cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Թուրքիայի նախագահական ընտրություններ (2023)
Քաղաքական իրավիճակ ընտրությունների նախաշեմին
Նախորդ նախագահական ընտրությունները Թուրքիայում կայացել են 2018 թվականի հունիսի 24-ին։ Այդ ընտրություններն առաջինն էին, որ անցկացվեցին մեկ տարի առաջ հանրաքվեով ընդունված նոր օրենքներով. Հանրաքվեի արդյունքներով կառավարման խորհրդարանական ձևից անցում կատարվեց նախագահական հանրապետության, նախագահական կառավարման ժամկետը մեկ տարով ավելացվեց մինչև հինգ տարի. վերացվեց վարչապետի պաշտոնը, ավելացվեց խորհրդարանի պատգամավորների թիվը, բարեփոխվեց դատավորների և դատախազների բարձրագույն խորհուրդը ։ Ընտրություններում հաղթանակ տարավ գործող նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը, ով այս պաշտոնը զբաղեցնում էր 2014 թվականից և հնարավորություն ստացավ ընտրվելու 2018 և 2023 թվականներին հանրաքվեից հետո։ Միևնույն ժամանակ, իշխող «Արդարություն և զարգացում» կուսակցությունը կորցրեց իր սահմանադրական մեծամասնությունը նույն տարվա խորհրդարանական ընտրություններում և ստիպված եղավ բանակցել «Ազգայնական շարժում» կուսակցության հետ կոալիցիայի շուրջ՝ անհրաժեշտ փաստաթղթերի ընդունման իրավունքը պահպանելու համար։
Ընտրություններից առաջ էական գործոն դարձավ տնտեսական իրավիճակը։ 2022 թվականի հունիսին Թուրքիայում տարեկան գնաճը գերազանցել է 78%-ը։ Էներգիայի գներն աճել են 151%-ով, պարենային ապրանքները՝ 93,93%-ով։ 2022 թվականի ամռանը թուրքական լիրան 2021 թվականի սկզբի համեմատ էժանացել է գրեթե 2,5 անգամ ։
Երկրաշարժ, փետրվարի 6, 2023 թվական
2023 թվականի փետրվարի 6-ին երկրի հարավ-արևելքում ինը ժամ ընդմիջումով երկու հզոր երկրաշարժ է տեղի ունեցել։ Առաջինի էպիկենտրոնը ՝ 7,8 (± 0,1) մագնիտուդով, գտնվել է Գազիանթեփի (Թուրքիա) Շեհիթքամիլ շրջանում, երկրորդի էպիկենտրոնը՝ 7,5 (± 0,1) բալ ուժգնությամբ՝ Քահրամանմարասի Էկինյոզու շրջանում։ (Հնդկահավ). Երկրաշարժերից հետո գրանցվել են մի քանի հազար հետցնցումներ ՝ ամենաուժեղը մինչև 6,7 մագնիտուդով ։ Թուրքիայում աղետի հետևանքով զոհվել է ավելի քան 50 000 մարդ ։ Երկրաշարժը ճանաչվել է ամենահզորը Թուրքիայում 1939 թվականին Երզնկայի երկրաշարժից հետո ։ Աշխարհի նախորդ ամենամեծ երկրաշարժը տեղի է ունեցել 2010 թվականին Հաիթիում ։
Իշխանությունների գործողություններն անմիջապես ենթարկվեցին կոշտ քննադատության։ Ընդդիմադիր Ժողովրդահանրապետական կուսակցության առաջնորդ Քեմալ Քըլըչդարօղլուն փետրվարի 7-ին ասել է, որ ինքը «հրաժարվում է քաղաքականությունից դուրս մնալուց», և եթե ինչ-որ մեկը կրում է գլխավոր պատասխանատվությունը [տեղի ունեցածի] համար, դա Էրդողանն է »։ Քրդամետ Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցությունը մեղադրել է իշխանություններին օգնության հավասարաչափ բաշխմանը խոչընդոտելու և իշխող կուսակցության կողմնակիցների ավելի մեծ տոկոս ունեցող տարածքներին օգտին աջակցելու մեջ։
Իշխանությունները գործեր են հարուցել սոցցանցերի 293 օգտատերերի դեմ՝ ապատեղեկատվություն տարածելու և երկրաշարժերից հետո բնակչության շրջանում խուճապ առաջացնելու համար։ Ընդհանուր առմամբ, ոստիկանությունը հայտնաբերել է 613 օգտատիրոջ, որոնք պարունակում են երկրաշարժերի մասին գրառումներ, որոնք նրանք համարել են սադրիչ և խուճապ առաջացնող։ Նախաձեռնվել է նաև 46 ֆիշինգ կայքերի արգելափակում, որոնց միջոցով հարձակվողները գումար են շորթել տուժածներին օգնություն հասնելու ցանկացողներից ։
Թուրքիայում տեղի ունեցած երկրաշարժից հետո, այսպես կոչված, « երկրաշարժի հարկի » կամ «հատուկ կապի հարկի» (ներդրվել է 1999 թվականի Իզմիթի երկրաշարժից հետո ռեզերվ ստեղծելու համար) գանձումից ստացված միջոցների ծախսումը կրկին քննադատության է ենթարկվում դրա թափանցիկության բացակայության պատճառով։ Ենթադրվում է, որ շինարարական կանոնների չկատարման բազմաթիվ  հետևանքով բազմաթիվ շենքեր փլուզվեցին ։ Թուրքական ոստիկանությունը ձերբակալել է երկրաշարժից փլուզված տների կառուցապատողների մոտ տասը կապալառուների ։
Մարտի 10-ին Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարեց, որ որոշել է քարոզարշավ իրականացնել առանց երաժշտական նվագակցության՝ ի հարգանք երկրաշարժից զոհվածների։
Ընտրական համակարգ
Թուրքիայի նախագահի թեկնածուն պետք է լինի 40 տարեկանից բարձր, ունենա առնվազն մեկ բարձրագույն կրթություն։ Նախորդ խորհրդարանական ընտրություններում 5%-ից ավելի ձայն հավաքած ցանկացած կուսակցություն իրավունք ունի առաջադրելու իր թեկնածուին։ Թեկնածու կարող են առաջադրել նաև կուսակցությունների դաշինքները կամ կոալիցիաները, որոնց ընդհանուր միավորը նախորդ ընտրություններում գերազանցել է 5%-ը։ Անկախ թեկնածուները կարող են մասնակցել ընտրություններին` նրանց աջակցության համար 100 հազար ստորագրություն հավաքելու պայմանով։
Ընտրությունների ամսաթիվը
Թուրքիայում նախագահական ընտրությունները պետք է տեղի ունենան ոչ ուշ, քան 2023 թվականի հունիսի 18-ը, որպես 2023 թվականի համընդհանուր ընտրությունների մի մաս՝ նույն օրը կայանալիք խորհրդարանական ընտրությունների հետ մեկտեղ։ 2022 թվականի օգոստոսի 19-ին արդարադատության նախարար Բեքիր Բոզդաղը հաստատել է ընտրությունների օրը (հունիսի 18-ը՝ հավելելով, որ ընդդիմությունը չի կարող ընտրել քվեարկության ժամանակը։ 2023 թվականի հունվարին գործող նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը թույլ տվեց ընտրություններն անցկացնել մայիսի 14-ին՝ նախատեսված ժամկետից մեկ ամիս շուտ ։ Մայիսի 14-ը նշանակալից օր է Թուրքիայի համար. 1950 թվականին այս օրը ընտրություններում հաղթեց Իսլամիստական Դեմոկրատական կուսակցությունը։ Այդ ընտրությունները նշանավորեցին քեմալականների միանձնյա կառավարման ավարտը, որոնց ժառանգորդը Թուրքիայի գլխավոր ընդդիմադիր «CHP» կուսակցությունն է։ 2023 թվականի մարտի 10-ին այս ամսաթիվը հաստատվել է երկրի նախագահի հրամանագրով, ուստի ընտրությունները պաշտոնապես նշանակվել են մայիսի 14-ին։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Թուրքիայի ընդդիմության առաջնորդներ Կատեգորիա:Ռեջեփ Թայիփ Էրդողան Կատեգորիա:Ընտրություններ Կատեգորիա:Ընտրություններ Ասիայում Կատեգորիա:Ընտրություններ Եվրոպայում
Շինուհայր (այլ կիրառումներ)
Շինուհայր, կարող է վերաբերել՝
Թենկ
Դարել Բեբս (Durrell Babbs, ), ավելի հայտնի է Թենկ (Tank) բեմական կեղծանվամբ, ամերիկացի R&B երգիչ, երգերի հեղինակ և դերասան։
Վաղ կյանք
Դարել Բեբսը ծնվել է 1976 թվականի հունվարի 1-ին Վիսկոնսին նահանգի Միլուոքի քաղաքում, սակայն նրա ընտանիքը տեղափոխվել է մայրաքաղաք Վաշինգտոն, երբ նա դեռ երեխա էր ։
Կարիերա
