cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Գրիշա Գրիգորյան
Գրիշա Արամայիսի Գրիգորյան, վիրաբույժ, վնասվածքաբան։ Հայաստանի բանակի բժշկական ծառայության պահեստի մայոր՝ (2000 թվական)։
Կենսագրություն
Ավարտել է Երևանի պետական բժշկական ինստիտուտը (1967 թվական)։ 1955-1958 թվականներին ծառայել է ԽՍՀՄ Զինված ուժեր-ում։ 1967-2000 թվականներին աշխատել է Տաջիկստանում, ՀԽՍՀ ՆԳ համակարգում, Երևանի 12-րդ պոլիկլինիկայում, 2-րդ բուժսանմասի վնասվածքաբանական կետում։ 2000-2002 թվականներին՝ ՀՀ ՊՆ № զորամասի բուժմասի պետ։ 2002 թվականին զորացրվել է։
1988 թվականին ստեղծել է երևանաբնակ իջևանցիների «Այգեհովիտ» ինքնապաշտպանական աշխարհազորը, կամավոր մեկնել Իջևանի շրջանի Այգեհովիտ, Վազաշեն և Ազատամուտ գյուղերը, կազմակերպել բուժօգնություն, շրջան առաքել զինամթերք, սննդամթերք, վառելանյութ։ 1991 թվականին կամավոր մեկնել է ԼՂՀ Շահումյանի շրջան, արժել և վիրահատել է վիրավոր ազատամարտիկների, խաղաղ բնակիչների։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ վիրաբույժներ Կատեգորիա:Հայ վնասվածքաբաններ Կատեգորիա:1936 ծնունդներ Կատեգորիա:Այգեհովիտ գյուղում ծնվածներ Կատեգորիա:Երևանի պետական բժշկական համալսարանի շրջանավարտներ
Օլգերտ Կրոդերս
Օլգերտ Կրոդերս (Oļģerts Kroders (9 օգոստոս 1921 թվական, Ռիգա, Լատվիա - 10 հոկտեմբեր 2012 թվական, Վալմիերա, Լատվիա), թատրոնի լատվիացի դերասան, ռեժիսոր և ուսուցիչ։ Լատվիական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստ (1988)։
Կենսագրություն
Ծնվել է 1921 թվականի օգոստոսի 9-ին Ռիգայում, հայտնի լրագրող, թատերական քննադատ և թարգմանիչ Ռոբերտ Կրոդերսի և դերասանուհի Գերտի Վուլֆի ընտանիքում։ Նրա հորեղբայրն է լրագրող Արտուրս Կրոդերսը, եղբայրը՝ լրագրող և գեղարվեստական քննադատ Գունարս Կրոդերսը։ Ավարտել է Ռիգայի երկրորդ գիմնազիան (1940 թվականին)։ Սովորել է Լատվիայի համալսարանի հոգեբանական և փիլիսոփայական ֆակուլտետներում։ Պատժվել է և աքսորվել Սիբիր։ 1956 թվականին Լատվիա վերադառնալուց հետո նա տարվում է բեմական արվեստով, մասնակցում է Տպագրական արդյունաբերության բանվորների կենտրոնական ակումբի թատերախմբի սիրողական ներկայացումներին։ Աշխատել է Դալիեսի թատրոնի ռեժիսորի օգնական, հրապարակել է իր դիտողությունները թատրոնի առօրյայի վերաբերյալ։ Թատրոնի ռեժիսորի ինքնուրույն պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է Լիեպաում։ Եղել է ռեժիսոր Լիեպայի թատրոնում (1959-1963 թվականներին)։ Ավարտել է Մոսկվայի թատերական արվեստի պետական ինստիտուտի ռեժիսորական բարձրագույն դասընթացները (1964 թվականին)։ Եղել է ռեժիսոր Վալմիերսկի դրամատիկական թատրոնում (1964-1974 թվականներին), գլխավոր ռեժիսոր Լիեպայի թատրոնում (1974-1990 թվականներին)։ 1990 թվականից եղել է ռեժիսոր Ազգային թատրոնում, 1990-1995 թվականներին եղել է նրա գեղարվեստական ղեկավարը։
Մասնակցել է լատվիական թատրոնների բեմադրմանը որպես հրավիրված ռեժիսոր։ Խաղացել է Նոր Ռիգայի թատրոնի բեմում։ Նկարահանվել է մի քանի կինոստուդիաների ֆիլմերում։ Ռիգայի կինոստուդիայում իր առաջնելույթը կատարել է ռեժիսոր Ռոլանդ Կալնինշի «Խորը շնչեք» (1967 թվական) ֆիլմում, որտեղ խաղացել է փոքր դեր։
«Կփորձեմ լինել բաց» (Mēģinu būt atklāts, 1993) կենսագրական հիշողությունների գրքի հեղինակն է։ Բազմիցս ներկայացվել և արժանացել է «Spēlmaņu nakts» թատերական մրցանակների։ Ազգային թատերական արվեստում ունեցած նշանակալի ներդրման համար արժանացել է Լատվիայի բարձրագույն մրցանակի՝ Երեք աստղերի շքանշանի։ Առաջին անգամ ամուսնացել է կինոքննադատ Մայա Աուգստկալնի հետ, երկրորդ անգամ՝ ռեժիսոր Ռիտա Կրոդերի հետ ։ Մահացել է Վալմիերեում 2012 թվականի հոկտեմբերի 10-ին։
Գրականություն
Կատեգորիա:Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտի շրջանավարտներ Կատեգորիա:20-րդ դարի դերասաններ Կատեգորիա:Լատիշ դերասաններ Կատեգորիա:Լատիշ ռեժիսորներ
Կառլո Պինսոլյո
Կառլո Պինսոլյո (Carlo Pinsoglio, ), իտալացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստ։ Ներկայումս հանդես է գալիս Յուվենտուսի կազմում։ Խաղում է դարպասապահի դիրքում ։
Դաութզեն Կրուս
Դաութզեն Կրուս, ֆրիզ-հոլանդացի մոդել և դերասանուհի։ Սկսել է իր մոդելային գործունեությունը 2003 թվականին Նիդեռլանդներում և իր գործակալության կողմից անմիջապես ուղարկվել է Նյու Յորք, որտեղ անցնել է հանրահայտ ներքնազգեստների ապրանքանիշ՝ Victoria's Secret-ի քաստինգը։ 2008 թվականին դարձավ բրեդնի Հրեշտակ ։ Մոտ 5 տարուց ավել եղել է L'Oreal Paris–ի գովազդային մոդել  ։ Կրուսը եղել է ամենաշատ վաստակող մոդելների թոփ 5 ցուցակում՝ ավելին քան 5 միլիոն ամերիկյան դոլարի եկամուտով ամեն տարի, սկսած 2008-ից։  Ըստ Forbes-ի նա 2014-ի երկրորդ ամենավաստակող մոդելն էր (զիջելով Ջիզել Բունդշենին)՝ մեկ տարում 8 միլիոն դոլար աշխատելով ։ Նա համարվում է մեր ժամանակների սուպերմոդել  ։
Կառլո Պինսոլյո
Յուվենտուս
Պինսոլյոն Յուվենտուսի ակադեմիայի սան է։ 2010 թվականին փոխադրվեց ակումբի առաջին կազմ, և նույն մրցաշրջանում վարձավճարով տեղափոխվեց Իտալիայի երրորդ դիվիզիոնում հանդես եկող Վիարեջո, որտեղ նա դարձավ թիմի հիմնական դարպասապահը։ Այստեղ Պինսոլյոն անցկացրեց 27 հանդիպում և 2011 թվականի հունիսի 30-ին վերադարձավ Յուվենտուս։ 2011 թվականի հուլիսին Չիրո Իմոբիլեի հետ վարձավճարով տեղափոխվեց Սերիա B-ում հանդես եկող Պեսկարա ։ Իր դեբյուտը նշեց սեպտեմբերի 10-ին՝ Կրոտոնեի դեմ խաղում ։ Պեսկարայում Պինսոլյոն հանդես էր գալիս որպես երկրորդ դարպասապահ և անցկացրեց ընդամենը 5 խաղ առաջնությունում։ 2012 թվականի հունվարին Յուվենտուսը հետ կանչեց Պինսոլյոյին և համատեղ սեփականության իրավունքով վաճառեց նրա տրանսֆերը Վիչենցային։
Դաութզեն Կրուս
Ի տարբերություն մյուս թոփ մոդելների, Կրուսը ծանոթացավ նորաձևության աշխարհի հետ ավելի ուշ ։ Նա այն քիչ հաջողությունների հասած մոդելներից է, ով չի հայտնաբերվել մոդելային գործակալությունների կեղմից։ Իր արձակուրդների լուսանկարները Paparazzi գործակալություն (Ամստերդամ) ուղարկելուց հետո նրան ընդունում են։ Կրուսը առաջին հայտնիությունը ծեռք բերեց 2005 թվականին, երբ հայտնվեց իտալական Vogue ամսագրի շապիկին։ Նկարահանումը կատարել է Ստիվեն Մեիսելը։ Իր գործունեությունը Victoria's Secret–ի հետ սկսելուն պես, նա 2005–ին քվեարկվեց որպես «Տարվա մոդել»՝ Vogue.com–ի կողմից ։ 2013–ը զգալի հաջողակ տարի էր Կրուսի համար։ Այդ տարվա սեպտեմբեր ամսին նա հայտնվեց չորս միջազգային տարբեր Vogue–ի շապիկներում՝ դարձնելով իրեն առաջին մարդը դրա պատմության մեջ ։ Սովորաբար սեպտեմբերյան համարները ամենակարևորներն են ներաձևության ամսագրերում, հատկապես Vogue–ում։ Տարեվերջին նա ունեցավ 9 ամսագրի շապիկ Vogue–ի համարներում՝ ցուցանիշ, որ ոչ մի մոդել չի գերազանցել ։
