ դեղաչափը, հնարավոր ամենակարճ ժամկետով։ ՈՍՀԲԴ ընդունած անձանց մոտ 50%-ը երբևէ ունեցել են ստամոքսի լորձաթաղանթի վնասում ։
Իվան Ուդոդով
Կենսագրություն
Եռանդուն, հետևողական, տքնաջան աշխատանքի արդյունքում Իվանը դարձավ Ռոստովի ուժեղագույն թեթևքաշային ծանրամարտիկը։ 1948 թվականին Դաղստանի մայրաքաղաք Մախաչկալայում անցկացված Ռուսաստանի Հարավի սպարտակիադայում նա թեթևագույն քաշում գրավեց երկրորդ տեղը և արժանացավ արծաթե մեդալի՝ եռամարտում ցույց տալով 252,5 կիլոգրամ արդյունք։ Հաջորդ տարի, մասնակցելով ԽՍՀՄ առաջնությանը, 277,5 կիլոգրամ արդյունքով զբաղեցրեց հինգերորդ տեղը։
Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներ
Ստամոքսաղիքային ռիսկեր
ԱՍՀ ռիսկերը տարբեր են նաև տարբեր ՈՍՀԲԴ-ների համար։ Ինդոմետացինը, կետոպրոֆենը և պիրոքսիկամը ամենաագրեսիվն են ազդում ստամոքսի պատի վրա, իսկ իբուպրոֆենը (ցածր դոզաներ) և դիկլոֆենակը ընդհակառակը՝ ամենաապահով տարբերակներն են ։ Սելեկտիվ ՑՕԳ-2 պաշարիչները ավելի անվտանգ են ԱՍՀ ռիսկերի տեսանկյունից ։
Վերոնշյալ ռիսկերից խուսափելու համար, հատկապես ԱՍՀ խնդիրներ ունեցող անձանց մոտ, հարկավոր է օգտագործել ստամոքսապաշտպան միջոցներ ։ Ստամոքսային կողմնակի ազդեցությունները նվազեցնելու նպատակով հարկավոր է օգտագործել ստամոքսի թթվայնությունը իջեցնող դեղորայք, օր.՝ օմեպրազոլ, պանտոպրազոլ, կամ պրոստագլանդինների նմանակներ, օր.՝ միզոպրոստոլ ։ Չնայած, որ միզոպրոստոլը բավական արդյունավետ է, այն հաճախակի որպես կողմնակի ազդեցություն առաջացնում է լուծ և բավական թանկարժեք է, երկարատև բուժման համար ։
Ջրածնի սուլֆիդը հայտնի է իր ստամոքսաղիքային և սիրտանոթային համակարգերի նկատմամբ պաշտպանիչ ազդեցությամբ, այդ պատճառով դրա օգտագործումը ՈՍՀԲԴ-ների հետ նվազեցնում է վերջիններիս կողմանկի էֆեկտները ։
Իվան Ուդոդով
Կենսագրություն
1951 թվականին Ռոստովի ֆիզիկական կուլտուրայի տեխնիկումի շրջանավարտը հաղթահարեց թեթևագույն քաշի ծանրամարտիկների համար նվիրական դարձած՝ եռամարտում երեք հարյուր կիլոգրամ բարձրացնելու սահմանագիծը։ Հենց այդպիսի արդյունք ցուցադրեց նա ԽՍՀՄ առաջնությունում, նվաճեց երկրի չեմպիոնի կոչումը և ընդգրկվեց հավաքական թիմի կազմում։ Կարճ ժամանակ անց Բաքվում մասնակցելով ԽՍՀՄ միջգերատեսչական առաջնությանը՝ ցույց տվեց 310 կիլոգրամ արդյունք և դարձյալ հռչակվեց չեմպիոն։
Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներ
Աղիների բորբոքային հիվանդություն
ՈՍՀԲԴ-ները պետք է զգուշությամբ կրառվեն աղիների բորբոքային հիվանդություններով՝ Կրոնի հիվանդություն, ոչ սպեցիֆիկ խոցային կոլիտ, տառապող անձանց մոտ, քանի որ օժտված են էնտերոպաթիաներ (աղիների վնասում) առաջացնելու հատկությամբ ։
Երիկամային ռիսկեր