2001 թվականին թողարկել է իր առաջին՝ «Force of Nature» ալբոմը, որը զբաղեցրել է 7-րդ հորիզոնականը Billboard 200 ալբոմների հիթ շքերթում ։ Ալբոմի «Maybe I Deserve» սինգլը զբաղեցրել է 38-րդ հորիզոնականը Billboard Hot 100 հիթ շքերթում ։ 2002 թվականին թողարկվել է Թենկի երկրորդ՝ «One Man» ալբոմը , իսկ 2007 թվականին` «Sex, Love & Pain» կոչվող երրորդ ալբոմը ։ «Sex, Love & Pain»-ը Billboard 200-ում զբաղեցրել է 2-րդ հորիզոնականը և առաջադրվել է Գրեմմի մրցանակի՝ «Լավագույն R&B ալբոմ» անվանակարգում, սակայն չի հաղթել ։ 2007 թվականի Թենկը երգիչներ Թայրիզ Գիբսոնի և Ջինյուվայնի հետ հիմնադրել է նաև TGT խումբը ։
2010 թվականին էկրան բարձրացավ Թենկի մասնակցությամբ «Քարոզչի երեխան» (Preacher's Kid) ֆիլմը ։ Նույն տարում թողարկվեց նրա «Now or Never» անվանումը կրող չորրորդ ալբոմը, որին հաջորդեց «This Is How I Feel» կոչվող հինգերորդ ալբոմը 2012 թվականին ։ 2013 թվականի սեպտեմբերին Թենկը կատարեց Միացյալ Նահանգների օրհներգը բռնցքամարտիկներ Ֆլոյդ Մեյվեդերի և Սաուլ Ալվարեսի մենամարտի ժամանակ ։ 2014 թվականին վաճառքի դուրս եկավ երգչի վեցերորդ՝ «Stronger» կոչվող ալբոմը , իսկ 2016 թվականին յոթերորդ՝ «Sex Love & Pain II» ալբոմը ։ 2017 թվականին թողարկվեց նրա «Savage» անվանումը կրող ութերորդ ալբոմը, որի երգացանկանում ընդգրկված է նաև «When We» սինգլը։
Անձնական կյանք
Թենկը ունի հինգ երեխա ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:21-րդ դարի ամերիկացի երգիչներ Կատեգորիա:21-րդ դարի երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի երգահաններ Կատեգորիա:Ամերիկացի հիփ հոփ երգիչներ Կատեգորիա:Ամերիկացի դերասաններ Կատեգորիա:Բեմական կեղծանուններ
Պատուսի գավառ
Պատուսի գավառ (Microrregião de Patos), գավառ Բրազիլիայում, մտնում է Պարաիբա նահանգի մեջ։ Մտնում է Պարաիբա նահանգի Սերտանի մարզի մեջ։ Բնակչությունը կազմում է 124 018 մարդ 2006 թվականի տվյալով։ Զբաղեցված տարածքը 2483,972 կմ²։ Բնակչության խտությունը 49,9 մարդ/կմ²։
Գավառի կազմ
Գավառի կազմի մեջ են մտնում հետևյալ համայնքները.
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Պարաիբա նահանգի գավառներ
Զիգմունդ Ֆրոյդ
Զիգմունդ Ֆրոյդ (Sigmund Freud, իսկական անունը՝ Սիգիզմունդ Շլոմո ), ավստրիացի հոգեբան, հոգեբույժ և նյարդաբան, հոգեվերլուծության հիմնադիրը։ Ծնվել է 1856 թվականի մայիսի 6-ին ավստրո-հունգարական փոքրիկ Ֆրայբերգ քաղաքում (այժմ՝ Պրիշբոր՝ ժամանակակից Չեխիայի տարածքում)։ Երբ նա չորս տարեկան էր, նրա ընտանիքը ֆինանսական խնդիրների պատճառով տեղափոխվում է Վիենա։ Ֆրոյդը մշտապես ապրում էր Վիեննայում, իսկ 1938 թվականին՝ մահից մի տարի առաջ արտագաղթում է Անգլիա ։ Դեռ գիմնազիայում Ֆրոյդը տարվում է բնական գիտություններով և արդյունքում, 1873 թվին ընդունվում է Վիեննայի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետ։ 19-րդ դարի 80-ական թվականներին Ֆրոյդը աշխատել է գործնական բժշկության ոլորտում, ապա 1897-1920 թվականներին մշակել է հոգեվերլուծության տեսությունը։ Նրա առաջին լուրջ գիտական աշխատություններից մեկը հրատարակվել է 1895 թվականին (Ի. Բրոյերի հետ համատեղ)։ Այդ աշխատությունը վերաբերում էր հիստերիայի առաջացման և հիպնոսի միջոցով դրա բուժման հնարավորության խնդրին։ Հետագայում Ֆրոյդը հրաժարվեց հիպնոսի կիրառումից և ստեղծեց հոգեվերլուծության միջոցով հիվանդներին բուժելու մեկ այլ եղանակ, որը հիմնված էր ազատ զուգորդումների, երազների, հիվանդների սխալ գործողությունների մեկնաբանման վրա։
Կենսագրություն
Զիգմունդ Ֆրոյդի ամբողջական անունը Սիգիզմունդ Շլոմո Ֆրոյդ է։ 1860 թվականին Զիգմունդ Ֆրոյդի ընտանիքը տեղափոխվում է Վիեննա, որտեղ և ապագա հանրաճանաչ գիտնականը ապրում է շուրջ 80 տարի։ Ընտանիքի 8 երեխաներից միայն նա էր աչքի ընկնում իր յուրահատուկ ընդունակություններով և ուսման հանդեպ ծարավով։ Այդ իսկ պատճառով ծնողները ձգտում էին ստեղծել նրա համար առավելագույնս լավ պայմաններ, որպեսզի վերջինս կարողանար ամբողջովին տրվել ուսմանը։ Գերազանց ավարտելով գիմնազիան նա 17 տարեկանում ընդունվում է Վիեննայի հանրահռչակ համալսարանը։ Նա հիշում է, որ մանուկ հասակում նա ուզում էր դառնալ զինվորական կամ գեներալ, բայց քանի որ նա հրեա էր, իսկ հրեաների իրավունքները սահմանափակ էին, նա դառնում է բժիշկ։ Նրա համար յուրահատուկ հետաքրքրություն էին ներկայացնում բնական գիտությունները. հայտնագործությունները, որոնք 19-րդ դարի կեսերին մեծ հեղափոխություն կատարեցին գիտական ասպարեզում՝ գցելով օրգանիզմի և կենդանի բնության մասին գիտելիքների հիմքը։ Այդ ժամանակի հայտնագործություններից՝ էներգիայի պահպանման օրենքից և Չարլզ Դարվինի էվոլյուցիոն ուսմունքից, Ֆրոյդը համոզվում էր նրանում որ գիտական իմացությունը դա երևույթի պատճառականության իմացությունն է՝ փորձի խիստ հսկողության տակ։ Օրգանիզմը նա պատկերացնում էր որպես էներգիայով լիցքավորված մի ապարատ, որը լիցքաթափվում է կամ նորմալ կամ ախտաբանական հակազդումներով։ Ֆրոյդի վրա մեծ ազդեցություն թողեց իր ուսուցման ընթացքում հայտնի հոգեբան Էռնեստ Բրյուկեն, որը առաջ քաշեց այն գաղափարը, որ բոլոր կենդանի օրգանիզմները իրենցից ներկայացնում են դինամիկ էներգետիկ համակարգ, որոնք ենթարկվում են ֆիզիկական համակարգին։ Ֆրոյդը այս գաղափարին շատ լուրջ մոտեցում ցույց տվեց և հետագայում հիմնվելով դրա վրա՝ զարգացրեց հոգեկանի գործընթացների մասին իր տեսությունը։ Ֆրոյդը ուսանողական տարիներին շատ ակտիվ էր և առաջին ձեռքբերումները հենց այդ ժամանակ եղան, երբ նա հայտնաբերեց, որ կոկաինը կարող է օգտագործվել մի շարք հիվանդությունների բուժման համար։ 1881 թվականին Ֆրոյդը ավարտեց համալսարանը և գործի անցավ Գլխուղեղի կենսաբանության ինստիտուտում և սկսեց զբաղվել հասուն մարդու և սաղմի գլխուղեղների համեմետական ուսումնասիրություններով։ Քանի որ գիտական բնագավառում նա առաջ գնալու հանրավորություններ չուներ այդ ժամանակ առկա հակասեմիտիզմի պատճառով և նաև այն, որ նրան այդքան էլ դուր չէր գալիս փորձարարական բժշկությունը, նա սկսեց զբաղվել նյարդաախտաբանությամբ։ Բացի այդ Ֆրոյդը սիրահարվեց և ստիպված էր լավ վարձատրվող աշխատանք գտնել։ 1888 թվականին Ֆրոյդի կարիերայում նշանակալի փոփոխություն տեղի ունեցավ։ Նա տեղափոխվեց Փարիզ և այնտեղ ծանոթացավ հայտնի նյարդաբան, հոգեթերապևտ Ժան Մարտեն Շառկոյի հետ։ Շառկոն ուսումնասիրում էր հիստերիայի առաջացման պատճառները և բուժման մեթոդներ էր մշակում։