Դերասանական գործունեությունը սկսել է «Նոր ցամաք» ֆիլմով 2011 թվականին։ Նա Dance4Life հոլանդական բարեգործական կազմակերպության ակտիվ աջակից է։ Կազմակերպությունը օգտագործում է երգերն ու պարերը որպես ՄԻԱՎ–ի և ՁԻԱՀ–ի կանխարգելման միջոցներ։ Կրուսը նաև աջակցում է ընդերքի պահպանությանն ու Վայրի բնության համաշխարհային հիմնադրամին։
Վաղ տարիներ
Դաութզեն Կրուսը ծնվել է 1985 թվականի հունվարի 23-ին Նիդերլանդների Իսթերմար գյուղում՝ մոտ 1,600 բնակչությամբ, ֆրիզների ընտանիքում ։ Ծնվել է գյուղական մարզ Ֆրիսլանդում (Նիդերլանդների հյուսիս–արևմտյան հատված), որն ունի ավելի քիչ քան 650,000 բնակչություն և իր սեփական լեզուն։ Մայրը եղել է բուժքույր, հետագայում ուսուցչուհի, իսկ հայրը՝ հոգեթերապևտ։ 1970–ականներին նրանք երկուսն էլ արագ դահուկասահքի չեմպիոն էին։ Գտնվելով այդ ընտանիքում նա փոքրուց ձգտում է լինել պրոֆեսիոնալ արագ դահուկասահքի մարզուհի ։
Կրուսը և իր քույր Ռենսը՝ մասնագիտությամբ դիետոլոգ, մեծացել են դահուկասահքելով, հեծանիվ վարելով և առողջ սնվելով ։ Կրուսը նշել է այդ մասին․
"Ամեն իր ես գնում էի դպրոց հեծանիվ վարելով, մոտ 25կմ դեպի այնտեղ և վերադարձ։ Մայրս ասում էր, եթե վարեմ հեծանիվ, այն ինձ ուժեղ կդարձնի։ Կարծում եմ այն ինձ դարձրեց... Ես գրեթե միշտ գտնվում էի դրսում... Երբևէ անգամ չեմ էլ մտածել հագուստներիս մասին։ Մենք չունեինք սոցիալական մեդիա և չէինք կարող դիտել ուրիշ աղջիկների և ամսագրերի նկարներ։ Մենք առանձնապես ամսագրեր չէինք էլ գնում․ ծնողներս պարզապես կարդում էին լրատվական թերթեր... Ես ինձ զգում էի շատ երիտասարդ Նիդերլանդների հյուսիսից և մինչ ես ուղարկվեցի Նյու Յորք, ես այցելել էի Ամստերդամը ընդամենը մեկ անգամ ։"
Մոդելային կարիերա
Կրուսը իր երիտասարդությունը նկարագրում է որպես ոչ կանացի աղջիկ։ Նա երբեք լուրջ չէր մտածել մոդել դառնալու մասին, սակայն իրեն տեսավ այդ ոլորտում երբ իր նկարները Paparazzi մոդելային գործակալության կողմից ընդունվեցին 2003 թվականին Ամստերդամում։ Ավագ դպրոցն ավարտելուց հետո, երբ Կրուսը 18 տարեկան էր, որոշեց աշխատել՝ իր գրպանի գումարը հոգալու համար։ Նրա գործակալությունը ուղարկեց Կրուսին Նյու Յորք և մի քանի անգամ մասնակցելով Victoria's Secret–ի քասթինգներին, նրան առաջարկեցին փորձել իր ուժերը դառնալու բրենդի հրեշտակ։ Նիդերլանդներից Նյու Յորք տեղափոխվելուց հետո նա նոր է լսել և սկսել ճանաչել Victoria's Secret բրենդը։
Կրուսը հայտնվել է հանրահայտ Time, Vogue, Harper's Bazaar, Seventeen, Elle, Marie Claire, Glamour, WAvantgarde, Numéro և այլ ամսագրերի շապիկներում։ Պարբերաբար հայտնվում է Victoria's Secret–ի կատալոգներում և քայլել է դրա 2005, 2006, 2008, 2009, 2011, 2012, 2013 և 2014 թվականների շոուներում։ Գովազդել է Gucci, Թոմի Հիլֆիգեր, Վերսաչե, Վալենտինո, Բլումարին, նաև Ջորջիո Արմանիի «White» ապրանքանիշը և «Eternity» օծանելիքը։ 2005 թվականին Vogue.com–ի ընթերցողների կողմից ընտրվել է որպես «Տարվա մոդել» ։ 2007–ին հայտնվեց ամերիկյան Vogue–ի մայիսյան համարի շապիկում, վերնագրված «Աշխարհի հաջորդ թոփ մոդելները»՝ Շանել Իմանի և ուրշների հետ միասին ։ Այդ մոդելներից որոշների հետ նաև հայտնվեց 2008 թվականի Pirelli նորաձևության օրացույցում։
2006 թվականին ֆրիզերեն վավերագրական ֆիլմ նկարահանվեց՝ պատմելով Կրուսի մեկ շաբաթյա մոդելային գործունեությունը ։ Ֆիլմը ցուցադրում է Կրուսին Միլանի նորաձևության շաբաթում և նրա կարծիքը մոդելային բնագավառի մասին։ 2007 թվականի հուլիսին, վաստակելով շուրջ 1.5 միլիոն դոլլար նախկին տասներկու ամիսներում, Կրուսը Forbes–ի կողմից անվանվեց տասնչորսերորդը 15 ամենավաստակող սուպերմոդելների ցուցակում ։ 2008–ի ապրիլին նա արդեն զբաղեցնում էր հինգերորդ հորիզոնականը՝ 6 միլիոն եկամուտով ։ Forbes–ը կրկին անվանեց նրան հինգերորդը 2009–ին(6 միլիոն դոլար), 2010–ին(6 միլիոն դոլար) և 2012–ին՝ գրեթե 7 միլիոն եկամուտով  ։ Կրուսը բարձրացավ երկրորդ հորիզոնական 2014–ի ցուցանիշներում՝ վաստակելով 8 միլիոն նախկին տարում։
Կրուսը պաշտոնապես Ֆրիզերենի, իր մայր լեզվի, պահպանման աջակից է ։
2008 թվականի օգոստոսի վերջին Victoria's Secret–ը պաշտոնապես հաստատեց People ամսագրին, որ Կրուսը նրանց հրեշտակներից մեկն է ։ Բրենդի համար առաջին գովազդը, արդեն որպես հրեշտակ, «Սուպերմոդելային մոլուցք(Supermodel Obsession)»–ն էր։ 2009 թվականին նա կնքեց պայմանագիր դառնալու Swiss–ի կաշմիր ապրանքանիշի «Repeat»–ի դեմքը երկու տարի շարունակ ։
Կրուսն ունի իր մոմե արձանը Ամստերդամի Մադամ Տյուսոյի թանգարանում ։ 2009 թվականի նոյեմբերից մինչև 2010–ի հուլիս նա Marie Claire ամսագրի համար գրել է ամսական սյունակ իր կյանքի մասին ։ Կրուսը ունի պայմանագիր DNA Model Management մոդելային գործակալության հետ ։
2010 թվականին վերադարձավ շոուների մասնակցության և մասնակցեց Պրադայի նորաձևության շոուին՝ Ալեսսանդրա Ամբրոսիոյի և Միրանդա Քերի հետ միասին ։ 2011 թվականին գովազդեց L’Oréal և Tiffany & Co. ապրանքանիշները։ 2012–ին նա շարունակեց իր գործունեությունը նշավ երկու բրենդների համար, ինչպես հայտնվեց մի քանի Vogue–ի շապիկներում։ 2013–ին կնքեց շուրջտարյա պայմանագիր L’Oréal–ի հետ և գովազդեց նրանց ապրանքանիշները ։ Այդ նույն տարում նա հայտնվեց ավելի քան տասը ամսագրերի շապիկներում․ գերմանական Vogue (մարտ), կորեական Vogue (մարտ), ճապոնական Vogue (ապրիլ), հոլանդական Vogue (հունիս և սեպտեմբեր), թուրքական GQ (հուլիս), ֆրանսական Elle (օգոստոս), չինական Vogue (սեպտեմբեր), իսպանական Vogue (սեպտեմբեր), իտալական Vogue (սեպտեմբեր), պորտուգալական Elle(դեկտեմբեր), նորվեգական Elle (դեկտեմբեր) և Sunday Times Style (դեկտեմբեր)։ 2013 թվականի սեպտեմբերին Կրուսը դարձավ առաջին մոդելը, ով հայտնվեց չորս Vogue–ի շապիկներում՝ ընդամենը մեկ ամսում ։
2014 թվականին հայտնվեց Calvin Klein–ի նոր օծանելիք «Reveal»–ի գովազդում՝ Չարլի Հունամի հետ միասին, ինչպես նաև շարունակեց իր պայմանագիրը բրենդի հետ։ Այդ տարում Կրուսը հայտարարեց, որ դադարեցնում է իր պայմանագիրը Victoria's Secret–ի հետ՝ վեց տարի դրա հետ աշխատելուց հետո։ Բրենդի շոուների համար նա քայլել է 2005, 2006, 2008, 2009, 2011, 2012, 2013 և 2014 թվականներին։ Models.com–ը Կրուսին համարում է «Նոր սուպերմոդելներ»–ից մեկը ։
Դերասանական կարիերա
2011 թվականի Նոյեմբերի 24–ին Կրուսը կատարեց իր դեբյուտային ֆիլմը՝ «Նոր ցամաքը»՝ առաջին հոլանդական Ստերեոկինո 3D ֆիլմը։ Կրուսը Նյու Յորքում այցելել է դերասանական վարպետության դասընթացների և հարցազրույցների ընթացքում նշել է, որ պլանավորում է նկարահանվել ավելի շատ ֆիլմերում։ 2016 թվականին նա խաղացել է Հրաշք կինը ֆիլմում՝ որպես ամազոնյան մարտիկ ։
Անձնական կյանք