ՈՍՀԲԴ-ների օգտագործումն ասոցիացվում է երիկամային բարձր ռիսկերի հետ և ժամանակի ընթացքում քրոնիկ երիկամային հիվանդությունների առաջացումն ավելի հավանական է դառնում։ Այս կողմնակի երևույթի առաջացումը պայմանավորված է երիկամներում արյունահոսքի փոփոխություններով (տես նկարը)։ Պրոստագլանդինները նորմայում լայնացնում են երիկամային կծիկների բերող զարկերակները՝ ապահովելով ադեկվատ արյունահոսք։ Արդյունքում ունենում ենք նորմալ կծիկային ճնշում և կծիկային բավարար ֆիլտրացիա, ինչն էլ պայմանավորում է երիկամների նորմալ գործունեությունը։ Սա առավել կարևոր է երիկամային անբավարաության ժամանակ, երբ նորմալ կծիկային ճնշում ապահովելու նպատակով բարձրանում է անգիոտենզին II մակարդակը։ Վերջինս անոթասեղմում է առաջացնում ինչպես տանող զարկերակում (բարձրացնում է դիմադրությունը և կծիկային ճնշումը) այնպես էլ բերող զարկերակը (նվազեցնում է արյան հոսքը դեպի կծիկ)։ Ահա այստեղ է, որ կարևոր է պրոստագլանդինների դերը, որոնք թույլ չեն տալիս, որ բերող զարկերակները սեղմվեն անգիոտենզին II-ի ազդեցությամբ։ ՈՍՀԲԴ-ների կիրառումը ընկճում է պրոստագլանդինների սինթեզը երիկամներում, բերելով անգիոտենզինի ազդեցության բարձրացման, անոթասեղման բերող զարկերակում, ներկծիկային ճնշման և կծիկային ֆիլտրացիայի նվազման և երիկամների ֆունկցիայի խաթարման ։
Իվան Ուդոդով
Կենսագրություն
ԽՍՀՄ հավաքական թիմի կազմում մարզվելով Նիկոլայ Լուչկինի ղեկավարությամբ, Ուդոդովը լավագույն ձևով նախապատրաստվեց 1952 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին և Հելսինկիում անցկացված մրցումներում նվաճեց ոչ միայն իր մարզական կարիերայում, այլև Խարհրդային Միության ծանր աթլետիկայի պատմության մեջ օլիմպիական առաջին ոսկե մեդալը։ Հաջորդ տարի՝ 1953 թվականին Շվեդիայում անցկացված մրցումներում ոսկե մեդալներ նա նվաճեց աշխարհի և Եվրոպայի առաջնություններում։ Հետագա տարիներին Իվան Ուդոդովը ևս երեք անգամ հռչակվեց ԽՍՀՄ չեմպիոն, երկու անգամ դարձավ աշխարհի փոխչեմպիոն, առաջին տեղը գրավեց երիտասարդության և ուսանողության համաշխարհային փառատոնում,,, 1956 թվականի ամառային օլիմպիական խաղերին նա, դժբախտաբար, վնասվածք ունենալու պատճառով չկարողացավ մասնակցել։
Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներ
Երիկամային ռիսկեր
Հաճախ հանդիպող կողմնակի երևույթներ, կապված երիկամների ֆունկցիայի խաթարման հետ.
ՈՍՀԲԴ-ները կարող են առաջացնել երիկամների վնասում, հատկապես այլ նեֆրոտոքսիկ նյութերի (դեղերի) զուգահեռ կիրառման ժամանակ։ Երիկամային անբավարարությության ռիսկը հատկապես բարձր է անգիոտենզին փոխարկող ֆերմենտի արգելակիչների հետ կիրառման ժամանակ, երբ նվազում է անգիոտենզի II-ի քանակը և առաջանում է տանող զարկերակի անոթալայնացում։ Վտանգը մեծ է նաև միզամուղների զուգահեռ ընդունման ժամանակ ։
Իվան Ուդոդով
Կենսագրություն
Մարզական իր կարիերան ավարտելով՝ որոշ ժամանակ աշխատել է որպես բեռնատար ավտոմեքենայի վարորդ, այնուհետև անցել է մարզչական աշխատանքի իր հայրենի մարզի կենտրոնում՝Դոնի Ռոստով քաղաքում։ Մահացել է 1981 թվականին։ Թաղվել է Դոնի Ռոստովի Հյուսիսային գերեզմանատանը։
Հիշատակի հավերժացումը
2002 թվականին Իվան Ուդոդովի ծննդավայր Գլուբոկի ավանում կազմակերպվեց մեծ տոնակատարություն՝ ծանրամարտում ԽՍՀՄ սպորտի պատմության մեջ օլիմպիական առաջին ոսկե մեդալը նվաճելու 50-ամյակի կապակցությամբ։
Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներ
Երիկամային ռիսկեր
Հազվադեպ դեպքերում ՈՍՀԲԴ-ները կարող են բերել ավելի վտանգավոր երիկամային խնդիրների.