Հիսթերիայով հիվանդների մոտ առաջանում են վերջույթների անշարժացում, կուրություն, խլացում։ Բուժման համար Շառկոն օգտագործում էր ներշնչման և հիպնոսի մեթոդները։ Չնայած նրան, որ Ֆրոյդը հիացած էր Շառկոյի գործով, հետագայում նա ժխտեց հիպնոսի և ներշնչման օգտագործման առկայությունը հոգեթերապիայում։ Շատ կարճ ժամանակահատվածում Փարիզի Սալպետրիեռ հիվանդանոցում նյարդաբանից դառնում է հոգեթերապևտ։ 1886 թվականին Ֆրոյդը ամուսնանում է Մարտա Բեյնարսի հետ։ Նրանք երեք տղա և երեք աղջիկ են ունենում, նրա փոքր աղջիկը՝ Աննա Ֆրոյդը, գնում է իր հոր հետքերով և դառնում մանկական հոգեվերլուծության առաջավոր ներկայացուցիչներից մեկը։ 1880-ական թվականներին Ֆրոյդը համագործակցում է հայտնի բժիշկ Յոզեֆ Բրեյերի հետ։ Նրանք համատեղ զբաղվում էին հիսթերիայի պատճառների հոգեբանական ուսումնասիրությամբ և այդ հիվանդության հոգեթերապևտիկ մեթոդների հետազոտությամբ։ Նրանց համատեղ աշխատանքի արդյունքը 1895 թվականին տպագրված «Հիսթերիայի հետազոտություն» գիրքն է, որտեղ նրանք հայտնաբերեցին, որ հիսթերիկ նախանշանները տրավմատիկ իրադարձությունների մասին ճնշված հիշողություններն են։
Սակայն նրանց ընկերությունը հենց այդ գրքի թողարկմամբ էլ ավարտվեց։ Նրանք այլևս որպես ընկերներ չհանդիպեցին, և այդ մտերիմ ընկերության այդպիսի կտրուկ ավարտի պատճառները մինչև օրս էլ պարզ չեն։ Էռնեստ Ջոնսի կարծիքով նրանց մեջ տարաձայնությունները սկսեցին Ֆրոյդի կողմից սեքսուալության դերի ներմուծմամբ հիսթերիայի էտալոգիայի մեջ։ Այլ վերլուծաբաններ պնդում են, որ Բրեյերը փորձում էր ստանձնել երիտասարդ Ֆրոյդի հոր դերը։ Ֆրոյդի պնդումները այն մասին, որ հիսթերիայի և այլ հոգեկան խնդիրների առաջացումը կապված է անձի սեքսուալության հետ, պատճառ հանդիասցավ 1986 թվականին Վիեննայի բժշկական հասարակությունից նրան դուրս հանելու համար։ Այդ ժամանակ Ֆրոյդը շատ քիչ էր վաստակում այն ամենի շնորհիվ, ինչը հետո ստացավ «հոգեվերլուծություն տեսություն» անունը։
1896 և 1900 թվականների միջև ընկած ժամանակահատվածը հանդիսացավ Ֆրոյդի մենակության ժամանակահատված, բայց այդ մենակությունը բավականին դրական ազդեց նրա ապագայի վրա։ Այդ ժամանակ նա սկսում է խորությամբ զբաղվել երազների վերլուծությամբ։ Նա հոր մահից հետո՝ 1886 թվականին ամեն օր քնելուց առաջ կատարում էր սեփական երազների ինքնավերլուծություն։ Դրա համար նրա ամենահայտնի գործերից մեկը՝ «Երազների մեկնաբանությունը», որը թողարկվեց 1900 թվականին, հիմնված է սեփական երազների վերլուծության վրա։ Բայց փառքը և ճանաչումը դեռ հեռու էին նրանից, նա միայն ստացավ 209 դոլլարի չափով հեղինակային պարգևատրում։ Սակայն հետագա 3 տարիների ընթացքում անսպասելիորեն վաճառվում է այդ գրքի մոտ 600 օրինակ, իսկ հինգ տարի հետո արդեն նրա հեղինակությունը այնքան բարձրացավ, որ նա մտավ աշխարհի ամենահայտնի բժիշկների ցուցակը։ 1902 թվականին ստեղծվում է «Հոգեբանական շրջապատ» հասարակությունը, որն այցելում էին միայն Ֆրոյդի կողմից ընտրված ինտելկտուալ բարձր որակներ ունեցող մասնագետները։ 1908 թվականին այս կազմակերպությունը վերանվանվեց «Վիեննայի հոգեվերլուծական հասարակություն»։ Այս հասարակության շատ անդամներ հետագայում դարձան հիանալի հոգեվերլուծողներ և հոգեբանական խորհրդատուներ։
Նրանց շարքում էին Էռնեստ Ջոնսը, Կարլ Գուստավ Յունգը, Ալֆրեդ Ադլերը, Հանս Սակսը, Օտտո Ռանկը և Շանդոր Ֆերենցին։ Հետագայում նրանցից Յունգը, Ադլերը և Ռանկը սկսեցին ղեկավարել իրար հետ մրցակցող գիտական դպրոցներ։ 1905-1907 թվականները Ֆրոյդը տպագրեց իր մի քանի աշխատանքներ «Ամենօրյա կյանքի հոգեախտաբանություն» (1901), «Երեք ակնարկ սեքսուալության մասին» (1905) և «Հումորը և նրա կապը անգիտակցականի հետ»։ «Երեք ակնարկում….» Ֆրոյդը խոսում էր այն մասին, որ երեխան ծնվում է սեռական ցանկություններով, իսկ նրա ծնողները հանդիս են գալիս առաջնային սեռական օբյեկնտների դերում։ Այս պնդումը ունեցավ հասարակական մեծ արձագանք և անհամաձայնություն։ Շատերը բողոքեցին և դեմ դուրս եկան Ֆրոյդին։ 1909 թվականին Գ. Ստենլի Խոլը Ֆրոյդին հրավիրում է Ուորչեստերի Կլարկի համալսարան դասախոսություն կարդալու համար։ Դասախոսությունը շատ լավ է ընդունվում, և Ֆրոյդին շնորհում են պատվավոր դոկտորի կոչում։
Կարծես թե հոգեվերլուծությունը այդ ժամանակ իր մեռյալ կետից սկսում է շարժվել դեպի բարգավաճում։ Ֆրոյդի մոտ հոգեբանական խորհրդատվության համար սկսում են հերթագրվել աշխարհի տարբեր ծայրերից։ Բայց դրա հետ մեկտեղ Ֆրոյդի կյանքում տեղի ունեցան անդառնալի կորուստներ։ Նա կորցրեց իր 26 տարեկան աղջկան 1920 թվականին, իսկ 2 երիտասարդ որդիներն էլ զոհվեցին պատերազմի դաշտում։ Հուսալքված Ֆրոյդը գտնվելով Առաջին համաշխարհային պատերազմի և հակասեմիտիզմի ազդեցության տակ 64 տարեկան հասակում ստեղծեց համընդհանուր մարդկային բնազդի՝ մահվան ձգտման մասին տեսությունը։ Ֆրոյդը, ապրելով իր կյանքի ամենամեծ դժբախտությունը, չի կորցնում իրեն, դրսևորում է մեծ կամքի ուժ և շարունակում աշխատել։ Նա հիանալի գրող էր և 1930 թվականին գրականության ոլորտում պարգևատրվում է Պ. Գյոթեի կողմից։ 1930 թվականին Հիտլերի կողմից կազմակերպված զանգվածային հարձակումները բոլոր հրեաների հանդեպ գնալով ավելի մեծ թափ էր ստանում, նույնիսկ Ֆրոյդի մի քանի գիրք մասսայական այրում են։ Այս ամենի մասին Ֆրոյդը միայն ասում է. «Ի՜նչ առաջխաղացում, միջնադարում կվառեին հենց ինձ, իսկ հիմա հիանում են գրքերս այրելով»։
Միայն բավականին ազդեցիկ քաղաքացիների միջնորդությամբ նրան թույլ են տալիս լքել քաղաքը, մինչ 1938 թվականին նացիստների կողմից քաղաքի գրավումը։ Ֆրոյդի կյանքի վերջին տարիները շատ ծանր էին։ Նա տառապում էի կոկորդի քաղցկեղով (նա օրական 20 հատ սիգար էր ծխում), բայց հրաժարվում էր բժշկական թերապիայից։ Չնայած նրա, որ Ֆրոյդը տարել էր 33 բարդ վիրահատություններ, նա շարունակում էր համառորեն աշխատել։ Հաջորդ հարվածը այն էր, որ 1938 թվականին կալանավորում են նրա աղջկան՝ Աննային։ Միայն պատահականության շնորհիվ Աննան կարողանում է ազատվել և փախչել, միավորվում է իր ընտանիքի հետ Անգլիայում։ Ֆրոյդը մահանում է 1939 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Լոնդոնում։
Գիտակցության մակարդակներ. տոպոգրաֆիկ մոդել
Ֆրոյդն իր մասնագիտական գործունեության համեմատաբար վաղ շրջանում առաջ քաշեց այն գաղափարը, որ մարդու հոգեկանը հանդես է գալիս իբրև երեք տարբեր մակարդակների փոխազդեցություն։ Դրանք Ֆրոյդը կոչում էր՝ գիտակցություն, նախագիտակցություն և անգիտակցական։
Գիտակցական մակարդակը բաղկացած է զգայություններից և ապրումներից, որոնք մենք գիտակցում ենք ժամանակի տվյալ պահին։ Ֆրոյդը պնդում էր, որ հոգեկան կյանքի միայն մի փոքր մասն է ներառվում գիտակցականի ոլորտում։ Այն, ինչը ժամանակի տվյալ պահին չի ապրվում մարդու գիտակցականի ոլորտում, պետք է դիտարկել որպես ընտրողական դասակարգման գործընթացի արդյունք, որը մեծ մասամբ պայմանավորված է արտաքին ազդանշաններով։ Ավելին, որոշակի բովանդակությունը գիտակցվում է կարճ ժամանակահատվածում։
Նախագիտակցականը, որը հաճախ անվանում են «հասանելի հիշողություն», ներառում է այն ամբողջ փորձը, որը տվյալ պահին չի գիտակցվում, սակայն կարող է հեշտությամբ գիտակցություն վերադառնալ կա՛մ սպոնտան, կա՛մ մինիմալ ջանքերի արդյունքում։ Ֆրոյդի տեսանկյունից այն կամուրջ է հոգեկանի գիտակցական և անգիտակցական ոլորտների միջև։