2009 թվականին Կրուսը սկսեց հանդիպել հոլանդացի դիջեյ Սանրի Ջեյմսի հետ ։ 2010 թվականի Հուլիսի 15–ին Կրուսը հայտարարեց, որ նա հղի է իր առաջնեկով։ Նույն թվականի նոյեմբերի 7–ին նրանք ամուսնացան Կրուսի ծննդավայրում ։ 2011 թվականի հունվարի 21–ին նրանք ունեցան իրենց առաջնեկ որդուն՝ Ֆիլոն Ջոյ Գոռեին ։ Կրուսը հայտարարեց իր երկրորդ հղիության մասին 2014 թվականի փետրվարին ։ Այդ թվականի մարտի 22–ին պարզ դարձավ, որ նրանք ունենալու են աղջիկ ։ Իրենց դուստր Միլենա Մաե Գոռեն ծնվեց հուլիսի 30–ի առավոտյան ։ Երկու երեխաներն էլ լույս աշխարհ են եկել Ամստերդամում։ Հարցազրույցում Կրուսը անկեղծացել է իր դստեր ապագայի մասին․ ««Դու գեղեցիկ ես» ասելու փոխարեն ես կասեմ «դու խելացի ես», այսպիսով նա կյանքում կունենա գեղեցկությունից և նորաձևությունից տարբեր ձգտումներ։ Չնայած ես շատ եմ սիրում իմ աշխատանքը, սակայն ես չեմ փոխում աշխարհը։ Ես կցանականամ որ նա սովորի և ունենա ուրիշ ձգտումներ։ Մենք պետք է սովորեցնենք մեր աղջիկներին, որ նրանք կարող են դառնալ նախագահներ, և միշտ չէ, որ ամեն ինչ կախված է գեղեցկությունից   »։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մոդելներ այբբենական կարգով Կատեգորիա:Հոլանդացի մոդելներ Կատեգորիա:1985 ծնունդներ Կատեգորիա:Հունվարի 23 ծնունդներ Կատեգորիա:Հոլանդացի դերասանուհիներ
Կառլո Պինսոլյո
Վիչենցա
2012-13 մրցաշրջանը Պինսոլյոն սկսեց որպես թիմի հիմնական դարպասապահը՝ անցկացնելով 20 հանդիպում, սակայն կորցրեց իր դիրքը 2013 թվականի հունվարին։ Այս մրցաշրջանում Վիչենցան դուրս մնաց Սերիա B-ից։ 2013 թվականի հունիսի 20-ին Յուվենտուսի և Վիչենցայի միջև համատեղ սեփականության պայմանագիրը երկարաձգվեց, և Պինսոլյոն շարունակեց մնալ Վիչենցայի ֆուտբոլիստ։
2013 թվականի հուլիսի 23-ին Պինսոլյոն վարձավճարով տեղափոխվեց Մոդենա։ Այստեղ նա անցկացրեց 39 հանդիպում՝ բաց թողելով 38 գնդակ և 14 խաղում իր դարպասը պահելով անառիկ։
Վերադարձ Յուվենտուս
2015 թվականի օգոստոսի 3-ին Պինսոլյոն վարձավճարով տեղափոխվեց Լիվորնո։ Լիվորնոյում նա մասնակցեց 38 հանդիպման և բաց թողեց 47 գնդակ։
2016 թվականի հուլիսին Պինսոլյոն վարձավճարով միացավ Լատինային։ Իտալացին այստեղ անցկացրեց 41 հանդիպում, իսկ Լատինան դուրս մնաց Սերիա B-ից։
Միջազգային կարիերա
Պինսոլյոն ներկայացրել է Իտալիան մինչև 20 և մինչև 21 տարեկանների հավաքականներում։ Իտալիայի Մ21 հավաքականի կազմում իր դեբյուտը նշել է 2011 թվականի փետրվարի 8-ին՝ Անգլիայի դեմ ընկերական խաղում ։ Բացի դրանից, անցկացրել է ևս 8 հանդիպում մինչև 21 տարեկանների հավաքականի կազմում։
Ակումբային վիճակագրություն
2017 թվականի մարտի 10-ի դրությամբ
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ֆուտբոլի դարպասապահներ Կատեգորիա:Իտալացի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Յուվենտուսի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վիարեջոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Պեսկարայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Վիչենցայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Մոդենայի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լիվորնոյի ֆուտբոլիստներ Կատեգորիա:Լատինայի ֆուտբոլիստներ
Վարակոշկա
Վարակոշկա (Варакошка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Շաբալինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեծ Վարակշա գետի աջ ափին՝ 8,1 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 5,1 կմ է, ավազանի տարածքը 22,6 կմ2։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վետլուգա, գետի ենթաավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։ Գետի ավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Լախիրի
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1760 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մեստիայից հեռու է 11 կմ։
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 83 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Մակ-Քրիրի շրջան (Կենտուկի)
Մակ-Քրիրի շրջան (McCreary County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.109 կմ² է, բնակչությունը՝ 18.306 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ուայթլի Սիթի բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1912 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
Մոսե Խոնելի
Մոսե Խոնելի (მოსე ხონელი), վրացի գրող, 12-րդ դարի «Ամիրանդարեջանիանի» արկածային-հերոսական պատմվածքների ենթադրյալ հեղինակը։ Դյուցազն Ամիրանի ֆանտաստիկ արկածներում և սխրագործություններում արտացոլված են 12-րդ դարի վրաց հասարակության ռազմաասպետական դասի սոցիալ-քաղաքական և բարոյական իդեալները։
Կատեգորիա:Վրացի արձակագիրներ Կատեգորիա:Միջնադարյան վրացիներ
Խուանիտա Կրեպս
Խուանիտա Մորիս Կրեպս (Juanita Morris Kreps, 11 հունվարի 1921 թվական, Լինչ, Կենտուկի նահանգ, ԱՄՆ — 5 հուլիսի 2010 թվական, Դարեմ, Հյուսիսային Կարոլինա, ԱՄՆ), ամերիկացի տնտեսագետ և քաղաքական գործիչ, ԱՄՆ առևտրի առաջին կին-նախարար (1977—1979):
Կենսագրություն
Կրեպսը ծնվել է որպես Կլարա Խուանիտա Մորիս 1921 թվականի հունվարի 11-ին Լինչում, Կենտուկի։ Նա ծնվել է Սենիա և Էլմեր Մորիսի ընտանիքում։ Բակալավրն ավարտել է Բերիա քոլեջում (Կենտուկի) 1942 թվականին, մագիստրոսի կոչում ստացեկ է 1944 թվականին, իսկ փիլիսոփայության դոկտորի կոչում՝ 1948 թվականին,երկուսն էլ Դյուկի համալսարանում։
Դասավանդել է Դենիսոն համալսարանում (1945—1950), Հոֆսթրի քոլեջում (1952—1954) և Դյուկի համալսարանում (1955 թվականից սկսած, սկսած 1968 թվականից՝ պրոֆեսոր, 1973-ից մինչև 1977՝ փոխնախագահ)։
Կրեպսը եղել է Նյու Յորքի ֆոնդային բորսայի տնօրենների խորհրդի առաջին կին անդամը (1972—1977) և ԱՄՆ առևտրի առաջին կին նախարարը (1977—1979, Ջիմի Քարթերի կառավարություն)։
Մահացել է տևական հիվանդությունից հետո 2010 թվականի հուլիսի 5-ին ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ամերիկացի տնտեսագետներ Կատեգորիա:ԱՄՆ-ի դեմոկրատական կուսակցության անդամներ Կատեգորիա:20-րդ դարի ամերիկացի քաղաքական գործիչներ
Գրեչինցի
Գրեչինցի (Гречинці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Գրեչինցի գյուղում բնակվում էր 705 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 2,45 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 287,76 մարդ/կմ²։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1735 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Կուդոյարովո (գյուղ, Սերեդինա-Բուդայի շրջան)
Կուդոյարովո (Кудоярове), գյուղ Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանում։
2001 թվականի տվյալներով Կուդոյարովո գյուղում բնակվում էր 5 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Սումիի մարզի Սերեդինա-Բուդայի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր
Պանիկովեց (գյուղ, Զադոնսկի շրջան)
Պանիկովեց (Паниковец), գյուղ Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Զադոնսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2011 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 362 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Զադոնսկի շրջանի բնակավայրեր