Իվան Ուդոդով
Հիշատակի հավերժացումը
1982 թվականից սկսած՝ Ռոստովի մարզային և քաղաքային սպորտկոմիտեների նախաձեռնությամբ յուրաքանչյուր տարի անց է կացվում Իվան Ուդոդովի հիշատակին նվիրված ծանրամարտի մրցաշար, որին մասնակցում են ոչ միայն Դոնի Ռոստովի ու մարզի, այլև Ռուսաստանի բազմաթիվ քաղաքների ուժեղագույն ծանրամարտիկներ։ Այս մրցաշարի կազմակերպիչների թվում է նաև անվանի մարզիկի որդին՝ սպորտի վարպետ, նույնպես ծանրամարտիկ Անատոլի Ուդոդովը։
Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներ
Երիկամային ռիսկեր
Ֆենացետինի կամ պարացետամոլի հետ ՈՍՀԲԴ-ների զուգահեռ կիրառումը կարող է բերել ցավազրկողներով պայմանավորված նեֆրոպաթիայի ։
Իվան Ուդոդով
Հիշատակի հավերժացումը
2013 թվականի հունիսի 1-ին Դոնի Ռոստովի «Աստղերի պողոտայում» հանդիսավոր պայմաններում տեղի ոնեցավ Իվան Վասիլիի Ուդոդովի անվանական աստղի տեղադրման արարողությունը ։
Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներ
Հղիության ընթացքում
Հղիության ընթացքում ՈՍՀԲԴ-ների կիրառումը խորհուրդ չի տրվում, հատկապես երրորդ եռամսյակում։ Չնայած ՈՍՀԲԴ-ները տերատոգեն չեն, այնուամենայնից դրանց օգտագործումը կարող է նպաստել պտղի մոտ զարկերակային ծորանի վաղ փակվելուն կամ երիկամային խնդիրների առաջացմանը։ Բացի այդ այս դեղերի կիրառումը կորելացվում է վաղաժամ ծննդաբերությունների և Կրելախաղտերի հետ ։ Ասպիրինը հեպարինի հետ կիրառվում է հղիների մոտ հակաֆոսֆոլիպիդային համախտանիշի ժամանակ ։ Բացի այդ, կան ոչ բավարար հավաստի տվյալներ այն մասին, որ ինդոմետացինը կարող է կիրառվել գերջրության բուժման նպատակով  ։
Ի հակադրություն, պարացետամոլը համարվում է անվտանգ հղիության ընթացքում, սակայն 2010 թ. կատարված հետազոտությունը վկայում էր, որ այն կարող է առաջացնել արական անպտղություն ապագա երեխայի մոտ ։ Դեղորայքը պետք է ընդունել ըստ բժշկի ցուցումների, քանի որ մեծ է լյարդի վնասման և դեղորայքային թունավորման ռիսկը ։
Իվան Ուդոդով
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Խորհրդային մարմնամարզիկներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ օլիմպիական չեմպիոններ
Ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցներ
Հղիության ընթացքում
Ֆրանսիայում, ցանկացած ՈՍՀԲԴ, այդ թվում ասպիրինը, արգելված է օգտագործել հղիության 6-րդ ամսից հետո ։
Ալերգիա/ալերգիայանման գերզգայունության ռեակցիաներ
Ալերգիկ կամ ալերգիայանման գերզգայունության ռեակցիաները առաջանում են ՈՍՀԲԴ-ները ընդունելուց անմիջապես հետո։ Դրանք տարբերվում են վերոնշյալ կողմնակի էֆեկտներից, քանի որ վերջիններս դոզա-կախյալ են և կարող են առաջանալ ցանկացած մարդու մոտ։ Գերզգայունության ռեակցիաները դոզա-կախյալ չեն, կարող են առաջանալ նույնիսկ չնչին դեղաչափերից, անհատ-սպեցիֆիկ են և առաջանում են միայն որոշ անձանց մոտ ։ Որոշ դեպքերում գերզգայունության ռեակցիաները լիովին բավարաում են ալերգիայի բոլոր չափորոշիչներին.
Այլ ՈՍՀԲԴ ռեակցիաներ ալերգիայանման են, այսինքն կլինիկորեն նման են ալերգիկ ռեակցիայի, սակայն չեն ընդգրկում ալերգիկ համակարգերը։ Այս ռեակցիաները պայմանավորված են արախիդոնաթթվի մետաբոլիզմի մեջ ՈՍՀԲԴ-ների ունեցած մեծ դերով։ Դրանք կարող են նպաստել այնպիսի միջնորդանյութերի առաջացմանը, որոնք կլինիկորեն արտահայտվում են որպես ալերգիկ միջնորդանյութեր։ Ախտանիշները առաջանում են դեղը ընդունելուց անմիջապես կամ մինչև մի քանի ժամ հետո և պայմանավորված են ՑՕԳ-1-ի պաշարմամբ։ Դրանք են.
Այլ կողմնակի երևույթներ
Վերոթվարկյալ կողմանկի էֆեկտներց զատ, հաճախ կողմնակի երևույթներ են նաև բարձրացած լյարդային ֆերմենտները, գլխացավը, գլխապտույտը ։ Ոչ հաճախ հանդիպող կողմնակի ռեակցիաներից են խիստ բարձրացած կալիումի մակարդակը արյան մեջ, մթագնած գիտակցությունը, շնչուղիների կծկանքը, ցանավորումը ։
ՈՍՀԲԴ-ների մեծամասնությունը շատ վատ են ներթափանցում արյուն-ուղեղային պատնեշով, հետևաբար այնտեղի ՑՕԳ-երի վրա ազդեցությունը մինիմալ է։ Սակայն այդ մինիմալ ազդեցությունը կարող է առաջացնել քնկոտություն, գլխապտույտ և այլ ԿՆՀ երևույթներ
ՈՍՀԲԴ-ները կարող են բարձրացնել մլակային տենդով հիվանդների մոտ արյունահոսության ռիսկը, այդ իսկ պատճառով Հնդկաստանում այս դեղերը վաճառվում են միայն դեղատոմսով ։