Անգիտակցականը մարդկային բանականության ամենախորը և նշանակալի ոլորտն է։ Այն իրենից ներկայացնում է պրիմիտիվ բնազդների և այն հույզերի ու հիշողությունների պահոց, որոնք այնքան են սպառնում գիտակցությանը, որ ճնշվել կամ դուրս են մղվել անգիտակցական ոլորտ (օրինակ՝ մանկության մոռացված տրավմաներ, ծնողի հանդեպ թաքնված թշնամական զգացումներ, ճնշված սեռական ցանկություններ)։
Ֆրոյդն առաջինը չէր, ով ուշադրություն էր դարձրել մարդու վարքում անգիտակցական գործընթացների վրա։ Սակայն, ի տարբերություն նախորդների, նա անգիտակցական կյանքի կոնցեպցիային տալիս էր էմպիրիկ նշանակություն։ Նա ընդգծում էր, որ անգիտակցականը պետք է ուսումնասիրել ոչ թե որպես հիպոթեթիկ վերացարկում, այլ որպես իրականություն, որը կարելի է ցույց տալ և ստուգել։ Նա պնդում էր, որ մարդու վարքի նշանակալի ասպեկտները ձևավորում և ուղղորդվում են գիտակցական ոլորտից դուրս գտնվող մղումնեով և իմպուլսներով։ Այդ ազդեցությունները չեն գիտակցվում, դեռ ավելին, եթե սկսում են գիտակցվել և ակնհայտորեն դրսևորվել կյանքում, վարքում, ապա հանդիպում են անհատի ուժեղ ներքին դիմադրության։ Անգիտակցական ապրումները, ի տարբերություն նախագիտակցականի, ամբողջապես հասանելի չեն գիտակցության համար, սակայն նշանակալիորեն պայմանավորում են մարդկանց գործողությունները։ Սակայն չգիտակցվող նյութը կարող է «դիմակավորված» արտահայտվել երազներում, ֆանտազիաներում։
Անգիտակցական հասկացությունը Ֆրոյդն օգտագործում էր մի քանի իմաստներով. առաջինը ՝ գիտակցության դաշտից դուրս գտնվող բովանդակությունների հավաքակազմի իմաստով, երկրորդը՝ որպես համակարգ՝ կազմված ճնշման հետևանքով նախագիտակցություն և գիտակցություն մուտքի «իրավունք» չստացած բովանդակությունից։ Նախագիտակցությունը ներառում է իր մեջ այն նյութը, որը չի գտնվում գիտակցության էական դաշտում (անգիտակցականի վերը նշված պատկերացման 1-ին իմաստ)։ Բայց և միևնույն ժամանակ այն տարբերվում է անգիտակցական համակարգի բովանդակությունից նրանով, որ մնում է հասանելի գիտակցության համար ։
Իդ, Ես, Գեր-Ես. հոգեկանի կառուցվածքային մոդել
Ֆրոյդն իր ստեղծագործական կյանքի վերջին շրջանում ուղղումներ մտցրեց իր տեսության մեջ, որոնք էլ արտահայտեց իր մի շարք աշխատություններում («Խմբի հոգեբանություն և Ես-ի վերլուծություն» 1921, «Ես և Այն» 1923)։ Այժմ անձի կառուցվածքը ներկայացվում էր մի մոդելի տեսքով, որն ներառում էր հետևյալ բաղադրիչները՝ Այն (Id), Ես (Ego) և Գեր-Ես (Super Ego)։ Ֆրոյդը գտնում էր, որ նրանց ավելի շատ պետք է դիտարկել որպես գործընթացներ, քան «կառուցվածքներ»։
Հայկական մշակույթը 10-18-րդ դարերում
Հայկական մշակույթը 10-18-րդ դարերում զարգացել է, կապված արաբական տիրակալության անկման և հայկական թագավորության վերականգման հետ։
Ուսումնական հաստատություններ
Հայաստանում և Կիլիկիայում գործել են նախնական դպրոցներ, որտեղ սովորեցրել են թվաբանություն, երաժշտություն, գրել, կարդալ։ Վարդապետարաններում, որը նաև անվանել են բարձր տիպի դպրոցներ, ուսուցանել են բժշկություն, աստվածաբանություն, տիեզերագիտություն։ Կրթությունը տևել է 10-12 տարի։ Վարպետարաններ կային Գեղարդում, Հաղպատում, Տաթևում, Կեչառիսում, Գոշավանքում, Հաղարծինում, Ծորանաշատում, Նարեկավանքում և այլուր։
Այվատյան
Այվատյան, հայկական ազգանուն ։
Հայկական մշակույթը 10-18-րդ դարերում
Ուսումնական հաստատություններ
Գլաձորի համալսարանը, (հիմնադրված 1282 թվականին), համարվել է գիտության և մշակույթի խոշոր կենտրոն, որն ղեկավարել է նշանավոր գիտնական և փիլիսոփա Եսայի Նշեցին։ Այն գործել է մինչև 1340-ական թվականները ։
Զիգմունդ Ֆրոյդ
Իդ, Ես, Գեր-Ես. հոգեկանի կառուցվածքային մոդել
Սուպերէգոն համարվում է վերջնականապես ձևավորված այն ժամանակ, երբ ծնողական վերահսկողությանը փոխարինելու է գալիս ինքնավերահսկողությունը։ Սուպերէգոն, փորձելով լիովին արգելակել իդի իմպուլսներից ցանկացածը, որը քննադատվում է հասարակության կողմից, փորձում է մարդուն ուղղորդել բացարձակ կատարելության մտքերում, բառերում և արարքներում։
Այվատյան
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայկական ազգանուններ Կատեգորիա:Ազգանուններ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Յան վերջածանցով ազգանուններ Կատեգորիա:Անձնանվանական հիմքով ազգանուններ
Հայկական մշակույթը 10-18-րդ դարերում
Ուսումնական հաստատություններ
Տաթևի համալսարանը նույնպես համարվել է կրթության և լուսավորության կենտրոն։ Այստեղ դասավանդել են տրամաբանություն, աշխարհագրություն, բնագիտություն, ձեռագրագիտական, նկարչական, երաժշտական արվեստներ ։ Այն գործել է 1373-1412 թվականները։ Ղեկավարներն են եղել Հովհաննես Որոտնեցին և Գրիգոր Տաթևացին։
Զիգմունդ Ֆրոյդ
Իդ, Ես, Գեր-Ես. հոգեկանի կառուցվածքային մոդել
Համաձայն Ֆրոյդի Ego-ն, որպեսզի ձերբազատվի այն լարվածությունից, որը ծնվում է տարաբնույթ ուժերի ճնշման հետևանքով (Super Ego, Id), կիրառում է մի շարք պաշտպանական մեխանիզմներ։ Ֆրոյդը էգոյի պաշտպանական մեխանիզմները սահմանում էր որպես ռազմավարություններ, որոնց անհատն օգտագործում է իդի իմպուլսների բացահայտ արտահայտումից և սուպերէգոյի կողմից եկող ճնշումից պաշտպանության համար։ Էգոյի պաշտպանական մեխանիզմներն են՝ Արտամղում, Պրոյեկցիա, Տեղափոխում, Ռացիոնալիզացիա, Ռեակտիվ գոյացություն, Ռեգրեսիա, Սուբլիմացիա, Բացասում ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ավստրիացի հոգեվերլուծողներ Կատեգորիա:Ավստրիացի հոգեբաններ Կատեգորիա:Ֆրայբերգ քաղաքում ծնվածներ Կատեգորիա:Անձինք նամականիշերի վրա Կատեգորիա:Անձինք մետաղադրամների վրա Կատեգորիա:Անձինք թղթադրամների վրա Կատեգորիա:Լոնդոն քաղաքում մահացածներ Կատեգորիա:Զիգմունդ Ֆրոյդ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական միության արտասահմանյան անդամներ Կատեգորիա:Վիեննայի համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Ավստրիացի հոգեբույժներ Կատեգորիա:Ավստրիացի գիտնականներ Կատեգորիա:Կրոնների քննադատներ Կատեգորիա:Լոնդոնի թագավորական ընկերության անդամներ Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ
Հայկական մշակույթը 10-18-րդ դարերում
Ուսումնական հաստատություններ
Կարևոր ուսումնակրթական կենտրոն է եղել նաև Մեծոփի դպրոցը, որը գլխավորել են Հովհաննես և Թովմա Մեծոփեցիները։ Թովմա Մեծոփեցու մահվանից հետո՝ 1446 թվականին, դպրոցը կորցրել է իր նշանակությունը։
Կրթական և մշակութային կենտրոններ