Զալեսովո (գյուղ, Շոկինսկոե գյուղական բնակավայր)
Զալեսովո (Залесово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 43 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի բնակավայրեր
Save the Children
«Փրկենք երեխաներին» (Rädda Barnen, Save the Children), ամբողջ աշխարհի երեխաների իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող միջազգային կազմակերպություն։
Պատմական տեղեկություններ
Կազմակերպությունը հիմնվել է 1919 թվականին Մեծ Բրիտանիայում՝ Էգլանտայնա Ջեբբի և նրա քրոջ՝ Դորոթի Բաքսթոնի կողմից։ Կազմակերպության հիմնական նպատակներն են կատարելագործել կրթության, առողջապահության, տնտեսական հնարավորությունների համակարգերը, երեխաներին պաշտպանել բռնություններից և բնական աղետներից, ինչպես նաև իրականացնել երեխաների իրավունքների պահպանության և պաշտպանության ուղղությամբ այլ գործունեություն։ Կազմակերպության աշխատակիցների կարծիքով նույնիսկ ոչ մեծ նվիրատվությունը կարող է փրկել շատ երեխաների ։
Կազմակերպությունն օգնություն է ցուցաբերել այն երեխաներին, որոնք տուժել են Պովոլժիեի (1921-1922) քաղցից, Վիետնամի պատերազմներից, Նիգերիայի քաղաքացիական պատերազմից և այլ աղետներից ու հակամարտություններից։ Վերջին ժամանակներս կազմակերպության կողմից գործարկվել է հաճախակի զինված հակամարտությունների ենթարկվող երկրներում բնակվող 8 միլիոն երեխաների որակյալ կրթության ապահովման ծրագիր։
Mothers' Index Rankings
Կազմակերպությունը տարեկան հրապարակում է Mothers' Index Rankings վարկանիշը, որտեղ նշվում է աշխարհի տարբեր երկրներում մայրության և մանկության իրավիճակի ամբողջական գնահատականը։ Ըստ 2014 թվականի վարկանիշի՝ մոր և երեխայի համար ամենալավ երկիրը Ֆինլանդիան է, երկրորդ տեղում Նորվեգիան է, երրորդում՝ Շվեդիան, 26-րդ տեղում՝ Բելառուսը, 62-րդում՝ Ռուսաստանը, իսկ 72-րդ տեղում՝ Ուկրաինան ։ Այս ցանկում Ֆինլանդիան առաջատար տեղ է զբաղեցնում երկրորդ տարին անընդմեջ ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Միջազգային կազմակերպություններ Կատեգորիա:Երեխաների իրավունքներ Կատեգորիա:1919 հիմնադրված կազմակերպություններ Կատեգորիա:Բարեգործական կազմակերպություններ
Մորուքավոր մողես
Մորուքավոր մողես կամ մորուքավոր ագամա, մողեսակերպերի կարգի ագամայինների ընտանիքին պատկանող սողունի տեսակ, որը համարվում է Ավստրալիայի էնդեմիկ կենդանատեսակ։
Տարածվածություն և կենսակերպ
Մորուքավոր մողեսը համարվում է Ավստրալիայի էնդեմիկ կենդանաեսակ, հետևաբար՝ տարածված է միայն այստեղ։ Ապրում են Ավստրալիայի արևելյան շրջաններում՝ կիսաանապատային գոտիներում, հիմնականում՝ թփուտներում և քարքարոտ տեղանքում։
Իր անվանումը ստացել է կոկորդի և գլխի կողքերին գտնվող մաշկային ելուստի պատճառով։ Այդ մաշկային ելուստը հարթ և երկար է։ Մորուքավոր մողեսի ռուդիմենտար օրգան հանդիսացող մաշկային ելուստներն ավելի արտահայտնիչ են դառնում գրգռված վիճակում։
Արտաքին միջավայրի վնասակար ազդեցության կամ վտանգի զգալու պարագայում մողեսն արձակում է սպառնալիչ ձայներ և գորտի պես ցատկելով բացում է երախը։ Սնվում է միջատներով, հատկապես՝ թեփուկաթևավորներով։ Բազմացումը կատարվում է ձվադրության միջոցով։ Ձվադրման շրջանում ծնում է 9-ից մինչև 24 ձու։
Նկարագրություն
Մորուքավոր ավստրալիական մողեսը խոշոր չափի սողուն է։ Վերջինիս մարմնի ընդհանուր երկարությունը կազմում է 60 սմ։ Մաշկի գույնը կախված է միջավայրի պայմաններից՝ փոփոխական է։
Առավել տարածված է մարմնի վերևի հատվածի կապտականաչավուն, կապտավուն կամ դեղնավուն գունավորումը ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Մողեսներ Կատեգորիա:Ավստրալիայի կենդանական աշխարհ
(4349) Տիբուրսիո
(4349) Տիբուրսիո (Tiburcio), աստերոիդ աստերոիդների հիմնական գոտում։ Հայտնաբերվել է 1989 թվականի հունիսի 5-ին Վերներ Լանդգրաֆի կողմից Լա Սիլյայում ։
Միջին հեռավորությունը Արեգակից կազմում է 2,618326 ա. մ., առավելագույնը մոտենում է 1,9833 ա. մ. հեռավորության վրա և հեռանում 3,2534 ա. մ. ։ Արեգակի շուրջ մեկ ամբողջական պտույտ է կատարում 1547,51 երկրային օրվա ընթացքում, իր ուղեծրով շարժվելով միջինում 0,232631 աստիճան/օր արագությամբ։ Աստերոիդի ուղեծրի և խավարածրի հարթությունները իրար հետ կազմում են 10,74° անկյուն։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1989 թվականին հայտնաբերված աստղագիտական մարմիններ Կատեգորիա:Վերներ Լանդգրաֆի կողմից հայտնաբերված աստերոիդներ Կատեգորիա:Աստերոիդների հիմնական գոտու աստերոիդներ
Արման Բաբաջանյան
Արման Շամիրի Բաբաջանյան, հայ քաղաքական գործիչ, լրագրող, «Հանուն հանրապետության» կուսակցության հիմնադիր, ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության, ապա՝ անկախ պատգամավոր ։
Կենսագրություն
1993-1995 թվականներին սովորել է Վենետիկի Մուրադ-Ռափայելյան վարժարանում։
1994 թ. հրատարակել է Գրիգոր Նարեկացու Մատյան ողբերգությանը նվիրված «Անստվեր լույսի ջերմությունը. Նարեկը որպես քավարան» աշխատությունը։
1998 թ. Նախագահական ընտրություններում Կարեն Դեմիրճյանին սատարող երիտասարդական կազմակերպությունների համակարգող։
2001 թվականին սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի Արտաքին տնտեսական կապերի և էկոնոմիկայի ինստիտուտում ։
Մոտկանի գավառակ
Մոտկան, գավառակ Արևմտյան Հայաստանում, Բիթլիսի վիլայեթի Բիթլիսի գավառում, որոշ նշումներով Սասունի գավառում։ Վարչական կենտրոնը Դատվան գյուղն էր ։
Արման Բաբաջանյան
Կենսագրություն
2002-2006 թ. ԱՄՆ Հրվ. Կալիֆոռնիայի համալսարանի Միջազգային հարաբերությունների ֆակուլտետ։
Մոտկանի գավառակ
Մոտկանի տարածքը մոտավորապես համապատասխանում էր Աղձնիք աշխարհի Գզեզ գավառին։
Արման Բաբաջանյան
Կենսագրություն
2004-2005 թթ. ԱՄՆ Ջորջթաուն համալսարանի կոնֆլիկտաբանության ֆակուլտետ։
Մոտկանի գավառակ
Աշխարհագրություն
Մոտկանի գավառակը գտնվում էր Մուշ քաղաքից հարավ՝ Հայկական Տավրոսի փեշերին։ Այն լի է բարձրաբերձ լեռներով, անդնդախոր ձորերով։ Գլխավոր լեռնագագաթերն են Արծվիքը (Արծիվ), Մեղվաքարը (Մեղքար), Շնազը, Փորակը, արևմտյան սահմանագլխին՝ Մարութասարը (Մարաթուկ, 2967մ)։ Հարավային՝ Խարզանին հարող հատվածն ավելի հարթ է և պատված է ընկուզենու ու կաղնու կուսական անտառներով, մշտադալար թփուտներով։
Արման Բաբաջանյան
Կենսագրություն
2006 թվականին ձերբակալվել է փաստաթղթեր կեղծելու և զինվորական ծառայությունից խուսափելու համար։ Հայաստանի դատարանի կողմից մեղավոր է ճանաչվել զինվորական ծառայությունից խուսափելու համար և դատապարտվել 4 տարվա ազատազրկման։ Փաստաթղթեր կեղծելու մասով դատարանը մեղադրանքը չհիմնավորված է համարել։ Սույն գործով դատավարության ընթացքում Ա․Բաբաջանյանն իրեն մասնակիորեն մեղավոր է ճանաչել  ։
Մոտկանի գավառակ
Աշխարհագրություն
Մոտկանի տարածքով հոսում է Արևմտյան Տիգրիսի ձախափնյա Սալնագետ կամ Արզան (այժմ՝ Խարզանասու), վտակը (այդ թվում՝ Արփի, քրդական Ռո, նաև՝ Մեյդանի գետ) ։
Արման Բաբաջանյան
Կենսագրություն
2020 թվականի մայիսի 30-ին հիմնադրել է «Հանուն հանրապետության» քաղաքական նախաձեռնությունը ։
Մոտկանի գավառակ
Բնակչություն
XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին Մոտկանի գավառակն ուներ 22 612 բնակիչ, որից 8000-ը հայեր էին ։
Արման Բաբաջանյան
Կենսագրություն
Տիրապետում է անգլերեն, ֆրանսերեն, ռուսերեն, իտալերեն լեզուներին։
Մոտկանի գավառակ
Բնակչություն
Հայ բնակչության մեծ մասը թուրքերի ձեռքով կոտորվել է 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Մոտ 2000 փրկվածներն ապաստանել են Արևելյան Հայաստանում։ Նրանց սերունդներն ապրում են Արագածոտնի մարզի տարածքում ։
Տնտեսություն
Բնակիչները հիմնականում զբաղվել են անասնապահությամբ, այգեգործությամբ, մեղվաբուծությամբ (հայտնի էր Մոտկանի մեղրը) և արհեստագործությամբ ։
Արման Բաբաջանյան
Աշխատանքային գործունեություն
1989թ. Հայ եկեղեցու երիտասարդաց միության ատենապետ, «Հայորդի» պարբերականի խմբագիր։
Մոտկանի գավառակ
Վարչական բաժանում
XIX դարի վերջին և XX դարի սկզբին ուներ 69 ։
Արման Բաբաջանյան
Աշխատանքային գործունեություն
2003թ. ԱՄՆ Լոս Անջելես քաղաքում անցկացված ՀՀ նախագահական ընտրությունների քարոզարշավի շտաբի պատասխանատու։
2003 թվականին ԱՄՆ-ում հիմնել է «Ժամանակ» օրաթերթը, որը գործում է մինչ օրս։
Մոտկանի գավառակ
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Արևմտյան Հայաստանի գավառներ
Արման Բաբաջանյան
Աշխատանքային գործունեություն
2010 թվականին հիմնել և գլխավորել է www.1in.am լրատվական-վերլուծական կայքը։
2018 թվականի դեկտեմբերի 9-ին կայացած Ազգային Ժողովի ընտրություններում պատգամավոր է ընտրվել «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության համապետական ցուցակով ։
Կուսակցության հիմնում
2020 թ. մայիսին Արման Բաբաջանյանը հիմնեց «Հանուն Հանրապետության» քաղաքացիական նախաձեռնությունը, որի հենքի վրա սեպտեմբերին ստեղծեց համանուն կուսակցություն ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:ՀՀ ԱԺ 7-րդ գումարման պատգամավորներ Կատեգորիա:Հայ լրագրողներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ Կատեգորիա:Մուրադ-Ռափայելյան վարժարանի սաներ
Միմերա
Միմերա, գյուղ Օսմանյան կայսրությունում, Տրապիզոնի վիլայեթի Աքչեաբադի գավառում։
Բնակչության մասին տվյալներ չեն պահպանվել։ Նրանք բռնությամբ տեղահանվել են 1915 թվականի Մեծ եղեռնի ժամանակ։ Նրանց մեծ մասը զոհվել է աքսորի ճանապարհին։
Տես նաև
Կատեգորիա:Օսմանյան կայսրության հայաբնակ գյուղեր
Նիկոլ Դուման
Նիկոլ Դուման կամ Նիկողայոս Տեր-Հովհաննիսյան, հայ ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ, ՀՅԴ կուսակցության անդամ։
Կենսագրություն
Նիկողայոս Տեր-Հովհաննիսյանը ծնվել է 1867 թվականին Լեռնային Ղարաբաղի Ասկերանի շրջանի Ղշլաղ (այժմ՝ Ծաղկաշատ) գյուղում՝ քահանայի ընտանիքում։ Ավարտել է Շուշիի թեմական դպրոցը (1887)։ Քահանա հոր աջակցությամբ աշխատել է թեմի եկեղեցական խորհրդում։
1891 թվականին աշխատանքի է անցել Թավրիզի Լիլավայի թաղի հայկական դպրոցում։ Ուսուցչություն է արել Հյուսիսային Կովկասի հայկական դպրոցներում, 1894-1896 թվականներին՝ Թավրիզի և Սալմաստի վարժարաններում ։
Մարտական մկրտություն
Թավրիզում երկու տարի աշխատելուց հետո Դումանը տեղափոխվել է Սալմաստ գավառի Ղալասար գյուղ, շարունակել ուսուցչություն անել։ Բայց հիմնական նպատակը «Երկրին» մոտենալն էր, սահմանամերձ գյուղերում կուսակցական, մարտական կառույցներ ստեղծելը։ Շուտով նրան հաջողվում է կապ հաստատել Դերիկա վանքում և մոտակա հայկական գյուղերում գործող հայդուկային խմբերի հետ։
Վանքի մոտակայքում կար չորս հայկական գյուղ՝ Բաբիկ, Ասլանիկ, Աշնակ, Հախվերան։ Նա նաև որսորդ էր, մի հանգամանք, որ նրան հնարավորություն էր տալիս ծանոթանալու տեղանքին, միջավայրի աշխարհագրական առանձնահատկություններին։ Նախքան հայ ֆիդայիների հանդես գալը Դերիկա վանքում տիրություն են արել թուրքերն ու քրդերը։ Ատրպատականի առաջնորդ Ստ. արքեպիսկոպոս Մխիթարյանը հանձնարարել է վանքի կառավարիչ Մովսես Իշխանյանին վերականգնել վանքը, ով իր նշանակման առաջին իսկ օրից սկսել է աշխատանքը։ Թեև պարսիկները բարեկամաբար էին տրամադրված մինչ այդ վանքում ապաստանած արևմտահայերի նկատմամբ, բայց թուրքերի դրդմամբ վերականգնած վանքը քանդել են։ Վանքում հանգրվանել են մի շարք ֆիդայիներ։ Նիկոլը նրանց հետ կապ է հաստատել և հենց այստեղից՝ Դերիկից էլ սկսվել է նրա մարտական ուղին։ Տեղում նաև ստեղծվել է «Վրեժ» անունով մարտախումբ, որը պիտի անցներ Վան։ 1894-1896 թվականներին Նիկոլ Դումանը մասնակցել է Դերիկի կռիվներին։
Հրամանատարը Դուման անունը վաստակել է Բողասքյասանի մարտում․ 1895 թվականի հոկտեմբերին Նիկոլ Դումանը 50 հոգանոց խումբն առաջնորդել է դեպի Վան-Վասպուրական։ Հազիվ ոտք դրած Վասպուրական՝ հայդուկների խումբը պաշարվել է քրդական 1500-անոց հրոսակախմբի կողմից։ Երկօրյա համառ մարտերից հետո, ընդամենը մեկ զոհ տալով, հայդուկներին հաջողվել է ճեղքել քրդերի շղթան ու ապաստանել հայկական Բողազ-Քյոսան գյուղում։ Սակայն նրանց կրնկակոխ հետապնդող քրդերը պաշարել են նաև գյուղի այն մարագը, որտեղ ապաստանել էին հայ ազատամարտիկները։ Քրդերը հրդեհել են մարագը։ Անելանելի դրությունից ելքը գտել է խմբապետ Նիկոլը։ Նրա հրամանով ֆիդայիները բացել են մարագի դռները և դիմահար կրակով առաջ շարժվելով ու տապալելով քրդերին՝ ճեղքել շղթան ու դուրս եկել շրջափակումից։ Քրդերը մեծ կորուստներ են տվել, այդ թվում՝ երկու ցեղապետ։ «Սա մարդ չէ, սա դուման է» (փոթորիկ),- ասել են քրդերը ։
1896 թվականին Նիկոլ Դումանի մոտ առաջացել է Խանասորի արշավանքի (1897, հուլիս) կազմակերպման և քրդական մազրիկ ցեղից վրեժխնդիր լինելու գաղափարը։ Արշավանքին մասնակցել է որպես հիսնապետ։
Դումանը Բաքվում
Դումանի մարտախումբն առաջին օրը բաղկացած էր 6 զինված մարտիկից, իսկ Դաշնակցությունը քիչ քանակությամբ զենք ուներ, այն էլ Բաքվից հեռու՝ Շամախինսկայում։ Հերոսական ջանքերով հաջողվել է տեղափոխել զենքը (10-12 հրացան, նույնքան տասնոցներ, փամփուշտներ)։ Զենք ձեռք բերելու խնդրում Դումանին օգնել են Բաքվի ռուսական զորամասի հայ զինվորները։ Փետրվարի 7-ին Դումանը վեց հոգով կանգնեցրել և հաղթել է կատաղած, արյան ու թալանի ծարավ թուրքերին, մաքրել հայկական եկեղեցու շրջապատը գազազած ամբոխից։ Նա ոչ միայն կասեցրել է փետրվարի 7-ի թուրքերի հարձակումը, այլև հարկադրել է թուրքերին սպիտակ դրոշ պարզել։ Հայերն ընդունել են հաշտության առաջարկությունը, տեղի են ունեցել հոգևորականների փոխադարձ այցելություններ։
1904 թվականին փորձել է խմբով հասնել օգնության ապստամբած Սասունին, սակայն թուրք-պարսկական սահմանի վրա՝ Ռազիի մոտ կռվի է բռնվել քրդական հրոսակախմբերի հետ և վերադարձել Սալմաստ։