17-18-րդ դարերում Հայաստանում և հայկական գաղթավայրերում մշակութային կյանքն ակտիվացել է։ Ստեղծվել են բազմաթիվ մշակութային կենտրոններ։ 17-րդ դարի սկզբին Մովսես Մոկացու գլխավորությամբ Սյունյաց մեծ կամ Հարանց անապատում տեղի է ունեցել կրթական գործի կազմակերպում։ 1615 թվականին Մովսես Տաթևացին գնացել է այստեղ և ստեղծել է ուսումնական կենտրոն։ Պողոս Մոկացու աջակցությամբ դպրոցներ են կառուցվել Աստապատում, Շոռոթում, Ագուլիսում, ինչպես նաև Հովհաննավանքում։
17-րդ դարի 30-ական թվականներին հիմնվել է Նոր Ջուղայի դպրոցը, որի ուսուցիչը Կոստանդ Ջուղայեցին էր։ 1717 թվականին Վենետիկի մոտ՝ Սուրբ Ղազար կղզում, Մխիթար Սեբաստացին հիմնել է Մխիթարյան միաբանությունը, որի առաջին ուսուցիչը եզել է հենց ինքը։ Մխիթարյանները մեծ դեր են կատարել հայագիտության զարգացման բնագավառում ։
Ականավոր մարդկանց աշխատություններ
Գիտության տարբեր բնագավառում մեծ դեր են ունեցել բազմաթիվ գիտնական-մտածողներ, որոնցից էին Գրիգոր Ականացին, Վանական վարպետը, Ստեփանոս Օրբելյանը, Թովմա Արծրունին, Ստեփանոս Տարոնցը։ Եսայի Հասան-Ջալալյանի «Պատմություն Աղվանից» և Ստեփանոս Շահումյանի «Ընտիր պատմություն Դավիթ Բեկին» աշխատությունները մեծ դեր են ունեցել պատմագրության մեջ։
12-13-րդ դարերի խոշորագույն օրենսգիրը Մխիթար Գոշն էր, որի «Դատաստանագրքի» օրինակով Սմբատ Գունդստաբլը կազմել է Կիլիկիայի գործող դատաստանագիրքը։
Բժշկության ասպարեզում աչքի է ընկել Մխիթար Հերացին իր «Ջերմանց մխիթարություն» աշխատությունով, բժիշկ-գիտնական Ամիրդովլաթ Ամասիացին՝ իր «Թվաբանություն» դասագրքով, Սահակ Պրոնյանը՝ իր «Երկրաչափություն»-ով։
Հայտնի էր նաև Ավետիք Բաղդասարյանի «Տեֆտեր գիրք» աշխատությունը, որտեղ ամփոփված էին գիտության բազմաթիվ ճյուղերին վերաբերվող նյութեր։
Գրական երկեր
9-10-րդ դարերում ձևավորվել է «Սասնա ծռեր» կամ «Սասունցի Դավիթ» էպոսը ։ Այս էպոսում արտացոլված է հայ ժողովրդի հերոսական պայքարն արաբական տիրապետության դեմ։ Այդ շրջանում ստեղծվել են մի շարք կարևոր գրական երկեր, որոնցից են Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան ողբերգության» պոեմը, Ներսես Շնորհալու «Ողբ Եդեսիո» պոեմը, Ֆրիկի անզուգական բանաստեղծությունները։ Վարդան Այգեկցու և Մխիթար Գոշի շնորհիվ առաջ են եկել և զարգացել առակագրությունը։ 15-18-րդ դարերին բնորոշ էին «Տաղարան» կոչվող ժողովածուները, որոնք ընդունվում էին որպես երգարան և ընթերցարան։ Մեծ զարգացում են ունեցել նաև աշուղական երգերը։ Մկրտիչ Նաղաշի երգերը լայն տարածում էին գտել և դրանց ազդեցությամբ նոր երկեր հյուսվել։ 17-րդ դարի վերջի և 18-րդ դարերի սկզբի ամենաականավոր բանաստեղծը, երգիչն ու երաժիշտը, ինչպես նաև նկարիչը Նաղաշ Հովնաթանն էր։ Իսկ մեծ գրող-բանաստեղծ Պաղտասար Դպիրը հայտնի էր իր տաղարաններով։ Նրա գործը շարունակել է իր աշակերտ Պետրոս Ղափանցին։
18-րդ դարի վերջի երգի ու բանաստեղծության թագն ու պարծանքը Սայաթ-Նովան էր։ Նա ստեղծագործել և երգել է հայերեն,վրացերեն,ադրբեջաներեն ու պարսկերեն։
Արվեստի ճյուղեր
Միջին դարերի զարգացող արվեստի տարբեր ճյուղերից իր ուրույն տեղն է զբաղեցրել ճարտարապետությունը։ Ճարտարապետության վառ կոթողներից են Անիի հուշարձանները, Հաղպատի, Տաթևի, Հաղարծինի, Մարմարաշենի, Նոր Վարագի, Կեչառիսի վանքերը և ուրիշ շենքեր։ Ճարտարապետ Մանվելը հայտնի էր Վասպուրականում իր նշանավոր կառույցներով, ինչպես նաև Ախթամար կղզում կառուցած իր եկեղեցով։ Խաչքարագործական արվեստը նույնպես զարգացում է ունեցել։ Հայոց խաչքարերը համարվել են հայ ժողովրդի հոգևոր աշխարհն ամփոփող կերտվածքներ, իմաստության ու հարատևության խորհրդանիշներ։ Մեծ վերելք են ունեցել նաև մանրանկարչությունը, ձեռագրերի զարդարումը գլխագրերով և լուսանցքազարդերով։ Մանրանկարչությունը մեծ զարգացում է ունեցել Անիում, Հաղպատում, Գլաձորում, Կիլիկիայում, Վասպուրականում։ Մանրանկարչության մեծագույն վարպետներից էին Թորոս Ռոսլինը, Սարգիս Պիծակը և ուրիշներ։ Որոշ զարգացում է ապրել նաև գորգագործություն։ Հայկական գորգերն արտահանվել են շատ երկրներ և մեծ հռչակ ունեցել, հատկապես հայկական «վիշապագորգերը»։ Հայ գաղթավայրերում նույնպես մեծ զարգացում է ունեցել արվեստը։ Օրինակ, Լվովում մեծ հռչակ ուներ հայ դիմանկարիչ Բոգուշների ընտանիքը, Նոր Ջուղայում՝ նկարիչ Հովհաննես Մրքուղը,Մինասը և ուրիշներ։ Երաժշտությունը նույնպես իր ուրույն տեղն ուներ։ Մեծ տարածում ունեին գուսանական երգերը։ Կրոնական ծեսերը և ժողովրդական տոններն անցկացվել էին երգեցողությամբ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայաստանի մշակույթ
Կաթի արդյունաբերություն
Կաթի արդյունաբերություն, սննդի արդյունաբերության ճյուղ, միավորում է կենդանական յուղ, պանիր, խտացրած կաթ և կաթի փոշի, կաթի պահածո, պաղպաղակ և այլ կաթնամթերք արտադրող ձեռնարկությունները։
Հայաստանում կաթնամշակությունն ունի բազմադարյան ավանդույթ։ Ս. Աբովյանը 1898 թվականին Լոռիում և Ախալքալաքում հիմնադրել է կաթնատնտեսական ֆերմաներ, Անդրկովկասում առաջինը կազմակերպել եվրոպական պանիրների արտադրությունը։ Այնուամենայնիվ, մինչև երկրում խորհրդային վարչակարգի հաստատումը, արտադրությունը հիմնականում եղել է տնայնագործական։
Կատեգորիա:Արդյունաբերության ճյուղեր Կատեգորիա:Կաթնամթերք
Բիշաուլ-Ունգարովո
Բիշաուլ-Ունգարովո (Бишаул-Унгарово, Бишауыл-Уңғар), գյուղ Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի կազմում։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:1648 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բաշկորտոստան հանրապետության Կարմասկալինսկի շրջանի բնակավայրեր
ԴՆԹ սեկվենատոր
Առաջին ավտոմատացված ԴՆԹ սեկվենատորները ներկայացրել է Applied Biosystems ընկերությունը 1987 թվականին ՝ նախագծել է Լլոյդ Մ․ Սմիթը (Lloyd M. Smith), որոնք օգտագործել են Sanger մեթոդը  ։ Այս մեթոդը առաջին սերնդի սեկվենատորների հիմքում է եղել։ Նրա օգնությամբ մարդու գենոմ նախագիծն ավարտվեց 2001-ին (մարդու գենոմի ամբողջական ընթերցում)։ Առաջին սերնդի սարքերը էլեկտրոֆորեզի համակարգերի ավտոմատացումն էին, որոնք որոշում էին գելի մեջ պիտակավորված ԴՆԹ-ի հատվածների միգրացիան՝ դրանք բաժանելով քաշի (երկարության)։
«Մարդկային գենոմ» նախագիծը խթանել է ավելի ցածր գնով բարձր կատարողականությամբ ճշգրիտ համադրման համակարգերի զարգացումը, որոնք կոչվում են Հաջորդ սերնդի սեկվենատորներ (Next Generation Sequencers (NGS)): Շարքում 454, SOLiD և Illumina DNA համակարգերն են։ Այս սեկվենատորները՝ համեմատած Սանգեր մեթոդի հետ, արագացրել են ԴՆԹ կոդերի ընթերցման գործընթացը։ ԴՆԹ նմուշների պատրաստումը ավտոմատացված է և տևում է մոտ մեկուկես ժամ։ Մարդու գենոմը 15 անգամ կարդալու համար պահանջվում է ընդամենը մի քանի օր։