1905-1906 թվականների հայ-թաթարական ընդհարումների ժամանակ ղեկավարել է Երևանի նահանգում և Արարատյան դաշտում գործող հայկական ինքնապաշտպանական ուժերը, կարողացել հմտորեն կազմակերպել հայերի ինքնապաշտպանությունը։ Նիկոլ Դումանը կազմակերպված ապստամբության կողմնակից էր։
Դումանը Պարսկաստանում
1909 թվականին Նիկոլ Դումանը անցել է Պարսկաստան։ Եփրեմ Խանի ու Քեռու (Արշակ Գավաֆյան) հետ մասնակցել է Իրանական հեղափոխությանը։ Ղեկավարել է Թավրիզի պաշտպանությունը։ 1911 թվականին պարսիկ և հայ հեղափոխական մարմինների ու Թավրիզի ապստամբած զինված ուժերի խնդրանքով Նիկոլ Դումանը նշանակվել է հրամանատար։
Դումանը Թավրիզ է եկել իր 100 հոգանոց մարտախմբով և նշանակվել սահմանադրական ուժերի ընդհանուր հրամանատար։ Թավրիզ հասնելով՝ Դումանը կարճ ժամանակում կարողացել է կազմակերպել քաղաքի պաշտպանությունը։ Սակայն, ինչպես կանխատեսել էր հրամանատարը, հեղափոխական ուժերը պարտություն են կրել։ Ռուսական զորքը երկրորդ անգամ է մտել Պարսկաստան և շարժվել Թավրիզի ու Թեհրանի վրա։ Հայ մարտիկները, նախապես ստանալով Եփրեմ խանի թույլտվությունը, 1911 թվականի սեպտեմբերին Թեհրանով ու Սալմաստով անցել են Վան։ «Ինչպես տարա, այնպես էլ հետ բերի տղաներին ողջ և առողջ»,- ասել է Դումանը ։ Այնուհետև վերադարձել է Կովկաս, եղել Արևմտյան Հայաստանում։
1910 թվականին մասնակցել է 2-րդ ինտերնացիոնալի Կոպենհագենի կոնգրեսին։ Նիկոլ Դումանը դեմ է արտահայտվել 1906 թվականին ՀՅԴ Խորհրդի ընդունած և ՀՅԴ 4-րդ ընդհանուր ժողովի վավերացումը ստացած «կովկասյան նախագծին»։ Նա կարծում էր, որ հայերը չպետք է տարվեն համառուսական հովերով։ Նա դեմ է արտահայտվել նաև Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկզբում հայկական կամավորական գնդերի ստեղծման գաղափարին։
Մահ
Որոշ ժամանակ մնալով Վանում՝ Դումանը Արամի և Իշխանի հետ, մարտական ուժեր է կազմակերպել, սակայն Վանի նահանգապետի կարգադրությամբ հեռացել է այնտեղից։ Մեկնել է Կ.Պոլիս, ապա՝ Թիֆլիս, առողջական վիճակից դրդված ներկայացել ոստիկանատուն։ Նրան ձերբակալել են, գցել Մետեխի բանտը, սակայն ընկերների օգնությամբ ազատել և ուղարկել են բուժվելու Աբասթուման, Սուխումի, Կիսլովոդսկ:
1914 թվականին Առաջին համաշխարհային պատերազմի հենց սկզբից բուռն թափով ծավալվել է հայ կամավորական շարժումը։ Դումանը չի խրախուսել կամավորական շարժումը, որը, ըստ նրա, կարող էր թուրքերին առիթ տալ նոր կոտորածների։ Այդուհանդերձ, նա կամավորական խմբերի հրամանատարի ամենահավանական թեկնածուն էր։ Սակայն առողջական վիճակը վատթարացել է և նրան պառկեցրել են հիվանդանոց՝ Բաքվում։
Զգալով պատերազմին մասնակցելու իր անկարողությունը՝ 1914 թվականի հուլիսի 27-ին թոքախտավոր Նիկոլ Դումանը ինքնասպանությամբ վերջ է տվել կյանքին։ Նրա աճյունը Բաքվից տեղափոխվել է Թիֆլիս, թաղվել է Խոջիվանքի գերեզմանատանը՝ ՀՅ Դաշնակցության հիմնադիր Սիմոն Զավարյանի կողքին։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Հայ ֆիդայիներ Կատեգորիա:Շուշիի թեմական հոգևոր դպրոցի աշակերտներ Կատեգորիա:Ինքնասպաններ Կատեգորիա:ՀՅԴ անդամներ Կատեգորիա:Խոջիվանքի գերեզմանատանը թաղվածներ Կատեգորիա:Հայ հեղափոխականներ Կատեգորիա:Հայ քաղաքական գործիչներ
Մակ-Լին շրջան (Կենտուկի)
Մակ-Լին շրջան (McLean County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 658 կմ² է, բնակչությունը՝ 9.531 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Քալհուն բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1854 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
Դավիթ Պողոսյան (ըմբիշ)
Դավիթ Լևոնի Պողոսյան (დავით ლევანის ძე პოღოსიანი, ), վրացահայ ազատ ոճի ըմբիշ, Վրաստանի բազմակի չեմպիոն, Եվրոպայի կրկնակի չեմպիոն (1997, 1998), աշխարհի առաջնության մեդալակիր (2001)։ Պարգևատրվել է Պատվո շքանշանով (1998)։
Կենսագրություն
Դավիթ Պողոսյանը ծնվել է 1974 թվականի օգոստոսի 21-ին Գորիում։ Ծնողները եղել են Գանձանի (Գանձա) գյուղից։ Ազատ ոճի ըմբշամարտով սկսել է զբաղվել 8 տարեկանում՝ Մերաբ Մուզիաշվիլիի ղեկավարությամբ։ Հետագայում նաև մարզվել է Նուգզար Սխիրելիի մոտ։ 1990 թվականին ընդգրկվել է ԽՍՀՄ պատանիների ազգային հավաքականում և նվաճել աշխարհի չեմպիոնի կոչումը մինչև 16 տարեկանների կատեգորիայում։ ԽՍՀՄ փլուզումից հետո նախ մտել է Վրաստանի երիտասարդական, ապա՝ ազգային հավաքական։ Իր ամենամեծ հաջողությանը հասել է 1990-ականների վերջին և 2000-ականների սկզբին։ 1997 թվականին և 1998 թվականին դարձել է Եվրոպայի չեմպիոն, իսկ 2001 թվականին` աշխարհի առաջնության մեդալակիր։ 2000 և 2004 թվականներին մասնակցել է օլիմպիական խաղերին, երկու անգամ էլ այս մրցումներում գրավել է հինգերորդ տեղը։
2007 թվականին ավարտել է իր մարզական կարիերան և մարզչական գործունեության անցել Գորի քաղաքի մարզադպրոցում, որտեղ սկսել է զբաղվել ըմբշամարտով։ 2010 թվականից զբաղեցնում է Վրաստանի ազատ ոճի ըմբշամարտի կանանց հավաքականի գլխավոր մարզչի պաշտոնը։ 2011 թվականին եղել է Համահայկական 5-րդ խաղերի վրացական պատվիրակության անդամ։ Բացման արարողության ժամանակ տարել է Թբիլիսի քաղաքի դրոշը։
Քիրսթի Սփարբոե
Կարիերա
Քրիսթին առաջին անգամ Եվրատեսիլ մրցույթին մասնակցել է 1965 թվականին, երբ 19 տարեկան էր։ «Karusell» երգը, որը նա կատարել է զբաղեցրել է 13-րդ հորիզոնականը։ 1966 թվականին երգչուհին կրկին է մասնակցել Եվրատեսիլի նորվեգական ընտրական մրցույթին («Melodi Grand Prix»), բայց զբաղեցրել է 2-րդ հորիզոնականը ։ Սակայն հաջորդ տարի նա նորից է մասնակցում Եվրատեսիլին՝ «Dukkemann» երգով, և զբաղեցնում 14-րդ հորիզոնականը (17 հնարավորներից) ։
1968 թվականին նորից է մասնակցում ազգային ընտրական մրցույթին, բայց որակազրկվում է, քանի որ մրցույթի ժամանակ կատարել էր Քլիֆ Ռիչարդ հայտնի «Summer Holiday» երգի քավր տարբերակը։ Հաջորդ տարի ընտրական փուլում հաղթում է «Oj, oj, oj, så glad jeg skal bli» երգով, բայց մրցույթի ժամանակ 1 միավոր է ստանում և զբաղեցնում վերջին հորիզոնականը։
Քանի որ 1970 թվականին Նորվեգիան հրաժարվում է մասնակցել Եվրատեսիլ մրցույթին, Քրիսթի Սփարբոեն մասնակցում է Գերմանիայի ընտրական մրցույթին, «Pierre Der Clochard» երգով, բայց զբաղեցնում է չորրորդ հորիզոնականը։
1980 թվականին BBC ալիքով վարում է «Jon, Brian, Kirsti and Jon» կատակերգական շոուն ։ Հետագայում երգչուհին իր երաժշտական կարիերան հաջողությամբ շարունակում է Գերմանիայում, իսկ որոշ ժամանակ անց նրա «Ein Student Aus Uppsala» երգը դառնում է Շվեցիայի Ուփսալա քաղաքի համալսարանի ոչ պաշտոնական հիմնը։
Ֆերիտին
Մոլեկուլային զանգվածը՝ 747000։ Ունի անտիգենային ակտիվություն։ Մարդու և կենդանիների օրգանիզմում պահեստավորում է երկաթը, կարգավորում վերջինիս ներծծումն ու անցումն արյան մեջ։
2001 թվականին հայտնագործվել է միտոքոնդրային ֆերիտին (գեն FTMT).
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սպիտակուցներ
Մոսկվայի հաղթանակի դարպասներ
Մոսկվայի հաղթանակի դարպասներ (Московские Триумфальные ворота), հաղթանակի կամար, կառուցվել է 1834-1838 թվականներին Սանկտ Պետերբուրգում՝ Վասիլի Ստասովի նախագծով։ Նվիրված է ռուս-թուրքական պատերազմում Ռուսաստանի հաղթանակին, ինչպես նաև լեհական ապստամբության ճնշմանը 1831 թվականին։ Գտնվում է Մոսկվայի և Լիգայի պողոտաների խաչմերուկում՝ Մոսկվայի դարպասների հրապարակում ։
Պատմություն
1936 թվականին Մոսկվայի դարպասները տեղափոխվել էին՝ քաղաքի կենտրոնը հարավ տեղափոխելու նպատակով, որտեղ սրտում պետք է լիներ Մոսկվայի հրապարակը՝ Խորհուրդների տան մոտ։
1959-1960 թվականներին դարպասները վերականգնվեցին և վերադարձվեցին նախկին վայրը՝ ինչպես 1936 թվականից առաջ՝ որպես ճարտարապետական հուշարձան։
1965 թվականի մայիսին Մոկվայի դարպասներին կից հրապարակը կոչվեց Մոսկվայի հրապարակ։ 1968 թվականի հոկտեմբերին վերականգնվել է պատմական անունը՝ հրապարակը կրկին սկսել է կոչվել Մոկվայի դարպասներ։
«Մոկվայի դարպասներ» անունով է կոչվում նաև 1961 թվականին կառուցված մետրոկայարանը, որի մուտքը գտնվում է հրապարակում՝ քառահարկ շինության մեջ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Սանկտ Պետերբուրգի ճարտարապետական հուշարձաններ Կատեգորիա:Ռուսաստանի դարպասներ Կատեգորիա:Հաղթական կամարներ
Գառնիկ Ավանեսյան (փոխգնդապետ)
Գառնիկ Շմավոնի Ավանեսյան (հունիսի 5, 1963, Շոշ (ԼՂՀ Ասկերանի շրջան)), ազատամարտիկ։ ՊԲ փոխգնդապետ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Հայ ազատամարտիկներ Կատեգորիա:Արցախյան պատերազմի մասնակիցներ հայկական կողմից Կատեգորիա:ՀԱԱՀ շրջանավարտներ
Հիստերիա (ֆիլմ)
«Հիստերիա» (Delirium), 2018 թվականի ամերիկյան սարսափ ժանրի կինոնկար, որի ռեժիսորն է Դենիս Իլիադիսը ։ Գլխավոր դերը խաղում է Թոֆեր Գրեյսը   ։
Ֆիլմը ստեղծվել է Universal Pictures-ի կողմից։ DVD տեսքով թողարկվել է 2018 թվականի հունիսի 5-ին ։
Սյուժե
Հոգեբուժարանի հիվանդը դուրս է գրվում այդտեղից։ Նա մեկնում է դեպի իր շքեղ առանձնատունը, որն իրեն էր մնացել ծնողների մահից հետո։ Այդ տանն է անցել Թոմի մանկության տարիները և շատ վառ հիշողություններ կան կապված տան հետ։ Սակայն տանը, ժամանակի ընթացքում սկսվում են կատարվել տարօրինակ և սարսափելի դեպքեր։ Թե՞ դրանք տղայի գլխում են կատարվում...
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:2018 ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան թրիլեր ֆիլմեր Կատեգորիա:Անգլերեն ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան ֆիլմեր Կատեգորիա:Universal Pictures ֆիլմեր Կատեգորիա:Ամերիկյան սարսափ թրիլեր ֆիլմեր
Կամենկա (Մեծ Կակշայի վտակ)
Կամենկա (Каменка), գետ Ռուսաստանում, հոսում է Շաբալինսկի շրջանում, Կիրովի մարզում։ Գետաբերանը տեղակայված է Մեծ Կակշա գետի ձախ ափին՝ 116 կմ հեռավորության վրա։ Գետի երկարությունը 14 կմ է։
Գետի ակունքը գտնվում է անտառներում, Լենինսկոե գյուղից 10 կմ հարավ։ Գետը հոսում է հարավ-արևմուտք, անմարդաբնակ ճահճոտ անտառային վայրում։
Ջրային գրանցամատյանի տվյալներ
Ռուսաստանի ջրային գրանցամատյանի տվյալների համաձայն՝ պատկանում է Վերին Օբի ավազանային շրջանին, գետի ջրատնտեսային տեղամասը՝ Վետլուգա, գետի ենթաավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։ Գետի ավազանը՝ Վոլգա մինչև Կույբիշևսկի հիդրոհանգույց։
Տվյալներն ըստ ջրային ռեսուրսների ֆեդերատիվ տեսչության.