Երրորդ սերնդի սեկվենատորները (օրինակ ՝ SMRT և Oxford Nanopore) աշխատում են իրական ժամանակում՝ չափում են ԴՆԹ-ի առանձին մոլեկուլների առանձին նուկլեոտիդները (նուկլեոտիդներ ավելացնելով կամ շղթան նանոպոր սպիտակուցային կառուցվածքի միջով քաշելով)։ ժամանակակից լազերային տեխնոլոգիաներ, վերծանում են ԴՆԹ-ի նուկլեոտիդների հաջորդականությունը։ Եթե ոչ վաղ անցյալում 250 զույգ նուկլեոտիդների ԴՆԹ-ի նուկլեոտիդների վերծանման համար պահանջվում էր մեկ շաբաթ, ապա ժամանակակից լազերային սեկվենատորները թույլ են տալիս մեկ օրում որոշել մինձև 5000 զույգ նուկլեոտիդներ։ Սա իր հերթին նպաստում է ԴՆԹ-ի հաջորդականության մասին ինֆորմացիայի տվյալների բազայի նշանակալից աճին։
ԴՆԹ սեկվենատորների օգտագործումը Հայաստանում
Հայաստանի Հանրապետությունում 2015 թվականին Գենետիկայի կենտրոն բացելու նախապատրաստական աշխատանքներ են տարվել ։
2017 թվականին Գենետիկայի կենտրոնի համար Փորձաքննությունների ազգային բյուրոյի հետ համատեղ ձեռք է բերվել նոր սերնդի սեկվենատոր ։
2020 թվականի հայ-ադրբեջանական պատերազմի զոհերի մասունքների նույնականացման հետ կապված ՀՀ առողջապահության նախարարությունը հաստատել է Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը, որ մինչև 2018 թվականը Հայաստանի Հանրապետությունում առկա սեկվենատորները ո՛չ իրենց ծրագրային ապահովմամբ, ո՛չ էլ կառուցվածքով համապատասխան չեն եղել դատաբժշկական փորձաքննությունների անցկացման համար։ Վերջիններս նախատեսված են զուտ կլինիկական հետազոտությունների համար ։ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը 2021 թվականի հունիսի 3-ի կառավարության նիստին հայտարարել էր, որ Հայաստանում մինչև 2018 թվականը ԴՆԹ հետազոտություն անելու հնարավորություն չի եղել, քանի որ մինչ այդ այդպիսի սարք չի եղել երկրում ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գենոմիկա Կատեգորիա:Մոլեկուլային կենսաբանություն Կատեգորիա:Քիմիական սարքավորումներ Կատեգորիա:ԴՆԹ
Գոյտոյի ճակատամարտ
Գոյտոյի ճակատամարտ, պատերազմ Պիեդմոնտեսի և Ավստրիական բանակի միջև, 1848 թվականի մայիսի 30-ին, Իտալիայի առաջին Անկախության համար մղված պայքարում։ Պիեդմոնտեսի բանակը հաղթեց մարտում, քանի որ ավստրիացիները չկարողացան ներխուժել և կանխել պաշարումը Պեսչիերայում։
Նախադրյալներ
1848 թվականի ապրիլի 10-ին, Պիեդմենտեսի բանակը սկսեց շրջափակել Պեսչիերան, կայազորում ունենալով 1700 ավստրիացի զինվոր։ Մինչև պաշարելը կար զենքի խնդիր, որը խոչընդոտում էր ռմբակոծությանը։ 1848 թվականի մայիսի 26-ին, 34 օրվա շրջափակումից և 16 օր պաշարումից հետո ավստրիացիները ճակատամարտից անմիջապես հետո հանձնեցին բերդը ։
1848 թվականի ապրիլի 30-ին, Ռիվոլի սարահարթում, Պիեդմոնտեսի և ավստրիական ուժերի միջև տեղի ունեցավ Պաստրենգոյի ճակատամարտը։ Զենքի առաջին մեծ փորձարկումը տեղի է ունեցել Վերոնա քաղաքից դուրս՝ 1848 թվականի մայիսի 6-ին Սանտա Լուչիայի մարտում, երբ Պիենդմոնտեսի բանակը չկարողացավ հաղթել ավստրիացիներին։ Պիեդմոնտյան բանակը ջախջախված նահանջեց Մինքիո։
Չկարողանալով հեռացնել ուժերը Վիչենցայում՝ մարշալ Ռադեցկին որոշեց իր ուժերը կենտրոնացնել Պիեդմոնտեսի բանակի դեմ։ 1848 թվականի մայիսի 28-ին, բանակը շարժվեց դեպի Մանթուա, որտեղ Տոսկանյան ստորաբաժանումը կենտրոնացրել էր բերդի վրա։ Մինչ Պիեդմոնթեսի բանակի ուշադրությունը շեղվեց ավստրիական ջոկատի կողմից, Ռիվոլի սարահարթում 1848 թվականի մայիսի 28-ին և 29-ին մարշալ Ռադեցկին Կուրատաթոնեի և Մոնտանարայի ճակատամարտում հաղթեց Տուսկանյան դիվիզիային ։ Տուսկաններից պարտված և հիասթափված կամավորներից շատերը վերադարձան տուն՝ նշելով Տուսկանյան դիվիզիայի՝ ռազմական ուժի ավարտը։ Թե Պիեդմոնտեսը և թե ավստրիական բանակը կենտրոնացել էին Քուրարդիլատերոյի Մինքիոյի կողմը։
Ճակատամարտ
Մանտուայից Ռադեցկին ուղարկեց իր առաջին և պահուստային կորպուսը դեպի Գոյտո, իսկ նրա երկրորդ կորպուսին և հեծելազորին հրամայվեց արշավել դեպի Կարեսարա ։ Պիեդմոնտեսի ուժերը դասավորվեցին երկու գծով։ Առաջին գիծը ձգվում էր Մինքիոյի ափերից մինչև Գոյտոյի արևմուտք։ Երկրորդ գիծը հասավ մինչև Գոյտոյի բարձունքները։
1848 թվականի Մայիսի 30-ին, ժամը 14:00-ի սահմաններում, երկու կողմերի հեծելազորային սպաները կապ են հաստատել։ Բենդեքի ջոկատը առաջ էր ընթանում դեպի Գոյտո, հրետանային կրակի տակ ընկնելով Սոմենզարիի բարձունքներում 15:30-ի սահմաններում։ Ավստրաիցիները տեղակայեցին իրենց հրետանին (12 հրացան և 3 հրթիռային հրանոթ) բայց չկարողացան կոտրել իտալական հրետանային առավելությունը։ Սարդինիայի արքա Կառլ Ալբերտը, անձնական քաջություն է ցուցաբերել իրեն նետելով թշնամու հրետանային կրակների մեջ, վերքեր չստանալով։
Մինչ Բենեդեկի ջոկատը Գոյտոյում էր, Վոլգեմութի և Ստրասոլդոյի ջոկատները ձախակողմյան հատվածից փոքր դիմադրություն էին ստեղծել։ Ավստրիայի առաջընթացը խոչընդոտելու համար, գեներալ Բավան ժամը 17:00-ին ուղարկում է Գվարդիայի ջոկատին, իսկ ձախից` Աոստա ջոկատին։ Գվարդիայի ջոկատի առաջխաղացումը ստուգեց երկրորդ կորպուսի հրամանատար Գյուլայը, որը զբաղված էր առաջին կորպուսի հետ կապվելու գործով։ Աոստա ջոկատը ճնշում է գործադրում Վոլգեմութ ջոկատի վրա։ Բենեդեկ ջոկատը նույնպես նահանջեց, երբ հարձակվեց նեապոլական զինուժը: 19:00-ին երկու կողմերն էլ իրենց նախնական դիրքերում էին։ Այս անգամ Սարդինիայի թագավորը հաղորդագրություն ստացավ Պեսշիերայի զորքին հայտնելու համար, որ վերջ տան ճակատամարտին։
Հաջորդ օրվա ընթացքում ուժեղ անձրևները կանխեցին մարտական գործողությունները։ Տեղեկացնելով Պեշչիերային հանձնելու մասին և չկարողանալով հաղթահարել Պիեդմոնտեսի բանակը, մարշալ Ռադեցկին իր ուժերը հեռացրեց 1848 թվականի հունիսի 2-ին։ Գոյտոյի գործողությունների ժամանակ Պիեդմոնտեսը ունեցավ 46 սպանված, 260 վիրավոր և 55 անհայտ կորած զինվոր։ Ավստրիական բանակում զոհվել էր 20 սպա, 376 զիվոր, գեներալ Ֆելիքս Շվարցենգերը և այլք։
Արդյունք
Ճակատամարտը մարտական առումով ոչ ոքի էր, ոչ մի կողմ չկարողացավ հաղթել մյուսին։ Այնուամենայնիվ Պիեդմոնտեսի ուժերը կռվել էր պաշտպանական ուժերով և ճակատամարտում պահպանել վերահսկողություն, կանխելով Ռադեցկու գործողությունները։ Ուստի մարտը կարելի է համարել հաղթված իտալական զորքի կողմից։ Այնուամենայնիվ, դա հանգեցրեց Պիեդմոնտեսի գոհունակությանը, որը զուգորդվելով հստակ ռազմավարական ծրագրի բացակայությամբ։ Ռադեցկին հաղթահարեց այդ ձախողումը և ապացուցեց 1848 թվականի հունիսի 10-ին։ Ի վերջո նա վճռական պարտություն կրեց Սարդինյան բանակի կողմից Կուստոզայի ճակատամարտում։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Ավստրիայի ճակատամարտեր
Արգանդի պարանոցի պոլիպ
Արգանդի պարանոցի պոլիպ, հաճախ հանդիպող բարորակ պոլիպ կամ ուռուցք, որն առաջանում է արգանդի պարանոցային խողովակի ներքին մակերեսին ։ Նրանք կարող են առաջացնել անկանոն դաշտանային արյունահոսություն, բայց ավելի հաճախ լինում են անախտանիշ։ Բուժումը իրենից ներկայացնում է պարզապես պոլիպի հեռացում, ինչից հետո կանխատեսումը սովորաբար դրական է։ Արգանդի պարանոցի պոլիպների մոտ 1%-ում կարող են առկա լինել նեոպլաստիկ բջիջներ, ինչը կարող է բերել քաղցկեղի զարգացման։ Դրանք ավելի հաճախ հանդիպում են նախկինում հղիություններ ունեցած, նախադաշտանադադարային տարիքում գտնվող կանանց մոտ։
Նշաններ և ախտանիշներ
Արգանդի պարանոցի պոլիպները սովորաբար լինում են անախտանիշ ։ Ախտանիշների առկայության դեպքում դրանք կարող են ներառել՝ միջդաշտանային արյունահոսություն, առատ դաշտանային արյունահոսություն, դաշտանադադարի տարիքում գտնվող կանանց մոտ արգանդային արյունահոսություն, արյունահոսություն սեռական ակտից հետո և մածուցիկ, սպիտակավում կամ դեղնավուն հեշտոցային արտադրություն (լեյկորեա) ։
Պատճառներ
Արգանդի պարանոցի պոլիպների առաջացման պատճառը դեռևս պարզ չէ, սակայն նրանք շատ հաճախ կապված են արգանդի պարանոցի բորբոքային պրոցեսների հետ ։ Նրանք նաև կարող են առաջանալ էստրոգենի բարձր մակարդակի կամ արգանդի պարանոցի արյունատար անոթների խցանման հետևանքով ։
Ախտորոշում
Արգանդի պարանոցի պոլիպները կարելի է հայտնաբերել փոքր կոնքի հետազոտության ժամանակ, նրանք արգանդի պարանոցից դուրս ցցված կարմիր կամ մանուշակագույն գոյացություններ են ։ Ախտորոշումը կարելի է հաստատել արգանդի պարանոցի բիոպսիայի միջոցով, որը ցույց կտա պոլիպում առկա բջիջների բնույթը ։
Կառուցվածք
Արգանդի պարանոցի պոլիպները մատնաձև գոյացություններ են, որոնց տրամագիծը չի գերազանցում 1 սանտիմետրը ։ Նրանք սովորաբար ունեն բաց կարմիր գույն և սպունգանման կառուցվածք ։ Նրանք կարող են արգանդի պարանոցին կպած լինել երկար և նեղ ոտիկով և երբեմն նաև դուրս ցցվել դեպի հեշտոց և շատ նման լինել էնդոմետրիումի պոլիպին կամ արգանդի սուբմուկոզ միոմային ։
Բուժում
Արգանդի պարանոցի պոլիպը կարելի է հեռացնել օղակաձև սեղմիչներով ։ Պոլիպը նաև կարելի է հեռացնել նրա հիմքը կապելով, այնուհետև հատելով այն ։ Պոլիպի մնացած հիմքը այնուհետև կարելի է հեռացնել լազերի կամ կաուտերիզացիայի միջոցով ։ Պոլիպի ինֆեցկման դեպքում հնարավոր է հակաբիոտիկի կարիք լինել ։
Կանխատեսում
Արգանդի պարանոցի պոլիպների 99%-ը մնում են բարորակ և միայն 1%-ում կարող են առաջանալ նեոպլաստիկ փոփոխություններ ։ Արգանդի պարանոցի պոլիպները շատ հազվադեպ են կրկնվում ։
Համաճարակաբանություն
Արգանդի պարանոցի պոլիպները ամենից հաճախ հանդիպում են երեխամներ ունեցող և պերիմենոպաուզայի մեջ գտնվող կանանց մոտ ։ Նրանք հազվադեպ են հանդիպում դաշտան չտեսած աղջիկների կամ դաշտանադադարում գտնվող կանանց մոտ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Գինեկոլոգիական հիվանդություններ Կատեգորիա:Գինեկոլոգիա
Էմանուել Ապեա
Էմանուել Ապեա Կրտսեր (Emmanuel Apea, Jr., ), գանացի հեռուստատեսային և կինոռեժիսոր, ով 2008 թվականին աֆրիկյան կինոակադեմիայի մրցանակի է արժանացել «Լավագույն ռեժիսոր» անվանակարգում։
Կենսագրություն
Էմանուելի հայրը՝ պատվելի Էմանուել Ապեա Ավագը, Միավորված ազգերի կազմակերպության նախկին դեսպան է, Արևմտյան Աֆրիկայի տարածաշրջանային և արևմտաաֆրիկյան պետությունների տնտեսական ընկերակցության (Economic Community of West African States - ECOWAS-ի) աշխատանքների համակարգող։ Էմանուել Կրտսերը սովորել է Գանայի Աչիմոտա քաղաքի դպրոցում, ապա՝ Միացյալ Թագավորության մայրաքաղաք Լոնդոնի համալսարանում, այնուհետև՝ կանադական Նիագարա քոլեջում ։ Ստեղծագործական իր կարիերայի սկզբում նա նկարահանել է դրամատիկ գրական երկերի վրա հիմնված հեռուստատեսային սերիալներ։ Եղել է «Տաքսիստը» (Taxi Driver) հեուստասերիալի առաջին՝ 1998 թվականի եթերաշրջանի ռեժիսորը, «Տուն, քաղցրիկ տուն» (Home Sweet Home) հեռուստասերիալի պրոդյուսերը։ Նրա հաջողված ու սիրված աշխատանքներից է նաև Hotel St. James սերիալը, որն սկսել է հեռարձակվել 2005 թվականից ։
2006 թվականին Ապեայի նկարահանած «Փախի՛ր, տղա՛, փախի՛ր» (Run Baby Run կինոնկարը աֆրիկյան կինոակադեմիայի 2008 թվականի մրցանակաբաշխությունում նվաճել է միանգամից չորս մրցանակ, այդ թվում՝ «Լավագույն ռեժիսոր» անվանակարգում A 2010 movie, Elmina, attracted critical attention. :
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Աֆրիկացի կինոռեժիսորներ Կատեգորիա:Պրոդյուսերներ Կատեգորիա:Աֆրիկացի պրոդյուսերներ
Աստերոիդների ցանկ (133401-133500)
Աստերոիդների ցանկ (133301-133400) * Աստերոիդների ցանկ * Աստերոիդների ցանկ (133501-133600)
|}
Այտապիրյան
Այտապիրյան, հայկական ազգանուն։
Կրասնոե (գյուղ, Կրասնենսկի շրջան)
Կրասնոե (Красное), գյուղ Ռուսաստանի Բելգորոդի մարզի Կրասնենսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2008 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 2322 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Բելգորոդի մարզի Կրասնենսկի շրջանի բնակավայրեր
Նաստասովկա (գյուղ, Բլիզնյուկովի շրջան)
Նաստասովկա (Настасівка), գյուղ Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանում։ Հիմնադրվել է 1850 թվականին։
2001 թվականի տվյալներով Նաստասովկա գյուղում բնակվում էր 164 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 0,4 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 410 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խարկովի մարզի Բլիզնյուկովի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1850 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լևոն Վարդապետյան
Լևոն Վարդապետյան, Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության դատախազ (1923-1927) ։
Կենսագրություն
Լևոն Վարդապետյանը ծնվել է 1882 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի Ճարտար գյուղում։ 1910 թվականին ավարտել է Մոսկվայի համալսարանի իրավաբանական ֆակուլտետը։ 1923-1927 թվականներին եղել է ՀԽՍՀ Արդարադատության ժողկոմ և դատախազ, զբաղեցրել է ՀԽՍՀ Գերագույն դատարանի նախագահի պաշտոնը։ 1937 թվականին բռնադատվել է։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոսկվայի պետական համալսարանի շրջանավարտներ Կատեգորիա:Հայ իրավաբաններ
Երկու լուսինների միաձուլումը
«Երկու լուսինների միաձուլումը» (Two-Moon Junction), ամերիկյան սիրային ֆիլմ` ռեժիսոր Զալման Քինգի կողմից։
Սյուժե
Երիտասարդ և հմայիչ Էյփրիլի կյանքը նման է գեղեցիկ հեքիաթի. անվանի ծնողներ, շքեղ տուն, միլիարդատեր տատիկ և պատկառելի ամուսին` ազնվական ընտանիքից։ Բարձր հասարակության մեջ նրանք համարվում են կատարյալ զույգ։
Սակայն հարսանիքից երկու շաբաթ առաջ, Էյփրիլի անհանգիստ և զգայուն խառնվածքը սիրահարվում է մի խորհրդավոր, գեղեցիկ և մկանուտ Փերիին, ով աշխատում էր քաղաք եկած շարժական ատրակցիոնների այգում, և նրանք ոտքից մինչև գլուխ խորտակվում են ամենակուլ կրքի մեջ...