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գետեր Կատեգորիա:Վերին Վոլգայի ավազանային շրջանի գետեր
Վլադիմիր Մոդոսյան
Վլադիմիր Գեղամի Մոդոսյան, խորհրդային ազատ ոճի ըմբիշ, ԽՍՀՄ կրկնակի չեմպիոն (1986 և 1987) և Եվրոպայի առաջնության մրցնակակիր (1982 և 1987), աշխարհի գավաթակիր (1985), աշխարհի չեմպիոն (1986), բարի կամքի խաղերի հաղթող (1986 ) ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ (1986)։ Ռուսաստանի վաստակավոր մարզիչ (2011) ։
Կենսագրություն
Վլադիմիր Մոդոսյանը ազատ ոճի ըմբշամարտով սկսել է զբաղվել 1968 թվականից։ 1975 թվականին տեղափոխվել է Կրասնոյարսկ և սկսել մարզվել ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիչ Դմիտրի Մինդիաշվիլիի ղեկավարությամբ։ 1982-1987 թվականներին եղել է ԽՍՀՄ ազատ ոճի ըմբշամարտի ազգային հավաքականի անդամ։ Նրա մարզական կարիերայում ամենահաջողը 1986 թվականն է եղել, երբ նա հաղթել է ԽՍՀՄ առաջնությունում, բարի կամքի խաղերում և աշխարհի առաջնությունում։
Մարզական կարիերան ավարտելուց հետո զբաղվել է մարզչական գործունեությամբ, Ռուսաստանի ազատ ոճի ըմբշամարտի ազգային հավաքականի մարզչական շտաբի անդամ է։ Վլադիմիր Մոդոսյանի ամենահայտնի սաներից են Ռուսաստանի չեմպիոն, աշխարհի առաջնության մեդալակիր Ալբերտ Սարիտովը և աշխարհի կրկնակի չեմպիոն Վիկտոր Լեբեդևը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության մեդալակիրներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետներ Կատեգորիա:Խորհրդային ըմբշամարտիկներ Կատեգորիա:ԽՍՀՄ չեմպիոններ Կատեգորիա:Աշխարհի չեմպիոններ
Մոստարի համալսարան
Մոստարի համալսարան (Sveučilište u Mostaru, Universitas Studiorum Mostariensis), Բոսնիա և Հերցեգովինայի Մոստար քաղաքի համալսարանը, գտնվում է Ռոնդոյի տարածքում։ Այն միակ համալսարանն է երկրում, որտեղ ուսուցումը լիովին իրականացվում է Խորվաթիայի լեզվով։
Մոստարի համալսարանի արմատները ծագում են 1895 թվականին, երբ ստեղծվել է Ֆրանցիսկյան աստվածաբանական դպրոցը ։ 1950 թվականին Մոսարում սկսել է աշխատել բարձրագույն ուսումնական դպրոցը, ապա 1959 թվականին ստեղծվել է բարձրագույն տեխնիկական դպրոց, իսկ 1960 թվականին՝ բարձրագույն գյուղատնտեսական դպրոցը։
Համալսարանը հիմնադրվել է Մոստարում 1977 թվականի փետրվարի 11-ին։ Ի սկզբանե կրում էր Ջեմալ Բիեդիչի՝ բոսնիացի հարավսլավացի պետական գործչի անունը, որը զոհվել էր 1977 թվականին ավիավթարում։ Հիմնադրման պահին համալսարանում եղել են 4 ֆակուլտետներ, 1 քոլեջ և 2 ինստիտուտներ։ 1977/1978 ուսումնական տարում համալսարանում ուսանել է 5016 ուսանող ։
1992 թվականին Բոսնիական պատերազմի ժամանակ համալսարանը ստացել է ներկայիս անվանումը, իսկ նրա պաշտոնական լեզուն խորվաթերենն է։ Համալսարանից հեռացած մուսուլման պրոֆեսորները 1993 թվականին Մոստարում հիմնել են նոր ուսումնական հաստատություն, որը ստացել է հին անվանում՝ Ջեմալ Բիեդիչի համալսարանը։ Այն գտնվում էր նախկին հարավսլավական բանակային զորանոցներում։
Համալսարանում սովորում է շուրջ 14 000 ուսանող, որոնցից մոտ 17%-ը Խորվաթիայից ։ Աշխատում է մոտ 1000 աշխատակից։ Համալսարանն ունի տասը ֆակուլտետներ, արվեստի ակադեմիա, ութ ինստիտուտներ և ուսանողական կենտրոն։ Բակալավրի և մագիստրատուրայի ուսումնական ծրագրերը համապատասխանում են Բոլոնիայի կանոններին ։ Համալսարանի ռեկտորը Լերկա Օստոիչն է ։ Համալսարանը գտնվում է Մեծ Խորվաթիայի շուկայի հրապարակում, 1 ։ Համալսարանի կնիքի վրա պատկերված է Ֆրանցիսկյան վանքի շենքը։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:1977 հիմնադրումներ Հարավսլավիայում
Գրուշկովցի (գյուղ, Լետիչևի շրջան)
Գրուշկովցի (Грушківці), գյուղ Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանում։
Լախուշդի
Լախուշդի (ლახუშდი), գյուղ Վրաստանում։ Գտնվում է Սամեգրելո-Զեմո Սվանեթ մարզի Մեստիայի շրջանում ։
Գրուշկովցի (գյուղ, Լետիչևի շրջան)
2001 թվականի տվյալներով Գրուշկովցի գյուղում բնակվում էր 785 մարդ։ Բնակավայրը զբաղեցնում է 3198 կմ² տարածք։ Բնակչության խտությունը կազմում էր 245,47 մարդ/կմ²։
Լախուշդի
Դիրք
Գյուղը գտնվում է ծովի մակարդակից 1340 մետր բարձրության վրա։ Շրջկենտրոն Մեստիայից հեռու է 11 կմ։
Գրուշկովցի (գյուղ, Լետիչևի շրջան)
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ուկրաինայի Խմելնիցկիի մարզի Լետիչևի շրջանի բնակավայրեր Կատեգորիա:Ուկրաինայի գյուղեր Կատեգորիա:1793 թվականին հիմնադրված բնակավայրեր
Լախուշդի
Բնակչություն
Ըստ 2014 թվականի մարդահամարի տվյալների, գյուղի բնակչությունը կազմում է 84 մարդ ։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Վրաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Մեստիայի շրջան‎‎‎
Զալեսովո (գյուղ, Տյուշինսկոե գյուղական բնակավայր)
Զալեսովո (Залесово), գյուղ Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի կազմում։
Բնակչությունը 2007 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 6 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Սմոլենսկի մարզի Կարդիմովսկի շրջանի բնակավայրեր
Սան Դանիելե Պո
Սան Դանիելե Պո (San Daniele Po), կոմունա Իտալիայում, տեղակայված է Լոմբարդիա մարզի Կրեմոնա գավառում ։
Բնակչությունը կազմում է 1478 մարդ (2008 թվականի տվյալներով), խտությունը՝ 67 մարդ/կմ²։ Զբաղեցնում է 23 կմ² տարածք։ Փոստային ինդեքս՝ 26046: Հեռախոսային կոդ՝ 0372։
Ծանոթագրություններ
Կատեգորիա:Իտալիայի բնակավայրեր
Պանինո (գյուղ, Դոբրովսկի շրջան)
Բնակչությունը 2010 թվականին գրանցված տվյալներով կազմում էր 939 մարդ։
Արտաքին հղումներ
Կատեգորիա:Ռուսաստանի գյուղեր Կատեգորիա:Ռուսաստանի Լիպեցկի մարզի Դոբրովսկի շրջանի բնակավայրեր
Մեդիսոն շրջան (Կենտուկի)
Մեդիսոն շրջան (Madison County), ԱՄՆ Կենտուկի նահանգի 105 վարչական միավորներից մեկը։ Ընդհանուր տարածությունը 1.142 կմ² է, բնակչությունը՝ 82.916 մարդ (2010 թ. տվյալներով)։ Շրջկենտրոնն է Ռիչմոնդ բնակավայրը։ Կազմավորվել է 1785 թ.։
Կատեգորիա:Կենտուկիի շրջաններ
Բացարձակ առավելություն
Տնտեսագիտության մեջ բացարձակ առավելության սկզբունքը վերաբերում է որևէ ընկերակցության (անհատի, ֆիրմաների կամ երկրի) կարողությանը՝ ստեղծելով մրցակիցներից անհամեմատ ավելի շատ քանակությամբ ու լավ որակի արտադրանք՝ ապրանք կամ ծառայություն, օգտագործելով միևնույն քանակությամբ ռեսուրսներ։ Ադամ Սմիթը նախ նկարագրեց բացարձակ առավելության սկզբունքը միջազգային առևտուրի համատեքստում մեկնաբանելով՝ աշխատուժը օգտագործել որպես միակ ներդրում։ Քանի որ բացարձակ առավելությունը որոշվում է աշխատանքի արտադրողականություն պարզ համեմատությամբ, և հնարավոր է որևէ կողմի համար ինչ-որ բացարձակ առավելություն չնկատվի ։
Տեսության ծագումը
Բացարձակ առավելության գաղափարը, ընդհանուր առմամբ, վերագրվում է Ադամ Սմիթին իր «Ազգերի հարստություն» տեսության համար, որի ժամանակ նա հակադարձում էր  մերկանտիլիստական գաղափարախոսությանը ։ Սմիթը պնդում էր, թե անհնար է, որ բոլոր ազգերը միաժամանակ հարստանան՝ հետևելով մերկանտիլիզմին, քանի որ մեկ ազգի արտադրած  բարիքների արտահանումը մեկ այլ ազգի համար ներմուծումն է, և փոխարենը ի լրումն սրան՝ հայտարարեց, որ բոլոր ժողովուրդները միաժամանակ կարող էին դրական արդյունք ունենալ, եթե նրանք զարգացնեն  ազատ առևտրով զբաղվելը և մասնագիտանան իրենց բացարձակ առավելության համաձայն ։ Սմիթը նաև հայտարարել է, որ ազգերի հարստությունը կախված է ոչ միայն երկրում եղած ոսկու պաշարներից, այլ նաև իրենց քաղաքացիների համար մատչելի ապրանքների արտադրությունից և ծառայությունների մատուցումից ։
Քանի որ Սմիթը կենտրոնանում էր միայն աշխատանքային արտադրողականությունները համեմատելու վրա, բացարձակ առավելությունը որոշելու համար նա չէր զարգացնում համեմատական առավելության հայեցակարգը ։ Բացարձակ առավելությամբ առևտրից հնարավոր շահույթներ են կանխատեսվում, և շահույթները կարող են փոխշահավետ լինել։  Համեմատական առավելությունը կենտրոնանում է հնարավորինս փոխշահավետ փոխանակումների շրջանակի վրա։