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:1988 ֆիլմեր Կատեգորիա:1980-ականների դրամա ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան անկախ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան մելոդրամա ֆիլմեր
Music & Me
Տեղեկություններ
Ալբոմը թողարկվել էր ծանր անցումային շրջանում, որն առաջացել էր ձայնի վոկալային փոփոխման և երաժշտական ժանրի փոփոխության պատճառով։ Motown-նից օգնականների շնորհիվ (Սթիվի Ուանդեր, Մարվին Գեյ) Մայքլը ցանկանում էր ալբոմում ներառել իր սեփական երգերը, սակայն լեյբլը չթույլատրեց։
Չնայած նրան, որ Մայքլն ալբոմի շապիկին կիթառը ձեռքերում է պահում, նա այդ ալբոմում ընդհանրապես չի մասնակցել գործիքավորմանը։ Քիչ էր այն, որ Մայքլը ընդհանրապես չէր նվագում կիթառով, ինչը գաղտնիք չէր, նա համարում էր, որ այդ նկարը կարող է վատ ազդեցություն ունենալ իր հեղինակության վրա։ Մայքլը դա պատմել էր հորը, ով էլ օգնեց իրեն խզել պայմանագիրը Motown-ի հետ և կնքել ավելի շահույթաբեր պայմանագիր Epic Records-ի հետ։
Քանզի Մայքլը գտնվում էր համաշխարհային շրջագայության մեջ Jackson 5 խմբի կազմում, ալբոմի փիառը սահմանափակ էր։ ԱՄՆ-ում թողարկված «With a Child’s Heart» սինգլը գրավեց 14-րդ տեղը «Hot R&B/Hip-Hop Songs» հիթ-շքերթում և «Billboard Hot 100»-ում 50-րդ տեղը։ «Music and Me» և «Morning Glow» երգերը թողարկվեցին իբրև սինգլ Մեծ Բրիտանիայում, սակայն տեղի հիթ-շքերթներում չհայտնվեցին։ «Too Young» երգը թողարկվել է իբրև սինգլ Իտալիայում, այն ժամանակ, երբ «Happy» երգը սինգլի տեսքով թողարկվեց Ավստրալիայում, իսկ «Doggin' Around» սինգլը թողարկվել էր սահմանափակ քանակով Նիդեռլանդներում։ Ալբոմի թողարկումից 10 տարի անց «Happy» երգը թողարկից սինգլ տարբերակով Մեծ Բրիտանիայում, «Motown’s 18 Greatest Hits» հավաքածուի առաջխաղացման նպատակով ։.
Նախոր ալբոմի վրա՝ «Forever, Michael», Ջեքսոնը աշխատում էր 2 տարի և այն կենտրոնացված էր Մայքլի հասունացող վոկալի վրա։
Աղբյուրներ
Կատեգորիա:Մայքլ Ջեքսոնի ալբոմներ Կատեգորիա:1973 ալբոմներ
Շառլ Էդուար լը Կորբյուզիե
Շառլ Էդուար լը Ժաներե (Charles-Édouard Jeanneret, ), առավել հայտնի որպես Լը Կորբյուզիե (Le Corbusier), ֆրանսիացի նշանավոր ճարտարապետ՝ ծագումով Շվեյցարիայից, մոդեռնիզմի ռահվիրա, ինտերնացիոնալ ոճի ճարտարապետության ներկայացուցիչ, նկարիչ և դիզայներ։
Կենսագրություն
Շառլ-Էդուար Ժաներեն ծնվել է Ֆրանսիային սահմանակից շվեյցարական Լա Շո դը Ֆոն փոքրիկ քաղաքում։ Հայրը տեղի ժամացույցի գործարանի վարպետ էր, մայրը՝ երաժշտության (դաշնամուրի) ուսուցչուհի։
Շառլը սովորել է ծննդավայրի արվեստի դպրոցում, որտեղ կերպարվեստի և ճարտարապետության ուսուցիչները կողմնորոշել են նրան՝ խորանալու ճարտարապետության մեջ։ Ուսումնառությունն ավարտելով՝ աշխատել է ճարտարապետներ Յո. Հոֆմանի (Վիեննա, 1907), Օ. Պերեի (Փարիզ, 1908-1910) և Պ. Բերենսի (Բեռլին, 1910-1911) արվեստանոցներում։ 1917 թվականից ապրել է Փարիզում։ 1930 թվականին դարձել է Ֆրանսիայի քաղաքացի։
Նկարիչ Ա. Օզանֆանի հետ մշակել է պուրիզմի տեսությունը (1918)։ Իր տեսակետներն առաջին անգամ հրապարակել է «Լը էսպրի Նուվո» («L’Esprit Nouveau», 1920-1925) հանդեսի հոդվածում։
Նպատակադրվելով հնարավորինս լավ կենցաղային պայմաններ ապահովել գերբնակեցված քաղաքներում ապրող մարդկանց համար՝ Լը Կորբյուզիեն մտահղացել է ճարտարապետական ազատ կաղապարների (ֆորմաների), ուժեղացված բետոնի լայնորեն կիրառմամբ շինությունների կառուցումը, միաժամանակ մեծ ուշադրություն է նվիրել քաղաքների պլանավորմանը։
Շուրջ հինգ տասնամյակ ձգված իր ստեղծագործական գործունեության ընթացքում նա նախագծել է դիզայնով ու հարմարավետությամբ աչքի ընկնող բազմաթիվ շինություններ, որոնք կառուցվել են Եվրոպայում, Ճապոնիայում, Հնդկաստանում, Հարավային և Հյուսիսային Ամերիկաներում։ Հնդկաստանում նա պատրաստել է Չանդիգար քաղաքի գլխավոր հատակագիծը, բացի այդ՝ նախագծել է այդ քաղաքի մի շարք վարչական շենքեր։
Լը Կորբյուզիեի ողջ ստեղծագործությունը նոր խոսք է ճարտարապետության ասպարեզում։ Եվ պատահական չէ, որ նա Ժամանակակից ճարտարապետության միջազգային կոնգրեսի (Congrès International d'Architecture Moderne (CIAM) հիմնադիր անդամ էր։
2016 թվականի հուլիսի 17-ին աշխարհի յոթ երկրներում նշանավոր ճարտարապետի իրականացրած տասնյոթ նախագծեր ընդգրկվել են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի «Համաշխարհային ժառանգության ցանկ»-ում՝ որպես մոդեռն արվեստում Լը Կորբյուզիեի ներդրած ակնառու ավանդի աչքի ընկնող նմուշներ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆրանսիացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:1887 ծնունդներ Կատեգորիա:1965 մահեր Կատեգորիա:Հոկտեմբերի 6 ծնունդներ Կատեգորիա:Օգոստոսի 27 մահեր Կատեգորիա:Շվեյցարացի ճարտարապետներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի դիզայներներ Կատեգորիա:Ֆրանսիացի նկարիչներ Կատեգորիա:Time-ի վարկածով «Տարվա մարդ» ճանաչվածներ
Սան Ֆելիս դու Շինգուի գավառ
Գավառի կազմ
Կատեգորիա:Բրազիլիայի գավառներ Կատեգորիա:Պարա նահանգի գավառներ
Վյերզոն 1 (կանտոն)
Վյերզոն 1 (Vierzon-1), Ֆրանսիայի կանտոն է, գտնվում է Կենտրոն շրջանում։ Շեր դեպարտամենտի կանտոնն է։ Մտնում է Վիերզոն օկրուգի մեջ։ Համաձայն 2007 թվականի մարդահամարի կանտոնի բնակչությունը 16152 մարդ էր։ Կանտոնի համարը 1829 է։ Կանտոնում կա 1 կոմունա։